Crise do século III

[dereita|miniatura|320x320px|O [Imperio Romano dividido en 260]]
A **crise do século III** é unha serie de acontecementos ocorridos no Imperio Romano ao longo dese século, ou máis precisamente do ano 235 ao ano 284.

## Historia 
Durante este período, o imperio foi gobernado sucesivamente por preto de dezaoito emperadores "lexítimos". A maioría deles foron preminentes xenerais que asumiron o poder imperial sobre todo ou sobre parte do imperio, soamente para perdelo por derrota en combate, asasinato ou mortes naturais, gobernando unha media de dous a tres anos. O número exacto de emperadores do período é descoñecido, pois non considera aqueles nomeados xunto cos seus pais ou colegas, nin os pretendentes e usurpadores.

A finais do século II ocorreu unha guerra civil de sucesión, que abalou profundamente o imperio. Na primeira metade do século seguinte, o imperio mantívose próspero e extenso, ata que o poderoso Imperio Sasánida, ao leste, comezou a facer ataques contra o Imperio Romano. O ano 260, foron capturados o emperador Valeriano e todo o seu exército de setenta mil homes. Sen moita defensa, as provincias do leste foron devastadas.
[esquerda|miniatura|230x230px|Coa ascensión do emperador [Diocleciano (r. 284–305) pechouse a crise do século III]]
A peste de Cipriano espallouse polo imperio e tornouse unha epidemia. Alén deses problemas, o Imperio Romano aínda se atopou con outro poderoso inimigo ao norte: os godos.

O avance da peste e os fracasos militares do imperio eran tan frustrantes que o pobo pasou a buscar novas crenzas e rituais para afastar os perigos, ao mesmo tempo que se intensificou a persecución dos cristiáns. Por toda Europa espalláronse rumores de que os acontecementos negativos eran algún tipo de castigo para o Imperio Romano.

Unha característica observada na crise do século II foi a fraqueza demostrada polos emperadores en manter de forma prolongada o control sobre o imperio. Esa serie de emperadores febles foi, en certo xeito, un reflexo da extensa militarización do imperio. Noutras palabras, Roma foi abandonando gradualmente o seu carádter aristocrático, entendido anteriormente nos poderes investidos ao senado romano, para tornarse un imperio militar.

Ese proceso de enfraquecemento do senado romano acompañous polo fortalecemento cada vez maior das lexións romanas nas decisións relativas á escolla dos emperadores, en función dos seus intereses inmediatos e, como consecuencia, na administración do imperio. Iso levou inevitabelmente á escolla de emperadores pouco preparados e incompetentes.

Coa crise do século III, comezaron as transformacións que, máis dun século despois, levaron á fin do período histórico coñecido como Antigüidade e o inicio da Idade Media.

## Emperadores 
### Dinastía gordiana 
### Dinastía deciana 
### Dinastía valeriana 
### Dinastía gordiana continuada? 
### Tácitos 
### Dinastía carana 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* Olivier Hekster, *Rome and its Empire, AD 193–284* (Edimburgo 2008) 
* Klaus-Peter Johne (ed.), *Die Zeit der Soldatenkaiser* (Akademie Verlag, Berlín 2008).
* Alaric Watson, *Aurelian and the Third Century* (Taylor & Francis, 2004) 
* John F. White, *Restorer of the World: The Roman Emperor Aurelian* (Spellmount, 2004) 
* H. St. L. B. Moss, *The Birth of the Middle Ages*  (Clarendon Press, 1935, reprint Oxford University Press, xaneiro de 2000) 
* Ferdinand Lot, *End of the Ancient World and the Beginnings of the Middle Ages* (Harper Torchbooks Printing, Nova York, 1961.  First English printing by Alfred A. Knopf, Inc., 1931).

### Véxase tamén 
* Moeda de Maximino Tracio a Emiliano