open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dambo

***Dambo*** é unha palabra usada para designar unha clase de complexo de terras húmidas de augas pouco profundas na África central, meridional e oriental, especialmente en Zambia e Zimbabwe.

Encóntranse xeralmente en zonas de mesetas chas que sofren grandes precipitacións e nas que se forman unha especie de pequenos ríos ramificados que poden ser non moi grandes, pero bastante numerosos, que se unen entre si nunha ampla zona. Por exemplo, calcúlase que os *dambos* constitúen o 12,5 % da superficie de Zambia.

Palabras africanas con significados similares son *mbuga* (comunmente empregada en África oriental), *matoro* (Mashonaland), *viei* (Suráfrica), *fadama* (Nixeria) e *bolis* (Serra Leoa). O termo francés *bas-fond* e o alemán *Spültal* tamén se suxeriron para referirse ás zonas húmidas herbáceoa similares. Estas palabras teñen, por tanto, significados parecidos aos da galega **braña**.

## Notas
Universidade do Estado de Minas Gerais

A **Universidade do Estado de Minas Xerais** é un dos centros brasileiros de excelencia no ensino e na investigación e está entre as mellores institucións de Minas Xerais.

A universidade sitúase en Belo Horizonte.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Universidade do Estado de Minas Gerais .
Repertorio musical

**Setlist** ou **Set list** é un documento que fai relación das cancións que unha banda musical vai interpretar nun concerto en particular. Adoita a estar impreso ou escrito nun papel, nun cartón ou nunha lámina, aínda que xa hai conxuntos que empregan as novas tecnoloxías, coma a dun IPad. O termo pode facer tamén relación á lista das cancións, pero non nun sentido físico.

O setlist sitúase nun lugar ben visible para o músico no escenario, normalmente no chan ou noutro lugar que non sexa visto polo público sinxelamente. No caso de estar no chan, adoítase a fixar con fixo. É normal que haxa un setlist para cada músico, aínda que tamén poden compartilo.

O setlist adoita a ser elaborado polos artistas, e mesmo poden escribir, ao carón dos temas que van a interpretar, diferentes notas sobre o modo da interpretación, parte da letra ou calquera outro comentario que sexa de utilidade durante o transcurso do concerto. Por iso, como algo singular, é un elemento que os fans dos grupos musicais gostan de obter.

Hai músicos que empregan o mesmo setlist ao longo dunha xira e outros que van mudando en maior ou menor medida a orde, o número e o nome das cancións interpretadas.

No corpo do setlist hai que distinguir entre as cancións que compoñen o programa e os "bises" (en inglés, *encores*), que son bloques de cancións extras que se ofrecen nun concerto (pode ser un tema ou máis). A meirande parte dos artistas inclúen dentro do setlist estes engadidos fora do programa, separándoos no papel escrito por unha longa liña ou un espazo en branco. Se hai varios "bises", cada un deles terá unha separación semellante.

## Galería de imaxes

Ficheiro:Setlist CatPeople 20111125.jpg|Setlist dun concerto do grupo vigués CatPeople o 25/11/2011.
Ficheiro:Setlist CatPeople 2011 acustico.jpg|Setlist dun concerto acústico do grupo CatPeople en Pontevedra no 2011.
Ficheiro:Setlist The Exploding Boys 20111125.jpg|Setlist dun concerto do grupo madrileño *The Exploding Boys* o 25/05/2011 en Santiago de Compostela.

## Vexa tamén
### Ligazóns externas
* *Setlist.fm*, páxina web cunha colección de setlist de diferentes músicos do mundo.
Antonio López del Arco

**Antonio Rodríguez López del Arco**, nado en 1873 e finado en Madrid o 16 de maio de 1956, foi un xornalista, editor e escritor español.

## Traxectoria 
Sendo mozo editou o periódico *El Estudiante* e despois fundou a segunda época de *Gil Blas*. Foi redactor de *El Demócrata* de Madrid e dirixiu *Barcelona Cómica* de Barcelona. Fundou en Lugo *El Sui Generis* en 1891, e colaborou en *Ilustración Ibérica*, *La Saeta* e *El Iris*. Creou unha editora co seu nome onde publicou *Revista Cosmopolita*. Fundou despois *Economía* e editou o *Anuario Informativo de la Banca y la Industria*. Creou a Agencia Arco de información.

## Obras 
* *Cáncer social*, 1893.
* *El Gobernador de R*, 1893.
* *Sor María de las Nieves*, 1904.
* *Las ciencias y las artes al alcance de los niños*, 1904.

## Vida persoal 
Casou con Ana Soler Cervello.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
El Sui Generis

***El Sui Generis*** foi un periódico editado en Lugo entre 1891 e 1892.

## Historia e características 
miniatura|*Átomos*, 1892.
Apareceu en abril de 1891. Periódico decenal fundado por Antonio López del Arco. Editábase na imprenta de Gerardo Castro Montoya. Publicou a **Biblioteca de El Sui Generis** na que apareceron, entre outras obras, *El ingenioso hidalgo D. Quijote de la Mancha*, *Átomos* de Ramiro Vieira e *Ensayos poéticos* de Bautista Varela Balboa. Cambiou o seu título por *El Heraldo* en outubro de 1892..

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Lugo
Maderoteca

A **Maderoteca Máxica e Poética** é un museo inaugurado en outubro de 2014 en Folgoso do Courel para albergar a obra poética e escultural do artista Urbano Arza Sánchez

Ten unha sala permanente con esculturas de madeiras diferentes (castiñeiro, nogueira, carballo etc). Amais ten espazos de exposicións temporais, arquivo fotográfico, ferramentas de ebanistería, taller e exposición ao aire libre de esculturas en metal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do museo
The Monkees

**The Monkees** é unha banda estadounidense de pop rock. Formárona nos Ánxeles no ano 1966 Robert "Bob" Rafelson e Bert Schneider para a serie de televisión *The Monkees*, emitida de 1966 ata 1968, o cuarteto musical que actuaba na serie estaba composto por Micky Dolenz, Michael Nesmith, Peter Tork e Davy Jones. A música do grupo estivo inicialmente supervisada polo produtor Don Kirshner.

No tempo da formación da banda, os seus produtores viron a The Monkees como un grupo ao estilo dos Beatles. Nos seus comezos os seus membros prestaban as súas voces, e dábaselle algunha oportunidade nas actuacións e nas producións, pero finalmente loitaron e conseguiron os dereito de supervisar colectivamente toda a produción musical elaborada baixo o nome da banda. O grupo realizou varias xiras, actuando como unha banda ao vivo ademais de aparecer na serie de televisión. Aínda que esta foi cancelada en 1968, a banda continuou publicando discos ata 1970. The Monkees chegou ao seu punto máis alto de popularidade dende 1966 ata 1968, influenciando a moitos futuros artistas. En 1986, o programa e a súa música experimentou un rexurdimento, que levou a unha serie de xiras de reunión e a novos discos con distintas encarnacións da formación da anda. O grupo chegaría a vender ao redor dos 50 millóns de discos en todo o mundo.

The Monkees tivo moitos éxitos internacionais que aínda se poden escoitar en emisoras de clásicos e pop. Entre eles están "I'm a Believer", "(I'm Not Your) Steppin' Stone", "Daydream Believer", "Last Train to Clarksville" e "Pleasant Valley Sunday".

## Discografía 
* *The Monkees* - 1966
* *More of The Monkees* - 1967
* *Headquarters* - 1967
* *Pisces, Aquarius, Capricorn & Jones Ltd.* - 1967
* *The Birds, The Bees & the Monkees* - 1968
* *Head* - 1968
* *Instant Replay* - 1969
* *The Monkees Present* - 1969
* *Changes* - 1970
* *Pool It!* - 1987
* *Justus* - 1996
* *Good Times!* - 2016

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Sublime (grupo musical)

**Sublime** foi unha banda estadounidense de ska punk e reggae rock procedente de Long Beach (California) e fundada en 1988. A súa formación, que permaneceu inalterable durante toda a súa carreira, estivo composta polo vocalista e guitarrista Bradley Nowell, o baixista Eric Wilson e o batería Bud Gaugh. Lou Dog, o dálmata de Nowell, foi a mascota da banda. Michael 'Miguel' Happoldt e Marshall Goodman "Ras MG" contribuíron e co-escribiron varias cancións de Sublime. Nowell morreu dunha sobredose de heroína en 1996. En 1997, cancións póstumas como "Santeria", "Wrong Way", "Doin' Time", e "April 29, 1992 (Miami)" foron liberadas á radio estadounidense.

Sublime publicou tres álbums de estudio, un álbum ao vivo, cinco recompilatorios (un dos cales tamén contén material inédito), tres EPs e un *box set*. Aínda que os seus dúas primeiros álbums, *40oz. to Freedom* (1992) e ''Robbin' the Hood* (1994), foron moi populares nos Estados Unidos, Sublime non experimentou un grande éxito comercial ata a edición do seu terceiro traballo en 1996, *Sublime*, lanzado dous meses despois da morte de Nowell. Este disco acadaría o posto 13 da lista *Billboard 200* e del sacouse o sinxelo "What I Got", que foi o único número 1 do grupo en toda a súa traxectoria. Cara 2009 Sublime vendera ao redor de 17 millóns de álbums en todo o mundo, 10 deles nos Estados Unidos.

En 2009, os membros superviventes decidiron reformar a banda con Rome Ramirez, un guitarrista novo e seareiro do grupo. Porén, non moito despois de actuar no Smokeout Festival de Cypress Hill, un xulgado dos Ánxeles prohibíulles actuar co nome de Sublime. Isto foi debido a que Nowell fora dono dos dereitos do mesmo, e como resultado non podían usalo se no seu testamento non tiñan permiso para facelo. En xaneiro de 2010 resolveuse a demanda e a nova formación actúa agora co nome Sublime with Rome, editando o seu álbum de estrea, *Yours Truly'', o 12 de xullo de 2011. Cinco meses despois do seu lanzamento Gaugh anunciou que abandonaba o grupo.

## Discografía
Luis Suárez

***Luis Suárez Delgado** (1903-1987), político galeguista.
***Luis Suárez Fernández** (1924-), é un profesor, historiador e académico español
***Luis Suárez-Llanos Menacho** (1906-1959), político galego.
***Luis Suárez-Llanos Gómez** (1933-2016), catedrático galego, fillo do anterior.
***Luis Suárez Miramontes** (1935-2023), futbolista e adestrador de fútbol galego.
***Luis Alberto Suárez Díaz** (1987-), futbolista uruguaio.
Alfonso Falero

**Alfonso Folgoso Falero**, nado en 1959, é un niponólogo español nado en Granada, un experto sobre a historia do pensamento xaponés, a relixión xintoísta e antigo período do Xapón.
Illa A Carral

**A Carral** é unha illa situada en cabo Silleiro, na parroquia de Baredo no concello pontevedrés de Baiona. Atópase no espazo da Costa de Baiona-A Guarda.

## Xeografía 
Nas súas augas houbo varios naufraxios como o do *Cunichán* (*Collingham*) ou o do *ABC*. Xa que a illa é rochosa, coma o resto das que a rodean. En tempos foi unha das illas máis aproveitadas polos percebeiros. Xunto coas illas Negras, a illa Polbeira e a illa Aguieira, forma un arquipélago diante de Silleiro.

O Concello de Baiona decidiu darlle o nome desta illa a unha rúa no lugar de Loureiral (Baiona).

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
*Artigo "CARRAL" da *Gran Enciclopedia Galega*.
Destroyer

**Destroyer** é unha banda canadense de indie rock procedente de Vancouver. Formouse a mediados dos anos 90 e está liderada polo cantautor Dan Bejar. As súas cancións caracterízanse polas letras poéticas e abstractas e polas súas voces idiosincráticas. A discografía do grupo baséase nunha variedade de xéneros musicais, que Bejar autoproclamou "intereses variados", dando como resultado álbums que soan marcadamente distintos entre eles. Destroyer lanzou catorce álbums de estudio ata a data, sendo o máis recente ''Dan's Boogie'', publicado en marzo de 2025.

## Discografía 
## Notas
Wish You Were Here

thumb|Roy Harper, voz da canción "Have a Cigar"
***Wish You Were Here*** é o noveno álbum de estudio da banda británica de rock progresivo Pink Floyd, publicado en setembro de 1975 e inspirado no material que compuxeron durante a súa xira europea de 1974 e que gravaron nos Abbey Road Studios de Londres. A temática do álbum explora a ausencia, a industria musical e os problemas mentais do anterior membro da banda Syd Barrett. As sesións de gravación foron arduas e complicadas, en parte pola idea de Roger Waters de dividir a canción "Shine On You Crazy Diamond", para despois unir cada metade con tres novas composicións. "Shine On" é un tributo a Barrett, quen se presentara nos estudos o 5 de xuño no momento no que se gravaba.

## Historia
[miniatura|Fotografía dos estudos de [Warner Bros, onde foi tomada a foto da portada.]]

En 1974 Pink Floyd compuxo tres novos temas; "Raving and Drooling", "Gotta Be Crazy" e "Shine On You Crazy Diamond", que tocaron previamente nunha serie de concertos por Francia e en Gran Bretaña, como parte da súa primeira xira desde a que fixeran en 1973 para promover o álbum *The Dark Side of the Moon*. A banda nunca contratara un publicista. A súa relación coa prensa comezou a volverse máis tensa, polo que despois dunha forte crítica de Nick Kent (devoto de Syd Barrett) sobre o seu novo material e outra de Pete Erskine da revista *NME*, regresaron aos estudos de gravación en 1975 para comezar a dar forma o seu novo disco.
Vítor I

**Vítor I** pode referirse a:

***Vítor I**, papa da Igrexa católica entre 189 e 199.
***Vítor I**, príncipe de Anhalt-Bernburg-Schaumburg-Hoym (Sacro Imperio Romano Xermánico) entre 1727 e 1772.
Horizontes

***Horizontes*** foi un semanario editado en Lugo entre 1932 e 1933.
## Historia e características 
Subtitulado *Órgano del P.R.R.S. de Lugo*, apareceu en decembro de 1932. Voceiro do Partido Republicano Radical Socialista de Lugo, entre os seus colaboradores figuraron Ánxel Fole, co pseudónimo Bacurín, e Juan Vázquez Gayoso. O último número coñecido é o 24, que corresponde ao 21 de maio de 1933.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Silver Jews

**Silver Jews** foi unha banda de indie rock estadounidense procedente de Nova York. Formouna en 1989 David Berman xunto cos membros de Pavement Stephen Malkmus e Bob Nastanovich. Berman foi o único compoñente constante durante toda a carreira do grupo. Nos últimos poucos discos, Cassie Berman, a muller de David, foi unha membro regular de Silver Jews. A banda separaríase no ano 2009 tras publicar seis álbums de estudio.

## Historia 
### Primeiros anos 
Aínda que adoitaba a ser etiquetado como un proxecto paralelo de Pavement, Silver Jews formouse realmente máis ou menos ao mesmo tempo, cando Berman vivía en Hoboken, Nova Jersey, con dous amigos da universidade de Virxinia, Stephen Malkmus e Bob Nastanovich, cos que gravaba cintas discordantes no salón. 

Berman citou falsamente que a orixe do seu nome viña da lectura dunha valla publictaria que rezaba "Silver Jewelry", aínda que afirmou nunha entrevista que realmente a intención do nome era que fose un pseudónimo para unha peza de arte conceptual que posteriormente evolucionou cara a banda. Porén, outros afirman que o nome é unha homenaxe a Silver Apples, The Silver Beatles, ou xerga para xudeus de pelo roxo.

### Xira 
Aínda que Berman evitara deliberadamente realizar concertos durante gran parte da existencia da banda, Silver Jews sorprenderon aos seus seguidores iniciando a súa primeira xira tras a publicación do álbum *Tanglewood Numbers* no ano 2005. A banda xirou por Norteamérica, Europa e Israel durante ese ano. Durante o seu paso por Israel rodouse un documental titulado *Silver Jew*.

### Separación 
O 22 de xaneiro de 2009 Berman anunciou que planeaba retirarse do mundo da música e que Silver Jews realizaría o seu derradeiro concerto no evento musical *Bluegrass Underground* nas cavernas Cumberland de McMinnville, Tennessee o 31 de xaneiro. As cavernas están situadas a uns 100 metros baixo a superficie e só estiveron dispoñibles 300 entradas. Berman dixo que o grupo tocaría as súas 15 cancións favoritas. Tamén dixo que a súa intención era dedicarse a escribir guións ou a ser *muckraker*. Berman no seu lugar regresou cun novo proxecto, Purple Mountains, en xullo de 2019, pero morreu o seguinte mes.

## Discografía 
### Álbums de estudio 
### EPs 
## Notas
Brainiac

**Brainiac** (ás veces escrito como **3RA1N1AC**) foi unha banda estadounidense de indie rock formada en 1992 en Dayton, Ohio. O grupo separaríase en 1997 tras a morte repentina do seu vocalista Tim Taylor.

## Historia 
Brainiac formouse en Dayton, Ohio, en xaneiro de 1992 co vocalista, guitarrista e teclista (principalmente de sintetizadores Moog) Tim Taylor, o baixista Monostereo (Juan Monasterio), a guitarrista Michelle Bodine e o batería Tyler Trent. O 12 de marzo dese ano a banda realizou o seu primeiro concerto na cafetería da Wright State's University co nome de We'll Eat Anything.

Tras un feixe de sinxelos, o grupo publicou o seu ábum de estrea, *Smack Bunny Baby*, a través de Grass/BMG Records en 1993. *Bonsai Superstar*, agora con John Schmersal na guitarra en lugar de Bodine, foi editado no ano seguinte. En 1995 o grupo tocou no festival de Lollapalooza e gravou catro cancións no Reino Unido nunha Peel Session da BBC Radio 1. A banda fichou por Touch and Go Records e editou o EP *Internationale*, producido por Kim Deal (dos Pixies). O ano seguinte editaron o seu terceiro álbum, *Hissing Prigs in Static Couture*, a través do selo Touch and Go. Os seus tres álbums foron producidos por Eli Janney (de Girls Against Boys).

Brainiac actuou como abreconcertos para Beck, The Breeders e The Jesus Lizard e recibiu ofertas de grandes discográficas. En 1997 a banda publicou un EP de música electrónica chamado *Electro-Shock for President* que acabaría sendo o seu derradeiro traballo: Taylor morreu nun accidente de tráfico on 23 de maio dese ano durante a prepodución do seu cuarto álbum, que ía ser editado por Interscope Records. O grupo separouse pouco despois. 

## Discografía
Outeiro dos Lameiros

miniatura|Gravados de cabalos no sitio do Outeiro dos Lameiros.

miniatura|Gravados con motivos esquemáticos, neste caso un panel.

O **Outeiro dos Lameiros** é un petróglifo que se atopa na Serra da Groba, na parroquia de Santa Cristina da Ramallosa, no concello pontevedrés de Baiona. Constitúe un dos conxuntos de maior interese do suroeste de Galicia.

## Historia 
As representacións remóntanse hai uns 4.000 anos. Nelas atópanse tanto motivos esquemáticos como naturalistas, dándolle importancia ós cabalos que xa daquela pacían pola Serra da Groba.

## Notas
Alexandre I

**Alexandre I** pode referirse a:

***Alexandre I**, rei de Macedonia entre o 495 e o 450 a.C.
***Alexandre I**, rei de Épiro entre o 370 e o 331 a.C.
***Alexandre I**, papa da Igrexa católica entre o 106 e o 115 d.C.
***Alexandre I**, rei de Escocia entre 1107 e o 1124.
***Alexandre I**, voivoda de Moldova entre 1400 e o 1432.
***Alexandre I**, rei de Xeorxia entre 1412 e o 1442.
***Alexandre I**, gran duque de Lituania entre 1492 e o 1506 e rei de Polonia entre 1501 e 1506.
***Alexandre I**, emperador do Imperio Ruso entre 1801 e o 1825.
***Alexandre I**, rei de Xeorxia entre 1825 e o 1877.
***Alexandre I**, príncipe de Romanía entre 1859 e o 1866.
***Alexandre I**, príncipe de Bulgaria entre 1857 e o 1893.
***Alexandre I**, rei de Iugoslavia entre 1888 e o 1934.
***Alexandre I**, rei de Reino de Serbia entre 1889 e o 1903.
***Alexandre I**, rei de Grecia entre 1893 e o 1920.
Relatos salvajes

***Relatos salvajes*** é un filme hispano-arxentino dirixido e escrito por Damián Szifron que se estreou no 2014. É unha antoloxía de seis curtas de comedia negra e drama que conta cun elenco coral integrado por Ricardo Darín, Oscar Martínez, Leonardo Sbaraglia, Érica Rivas, Rita Cortese, Julieta Zylberberg e Darío Grandinetti. Foi producido por Hugo Sigman a través da produtora Kramer & Sigman Films e coproducida por Agustín Almodóvar e Pedro Almodóvar. Foi seleccionada para a Palma de Ouro na sección principal de competición do Festival de Cannes de 2014, na que foi amplamente aclamada.

## Sinopse 
O filme consta de seis episodios que alternan a intriga, a comedia e a violencia. O seus personaxes veranse empurrados cara ao pracer de perder o control, cruzando a delgada liña que separa a civilización da barbarie.

## Personaxes 
* Ricardo Darín como Simón Fisher (episodio *Bombita*)
* Óscar Martínez como Mauricio Pereyra Hamilton (episodio *La propuesta*)
* Leonardo Sbaraglia como Diego Iturralde (episodio *El más fuerte*)
* Érica Rivas como Romina (episodio *Hasta que la muerte nos separe*)
* Rita Cortese como Cook (episodio *Las ratas*)
* Julieta Zylberberg como Camareira (episodio *Las ratas*)
* Darío Grandinetti como Salgado (episodio *Pasternak*)
* María Onetto como Helena Pereyra Hamilton (episodio *La propuesta*)
* Nancy Dupláa como Victoria Malamud (episodio *Bombita*)
* Osmar Núñez como Avogado (episodio *La propuesta*)
* César Bordón como Cuenca (episodio *Las ratas*)
* Diego Gentile como Ariel (episodio *Hasta que la muerte nos separe*)
* María Marull como Isabel (episodio *Pasternak*)
* Germán de Silva como Caseiro (episodio *La propuesta*)
* Diego Velázquez como Fiscal (episodio *La propuesta*)
* Walter Donado como Mario (episodio *El más fuerte*)
* Mónica Villa como Profesora Leguizamón (episodio *Pasternak*)

## Galardóns e nomeamentos 
* 2014: Festival de Cannes: Sección oficial longametraxes a concurso.
* 2014: Festival de San Sebastián: Premio do Público (mellor filme europeo).
* 2014: Festival de Cine de Saraxevo: Premio do Público.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes da Arxentina propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 87ª edición dos Óscar

### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes
Península de Monterreal

A **península de Monterreal** ou de **Monteboi** é un promontorio natural situado na vila de Baiona, na provincia de Pontevedra.
miniatura|400px|A península de Monterreal ou de Monte do Boi.

## Historia 
Coñécese dende hai máis de 2.000 anos como recinto amurallado. Habitaron aquí celtas, fenicios e romanos, os cales foron moitas veces atacados. Existen tamén restos dun castro. Antigamente asentouse aquí a vila de Baiona, por privilexio outorgado polos Reis Católicos para defenderse das incursións corsarias. Outro privilexio foi o cambio de nome: de Monteboi a Monterreal; dándolle así máis importancia.

## Xeografía 
A península ocupa unha extensión de 18 hectáreas rodeadas de 3&nbsp;km. As murallas datan de entre os séculos XI e XVII. Na península hai catro praias: Cuncheira, Os Frades, Barbeira e A Ribeira.

## Parador "Conde de Gondomar-Baiona" 
O recinto converteuse en residencia de gobernadores, como o Conde de Gondomar. Despois de pasar a mans privadas o Ministerio de Información e Turismo mercou o terreo e construíu o Parador "Conde de Gondomar".

## Muralla 
A muralla mantén as tres torres dende as que se vixiaba a fortaleza. Na entrada está a torre do Reloxo ; ó leste érguese a torre da Tenaza e na parte oriental da fortaleza, sobre a baía de Baiona, atópase a torre do Príncipe. Esta última ten tres escudos (dos Austrias, dos Soutomaior e o de Baiona). Debe o seu nome ó príncipe portugués Afonso Enriques que estivo retido nesa torre.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  e  (2013). *Monterreal de Baiona. Transformaciones de un monumento*  55,63 MB ISBN 9788497495790.
Lluís Martínez i Sistach

**Lluís Martínez i Sistach**, nado o 29 de abril de 1937 en Barcelona (España), é un cardeal da Igrexa Católica, bispo de Tortosa entre 1991 e 1997, arcebispo metropolitano de Tarragona entre 1997 e 2004, e arcebispo metropolitano de Barcelona entre 2004 e 2015.

## Traxectoria 
Lluís Martínez i Sistach naceu o 29 de abril de 1937 en Barcelona (España).

O 17 de setembro de 1961 foi ordenado sacerdote da arquidiocese de Barcelona polo seu arcebispo Gregorio Modrego.

O 6 de novembro de 1987 foi nomeado bispo auxiliar de Barcelona e titular de Aliezira, recibindo a consagración episcopal o 27 de decembro do mesmo ano de mans do cardeal Narciso Jubany, arcebispo de Barcelona, e sendo os co-consagrantes o nuncio en España Mario Tagliaferri e o arcebispo de Tarragona Ramón Torrella Cascante.

O 17 de maio de 1991 o papa Xoán Paulo II nomeouno bispo de Tortosa. Seis anos máis tarde, o 20 de febreiro de 1997, foi nomeado arcebipo de Tarragona.

O 15 de xuño de 2004 foi nomeado arcebispo de Barcelona. O papa Bieito XVI, no consistorio do 24 de novembro de 2007 creouno cardeal, co título de Cardeal-Presbítero de San Sebastiano alle Catacombe.
## Premios e distincións 
Foi nomeado doutor honoris causa pola Pontificia Universidade Católica Madre e Mestra en 2011, e pola Pontificia Facultade de Teoloxía de Varsovia en 2012.

## Notas
Especulación

A **especulación** (do latín *especulare*, observar, ver) é unha reflexión teórica sobre un asunto ou unha materia co fin de poder recoñecelo e examinalo.

Nun principio, a palabra especulación non era imaxinar algo sen fundamento, senón investigar meticulosamente algo. Na teoría, esta palabra ocupa o primeiro lugar na clasificación das ciencias que fai Aristóteles.

## Os filósofos e a especulación
Para Aristóteles, o coñecemento especulativo é o máis grato e tamén o mellor (metafísica), e a contemplación é o fundamento da felicidade. No mundo romano, a palabra especulación ten un significado pexorativo, xa que está considerada unha actitude pouco civil ao non atender aos servizos públicos, os cales son principais para os romanos. Os filósofos da Idade Media distinguen a especulación doutras actividades teóricas baseándose en que especular é interpretar.

Distínguense así os termos especulación, meditación e contemplación. A través da contemplación considérase a Deus como é, por medio da especulación vese como se reflicte no que el creou e mediante a meditación, a alma ten o propósito de alcanzar a contemplación. Neste caso, a especulación é un estado intermedio que leva á contemplación.

Na etapa moderna, moitos autores opóñense á especulación considerándoa sen fundamento e sen ningún obxectivo práctico nin teórico. Francis Bacon e Descartes desprezan a especulación xa que consideran que ten escasas consecuencias para os que a practican.

## Racionalismo moderno
A especulación tivo grande importancia no racionalismo moderno. Kant confiou na razón especulativa co propósito de limitar as posibilidades da razón, xa que non se pode admitir ningún coñecemento fóra dos límites da experiencia. Para este filósofo, o coñecemento teórico é diferente ao coñecemento da natureza porque é especulativo, xa que se refire a un obxecto ou aos conceptos dun obxecto e non se pode alcanzar por medio dunha experiencia. Kant pon así límites definitivos á especulación ou á razón especulativa.

## Filosofía contemporánea
Tempo despois concedéuselle ao especulativo a capacidade de cualificar a especie superior do coñecemento. Hegel foi o autor que destacamos neste sentido. Segundo este filósofo, a razón ou o pensamento especulativo é o único que pode unir e conciliar os opostos que se manifestan no proceso dialéctico e o que supera as tensións que este proceso revela.

Feuerbach e Karl Marx opóñense ao especulativo dentro das escolas hegelianas e tamén se opoñen a maioría das tendencias filosóficas do século XX. Unha excepción foi a teoría de Theodor Adorno, cuxa "dialéctica negativa" volve enunciar a forma especulativa do pensamento en clave rigorosamente materialista.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*
*
*
*
Praia dos Frades

A **praia dos Frades** atópase na vila de Baiona, na provincia de Pontevedra.

## Xeografía 
A praia ten unha lonxitude de 30 metros. A area é grosa e enclávanse unhas rochas que forman unha pequena baía. Atópase na península de Monterreal.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Praias da provincia de Pontevedra
### Ligazóns externas
*Os Frades en Turgalicia.
*Os Frades na páxina do Concello de Baiona.
Praia da Cuncheira

A **praia da Cuncheira** atópase na vila de Baiona, na provincia de Pontevedra.

## Xeografía e historia 
Ten 50 metros de largo, e atópase no final da costa rochosa, na península de Monterreal. A súa area é algo grosa, formada por cunchas sen sedimentar.

Nela celebrábase antigamente, a véspera da noite de San Xoán, o baño das nove ondas, rito relacionado coa fertilidade.

## Balneario 
miniatura|esquerda
En tempos, houbo un balneario moi famoso e moi efectivo a partir de algas. Segundo di este refrán:

:*Adeus Cuncheira queridiña*,
:*algas, auga e canto ti tés*;
:*cheguei xunto a ti tollidiña*
:*e vou sana polos meus pés*.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Praias da provincia de Pontevedra
### Ligazóns externas
*Cuncheira en Turgalicia.
*A Cuncheira na páxina do Concello de Baiona.
Praia da Barbeira

A **praia da Barbeira** atópase na vila de Baiona, na provincia de Pontevedra.

## Xeografía 
Esta praia ten unha lonxitude de 200 metros. Para chegar ata ela por terra hai que entrar pola fortaleza de Monterreal. Atópase na península de Monterreal.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Praias da provincia de Pontevedra
### Ligazóns externas
*Barbeira en Turgalicia.
*Barbeira na páxina do Concello de Baiona.
Praia de Santa Marta, Baiona

A **praia de Santa Marta** ou **de Santo Estevo**, atópase na parroquia de Baíña, no concello pontevedrés de Baiona.

## Xeografía 
Esta praia atópase na península de Santa Marta. Ten uns 200 metros de lonxitude. Por ela pasa o río da Maré que vai desembocar alí.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Praias da provincia de Pontevedra
### Ligazóns externas
*Santa Marta en Turgalicia.
*Santa Marta na páxina do Concello de Baiona.
Praia da Ladeira

A **praia da Ladeira** atópase nas parroquias de Baíña e Santa Cristina da Ramallosa, no concello pontevedrés de Baiona. Nela hai un cámping de primeira categoría.

## Xeografía 
É a praia baionesa máis grande cos seus 1.300 metros. Atópase nunha frecha litoral de nome homónimo.

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Zona especial de conservación A Ramallosa
* Praias da provincia de Pontevedra

### Ligazóns externas 
* Ladeira en Turgalicia.
* "Ladeira, un horizonte único en el estuario del río Miñor" *Atlántico Diario* .
Praia da Ribeira

A **praia da Ribeira** atópase na vila de Baiona, na provincia de Pontevedra.

## Xeografía 
Ten 180 metros de lonxitude. Atópase na península de Monterreal.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Festa da Arribada
*Praias da provincia de Pontevedra
### Ligazóns externas
*A Riberia en Turgalicia.
*A Ribeira na páxina do Concello de Baiona.
Frecha litoral da Ladeira

miniatura|Sinalización.
A **frecha litoral da Ladeira** atópase na parroquia de Santa Cristina da Ramallosa, no concello pontevedrés de Baiona.

## Xeografía 
A barra de area atópase fronte á península de Monte Lourido, pechando o esteiro dos ríos Miñor, da Groba e Guillade e a xunqueira da Foz. Nela atópase a praia Ladeira.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Zona especial de conservación A Ramallosa
*Ría de Baiona
Jesús Sánchez Gallego

**Jesús Sánchez Gallego**, nado en Padrón no ano 1936 e finado en Santiago de Compostela o 15 de xullo de 2019, foi un pintor galego con estudos en Belas Artes.

## Obra 
A súa primeira exposición foi en Sevilla no ano 1968, expuxo dende entón noutros lugares do mundo; no ano 1972 os seus cadros viaxaron ata Suíza, tamén se mostrou a súa obra en galerías de arte da Coruña, Vigo, Ferrol, Pontevedra e Santiago de Compostela.

Elaborou, por encargo da Xunta de Galicia, grandes murais e dípticos que anunciaron os Xacobeos do ano 1993, 1999, 2004 e 2010. No 2010 incluíuse un dos cadros de Sánchez Gallego na exposición conmemorativa dos 20 anos do Xacobeo.

Algunhas pezas da súa obra foron adquiridas por distintos organismos oficiais; o Parlamento de Galicia, os Concellos de Padrón, da Pobra do Caramiñal, entre outros, posúen varios óleos de Sánchez Gallego.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Inocencio

***Inocencio I**, 40º papa
***Inocencio II**, 166º papa
***Inocencio III**, 176º papa
***Inocencio IV**, 180º papa
***Inocencio V**, 185º papa
***Inocencio VI**, 199º papa
***Inocencio VII**, 204º papa
***Inocencio VIII**, 213º papa
***Inocencio IX**, 230º papa
***Inocencio X**, 234º papa
***Inocencio XI**, 240º papa
***Inocencio XII**, 242º papa
***Inocencio XIII**, 244º papa
Masito

**Manuel Emilio Aristóteles Beiró Martínez**, máis coñecido como **Masito**, nado na Trabanca (Padrón) o 10 de xaneiro de 1955, é un xornalista, pintor, ilustrador e cartelista galego.

## Traxectoria 
É fillo do pintor Manuel Beiró Buxán. No ano 1963 acadou o primeiro premio de pintura infantil organizado polo xornal *La Voz de Galicia* e participou nunha exposición colectiva de novos valores na Coruña, no local A Terraza. Foi bolseiro da Escola de Artes Mestre Mateo e diplomouse en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago de Compostela.

Traballou como xefe de prensa do concello de Padrón e como xornalista na axencia EFE. Foi tamén correspondente do xornal *El Correo Gallego* dende 1986 ata 1990, foi director fundador da revista *Petroglifo* da Asociación Galega de Artes Gráficas, traballou en programas de radio e participou en diversos ámbitos culturais da vila padronesa.

Unha escolma da súa obra foi exposta na Bienal do Convento do Carme de Padrón, e no certame de pintura Bello Piñeiro de Ferrol. Participou en exposicións en Rianxo, Pontevedra, Santiago de Compostela, Arte-Mostra Santiaguiño, O Courel e Forcarei.

Realizou a ilustración dos libros *Pseudopoesía: ala Costa de la muerte: marineras* (1978) de Arturo Romaní; *Paixón e vida dun poeta* (1981) e *Almenar poético* (1985) os dous de Maximino Castiñeiras; *Balada do vento na ría* (1987) de Xesús Santos; *Diáspora.com* (2002) de Xosé Manuel Lobato e mais no primeiro libro editado do certame de poesía Rosalía de Castro, con limiar de Méndez Ferrín, da Asociación Cultural Galega Rosalía de Castro de Cornellà en 1992.

Tras facer Laxeiro a portada do primeiro número, fixo a portada do seguinte número da revista *Olláparo* (1984) de Cedeira, con limiar de Carlos Casares. Ilustrou a portada da revista *Lúa Nova* da Asociación Cultural Galega Rosalía de Castro de Cornellà e para a revista *Ólisbos* (1990) creou o retrato do escritor Miquel Àngel Riera. Foi autor de numerosos carteis de festas, como os da Pascua de Padrón, Malia padecer unha enfermidade dexenerativa da mácula ocular continúa a pintar.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
*
Celestino

***Celestino I**, 43º papa
***Celestino II**, 167º papa
***Celestino III**, 175º papa
***Celestino IV**, 179º papa
***Celestino V**, 192º papa
Lacey Duvalle

**Lacey Duvalle**, nada o 5 de abril de 1982 en Washington, D.C., é unha ex actriz pornográfica estadounidense. Fixo o seu primeiro filme porno en 2000, á idade de 18 anos.

## Premios 
* 2009: Urban X Awards Winner – Best POV Sex Scene – Tunnel Vision

## Véxase tamén
Bonifacio

* **Bonifacio**, un xeneral do Imperio romano de Occidente durante o século V.

***Bonifacio (mártir)**, un santo e mártir inglés.

## Papas
***Bonifacio I**, 42º papa
***Bonifacio II**, 55º papa
***Bonifacio III**, 66º papa
***Bonifacio IV**, 67º papa
***Bonifacio V**, 69º papa
***Bonifacio VI**, 112º papa
***Bonifacio VII, antipapa**
***Bonifacio VIII**, 193º papa
***Bonifacio IX**, 203º papa

## Lugares
***Bonifacio, Córsega**, unha comuna francesa do departamento de Córsega do Sur, na rexión de Córsega.
***Estreito de Bonifacio**, un estreito entre Córsega e Sardeña.
Zona especial de conservación A Ramallosa

**A Ramallosa** é un espazo natural declarado como zona especial de conservación (ZEC) e zona de especial protección para as aves (ZEPA). Atópase na desembocadura do río Miñor, entre as parroquias de Santa Cristina da Ramallosa (Baiona) e San Pedro da Ramallosa (Nigrán).

## Xeografía
Limitado ao noroeste polo Monte Lourido e ao sur pola península de Santa Marta, o espazo ocupa o esteiro do río Miñor, case pechado pola frecha litoral da Ladeira. Ademais, tamén conflúen os ríos da Groba e Guillade.

## Flora e fauna
Nestas marismas, atópanse multitudes de especies, principalmente aves zancudas como, por exemplo, garzas. A zona é de grande afluencia marisqueira e tamén turística. Dende o Observatorio "Foz do Miñor" de Sabarís pode divisarse a fauna e a flora.

## Galería de imaxes
## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Baía de Baiona
*Praia Ladeira
Xoán Pedro XVIII Gasparean

**Xoán Pedro XVIII Gasparean** (en , *Yovhannēs Petros ŽË. Gasparean*), nado o 20 de xaneiro de 1927 no Cairo (Exipto) e finado o 16 de xaneiro de 2011, foi o 18º Patriarca de Cilicia da Igrexa Católica Armenia dende o 5 de agosto de 1982 até o 28 de novembro de 1998.
## Traxectoria 
Naceu no Cairo o 20 de xaneiro de 1927.
Estudou no seminario de Bzumar (Líbano) rematando os estudos secundarios en 1946. Posteriormente estudou Filosofía e Teoloxía na Pontificia Universidade Gregoriana e Dereito canónico na Pontificia Universidade Lateranense, e o 13 de abril de 1952 foi ordenado sacerdote do Instituto do Clero Patriarcal de Bzumar.

O 6 de decembro de 1972 foi nomeado arcebispo de Bagdad, e recibiu a ordenación episcopal o 25 de febreiro de mans do patriarca Ignacio Pedro XVI, tendo como co-consagrantes principais ao arcebispo de Alepo Georges Layek e ao bispo de Alexandría Raphaël Bayan.

O 5 de agosto de 1982 foi elixido Patriarca de Cilicia, e o 9 de agosto o papa Xoán Paulo II concedeulle a comuñón eclesiástica. Xoán Pedro XVIII falaba varias linguas: armenio, árabe, turco, francés, italiano, castelán, latín e inglés. Finou o 16 de xaneiro de 2011 no Líbano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Կենսագրութիւն Յովհաննէս Պետրոս ԺԸ. Գասպարեան, na páxina oficial da Igrexa Armenia .
Jesús Mejuto Vázquez

**Jesús Mejuto Vázquez**, nado na Coruña en 1888 e finado a principios dos anos sesenta, foi un mestre, xornalista e político galego.

## Traxectoria 
Estudou o Bacharelato no Instituto da Coruña e fíxose mestre na Escola Normal da Coruña (1919). Foi mestre en Carral e pasou a Celas en 1920 e logo a Sésamo (1922-1931). Foi directivo da Sociedad Pro-Cultura de Celas e enfrontouse ao alcalde Augusto Seijas negándose a participar na Unión Patriótica. Militante do Partido Republicano Radical Socialista, foi director de *El Noroeste* cando este xornal pasou a ser órgano do partido en 1932. Membro da Agrupación a la Tercera República, foi candidato independente a deputado nas eleccións de 1933. Foi presidente do Comité local da Asociación de Trabajadores de la Enseñanza. Posteriormente foi dirixente do Partido Radical-Demócrata e de Unión Republicana. En 1933 converteuse en mestre da Escola do Asilo municipal da Coruña. Masón, colaborou coa revista *Ser* e foi directivo da Liga de los Derechos del Hombre. Participou na campaña da Fronte Popular para as eleccións de febreiro de 1936.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido durante un breve tempo. Foi destituído como mestre da Escola do Asilo en agosto. Concedéronlle pasaporte en setembro de 1936 e saíu para Cuba. Volveu á zona gobernamental e estivo en Madrid, Valencia e Barcelona. En febreiro de 1939 cruzou a fronteira francesa. Estivo en Auterive (Alta Garona). Regresou a Galicia e permaneceu entobado na Coruña máis de sete anos.
## Vida persoal 
Fillo de Roberto Mejuto e de Francisca Vázquez Amado, era irmán de María, Carlos, Roberto, José e Antonio Mejuto Vázquez. Casou con Amparo Cagiao Muíño en 1914, e foi pai de Amparo, Fernando, Jaime e Rafael Mejuto Cagiao.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Das Lied von der Erde

**Das Lied von der Erde** (*A canción da Terra*, en tradución literal ó galego) é o título dunha obra musical do compositor bohemio-austríaco Gustav Mahler.

## Contexto
Esta obra foi composta no verán do 1908 en Toblach, na rexión do Tirol. O autor acostumaba a pasar os veráns na montaña rodeado de natureza. A influencia da paisaxe dos Alpes Dolomitas foi unha das fontes de inspiración para a composición. A segunda influencia chegou da lectura do poemario **Die chinesische Flöte** (*A frauta chinesa*) traducido e adaptado do chinés ó alemán por Hans Bethge. 
Gustav Mahler escolleu seis dos poemas, adaptándoos e incorporando o acompañamento musical. Nesta obra, Mahler empregou unha orquestra sinfónica para musicar un texto máis achegado ós ciclos de cancións (Lieds) que ás grandes obras sinfónicas. Aínda que Mahler xa fusionara ambos xéneros, e nesta obra onde a simbiose é meirande.

## Estrutura
A obra estruturase nas seguintes cancións:

# Das Trinklied vom Jammer der Erde (A canción para beber da miseria da Terra)
# Der Einsame im Herbst (O home solitario no outono)
# Von der Jugend (Da xuventude)
# Von der Schönheit (Da beleza)
# Der Trunkene im Früling (O borracho na primavera)
# Der Abschied (Despedida)

Todos os poemas orixinais foron escritos polo poeta chinés Li-Tai-Po, agás a segunda con autoría de Chang-Tsi e a sexta con autoría de Mong-Kao-Jen.
Estes poemas describen a insignificancia do ser humano no mundo. E presentan un ser humano que acepta esta condición, refuxiándose no contacto íntimo coa natureza e no gozo moderado da vida.

## Véxase tamén
### Bibliografía
* Libreto do CD: Gustav Mahler, Das Lied von der Erde. Version Schönberg-Riehn. Editado por Harmonia Mundi s.a, Mas de Vert, 13200 Arles, 1994 .
Henri-Georges Clouzot

**Henri-Georges Clouzot**, nado en Niort (Deux-Sèvres) o 20 de novembro de 1907 e finado en París o 12 de xaneiro de 1977 foi un director, guionista e produtor de cinema francés.

## Traxectoria 
Tras rematar os seus estudos traballou de xornalista. Na década de 1930 traballou en Berlín como supervisor de dobraxes. De regreso en Francia comezou no cinema escribindo guións, para el mesmo e para outros directores.

En 1942, durante a ocupación alemá, o Ministerio de propaganda de Goebbels fundou a produtora *Continental-Films*, creada para substituír a produción de Hollywood. Nesta produtora debutou Clouzot como director con ''L'assassin habite... au 21*, para logo filmar *Le corbeau*, filme que causou unha certa polémica, pois Clouzot recibiu críticas polo tema que trata da miseria moral dos habitantes dunha vila francesa. O filme foi acusado de colaboracionista e custoulle ao director certa marxinación no ambiente cinematográfico francés. Porén, axiña retornou á súa actividade e algúns dos seus filmes seguintes foron premiados en varios festivais. Fundou entón a súa propia produtora, Vera Films, nomeada pola súa esposa, a actriz Véra Clouzot.

Na década de 1950 dirixiu a longametraxe *Le salaire de la peur*, premiada nos festivais de Cannes e Berlín.

Clouzot, situado entre o primeiro cinema francés e a nouvelle vague non foi un revolucionario da linguaxe cinematográfica, pero si creou atmosferas opresivas e sórdidas e personaxes de instintos primarios e ambivalencia moral. Lera moitas novelas policiais, especialmente pola tuberculose que o deitou na cama durante algúns anos, e estas forxaron a súa perspectiva negativa sobre a sociedade. Os seus primeiros filmes contiñas chiscos de humor que o autor eliminou nos seguintes.

Faleceu en París en 1977.

## Filmografía 
* *La terreur des Batignolles* (1931)
* *Caprice de princesse* (1933)
* *Tout pour l'amour* (1933)
* *L'assassin habite... au 21* (1942)
* *Le corbeau* (1943)
* *Quai des Orfèvres* (1947)
* *Manon* (1949)
* *Retour à la vie* (1949) (segmento "Le Retour de Jean")
* *Le voyage en Brésil* (1950) (inacabado)
* *Miquette et sa mère* (1950)
* *Le salaire de la peur* (1953)
* *Les diaboliques* (1955) 
* *Le mystère Picasso* (1956)
* *Les espions* (1957) 
* *A verdade* (1960)
* *L'enfer* (1964)
* *Die Kunst des Dirigierens* (1965) (serie de televisión)
* *Messa da Requiem von Giuseppe Verdi* (1967) (telefilme)
* *La Prisonnière* (1968)

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Quintana Morraja, Angel; *Henri-Georges Clouzot: Una cierta poética de maldad''. Dirigido por ...: Revista de cine, ISSN 0212-7245, Nº 311, 2002 , páx. 60-72
### Ligazóns externas 
* 
* Biografía e filmografía
Leptospirose

A **leptospirose** é unha infección causada por espiroquetas do grupo Leptospira, transmitida por animais roedores, especialmente ratos. A transmisión pode ocorrer por contacto directo cos ouriños, sangue ou tecidos do animal infectado. Tamén por fluídos ou ambientes contaminados polos ouriños destas criaturas. Veterinarios, agricultores, empregados da industria cárnica e das actividades pesqueiras son os profesionais con maior risco de contraer leptospirose. O período de incubación habitual sitúase entre dous e vinte días.

## Manifestacións clínicas 
### Leptospirose anictérica 
É a forma máis leve da enfermidade; consistente nun síndrome pseudogripal, con febre, cefalea e intensas dores articulares. Nalgúns casos poden aparecer hemorraxias oculares (sufusión conxuntival). Nun pequeno grupo de pacientes pódese desenvolver unha meninxite aséptica, nos quince días posteriores ao contaxio.

### Leptospirose grave ou síndrome de Weil 
É unha forma máis grave pero menos frecuente, na que se produce unha sepse, con afectación renal (insuficiencia renal aguda), ictericia e sangrados, xunto con danos no pulmón (distrés respiratorio) e posible hemorraxia pulmonar. A mortalidade oscila entre o dez e o quince por cento.

## Diagnóstico 
Coma noutras moitas enfermidades, adoita apreciarse unha gran elevación nas células do sistema inmune, con desviación esquerda e aparición de precursores hematopoéticos (caiados). Isto pode estar ausente en nenos, anciáns e inmunodeprimidos. Na maioría dos casos aprécianse alteracións renais con presenza de leucocitos, hemacias ou restos inflamatorios nos ouriños. Nas formas graves da enfermidade, pode apreciarse deterioración da función renal, que pode ser mortal. É frecuente atopar un número descendido de plaquetas (trombopenia). No tocante ao fígado, pódese apreciar aumento no nivel sanguíneo de bilirrubina, fosfatase alcalina e transaminases. É común apreciar elevados niveis de creatinin quinase (CPK), o que pode contribuír á deterioración renal.

Nas probas microbiolóxicas, a seroloxía non é útil inicialmente polo retardo da produción de anticorpos detectables. A leptospira pode crecer en frascos de hemocultivos, de líquido cefalorraquídeo ou ouriños.

## Tratamento 
Nas formas leves, pódese empregar ampicilina, amoxicilina ou doxiciclina, por vía oral. En formas graves, requírese tratamento de soporte (soros, transfusións, plaquetas, etc.), xunto con antibioterapia endovenosa (amoxicilina, ampicilina e eritromicina). A duración estimada do tratamento antibiótico e duns sete a dez días.

Nalgúns casos pódese apreciar unha gran reacción inflamatoria co tratamento (reacción de Jarisch-Herxheimer).

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Longo, Casper et al. *Harrison, principios de Medicina Interna*. Mc Graw Hill Educación [ISBN 978-607-15-0727-3] (*en castelán*)
Infectoloxía

[miniatura|Hospital de Isolamento de [São Paulo (1894). O illamento é unha estratexia clave na infectoloxía que axuda a controlar a expansión de doenzas infecciosas, facilita o estudo e manexo das mesmas, e protexe a poboación.]]
**Infectoloxía** ou **infeccioloxía** é a especialidade médica que se ocupa do estudo das doenzas causadas por diversos patóxenos como prións, virus, bacterias, protozoos, fungos e animais.

## Obxectivos e campos de estudo 
Esta disciplina inclúe a identificación de patóxenos, o mecanismo de transmisión das infeccións, o seu tratamento, así como a prevención das mesmas mediante vacinas e medidas profilácticas.

A infectoloxía ocúpase tamén do control de gromos de enfermidades, no estudo da resistencia aos antibióticos, e na elaboración de políticas de saúde pública. Os especialistas en infectoloxía traballan estreitamente con epidemiólogos para rastrexar a propagación de enfermidades e con farmacólogos para desenvolver tratamentos efectivos.

## Historia 
O desenvolvemento de vacinas e antibióticos marcou un antes e un despois na historia da medicina. A especialidade como un campo separado e claramente definido emerxeu a principios do século XX, aínda que o estudo das enfermidades infecciosas é moito máis antigo. 

O estudo pormenorizado da resposta inmunitaria pode proporcionar coñecementos críticos sobre a progresión das doenzas infecciosas e a eficacia das intervencións médicas.

A pandemia de COVID-19 representou un fito na historia da infectoloxía, non só polo seu impacto global senón tamén porque impulsou avances na investigación, no desenvolvemento de vacinas a un ritmo sen precedentes, extraordinariamente rápido, e na comprensión da transmisión e tratamento de doenzas infecciosas.

## Áreas de estudo 
* Epidemioloxía
* Microbioloxía
* Farmacoloxía
* Inmunoloxía

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Medicina
* VIH
* Epidemioloxía
### Ligazóns externas 
* Medciclopedia: *Dicionario ilustrado de terminos médicos* .
* Organización Mundial da Saúde: *Enfermidades infecciosas*.