open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Carlos Fuertes Peralba

**Carlos Fuertes Peralba**, nado o 27 de setembro de 1907 en Gondomar e finado o 22 de novembro de 1965 na cidade de Madrid, foi un xornalista galego.

## Traxectoria
Doutorouse en Dereito na Universidade de Madrid, mais non exerceu a avogacía, senón que tomou o camiño do xornalismo. Foi o primeiro xornalista español que transmitiu en directo os partidos de fútbol aos oíntes na radio, nun momento no que aínda se facían estas difusións desde o campo mesmo. A súa fama de gran locutor chegoulle despois de retransmitir os campionatos de fútbol de 1934, desde Roma, facendo chegar aos oíntes españois aqueles partidos. Fuertes pasou a formar parte da sección deportiva da Axencia EFE en outubro de 1940 e exerceu a xefatura do Departamento de Deportes, creado en 1939 coa denominación de "Alfil".
Antony Hewish

**Antony Hewish**, nado o 11 de maio de 1924 en Fowey (Cornualla, Inglaterra) e finado o 13 de setembro de 2021, foi un astrónomo inglés galardoado co Premio Nobel de Física o ano 1974 xunto con Martin Ryle, sendo os primeiros astrónomos en conseguilo, polos seus traballos sobre radioastronomia e os púlsares.

## Traxectoria 
Estudou na Universidade de Gonville e no *Caius College* da Universidade de Cambridge, pero o seu doutoramento viuse aprazado pola súa participación na segunda guerra mundial. Durante a súa estancia no exército británico coñeceu Martin Ryle, co cal colaborou na Universidade de Cambridge a partir de 1946 no Laboratorio Cavendish. Finalmente doutorouse en 1952 na mesma universidade.

Membro da Royal Society desde 1958, entre 1971 e 1989 foi nomeado profesor de astronomía no Laboratorio Cavendish, sendo cabeza do *Mullard Radio Astronomy Observatory* entre 1982 e 1988.

## Investigacións científicas 
Xunto a Ryle Hewish realizou avances prácticos e teóricos na observación e a explotación dos escintileos evidentes das fontes de radio debido á súa radiación que afectaba sobre o plasma.

Estas investigacións conducírono á construción do *Interplanetary Scintillation Array*, un telescopio que mesturaba as ondas de radio e o escintileo interestelar construído nas instalacións do Observatorio de Astronomía de Mullard en Cambridge. Durante a realización deste proxecto, unha das súas colaboradoras, Jocelyn Bell, conseguiu detectar unha fonte de radio primaria que posteriormente se denominou púlsar.

En 1974 foi galardoado co Premio Nobel de Física, xunto con Martin Ryle, *pola súa investigación, pioneira, en radioastronomia, e no seu papel decisivo na descuberta dos púlsares*, sendo os primeiros astrónomos en conseguir esta distinción. O premio, porén, non estivo exento de polémica posto que se obviou o nome de Jocelyn Bell no recoñecemento do Nobel e foi duramente condenado polo astrofísico Fred Hoyle. En cambio outros autores viron no Premio Nobel concedido o recoñecemento aos traballos en radioastronomia por parte de ambos científicos, facendo unha mención especial na teoría da síntese de apertura por parte de Ryle e nos púlsar por parte de Hewish.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Física 1974
Oklahoma City

**Oklahoma City** é a capital e a maior cidade do estado de Oklahoma, nos Estados Unidos de América. É a capital do Condado de Oklahoma. O nome da cidade adoita abreviarse como "OKC". Os non residentes a miúdo refírense a Oklahoma City como "Oak City" ("*A Cidade de Carballo*"), aínda que ninguén dos que viven alí usan este nome.

Oklahoma City é unha cidade extensa e é un centro comercial e civil do estado, mentres que Tulsa é o outro centro comercial e civil de Oklahoma. É unha das cidades máis grandes das Grandes Chairas dos Estados Unidos, e é a cidade máis poboada dos cinco "estados chairos" (Oklahoma, Kansas, Nebraska, Dakota do Norte e Dakota do Sur) así como de catro dos seis estados que limitan con Oklahoma (Kansas, Missouri, Arcansas, Novo México).

De acordo co censo de 2003, Oklahoma City é a 29ª cidade máis grande dos Estados Unidos. A poboación total, o 1 de xullo de 2004, era de 528.042 habitantes, con máis de 1,3 millóns de residentes na área metropolitana.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Salem, Oregón

**Salem** é a capital desde 1855 do estado de Oregón, nos Estados Unidos. Tamén é a sede do condado de Marion. Salem é unha das cidades máis antigas en Oregón. O nome da cidade deriva da palabra hebrea "shalom", que significa "paz". Salem foi a capital de Oregón desde 1851, coa excepción dunhas meses en 1855, cando se trasladou a Corvallis. A poboación de Salem é aproximadamente de 150.000 habitantes en 2000. A maior fonte de emprego en Salem é a administración do Estado, pero tamén é destacado centro de procesamento de alimentos agrícolas. Está situada a 46 msnm.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial de Salem
Harrisburg, Pensilvania

**Harrisburg** é a capital de Pensilvania, un estado dos Estados Unidos de América. Segundo o censo do ano 2000, ten unha poboación de 48.950 persoas. É o asento do condado de Dauphin. Harrisburg tamén se coñece polo accidente nuclear de Three Mile Island, que puido desembocar nunha traxedia moito maior.

## Xeografía 
Harrisburg sitúase en 40º16'11" N e 76º52'32" Ou (40,269789; -76,875613). Segundo a Oficina do Censo dos Estados Unidos, a cidade ten unha área total de 29,6 km², da cal 21,0&nbsp;km² son de terra e 8,6&nbsp;km² son de auga. A auga supón así un 29,11% da superficie de Harrisburg.

## Demografía 
Segundo o censo oficial do ano 2000, hai 48.950 persoas, 20.561 vivendas, e 10.917 familias que residen na cidade. A densidade demográfica é de 2.330,4 habitantes/km². Hai 24.314 unidades de vivenda cunha densidade media de 1.157,5 unidades/km².

A poboación da cidade, por razas, consiste en: 
* 31,72% brancos 
* 54,83% afroamericanos 
* 0,37% americanos nativos 
* 2,83% asiáticos 
* 0,07% insulars do Pacífico 
* 6,54% doutras razas 
* 3,64% de dúas ou máis razas 
O 11,69% da poboación son hispánicos ou latinos de calquera raza.

Hai 20.561 casas, das cales 28,5% teñen nenos baixo a idade de 18 que viven nelas, 23,4% son parellas casadas, 24,4% teñen un cabeza de familia feminino sen marido presente, e 46,9% son non-familias. 39,3% de todas as casas están habitadas por individuos sos. O 10,4% das vivendas están habitadas por persoas soas maiores de 65 anos. O tamaño medio da vivenda segundo o número de ocupantes é de 2,32 persoas e o tamaño medio da familia é de 3,15 persoas.

A poboación da cidade, por idade, consiste en: 
* 28,2% - menores de 18 anos 
* 9,2% - de 18 a 24 anos 
* 31,0% - de 25 a 44 anos 
* 20,8% - de 45 a 64 anos 
* 10,9% - 65 anos ou máis 
A idade media é de 33 anos. Por cada 100 mulleres hai 88,7 homes. Por cada 100 mulleres maiores de 18 anos, hai 84,8 homes.

A renda media para unha casa na cidade é $26.920, e a renda media para unha familia é $29.556. Os homes teñen unha renda media de 27.670 $contra $24.405 para as mulleres. A renda per cápita da cidade é $de 15.787.

O 24,6% da poboación e o 23,4% de familias están por baixo do limiar da pobreza. O 34,9% dos pobres ten menos de 18 anos e o 16,6% ten 65 anos ou máis. 
miniatura|350px|dereita|Harrisburg, Pensilvania
Providence, Rhode Island

**Providence** é a capital e a cidade máis grande do estado de Rhode Island, nos Estados Unidos, e unha das primeiras cidades en ser fundadas nese país. Situada no condado de Providence, a cidade é a segunda máis grande de Nova Inglaterra. A poboación de Providence en 2010 era de 178 042 habitantes, mentres que a da súa área metropolitana era de 1 600 856 habitantes.

Antigamente levaba o sobrenome da «Colmea da industria», e comezou a promoverse como «a Capital Creativa» no 2009 para facer énfase nos seus recursos educativos e na súa comunidade artística. 

## Historia 
[miniatura|esquerda|Capitolio do [Rhode Island|estado de Rhode Island en Providence.]] 
Providence foi fundada en 1636 por Roger Williams co nome de "Providence" (*Providencia*, en nome da guía e coidado de Deus), como refuxio para os disidentes relixiosos perseguidos. Está situada nun territorio que estaba baixo o dominio dos indios Narragansett, coñecido como "Baía Narragansett". Con todo, moitas partes de Providence foron queimadas durante un conflito entre os colonizadores ingleses e os indíxenas, a guerra do rei Philip entre 1675 e 1676. 

Durante o cuarto século seguinte, o crecemento de Providence foi lento (1.446 habitantes en 1708), pero en 1730 había 3.916 habitantes. Nesta época, Providence converteuse nunha cidade de pesca e comercio marítimo. Logo da guerra da Independencia dos Estados Unidos, a economía chegou a outorgar máis importancia á manufactura. 

Providence foi oficialmente establecida como unha cidade en 1831, e foi designada como unha das capitais de Rhode Island (xunto con Newport) en 1854, e en 1900 fíxose a capital exclusiva do estado.

## Xeografía 
Segundo a Oficina do Censo, a cidade ten unha área total de 112,7 quilómetros cadrados (43,5 mi²), da cal 99,7 quilómetros cadrados (38,5 mi²) é terra e 5,4 quilómetros cadrados (2,1 mi²) (o 10%) é auga.

Providence está fundada sobre sete outeiros.​ As mais prominentes son: Constitution Hill (preto do centro), College Hill (ao leste do río Providence), e Federal Hill (ao oeste do centro). As outras catro son Tockwotten Hill, Smith Hill, Christian Hill e Weybosset Hill.

## Educación 
O Distrito de Escolas Públicas de Providence (PPSD) xestiona as escolas públicas.

### Universidades 
* Universidade Brown, universidade da Ivy League
* Universidade de Johnson e Wales, notado polo seu programas culinarios 
* Providence College 
* Rhode Island College 
* Escola de Deseño de Rhode Island, recoñecida como unha das mellores escolas de arte do país
* Universidade de Rhode Island (O campus de Providence) 
* Universidade Comunidade de Rhode Island (Os campus de Liston e Downcity)

## Cultura 
### Cidades irmandadas 
* 24x24px Praia, Cabo Verde

*  Florencia, Italia

* 21x21px Santo Domingo, República Dominicana 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Medio dólar do Tricentenario de Providence, Rhode Island

### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Nashville, Tennessee

**Nashville** é a capital do estado de Tennessee, nos Estados Unidos. Atópase a beiras do río Cumberland, no condado de Davidson. Adóitase coñecela como "*Music City, U.S.A.*", (*Cidade da Música*) xa que Nashville posúe unha importante industria discográfica. Pero desde moito tempo antes denominouse como a "*Atenas do Sur*", debido ás súas institucións educativas e á súa arquitectura neoclásica.

A cidade de Nashville ten unha poboación de 569.891 habitantes, (segundo o censo de 2000), o que a sitúa como a segunda cidade máis extensa de Tennessee (por detrás de Memphis). A poboación dos 13 condados circundantes, que forman o que se coñece como a área Metropolitana de Nashville, é de 1.311.789, converténdose así no área metropolitana máis poboada do estado.

En 1918 un tren local choca cun expreso. Houbo 101 mortos e 171 feridos. Tratouse do accidente ferroviario máis grave na historia do sur dos Estados Unidos.

## Poboación 
* 530.852 habitantes.

## Xeografía 
* Altitude: 134 metros. 
* Latitude: 36º 09' 56" N 
* Lonxitude: 086º 47' 03" O

## Cidades irmás 
20px, Xirona (España) (2005)

## Véxase tamén
miniatura|250px|Nashville. 
[250px|miniatura|[Partenón (Nashville)|Partenón de Nashville.]]

### Ligazóns externas
Xosé Chorén

**Xosé Chorén Vázquez**, nado en Taboada en 1967, é un político galego.

## Traxectoria 
Funcionario de Correos, é o director da oficina principal en Lugo despois dunha longa traxectoria que o levou a Madrid, Xaén, A Coruña e finalmente a Lugo onde tamén foi director da Oficina da Milagrosa. Foi Concelleiro no Concello de Lugo polo BNG.

Trala VI Asemblea Nacional de Esquerda Nacionalista, celebrada en Compostela o 30 de marzo de 2008 foi elixido Secretario Nacional de Esquerda Nacionalista, relevando no cargo a Alberte Xulio Rodríguez Feixoo.

Diplomado en Relacións Laborais pola Universidade de Santiago, é ademais Graduado Social colexiado (vocal da xunta directiva do Colexio de Lugo) e Técnico Superior en Prevención de Riscos Laborais nas especialidades de seguridade no traballo, hixiene industrial e ergonomía e psicosocioloxía. É membro da CIG e foi delegado sindical en Correos.

Foi militante do BNG dende os 18 anos e ocupou no BNG diferentes cargos orgánicos. Así, foi membro do Consello Comarcal de Lugo; da Executiva comarcal, levando a responsabilidade de acción social; e foi do Consello comarcal da Emigración, durante o tempo que traballou en Madrid e Xaén; e membro tamén do Consello Nacional do BNG.

Entrou en Esquerda Nacionalista no ano 1993, e forma parte da súa Executiva nacional desde o 2002 ocupando distintas responsabilidades chegando a ser elixido secretario nacional en 2008. Foi o coordinador provincial de Máis BNG na provincia de Lugo e formou parte da Permanente do colectivo. Deixou de militar no Bloque en 2012 ao abandonar a súa formación a fronte. Retirouse da primeira liña da actividade política aínda que colaborou con Lugonovo. 

Volveu á política activa nas eleccións municipais de 2019, sendo candidato á alcaldía por Lugonovo. A súa candidatura conseguiu 1582 votos (3,29%) quedando fóra da corporación. Nas eleccións municipais de 2023 mostrou publicamente o seu apoio ao candidato do PSdG-PSOE á alcaldía de Taboada, Roi Rigueira. 

## Notas
Discoverer Enterprise

A ***Discoverer Enterprise*** foi unha plataforma petrolífera móbil, tipo FPSO (*Floating Production Storage and Offloading vessel*), con dobre casco e dinamicamente situada, construída no estaleiro ASTANO, na ría de Ferrol. Foi botada o 12 de decembro de 1997 e entregada o 6 de agosto de 1998. Na data da súa botadura era a maior plataforma petrolífera do mundo.

## Características 
* Eslora: 254,4 m.
* Manga: 38 m.
* Puntal: 19 m.
* Velocidade: 10 nós
* Máxima profundidade do mar en perforación: 3.048 m.
* Máxima profundidade de perforación: 10.668 m.
* Condicións operativas con temporal: Con ventos de 100 nós, ondas de 15 m e correntes mariñas de 2,2 nós.
* Aforro do 25 % do tempo e custos na exploración e perforación, con respecto ás plataformas convencionais.

O Discoverer Enterprise foi o primeiro dunha serie de tres construídos en Astano:
* Discoverer Enterprise
* Discoverer Spirit
* Discoverer Deep Seas

## Acontecemento 
miniatura|A *Discoverer Enterprise* encaixada na ponte das Pías.
Na noite do 13 de xaneiro de 1998 a *Discoverer Enterprise* estaba atracada no peirao nº 10 de ASTANO, no concello de Fene, estando a traballar a quenda de noite. Durante a madrugada, o temporal rachou coas estachas que a mantiñan amarrada ó peirao do estaleiro, logo de padecer ventos que acadan os 140&nbsp;km/h. Aínda non ben pasara un cuarto de hora, cando a plataforma bateu lateralmente coa ponte das Pías, destruíndo uns 100 m do taboleiro, varios piares e a traída de augas dos concellos de Ares, Fene e Mugardos e sen producirse danos persoais. Na tarde dese mesmo día, aproveitando a preamar, retirouse coa axuda de varios remolcadores.

Os efectos do accidente supuxeron que, durante os seis meses seguintes, colapsase a antiga vía de entrada a Ferrol, atravesando os concellos de Neda e Narón, cun percorrido superior ós oito quilómetros, chegando as retencións ata Pontedeume nalgunha ocasión. A reconstrución da ponte foi inmediata e o acceso restableceuse oficialmente o 10 de marzo, agora con catro carrís en lugar dos dous que tiña orixinalmente.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* ship-technology
* Vídeo en Youtube do *Discoverer Enterprise* na Ponte das Pías.
* *Historia de Astano en el sector offshore. El pórtico de ASTANO* .
* *Veinte años del Discoverer, el accidente que rompió el aislamiento de Ferrol* (*La Voz de Galicia*, 12.01.2018, p. 6).
* Discoverer Enterprise
Loveninjas

**Loveninjas** é un grupo de Indie Pop de Estocolmo, Suecia.

## Membros 
## Discografía 
### Álbums 
### EPs 
## Historia 
## Véxase tamén
The Secret Of The Loveninjas

***The Secret Of The Loveninjas*** é o primeiro álbum de estudio do grupo indie pop sueco Loveninjas, publicado no 2006.

## Contido
### Lista de cancións
Maalula

**Maaloula** (en árabe : معلولا Ma'loula, do arameo : ܡܥܠܐ, ma`lā, 'entrada'), é unha vila cristiá situada ao noroeste de Damasco, Siria, que presenta a peculiaridade de posuir unha das derradeiras poboacións que falan a variedade occidental do arameo.

A maioría dos cristiáns locais pertencen á Igrexa Católica Greco-Melquita. A vila é coñecida no Oriente medio pola fervente solemnidade con que celebran cada 14 de setembro a festa da exaltación da cruz.

Maalula atópase en Djebel Qalamoun que forma parte do Cordal do Antilíbano, a 56&nbsp;km de Damasco.
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Maaloula, Sednaya e as vilas arameas do antilíbano .
Premio Narrativas Quentes

O **Premio Narrativas Quentes** foi un premio literario de narrativa erótica que convocou Edicións Positivas entre 2002 e 2019 cunha periodicidade bianual.

## Características
Podía concorrer calquera obra narrativa inédita, fose novela ou relatos, escrita en galego. O premio non tiña remuneración económica e consistía na publicación da obra en Edicións Positivas. O premio deixou de convocarse logo de que se declarase deserto nas edicións de 2018 e 2019.

## Obras gañadoras
*2002: *Infidelicidades*, de Manuel Lourenzo González.
*2004: *O lobo da xente*, de Alberte Momán.
*2006: deserto.
*2008: *Os Milagres de Cristamar*, de Chelo Suárez.
*2010: *Organoloxía*, de Eva Moreda.
*2012: deserto.
*2016: *Corazón e demais tripas*, de Emma Pedreira.
*2018: deserto.
*2019: deserto.

## Notas
Austin, Texas

**Austin** é unha cidade, capital do estado de Texas en Estados Unidos. Segundo datos do 2007 ten 743.074 habitantes, o que a converte na décimo sexta cidade dos Estados Unidos en poboación. Ademais das súas funcións como sede do goberno do estado, **Austin** é un centro comercial, fabril, docente e de convencións. Entre a súa produción, destacan os artigos de alta tecnoloxía, como equipos eléctricos, semicondutores e equipos informáticos. É a sede da Universidade de Texas en Austin (1883).

En 1730 misioneiros franciscanos estableceron tres misións temporais na zona, por entón ocupada por poboación autóctona dos grupos comanche, tonkawa e lipán. En 1838, asentouse neste lugar unha comunidade permanente á que se deu o nome de Waterloo. Ao ano seguinte esta comunidade incorporouse á República de Texas, sendo designada o seu capital e rebautizada en honra de Stephen F. Austin, considerado como 'o pai de Texas'. A maior parte dos texanos ansiaban separarse do territorio mexicano e aspiraban á unión cos Estados Unidos por razóns comerciais. En 1842, en tempos de Antonio López de Santa Anna, produciuse un incidente que obrigou a trasladar a capital a Houston, pero os cidadáns de **Austin** forzaron o regreso da capitalidade en 1844 cando a anexión de Texas era xa todo un feito.

Texas entrou na Unión (é dicir os Estados Unidos) en 1845 e **Austin** converteuse en capital do estado en 1850. Tras a Guerra de Secesión, o desenvolvemento económico de Austin viuse impulsado coa chegada do ferrocarril en 1871. Durante o século XX, **Austin** beneficiouse da utilización da enerxía hidroeléctrica e para regadío do río Colorado. Moitas empresas dedicadas á produción de artigos de alta tecnoloxía establecéronse na súa área metropolitana na década de 1970.

miniatura|300px|O Capitolio

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial de Austin
Holywater

**Holywater** é un grupo musical de Lugo a finais da década dos 90. Ten influencias de grupos como At The Drive-In ou Radiohead, e fan unha mestura de pop-indie con emo, cun son moi guitarreiro.

## Traxectoria
### Formación e primeiros anos 
O xermolo foi a unión de Ricardo Rodríguez (guitarra, e voz) con Xosé Luis Saqués (batería) para gravaren uns temas en 1998. Pouco despois uníuselles Laura Romay ó baixo, coa que empezaron a tocar en directo e, pouco despois, entrou Martín Alonso, a segunda guitarra.

### Con Astro Records 
No ano 2000 gañaron o concurso *Galicia Cidade Única*,entre máis de trescentas bandas*.* Nese momento Luis Casanova substituíu Xosé Luis na batería. O seu primeiro disco, *Handle with Care*, gravárono mercede ós cartos gañados no premio e ficharon por Astro Records, comezando a tocar por España, sendo abreconcertos de grupos como Suede, the Posies ou Hooverphonic.

No ano 2004 editaron *Sides*, froito dunha gravación en directo e se produce a marcha de Laura Romay que é substituída por Diego Castro. O disco tivo unha ampla repercusión en Holanda onde realizaron unha xira con dez concertos.

No ano 2007 gravaron *Tranquility*, que saíu ó mercado en abril de 2008 e se volve producir outro cambio ao marchar Diego Castro, e entrar Khatru. Tamén realizan o video-clip *Last ulcer (goes off)*”, realizado por Víctor Moreno, que foi premiado con Colección de Honor pola Federación Española de Profesionais de Fotografía e Imaxe. No mesmo ano, 2008, participaron na Rede galega de música ao vivo.

### Con Ernie Records 
Fichan por Ernie Records e con eles publicaron os 3 seguintes discos: *The Path to Follow* (2010) no que participou Iago Lorenzo malia ter sido substituído na banda por Mito; *Wasteland* (2012) e *Arboreal* (2019). Este último presenta como novidade que se gravou en acústico e só estaba electrificado o baixo.

## Discografía 
* *Handle with Care* - 2002 (Astro Records)
* *Sides* - 2004 (Astro Records)
* *Tranquility* - 2008 (Astro Records)
* *The Path to Follow * - 2010 (Ernie Records)
* *Wasteland* - 2012 (Ernie Records)
*Arboreal - 2019 (Ernie Records)

## Notas
Montpelier, Vermont

**Montpelier** é a capital do estado de Vermont nos Estados Unidos. É a quinta cidade máis grande do Estado. O Instituto Culinario de Nova Inglaterra (*the New England Culinary Institute*) atópase en Montepelier.

## Poboación 
Por poboación é a capital de estado máis pequena dos Estados Unidos de América.

## Historia 
Montpelier foi fundada pola Asemblea Xeral de Vermont no 14 de agosto 1781. O coronel Jacob Davis, foi un dos primeiros colonos europeos en establecer unha aldea alí, seleccionando logo o nome da cidade francesa de Montpellier. O nome é unha contracción de *mont*- outeiro, e *peller*- espido ou pelado. Davis tamén nomeou Calais pola cidade portuaria francesa do mesmo nome, é probable que a chamara Montpelier, porque existía un entusiasmo xeral polas cousas francesas como resultado da axuda de Francia durante a Revolución Americana

## Xeografía 
* Altitude: 160 metros. 
* Latitude: 44º 15' 36" N 
* Lonxitude: 072º 34' 32" O
Charleston, Virxinia Occidental

**Charleston** é a capital do estado de Virxinia Occidental, un estado dos Estados Unidos. O seu censo de poboación en 2000 é de 53.421 habitantes. É a capital do condado de Kanawha.
Newark, Nova Jersey

**Newark**, alcumada a "cidade de ladrillos," é a cidade máis grande do estado de Nova Jersey nos Estados Unidos de América. Ten unha poboación de 273.500 persoas. Coñécese como **Nuarca** entre a numerosa comunidade de emigrantes galegos presente na zona.

Encóntrase aproximadamente 8&nbsp;km ao oeste de Manhattan e 4&nbsp;km ao norte de Staten Island (ambas pertencentes a Nova York). A súa localización próxima ao océano Atlántico sobre a baía de Newark fixo que o porto de Newark sexa o maior porto de contedores do porto de Nova York. Tamén posúe o Aeroporto Internacional Liberdade de Newark, que foi o primeiro grande aeroporto en atender a área metropolitana de Nova York.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de Newark
Omega (homónimos)

**Omega** pode referírse a:

* **Ω**, a última letra do alfabeto grego;
* ***Omega***, disco de Enrique Morente e Lagartija Nick (1995);
* A **Omega**, Orquestra de Música Espontánea de Galiza.
Omega (orquestra)

[miniatura|dereita|concerto na [sala Nasa de Santiago de Compostela.]]

A **O.M.E.GA** (Orquestra de Música Espontánea de Galicia) é unha orquestra de improvisación libre experimental. Está formada por un colectivo duns vinte artistas, na súa maioría galegos, vencellados ó CNTPS (Centro de Novas Tecnoloxías do Pico Sacro), de Santiago de Compostela.

## Características
Os seus compoñentes proceden de diferentes campos artísticos. Emiten música totalmente improvisada baixo a dirección xestual de catro dos seus membros, por medio dun sistema de sinais convido previamente no relativo ó ritmo, instrumento, ton, dinámica, tempo, sección, estilo ou silencio.

Entre os elementos sonoros usados, ademais de instrumentos clásicos (violín, violoncello, clarinete, contrabaixo...), a orquestra usa "desde xoguetes a calquera influencia musical ou ruidística, contos para nenos, instrumentos acústicos, música clásica, instrumentos electrónicos analóxicos e dixitais, música contemporánea, free-jazz, textos diversos e referencias a sons do mundo ou música popular de calquera época ou lugar".

Entre os seus membros están:
* Fernando Abreu (clarinete, clarinete baixo)
* Chefa Alonso (saxo soprano, dirección)
* Fito Ares (saxo soprano, frauta traveseira)
* Andrés Castro (sitar)
* Carlos Castro (vibráfono, percusión)
* Isaac Feliú (trombón)
* Xacobe Lamas (violín)
* LAR Legido (batería, dirección)
* Javier López (frautas)
* Bernardo Martínez (saxo alto, clarinete)
* Xacobe Martínez Antelo (contrabaixo)
* María Jesús Mellado "LaChú" (frauta)
* Macarena Montesinos (violoncello)
* María Move (voz, violoncello)
* Nacho Muñoz (teclado)
* Pablo Orza Pérez (voz, obxectos sonoros, dirección)
* Quique Otero Suárez (teclado)
* Marcos Padrón (acordeón)
* María José Pampano López (viola)
* Pablo Pérez (contrabaixo)
* Pablo Rega (baixo, guitarra eléctrica, dirección)
* Mauro Sanín Leira (zanfona)
* David Santos (baixo eléctrico)
* Miguel Seoane: (guitarra eléctrica)
* Xabi Souto (guitarra eléctrica)
* Miguel (trompeta)
* Pablo "Sax" F. Sinde(saxos alto, soprano e tenor)
* Patxi Valera Otero (batería)
* Xesús Valle (computadora, paisaxes sonoras manipuladas)
* Elena Vázquez Ledo (violín)
* Rafa Xaneiro (electrónica)

## Véxase tamén 
### Bibliografía
*Ron, Xesús e Valera, Patxi (eds.) (2011): *De Parto a Omega. 10 anos de improvisación libre*. Santiago de Compostela, Grupo Chévere.

### Ligazóns externas 
* myspace
Samuel C. C. Ting

**Samuel Chao Chung Ting** (en mandarín: 丁肇中; en pinyin: Dīng Zhàozhōng), nado en Ann Arbor (Míchigan) o 27 de xaneiro de 1936, é un físico e profesor universitario estadounidense, galardoado co Premio Nobel de Física en 1976.

## Traxectoria 
Era fillo dunha parella chinesa que se coñeceu na universidade de Míchigan. Cando era pequeno a súa familia trasladouse de novo á China, pero durante a guerra civil chinesa os seus pais fuxiron á República da China, situada na illa de Taiwán. Desenvolveu os seus estudos secundarios en Taipei e posteriormente ingresou na Universidade de Tainan.

En 1956 volveu aos Estados Unidos para estudar enxeñaría, matemáticas e física na universidade de Míchigan, onde se doutorou en física no ano 1962. En 1963 entrou a traballar no Consello Europeo para a Investigación Nuclear (CERN), para posteriormente traballar no *Deutsches Elektronen-Synchrotron* (DESY) de Alemaña. Desde 1969 é profesor no Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts.

## Investigacións científicas 
Iniciou as súas investigacións ao redor das partículas subatómicas grazas aos seus traballos no acelerador de partículas, cousa que lle permitiu descubrir a partícula J (ou partícula J/ψ), descubrimento que tamén realizou independentemente o físico Burton Richter.

No ano 1976 foi galardoado co Premio Nobel de Física, xunto con Burton Richter, *polo descubrimento da partícula subatómica J*.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Física 1976 .
Benjamín Salgado Uribe

**Benjamín Salgado Uribe**, nado en Calo (Teo) en 1889 e finado en Santiago de Compostela en 1950, foi un político galego, alcalde republicano de Vila de Cruces.

## Traxectoria 
Comerciante en Vila de Cruces. Coa proclamación da República foi elixido alcalde de Carbia. Foi destituído con toda a corporación en 1934. Logo do triunfo da Fronte Popular foi restituído como alcalde. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu e agochouse en Arzúa, onde permaneceu acubillado ata que se presentou ante as autoridades en 1945.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Salgado Uribe, un alcalde que apostou pola modernización
Philip Warren Anderson

**Philip Warren Anderson**, nado en Indianápolis (Indiana) o 13 de decembro de 1923 e finado o 29 de marzo de 2020, foi un físico e profesor universitario estadounidense, galardoado co Premio Nobel de Física en 1977.

## Traxectoria 
En 1940 licenciouse en física na University Laboratory High School de Urbana. Posteriormente ingresou na Universidade Harvard para ampliar estudos baixo a dirección de John Hasbrouck van Vleck.

Entre 1967 e 1975 foi profesor universitario na Universidade de Cambridge, e desde 1984 foi profesor na Universidade de Princeton.

## Investigacións científicas 
Entre 1949 e 1984 entrou a formar parte dos Laboratorios Bell de Nova Jersey onde vai traballar, xunto a William Bradford Shockley e John Bardeen entre outros, ao redor da física da materia condensada e o ferromagnetismo, resonancia magnética, supercondutividade, o estudo dos semicondutores e a efecto Kondo entre outros.

En 1977 foi galardoado co Premio Nobel de Física, xunto con Nevill Francis Mott e John Hasbrouck van Vleck, polas súas investigacións na estrutura electrónica do magnetismo e os sistemas desordenados, que permitiron o desenvolvemento da conmutación electrónica e dos dispositivos de memoria dos ordenadores.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Física 1977 .
Nevill Francis Mott

**Nevill Francis Mott**, nado en Leeds o 30 de setembro de 1905 e finado en Milton Keynes o 8 de agosto de 1996, foi un físico e profesor universitario inglés galardoado co Premio Nobel de Física do ano 1977.

## Traxectoria 
Creceu en Giggleswick, na área do West Riding de Yorkshire, onde o seu pai era Profesor Sénior de Ciencias na escola local. En xeral, a súa nenez foi secular. Debido aos traballos do pai, a familia mudouse a Staffodshire, despois a Chester e finalmente a Liverpool, onde o seu pai fora nomeado Director de Educación. Ao principio, Mott foi educado na casa pola súa nai, que era licenciada en Matemáticas na Universidade de Cambridge. Os seus pais coñecéronse no Laboratorio Cavendish mentres ambos facían investigacións de Física.

Aos dez anos empezou a súa educación formal no *Clifton College* de Bristol; máis tarde estudou no "St John's College" da Universidade de Cambridge.

Iniciou a súa tarefa docente na Universidade de Manchester, posteriormente pasou por Cambridge en 1930 como conferenciante da "Escola Gonville e Caius" e finalmente rematou en Bristol como profesor de física teórica. En 1954 ingresou no Laboratorio Cavendish da Universidade de Cambridge, onde estaría ata 1971.

En 1936 foi nobrado membro da Royal Society, e en 1962 a raíña Isabel II concedeulle o título de cabaleiro do Imperio Británico (*sir*). Na década de 1960 foi nomeado presidente do grupo británico presente nas Conferencias Pugwash de Ciencia e Asuntos Mundiais.

### Investigacións científicas 
Mott iniciou as súas investigacións científicas en Cambridge baixo as ordes de R. H. Fowler, para posteriormente ampliar os seus coñecementos en Copenhaguen (Dinamarca) baixo a dirección de Niels Bohr e finalmente en Göttingen (Alemaña) á beira de Max Born.

Inicialmente centrouse en explicar teoricamente o efecto da luz nunha emulsión fotográfica e contornar a transición de substancias metálicas aos estados non-metálicos, o que se coñece como a transición de Mott.

En 1965 iniciou as súas investigacións sobre o ferromagnetismo e a supercondutividade, investigacións polas cales foi galardoado en 1977 co Premio Nobel de Física xunto a Philip Warren Anderson e a John Hasbrouck van Vleck.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web do Instituto Nobel, Premio Nobel de Física 1977
Burton Richter

**Burton Richter**, nado en Nova York o 22 de marzo de 1931, é un físico e profesor universitario estadounidense, galardoado co Premio Nobel de Física en 1976.

## Traxectoria 
Estudou física no Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts (MIT), onde se licenciou o ano 1952 e se doutorou en 1956.

## Investigacións científicas 
Profesor da Universidade Stanford, Richter construíu un acelerador de partículas denominado *Stanford Positron-Electron Asymmetric Ring* (SPEAR) coa axuda de David Ritson e o apoio da Comisión da Enerxía Atómica dos Estados Unidos. Co uso do acelerador descubriu unha nova partícula subatómica que denominou psi, e que actualmente se denomina partícula J/ψ ou partícula J.

O mesmo descubrimento foi realizado independentemente por Samuel Chao Chung Ting e os dous científicos foron galardoados conxuntamente no ano 1976 co Premio Nobel de Física polo seu traballo.

Entre 1984 e 1999 foi director do *Stanford Linear Accelerator Center* (SLAC).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Física 1976 .

DEFAULTSORT:Richter, Burton}}
Goiás

Como topónimo **Goiás** pode referirse a:

;En Galiza
***Goiás**, parroquia do concello de Lalín;
***Goiás**, lugar da parroquia de Toubes, no concello da Peroxa;
***Goiás**, lugar da parroquia de Vilouriz, no concello de Toques;

;Fóra de Galiza

;No Brasil
***Goiás**, estado do Brasil.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Lista de concellos de Navarra

**Lista dos 272 concellos da Comunidade Foral de Navarra:**

miniatura|300px|Navarra — División municipal, ano 2003.
miniatura|300px|Navarra — Densidade de poboación en hab./km² no ano 2006.
150px|miniatura|Escudo de Navarra

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Deputación de Navarra 
* Cifras de poboación referidas a 1/1/06 INE.
John Hasbrouck van Vleck

**John Hasbrouck van Vleck**, nado en Middletown (Connecticut) o 13 de marzo de 1899 e finado en Cambridge (Massachusetts) o 27 de outubro de 1980, foi un físico estadounidense, galardoado co Premio Nobel de Física en 1977.

## Biografía 
Estudou física na Universidade Harvard, e posteriormente, en 1923, ingresou como profesor auxiliar na Universidade de Minnesota. Foi designado profesor de física na Universidade de Wisconsin, onde tivo como alumno a John Bardeen, e finalmente estableceuse en Harvard.
## Investigacións científicas 
[esquerda|miniatura|300px|Sexta [Conferencia Solvay (1930). John Hasbrouck van Vleck é o terceiro da fila posterior pola dereita, no medio de Yakov Dorfman e Enrico Fermi.]]
Van Vleck desenvolveu as teorías fundamentais da mecánica cuántica do magnetismo e da vinculación nos complexos do metal.

Vleck participou no Proxecto Manhattan servindo no Comité Científico de Los Álamos en 1943. Este comité decidiu reducir o tamaño da arma nuclear e acelerar a produción da bomba para o seu lanzamento sobre a cidade xaponesa de Hiroshima.

En 1977 foi galardoado co Premio Nobel de Física, xunto con Philip Warren Anderson e Nevill Francis Mott, polas súas investigacións sobre o ferromagnetismo e a supercondutividade.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web do Instituto Nobel, Premio Nobel de Física 1977 .
Galegos

O termo **Galegos** pode referirse a:

**Galegos** fai referencia aos habitantes de Galiza. 

Como topónimo indica un lugar repoboado con xente chegada desde este territorio. Pode referirse a:

;En Galiza
***Galegos**, barrio da cidade de Lugo;
***Galegos**, parroquia do concello de Frades;
***Galegos**, parroquia do concello de Lalín;
****Galegos**, lugar de dita parroquia;
***Galegos**, parroquia do concello de Láncara;
****Galegos**, lugar de dita parroquia;
****Vigo de Galegos**, lugar de dita parroquia;
***Galegos**, parroquia do concello de Navia de Suarna;
***Galegos**, parroquia do concello de Riotorto;
****Galegos**, lugar de dita parroquia;
****A Veiga de Galegos**, lugar de dita parroquia;
***Galegos**, lugar da parroquia de Eidián, no concello de Agolada;
***Galegos**, lugar da parroquia de San Mamede de Lousada, no concello de Carballedo;
***Galegos**, lugar da parroquia de Saa, no concello de Lugo;
***Galegos**, lugar da parroquia de San Vicente de Castillón, no concello de Pantón;
***Galegos**, lugar da parroquia de Pol, no concello de Pol;
***Galegos**, lugar da parroquia de Atios, no concello do Porriño;
***Galegos**, lugar da parroquia de Diomondi, no concello do Saviñao;
***Galegos**, lugar da parroquia de San Pedro de Vilanova, no concello de Vedra;
***Galegos**, lugar da parroquia de Santa Cruz de Ribadulla, no concello de Vedra;
***Os Galegos**, lugar da parroquia de Frexulfe, no concello do Valadouro;
***A Veiga de Galegos**, lugar da parroquia de Seixosmil, no concello de Meira.

;Fóra de Galiza

;En Portugal
***Galegos**, freguesía do concello de Penafiel;
***Galegos**, freguesía do concello de Póvoa de Lanhoso;
***Santa Maria de Galegos**, freguesía do concello de Barcelos;
***São Martinho de Galegos**, freguesía do concello de Barcelos;
***São Bartolomeu dos Galegos**, freguesía do concello de Lourinhã.

;Televisión
****Galegos*** programa da TVG;
****Galegos no mundo***, programa da TVG.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Lista de concellos de España por provincia

Existen en España 8.124 concellos. O concello máis setentrional é Mañón (A Coruña), o máis meridional é El Pinar de El Hierro (Santa Cruz de Tenerife), o máis occidental é La Frontera (Santa Cruz de Tenerife) e o máis oriental é Maó (Illas Baleares). O máis extenso é Cáceres e o máis poboado Madrid.

As seguintes son **listas de concellos de España** ordenados por diferentes categorías. 
* Concellos por comunidade autónoma 
* Concellos por provincia 
* Concellos máis poboados 
* Concellos máis extensos

## Concellos por comunidade autónoma 
[miniatura|500px|dereita|Mapa municipal de [España. 2004]]

* *Concellos de Andalucía* 
* *Concellos de Aragón* 
* *Concellos do Principado de Asturias*
* *Concellos das Illas Baleares* 
* *Concellos da Comunidade Autónoma de Canarias* 
* *Concellos de Cantabria*
* *Concellos de Castela-A Mancha* 
* *Concellos de Castela e León* 
* *Concellos de Cataluña* 
* *Concellos de Estremadura* 
* *Concellos de Galicia* 
* *Concellos da Comunidade de Madrid* 
* *Concellos da Rexión de Murcia* 
* *Concellos da Comunidade Foral de Navarra* 
* *Concellos do País Vasco* 
* *Concellos da Rioxa* 
* *Concellos da Comunidade Valenciana*

## Concellos por provincia 
## Concellos máis poboados 
Concellos de España ordenados por número de habitantes. Aparecen aqueles con máis de 200.000 habitantes.

## Concellos máis extensos 
Concellos de España ordenados pola extensión do seu termo, non do núcleo urbano. Aparecen aqueles con máis de 700&nbsp;km².

 

Datos obtidos polo Instituto Xeográfico Nacional de España (Ministerio de Fomento) e publicados polo INE dentro do anuario Estatístico de España.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de concellos de España por poboación
Lista de concellos de Cantabria

**Lista de concellos de Cantabria**:
[dereita|miniatura|400px|Mapa municipal de [Cantabria (España).]]

## Notas
Lista de concellos de Palencia

**Lista de concellos da provincia de Palencia**:

350px|dereita|miniatura|Mapa municipal de Palencia

## Notas
Aureliano Linares Rivas

**Aureliano Linares Rivas**, nado en Santiago de Compostela o 1 de xuño de 1841 e finado en Madrid o 31 de marzo de 1903, foi un avogado, xornalista e político galego. Foi ministro de Graza e Xustiza durante o reinado de Afonso XII e de Fomento durante a rexencia de María Cristina de Habsburgo-Lorena.

## Traxectoria 
Licenciado en 1864 en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, iniciou a súa carreira política como deputado pola Coruña nas eleccións de 1872. Coa proclamación da I República afastouse da política e non retornou a ela ata a restauración monárquica. Obtivo novamente un escano pola Coruña nas eleccións de 1876 que repetiu nos sucesivos procesos electorais ata as eleccións de 1899, pasando en 1901 a ser nomeado senador por "Dereito Propio".

Foi ministro de Graza e Xustiza entre o 31 de outubro de 1883 e o 18 de xaneiro de 1884 no goberno que presidiu José Posada Herrera. Así mesmo foi Ministro de Fomento entre o 23 de novembro de 1891 e o 11 de febreiro de 1892 e entre o 14 de decembro de 1895 e o 4 de outubro de 1897 en senllos gobernos presididos por Antonio Cánovas del Castillo.

Tamén foi presidente do Consello de Estado e autor da obra *La primera Cámara de la Restauración. Retratos y semblanzas* (1878).

## Vida persoal 
Era irmán do tamén político Maximiliano Linares Rivas. Foi pai de Manuel Linares Rivas.

## Galería de imaxes

Ficheiro:Aureliano Linarez Rivas (La Ilustración Gallega y Asturiana, 1880).JPG|Retrato en *La Ilustración Gallega y Asturiana*, 1880.
Ficheiro:Monumento a Aureliano Linares Rivas, A Coruña.jpg|Monumento na Coruña.
Ficheiro:Aureliano Linares Rivas, (La Correspondencia de España, 1903).jpg|Retrato en *La Correspondencia de España*, 1903.

## Notas
## Véxase tamén
Luis Mariñas

**Luis Mariñas Lage**, nado na Coruña o 7 de agosto de 1947 e finado en Madrid o 27 de decembro de 2010, foi un xornalista galego.

## Traxectoria 
### Televisión española (1969-1990) 
Comezou a súa traxectoria profesional en 1969, en Televisión Española, onde permaneceu durante os seguintes vinte anos. En 1974 é nomeado director de TVE en Galicia, onde puxo en marcha o programa *Panorama de Galicia*, primeiro programa rexional informativo da historia da televisión galega. Foi tamén o primeiro de utilizar o galego nun programa informativo. En 1977 é destituído como director dese programa por presións políticas.

En 1981 foi nomeado responsable da Área Nacional dos Informativos de TVE. En 1982, foi nomeado director da primeira edición de *Telediario* e entre 1983 e 1984 o foi da segunda, que se emitía ás 21,00.

En 1987 comezou a facerse máis popular cando se lle asinou, de novo, a dirección e ademais a presentación do *Telediario* de ámbito nacional, labor no que permaneceu ata 1990.

### Telecinco (1990-1998) 
Ese mesmo ano foi contratado por Valerio Lazarov, daquela á fronte da recentemente nacida canle de TV Telecinco para que puxese en marcha os informativos da emisora.

Mariñas foi Director de Informativos en Telecinco entre 1990 e 1998, e durante ese tempo, a parte das novas, tamén dirixiu e presentou outros programas de debate e entrevistas. O 31 de maio de 1993 moderou o segundo debate televisado entre Felipe González e José María Aznar para as eleccións xerais de 1993.

### Televisión española (1998-2004) 
En 1998 foi relevado do seu cargo en Telecinco e abandonou a canle para volver a Televisión Española, onde, durante seis tempadas, ata 2004, presentou e dirixiu o espazo informativo matinal *Los desayunos de TVE*.

### Telemadrid (2004-2010) 
En 2004 pasou á canle autonómica madrileña Telemadrid, para facerse cargo das Noticias. En 2005 deixou ese labor para conducir o programa divulgativo *Años Luz* na mesma cadea.

En febreiro de 2007 estreou tamén programa en Canal Sur, chamado *Vista Pública*.

O seu último traballo foi o de Director de Comunicación de Portos do Estado.

## Notas
José Sánchez Bregua

**José Sánchez Bregua**, nado en Santa María de Oleiros (Oleiros) en 1818 e morto en Madrid o 19 de xuño de 1897, foi un militar e político galego.

## Traxectoria 
Era de familia humilde e entrou no exército coma soldado raso, en 1835, loitando contra os carlistas na primeira guerra civil. Dende 1844 ata 1850 estivo coma alférez en Filipinas, e en 1852 ascendeu a capitán. Durante a guerra de África desempeñou o negociado de campaña no Ministerio da Guerra, e, a partir de entón, grazas ás súas dotes como militar e organizador, a súa carreira foi rápida e brillante. En 1868 ascendeu a xeneral de división.

Foi Subsecretario da Guerra con Prim, e á morte deste, Capitán Xeneral de Galicia. Neste último cargo reprimiu persoalmente a insurrección federal do Arsenal de Ferrol, polo que foi ascendido a tenente xeneral. Foi Ministro de Guerra no Gabinete de Emilio Castelar, cargo que ocupaba ao se producir o Golpe de Estado do xeneral Manuel Pavía. Despois da Restauración foi elixido senador pola provincia de Lugo en 1877, deputado a Cortes polo distrito de Huesca nas eleccións de 1879, senador pola provincia da Coruña (1879-1880) e en 1881 foi nomeado senador vitalicio.

Foi soterrado na Coruña o 20 de xuño de 1897. A gravación do seu enterro, coñecida como *Entierro del General Sánchez Bregua*, está considerada o primeiro filme cinematográfico rodado en Galicia, se ben a cinta non se conserva.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Senado
* Base Documental d'Història Contemporània de Catalunya
Paloma Lago

**Paloma Lago**, nada en Ferrol o 22 de maio de 1967, é unha modelo e presentadora de televisión galega.

## Traxectoria 
En 1985 trasládase a vivir a Madrid, onde estuda deseño e moda, e cedo atopa a posibilidade de traballar como modelo, da man da Axencia *International Booking*. En 1990 debuta como presentadora de televisión no programa *Tele 5 ¿dígame?* (1990-1992), primeiro con Laura Valenzuela e Javier Basilio e na súa derradeira tempada con Andrés Aberasturi. Ese mesmo ano aparece tamén no programa *Tutti Frutti*, da mesma cadea.

En 1993 conduce o concurso *Los cinco sentidos*, en Antena 3, con dirección de Julia Otero e catro anos máis tarde *Risas y estrellas* (1997-1999) en TVE con Pedro Rollán na primeira tempada e máis tarde con José Luis Moreno e Loreto Valverde.

Entre 1999 e 2002 convértese en presentadora de programas infantís, cando Televisión Española lle encarga porse á fronte do espazo *TPH Club*. En 2000 faise cargo tamén de *Eurocanción*, programa deseñado para elixir os participantes españois no Festival de Eurovisión.

En 2000, 2001 e 2002 encargouse de presentar o espazo de Nadal de TVE Telepasión xunto a Carlos Lozano. Ao termo deses anos compartiu plano xunto a Ramón García nas badaladas de Noitevella. En 2004 presentou o espazo musical *El verano ya llegó*, xunto a Miguel Ángel Tobías.

Tamén fixo as súas incursións na interpretación, na serie *Compuesta y sin novio* (1994), con Lina Morgan e no filme *Cuernos de mujer* (1995), de Enrique Urbizu, con María Barranco.

En 2006 participou como concursante no programa de monólogos *El Club de Flo*, en La Sexta.
Mon Santiso

**Mon Santiso**, nado na Coruña o 24 de febreiro de 1959, é un xornalista e presentador de televisión galego.

## Traxectoria
Estudou Interpretación e máis tarde introduciuse no mundo da interpretación, como axudante de dirección e actor en teatros. A súa popularidade débese, con todo, á televisión. Debuta no medio en 1985, na Televisión de Galicia, conducindo programas como *Atalaia*, *Espacio aberto* ou *Mono*. Desde esa emisora salta ao desaparecido Canal 10. Con todo, a súa faciana comeza a ser coñecida no resto de España 1998, ano no que acompaña a Ana Rosa Quintana nos labores de presentación do popular magazine *Sabor a ti* en Antena 3. Mantense no programa ata 2000.

O recoñecemento do público permítelle aceptar outras ofertas e en anos sucesivos presenta en solitario varios programas. Paralelamente volveu á Televisión de Galicia, conducindo primeiro o magazine *Actual* no verán de 2002 e actuando na comedia *Fíos* en 2002-2003. En 2005 ficha por Televisión Española e durante uns meses conduce o espazo *España es*, centrado nas novas tecnoloxías. En 2006 regresou á TVG, co magazine vespertino *O Programón*.
alt=Mon Santiso na Revista Fin de Semana|miniatura|Mon Santiso no plató do programa A Revista Fin de Semana
En numerosas ocasións puxo voz ao microespazo televisivo *Cada día un libro*, e eventualmente presenta o programa *A Revista Fin de Semana* da TVG.