Xosé María Díaz Castro

**Xosé María Díaz Castro**, nado no lugar do Vilariño (Os Vilares, Guitiriz) o 19 de febreiro de 1914 e finado en Lugo o 2 de outubro de 1990, foi un poeta e tradutor galego. O 4 de novembro de 1973 foi nomeado correspondente da RAG e o instituto de Guitiriz IES Poeta Díaz Castro leva o seu nome.

A Real Academia Galega decidiu adicarlle, coincidindo co centenario do autor, o Día das Letras Galegas do ano 2014. Os outros escritores propostos foron Ricardo Carballo Calero, Xosé Filgueira Valverde, Fiz Vergara Vilariño e Ramón de Valenzuela.

## Traxectoria 
Fillo de Isidro Díaz Calvo, escribente do concello de Trasparga, especializándose en linguas modernas. En 1948 trasladouse a Madrid, onde traballou como tradutor para organismos oficiais e privados, entre eles primeiramente o Ministerio de Gobernación, en asuntos de seguridade e intelixencia. Despois exerceu a docencia como profesor de linguas clásicas e modernas. Traballou no Consello Superior de Investigacións Científicas, onde acadou o posto de xefe do Servizo de Información e Documentación do Instituto do Frío. No Instituto de Cultura Hispánica estivo ata 1966, encargado de servizos de tradución de francés, inglés, alemán, italiano, portugués, holandés e linguas escandinavas.

miniatura|270px|Seminario de Mondoñedo, onde estudou sete anos.
O 10 de agosto de 1954 casou con María Teresa Zubizarreta Bengoechea, natural de Urretxu (Guipúscoa), con quen tivo tres fillos, José Mari, Maite e Íñigo, todos eles nados, tamén, en Urretxu.

## Obra 
Díaz Castro publicou os seus primeiros versos ós dezasete anos na revista *Lluvia de rosas* de Tarragona, pero foi a súa entrada no seminario, e o contacto con Aquilino Iglesia Alvariño, o que exerceu un estímulo decisivo na súa promoción como escritor e para comezar a escribir en galego , publicando en *El Progreso Villalbés* o 6 de agosto de 1931 os seus primeiros versos en galego , *Lembranzas e sospiros*. Logo saíron ''Baix'o o calor* (14/10/31), *Lá vou, amor* (22/01/32), *As formigas* (28/06/32), *Era un contiño de fadas* (8/8/32), e posteriormente escribiu dous cadernos de poesía, tamén en galego, *Follas verdes* en 1934 e *Follas ô aire*, que inclúe versos de 1932 a 1935, que finalmente quedaron inéditos. Tamén publicou poemas en *Vallibria*, *Mundo de Ahora* e *Perla del Calvario*.

Logo da guerra civil continuou compoñendo. O 16 de agosto de 1946 foi premiado nos Xogos Florais de Betanzos polo poema *El Cántico de la Ciudad* en castelán, e por *Nascida d'un soño* (tres sonetos) en galego. Volveron saír poemas seus en galego en publicacións como *La Noche*, *Cartel*, *Sonata Gallega*, *Alba* ou *Ínsula*.

Francisco Fernández del Riego inclúeo na súa *Escolma da poesía Galega, IV, Os Contemporáneos*, publicada por Galaxia en Vigo en 1955, representado por sete poemas. En revistas e xornais diversos viron a luz outros poemas e artigos del en castelán e en galego, coñecéndose arredor de 200  poemas escritos en galego polo autor.

### *Nimbos* 
[miniatura|Cando Díaz Castro fala da Pastoriza en "Penélope", faino do santuario de Santo Alberte ou da Pastoriza, en [San Breixo de Parga, Guitiriz|S. Breixo de Parga, chamado así por celebrarse nel unha romaría o primeiro domingo de agosto, en honor á Divina Pastora.]]
Con todo, Díaz Castro está considerado autor dunha soa obra, o poemario *Nimbos*, editado en Vigo por Galaxia o 9 de xullo de 1961, que tivo moita influencia nos poetas posteriores pola súa perfección, pola preocupación por Galicia e polos problemas básicos do ser humano, a vida, a morte e o tempo. Díaz Castro adoita ser encadrado dentro da Xeración do 36 a carón de poetas coma Carvalho Calero, Celso Emilio Ferreiro e Aquilino Iglesia Alvariño. Na obra, que inclúe revisados os poemas que escolmara Fernández del Riego, móstrase unha reflexión sobre o destino humano a través da preocupación existencial e relixiosa e da comuñón coa natureza. Nun dos seus poemas máis coñecidos, "Penélope", reflexiona sobre unha Galicia que permanece durmida, mais sen refugar á esperanza para a súa terra.

A voz poética de Díaz Castro apóiase nunha linguaxe rica e exacta, da que xorde a xusteza da imaxe e o fondo poder evocador que se desprende dos seus versos. Os temas, que aparecen sempre envoltos na roupaxe elegante dun clasicismo exemplar, son os da grande poesía universal: a dor do home, o amor, a paisaxe, os sentimentos relixiosos, a liberdade... Carvalho Calero dixo que *Nimbos* veu restaurar na literatura galega a poesía total.

### Outras obras 
* *Nimbes*, Denes: Paiporta-València, 1997, 86 p., tradución de Vicent Berenguer, ISBN 84-88578-38-5, inclúe texto orixinal e versión en castelán do autor.
* *Cartafol de traducións e outros poemas*, 2014, ed. de Armando Requeixo. CCG, ISBN 978-84-92923-56-4.
* *Poesía galega completa*, 2014, ed. de Armando Requeixo. Deputación de Lugo, Galaxia, ISBN 978-84-9865-524-7.
* *Sombras radiantes y otros poemas*, 2014, Poesía para el tercer milenio, Eneida, ISBN 978-84-15-45830-2.
* *Epistolario*, 2014, ed. de Armando Requeixo. Galaxia, ISBN 978-84-9865-575-6.

## Tradutor 
dereita|250px
Dominaba máis dunha ducia de linguas, e aínda que traduciu ao galego do alemán os *Poemas de María* de Rainer Maria Rilke Traduciu, tamén, ao inglés a Federico García Lorca e a Rafael Alberti. e o instituto de Guitiriz IES Poeta Díaz Castro leva o seu nome.

A Real Academia Galega decidiu adicarlle, coincidindo co centenario do autor, o Día das Letras Galegas do ano 2014. Os outros escritores propostos foron Ricardo Carballo Calero, Xosé Filgueira Valverde, Fiz Vergara Vilariño e Ramón de Valenzuela.

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  *et alii*; *Homenaxe a X. M. Díaz Castro*, Xermolos, Guitiriz, 1987,  ISBN 84-404-1089-1.
* , Alfonso; *A ascensión dun poeta, Xosé María Díaz Castro*, Fundación Caixa Galicia, Lugo, 1995, ISBN 84-89231-17-6.
* 
* 
* 
* , Emilio Xosé (2017). *Díaz castro: poeta en formación (1914-1939)* . Edicións Laiovento. ISBN 84-8487-379-2.
* , Segundo Leonardo; *A ferida da beleza en Nimbos*, Instituto Teolóxico Compostelán, 2014, ISBN 978-84-942402-3-2.
* , Armando, *Xosé María Díaz Castro, vida e obra*, Editorial Galaxia, Vigo, 2014, ISBN 978-84-9865-516-2.
* , Xavier; *Fulguración e silencio*, 2014. Deputación de Lugo, Editorial do Centrad, ISBN 978-84-8192-492-3.
* 
* 
* 
* AAVV (2015). *Boletín da Real Academia Galega*. Número 375, 2014

### Outros artigos 
* Antonio Noriega Varela
* Xosé Crecente Vega
* Premio de poesía Xosé María Díaz Castro

125px|dereita
### Ligazóns externas 
* Villares, Ramón; Biografía de Xosé María Díaz Castro na web da RAG
* 15px Documental *A lus do mundo'' (14'43) dos alumnos do IES Poeta Díaz Castro, en YouTube.
* 15px Documental *O instante eterno* (30'00) de Xosé Antón Cascudo, na CRTVG.
* 15px Documental *Telexornal Díaz Castro* (30'36) producido polo CPI dos Dices, en YouTube.
* 15px Documental poemas de Díaz Castro* (5'11) realizado por Luís Aldegunde, en YouTube.
* 15px Documental A aldea do poeta (25´05") realizado por Marcos Nine, Uned Senior de Xestoso
* 15px Documental *A beleza fireume para sempre. A obra de Xosé María Díaz Castro* (20'00) realizado por Luís Aldegunde, en YouTube.
* 15px Monográfico do *Zigzag diario* do 17/02/2014. Interveñen Pilar G. Rego, Blanco Torrado, González Tosar, Armando Requeixo e o propio Díaz Castro.