José Manuel Breijo Vidal

**José Manuel Breijo Vidal**, nado en Lalín en 1968, é director de escena, intérprete, músico e investigador escénico galego, máis coñecido como **Topo Vidal** ou **Xosé Vidal**. A súa traxectoria artística vencéllase a compañías como A Xanela do Maxín e a formacións musicais como Pandeiromus. 

## Traxectoria 
Topo Vidal iniciouse no mundo da escena con traballos de creación, dirección e dramaturxia de espectáculos con produtoras como Ribeirart, na que se encargou de pezas como *O Papa e a Bruxa* (adaptación de 2006 dun texto de Dario Fo) ou *Dragonada* (2009), ou Pistacatro coa montaxe *Reciclaxe*. Exerceu a dirección artística da compañía de teatro e de animación de rúa Art-monium  entre 2006 e 2021.

Nos últimos anos o seu labor escénico vinculouse máis estreitamente con compañías do xénero dos monicreques. Así, con Títeres Alakrán dirixiu a obra *Finisterrae: O último ultramarinos* (2019) e con A Xanela do Maxín, desenvolveu a dirección de obras como *Gale. Historia da Lingua*, *A viaxe de Saira*, *Leonardo e os Biosbardos*, *Coliño* ou *Rato Pérez.*

O seu traballo escénico nestes décadas veu acompañado dun proceso formativo que incluíu o título en Dirección de Escena e Dramaturxia na Escola Superior de Arte Dramática de Galicia en 2009 e o mestrado en Artes Escénicas e Pedagoxía Teatral na Universidade de Vigo. En 2021 doutorouse na UVigo coa tese *O teatro de obxectos en Galicia entre 1970 e 2010. Estudo do proceso de emerxencia e desenvolvemento dun xénero escénico no sistema teatral galego*, codirixida por Carmen Becerra Suárez e Manuel F. Vieites.

No eido audiovisual traballou entre 2000 e 2021 nos ámbitos de produción e coordinación no programa *Luar* da Televisión de Galicia nas seccións *Vaidebaile*, Vaidegaita, *Os Humorosos* e *Punta e Tacón*. No ámbito musical foi membro fundador, director artístico e músico do grupo Pandeiromus, con traballos discográficos como *En Conserva!!* ou *Teño días*. Ademais, ten colaborado con crónicas e críticas en publicacións escénicas especializadas.

Destacan tamén na súa traxectoria diversos proxectos culturais e educativos: *O Ano do Libro* (2010), itinerante por 50 concellos galegos; *Actúa en galego* (2015), promoción lingüística na ESAD Galicia; e iniciativas de inclusión social como *Teatro de obxectos e diversidade* (2019) con ASPANAES ou *Pasando a bóla* (2023), baseado no teatro do oprimido para previr o acoso escolar. Participou no congreso *As Artes na Educación Especial* (2019) cun artigo sobre teatro inclusivo e desenvolveu proxectos posteriores como *Actuando en con-vivencia* (2024) para resolución de conflitos e *Rachando co guión* (2025), sobre igualdade de xénero mediante pedagoxía crítica.

## Obra escénica 
* *O papa e a bruxa* (Ribeirart, 2006; dirección e dramaturxia)
* *A coca* (Concello de Redondela, 2008; creación e dirección)
* *Reciclaxe* (Pistacatro, 2010; dirección e dramaturxia)
* *Finistererrae: O último ultramarinos* (Producións teatrais Alakrán, 2019; dirección e dramaturxia)
* *A toupiña que quería saber quen lle fixera aquilo na cabeza* (A Xanela do Maxín, 2019; codirección)
* *Gale. Historia da lingua* (A Xanela do Maxín, 2019; codirección)
* *A viaxe de Saira* (A Xanela do Maxín e Fundación Galicia Sustentable, 2020; codirección)
* *Leonardo e os Biosbardos* (A Xanela do Maxín, 2021; dramaturxia e dirección)
* *A gárgola no rural* (A Xanela do Maxín, 2022; dramaturxia e dirección)
* *Toupiciencia Show* (A Xanela do Maxín, 2022; dramaturxia e dirección)
* *Lúa quere viaxar a... Marte!* (A Xanela do Maxín, 2022; dramaturxia e dirección)
* *Sorpresa!* (A Xanela do Maxín, 2023; dramaturxia e dirección)
* *Coliño* (A Xanela do Maxín, 2023; dramaturxia e codirección)
* *O Apalpador e as palabras perdidas* (A Xanela do Maxín, 2023; dramaturxia e dirección)
* *Babá-Bebé* (A Xanela do Maxín, 2023; dramaturxia e dirección)
* *De Castro a Villalta* (A Xanela do Maxín, 2024; dramaturxia e codirección)
* *Pasando a bóla. Xogando para cambiar* (A Xanela do Maxín, 2024; dramaturxia e codirección)
* *Confi, o Golfiño Manoliño* (A Xanela do Maxín, 2024; dramaturxia e codirección)

## Proxectos de intervención social 
* *O Ano do Libro* (2010): Proxecto itinerante de fomento da lectura por 50 concellos de Galicia.
* *Actúa en galego* (2015): Iniciativa para promover o uso do galego a través das artes escénicas na Escola Superior de Arte Dramática de Galicia.
* *Teatro de obxectos e diversidade* (2019): Obradoiros e creacións artísticas en ASPANAES centradas na inclusión mediante técnicas de teatro de obxectos.
* *As Artes na Educación Especial: Teorías, Metodoloxías e Prácticas Sociais, Culturais e Educativas para a Inclusión* (2019): onde presentou o artigo *Teatro de obxectos e consideración á diversidade*, editado pola Associação para a Promoção e Divulgação Cultural.
* *Pasando a bóla* (2023): Proxecto de intervención en centros educativos de Galicia para a prevención do acoso escolar baseado no teatro do oprimido de Augusto Boal dentro do Plan integral contra o acoso e o ciberacoso escolar da Xunta de Galicia.
* *Actuando en con-vivencia* (2024): Estratexias teatrais para a resolución de conflitos en ambientes educativos dirixidas a institutos de educación secundaria.
* *Rachando co guión* (2025): Proxecto de intervención para o fomento da igualdade de xénero mediante xogos de rol dramáticos baseados na pedagoxía crítica de Paulo Freire, co apoio do Consorcio Editorial Galego.

## Notas