open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Parlamento de Navarra

O **Parlamento Foral de Navarra** ou **Cortes de Navarra** (en éuscaro: *Nafarroako Parlamentua*) é o órgano lexislativo da Comunidade Foral de Navarra. O Parlamento foi creado polo Amelloramento de 1982, supuxo a democratización das institucións existentes ata entón.

## Historia 
Desde a súa creación e durante o franquismo, seguira existindo a Deputación Provincial de Navarra tal como foi definida na Lei de Modificación de Fueros de 1841, composta por sete deputados, elixidos por meiriñados.

Existía desde 1898 un órgano asesor en materias financeira e de administración municipal: o Consello Foral Administrativo. En 1978 UCD, para democratizar as institucións forais, propuxo que o Consello Foral estivese integrado por 119 conselleiros, 50 elixidos por sufraxio universal e 60 polos concellos, aos que se engadirían os cinco deputados ao Congreso e os catro senadores elixidos en Navarra. Exercería funcións normativas e elixiría aos membros da Deputación. Finalmente o Amelloramento establece a institución do **Parlamento ou Cortes de Navarra** no artigo 10 e regúlao nos artigos do 11 ao 22.

É a institución lexislativa da Comunidade, os seus membros son elixidos por sufraxio universal, para un período de catro anos e non deben ser menos de 40 nin máis de 60 (actualmente son 50). Os parlamentarios contan con foro de inviolabilidade polos votos e opinións emitidos no desenvolvemento das súas funcións.

## Funcións 
* Representación do pobo navarro. 
* Potestade Lexislativa. 
* Aprobación de Orzamentos e Contas de Navarra. 
* Impulso e control do Goberno de Navarra. 
* Designación de Senadores autonómicos. 
* Nomeamento do Defensor do Pobo. 
* Nomeamento do Presidente da Cámara de Comptos. 
* Exercer a iniciativa prevista na Disposición transitoria cuarta da Constitución española de 1978 
* Exercer a iniciativa de para a separación da Comunidade Autónoma na que se incorporou

## Sede 
O edificio do Parlamento atópase situado no rehabilitado edificio da Antiga Audiencia, Primeiro Ensanche, no Paseo de Sarasate de Pamplona. Anteriormente estivo situado no Palacio da Deputación Foral de Navarra, situado no mesmo paseo e enfrontado a este.

## Composición 
O Parlamento está composto por 50 parlamentarios elixidos por sufraxio universal.
A X Lexislatura do Parlamento de Navarra comezou o 19 de xuño de 2019 coa celebración da sesión constitutiva da cámara onde tomaron posesión os 50 parlamentarios electos nos comicios de maio do mesmo ano.

## Presidentes 
A presidencia do parlamento sempre estivo en mans de Unión del Pueblo Navarro (UPN) ou do Partido Socialista de Navarra (PSN) ata 2015. Ningún presidente estivo máis dunha lexislatura no cargo. 

## Véxase tamén 
* Cortes de Navarra

### Ligazóns externas 
* Páxina web do Parlamento de Navarra
Cleptocracia

**Cleptocracia** (do grego. **clepto**: *quitar*; e **cracia**: *forza* = dominio dos ladróns) é o establecemento e desenvolvemento do poder baseado no roubo de capital, institucionalizando a corrupción e os seus derivados coma o nepotismo, o clientelismo político, o peculado, de forma que estas accións delictivas quedan impunes, debido a que todos os sectores do poder están corrompidos, desde a xustiza, funcionarios da lei e todo o sistema político e económico.

É un termo de recente acuñación, e adóitase usar despectivamente para dicir que un goberno é corrupto e ladrón.

## Características 
Nunha cleptocracia os mecanismos do goberno dun estado dedícanse case enteiramente a gravar os recursos e á poboación do país (por medio de impostos, non retribuibles a eles; desvíos de fondos etc), os dirixentes do sistema, amasan grandes fortunas persoais, en especial o presidente ou o maior cargo de xefe de estado, xunto ós máis achegados comao s ministro e asesores persoais. Na cleptocracia o diñeiro ó *lavado* ou desvíase a contas bancarias secretas, polo xeral en paraísos fiscais, como encubrimento do roubo.

A cleptocracia dáse xeralmente en ditaduras ou unha certa forma de gobernos autocráticos, posto que na democracia faise máis difícil encubrila, aínda que houbo casos de gobernos en aparencia democráticos que foron considerados cleptócratas, coma os de varios países de América Latina.

As economías dos réximes cleptocráticos tenden a decaer constantemente, pois a corrupción sistemática creada polo goberno significa que a economía está subordinada ós intereses dos cleptócratas. Ademais as economías baseadas na extracción de materias primas (exemplo, os minerais e o petróleo) poden ser particularmente propensas a ser cleptócratas.

Historicamente, o ambiente sociopolítico asociado ó sistema colonial -a dominación de países colonizados, onde as súas economías son moi vulnerables ó depender por un número pequeno de materias primas- foron particularmente proclive á creación das últimas cleptocracias, sendo África e América Latina, as rexións máis propensas.

Algúns analistas utilizan o termo 'cleptocracia' para desacreditar os procesos políticos que permiten que as grandes corporacións sexan influentes na política. Ralph Nader chamou a Estados Unidos unha cleptocracia, nese sentido da palabra, durante a campaña presidencial do ano 2000 dese país. De todas formas un termo máis exacto para esta influencia sobre un estado é a plutocracia.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Plutocracia
* Burocracia
* Democracia representativa
* Colonialismo 
* Estado errado 
* Nepotismo
* Transparencia Internacional
Acción Gallega (revista)

***Acción Gallega*** foi unha publicación que actuou como o primeiro portavoz de movemento agrario de Acción Gallega e constituía unha das mellores fontes para seguir o curso de agrarismo galego. Un dos máis importantes documentos da historia social de Galiza no século XX.

## Historia e características 
### Primeira época 
Subtitulada *Defensora de los intereses regionales* e editada en Madrid, apareceu o 15 de xaneiro de 1910. Revista quincenal dirixida por Basilio Álvarez. Os colaboradores habituais eran Manuel Linares Rivas, Alfredo Vicenti, Manuel Portela Valladares, José Rodríguez Carracido, Prudencio Canitrot, Luis Antón del Olmet, Manuel Lezón e Alfonso Alcalá Martín. Tamén colaboraron esporadicamente Manuel Murguía, Juan Barcia Caballero, Augusto Barcia Trelles, Santiago Casares Quiroga e Rodrigo Sanz.

Fíxose eco de todos os movementos campesiños de Galicia. Cesou a súa publicación en agosto de 1910, despois do fracaso da Liga Agrario-Redencionista e da II Asemblea Agraria de Galicia.

### Segunda época 
Apareceu en outubro de 1911, por moi breve lapso de tempo, e tivo de novo como director a Basilio Álvarez. De escaso interese, presenta a novidade do gran formato, idéntico ao da maioría dos diarios da época.

### Terceira época 
Subtitulado *Semanario órgano de la Liga Acción Gallega*, iniciou a terceira etapa o 24 de outubro de 1912. Mantivo o formato e a dirección de Basilio Álvarez. Como xefe de redacción estaba Eugenio López Aydillo, que foi substituído despois por Alfonso Alcalá Martín e finalmente por Manuel Lustres Rivas polas alternativas da loita de Acción Gallega. As últimas escisións co bloque de Madrid levaron á súa desaparición a finais de novembro de 1913, cando foi substituído por *Heraldo de Galicia* como portavoz de Acción Gallega durante un tempo. Dende novembro de 1913 *El Heraldo Gallego* foi recoñecido como diario do movemento.

En 1916 reapareceu como folla incorporada a *El Parlamentario*, diario madrileño de Luis Antón del Olmet. Dirixida por Basilio Álvarez, apareceu o 1 de agosto de 1916 e deixou de editarse o 16 de novembro dese ano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

*
Bilbainada

A **bilbainada** é un xénero musical típico de Biscaia no cal, como o seu nome nos indica, fala principalmente sobre Bilbao e os seus pobos próximos. Desde 1988 *Radio Nervión* leva realizando un concurso centrado neste xénero musical no que se presentan un número de Bilbainadas e prémiase (segundo valoración dun xurado) á mellor canción do certame, e ao gañador outórgaselle unha figura de Diego López de Haro (fundador de Bilbao) e un cheque cunha cantidade de diñeiro.

## Historia 
Para fixar a orixe destas cancións chamadas Bilbanadas, habería que remontarse a cando Don Diego fundou a Vila de Bilbao. Pódese dicir que existe certa semellanza entre estas cancións e aquelas notas e letras das chamadas cancións de cego, mostras populares entre as que se aireaban noticias e sucesos en prazas dos pobos. Ademais, en pleno século XX a influendcia dos ritmos da habanera conformarán a bilbainada. As cancións populares recollen así o mellor das tradicións folclóricas e a idiosincrasia dunha terra en cuxa permanencia e enriquecemento participan todos os biscaíños.

Biscaia cambiou a todo aquilo que foi como propio, e fíxoo achegando o seu particular xeito de vivir e de entender a vida. Sendo unha deses xeitos as bilbainadas. Na bilbainada conflúen a vivencia do grupo, a observación curiosa e costumista da realidade, a nostalxia e a ironía con nomes propios e todo iso cun ritmo de celebración polo instante ao que resulta moi difícil resistirse.

Entre 1920 e 1930 fráguanse os primeiros grupos de bilbainadas para un público maioritario e nome artístico. Á súa difusión contribúen tanto o gramófono, como a radio, abrindo unha nova etapa na historia das bilbainadas. Son grupos moi viculados coa Vila os que inflúen na propagaciñon desta terminoloxía *botxera*. O Botxo, palabra que se utiliza para referirse a Bilbao, dá nome ás cancións botxeras e ao grupo os Botxeros. Os Chimbos, apelativo de certos bilbaínos, presta o seu nome ás cancións chimberanas e a grupos como os Chimberos e os Chimbos... Trátase dunha terminoloxía local que pasa a converterse en universal.

### Radio Nervión 
O Concurso de Bilbainadas, creado por Radio Nervión no ano 1988, forma xa parte da historia do único e exclusivo xénero que é a bilbainada. 
Case 200 cancións que desde esa data foron plasmando os aconteceres da vila e a súa contorna. Temas que xa son parte da historia, e que unidas ás máis antigas, forman unha auténtica enciclopedia do **botxo**. 
O impulso de Radio Nervión ás Bilbainadas, a través do concurso, e sobre todo, coa súa promoción constante das cancións a través da emisora, consolidou a súa recuperación e garante o seu futuro.
Faramir

**Faramir** é un personaxe da novela *O Señor dos Aneis* escrita por J. R. R. Tolkien. É o fillo máis novo de Denethor II, Mordomo de Gondor, e de Finduilas de Dol Amroth. O seu irmán máis vello é Boromir.

## Traxectoria 
Faramir é moi distinto ao seu irmán: para el o coñecemento e a sabedoría prevalecen sobre a forza e o poder. É xunto a Aragorn o único humano que resiste á tentación do Anel, o que o fai aínda máis admirable. Gran condutor de homes, era reverenciado e amado polo seu pobo, así como todos canto o coñeceron.

Admiraba ao seu irmán (estaban moi unidos) e ansiaba o amor do seu pai, que sentía pouco amor por el e prefería ao seu irmán, o cal case o leva á morte na Guerra do Anel. Foi enviado polo seu pai a defender o posto de Osgiliath, o cal resultou case suicida. Regresou moribundo a Minas Tirith, tras ser atacado polos Nazgûl.

Denethor de súpeto sente remorsos por lle escatimar o seu agarimo ao seu único fillo vivo (pois Boromir morrera pouco antes) e desesperación pola aparente caída do seu reino, e decide inmolarse xunto ao seu fillo, a quen cre morto.

Pipin, arrepiado, avisa a Gandalf, quen chega a tempo para salvar a **Faramir**, aínda que non a Denethor. Posteriormente é levado ás Casas da Saúde e curado por Aragorn con axuda da herba athelas.

Cando Aragorn subiu ao trono de Gondor, recoñeceu en **Faramir** a un gran mandatario, leal e xusto. Ademais de ratificalo como Mordomo do Reino e Capitán de Gondor, concedeulle o título de Príncipe de Ithilien.

Durante a súa estadía nas Casas da Saúde, coñeceu a Éowyn, Señora de Rohan e irmá de Eomer, Rei dos Rohirrim e entre eles floreceu o verdadeiro amor. Terminada a Guerra do Anel, casou con ela e xuntos tiveron un fillo chamado Elboron. Finalmente residiron en Emyn Arnen.

Pipin, por agarimo e admiración ao Mordomo de Gondor, chama Faramir ao primeiro fillo que ten xunto á súa esposa Diamante de Quebra Longa, o cal logo casaría con Riciños de Ouro, filla de Samsagaz Gamllí e Rosiña Cotón.

Faramir comparte co propio Tolkien e con Christopher, o fillo máis novo deste, un soño recorrente de temática atlántida. No soño unha grande onda arrasa e afunde baixo a auga un país, que no mundo de Tolkien será Númenor, patria orixinaria dos Dúnedain.

O personaxe de Faramir é interpretado na saga de Peter Jackson polo actor David Wenham; na trama cinematográfica non manexan o carácter do personaxe da mesma forma que no libro: móstrase como un máis dos que sucumbe á ambición de poder que irradia o Anel Único, e non como o mostrou Tolkien no libro, onde é un dos que logra resistirse ao poder do anel.
Economía na Antiga Grecia

A **economía na Antiga Grecia** caracterizábase pola grande importancia da agricultura, acrecentada aínda máis pola pobreza relativa dos campos de cultivo da xeografía da Antiga Grecia. A comezos do século VI a. C., desenvolvéronse a artesanía e o comercio (principalmente marítimo), que foron sendo cada vez máis importantes no período clásico.

Debe terse en conta que a idea dunha economía desde o punto de vista actual é relativamente anacrónica cando se emprega facendo referencia á Antiga Grecia. A palabra grega *oikonomia* (οἰκονομία) fai referencia aos *oikos* (οἶκος), que significan a casa ou o forno. Polo tanto, o diálogo de Xenofonte titulado *Oeconomicus* está dedicado á xestión do fogar e da agricultura. Os gregos non tiñan un termo exacto para facer referencia aos procesos de elaboración de produtos e intercambio.

O economista Murray Rothbard, con todo, comenta que aínda que o concepto non existía, os antigos filósofos gregos trataban con cuestións que hoxe en día serían identificadas como económicas.

## A moeda 
A técnica de cuñaxe de moedas chegou a Grecia ao redor do ano 550 a. C., comezando por cidades comerciais costeiras como Exina ou Atenas. O seu uso foise estendendo e as cidades-estado pronto regularon un monopolio para a creación das mesmas.

As primeiras moedas estaban compostas de electrum (unha aliaxe de ouro e prata) e logo apareceron as de prata pura, que era o metal valioso máis común da rexión. Tracia e Macedonia extraían o metal das minas do monte Pangaion, mentres que Atenas extraíao das minas de Laurio. Máis adiante, a partir do século V a. C., comezarían tamén a acuñarse moedas menos valiosas, realizadas en bronce.

As moedas máis famosas da antigüidade grega foron os "bufos atenienses", que aínda hoxe se utilizan para ilustrar a moeda de euro que é acuñada en Grecia.

As moedas tiñan varios usos no mundo grego: 
* Servían como diñeiro, para realizar intercambios comerciais, e sendo utilizados polas cidades-estado sobre todo para a contratación de mercenarios e para o pago aos cidadáns polos seus servizos. 
* Eran unha fonte de ingresos. Os estranxeiros tiñan que intercambiar a súa moeda pola local cun tipo de cambio favorable á cidade-estado. 
* Servían como unha forma de almacenar metais preciosos e así poder trasladalos como ben de consumo. Iso explica os descubrimentos de moedas atenienses con altas concentracións de prata a grandes distancias da cidade. 
* Para rematar, a produción de moeda propia supuña para a cidade-estado que a levaba a cabo un certo prestixio fronte á que non era capaz de facelo.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Agricultura na Grecia antiga 
* Escravitude na Grecia antiga
Óscar ó mellor filme de animación

O **Oscar ó mellor filme de animación** non foi creado ata 2001. Concretamente foi *Shrek*, no ano 2001, a fita que obtivo o primeiro Oscar nesta categoría. Con todo, iso non significa que Hollywood tivese completamente esquecida a animación ata ese momento: En 1938 outorgóuselle un premio especial a Walt Disney por *Snow White and the Seven Dwarfs*, por supoñer toda unha innovación no campo das longametraxes. E en 1995 concedéuselle outro premio especial a John Lasseter por *Toy Story*, o primeiro filme de longa duración creada completamente por ordenador.

Na táboa seguinte amósase a relación dos gañadores do **Oscar á mellor película de animación** desde as orixes dos premios ata a actualidade.

## Resultados 
A táboa seguinte amosa os nomeados e os gañadores sombreados de amarelo.

## Notas 
## Véxase tamén
Toy Story

***Toy Story*** é un filme de animación xerado por computadora de Pixar e Walt Disney Pictures. Estreouse nos Estados Unidos o 22 de novembro de 1995.

Foi a primeira longametraxe totalmente animada por computadora e o primeiro proxecto importante de Pixar no cine.

## Sinopse 
A familia de Andy mudarase de casa e os xoguetes fan unha reunión para afinar os últimos detalles da mudanza. Ó remate da reunión lembran que ese día é o aniversario de Andy, polo que a maioría dos xoguetes teñen medo de ser substituído por algún novo agasallo. Woody, o xoguete preferido de Andy, chama á calma e envía a un grupo de soldados verdes á festa de aniversario para que nomeen os regalos que reciba Andy. Cando acaban todos os agasallos e entre eles non hai ningún xoguete, a nai de Andy saca un agasallo que tiña escondido e pásallo ó fillo. Antes de que os soldados informen da identidade do regalo, os nenos soben ó cuarto de Andy correndo e os xoguetes volven ás súas posicións orixinais. O agasallo que recibiu Andy era un xoguete chamado Buzz Lightyear, unha figura de acción espacial baseada no protagonista dunha serie de televisión.

Co paso do tempo Buzz capta toda a atención de Andy e Woody sente envexa. Woody crea un plan para acabar con Buzz e que as cousas volvan a ser como eran, lanza a Buzz desde a fiestra do cuarto de Andy, pero os demais xoguetes descobren o que fixo. Andy vai coa súa familia a comer pizza e leva a Woody, xa que Buzz non estaba. Buzz, quen seguira o automóbil, ataca a Woody e os dous quedan abandonados nunha estación. Woody e Buzz chegan ó lugar onde Andy ía ir, pero son atopados por Sid, veciño de Andy. Sid é coñecido por torturar a xoguetes e entregalos ó seu can para que os morda. Os dous esquecen as súas diferenzas para poder escapar da casa de Sid.

É Nadal e os xoguetes están novamente atentos ós agasallos de Andy, entre os que se encontran unha muller con faciana de pataca e un cachorro.

## Premios 
* 1995
** LAFCA - * Best Animation*
* 1996
** Annie
*** *Best Animated Feature*
*** *Best Individual Achievement: Animation*
*** *Best Individual Achievement: Directing*
*** *Best Individual Achievement: Music*
*** *Best Individual Achievement: Producing*
*** *Best Individual Achievement: Production Design*
*** *Best Individual Achievement: Technical Achievement*
*** *Best Individual Achievement: Writing*
** ASCAP - *Top Box Office Films*
** CFCA - *Best Original Score*
** Golden Reel - *Best Sound Editing - Animated Feature*
** KCFCC - *Best Animated Film*
** PGA Golden Laurel - *Special Award of Merit*
** Universe Reader's Choice - *Best Fantasy Film*
** Young Artist
*** *Best Family Feature - Musical or Comedy*
*** *Best Performance by a Young Actress - Voiceover Role*

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina de Toy Story en Pixar .
* Curiosidades sobre a película .
Óscar ó mellor deseño de vestiario

O **Óscar ó mellor deseño de vestiario** foi entregado por primeira vez para as películas feitas en 1948. Ata 1966 entregábanse premios separados as películas en branco e negro e as películas en cor.

## Galardóns 
## Récords 
A deseñadora Edith Head ten o maior número de candidaturas nesta categoría, 35, e tamén o maior número de premios: oito. Foi candidata en todas as edicións entre 1948 e 1966.

## Véxase tamén
San Martín de Arroxo, A Fonsagrada

**San Martín de Arroxo** é unha parroquia do concello da Fonsagrada. A súa superficie é de 12,5&nbsp;km². Tiña 87 habitantes en 2016, segundo datos do Instituto Galego de Estatística, 46 homes e 41 mulleres. O que supón unha diminución de 67 habitantes respecto ao ano 2001 cando tiña 154 habitantes e 98 menos que en 1991. Os 87 veciños están repartidos en 12 lugares: Abade, Brancio, O Caleiro, Candelos, Castro de Martul, Ervellais, Novío, Río de Bangos, Río de Toxos, San Martín, Veiga de Donas e Vilamaior. Limita ao norte con Cereixido, ao sur con Navia de Suarna, ao leste con Vilabol de Suarna e ao oeste con Lamas de Moreira.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Martín de Arroxo 
### Parroquias da Fonsagrada 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Fonsagrada
### Ligazóns externas 
* San Martín de Arroxo en www.fonsaweb.com
A Allonca, A Fonsagrada

**Santa María da Allonca** é unha parroquia do concello da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2015 tiña 21 habitantes (10 homes e 11 mulleres), repartidos en 11 entidades de poboación. A súa poboación está en regresión xa que en 1991 tiña 65 habitantes. Limita ao norte coa parroquia de Lamas de Campos; ao sur con Fonfría e Monteseiro; ao leste con Asturias e ao oeste coa Bastida.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Allonca 
### Parroquias da Fonsagrada 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares da Fonsagrada
### Ligazóns externas 
*A Allonca en fonsaweb.com
Tortilla francesa

[250px|miniatura|Tortilla francesa con [tomates.]]

A **tortilla francesa** ou **omelette** é un prato elaborado con ovo batido e cociñado con manteiga ou aceite de oliva (depende da zona) nunha tixola. En realidade trátase dunha tortilla de ovo que se serve como acompañamento ou entrante. A forma que adquire durante o seu cociñado é semellante á dunha *folla* redonda. A versatilidade deste prato é tan grande que existen innumerables variacións.

## Orixe da tortilla francesa 
A orixe da expresión "tortilla francesa" difire do pensamento xeneralizado, segundo o cal este prato provén de Francia. O prato ten a súa orixe na España da Guerra da Independencia. Debido á guerra e aos bloqueos comezaron a escasear algúns alimentos, incluíndo as patacas, ingrediente necesario para elaborar unha tortilla. Así foi como se comezaron a elaborar tortillas simples, sen patacas, as cales foron chamadas pola xente a xeito de broma "tortilla francesa".

## Variantes 
250px|miniatura|dereita|Un prato de tortilla.
* Na gastronomía española existe unha variedade de tortilla chamada *tortilla de patacas*, este prato está elaborado con patacas e ovo (ás veces con cebola) e cocíñase con aceite de oliva. En Inglaterra denomínase *tortilla española* e adoita ter queixo ou anaquiños de xamón.
* A *Western omelette*, denominada tamén *Denver omelette*, é unha tortilla francesa elaborada con anacos de xamón, cebolas, e pementos. Sérvese a miúdo no medio oeste dos Estados Unidos, ás veces engádeselle queixo e adoita estar acompaña con patacas fritidas.
* Nos Estados Unidos, existe a denominación *Spanish omelette*, trátase dunha tortilla francesa servida con salsa de tomate picante, cebolas, e pementos verdes.
* A *Frittata* é a tortilla francesa da cociña italiana, esta contén queixo, vexetais, e incluso pasta. A Frittate cocíñase lentamente. 
* No Xapón, elabórase unha tortilla francesa chamada *omuraisu*, pronunciada *omuretsu*, que significa "tortilla" e "arroz". A *Omu-soba* é outro tipo de tortilla francesa con yakisoba como recheo. 
* Na Arxentina, a tortilla francesa coñécese como Omelette e adoita rechearse con xamón, queixo, tomate, maionesa etc. para ser logo enrrollada e formar unha especie de canelón.
* Na China elabórase un tipo de tortilla rechea de ostras.
* En Tailandia chámase kai yat sai.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tortilla de patacas
* Crêpe
Tixola

[miniatura|225px|Tixolas nunha [cociña.]]
[225px|miniatura|Tixola preparando unhas [verduras salteadas.]] 
Unha **tixola** é un utensilio de cociña, empregado para fritir, xeralmente en aceite ou manteiga.
O aparello consiste nun recipiente metálico de bordos baixos e abertos suxeito a un mango, xeralmente de plástico (baquelita). Actualmente adóitanse facer con teflón antiadherente, que facilita moito a cocción ou fritura dos alimentos.

Recibe en galego outros nomes coma: **fritideira, frixideira, sartaña** ou **tixela**. A paella (ou paelleira) e o filloeiro (ou freixoeira) son tipos de tixolas.

## Características 
Os materiais máis comúns de fabricación de tixolas son:

* Aluminio: Trátase dun material lixeiro que consegue unha óptima distribución da calor. Porén, non está indicado para cociñas de indución.
* Aceiro non aleado. É axeitado para todo tipo de cociñas.
* Aceiro inoxidable. Pode presentar problemas nas cociñas de indución.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Filloeiro
João Oliveira e Daun, Duque de Saldanha

thumb|Duque de Saldanha, ca. 1870.
**João Carlos Gregório Domingos Vicente Francisco de Saldanha Oliveira e Daun** (Azinhaga, Golegã, 17 de novembro de 1790 &mdash; Londres, 21 de novembro de 1876), 1º conde, 1º marqués e 1º duque de Saldanha, foi un xeneral e estadista portugués da época do liberalismo.

## Traxectoria 
João Carlos de Saldanha, coñecido popularmente como *Saldanha*, foi un militar que se distinguiu polo seu heroísmo na Guerra Peninsular, ascendendo ao longo dela con rapidez. En anos posteriores destacaría tamén no Uruguai e no Sur do Brasil, onde loitaría contra José Gervasio Artigas, o heroe independentista uruguaio. De volta a Portugal negaríase a regresar a Brasil, onde debería acudir para someter o proclamado Imperio, alegando falta dos recursos apropiados, polo que seria encarcerado.

Mais logo o novo rei o perdoaría. Nos anos seguintes de novo se distinguiría nas guerras civís contra o pretendente D. Miguel, representante das ideas absolutistas en Portugal. Gobernador do Porto en 1825, sería posteriormente xefe de varios gobernos liberais nos que os seus actos serán xulgados como máis controvertidos.
Estator

[miniatura|Estator de motor trifásico de [corrente alterna.]]O **estator** é toda a parte dun motor eléctrico que se mantén fixa, é dicir, que non rota. O seu nome vén do feito de ser a parte estática do motor, a súa función depende do tipo de máquina eléctrica de que se trate. Nas máquinas asíncronas e nas máquinas síncronas pequenas, é nel, xuntamente coas bobinas, onde se forma o campo magnético capaz de inducir no rotor unha corrente.

Está formado basicamente por ferro tratado termicamente e dotado de rañuras (tamén chamadas canais). No seu interior están situadas as bobinas e na súa face externa obsérvase que posúe aletas para mellor disipación da calor.
Protectorado

Denomínase **protectorado** á soberanía parcial que un Estado exerce, especialmente no referido ás relacións exteriores, nun territorio que non foi incorporado plenamente ao da súa nación e no cal existen autoridades autóctonas propias.

Como exemplo, podemos citar o protectorado que no seu día exerceron España e Francia sobre Marrocos, onde a autoridade sobre a poboación nativa era exercida polo Sultán, existindo forzas militares e policiais autóctonas, pero tuteladas polos exércitos dos países *protectores*.

Os gobernos destes países estaban representados, no caso da zona controlada por España, polo Alto Comisario, normalmente un xeneral, e no da zona francesa polo Residente Xeral.
Mervyn LeRoy

**Mervyn Leroy**, nado en San Francisco o 15 de outubro de 1900 e finado en Beverly Hills (California) o 13 de setembro de 1987, foi un director de cine, produtor e actor norteamericano.

## Traxectoria
Nado de pais xudeus en San Francisco, California, a súa familia arruinouse co terremoto de 1906. Para gañar diñeiro vendeu periódicos e comezou a cantar. Comezou traballando en cine mudo.

En 1938 foi elixido como cabeza de produción de MGM. Grazas a el os estudos produciron *O marabilloso mago de Oz* (1939). foi responsábel do descubrimento de Clark Gable, Loretta Young, Robert Mitchum e La Turner.

Na década de 1950 dirixiu diversos musicais, así como a película *Quo Vadis?*.

Foi nomeado ao Premio Oscar en 1943 como mellor director por *Random Harvest* e en 1940 como produtor de *O marabilloso mago de Oz*. Ademais recibiu o Oscar Honorífico en 1946.

Leroy retirouse en 1965 e escribiu a súa autobiografía *Take One*, en 1974. Morreu en Beverly Hills. Ten unha estrela no Paseo da Fama de Hollywood en 1560 Vin Street.
Máquinas asíncronas

[miniatura|dereita|320px|[Campo magnético xirante como a suma de tres vectores]]
As **máquinas asíncronas** son un tipo de  máquinas eléctricas nas que se teñen dous campos magnéticos xirantes con distinta velocidade de rotación.

## Partes
Unha máquina asíncrona é composta basicamente de dúas partes: Estator (parte estática) e Rotor (parte móbil). O espazo entre o estator e o rotor é denominado entreferro. O estator é composto de chapas finas de aceiro magnético tratadas termicamente para reducir ao mínimo as perdas por correntes parasitas e histerese. Estas chapas teñen o formato dun anel con rañuras internas (vista frontal) de tal maneira que poidan ser aloxados enrolamentos, os cales por súa vez, cando en operación, deberán crear un campo magnético no estator. O rotor tamén é composto de chapas finas de azo magnético tratadas termicamente, co formato tamén de anel (vista frontal) e cos enrolamentos aloxados lonxitudinalmente.

## Principio de funcionamento
Ao aplicar ao estator un sistema trifásico equilibrado prodúcese un campo magnético xirante (teorema de Ferraris) en sincronismo coa frecuencia da rede eléctrica.

A velocidade co campo xirante depende da frecuencia da rede e do número de pólos:

n = -\frac{f \times 60} {p} 

Onde **n** é a velocidade do campo en rotacións por minuto, **f** a frecuencia da rede (en Europa 50 Hz e **p** o número de *pares* de pólos)
Ao estar o circuíto do rotor fechado comezan a circular por el correntes inducidas que se opoñen á variación de fluxo (Lei de Lenz), estas correntes fan que se produza unha forza no rotor tendente a que este xire en sincronismo co campo xirante, porén, se se alcanzase este sincronismo deixaria de haber variación de fluxo e polo tanto non habería corrente nin forza, polo que o motor nunca alcanza o sincronismo e ten un "escorregamento" **s**

s = \frac{n-n_e} {n} 

onde **n** é a velocidade do campo xirante e **ne** a velocidade do rotor.

Se outra máquina arrastra o rotor até unha velocidad superior a ne a máquina comezaría a funcionar como un xerador producindo enerxía eléctrica.
O uso fundamental da máquina asíncrona é como motor, aplicación na que é predominante e vai desprazando aos outros tipos de motores eléctricos pola súa robustez e simplicidade construtiva.

## Circuíto equivalente
miniatura|300px|Circuíto equivalente

As máquinas síncronas modelizanse co circuíto da figura, onde:

Usando un circuíto reducido ao primario,
***Xe** é a reactancia do estator
***Re** é a resistencia do estator
***Xr** é a reactancia do rotor
***Rr** é a resistencia do rotor
*R'_{r} = \left(\frac{1} {s} -1\right)R_{r} modeliza a potencia transmitida no eixo da máquina
Organización para a Liberación de Palestina

A **Organización para a Liberación da Palestina** (OLP) (En árabe: منظمة تحرير فلسطينية, *Munazzamat al-Tahrir Filastiniyyah*) é unha organización política e paramilitar de palestinos dedicada ao establecemento dun estado palestino independente. Yasser Arafat presidiu a organización desde 1969 até a súa morte no 2004, e sucedeuno Mahmoud Abbas (tamén coñecido como Abu Mazen.) En anos recentes, o obxectivo oficial da OLP foi redefinido para consistir apenas da Cisxordania e da Franxa de Gaza, malia que unha parte substancial da organización non obedecer a esta redefinición.
211

## Acontecementos 
## Nacementos 
## Mortes 
* 4 de febreiro - Septimio Severo, Emperador romano, na cidade de York.
* 19 de decembro - Publio Septimio Xeta, emperador romano.
* Clemente de Alexandría.

## Outros 
* Historia ano a ano
Manifestación

Unha **manifestación** é a exhibición pública da opinión dun grupo activista (económica, política ou social, sobre todo), mediante unha congregación nas rúas, frecuentemente nun lugar ou unha data simbólicos e asociados con esa opinión. O propósito dunha manifestación é mostrar que unha parte significativa da poboación está a favor ou en contra dunha determinada política, persoa, lei etc.

O éxito dunha manifestación adoita ser considerado maior canta máis xente participa.

Nalgunhas manifestacións prodúcense disturbios e violencia contra obxectos (como os coches), establecementos, peóns ou a policía.

Xeralmente, outros mecanismos de protesta como as folgas (especialmente as folgas xerais) van acompañados de manifestacións.

## Lista de manifestacións relevantes 
* Manifestacións mundiais contra a guerra de Iraq (15 de febreiro de 2003 e outras datas)
* Manifestación do 12 de marzo de 2004, polos atentados do 11M
* Marcha en Washington, D.C. polos Dereitos Civís nos Estados Unidos o 28 de agosto de 1963

Ademais, todos os 1 de maio, día do traballador, hai manifestacións sindicais en todo o mundo.

## Reconto de manifestantes 
Actualmente, hai dúas formas de contar o número de persoas que asisten unha manifestación:
* Contar o número de individuos que pasan por un punto determinado nun minuto e multiplicar a cifra polos minutos que dura a manifestación.
* Multiplicar os metros cadrados que ocupa a marcha por un número determinado de manifestantes. Na zona central este número adoita ser 1,5. Se se dispón de fotografías de alta resolución desde o aire esta técnica é máis precisa pois se pode determinar mellor a aglomeración.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:1963 march on washington.jpg|Gran Marcha sobre Washington polos Dereitos Civís en Estados Unidos, o 28 de agosto de 1963.
Ficheiro:Queremos Galego. Galicia (Spain).jpg|Manifestación en defensa da lingua galega en 2009.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Boicot
* Cacerolada
* Disturbio
* Encerro
* Escrache
* Folga de fame
* Motín do pan
* Participación política
* Piquete
* Sentada virtual
* Sentada
Mahmoud Abbas

**Mahmud Abbas** (en árabe:محمود عباس), nado o 15 de novembro de 1935 en Safad, Galilea, é o presidente (*rais*) da Autoridade Nacional Palestina (ANP) desde o 9 de xaneiro de 2005.

## Traxectoria 
### Mocidade e educación 
Naceu na vila de Safed, que naquel entón era parte do Mandato británico de Palestina. Xunto á súa familia converteuse en refuxiado durante a guerra de 1948, marchando finalmente a Siria. Alí Mahmud foi á escola e se graduou na Universidade de Damasco antes de ir a Exipto, onde estudou dereito.

### Carreira política 
Estivo entre os fundadores de Fatah; o seu nome na clandestinidade era Abu Mazen. Durante a década dos 70 foi un membro activo do FDLP. Entra no Consello Nacional Palestino en 1968. En 1981 é elixido membro da OLP. Participou nas conversacións de paz de Madrid e Oslo en 1991 e 1993, respectivamente. En 1996 accede ao posto de Secretario Xeral do Comité Executivo da OLP. Máis adiante, en 2003, é nomeado primeiro ministro, pero dimite pouco despois por discrepancias coas faccións radicais e con Arafat.

Mahmud Abbas advertiu á organización Hamas o 8 de outubro de 2006 que el chamará a novas eleccións lexislativas se Hamas non acepta un goberno de coalición. Coa condición de recoñecer a Israel que el presentou para unha coalición. Pero non é claro se Abbas ten o poder de chamar a novas eleccións.

## Véxase tamén
Folga

miniatura|Enfrontamento coa policía nunha folga en Minneapolis en 1934Unha **folga** é unha acción emprendida de forma individual, ou por un colectivo social, consistente en deixar de facer algunha actividade, dentro das funcións do colectivo ou individuo, para exercer unha presión social, con vistas á obtención dun obxectivo concreto.

* Folga de fame: É unha forma de protesta que consiste en deixar de inxerir alimentos durante o tempo que faga falta ata que a súa reivindicación sexa atendida.
* Folga laboral: Internacionalmente a folga é recoñecida como un dereito fundamental dos traballadores (dereito de folga), constitutivo da liberdade sindical. Consiste basicamente en deixar de traballar co obxectivo de conseguir vantaxes laborais ou sociais, aínda que pode ser manifestada doutras formas:
** Folga de celo
** Folga á xaponesa

Cando unha folga laboral ou doutro tipo se estende á maioría dos estamentos sociais denomínase folga xeral.

## Historia 
A primeira noticia dunha protesta colectiva de traballadores recóllese no "papiro da folga", que se conserva no Museo Exipcio de Turín. Ao parecer, os traballadores que construían a necrópole real durante o reinado de Ramsés III (1166 a.C.) deixaron de recibir os alimentos que constituían o seu salario, por mor da corrupción que invadía o país. Tras varios meses nesta situación, deixaron de traballar e ó grito de 'fame!' organizaron unha "sentada", que repetiron tres días seguidos, ata que lograron que se lles pagase e o aumento das porcións de manutención.

En España regulouse o Dereito de Folga por primeira vez mediante unha norma con rango de lei polo Real Decreto Lei **17/1977 de Relacións de Traballo** xa que durante a época franquista e con anterioridade non se tratou a regulación legal deste dereito. Actualmente, aínda que a Constitución española recoñece expresamente este dereito no seu **art.28.2** como un dereito fundamental, non se levou a cabo o seu desenvolvemento mediante lei orgánica (a pesar dalgúns destacados esforzos como o frustrado *proxecto lexislativo de 1992*) sendo entón de aplicación o mencionado real decreto preconstitucional, aínda que debidamente matizado e corrixido polo Tribunal Constitucional na súa famosa **sentenza de 8 de abril de 1981**. Ademais, está prohibido realizar folgas se non se informa previamente a autoridade laboral.miniatura|Folga da téxtil Lawrence en Massachusetts en 1912|centro
## Fonte 
* *Normativa citada, "Prontuario del Derecho del Trabajo" Ed. Civitas, 2001. J.A.Sagardoy Bengoechea, J.M. del Valle Villar y J.L. Gil y Gil. ISBN 84-470-1702-8*

## Véxase tamén 
* Folga xeral
* Folga laboral
* Folga de fame
* Mobilización

## Referencias
Folga de fame

Unha **folga de fame**, é unha actividade de resistencia para forzar ás autoridades correspondentes a cumprir ou eliminar algunhas actividades regulas ou normas que se poden considerar inxustas.

Este considérase unha medida opresiva de non-violencia para evitar o uso de armas o manifestar un descontento social.[miniatura|[Sufraxio feminino|Sufraxistas en folga de Fame no Reino Unido en 1909.|centro]]
## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Medalla da Folga de Fame

*Non-violencia

### Ligazóns externas 
*Folga de fame
Populismo

thumb|Coa súa retórica do "99%" (o pobo) fronte ao "1%" (a elite), o movemento Ocupacional internacional foi un exemplo de movemento social populista.
thumb|Segundo o definido na Carta Nolan, o populismo (e totalitarismo) sitúase na parte inferior esquerda.
thumb|Un debuxo animado de 1896 no que William Jennings Bryan, un partidario decidido do populismo, foi tragar o símbolo do Partido Demócrata de América.
O **populismo** é un termo político para designar correntes heteroxéneas pero caracterizadas pola súa aversión ás elites económicas e intelectuais, a súa denuncia da corrupción política por parte das clases privilexiadas e a súa constante apelación ó Pobo.

Ademais adoita asociarse á Demagoxia.

A aparición do populismo como fenómeno social lígase a procesos de rápida modernización ou cambio como unha postura crítica que argumenta que estes xeran distinto grao de desenvolvemento nas diversas clases ou rexións dun país e en consecuencia desigualdade.

O termo populismo usouse en política dúas acepcións diferentes. Unha delas ten un significado positivo e a outra pexorativo.

## Populismo en sentido pexorativo 
O populismo cunha *significación pexorativa* é o uso de "medidas de goberno populares", destinadas a gañar a simpatía da poboación, particularmente se esta posúe dereito a voto, aínda a conta de tomar medidas contrarias ó Estado democrático.

De acordo, con esta significación algúns movementos populistas darían a amplas capas da poboación beneficios limitados ou solucións a curto prazo que non pon en perigo a orde social instituída nin outorga capacidades reais de autodeterminación ós pobos senón que serven para que eleven ou manteñan a popularidade dos caudillos ou do réxime reforzando o seu poder.

Diferénciase da demagoxia porque se refire non só a discursos, senón tamén a accións. Así, pódese entender como unha táctica de uso limitado, ou ben como unha forma permanente de facer política e permanecer no poder. Agora ben, a definición do que é o benestar xeral do Pobo así como de Curto prazo, Orde social instituída ou Autodeterminación permiten manipular o uso do termo e aplicalo eventualmente contra os adversarios políticos.

## Populismo en sentido positivo 
O populismo cunha *significación positiva* é un movemento social que pretende que o poder recaia máis no pobo: entendido como granxeiros, obreiros e pequenos emprendedores, as clases media e baixa; e menos ás elites políticas e corporativas. O populismo baséase no apoio voluntario, as ideas políticas da cultura autóctona sen caer no nacionalismo e oponse ós imperialismos.

Exemplos deste tipo de populismo poden ser o populismo ruso, o populismo norteamericano, o cantonalismo español, o agrarismo mexicano ou os carbonari italianos.

## Véxase tamén 
* Argumentum ad populum
* Autocracia
* Culto á personalidade
* Demagoxia
* Elitismo
* Mito da caverna
* Oclocracia
* Paternalismo
* Posverdade

### Ligazóns externas 
* O verdadeiro rostro do populismo de Larry Gambone
* Que é o populismo
Cultura de masas

A **cultura de masas** é un produto da sociedade de consumo no mundo occidental. A principios do século XX a cultura, a vida privada, o pensamento etc. empezaron a ser fabricados a escala masiva e vendidos no mercado.

## Concepto e desenvolvemento 
A cultura de masas consegue fabricar a grande escala, con técnicas e procedementos industriais ideas, soños e ilusións, estilos persoais, e ata unha vida privada en gran parte produto dunha técnica, subordinada a unha rendibilidade, e á tensión permanente entre a creatividade e a estandarización; apta para poder ser asimilada polo cidadán de clase media.

A cultura de masas é o desenvolvemento dun novo modelo no que se reforzan as diferenzas e as desigualdades con estratexias e instrumentos mercadolóxicos cada vez máis elaborados. A ciencia e o coñecemento póñense ó servizo da produción duns valores e símbolos estereotipados.

Os tres alicerces fundamentais desta cultura son: unha cultura comercial, unha sociedade de consumo e unha institución publicitaria.

## Principios 
A cultura de masas ten uns principios interrelacionados xurdidos da escisión entre produción e consumo:

* **Centralización** do poder en todos niveis (económico, político etc.)
* **Uniformación** dos produtos para consumidores similares.
* **Sincronización** con novas técnicas como a liña de montaxe e a produción en serie.
* **Maximización** da produtividade: máxima produción a un menor custo e nun menor tempo.
* **Concentración** de poboación, produto da urbanización da sociedade.

Xorde así o concepto de industria cultural, o cine e a radio non necesitan xa darse como arte, autodefínense como industrias.
Concepto

A palabra **concepto** provén da voz latina *conceptum* que significa concibido. A formación do concepto está estreitamente ligada ó contexto. Isto significa que todos os elementos, incluíndo linguaxe e cultura, e a información percibida polos sentidos que sexa accessible ó momento en que unha persoa constrúe o concepto de algo ou alguén, inflúen na *conceptualización*.

## Características
O coñecemento da experiencia sempre é concreto, ten unha referencia a unha cousa, unha situación ou algo que é único e irrepetible. Doutra banda, a experiencia sempre é intersubxectiva.

As cousas únicas e irrepetibles non se poden conceptualizar desde premisas, usando a capacidade da mente de inferilos. Neste caso, o cerebro debe percorrer ás sensacións derivadas dos cinco sentidos principais e asignar unha 'etiqueta' para poder aludir de forma inequívoca á combinación exacta de sensacións que nos espertaron a curiosidade de conceptualizar iso en concreto. Polo tanto nace o que se coñece como nome propio.

A efectos da lóxica, as palabras que significan conceptos universais considéranse como clase. Os nomes propios considéranse coma unha clase universal formada por un só individuo ou obxecto, así é que mediante os conceptos clasificamos as cousas e ordenamos o mundo.

As relacións entre as palabras e os conceptos son complexas e variables, pois non sempre a mesma palabra significa o mesmo concepto; un mesmo concepto pode expresarse con varias palabras e formas de expresión. A expresión dun mesmo concepto pode variar de forma importante segundo o idioma en que se exprese.

Na súa máxima abstracción, cando carecen de contido material algúns son conceptos formais. Tamén se lles chama ideas cando se pretende sinalar ese carácter universal como algo obxectivo e non soamente subxectivo.

## Proceso de formación do concepto
O proceso de formación do concepto comeza cando un suxeito se sitúa fronte a un obxecto de coñecemento. O contacto lévase a cabo mediante os sentidos, que nos permiten obter as características accidentais (cor, tamaño, forma, sabor, cheiro) do obxecto. Deste xeito lógrase a representación sensible ou imaxe, que pode ser recordada pola memoria coas mesmas características que o obxecto posúe. Pero neste proceso interveñen os sentidos, tamén esta presenta a razón, que nos abre a posibilidade de observar as características esenciais do obxecto que nos leva á formación do concepto.

Fórmase por medio da organización racional dos datos obtidos, que se constitúen nunha unidade. É dinámico, xa que se enriquece cos novos descubrimentos que se fan sobre un obxecto.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Filosofía
*Lóxica
*Sinónimo
Curiosidade

[miniatura|240px|dereita|[Micho|Michiño curioso.]]
A **curiosidade** é calquera comportamento inquisitivo natural, evidente pola observación en moitas especies animais, e é o aspecto emocional en seres vivos que procrea a exploración, a investigación, e a aprendizaxe.

## Definición
Esencialmente, a **curiosidade** é un termo que describe un número descoñecido de mecanismos do comportamento psicolóxico que teñen o efecto de impulsar ó seres a buscar a información e a interacción co seu ambiente natural e con outros seres na súa veciñanza.

### Causas
A curiosidade é sobre todo un instinto natural; a curiosidade confire unha vantaxe da supervivencia a certas especies, e pódese atopar nos seus xenomas.

### A quen afecta a curiosidade?
A curiosidade é común ós seres humanos en todas as idades, da infancia á vellez, e é doado de observar en moitas outras especies animais. Estas inclúen monos, gatos, peixes, réptiles e insectos; así como moitos outros. Moitos aspectos da exploración son compartidos entre todos os seres, como as especies terrestres que comparten similares aspectos: tamaño limitado e unha necesidade de buscar fontes de alimento.

A curiosidade forte é a motivación principal de científicos famosos. De feito, é principalmente a curiosidade a que fai a un ser humano experto en certo campo do coñecemento.

Moitas figuras históricas famosas foron afectadas fortemente pola curiosidade, para explorar e para conquistar, por exemplo, Cristovo Colón, Vasco Núñez de Balboa, Fernão de Magalhães, Francisco Vázquez de Coronado ou Francis Drake entre outros.

## Curiosidade abstracta
Aínda que os seres humanos ás veces son considerados particularmente moi curiosos, ás veces parecen perder a obviedade cando son comparados con outros animais. O que parece suceder é esa curiosidade humana combinada coa capacidade de pensar dun xeito abstracto, conducir á mímese, á fantasía e á imaxinación, eventualmente conducindo a un xeito especialmente humano do pensamento (razón humana), que é abstracto e consciente.

## Curiosidade mórbida
Unha curiosidade mórbida é unha obriga, fixada co entusiasmo e o medo, para saber sobre asuntos macabros, tales como a morte e a violencia horrible. Nunha forma máis suave, con todo, isto pódese entender como unha forma catártica de comportamento ou como algo instintivo dentro dos seres humanos. Segundo Aristóteles, na súa Poética ata "gozamos ó contemplar das imaxes máis exactas das cousas que vistas énos doloroso". (Este aspecto da nosa natureza refírese acotío como "síndrome do accidente de tránsito" ou "síndrome de Trainwreck", derivado da inhabilidade notoria dos traseúntes de non facer caso de tales accidentes).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Mundo Curioso
*Curiosidades científicas e culturais
*En inglés