Inessa Armand

**Inessa Feodorovna Armand**, nada en París o 8 de maio de 1874 e finada en Nalchik (URSS) o 24 de setembro de 1920, foi unha política comunista franco-rusa, bolxevique e feminista que pasou a maior parte da súa vida en Rusia.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Armand naceu en París como Elisabeth -Inès Stéphane d'Herbenville. A súa nai, Nathalie Wild, era unha actriz de ascendencia francesa e inglesa e o seu pai, Théodore Pécheux d'Herbenville, un famoso cantante de ópera que morreu cando só tiña cinco anos. Debido a isto foi criada coa súa avoa e a súa tía, ambas profesoras, que vivían en Moscova.

Aos 19 anos casou con Alexander Armand, fillo dun rico industrial téxtil ruso, co que tivo catro fillos, e tamén coidaba do fillo do irmán do seu marido. Inessa e Alexander abriron unha escola para fillos de campesiños nos arredores de Moscova. Neste tempo Armand tamén ingresou nunha organización caritativa dirixida a mulleres que exercían a prostitución na capital rusa.

En 1902 abandonou o seu marido, con quen tiña un matrimonio aberto. Casou co irmán deste, Vladimir, con quen compartía as súas radicais ideas políticas e con quen tivo o seu quinto fillo, Andrei.

En 1903 uniuse ao ilegal Partido Social-Democrático dos Traballadores de Rusia. Foi arrestada en xuño de 1907 por distribuír propaganda ilegal e sentenciada a dous anos de exilio interno en Mezen, ao norte de Rusia.

En novembro de 1908 logrou escapar de Mezen e establecerse en París, onde coñeceu a Vladimir Lenin e a outros bolxeviques exiliados. En 1911 comezou a traballar como secretaria para o Comité de Organizacións estranxeiras, como coordinadora de tódolos grupos bolxeviques na Europa Occidental.

[miniatura|Armand cos seus fillos en [Bruxelas, 1909]]

Armand regresou a Rusia en xullo de 1912. Lenin necesitaba que levase a resolución da Conferencia de Praga, para axudar a que os bolxeviques foran escollidos na Duma e descubrir o que estaba a suceder no Pravda. Lenin sabía que o seu regreso a Rusia suporía o seu arresto inmediato, porén, decidiu pór os intereses do partido por riba dos seus sentimentos cara a ela. Dous meses despois, foi arrestada e encarcerada ata marzo de 1913. De novo, Armand deixou Rusia de xeito ilegal e marchou vivir con Lenin e a súa muller Nadezhda Krupskaia en Galitzia. Alí comezou a traballar na edición de *Rabotnitsa*. Krupskaia sinalou que, malia a súa fatiga polo traballo, Armand somerxeuse nos traballos do partido. Lenin escribiulle e confiou nela máis que en ninguén outro dos seus achegados. A Okhrana chegou a considerala como a man dereita de Lenin. e serviu na executiva do Soviet de Moscova. Mostrouse crítica coa decisión do goberno bolxevique de asinar o Tratado de Brest-Litovsk que deixaba a Rusia fora da contenda mundial. Ao seu regreso a Petrogado, foi nomeada directora do Zhenotdel, unha organización que loitaba pola igualdade das mulleres dentro do Partido Comunista e os sindicatos da Unión Soviética, con poder para tomar decisións lexislativas. Logrou crear reformas que permitían o dereito das mulleres ao divorcio, aborto, participar nos asuntos de goberno e a creación de comedores masivos e centros da maternidade.

### Últimos anos 
miniatura|Funeral de Inessa Armand en Moscova
Durante a primavera de 1920 apareceu, por iniciativa de Armand, o xornal *Kommunistka*, sobre os asuntos relacionados coa "emancipación das mulleres e a necesidade de alterar a relación entre os sexos para que se producira un cambio duradeiro". No seu quinto número apareceu o obituario da súa fundadora.

Tras notar a fatiga que lle producira o exceso de traballo, Lenin instou a Armand a que fose de vacacións ao Cáucaso. Porén, non sabía que a rexión estaba infestada polas epidemias e que aínda non fora pacificada polo Exército Vermello. Armand e outros pacientes tiveron que ser evacuados de alí. Na tarde do 21 de setembro de 1920, Armand dispúxose a reunirse co Comité Executivo de Nal'chik, probablemente para conseguir aloxamento para o seu grupo, e contraeu o cólera. Morreu nas primeiras horas do 24 de setembro aos 46 anos. Foi a primeira muller en ser enterrada na necrópole das murallas do Kremlin de Moscova, e celebrouse un funeral de Estado, algo moi pouco común para unha muller, en que as multitudes entoaron A Internacional.

Para a década de 1930 o seu traballo xa quedara esquecido, pois o Zhenotdel foi abolido en 1930.

## Armand na cultura popular 
Armand foi caracterizada no cine nas películas *Lenin v Parizhe* (1981, por Claude Jade), *Il treno di Lenin* (1987, por Dominique Sanda) e *All My Lenins* (1997, por Janne Sevchenko). Tamén foi retratada como heroína na novela de ficción *Seven Days to Petrograd* (1988, Penguin Books) de Tom Hyman, ambientada na viaxe de regreso do exilio a dita cidade por parte de Lenin e Inessa.

A súa vida está na cerna da novela Ostrácia da escritora lucense Teresa Moure.

A súa aventura con Vladimir Lenin foi agochada na propia URSS para non danar a imaxe idealizada de Lenin como marido fiel, transmitida pola propaganda soviética. A súa correspondencia íntima gárdase no Instituto de Investigacións sobre Marxismo-Leninismo de Moscova, que só permitiu a publicación de fragmentos das mesmas. É moi coñecida a súa polémica epistolar con Lenin sobre aspectos da liberación feminina. Lenin non estaba de acordo cun panfleto no que propugnaba o *amor libre* e que finalmente non foi publicado por entender que se trataba dun concepto burgués.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Nadezhda Krupskaia