open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cristianización

A **cristianización** é un termo para o cambio específico que ocorre cando alguén ou algo se converteu ou se está a converter ao cristianismo. A cristianización, na súa maior parte, estendeuse a través de misións por conversións individuais, pero tamén, nalgúns casos, foi o resultado da coacción dos gobernos ou dos líderes militares. A cristianización é tamén o termo usado para designar a conversión de prácticas, espazos e lugares antes non cristiáns a usos e nomes cristiáns. Nunha terceira forma, o termo utilizouse para describir os cambios que xorden naturalmente nunha nación cando un número suficiente de individuos se converten ou cando os líderes seculares requiren eses cambios. A cristianización dunha nación é un proceso continuo.[miniatura|200px|San [Francisco Xavier convertendo un támil nunha representación do século XIX do "pagán dócil".|esquerda]]Comezou no Imperio Romano cando os primeiros seguidores individuais de Xesús se converteron en predicadores itinerantes en resposta ao mandamento rexistrado en Mateu 28:19 (ás veces chamado a Gran Comisión) para ir a todas as nacións do mundo e predicar a boa nova do Evanxeo de Xesús. A cristianización estendeuse polo Imperio Romano e nas súas nacións circundantes nos seus primeiros trescentos anos. O proceso de cristianismo do Imperio Romano nunca se completou, e Armenia converteuse na primeira nación en designar o cristianismo como a súa relixión estatal en 301.

Despois de 479, a cristianización estendeuse a través de misións ao norte de Europa occidental. Na Alta e Baixa Idade Media, a cristianización foi fundamental na creación de novas nacións no que se converteu na Europa Oriental, e na difusión da alfabetización alí. Na era moderna, a cristianización asociouse co colonialismo, ao que, nunha distribución case igual, os misioneiros participaron e opoñéronse. Na era poscolonial, produciu un crecemento espectacular na China así como en moitas antigas terras coloniais en gran parte de África. A cristianización converteuse nun fenómeno diverso, pluralista e global da relixión máis grande do mundo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cruzadas
* Misión cristiá
* Conquistadores casteláns
* Colonización europea de América
* Cristianización da Inglaterra anglosaxoa

### Bibliografía 
* 
* 
* 
*
Lista de terremotos en Azerbaidján

A seguinte táboa mostra os **terremotos máis significativos que se produciron en Azerbaidján** ou nas súas proximidades, é dicir, os significativos capaces de causar danos e que, polo tanto, superaron o grao 5 na escala de Richter.

## Notas
Binomio

En álxebra, un **binomio** é un polinomio que é a suma de dous termos, cada un dos cales é un monomio separados por un signo máis ou un signo menos . 

:

## Exemplos 
: 3x - 2x^2
: xy + yx^2
: 0.9 x^3 + \pi y^2
: 2 x^3 + 7
: 3\tan^2\phi-\frac{b^2}{e^{i\pi \theta}}~

## Operacións sobre binomios sinxelos 
* O binomio , a diferenza de dous cadrados, pódese factorizar como o produto doutros dous binomios:

::  x^2 - y^2 = (x - y)(x + y). 
: Este é un caso especial da fórmula máis xeral:
::  x^{n+1} - y^{n+1} = (x - y)\sum_{k=0}^{n} x^{k} y^{n-k}.
: Cando se traballa sobre os números complexos, tamén se pode estender a:
::  x^2 + y^2 = x^2 - (iy)^2 = (x - iy)(x + iy). 

* O produto dun par de binomios lineais  e  é un trinomio :

::  (ax+b)(cx+d) = acx^2+(ad+bc)x+bd.

* Un binomio elevado á  ésima potencia, representado como  pódese expandir mediante o teorema do binomio ou, de forma equivalente, usando o triángulo de Pascal. Por exemplo:

::  (x + y)^2 = x^2 + 2xy + y^2.
: 

* Unha aplicación da fórmula anterior para o cadrado dun binomio é a fórmula para xerar ternas pitagóricas:

: Para , sexa ,  e  ; entón .

* Os binomios que son sumas ou diferenzas de cubos pódense factorizar en polinomios de menor grao do seguinte xeito:

::  x^3 + y^3 = (x + y)(x^2 - xy + y^2) 
::  x^3 - y^3 = (x - y)(x^2 + xy + y^2) 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Distribución binomial
*Lista de temas con factorial e binomial
Alice Recoque

**Alice Maria Recoque ou** **Alice Maria Arnaud**,  nada en Cherchell, Alxeria, o 29 de agosto de 1929 e finada en Ballainvilliers, o 28 de xaneiro de 2021, foi unha informática francesa, que destacou no campo da arquitectura de computadoras. 

## Traxectoria 
Participou no desenvolvemento do minicomputador CAB500 en 1959, logo foi directora do proxecto do minicomputador Mitra 15, antes de pasar a investigar sobre arquitecturas paralelas e intelixencia artificial. Máis tarde, en 1978, participó na creación da ''Commission nationale de l'informatique et des libertés'' (Cnil).

En 2015, o seu perfil na  Wikipedia francesa estivo a piques de desaparecer, xa que algúns usuarios opinaban que non tiña suficientes méritos**.**

## Notas
Orquestra Compostela (Fonoteca 92)

A octoxésimo oitava casete da colección Fonoteca 92 é un EP que recolle unha actuación en directo da Orquestra Compostela nas festas Campañó (Pontevedra) en xullo de 1992, publicado en 1992 pola Editorial Compostela de *El Correo Gallego*.

## Lista de cancións 
## Notas
PO-220

A **PO-220** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades do Pino (Valga) e Cuntis; atravesa os concellos de Valga, Caldas de Reis e Cuntis. Ten unha lonxitude de 9,48 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa N-550 no Pino (Valga) e finaliza nun cruzamento coa N-640 en Cuntis.

## Notas
PO-221

A **PO-221** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Caldas de Reis e Campo Lameiro; atravesa os concellos de Caldas de Reis, Moraña e Campo Lameiro. Ten unha lonxitude de 12,44 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa N-640 en Caldas de Reis e finaliza nun cruzamento coa PO-223 na A Lagoa (Campo Lameiro).

## Notas
PO-222

A **PO-222** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades da Lagoa (Campo Lameiro) e Codeseda (A Estrada); atravesa os concellos de Campo Lameiro, Cuntis e A Estrada. Ten unha lonxitude de 19,80 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-221 na Lagoa e finaliza nun cruzamento coa EP-7001 en Codeseda (A Estrada).
## Notas
PO-224

A **PO-224** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades da Ponte Bora (Pontevedra) e San Amaro (Barro); atravesa os concellos de Pontevedra e Barro. Ten unha lonxitude de 10,85 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa N-541 na Ponte Bora (Pontevedra) e finaliza nun cruzamento coa N-550 en San Amaro (Barro).

## Notas
PO-230

A **PO-230** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Campo Lameiro e Vichocuntín (Cerdedo-Cotobade); atravesa os concellos de Campo Lameiro e Cerdedo-Cotobade. Ten unha lonxitude de 14,49 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-231 en Campo Lameiro e finaliza nun cruzamento coa N-541 en Vichocuntín (Cerdedo-Cotobade).

## Notas
PO-232

A **PO-232** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Carballedo e San Xurxo de Sacos; ambas no concello de Cerdedo-Cotobade. Ten unha lonxitude de 9,63 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-233 en Carballedo (Cerdedo-Cotobade) e finaliza nun cruzamento coa N-541 en San Xurxo de Sacos (Cerdedo-Cotobade).

## Notas
Demetrio Gómez Xunqueira

**Demetrio Gómez Xunqueira**, nado en Pontevedra o 5 de xullo de 1967, é un profesor e político galego.

## Traxectoria 
Estudou no IES Sánchez Cantón e licenciouse en Filoloxía na Universidade de Santiago de Compostela.

Exerceu de profesor de secundaria en varios centros, como o instituto de Ponte Caldelas e o IES Torrente Ballester.
[miniatura|300px|Co alcalde [Miguel Anxo Fernández Lores, a escritora Fina Casalderrey, o editor David Cortizo Conde e a poeta María Lado nun acto oficial en Pontevedra en abril de 2024]]
Foi concelleiro polo BNG en Pontevedra de 2001 a 2003, de 2005 a 2007 e de 2009 en adiante. En 2024 era o coordinador e responsable da Área de dinamización social e cultural: Actividades culturais e sociais, Festas, Xestións das instalacións municipais socio culturais,  Normalización lingüística e cultural, Memoria Histórica, Educación nos seus diferentes niveis e Xuventude. Antes fora Concelleiro de Mobilidade impulsando o Plan de Mobilidade Urbana Sostible (PMUS) de Pontevedra.

En 2017 foi nomeado responsable comarcal do BNG e en 2021 volveu encabezar o Consello Local do BNG con Sabela Bará. Formou parte do Consello Nacional do BNG.

## Publicacións 
* "Noites abertas", en *Los jóvenes y la cultura del ocio: diversas perspectivas y experiencias en el ámbito local: I congreso sobre ocio juvenil, Elche, 3, 4 y 5 de mayo de 2001* (2002). ISBN  84-7784-885-8. Páxs. 321-344.
## Notas
PO-235

A **PO-235** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Carballedo (Cerdedo-Cotobade) e o alto da Portela da Cruz. Atravesa os concellos de Cerdedo-Cotobade e A Lama. Ten unha lonxitude de 25 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-232 en Carballedo (Cerdedo-Cotobade) e finaliza nun cruzamento coa OU-0415 na Portela da Cruz, no límite provincial de Pontevedra e Ourense.

## Notas
PO-241

A **PO-241** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Caritel (Ponte Caldelas) e Antas (A Lama); atravesa os concellos de Ponte Caldelas e A Lama. Ten unha lonxitude de 5,09 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-255 en Caritel (Ponte Caldelas) e finaliza nun cruzamento coa PO-235 en Antas (A Lama).

## Notas
PO-250

A **PO-250** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Redondela e Forzáns (Ponte Caldelas); atravesa os concellos de Redondela, Pazos de Borbén, Fornelos de Montes e Ponte Caldelas. Ten unha lonxitude de 20,74 quilómetros e iníciase en Redondela e finaliza nun cruzamento coa PO-255 en Forzáns (Ponte Caldelas).

## Notas
PO-252

A **PO-252** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Mondariz e Moscoso (Pazos de Borbén); atravesa os concellos de Mondariz e Pazos de Borbén. Ten unha lonxitude de 13,75 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-254 en Mondariz e finaliza nun cruzamento coa PO-250 en Moscoso (Pazos de Borbén).

## Notas
PO-254

A **PO-254** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Ponteareas e Mondariz; atravesa os concellos de Ponteareas, Mondariz-Balneario e Mondariz. Ten unha lonxitude de 9,40 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa N-120 en Ponteareas e finaliza nun cruzamento coa PO-262 en Mondariz.

## Notas
PO-303

A **PO-303** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Samieira (Poio) e Castrelo (Cambados); atravesa os concellos de Poio, Sanxenxo, Meaño e Cambados. Ten unha lonxitude de 12,24 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-308 en Samieira (Poio) e finaliza nun cruzamento coa PO-550 en Castrelo (Cambados).

## Notas
PO-310

A **PO-310** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Poio e Campañó (Pontevedra); atravesa os concellos de Poio e Pontevedra. Ten unha lonxitude de 3,06 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-531 en Poio e finaliza nun cruzamento coa PO-531 en Campañó (Pontevedra).

## Galería de imaxes

Placa inauguración estrada PO-310 en San Salvador de Poio.jpg|Placa da inauguración da estrada en 2001

## Notas
PO-312

A **PO-312** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Ardia e a Illa da Toxa; ambas no concello do Grove. Ten unha lonxitude de 1,60 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-316 en Ardia (O Grove) e finaliza na Illa da Toxa (O Grove).

## Notas
PO-313

A **PO-313** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Marín e Moaña; atravesa os concellos de Marín e Moaña. Ten unha lonxitude de 16,42 quilómetros e iníciase en Marín e finaliza nun cruzamento coa PO-551 en Moaña.

## Notas
PO-323

A **PO-323** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Chapela (Redondela) e Vigo; atravesa os concellos de Redondela e Vigo. Ten unha lonxitude de 4,31 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa N-552 en Chapela (Redondela) e finaliza no norte de Vigo.

## Notas
PO-324

A **PO-324** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades da Ponte Lagares (Navia) e Canido; ambas no concello de Vigo. Ten unha lonxitude de 3,37 quilómetros e iníciase na ponte de Lagares en Navia (Vigo) e finaliza nun cruzamento coa PO-325 en Canido (Vigo).

## Notas
PO-325

A **PO-325** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Vigo e A Ramallosa (Nigrán); atravesa os concellos de Vigo e Nigrán. Ten unha lonxitude de 15,65 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa VG-20 no sur de Vigo e finaliza nun cruzamento coa PO-552 na Ramallosa (Nigrán).

## Notas
Nuno de Celanova

**Nuno Vázquez de Celanova**, nado cara o 1030, foi un nobre e cabaleiro galego, señor do condado de Celanova e alférez de Raimundo de Borgoña.

## Familia 
Foi fillo de Vasco Afonso de Celanova, conde de Celanova e de Gontrode Nunez, filla do conde portucalense Nuno I Aloitiz. Casou con Sancha Gómez de Sousa, filla de Gómez Echiguez e de Gontrode Moniz, de que teu:

* Sancho Núnez de Celanova, tamén de Barbosa (1070-1130), Casou dúas veces, a primeira con Sancha Henríquez (1097 - 1163), infanta de Portucale, filla dos condes Henrique de Borgoña e Tareixa. O segundo casamento foi con Mem Nunez de Riba Douro, e de Urraca Méndez, señora da Casa de Barbosa.
* Gómez Núnez de Pombeiro, finado despois de 1141, casou antes de 1104 con Elvira Pérez de Traba filla de Pedro Froilaz de Traba, conde de Traba, e de Maior "Gontrodo" Rodríguez.
* Afonso Núnez de Celanova.

## Notas
Teorema de Kummer

En matemáticas, **o teorema de Kummer** é unha fórmula para calcular o expoñente da maior potencia dun número primo *p* que divide un coeficiente binomial dado. Noutras palabras, dá a valoración *p*-ádica dun coeficiente binomial. O teorema recibe o nome de Ernst Kummer, quen o demostrou nun artigo .

## Teorema 
O teorema de Kummer afirma que para os números enteiros dados *n*&nbsp;≥&nbsp;*m*&nbsp;≥&nbsp;0 e un número primo *p*, a valoración *p*-ádica \nu_p\!\tbinom n m  do coeficiente binomial \tbinom{n}{m} é igual ao número de carrexos cando se suma m a m-n en base *p*.

Unha forma equivalente do teorema é a seguinte:

Escribamos a expansión en base p do número enteiro n como n=n_0+n_1p+n_2p^2+\cdots+n_rp^r, e definamos S_p(n):=n_0+n_1+\cdots+n_r como a suma dos díxitos en base  p, entón

: \nu_p\!\binom nm = \dfrac{S_p(m) + S_p(n-m) - S_p(n)}{p-1}.

O teorema pódese demostrar escribindo \tbinom{n}{m} como \tfrac{n!}{m! (n-m)!} e usando a fórmula de Legendre.

### Exemplos 
Para calcular a maior potencia de 2 que divide o coeficiente binomial \tbinom{10}{3}  escribimos  e  na base  como  e . Realizamos a suma  na base 2 require tres carretos:
:
Polo tanto a maior potencia de 2 que divide \tbinom{10}{3} = 120 = 2^3 \cdot 15  é 3.

Alternativamente, pódese usar a forma que inclúe sumas de díxitos. As sumas dos díxitos de 3, 7 e 10 na base 2 son  S_2(3) = 1 + 1 = 2,  S_2(7) = 1 + 1 + 1 = 3, e  S_2(10) = 1 + 0 + 1 + 0 = 2 respectivamente, daquela

: \nu_2\!\binom {10}3 = \dfrac{S_2(3) + S_2(7) - S_2(10)}{2 - 1} = \dfrac{2 + 3 - 2}{2 - 1} = 3.

## Xeneralización para coeficientes multinomiais 
O teorema de Kummer pódese xeneralizar a coeficientes multinomiais  \tbinom n {m_1,\ldots,m_k} = \tfrac{n!}{m_1!\cdots m_k!} como segue:

: \nu_p\!\binom n {m_1,\ldots,m_k} = \dfrac{1}{p-1} \left(- S_p(n) + \sum_{i=1}^k S_p(m_i) \right).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos
Teorema de Lucas
PO-329

A **PO-329** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Sanguiñeda (Mos) e Torneiros (O Porriño); atravesa os concellos de Mos e O Porriño. Ten unha lonxitude de 16,31 quilómetros e iníciase en Sanguiñeda (Mos) e finaliza nun cruzamento coa PO-511 en Torneiros (O Porriño).

## Notas
PO-341

A **PO-341** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Vincios e Couso; ambas no concello de Gondomar. Ten unha lonxitude de 10,87 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-331 en Vincios (Gondomar) e finaliza nun cruzamento coa PO-340 en Couso (Gondomar).

## Notas
PO-343

A **PO-343** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Mosende e Chenlo; ambas no concello do Porriño. Ten unha lonxitude de 1,46 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-342 en Mosende (O Porriño) e finaliza en Chenlo (O Porriño).

## Notas
PO-350

A **PO-350** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Areas (Tui) e Tomiño; atravesa os concellos de Tui e Tomiño. Ten unha lonxitude de 7,22 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-552 en Areas (Tui) e finaliza nun cruzamento coa PO-344 en Tomiño.

## Notas
PO-352

A **PO-352** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades da Guarda e Camposancos; ambas no concello da Guarda. Ten unha lonxitude de 4,35 quilómetros e iníciase na Guarda e finaliza nun cruzamento coa PO-355 en Camposancos (A Guarda).

## Notas
PO-353

A **PO-353** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades do Rosal e Fornelos; ambas no concello do Rosal. Ten unha lonxitude de 4,62 quilómetros e iníciase no Rosal e finaliza nun cruzamento coa PO-354 en Fornelos (O Rosal).

## Notas
PO-354

A **PO-354** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades da Gándara (A Guarda) e Loureza (Oia); atravesa os concellos da Guarda, O Rosal e Oia. Ten unha lonxitude de 9,37 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-552 na Gándara (A Guarda) e finaliza nun cruzamento coa EP-2202 en Loureza (Oia).

## Notas
Xoven Orquestra de Galicia (Fonoteca 92)

A nonaxésimo primeira casete da colección Fonoteca 92 é un EP que recolle unha actuación da Xoven Orquestra de Galicia, dirixida por Joam Trillo, gravada en directo no auditorio Reveriano Soutullo de Ponteareas no ano 1992, foi publicado en 1992 pola Editorial Compostela de *El Correo Gallego*.

## Lista de cancións 
## Notas
PO-363

A **PO-363** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Redondela e a Praia de Cesantes (Redondela); ambas no concello de Redondela. Ten unha lonxitude de 1,13 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa N-550 en Redondela e finaliza na praia de Cesantes no Coto (Redondela).

## Notas
Miliario de Santiaguiño de Antas

O **miliario de Santiaguiño de Antas** é un indicador de distancias romano situado na antiga Vía XIX do Itinerario de Antonino, xunto ao lugar de Santiaguiño, do concello de Mos. O miliario é unha columna de granito cilíndrico localizado no lugar onde o Itinerario de Antonino sitúa a mansión "Búrbida". A inscrición en referencia ó emperador da época é ilexibles. En épocas posteriores á romanización, coa intención de cristianizalo por ser considerado un elemento pagá, foi “crucificado”, é dicir, cuberto de cruces ó longo do fuste .

Segundo fontes orais, este miliario foi obxecto de prácticas relacionadas co culto á fertilidade, mediante fregas do ventre contra este.

A cronoloxía que se lle atribúe a este miliario coincidiría coa época do emperador Traxano, no século II. Tamén é coñecido cos nomes de **O Marco** ou **Anta da Maniola** por servir de deslinde entre as parroquias de Louredo e Guizán, do concello de Mos, e de Vilar de Infesta, do concello de Redondela.

Antes da sondaxe arqueolóxica dirixida por Rafael Rodríguez en 2007,  sobresaían do chan 1,70 m de altura. Descubriuse que ten unha altura de 3 m. Os traballos de iluminación nocturna posibilitaron detectar varios elementos epigráficos orixinais: letras soltas “D”, “O”, “V”, “X” e “SS”, e unha palabra “FILI?”. Tamén aparecen mútiples cruciformes de épocas posteriores a romana.

Este miliario é un dos elementos arqueolóxicos do Camiño Portugués.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
Unha colección para a historia

***Unha colección para a historia*** é un EP que recolle oito temas interpretados por diferentes grupos galegos, consiste nunha selección de cancións da colección. É a nonaxésimo segunda e derradeira casete da colección Fonoteca 92, foi publicado en 1992 pola Editorial Compostela de *El Correo Gallego*.

## Lista de cancións 
## Notas
Coral Polifónica do Centro Artístico Esportivo de Ponteareas (Fonoteca 92)

A nonaxésima casete da colección Fonoteca 92 é un EP que recolle nove temas interpretados pola Coral Polifónica do Centro Artístico Sportivo de Ponteareas, dirixida por Ángel Viro Caamaño, gravado no local de ensaio da agrupación en Ponteareas o 30 de xuño de 1992, foi publicado en 1992 pola Editorial Compostela de *El Correo Gallego*.

## Lista de cancións 
## Notas
PO-364

A **PO-364** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Portonovo e o Porto Deportivo de Portonovo; ambas no concello de Sanxenxo. Ten unha lonxitude de 0,30 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-308 en Portonovo (Sanxenxo) e finaliza no porto deportivo de Portonovo (Sanxenxo).

## Notas
PO-399

A **PO-399** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades da Esfarrapada (Salceda de Caselas) e Grixó (Salvaterra de Miño); atravesa os concellos de Salceda de Caselas e Salvaterra de Miño. Ten unha lonxitude de 3,10 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-510 na Esfarrapada (Salceda de Caselas) e finaliza nun cruzamento coa PO-510 en Grixó (Salvaterra de Miño).

## Notas
PO-402

A **PO-402** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Oleiros (Salvaterra de Miño) e Vilasobroso (Mondariz); atravesa os concellos de Salvaterra de Miño, As Neves, Ponteareas e Mondariz. Ten unha lonxitude de 18,71 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-510 en Oleiros (Salvaterra de Miño) e finaliza nun cruzamento coa N-120 en Vilasobroso (Mondariz).

## Notas
PO-407

A **PO-407** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Vacaría e Benunes; ambas no concello do Porriño. Ten unha lonxitude de 2,49 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-510 en Vacaría (O Porriño) e finaliza en Benunes (O Porriño).

## Notas
PO-408

A **PO-408** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia, un tramo vello da estrada entre Salvaterra de Miño e Ponteareas (actual PO-403Ten unha lonxitude de 1,5 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-403 en Fornelos e finaliza na mesma vía en Moreira (Ponteareas).

## Notas
PO-411

A **PO-411** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Paramos (Tui) e Parderrubias (Salceda de Caselas); atravesa os concellos de Tui e Salceda de Caselas. Ten unha lonxitude de 6,25 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-404 en Paramos (Tui) e finaliza nun cruzamento coa PO-510 en Parderrubias (Salceda de Caselas).

## Notas
PO-415

A **PO-415** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Liñares e As Neves; ambas no concello das Neves. Ten unha lonxitude de 4,32 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-400 en Liñares (As Neves) e finaliza nun cruzamento coa PO-400 nas Neves.

## Notas
Cepedelo, Cepedelo, Viana do Bolo

**Cepedelo** é o único lugar da parroquia de Cepedelo, no concello ourensán de Viana do Bolo, na comarca de Viana. Segundo o IGE, en 2023 tiña 17 habitantes (10 homes e 7 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cepedelo 
### Parroquias de Viana do Bolo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Viana do Bolo
David Cortizo Conde

**David Cortizo Conde**, nado en Alba (Pontevedra) o 14 de xuño de 1978, é un editor, escritor e tradutor galego.

## Traxectoria 
Estudou no IES A Xunqueira I de Pontevedra e na Universidade de Santiago de Compostela.

Traballou de comercial no Consorcio Editorial Galego e na Editorial Galaxia. Empezou de comercial en Urco Ed. e acabou dirixindo a editora. Foi tamén socio da editora Cuarto de Inverno con Andrea Jamardo.

Desde 2023 é o presidente de Galix, a Asociación Galega do Libro Infantil e Xuvenil.

## Obra 
### Infanto-xuvenil 
* [miniatura|Presentación de *Púrpura Tero* na Libraría Paz de [Pontevedra o 28 de novembro de 2024. O autor con Tamara Andrés.]]*Púrpura Tero* (2024). Vigo: Galaxia, Costa Oeste. 124 páxs. ISBN 978-84-1176-335-6.

### Tradutor 
* *Contos do nicho*, de varios autores (2013). Urco Editora
* *Contos de ciencia ficción. Vol I,* de Jack London (2013). Urco Editora
## Notas
O Alto de Covelo, Covelo, Viana do Bolo

**O Alto de Covelo** é un lugar da parroquia de Covelo, no concello ourensán de Viana do Bolo, na comarca de Viana.
Sitúase a carón da estrada OU-533 (antiga C-533) no cruzamento coa estrada cara á Veiga. Está a 1040 m de altitude.
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Covelo 
### Parroquias de Viana do Bolo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Viana do Bolo
PO-421

A **PO-421** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Caldelas de Tui e os Baños de Caldelas de Miño; ambas no concello de Tui. Ten unha lonxitude de 0,57 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-404 en Caldelas de Tui (Tui) e finaliza nos Baños de Caldelas de Miño (Tui).

## Notas
PO-422

A **PO-422** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades da Frieira e a Estación da Frieira; ambas no concello de Crecente. Ten unha lonxitude de 1,01 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa EP-5302 na Frieira (Crecente) e finaliza na Estación FF.CC. da Frieira (Crecente).

## Notas
PO-904

A **PO-904** (na provincia de Pontevedra), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Filgueira e a Ponte do río Miño; ambas no concello de Crecente. Ten unha lonxitude de 4,04 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa PO-801 en Filgueira (Crecente) e finaliza nun cruzamento coa OU-904 na ponte do río Miño (Crecente) co límite provincial de Pontevedra e Ourense.

## Notas
O Outeiro, San Pedro de Vilanova, Vedra

**O Outeiro** é un lugar da parroquia de San Pedro de Vilanova, no concello coruñés de Vedra, na comarca de Santiago. Segundo o IGE, en 2023 tiña 39 habitantes (15 homes e 24 mulleres).
## Patrimonio
Pola aldea discorre a Vía da Prata do Camiño de Santiago. Xunto á ermida do Santiaguiño está a fonte do Santiaguiño, de 1670, que inclúe dúas pezas do coro pétreo do mestre Mateu.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Pedro de Vilanova 
### Parroquias de Vedra 
## Notas
Sierro

**Sierro** é un concello español da provincia de Almería (Andalucía). Atópase a unha altitude de 755 metros sobre o nivel do mar e a 91 km da capital de provincia, Almería.

## Demografía 
En 2023 a poboación ascendía a 379 habitantes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lista de concellos de Almería
Armentón, Armentón, Arteixo

**Armentón** en 2023 tiña 136 habitantes (60 homes e 76 mulleres).

Non consta no Nomenclátor de Galicia de 2003.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Armentón
### Parroquias de Arteixo
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Arteixo
O Bugallal, Armentón, Arteixo

**O Bugallal** é un lugar da parroquia de Armentón no concello coruñés de Arteixo, na comarca da Coruña.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Armentón
### Parroquias de Arteixo
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Arteixo
Vickers Viking

O **Vickers Viking** foi un avión anfibio británico dun só motor deseñado para uso militar e usado pouco despois da primeira guerra mundial. Versións posteriores da aeronave foron coñecidas como o **Vickers Vulture** e o **Vickers Vanellus**.

## Deseño e desenvolvemento 
A investigación sobre o primeiro tipo de avión anfibio de Vickers comezou en decembro de 1918 con probas de deseños alternativos de fuselaxe/casco nun tanque experimental en St Albans en Hertfordshire, Inglaterra. Un prototipo, con rexistro G-EAOV, era un biplano cunha cabina de cinco asentos e cunha hélice en posición de impulso movida por un motor Rolls-Royce Falcon V 12 refrixerado por auga. Sir John Alcock morreu levando esta aeronave á exposición de París o 18 de decembro de 1919, mentres tentaba aterrar en Côte d'Evrard, preto de Ruán, Normandía, no medio da brétema.

O seguinte exemplar, o G-EASC e coñecido como o **Viking II**, tiña unha maior envergadura e un motor de 360 CV Rolls-Royce Eagle VIII. O **Viking III**, pilotado polo capitán Stan Cockerell, gañou o primeiro premio na clase de anfibios nas competicións do Ministerio do Aire celebradas en setembro e outubro de 1920.

O Type 54 **Viking IV** incorporaba máis refinamentos e tiña unha cabina máis ampla sobre un casco 1 pé máis ancho. Un exemplar desta variante foi o G-EBBZ no cal Ross Smith e J.M. Bennett (compañeiros no voo Inglaterra a Australia de 1919) morreron o 13 de abril de 1922 xusto fóra da pista de carreiras de Brooklands preto de Weybridge en Surrey. A meirande parte destes Mark IV Vikings tiñan un motor Napier Lion.

A seguinte variante foi o **Viking V**, do cal dúas unidades foron construídas para a RAF para servir en Iraq.

Un novo desenvolvemento, cunha estrutura de á redeseñada e usando o Napier Lion de 450 CV, sería o **Viking VI** (denominación **Vickers Type 78**), pero coñecido como o **Vulture I**. Un segundo cun motor de 360 CV Rolls-Royce Eagle IX foi o **Type 95 Vulture II**. Ámbolos dous Vultures usáronse para  realizar unha volta ao mundo sen éxito en 1924 despois de substituír o motor do Vulture II por un motor Lion. Co rexistro G-EBHO, o primeiro partiu da base de hidroavións de Calshot o 25 de marzo de 1924, o outro foi enviado como máquina de reposto a Toquio. Tras dificultades mecánicas nas primeiras etapas, o G-EBHO esnafrouse en Akyab, onde foi substituído por G-EBGO o 25 de xuño. Tras atoparse cunha forte néboa no lado siberiano do mar de Bering, o G-EBGO estrelouse tamén.

O Viking Mark VII (Type 83 segundo a designación de Vickers) foi un desenvolvemento do Vulture, un observador da frota con tres asentos nunha cabina aberta para a Especificación 46/22 do Ministerio do Aire. O avión recibiu o nome de servizo **Vanellus** cando a RAF o avaliou contra o deseño do Supermarine Seagull.

## Notas 
## Bibliografía 
* Andrews, C.F. e E.B. Morgan. *Vickers Aircraft since 1908*. Londres: Putnam, 1988. .

* Milberry, Larry. *Aviation in Canada.* Toronto: McGraw-Hill Ryerson Ltd., 1979. .
José Luís Gómez Fontenla

**José Luís Gómez Fontenla**, coñecido como "Sito", é un político do PPdeG.

## Traxectoria 
Estudou dereito e é Garda Civil de profesión e foi presidente do Moraña C.F.

En marzo de 2023, presentouse candidato á alcaldía de Moraña polo PP nas eleccións municipais de 2023, substituíndo a José Cela quen fora alcalde dende alcalde da vila trala renuncia de Luísa Piñeiro Arcos, quen fora condenada por fraude en 2021 e, posteriormente, absolta en 2022.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Moraña
+Cuñados

dereita|miniatura|Entrada para o filme na Casa da Cultura de Verín.

***+Cuñados*** é un filme galego de 2024 dirixido por Luis Avilés e rodado en lingua galega e portuguesa. É a secuela do filme de 2021 *Cuñados* e está protagonizada polos mesmos actores, Xosé A. Touriñán, Miguel de Lira e Federico Pérez Rey e o resto do elenco do filme orixinal, como Eva Fernández, Iolanda Muíños, María Vázquez, Mela Casal, tamén retoman os mesmos papeis. Estreouse na Coruña o 18 de abril&nbsp;de 2024. O día seguinte, o 19 de abril, estreouse nas salas de cinema de toda Galicia.

## Sinopse 
A historia está ambientada dous anos despois dos feitos do primeiro filme. De novo, os tres protagonistas están envoltos nun caso criminal, pero desta volta co Entroido de Ourense como pano de fondo. Un cadáver aparece na Ponte Vella Internacional Tui-Valença, e a policía galega e portuguesa investigan o caso.

## Personaxes 
* Xosé A. Touriñán como Sabonis
* Miguel de Lira como Eduardo
* Federico Pérez Rey como Modesto
* Eva Fernández como Mati
* Iolanda Muíños como Cuca
* María Vázquez como Peque
* Mela Casal como Aurelia

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de filmes en galego con maior recadación
Teorema de Lucas

En teoría de números,o **teorema de Lucas** expresa o resto da división do coeficiente binomial \tbinom{m}{n} por un número primo *p* en función da expansión en base *p* dos enteiros *m* e *n*.

## Teorema 
Para os enteiros non negativos *m* e *n* e un primo *p*, cúmprese a seguinte relación de congruencia:

: \binom{m}{n}\equiv\prod_{i=0}^k\binom{m_i}{n_i}\pmod p,

onde

: m=m_kp^k+m_{k-1}p^{k-1}+\cdots +m_1p+m_0,

: n=n_kp^k+n_{k-1}p^{k-1}+\cdots +n_1p+n_0

son as expansións en base *p* de *m* e *n* respectivamente. Utilizando a convención \tbinom{m}{n} = 0 se *m*&nbsp; \binom p n = \frac{p \cdot (p-1) \cdots (p-n+1)}{n \cdot (n-1) \cdots 1} 
é divisible por *p* mais o denominador non o é. De aquí que *p* divide a \tbinom{p}{n}. En termos da función xeradora ordinaria, isto significa que
:(1+X)^p\equiv1+X^p\pmod{p}.
Continuando por indución, temos para todo enteiro non negativo *i* que
:(1+X)^{p^i}\equiv1+X^{p^i}\pmod{p}.

Agora sexa *m* un enteiro non negativo, e sexa *p* un primo. Escribimos *m* en base *p*,  m=\sum_{i=0}^{k}m_ip^i para algún enteiro non negativo *k* e enteiros *m**i* con 0 ≤ *m**i* ≤ *p*-1.  Daquela
:\begin{align}
\sum_{n=0}^{m}\binom{m}{n}X^n &
=(1+X)^m=\prod_{i=0}^{k}\left((1+X)^{p^i}\right)^{m_i}\\
 & \equiv \prod_{i=0}^{k}\left(1+X^{p^i}\right)^{m_i}
=\prod_{i=0}^{k}\left(\sum_{n_i=0}^{m_i}\binom{m_i}{n_i}X^{n_ip^i}\right)\\
 & =\prod_{i=0}^{k}\left(\sum_{n_i=0}^{p-1}\binom{m_i}{n_i}X^{n_ip^i}\right)=\sum_{n=0}^{m}\left(\prod_{i=0}^{k}\binom{m_i}{n_i}\right)X^n
\pmod{p},
\end{align}
onde no produto final, *n**i* é o *i*-ésimo díxito na representación en base *p* de *n*.  Isto proba o teorema de Lucas.
}}

## Consecuencias 
* Un coeficiente binomial \tbinom{m}{n} é divisible por un primo *p* se e só se polo menos un dos díxitos en base *p* de *n* é maior que o correspondente de *m*.
* En particular, \tbinom{m}{n} é impar se e só se os díxitos binarios (bits) na expansión binaria de *n* son un subconxunto dos bits de *m*.

## Variacións e xeneralizacións 
* O teorema de Kummer afirma que o maior enteiro *k* tal que *p**k* divide o coeficiente binomial \tbinom{m}{n} (ou noutras palabras, a valoración do coeficiente binomial con respecto ao primo *p*) é igual ao número de carrexos que se producen cando sumamos *n* e *m*&nbsp;−&nbsp;*n* en base *p*.

* Davis e Webb (1990)  e Granville (1997) ofrecen xeneralizacións do teorema de Lucas para o caso de que *p* sexa unha potencia prima. 
* O teorema *de q*-Lucas é unha xeneralización para os coeficientes *q*-binomiais, probado por primeira vez por J. Désarménien. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
Teorema de Kummer.
### Ligazóns externas 
*
*
*
Behchokǫ̀

**Behchokǫ̀** ([bɛ́ht͡ʃʰókʰõ̀] ou [bɛ́ht͡sʰókʰõ̀]) (que significa "lugar de Behcho" en Tłı̨chǫ), oficialmente o *Goberno da Comunidade Tłı̨chǫ de Behchokǫ̀,* é unha comunidade na rexión de Slave do Norte nos  Territorios do Noroeste, no Canadá. Behchokǫ̀ atópase na autoestrada de Yellowknife, no extremo noroeste do Gran Lago do Escravo, a uns 110 km ao noroeste de Yellowknife. Behchokǫ̀ é unha das catro comunidades Tłı̨chǫ que existen, sendo a meirande comunidade dené do Canadá.

## Demografía 
## Notas
Lingua rutena panónica

A **lingua rutena panónica**, (руски язик, romanizado como: *ruski jazik*) tamén coñecido historicamente como **ruteno iugoslavo**, é unha variedade da lingua eslovaca, falado polos rutenos panónicos, principalmente nas rexións de Voivodina (parte do norte da Serbia moderna) e Eslavonia (parte oriental da Croacia moderna), e tamén pola diáspora nos Estados Unidos e o Canadá. Xa que os rutenos son recoñecidos oficialmente como minoría nacional tanto en Serbia como en Croacia, a súa lingua tamén é recoñecida como lingua minoritaria, e na Provincia Autónoma de Voivodina (Serbia) é unha das seis linguas oficiais provinciais. O ruteno panónico está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

Nalgunhas linguas non eslavas, os rutenos panónicos poden ser referidos por exónimos un tanto arcaicos, como os *rutenos* panónicos ou os *rutenianos* panónicos, e a súa lingua é así etiquetado como ruteno panónico, pero esa terminoloxía non se usa na lingua nativa (rusyn). O exónimo *ruteno* tamén é visto como impreciso, xa que teñen varios significados máis amplos, tanto en termos dos seus usos históricos como de ámbitos étnicos, que abranguen varios grupos eslavos orientais e as súas linguas.

Existen diversos debates académicos sobre cuestións lingüísticas relacionadas con esta lingua, incluíndo a cuestión de se o ruteno panónico debería reclasificarse como unha microlingua distinta, un dialecto dos eslovaco oriental, ou aínda se considera só unha variedade específica da lingua común rutena, que tamén ten outras variedades, faladas polos rutenos nas rexións do norte (Cárpatos), principalmente no suroeste de Ucraína, o nordeste de Eslovaquia, o sueste de Polonia e o norte de Romanía.

## Nome 
miniatura|240px|O xornal en ruteno panónico *Творчосц*, no. 1 (1975).
Polo xeral, os falantes nativos refírense á lingua simplemente como *rusky* (en  / ), que se traduce ao galego como ruteno. Ás veces tamén usan o termo un tanto arcaico *rusnacky* (en  / ). Estes termos son usados tanto por xente do común nas conversas diarias como polos lingüistas rutenos panónicos en traballos académicos na lingua nativa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en ruteno panónico
### Bibliografía 
* 
*  
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Historia de Belarús

A **historia de Belarús** abrangue a historia de Belarús e a dos seus estados predecesores. As terras de Belarús durante a Idade Media pasaron a formar parte da Rus de Kíiv e dividíronse entre diferentes principados, incluíndo Principado de Polotsk, Principado de Turov, Principado de Vitebsk e outros. Tras a invasión mongol da Rus, estas terras foron absorbidas polo Gran Ducado de Lituania, que máis tarde se fusionou coa Mancomunidade de Polonia e Lituania no século XVI. 

Tras as particións de Polonia no século XVIII, os territorios belorrusos pasaron a formar parte do Imperio Ruso. Despois da Revolución Rusa, xurdiron diferentes estados competindo pola lexitimidade durante a guerra civil rusa, que finalmente rematou coa consolidación da República Socialista Soviética de Belarús, que se converteu nunha república constituínte da Unión Soviética cando foi fundada en 1922. 

A república foi devastada como resultado da ocupación alemá durante a segunda guerra mundial, e o seu territorio foi ampliado despois de que Polonia cedese Belarús Occidental despois da guerra. Belarús converteuse nun estado independente en 1991 tras a disolución da Unión Soviética.
KeuPa HT Naiset

O **KeuPa HT Naiset** ou simplemente **KeuPa Naiset** é un equipo feminino de hóckey sobre xeo da localidade de Keuruu (Finlandia). O equipo foi fundado en 2023 e na tempada do seu debut conseguiu o ascenso dende a terceira categoría á Naisten Mestis logo de gañar todos os partidos do seu grupo (20) cun rexistro de 215 goles a favor e tan só 20 en contra, e finalizar a liga de promoción na segunda posición por detrás do PaRa (que xa disputara a Mestis esa tempada) cun rexistro de dúas vitorias e unha derrota, e con cinco goles anotados fronte a seis encaixados.

## Pavillón 
Durante a súa primeira tempada o KeuPa HT Naiset xogou os seus partidos como local no Peurungan jäähalli de Laukaa, un pavillón cunha pista de 26 x 56 metros e con capacidade para 350&nbsp;persoas nas súas bancadas.

## Personalidades 
### Xogadoras 
#### Capitás 
A primeira capitá do equipo foi Iidaliina Janatuinen durante a tempada 2023-24 da Naisten Suomi-sarja.

### Adestradoras 
Na primeira tempada do equipo Lauri Saari foi o encargado de dirixilo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
A Cachada, Arteixo, Arteixo

**A Cachada** é un lugar da parroquia de Arteixo no concello coruñés de Arteixo, na comarca da Coruña.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Arteixo
### Parroquias de Arteixo
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Arteixo
Airco DH.9

O **Airco DH.9**, tamén coñecido despois de 1920 como o **de Havilland DH.9**, é un bombardeiro biplano monomotor británico que foi desenvolvido e despregado durante a primeira guerra mundial.

O DH.9 foi un desenvolvemento a partir do anterior e exitoso Airco DH.4, co cal compartía moitas compoñentes. Estas estaban acoplados a unha fuselaxe totalmente nova e ao motor de 230 CV BHP, que prometía un maior rendemento. Anticipando a súa utilidade, o tipo foi pedido en gran cantidade para o Royal Flying Corps (RFC) británico.

Ao entrar en servizo, descubriuse que o rendemento do DH.9 non era satisfactorio. O motor BHP non era fiable e non era capaz de proporcionar a potencia esperada, o que deu ao DH.9 un rendemento peor que o do avión que debía substituír. O déficit de rendemento foi o culpable das fortes perdas que sufriron na fronte occidental. O redeseñado DH.9A equipouse cun máis potente e fiable Liberty L-12 estadounidense que corrixiu as deficiencias do modelo orixinal DH.9.

## Desenvolvemento 
### Orixe 
Durante o mes de xuño de 1917, en parte como resultado de ataques de bombardeiros alemáns a Londres, a Oficina de Guerra emitiu a súa recomendación de case duplicar o tamaño do Royal Flying Corps (RFC) ata un total de 200 escuadróns. A principios de xullo de 1917 o Gabinete Británico aceptou a recomendación, coa intención de que a maioría dos novos escuadróns planeados fosen equipados con bombardeiros. Aínda que o 28 de xuño de 1917 realizárase un pedido por 700 DH.4, o 23 de xullo a Xunta Aérea presentou os seus planos dun DH.4 modificado que tería máis alcance, o DH.9. Os outro gran cambio con respecto o DH.4 foi a elección do prometedor novo motor BHP, que estaba previsto que produciría 300 CV para praporcionar un rendemento axeitado e igualar así aos cazas inimigos.

Segundo as estimacións de rendemento do DH.9 (que debería superar ao DH.4), e a semellanza DH.4, o que significaba que debería ser sinxelo converter a produción ao novo avión, decidiuse realizar un masivo número de pedidos (totalizando 4 630 aparellos) para o tipo incluso antes de que a aeronave voase por vez primeira.

### En voo 
En xullo de 1917 o prototipo (un DH.4 convertido) realizou o seu voo de estrea dende o aeródromo de Hendon, en Colindale, Londres. A gran maioría dos motores BHP en servizo foron construídos por Siddeley-Deasy.

Porén, ningunha destas opcións considerouse totalmente satisfactoria, e requiriu que o avión fose redeseñado como o DH.9A, para o cal se adoptou o motor estadounidense Liberty L-12, para transformalo. Segundo Bruce, ademais do problema do motor: "Certamente, había pouco malo coa propia aeronave".

## Notas 
## Bibliografía 
* Bruce, J. M. "Aircraft Profile No. 62: The de Havilland D.H.9". Profile Publications Ltd, 1965.

* Jackson, A.J. *De Havilland Aircraft since 1909*. London: Putnam, Third edition 1987. .
Observatorio Astronómico Vera Rubin

alt=Ensamblaxe do telescopio|miniatura|Ensamblaxe do telescopio.
O **Observatorio Astronómico Vera Rubin** (*Vera C. Rubin Observatory*, ou **VRO** segundo o seu nome en inglés), nomeado primeiro ***Large Synoptic Survey Telescope*** (**LSST**, «Gran Telescopio de estudo sinóptico»), é un telescopio óptico dos EEUU de gran tamaño en construción a unha centea de quilómetros de La Serena, ó norte de Chile, caracterizado por un campo de observación moi grande (3,5° de diámetro, ou sexa, 49 veces a superficie aparente da Lúa, que ten 0,5° de diámetro).

A construción da montura foi feita polas sociedades españolas GHESA Ingeniería y Tecnología (oficina técnica, Madrid) e Asturfeito (fabricante, Asturias) 

O 24 de xuño de 2025 púxose en funcionamento, despois de 29 anos entre a concepción e implementación, unhas 1400 persoas contribuíndo á súa construción, uns 3000 científicos implicados e a previsión de recollida duns 20 TB de datos cada noite.

A súa posta en marcha aumentou o número de alertas astronómicas ata dez millóns por noite, desenvolvéndose para o seu tratamento o sistema ALeRCE.

O observatorio ten páxina en Mastodon: https://astrodon.social/@VRubinObsalt=Comparación de tamaño de telescopios|miniatura|239x239px|Comparación de tamaño de telescopios

alt=Esquema da parte óptica: á esquerda, os tres espellos M1, M2 e M3; á dereita, as tres lentes L1, L2 e L3 da cámara.|miniatura|Esquema da parte óptica: á esquerda, os tres espellos M1, M2 e M3; á dereita, as tres lentes L1, L2 e L3 da cámara.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Vera Rubin
Historia de Bosnia e Hercegovina

A **historia de Bosnia e Hercegovina** abrangue a historia de Bosnia e Hercegovina e a dos seus estados predecesores. A península dos Balcáns tivo asentamentos permanentes dende o Neolítico. Na Idade Antiga estivo habitada por ilirios e os celtas. O cristianismo chegou no século I, e no século IV a zona pasou a formar parte do Imperio Romano. As tribos xermánicas invadiron pouco despois, seguidas dos eslavos no século VI.

En 1136, Béla II de Hungría invadiu Bosnia e creou o título "Ban de Bosnia" como título honorífico para o seu fillo Ladislao II de Hungría. Durante este tempo, Bosnia tornouse practicamente autónoma, e finalmente foi proclamada reino en 1377. O Imperio Otomán invadiu o territorio en 1463, territorio que mantiveron máis de 400 anos. Provocaron grandes cambios no sistema político e administrativo, introduciron reformas agrarias e distincións de clase e relixiosas. Unha serie de levantamentos comezaron en 1831, que culminaron na rebelión herzegovina de 1875, un levantamento campesiño xeneralizado. O conflito finalmente obrigou aos otománs a ceder a administración do país a Imperio Austrohúngaro mediante o Tratado de Berlín en 1878.

O establecemento do Reino de Iugoslavia en 1929 trouxo o redeseño de rexións administrativas, o que evitaba todas as diferenzas culturais e étnicas e eliminaba calquera rastro de identidade bosníaca. O Reino de Iugoslavia foi conquistado polas forzas do Eixe na segunda guerra mundial, e Bosnia foi cedida ao Estado Independente de Croacia (NDH), o que provocou unha persecución e xenocidio xeneralizados.

Tras a derrota do Eixe, Bosnia e Hercegovina logrou as súas fronteiras actuais converténdose nunha unidade federal dentro da República Popular Federal de Iugoslavia, que máis tarde foi rebautizada como República Federal Socialista de Iugoslavia en 1963. Despois da disolución de Iugoslavia, comezou a guerra de Bosnia en 1992 que causou preto de 100 000 mortos e 2 millóns de refuxiados. Foi entón cando o país se converteu nun estado independente.
LU-172

A **LU-172** (na provincia de Lugo), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia, que une as localidades das Aguias e Vila Vella; ambas no concello de Muras. Ten unha lonxitude de 2,18 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa LU-540 nas Aguias (Muras) e finaliza nun cruzamento coa LU-540 en Vila Vella (Muras).

## Notas