Kaki Arkarazo

**Kaki Arkarazo**, nado en Lazkao en 1961 é un músico e produtor vasco.

## Traxectoria
En 1982 comeza a traballar como técnico de son nos Estudos IZ, vinculados ao Rock Radikal Basco. Froito dese traballo entra en contacto con Xabier Montoia (naquel entón en Hertzainak). Con el e xunto aos irmáns Fernan e Mikel Irazoki, formarán o grupo M-ak, co que publicaran 5 álbums entre 1983 e 1990.

En 1987 Kaki publica tamén o seu, até o de agora, único disco en solitario *Matzinadak* (IZ, 1987). Ese mesmo ano producirá tamén o terceiro disco de Kortatu, *Kolpez Kolpe* (Oihuka, 1988), o primeiro da banda integramente en éuscaro e o último gravado en estudio. Produto da amizade feita cos irmán Muguruza acompañará ao grupo como segundo guitarrista ao longo da súa última xira, participando no dobre LP, *Azken Guda Dantza* (Nola!, 1988). Nesa xira M-ak participan de abreconcertos, consolidándose a fama de Kaki e de Xabier Montoia dentro da escena musical vasca.

Kortatu disólvese ese mesmo ano, pero os Muguruza xa contan con Kaki para o seu seguinte proxecto.

Durante a gravación dos últimos discos de M-ak Kaki e os irmáns Muguruza reúnense nun estudio caseiro onde comezan a traballar nun proxecto no que mesturan estilos tan diversos como o rap, o soul, o funk, o hardcore ou a música latina. O grupo presentarase nun tributo a Mikel Laboa organizado por Xabier Montoia, coa canción *Gaberako Aterbea*. Da letra desa canción tomarán o seu nome: Negu Gorriak (en éuscaro *invernos crús* ou *invernos vermellos*).

En 1990 Negu Gorriak edita o seu primeiro disco, e comezan unha carreira de éxito que se expandirá até o ano 1996. O grupo será aclamado pola crítica, tanto a vasca, como a do Estado español. Ao longo deses anos, Kaki comezará a colaborar con Antón Reixa, formando en 1994 o grupo Nación Reixa, co que gravaran nese mesmo ano o seu primeiro disco *Alivio rápido* (Dro, 1994). Tamén no 94, Kaki será intervido para extirparlle o bazo, feito que fai que perda a xira de Negu Gorriak polo Salvador en apoio ao FMLN. O grupo , debido a esa ausencia, efectuará a xira baixo o nome de NG Brigada. En maio dese ano, o Tenente-Coronel da Garda Civil Enrique Rodríguez Galindo demanda a Negu Gorriak e a Angel Katarain (técnico de son da banda) por un delito de "danos á honra e difamación do bo nome" pola canción "Ustelkeria" (do disco Gure Jarrera). Nesa canción fundamentada nun informe do fiscal donostiarra Luis Navajas, acusan a Galindo de narcotráfico. Galindo esixe un pago de 15 millóns de pesetas (90.000 euros), ademais de non poder tocar a canción en directo, nin volvela editar en futuras reedicións do disco.

En 1995, tras ser desestimada polos Xulgados de Primeira Instancia, hai unha sentenza favorábel á demanda de Galindo feita pola Audiencia Provincial de Donostia. Esíxeselle por ela ao grupo 60.000 euros, cantidade da que o grupo non dispón. Coa fin de recadar fondos para facer fronte a unha eventual execución da sentenza, e mentres non se decide o recurso presentado ante o Tribunal Supremo, o grupo inicia unha serie de xiras e concertos promovendo a solidariedade e a favor do dereito de liberdade de expresión. Dentro dese contexto Kaki organiza o festival "Hitz Egin", onde actuará con Negu Gorriak e mais con Nación Reixa.

En 1997 aparece o segundo disco de Nación Reixa, *Safari Mental*, gravado desta vez para Esan Ozenki-Gora Herriak, unha discográfica máis pequena que lles dá máis liberdade da que tiñan en DRO. Neste disco incorpórase ao grupo Mikel Abrego na batería, e tamén haberá un montón de colaboradores da escena musical vasca. Durante ese ano darán preto de vinte concertos en toda España.

Tras a disolución de Nación Reixa, Kaki aínda axudará a Antón a preparar o seu primeiro disco en solitario *Escarnio*, coeditado por Esan Ozenki-Gora Herriak e El Europeo.

O 7 de xuño de 2000, o Tribunal Supremo absolve a Negu Gorriak de todos os cargos, por considerar a querela de Galindo mal formulada. Ao non haber recurso por parte do demandante, Negu Gorriak anuncia en xaneiro de 2001 a vitoria sobre a Garda Civil e a celebración de dous concertos como xeito de despedida definitiva e agradecemento á solidariedade.

A reagrupación de Negu Gorriak motivará que os italianos Banda Bassotti, disoltos en 1994, se reagrupen novamente para actuar como abreconcertos. Produto deste reagrupamento comezarán a publicar novos discos, o primeiro ''Un Altro Giorno D'Amore* (Gridalo Forte, 2001) un dobre CD gravado en directo no Centro Social Okupado "Villaggio Globale" (Roma). Neste concerto, Kaki colabora como técnico de son en directo, e rematará por producir todos os seus discos posteriores.

Ante a desaparición da discográfica Esan Ozenki (que reaparecerá pouco despois como Metak), á que estaba vinculada o grupo, Kaki crea os seus propios estudios de gravación, os estudios Garate, situados en Andoain (Guipúscoa) e que constan de dous estudios e apartamentos de aloxamento para os artistas.

Ademais do seu traballo nos estudios, Kaki acompaña como técnico de son a grupos como Betagarri ou Banda Bassotti.

## Discografía como músico
### Discos en solitario
* *Matxinadak* (IZ, 1987)

### M-ak
* *M-ak* (IZ, 1983)
* *Emeak, eta Arrak* (Nuevos Medios, 1986)
* *Zuloa* (IZ, 1987)
* *Barkatu Ama* (IZ, 1989)
* *Gor* (Zarata, 1990)

### Kortatu
* *Azken Guda Dantza* (Nola!, 1988)

### Negu Gorriak
* *Negu Gorriak (álbum)|Negu Gorriak* (Oihuka, 1990). LP e CD. 
* *Gure Jarrera* (Esan Ozenki, 1991). LP e CD.
* *Herrera de la Mancha. 90-12-29* (Esan Ozenki, 1991). VHS.
* *Gora Herria* (Esan Ozenki, 1991). Maxisingle.
* *Tour 91+1 (vídeo)|Tour 91+1* (Esan Ozenki, , 1992). VHS.
* *Borreroak Baditu Milaka Aurpegi* (Esan Ozenki, 1993). Dobre LP e CD.
* *Negu Gorriak Telebista* (Esan Ozenki, 1994). VHS.
* *Hipokrisiari Stop! Bilbo 93-X-30* (Esan Ozenki, 1994). Disco en directo. LP e CD.
* *Ideia Zabaldu* (Esan Ozenki, 1995). LP e CD.
* *Ustelkeria (álbum)|Ustelkeria* (Esan Ozenki, 1996).
* *Salam, Agur* (Esan Ozenki, 1996). CD.
* *Negu Gorriak: 1990 - 2001|1990 - 2001* (Metak, 2005). DVD.

### Nación Reixa
* *Alivio Rápido* (DRO, 1994)
* *Safari Mental* (Esan Ozenki-Gora Herriak, 1997)

### Antón Reixa
* *Escarnio* (El Europeo/Esan Ozenki-Gora Herriak, 1999)

## Discografía como produtor
* Kortatu: *Kolpez Kolpe* (Oihuka, 1988).
* La Burla: *Molestando a los Vecinos* (IZ, 1989).
* Delirium Tremens: *Hiru Aeroplano* (Oihuka, 1990).
* Soziedad Alkoholika: *Soziedad Alkoholika* (Overdrive, 1991).
* Su Ta Gar: *Jaiotze Basatia* (Zarata Diskak, 1991), *Hortzak Estuturik* (Esan Ozenki, 1992).
* Etsaiak: *Etsaien* (Esan Ozenki, 1992).
* Os Resentidos: *Están aquí* (Gasa, 1993).
* Laja eta Landakanda: *Gure Oroigarri* (IZ, 1994).
* Banda Bassotti: *Avanzo Di Cantiere* (Gritalo Forte/Esan Ozenki-Gora Herriak, 1995), *Un Altro Giorno D'Amore* (Gritalo Forte, 2001), *L'Altra Faccia Dell'Impero* (Gritalo Forte, 2002), *Así Es la Vida* (Gritalo Forte, 2003), *Amore e Odio* (Gritalo Forte, 2004).
* Os Diplomáticos de Monte-Alto: *Avante toda* (Fonomusic, 1995).
* Xabier Montoia: *Beti Oporretan* (Esan Ozenki, 1995).
* Jose Inazio Ansorena: *Haize Hegoa* (IZ, 1995).
* Bap!!: *Leherteko Garaia* (Esan Ozenki, 1995), *Bazen* (Metak, 2003).
* Xenreira: *Érguete!!* (Edicións do Cumio, 1997).
* Dixebra: *Dieron en duru'' (L'Aguañaz, 1997), *Glaya un país* (L'Aguañaz, 2000), *Sube la marea* (L'Aguañaz, 2002).
* Anarquía Positiva: *Anarquía positiva* (Goxe Records, 1997)
* Inadaptats: *Motì! Avalot* (Esan Ozenki-Gora Herriak, 1998), *INDP* (Bullanga, 2002).
* Skanda: *Skanda* (L'Aguañaz, 1998).
* Hank: *¡Dios Mío Larry... Que Diablos Es Eso!* (Brusco, 1999).
* Chucho: *Tejido de Felicidad* (Virgin, 1999).
* Arpioni: *Un Mondo in Levare* (Gritalo Forte, 1999), *Buona Mista Social Ska* (Gritalo Forte, 2001).
* Anari: *Habiak* (Esan Ozenki, 2000).
* Betagarri: *Freaky Festa* (Esan Ozenki, 2000), "Arnasa Hartu* (Metak, 2002)
* Fermin Muguruza: *FM99.00 Dub Manifest* (Esan Ozenki, 2000), *In-komunikazioa* (Kontrakalea-Metak, 2002).
* Anestesia: *Ultra-Komunikatzen* (Esan Ozenki, 2000).
* Eskorzo: *La Sopa Boba* (Tralla, 2000).
* Chucho: *Los Diários de Petróleo*, (Virgin, 2001).
* Skalariak: *En la Kalle* (Gor, 2001), *Radio Ghetto* (Gor, 2003)
* Sagarroi: *Meatzaldea* (Metak, 2001), *Euria Ari Duela* (Metak, 2003), *Toulouse* (Metak, 2004).
* Segismundo Toxicómano: *Un, Dos, Tres, Fuego* (Wilma Producciones, 2001), *Escapa!* (Wilma Producciones, 2003)
* Amparanoia: *Somos Viento* (Emi-Odeon, 2001).
* Los Deltonos: *Los Deltonos* (DRO, 2001), *Sólodo* (DRO, 2003)
* O Jarbanzo Negro: *Buscavidas* (Desobediencia, 2002).
* El Señor Antipirina: *El Señor Antipirina* (A Vallekas Producciones, 2002).
* Manta Ray: *Estratexa* (Acuarela, 2002).
* Cultura Probase: *People Like Us* (Everlasting, 2003).
* Atom Rhumba: *Backbone Ritmo* (Munster, 2003).
* Inoren Ero Ni: *Inoren Ero Ni* (Metak, 2003).
* Lamatumbá: *Lume (para que saia o sol)* (Falcatruada, 2005).
* O sonoro maxín: *A onda sonora (chega do interior)'' (Inquedanzas sonoras, 2012).

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina web dos Estudios Garate 
* Páxina web Negu Gorriak