Herba dos bofes

A **herba dos bofes** ou **pulmonaria** (*Pulmonaria officinalis*) é unha planta herbácea perenne da familia das boraxináceas (Boraginaceae), de follas pecioladas e flores en acios. Atópase nos claros dos bosques, nas zonas avesías. Utilízase en forma de infusión para o tratamento da tose, bronquite e dores de gorxa e afonía, ademais ten poder antiinflamatorio xa que contén salicina.

O nome botánico *Pulmonaria* deriva do latín *pulmo*. Nos tempos da maxia simpatética, as follas ovais manchadas de *P. officinalis* representaban a enfermidades simbólicas, pulmóns ulcerados, e por iso utilízase para tratar infeccións pulmonares. En moitos idiomas o seu nome común está asociado ao pulmón, como no galego: herba dos bofes (pulmóns dos animais), no inglés "lungwort", e no alemán "lungenkraut". Noutras linguas da Europa do Leste, o nome común deriva dunha palabra para mel, por exemplo en ruso *"medunitza"* ou en polonés "miodunka".

## Distribución e hábitat 
Espállase polo centro e occidente de Europa en zonas húmidas de cavorcos, abas, bosques de ribeira, noiros de camiños, terreos hermos e en bosques. Na Península Ibérica está amplamente espallada por todo o territorio en zonas húmidas até os altos vales dos Pireneos e doutras montañas

thumb|150px|*Pulmonaria officinalis* detalle das flores.

## Principios activos 
Mucílagos; poligalacturonanos, arabinogalactanos, ramnogalacturonanos. Flavonoides: rutósido, isoquercitrósido, quercitrinósido, astragalósido, e os seus aglucons (quercetol e kaempferol).  Alantoína. Rosaponina. Ácidos fenólicos (ácido ascórbico, ácido silícico, sales de potasio e calcio. Taninos. Alcaloides pirrolizidínicos.

## Virtudes 
As partes aéreas da planta en floración apáñanse con fins medicinais (sumidades floridas e follas) cortándoas un pouco por riba do nivel do chan e se enxugan a unha temperatura non superior aos 45&nbsp;°C.

Úsase en forma de infusión para o tratamento da tose, tose ferina, bronquite e as dores de gorxa e rouquén. Ademais é sudorífica, antiinflamatoria e diurética. A decocción ao 10 % emprégase coma desinfectante, emoliente e antiinflamatoria de feridas.

O cocemento dun bo feixe da planta deixando que ferva un cuarto de hora, tómase en catro cuncas ao día para facilitar a expectoración e fluidificar os esgarros.

Tamén se recomenda nas diarreas, hemorroides e afeccións da vexiga urinaria.

## Historia 
Esta planta, como outras que medran no Centro e Occidente de Europa, non figuran nos escritos da antigüidade. A primeira noticia sobre ela dáa Mattioli na súa obra na edición de 1548.

## Taxonomía 
*Pulmonaria longifolia* foi descrita por (Bastard) Boreau e publicada en *Fl. Centre France, ed. 3* [Boreau] 2: 460. 1857

; Citoloxía
:

Número de cromosomas de *Pulmonaria longifolia* (Fam. Boraginaceae) e taxóns infraespecíficos: 2n=14

; Etimoloxía
:

***Pulmonaria***; nome xenérico que deriva do latín *pulmo*.  Nos tempos da maxia simpática, as follas ovais manchadas de  *P. officinalis* representaban a enfermidades simbólicas, pulmóns ulcerados e, polo tanto, utilizábase para tratar infeccións pulmonares. En moitos idiomas o seu nome común está asociado ao pulmón, como en inglés "lungwort", en alemán  "lungenkraut", ou en galego "herba dous bofos" (pulmóns dos animais). Noutras linguas da Europa do Leste, o nome común deriva dunha palabra para mel, e.x. en ruso "*medunitza*" e en polaco "miodunka".

***longifolia***: epíteto latíno que significa "con grandes follas"

; Sinonimia
:

* *Pulmonaria angustifolia* auct. pro parte, non L.
* *Pulmonaria angustifolia* L. subsp. *longifolia* (Bastard) P.Fourn.
* *Pulmonaria vulgaris* auct. pro parte
* *Pulmonaria vulgaris* Mérat pro parte

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas