Erupción volcánica de La Palma de 2021

miniatura|A erupción volcánica ao amencer do 20 de setembro de 2021.
A **erupción volcánica de La Palma de 2021** iniciouse ás 14:12 (UTC) do 19 de setembro de 2021 na zona de Las Manchas, na illa de La Palma en Canarias (España). Trátase da última erupción da illa logo da erupción de Teneguía de 1971 e a última producida no arquipélago canario dende a erupción submarina de El Hierro de 2011. Se ben os volcáns son clasificados polas súas características ou tipo de erupcións, os nomes de cada volcán adoita ser local e non hai un mecanismo científico de nomenclatura.

O nome co que inicialmente a poboación, o mundo do xornalismo e o da ciencia se referiron ao volcán de La Palma está relacionado co lugar no que xurdiu, en Cumbre Vieja, atravesado polo camiño de Cabeza de Vaca, polo que o profesor da Universidade de Las Palmas Francisco José Pérez Torrado "... pola zona na que saíu podería ser Cabeza de Vaca". Tamén chegouse propoñer que fora a propia poboación insular a que puxera nome ao novo volcán.

## Antecedentes 
### Erupcións rexistradas en La Palma 
La Palma é a illa do arquipélago canario que máis actividade volcánica tivo dende o século XV. Ata a erupción de 2021, a illa de La Palma ten rexistrado sete erupcións volcánicas segundo o Instituto Xeolóxico Nacional (IXN).

A última erupción volcánica rexistrada na illa de La Palma producírase en 1971, coa erupción do Teneguía o 26 de outubro de 1971, e que se prolongou ata o 18 de novembro dese mesmo ano. Nesa ocasión, debido á situación do Teneguía no sur da illa, á beira do mar, a lava vertese case na súa totalidade ao mar, provocando o crecemento da illa nos dous millóns de metros cadrados.

### Actividade sísmica recente 
Dende a erupción do Teneguía o subsolo da illa mantivérase sen actividade ata 2017, momento no que se iniciou a actividade sísmica con repeticións constantes pequenos sismos na zona de Cumbre Vieja, que culminou coa erupción en 2021. O ano seguinte rexistráronse na illa case 1&nbsp;000 terremotos a algo máis de 25 quilómetros de profundidade que deron paso a un período de escasa sismicidade.

Xa no ano 2021, o 25 de xuño rexistráronse un total de 80 terremotos de pequena magnitude a unha profundidade de entre 18 e 34 quilómetros entre as 7:19 e as 18:09 (UTC), e localizados fundamentalmente pa zona sur de La Palma. O maior destes sismos foi de magnitude 2,2 na escala mbLg.

O luns 13 acadáronse os 1&nbsp;500 movementos sísmicos na zona de Cumbre Vieja, nos municipios de Fuencaliente, Mazo e El Paso, o que levou a activar o mércores 15 a alerta da cor amarela (nivel de alerta 2 nunha escala de 4) no Plano Especial de Protección Civil e Atención a Emerxencias por Risco Volcánico (Pevolca), por parte do Goberno das Canarias.

O día 16 o número de pequenos sismos elevárase xa ata máis de 4&nbsp;200, que viñeron acompañados dunha deformación do terreo, o que indicou que baixo o solo había magma inquedo, mais sen dar sinais claros dunha erupción inminente.

Malia a esta situación decidiuse non aumentar as medidas de precaución e só se decidiu por parte do Cabildo de La Palma comezar a evacuación de canto menos 40 persoas con mobilidade reducida e parte do gando presente na zona.

miniatura|O volcán nos segundo día de erupción.

Ese mesmo día, 19 de setembro, ás 15:12 (hora local) entrou en erupción o volcán en Montaña Rajada, no municipio de El Paso. A erupción estivo precedida por un pequeno terremoto e unha grande explosión que deu paso a unha gran columna de fume e a expulsión de piroclastos. Inicialmente a erupción tiña dúas fisuras separadas 200 metros e dúas bocas polas que saía lava, que posteriormente se converteron en sete, e logo en oito. Ás 17:00 (hora local) o nivel de emerxencia subiu ao nivel vermello, afectando aos municipios de Tazacorte, El Paso, Fuencaliente, Mazo e Los Llanos de Aridane, que reúnen unha poboación dunhas 35&nbsp;000 persoas. Esa mesma tarde xurdiu unha nova boca que se abriu en dirección norte, obrigando a evacuar á poboación da zona de Tacande, unha poboación de 704 habitantes pertencente ao municipio de El Paso. Con todo, o movemento do fluxo de lava ralentizouse e a lava non chegou finalmente ao mar nese día. Durante o día a lava chegou á principal área pesqueira da illa, Tazacorte, no seu curso cara ao mar que discorre precisamente entre Tazacorte e a zona de La Bombilla.

;21 de setembro
O 21 de setembro Involcan deu a coñecer a composición dunha primeira mostra de lava, que contería fenocristais de plaxioclasa e piroxeno. En torno ás 14:00 horas a colada principal de lava chegou á localidade de Todoque, a máis poboada da zona afectada con 1&nbsp;200 habitantes, a unha velocidade duns 120 metros por hora. Neses momentos a lava avanzaba por dúas linguas, unha das cales, a situada ao suroeste, en Las Manchas, tiña «un movemento mínimo», apenas uns dous metros por hora, mentres que a segunda, alimentada pola nova boca foi a que alcanzou Todoque. A lava desta segunda boca é máis fluída e móvese por riba da colada do cono principal, polo que avanza con maior facilidade. Nesa data a deformación acumulada nas proximidades á zona de erupción era de 25 centímetros

[centro|miniatura|907x907px|Sobreposición da área cuberta polo río de lava nos días 20, 21, 22 e 23. Captado polos satélites do [programa Copernicus.]]

;22 de setembro
Ás 8:14 do mércores 22 a área afectada pola erupción aumentara nun 50% respecto da medición das 19:50 do día anterior, e na mañá dese mesmo día deixara 153 hectárea de terreo baixo as pedras, o lume e as cinzas, de acordo cos cálculos do Instituto Volcanolóxico de Canarias. O avance da lava cara ao mar calculouse nesa mañá en 200 metros por hora, mentres que a deformación do solo na área da erupción ascendera ata os 28 centímetros. Daquela os expertos calculaban que a situación poderíase prolongar uns 55 días, e as medicións de dióxido de xofre revelaban que cada día o volcán emitían á atmosfera entre 6&nbsp;140 e 11&nbsp;500 toneladas deste gas á atmosfera. Ao longo do día, o director técnico do Pevolca, Miguel Ángel Morcuende, falou de período de "mini estabilidade" e aínda que o volcán estaba a ser "bastante explosivo", as coladas de lava ralentizáranse e avanzaban con moita lentitude, a uns catro metros por hora. Ao mesmo tempo confirmou que existían nove bocas, tendo catro activas nunha soa fisura.

;24 de setembro
O 24 de setembro abríronse dúas bocas máis, creando dúas coladas que se desprazaban ladeira abaixo a unha velocidade en torno aos 60-80 metros por hora. Pouco máis tarde decretouse a evacuación das poboacións de Tajuya, Tacande de Abajo e a parte de Tacande de Arriba non desaloxada anteriormente. Ademais intensificouse a actividade explosiva e a emisión de cinzas, provocando a suspensión de todas as operacións comerciais no Aeroporto de La Palma e do da Gomera debido á presenza destas partículas no aire e a pouca visibilidade que produciu.

A parte occidental do cono principal de cinzas volcánicas sufriu un desmoronamento. A colada de lava que aparecera o venres, máis fluída e rápida que as primeiras da erupción, discorría sobre a que saíra nos días anteriores. A corrente orixinal de lava, con todo, seguía a avanzar, aínda que de xeito moi lento, a poucos metros por hora. A escasa velocidade debíase ao aumento da viscosidade nas partes inferiores a causa da diminución da temperatura da lava, o que provocou un aumento na altura da colada.

O ramal da colada que estaba en Todoque avanzou pouco. A deformación do terreo non variou moito nos últimos tres días, xa que o material que estaba a entrar na cámara magmática estaba sendo compensado polo que estaba sendo expulsado. Ata ese día foran expulsados pouco máis de 25 millóns de metros cúbicos de magma.

### Segunda semana 
;26 de setembro
Ás 17:55 do 26 de setembro, unha das coladas de lava provocou o colapso da igrexa de San Pio X, no centro urbano de Todoque, símbolo dela comunidade. O acontecemento foi retransmitido en directo pola Radio Televisión Canaria, que acompañaba o avance rápido do río de lava. A lava destruíu ademais o centro de saúde e o recinto da Asociación de Veciños. O 21 de setembro, funcionarios do municipio cargaran en camións todo o mobiliario que puideron retirar do interior da igrexa parroquial de San Pio X, incluíndo as imaxes, crucifixos, candelabros e cadros.

Segundo Miguel Ángel Morcuende, Director Técnico do Plano Especial de Protección Civil e Atención de Emerxencias por Risco Volcánico das Canarias (Pevolca), cerca das 19:00 o principal río de lava superou a estrada LP-213, á altura de Todoque, encontrándose a cerca de 150 metros ao oeste do núcleo de poboación. Ás 20:15, a fronte da colada encontrábase a cerca de 1&nbsp;600 metros da costa, en liña recta, en dirección Nordeste, rodeando a montaña de Todoque. A situación do avance rápido da colada non xerou novos desaloxos, unha vez que a dirección da colada se mantivo dentro da zona de exclusión establecida, na que toda a poboación fora evacuada. A lava proseguiu o curso da colada principal, cunha velocidade próxima aos 100 metros por hora, debido á temperatura máis alta ao emanar dunha profundidade maior do volcán - cerca de dez quilómetros - facendo que aumente a súa fluidez. A fronte da lingua estaba a ser empurrada por nova lava, de xeito que aínda que a fronte de lava ía arrefriando, o seu interior continuaba a estar a unha temperatura moi elevada, preto de 1&nbsp;200 graos, facéndoa máis fluída. A altura media da colada na súa fronte variaba entre os catro e os seis metros, cunha largura máxima de 600 metros.

Coa inminencia da chegada da lava ao mar, na zona costeira de Tazacorte, e na previsión de posibles emanacións de gases nocivos para a saúde, a Pevolca ordenou o confinamento dos barrios de San Borondón, Marina Alta, Marina Baja e La Condesa, tendo a poboación que permanecer nos seus domicilios con portas e ventás pechadas, ata a reavaliación da situación na mañá seguinte.

;27 de setembro
Logo dunha noite de grande actividade explosiva, en torno ás 8:30 a actividade cesou subitamente durante aproximadamente dúas horas, retomando de seguido. Durante a calma a actividade sísmica diminuíu, cos enxames sísmicos desprazándose en dirección ao sur da illa, a profundidades próximas aos 10 quilómetros, nunha localización semellante aos movementos que se detectaran unha semana antes da erupción, con 16 sismos localizados na zona norte de Fuencaliente de La Palma. Os peritos que monitorizaban a erupción clasificaron a parada da actividade como un “proceso normal” neste tipo de erupcións fisurais estrombolianas, nas cales se alternan continuidades e descontinuidades. Segundo María José Blanco, directora do Instituto Xeográfico Nacional nas Canarias, este comportamento do volcán pode deberse a unha mudanza no condutor que o alimenta, levando a unha diminución do contido gasoso e a unha menor achega de material dispoñible, podendo ser retomado en calquera momento, como efectivamente aconteceu. Non foi a primeira vez na historia do arquipélago ne que un volcán parou e volveu entrar en erupción uns días despois, mesmo nun punto máis distante. O precedente máis inmediato foi o volcán de San Juan, na mesma illa, en 1949.

Ao final do día, estimábase que faltarían 1&nbsp;200 metros para que a lava chegase á costa. A calidade do aire continuaba a ser boa, descartándose a aparición de chuvias ácidas nas seguintes 24 horas.

Entre as 8:00  da mañá e as 20.00 horas da tarde, o volcán tivo unha actividade máis lixeira, confirmado pola cantidade de anhídrido sulfuroso emitido, moi baixa en relación aos outros días, alcanzando a crista máis 4&nbsp;000 metros. En total, o volcán emitiu 10 millóns de metros cúbicos de produtos volcánicos. Entre as 8:00 e as 18:00 horas rexistrouse un descenso brusco da sismicidade. Logo das 18:15 produciuse a expulsión de vapor de auga e a emisión de cinzas, e logo das 19:15, a emisión de coladas polo flanco norte, con emisión significativa de lava.

A morfoloxía do cono volcánico alterouse. A sismicidade continuaba a 10 quilómetros de profundidade, no lugar onde estaba ao redor do 11 de setembro, e os sismo seguíanse producindo en torno ao centro de emisión. A emisión de dióxido de xofre baixou, encontrándose nas 567 tm diarias, e coas cincas chegando ata os 5&nbsp;500 metros de altitude. A compañía aérea canaria Binter cancelou os voos programados para e de La Palma ata as 13:00 horas do día 28, debido á nube de cinzas provocada pola erupción do volcán.

Segundo Miguel Ángel Morcuende, diretor técnico do Pevolca, o magma expelido tiña nese momento a súa orixe en cámaras inferiores, sendo, por iso, máis fluído. O centro emisor de lava encontrábase por baixo do cráter, a 900 metros por riba do nivel do mar, con pendentes moi elevadas. A calor e as pendentes elevadas facían que a lava avanzara a unha velocidade de arredor dos 300 metros por hora. Nos estadios iniciais a colada avanzaba moi rápido, mais a medida que avanzaba, arrefriaba e encontraba obstáculos e acababa por saír da  «vía rápida» sobre a cal se deslizaba inicialmente, freando e causando un alargamento da propia colada. O fluxo que avanzaba neste punto é o que tiña a súa orixe no flanco norte do volcán, correndo sobre coladas anteriores, o que permite un avance máis rápido.
miniatura|A lava rodeou a montaña de Todoque, último gran obstáculo no seu camiño cara ao mar, en torno as 20:00 h.
Cerca das 20:00 a lava rodeou a montaña de Todoque polo sul, seguindo en dirección á costa de Tazacorte, tendo xa cruzado a Estrada da Costa, e sendo visible dende o mar. A destrución ocorre tivo lugar principalmente nas plantacións de plátanos localizadas na zona, último obstáculo antes da costa marítima.

En torno ás 23:00, o fluxo de lava chegou á liña de costa, logo de acelerar a velocidade nas tres horas anteriores, sen outro obstáculo que as plantacións de plátanos, xerando unha gran columna de fume branco e negro ao chegar ao Océano Atlántico. O contacto co mar tivo lugar en Los Palacios, na praia de La Galeria, unha pequena enseada ao norte da praia de Los Guirres. O contacto da lava coa auga foi recollido en imaxes polo barco do navío oceanográfico Ramón Margalef, así como pola xornalista da televisión canaria no programa 'Una Hora menos'. A lava caeu en cascada por un cantil de 100 metros de altura, formando unha columna de 50 metros de alto, equivalente a un edificio de 15 andares, ao arrefriar rapidamente, logo do contacto coa auga.

;29 de setembro
No 11º día da erupción, segundo os responsables do Pevolca, a erupción non se encontraba estabilizada, cunha dinámica que escapaba ao control e en constante monitorización.

O contacto entre a lava e o mar formaba continuamente unha nube de gases tóxicos, limitada á zona de contacto co mar e disipándose rapidamente, coa axuda do vento forte. A poboación non foi afectada máis aló dos confinamentos impostos anterioriormente en catro bairros de Tazacorte, manténdose a zona de exclusión marítima de dúas millas.

;30 de setembro
Durante a mañá constatouse a existencia dun campo fumarólico no flanco nordeste. O proceso eruptivo continuou a súa actividade, na que a lava seguiu de xeito relativamente estable pola colada principal, fluíndo cara ao mar nun caudal continuo, desbordando nalgúns puntos, mentres que os outros fluxos permaneceían practicamente inativos. A sismicidade mantívose na mesma zona dos días anteriores, a profundidades de máis de dez quilómetros. Sentíronse 18 sismos, un dos cales tivo unha magnitude de 3,3 e foi sentido con intensidade 2 como medición máxima, así como movementos máis sáuperficiais en torno ao núcleo da erupción. O tremor era estable, aínda que nalgunhas zonas próximas ao cono volcânico era de alta frecuencia; as deformacións mantiñan entón un patrón estable.

Durante a tarde rexistrouse un aumento da actividade volcánica, con máis explosións. Tivo lugar tamén un aumento da sismicidade, cun sismo de 5 graos rexistrado ás 21:31 en Fuencaliente. Ao final da tarde xurdiu un novo fluxo de lava con orixe na parte traseira do cono secundario.

Ese día a principal preocupación centrábase na calidade do aire, logo de que as medicións en Tazacorte revelaran que puntualmente se sobrepasaran os límites de dióxido de xofre permitidos, recomendándose o uso de máscarillas FPP2, e que se empregaran o menos posible os espazos abertos, sobre todo persoas vulnerables, embarazadas, nenos e anciáns ou persoas con doenzas respiratorias.

Coas dúas novas bocas, eran xa sete os centros emisores activos da erupción: existían tres máis no interior do cráter, de dous máis no lateral do cono volcánico. Ata este día, o volcán expulsara 80 millóns de metros cúbicos de magma, o dobre que o Teneguía en 1971, nun terzo do tempo.

Contra as 22:30, o Pevolca ordenou un novo confinamento que afectou a cerca de 3&nbsp;500 persoas, como consecuencia das condicións meteorolóxicas existentes, cunha inversión térmica que impide a dispersión de gases e os mantén en cotas baixas da atmosfera.

;2 de outubro
Ás 10:30 da masá, Involcan informou de que se abrira un novo foco de emisión na fractura principal do volcán, sumándose ás dúas novas bocas que xurdiran na madrugada do día anterior. Imaxes capturadas por dron mostraron como a nova boca xa estaba emitindo elementos líquidos e sólidos, como magma e piroclastos, así como gasosos. Entre tanto, o fluxo de lava que emerxía dende o día anterior polas dúas novas bocas fixo contacto co fluxo orixinal.

Entre o mediodía do día anterior, e o mediodía deste día, rexistráronse 21 sismos en torno á erupción, e dous deles foron sentidos pola poboación, cunha magnitude máxima de 3,6 (mbLg), correspondente ao sismo sentido con intensidade máxima na zona epicéntrica ás 14:13 do día anterior. Tamén se localizaron dous sismos a profundidades en torno aos 30 quilómetros, e un sismo superficial na zona próxima á boca eruptiva. O tremor volcánico mantíñase estabilizado, en niveis semellantes aos dos días anteriores, e as deformacións estabilizándose de novo.

A Dirección Xeral de Seguridade e Emerxencias do Goberno de Canarias ordenou o levantamento do confinamento nos núcleos de Tazacorte, El Paso e Los Llanos de Aridane, atendendo á mellora da calidade do aire na zona.

### Terceira semana 
;3 de outubro
Na noite do sábado ao domingo, a rede de vixilancia volcánica de seguimento 24 horas do IXN localizou nove sismos na contorna da zona de erupción do volcán. Ás 19:14, o IXN rexistrou un sismo de magnitude 3,7 localizado a unha profundidade de 12 quilómetros ao suroeste de Villa de Mazo, un dos máis de 20 rexistrados nese día nos municipios de Mazo e Fuencaliente. O sismo foi vinculado ao proceso eruptivo en curso, tendo sido descartada a probabilidade de producirse un novo foco eruptivo noutra zona da illa.

Nas últimas horas do día o Pevolca detectou un aumento da actividade explosiva. O mesmo organismo ordenou a evacuación de persoal científico e de varios servizos de emerxencia que se encontraban a traballar preto do fluxo de lava, logo dun empobrecemento da calidade do aire, aínda que restrinxido a esa zona e sen afectar os núcleos de poboación fóra do perímetro de seguridade, fixado en 2,5 quilómetros do cono principal, onde a calidade do aire era boa.

Nese momento había dificultades no abastecemento de auga potable e de regadío nos barrios dos municipios de El Paso e Los Llanos, ao sur da intersección dos fluxos de lava. Cerca das 00:00, o municipio de Fuencaliente de la Palma rexistrou unha sucesión de sismos, coincidindo cos cambios ocorridos no volcán, e co aumento da súa actividade eruptiva, logo do desmoronamento dun dos seus conos. De acordo co IXN, entre as 22:30 do día anterior, e as 8:00 do día 4, Fuencaliente foi sacudida por 12 movementos sísmicos, catro deles con intensidade superior a 3. O máis intenso tivo lugar ás 00:17, cunha intensidade de 3,7, resultando tamén no rexistro máis alto, igualado polo sentido en Villa de Mazo. Estes sismos estiveron localizados 30 e os 36 km de profundidade.

;7 de outubro
Ás 12:17 rexistrouse un terremoto de magnitude 4,3 mbLg, o máis forte ata ese momento, localizado en Villa de Mazo a unha profundidade de 25 km. Tamén se rexistraron outro de magnitude 3,8 a 36 quilómetros e outro de 3,4 en Fuencaliente de La Palma a nivel medio de 12 km. Ademais, o fluxo de lava principal dirixida cara o mar dividiuse á altura da montaña de Todoque, tomando unha nova dirección paralela á principal e chegando á costa na zona da praia de El Charcón.

;9 de outubro
Ao longo da madrugada e a tarde do sábado producíronse varios derrubamentos na ladeira norte do cráter, provocando que o fluxo de lava seguira varias direccións e acelerara a súa velocidade. Canto menos tres ríos de lava novos avanzaron cara o polígono industrial de El Callejón de la Gata. Por outra banda, a sismicidade aumentou levemente con sismos situados a uns 20 quilómetros de profundidade, o que, xunto coa estabilidade das deformacións do terreo, levaron o Pevolca a descartar a curto prazo a aparición doutro centro emisor lonxe do cráter.

### Cuarta semana 
;10 de outubro
[miniatura|250px|Novo río de lava detectado por *[Programa Copérnico|Copernicus* o 10 de outubro.]]
O 10 de outubro, grandes anacos de magma ao roxo vivo do tamaño de edificios de tres andares se derrubaron e un dos novos ríos de lava chegou ao Callejón de la Gata, un polígono industrial de Los Llanos de Aridane, deste xeito, o novo fluxo de lava do volcán sepultou os últimos edificios existentes en Todoque e destruíu completamente a localidade.

;16 de outubro
O sábado 16 de outubro outro dos fluxos de lava se achegaba a un novo punto do litoral da illa. O Instituto Volcanolóxico de Canarias (Involcan) sinalaron que a lava fluía baixo a montaña da La Laguna a 1,3 quilómetros por hora polo que, ao recibir unhas importantes achegas de lava, o equipo científico determinou que era probable que acadara o mar en poucas hora á altura da punta de El Perdido.

Ao longo do día se rexistraron 90 sismos, un deles de 4,6 mbLg, localizado ao suroeste de Villa de Mazo ás 5:41 a 37 quilómetros de profundidade e que foi sentido en case toda a illa. Este foi o terremoto de maior magnitude rexistrada dende que o volcán entrara en erupción o 19 de setembro.

### Quinta semana 
;17 de outubro
Durante a noite do 16 ao 17 de outubro a rede de vixilancia volcánica de seguimento 24 do Instituto Xeográfico Nacional rexistrou 42 sismos asociados á erupción, dos cales unha ducia tiveron unha magnitude superior a 3 (mbLg), cunha máxima de 1,3 ao suroeste de Villa de Mazo ás 4:10 a unha profundidade de 35 quilómetros, e que se fixo sentir en varias poboacións de toda a illa, a este se sumaron outros dous sismos de 3,2 e 3,4 ás 5:56 e ás 8:12 ao noroeste de Fuencaliente e Villa de Mazo, localizados a 11 e 12 quilómetros de profundidade.

;23 de outubro
O sábado 23 de outubro o Instituto Volcanolóxico de Canarias informou do derrubo parcial do cono principal do volcán, o que provocou desbordamentos no noroeste. A lava do volcán podería estar a alimentar tanto o delta lávico a través de tubos lávicos, como a colada 8, que neses momentos estaba a entrar no núcleo urbano de La Laguna, e que se ben o seu paso estaba freado dende unhas 48 horas, seguía a gañar viscosidade e altura. Ata ese día, a lava arrasara un total de 889 hectáreas segundo o sistema de satélites europeo Copernicus. Carmen López, directora do Observatorio Xeofísico Nacional, informou de que a sismicidade a niveis profundos se reducira, aínda que ese mesmo día se rexistrou o maior sismo ata o momento dende que se iniciara a erupción, cunha magnitude de 4,9 e rexistrado a 38 quilómetros de profundidade. Se ben o descenso da actividade sísmica a niveis profundos fora o primeiro indicativo do final do proceso eruptivo na erupción submarina de El Hierro en 2011, López sinalou que este descenso debía converterse en "tendencia"  co paso dos días e que dependía doutros factores como a emisión de dióxido de xofre, cuxos valores seguían a ser altos nesa data.

Nesta data había catro centros de emisión que alimentaban os diferentes ríos de lava, cifrados en dez dende que comezara a erupción. A chamada "colada 10" discorría de xeito paralelo ao río de lava que no seu momento se dirixía cara o sur do centro de emisión inicial, e que neses intres semellaba querer unirse á chamada "colada 1", a máis próxima a ela, algo que de logralo podería evitar que provocara máis danos.

Ese día, a responsable da rede de vixilancia volcánica do Instituto Xeográfico Nacional, Carmen López, sinalou que nas últimas 24 horas, o volcán experimentara unha alternancia entres fases efusivas e episodios explosivos intensos. O fluxo principal, polo flanco norte, baixaba sobre os ríos de lava previos, do mesmo xeito que na xornada anterior.

O fluxo de lava de La Laguna non experimentou grandes mudanzas, mentres que o que discorre próximo ao cantil cara á praia do Perdido mantíñase a uns 110 metros do mar. O gran volume de lava procedente do cono principal dirixiuse especialmente cara o oeste, sobre o fluxo principal e o que discorre por riba da montaña de Todoque, enchendo algunhas zonas que permanecían como illa entre os fluxos de lava. As canles lávicas mantíñanse activas e alimentaban tanto estes fluxos como o delta lávico. A nova foi completamente desmentida por Luis González de Vallejo, director da Área de Risgos Xeolóxicos do Instituto Volcanolóxico de Canarias (Involcan).

Do mesmo xeito, en Brasil difundíronse rumores sobre un tsunami capaz de golpear seriamente a costa do país, especialmente a Rexión Nordeste. A Rede Sismográfica Brasileira (RSBR) e a Sociedade Brasileira de Xeoloxía (SBG) clasificaron dita posibilidade como "moi baixa" e "moi improbable", respectivamente, sendo máis probable que haxa resacas marítimas na costa do país.
[miniatura|O [Presidente do Goberno de España|presidente do goberno español Pedro Sánchez visitou a illa ao día seguinte á erupción volcánica xunto co presidente canario Ángel Víctor Torres. Sánchez adiou a súa viaxe a Nova York para participar na Asemblea Xeral das Nacións Unidas para desprazarse a La Palma.]]
O presidente do goberno español Pedro Sánchez acudiu ao arquipélago para coñecer de primeira man a situación de La Palma, a coordinación do dispositivo e os protocolos activados, pospoñendo unha viaxe a Nova York para acudir á Asemblea Xeral das Nacións Unidas. Ademais do presidente do goberno, varios ministros e líderes de partidos políticos de España manifestaron o seu apoio á poboación insular a través das redes sociais. Finalmente o xoves 23 os reis Felipe VI e Letizia visitaron a illa reuníronse con algunhas persoas evacuadas polo desastre.

A ministra de Industria, Comercio e Turismo, Reyes Maroto, declarou que “A erupción de La Palma é un reclamo turístico que podemos aproveitar”. As palabras da ministra foron duramente criticadas dende o Partido Popular, Cidadáns e Coalición Canaria. Reyes Maroto matizou as súas primeiras declaracións sinalando que "hoxe estamos cos afectados e as vítimas e pensando en como recuperar esa normalidade que a natureza mudou".

As mostras de apoio e solidariedade chegaron tamén dende outros ámbitos como o mundo do deporte. O mesmo día do inicio da erupción, antes do inicio do partido entre o Club Deportivo Tenerife e o Club Deportivo Mirandés disputado no estadio Heliodoro Rodríguez López de Tenerife proxectáronse no videomarcador do estadio as imaxes do volcán cos xogadores de ambos equipos no centro do campo ante o aplauso en pé de todas as persoas presentes como mostra de solidariedade coa poboación palmeira e as persoas que se encontran traballando na zona.

O 20 de setembro, a Unión Europea activou o Programa Copérnico para monitorizar a erupción e a Presidenta da Comisión Europea, Ursula von der Leyen, anunciou vía Twitter "soporte adicional, se fora preciso" a disposición do goberno español.

O mércores 22, o bispo de Tenerife Bernardo Álvarez Afonso, xunto con sacerdotes de La Palma, celebraron unha misa no Santuario de Nosa Señora das Neves para pedirlle á patroa insular, Nosa Señora das Neves, "o cesamento da erupción do volcán".

O domingo 26 de setembro, o Papa Francisco adicou, durante a oración *Angelus*, algunhas palabras para mostrar a súa "proximidade e *solidariedade aos prexudicados pola erupcióno do volcán na illa de La Palma, nas Illas Canarias*", convidando a rezar unha oración a Nosa Señora das Neves, padroa da illa.

O xoves 14 de outubro o presidente canario Ángel Víctor Torres declarou que a erupción de Cumbre Vieja era a maior traxedia volcánica en Europa nos últimos cen anos. Torres xa sinalara no Comité das Rexións da UE o día anterior que se trataba do "maior desastre natural" da historia do arquipélago. Ademais da evacuación de residentes das zonas de risco, os servizos de bombeiros participaron no rescate de animais.

O mesmo día da erupción do volcán, a Consellería de Educación, Universidades, Cultura e Deportes do Goberno das Canarias anunciou a suspensión das actividades lectivas en todos os centros dos municipios de El Paso, Los Llanos de Aridane e Tazacorte. A medida, adoptada en coordinación co Cabildo de La Palma aplicouse inicialmente só á xornada do día 20 de setembro, á espera da evolución da situación.

A 15 de outubro un dos ramais do segundo e máis novo dos dous fluxos de lava existentes obrigou a evacuar a 300 persoas máis, elevando así o número de persoas evacuadas total en 6&nbsp;800 segundo os datos do Goberno de Canarias, o Instituto Xeográfico Nacional e o Cabildo de La Palma.

O 24 de outubro, logo das evacuacións preventivas realizadas o día 20 de outubro, a cifra de persoas evacuadas situábase nas 6&nbsp;600 persoas dende que comezara a crise volcánica na illa. Destas persoas 439 estaban aloxadas en complexos hoteleiros, e 46 persoas dependentes se encontraban en centros sociosanitarios da illa.

A mediados de outubro, a plataforma *leales.org* publicou que había ata seis cans atrapados cercados pola lava na área de Todoque, aínda que un podería estar morto, a pesar de que se tentou alimentar aos cans con drons. A situación dos animais acadou repercusión a nivel mundial e a empresa lalinense Aerocamaras preparou o rescate mediante drons, nunha operación pioneira no mundo, mentres que empresas como Iberia Express e Península Petroleum colaboraron co traslado dos materiais e o persoal dende Pontevedra ata La Palma. Durante días un equipo de enxeñeiros traballou no deseño e fabricación dun sistema seguro e efectivo para o transporte dos animais mediante unha rede cun cebo para capturar os cans. Inicialmente preparouse o rescate para o luns 18 de outubro, á espera dos permisos do Cabildo de La Palma. O domingo 17 de outubro chegaron a Tenerife o CEO de Aerocamaras, Jaime Pereira, xunto con Borja Blanco, responsable de I+D da compañía, e Daniel Romero, técnico de RPAS, e o día seguiste se desprazarían en transbordador a La Palma para tentar rescatar os cans. Finalmente, o día 19 de outubro, a empresa galega recibiu os permisos do Cabildo de La Palma para efectuar o rescate dos cans.

Ademais das persoas evacuadas, a ameaza ante os gases tóxicos resultantes da interacción da lava coa auga do mar motivou o confinamento da poboación en varias localidades da illa, polo cal as persoas dos barrios afectados debían permanecer nos seus domicilios con portas e ventás pechadas. O primeiro confinamento decretouse o domingo 26 de setembro. As autoridades insulares non permitiron a entrada para retirar obxectos nas zonas evacuadas nin confinadas "ata ver a evolución da emerxencia".

### Danos a edificios 
[miniatura|250px|A [Igrexa de San Pio X, en Todoque, colapsou o domingo 26 de setembro.]]
Nas primeiras 24 horas de actividade volcánica preto de 100 vivendas víronse afectadas pola lava. O mércores 21 de setembro a erupción xa afectara a unha superficie de 103 hectáreas o número de vivendas afectadas elevouse ata as 190 e ameazaba ducias máis de vivendas, granxas explotacións agrícolas. Logo dos primeiros once días da catástrofe, o satélite Copernicuus revelaba que ata ao 29 de setembro eran xa 855 as edificacións se viran danadas ou destruídas pola lava.

O domingo 26 de setembro a Igrexa de San Pio X de Todoque colapsou ante o paso da lava. Os bombeiros do consorcio de Gran Canaria tentaron sen éxito salvar o templo, de case cen anos, cavando gabias ao seu redor. As tallas foran retiradas do interior a principios de semana no momento en que a vila foi evacuada. No mesmo núcleo a escola, o consultorio médico e a asociación de veciñas e veciños tamén foron derrubadas pola lava. O centro de Todoque sumouse así a outros como o colexio público "Los Campitos", en Los Llanos de Aridane, un pequeno centro con en torno a 20 alumnas e alumnos de entre tres e doce anos que sucumbiu á lava nos primeiros días de erupción. O alumnado dos centros educativos afectados foi recolocado nas escolas de Las Manchas, Jedey, Todoque e no María Milagros Acosta en Puerto Naos, ademais de en Los Campitos, para o que o goberno canario dispuxo de transporte para o alumnado (132 nenas e nenos).

O día 10 de outubro, logo de tres semanas de erupción a lava sepultara completamente o núcleo de poboación de Todoque e afectara a 525 hectáreas e a máis de 1&nbsp;200 edificacións. Sete días despois o número se elevara ata as 1&nbsp;835 edificacións, de acordo co satélite europeo Copernicus, que situou en 753,8 hectáreas a superficie ocupada pola lava.

A día 23 de outubro, a lava destruíra 2&nbsp;129 edificacións, con outras 134 posiblemente danadas, segundo a medición do sistema Copernicus das 12:18 dese mesmo día. Con todo, o Plano de Emerxencias Volcánicas de Canarias (Pevolca) cifraba o número en pouco máis dun milleiro de vivendas destruídas, mais sinalando a utilización das edificacións afectadas (agrícola, público, de ocio e hostalería, e outros usos).

### Infraestruturas e transportes 
Nos primeiros once días de erupción, o fluxo de lava afectara a 22 km de estradas na área afectada.

Co paso dos días, a rede viaria da illa foise vendo máis afectada, e o 23 de outubro a lava xa cubrira 64,9 quilómetros de estradas e se estimaba que 3,5 quilómetros máis terían algún tipo de dano provocado pola erupción. Procedeuse á reparación de emerxencia dunha das liñas de auga destruídas pola lava, conectando a liña de Las Hoyas a Remo, de modo que se poida permitir aos agricultores que reguen as súas leiras. Contra finais de outubro o aeroporto da illa encontrábase aberto e traballaba con normalidade.

### Consecuencias económicas 
O día seguinte á erupción xa se fixeron notar as primeiras consecuencias no sector primario palmeiro. A Capitanía Marítima de Santa Cruz de Tenerife da Dirección Xeral da Mariña Mercante prohibiu a navegación no litoral da zona sur-occidental da illa, imposibilitando deste xeito a pesca na área. As áreas agrícolas víronse igualmente afectadas ao encontrarse localizadas no percorrido da lava cara ao mar, e os servizos de emerxencia negaron o paso a moitos agricultores e xornaleiros que se dispuñan a acceder aos seus campos, co que moitos dos plátanos acabarían madurando no campo ser reportar ningún beneficio, mentres que outros quedarían sepultados baixo a lava. As perdas no sector agrícola suporían un duro golpe para a economía da illa, xa que o cultivo do plátano supón o 50% do PIB de La Palma e na illa hai máis 5&nbsp;300 produtores e 10&nbsp;000 familias que dependen directamente deste cultivo. Na mañá do 27 de setembro&nbsp;o Cabildo de La Palma informou de que os agricultores de Puerto Naos, El Remo e Las Hoyas que o solicitaran poderían pasar aos terreos de cultivo para regar os seus cultivos.

O Xoves 14 de outubro chegou ao porto de Tazacorte un barco cisterna con capacidade para 7&nbsp;500 metros cúbicos. O barco, chamado "Tomasso S", foi cedido polo Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico para achegar auga de rego ás zonas de cultivo que quedaron sen subministración ao ser destruídas pola lava as conducións de auga que as abastecían. A auga do "Tomasso S" complementaría deste xeito ás desoladoras portátiles que se estaban a instalar en Puerto Naos.

No primeiro mes de actividade, a lava do volcán arrasara máis de 200 hectáreas dedicadas á agricultura, principalmente á produción de plátanos.

A declaración de La Palma como "zona catastrófica" permitiría que a illa puidera acollerse aos fondos de solidariedade da propia comunidade autónoma, do goberno español e mesmo da Unión Europea. O presidente do goberno canario Ángel Víctor Torres sinalou nos primeiros días da catástrofe que as perdas poderían elevarse canto menos aos 400 millóns de euros, e citou como prioridade a recuperación de infraestruturas públicas, escolas, e en conseguir aloxamentos para a poboación evacuada. O volcán de La Palma é actualmente o principal emisor mundial de SO2, xa que coas súas máis de 10&nbsp;000 toneladas diarias de SO2 incoloro que emite polos seus cráteres, duplica as emisións da industria máis contaminante do planeta, a de extracción de metais na cidade rusa de Norilsk. A 29 de setembro, a nube tóxica de SO2 chegara a Svalbard, un arquipélago noruegués situado no Océano Ártico, nos límites do Círculo Polar Ártico, segundo a rede de satélites Copernicus. A nube viaxa dende as illas Canarias en dirección ao norte de África, sur de España, Baleares, países mediterráneos, así como varias zonas de Europa Oriental e do Ártico. O réxime de ventos fai que o impacto destes gases sexa menor nas operacións aéreas.

A expulsión de cinzas e po ata unha altura de 6&nbsp;000 metros orixinou unha nube que se desprazaba cara o leste, caendo baixo a forma de area fina sobre a parte oriental da illa e sobre outras illas máis afastadas, como Tenerife e Gran Canaria, obrigando a pechar os aeroportos de La Palma e La Gomera.

Coa chegada da lava ao mar, o 29 de setembro, produciuse unha nube de tóxicos formada, fundamentalmente por ácido sulfúrico (H2SO4), ácido clorhídrico (HCl) e ácido fluorhídrico (HF). Provocou igualmente un aumento na temperatura da auga, ao recibir esta a lava a máis de 1&nbsp;000 graos centígrados.

De acordo con José Carlos Hernández, profesor de bioloxía mariña na Universidade de La Laguna, a lava do novo volcán chega ao mar nunha zona na que a vida mariña é «bastante pobre», na cal xerará riqueza biolóxica, aínda que iso poida levar bastante tempo. Dende o punto de vista científico, unha vez que a lava arrefríe no mar xerará un novo arrecife rochoso, que os biólogos mariños consideran que podería ser moi interesante na xeración dun novo hábitat para organismos mariños, creando zonas intermareais, que poderán albergar moitos recursos naturais, como lapas, caramuxos e polbos, e máis adentro do océano, un novo solo mariño que substituirá o solo areoso que existía ata agora.

De acordo con José Antonio Valbuena, conselleiro da Transición Enerxética do Goberno canario, producíronse danos en dúas zonas naturais. A recuperación do novo malpaís poderá levar uns 3&nbsp;000 anos, tempo que os novos ecosistema tardan en ser colonizados.

### Crecemento da illa 
O décimo día de erupción, ás 23:00, o río de lava chegou á liña de costa en Los Palacios, na praia de La Galeria, unha pequena enseada ao norte da praia de Los Guirres

O 3 de outubro, continuaba a crecer a bo ritmo, grazas á alimentación de lava das tres bocas do cono que rexistran actividade de tipo hawaiano, estendéndose por unha superficie de case 30 hectáreas, cunha altura de 30 metros sobre o mar, e unha profundidade de 25 metros. A 4 de outubro, abranguía xa 32,7 hectáreas.

## Notas 
;Referencias