Droga de deseño

O termo **drogas de deseño** abarca un amplo grupo de psicofármacos sintéticos producidos de forma clandestina que asemellan algunhas das drogas ilegais ou ilícitas de amplo consumo. Deriva do termo anglosaxón “designer drugs”,consolidado por Gary Henderson, farmacéutico da Universidade de California, nos anos 60. É un concepto máis xeopolítico que farmacolóxico e ten un dobre sentido; por unha banda refírese á drogas que se elaboran en laboratorios clandestinos e pola outra trátase de produtos aínda non rexistrados como ilegais que aproveitan o oco legal derivado da súa novidade química. Máis apropiado sería denominalas *drogas de síntese* porque fai referencia a unha situación social respecto á fármacos sintetizados no laboratorio que non atoparon ningún uso terapéutico ou comercial relevante e que foron *redescubertos* como drogas recreativas para uso hedonista, lúdico ou idílico, o que se coñece como abuso.

## Clasificación 
A táboa mostra unha clasificación dos principais grupos de substancias que se poden encadrar dentro da categoría de drogas de deseño ou drogas de síntese.

## MDMA ou Éxtase 
#### Orixe 
Foi illada de forma casual en 1912 por científicos da compañía Merck mentres diseñaban fármacos vasoconstritores para o tratamento da epistaxe. Inicialmente espertou interese polas súas propiedades anoresíxenas aínda que nunca chegou a ser comercializada, así como entre psiquiatras e psicoterapeutas interesados na psicoterapia asistida con fármacos. Posteriormente demostrouse a súa neurotoxicidade en animais. Nos anos 70 e 80 aumentou a súa popularidade como droga recreativa así como no campo da psicoterapia, no que foi empregada antes da súa prohibición.

#### Composición 
Coñécense diversos métodos para obter esta substancia. Por exemplo pode sintetizarse a partir da 3,4.metilendioxifenil-2-propanona, un produto empregado para dar sabor e coma ingrediente na preparación de perfumes. Outra vía é a síntese dende o safrol, un aceite incoloro ou de cor amarela que é o precursor da maioría das rutas sintéticas deste composto.

#### Farmacoloxía 
Foi clasificada como un entactóxeno ou xerador de contacto intersubxectivo a niveis profundos. No Sistema Nervioso Central (SNC) xera sensación de euforia, estimulación, aumento da capacidade para relacionarse cos demais e expresar sentimentos e emocións, así como unha maior confianza en si mesmos. Tamén aparecen unha serie de alteracións na percepción a nivel visual e auditiva, aínda que no se pode falar de alucinacións. Outras manifestacións que poden aparecer son: ansiedade, insomnio, dificultade de concentración, trastornos obsesivos e paranoides, crises de pánico, psicose, estupor catatónico e alteracións da memoria. Entre as manifestacións neurolóxicas atópanse: tensión mandibular, vertixe, ataxia, convulsións e hipertermia; e outras máis graves como: hemorraxia subaracnoide ou intracranial, infarto cerebral ou trombose do seno venoso cerebral, que poden deberse a hipertensión aguda producida polo MDMA ou á deshidratación que a miúdo padecen os consumidores, debido en parte ás circunstancias nas que se consome a droga. Para evitar isto aconséllase unha inxesta abundante de auga, aínda que existen casos nos que se describe un edema cerebral e hiponatremia secundarios a unha síndrome de secreción inadecuada da hormona antidiurética tras consumir MDMA xunto con grandes cantidades de auga.

Existen varios estudos sobre a relación entre o consumo de éxtase e unha secreción inadecuada de hormona antidiurética, o cal pode explicar os trastornos hidroelectrolíticos (hiponatremia, natriurese, osmolaridade plasmática baixa e osmolaridade urinaria alta), observados nalgúns destes pacientes e que comportan graves riscos. Outra posible causa que pode contribuír á hiponatremia é a excesiva inxesta de auga debida á grande actividade física que se produce tralo consumo de éxtase.

No sistema nervioso autónomo produce efectos típicos da estimulación simpática: aumento da frecuencia cardíaca e da presión arterial, midríase, visión borrosa, aumento da temperatura corporal, sudación, boca seca e tremor muscular. No Sistema Cardiovascular tamén pode producir palpitacións, arritmias, e colapso cardiovascular. Describíronse varios casos de hepatotoxicidade nos que a clínica a miúdo comeza como unha hepatite aguda (con ou sen colestase) que pode resolverse espontaneamente ou producir cadros de extrema gravidade que cursan con encefalopatía hepática, fallo hepático fulminante e morte.
Parece que existe unha tolerancia tras as administracións consecutivas para algúns dos seus efectos.

#### Neurotoxicidade 
A administración dunha dose de MDMA produce unha liberación de neurotransmisor no espazo sináptico, aumentando principalmente as concentracións de serotonina pero tamén as de noradrenalina e dopamina. Por outra banda, esta substancia modifica o transportador de membrana destes neurotransmisores. Ademais parece que o MDMA ten actividade agonista sobre receptores serotoninérxicos (5-HT2), adrenérxicos (α2) e colinérxicos (M1) e ten capacidade para inhibir a monoaminooxidasa A (IMAO-A). Todo isto fai que se potencien os efectos dos neurotransmisores debido ó incremento da súa concentración.

Comercialízanse como pílulas ou cápsulas e algúns exemplos destas drogas son: Cyberdelic, Explore, E-booster, Kryptonite.

## DOM e DOB 
Estas substancias actualmente teñen pouca aceptación pola reputación de producir experiencias especialmente duradeiras e terroríficas. Comercialízase no mercado negro como pílulas ou cápsulas; en ocasións fanse pasar por éxtase. Ambas son feniletilaminas deseñadas a partir das estruturas químicas da mezcalina e anfetamina. 
Os seus efectos completos non se perciben ata dúas horas despois da súa administración, e poden durar entre 14 e 30 horas; este feito é perigoso xa que se o consumidor o descoñece pode inxerir doses altas buscando uns efectos máis inmediatos, provocando unha intoxicación grave. Producen alteracións comparables ás da combinación de anfetamina e LSD. A nivel físico produce efectos semellantes ao GHB. Comprobouse que dose maiores de 10&nbsp;mg de DOM ou 4&nbsp;mg de DOB están asociadas por crise de pánico que poden controlarse con antipsicóticos.

## Popper 
É un estimulante e vasodilatador. Ata fai pouco tempo podía adquirirse en sex-shops, onde se vendía como afrodisíaco. Consómese en forma de líquido incoloro e inodoro mediante inhalación. Os seus efectos comezan a aparecer aos poucos segundos de inhalalo e produce unha forte sensación de euforia. O nitrito de amilo produce unha relaxación de células musculares lisas no organismo, e por ser un axente vasodilatador produce un rubor característico na cara e no pescozo dos consumidores. No sistema cardiovascular pode producir taquicardia, mareos, hipotensión, cefaleas e vómitos. Sábese que xera tolerancia e unha considerable dependencia física.

## Toxicidade 
Ademais dos efectos descritos nos apartados anteriores, é importante ter presente que o contido das pílulas non sempre é o esperado. Aínda que os consumidores a miúdo asocian as distintas cores, formas e debuxos das pastillas a unha substancia concreta, non sempre é así, xa que poden conter tamén outros compostos relacionados ou mesturas destes. A todo isto hai que engadirlle que á hora de consumilas mistúranse con alcohol e con outras drogas, por iso a toxicidade que poden desencadear resulta tan difícil de predicir.

En xeral, os efectos tóxicos das drogas de deseño que aparecen con maior frecuencia son hipertensión arterial, colapso cardiovascular, coagulación intravascular diseminada (efectos cardiovasculares); rabdomiolise, espasticidade muscular (efectos musculares); insuficiencia renal aguda e hepatotoxicidade; hipertermia e trastornos neuropsiquiátricos coma delirios de persecución, depresión, ideas de suicidio ou ataques de pánico(efectos sobre Sistema Nervioso Central) 
Na toxicidade destas substancias inflúen diversos factores, coma a sobre-dosificación, metabolismo alterado, patoloxías preexistentes, sensibilización e o consumo conxunto con outras drogas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* http://www.drugwiki.net/drogas/MDMA 
* http://www.elsevier.es/es/revistas/medicina-intensiva-64/hiponatremia-muerte-cerebral-secundaria-al-consumo-extasis-13055986-notas-clinicas-2003
* http://www.drugwiki.net/drogas/MDA 
* http://www.drugwiki.net/drogas/MDEA 
* https://web.archive.org/web/20120626122522/http://www.formacionsanitaria.com/cursos/urgencias_sobredosis/material/urgencias_sobredosis13.pdf
* https://web.archive.org/web/20120114023132/http://www.latinoseguridad.com/LatinoSeguridad/Drogas/DInteligentes.shtml
* https://web.archive.org/web/20110408055844/http://www.sobredrogas.com.ar/category/principales-drogas-psicoactivas/aminas-estimulantes/metamfetamina 
* https://web.archive.org/web/20071117050747/http://www.latinoseguridad.com/LatinoSeguridad/Drogas/DomDob.shtml 
* http://www.elsevier.es/es/revistas/medicina-clinica-2/investigacion-terapeutica-mdma-extasis-13050716-cartas-al-editor-2003
* http://www.drugwiki.net/drogas/2-CB 
* Bouso Saiz JC, Gómez-Jarabo, G. Investigación terapéutica con MDMA («éxtasis»). Med Clin (Barc). 2003;121 (8) :318. Dispoñible en: http://www.elsevier.es/es/revistas/medicina-clinica-2/investigacion-terapeutica-mdma-extasis-13050716-cartas-al-editor-2003