Abadía de Whitby

[miniatura|Ruínas da abadía de Whitby ([Yorkshire Norte|Yorkshire norte).]]A **abadía de Whitby**, coñecida no período anglosaxón como **Streoneshalh**, é unha abadía bieita en ruínas situada xunto á beira do mar do Norte no cantil oriental por encima de Whitby en Yorkshire do Norte, Inglaterra. Foi abandonada durante a disolución dos mosteiros ordenada polo rei Henrique VIII. É un monumento clasificado de grao I do English Heritage e o seu museo está aloxado en Cholmley House.

## Historia 
### Período anglosaxón 
miniatura|Localización de Whitby.
O primeiro mosteiro foi fundado no ano 657 polo rei de Northumbria, o anglosaxón Oswiu (Oswy ou Oswio) co nome de Streoneshalch (antigo nome de Whitby). O rei nomeou a dama Hilda, abadesa de Hartlepool e sobriña de Edwin, primeiro rei cristián de Northumbria, como primeira abadesa. O nome Streoneshalh crese que significaba *baía fortificada* ou *baía da torre* en referencia a un suposto asentamento romano que existía previamente no lugar, aínda que nunca se demostrou esta afirmación e propuxéronse teorías alternativas, como que o nome signifique *asentamento de Streona*, en referencia a Eadric Streona, pero é improbable xa que Streona morreu en 1017 e a denominación de Streoneshalh foi moi anterior.

A abadía foi creada como *cohospitae* ou mosteiro dobre, con monxes e monxas de rito celta separados pero baixo o mando dunha única abadesa, como era costume entre os asentamentos celtas. Foi o fogar do gran poeta do reino de Northumbria, Cædmon. Alí, era o vaqueiro da comunidade mais por iniciativa da abadesa Hilda foi educado para se converter en monxe e crear composicións poéticas e cantos sagrados.

En 664 tivo lugar na abadía o sínodo de Whitby, no que rei Oswiu ditaminou que a Igrexa de Northumbria adoptaría o cálculo romano da Pascua e a tonsura monástica romana, no curucho, en lugar da celta, na fronte de orella a orella. Este sínodo marcou o principio do final da influencia da Igrexa celta e da abadía de Iona no reino e, por extensión, en Inglaterra, en favor dos costumes romanos.

Streoneshalch foi atacado por piratas daneses en sucesivas incursións de Ivar Ragnarsson e Ubba entre 867 e 870 e o lugar permaneceu abatido durante máis de 200 anos. A existencia de *Prestebi*, ou morada dos sacerdotes en nórdico antigo, no reconto eclesiástico de Domesday pode sinalar que houbo certa reactivación da vida relixiosa despois da destrución danesa. O antigo mosteiro que posteriormente se daría a Reinfrid estaba composto por unhas 40 ruínas *monasteria vel oratoria*, similares ás ruínas monásticas irlandesas, con numerosas capelas e celas.

### Refundación 
Reinfrid, un soldado de Guillermo o conquistador, converteuse en monxe trala conquista normanda de Inglaterra e viaxou a Streoneshalh, que entón era coñecido como Prestebi ou Hwitebi (o "asentamento branco" en nórdico antigo) e pediu a sir William de Percy permiso para habitar as ruínas do mosteiro celta. O barón non só lle outorgou a abadía, senón tamén dous carucatos de terra e medios para a súa reconstrución e manutención. Sir Serlo de Percy, irmán do fundador, uniuse a Reinfrid no novo priorado baixo a advocación de san Pedro e santa Hilda de Whitby, dependente da abadía de Fountains e onde se seguía a regra de san Bieito, co obxectivo de destruír o posto de sinais de gardacostas sito no extremo do cabo. Scarborough e Hartlepool tamén foron atacados. A abadía sufriu danos considerables durante o ataque, que durou dez minutos.

### Influencias literarias 
Os edificios da abadía quedaron en ruínas e serviron como fonte de pedra, pero seguiu sendo un fito importante para os navegantes e axudou a inspirar o escenario da abadía de Whitby no libro *Drácula* de Bram Stoker (1897), que se desenvolve nos arredores de Whitby, entre outros lugares. As ruínas son agora propiedade do English Heritage, que é tamén o estamento encargado do seu mantemento.

Na novela *Absolution By Murder*, de Peter Berresford Ellis e ambientada durante o sínodo de Whitby, a abadía, aínda baixo rito celta, é o escenario dun crime.

## Enterramentos notables 
* Oswiu de Northumbria, rei de Bernicia.
* Edwin de Deira, rei de Deria e Bernicia e venerado como santo.
* Eahlfleda, viúva de Oswiu e abadesa de Whitby.
* Ælflæd, filla de Oswiu e Eahlfrith, tamén abadesa de Whitby.
* Sir William de Percy, primeiro Barón Percy (d.c. 1096), barón normando e cruzado.
* Sir Richard de Percy, quinto Barón Percy (1166-1243), signatario da Carta Magna.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:WhitbyAbbey01.jpg|A abadía desde un promontorio veciño.
Ficheiro:WhitbyAbbey and WhaleboneArch.jpg|Arco de ósos de balea nas ruínas.
Ficheiro:Whitby abbey.jpg|Vista das ruínas.
Ficheiro:Whitby Abbey ruins.tww.jpg|Restos da abadía desde o noroeste.
Ficheiro:Whitby Abbey - Project Gutenberg eText 16785.jpg|Abadía de Whitby (gravado)
Ficheiro:Whitby Abbey and houses.jpg|Restos da abadía sobre o outeiro, e casas do pobo na base.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Información sobre a Abadía de Whitby
*Historia da Abadía de Whitby
*Historia de Whitby