Odontocetos

Os **odontocetos** (*Odontoceti*, Flower, 1867) constitúen unha suborde dos cetáceos caracterizados por posuíren dentes, a diferenza das baleas e especies similares (misticetos) que posúen unhas formacións quitinosas chamadas *barbas*, con función filtradora.

## Etimoloxía 
O nome *Odontoceti* provén do grego antigo ὀδόντο- *odónto-*, "dente" e κῆτος *kêtos*, "gran monstro mariño".

## Características 
A característica definitoria do taxon é a presenza de dentes, polo que as especies de gran tamaño, reciben o nome (impropio) de *baleas dentadas* ou *baleas con dentes*. Os dentes son cónicos, ocos e indiferenciados (homodontes) e poden presentarse en número moi variable, desde os 160-240 do golfiño común ata o dente único do narval. Así mesmo varía a súa disposición, presente nas dúas mandíbulas ou só na inferior (como nos cachalotes ou algúns zifios) ou na superior (narval), e o seu tamaño, que oscila entre uns milímetros na toniña e os dous metros no narval.

Os dentes non teñen función mastigatoria senón que serven para capturar as presas, que engolen enteiras. Aínda así, non sempre cumpren esa función e nalgunhas especies convértense en caracteres de diferenciación sexual, como acontece tipicamente no narval.

Presentan un único espiráculo (orificio respiratorio) na parte superior da cabeza e unha fronte avultada debida ás modificacións anatómicas producidas pola presenza do *melón*, denominación popular do órgano da ecolocación.

Todos os odontocetos son carnívoros.

## Taxonomía 
Os odontocetos clasifícanse dentro da orde *Cetacea* e distribúense en dez familias (algunhas delas discutidas):
* *Delphinidae* (Gray, 1821): golfiño, candorca, caldeirón
* *Ziphiidae*  (Gray, 1850): zifio 
* *Iniidae* (Gray, 1846): golfiños de auga doce (algúns inclúena en *Platanistidae*) 
* *Kogiidae* (Gill, 1871): cachalote anano (algúns inclúena en *Physeteridae*)
* *Lipotidae* (incluída por algúns en *Innidae* e por outros en *Platanistidae*) 
* *Monodontidae* (Gray, 1821): narval e beluga
* *Phocoenidae* (Gray, 1825): toniña
* *Physeteridae* (Gray, 1821): cachalote
* *Platanistidae* (Gray, 1846): golfiños de auga doce
* *Pontoporiidae* (incluída por algúns en *Innidae* e por outros en *Platanistidae*)

Modernamente moitas fontes agrúpannas en seis superfamilias:

* '*Orde *Cetacea***
** **Suborde *Odontoceti***
*** **Superfamilia *Delphinoidea'''*
**** Familia *Delphinidae*
**** Familia *Monodontidae*
**** Familia *Phocoenidae*
*** *'Superfamilia *Inioidea*'*
**** Familia *Iniidae*
**** Familia *Pontoporiidae* 
*** *'Superfamilia *Lipotoidea*'*
**** Familia *Lipotidae* 
*** *'Superfamilia *Physeteroidea*'*
**** Famila *Kogiidae*
**** Familia *Physeteridae*
*** *'Superfamilia *Platanistoidea*'*
**** Familia *Platanistidae*
*** *'Superfamila *Zifioidea*'*
**** Familia *Ziphiidae*

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Delphinus delphis teeth.jpg|Dentadura do golfiño común
Ficheiro:Killerwhales jumping.jpg|Candorcas saltando no aire
Ficheiro:Orca-Schädel.jpg|Cranio de candorca
|Narvais exhibido os seus dentes 
P1000852.jpg|Arroaz
Ficheiro:Sperm whale from above.jpg|Cachalote
Ficheiro:Cachalote Montalvo 01-11.JPG|Maxilar inferior do cachalote
Ficheiro:Kogia breviceps.jpg|Cachalote pigmeo

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Carwardine, M. (1995): *Ballenas, delfines y marsopas. Guía visual de todos los cetáceos del mundo*. Barcelona: Omega. ISBN 84-282-1037-3.

### Outros artigos 
* Cetáceos

### Ligazóns externas 
* Taxonomía ITIS
* Taxonomía Mammals Species of the World
*
* *Odontoceti* en *Fauna ibérica; mamíferos''. Ángel Cabrera Latorre, 1914 (Facsímile electrónico) .
* Asturnatura.com