Xunta Superior de subsidios, armamento e defensa de Galicia

miniatura|250px|Un dos escudos históricos do Reino de Galicia. (Nun mapa debuxado por Ioannes Baptista Vrints, século XVI).
No ano 1809, despois de que os exércitos napoleónicos foran expulsados de Galicia, a súa presenza en España e a posibilidade dunha nova ofesiva sobre Galicia fixeron que varias personalidades e institucións pensaran que sería oportuno crear unha ***Xunta*** en previsión do que puidera ocorrer.

Aínda que o conde de Noroña  era contrario á instalación desta *Xunta*, o Goberno de España (Xunta Suprema Central) creu oportuna a súa constitución, tal como solicitaban as forzas vivas do país.

## Antecedentes 
[miniatura|210px|[Michel Ney, mariscal de Francia.]]

En xuño de 1809 o mariscal Ney, derrotado na batalla de Ponte Sampaio reprégase á Coruña, esperando que se lle una Soult, nun derradeiro intento de dominar novamente Galicia.

Pero Soult, acantoado en Monforte de Lemos, ten alí noticias da derrota e decide iniciar a retirada. Divide o seu exército en dúas columnas que saen de Galicia, unha pola Guidiña e outra por Lubián, medio a escondidas, cun Soult humillado, el que entrara un día vitorioso perseguindo ao exército inglés de sir John Moore.

Ney sae da Coruña contra o 22 ou o 23 de xuño, cara a Lugo, cidade que estivera sempre en poder dos franceses desde a invasión, acompañado polos *afrancesados* galegos Fraguío, Bazán de Mendoza, Pedrosa, o catedrático Ruíz e moitos máis.

A marchas forzadas chega, o 30 de xuño, a Astorga. Galicia quedaba, por fin, libre de franceses, retornando entón o marqués de la Romana para facerse cargo do mando supremo dos exércitos (Capitán Xeneral).
  
A *Xunta Suprema Central*, por medio de Martín de Garay, publicou, o 10 de xullo de 1809, unha procama, a primeira que lle fixo xustiza ao pobo galego:

## A extinción das *Juntas Comarcales* 
En canto saíron de Galicia os franceses, encargóuselle ao Capitán Xeneral de Galicia que recuperara o poder que tradicionalmente exercera. Ao rematar a guerra, había dúas posibilidades: constituír unha nova *Junta del Reino*, que era a opción preferida polas clases elevadas de Galicia (clero e fidalguía) e, segundo parece, contando co apoio dos ingleses, ou concentrar todo o poder no Capitán Xeneral.

O conde de Noroña, Gaspar María Nava y Álvarez, segundo comandante do Exército e Reino de Galicia, foi moi explícito cando publicou en Santiago un bando o 19 de xullo de 1809:
[miniatura|210px|esquerda|Tenente Xeneral Caro y Sureda, 3º [marqués de la Romana.]]

Sorprende que o poder militar, que durante a epopea popular de Galicia se mantivera á marxe, que non lograra neses meses nin unha soa vitoria, que todo o deixara á responsabilidade do pobo, agora, chegado o momento do triunfo, quixera suplantar a todas as *Juntas* que se formaran, impoñéndose a elas e concentrando na persoa do Capitán Xeneral todo o poder.

Esta operación tiña sen dúbida maiores intencións. O marqués de la Romana, cuxo pensamento político, que podemos cualificar de absolutista, queda parente na súa *Representación* á ***Junta Central***.

O Marqués temía que, ao abeiro das novas circunstancias políticas, se introduciran novos poderes, reprensentantes do pobo; todo o que soara a *xuntismo*, asemblea do pobo, terceiro estado etc., resultáballe particularmente noxento. Por iso deulle instrucións moi concretas ao seu segundo, o conde de Noroña que, sen dúbida, comungaba coa súa retrógada ideoloxía, para que ao terminar a guerra en Galicia recuperara a plenitude do poder do Capitán Xeneral.

## Constitución e traxectoria da *Xunta Superior de subsidios, armamento e defensa* 
miniatura|Selo da Xunta Superior de Galicia.
A presenza dos franceses en España e a posibilidade de que ralizran unha nova ofensiva sobre Galicia, fixeron que moitos persoeiros en institucións pensaran que era oportuna a creación dunha *Xunta* en previsión do que puidera suceder.

Aínda que o conde de Noroña era abertamente contrario á creación de xuntas, o Goberno da nación española creu oportuna a súa constitución. A argumentación do Conde sitúase dentro do seu horizonte político de defensa dos poderes centrais:

Pero pese a esta opinión contraria do Segundo Comandante do exército de Galicia, as forzas vivas do país solicitárona.

### Regulamento 
O 17 de decembro de 1809 fíxose público o *regulamento* para o establecemento dunha *Junta* provincial nacional e sete subalternas de partido. Neste regulamento establecíanse as condicións e competencias destas xuntas:

* As Xuntas dedicaranase exclusivamente ao armamento e á defensa do país, e a unha serie de competencias en materia de facenda en inmediata relación co exército.
* A Xuhnta Superior constituiríase por 29 persoas, presididas polo Capitán Xeneral e con representacións do Exército, a Igrexa e das sete cidades. En tota, 20 representantes de institucións e cidades e 9 representantes do clero secular e regular.
* As Xuntas subalternas ou de partido esatrían formadas por 9 persoas.

### Diferenzas entre esta Xunta e a Xunta Suprema do Reino de Galicia 
As diferenzas entre a Xunta Superior e a Xunta Suprema do Reino de Galicia, que desaparecera en decembro de 1808, son moi claras. A Xunta Superior estaba supeditada á Central. Non pretendía ostentar a soberanía, nin representar a Galicia perante ningún organismo superior. Tratábase simplemente dunha especie de delegación da *Junta Central* para os asuntos da guerra e da facenda concomitantes coa guerra.

A Xunta Superior de subsidios, que foi obxecto dun amplo estudo por parte de Martínez Morás, non tivo na historia de Galicia a significación daquela outra Xunta que a precedera, que posuía poder soberano, enviaba embaixadores ao estranxeiro como se dunha nación se tratara, impoñía contribucións e asinaba tratados con outras nacións.

Aquela, era unha Xunta que se autoproclamara soberana, e que exerceu soberanía; esta, unha simple delegación da Central en Galicia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Barreiro Fernández, Xosé Ramón (1981): *Historia de Galicia. IV. Edade Contemporánea*. Vigo: Galaxia. ISBN 84-7154-388-5.
* Barreiro Fernández, Xosé Ramón (1982): *Historia Contemporánea de Galicia. I. De la Guerra de la Independencia al Postfranquismo (1815-1893)*. A Coruña: Ediciones Gamma. ISBN 84-300-6423-0.
* [Beramendi, Justo G.] (2007): *De provincia a nación. Historia do galeguismo político*. Vigo: Xerais. ISBN 978-84-9782-640-2.
* González López, Emilio (1975): *El águila gala y el búho gallego. La insurrección gallega contra los franceses.* Centro Gallego de Buenos Aires: Ediciones Galicia.
* González López, Emilio (1977): *El águila desplumada*. Vigo: Castrelos. ISBN 84-7041-088-1.
* González López, Emilio (1980): *Historia de Galicia*. A Coruña: La Voz de Galicia. Biblioteca Gallega. Serie Nova. ISBN 84-85287-22-3.
### Outros artigos 
* Cortes de Cádiz
* Gaspar Nava Álvarez de las Asturias (Conde de Noroña)
* Guerra da Independencia española
* Pedro Caro y Sureda (Marqués de la Romana)
* Xunta do Reino de Galicia
* Xunta Suprema do Reino de Galicia