open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
21 de novembro

O **21 de novembro** é o 325º día do ano no Calendario Gregoriano e o 326º nos anos bisestos. Quedan 40 días para finalizar o ano.

## Acontecementos
* 1272: en Inglaterra, tras a morte do rei Henrique III (o 16 de novembro), o seu fillo, Eduardo&nbsp;I convértese en rei.
*1877 - Thomas Alva Edison anuncia a invención do fonógrafo.
*1920 - En Dublín ten lugar o Domingo Sanguento.
*1962 - Durante a Guerra Indo-Chinesa, o Exército de Liberación Popular Chinés declara un *alto o fogo* unilateral.
*1979 - A embaixada estadounidense en Islamabad (Paquistán) é atacada e incendiada por unha turba.
*2002 - Bulgaria, Eslovaquia, Eslovenia, Estonia, Letonia, Lituania e Romanía son invitadas a unirse á OTAN.

## Nacementos 
miniatura|100px|dereita|Voltaire.
* 1694 - Voltaire, filósofo francés (m. 1778).
* 1760 - Manuel Pardo de Andrade, un dos pais do xornalismo galego, foi escritor e un comprometido activista da causa liberal, motivo polo que tivo que exiliarse.
* 1785 - William Beaumont, cirurxián militar estadounidense (m. 1853).
* 1870 - Alexander Berkman, escritor anarquista lituano (m. 1936).
* 1897 - Jesusa Prado, política e revolucionaria galega (m. 1971).
* 1898 - René Magritte, artista surrealista belga (m. 1967).
* 1904 - Coleman Hawkins, saxofonista e clarinetista de jazz estadounidense (m. 1969).
* 1922 - María Casares, actriz que triunfou no exilio en Francia (m. 1996).
* 1941 - Julio Anguita, político comunista andaluz.
* 1941 - Michel Suleiman, presidente do Líbano.
* 1944 - Miguel Barros Puente, escritor e político galego.
* 1954 - Carmen Avendaño, activista contra o narcotráfico galega.
* 1962 - Senén Barro Ameneiro, ex-reitor da Universidade de Santiago de Compostela
* 1965 - Björk, cantante, compositora e actriz islandesa.
* 1967 - Rafael Louzán, político galego.
* 1968 - Alex James, músico inglés.
* 1985 - Carly Rae Jepsen, cantautora canadense.

## Mortes
miniatura|100px|dereita|Henriette Roland Holst.
* 1878 - Francisco Salmerón, político e ministro español (n. 1822).
* 1881 - Santiago Durán Lira, militar e mariño galego (n. 1878).
* 1916 - Arquiduque Francisco Xosé, emperador de Austria (n. 1830).
* 1918 - Francisco Romero Blanco, médico galego (n. 1838).
* 1922 - José Sellier, fotógrafo galego (n. 1850).
* 1922 - Ricardo Flores Magón, xornalista, escritor e político anarquista mexicano (n. 1873).
* 1936 - Fortunato Carreras Trigo, funcionario e político galego.
* 1952 - Henriette Roland Holst, poeta holandesa (n. 1869).

* 1970 - Chandrasekhara Venkata Raman, físico indio (n. 1888).

* 2000 - Ernest Lluch, político catalán (n. 1937).
* 2007 - Fernando Fernán Gómez, escritor, actor, guionista, director de cine e de teatro español.
* 2015 - Carlos Oroza, poeta galego (n. 1923).

## Festas e celebracións
* Día Mundial da Televisión 
* Día Mundial da Filosofía.
* Día Nacional do Ictus.
* Día Internacional da Espiña Bífida.

## Outros
## Notas 
Os 366 días do ano
21 de xuño

O **21 de xuño** é o 172º día do ano do calendario gregoriano e o 173º nos anos bisestos. Quedan 193 días para finalizar o ano.

## Acontecementos 
* 1940 - Segunda guerra mundial: Francia rendese á Alemaña.
* 1945 - Segunda guerra mundial: fin da batalla por Okinawa.
* 1949 - A Garda Civil mata en Silán (Muras) os guerrilleiros José Pedreira de la Iglesia, Juan Gallego Abeledo, Josefa Escourido Cobo, Juan Pérez Dopico e Celia González Pernas.

## Nacementos 
miniatura|100px|Jean-Paul Sartre.
* 1870 - Clara Immerwahr, química  (m. 1915) 
* 1882 - Lluís Companys, Presidente da Generalitat de Cataluña (1934-1940) durante a Segunda República Española (m. 1940).
* 1903 - José Almoina, escritor e político galego (m. 1960).
* 1905 - Jean-Paul Sartre, filósofo francés (m. 1980).
* 1935 - Françoise Sagan, escritora francesa.
* 1939 - Domingos Merino, político galego.
* 1947 - Fernando Savater, filósofo e escritor español.
* 1956 - Michel Platini, futbolista francés.
* 1961 - Manu Chao, músico e cantante francés.
* 1962 - Marieta Quesada Legido, pintora galega.
* 1963 - Gosho Aoyama, debuxante de manga coñecido por ser o creador d'O Detective Conan.
* 1986 - Álvaro Gago, cineasta vigués.

## Mortes 
miniatura|100px|Niccolò Machiavelli.
* 1400 - Ricardo II, rei de Inglaterra (n. 1367).
* 1527 - Niccolò Machiavelli, historiador, filósofo e político italiano (n. 1469).
* 1652 - Inigo Jones, arquitecto inglés (n. 1573).
* 1773 - Jorge Juan y Santacilla, científico español (n. 1713).
* 1868 - Sarah Mather, inventora 
* 1874 - Anders Jonas Ångström, astrónomo sueco (n. 1814).
* 1901 - Miguel Colmeiro Penido, botánico galego (n. 1816).
* 1908 - Nikolai Rimskii-Korsakov, compositor ruso (n. 1844).
* 1914 - Bertha von Suttner, pacifista e escritora austrohúngara (n. 1843).
* 1957 - Johannes Stark, físico alemán (n. 1874).

## Festas e celebracións 
* Día Europeo da Música
* Día Mundial contra a Esclerose Lateral Amiotrófica
* Día Internacional do Ioga

## Outros 
* Santoral: Santos Luís Gonzaga, Ramón, Rodolfo, Terencio.
* **Solsticio** de verán no hemisferio norte, e solsticio de inverno no hemisferio sur.

## Notas 
Os 366 días do ano
16 de agosto

O **16 de agosto** é o 228º día do ano do calendario gregoriano e o 229º nos anos bisestos. Quedan 137 días para finalizar o ano.

## Acontecementos 
* 932: O mosteiro de Cambre é doado ao de San Paio de Antealtares.
* 1866: En Ostende, os progresistas e demócratas españois no exilio asinan o pacto de Ostende.
* 1936: Asasinados en Piñeira (Monforte de Lemos) Ramón Bou Gil, Manuel Castro Álvarez e José Ramón González Vidal, republicanos de Pantón.
* 1960: Chipre independízase do Reino Unido.
* 1984: Lanzamento do satélite científico AMPTE.
* 1985: Primeira retransmisión en galego dun partido de fútbol na televisión: Real Valladolid-Dinamo Kíiv, na TVG.
* 2005: Cae un helicóptero en Afganistán falecendo 17 militares españois, 10 deles galegos.

## Nacementos 
miniatura|100px|Madonna.
* 1827 - Ubaldo Pasarón Lastra, militar, inventor e escritor galego (m. 1862).
* 1832 - Wilhelm Wundt, fisiólogo, psicólogo e filósofo alemán (m. 1920).
* 1845 - José Ojea Otero, político e escritor galego (m. 1900).
* 1875 - José García Ramos, médico e político galego (m. 1970).
* 1888 - Julio Rey Pastor, matemático español (m. 1962).
* 1890 - Manuel Puente González, empresario e galeguista da Arxentina (m. 1970).
* 1904 - Wendell Meredith Stanley, químico norteamericano (m. 1971).
* 1913 - Menachem Begin, primeiro ministro de Israel (1977-1983).
* 1916 - Francisco Bernis Madrazo, ornitólogo e biólogo español (m. 2003)
* 1920 - Charles Bukowski, escritor estadounidense.
* 1929 - Bill Evans, pianista de jazz estadounidense.
* 1935 - Xavier Suárez-Vence, empresario e político galego.
* 1958 - Madonna, cantante, compositora e produtora estadounidense.
* 1970 - Fabio Casartelli, ciclista italiano.

## Mortes 
miniatura|100px|Eça de Queirós.
miniatura|100px|Aretha Franklin.
* 1705 - Jakob Bernoulli, matemático suízo.
* 1893 - Jean-Martin Charcot, neurólogo francés (n. 1825).
* 1900 - José Maria Eça de Queirós, escritor e diplomático portugués (n. 1845).
* 1948 - Babe Ruth, beisbolista estadounidense (n. 1895).
* 1949 - Margaret Mitchell, escritora estadounidense (n. 1900).
* 1956 - Béla Lugosi, actor húngaro.
* 1977 - Elvis Presley, músico estadounidense (n. 1935).
* 1986 - Luís Casas Pasarín, futbolista galego (n. 1902).
* 2001 - Hipólito de Sá Bravo, escritor galego (n. 1907).
* 2005 - Celestino Torres, empresario e político galego (n. 1921).
* 2010 - Nicola Cabibbo, físico italiano (n. 1935).
* 2018 - Aretha Franklin, música estadounidense (n. 1942).

## Festas e celebracións 
* Festas patronais de San Roque en Melide, Betanzos e Viveiro.
* Día Internacional das Montañas Rusas

## Outros 
* Santoral: Santos Roque, Estevo e Serena.

## Notas 
Os 366 días do ano
Akureyri

**Akureyri** é unha cidade situada no norte de Islandia, ao fondo do fiorde de Eyjafjörður arrodeada de montañas, Súlur a 1&nbsp;213 metros sobre o nivel do mar, e Hlíðarfjall a 1&nbsp;116 metros, é o segundo centro urbano despois da área de Reiquiavik; segundo o censo de 2021 tiña 19&nbsp;219 habitantes e segundo o de 2023, 19&nbsp;623.

## Historia 
Helgi Magri Eyvindarson, procedente de Noruega asentouse na área no século IX, aínda que a primeira mención de Akureyri data do ano 1562 cando unha muller foi condenada aquí por adulterio. No ano 1602 os daneses estableceron un posto comercial , aproveitando o porto natural e por ser a rexión circundante boa para a agricultura.

O asentamento permanente comezou no ano 1778 e o rei de Dinamarca concedeulle a Akureyri o *status* de cidade en 1786. Á cidade foille concedido un foro municipal para favorecer a consolidación dos asentamentos permanentes en Islandia, en 1836 perdeu a súa licenza como posto comercial pero foille de novo concedido en 1862, co que comezaron a aparecer numerosas pequenas industrias derivadas dos produtos agrícolas, aumentando no século XX co éxodo do campo á cidade. Dende 1990 as industrias pesqueiras veñen desprazando ás manufacturadas e os ingresos procedentes do turismo aumentan ano a ano.

A Universidade de Akureyri fundouse en 1987.

## Notas 
## Véxase tamén
17 de agosto

O **17 de agosto** é o 229º día do ano do calendario gregoriano e o 230º nos anos bisestos. Quedan 136 días para finalizar o ano.

## Acontecementos
*1908 - Sae do prelo o primeiro número de *El Progreso*, diario de Lugo.
* 1908: presentase en París *Fantasmagorie*, a primeira película de animación, creada por Émile Cohl.
*1945 - Indonesia accede á independencia.
*1960 - Gabón independízase de Francia.
*1966 - Lanzamento de Pioneer 7 para o estudo do espazo interplanetario.

## Nacementos
miniatura|100px|Álvaro Pino.
*1867 - Manuel Casás Fernández, avogado e escritor galego.
*1890 - Francisco Varela Buela, mestre e político galego.
*1891 - Oliverio Girondo, poeta arxentino.
*1902 - Luís Barreiro Paradela, mestre e escritor galego (m. 1976).
*1920 - Maureen O'Hara, actriz estadounidense (m. 2015).
*1943 - Robert De Niro, actor de cine americano.
*1952 - Nelson Piquet, piloto de carreiras brasileiro.
*1953 - Herta Müller, escritora romanesa.
*1956 - Álvaro Pino, ciclista galego.
*1959 - Jonathan Franzen, escritor estadounidense.
*1960 - Sean Penn, actor estadounidense.
*1980 - Cristina Pato, gaiteira e pianista galega.

## Mortes
miniatura|100px|Alexandre Bóveda.
*1673 - Regnier de Graaf, médico e anatomista neerlandés (n. 1641).
*1767 - Vasili Tredjakovski, escritor e científico ruso (n. 1703).
*1789 - Frederico II o Grande, rei de Prusia.
*1850 - José de San Martín, militar arxentino.
*1886 - Alexander Butlerov, químico ruso (n. 1828).
*1901 - Federico Alejos Pita, xornalista e escritor galego (n. 1830).
*1936 - Alexandre Bóveda, mártir do Galeguismo, fusilado na Caeira (Poio) (n. 1903).
*1936 - Ramón Ríos Sordo, político galego.
*1986 - Luís Casas Pasarín, futbolista galego (n. 1902).
*1987 - Carlos Drummond de Andrade, poeta e escritor brasileiro (n.1902).
*1998 - Marisa Soto, actriz galega (n. 1955).
*2010 - Edwin Morgan, escritor escocés (n. 1920).
*2015 - Darío Álvarez Gándara, médico e escritor galego (n. 1936).

*2016 - Víctor Mora, escritor catalán.

## Festas e celebracións
* Día da Galiza Mártir, en memoria de Alexandre Bóveda, fusilado o 17 de agosto de 1936.

* Santoral: Santos Clara, Isaac e Xacinto

## Outros
Existe na Arxentina, na provincia de Buenos Aires, unha localidade chamada "Diecisiete de Agosto", fundada en 1904 coincidindo co aniversario da morte do xeneral José de San Martín, pai da independencia do país.

Os 366 días do ano
Akron, Ohio

**Akron**, capital do condado de Summit, en Ohio, Estados Unidos.No ano 2003 tiña 212 215 habitantes. Sede da Universidade de Akron. Os Alcólicos Anónimos fundouse aquí en 1935.
## Historia 
Fundada en 1811 nas terras mercadas polo Xeneral Simon Perkins, no ano 1832 inagúrase a canle Ohio&Erie, no ano 1840 establécese o condado de Summit e Akron foi elixida capital. En 1871 Benjamin Franklin Goodrich estableceu aquí a primeira fábrica de obxectos de caucho; e dende 1910 comezou o seu gran desenvolvemento debido á demanda de lamias, pneumáticos e outros produtos de caucho para automóbiles.
Metamorfose

[miniatura| Unha [libélula na súa última fase adulta, indo de ninfa a adulto.]]

miniatura|Dous tipos de metamorfoses en insectos.
A **metamorfose** é o proceso polo cal un animal modifica a súa estrutura anatómica e mesmo metabólica. É habitual nos insectos, a vida dos cales divídese en fases, tanto se presentan hemimetabolismo como holometabolismo. A metamorfose separa a fase de larva e a de imago ou adulto, chamándose pupa no ínterim á fase na que se conserva nun casulo. Con todo, as metamorfoses tamén se dan en anfibios, crustáceos, moluscos, e mesmo en mamíferos, sempre que haxa unha diferenza formal entre os estadios posteriores ó nacemento e a forma definitiva dun adulto.
COBOL

miniatura|COBOL programa informático
**COBOL** (acrónimo de ***COmmon Business Oriented Language***) é unha linguaxe de programación compilada similar á lingua na súa sintaxe e orientada a emprego en empresas. É unha linguaxe procedural, imperativa, e desde o 2002 orientada a obxectos. Emprégase especialmente en empresas, en finanzas e en equipos da administración; fundamentalmente en servidores de empresas e para procesamentos en lote e tarefas de transaccións. A súa popularidade está minguando e estes sistemas están migrando a novas plataformas, noutras linguaxes.

## Historia
, inventora de FLOW-MATIC, predecesor de COBOL.]]
COBOL deseñouna en 1959 o consorcio CODASYL, composta por fabricantes de ordenadores, usuarios e o departamento de defensa dos Estados Unidos de América. Estivo baseada en parte no traballo de Grace Hopper, ao que se lle chamaba "a avoa de COBOL". COBOL creouse para ter unha linguaxe de programación para o procesamento de datos. O primeiro prototipo 1960 denominándose COBOL-60. Evolucionou rapidamente e foi revisado en 1961 a 1965. Estandarizouse por primeira vez  en 1969, e fíxoo catro veces máis. As súas melloras posteriores foron o soporte de linguaxe orientada a obxectos. En 2018 o estándar da linguaxe é a ISO/IEC 1989:2014.

COBOL ten unha sintaxe semellante ao inglés xa que foi deseñada para ser xa en si mesma unha linguaxe documentada e lexible. Pola contra, é unha linguaxe redundante e ten máis de 300 palabras reservadas. Cando en linguaxes actuais se pode escribir cunha sintaxe "y = x", COBOL ten unha linguaxe máis verbal e indica " MOVE x TO y". O código de COBOL pártese en catro bloques: a identificacións, o ambiente, os datos e o procedemento. Ten unha xerarquía ríxida nas súas seccións, parágrafos e liñas. Carece dunha libraría ampla, xa que só conta cunha estándar de 43 declaracións e 87 funcións e unha soa clase. 

Esta linguaxe non tivo un interese no mundo académico e científico, polo que o seu deseño xurdiu só para a súa aplicación empresarial. Por iso, prestou atención a introdución e saída de datos, considerando só entradas de números e cadeas de texto. COBOL foi criticado ao longo da súa vida no mercado pola súa redundancia, o proceso de deseño e a falta de soporte para a programación estruturada, que derive en código monolítico e incomprensible. 

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
*  
*
Metamorfoses

:Se procura pola obra de Apuleio, *Metamorfoses* vexa *O asno de ouro*
dereita|miniatura|250px|Virgil Solis (1514-1562). Metamorfoses

***Metamorfoses*** é un libro de Publio Ovidio Nasón escrito no século I a.C. que é un extenso poema de máis de 12.000 hexámetros e reúne os relatos de numerosos mitógrafos gregos anteriores nunha colección de lendas etiolóxicas clasificadas cronoloxicamente dende o Caos orixinario ata a época de Augusto, incluíndo tamén a do propio César, metamorfoseado en astro.

## Partes 
[miniatura|[Clásicos en Galego 24. *Metamorfoses*, vol. 2 de 2.]]
As súas cinco partes históricas son:

* 1ª: Dende as orixes do mundo ata que Cadmo funda Tebas;
* 2ª: Cambio dende Acteón, Penteo e Baco (e a súa nai Semele) no trono de Tebas ata Anfión e os seus contemporáneos, que conviven cos seus proxenitores: Perseo, fillo do rei de Argos, as fillas de Pandión, Filomela e Procne, fillas de Pandión, rei de Atenas, Acrisio ou Ágave e Ino, nai e tía de Penteo.
* 3ª: Relato da viaxe de Xasón e os seus compañeiros argonautas (na nao Argos) na procura do vélaro de ouro, relatando primeiro a vida da xeración dos pais dos argonautas (Exeo, rei de Atenas; Éaco, o de Exina; Pelias e Esón en Tesalia; Niso en Megara; a loita destes tres últimos contra Minos, rei de Creta) e logo a propia viaxe, cun intermedio para relatar o enfrontamento interxeracional co episodio de Dédalo e o seu fillo Ícaro;
* 4ª: A guerra de Troia (inmortalizada por múltiples filmes) dividida na propia guerra e no Nostoi (a viaxe de regreso dos heroes a Troia, sobre todo Eneas buscando unha nova patria);
* 5ª: Sucesores de Eneas: reis de Alba, sobre todo Proca; divinización de Remo e Rómulo; reis de Roma, sobre todo Numa Pompilio; Cipo e Esculapio na época dos etruscos; e Xulio César e Augusto;

O relato destaca pola súa densidade narrativa, a relación entre as súas partes e a conformación de sagas e ciclos familiares. Os temas máis recorrentes son o amor, a ira, a guerra, o humor, a vinganza e sobre todo a transformación metamórfica, sempre baixo o designio dos catro elementos (*aer, terra, unda* e *ignis*). Máis adiante, abandonando estas metáforas etiolóxicas, aparecen a morte, a piedade, a eternidade (*Roma aeterna*) e a xustificación do sistema monárquico-imperial establecido mediante a xenealoxía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Martin, René (1992) *Dictionnaire culturel de la mithologie gréco-romaine*. París: Éditions Nathan.
* Ovidio (2005) [edición bilingüe; trad. José Antonio Dobarro Posada & Estrella Fernández Graña] *Metamorfoses*. Santiago de Compostela: Consellería de Cultura, Comunicación social e Turismo da Xunta de Galicia & Editorial Galaxia: Vigo.
* Palés Castro, Marisol & Villar Rodríguez, Celia (1998) *Diccionario de mitología clásica*. Madrid: Editorial Espasa.
### Outros artigos 
* Clásicos en Galego
San Paio, Vigo

**San Paio de Fóra,** eclesiasticamente San Paio de Lavadores, é unha parroquia do concello de Vigo. Limita coas parroquias de Candeán, Lavadores, San Xoán do Monte, Teis e a cidade de Vigo e pertence ó arciprestado de Vigo-Lavadores. Ten 2 entidades de poboación, O Casal e San Paio.

## Historia 
Ata a década de 1970 era un dos barrios máis poboados da parroquia de Lavadores e aínda hoxe se percibe o sentimento de pertenza á devandita parroquia entre a veciñanza. Posteriormente independizouse como parroquia eclesiástica. Porén, no Nomenclátor Estatístico de Galicia do IGE, a súa poboación contabilízase xa dentro da cidade de Vigo. 

Sitúase nun prominente outeiro, entre as actuais Avenida do Aeroporto e a Rúa de Cantabria.

A igrexa parroquial actual data da década de 1950. Este haxiónimo deriva de SANCT' PELAGIUM, quizais pola presenza dunha vella ermida no lugar baixo a advocación de San Paio.
miniatura|460x460px|San Paio, no mapa de parroquias eclesiásticas do concello de Vigo.
Conserva un peto de ánimas do século XIX, nun conxunto de casas antigas, e un par de lavadoiros.

## Galería de imaxes 
:*Tódalas imaxes do artigo están xeolocalizadas. Máis información premendo nelas.*

Ficheiro:Igrexa_parroquial_de_San_Paio_de_Fóra_ou_San_Paio_de_Lavadores,_Vigo.JPG|Igrexa parroquial.
Ficheiro:San Paio de Fóra, detalle, Vigo.JPG|Vidreira da igrexa.
Ficheiro:C.E.I.P. Eduardo Pondal, San Paio, Vigo.JPG|C.E.I.P. Eduardo Pondal.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Paio 
### Parroquias de Vigo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vigo.
### Ligazóns externas 
* San Paio na páxina do Concello de Vigo.
19 de agosto

O **19 de agosto** é o 231º día do ano do calendario gregoriano e o 232º nos anos bisestos. Quedan 134 días para finalizar o ano.

## Acontecementos
*1487 - Málaga é reconquistada ós musulmáns.
*1612 - En Lancashire (Inglaterra), tres mulleres (as bruxas de Samlesbury) son levadas a un tribunal acusadas de bruxería por unha rapariga de 14 anos.
*1839 - As autoridades francesas anuncian publicamente a patente do *daguerrotipo*, precursor da fotografía moderna.
*1945 - O *Viet Minh*, comandado por Ho Chi Minh chega ó poder en Vietnam.

## Nacementos
miniatura|100px|Maria de Medeiros
*1862 - Maurice Barrès, escritor e político francés (m. 1923).
*1871 - Orville Wright, inventor norteamericano (m. 1948).
*1878 - Manuel Luis Quezón, político filipino (m. 1944).
*1883 - Axel Pehrsson-Bramstorp, primeiro ministro de Suecia (m. 1954).
*1883 - Coco Chanel, deseñadora de moda francesa (m. 1971).
*1885 - Manuel Cordero Pérez, político socialista galego (m. 1944).
*1897 - Roman Vishniac, fotógrafo ruso-americano (m. 1990).
*1900 - Gilbert Ryle, filósofo inglés (m. 1976).
*1901 - Fermín Penzol, galeguista (m. 1981).
*1921 - Gene Roddenberry, director e produtor estadounidense (m. 1991).
*1946 - Bill Clinton, expresidente de Estados Unidos.
*1947 - Xavier Alcalá, escritor galego.
*1953 - Nanni Moretti, director de cine italiano.
*1965 - Maria de Medeiros, actriz portuguesa.
*1973 - Marco Materazzi, futbolista italiano.

## Mortes
miniatura|100px|Ánxel Casal
miniatura|100px|Groucho Marx
*1580 - Andrea Palladio, arquitecto véneto (n. 1508).
*1662 - Blaise Pascal, matemático, físico, filósofo e teólogo francés (n. 1623).
*1753 - Johann Balthasar Neumann, arquitecto e enxeñeiro alemán (n. 1687).
*1922 - Felip Pedrell, compositor e músico catalán (n. 1841).
*1923 - Vilfredo Pareto, economista e sociólogo italiano (n. 1848).
*1936 - Ánxel Casal, alcalde de Santiago, membro do Partido Galeguista (asasinado).
*1936 - María Vázquez Suárez, mestra galega (n. 1895).
*1936 - José Boedo López, sindicalista galego (n. 1877).
*1936 - Amador Rodríguez Guerra, agrarista e político galego (n. 1894).
*1936 - Pablo Rico Couceiro, político galego.
*1977 - Groucho Marx, actor, comediante e escritor estadounidense (n. 1890).
*1986 - Antonio Rosón Pérez, político galego, primeiro presidente da Xunta de Galicia (n. 1901).
*1994 - Linus Pauling, químico e físico estadounidense (n. 1901).
*2002 - Eduardo Chillida, escultor vasco (n. 1924).
*2003 - Sérgio Vieira de Mello, diplomático brasileiro.
*2010 - Xosé Vilas Nogueira, xurista e profesor galego (n. 1936).
*2017 - Brian Aldiss, escritor británicod e ciencia ficción (n. 1925)

## Festas e celebracións
* Día Mundial da Fotografía 
* Día Mundial da Asistencia Humanitaria

## Outros
* Santoral: San Mariano.

## Notas 
Os 366 días do ano
Música gótica

A **música gótica** é un estilo musical de finais do século XX, que conta cunha iconografía e características bastante concretas:
* Ideoloxía do romanticismo literario (época de lord Byron e Mary Shelley) e temática do desamor;
* Utilización e transformación (reinterpretación, apropiación, terxiversación ou recuperación) de mitoloxía e lendas tradicionais;
* Uso de temas medievais e bíblicos;
* Ambientes escuros e noitébregos;
* Relación destemida con morte, medo, ira, odio, escuridade, seres sobrenaturais etc.;
* Elegancia e clasicismo no vestir (case sempre de negro) combinada coa palidez cetrina na pel da face;
* Vocalista feminina;
Con todo, as orientacións dentro do gótico son varias: existen grupos que tenden ó punk ou ó black-metal ou o dark-metal, mentres que outros van cara ó doom ou cara á música electrónica. Algunhas veces compáraselle con bandas sonoras de películas épicas ou procedentes do cómic (do estilo O Señor dos Aneis ou Underworld), o cal non está de todo errado pois comparten certos elementos visuais, musicais ou mesmo están presentes nas bandas sonoras.

Canto ó estilo musical, é singular pola súa mestura da música orquestrada (certos instrumentos e mesmo formacións enteiras) coa música electrónica e as guitarras eléctricas máis propias de estilos máis duros coma o Heavy. A sobriedade e a amplitude da escala vocal tamén adoitan aparecer nos temas, e sitúanse nunha liña herdeira directa do Heavy alemán dos anos 80 (Warlock e Doro Pesch, Europe etc.), do rock sinfónico e da música electrónica dos 90.

A inmensa maioría dos grupos máis coñecidos nos circuítos musicais son europeos (coa excepción dos estadounidenses Evanescence), e unha boa parte da tradición procede dos tres países escandinavos, de Alemaña e de Países Baixos (a excepción é Lacuna Coil, de Italia). As tendencias máis fortes proceden de grupos xurdidos en Polonia.

## Grupos 
Co éxito dalgúns grupos, coñeceu un rexurdimento nestes comezos da primeira década do milenio. Os principais grupos representativos son:
* Evanescence (Estados Unidos de América), os de corte máis comercial;
* Within Temptation (Países Baixos), tamén de corte algo comercial;
* Epica (Países Baixos), un dos grupos con máis divulgación, cunha moi noviña cantante, Simone Simons, de 20 anos, e que acaban de sacar no 2006 *Consign to Oblivion*, inspirado no mundo maia;
* Tristania;
* Theatre of Tragedy, dos grupos máis vellos e recoñecidos: a súa cantante Liv Kristine marchou do grupo e formou Leave's eyes;
* After forever
* Edenbridge
* Penumbra
* Lacrimosa (Alemaña), de corte máis electrónico;
* The Sins of Thy Beloved
* Lacuna Coil (Italia), os máis seguidos polos rockeiros tradicionais;
* The gathering (Países Baixos), cun estilo moi tranquilo cando a que canta é a vocalista, Anneke van Giesbergen;
* Midnattsol, autores do disco *Where twilight dwells*, de 2005;
* Octavia Sperati (Noruega), composto case integramente por mulleres;
* Beseech
* Therion, sacou un disco dobre en 2005: *Lemuria* xunto con *Sirius B*;
* L'âme immortelle (Alemaña);
* Vesania
* Sirenia
* Svenia
Epístola

**Epístola** é calquera texto que teña forma de carta. A súa estrutura ten certas características particulares: un destinatario (ficticio ou real) diferente do lector, unha función e estratexia comunicativa máis próxima á coloquial etc.

Exemplos de epístolas son as epístolas da Biblia ou o libro de grande éxito editorial *84, Charing Cross Road* (e de diarios, o *Diario de Anne Frank* ou *Diario de Adriann*). Un exemplo na literatura galega é a obra *Cartas a Lelo* de Xosé Neira Vilas.
24 de novembro

O **24 de novembro** é o 328º día do ano no Calendario Gregoriano e o 329º nos anos bisestos. Quedan 37 días para rematar o ano.

## Acontecementos
*642 - Teodosio I o Grande entra en Constantinopla.
*1505 - en Salamanca firmase a *Concordia de Salamanca*: no que Fernando o Católico pasa a ser o rexente de Castela e Filipe I o Fermoso e a súa esposa Xoana son proclamados reis.
*1642 - Abel Tasman descobre a illa de Tasmania, actualmente parte da Australia.
*1944 - Comeza o bombardeio de Tokyo por avións estadounidenses na segunda guerra mundial.
*1859 - Charles Darwin publica *A orixe das especies*.
*1861 - Rosalía de Castro publica o seu primeiro poema en galego "Adiós ríos, adiós fontes".
*1963 - Lee Harvey Oswald, asasino de John F. Kennedy, é asasinado en Dallas, Texas.
*1998 - America Online anuncia a compra de Netscape Communications por 4.200 millóns de dólares.
*2000 - Declárase oficialmente en Galicia a Enfermidade das vacas tolas trala morte dunha vaca en Carballedo (Lugo) o 25 de outubro. Foi o primeiro caso da enfermidade en España.

## Nacementos
miniatura|100px|Baruch de Spinoza.
* 1632 - Baruch de Spinoza, filósofo (m. 1677).
* 1713 - Laurence Sterne, escritor británico (m. 1768).
* 1826 - Carlo Collodi, escritor italiano (m. 1890).
* 1864 - Henri de Toulouse-Lautrec, pintor e ilustrador francés (m. 1901).
* 1880 - Abdul Aziz Al-Saud, primeiro rei de Arabia Saudita.
* 1896 - Virxilio Blanco, pintor galego (m. 1948).
* 1899 - Wen Yiduo, poeta chinés (m. 1946)
* 1900 - Eugenio Montes, político e escritor galego (m. 1982).
* 1908 - Libertad Lamarque, actriz e cantante arxentina (m. 2000).

* 1925 - Simon van der Meer, físico neerlandés (m. 2011).
* 1927 - Alfredo Kraus, tenor español (m. 1999).
* 1942 - Silverio Rivas, escultor galego.
* 1954 - Emir Kusturica, director de cine bosníaco.

## Mortes
miniatura|100px|Freddie Mercury.
*1916 - Hiram Stevens Maxim, inventor estadounidense (n. 1840)
*1957 - Diego Rivera, pintor muralista mexicano (n. 1886).
*1991 - Freddie Mercury, cantante do grupo Queen (n. 1946).
*2002 - John Rawls, filósofo norteamericano.
*2005 - Noriyuki Morita "Pat Morita", actor estadounidense coñecido por interpretar o Sr. Miyagi na película *Karate Kid* (n. 1932)
*2012 - Tony Leblanc, actor e humorista español (n. 1922).
*2012 - Joaquín Queizán Taboada, avogado e político galego (n. 1928)

## Festas e celebracións
## Outros
Os 366 días do ano
23 de novembro

O **23 de novembro** é o 327º día do ano no Calendario Gregoriano e o 328º nos anos bisestos. Quedan 38 días para rematar o ano.

## Acontecementos
* 43&nbsp;a.&nbsp;C. - En Roma, a *Lex Titia* fai oficial o pacto por cinco anos de goberno común entre Marco Antonio, Octavio (herdeiro de Xulio César) e Marco Emilio Lépido. Comenza o Segundo Triunvirato.
miniatura|Gran Teatro de La Habana (Jan 2014)|alt=
*1811 - As Cortes de Cádiz aproban a creación da chamada *Lotería Nacional*.
*1879 - Fúndase o Centro Galego da Habana.
*1955 - A administración das Illas Cocos é transferida do Reino Unido para a Australia.
*1971 - A República Popular da China é aceptada como representante do pobo chinés no Consello de Seguridade da ONU e ocupa o asento que ata entón ocupaba Taiwán.
*1979 - A Universidade de Minneapolis realiza con éxito a primeira transfusión de sangue sintético.
*1991 - Freddie Mercury, do grupo Queen, anuncia publicamente que é portador do virus VIH. Morre ó día seguinte. 
*2005 - Ellen Johnson Sirleaf é elixida presidenta de Liberia, converténdose na primeira muller en gobernar un país africano.

## Nacementos
[miniatura|100px|Estatua de Afonso X diante da [Biblioteca Nacional de España|Biblioteca Nacional (Madrid).]]
miniatura|100px|Francisco Manuel de Melo.
*1221 - Afonso X o Sabio, rei e escritor, en Toledo (m. 1284).
*1608 - Francisco Manuel de Melo, escritor, político e militar portugués (m. 1666).
*1616 - John Wallis, matemático inglés (m. 1703).
*1804 - Franklin Pierce, presidente dos Estados Unidos (m. 1869).
*1876 - Manuel de Falla, compositor romántico andaluz (m. 1946).
*1883 - José Clemente Orozco, muralista e litógrafo mexicano (m. 1949).
*1887 - Boris Karloff, actor británico (m. 1969).
*1890 - El Lissitzky, artista ruso (m. 1941).
*1922 - Manuel Fraga Iribarne, político galego (m. 2012).
*1922 - Joan Fuster, escritor valenciano en lingua catalá (m. 1992).
*1930 - Herberto Helder, poeta portugués (m. 2015).
*1933 - Krzysztof Penderecki, compositor e director de orquestra polaco (m. 2020).
*1938 - Luís Carballo, publicista galego (m. 2019).
*1939 - Betty Everett, cantante e pianista de R&B afroamericana (m. 2001).

## Mortes
miniatura|100px|André Malraux.
*1826 - Johann Elert Bode, astrónomo alemán (n. 1747).
*1864 - Friedrich Georg Wilhelm von Struve, astrónomo alemán (n. 1793).
*1973 - José Alfredo Jiménez, compositor mexicano (n. 1926).
*1976 - André Malraux, escritor e político francés (n. 1901).
*1991 - Klaus Kinski, actor alemán (n. 1926).
*1995 - Louis Malle, director de cine francés (n. 1932).
*2002 - Xoán González Millán, estudoso e crítico literario galego (n. 1951).
*2006 - Philippe Noiret, actor francés (n. 1930).

## Festas e celebracións
* Día Internacional da Palabra 
* Día Mundial dos Bosques Autóctonos https://www.concienciaeco.com/2020/11/23/dia-mundial-de-los-bosques-autoctonos-2020/
* Día Internacional sen Compra
* Día Europeo das Persoas sen Fogar (ou *Día dos Sen Teito*)

## Outros
Os 366 días do ano

## Notas
22 de novembro

O **22 de novembro** é o 326º día do ano no Calendario Gregoriano e o 327º nos anos bisestos. Quedan 39 días para rematar o ano.

## Acontecementos
* 1462 - en España publícase a primeira constancia escrita da chegada dos xitanos a Andalucía.
*1943 - O Líbano independízase de Francia.
*1963 - John Fitzgerald Kennedy, presidente de Estados Unidos é asasinado en Dallas, Texas.
*1975 - Xoán Carlos I de España xura o seu cargo como rei ante as Cortes.
*2007 - O concello da Coruña coloca a figura dunha muller nos semáforos para peóns. É o primeiro concello galego en facelo, tralos precedentes de Fuenlabrada e Sagunt.

## Nacementos
miniatura|100px|André Gide.
miniatura|100px|Jamie Lee Curtis.
*1852 - Paul Henri Balluet d'Estournelles de Constant, diplomático francés, Premio Nobel da Paz (m. 1924).
*1868 - Cecilio Bedia Caballería, militar galego (m. 1953).
*1869 - André Gide, escritor francés, Premio Nobel de Literatura (m. 1951).
*1890 - Charles de Gaulle, presidente de Francia (m. 1970).
*1898 - Leandro Pita Romero, político, diplomático e xornalista galego (m. 1985).
*1904 - Louis Eugène Félix Néel, físico francés, Premio Nobel de Física (m. 2000)
*1917 - Andrew Fielding Huxley, científico británico, Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina (m. 2012).
*1924 - Geraldine Page, actriz estadounidense (m. 1987).
*1929 - Xohana Torres, escritora galega (m. 2017).
*1936 - Camilo Nogueira Román, político e economista galego.
*1958 - Jamie Lee Curtis, actriz estadounidense.
*1967 - Boris Becker, tenista alemán.
*1982 - Fernando Schweitzer, actor brasileiro.
*1984 - Scarlett Johansson, actriz estadounidense.

## Mortes
miniatura|100px|Jack London.
miniatura|100px|M.ª Victoria Moreno.
*1916 - Jack London, escritor estadounidense (n. 1876).
*1963 - John Fitzgerald Kennedy, 35º presidente dos EEUU de América (1961-1963) (n. 1917).
*1963 - Aldous Huxley, escritor británico (n. 1894).
*1963 - Clive Staples Lewis, escritor irlandés (n. 1898).
*1980 - Mae West, actriz estadounidense (n. 1893).
*1980 - Ramón Fernández Mato, xornalista e político galego (n. 1889).
*1981 - Hans Adolf Krebs, médico e bioquímico alemán, Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina (n.1900).
*1989 - René Moawad, presidente de Líbano (n. 1925).
*1996 - María Casares, actriz coruñesa que triunfou no exilio en Francia (n. 1922).
*2000 - Emil Zátopek, atleta checo (n. 1922).
*2001 - Spencer Holst, escritor estadounidense (n. 1926).
*2005 - María Victoria Moreno, profesora e escritora (n. 1939)
*2016 - Dorotea Bárcena, actriz e directora de teatro galega (n. 1944).

## Festas e celebracións
## Notas
## Outros
* Santoral: Icía de Roma

Os 366 días do ano
Alain de Lille

**Alain de Lille**, nado en Lille en 1114 e finado en Citaux en 1202, foi un teólogo e poeta francés.

## Traxectoria 
Polos seus coñecementos, máis variados ca profundos, foi coñecido como *Doctor universalis*, ensinou en París e Montpellier antes de se retirar ao mosteiro cisterciense de Citaux.
Un dos grandes humanistas do século XII, autor de obras poéticas como o *Anti-Claudianus* e *De planctu naturae* que inspiraron a Jean de Meung.
En *De fide catholica contra haereticos* e noutros escritos teolóxicos reacciona contra da filosofía escolástica
25 de decembro

O **25 de decembro** é o 359º día do ano do calendario gregoriano e o 360º nos anos bisestos. Quedan 6 días para finalizar o ano.

## Acontecementos
*800 - O papa León III coroa emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico a Carlomagno.
*1066 - en Inglaterra, Guillerme o Conquistador é coroado rei.
*1599 - A cidade de Natal, no Brasil, é fundada polos portugueses.
*1884 - Un terremoto sacode a provincia de Granada. 
*1941 - Hong Kong réndese aos xaponeses no transcurso da segunda guerra mundial.
*1989 - Nicolae Ceaușescu e a súa muller foron asasinados despois dun xuízo sumarisimo.
*2013 - Un incendio destrúe o interior do santuario da Virxe da Barca.

## Nacementos
miniatura|157x157px|dereita|Isaac Newton.
*1642 - Sir Isaac Newton segundo o calendario xuliano e o 4 de xaneiro de 1643 segundo o gregoriano, físico e matemático inglés (m. 1727).
*1860 - Manwel Dimech, escritor, xornalista e político maltés (m. 1921).
*1899 - Humphrey Bogart, actor norteamericano (m. 1957).
*1904 - Gerhard Herzberg, físico e químico canadense de orixe alemá (n. 1999).
*1906 - Ernst Ruska, físico alemán (m. 1988).
*1911 - Louise Bourgeois, escultora e artista plástica francoestadounidense (m. 2010).
*1916 - Ahmed Ben Bella, político alxeriano (m. 2012).
*1918 - Anwar el-Sadat, político exipcio (m. 1981).
*1927 - Ram Narayan, músico indio.
*1936 - Raúl del Pozo, xornalista e escritor español (m. 2026).
*1943 - Daniel Barata Quintas, político galego.
*1955 - Luís Celeiro, xornalista galego.
*1964 - Chus Lago, alpinista e escritora galega.
*1972 - Josh Freese, músico estadounidense.

## Mortes
miniatura|157x157px|dereita|Charlie Chaplin.

* 795 - Hadrián I, papa da Igrexa católica.
* 1306 - Jacopone da Todi, poeta italiano (n. ca. 1230).
* 1936 - Carl Stumpf, filósofo e psicólogo alemán (n. 1848).
* 1938 - Karel Čapek, escritor checo (n. 1860).

* 1945 - Juan Tizón Herreros, escritor e político galego (n. 1895).
* 1948 - Pompeu Fabra, estabilizador da actual normativa da lingua catalá (n. 1868).
* 1960 - Francisco Rey Drox, político e guerrilleiro antifranquista (n. 1893).
* 1963 - Tristán Tzara, escritor francés de orixe romanesa (n. 1896).
* 1974 - Giacomo Devoto, glotólogo e lingüista italiano (n. 1897).
* 1977 - Charlie Chaplin, actor e director inglés (n. 1889).
* 1977 - Ramón Fernández Fernández-Mosquera, maxistrado, xornalista e escritor galego (n. 1912).
* 1983 - Joan Miró, pintor catalán (n. 1893).

* 1984 - Enrique Gippini, mestre e escritor galego (n. 1901).
* 1989 - Nicolae Ceausescu, ex-ditador de Romanía (n. 1918).
* 1995 - Emmanuel Levinas, filósofo francés (n. 1906).
* 2000 - Willard Van Orman Quine, filósofo estadounidense (n. 1908).

* 2016 - George Michael, cantante e compositor (n. 1963).
* 2020 - Lino Braxe, actor, director e escritor galego (n. 1962).

## Festas e celebracións
*Día de Nadal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Os 366 días do ano
Lingua asturiana

O **asturiano** (*asturianu*) é unha lingua románica pertencente ao subgrupo asturleonés, e derivada directamente do latín. É a lingua tradicional do Principado de Asturias. É unha lingua próxima filoxeneticamente ao galego debido a certas características comúns como a conservación do F inicial latino. O asturleonés está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

Outro dos nomes utilizados tradicionalmente para esta lingua é o de bable, pero en realidade trátase dun heteroglotónimo despectivo procedente da locución "bla, bla". Os procesos de normativización e estandarización da lingua lévaos a cabo a Academia de la Llingua Asturiana.miniatura|left|Academia de la Llingua Asturiana, Oviedo.

## Clasificación
Forma parte do subgrupo ibero-románico nomeado asturleonés, formado polo asturiano, o leonés e o mirandés. Segundo a clasificación, é unha lingua indoeuropea, itálica, romance e iberorromance.

## Falantes 
Segundo o estudo *Los Asturianos y la Lengua Asturiana. Estudio Sociolingüístico para el Principado de Asturias* (Oviedo, 1994), do profesor da Universidade do País Vasco Francisco Llera Ramo, en Asturias habería 100.000 falantes nativos, ós cales hai que engadir 450.000 máis que usan o asturiano como segunda lingua, podendo falalo e entendelo. Nese estudo cóntanse uns 50.000 falantes de asturiano central, 30.000 de occidental e 20.000 de oriental.

## Extensión 
miniatura|380px|Áreas lingüísticas de Asturias atendendo a criterios exclusivamente científicos.
O dominio do asturiano esténdese por todo o territorio, se ben na franxa máis occidental de Asturias se fala galego de Asturias, aínda que o goberno asturiano e a Academia de la Llingua Asturiana prefire denominalo galego-asturiano.
### Vogais 
O sistema vocálico do asturiano distingue cinco fonemas, con tres graos de abertura (mínima, media e máxima) e tres posicións de articulación (central, anterior e posterior).

### Consoantes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en asturiano
* Galego de Asturias
* Asturiano occidental
* Asturiano central
* Asturiano oriental
* Diferenzas entre o asturiano e o estremeño
* Aconceyamientu de Xuristes pol Asturianu

### Ligazóns externas 
* Mapa da lingua asturiana
* O astur-leonés en Ethnologue
* Academia de la Llingua Asturiana
* Informe sobre a lingua asturiana  (en pdf) 
* Diccionariu de la Academia de la Llingua Asturiana
* Vídeo pedagóxico do programa *Ben falado!* sobre o asturiano, presentado por Ferro Ruibal e emitido na TVG o 28 de setembro de 2010.
22 de xuño

O **22 de xuño** é o 173º día do ano do calendario gregoriano e o 174º nos anos bisestos. Quedan 192 días para finalizar o ano.

## Acontecementos 
* 1633 - Remata o xuízo da Inquisición Romana a Galileo Galilei (Pisa 15 de febreiro de 1564 - Arcetri 8 de xaneiro de 1642)
* 1808 - Sae o primeiro número do xornal *Diario de La Coruña* por iniciativa da Xunta Suprema de Galicia e dirixido por Manuel Pardo de Andrade 
* 1866 - Ten lugar en Madrid a sublevación do cuartel de San Gil contra a raíña Isabel II de España. 
* 1940 - Hitler asina o armisticio con Francia en Compiègne.
* 1949 - A Garda Civil mata en Bóveda aos guerrilleiros Manuel Fernández Soto e Bernardo Álvarez Trabajo, resultando malferido Elías López Armesto.
* 1986 - Comeza a terceira lexislatura da actual democracia en España sendo presidente Felipe González Márquez

## Nacementos 
miniatura|100px|Wilhelm von Humboldt.
miniatura|100px|Fannie Hess.

* 1767 - Wilhelm von Humboldt, lingüista, funcionario, diplomático e filósofo alemán (m. 1835).
* 1850 - Fanny Hesse,  microbióloga e ilustradora (m. 1934) 
* 1856 - Henry Rider Haggard, escritor inglés (m. 1925).
* 1884 - José Fondevila García, sindicalista e político galego (m. 1973).
* 1885 - Milan Vidmar, enxeñeiro eléctrico, xogador e teórico do xadrez esloveno (m. 1962).
* 1887 - Julian Huxley, biólogo e escritor británico (m. 1975).
* 1909 - Antonio Fernández Pérez, escritor galego (m. 1999).
* 1936 - Kris Kristofferson, músico e actor estadounidense.
* 1949 - Meryl Streep, actriz estadounidense.
* 1952 - Francisco Trigo, arquitecto técnico e político galego.
* 1958 - Bruce Campbell, escritor, director e actor estadounidense.
* 1976 - Manuel Gago Mariño, xornalista e profesor galego.

## Mortes 
miniatura|100px|Juana de Vega.
miniatura|100px|Ángel de Saavedra.

* 1144 - Rodrigo Vélaz, conde de Sarria. 
* 1865 - Ángel de Saavedra (duque de Rivas), dramaturgo, poeta e político español (n. 1781).
* 1872 - Juana de Vega, escritora galega.
* 1949 - Manuel Fernández Soto (Coronel Benito), guerrilleiro antifranquista galego (n. 1902).
* 1990 - Ilya Frank, físico soviético (n. 1908).
* 2007 - Bernd Becher, fotógrafo alemán (n. 1931)
* 2008 - George Carlin, humorista, actor e escritor estadounidense (n. 1937).
* 2012 - Juan Luis Galiardo, actor español (n. 1940).

## Festas e celebracións 
* Día Internacional dos Bosques Tropicais

## Outros 
## Notas 
Os 366 días do ano
24 de xuño

O **24 de xuño** é o 175º día do ano do calendario gregoriano e o 176º nos anos bisestos. Quedan 190 días para finalizar o ano.

## Acontecementos 
* 1128 - Batalla de San Mamede. Afonso Henriques derrota ás tropas da súa nai Tareixa de Portugal e Fernán Pérez de Traba conseguindo, de facto, a independencia do condado de Portugal.
*1497 - Xoán Caboto descobre a rexión de Terra Nova, hoxe no Canadá.
* 1509 - Henrique VIII de Inglaterra e coroado rei de seu país.
* 1692 - Kingston, capital de Xamaica e fundada polos ingleses.
* 1793 - Francia adopta a súa primeira constitución republicana.
* 1812 - Napoleón Bonaparte comeza a invasión de Rusia.
* 1891 - Celébranse en Tui os *Xogos Florais do idioma Galego*, con discursos de Manuel Murguía, Brañas e o bispo Lago González.
* 2012 - O CD Lugo acadou o ascenso a Segunda División ao gañarlle ao Cádiz CF na quenda de penaltis.

## Nacementos 
miniatura|100px|Matilde Landa.
miniatura|100px|Claude Chabrol.
* 1360 - Nuno Álvares Pereira, xeneral portugués (m. 1431).
* 1803 - Juan Bravo Murillo, político, xurista e economista español (m. 1873).
* 1865 - Augusto González Besada, avogado e político galego (m. 1919).
* 1903 - Manuel Ferreiro Panadeiro, político republicano galego (m. 1936).
* 1904 - Matilde Landa, política española (n. 1942).
* 1906 - José Caridad Mateo, arquitecto galego (m. 1996).
* 1911 - Juan Manuel Fangio, automobilista arxentino.
* 1917- Joan Clarke, criptoanalista (m. 1996)
* 1930 - Claude Chabrol, director de cinema francés (m. 2010).

* 1941 - Julia Kristeva, filósofa, psicanalista e escritora francesa.
* 1942 - Eduardo Frei Ruiz-Tagle, expresidente de Chile.
* 1944 - Jeff Beck, guitarrista inglés de pop.
* 1959 - José Luis Sucasas, escritor e político galego.
* 1968-  Sangeeta N.  Bhatia, bioenxeñeira.
* 1969 - Nicodemo Gentile, avogado, escritor e personaxe televisivo italiano. 
* 1971 - Christopher Showerman, actor norteamericano.
* 1981 - Daniel Barredo Ibáñez, escritor vasco.
* 1987 - Lionel Messi, futbolista arxentino.

## Mortes 
miniatura|100px|José Elduayen.

* 1519 - Lucrecia Borgia, duquesa de Ferrara, Italia.
* 1835 - Tomás de Zumalacárregui, militar español (n. 1788).
* 1840 - Xoán Montes, compositor galego.
* 1894 - Dionisio Fierros Álvarez, pintor asturiano (n. 1827).
* 1898 - José Elduayen, enxeñeiro e político español (n. 1823).
* 1908 - Stephen Grover Cleveland, presidente dos Estados Unidos (n. 1837).
* 1923 - Edith Södergran, poeta fino-sueca (n. 1892).
* 1941 - Stephen Savage, lexicógrafo neozelandés (n. 1875).
* 1979 - István Örkény, escritor húngaro (n. 1912).

## Festas e celebracións 
* Festa de Xoán Bautista en moitos países. No Brasil é popular en varias cidades. No Quebec (Canadá) é tamén festa nacional.

## Outros 
* Santoral: San Xoán Baptista.

Os 366 días do ano
28 de xuño

O **28 de xuño** é o 179º día do ano do calendario gregoriano e o 180º nos anos bisestos. Quedan 186 días para finalizar o ano.

## Acontecementos 
miniatura|300px|
* 1389 - Forzas otomás arrasan os exércitos da Europa cristiá en Kosovo, abrindo camiño para a conquista otomá do Sueste europeo.
* 1914 - No Atentado de Saraievo (Bosnia) é asasinado o arquiduque Francisco Fernando, herdeiro ó trono austro-húngaro. Este foi o causante da primeira guerra mundial.
* 1936 - Plebiscito do primeiro Estatuto de Autonomía de Galicia.
* 1966 - Golpe de estado que instaura a ditadura arxentina.
* 1969 - Rebelión de Stonewall. Grupos de homosexuais e transexuais fan fronte ás agresións policiais nun local de Nova York. Isto deu pé á conmemoración deste día como do do orgullo LGBT.
* 1984 - Polémico e violento traslado a Galiza e enterramento dos restos de Castelao en Bonaval.

## Nacementos 
miniatura|100px|Jean-Jacques Rousseau.
miniatura|100px|Maria Goeppert-Mayer.
* 1491 - Henrique VIII de Inglaterra, rei de Inglaterra (m. 1547).
* 1577 - Peter Paul Rubens, pintor flamengo (m. 1640).
* 1712 - Jean-Jacques Rousseau, filósofo suízo (m. 1778).
* 1824 - Paul Broca, médico e antropólogo francés (m. 1880).
* 1867 - Luigi Pirandello, escritor italiano (m. 1936).
* 1875 - Henri Lebesgue, matemático francés (m. 1941).
* 1891 - Esther Forbes, escritora estadounidense (m. 1987).
* 1906 - Maria Goeppert-Mayer, Premio Nobel de Física (m.1972)
* 1926 - Mel Brooks, actor e director norteamericano.
* 1927 - Frank Sherwood Rowland, químico estadounidense (m. 2012).
* 1930 - Itamar Franco, presidente do Brasil (m. 2011).
* 1943 - Donald Johanson, paleoantropólogo estadounidense.
* 1949 - Blanca-Ana Roig, profesora e crítica literaria galega.
* 1965 - Teté Delgado, actriz galega.
* 1966 - Åsa Larsson, escritora sueca.

## Mortes 
miniatura|100px|Maria Mitchell.
miniatura|100px|Jaume Vicens i Vives.
* 1385 - Andrónico IV Paleólogo, emperador bizantino (n. 1348).
* 1598 - Abraham Ortelius, xeógrafo e cartógrafo flamengo (n. 1527).
* 1889 - Maria Mitchell, astrónoma estadounidense (n. 1818).
* 1936 - Alexander Berkman, escritor anarquista lituano (n. 1870).
* 1937 - Eduardo Puente Carracedo, sindicalista e librepensador galego (n. 1887).
* 1937 - Carolina Regueiras, labrega galega asasinada polos falanxistas.
* 1960 - Jaume Vicens i Vives, historiador catalán.
* 1971 - José Cernadas Pérez, tipógrafo e sindicalista galego (n. 1880).
* 1980 - José Iturbi, pianista e compositor español (n. 1895).
* 1989 - Joris Ivens, realizador holandés (n. 1898).
* 2001 - Mortimer Adler, filósofo estadounidense (n. 1902).

## Festas e celebracións 
* Día do Orgullo Gai.
* Noite das fogueiras de San Pedro.

## Outros 
* Santoral: Arximiro, Ireneo, Marcela.

Os 366 días do ano