Alexandre III, papa

**Rolando Bandinelli**, nado en Siena e finado en Civita Castellana o 3 de agosto de 1181, foi Papa da Igrexa católica desde 1159 co nome de **Alexandre III**.

## Traxectoria 
Estudou Dereito Canónico na Universidade de Boloña, e impartiu esta materia en Boloña e Pisa. Escribiu a *Stroma* ou *Summa Magistri Rolandi*, un dos primeiros comentarios sobre o Decreto de Graciano.

En outubro de 1150 foi nomeado por Uxío III cardeal-diácono de San Cosme e Damián; despois foi nomeado cardeal-legado de San Marcos. Nesa época escribiu *Sentencias*, baseadas na *Introductio ad theologiam* de Pedro Abelardo. En 1153 foi nomeado chanceler da Igrexa, erixíndose como dirixente dos cardeais opostos ao Emperador Frederico Barbarroxa, elixido en 1152, e que pretendía estender o seu imperio por toda Italia. Así comezaba a batalla polo *dominium mundi*.

O 7 de setembro de 1159 Rolando foi elixido sucesor de Hadrián IV, e aceptado sen reservas pola maioría das monarquías católicas. Porén, unha minoría de cardeais pro-xermánicos elixiron o cardeal Ottaviano de Monticelli, coñecido como o antipapa Vítor IV. Ao igual ca os seus sucesores Pascual III (1164-1168) e Calisto III (1168-1178) obtivo o apoio do Emperador Barbarroxa e dos estados controlados por el.

En 1160 Vítor IV foi recoñecido como Papa no sínodo de Pavia. Alexandre III viuse obrigado a exiliarse e fuxiu a Francia, permanecendo en Sens até o 23 de novembro de 1165, cando regresou a Roma, se ben tivo que volver marchar de inmediato trala chegada á cidade do Emperador, que en 1166 se fixo coroar polo antipapa Pascual III.

A partir de 1167 Alexandre III refuxiouse sucesivamente en Gaeta, Benevento, Anagni e Venecia. Volveu a Italia apoiado pola Liga Veronesa e, aproveitando as dificultades ás que tiña que facer fronte o emperador, organizou a Liga Lombarda que acrecentou o seu poder ao unirse á Liga Veronesa e combater ao Emperador, que estaba enleado nunha serie de campañas polo norte de Italia. Na batalla de Legnano (1176), Barbarroxa foi derrotado e obrigado a asinar a paz de Venecia, en 1177.

O Emperador tivo que recoñecer a Alexandre III como Papa lexítimo e devolver á Santa Sé os territorios ocupados; en consecuencia, o Papa levantou a excomuñón que pesaba sobre el desde 1160. O 12 de marzo de 1178, Alexandre III regresou de novo a Roma.

En marzo de 1179 Alexandre III convocou o Concilio de Letrán III, recoñecido polo catolicismo como o undécimo Concilio Ecuménico. Alexandre conseguiu que fosen aceptadas algunhas das súas proposicións. Entre elas, para evitar os posibles cismas, estableceuse que a elección do Papa debía ter o apoio de polo menos dous terzos dos cardeais.

Este sínodo iniciou o apoxeo do poder de Alexandre III, que ademais de obrigar a Barbarroxa a recoñecelo como Papa, humillou a Henrique II de Inglaterra ao tomar partido, no seu enfrontamento, por Thomas Becket, arcebispo de Canterbury. Confirmou o dereito á coroa de Afonso I de Portugal e, no seu exilio, gozou da protección e o favor de Lois VII de Francia. Non obstante, pouco despois de clausurarse o sínodo, a nobreza romana obrigou a Alexandre III a deixar a cidade, á que non volvería xamais.

O 29 de setembro de 1179 algúns nobres intentaron proclamar ao antipapa Inocencio III como sucesor de Alexandre III, co que continuou a dualidade do catolicismo. Utilizando sisudamente o control das finanzas, Alexandre III recobrou o poder. En 1181 excomungou a Guillerme I de Escocia e levantou a prohibición que pesaba sobre o reino de Escocia.

Alexandre III levou a cabo unha serie de reformas no interior da Igrexa e fortaleceu a autoridade pontificia. Canonizou a Thomas Becket (1173), Bernaldo de Claraval (1173) e a Eduardo o Confesor (1161).

As Profecías de San Malaquías refírense a el como "*Ex ansere custode*".

## Relación con Galiza 
Alexandre III concedeu e confirmou o privilexio do Ano Santo Xacobeo de Santiago de Compostela, de modo que os anos en que o 25 de xullo (festa do Apóstolo Santiago) cadra en domingo é posible gañar na catedral de Compostela as mesmas indulxencias que se logran en Roma os anos xubilares. A *Regis aeterni*, datada en 1179, é a bula de concesión máis antiga que conserva a relixión católica, Nela confírmase un privilexio anterior concedido por Calisto II (1118-1124).

No ano 1163 o abade Sancho, do Mosteiro de Santa María de Montederramo, recibiu unha bula do papa Alexandre III pola que acolle ao mosteiro baixo a súa protección e amparo.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* "Alexandre III" en *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada*