open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eusebio Bardají Azara

**Eusebio Barjadí Azara**, nado en Graus, Huesca o 19 de decembro de 1776 e finado en Huete o 7 de marzo de 1842, foi un avogado e político español.

## Traxectoria 
Estudou dereito en Zaragoza e en Boloña. Cando rematou de estudar foi destinado como diplomático a Boloña, París e Viena, até que coa Guerra da Independencia Española volveu a España formando parte das cortes constituíntes de Cádiz. Ocupou a carteira de Ministro da Guerra e de Facenda, para logo marchar a Rusia como diplomático. Co reinado de Fernando VII volveu a Italia, Gran Bretaña e Francia. De volta a España foi nomeado Presidente do Consello de Ministros (actualmente Presidente do Goberno), cargo que ostentou dende o 18 de agosto ao 18 de outubro de 1837.
Bernardino Fernández de Velasco

**Bernardino Fernánde de Velasco** (1783 - 1851), Duque de Frías e Conde de Peñaranda. Político, militar e diplomático español.

Ingresa no exército con 13 anos, e chega ao rango de tenente cando ten 19. Destinado en Portugal co exército francés, desertou para unirse á resistencia española durante a Guerra da Independencia Española. Co regreso de Fernando VII, e xa co grao de coronel, recomendoulle que xurara a Constitución de 1812 e que non fixera caso dos absolutistas.

Non será até 1820 cando regrese á vida política coa chegada do Trienio liberal como embaixador en Londres. Logo exíliase a Montpellier até que coa morte do rei consegue acceder as Cortes durante dous anos (1834 - 1836). Francisco Martínez de la Rosa envíao a París para conseguir a axuda dos franceses na Primeira Guerra Carlista.

No ano 1838 é nomeado senador pola Provincia de León. O 6 de setembro, foi nomeado Presidente do Consello de Ministros. Os seus intentos de reconciliación, obrigárono a dimitir o 8 de novembro. En 1845 regresa como senador vitalicio. E en 1847 ingresa na Real Academia Española.
Evaristo Pérez de Castro Colomera

**Evaristo Pérez de Castro Colomera**, nado en Valladolid o 26 de outubro de 1769 e finado en Madrid o 28 de novembro de 1849, foi un político español, secretario de Estado (1820-1821) e presidente do Consello de Ministros (1838-1840), Gran Cruz da Orde de Carlos III.

## Traxectoria 
Foi deputado nas Cortes de Cádiz, onde tivo un papel activo ao reclamar a soberanía nacional para as mesmas trala invasión napoleónica. Como primeiro secretario das mesmas, subscribiu o célebre Decreto de constitución de Cortes de 24 de setembro de 1810, onde aquelas se reclamaban depositarias da mesma.

Foi enviado como extraordinario en Lisboa en 1809-10, e a xunta de goberno comisionouno para ir a Baiona a entrevistarse con Fernando VII, cativo de Bonaparte. Foi deputado a Cortes en 1814, e entre 1817 e 1820 ministro de España nas cidades hanseáticas. Como Ministro de Graza e Xustiza durante o Trienio liberal (18 de marzo de 1820-2 de marzo de 1821), decretou a amnistía do 23 de abril de 1820, que permitiu o regreso a España dos afrancesados que se exiliaran como consecuencia da represión e persecución exercida contra eles por Fernando VII. Trala década ominosa e o falecemento do rei, volveu á diplomacia.

Coa promulgación da Constitución de 1837 evolucionou cara a posturas moderadas. En momentos particularmente turbulentos, a raíña rexente María Cristina chamouno para encomendarlle a presidencia do Consello de Ministros, á fronte dun gabinete que combinaba moderados e progresistas. Estivo un ano e medio á fronte do goberno (9 de decembro de 1838-20 de xullo de 1840), con dúas reorganizacións en novembro do 39 e marzo do 40. Baixo o seu mandato, Baldomero Espartero firmou no seu nome e no da rexente o Convenio de Bergara, que puxo fin á Primeira Guerra Carlista.

O goberno de Pérez de Castro promulgou unha lei electoral que creaba pequenos distritos (favorables aos moderados) e usou da iniciativa lexislativa para presentar ante as Cortes a Lei de Concellos (1840), que preconizaba un modelo centralista de corte francés, coa designación dos alcaldes por parte do goberno. A aprobación desta lei dividiu a sociedade política da época e terminou coa renuncia da rexente María Cristina, por non avirse a negar a súa sanción da lei. Con Espartero encumiado como rexente, Pérez de Castro emigrou a Francia e non regresou até a súa caída en 1843.

Realizou a edición de *Una correspondencia de Godoy con la reina María Luisa* (Madrid, 1814) e foi un dos principais protectores de Francisco de Goya, que o inmortalizou nun retrato, así como á súa sobriña Sabasa García.
## Vida persoal
Casou coa portuguesa Francisca de Brito Pinto de Morais, e foi pai do político Evaristo Pérez de Castro Brito, do pintor Pedro Pérez de Castro Brito e do militar e escritor Mariano Pérez de Castro Brito.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lista de presidentes de España.
Limiñón

O topónimo **Limiñón** pode referirse a:

;En Galiza
***Limiñón**, parroquia do concello de Abegondo;
***Limiñón**, lugar da parroquia de Muradelle, no concello de Chantada.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Limiñoa**, lugar da parroquia de Cores, no concello de Ponteceso.
Herfølge

**Herfølge** é unha localidade do municipio dinamarqués de Køge que pertence á provincia de Roskilde na costa leste da illa de Selandia ao leste de Dinamarca. Destacou pola vitoria do seu equipo local de fútbol, Herfølge Boldklub, no campionato da super liga dinamarquesa na temporada 1999-2000.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dinamarca
* Selandia
Masaru Emoto

[miniatura|Cristais de neve por [Wilson Bentley, moi semellantes ás cristalizacións da auga.]]
**Masaru Emoto**, nado en Yokohama o 22 de xullo de 1943 e finado en Tokyo o 17 de outubro de 2014, foi un autor xaponés coñecido polas súas teorías sobre as cristalizacións da auga doce, e as diversas formas que segundo el esta presenta dependendo da súa calidade, mais tamén antes e despois de lle falar, rezar, exporse a música ou a imaxes. Emoto nunca publicou ningún traballo en ningunha revista con comité científico de selección e as súas teorías están consideradas pseudociencia.

## Traxectoria 
Emoto é coñecido por realizar estudos sobre o holismo da auga: como se forman diferentes clases de cristais dependendo de palabras, sons ou imaxes ás que se expón. Nas súas múltiples fotografías de auga conxelada podemos observar figuras hexagonais harmónicas se a auga é moi pura ou se estivo exposta a pensamentos ou voces positivas, imaxes agradábeis ou música harmoniosa.

Segundo Emoto a importancia dos descubrimentos consiste en que os seres humanos temos altas porcentaxes de auga, e o feito de escoitarmos (ou emitirmos) oracións e pensamentos positivos vai mellorar a nosa vida e saúde; polo contrario, oracións e pensamentos negativos non fan máis que mal ao noso corpo, porque iso queda reflectido na auga do noso corpo.

Masaru Emoto participou persoalmente, xunto á súa esposa, no segundo encontro internacional de Ecoloxía da Auga, celebrado en Ourense os días 8, 9 e 10 de setembro de 2006, onde amosou unha especial preocupación pola paz e benestar mundial.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
**Mensaxes da auga*, que está traducido a máis de 33 linguas e ten unha versión para nenas e nenos.
**O poder curativo da auga*.

### Ligazóns externas 
*Sitio oficial de Masaru Emoto
*Entrevista a Masaru Emoto en Discovery Salud
*HADO.net/O Mundo da Auga
*Fotos e información de diversas cristalizacións
*Comentarios do diario de Emoto sobre o II Encontro Internacional de Ecoloxía da Auga, celebrado en Ourense 
*II Encontro Internacional da Ecoloxía da Auga
Xurxo Tupou V

**Xurxo Tupou V**, nado o 4 de maio de 1948 e finado o 18 de marzo de 2012,  foi rei de Tonga do 11 de setembro de 2006 ata a súa morte. O seu nome enteiro en tongano era '''Siaosi Tāufa'āhau Manumataongo Tuku'aho Tupou'''.

Foi o fillo máis vello ro rei Taufa'ahau Tupou IV, e foi nomeado príncipe herdeiro o 4 de maio de 1966. Na súa vida corrente é máis coñecido co nome tradicional de '''Tupouto'a'''. Como príncipe herdeiro, exerceu unha grande influencia na política tonguesa, e foi ministro de Asuntos Exteriores entre 1979 e 1998. Ten grandes negocios tanto no arquipélago como fóra. Está solteiro e non ten fillos.

O 11 de setembro de 2006, ao morrerlle o pai, foi nomeado rei de Tonga, se ben a coroación oficial non se realizou ata o 1 de agosto de 2008, unha vez rematado o loito dun ano polo monarca falecido. O seu sucesor foi o seu irmán Lavaka Ata 'Ulukalala.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Web da casa real de Tonga
José María Queipo de Llano

**José María Queipo de Llano Ruiz de Saravia**, nado en Oviedo o 26 de novembro de 1786 e finado en París o 16 de setembro de 1843, Conde de Toreno e Vizconde de Matarosa, foi un político e escritor español.

## Traxectoria 
Cursou Humanidades e Ciencias en Cuenca, Salamanca e Madrid. Regresa a Asturias onde forma parte da xunta revolucionaria durante a Guerra da Independencia Española, para ser logo membro das Cortes de Cádiz.

Tivo que fuxir a Lisboa ao ser acusado de afrancesado, máis tarde pasa a vivir a París, Londres e Berlín, para volver a España como deputado, para volver a fuxir esperando unha amnistía por parte de Fernando VII. En Francia publicou a súa primeira obra sobre a Guerra da Independencia. Coa amnistía xeral e coa morte do rei, é nomeado Ministro de Facenda no goberno de Francisco Martínez de la Rosa.

Tras o goberno de Martínez de la Rosa, ocupou a presidencia do Goberno o 7 de xuño de 1835, tendo que convivir con levantamentos en toda España. Tras o seu fracaso marchou a París onde morreu en 1843.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de presidentes de España
Xosé Otero Otero

**Xosé Otero Otero**, nado na Cruz (Taragoña, Rianxo) o 1 de abril de 1893 e finado en Buenos Aires en 1984, foi un xornalista e dramaturgo galego.

## Traxectoria 
Era o maior de sete irmáns. Asistiu á escola ata os doce anos, e foi alumno avantaxado. Emigrou á Arxentina aos dezaseis anos. Con 20 anos volveu a Galicia para facer o servizo militar, e estivo catro anos coma mariñeiro no acoirazado España. Ao rematar casou en Taragoña con María Lorenzo, retornando a Arxentina. Foi secretario da Sociedad Ayuntamiento de Rianjo y Taragoña -unificadas- e redactor durante moitos anos da revista bonaerense *Rianxo* editada pola sociedade. Como dramaturgo estreou as pezas *Ideas novas* (1926) e *O Moucho*. Asemade publicou a peciña *O feitizo da gaita* (Revista *Rianxo*, nº 3, setembro do 1950).

Xubilado dunha empresa de tranvías, viviu nunha residencia de anciáns, onde morreu aos 91 anos.

## Obras 
* *Ideas novas*, 1926.
* *O moucho*.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Just Fontaine

**Just Fontaine**, nado en Marrakech (daquela pertencente ao Marrocos Francés) o 18 de agosto de 1933 e finado en Tolosa (Francia) o 1 de marzo de 2023, foi un futbolista francés.

## Traxectoria 
Ten a marca de máis goles anotados nun mesmo mundial, 13 goles no Mundial de Fútbol Suecia 1958. Na clasificación de máis goles en total figura no cuarto posto, detrás de Gerd Muller con 14, Ronaldo con 15 e Miroslav Klose con 16 goles.

Fontaine comeza a súa carreira no USM Casablanca, onde xoga entre 1950 e 1953. o Nice reclútao ese mesmo ano, onde xogará ata 1956 e anotará 44 goles. Rematará no Stade de Reims substituíndo a Raymond Kopa e con 121 goles en seis tempadas. En total, na liga francesa marcou 165 goles en 200 encontros, e gañou dúas veces o campionato, en 1958 e 1960.

Coa selección francesa, os seus números son aínda máis impresionantes. No seu debut o 17 de decembro de 1953 anota 3 goles contra Luxemburgo, rematando o encontro en 8-0. En total coa escuadra nacional marcou 30 goles en 21 partidos, entre eles os 13 do mundial de 1958. Segundo conta o propio Fontaine, neste torneo tirou dezasete veces a porta: trece goles, tres paradas dos porteiros e un remate fóra.

Fontaine xogou o seu derradeiro encontro en xullo de 1962, obrigado a retirarse por mor dunha lesión recorrente.

Foi elixido por Pelé coma un dos 125 mellores futbolistas vivos en marzo de 2004. Tamén foi escollido mellor xogador francés dos últimos 50 anos pola Federación Francesa de Fútbol en novembro de 2003.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* UEFA.com - Xogador de Ouro de Francia
Solaris

**Solaris** pódese referir a:

En **tecnoloxía**:

* O sistema operativo Solaris de Sun Microsystems

En **literatura**:
* *Solaris* (novela), unha obra de ciencia ficción de Stanislaw Lem
* *Solaris*, unha adaptación desta novela dirixida por Andrei Tarkovskii
* *Solaris*, outra adaptación, dirixida por Steven Soderbergh
Dragan Stojković

**Dragan Stojković** (en serbio cirílico: *Драган Стојковић*), nado o 3 de marzo de 1965 en Niš, Iugoslavia, é un ex-futbolista e adestrador serbio. Dende 2021 dirixe a selección serbia. Tamén é coñecido polo seu alcume *Piksi* ou *Pixy*.

## Traxectoria 
### Club 
Talentoso mediocampista aínda que tamén xogaba ás veces de diantiero, Stojković comeza a súa carreira profesional na Primeira División Iugoslava no equipo da súa cidade, o Radnički Niš na tempada 1981-82. Alí ficará as catro seguintes, xogando 69 encontros e anotando 8 goles. Logo marchará ao Estrela Vermella de Belgrado onde estivo cinco tempadas, xogando 120 encontros e anotando 48 goles. Foi nomeado mellor xogador da liga nos anos 1988 e 1989.

Stojković tamén xogou no Hellas Verona e dúas tempadas e media no Olympique de Marsella. O Olympique con Stojković gañou a Liga de Campións no 1993. Na primavera de 1994 Stojković ficha polo club xaponés Nagoya Grampus Eight, adestrado por Arsène Wenger e no que que tamén xogaba Gary Lineker. Alí ficou sete tempadas, xogando 183 encontros e anotando 57 goles. Foi nomeado mellor xogador da liga en 1995. No Xapón hai un monumento, un estadio e unha rúa no seu nome.

### Selección 
Coa selección, xogou 84 encontros e anotou 15 goles, tanto na selección Iugoslava coma na Serbia. O seu debut foi en xuño de 1983, e participou nas Eurocopas de 1984 e do 2000. Tamén participou nos mundiais de 1990 e 1998.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web da selección de Serbia 
* Estatísticas de Stojković a nivel de club
Río Sionainn

[miniatura|260px|O río Shannon ó seu paso por [Limerick.]]
O **río Sionainn** (en inglés **Shannon**) é o río máis longo de Irlanda. Divide o oeste da illa (maioritariamente a provincia de Connacht) do leste e do sur (Leinster e a maioría de Munster). O río ten sido dende a antigüidade unha importante vía de comunicación. Por vez primeira plasmado nun mapa por Tolomeo, o longo río de 386&nbsp;km flúe xeralmente cara ao sur dende Lag na Sionna no Condado de Chabháin antes de torcer ó oeste e verter no océano Atlántico a través do longo Estuario do Sionainn de 113&nbsp;km. A cidade de Luimneach (en inglés *Limerick*) érguese no punto no que a auga do río se xunta coa do mar no estuario.
Bula dourada

miniatura|dereita|A Bula Dourada de 1356.
**Bula Dourada** (do latín *bulla aurea;* derivado do grego *χρυσόβουλλο -chrysóvoullo- «selo de ouro»*) é un decreto ao que foi dado un selo dourado. Foron emitidas no Imperio Bizantino e, posteriormente, no resto de Europa polos monarcas durante a Idade Media e o Renacemento.

Algúns exemplos:
* A Bula Dourada de 1213 foi emitida por Frederico II, do Sacro Imperio Romano Xermánico.
* A Bula Dourada de 1222 foi un decreto emitido polo rei André II de Hungría, confirmando os dereitos de nobreza; foille imposto da mesma forma que o rei Xoán de Inglaterra foi obrigado a asinar a  Carta Magna. André tamén promulgou unha Bula Dourada en 1224, a Goldenen Freibrief, garantindo certos dereitos aos habitantes saxóns da Transilvania.
* Máis frecuentemente, o termo refírese á Bula Dourada de 1356, un decreto emitido por unha Dieta (*Reichtag*) en Nuremberg liderada polo Sacro Imperador Carlos IV (ver Dieta de Nuremberg) que fixou, por un período de máis de 400 anos, un aspecto fulcral da estrutura do Sacro Imperio Romano.
Xogos Olímpicos de 1908

Despois da realización dos xogos intermedios de 1906 en Grecia, considerados non oficiais e que non tiveron os seus resultados computados polo Comité Olímpico Internacional, os **Xogos da IV Olimpíada** foron realizados en Londres, Gran Bretaña, entre o 27 de abril e o 31 de outubro de 1908. Orixinalmente deberían ter sido realizados en Roma, mais unha erupción do volcán Vesuvio obrigou ás autoridades italianas a usar todos os seus recursos económicos para combater os efectos da traxedia e a desistir de albergar os Xogos, que acabaron por ser transferidos á capital británica.

Considerados os primeiros Xogos realmente ben organizados para un evento desta envergadura, despois dos fracasados e improvisados Xogos de París e Saint Louis, a pesar de ter novamente a súa duración alongada por máis de seis meses, obtiveron o empeño persoal do Rei de Inglaterra para a súa realización e se desenvolveron no primeiro complexo olímpico construído, o *Shepperd’s Bush Stadium*, en *White City*, suburbio de Londres, con capacidade para cen mil espectadores e que constaba de estadio de fútbol, pista de atletismo, piscina, pista de ciclismo e instalacións para a ximnasia e a loita.

Inaugurados polo Rei Eduardo VII, os Xogos tiveron a participación de 22 estados e 2.008 atletas, entre eles 37 mulleres, que disputaron probas en tres deportes diferentes: tenis, ximnasia e patinaxe no xeo, embrión dos futuros Xogos de Inverno, do total de 24 modalidades. Foi nestes Xogos nos que Gran Bretaña, por primeira e única vez, liderou o cadro de medallas nunha olimpíada, nun total de 145 sendo 56 de ouro, máis do dobre dos seus entón máis férreos adversarios, os norteamericanos.

## Modalidades disputadas 
[miniatura|200px|esquerda|Atleta de [saltos en disputa nos Xogos de 1908]]

## Cadro de medallas 
miniatura|150px|dereita|Medalla dos Xogos de Londres, 1908

## Notas
Hessen

**Hessen** é un estado libre entre os 16 Estados federados de Alemaña. Atravesado polo bosque de Hessen e situado no centro xeográfico do país. Algunhas cidades importantes deste estado son Frankfurt, Wiesbaden (capital), Kassel, Darmstadt, Marburg e Wetzlar.

O estado limita ó norte co estado de Baixa Saxonia ó nordés e ó leste co estado de Renania do Norte-Westfalia, ó oeste co estado de Turinxia, polo suroeste co estado de Baviera, ó sur co estado de Baden-Württemberg et polo leste co estado de Renania-Palatinado.

## División administrativa 
Hessen está dividido en 21 distritos (*Kreis* no singular, *Kreise* no plural) e 5 cidades independentes.

dereita|miniatura|280px|Mapa da Hessen mostrando os distritos e cidades independentes.

Distritos da Hessen:

Cidades independentes (*Stadtkreise*), que non pertencen a ningún distrito:
* Darmstadt (DA)
* Frankfurt (F)
* Kassel (KS)
* Offenbach am Main (OF)
* Wiesbaden (WI)

## Historia 
A comezos do século XIX, e como consecuencia das guerras Napoleónicas, o territorio que comprende este estado pasou a formar parte da Confederación do Rin.

Este estado tomou a súa forma actual despois do fin da segunda guerra mundial, tras a fusión de Hesse-Darmstadt con antigos territorios prusianos.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Official governmental portal
Georg Schwarzenbeck

**Hans-Georg "Katsche" Schwarzenbeck**, nado o 3 de abril de 1948 en Múnic, é un ex-futbolista alemán. Xogou na Bundesliga dende 1966 ata 1979 disputando un total de 416 encontros coma zagueiro do Bayern Múnic. Gañou seis campionatos xermanos, tres Copas de Alemaña, unha Recopa, e tres Ligas de Campións.

Schwarzenbeck xogou 44 veces para a selección de Alemaña Occidental, conseguindo a vitoria no mundial de 1974 e na Eurocopa 1972.

O 15 de maio de 1974 Schwarzenbeck marcou o gol do empate na final da Copa de Europa contra o Atlético de Madrid no derradeiro minuto do período de prolongación. A final repetíuse dous días despois e o Bayern fíxose coa vitoria por 4-0.

Traxectoria:

* 1966-1979: Bayern Múnic.

Palmarés:

* Bundesligas: 1969, 1972, 1973, 1974, 1980,
* Campión de Copa de Alemaña: 1966, 1967, 1969, 1971.
* Campión de Copa do Mundo de Seleccións: 1974.
* Campión de Europa de Seleccións: 1972.
* Copas de Europa: 1974, 1975, 1976.
* Copa Intercontinental: 1976.
* Recopa de Europa: 1967.
Diana Ross

**Diane Ernestine Earle Ross**, nada en Detroit (Míchigan) o 26 de marzo de 1944, é unha cantante estadounidense de soul, máis coñecida como **Diana Ross**. Está considerada unha das artistas femininas de máis éxito, primeiro con The Supremes e despois en solitario. O seu estilo, a súa voz sexy, que flúe de forma natural, e a súa beleza física foron factores que conquistaron tanto a públicos brancos como negros.

## Traxectoria 
Comezou no mundo da música en 1959 co grupo pero non foi ata 1961, ó asinar coa discográfica Motown o seu grupo cando se fixo coñecido, o grupo mudou o seu nome para The Supremes en 1963 e desde 1967 foi coñecido como Diana Ross and The Supremes, proba da primacía absoluta da cantante no seo do grupo. A partir de 1970 a súa carreira marchou en solitario.

Durante a súa carreira conseguiu 18 números un nas listas de éxitos.
Otis Redding

**Otis Ray Redding**, nado en Macon (Xeorxia) o 9 de setembro de 1941 e finado en Madison (Wisconsin) o 10 de decembro de 1967, foi un cantante afroamericano de soul, coñecido como o rei do soul; o seu éxito maior foi póstumo, "Sittin' On the Dock of the Bay".

O seu estilo estaba baseado no sentimento sobre todo, seguindo o ronsel da música espiritual negra e nos riffs de metal tomados do jazz, e especial de Count Basie.

Otis Redding morreu nun accidente aéreo. Ademais de escribir os seus propios éxitos tamén escribiu os de Joe Tex, Carla Thomas, Aretha Franklin, King Curtis e moitos outros. A súa influencia foi enorme e en especial foi fundamental no desenvolvemento do jazz-rock.
Riff

En música, **riff** é unha serie de acordes, intervalos ou notas, breves e de moita forza, que se repite varias veces como contraste coa melodía principal, formando o acompañamento. Utilizada en especial no jazz, blues e no rock. é o equivalente ó ostinato na música clásica. Na maioría dos casos están compostos para instrumentos cunha importante función rítmica (guitarra ou piano) ou para seccións de instrumentos de vento.
Crosby, Stills & Nash

**Crosby, Stills & Nash**, tamén coñecido como **CSN**, é un grupo de música norteamericano de country rock formado en 1968 por David Crosby, Stephen Stills e Graham Nash, cando intervén Neil Young o grupo adopta a denominación de **Crosby, Stills, Nash & Young**. Foi un dos poucos grupos que puido rivalizar con The Beatles nos Estados Unidos. O grupo ten como soporte catro guitarras e catro voces que son as bases dunhas fortes melodías, o seu estilo foi remedado por numerosos grupos, como America ou Eagles.
John Mayall

**John Brumwell Mayall**, nado en Macclesfield (Cheshire) o 29 de novembro de 1933 e finado nos Ánxeles o 24 de xullo de 2024, foi un cantante británico de blues, coñecido como o pai do blues branco.

## Traxectoria 
miniatura|esquerda|John Mayall.
Fundador do grupo John Mayall & the Bluesbreakers polo que pasaron grandes cantantes británicos como Eric Clapton, Jack Bruce, Peter Green, John McVie, Mick Fleetwood, Mick Taylor, Don Harris, Harvey Mandel, Larry Taylor, Aynsley Dunbar, Dick Heckstall-Smith e Andy Fraser. Actualmente reside nos Estados Unidos.
Simon and Garfunkel

**Simon and Garfunkel** foi un dúo musical de folk rock composto polo cantautor Paul Simon e o cantante Art Garfunkel, formado en 1957. Foron moi populares na década de 1960.

## Traxectoria 
Coñecéronse mentres estudaban no instituto en 1957 e alí formaron o grupo Tom and Jerry, que tiña como canción senlleira "Hey Schoolgirl". Xa como Simon and Garfunkel o seu primeiro álbum "Wednesday Morning, 3 A.M" (1964) pasou desapercibido ata que o produtor, Tom Wilson tivo a idea de engadir guitarras eléctricas a un dos temas do álbum e relanzalo, o dúo saltou, pois, á fama en 1965 con "The Sound of Silence". A súa música foi banda sonora do filme que foi mítico para toda unha xeración, *O graduado* e que lles deu fama mundial. Cun novo estilo emparentado co folk Simon and Garfunkel estiveron entre os artistas máis populares dos sesenta con cancións como "Mrs. Robinson," e "Bridge over Troubled Water". Despois da súa ruptura en 1970 eles xuntáronse en varias ocasións, a máis coñecida foi o concerto de Central Park, que axuntou 500.000 persoas en 1981.

## Discografía 
* *Wednesday Morning, 3 A.M.* (1964)
* *Sounds of Silence* (1966)
* *Parsley, Sage, Rosemary and Thyme* (1966)
* *Bookends* (1968)
* *Bridge over Troubled Water* (1970)

## Premios 
### Premios Grammy 
* En 1969 co single "Mrs. Robinson" do álbum *The Graduate* 
* En 1971 con *Bridge Over Troubled Water* (galardoado como mellor álbum)
* En 2003 por toda a súa carreira musical

## Na cultura popular 
* O asteroide "1999 FP21" nomeouse "91287 Simon-Garfunkel" na súa honra. Cita
* Na película "Case Famosos" (Cameron Crowe), ao inicio desta, a irmá do protagonista (William Miller) entra á súa casa escondendo un disco de Simon and Garfunkel porque a súa nai non deixa aos seus fillos escoitar rock.
* Na película "Sucedeu en Manhattan" (Jennifer Lopez), Ty Ventura, fillo da protagonista, é un afeccionado ao grupo e pregúntase por que se separaron.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
* Páxina oficial de Simon
* Páxina oficial de Garfunkel
FORTA

A **Federación de Organismos de Radio y Televisión Autonómicos** (**FORTA**), fundada o 5 de abril de 1989, é unha asociación de 12 entes públicos de radio e televisión das comunidades autónomas de España.

## Membros 
Esta conformada por:
*  Euskal Irrati Telebista (EITB, 1982)
*  Corporació Catalana de Mitjans Audiovisuals (CCMA, 1982)
*  Corporación de Servizos Audiovisuais de Galicia (CSAG, 1984)
*  Ràdio Televisió Valenciana (RTVV, 1988-2013)
*  Radio y Televisión de Andalucía (RTVA, 1988)
*  Ente Público Radio Televisión Madrid (EPRTVM, 1989)
*  Radio Televisión Canaria (RTVC, 1999)
*  Ente Público de Radio-Televisión de Castilla – La Mancha (RTVCM, 2000)
*  Ens Públic de Radiotelevisió de les Illes Balears (2005)
*  Corporación Aragonesa de Radio y Televisión (CARTV, 2005)
*  Radiotelevisión del Principado de Asturias (RTPA, 2005)
*  Radiotelevisión de la Región de Murcia (RTRM, 2005)

Non forman parte da FORTA:
* Televisión Melilla (pública)
* Radio Televisión Ceuta (pública)
* Corporación Extremeña de Medios Audiovisuales (pública)
* Rioja Televisión (privada)
* Radio Televisión de Castilla y León (privada)
* Editora Independiente de Medios de Navarra (privada)

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Televisión autonómica

### Ligazóns externas 
* Web da FORTA
Jim Morrison

**James Douglas "Jim" Morrison**, nado en Melbourne (Florida) o 8 de decembro de 1943 e finado en París o 3 de xullo de 1971, foi un cantante e escritor norteamericano, coñecido principalmente por ser o vocalista da banda dos Ánxeles The Doors.

## Traxectoria 
Naceu en Melbourne, Florida, foi un cantante e letrista da banda de rock, The Doors, rebelde, enfrontado á súa familia, de longa tradición militar, e ó poder, que o consideraban un disolvente dos principios éticos da sociedade norteamericana, está considerado un dos personaxes máis carismáticos do rock. É tamén autor de varios poemarios, un documental, unha curtametraxe e dous dos primeiros vídeos musicais ("The Unknown Soldier" e "People are Strange"). Morrison morreu ós 27 anos de idade en París dun ataque ó corazón, aínda que os rumores sobre a súa morte contribuíron ó mito que aínda envolve a súa figura. Está enterrado no cemiterio do Père-Lachaise da cidade parisiense.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Poemas de Jim Morrison traducidos ao español 
* A Tribute To Jim Morrison
* Doors Meeting in The Netherlands, marzo de 2007.
* Jim Morrison en Pere-Lachaise
Carole King

**Carole King**, nada o 9 de febreiro de 1942, é unha cantante norteamericana. O seu álbum de 1971, *Tapestry*, é un dos álbums máis vendidos da historia.

Traballou xunto a Paul Simon nunha discográfica facendo maquetas de grupos noveis. Moza de Neil Sedaka, inspiroulle a este a canción "Oh, Carol". En 1959 casou con Gerry Goffin, co que formou un dos máis importantes equipos musicais. En 1960 a súa canción "Will You Love me Tomorrow" foi número cantada por The Shirelles. Carole King converteuse na primeira compositora pop do mundo pero ata 1971 as cancións cantadas por ela non tiveron repercusión ningunha, pero ese ano Tapestry vendeu 15 millóns de exemplares.
Foro do bo burgo de Castro Caldelas

[miniatura|300px|Foro do bo burgo de Castro Caldelas, privilexio dado polo rei [Afonso VIII de León e Galicia|Afonso VIII. Allariz, 1228.]]
O **Foro do bo burgo de Castro Caldelas** é un documento redactado en galego en abril de 1228 por un notario da vila de Allariz.. Neste texto o rei Afonso VIII outorga ós cidadáns desta poboación os seus foros e regula o seu réxime.

O texto comeza así:

 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Foro
### Ligazóns externas 
* Foro do bo burgo do Castro Caldelas, consellodacultura.gal
* Transcrición do texto e Facsímile do orixinal no sitio web da Associaçom Galega da Língua.
Denez Prigent

**Denez Prigent** é un cantante bretón de Santec, na rexión de Penn ar Bed da Bretaña, que canta nos estilos bretóns de *gwerz* e *kan ha diskan*. Ten gravado cinco álbums e ten aparecido con Lisa Gerrard en dous duetos.

A primeira canción do seu álbum *Irvi*, "*Gortoz a ran*" (en galego: *Estou agardando*), gravada xunto a Lisa Gerrard, foi elixida por Ridley Scott para a banda sonora do seu filme *Black Hawk Down*.

## Álbums 
* (1994) *Ha Daouarn*
* (1996) *Ar Gouriz Koar (La ceinture de cire)*
* (1997) ''Me' Zalc'h Ennon Ur Fulenn Aour (Je garde en moi une étincelle dorée)*
* (2000) *Irvi (Chemins d'écume)*
* (2002) *Live Holl a-gevret!*
* (2003) *Sarac'h (Bruissement du vent dans le feuillage)''

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Denez
Woodstock

**Woodstock** pódese referir a:

## Festival de Woodstock 
* O **Festival de Música e Artes de Woodstock**, un festival de rock e folk celebrado en 1969 nos Estados Unidos; O concerto de homenaxe, homónimo, do 30º aniversario;
* O documental *Woodstock*, producido por Michael Wadleigh en 1970;
* O disco *Woodstock*, un álbum en directo gravado durante o festival;
* A canción "Woodstock", composta por Joni Mitchell sobre o festival.

## Lugares 
### Australia 
* Woodstock, Nova Gales do Sul
* Woodstock, Queensland
### Canadá 
* Woodstock, New Brunswick
* Woodstock, Ontario
### Irlanda 
* Woodstock, preto de Ballindine no Condade de Mayo

### Suráfrica 
* Woodstock, Cidade do Cabo
### Reino Unido 
* Woodstock, Oxfordshire
* Woodstock Palace
* Woodstock, Belfast
### Estados Unidos 
* Woodstock, Connecticut
* Woodstock, Georgia
* Woodstock, Illinois
* Woodstock, Maine
* Woodstock, Minnesota
* Woodstock, New Hampshire
* Woodstock, Nova York (da que toma o nome o festival) 
* Woodstock, Ohio
* Woodstock, Portland, Oregon
* Woodstock, Vermont
* Woodstock, Woodstock, Vermont
* Woodstock, Virginia
** Batalla de Woodstock, preto de Woodstock, Virxinia, durante a Guerra Civil Norteamericana

## Persoas 
* Edmundo de Woodstock, 1º Conde de Kent(1301-1330)
* Thomas de Woodstock, 1º Duke de Gloucester (1355-1397), fillo de Eduardo III de Inglaterra
** *Thomas de Woodstock* (ver Ricardo II, Parte I), unha obra escrita posibelmente por Shakespeare

## Outros 
* Przystanek Woodstock, un festival de música en Polonia que toma o nome do de 1969 
* A novela *Woodstock*, escrita por Walter Scott de 1826
Robin Huw Bowen

**Robin Huw Bowen**, nado en 1957, é un músico que toca a tripla arpa galesa, coñecida en galés como *Telyn Deires*, e está recoñecido internacionalmente como o principal expoñente en canto a tocar este instrumento. Foi galardoado co Glyndŵr Award no ano 2000.

Nado na comunidade galesa de Liverpool, Inglaterra nunha familia orixinaria de Anglesey, Robin aprendeu a arpa celta simple durante a súa etapa escolar, inspirado polo artista bretón Alan Stivell. En 1979 recibiu o título de graduado en Lingua e Literatura Galesas pola Universidade de Gales.

## Notas
Presidente do Goberno de España

O **presidente do Goberno de España** é o xefe do Goberno de dito país europeo. A elección do presidente realízase no Congreso dos Deputados, mediante un proceso chamado *Investidura*, e tras ser elixido polo Congreso, é nomeado polo rei Filipe VI perante o cal toma xuramento.

As funcións do presidente do Goberno están establecidas na Constitución española nos artigos 97 ao 116. A residencia oficial e sede do Goberno é o Palacio da Moncloa en Madrid.

Dende o 1 de xuño de 2018 o presidente de España é Pedro Sánchez Pérez-Castejón.

## Elección 
A elección do presidente español non se realiza de forma directa polos electores, senón que se realiza de xeito indirecto polo poder lexislativo. Segundo as eleccións lexislativas que teñen lugar cada catro anos, o líder do partido maioritario, é normalmente proposto polo rei como presidente do Goberno, e logo é elixido polo Congreso dos Deputados. O vicepresidente é elixido polo rei como unha proposta do presidente do Goberno.

### Elexibilidade 
O artigo 11 da Lei 50/1997, de 27 de novembro, establece que para ser presidente do Goberno hai que ter nacionalidade española, ser maior de idade, gozar dos dereitos do sufraxio activo e pasivo e non estar inhabilitado para exercer emprego ou cargo público por sentenza xudicial firme. Tampouco hai limitación no número de mandatos á fronte da presidencia do goberno de España.

## Investidura 
[miniatura|O [Palacio da Moncloa, sede da Presidencia do Goberno de España.]]
Tras a elección pola maioría do Congreso dos Deputados, o candidato é nomeado presidente do Goberno polo rei nunha cerimonia de investidura que se celebra no Salón de Audiencias do Palacio da Zarzuela. Nesta cerimonia, o presidente xura ou promete o cargo ante a presenza do rei de España e do notario maior do Reino (o ministro de Xustiza).

## Moción de Censura e Cuestión de Confianza 
O presidente do Goberno, despois da deliberación do Consello de ministros, pode solicitar ao Congreso un voto de confianza no seu programa ou declaración de política xeral. O Congreso dos Deputados lle dá confianza cando vota a favor u nonha maioría simple dos deputados. O Congreso dos Deputados pode destituír en calquera momento ó presidente do Goberno a través dunha moción construtiva de desconfianza, que require o apoio da maioría do Congreso (polo menos a metade máis un dos membros que compoñen a cámara).

Tras 4 mocións de censura sen éxito o PSOE gañou a primeira o día 1 de xuño do 2018 contra Mariano Rajoy, facendo así a Pedro Sánchez presidente de España.

## Presidentes do Goberno de España (1977 - actualidade) 
Nesta lista soamente se recollen os presidentes do Goberno do período democrático posterior á ditadura de Francisco Franco. Para ver a lista completa de Presidentes do Goberno e do Consello de Ministros de España vaia a Lista de presidentes de España.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Presidencia do Goberno de España
* Presidentes de Goberno de España desde 1823
* Congreso dos Deputados

### Outros artigos 
* Lista de Presidentes de España
Na Casaidigh

**Na Casaidigh** (en inglés: **The Cassidys**) é un grupo de música tradicional irlandesa. Teñen a súa base en Dublín dende hai moitos anos, pero é orixinario de Gaoth Dobhair, condado de Donegal. O grupo está formado polos irmáns Aongus, Seathrún, Ciarán, Fionntán, Feargus e Odhrán.

As súas letras son maioritariamente en gaélico irlandés. Teñen interpretado cancións irlandesas clásicas, tales como "Bó na Leathadhairce", "Báidín Fheilimí", "Peigí Leitir Móir" e "Beidh Aonach Amárach". Engadiron nos anos recentes aspectos de rock á súa música.

## Discografía 
### Álbums 
**Na Casaidigh* (1980)

**Fead An Iolair* (1984)

**The Cassidys Live* (1985)

**1691* (1991)

**Off to Philadelphia* (1996)

**Óró na Casaidigh* (1997)

**Singing From Memory* (1998)

**The Cassidys-Na Casaidigh* (2001)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Jack Endino

**Jack Endino** é un produtor musical de Seattle. Asociado co selo da cidade Sub Pop e co movemento grunge, Endino traballou en álbums de bandas como Mudhoney e Soundgarden, pero é máis coñecido pola produción do primeiro traballo de Nirvana, *Bleach*, editado en 1989. Máis recentemente produciu álbums para bandas como Hot Hot Heat e Zeke.

Tamén tocou nunha banda chamada Skin Yard e en outubro de 2005 editou o seu terceiro álbum en solitario, *Permanent Fatal Error*. Os seus outros dous álbums son *Angle of Attack* e ''Endino's Earthworm''.
Éire Óg

**Éire Óg**, (voz irlandés para: *"Irlanda Xove"*) foi unha banda de música moderna formada en Glasgow a principios dos 90. Eles viaxaron coa súa música polo Reino Unido, Irlanda, Europa e os Estados Unidos principalmente dende mediados ata finais dos 90.

Foron moi coñecidos pola introdución de ritmos de tambores na súa música, un estilo que ten sido copiado subseguintemente por numerosas bandas deste tipo dende aquela. Déronlle un son inconfundíbel que se converteu no máis popular durante o período de loita civil anterior ó alto o fogo do IRA de finais dos 90.

A banda estaba dirixida polo republicano nado en Glasgow Gary Og, cantante de folk e de rock, quen é hoxe un artista en solitario.
Actinometría

[miniatura|228px|[:en:Actinometer|Actinometer Violle ]]
A **actinometría** é a parte da física que estuda a intensidade e a acción química das radiaccións visibles, particularmente do sol.

Para medir a radiación utilízase o actinómetro.
Congreso Nacional de Canarias

miniatura|Z amazigh, símbolo bérber adoptado polo CNC como propio

O **Congreso Nacional de Canarias** (**CNC**) é un partido político nacionalista das Illas Canarias, encabezado por Antonio Cubillo, secretario xeral do MPAIAC. Foi fundado en 1985, despois de que Cubillo regresase do seu exilio en Alxer.

Unicamente obtivo representación política nunha ocasión, unha concelleira no concello de Arrecife (Lanzarote), nas eleccións municipais do ano 1987. Trátase polo tanto dun partido minoritario.

O seu órgano de expresión é a revista dixital *El Guanche*.

Na actualidade o propio CNC preséntase como "brazo político do MPAIAC" (Cubillo ocupou os máis altos cargos de dirección de ambas organizacións). No entanto, o MPAIAC cesou todo tipo de actividade en 1979, e o CNC fúndase en 1985. Nos anos 70 o brazo político do MPAIAC era o Partido dos Traballadores Canarios.

## Ideoloxía
O CNC reclama a independencia das Canarias e que considera que é a última das colonias africanas en poder dunha potencia europea.

O CNC oponse á Zona de Libre Comercio das Canarias, rexeita calquera tipo de estatuto de autonomía e propón a saída da Unión Europea.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* CNC
Eborico

**Eborico** ou **Eurico** (583-584) foi un rei suevo de Galicia. Sucedeu ao seu pai Miro trala súa morte. Forzado polo acoso militar viuse obrigado a asinar un pacto no que recoñecía a superioridade política do rei visigodo Leovixildo, provocando a sublevación de parte da aristocracia galaico-sueva encabezada polo nobre Andeca que non debeu aceptar submisión algunha a Toledo. Por este motivo, Eborico foi apresado e encarcerado nun mosteiro. Derrocado, Andeca casou pola forza coa raíña (talvez a viúva de Miro ou a esposa de Eborico) proclamándose novo rei de Galiza.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* López Carreira, A; Fernández Calo, T. *Os reis de Galicia*. A Nosa Terra. Vigo, 2003. ISBN 8496203271.

### Outros artigos 
* Lista de monarcas de Galicia
* Reino Suevo
* Lista de reis suevos
* Suevos
Jorge Bermello

**Jorge Bermello Fernández**, nado o 7 de abril de 1936 en Ourense, é un político galego.

## Traxectoria 
Militante de Alianza Popular, foi elixido alcalde de Ourense logo das eleccións de 1987, en que liderou a candidatura da coalición AP-CdeG, sendo elixido alcalde como cabeza da lista máis votada. Porén, o apoio do edil do CDS Balbino Álvarez ós postulados dos grupos da oposición do PSdeG e Independentes de Galicia, xunto ós cales sumaba maioría absoluta, supuxo que presentase a súa dimisión en decembro de 1987 e fose relevado na alcaldía polo socialista Manuel Veiga Pombo co apoio dos independentes e de Álvarez. Posteriormente foi senador (1993-2004) e presidente da Cámara de Comercio de Ourense.

Foi presidente do Club Deportivo Ourense.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Ourense
* Lista de senadores galegos desde a Transición

### Ligazóns externas 
* Ficha no Senado.
Senén Bernárdez Álvarez

**Senén Bernárdez Álvarez**, nado en Gomesende o 24 de maio de 1930 e finado en Ourense o 22 de xaneiro de 2013, foi un farmacéutico e político galego.

## Traxectoria 
Licenciouse en Filosofía pola Universidade Pontificia de Comillas e en Farmacia pola Universidade de Santiago de Compostela. En 1955 estableceuse cunha oficina de farmacia en Padrenda, e tres anos máis tarde (1958) trasladouse a Ourense, onde exerceu como farmacéutico ata o seu retiro en 2005. Foi presidente do Colexio Oficial de Farmacéuticos de Ourense entre 1968 e 1981. Durante estes anos desempeñou outros postos destacados no campo farmacéutico.

Entrou en política coa UCD, pola que foi elixido deputado no Parlamento de Galicia en 1981. Logo das eleccións xerais de 1982, foi un dos tres senadores galegos designados pola comunidade autónoma, e o único que representou a UCD. Porén, coa disolución da UCD integrouse en Coalición Galega, de quen actuou como senador no grupo Mixto ata 1986. Volveu ser elixido parlamentario autonómico nas autonómicas de 1985, aínda que renunciou o 7 de xullo de 1986.

Nesas eleccións xerais de 1986 foi elixido primeiro deputado galeguista no Congreso dos Deputados dende a República, ao resultar escollido pola provincia de Ourense.

## Obra 
As súas intervencións foron publicadas nos libros *Coalición Galega en el Senado (segunda legislatura)* e *Coalición Galega en el Congreso de los Diputados (Tercera legislatura)*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Lista de senadores galegos desde a Transición
Xogos Olímpicos de 1912

Os **Xogos Olímpicos de 1912** realizáronse en Estocolmo, capital de Suecia, entre o 5 de maio e o 27 de xullo coa participación de 2407 atletas (48 mulleres) de 28 países. Abertos oficialmente polo Rei Gustavo V, os xa bastante concorridos, prestixiados e famosos Xogos foron un modelo da eficiencia sueca e o primeiro no que compareceron atletas de todos os cinco continentes representados na bandeira olímpica.

Dotados dunha estrutura nunca antes vista, estes foron os primeiros Xogos que utilizaron un, na época, moderno sistema de son con altofalantes espallados polo complexo olímpico e pola cidade, para informar sobre os resultados de cada deporte disputado; alén diso, Estocolmo empregou por primeira vez un sistema de fotografías e cronometraxe semieletrónica, para a marcación dos tempos da Natación e do Atletismo.

Foron tamén os primeiros onde houbo unha cerimonia coreografada de apertura, antes da entrada das delegacións nacionais, realizada por douscentos rapaces vestidos de branco no centro do campo do Estadio Olímpico.

## Modalidades disputadas 
[miniatura|200px|esquerda|O [Suecia|sueco *Oscar Swahn* na disputa do Tiro en 1912]]

## Cadro de medallas 
## Notas 
## Véxase tamén
Conrado III

[miniatura|250px|Conrado III, *[Chronica Regia Coloniensis*.]]

**Conrado III**, nado en 1093 e finado o 15 de febreiro de 1152 en Bamberg, foi un emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico, o primeiro representante da dinastía dos Hohenstaufen.

## Traxectoria 
Era fillo de Frederico I, duque de Suabia e de Inés, filla do emperador Henrique IV.

Conrado recibiu do seu tío, o emperador Henrique V, o Ducado de Franconia en 1115, e herdou do seu pai o Ducado de Suabia.

En 1138 foi elixido emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico. Enfrontouse cos güelfos e expulsounos de Baviera, pero non puido conseguir Saxonia, outro obxectivo seu, comezando desta forma a rivalidade entre güelfos e xibelinos.

Loitou en Bohemia e Polonia. Participou na segunda cruzada, a petición de San Bernardo, xunto ao rei Lois VII de Francia, regresando a Alemaña tras o fracaso da Campaña de Damasco.

Sucedeuno o seu sobriño Frederico I Barbarroxa.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Rei de romanos.
* Dinastía Hohenstaufen.
* Frederico I Barbarroxa.
Actinomicose

A **actinomicose** é unha enfermidade infecciosa causada por bacterias do xénero *Actinomyces*. A *Actinomyces israelii* é o principal axente nos seres humanos e a *Actinomyces bovis* nos animais . A enfermidade é de distribución mundial e afecta nunha porcentaxe maior aos homes cás mulleres, causa tumores que botan un líquido purulento. Adoita tratarse con penicilina. Enfermidade pouco frecuente entre os humanos afecta en especial ós bóvidos e ós equinos.

## Notas
Teletexto

miniatura|dereita|200px|Un exemplo de teletexto.
O **teletexto** é un servizo de información en forma de texto que se emite xunto co sinal de televisión. Orixinouse no Reino Unido, a BBC realizou algunhas transmisións de probas en 1973, lanzándoo oficialmente o 23 de setembro de 1974. Precísase de televisores axeitados para acceder ao servizo; a maior parte de televisores que se venden desde os anos 90 incorporan este sistema porén existen rexións, como é o caso de América do Norte onde nunca se utlizou este sistema .

Na radio hai un sistema semellante chamado radiotexto ou RDS. Na Televisión Dixital Terrestre, ademais do teletexto, envíanse informacións sobre as canles a súa programación mediante EPG (electronic program guide).

## A transmisión do teletexto 
O sinal de televisión está formado por liñas agrupadas en campos e cadrados. Cada cadro (a equivalencia ao que en cinema é un fotograma) ten dous campos e cada campo está composto por un número concreto de liñas, este número depende do sistema de televisión empregado. Cada liña incorpora a información de luz e de cor, luminancia e crominancia, e os sincronismos necesarios para a súa posterior presentación no receptor de TV, estes sincronismos chámanse *sincronismo horizontal* e *salva de cor*. Os campos, par e impar que forman un cadrado, teñen tamén o seu sistema de sincronismos, estes reciben o nome de *sincronismo vertical*. Este sincronismo está formado polos pulsos de igualación, anteriores e posteriores, pulsos de sincronismos e liñas de recuperación. Estas últimas non levan información de imaxe, están baleiras, xa que o tempo de duración das mesmas era utilizado para a estabilización dos circuítos de deflexión vertical que a tecnoloxía existente no momento da definición do sinal de televisión (válvula termoiónica) precisaba de moito tempo para a súa estabilidade na recuperación da oscilación.

As novas tecnoloxías de estado sólido deixaron sen motivo estas liñas do sincronismo vertical que se aproveitaron para a transmisión doutras informacións e servizos, como os sinais VITS e o teletexto que utiliza un sistema de codificación dixital. Deste modo, os receptores non preparados simplemente ignoran estas liñas, e os preparados poden captar este sinal sen afectaren a calidade da imaxe.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Televisión Dixital Terrestre

### Ligazóns externas 
* Teletexto de TVE
* Teletext Online International
Corporació Catalana de Mitjans Audiovisuals

A **Corporació Catalana de Mitjans Audiovisuals** (**CCMA**) é un organismo dependente da Generalitat de Cataluña encargado de producir e difundir produtos audiovisuais velando pola normalización lingüística e cultural de Cataluña. Naceu en 2007 coa reforma da Corporació Catalana de Ràdio i Televisió, creada en 1983. Forma parte da FORTA.

## Estrutura empresarial 
### Empresas da CCMA
*Televisió de Catalunya
*Catalunya Ràdio

### Empresas participadas pola CCMA
*Agència Catalana de Notícies (participación maioritaria)
*Audiovisual Sport (con Sogecable)
*Vang 3 Publicaciones (con *La Vanguardia*)

## Directores xerais
*Pere Cuxart i Bartolí (1983-1984)
*Josep Caminal i Badia (1984)
*Joan Granados i Duran (1984-1995)
*Jordi Vilajoana i Rovira (1995-1999)
*Lluís Oliva Vázquez de Novoa (1999)
*Miquel Puig i Raposo (2000-2002)
*Vicenç Villatoro i Lamolla (2002-2004)
*Joan Majó i Cruzate (2004-2008)
*Rosa Cullell i Muniesa (2008-2010)
*Ramon Mateu i Llevadot (2010-2012)
*Brauli Duart Llinares (2012-actualidade)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web da Corporació Catalana de Mitjans Audiovisuals
* Web da Televisió de Catalunya
* Web de Catalunya Ràdio