Bedřich Hrozný

miniatura|Bedřich Hrozný en 1915, co uniforme do exército autrohúngaro.

**Bedřich Hrozný**, nado en Lysá nad Labem o 6 de maio de 1879 e finado en Praga o 12 de decembro de 1952, foi un lingüista, orientalista e arqueólogo checo, que destacou por ser o primeiro en descifrar o hitita e a recoñecela como lingua indoeuropea.

## Traxectoria 
### Formación e primeiros estudos 
Nado en Lysá nad Labem, en Bohemia central, estudou hebreo e árabe en Kolin e en 1904 participou nalgunhas escavacións na Palestina setentrional. A continuación, especializouse en asirioloxía, linguas orientais e escritura cuneiforme na Universidade de Viena, onde foi profesor do 1905 ao 1919.

### O desciframento do hitita 
Chamado a filas na Primeira guerra mundial, tivo ocasión de estudar as taboíñas cuneiformes ata o daquela sen descifrar atopadas en Boğazköy, no asentamento que despois habería ser identificado como Ḫattuša, a capital do Imperio hitita. Aplicando o método combinatorio deu deducido, partindo dos ideogramas xa coñecidos, o senso das outras palabras que constituían unha determinada frase. Illou e descifrou así diferentes elementos, entre os que estaban unha desinencia *-an* con función de acusativo singular, unha raíz verbal *ad-* / *eza-* co significado de "comer", nas formas *ezateni* ("vós comeredes") e *adanzi* ("eles comerán"); *vadar* co significado de "auga".

A aplicación do método comparativo propio da indoeuropeística permitiulle inmediatamente a Hrozný establecer estreitas conexións entre a lingua que viña de descifrar, o hitita, e outras linguas indoeuropeas: *ad-* / *eza-* era inmediatamente comparábel co latín *edo*, ao alemán *essen*, ao checo *jìsti*; *vadar* ao inglés *water*, ao alemán *Wasser*, ao checo *voda*. A primeira frase descifrada por Hrozný en hitita foi unha fórmula litúrxica: «Agora vós comeredes pan, despois beberedes auga».

Os resultados dos seus estudos, publicados en 1917, revolucionaron a indoeuropeística e conduciron progresivamente ao abandono de diversos paradigmas elaborados pola disciplina no curso do século XIX, da reconstrución "greco-sanscritista" proposta pola escola neogramática alemá á existencia dunha isoglosa dialectal que tería dividido as linguas indoeuropeas en occidentais e orientais (isoglosa centum-satem).

### A docencia en Praga 
Do 1919 ao 1952, ano da súa morte, Hrozný detentou a Cátedra de Historia do Oriente Antigo na Universidade Carolina de Praga, onde foi Reitor entre o 1939 e o 1940. En 1925 dirixiu unha expedición checoslovaca a Kültepe (a hitita Neš ou Kaneš), sempre en Anatolia, onde atopou un milleiro de taboíñas en asirio.

## Obras 
* *Sumerisch-babylonische Mythen von dem Gotte Ninrag (Ninib)*, Berlín, Wolf Peiser, 1903
* *Obilí ve staré Babylónií*, Vienna, Hölder in Komm., 1913
* *Die Lösung des hethitischen Problems* in "Mitteilungen der Deutschen Orient-Gesellschaft" n° 56, pp.&nbsp;17–50, 1915
* *Die Sprache der Hethiter, ihr Bau und ihre Zugehörigkeit zum indogermanischen Sprachstamm*, Leipzig, J.C. Hinrichs, 1917. Agora en Dresde, TU Dresden, 2002 ISBN 3-86005-319-1
* *Hethitische Keilschrifttexte aus Boghazköi, in Umschrift, mit Übersetzung und Kommentar*, Leipzig, J.C. Hinrichs, 1919
* *Über die Völker und Sprachen des alten Chatti-Landes. Hethitische Könige*, Leipzig, J.C. Hinrichs, 1920
* *Keilschrifttexte aus Boghazköi*, in "Autographien", Leipzig, J.C. Hinrichs, 1921, vol. V-VI. Agora en Osnabrück, Zeller, 1970
* ''Les inscriptions hittites hiéroglyphiques: essai de déchiffrement; suivi d'une grammaire hittite hiéroglyphique en paradigmes et d'une liste d'hiéroglyphes*, Praga, Orientální Ústav, 1933
* *Über die älteste Völkerwanderung und über das Problem der proto-indischen Zivilisation. Ein Versuch, die proto-indischen Inschriften von Mohendscho-Daro zu entziffern*, Praga, 1939
* *Die älteste Geschichte Vorderasiens und Indiens*, Praga, Melantrich, 1940-1943
* *Inscriptions cunéiformes du Kultépé*, Praga, 1952, vol. I
* *Ancient history of Western Asia, India and Crete'', Nova York, 1953

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  
* 

### Outros artigos 
* Indoeuropeística
* Indoeuropeo
* Lingua hitita
* Linguas anatólicas
* Linguas indoeuropeas
* Lingüística comparativa

### Ligazóns externas 
*  
*  
*  
*