open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Marta González Vázquez

**Marta González Vázquez**, nada en Santiago de Compostela o 25 de xaneiro de 1965, é unha historiadora e política galega do PPdeG.

## Traxectoria 
Licenciouse en Historia en 1987 na Universidade de Santiago de Compostela, onde tamén se doutorou na especialidade de Historia Medieval en 1994. Tamén é licenciada en Arquivística e biblioteconomía.

En 1992 comezou a traballar na empresa privada, para o grupo Sargadelos, ata que en 1996 pasou a dar clase de Historia medieval na Universidade da Coruña. En 1998 accedeu a un posto administrativo no Grupo Compostela de universidades, onde permaneceu ata 2003, ano en que foi fichada pola consellería de Familia da Xunta de Galicia para ocuparse da dirección xeral de Igualdade. Coa perda das eleccións de 2005 regresou á empresa privada, para traballar como consultora, ata que coa vitoria do Partido Popular naseleccións de 2009 volveu á administración autonómica, co mesmo posto que tivera antes, Secretaria xeral de Igualdade.
[miniatura|Papeleta das [Xerais de abril de 2019.]]
Abandonou ese cargo a finais de 2011 para concorrer nas listas do Partido Popular ás eleccións dese novembro ao Congreso dos Deputados como número dous nas listas da Provincia da Coruña, por onde foi elixida. Nas eleccións municipais de 2011 concorreu na candidatura do Partido Popular ao concello de Santiago de Compostela, en postos simbólicos. Porén, as sucesivas dimisións de concelleiros populares nesa lexislatura santiaguesa levou a que entrase en 2014 no pleno municipal, sen abandonar o seu escano no Congreso dos Deputados. Nos comicios locais de 2015 volveu figurar na candidatura popular, aínda que penúltima posición, polo que non repetiu como concelleira. Meses despois, o seu nome volveu estar na candidatura ao Congreso pola provincia da Coruña, de novo de número dous, por detrás de Miguel Lorenzo Torres, para ser elixida tanto en 2015 coma en 2016.

O 27 de xullo de 2018 integrouse na nova executiva do PP, liderada por Pablo Casado, como vicesecretaria xeral de Comunicación.

Encabezou a candidatura do partido pola Coruña nas eleccións xerais de abril e de novembro de 2019.

## Obras 
* *Las mujeres de la Edad Media y el Camino de Santiago* (2000).
* *El arzobispo de Santiago: una instancia de poder en la Edad Media*.
* *Inés de Castro* (2003).
* *La emperatriz Berenguela*.

## Vida persoal 
Está casada, ten unha filla e vive en Brión.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición
### Ligazóns externas 
* Ficha na páxina web do Congreso dos Deputados
Amador de Celis

**Amador de Celis Suárez**, nado en Villaquilambre (León) en 1937 e finado en Ourense o 13 de novembro de 2006, foi un político galego do PPdeG.

## Traxectoria 
Xefe do Servizo de Extensión Agraria. Nas eleccións municipais de 1983 encabezou a candidatura da Alianza Popular á alcaldía de Bande e foi elixido alcalde grazas ao apoio de dous concelleiros do PSdeG. En 1987 revalidou a alcaldía con maioría absoluta á fronte de Alianza Popular. Xa como PPdeG, revalidou novamente a alcaldía con maioría absoluta en 1991, 1995, 1999 e 2003. Permaneceu como alcalde ata o seu falecemento.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Bande

### Ligazóns externas 
* Noticia en *La Voz de Galicia*
Enrique Hertzog

**Enrique Hertzog Garaizabal**, nado na Paz, Bolivia o 10 de decembro de 1896 e finado en Buenos Aires, Arxentina o 18 de decembro de 1980, foi un político boliviano e o cuadraxésimo segundo presidente do seu país de 1947 a 1949, ano en que renunciou ao cargo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Minibiografía
Tristana Moraleja

**Tristana María Moraleja Gómez**, nada en 1971 en Lugo, é unha política galega do Partido Popular de Galicia.

## Traxectoria 
Licenciada en Económicas pola Universidade de Alcalá, ten un mestrado en Administración financeira tributaria pola Universidade da Coruña. Comezou a traballar na Xunta de Galicia en 1999, onde ocupou postos relevantes nas consellerías de Familia, Economía e Facenda, Asuntos Sociais, Política Territorial ou Traballo. En 2000 pasou a traballar no departamento económico-financeiro do Porto da Coruña, ata que en 2003 aprobou as oposicións do grupo A e volveu á administración autonómica. En 2009 foi designada xefa territorial da Consellería de Economía e Industria da Xunta de Galicia na Provincia da Coruña. En 2011 presentouse ás eleccións locais no concello de Oleiros en postos do remate da lista, e uns meses máis tarde foi escollida nos postos de saída da lista do Partido Popular nas Eleccións ao Congreso dos Deputados, por onde resultou elixida.

Foi candidata á alcaldía de Oleiros nas eleccións municipais de 2015. Repetiu nas listas do PP ao Congreso pola Coruña, de número 2, nas Eleccións xerais de abril e nas de novembro de 2019.

## Vida persoal 
Vive en Perillo, Oleiros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición
### Ligazóns externas 
* Ficha na páxina web do Congreso dos Deputados
Manuel Rodríguez Vázquez (1960)

**Manuel Rodríguez Vázquez**, nado en 1960, é un político galego do PSdeG-PSOE.

## Traxectoria
Empresario. Nas eleccións municipais de 2003 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE en Coles e foi elixido concelleiro. Nas eleccións municipais de 2007 encabezou novamente a candidatura socialista e foi elixido alcalde de Coles grazas a un pacto co BNG. Nas municipais de 2011 volveu ser elixido alcalde, agora con maioría absoluta. Revalidaría novamente a alcaldía con maioría absoluta nas municipais de 2015, 2019 e 2023.

O 14 de marzo de 2026 presentou a renuncia ao cargo para se xubilar, sendo substituído por Susana Rodríguez Rodríguez.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Coles

### Ligazóns externas
*Nóvoa, Natalia (2/10/2011). "En marzo intentaremos sacar a la luz el Plan General de Urbanismo" en *Faro de Vigo* .
Juan de Dios Ruano

**Juan de Dios Ruano Gómez**, nado en Cuevas de San Marcos (Provincia de Málaga) o 4 de marzo de 1964, é un político galego do PPdeG.

## Traxectoria 
Licenciouse en Socioloxía e logo doutorouse pola Universidade Complutense de Madrid. Profesor inicialmente nesa universidade e logo da Universidade da Coruña, tamén ten dado clases de forma ocasional ou convidado na Universidade da Sorbonne, na Escola Politécnica de París na Universidade de Bretagne Ocidentale, na Universidade Libre de Bruxelas ou na Universidade de Liexa.

En 2011 presentouse como candidato do PPdeG ás Xerais, onde resultou elixido deputado.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición
### Ligazóns externas 
*Web de Juan de Dios Ruano
Isidro Infante

**Isidro Infante**, nado o 12 de agosto de 1952 en San Xoán é un pianista profesional, compositor e produtor musical portorriqueño que está a traballar nos xéneros como música clásica, rock, pop, salsa, jazz latino etc. Ademais ten 5 premios e 47 nomeamentos de Grammy.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web
Miss Terra

miniatura|dereita|Gañadoras no 2007.
**Miss Terra** é un título de beleza feminina así como o certame que o confire e que é realizado anualmente, cualificando a beleza integral, intelixencia, seguridade, elegancia e pose de candidatas provenientes de diferentes partes do mundo.

As participantes e gañadoras danlle significado e importancia a esta competencia de beleza promovendo causas ambientais e involucrándose activamente na preocupación pola preservación da Terra. Ademais dos seus obxectivos ambientais, a gañadora de Miss Terra involúcrase en proxectos ambientais internacionais.

Durante o mes que dura o certame, a organización leva as delegadas de Miss Terra a destinos turísticos seleccionados para mostar e promover estes lugares aos espectadores internacionais do concurso.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial de Miss Terra
The New Yorker

***The New Yorker*** é unha revista estadounidense semanal que publica críticas, ensaios, reportaxes de investigación e ficción. Aínda que se concentra preferentemente na vida social de Nova York, *The New Yorker* ten unha ampla audiencia fóra desta cidade debido á calidade dos seus xornalistas. É cosmopolita, cun carácter urbano acentuado pola súa sección "Talk of the Town", cos seus comentarios sobre a vida en Nova York, a cultura popular e as excentricidades estadounidenses, e o seco enxeño dos seus *sketches* e famosas viñetas. 

## Colaboracións 
Un dos seus coñecidos colaboradores foi Truman Capote.

As portadas acostuman ser rechamantes ilustracións realizadas por deseñadores, debuxantes e ilustradores como Roz Chast, Christoph Niemann ou Art Spiegelman entre outros.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *The New York Times Magazine*
### Ligazóns externas 
* *The New Yorker*
Jaime de Olano

**Jaime Eduardo de Olano Vela**, nado na Coruña en 1970, é un avogado e político galego do Partido Popular de Galicia.

## Traxectoria 
[miniatura|Papeleta das [Eleccións xerais de España de abril de 2019|Xerais de abril de 2019.]]
Licenciado en Dereito, dende 2006 exerce como avogado nun despacho profesional en Viveiro. Nas eleccións locais de 2011 concorreu nas listas do Partido Popular de Viveiro e saíu elixido concelleiro. Uns meses máis tarde figurou tamén como número dous da candidatura do PP ao Congreso dos Deputados nas Eleccións Xerais pola provincia de Lugo, e saíu electo. Repetiu o mesmo posto e a mesma candidatura nas Xerais de 2015.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición

### Ligazóns externas 
*Olano Vela, Jaime Eduardo de - Congreso de los Diputados
*Jaime de Olano asciende desde Viveiro a la cúpula del PP en el Congreso *La Voz de Galicia*, 22/1/2015 .
Francisco Quintela Requeijo

**Francisco Quintela Requeijo**, nado en Santiago de Compostela en 1951, é un médico e político galego do PPdeG.

## Traxectoria 
Instalouse en Coirós como médico en 1987. Nas eleccións municipais de 1991 encabezou a candidatura independente CIC á alcaldía de Coirós e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Nas municipais de 1995 encabezou a candidatura do PPdeG e volveu ser elixido alcalde con maioría absoluta. Continuou como alcalde polo PPdeG nas sucesivas eleccións, sempre con maioría absoluta.

Nas eleccións municipais de 2019 acadou de novo a alcaldía e repetiu en 2023, sempre con absoluta. A principios de 2026 anunciou que deixaba a alcaldía.

## Vida persoal 
Está casado e ten unha filla.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Eleccións municipais en Coirós

### Ligazóns externas 
*Entrevista en *La Opinión*
*Entrevista en *La Voz de Galicia*
Julia Rodríguez Barreira

**Julia Rodríguez Barreira**, nada en Monforte de Lemos en 1966, é unha avogada e política galega do PPdeG.

## Traxectoria 
Licenciada en Dereito pola Universidade da Coruña, traballa como avogada en Monforte. En 2011 presentouse como cabeza de lista do PPdeG ás eleccións locais en Monforte de Lemos, pero non conseguiu a alcaldía e tivo que conformarse con ser a voceira da oposición. Meses máis tarde figurou como número tres das listas do Partido Popular ao Senado pola provincia de Lugo e foi elixida como senadora. Renunciou como senadora en decembro de 2012 para ser deputada no Parlamento de Galicia.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de senadores galegos desde a Transición
### Ligazóns externas 
* Ficha no Senado
* Ficha no Parlamento de Galicia 
* juliarodriguez2011.wordpress.com, blog persoal.
Miguel Ángel Pérez de Juan

**Miguel Ángel Pérez de Juan Romero**, nado o 30 de marzo de 1956 en Ourense, é un médico cardiólogo e político galego do PPdeG.

## Traxectoria
Licenciado en Medicina en 1982 e doutor pola mesma Universidade de Santiago de Compostela en 1999, especializouse en cardioloxía con estudos en México. A partir de 1988 comeza a traballar como cardiólogo en Ourense, e un ano máis tarde obtén a praza de xefe da especialidade de cardioloxía no Complexo Hospitalario de Ourense, daquela chamado Santa María Madre. En paralelo, Pérez de Juan mantivo a súa consulta privada e dedicouse á docencia na Universidade de Santiago, dende 1990.

Presidente da Fundación Galega do Corazón, é director da ONG católica Cáritas desde 1989.

Politicamente, é membro da Xunta directiva do Partido Popular a nivel de toda España, en 2008 foi un dos tres candidatos populares ao Senado pola provincia de Ourense e saíu elixido. Catro anos máis tarde, en 2011, foi reelixido.

## Vida persoal
Está casado e ten dúas fillas e unha neta.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de senadores galegos desde a Transición
### Ligazóns externas
* Web da súa consulta privada.
Joachim Ringelnatz

**Joachim Ringelnatz**, pseudónimo de **Hans Bötticher**, nado en Wurzen o 7 de agosto de 1883 e finado en Berlín o 17 de novembro de 1934, foi un poeta e pintor alemán.

## Traxectoria 
O seu alcume literario procede da forma dialectal *Ringelnatz* que fai referencia á estándar *Ringelnatter* (un tipo de cobra acuática bastante común na xeografía europea). Foi mariñeiro na primeira guerra mundial nun dragaminas alemán, e durante os anos vinte e trinta viviu do cabaré. As súas composicións poéticas distínguense polos seus xogos de palabras e aproxímanse á *poesía sen sentido* con carácter satírico e por veces subversivo. A súa creación máis coñecida é o mariñeiro anarquista *Kuddel Daddeldu* coas súas falcatruadas de borracho e desprezo pola autoridade.

Nos seus derradeiros anos de vida centrouse no rol de artista visual. En 1933 o réxime nazi inseriu o seu nome nas listas de artistas dexenerados prohibidos en Alemaña. Durante a segunda guerra mundial a súa obra deuse por perdida pero unha vez finalizada sóubose que sobreviviran 200 das súas obras gráficas.

## Obras 
* 1910 *Gedichte*
* 1911 *Was ein Schiffsjungen-Tagebuch erzählt* 
* 1912 *Die Schnupftabak dose. Stumpfsinn in Versen und Bildern von Hans Bötticher und Richard Seewald*
* 1913 ''Ein jeder lebt's. Novellen* (Reconstrución dixital: UB Bielefeld) 
* 1920/1923 *Turngedichte*
* 1920 *Kuttel Daddeldu oder das schlüpfrige Leid*
* 1921 *Die gebatikte Schusterpastete*
* 1922 *Die Woge. Marine-Kriegsgeschichten* 
* 1923 *Kuttel Daddeldu* (Reconstrución dixital: *Kuttel Daddeldu. Neue Gedichte der erweiterten Ausgabe*, digitale Rekonstruktion einer Ausgabe von 1924/ UB Bielefeld)
* 1924 *...liner Roma...* Mit 10 Bildern von ihm selbst. 
* 1924 *Nervosipopel. Elf Angelegenheiten*
* 1927 *Reisebriefe eines Artisten* 
* 1928 *Allerdings* (Reconstrución dixital: UB Bielefeld)
* 1928 *Als Mariner im Krieg* (baixo o pseudónimo *Gustav Hester*) 
* 1928 *Matrosen. Erinnerungen, ein Skizzenbuch, handelt von Wasser und blauem Tuch* 
* 1929 *Flugzeuggedanken* 
* 1931 *Mein Leben bis zum Kriege* (Autobiografía)
* 1931 *Kinder-Verwirrbuch* mit vielen Bildern [neu 2006, Wegberg: Aurel Verlag, ISBN 3-938759-04-6]
* 1932 *Die Flasche und mit ihr auf Reisen*
* 1932 *Gedichte dreier Jahre* (Reconstrución dixital: UB Bielefeld)
* 1933 *103 Gedichte* (Reconstrución dixital: UB Bielefeld) 
* 1934 *Gedichte. Gedichte von einstmals und heute*

Póstumas
* 1935 *Der Nachlaß*
* 1939 *Kasperle-Verse''

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web dedicada a Joachim Rigelnatz  .
Ateneo Eumés Fernán Martís

O **Ateneo Eumés Fernán Martís** é unha asociación cultural de Pontedeume, creada o 13 de xaneiro de 2002. Optouse polo nome de Ateneo pola tradición deste tipo de asociacións en apoio das artes e das ciencias, así como pola súa tradición laica, republicana e defensora dos sistemas democráticos. O nome de Fernán Martís é na honra do capelán de Fernán Pérez de Andrade, O Boo, que traduciu ao galego a Crónica Troiana.

Ten unha estrutura asemblearia que elixe á xunta directiva cada dous anos. As decisións tómanse de común acordo ou por maioría absoluta dos seus membros.

Os principais obxectivos da asociación son a promoción do debate sobre os grandes temas da sociedade, dar a coñecer as novidades culturais e científicas, principalmente as referidas a Galicia, fomentar o uso da lingua galega e o aprecio pola cultura galega e difundir o coñecemento do pasado histórico e cultural da comarca eumesa. Edita unha revista de periodicidade anual, *Cadernos do Ateneo Eumés*, cuxo primeiro número saíu en outubro de 2003.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina web do Ateneo Eumés
Ángeles Marra

**María Ángeles Marra Domínguez**, nada en Vigo o 31 de xaneiro de 1966, é unha economista e política galega do PSdeG-PSOE.

## Traxectoria
Licenciada en Economía pola Universidade de Santiago de Compostela, é profesora titular da facultade de Económicas da Universidade de Vigo. Foi membro do consello de administración de Caixanova en 2008.
miniatura|
Nas eleccións xerais de 2011 encabezou a candidatura do PSdeG ao Senado e resultou elixida pola provincia de Pontevedra.

En 2015 foi nomeada concelleira da area de transportes e proxectos estatais europeos do concello de Vigo.

Nas Eleccións Xerais de abril de 2019 en España foi candidata na lista do PSdeG-PSOE ao Congreso pola Provincia de Pontevedra, resultando escollida deputada.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición
* Lista de senadores galegos desde a Transición
### Ligazóns externas 
* Ficha na páxina web do Congreso dos Deputados
Caixa Geral de Depósitos

[miniatura|Sede de [Lisboa.]]

A **Caixa Geral de Depósitos** é un banco público portugués, fundado en Lisboa en 1876.

## Historia 
Foi fundada en 1876 como un banco estatal cuxas funcións principais eran a recepción de depósitos e a xestión da divisa pública. Posteriormente a súa actividade ampliouse a banco de investimento e popular.

En 1988 constitúese o grupo CGD coas participacións maioritarias no Banco Nacional Ultramarino (BNU) e a Fidelidade, empresas estatais que foran transformadas en sociedades de capital exclusivamente público.

En 1993 cambia a súa razón social a CGD, SA cando se transforma en sociedade de capital exclusivamente público, asumindo a operativa dun banco universal.

Posteriormente o Grupo realizou compras de entidades bancarias a nivel internacional: en España (Banco Luso Español, Banco de Estremadura e Banco Simeón, fusionando estas tres entidades no Banco Caixa Geral), en Suráfrica (Mercantile Lisbon Bank Holdings), en Mozambique (Banco Comercial de Investimento), Cabo Verde (Banco Interatlântico, SARL e Banco Comercial do Atlântico) e en Estados Unidos (Crown Bank).

En 2000 iniciou o proceso de integración das estruturas comerciais e centrais de CGD e de BNU, que culmina en 2001 coa fusión por absorción do BNU na CGD, desaparecendo este como marca excepto en Macau, onde o BNU continua como banco universal, emisor de moeda e axente do Tesouro. Ese mesmo ano o banco iniciou a estruturación das súas participacións financeiras por áreas de negocio mediante a creación de holdings sectoriais.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Caixa Geral de Depósitos
Dolores Pan

**María Dolores Pan Vázquez**, nada o 23 de xuño de 1957 na Coruña, é unha médica e política galega do PPdeG.

## Traxectoria
Licenciada en Medicina pola Universidade de Santiago, ocupou diversos cargos na estrutura administrativa da Xunta de Galicia, primeiro como delegada provincial de Sanidade en Pontevedra e logo como directora xeral de Servizos Sociais.

Cando Ana Pastor é designada ministra de Sanidade, Dolores Pan incorpórase como directora do seu gabinete e establécese en Madrid. Nas eleccións xerais de 2004 sae escollida deputada pola provincia de Pontevedra e permanece no Congreso durante esa lexislatura.  Nas eleccións xerais de 2008 figura na candidatura do PPdeG ao Senado e resulta elixida, cadeira que revalida nas eleccións xerais de 2011.

## Vida persoal
Casada, con tres fillas.
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de senadores galegos desde a Transición
Ned Maddrell

miniatura|Mapa da illa de Man.
**Edward "Ned" Maddrell**, nado no ano 1877 e finado o 27 de decembro de 1974, foi un pescador manx considerado o último falante nativo da lingua manx.

Logo da morte de Mrs. Sage Kinvig (1870–1962), Maddrell foi a única persoa que podía dicir que falara manx dende a súa xuventude (segundo algunhas fontes Maddrell tiña coñecementos de inglés antes de aprender manx, que o aprendeu dunha tía avoa súa), aínda que outros nesa época o falaban como segunda lingua.

Maddrell gravou algunhas conversas por motivos de preservación lingüística; por exemplo, en 1948 gravou o que segue sobre a pesca (en manx e inglés):

:Dooyrt "Ballooilley" rish:
::"Ballooilley" said to him:
:"Vel ny partanyn snaue, Joe?"
::"Are the crabs crawling, Joe?"
:"Cha nel monney, cha nel monney," dooyrt Joe. "T'ad feer ghoan."
::"Not much, not much," said Joe. "They're very scarce."

A diferenza doutros falantes nativos de manx, Maddrell parece que disfrutaba da súa relativa popularidade, e sempre se mostrou disposto a ensinar aos novos que trataban de revitalizar a lingua (como Leslie Quirk ou Brian Stowell). Cando o político irlandés Éamon de Valera visitou a Illa de Man, pediu visitar a Ned Maddrell. De Valera levaba tempo preocupado pola inactividade do goberno británico e das autoridades da Illa de Man na conservación do idioma, polo que enviou a un equipo da *Irish Folklore Commission* cunha gravadora para preservar o que quedara del.

## Obxeccións á consideración de Ned Maddrell como último falante nativo de manx 
Ao igual que ocorre con Dolly Pentreath, considerada como a derradeira falante nativa de córnico, existe unha certa controversia sobre se Ned foi realmente o último falante nativo de manx.

A primeira obxección é que existe un pequeno número de nenos que falan manx como primeiro idioma na actualidade. O argumento en contra é que estes nenos falan unha forma moderna da lingua manx e son falantes nativos no mesmo sentido que os novos israelís son falantes nativos de hebreo moderno, non do hebreo clásico, xa que falan unha lingua recuperada tras ter desaparecido como lingua viva.

A segunda obxección é que moitos falantes nativos de manx non o facían publicamente, posto que este idioma tiña un certo estigma social ademais do feito de que algúns falantes nativos de manx emigraron. Por exemplo, unha historia sen confirmar fala dun falante nativo que morreu en Chicago nos anos '80, uns dez anos despois de Ned Maddrell.

Por último, tamén se afirma que Ned Maddrell non era un falante nativo, posto que o aprendeu sendo un neno dunha tía avoa súa e non dos seus pais. Porén, Ned falábao de xeito fluído dende moi cativo, polo que se non era un falante nativo, era algo moi próximo. Por outra banda, Leslie Quirk recibiu os seus primeiros coñecementos de manx da súa avoa, unha falante nativa, sendo pequeno, polo que tamén podería ser considerado un falante nativo.

## Notas
Brian Stowell

**Brian Stowell**, nado en Douglas (Illa de Man) o 6 de setembro de 1936 e finado o 18 de xaneiro de 2019, foi un dos principais activistas da recuperación da lingua manx e realizou numerosas gravación de anciáns falando esta lingua. Tamén participou nas emisións de Manx Radio.

Brian Stowell publicou obras en lingua manx, incluíndo *Contoyryssyn Ealish ayns Cheer ny Yindyssyn* unha tradución de *Alicia no país das marabillas* publicada en 1990. En marzo do 2006 publicouse *Dunveryssyn yn Tooder-Folley* (*Os asasinos de vampiros*) - a primeira novela completa en lingua manx.

No Tynwald Day do 2010, o Dr Stowell foi recoñecido co *Tynwald Honour*, o maior recoñecemento que o Tynwald pode outorgar a un cidadán.

## Notas
Elvira Larriba

**María Elvira Larriba Leira**, nada en Madrid o 15 de decembro de 1961, é unha política galega do PPdeG.

## Traxectoria 
Licenciada en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago, especializouse en Museoloxía. Traballou para a Consellería de Cultura da Xunta de Galicia durante a década dos noventa, no departamento dirixido por Xesús Pérez Varela. Nas eleccións municipais de 2007 presentouse nas listas do Partido Popular de Vigo e saíu escollida concelleira na oposición. Nas municipais de 2011 volveu saír elixida concelleira. Uns meses despois encabezou a lista pontevedresa do PP ás eleccións ao Senado, e foi elixida. Como consecuencia desta elección, deixou a súa acta de concelleira.

En febreiro de 2021 foi nomeada directora do centro Stella Maris e delegada diocesana do Apostolado do Mar polo bispo da diocese de Tui-Vigo, Luís Quinteiro Fiúza.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de senadores galegos desde a Transición
José María Suárez Núñez

**José María David Suárez Núñez**, nado en Santiago de Compostela o 17 de xullo de 1932 e finado na mesma cidade o 4 de xuño de 1987, foi un médico e político galego.

## Traxectoria 
Estudou o bacharelato en Santiago de Compostela e licenciouse en Medicina en 1955, tamén na Universidade de Santiago de Compostela (USC). Durante o trienio posterior, ata 1958 realizou diversas viaxes a Inglaterra, Francia, Bélxica ou Portugal, como parte da súa especialización en estomatoloxía. En 1966 obtén a cátedra de Anatomía na Universidade de Granada, en 1968 consegue tamén por oposición a cátedra na Universidade Complutense de Madrid, e en 1969 consegue o traslado da cátedra á Universidade de Santiago. Alí ocupou a dirección da escola de Enfermería, ao ano seguinte a secretaría da Facultade de Medicina en 1975 o vicedecanato da mesma e en 1976 o vicerreitorado de Extensión Universitaria da USC.

Nas eleccións xerais de 1977 resultou elixido senador pola UCD, na provincia da Coruña. Ao ano seguinte, 1978 foi designado polo daquela ministro de Educación, Íñigo Cavero, reitor da Universidade de Santiago de Compostela. En 1981 soou o seu nome como candidato da UCD á presidencia da Xunta de Galicia nas primeiras eleccións autonómicas, pero finalmente non concorreu. Permaneceu no reitorado ata 1984, cando nas primeiras eleccións universitarias foi derrotado por Carlos Pajares.

Presidente do consello de administración da editorial que publicaba *El Correo Gallego*, formaba parte do Grupo Diego de Muros de planificación universitaria e era membro tamén da Real Academia de Medicina e Cirurxía de Galicia.
## Vida persoal
Casou con María Jesús Quintanilla Padín, e foron pais de catro fillos, entre eles os doutores David, José María e Juan Suárez Quintanilla.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de senadores galegos desde a Transición
### Ligazóns externas 
* Ficha no Senado
Francisco Rodríguez Rodríguez

**Francisco Rodríguez Rodríguez**, nado en Celeiros (Chandrexa de Queixa) o 6 de novembro de 1946, é un político galego do PPdeG.

## Traxectoria
Foi funcionario. Fillo do anterior alcalde de Chandrexa de Queixa, nas eleccións municipais de 1991 encabezou a candidatura do PPdeG á alcaldía de Chandrexa de Queixa e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Continuou como alcalde nas sucesivas eleccións, sempre con maioría absoluta. É deputado provincial pola zona de Trives.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Chandrexa de Queixa

### Ligazóns externas
*Entrevista en *Faro de Vigo*
Vexo, Luaña, Brión

**Vexo** é un lugar da parroquia de Luaña no concello coruñés de Brión na comarca de Santiago. Tiña 33 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 17 eran homes e 16 eran mulleres.

## Notas
## Lugares e parroquias
### Lugares de Luaña
### Parroquias de Brión
A Igrexa, Ons, Brión

**A Igrexa** é un lugar da parroquia de Ons no concello coruñés de Brión na comarca de Santiago. Tiña 18 habitantes no ano 2010 segundo datos do IGE, dos cales 8 eran homes e 10 eran mulleres.

## Toponimia 
O topónimo **A Igrexa** (do latín , o lugar da igrexa) débese á presenza na aldea da antiga igrexa de Santa María de Ons, se ben a finais do século XVIII se construíu o actual templo no lugar de Fonte Paredes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Ons 
### Parroquias de Brión 
## Notas
Distrito de Buvuma

O **distrito de Buvuma** é un distrito da Rexión Central de Uganda. Corresponde ao arquipélago das illas Buvuma do Lago Vitoria. A súa sede atópase en Kitamilo. A súa poboación foi estimada no censo do 2002 en 42.500 habitantes.
Limita co distrito de Jinja polo norte, co distrito de Mayuge polo leste, coa República de Tanzania polo sur e co distrito de Buikwe polo oeste e noroeste.

Componse de 52 illas esparexidas polo norte do lago Vitoria. A illa maior é a denominada Buvuma, que lle dá nome ao distrito, que se creou no ano 2010. 

Administrativamente o distrito subdivídese en catro subcondados:
* Bugaya
* Busemizi
* Bwera
* Nairambi

## Notas
La Razón (Venezuela)

***La Razón*** é un xornal venezolano fundado o 15 de xaneiro de 1995 polo periodista e avogado Pablo López Ulacio.

Está dispoñible en papel os domingos en toda Venezuela. Nel escriben xornalistas e intelectuais de todas as tendencias políticas. Ten un formato tradicional e está orientado cara a política e a economía, baixo unha orientación de centro esquerda.

O Presidente de Venezuela, Hugo Chávez, foi columnista deste periódico desde 1996 até 1998, cando ganou a presidencia, mais *La Razón* leva mantendo unha posición crítica contra o seu goberno, que lle valeu varios xuízos, allanamentos e o propio exilio do seu director, quen desde o ano 2000 vive en Costa Rica.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web de La Razón
Carlos Blanco-Rajoy

**Carlos Blanco-Rajoy Martínez-Reboredo**, nado na Coruña o 19 de outubro de 1930 e finado na mesma cidade o 31 de xullo de 2011, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
Pertencía a unha coñecida familia coruñesa da preguerra: o seu avó Ramón Blanco-Rajoy Poyán, foi senador e deputado, e o seu tío Benito Blanco-Rajoy, foi tamén deputado conservador durante o primeiro terzo do século XX.

Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela. Avogado na Coruña, foi presidente da Cámara Provincial Agraria da Coruña durante o franquismo. Pertenceu á xunta de goberno do Colexio de Avogados da Coruña. Foi vicepresidente de Caja Rural da Coruña. Nas eleccións xerais de 1979 integrou a candidatura de UCD ao Senado e saíu elixido pola provincia da Coruña. Afiliado posteriormente ao Partido Demócrata Popular, tres anos máis tarde, en 1982 volveu concorrer ás eleccións ao Senado, pero desta vez na lista da coalición que lideraba Alianza Popular, e volveu saír elixido.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lista de senadores galegos desde a Transición
Mike Johnson (cantante)

**Mike Johnson**, nado en Grants Pass (Oregón) o 27 de agosto de 1965, e un compositor e baixista estadounidense.

## Traxectoria
Tocou na banda de punk rock de Eugene, Oregón Snakepit entre 1984 e 1989. Mike substituíu a Lou Barlow e Dinosaur Jr no ano 1991, e tocou coa banda ao vivo e nas súas gravación entre ese ano e 1998. Ao mesmo tempo colaborou con Mark Lanegan nos seus cinco primeiros álbums en solitario. Tocou a guitarra e co-produciu os tres primeiros álbums de Lanegan. Tamén traballou coas bandas Queens of the Stone Age e Caustic Resin entre finais dos 90 e principios dos 2000.
Serra de Talamanca

A **cordilleira de Talamanca** é a serra de maior elevación do sur de América Central. Esténdese desde a parte sur do Val Central de Costa Rica e continúa en territorio da República de Panamá cos nomes de Chiriquí, Cordilleira Central e Tabasará. En Costa Rica, a través da Estrada Interamericana Sur pódese acceder facilmente a un dos puntos máis elevados da cordilleira, o Cerro Buenavista (3491 msnm), máis comunmente chamado Cerro da Morte, pola comparación de clima a esta altura en contraste co resto do territorio costarriqueño. O pico máis alto é o Cerro Chirripó, localizado dentro do parque nacional do mesmo nome, que posúe 3820 metros de altura sobre o nivel do mar. Tamén alberga o Parque Internacional La Amistad, que comparte territorio co país veciño de Panamá. Este parque é a zona protexida máis grande de Costa Rica e foi declarada Reserva da biosfera pola Unesco en 1990. É de grande importancia porque serve de hábitat a especies grandes de mamíferos como a danta, o xaguar, o puma, e diversas especies de aves como o quetzal ou varias especies de aves canoras.

En elevacións sobre os 1800 msnm predominan os bosques de carballos de grande tamaño en toda a cordilleira. Arredor dos 3000 msnm comeza a transición do bosque de montaña cara a páramo, onde se poden ver arbustos e bambú anano até os 3300 msnm. Polos 3400 msnm predominan gramíneas e asteráceas moi resistentes aos cambios bruscos de temperatura. O páramo alcanza temperaturas nocturnas de conxelación desde os 3300 msnm. A altitudes inferiores estas danse de forma estacional, especialmente entre os meses de decembro e marzo.

## Elevacións máis importantes 
* Cerro Chirripó - 3820 msnm (Costa Rica)
* Cerro Kamuk - 3554 msnm (Costa Rica)
* Cerro da Morte - 3491 msnm (Costa Rica)
* Volcán Barú - 3475 msnm (Panamá)
* Cerro Fábrega - 3335 msnm (Panamá)
* Cerro Itamut - 3293 msnm (Panamá)
* Cerro Durika - 3280 msnm (Costa Rica)
* Cerro Echandi - 3163 msnm (Panamá)

[miniatura|600px|esquerda|Serra de Talamanca co [Cerro Chirripó no centro.]]

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* *Fuego y hielo en Talamanca* (documental)
Julián Lucas Ramírez

**Julián Lucas Ramírez**, nado en Cuenca en 1949, é un político galego do PPdeG.

## Traxectoria 
Funcionario, traballou en Cuenca en Industria. Trasladouse a Galicia en 1971. Instalouse en Cutián. Concelleiro no Concello de Cesuras polo PPdeG, logo falecemento en febreiro de 2008 do alcalde José Ferreiro Pardiñas, foi elixido alcalde de Cesuras. Nas eleccións municipais de 2011 encabezou a candidatura do PPdeG á alcaldía de Cesuras e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Ao longo de 2012 iniciou, da man do concello de Oza dos Ríos, un proceso de fusión municipal con Cesuras. O 3 de maio de 2013, un mes antes de culminar o proceso de fusión, presentou a súa dimisión, logo de ser condenado por estafa á fronte dunha empresa inmobiliaria e resultar polo tanto inhabilitado para sufraxio pasivo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Cesuras

### Ligazóns externas 
* Entrevista en *La Voz de Galicia*
Canuto o Grande

**Canuto o Grande** (en , en nórdico antigo: *Knútr inn ríki*), nado no ano 995 e finado en Shaftesbury no 1035 foi o rei viquingo dos reinos de Dinamarca (como a **Canuto II**, 1018-1035), Inglaterra (**Canuto I**, 1017-1035) e Noruega (1029-1035). Os seus éxitos como estadista e militar convertérono nunha das figuras máis destacadas do seu tempo até o punto que algúns historiadores chamárono o Emperador do Norte.

## Traxectoria 
Foi proclamado rei en Londres, facéndose soberano de Inglaterra, contra a que seu pai Sven dirixira unha expedición nas súas guerras contra os anglosaxóns. Casado con Enma, a viúva do monarca anglosaxón Etelredo II, por influencia desta convértese ao cristianismo e reedifica igrexas e mosteiros destruídos polos viquingos. Eríxese tamén en defensor dos desvalidos. Repartiu terras entre o seu séquito e establece novos ducados.

Trala morte do seu irmán Harold, foi proclamado rei de Dinamarca. No ano 1027 viaxou a Roma para asistir á coroación do Emperador Conrado II. Alí chegou a un acordo co Papa Bieito VIII, quen lle garantiu a seguridade dos peregrinos e lle concedeu unha diminución dos gravames sobre a xerarquía eclesiástica anglosaxoa.

En 1028 conquistou Noruega e dominou boa parte de Suecia, sendo coñecido como defensor de Irlanda.

## Notas
Suxestopedia

A **suxestopedia** (***Suggestopaedia***, en inglés) é un método de aprendizaxe desenvolvido polo psicoterapeuta búlgaro Georgi Lozanov. Utilízase en campos diversos, pero principalmente para o ensino de linguas estranxeiras.

Lozanov defende que polo uso deste método os estudantes poden aprender unha lingua en aproximadamente tres ou catro semanas máis rapidamente que a través doutros métodos convencionais. A suxestopedia, que foi catalogada de pseudociencia, depende basicamente da confianza que os estudantes teñan no método, en creren que realmente vai funcionar.

O método consiste en aplicar unha suxestión positiva e foi desenvolvido nos anos setenta aínda que acadou o seu auxe na década seguinte. Baséase no feito de que a aprendizaxe máis efectiva para o estudante ten lugar a través da suxestión, cando se atopa relaxado e con baixa ansiedade.

## Características
* O seu obxectivo é a linguaxe cotiá e a eliminación de barreiras psicolóxicas (ansiedade, inhibición, baixa autoestima…) que dificultan a aprendizaxe.
*É esencial a creación dun contorno no que o alumnado se sinta cómodo e relaxado (sofás, luz suave, música...)
*Mínimo estudo da gramática.
*A aprendizaxe concéntrase en vocabulario e destrezas comunicativas orais.
*Actividades: diálogos, traducións, cancións, dramatizacións e listas de palabras para memorizar.
*Evítanse a corrección inmediata de erros e a avaliación por métodos formais por perturbaren a contorna relaxada.

## Véxase tamén
### Bibliografía
*Negrete, Paulo, LOGOS LANGUAGE GROUP, São Paulo, Brazil - (https://web.archive.org/web/20111201004122/http://www.lozanov.com.br/en/)
*Edelmann, Walter, Suggestgopädie/Superlearning, Heidelberg: Ansanger, 1998.
*Harmer, Jeremy. The Practice of English Language Teaching. 4th Edition. Person Education Limited, 2007.
*Lozanov, Georgi, Suggestology and Outlines of Suggestopedy, New York: Gordon & Breach 1978 (Tradución de: Nauka i Iskustvi, Sofia 1971).
*Meier, Josef, Mehr Freude und Erfolg beim Englischlernen mit innovativen Lern- und Mentaltechniken, München:IBS, 1999.
*Noferini, Fabio:"Riflessioni sul diffuso scetticismo nei confronti del metodo suggestopedico e sui suoi antidoti", Educazione & Scuola, 2003
*Riedel, Katja, Persönlichkeitsentfaltung durch Suggestopädie, Hohengehren: Schneider, 1995.
*Schiffler, Ludger, Suggestopädie und Superlearning - empirisch geprüft. Einführung und Weiterentwicklung für Schule und Erwachsenenbildung, Frankfurt am Main: Diesterweg, 1989.
*Schiffler, Ludger, La Suggestopédie et le Superlearning - Mise à l'épreuve statistique, Paris: Didier Erudition, 1991.
*Schiffler, Ludger: "Suggestopedic Methods and Applications", Philadelphia, Tokyo, Paris etc.: Gordon & Breach Science Publisher, 1992.
*Schiffler, Ludger, Effektiver Fremdsprachen lehren und lernen - Beide Gehirnhälften aktivieren, Donauwörth: Auer, 2002.
*Schiffler, Ludger, Interhemispheric Foreign Language Learning - Activating Both Sides of the Brain, online 2003 (732KB) (http://www.ludger-schiffler.de).
Roberto Álvarez Fernández

**Roberto Álvarez Fernández,** nado en Gozón (Asturias) o 25 de abril de 1955 e finado neste mesmo municipio o 16 de agosto de 2019, foi un político galego do PSdeG-PSOE.

## Traxectoria 
Operador de control de INESPAL, trasladouse a Cervo para traballar na fábrica desta empresa en San Cibrao. Nas eleccións municipais de 1983 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE á alcaldía de Cervo e foi portavoz do grupo na oposición. Nas eleccións municipais de 1987 encabezou novamente a candidatura do PSdeG-PSOE e foi elixido alcalde ó obter maioría simple, gobernando en minoría. Nas municipais de 1991 foi reelixido alcalde, agora con maioría absoluta. Nese mandato produciuse o proceso de segregación de Burela do concello de Cervo, o cal culminou en decembro de 1994. 

Foi deputado no Congreso na V Lexislatura (1993-1996), dende febreiro de 1995 ata xaneiro de 1996, substituíndo ao xurista Ventura Pérez Mariño. Nas municipais de 1995 volveu a ser reelixido alcalde con maioría absoluta.

En 1999 foi superado por un estreito marxe polo PPdeG, se ben tiña a opción de conserva-la alcaldía co apoio dos 2 concelleiros do BNG. Porén, a negativa dun deles a apoiala súa continuidade supuxo que os populares asumisen a alcaldía como lista máis votada. En 2003 foi denunciado por malversación de fondos públicos e prevaricación polo PPdeG, pero foi exculpado pola Audiencia de Lugo en 2007. Tras deixa-la política activa, reincorporouse ao seu posto en Alcoa-San Cibrao como operador de control.

Dende 2004 ata o seu falecemento en 2019 residiu en Gozón, onde participou na vida da agrupación local do Partido Socialista nese municipio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Cervo

### Ligazóns externas 
* Ficha no Congreso dos Deputados
Alfredo o Grande

**Alfredo o Grande** (**Aelfred**), nado en Wantage no 849 e finado en Winchester o 26 de outubro do 899 foi un rei de Wessex que loitou contra os viquingos.

## Traxectoria 
Foi o quinto fillo de Aethelwulf, rei de Wessex. Sucedeu no trono ao seu irmán Aethelred I. Deu pulo á edificación de numerosos castelos e a construción dunha frota para frear o avance dos normandos. Trala súa vitoria de Elington, conquistou Londres no ano 885.

Realizou un importante labor de compilación de leis e como lexislador. Tendo sona de defensor dos febles, segundo o cronista celta Asser, fundou unha primeira escola pública. Propiciou a tradución de obras históricas e morais como as de Beda o Venerable, Boecio ou Paulo Orosio.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía, Universidade de Valencia.
* Historia de Inglaterra
* «Alfredo O Grande: un Rei Saxao No Esope de Marie de France», revista *Brathair*, núm. 2 (1), 2002. En portugués e formato PDF.
Alouette 2

**Alouette 2** foi un satélite de investigación ionosférica canadense, lanzado en 1965.

## Historia 
### Lanzamento do satélite e progreso da misión 
Alouette 2 foi lanzado ás 4:48 UTC do 29 de novembro de 1965 mediante un foguete Thor Agena B xunto co satélite Explorer 31 desde a base Vandenberg da Forza Aérea, en California. Alouette 2 adicouse ó estudo da ionosfera, un area da atmosfera superior na que orbitarían futuros satélites. A misión de Alouette 2 durou dez anos antes de ser apagado e permanece en órbita.

O satélite estabilizábase mediante xiro, a unhas 2,25 revolucións por minuto trala extensión das antenas. O problema de estabilización que afectou a Alouette 1 resolveuse en Alouette 2 poñendo unhas placas ao final da antena máis longa.

Alouette 2 non tiña medios de rexistro a bordo, polo que os datos só estaban dispoñibles cando pasaba cerca dunha estación de telemetría, que estaban situadas principalmente cerca do meridiano dos 80 graos oeste en sitios cerca de Hawai, Singapur, Australia, Reino Unido, India, Noruega e África central. Ao principio da misión rexistrábanse datos unhas oito horas por día.

As operacións coa nave finalizaron en xullo de 1975. O satélite foi reactivado con éxito o 28 e 29 de novembro de 1975 para obter datos no seu décimo aniversario. A finais dos anos 1990 levouse a cabo un esforzo de restauración dos datos gardados da misión, conseguíndose recupera a maior parte dos datos de alta resolución.

## Instrumentos 
Alouette 2 levaba un sondador ionosférico, un receptor VLF, un detector de partículas, un experimento de ruído cósmico e unha sonda electrostática. Do corpo do satélite sobresaen dúas antenas dipolo de 73 e 22,8 metros, compartidas por tres dos experimentos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Alouette 1
*Thor Agena B
Esteroide sexual

[miniatura|dereita|Testosterona, principal [esteroide sexual masculino.]]
[miniatura|dereita|Estradiol, principal [esteroide sexual feminino.]]
Os **esteroides sexuais**, tamén chamados **esteroides gonadais** ou **hormonas esteroides sexuais**, son hormonas esteroides que interaccionan cos receptores para os andróxenos e estróxenos dos vertebrados. Os seus efectos están mediados por mecanismos xenómicos lentos por medio de receptores nucleares e por mecanismos non xenómicos rápidos por receptores asociados a membranas e cascadas de activación. O termo ***hormona sexual*** é practicamente sinónimo de *esteroide sexual*, porque outras hormonas non esteroides que interveñen tamén de forma importante en procesos relacionados coa función sexual, como a hormona luteinizante, hormona estimulante dos folículos e hormona liberadora da gonadotropina, non se consideran xeralmente hormonas sexuais.

## Produción
Os esteroides sexuais naturais prodúcense nas gónadas (ovarios e testículos), principalmente, e tamén polas glándulas adrenais, ou orixínanse por conversión doutros esteroides sexuais noutros tecidos como o fígado e o tecido adiposo.

## Esteroides sexuais sintéticos
Existen ademais moitos esteroides sexuais sintéticos. Os andróxenos sintéticos denomínanse con frecuencia esteroides anabólicos. Os estróxenos sintéticos e proxestinas utilízanse nos métodos anticonceptivos hormonais. O etinilestradiol é un estróxeno semisintético. Existen compostos específicos que teñen unha actividade de agonistas parciais para os receptores de esteroides, e, por tanto, actúan en parte como hormonas esteroides naturais, que se utilizan en determinados tratamentos nos que se require que o esteroide afecte a un só tipo celular, intentando minimizar os efectos sistémicos sobre o organismo enteiro.

## Tipos
En moitos contextos, as dúas principais clases de esteroides que se consideran esteroides sexuais son os andróxenos e estróxenos, dos cales os máis importantes son a testosterona e o estradiol, respectivamente. Noutros contextos inclúense tamén entre eles os proxestáxenos como unha terceira clase de esteroides sexuais, dos cales o principal e o único que aparece de forma natural no home é a proxesterona. En xeral, os andróxenos considéranse "hormonas do sexo masculino", xa que teñen efectos masculinizantes, e os estróxenos e proxestáxenos considéranse "hormonas do sexo feminino", pero ambos os tipos están presentes nos dous sexos, aínda que en niveis moi diferentes.

Os esteroides sexuais son:
*Andróxenos:
**Esteroides anabólicos
**Androstenediona
**Deshidroepiandrosterona
**Dihidrotestosterona
**Testosterona
*Estróxenos:
**Estradiol
**Estriol
**Estrona
*Proxestáxenos:
**Proxesterona

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Esteroide
* Hormona
* Sistema endócrino
* Esteroide anabolizante

### Ligazóns externas
* MeshName
* Sex+hormones eMedicineDictionary
Alfonso Villares Bermúdez

**Alfonso Villares Bermúdez**, nado en Cervo o 2 de maio de 1970, é un político galego do PPdeG.

## Traxectoria 
Veterinario de profesión. Foi concelleiro do PPdeG en Cervo dende 1995. A partir de 1999 formou parte do equipo de goberno de Cervo. Nas eleccións municipais de 2007 encabezou a candidatura do PPdeG á alcaldía de Cervo e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Nas municipais de 2011 volveu ser elixido alcalde, tamén con maioría absoluta. Nese mandato foi elixido vicepresidente executivo da Federación Galega de Municipios e Provincias (FEGAMP).

Revalidou a alcaldía con maioría absoluta nas eleccións municipais de 2015 e nas de 2019, tras as cales ademais foi vicepresidente primeiro da FEGAMP. Volveu lograr a maioría absoluta nas municipais de 2023, mais non chegou a tomar posesión como alcalde, xa que en xuño de 2023 foi nomeado novo conselleiro do Mar da Xunta de Galicia. 

### Dimisión 
O día 4 de xuño do 2025 anunciou a súa dimisión tras ser investigado por un suposto caso de abuso sexual con submisión química. Desta maneira, perdeu a súa condición de aforado e será investigado pola vía ordinaria.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Cervo
* Xunta de Galicia de 2024
### Ligazóns externas 
*
José Ferreiro Pardiñas

**José Ferreiro Pardiñas**, nado en Cabana de Bergantiños en 1947 e finado en Oza-Cesuras o 21 de febreiro de 2008, foi un político galego do PPdeG.

## Traxectoria 
Enxeñeiro técnico agrícola, por mor do seu traballo instalouse en Cesuras. En novembro de 1975 foi nomeado alcalde do Concello de Cesuras. Nas primeiras eleccións democráticas encabezou a candidatura de UCD á alcaldía de Cesuras e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Nas municipais de 1983 encabezou a CDS e mantivo a alcaldía con maioría simple. Nas municipais de 1987 repetiu candidatura polo CDS e revalidou a alcaldía con maioría absoluta. Nas eleccións xerais de 1989 foi candidato do CDS ao Senado, pero non resultou elixido. En 1991 pasou a encabeza-la candidatura do PPdeG, á fronte da cal mantivo a alcaldía con maioría absoluta, situación que se repetiría nas seguintes eleccións de 1995, 1999, 2003 e 2007. 

Permaneceu no cargo ata o seu falecemento, por mor dun cancro, o 21 de febreiro de 2008. En setembro de 2014, como homenaxe póstuma, instalouse un monólito na súa memoria nunha praza da vila.

## Vida persoal 
Casou e tivo un fillo. Mantivo unha relación moi estreita co presidente do goberno Adolfo Suárez.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Cesuras

### Ligazóns externas 
* "Falece Ferreiro Pardiñas, un dos alcaldes decano de Galicia con máis de 30 anos na alcaldía de Cesuras (A Coruña)" , artigo en *Galicia Hoxe*, 21 de febreiro de 2008.
* Homenaje póstumo a José Ferreiro Pardiñas, alcalde de Cesuras hasta el 2008 en *La Voz de Galicia*