open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Movemento 15-M

miniatura|280px|Porta do Sol durante as protestas de 2011.
O **Movemento 15-M**, tamén chamado **movemento dos indignados**, é un movemento cidadán formado após a manifestación do 15 de maio de 2011 (convocada por diversos colectivos), onde despois de que 40 persoas decidisen acampar na Porta do Sol esa noite de xeito espontáneo, produciuse unha serie de protestas pacíficas en España co obxectivo de promover unha democracia máis participativa arredada do bipartidismo PSOE - PP e do dominio de bancos e corporacións, así como unha "auténtica división de poderes" e outras medidas coa intención de mellorar o sistema democrático. Aglutinou diversos colectivos cidadáns con diferentes lemas, como o da manifestación do 15 de maio: «*Non somos monicreques en mans de políticos e banqueiros*» ou «*Democracia real XA! Non somos mercadoría en mans de políticos e banqueiros* ».

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do 15-M
* Traballo universitario sobre o "Moviment 15-M"
* Noticias 15-M
* 15Mpedia, enciclopedia libre sobre o 15M
* DOSIER DE PRENSA – DEMOCRACIA REAL YA!
Tudel

miniatura|Palletas de cana para gaita galega.
O **tudel**, **ferrete** ou **courel** é unha das partes da palleta da gaita galega.

## Características 
Situado na parte baixa e interior das dúas lingüetas que forman a parte vibrante e sonora da palleta o tudel posibilita a unión das mesmas e conduce o son cara ao punteiro. A forma cilíndrica do tudel facilita o encaixe da palleta no espigo do punteiro e o seu enfiado permite introducir nel máis ou menos a palleta. O xogo de tudel e espigo dá unha marxe na afinación do punteiro, máis baixa canto máis alta sexa a colocación e máis alta canto máis baixa sexa; ofrecendo en consecuencia un xogo paralelo na apertura das lingüetas da palleta que poderemos abrir ou pechar (baixando ou subindo a afinación do punteiro respectivamente) para adecuar a dureza do tempero ás necesidades do gaiteiro.

O tudel está feito por un tubo metálico, habitualmente de cobre, ou enrolando un anaco de latón ou lata para darlle forma cilíndrica. As medidas aproximadas  do tudel son: entre quince e vinte milímetros de longo por uns tres ou catro milímetros de diámetro interior. O tudel é esmagado e limado por un dos extremos onde despois irá colocada e enfiada a cana que forma as lingüetas da palleta. Na zona oriental de Galicia tamén apareceron algunhas palletas cun tudel feito de cálamo de pluma de galiña.

Desde un punto de vista xeral o tudel é unha especie de disco, tubo cilíndrico ou peza metálica rematado nun revestimento de cortiza ou fío que se utiliza nos instrumentos aerófonos de cana ou lingüeta como o saxofón ou o fagot. As canas ou lingüetas fíxanse ao tudel cun sistema de enfiado ou mediante unha boquilla por presión á que se lle une a lingüeta mediante unha abrazadeira.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Os segredos da gaita*, Xosé Lois Foxo, Deputación Provincial de Ourense, 2004, Ourense.
* *Os instrumentos musicais na tradición galega*, Carpintero Arias, Pablo; Difusora de letras artes e ideas, Ourense 2009, páx. 343.
* *O berce das palletas, A Construción de palletas e pallóns*. Marín Martínez, Xoán Ramón; Asociación de Gaiteiros Galegos, Pontevedra. 2009. páx. 27-30.
Bart

Como topónimo, **Bart** pode referirse á comuna francesa de **Bart**, no departamento de Doubs.

Como apelido, poder referirse a **Jan Bart** ou **Jean Bart**, mariño flamengo ó servizo da mariña francesa (1650 - 1702).

Amais, como nome pode referirse a **Bart Simpson**, personaxe ficticio da serie de televisión estadounidense *The Simpsons*.

## Véxase tamén
Asociación de Técnicos de Informática

A **Asociación de Técnicos de Informática** (**ATI**) é unha asociación sen ánimo de lucro que agrupa a profesionais e estudantes do sector das Tecnoloxías da Información e da Comunicación (TIC). O seu ámbito é España, e nel a súa implantación está desenvolvida a través dos seus Capítulos Territoriais, entre eles o de Galicia.  Fundada en 1967, é a asociación profesional española máis antiga adicada á informática, con sedes en Barcelona (sede xeral) e Madrid.

ATI publica en español a revista *Novática*, decana da prensa informática española, así como *Revista Española de Innovación, Calidad e Ingeniería del Software*. Dende 2000 a 2011 publica tamén a revista dixital en inglés *UPGRADE: The European Journal for the Informatics Professional*, por delegación doConsello de Sociedades Informáticas Profesionais Europeas (CEPIS).

ATI conta con dezaséis grupos de traballo cubrindo diversas áreas do sector das TIC e participa, como entidade organizadora ou colaboradora, en eventos do sector.

ATI é a representante da profesión informática española na Federación Internacional para o Procesado da Información (IFIP) e CEPIS, organización da que é membro fundador. Tamén conta cun acordo de colaboración coa Asociación para a Maquinaria de Cómputo (ACM).

A nivel estatal estableceu acordos de colaboración ou vinculación con Ada Spain, ASTIC, Hispalinux, AI2 e a Asociación Nacional de Estudantes de Enxeñerías e Enxeñerías Técnicas en Informática (RITSI).

ATI expresa a súa posición sobre diversos temas (Software libre, estudos universitarios de Informática, Canon por copia privada, etc.) a través de comunicados, notas de prensa e editoriais da revista *Novática*.

En 2017 a Axencia Española de Protección de Datos impón a ATI dúas multas, unha de 45.000 € (infracción moi grave) por transmitir datos de carácter persoal fora do territorio do Espazo Económico Europeo, e outra de 5.000 € (infracción leve), por remitir correos electrónicos a través do servizo MailChimp de The Rocket Science Group LLC vulnerando o dereito dos destinatarios.  Os recursos de ATI contra das sancións son desestimados sucesivamente pola Audiencia Nacional e o Tribunal Supremo de España.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de ATI
* Qué é ATI 
* Bitácora de ATI Galicia
* CEPIS UPGRADE: The European Journal for the Informatics Professional
* Celebracións TIC Internacionais, un Calendario de Google mantido por ATI
Ponte de Toralla

A **ponte de Toralla** é unha ponte de formigón situada no lugar de Toralla, na parroquia de Coruxo, no concello de Vigo, que une a Illa de Toralla coa praia do Vao. Está formada por un taboleiro de formigón duns 500 metros de longo cuns 18 pares de piares de formigón armado de 10 metros de altura.

## Historia
A mediados do século XX, a sociedade denominada *Toralla, S.A.* ten por obxecto a adquisición, tenza e realización de bens inmobles na illa de Toralla, Canido, Vigo, incluíndo neste a construción e explotación en réxime de concesión administrativa, peaxe ou por calquera outro procedemento, de pontes, camiños e de centros de turismo, deporte ou lecer. De acordo co seu obxecto social Toralla, S.A. constrúe unha ponte dende a praia do Vao até a illa, logo da obtención da correspondente concesión administrativa por 99 anos.

Por Orde ministerial do 21 de xuño de 1990 do Ministerio de Medio Ambiente revisouse a concesión da ponte outorgada a Toralla, S.A. que mantendo o uso privado desta, se fai compatíbel co seu uso público o que permitiu a partir dese momento o acceso peonil ás dúas praias públicas existentes na illa de Toralla, polo que hoxe, un terzo da illa é pública pois pertence á Universidade de Vigo por concesión administrativa do Ministerio de Medio Ambiente con data de xaneiro de 2004.

No verán do ano 2000, ante as deficiencias estruturais producidas pola deterioración das pezas de formigón armado causadas pola acción do mar lévase a cabo unha reparación total da ponte cun custo de 59 millóns de pesetas.

### A ponte hoxe
*Toralla, S.A.* segue ocupándose do mantemento e limpeza da ponte. O estado das beirarrúas da ponte é bastante deficitario.

A ponte utilízase frecuentemente durante o día para pasear e pescar. Na época do verán, énchese de bañistas que se dirixen ás dúas praias da illa. Pola noite convértese nun grande escenario dedicado á pesca, pola cantidade de xardas, chocos, luras, agullas e outras especies.

Dende hai xa varios anos os máis novos encontraron na ponte un entretemento perigoso consistente en lanzarse á auga dende a varanda desta e volver nadando á praia do Vao, actividade que desde o verán do 2009 prohibiu o Concello de Vigo e instalou dous sinais á entrada da ponte. Con todo, os mozos seguen a saltar.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
*Illa de Toralla
*Praia do Vao
Movemento Revolucionario Túpac Amaru

O **Movemento Revolucionario Túpac Amaru** (en español, Movimiento Revolucionario Túpac Amaru, **MRTA**) foi un grupo revolucionario marxista de carácter armado activo no Perú desde os primeiros anos da década de 1980 ata 1997 e un dos principais contendentes no conflito armado interno no Perú.

O seu primeiro dirixente foi Víctor Polay Campos (camarada "Rolando"), ata o seu arresto en 1992 e de seguido asumiu o mando Néstor Cerpa Cartolini (camarada "Evaristo") ata que morreu en 1997. O seu nome venlle de Túpac Amaru II, un líder rebelde do século XVIII que se considerou descendente de Túpac Amaru, o derradeiro dirixente dos Incas. MRTA tivo a consideración de organización terrorista polo goberno peruano, o departamento de estado norteamericano e o Parlemento Europeo. Na súa época de maior apoxeo tivo varios centos de membros activos que tiñan como meta o establecemento dun estado socialista e liberar o país de todos os elementos imperalistas.

## Notas
Síndrome de Sneddon

A **síndrome de Sneddon** , é unha forma de arteriopatía caracterizada por síntomas como doenza vascular cerebral, livedo reticularis e hipertensión arterial.

Debe o seu nome ao doutor Ian Bruce Sneddon.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ictus
* Ian Bruce Sneddon
### Ligazóns externas 
* Síndrome de Sneddon (es)
Porsche 928

250px|miniatura|dereita|Parte traseira do Porsche 928.
O **Porsche 928** é un modelo de automóbil deportivo producido polo fabricante alemán Porsche entre os anos 1978 e 1995. Naceu co obxectivo de substituír o Porsche 911 como icona principal da fábrica alemá, e foi durante algúns anos o coche máis caro da marca.

Pertence ó segmento de deportivos GT con motor dianteiro V8, tracción traseira, 3 portas e 2+2 prazas. Os motores de 4'5, 4'7, 5'0 e 5'4 litros entregan entre 240 e 350 cabalos de potencia.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial de Porsche
Belarmino Freire Bujía

**Belarmino Freire Bujía** é un funcionario e político galego do PSdeG que foi alcalde de Pontedeume durante 5 lexislaturas.

## Traxectoria 
Funcionario da Xunta de Galicia, foi escollido alcalde de Pontedeume por primeira vez nas eleccións municipais de 1987, repetiu parecido resultado nos comicios de 1991, 1995, 1999 e 2003, aínda que sempre lle compreu o apoio doutras formacións políticas como PSG-EG, CPG ou BNG para formar goberno.

No seu penúltimo mandato, a corporación que dirixía Freire concedeulle unha licenza a un veciño para edificar na costa. A liorta chegou aos tribunais e en 2015, cando xa non era alcalde, o xuíz Vázquez Taín condenouno a seis meses de cárcere e sete anos de inhabilitación para emprego público. Non tivo que ingresar en prisión.

Ao cesar na alcaldía reincorporouse no seu posto de funcionario do Sergas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Eleccións municipais en Pontedeume
Maruca

miniatura|300px|Maruca
miniatura|300px|Área de distribución
A **maruca** (*Molva molva*, Linnaeus 1758; antes *Gadus molva*) é un peixe mariño da familia Lotidae, da orde dos Gadiformes.

## Morfoloxía 
Presenta un corpo longo e delgado, con talles usuais de entre 100 e 150&nbsp;cm, e máximos de 200&nbsp;cm de lonxitude e 45&nbsp;kg de peso, sendo a especie de maior tamaño da súa familia. A cabeza é pequena (menos do 18% da lonxitude total) e aplanada, coa mandíbula superior prominente sobre a inferior; nesta, unha barba. Ten dúas aletas dorsais, a primeira curta e con 13 a 15 raios brandos, e a segunda moi longa, con 75-83 raios brandos. A anal é tamén longa pero menor que a segunda dorsal; con 58-64 raios brandos. As pelvianas estreitas e pequenas, con 6 raios. A caudal é arredondada.

A cor é marrón verdoso no dorso, como bronce, e abrancazada polo ventre. Son características unhas manchas escuras no bordo posterior das aletas dorsais e da anal. A liña lateral é case recta.

## Hábitat e bioloxía 
É unha especie propia do océano Atlántico norte, entre os 35º Norte (Marrocos ata os 75º Norte (Ártico), distribuíndose por toda a costa europea, Canadá e Groenlandia; presente pero pouco común no Mediterráneo e Mar Morto. Vive a profundidades de 100 a 1.000 metros (usualmente entre 100–400 m), sobre fondos rochosos, pero os exemplares novos achéganse á costa, manténdose a 15–20 m de profundidade. Non ten hábitos gregarios.

En Galicia, Ríos Panisse só atopou a denominación de *maruca* e mais a variante *meruca*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* RÍOS PANISSE, M. Carmen: Nomenclatura de la flora y fauna marítimas de Galicia (Invertebrados y peces). Anejo 7 (1977) de Verba.
* RODRÍGUEZ VILLANUEVA, X. L., e VÁZQUEZ, Xavier: *Peixes do mar de Galicia* III. Edicións Xerais de Galicia, Vigo 1995.

### Ligazóns externas 
* Ficha en FishBase
* Ficha en World Register of Marine Species
Skyranger

miniatura|dereita|Skyranger.

miniatura|dereita|Skyranger.
O **Skyranger** é un ultralixeiro de deseño francés, de dous asentos, lado a lado. Trátase dun monoplano convencional de ala alta con tren triciclo e construción tubular recuberto de tela.

O Skyranger tamén se fabrica baixo licenza por Aero Bravo no Brasil, SkyRanger Aircraft nos Estados Unidos (como un kit) e Aeros en Ucraína.

Atópanse en voo uns 900 en todo o mundo.

## Variantes 
***Skyranger:** Modelo orixinal, introducido en 1990.
***Skyranger Vfun:** Novo nome do modelo orixinal, pola  Fédération Aéronautique Internationale, clase microlixeiros.
***Skyranger Vmax:** Modelo mellorado por United Kingdom BCAR.
***Skyranger Swift:** Modelo mellorado baseado no Vmax, para o mercado dos Estados Unidos de aeronaves lixeiras deportivas, cunha envergadura reducida.

## Especificacións 
### Características xerais 
* **Tripulación**: un piloto. 
* **Capacidade**: un pasaxeiro. 
* **Lonxitude**: 5,50 m. 
* **Envergadura**: 9,50 m. 
* **Altura**: 2,00 m. 
* **Área da á**: 14,10 m². 
* **Peso en baleiro**: 250&nbsp;kg. 
* **Peso máximo de engalaxe**: 560&nbsp;kg. 
* **Motor**: 1. 
* Rotax 912UL flat-four, 60&nbsp;kW (80&nbsp;hp).

### Rendemento 
* **Velocidade de nunca exceder**: 195&nbsp;km/h.
* **Velocidade de cruceiro**: 150&nbsp;km/h.
* **Velocidade de perda**: 64&nbsp;km/h (flaps abaixo).
* **Ratio de ascenso**: 4,6&nbsp;m/s.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina web do fabricante Aero Bravo
*Páxina web da compañía Aeros
Caravel (homónimos)

O termo **Caravel** pode referirse a:
 
***Caravel**, normalmente designa a flor da **caraveleira** (*Dianthus caryophyllus*), ou a masma planta. Eladio Rodríguez dicía que tamén lle chaman **caravel da onza** ou **caravel rebentón**, o que máis se cultiva en Galiza é con pétalos dun vermello vivo, que antigamente se usaron como flores cordiais, sudoríferas e diaforéticas;
***Caravel**, a flor da **roseira** (nalgunhas zonas de Galiza chámanlle caraveleira á roseira);
***Caravel**, flor de calquera planta en xeral, especialmente da pataca. Eligio Rivas Quintas no seu *Frampas, contribución al diccionario gallego* (1978) dicía que lle chaman caravel á flor de calquera planta en xeral, e con gran frecuencia á da pataca: *Xa ten o caravel as patacas; xa están encaravelando*;
***Caravel mariño** ("Armeria maritima" (Miller) Willd.), **herba de namorar**;
***Caravel prolífero** ("Petrorhagia prolifera" (L.) P. W. Ball e Heywood), herba espontánea nas marxes do Ulla e nas ribeiras doutros ríos galegos;
***Caravel dos campos ou herba caraveleira** (*Geum urbanum* L.), herba espontánea que medra en leiras e montes.

Eladio Rodríguez describía no seu *Diccionario enciclopédico gallego-castellano*, Galaxia, Vigo (1959). A entrada *caravel*:

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Caravel**, lugar da parroquia de Mato, no concello de Taboada.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
***Caraveles**, lugar da parroquia de Urdilde, no concello de Rois.
Fuentecantos

**Fuentecantos** é un concello español da provincia de Soria. A súa poboación é de 61 habitantes (INE 2012) e ocupa unha superficie de 8,82 km².

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do concello
Ojos de Brujo

**Ojos de Brujo** é un grupo musical español que mestura o flamenco con outros estilos musicais como o reggae, hip hop, rock e distintos estilos de música electrónica. Foi formado en 1996 en Barcelona.

## Membros 
* Marina "la Canillas" Abad – voz
* Dani Carbonell – voz, varios instrumentos
* Ramón Giménez – guitarra flamenca
* Xavi Turull – caixón, táboa, congas, percusión
* DJ Panko – scratching
* Sergio Ramos – batería, caixón
* Maxwell Wright – percusión, voz
* Paco Lomeña – guitarra flamenca
* Javi Martín – baixo
* Carlitos Sarduy – congas, trompeta, teclado

## Discografía 
* *Vengue* (1999)
* *Barí* (2002)
* *Bari: remezclas de la casa* (2003)
* *Techarí* (2006)
* *Techarí live* (2007)
* *Aocaná* (2009)
* *Corriente vital 10 años* (2010)

### Videografía 
* *Girando Barí* (2005)
* ''Techarí live (2007)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do grupo
Fuentepinilla

**Fuentepinilla** é un concello español da provincia de Soria. A súa poboación é de 103 habitantes (INE 2012) e ocupa unha superficie de 52,52 km².

## Núcleos de poboación 
* Fuentepinilla
* Osona
* Valderrueda
Provincia de Muğla

**Muğla** é unha provincia de Turquía que se localiza no seu recanto suroeste, no mar Exeo e que se corresponde co antigo territorio de Caria, a súa capital é a cidade de **Muğla**, e nela tamén están algúns dos principais centros turísticos do país como Bodrum, Ölüdeniz, Marmaris e Fethiye. A súa superficie é de 13.338&nbsp;km² e a poboación era de 817.503 habitantes en 2010.
Escribidor riscado

O **escribidor riscado** (*Emberiza cia*) é unha ave da familia das *Emberizidae*.

## Morfoloxía e Hábitos 
É unha especie de 16&nbsp;cm de lonxitude e peso de 25 gramos. Os machos presentan unha cabeza gris cinza cunha liña ocular negra. O bandullo é cor canela, namentres o resto do corpo é dun ton pardo avermellado. As femias e xoves son máis discretos e co peito manchado con faíscas escuras.

Ave frecuente nas ladeiras soleadas e con predominio de chan pedregoso. Tamén se pode atopar en viñeiras. O seu límite de distribución son os 1500 metros de altitude.

## Reprodución 
thumb|* Emberiza cia *
O período de cría vai de maio a xullo, podendo facer unha ou dúas postas no ano. O niño, con forma de cunca, acostuma estar no chan. Cada posta consta entre 3 e 5 ovos, cun tempo de incubación de 12-13 días. Os polos permanecen no niño entre 10 e 13 días trala eclosión.

## Distribución 
Ave común no sur de Europa, Turquía e Cáucaso. Tamén no norte de África.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* C.D. Romay Cousido, Antonio Fontoira García, Emilio Martínez Sabarís e Atocha Ramos Martínez: *100 aves comúns do concello de O Grove e áreas veciñas*. Concello do Grove. Depósito Legal:C 2423-2009
* Lars Svensson, Killian Mullarney, Dan Zetterstïons: *Guía de Aves: España, Europa y Región Mediterránea*. Ediciones Omega. 
* Nicolai, Singer, Wothe: *Gran Guía de la Naturaleza AVES*. Editorial Everest, s.a.
Carrán cristado

O **carrán cristado,** coñecida nalgúns lugares da ría de Vigo (Cangas, Panxón, A Guarda) como **mascateira**, (*Thalasseus sandvicensis*) é unha ave da familia dos Sternidae.

## Morfoloxía e hábitos 
Ten unha lonxitude entre 37–43&nbsp;cm, unha envergadura de 85–97&nbsp;cm e un peso de 250 gramos. Ten o peteiro esvelto e negro, coa punta amarela. Testa branca. Presenta unha pequena crista negra e patas da mesma cor. A especie non presenta dimorfismo sexual. Os xoves teñen manchas pardas na cabeza e na parte superior do corpo.
miniatura|Son do carrán cristado.
É unha ave moi gregaria, que garula con frecuencia. Alimentación baseada en peixes que pesca mergullándose. Tamén depreda crustáceos, moluscos e vermes.

## Reprodución 
thumb| *Thalasseus sandvicensis*
Cría en colonias en praias areosas ou illas baixas. Ás veces tamén en augas estancadas que sexan salobres. O período de cría vai de maio a xullo cunha posta de 2 ovos. O tempo de incubación é de 22-26 días. Os polos comezan a voar ós 30-35 días.
miniatura|Carrán cristado.

## Distribución 
Estival no norte de Europa. Invérnante no Sur de Europa e África. Escaso ou inexistente lonxe da costa. Ó revés do carrán do Caspio segue a costa cando emigra.

Non cría en Galicia, pero é relativamente abondosa nos pasos migratorios, especialmente de setembro a outubro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* "Illas Cíes: Parque Nacional Marítimo-Terrestre das Illas Atlánticas". Edicións A Nosa Terra. ISBN 978-84-96203-67-9
* "100 aves comúns do concello de O Grove e áreas veciñas". C.D. Romay Cousido, Antonio Fontoira García, Emilio Martínez Sabarís, Atocha Ramos Martínez. Editado polo Concello do Grove. Depósito Legal: C 2423-2009
* *Guía de Aves: España, Europa y Región Mediterránea*. Lars Svensson, Killian Mullarney, Dan Zetterstïons. Ediciones Omega .
* *Gran Guía de la Naturaleza AVES*. Nicolai, Singer, Wothe. Editorial Everest, s.a.
Marisol Soneira Tajes

**María Soledad Soneira Tajes**, nada en Camariñas  o 10 de decembro de 1954, é unha política galega do PSdeG-PSOE.

## Traxectoria 
Cursou estudos de Ciencias Políticas. É artesán e dirixiu unha comercializadora de encaixes de Camariñas. Foi concelleira en Camariñas. Accedeu ao Parlamento de Galicia en 1999 substituíndo a Javier Losada de Azpiazu. É portavoz da área de emigración do Grupo Parlamentario Socialista. É Secretaria de Movementos Migratorios da CENG do PSdeG-PSOE desde 2000. Foi elixida deputada nas autonómicas de 2001 e volveu ser elixida en 2005, 2009 e 2012. Foi portavoz de Medio Rural do Grupo Parlamentario Socialista na lexislatura 2009-2012.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Parlamento de Galicia
Dalia (homónimos)

O termo **dalia** pódese referir a:

## Botánica 
***Dalia**, calquera especie de belas flores ornamental do xénero ***Dahlia***.

## Zooloxía 
****Dhalia***, un xénero de lepidópteros.

## Toponimia 
### Dalia
***Dalia**, unha provincia histórica de Suecia, Dasland;
* **Dalia**, un lugar de Angola;
* **Dalia**, un lugar de Israel.

### Dalías
***Dalías**, municipio español da provincia de Almería.

## Persoeiros 
### Dalia 
* **Dalia**, un nome de muller hebreo e árabe;
* Dalia Contreras (nada en 1983), deposrtista de taekwondo venezolana; 
* Dalia Dorner (nada en 1934), exmaxistrada da Corte Suprema de Israel;
* Dalia El Behery (nada en 1978), actriz, modelo e presentadora de televisión exipcia. Miss Exipto en 1990;
* Dalia Grybauskaitė (nada en 1956), política e actual presidenta de Lituania;
* Dalia Itzik (nada en 1952), política israelí; 
* Dale Messick (1906-2005), nada Dalia Messick, creadora da banda deseñada: *Brenda Starr*;
* Dalia Mogahed (nada en 1974), erudita musulmá estadounidense e asesora do presidente Barack Obama;
* Dalia Rabin-Pelossof (nada en 1950), política israelí.

### Dahlia 
*Dahlia Duhaney (nada en 1970), velocista xamaicana retirada;
*Dahlia Lithwick, xornalista canadense;
*Dahlia Ravikovitch (1936-2005), poeta e activista pacífico israelí.

**Personaxes fiticios**:
***Dahlia**, un personaxe da serie de animación Pokémon;
* Tía Dahlia Travers, nas novelas Jeeves de P.G. Wodehouse;
* Dahlia Gillespie, na serie *Silent Hill*;
* Dahlia Hawthorne, na serie *Phoenix Wright Ace Attorney*;
* Dahlia Lynley-Chivers, na serie *The Southern Vampire Mysteries (Sookie Stackhouse)*; 
* Dahlia MacIntire, na banda deseñada dixital *Something Positive*.

## Outros
* **Dalia**, unhas papas de fariña triga típicas da India e o Paquistán; 
* **Dalia**, unha deusa lituana;
* ***Dhalia***, un álbum da banda musical X Japan.
***Dahlia (cabalo)**, un cabalo de carreira puro sangue; Dahlia tamén é unha carreira de cabalos na Gran Bretaña.
Doenza desmielinizante

Unha **doenza desmielinizante** é un termo que abarca a todas aquelas doenzas que afectan á substancia branca do sistema nervioso central, producíndose unha desmielinización. A doenza deste tipo máis frecuente é o Alzheimer, e moitas veces ámbolos dous termos son empregados coma sinónimos.

## Introdución 
As neuronas, células do sistema nervioso, están arrodeadas por unha substancia chamada mielina, que favorece a condución eléctrica. No sistema nervioso central, a mielina fórmase a expensas  da membrana plasmática dos oligodendrocitos, mentres que no sistema nervioso periférico depende das células de Schwann. Cando a mielina é destruída, a condución dos sinais eléctricos ao longo dos nervios vese seriamente afectada, e en consecuencia os nervios perden a súa funcionalidade co paso do tempo. A desmielinización comporta ademais unha perda da velocidade de condución do impulso e da resposta, perda de propiedades de condución, consumo enerxético pouco eficiente e desorganización do sistema nervioso.

## Clasificación 
Dentro das doenzas desmielinizantes pódense distinguir:
* Esclerose múltiple
* Síndrome de Guillain-Barré
* Encefalomielite aguda diseminada
* Neuro-óptico-mielite de Devic
* Encefalomielite aguda hemorráxica
* Mielopatía asociada ao virus HTLV-1
* Leucodistrofias
** Leucodistrofia metacromática
** Leucodistrofia de células globoides-Doenza de Krabbe
** Adrenoleucodistrofia
** Doenza de Canavan
** Doenza de Refsum
** Doenza de Alexander
** Doenza de Pelizaeus-Merzbacher
** Xantomatose cerebrotendinosa
** leucodistrofia ortocromática
** Leucoencefalopatía con desaparición da substancia branca
** Leucoencefalopatía con esferoides neuroaxonais
* Doenzas desmielinizantes secundarias
** Encefalopatía postanóxica tardía
** Mielinólise osmótica

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Desmielinización
* Esclerose múltiple
### Notas
Doenza de Canavan

A **doenza de Canavan** é unha enfermidade desmielinizante que se agrupa dentro das chamadas leucodistrofias. É unha doenza rara que se debe a unha mutación no xene da aspartatoacilasa no cromosoma 17 e que se acompaña dun aumento de ácido N-acetil-aspártico (NAA). É típica da idade infantil, onde pode comezar con macrocefalia, cegueira, espasticidade, atraso psicomotor, crises convulsivas e dificultade para tragar alimentos e mesmo a morte.
O seu diagnóstico pódese facer obxectivando o déficit encimático en cultivo de fibroblastos. Non existe ningún tratamento que cure esta doenza.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Doenza desmielinizante
* Leucodistrofia
Doenza de Alexander

A **doenza de Alexander** é unha enfermidade desmielinizante que se agrupa dentro das chamadas leucodistrofias. É unha entidade moi rara, produto dunha mutación dun xene que codifica a proteína gliofibrilar acídica (GFAP). As anomalías histolóxicas características desta síndrome son a desmielinización difusa da substancia branca e a presenza dunha gran cantidade de fibras de Rosenthal (agregados proteicos de GFAP con outro tipo de proteínas) dentro dos astrocitos.
Adoita comezar na idade infantil con macrocefalia, atraso mental, convulsións e espasticidade. Non ten ningún tratamento eficaz.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Doenza desmielinizante
* Leucodistrofia
### Notas
A Gandariña, Saavedra, Begonte

**A Gandariña** é un lugar da parroquia de Saavedra no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE en 2011 tiña 46 habitantes (23 homes e 23 mulleres).
## Toponimia
O topónimo **A Gandariña** é un orónimo que fai referencia a unha  pequena.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Saavedra 
### Parroquias de Begonte 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Begonte
Terapóntidos

miniatura|dereita|*Terapon jarbua*
miniatura|dereita|*Amniataba caudavittata*
Os **terapóntidos** (Terapontidae; tamén recollido como Teraponidae, Theraponidae ou Therapontidae) son unha familia de peixes perciformes pertencentes á suborde Percoidei.

O nome procede do grego *tera, -atos*: monstruoso, estraño; e *pontios*, mariño.

## Morfoloxía 
Son de corpo alargado, lixeiramente comprimido lateralmente. Alcanza tamaños de ata 80&nbsp;cm.
No opérculo presentan dúas espiñas; preopérculo serrado.

A aleta dorsal está dividida nunha primeira parte de 11-13 raios espiñosos e unha segunda con 9-11 raios brandos; a parte espiñosa é depresible nunha bolsa basal. Na aleta anal, 3 raios espiñosos seguidos de 7-10 raios brandos. As aletas pelvianas insírense por detrás da base das pectorais e posúen unha espiña e 5 raios brandos. A caudal é redondeada ou truncada.

A liña lateral, continua e sen interrupcións, segue o perfil dorsal ata alcanzas a aleta caudal.

## Hábitat e bioloxía 
Inclúe especies mariñas pero tamén de augas salobres e de auga doce, distribuídas polos mares do Indo-Pacífico.

Aliméntase de peixes, algas e pequenos invertebrados.

## Taxonomía 
Segundo WORMS divídese nos seguintes xéneros:
* *Amniataba*
* *Bidyanus*
* *Hannia*
* *Helotes*
* *Hephaestus*
* *Lagusia*
* *Leiopotherapon*
* *Mesopristes*
* *Pelates*
* *Pelsartia*
* *Pingalla*
* *Rhynchopelates*
* *Scortum*
* *Syncomistes*
* *Terapon*
* *Variichthys*

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en FishBase
Maria Kirilenko

**Maria Yuryevna Kirilenko**, nada o 26 de xaneiro de 1987 en Moscova, é unha tenista rusa. Kirilenko gañou o seu primeiro título do WTA Tour en 2005, ó gañar a Anna-Lena Grönefeld no China Open. Chegou ó número 12 da Women's Tennis Association, o posto máis alto da súa carreira, en agosto de 2012. Gañou ó US Open júnior de 2002. Chegou ós cuartos de final de dous Grand Slam, o Open de Australia de 2010, e o Campionato de Wimbledon de 2012. Foi ademais medalla de bronce nos Xogos Olímpicos de Londres 2012 en dobres.

## Torneos de Grand Slam 
### Clasificación en torneos de Grand Slam 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial de Maria Kirilenko
* Perfil na Women's Tennis Association
Poonch

**Poonch** é unha vila e un concello, capital do distrito de homónimo no estado indio de Jammu e Caxemira. No ano 2011 tiña unha poboación de 40.987 habitantes, na súa maioría hindús contrastando coa maioría islámica do resto do distrito.
O Covelo, Paderne, Oza-Cesuras

**O Covelo** é un lugar da parroquia de Paderne no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o INE, en 2025 tiña 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres), o que supón unha diminución en relación a 2011, cando tiña 9 habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Paderne 
### Parroquias de Oza-Cesuras 
## Notas
Dover (banda)

**Dover** foi un grupo español de rock alternativo, fundado en Madrid en 1992. As súas letras estaban escritas principalmente en inglés. O grupo, que se disolveu en 2016, estaba formado polas irmás Cristina (vocalista) e Amparo Llanos (guitarrista principal), o batería Jesús Antúnez e o baixista Samuel Titos. Publicaron oito discos que superaron os dous millóns de copias vendidas. Quizais o máis destacado é o seu segundo álbum, *Devil Came to Me*, que lles deu fama internacional.

O seu sexto álbum, *Follow the city lights*, provocou polémica entre as e os seus seguidores, pois o estilo do grupo pasou do rock alternativo ao pop electrónico. A banda tamén gañou, entre outros, os premios a grupo revelación nos Premios Ondas de 1997 e mellor artista español nos Premios MTV Europa de 2000.

## Membros 
### Última formación 
* Cristina Llanos – cantante e guitarrista (1992-2016)
* Amparo Llanos – guitarrista (1992-2016)
* Jesús Antúnez – batería (1992-2016)
* Samuel Titos – baixista (2005-2016)

### Membros anteriores 
* Álvaro Díez – baixista (desde 1992 a 1995 e desde 1997 até 2005)
* Álvaro Gómez – baixista (dende 1995 até 1997)
* Daniel Palacios – guitarrista (finais dos 90)
* Jordi Bacás – Batería

## Discografía 
### Álbums de estudio 
* *Sister* (1995)
* *Devil Came to Me* (1997)
* *Late at Night* (1999)
* *I Was Dead for 7 Weeks in the City of Angels* (2001)
* *The Flame* (2003)
* *Follow the City Lights* (2006)
* *I Ka Kené* (2010)

### Recompilatorios 
* *2* (2007)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do grupo
* Haus of Dover
* Blog sobre o grupo
Peixe ichavo

O **trompeteiro** ou **peixe ichavo** (*Capros aper*, Linnaeus 1758) é un peixe mariño da familia Caproidae, da orde dos Perciformes. O nome vénlle da forma redondeada, por similitude co ichavo, antiga moeda española que valía dous marabedís e que deixou de correr a mediados do século XIX.

## Morfoloxía 
miniatura|dereita|250px|Peixe ichavo
miniatura|dereita|250px
Trátase dun peixe pequeno, de 5–13&nbsp;cm de lonxitude aínda que pode acadar talles de 30&nbsp;cm (FishBase). O corpo é alto e comprimido lateralmente (a altura vén sendo os 2/3 da lonxitude). Os ollos son grandes e a boca moi protráctil, formando un curto tubo cando está protuída, co fociño tan longo ou máis que o diámetro do ollo; o perfil da cabeza sobre os ollos é cóncavo.

Posúa unha aleta dorsal dividida en dúas partes diferenciadas, a primeira con 9-10 radios espiñosos altos e destacados, e a segunda con 23-25 radios brandos dorsales. Tamén a aleta anal divídese en tres radios espiñosos, pequenos e robustos, e 22-24 radios brandos (a forma e zona inserción da parte de radios brandos de ambas aletas son simétricas). Aletas pectorais arredondadas.

A cor é tipicamente avermellada ou rosada, algunhas veces con bandas transversais ameralas. As femias adoitan ter unha coloración máis escura que os machos.

## Hábitat e bioloxía 
Distribúese pola costa oriental do Atlántico, entre os 10° e os 62° Norte. Vive a profundidades de 40 a 700 metros aínda que habitualmente o fai entre os 100 e os 400 m, sobre fondos rochosos. De hábitos gregarios, forma grandes bancos.

Ríos Panisse só localizou este peixe en Noia, co nome de *carnaval* (que atribúe á cor vermella, os ollos grandes e a boca protráctil); Laxe, co nome de *lus* (que atribúe a similitude coa luz vermella de estribor) e en Cedeira e Sada, co nome de *reló* (pola forma redondeada).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* RÍOS PANISSE, M. C. (1977): *Nomenclatura de la flora y fauna marítimas de Galicia (Invertebrados y peces)*. *Anejo* 7 de *Verba*.
* RODRÍGUEZ VILLANUEVA, X. L., e VÁZQUEZ, X. (1995): *Peixes do mar de Galicia* III. Vigo, Edicións Xerais de Galicia.

### Ligazóns externas 
* Ficha en FishBase
* Ficha en World Register of Marine Species
Choride, Figueredo, Oza-Cesuras

**Choride** é un lugar da parroquia de Figueredo no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o IGE, en 2011 tiña 5 habitantes (3 homes e 2 mulleres). Non obstante, segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 xa estaba deshabitado.

## Notas 

## Lugares e parroquias
### Lugares de Figueredo
### Parroquias de Oza-Cesuras
Figueredo de Arriba, Figueredo, Oza-Cesuras

**Figueredo de Arriba** é un lugar da parroquia de Figueredo no concello coruñés de Oza-Cesuras, na comarca de Betanzos. Segundo o INE, en 2025 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller), o que supón un aumento en relación a 2011, cando tiña 1 habitante.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Figueredo 
### Parroquias de Oza-Cesuras 
## Notas
Alfredo Cid Rumbao

**Alfredo Cid Rumbao**, nado en Allariz o 8 de decembro de 1912 e finado en Ourense o 7 de marzo de 2000, foi un mestre, perito mercantil e escritor galego.

## Traxectoria 
En 1949 foi nomeado cronista oficial de Allariz e dende 1979 foi tamén cronista oficial de Ourense. Publicou traballos de investigación e divulgación histórica sobre Ourense en revistas especializadas e en *La Región* e *Faro de Vigo* e colaborou no *Boletín do Museo Arqueolóxico Provincial* e na revista *Posío. Arte y Letras*.

## Obras 
* *Reseña histórica del Castillo de Allariz*, 1946.
* *La verdadera patria del Padre Feijóo*, 1948.
* *Índice turístico de la provincia de Orense*, 1961.
* *Allariz, villa y corte románica*, 1962.
* *Ourense, plano y callejero*, 1969.
* *Guía turística da provincia de Ourense*, 1970.
* *Crónica e guía do Mosteiro de Oseira*, 1972.
* *Crónica e guía do Mosteiro de Montederramo*, 1974.
* *Crónica e guía do Mosteiro de Celanova*, 1976.
* *Ourense, ruta e mantel*, 1976.
* *Alfonso o Sabio e Ourense*, 1980.
* *Historia de Allariz*, 1984.
* *Ourense*, 1985.
* *Celanova*, 1994.

## Notas
Fibra de Rosenthal

[miniatura|**Fibras de Rosenthal**. [Tinguidura hematoxilina-eosina amosando as estruturas alongadas eosinofílicas nun caso de astrocitoma pilocítico. Aumento do 400%]]

A **fibra de Rosenthal** é un feixe groso e alongado, cunha contorna irregular e forma de espiral eosinofílico que aparece na tinguidura hematoxilina-eosina do cerebro perante a presenza de gliose de longa evolución, ás veces tumores, e nalgunhas alteracións metabólicas.
Son características tamén do astrocitoma pilocítico cerebeloso, tamén coma resposta cerebral reactiva ao craneofarinxioma ou ás cavidades sirínxeas, e coma consecuencia da doenza de Alexander nas zonas periventriculares e subpiais.

## Composición 
As fibras poden ser atopadas en procesos astrocíticos, e crese que son grupos de filamentos intermedios de proteínas.
Os seus compoñentes inclúen proteína ácida fibrilar glial.

## Notas
Leucodistrofia

**Leucodistrofia **é un termo que abarca un grande grupo de doenzas xenéticas que teñen como resultado final a destrución da vaíña de mielina da substancia branca do sistema nervioso. Clasifícanse dentro das doenzas desmielinizantes.

A vaíña de mielina é unha filme ou película que ten como función protexer os nervios, e sen ela o impulso nervioso é inviábel. Por tanto, as leucodistrofias afectan á condución nerviosa do sistema nervioso. Existen máis de 30 tipos de leucodistrofias e moitas delas son descubertas na actualidade.

As leucodistrofias adoitan manifestarse após un tempo de vida, aparentemente sen motivo. Por mor de afectaren ao sistema nervioso, os síntomas son moi variados, dende perda da visión, perda da audición, problemas coa deglutición e dificultade para camiñar.

Polo xeral, as leucodistrofias non dispoñen de tratamento curativo, agás nalgúns casos. O tratamento máis eficaz, até o de agora, é o transplante de medula ósea. Se houber doante compatíbel, é for posíbel, utilizar o sangue do cordón umbilical proporciona mellores resultados. En certos casos hai tratamentos de terapia xénica.

## Clasificación 
* Por defecto lisosómico:
** Leucodistrofia metacromática
** Leucodistrofia de células globoides-Doenza de Krabbe
* Por defecto peroxisomal:
** Adrenoleucodistrofia
* Por defecto mitocondrial:
** Doenza de Canavan
** Doenza de Refsum
* Por defecto noutras vías metabólicas
** Doenza de Alexander
** Doenza de Pelizaeus-Merzbacher
** Xantomatose cerebrotendinosa
* Outras
** leucodistrofia ortocromática
** Leucoencefalopatía con desaparición da substancia branca
** Leucoencefalopatía con esferoides neuroaxonais

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Doenza desmielinizante
* Vaíña de mielina
* Desmielinización
Eume

Como topónimo **Eume** pode referirse a:

;En Galiza
***Comarca do Eume**, comarca da provincia da Coruña;
****Pontedeume**, concello de dita comarca;
*****Pontedeume**, parroquia de dito concello;
******Pontedeume**, lugar de dita parroquia;
***Ribadeume**, parroquia do concello das Pontes de García Rodríguez;
***San Pedro de Eume**, parroquia do concello das Pontes de García Rodríguez;

;Ríos de Galiza
***Río Eume**, río galego que nace en Muras e desemboca na ría de Ares;
***Encoro do Eume**, encoro máis grande dos dous que ten o río Eume, no concello das Pontes de García Rodríguez;
***Canón do Eume**, treito do curso medio-baixo do río Eume, que acaba no encoro do Eume.

;Parque de Galiza
***Fragas do Eume**, parque natural galego, localizado nos concellos de Cabanas, A Capela, Monfero, Pontedeume e As Pontes de García Rodríguez.

;Deportes
***Eume Deportivo**, equipo de fútbol de Pontedeume.

## Véxase tamén
### Outros artigos
****Ecos del Eume***, foi un semanario editado en Pontedeume entre 1910 e 1918.
***Radio Eume**, emisora municipal de radio do concello das Pontes de García Rodríguez.
Pedro Puy

**Pedro Puy Fraga**, nado en Granada en 1962, é un avogado e político galego do PPdeG.

## Traxectoria 
Fillo de Francisco Puy Muñoz e Rosario Fraga Iribarne, foi polo tanto sobriño do líder conservador galego Manuel Fraga. Doutor en dereito, é profesor titular  de Economía Aplicada na Universidade de Santiago de Compostela. Foi director xeral de Relacións Institucionais da Consellería de Presidencia e secretario da Comisión Mixta de Transferencias da Comisión Bilateral Administración Xeral do Estado-Comunidade Autónoma de Galicia. Foi conselleiro do Consello de Contas de Galicia entre os anos 2002 e 2005. Foi elixido deputado do Parlamento de Galicia nas autonómicas de 2009, actuando como voceiro de Economía do Grupo Popular e desde marzo de 2011 voceiro do Grupo Parlamentario Popular. Volveu ser elixido deputado nas autonómicas de 2012 e continuou como voceiro do Grupo Parlamentario Popular.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición
### Ligazóns externas 
* Ficha no Parlamento de Galicia 
* Ficha en galegos.info
Tofu

O ***tofu*** (leite de soia callado) é un alimento oriental. Os seus ingredientes son sementes de soia, auga e solidificante ou calleira. Prepárase callando “leite de soia” e o seu prensado posterior para separar a parte líquida da sólida, de xeito semellante como se fai o queixo a partir do leite. Ten unha textura firme semellante á do queixo, sabor delicado, cor branca crema e adoita presentarse a xeito de cubos brancos.

O tofu orixinouse na China. A lenda chinesa describe que a súa invención foi feita polo príncipe Liu An (劉安, 179–122 a.C.). O tofu e a súa técnica de produción foi introducido na Corea e no Xapón durante o período Nara. Espallouse tamén por outras partes do leste asiático. É moi probábel que a súa difusión coincidise coa expansión do budismo, xa que é unha importante fonte de proteínas na dieta vexetariana do budismo asiático. Li Shizhen da dinastía Ming describe un método para facer tofu no *Bencao Gangmu*.

O tofu é baixo en calorías, con cantidades relativamente grandes de proteína e moi pouca graxa. É rico en ferro e dependiendo da calleira usada durante a súa manufacutra, pode tamén ter altos contidos de calcio e/ou magnesio.

O tofu emprégase acotío na cociña xaponesa, que lle deu sona en occidente, porén o seu uso está tamén moi espallado pola China e na cociña asiática en xeral.

Se se cociña con algunha especia o tofu colle o sabor da mesma, o que fai del un bo ingrediente para guisos e sopas especiais. Ningún produto animal intervén na súa elaboración, sendo por isto amplamente usado como substituto da carne polos vexetarianos.

## Etimoloxía 
A verba “tofu”, provén de *tōfu* (豆腐) en xaponés (pronunciación xaponesa: ).Que á súa vez deriva do chinés "tou-fu", composto polos caracteres de feixón  e “callado” ou “fermentado” .

## Produción 
O tofu obtense callando o leite de soia e prensando o callo obtido. Estes coagulantes consisten na adición dun sal non tóxico ao leite de soia, como o **sulfato de calcio** (xeso), é o sistema tradicional e produce un tofu tenro; ou cloruro de magnesio e cloruro de calcio, ambos os dous sales teñen un alto grao de solubilidade na auga e afectan á proteína de soia.
Tamén se usan coagulantes acedos, coma o glicono delta-lactona (GDL).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Seitán
* Soia
* Tempeh
As Lenzas, Saavedra, Begonte

**As Lenzas** é un lugar da parroquia de Saavedra no concello lugués de Begonte na comarca da Terra Chá.
## Toponimia
O topónimo **As Lenzas** procede do adxectivo latino  referido a terras húmidas.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Saavedra
### Parroquias de Begonte
Mesón

O termo **Mesón** pode referirse a:

*Un **mesón** é un establecemento público onde se serve comida. Nalgúns casos **mesón** tamén se ten vinculado cun orónimo que fai referencia a unha zona chá e elevada, nunha relación figurada co termo *meso* semellante á existente entre *meseta* e *mesa*.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Mesón de Calvos** parroquia do concello de Taboadela;
***Mesón**, lugar da parroquia de Vilameñe, no concello de Taboada;
***O Mesón**, lugar da parroquia de Saavedra, no concello de Begonte;
***O Mesón**, lugar da parroquia de Oroso, no concello da Cañiza;
***O Mesón**, lugar da parroquia de Coea, no concello de Castro de Rei;
***O Mesón**, lugar da parroquia de Quintela, no concello de Castro de Rei;
***O Mesón**, lugar da parroquia de Noceda, no concello do Incio;
***O Mesón**, lugar da parroquia de Lestón, no concello da Laracha;
***O Mesón**, lugar da parroquia de San Cosme de Abeancos, no concello de Melide;
***O Mesón**, lugar da parroquia de Arrabaldo, no concello de Ourense;
***O Mesón**, lugar da parroquia de Ceboliño, no concello de Ourense;
***O Mesón**, lugar da parroquia de San Xiao do Camiño, no concello de Palas de Rei;
***O Mesón**, lugar da parroquia de Cerceda, no concello do Pino;
***O Mesón**, lugar da parroquia de San Mamede do Couto, no concello de Samos;
***O Mesón**, lugar da parroquia de San Miguel de Vilapedre, no concello de Sarria;
***O Mesón**, lugar da parroquia de Codesoso, no concello de Sobrado;
***O Mesón**, lugar da parroquia de Folgoso, no concello de Sobrado;
***O Mesón da Auga**, lugar da parroquia de San Pedro de Nós, no concello de Oleiros;
***O Mesón da Cabra**, lugar da parroquia de Trasparga, no concello de Guitiriz;
***Mesón de Augalevada**, lugar da parroquia de Carboentes, no concello de Rodeiro;
***Mesón de Deus**, lugar da parroquia de Ordes, no concello de Ordes;
***Mesón de Herosa**, lugar da parroquia de Pentes, no concello da Gudiña;
***Mesón de Pardo**, lugar da parroquia de San Clodio, no concello de Leiro;
***O Mesón de Varela**, lugar da parroquia de Cumbraos, no concello de Mesía;
***O Mesón do Caldeiro**, lugar da parroquia de Castrillón, no concello do Corgo;
***Mesón do Purrián**, lugar da parroquia de Pentes, no concello da Gudiña;
***O Mesón do Vento**, lugar da parroquia de Ardemil, no concello de Ordes;
***O Mesón dos Ramos**, lugar da parroquia de Fonteita, no concello do Corgo;
***O Mesón Novo**, lugar da parroquia da Trapa, no concello da Fonsagrada;
***O Mesón Vello**, lugar da parroquia da Trapa, no concello da Fonsagrada;
***O Mesón Vello**, lugar da parroquia de Trasparga, no concello de Guitiriz.

;Ciencia
***Mesón**, tipo de partícula subatómica.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
Ciro o Novo

**Ciro o Novo** foi un príncipe persa do século -IV, fillo de Darío II e da súa medio irmá, Parisatis (*Parisátide*). 
## Traxectoria
Exerceu de sátrapa de Frixia Maior, Lidia e Capadocia. Irmán máis novo de Artaxerxes II, no -401 rebelouse contra el e, na decisiva batalla de Cunaxa, morreu por unha frecha. No seu exército, que resultou finalmente derrotado, había uns 10.000 mercenarios gregos, cuxa historia aparece relatada na *Anábase* de Xenofonte.
Francesca Schiavone

**Francesca Schiavone**, nada o 23 de xuño de 1980 en Milán, é unha tenista profesional italiana. Gañou o título individual de Roland Garros de 2010, converténdose na primeira muller italiana en gañar un torneo de Grand Slam en individuais. Foi ademais finalista no Roland Garros de 2011. O seu posto máis alto na clasificación WTA é o 4º posto, alcanzado o 31 de xaneiro de 2011.

## Torneos de Grand Slam 
### Campionatos Individuais (1) 
### Finalista en Individuais (1) 
### Clasificación en torneos de Grand Slam 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial de Francesca Schiavone
* Perfil na Women's Tennis Association
Doenza de Pelizaeus-Merzbacher

A **doenza de Pelizaeus-Merzbacher** (abreviado **PM**) é unha enfermidade desmielinizante que se agrupa dentro das chamadas leucodistrofias. É unha entidade moi rara, produto dunha mutación dun xene que codifica a proteína proteolipídica (PLP) no cromosoma X. Este xene codifica as proteínas da mielina do sistema nervioso central, polo tanto os nervios periféricos non se ven afectos. Existen dúas variantes segundo o fenotipo, a PM tipo I e a PM tipo II. É unha doenza que non ten tratamento.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Doenza desmielinizante
* Leucodistrofia
### Notas