Centro histórico de Salvador de Baía

thumb|right|245px|Localización do Centro Histórico.
thumb|right|245px|Centro histórico e barrios.
[thumb|right|Vista isométrica da Praza Anchieta de , recortada a partir dun proxecto de preservación [escáner 3D|escaneado láser realizado pola organización sen ánimo de lucro CyArk.]]
thumb|Vista sobre a zona portuaria e a antiga Aduana.
[thumb|left|Perspectiva da Cruz e da Igrexa de São Francisco na Praza Anchieta, , creada a partir dun proxecto de preservación con escaneo láser levado a cabo pola organización sen ánimo de lucro [CyArk.]]
[thumb|left|[Manierismo|Manierista Colonial Primado Catedral Basílica de Salvador]]
thumb|right|Edificio gobernamental colonial (Câmara) de Salvador do século XVII.

O **Centro Histórico de Salvador de Baía** no Brasil, tamén coñecido como o **Pelourinho** ou **Pelo**, é un barrio histórico no oeste de Salvador, Baía. Foi o centro da cidade durante o período colonial e recibiu o seu nome polo rollo que tamén se usaba como picota na súa praza central, onde os escravos de África eran golpeados publicamente como castigo por presuntas infraccións. O Centro Histórico é extremadamente rico en monumentos históricos que datan dos séculos XVII ao XIX.

Designado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO, o  conserva un vibrante repertorio de arquitectura colonial portuguesa, exemplificado pola decoración manierista da Catedral de Salvador, a complexidade barroca da Igrexa e Convento de São Francisco e a Igrexa da Terceira Orde de Nosa Señora do Rosario dos Negros. Ademais, o Pelourinho segue sendo un centro cultural para a comunidade afrobrasileira, cuxa gastronomía, arquitectura, relixión e música exercen unha influencia salientable no barrio e testemuñan o "empoderamento e influencia das culturas afro" no Novo Mundo. Aínda que os esforzos de preservación histórica iniciados na década de 1990 melloraron a seguridade, promoveron o turismo e facilitaron un maior desenvolvemento económico, tamén provocaron o desprazamento dos residentes afrobrasileiros no enclave e contribuíron á xentrificación. Como tal, o desenvolvemento do  continúa a atraer a atención na política gobernamental de Baía.

## Historia
A Igrexa da Santa Sé (en portugués: *Igreja da Sé*), parte integral do conxunto arquitectónico do Centro Histórico, demolíuse en 1933 xunto con outros catro bloques de edificios dos períodos colonial e imperial. O Palacio Arcebispal, conectado á igrexa, permanece. Os debates sobre a destrución de lugares históricos en Salvador e noutras partes do Brasil levaron aos primeiros intentos de protección a nivel federal dos bens históricos e, finalmente, á creación do Instituto Nacional do Patrimonio Histórico e Artístico.

O Terreiro de Jesus, xusto ao norte da Praça Municipal, alberga estruturas das construcións dos séculos XVII ao XIX. A Catedral Basílica, a antiga Igreja dos Jesuítas (Igrexa dos Xesuítas) e as igrexas Ordem Terceira de São Domingos e Igrexa de San Pedro dos Clérigos (São Pedro dos Clérigos) destacan no Terreiro de Jesus, coa súa fonte de auga no centro.

O antigo edificio da Facultade de Medicina, ocupado orixinalmente pola Escola Xesuíta, é agora o Memorial da Medicina (Memorial da Medicina), Arqueologia e Etnologia (Arqueoloxía e Etnoloxía) e os museos Afro-Brasileiros (Afro-Brasileiros). A Casa das Sete Lámpadas (Casa dos Sete Candeeiros), hoxe museo, está preto. O Largo do Cruzeiro de São Francisco (Cruzeiro de São Francisco Largo), practicamente unha prolongación do Terreiro de Jesus, ten no centro unha antiga cruz e, na parte traseira, o conxunto relixioso monumental formado por Igrexa e Convento de São Francisco, e Igrexa da Orde Terceira de San Francisco (Igrexa de São Franscisco de Ordem). A Igrexa da Orde Terceira da Nosa Señora do Rosario do Pobo Negro (Igreja da Ordem Terceira de Nossa Senhora do Rosário dos Pretos), Igrexa do Santísimo Sacramento na rúa do Passo e Igrexa da Terceira Orde do Carme están situadas máis ao norte do distrito. Numerosas residencias históricas do período colonial, incluíndo o Palacio de Saldanha e a Casa das Sete Mortes, están situadas en rúas fóra das prazas principais.

Moitos edificios do Centro Histórico renováronse desde o estudo inicial de Salvador por parte do Instituto Nacional do Patrimonio Histórico e Artístico na década de 1930. Este traballo estendeuse á revitalización de bloques enteiros de casas históricas, conventos e igrexas desde principios da década de 1990. Hai máis de 800 edificios con fachadas e interiores restaurados, moitos foron adaptados para funcionar como pequenos museos e centros culturais.

## Estado de protección
O Centro Histórico de Salvador no seu conxunto catalogouse como patrimonio nacional polo Instituto Nacional do Patrimonio Histórico e Artístico en 1984. Foi nomeado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO en 1985.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Salvador, Baía

### Ligazóns externas 
* Pelourinho digital media archive (Creative Commons-licensed photos, laser scans, panoramas) from a CyArk/UNESCO colaboración para a investigación.
*    Descubrindo Salvador e Baía en varias linguas. 
* Historic Centre of Salvador de Bahia UNESCO property on Google Arts and Culture