Cortes de Castela e León

As **Cortes de Castela e León** (en castelán: *Cortes de Castilla y León*) son o órgano lexislativo da comunidade autónoma de Castela e León. Os seus membros chámanse procuradores e o seu cometido é o de representar aos cidadáns casteláns e leoneses. Son elixidos por sufraxio universal, libre, directo e secreto. A súa sede está situada na Praza das Cortes de Castela e León, 1, Valladolid.

## Historia 
[thumb|[Castillo de Fuensaldaña, sede inicial das Cortes entre 1983 e 2007.|alt=|esquerda|250px]]
En 1983, coa aprobación do Estatuto de Autonomía de Castela e León, constitúense como órgano lexislativo, sendo elixido de xeito democrático. Inicialmente a sede era o castelo de Fuensaldaña.

## Posición estatutaria 
### Asignación de escanos 
De acordo co artigo 19 da *Ley 3/1987, de 30 de marzo, Electoral de Castilla y León* o decreto de convocatoria deberá especificar o número de Procuradores que integrarán as Cortes de Castela e León, e o que corresponda elixir en cada circunscrición electoral, en aplicación do disposto no artigo 18. O censo de poboación de dereito da Comunidade Autónoma, vixente na data da convocatoria, servirá de base para determinar os Procuradores que corresponda elixir en cada circunscrición electoral. Ata a IX Lexislatura, as Cortes de Castela e León estiveron compostas por 84 procuradores, pero na X lexislatura baixaron aos 81 actuais. Estes son elixidos polas nove circunscricións electorais castelás e leonesas que, á súa vez, corresponde coas nove provincias da comunidade autónoma. Cada unha delas elixe a un número diferente de deputados. A cada provincia asígnaselle un número inicial de tres Procuradores e un máis por cada 45.000 habitantes ou fracción superior a 22.500. Nos últimos comicios celebrados (13 de febreiro de 2022) a distribución de escanos produciuse da seguinte forma:
* Provincia de Ávila: 7 procuradores
* Provincia de Burgos:11 procuradores
* Provincia de León: 13 procuradores
* Provincia de Palencia: 7 procuradores
* Provincia de Salamanca: 10 procuradores
* Provincia de Segovia: 6 procuradores
* Provincia de Soria: 5 procuradores
* Provincia de Valladolid: 15 procuradores
* Provincia de Zamora: 7 procuradores

### Composicións históricas 

Ficheiro:Cortes de Castilla y León - I legislatura.png|1983-1987
Ficheiro:Cortes de Castilla y León - II legislatura.png|1987-1991
Ficheiro:Cortes de Castilla y León - III legislatura.png|1991-1995
Ficheiro:Cortes de Castilla y León - IV legislatura.png|1995-1999
Ficheiro:Cortes de Castilla y León - V legislatura.png|1999-2003
Ficheiro:Cortes de Castilla y León - VI legislatura.png|2003-2007
Ficheiro:Cortes de Castilla y León - VII legislatura.png|2007-2011
Ficheiro:Cortes de Castilla y León - VIII legislatura.png|2011-2015
Ficheiro:Cortes de Castilla y León - IX legislatura.png|2015-2019
Ficheiro:Cortes de Castilla y León - X legislatura.svg|2019-2022
Ficheiro:Cortes de Castilla y León - XI legislatura.svg|2022-Act.

### Funcións da Cámara 
Segundo os artigos 23 e 24 (Capítulo Primeiro do Título Segundo) do Estatuto de Autonomía de Castela e León, as funcións das Cortes de Castela e León son as seguintes:
# Elixir entre os seus membros ao Presidente, á Mesa e á Deputación Permanente. Corresponderá ao Presidente o exercicio en nome das Cortes de todos os poderes administrativos e facultades de policía no interior da súa sede.
# Establecer o seu propio Regulamento, cuxa aprobación e reforma requirirán a maioría absoluta nunha votación final sobre a súa totalidade. Así mesmo, aproban o Estatuto do Persoal das Cortes de Castela e León e establecen autonomamente os seus presupostos.
# Exercer a potestade lexislativa da Comunidade nos termos establecidos pola Constitución, polo presente Estatuto e polas leis do Estado que lles atribúan tal potestade.
# Controlar e impulsar a acción política e de goberno da Xunta e do seu Presidente.
# Aprobar os Presupostos da Comunidade e os das propias Cortes, así como a rendición anual de contas de ambos.
# Elixir de entre os seus membros ao Presidente da Xunta de Castela e León.
# Designar aos Senadores que representarán á Comunidade, segundo o previsto no artigo 69.5 da Constitución. Os Senadores serán designados en proporción ao número de membros dos grupos políticos representados nas Cortes de Castela e León.
# Solicitar do Goberno a adopción dun proxecto de lei, o remitir á Mesa do Congreso dos Deputados unha proposición de lei nos termos que establece o artigo 87, apartado 2, da Constitución.
# Interpoñer recursos de inconstitucionalidade, de acordo co que establece o artigo 162, apartado 1.a), da Constitución, e a Lei Orgánica do Tribunal Constitucional.
# Exercitar a iniciativa de reforma da Constitución, nos termos previstos na mesma.
# Facilitar ao Goberno as previsións de índole política, social e económica a que se refire o artigo 131, apartado 2, da Constitución.
# Establecer e esixir tributos de acordo coa Constitución, o presente Estatuto e as correspondentes leis do Estado.
# Aprobar transferencias de competencias da Comunidade aos municipios, provincias e outras entidades locais da mesma, salvo o que determina o presente Estatuto ou dispoña unha previa lei da propia Comunidade.
# Ratificar os convenios que a Xunta conclúa con outras comunidades autónomas para a xestión e prestación de servizos propios das mesmas. Ditos convenios serán comunicados de inmediato ás Cortes Xerais.
# Ratificar os acordos de cooperación que sobre materias distintas ás mencionadas no número anterior conclúa a Xunta con outras comunidades autónomas previa autorización das Cortes Xerais.
# Validar os Decretos Leis aprobados pola Xunta, de acordo co disposto no artigo 25.4 do presente Estatuto.
# Exercer cantos outros poderes, competencias e atribucións lles asignen a Constitución, o presente Estatuto e as leis.

## Composición das Cortes na XI lexislatura 
### Resultado electoral 
Nas eleccións ás Cortes de Castela e León de 2022, celebradas o domingo 13 de febreiro, o Partido Popular de Castela e León gañou as eleccións, quedando o Partido Socialista de Castela e León en segundo lugar, Vox en terceiro lugar, Unión del Pueblo Leonés en cuarto lugar, Soria ¡Ya! en quinto lugar, Unidas Podemos en sexto lugar, Ciudadanos en sétimo lugar e Por Ávila en oitavo lugar. Os datos máis destacables da xornada electoral foron a diminución de escanos do Partido Socialista de Castela e León e de Ciudadanos, pasando de 35 procuradores a 28 e de 12 procuradores a 1, respectivamente, o aumento de 12 escanos de Vox pasando a ter 13 procuradores e a irrupción de Soria ¡Ya! con 3 escanos. Deste modo, os resultados nas eleccións foron os seguintes:

### Órganos das Cortes 
O Estatuto de Autonomía e o Regulamento das Cortes de Castela e León prevén a existencia dunha serie de órganos dentro do Parlamento para asegurar o seu funcionamento.
#### Órganos funcionais 
Son os órganos que están facultados para expresar a vontade política das Cortes: o Pleno, as Comisións e a Deputación Permanente.
##### O Pleno 
O Pleno é o órgano máis importante das Cortes de Castela e León, pois reúne á totalidade dos Procuradores que compoñen a Cámara. Nesta XI lexislatura está integrado por 81 Procuradores, que son elixidos por sufraxio universal en cada unha das nove circunscricións provinciais coas que conta a Comunidade Autónoma.

Para a determinación do número de Procuradores, séguese a norma do artigo 21.2 do Estatuto de Autonomía, segundo a cal se asigna a cada provincia un número mínimo de tres Procuradores, e un máis por cada 45.000 habitantes ou fracción superior a 22.500 habitantes.

No Pleno, os procuradores agrúpanse nos seguintes grupos parlamentarios:

##### As Comisións 
As Comisións son órganos constituídos no seo das Cortes de Castela e León por un número reducido de procuradores, seleccionados por razón da súa competencia, que se especializan nunha determinada materia ou ás que se encomenda un asunto concreto. As comisións poden ser:
* **Permanentes:** son estabelecidas pola Mesa, previo acordo da Xunta de Voceiros, ao comezo de cada lexislatura.
* **Non permanentes:** créanse para un traballo concreto e extínguense á finalización do mandato encomendado e, en todo caso, ao concluír a lexislatura. A esta clase pertencen as Comisións de Investigación.

##### A Deputación Permanente 
A Deputación Permanente é un órgano permanente das Cortes cuxa función é velar polos poderes das Cortes de Castela e León cando estas non se encontran reunidas, ben pola finalización da lexislatura (por expiración natural do seu mandato ou por disolución anticipada), ou ben por atoparse en período de vacacións parlamentarias.

En canto á súa composición, este órgano está formado polo presidente das Cortes, que a presidirá, polos demais membros da Mesa (que, co presidente, constituirán a Mesa da Deputación Permanente) e polos Procuradores que designen os Grupos Parlamentarios.

A súa función xenérica é a de «velar polos poderes da Cámara». En concreto, podemos distinguir dous supostos:
* Nos períodos de vacacións parlamentarias, a única competencia que o Regulamento confía á Deputación Permanente é a de acordar por maioría absoluta a convocatoria das Cortes.
* Nos supostos de disolución anticipada das Cortes ou finalización do mandato parlamentario, correspóndelle exercer o control da lexislación delegada, autorizar créditos extraordinarios e suplementos de crédito e poderá acordar a interposición de recursos de inconstitucionalidade ou o planteamento pola Xunta de Castela e León de conflitos de competencia ante o Tribunal Constitucional (en supostos de urxencia, sempre que se pronuncien en tal sentido a maioría absoluta dos seus membros).

#### Órganos de goberno e administración 
Están encargados de dirixir e impulsar a vida interna do Parlamento, organizando os seus traballos e xestionando os recursos persoais e materiais cos que conta para o desempeño das súas funcións. Son a Presidencia, a Mesa e a Xunta de Voceiros.

##### A Presidencia 
A Presidencia é a máxima autoridade dentro da sede parlamentaria. Segundo o artigo 28 do Regulamento das Cortes de Castela e León, correspóndelle á Presidencia ostentar a representación da Cámara, asegurar a boa marcha dos traballos, dirixir os debates, manter a orde dos mesmos e ordenar os pagos, sen prexuízo das delegacións que poida conferir. Ademais, corresponde á Presidencia cumprir e facer cumprir o Regulamento, interpretándoo en caso de dúbida e suplíndoo en caso de omisión.

Como Presidencia das Cortes, correspóndelle tamén a Presidencia da Mesa (artigo 26 do Regulamento), da Xunta de Voceiros (artigo 37 do Regulamento) e da Deputación Permanente (artigo 55 do Regulamento). En canto representante do poder lexislativo da comunidade autónoma, e aos efectos do seu posterior nomeamento, comunica ao rei e ao Goberno de España a elección polo pleno da cámara do presidente de Castela e León.

É o máximo órgano de relación institucional co resto dos órganos políticos rexionais e nacionais, ocupando o segundo lugar no protocolo autonómico, despois do presidente da comunidade autónoma de Castela e León.

:

##### A Mesa 
A Mesa é o órgano reitor das Cortes e ostenta a súa representación colexiada nos actos aos que asista. Trala reforma do Regulamento das Cortes de 25 de novembro de 2015, a Mesa está composta polo presidente das Cortes, dous vicepresidentes e tres secretarios.

Reunirase por convocatoria do presidente, e considerarase validamente constituída cando estean presentes cando menos catro dos seus membros. O presidente dirixe e coordina a acción da Mesa. Esta adoptará os seus acordos por maioría dos presentes, e no caso de empate o presidente fará uso do seu voto de calidade.

Ten este órgano as funcións que normalmente lle asignan os regulamentos parlamentarios, así podemos citar: adoptar cantas decisións e medidas requiran a organización do traballo e o réxime e goberno interiores das Cortes, elaborar o proxecto de presuposto das Cortes, dirixir e controlar a execución do presuposto aprobado, aprobar o cadro do persoal das Cortes e as normas que regulen o acceso á mesma, ordenar os gastos das Cortes, etc.

Os acordos da Mesa tómanse por maioría dos presentes. Cando se produza empate, o presidente ou quen en aquel momento exerza as súas funcións fará uso do voto de calidade.

Os membros da Mesa serán elixidos na sesión constitutiva das Cortes. Para a elección dos vicepresidentes e dos secretarios, cada procurador escribirá un nome na papeleta e resultarán elixidos os que por orde correlativa obteñan o maior número de votos. Tanto uns coma outros exercen as funcións normais de substitución e asistencia ao presidente, respectivamente.

##### A Xunta de Voceiros 
Este órgano colexiado está presidido polo presidente da Cámara, e nel intégranse os Voceiros dos distintos grupos parlamentarios e os membros da Mesa. O artigo 37 do Regulamento da cámara sinala que os Voceiros dos Grupos Parlamentarios constitúen a Xunta de Voceiros, que se reunirá baixo a presidencia do presidente das Cortes. Este convocaraa a iniciativa propia, a petición de dous Grupos Parlamentarios ou dun quinto dos membros das Cortes. A Xunta de Voceiros reunirase, ao menos, mensualmente durante os períodos ordinarios de sesións. Deberán asistir á Xunta de Voceiros, ao menos, un vicepresidente, un secretario da Cámara e un letrado da mesma.

Corresponde á Xunta de Voceiros fixar os criterios que contribúan a ordenar e facilitar os debates e as tarefas das Cortes e participar, entre outros, nos seguintes asuntos: fixar a orde do día dos plenos, establecer o número de comisións permanentes lexislativas, fixar o número de membros de cada grupo parlamentario que deberán formar as comisións , etc.

## Senadores designados polas Cortes de Castela e León 
Unha das funcións que desempeñan as Cortes de Castela e León é a designación dos senadores que deben representar a Castela e León, conforme ao previsto na Constitución e na forma que determine a Lei de Designación de Senadores en representación de Castela e León.

A designación dos senadores castelán-leoneses produciuse o día 10 de maio de 2022 nas Cortes de Castela e León. Así, elixíronse a un representante do Partido Socialista de Castela e León e dous do Partido Popular de Castela e León. Polo tanto, a lista de senadores designados polas Cortes de Castela e León quedou da seguinte forma:

## Sistema electoral 
right|180px|thumb|Castela e León ten 9 provincias que á súa vez son as circunscricións electorais.
A circunscrición para as eleccións ás Cortes, que xa ven establecida no Estatuto de Autonomía (artigo 21.2) e refrendada na Lei Electoral é a provincia. A saber: Ávila, Burgos, León, Palencia, Salamanca, Segovia, Soria, Valladolid e Zamora. O número de escanos de cada circunscrición non é fixo. Emprégase para a asignación de escanos o método D'Hondt.

## Sede 
[thumb|Sede actual en [Valladolid.|alt=|110x110px]]
Ata a VI lexislatura (2003-2007), tiveron a súa sede provisional no Castelo de Fuensaldaña, en Fuensaldaña, nas inmediacións de Valladolid. Co arranque da VII lexislatura entra en funcionamento a nova e definitiva sede das Cortes na cidade de Valladolid, obra do arquitecto granadino Ramón Fernández Alonso e executada polos arquitectos valisoletanos Leopoldo Cortejoso García e Juan Antonio Coronado Sierra e situada no complexo *Villa del Prado*. O 4 de maio de 2016 o pleno reuniuse na Basílica de Santo Isidoro en León, homenaxeando así as Cortes de León de 1188.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Estatuto de Autonomía de Castela e León
* Xunta de Castela e León

### Ligazóns externas 
* Cortes de Castela e León