Campos de concentración nazis

[miniatura|upright=1.4|Campos de concentración e exterminio na Europa ocupada pola Alemaña e [Potencias do Eixe|os seus aliados.]]
A **Alemaña nazi mantivo campos de concentración** (en , KZ ou KL) en todos os territorios que controlaba antes e durante a segunda guerra mundial. Os primeiros campos nazis erixíronse en Alemaña en marzo de 1933, inmediatamente despois de que Adolf Hitler fose chanceler e o seu partido nazi recibise o control da policía polo ministro do Interior do Reich, Wilhelm Frick, e o ministro do Interior prusiano, Hermann Göring. Usados ​​para encarcerar e torturar opositores políticos e membros de sindicatos, os campos reunían inicialmente uns 45&nbsp;000 prisioneiros.

As SS de Heinrich Himmler tomaron o control total da policía e dos campos de concentración en toda Alemaña entre 1934 e 1935. Himmler ampliou o papel dos campamentos para manter os chamados "elementos racialmente indesexables", como xudeus, discapacitados, homosexuais, criminais e xitanos. O número de persoas nos campamentos, que baixou a 7500, aumentou de novo a 21&nbsp;000 ao comezo da segunda guerra mundial e alcanzou o seu máximo en 715&nbsp;000 en xaneiro de 1945.

Os campos de concentración estiveron administrados desde 1934 pola Inspección do Campo de Concentración (CCI), que en 1942 se fusionou no SS-Wirtschafts-Verwaltungshauptamt e estivo custodiada polo SS-Totenkopfverbände (SS-TV).

Os estudosos do Holocausto distinguen entre campos de concentración e campos de exterminio, que foron establecidos pola Alemaña nazi para o asasinato masivo a escala industrial de xudeus nos guetos a través de cámaras de gas.

## Campos de preguerra 
[miniatura|esquerda|O [campo de concentración de Dachau creouse coa finalidade de deter opositores políticos.]]
O uso da palabra "concentración" xurdiu da idea de confinar a xente nun lugar porque pertence a un grupo que se considera indesexable dalgún xeito. O vocábulo orixinouse en 1897, cando o xeneral Valeriano Weyler creou en Cuba "campos de reconcentración". No pasado, o goberno dos Estados Unidos usou campos de concentración contra os nativos americanos e os británicos tamén os empregaron durante a Segunda Guerra Bóer. Entre 1904 e 1908, o exército imperial alemán Schutztruppe operou campos de concentración na África do Suroeste Alemá como parte do xenocidio dos herero e os namaquas.

Cando os nazis chegaron ao poder en Alemaña, movéronse rapidamente para suprimir toda oposición real e potencial. O público en xeral quedou intimidado polo terror psicolóxico arbitrario empregado polos tribunais especiais (*Sondergerichte*). Especialmente durante os primeiros anos da súa existencia, cando estes tribunais "tiveron un forte efecto disuasorio" contra calquera forma de protesta política.

O primeiro campamento en Alemaña, Dachau, foi fundado en marzo de 1933. O anuncio de prensa dicía que "o primeiro campo de concentración debería abrirse en Dachau con aloxamento para 5.000 persoas. Todos os comunistas e, cando sexa necesario, o Reichsbanner e os socialdemócratas que poñan en perigo a seguridade do Estado deben concentrarse alí, xa que a longo prazo non é posible manter presos nos cárceres do goberno sen sobrecargalos".

Na Alemaña de entreguerras, a cidade de Cottbus foi tamén o lugar dun campo de concentración para inmigrantes xudeus non desexados da Europa Oriental. Alí naceu Paul Winzer, oficial nazi que durante a guerra civil española foi xefe da Gestapo en España e Portugal e supervisou o campo de concentración de Miranda de Ebro, que fora construído polos sublevados a imaxe dos campos alemáns. Algúns autores sinalan a Winzer como un dos deseñadores da estrutura do campo, mentres que outros o sinalan como o deseñador de todo o sistema de campos de concentración franquistas.

Entre 1933 e a caída da Alemaña nazi en 1945, máis de 3,5 millóns de alemáns víronse obrigados a ir a campos de concentración e prisións por motivos políticos e aproximadamente 77&nbsp;000 alemáns foron executados por tribunais tribunais especiais, tribunais marciais e o sistema de xustiza civil nazi. Moitos destes alemáns serviron no goberno, militar ou en posicións civís, o que lles permitiu subvertirse e conspirar contra os nazis. Durante a guerra, estendéronse novos campos de concentración nazis para "indesexables" polo continente. Segundo as estatísticas do Ministerio de Xustiza alemán, crearonse preto de 1.200 campamentos e subcampos na Europa ocupada pola Alemaña nazi, mentres que a Jewish Virtual Library estima que o número de campos nazis foi máis próximo aos 15&nbsp;000 ocupados en toda Europa e que moitos destes campamentos mantivéronse por un período de tempo limitado antes de ser pechados. Os campos creáronse preto de densos núcleos de poboación, a miúdo centrados en áreas con grandes comunidades xudías, intelectualidade polaca, comunistas ou xitanos. Dado que millóns de xudeus vivían en Polonia antes da guerra, a maioría dos campamentos estaban situados na zona do goberno xeral na Polonia ocupada, por motivos loxísticos. A situación tamén permitiu aos nazis eliminar rapidamente os xudeus alemáns da propia Alemaña.

En 1940, o CCI quedou baixo o control do Verwaltung und Wirtschaftshauptamt Hauptamt (VuWHA, Oficina de Administración e Empresas), que foi creado baixo o mando de Oswald Pohl. Posteriormente, en 1942, o CCR converteuse en Amt D (Oficina D) da oficina principal consolidada coñecida como SS-Wirtschafts-Verwaltungshauptamt (Departamento Económico e Administrativo das SS, WVHA) baixo Pohl. En 1942, as SS construíron unha rede de campos de exterminio para matar sistematicamente millóns de prisioneiros por gasificación. Os campos de exerminio (*Vernichtungslager*) e os campos da morte (*Todeslager*) eran campos cuxa función principal era o xenocidio. Os propios nazis distinguiron entre os campos de concentración dos campos de exterminio.

## Liberación 
miniatura|Prisioneiros desnutridos do campo de Mauthausen, libertos o 5 de maio de 1945.
Os campos foron liberados polas forzas aliadas entre 1944 e 1945. O primeiro gran campamento, Majdanek, foi descuberto polo avance dos soviéticos o 23 de xullo de 1944. Auschwitz foi liberado, tamén polos soviéticos, o 27 de xaneiro de 1945; Buchenwald polos estadounidenses o 11 de abril; Bergen-Belsen polos británicos o 15 de abril; Dachau polos americanos o 29 de abril; Ravensbrück polos soviéticos o mesmo día; Mauthausen tamén polos estadounidenses o 5 de maio; e Theresienstadt polos soviéticos o 8 de maio. Treblinka, Sobibór e Bełżec nunca foron liberados, senón que foron destruídos polos nazis en 1943. O coronel William W. Quinn, do exército dos Estados Unidos, dixo de Dachau: "As nosas tropas atoparon visións, sons e manchas horríbeis alén do imaxinábel, crueldades tan enormes que son incomprensibles para a mente normal".

Na maioría dos campos descubertos polos soviéticos, case todos os prisioneiros xa foran retirados, con só uns poucos miles de persoas con vida; atopáronse 7000 prisioneiros en Auschwitz, incluíndo 180 nenos que foron sometidos a experimentos médicos. A 11.ª División Blindada británica descubriu preto de 60&nbsp;000 prisioneiros en Bergen-Belsen, 13&nbsp;000 cadáveres ao descuberto e outras 10&nbsp;000 persoas morreron de tifo ou desnutrición nas semanas seguintes. Os británicos obrigaron os restantes gardas das SS a recolleren os cadáveres e colocalos en fosas comúns.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Auschwitz
* Auschwitz I
* Auschwitz-Birkenau
* Auschwitz III-Monowitz
* Campos de concentración franquistas
* Distintivos dos campos de concentración nazis