Sinfonía núm. 8 (Sibelius)

miniatura|Jean Sibelius, fotografado en 1939, cando posiblemente cesara todo o seu traballo na *Oitava Sinfonía*, aínda que continuou a manter durante anos que era aínda un proxecto viable.
A **Sinfonía nº 8** de Jean Sibelius foi o seu último gran proxecto compositivo, que o ocupou de xeito intermitente entre mediados da década de 1920 ata arredor de 1938, aínda que nunca a publicou. Durante este tempo Sibelius viviu o punto máis alto da súa fama, unha institución nacional na súa Finlandia natal, e un compositor de talle internacional. Cando chegou a compoñer da *Oitava Sinfonía* é unha incógnita: Sibelius negouse repetidas veces a liberala para que se interpretara, aínda que continuara a afirmar que estaba a traballar nela mesmo despois de que abandonara o traballo. Segundo informes posteriores da súa familia, queimou a partitura e o material relacionado en 1945.

Gran parte da reputación de Sibelius, durante a súa vida e posteriormente, derivara do seu traballo como sinfonista. A súa *Sétima Sinfonía* de 1924 ten sido amplamente recoñecida como un fito no desenvolvemento da forma sinfónica, e no seu tempo non había motivos para supoñer que o fluxo das obras orquestrais innovadoras non continuaría. Con todo, despois do poema sinfónico *Tapiola*, finalizado en 1926, a súa produción limitouse a pezas relativamente menores e a revisións de obras anteriores. A estrea da *Oitava Sinfonía* foille prometida a Sergei Koussevitzky e á Boston Symphony Orchestra en varias ocasións, mais cando a data estaba próxima Sibelius puxo reparos, alegando que a obra non estaba lista para ser interpretada. O compositor fíxolle promesas similares ao director de orquestra británico Basil Cameron e ao finlandés Georg Schnéevoigt, que tamén se mostraron ilusorias.

Despois da morte de Sibelius en 1957, fixéronse públicas as novas sobre a destrución da *Oitava Sinfonía*, e asumiuse que a obra se perdera para sempre. Non foi ata a década de 1990, cando se catalogaron moitos cadernos e bosquexos do compositor, que os estudosos propuxeron a posibilidade de que parte da música da sinfonía perdida puidera chegar a sobrevivir. Recentes investigacións conduciron á identificación provisional de varios pequenos bosquexos manuscritos que están relacionados coa sinfonía, tres dos cales (que comprenden menos de tres minutos de música) foron gravados pola Helsingin kaupunginorkesteri en 2011. Mentres uns poucos musicólogos especularon que, se puidesen identificarse outros fragmentos, sería posible reconstruír a obra completa, outros suxiren que isto é pouco probable dada a ambigüidade do material existente. A propia interpretación pública da música que o propio Sibelius rexeitara foi tamén cuestionada.

## Antecedentes 
miniatura|left|Ainola, a casa de Sibelius dende 1904 ata a súa morte.
Jean Sibelius naceu en 1865 en Finlandia, dende 1809 un gran ducado dependente do Imperio Ruso, tendo estado anteriormente baixo dominio sueco durante varios séculos. O país estaba dividido entre unha minoría culturalmente dominante de fala sueca, á que pertencía a familia de Sibelius, e unha maioría cunha mentalidade máis nacionalista e de fala finesa, ou "Fennoman". En torno a 1889 Sibelius coñeceu á súa futura muller, Aino Järnefelt, que viña dunha familia de Fennoman acérrimos. A asociación de Sibelius cos Järnefelt axudou a espertar e desenvolver o seu nacionalismo; en 1892, o ano do seu matrimonio con Aino, compuxo a súa primeira obra abertamente nacionalista, a suite sinfónica *Kullervo*. Ao longo da década de 1890, cando o control ruso sobre o ducado se tornou cada vez máis opresivo, Sibelius compuxo unha serie de obras que reflectiron a resistencia finlandesa á dominación estranxeira, que culminaría co poema sinfónico *Finlandia*.

O talle nacional de Sibelius foi recoñecido en 1897, cando lle foi concedida unha pensión estatal para que se puidera dedicar máis á composición. En 1904 el e Aino instaláronse coas súas fillas en Ainola, unha casa de campo que construíran na beira do lago Tuusula en Järvenpää, onde viviron durante o resto das súas vidas. Aínda que a súa vida en Ainola non foi sempre tranquila e sen preocupacións -Sibelius tiña débedas con frecuencia e era propenso a episodios de consumo abusivo de alcohol- arreglouse durante os seguintes 20 anos para compoñer unha gran produción de obras orquestrais, música de cámara, pezas para piano e cancións, así como música máis lixeira. A súa popularidade estendeuse por Europa e os Estados Unidos onde, durante unha xira triunfal en 1914, foille concedido un doutoramento honorífico pola Universidade Yale. No seu país o seu status era tal que as celebracións do seu 50 aniversario en 1915 foron un evento nacional, sendo a peza central destas celebracións a estrea en Helsinqui da súa *Quinta Sinfonía*.

Cara a mediados da década de 1920 Sibelius acadara o status de monumento nacional vivo e foi o principal embaixador cultural do seu país, independente dende 1917. De acordo co seu biógrafo Guy Rickards, el investiu "a súa inspiración máis importante" nas súas sete sinfonías que compuxo entre 1898 e 1924. O estudoso de Sibelius James Hepokoski considera a compacta e escrita nun único movemento *Sétima Sinfonía*, que Sibelius rematou en 1924, o logro sinfónico máis remarcable do compositor, "a realización consumada da súa reconsideración da forma no seu estilo tardío".

## Composición 
### Inicios 
A primeira referencia á *Oitava Sinfonía* no diario de Sibelius data do 12 de setembro de 1926: "traballando na nova". Con todo, algunhas das ideas iniciais para a nova sinfonía foron establecidas case con toda seguridade antes, xa que era costume de Sibelius deixar de lado temas e motivos para empregalos en proxectos posteriores. Polo tanto, un dos bosquexos existentes para a súa *Sétima Sinfonía*, na que estivo ocupado entre 1923 e 1924, contén un motivo rodeado e marcado como "VIII". Cara ao outono de 1927 Sibelius foi quen de informar ao crítico musical do *New York Times* Olin Downes —un dos seus maiores admiradores— de que escribira dous movementos no papel e que compuxera o resto na súa cabeza.

A principios de 1928 Sibelius realizou unha das súas visitas regulares a Berlín, para enchouparse da vida musical da cidade e compoñer. Enviou informes do seu traballo en progreso a Aino: a sinfonía, dixo, será "marabillosa". En decembro de 1928, non obstante, cando o seu editor dinamarqués Wilhelm Hansen lle preguntou como estaba a desenvolverse o traballo, Sibelius foi menos explícito; a sinfonía existía, dixo, só na súa cabeza. Dende aquela os informes de Sibelius sobre o progreso da sinfonía tornáronse equívocos, ás veces contraditorios, e difíciles de seguir. No verán de 1931 Sibelius díxolle a Downes que non só estaba a *Oitava Sinfonía* case lista para as imprentas, senón que tamén tiña outras novas obras pendentes. Polo tanto alentado, en decembro de 1931 Koussevitzky empregou o *Boston Evening Transcript* para anunciar a obra para a tempada 1931–32 da orquestra. Isto levou un rápido telegrama de Sibelius, para informar de que a sinfonía non podería, despois de todo, estar lista para esa tempada. Estes acordos estiveron, con todo, suxeitos á ilusoria estrea de Boston, e así naceron mortos.

Durante as súas dilacións con Koussevitzky, Sibelius continuou a traballar na sinfonía. En 1931 pasou novamente unha tempada en Berlín, escribindo a Aino en maio dese mesmo ano que "a sinfonía está a avanzar con pasos rápidos". O progreso interrompeuse a causa dunha enfermidade, mais cara ao final do ano Sibelius afirmou con confianza que "estou escribindo a miña oitava sinfonía e estou cheo de xuventude. Como podo explicar isto?" En maio de 1933, mentres seguía a refusar a Koussevitzky, Sibelius escribiu no seu diario que estaba profundamente inmerso na composición: "É como se volvese á casa&nbsp;... Estou tomándome todo doutro xeito, máis profundamente. Un xitano dentro de min. Romántico." un artigo do xornalista sueco Kurt Nordfors indicaba que dous movementos estaban completos e o resto esbozado. Con todo, cando o correspondente de *The Times* preguntou por detalles do progreso da obra, Sibelius irritouse. Estaba furioso cando Downes continuou a acosalo para obter información, nunha ocasión ao berro de "Ich kann nicht!" ("Non podo!").

Un recibo atopado entre os papeis de Sibelius refírese a unha "Symphonie" sendo encuadernada pola firma de Weilin & Göös en agosto de 1938. Se ben non está establecido que esta transacción estea relacionada coa Oitava, o estudoso de Sibelius Kari Kilpeläinen sinala que ningunha das partituras de sinfonías anteriores leva o título "Symphonie" sen numerar, e pregunta: "Puido el omitir o número para evitar que as novas sobre a agora completa Oitava se difundiran? Ou non lle deu número á obra, porque non estaba satisfeito con ela?"

## Destrución 
De volta en Ainola, Sibelius ocupouse facendo novos arranxos de vellas cancións. Con todo, a súa mente regresou frecuentemente á agora aparentemente moribunda sinfonía. En febreiro de 1943 díxolle ao seu secretario que esperaba finalizar unha "grande obra" antes da súa morte, mais culpou á guerra da súa incapacidade para avanzar: "Non podo durmir polas noites cando penso niso." A interpretación máis optimista da súa acción, segundo o crítico musical de *The Philadelphia Inquirer* David Patrick Stearns, é que el se desfixo de antigos borradores da sinfonía para limpar a súa mente para un novo comezo. Aínda en 1953 díxolle ao seu secretario, Santeri Levas, que estaba a traballar na sinfonía "na súa mente"; só en 1954 admitiu, nunha carta á viúva do seu amigo Adolf Paul, que nunca podería ser completada. Sibelius morreu o 20 de setembro de 1957; ao día seguinte a súa filla Eva Paloheimo anunciou publicamente que a Oitava Sinfonía non existía. A queima do manuscrito adquiriu notoriedade xeral con posterioridade, cando Aino revelou o feito ao biógrafo do compositor Erik W. Tawaststjerna. e frecuentemente sufriu crises de confianza en si mesmo. Alex Ross, en *The New Yorker*, cita unha entrada do diario do compositor de 1927, cando a Oitava Sinfonía estaba presuntamente en curso: "O illamento e a soidade están levándome á desesperación&nbsp;... estou maltratado, só, e todos os meus amigos reais están mortos. O meu prestixio aquí no presente é mínimo. Imposible traballar. Se só houbera un xeito de sair". Hai escritores que sinalaron ao tremor das mans, que lle dificultaba escribir, e ao alcoholismo que o aflixiu en numerosas etapas da súa vida. O historiador Mark McKenna concorda en que Sibelius quedou sufocado por unha combinación de perfeccionismo e o aumento da auto-dúbida. O mito, prolongado durante máis de 15 anos, de que Sibelius estaba aínda a traballar na sinfonía foi, segundo McKenna, unha ficción deliberada: "Admitir que parara por completo sería admitir o impensable: que xa non era compositor". René Leibowitz, un defensor da música de Arnold Schoenberg, publicou un folleto describindo a Sibelius como "o peor compositor do mundo"; outros refírense a el como irrelevante no que se percibiu durante moito tempo como un irresistible movemento cara á atonalidade. Este clima diminuíu a curiosidade sobre a existencia de material dunha posible Oitava, ata finais do século XX, cando o interese crítico no compositor reviviu. En 1995 Kilpeläinen, que publicara un estudo sobre os manuscritos de Sibelius da Biblioteca da Universidade de Helsinqui, escribiu que todo o que podía estar relacionado sen dúbida coa Oitava Sinfonía era unha única páxina dun borrador dunha partitura e o fragmento da melodía rodeada marcada como "VIII" nos bosquexos da Sétima Sinfonía. Engadiu, con todo, que a biblioteca contiña máis bosquexos de Sibelius de finais da década de 1920 e principios da de 1930, algúns deles semellantes ao fragmento rodeado e que puideron concibirse para ir destinados á Oitava Sinfonía. Kilpeläinen tamén revela que "só recentemente varios documentos saíron á luz sen que ninguén soñara mesmo que existiran. Quizais hai aínda algúns indicios de que a 8ª sinfonía está escondida e esperando por algún estudoso para descubrila".

A pesar das súas reservas, en outubro de 2011 Virtanen participou xunto con outro estudoso, Vesa Sirén, na preparación de tres dos máis desenvolvidos fragmentos para ser interpretados. Os bosquexos foron copiados e ordenados, mais nada non escrito por Sibelius foi engadido ao material. Obtívose a autorización dos titulares dos dereitos de Sibelius, e John Storgårds, director principal da Helsingin kaupunginorkesteri, aceptou tocar e gravar estes extractos nunha sesión de ensaio da orquestra o 30 de outubro de 2011. As pezas comprenden unha parte introdutoria de en torno a un minuto de duración, un fragmento de oito segundos que pode formar parte dun *scherzo*, e un recorte final novamente de música orquestral de en torno a un minuto de duración. Sirén describe a música como "estraña, poderosa, e con audacia, harmonías picantes, un paso ao novo despois de *Tapiola* e a música para *The Tempest*". Stearns dá unha visión máis detallada: "O primeiro fragmento é o clásico anuncio de Sibelius dun primeiro movemento. Hai un trono orquestral refinado que abre a porta a un mundo harmónico que é de Sibelius só, mais ten estrañas disonancias a diferenza de calquera outra obra. Outro reflexo soa como o principio dun *scherzo*, sorprendentemente como primavera cun solo de frauta optimista. Outro fragmento ten un solo de fagot clásico en Sibelius, o tipo que fala das cousas primarias e vai a un inframundo escuro, invernal".

## Especulación 
Aínda que só o primeiro movemento, copiado por Voigt, está plenamente aceptado que foi completado, a escala prevista e o carácter xeral da Oitava Sinfonía poden inferirse de varias fontes. A correspondencia de Sibelius con Voigt e cos seus encadernadores, en 1933 e 1938 respectivamente, indican a posibilidade dunha obra dunha notable grande escala.

Sobre a natureza da música, tanto Virtanen como Andrew Mellor de *Gramophone* detectan indicios de *Tapiola*, particularmente no primeiro dos tres extractos.

## Notas 
## Véxase tamén 
125px|dereita
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
*