Ámbar dominicano

[miniatura|[Térmite obreira en ámbar dominicano.|250px]]
O **ámbar dominicano** é o ámbar que se obtén de xacementos da República Dominicana derivado de resina da árbore extinta *Hymenaea protera* (anxiosperma fabácea) con idades que van do Oligoceno ao Mioceno.

O ámbar dominicano diferénciase do ámbar báltico por ser case sempre transparente e ter un maior número de inclusións de fósiles. Isto permitiu facer unha detallada reconstrución do ecosistema dun antigo bosque tropical.

## Idade 
Un estudo de principios da década de 1990 obtivo unha antigüidade para o ámbar dominicano de ata 40 millóns de anos. Porén, de acordo con Poinar, Tamén se atopou ámbar na área do suroeste do país de Bayaguana/Sabana de la Mar. Tamén se encontrou *copal* (resina a medio polimerizar) subfósil nos depósitos de Cotui cunha idade de só 280 anos.

## Xacementos 
Hai tres sitios principais onde se atopa ámbar na República Dominicana: *a cordilleira setentrional*, no norte, e *Bayaguana* e *Sabana de la Mar*, no leste. Na área do norte, a unidade que contén ámbar está formada por rochas clásticas, arrastradas polas augas con fragmentos de arenito e outros sedimentos que se acumularon nun ambiente deltaico, incluso en augas con certa profundidade.

Na área do leste, o ámbar encóntrase nunha formación sedimentaria de areas laminadas ricas en materia orgánica e arxilas, lignito intercalado, e algunhas capas solvatadas de gravas e calcarenito.

Ambas as áreas parece que formaban parte da mesma cunca sedimentaria pero foron despois alteradas por movementos ao longo de importantes fallas.

## Minaría 
O ámbar dominicano, especialmente o ámbar azul dominicano, obtense en pozos con forma de campá (con fondo ancho), o cal é extremadamente perigoso. Un pozo campá é basicamente un pozo escavado coas ferramentas dispoñibles; empézase con machetes, pas, picos e ás veces martelos. O pozo chega á profundidade maior que sexa posible e segura, ás veces é vertical, outras veces máis ou menos horizontal, pero nunca nivelado. Serpentea nas ladeiras dos montes, baixa a cotas máis profundas, únese a outros, segue recto e sae á superficie nalgún outro lugar. Realmente son como toqueiras: raramente estes pozos son grandes dabondo como para estar dentro de pé, agás na entrada, polo que os mineiros teñen que arrastrarse de xeonllos e usar picos de man curtos, pas e machetes.

Nos pozos hai poucas ou ningunha medidas de seguridade. Un poste pode soster o teito cada certos metros, pero só se a área colapsou previamente. A única fonte de luz son candeas. A humidade dentro das minas é do 100%. Como os pozos están situados en zonas altas das ladeiras das montañas e son profundos, a temperatura é fría e soportable, pero neles despois de varias horas o aire faise viciado. Durante a chuvia vense obrigados a pechar as minas. Os pozos poden encherse rapidamente de auga, e hai poucos lugares onde se poida bombear a auga (aínda que ás veces se fai) porque as inseguras paredes poden esboroarse.

## Variacións 
O ámbar dominicano pode ter varias cores, ademais da obvia cor ámbar. Os de cor amarela e mel son moi comúns. Hai tamén ámbar vermello e verde en menores cantidades e o moito máis raro ámbar azul (fluorescente).

O ámbar azul atópase principalmente no xacemento de Palo Quemado, ao sur de La Cumbre.

O *Museo del Ambar Dominicano*, en Puerto Plata, así como o *Amber World Museum* de Santo Domingo teñen interesantes coleccións de espécimes de ámbar.

## Paleobioloxía 
Describíronse numerosos organismos a partir dos espécimes conservados no ámbar dominicano, entre os que están:
[miniatura|*[Anochetus intermedius*, unha formiga.]]
[miniatura|*[Odontomachus spinifer*.]]

### Protozoos 
**Paleoleishmania neotropicum*
**Trypanosoma antiquus*

### Flora 
**Discoflorus neotropicus*
**Hymenaea protera*
**Palaeoraphe*
**Roystonea palaea*

### Fungos 
**Parmelia ambra*

### Fauna 
**Acanthostichus hispaniolicus*
**Anelaphus velteni*
**Anochetus ambiguus*
**Anochetus brevidentatus*
**Anochetus conisquamis*
**Anochetus dubius* 
**Apterostigma eowilsoni*
**Azteca eumeces*
**Dicromantispa electromexicana*
**Dicromantispa moronei*
**Elaphidion inclusum*
**Elaphidion tocanum*
**Formicodiplogaster myrmenema*
**Leptofoenus pittfieldae*
**Lutzomyia adiketis*
**Neocorynura electra*
**Nesagapostemon*
*cf. *Nesoctites* 
**Odontomachus pseudobauri*
**Plectromerus grimaldii*
**Plectromerus tertiarius*
**Pterolophosoma otiliae*
**Sphaerodactylus dommeli*
**Stizocera evanescens*
**Syndesus ambericus* 
**Tainosia*
**Termitaradus mitnicki*
**Triatoma dominicana*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lagerstätte
* Ámbar birmano
* Ámbar báltico
* Ámbar xaponés
* Ámbar ucraíno

### Ligazóns externas 
*Ambercollector.info: Dominican Amber 
*Ambarazul.com: The Definitive List of Dominican Blue Amber Mines
*Palaeo.uk:  "Geological setting and age of the Dominican Republic" — *by Christine Lipkin*.
*PBS NOVA: "Amber: Jewel of the Earth"
*ISEM Research: Anolis lizard in amber
*American Museum of Natural History: "Amber: Window to the Past" (1998)
*Emporia.edu: Life in Amber  — *inclúe outras numerosas ligazóns*.