Ruminantes

A dos **ruminantes** (**Ruminantia**) é unha suborde de mamíferos artiodáctilos que inclúe algúns animais moi coñecidos, como as vacas e touros, cabras, ovellas e cervos.

Os ruminantes son herbívoros e dixiren os alimentos en dúas etapas: mastigando e tragando de maneira normal e despois regurxitando o alimento semidixerido para remastigar e volver tragar, para así poderen extraer ao máximo o seu valor nutritivo. O estómago dos ruminantes caracterízase por ter catro divisións.

Dadas estas características, a diferenza dos herbívoros non ruminantes, son capaces de aproveitar os carbohidratos estruturais presentes nas plantas (celulosa, hemicelulosa e pectina, as dúas primeiras constituíntes da fibra), tendo así unha fonte de enerxía adicional e baseando a súa alimentación no consumo de forraxe.

Non todos os animais que rumian forman parte da suborde dos *Ruminantia*: os camelos e as llamas e vicuñas (da familia dos camélidos) están entre as excepcións. Tampouco pertecen a esta suborde algúns dos grandes mamíferos que pastan e teñen adaptacións similares para sobrevivir con cantidades grandes de alimento de calidade inferior, como os canguros e os cabalos, que teñen un cego moi desenvolvido para dixerilo ben.

## Características 
Os ruminantes teñen un sistema dixestivo que lles permite extraer enerxía das fibras vexetais grazas ás transformacións sufridas no estómago, que consta de catro cavidades:

### Retículo e rume 
[miniatura|280px|Estómago dun ruminante ([vaca).**m.** esófago** v. **rume ou *panza***n.** retículo ou *barrete***b.** omaso ou *cenfollas***l.** abomaso ou *calleiro***t.** comezo do intestino.]]
O retículo e o rume son os dous primeiros preestómagos. Teñen unha elevada densidade de microorganismos (bacterias, protozoos e fungos). O intercambio continuado do retículo co rume leva a considerar ambos os estómagos de xeito unitario "retículo-rume".
 
O rume pode conter, no gando vacún adulto, de 100 a 120&nbsp;kg de alimento en fermentación durante de 20 a 48 h, xa que o proceso de fermentación bacteriana é lento.

O retículo é unha zona de intercambio entre o rume e o terceiro estómago. Só se produce o paso ao seguinte estómago se as partículas que chegan ao retículo son de pequeno tamaño (1-2 g/ml).

Popularmente, o rume recibe os nomes de *panza* ou bandullo, e o retículo o de *barrete*.

### Omaso 
O omaso é o terceiro preestómago, con capacidade para uns 10&nbsp;kg. É un órgano pequeno con alta capacidade de absorción. Nel recíclase a auga e algúns minerais coma o sodio e o fósforo, que son devoltos ao rume mediante a saliva. Inda que este órgano non é esencial, permite a transición entre o rume e o abomaso, ambos os dous con diferentes modos de dixestión.

A mucosa gástrica presenta unhas prolongacións laminares características cara ó interior do órgano, ás que se deben as denominacións populares de *libro* e *cenfollas*.

### Abomaso 
O abomaso é o verdadeiro estómago, de mucosa glandular, similar ao dos animais non ruminantes. O seu funcionamento baséase na secreción de ácidos e gran cantidade de enzimas dixestivos. Ao abomaso chegan partículas non fermentadas de alimentos, algúns produtos finais da fermentación microbiana xunto cos microbios producidos no rume. Popularmente recibe o nome de *calleiro*, pois del extráese o callo.

## Clasificación 
[miniatura|280px|[Cladograma mostrando a posición dos *Ruminantiamorpha*.]]
* '*Suborde *Ruminantia'''*
** Familia *Amphimerycidae* †
** *'Infraorde *Tragulina*'* (parafilético) 
*** Familia *Tragulidae*
*** Familia *Prodremotheriidae* †
*** Familia *Hypertragulidae* †
*** Familia *Praetragulidae* †
*** Familia *Archaeomerycidae* †
*** Familia *Lophiomerycidae* †
*** Familia Protoceratidae †
** *'Infraorde *Pecora*'*
*** Familia *Moschidae*
*** Familia *Cervidae*
*** Familia *Giraffidae*
*** Familia *Antilocapridae*
*** Familia *Bovidae*
*** Familia *Leptomerycidae* †
*** Familia *Palaeomerycidae* †
*** Familia *Climacoceratidae* †
*** Familia *Hoplitomerycidae* †
*** Familia *Gelocidae* †

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Kowalski, K. (1981): *Mamíferos. Manual de teriología''. Madrid: H. Blume Ediciones. ISBN 84-7214-229-9.
### Ligazóns externas 
* Rappels sur l'anatomie du tube digestif des ruminants et l'utilisation digestive des fourrages pauvres Archives de Documents de la FAO.