Cecilia Bartolomé

**Cecilia Margarita Bartolomé Pina** nada en Alacant o 10 de setembro de 1940 é unha directora de cinema, guionista e produtora española. Considerada unha das mulleres cineastas máis transgresoras da súa época, foi pioneira en abordar nos seus traballos temas que eran social e politicamente tabús, como o aborto, o divorcio, o colonialismo español ou a transición política española. En Guinea comezou a actuar e a dirixir nas representacións teatrais escolares e durante a súa época adolescente dirixiu ao alumnado da Escola Superior Indíxena.  Alí rodou varias curtametraxes á sombra do Nuevo Cine Español da EOC dos sesenta, desde os seus primeiros traballos *La siesta* (1962) *La noche del doctor Valdés* (1964) ou *Carmen de Carabanchel* (1965) sobre a vida sexual das mulleres españolas que resultou provocador para o profesorado e que Josetxo Cerán e Marina Díaz López consideran o primeiro traballo do "tríptico emancipatorio" xunto a *Plan Jack Cero Tres* (1968) con historia de *Gonzalo Suárez* e o m*e*diometraxe musical sobre o divorcio *Margarita e o lobo* (1970) práctica coa que se graduó.

“Quixen contar como era a vida sexual das mulleres españolas de 1965 fronte ao conto de fadas da Carmen de Merimée, que foi unha muller que follaba a torto e a dereito e non se preñaba nunca. *No meu curto esperpéntico falábase das peripecias dunha parella que non quería ter máis fillos e usaba métodos anticonceptivos, ou para abortar, que eran o leite. Eu era unha tola carioca, facía o que cría que había que facer, non o pensaba dúas veces; nunca me detiven a considerar a conveniencia ou non dunha película. Curiosamente, anos despois Carmen de Carabanchel foi programada nun ciclo porque dicían que con el cambiara o estilo da Escola, cuxo linguaxe até entón fora como o de Antonioni"* explicou anos despois.

Tras a morte do xeneral Franco e o inicio da transición española recibiu o encargo para dirixir a súa primeira longametraxe, *Vámonos, Bárbara* (1977) inspirado na película *Alicia xa non vive aquí* (1974) do director estadounidense Martin Scorsese contextualizando o guión nos problemas de parella e o divorcio en España considerado pola crítica como a primeira película feminista española. Na súa película Bartolomé decidiu cambiar o final do traballo de Scorsese porque considerou que  "*a solución para a muller non é atopar ao príncipe azul cando o que ela quere é atoparse a si mesma e non repetir a historia que tivera co seu marido*".

Entre abril de 1979 e finais de 1980 xunto ao seu irmán José Juan Bartolomé rodou un dobre documental sobre a transición española contada pola xente da rúa concretado en dous traballos: *No se os puede dejar solos* e *Atado y bien atado* (1983) englobados baixo o título xenérico *Después de*... (1983) nos que se reflicte críticamente a transformación de España ao final da ditadura. Debía ser cualificada polo ministerio para a súa exhibición tras o intento de golpe de estado de 1981 -na película detectábase o ambiente pre-golpe - e a censura non só a prohibiu senón que a secuestrou e tivérona retida durante tres anos. Tras diversos avatares e secuestros, devanditos documentais foron finalmente premiados polo Ministerio de Cultura e exhibíronse mundialmente.

En 1983 Televisión Española anunciou o inicio da preproducción do programa *Los Omeya*, unha serie de seis ou sete episodios que preparaba un colectivo encabezado por Bartolomé no que tamén estaban Manuel Gutiérrez Aragón, José María Gutiérrez, José Luis Guarner e Concha Romero. Finalmente o director xeral de programación puxo fin ao proxecto. foi a primeira longametraxe crítica sobre o colonialismo español en África, recollendo así mesmo as súas vivencias do mundo que ela mesma viviu.

## Filmografía 
* 1962: *La siesta* (corto da Escuela Oficial de Cine de Madrid).
* 1964: *La noche del doctor Valdés* (corto da Escuela Oficial de Cine de Madrid) Guión e dirección.
* 1965: *Carmen de Carabanchel* (corto da Escuela Oficial de Cine de Madrid). Guión e dirección.
* 1966: *La brujita* (corto da Escuela Oficial de Cine de Madrid). Guión e dirección.
* 1967: *Plan Jack Cero Tres* (corto de la Escuela Oficial de Cine de Madrid). Dirección e Guión sobre unha historia de Gonzalo Suárez.
* 1969: *El paraíso ortopédico* (actriz).
* 1970: *Margarita y el lobo* (mediametraxe como traballo fin de carreira da Escuela Oficial de Cine de Madrid. Guión, sobre unha novela de Christiane Rochefort, e dirección).
* 1978: *Rostros, de Juan Antonio Galván* (Guiónista).
* 1978: *Vámonos, Bárbara* (longrametraxe. Dirección).
* 1983: *Después de...* (longametraxe documental codirixido co seu irmán José Juan Bartolomé).
* 1996: *Lejos de África* (longametraxe. Guión escrito co seu irmán José Juan Bartolomé e dirección).
* 2005: *Especial Carrero Blanco: el comienzo del fin*, capítulo documental na serie *Cuéntame cómo pasó.*

## Premios e recoñecementos 
* Membro de honra da Asociación de Mulleres Cineastas, CIMA, organización da que foi cofundadora.
* En 2009 a Universidade de Alacante e o Centro de Estudos sobre a Muller organizou unha retrospectiva sobre Cecilia Bartolomeu.

* Medalla de Ouro ao mérito nas Belas Artes de España.
* Premio especial da Academia Valenciana do Audiovisual 2018.

* O 2 de xullo de 2019, a Academia das Artes e as Ciencias Cinematográficas de España organizou como recoñecemento a toda a súa traxectoria, un acto homenaxe no programa  "*Maestros*" de recoñecemento ás grandes figuras do cine español.
* Premio á traxectoria profesional do IV Festival de Cine por mujeres en 2021.
* O 29 de xaneiro de 2022, a Asociación de Informadores Cinematográficos de España outorgoulle o Premio Feroz de Honra 2022, acompañado dunha retrospectiva da obra de Bartolomeu na Filmoteca de Zaragoza.

## Bibliografía 
* Blázquez Carretero, Elena (2014). *Después de*… una historia de la Transición. *El futuro del pasado*, 5, 137-150. 
* Cerdán, Josetxo y Díaz López, Marina (eds.) (2001). *Cecilia Bartolomé. El encanto de la lógica*. Barcelona: La Fàbrica de Cinema Alternatiu.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía en imaxes e artigos históricos de Cecilia Bartolomeu