open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lingua yabaâna

A **lingua yabaâna** (tamén escrita como yabaána ou yabahana) é unha lingua morta e pobremente estudada que pertence á familia das linguas arauacas. Falose outrora na rexión amazónica do Brasil. Kaufman deixouna sen clasificar mentres que Aikhenvald a clasificou dentro do grupo alto Amazonas central.

Existe un vocabulario yabaâna (que inclúe flora, fauna e artefactos culturais) recollido por Johann Natterer (1831-1832).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Sergio Moyita

**Sergio Dueñas Ruiz**, máis coñecido como **Moyita**, nado en Osuna o 11 de setembro de 1992, é un futbolista español, que xoga como centrocampista no Castellón da Primeira División RFEF.

## Traxectoria 
Formouse como futbolista nas canteiras do Osuna Bote Clube do Marinaleda, debutando co primeiro equipo deste último na Terceira División durante a tempada 2010/11. Posteriormente vestiu as camisetas do Alcalá, Betis B, Osuna, Villanovense, San Fermín, Écija, Ontinyent, Cartagena, Rayo Majadahonda, Hércules, UCAM Murcia, KMSK Deinze e Alcoyano.

En xullo de 2023 fichou polo Club Deportivo Castellón da Primeira División RFEF. Co equipo dirixido polo neerlandés Dick Schreuder, proclamouse campión do Grupo II da Primeira División RFEF, logrando así o ascenso á Segunda División.

## Palmarés 
;Castellón
* **Primeira División RFEF (1):** 2023/24.

## Notas
Lingua yumana

A **lingua yumana** (tamén escrita como jumana, xomana ou ximana) é unha lingua morta e pobremente estudada que pertence á familia das linguas arauacas. Kaufman (1994) clasificouna na póla do río Negro, mais esta proposta non foi apoiada por Aikhenvald (1999).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Lingua mandawaca

A **lingua mandawaca** (tamén escrita como mandahuaca) é unha lingua da familia arauaca falada en Venezuela e anteriormente no Brasil. O número dos falantes é descoñecido xa que os datos máis recentes foron publicados en 1975. Kaufman (1994) clasificouna no grupo warekena do nawiki occidental do alto Amazonas, mentres que Aikhenvald (1999) clasificouna no alto Amazonas central (Orinoco). Segundo datos de 1975 tiña 3.000 falantes xunto co baré e o baniwa.

## Notas
Vilamor de Arriba, Vilamor, Toques

**Vilamor de Arriba** é un lugar da parroquia de Vilamor, no concello coruñés de Toques, na comarca da Terra de Melide. Segundo o IGE, en 2023 tiña 6 habitantes (3 homes e 3 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilamor 
### Parroquias de Toques 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Toques
Departamento de Loreto

**Loreto** é un departamento da República do Perú con capital na cidade de Iquitos, situado no nordeste do país, en plena selva amazónica. Limita polo norte con Ecuador e Colombia, polo leste co Brasil, polo sur con Ucayali e Huánuco, e polo oeste con San Martín e Amazonas. Con 368 852 km² (28 % do territorio nacional), é o meirande departamento, a sétima maior entidade subnacional de América Latina —por detrás de cinco estados do Brasil (Amazonas, Pará, Mato Groso, Minas Xerais e Baía) e do departamento de Santa Cruz de Bolivia— e, con 2,4 habs./km², o segundo menos densamente poboado, por diante de Madre de Dios. Fundouse o 7 de febreiro de 1866.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Subdivisións do Perú
Lingua resígaro

A **lingua resígaro** é unha lingua da familia arauaca falada no departamento de Loreto, no Perú. Crese que está case extinta xa que no ano 2017 contaba con só un falante. Aikhenvald (1999) clasificouna entre as linguas nawiki occidentais. Kaufman (1994) clasificouna nunha póla separada do alto Amazonas. O resígaro está clasificado como en perigo crítico polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Últimos falantes 
O 25 de novembro de 2016, a última muller falante de resígaro, Rosa Andrade, foi brutalmente asasinada cunha decapitación aos 67 anos. A súa sobriña relatou: "foi decapitada. Non se atopou a súa cabeza, nin o seu corazón". A derradeiro falante da lingua é o seu irmán Pablo Andrade. El e a súa irmá estaban a traballar nun proxecto co Ministerio de Cultura do Perú para documentar a súa lingua dende outubro de 2016, e para actualizar libros de gramática e un dicionario obsoleto elaborado na década de 1950 pola Summer Institute of Linguistics, que promoveu a tradución da Biblia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Lie Yukou

**Lie Yukou** (chinés tradicional: 列圄寇/列禦寇; *pinyin*: Liè Yǔkòu; Wade-Giles: Lieh4 Yü3-k'ou4), vivo arredor do ano 400 a.C., foi un filósofo daoísta chinés, considerado o autor do *Liezi*. **Liezi** (列子) é o seu nome honorífico.

## Traxectoria 
Lie Yukou naceu no estado de Zheng, preto da actual Zhengzhou (provincia de Henan). Non hai moita evidencia histórica da súa existencia durante a época das Cen Escolas do Pensamento (período dos Reinos Combatentes). Isto pode deberse á célebre queima dos libros e enterramento dos eruditos, sucedida durante o reinado do emperador Qin Shi Huang. Porén, algunhas hipóteses considérano un invento do *Zhuangzi*, postulado como un daoísta exemplar. Frederic H. Balfour, tradutor dos clásicos daoístas, chamouno "un filósofo que nunca existiu".

## Traducións 
### En castelán 
* *Lie zi: el libro de la perfecta vacuidad*. Tradución directa do chinés clásico de Iñaki Preciado Idoeta. Kairós.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Liezi
Yamantaka Eye

**Yamantaka Eye** (山塚アイ, *Yamataka Ai*), nacido como **Tetsurō Yamatsuka** (山塚徹郎, *Yamatsuka Tetsurō*) o 13 de febreiro de 1964, é un vocalista e artista visual xaponés coñecido por ser membro das bandas Boredoms, Hanatarash e Naked City. Cambiou o seu nome artístico tres veces, de **Yamatsuka Eye**, a **Yamantaka Eye**, e despois a **Yamataka Eye**, e ás veces chámase a si mesmo **eYe** ou **EYヨ**. Tamén é pinchadiscos co nome **DJ 光光光** ou "DJ pica pica pica" ("pica" significa "brillante"), e ten usados moitos outros pseudónimos.

## Notas
Os Tilos, Os Tilos, Teo

**Os Tilos** é un lugar da parroquia dos Tilos, no concello coruñés de Teo, na comarca de Santiago. Segundo o IGE, en 2023 tiña 1.971 habitantes (967 homes e 1.004 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares dos Tilos 
### Parroquias de Teo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Teo
Vilastrille

Como topónimo **Vilastrille** pode referirse a:

;En Galiza
***Vilastrille de Abaixo**, lugar da parroquia de Proendos, no concello de Sober;
***Vilastrille de Arriba**, lugar da parroquia de Proendos, no concello de Sober.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Lingua waraikú

A **lingua waraikú** (tamén escrita como araikú) é unha lingua morta e pobremente estudada que pertence á familia das linguas arauacas. Falouse outrora no Brasil, entre os ríos Jutaí e Solimões. Tanto Kaufman (1994) como Aikhenvald (1999) deixárona sen clasificar dentro das linguas arauacas do alto Amazonas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Lingua tariana

A **lingua tariana** é unha lingua indíxena da familia arauaca en perigo de desaparición, falada no Brasil por unhas 100 persoas (citados en 1996), e outrora tamén en Colombia. Arredor doutras 1.500 persoas na zona alta e media do río Vaupés se identifican como membros do pobo tariana mais non falan a lingua con fluidez. O tariana está clasificado como en perigo crítico polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

Alexandra Aikhenvald, especialista en linguas arauacas da Universidade La Trobe, fixo unha investigación sobre a lingua tariana que inclúe a publicación dunha gramática e un dicionario tariana-portugués.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Telling the Truth in Tariana - Transcrición do documental da radio ABC 
* The Tariana Language of Northwestern Brazil   (na páxina do doutor Aikhenvald) - O dicionario e outros documentos están dispoñibles para descargar
Lingua abane

A **lingua abane** (tamén escrita como **avane** e coñecido como **baniwa** ou **baniva yavitero**), é unha lingua morta que pertence á familia das linguas arauacas que foi falada até o finais do século XX en Venezuela. Só se rexistrou desta lingua unha curta lista de palabras recollidas a finais do século XVIII. A lingua probablemente comezou a esmorecer coa chegada dos xesuítas a finais do século XVIII.

A lingua avane incluía un nome coloquial para referirse ao pobo maipure veciño, "metimetichini", que pode aludir con humor á natureza polisílaba de moitas palabras maipure e contén dous sons que normalmente non se atopan en avane. A lingua tamén comparte algunhas palabras con outras da mesma familia, incluíndo maipure e guipunave, mais é claramente distinta foneticamente.

## Morfoloxía 
En morfoloxía, o abane é achegado ao maipure, xa que os dous empregan o sufixo "morfo baleiro" "-cà" para certos verbos activos e principalmente intransitivos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Linguas arauacas
### Bibliografía 
*
Adolfina Casás Rama

**Adolfina Casás Rama**, nada en Cerceda en 1912 e finada na Coruña o 2 de febreiro de 2009, foi unha cantareira galega. 

## Traxectoria 
Era filla de solteira. Traballou nos labores agrarios, durante os cales cantaba. Xunto coa súa sobriña Rosa Casás Rama, destacou polo seu enxeño e polos moitos estilos empregados. Dorothé Schubarth e Antón Santamarina recolleron moitas das cantigas que elas cantaban no Cancioneiro Popular Galego. Schubarth valorou "a súa variedade de melodías, a orixinalidade das coplas e a capacidade de improvisación".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cancioneiro Popular Galego
Punk jazz

O **punk jazz** é un xénero de música que combina elementos de jazz, especialmente a improvisación, coa instrumentación e o estilo de interpretación do punk rock. O termo foi usado por primeira vez para describir o álbum de 1979 de James Chance and the Contortions *Buy*. O punk jazz está intimamente relacionado co free jazz, o no wave, e o loft jazz, e desde entón inspirou significativamente ao post-hardcore e ao hip hop alternativo.

Entre oss defensores destacables do xénero atópanse John Zorn, Arto Lindsay, Elliott Sharp e James Chance, entre outros.

## Notas
Hanatarash

**Hanatarash** (ハナタラシ), meaning "sniveler" or "snot-nosed" in Japanese, foi unha banda de noise creada por Yamantaka Eye, que despois lideraría Boredoms, e que contaba co guitarrista de Zeni Geva Mitsuru Tabata. O grupo formouse en Osaka en 1983 despois de que Eye e Tabata se coñecesen nun concerto de Einstürzende Neubauten. Inicialmente chamáronse Hanatarashi, pero tras o lanzamenrto do seu primeiro álbum eliminaron o "i" final do nome.

Usaron unha variedade de obxectos pouco comúns que producían ruído, incluíndo ferramentas eléctricas, brocas e maquinaria pesada.

## Discografía parcial 
### Álbums 
## Notas
Fins Eirexas

**Fins Eirexas Santamaría**, nado en 1967, é un xeólogo, ecoloxista e sindicalista galego.

## Traxectoria 
Licenciouse en xeoloxía pola Universidade de Oviedo. Exerceu como xeólogo e consultor ambiental até o ano 2002. Entre 2002 e 2004 colaborou no Consello da Cultura Galega en convenio coa Universidade de Santiago de Compostela sobre divulgación medioambiental e científica.

É membro da secretaría técnica da asociación ecoloxista ADEGA (Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galiza), e dende 2006 é o seu secretario executivo.

É militante do BNG e delegado sindical da CIG.

## Notas
Lingua yavitero

A **lingua yavitero** ou **paraene** é unha lingua morta que pertence á familia das linguas arauacas que foi falada outrora en Venezuela, na rexión do río Orinoco. O derradeiro falante coñecido morreu en 1984.

## Clasificación 
O parentesco co resto de linguas arauacas coñécese dende que Alexander von Humboldt reuniu unha lista de palabras e as comparou coa lingua maipure.

Humboldt escribiu que o misioneiro e lingüista Gilii consideraba o yavitero un dialecto das linguas maipure. O científico alemán pregúntase se non foi máis ben unha mestura de dúas linguas.

Humboldt sinala que unha das rochas de Maipures é coñecida como Keri e os nativos da zona cren ver nela a imaxe dunha lúa chea. Os indíxenas sinalan no medio das fervenzas de Maipures outra rocha que chaman Casomi, ou sol.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Linguas arauacas
### Bibliografía 
* 
* Mary Ritchie Key. 2015. Yavitero dictionary. In: Key, Mary Ritchie & Comrie, Bernard (eds.) *The Intercontinental Dictionary Series*. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. http://ids.clld.org/contributions/268
Lingua barawana

A **lingua barawana** ou **baré** é unha lingua da familia arauaca falada en Venezuela e o Brasil polo pobo baré. Aikhenvald (1999) informou que "só quedaban uns poucos falantes maiores" do baré propiamente dito, e que a variedade guinau estaba extinguida. Kaufman (1994) considera que o baré propiamente dito, o guinau e o marawá (extinguidos) son linguas distintas; Aikhenvald, considéraos dialectos dunha soa lingua. (O marawá non é a mesma lingua ca o marawan). Segundo datos de 2011 tiña 240 falantes. O barawana está clasificado como en perigo crítico polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Nome 
A palabra *baré* é un termo xenérico que fai referencia a un bo número de linguas arauacas faladas na área, incluíndo o mandawaca, o warekena, o baniwa ou o piapoco. O termo barawana é o empregado por Kaufman, Aikhenvald e *Ethnologue*. Tamén se coñece como ibini e mitua.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Linguas arauacas
### Bibliografía 
*
Gladiator

## Cinema 
* *Gladiator* (filme de 1992), filme dramático de boxeo dirixido por Rowdy Herrington.
* *Gladiator* (filme de 2000), filme épico dirixido por Ridley Scott.
Lingua kariaí

A **lingua kariaí** ou **cariyai** é unha lingua morta e pobremente estudada que pertence á familia das linguas arauacas falada outrora en Roraima, no Brasil. Kaufman (1994) clasifícaa no grupo de Manao (río Negro medio), mais isto non é apoiado por Aikhenvald (1999).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Lingua warekena

A **lingua warekena**, ou de maneira máis precisa **warekena de Xié**, é unha lingua da familia arauaca falada no Brasil e no concello de Maroa, en Venezuela, a carón do río Guainía. É unha das varias linguas (incluíndo o mandawaca, o barawana, o baniwa ou o piapoco) que recibe o nome xenérico de baré e *baniwa/baniva*, distinguíndose como **baniva de Maroa** ou **baniva de Guainía**. O warekena está clasificado como en perigo severo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Número de falantes 
Aikhenvald (1999) cifrou o número de falantes en 10 no Brasil e uns 200 en Venezuela.

## Características 
Os pronomes persoais en warekena fórmanse engadindo un sufixo enfático *-ya* aos prefixos persoais de referencia cruzada.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Linguas arauacas
### Bibliografía 
*
Gladiator (filme de 1992)

***Gladiator*** é un filme estadounidense de 1992 dirixido por Rowdy Herrington e protagonizado por Cuba Gooding Jr., James Marshall, Brian Dennehy e Robert Loggia.

Estreouse en galego o 7 de xuño de 2024 na TVG.

## Sinopse 
O filme conta a historia de dous adolescentes atrapados no mundo do boxeo ilegal. Un está loitando por pagar as débedas de poxas acumuladas polo seu pai. O segundo loita polos cartos para saír do gueto. Mentres son explotados por un promotor de boxeo, os dous adolescentes fanse amigos.

## Personaxes 
* James Marshall como Tommy "The Bridgeport Bomber" Riley
* Cuba Gooding Jr. como Abraham Lincoln Haines
* Brian Dennehy como Jimmy Horn
* Robert Loggia como Jack "Pappy Jack"
* Ossie Davis como Noah
* Cara Buono como Dawn
* Jon Seda como Romano Essadro

## Notas
Lingua manao

A **lingua manao** é unha lingua morta e pobremente estudada que pertence á familia das linguas arauacas falada outrora no Amazonas do Brasil. Os falantes desta lingua, os manaos, déronelle o seu nome á cidade de Manaus, capital do estado do Amazonas no Brasil.

## Vocabulario 
Algunhas das palabras en lingua manao que foron recollidas antes da súa extinción son:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Heinrich von Stackelberg

**Heinrich Freiherr von Stackelberg**, nado en Moscova o 31 de outubro de 1901 e finado en Madrid o 12 de outubro de 1946, foi un economista alemán que contribuíu á teoría de xogos e á organización industrial, e que é coñecido polo modelo de competencia que leva o seu nome, chamado tamén como duopolio de Stackelberg.

## Biografía 
Stackelberg naceu en Moscova, no seo dunha familia nobre de alemáns do mar Báltico de Estonia. A súa nai era arxentina, de ascendencia española. Tras a Revolución de Outubro de 1917, a súa familia mudouse a Racibórz, e máis tarde a Colonia. Estudou Economía e Matemáticas na Universidade de Colonia, graduándose en 1927 cunha tese sobre os estudos da distribución da renda de Alfred Marshall. Doutorouse en 1930 cunha disertación sobre a teoría de custos, publicada en Viena en 1932. En 1934 concluíu a súa habilitación en estrutura de mercado e equilibrio.

Tras isto, foi profesor universitario na Universidade de Colonia, aínda que un semestre despois aceptou un posto na Universidade de Berlín, onde traballou até o ano 1941. Nese ano, pasou a ser profesor de Economía da Universidade de Bonn, até 1944, cando empezaría a impartir clases na Universidade Complutense de Madrid. A súa influencia na economía española dos anos sucesivos foi moi importante na súa postura liberalizadora. Así dixo o economista Juan Velarde, discípulo seu, quen afirmou que cando lle preguntou a Alberto Ullastres como se atreveu a levar a cabo o Plan de Estabilización de 1959, contestoulle: "Estaba todo en Stakelberg".

Stackelberg foi membro do Partido Nazi desde 1931, e *Scharführer* das SS desde 1933.

Morreu de linfoma en Madrid en 1946 e está soterrado no Cemiterio Británico desa cidade.

## Obra 
O modelo de liderado de Stackelberg é un tipo de duopolio, é dicir, un mercado dun produto con basicamento só dúas empresas, no que está a entrada a outras organizacións atópase restrinxida. Cada empresa trata de producir unha cantidade tendo en conta a produción da outra empresa. A diferenza do modelo de Cournot, a empresa *líder* coñece a conduta da empresa seguidora, conducindo a unha produción dunha determinada cantidade segundo os seus intereses, segundo a cal, a empresa *seguidora* producirá unha cantidade en base á outra. Dáse, polo tanto, unha clara vantaxe da empresa que *move ficha* antes.

A achega de Stackelberg foi a base de moitos dos xogos desenvolvidos por Nash na súa famosa teoría dos xogos. A partir do esquema debuxado por Stackelberg, Nash deseña un mapa de diversas alternativas ao redor dunha serie de xogadas interpretadas por dous duopolistas que controlan o mercado. Mediante esta serie de xogos detectouse que non só adquire vantaxe o primeiro en mover, senón que baixo certas condicións, ás veces, ser o primeiro pode resultar nunha decisiva desvantaxe.

## Notas 
## Publicacións 
* Grundlagen einer reinen Kostentheorie (Fundamentos da Teoría de Custos), Viena, 1932.
* Marktform und Gleichgewicht (Estrutura de Mercado e Equilibrio), Viena, 1934.
* Grundlagen der theoretischen Volkswirtschaftslehre (Fundamentos da Teoría Económica), Berna, 1948.
*
Lingua shiriana

A **lingua shiriana**, tamén escrito como **xiriâna**, **chiriana**, ou tamén coñecida como **bahuana** ou **bahwana**, é unha lingua morta e pobremente estudada que pertence á familia das linguas arauacas falada outrora no Brasil. Era a lingua do pobo shiriana que habita no estado de Roraima. Tiña unha sintaxe activa-estativa, de maneira semellante á lingua kawishana.

## Dialectos 
Os dialectos recollidos por Mason (1950) son:

* Waharibo (Guaharibo)
** Shirianá
***Waicá (Guaica, Vaica)
* Carimé (Karimé)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Lingua wiriná

A **lingua wiriná** (tamén escrita como uirina) é unha lingua morta e pobremente estudada que pertence á familia das linguas arauacas. Falouse outrora no Brasil, nas beiras do río Negro. Tanto Kaufman (1994) como Aikhenvald (1999) deixárona sen clasificar dentro das linguas arauacas do alto Amazonas.

Hai un vocabulario wiriná (que inclúe flora, fauna e artefactos culturais) recollido por Johann Natterer (1831-1832).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Lingua tangut

O **tangut** (chinés tradicional: 西夏語; *pinyin*: Xī Xiàyǔ; lit. "lingua Xia occidental") é unha lingua morta da familia sino-tibetana.

## Historia 
Foi unha das linguas oficiais da dinastía Xia occidental, fundada polo pobo tangut no noroeste da China. Os Xia occidentais foron eliminados polo imperio mongol en 1226. A lingua tangut posúe o seu propio sistema de escritura, a escrita tangut. O derradeiro texto coñecido redactado en tangut son os piares dharani tangut, que datan de 1502. Xa que logo, a linguaxe escrita sobreviviu á dinastía Xia case trescentos anos.

## Clasificación 
Dende a década de 2010, os lingüistas adoitan clasificar o tangut entre as linguas qiángicas ou as gyalrong. En base á evidencia morfolóxica e léxica, algúns expertos agrúpano coas linguas gyalrong occidentais, namentres outros o asocian coa lingua horpa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Pol Guasch

**Pol Guasch i Arcas,** nado en Tarragona o 31 de decembro de 1997, é un escritor e poeta catalán.

## Traxectoria 
Licenciouse en Estudos Literarios e posteriormente realizou un mestrado en Construción e Representación de Identidades Culturais na Universidade de Barcelona. Tamén realizou o Programa de Estudos Independentes no Museo de Arte Contemporánea de Barcelona. Foi profesor asociado de Literatura e Crítica Cultural na UB e investigou sobre teoría e literatura contemporáneas no King's College de Londres. Forma parte da produtora cultural La Sullivan.

Publicou os libros de poesía *Tanta gana* (LaBreu, 2018, Premi Francesc Garriga 2018), e *La part del foc* (Viena, 2021, Premi López-Picó 2020), e ten recitado os seus versos en varios festivais nacionais e internacionais.

Colabora habitualmente con diversos medios como *RAC1, Cadena SER* ou o xornal Ara.

En 2024 publicou *Ofert a les mans, el paradís crema*.

En 2024 participou no encontro multilingüe que organiza cada ano a Fundación Rosalía de Castro: *Rosalía en Camiño*. 

## Obra publicada 
* *Tanta gana* (2018). LaBreu Edicions. Libro de poemas.
* *Amor y revolución (Kollontai)* (2020). Arcàdia i Macba.
* *La part del foc* (2021)*.* Viena Edicions. Libro de poemas.
** *La parte del fuego* (2022). Ultramarinos Editorial.
* *Napalm al cor* (2021). Anagrama. Novela.
** *Napalm en el corazón* (2021). Anagrama.
* *Ofert a les mans, el paradís crema* (2024). Anagrama.
** *En las manos, el paraíso quema* (2024). Anagrama. Tradución de Carlos Mayor.

### Traducións 
* *Submergir-se en el naufragi,* Adrienne Rich (2022). Edicions Poncianes. Libro de poemas

## Premios 
* 2018: *Tanta gana,* Premi Francesc Garriga.
* 2020 - *La part del foc*, Premi López-Picó.
* 2021:  Premio Anagrama de novela en catalán coa súa primeira novela *Napalm al cor,* que foi traducida a varios idiomas, como español, inglés, francés, italiano ou alemán, e que foi galardoada co 42º Premio Revelació. en Catalán e o *Premio Talento a bordo* no Festival Eñe de Madrid. 

## Notas
Dolores Trabado

**Dolores Trabado López**, nada en Vilaluz (O Castro, Cervantes) o 1 de xullo de 1903 e finada en Pontevedra o 15 de setembro de 1996, tamén coñecida como a **«Lola de la Cruz Roja»**, foi unha empresaria e taxista galega, considerada unha das pioneiras en exercer esta profesión en España e a primeira en Galicia. Unha rúa de Pontevedra leva o seu nome.
## Traxectoria 
Dolores Trabado López naceu en Vilaluz, no concello lucense de Cervantes, o 1 de xullo de 1903 sendo a máis pequena de catorce irmáns. Con tres anos, padeceu escrófula. Catro anos despois tiveron que a operar do fémur por un accidente que sufrira cun apeiro de labranza.

Quedou orfa moi nova e foi acollida polo seu irmán Manuel, que era carabineiro, mudándose a Sevilla e posteriormente a Tui e Pontevedra. Alí o seu irmán cambiou a súa profesión pola de practicante e comezou a traballar na Casa de Socorro (Cruz Vermella) e no Sanatorio Marescot.

Comezou a conducir aos dezaoito anos sen carné. Foi pioneira na condución co seu taxi, converténdose en taxista durante a Segunda República española. Creou unha empresa de transporte nos baixos da súa vivenda, abrindo o primeiro garaxe. 

O 31 de agosto de 1923 obtivo a súa primeira licenza de conducir oficial, sendo a primeira muller de Pontevedra en facelo, nun tempo no que na provincia de Pontevedra só había 1417 persoas con este permiso. Foi nese ano onde obtivo a súa primeira licenza oficial como taxista. Co seu taxi trasladaba un gran número de persoas tanto en desprazamentos na cidade de Pontevedra como a outras localidades de España ou Portugal. Co seu vehículo, transportou enfermos, feridos ou parturientes, que en moitas ocasións lle pediron ser a madriña do bebé, polo que Trabado tivo moitos afillados.

O 8 de marzo de 1939, *El Pueblo Gallego* publicou o chamamento do Goberno Civil no que se lle concedía a licenza de taxi a Trabado.

Foi un personaxe coñecido en Pontevedra até os anos sesenta. En 1961, a publicación *El Taxi Español* publicou que Trabado era a primeira taxista de España, feito que foi desmentido por Piedad Álvarez, que acudiu á redacción do diario *Proa* para afirmar que ela foi a primeira muller en realizar esta profesión.

Adoptou a súa sobriña neta, Mercedes Trabado Trabado, xa que os seus pais vivían na emigración. Até os anos oitenta, Trabado conservou o seu carné de conducir. Cando xa non podía conducir dedicouse a administrar os seus investimentos en pisos e propiedades que tiña alugadas. Faleceu en Pontevedra o 15 de setembro de 1996 con noventa e tres anos despois duns anos nos que debido a unha demencia senil precisou de coidados nunha residencia.

## Recoñecementos 
Foi unha muller pioneira no ámbito da condución en España, considerada como unha das primeiras taxistas españolas. A súa figura foi recuperada a través dunha reportaxe no *Diario de Pontevedra* e do traballo Do gris ao Violeta, promovido polo Concello de Pontevedra.

En novembro de 2022 o Concello de Pontevedra deulle o nome de Dolores Trabado a unha das súas rúas, inaugurándoa xunto ás da mestra republicana Ernestina Otero e á sandadora do século XVI acusada de bruxaría, Vasquida García.

## Notas 
&nbsp;
La Verdad (Ferrol)

****La Verdad***, periódico editado en Ferrol en 1899, fundado e dirixido por Inocencio Ullibarri y Eloízaga.https://archive.org/details/la-verdad_202104
****La Verdad***, periódico editado en Ferrol entre 1931 e 1936.
Postal 2

**Postal 2** é un videoxogo de disparos en primeira persoa desenvolvido por Running with Scissors. É a secuela do videoxogo do 1997 *Postal,* foi publicado en abril de 2003 para Microsoft Windows. Este foi o primeiro xogo da saga no que se utiliza un mundo aberto.

*Postal 2* trata sobre unha semana na vida de "The Postal Dude", que terá que facer unha lista de tarefas banais que o xogo lle encarga, nas que o xogador poderá escoller como de violentas ou pacíficas as solucionará.

O xogo recibiu varios paquetes de expansión e en decembro de 2003 publicouse unha expansión multixogador chamada "*Postal 2: Share the Pain*. Recibiu atención polo seu modo de xogo violento e foi responsable de múltiples controversias. Tivo dúas secuelas, *Postal III*, lanzada en 2011, e *Postal 4: No Regerts*, en abril de 2022.

## Notas
Antonia Alarcón

**Antonia Alarcón**, nada no século XVIII e finada en Ferrol cara a 1811, foi unha líder obreira galega.

## Traxectoria 
Viviu en Ferrol a finais do século XVIII e principios do XIX. En 1810, mulleres obreiras de Ferrol encabezaron o movemento contra o desmantelamento dos estaleiros ferroláns, a consecuencia da centralización naval en Cádiz durante a Guerra da Independencia española. Antonia Alarcón foi unha das persoas que encabezaron o motín, que tivo unha fundamental presenza feminina segundo recolle a prensa da época.

Alarcón liderou a revolta na que foi asasinado o gobernador José de Vargas, ao que as traballadoras acusaban de quedarse co diñeiro das pagas dos traballadores da armada e do naval.

Un ano despois do motín, nun xuízo celebrado na Audiencia da Coruña, Antonia Alarcón e outras dúas persoas, un home e unha muller, foron condenados a morrer na forca como instigadores da revolta. Alarcón foi acusada de ser a súa principal dirixente. Foi decapitada e a súa cabeza foi exposta nunha pica fronte ao Arsenal de Ferrol.

## Notas
Screamo

O **screamo** (tamén coñecido como **skramz**) é un agresivo subxénero do emo que apareceu a principios dos anos 90 e enfatiza "a disonancia e a dinámica voluntariamente experimentais". As bandas baseadas en San Diego Heroin e Antioch Arrow foron as pioneiras do xénero e este foi desenvolvido a finais dos 90 principalmente por grupos da costa leste dos Estados Unidos como Pg. 99, Orchid, Saetia, e I Hate Myself. O screamo está fortemente influenciado polo hardcore punk e está caracterizado polo uso de voces berradass. Os temas líricos adoitan incluír dor emocional, morte, romance e dereitos humanos. O termo "screamo" foi frecuentemente confundido ao referirse a calquera música con berros.

## Notas
Ground Zero

**Ground Zero** foi unha banda xaponesa de noise/inprovisación activa durante a década de 1990 e liderada polo guitarrista e "turntablist" Otomo Yoshihide, que tiña un grupo grande e rotativo de músicos con outros dous intérpretes habituais.

## Discografía 
### Álbums 
## Notas
Rocío Castro

**Rocío Castro Tarrío**, nada en Cordeiro (Valga) en 1975, é unha xornalista galega.

## Traxectoria 
Licenciada en Xornalismo e máster en Estudos Internacionais pola Universidade de Santiago de Compostela. Traballou un ano no Proxecto Mercator en Gales. En 1998 incorporouse ao portal galego *Vieiros*, do que foi a primeira directora. Deixou a dirección en 2003. Coordinou un proxecto de Novo Estatuto para Galiza. Durante o bipartito (2005-2009) foi xefa de prensa da Consellería de Cultura presidida por Ánxela Bugallo. É responsable de Proxectos da Fundación Rosalía de Castro e comisaria do Premio Narf da Deputación da Coruña.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Rocío Castro: “Vieiros quería ser o medio de todo o galeguismo"
* Conversa con Rocío Castro, da Fundación Rosalía de Castro
* Ficha no Consello da Cultura Galega
Gore Beyond Necropsy

**Gore Beyond Necropsy** (**GBN**), no presente coñecida como '''Noise A-Go-Go's'*, é unha banda xaponesa formada en 1989 na codade de Hadano, na prefectura de Kanagawa. O grupo ten unha produción prolífica de lanzamentos. Tocan un estilo híbrido de grindcore caótico ao que se refiren como "Analdrillinggrind Harshit Core!!".

En 1997 Gore Beyond Necropsy realizou a súa primeira xira fóra do Xapón cando percorreu Australia con Warsore, organizando despois datas xaponesas para Warsore e publicando un sinxelo de 7 polgadas compartido a través de Sterilized Decay Records. Ademais de realizar numerosos lanzamentos compartidos, tamén colaborou co artista noise xaponés Merzbow. O seu álbum compartido *Rectal Anarchy'', lanzado por Relapse Records, estaba lonxe de ser sutil; a portada do álbum estaba adornada por un ano agrandado e as cancións eran versións deformadas que xiraban arredor do tema da escatoloxía.

En 2005, a banda cambiou o seu nome a Noise A-Go-Go's.

## Discografía 
### Álbums 
## Notas 
*
Germán López Quiroga

**Germán López Quiroga**, nado en Escairón o 20 de marzo de 1927, é un ferroviario e escritor galego.

## Traxectoria 
Entrou na RENFE en 1947 en Monforte de Lemos opositando a factor e xubilouse como xefe de estación en 1991.

Participou e foi relacións públicas da Coral Internacional de RENFE de Monforte e da Coral Polifónica do Concello de Monforte. Cantou na Rondalla de José Pallares e na Rondalla Benfeita. Pertenceu a Poetas do Sur Lucense e Amencer Quirogués.

Publicou artigos en *La Voz de Galicia*, *El Progreso* (sobre todo no Suplemento Semanal Ribeira Sacra, máis de 300) e *Faro de Vigo* e na Web do Museo do Ferrocarril de Galicia, en *Amargama* e en *Candea*, dedicada ao Courel.

Participou en programas da TVG: *Vivan as tardes*, *Sen código Postal*, *Vivir aquí* ("Os raís da vida"), *O tren que me leva a ti*. E *No tren da vida*, da Canle Ribeira

Autor da letra da canción titulada "O viño da Ribeira Sacra" e da letra do himno do Arenas Club de Fútbol de Monforte de Lemos. Foi nomeado Presidente da Asociación Cultural de Poetas da Ribeira Sacra.

## Obra 
* *Historia de un paseo* (2007). Recupera a historia de seu pai, militante de UGT, que sobreviviu a dous fusilamentos no tempo da Guerra Civil e escapou ferido desde Santiago ao Saviñao. 
* *Latexos da terra* (2011). No que inclúe as creacións de vinte escritores do colectivo Poetas da Ribeira Sacra.

Ademais: *Cousas en galego, Compendio autobiográfico, Nostalgia evolución y futuro del ferrocarril, Recordos e tradicións* (Foi a miña cata na Ribeira Sacra' (Deputación de Lugo), *Retazos de historia de Monforte de Lemos* (Deputación de Lugo), *Lembrando a Luis Moure Mariño* (Imprenta Fénix). 

## Premios 
* 2004: gañador do concurso *Cartas de Amor* celebrado nos concellos de Quiroga e Lugo co primeiro premio en ambos os dous.
* 2005: premio de poesía do Concello de Quiroga no Día das Letras Galegas, polo poema "A gaita rí, a gaita chora".
* 2006: premio de poesía de amor na categoría de adultos do Concello de Foz co poema "Declarando amar".
* 2007: noméano Poeta Oficial da Sociedade Cultural e Recreativa La Fraternal de Monforte de Lemos.
* 8-XII-2007: homenaxe do Grupo de Poetas da Ribeira Sacra.
* 2008: Premio de xornalismo Moncho do Pío.
* 2011: noméano Socio de honor do Museo do Ferrocarril de Galicia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Germán López Quiroga: No tren da vida*, Canle Ribeira Sacra, vídeo
Merzbow

**Merzbow** (メルツバウ, *Merutsubau*) é un proxecto de noise xaponés iniciado en 1979 por **Masami Akita** (秋田 昌美, Akita Masami), coñecido por un estilo de ruído duro e de confrontación. Desde 1980, Akita publicou máis de 500 gravacións e colaborou con numerosos artistas.

O nome Merzbow vén da obra *Merzbau* do artista dadaísta alemán Kurt Schwitters, na que Schwitters transformou o interior da súa casa utilizando obxectos atopados. O nome foi elixido para reflectir a influencia Dadá de Akita e a estética da arte lixo. Ademais disto, Akita citou unha ampla gama de influencias musicais desde rock progresivo, heavy metal, free jazz e música electrónica antiga ata influencias non musicais como o dadaísmo, o surrealismo e a cultura fetiche. Desde principios da década de 2000, inspirouse nos dereitos dos animais e o ecoloxismo, e comezou a seguir un estilo de vida vegano e *straight edge*.

Ademais de ser un músico prolífico, foi escritor e editor de varios libros e revistas no Xapón, e escribiu varios libros propios. Escribiu sobre unha variedade de temas, principalmente sobre música, arte moderna e cultura underground. Os seus traballos máis recoñecidos foron sobre os temas de BDSM e bondage xaponés. Outras formas de arte polas que Akita estivo interesado inclúen a pintura, a fotografía, a realización cinematográfica e a danza Butoh.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina da banda
Neo Rauch

**Neo Rauch**, nado en Leipzig o 18 de abril de 1960, é un pintor alemán contemporáneo.

## Vida privada
Rauch está casado coa pintora Rosa Loy e vive en Markkleeberg, preto de Leipzig. Teñen un fillo adulto. Rauch traballa na antiga Leipziger Baumwollspinnerei (fiadura de algodón).

## Traxectoria
Rauch estudou pintura na Facultade de Gráfica e Arte do Libro de Leipzig, de 1981 a 1986, con Arno Rink. De 1986 a 1990 foi estudante de máster con Bernhard Heisig. Foi o asistente de Arno Rink na Academia de Leipzig, de 1993 a 1998. De 2005 a 2009, foi profesor da universidade e, de 2009 a 2014, profesor honorario.

## Obra
Rauch pertence á Nova escola de Leipzig. As súas monumentais pinturas teñen influencias do surrealismo, especialmente de Giorgio de Chirico e René Magritte, e do realismo socialista e dos muralistas mexicanos de mediados do século XX, minando a intersección da súa historia persoal coas políticas da alienación industrial.

A súa obra, de moi alta cotización no mercado e presentada en moitas exposicións internacionais, foi exposta en 2001 na Bienal de Venecia, e en 2005 no CAC de Málaga.

## Notas
Palmyre Ros

**Palmyre Ros Ramos**, nada en Rennes en 1942, é unha profesora e feminista francesa, creadora dunha publicación feminista pioneira en Galicia.

## Traxectoria 
Naceu en Rennes en 1942, durante a ocupación nazi de Francia, nunha familia de exiliados españois de orixe proletaria e laica. En Vigo, relacionouse coa educadora Antía Cal e o militante comunista Carlos Núñez, ademais de distribuír libros clandestinos e propaganda, ademais de propiciar ideas alí entón novas sobre a liberación da muller que divulgaba entre a mocidade estudante.

Foi detida aos 24 anos pola policía franquista por posuír propaganda ilegal, entre a que se atopaban varios exemplares da revista comunista *Mundo Obrero*, así como tres copias do poema de Antonio Machado *El crimen fue en Granada*, sobre o asasinato de Federico García Lorca. Foi condenada a tres anos de prisión polo Tribunal de Orde Pública.

Pasou tres días en prisión ata que lle foi concedida a liberdade provisional. Mentres esta a espera do xuízo, conseguiu fuxir a París con axuda de amigos. Foi declarada en rebeldía pola xustiza española. En 1967, foi sentenciada a un ano de prisión menor e dez mil pesetas de multa, debendo asumir ademais custas procesuais.

## Recoñecementos 
En 2020, o sindicato Comisións Obreiras outorgoulle en Santiago de Compostela a Palmyre Ros, Berta Trigo e Plácido Cal co Premio 10 de Marzo, que recoñece a traxectoria solidaria e polas liberdades democráticas de persoas traballadoras e sindicalistas.

Ese mesmo ano, a súa vida foi recompilada no libro da ensaísta e profesora María Lopo *Palmyre Ros e a revista Alborada (Vigo,1966) un proxecto pioneiro da prensa clandestina de mulleres*, que foi presentado en Vigo pola autora e a propia Ros, xunto a Ramón Sarmiento, Amelia Pérez e Ricardo Gurriarán.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

*
Lingua yanesha'

A **lingua yanesha**' (yaneshac̈h/yanešač̣; literalmente 'nós as persoas'), tamén chamada **amuesha** ou **amoesha**, é unha lingua da familia arauacas falada polo pobo yanesha' do Perú, no centro e leste do departamento de Pasco. O yanesha' está clasificado como en perigo severo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

Por mor da influencia e dominación do Imperio Inca, o yanesha' ten moitos préstamos do quechua, incluíndo algún vocabulario básico. O yanesha' tamén puido estar influenciado polo sistema vocálico do quechua, polo que, hoxe en día, ten un sistema de tres vogais no canto dun de catro vogais que é típico das linguas arauacas relacionadas. Tamén ten algúns préstamos das linguas campa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Linguas arauacas
### Bibliografía 
* 
* 
*
É pecado

***É pecado*** (en ) é unha miniserie de televisión británica escrita por Russell T Davies. Ambientada en Londres entre 1981 e 1991, conta a historia de mozos gais e os seus amigos durante a crise de Sida/VIH. *É pecado* está protagonizado por Olly Alexander, Omari Douglas, Callum Scott Howells, Lydia West e Nathaniel Curtis. O resto do elenco está composto por David Carlyle, Keeley Hawes, Shaun Dooley, Tracy Ann Oberman, Neil Patrick Harris e Stephen Fry. Foi dirixida por Peter Hoar, producida por Red Production Company, e estreada orixinalmente no Reino Unido a través de Channel 4 o 22 de xaneiro de 2021.

Estreouse en galego o 7 de xuño de 2024 a través da plataforma AGalega.

## Sinopse 
A serie segue a un grupo de homes homosexuais que se mudan a Londres en 1981. Forman un grupo de amizade pero a rápida aparición da Sida/VIH no Reino Unido afecta as súas vidas. Ao longo de cinco episodios móstrase o grupo vivindo unha década enteira ata 1991, mentres se determinan a vivir a pesar da ameaza que o VIH supón para eles.

## Personaxes 
* Olly Alexander como Ritchie Tozer
* David Carlyle como Gregory "Gloria" Finch
* Nathaniel Curtis como Ash Mukherjee
* Tracy-Ann Oberman como Carol Carter
* Lydia West como Jill Baxter
* Keeley Hawes como Valerie Tozer
* Neil Patrick Harris como Henry Coltrane
* Stephen Fry como Arthur Garrison MP

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Jean-Baptiste André Godin

miniatura|350x350px|Estatua de Jean-Baptiste André Godin en Guise.
**Jean-Baptiste André Godin**, nado en Esquéhéries en 1817 e finado en Guisa en 1888, foi un industrial adiñeirado, filántropo e reformador social francés.

## Traxectoria 
En 1877 fundou o seu familisterio en Guise (Aisne) para 1.200 persoas, inspirado polo modelo do falansterio de Charles Fourier.

## Notas
Calo (medicina)

miniatura|Calo doloroso no dedo maimiño e verruga profunda e moi dolorosa na planta.
A **hiperqueratose**, vulgarmente denominada como **calo** ou **talo**, é unha zona da pel na que se produce unha acumulación de queratina correspondente á compactación de células mortas inertes da epiderme en resposta a un estímulo que pode ser, xeralmente, o rozamento ou a fricción excesiva. Os calos son máis comúns na zona do pé ou da man, dependendo da actividade ou factor polo cal xurda o callo.

## Fisiopatoloxía 
É un mecanismo de defensa da pel, que nos pés adoita asociarse a patróns anómalos de marcha e funcionamento do pé, os cales provocan que determinadas zonas do pé se vexan sometidas a sobrecarga, sendo a resposta da pel a formación de hiperqueratose. 

Noutros casos están relacionadas co rozamento excesivo do calzado (sobre todo nas zonas dorsais do pé) ou coa presión das estruturas óseas sobre a pel que as separa (como ocorre cos helomas ou hiperqueratoses interdixitais).

É frecuente tamén apreciar hiperqueratose nas mans de persoas que realizan traballos con elas.

## Tratamento 
Os calos nos pés son un sinal de sobrecarga que debe ser valorado polo podólogo. O tratamento convencional para eliminar os calos é a quiropodia ou eliminación mediante bisturí. Unha vez retirada a hiperqueratose, a pel queda completamente sa, mais o factor etiolóxico, que é o funcionamento anormal do pé, segue estando presente, polo que o problema volve aparecer pasado un tempo. Por esta razón o tratamento debe encamiñarse non só a eliminar manualmente estas durezas, senón a buscar o mecanismo etiolóxico que as orixina e compensalo, xeralmente mediante uns soportes confeccionados a medida.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Hiperqueratose
Matilde de Magdeburgo

**Matilde de Magdeburgo**, nada en Magdeburgo, Alemaña, cara 1207 e finada en Eisleben, Savonia-Anhalt, 1282, foi unha monxa cisterciense do convento de Helfta e mística do século XIII. Ao principio da súa vida pertenceu ao movemento das beguinas. Foi contemporánea e compañeira de santa Xertrude de Hefta e Matilde de Hackeborn.

## Notas
Hadewijch de Anveres

**Hadewijch de Anveres** ou **Hadewijch de Brabante**, nada no Ducado de Brabante, século XIII foi unha poeta e escritora mística cristiá pertencente ao movemento das beguinas.

## Notas
New Erections

***New Erections*** é o terceiro e derradeiro álbum de estudio da banda estadounidense de noise rock The Locust, publicado o 20 de marzo de 2007 a través do selo ANTI-. A súa portada é do músico e artista Neil Burke.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Born Against

**Born Against** foi unha banda estadounidense de hardcore punk procedente de Nova York e activa entre 1989 e 1993. Aínda que Born Against recibiu pouca exposición nos medios mentres seguían xuntos, dende entón foron descritos como "lendarios" polo *Chicago Reader* e o *LA Weekly*.

## Discografía 
### Álbums 
## Notas
Lingua morique

A **lingua morique** (ou morike) é unha lingua morta e pobremente estudada que pertence á familia das linguas arauacas. Falouse outrora no Perú, na rexión entre os ríos Ucayali e Javari. Está estreitamente relacionada coa lingua chamicuro.

## Comparación léxica 
Comparación léxica entre o morique e o chamicuro (Ramirez 2019: 658; 2020: 145):

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Da chven vitsek'vet

'''''Da chven vitsek'vet''''' (en ) é un filme dramático xeorxiano de 2019 dirixido por Levan Akin. Estreouse na sección da Quincena de Realizadores no Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2019, onde recibiu unha ovación de quince minutos. Foi unha das películas con máis críticas favorables de Cannes ese ano. Foi seleccionada como a candidatura sueca a mellor filme internacional na 92ª edición dos Óscar, pero non foi elixida. A proxección da película en Xeorxia provocou protestas, debido á súa representación dunha relación amorosa homosexual.

## Sinopse 
Merab leva ensaiando dende moi novo na Compañía Nacional de Danza de Xeorxia coa súa compañeira de baile, Mary. De súpeto, a súa vida bótase patas arriba cando aparece o despreocupado e carismático Irakli que se converte no seu maior rival, pero tamén no seu maior obxecto de desexo. Nun ambiente conservador, Merab enfróntase á necesidade de liberarse e arriscalo todo.

## Elenco 
* Levan Gelbakhiani como Merab
* Bachi Valishvili como Irakli
* Ana Javakishvili como Mary
* Giorgi Tsereteli como David
* Marika Gogichaishvili como grandmother Nona
* Kakha Gogidze como Aleko
* Tamar Bukhnikashvili como Teona
* Levan Gabrava como Luka
* Nino Gabisonia como Ninutsa
* Ana Makharadze como Sopo
* Aleko Begalishvili como Loseb
* Mate Khidasheli como Mate

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Suecia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 92ª edición dos Óscar
Willow GHZ

**Darío Burgos**, máis coñecido como **Willow GHZ**, é un rapeiro galego afincado nas Neves, Pontevedra. Tamén canta na banda Keixa.

## Discografía 
### Álbums 
* *LEÑA VERDE* (2022)

### Sinxelos 
* *deporvida (A Marea)* (2024)
* *Esta dor que teño* (2024)
* *Barcos* (2024)
* *Unha nube no pé* (2023)
* *Calma* (2023)
* *Compliqueime* (2023)
* *Imos Durmir Ó Raso* (2023)
* *Pompas* (2022)

## Notas
Bernardo Alfageme (1944)

O **Bernardo Alfageme** é un barco arrastreiro galego que foi construído no estaleiro Hijos de J. Barreras de Vigo no ano 1944. O barco foi bautizado co nome *Bernardo Alfageme* en honra ao fundador da empresa conserveira Miau.

## Historia 
### Servizo 
Durante os seus primeiros anos de funcionamento o barco faenou nos caladoiros do Gran Sol, e durante os seus derradeiros anos de servizo fíxoo nos caladoiros do sur de Portugal.

En 1988 foi dado de baixa e doado ao concello de Vigo, levado polo seu patrón de toda a vida, Carmelo Gutiérrez Luis. No ano 2000 os grupos políticos municipais do pleno do concello de Vigo votaron incorporar o *Bernardo Alfageme* ao patrimonio marítimo da cidade.

### No presente 
Por mor do estado de semi-abandono no que se atopaba o barco durante a súa estancia na dársena de Bouzas, o Concello de Vigo no ano 2014 iniciou os traballos de restauración do barco no estaleiro vigués de Francisco Cardama. Foi instalado nunha rotonda da avenida de Castelao do barrio vigués de Coia no ano 2015, lugar no que se atopa e se pode visitar.

### Interese cultural 
O *Bernardo Alfageme* é o último barco de pesca de altura construído integramente en aceiro remachado da primeira metade do século XX que se conserva en España.

## Véxase tamén 
* Bandeira de Vigo
* Escudo de Vigo
* Dinoseto
* O Sereo
* Oliveira de Vigo
* Porta do Atlántico

## Referencias 
## Ligazóns externas
Lingua chamicuro

A **lingua chamicuro** é unha lingua morta que pertence á familia das linguas arauacas e que se falou outrora no Perú. A lingua foi falada tradicionalmente polo pobo chamicuro, cuxo número rolda o cento de persoas. Os chamicuros viven no presente a carón dun afluente do río Huallaga, no Perú, na área do distrito de Pampa Hermosa, aínda que pode que orixinalmente vivesen na rexión entre os ríos Ucayali e Javari, ou no Brasil.

Publicouse un dicionario en chamicuro, mais ningún neno pode falar a lingua e a comunidade pasou a falar castelán.

Está estreitamente relacionada coa lingua morique.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*