open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blanca Rodríguez Millán

**Blanca Rodríguez Millán**, máis coñecida como **Blanca Millán**, nada o 24 de xuño de 1991 en Touro, é unha debuxante, pintora e  ilustradora galega.

## Traxectoria 
En 2013 graduouse en Belas Artes pola Universidade de Vigo en Pontevedra. Participou, nese mesmo ano, na exposición colectiva *Do final e do comezo* co seu Traballo de Fin de Grao *Suspiros entre fibras*. Tamén fixo unha exposición en solitario no Centro Empresarial do Tambre.

En 2015 rematou o mestrado en Libro Ilustrado e Animación Audiovisual.

Ten ilustrado libros de literatura infantil e xuvenil e libros adultos tanto en galego coma en español.

## Obras 
**A Maxia de Mamá* (Edicións Bolanda, 2017). ISBN: 9788469779644.
**Manuela* (con texto de R.J. Peralta; Edicións Bolanda, 2017). ISBN: 9788469779651.
**Lola e as 21 vacas* (con texto de Blas Rueda; Triqueta Verde Editora, 2018). ISBN: 9788494186066.
**21 vacas e un gato* (con texto de Blas Rueda; Triqueta Verde Editora, 2018). ISBN: 9788494186080.
**CANTAMOS?* (con cancións de Luis Vallecillo e texto de Celtia Figueiras; Guindastre Edicións, 2018). ISBN: 978840903640.
**Por Vosotros* (con texto de Paula Merlán; Editorial Cuento de Luz, 2021). ISBN: 9788418302084.
**La Bibliotecaria* (con texto de Sandra Alonso; Alaestrella Editorial, 2021). ISBN: 9788412196627.
**Blanca la muñeca de Nieve* (con texto de Gema López; Editorial Cuento de luz y Fundación Gil Gayarre, 2021)

## Premios 
* Accésit no Certamen de Cuentos Ilustrados Infantiles Disfruta del Sol sin dejarte la Piel por *Pato Mareado el Sol ha Llegado*, 2014.
* Estrela Kirkus da revista *Kirkus Reviews* ao libro *Juego de Niños*, 2020.

## Notas
Roberto Rodríguez Araya

**Roberto Rodríguez Araya**, nado en Zürich o 28 de xullo de 1990, é un futbolista suízo, de orixes galega e chilena. Xoga de centrocampista no FC Schaffhausen.

É o irmán máis vello dos futbolistas Ricardo e Francisco Rodríguez.

## Traxectoria 
Naceu en Zürich, sendo fillo de José Manuel Rodríguez, un emigrante galego de Crecente, e de Marcela, unha chilena de Viña del Mar. Criouse na canteira do Grasshopper e no 2009 fichou polo FC Wil, da Challenge League (segunda división do fútbol suízo). Xogou logo dous anos no AC Bellinzona e outros dous no FC St. Gallen, debutando con este último na Super Liga suíza e na UEFA Europa League, ata que no 2015 saíu por primeira vez a un equipo estranxeiro, fichando polo Novara Calcio da Serie B italiana. Na segunda parte da súa campaña en Italia foi cedido ao SpVgg Greuther Fürth, da segunda división alemá.

Na tempada 2016/17 fichou polo FC Zürich da súa cidade natal. Converteuse rapidamente nun fixo das aliñacións do equipo e acadou o ascenso á máxima categoría esa mesma tempada. No 2018 conquistou a Copa de Suíza tras derrotar na final ao Young Boys.

No mercado invernal da tempada 2018/19 marchou de novo a Alemaña, para xogar no KFC Uerdingen 05, da terceira división. No 2020 regresou a Suíza, fichando xunto a seu irmán Francisco polo FC Schaffhausen.

## Palmarés 
**FC Zürich**

* **Copa de Suíza (1):** 2017/18.
* **Challenge League (1):** 2017/18.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogadorno sitio web oficial do FC St. Gallen. . Arquivado dende o orixinal.
*Datos do xogador en Soccerway .
Francisco Rodríguez Araya

**Francisco José Rodríguez Araya**, nado en Zürich o 8 de febreiro de 1995, é un futbolista suízo de orixes galega e chilena. Xoga de centrocampista no FC Schaffhausen.

É o irmán máis novo do internacional Ricardo Rodríguez e do extremo Roberto Rodríguez.

## Traxectoria 
### Orixes 
Naceu en Zürich, sendo fillo de José Manuel Rodríguez, un emigrante galego de Crecente, e de Marcela, unha chilena de Viña del Mar. 

### FC Zürich 
Criouse futbolisticamente na canteira do FC Zürich, debutando co primeiro equipo na Superliga suíza o 20 de xullo de 2014 no derbi contra o Grasshopper, gañando por 1-0. En agosto debutou en competición europea, xogando contra o Spartak Trnava na previa da Europa League 2014/15. Xa na fase de grupos xogou cinco dos seis encontros do seu equipo, contra Borussia Mönchengladbach, Villarreal e Apollon Limassol, sen poder clasificarse para a seguinte rolda.

### VfL Wolfsburg 
Despois dun ano no primeiro equipo do Zürich, mudouse a Alemaña no verán de 2015, para xogar xunto a seu irmán Ricardo no VfL Wolfsburg, onde asinou un contrato de tres anos. Alí xogou no equipo filial e debutou co primeiro equipo na Bundesliga na xornada 17 fronte ao VfB Stuttgart. Foi ademais convocado para un encontro da Liga de Campións, pero non chegou a saír do banco.

En xaneiro saíu cedido ao Arminia Bielefeld e xogou na segunda división alemá ata o final de tempada. Ao remate desta o Wolfsburg volveuno ceder, esta vez ao FC Luzern, da Super Liga suíza.

### FC Luzern 
En xuño de 2017, despois dunha tempada cedido no Luzern, foi traspasado ao club branquiazul, xogando neste ata a tempada 2018/19.

### FC Lugano 
En xuño de 2019 fichou xunto a Olivier Custodio polo FC Lugano, tamén da Super Liga. Con este club volveu disputar a Europa League, xogando contra Malmö na fase de grupos.

### FC Schaffhausen 
En maio de 2020 incorporouse ao FC Schaffhausen, da Challenge League (segunda división suíza), xunto ao seu irmán Roberto.

### Selección nacional 
Foi internacional coa selección suíza sub-19 en 2013, e despois foino coas sub-20 e sub-21. En agosto de 2014, o adestrador Jorge Sampaoli convocouno para xogar coa selección chilena dous amigables contra México e Haití, pero rexeitou a invitación. Volveu ser convocado en agosto de 2015 para un partido contra Paraguai, aceptando inicialmente, pero retractándose uns días despois, para continuar na selección sub-21 de Suíza.

## Notas 
 

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en Soccerway .
* Datos do xogador  no sitio web oficial do FC Schaffhausen .
Obsidian Entertainment

***Obsidian Entertainment*** é unha empresa estadounidense desenvolvedora de videoxogos fundada en 2003 con sede en Irvine, California. Foi fundada por Chris Jones, Chris Avellone, Darren Monahan e Feargus Urquhart, ex-empregados de Black Isle Studios. Esta empresa é recoñecida polo desenvolvemento de xogos para PC, como Star Wars: Knights of the Old Republic II: The Sith Lords, *Neverwinter Nights 2*, *Pillars of Eternity*, *Fallout New Veigas* e *The Outer Worlds*.

No evento de Xbox X018 Microsoft anunciouse a adquisición do estudo xunto coa compra doutro estudo similar, InXile.

## Xogos desenvolvidos 
### Xogos cancelados 
## Notas 
## Ligazóns externas 
* Sitio oficial
Leïla Slimani

**Leila Slimani**, nada en Rabat, Marrocos, o 3 de outubro de 1981, é unha xornalista e escritora francomarroquí de nai francoarxelina e de pai marroquí. A súa segunda novela, *Chanson douce*, foi galardoada co Premio Goncourt en 2016.

## Traxectoria 
Leila Slimani, alumna do Liceo francés de Rabat, creceu nunha familia de fala francesa. O seu pai, Othman Slimani, é banqueiro, a súa nai é médica ORL, medio alsaciana, medio marroquí. En 1999, marchou a París, onde se diplomou no Instituto de Estudos Políticos de París. Tentou converterse en actriz de teatro (Cours Florent) e decidiu completar os seus estudos no ESCP Europe Business School, cunha formación para os medios. Christophe Barbier, padriño da súa promoción, ofrécelle unha estancia en ''L'Express*.

En Éditions Gallimard fixo un curso de creación literaria con Jean-Martin Laclavetine como titor.

Finalmente, entrou na revista *Jeune Afrique* en 2008, onde tratou os temas relacionados co norte de África. En 2012, deixou a redacción de *Jeune Afrique* para dedicarse á escritura, aínda que seguiu traballando pola súa conta para a revista.

En 2014, publicou a súa primeira novela en Éditions Gallimard, *Dans le jardin de l’ogre*, adquirida por unha produtora (Huffpost), para unha adaptación cinematográfica. O tema, a adicción sexual feminina, e a literatura, son destacados pola crítica e a obra foi seleccionada como unha do cinco finalistas do Premio de Flore, de París. A novela vendeu 15.000 exemplares en Marrocos. En 2015, esta novela recibiu o 6º Premio Literario da Mamounia, outorgado a un autor marroquí en lingua francesa, e foi a primeira muller en recibilo.

A súa segunda novela, *Chanson douce*, obtivo o Premio Goncourt en 2016. Nela trátanse temas pouco presentes na literatura, da maternidade, do embarazo, da crianza. O mesmo ano recibiu o premio "Out" de ouro pola súa condena á penalización da homosexualidade en Marrocos e ao control do corpo das mulleres.

## Obra 
* *La Baie de Dakhla: itinérance enchantée entre mer et désert*, Malika Éditions, Casablanca, 2013, 200 p.
* *Dans le jardin de l’ogre*, éditions Gallimard, coll. « Blanche », 2014, 224 p. .
* *Chanson douce*, éditions Gallimard, coll. « Blanche », 2016, 240 p. .
* *Le diable est dans les détails'', éditions de l'Aube, 2016, 64 p. ()
* Sexe et mensonges: La Vie sexuelle au Maroc (French Edition) 2017, 192 p.  ().

## Notas
Black Isle Studios

**Black Isle Studios** era unha división da desenvolvedora e distribuidora de xogos Interplay Entertainment, creado especialmente para o desenvolvemento de xogos de rol para ordenador.  A sede estaba situada no Condado de Orange de California.

Esta división foi fundada en 1996, adoptando o nome de *Black Isle Studios* durante 1998.  O nome tómao dunha rexión de Escocia chamada Black Isle, de onde era o seu fundador Feargus Urquhart.

Interplay reviviu o nome de Black Isle en agosto de 2012 coa intención de producir novos xogos de rol. Black Isle deixou de existir unha vez máis, sen producir ningún xogo novo, cando Interplay rematou de vender todos os seus assets de videoxogos e a propiedade intelectual en 2016.

## Peche 
En 1998, algúns dos responsables do primeiro título da división Fallout, deixaron Interplay para formar Troika Games despois de que non fosen capaces de chegar a un acordo con Interplay acerca de como debía ser estruturado o equipo.

En decembro de 2003 e debido ás dificultades económicas, Interplay decidiu suspender temporalmente de emprego ao persoal de Black Isle.

Xa en 2007, Interplay aínda non explicara a súa decisión nin aclarado o futuro da división.

Antigos empregados de Black Isle Studios traballan agora na empresa de videoxogos Obsidian Entertainment.

## Produtos 
* *Fallout* (1997)
* *Fallout 2* (1998)
* Planescape: Torment (1999)
* *IceWind Dálle* (2000)
* IceWind Dálle: Heart of Winter (2001)
* Icewind Dálle: Heart of Winter - Trials of the Luremaster (2001)
* *IceWind Dálle II* (2002)
* Baldur's Gate: Dark Alliance II (2004)

Algúns dos títulos nos que participou Black Isle son:

* ''Baldur's Gate'' (1998)
* Baldur's Gate: Talles of the Sword Coast (1999)
* Baldur's Gate II: Shadows of Amn (2000)
* Baldur's Gate II: Throne of Bhaal (2001)
* Lionheart: Legacy of the Crusader (2003)

### Cancelados 
* Stonekeep 2: Godmaker (2001)
* ''Black Isle's Torn* (2001)
* *Van Buren'' (2003)
* Baldur's Gate III: The Black Hound (2003)
* Baldur's Gate: Dark Alliance III (2004)
* *Project V13* (2012)

## Notas
Xosé Carlos Carracedo Porto

**Xosé Carlos Carracedo Porto**, nado en Santiago de Compostela o 8 de novembro de 1990, é un mestre e escritor galego.

## Traxectoria 
É Graduado en Maxisterio e escritor. Na mocidade e con certa axuda de Neira Vilas escribiu a súa ópera prima *Somos de Arxerís*, que ilustrou o fotógrafo Fuco Reyes. Posteriormente empezou a traballar con nenos e nenas de altas capacidades en proxectos impulsados pola Universidade de Santiago de Compostela en diversos lugares da xeografía galega. No 2018 participou con María Solar, María Oruña e Armando Requeixo no Congreso Internacional de Altas Capacidades como relator na mesa de Talento Literario.

Na década de 2020 empezou a publicar textos nas súas redes sociais e publicou o libro autobiográfico *Diario dun confinamento*. Gañou o premio de poesía Pérez Parallé en 2023.
En 2024 recibiu o Premio Exeria, cunha bolsa para desenvolver un proxecto literario na Toscana, Italia.

## Obra 
* *Somos de Arxerís* (2017). Noia: Edicións Toxosoutos. 154 páxs. ISBN 978-84-120613-1-4 (2ª, 2019).
* *Diario dun confinamento* (2021)*.* Santiago: Edicións Bolanda 160 páxs. ISBN 978-8418176678.
* *Utensilios de cociña e algúns obxectos caleidoscópicos* (2024). Culleredo: Espiral Maior. 82 páxs. ISBN 978-84-127343-4-8.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Entrevista no programa de televisión *Santiago Sí* (22/3/2018), *El Correo Gallego*, en YouTube.
* 
* Recitado na Libraría Paz en xaneiro de 2025.
Cuarteto de gaita e clarinete

O **cuarteto de gaita, clarinete, caixa** e **bombo**, é unha agrupación musical tradicional galega aparecida a finais do século XIX.

## Características 
A proliferación das bandas de música nas festas populares galegas, desde mediados do século XIX, foi desprazando dos terreiros os tradicionais gaiteiros e tamborileiros. As bandas introduciron nas celebracións de vilas e cidades un novo repertorio de música bailábel que axiña ocupou o primeiro lugar nas preferencias  do público. 

Forzados a se adaptar á nova situación, os gaiteiros tradicionais evolucionaron adoptando as novas músicas e os novos instrumentos que as acompañaban. A primeira banda popular aparecida en Galiza foi a Lira de Ribadavia, e foi precisamente alí onde un gaiteiro: Xan Míguez, "O Ventosela", formou o primeiro cuarteto que mesturaba a gaita coa instrumentación das bandas. 

Este cuarteto composto por gaita, clarinete, caixa e bombo, revolucionou o panorama musical galego, pois incorporou ao repertorio tradicional os bailes agarrados de moda: pasodobres, mazurcas etc. O éxito da nova agrupación musical foi instantáneo, aparecendo por todo o país grupos á súa imaxe como Os Trintas de Trives ou Os Veiga de Mondoñedo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Sinfonía n.º 5 (Beethoven)

miniatura|Ludwig van Beethoven
A ***Sinfonía n.º 5 en dó menor, op. 67***, é unha sinfonía do compositor alemán Ludwig van Beethoven, escrita entre 1804 e 1808. É unha das máis célebres composicións da música clásica e unha das sinfonías máis interpretadas, amplamente considerada unha das pedras angulares da música occidental. Representada por primeira vez no Theater an der Wien en 1808, a obra acadou a súa prodixiosa reputación pouco despois. E. T. A. Hoffmann describiu a sinfonía como "unha das obras máis importantes da época". Como é típico das sinfonías durante a transición entre as épocas clásica e romántica, a Quinta Sinfonía de Beethoven ten catro movementos.

Comeza cun distintivo motivo de catro notas "curta-curta-curta-longa":

:{\clef treble \key c \minor \tempo "Allegro con brio" 2=108 \time 2/4 {r8 g'\ff[ g' g'] | ees'2\fermata | r8 f'[ f' f'] | d'2~ | d'\fermata | } }

## Historia 
A Quinta Sinfonía tivo un longo proceso de desenvolvemento dende que Beethoven elaborou as ideas musicais da obra. Os primeiros "bosquexos" (borradores de melodías e outras ideas musicais) datan de 1804 despois da finalización da Terceira sinfonía. Beethoven interrompeu varias veces o seu traballo na Quinta para preparar outras composicións, incluída a primeira versión de *Fidelio*, a sonata para piano *Appassionata*, os tres cuartetos de corda *Razumovsky*, o concerto para violín, o cuarto concerto para piano, a Cuarta Sinfonía e a Misa en Dó. A preparación final da Quinta Sinfonía, que tivo lugar en 1807–1808, levouse a cabo en paralelo á Sexta Sinfonía, que se estreou no mesmo concerto.

Beethoven tiña uns trinta anos durante ese tempo; a súa vida persoal viuse perturbada polo aumento da xordeira. No mundo en xeral, o período estivo marcado polas guerras napoleónicas, as turbulencias políticas en Austria e a ocupación de Viena polas tropas de Napoleón en 1805. A sinfonía foi escrita no seu aloxamento de Casa Pasqualati en Viena. O movemento final cita unha canción revolucionaria de Claude Joseph Rouget de Lisle.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Beethoven's Symphony No. 5 - A Beginners' Guide - Overview, analysis and the best recordings - The Classic Review
* General discussion and reviews of recordings
* Brief structural analysis
* Analysis of the Beethoven 5th Symphony, The Symphony of Destiny  on the All About Ludwig van Beethoven  Page
* Program notes for a performance by the National Symphony Orchestra, Washington, DC.
* Project Gutenberg ten dúas versións MIDI-da Quinta sinfonía de Beethoven: Etext Núm. 117 e Etext Núm. 156
* Program notes for a performance & lecture by Jeffrey Kahane and the Los Angeles Chamber Orchestra.
* Sketch to the Scherzo from op. 67 Fifth Symphony from Eroica Skbk (1803) – Unheard Beethoven Website
* Original Finale in c minor to Fifth Symphony op. 67, Gardi 23 (1804) – Unheard Beethoven Website
Katyavala Bwila I

**Katyavala Bwila I**, ou simplemente **Katyavala I**, nado no Reino Lunda,  1680 e finado no Reino Bailundo  1720, foi o primeiro Soma Inene do Reino Bailundo e, polo tanto, o fundador do país Bailundo, a máis grande de todas as nacións ovimbundu.

O seu nome é incerto, xa que "Katyavala" pode significar "soberano" e "Bwila" pode traducirse como "pobos que van", quizais cun significado de "rei dos pobos errantes", en referencia á súa política de unir pobos sen líder arredor dun rei centralizador.

## Traxectoria 
O seu lugar de nacemento é incerto, dándose ás veces como nado no Reino de Cassange e outras no Reino Lunda. O certo, con todo, é que naceu nas inmediacións do ano 1680, sendo membro dun dos clans semi-nómades de cazadores e pastores bangalas (ou imbangalas), que vivían migrando entre as terras destes reinos e as mesetas máis meridionais.

Na rexión de Halavala converteuse, nas proximidades do ano 1700, no ideólogo da centralización política de cinco ombalas (cidades ou aldeas) ovimbundas: Hala-Vala, Quiaca, Calique, Andulo e Vilé. Converteuse en Soma Inene (rei), e asentou o seu poder na ombala de Halã-Vala (actual cidade de Bailundo), facendo desta a capital do novo Reino Bailundo.

## Homenaxes 
O campus da Universidade Agostinho Neto de Benguela, cando foi elevado a universidade, pasou a chamarse Universidade Katyavala Bwila.

## Notas
Historia de regibus Gothorum, Vandalorum et Suevorum

miniatura|O bispo Isidoro, autor de *Historia de regibus Gothorum, Vandalorum et Suevorum*
A ***Historia de regibus Gothorum, Vandalorum e Suevorum*** (*Historia dos reis dos godos, vándalos e suevos*) é a historia dos godos, entre 265 e 624, escrita en latín por Isidoro de Sevilla. É unha relato moi condensado e, por mor da diversidade de fontes, ás veces, resulta moi contraditorio e mesmo, demasiado literario. Tras narra-la historia dos godos, continúa coa dos vándalos e, finalmente, cun relato separado referido á historia dos suevos.
## Fontes 
Como fontes da súa obra, a principal foi a obra de Xerome de Estridón, que é continuación da de Eusebio de Cesarea no ano 378. A partir desa data, empregou principalmente a obra de Paulo Orosio (ata 417) e, para Hispania, a de Hidacio de Chaves (ata 469). Para a historia posterior, baseouse en Próspero de Tiro, continuador da obra de Xerome de Estridón entre o 405 e o 453, e en Víctor de Tunnuna, como principal testemuño para os anos 444 e 566 en África, e en Xoán Biclarense  para a historia hispánica recente (565-590). Isidoro tamén usou unha crónica, parcialmente perdida, de Máximo de Zaragoza. Para os acontecementos en Hispania entre 590 e 624, Isidoro segue a se-la principal fonte para os historiadores actuais. 

## Características 
Isidoro comezou a súa historia cun prólogo, "Laus Spaniae", celebrando as cualidades de Hispania. Empregou a expresión "mater Spania" (nai Hispania). No resto da obra elaborou e defendeu a identidade gótica da Hispania unificada. Tamén, Isidoro utilizou a era hispánica para as súas citas.

A Historia compúxose en dúas versións, que se conservan. A primeira, probablemente escrita en 619, o ano da morte do rei Sisebuto, é a máis curta. A versión máis desenvolvida completouse probablemente no 624, o quinto ano do reinado de Suintila. Só a versión máis longa contén o "Laus Spaniae" e o "Laus Gothorum", unha loanza dos godos, que separa a historia dos godos (ata o reinado de Suintila) da dos vándalos. 

Da edición máis longa, a versión que serve de referencia é a realizada por Theodor Mommsen, que tamén, serviu de base para a súa primeira tradución ao inglés. Tamén existe unha tradución ao alemán. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
**Isidorus Hispalensis. Historia de regibus Gothorum, Vandalorum et Suevorum. (en latín).* Edición de Jacques-Paul Migne (1844-1855). *Patrologia Latina*. París: Migne. Vol. 83.
Frente de Juventudes

A **Frente de Juventudes** foi un organismo político-administrativo creado en España en 1940, como sección xuvenil autónoma de Falange Española Tradicionalista y de las JONS, o único partido político autorizado pola ditadura do xeneral Franco (1936-1975). A Frente de Juventudes foi creada para o encadramento e adoutrinamento político dos mozos españois segundo os principios do Movimiento Nacional, o conglomerado de forzas político-sociais que apoiaron o Alzamiento militar contra a II República, que deu orixe á Guerra Civil coa que Franco se fixo co poder.

Con anterioridade á súa creación, existiron varias organizacións xuvenís dos partidos que apoiaron o golpe de Estado, especialmente os "pelayos", xuventudes do tradicionalismo, e os "balillas", primeira denominación da organización xuvenil de Falange Española de las JONS, que pasou a denominarse Organizaciones Juveniles a raíz do Decreto de Unificación de 1937 e cuxo segundo e último Delegado foi, ata 1940, Sancho Dávila; estas organizacións disolviéronse e integraronse na Frente de Juventudes cando se creou.

Coa evolución do franquismo, a Frente de Juventudes foi adaptando as súas finalidades e a súa composición ás vicisitudes políticas do franquismo; en novembro de 1961 cambiou a denominación de Frente de Juventudes pola de **Delegación Nacional de Juventudes**, moito menos belixerante, e en xaneiro de 1970, unha importante reorganización da Secretaría Xeral do Movimiento, máximo órgano político do Réxime, cambiou a súa denominación pola de **Delegación Nacional de la Juventud**, coa que chegou ata a fin do franquismo en 1977.

## Notas
Clan Burnett

O **Clan Burnett** ou a **Casa de Burnett** (tamén chamada Burnet, Burnette, Burnard, Bernard) é un clan escocés das Terras Baixas composta de varias ramas. O Xefe do Nome e Armas dos Burnett é James Comyn Amherst Burnett de Leys.

## Notas
Franz Werner

**Franz Werner**, nado o 15 de agosto de 1867 en Viena, e finado na mesma cidade o 28 de febreiro de 1939, foi un zoólogo e explorador austríaco especializado en herpetoloxía e entomoloxía, que describiu numerosas especies e outros taxons de anfibios, serpentes, insectos e outros organismos.

## Traxectoria 
Foi seu pai quen lle descubriu, aos seis anos, os réptiles e os anfibios. Brillante estudante, relacionouse pronto con George Albert Boulenger e con Oskar Boettger, que fomentaron o estudo destes animais. Recibiu o seu doutoramento na Universidade de Viena en 1890 e, despois de pasar un ano en Leipzig, comezou a ensinar no Instituto de Zooloxía da Universidade de Viena. En 1919 foi alí profesor de tempo completo, cargo que ocupou até a súa xubilación en 1933.

Mentres traballaba cerca do Museo de Historia Natural de Viena non puido utilizar as coleccións de anfibios e réptiles desta institución até despois da morte do seu director, Franz Steindachner, ao que non lle gustaba Werner e tíñalle prohibido o acceso a estas coleccións. Pero Werner conseguiu formar unha gran colección persoal, e publicou máis de 550 obras, principalmente de herpetoloxía. 

Adestrou a moitos científicos, tanto herpetólogos, como entomólogos. 

Tamén foi un especialista en ortópteros e en escorpións.

## Lista de taxons descritos por Franz Werner 
* Familia: Leptodactylidae (Werner, 1896)
* Subfamilia: Leptodactylinae (Werner, 1896)
* Xénero: Astylosternus (Werner, 1898)

### Especies 
#### Peixes 
* *Himantura schmardae* (Werner, 1904)
* *Neobola nilotica* Werner, 1919
#### Anfibios 
##### Salamánigas 
* *Bolitoglossa dofleini* (Werner, 1903)
* *Bolitoglossa palmata* (Werner, 1897)

##### Cecílidos 
* *Crotaphatrema bornmuelleri* (Werner, 1899)

#### Réptiles 
#### Insectos 
* *Creobroter fasciatus* (Werner, 1927)

### Honores 
#### Epónimos 
## Algunhas publicacións 
* 1896. "Über einige Reptilien aus Usambara (Deutsch-Ostafrika)". *Verhandlungen der Kaiserlich-Königlichen Zoologisch-Botanischen Gesellschaft in Wien*, **45**: 190–194.
* 1899. "Ein neues Chamaeleon aus Madagascar (*Chamaeleon axillaris*)". *Zool. Anz*. '*22*: 183–184.
* 1902. "Prodromus einer Monographie der Chamäleonten". *Zool. Jahrb. Syst*. **15**: 295–460.
* 1911. *Das Tierreich - Chamaeleonidae*. Berlín: Walter de Gruyter.

## Abreviatura 
A abreviatura **Werner** empprégase para recoñecer a Franz Werner como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía. 

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Kraig Adler, ed. (2007): *Contributions to the History of Herpetology*. Volume 2. Society for the Study of Amphibians and Reptiles. ISBN  978-0-9169-8471-7.
Cuarteto tradicional

O **cuarteto tradicional** ou **cuarteto enxebre**, é unha agrupación musical tradicional galega formada por dúas gaitas, tambor e bombo.

## Características 
Debido á dificultade existente para harmonizar o son das gaitas artesanais, na tradición musical galega, o gaiteiro foi historicamente un músico solista. En cada zona do país existía un ou varios artesáns que elaboraban as gaitas ao seu xeito, con distintos tons, escalas e timbres, ademais, cada gaiteiro facía as súas propias palletas procurando un son do seu agrado. Por iso, malia que probabelmente existisen intentos previos, non foi até os anos vinte do século XX cando os avances na organoloxía permitiron que varias gaitas tocasen xuntas.

Foi a dos afamados gaiteiros de Soutelo a formación que estendeu por Galiza a moda dos cuartetos con dúas gaitas, un conxunto que acadou enorme popularidade no período anterior á guerra civil española. Avelino Cachafeiro, o seu gaiteiro, foi escollido no ano 1924, na véspera do día nacional de Galiza, como o mellor gaiteiro do país na presenza dos grandes persoeiros do galeguismo do seu tempo. Desde aquel momento a sona do seu grupo multiplicouse, chegando a gravar un disco no ano 1928 e a realizar unha xira polo continente americano. 

Se ben as zonas rurais mantiveron o predominio dos gaiteiros solistas e dos cuartetos de gaita e clarinete, os cuartetos con dúas gaitas e tambor tradicional, a imaxe dos de Soutelo, proliferaron na Galiza máis urbana, en especial até a década de 1960.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Jacques von Bedriaga

**Jacques von Bedriaga**, ou **Jacques Vladimírovich Bedriaga**, co apelido ás veces grafado **Bedryagha**, (en ruso **Яков Владимирович Бедряга** *Yákov Vladimírovich Bedryaga*), nado en 1854 en Kriniz, Gobernación de Vorónezh, Imperio ruso, e finado en 1906 en Florencia, Reino de Italia, foi un zoólogo ruso especializado en herpetoloxía.

## Traxectoria 
Bedriaga estudou Ciencias na Universidade Imperial de Moscova baixo a dirección de Anatoli Bogdánov. Despois trasladouse a Alemaña, onde estudou na Universidade de Jena, con Ernst Haeckel e Karl Gegenbaur, na que, en 1875, obtivo o seu doutoramento cunha tese sobre os órganos uroxeniatais dos réptiles.

Despois de doutorarse, Bedriaga continuou a súa buca de réptiles con Gegenbaur, e realizou frecuentes viaxes científicas a rexións ao redor do Mediterráneo. En 1880 publicou un importante traballo sobre herpetoloxía grega, *Die Amphibien und Reptilien Griechenlands*. Tamén visitou ocasionalmente Rusia, onde estudou as coleccións formadas de expedicións a Asia Central, incluíndo os de Nikolai Przewalski. En 1881 trasladouse a Niza por razóns de saúde e, máis tarde, a Florencia, onde morreu en 1906. 

Nas súas publicacións científicas, Bedriaga ás veces alteraba o seu nome para estar de acordo coa lingua do país onde publicaba. Como resultado, poden verse as seguintes variacións: **Jacob Vladimírovich Bedriaga**, **Johann von Bedriaga** e **Jean de Bedriaga**.

## Algunhas publicacións 
* *Ueber Dado Entstehung der Farben bei den Eidechsen* (Sobre a aparición de cor en lagartos) 1874.
* *Wissenschaftliche Resultate der von N. M. Przewalski nach Central-Asien untemammenen Reisen* (Resultados científicos das viaxes a Asia Central de N. M. Przewalski) 1898.
 
## Epónimos 
Moitas especies herpetolóxicas levan o seu nome, entre elas *Archeolacerta bedriagae*, *Acanthodactylus bedriagai*, *Chalcides bedriagai*, *Teratoscincus bedriagai* e *Rana bedriagae*.

## Galería

Hyla arborea var. molleri (Hello folks).jpg|*Hyla arborea* var. *molleri* Bedriaga, 1890

## Abreviatura 
A abreviatura **Bedriaga** emprégase para recoñecer a Jacques von Bedriaga como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bedriaga, Jaques von (1854-1906). Biografía .
Cywydd

O ***cywydd*** é un metro usado polos bardos galeses da época medieval tardía. Fixo a súa aparición a principios do século XIV e converteuse na forma preferida de bardos ata a eclipse da orde bárdica. Entre os grandes mestres do *cywydd* están Dafydd ap Gwilym e Iolo Goch. Foi o momento máis esplendoroso da poesía galesa nos metros tradicionais, a miúdo referida como *A era do cywydd*.

Pola súa forma, o *cywydd* consta de pareados rimados, nos que cada verso está obrigatoriamente conformado ao complexo sistema de *cynghanedd*.

O *cywydd* segue a ser un dos metros tradicionais máis populares para os poetas contemporáneos de fala galesa.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Literatura galesa.
Ramón Varela Montoto

**Ramón Antonio Varela Vaamonde Montoto Gil**, nado en Santiso (Lalín) a finais do século XVIII e finado en 1858, foi un escritor galego.
## Traxectoria 
Fidalgo. Fillo de Agustín Varela Vaamonde España Figueroa Luna e María Juana Montoto Gil. Foi alcalde maior de Deza durante a guerra de Independencia e anos posteriores. En 1822 participou coa facción “Voluntarios Realistas de Deza”, defensores da fe, na segunda fase da contrarrevolución realista contra o Trienio liberal. Leandro Carré menciona o seu nome entre os autores da primeira metade do século XX. Cara a 1821 escribiu o relato en verso *Farruco o pleiteante*, que non chegou a publicar pero que acadou gran popularidade.

## Obras 
* *Conversa entre os arrieiros Cosme da Gouxa, Marcos Rielo e Roque Arán*.
* *O litigante labrador*.
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Cunegunda de Luxemburgo

**Cunegunda de Luxemburgo**, nada en Luxemburgo ou no castelo de Gleiberg ca. 975 e finada na Abadía de Kaufungen o 3 de marzo de *circa* 1040, foi a esposa do emperador Henrique II do Sacro Imperio Romano Xermánico, que, como ela, foi canonizado. É venerada como santa pola igrexa católica.
## Traxectoria 
Os seus pais foron Siegfried I, primeiro conde de Luxemburgo (922-998) e Eduvixis de Nordgau (ca. 935-992). En 998 casou con Henrique IV, duque de Baviera, que se converteu en emperador como Henrique II do Sacro Imperio Xermánico. Á morte de Odón III sen herdeiros, Henrique foi coroado rei de Alemaña en 1002 e dous meses despois Cunegunda foi coroada raíña en Paderborn. Segundo unha tradición non confirmada, de acordo co seu marido, fixeron votos de virxindade, polo que non tiveron descendencia. Probabelmente Henrique, ao notar a esterilidade de Cunegunda, non quixo repudiala polo amor que lle tiña e renunciou a ter fillos para vivir con ela. De aí naceu a crenza de que a falta de descendencia fora voluntaria, facendo unha especie de "matrimonio espiritual".

Foi moi activa en política, asesorando ao seu marido e participando nos consellos do Imperio. En 1014, foi con Henrique II a Roma, onde foron coroados emperadores polo papa Bieito VIII. Cando Henrique morreu en 1024, Cunegunda foi rexente, xunto ao seu irmán, ata que Conrado II foi elixido sucesor.

Xa retirada do goberno, en 1025 retirouse á abadía de Kaufungen, un convento de monxas beneditinas que ela mesma fundara en Kaufungen (Hessen). Morreu alí sobre 1040, sendo enterrada co seu marido na catedral de Bamberg.

Foi canonizada por Inocencio III o 29 de marzo de 1200.
## Lendas 
Cunegunda adormecera mentres lía a Biblia unha noite; cando espertou estaba rodeada de lapas, xa que a candea prendera nalgunha roupa da habitación. Entón fixo o sinal da cruz e as lapas desapareceron.

Uns cortesáns calumniadores acusárona de conduta escandalosa; ao negalo, quixo someterse a unha ordalía ou xuízo de Deus: pasou camiñando, descalza, sobre uns ferros ardentes, sen sufrir dano ningún, con gran ledicia por parte do seu marido, o emperador.
Ficheiro:Bischofshofen St.Maximilian - Hochaltar 6 Kaiserin Kunigunde.jpg|Talla en San Maximiliano (Bischofshofen, Salzburgo), 1680.
Ficheiro:Perikopenbuch Heinrich und Kunigunde.jpg|Miniatura das Perícopes *de Henrique II*, copiadas en Reichenau, 1007-1012; enriba, Cristo bendí a Henrique II e Cunegunda,
Ficheiro:Heinrichsgrab 05.jpg|Cunegunda facendo caridade, relevo na tumba da catedral de Bamberg.
Ficheiro:BambergDom-GrabHeinrichKunigunde.JPG|Tumba do emperador e Cunegunda na catedral de Bamberg, esculpida en 1499-1513 por Tilman Riemenschneider.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Catholic-forum.com Arxivat   
* Catholic.com
Anguis graeca

***Anguis graeca*** é unha especie de réptil da orde dos escamosos, familia dos ánguidos e subfamilia dos anguinos, unha das cinco comprendidas dentro do xénero *Anguis*.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1881 polo zoólogo ruso, especializado en réptiles, Jacques von Bedriaga. no seu traballo "Die Amphibien und Reptilien Griechenlands". *Bulletin de la Société impériale des naturalistes de Moscou*, **56** (1): 242–310 (Ver texto íontegro) e (2): 278-344 (Ver texto íntegro). 

### Etimoloxías 
Para a do xénero, ver *Anguis*.

O epíteto específico, *graeca*, fai referencia á súa principal área de distribución.

### Sinónimo 
* *Anguis fragilis* var. *graeca*.

## Distribución 
[miniatura|260px|Distribución das [especies de *Anguis* en Grecia (Ver texto completo).]]

Esta especie distribúese por Grecia e Albania.

## Características 
*Anguis graeca* é moi semellante a *Anguis fragilis* (inicialmente Bedriaga describiuna como *Anguis fragilis* var. *graeca*). Caracterízase polo seu corpo alongado e sen patas. Ás veces pódese ver na cabeza unha pequena abertura do oído externo. No corpo xeralmente hai de 26 a 28 fileiras lonxitudinais de escamas. Os machos son de cor agrisada, parda clara ou parda avermellada nas partes superiores; algúns espécimes presentan pequenas manchas de cor azul escura no dorso. As femias teñen as partes superiores de cor parda clara, que destaca dos flancos escuros; polo xeral, unha liña escura atravesa lonxitudinalmente o medio do corpo, que tamén pode aparecer como unha fina liña dupla. Os animais inmaturos son moi claros polas partes superiores, e de cor abrancazada ou amarelada pálida, dourada ou gris prateada, e cunha liña central estreita de cor parda amourada; a miúdo hai unha mancha parda escura en forma de lágrima na cabeza.

No norte do Peloponeso, esta especie convive *Anguis fragilis*, da que se pode distinguir por unha liña lonxitudinal irregular na parte frontal do corpo, a abertura do oído xeralmente non é visíbel desde o exterior e o número de fileiras lonxitudinais de escamas é tipicamente menor (24-26).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Glandt, Dieter (2015): *Die Amphibien und Reptilien Europas: Alle Arten im Porträt. 2*. Wiebelsheim: Quelle & Meyer Verlag. ISBN 978-3-494-01581-1, pp. 329–330.

### Outros artigos 
* Ánguidos
* *Anguis*
Lotario II de Italia

**Lotario de Arles**, nado en 926 ou 928 e finado en 950, era fillo de Hugo de Arles; foi rei de Italia dende sobre o 947 ata a súa morte en 950. 
### Traxectoria 
Seu pai foi destituído por unha dieta celebrada en Milán, pero conservou a coroa e o título nunha parte do país. Falto do apoio suficiente, en 945 chegou ao compromiso de reinar xunto co seu fillo Lotario aínda que o poder estaba practicamente en mans de Berengario de Ivrea.

Á morte de seu pai en 947 sucedeuno en Italia, pero de feito nunca reinou de maneira efectiva. Casou con Adelaida de Borgoña e foi envelenado no 950 por Berengario II, marqués de Ivrea, que o substituíu no reino e encarcerou á raíña Adelaida.
#### Devanceiros 
 ┌─ Teobaldo de Arles (?-?).
 ┌─ Hugo de Arles (?-947), conde de Arles, rei de Italia.
 │ └─ Berta (?-?).
 │
 Lotario (II de Italia e I de Arles)
 │
 │ ┌─ X
 └─ X
 └─ X

 Lotario II de Italia
 casado con Adelaida de Borgoña
 │
 └─ Emma de Italia (948-?).
 casada co carolinxio Lotario de Francia

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía
* Pierre Riché, ''Les Carolingiens, une famille qui fit l'Europe*, París: 1983, ISBN 2-01-009737-8 .
* Jean-Charles Volkmann, *Bien Connaître les généalogies des rois de France*, ISBN 2-87747-208-6 .
* *Encyclopædia Britannica''. Consultado o 25 de abril de 2007, Encyclopædia Britannica Online: "Lothar II" .
* "Lothar koenig von Italien" Referencias xenealóxicas .

### Outros artigos 
* Bosónidas.
Anguis colchica

***Anguis colchica*** é unha especie de réptil da orde dos escamosos, familia dos ánguidos e subfamilia dos anguinos, unha das cinco comprendidas dentro do xénero *Anguis*.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1840 polo botánico, zoólogo e paleontólogo finlandés de orixe sueca e súbdito do Imperio ruso Alexander von Nordmann, baixo o nome de *Otophis eryx* var. *colchica*.

### Etimoloxías 
Para a do xénero, véxase *Anguis*.

O epíteto específico, *colchica*, é o nominativo feminino do adxectivo latino *colchĭcus, -a, -um*, "da Cólquida, rexión de Asia Menor".

### Sinónimos 
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tmen polos sinónimos:
**Anguis fragilis colchicus* Bischoff, 2002 

Gvoždík *et al*. distinguen seis grupos xenéticos no xénero *Anguis*: *Anguis cephallonica*, *Anguis fragilis*, *Anguis graeca*, *Anguis colchica colchica*, *Anguis colchica incerta* e *Anguis colchica orientalis*.

## Características 
A lonxitude total desta especie alcanza até os 59 cm (a cabeza e o tronco, até os 29 cm). As femias son un pouco máis grandes que os machos. Os animais novos teñen unha lonxitude total de 6 a 12 cm. O corpo é alongado, sepentiforme, sen patas. Case sempre se ve unha abertura do oído externo. No medio do corpo hai de  26 a 30 fileiras lonxitudinais de escamas. As femias teñen as partes superiores claras de cor chumbo, que destacan dos flancos máis escuros e, normalmente, presentan unha liña traseira escura. Os machos teñen a cabeza máis grosa que as femias. Son de cor agrisada, parda clara ou parda avermellada nas partes superiores, e non son tan ricos en contraste como as femias ou os animais novos; a miúdo carecen da liña central, pero adoitan ter pequenas pregas no lado superior, que son moito máis raras nas femias. Os animais novos son moi claros nas partes superiores, de cor de case esbrancuxada a amarelada pálida, dourada ou gris prateada, e teñen marcas marróns escuras en forma de bágoa e unha liña estreita de cor marrón negra.

## Distribución xeográfica 
*Anguis colchica* encóntrase en Bulgaria, Eslovaquia, Lituania, Polonia, República Checa, Romenia, Rusia, en Europa, e en Irán.

## Notas 
## Véxase tamén  
### Bibliografía 
* Glandt, Dieter (2015): *Die Amphibien und Reptilien Europas: Alle Arten im Porträt. 2*. Wiebelsheim: Quelle & Meyer Verlag. ISBN 978-3-494-01581-1, pp. 329–330.

### Outros artigos 
* Ánguidos
* *Anguis*
Eduardo III de Bar

**Eduardo III de Bar**, nado a finais de xuño de 1377 e finado o 25 de outubro de 1415 en Agincourt, foi marqués de Pont-à-Mousson de 1399 a 1415 e duque de Bar de 1411 a 1415. 
## Traxectoria 
Era fillo de Roberto I, conde e despois duque de Bar, e de María de Francia. Converteuse no herdeiro do ducado de Bar á morte dos seus irmáns máis vellos Henrique e Filipe, que morreron na batalla de Nicópolis (1396). Seu pai fíxoo marqués de Pont-à-Mousson en 1399. En 1405, foi encargado por Carlos VI de Francia para defender o bolonés ameazado polos ingleses. A finais de 1406 participou na campaña da Güiena baixo Lois I de Orleáns, pero a disentería decimou ao exército francés. Despois do asasinato de Luís de Orleáns en 1407, achegouse a Xoán sen Medo e acabou uníndose aos borgoñóns. Sucedeu ao seu pai o 12 de abril de 1411.

Morreu na batalla de Agincourt e sucedeuno seu irmán Luís de Bar, bispo de Verdún, coñecido como Lois I ou Lois (dependendo de se Lois de Montbéliard se considera que foi conde *uxori* e non *suo iure*). Non casou e deixou só fillos bastardos.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas
* Eduard III, herzog von Bar (+ 1415)
Beatriz de Savoia

**Beatriz de Savoia**, nada en 1206 e finada en decembro de 1266, foi unha infanta de Savoia e condesa consorte da Provenza (1219 - 1245). 
## Traxectoria 
Beatriz era filla do conde Tomé I de Savoia e da súa muller Beatriz Margarida de Xenebra. Era neta pola liña paterna de Humberto III de Savoia e Beatriz de Mâcon e pola liña materna de Guillerme I de Xenebra. Era irmá dos condes Amadeu IV de Savoia, Tomé II de Savoia e Pedro II de Savoia. Casou co conde Ramón Berengario V da Provenza o 5 de xuño de 1219. Desta unión naceron:

* O infante Ramón da Provenza, que morreu novo.
* A princesa Margarida da Provenza (1221 - 1295), casada en 1234 con Lois IX de Francia.
* A princesa Aliénor da Provenza (1223 - 1292), casada en 1236 con Henrique III de Inglaterra.
* A princesa Sancha da Provenza (1225 - 1261), casada en 1243 con Ricardo de Cornualla, fillo de Xoán I de Inglaterra e irmán de Henrique III de Inglaterra.
* A princesa Beatriz I da Provenza (1234 - 1267), condesa da Provenza e casada en 1246 con Carlos I de Nápoles.

Beatriz de Savoia morreu en 1266. O trobador provenzal Blacas (1200-1265), espiritualmente namorado e respectuoso con Beatriz, dedicoulle gran parte da súa produción.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
*Bernard Demotz, *Le comté de Savoie du XIe au XVe siècle: Pouvoir, château et État au Moyen Âge*, Genève, Slatkine, 2000, 496 p. (ISBN 2-05-101676-3).
*Emmanuel Davin, «Béatrice de Savoie, Comtesse de Provence, mère de quatre reines (1198-1267)», Bulletin de l'Association Guillaume Budé, vol. 1, no 2,‎ 1963, p. 176-189.
La Época (Madrid)

***La Época*** foi un xornal conservador vespertino, publicado en Madrid entre 1849 e 1936.

## Historia 
### 1849-1870 
Editado en Madrid, imprimiuse inicialmente no establecemento tipográfico de Aguirre y Compañía. Contra o ano 1870 pasou a imprimirse na imprenta de J. Juanes y Compañía. o primeiro número do xornal, fundado por Diego Coello y Quesada, apareceu o 1 de abril de 1849, Eugenio Hartzenbusch e Hiriart describe a súa filiación política nas súas primeiras dúas décadas en clave de «xornal da Unión Liberal», posteriormente afín ao Partido Moderado e, logo da Revolución de Setembro, afonsino.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Gregg Toland

**Gregg Wesley Toland**, nado en Charleston, Illinois, o 29 de maio de 1904 e finado nos Ánxeles o 28 de setembro de 1948, foi un director de fotografía estadounidense, coñecido polo seu uso innovador da iluminación e técnicas como a profundidade de campo.

En 2003 International Cinematographers Guild votou a Toland como un dos dez directores de fotografía máis influentes da historia xunto con James Wong Howe, Gordon Willis, Sven Nykvist, Vittorio Storaro e Vilmos Zsigmond.

## Traxectoria 
Toland naceu en Charleston, Illinois, fillo de Jennie, unha ama de chaves, e Frank Toland. A súa nai mudouse a California varios anos despois de que os seus pais se divorciasen en 1910.

Toland demostrou por primeira vez o seu estilo de clarescuro con luz lateral na curtametraxe *The Life and Death of 9413: a Hollywood Extra* (1928), en que unha das dúas bombillas de 400&nbsp;W que tiñan dispoñibles se queimou, deixando só unha bombilla para iluminar.

Durante a década de 1930, Toland converteuse no camarógrafo máis novo de Hollywood, mais axiña tamén pasou a ser un dos máis solicitados. Durante un período de sete anos (1936–1942), foi candidato en cinco ocasións ao Óscar á mellor fotografía, gañándoo por *Wuthering Heights*. Traballou con moitos dos grandes directores da época, incluídos John Ford, Howard Hawks, Erich von Stroheim, King Vidor, Orson Welles e William Wyler.

Dous dos seus traballados máis destacados foron *The Long Voyage Home* e *Cidadán Kane*. En ambos os filmes, os directores John Ford e Orson Welles acreditaron a Toland en pantalla ao mesmo tempo e no mesmo tamaño que a súa acreditación como directores, un tributo pouco habitual.

Cando Franklin Delano Roosevelt creou a Office of the Coordinator of Information (predecesora da Office of Strategic Services e da Central Intelligence Agency) antes da entrada dos Estados Unidos na segunda guerra mundial, Toland foi recrutado para traballar na unidade cinematográfica da axencia. Toland foi nomeado tenente no departamento de cámara da mariña, para o que realizou o seu único traballo como director, *December 7th: The Movie* (1943); este documental sobre o ataque a Pearl Harbor codirixido por John Ford é tan realista que foi tomado por imaxes reais do ataque. A versión de 20 minutos do filme (orixinalmente, de 82 minutos) gañou o Óscar á mellor curtametraxe documental.

Toland faleceu mentres durmía o 28 de setembro de 1948, por mor dunha trombose coronaria aos 44 anos. Está enterrado no Hollywood Forever Cemetery de Hollywood, California.

## Filmografía 
## Premios e candidaturas 
;Premios Óscar

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Internet Encyclopedia of Cinematographers 
* *The Motion Picture Cameraman* article written by Toland
Aurita Rodríguez

**Áurea Rodríguez Barros**, coñecida por Aurita Rodríguez, nada en Ponteareas en 1929  e finada o 21 de maio de 2021, foi unha ciclista galega.

## Traxectoria 
Naceu nunha familia moi vinculada ao deporte. Os seus irmáns Delio, Emilio, Manuel e Pastor foron ciclistas profesionais con triunfos internacionais. Outro dos irmáns, José, xogou ao fútbol. 

Ela participou en competicións de ciclismo e está considerada unha das pioneiras do deporte feminino en Galicia. Foi campioa de ciclismo de Galicia nos anos corenta.

## Notas
Meli Pérez

**Amelia Pérez Álvarez**, máis coñecida como **Meli Pérez**, nada en Moaña en 1970, é unha sindicalista galega, secretaria xeral de Comisións Obreiras de Galicia.
## Traxectoria 
Diplomada en turismo, traballou na cadea Zara, na tenda que Inditex ten no centro comercial Camelias de Vigo. Alí converteuse en delegada sindical en 1999, xa como sindicalista de Comisións Obreiras. En 2012 foi elixida na secretaria comarcal de Comisións Obreiras en Vigo, a primeira muller e a primeira que non era unha traballadora vinculada aos sectores do metal.  

Foi elixida o 21 de maio de 2021 secretaria xeral de Comisións Obreiras de Galicia, en substitución de Ramón Sarmiento, tamén da comarca viguesa, pero empregado do estaleiro Barreras. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* CCOO
* Sindicato Nacional de Comisións Obreiras de Galicia

### Ligazóns externas 
* Web de CCOO de Galiza