Munio Páez

**Munio Páez** ou **Muño Páez** (*floruit* 1105 e morto quizais en 1149) foi o conde de Monterroso, membro do clan Banu Gómez, durante os reinados de Afonso VI, Urraca e Afonso VII.

## Traxectoria
En decembro de 1108 ostentaba o título de *comes* (conde), o máis alto do reino. Era fillo do conde Paio Gómez, neto de Gómez Díaz de Carrión e Tareixa Páez. A súa nai era Elvira Muñoz, media irmá do conde Rodrigo Muñoz, e filla de Munio Rodríguez e Ilduara Velázquez. Os devanceiros de Elvira fundaran o mosteiro de Santa María de Ferreira de Pantón.
O 17 de setembro de 1111, Munio participou na coroación do aínda mozo Afonso VII en oposición á súa nai, Urraca, en Santiago de Compostela. No banquete posterior á coroación Munio actuou como *regalis offertorius*, o oficial encargado da comida. Entre maio de 1112 e novembro de 1116 Munio gobernou a tenencia galega de Monterroso, comarca ao sur de Lugo, ao oeste do río Miño e ao longo do Camiño de Santiago. No verán de 1114 fixo as paces coa raíña Urraca, o que cadra coa descrición que ofrece a *Historia compostellana* de que intentou seguir un rumbo moderado. Aínda estaba ao lado de Urraca en 1116. Na primavera de 1120 a raíña Urraca encarcerou a Muño, probablemente por desertar ao seu fillo, e privouno de todas as súas terras, pero ao ano seguinte foi restaurado e apoiaba á raíña contra arcebispo galego Diego Xelmírez. Munio estaba entre aqueles nobres obrigados en 1114 a prestar xuramento para "honrar" a Diego como parte da reconciliación do arcebispo coa raíña. Nalgún momento de 1121 Munio construíu un castelo "adulterino" (ilegal, ilexítimo) no río Iso preto de Compostela. A *Historia compostellana* chámao "guarida de ladróns e bandidos", pero Diego conseguiu arrasala ao pouco de construírse. Munio non tardou en interceder en nome de Diego co seu cuñado Vermudo Pérez de Traba, cuxo castelo en Faro reclamaba Diego.

Afonso VII sucedeu á súa nai en 1126. Durante todo o seu reinado, Munio mantívose unha figura esencialmente galega. Non acudiu nin unha vez á corte entre 1127 e 1134, aínda que asistiu en 1135 e probablemente estivo presente na coroación imperial de Afonso en maio. Ingresou na corte nas súas xiras por Galicia en 1137 e 1141, e unha vez máis, probablemente pouco antes da súa morte, en 1142, cando a corte estaba en Burgos. Especúlase que algunha enfermidade física puido ter un papel para manter a Munio en Galicia.

Munio foi tamén patrón da igrexa galega, facendo doazóns á Catedral de Lugo (1123), á Catedral de Santiago e ao clero regular de Sar (1141). Aínda que non aparece mencionado na *Historia compostellana* entre os que homenaxearon a Afonso VII na súa sucesión en 1126, sábese por fontes documentais que estivo en Zamora o 13 de abril cando Afonso estaba alí para recibir a homenaxe da aristocracia galega.

Munio casou con Lupa Pérez, filla de Pedro Froilaz de Traba e Urraca Froilaz. Casaron o 30 de outubro de 1130. En decembro de 1147, posiblemente despois da morte de Muño, Lupa, chamándose *Deo devota* (devota a Deus), fixo unha doazón aos monxes cistercienses do mosteiro de Santa María de Monfero coa condición de que dixesen unha misa pola súa alma e a do seu marido anualmente o 30 de setembro, o día despois do día de san Miguel. Anteriormente patrocinara Monfero en xullo de 1137 e regresara en agosto de 1150. En abril dese mesmo ano mercara un terreo en San Cristovo de Dormeá, onde, o 1 de outubro de 1152, fundou un mosteiro. Cando o novo mosteiro recibiu un privilexio real de Fernando II o 8 de novembro de 1157, Lupa aínda vivía. Os fillos de Munio foron Aldonza, Elvira, Fernando, Pedro e Teresa.

## Notas