Oyèrónkẹ Oyěwùmí

**Oyèrónké Oyèwùmi**, nada o 10 de novembro de 1957, é unha erudita feminista nixeriana que traballa como profesora asociada de socioloxía na Universidade Stony Brook (Nova York).

## Traxectoria 
Nada en Nixeria, estudou na Universidade de Ibadan e na Universidade de Berkeley (California). É profesora asociada de socioloxía na Universidade Estatal de Nova York en Stony Brook, onde impartiu cursos sobre xénero e globalización, así como sobre teoría feminista.

Recibiu numerosas bolsas de investigación como a Rockefeller, a Presidencial e a da Fundación Ford. A última que recibiu foi unha bolsa de humanidades Rockefeller sobre seguridade humana (2003-2004), administrada polo Consello Nacional de Investigación sobre a Muller (NCRW). Os seus campos de interese son a socioloxía de xénero, o coñecemento e a cultura, así como a socioloxía histórica comparada, a teoría feminista, os feminismos transnacionais, a teoría social, as desigualdades sociais nos sistemas locais, rexionais e globais, estudos africanos e estudos poscoloniais.

Ademais, recibiu premios polas súas publicacións como a súa monografía *The Invention of Women: Making an African Sense of Western Gender Discourses*, que gañou o premio do libro en 1998 na categoría de Xénero e Sexo da Asociación Americana de Socioloxía e foi finalista do Premio Herskovits da Asociación de Estudos Africanos dese mesmo ano. 

## Investigacións 
O seu traballo interdisciplinario céntrase nunha perspectiva africana moi pouco representada no mundo académico. As súas investigacións destacan polo uso de experiencias da vida cotiá africana para aclarar cuestións teóricas de disciplinas como a socioloxía, as ciencias políticas, os estudos sobre mulleres, relixión, historia e literatura.

Oyèrónké desenvolve a súa investigación fóra da influencia dos estudos occidentais. A autora evita así a análise da realidade africana desde a perspectiva de obras europeas e americanas que non consideran as particularidades culturais.

En 2010 recibiu unha invitación do Centro de Estudos de Xénero da Universidade de Kazakhstán para formar parte dun grupo internacional que traballa nun proxecto coñecido como "Xénero, Nación e Descolonialidade en Asia Central" grazas a publicacións como *Invention*.

A súa crítica dos estudos occidentais baséase no argumento de que estes se basean nunha análise unilateral e universalista na que se analizan as culturas occidentais e africanas do mesmo xeito, o que supón un grave problema porque elimina calquera reflexión e experiencia da cultura propia de cada rexión. Tamén ataca os estudos elitistas que emanan deste mesmo enfoque que se impoñen na educación básica de calquera país.

Esta idea reflíctese nas súas propias experiencias: 

Continuando coa súa biografía, menciona a falta de criterio nos estudos de xénero occidentais á hora de entender o papel da muller ao longo da historia como universal en todos os países: 

{{Cita|"Ao aprender o papel da colonización nos cambios das formas familiares, o meu interese era estudar a intersección da colonización e a familia. A socioloxía era a disciplina na que podía estudar a familia; a ciencia política non tiña lugar para iso. Naquel momento non entendía claramente a división pública / privada no pensamento occidental e como configurara os límites de diferentes disciplinas. Cando me matriculei na Universidade de California en Berkeley en 1980, non sabía que había unha nova área de estudo en desenvolvemento chamada Estudos de xénero ou Estudos da muller. Sorprendéronme positivamente os cursos ofrecidos e inmediatamente inscribinme no meu primeiro seminario de socioloxía de xénero. Chamoume a atención as grandes afirmacións que se fan sobre as mulleres en todas as sociedades e en todos os tempos: que as mulleres son impotentes e que en todas as sociedades a través dos tempos as mulleres estiveron oprimidas. Non vin a evidencia destas conxecturas, tiñan que basearse na suposición de que, dado que as sociedades occidentais teñen certa forma, entón todas as outras sociedades tamén deben ser así". argumentando que a narrativa da corporalidade de xénero que domina a interpretación occidental do mundo social é un discurso cultural e non pode ser asumido sen a crítica doutras culturas. Conclúe que o xénero non só está construído socialmente, senón que tamén é histórico, así como que a despregadura actual do xénero como categoría social universal e atemporal non se pode separar do predominio das culturas occidentais na globalización ou da ideoloxía do determinismo biolóxico. Esta obra gañou o Premio do Libro Distinguido de 1998 na Sección de Xénero e Sexo da Asociación Americana de Socioloxía e foi finalista do Premio Herskovitts da Asociación de Estudos Africanos do mesmo ano. 

## Obras publicadas 
* *Gender Epistemologies in Africa: Gendering Traditions, Spaces, Social Institutions and Identities*, Palgrave, 2011.
* *African Gender Studies Reader*, Palgrave: Nova York, 2005.
* *African Women and Feminism: Reflecting on the Politics of Sisterhood*, Africa World Press, Trenton: Nova Jersey, 2003.
* *The Invention of Women: Making an African Sense of Western Gender Discourses*, Universidade de Minnesota, Minneapolis, 1997.

## Notas