open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lugares de Agolada

[miniatura|dereita|[Casa do concello de Agolada.]]
Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares de Agolada**

## Mapas de situación das parroquias de Agolada

Ficheiro:Parroquia_de_Agra_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia de Agra 
Ficheiro:Parroquia_de_Artonho_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia de Artoño
Ficheiro:Parroquia_da_Bainha_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia da Baíña
Ficheiro:Parroquia_de_Basadre_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia de Basadre
Ficheiro:Parroquia_de_Berredo_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia de Berredo
Ficheiro:Parroquia_de_Borraxeiros_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia de Borraxeiros
Ficheiro:Parroquia_de_Brantega_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia de Brántega
Ficheiro:Parroquia_de_Brocos_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia de Brocos
Ficheiro:Parroquia_de_Carmoega_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia de Carmoega
Ficheiro:Parroquia_de_Eidian_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia de Eidián
Ficheiro:Parroquia_de_Esperante_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia de Esperante
Ficheiro:Parroquia_de_Ferreiroa_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia de Ferreiroa
Ficheiro:Parroquia_de_Gurgueiro_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia de Gurgueiro
Ficheiro:Parroquia_de_Merlin_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia de Merlín 
Ficheiro:Parroquia_de_Orrea_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia de Órrea
Ficheiro:Parroquia_de_Ramil_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia de Ramil
Ficheiro:Parroquia_de_San_Paio_de_Bais_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia de San Paio de Bais
Ficheiro:Parroquia_de_Santa_Comba_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia de Santa Comba
Ficheiro:Parroquia_de_Sesto_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia de Sesto
Ficheiro:Parroquia_do_Sexo_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia do Sexo 
Ficheiro:Parroquia_das_Trabancas_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia das Trabancas
Ficheiro:Parroquia_de_Val_de_Sangorza_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia de Val de Sangorza
Ficheiro:Parroquia_de_Ventosa_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia de Ventosa
Ficheiro:Parroquia_de_Vilarinho_do_concello_de_Agolada.png|Localización da parroquia de Vilariño 
Ficheiro:Parroquias_de_Agolada.png|Parroquias de Agolada

## Lugares de Agolada
### Agra
### Artoño
### A Baíña
### Basadre
### Berredo
### Borraxeiros
### Brántega
### Brocos
### Carmoega
### Eidián
### Esperante
### Ferreiroa
### Gurgueiro
### Merlín
### Órrea
### Ramil
### San Paio de Bais
### Santa Comba
### Sesto
### O Sexo
### As Trabancas
### Val de Sangorza
### Ventosa
### Vilariño
## Parroquias de Agolada
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Agolada
*Galería de imaxes de Agolada
Lugares de Cambados

[miniatura|dereita|[Casa do concello de Cambados.]]
Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares de Cambados**

## Lugares de Cambados
### Cambados
### Castrelo
### Corvillón
### Oubiña
### Vilariño
## Parroquias de Cambados
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Cambados
*Galería de imaxes de Cambados
Lugares de Campo Lameiro

[miniatura|dereita|[Casa do concello de Campo Lameiro.]]
Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares de Campo Lameiro**

## Lugares de Campo Lameiro
### O Campo
### O Couso
### Fragas
### Moimenta
### Montes
### Morillas
## Parroquias de Campo Lameiro
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Campo Lameiro
*Galería de imaxes de Campo Lameiro
Lugares de Viana do Bolo

[miniatura|dereita|[Casa do concello de Viana do Bolo.]]
Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares de Viana do Bolo**

## Lugares de Viana do Bolo
### Bembibre
### Caldesiños
### Cepedelo
### Covelo
### Fornelos de Filloás
### Fradelo
### Froxais
### Grixoa
### Hedroso
### Louzaregos
### Mourisca
### Paradela
### Penouta
### Pexeiros
### Pinza
### Pradocabalos
### Pradorramisquedo
### Punxeiro
### Quintela de Hedroso
### Quintela de Umoso
### Quintela do Pando
### Ramilo
### Rubiais
### San Cibrao
### San Mamede
### San Martiño
### Santa Mariña da Ponte
### Sever
### Solbeira
### Tabazoa de Hedroso
### Tabazoa de Umoso
### Viana do Bolo
### Vilardemilo
### Vilarmeao
### Vilaseco da Serra
## Parroquias de Viana do Bolo
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Viana do Bolo
*Galería de imaxes de Viana do Bolo
Lugares de Cangas

[miniatura|dereita|[Casa do concello de Cangas.]]
Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares de Cangas**

## Lugares de Cangas
### Aldán
### Cangas
### Coiro
### Darbo
### O Hío
## Parroquias de Cangas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Cangas
*Galería de imaxes de Cangas
Lugares da Cañiza

[miniatura|dereita|[Casa do concello da Cañiza.]]
Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares da Cañiza**

## Lugares da Cañiza
### As Achas
### A Cañiza
### O Couto
### A Franqueira
### Luneda
### Oroso
### Parada das Achas
### Petán
### Valeixe
## Parroquias da Cañiza
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais na Cañiza
*Galería de imaxes da Cañiza
Lugares da Arnoia

[miniatura|dereita|[Casa do concello da Arnoia.]]
Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares da Arnoia**

## Lugares da Arnoia
### A Arnoia
### Remuíño
## Parroquias da Arnoia
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais na Arnoia
*Galería de imaxes da Arnoia
Lugares de Catoira

[miniatura|dereita|[Casa do concello de Catoira.]]
Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares de Catoira**

## Lugares de Catoira
### Abalo
### Catoira
### Dimo
### Oeste
## Parroquias de Catoira
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Catoira
*Galería de imaxes de Catoira
Sílaba trabada

**Sílaba trabada** é aquela sílaba que ten unha consoante na marxe silábica. Nas palabras patrimoniais, as consoantes que poden aparecer son *l, n, r, s, * e *z*, mentres que nos cultismos e empréstimos poden aparecer case todas: *club, obxecto, admirada, adaptar*. Inda así, nos falantes prodúcense certos fenómenos de vulgarismo, principalmente epéntese ou paragoxe: *clube, ouxeto, ademirada, adautar*.
Grupo consonántico

Un **grupo consonántivo** é o encontro de dúas ou máis consoantes en posicións contiguas da cadea oral (na mesma sílaba se son tautosilábicos ou en distintas se son heterosilábicos. O galego distingue dous tipos: os patrimoniais e os cultos. Os patrimoniais danse en palabras de etimoloxía e evolución na lingua dende antigo e son algúns dos seguintes:
* pr: *prata*;
* tr: *atrás*;
* cr: *crer*;
* br: *broma*;
* gr: *agre*;
* fr: *frouxo*;
* pl: *contemplar*;
* cl: *claro*;
* bl: *bloque*;
* gl: *globo*;
* fl: *flor*;
Os grupos dos cultismos son de aparición máis recente, menos regulares nas súas formas e máis difíciles de pronunciar:
* tl: *atlántico*; (tautosilábico en galego e no castelán de Galicia)
* dr: *adrizar*;
* dl: *adlátere*;
* ps: *psicose, bíceps*; (non sempre pronunciados, tautosilábicos)
* gn: *gnomo, significado*; (tautosilábico, non sempre pronunciado, e heterosilábico)
* ct: *acto*; (heterosilábico)
* pt: *apto*; (heterosilábico)
* ks(t(r)): *clímax, externo, extremo*; (tautosilábico e heterosilábicos)
* bs: *absorber*; (heterosilábico)
* ds: *adscribir*; (heterosilábico)
* kt: *directo*; (heterosilábico)
* bt: *obtuso*; (heterosilábico)
Tautosilabismo

O **tautosilabismo**, **homosilabismo** ou **isosilabismo** (denominación que tamén se usa na análise poética) é o fenómeno que acontece cando varios fonemas ou sons se pronuncian na mesma sílaba. Para que haxa tautosilabismo, as dúas ou máis unidades fónicas non deben estar separadas por marxe silábica. O tautosilabismo pode darse como combinación entre varias unidades:
* entre dúas consoantes: v. grupo consonántico;
* entre consoante e vogal: é a sílaba normal en galego, e a vogal resulta ser o núcleo da sílaba
* entre dúas vogais: unha delas será núcleo silábico e a outra será semivogal (v. ditongo);
Lugares de Xinzo de Limia

[miniatura|dereita|[Casa do concello de Xinzo de Limia.]]
Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares de Xinzo de Limia**

## Lugares de Xinzo de Limia
### Boado
### Cima de Ribeira
### Damil
### Faramontaos
### Ganade
### Gudín
### Guntimil
### Lamas
### Laroá
### Moreiras
### Morgade
### Mosteiro de Ribeira
### Novás
### Parada de Ribeira
### A Pena
### Piñeira Seca
### San Pedro de Laroá
### Seoane de Oleiros
### Solbeira de Limia
### Xinzo de Limia
## Parroquias de Xinzo de Limia
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Xinzo de Limia
*Galería de imaxes de Xinzo de Limia
Plaquetoaférese

miniatura|Dúas unidades de plaquetas (dereita) procedentes da doazón de plaquetas
A **plaquetoaférese** é a extracción selectiva das plaquetas do sangue dun doador. O corpo humano ten unha media de entre 150.000 e 400.000 plaquetas por milímetro cadrado de sangue, pero baixo certas circunstancias (leucemia, cancro, transplantes) a cifra pode baixar ata 5.000, polo que os doentes precisan moitas transfusións de plaquetas para recuperar o seu nivel normal. A cantidade eficaz dunha doazón específica de plaquetas coma a plaquetoaférese equivale á que se obtén en seis doazóns de sangue convencionais. Os bancos de sangue públicos precisan de tódolos grupos sanguíneos.
Lugares de Vilar de Barrio

Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares de Vilar de Barrio**

## Lugares de Vilar de Barrio
### A Alberguería
### Arnuíde
### Bóveda
### As Maus
### Padreda
### Prado
### Rebordechau
### Seiró
### Vilar de Barrio
## Parroquias de Vilar de Barrio
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Vilar de Barrio
*Galería de imaxes de Vilar de Barrio
Eritroaférese

Unha **eritroaférese** é unha doazón de eritrocitos ou glóbulos vermellos, que son as células do sangue encargadas de transportar o osíxeno polas veas. O seu resultado utilízase nas urxencias e nas operacións cirúrxicas ou de transplantes de órganos. A rápida recuperación dos compoñentes despois deste tipo de aférese permite incrementar a frecuencia no número de doazóns anuais e mesmo se pode combinar con doazóns convencionais cumprindo o establecido pola lei.

Os grupos sanguíneos máis demandados en Galicia son o A- e o 0-, debido a que este último é o doante universal. Isto débese a que os grupos dos sistema AB0 e do sistema Rh se caracterízan polos antíxenos eritrocitarios, unhas moléculas que están na superficie da membrana dos eritrocitos e que provocan a aglutinación cos antíxenos incompatibles (doutro grupo). Por iso o sangue de alguén do grupo A ten unha certa molécula que é recoñecida e neutralizada polos antíxenos presentes no sangue doutro grupo pero non cando entra en contacto con outro sangue do grupo A. Cando un ferido chega a urxencias e precisa unha transfusión de sangue, se non se lle coñece o grupo sanguíneo, debe tratárselle con sangue do grupo 0- para evitar unha reacción que doutro xeito lle podería matar.
Citoaférese

A **citoaférese** é unha combinación de plasmaférese, eritroaférese e plaquetoaférese (é dicir, é unha doazón onde se extraen plaquetas, plasma e glóbulos vermellos) e que permite a obtención dunha pequena cantidade dos tres compoñentes do sangue separadamente pero nun mesmo proceso. Este sistema permite evitar que se someta o sangue ó labor de fraccionamento (mediante centrifugación posterior) dos seus compoñentes e neste proceso obtense unha maior cantidade de plaquetas en comparación cunha doazón convencional. As compoñentes do sangue proveñen dun só doador e por iso garántese unha maior calidade transfusional. A frecuencia de doazón mediante citoaférese é a mesma que na doazón convencional: catro veces anuais para os homes e tres veces anuais para as mulleres.
Trazo distintivo

En lingüística, coñécese como **trazo distintivo** ou **marcado** o trazo lingüístico que serve para caracterizar unha unidade lingüística para un falante. O sistema de trazos distintivos dáse en tódolos niveis da análise lingüística (fonética, fonoloxía, morfosintaxe, semántica) e permite que o falante non deba ser consciente de tódalas características da fala cognitivamente.

## Exemplo na fonética 
En castelán non hai vogais semiabertas e semipechadas, pero en galego si. O trazo distintivo do grao de abertura vocálica existe en galego pero non en castelán, porque un castelánfalante non debe interpretar se a primeira vogal de *ven* e a de *ben* ou *vén* (o til non está estipulado pola norma ortográfica) son distintas ou non: para el son iguais e non fará distincións de significado, pero un galego distinguirá o verbo en imperativo do adverbio ou do indicativo.

Do mesmo xeito hai linguas (como o francés) que diferencian se a vogal medio aberta ou medio pechada, está arredondada ou non e, polo tanto, pode haber parellas de palabras que se distingan só por ese motivo: o trazo do arredondamento é distintivo en francés.

## Exemplo na semántica 
Mentres que en galego existe un límite léxico entre *verde, turquesa, azul, azul marino, azul cobalto* etc. noutras linguas non se diferencia do mesmo xeito. O nivel e aplicación de trazo distintivo non se dá só entre linguas (por exemplo, no xaponés).

Está demostrado que dentro das variedades dunha lingua pode haber diferente aparición dos trazos distintivos: iso pasa no chamado discurso feminino para *malva, burdeos, berenxena, violeta, lila, rosa* etc., que no caso dos homes non é tan doado de identificar (á parte de daltonismo).
Semántica

A **semántica** é a subdisciplina da lingüística que se encarga de estudar o significado. A súa última revolución foi a da lingüística cognitiva, pois o estruturalismo de Ferdinand de Saussure (que descubriu a súa estrutura na lingua co construto das articulacións lingüísticas), non lle proporcionou demasiado desenvolvemento e o transformacionalismo de Noam Chomsky non lle deu demasiada importancia.

Entre os seus temas de estudo principais están os casos de sinonimia, homonimia, polisemia e campos semánticos. Co desenvolvemento multidisciplinar da lingüística cognitiva por parte de Ronald Langacker na década de 1980, reabríronse temas de traballo coma a metáfora, a metonimia e a categorización. Tamén está moi asociada á lexicoloxía (e polo tanto coa lexicografía), sobre todo mediante a estrutura chamada campo léxico.

## Semántica filosófica e semántica lingüística 
O signo lingüístico está composto por un significante e un significado, pero o falante que emprega o signo lingüístico pon a este en relación cun referente que non é outra cousa ca realidade.

A semántica filosófica preocuparase por cales son as relacións entre o signo lingüístico e o referente extralingüístico. A semántica lingüística estudará as unidades significativas mínimas diferenciais, 'os lexemas', e as relacións que entre eles se establecen no seo dunha lingua concreta.

## Semántica diacrónica e semántica sincrónica ou lexicoloxía 
A semántica, rama da lingüística que se ocupa dos cambios de significación que operan nas palabras, é unha ciencia diacrónica, fronte á lexicoloxía (tamén denominada semántica sincrónica), disciplina que estuda o léxico dunha lingua, e que traballa no plano sincrónico.

## Semántica léxica e semántica gramatical 
Debido á distinción entre 'significado léxico' e 'significado gramatical', dous ámbitos son recoñecidos na semántica:
* a semántica léxica, que estuda o significado dos lexemas como unidades significativas léxicas e as relacións que entre eles se establecen, os 'campos léxicos'.
* a semántica gramatical, que ten como obxectivo de estudo os morfemas gramaticais, o significado das categorías gramaticais e os modos de significar.

## Notas 
## Véxase tamén
Lugares de Caldas de Reis

[miniatura|dereita|[Casa do concello de Caldas de Reis.]]
Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares de Caldas de Reis**

## Lugares de Caldas de Reis
### Arcos da Condesa
### Bemil
### San Tomé e Santa María de Caldas de Reis
### Santa María de Caldas de Reis
### Carracedo
### Godos
### Saiar
### San Clemente de Cesar
### Santo André de Cesar
## Parroquias de Caldas de Reis
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Caldas de Reis
*Galería de imaxes de Caldas de Reis
Lugares de Ourense

[miniatura|dereita|[Casa do concello de Ourense.]]
Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares de Ourense**

## Lugares de Ourense
### Arrabaldo
### Beiro
### Cabeza de Vaca
### Canedo
### O Castro de Beiro
### Ceboliño
### Cudeiro
### Montealegre
### Ourense
### Palmés
### Rairo
### Reza
### Santa Mariña do Monte
### Santiago das Caldas
### Seixalbo
### Tras do Hospital
### Trasalba
### Untes
### Velle
### Vilar de Astrés
### Vista Fermosa
## Parroquias de Ourense
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Ourense
*Galería de imaxes de Ourense
Plasmaférese

A **plasmaférese** é a doazón por parte dun individuo de parte dos 2-3 litros de plasma que ten no sangue. O plasma é a parte líquida do sangue que contén proteínas plasmáticas (necesarias para o tratamento de queimados, enfermidades infecciosas ou hemorráxicas). O grupo sanguíneo do sistema AB0 máis demandado para a plasmaférese é o doador universal de plasma, o AB, debido a que é o que non posúe ningún anticorpo (debido a que o seu corpo prevén a autoinmunización).

Polo momento, o plasma é o hemoderivado máis deficitario no sistema galego de hematoloxía.
Rolla

[miniatura|dereita|Rolla de [cortiza maciza e de aglomerado]]

dereita|miniatura|Rolla do viño Couto Mixto.
A **rolla** é un obxecto que procede da cortiza da sobreira, usado para selar recipientes.

## Variedades
A rolla coa que se pechan as botellas pode ser de tres tipos:

# **maciza**: todo o material da rolla está formado por unha soa peza de cortiza;
# de **aglomerado** ou **triturado**: a rolla tén forma cilíndrica pero está conformada de anacos diferenciables de tamaño visible pegados entre si;
# de **virutado** ou de febra: o material é uniforme en cor e textura áspera e está composto de pequenas astelas case indiferenciables;
Existen tamén unha rollas artificiais de imitación, confeccionadas de escuma industrial e rodeados dunha capa plástica brillante cun debuxo copiando ás auténticas. Hai outras rollas mixtas reutilizables que se utilizan domesticamente para pechar sempre o mesmo tipo de bebida: constan dunha parte de cortiza con cabeza cónica ou redondeada para facilitar a entrada na boca da botella e cun disco plástico de maior diámetro no outro extremo para que non esvare ó interior do recipiente e para coller a rolla máis comodamente. Os líquidos que pecha poden ser: viño, cava, champaña, licor café e outros licores, normalmente de baixa gradación.

## Notas
Pedro Pires

**Pedro Verona Rodrigues Pires**, nado o 29 de abril de 1934 en São Filipe, Fogo, foi presidente de Cabo Verde dende marzo de 2001 ata setembro do 2011. Anteriormente fora primeiro ministro entre 1975 e 1991.
François Bozizé

**François Bozizé Yangouvonda**, nado o 14 de outubro de 1946, é un militar e político da República Centroafricana dende o 15 de marzo de 2003 até o 24 de marzo de 2013.

## Traxectoria
O 23 de marzo de 2013 foi deposto por un exército rebelde dirixido polo Michel Djotodia. Fuxiu á República Democrática do Congo.
Idriss Déby

**Idriss Déby** **Itno**, nado en Xamena (daquela na África Ecuatorial Francesa) o 18 de xuño de 1952 e finado o 20 de abril de 2021, foi un militar e político chadiano, presidente do Chad dende 1990 ata a súa morte en 2021. Era o líder do Movemento Patriótico de Salvación.
## Traxectoria
Despois de entrar na Escola de Oficiais na capital, Xamena, foi estudar a Francia, de onde retornou como piloto. Foi leal ao presidente Félix Malloum N'gakoutou ata 1979, cando este foi destituído do poder.

Idriss Déby destacouse no combate contra as forzas da Libia no leste do país.

O 2 de decembro de 1990, despois de derrubar a Hissène Habré do poder, tornouse novo presidente.

## Véxase tamén
Ricardo Lagos

**Ricardo Froilán Lagos Escobar**, nado en Santiago de Chile o 2 de marzo de 1938, foi Presidente de Chile dende o 11 de marzo de 2000 ata 11 de marzo de 2006.
Ardabil

**Ardebil** (en ) é unha cidade da provincia de Ardabil, en Irán, localizada na rexión histórica do Azerbaidján iraniano. Estímase a súa poboación en 650.000 habitantes. Na cidade está o santuario e tumba do Shaikh Safî ad-Dîn.
Hu Jintao

miniatura|dereita|Hú Jǐntāo (á esquerda)

**Hu Jintao** (en chinés simplificado: 胡 锦涛; en pinyin: *Hú Jǐntāo*), nado en Jiangyan o 21 de decembro de 1942, é un político chinés, presidente do seu país dende o 15 de marzo de 2003 até o 14 de marzo de 2013, e secretario xeral do Partido Comunista da China entre 2002 e 2012.
Álvaro Uribe

**Álvaro Uribe Vélez**, nado en Medellín o 4 de xullo de 1952, é un avogado e político colombiano. Foi presidente de Colombia dende o 7 de agosto de 2002 até o 7 de agosto de 2010.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* www.alvarouribevelez.com/ 
* Biografía por Fundación CIDOB
Azali Assoumani

**Azali Assoumani**, nado en Mitsoudjé, Comores, o 1 de xaneiro de 1959, é un político comoriano, actual presidente de Comoresdende o 26 de maio de 2016. 

Anteriormente fora tamén presidente entre o 30 de abril de 1999 e o 21 de xaneiro de 2002, e de novo dende o 26 de maio de 2002 ata o 26 de maio de 2006.

En maio de 2022, Azali Assoumani recibiu a Distinción Continental do Trofeo Africanidade da Embaixada de Marrocos nas Comores.
Joseph Kabila

**Joseph Kabila**, nado o 4 de xuño de 1971, foi o presidente da República Democrática do Congo desde o asasinato do seu pai Laurent-Désiré Kabila en xaneiro de 2001, no transcurso da Segunda Guerra do Congo, até o ano 2019.

## Traxectoria 
Gañou as eleccións presidenciais de 2006 polo que continuou no cargo. O seu partido político é o Partido do Pobo para a Reconstrución e a Democracia.

Intentou deter a guerra civil e facer que se retiraran as tropas estranxeiras do Congo con certo éxito. Tras un acordo de paz, unha administración temporal púxose en marcha en 2003. Nela incluíronse ós xefes dos dous principais grupos rebeldes nos cargos de vicepresidentes. Coa fin de organizar eleccións antes da fin de 2005, distribuíronse os cargos proporcionalmente.

O 28 de marzo de 2004 os seguidores do antigo presidente Mobutu Sese Seko intentaron derrocar ó fillo de Kabila mediante un golpe de estado.

Desde a súa chegada ó poder, Joseph Kabila debeu facer fronte a continuas guerras no leste do Congo ou ás forzas rebeldes internas ou apoiadas polos gobernos veciños (Uganda e Ruanda) que fan reinar a inestabilidade mediante a violencia, o crime e a pillaxe dos recursos mentres a comunidade internacional parece desviar a mirada. Os rebeldes séntense ademais motivados por cousas distintas á obtención da vitoria e o control das minas de ouro e diamante: que Kabila permita que os antigos xenocidas hutus se rearmen e realicen incursións militares en Burundi. Tanto Ruanda como Burundi desexan acabar co período de inestabilidade da rexión dos Grandes Lagos, así como dar caza ós milicianos que se reagrupan ó leste do Congo.

En outubro de 2021, Joseph Kabila defendeu a súa tese de graduación na Universidade de Johannesburgo. Concedéuselle un máster en ciencias políticas e relacións internacionais ao remate dos seus estudos de cinco anos de duración.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Abel Pacheco

**Abel Pacheco de la Espriella**, nado o 22 de decembro de 1933, foi o presidente de Costa Rica entre 2002 e 2006. Médico psiquiatra de profesión, pertence ao Partido de Unidade Social Cristián.
Comité Revoluzonareo Arredista Galego

[miniatura|dereita|[Fuco Gómez foi o principal animador do CRAG.]]

O **Comité Revoluzonareo Arredista Galego** (**CRAG**) foi unha agrupación política soberanista galega fundada na Habana por Fuco Gómez en 1921. Estaba artellada do mesmo xeito que as sociedades secretas nacionalistas irlandesas ou catalás do momento.  Perseguía a caída da monarquía, da ditadura de Primo de Rivera e a independencia de Galicia. Mantiña unha liña ideolóxica parella á Sociedade Nazonalista Pondal de Buenos Aires. O seu carácter de organización secreta e semiclandestina dificulta o acceso aos historiadores aos seus textos. A intención era artellar e coordenar o movemento arredista galego desde Cuba pero con grupos activos en Galicia.
## Accións
O 25 de xullo de 1922 o CRAG fixo a declaración *Independenza ou morte*. Máis tarde a organización redactou un proxecto de constitución para Galiza, e deseñou unha bandeira, himno e escudo para a República de Galicia.

En outubro de 1933 o **Comité Revoluzonario Arredista Galego** publicou na Coruña o panfleto “A independencia absoluta, única salvación de Galicia”, manifesto que denunciaba a dependencia económica de Galiza baixo o réxime republicano español. Esta publicación foi requisada por orde gobernativa por promover a instauración o 17 de Nadal dese mesmo ano a República Galega en todas as cidades do país, coincidindo co aniversario do asasinato de Pardo de Cela, colocando a bandeira arredista nas casas consistoriais. Fuco Gómez, autor do texto, tivo que fuxir a Portugal.

## Notas
Xuntanza Nazonalista Galega d'Habana

A '''Xuntanza Nazonalista Galega d'Habana'* foi un grupo político galeguista creado na Habana en 1920.

## Historia 
[miniatura|*[Nós (A Habana)|Nós*, 1921, A Habana.]]
Creouse o 20 de xuño de 1920 por Fuco Gómez, Andrés Rodríguez Orjales, Sinesio Fraga, Tomás Rodríguez Sabio, César Parapar Sueiras e outros mozos nacionalistas de Cuba. Chegou a contar con máis de cen militantes pero carecía de líderes notables. O grupo creou primeiro a revista *Nós* como órgano periodístico para a difusión das súas ideas e logo *Terra Gallega*. Desapareceu en 1925.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* Juan Andrés Blanco Rodríguez, *El asociacionismo en la emigración española a América'' UNED, 2008.
### Outros artigos 
* Nós (A Habana)
Stjepan Mesić

**Stjepan Mesić**, nado en Orahovica o 24 de decembro de 1934, é un político croata, coñecido popularmente como **Stipe Mesić**. Foi presidente do seu país dende o 18 de febreiro de 2000, foi reelixido o 16 de xaneiro do 2005 para un segundo mandato de cinco anos que rematou o 18 de febreiro de 2010.

Foi en 1991 o último representante croata na presidencia colectiva da República Federal Socialista de Iugoslavia, e foi tamén formalmente o último presidente da Iugoslavia formada por seis repúblicas (Bosnia e Hercegovina, Croacia, Macedonia do Norte, Montenegro, Serbia e Eslovenia).
Cairo

O termo **Cairpo** pode referirse a:

***Cairo**, dente canino ou cabeiro.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Cairo**, lugar da parroquia de Lesende, no concello de Lousame;
***Lexocairo**, lugar da parroquia de Lexo, no concello de Baralla.

;Fóra de Galiza

;Nos Estados Unidos de América

***Cairo**, no estado de Illinois;
***Cairo**, no estado de Missouri;
***Cairo**, no estado de Nebraska;
***Cairo**, no estado de Nova York;
***Cairo**, no estado de Nova York;
***Cairo**, no estado de Ohio;
***Cairo**, no estado de Xeorxia.

;En Exipto
***O Cairo**, cidade de Exipto.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Caira**, lugar da parroquia de Amoexa, no concello de Antas de Ulla.
Arendal

**Arendal** é unha cidade e concello noruegués, capital do condado de Aust-Agder, na rexión de Sørlandet. Ten unha poboación de 41.241 habitantes (2009). Situada no sur de Noruega é unha importante cidade turística.
miniatura|esquerda|Rúa de Arendal

## Localidades 
* Arendal, 32.103 habitantes (2008)
* Kilsund
* Kongshamn
* Rygene
* Tromøy
miniatura|200px|esquerda|Igrexa de Tromøy

## Historia 
A fins do século XIX Arendal converteuse nun importante porto marítimo.
miniatura|esquerda|Plano de Arendal en 1904

## Ligazóns externas 
* Web oficial (en bokmål)
* Oficina de Turismo (en noruegués, inglés e alemán
Dan Brown

**Dan Brown**, nado en Nova Hampshire o 22 de febreiro de 1964, é un escritor norteamericano.

## Traxectoria 
Graduado pola Phillips Exeter Academy, onde o seu pai era profesor de matemáticas, completou os seus estudos no Amherst College, antes de regresar a Phillips Exeter como profesor de inglés.

En 1997, o seu interese polos códigos e os servizos secretos nacionais levouno a escribir a súa primeira novela,*Digital Fortress* ("A fortaleza dixital"), convertida nun éxito de vendas nos Estados Unidos.
A relación entre a ciencia e a relixión serviu de inspiración á súa segunda novela *Anxos e demos*.

As súas novelas de suspense están protagonizadas polo profesor de simboloxía, Robert Langdon. Dan Brown pasou moito tempo no Museo do Louvre recollendo documentación que incluíu en *O código Da Vinci*, a súa novela máis famosa, e tamén a máis controvertida, xa que cuestiona algúns principios da Igrexa Católica.

As súas novelas traducíronse a máis de 30 linguas.

## Obras 
* *Digital Fortress* (1997)
* *Anxos e Demos* (2000) - (*Angels and Demons*, tradución ao galego 2005)
* *Deception Point* (2001)
* *O código Da Vinci* (2003) - (*The Da Vinci Code*, tradución ao galego 2004)
* *O símbolo perdido* (2009) - (*The Lost Symbol*, tradución ao galego 2009)
* *Inferno* (2013)
* *Origin* (2017)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial do autor
Pietro Aretino

**Pietro Aretino**, nado en Arezzo o 20 de abril de 1492 e finado en Venecia o 21 de outubro de 1556, foi un escritor italiano.

## Traxectoria 
Estudou en Perugia e Roma, protexido por Agostino Chigi, rico banqueiro e patrón de Rafael, grazas ao que entrou en contacto co mundo literario da época. Aretino, na súa obra, describe con crueza e sarcasmo aos gobernantes e á curia papal, polo que sufriu desterros e castigos infamantes.

Protexido por León X, Federico II Gonzaga de Mantua e Clemente VII, despois dunha tentativa de asasinato en 1525 marchou ao norte de Italia, asentándose en Venecia. Foi amigo de Tiziano, quen pintou o seu retrato cando menos tres veces

Aretino é lembrado sobre todo polas súas cartas, que circularon amplamente en manuscritos ata que el as publicou.
Mámoa

[miniatura|Vista xeral da mámoa [Chan de Castiñeiras I (tamén coñecida como mámoa do Rei), na que pode verse tanto a entrada ó dolmen coma o montículo de terra.]]
As **mámoas** ou **medoñas** son túmulos funerarios característicos do Neolítico do noroeste da Península Ibérica.

## Características
Son amoreamentos artificiais de terra e/ou pedras, habitualmente de forma circular (xa que ás veces presentan unha estrutura lixeiramente elíptica), que se presentan de forma brusca sobre o terreo que sinalan e conteñen un ou varios enterramentos. 

Normalmente no seu interior agachan unha estrutura pétrea coñecida como dolmen ou anta, formando o conxunto un túmulo funerario característico da cultura megalítica. É habitual que presenten unha depresión na parte superior coñecida como cono de violación, resto dalgunha escavación ilegal na busca de materiais preciosos ou máis comunmente para aproveitar as pedras. Atópanse mámoas en moitos lugares onde houbo cultura megalítica.

miniatura|dereita|A Chousa Nova, reconstruída.
A mámoa máis antiga datada en Galicia é A Chousa Nova I, en Silleda. Está datada hai 6350 anos, mil máis antiga que o dolmen de Dombate.

As mámoas forman grupos en campos chamados ás veces *oleiros* ou *campo das olas*, polos restos de cerámica que conteñen. Sinalouse restos de escritura hemisférica e talvez altares druídricos sospeitados por Obermayer.

Arredor das mámoas hai lendas, como a que di que se aparece unha galiña con pitos debaixo dun dolmen na noite de san Xoán, convértense en ouro, ou que nelas hai escondidas pota que poden ter ouro ou veleno.

## Denominacións
A denominación máis estendida para coñecer este tipo de monumentos é a de *mámoa* e procede do diminutivo latino *mammula* 'órgano glandular das femias dos mamíferos'. Esta denominación aplícase metaforicamente a este tipo de monumentos pola similitude dos mesmos cun peito feminino. Tamén se usan diminutivos como *mamoíña* ou *mamoela*.

Outras denominacións teñen que ver coa voz latina *meta* (galego *meda*), obxecto de forma cónica ou marco de delimitación. Esta palabra unida a distintos sufixos deu á súa vez distintas verbas usadas para referirse a este tipo de túmulos:

META + ONEA > medoña

META + ORRA > medorra

META + ELA> medela

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Túmulo
*Amilladoiro
*Megalitismo
*Dolmen
*Megálitos de Galicia
*A Medorra
Mouros (homónimos)

O termo **Mouros** pode referirse a:

*Os **mouros**, criaturas da mitoloxía galega encargadas de vixiar dos tesouros antigos;
*Os **mouros**, denominación común e por veces despectiva para referirse aos árabes ou aos musulmáns;
*A festa de **mouros e cristiáns** celebrada en diversos lugares da Península Ibérica para conmemorar a Reconquista.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Vila de Mouros**, parroquia do concello do Incio;
***Os Mouros**, lugar da parroquia da Ameixeira, no concello de Crecente;
***Os Mouros**, lugar da parroquia de Vilavella, no concello das Pontes de García Rodríguez;
***Bouza de Mouros**, lugar da parroquia de Foxado, no concello de Curtis;
***Couce dos Mouros**, lugar da parroquia de Ambosores, no concello de Muras;
***Eira de Mouros**, lugar da parroquia de Lebosende, no concello de Leiro;
***Fonte de Mouros**, lugar da parroquia do Mato, no concello de Palas de Rei;
***Fonte de Mouros**, lugar da parroquia de Reádegos, no concello de Vilamarín;
***Vilar de Mouros**, lugar da parroquia de Cabalar, no concello da Capela;
***Vilar de Mouros**, lugar da parroquia de San Pedro de Cervantes, no concello de Cervantes;
***Vilar de Mouros**, lugar da parroquia de Meira, no concello de Meira;
***Vilar de Mouros**, lugar da parroquia de Doade, no concello de Sober;
***Portodemouros**, lugar da parroquia de Dombodán, no concello de Arzúa.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Moucos**, lugar da parroquia de Cuns, no concello de Coristanco;
***Os Mouróns**, lugar da parroquia de Buño, no concello de Malpica de Bergantiños;
***Mourís**, lugar da parroquia de Xallas, no concello de Negreira.
Tassos Papadopoulos

**Tassos Nikolaou Papadopoulos** (**Τάσσος Παπαδόπουλος**), nado en Nicosia o 7 de xaneiro de 1934, é un político chipriota, presidente de Chipre dende o 2003 ata o 2008.

Participou na Conferencia de Londres de 1959 e foi un dos delegados que votou en contra dos acordos de Londres e Zúric. Foi un dos catro representantes do lado grecochipriota na Comisión Constitucional que redactaron a Constitución da República de Chipre.
Václav Klaus

**Václav Klaus**, nado en Praga o 19 de xuño de 1941, é un político da República Checa, presidente do seu país dende o 28 de febreiro de 2003. Anteriormente fora primeiro ministro (1992-1998). Pertence ao Partido Democrático Cívico.

Graduado en económicas pola Universidade de Praga en 1963, completou os seus estudos en universidades de Italia e os Estados Unidos. Traballou na Academia de Ciencias Checoslovaca e en 1970 pasou ao Banco de Checoslovaquia.
Ismail Omar Guelleh

**Ismaïl Omar Guelleh**, nado o 27 de novembro de 1947, é o Presidente de Djibuti dende 1999. Sucedeu ó seu tío, Hassan Gouled Aptidon.

## Traxectoria 
O 4 de febreiro de 1999, Hassan Gouled Aptidon anunciou que non ía concorrer a outro mandato, e un congreso extraordinario do seu partido, *Rassemblement populaire pour le Progrès*, escolleu a Guelleh como candidato. El foi electo co 74,02% dos votos en abril e asumiu o cargo o 9 de maio de 1999.

O outubro de 2004 novamente foi escollido como candidato. Sen opositores, foi elixido co 100% dos votos o 8 de abril de 2005. Guelleh anunciou que este será o seu último mandato.

## Notas
476

**476** (**CDLXXVI**) foi un ano bisesto comezado en xoves segundo o calendario xuliano, en vigor naquela data. No Imperio romano, o ano foi nomeado o do consulado de Basilisco e Armato, ou, menos comunmente, como o 1229 Ab urbe condita, adquirindo a súa denominación como 476 ao estabelecerse o anno Domini no 525.

Neste ano dáse a caída de Roma, evento transcendental na historia occidental que é visto convencionalmente como a fin da Idade Antiga e o inicio da Idade Media.

## Acontecementos 
* 4 de setembro - Caída do Imperio Romano de Occidente, coa deposición do derradeiro emperador, Rómulo Augústulo, a mans de Odoacro, xefe dos hérulos.

## Nacementos 
* Âryabhata, matemático e astrónomo indio (m. 550).

## Mortes 
Historia ano a ano
Leonel Fernández

**Leonel Antonio Fernández Reyna**, nado en Santo Domingo o 26 de decembro de 1953, é un político dominicano. Foi o presidente da República Dominicana entre 1996 e 2000 e de novo dende o 16 de agosto de 2004.

Naceu en Santo Domingo pero pasou a súa infancia e mocidade en Nova York.
Enlace covalente

Un **enlace covalente** é unha forma de enlace químico caracterizado pola compartición dun ou máis pares de electróns entre átomos para producir unha atracción mutua que mantén unida a molécula resultante. Os átomos tenden a compartir electróns de tal maneira que se enchan as órbitas exteriores. Estes enlaces son sempre máis fortes que o enlace de hidróxeno intermolecular e semellantes en forza ou máis fortes que o enlace iónico.

[miniatura|Enlace covalente de [hidróxeno e carbono nunha molécula de metano.]]
Os enlaces covalentes danse con maior frecuencia entre átomos con electronegatividades semellantes (altas), nos que se require demasiada enerxía para tirarlle un electrón a un átomo. Os enlaces covalentes son máis comúns entre os non metais, mentres que o enlace iónico é máis común entre un átomo de metal e un átomo dun non metal.

O enlace covalente tende a ser máis forte que outros tipos de enlace, como o enlace iónico. Ao contrario que nos enlaces iónicos, nos que os ións se manteñen unidos por unha atracción culómbica non direccional, os enlaces covalentes son moi direccionais. Como resultado, as moléculas con enlaces covalentes tenden a formarse nun número pequeno de formas características, mostrando ángulos de enlace específicos.

## Tipos de enlaces covalentes
### Apolar
Se a compartición de pares de electróns é equitativa, o enlace covalente é **apolar**. Isto adoita suceder cando os átomos que comparten pares de electróns son do mesmo elemento.

### Polar
Se a compartición de pares de electróns non é equitativa, o enlace covalente é **polar**. Isto adoita suceder cando os átomos que comparten electróns son de distinto elemento, xa que teñen distinta electronegatividade.
Minúscula

Letra **minúscula** é a que, a diferenza da maiúscula, ten menor tamaño e, polo xeral, distinta forma. Como adxectivo, indica algo menor que o ordinario na súa especie. Coloquialmente emprégase como sinónimo de pequenísimo, mínimo.

;Letras minúsculas no alfabeto latino

**a, b, c, d, e, f, g, h, i, l, m, n, ñ, o, p, q, r, s, t, u, v, x, z** (j, k, w, y)

;Letras maiúsculas no alfabeto latino

**A, B, C, D, E, F, G, H, I, L, M, N, Ñ, O, P, Q, R, S, T, U, V, X, Z** (J, K, W, Y)

* *en letra grosa as letras do alfabeto galego as outras úsanse en estranxeirismos*.

## Véxase tamén
*Maiúscula
*Alfabeto galego
*Alfabeto latino
Nicholas Liverpool

[miniatura|Liverpool con [Barack Obama.]]

**Nicholas Joseph Orville Liverpool**, nado en Berekua o 9 de setembro de 1934 e finado en Miami o 1 de xuño de 2015, foi un político de Dominica, presidente do seu país dende o 2 de outubro de 2003 até o 17 de setembro de 2012.
Cursiva

[miniatura|Exemplo de **escritura cursiva** en [Lingua inglesa|inglés]]
A **cursiva** é unha forma de escritura manual na que trazos e liñas unen as distintas letras, de forma que estas aparecen pegadas unhas ás outras. Tamén se chama do mesmo xeito ás fontes de imprenta, algo inclinadas cara á dereita, que imitan á escritura manual.

## Uso 
A **cursiva** foi creada para a axilidade na escritura. Nas linguas que usan o alfabeto latino e o alfabeto cirílico as letras das palabras adoitan estar unidas entre si, o que permite escribir a palabra enteira cun só trazo. 

As tipografías cursivas adoitan ser bastante diferentes das estampas ("maiúsculas"), xa sexan manuscritas ou tipografía. En cursiva hebrea e cursiva romana, as letras non adoitan estar conectadas.

## Terminoloxía 
Adoita confundirse coa variante das fontes en **escritura itálica**, e nalgúns casos son sinónimos. Están aceptados os termos **cursiva** e **itálica** (tamén **letra cursiva** e **letra itálica**), pero rexéitase o termo "bastardiña", decalco do castelán. Moitas fontes tipográficas, especialmente nas súas versións para ordenador, teñen a variante en lingua inglesa ***script*** (imitando a ***letra manuscrita***).

### Etimoloxía 
O termo 'cursiva' deriva do latín *cursivu*, primeiramente das maiúsculas romanas cursivas ('''capitalis cursiva**).

### Exemplos 
Exemplos de textos en tipos romano e itálico verdadeiro:
centro|miniatura|600x600px|Texto en romano e **itálico** da familia Garamond
O mesmo exemplo en **cursiva**.
centro|miniatura|600x600px|Texto romano e oblicuo ou **cursiva'''; neste caso, inclinación forzada do tipo romano Garamond

## Notas 
## Véxase tamén 
* Wikipedia:Libro de estilo (véxase apartado Cursivas)
* Escritura itálica
* Tipografía
* Unicode
Armenio clásico

***Grabar*** é unha palabra armenia que designa o armenio clásico, forma aínda hoxe utilizada pola Igrexa armenia.
Partido Galeguista

**Partido Galeguista** é o nome de varios partidos políticos de Galicia:
*Partido Galeguista fundado en 1931, dirixido por Castelao e Alexandre Bóveda.
*Partido Galeguista de Pontevedra fundado en 1931.
*Partido Galeguista fundado en 1978.
*Partido Galeguista fundado en 1984 e que oficialmente se denominaba Partido Galeguista Nacionalista.
*Partido Galeguista fundado en 1991.
*Partido Galeguista fundado en 2004 e dirixido por Xabier González.
Acceso libre

miniatura|
O **acceso libre** é un movemento xurdido nos anos noventa co obxecto de artellar un novo sistema de comunicación científica a través das novas tecnoloxías. Xorde fundamentalmente a causa dos fortes incrementos de prezos das revistas científicas, debidos ó carácter monopolístico que lle imprimiron á información científica os grandes grupos editoriais internacionais. Nado de proxectos individuais como ArXiv.org, está sendo asumido polos organismos de investigación (Declaración de Berlín) e por institucións políticas de investigación (Parlamento británico). Na actualidade segue dúas vías de comunicación científica complementarias: as revistas de acceso libre e os arquivos institucionais.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Recursos educativos abertos
Alfredo Palacio

**Luis Alfredo Palacio Gonzales Hureira**, nado en Guayaquil o 22 de xaneiro de 1939 e finado na mesma cidade o 22 de maio de 2025, foi un político ecuatoriano. Foi Presidente de Ecuador entre o 20 de abril de 2005 e o 15 de xaneiro de 2007. Anteriormente fora vicepresidente ata que o Congreso ecuatoriano destituíu o presidente Lucio Gutiérrez, despois dunha semana de manifestacións contra o seu goberno.

## Notas
Alfabeto fenicio

O **alfabeto fenicio** é un antigo alfabeto de tipo *abjad* utilizado polos fenicios para notar a súa lingua. Foi adaptado por outros pobos do Mediterráneo e deu orixe principalmente a:

* o alfabeto grego, do que á súa vez xurdiron:
** o alfabeto etrusco, que deu o alfabeto latino, 
** o alfabeto cirílico, 
** o alfabeto gótico, 
** o alfabeto copto;
** varios alfabetos anatolios como o cario, o lidio, o licio, o panfilio, o frixio e o sidético.
* o alfabeto arameo, do que xurdiron:
** o alfabeto hebreo, 
** o alfabeto siríaco, 
** o alfabeto árabe.

## Historia 
É probable que o alfabeto fenicio xurdira a partir dun modelo chamado alfabeto lineal e se utilizara para notar idiomas proto-cananeos, que proviría de simplificacións dos xeroglíficos exipcios. As inscricións máis antigas datan probablemente do século XIII antes da nosa era pero aínda son consideradas como lineais. No século IX, o alfabeto está completamente establecido (o que permite postular como data de separación o 1050 antes da nosa era, entre o modelo lineal e o modelo fenicio).

O alfabeto fenicio segue a orde levantina, que ha transmitir a todos os seus descendentes.

## Lista dos grafemas 
Non coñecemos directamente o nome das letras fenicias. Escolléronse aquí os posibles valores, restituídos a partir do hebreo. A transliteración segue as convencións habituais para as linguas semíticas. Os valores fonolóxicos exprésanse en API. As « enfáticas » das linguas semíticas son interpretadas como antigas  exectivas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fenicios
* Lingua fenicia
* Alfabeto grego
* Alfabeto
### Bibliografía 
* ''The World's Writing Systems*, baixo a dirección de Peter T. Daniels e William Bright, Oxford University Press, Oxford, 1996 ;
* John Healey, « The Early Alphabet », en *Reading the Past*, obra colectiva, British Museum Press, 1990 ;
* André Martinet, « Palatalisation de “g” en arabe », en *Évolution des langues et reconstruction'', Presses universitaires de France, collection « Sup », section « Le linguiste », París, 1975.
Hosni Mubarak

**Muhammad Hosni Said Mubarak** (árabe : محمد حسنى سيد مبارك) coñecido como **Hosni Mubarak**, nado en Kafr-El Meselha (Monufia) o 4 de maio de 1928 e finado o 25 de febreiro de 2020, foi un político exipcio. Foi presidente do seu país desde o 14 de outubro de 1981, 8 días despois do asasinato de Anwar el-Sadat, ata o 11 de febreiro de 2011 momento no que se viu obrigado a deixar o poder logo que dende o 25 de xaneiro de 2011 se sucederan protestas populares para esixir un cambio no país do Nilo. Mubarak foi internado o 12 de abril tras sufrir unha crise cardíaca durante un interrogatorio. O día 13 de abril de 2011 foi ordenada a súa detención canda a dos seus fillos Alaa e Gamal, co fin de indagar nos posibles delitos que se lles imputan. O día 2 de xuño de 2012 foi condenado a cadea perpetua pola represión das protestas durante a Primavera árabe, na que morreron máis de 800 persoas.

Era tamén Secretario Xeral do Movemento de Países Non Aliñados desde o 16 de xullo de 2009 substituíndo a Raúl Castro.

## Traxectoria 
Terminados os seus estudos de secundaria, ingresou na Academia Militar Exipcia obtendo o título en Ciencias Militares aos 20 anos de idade. En 1950 ingresou na academia da Forza Aérea, recibindo instrución tamén en Frunze, a actual Bixkek, capital de Kirguizistán, entón república da Unión Soviética, obtendo o título de piloto de combate. Ascendeu rapidamente e en 1964 foi nomeado representante da delegación militar exipcia na Unión Soviética.

En 1967 convértese en Xefe da Forza Aérea Exipcia, sendo responsable dalgúns dos combates que se suceden no permanente conflito con Israel. En 1973 participa activamente nos preparativos e desenvolvemento da Guerra do Yom Kippur.

Gobernou en Exipto durante 30 anos con man férrea baixo un goberno corrupto. Celebrou durante o seu mandato catro procesos electorais, fortemente manipulados. Así mesmo, privou o pobo exipcio de liberdades básicas. Este e outros feitos precipitou o inicio das protestas na súa contra. Foron necesarias máis de 300 mortes violentas nun intento do goberno de Mubarak de conter as revoltas. A saída do poder de Mubarak propiciou que o exército tomase as rendas. En 18 días de protestas pacíficas, salpicadas de violencia por parte das forzas represivas, Mubarak foi derrocado do poder político exipcio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía extensa por Fundación CIDOB  (en español)
Elías Antonio Saca González

**Elías Antonio ("Tony") Saca González**, empresario de comunicacións nado o 9 de marzo de 1965. Elixido presidente da República en 21 de marzo de 2004 para o mandato desde o 1 de xuño de 2004 ata o 1 de xuño de 2009. Desenvolveu a súa carreira como empresario na área de comunicacións, como narrador de informativos, así como locutor deportivo en radio e televisión. Participou na creación de Radio América e despois creou e dirixiu a súa propia emisora, Radio Astral.

Pertence á Alianza Republicana Nacionalista (ARENA).

## Notas