Galo de auga americano

O **galo de auga americano**, tamén coñecido como **galiñola negra americana** ou **carquexa** (***Fulica americana***) é unha ave da familia Rallidae (rálidos). Non deben confundirse con patos, xa que pertencen a outra orde. As galiñolas negras americanas comen principalmente algas e plantas acuáticas, pero tamén animais (tanto vertebrados coma invertebrados) cando están dispoñibles. As galiñolas negras americanas son tamén susceptibles de parasitismo de crianza conespecífico e na especie evolucionaron mecanismos para identificar que crías son as propias e cales son de femias parasitas.

Describíronse fósiles de galiñolas desde o Plistoceno medio de California, como *Fulica hesterna*, pero non se poden distinguir das galiñolas negras americanas de hoxe en día. Porén, a galiñola do Plistoceno *Fulica shufeldti* (antes *F. minor*), coñecida como parte da fauna do lago fósil, moi posiblemente era unha paleosubespecie da actual (co nome *Fulica americana shufeldti*), xa que só se diferencia marxinalmente en tamaño e proporcións das aves vivas. Así, parece que as galiñolas negras americanas de tipo moderno evolucionaron durante o Plistoceno medio/tardío, hai uns poucos centos de miles de anos. O nome específico, *americana*, refírese á súa distribución en América do Norte.

## Descrición 
Mide de 34 a 43&nbsp;cm de lonxitude e de 58 a 71&nbsp;cm de envergadura alar. Os adultos teñen un bico curto, groso e branco e un escudo frontal branco, que xeralmente ten unha mancha marrón avermellada preto da parte superior do bico entre os ollos. Machos e femias parecen iguais, pero as femias son menores. A masa corporal nas femias vai de 427 a 628&nbsp;g e en machos de 576 a 848&nbsp;g. Os xuvenís teñen a parte superior da cabeza de cor marrón olivácea e un corpo cincento. Convértense ás cores dos adultos aos 4 meses de idade.

## Distribución e hábitat 
Encóntranse preto da auga en lagos e lagoas rodeados de xuncos, marismas abertas e ríos lentos. Prefiren ambientes de auga doce, pero poden vivir temporalmente en auga salgada durante os meses de inverno.
[miniatura|Esqueleto de galo de auga americano no [Museo de osteoloxía.]]
A migración de outono prodúcese de agosto a decembro, e os machos non reprodutores trasládanse ao sur antes que as femias e os xuvenís. A migración de primavera cara ás áreas reprodutoras ocorre de finais de febreiro á metade de  maio, e os primeiros en partir cara ao norte son as aves vellas. Hai probas de que as aves viaxan incluso ata Groenlandia e Islandia. a Sociedade Ornitolóxica Americana incluíu a galiñola do Caribe como unha simple variación rexional do galo de auga americano.

## Comportamento e ecoloxía 
É unha especie moi gregaria, especialmente en inverno, cando as súas bandadas poden ter miles de individuos.

### Alimentación 
Poden mergullarse para buscar alimento pero tamén o buscan en terra. A súa principal fonte de alimento é a vexetación acuática, especialmente algas. Porén, son omnívoros, e tamén comen artrópodos, peixes e outros animais acuáticos. Durante a estación reprodutora é máis probable que as galiñolas coman insectos acuáticos e moluscos, os cales constitúen a maioría da dieta dos polos. As parellas que se forman son monógamas durante toda a vida, se teñen un territorio axeitado. Un ciclo reprodutor típico implica múltiples estadios: emparellamento, nidificación, copulación, posta de ovos, incubación e eclosión.
Teñen períodos de cortexo longos, que se caracterizan por choques de peteiros, inclinarse, e dar mordedelas. Os machos xeralmente inician os choques de peteiros. A medida que a relación de parella é máis evidente, tanto machos coma femias inician o choque de peteiros sempre entre os membros da parella e non con outros individuos. Despois de que os lazos de parella son firmes, a parella busca un territorio para construír un niño. Un lazo de parella faise permanente cando xa se aseguraron un territorio de nidificación. A copulación entre eles sempre segue o mesmo padrón xeral. na que os primeiros ovos son máis grandes que os postos despois na secuencia. É posible inducir unha femia de galiñola a poñer máis ovos do normal retirándolle do niño parte ou todos os ovos que xa puxo. Ás veces, unha femia pode abandonar a posta se se lle retiran suficientes ovos. Porén, non responden á adición experimental de ovos poñendo menos.

o galo de auga americano é unha renidificadora persistente e substituirá as postas perdidas por outras novas só poucos días despois da súa perda. Un estudo mostrou que o 68% das postas destruídas son finalmente substituídas por outras. As postas de renidificación son caracteristicamente menores que as orixinais nun ou dous ovos, pero isto pode atribuírse a diferenzas no momento de posta e calidade do hábitat en vez de a reservas e dispoñibilidade de alimentos e nutrientes.

As femias máis novas reprodúcense máis tarde na estación e producen ovos máis pequenos que as femias vellas. As súas crías son tamén máis pequenas. Porén, non hai diferenza no tamaño de posta entre as femias máis vellas e as máis novas, como si se observa noutras especies de aves.

#### Incubación e eclosión 
O comezo da incubación dos ovos nesta especie é variable e pode empezar en calquera momento desde a posta do primeiro ovo ou unha vez que se puxo toda a posta. Empezar a incubación antes de poñer a posta completa non é algo moi común entre as aves. Unha vez que empeza a incubación esta continúa sen interrupción. O macho e a femia comparten a responsabilidade da incubación, pero os machos fan a maior parte do traballo durante os 21 días do período de incubación. As femias empezan a renidificar como media seis días despois de que unha posta foi destruída durante a incubación.

#### Efectos maternos 
As hormonas que pasan do corpo da nai ao ovo afectan o crecemento das crías, así como ao seu comportamento e interaccións sociais. Estas contribucións non xenéticas que fai a nai coñécense como efectos maternos. No galo de auga americano descubríronse varios niveis de variación en andróxenos (testosterona e androstenediona) dentro dunha posta e entre postas. Dentro da mesma posta os ovos que se poñen primeiro na secuencia teñen máis andróxenos que os que se poñen despois. As femias que fan tres postas depositan máis andróxenos nas xemas que as que fan só unha ou dúas postas.

### Parasitismo de crianza 
O galo de auga americano ten unha estratexia reprodutora mixta e o parasitismo de crianza dentro da mesma especies é un método alternativo de reprodución. Nun estudo que durou catro anos, atopouse que o 40% dos niños estaban parasitados, e que o 13% de todos os ovos foran postos por femias en niños que non eran o seu. A principal razón para o parasitismo de crianza é o incremento do éxito reprodutivo baixo restricións sociais e ecolóxicas. As femias flotantes sen territorio ou niño fan uso do parasitismo de crianza como o seu principal método de reprodución ou non se reproducen en absoluto. Outras femias poden recorrer ao parasitismo de crianza se as súas postas parcialmente completas son destruídas. O comportamento parasito conespecífico é máis común entre femias que tratan de incrementar o seu número total de fillos. A subministración de alimentos é o factor limitante da supervivencia dos polos e a fame é a causa máis común de morbilidade dos polos. As femias parasitas sortean a restrición de coidados parentais na alimentación poñendo adicionalmente ovos parasitos ademais dos ovos normais do seu niño.

o galo de auga americano, a diferenza doutras especies parasitadas, ten a capacidade de recoñecer e rexeitar os polos da súa rolada dos parasitos. Os proxenitores rexeitan agresivamente os polos parasitos peteirando neles vigorosamente, afogándoos, impedíndolles que entren no niño etc. Aprenden a recoñecer os seus propios polos ao recibir a impronta por sinais que detectan no primeiro polo que fai eclosión. O primeiro polo que fixo ecolsión funciona, pois, como unha referencia pola cal os proxenitores discriminan entre os polos que nacen despois. Os polos que non se corresponden cos sinais da impronta son considerados parasitos e rexeitados. Os polos destas galiñolas negras teñen plumas ornamentais con vistosos extremos laranxas que cobren a metade frontal do seu corpo, que se coñecen como “ornamentos dos polos”, que posteriormente se van esvaendo co paso de só seis días. Esta característica de ter cores esaxeradamente rechamantes fai que os polos das galiñolas sexan máis susceptibles á predación e non axuda na súa termorregulación, pero malia todo é seleccionada pola elección que fan os proxenitores. Estas plumas non serven necesariamente para a viabilidade dos polos, senón que incrementan a probabilidade de que o polo sexa escollido como favorito polos seus proxenitores. A manipulación experimental da ornamentación dos polos recortando as plumas de vivas cores mostrou que os proxenitores prefiren os polos ornamentados antes que os non ornamentados.

## Na cultura 
Na costa de Louisiana, a palabra cajún que significa galiñola é *pouldeau*, que en francés é ''poule d'eau'' (pola de auga), 'galiñola'. As galiñolas forman parte da cociña cajún, por exemplo como ingrediente do gumbo cociñado en casa polos cazadores de patos.

A ave é a mascota do equipo Toledo Mud Hens da Liga Menor de Béisbol dos Estados Unidos.

## Conservación 
A especie é considerada con status de especie "pouco preocupante" na Lista vermella da IUCN de especies en perigo. Son comúns e están moi estendidas e ás veces son incluso consideradas unha praga. Son raramente as dianas de cazadores porque a súa carne non se considera tan boa coma a dos patos; aínda que algunhas son cazadas por deporte, especialmente no sueste dos Estados Unidos. Como se encontran en zonas húmidas, os científicos usanas para monitorizar os niveis de toxinas e os problemas de contaminación nestes ambientes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*

### Ligazóns externas 
* *Fulica americana*  – USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter.
* Reconto da especie Galo de auga americano – Cornell Lab of Ornithology
* 
*