A Laracha

**A Laracha** é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Bergantiños. Segundo o IGE en 2014 tiña 11&nbsp;443 habitantes (11&nbsp;367 no 2012, 11&nbsp;337 no 2011, 11&nbsp;213 no 2010). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «». Recibe o seu nome da súa capital, a vila da Laracha.

## Xeografía 
O concello, de 125,95&nbsp;km², abrangue 13 parroquias, sendo as máis extensas as de Soandres e Montemaior. Caión é a única que ten contacto co mar, no Golfo Ártabro, no límite nordeste da Costa da Morte.

### Orografía e hidrografía 
A zona sur está marcada pola chaira de Ordes e os montes baixos da serra de Montemaior, co monte Pedrouzo (521 m) e Pena Galluda (552 m). O centro está marcado polo val do río Anllóns, que se abre cara ao oeste e recibe as augas do Acheiro. Cara ao norte está a serra de Santa Leocadia, no límite con Arteixo.

### Clima 
Ten un clima oceánico, con temperaturas suaves e escasa oscilación térmica, fortes precipitacións e elevada humidade. A vexetación autóctona foi substituída en boa medida por especies de repoboación como piñeiros e eucaliptos. A zona de monte ocupa un terzo da superficie total do municipio. Porén, quedan carballeiras como a de Santa Margarida, a de San Fins e a da capela de Comiáns.

### Demografía 

Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:450 height:250
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:14000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:2000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:400 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=

 bar:1857 text:1857
 bar:1877 text:1877
 bar:1897 text:1897
 bar:1910 text:1910
 bar:1930 text:1930
 bar:1950 text:1950
 bar:1970 text:1970
 bar:1991 text:1991
 bar:2011 text:2011
 bar:2014 text:2014

PlotData=
 color:d width:25 align:left

 bar:1857 from:0 till: 7921
 bar:1877 from:0 till: 7575
 bar:1897 from:0 till: 7993
 bar:1910 from:0 till: 8382
 bar:1930 from:0 till: 10039
 bar:1950 from:0 till: 12213
 bar:1970 from:0 till: 10898
 bar:1991 from:0 till: 10119
 bar:2011 from:0 till: 11322
 bar:2014 from:0 till: 11443

PlotData=

 bar:1857 at: 7921 fontsize:s text: 7921 shift:(-10,5)
 bar:1877 at: 7575 fontsize:s text: 7575 shift:(-10,5)
 bar:1897 at: 7993 fontsize:s text: 7993 shift:(-10,5)
 bar:1910 at: 8382 fontsize:s text: 8382 shift:(-10,5)
 bar:1930 at: 10039 fontsize:s text: 10039 shift:(-15,5)
 bar:1950 at: 12213 fontsize:s text: 12213 shift:(-15,5)
 bar:1970 at: 10898 fontsize:s text: 10898 shift:(-15,5)
 bar:1991 at: 10119 fontsize:s text: 10119 shift:(-15,5)
 bar:2011 at: 11322 fontsize:s text: 11322 shift:(-15,5)
 bar:2014 at: 11443 fontsize:s text: 11443 shift:(-15,5)

## Historia 
Os restos de asentamentos humanos máis antigos conservados no concello son do período megalítico, como o túmulo do Cruceiro (Lendo), mámoa de Fofelle (Lestón), mámoa da Fraga (Lendo), túmulo funerario na Medorra (Coiro), túmulo das Medorras na Ferreira (Montemaior), túmulo megalítico O Forno dos Mouros en Silvoso (Soandres), Pedra Fita do Loureiro ou Pedra do Gicho (Erboedo), medorra do couto de Outeiro (Montemaior), túmulo de Carboeiro en Portela (Erboedo), A Medorra do Codeso en Vilariño (Montemaior) ou o Túmulo das Rebuceiras (Lemaio).

No lugar de Lendo apareceron dúas machetas da idade de bronce. Da cultura castrexa consérvanse 19 poboados castrexos: castro de San Román e castro de Riotorto (ou Os Castros, ou o Petón do Castro, os dous en Cabovilaño); castro da Medoña (Coiro); A Castreira (ou As Castreiras, en Erboedo); castro da Condesa (ou Bico do Castro, en Lemaio); castro de Lestón (ou Os Castros, ou Agra do Castro Lestón), castro de Erboedo (ou Os Castros, ou As Croas), castro do Retorno e castro de Fofelle (Lestón); castro da Pena ou O Petón (Montemaior); castro de Condesuso (ou O Castriño), castro de Santa Baia (ou Croa de Santa Baia), castro de Cerqueira (ou de Refoxo), castro de Revirente, O Castro (ou Os Castros) e castro de Santa Baia (Soandres); castro de Gabenlle (ou Castro das Croas, ou Os Castros, en Torás); castro de Montes Claros (ou Os Castros, no que apareceu numerosa cerámica) e castro Pequeno (ou castro das Motas, ou a Mota, en Vilaño).

miniatura|esquerda|Casa do concello.
Durante a romanización de Galicia construíronse diversas vías, pasando por aquí a *Per Loca Marítima*. En 1987 atopouse na igrexa de Vilaño un miliario da época do emperador Magnentio, a mediados do século IV. No mosteiro de Soandres había unha ara votiva (conservada na catedral de Santiago de Compostela) cunha inscrición sobre un antigo templo adicado a Hércules Xónico.

Na igrexa de Lemaio consérvanse uns capiteis prerrómanicos, usados como pía de auga bendita. A igrexa de Soandres ten a súa orixe nun cenobio beneditino, que aparece documentado a finais do século X. Segundo o historiador Carlos Martínez Pereira a finais do s. XIII e principios do XIV na parroquia de Lendo estableceuse unha encomenda da orde do Temple, da que quedan mostras na igrexa parroquial.

A familia Pardo das Mariñas dominou a xurisdición que ocupou boa parte do concello desde o século XIV. As Torres de Cillobre foron creadas como construción defensiva, sendo reconvertidas en casa señorial. Diego das Mariñas foi o primeiro Capitán xeneral do Reino de Galicia. Outros nobres que habitaron esta casa foron os Bolaño, Ribadeneira, Parragués, Soutomaior e Moscoso.

## Economía
O concello ten unha ampla base no sector agrario e forestal. Hai empresas industriais como Cerámica Campo ou Celsa.
O Parque empresarial da Laracha está promovido pola sociedade pública *Suelo Empresarial del Atlántico*. Foi inaugurado en xaneiro de 2011. Ten unha superficie de 825.000 metros cadrados con acceso directo á autoestrada A Coruña-Arteixo-Carballo (AG-55). En 2017 Inditex iniciou as obras para construír alí un dos seus centros loxísticos.

## Irmandade 
A Laracha está irmandada dende abril de 2010 coa comuna de Olonne sur Mer, do distrito francés de Les Sables-d'Olonne, Países de Loira no departamento Vendée.

*  Olonne sur Mer

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Caión, Galicia (Spain).jpg|Caión
Ficheiro:Prado de Laracha.jpg|Parte do muíño que está en Laracha
Ficheiro:Igrexa de Soutullo A Laracha.jpg|Igrexa de Soutullo
Ficheiro:Praia de Caión, A Laracha, Galiza.jpg|Praia de Caión
Ficheiro:Torre de Cillobre A Laracha.jpg|Torre de Cillobre
Ficheiro:Santa María de Erboedo A Laracha.jpg|Santa María de Erboedo
Ficheiro:Concello da Laracha.png|Panel informativo sobre o concello

## Parroquias 
## Lugares da Laracha 
Para unha lista completa de todos os lugares do concello da Laracha vexa: Lugares da Laracha.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais na Laracha