open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Javier Marías

**Javier Marías**, nado en Madrid o 20 de setembro de 1951 e finado na mesma cidade o 11 de setembro de 2022, foi un escritor, tradutor e editor español, membro da Real Academia Española. No seu tempo foi considerado un dos novelistas máis relevantes da literatura española contemporánea.

## Biografía 
Fillo do filósofo Julián Marías, pasou parte da súa infancia xunto coa súa familia en Estados Unidos, xa que ó seu pai, encarcerado e represaliado por ser republicano, prohibíuselle impartir clases na Universidade española. Recibiu unha sólida educación liberal no Colexio Estudio, herdeiro da Institución Libre de Enseñanza. Licenciouse en Filosofía e Letras (sección de Filoloxía Inglesa) pola Universidade Complutense de Madrid.

Sobriño e curmán, respectivamente, dos cineastas Jess e Ricardo Franco, colaborou con eles na súa xuventude traducindo ou escribindo guións, e mesmo aparecendo como extra nalgunha longametraxe.
* Premio Cidade de Barcelona por *Todas las almas* (1989).
* Premio da Crítica por *Corazón tan blanco* (1993).
* Prix L'Œil et la Lettre por *Corazón tan blanco* (1993).
* Premio Rómulo Galegos por *Mañana en la batalla piensa en mí* (1995).
* Premio Fastenrath (Real Academia Española de la Lengua) por *Mañana en la batalla piensa en mí* (1995).
* Prix Femina Étranger (Francia) á mellor novela estranxeira por *Mañana en la batalla piensa en mí* (1996).
* Premio Nelly Sachs (Dortmund) polo conxunto da súa obra (1997).
* IMPAC International Dublin Literary Award (Trinity College de Dublín) por *Corazón tan blanco* (1997).
* Premio Letterario Internazionale Mondello-Città di Palermo por *Mañana en la batalla piensa en mí* (1998).
* Premio Comunidade de Madrid á creación artística polo conxunto da súa obra (1998).
* Premio Internazionale Ennio Flaiano por *El hombre sentimental* (2000).
* Premio Grinzane Cavour (Turín) polo conxunto da súa obra (2000).
* Premio Internacional Alberto Moravia de narrativa estranxeira (Roma) polo conxunto da súa obra (2000).
* Premio Nacional de Periodismo Miguel Delibes polo artigo *El oficio de oír llover* (2003).
* Premio Salambó ó mellor libro de narrativa por *Tu rostro mañana, 1: Fiebre y lanza* (2003).
* Premio José Donoso en polo conxunto da súa obra, Universidade de Talca, Chile (2008).
* Premio Internacional de Literatura Nonino polo conxunto da súa obra, (Italia) (2011).
* Premio Austríaco de Literatura Europea (2011).
* Premio Nacional de Narrativa (de España) por *Los enamoramientos*: rexeitado polo autor (2012).
* Premio Formentor de las Letras (2013)
* Premio da Crítica de narrativa castelá por *Berta Isla (2017)*
* Premio de Periodismo Diario Madrid (2020).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Reino de Redonda
### Ligazóns externas 
* javiermarias.es .
* Biblioteca Nacional
* Sobre o seu nomeamento na RAE
Carmen Rey

**Carmen Rey** é unha cantante de jazz e mestra de música galega.

## Traxectoria
Na actualidade ten unha banda propia coa que interpreta temas de jazz, soul, R&B ou funk. Antes formou parte da banda de Xosé Manuel Budiño e colaborou con Nani García. Ademais, actualmente ten diversos proxectos vocais en activo coma o coro Sisters in the House, o seu cuarteto Ejazz e o trío Gospel 3.

## Discografía
* *Fuera* (2004)
* *Meu* (2009 Audia Records).
* *Mañá* (2016)

## Premios 
## Referencias 
## Ligazóns externas 
Páxina oficial: http://www.carmenrey.es/
Fabian Cancellara

200px|miniatura|dereita|Cancellara líder do Tour.
200px|miniatura|dereita|Cancellara campión do mundo.
**Fabian Cancellara**, nado o 18 de marzo de 1981 en Berna, é un ciclista suízo de orixe italiana. Fíxose profesional con 19 anos de idade, salientando axiña como corredor de contra o reloxo. Co paso dos anos foise convertendo no máximo especialista mundial na loita contra o cronómetro.

## Palmarés 
O extenso palmarés de éxitos na carreira de Fabian Cancellara comezou pouco tempo despois de facerse profesional, aínda con 19 anos, acadando a medalla de prata na proba contra o reloxo dos mundiais de ciclismo sub-23 do ano 2000 celebrados na localidade francesa de Plouay. Os éxitos máis salientables da súa carreira son os seguintes:
*20px Campionato do mundo de ciclismo contra o reloxo x4 (2006, 2007, 2009 e 2010).  
*20px Campionato de Suíza de ciclismo contra o reloxo x9 (2002, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2012, 2013, 2014). 
*20px Campionato de Suíza de ciclismo en ruta x2 (2009 e 2011). 
*18px Ouro olímpico de ciclismo contra o reloxo (2008)
* 18px Prata olímpica de ciclismo en ruta (en 2008)
* París-Roubaix x3 (2006, 2010 e 2013)
* Milán-San Remo (2008)
* Tirreno-Adriático (2008)
* Tour de Flandres x3 (2010, 2013 e 2014)
* Volta a Suíza (2009)
* E3 Harelbeke x3 (2010, 2011 e 2013)
### Nas Grandes Voltas 
* 8 vitorias de etapa no Tour de Francia (1 en 2004, 2 en 2007, 1 en 2008, 1 en 2009, 2 en 2010 e 1 en 2012).
* 28 xornadas como maillot amarelo do Tour de Francia (2 en 2004, 7 en 2007, 6 en 2009, 6 en 2010 e 7 en 2012). 
* 3 vitorias de etapa na Vuelta a España (2 en 2009).
* 5 xornadas como xersei ouro da Vuelta a España (as 5 en 2009).

***Ab.** = Abandono da carreira. **—** = Non participou.

### Premios 
Fabian Cancellara foi honrado en 2010 co premio Vélo d'or, que recoñece ó mellor ciclista do mundo. Nos anos 2007 e 2008 quedou na segunda posición, e en 2006 e 2009 na terceira.

## Equipos 
* **Mapei-Quick Step** (2000-2002)
* **Fassa Bortolo** (2003-2005) 
* **Team CSC/Team Saxo Bank** (2006-2010)
** *Team CSC* (2006-2008) até xuño
** *Team CSC-Saxo Bank* (2008) dende xullo
** *Team Saxo Bank* (2009-2010)
* **Leopard-Trek/Radioshack-Nissan** (2011-2016)
** *Leopard-Trek* (2011)
** *Radioshack-Nissan* (2012)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de Fabian Cancellara 
* Estatísticas de Fabian Cancellara en CQranking
Clara Sereni

**Clara Sereni**, nada en Roma en 1946 e finada en 2018, é unha escritora e tradutora italiana.

## Traxectoria 
Viviu na súa cidade natal ata que en 1991 decide trasladar a súa residencia a Perugia, onde desenvolveu tamén unha carreira política como vicealcaldesa (1995-1997). En 1998, en gran parte debido á enfermidade mental de seu fillo, promoveu a Fondazione Città del sole – Onlus que loita a favor dos enfermos psíquicos e mentais graves.

Traduciu obras de Balzac, Stendhal e Madame de La Fayette.

## Obras 
* *Sigma epsilon*, Marsilio, 1974 (novela)
* *Casalinghitudine*, Einaudi, 1987 (novela)
* *Manicomio Primavera*, Giunti, 1989 (relatos)
* *l gioco dei regni*, Giunti, 1993 
* *Eppure* Feltrinelli, 1995
* *Taccuino di un’ultimista*, Feltrinelli, 1998
* *Da un grigio all’altro*, Di Renzo, 1998
* *Passami il sale*, Rizzoli, 2002
* *Le Merendanze*, Rizzoli, 2004
* *Il lupo mercante*, Rizzoli, 2007
Tour de Francia 2007

O **Tour de Francia 2007** foi a 94ª edición da carreira ciclista máis importante do mundo. O percorrido de 3550 quilómetros comezou o 7 de xullo na capital británica, Londres, e rematou o 29 de xullo nos Campos Elisios de París.

## Percorrido 
O percorrido do Tour de France foi anunciado o 26 de outubro de 2006. O Tour saíu por primeira vez na súa historia do Reino Unido, e fíxoo para conmemorar o centenario da Entente cordiale, un acordo de paz e cooperación asinado polos dous países en 1907. A solicitude de Londres fíxose en 2004.

A ronda gala tamén tivo chegada e saída en Bélxica (Gante e Waregem, respectivamente), e percorreu algúns quilómetros do norte da provincia de Huesca, en España, na 16ª tirada.

O percorrido, de 3.550 quilómetros, 20 tiradas e mais o prólogo, e dúas xornadas de descanso intercaladas, tivo tres chegadas en alto, once tiradas chás e seis de montaña e tres contra o reloxo individuais.

## Participantes 
21 equipos tomaron a saída con 9 corredores por equipo, é dicir, houbo un total de 189 participantes.

| valign="top" width="40%" |

|}
### Galegos no Tour 
O último corredor en tomar a saída na tirada prólogo foi Óscar Pereiro, que luciu o número 11. O habitual é que o vencedor da última edición sexa o que leve o número 1, pero neste caso a organización do Tour, dirixido por Christian Prudhomme, entendeu que aínda non se resolvera correctamente a edición pasada, e aínda estaba en litixio se o vencedor era o descualificado Floyd Landis ou o galego.

Ademais, Pereiro tampouco foi o líder do seu equipo, o Caisse d'Epargne, co que tivo que facer labores de apoio ao seu líder, o español Alejandro Valverde. Finalmente rematou na décima posición, co que conseguiu estar entre os dez primeiros nas tres últimas edicións do Tour.

Non houbo máis galegos neste Tour.

## Etapas 
* 

O día 24 de xullo, e como consecuencia dun positivo de dopaxe detectado a Alexander Vinocurov, o seu equipo, o Astaná, foi convidado a abandonar o Tour de Francia. A dirección do equipo aceptouno. O positivo produciuse por unha transfusión de sangue homóloga, realizada o día en que Vinocurov vencía na tirada contra o reloxo de Albi, se ben o ciclista nega os feitos. Ao día seguinte, un positivo por testosterona do ciclista italiano Cristian Moreni fai que o Cofidis abandone tamén o Tour.

En 2012 tamén foi sancionado Levi Leipheimer por ter participado no sistema de dopaxe relacionado con Lance Armstrong ata 2006, séndolle retirados tamén os resultados que colleitou neste Tour 2007.

## Clasificación xeral 
200px|miniatura|dereita|Alberto Contador na 19ª etapa.

* 

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial.
### Outros artigos 
* Giro de Italia 2007
* Vuelta a España 2007
Custas procesuais

As **custas procesuais**  en Dereito procesual, son aqueles gastos que poden ser repercutidas á parte vencida en xuízo, cando a sentenza (ou auto) xudicial  contén pronunciamento ao respecto.

Dentro das mesmas inclúense os gastos inherentes ao proceso: notificacións, taxas, os gastos de asistencia letrada (custo do avogado) e representación (procurador), así como os dos peritos que tiveran actuado e demais custos do proceso.

Nalgúns ordenamentos, os honorarios dos avogados e demais persoas que interviñeron no xuízo (por exemplo, procuradores e peritos), denomínanse *custas persoais*, en oposición aos gastos causados na tramitación do proceso, chamadas *custas procesuais*. Aínda que ambos os conceptos englóbanse baixo o termo xeral de *custas*.

## Condena en custas
Nos escritos de demanda e nas contestacións á demanda, é habitual que se solicite ao xuíz que se condene á contraparte a pagar as custas do xuízo.

A *condena en custas* normalmente se impón:
*ao litigante vencido
*ao litigante que tivera actuado con mala fe procesual.

Nestes casos, se o demandante e o demandado non se poñen de acordo con respecto á contía das custas, ten lugar un procedemento de **taxación de custas**, que se desenvolve no mesmo xulgado ou tribunal que ditou a sentenza, e que remata por auto fixando a contía.

## Véxase tamén
*sentenza
*avogado
*xuízo
*procurador
Hao Ran

**Hao Ran** (chinés tradicional e simplificado: 浩然; *pinyin*: *Hào Rán*; Wade-Giles: *Hao4 Jan2*), alcume literario de **Liang Jinguang** (梁金广), foi un escritor chinés nado en 1932 e finado o 20 de febreiro de 2008. O seu relato "A nova nora" foi publicado en galego por Edicións Xerais, na escolma *Flores e leña* (1982). 

## Traxectoria 
Hao Ran naceu nunha familia humilde nunha aldea de Tangshan. Quedou orfo de pai aos dous anos, e a súa nai morreu cando el tiña doce anos. En 1946, entrou no Partido Comunista da China, onde se dedicou a escribir material de propaganda. Tamén traballou na revista teórica do Partido, *Bandeira Vermella*. En 1949, publicou o seu primeiro relato, "O progreso da miña irmá", na revista literaria *A xuventude* de Hebei. En 1958, saíu ao prelo o seu primeiro libro, un conxunto de relatos.  En 1962, publicou a súa primeira novela, *Yan Yangtian* 艳阳天 ("O sol brillante"), seguida por dúas partes máis en 1965. Foi un dos poucos intelectuais que non foi perseguido durante a Revolución Cultural, chegando a converterse nun modelo a seguir durante este período. Posteriormente, desapareceu da escena literaria chinesa.

## Traducións 
* Varios autores (1982). *Flores e leña: Narracións chinesas contemporáneas*. Tradución directa ao galego de Fernando Pérez-Barreiro Nolla. Xerais. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 浩然 (La literatura china traducida en España)
Mamoru Oshii

, nado en Tokyo o 8 de agosto 1951, é un realizador, produtor, mangaka e escritor xaponés. Vive en Atami, na prefectura de Shizuoka.

## Filmografía 
### Anime 
* *Urusei Yatsura 1: Only You* (1983)
* *Urusei Yatsura 2: Beautiful Dreamer* (1984)
* ''Angel's Egg* aka *Tenshi no Tamago* (1985)
* *Patlabor the Movie* (1989)
* *Maroko* (1990)
* *Patlabor 2: The Movie* (1993)
* *Ghost in the Shell* (1995)
* *Ghost in the Shell 2: Innocence* (2004)
* *The Sky Crawlers* (2008)
* *Je t'aime* (2010)

### Filmes con actores físicos 
* *The Red Spectacles* aka *Akai megane* (1987)
* *StrayDog: Kerberos Panzer Cops* aka *Kerberos: Jigoku no banken* (1991)
* *Talking Head* (1992)
* *Avalon* (2001)
* *Tachigui: The Amazing Lives of the Fast Food Grifters* aka *Tachiguishi-Retsuden* (2006)
**Onna Tachiguisi Retsuden* (2006)
**Shin Onna Tachiguisi Retsuden* (2007)
* *Rebellion: The Killing Isle* (2008) Segmento    
*Assault Girl 2*
* *Assault Girls (2009)
* *Garm Wars: Last Druid (2014)
* *The next generation Patlabor (2015)
* *Nowhere Girl (2015)

### Series TV 
* *The Wonderful Adventures of Nils* (1980)
* *Urusei Yatsura* (1981 - 1984)
* *Patlabor* (1989 - 1990)

## Escritos 
#### Manga 
* *Kerberos Panzer Cop* aka *Hellhounds* (*Kenrō Densetsu*) (1988~2000)
* *Kerberos Saga Rainy Dogs* (*Kenrō Densetsu: Akai Ashikon*) (2003~2005)
* *Kerberos & Tachiguishi* (2006) (*Keruberosu Ekusu Tachiguishi Hara Haradokei No Onna*) (2006~)

#### Novela 
* *Avalon* (1995)
* *Tachiguishi-retsuden* (2004)

#### Ensaio 
* *Pax Japonica'' (2006)
Konstantin Paustovski

**Konstantin Paustovski**, nado o 31 de maio de 1892 en Moscova e finado o 14 de xullo de 1968, foi un escritor soviético. 

## Traxectoria 
Naceu en Moscova, fillo dun ferroviario que descendía dunha liñaxe de cosacos e da filla dun intelectual polonés, pero medrou en Ucraína, estudou en Kíiv e en 1912 matriculouse na universidade, primeiro realizando estudos de historia natural e despois de dous anos de dereito, pola primeira guerra mundial interrompeu os seus estudos, traballou como paramédico nun tren hospital e tras a morte de dous irmáns volveu a Moscova con súa nai e despois traballou en fábricas metalúrxicas de Dnipropetrovsk e Donestk. En 1916 trasladouse a Tanganrog e alí comezou a escribir a que sería a súa primeira novela, Romantiki que non publicou ata 1935, Paustovski comezara a escribir mentres estudaba no instituto e en 1911 unha revista de Kíiv publicáralle o seu primeiro relato. Con todo, o primeiro libro publicado foi o conxunto de relatos *Morskiye Nabrosk* en 1925. *Kara-Bogaz* (1932) constituíu un éxito e permitiulle dedicarse por enteiro á literatura. Durante a segunda guerra mundial foi correspondente de guerra.
Canterbury

**Canterbury** é unha pequena cidade do sueste de Inglaterra, non lonxe de Londres, sobre o río Stour, pertencente ao condado de Kent. Tiña 55&nbsp;240 habitantes no 2011.

## Historia 
Poboada desde tempos prehistóricos, Canterbury xa foi un centro administrativo romano. Co fin da dominación de Roma, a cidade foi invadida polos xutos que asentaron alí o Reino de Kent. En 597, o misioneiro Agostiño desembarcou en Canterbury co obxectivo de iniciar a conversión dos anglosaxóns. Desde entón, a cidade foi un centro da relixión cristiá, converténdose rapidamente na sede do arcebispo primado de Inglaterra. Foi un importante centro de peregrinación durante a Idade Media, e fíxose soada na obra *Os Contos de Canterbury* de Geoffrey Chaucer. En 1170 foi asasinado na súa catedral o arcebispo Tomé Becket.

É famosa a súa catedral, sede do arcebispo.

## Centro relixioso 
miniatura|esquerda|200px|Situación de Canterbury dentro do condado de Kent
Canterbury é o principal centro relixioso do Reino Unido por ser a sede do arcebispo de Canterbury, o líder espiritual da Igrexa de Inglaterra (é, xa que logo, o segundo líder cristián máis importante de Europa, logo do Papa de Roma). Desde 2003 ocupa o arcebispado Rowan Williams.

## Cidades irmás 
*  Reims
*  Bloomington-Normal
*  Vladimir
*  Esztergom

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
Web do concello de Canterbury
Carrabouxo

**Carrabouxo** pódese referir a:

*Os bugallos, reaccións de defensa de determinadas árbores á presenza de ovos de insectos;
*Xosé Lois González Vázquez, alcumado *O Carrabouxo*, autor ourensán de banda deseñada;
*O Carrabouxo, personaxe principal das obras de banda deseñada e ilustracións cómicas deste autor;
**O Carrabouxo*, filme de animación do ano 2000 baseado neste personaxe.
Ovella das Shetland

[miniatura|300px|Dous carneiros das Shetland, nunha feira agrícola en [Dunblane.]]
A **ovella das Shetland** é unha raza de ovellas orixinaria das Illas Shetland, en Escocia.

## Características 
A ovella das Shetland é unha raza de cola curta, emparentada coa ovella de Finlandia, a Spelsau norueguesa, a islandesa ou a Romanov. É unha ovella pequena, unha das máis pequenas das británicas, pero resistente e adaptábel a condicións climáticas extremas, así como a dietas non demasiado esixentes. As femias non teñen cornos, pero os machos habitualmente si. Non teñen la na cara e as orellas son pequenas e dereitas. As patas son algo curtas, e a cola, tamén curta, ten forma de aleta, larga na base e bicuda na punta. As femias adultas pesan uns 35 kgs, mentres que os carneiros chegan aos 45 kgs.

## Historia 
Esta raza, orixinaria das Illas Shetland, procede probabelmente de poboacións importadas polos ocupantes viquingos. Non é unha raza moi mellorada, e presenta baixos rendementos tanto na produción de carne como na de la.

## Rendibilidade 
A la que producen (entre quilo e quilo e medio cada ano) é suave, e con distintas cores: branca, gris, gris clara, *emsket* (gris azulado escuro), *shaela* (gris aceiro escuro), negra, parda, *mioget* (mel suave), *moorit* (mel), marrón escura... A la das ovellas das Shetland foi moi importante na economía das illas. A carne é saborosa, se ben non producen demasiados años por mor dos pastos cativos onde habitan. Cando se lles mellora a alimentación en explotacións controladas poden chegar a dous años por tempada.
Lista de razas de ovellas

Hai centos de **razas de ovellas** distribuídas desigualmente polas zonas temperás do planeta. A diferenza entre as razas depende da adaptación ás características do terreo e do pasto, e entre as melloradas, á optimización da produción de carne ou de la.

## Lista das razas (incompleta) 
### C 
* Cabecinegra escocesa
* Charolesa
* Cruzada escocesa

### F 
* Ovella de Finlandia

### G 
* Galega

### I 
* Islandesa

### L 
* Leicester
* Leicester fronteiriza
* Leicester de cabeza azul
* Loaghtan manx

### M 
* Meiriña

### N 
* Norfolk de cornos

### R 
* Romanov

### S 
* Ovella das Shetland
* Southdown
* Spelsau norueguesa
* Suffolk

### X 
* Xalda

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de razas de porcos
* Lista de razas de cabalos
Eris

# Eris (deusa), deusa da discordia na mitoloxía grega.
# Eris (planeta anano), é un planeta anano que orbita ó redor do Sol.
Johan Ferrández d'Heredia

'''Johan Ferrández d'Heredia''', nado en Munébrega cara a 1310 e finado en Avignon en 1396, foi un escritor, mecenas, político e diplomático ao servizo de Pedro IV de Aragón e gran mestre da Orde de San Xoán de Xerusalén.

## Traxectoria
Membro da nobreza, seu pai fora lugartenente do mordomo da infanta Leonor. Casou dúas veces e tras a morte da súa segunda esposa entrou na orde do Hospital, en 1345 accedeu a castelanía de Amposta, a máis alta dignidade da orde na Coroa de Aragón. En 1356 aséntase en Aviñón, chegando a ser gobernador da cidade gañándose o favor dos diferentes papas. En 1376 acompañou ao papa Gregorio XI a Roma preludiando a fin da etapa papal de Aviñón. O 24 de setembro de 1377 foi investido Gran Mestre da Orde de San Xoán de Xerusalén. En 1377 preparou unha expedición militar contra Morea pero foi capturado no golfo de Arta e vendido aos turcos que o liberan tras o pago dun importante rescate.

Johan Ferrández d'Heredia foi un home culto, amigo de reis e papas, cunha grande inquietude cultural e como fixera Afonso X de Castela organizou unha escola de tradutores en Aviñón para traducir a unha lingua vulgar obras clásicas así como realizar un labor historiográfico, a lingua que se utilizou foi a propia de Johan, o aragonés, por veces nunha forma moi pura pero outras moi castelanizado, quizais polo traballo dos copistas non aragoneses.

## Obras saídas do obradoiro de Heredia
**Grant Crónica de Espanya*, obra historiográfica, compilación de diversos materiais tanto medievais como clásicos, dividida en tres partes, non se conserva a segunda, emprega aínda materiais míticos como era o costume na Idade Media pero desbota as lendas e cantares de xesta.
**Crónica de los Conquiridores*, abrangue a historia universal a través dos grandes conquistadores, de Hércules a Xaime I de Aragón
**Libro de los fechos et conquistas de Morea*, abrangue de 1197 ata 1377, baseada principalmente nunha crónica anónima da conquista francesa de Morea.
**Libro de los Emperadores*, conxunto de referencias sobre os emperadores gregos.
*''Flor de las Ystorias d'Orient*, consta de dúas partes na primeira trata da historia e costumes de Oriente e na segunda da Terra Santa
**Libro de Marco Polo*, tradución do libro de viaxes de Marco Polo
**Rams de Flores*, conxunto de sentenzas morais para príncipes e gobernantes
**Secreto de los Secretos*, consello para o goberno de reis, versión de Secreta Secretorum, obra pseudoaristotélica
**Vidas paralelas*, versión da obra de Plutarco.
**Eutropio*
**Historia de Orosio*, tradución  da *Historiarum adversos paganos* de Orosio, non se conserva
**Cartulario Magno*, recolle en 6 volumes material sobre a orde de San Xoán de Xerusalén.
**Historia da guerra do Peloponeso'', tradución da obra de Tucídides
Mal das ovellas tolas

O **mal das ovellas tolas** é unha enfermidade do tipo encefalopatía esponxiforme transmisible (EET) que afecta tanto a ovellas como cabras, principalmente entre os 2 e 5 anos de idade. A enfermidade cáusaa un prión. Caracterízase por alteracións no carácter e nos movementos do animal, con frecuentes tremores, tropezóns e o rañado continuo do corpo, que adoita rematar coa morte do animal.

Aínda que é unha enfermidade coñecida en Europa desde o século XVIII, co nome de *scrappie* ou, en castelán, *tembladera*, foi obxecto de grande atención pública desde os anos 90 do século XX pola súa relación coa enfermidade de Creutzfeldt-Jakob ou co mal das vacas tolas.
Cabecinegra escocesa

[dereita|miniatura|300px|Exemplar de cabecinegra escocesa, nunha feira gandeira en [Dunblane.]]

A **cabecinegra escocesa** é unha raza de ovella orixinaria de Escocia. Tamén se lle chama *cabecinegra da Terra Alta*, *escocesa de montaña*, *kerry*, *linton* e máis nomes menores. É a ovella máis común no Reino Unido.

## Características 
As cabecinegras escocesas caracterízanse fundamentalmente por ter cornos, tanto os machos coma as femias. Teñen o rostro negro, ás veces con trazas brancas, e as patas tamén negras.

Teñen unha la longa que as protexe da humidade e do vento, e ofrecen unha moi boa resistencia aos climas rigorosos das distintas partes de Gran Bretaña. Hai distintas variedades de cabecinegra escocesa, como a de Perth, que é máis grandeira e cunha la máis longa e frecuente no leste de Escocia, ou a de Lanark, que é algo máis pequena e coa la máis curta, máis común en Escocia e en Irlanda.

## Historia 
Non é seguro cando se comezou a coidar da cabecinegra escocesa coma unha raza á parte, nin onde, pero probabelmente no sur de Escocia e no norte de Inglaterra. Sábese, por exemplo, que algúns mosteiros do século XII xa criaban ovellas de cara escura, fundamentalmente para a produción de la. E en 1503 o rei Xaime IV de Escocia xuntou un rabaño de 5.000 cabecinegras escocesas no bosque de Ettrick, ao sur de Peebles, nas Estremas escocesas.

Na actualidade, unha de cada tres ovellas británicas é unha cabecinegra escocesa, e é a raza máis representativa entre as ovellas de montaña. Dende o sur de Escocia estendeuse cara ao norte no século XIX, chegando á Terra Alta e ás illas escocesas. Tamén chegou daquela ao norte de Irlanda. Esta raza introduciuse nos Estados Unidos en 1861, se ben non é unha raza demasiado común naquel país.

## Rendibilidade 
O éxito da cabecinegra escocesa débese a que é moi boa produtora de carne, de leite e de la. Poden dar un año e unha rapa por ano, incluso cando as condicións de pasto son frouxas. A carne carece de graxa innecesaria e ten un sabor característico. Producen de entre 1,3 e 3 kgs de la anuais, dependendo da variedade de ovella, e a la é unha das máis prezadas.

É ademais moi resistente a enfermidades, e non se teñen rexistrados casos de mal das ovellas tolas nas armentías de cabecinegras escocesas.

## Véxase tamén 
* Lista de razas de ovellas
### Ligazóns externas 
* Consello regulador británico
* Consello regulador dos Estados Unidos
Eris (planeta anano)

**Eris** (símbolo: 16px|⯰) é o planeta anano máis masivo (por diante de Plutón), e o segundo de maior tamaño (un pouco menor que Plutón) do noso sistema solar. Foi descuberto por Michael E. Brown, Chad Trujillo e David Rabinowitz o 8 de xaneiro de 2005 a partir dunhas imaxes tomadas o 21 de outubro de 2003. Ten un único satélite natural ó que se lle deu o nome de Disnomia.

## Historia e características 
Durante algo máis dun ano este corpo celeste foi considerado como o décimo planeta do sistema solar polos seus descubridores, pero actualmente, segundo as estimacións da Unión Astronómica Internacional (UAI) na súa sesión do 24 de agosto de 2006, é considerado un planeta anano (xunto a Plutón e Ceres), unha nova categoría creada na devandita sesión.

Antes de que o 13 de setembro de 2006 se lle outorgase o seu nomeamento definitivo era coñecido co nome provisional de 2003 UB313.

## Órbita 
Eris presenta un período orbital duns 560 anos (tarda 560 anos en completar o seu movemento de translación) e arestora atópase á máxima distancia posible do Sol (afelio), a unhas 97 unidades astronómicas (UA) da Terra (14.400 millóns de quilómetros). Do mesmo xeito que Plutón, a súa órbita é moi excéntrica (chega a unhas 35 UA do Sol durante o perihelio) e ó contrario dos planetas telúricos e dos xigantes gasosos, a órbita de Eris está inclinada uns 44° respecto á eclíptica.

É un dos corpos do sistema solar máis brillante e a responsable de que non se tiveran datos sobre a súa existencia ata hai ben pouco é a inclinación da súa órbita, pois normalmente a maioría das buscas concéntranse no plano da eclíptica, onde se agrupa a maioría da materia do sistema solar.

## Tamaño e masa 
Segundo observacións do telescopio Hubble e do Observatorio Keck, o diámetro de Eris sería de 2.398&nbsp;km (±96&nbsp;km), o que indicaría un tamaño case igual que o de Plutón. Porén, de acordo con observacións e medicións máis recentes e fiables, ten un tamaño un pouco menor: Plutón ten un diámetro de aproximadamente 2.377 km, mentres que Eris ten un diámetro estimado en ao redor de 2.326 km.   

A masa de Eris é de 1,66x1022 kg polo que é un pouco máis masivo e máis denso que Plutón.

## Satélite 
Disnomia é o único satélite de Eris.

Preséntase no espazo como un punto 60 veces menos luminoso que Eris polo que, se asumimos que os dous corpos presentan o mesmo albedo, o diámetro de Disnomia pode ser duns 350&nbsp;km, oito veces máis pequeno que Eris.

O seu período orbital é de 14 días.[miniatura|300px|Comparación do tamaño de Eris e [Disnomia (lúa)|Disnomia co resto dos corpos do Cinto de Kuiper e coa Terra.|centro]]

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cinto de Kuiper
* Obxecto transneptuniano
NGC 7143

**NGC 7143** é unha estrela binaria na constelación de Cygnus. Ten unha unha ascensión recta de 21h 48m 54s e unha declinación de +29° 57'. Descubriuna John Herschel o 15 de setembro de 1828.
Cruzada escocesa

[dereita|miniatura|300px|Femia de cruzada escocesa, nunha feira gandeira de [Dunblane.]]

A **cruzada escocesa** (en inglés Scotch Mules), é unha raza de ovella propia de Escocia, orixinada a partir da cabecinegra escocesa e da leicester de cabeza azul.

Mestura a adaptabilidade e a resistencia da cabecinegra escocesa a diferentes pastos e climas extremos coa capacidade para producir leite da leicester. 

## Véxase tamén 
* Lista de razas de ovellas
### Ligazóns externas 
* Web da Asociación de Criadores de cruzada escocesa
Ovella charolesa

[dereita|miniatura|300px|Carneiro charolés, nunha feira gandeira de [Dunblane.]]
A **charolesa**, oficialmente denominada **carneiro charolés** pola súa entidade criadora e regulamentadora, é unha raza de ovella orixinaria da rexión francesa do Charolés, ao sur da Borgoña (Francia).

## Características 
A ovella charolesa é forte e voluminosa, con exemplares adultos que se sitúan entre 120 e 150 kgs (os carneiros) e entre 80 e 100 kgs as femias. 

A cabeza, que non ten la, é rosada ou gris, e ás veces ten pequenas pencas negras. A testa é ampla, cos ollos separados. As orellas son finas, longas e móbiles, da mesma cor cá cabeza. O corpo é robusto, tanto no lombo, como no peito como nas pernas. As patas tampouco teñen la, pero son claras e rectas. A la é curta e fina. 

As ovellas charolesas ofrecen un bo rendemento leiteiro, co que crían rapidamente os años.

## Historia 
esquerda|miniatura|200px|Femia de charolesa, á que se lle pode apreciar claramente a faciana rosada.
A finais do século XVIII nesta rexión do sur da Borgoña producíase unha ovella destinada fundamentalmente a carne, bastante heteroxénea, e chamada *morvandelle* (do macizo de Morvan). Pero nese momento comeza a abrochar a industria téxtil e a produción de la pasa a ser un dos obxectivos principais dos gandeiros. Para iso importan ovella meiriña, que non cruzan coa local. Porén, cando contra 1820 o sector da la entra en crise, os gandeiros borgoñóns tornan ao mercado cárnico, importando ovella inglesa, concretamente leicester, que cruzan coa *morvandelle*. É o nacemento da armentía de ovella charolesa.

A comezos do século XX, trala primeira guerra mundial introdúcese na rexión a ovella southdown, que reduce o número de cabezas de charolesa. Porén, a partir dos anos cincuenta dese século, a necesidade de obter animais máis fortes e menos graxos volve relanzar a produción de charolesa. En 1963 ten lugar o primeiro concurso da raza, que é recoñecida en 1974 polo ministerio de Agricultura.

A raza é na actualidade unha das máis vigorosas de Francia, cunha poboación estimada de 400.000 cabezas dentro do estado francés.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do Consello Regulador do Carneiro Charolés
Leicester fronteiriza

[dereita|miniatura|300px|Exemplar de leicester fronteiriza, nunha feira gandeira de [Dunblane.]]
A **leicester fronteiriza** é unha raza de ovella, nacida como variante da leicester, e indicada para a produción de la.

## Características 
A leicester fronteiriza é unha ovella de tamaño medio, cunha estatura de 81&nbsp;cm nos ombros e que rolda o metro de testa a cola. Os carneiros pesan entre 125 e 150&nbsp;kg, e as femias adultas entre os 80 e os 100&nbsp;kg.

A cabeza é curta e dereita, con dúas moi longas orellas ergueitas e cubertas de pelo, que lle dan un aspecto moi característico. Os ollos son negros, e as vendas do fociño son grandes e tamén negras. A testa carece de la. As patas, firmes e dereitas, tampouco teñen la, aínda que si pelo branco, e as unllas son escuras.

Considérase dócil para a cría e o manexo.

## Historia 
A historia desta raza é ben coñecida. Cando os irmáns Culley levaron a Northumberland varias cabezas de ovellas de raza leicester, comezaron un rápido proceso de mellora xenética, ao principio cruzándoas con leicester importadas, e a partir dos anos trinta do século XIX con cruzamentos endogámicos. A partir de 1850 comeza a configurarse un tipo de ovella claramente distinto do leicester.

A leicester fronteiriza existe amplamente en todas as nacións das Illas Británicas e tamén se ten exportado con éxito a Australia (onde o seu cruzamento coa ovella meiriña é xa a raza de maior número de cabezas, cun milleiro de criadores rexistrados de leicester fronteiriza pura), Nova Zelandia ou Suráfrica. Tamén existen rabaños certificados nos Estados Unidos.

## Rendibilidade 
O principal destino da produción de leicester fronteirizas é a extracción de la. Dánselle dúas rapas ao ano, cando o pelo chega aos dez centímetros, e é particularmente apreciado pola súa la crecha, mesta e brillante. Os años producen case dous quilos de la, pero os exemplares adultos poden superar os 3&nbsp;kg en cada rapa. Con rapas anuais, a la pode chegar aos 9&nbsp;kg no caso dos carneiros e a 6,4&nbsp;kg no caso das femias.

## No cinema 
* No filme *Babe* (1995), a ovella Maa sinala: "non son unha ovella corrente. Son unha leicester fronteiriza".

## Véxase tamén 
* Lista de razas de ovellas
### Ligazóns externas 
* Web dos produtores británicos de leicester fronteiriza
Boi

O termo **Boi** pode referirse a:

*O macho da vaca, tamén coñecido como *touro*;
***Boi**, crustáceo mariño.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Boi Pardo**, lugar da parroquia de Quindimil, no concello de Palas de Rei;
***Cabeza de Boi**, lugar da parroquia da Armenteira, no concello de Meis;
***Carballo de Boi**, lugar da parroquia de San Claudio, no concello de Ortigueira;
***Corno de Boi**, lugar da parroquia de Merlán, no concello de Palas de Rei;
***Corno do Boi**, lugar da parroquia de Xiá, no concello de Friol;
***Pena do Boi**, lugar da parroquia de Vilaboa, no concello de Valdoviño;
***Pena do Boi Louro**, lugar da parroquia de Augas Santas, no concello de Palas de Rei;
***Val de Boi**, lugar da parroquia de San Martiño de Berredo, no concello da Bola;
***O Vilar do Boi**, lugar da parroquia de Soutullo, no concello da Laracha.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Robbie McEwen

**Robbie McEwen**, nado o 24 de xuño de 1972 en Brisbane, Queensland, Australia, é un ciclista australiano, especialista en espríns.

## Carreira profesional 
Robbie McEwen profesionalizouse en 1996. Defendeu as cores dos equipos Rabobank (1996-1999), Farm Frites (2000) e Lotto (2001-2004) que despois mudou o seu nome para Davitamon-Lotto en 2005 e Predictor-Lotto en 2007.

## Palmarés 
* 20px Campión por puntos no Tour de Francia 2002, 2004 e 2006
* 11 vitorias en tiradas no Tour de Francia
* 12 vitorias en tiradas do Giro de Italia
* Campión de Australia: 2002 e 2005
* París-Bruxelas: 2002, 2005 e 2006
* Máis de 180 vitorias como profesional ata 2007.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
Web oficial do ciclista
Demandante

O **demandante**, en Dereito procesual, é a parte (persoa física ou xurídica) que inicia un litixio mediante a interposición dunha demanda. É o suxeito activo do preito, que articula unha ou máis pretensións de carácter xurídico, exercitando unha acción procesual para que o xuíz a resolva por medio dunha sentenza.

Resérvase este termo para as xurisdicións civil, social e contencioso administrativa. Asemade tamén se denomina *demandante en amparo* a quen formula un recurso de amparo perante o Tribunal Constitucional

No ámbito do proceso penal a persoa que exercita a acción denomínase acusación.

Dependendo do tipo de procedemento, o demandante pode ou debe comparecer representado por un procurador e defendido por un avogado[miniatura|"Na oficina do avogado", cadro de [Jan Toorop (1957).|esquerda]]

## Notas 
## Véxase tamén
*Demanda
*Demandado
*Acción
*Xuízo
*Proceso xudicial
Sinagoga

[miniatura|A [Sinagoga Vella-Nova|Staronová synagoga de Praga, construída en 1270, é a sinagoga activa máis vella do mundo.]]

A **sinagoga** (do grego συναγωγή, transliterado *synagogē*, "asemblea"; en hebreo בית כנסת **beit knesset**, "casa da asemblea"; en yiddish שול, **shul**; en ladino אסנוגה, **esnoga**) é a casa de oración dos practicantes do xudaísmo.

O termo hebreo *Beit Knesset* - בית כנסת ("Casa da asemblea"), non debe confundirse co Knesset, o parlamento israelí. Algunhas congregacións empregan o termo *Beit Tefila* - בית תפילה ("Casa da oración").

Moitos xudeus ortodoxos e conservadores dos países de lingua inglesa empregan o termo yiddish "shul." O emprego do termo "sinagoga" resérvase para ocasións formais. Os xudeus sefardís chaman á sinagoga "Esnoga". As congregacións reformistas e conservadoras dos  Estados Unidos adoitan empregar o termo "templo."

As sinagogas adoitan posuír un vestíbulo para a oración (o santuario), pequenos cuartos de estudo, e ás veces un cuarto social e algunhas oficinas. Algunhas sinagogas posúen un cuarto especial para o estudo da Torah, chamado a *Beit midrash* - בית מדרש ("Casa do estudo").

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Santa María la Blanca
* Sinagoga de Delft
* Festas xudías
* Shabat
* Calendario hebreo
* Ner Tamid
* Gran Sinagoga de París
Ribeiro

O termo **Ribeiro** pode referirse a:

*O **ribeiro** é ademais unha denominación histórica de distintos tipos de viño producidos nesa comarca:
**Este viño está regulado pola Denominación de Orixe O Ribeiro.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Ribeiro**, lugar da parroquia de Pol, no concello de Pol;
***Ribeiro**, lugar da parroquia de Valonga, no concello de Pol;
***Ribeiroa**, lugar da parroquia de Sistallo, no concello de Cospeito.

Amais, como apelido, pode referirse a:

***Ribeiro** (ou a súa variante non normativa ***Riveiro***) é un apelido galego-portugués frecuente en Galiza, Portugal e o Brasil, que podemos atopar nas seguintes persoas:
****Darcy Ribeiro**, antropólogo e escritor brasileiro;
****Aquilino Ribeiro**, escritor portugués;
****Alfonso Ribeiro**, actor estadounidense;
****Bernardim Ribeiro**, escritor renacentista portugués;
****Fernanda Ribeiro**, atleta portuguesa;
****Manuel Riveiro Loureiro**, escritor galego.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Ribeirón**, lugar da parroquia de Vilavella, no concello das Pontes de García Rodríguez.
Wicca británica tradicional

A **wicca británica tradicional** é un grupo de denominacións wiccanas orixinais do sur de Gran Bretaña. As correntes máis importantes da wicca británica tradicional son o Gardnerianismo, o Xandrianismo e a Wicca do Val Central, esta última desenvolvida nos Estados Unidos.
Wicca celta

A **wicca celta** é unha rama da relixión Wicca, que combina elementos clásicos da Wicca con elementos da mitoloxía celta.

Os principios da Wicca conforme os estableceu Gerald Gardner tiñan xa algúns elementos celtas, canda outros hindús e das mitoloxías dos indios de Norteamérica, e a Wicca celta enfatiza os elementos celtas.
Gerald Gardner

**Gerald Brosseau Gardner**, nado o 13 de xuño de 1884 en Blundellsands e morto o 12 de febreiro de 1964 no mar Mediterráneo, foi un ocultista inglés.

Ademais do seu traballo como funcionario, era un afeccionado á antropoloxía e escritor, que publicou algúns textos claves para a relixión da Wicca, da cal foi o seu principal fundador.
## Véxase tamén
Gert Steegmans

**Gert Steegmans**, nado en Hasselt o 30 de setembro de 1980, é un ex-ciclista belga.

## Traxectoria 
Steegmans é un esprintador moi corpulento, de 1,90 m e 82 kg de peso. Fixo o seu debut como profesional en 2003 no equipo belga Lotto. Steegmans conseguiu once vitorias ao longo da súa traxectoria como profesional, das que as máis importantes foron a segunda tirada do Tour de Francia 2007, con chegada precisamente na cidade belga de Gante, e a última tirada do Tour de Francia 2008, coa chegada habitual nos Campos Elisios de París.

Tamén conseguiu vitorias de tirada na Volta a Picardía, na Volta a Bélxica ou na Volta ao Algarve, entre outras probas ciclistas por tiradas.
Suffolk (ovella)

[dereita|miniatura|260px|Exemplar de femia de suffolk, nunha feira gandeira de [Dunblane.]]
A **suffolk** é unha raza de ovella de cabeza escura, moi popular en Gran Bretaña, en Australia e nos Estados Unidos.

## Características 
A suffolk é unha raza cruzada entre carneiros de southdown e femias de norfolk de cornos. É unha ovella de tamaño medio, con carneiros adultos que acadan entre os 115 e os 160 kgs., e femias que se moven entre os 80 e os 115 kgs. Caracterízase pola súa cabeza negra e sen cornos, sen la, pero cuberta de pelo. O fociño é alongado e romo, e as orellas, de tamaño medio, caen aos lados da cabeza cara a adiante, facendo ángulo coa boca. A la é branca.

As patas, non demasiado longas, son tamén escuras.

## Historia 
As suffolk orixinarias foron o resultado do cruzamento de carneiros de southdown con ovellas de norfolk de cornos, cruzamentos que se comezaron a realizar na área de Suffolk, en Inglaterra. Era unha ovella que se adaptaba ben ao sistema tradicional de gandaría extensiva no inverno e de granxa no verán. En 1810 recoñécese a raza como tal, pero aínda tardan en formarse os primeiros rabaños. En 1886 a Sociedade Inglesa das Suffolk organiza o primeiro libro de rexistro da raza.

En 1888 comezan as exportacións de ovellas suffolk aos Estados Unidos, pero non se expande realmente ata a partir de 1919.

## Rendibilidade 
esquerda|miniatura|120px|Cabeza de femia de suffolk, coas orellas en ángulo coa boca
A raza, primeiramente dedicada á produción de carne, ofrece tamén uns bos rexistros de produción de la: un exemplar adulto de suffolk acada entre 2,2 e 3,6 kgs.

## Véxase tamén 
* Lista de razas de ovellas
### Ligazóns externas 
* Web da Asociación británica de criadores de ovella suffolk
¿A ti como se che di adeus?

***¿A ti como se che di adeus?*** é unha curtametraxe galega do ano 1999 dirixida por Jorge Coira e protagonizada pola actriz María Bouzas. Trátase dunha comedia de trece minutos de duración producida por Matachín P.C. e Miguel Asensio P.C.

## Sinopse 
Sete parellas que se din adeus, sete historias enlazadas por despedidas pretensiosas, despedidas desesperadas, despedidas violentas, despedidas torpes...

## Equipo artístico 
* Isabel Blanco 
* Luis Pablo Román
* Evaristo Calvo 
* María Bouzas
* Víctor Mosqueira
* Cristina Pascual 
* Avelino González
* Tareixa Montes
* Juanillo Esteban 
* Carlos Portela

## Equipo técnico 
* Dirección: Jorge Coira. 
* Guión: Beatriz Santana. 
* Montaje: Juan Lesta.
* Dirección de arte: Sandra Díaz, Antonio Pereira.
* Xefe de son: Alberto Beade.
* Maquillaxe e peiteado: Raquel Fidalgo. 
* Dirección de fotografía: Sergio Franco. 
* Compositor de música: Piti Sanz.
* Operador de cámara: José Juan Morgade. 
* Xefe de produción: Miguel Asensio. 
* Axudantes de dirección: Marco Iglesias, Carlos Dávila.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Consello da Cultura Galega
* Axencia Audiovisual Galega (en Internet Archive).
* [https://filmotecadegalicia.xunta.gal/es/filmes/ti-como-se-che-di-adeus ] en Filmoteca de Galicia.
Hai que botalos

***Hai que botalos*** é unha produción documental galega consistente en vinte e catro curtametraxes de cadanseu director, que no seu conxunto ofrecen unha visión desde unha perspectiva crítica de aspectos políticos, sociais e naturais de Galicia coincidindo coas elección autonómicas celebradas na comunidade no mes de xuño de 2005. O obxectivo era precisamente facer ver as razóns polas que o daquela presidente da Xunta, Manuel Fraga, non debía impoñerse de novo nos comicios, como así sucedeu.

A dirección das distintas curtas corre a cargo de Carlos Alberto Alonso, Enrique Banet, Jorge Bouza, Manuel Cotelo, Margarita Ledo, Juan Lesta, Tomás Lijó, Emilio MacGregor, Marcelo Martínez, Belén Montero, Enrique Otero, Xosé Antón Perozo, Fernando Pujalte, Roberto Ribao, Suso Sueiro, Xosé Zapata e Xurxo García.

Entre os intérpretes están Xulio Abonjo, Xosé Barato, Carlos Blanco, Evaristo Calvo, Mónica Camaño, Paula Carballeira, Debora Castro, Xoán Cejudo, Lorena Conde, Manuel Cortés, Leonardo Fernández, Anabel Gago, César Goldi, Anxo Laborda, Miguel de Lira, Paco Lodeiro, Patricia de Lorenzo, Vicente Montoto, Víctor Mosqueira, Manel Pardo, Marta Pazo, Chiqui Pereira, Iria Pinheiro, Marcos PTT, Mabel Rivera, Pablo Rodríguez, Teresa Rodríguez, Xesús Ron e Bernardo Tejeda.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Consello da Cultura Galega
Ovella islandesa

miniatura|Ovella islandesa en Grábrók
miniatura|250px|dereita|Ovella islandesa cos seus años
A **ovella islandesa** é unha raza doméstica de ovella.

A raza islandesa é unha raza de ovella orixinaria da Islandia, na Europa setentrional caracterizada polo seu pequeno rabo. A ovella islandesa é de tamaño medio, xeralmente con patas curtas e fortes; que xunto á súa testa, están libres de la. A la da raza islandesa proporciona unha dobre cuberta e adoita ser de cor branca, aínda que pode variar a marrón, gris ou negro. A ovella pode posuír ou non cornos. Xeralmente non se rapa nos invernos, xa que estes son moi fríos en Islandia. O nacemento de xemelgos é moi común nas femias das ovellas islandesas, cunha media de nacementos entre 175% - 220%. Estas ovellas caracterízanse por posuíren o xene chamado *Thoka*. As ovellas femia que o posúen poden parir camadas de tres, catro, cinco e ata seis años.

As ovellas son criadas como años ata os 10 ou 11 meses. A súa tempada de cría comeza en outubro, e poden durar catro meses. Os machos destas ovellas chegan á madurez moi cedo, e poden criar ós 5 meses.

A raza islandesa leva sendo criada dende hai centos de anos nun ambiente moi duro, facéndoa unha eficiente herbívora.

## Véxase tamén 
* Lista de razas de ovellas
Dunkerque

**Dunkerque** (en neerlandés **Duinkerke**) é unha cidade portuaria do norte de Francia, no departamento de Norte, situada a 10 quilómetros da fronteira con Bélxica.

## Xeografía 
A poboación do concello era de 86.865 habitantes no ano 2018. Incluíndo poboacións próximas, a poboación da área metropolitana é de máis de 200 mil habitantes. O seu nome provén das palabras neerlandesas *duin* (duna) e *kerk* (igrexa).

## Historia 
Rexión moi disputada entre España (pois pertencía aos Países Baixos españois), Inglaterra, os Países Baixos e Francia, non foi ata o 17 de outubro de 1662 que pasou definitivamente a soberanía francesa, cando Carlos II de Inglaterra llela vendeu por 40.000 libras. Durante o reinado de Lois XIV serviu de base para un gran número de corsarios, o máis famoso dos cales foi Jan Bart, coñecido por atacar barcos holandeses.

Xa bombardeada durante a Primeira guerra mundial, a cidade padeceu especialmente durante a Segunda. En 1940 foi escenario da evacuación de 300.000 soldados franceses e británicos, estes últimos pertencentes á Forza Expedicionaria Británica, cara a Gran Bretaña, ante o avance alemán, no que foi coñecido como Operación Dinamo (*ver Batalla de Dunkerque*).

O 14 de decembro de 2002, o *Tricolor*, un barco noruegués destinado ao transporte de coches, chocou co *Kariba* (rexistrado nas Bahamas) en fronte ás costas de Dunkerque, e afundiu, o que representou un inmenso perigo para a navegación no canle da Mancha. Xa á noite seguinte o *Nicola*, un barco alemán, tocou o naufraxio e tivo que ser remolcado para liberarse. O 1 de xaneiro de 2003 o barco de bandeira turca *Vicky* embarrancou nos restos do *Tricolor*, pero puido marchar ao subir a marea.

## Economía 
Dunkerque é o terceiro porto máis grande de Francia logo do Le Havre e de Marsella. Tamén teñen importancia as industrias metalúrxica, alimentaria, petroquímica e naval. Dunkerque representa, ademais, un importante nó de comunicacións, con enlaces con tren de alta velocidade con Lille e París (ademais de trens de proximidade), por autoestrada con Flandres e Calais e por ferri con Ramsgate e Dover, en Gran Bretaña.

## Eventos e atraccións turísticas 
* O Museo portuario acolle exposicións sobre a historia da cidade e do porto.
* O Museo de Belas Artes ten unha ampla colección de pintura e escultura flamenga, inglesa e francesa.
* O entroido de Dunkerque.
* Os Catro días de Dunkerque unha proba de ciclismo profesional.

## Cidades irmás 
Dunkerque está irmandada con:
* 20px Riga (Letonia) dende 1960
* 20px Krefeld (Alemaña) dende o 15 de xuño de 1974
* 20pxMiddlesbrough (Reino Unido) dende 12 de abril de 1976

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do concello de Dunkerque  
* Web turística oficial  e