Inositol

O **inositol** é un polialcohol cíclico coa fórmula C6H12O6 ou (-CHOH-)6, que consiste nun ciclohexano con seis funcións alcohol (-OH). Existen 9 estereoisómeros do inositol, dos cales a forma máis importante e moi estendida na natureza é o *cis*-1,2,3,5-*trans*-4,6-ciclohexanohexol, ou '''*mio*-inositol'* (antes chamado meso-inositol). Case non ten sabor, pero é lixeiramente doce.

O *mio*-inositol xoga un importante papel como base estrutural de varios segundos mensaxeiros nas células eucariotas, como son os inositol fosfatos, o fosfatidilinositol (PI) e o fosfatidilinositol fosfato (PIP, un fosfoinosítido). O inositol ou os seus fosfatos e lípidos asociados atópanse en moitos alimentos, en particular na froita, especialmente na laranxa. Nas plantas atopamos o inositol hexafosfato ou ácido fítico e os seus sales, os fitatos. O ácido fítico está presente tamén nos cereais con alto contido de fibra e tamén en noces e feixóns, pero o inositol como fitato non é directamente biodispoñible nos humanos na dieta, xa que non é dixestible  (algunhas técnicas de preparación degradan parcialmente os fitatos para evitar isto). Polo contrario, o inositol que aparece en certas substancias derivadas de plantas, como as lecitinas é ben absorbido e relativamente biodispoñible.

O *mio*-inositol era antes considerado unha vitamina do grupo B, pero xa non se considera como tal, xa que hoxe sabemos que pode ser sintetizado no corpo humano en cantidades suficientes a partir dun produto sinxelo tan común como a glicosa, e non se coñecen síndromes por déficit de inositol en humanos.

## Isómeros e estrutura 
O isómero *mio*-inositol é un composto meso que posúe na súa molécula un plano de simetría opticamente activo, e *meso*-inositol é un nome xa obsoleto que recibía antes. Ademais do *mio*-inositol, os outros estereoisómeros que aparecen na natureza (aínda que en mínimas cantidades) son o *scilo*-, *muco*-, D-*quiro*-, e *neo*-inositol. Os outros posibles isómeros son L-*quiro*-, *alo*-, *epi*-, e *cis*-inositol. Como os seus nomes indican, os dous *quiro* inositois son o único par de enantiómeros do inositol, pero son enantiómeros un do outro, non do *mio*-inositol.

  
    120px
    120px
    120px
    250px
  
  
    *mio*-
    *scilo*-
    *muco*-
    *quiro*-
  
  
    120px
    120px
    120px
    120px
  
  
    *neo*-
    *alo*-
    *epi*-
    *cis*-
  

Na súa xeometría conformacional estable, o isómero *mio*-inositol adopta a conformación en cadeira, que pon o máximo número de hidroxilos en posición ecuatorial, na que están o máis afastados posible uns dos outros. Nesta conformación o isómero natural *mio* ten unha estrutura na cal cinco dos seis hidroxilos (o 1º, 3º, 4º, 5º, e 6º) son ecuatoriais, e o 2º grupo hidroxilo é axial.

## Síntese 
O *mio*-inositol sintetízase a partir da glicosa-6-fosfato (G-6-P) en dúas reaccións. Primeiro, a glicosa-6-fosfato é isomerizada polo encima inositol-3-fosfato sintase (chamado ISYNA1) a *mio*-inositol-1-fosfato, o cal é despois desfosforilado polo encima inositol monofosfatase (chamado IMPase 1) dando *mio*-inositol libre. Nos humanos a maioría do inositol sintetízase nos riles , que tamén é o principal órgano onde se degrada o inositol.

## Funcións 
O inositol e varios dos seus mono e polifosfatos funcionan como a base estrutural para diversas moléculas sinalizadoras e segundos mensaxeiros. Están implicados en varios procesos biolóxicos como:
* Transdución de sinais da insulina
* Ensamblaxe do citoesqueleto
* Guía dos nervios (epsina)
* Control da concentración intracelular do calcio (Ca2+) 
* Mantemento do potencial de membrana celular 
* Modulación da actividade da serotonina
* Degradación das graxas e redución do colesterol sanguíneo 
* Expresión xénica

### O ácido fítico en plantas 
O ácido fítico ou **inositol hexaquisfosfato (IP6)** (un inositol hexafosfato), tamén chamado **fitato** cando está en forma de sal, é a principal forma de almacenamento do fósforo en moito tecidos vexetais, especialmente na fibra vexetal e sementes. Nin o inositol nin o fosfato do ácido fítico das plantas é biodispoñible para os humanos, nin para os animais non ruminantes, xa que non pode ser degradado no seu organismo, pero si poden facelo as bacterias. Ademais, o ácido fítico forma quelatos con importantes minerais como o calcio, magnesio, ferro, e cinc, facendo que estes sexan inabsorbibles, e contribuíndo á creación de deficiencias minerais na xente que toma dietas con moita fibra e sementes, como é frecuente que ocorra en países en vías de desenvolvemento.

Tamén se denominan "fitatos" os inositol penta- (IP5), tetra- (IP4), e trifosfato (IP3).

## Potencial explosivo 
O inositol nitrato utilízase hoxe para xelatinizar a nitrocelulosa, polo que pode encontrarse en moitos explosivos modernos e propelentes de foguetes sólidos.
O uso do inositol en explosivos foi proposto en 1936 polo profesor Edward Bartow da Universidade de Iowa, que presentou un modo de extraelo rendiblemente de restos de millo e suxeriu que o inositol nitrato sería un explosivo máis estable ca a nitroglicerina .

## Importancia clínica 
### Cadros psiquiátricos 
Algúns resultados preliminares de estudos sobre a administracción de suplementos con altas doses de inositol mostraron prometedores resultados na mellora de trastornos como a bulimia, trastorno de pánico, trastorno obsesivo-compulsivo, agorafobia, e depresión (unipolar e bipolar). Porén, unha metanálise de probas aleatorias con inositol para o tratamento da depresión non puido determinar se o inositol tiña efecto beneficioso.

Antigas investigacións suxiren que a medicación con litio funcionaba principalmente facendo decrecer as concentracións de mio-inositol nos pacientes bipolares; pero estas conclusións non estaban ben fundamentadas e foron cuestionadas. Outros estudos suxiren que o tratamento con litio pode ademais inhibir o encima inositol monofosfatase, causando altos niveis de inositol trifosfato intracelular, un efecto que era amplificado ademais pola administración dun inhibidor da recaptación do inositol trifosfato.

### Outras patoloxías 
Algúns estudos indican que o inositol pode ser beneficioso en casos de síndrome de ovario poliquístico, síndrome metabólica en mulleres posmenopáusicas . Outros estudos indican unha redución en animais da síndrome de desmielinización osmótica (non foi estudado en humanos). Tamén se está a estudar o seu efecto sobre diversos tipos de cánceres .

## Uso na adulteración de drogas 
O inositol utilízase con frecuencia como adulterante para "cortar" drogas ilegais, como a cocaína, metaanfetamina, e outras. Probablemente este uso débese a que é soluble e case non ten sabor.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fosfatidilinositol
* Inositol fosfato
* Inositol pentaquisfosfato

### Ligazóns externas 
* *Cancer Inhibition by Inositol Hexaphosphate (IP6) and Inositol: From Laboratory to Clinic* (scientific publication)
* *Myo''-inositol Content of Various Foods
* U.S. National Library of Medicine: Drug Information Portal - Inositol
* 'Anxiety, Depression, Antibiotics and Inositol'