Teira dugesii

miniatura|240px|Adulto na illa de Madeira
miniatura|240px|Na Ponta de São Lourenço, Madeira
miniatura|240px|Esperando unha presa
miniatura|240px|En Porto Moniz, Madeira
miniatura|240px|Loitando pola comida nas illas Desertas

***Teira dugesii*** é unha especie de lagarto da familia dos lacértidos, subfamilia dos lacertinos, e tribo dos Lacertini, a única do xénero *Teira*.

A especie é endémica do arquipélago de Madeira, Portugal. Nas Azores este lagarto naturalizouse tras a súa introdución involuntaria polo comercio marítimo entre os dous arquipélagos. Así mesmo, tamén hai poboacións introducidas na área de Lisboa.  

## Taxonomía 
### Descrición 
#### Xénero 
O xénero foi descrito en 1838 polo naturalista, botánico, zoólogo e micólogo inglés John Edward Gray,  

### Etimoloxía 
O epíteto específico, *dugesii*, é unha homenaxe ao  médico e naturalista francés Antoine Louis Dugès.
 
### Sinónimos 
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:
**Lacerta dugesii* Milne-Edwards, 1829 (protónimo)
**Podarcis dugesii* Engelmann *et al*., 1993 
**Teira dugesii* Mayer & Bischoff, 1996

### Subespecies 
Na especie recoñécenese as seguintes catro subespecies, que se diferencian principalmente na aparencia e na área de distribución.

## Hábitat 
Os hábitats naturais desta especie son bosques e matogueiras temperadas, vexetación arbustiva de tipo mediterráneo, zonas rochosas, costas rochosas e areosas, terras cultivadas, pastos, plantacións, xardíns rurais e zonas urbanas.

## Características 
*Teira dugesii* alcanza unha lonxitude corporal, desde o fociño atá a fenda clocacal, duns 8 cm, tendo a cola unha lonxitude dunhas 1,7 veces a lonxitude da parte anteriormente citada. A súa coloración é variábel, e tende a coincidir coa cor da contorna do animal, de tons marróns ou grises con, ocasionalmente, un matiz verdecente. A maioría dos animais están finamente manchados con marcas máis escuras. As partes inferiores son brancas ou de cor crema, ás veces con manchas escuras, e algúns machos teñen as partes inferiores alaranxadas ou vermellas e a gorxa azul, pero estas cores brillantes poden desaparecer se o animal é perturbado.

## Bioloxía 
### Comportamento 
*Teira dugesii* é moi común no arquipélago de Madeira, onde é un dous únicos réptiles presentes (o outro é o xeco *Tarentola bischoffi*, que só se atopa nas illas Salvaxes). Encóntrase desde as costas do mar até altitudes de 1 850 m. Adoita atoparse en lugares rochosos ou entre matogueiras, e pode gabear ás árbores. Tamén se atopa nos xardíns e nas paredes dos edificios. A cola despréndese facilmente e o toco rexenérase lentamente.

### Dieta 
Alimentación|Aliméntase de pequenos invertebrados como as formigas, e tamén come algo de materia vexetal, como as bananas.

### Reprodución 
As femias adultas de *Teira dugesii* poñen de dúas a tres camnadas de ovos ao ano, e os xuvenís miden uns 3 cm cando os ovos eclosionan.

## Nos Azores e en Lisboa 
Existen algunhas poboacións nas illas Azores, descendentes de animais introducidos accidentalmente durante o século XIX por barcos que viaxaban entre os dous arquipélagos, sen alcanzar nunca as cifras de poboación que acadan no seu territorio de orixe. 

E aínda hai unha pequena poboación na zona portuaria de Lisboa, probabelmente transportada accidentalmente en barcos bananeiros, e detectada por primeira vez en 1992. Un estudo de 2001 descubriu que a poboación se mantívose estábel desde o seu descubrimento.

Todos os espécimes introducidos corresponden á subespecie *Teira dugesii dugesii*.

## Ameazas 
Non se coñecen grandes ameazas para esta especie. Adoita considerarse unha especie de praga, e está controlada nos viñedos xa que come uvas.

## Estado de conservación 
A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais cualifica o status da especie como *LC* (pouco preocupante) porque, aínda que a extensión da área onde aparice é inferior a 5 000 km2, é común, vive en hábitats que non están significativamente ameazados e a súja poboación non parece estar en declive.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Arnold, E. Nicholas & Ovenden, Denys W. (2002): *Field Guide: Reptiles & Amphibians of Britain & Europe*. London: Collins & Co. ISBN 978-0-0021-9964-3, pp. 154–155.
* Bischoff, W., Osenegg, K. & Mayer W (1989): "Untersuchungen zur subspezifischen Gliederung der Madeira-Mauereidechse, *Podarcis dugesii* (Milne-Edwards, 1829)". *Salamandra* **25** (3-4): 237-259. 
* Engelmann, Wolf-Eberhard; Fitzsche, Jürgen; Günther, Rainer & Obst, Fritz Jürgen (1993): *Lurche und Kriechtiere Europas: Beobachten und bestimmen*. Radebeul, Alemaña: Neumann Verlag. ISBN 3-7402-0094-4.
* Mayer, W. & Bischoff, W. (1996): "Beiträge zur taxonomischen Revision der Gattung Lacerta (Reptilia: Lacertidae) Teil 1: *Zootoca*, *Omanosaura*, *Timon* und *Teira* als eigenständige Gattungen". *Salamandra* **32** (3): 163–170. (*Teira dugesii*, nova denominación).
* Milne-Edwards H (1829); "Recherches zoologiques pour servir à l'histoire des Lézards, extraites d'une Monographie de ce genre". *Annales des Sciences Naturelles, Paris* **16**: 50–89 + Plates V–VIII. (*Lacerta dugesii*, new species, p. 84 + Plate VI, figure 2).
* Sá-Sousa, P. (1995): "The introduced Madeiran lizard, *Lacerta (Teira) dugesii* in Lisbon". *Amphibia-Reptilia* **16** (2): 211-214. 

### Outros artigos 
*Lacértidos
*Lacertinos