open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
A filla do predicador

***A filla do predicador*** (en ) é un filme de 2016 dirixido por Martin Koolhoven. É unha coprodución europea entre os Países Baixos, Francia, Alemaña, Suecia e o Reino Unido. Está protagonizado por Dakota Fanning, Guy Pearce, Emilia Jones, Kit Harington e Carice van Houten.

Foi escollido para competir polo León de Ouro na 73ª edición do Festival Internacional de Cinema de Venecia o 3 de setembro de 2016, onde xerou controversia. Estreouse nos cinemas dos Países Baixos o 12 de xaneiro de 2017, onde foi moi ben recibido, así como no resto de Europa e foi lanzado o 10 de marzo nos cinemas dos Estados Unidos, onde recibiu valoracións mixtas da crítica.

## Personaxes 
* Dakota Fanning as Liz 
* Emilia Jones as Joanna 
* Guy Pearce as The Reverend (Minister)
* Kit Harington as Samuel
* Carice van Houten as Anna
* Jack Roth as Wolf
* Jack Hollington as Matthew
* Paul Anderson as Frank
* Carla Juri as Elizabeth
* Vera Vitali as Sally
* William Houston as Eli
* Bill Tangradi as Nathan
* Naomi Battrick as older Sam
* Ivy George as Sam
* Justin Salinger as Doctor
* Frederick Schmidt as Sheriff Zeke
* Adrian Sparks as Eli's Father
* Joseph Kennedy as the husband of pregnant woman
* Martha Mackintosh as the pregnant woman
* Hon Ping Tang as Meng
* Fergus O'Donnell as Fred Eastman
* Joe David Walters as customer Sally
* Ad van Kempen as Arie
* Frieda Pittoors as Agatha
* Farren Morgan as Mike
* Charlotte Croft as Abigail
* Baely Saunders as Jackie
* Paula Siu as Meng's wife
* Sue Maund as Abigail's mother
* Hans-Joachim van Wanrooij as Blacksmith

## Notas
Amundsen (filme)

***Amundsen*** é un filme noruegués de 2019 dirixido por Espen Sandberg. O filme conta a historia do explorador noruegués Roald Amundsen. O filme foi distribuído en Noruega por SF Studios.

Estreouse en galego o 11 de novembro de 2022 a través da TVG.

## Personaxes 
* Pål Sverre Hagen como Roald Amundsen
* Katherine Waterston como Bess Magids
* Christian Rubeck como Leon Amundsen
* Ruby Dagnall como Aline Amundsen
* Trond Espen Seim como Fridtjof Nansen
* Mads Sjøgård Pettersen como Helmer Hanssen
* Jonas Strand Gravli como Leif Dietrichson
* Fridtjov Såheim como Hjalmar Johansen
* Ole Andre Kaada como Oscar Wisting
* Ole Christopher Ertvaag como Hjalmar Riiser-Larsen
* Ted Otis como Lincoln Ellsworth
* Ida Ursin-Holm como Kristine "Kiss" Elisabeth Bennett
* Preben Hodneland como Fredrik Ramm
* Herbert Nordrum como Kristian Prestrud
* Eirik Evjen como Paul Knutsen
* Sondre Larsen como Gennady Olonkin
* Elg Elgesem como Olav Bjaaland
* Torgny Gerhard Aanderaa como Harald Sverdrup
* Geoffrey Kirkness como Charles Bennett
* David Bark-Jones como Robert Falcon Scott
* Adrian Lukis como George Curzon
* Přemysl Bureš como Robert Peary
* Luca Calvani como Umberto Nobile
* Vojtěch Kotek como Karl Feucht
* Kenneth Åkerland Bergas como Sverre Hassel
* Marius Lien como Oskar Omdal
* Endre Hellestveit como Peter Tessem

## Produción 
O filme foi rodado en Noruega, Islandia e a República Checa. Estreouse en Noruega a través da compañía sueca SF Studios, quen tamén o distribuíu en Suecia, Dinamarca e Finlandia.

## Notas
Rapiniamo il duce

***Rapiniamo il duce*** ("Roubámoslle ó duce") é un filme italiano de 2022 dirixido por Renato De Maria. Estreouse o 10 de novembro de 2022 a través de Netflix, onde conta con versión subtitulada en galego.

## Personaxes 
* Pietro Castellitto como Pietro Lamberti / Isola
* Matilda De Angelis como Gianna Ascari / Yvonne
* Tommaso Ragno como Marcello Davoli
* Isabella Ferrari como Nora Cavalieri
* Alberto Astorri como Molotov
* Maccio Capatonda como Giovanni Fabbri
* Luigi Fedele como Amedeo
* Coco Rebecca Edogamhe como Hessa
* Maurizio Lombardi como Marqués Camillo Serbelloni
* Lorenzo De Moor como Ahab
* Luca Lo Destro como Maghreb
* Filippo Timi como Secretario Achille Borsalino
* Giorgio Antonini como Leonida

## Acollida 
Na súa crítica para *Cineuropa*, Davide Abbatescianni definiu o filme como "outra oportunidade perdida". Destacou como "as actuacións actorais, que están tristemente por debaixo do nivel, están moi restrinxidas por unha escritura débil cando se trata de construción de personaxes, e son superficiais cando se exploran os conflitos", e engadiu que "as tramas narrativas do filme son decepcionantemente previsibles".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Rodrigo Aparicio Santamaría

**Rodrigo Aparicio Santamaría** é o alcalde do concello da Arnoia, na provincia de Ourense, dende o ano 2015. Preside o Partido Popular (PP). Comezou a traballar na política no ano 2002. Nas municipais de 2015, conseguiu a maioría absoluta, que revalidou en 2019 e 2023.

## Notas
Berberis quindiuensis

***Berberis quindiuensis*** é unha especie de arbusto da familia Berberidaceae, que foi descrita por Carl Sigismund Kunth en 1821. É orixinaria do departamento de Boyacá, en Colombia.

## Etimoloxía e hábitat 
Este fento que dá froitos recibe o seu nome do departmento de Quindío, onde foi descuberta a planta. Os sinónimos de *B. quinduensis* son *B. chocontana*, *B. nitida* e *B. muiscarum*, chamadas polos muiscas que habitaron nas terras altas de Colombia (Altiplano Cundiboyacense). O fento tamén foi descuberto no departamento de Tolima.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista da flora e fauna que leva o nome dos muiscas
Capela do Nazareno de Pontevedra

A **Capela do Nazareno** é un edificio relixioso de culto católico, coa categoría de capela, situado no casco antigo da cidade de Pontevedra, na rúa Duque de Tetuán, en fronte do Teatro Principal.

## Historia 
A capela ten as súas orixes no século XIV. Crese que pertenceu á igrexa parroquial de San Bartolomeu o Vello, que estaba neste lugar, ocupando o espazo do actual Teatro Principal.  Outra teoría é que podería pertencer ao pazo dos Mendiño, xa que a torre medieval estaba situada xusto á beira. Na construción aínda hoxe nótanse os grandes perpiaños da vella torre. Do outro lado da capela abríase unha rúa, hoxe tapiada por unha casa con balcón. 

A capela existente nos seus inicios neste lugar no século XIV denominábase **Capela das Emparedadas**. Era chamada así por recluírse nela algunhas devotas que tras a súa entrada selaban a porta con tapias salvo unha pequena rañura pola que se lle administraban os sacramentos e os alimentos. Esa rúa xa recibía segundo o profesor Xosé Filgueira Valverde a denominación de rúa das Emparedadas a mediados do século XIII.  

O culto a Xesús Nazareno conta con máis de 100 anos de historia na cidade de Pontevedra. Non se coñece exactamente o momento no que empezou, pero a principios do século XX a rúa Duque de Tetuán na que se localiza a capela chamábase rúa de Xesús Nazareno e a capela xa recibía entón miles de devotos.

## Descrición 
A capela, que se cre que foi a antiga sancristía do desaparecido templo de San Bartolomeu O Vello, xa foi citada varias veces a finais da Idade Media como unha pequena construción que tiña  na súa fachada unha pequena imaxe en pedra da Virxe.
  
É unha capela de pequenas dimensións e está encostada a outras construcións polas paredes testeiras. Os muros son de perpiaño de granito e a cuberta de madeira e tella galega. A porta de acceso, situada no lateral sur, é de arco rebaixado. Con posterioridade labráronse orelleiras inferiores e superiores para adaptala á moda barroca, pois a capela é de orixe medieval. Á beira da porta hai unha troneira. A capela ten embutida na súa fachada unha pequena imaxe en pedra da Virxe. 
   
Conta cunha gran devoción e é moi visitada o día do Nazareno para pedirlle as tres grazas: saúde, traballo e amor. O primeiro venres de marzo é o único día en que se abre esta capela. O resto do ano só pódese invocar ao Nazareno desde o exterior, a través da porta enreixada.  

No interior atópase un retablo barroco cego de tres partes, estando no centro a imaxe de Xesús Nazareno e nas laterais dúas imaxes da Virxe do Neno. Tamén hai unha imaxe da Virxe das Dores. A imaxe do Nazareno a cuxo culto está dedicada procede de Madrid.

Nos conventos de San Francisco e Santa Clara da cidade tamén se gardan imaxes do Nazareno que se veneran en Pontevedra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Arquitectura do Barroco
* Xesús de Nazaret

### Ligazóns externas 
* Capela do Nazareno na web de Turismo Rías Baixas 
* Capela do Nazareno na web Cityplan
Leporinus muyscorum

miniatura|dereita|225px|A conca do río Magdalena, hábitat da especie *Leporinus muyscorum*.
***Leporinus muyscorum*** é unha especie de peixe de auga doce do xénero *Leporinus*. É endémica de Colombia, onde habita na conca do Río Magdalena e no río Atrato. A especie foi descrita orixinalmente por Franz Steindachner en 1900.

## Etimoloxía 
O epíteto da especie, *Leporinus muyscorum* fai referencia aos muiscas, os cales habitaron o Altiplano Cundiboyacense no curso superior do río Lebrija.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista da flora e fauna que leva o nome dos muiscas
### Bibliografía 
* 
* 
*
Falling for Christmas

***Falling for Christmas*** é un filme estadounidense de 2022 dirixido por Janeen Damian. O guión foi escrito por Jeff Bonnett e Ron Oliver. Está protagonizado por Lindsay Lohan, xunto con Chord Overstreet, George Young, Jack Wagner e Olivia Perez nos papeis secundarios. É o primeiro papel de Lohan nunha gran produción en máis dunha década despois dunha serie de reveses na súa carreira mentres se recuperaba de adiccións e problemas legais. Brad Krevoy e Michael Damian son os produtores do filme, que se anunciou por primeira vez en maio de 2021 e comezou a produción en Utah en novembro de 2021.

Estreouse o 10 de novembro de 2022 a través de Netflix, onde conta con versión subtitulada en galego. Foi traducido por Laura Feijóo.

## Personaxes 
* Lindsay Lohan como Sierra Belmont
* Chord Overstreet como Jake
* George Young como Tad
* Jack Wagner como Beauregard Belmont
* Olivia Perez como Avy
* Alejandra Flores como Alejandra Carlisle
* Chase Ramsey como Terry Carver
* Sean J. Dillingham como Ralph
* Antonio D. Charity como Sheriff Borden
* Blythe Howard como Dr. Layla Monroe
* Aliana Lohan como Stylist

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Callinectes sapidus

O **cangrexo azul do Atlántico** (***Callinectes sapidus***) é un crustáceo decápodo nativo da costa occidental do océano Atlántico. O seu corpo está cuberto dun exoesqueleto de cor verde escura.

## Alimentación 
Son espécimes activos e voraces. A súa dieta está baseada en crustáceos, peixes, gran variedade de moluscos e algas; e comen sen problemas calaza.

## Reprodución 
Como o resto dos crustáceos, son ovíparos. Reprodúcense en augas próximas ás costas, na primavera e no verán. Calcúlase que a fecundidade dunha femia de tamaño medio é de 700 000 a 2 000 000 de ovos.

## Distribución 
[miniatura|Cangrexo azul en [Core Banks, Carolina do Norte.]]
O cangrexo azul é nativo da costa occidental do océano Atlántico, desde Nova Escocia até a Arxentina, e arredor de toda a costa do golfo de México. Introduciuse en augas xaponesas e europeas, e observouse nos mares Báltico, do Norte, Mediterráneo e Negro. O primeiro rexistro da súa presenza en augas europeas é do 1901 en Rochefort, Francia. Nalgunhas partes da súa área de distribución onde foi introducido, *C. sapidus* converteuse nun obxectivo de pesca, compo pode ser Grecia, onde a súa poboación local pode estar en retroceso como consecuencia da sobrepesca.

Os ma*c*hos e as femias de *C. sapidus* pódense distinguir polo dimorfismo sexual na forma do abdome: é longo e delgado (estreito) nos machos, pero ancho e redondeado nas femias maduras. Os cambios do abdome das femias vense a medida que estas maduran: nas femias inmaturas, o abdome ten forma triangular, mentres que nas maduras é redondo.

A tonalidade azul derívase dunha serie de pigmentos na casca, incluíndo a alfa-crustacianina, que interactúa cun pigmento vermello, a astaxantina, para formar unha coloración azul verdosa. Cando se cociña o cangrexo, a alfa-crustacianina destrúese, deixando só a astaxantina, que cambia a súa cor a un vermello alaranxado ou un rosa forte.

## Ecoloxía 
dereita|miniatura|Cangrexos cociñados, xa de cor vermella, en venda no mercado do marisco de Washington D. C.
Os depredadores naturais de *C*. *sapidus* inclúen anguías, raias, troitas, algunhas quenllas e os seres humanos. Este cangrexo é omnívoro, xa que come plantas e animais. Normalmente *c*onsome bivalvos de cuncha fina, anélidos, pequenos peixes, plantas, e case calquera outro elemento que poida atopar, incluíndo preas, outros individuos de *C. sapidus* e residuos animais. É capaz de controlar as poboacións de cangrexo verde invasoras, *Carcinus maenas*. Os números das dúas especies correlaciónanse negativamente, así por exemplo *C. maenas* non se atopa na baía de Chesapeake, onde *C. sapidus* é máis frecuente.

O cangrexo azul atlántico é propenso a unha serie de enfermidades e parasitos, entre os que se inclúen unha serie de virus, bacterias, microsporidios, ciliados e outros.

Estes cangrexos son apreciados na culinaria costeira de case todos os países de costa pola súa carne e pola súa relativa abundancia e fácil captura.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* 
* http://www.sms.si.edu/IRLSpec/Callin_sapidu.htm
Manuel Álvarez Silva (político)

**Manuel Álvarez Silva**, nado en Vigo cara a 1908 e finado en Vilagarcía de Arousa o 9 de novembro de 1938, foi un político galego.

## Traxectoria 
Albanel de Lavadores. Afiliado ao PCE, desempeñaba un cargo orgánico no partido en 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu e refuxiouse en Abalo (Catoira), de onde era a familia da súa muller. Construíu un refuxio na palleira da casa familiar onde se agochaba. Sorprendido no Monte Lobeira, foi asasinado. Foi soterrado no cemiterio na parroquia de Cornazo xunto con Perfecto Allo Sabor tamén asasinado no monte Lobeira.

A Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica escavou a fosa no cemiterio de Cornazo e topou os seus restos en 2009.
## Vida persoal 
Casou con Rosa Taibo Varela e foi pai de Carmen, Manuel e Elvira Álvarez Taibo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Memoria Histórica busca en el cementerio de Cornazo a un vigués ajusticiado en 1937
Mira quen fala

***Mira quen fala*** (en ) é un filme estadounidense de 1989 escrito e dirixido por Amy Heckerling, e protagonizado por John Travolta e Kirstie Alley. Bruce Willis interpreta a voz do fillo de Mollie, Mikey. O filme tamén conta coa interpretación de George Segal como Albert.

Estreouse en galego o 13 de maio de 1993 a través da TVG.

## Personaxes 
* John Travolta como James Ubriacco
* Kirstie Alley como Mollie Jensen
* George Segal como Albert
* Olympia Dukakis como Rosie
* Twink Caplan como Rona
* Joy Boushel como Melissa
* Abe Vigoda como avó Vincent Ubriacco
* Christopher Aydon como Mikey (con 2 anos)
** Jacob Haines como Mikey (con 1 ano)
** Jaryd Waterhouse como Mikey (con 4 meses)
** Jason Schaller como Mikey (feto)

**Voces**
* Bruce Willis como a voz de Mikey
* Joan Rivers como a voz de Julie (sen acreditar)

## Notas
Mira quen fala tamén

***Mira quen fala tamén*** (en ) é un filme estadounidense de 1990 dirixido por Amy Heckerling. É a secuela de *Mira quen fala* (1989). Está protagonizado polos membros orixinais do elenco, John Travolta e Kirstie Alley, nos papeis de James e Mollie Ubriacco, os pais de Mikey (voz de Bruce Willis), un neno que fai fronte á nova incorporación á familia, a nena Julie (voz de Roseanne Barr). Ademais disto, está a ter problemas para usar o penico, e os consellos pouco ortodoxos que recibe do seu compañeiro de xogos, Eddie (coa voz de Damon Wayans), non melloran o seu problema.

Estreouse en galego o 6 de xaneiro de 1994 a través da TVG.

## Personaxes 
* John Travolta como James Ubriacco/Voz das células do esperma de James
* Kirstie Alley como Mollie Ubriacco/Voz do óvulo de Mollie
* Lorne Sussman como Mikey Ubriacco
* Megan Milner como Julie Ubriacco (con 1 ano)
**Georgia Keithley como Julie (con 4 meses)
**Nikki Graham como Julie (feto) 
* Danny Pringle como Eddie
* Elias Koteas como Stuart Jensen
* Twink Caplan como Rona
* Olympia Dukakis como Rosie Jensen
* Lesley Ewen como Debbie
* Gilbert Gottfried como Joey
* Don S. Davis como Dr. Fleischer

**Voces**
* Bruce Willis como Mikey Ubriacco
* Roseanne Barr como Julie Ubriacco
* Damon Wayans como Eddie
* Mel Brooks como Mr. Toilet Man

## Notas
Paula Arcos

**Paula Arcos Poveda**, nada en Petrer o 21 de decembro de 2001, é unha xogadora de balonmán española, que xoga como lateral dereito no Bera Bera. É internacional coa selección española. 

## Traxectoria 
Comezou a xogar ao balonmán no club da súa localidade natal, Petrer, onde axiña comezou a destacar. Durante a disputa dun torneo chamou a atención do director deportivo do BM Elche, club ao que se incorporou para xogar no equipo xuvenil. Proclamouse dúas veces campioa de España xuvenil e con 16 anos debutou co primeiro equipo na División de Honra. Militou durante catro anos no club galego, co que acadou un subcampionato de liga e outro da Copa da Raíña. En xuño de 2022 deixou Galicia e trasladouse ao País Vasco, onde asinou contrato co Bera Bera.

### Selección española 
Debutou coa selección española en 2020 e despois de só uns poucos partidos amigables, Uns meses despois disputou o Campionato Mundial, acadando as semifinais, nas que o seu equipo caeu ante Noruega. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos da xogadora no sitio web do Comité Olímpico Internacional .
Leo Beenhakker

**Leo Beenhakker**, nado en Rotterdam o 2 de agosto de 1942 e finado o 10 de abril de 2025, foi un exadestrador de fútbol neerlandés. Nos seus máis de 40 anos de adestrador dirixiu numerosos clubs e seleccións de diferentes países. No seu país natal gañou tres veces a Eredivisie, co Ajax e co Feyenoord, mentres que co Real Madrid conquistou tres ligas españolas consecutivas, así como unha Copa do Rei.

A nivel internacional dirixiu a selección dos Países Baixos e conseguiu clasificar a Trindad e Tobago para o Mundial de 2006 e a Polonia para a Eurocopa de 2008, sendo as primeiras participacións da historia desas seleccións en ditos torneos.

## Traxectoria 
Tras adestrar varios equipos e gañar unha liga neerlandesa co Ajax, colleu en 1985 as rendas da selección dos Países Baixos, ás que dirixiu ata 1986. A continuación fichou polo Real Madrid, club no que obtivo os seus maiores éxitos, gañando tres veces consecutivas o campionato de Primeira División e unha a Copa do Rei. Posteriormente gañou outras dúas veces a Eredivisie, unha co Ajax e outra co Feyenoord.

Pasou tamén por outros moitos clubs de diferentes países como o Grasshoppers, o América, o İstanbulspor, o Guadalajara ou o Vitesse, e polas seleccións de Arabia Saudita, Polonia e Trinidad e Tobago. Dirixiu o combinado neerlandés no Mundial de 1990 en Italia, acadando os oitavos de final, onde o equipo caeu eliminado diante da selección da RFA. Adestrou a Trinidad e Tobago no ano previo ao Mundial de 2006 e logrou a clasificación para o torneo por primeira vez na historia do país. A continuación foi durante tres anos seleccionador de Polonia, conseguindo meter o equipo na primeira Eurocopa da súa historia. O 20 de febreiro de 2008 foi condecorado coa Orde de Polonia Restituta polo presidente do país, Lech Kaczyński. Con todo, foi despedido despois de non se clasificar para o Mundial de 2010.

Nos seus últimos anos no mundo do fútbol exerceu como director deportivo de varios equipos, o último deles o Sparta Rotterdam ata 2018.

## Palmarés 
;Ajax
* **Eredivisie (2):** 1979/80, 1989/90.

;Real Madrid
* **Primeira División (3):** 1986/87, 1987/88, 1988/89.
* **Copa do Rei (1):** 1988/89.
* **Supercopa de España (2):** 1988, 1989.

;Feyenoord
* **Eredivisie (1):** 1998/99.
* **Supercopa dos Países Baixos (1):** 1999.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do adestrador en BDFutbol .
The Mars Volta (álbum)

***The Mars Volta*** é o sétimo álbum de estudio da banda estadounidense de rock progresivo The Mars Volta, publicado o 16 de setembro de 2022 a través do selo Clouds Hill. Producido polo guitarrista, compositor e director musical Omar Rodríguez-López, o disco foi precedido polos sinxelos "Blacklight Shine", "Graveyard Love" e "Vigil".

É o primeiro álbum de estudio do grupo en máis de dez anos, tras o seu traballo de 2012 *Noctourniquet* e a posterior ruptura. Despois de reunirse en segredo en 2019, os líderes da banda Rodríguez-López e Cedric Bixler-Zavala fixeron un esforzo consciente para afastarse do seu anterior son de rock progresivo e gravar un álbum influenciado polo pop, con Bixler-Zavala abordando directamente nas súas letras as recentes loitas da súa familia coa Igrexa da Ciencioloxía.

A baixista orixinal Eva Gardner e o teclista e percusionista Marcel Rodríguez-López, habitual na banda, regresaron a The Mars Volta durante o proceso de gravación, gravando as súas partes en Nova York xunto co batería Willy Rodriguez Quiñones. O pianista de jazz Leo Genovese colaborou co disco, uníndose finalmente ao grupo para a xira de promoción do álbum, xunto coa batería Linda-Philomène Tsoungui.

## Antecedentes 
A finais do ano 2012, tras o lanzamento do sexto álbum de The Mars Volta, *Noctourniquet*, os membros principais Cedric Bixler-Zavala (voces) e Omar Rodríguez-López (guitarra, produción) disolveron o grupo despois de pelexarse entre eles. Escribindo na súa conta persoal de Twitter a principios de 2013, Bixler-Zavala afirmou: "Non podo sentarme aquí e finxir máis. Xa non son membro de Mars Volta. Para que conste, esforceime ao máximo para conseguir unha xira por América do Norte do *Noctourniquet*, pero Omar non quixo". Reflexionando sobre isto en 2022 Bixler-Zavala destacou: "Estaba nun lugar realmente impaciente cando deixei a banda, moi inmaduro, facendo moito ruído nas redes sociais. Era tan só unha especie de mocoso". Remarcando as diferenzas entre At the Drive-In e The Mars Volta, Rodríguez-López destacou: "O de At the Drive-In thing era algo moi finito. Era en parte nostalxia e pasado, e de onde vimos e as nosas raíces. Hai unhas certas expectativas e algo que debes dar aí, e os parámetros están moi axustados. Con The Mars Volta sempre volve a idea de, "¿é emocionante, conmóveme? ¿É o que escoito saír dos altofalantes só algo que me fai bailar?" A mesma nota de prensa tamén dicía que a banda está no seu momento "máis maduro, máis conciso, máis centrado".

## Listaxe de cancións 
## Notas
Carderón, Órrea, Agolada

**Carderón** é un lugar da parroquia de Órrea, no concello pontevedrés de Agolada, na comarca do Deza.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Órrea
### Parroquias de Agolada
Penico

dereita|miniatura|300px|Penicos.
Un **penico**, tamén chamado **ouriñal** ou **bañado**, é un recipiente de fondo plano e forma redonda gardado no dormitorio debaixo da cama e usado como baño pola noite (pero case exclusivamente para ouriñar). Tamén o empregan os nenos pequenos que xa non levan cueiros mais aínda non están afeitos ao uso do retrete. Os penicos poden ser de ferro, bronce, cerámica, porcelana, ágata e, máis recentemente, plástico. Case todos teñen unha asa.

## Penicos históricos 
Un tipo peculiar de penico, o *Bourdaloue*, foi deseñado especificamente para o uso das mulleres. A forma alongada, rectangular ou ovalada do inodoro, ás veces coa parte frontal alta, permitía que a muller ouriñase de pé ou agachada sen moito risco, o que tamén contribuía a reducir a cantidade de roupa a lavar.

O nome "Bourdaloue" supostamente provén dun famoso sacerdote católico francés, Louis Bourdaloue (1632 – 1704), que pronunciou sermóns tan longos que as damas aristocráticas que o escoitaban colocaban discretamente debaixo da roupa para que puidesen ouriñar sen necesidade de ir fóra do lugar. Porén, é probable que isto sexa só unha lenda.

Os penicos mantivéronse de uso rutineiro (especialmente nas zonas rurais) ata mediados do século XX, cando o uso crecente de cuartos de baño con inodoros foi substituíndoos gradualmente. Nalgúns países, como a China (que ten unha gran poboación rural), aínda hoxe se atopan facilmente.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Jacques Daget, « Vases de nuit soudanais (Marka) », in *Notes africaines*, n °72, 1956, p. 116- 118
* Pascal Dibie, *Ethnologie de la chambre à coucher*, Métailié, París, 2000, p. 117 
* Roger-Henri Guerrand, ''L'Europe des vases de nuit'', Infolio éditions, Gollion (Suíza), 2007, 62 p.
A Aldea, Arbo, Arbo

**A Aldea** é un lugar da parroquia de Arbo no concello pontevedrés de Arbo na comarca da Paradanta. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller).

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Arbo 
### Parroquias de Arbo
A Ponte, Barcela, Arbo

**A Ponte** é un lugar da parroquia de Barcela no concello pontevedrés de Arbo na comarca da Paradanta. Está situado ao lado da Ponte Cabaleiros (parroquia de Arbo).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Barcela 
### Parroquias de Arbo
O Coto de Covas, Mourentán, Arbo

**O Coto de Covas** é un lugar da parroquia de Mourentán, no concello pontevedrés de Arbo, na comarca da Paradanta.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Mourentán 
### Parroquias de Arbo 
## Notas
Copa de Europa 1963-64

A **tempada 1963-64** da **Copa de Europa** de fútbol foi a 9ª edición da máxima competición europea a nivel de clubs. O campión foi o Inter de Milán, que gañou o seu primeiro título tras derrotar na final por 3-1 ao Real Madrid. Era a segunda tempada consecutiva na que un equipo italiano gañaba a competición.

Por primeira vez participou un equipo de Chipre, o Anorthosis Famagusta.

## Rolda previa 
|}
**Notas:** O vixente campión, o Milan, pasou directamente á seguinte rolda.

### Partidos de ida 
### Partidos de volta 
## Cadro 
## Primeira rolda 
|}

### Partidos de ida 
### Partidos de volta 
## Cuartos de final 
|}

### Partidos de ida 
### Partidos de volta 
## Semifinais 
|}

### Partidos de ida 
### Partidos de volta 
## Final 
## Máximos goleadores 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos da competición] no sitio web da UEFA .
* Datos da competición en rsssf.com  .
Relacións Bután-Xapón

As **relacións entre Bután e o Xapón** refírense ás relacións diplomáticas entre Bután e o Xapón. As relacións diplomáticas foron estabelecidas o 28 de marzo de 1986.

## Misións diplomáticas 
O Xapón non ten unha embaixada non residente de Bután en Nova Deli, na India. O Xapón planeaba abrir unha embaixada residente en Thimphu en abril de 2014. Un dos factores para abrir unha embaixada residente en Bután é contrarrestar a influencia da China na rexión; non obstante, as limitacións orzamentarias foron o principal obstáculo para o plan. No ano 2017, o embaixador en Bután aínda reside na embaixada do Xapón na India.

## Visitas de estado 
[miniatura|O rei butanés (no centro), a raíña (esquerda) e o daquela [Naruhito|princípe xaponés, no Palacio Imperial de Toquio o 16 de novembro de 2011.]]
O monarca butanés, Druk Gyalpo Jigme Khesar Namgyal Wangchuck, e a súa muller, a raíña Jetsun Pema realizaron unha visita de estado ao Xapón do 15 ao 20 de novembro de 2011.

En canto á visita da familia imperial xaponesa a Bután, a primeira foi en marzo de 1987 polo príncipe Naruhito, actual emperador Naruhito, a segunda foi en marzo de 1997 polo Príncipe Fumihito e a Princesa Akishino, e a terceira é en xuño de 2017 pola Princesa Mako.

## Notas
Misións diplomáticas de Bután

dereita|miniatura|350px|Misións diplomáticas de Bután.
Esta é unha **lista das misións diplomáticas de Bután**. O reino do Himalaia de Bután non ten litoral e ten unha política isolacionista, polo que conta cun número moi limitado de misións diplomáticas no estranxeiro.

No ano 2022, Bután contaba con 6 embaixadas, 3 consulados e 2 misións permanentes. 

## Misións 
### Países individuais 
### Organizacións multilaterais 
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Bhutan Embassy, BRU.jpg|Embaixada en Bruxelas.
Ficheiro:Bhutanese_Embassy_in_New_Delhi.jpg|Embaixada en Nova Deli.
Ficheiro:Bhutan Mission in New York.jpg|Misión Permanente das Nacións Unidas en Nova York.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ministerio de Asuntos Exteriores de Bután
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial do Ministerio de Asuntos Exteriores de Bután
Misións diplomáticas en Bután

dereita|miniatura|300px|Mapa das misións diplomáticas en Bután.
Esta é unha **lista das misións diplomáticas en Bután**. En 2022, a capital de Thimphu alberga só tres embaixadas, o menor número nunha capital no mundo. Moitos países acreditan unha embaixada noutro país ademais de Bután, con Nova Delhi, na India que alberga moitas embaixadas deste tipo.

Os consulados honorarios están omitidos desta lista.

## Embaixadas 
**Thimphu**
*
*
*

## Consulados Xerais
**Phuntsholing**
*
*

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ministerio de Asuntos Exteriores de Bután
### Ligazóns externas 
*Embaixadas estranxeiras en Bután
Maurício Cardoso da Silva

**Maurício Cardoso da Silva**, coñecido como **Mauricinho**, nado en Limeira, São Paulo, o 25 de agosto de 1971, é un exfutbolista brasileiro, que xogaba como dianteiro.

## Traxectoria 
Fillo do futbolista de Limeira Toninho Matão, naceu nesa mesma cidade paulista o 25 de agosto de 1971, xunto ao seu irmán xemelgo Marcelo. Comezou a xogar ao fútbol no EC Estudantes da súa cidade natal e militou en varios equipos brasileiros como o Rio Branco, o Santo André, o Náutico, o XV de Jaú ou o União São João ou o Sãocarlense. Con todo, o club máis importante polo que pasou foi o São Paulo, co que conquistou en 1992 a Copa Intercontinental, baixo as ordes de Telê Santana.

Casado e con dous fillos, trala súa retirada pasou a exercer como pastor da Igrexa Baptista en Limeira.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en zerozero.pt .
Outeiros ardentes

***Outeiros ardentes*** (en ) é un filme estadounidense de 1956 dirixido por Stuart Heisler e protagonizado por Tab Hunter e Natalie Wood. Baséase na novela homónima de 1956 escrita por Louis L'Amour.

Estreouse en galego baixo o título *Outeiro de lume* o 21 de maio de 1988 a través da TVG. Posteriormente estreouse de novo en varias ocasións co novo título *Outeiros ardentes*. 

## Personaxes 
* Tab Hunter como Trace Jordan
* Natalie Wood como Maria-Christina Colton
* Skip Homeier como Jack Sutton
* Eduard Franz como Jacob Lantz
* Earl Holliman como Mort Bayliss
* Claude Akins como Ben Hindeman
* Ray Teal como Joe Sutton
* Frank Puglia como Tio Perico
* Hal Baylor como Braun
* Tyler MacDuff como Wes Parker
* Rayford Barnes como Veach
* Tony Terry como Vincente Colton

## Notas
O contratista

***O contratista*** (en ) é un filme estadounidense de 2022 dirixido por Tarik Saleh. Está protagonizado por Chris Pine, Ben Foster, Gillian Jacobs, Eddie Marsan, J. D. Pardo, Florian Munteanu e Kiefer Sutherland. A rodaxe comezou en Europa, incluíndo Fort Bragg, en outubro de 2019 e rematou a finais de 2019. *O contratista* estreouse nos cines e en vídeo baixo demanda nos Estados Unidos o 1 de abril de 2022 a través de Paramount Pictures e STXfilms. O filme recibiu críticas mixtas da crítica, recadando 2,1 millóns de dólares.

Estreouse dobrado e subtitulado en galego o 11 de novembro de 2022 a través da plataforma de Amazon Prime Video.

## Personaxes 
* Chris Pine como James Harper
* Ben Foster como Mike Hawkins
* Gillian Jacobs como Brianne Harper
* Eddie Marsan como Virgil
* J. D. Pardo como Eric
* Kiefer Sutherland como Rusty Jennings
* Florian Munteanu como Kauffman
* Nina Hoss como Katia
* Amira Casar como Sylvie
* Fares Fares como Salim

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Cosroes I

**Cosroes I** ou **Khosrau I** (en persa: انوشروان [Anushiravān]; 501 - 579) foi un dos reis máis importantes da dinastía sasánida do Segundo Imperio Persa. Foi o artífice da expansión do imperio ata o río Indo e o mar Vermello, e enfrontouse ao Imperio Bizantino polo dominio do Oriente Medio. Os seus ataques foron tan contundentes que o emperador bizantino Xustiniano tivo que comprar a paz pagando un tributo de 11.000 pezas de ouro. Reorganizou a administración do imperio, que dividiu en catro distritos. Foi un rei tolerante e acolleu aos últimos filósofos pagáns de Atenas cando o emperador pechou a Academia de Atenas. Reinou durante case medio século, dende o 531 ata o 579, cando Hormizd IV o sucedeu.

## Notas
O dragón de papá

***O dragón de papá*** (en ) é un filme irlandés-estadounidense de 2022 dirixido por Nora Twomey. O guión é obra de Meg LeFauve, quen escribiu a historia xunto con John Morgan. Baséase no libro infantil de 1948 ''My Father's Dragon'' de Ruth Stiles Gannett. mais foi adiada até o 11 de novembro de 2022. Conta cunha versión dobrada ao galego.

## Personaxes 
* Jacob Tremblay como Elmer Elevator
* Gaten Matarazzo como Boris o dragón
* Whoopi Goldberg como o gato
* Ian McShane como Saiwa o gorila
* Golshifteh Farahani como Dela Elevator, a nai de Elmer
* Dianne Wiest como Iris a rinoceronte
* Rita Moreno como Mrs. McClaren
* Chris O'Dowd como Kwan o macaco
* Judy Greer como Soda a balea
* Alan Cumming como Cornelius o crocodilo
* Yara Shahidi como Callie
* Jackie Earle Haley como Tamir
* Mary Kay Place como a narradora
* Leighton Meester como Sasha a tigresa
* Spence Moore II como George o tigre
* Adam Brody como Bob
* Charlyne Yi como Magda
* Maggie Lincoln como Gertie
* Jack S.A. Smith como Eugene

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Batalla de Ongal

A **batalla de Ongal** (en búlgaro: Битка при Онгъла) tivo lugar no verán de 680 na zona de Ongal, un lugar sen especificar no suroeste de Ucraína ou no nordeste de Romanía ao redor do delta do Danubio. A batalla tivo unha enorme importancia e influencia non só para os Balcáns senón tamén para a historia europea coa creación do Primeiro Imperio Búlgaro.

## Orixe do conflito 
En 632, o khan Kubrat logrou unir aos búlgaros na poderosa Antiga Grande Bulgaria, entre o mar Negro e o mar Caspio. Despois da súa morte en 665, o estado viuse ameazado polos ataques constantes dos xázaros do leste e dos seus fillos divididos. Batbayan, o fillo máis vello, herdou o trono, pero foi derrotado polos xázaros e sometido ao seu dominio. Kotrag dirixiuse ao norte e estableceu a Bulgaria do Volga, mentres que o terceiro fillo, Asparukh, marchou cara ao oeste e estableceuse co seu pobo na zona de Ongala ao norte do Danubio. Desde alí lanzou un ataque contra as fortalezas bizantinas do sur. 

Durante ese tempo Bizancio estaba en guerra cos árabes, que ata asediaron a capital de Constantinopla, pero no ano 680 os árabes foron derrotados e estableceuse a paz. Despois deste éxito, o emperador Constantino IV decidiu castigar aos búlgaros polo seu ataque e dirixiu un exército contra Asparukh. Mentres tanto, o líder búlgaro aliouse con sete tribos eslavas para protexerse mutuamente contra os ataques bizantinos e formou unha federación.

## A batalla 
[miniatura|314x314px|A fundación do [Primeiro Imperio Búlgaro. O exército de Asparukh está en vermello. O exército de Constantino IV está de azul.]]
Segundo as crónicas de Nicéforo I de Constantinopla, os búlgaros amedrentados polas numerosas tropas bizantinas refuxiáronse nas súas fortificacións de madeira e adoptaron unha estratexia defensiva preo da illa Peuce. Os bizantinos non presentaron batalla aberta durante 3 ou 4 días, dubidosos de atacar atravesando os pantanos do Danubio, onde se atopaban as fortificacións búlgaras. Durante estes días o emperador sufriu un ataque de gota e tivo que regresar a Mesembria para tomar uns baños; deixando aos seus xenerais encargados de presentar batalla en caso de que os búlgaros abandonasen as súas fortificacións e de manter o asedio en caso contrario. Unha vez marchado o emperador a cabalería espallou o rumor de que o emperador os abandonara, e marcharon en retirada. Os búlgaros, que se decataron disto, perseguíronos e mataron a maioría deles, conseguindo atravesar o Danubio.

Despois da vitoria, os búlgaros avanzaron cara ao sur e apoderáronse das terras ao norte de *Stara Planina*. En 681 invadiron Tracia derrotando de novo aos bizantinos. Constantino IV atopouse acurralado e pediu paz.

Esta batalla foi un momento moi significativo na historia europea, xa que levou á creación dun estado, que se convertería nunha superpotencia medieval europea nos séculos IX e X xunto co Imperio Bizantino e o Reino Franco. Converteuse nun centro cultural e espiritual da Europa eslava durante a maior parte da Idade Media.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*

### Outros artigos 
* Asparukh
* Constantino IV
A Collection of Songs Written and Recorded 1995-1997

***A Collection of Songs Written and Recorded 1995-1997*** é o primeiro álbum de estudio da banda estadounidense de indie rock Bright Eyes, publicado o 20 de xaneiro de 1998 a través do selo Saddle Creek Records. O disco é o primeiro lanzamento comercial de Conor Oberst e conta coas súas voces e guitarra. Trátase do 19º lanzamento de Saddle Creek, e foi reeditado xunto cun EP de acompañamento de seis temas por Dead Oceans o 27 de maio de 2022.

## Listaxe de cancións 
## Notas
How Do You Burn?

***How Do You Burn?*** é o noveno álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo The Afghan Whigs, publicado o 9 de setembro de 2022 a través do selo BMG Rights Management, sendo o seu primeiro álbum dende o *1965* de 1998 que non lanzaron con Sub Pop Records.

A banda lanzou tres sinxelos antes da edición do álbum: "I'll Make You See God", "The Getaway", e "A Line of Shots".

## Listaxe de cancións 
## Notas
Start the Machine

***Start the Machine*** é o oitavo álbum de estudio da banda estadounidense de stoner rock Fu Manchu, publicado o 14 de setembro de 2004 a través do selo DRT Entertainment. Este é o primeiro álbum de estudio co novo batería Scott Reeder (non confundilo co baixista Scott Reeder de Kyuss) substituíndo a Brant Bjork.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Relacións Bután-Maldivas

As **relacións entre Bután e as Maldivas** refírense ás relacións bilaterais entre Bután e as Maldivas. As relacións entre as Maldivas e Bután estabelecéronse formalmente o 20 de xullo de 1984, sendo o quinto país en ter relacións bilaterais con Bután. Bután tampouco ten embaixada en Malé, mais si ten representación a través da embaixada de Dacca, en Bangladesh dende o ano 1980.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Relacións Bután-Suecia

As **relacións entre Bután e Suecia** refírense ás relacións bilaterais entre Bután e Suecia. As relacións entre Suecia e Bután estabelecéronse formalmente o 27 de agosto de 1985, sendo o oitavo país en ter relacións bilaterais con Bután. Bután tampouco ten embaixada en Estocolmo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Relacións Bután-Suíza

As **relacións entre Bután e Suíza** refírense ás relacións bilaterais entre Bután e Suíza. As relacións entre Suíza e Bután estabelecéronse formalmente o 16 de setembro de 1985, sendo o noveno país en ter relacións bilaterais con Bután. Bután tampouco ten embaixada en Berna, mais ten unha misión diplomática en funcionamento nunha organización multilateral na sede das Nacións Unidas en Xenebra dende 1985.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Guiomar Calvo

**Guiomar Calvo Sevillano**, nada en  Soria en 1985, é unha científica e divulgadora española.

## Traxectoria 
Licenciada en Xeoloxía e doutora en Enerxías Renovables e Eficiencia Enerxética pola Universidade de Zaragoza. 

## Notas
Relacións Bután-Finlandia

As **relacións entre Bután e Finlandia** refírense ás relacións bilaterais entre Bután e Finlandia. As relacións entre Finlandia e Bután estabelecéronse formalmente o 1 de maio de 1986, sendo o duodécimo país en ter relacións bilaterais con Bután. Bután tampouco ten embaixada en Helsinqui.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Gran Premio de Las Vegas

O **Gran Premio de Las Vegas** é un Gran Premio de Fórmula Un planeado que formará parte do Campionato Mundial de Fórmula  de , o evento terá lugar en Las Vegas (Nevada), nun circuíto urbano temporal que inclúe o Las Vegas Strip.

## Historia 
A última vez que Las Vegas se incluíu no calendario da Fórmula Un foi en , co Gran Premio Caesars Palace. O evento terá lugar arredor do Las Vegas Strip.

## Gañadores do Gran Premio de Las Vegas 
## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
Geólogas. Historia de las pioneras en las Ciencias de la Tierra

***Geólogas. Historia de las pioneras en las Ciencias de la Tierra*** é un libro de Guiomar Calvo da Editorial Almuzara.

Neste libro que recibiu o Premio Prismas Casa das Ciencias á Divulgación 2021 a mellor texto inédito, dan a coñecer as biografías de científicas como Marie Tharp, Inge Lehmann,  Mary Anning o Charlotte Murchison

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Geólogas
Dejounte Murray

**Dejounte Dashaun Murray**, nado o 19 de setembro de 1996 en Seattle, Washington, é un xogador de baloncesto profesional estadounidense que xoga nos Atlanta Hawks da National Basketball Association (NBA).

## Traxectoria profesional 
O 23 de xuño de 2016, Murray foi escollido na 29ª posición do Draft da NBA de 2016 polos San Antonio Spurs. O 14 de xullo de 2016, asinou o seu contrato de rookie cos Spurs. Debutou na NBA o 29 de outubro de 2016, na vitoria dos Spurs por 98–79 contra os New Orleans Pelicans.

O 30 de xuño de 2022, Murray foi traspasado xunto a Jock Landale ós Atlanta Hawks, a cambio de Danilo Gallinari e varias eleccións da primeira rolda do Draft. O 19 de outubro de 2022, debutou cos Hawks facendo 20 puntos, 11 asistencias, 5 rebotes e 5 roubos de balón na vitoria por 117–107 contra os Houston Rockets.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference
Relacións Bután-Sri Lanka

As **relacións entre Bután e Sri Lanka** refírense ás relacións bilaterais entre Bután e Sri Lanka. As relacións entre Sri Lanka e Bután estabelecéronse formalmente o 13 de maio de 1987, sendo o treceavo país en ter relacións bilaterais con Bután, Bután tampouco ten embaixada en Sri Jayawardenapura-Kotte, mais si ten representación a través da embaixada de Dacca, en Bangladesh dende o ano 1980.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Relacións Bután-Países Baixos

As **relacións entre Bután e os Países Baixos** refírense ás relacións bilaterais entre Bután e os Países Baixos. As relacións entre os Países Baixos e Bután estabelecéronse formalmente o 10 de xuño de 1985, sendo o sexto país en ter relacións bilaterais con Bután. Bután tampouco ten embaixada en Ámsterdam

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Txikipedia

**Txikipedia** é unha enciclopedia para nenos e nenas de 8 a 13 anos, incrustada dentro da Wikipedia en éuscaro, con vocabulario e sintaxe axeitados para nenos e nenas desa franxa de idade. Xa que logo, pretende estar escrito en éuscaro claro e sinxelo, adaptado ás necesidades escolares dos nenos, pero con grande énfase na comprensión.

Na orixe de Txikipedia está a enciclopedia wiki en liña Vikidia, que comezou en éuscaro en 2015, e que tamén funciona noutras linguas, cos obxectivos aquí mencionados. 

## Os propósitos da Txikipedia 
Txikipedia é para nenos e nenas de 8 a 13 anos, pensada para as necesidades da escola, pero non só. De feito, o obxectivo é ser unha especie de Wikipedia escrita en éuscaro sinxelo, e tamén pode ser útil para os adultos que están a aprender éuscaro. O obxectivo é ter unha versión abreviada ou máis sinxela da Wikipedia, porque ás veces os artigos da Wikipedia son longos, complexos e difíciles.

## Autores da Txikipedia 
Calquera persoa pode participar no proxecto wiki de Txikipedia escribindo, modificando ou completando artigos, engadindo ou corrixindo información. É necesario abrir unha conta para iso. Os dereitos de autoría sempre deben ser respectados.

Por outra banda, a intención é que os nenos e nenas vascofalantes de entre 8 e 13 anos tamén participen na elaboración de Txikipedia, que escriban, compoñan ou editen os artigos segundo os seus propios intereses, coa axuda do profesorado, de xeito que poidan facer a súa contribución en materias que poidan ser útiles para o colexio.

## Notas
Juan Bruno Zayas

**Juan Bruno Zayas Alfonso**, nado na Habana o 8 de xuño de 1867 e finado na mesma cidade o 30 de xullo de 1896, foi un médico e militar cubano.

## Traxectoria
O seu pai, José María de Zayas y Jiménez, avogado, foi profesor, subdirector e mesmo director do prestixioso colexio El Salvador tras a morte de José de la Luz y Caballero. Desempeñou dito cargo até a súa clausura en 1869. A súa nai proviña das Illas Canarias. Foi irmán de Alfredo Zayas y Alfonso e de Francisco de Zayas, embaixador de Cuba en París e Bruxelas.
Obtivo o título de Bacharel en 1886 e logrou matricularse na Facultade de Medicina e Cirurxía da Universidade da Habana no curso 1885-1886. Durante os seus estudos morreu o seu pai e viuse moi afectado emocionalmente. O seu tío Francisco Javier, médico e profesor universitario, foi practicamente o seu titor até rematar a carreira. Tras graduarse, decidiu exercer na zona rural da illa.

Ao iniciarse a Guerra de Independencia cubana, o 24 de febreiro de 1895, apoiouna como médico mozo. Con só 27 anos incorporouse ao Exército Mambí a prol da independencia.

Alzouse en armas o 25 de abril de 1895 á fronte dun grupo en Vega Alta (Las Villas), polo que recibiu o grao de Tenente Coronel.

Quedou á fronte do Rexemento de Infantaría Narciso cando se organizou. O 24 de xuño de 1895 pasou a dirixir o Rexemento de Cabalaría Villa Clara, o cal organizou.

O 18 de xullo dese ano púxose baixo as ordes do Maior Xeneral Manuel Suárez, logo de atacar catro días antes o forte provincial. Foi ascendido a Coronel o 15 de agosto e ese mesmo día uniuse ao Maior Xeneral Serafín Sánchez, Xefe da Primeira División do Cuarto Corpo. Participou en numerosos combates até que se incorporou ás forzas do Xeneralísimo Máximo Gómez, en Mal Tiempo.

O 22 de xaneiro de 1896 entrou en Mantua á fronte da vangarda da columna invasora. Foi un dos asinantes da Acta levantada alí o seguinte día. Deuse así por concluída a histórica invasión de Oriente a Occidente.

Tamén combateu en Matanzas, A Habana e outras batallas, nalgunhas das cales ficou ferido de gravidade. En xuño de 1896 atopábase de novo operando na Habana. Disque o Maior Xeneral Antonio Maceo conferiulle o ascenso a Xeneral de Brigada ao chegar a invasión a Guane o 20 de xaneiro de 1896. 

Porén, o certo é que Maceo lle entregou a proposición ao Xeneral en Xefe nun escrito datado en Nueva Paz o 21 de febreiro dese ano. Este fíxollo chegar ao Consello de Goberno o 8 de abril, que o aprobou o día seguinte. Zayas converteuse así no xeneral máis novo do Exército Libertador até ese momento.

Sorprendérono nunha emboscada inimiga debido a un delator do lugar onde acampaba. Caeu no seu posto de combate o 30 de xullo de 1896.
## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
Rosemary Bamforth

**Rosemary Bamforth**, nada en Glasgow o 19 de outubro de 1924 e finada o 17 de abril de 2018, foi unha patóloga escocesa.

## Traxectoria
Traballou en Bletchley Park durante a segunda guerra mundial. Mentres traballaba como consultora no hospital de Southampton, e antes de que se determinase completamente a causa desta enfermidade, estableceu un vínculo temperán na súa investigación entre os traballadores dos barcos que morrían de mesotelioma e a exposición ao asbestos nos barcos.
## Notas