Pecados capitais

[miniatura|*[Os sete pecados capitais e as últimas catro etapas do home* de Hieronymus Bosch, no Museo do Prado, Madrid.]]
Os **sete pecados capitais** son unha clasificación dos vicios mencionados nas primeiras ensinanzas do cristianismo para educar os seus seguidores acerca da moral cristiá.

O termo «capital» (de *caput*, *capitis*, "cabeza", en latín) non se refire á magnitude do pecado senón a que dá orixe a moitos outros pecados. De acordo a Tomé de Aquino (II-II:153:4).

## Listaxe dos pecados capitais 
A identificación e definición dos pecados capitais a través da súa historia foi un proceso fluído e ―como é común con moitos aspectos da relixión― co tempo evolucionou a idea do que envolve cada un destes pecados. Contribuíu a estas variacións o feito de que non se fai referencia a eles dun xeito coherente ou codificada na *Biblia* e polo tanto téñense consultado outros traballos tradicionais (literarios ou eclesiásticos) para conseguir definicións precisas dos pecados capitais.

Ao principio do cristianismo, todos os escritores relixiosos
―Cibrán de Cartago,
Xoán Casiano,
Columbán de Luxeuil,
Alcuíno de York―
enumeraban oito pecados capitais.

O número sete foi dado polo papa Gregorio Magno e mantívose pola maioría dos teólogos da Idade Media.

### Oito pecados capitais 
Sábese que o santo africano  Cibrán de Cartago (f. 258) ―en *De Mort*. (IV)― escribiu acerca de oito pecados principais.

O freire Evagrio Póntico (345-399) escribiu en grego *Sobre os oito vicios malvados*, unha listaxe de oito vicios ou paixóns malvadas (*logismoi* en grego) fontes de toda palabra, pensamento ou acto impropio, contra os que os seus compañeiros monxes debían gardarse en especial. Dividiu os oito vicios en dúas categorías:

* Catro vicios concupiscíbeis ou desexos de posesión:
** gula e ebriedade (*gastrimargia:* ‘gula e ebriedade’).
** avaricia (*philarguria:* ‘amor cara ao ouro’).
** luxuria *(porneia)*
** vaidade *(kenodoxia)*
* Catro vicios irascíbeis, que ―ao contrario que os concupiscíbeis―, non son desexos senón carencias, privacións, frustracións.
** ira *(orgè:* cólera irreflexiva, crueldade, violencia).
** tristura *(lupè)*
** preguiza (*acedia:* depresión profunda, desesperanza).
** orgullo *(uperèphania)*

No século V, san Xoán Casiano (ca. 360-435) ―no seu *De institutis coenobiorum* (V, coll. 5, «de octo principalibus vitiis»)― actualizou e difundiu a listaxe de Evagrio.

* gula e ebriedade (que Casiano deixou en grego *gastrimargia*, porque non atopou unha verba acomodada en latín que significase simultaneamente gula e ebriedade);
* avaricia (*philarguria:* ‘amor cara ao ouro’).
* luxuria *(fornicatio)*
* vanagloria *(cenodoxia)*
* ira (*ira:* cólera irreflexiva, crueldade, violencia).
* tristura *(tristia)*
* preguiza (*acedia:* depresión profunda, desesperanza).
* soberbia *(superbia)*

Columbán de Luxeuil (540-615) ―no seu *Instructio de octo vitiis principalibus** *en *Bibl. max. vet. patr.* (XII, 23)― e Alcuíno de York (735-804) ―no seu *De virtut. et vitiis*, XXVII e seguintes)― continuaron a idea de oito pecados capitais.

### Sete pecados capitais 
[miniatura|300px|Detalle do inferno, na igrexa de [Labrada, Guitiriz|Santa María de Labrada, Guitiriz. Os demos torturan a sete almas, en corpo de muller, que representan os sete pecados capitais]]
No século VI, o papa romano Gregorio Magno (*circa* 540-604) ―no seu *Lib. mor. en Job* (XXXI, XVII)― revisou os traballos de Evagrio e Casiano para confeccionar unha listaxe propia definitiva con distinta orde e reducindo os vicios a sete (considerou que a tristura era un xeito de preguiza).

# luxuria
# preguiza
# gula
# ira
# envexa
# avaricia
# orgullo

Boaventura de Bagnoregio (1218-1274) enumerou os mesmos.

Tomé de Aquino (1225-1274) respectou esa mesma listaxe, con outra orde:
* vanagloria (orgullo, soberbia).
* avaricia
* intemperanza (gula)
* luxuria
* preguiza
* envexa
* ira.

O poeta Dante Alighieri (1265-1321) utilizou a mesma orde do papa Gregorio Magno n'«O Purgatorio», a segunda parte do poema *Divina Comedia* (c. 1308-1321). A teoloxía d'*A Divina Comedia*, case foi a mellor fonte coñecida dende a Renacenza (séculos XV e XVI).

Moitas interpretacións e versións posteriores, especialmente derivacións conservadoras do protestantismo e do movemento cristián pentecostal teñen postulado temíbeis consecuencias para aqueles que cometan estes pecados como un tormento eterno no inferno, no canto da posíbel absolución a través da penitencia no purgatorio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pecado
* Vicio
* Valor moral

### Ligazóns externas 
* Siete pecados capitales  (Información e explicacións sobre os 7 pecados capitais, en español).
* TheModernWord.com (artigo sobre a pereza, n'A Palabra Moderna; en inglés).
* whitestonejournal.com (revista *Piedra Blanca*: os sete pecados capitais; en inglés).
* VocationalPsychology.com («The seven deadly sins at work»: os sete pecados mortais no traballo; en inglés).
* Pecados y Virtudes Capitales (Presentación «Sete Pecados e Sete Virtudes Capitais», en español).
* DeadlySins.com (PecadosMortales.com, «Sete virtudes celestiais»; en inglés).