open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Historia de Xohanesburgo

miniatura|300px|dereita|granxa Langlaagte, 1886
[miniatura|300px|dereita|Xohanesburgo [1890.]]
Dende metade do século a rexión estaba a ser campo de prospección dos buscadores de ouro. Foi en 1886 cando en terreos da granxa Langlaagte, nos cerros do Witwatersrand, descubriuse un filón importante. Pronto unha auténtica febre do ouro atraeu ao lugar a ducias de mineiros que se estableceron en campamentos de tendas ('''Ferreira's Camp''' o primeiro; Marshall's Town despois).

A república boer (*Zuid-Afrikaansche Republijk*, ou República do Transvaal) á que pertencía o territorio tentou poñer orde enviando a dous comisionados (Johannes Joubert e Johann Rissik, de aí o nome da cidade) para elixir o lugar máis axeitado para establecer unha poboación. Acoutan un triángulo entre as granxas existentes, o chamado **Randjeslaagte**, ao norte de Marshall's Town e nordeste de Ferreira's Camp, sen auga e non adecuado para a actividade mineira, que no prexudicaba ningún interese.

A cuadrícula déixase en mans de Eduard De Villiers con experiencia previa no deseño de cidades mineiras. As constricións que tivo (o trazado existente de Marshall's Town no sur e as aínda poucas expectativas que o goberno de Transvaal tiña na actividade extractiva), deron lugar a un plan cativo de bloques pequenos e rúas estreitas que aínda hoxe sofre o centro da cidade.

Con todo, para 1896 a febre do ouro había atraído a xentes de todo o mundo (europeos e americanos), e en solo dez anos, o poeirento campamento de mineiros contaba xa con 100.000 habitantes, sendo a maior cidade de Suráfrica. A enorme revalorización do territorio provocou a tensión e posterior guerra entre o goberno boer e os británicos (1899-1902), co resultado final do paso da soberanía de **Xohanesburgo** a estes últimos.

A disposición do intenso crecemento da cidade é realmente singular: sempre ao norte dos primeiros asentamentos e do Randjeslaagte, limitado polo sur como estaba pola banda leste-oeste das explotacións auríferas no Witwatersrand.

Xa dende 1903 pero especialmente a partir de 1910, a Unión Surafricana, despois República Surafricana, mantivo unha política degradante de segregación da man de obra maioritariamente de raza negra (*apartheid*), que tivo a súa translación urbana no confinamento destas inxentes poboacións en guetos . O máis grande e mundialmente famoso, Soweto (de South Western Townships).

## Notas
Julio Martínez González

**Julio Martínez González**, nado en Ourense en 1922 e finado na mesma cidade o 5 de xullo de 2008, foi un empresario da hostelaría galego.

## Traxectoria
Comezou no mundo dos negocios abrindo un bar nunha céntrica rúa da cidade de Ourense, nos anos corenta. En 1951 abriu o restaurante que lle deu sona, o Restaurante Sanmiguel, na rúa homónima da cidade vella ourensá. O restaurante,  que recibiu a medalla ao mérito turístico, a medalla da Ordre Mondiale des Gourmets Dégustateurs e a da Chaîne des Rotisseurs, segue aberto na actualidade.

## Distincións
Julio Martínez González recibiu a Medalla de bronce de Galicia en 1999.
Chipilo

**Chipilo** é unha cidade localizada a 12&nbsp;km ao sur da cidade de Puebla, en México. Está localizada a 2.150 metros sobre o nivel do mar. O seu nome oficial é Chipilo de Francisco Javier Mina. O xentilicio dos seus habitantes é *chipileños*.

## Historia 
Chipilo foi fundado o 2 de outubro de 1882 por inmigrantes italianos provenientes da rexión setentrional do Véneto, aínda que tamén houbo algúns piamonteses e lombardos entre os fundadores. A maioría deles viñeron de Segusino e dos pobos contiguos nas provincias de Treviso e Belluno, como Quero, Valdobbiadene, Feltre e Maser. Neste sentido, a inmigración italiana a Chipilo difire da doutros lugares de Latinoamérica, pero asemellase ó das rexións agrarias da Arxentina, zonas onde a maioría dos inmigrantes proveñen das rexións do Centro-Norte de Italia. Os inmigrantes viñeron a México en busca de terras fértiles e fuxindo da pobreza que azoutaba a rexión do Véneto nesa época. Moitos deles dedicáronse á gandería. Os produtos lácteos volvéronse famosos en moitos lugares de México. Durante os primeiros 20 anos da súa fundación, Chipilo foi unha colonia de estranxeiros chamada Colonia Fernández Leal.

## Lingua e cultura 
Os chipileños conservan as súas tradicións de orixe e especialmente a súa lingua, o véneto (na súa variedade local, o chipileño). Aínda se fala hoxe en Chipilo a lingua véneta dos seus bisavós. A variante véneta que se fala é o feltrin-belumat. Resulta sorprendente que a lingua non sufriu grandes influencias do español, como, por contra, ocorreu na Arxentina, ou acontece en Italia co influxo da lingua oficial.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Historia de Chipilo
Estrella Galicia (homónimos)

Co nome de **Estrella Galicia** podemos referirnos a:
*A cervexa **Estrella Galicia**, producida por Hijos de Rivera.
*O tren **Estrella de Galicia**, que unía Galicia con Barcelona.
Bartolomeu de Nosendo

dereita|miniatura|Igrexa de Santo Estevo de Sandiás, cruceiro e reitoral.
**Bartolomeu de Nosendo**, foi un mestre de cantería de orixe portuguesa do século XVI.

Sábese que traballou na construción do mosteiro de Xunqueira de Ambía, na igrexa de Santo Estevo de Sandiás (cara ao 1520), e posteriormente no mosteiro do Bon Xesús de Trandeiras (Xinzo de Limia). A súa orixe portuguesa compróbase nas portadas de influencia manuelina do Santo Estevo de Sandiás e do mosteiro do Bon Xesús de Trandeiras.

## Notas
Jeff Hardy

miniatura|dereita|Jeff Hardy
**Jeffrey Nero Hardy**, máis coñecido como **Jeff Hardy**, nado en Cameron (Carolina do Norte) o 31 de agosto de 1977, é un loitador profesional estadounidense da marca SmackDown! da World Wrestling Entertainment.

## Carreira 
Dende moi pequeno, xunto co seu irmán Matt Hardy, interesouse pola loita libre de estilo extremo e creou nos 90 un grupo de loita de afeccionados no seu Estado de Carolina do Norte.

Foi seis veces campión mundial por parellas e unha vez campión por parellas da WCW co seu irmán Matt como The Hardy Boyz.

Igual que o seu irmán Matt, Jeff conseguiu unha gran cantidade de campionatos individuais: foi campión intercontinental, campión hardcore; campión europeo e campión dos pesos lixeiros

Jeff conseguiu tamén o seu cuarto título de campionato intercontinental, tras derrotar a Umaga nunha edición de RAW o 2 de setembro do 2007. Porén perdeuno o día 10 de marzo fronte a Chris Jericho.

Conseguiu proclamarse campión da WWE, despois de derrotar a Edge e mais a Triple H en Armaggedon.
Plumelec

**Plumelec** (en ) é un concello do departamento de Morbihan, na rexión administrativa da Bretaña, no noroeste de Francia.

## Historia e cultura 
Plumelec era unha zona de fala bretoa ata mediados do século XIX (o nome bretón do concello era Pluveleg). Na actualidade, a lingua maioritaria é o francés, se ben tamén se fala o galó.

Durante a segunda guerra mundial, un destacamento francés foi botado en paracaídas por erro, enriba dun posto de observación alemán.

## Xeografía 
Plumelec é un pequeno concello, situado a uns 45&nbsp;km da costa meridional bretoa e a 25 da capital do departamento do Morbihan, Vannes. Está practicamente ao nivel do mar, cunha altitude comprendida entre os 27 e os 165 m por riba do nivel da costa.

O seu territorio é de 58,36&nbsp;km2. Limita cos concellos de Plaudren, Trédion (ao sur), Sérent e Lizio (ao leste), Cruguel e Billio (ao norte), e Saint-Jean-Brevelay (ao oeste). A súa poboación era de 2.337 habitantes en 1999.

## Demografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial do concello
Oz (linguaxe de programación)

**Oz** foi orixinalmente desenvolvido no laboratorio de Programación de Sistemas na Universidade de Saarland por Gert Smolka e os seus estudantes a comezos de 1990. En 1996 o desenvolvemento de Oz continuou en cooperación co grupo de investigación de Seif Haridi no Instituto Sueco de Ciencias da Computación. Desde 1999, Oz foi continuamente desenvolvido por un grupo internacional, o Consorcio Mozart, que estivo composto orixinalmente pola Universidade de Saarland, o Instituto Sueco de Ciencias da Computación, e a Universidade Católica de Louvain. En 2005, a responsabilidade de xestionar o desenvolvemento de Mozart foi transferida a un grupo base, o Taboleiro Mozart, co propósito expreso de abrir o desenvolvemento de Mozart a unha comunidade maior.

Oz ten unha implementación de gran calidade, o Sistema de Programación Mozart, o cal foi liberado cunha licenza de Código Aberto polo Consorcio Mozart. Mozart foi portado a diferentes plataformas como Unix, FreeBSD, Linux, Microsoft Windows, e Mac OS X.

## Características da linguaxe 
Oz contén unha forma simple e ben feita da maioría dos conceptos dos principais paradigmas de programación, incluíndo programación lóxica, funcional, imperativa, orientada a obxectos, con restricións, distribuída, concorrente. Oz ten unha semántica formal simple e unha implementación eficiente, o Sistema de Programación Mozart. Oz é unha linguaxe orientada á concorrencia, termo introducido por Joe Armstrong, o principal deseñador da linguaxe Erlang. Unha linguaxe orientada á concorrencia fai á concorrencia fácil de usar e eficiente.

Como complemento á programación multiparadigma, as principais vantaxes de Oz radican na programación con restricións e a programación distribuída. Debido ao seu deseño, Oz implementa un modelo de programación distribuído que fai á rede transparente. Este modelo fai fácil programar aplicacións abertas e tolerantes a fallas na linguaxe. Para Programación con restricións, Oz introduce a idea de espazos de computación, os cales permiten procuras definidas polo usuario e estratexias de distribución que son ortogonais ao dominio de restricións.

## O programa "¡Ola Mundo!" en Oz 
   declare
   {Browse 'Hello World'}

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Gárgola

Unha **gárgola** pode referirse a:

***Gárgola**, criatura mitolóxica;
***Gárgola**, peza arquitectónica ornamental para o desaugadoiro dos tellados.
Peñarroya-Pueblonuevo

**Peñarroya-Pueblonuevo** é un concello da provincia de Córdoba, na comunidade autónoma de Andalucía. Está a 79&nbsp;km da capital da provincia. Esténdese por unha área de 63&nbsp;km², cunha poboación de algo menos de 12.000 habitantes, 11.918 no ano 2007.

## Demografía 
A evolución da poboación do concello ten unha tendencia negativa, perdendo habitantes:

## Política 
Este concello cordobés está gobernado por José Ignacio Expósito Prats do PSOE.

PP
PSOE
IU-LV-CA
Outros
Total

**2003**
4
6
7
0
**17**

**2007**
3
8
5
1
**17**

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Peñarroya-Pueblonuevo - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
* Paisaxes culturais de Andalucía: Minería do carbón no Alto Guadiato (Córdoba). Instituto Andaluz de Patrimonio Histórico
Praia de Carragueiros

miniatura|dereita|Praia de Carragueiros.

A **praia de Carragueiros** é un areal que se encontra en Cabo de Cruz na parroquia de Castro, no concello coruñés de Boiro. Ten 1&nbsp;km de longo e uns 20 m de ancho. A area é branca e as augas son normalmente tranquilas. A súa ocupación é alta no verán, polo que ten numerosos servizos.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Praia_de_Carragueiros._Boiro._Galiza_4.jpg|Praia de Carragueiros
Ficheiro:Praia_de_Carragueiros._Boiro._Galiza_6.jpg|Praia de Carragueiros
Ficheiro:Praia_de_Carragueiros._Boiro._Galiza_8.jpg|Man collendo unha bucina
Ovella Dolly

dereita|miniatura|230px|Os restos disecados de Dolly están exhibidos no Museo Real de Escocia.

A **ovella Dolly**, nada o 5 de xullo de 1996 e finada o 14 de febreiro de 2003, foi o primeiro mamífero clonado a partir dunha célula adulta. Os seus creadores foron os científicos do Instituto Roslin de Edimburgo (Escocia), Ian Wilmut e Keith Campbell.

## Vida de Dolly 
O seu nacemento non foi anunciado até sete meses despois, o 23 de febreiro de 1997.

*Dolly* foi o resultado dunha transferencia nuclear dende unha célula doante diferenciada a un óvulo non fecundado e anucleado, implantado despois nunha femia portadora. A célula da que viña *Dolly* era unha célula xa diferenciada ou especializada, procedente dun tecido concreto, a glándula mamaria, dun animal adulto (unha ovella Fin Dorset de seis anos), o cal supuña unha novidade. Até ese momento críase que só se podían obter clons dunha célula embrionaria, é dicir, non especializada. Cinco meses despois naceu Dolly, que foi o único cordeiro resultante de 277 fusións de óvulos conformados con núcleos de células mamarias.

A modo de curiosidade, salientar que a irmá de Dolly, Monka, non puido ser clonada.
Samuel Dumoulin

**Samuel Dumoulin**, nado o 20 de agosto de 1980 en Vénissieux, é un ciclista profesional francés.

## Carreira deportiva 
Samuel Dumoulin empezou de novo como ciclista e conseguiu o campionato de Francia en categoría cadete. Logo de atravesar diversos equipos de afeccionados e de conseguir algunha vitoria nesta categoría, fíxose profesional en 2002, primeiro no Jean Delatour, co que debuta no Tour, e logo no AG2R Prévoyance a partir de 2004. É nese ano precisamente cando un can se lle cruza no medio no Tour e tira con el, o que lle provoca unha baixa de varios meses. En 2008 ficha polo Cofidis, co que consegue a súa vitoria máis importante, ao vencer nunha tirada da rolda gala, na que tiña chegada na vila de Nantes.

Ademais desta vitoria, no seu palmarés destaca a vitoria en 2003 no Tour de Normandía e unha tirada na Dauphiné libéré de 2005. Participou en cinco ocasións no Tour de Francia (2003, 2004, 2005, 2006 e 2008), abandonou en 2004 e a súa mellor clasificación final foi o posto 119.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial de Samuel Dumoulin
Peugeot 207

O **Peugeot 207** é un automóbil do segmento B producido pola marca francesa Peugeot desde o ano 2006. Do mesmo xeito que o Peugeot 206, o seu predecesor, é un tracción dianteira con motor dianteiro transversal.

Este automóbil ofrécese con carrocerías hatchback de tres e cinco portas, familiar de cinco portas ("207 SW") e convertible de dúas portas con teito de metal ("207 CC"). O "207 RC" con carrocería hatchback e o "207 CC" están homologados para catro prazas, e o resto dos modelos para cinco prazas.

## Motorizacións 
O 207 ofreceuse en cinco motorizaciones gasolina e tres Diésel. Os gasolina 1.6 litros THP e RC posúen turbocompresor e inxección directa, mentres que os outros tres son atmosféricos e incorporan inxección indirecta. Os tres Diésel teñen turbocompresor e inxección directa con alimentación por common rail; soamente o 1.6 litros de 110CV posúe turbocompresor de xeometría variable, e o 1.4 litros carece de intercooler.

#### Gasolina
*1.4 8v, 75CV
*1.4 16v, 90CV
*1.6 16v VTi, 120CV
*1.6 16v THP, 150CV
*1.6 16v RC, 175CV

#### Diésel
*1.4 HDI 8v, 70CV
*1.6 HDI 16v, 90CV
*1.6 HDI 16v, 110CV
Leire Pajín

**Leire Pajín Iraola**, nada en Donostia en 1976, é unha política española afiliada ao Partido Socialista Obrero Español que foi ministra de Sanidade e Consumo. Na actualidade, Leire Pajín é a presidenta da organización internacional Fundación EU-LAC.

## Traxectoria 
Desde moza reside en Benidorm onde cursou o Bacharelato. Licenciada en Socioloxía pola Universidade de Alacant en 1998. Foi presidenta da Asociación de Estudantes Campus Jove (1995-1997) e membro do Claustro e da Xunta da Facultade de Económicas e Socioloxía da Universidade de Alacant (1995-1999).

Como outras funcións tamén foi, entre outros cargos en diferentes organizacións, membro do Comité Federal das Juventudes Socialistas de España, secretaria de Política Institucional das Juventudes Socialistas de Benidorm, presidenta de Solidariedade Internacional e membro do Padroado da Fundación Jaime Beira.

No ano 2000 foi elixida deputada pola provincia de Alacant. Nas eleccións de 2004 renovou o seu escano encabezando a lista do PSOE por Alacant. En abril dese mesmo ano, deixa a súa acta de deputada, para tomar posesión do cargo de Secretaria de Estado de Cooperación Internacional. En 2008 volve ser candidata por Alacant, esta vez como número dous, tralo ministro de Sanidade Bernat Soria. Secretaria de Organización do PSOE desde o XXXVII Congreso Federal (4, 5 e 6 de xullo de 2008), en substitución de José Blanco López, quen pasou a desempeñar o cargo de vicesecretario xeral do PSOE.

## Notas
Marty Wright

**Martin (Marty) Wright**, chamado artisticamente **The Boogeyman**, nado o 15 de xullo de 1964, é un loitador profesional e actor estadounidense que actualmente traballa para a World Wrestling Entertainment loitando na súa marca ECW.

## World Wrestling Entertainment 
### Tough Enough 
Wright iniciouse na loita libre profesional tras entrar ó programa da World Wrestling Entertainment (WWE) Tough Enough. O 15 de outubro de 2004 asistiu a un evento que seleccionaría os oito finalistas entre 50 participantes. Wright superou o primeiro día de eliminacións, pero ao admitir que tiña 40 anos (5 anos por riba do límite para os participantes) e non 30 anos como dixera, foi eliminado da competición.

### Ohio Valley Wrestling 
Tras o pasado en Tough Enough, os oficiais da WWE convidárono a que fora ó Ohio Valley Wrestling (OVW) para adestrar, onde estivo dende febreiro ata xuño de 2005. Fixo o seu debut na OVW o 25 de xuño de 2005.

Durante un dark match provocou a Seth Skyfire e a Robert Fury. Xunto a Robbie Dawber, Wright entrou no ring e derrotou os tres homes. Logo anunciou que era "The Boogeyman" antes de deixar o ring.

## Estilo 
É característica a súa entrada ó ring. A iluminación pasa a vermello e aparece un intenso fume na entrada. Entón entra Wright a catro patas, cun reloxo na boca e cun caxato que bota fume. Entón érguese, bate co reloxo na cabeza, estoupan uns petardos e diríxese ó ring cun estraño baile, como se tivese convulsións. Pasa por baixo das cordas, deixa o reloxo e o caxato na escada e xa dentro do ring expulsa escuma pola boca.
Manolo Romón

**Manuel María Romón Alonso**, coñecido como **Manolo Romón**, nado en Vigo en 1956, é un actor, presentador e escritor galego.

## Traxectoria 
Conduciu un espazo literario *Libro aberto* na TVG e participou como actor, desde 2005 ao 2013, na teleserie da mesma canle *Libro de familia*, onde interpretou o papel de Don Venancio.

Na súa traxectoria profesional televisiva destacan as súas colaboracións no espazo infantil *Xabarín Club* ou o programa concurso *Todos a bordo*, do que foi presentador a finais dos 90 entre outros proxectos. Como actor participou en 2001 na serie *Fíos*.

En canto á súa faceta literaria, foi membro do Grupo Rompente (no que coincidiu con Antón Reixa, Alberto Avendaño e Alfonso Pexegueiro), co que participou na escritura dos libros colectivos *Silabario da turbina* (1978), *A dama que fala* (1983) e *Upalás* (1998).

É un bo amigo do grupo musical vigués Siniestro Total, co que ten colaborado en varias ocasións. Con algúns dos seus compoñentes coincidiu na banda predecesora do conxunto liderado por Julián Hernández, Mari Cruz Soriano y los que afinan su piano.

## Obras 
### Poesía 
* *Galletas kokoschka non*, 1979, Rompente.
* *Anaí*, 1983, Correo Bereber, Vigo.
* *Miniaturas*, 1987, Correo Bereber, Vigo.
* *Nadir*, 1996, Litonor, A Coruña.
* *Et finira le jour de son commentement*, 2000, Deputación de Pontevedra.
* *Poesía barata*, 2006, Deputación de Pontevedra.

### Obras colectivas 
* *Silabario da turbina*, 1978, Rompente.
* *A dama que fala*, 1983, Xerais.
* *Escolma de poesía galega (1976-1984)*, 1984, Sotelo Blanco.
* *Upalás*, 1998, Xerais.

## Notas
Taraf de Haïdouks

**Taraf de Haïdouks** é unha banda romanesa de música romaní, orixinaria da comuna de Clejani, do distrito Giurgiu. É o grupo máis célebre do xénero na era poscomunista.

Son coñecidos no seu país como **Taraful Haiducilor**, que vén a significar "banda dos proscritos". "Taraf" é tamén o nome tradicional dos grupos de lăutaris (músicos xitanos da tradición romanesa). "Haiduk" é unha palabra de orixe turca que significa "bandido"; en romanés ten unha connotación arcaica ou rústica. O nome do grupo é coñecido internacionalmente como "Taraf de Haïdouks" (construción xenitiva francesa).

A agrupación formouse en 1990, pouco despois da morte do ditador Nicolae Ceaușescu. Inicialmente eran doce músicos non profesionais, que tocaban por pasalo ben. Son coñecidos na Europa occidental mercede ó etnomusicólogo suízo Laurent Aubert e ós músicos belgas Stéphane Karo e Michel Winter.

## Membros 
### Fundadores 
* Nicolae Neacşu ("Culai"): violín e voz. Falecido en setembro de 2002.
* Dumitru Baicu ("Cacurică"): pequeno címbalo e voz. Falecido en setembro de 2007.
* Ion Manole ("Şaică" ou "Boşorogu"): violín e voz. Falecido.
* Ilie Iorga: voz, orixinario de Mârşă.
* Paul Giuclea ("Pasalan"): violín e voz, orixinario de Mârşă.
* Constantin Boieru Lautaru ("Costica"): violín e voz, orixinario de Mârşă.
* Gheorghe Anghel ("Caliu"): violín.
* Gheorghe Fălcaru ("Fluierici"): frauta, contrabaixo. 
* Gheorghe Robert: viola.
* Marin Manole ("Marius"): acordeón.
* Ionitsa Manole: acordeón.
* Ion Tanase ("Ionică"): pequeno e gran címbalo.

### Membros ocasionais 
* Constantin Sandu ("Dinu"): pequeno címbalo e voz.
* Florea Pârvan: contrabaixo, acordeón e voz.
* Marin Sandu: ("Ţagoi"): contrabaixo, acordeón e voz.

## Discografía 
* *Honourable Brigands, Magic Horses and Evil Eye* (1994).
* *Gypsy Music from Romania* (1994).
* *Dumbala Dumba* (1998).
* *Musiques des Tziganes de Roumanie* (1998).
* *Band of Gypsies* (2001).
* *Maškarada* (2007, sobre reinterpretacións da música romanesa de Béla Bartók).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* páxina da compañía discográfica
Libro aberto

***Libro aberto*** é un programa literario emitido na TVG. A súa primeira emisión tivo lugar o 26 de setembro de 2006.

Manolo Romón é o presentador do espazo, que nos seus case dous anos de emisión ten recibido a moitas das principais figuras do mundo das letras galegas, como é o caso de Manuel Rivas, Fina Casalderrey, Darío Xohán Cabana, Paco Martín, Carlos G. Reigosa, Manuel Lourenzo, Xurxo Souto ou Agustín Fernández Paz entre outros.

Dirixido por Luís Rei Núñez, *Libro aberto* conta cun equipo de colaboradores especializados en distintas áreas: Armando Requeixo (literatura insólita), Ramón Nicolás (andel de novidades), Xesús Fraga (letras inglesas), Miguel Anxo Fernández Fernández (libros de cine), Susana Cendán (libros de arte) e Mercedes Queixas (historia das nosas letras).

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina oficial
Público (España)

***Público*** é un xornal español editado en castelán (e catalán en Cataluña) e pertencente ó grupo Mediapro, presidido por Jaume Roures. O diario ten a súa sede en Madrid e é de ámbito español.

## Historia e características 
O xornal viu a luz por primeira vez o 26 de setembro de 2007. O seu prezo de venda inicial foi de 0.50 euros de luns a xoves e de 1 euro os venres, sábados e domingos.

O seu logotipo é o nome completo do xornal tipografado en cor vermella acompañado á súa dereita da reprodución dunha acuarela de Miquel Barceló realizada para o xornal, que contén á parte de público a pé tamén unha bicicleta pública.

A orientación ideolóxica do diario encádrase dentro da esquerda e marca como obxectivos contribuír, a través da información e da opinión, a unha sociedade máis xusta, aberta, equitativa, solidaria e libre.

O 3 de xaneiro de 2012 anunciou a súa creba técnica, suspensión de pagamentos, e concurso de acredores. Naquela altura vendía 87.000 exemplares diarios e era lido por algo menos de 300.000 persoas.

## Persoal 
O xornal estivo nun principio dirixido por Ignacio Escolar, sendo o subdirector Jesús Maraña e o director xeral Juan Pedro Valentín. En 2009 Escolar foi substituído na dirección polo ponferradino Félix Monteira, aínda que o primeiro seguiu a traballar para o xornal, onde mantivo unha columna de opinión e máis unha ligazón directa ao seu blog. En marzo de 2010 Monteira foi substituído por Jesús Maraña.

Os seus redactores xefes son Manuel Rico en Nacional, Íñigo Sáenz de Ugarte en Internacional, Amparo Estrada en economía, Patricia Fernández de Lis en ciencia, Nacho Rojo en Internet, Peio Hernández Riaño en culturas e José Miguélez en deportes.

A sección de Opinión contou con columnistas provenientes tanto do xornalismo como é o caso de Javier Ortiz, Manuel Saco ou Enrique Meneses, como do mundo da cultura como Rafael Reig, Espido Freire, Isaac Rosa, Camilo José Cela Conde, José Antonio Labordeta ou o Gran Wyoming.

Os viñetistas que colaboraron no xornal foron entre outros Mauro Entrialgo, Santi Orúe, Manel Fontdevila, Pepe Medina e Bernardo Vergara, todos eles colaboradores tamén da revista de humor *El jueves*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web do diario
Miguel Alemán Valdés

**Miguel Alemán Valdés**, nado en Sayula de Alemán (Estado de Veracruz) o 29 de setembro de 1900 e finado en Cidade de México o 14 de maio de 1983, foi un avogado e político mexicano, presidente de México entre 1946 e 1952.
-1178

## Acontecementos 
* Os kaskas destrúen a cidade de Hattusas, capital do Imperio hitita, o que pon fin aos restors do seu Estado.
* Os dorios invaden a Aquea na actual Grecia.

## Outros 
*

Historia ano a ano
Santiago Romay

**Santiago Romay Lema**, nado o 25 de setembro de 1983 en Malpica de Bergantiños, é un actor galego.

## Traxectoria 
Titulado en Pedagoxía Teatral pola Universidade da Coruña.

É coñecido principalmente pola súa participación en diversas producións da TVG. A primeira delas foi *Mareas vivas*, na que estivo durante toda a serie (entre 1998 e 2002) interpretando o papel de Fito. Alí compartiu a maioría das súas escenas cos demais actores novos da serie, Tamara Canosa, Patricia Fernández Aufiero e, durante algúns capítulos, Martiño Rivas.

Pouco despois colaboraría nun capítulo da serie de Telecinco *Hospital Central*. Para ó ano seguinte incorporarse ó elenco de *Miña sogra e máis eu*, protagonizada por Ana Kiro e que non acadou o éxito agardado, non pasando da primeira entrega de capítulos.

En teatro traballou na obra *Un país de comedia* (2002), con Quico Cadaval, Ernesto Chao, Mabel Rivera e Carlos Blanco, tamén director da obra e co que coincidira en *Mareas vivas*. Blanco volveu a contar con el para o seu programa de late night *Somos unha potenzia*, emitido en 2006.

En 2006 compartiu escenario con Nerea Barros e Álvaro Guevara na montaxe teatral *Yepeto*. No mesmo ano protagonizaría xunto a Miguel Canalejo a curtametraxe ''Go 'el* de Francisco Calvelo.

No 2008 actuou na serie *Os Atlánticos*, estreada pola TVG en xaneiro, co papel de Brais. En 2012 participou na serie *Matalobos*, como Antón.

No 2012 interpreta o papel de Bento na longametraxe *Vilamor* dirixida por Ignacio Vilar.

No 2013 interpreta o papel (principal) de Carlitos xunta a Carlos Blanco na webserie *Clases de lo social, *do director pontevedrés Pablo Cacheda, estreada o 19 de outubro dese mesmo ano. No ano 2014 continúa no mesmo rol na segunda tempada da devandita webserie.

## Filmografía como actor 
### Televisión 
* 1998-2002:  *Mareas vivas*, como Fito.
* 2003: *As leis de Celavella*.
* 2004: *Miña sogra e mais eu*. Voz Audiovisual.
* 2004: Hospital central. 
* 2006: *Somos unha potenzia*, TVG, como Toñito
* 2008: *Os Atlánticos*, como Brais
* 2009: *O Nordés*. Zopilote.
* 2011-2013: *Matalobos*, como Antón Iglesias
* 2013: *Clases de lo social *(web serie), como Carlitos
* 2014-2017: Casa Manola, como Sindo
* 2018: *Fariña*, como Emilio
* 2019: *Lobos e cordeiros*, como Marcelo
* 2020: *Auga seca*, TVG-RTP, como Fran

### Cine 
* 2006: *Por mi y por todos mis compañeros*. Barroco films
* 2007: *Go´el*. Black Maria Produccións.
* 2007: *O tesouro*. Vacafilms.
* 2012: *Vilamor*, como Bento

### Teatro 
* 2003: *Un país de comedia*. Nordesía Producións.
* 2006: *Yepeto'', con Nerea Barros. Teatro do Andamio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* O soportal do audiovisual galego
-1550

## Acontecementos 
* Ammunas accede ao trono de Hatti (até ca. -1530), despois de asasinar a seu pai Zidantas I.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Zidantas I, monarca de Hatti asasinado.

## Outros 
*

Historia ano a ano
Miraz, Xermade

**San Pedro de Miraz** é unha parroquia pertencente ó concello lugués de Xermade. Delimita coas parroquias de Piñeiro, Momán, Xermade e Cabreiros, facendo límite provincial coa parroquia do Aparral, no concello coruñés das Pontes de García Rodríguez. 

Segundo o INE, en 2025 tiña 43 habitantes (23 homes e 20 mulleres), distribuídos en 9 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación a 2011, cando tiña 61 habitantes. En 1991 tiña 107 habitantes.

Na parroquia pódense encontrar numerosos vestixios prehistóricos, coma no resto do concello ó que pertence. Destaca na igrexa da parroquia un retablo salomónico.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Miraz 
### Parroquias de Xermade 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Xermade
-1520

## Acontecementos 
* Fin do reinado de Thutmosis I, faraón de Exipto desde -1530.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
-1370

## Acontecementos 
* Data conxectural do acceso ao trono de Hatti do monarca Tudhaliyas III (até ca. -1358).

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
-1342

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* Data alternativa do nacemento de Neferneferure, quinta filla do faraón exipcio Amenhotep IV, da dinastía XVIII, e da súa esposa Nefertiti (ou senón en 1341 a.C.).

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
-1240

## Acontecementos 
* Tarhuni-radu usurpa o trono de Seha, na Anatolia oriental (até -1235), como sucesor de Miriya.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Miriya rei de Seha, país da Anatolia oriental (desde -1275).

## Outros 
*

Historia ano a ano
Alva Myrdal

**Alva Reimer Myrdal**, nada en Uppsala o 31 de xaneiro de 1902 e finada en Danderyd o 1 de febreiro de 1986, foi unha diplomática sueca que recibiu en 1982 o Premio Nobel da Paz polos seus esforzos polo desarmamento.

Alcanzou notoriedade pública na década de 1930 como coautora —xunto con Gunnar Myrdal—, dun libro titulado *Crise in the Population Question* e foi unha das principais forzas dirixentes na creación do estado do benestar sueco. A premisa básica do libro é entender que as reformas sociais son necesarias para permitir a liberdade individual (sobre todo das mulleres) á vez que se promove a natalidade.

En 1956 xunto a Viola Klein publicou un  libro, *Women’s Two Roles: Home and Work*, que presentaría unha imaxe comparativa da posición no mercado laboral e a situación doméstica das mulleres en Suecia, Alemaña, Francia e Estados Unidos. 

## Notas
Paramaribo

**Paramaribo** (coloquialmente ''Par'bo'') é a capital de Suriname. Está situada no distrito homónimo ás beiras do río Suriname, a uns 15&nbsp;km da costa. A súa poboación é de arredor de 250.000 habitantes, o que representa a metade da poboación do país. En 2002 foi declarada Patrimonio da Humanidade.

## Historia 
A cidade, fundada polos holandeses, foi conquistada polos británicos en 1630, tornándose en 1650 na capital da nova colonia inglesa. Porén, en anos sucesivos houbo cambios na posesión da cidade entre holandeses e británicos, mais Paramaribo ficou finalmente baixo poder holandés desde 1815 até a independecia de Suriname en 1975.

A maioría dos seus habitantes son indios asiáticos inmigrados, xunto con amerindios, descendentes de africanos, de procedencia indonesia (illa de Xava) e mais descendantes dos holandeses.

No mes de xaneiro de 1821, un furioso incendio arrasou a cidade, destruíndo máis de 400 casas e outras edificacións. Un segundo incendio en 1832, destruíu 46 vivendas.

## Economía 
As actividades económicas principais móvense arredor da exportación de materias primas e produtos semielaborados, principalmente ouro, bauxita, cana de azucre, azucre, arroz, cacao, café, ron e madeira tropical.

## Cultura 
Paramaribo é a sede da única universidade de Suriname, a Anton de Kom, que ten 3 facultades e 16 escolas.
miniatura|esquerda|250px|Catedral, edificada totalmente de madeira
Frédéric Passy

**Frédéric Passy**, nado en París o 20 de maio de 1822 e finado en Neuilly-sur-Seine o 12 de xuño de 1912, foi un economista francés que recibiu o Premio Nobel da Paz en 1901 xunto con Henri Dunant.

## Traxectoria 
Consagrou a súa vida ó ideal pacifista. Despois de estudar dereito foi auditor do Consello de Estado, antes de emprender unha carreira como xornalista.

En 1867 accedeu ó cargo de secretario xeral da Sociedade Francesa da Paz, e posteriormente da Liga Internacional para a Paz Permanente.

En 1877 foi elixido como membro da Academia de Ciencias Morais e Políticas. Foi elixido para a Cámara de Deputados nas eleccións de 1881 e 1885, perdendo nas de 1889. Opúxose á política colonialista de Jules Ferry, e permanece na memoria como o deputado que quixo prohibir as guerras. Por outra parte, fixo unha lei sobre os accidentes de traballo favorable ós obreiros.

En 1888, á cabeza dunha delegación de deputados franceses, reuniuse co británico *sir* William Randal Cremer (premio Nobel da Paz en 1903), que dirixía unha delegación de deputados británicos. Como consecuencia desta reunión, un grupo de parlamentarios franceses, británicos, italianos, españois, daneses, húngaros, belgas e americanos fundaron a Unión Interparlamentaria, da que Passy foi un dos seus primeiros presidentes.

Apaixonado pola pedagoxía, non abandonou a súa vocación docente ata os 81 anos, escribindo obras sobre este tema. A pedagoxía non foi o único obxecto dos seus numerosos escritos. Feminista anticipado, favorable á abolición da pena de morte, en materia de economía foi partidario do libre mercado.

Escribiu *Les causes économiques des guerres* (1905) e *Historique du mouvement de la paix* (1905).

En 1901 compartiu o premio Nobel da Paz con Jean Henri Dunant.
Universidade de Boloña

A **Universidade de Boloña** (en italiano **Università di Bologna**) é unha institución pública italiana. Fundada en Boloña en 1088 da man de Irnerius, é a universidade máis antiga da Europa e do mundo occidental.

## Historia 
Na Idade Media, foi famosa en toda Europa polas súas escolas de humanidades e dereito, tanto canónico coas figuras de Gracián e o seu Concordia Discordantium Canonum e de Irnerius no dereito civil levando ao dereito a unha época de esplendor en Europa provocando a súa independencia como ciencia xurídica da retórica.

Os poetas Dante e Petrarca estudaron nesta universidade. Denominada oficialmente *Alma mater studiorum*, a universidade é unha institución para estudantes de dous sexos, mantida polo sido. Ofrece cursos de artes, dereito, medicina, farmacia, matemática, enxeñería, agronomia, medicina veterinaria e pedagoxía. O semiólogo e escritor italiano Umberto Eco é o titular da cátedra de semiótica desta universidade. O ex-primeiro ministro de Italia, Romano Prodi, é profesor do departamento de economía.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Castelldefels

**Castelldefels** é un municipio español da comarca do Baix Llobregat, na provincia de Barcelona, Cataluña.

As primeiras mencións da cidade fixéronse co nome de *Castrum Felix*. Unha forma romanizada, *Castello de Feles*, serviu como semente para o nome actual da poboación. Durante varios anos castelanizouse o nome a *Casteldefels*, e así figura nalgúns dicionarios de topónimos, se ben está caendo en desuso dende que se adoptou a forma *Castelldefels* como única oficial.

Castelldefels foi en principio unha poboación formada por unha serie de masías dispersas. Até o século XX non tivo unha auténtica estrutura urbana. Co desenvolvemento económico da cidade de Barcelona e a popularización do automóbil, Castelldefels trocouse nun lugar de veraneo de moitos barceloneses a mediados dos anos 1950. En 1957 había máis de 40 urbanizacións en construción.

## Demografía 
## Lugares de interese 
300px|miniatura|Castelo de Castelldefels
***Castelo**: situado nunha ladeira, foi construído no Século X. A forma definitiva do castelo construíuse no século XVIII. Na actualidade serve como sala de exposicións.
***Canle Olímpica**: construído para a celebración das competicións de velocidade en augas tranquilas durante os  Xogos Olímpicos de 1992. Na actualidade pódense realizar diversos deportes. 
***Escola Politécnica Superior de Castelldefels**: Ofrece as titulacións universitarias de Enxeñaría Técnica de Telecomunicacións e Enxeñaría Técnica Aeronáutica. Pertence á Universidade Politécnica de Cataluña.
***Praias**: de máis de 5 quilómetros de lonxitude.
***Zonas de escalada**: Penya Ginesta, Rocha Negra, Mala Dona, entre outras.
***Poboación** (2006): 56.718 habitantes.
***Superficie**: 12,9&nbsp;km².
***Altitude**: 3 m.

## Irmandamentos 
* La Habana Vieja, Cuba
* Lormont, Francia

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web do concello  
* Información da Generalitat de Catalunya 
* Información do Institut d'Estadística de Catalunya
Pedro V de Portugal

miniatura|dereita|Pedro V de Portugal
**Pedro V de Portugal**, alcumado *o Esperanzado*, nado en Lisboa o 16 de setembro de 1837 e finado o 11 de novembro de 1861, foi rei de Portugal entre 1853 e 1861.
## Traxectoria
Foi o fillo máis vello da raíña María II e do rei consorte Fernando II. **Pedro V** foi un rei traballador que, guiado polo seu pai, realizou unha modernización radical no Estado portugués e nas súas infraestruturas. Durante o seu reinado, construíronse estradas, telégrafos e vías férreas; tamén se realizaron melloras na saúde pública.

Estas melloras, con todo, non serviron para salvar a vida do novo rei que morreu de cólera en 1861. Estaba casado coa princesa Estefanía de Hohenzollern-Sigmaringen pero non tiveron fillos, así que o trono pasou ao seu irmán Lois.
Lois I de Portugal

miniatura|dereita|200px|Retrato de Lois I de Portugal.
miniatura|200px|Ponte Don Lois I en Porto, Portugal
**Lois I de Portugal**, alcumado *o Popular*, nado en Lisboa o 31 de outubro de 1838 e finado en Cascais o 19 de outubro de 1889, foi rei de Portugal entre 1861 e 1889. Era ou segundo fillo da raíña María e do rei consorte Fernando, e foi Duque do Porto.

## Traxectoria 
Lois era un home culto, afeccionado a escribir poesía. Con todo, non posuía capacidades políticas, xa que se viu coroado trala morte dos seus dous irmáns Pedro e Fernando en 1861 como consecuencia dunha epidemia de cólera. O reinado de Lois caracterizouse por unha serie de cambios de goberno, formados en diversas ocasións polos liberais e outras polos conservadores. Durante o seu goberno, Portugal devaluouse en relación con outros países europeos en termos de educación, política, estabilidade, progreso tecnolóxico e estabilidade económica. En temas coloniais, a baía de Delagoa confirmouse como posesión portuguesa en 1875 mentres que as actividades belgas no Congo negaban a Portugal un terreo entre Angola e Mozambique.

A pesar dunha filtración coa sucesión española antes da Guerra franco-prusiana de 1870-1871, Lois foi sobre todo un home de ciencia, cunha especial paixón pola oceanografía. Investiu gran parte da súa fortuna en financiar barcos de investigación dedicados a recoller espécimes nos océanos do mundo. Foi o responsable da creación dun dos primeiros acuario do mundo, o *Vasco da Gama* en Lisboa, que segue aínda aberto ao público, incluíndo unha lura de 10 metros de longo. O seu amor polas ciencias e cousas novas foi pasado aos seus dous fillos.

## O matrimonio de Lois e os seus descendentes 
Lois I contraeu matrimonio o 6 de outubro de 1862 con María Pía de Savoia (16 de outubro de 1847 - 5 de xullo de 1911), filla de Vítor Manuel II de Italia e María Adelaida de Habsburgo. Eles tiveron dous fillos.

## Enfermidade e morte
Durante toda a súa vida, Lois foi un mullereiro. Mentres era solteiro e oficial naval frecuentaba as prostitutas e, tras ascender ao trono, tivo varias relacións extramatrimoniais, a máis famosa delas coa actriz Rosa Damasceno.

Nalgún momento da súa vida contraeu sífilis, que nese tempo era incurable e non tiña un tratamento eficaz. En 1887, a enfermidade manifestouse e finalmente evolucionou cara á neuro-sífilis, que o matou tras un prolongado e atroz sufrimento, o 19 de outubro de 1889, antes dos 51 anos, na cidadela de Cascais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ponte Don Luís I
Manuel II de Portugal

miniatura|dereita|250px|Manuel II de Portugal.
**Manuel II de Portugal**, alcumado *o Patriota* ou *o rei perdido*, nado en Lisboa o 19 de marzo de 1889 e finado en Twickenham (Inglaterra) o 2 de xullo de 1932, foi un nobre da casa de Bragança, último rei de Portugal entre 1908 e 1910.

## Traxectoria
O seu reinado iniciouse en 1908, ano no que radicais republicanos asasinaron o seu pai, o rei Carlos e ao seu irmán máis vello, Lois Filipe, Príncipe Real.

O novo rei tivo que salvar a posición da Casa de Bragança forzando á dimisión do primeiro ministro João Franco e de todo o gabinete en 1908. Declaráronse eleccións libres nas que os republicanos e os socialistas tiveron cerca de 14 %. A revolución iniciouse o 4 de outubro de 1910 e Manuel fuxiu a Xibraltar con toda a familia real.

150px|miniatura|esquerda
Viviu no exilio no Reino Unido. O 4 de setembro de 1913 casou coa princesa Augusta Vitoria de Hohenzollern-Sigmaringen. O rei morreu novo polo que os movementos realistas que querían restaurar a dinastía de Bragança fracasaron. Ao non deixar descendencia, os pretendentes ao trono de Portugal foron diversos, sen que se determinase quen era o lexítimo herdeiro ao trono.

**Manuel II** escribiu unha importante guía sobre a literatura portuguesa medieval e do renacemento.

## Véxase tamén
Stefan Schumacher

**Stefan Schumacher**, nado o 21 de xullo de 1981 en Ostfildern, é un ciclista alemán.

## Carreira deportiva 
Stefan Schumacher debutou profesionalmente no ciclismo en 2002, no equipo ciclista Deutsche Telekom. En 2003 ficha polo Lamonta. En 2004 consegue a primeira vitoria como profesional ao gañar unha tirada da Volta a Baviera, e ese mesmo ano consegue o subcampionato alemán de ciclismo en estrada e é seleccionado dentro do equipo alemán para os mundiais de Verona. Ficha entón polo Shimano, e consegue na primavera de 2005 as vitorias na Volta á Baixa Saxonia e na Volta á Renania-Palatinado. Pero nunha das tiradas desta proba fáiselle un control antidopaxe e atópanlle catina, ao parecer procedente dun medicamento que lle receitara a súa nai para combater a alerxia ao pole. Despois duns meses sen poder conseguir, asina un contrato co equipo Gerolsteiner.

En 2006 vence en dúas tiradas do Giro de Italia, e leva por dous días o mailló rosa de líder provisional. Nas grandes probas alterna bos resultados nos espríns con grandes performances nas contra o reloxo. Vence ese mesmo ano, na última tirada, e por un segundo, a Volta ao Benelux, despois de derrubar accidentalmente o líder, o francés George Hincapie, preto da chegada. Meses despois consegue a vitoria na Volta a Polonia e vence ademais en dúas tiradas.

En 2007 compite en varias probas medianas con éxito, e obtén a vitoria na clásica Amstel Gold Race. Vence na Volta a Baviera e logo nese ano fai o seu primeiro Tour de Francia, sen demasiado éxito, perdendo moito tempo na montaña, e remata 89º. Participa na Volta a España e abandónaa antes de rematar para participar nos mundiais de Stuttgart, onde consegue a medalla de bronce. Algúns días despois de colleitar ese éxito, a Federación Alemá de Ciclismo anuncia que detectou, uns días antes dos mundiais, unha taxa de hematocrito demasiado elevado no seu sangue, que foi atribuído a unha diarrea. Aínda que a Unión Ciclista Internacional lle dá a razón, eses mesmos días ten un accidente de coche e no control de alcolemia policial posterior atópaselle unha taxa de alcol ilegal para conducir e a presenza de anfetaminas, se ben como era en época de non competición non foi considerado dopaxe.

En 2008 vence nas dúas contra o reloxo do Tour, disputada a primeira delas en Cholet e a segunda con chegada en Saint-Amand-Montrond.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha de Schumacher na web do equipo Gerolsteiner
Carlos I de Portugal

**Carlos Fernando Luís Maria Victor Miguel Rafael Gabriel Gonzaga Xavier Francisco de Assis José Simão de Saxonia-Coburgo-Gotha e Braganza**, coñecido como **Carlos I de Portugal**, alcumado *o Martirizado* ou *o Mártir*, nado en Lisboa o 28 de setembro de 1863 e finado o 1 de febreiro de 1908, foi o penúltimo rei de Portugal.

## Traxectoria 
Era fillo do rei Lois Filipe e da princesa María Pía de Savoia, filla de Vítor Manuel II, rei de Italia.

Carlos converteuse en rei o 10 de outubro de 1889. Home intelixente pero propenso á extravagancia, as políticas, despilfarros e amoríos extramaritais de Carlos selaron o destino da monarquía portuguesa. Os tratados coloniais co Reino Unido (un asinado en agosto de 1890, que definiu as súas fronteiras africanas ao longo do Zambeze e o Congo, e outros asinados o 14 de outubro de 1899 que confirmaban os tratados coloniais do século XVII) estabilizaron a situación en África. En política interior, Portugal foi declarado en bancarrota dúas veces -o 14 de xuño de 1892, e novamente o 10 de maio de 1902 - causando disturbios industriais, antagonismo con socialistas e republicanos, e a crítica da prensa á monarquía. Carlos respondeu ao nomear a João Franco como primeiro ministro e subsecuentemente aceptando a disolución do Parlamento.

150px|esquerda|miniatura|Retrato de D. Carlos I de Portugal
O 1 de febreiro de 1908, a familia real regresaba do palacio de Vila Viçosa a Lisboa. Viaxaban en coche cara a Almada, e logo tomaron un barco para cruzar o río Texo, e desembarcaron en Cais do Sodré, no centro de Lisboa. No seu camiño cara ao palacio real, a carruaxe con Carlos I e a súa familia pasou por Terreiro do Paço. Namentres cruzaban a praza, foron disparados varios tiros desde a multitude por polo menos dous homes: Alfredo Costa e Manuel Buiça. O rei morreu inmediatamente, o seu herdeiro Lois Filipe foi mortalmente ferido, e o príncipe Manuel foi alcanzado nun brazo. Os asasinos foron executados a tiros no lugar polos escoltas e posteriormente recoñecidos como membros do Partido Republicano. Aproximadamente vinte minutos despois, o príncipe Lois Filipe morreu, e días máis tarde, Manuel II foi proclamado rei de Portugal, o último da dinastía dos Braganza-Saxonia-Coburgo-Gotha (Braganza-Wettin).

## Descendencia 
Carlos casou coa princesa Amélie de Orleáns en 1886. Ela era filla de Philippe, Conde de París e de Marie Isabelle de Orleáns. Os seus fillos foron:

* Lois Filipe de Braganza, príncipe real de Portugal (1887 - 1908).
* María Anna de Braganza, infanta de Portugal (1887 - 1887). 
* Manuel II, rei de Portugal entre 1908 e 1910 (1889 - 1932).

Coa nobre Maria Amélia Laredó e Murça:
* María Pía de Saxonia-Coburgo-Gotha e Braganza, infanta de Portugal (1907 - 1995).