Oristano

|}
**Oristano** (en sardo **Aristanis**) é unha comuna italiana da rexión de Sardeña, provincia de Oristano.

## Poboación 
Oristano ten uns 29.185 habitantes. A densidade de poboación de 347 hab/km².

## Localización 
Esténdese por unha superficie de 84 km². Limita con Baratili San Pietro, Cabras, Nurachi, Palmas Arborea, Santa Giusta, Siamaggiore, Siamanna, Simaxis, Solarussa, Villaurbana, Zeddiani.

## Economía e industria 
A economía de Oristano baséase principalmente nos servizos, a agricultura, o turismo e as pequenas industrias.

## Historia 
esquerda|miniatura|Port'a Ponti Tower in Piazza Roma
Oristano era coñecido anteriormente polos bizantinos como ***Aristanis*** (en grego bizantino: Αριστάνις), e fundado preto do antigo asentamento fenicio de *Othoca* (agora Santa Giusta). Adquiriu importancia en 1070, cando, como consecuencia dos frecuentes ataques dos sarracenos, o arcebispo Torcotorio converteuno en sede do bispado, que antes estaba na veciña cidade costeira de Tharros. Tamén se converteu na capital do Xulgado (equivalente a un reino) de Arborea. En consecuencia, deseñaron fortificacións, pero a construción das mesmas continuou até que o xuíz Mariano II subiu ao poder.

Na época medieval Oristano disputou o poder sobre toda a illa de Sardeña e, polo tanto, levou a cabo guerras contra os outros reinos sardos que culminaron no intento de conquistar toda a illa durante o reinado (1347–75) de Mariano IV e o do seu fillo Hugo III (1376–1383) e a súa filla Leonor (1383–1404). O Xulgado de Arborea afirmou ser o último reino sardo que deixou de existir en 1420, uns 10 anos despois da batalla de Sanluri. Foi transformado en *Marchesato* polos aragoneses e conquistado, tras unha revolta do último marqués Leonardo Alagon, polas tropas catalás do Reino de Aragón, en 1478 despois da batalla de Macomer.

Despois, a historia de Oristano foi a da illa de Sardeña, caracterizada pola dominación aragonesa (até 1708) e piemontesa (desde 1720 até a unificación de Italia). En abril de 1921, David Cova, Emilio Lussu, Camillo Bellieni e outros veteranos sardos da Primeira guerra mundial fundaron na cidade o Partido Acción Sarda.

## Atraccións principais 
esquerda|miniatura|Catedral de Oristano
esquerda|miniatura|Igrexa de San Francisco
miniatura|Igrexa do Carmine

* A Torre de San Cristóforo, tamén coñecida como Torre de Mariano II, foi construída en 1290, ten unha altura de 19 metros e é a evidencia máis rechamante das antigas murallas construídas na época do Xulgado, xa que era unha das principais portas do mesmo.
* *Torrione* ("Gran Torre") de Portixedda.
* A catedral de Santa María (1130) foi reconstruída durante o reinado de Mariano II tras ser destruída nun asedio. Da estrutura orixinal de Mariano só quedan partes da ábsida e base do campanil, así como a capela gótica do Rimedio, que alberga algunhas esculturas medievais. Na corte pódense ver partes dun edificio bizantino máis antigo. Á reforma do século XVII pertence a *Capela do Archivietto*. O estilo barroco actual é en gran parte da restauración do século XIX. Suponse que a Catedral se utilizaba para os enterros dos Xuíces e das súas familias, pero as dominacións posteriores borraron todo rastro deles. No interior hai unha estatua de madeira da *Annunziata*, atribuída a Nino Pisano.
* A Igrexa de San Francisco de Asís foi construída cara ao ano 1200 e na actualidade é de estilo neoclásico. Nel atópase o Cristo de Nicodemo, unha escultura en madeira que se cre obra de mestres valencianos, que data do século XIV.
* A igrexa franciscana de *Santa Chiara* (consagrada en 1428) é un edificio de estilo gótico-francés cunha soa nave e ábsida cadrada.
* A Igrexa e claustro do *Carmine* é un dos mellores exemplos da arquitectura barroco-rococó de Oristano.
* A Igrexa de San Sebastián é a única igrexa extramuros medieval, é dicir, está situada fóra das murallas.
* A Igrexa de Santo Domingo (San Domenico) foi construída en 1634 por iniciativa do frade Pietro Flores e financiada polo nobre local Baldassarre Dedoni. Os cidadáns tamén fixeron doazóns a cambio de dous metros cadrados de superficie para unha tumba. O edificio é unha cámara de forma rectangular con dúas capelas formadas no seu muro lateral dereito: unha delas está dedicada a San Vicente e a outra ao nome de Xesús. O máis destacable é que posúe un retablo de madeira que servía de altar maior e inclúe varios nichos dedicados a Santo Domingo e outros Santos. Tras a supresión das ordes relixiosas en 1832 os dominicos, que até entón estiveran ao seu cargo, legaron a igrexa á arquicofradía do Santo Nome de Xesús. Posteriormente foi reformado varias veces, desconsagrado e na actualidade serve de Auditorio para congresos e concertos.
* Na aldea de Massama atópase a pequena igrexa prerrománica chamada Oratorio das Ánimas, que amosa influencias visigóticas.

## Notas 
## Véxase tamén