Antonio Beltrán Martínez

**Antonio Beltrán Martínez**, nado en Sariñena o 6 de abril de 1916 e finado en Zaragoza o 29 de abril de 2006, foi un arqueólogo, historiador, numismático e etnólogo español, considerado unha autoridade na arte rupestre prehistórica.

Foi cronista oficial da cidade de Zaragoza e catedrático de Prehistoria da Universidade de Zaragoza.

## Traxectoria 
### Primeiros anos e formación 
Antonio Beltrán Martínez naceu o 6 de abril de 1916 en Sariñena, Huesca, fillo de María Martínez Franca e de Pío Beltrán Villagrasa, profesor de Matemáticas de ensino secundario e un eminente numismático e humanista, de quen herdou a afección polas moedas antigas, a arqueoloxía e a historia.

Cursou a súa educación primaria en Reus e o bacharelato nas Escolas Pías de Valencia, en ambos os casos onde residía polo destino profesional do seu pai. Logo comezou estudos superiores de Dereito e de Filosofía e Letras na Universidade de Valencia, que se viron interrompidos pola guerra civil, cando se alistou como voluntario no batallón 520 de Esquerda Republicana.

Nesta nova etapa Zaragozana exerceu ademais diversos cargos civís na Deputación Provincial (1955-1967) e no Concello da cidade (1961-1967). No ámbito académico, vinculouse á Institución "Fernando el Católico", foi comisario de escavacións e de patrimonio (1953-1973), e desempeñou varios postos na universidade, como os de secretario xeral (1957-1968) e decano da Facultade de Filosofía e Letras. unha materia na asesorou a UNESCO e na que foi considerado como unha autoridade internacional. Como arqueólogo, dirixiu escavacións en Cabezo de Alcalá (Azaila), Caspe, Uncastillo, Botorrita e Zaragoza, entre outras, e foi organizador dos Congresos Nacionais de Arqueoloxía entre 1949 e 2002. Foi o promotor e director dos Congresos Nacionais de Numismática que tiveron lugar entre 1972 e 2003, e tamén o creador da revista *Numisma;* exerceu como asesor da Real Casa da Moeda - Fábrica Nacional de Moneda e Timbre e foi presidente da Sociedade Iberoamericana de Estudos Numismáticos. dirixiu a serie *Hispania Antiqua Epigraphica*, estudou diversas inscricións latinas e deu a coñecer o primeiro bronce celtibérico de Botorrita. No terreo da etnoloxía, creou os Congresos Nacionais de Tradicións e Artes Populares, e foi o fundador do Museo Etnolóxico e de Ciencias Naturais de Aragón, en Zaragoza. Igualmente, dirixiu o Museo Provincial de Zaragoza entre 1964 e 1974. Foi tamén promotor da conservación do patrimonio arquitectónico zaragozano.

O interese divulgativo de Beltrán levouno a pronunciar numerosas conferencias e a publicar moi diversas colaboracións na prensa, sinaladamente en *Heraldo de Aragón*, e tamén foron frecuentes as súas colaboracións en programas radiofónicos en emisoras zaragozanas, que o fixeron merecedor de varios premios, entre eles o Premio Nacional de Prensa e Radio. En 1998 foi nomeado cronista oficial de Zaragoza.

## Vida persoal 
Na súa etapa de estudante universitario coñeceu a Trinidad Lloris Miralles, con quen casou en Valencia en 1943, e con ela tivo tres fillos: Antonio, Miguel e Francisco Beltrán Lloris. Igualmente, o Concello de Zaragoza instalou en 2007 na praza San Francisco, un busto de bronce de Beltrán ollando a Universidade de Zaragoza, creado por Francisco Rallo Lahoz. Ademais, un colexio e unha praza de Zaragoza levan o seu nome.

Estes son algúns dos recoñecementos recibidos por Beltrán:

* (1949). *Arqueología clásica*, Pegaso.
* (1949). *Las Monedas latinas de Cartagena*. Sucesores de Nogués, Murcia.
* (1950). *Curso de numismática: numismática antigua, clásica y de España.* Universidad de Zaragoza.
* (1967). *La cueva de Bédeilhac* (con R Robert). Universidad de Zaragoza.
* (1973). *La cueva de Niaux* *(con R. Gailli).* Universidad de Zaragoza. ISBN 9788470783746
* (1974). *La cueva pintada de Gáldar* (con J. M. Alzola). Universidad de Zaragoza. ISBN 9788470783791
* (1976). *Historia de Zaragoza.* Vol. 2. Ayuntamiento de Zaragoza. ISBN 9788450013511
* (1978) *De arqueología aragonesa: artículos publicados en "heraldo de Aragón" (1974-1978)*. Heraldo de Aragón, Zaragoza.
* (1979). *Introducción al folklore aragonés: cuentos y bailes*. Guara Editorial. ISBN 9788485303199
* (1983). *La moneda: una introducción a la numismática*. FONUMIS. ISBN 9788485329182
* (1983). *Aragoneses ilustres* (con G. Beltrán e G. Fatás). Caja de Ahorros de la Inmaculada. ISBN 978-8472318397
* (1986). *La moneda romana: el imperio*. FONUMIS. ISBN 9788485329298
* (1987). *Introducción a la numismática universal*. Ed. ISTMO. ISBN 9788470901805
* (1989). *El arte rupestre en la provincia de Teruel*. Instituto de Estudios Turolenses. ISBN 9788486982072
* (1995). *Aragón y los aragoneses: un ensayo sobre su personalidad*. Ibercaja. ISBN 9788488793393
* (1997). *Introducción* *al estudio de la moneda hispanoamericana*. Gobierno de Aragón, Zaragoza. ISBN 9788477536697
* (1998). *Arte prehistórico en la Península Ibérica*. Diputació de Castelló. ISBN 9788489944367
* (1999). *La provincia de Zaragoza: tierras y gentes.* Diputación de Zaragoza.
* (2002). *Mito, misterio y sagralidad: la pintura prehistórica aragonesa*. Biblioteca Aragonesa de Cultura. ISBN 9788483241110

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Beltrán Lloris, M.; Beltrán Lloris, F. (2007). «Antonio Beltrán. 916-2006. *Vir Bonvs, Magister Optimvs*». En *Caesaraugusta*, 79. Institución Fernando El Católico, Zaragoza.
* Beltrán Lloris, M. (2008) "Antonio Beltrán Martínez: hacia una semblanza". En  *Museos.es. Revista de la Subdirección General de Museos Estatales.*, Nº. 4. Páxinas 210-219.