Katarismo

[miniatura|dereita|[Wiphala, bandeira de Collasuyu dende 2009.]]
O **katarismo** (en ) é un movemento político en Bolivia que recibe o nome do dirixente indíxena do século XVIII Túpac Katari. A súa formulación, sumada ao indixenismo, son o sustento ideolóxico e organizativo dos procesos de emerxencia indíxena desenvolvidos dende a década de 1970 e teñen o seu punto culminante nas mobilizacións contra as políticas neoliberais dos anos 2000 ao 2005, que levaron á presidencia de Bolivia ao dirixente Evo Morales. As formulacións indianistas e kataristas foron parcialmente incorporados na nova Constitución política do Estado boliviano de 2009 e no discurso oficial do goberno de Morales formulados como o «vivir ben» e o «estado plurinacional», mais non foron plenamente realizados.

## Historia 
O movemento katarista empezou a articularse publicamente a comezos dos anos 1970 recuperando a identidade política do pobo aimará. O movemento centrouse en dúas claves que o legado colonial permitiu nas repúblicas latinoamericanas despois dos procesos de independencia e que a poboación indíxena constitúe a maioría demográfica (e así esencialmente, política) en Bolivia.

En 1971, no Sexto Congreso Nacional Labrego, o congreso da Confederación Nacional de Labregos, o katarismo emerxeu como a maior forza de oposición ás forzas a prol do goberno. Tralo masacre, os kataristas emitiron o *Manifesto Tiwanaku* de 1973 denunciando a explotación económica do pobo quechua e o seu opresión cultural e política. Nesta visión, a conciencia de clase campesiña e a conciencia étnica aimará e quechua eran complementarias porque vían ao capitalismo e ao colonialismo como a raíz da explotación.

## Desenvolvemento político 
### 1970-1980 
[miniatura|[Felipe Quispe, "Mallku".]]
O katarismo logrou un importante avance político a finais de 1970 a través do rol que xogaron os seus líderes na Confederación Sindical Única de Traballadores Campesiños de Bolivia (CSUTCB). Os kataristas empuxaron ao sindicato a comprometerse máis co indixenismo. Finalmente produciuse unha división dos kataristas en dous grupos: o primeiro, máis reformista, foi dirixido por Víctor Hugo Cárdenas, quen máis tarde foi vicepresidente de Gonzalo Sánchez de Lozada, encabezando os esforzos por institucionalizar un multiculturalismo dirixido polo estado neoliberal, un segundo grupo articulou o camiño do nacionalismo aimará creando a póla política do movemento: o Movemento Revolucionario Tupaj Katari (MRTK). Este grupo máis tarde converteríase no MIP (Movemento Indíxena Pachakuti), o cal se situou nunha crítica aberta ao neoliberal Consenso de Washington e expuxo a unión ao redor da solidariedade étnica. Quispe defendeu a creación dun país soberano novo, a República de Quillasuyo, que leva o nome dunha das catro rexións do antigo imperio onde os incas conquistaron aos aimarás. O actual vicepresidente de Bolivia, Álvaro García Linera, foi membro deste grupo.

A organización katarista quedou debilitada institucionalmente nos anos 1980. Neste contexto as ONG empezaron a apropiarse dos símbolos kataristas. Partidos populistas, como Conciencia de Patria (CONDEPA) tamén empezou a integrar os símbolos kataristas no seu discurso.

### 1990 - presente 
Despois de que o Movemento Nacionalista Revolucionario (MNR) incorporase propostas do katarismo no seu programa durante a campaña electoral de 1993, outros partidos fixeron o mesmo, entre eles de maneira notable o Movemento de Esquerda Revolucionaria.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Sanjinés C., Javier. *Mestizaje Upside-Down: Aesthetic Politics in Modern Bolivia*. Illuminations. Pittsburgh: University of Pittsburgh Press, 2004.
* Schelling, Vivian. *Through the Kaleidoscope: The Experience of Modernity in Latin America*. Critical studies in Latin American and Iberian cultures. Londres [u.a.]: Verso, 2001.
* Stern, Steve J. *Resistance, Rebellion, and Consciousness in the Andean Peasant World, 18th to 20th Centuries*. Madison, Wis: University of Wisconsin Press, 1987.
* Van Cott, Donna Lee. *From Movements to Parties in Latin America: The Evolution of Ethnic Politics*. Cambridge: Cambridge University Press, 2007.