Tiburón de area

O **tiburón de area** (*Odontaspis ferox*) é unha especie de tiburón lamniforme da familia *Odontaspididae*, cunha distribución irregular pero global en augas tropicais e temperadas cálidas. Habitan polo xeral en hábitats rochosos de augas profundas, aínda que ocasionalmente se atopan en augas pouco profundas, e sábese que regresan ao mesmo lugar ano tras ano. Esta rara especie é frecuentemente confundida coa moito máis común *Carcharias taurus*, da que se pode distinguir pola súa primeira aleta dorsal, que é máis grande que a segunda e está colocada máis adiante. Medra, cando menos, até os 4,1&nbsp;m de lonxitude.

Sábese moi pouco da bioloxía e do comportamento do tiburón de area. É un depredador activo de peixes óseos, invertebrados e peixes cartilaxinosos. Pénsase que esta especie é ovovivípara con embrións oófagos como outros lamniformes. En contraste co seu formidable tamaño e aparencia, este tiburón é inofensivo, xa que nunca se soubo que se comportase de forma agresiva cara aos humanos. Existe preocupación sobre a conservación desta especie, xa que o seu número está a diminuír debido ás actividades humanas no Mediterráneo e noutros lugares, aínda que os datos existentes non son axeitados para unha avaliación completa do seu estado de conservación.

## Taxonomía e filoxenia 
O tiburón de area foi descrito orixinalmente como *Squalus ferox* polo naturalista franco-italiano Antoine Risso en 1810, baseándose nun espécime atopado en Niza, Francia. En 1950, Gilbert Percy Whitley describiu *O. herbsti* a partir de espécimes australianos, diferenciándoos de *O. ferox* en base á dentición e á ausencia de manchas. Leonard Compagno fixo as dúas especies sinónimas en 1984, xa que como se descubriu posteriormente, os espécimes do Pacífico esvaeceran os caracteres distintivos de Whitley.

Un estudo filoxenético baseado no ADN mitocondrial realizado por Naylor *et al.* en 1997 suxeriu que o tiburón de area e o seu parente, o tiburón de area ollón (*O. noronhai*), están máis relacionados cos tiburóns do xénero *Alopias* ca o *Carcharias taurus*, co que garda un gran parecido. De ser certo, isto indicaría que as semellanzas entre esta especie e *Carcharias taurus* xurdiron como resultado da evolución converxente. Atopáronse dentes fósiles pertencentes ao tiburón de area do período Zancliano, hai entre 5,3 e 3,6 millóns de anos, en depósitos de Italia e Venezuela.

## Descrición 
O tiburón de area ten un corpo voluminoso cun fociño longo, bulboso e lixeiramente aplanado. Os ollos son de tamaño mediano, con pupilas grandes e redondas (en oposición á forma en fenda de *Carcharias taurus*), e carecen de membrana nictitante.

A boca é grande e chea de dentes saíntes. Cada dente ten unha cúspide central estreita e alta flanqueada por dous ou tres pares de cúspides laterais. Ten unhas 48&ndash;56 filas de dentes na mandíbula superior e 36&ndash;46 na mandíbula inferior; os dentes grandes dianteiros da mandíbula superior están separados dos dentes laterais por dous a cinco dentes intermedios.

As aletas son de base ancha e de forma angular. A primeira aleta dorsal é máis grande cá segunda e sitúase máis preto das aletas pectorais ca das aletas pelvianas. A aleta caudal é moi asimétrica, co lóbulo superior moito máis longo ca o inferior. A cor é gris a marrón agrisado por riba e máis clara abaixo. O tiburón de area alcanza unha lonxitude máxima de 4,1&nbsp;m e un peso máximo de 289&nbsp;kg. Hai informes non confirmados de individuos moito máis grandes na illa de Malpelo, fronte a Colombia. Tamén foi filmado preto da illa Raoul.

### Avistamento en Galicia 
En xuño de 2022, descubriuse un exemplar na ría de Arousa, sendo a primeira vez que se divisa esta especie en augas galegas. O animal, unha femia de tres metros e medio de lonxitude, morreu varada na costa. A investigación sobre a necropsia foi realizada conxuntamente por CEMMA, o Oceanográfico de Vigo, a Universidade do Porto e a Universidade de Aveiro.

## Bioloxía e ecoloxía 
miniatura|esquerda|Tiburón de area no monte submarino de Northampton. No océano aberto, esta especie está fortemente asociada con dorsais e montes submarinos.
O tiburón de area é un tiburón moi nadador que pode atoparse individualmente ou en conxuntos de ata cinco individuos. Os rexistros de capturas suxiren que esta especie pode cubrir longas distancias en augas oceánicas ao longo de dorsais submarinas ou "saltar" entre montes submarinos. Os mesmos individuos foron documentados regresando a este sitio ano tras ano.

Tamén se cre que as poboacións desta especie no Mediterráneo diminuíron debido a unha combinación de degradación do hábitat, sobrepesca, contaminación e perturbación humana. O tiburón de area está protexido polo goberno australiano dende 1984; isto produciuse ao mesmo tempo que a protección da *Carcharias taurus*, que fora dezmada en augas australianas, para evitar calquera afirmación de confundir unha especie coa outra. Porén, estes regulamentos resultaron difíciles de facer cumprir.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Shark-References.com: "Species description of *Odontaspis ferox*" 
* ReefQuest Centre for Shark Research: "Biology of the Ragged-Tooth Shark" (*Odontaspis ferox*)