Glándula suprarrenal

miniatura|dereita|Glándulas suprarrenais ou adrenais.
miniatura|dereita|Zonas da glándula suprarrenal.
Nos mamíferos, as **glándulas suprarrenais** tamén chamadas **glándulas adrenais** son glándulas endócrinas que están situadas sobre a parte superior dos riles. Nos humanos a glándula suprarrenal dereita ten forma triangular e a esquerda ten forma semilunar. Son principalmente responsables da produción e liberación de hormonas en resposta ao estrés, que son corticoesteroides (por exemplo o cortisol) e catecolaminas (por exemplo, a adrenalina). As glándulas suprarrenais actúan sobre a función renal por medio da secreción da hormona aldosterona, que está implicada na regulación da osmolaridade do plasma sanguíneo.

## Anatomía e Fisioloxía 
miniatura|esquerda|Un escaneado de tomografía computerizada no que se distinguen as suprarrenais con forma triangular sobre os riles.
Anatomicamente, as glándulas suprarrenais ou adrenais están localizadas no retroperitoneo na parte superior dos riles. Están rodeadas por unha cápsula adiposa e pola fascia renal. Nos humanos, as glándulas suprarrenais están ao nivel da 12ª vértebra torácica ou dorsal. Cada glándula adrenal comprende dúas partes distintas: a parte externa da glándula, que é o córtex adrenal, e a parte interna ou medula adrenal; ambas as partes producen hormonas. O córtex produce principalmente cortisol, aldosterona e menores cantidades de andróxenos e estróxenos, e a medula produce adrenalina e noradrenalina. O peso conxunto das glándulas suprarrenais é de entre 7 e 10 g nos humanos adultos.

## Córtex suprarrenal 
miniatura|dereita|Corte histolóxico dunha glándula suprarrenal. O punteiro sinala o córtex.
O **córtex suprarrenal** ou **córtex adrenal** ten a función de sintetizar hormonas esteroides, fundamentalmente corticosteroides (mineralocorticoides e glicocorticoides) e pequenas cantidades de andróxenos e estróxenos. Células corticais específicas producen determinadas hormonas como aldosterona, cortisol, e andróxenos como a androstenediona. En condicións normais relaxadas (sen estrés), as células das glándulas suprarrenais humanas producen o equivalente de 35–40&nbsp;mg de cortisona acetato diarias. A diferenza da innervación directa que ten a medula suprarrenal, o córtex está regulado por outras hormonas neuroendócrinas segregadas pola hipófise ou pituitaria, que á súa vez está baixo o control hormonal do hipotálamo e polo do sistema renina-anxiotensina.

O córtex suprarrenal comprende tres zonas ou capas. Esta *zonación anatómica* pode apreciarse a nivel microscópico, onde cada zona pode ser recoñecida por características distintivas estruturais e anatómicas. O córtex suprarrenal mostra tamén unha *zonación funcional*: debido ao diferente conxunto de encimas presentes en cada parte, cada zona produce distintas hormonas.
;Zona fasciculada
:Situada entre a glomerulosa e a reticular, a zona fasciculada supón o 78% do córtex, e está formada por células poliédricas grandes formando columnas, cun gran retículo endoplasmático liso e gran aparato de Golgi e moitas mitocondrias e pingas lipídicas citoplasmáticas. Os encimas necesarios para a síntese hormonal a partir do colesterol están nas mitocondrias e retículo endoplasmático liso  Non en todas as especies animais se pode distinguir unha zona reticular e non sempre está dedicada a producir andróxenos, como ocorre nos ratos, onde a zona produce corticosteroides (especificamente corticosterona, non cortisol), e as femias dos roedores teñen ademais outra capa chamada "zona X" de función incerta.

### Síntese e accións das hormonas do córtex 
Todas as hormonas adrenocorticais se sintetizan a partir do colesterol que chega á glándula. Noutros tecidos poden orixinarse tamén hormonas esteroides, pero as reaccións que producen aldosterona e cortisol (posteriores á formación de proxesterona) só se dan fundamentalmente no córtex suprarrenal. Estas reaccións finais son:
* Proxesterona → (hidroxilación en C21) → 11-Desoxicorticosterona → (dúas hidroxilacións máis en C11 e C18) → Aldosterona
* Proxesterona → (hidroxilación en C17) → 17-alfa-hidroxiproxesterona → (hidroxilación en C21) → 11-Desoxicortisol → (hidroxilación en C11) → Cortisol

#### Accións dos mineralocorticoides 
Prodúcense na zona glomerulosa. O principal mineralocorticoide é a aldosterona. A súa secreción é regulada polo oligopéptido anxiotensina II (a anxiotensina II é regulada pola anxiotensina I, a cal á súa vez está regulada pola renina). A aldosterona segrégase en resposta aos niveis extracelulares altos de potasio, baixos de sodio, e baixos niveis de fluídos e de volume sanguíneo. Os efectos da aldosterona son:
* Incrementa a excreción urinaria de ións potasio.
* Incrementa os niveis intersticiais de ións sodio.
* Incrementa a retención de auga e o volume sanguíneo.

#### Acción dos glicocorticoides 
Os glicocorticoides prodúcense na zona fasciculada. O principal nos humanos é o cortisol, e en moitos outros animais a corticosterona. A súa secreción está regulada pola hormona adrenocorticotropa (ACTH) da adenohipófise ou pituitaria anterior e esta á súa vez está controlada hormonalmente polo hipotálamo.

O cortisol potencia o metabolismo das súas células diana de diferentes modos:
* Estimula a liberación de aminoácidos no corpo.
* Estimula a lipólise.
* Estimula a gliconeoxénese.
* Incrementa os niveis sanguíneos de glicosa en resposta ao estrés, inhibindo a captación de glicosa no músculo e no tecido adiposo.
* Aumenta a forza das contraccións cardíacas.
* Incrementa a retención de auga.
* Ten efectos antiinflamatorios e antialérxicos.

#### Andróxenos e estróxenos 
Os andróxenos prodúcense na zona reticular en pequenas cantidades. Os andróxenos máis importantes son: testosterona, dihidrotestosterona (DHT), androstenediona, deshidroepiandrosterona (DHEA), e deshidroepiandrosterona sulfato (DHEA-sulfato). No córtex suprarrenal tamén se poden producir pequenas cantidades de estróxenos, polo que é unha das fontes de estróxenos dos tecidos periféricos para as mulleres menopáusicas, nas cales os ovarios xa non os producen .

## Medula suprarrenal 
miniatura|dereita|Corte da glándula suprarrenal. O punteiro sinala a medula suprarrenal.
A **medula suprarrenal** ou **medula adrenal** ocupa a parte central da glándula, e está rodeada polo córtex suprarrenal. O límite entre a zona reticular e a medula non é moi nítido nos humanos, xa que hai columnas de células do córtex que penetran algo na medula. A medula segrega aproximadamente un 20% de noradrenalina e un 80% de adrenalina..

Para levar a cabo a súa parte desta resposta, a medula suprarrenal recibe innervación do sistema nervioso simpático por medio de fibras preganglionares orixinadas na medula espiñal torácica de T5–T11. Como está innervada por fibras de nervios preganglionares, a medula adrenal pode ser considerada como un ganglio simpático especializado. Esta pode ser unha das razóns polas que o cáncer de pulmón con frecuencia crea metástases nas glándulas suprarrenais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* MedlinePlus|002219 http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/002219.htm
* AnatomyAtlasesMicroscopic|15|292 http://www.anatomyatlases.org/MicroscopicAnatomy/Section15/Plate15292.shtml - "Adrenal Gland"
* BUHistology|14501loa http://www.bu.edu/histology/p/14501loa.htm
* SUNYAnatomyLabs|40|03|01|05 http://ect.downstate.edu/courseware/haonline/labs/l40/030105.htm - "Posterior Abdominal Wall: The Retroperitoneal Fat and Suprarenal Glands"
* Adrenal Gland, from Colorado State University