open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alemánico

O **alemánico** é unha lingua, moi dialectalizada, que fai parte do grupo do alemán superior, e que se fala no sur de Alemaña, no nordés de Francia, en Suíza, Liechtenstein, no oeste de Austria e no norte de Italia. A poboación que o usa a diario calcúlase nuns 10 millóns. Pertence, xunto ao bávaro e ao suabo, á rama denominada alemán superior da familia das linguas xermánicas. O alemánico está clasificado como "vulnerable" polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Clasificación 
Comprende as seguintes variedades, que poden chegar a ser intelixibles entre elas:

* Alemánico de Suabia (Alemaña), chamado tamén suabo (*Schwäbisch*)
* Baixo alemánico, que comprende:
** Alsaciano, en Alsacia (Francia)
** Alemán (ou suízo) de Basilea, en Basilea (Suíza)
* Alto alemánico, en Suíza, Vorarlberg (Austria), ao sur da Selva Negra (Alemaña e Liechtenstein), por exemplo:
** Alto alemánico de Berna, o bernés, nomenativo *Bärndütsch*, fálase en Berna e na parte norte do cantón, non confundilo co alemánico superior de Berna que é unha variante da fala bernesa usada no sur do cantón.

** Alto alemánico de Zürich, o zuriqués, xa que o falan os zuriqueses da cidade e contornas. Eles mesmos lle chaman *Züritüütsch*.

* Alemánico superior, no cantón de Valais (en alemán Wallis) e a súa diáspora alpina, ao sur do cantón de Berna e na parte alemá de Friburgo (Suíza) por exemplo:
** Alemánico superior de Berna.
** *Walliser*, referido a Wallis e
*** * Walser*, referido á diáspora.

miniatura|150px|esquerda|Área de influencia do alemánico
Cando se fala dos dialectos alemánicos de Suíza adóitase empregar a denominación de **suízo alemán** ou *Schweizerdeutsch*.

Os alamáns eran as tribos xermanas das cales evolucionou o seu dialecto ao actual alemánico, do nome destas tribos collemos o nome para nomear a Alemaña e aos alemáns en galego e castelán entre outros. Os suevos que invadiron a Gallaecia hispanorromana son descendentes destas xentes. Véxase sobre todo que na parte norte fálase o suabo (no mapa a zona vermella arriba de todo).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en alemánico
* Lingua alemá de Suíza

### Ligazóns externas 
* Idioma alemánico en Ethnologue.
Dominio de Internet patrocinado

Un **dominio de Internet patrocinado** (en inglés, *sponsored TLD*) é calquera dominio de Internet xenérico proposto por unha axencia ou fundación independente, a cal establece e aplica as regras para optar a devandito dominio. Por exemplo, o dominio .aero foi patrocinado pola *Société Internationale de Télécommunications Aéronautiques*, a cal limita o rexistro baixo este dominio a membros da industria do transporte aéreo.

Entre os dominios de Internet patrocinados atópanse os seguintes:
* .aero - membros da industria do transporte aéreo - Société Internationale de Télécommunications Aéronautiques. 
* .coop - sociedades cooperativas - Dot Cooperation LLC 
* .museum - museos - Museum Domain Management Association 
* .prol - profesionais acreditados e entidades relacionadas - Registry Services Corporation 
* .travel - axencias de viaxes, liñas aéreas, hoteis, organismos de promoción do turismo... - The Travel Partnership 
* .mobi - dispositivos móbiles e servizos para eles - mTLD, un consorcio no que se atopan compañías como Microsoft, Ericsson, Vodafone, T- Mobile, Telefónica Móviles, Samsung, Sun Microsystems e Nokia
* .cat - cultura e lingua catalá - Fundación puntCat, para as entidades directamente relacionadas coa lingua e a cultura catalá (escolas, radios, entidades culturais, editoriais e administracións públicas do ámbito catalanfalante)
* .jobs - sitios web relacionados co emprego
* .gal - dominio específico para a cultura galega, aprobado pola ICANN o 14 de xuño de 2013.

Dominios de Internet patrocinados pendentes:
* .post - axencias postais e empresas - Unión Postal Internacional 
* .tel - comunicacións de voz, datos e texto a través de Internet - Telname Limited 
* .xxx - contido pornográfico e sexualmente explícito - ICM Registry

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Dominio de primeiro nivel
Calliostoma punctulatum

|-----
! bgcolor="pink" | Especie
|-----
| 
* Calliostoma punctulatum
|} 
**Calliostoma punctulatum** é unha especie de molusco gasterópodo, concretamente un caracol mariño, endémica de Nova Zelandia, chegando ata as Illas Chatham. A súa cuncha é espiral, case cónica. Atópase no nivel da marea baixa, normalmente en asociación con algas marróns
Distrito de Mulanje

**Mulanje** é un dos 27 distritos de Malawi, situado na Rexión Sur a súa capital é a cidade de Mulanje, a superficie do distrito é de 2.056&nbsp;km² e conta cunha poboación estimada en 506.598 persoas (2004), o que resulta unha densidade de 208.3 h/km².
.cat

O dominio **.cat** é un dominio de Internet de primeiro nivel xenérico que forma parte do sistema de dominios de Internet patrocinados (*sponsored TLD* en inglés) para a lingua catalá e a súa cultura. Foi aprobado oficialmente o 15 de setembro do 2005 pola ICANN. Está xestionado pola Fundación puntCat.

O dominio *.cat* é o primeiro que se concede a unha comunidade lingüística. Os criterios para que un sitio web teña o dominio .cat son que estean en catalán ou que estea relacionada coa cultura catalá. A ICANN prohibiu expresamente que se utilice o dominio .cat para páxinas de gatos (*cat* en inglés), a non ser que estean en catalán ou teña que ver coa cultura catalá.

## O alfabeto catalán nos nomes de dominio 
Desde o seu inicio, o dominio .cat pon en funcionamento a especificación IDN (*Internationalized Domain Names*, nomes de dominio internacionalizados), permitindo a utilización de caracteres de linguas diferentes ao inglés. Deste xeito, os nomes de dominios .cat poden levar calquera carácter do alfabeto catalán, a excepción do apóstrofo. Isto inclúe nomes de dominio con tiles, o punto medio, a diérese ou a cedilla. O dominio .cat é un dos primeiros dominios en poñer en funcionamento IDN, xunto co de Chile (.cl).

## Rexistro progresivo 
O dominio .cat tivo un calendario de rexistro en tres fases:
* A **primeira fase** de rexistro abriuse o 13 de febreiro de 2006 e durou ata o 21 de abril. Esta fase estivo restrinxida ás entidades que tivesen unha especial vocación coa promoción da lingua e a cultura catalás.
* A **segunda fase** de rexistro aberta a todo o mundo, empezou o 20 de febreiro de 2006 e durou ata o 21 de abril. Reservouse a entidades de todo tipos con presenza en catalán en Internet.
* A **terceira fase**, comezou o 27 de febreiro ata o 21 de abril de 2006, en paralelo á segunda, e reservouse ás máis de 68 000 persoas, entidades e empresas que se achegaron á campaña de apoio á candidatura do .cat.

## Historia 
En 1996 creouse a Asociación en Defensa do Dominio .ct (ADD.CT). Esta petición implicaba a homologación do código territorial de dúas letras para Cataluña na norma ISO 3166-1. Aprobouse unha proposición non de lei no Parlamento de Cataluña que instaba á Generalitat de Cataluña a lograr esta homologación. En 2001 creouse a Asociación puntCAT, na cal participa ADD.CT, para conseguir un dominio, agora de tres letras e referido á comunidade lingüística e cultural de lingua catalá, aproveitando as posibilidades dos novos dominios patrocinados. O 16 de marzo de 2004 a Asociación puntCAT presentou a candidatura do dominio *.cat* ante a ICANN. A candidatura recibiu o apoio de 68 000 persoas, empresas e entidades, número nunca logrado por outra candidatura.

O 15 de setembro de 2005 o dominio foi aprobado oficialmente.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* .gal
* .eus
### Ligazóns externas 
* Fundación puntCat (en catalán)
* Páxina de información e rexistro 
* Campaña por un dominio puntCAT (en catalán)
* 20 preguntas sobre o dominio .cat (en catalán)
* Peter Gerrand, 2006: 'Cultural diversity in cyberspace: The Catalan campaign to win the new .cat top level domain' (en inglés)
Sinerxía

A **sinerxía** é o resultado ou efecto resultante da integración de elementos individuais, cando ese resultado excede ao simple agregado dos efectos que tales elementos terían.

O termo sinerxía deriva do grego *synergía*, de *syn* "cooperación" máis *érgon*, "traballo".

## A sinerxía en bioloxía
En bioloxía refírese ao concurso activo e concertado de varios órganos para realizar unha función.

## A sinerxía en socioloxía
A sinerxia fai referencia a asociacións que se reforzan mutuamente, sendo que todo proceso sinérxico produce resultados cualitativamente superiores ao agregado de actuacións illadas individuais.

## A sinerxía na teoría xeral de sistemas
En relación coa teoría de sistemas, a forma máis sinxela para explicar o termo sinerxía é examinando un obxecto ou ente tanxible ou intanxible e se ao analizar as partes illadamente estas non dá unha explicación relacionada coas 
características ou a conduta deste, entón estase falando dun obxecto sinérxico. Pódese dar *recursividade* en canto a que un sistema sinérxico estea composto á súa vez de subsistemas tamén sinérxicos.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Propiedades emerxentes
* simbiose
* antibiose
* análise sistémica
* cibernética
* autoregulación
* estigmerxia
.cym

**.cym** (de **cym**raeg, "galés") é un dominio de Internet de nivel superior proposto en 2006 para páxinas escritas en lingua galesa. A campaña pola súa creación foi iniciada logo da introdución do dominio .cat, usado para aquelas páxinas web que salienten a lingua e cultura catalás.

A declaración de misión da campaña di:
.int

**.int** é un dominio de Internet xenérico de nivel superior usado nas DNS's de Internet.

De acordo coa política do IANA, os dominios .int están reservados para organizacións con tratados internacionais e organizacións non gobernamentais co status de "observadores" das Nacións Unidas.

Historicamente o dominio .int tamén foi usado para a infraestrutura de bases de datos de Internet. Os contidos de .arpa empezaron a ser movidos a .int, pero no ano 2000 a IAB recomendou que non se engadise máis bases de datos a .int e que o dominio .arpa permanecese en uso.

O subdominio .eu.int foi usado por institucións da Unión Europea. Con todo os nomes de devanditas institucións foron cambiados ao dominio .eu o 9 de maio do 2006, Día de Europa. As institucións cos enderezos ".eu.int" foron accesibles durante un ano de transición.

## Organizacións con dominio .int 
* consello de Europa (coe.int)
* Eurocontrol (eurocontrol.int)
* Banco Central Europeo (ecb.int)
* European Center for Medium-Range Weather Forecasts
* Asociación Europea de Libre Comercio (efta.int)
* Axencia Espacial Europea (esa.int)
* Unión Europea (*europa.eu.int*, now primarily using europa.eu)
* Organización de Aviación Civil Internacional (icao.int)
* International Institute for Democracy and Electoral Assistance - International IDEA
* International Organization for Migration (iom.int)
* Cruz Vermella (redcross.int)
* Unión Internacional de Telecomunicacións (itu.int)
* Interpol (interpol.int)
* OTAN (www.nato.int)
* The Phone Company
* ReliefWeb (reliefweb.int)
* Nacións Unidas (un.int)
** United Nations Convention to Combat Desertification
** United Nations Framework Convention on Climate Change
** Permanent Missions to the United Nations
* Unión Postal Universal (upu.int)
* West European Union (weu.int)
* World Alliance of YMCAs (ymca.int)
* Organización Mundial da Saúde (who.int)
* Organización Mundial da Propiedade Intelectual (wipo.int)
* Organización Meteorolóxica Mundial (wmo.int)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* European institutions' new Web identity to celebrate Europe Day, 9 de maio.
Consello de Europa

O **Consello de Europa** é a organización internacional da "Grande Europa" (47 Estados membros (en comparación cos 28 da Unión Europea), con 800 millóns de habitantes), co obxectivo de promover a democracia, os Dereitos Humanos, a identidade cultural europea e a procura de solucións aos problemas das sociedades de Europa. A súa sede é en Estrasburgo, fundándose en 5 de maio de 1949 polo Estatuto de Londres.

O Consello de Europa engloba tamén as áreas asiáticas dalgúns dos seus membros: Azerbaidján, Armenia, Chipre, Xeorxia, Rusia e Turquía.

## Países membros 
Hoxe son 47 os Estados membros, incluíndo practicamente todos os países europeos. A súa composición orixinal (á data da súa fundación) era de dez membros:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Posteriormente, incorporáronse outros 37 membros (ordenados por data de admisión):
*  (9 de agosto de 1949)
*  (9 de agosto de 1949)
*  (9 de marzo de 1950)
*  Occidental (13 de xullo de 1950)
*  (16 de abril de 1956)
*  (24 de maio de 1961)
*  (6 de maio de 1963)
*  (29 de abril de 1965)
*  (22 de setembro de 1976)
*  (24 de novembro de 1977)
*  (23 de novembro de 1978)
*  (16 de novembro de 1988)
*  (5 de maio de 1989)
*  (6 de novembro de 1990)
*  (26 de novembro de 1991)
*  (7 de maio de 1992)
*  (14 de maio de 1993)
*  (14 de maio de 1993)
*  (14 de maio de 1993)
*  (30 de xuño de 1993)
*  (30 de xuño de 1993)
*  (7 de outubro de 1993)
*  (10 de novembro de 1994)
*  (10 de febreiro de 1995)
*  (13 de xullo de 1995)
*  (13 de xullo de 1995)
*  (9 de novembro de 1995)
*  (9 de novembro de 1995)
*  (28 de febreiro de 1996)
*  (6 de novembro de 1996)
*  (27 de abril de 1999)
*  (25 de xaneiro de 2001)
*  (25 de xaneiro de 2001)
*  (24 de abril de 2002)
*  (3 de abril de 2003)
*  (5 de outubro de 2004)
*  (11 de maio de 2007)

## Confusións posíbeis 
É importante non confundir o Consello de Europa con :
* O Consello da Unión Europea, que é o órgano político onde se representan os gobernos nacionais dos países da Unión Europea ;
* O Consello Europeo, que é o nome das reunións onde se decide a política xeral da Unión Europea.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* O Conselho da Europa (en portugués)
Giuseppe Lepori

**Giuseppe Lepori**, nado o 2 de xuño de 1902 e finado o 6 de setembro de 1968, foi un político suízo, natural da comuna de Lopagno no cantón de Ticino, membro do Partido Popular Conservador

## Carreira 
Giuseppe estudou nun liceo de Lugano. Logo cursou dereito na Universidade de Friburgo, licenciándose en 1925.

Deputado no Gran Consello ticinés de 1927 a 1940 e conselleiro municipal de Massagno de 1928 a 1929. Foi vicealcalde da cidade de Bellinzona de 1936 a 1940.

En febreiro de 1940, Giuseppe entrou no Consello de Estado do cantón de Ticino, ocupando a vacante que deixara Enrico Celio, elixido para o Consello Federal. Foi director dos departamentos de Policía e Educación ata 1947, cando logo da alianza cos radicais e socialistas, asumiu os departamentos de Xustiza e Interior.

Presidente do Partido Conservador Democrático Ticinés de 1945 a 1954.

## Consello Federal 
Elixido para o Consello Federal o 16 de decembro de 1954, deixou o posto o 31 de decembro de 1959. Durante o seu mandato, dirixiu do Departamento Federal de Correos e Ferrocarrís, actualmente coñecido como Departamento Federal do medio ambiente, transportes, enerxía e comunicacións, no que se ocupou principalmente da regulamentación da televisión e da lei de ferrocarrís de 1957.

En 1959 ocupou a vicepresidencia da Confederación Suíza. O 24 de novembro dese ano, por mor dunha grave enfermidade, Lepori presentou a súa renuncia efectiva desde o 31 de decembro.

## Fonte 
* Wikipedia en lingua castelá (versión do 13 de novembro de 2007)

## Referencia 
* Información na Web do Consello Federal Suízo
Samos (homónimos)

Como topónimo **Samos** pode referirse a:

;En Galiza
***Samos**, concello da comarca de Sarria;
****Samos**, parroquia de dito concello;
*****Samos**, lugar de dita parroquia;
***A Agra de Samosteiro**, lugar da parroquia de Cambre, no concello de Cambre.

;Fóra de Galiza

;En Grecia
***Illa de Samos**, unha illa pertencente a Grecia;
***Samos**, unha cidade na illa grega de Samos.

;Mosteiro de Galiza
***Mosteiro de San Xulián de Samos**, un mosteiro na parroquia de Samos.

;Miscelánea
***Samos**, unha familia de satélites artificiais estadounidenses.
Münster, Baviera

**Münster** é unha municipalidade no distrito de Donau-Ries, en Baviera, Alemaña. A súa superficie é de 16.2&nbsp;km² e a poboación de 1053 habitantes (2006) e ten unha densidade de poboación de 65 hab./km². A orixe da poboación é unha comunidade de monxes irladeses e escoceses, este mosteiro cistercense foi ata a súa secularización en 1803 o maior propietario de terras da zona.
Derick Baegert

miniatura|Crucifixión, Detalle: O capitán baixo a cruz; Colección Thyssen-Bornemisza, Madrid.

**Derick Baegert**, nado en Wesel cara a 1440 e finado na mesma cidade en 1502, foi un pintor alemán do período gótico serodio. Baixo a influencia da escola flamenga desenvolveu o seu propio estilo de extraordinaria cualidade. As súas obras caracterízanse por un alto nivel de detalle na pintura.

## Obras 
Cara a 1475 pintou a parte superior do altar da igrexa do mosteiro dominico de Dortmund, as pinturas foron patrocinadas polo duque de Kleves Xoán I, a obra é un autorretrato do artista, o primeiro coñecido no noroeste de Europa.

No seguinte período (1477-1478) foi o altar superior da igrexa de Mathena, Wesel, destruído na segunda guerra mundial, só se conservan fragmentos no Museo Thyssen-Bornemisza. En 1493/94 pintou *O Xuízo* para a Cámara Municipal, actualmente no Museo Municipal de Wesel. Baegert é autor doutros altares no noroeste de Alemaña, incluíndo o altar da Crucifixión, en San Lourenzo, Colonia, datado en 1500 e agora na Alta Pinacoteca de Múnic.

*As tres partes do altar de Derick Baegert na igrexa dos dominicos*

## Obradoiro 
No obradoiro traballaba co seu fillo Jan e o seu sobriño Jan Joest, fillo dunha irmá de Derick

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Wolfgang Rinke: *Der Altar in der Probsteikirche zu Dortmund: ein Werk des Malers Derick Baegert aus Wesel; Geschichte, Kunstgeschichte, Bildbeschreibung, Bilddeutung*, Cramers Kunstanstalt, Dortmund 1992. ISBN 3-924302-53-7
* Gottfried Müller: *Simon von Kyrene in der Bildkomposition des Derick Baegert: Bemerkungen zum großen Triptychon der Dortmunder Propsteikirche,* in: Beiträge zur Geschichte Dortmunds und der Grafschaft Mark 87, Essen 1996 (1997), S. 97–116 ISBN 3-88474-543-3
* Paul Montag: *Der Baegert-Altar in der Dortmunder Propsteikirche,* in: Heimat Dortmund 2/2001, Zeitschrift des Historischen Vereins für Dortmund und die Grafschaft Mark e.V. in Verbindung mit dem Stadtarchiv Dortmund, Essen 2001, S. 27–31 

### Ligazóns externas 
* Museo Thyssen-Bornemisza
* *Biblical art by Derick Baegert*
Galería de imaxes de Maside

**Galería de imaxes** do concello de Maside na provincia de Ourense.

## Maside 

Ficheiro:Casa do concello de Maside.JPG|Casa do concello de Maside
Ficheiro:Cruceiro - Maside.JPG|Cruceiro de Maside
Ficheiro:Cruceiro detalle crucificado- Maside.JPG|Detalle do Crucificado no cruceiro
Ficheiro:Cruceiro detalle- Maside.JPG|Detalle da Virxe no cruceiro
Ficheiro:Cruceiro detalle basa- Maside.JPG|Representación de Eva e Adán no cruceiro 
Ficheiro:Cruceiro detalle basa 2- Maside.JPG|Representación de Eva no cruceiro 
Ficheiro:Fonte - Maside.JPG|Fonte

## Parroquias 
### Garabás 

Ficheiro:Igrexa de San Pedro de Garabás, Maside, Galiza.jpg
Ficheiro:Igrexa de San Pedro de Garabás, Maside, Galiza 2.jpg
Ficheiro:Igrexa de San Pedro de Garabás, Maside, Galiza 3.jpg

### Louredo 

Ficheiro:Igrexa de Santa María de Louredo, Maside, Galiza.jpg
Ficheiro:Igrexa de Santa María de Louredo, Maside, Galiza 2.jpg
Ficheiro:Igrexa de Santa María de Louredo, Maside, Galiza 3.jpg

### Maside 

Ficheiro:Igrexa de Santo Tomé de Maside, Maside, Galiza.jpg
Ficheiro:Igrexa de Santo Tomé de Maside, Maside, Galiza 2.jpg
Ficheiro:Igrexa de Santo Tomé de Maside, Maside, Galiza 3.jpg
Ficheiro:Igrexa de Santo Tomé de Maside, Maside, Galiza 4.jpg

### Santa Comba do Trevoedo 

Ficheiro:Igrexa de Santa Comba de Trevoedo, Maside, Galiza.jpg
Ficheiro:Igrexa de Santa Comba de Treboedo, Maside, Galiza.jpg
Ficheiro:Igrexa de Santa Comba de Treboedo, Maside, Galiza 2.jpg

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Galicia
*Lugares de Maside
*Eleccións municipais en Maside
*Galería de imaxes da comarca do Carballiño
Percy Williams Bridgman

**Percy Williams Bridgman**, nado en Cambridge, Massachusets, o 21 de abril de 1881 e finado en Randolph, Nova Hampshire, o 20 de agosto de 1961, foi un físico e profesor universitario norteamericano, galardoado en 1946 co Premio Nobel de Física.

## Traxectoria 
Estudou física na Universidade Harvard, exercendo en 1919 como profesor nesta universidade. Foi membro da delegación estranxeira da Royal Society británica.

Suicidouse logo de serlle diagnosticado un cancro.

## Investigacións científicas 
En 1905 iniciou as súas investigacións de certos fenómenos atmosféricos baixo a influencia da presión. Por mor dun mal funcionamento da maquinaria modificou a súa máquina de presión, e o resultado foi que inventara un novo enxeño, o cal lle permitiría crear presións por encima de 100.000 kg/cm². Isto supuxo unha mellora enorme respecto á instrumentación anterior, na cal as presións podían chegar soamente ata os 3000&nbsp;kg/cm².

Con este novo aparello investigou o efecto da presión sobre a resistencia eléctrica, e as condicións sólidas e fluídas baixo presión. Así mesmo tamén estudou a condución eléctrica en metais, as características de certos cristais e desenvolveu unha gran tarefa divulgativa.

En 1946 foi galardoado co Premio Nobel de Física *polo seu traballo sobre a física de altas presións*.

Foi un dos 11 signatarios do manifesto Russell-Einstein realizado no ano 1955. Aquel mesmo ano sometendo grafito a presións de 20.000 a 30.000 atm a temperaturas de 3.000 °C obtivo diamantes sintéticos, a produción industrial dos cales foi empresa pouco despois.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Física 1946
Aeroporto Internacional de Memphis

O **Aeroporto Internacional de Memphis** (IATA: **MEM**, ICAO: **KMEM**, FAA LID: **MEM**) é un aeroporto público localizado a cinco quilómetros ó sur do centro de Memphis, nos Estados Unidos. O aeroporto opérao a Autoridade Aeroportuaria do Condado de Shelby, ao que pertence Memphis. Sede de FedEx é o principal aeroporto de carga do mundo. Northwest Airlines é a aeroliña de pasaxeiros que máis presenza ten no aeroporto con rotas a varias cidades dos Estados Unidos, a Toronto e Ámsterdan.

## Aeroliñas e destinos
### Pasaxeiros
### Carga
## Notas
Ernest Walton

**Ernest Thomas Sinton Walton**, nado en Dungarvan, Irlanda, en 1903 e finado en Belfast, Irlanda do Norte, en 1995, foi un físico e profesor universitario irlandés galardoado co Premio Nobel de Física o ano 1951. 
## Traxectoria 
Naceu o 6 de outubro de 1903 na cidade irlandesa, naqueles momentos parte do Reino Unido, de Dungarvan, fillo dun ministro metodista. Graduouse en física no Colexio Metodista de Belfast o ano 1922 e no *Trinity College* da Universidade de Cambridge o 1927. O 1936 foi profesor de física nesta última escola superior, conseguindo en 1946 a cátedra Erasmus Smith de Filosofía Natural e Experimental, cargo que ocupou ata o 1974.

Ernest Walton morreu o 25 de xuño de 1995 na cidade de Belfast. 
## Investigacións científica 
Desde 1927 ata o ano 1934 dedicouse á investigación en física nuclear baixo a dirección de Ernest Rutherford, na Universidade de Oxford, e colaborou con John Cockcroft na construción dun dos primeiros aceleradores de partículas sendo os primeiros en desintegrar un núcleo atómico con partículas subatómicas.

O ano 1951 foi galardoado, xunto con John Cockcroft, co Premio Nobel de Física *polos seus traballos sobre a transmutación dos núcleos atómicos mediante o uso de partículas artificialmente aceleradas*.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Física 1951
Campina Grande

**Campina Grande** é un municipio brasileiro do estado da Paraíba, considerado un dos principais centros industriais da Rexión Nordeste e un dos maiores centros tecnolóxicos da América Latina. Foi fundada o 1 de decembro de 1697 e alcanzou a categoría de cidade o 11 de outubro de 1864. Pertence á Rexión Xeográfica Inmediata de Campina Grande e á Rexión Xeográfica Intermedia de Campina Grande. De acordo co censo de 2024 o IBGE, a súa poboación é de 440,939 habitantes, sendo a segunda maior cidade da Paraíba; na súa rexión metropolitana, formada por dezanove municipios, viven unhas 651,619 persoas.

Situada a 128 quilómetros da capital do estado, João Pessoa, Campina Grande é un importante centro universitario, xa que conta con 21 universidades e facultades, das cales tres son públicas. É tamén a cidade con maior número proporcional de doutores do Brasil, 1 para cada 590 habitantes, seis veces superior á media nacional. Para alén do ensino superior, o municipio destaca polos seus centros de capacitación para o nivel medio e técnico. Tamén posúe o segundo maior PIB entre os municipios paraibanos, representando o 15.63% do total das riquezas producidas na Paraíba.

Campina Grande é sede de varios eventos culturais de sona, dos que sobresaen os festexos de San Xoán do mes de xuño, o Festival Internacional de Música (FIMUS), o Festival Internacional de Jazz (FIMUS Jazz). Así mesmo, acolle varios eventos relixiosos, como o Encontro da Nova Consciencia (ecuménico), o Encontro para a Consciencia Cristiá, e o CRESCER (Encontro da Familia Católica), realizados durante o entroido. Tamén é de interese o Festival de Inverno, entre outros eventos.

## Notas
.org

**.org** é un dominio de Internet xenérico que forma parte do sistema de dominios de Internet. O domino *.org* foi creado en xaneiro de 1985 e é manexado desde 2003 por Public Interest Registry.

O seu obxectivo é o de servir a organizacións que non se clasifican adecuadamente nos outros dominios. Na actualidade non existen requisitos particulares para rexistrar un dominio *.org*. Os dominios *.name* son onde xeralmente se rexistran os individuos.

Moitos países teñen dominios de segundo nivel co mesmo propósito. Os seus nomes xeralmente rematan en *.org.xx* ou *.or.xx* onde *xx* é o nome do dominio dun país.

Os proxectos de software libre adoitan rexistrar os seus servidores en dominios *.org*, por exemplo, OpenOffice.org ou Wikipedia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*DNS
*Lista de dominios de Internet

### Ligazóns externas
*RFC 920 Documento que define o dominio *.org* así como outros dominios xenéricos
Donoussa

**Dhenoúsa** (, tamén Δενούσα - *Denousa*) é unha illa das Cícladas, próxima a Naxos. Atópase ao leste de Amorgos e ao leste de Naxos. Ten unha superficie de 13&nbsp;km² e 213 habitantes. A altura máxima da illa a alcanza no monte Papas (Πάπας, 383 m) e no Vardia (Βάρδια, 386 m).

## Xeografía 
Hai cinco pequenos núcleos residenciais na illa: Stavros ao suroeste, porto principal e capital; Kaloritissa, ao nordeste; Mersini ao sueste; Mesaria ao sur, afastada da costa, na estrada entre Mersini e Stavros; e Troulos (Limni). A illa posúe algunhas boas praias especialmente Limni, ao oeste, e en Livadi, Kerdos (ou Kedros) e Fiikio, ao sur.

Ao noroeste hai algunhas covas como Toihos (Spilia Toixou) con restos de establecementos xeométricos antigos da cultura cicládica, próxima á punta Aspos Kavos (Aspron) e ao oeste da baía de Xilombatis (a máis grande da illa). En xeral a illa está chea de covas.

A punta nordeste denomínase Fanari, a sur Glaros, e a punta este chámase Okospilia. Hai tres igrexas: Timio Stavros (Santa Cruz) e Panagias (Virxe María) na capital, e Agios Ioannis (San Juan). As illas principais da proximidade son o grupo de Melantioi, Skoulonisi e Moshonas (ao leste)e as illas Makares, con Megalo Nisi, Agios Paraskevi e Stroggili ao oeste.

## Historia 
Os romanos chamárona Donoussa e antes Donusa ou Donysa. O seu nome deriva de ser, de acordo á lenda (mencionada por Estevo de Bizancio), a illa onde Dioniso levou a Ariadna desde Naxos cando era perseguida polo seu pai Minos, aínda que seguramente é unha confusión polo nome da illa co deus Dioniso.

Baixo os romanos foi lugar de desterro. Ao longo da historia foi utilizada como base de piratas (atopouse unha inscrición árabe nunha pedra) pero nunca sufriu unha ocupación permanente, nin tan sequera dos turcos, italianos ou alemáns. Cando foi evacuada polos turcos non foi ocupada polas autoridades gregas senón que se estableceu xente que viña de Amorgos baixo a autoridade do mosteiro de Hozoviotissa de Amorgos; o mosteiro deixou as terras aos campesiños a cambio dun censo en produtos da terra, pero máis tarde as terras pasaron aos seus cultivadores.

## Notas 
## Véxase tamén
* Outras illas gregas

### Ligazóns externas
Gotha

**Gotha** é unha cidade capital do distrito de Gotha, en Turinxia, Alemaña. A súa superficie é de 69,58&nbsp;km² e a poboación de 46&nbsp;019 habitantes (2022) e ten unha densidade de poboación de 661,38 hab./km². 

## Historia 
A cidade existe cando menos desde o século VIII, cando o seu nome aparece como *Villa Gotaha* nun documento asinado por Carlomagno, foi a antiga capital do ducado de Saxonia-Coburgo-Gotha, máis tarde substituída por Coburgo tras a anexión do ducado de Saxonia-Coburgo-Saalfeld. É nesta cidade onde primeiro se publicou o Almanaque de Gotha (1764). Gotha xogou un importante papel no movemento obreiro alemán, en 1875 fundouse aquí o Partido Socialista dos Traballadores Alemáns (SPD) ao se unir o Partido de Traballadores Socialdemócratas de Alemaña, liderado por August Bebel e Wilhelm Liebknecht, e a Asociación Xeral de Traballadores Alemáns, fundada por Ferdinand Lassalle, o seu programa, coñecido como o Programa de Gotha foi duramente criticado por Karl Marx.

## Véxase tamén
Folégandros

**Folégandros** (*Pholegandros* en grego Φολέγανδρος), é unha illa do mar Exeo, a máis pequena das Cícladas entre Milos e Síkinos. Ten 32&nbsp;km² e 760 habitantes. Outras cidades da illa son Ano Meria (norte) e Karavostassis e Livadi ao sueste. Angali (ao oeste) forma unha baía que case divide a illa en dúas.

## Historia 
O seu nome segundo a lenda era o do fillo de Minos. A cidade do mesmo nome estaba ao nordeste da illa, xunto á moderna cidade de Folégandros.

Pouco se coñece sobre a historia antiga de Folegandros. Os seus habitantes foron dorios. Máis tarde pasou a dominio de Atenas. A illa foi conquistada en 1207 polo veneciano Marco Sanudo e permaneceu baixo o imperio de Venecia ata 1566, cando foi tomada polos turcos otománs. Os gregos recuperada no século 19.

## Xeografía 
Folegandros ten unha paisaxe variada, e inclúe altos cantís e unha gran cova. A "capital" da illa, Chora, está construída sobre o bordo dun precipicio de 200 metros de altura. O porto de Folegandros é a pequena cidade de Karavostassis. O pobo de Ano Meria contén unha pequena pero interesante Museo Ecolóxico e do Folclore. Unha das praias máis notables en Folegandros é Katergo, accesible só por barco desde Karavostassis.

## Galería

File:Apopsi Choras Folegandrou.JPG|Vista de Chora
File:Folegandros-7.jpg|Chora vista desde a igrexa de Panagia
File:Folegandros-5.jpg|Casa da illa
File:Folegandros-kastro.jpg|Dentro do "Kastro" de Chora

## Referencias 
## Véxase tamén
* Outras illas gregas

### Ligazóns externas 
*Municipality of Folegandros
La Haye-du-Puits

**La Haye-du-Puits** é unha comuna do departamento de Mancha, na rexión da Baixa Normandía. Ten unha  superficie de 5,25&nbsp;km², e en 2004 tiña 1.819 habitantes, cunha densidade de poboación de 343 hab./km².

Fundada na Idade Media, foi unha importante baronía normanda; destruída en 1944, durante a segunda guerra mundial, foi reconstruída na posguerra.
Galería de imaxes de Vilamarín

**Galería de imaxes** do concello de Vilamarín na provincia de Ourense.

## Vilamarín 

Ficheiro:Situacion Vilamarín.PNG|Mapa coa localización
Ficheiro:Concello de Vilamarín.jpg|Casa do concello de Vilamarín.
Ficheiro:Centro de Saúde de Vilamarín.jpg|Centro de saúde.
File:Auditorio Municipal de Vilamarín.jpg|Auditorio municipal.
File:Casa da Cultura de Vilamarín.jpg|Casa da cultura.

## Parroquias 
### León 

Ficheiro:Igrexa de Santa Baia de León, Vilamarín 2.jpg|Igrexa de Santa Baia de León.
Ficheiro:Igrexa de Santa Baia de León, Vilamarín 3.jpg|Igrexa de Santa Baia de León.
Ficheiro:Igrexa de Santa Baia de León, Vilamarín.jpg|Igrexa de Santa Baia de León.

### Reádegos

Ficheiro:Casa do concello de Vilamarín.JPG|Antiga Casa do concello de Vilamarín, no lugar da Pena.

### Tamallancos 

Ficheiro:Igrexa de Santa María de Tamallancos, Vilamarín.jpg|Igrexa de Santa María de Tamallancos.

### Vilamarín 

Ficheiro:Igrexa de Santiago de Vilamarín, Vilamarín.jpg|Igrexa de Santiago de Vilamarín.
Ficheiro:Igrexa de Santiago de Vilamarín, Vilamarín 2.jpg|Igrexa de Santiago de Vilamarín.

## Castelo de Vilamarín 

Ficheiro:Castelo de Vilamarín - Capela.JPG|Capela do Castelo.
Ficheiro:Castelo de Vilamarín - Escudo.JPG|Escudo
Ficheiro:Castelo de Vilamarín - Fachada.JPG|Castelo
Ficheiro:Castelo de Vilamarín - Porta principal.JPG|Porta principal
Ficheiro:Castelo de Vilamarín - Reloxo de sol.JPG|Reloxo de sol
Ficheiro:Castelo de Vilamarín - Ronda de garda.JPG|Rolda de garda
Ficheiro:Castelo de Vilamarín Panorámica.jpg|Panorámica do Castelo

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Galicia
*Lugares de Vilamarín
*Eleccións municipais en Vilamarín
*Galería de imaxes da comarca de Ourense
NGC 4626

**NGC 4626** é unha galaxia espiral na constelación de Virgo. Ten unha magnitude aparente de 13.4, unha ascensión recta de 12h 42m 25,4s e unha declinación de -07° 02' 41". Descubriuna William Herschel o 20 de marzo de 1789.
Euromed

[miniatura|300px|Euromed entrando a [València-Nord co servizo 1382 de Alacant-Terminal a Barcelona-Sants.]]
[miniatura|280px|Euromed ó seu paso pola estación de Benicarló-Peñíscola con destino [València-Nord.]]

**Euromed** é o nome comercial dun servizo ferroviario de alta velocidade prestado por Renfe Operadora entre as cidades de Barcelona, Tarragona, Castelló de la Plana, Valencia e Alacant.

## Historia 
Coa construción da primeira liña de alta velocidade en España entre Madrid e Sevilla encargáronse a Alstom 24 trens para prestar os servizos nesta liña. Estes trens terían o largo de vía da alta velocidade (1435&nbsp;mm) que é diferente ao ancho de vía da maioría da rede ferroviaria española (1668&nbsp;mm).

Posteriormente chegaríase á conclusión de que a cantidade era excesiva, polo cal decidiuse deixar 18 trens para ser usados na liña de alta velocidade (Renfe denominounos "Serie 100") e transformar os restantes 6 trens para que puidesen circular polo resto da rede española polo que se reemplazon a súa bogies orixinais por outros de 1668&nbsp;mm (Renfe denominounos "Serie 101").

Con estes 6 trens decidiuse prestar un servizo de "gran calidade" na zona do Mediterráneo que se denominou comercialmente *Euromed*.

O 16 de xuño de 1997 inaugurouse comercialmente o servizo *Euromed* entre as cidades de Barcelona, Tarragona, Castelló de la Plana, Valencia e Alacant (523&nbsp;km).

## Material Rodante 
### Serie 101 de Renfe 
O servizo foi prestado inicialmente con trens da serie 101. Estes trens son idénticos aos da serie 100 de AVE pero cuxos bogies foron substituídos por outros de largo de vía ibérico (1668&nbsp;mm) en lugar dos bogies en largo UIC (1435&nbsp;mm).

Os unidades da serie 101 son bitensión, aptos para 3000 V en corrente continua (electrificación dispoñible na maioría das liña *clásicas* españolas) e para 25000 V a 50&nbsp;Hz en corrente alterna (electrificación das liñas de alta velocidade.

A velocidade comercial destes trens é de 220&nbsp;km/h limitada polas características das liñas polas que circula (os trens son capaces de desenvolver os 300&nbsp;km/h e en probas chegouse a exceder os 250&nbsp;km/h en liñas *clásicas*).

As seis unidades desta serie prestaron o servizo *Euromed* desde o seu inicio.

O 1 de novembro deixan de prestar servizo *Euromed* con trens desta serie, polo tanto os series 101 serán transformados a serie 100 para reforzar as rutas mais concorridas e rendibles.

### Serie 130 de Renfe 
Desde 2008 estase substituíndo paulatinamente o material rodante utilizado para prestar o servizo **Euromed** por trens da serie 130 e reconvertendo os trens da serie 101 en serie 100 para que presten servizos nas liñas de alta velocidade.

O 2 de novembro todos os servizos *Euromed* son prestados por trens desta serie.

## Servizo prestado
Hai trens con orixe/destino Alacant-Terminal e outros con orixe/destino València-Nord, parando sempre no resto de estacións do percorrido.

Tamén existe un servizo que circula diariamente, só en dirección Valencia:

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina web de Euromed
* Información sobre Euromed
Alvia

miniatura|250px|Tren Alvia *Madrid-Barcelona* (serie 120, fabricado por CAF)
miniatura|250px|Tren Alvia *Madrid-Xixón* (serie 130, fabricado por Talgo)
miniatura|250px|Alvia S130 en Alacant
**Renfe Alvia** é un servizo ferroviario para transporte de viaxeiros de longa distancia e velocidade alta do operador público español Renfe. Caracterízase por ser de rodaxe desprazable, o que permite percorrer vías de largo ibérico ou internacional pasando polos cambiadores de largo entre unhas e outras de forma rápida. Supoñen un adianto respecto ao servizo *Altaria* con Talgo de rodaxe desprazable ao ser todo o conxunto de rodaxe desprazable incluída a locomotora.

Ten asentos en turista e preferente, acceso adaptado a discapacitados e cafetería. 

## Historia 
Os primeiros trens en ofrecer este servizo foron os da serie 120 de Renfe en outono de 2005, cando foron inauguradas as circunvalacións de Zaragoza e Lleida da *L.A.V. Madrid-Camp de Tarragona* e o cambiador de ancho de Puigvert de Lleida. Substituíron a case toda a totalidade dos trens Altaria que unían Madrid e Barcelona.

En outono de 2007 recibíronse as primeiras cabezas motoras da nova serie 130 de Renfe que acopláronse a ramas de remolques Talgo para substituí-la locomotora 252 ou 269 que tiraba destes coches nos percorridos Madrid-Xixón e Alacant-Xixón, de forma que os servizos Altaria e Talgo que cubrían estas relacións rebautizáronse como Alvia.

Coa apertura da *L.A.V. Madrid-Valladolid* pasáronse estes últimos servizos Alvia a circular pola mesma cambiando de ancho en Valdestillas ou Valladolid e engadíronse servizos Alvia ao recibirse máis cabezas da serie 130 con destino Santander (un dende Alacant), Bilbao e Hendaia.

O 20 de febreiro de 2008 púxose en servizo o tramo entre o cambiador de ancho de Roda de Berà e Barcelona, polo que os Alvia *Madrid-Barcelona* deixaron de circular nesta liña para ser substituídos por trens AVE, pasando os trens S120 de CAF a circular nas relacións Madrid-Logroño, Madrid-Pamplona e Madrid-Hendaia (antes cubertas por Altaria) e aproveitando parte da L.A.V. *Madrid-Barcelona*.

O 15 de setembro de 2008 comezaron a circular desde Barcelona ata Vigo, o 14 de decembro de 2008 entre Barcelona e Bilbao e Irún, e o 14 de xuño de 2009, nas rutas Madrid - Huelva e Madrid - Cádiz.

## Frota
A frota de trens Alvia componse das seguintes unidades:
***Serie 120**, fabricada por CAF, dispón de 81 prazas de clase preferente y 156 de clase turista. Componse de 4 coches con tracción distribuída.
***Serie 121**, fabricada por CAF, dispón de 282 prazas de clase turista. Componse de 4 coches con tracción distribuída.
***Serie 130**, fabricada por Talgo, dispón de 63 prazas de clase preferente e 236 de clase turista. Componse  de 11 remolques Talgo e dúas cabezas tractoras.
***Serie 730**, fabricada por Talgo, é unha modificación da Serie 130 para convertilo nun tren híbrido que permite a circulación das unidades por vías electrificadas ou sen electrificar.

## Servizos comerciais (Actualizado o 09/05/2021) 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Información sobre o Alvia na web de Renfe
Barcelona-Estació de França

**Barcelona-Estació de França** (en galego: *Estación de Francia*) é unha estación de ferrocarril da cidade de Barcelona. É a estación terminal da liña Barcelona-Xirona-Portbou e nela paran trens da liña R2 sud de rodalies, varios servizos rexionais e algúns de Longa distancia.

A estación entrou en servizo en 1929 substituíndo a estación de Granollers ou Barcelona Término, construída en 1854 cando entrou en servizo o tramo construído por Camins de Ferro de Barcelona, entre Barcelona e Granollers.

É a segunda estación máis importante da cidade, despois de Barcelona-Sants, por ser cabeceira dos trens de Longa distancia que se dirixen a Francia e cabeceira da maioría dos rexionais que veñen do sur e leste de Cataluña.

## Situación 
Atópase na Avinguda del Marquès de l'Argentera, que fóra Eduard Maristany, impulsor da actual estación monumental. Está no distrito de Ciutat Vella, preto da Barceloneta e do Parque da Ciutadella e non moi lonxe da Vila Olímpica. A menos de 500 m encóntrase a estación de Barceloneta do metro de Barcelona, onde se pode colle-la liña 4.

## Trens 
### Rodalies Renfe / Media Distancia Renfe 
250px|Interior da estación|miniatura

### Longa Distancia 
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Anden.jpg|Interior
Ficheiro:Renfe 141 E 2413.jpg|Tren de RENFE na estación
Ficheiro:Barcelona Estació de Franca.jpg|Plataformas da estación
Ficheiro:Catalunya en Miniatura-Estació de França.JPG|Maqueta en Catalunya en Miniatura
Ficheiro:EstacioFrancaAntiga.jpg|Antiga estación

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Estación de Barcelona-Sants
* Estación de Barcelona-Sagrera

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de Renfe
* Páxina oficial do TMB
Walter Bagehot

**Walter Bagehot**, nado o 3 de febreiro de 1826 e finado o 24 de marzo de 1877, foi un home de negocios, ensaísta e xornalista, que escribiu extensamente sobre literatura, política, economía e outros moitos asuntos.

## Traxectoria 
Bagehot naceu en Langport, Somerset, Inglaterra, seu pai, Thomas Walter Bagehot, era xerente e vicepresidente de Stuckey's Banking Company. El estudou no University College de Londres, onde cursou matemáticas e realizou un máster en filosofía intelectual e moral.

Traballou con seu pai desde 1852 e escribiu para varios xornais, logo durante dezasete anos foi o editor de *The Economist*, xornal que fora fundado polo seu sogro (James Wilson). Despois de asumir a dirección en 1860, engadiu a *The Economist*' información sobre os Estados Unidos e política, aumentando a influencia do xornal entre os medios políticos.

En 1867, escribiu un libro titulado *The English Constitution* no cal explora a constitución do Reino Unido, especificando o funcionamento do Parlamento e a monarquía británica e os contrastes entre o goberno británico e o americano. O libro converteuse nun manual que se traduciu a varias linguas.

Tamén escribiu *Physics and Politics* (1872), no cal acuñou a expresión aínda en uso no mundo anglosaxón "the cake of custom" para referirse á tensión entre as institucións tradicionais e a innovación. *Lombard Street* (1873), explica o mundo das finanzas e da banca, e especialmente como resolver crises financeiras. Polas súas contribucións á teoría sociolóxica a través dos estudos históricos, Bagehot pode ser comparado co seu contemporáneo, Henry James Sumner Maine.

Despois da súa morte publicouse unha colección cos seus ensaios económicos, literarios e políticos.

Cada ano a Political Studies Association británica outorga o Premio Walter Bagehot á mellor disertación no campo da administración pública e gobernativa.

## Obras 
thumb|*Lombard Street*, 1873
* *The Collected Works of Walter Bagehot: Volumes 1-15,* ed. Norman S. John-Stevas, Nova York, Oxford U. Press, (1986) ISBN 0-85058-039-0
* Emily (Mrs Russell) Barrington, ed., *The Works and Life of Walter Bagehot,* in 10 vols. Londres, Longman, Green (1915) On line.
* *The Postulates of English Political Economy, with a Preface by Alfred Marshall,* Londres, Longmans Green & Co. (1885); Google books
* *Economic Studies,* ed. Richard Holt Hutton, Londres, Bombai e Calcuta, Longmans, Green (1879); Nova York, Augustus M. Kelley (1998) ISBN 0-678-00852-3

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Brian Hanley, "'The Greatest Victorian' in the New Century: The Enduring Relevance of Walter Bagehot's Commentary on Literature, Scholarship, and Public Life", *Papers on Language and Literature,* (Spring 2004)
* *The Pursuit of Reason:* The Economist *1843-1993*, Harvard Business School Press, Boston, Massachusetts ISBN 0-87584-608-4
* A Short Biographical Dictionary of English Literature

### Ligazóns externas 
* Obras de Walter Bagehot no Proxecto Gutenberg
* Obras de Walter Bagehot en Internet Archive
Lingua eblaíta

O **eblaíta** é unha lingua extinta, talvez do grupo  oriental  das linguas semíticas, que se falaba no III milenio AdC na antiga cidade de Ebla, na actual Siria. Está considerada como a máis antiga lingua semítica con rexistro escrito.

A lingua, estreitamente vencellada coa lingua acadia, coñécese pola existencia dunhas 17.000 tabelas en escrita cuneiforme, que foron atopadas entre o 1974 e 1976 nas ruínas da cidade de Ebla (*Tell Mardikh*). As tabelas foron traducidas inicialmente por Giovanni Pettinato.

## Notas
Sabará

**Sabará** é unha cidade do estado brasileiro de Minas Xerais. A súa poboación o 2006 era 134 282 habitantes. A súa superficie total é 303,6&nbsp;km².

Foi fundada no comezo do século XVIII e, a pesar de situarse na rexión metropolitana de Belo Horizonte apenas a 17&nbsp;km desta, preservou moitas construcións do período colonial, como a Igrexa de Nosa Señora do Ó, do ano 1717. Así, fai parte da ruta de vistas ás cidades históricas de Minas Xerais.

[miniatura|Igrexa de Nosa Señora do Ó, construída o [1717.]]

miniatura|Construcións históricas de Sabará.
### Ligazóns externas 
* Páxina da prefetura
Trenhotel

[miniatura|250px|Trenhotel *Salvador Dalí* na estación de [Estación de Milano Centrale|Milano Centrale]]
O **Trenhotel** é a marca comercial dos servizos de trens nocturnos de longa distancia e de gama media-alta operados por Renfe Operadora en España. O servizo realízase con trens Talgo e conecta gran parte de España e algunhas cidades de Portugal. No pasado tamén conectaba con cidades de Francia, Italia e Suíza.

Ten asentos en turista e preferente, cabinas de 4 camas en turista e de 1 ou 2 en preferente ou gran clase. O acceso está adaptado a discapacitados e posúe cafetería.

Dende o punto de vista físico, é un tren Talgo das series IV, V, VI ou VII con posible rodaxe desprazable que foi reformado por dentro contendo moitos dos coches camas para viaxar de noite.

## Frota
Os *Trenhotel* están compostos por Locomotora e composicións Talgo, sendo empregadas as seguintes composicións nas seguintes relacións:
*'''*Trenhotel* rutas internacionais con cambio de ancho de vía'*:
**Locomotora 252 o 269 ata a fronteira e locomotoras propias do país a partir de ela + rama Talgo-VI camas de rodaxe desprazable. As prazas sentadas son clase única con características de preferente. A empresa que xestiona estas rutas é *Elipsos*.
**'*Trenhotel* rutas nacionais'*:
**Locomotora 269/252 nos tramos electrificados ou diésel nos non electrificados + rama Talgo-IV camas ou Talgo-VI camas. O 26 de xaneiro de 2009 comezaron a circular os novos Trenhotel *serie VII* substituíndo ao *Estrella Galicia* nos percorridos Barcelona-Vigo/A Coruña. 
****Trenhotel Lusitania**'':
**Locomotora diésel ata a fronteira e locomotora portuguesa en adiante + rama Talgo-IV

## Galería de imaxes

Ficheiro:Trenhotel Vigo-Barcelona xunto a un AVE estacionado en León.jpg|Trenhotel na estación de León
Ficheiro:Trenhotel entrando na estación de Guillarei 03-2016.jpg|Trenhotel Barcelona - Vigo en Guillarei

## Percorridos
### Rutas actuais 
### Antigas rutas 
**Nacionais**:
* **TH Antonio Gaudí**: Madrid-Chamartín - Barcelona-Sants
* **TH Antonio Machado**: Barcelona-Sants - Cádiz
* **TH Gibralfaro**: Barcelona-Sants - Málaga-María Zambrano
* **TH Asturias / Pío Baroja**: Barcelona-Sants - Xixón-Sanz Crespo

**Internacionais**:
* **TH Pau Casals**: Barcelona-Estació de França - Zürich Hauptbahnhof
* **TH Salvador Dalí**: Barcelona-Estació de França - Milano Centrale
* **TH Joan Miró**: Barcelona-Estació de França - París-Austerlitz
* **TH Francisco de Goya**: Madrid-Chamartín - París-Austerlitz

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Información sobre o Trenhotel na páxina de Renfe