Xestela

A **xestela**, **herba estañeira** ou **rabo de cabalo** (***Equisetum arvense***) é unha especie de fento pertencente á familia das equisetáceas. É considerada planta medicinal; é común en Galiza.

## Descrición 
É un arbusto perenne con talo rizomatoso, distribuído no hemisferio norte. Pode contar con talos estériles e fértiles. Os estériles comezan a medrar despois de que os fértiles agromasen; e adoitan ser máis longos e arbustivos. Eses segmentos conteñen un feixe de pólas erectas, até 20 segmentos de 5 a 50 cm de longo. Os fértiles adoitan ser a metade de longos ca os estériles e normalmente máis suculentos.

## Distribución e hábitat 
Atópase xeralmente no hemisferio norte. Necesita de certa humidade edáfica e ambiental, polo que acostuma medrar preto de regueiros ou en solos lamacentos. Espállase por todo o litoral ibérico, incluíndo as Illas Baleares até os 1.800 metros de altitude. Falta no extremo sur da Comunidade Valenciana.

## Composición química 
* Oligoelementos: Ten silicio orgánico (unido a proteínas) e sales ricas en potasio, magnesio e aluminio.
* Saponósidos: o principal é a equisetonina (5%).
* Flavonoides e Taninos.

## Propiedades 
A xestela ten varios compostos químicos, usados coma menciñas. Rico en minerais silicatados (10%), potasio e calcio, con propiedades diuréticas. É prescrita para coidar tecidos conxuntivos (cartilaxes, tendóns, e ósos) e tamén pólipos​, epistaxes, e sangrados. Os rebentos cómense coma vexetais no Xapón pola primavera.
Ten un moi alto número diploide - 216 (108 pares de cromosomas) - 5 veces máis grande ca o número humano diploide (46).
thumb|250px
thumb|250px

## Usos na menciña herborista 
Na menciña popular a xestela gozaba dende tempos moi remotos de gran prestixio, especialmente polo seu poder hemostático e eficacia contra as graves afeccións dos riles e da vexiga.
Actualmente emprégase para combater as hemorraxias, vómitos de sangue, as afeccións renais e vesicais, os cálculos e as pedras.
A xestela axuda en casos onde outros diuréticos non adoitan dar resultados, como por exemplo nas hidrocardias, na hidropersía da pleura costal ou en trastornos renais por mor á escarlatina ou outras graves doenzas.

## Outros usos 
* Antigamente comíanse os seus talos como se fosen espárragos.
* Tradicionalmente facíanse estropallos para limpar utensilios de estaño.
* En agricultura ecolóxica utilízase coma remedio natural contra fungos e pragas.
* Tamén é moi usado coma complemento alimentario, vendido en herboristarías e supermercados coma diurético.

## Denominación popular 
A xestela, único nome recollido no dicionario da Real Academia Galega recibe outros nomes populares galegos, como herba estañeira e rabo de cabalo. Outras denominacións son chifre, cabaliña e herba canuda.

## Sinónimos 
* *Equisetum hiemale* L
* *Equisetum maximum* L
* *Equisetum telmateia* L
* *Equisetum riparium* Fr. [1843]
* *Equisetum campestre* Schultz [1819]
* *Equisetum boreale Brongn. [1831]
* *Equisetum arcticum* Rupr. [1845]
* *Presla arvensis* (L.) Dulac [1867, Fl. Hautes-Pyr. : 26]
* *Allostelites arvense* (L.) Börner
;Variedades: 
* *Equisetum arvense var. serotinum* G.Mey. [1836]
* *Equisetum arvense var. nemorosum* A.Br. in Döll [1859]
* *Equisetum arvense var. irriguum* Milde [1851]
* *Equisetum arvense var. duffortianum* Hy [1898]
* *Equisetum arvense var. alpestre* Wahlenb. [1812]
* *Equisetum arvense subsp. riparium* (Fr.) Nyman [1884]
* *Equisetum arvense subsp. alpestre'' (Wahlenb.) Arcang. [1882]
* https://web.archive.org/web/20081017143030/http://www.tela-botanica.org/eflore/BDNFF/4.02/nn/24488/synonymie
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Pag. en eFloras.org
* Pag. en GRIN
* (en francés) Une entreprise en procès pour avoir commercialisé de la prêle