open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aisha Abd al-Rahman

**Aisha Abd al-Rahman** (en árabe: عائشة عبد الرحمن), nada en Damietta o 18 de novembro de 1913 e finada no Cairo o 1 de decembro de 1998, foi unha escritora e profesora exipcia, coñecida co pseudónimo de **Bint al-Shati** ("Filla da Ribeira").
## Traxectoria
Naceu en Damietta, onde o seu pai daba clase no Instituto Relixioso de Domyat. Con dez anos a súa nai levouna á escola mentres o pai viaxaba. Pese á oposición paterna, a nai levouna a El Mansurah, e posteriormente Aisha estudou Lingua e literatura árabe na Universidade do Cairo, graduándose en 1939 e conseguindo un mestrado en 1941.

En 1942 comezou a traballar de inspectora de ensino de literatura árabe para o Ministerio de Educación de Exipto. En 1950 doutorouse e comezou a traballar como profesora de literatura árabe na Facultade Feminina da Universidade de Ain Shams.

Escribiu ficción e biografías das primeiras mulleres musulmás, como Aminah bint Wahb (a nai) e as mulleres e irmás do profeta Mahoma. Tamén fixo crítica literaria. Foi a segunda muller moderna en facer unha exexese do Corán. Non se considera a si mesma feminista, mais as súas obras reflicten a idea de que as mulleres teñen máis capacidade de analizar as obras escritas por mulleres ca os homes, porque estes son "ignorantes do instinto feminino".

Casou con Amin el-Khouli, profesor seu na Universidade do Cairo. Morreu logo dun ataque ao corazón. Doou a súa biblioteca persoal para fins académicos, e en 1985 unha escultura coa súa figura foi erixida no Cairo.

## Obra
Autora de "máis de corenta libros e cen artigos", as súas publicacións destacadazs inclúen:
**The Egyptian Countryside* (1936)
**The Problem of the Peasant* (1938)
**Secret of the Beach and Master of the Estate: The Story of a Sinful Woman* (1942)
**New Values in Arabic Literature* (1961)
**Contemporary Arab Women Poets* (1963)

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Bint Al-Shati’a, Aishah Abdul-Rahman: A Brilliant Female Scholar in the Islamic and Arab World
* Muhammad Amin A study of Bint al-Shati's Exegesis
Dallol

**Dallol** é un volcán da depresión de Danakil, no nordeste de Erta Ale en Etiopía. Formouse pola intrusión de magma basáltico en depósitos de sal do Mioceno e a subsecuente actividade hidrotermal. As erupcións freáticas produciuse no ano 1926, formando o volcán Dallol e outros cráteres nos arredores do deserto de sal. Estes cráteres son os respiradoiros volcánicos subaéreos máis baixos do mundo, a 45&nbsp;m ou máis por debaixo do nivel do mar. En outubro de 2004, a cámara de magma pouco profunda debaixo de Dallol desinflouse e produciu unha intrusión de magma cara ó sur debaixo da fenda. En xaneiro de 2011 produciuse unha erupción freática na zona.

## Galería 

ET Afar asv2018-01 img15 Dallol.jpg|A depresión de Danakil visto dende Dallol.
ET Afar asv2018-01 img36 Dallol.jpg|Formacións de sal e sulfuro en Dallol.
ET Afar asv2018-01 img55 Dallol.jpg|Canóns de sal.
ET Afar asv2018-01 img43 Dallol.jpg|Estanques de xofre.
Ethiopia Dallol GuideStanding.JPG|Guía en Dallol.

## Notas
Luís Bouza-Brey

***Luís Bouza-Brey Trillo**, avogado, escritor e político galego (1905 - 1980).
***Luís Bouza-Brey Villar**, fillo do anterior, político galego (n. 1945).
José Miguel Andrade

**José Miguel Andrade Cernadas**, nado na Coruña en 1963, é un historiador galego.

## Traxectoria 
Doutorouse en 1992 pola Universidade de Santiago de Compostela coa tese *Las transformaciones de la sociedad gallega en los siglos XI al XIII: el papel de los monjes negros*, dirixida por Ermelindo Portela Silva (1992). É Catedrático de Historia Medieval na mesma institución. Foi membro da Academia Auriense-Mindoniense de San Rosendo.

## Obras 
* *Alfonso II el Casto*, Nigra Trea, 2009. ISBN 978-84-95364-93-7.
* *El monacato benedictino y la sociedad de la Galicia medieval (siglos X al XIII)*, Ediciós do Castro, 1997. ISBN 84-7492-857-5.
* *Monxes e mosterios na Galicia medieval*, Universidade de Santiago de Compostela, 1995. ISBN 84-8121-302-0.
* *Las transformaciones de la sociedad gallega de los siglos XI al XIII: el papel de los monjes negros*, Universidade de Santiago de Compostela, 1993. ISBN 84-7191-935-4.
* *Lo imaginario de la muerte en Galicia en los siglos IX al XI*, Ediciós do Castro, 1992. ISBN 84-7492-571-1.
* *O Reino medieval de Galicia: Crónica dunha desmemoria* (2020). Xerais. Con Anselmo López Carreira.
* *As peregrinacións a Compostela. Mito, historia e falsidades* (2024). Vigo: Xerais. 200 páxs. ISBN  978-84-1110-456-2.

## Premios 
* 36 Premio Antón Losada Diéguez 2021, por *O Reino medieval de Galicia: Crónica dunha desmemoria*.
* Premio da Crítica de Galicia, Investigación en ciencias sociais e humanidades, 2025 por *As peregrinacións a Compostela*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* R. Domínguez. "José Miguel Andrade, enfermo de párkinson: «Firmaría quedarme como estoy» *La Voz de Galicia*, 12/4/2019 .
Dejan Kravić

**Dejan Kravić**, nado o 9 de setembro de 1990 en Mostar, é un xogador profesional de baloncesto serbio-canadense que actualmente xoga para o Obradoiro da Primeira FEB.

## Traxectoria 
O 24 de xullo de 2019, anunciouse a súa fichaxe por unha tempada polo Obradoiro CAB da Liga ACB.

O 22 de xullo de 2020, Kravić asinou unha tempada co San Pablo Burgos da Liga ACB. Tras acadar 10.7 puntos e 4.6 rebotes por encontro na súa primeira tempada en Burgos, Kravić renovou o seu contrato co San Pablo Burgos unha tempada máis.

O 28 de xaneiro de 2022, Kravić fichou polo Unicaja Málaga da Liga ACB ata final de tempada.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en Eurobasket.com
Erta Ale

miniatura|250px|Erta Ale en maio de 2008.
O volcán **Erta Ale** (en afar: *Ertá’alé* ou *Irtá’alé*, «montaña que fumega») é un volcán en escudo basáltico localizado no Corno de África, na rexión da depresión de Afar, no nordés de Etiopía, sendo o volcán máis activo de devandito país. Atópase na depresión de Danakil, un deserto baldío preto da fronteira con Eritrea e acada unha altura de 613 metros. Considérase en erupción dende 1967.

Situado nunha rexión desértica e de difícil acceso, o Erta Ale non foi obxecto de estudo polos expertos na materia até o século XX, concretamente a finais da década dos 60 e comezos dos 70. Aínda así, xa fora descuberto polos europeos en 1841 e o seu cumio coroado en 1873. Presenta un ou dous lagos de lava no seu cumio, os cales ocasionalmente desbordan cara á ladeira meridional. Salienta por ter un dos lagos de lava máis duradeiros do planeta (con actividade confirmada dende 1967, aínda que puido iniciarse en 1906). A súa escasa elevación débese ó feito de alzarse sobre unha depresión, a depresión de Afar, cuxa base queda por baixo do nivel do mar.

Os habitantes da zona apenas se achegan a el xa que consideran que no lugar habitan espíritos malignos que se pasean en cabalo. A situación remota, nunha zona baldía e pouco poboada, fai que o seguimento da súa actividade sexa escaso. Hai evidencia de explosións nos últimos 150 anos. Moitas erupcións contemporáneas localízanse primeiro mediante o seguimento por satélite das columnas de dióxido de xofre e compróbanse posteriormente con testemuñas sobre o terreo.

## Imaxes 

Ficheiro:Erta Ale-12.JPG|Fornos no lado occidental.
Ficheiro:Erta-ale lac-de-lave 2001.jpg|Lago de lava en 2001.
Ficheiro:STS41G-32-14.jpg|Vista de satélite.

## Notas
Abiy Ahmed

**Abiy Ahmed Ali** (en , en , a miúdo acurtado como *Abiy Ahmed* ou só *Abiy*), nado o 15 de agosto de 1976, é un político etíope que dende o 2 de abril de 2018 é o cuarto e actual primeiro ministro de Etiopía.

Segue sendo presidente tanto do partido Fronte Democrática Revolucionaria do Pobo Etíope (FDRPE) como do Partido Demócrata Oromo (PDO, que é un dos catro partidos en coalición coa Fronte Democrática). Abiy é tamén membro electo da Asemblea Parlamentaria Federal, e un membro dos comités executivos do FDRPE e do PDO.

Un antigo oficial de intelixencia militar, dende que se converteu en primeiro ministro lanzou un amplo programa de reformas políticas e económicas, mais non todas as propostas contan co apoio dos partidarios da constitución federal, ou na rexión de Tigray (onde a reforma de Abiy é considerada selectiva en contra dos tigriñas).

O 11 de outubro de 2019, anunciouse a Abiy Ahmed como gañador do Nobel da Paz "polos seus esforzos a prol da paz e da cooperación internacional e, en particular, pola súa decisiva iniciativa para resolver o conflito fronteirizo coa veciña Eritrea".

En outubro de 2021, Abiy Ahmed xurou oficialmente un segundo mandato de 5 anos.

## Notas
Theropithecus gelada

O ***Theropithecus gelada*** é unha especie de primate catarrino da familia dos cercopitécidos endémica das terras altas de Etiopía. Pesan entre 13 e 20 quilogramos, e do mesmo xeito que os babuínos, son terrestres e pasan o tempo alimentándose nas pradarías.

Algúns autores inclúen a especie dentro do xénero *Papio*, mais dende 1979 está clasificado noutro xénero separado, Theropithecus. *Theropithecus gelada* é a única especie vivente, aínda que se coñecen polo menos outras dúas liñaxes separados no rexistro fósil. Malia que a especie está restrinxida hoxe a Etiopía, coñécense fósiles do xénero procedentes de Suráfrica, Malawi, a República Democrática do Congo, Tanzania, Uganda, Kenya, Etiopía, Alxeria, Marrocos, España e a India.

Pode distinguirse dos babuínos pola pel de vivas cores no seu peito. A mancha está pouco definida e, nos machos, está tinguida de vermello e rodeada de pelo branco. Nas femias, a mancha está bastante menos pronunciada. Porén, cando vai calor, a mancha das femias tórnase brillante e salpicada de bochas. Este proceso é semellante á inchazón das nádegas durante o estro, algo común nos babuínos.

## Subespecies 
Describíronse as seguintes subespecies:

* *T. g. gelada* (Rüppell, 1835)
* *T. g. obscurus* (Heuglin, 1863)

## Notas
Capra walie

A ***Capra walie*** (en ; *wālyā*) é unha especie de mamífero artiodáctilo da familia Bovidae, en grave perigo de extinción, pois quedan só uns 500 exemplares concentrados nas montañas Semien, en parte debido á caza furtiva e á perda de hábitat. É un mamífero endémico dalgunhas zonas montañosas etíopes. Os cornos, de mediana lonxitude, forman máis ou menos un medio arco circular. Na fronte ten unha protuberancia ósea; a barba é medianamente longa.

## Hábitat e ecoloxía 
[miniatura|293x293px|esquerda|Val no [Parque nacional de Simien.]]
A especie habita na alta montaña dos páramos montanos de Etiopía, en escarpes rochosos entre os 2.500 e 4.500 metros. O seu hábitat é o bosque de montaña, as pradarías sub-alpinas, e as matogueiras, onde pastan. A súa dieta inclúe arbustos, líquenes, herba e plantas trepadoras. A miúdo sostéñense sobre as súas patas traseiras para alcanzar máis altura. Moi activas pola mañá, gústalles repousar ó sol nas repisas rochosas. Os machos viven en grupos separados das femias, que viven coas súas crías en grupos de arredor de 20 individuos. Estímase que unha manda percorre habitualmente de 1,5 a 2&nbsp;km ó día. O período de celo esténdese de marzo a maio. Os machos compiten polas femias mediante loitas nas que chocan as súas cornamentas. O período de xestación dura 150-165 días. Alcanzan a madurez sexual ó primeiro ano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Montañas Semien
Rexión de Tigray

miniatura|Un canón ó leste de Adigrat, Tigray setentrional.

A **Rexión de Tigray** (en , *kilil Tigrāy;* cuxo nome oficial é en , *Bəh̩erawi Kəllelawi Mängəśti Təgray* ou "Estado Rexional Nacional Tigray") é a máis setentrional das nove rexións étnicas (*kililat*) de Etiopía. Tigray é a terra dos pobos tigriña, irob e kunama. Tigray tamén é coñecida como "Rexión 12" segundo a constitución federal de  1995. A súa capital e meirande cidade é Mekelle. Tigray é a sexta rexión máis grande do país e a quinta máis poboada.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Luís Bouza-Brey Trillo

**Luís Bouza-Brey Trillo**, nado en Vilagarcía de Arousa o 1 de agosto de 1905 e finado no mesmo concello o 23 de marzo de 1980, foi un avogado, escritor e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Luís Bouza Trillo e irmán de Fermín Bouza-Brey. Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela, rematando en 1928. Colaborou en *El Pueblo Gallego*. Integrouse no Partido Galeguista e foi un dos dirixentes do grupo de Vilagarcía.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en Pontevedra por auxilio á rebelión o 21 de xaneiro de 1937 con outros republicanos de Vilagarcía, foi absolto, pero cunha proposta de sanción económica. Houbo de repetirse o consello de guerra por "omisión dun dos trámites". Estivo preso na Illa de San Simón.

Exerceu a avogacía en Vilagarcía. Colaborou en *La Noche* e foi académico correspondente da Real Academia Galega desde 1964.

## Obras 
* *Obra completa*, Sada: Do Castro, 2002.

## Vida persoal 
Casou con Celia Villar Padín e foi pai de Luís, Carlos e Gonzalo Bouza-Brey Villar.

## Notas
Angèle Rawiri

**Angèle Ntyugwetondo Rawiri**, nada en Port-Gentil o 29 de abril de 1954 e finada en París o 15 de novembro de 2010, foi unha escritora gabonesa.
## Traxectoria
Foi filla do político e poeta galoa Georges Rawiri e dunha mestra que morreu cando tiña seis anos. Angèle foi á escola en Alès (Languedoc-Rosellón), estudou secundaria en Vanves (París) e fixo tradución do inglés no Instituto Lentonnet. Despois foi vivir dous anos a Londres, onde traballou como actriz en filmes de James Bond e como modelo en revistas de moda.

En 1979 regresou ao Gabón, onde traballou como tradutora e intérprete. En 1980 publicou a súa primeira novela,

*Elonga*, que denuncia o poder da bruxaría e as ciencias ocultas no Gabón. En 1983 publicou ''G'amèrakano au carrefour*,  a historia da loita entre os desexos materialistas dunha rapaza nova, e os valores tradicionais das xeracións maiores. En 1986 publicou *Toula*, a historia dunha rapaza que vive nun barrio excéntrico e sinistro de delincuencia e desemprego. *Fureurs et cris de femmes*, de 1989, é a primeira novela do Gabón onde se fala da homosexualidade feminina.

Publicou as súas primeiras obras co nome de Ntyugwetondo Rawiri.

## Obra
**Elonga: roman* (1980)
**Gʾamèrakano: au carrefour: roman* (1983)
**Toula* (1986)
**Fureurs et cris de femme* (1989)

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
*  (1994): *Historical Dictionary of Gabon*. 2ª ed. The Scarecrow Press, p.&nbsp;287.
*  (2013): *50 figures de la littérature gabonaise de 1960 à 2010*. Dagan Gnammankou Editions.
*  (2006): *La représentation littéraire de la violence dans les romans d'Angèle Ntyugwetondo Rawiri: «Elonga», «G'amerakano au carrefour», «Fureurs et cris de femmes»*. Tese de doutoramento. Universidade de París-Norte, 373 p.
*  (2010): «Angèle Ntyugwetondo Rawiri», en Christiane Chaulet Achour, coa colaboración de Corinne Blanchaud, (dir.): *Dictionnaire des écrivains francophones classiques: Afrique subsaharienne, Caraïbe, Maghreb, Machrek, Océan Indien''. Éd. H. Champion, p.|382-384.
### Ligazóns externas
* Angèle Rawiri , na páxina web da UWA.
Amadou Gon Coulibaly

**Amadou Gon Coulibaly**, nado o 10 de febreiro de 1959 e finado o 8 de xullo de 2020, foi un político marfilés que foi primeiro ministro de Costa do Marfil dende xaneiro de 2017 até a súa morte.

Anteriormente fora secretario xeral da presidencia durante o mandato de Alassane Ouattara entre 2011 e 2017.

## Traxectoria 
A principios dos anos 90, traballou como asesor técnico do primeiro ministro Alassane Ouattara. Coulibaly foi membro da Asemblea Nacional entre 1995 e 2000. Tamén foi alcalde de Korhogo.

De outubro de 2002 a febreiro de 2010 foi Ministro de Agricultura. Despois de que Alassane Ouattara se convertese en presidente, Coulibaly foi secretario xeral da presidencia de 2011 a xaneiro de 2017. A composición do seu novo goberno anunciouse o 11 de xaneiro. Considerouse bastante similar ao anterior goberno de Daniel Kablan Duncan, mantendo os seus cargos a maioría dos ministros clave. Con 28 ministros, era menor que o goberno anterior, que tiña 35. A Coulibaly asignóuselle tamén a responsabilidade da carteira ministerial do orzamento o 19 de xullo de 2017.

No Terceiro Congreso Ordinario do seu partido, o Reagrupamento dos Republicanos (RDR), en setembro de 2017, Coulibaly foi designado primeiro vicepresidente. Cando Ouattara disolveu o goberno no medio de tensións na coalición gobernante en xullo de 2018, Coulibaly foi re-nomeado para formar un novo goberno.

## Saúde e morte 
Coulibaly someterase a unha cirurxía cardíaca en 2012. En 2020 pasou dous meses en Francia para realizar un exame cardíaco e gardar repouso, volvendo a Costa do Marfil o 2 de xullo. Pouco despois, o 8 de xullo, sentiuse mal durante unha reunión semanal do goberno e foi levado a un hospital onde faleceu aos 61 anos.

## Outras actividades 
* Fondo Monetario Internacional (FMI), membro *ex officio* do Consello de Administración (dende 2017) 
* Axencia Multilateral de Garantía de Investimentos (MIGA), Grupo do Banco Mundial, membro *ex officio* do Consello de Administración (dende 2017)  
* Banco Mundial, membro ex officio do Consello de Administración (dende 2017) 

## Notas
Augusta Jawara

**Hannah Augusta Darling Jawara**, nada co apelido **Mahoney** en Banjul en maio de 1924 e finada en Londres o 21 de xaneiro de 1981, foi unha activista dos dereitos da muller, autora de obras de teatro e enfermeira gambiana.
## Traxectoria
Naceu nunha familia cristiá e crioula do pobo aku. Foi filla de John Mahoney, primeiro portavoz da Asemblea Nacional de Gambia, e da súa muller Hannah. Foi irmá de Louise N'Jie.

Estudou no Instituto Mohammedan, onde coñeceu o seu futuro marido e presidente Dawda Jawara. Estudou enfermaría en Edimburgo, Escocia. En febreiro de 1955 casou con Jawara. A súa primeira crianza naceu en Edinburgo, onde o seu home regresara a estudar., representando o partido do seu home, o  Partido Progresista Popular. En 1962 formou a Women's Contemporary Society. En 1967 ela e a súa parella divorciáronse, e ela converteuse ao islam.

A súa obra *The African King* foi representada no Negro Arts Festival en Dakar en 1966. En 1968 publicou *Rebellion*, "quizais o primeiro libro infantil proclamadamente feminista e para nenas na tradición e historia literaria de Gambia". Cando se publicou, era presidenta da Federación de Mulleres de Gambia,

## Obra
* *The African King* (1966)
* *Rebellion* (1968)
* "The Gambia Women's Federation", en *Women Today*, Vol. 6, No. 4 (1965), pp.&nbsp;79–81.

## Notas
Rexión de Amhara

**Rexión de Amhara** (en ; *ʾÄmara*) é unha das nove divisións étnicas de Etiopía, sendo o fogar dos amháricos. Outrora coñecida como "Rexión 3", a súa capital é Bahir Dar. O meirande corpo de auga de Etiopía, o lago Tana, que é a fonte do río Nilo Azul, atópase na rexión de Amhara. A rexión tamén contén o Parque nacional de Simien, que inclúe Ras Dashan, o punto máis alto do país. Amhara limita co Sudán polo oeste e o noroeste, e coas rexións etíopes de Tigray polo norte, de Afar polo leste, Benishangul-Gumuz polo suroeste e Oromia polo sur.

O goberno de Amhara componse do poder executivo, liderado polo presidente, o poder lexislativo que comprende o Consello de Estado e o poder xudicial, liderado pola Corte Suprema do estado.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* FDRE States: Basic Information - Amhara
Rexión de Afar

A **Rexión de Afar** (en ; en ) é unha das nove rexións estatais (*kililoch*) de Etiopía, sendo o fogar do pobo afar. Outrora coñecida como "Rexión 2", a súa capital dende o ano 2007 é a recentemente contruída cidade de Semera.

O Triángulo Afar, a parte norte da depresión de Danakil, forma parte do Gran Val do Rift de Etiopía, e atópase no norte da rexión. Contén o punto máis baixo do país e un dos máis baixos de África. A parte sur da rexión contén o val do río Awash, que desemboca nunha cadea de lagos ó longo da fronteira de Etiopía con Djibuti. Outros lugares salientables da rexión son os parques nacionais de Awash e Yangudi.

## Notas
Rexión de Benishangul-Gumuz

**Benishangul-Gumuz** (en ; *Benšangul Gumuz*), tamén coñecida como **Benshangul/Gumuz**, é unha das nove divisións étnicas (*kililoch*) de Etiopía. Outrora coñecida como "Rexión 6", a capital da rexión é Assosa. Despois da adopción da Constitución de 1995, a rexión foi creada coa parte máis occidental da antiga provincia de Gojjam (a parte norte do río Abay), e a parte setentrional da provincia de Welega (parte sur do Abay). O nome da rexión provén dos dous grupos étnicos locais, os berta (tamén coñecidos como benishangul) e os gumuz.

## Notas
Gabriele Falloppio

miniatura|*Falloppio explicando un dos seus descubrimentos ao Cardeal duque de Ferrara*. Pintura ao óleo de Francis Barraud
**Gabriele Falloppio**, nado en Módena en 1523 e finado en Padua o 9 de outubro de 1562, foi un naturalista, botánico, anatomista e cirurxián italiano, considerado un dos anatomistas e médicos máis importantes do seu tempo. 

## Traxectoria 
Gabriele Falloppio estudou medicina na Universidade de Ferrara. A súa foi a época dourada da anatomía , pasando dun saber de base a unha disciplina autónoma, co seu propio programa de desenvolvemento , as diseccións eran cada volta máis frecuentes seguindo técnicas rigorosas  . 

Tamén ensinou botánica na primeira cátedra de farmacognosia fundada en Europa, que foi a de Padua (1533), converténdose  no seu segundo titular ao suceder a Francesco Bonafede  .

## Obra 
Falloppio foi o primeiro en esclarecer a anatomía do embrión humano, demostrando a ausencia da vesícula alantoide (que só existe en aves e réptiles) .Tamén realizou unha descrición da dentición primaria e da súa substitución pola secundaria, cun tecido diferente ao óseo. Así e todo os traballos de Falloppio centráronse fundamentalmente na anatomía dos nervios craniais e no sistema reprodutor feminino. 

### Sistema nervioso 
Falloppio corrixiu e concretou a anatomía do ollo realizada por Vesalius, localizando a posición do cristalino e do corpo ciliar, e recoñeceu a orixe dos nervios ópticos preto dos colículos. Describiu detalladamente o tímpano e a súa relación co anel óseo no que se sitúa, así como as estruturas do oído medio e do oído interno; tamén describiu correctamente o curso do nervio auditivo; do mesmo xeito, describiu o nervio facial, o nervio glosofarínxeo e os núcleos do nervio trixémico . Distinguiu o plexo cardíaco, pero estivo equivocado ao ligar o nervio vago co tronco simpático , "vaíña de pano lixeiro, feito a medida, para protexerse de enfermidades venéreas", como a sífilis en ''* que se publicou logo da súa morte en 1564 tras testar a súa eficacia en 1.100 homes .

## Libros 
* *De Metallis atque Fossilibus'', 1557.
* '**, Venecia, 1561 
* **',  Venecia, 1563 
* '**, Venecia 1569
* **', Padoue 1563
* *De partibus similaribus humani corporis*, Nuremberg, 1575.
* '**, Venecia 1577
* **', Venecia, 1584
* ''''  (1584; 1600; 1606).

## Notas
Rexión de Gambela

A **rexión de Gambela** (en ) é unha das nove rexións étnicas (*kililoch*) de Etiopía. Outrora coñecida como "Rexión 12", a súa capital é a cidade de Gambela. A rexión atópase entre os ríos Baro e Akobo.

En Gambela atópase o Parque Nacional de Gambela, que abrangue 5&nbsp;061 km² ou o 17% do territorio da rexión.

## Notas
Rexión de Oromia

**Oromia** (en ) é unha dos nove estados rexionais baseados de Etiopía, abranguendo 286&nbsp;612 quilómetros cadrados. A súa capital é Adís Abeba, a mesma capital do país. É o fogar do pobo oromo e limita coa Rexión de Somali polo leste, coa Rexión de Amhara, a Rexión de Afar e a Rexión de Benishangul-Gumuz polo norte, Sudán do Sur, a Rexión de Gambela e a Rexión das Nacións, Nacionalidades e Pobos do Sur polo oeste, e Kenya polo sur. Segundo o censo de 2011, a poboación da rexión era de 35&nbsp;000&nbsp;000, sendo o meirande estado en termos de poboación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Oromia Culture and Tourism Bureau
Carmen Pesqueira

**Carmen Pesqueira Domínguez**, coñecida como **A Capirota**, nada na Mouta (Marín) 1 de xullo de 1907 e finada no mesmo concello o 18 de agosto de 1936, foi unha costureira e lavandeira galega vítima da represión franquista.

## Traxectoria 
Carmen Pesqueira Domínguez, máis coñecida pola veciñanza como "a Capirota", era filla do mariñeiro Antonio Pesqueira Pérez e de Gumersinda Domínguez Pesqueira. Era costureira e lavandeira de roupa allea. Lavaba para os relixiosos dun priorato e para as familias ricas de Marín. Foi nai solteira e o seu fillo  tiña 4 anos en 1936. 

### Asasinato 
A Capirota veu como unha banda de falanxistas estaban maltratando un grupo de persoas maiores por non querer levantar o brazo ao sonar o "Cara al Sol", e saíu na súa defensa. Estes falanxistas de Marín estaban capitaneados polo nazi Bruno Schweiger, coñecido como "El alemán" na zona.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Rexión de Somali

A **Rexión Somali** (en , en ) é unha das nove rexións étnicas (*kilimo)* de Etiopía. A rexión limita coas rexións etíopes de Afar, a cidade de Dire Dawa, Oromia polo oeste, así como Djibuti polo norte, Somalia polo norte, leste e sur, e Kenya polo suroeste.

Jijiga é a capital da rexión, en substitución de Gode, dende o ano 1995 logo de diversas consideracións políticas. Outras grandes vilas e cidades da rexión son Degehabur, Kebri Dahar,   Barey, Fiiq, Erer, Kelafo, Shilavo, Kebri Beyah, Werder, Aware, Shekosh, Baabili Tuli Gulled, Sasabane e Aw Barre.

## Notas
Dire Dawa

**Dire Dawa** (en , en , lit.&nbsp;"Lugar de remedio", en , en ) é unha das dúas cidades de Etiopía que gozan dun status especial (*astedader akabibi*), sendo a outra a capital, Adís Abeba. Segundo estimacións de 2008, Dire Dawa tiña unha poboación de 440&nbsp;000 habitantes, o que a converte na segunda maior cidade de Etiopía.

A cidade é un centro industrial, dispón de varios mercados e un aeroporto internacional. Dire Dawa atópase no leste do país, a beiras do río Dechatu e ós pés dun anel de desfiladeiros.

En outubro de 2016 inaugurouse o ferrocarril Adís Abeba-Djibuti que ten parada en Dire Dawa. É un ferrocarril de ancho de vía internacional que une Adís Abeba, capital de Etiopía, co porto de Djibuti no golfo de Adén, achegando acceso ferroviario ó mar a Etiopía. O ferrocarril de ancho estándar substitúe ó antigo ferrocarril de vía métrica, que foi abandonado en 2006 e que foi construído polos franceses entre 1894 e 1917.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bekele, Shiferaw (1989). Aspects of the History of Dire Dawa (1902-1936) 
* Imbert-Vier, S. (2011). Tracer des frontières à Djibouti: Des territoires et des hommes aux XIXe et XXe siècles; p.&nbsp;116
* Pankhurst, R. (2010). Who were the 'Young Ethiopians' (or Young Abyssinians): An historical inquiry.  Education Issue, Vol. 2, no.2, p: 129
### Ligazóns externas 
* Páxia oficial
Cintaadhesiva

**Cintaadhesiva** é un proxecto creado por Silvia Penas e Jesús Andrés Tejada de poesía escénica. Nado en 2014 en Vigo, ten proxeción internacional. 

## Traxectoria 
A súa proposta ten unha posta en escena na que ensambla textos literarios, música electrónica e videoarte da súa colleita cun carácter ecléctico. Gañou varios premios nacionais e internacionais en festivais de poesía e teatro. Actúan por toda a xeografía galega e o estranxeiro, con diferentes proxectos que amosan en institutos de ensino, concellos, teatros ou eventos.

## Proxectos 
* *Fronteira Paraiso*, poesía escénica 2018.
* *The Caretaker*, videopoema 2018.
* *O deserto*, videoclip 2017.https://www.youtube.com/watch?v=3TVzr1vkzhQ.
* *Electromagnetismo*, videoclip 2017.
* *A luz*, videoclip 2017
* *A praia*, videopoema 2016.https://www.youtube.com/watch?v=Y83DcSgimIs.
* *Derrota programada*, videopoema 2016.
* *Prólogo e Epílogo*, poesía escénica 2014.

## Premios 
* Finalista do premio musical da Deputación da Coruña, 2017.
* Gañador do premio Sonidos Mans Sinsal San Simón, 2017.
* Finalista do certame musical Fran Pérez Narf, da Deputación da Coruña, 2017.
* Finalista dos premios Martín Codax 2016
* The Careteker, videopoema. Selección oficial no Motion Pictures International MOPFF 2018, Calgary, Canadá.
* The Careteker, videopoema. Selección oficial no Miniature Film Festival 2018, Vancouver, Canadá.

## Notas
Liberdade de pensamento

A **liberdade de pensamento**, tamén coñecida como **liberdade intelectual**, **liberdade de conciencia**, **liberdade ideolóxica** ou **liberdade de crenza**, é a capacidade de cada un, na súa conciencia, de adoptar, manter e cambiar calquera pensamento, opinión, ideoloxía ou crenza; e, no seu caso, manifestalos, o que pasaría a ser obxecto da liberdade de expresión, e no seu eido, da liberdade de cátedra, da liberdade científica e da liberdade artística ou liberdade de creación. Considérase un dos principais dereitos e liberdades; dos considerados dereitos civís e políticos ou dereitos humanos de primeira xeración. Historicamente está vinculada á liberdade relixiosa ou de culto, e á liberdade de opinión ou de prensa.

A liberdade de pensamento restrínxese ou é obxecto de coacción a través de múltiples mecanismos, non só a represión a cargo do poder político, senón tamén a imposición de canons socialmente aceptados de corrección política ou pensamento único, que se interiorizan no propio individuo.

## Notas
Manuel Vázquez Faraldo

**Manuel Vázquez Faraldo**, nado en Miño o 1 de xaneiro de 1962, é un político galego e alcalde de Miño dende o ano 2019.

## Traxectoria 
Economista de profesión, foi concelleiro en Miño pola agrupación de electores Alternativa Miñoterra dende 1995 ata 2003. Dende 2005, milita no PSdeG-PSOE, entrando de novo na corporación no grupo municipal socialista no ano 2010

En 2011 encabezou a candidatura socialista, que obtivo seis concelleiros. En 2015 a súa lista foi a máis votada  Finalmente, Ricardo Sánchez Oroza, de CxG, foi investido alcalde cos seis votos do Partido Popular de Miño. 

Nas elecccións do 26 de maio de 2019 o seu partido acadou nove concelleiros, e o 15 de xuño tomou posesión como o primeiro alcalde socialista de Miño dende 1936. Baixo a súa xestión resolveuse a grave débeda que recaía no concello dende o mandato de Juan Antonio Maceiras polo escándalo Fadesa da urbanización Miño Costa Golf e deu fin a 18 anos de conflito, marcados pola sentenza que declarou a adquisición ilegal dos terreos nos que se construiría a urbanización de 1200 vivendas e campo de golf. Para solucionalo, o concello tivo que pedir un préstamo de 7 millóns para poder pagar os xuros debidos á veciñanza expropiada. Esta débeda do concello traducíase en 3 014€ por persoa, unha das máis altas a nivel municipal de toda Galicia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Miño
Ulf de Jakobsland. Os viquingos en Galicia

***Ulf de Jakobsland. Os viquingos en Galicia*** é unha novela gráfica de Alberto Varela Ferreiro publicada por Edicións Xerais no ano 2018. A historia está ambientada nas invasións dos viquingos en Galicia durante o século XI e conta a historia de Ulv Galiciefarer ou "Ulf o galego", un jarl dinamarqués, xefe viquingo famoso polos seus ataques, saqueos e pillaxe en Galicia durante o reinado de Vermudo III e Fernando I de León.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ulv Galiciefarer
### Ligazóns externas 
* Vídeo de promoción do libro en YouTube
Baby Driver

***Baby Driver*** é un filme de acción de 2017 escrito e dirixido por Edgar Wright. Está protagonizado por Ansel Elgort no papel dun condutor de roubos na procura dunha vida fóra do crime a carón de Debora (Lily James). O filme conta con Kevin Spacey, Jon Hamm, Eiza González, Jamie Foxx e Jon Bernthal nos papeis secundarios. Eric Fellner e o seu compañeiro de Working Title Films, Tim Bevan, produciron *Baby Driver* en asociación con Big Talk Productions de Nira Park. Sony e TriStar Pictures encargáronse da distribución comercial do filme. *Baby Driver* foi financiado a través dunha asociación entre TriStar e Media Rights Capital.

## Personaxes 
* Ansel Elgort como Miles "Baby"
* Kevin Spacey como Doc
* Lily James como Debora
* Jon Hamm como Jason "Buddy" Van Horne
* Jamie Foxx como Leon "Bats" Jefferson III
* Eiza González como Monica "Darling" Costello
* Jon Bernthal como Griff
* CJ Jones como Joseph

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en MetaCritic
Digimon Rumble Arena

é un videoxogo de loita desenvolvido e distribuído por Bandai en asociación con Hudson Soft para a consola PlayStation. Estreouse no Xapón o 6 de decembro de 2001 e en América do Norte o 24 de febreiro de 2002.

Os xogadores poden escoller entre 24 personaxes (quince dos cales deben ser desbloqueados) das series *Digimon Adventure* e *Digimon Tamers* da franquía *Digimon*, como Terriermon, Agumon, Gatomon e Renamon. A secuela do xogo, *Digimon Rumble Arena 2*, foi lanzado dous anos despois (tres no Xapón) para as consolas Nintendo GameCube, PlayStation 2 e Xbox.
Rexión de Harari

A **Rexión de Harari** (en oromo: Hararii; en harari: ሐረሪ), oficialmente **Estado Rexional do Pobo Harari** (en , en harari: ዚሐረሪ ኡምመት መሐዲያ ሑስኒ) é unha das nove rexións étnicas (*kililat*) de Etiopía, sendo o fogar do pobo harari. Outrora chamada "Rexión 13", a súa capital é Harar. É o máis pequeno dos estados rexionais de Etiopía. O oromo e o harari son as dúas linguas oficiais das autoridades rexionais.

## Notas
Digimon World 3

, tamén coñecido como ***Digimon World 2003*** en Europa e Australia, é un videoxogo de rol para PlayStation desenvolvido por BEC e Boom Corp. e distribuído por Bandai. É o terceiro título da serie *Digimon World* e foi lanzado en xuño de 2002 en América do Norte, en xullo de 2002 no Xapón e en novembro de 2002 en Europa. 

## Sinopse 
O xogo conta a historia de Junior, que comeza a xogar un videoxogo de rol chamado "*Digimon Online*" cos seus amigos. Porén cando uns terroristas atacan de súpeto, Junior e os outros xogadores quedan atrapados no xogo e deben atopar un xeito de escapar usando os seus compañeiros Digimon.

## Notas
Jaume Aiguader i Miró

**Jaume Aiguader i Miró**, nado en Reus, Tarragona en 1882 e finado en Cidade de México en 1943, foi un médico, político e escritor republicano catalán que militou no nacionalismo. Estivo casado coa pintora Carme Cortès i Lladó.

## Traxectoria 
En 1923 afiliouse a Unión Socialista de Cataluña, sendo un dos seus dirixentes durante a ditadura de Primo de Rivera, período no que foi encarcerado dúas veces polas súas actividades de oposición ó réxime. Despois foi dirixente de Estat Català. Foi encarcerado en 1926, en 1928 e en 1934 debido a desordes públicas. En agosto de 1930 asinou o pacto de San Sebastián, en nome de Estat Català, e o ano seguinte, en marzo, xunto co seu irmán Artemi, foi un dos fundadores de Esquerra Republicana de Catalunya (ERC).

Nas eleccións municipais de abril de 1931, foi candidato de ERC en Barcelona, resultando elixido e sendo alcalde entre 1931 e 1933, e deputado ante as Cortes da República en todas as lexislaturas (elixido en 1931, 1933 e 1936). Mediou para pór fin á Folga Xeral de Barcelona de setembro de 1931. Trala proclamación do Estado catalán en outubro de 1934 foi encarcerado de novo. Durante a guerra civil foi ministro sen carteira no segundo goberno de Francisco Largo Caballero (entre novembro de 1936 e maio de 1937) e Ministro de Traballo e Asistencia Social baixo o mandato de Negrín entre maio de 1937 (tralas xornadas de maio de 1937) e agosto de 1938, sempre en representación do seu partido. Nesa data dimitiu (unha decisión na que foi acompañado polo representante do nacionalismo vasco, Manuel de Irujo, que se sumou por solidariedade con el), en protesta polas decisións do goberno sobre as industrias de guerra de Cataluña, as cales, en opinión do seu partido, invadían as competencias do goberno autónomo de Cataluña.

Exiliouse en 1939, trala vitoria do bando sublevado na guerra, primeiro en Francia e logo en México, onde faleceu en 1943.

## Obras 
* ''Nova tasca de l'ateneu. Cultura professional. Problema de l'habitació sana i a bon preu* (1922, Barcelona)
* *La fatiga obrera* (1929, Barcelona)
* *Les estadístiques de la mortalitat espanyola, catalana i barcelonina* (1935, Barcelona)
* *La lleialtat a l'època* (1929, Barcelona)
* *Amb Catalunya i per Catalunya* (1930, Barcelona)
* *Catalunya i la revolució* (1931, Barcelona)
* *Miquel Servet* (1945, México)

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Josep M. Poblet. *Jaume Aiguader: Una vida "amb Catalunya i per Catalunya"''. Barcelona: Teide, 1977. ISBN 84-3078-327-X
Rexión das Nacións, Nacionalidades e Pobos do Sur

A **Rexión das Nacións, Nacionalidades e Pobos do Sur** (en ; *Yädäbub Bḥer Bḥeräsäbočna Hzboč Kllə*) é unha as nove rexións étnicas (*kililat*) de Etiopía. A rexión xurdiu da fusión de cinco *kililoch*, chamadas rexións 7 até a 11, tralas eleccións do consello rexional do 21 de xuño de 1992. A súa capital é Awasa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Salvador Albert

**Salvador Albert i Pey**, nado en Palamós en 1868 e finado en Cerdanyola del Vallès en 1944, foi un político e escritor catalán.

## Traxectoria 
Estudou dereito, pero non acabou a carreira. De mozo militou no republicanismo posibilista, representado primeiro pola Unión Federal Nacionalista Republicana e despois polo Partit Republicà Català. Nas eleccións xerais de 1910 e 1914 foi elixido deputado polo distrito electoral da Bisbal, facéndose coñecido en todo o país ó superar a quen, en principio, era o gran favorito, Francesc Cambó. Grazas ós electores de San Feliu de Guíxols, que o votaron masivamente, foi revalidando a acta de deputado nas eleccións de 1916, 1918, 1919, 1920 e 1923. Nestas contendas a miúdo participaba con coalicións republicanas, de esquerdas e catalanistas. Xunto con Joaquim Salvatella formaba parte do chamado "baluarte empordanés" pola fidelidade que lles amosaban os seus electores.

;Novela
* *Ideal*, (1898)

;Teatro
* ''El despertar d'un cor*, (1896)

;Ensaio
* *Amiel*, (1919) 
* *El tesoro dramático de Henrik Ibsen'', (1920)

## Notas
Chakir El Homrani

**Chakir El Homrani Lesfar**, nado en Barcelona en 1979, é un sociólogo, político independentista e sindicalista catalán de orixe marroquí. É deputado no Parlamento de Cataluña e dende 2015 concelleiro do Concello de Granollers. Foi Conseller de Traballo, Asuntos Sociais e Familias da Generalitat de Cataluña entre 2018 e 2021.

## Traxectoria 
Nas eleccións municipais de 2015, foi elixido concelleiro de Granollers pola lista ERC - Acción Granollers, formación que obtivo tres escanos. A proposta de ERC, foi elixido membro da lista Junts pel Sí&nbsp;nas Eleccións ao Parlamento de Cataluña de 2015 como quinto candidato do partido republicano ocupando o posto número 15 da lista na provincia de Barcelona.

Foi elixido deputado no Parlamento de Cataluña na XI Lexislatura&nbsp;pola lista Junts pel Sí. Ocupaba a posición 15 da circunscrición de Barcelona. Durante devandita lexislatura colaborou activamente coa ex-conselleira Dolors Bassa para desenvolver a lei de Renda Garantida e foi un dos redactores do grupo parlamentario dunha das tres normas chamadas de desconexión: a lei de Protecció Social de Cataluña.

Tamén foi elixido deputado no Parlamento de Cataluña na XII Lexislatura por&nbsp;Esquerra Republicana de Catalunya. Ocupaba a posición 21 na lista pola Circunscrición de Barcelona.

Nas eleccións do 21 de decembro de 2017 non foi elixido deputado pero incorporouse ó grupo parlamentario de ERC despois de que Dolors Bassa, Carme Forcadell e Marta Rovira renunciasen ós seus respectivos escanos o 23 de marzo de 2018.

O 19 de maio de 2018 foi designado Conselleiro do Departamento de Traballo, Asuntos sociais e Familias da Generalitat de Cataluña en substitución de Dolors Bassa. Debido a iso o 14 de xuño renunciou xunto á tamén conselleira Alba Vergés á acta de deputado para centrarse no seu novo posto no govern.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Parlamento de Cataluña
Ariamnes I de Capadocia

miniatura|Satrapía de Capadocia durante o imperio persa
**Ariamnes I** (en grego, Ἀριάμνης: Ariámnes) foi un sátrapa de Capadocia durante o imperio persa que gobernou entre o 362-350 a.C.

## Traxectoria 
Era fillo de Datames e tivo dous fillos: Ariarates I e Orofernes (ou Holofernes)

Diodoro Sículo expón que Ariamnes gobernou cincuenta anos o que semella un erro posto que Datames gobernou entre o 385-362 a.C. e  seu fillo Ariarates I gobernou entre 350-331 a.C. e morreu como consecuencia dunha guerra civil.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
*Smith, William (editor); *Dicionario de Biografía grega e Romana e Mitoloxía*, "Ariamnes I", Boston (1867)

### Outros artigos 
*Lista de gobernantes de Capadocia
Soiuz

O termo **Soiuz** (Союз en ruso, significando *unión*) pode referirse a:

*O Programa Soiuz de naves rusas tripuladas, con misións como a Soiuz 1, a Soiuz T-2 e a Soiuz TM-30.
*As naves soiuz, cápsulas tripuladas de fabricación soviética-rusa, como a Soiuz 7K-T, a Soiuz TM ou a Soiuz TMA.
*Os foguetes Soiuz, usados tanto para lanzar cápsulas tripuladas Soiuz como satélites.
Antònia Abelló

**Antònia Abelló Filella**, nada en Reus, Tarragona en 1913 e finada en 1984, foi unha feminista catalá.

## Traxectoria 
Foi propagandista do *Grup Feminal de Foment*, grupo afiliado a Esquerra Republicana de Catalunya, no que ingresou no 1932. Colaborou na publicación republicana *Foment, La dona catalana i La Jornada*. Entrou a traballar como funcionaria da consellería de Traballo en 1936. Ó final da guerra civil española foi encarcerada até o ano 1941. Nos seus últimos anos dedicouse a escribir e unha parte da súa obra publicouse postumamente co nome *La Sala llarga i altres escrits,* con edición e prólogo de Carme Puyol. Morreu en Barcelona no 1984.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Antònia Abelló Filella en Memoria de Esquerra
Botaurus

***Botaurus*** é un xénero de aves limícolas chamadas **abetouros** da familia das garzas, do que existen 4 especies actuais. O nome do xénero deullo o naturalista inglés James Francis Stephens, e deriva do latín *butaurus*. Plinio o Vello derivou o nome de *Bos* (boi) e *taurus* (touro), porque as chamadas desta ave semellan o son dun touro urrando.

O xénero ten unha soa especie representativa en cada continente, un en América do Norte, outro en América Central e América do Sur, un en Eurasia e outro en Australasia. As dúas especies do norte son parcialmente migratorias, e moitos dos individuos van a zonas máis cálidas en inverno.

Os catro abetouros son aves grandes, robustas, marróns con plumaxe bandeado, que se reproducen en xunqueiras. A femia cría ela soa os polos, o que é raro nunha ave predadora. Son animais moi discretos, ben camuflados e difíciles de ver malia o seu tamaño, a non ser en avistamentos ocasionais en voo.

Igual que outras especies da súa familia, comen peixes, ras, e outros seres acuáticos pequenos.

## Especies 
## Notas
Entente Cordiale

[miniatura|280px|Unha postal francesa de 1904 que mostra a [Britannia e Marianne bailando xuntas, simbolizando a nova cooperación entre as dúas nacións]]

***Entente Cordiale*** (do francés *entente*, ou *entendemento cordial*) ou **Entente Cordial**, é a denominación dun tratado asinado polo Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda e a Terceira República Francesa o 8 de abril de 1904, e ratificado mediante unha serie de acordos posteriores, que supuxo unha mellora significativa das relacións entre ambos os países.

## Historia 
Tratouse dun acordo de non agresión e de regulación da expansión colonial entre os dous países. Pero, máis alá da preocupación inmediata pola expansión colonial incluída no tratado, a sinatura da *Entente Cordiale* marcou e o fin de séculos de conflitos intermitentes entre ambos os dous estados e os seus antecesores, e substituíu o *modus vivendi* que existira desde o final das Guerras napoleónicas en 1815 cun acordo máis formal.

A *Entente Cordiale* foi a culminación da política de Théophile Delcassé, o ministro de Asuntos Exteriores de Francia desde 1898, que cría que unha comprensión franco-británica daría a Francia certa seguridade contra calquera sistema de alianzas alemás en Europa occidental. O mérito para o éxito da negociación pertence principalmente a Paul Cambon, o embaixador de Francia en Londres, e ao secretario do Asuntos Exteriores británico Lord Lansdowne.

A expresión *Entente cordiale* aparece utilizada por François Guizot en 1830, pouco despois da proclamación de Lois Filipe de Orleáns como rei dos franceses (1830-1848). Unha primeira entente cordiale entre Francia e o Reino Unido foi levada a bo termo polo feito das dúas visitas da raíña Vitoria ao soberano francés en 1843 e 1845, no castelo de Eu, en Normandía. Baixo a Terceira República, unha nova aproximación realizouse entre ambos os países baixo o mesmo nome.

Este tratado foi a base para a formación dun sistema de alianzas entre o Reino Unido e Francia (aos que se sumarían o Imperio ruso e, máis tarde, os Estados Unidos) durante a primeira guerra mundial, alianza coñecida como a Tripla Entente.

## Centenario 
O centenario da *Entente Cordiale*, en 2004, estivo marcado por un gran número de actos oficiais, incluíndo unha visita de Estado por parte da raíña Isabel II e o Duque de Edimburgo a Francia en abril, e a visita por parte do presidente francés Jacques Chirac ao Reino Unido en novembro.

En dicha ocasión, as tropas británicas marcharon por primeira vez o 14 de xullo no desfile do Día da Bastilla, cos *Red Arrows* voando no ceo parisiense.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* MacMillan, Margaret (2013): *The War that Ended Peace: The Road to 1914*. Nova York, NY, USA: Random House. ISBN 978-0-8129-8066-0.

### Outros artigos 
* Incidente de Fachoda
Josep Abril i Argemí

**Josep Abril i Argemí**, nado en Santa Maria de Palautordera en 1869 e finado en Barcelona o 16 de marzo de 1939, foi un político e escritor catalán de ideoloxía nacionalista. Durante a Segunda República Española foi alcalde de Mataró.

## Traxectoria 
Naceu en Santa Maria de Palautordera en 1869. Quinto de dez irmáns, estabeleceuse primeiro en Granollers e finalmente en Mataró. Foi membro do Partido Republicano Democrático Federal durante a Restauración borbónica, e concelleiro por devandita formación en trece ocasións (1899-1923).

Membro do Centro Republicano Federal, integrado en Esquerra Republicana de Catalunya, coa candidatura da coalición republicano-socialista, nas eleccións municipais de 1931 que deron lugar á proclamación da Segunda República foi elixido de novo concelleiro e, despois, alcalde de Mataró. Foi detido e sufriu prisión durante os sucesos revolucionarios de 1934. Ó producirse o golpe de estado de xullo de 1936 que deu lugar á Guerra Civil, foi brevemente xuíz e fiscal da localidade, sendo máis tarde designado comisario municipal en Dosrius até o final do conflito.

Ó rematar a guerra na zona de Cataluña, non quixo marchar ó exilio e foi detido en febreiro de 1939, preso no cárcere Modelo de Barcelona, xulgado en consello de guerra sumarísimo acusado de apoiar á columna Malatesta que cometera un asasinato na localidade na persoa dun médico, e alegrarse de devandita morte en público. A pesar de que se achegaron probas documentais nas que se demostraba que Josep Abril non proferira palabra algunha de satisfacción polos feitos, senón que fora un militante anarconsindicalista, e que en ningún caso apoiara á columna nesa circunstancia, foi condenado á morte. Foi executado en El Camp de la Bota o 16 de marzo de 1939.

Como escritor, fundou o *Diario de Mataró*, *El Novo Ideal*, voceiro do republicanismo federal, e escribiu o libro de ficción *Las aventuras de Nono* (primeiro publicado como *Colección de Diálogos*) e o ensaio *La revolución de julio de 1909 en Mataró*. A través das súas obras e artigos, postulouse firme defensor da igualdade, a fraternidade, a educación de calidade e a mellora das condicións sociais e laborais dos traballadores.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*