Annales Cambriae

Os ***Annales Cambriae*** ou *Os Anais de Gales* é o nome que se lle outorga a un conxunto de crónicas cambro-latinas procedentes dun texto compilado de diversas fontes en St David's, Dyfed (Gales), nunha data incerta, aínda que anterior ao século X. malia o seu nome, os *Annales Cambriae* rexistra non só eventos en Gales, senón tamén sucesos en Irlanda, Cornualla, Inglaterra, Escocia e ás veces en lugares máis afastados.

## Fontes 
Existen catro versións principais dos *Annales Cambriae*:

***A**: Londres, British Library, manuscrito Harley 3859, folios 190r-193r.
***B**: Londres (Kew), Public Records Office, manuscrito E.164/1 (K.R. Misc. Books, Serie I) pp.&nbsp;2–25
***C**: Londres, British Library, manuscrito Cotton Domitian A.i, folios 138r-155r
***D**: Exeter, Cathedral Library, manuscrito 3514, pp.&nbsp;523–8, a *Cronica ante aduentum Domini* e **E**: *ibid.*, pp.&nbsp;507–19, a *Cronica de Wallia*.

**A** a súa orixe dátase en torno a 1200. Inseriuse sen título no interior dun manuscrito da *Historia Brittonum* onde está inmediatamente seguido por unha árbore xenealóxica de Owain ap Hywel (falecido en 988). Se ben o manuscrito non dá unha cronoloxía explícita, os seus anais parecen transcorrer entre o 445 e o 977, cunha última entrada en 954, facendo moi probábel que o texto pertenza á segunda metade do século X.

**B** foi escrito, probabelmente na abadía cisterciense de Neath, a fins do século XIII. Titúlase *Annales ab orbe condito adusque A.D. 1286.*

**C** é parte dun libro escrito en San David's e titúlase *Annales ab orbe condito adusque A.D. 1288*; este texto tamén foi datado a fins do século XIII.

A base de **B** e **C** é unha crónica do mundo derivada dos *Origenes* de Isidoro de Sevilla (Libro V, capítulo 39), por medio da Chronica minora de Beda. Despois de 457, **B** concorda case con **A** ata que **A** termina, e despois do imperio de Heraclio (610-641) **C** concorda maiormente con **A** ata que **A** termina, aínda que non queda claro que **A** non sexa a fonte común para **B** e **C** (Dumville 2002, p. xi). **B** e **C** diverxen despois de 1203, **C** presenta poucas e breves entradas galesas.

**D** e **E** atópanse nun manuscrito escrito na abadía cisterciense de Withland, no suroeste de Gales a fins do século XIII; a *Cronica ante aduentum Domini* esténdese de 1132 a 1285, mentres que a *Cronica de Wallia* se estende de 1190 a 1266.

**A** é a única que se beneficiou dunha edición diplomática completa (Phillimore 1888). *Annales Cambriae*, o texto A.

## Mencións a Galiza 
No libro clásico de historia *Europe in the High Middle Ages (1150-1300)* do profesor John H. Mundy afírmase: *“En 1159 os norteños Annales de Cambrai falan de tres imperios: o bizantino, o Xermánico e o de Galicia (Santiago de Compostela)”.* 

Nos '''Annales'*, menciónase que en tempos de Afonso VII de Galiza-León e Castela-Toledo o galego era un dos imperios de Europa, mencionando territorios como Nova Castela (aínda que o termo se popularizou a partir do século XVI) e os reinos de Portugal, Navarra, Aragón, Cataluña e Provenza como parte do *imperio*. Nótese que o termo "imperio" tivo diferentes connotacións e usos a través da historia. No contexto dos "Annales Cambriae", o termo "imperio" non debe entenderse da mesma maneira que, por exemplo, no "Imperio Romano". Afonso VII foi proclamado *"Imperator totius Hispaniae"'' (Emperador de toda Hispania) no 1135. Isto significaba que el pretendía ser o monarca supremo de toda a Península Ibérica, situándose por riba dos outros reis cristianos, unha supremacía honorífica, que tamén se quixo atribuír o Emir de Córdoba, máis que un título que indicase un control efectivo sobre todas as terras de Hispania. No caso do "imperio galego de Santiago", a referencia é unha alusión á importancia relixiosa e cultural de Santiago de Compostela, especialmente coa influencia do Camiño de Santiago como ruta de peregrinaxe na Idade Media.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Dumville, David N., 1984 "When was the 'Clonmacnoise Chronicle' created? The evidence of the Welsh annals". En: Grabowski K. & Dumville D.N., 1984 *Chronicles and Annals of Mediaeval Ireland and Wales: The Clonmacnoise-group of texts*, (ISBN 0-85115-167-1), Boydell , pp.&nbsp;209–226.
* Dumville, David N. (editor e tradutor), 2002 *Annales Cambriae, A.D. 682-954: Texts A-C in Parallel*, Department of Anglo-Saxon, Norse and Celtic, University of Cambridge.
* Dumville, David N. 2004 "*Annales Cambriae* and Easter". En: *The Medieval Chronicle III*, Rodopi, Amsterdam & Nova York.
* Hughes, Katherine, 1974 "The Welsh Latin chronicles: *Annales Cambriae* and related texts". En: (1980) *Celtic Britain in the Early Middle Ages*, (ISBN 0-8476-6771-5), Boydell, pp.&nbsp;67–85.
* Hughes, Katherine, 1980 "The A-text of *Annales Cambriae*". En: *Celtic Britain in the Early Middle Ages*, (ISBN 0-8476-6771-5), Boydell, pp.&nbsp;86–100
* Miller, Molly, 1975 "The Commanders at Arthuret", *Transactions of the Cumberland and Westmorland Archaeological and Antiquarian Society*, New Series, 75, pp.&nbsp;96–118.
* Miller, Molly, 1977/8 "Date-Guessing and Dyfed", *Studia Celtica* 12/13, pp.&nbsp;33–61.
* Miller, Molly, 1979 "The disputed historical horizon of the Pictish king-lists", *Scottish Historical Review*, 58, pp.&nbsp;1–34.
* Miller, Molly, 2004 "Final stages in the construction of the Harleian *Annales Cambriae*: the evidence of the framework", *The Journal of Celtic Studies JCS 4*, Brepols.
* Phillimore, Egerton (ed.), 1888 "The *Annales Cambriae* and Old Welsh Genealogies from *Harleian* MS. 3859", *Y Cymmrodor* 9 (1888) pp.&nbsp;141–183.
* Remfry, P.M., *Annales Cambriae. A Translation of Harleian 3859; PRO E.164/1; Cottonian Domitian, A 1; Exeter Cathedral Library MS. 3514 and MS Exchequer DB Neath, PRO E* (ISBN 1-899376-81-X)
* Williams [Ab Ithel], John (ed.), 1860 *Annales Cambriae*.Londres; Longman, Green, Longman, and Roberts.
* Wiseman, Howard, 2000 "The derivation of the date of Badon in the Annales Cambriae from Bede and Gildas", *Parergon* 17.2, pp.&nbsp;1–10.

### Ligazóns externas 
* Unha tradución inglesa dos anais orixinais (combinando o texto dos manuscritos **A**, **B** & **C** para o período de mediados do século V a finais do X) pode acharse aquí. 
* Wiseman, Howard, 2002 'The derivation of the date of the Arthurian entries in the Annales Cambriae from Bede and Gildas' Páxina web de Vortigern Studies