open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Karmapa

O **Karmapa** (oficialmente "A súa Santidade Karmapa Gyalwa") é a cabeza da escola Karma Kagyu do budismo, a cal é a sub-escola máis grande do Kagyupa (Tib. Bka' brgyud), unha das catro escolas máis grandes de budismo tibetano.

Por unha controversia dentro da escola Karma Kagyu e con China, a identidade do 17º Karmapa está en disputa. Véxase a Controversia do Karmapa (Interwiki) para maior información.

## Orixe do Karmapa 
O Primeiro Karmapa, Düsum Khyenpa (Dus gsum Mkhyen pa) (1110-1193), foi un discípulo do gran mestre tibetano Gampopa. Era un novo prodixio que estudaba o dharma (ensinos budistas) co seu pai dende moi novo e crese que logrou a iluminación aos cincuenta anos mentres practicaba o Ioga dos Soños. Desde entón, foi coñecido como Karmapa, unha manifestación de Avalokiteshvara (Buda da Compaixón), cuxa vida foi predita no *Sutra Samadhiraja* e o *Sutra Lankavatara*.http://www.rinpoche.com/samadisutra.html https://web.archive.org/web/20170516173708/http://www.buddhistinformation.com/lankavatara_sutra.htm

## A Coroa Negra 
thumb|Bandeira do Karmapa.
O Karmapa é o portador da Coroa Negra, polo que ás veces é coñecido como o Lama da *coroa negra.* Esta coroa tradicionalmente dise que foi tecida polos dakinis a partir do seu cabelo e outorgado aos Karmapas en recoñecemento á súa realización espiritual. Esta primeira coroa non posúe unha realidade física, senón espiritual. A coroa física que usan os Karmapas foi ofrecida ao 5º Karmapa polo emperador chinés Yongle como representación material da coroa espiritual.

Esta coroa crese que está no mosteiro Rumket, en Sikkim, o último fogar do 16º Karmapa.

## Lista dos Karmapas 
# Düsum Khyenpa (dus gsum mkhyen pa) (1110 - 1193)
# Karma Pakshi (1204 - 1283)
# Rangjung Dorje (rang 'byung rdo rje) (1284 - 1339)
# Rolpe Dorje (1340 - 1383)
# Deshin Shekpa (de zhin gshegs pa)(1384 - 1415)
# Thongwa Dönden (1416 - 1453)
# Chödrak Gyatso (1454 - 1506)
# Mikyö Dorje (1507 - 1554)
# Wangchuk Dorje (dbang phyug rdo rje) (1556 - 1603)
# Chöying Dorje (1604 - 1674)
# Yeshe Dorje (1676 - 1702)
# Changchub Dorje (Byang chub rdo rje) (1703 - 1732)
# Dudul Dorje (1733 - 1797)
# Thekchok Dorje (1798 - 1868)
# Khakyab Dorje (1871 - 1922)
# Rangjung Rigpe Dorje (Rang 'byung rig pa'i rdo rje) (1924 - 1981)
# Ogyen Trinley Dorje (nacido en 1985) ou Thaye Dorje (nacido en 1983)

## Véxase tamén 
## Ligazóns externas 
* Sitio oficial do 17to Karmapa Trinle Dorje
* Comité organizador da celebración do 900 aniversario doIer.
* Sitio oficial do 17to Karmapa Thaye Dorje
* Casa Tibet México
* Budismo Camiño do Diamante
* Kagyu Samye Dzong
Ácido dipicolínico

**Ácido dipicolínico** (**ácido piridín-2,6-dicarboxílico** ou **PDC** e **DPA**) é un composto químico que supón do 5% ao 15% do peso seco das esporas bacterianas. Está implicado na resistencia á calor das endósporas.

Porén, illáronse mutantes resistentes á calor pero que carecían de ácido dipicolínico, o que indica que debe haber outros mecanismos que contribúen á resistencia á calor.

O ácido dipicolínico forma un complexo con ións calcio dentro das endósporas. Este complexo únese a moléculas libres de auga, causando a deshidratación das esporas. Como resultado, a resistencia á calor de macromoléculas do interior da espora increméntase. O complexo ácido dipicolínico-calcio tamén funciona protexendo o ADN da desnaturalización pola calor ao inserirse entre as nucleobases, o que aumenta a estabilidade do ADN.

Coñécense dous xéneros de bacterias patóxenas que producen endósporas: os *Bacillus*, que son aerobios, e os *Clostridium*, que son anaerobios.

O químico do Jet Propulsion Laboratory Adrian Ponce desenvolveu unha técnica para a detección de endósporas xerminables marcando o ácido dipicolínico con terbio. Cando a área é iluminada con luz ultravioleta, as endósporas vivas brillan en presenza de terbio. A técnica foi desenvolvida para a validación da esterilidade en naves espaciais (que evita a contaminación por microorganismos), pero podería aplicarse máis xeneralizadamente para a avaliación da esterilidade. A técnica tiña a vantaxe de ser moito máis rápida que os métodos baseados en cultivos de detección de endósporas.

Tamén se usa para preparar complexos de lantánidos e metais de transición ligados a dipicolinato para a cromatografía iónica.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* JPL Develops High-Speed Test to Improve Pathogen Decontamination  no JPL.
* Spotting Spores  no Astrobiology Magazine.
La 8

**La 8** é a segunda canle autonómica de Castela e León, propiedade do ente privado Castilla y León Televisión, sociedade adxudicataria da explotación das dúas canles de TDT na comunidade.

Ademais desta cadea, Castilla y León Televisión conta cunha primeira canle, La 7.

## Historia e características
Como a súa canle irmá, Castilla y León Televisión (CYLTV) Iniciou as súas emisións regulares o 9 de marzo de 2009, tanto en analóxico como en dixital, substituíndo desde ese momento ao sinal das ata entón Televisión Castilla y León ou Canal 4 Castilla y León, segundo a provincia.

A diferenza de CYLTV, La 8 caracterízase por levar a cabo desconexións en cada unha das nove provincias da Comunidade, ademais de na comarca leonesa do Bierzo. Iso fai que un dos eixos básicos da súa programación, de carácter xeneralista, sexa a actualidade provincial e local.

Chamouse *CyL8* ou *La Ocho de Castilla y León Televisión* dende a súa creación ata o 4 de setembro de 2011.
 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web de CyLTV
Arshak II de Iberia

**Arshak II de Iberia** (), **Arsuk** (არსუკ) ou **Artaxias** (), falecido no 1&nbsp;a.&nbsp;C., foi un rei de Iberia da dinastía Nimrodida, entre os anos 20&nbsp;a.&nbsp;C. e 1&nbsp;a.&nbsp;C.

## Traxectoria 
De acordo aos antigos relatos medievais de Xeorxia, foi un descendente de Nimrod e de Parnavaz I de Iberia a través do seu pai Mirian II de Iberia, e polo lado da súa nai, foi membro da dinastía Arshakuniani. Arshak fixo fronte ao regreso de Aderki, príncipe parnabazida que se atopaba no exilio e que era fillo adoptivo de Bratman. Nesta batalla, Aderki saíu vitorioso e converteuse en rei.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Arshak I de Iberia

**Arshak I**, tamén coñecido como **Arsaces**, foi rei de Iberia entre 93 a. C. e 81 a. C., ano no que morreu.

## Reinado 
Foi o fundador en Iberia da dinastía dos Arsácidos, non relacionados coa dinastía Arsacia de Partia e a máis tardía dinastía arsácida de Armenia.

Fillo do rei Artavasdes I de Armenia, ascendeu ao trono de Iberia despois do destronamento e asasinato do rei Parnadjom de Iberia no ano 93 a. C. e casou cunha filla de Mirian I de Iberia.

Baixo o seu mandato, Iberia converteuse nun estado vasalo de Armenia.

Foi sucedido como rei de Iberia polo seu fillo Artag.
Artavasdes I de Armenia

**Artavasdes I de Armenia** (en ), foi fillo do Rei de Armenia, Artaxias I de Armenia, e da raíña Satenik. Tras a morte do seu pai en 160/159 a. C., ascendeu ao trono de Armenia, territorio que gobernou entre os anos 160/159 a. C. e 115 a.C.

## Traxectoria 
Durante o seu reinado, Artavasdes rexeitou varios intentos do Imperio Parto de invadir Armenia, pero foi derrotado por Mitrídates II, que anexionou os territorios que integraban Armenia do Leste e tomou ao seu fillo, Tigranes, como refén. Á súa morte foi sucedido no trono de Armenia por Tigranes I.

Segundo o historiador Cyril Toumanoff, Artavasdes foi o rei que, de acordo cos anais medievais xeorxianos, interferiu en Iberia a petición dun nobre local, e instalou ao seu fillo, Arshak, no trono da rexión. Dese modo Artavasdes puido ser o responsable da institución da *Dinastía Artáxida* de Iberia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Reino de Armenia
Jochen Miller

**Jochen van der Steijn **, nado en Brabante do Norte, Países Baixos, o 11 de abril de 1979, é un DJ e produtor de música trance.
CMT HD

**Castilla-La Mancha Televisión HD** (**CMT HD**) é a canle en alta definición da televisión autonómica de Castela-A Mancha, xestionada polo ente público Radiotelevisión de Castilla-La Mancha.

Iniciou as súas emisións o 1 de agosto de 2012 a través da antiga sinal de CMT2, que cesou a súa emisión o 15 de decembro de 2011.

A súa programación é a mesma que a da súa canle principal, Castilla-La Mancha Televisión, coa única diferenza de que a través desta canle transmítese en alta definición (1080i).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web de CMT
CMT2

**Castilla-La Mancha Televisión 2** (**CMT2**) foi a segunda canle da televisión autonómica pública de Castela-A Mancha, xestionada polo ente público Radiotelevisión de Castilla-La Mancha.

Empezou as súas emisións regulares o 9 de febreiro de 2009. A súa programación estaba pensada para completar a oferta televisiva da súa canle irmá, CMT. Na devandita programación emitíanse principalmente contidos infantís, xuvenís e deportivos, ademais de ofrecer a repetición dalgúns programas de CMT. Entre os espazos máis destacados que se ofrecían na cadea atopábanse a retransmisión en directo os fins de semana dun partido de Liga ACB ademais de partidos de fútbol de 2ª División B. Pola noite, todos os días ofrecíase ao espectadores castelán-manchegos grandes títulos de cinema en branco e negro. Tamén se redifusionaba as edicións de CMT Noticias ás 15:30h e ás 21:30h.

O 2 de decembro de 2011, o goberno de Castela-A Mancha, presidido por María Dolores de Cospedal, decidiu cesar as emisións de CMT2 para así aforrar 1.300.000 euros. Na actualidade, no sinal no que se vía CMT2 pode verse CMT HD, a canle en alta definición de RTVCM que emite a mesma programación que CMT.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web de CMT
Radio Televisión Canaria

A **Radio Televisión Canaria** (**RTVC**) é un ente autonómico público de televisión e radio dependente do Goberno das Canarias, cuxa sede principal atópase na cidade de Santa Cruz de Tenerife.

## Historia 
O proxecto de creación desta canle xorde en decembro de 1984 coa promulgación da lei 8/1984 da Comunidade Autónoma das Canarias relativa á Radiodifusión e Televisión Canaria. En xuño de 1997 constitúese o primeiro Consello de Administración de Radio Televisión Canaria (en diante, RTVC). En febreiro de 1998 é creada a sociedade mercantil Televisión Pública das Canarias, S.A, con capital integramente proveniente de fondos públicos do Goberno das Canarias e pertencente na súa totalidade ao ente público RTVC.

Non será ata o 21 de agosto de 1999 e baixo a denominación de Televisión Autonómica das Canarias (TVAC) cando a canle pública comece as súas emisións. En maio de 2001, o Canal Canarias enteiramente turístico, deixa de emitir para reconvertelo na canle internacional do ente público (de maneira análoga ao resto de televisións públicas autonómicas con sinal internacional) Televisión Canaria Internacional, onde se difundirán tanto os informativos como os programas de produción propia da canle. O 5 de xullo de 2001 a RTVC pasa a formar parte da Federación de Organismos de Radio e Televisión Autonómicos (FORTA). O 15 de outubro de 2001 a canle de televisión pasa a chamarse Televisión Canaria.

O 30 de maio de 2002 a RTVC lanza o servizo de teletexto, aínda que non sería ata 2006 cando chega a subtitulación para persoas xordas. O 10 de outubro de 2005 comézanse a emitir en desconexión os informativos insulares para cada unha das sete illas do arquipélago canario; os cales poden ser vistos polo resto de canles a través da segunda canle de TDT: 2!, cuxas emisións comezan a partir do 30 de maio de 2006 que posteriormente pasaría a denominarse Televisión Canaria Dos.

O 30 de maio de 2008 con motivo da celebración do Día das Canarias (como na maioría de ocasións relevantes para o ente), lánzase a emisión en probas de Canarias Radio, unha radio de cobertura autonómica, xestionada pola empresa pública Radio Pública Canaria, S.A..

## Canles 
*Televisión Canaria: de carácter xeneralista.
*Televisión Canaria Dos: actualmente sen emisión.
*Televisión Canaria NET: canle internacional.
*Canarias Radio La Autonómica: de carácter xeneralista.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web de RTVC
Amanishakheto

miniatura|A pirámide de Amanishakheto, en Wad Ban Naga, Meroe.

**Amanishakheto** foi unha raíña (*kandake*) de Kush (Nubia). Estímase que reinou desde a década do 10&nbsp;a.&nbsp;C. ata&nbsp;. 1 d. C., aínda que a maioría das datas da historia nubia antes da Idade Media son bastante incertas.

## Testemuños da súa época 
miniatura|Brazalete de Amanishajeto atopado na súa tumba en Nubia.

O nome de Amanishakheto está gravado en varios monumentos, destacándose no templo de Amón, en Kawa, tamén aparece nun ronsel de Meroe, nas inscricións dun palacio en construción atopado en Wad ban Naqa, en dous ronseis atopados en Qasr Ibrim e en Naqa, e na súa pirámide en Meroe (o número seis). Tamén é citada na Biblia, nos Feitos dos Apóstolos.

Amanishakheto é coñecida polos seus tesouros de xoiaría, descubertos en 1832 polo explorador italiano Giuseppe Ferlini. O seu palacio foi un dos máis grandes ata agora identificados, pois medía arredor de 61 metros de longo e ocupaba preto de 3.700 metros cadrados. As pezas rescatadas atópanse custodiadas no Museo Exipcio de Berlín e o Museo Exipcio de Múnic.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Laszlo Török, en: *Fontes Historiae Nubiorum* Vol. II, p.&nbsp;723-725 (Bergen, 1996). ISBN 82-91626-01-4
Félix Malloum

**Félix Malloum**, nado en Fort Archambault, hoxe Sarh, o 10 de setembro de 1932 e finado en  París o 12 de xuño de 2009, foi un político do Chad, presidente do seu país entre 1975 e 1979.

## Traxectoria
Serviu como oficial do exército chadiano e como membro do Partido Progresista Chadiano (PPT). Logo converteuse en xefe do Estado Maior co rango de coronel. Foi encarcerado polo presidente François Tombalbaye, pero foi liberado tras o exitoso golpe de estado do 13 de abril de 1975. Desde ese momento serviu como presidente á vez que primeiro ministro do Chad até o 29 de agosto de 1978, cando Hissène Haberei foi nomeado primeiro ministro para integrar aos rebeldes armados norteños ao goberno. Con todo, foi en balde, e Malloum renunciou á presidencia o 23 de marzo de 1979.

Malloum retirouse da política e instalouse en Nixeria. Retornou á capital chadiana, Xamena, o 31 de maio de 2002, tras 23 anos no exilio.

Logo, morreu no ano 2009.

## Notas
Código de Comercio de 1885

O **Código de Comercio de 1885** é o código de dereito mercantil vixente en España desde o 22 de agosto de 1885. Con anterioridade creouse unha xurisdición especial durante a Baixa Idade Media, no século XII, mediante a cal os tribunais de comercio eran os encargados de levar os asuntos relacionados con este dereito e as súas decisións comezaron a recollerse por escrito. As ordenanzas dos municipios tamén foron moi importantes para a regulación do dereito mercantil, destacando o Libro do Consulado do Mar de Barcelona, que regulaba a actividade comercial e marítima da zona e mantívose vixente durante varios séculos afectando non só a Barcelona senón ao resto da Península Ibérica e países estremeiros do mar Mediterráneo.

Ademais a idea da codificación do Dereito mercantil xa estivera presente na España de Carlos III cando o ministro da Coroa, Pedro Rodríguez de Campomanes propuxera ao rei a promulgación como lei xeral mercantil para todos os territorios da Coroa, as Ordenanzas de Bilbao de 1737. A idea volveu a xurdir no reinado de Carlos IV e posteriormente coa Constitución de Cádiz de 1812, que no seu artigo 257 dicía: Este proceso codificador naceu grazas ao impulso do ministro de Fernando VII, Luis López Ballesteros. Mediante a Real Orde de 11 de xaneiro de 1828, designouse unha comisión para a redacción do Código que foi encabezada por Pedro Sáinz de Andino.

## O Código de 1885 
[miniatura|[Francisco Silvela era ministro de Xustiza en 1885.]]
O Código de Comercio de 1829 tivo grande importancia no seu momento e nalgúns aspectos mellorou ao Código de Comercio francés de 1807. Porén, aínda que recolleu nos seus artigos gran parte da normativa vixente, deixaba de lado algunhas materias importantes en Dereito mercantil, polo que foi necesario comezar co proceso de creación dun novo código.

Para a elaboración deste novo Código de Comercio, chegaron a constituírse ata sete comisións especializadas na materia. Finalmente, reinando Afonso XII, e a proposta de Francisco Silvela, ministro de Xustiza, publicouse o Real Decreto de 22 de agosto de 1885, polo que entraba en vigor o novo Código de Comercio.

### Estrutura 
O novo Código de Comercio quedou dividido en catro libros cun total de 955 artigos:.

O mesmo sucedeu anteriormente no 2003 coa aprobación da lei Concursal, que regula o procedemento para o concurso de acredores. Esta lei derogou parte do Libro Cuarto deixando só en vigor a parte relativa ás prescricións.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dereito mercantil
* Libro do Consulado do Mar
### Ligazóns externas 
* https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-1885-6627
Televisión Melilla

**Televisión Melilla** (**TVM**) é a canle de televisión pública de Melilla. Pertence á empresa pública INMUSA e creouse en 1994 recollendo a testemuña de Tele 9, televisión local posta en marcha por Francisco Platero.

## Programación 
*A base de deporte
*Aijafadrim
*Anda que tú
*Asociaciones
*Cruz de guía
*Decoración con Concha
*Deportes
*En Tamazight
*Feria de Melilla
*Informativos
*Informativos para sordos
*La galería
*Luna llena
*Melilla de Lujo

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*playmelilla.es
Paseando a Miss Daisy

***Paseando a Miss Daisy*** (en ) é un filme estadounidense de drama e comedia dirixido por Bruce Beresford que se estreou en 1989. É unha adaptación da obra de Alfred Uhry *Driving Miss Daisy*. Está protagonizado por Morgan Freeman, que retoma o papel de Hoke Colburn (que xa interpretara na obra) e por Jessica Tandy que interpreta a Miss Daisy.

Estreouse en galego na TVG o 31 de agosto de 2001.

## Personaxe 
* Morgan Freeman como Hoke Colburn
* Jessica Tandy como Daisy Werthan
* Dan Aykroyd como Boolie Werthan
* Patti LuPone como Florine Werthan
* Esther Rolle como Idella
* Joann Havrilla como Miss McClatchey
* William Hall, Jr. como Oscar
* Muriel Moore como Miriam
* Sylvia Kaler como Beulah
* Crystal R. Fox como Katey Bell

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes
Sceilg Mhichíl

**Sceilg Mhichíl**, tamén coñecida como *Skellig Michael* en inglés, é unha illa rochosa despoboada que se atopa a 11,6&nbsp;km ao oeste da península de Iveragh, no condado irlandés de Kerry. É a meirande das dúas illas Na Scealaga (a outra é Sceilg Beag). Sceilg Mhichíl significa "Rocha de (San) Miguel" en lingua irlandesa. O seu punto máis alto atópase a 218 msnm e ten unha superficie de 22 ha. Arredor do século VII estabeleceuse un mosteiro cristián na illa e permaneceu ocupado até finais do século XII cando foi abandonado. Os restos do mosteiro así como a illa foron declarados Patrimonio da Humanidade en 1996 pola UNESCO.

## Patrimonio da Humanidade 
En 1996, o complexo monástico da illa foi incluído na listaxe de Patrimonio da Humanidade pola UNESCO baseándose en criterios culturais: 

## Fauna 
Xunto coa súa irmá máis nova, Sceilg Beag, Sceilg Mhichíl é unha importante reserva natural. As dúas illas acollen importantes colonias de aves mariñas como mascatos, fulmarus, garruchos, araos romeiros, araos dos cons e araos papagaios. O paíño europeo e a pardela furabuchos tamén aniñan en gran número.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Skellig Michael - cell E and F.jpg|O mosteiro.
Ficheiro:092Skellig Michael.JPG|O faro.
Ficheiro:080Skellig Michael.JPG|Escaleiras para subir ao mosteiro.
Ficheiro:088Skellig Michael.JPG|Vista do horizonte dende o mosteiro.
Ficheiro:Skellig Michael - cemetery and large oratory.jpg|Cemiterio dos monxes. 
Ficheiro:084Skellig Michael.JPG|Casas dos monxes.
Ficheiro:Stairs on Skellig Michael.jpg|Vista das escaleiras
Ficheiro:SkelligMichael.JPG|Ascenso e vista de Sceilg Beag (a illa pequena)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sceilg Mhichíl na páxina da Unesco
Onze d'Or

O '''Onze d'Or'* (en francés *Once de ouro*) é un prestixioso premio futbolístico individual, que desde 1976 concede cada ano a revista francesa *Onze Mondial'' ao mellor futbolista de Europa. O premio concédese a partir das votacións dos lectores da revista, que han de escoller ao mellor futbolista do fútbol europeo, independentemente da súa nacionalidade, en función dos méritos contraídos ao longo do ano, e tanto nas súas actuacións co seu club como coa súa selección nacional. O xogador máis votado recibe o premio "Onze d'or", o segundo clasificado o "Onze d'argent" e o terceiro, o "Once de bronze".

Dende 1991 tamén concede un premio ao mellor adestrador europeo do ano.

Dende 2015 o trofeo premia ao mellor xogador francés e ao mellor adestrador francés.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web de Onze Mondial
José Romão Martenetz

**José Romão Martenetz**, nado o 7 de febreiro de 1903 en Lviv e finado o 23 de febreiro de 1989 en Curitiba, foi un eclesiástico católico ucraíno brasileiro, 1º bispo de San Xoán Bautista en Curitiba entre 1971 e 1978.

## Traxectoria 
Aínda que naceu en Ucraína, trasladouse moi novo cos seus pais ao Brasil. Estudou en Roma, e posteriormente foi ordenado sacerdote da Orde Basiliana de San Xosafat o 1 de xaneiro de 1928 por Isaias Papadopoulos.

A partir de 1953 traballou na curia basiliana en Roma, onde dirixiu unha comisión para a publicación da Biblia en lingua ucraína e foi reitor do Pontificio Colexio de San Xosafat.

O 10 de maio de 1958 foi nomeado bispo auxiliar do ordinariato para os católicos orientais no Brasil e bispo titular de *Soldaia*, recibindo a consagración episcopal o 15 de agosto de 1958 de mans do bispo de Stamford Ambrosii Senyshyn.

O 30 de maio de 1962 foi erixido o exarcado apostólico do Brasil para os ucraínos, e José Romão Martenetz foi nomeado o primeiro exarca. Cando o exarcado foi elevado a diocese, foi nomeado primeiro bispo de San Xoán Bautista en Curitiba. Retirouse o 10 de marzo de 1978. Finou en Curitiba o 23 de febreiro de 1989.
## Notas
Castelo de Blarney

O **Castelo de Blarney** (en ) é unha fortaleza medieval que se atopa no concello irlandés de Blarney, preto de Cork e do río Martin.

## Historia 
O castelo actual é o terceiro que se construíu no mesmo lugar. O primeiro foi unha estrutura de madeira do século X, mentres que o segundo data de 1210 e a madeira foi substituída por pedra. Porén, posteriormente foi derrubado e en 1446 construíuse un novo castelo por orde de Dermot McCarthy, rei de Munster. A aparencia actual é a do terceiro castelo.

## Estado de conservación e contorna 
O castelo atópase hoxe en día parcialmente en ruínas mais conta con algunhas estancias e cuartos aos que se pode acceder. Na parte superior, a carón das ameas, atópase a Pedra da Elocuencia, máis coñecida como Pedra de Blarney, que atrae a moitos turistas. Dise que bicar a pedra pendurado no aire e de costas proporciona o don da elocuencia.

Arredor do castelo hai grandes xardíns e varios camiños que levan a formacións rochosas curiosas que levan por nome ''Druid's Circle*, *Witch's Cave* e *Wishing Steps''. A Casa Blarney, unha mansión de estilo escocés de 1874, tamén se atopa preto do castelo e está aberta ao público.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Blarney stone.png|Bicando a Pedra da Elocuencia.
Ficheiro:Kissing the Blarney Stone 1897.jpg|Imaxe de 1897.
Ficheiro:Blarney Stone from below.jpg|A pedra dende o chan. 
Ficheiro:Blarney house.JPG|Casa Blarney.
Ficheiro:Blarney Castle Ground's Wishing Steps - geograph.org.uk - 596647.jpg|*Wishing Steps*.
Ficheiro:Blarney - panoramio - cisko66.jpg|Vista dos xardíns e a casa Blarney.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Hamlyn, Kate (2007), "Blarney Castle: Myth and Reality", Irish Arts Review (2002–) 24 (4): 126–129, JSTOR 25503636

### Ligazóns externas 
*Páxina oficial do castelo de Blarney
Centre de Convencions Internacional de Barcelona

O **Centre de Convencions Internacional de Barcelona** (**CCIB**) é un espazo situado no barrio de Diagonal Mar de Barcelona, obra do arquitecto Josep Lluís Mateo e inaugurado en 2004 como parte integrante do Fórum de Barcelona 2004. Conta cunha superficie total construída de 75.000 m², e un total de 120.000 m² incluíndo o hotel e oficinas contiguas. O CCIB tamén xestiona o Auditori Fòrum do Edificio Fòrum, co que está unido a través dun paso subterráneo.

O proxecto presentouse en 2001 co obxectivo de ser o maior centro de convencións do sur de Europa. No seu capital participou o Gremi de Hoteis de Barcelona. Pode acoller congresos ou convencións de entre 5.000 e 15.000 persoas e dispón dun vestíbulo de 4.000 m², que da acceso á sala de convencións e exposicións de 13.500 m², cuberta e sen columnas. Foi escenario de citas nacionais e internacionais como o Cumio Euromediterráneo de Xefes de Estado, o Congreso Mundial da Natureza (UICN), a Gala do 50 aniversario de Televisión Española, o Congreso de Cardioloxía Euro PCR ou a gala de entrega dos Premios Gaudí.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Centre de Convencions Internacional de Barcelona
Gaztea

**Gaztea** é unha das dúas emisoras de radio musicais pertencentes ao Grupo Euskal Irrati Telebista (EITB), xunto con EITB Musika. A súa emisión é integramente en éuscaro e está dirixida a un público xuvenil. Comezou as súas emisións o 21 de marzo de 1990.

Dentro da súa programación podemos destacar a Radio fórmula, que é as máis horas ocupa da súa grella programática.

A audiencia media desta emisora é de 98.000-99.000 oíntes segundo datos publicados, no País Vasco e provincias limítrofes na Onda 2008 do Estudo xeral de medios e 104.000 oíntes na Onda 2009 segundo datos que se desprenden do estudo do CIES.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web oficial
Lago Neagh

O **lago Neagh** (en , en , en ) é o meirande lago de auga doce da illa de Irlanda e tamén do conxunto das illas Británicas. O seu nome provén do irlandés *loch nEachach*, que significa "lago de Eachaidh", aínda que hoxe en día escríbese *loch nEathach* en irlandés moderno. O lago é propiedade do conde de Shaftesbury.

## Xeografía 
Atópase a 30&nbsp;km ao oeste de Belfast e mide un máximo 30&nbsp;km de longo e 15&nbsp;km de ancho. Con 392&nbsp;km² é décimo quinto lago de auga doce por superficie da Unión Europea e o trixésimo primeiro de Europa. A pesar do seu tamaño é moi pouco profundo, xa que a súa profundidade media é de tan só 12 metros e a máxima de 25 metros.

## Condados 
Cinco dos seis condados de Irlanda do Norte teñen costa no lago (o único que non é o condado de Fermanagh), e a súa área repártese tamén entre eles. Os condados son os seguintes: 
dereita|220px|miniatura|Repartición do lago nos condados de Irlanda do Norte.
#Antrim (costa leste e norte)
#Down (unha pequena parte no sueste)
#Armagh (sur)
#Tyrone (oeste)
#Derry (noroeste)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Wood, R.B.; Smith, R.V., eds. (1993). *Lough Neagh: The Ecology of a Multipurpose Water Resource*. Monographiae Biologicae 69. Springer. ISBN 9780792321125.
Jenaro Marinhas

**Jenaro Marinhas** pode referirse a:
*Jenaro Mariñas González, Noia 1868 - A Coruña 1920, escritor galego, pai do seguinte:
*Jenaro Marinhas del Valle, A Coruña 1908 - A Coruña 1999, novelista, poeta, ensaísta e dramaturgo galego, fillo do anterior.
Coruña Risueña

***Coruña Risueña*** foi un semanario editado na Coruña en 1905.

## Historia e características 
Apareceu o 22 de abril de 1905. Dirixido por Jenaro Mariñas González, publicábase os sábados.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Urbano González

**Urbano González Varela**, nado en Santiago de Compostela o 3 de marzo de 1868 e finado na mesma cidade o 24 de abril de 1906, foi un pintor, escritor e xornalista galego.

## Traxectoria 
Fillo de Secundino González Valdés e Patrocinio Varela e irmán de Pura González Varela, que en 1902 casou con Manuel Lugrís Freire. Iniciou os seus estudos en Santiago de Compostela. Emigrou sendo mozo a Cuba e estudou na Academia de Belas Artes San Jorge da Habana e na de Arquitectura de Nova York e en Madrid co pintor Casto Plasencia. Pertenceu á Cova Céltica, faladoiro de intelectuais galeguistas. Foi profesor das Escolas de Artes da Coruña e Santiago de Compostela. Foi académico, co número 58, da Academia de Belas Artes da Coruña. Pertenceu á primeira xunta directiva de *La Voz de Galicia*, do que foi o primeiro director de arte e redactor e colaborou en *Revista Gallega*, *Eco de Galicia*, *El Noroeste*, *El Alcance*, *Extracto de Literatura* e *Pasatiempos*. Obtivo o premio á mellor obra de teatro en verso en galego nos primeiros xogos florais celebrados en Tui o 24 de xullo de 1891 por "Amor e meiguería". Deixou un drama inédito titulado *Contagio*. Foi fundador e primeiro presidente da Asociación da Prensa da Coruña. Morreu recluído nun sanatorio psiquiátrico.
miniatura|200px|*Cantares*, 1888.
Como pintor foi iniciador das pinturas do teito do paraninfo da Universidade de Santiago de Compostela, que rematou José María Fenollera. Entre as súas obras pictóricas figuran "La primera labor", "Retrato de una vieja" (dedicado a Ovidio Murguía), "Vista de la catedral de Santiago", "Retrato del general García Reboredo", "Retrato yacente de Casto Plasencia" e "El viejo de la zanfona".

## Obra bibliográfica 
* *Cantares*, 1888, poemas en castelán.
* *Amor e meiguería*, 1891, comedia en galego nun acto en verso.
* Ilustracións, en 1893, da reedición das *Proezas de Galicia* de Xosé Fernández Neira, canda Román Navarro.
* *Entre luces*, 1900, Biblioteca de autores gallegos, contos en castelán.
* *Estudio sobre Gregorio Hernández*, ensaio.
* *Contagio*, drama, inédito.

## Recoñecementos 
O Concello da Coruña dedicoulle unha rúa en 2010.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:La primera labor. Urbano González Varela 1868-1906.jpg|*A primeira labor*
Ficheiro:Retrato de una vieja. Urbano González Varela 1868-1906.jpg|*Retrato dunha vella*.
Ficheiro:La Catedral de Santiago vista desde La Herradura. Urbano González Varela 1868-1906.jpg|*Vista da Catedral de Santiago de Compostela*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Cova Céltica
* Román Navarro
* José María Fenollera
### Ligazóns externas 
* Irmáns Cabeza de León-González Varela: Páxina web en memoria de Urbano González Varela  .
* Artigos de González Varela na hemeroteca virtual da RAG 
* Compendio de bibliografía
María Luisa Durán Marquina

**María Luisa Durán Marquina**, finada na Coruña o 21 de decembro de 1966, foi unha xornalista galega.

## Traxectoria 
Filla do xeneral Antonio Durán Loriga, foi redactora de *El Ideal Gallego* dende 1931. Durante a República foi unha das promotoras da Unión Regional de Derechas na Coruña. Foi profesora do Conservatorio Provincial de Música e Declamación dende 1944 e dirixiu teatro. Foi secretaria da Asociación da Prensa da Coruña.

## Vida persoal 
Casou con Julio Rodríguez Yordi.

## Notas
Tur (animal)

***Tur*** é un xénero de ácaros pertencente á familia Laelapidae.

## Especies 
* *Tur amazonicus* 
* *Tur apicalis* 
* *Tur aymara* 
* *Tur lativentralis* 
* *Tur megistoproctus* Gettinger & Bergallo, 2003 
* *Tur turki* Fonseca 
* *Tur uniscutatus*

## Notas
Barcelona Teatre Musical

**Barcelona Teatre Musical** (**BTM**) é un teatro de Barcelona situado na montaña de Montjuïc que forma parte, nun sentido amplo do termo, da denominada Ciutat del Teatre (*Cidade do Teatro*) xunto co Teatre del Mercat de les Flors, o Teatre Lliure, o Institut del Teatre e o Teatre Grec. Está situado no '''Palau Municipal d'Esports de Barcelona''', que no ano 2000 abandonou as súas funcións deportivas para converterse nun recinto musical.

O Palau d'Esports, obra de Josep Soteras, construíuse en 1955 para a celebración dos Xogos do Mediterráneo. En 1969 albergou a final da Copa de Europa de baloncesto na que o CSKA Moscova gañou ao Real Madrid por 103-99. En 1973 acolleu a fase final do Campionato de Europa de baloncesto e en 1986 a fase previa e semifinais da Copa do Mundo de Baloncesto. En 1992 foi unha das sedes dos Xogos Olímpicos, acollendo competicións de ximnasia rítmica e voleibol.

Na década de 1990 deixou de acoller eventos deportivos para centrarse nos musicais e teatrais. No ano 2000 someteuse a unha remodelación completa para adecualo ás necesidades do recinto: a organización de espectáculos teatrais e musicais.
Protonación

En química **protonación** é a adición dun protón (H+) a un átomo, molécula, ou ión, formando o ácido conxugado. Algúns exemplos son:
*a protonación da auga polo ácido sulfúrico:
:\mathrm{H_2SO_4\ +\ H_2O\ \rightleftharpoons \ H_3O^+\ +\ HSO_4^-}
:(a auga ao protonarse convértese en H3O+; simultaneamente desprotónase o ácido sulfúrico)
*a protonación do isobuteno na formación dun carbocatión:
:\mathrm{(CH_3)_2C}=\mathrm{CH_2\ +\ HBF_4\ \rightleftharpoons \ (CH_3)_3C^+\ +\ BF_4^-}
:(o isobuteno ao protonarse convértese nun carbocatión; simultaneamente desprotónase o ácido fluorobórico)
*a protonación do amoníaco na formación do cloruro amónico a partir de amoníaco e cloruro de hidróxeno:
:\mathrm{NH_{3 (g)}\ +\ HCl_{(g)}\ \rightarrow \ NH_4Cl_{(s)}}
:(o amoníaco ao protonarse convértese en amonio unido ao cloruro; simultaneamente desprotónase o ácido clorhídrico)

A protonación é unha reacción química fundamental e é un paso necesario en moitos procesos estoquiométricos e catalíticos. Algúns ións e moléculas poden sufrir máis dunha protonación e son denominados polibásicos, o cal ocorre en moitas macromoléculas biolóxicas. A protonación e desprotonación ocorre na maioría das reaccións ácido-base, e son o núcleo esencial da maioría das teorías das reaccións ácido-base. Un ácido de Brønsted-Lowry defínese como unha substancia química que protona outra substancia. Ao protonar unha substancia, a masa e a carga da especie química increméntase nunha unidade. Protonar ou desprotonar unha molécula ou un ión altera moitas propiedades químicas ademais do cambio na carga e a masa: hidrofilidade, potencial de redución, propiedades ópticas, entre outros. A protonación é tamén un paso esencial en certos procedementos analíticos como a espectrometría de masas electrosprai.

## Velocidade de protonación e desprotonación 
As protonacións son a miúdo rápidas, en parte debido á alta mobilidade dos protóns en moitos solventes. A velocidade de protonación está relacionada coa acidez das especies protonantes, porque a protonación por ácidos febles é máis lenta que a protonación da mesma base por ácidos fortes. As velocidades de protonación e desprotonación poden ser especialmente lentas cando a protonación induce cambios estruturais significativos.

## Reversibilidade e catálise 
Usualmente, as protonacións son reversibles e a base conxugada non cambia ao ser protonada. Porén, nalgúns casos a protonación induce a isomerización. Os cis-alquenos poden ser convertidos a trans-alquenes usando unha cantidade catalítica de axente protonante. Moitos encimas, como as serinas hidrolases, actúan polos mecanismos que implican protonacións reversibles dos substratos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Constante de disociación de ácido
*Desprotonación
*Autoionización molecular
Trilladeira mediterránea

A **trilladeira mediterránea** (***Microtus duodecimcostatus***) é unha especie de roedor miomorfo da familia Cricetidae.

## Taxonomía 
Anteriormente integrábase, canda outras especies do xénero *Microtus*, no xénero *Pitymys* (considerado actualmente como subxénero). Esta distinción baseábase en razóns bioxeográficas, ao ter evolucionado a partir de especies que ocupaban áreas meridionais de Eurasia e Norteamérica, mentres o resto das especies de *Microtus* teñen unha orixe máis boreal.

## Características 
É un arvicolino de pequeno tamaño, aínda que algo máis robusto que a corta dos prados (*Microtus lusitanicus*). Ten hábitos subterráneos, que se fan patentes, na redución dos ollos, as orellas e na presenza de pelos curtos e flexibles. A pelaxe é dun ton pardo amarelento, aínda que varía segundo a área de distribución; é característico desta especie a aparición nos flancos dunha banda ocre moi marcada que fai evidente a separación entre o dorso e o ventre.

## Distribución 
É unha especie tipicamente ibérica, aínda que tamén aparece en áreas do sueste de Francia. Ocupa a maior parte da Península Ibérica, excepto a porción noroccidental, gran parte da Cornixa Cantábrica e algunhas áreas do Pireneo Oriental. A súa distribución e a de *Microtus lusitanicus* solápanse nunha ampla área desde Zamora até o norte de Navarra.

## Hábitat 
É unha especie de espazos abertos e con influencia mediterránea, tanto naturais como agrícolas, condicionado á existencia de solos estables, húmidos, fáciles de escavar e con abundante cobertura herbácea. Localízase desde o nivel do mar até os 3.000 metros de altitude en Serra Nevada.

Aínda que non experimenta explosións demografícas periódicas, pode alcanzar densidades moi altas en condicións favorables.

## Depredación 
Os seus hábitos subterráneos constitúen unha estratexia defensiva bastante eficaz, aínda que é unha das presas máis habituais da curuxa común *(Tyto alba)*, que captura sobre todo exemplares xuvenís e subadultos en dispersión.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* *Microtus (Terricola) duodecimcostatus*, en Don E. Wilson & DeeAnn M. Reeder (editors). 2005. Mammal  Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (3rd ed),  Johns Hopkins University Press.
*Microtus duodecimcostatus no Atlas de mamíferos terrestres do Ministerio de Medio Ambiente (MMA). Arquivo en pdf.
* Amori, G. 1996.  *Microtus duodecimcostatus*. 2016 IUCN Red List of Threatened Species.   Consultado o 1 de marzo de 2022.
Mosteiro de Jonqueres

O **mosteiro de Santa María de Jonqueras** (en ) foi un mosteiro de monxas da cidade de Barcelona que estivo na rúa de Jonqueres dende o século XIII até o XIX, no cal a igrexa e o claustreo foron trasladados pedra a pedra á rúa de Aragó e hoxe en día forma parte da igrexa da Concepción no distrito do Eixample.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Mosteiros de Cataluña. Santa María de Jonqueres
*Recensión histórica na páxina web da parroquia da Concepció
Corta dos prados

A **corta dos prados** (***Microtus lusitanicus***) é unha especie de roedor da familia Cricetidae.

## Descrición 
É unha corta de pequeno tamaño, de orellas e cola pequenas, a forma do seu corpo reflicte o seu tipo de vida subterránea: cabeza grande, fociño romo, ollos pequenos e corpo cilíndrico. A pelaxe vai desde o gris escuro ao sepia, ventre gris, cola bicolor, co dorso máis escuro.

## Distribución 
Distribúese polo cuadrante noroccidental da Península Ibérica e o extremo suroccidental de Francia. En España o límite oriental sitúase no norte de Navarra e Huesca, desde onde baixa pola Rioxa, Soria, serras de Guadarrama, Gredos e Gata. En Portugal penetra pola serra da Estrela, chegando até Setúbal, ao sur de Lisboa.

## Hábitat 
Aparece en lugares moi diversos desde beiras de pequenos ríos, bosques de castiñeiros e carballos, como en plantacións de patacas e cenorias, arrozais e cultivos de froiteiras. A súa presenza está condicionada pola existencia de solos brandos e húmidos cunha densa cobertura vexetal. Aparece desde o nivel do mar até os 2.000 metros na serra de Gredos e os Pireneos.

## Depredación 
É presa habitual da curuxa común (*Tyto alba*), e da avelaiona, así como de diversos carnívoros de pequeno e mediano tamaño.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista dos mamíferos de Galicia
### Ligazóns externas 
* *Microtus lusitanicus* (como *Pitymys lusitanicus*) en "Fauna ibérica; mamíferos". Ángel Cabrera Latorre. 1914. Facsímile electrónico.
* Cranio e dentes da corta dos prados. No "Atlas virtualsobre cranios, ósos, esqueletos e denticións dos mamíferos ibéricos" do apartado de rastros de mamíferos do sitio Barbastella.
* *** (es)*** *Microtus lusitanicus* no Atlas da biodiversidade do Ministerio de Medio Ambiente (MMA). Arquivo en pdf.
* ***(en)*** *Microtus (Terricola) lusitanicus*, en Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (editors). 2005. *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference* (3rd ed). Visto o 3 de xaneiro de 2020.
* Status de conservación: Amori, G., Hutterer, R., Krystufek, B., Yigit, N., Mitsani, G. & Muñoz, L. J. P. 2008. *Microtus lusitanicus*. In: IUCN 2009. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2009.1. - IUCN Red List  (NT). Consultado o 14 de agosto de 2009.
Concello de Almoloya del Río

**Almoloya del Río** é un concello do Estado de México, en México. Limita ao norte con Atizapán e Tianguistenco, ao sur con Texcalyacac e Tianguistenco, ao leste con Tianguistenco e Xalatlaco e ao oeste con San Antonio la Isla. Abrangue unha superficie de 16,53&nbsp;km² e a súa poboación era de 10&nbsp;886 habitantes no ano 2010. A cabeceira municipal é Almoloya del Río.

## Política e goberno 
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Almoloyadelrio.JPG|Lago Chignahuapan, en Almoloya del Río.
Ficheiro:ChapelADRCemetery.JPG|Cemiterio de Almoloya del Río.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Concello de Almoloya del Río INEGI, 2009.
Mosteiro de Pedralbes

O **Real mosteiro de Santa María de Pedralbes** (en ) é un convento da orde das clarisas que se atopa no barrio de Pedralbes de Barcelona. Os seus edificios forman un notable conxunto monumental de estilo gótico. Dende o mes de marzo de 2012, o mosteiro de Pedralbes é un centro patrimonial adscrito no Instituto de Cultura de Barcelona. No 2013, recibiu 64&nbsp;200 visitantes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografia 
* 
### Ligazóns externas 
* Mosteiros de Cataluña. Mosteiro de Pedralbes
Calçotada

[250px|miniatura|[Calçots na grella]]
A **calçotada** é unha xuntanza gastronómica para comer calçots, unha variedade de cebolas tenras típicas de Cataluña. Ten a súa orixe na vila de Valls, onde se celebra dende 1982 a finais de xaneiro a calçotada máis coñecida.. As calçotades fanse dende finais do inverno ata marzo ou abril, dependendo da temporada.

O primeiro prato do menú típico dunha calçotada son os calçots, normalmente entre 10 e 20 por persoa, servidos en tellas para manter a súa temperatura, coa salsa típica que as acompaña, a salvitxada, ou tamén con romesco. Despois é habitual comer carne á brasa con torradas, acompañada de viño tinto ou cava.

Como os calçots hai que servilos tal como saen da grella e hai que pelalos e mollalos na salsa, nos últimos anos, sobre todo nos restaurantes, é costume poñerse un babeiro para non manchar a roupa, pero tradicionalmente esta peza non se utilizaba.

## Historia 
A orixe desta comida crese que està na vila de Valls, na provincia de Tarragona. A finais do século XIX un campesiño (*pagès*) desta cidade, coñecido como Xat de Benaiges, descubriu unha forma especial de facer crecer a cebola branca: plantábase de maneira que só quedara medio tapada e a medida que ía crecendo engadíase terra para tapala. Esta acción, que se coñece como calzar (en catalán *calçar*), é a que dá nome ao calçot.

Aínda que en Valls e comarca a calçotada celébrase dende principios do século XX, esta xuntanza comezou a popularizarse a partir da segunda metade do século pasado. Co paso dos anos converteuse nunha comida típica da comarca do Alt Camp e das comarcas veciñas, como o Tarragonès, o Baix Camp, a Conca de Barberà ou o Penedès. Hoxe en día esta tradición está moito máis estendida por toda Cataluña, chegando tamén a Mallorca e a Cataluña do Norte, en Francia.

## Preparación 
Antes de cocer os calçots, quítanse as follas máis longas e córtase parte da raíz. A continuación, sen lavalos nin quitarlles a terra, póñense na grella sobre o fogo. Unha vez cocidos envólvense en papel de periódico para que acaben de abrandarse e manteñan a calor. Acostúmanse a servir envoltos e enriba dunha tella.

## Notas
Arcadio Vilela Gárate

[miniatura|Tumba de Arcadio Vilela Gárate no [cemiterio de Santo Amaro da Coruña.]]
**Arcadio Vilela Gárate**, nado en 1883 e finado na Coruña o 19 de maio de 1946, foi un xornalista e político galego.

## Traxectoria 
Obtivo o título de profesor mercantil na Escola de Comercio. Foi secretario adxunto da Sociedad Oceanográfica na Coruña en 1911, e bibliotecario segundo da Liga de Amigos. Activo deportista, practicou tenis, xadrez, hockey, esgrima, equitación, remo e natación e foi presidente da Real Federación Galega de Fútbol. Redactor de *El Ideal Gallego* dende mediados dos anos trinta.

Pertenceu á milicia civil armada coñecida como Caballeros de La Coruña, responsable de moitos dos paseos realizados a simpatizantes da República, e foi secretario provincial de FET y de las JONS na Coruña en 1939. O 19 de maio de 1946 o comando de Manuel Bello Parga fixo un intento de sabotaxe contra un emisor de Radio Nacional de España no que resultou morto Arcadio Vilela.

## Vida perosal 
Casou con Mercedes Ramudo en 1917. O seu fillo Arcadio Vilela Ramudo foi alférez provisional, mandou un Tabor de Regulares e participou na batalla do Ebro.

## Recoñecementos 
O Concello da Coruña dedicoulle unha rúa no franquismo. En aplicación da Lei da Memoria Histórica o seu nome foi cambiado por Rúa da Cultura en 2016.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Memoria y confusión Otrosidigo
*Asesinato de Arcadio Vilela Gárate (I)
*Asesinato de Arcadio Vilela Gárate (y II)
Calçot

Os **calçots** ou **ceballots** son unha variedade de cebolas tenras, pouco bulbosas e máis suaves, que se cobren con terra a medida que crecen, e que se comen escalivadas. Son típicas da gastronomía de Cataluña.

A súa orixe crese que está en Xat de Benaiges, un campesiño de Valls de finais do século XIX que inventou este tipo de cultivo, que consiste en cubrir as cebolas conterra (calzar, en catalán *calçar*) a medida que crecen. Despois cociñounas no fogo. Desde entón, o consumo ce calçots ou calçotada converteuse nunha festa gastronómica en Cataluña.

Os calçots consómense habitualmente entre xaneiro e abril, cócense con leña de bacelos e cómense acompañados dunha salsa típica, a salvitxada, que é unha salsa de tipo romesco.

## Notas
Mammillaria spinosissima

***Mammillaria spinosissima*** é unha especie de cacto pertencente á familia Cactaceae, endémico de Guerrero e Morelos, en México. O seu hábitat natural son os áridos desertos. Estendeuse polo mundo como planta ornamental.

## Descrición 
*Mammillaria spinosissima* medra de xeito cilíndrico. O talo é de cor azul-averdada de até 30 centímetros de longo e de 6 a 7 centímetros de diámetro. Está arrodeado de espiños. As axilas son un chisco lanosas e en pico. As costelas son afiadas até frouxamente cónicas  de 4 a 5 milímetros de longo. As areolas son curtas, arredondadas, máis adiante núas. Os 10 a 30 espiños radiais son de 2 a 18 milímetros de longo. Os 2 a 17  espiños centrais son un pouco máis fortes e de 1 a 2 centímetros de longo, de cores moi diferentes; que poden ir da abrancazada, amarela, rubí, vermella, até a marrón escura. As flores que aparecen en grilanda son de 2 centímetros de longo. Os pétalos externos son de cor rosa amarronada cun bordo vermello. Os froitos son de cor parda avermellada ou averdados. As sementes son de cor parda.

## Taxonomía 
*Mammillaria spinosissima* foi descrita por Charles Lemaire e publicado en *Cactearum aliquot novarum* 1: 4. 1838.
thumb|esquerda|As flores da *Mammillaria spinosissima*
;Etimoloxía: 
***Mammillaria***: nome xenérico que foi descrito por vez primeira por Carl von Linné coma *Cactus mammillaris* en 1753, nome derivado do latín *mammilla* = tubérculo, en alusión aos tubérculos que son unha das características do xénero.

***spinosissima***: epíteto latíno que significa "a máis espiñenta".
;Variedades aceptadas:
* *Mammillaria spinosissima subsp. pilcayensis* (Bravo) D.R. Hunt
* *Mammillaria spinosissima subsp. tepoxtlana* D.R. Hunt
;Sinonimia:
**Mammillaria auricoma*
**Mammillaria pitcayensis*
**Mammillaria pilcayensis*
**Mammillaria centraliplumosa*
**Mammillaria virginis*
**Mammillaria crassior*
**Mammillaria gasterantha*
**Mammillaria haasii*

## Notas