open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Andrea Iannone

**Andrea Iannone**, nado en Vasto, Italia, o 9 de agosto de 1989, é un piloto profesional de motos que corre actualmente en MotoGP cunha Ducati Pramac e é compañeiro de equipo do estadounidense Ben Spies.

## Biografía 
Andrea comezou a destacar como bo piloto en campionatos italianos e españois, e en 2005 realizaría a súa primeira fichaxe por Aprilia para disputar a tempada completa. No ano seguinte (2006) fracturouse dúas vértebras, o que lle condicionou toda a vida. Foi no 2008, no GP da China, onde conseguiu a súa primeira vitoria coma profesional na categoría de 125 cc.

#### Tempada 2009 
En 2009 comezou dunha maneira espectacular, con dúas vitorias consecutivas, que o poñían como o líder do Campionato e serio aspirante ao título, pero a súa inexperiencia e a súa irregularidade relegárono á sétima posición do campionato ao rematar a tempada.

Neste mesmo ano produciuse un dos incidentes máis significativos da súa carreira deportiva, no Gran Premio de San Marino derribou na última curva a Pol Espargaró, que ía primeiro despois de remontar 13 posicións. Produciuse un rifirrafe entre eles, durante o cal Espargaró golpeou e rompeu á cúpula da moto de Iannone, e este reaccionou dándolle un cabezazo a Espargaró co casco posto. Despois, o piloto italiano díxolle á prensa: *Eu non lle toquei porque me da noxo. Os españois son así, el quería gañar e eu tamén. Desgústame telo tirado, porque non o fixen a propósito. Se me conformase co segundo posto non pasaría isto, pero quería gañar*. Por este suceso, sancionaron a Iannone con 5.000 dólares e foi duramente criticado polos medios de comunicación, causando a perda dalgún patrocinador. Na seguinte carreira, en Estoril, Iannone desculpouse con Espargaró.

#### Tempada 2010 
Na tempada 2010, Andrea Iannone correu na nova categoría de Moto2. Ese ano fichou polo equipo Aprilia onde compartiu equipo con Gabor Talmacsi. Despois dun comezo lento, conseguiu vitorias en Mugello e Assen. Porén foi sancionado en Barcelona, ​​cando recibiu unha penalización "ride-through" por adiantar a Yuki Takahashi baixo condicións de bandeira amarela. A continuación, pasou a gañar de novo en Motorland Aragón, unha pista nova no calendario de MotoGP en 2010. Rematou terceiro no Mundial, conseguindo 3 vitorias e 5 podios.

#### Tempada 2011 
No ano 2011, Iannone firmou polo equipo Speed Master Team, do que é socio seu pai, sendo o único piloto do equipo. Rematou a tempada no terceiro posto do mundial de Moto2 por detrás de Stefan Bradl e Marc Márquez, tras gañar a Alex de Angelis na última carreira da tempada (Valencia) e así lograr 3 vitorias e 6 podios.

#### Tempada 2012 
Na tempada 2012 seguiu no mesmo equipo (Speed Master Team) e rematou a tempada en Moto2 quedando terceiro no Mundial, por detrás de Pol Espargaró e Marc Márquez. En setembro dese ano anunciou que para a próxima tempada correría en MotoGP cunha Ducati Pramac e sería compañeiro de equipo do estadounidense Ben Spies.

## Estatísticas 
### Tempadas 
## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Pagina en eurosport
Andahuaylas

**Andahuaylas** é unha cidade peruana situada na parte occidental do departamento de Apurímac. É a capital da provincia do mesmo nome. Ten unha poboación aproximada de 34.087 habitantes (2005), sendo a segunda cidade máis grande da rexión, tras Abancay.

Foi berce da cultura chanca, conquistada por Pachacútec para o imperio do Tahuantinsuyo. En 1533 produciuse a fundación española co nome de *"San Pedro de Antahualla la Grande, de la Corona".*

## Véxase tamén
Villanueva del Rey

**Villanueva del Rey** é un municipio andaluz da provincia de Córdoba. No ano 2006 tiña 1.224 habitantes. A súa extensión superficial é de 214&nbsp;km² e ten unha densidade de 5,7 hab/km². As súas coordenadas xeográficas son 38º 12' N, 5º 09' O. Atópase a unha altitude de 555 metros e a 67 quilómetros da capital de provincia, Córdoba.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Villanueva del Rey - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
Segunda división española 1968/69

A tempada **1968–69** da Segunda División Española foi a 37ª edición do torneo. A categoría estivo composta por vinte equipos. O Sevilla FC proclamouse campión e acadou o ascenso xunto a Celta de Vigo e RCD Mallorca mentres que o Valencia CF Mestalla, Cádiz CF, CD Indautxu, Xere Industrial CF, CD Alcoyano e Deportivo Alavés descenderon a Terceira División Española.
## Clasificación
**X** = Partidos xogados; **G** = Partidos gañados; **E** = Partidos empatados; **P** = Partidos perdidos; **GF** = Goles a favor ; **GC** = Goles en contra; **DG** = Diferenza de goles; **Pts** = Puntos

## Resultados finais 
* **Ascenso a Primeira**: Sevilla FC, Celta de Vigo e RCD Mallorca.
* **Descenso a Segunda**: CD Málaga, RCD Espanyol e Córdoba CF.
* **Ascenso a Segunda**: UE Sant Andreu, Bilbao Athletic, CD Ourense, CD Castellón e UD Salamanca.
* **Descenso a Terceira**: Valencia CF Mestalla, Cádiz CF, CD Indautxu, Xere Industrial CF, CD Alcoyano e Deportivo Alavés.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Clasificacións de fútbol da tempada 1968/69 
* Liga de Fútbol Profesional
* Real Federación Española de Fútbol
Acea de Ama

Como topónimo **Acea de Ama** pode referirse a:

;En Galiza
* **Acea de Ama**, lugar da parroquia do Burgo, no concello de Culleredo;
* **Acea de Ama**, lugar da parroquia de Rutis, no concello de Culleredo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Cytisus

***Cytisus*** é un xénero con 34 especies de arbustos pertencentes á subfamilia Faboideae, familia Fabaceae.

Son naturais de Europa, Oriente Medio e norte de África.

En Galicia son moi abondosas, coñecéndose co nome de **xestas** (ter en conta que tamén reciben o nome de xesta, especies do xénero ***Genista*** - ver Xesta (homónimos)-).

## Principais especies en Galicia 
** *Cytisus insularis* S. Ortiz & Pulgar, xesta de Ons, endémica e exclusiva da Illa de Ons, descuberta no ano 2000 e descrita no 2001, única xesta endémica de Galiza.
** *Cytisus scoparius* (L.) Link, xesta brava, a máis común. Outros nomes: *xesta, xesta de vasoiras, xesta mansa, xesta amarela, xesta molar, xesta moura*. Sinónimos en desuso: *Sarothamnus scoparius*, Wimmer ex Koch ou *Spartium scoparium*, Linn.
** *Cytisus striatus* (Hill) Rothm, xesta molar, xesta mansa, xesta femia, xesta moura, abundante en Pontevedra e Ourense, estrías nas pólas e legumes aveludados.
** *Cytisus multiflorus* (L'Hér.) Sweet, xesta branca, as flores son brancas, común nas zonas altas de Lugo e Ourense.
** *Cytisus ingramii*, do norte de Galicia, flores en dous tons de amarelo.
** *Cytisus oromediterraneus* Rivas Mart. et. al., piorno galego, xesta de montaña.

## Listaxe de todas as especies 
* *Cytisus aeolicus* Guss. ex Lindl. 
* *Cytisus agnipilus* Velen.
* *Cytisus arboreus* (Desf.) DC.
* *Cytisus arcuatus* Vuk. 
* *Cytisus ardoinii* E.Fourn.
* *Cytisus atleyanus* Hort. ex K.Koch 
* *Cytisus baeticus* Steud.
* *Cytisus balansae* Boiss.
* *Cytisus blockii* V.I.Krecz. 
* *Cytisus cantabricus* Rchb.
* *Cytisus capensis* P.J.Bergius 
* *Cytisus commutatus* (Willk.) Briq. = *C. ingramii*
* *Cytisus decumbens* Spach
* *Cytisus emeriflorus* Rchb.
* * Cytisus guineensis* Schumach. & Thonn. 
* *Cytisus grandiflorus* DC.
* *Cytisus ingrami* Blakelock 
* *Cytisus insularis* S. Ortiz & Pulgar
* *Cytisus malacitanus* Boiss.
* *Cytisus maurus* Humbert & Maire
* *Cytisus multiflorus* (Aiton) Sweet
* *Cytisus oromediterraneus* Rivas Mart. et. al.
* *Cytisus patens* Murr.
* *Cytisus procumbens* Spreng.
* *Cytisus pseudoprocumbens* Markgr.
* *Cytisus purgans* Spach
* *Cytisus sauzeanus* Burnat ex Briq.
* *Cytisus scoparius* (L.) Link
* *Cytisus sessilifolius* L.
* *Cytisus striatus* (Hill) Rothm.
* *Cytisus urumoffii* Davidov ex Stoj. 
* *Cytisus villosus* Pourr.
* *Cytisus virescens* Wohlf.
* *Cytisus weissmanni* Wettst.
* *Cytisus zingeri* (Nenukow ex Litv.) V.I.Krecz.

## Galería de imaxes 

File:Cytisus insularis flor Marcos Caruncho.jpg|Flor da xesta de Ons (*Cytisus insularis*)
File:Cytisus insularis aspecto Iñigo Pulgar.jpg|A Xesta de Ons (*Cytisus insularis*) amosa unha típica morfoloxía das xestas.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Xesta
### Ligazóns externas 
* Xénero *Cytisus*
Manuel Gómez Pereira

**Manuel Gómez Pereira**, nado en Madrid o 8 de decembro de 1958, é un director de cine e guionista español.

## Traxectoria 
Empezou os seus estudos de Arquitectura, mais abandonounos tempo despois para iniciar a carreira de Ciencias da Información na Universidade Complutense de Madrid. É sobriño do director de cine Luis Sanz.

Desde 1973 estivo colaborando en longametraxes de directores como José Luis García Sánchez, Fernando Colomo ou Antonio Mercero.

En 1979 dirixiu a película *Nos va la marcha* canda Manu Berástegui e Raimundo García.

En 1991 dirixiu a súa primeira película en solitario, *Salsa rosa*, facendo de guionista canda Joaquín Oristell, Yolanda García Serrano e Juan Luis Pérez Iborra.

## Filmografía 
## Galardóns 
**Premios Godoy**

**Premios Goya**
Departamento de Ayacucho

**Ayacucho** é unha das 25 rexións do Perú. A súa capital é a cidade de Ayacucho.

## Provincias (capital) 
# Cangallo (Cangallo)
# Huamanga (Ayacucho)
# Huanca Sancos (Huanca Sancos)
# Huanta (Huanta)
# La Mar (San Miguel)
# Lucanas (Puquío)
# Parinacochas (Coracora)
# Paucar del Sara Sara (Pausa)
# Sucre (Querobamba)
# Victor Fajardo (Huancapí)
# Vilcas Huamán (Vilcas Huamán)
250px

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Subdivisións do Perú
IES Leliadoura

O **Instituto de Ensinanza Secundaria Leliadoura** é un centro de ensinanza secundaria, bacharelato e ciclos formativos pertencente á rede pública de institutos da Xunta de Galicia, situado en Ribeira. Está situado no lugar de Frións, na parroquia de Carreira, a 2&nbsp;km do núcleo urbano.

## Historia
O instituto comezou a súa andaina en 1995 e nel escolarízase alumnado procedente dos colexios adscritos: CEIP Olveira, CEIP Aguiño, CEIP Frións, CEIP Carreira, CEIP O Grupo. Desde o curso 2010-11 conta cunha Sección Bilingüe de inglés pola que determinadas materias se imparten en inglés. En decembro de 2011 a Axencia Executiva para a Educación da Unión Europea concedeulle a Carta Universitaria Erasmus.

## Oferta educativa
O instituto ofrece formación en Educación Secundaria Obrigatoria (ESO), Bacharelato, PCPI, modalidade mixta (C) dos programas de cualificación profesional inicial e ciclos formativos nas seguintes modalidades: Ciclo Medio de Xestión Administrativa (XA), Ciclos Superiores de Administración e Finanzas (AF), de Administración de Sistemas Informáticos en Rede (ASIR) e de Desenvolvemento de Aplicacións Multiplataforma (DAM).

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Sitio web do IES Leliadoura
Estella Warren

**Estella Dawn Warren**, nada o 23 de decembro de 1978 en Peterborough, Ontario, é unha actriz, modelo e nadadora canadense.

## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Ficha na IMDb
Galia romana

[miniatura|dereita|O guerreiro de Vachères, unha estatua dun guerreiro galo vestindo roupas romanas ([século -I|século I a. C.)]]
A **Galia romana** consistiu nunha área do goberno provincial no Imperio Romano, no que hoxe son Francia, Bélxica, Luxemburgo, Suíza e o oeste de Alemaña. O control romano da área durou máis de cincocentos anos.

## Historia e características 
A República Romana comezou a conquista da Galia celta en 121 a. C., cando conquistou e anexou as zonas limítrofes do sur. Xulio César completou a tarefa de derrotar ás tribos celtas na Guerra das Galias entre os anos 58 e 51 a. C., e a romanización que lle seguiu foi moi rápido nas cidades; o latín era falado pola maioría dos galos no século III, pero conservando aínda vestixios de lingua gala.

O derradeiro vestixio do goberno romano foi eliminado polos francos na batalla de Soissons. Desprazando ó Reino Visigodo de Tolosa en 507, os francos dominaron a meirande parte da Galia, agás Septimania no sur, baixo o dominio da dinastía merovinxia, os primeiros reis de Francia.

A cidade de Lugdunum (agora Lión) ​​fora a capital da Galia.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Astérix, serie de banda deseñada ambientada na Galia romana.
* Ceca de Lugdunum

### Ligazóns externas 
* Romanos na Galia : A Webliography
Batman volve

***Batman volve*** (en ) é un filme estadounidense de acción dirixido por Tim Burton que se estreou en 1992. Secuela do filme de 1989 *Batman*. Baséase na serie de banda deseñada *Batman*, obra de Bob Kane. Estreouse en galego na TVG o 6 de xaneiro de 2009.

## Sinopse 
A cidade de Gotham enfróntase a dous novos e peculiares criminais: o diabólico e sinistro Pingüín, unha criatura solitaria e estrañamente deformada, e a fermosa e perigosa Catwoman. Batman deberá enfrontarse ó Pingüín, que quere converterse no novo alcalde da cidade.

## Personaxes 
* Michael Keaton como Bruce Wayne / Batman
* Danny DeVito como Oswald Cobblepot / The Penguin
* Michelle Pfeiffer como Selina Kyle / Catwoman
* Christopher Walken como Max Shreck
* Michael Gough como Alfred Pennyworth
* Michael Murphy como O alcalde Hamilton Hill
* Cristi Conaway como Ice Princess
* Andrew Bryniarski como Charles "Chip" Shreck
* Pat Hingle como James Gordon

## Galardóns e nomeamentos 
* 1992: 2 nomeamentos ós Oscar: Mellor maquillaxe, efectos visuais.
* 1992: 2 nomeamentos ós BAFTA: Mellor maquillaxe e efectos especiais visuais.
* 1992: Nomeada ós Premios Razzie: Peor actor secundario (Danny DeVito).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo
El Viso

**El Viso** é unha localidade e concello andaluz situado no extremo setentrional do Val dos Pedroches, na provincia de Córdoba. Limita cos municipios cordobeses de Belalcázar, Hinojosa del Duque, Villaralto, Dos Torres e Santa Eufemia; co municipio cidaderealeño de Guadalmez; e cos municipios pacenses de Capilla, Zarza Capilla e Cabeza del Buey. Cabe destacar que o seu termo municipal é o máis setentrional da provincia de Córdoba e de toda Andalucía.

## Política 
Os resultados en El Viso das últimas eleccións municipais, celebradas en maio de 2011, foron:

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web de El Viso
* Microweb turística de El Viso realizada por el Patronato de Turismo de Córdoba
Pena de Eiriz, Recemel, As Somozas

**Pena de Eiriz** é un lugar da parroquia de Recemel no concello coruñés das Somozas, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE, en 2011 tiña 53 habitantes (26 homes e 27 mulleres).

Está situado xunto á Pena de Eiriz (Seoane, As Pontes).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Recemel 
### Parroquias das Somozas 
## Notas
Penadrade

Como topónimo **Penadrade** pode referirse a:

;En Galiza
***Penadrade**, lugar da parroquia de Recemel, no concello das Somozas;
***Penadrade**, lugar da parroquia da Torre, no concello de Vilalba.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Ovoviviparidade

[thumb|250px|**Áspide** (*[Vipera aspis*), un animal ovovivíparo.]]
A **ovoviviparidade** é un tipo de desenvolvemento embrionario dos animais no que as femias poñen ovos, pero estes permanecen dentro do corpo da nai até a súa eclosión. Esta pode producirse inmediatamente antes do parto, ou inmediatamente despois da posta. 
O ovoviviparismo ten aspectos en común tanto coa oviparidade como coa viviparidade. 

Presentan ovoviviparidade ou ovoviviparismo moitos tiburóns e outros peixes, algúns réptiles e diversos animais invertebrados. Os tiburóns e as serpentes son dous grupos nos que se encontran exemplos dos tres modos de desenvolvemento temperán (xestación e nacemento): ovíparo, ovovivíparo e vivíparo.

Dicimos que unha especie é **ovovivípara** cando presenta *ovoviviparidade*.

## Véxase tamén 
* Ovíparo
* Viviparidade
Bois

O topónimo **Bois** pode referirse a:

;En Galiza
***Escornabois**, parroquia do concello de Trasmiras;
****Escornabois**, lugar de dita parroquia;
***Sacardebois**, parroquia do concello de Parada de Sil;
***Campo dos Bois**, lugar da parroquia de Vieiro no concello de Viveiro;
***O Campo dos Bois**, lugar da parroquia de Traba no concello de Laxe;
***A Fonte dos Bois**, lugar da parroquia de Cerqueda no concello de Malpica de Bergantiños;
***Outeiro de Bois**, lugar da parroquia de Beba no concello de Mazaricos;
***Porto de Bois**, lugar da parroquia do Mato no concello de Palas de Rei;
***O Porto de Bois**, lugar da parroquia de Vilapedre no concello de Vilalba;
***Porto dos Bois**, lugar da parroquia de Recemel no concello das Somozas;
***O Rego dos Bois**, lugar da parroquia de Río Barba no concello do Vicedo;
***Río de Bois**, lugar da parroquia de Parada dos Montes no concello da Pobra do Brollón;
***Boisaca**, lugar da parroquia de San Caetano, no concello de Santiago de Compostela;
***Catabois**, lugar da parroquia de Serantes, no concello de Ferrol;
***Vadebois**, lugar da parroquia de San Mamede de Carnota, no concello de Carnota.

## Véxase tamén
### Outros artigos
William Buford

**William Terrell Buford**, nado o 10 de xaneiro de 1990, é un xogador profesional de baloncesto americano que xoga no Darüşşafaka Tekfen da Basketbol Süper Ligi. Cunha estatura de 1,98 metros xoga na posición de escolta.

## Traxectoria deportiva 
Buford non foi elixido no Draft da NBA de 2012. Participou nunha pequena concentración cos Minnesota Timberwolves antes do comezo da Summer League da NBA, na que xogou cos Timberwolves. En dous partidos con Minnesota, Buford acadou un total de 5 rebotes e 2 asistencias.

En agosto de 2012, asinou o seu primeiro contrato profesional co Blu:sens Monbús da Liga ACB.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil na web oficial da FEB
La Victoria, Córdoba

**La Victoria** é un municipio español da provincia de Córdoba, Andalucía. No ano 2005 tiña 1&nbsp;822 habitantes. A súa extensión superficial é de 20&nbsp;km² e ten unha densidade de 91,1 hab/km². As súas coordenadas xeográficas son 37º 41' N, 4º 51' O. Atópase situada a unha altitude de 262 metros e a 29 quilómetros da capital de provincia, Córdoba.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ayuntamiento de La Victoria
* La Victoria - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
Valsequillo, Córdoba

**Valsequillo** é un concello andaluz da provincia de Córdoba. No ano 2005 tiña 425 habitantes. A súa extensión superficial é de 122&nbsp;km² e ten unha densidade de 3,5 hab/km². As súas coordenadas xeográficas son 38º 24' N, 5º 21' O. Atópase situada a unha altitude de 581 metros e a 106 quilómetros da capital de provincia, Córdoba.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Valsequillo - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
Valsequillo

**Valsequillo** pódese referir a:
*Municipio canario pertencente á provincia de Las Palmas, **Valsequillo de Gran Canaria**.
*Municipio cordobés andaluz, **Valsequillo**.
*Lago do estado de Puebla, México.
*Sitio arqueolóxico de Hueyatlaco, na Cunca do Valsequillo.
Ekran

[miniatura|[Selo postal|Selo soviético conmemorando o sistema de satélites de comunicacións Ekran.]]
**Ekran** (**Экран** en ruso, significando *pantalla*), tamén coñecida como **Stationar-T** e polo código de artigo 11F647, foi unha familia de satélites de comunicacións xeoestacionarios soviéticos.

Os satélites Ekran formaron o primeiro sistema de satélites xeostacionarios soviéticos e puxeron en marcha o primeiro servizo en todo o mundo de emisión de televisión por satélite directa ó fogar, proporcionando sinal de televisión en cor a Siberia e ó norte distante. En total lanzáronse 21 satélites da familia Ekran entre 1976 e 1988, todos mediante foguetes Proton e desde o cosmódromo de Baikonur, con catro fracasos.

Os deseños preliminares contemplaban o uso de enerxía nuclear para alimentar os satélites e un foguete de elevación da órbita alimentado por hidracina e fluorina, pero este deseño foi desestimado cara 1973 pola complexidade técnica e os riscos asociados. O deseño final, que usaba o bus KAUR-3, alimentábase mediante enerxía solar fotovoltaica e usaba un foguete de elevación ata a órbita xeoestacionaria Block DM alimentado por oxíxeno líquido e queroseno. Estabilizábase nos tres eixos cunha precisión de 0,25 graos grazas a uns pequenos motores de corrección. O sistema de regulación térmica usaba un mecanismo activo de cambio de fase de líquido a gas e os paneis solares medían 25 m² e proporcionaban unha potencia de 1280 vatios.

Tras os primeiros lanzamentos, o sistema foi declarado operativo en 1980.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ekran-M
Valenzuela

O topónimo castelán **Valenzuela** pode referirse a:

;En España:
* **Valenzuela**, municipio da provincia de Córdoba;
* **Valenzuela**, localidade do municipio de Santa Cruz del Comercio, na provincia de Granada;
* **Valenzuela de Calatrava**, municipio da provincia de Cidade Real;
* **Valenzuela y Llanadas**, localidade do municipio de Iznájar, na provincia de Córdoba;
* **Torrubia-Valenzuela**, localidade do municipio de Linares, na provincia de Xaén.

;En Chile:
* **Valenzuela**, illa do arquipélago de Hanover, na provincia de Última Esperanza.

;En Estados Unidos
* **Valenzuela**, asentamento insular do estado de Luisiana.

;En Filipinas
* **Valenzuela**, cidade da rexión da Gran Manila.

;En Paraguai
* **Valenzuela**, localidade do departamento de Cordillera.

Amais, como apelido **Valenzuela** pode referirse a:

***Antonio Valenzuela Ulloa**,  avogado e político galego (f. 1922);
***Xavier Soto Valenzuela**, escritor, xornalista e político galego (1893-1936);
***Dámaso Pérez Valenzuela**,  político e xornalista galego de comezos do século XX;
***José Carnero Valenzuela**, profesor, farmacéutico e político galego (1906-1986);
***Ramón de Valenzuela**, escritor e político galego (1914-1980);
***Fernando Garrido Valenzuela**, enxeñeiro e político galego (n. 1949);
***Irene Garrido Valenzuela**, economista e política galega (n. 1960);
***Alfonso Rueda Valenzuela**, avogado e político galego (n. 1968).
Belmez

**Belmez** é un concello da provincia de Córdoba, Andalucía. Atópase no corazón do valle del Guadiato.
Ten 3.373 habitantes 2007).
Ten unha extensión superficial de 211&nbsp;km². Encóntrase sobre a faldra dun promontorio calcario, sobre o que está edificado o seu castelo, emblema da poboación, e que o sitúa a unha altitude de 532 msnm.
Está a 71&nbsp;km da capital de provincia, Córdoba. As súas coordenadas xeográficas son 38º 16' N, 5º 12' O.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Belmez - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
* Blog de Belmez - Blog de información diaria sobre o pobo
* Wiki mapa en OpenStreetMap
* Paisajes culturales de Andalucía: Minería del carbón en el Alto Guadiato. Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico
Bujalance

**Bujalance** é unha localidade da provincia de Córdoba, Andalucía. Áchase na campiña de Córdoba, no mesmo corazón de Andalucía no que se localizan importantes caracteres xeográficos e socioeconómicos xenuínos da Andalucía occidental. No ano 2011 tiña 7.932 habitantes (INE). Desde 1630 ostenta o rango de cidade, outorgado por Filipe IV. A súa extensión superficial é de 124&nbsp;km² e ten unha densidade de 63,5 hab/km². As súas coordenadas xeográficas son 37º 54' N, 4º 23' O. Está a unha altitude de 357 metros, altura dos cerros de Jesús, San Benito e Santiago (casco urbano) e a 42 quilómetros da capital de provincia, Córdoba.

## Etimoloxía 
O nome da cidade aparece na época romana. Para algúns foi Calpurniana, para outros Bursabolis, Borjalimar ou a célebre Colonia Baetis. Outros cren que o topónimo actual nace dos termos Vogia e Laos (o pobo de Vogia). Os árabes chamárona Bury al-Hans, que significa Torre da Cóbrega. De aí derivaría o nome actual: Burialhanç, Burialhançe, Buxalançe, Buxalanze, Buxalance, Bujalance.

## Xeografía 
Pertence á Comarca do Alto Guadalquivir. A paisaxe é a típica da campiña alta de Córdoba, con suaves outeiros moi fértiles dedicados sobre todo ao monocultivo da oliveira (máis do 90% do terreo cultivado) e a cultivos de secaño, onde existen o hábitat rural típico andaluz, o *cortijo*, e restos arqueolóxicos iberos, romanos, visigodos etc. que dan mostra de que estas fértiles terras, de augas subterráneas abundantes, foron ocupadas desde hai séculos. No termo municipal atópase os núcleos de poboación de Bujalance (onde se concentra a ampla maioría) e Morente (con arredor de 100 veciños). As terras están constituídas de materiais brandos e moi recentes, na súa maioría margas miocénicas, que orixinaron unha paisaxe cunha topografía suave, con pendentes débiles e onde resaltan algúns cerros, como por exemplo, a localización da cidade. O clima é mediterráneo continental, con invernos temperados e veráns secos e calorosos, as choivas irregulares con seca estival.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bujalance - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
Xesta (homónimos)

O termo **Xesta** pode referirse a:

*Nome común de multitude de arbustos e gamallos que poden atoparse en Galicia, principalmente de dous xéneros:
**Xénero ***Cytisus***:
******Cytisus insularis*** S. Ortiz & Pulgar. xesta de Ons é un endemismo exclusivo da Illa de Ons, Sálvora e Vionta. Descrita no ano 2001;
******Cytisus scoparius*** (L.) Link, xesta brava, a máis común. Outros nomes: *xesta, xesta de vasoiras, xesta mansa, xesta amarela, xesta molar, xesta moura*; 
******Cytisus striatus*** (Hill) Rothm, xesta molar, xesta mansa, xesta femia, xesta moura, abundante en Pontevedra e Ourense, estrías nas pólas e legumes aveludados;
******Cytisus multiflorus***, xesta branca, as flores son brancas, común nas zonas altas de Lugo e Ourense;
******Cysitus ingramii***, do norte de Galicia, flores en dous tons de amarelo.
**Xénero ***Genista*** (coñecidos máis ben coma piornos):
******Genista berberidea*** Lange, xesta das brañas, en terreos lamacentos, turbeiras, endémica galega e do norte de Portugal. Distinguible polas follas trifoliadas, alternas glaucas, co nervio medio moi marcado e rematado nun pincho, e cos dous folíolos laterais transformados en espiñas;
******Genista triacanthos***, tamén de brañas, turbeiras. Flores alaranxadas e numerosas espiñas magras de 0,4 a 2 cm.; 
******Genista florida*** L., piorno, xesta pudia, *xesta branca* (non é branca):
*******Genista florida sbsp. polygaliphylla***, piorno, sen espiñas;
******Genista micrantha*** Ortega, sen espiñas, moi miúda, en prados e queiroais, flores amarelas en acios terminais;
******Genista falcata***, piorno falcata;
******Genista tinctorea***, xesta tintureira;
******Genista hystrix***, piorno espiñento;
******Genista sanabrensis***, miúdo piorno espiñento, endemismo dos montes de Zamora, León e Pena Trevinca en Galiza; 
******Genista anglica***, na metade sur de Galicia, espiñenta nas súas pólas vellas pero sen espiñas nas máis novas, inflorescencias en acios curtos terminais de 5 a 15 flores sen peluxe, igual que os legumes;
******Genista obtusiramea***, xesta de montaña, por riba dos 1400 m, gamallo sen espiñas de até 1 m de altura, e gran número de nós marcando as follas caídas, flores amarelas con estandarte e froitos aveludados.

*Nomes comúns:
****Xesta branca**, xesta coa flor branca; normalmente a especie ***Cytisus multiflorus***. A especie ***Genista florida*** ten vaíñas con pelos brancos por iso tamén se lle chama xesta branca. Ás veces a especie ***Osyris alba***;
****Xesta negra**, xesta negral , xesta coa flor amarela escura;
****Xesta rubia**, xesta coa flor amarela; 
****Xesta limesa**, variedade de xesta coa flor amarela.

A formación de xestas denomínase **xesteira** ou **xestal**.

;Ferramenta
***Xesta**, utensilio para varrer, vasoira tradicional feita con feixes de xestas, buxo ou xibardas.

;Fazaña
***Xesta**, feito heroico, fazaña.

;Peza
***Xesta**, peza de madeira usada nos muíños para nivelar o pé.
;Organizacións

***Xesta**, organización anarquista galega.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Xesta**, parroquia do concello da Lama;
****Xesta**, lugar de dita parroquia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Santaella

**Santaella** é un concello andaluz da provincia de Córdoba. No ano 2010 tiña 6182 habitantes. A súa extensión superficial é de 272&nbsp;km² e ten unha densidade de 22,72 hab/km². Atópase a unha altitude de 238 metros e a 43 quilómetros da capital de provincia, Córdoba.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Santaella - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
* Bibliografía na Biblioteca Nacional de España
* Documental sobre Santaella
* Patrimonio cultural de Santaella na Guía Dixital de Patrimonio Cultural de Andalucía. Instituto Andaluz de Patrimonio Histórico
Mike Dirnt

**Michael Ryan Pritchard**, nado o 4 de maio de 1972 en Berkeley (California), é un músico estadounidense cñecido por ser o baixista, corista e cofundador da banda de punk rock Green Day. Mike tamén tocou noutros grupos, como The Frustrators. Durante o instituto adoitaba a tocar "air-bass", e mentres finxía pulsar as cordas facía o ruído "dirnt, dirnt, dirnt". Como resultado os seus compañeiros comezaron a chamalo "Mike Dirnt".
Xesta branca

A **xesta branca** (***Cytisus multiflorus***) é un arbusto da familia das fabáceas. Trátase dunha xesta caracterizada polas súas flores de cor branca (a maioría das xestas teñen as flores amarelas). En Galicia é frecuente nas montañas interiores de Lugo e Ourense.

## Descrición 
Arbusto ergueito que pode acadar e superar os 2 m de altura, con pólas angulosas e flexíbeis: as novas aveludadas e estriadas.

As follas son caedizas, verdes e de dous tipos. As inferiores son compostas trifoliadas case sentadas, de apenas 1&nbsp;cm. As superiores son simples, alongadas, lanceoladas e sedosas no face.

As flores son a xeito de bolboreta, brancas, de 9 a 12&nbsp;mm, con pétalos case iguais e estandarte desprovisto de pelos ao dorso. Aparecen en gran número ao longo das pólas, illadas ou en acios de dous ou tres, sempre nacendo das axilas das follas e formando en conxunto longas inflorescencias. Cáliz acampanado, aveludado e dividido en 2 labios diverxentes. Corola de 9–12&nbsp;mm cos pétalos da mesma lonxitude; estandarte sen pelos no dorso, ergueito e escotado, matizado de vermello na base. Florea de maio a xullo.

Froito en legume moi esmagada, aveludada, de até 3&nbsp;cm de longo.

## Hábitat 
Crece en terreos silíceos, principalmente graníticos, gnéisicos e de cuarcitas, entre rochas ou en lugares fragosos e pedrentos, en clareiros e estremas dos bosques. Nas matogueiras altas ou piornais do piso inferior ou montano, até uns 1.500 m de altitude.

En Galicia é na zona interior e montañosa do país, nos piornais altos, en solos non calcarios. Adoita medrar nos pisos da aciñeira ou do cerquiño.

## Distribución 
De xeito natural, unicamente na Península Ibérica, repartida polo centro e metade occidental, dende Galicia e Asturias, até Estremadura e Montes de Toledo, incluíndo as provincias de León, Zamora, Ávila, Madrid, Cidade Real etc. En Portugal está moi estendida, chagando até o Algarve. Naturalizouse en Italia, Francia, Inglaterra, Estados Unidos e Nova Zelandia, considerándose planta invasora.

## Citoloxía 
Números cromosomáticos de *Cytisus multiflorus* (Fam. Leguminosae) e taxons infraespecificos: 2n=48

## Sinonimia 
* *Cytisus albus* (Lam.) Link
* *Cytisus lusitanicus* Willk.
* *Genista alba* Lam.
* *Genista madagascariensis* Baker
* *Spartium multiflorum* L'Hér.

## Nome común 
Tamén recibe en galego os nomes de **piorno branco** e **codeso branco** (non confundir con outras especies).

Ter tamén en conta que se lle chama tamén xesta branca a outros arbustos coma:
* *Genista florida* L., xesta pudia, xesta branca (a flor non é branca senón amarela, mais ten un veludo abrancazado) 
* *Osyris alba*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cytisus
Cabanas, San Martiño de Berredo, A Bola

**Cabanas** é un lugar da parroquia de San Martiño de Berredo no concello ourensán de Bola na comarca da Terra de Celanova. Estaba deshabitado o ano 2011 segundo datos do INE e do IGE. Tamén o estaba no ano 2010.
## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Martiño de Berredo 
### Parroquias da Bola 
## Notas
O Forriolo, San Martiño de Berredo, A Bola

**O Forriolo** é un lugar da parroquia de San Martiño de Berredo no concello ourensán da Bola na comarca da Terra de Celanova. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña 34 habitantes (18 homes e 16 mulleres), cinco menos ca en 2010.

A carón da aldea está o Alto do Forriolo, ao que dá nome.
## Lugares e parroquias
### Lugares de San Martiño de Berredo
### Parroquias da Bola
## Notas
Villafranca de Córdoba

**Villafranca de Córdoba** é unha vila e municipio andaluz da provincia de Córdoba. No ano 2005 tiña 3.893 habitantes. A súa extensión superficial é de 58&nbsp;km² e ten unha densidade de 67,1 hab/km². Atópase situada a unha altitude de 146 metros e a 27 quilómetros da capital de provincia, Córdoba.

Forma parte da Mancomunidade do Alto Guadalquivir cordobés.

## Xeografía 
O casco urbano atópase na ribeira dereita do río Guadalquivir e ao pé de Serra Morena. 
A súa morfoloxía urbana responde aos denominados "pobos de chaira", pois carece de localización defensiva, xa que a súa fundación produciuse cando a fronteira entre cristiáns e musulmáns se encontraba moi afastada, e polo tanto, ao abrigo de ataques.

## Historia 
Acháronse restos arqueolóxicos de época prehistórica, e incluso relaciónase a localidade coa romana "Sacilis" (ou "Cecilia"), existindo un tramo na Vía Augusta nos seus arredores.
Mais a súa actual localización é de orixe medieval, cando no século XIV Pedro I de Castela lla cedeu ao seu "Reposteiro Maior", Martín López de Córdoba, con licenza para poboala con novos veciños, cun asentamento que foi estimulado con privilexios e franquías, de onde procede o seu nome actual, que en principio foi "Villafranca del Cascajar". Despois pasou á Orde de Calatrava e máis tarde aos Fernández de Córdoba, para acabar integrándose na casa de Medinaceli xa no século XVIII.
Como curiosidade, apuntar que formaba parte do Reino de Xaén, un exclave, denominándose *"Villafranca de las Agujas"* até a división provincial de Javier de Burgos.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Villafranca de Córdoba - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
Torrecampo

**Torrecampo** é un municipio andaluz da provincia de Córdoba. No ano 2007 tiña 1.307 habitantes. A súa extensión superficial é de 197,3&nbsp;km² e ten unha densidade de 6,9 hab/km². Atópase situado a unha altitude de 575 metros e a 104 quilómetros da capital de provincia, Córdoba.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Torrecampo - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía.
Cristian Mungiu

**Cristian Mungiu** nado en Iaşi o 27 de abril de 1968, é un director de cine romanés. Canda Cristi Puiu, Radu Muntean, Cristian Nemescu, Corneliu Porumboiu e Cătălin Mitulescu é considerado un dos máis importantes expoñentes da nova onda romanesa de cinema.

## Biografía 
Tras estudar literatura inglesa na Universidade Alexandru Ioan Cuza en Iaşi, Mungiu traballou durante varios anos como mestre e xornalista. Posteriormente, estudou dirección de cine na Academia de Cine e Teatro de Bucarest. Despois da súa graduación, Mungiu realizou varias curtametraxes. En 2002, realizou a súa primeira longametraxe, *Occident*. A película tivo éxito de crítica, recibindo varios premios en diferentes festivais de cine e aparecendo no Festival de Cine de Cannes.

En 2007, Mungiu escribiu e dirixiu o seu segundo filme, *4 luni, 3 săptămâni și 2 zile*. A película foi criticada positivamente e gañaría a Palma de Ouro, sendo a primeira vez que un romanés obtén tal distinción.

Mungiu é irmán da analista política Alina Mungiu-Pippidi.

## Filmografía 
* *După dealuri* (2012)
* *Amintiri din epoca de aur* (2009)
* *4 luni, 3 săptămâni și 2 zile* (2007)
* *Lost and Found* (2005, segmento "Turkey Girl")
* *Occident* (2002)
* *Corul pompierilor* (2000, curtametraxe)
* *Nici o întâmplare* (2000, curtametraxe)
* *Zapping* (2000, curtametraxe)

## Notas
Sevillanas

250px|thumb|Bailando sevillanas.
As **sevillanas** son un canto e baile típico de Sevilla, que se cantan e bailan nas distintas feiras e romarías que se celebran por toda Andalucía. A súa orixe atoparíase nos anos previos á época dos Reis Católicos, nunhas composicións que eran coñecidas como "seguidillas castelás", co tempo evolucionaron e foron adquirindo un ton máis flamenco, engadíndose o baile no século XVIII ata chegar aos cantos e bailes con que son nomeadas actualmente.

Está incluída entre os paus do flamenco. Unha sevillana estrutúrase sempre en catro partes; cada unha destas vai sempre acompañada do mesmo refrán. Ten un compás 3/4. O baile de sevillanas ten un número repetido de pasos, como as *pasadas*, os *paseíllos* ou os *careos*.

Algúns dos artistas máis destacados neste xénero foron Los Marismeños, Cantores de Híspalis, Ecos del Rocío, Los Requiebros, María del Monte e Los del Río, entre outros.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Vídeos de sevillanas 
* Letras de sevillanas
La Victoria

**La Victoria** pode referirse a:
## Toponimia 
### Divisións administrativas 
#### En Colombia 
* Municipio de **La Victoria**, no departamento de Amazonas.
* Municipio de **La Victoria**, no departamento de Boyacá.
* Municipio de **La Victoria**, no departamento de Valle del Cauca.
* Municipio de **Victoria**, no departamento de Caldas.

#### En Chile 
* Barrio **La Victoria**, poboación de Santiago.

#### En España 
* **La Victoria**, municipio na provincia de Córdoba.
* **La Victoria de Acentejo**, municipio na illa de Tenerife, Canarias.
* Barrio **La Victoria**, na cidade de León.
* Barrio **La Victoria**, na cidade de Málaga.
* Barrio **La Victoria**, na cidade de Valladolid.
* Barrio **La Victoria**, na cidade de Santa Cruz de Tenerife.

#### En Paraguai 
* **La Victoria**, cidade do Alto Paraguai.

#### No Perú 
* **Distrito de La Victoria**, na provincia de Lima.
* **Distrito de La Victoria**, na provincia de Chiclayo, Departamento de Lambayeque.

#### En República Dominicana 
* O distrito municipal de **La Victoria**, na provincia de Santo Domingo.

#### En Venezuela 
* **La Victoria**, no estado de Aragua.

### Edificios e estruturas 
***Fábrica La Victoria**, na Coruña.

* **Estadio de la Victoria**, do Real Jaén Club de Fútbol.
* **Nuevo Estadio de la Victoria**, do club Real Jaén.
Monturque

**Monturque** é un concello andaluz da provincia de Córdoba. No ano 2011 tiña 2.001 habitantes. A súa extensión superficial é de 33&nbsp;km² e ten unha densidade de 60,8 hab/km². Atópase situada a unha altitude de 395 metros e a 61 quilómetros da capital de provincia, Córdoba.

Limita polo norte con Montilla, polo noroeste con Aguilar de la Frontera, polo leste con Moriles, polo sur con Lucena e polo oeste con Cabra. O nome do municipio deriva dos vocábulos "mons" (monte) e "urk" (ou "ruqa", rocha), cuxo significado é "Monte de Rocha" ou "Monte da Rocha". Isto queda plenamente xustificado xa que o pobo se asenta sobre unha gran rocha calcaria. Outra teoría afirma que o nome procede do conquistador bérber Tariq ibn Ziyad *(monte de Tariq, Monturque)*, do mesmo modo que Xibraltar *(Yabal Tariq, Monte de Tariq)*.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cisternas romanas de Monturque
### Ligazóns externas 
* C.E.I.P Torre del Castillo 
* Universidad de Córdoba
* Monturque - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
* Patrimonio cultural de Monturque en la Guía Digital del Patrimonio Cultural de Andalucía. IAPH
Lixa lusitánica

A **lixa lusitánica**, *Centrophorus lusitanicus*, é unha especie de tiburón da familia dos centrofóridos que habita en augas profundas do Atlántico oriental, desde as costas do norte de Portugal (probabelmente tamén en Galicia) até África occidental e Cabo Verde; no Índico, nas costas de Mozambique e Madagascar, e no Pacífico occidental, ao redor de Taiwán.

## Características 
Moito maior que outras especies de lixas, xa que alcanza un tamaño máximo de 1,6 m. Ten o fociño longo, ancho e angular. Ten dúas aletas dorsais con espiñaas na primeira delas, que é moito máis longa que a parte traseira.

## Hábitat e bioloxía 
Vive a profundidades entre os 300 e os 1.400 m, alimentándose doutros tiburóns, peixes óseos, cangrexos e lagostas. É ovovivíparo e as femias paren un máximo de 6 crías por camada.

## En Galicia 
A especie non aparece citada na bibliografía icxtiolóxica galega pero, dada á súa área de distribución, non sería raro que tamén frecuentase as nosas augas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Compagno, Leonard; Marc Dando & Sarah Fowler (2005): *Sharks of the World*. New Jersey: Princeton University Press. ISBN 0-691-12072-2.
* Lahuerta Mouriño, Fernando e Francisco X. Vázquez Álvarez (2000): Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia. ISBN 84-453-2913-8, p.&nbsp;189.
* Moreno, Juan A. (2004): *Guía de los tiburones de aguas ibéricas, Atlántico nororiental y Mediterráneo*. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 978-84-282-1367-7.
* Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World*. John Wiley & Sons. ISBN 0-471-25031-7.
* Rodríguez Villanueva, X. L. e Xavier Vázquez (1992): *Peixes do mar de Galicia. (I) Lampreas raias e tiburóns*. Vigo: Edicións Xerais de Galicia. ISBN 84-7507-654-8.

### Outros artigos 
* Tiburóns
* Lixas

### Ligazóns externas 
**Centrophorus lusitanicus* en SIIT. (en inglés) Consultada o 01/04/2020.
* *Centrophorus lusitanicus* en FishBase.  Consultada o 14/12/2012.
Michael Ruffin

**Michael David Ruffin**, nado o 21 de xaneiro de 1977 en Denver, Colorado, é un xogador americano de baloncesto profesional. Con 2,30 metros de altura e 112&nbsp;kg de peso, pode xogar de ala-pivote ou de pivote.

## Traxectoria deportiva 
Tras xogar ó baloncesto universitario na Universidade de Tulsa, onde estudou enxeñería química, Ruffin foi elixido na 32ª posición do Draft da NBA de 1999 polos Chicago Bulls. Xogou para os Bulls, os Philadelphia 76ers, os Utah Jazz, os Washington Wizards, os Milwaukee Bucks e os Portland Trail Blazers. Acadou 1,7 puntos e 3,9 rebotes por partido durante a súa carreira na NBA, e destacaba pola súa gran defensa.

O 17 de febreiro de 2009, Ruffin foi enviado ós Sacramento Kings e despois ós Portland Trail Blazers a cambio de Ike Diogu nun traspaso entre tres equipos.

En 2010, Ruffin converteuse no adestrador dos Colorado Kings, da American Basketball Association. Porén, decidiu seguir coa súa carreira como xogador e fichou polo Obradoiro CAB.

Tras dous anos fóra da NBA, asinou cos Denver Nuggets a mediados de decembro de 2011, pero finalmente non entrou no equipo.

### Estatísticas NBA 
#### Tempada regular 
#### Playoffs 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil de Michael Ruffin en NBA.com
* Estatísticas de Michael Ruffin
Lixa de lei

A **lixa de lei**, ou simplemente **lixa**, *Centrophorus granulosus*, é unha especie de tiburón da familia dos centrofóridos que habita no golfo de México, no Atlántico oriental, desde Francia até Suráfrica (incluíndo o Mediterráneo occidental) e nas costas de Madagascar, Australia, Nova Guinea e Honshu (Xapón).

## Descrición 
A súa cabeza é cónica, co fociño curto e a boca un pouco arqueada. Os dentes posúen unha soa cúspide, imbricada e aguda no maxilar superior e baixa e abatida no inferior. Ten grandes ollos verdes luminiscentes e unha forte espiña precede ás dúas aletas dorsais. O extremo posterior das aletas pectorais acaba en punta, e carece de aleta anal. Os individuos xuvenís presenta coloración agrisada con toos viñosos, especialmente nas aletas, reberetadas de branco, e abrancazada no ventre; os adultos son de cor gris apardazada escura uniforme. Adoitan medir uns 150&nbsp;cm, aínda que o tamaño máximo rexistrado corresponde a 160&nbsp;cm no macho e 145&nbsp;cm na femia.

## Hábitat e bioloxía 
Típico animal das profundidades, vive na zona do noiro continental, habitualmente a 200 m de profundidade, aínda que se pode encontrar entre os 100 e os 1.400 m. Pode formar pequenos grupos. Ovovivíparo, as crías nacen miden uns 30 ou 40&nbsp;cm de lonxitude ao nacer. Captúrase con artes de fondo, palangre e redes de arrastre.

## Estado de conservación 
miniatura|170px| Mandíbulas de *Centrophorus granulosus*.

Segundo a IUCN, a súa situación é *vulerábel*.

## En Galicia 
Esta especie está citada na bibliografía ictiolóxica galega, e para ela Ríos Panisse recolleu na Guarda o nome de **lixa**,

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Compagno, Leonard; Marc Dando & Sarah Fowler (2005): *Sharks of the World*. New Jersey: Princeton University Press. ISBN 0-691-12072-2.
* Lahuerta Mouriño, Fernando e Francisco X. Vázquez Álvarez (2000): Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia. ISBN 84-453-2913-8, p.&nbsp;189.
* Moreno, Juan A. (2004): *Guía de los tiburones de aguas ibéricas, Atlántico nororiental y Mediterráneo*. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 978-84-282-1367-7.
* Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World*. John Wiley & Sons. ISBN 0-471-25031-7.
* Rodríguez Villanueva, X. L. e Xavier Vázquez (1992): *Peixes do mar de Galicia. (I) Lampreas raias e tiburóns*. Vigo: Edicións Xerais de Galicia. ISBN 84-7507-654-8.

### Outros artigos 
* Tiburóns
* Lixas

### Ligazóns externas 
* *Centrophorus granulosus* en FishBase.  Consultada o 14/12/2012.
* *Centrophorus granulosos* en ITIS.  Consultada o 14/12/2012.
Morgade, San Martiño de Berredo, A Bola

**Morgade** é un lugar da parroquia de San Martiño de Berredo no concello ourensán da Bola na comarca da Terra de Celanova. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres), o que supón un aumento con respecto a 2011, cando estaba deshabitado.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Martiño de Berredo 
### Parroquias da Bola 
## Notas
San Martiño, San Martiño de Berredo, A Bola

**San Martiño** é un lugar da parroquia de San Martiño de Berredo no concello ourensán da Bola na comarca da Terra de Celanova. Tiña 6 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 3 eran homes e 3 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 9 habitantes (4 homes e 5 mulleres).
## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Martiño de Berredo 
### Parroquias da Bola 
## Notas
Lixa negra

A **lixa negra**, *Centrophorus squamosus*, é unha especie de tiburón da familia dos centrofóridos que se distribúe polo Atlántico oriental, desde Islandia até o cabo da Boa Esperanza; polo océano Índico occidental e polo oeste do Pacífico, nas costas de Honshu (Xapón), Filipinas, sueste de Australia e Nova Zelandia.

## Características 
De até 158&nbsp;cm de lonxirtude máxima, ten dúas aletas dorsais con espiñas, a primeira relativamente baixa e longa, carecendo de aleta anal. Os ollos son grandes, e a pel, áspera.

## Hábitat e bioloxía 
Vive a entre os 230 e os 2.360 m de profundidade, pero polo xeral por debaixo dos 1.000 m. Aliméntase de peixes, cefalópodos e camaróns. A súa reprodución é ovovivípara, parindo as femias un máximo de 5 crías por camada.

## Estado de conservación 
Segundo a UICN, o seu estado de conservación é de *especie vulnerábel*.
miniatura|150px|Cabeza.
## En Galicia 
A especie está citada en augas próximas a Galicia, predominando cinco veces os machos sobre as femias nas capturas .

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Compagno, Leonard; Marc Dando & Sarah Fowler (2005): *Sharks of the World*. New Jersey: Princeton University Press. ISBN 0-691-12072-2.
* Lahuerta Mouriño, Fernando e Francisco X. Vázquez Álvarez (2000): Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia. ISBN 84-453-2913-8, p.&nbsp;189.
* Moreno, Juan A. (2004): *Guía de los tiburones de aguas ibéricas, Atlántico nororiental y Mediterráneo*. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 978-84-282-1367-7.
* Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World*. John Wiley & Sons. ISBN 0-471-25031-7.
* Rodríguez Villanueva, X. L. e Xavier Vázquez (1992): *Peixes do mar de Galicia. (I) Lampreas raias e tiburóns*. Vigo: Edicións Xerais de Galicia. ISBN 84-7507-654-8.

### Outros artigos 
* Tiburóns
* Lixas

### Ligazóns externas 
* *Centrophous squamosus* en FishBase.  Consultada o 14/12/2012.
* *Centrophous squamosus* en ITIS.  Consultada o 14/12/2012.