Oza-Cesuras

**Oza-Cesuras** (á espera da oficialización da forma **Oza Cesuras**) é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Betanzos creado o 6 de xuño de 2013 a partir da fusión dos concellos de Oza dos Ríos e Cesuras. Segundo o IGE o 1 de xaneiro de 2018 tiña 5155 habitantes.

## Xeografía
### Situación
O Concello de Oza-Cesuras ten unha superficie de 151,8&nbsp;km² e abrangue 25 parroquias. Está na comarca de Betanzos e limita ó norte con Betanzos e Coirós, ó sur con Curtis, Mesía e Vilasantar, ó leste con Aranga e ó oeste con Abegondo.

### Orografía
O concello está na zona de baixada entre a meseta de Curtis e os vales dos ríos Mendo e Mero e Mandeo. O Mendo e o Mandeo descorren desde a parte central e sur do concello ata a súa case chegada á ría de Betanzos. Nese comezo, no sur, é onde están as maiores altitudes: alí están os montes da Tieira, do Lago, da Pena Moura ou do Brueiro, que están arredor dos 540 metros. O Mero descorre polo noroeste do concello e forma un amplo val lindando con Abegondo. No comezo desta parte as altitudes son de 450 metros e descenden dun xeito acusado ata o Mero. Ao comezo dos afluentes dos tres ríos, en especial no centro sur, as zonas do relevo son accidentado e os vales profundos. Como exemplo, destacan as pendentes dos vales de Filgueira de Barranca.

De leste a oeste as pendentes diminúen. A zona leste, como os arredores de Rodeiro, son unha zona alta chá, e orograficamente está ligada á comarca da Terra Chá. As zonas máis centrais do concello son zonas de baixadas acusadas e de vales encaixados. Por último, a zona oeste é de pendentes máis suaves.

### Hidrografía
miniatura|250px|esquerda|Fervenza do Mendo.
O Mero, que nace na Tieira, Borrifáns, vai cara ao sur, servindo de límite natural polo oeste con Abegondo.

O río Mendo nace nas proximidades da Illana, Curtis, e percorre o concello desde Filgueira de Barranca. Ao seu paso por Bragade recibe o nome de río da Forcada.

O río Corbeiro, afluente do Mero, nace nos Leiros e Castelo en Dordaño. O río de Fornelos, afluente do Mendo, nace nos altos de Trasanquelos. Máis ao norte están o río Miñatos e o río Mendo, os seus cursos altos. Descorren por territorio de ribeira e bocarribeira.

### Clima
O clima é de tipo atlántico húmido, sendo a temperatura media anual de 12&nbsp;°C e as precipitacións de 850 a 1750&nbsp;mm./ano.

### Demografía
Para os históricos de poboación anteriores a 2012 véxase as páxinas do Concello de Oza dos Ríos e o Concello de Cesuras.

## Historia
#### Fusión Oza-Cesuras 
dereita|160px
En marzo de 2012 iniciouse un proceso de fusión dos concellos de Oza dos Ríos e de Cesuras. O 11 de xaneiro de 2013 os dous concellos aprobaron a fusión nos respectivos plenos da corporación municipal. O 22 de febreiro a Deputación da Coruña e o 6 de xuño de 2013 a Xunta de Galicia aprobaron o decreto da fusión dos concellos Oza dos Ríos e Cesuras polo que se crea o concello de Oza-Cesuras.

No 2013 o deseñador betanceiro Luís Galán creou a nova bandeira do concello que presenta a fusión, en cor vermella, de dúas cruces, as das igrexas de San Xiao de Mandaio (Cesuras) e San Pedro de Porzomillos (Oza dos Ríos).
## Cultura
### Toponimia
Co acordo de fusión dos dous concellos estableceuse o nome de "Oza-Cesuras", froito da unión dos topónimos de Oza, Oza e Cesuras, Dordaño, e que foran lugares que deran nome aos concellos. Os xentilicios de Cesuras eran *cesurán/cesurá* e o de Oza dos Ríos tíñase indicado que *ocense*. As posibilidades, non fixadas, do novo xentilicio serían "ozacesurán" ou "ocesurán".
### Patrimonio
#### Patrimonio arqueolóxico
No concello hai máis de 50 mámoas catalogadas en máis de 9 conxuntos, especialmente nas zonas máis elevadas. Algúns destes son:
* 2 túmulos no Brueiro, Rodeiro.
* 13 túmulos no Monte do Gato en Pena Moura, Rodeiro.
* 4 túmulos en "Mazarelas I" e 1 túmulos en "Mazarelas II" en Mazarelas, Rodeiro.
* 1 mámoa en Belén, Rodeiro.
* 4 mámoas no Cerro Martín en Martín, Rodeiro.
* 5 túmulos das Medoñas en Martín, Rodeiro.
* 1 túmulo de Codeseiras en Muruxeses, Rodeiro.
* 3 túmulos en Sexelle, Rodeiro.
* 2 túmulo dos Castros en Patarelos, Salto.

Os castros catalogados son. A ela pertencen os anteriores alcaldes de Oza dos Ríos, José Pablo González Cacheiro, e máis o de Cesuras, Julián Lucas Ramírez.

O concello ten dúas sedes que veñen sendo as antigas casas dos concellos fusionados.

#### Escolas, centros sociais, bibliotecas e museos
##### Escolas
Os centros educativos do concello son:
* Escola Infantil "A Galiña Azul" en Mandaio.
* CEIP Oza dos Ríos, en Oza dos Ríos.
* CEIP Forte Bragade, Cesuras, Dordaño.
##### Centros sociais, bibliotecas e museos
Os centros culturais do concello son:
* Centro Cultural e biblioteca na antiga "casa do médico".
* Casa museo etnográfico, no Forte, Bragade.

Os principais centros deportivos son os:
* Campos de fútbol de Quintela, Porzomillos e Reboredo.
* Complexo deportivo Castiñeiro.

### Etnografía
#### Festas e romarías
* Nosa Señora dos Miragres en Bandoxa, a última fin de semana de setembro.
* Santísimo Sacramento en Cis, o 19 e 20 de agosto.
* San Mamede en Bragade o 11 de outubro. 
* Romaría Galega o Sanatorio no parque do Sanatorio o primeiro domingo de agosto.

## Espazos naturais
Oza-Cesuras está dentro da zona especial conservación do Betanzos - Mandeo e dentro da Reserva da biosfera As Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo.

No concello hai declaradas as seguintes árbores senlleiras:
* Sobreira de Mondoi
* Sobreira de Porzomillos
* Piñeiro en San Pedro de Oza

## Economía 
O concello ten a súa base económica no sector gandeiro, agrícola e forestal. Está comunicado coa A-6 e estrutúrao de norte a sur a estrada comarcal AC-840, entre Betanzos e Agolada. Conta ademais cunha vía férrea, a que pasa de Lugo á Coruña e que ten estación en Cesuras, Oza e Piñoi. Oza-Cesuras fai de nó de comunicacións entre a costa e os concellos do interior, existe un importante sector de servizos.

## Galería de imaxes

Ficheiro:Oza_dos_Rios.jpg| Estación do ferrocarril
Ficheiro:Ponte do ferrocarril en Oza.JPG|Ponte do ferrocarril
Ficheiro:Sanatorio_de_tuberculosos_no_Paraxón,_Bragade,_Cesuras.jpg|Sanatorio de tuberculosos, en ruínas, no Paraxón, Bragade.
Ficheiro:Sanatorio_de_tuberculosos_no_Paraxón,_Bragade,_Cesuras_2.jpg|Sanatorio de tuberculosos, en ruínas, no Paraxón, Bragade.
Ficheiro:Oza Cesuras bandeira con NOME.svg|Bandeira con nome Oza-Cesuras.
Ficheiro:Concello Oza Cesuras cartel.jpg|Cartel nunha parada de autobús.
Ficheiro:Bandeira de Oza-Cesuras na Regueira Oza A Coruña.jpg|Bandeira de Oza-Cesuras na Regueira.
Ficheiro:Quadriponto_entre_Vilasantar,_Cúrtis,_Cesuras_e_Messia_(3).jpg|Marco de 1980 no cuadripunto entre Cesuras, Curtis, Vilasantar e Mesía.

## Parroquias 
## Lugares de Oza-Cesuras 
* Para unha lista completa vexa lugares de Oza-Cesuras.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Oza-Cesuras
* Eleccións municipais en Oza dos Ríos
* Eleccións municipais en Cesuras