open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Violencia contra as mulleres

miniatura|300px|Pintada en Pontevedra
A **violencia contra as mulleres** é, de xeito colectivo, actos violentos cometidos contra as mulleres. Este tipo de violencia é exercida contra a muller explicitamente por ser muller. A Declaración sobre a eliminación da violencia contra a muller da Asemblea Xeral das Nacións Unidas afirma que:

Kofi Annan, secretario xeral das Nacións Unidas, declarou nun informe de 2006 publicado na web do Fondo de Desenvolvemento das Nacións Unidas para a Muller (UNIFEM) que:

A violencia contra as mulleres pode encaixar en varias categorías amplas. Algunhas das formas de violencia son a violación, a violencia doméstica, o acoso sexual, infanticidio feminino, selección prenatal do sexo, os asasinatos de honor, a violencia do dote, a mutilación xenital feminina, a lapidación, a desfiguración, a escravitude sexual, a trata de mulleres, a prostitución, a pornografía, a xestación por substitución, o matrimonio por secuestro, forzado e concertado, as propias imposicións do xénero (submisión, subordinación, pasividade, debilidade...), entre outras.

A Organización Mundial da Saúde (OMS), na súa investigación da violencia contra as mulleres, analizou e categorizou as diferentes formas da violencia contra as mulleres en todos os estadios da vida dende antes do nacemento á velleira.

Nos últimos anos, houbo unha tendencia de achegamento á violencia contra as mulleres a nivel internacional, mediante ferramentas como convencións; ou, na Unión Europea, a través de directivas, como a directiva en contra do acoso sexual e a directiva en contra do tráfico de persoas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
*Vítimas mortais da violencia machista en Galicia
*Violencia vicaria
### Ligazóns externas 
* *Violence against women*, Tribunal Europeo de Dereitos Humanos 
* *Virtual Knowledge Centre to End Violence against Women and Girls* (en inglés, francés e castelán)
* *Special Rapporteur on violence against women, its causes and consequences*, Asemblea Xeral das Nacións Unidas
* Informe da Organización Mundial da Saúde sobre a ablación do clítoris, *Health complications of female genital mutilation*
Ludwig Fischer

**Ludwig Fischer** nado o 17 de decembo de 1915 en Straubing e finado o 8 de marzo de 1991 en Bad Reichenhall, foi un piloto de carreiras de Alemaña, que correu con éxito ao longo da década de 1950 e principios da de 1960, principalmente na Fórmula 2, pero tamén nas subidas a montaña e Fórmula Júnior.

A súa única participación no Campionato do Mundo de Fórmula Un foi no Gran Premio de Alemaña de 1952 nun AFM-BMW privado, pero non comezou a carreira malia que os 32 participantes (Fischer foi o 31 máis rápido) considerouse que estaban cualificados.

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
O cazador de soños

***O cazador de soños*** (en ) é un filme estadounidense de ciencia ficción e terror dirixido por Lawrence Kasdan e co-escrito por Kasdan e William Goldman que se estreou no 2003. É unha adaptación da novela de Stephen King *Dreamcatcher*. Está protagonizado por Damian Lewis, Thomas Jane, Jason Lee e Timothy Olyphant que interpretan a catro amigos que se enfrontan a unha invasión de aliens parasitos.

## Personaxes 
* Thomas Jane como Henry Devlin
** Mikey Holekamp como Henry de neno
* Damian Lewis como Gary "Jonesy" Jones / Mr. Gray
** Giacomo Baessato como Jonesy de neno
* Timothy Olyphant como Pete Moore
** Joel Palmer como Pete de neno
* Jason Lee como Joe "Beaver" Clarendon
** Reece Thompson como Beaver de neno
* Morgan Freeman como Coronel Abraham Curtis
* Tom Sizemore como Owen Underhill
* Donnie Wahlberg como Douglas "Duddits" Cavell
** Andrew Robb / Tyler Myer como Duddits de neno
* Eric Keenleyside como Rick McCarthy 
* Rosemary Dunsmore como Roberta Cavell 
* Michael O'Neill como Xeneral Matheson 
* Darrin Klimek como Maples
* Campbell Lane como home vello de Gosselin
* C. Ernst Harth como Barry Neiman
* Ingrid Kavelaars como Trish

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Dreamcatcher*
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en Metacritic
Rudolf Schoeller

**Rudolf Schoeller** nado o 27 de abril de 1902 en Düren, Alemaña e finado o 7 de marzo de 1978 en Grabs) foi un piloto de carreiras de Suíza. participou nun único Gran Premio do Campionato do Mundo de Fórmula 1, o 3 de agosto de 1952. Retirouse da carreira con problemas nos amortecedores, e non logrou ningún punto de campionato.

Formou parte da Écurie Espadon.

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Domingo Antonio Fernández Pérez

**Domingo Antonio Fernández Pérez**, finado en Pontedeume o 7 de xullo de 1947, foi un sacerdote galego.

## Traxectoria 
Cura párroco de Santa Mariña de Taboada (Monfero) dende 1940. Pertencía a Falange. Logo doutros intentos frustrados, foi axustizado pola guerrilla na Veiga (Pontedeume) o 7 de xullo de 1947. Tiña 39 anos. Xunto ao cadáver atopáronse varios exemplares de *Mundo Obrero* e un escrito co texto: "Pagó este como pagó el fascista José Otero Castro, asesino de Rodrigo Álvarez. Ejército Guerrillero."

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Charles de Tornaco

**Charles de Tornaco** nado en Bruxelas  o 7 de xuño de 1927 e finado en Monza o 18 de setembro de 1953, foi un piloto de carreiras belga. Participou en 4 Grandes Premios do Campionato do Mundo de Fórmula 1, onde debutou o 22 de xuño de 1952. Non logrou ningún punto de campionato.

## Traxectoria
De Tornaco foi o cofundador da Écurie Belgique, que máis tarde se converteu en Écurie Francorchamps, e a maior parte da súa andaina nas carreiras foi con este equipo, pilotando Ferraris. Na práctica para o Gran Premio de Modena en 1953, de Tornaco volcou o seu coche e sufriu graves feridas na cabeza e pescozo. Non había instalacións médicas adecuadas, e morreu camiño do hospital nun coche berlina privado.

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Pobo matsés

Os **matsés** (tamén chamados *mayoruna*) son un pobo indíxena que habita na selva amazónica, na fronteira entre o Brasil e o Perú. Estímase que a súa poboación rolda as 3&nbsp;300 persone (censo do 2006 e do 2007). As súas terras atópanse entre o río Javari e o Galvez.

Aproximadamente a totalidade da poboación matsés fala a lingua matsés, que pertence á familia lingüística pano.

miniatura|250px|Territorio dos matsés sinalado.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Romanov S., D.M. Huanan, F.S. Uaqui, and D.W. Fleck. *The Traditional Life of the Matsés.* CAAAP Press: Lima, Peru. 148 pp.
Ways to Live Forever (filme)

***Ways to Live Forever*** é un filme británico-español dirixido por Gustavo Ron que se estreou no ano 2010. Baséase na novela homónima escrita por Sally Nicholls. Está protagonizado por Robbie Kay, Alex Etel, Ben Chaplin, Emilia Fox e Greta Scacchi. Foi producido por Life&Soul Productions, El Capitan Pictures e Formato Producciones. Foi distribuído por Karma en España, World Wide Motion Pictures Corporation en América do Norte e InTandem para o resto do mundo.

## Personaxes 
* Robbie Kay como Sam
* Alex Etel como Felix
* Ben Chaplin como Daniel
* Emilia Fox como Amanda
* Eloise Barnes como Ella
* Phyllida Law como Avoa
* Greta Scacchi como Mrs Willis
* Natalia Tena como Annie
* Ella Purnell como Kaleigh

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Lingua matsés

A **lingua matsés** (tamén chamada **mayoruna**) é unha lingua pano falada na conca do Amazonas do Perú e do Brasil. É falada por arredor de 2000 membros do pobo matsés (Fleck 2006). A lingua ten boa saúde e é falada por membros de tódalas idades nas comunidades matsés. O mayoruna está clasificado como "vulnerable" polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

Os principais dialectos son o matsés peruano, o matsés brasileiro e o extinto paud usunkid.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Fields, Harriet L. & Mary Ruth Wise (1976) Bosquejo de la Fonología Matses (Mayoruna), *Datos Etno-Lingüisticos No 31*, SIL, Lima Peru https://web.archive.org/web/20121004144350/http://www.sil.org/americas/peru/html/pubs/del-31-sample.pdf 
*Fleck, David W. (2003) A grammar of Matses. PhD. Dissertation presented at Rice University found at Rice University Electronic Theses and Dissertations 
*Fleck, David W. (2006) Antipassive in Matses. *Studies in Language*, Volume 30, Number 3,  pp.&nbsp;551–573(23)
*Fleck, David W. (2006b) "Body-Part Prefixes in Matses: Derivation or Noun Incorporation?", *IJAL* 72,1, 59-96.
Igrexa de San Fiz de Cangas

A **igrexa de San Fiz de Cangas**, é un templo relixioso situado na parroquia de San Fiz de Cangas, no concello lugués de Pantón. É o único que queda dun mosteiro de orixe visigótica. Como mosteiro de monxas bieitas aparece citado en documentos dos anos 1180 e 1119; en 1289 recibe doazón de dona Urraca Iáñez e, no ano 1515, é anexionado ó mosteiro compostelán de San Paio de Antealtares.

## Arquitectura
A igrexa é de arquitectura románica do século XII, con elementos de transición. A planta exteriormente aparenta ser de cruz latina, pero ten unha soa nave con tres ábsidas poligonais, ante as cales se cruza outra nave.

A porta principal presenta un arco lixeiramente apuntado, e o seu tímpano vai decorado cuns relevos que representan o Sol e a Lúa cunha cruz grega no centro, baixo os cales represéntase unha estrela de oito puntas e uns rectángulos concéntricos.

A estrutura orixinal da igrexa foi modificada no século XVII ó suprimirse a ábsida lateral esquerda para albergar no seu lugar a capela de Torrenovais, da Casa de Espasantes, na que foi colocado o sepulcro de don Rodrigo López de Quiroga, cabaleiro de Santiago e comendador de Anguera; o sepulcro é de arcosolio, coa figura orante do defunto.

## Galería de imaxes 
## Notas
Temperatura ambiente

[miniatura|O [termómetro de mercurio utilízase para a medida da tempertatura ambiente.|308x308px]]
A **temperatura ambiente** é a que está comprendida entre as temperaturas que a xente prefire para lugares pechados. Representa o rango no cal o aire non sente nin moi frío nin quente cando se usa roupa de entrecasa. Este rango está entre 15&nbsp;°C (59&nbsp;°F) e 30&nbsp;°C (86&nbsp;°F) e é o rango para regular a temperatura que ofrecen os dispositivos de control climático.

## Uso científico 
A temperatura normal do medio ambiente en lugares cálidos é usualmente tomada de 20 a 22 graos Celsius (293 ou 298 Kelvin, 68 ou 77 graos Fahrenheit). Por conveniencia numérica, 300 K (26.85&nbsp;°C, 80.33&nbsp;°F) é utilizado ocasionalmente, sen ser especificada como "temperatura ambiente". Con todo, a temperatura ambiente non é un termo científico uniformemente definido, a diferenza da Temperatura e Presión Estándar, ou TPE, que ten definicións lixeiramente diferentes.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Sensación térmica
Biblioteca técnica nacional de Praga

A **Biblioteca técnica nacional de Praga** ou simplemente **Biblioteca técnica nacional** (en checo: *Národní Technická Knihovna*) atópase en Technická 6 en Praga, República Checa e tamén alberga a Biblioteca Municipal. miniatura|320x320px|Vista exterior da biblioteca.|esquerda
A antiga sede da Biblioteca Nacional Técnica foi o Clementinum, da que todos os libros e materiais foron trasladados á nova biblioteca despois da finalización da construción. 

## Arquitectura 
O edificio foi deseñado polos arquitectos Roman Brychta, Halíř Adán, Hofmeister Ondřej e Petr Llešek de Projektil Architekti despois de gañar o primeiro premio nun concurso de arquitectura celebrado no ano 2000. 

A construción comezou a en 2006 e terminouse en xaneiro de 2009. A biblioteca abriu as súas portas ao público oficialmente o 9 de setembro&nbsp;de 2009.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Biblioteca Nacional da República Checa
* Cultura da República Checa
Pobo quechua

Os **quechuas** son un pobo indíxena de América do Sur que fala algunha das linguas quechuas. A maioría dos falantes de quechua vive no Perú, en Ecuador, en Bolivia, na Arxentina e en Colombia. O dialecto quechua máis común é o quechua sureño, os kichwa de Ecuador falan o kichwa; en Colombia, o pobo inga fala o inga kichwa.

A verba quechua para o seu falante é runa ou nuna ("persoa"); o plural é runakuna ou nunakuna ("xente").

## Galería 

Ficheiro:Andean Man.jpg|Home quechua.
Ficheiro:WomanInCusco.JPG|Muller quechua en Cuzco.
Ficheiro:Kichwa Ecua 06.jpg|Muller quechua de Ecuador.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Bandeira dos quechuas
### Bibliografía 
*King, K. A., (2001) Language Revitalization Processes and Prospects: Quichua in the Ecuadorian Andes (Bilingual Education and Bilingualism, 24). Clevedon, UK: Multilingual Matters Press.
*Luna, L. E., (1999) Ayahuasca Visions: The Religious Iconography of a Peruvian Shaman. Berkeley, CA: North Atlantic Books.
*Urton, G., (1997) The Social Life of Numbers: A Quechua Ontology of Numbers and Philosophy of Arithmetic. Austin, TX: University of Texas Press.
*Whitten, N. E., (1976) Sacha Runa: Ethnicity and Adaptation of Ecuadorian Jungle Quichua. Urbana: University of Illinois Press.
Biblioteca Nacional de Grecia

A **Biblioteca Nacional de Grecia** (en grego: *Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος*) foi fundada en 1832 e sitúase en Atenas.&nbsp;

É pública e o seu director é Aikateríni Kordoúli.miniatura|300px|Edificio da biblioteca.|esquerda

## Arquitectura 
O edificio desta institución, de estilo neoclásico, foi deseñado polo arquitecto danés Theophil von Hansen, como parte dunha triloxía que tamén incluíu a Academia e a antiga Universidade de Atenas. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Biblioteca técnica nacional de Praga

### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial da Biblioteca Nacional de Grecia
Ahuna Mons

**Ahuna Mons**   e probablemente son ó resultado da actividade criovolcánica do interior de Ceres. Recibiu o seu nome en referencia ó festival da recollida da colleita do pobo Sumi Naga, no nordeste da India. Estímase que ten unha altura media de preto de 4&nbsp;km e unha altura máxima de preto de 5&nbsp;km, visto dende a ladeira máis longa; ten uns 20&nbsp;km de ancho na base.

## Orixe
Tense proposto que Ahuna Mons se formou coma un cumio criovolcánico. Sería pois, o criovolcán máis preto do sol, descuberto até o de agora no Sistema Solar. Está máis ou menos nas antípodas da maior conca de impacto de Ceres, que é o cráter Kerwan, con 280&nbsp;km de ancho. A enerxía sísmica do impacto que formou o cráter Kerwan púidose enfocar no lado oposto de Ceres, fracturando as capas exteriores da zona e facilitando así o movemento do magma criovolcánico de alta viscosidade (que consistiría en xeo de auga enlamado e abrandado polo seu contido en sales) que estaba sendo empurrado cara a superficie do planeta anano. O reconto de cráteres suxire que a formación da montaña continuou nos últimos varios centos de millóns de anos, facendo desta unha característica xeolóxica relativamente nova.

## Galería
miniatura|centro|400px|Imaxe xerada por ordenador de Ahuna Mons, a elevación está magnificada por dous (1 de setembro de 2016).

Image:PIA19578-Ceres-DwarfPlanet-Dawn-2ndMappingOrbit-image10-20150614-rotated180.jpg|Ceres visto dende a sonda espacial *Dawn*. A cara norte de Ahuna Mons pódese ver arriba de todo, no centro do limbo. O norte está cara abaixo.
Image:PIA19574-Ceres-DwarfPlanet-Dawn-2ndMappingOrbit-image6-20150606-crop300to400.jpg|Vista da montaña rodeada por un terreo con pouco cráteres. Pódense ver manchas brillantes sobre Ceres, cara ás 11:00. O norte está cara abaixo.
Image:PIA19995-Ceres-DwarfPlanet-Dawn-3rdMapOrbit-HAMO-image53-20150928.jpg|Vista de Ahuna Mons (arriba, cara a esquerda)(28-09-2015).
Image:PIA20130-Ceres-DwarfPlanet-Dawn-3rdMapOrbit-HAMO-image67-20151014.jpg|Vista de Ahuna Mons (arriba, cara a dereita)(14-10-2015).
Image:PIA20579-Ceres-DwarfPlanet-Dawn-4thMapOrbit-LAMO-image84-20160320.jpg|Vista de preto de Ahuna Mons(20-03-2016).
Image:PIA19618-Ceres-PyramidShapedMountain-Dawn-20150806.jpg|Imaxe xerada por ordenador de Ahuna Mons  a elevación está magnificada por cinco (06-08-2015).

### Animacións
## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Lista dos accidentes xeolóxicos de Ceres
* Lista das montañas máis altas do Sistema Solar

### Ligazóns externas
* New View Of Ceres Conical Mountain A Puzzler , Bog King
Convento da Purificación da Sagrada Virxe María de Pantón

O **convento da** **Purificación da Sagrada Virxe María**, tamén chamado **convento de San Martiño de Pantón**, é un edificio relixioso situado na parroquia de Pantón, no concello do mesmo nome. Atópase ó carón da igrexa parroquial.

## Historia 
En 1569 o párroco de Santa María de Río, Alfonso Ares legou no seu testamento a casa patrucial, chamada de Ferreirós, sita en San Martiño de Pantón, con tódolos mobles e inmobles dos que era ou puidese ser dono, para edificar un convento que sirva de acougo e albergue a relixiosos da orde de San Domingos. O seu propósito de formar un convento foi informado favorablemente polas xerarquías diocesana e dominica, e presentouse ó Capítulo Provincial, celebrado en Valladolid o 7 de maio de 1569. Alí os capitulares ordenaron a súa execución, é dicir axunta-los relixiosos precisos e mandalos a Pantón. Contaba co número mínimo de relixiosos esixido polas constitucións dominicas: doce freires e un prior..

Nun principio o seu que facer estaría centrado primordialmente en levantala casa ou adecentela vella, e en atender a parroquia. Organizarían misións e quizais abriran estudo de Gramática e de Artes.

O convento tiña categoría de vicariado; logo ó final, acadou o de priorado. Algúns dos vicarios foron frei Pedro Fernández (1603), frei Nicolao de Avedaño (1605), frei Pedro Díaz (1611-1613), frei Xoán de Huerta (1617) e frei Xusto de Oviedo (último vicario do convento).

A estadía dos dominicos en Pantón foi breve. A partir de 1617 comezan a xestionar o traslado a Monforte de Lemos, o que encaixaba moi ben cos afáns expansionistas da orde dominica. A razón principal para o traslado sería por motivos económicos ó ser as súas posesións máis ben limitadas. De xestionar o cambio encargouse o prior frei Xusto de Oviedo, que viaxou a Roma para acadar o permiso de abandono de Pantón e fixación da comunidade en Monforte de Lemos, o que obtivo mediante a bula do papa Gregorio XV o 12 de marzo de 1621.

O priorado quedou convertido nunha simple reitoral. Nela viviu un frade dominico como encargado da parroquia e da administración dos bens, agora de San Xacinto de Monforte de Lemos.

Foi adquirido recentemente por un empresario de Pantón residente nas Canarias, onde posúe unha cadea de hoteis.

## Galería de imaxes 
## Notas
Alain Dubois

**Alain Dubois**, nado o 4 de xuño de 1948, é un herpetólogo francés.

## Traxectoria 
''Docteur d'Etat* (Doutor de Estado) en zooloxía, é profesor de zooloxía e foi director do *Laboratoire reptiles-amphibiens* (Laboratorio de herpetoloxía) do Museo Nacional de Historia Natural de Francia (MNHN) de París.

Especialista na sistemática de anfibios, da nomenclatura e taxonomía zoolóxica e de terminoloxía biolóxica. Foi director do laboratorio de Herpetoloxía da MNHN. Foi xefe de redacción das revistas *Amphibia Reptilia* e *Alytes*,xefe de redacción de *Bionomina* e editor de nomenclatura de *Zootaxa*.

Alain Dubois está especializado no estudo dos anfibios actuais e é coñecido por ser o autor de notábeis traballos sobre a súa taxonomía, a súa evolución e a súa bioxeografía.

É tamén autor de traballos sobre a noción de xénero en bioloxía como *Le genre en zoologie: essai de systématique théorique* (1988). Foi un dos membros fundadores da *Société Française de Systématique* (Sociedade Francesa de Sistemática).

A el débese a descrición dunha nova suborde de urodelos, a dos sirenoideos (*Sirenoidea*), aínda non aceptada por todos os autores.

Na actualidade é coordinador de grupo e especialista taxonómico en Fauna Europaea.

## Taxons descritos 
* *Conrauidae*
* *Pristimantinae*
* *Raorchestes*
* *Sirenoidea*

## Abreviatura 
A abreviatura **Dubois** emprégase para recoñecer a  como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Alain Dubois (2012): *Jean Rostand: biologiste contre le nucléaire''. París: Berg International Éditeurs. ISBN 978-2-9171-9149-1.

### Ligazóns externas 
* Lista de publicacións
Sirenoideos

[miniatura|230px|*[Siren intermedia*.]]
[miniatura|230px|*[Pseudobranchus axanthus*.]]
[miniatura|230px|*[Pseudobranchus striatus*.]]
A dos **sirenoideos** (*Sirenoidea*) son unha pequena suborde (para algúns autores un clado) de anfibios caudados que comprende tan só catro especies reunidas nuha única familia, a dos sirénidos (*Sirenidae*), e repartidas en dous xéneros con dúas especies cada un, que vive no sueste dos Estados Unidos e o nordeste de México.

## Características 
Exhiben corpos alongados adaptados a unha vida completamente acuática, carecen de dentes pedicelados, extremidades reducidas (carecendo das posteriores) e pedomorfismo, ao reter as branquias na etapa adulta, o sistema da liña lateral e unha alimentación por succión (aínda que posúen unha mandíbula móbil).

## Taxonomía 
### Unha posición sistemática dubidosa 
Os primeiros estudos moleculares situaban este taxon como o grupo irmán das salamántigas (e por iso algúns autores inclúeno na suborde dos salamandroideos), pero análises posteriores de secuencias de xenes nucleares suxerían o clado *Cryptobranchoidea* (*Cryptobranchidae* e *Hynobiidae*) como o máis basal.

Por outra parte, Zhang & Wake (2009) volveron situar os *Sirenidae* de acordo coa posición dos primeiros estudos, confirmando, ademais, o clado conformado por aqueles grupos con fecundación interna, polo que a fecundación externa (presente en *Sirenidae*, *Cryptobranchidae* e *Hynobiidae*) sería un carácter plesiomórfico.

### Descrición 
Esta nova suborde foi descrita en 2005 polo herpetólogo francés Alain Dubois.

### Clasificación 
'*Suborde *Sirenoidea'''*
* Familia *Sirenidae*
** Xénero *Pseudobranchus*
*** *Pseudobranchus axanthus*
*** *Pseudobranchus striatus*
** Xénero *Siren*
*** *Siren intermedia*
*** *Siren lacertina*

### Filoxenia 
As relacións filoxenéticas entre os xéneros e as especies da familia dos sirénidos son as seguintes:

O Cladograma está baseado en Moler & Kezer (1993) e Frost *et al.* (2006). 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Gardner, J. D. (2003): "Revision of *Habrosaurus* Gilmore (Caudata; Sirenidae) and relationships among sirenid salamanders". *Palaeontology* **46** (6): 1089-1122. DOI: 10.1046/j.0031-0239.2003.00335.x 
* Larson, A. (1991): "A molecular perspective on the evolutionary relationships of the salamander families". *Evolutionary Biology* **25**: 211-277.
* Liu, F. R. *et al.* (2004): "Allozyme Variation in the Salamander Genus *Pseudobranchus*: Phylogeographic and Taxonomic Significance". *Copeia'' **1**: 136-144. 
*

### Outros artigos 
* Urodelos

### Ligazóns externas 
* Sirenidae en AmphibianWeb
* Sirenidae  en Tree of Life
Peterhead

**Peterhead** (, ) é unha vila de Aberdeenshire, Escocia. É a localidade máis poboada de Aberdeenshire (administración municipal á que non pertence a cidade de Aberdeen), cunha poboación de 18.537 habitantes segundo o censo de 2011.

Peterhead constitúe o asentamento máis ao leste de Escocia coa excepción das illas do Mar do Norte.

## Historia 
Peterhead foi fundada por pescadores. En 1593 a construción do primeiro porto, Port Henry, animou o desenvolvemento de Peterhead como porto pesqueiro e estabeleceuno como base para o comercio.

## Notas
Triturus

***Triturus*** é un xénero de anfibios caudados da familia dos salamándridos, composto por unha serie de especies presentes en toda Europa coa excepción da maior parte de Escandinavia, e na parte occidental de Rusia, Asia Menor ao longo da costa do mar Negro e na costa sur do mar Caspio.

Encóntranse en corpos de auga, como estanques pouco profundos, lagoas e regatos, e tamén en augas profundas tranquilas, e en zonas  terrestres, como páramos, pantanos e bosques.

Especies deste xénero usáronse como indicadoras debido a que a súa presenza ou ausencia pode indicar a saúde do ambiente, por exemplo, o pH da auga e a presenza de contaminantes.

## Especies 
[miniatura|240px|*[Triturus marmoratus* no Parque Nacional de Peneda-Gerês.]]

* *Triturus carnifex* (Laurenti, 1768) 
* *Triturus cristatus* (Laurenti, 1768)
* *Triturus dobrogicus* (Kiritzescu, 1903)
* *Triturus karelinii* (Strauch, 1870) 
* *Triturus macedonicus* (Karaman, 1922)
* *Triturus arntzeni* Litvinchuk, Borkin, Dzukic & Kalezic, 1999
* *Triturus marmoratus* (Latreille, 1800)
* *Triturus pygmaeus* (Wolterstorff, 1905)
Germán Darriba Cabezal

**Germán Darriba Cabezal**, nado na Coruña o 25 de novembro de 1919 e finado en Bergondo o 29 de decembro de 1947, foi un mecánico e guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Mecánico de profesión. Prestou os seus servizos como soldado no Grupo de Sanidade Militar nº 8 e pertenceu á División Azul. Ao regreso empregouse como peón na Fábrica de Armas da Coruña (1943-1947). O 15 de setembro de 1947 botouse ao monte e enrolouse no Exército Guerrilleiro de Galicia. Foi abatido pola Garda Civil en Vixoi (Bergondo) o 29 de decembro de 1947.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

*
Saturno IB

**Saturno IB** foi o nome dun foguete dos Estados Unidos derivado do Saturno I e que usouse tanto de maneira independente como parte do Saturno V.

## Características 
O Saturno IB foi unha mellora do Saturno I, usando ao mesmo tempo unha segunda etapa Saturno IVB mellorada. Usouse para facer probas das naves Apolo e do módulo lunar, así como para enviar tripulacións á estación espacial Skylab.

A parte superior do foguete foi modificada para soportar o maior peso e diámetro do novo Saturno IVB. As aletas aerodinámicas foron redeseñadas debido á maior lonxitude e peso do foguete e varios cambios na estrutura aforraron 9000&nbsp;kg de peso. Co Saturno IB puidéronse usar os mesmos procedementos de fabricación e probas que co Saturno I, co que se aforrou en tempo e diñeiro.

O foguete fixo nove lanzamentos (dous deles suborbitais), todos exitosos.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Saturno I
*Saturno V
La Di Da Di

***La Di Da Di*** é o terceiro álbum da banda estadounidense de rock experimental Battles, publicado o 18 de setembro de 2015 a través do selo Warp Records. É o último álbum da banda co guitarrista e baixista Dave Konopka, que marchou en 2018.

## Gravación 
*La Di Da Di* é o único álbum de Battles sen voces. O guitarrista Dave Konopka dixo: "Para min, as voces son como r¡ese cuarto instrumento que é totalmente insignificante nunha banda como Battles porque non temos nada que dicir e dos tres ningún de nós é realmente capaz de cantar. A decisión de non ter voces é máis unha decisión autosuficiente e funcional que calquera cousa. Encántanme moitas bandas con voz, non me entendades mal. Cando se aplica a nós e á composición química de Battles é simplemente inexplicable".

## Recepción da crítica 
*La Di Da Di* tivo recensións na súa maioría positivas dos críticos de música no momento do seu lanzamento. En Metacritic, que asigna unha valoración normalizada de 100 ás recensións dos principais críticos, o álbum conseguiu unha puntuación de 73 baseándose en 30 críticas, o que indica "críticas xeralmente favorables".

## Listaxe de cancións 
## Persoal 
* Dave Konopka - baixo, guitarra, efectos
* John Stanier - batería
* Ian Williams - guitarra, teclados

## Notas
Mirror (álbum)

***Mirror*** é un mini-álbum da banda estadounidense de dance-punk The Rapture, publicado o 26 de xaneiro de 1999 a través do selo Gravity Records.

## Listaxe de cancións
Plesiomorfía

En bioloxía sistemática e, en particular, en cladística, o termo **plesiomorfía** refírese ao estado ancestral ou primitivo dun carácter.

O concepto oponse ao de apomorfía, que é o estado derivado de dito carácter.

Por exemplo, o quiridio (mans e pés con cinco dedos) é a condición ancestral das extremidades dos primitivos tetrápodos e é, por tanto, unha plesiomorfía.

A partir de dita condición primitiva, xurdiron diversos estados apomórficos, como as extremidades cun só dedo dos cabalos, as aletas dos cetáceos ou a atrofia das patas nas serpentes.

As plesiomorfías non deben utilizarse para definir grupos monofiléticos (clados). O feito de compartiren un ou máis caracteres plesiomórficos non xustifica a creación de taxons.

Así, durante décadas, os animais diblásticos (cnidarios e ctenóforos)  agrupáronse no filo celentéreos polo feio de posuír só dúas follas embrionarias, ectoderma e endoderma; pero considérase que esta é a condición ancestral dos primitivos eumetazoos e, non existindo ningún carácter apomórfico que reúna a cnidarios e ctenóforos, é inadecuado formar un taxon con ambos os grupos sobre esa base.

A aparición dunha terceira folla embrionaria (o mesoderma) é unha apomorfía (novidade evolutiva) e, por tanto, si se xustifica agrupar a todos os animais triblásticos (con mesodermo, ademais de ectoderma a endoderma).

## Etimoloxía 
O termo plesiomorfía está formado polos elementos do latín científico *plesio-* e *-morfía*, tirados das voces do grego antigo πλησίος *plēsios*, "veciño", e  μορφή *morphḗ*, "forma".[miniatura|490px|O cladograma representa un carácter plesiomórfico (ancestral) ilustrado como un círculo negro, que neste caso é á súa vez simplesiomórfico, debido a que aparece en polo menos 2 grupos: A e B. O carácter ilustrado como un círculo gris é unha apomorfía, porque é derivado do antepasado, e á súa vez sinapomorfía, porque é compartido polo menos por 2 grupos: C e D. O carácter círculo branco, é unha apomorfía e, máis concretamente, unha autapomorfía, ao estar representado unicmente por un grupo: o E. Para evitar confusións, convén aclarar que A, B, C, D e E son [taxons existentes e F, G, H e I son antepasados comúns.|centro]]

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Carácter biolóxico
* Apomorfia
* Homoplasia
* Sinapomorfía
Marquee Moon

***Marquee Moon*** é o álbum de estrea da banda estadounidense de rock Television, publicado o 8 de febreiro de 1977 a través do selo Elektra Records. Nos anos anteriores ao disco o grupo convertérase nunha prominente peza da escena musical de Nova York e xerara o interese de bo número de selos discográficos. Television ensaiu intensamente na preparación de *Marquee Moon* e, tras asinar con Elektra Records, gravou o traballo no estudio A & R Recording en setembro de 1976. Foi producido polo líder da banda Tom Verlaine e o enxeñeiro Andy Johns.

Para *Marquee Moon*, Verlaine e o guitarrista Richard Lloyd abandonaron os acordes potentes do punk rock contemporáneo en favor dunha interacción, liñas melódicas e contramelodías inspiradas no rock e o jazz. A música resultante está en gran parte impulsada por retrousos con partes instrumentais complexas (particularmente en temas máis longos como "Marquee Moon"), ao tempo que evoca temas de adolescencia, descubrimento e transcendencia a través de imaxinería en modos urbanos, pastorais e nocturnos, incluíndo referencias á xeografía do Baixo Manhattan. Influenciada pola poesía bohemia e francesa, as letras de Verlaine tamén conteñen xogos de palabras e dobres sentidos destinados a darlles ás cancións unha calidade impresionista ao describir a súa percepción dunha experiencia.

Lanzado cunha ampla aclamación, *Marquee Moon* foi loubado pola crítica como un desenvolvemento musical orixinal na música rock. O recoñecemento da crítica axudou ao álbum a alcanzar un éxito comercial inesperado no Reino Unido, a pesar das baixas vendas nos Estados Unidos. Entre os lanzamentos musicais máis aclamados da historia, aparece constantemente en listas de álbums seleccionadas por profesionais, incluíndo varias edicións da lista *Os 500 mellores álbums de todos os tempos* da revista *Rolling Stone*, na que ocupou o posto 128 na lista de 2003 e o 107 na de 2020. *Marquee Moon* tamén demostrou ser un disco fundamental do rock alternativo, xa que a innovadora instrumentación de Television no álbum influíu fortemente nos movementos posteriores de post-punk, new wave e indie rock da década de 1980 e no rock en xeral.

En xullo de 2016 a publicación dixital Paste colocouno no posto 1 da súa lista dos 50 mellores álbums de post-punk.

## Listaxe de cancións 
Todos os temas compostos por Tom Verlaine agás onde se indique.

## Notas
Martellus Bennett

**Martellus Demond Bennett**, nado o 10 de marzo de 1987 en San Diego (California), é un ex xogador profesional estadounidense de fútbol americano que xogaba na posición de tight end na National Football League (NFL). O seu maior éxito foi a Super Bowl LI conseguido cos New England Patriots. Tras formarse no fútbol americano universitario na Texas A&M, foi seleccionado na segunda rolda no draft da NFL de 2008 polos Dallas Cowboys. Alén do equipo de Massachusetts, Bennett tamén xogou para os New York Giants, os Chicago Bears e os Green Bay Packers. Bennett é tamén escritor de contos infantiles. O seu irmán máis vello, Michael Bennett, é tamén xogador profesional de fútbol americano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial 
* Perfil na páxina dos Green Bay Packers
Chastity Belt

**Chastity Belt** é unha banda de indie rock/indie pop estadounidense formada en 2010 e procedente de Walla Walla, Washington. O grupo está composto por Julia Shapiro, Lydia Lund, Annie Truscott e Gretchen Grimm. Chastity Belt toca unha mestura de rock alternativo, rock and roll, noise pop e pop. A banda leva publicados dous álbums de estudio, *No Regerts* (2013), e *Time to Go Home* (2015).

## Historia 
O grupo formouse en Walla Walla, Washington, no ano 2010 mentres os seus membros estudaban no Whitman College, coa líder da banda Childbirth Julia Shapiro como vocalista principal e guitarrista, e coa guitarrista principal Lydia Lund, a baixista Annie Truscott e a batería Gretchen Grimm. Chastity Belt toma un achegamento humorístico aos estereotipos e costumes femininos nas súas letras, desafiando as normas de xénero e a feminidade como unha construción.

A banda editou o seu primeiro álbum de estudio, *No Regerts*, o 13 de agosto de 2013 a través de Help Yourself Records. O seu segundo álbum de estudio, *Time to Go Home*, foi publicado o 24 de marzo de 2015 polo selo Hardly Art, recibindo críticas positivas. O seu terceiro álbum de estudio, *I Used to Spend So Much Time Alone*, apareceu o 2 de xuño de 2017, tamén a través de Hardly Art. 

Tras un breve descanso en 2018, o grupo anunciou o 10 de xuño de 2019 que o seu cuarto álbum publicaríase co nome de *Chastity Belt* o día 20 de setembro. O sinxelo "Ann's Jam" lanzouse xunto co anuncio. Escribindo para a revista *The Fader*, Alex Robert Ross chamouno "o álbum máis exuberante e con son máis lúgubre do cuarteto ata o momento". Tras o seu lanzamento, Abby Jones de *Pitchfork* descriu o álbum como "o máis ensoñador e tranquilo" dos seus traballos.

## Discografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil de Facebook oficial
Sunn O)))

**Sunn O)))** é unha banda estadounidense de metal experimental procedente de Seattle, Washington e formada no ano 1998. O grupo é coñecido polo seu son extremadamente pesado que mestura distintos xéneros como drone, doom metal, black metal, dark ambient e noise rock e polos seus atronadores concertos. Apoiada por un amplo grupo de colaboradores, a banda foi creada por dous membros principais: Stephen O'Malley (tamén en Khanate e Burning Witch) e Greg Anderson (de Goatsnake e Engine Kid).

## Discografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Royal Headache

**Royal Headache** é unha banda australiana de punk rock e garage formada en Sydney no ano 2008. O grupo está composto por Tim "Shogun" Wall (voces) e Lawrence "Law" Hall (guitarra), Joseph "Joe" Sukit (baixo), Chris "Shortty" Shortt (batería) e Gabrielle de Giorgio (teclado, órgano, percusión, voces).

Ata a data Royal Headache leva publicados dous álbums de estudio, *Royal Headache* (2012) e *High* (2015), ademais dun álbum ao vivo, un EP e un sinxelo.

## Discografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
* Bandcamp do grupo
Caconda

[dereita|miniatura|Laboratorio de [José Alberto de Oliveira Anchieta|Anchieta en Caconda.]]
**Caconda** é unha cidade e un concello da provincia da Huíla, en Angola.

## Xeografía 
O concello, creado en 1857, ten unha extensión de 4 715&nbsp;km² e unha poboación de 186 098 habitants (estimación de 2006), distribuídos nas comunas de Caconda, Uaba, Cusse, Gungui e Sede. e aproximadamente a 700&nbsp;km ao sur de Luanda, a capital do país.

Caconda ten un clima subtropical de terras altas, clima temperado con inverno seco e verán suave (Cwb na clasificación climática de Köppen).

## Historia 
Coa colonización portuguesa, o territorio da actual provicia da Huíla foi incluído no territorio de Benguela. No século XIX, Caconda era o punto máis avanzado no territorio colonial de Portugal en África.

Por un decreto lei aprobado en abril de 1849, o territorio foi integrado no distrito de Moçamedes (agora chamado Narnibe). Un dos principais municipios da provincia é Caconda.

Nos últimos anos o goberno está a financiar programas para o desenvolvemento rural e combater a fame. O alcalde Cacondas, Adão Sebastião César, anunciuou en abril de 2014 a construción da Biblioteca Municipal, cun orzamento 20 millóns de kwanzas (uns 150 000 euros). O edificio ofrece un espazo para 2 000 libros e unha sala de ordenadores. A ministra de cultura Rosa Cruz e Silva xa había prometera durante a súa visita a entrega a Caconda de 1 000 libros polo seu Ministerio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* José Alberto de Oliveira Anchieta
### Ligazóns externas 
* Provincia da Huíla .
* Caconda investe mais de 20 milhões de Kwanzas em biblioteca  ANGOP (Agência Angola Press) . Consultada o 1 de abril de 2017. 
* Información sobre a provincia da Huíla en Info- Angola
Joyce Manor

**Joyce Manor** é unha banda estadounidense de emo procedente de Torrance (California) e formada no ano 2008. O grupo está composto polo vocalista e guitarrista Barry Johnson, o guitarrista Chase Knobbe, o batería Jeff Enzor e  baixista e corista Matt Ebert.

## Discografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Justo Pico de Coaña

miniatura|page=3|*Guia legislativa y directiva de escuelas rurales…*
**Justo Pico de Coaña Vinjoy**, nado en Ribadeo o 15 de xaneiro de 1821 e finado na mesma vila en 1907, foi un mestre e pedagogo galego.

## Traxectoria
Obtivo o título de mestre de escola elemental o 30 de xaneiro de 1849. Foi mestre en Viveiro, ocupando a dirección das escolas públicas de devandita vila. Estivo habilitado para o segundo ensino de Matemáticas elementais e Xeografía. Colaborou en *El Pensamiento de Galicia* e *La Ilustración Gallega y Asturiana*.

## Obra
miniatura|*Nuevo método práctico para la enseñanza de la escritura y lectura de la letra cursiva española.*
**Guía legislativa y directiva de escuelas rurales o Manual para la organización y régimen de las escuelas rurales de primera enseñanza, dedicada a los párrocos y maestros de los pueblos rústicos* (Mondoñedo, 1859)
**Reglas de Ortografía castellana en verso, para auxiliar a los niños en los ejercicios prácticos de las escuelas* (Ribadeo, 1869; fixéronse até seis edicións, a 3ª en Lugo en 1873, corrixida)
**Educación popular en Galicia* (1880)
**Carta a Bastián de Pallarega, en Boston* (1881)
**Repertorio de latín comparado con el francés y el italiano* (diploma de honra na Exposición Rexional de 1896)
**Nuevo método práctico para la enseñanza de la escritura y lectura de la letra cursiva española* (1886; figurou na Exposición Universal de París de 1900)

## Recoñecementos
Foi premiado polos seus sistemas e procedementos de ensino. Recibiu a Cruz de Carlos III. Desde 2012 unha rúa en Ribadeo leva o seu nome.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
*
### Ligazóns externas
The Body

**The Body** é un dúo estadounidense de sludge metal formado en 1999 en Providence, Rhode Island. Está composto por Chip King (guitarra, voces) e Lee Buford (batería, programación). Ata a data levan publicados cinco álbums de estudio e seis EPs, ademais de tres álbums compartidos e de colaborar en distintos discos.

## Discografía
Igrexa de Santo Ildefonso

**Igrexa de Santo Ildefonso** pode referirse á:

: **(en España)**:
:* A **basílica de Santo Ildefonso de Xaén**;
:* A **igrexa de Santo Ildefonso de Madrid**;
:* A **igrexa de Santo Ildefonso de Sevilla**;
:* A **igrexa de Santo Ildefonso ou dos Xesuítas**, en Toledo;
:* A **igrexa de Santo Ildefonso de Valladolid**;
:* A **igrexa de San Pedro e Santo Ildefonso**, en Zamora;
:* A **igrexa de Santo Ildefonso de Zaragoza**;

: **(en Portugal)**:
:* A **igrexa de Santo Ildefonso do Porto**.

: **(en México)**:
:* A **catedral de Santo Ildefonso**, do Iucatán.
Pedro Seijo Vaamonde

**Pedro Seijo Vaamonde**, nado en Casás (Corvite, Abadín) cara a 1840 e finado en Madrid o 1 de marzo de 1924, foi un avogado e filántropo galego.

## Traxectoria 
Emigrou a Madrid de moi novo. Foi procurador dos tribunais e conseguiu unha boa situación económica. No seu testamento, de 10 de abril de 1922, deixou os seus bens para crear e dotar a "Escola Seijo" en Casás. Na escola debía impartirse tamén nocións de agricultura, gandaría e industria. O legado serviu para construír o edificio escolar, a vivenda para o mestres e a creación dunha fundación que xestionase o funcionamento do grupo escolar.
## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía
Emmett Reid Dunn

**Emmett Reid Dunn**, nado o 21 de novembro de 1894 en Alexandria (Virxinia) e finado o 13 de febreiro de 1956 en Bryn Mawr (Pensilvania), foi un herpetólogo estadounidense.
Igrexa de Santo Ildefonso de Madrid

A **igrexa de Santo Ildefonso** é un edificio relixioso, destinado ao culto católico, situado na praza do mesmo nome da cidade de Madrid (España).

## Historia 
O edificio orixinal foi fundado o 28 de setembro de 1619, dependente da parroquia de San Martiño, e destruído a comezos do século XIX. A planta do conservado é obra do arquitecto Antonio Cuervo, en 1827, aínda que cinco anos despois sufriu un grande incendio. 
[miniatura|esquerda|Aquí casaron [Rosalía de Castro|Rosalía e Murguía.]]
Unha placa no exterior do templo lembra que alí casou o 10 de outubro de 1858 a poetisa galega Rosalía de Castro, veciña da Corredera Baja de San Pablo, con Manuel Murguía. Durante a guerra civil española empregouse para almacenar provisións, sufrindo grandes desfeitas no conflito. Quedou restaurada integramente en 1952.

A cargo desta igrexa está o veciño humilladero da nosa Señora da Soidade, da rúa de Fuencarral.

No seu interior destaca un retablo barroco, atribuído a Gaspar Becerra, dúas imaxes de santo Antonio de Padua e san Xosé, atribuídas a Francisco Vergara Bartual *o Mozo* e unha talla anónima de Cristo crucificado do século XVII.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Catálogo de monumentamadrid
* Base de datos do Colexio de Arquitectos de Madrid
Torche

**Torche** é unha banda estadounidense de stoner metal/sludge metal procedente de Miami, Florida. O grupo formouse no ano 2004 e dende entón publiou catro álbums de estudio, catro EPs, dous álbums compartidos e tres sinxelos. No presente a banda está composta por Steve Brooks (guitarra e voces), Jonathan Nuñez (baixo) e Rick Smith (batería).

## Discografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
César Goldi

**César Martínez Pérez**, nado o 25 de setembro de 1965 en Bóveda, é un actor galego de cinema, televisión e teatro máis coñecido polo seu nome artístico **César Goldi**. É principalmente coñecido pola súa participación en series de televisión como *O Faro* ou *Luna, el misterio de Calenda*. É un dos membros da compañía teatral Chévere.

## Filmografía 
[miniatura|dereita|*A cámara branca*: César Goldi (xaneiro de 2017). [Nós Televisión.]]

dereita|miniatura|*Life is a paripé* (2011).
### Cinema 
### Televisión 
### Curtametraxe 
## Teatro 
* *Ultranoite no país dos ananos* (2014)
* *Goldi Libre* (2016)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de César Goldi 
*
Criptobrancoideos

A dos **criptobrancoideos** (*Cryptobranchoidea*) é unha suborde de anfibios da orde dos caudados ou urodelos.

O grupo constitúe un clado monofilético*.

Na actualidade comprende dúas familias, criptobránquidos e hinobíidos, con xéneros, con numerosas especies.

Unha das súas caracterísiticas típicas é a de posuíren fendeduras branquiais durante o estado adulto, (ao que alude o seu nome).

As especies da familia dos *Cryptobranchidae*, que son completamente acuáticas, coñécense como *salamánigas xigantes* debido ao seu gran tamaño.

## Distribución 
Encóntrase no leste dos Estados Unidos, na China en Taiwán e no Xapón.

## Taxonomía 
miniatura|240px|*Andrias japonicus*.
miniatura|240px|*Hynobius kimurae*.
miniatura|240px|*Paradactylodon persicus*.

### Descrición 
A suborde foi descrita en polo herpetólogo estadounidense Emmett Reid Dunn, no seu traballo:
: Dunn, E. R. (1922): "The sound-transmitting apparatus of salamanders and the phylogeny of the Caudata". *The American Naturalist*, **56**: 418-487.

### Etimoloxía 
O nome científico *Cryptobranchoidea* está formado polos elementos do  latín científico *crypto-*, *-branch-* e *-oidea* (plural de *-oideus*), tirados, respectivamente, dos termos do grego antigo κρυτός *cryptós'', 'oculto'; βράγχια *bránchia*, 'branquia' e εἴδος *eídos*, 'aspecto', 'aparencia', 'forma'. Literalmente: 'os que teñen as branquias aparentemente ocultas' (debido a que presentan fendeduras branquiais durante o estado adulto).

### Clasificación 
A suborde comprende na actualidade só dúas familias, cos doce xéneros que se indican:

'*Suborde *Cryptobranchoidea'''* Dunn, 1922
* Familia *Cryptobranchidae* Fitzinger, 1826 
** Xénero *Andrias* Tschudi, 1837
** Xénero *Cryptobranchus* Leuckart, 1821 
* Familia *Hynobiidae* Cope, 1859 
** Subfamilia *Hynobiinae* Cope, 1859 
*** Xénero *Batrachuperus* Boulenger, 1878
*** Xénero *Hynobius* Tschudi, 1838
*** Xénero *Liua* Zhao & Hu, 1983
*** Xénero *Onychodactylus* Tschudi, 1838
*** Xénero *Pachyhynobius* Fei, Qu & Wu, 1983
*** Xénero *Paradactylodon* Risch, 1984
*** Xénero *Pseudohynobius* Fei & Yang, 1983
*** Xénero *Ranodon* Kessler, 1866
*** Xénero *Salamandrella* Dybowski, 1870
** Subfamilia *Protohynobiinae* Fei & Ye, 2000 
*** Xénero  *Protohynobius Fei & Ye, 2000

Outras familias extinguíronse no pasado e só se coñecen polos seus restos fósiles.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Larson, A. (1991): "A molecular perspective on the evolutionary relationships of the salamander families". *Evolutionary Biology* **25**: 211-277.
* Vitt, Laurie J. & Janalee P. Caldwell (2014): *Herpetology: An Introductory Biology of Amphibians and Reptiles*. 4th Edition. San Diego, California, USA: Academic Press. ISBN 978-0-1238-6919-7.
* Zug, G. R. (1993): *Herpetology: an introductory biology of amphibians and reptiles*. San Diego, California, USA: Academic Press.

### Outros artigos 
* Urodelos

### Ligazóns externas 
* Cryptobranchidae na ADW.
* Cryptobranchidae na EOL.