Provincia eclesiástica de Santiago de Compostela

A **provincia eclesiástica de Santiago de Compostela** constitúe unha das 14 provincias eclesiásticas en España. Constituída pola arquidiocese de Santiago de Compostela e as súas catro dioceses sufragáneas: as dioceses de Mondoñedo-Ferrol, Lugo, Ourense e Tui-Vigo.

## Historia 
A diocese de Compostela foi erixida o 5 de decembro de 1095 mediante a bula *Veterum sinodalia* do papa Urbano II, mediante a cal decláraa herdeira absoluta da diocese de Iria Flavia. Ademais do cambio de nome e da sé, Urbano II exímea da súa condición de sufragánea da diocese de Braga, pasando a selo unicamente da Santa Sé.

Tras o auxe cada vez maior da sede compostelá, o 27 de febreiro de 1120, o papa Calisto II mediante a bula *Onmipotentis dispositione* executada o 25 de xullo dese mesmo ano, converte a diocese de Compostela en *Arquidiocese Metropolitana de Santiago de Compostela;* trasladándolle a esta os dereitos e privilexios de Mérida, desaparecida como igrexa metropolitana tras a invasión dos bérberes.

Declarada capital da Lusitania, sometéronselle como sufragáneas as sedes de Beja, Lisboa, Ossobona (Faro), Idaña (Guarda), Coímbra, Viseu, Lamego, Cidade Rodrigo, Salamanca, Ávila, Évora e Coria. 

Isto motivaría unha longa contenda, por parte dalgúns bispos portugueses do sur do Douro, entre as arquidioceses de Braga e a de Compostela; poñéndolle fin o papa Inocencio III no ano 1199, ao atribuír a Braga as dioceses de Coímbra e Viseu.

No ano 1393, o papa Bonifacio IX mediante a bula *«In eminentissimae dignitatis»* eleva a diocese de Lisboa a metrópole eclesiástica, pasando a ser sufragáneas desta as dioceses de Évora, Guarda, Lamego e Silves (Faro). Segregando así por completo as dioceses portuguesas de Santiago.  

Dous anos máis tarde (1395) durante o Cisma de Occidente as igrexas de Portugal prestaron obediencia a Roma. En cambio as de Galicia, o mesmo que as de Castela, sometéronse ao papa de Aviñón, e pasaron a ser sufragáneas de Compostela.  
miniatura|Mapa eclesiástico de España antes do concordato de 1851
En 1851 o estado español firma un concordato coa Santa Sé que implicaría, entre outras cousas, unha reorganización territorial das dioceses españolas, onde nese mesmo ano a diocese de Coria pasaría a ser sufragánea da arquidiocese de Toledo  e en 1857 crearíase a Provincia Eclesiástica de Valladolid mediante a bula *«Vicariam Potestatem»* do papa Pio IX, pasando a formar parte dela as dioceses de Ciudad Rodrigo, Salamanca e Ávila.  

Tras o concordato de 1953 modificánse os límites das dioceses de España para *"evitar, en lo posible, que las diócesis abarquen territorios pertenecientes a diversas provincias civiles"*. Producíndose así unha serie de agregacións e segregacións entre as dioceses de Oviedo, Astorga, Mondoñedo - Ferrol, Lugo e Ourense para que en cada unha delas non houbese territorios dunha comunidade autónoma distinta á das súas sedes; a excepción dos arciprestazgos de Rúa e Barco de Valdeorras, que sendo da provincia de Ourense mantivéronse na diocese de Astorga. 
miniatura|Mapa eclesiástico de España despois do concordato de 1851

## Organización territorial 
A provincia eclesiástica de Santiago de Compostela fórmana a Arquidiocese de Santiago de Compostela -que é a sede metropolitana- e as dioceses sufragáneas de Mondoñedo-Ferrol, Lugo, Ourense e Tui-Vigo. Ademais, o arcebispo de Santiago de Compostela é o metropolitano da provincia e ten autoridade limitada sobre as dioceses sufragáneas.

Ademais das cinco catedrais as dioceses de Mondoñedo-Ferrol e Tui-Vigo posúen as seguintes concatedrais:

Actualmente, a provincia ten ao redor de 3645 parroquias, abarca uns ____ km² en onde habitan aproximadamente 2.669.768 de persoas das cales el ____% son católicos.

### Arciprestazgos 
miniatura|Mapa dos arciprestazgos da provincia Eclesiástica de Santiago de Compostela
As dioceses da provincia eclesiástica de Santiago de Compostela subdivídense nun total de 84 arciprestazgos, repartidos do seguinte xeito:

## Episcopologio 
* Ver lista de Arcebispos e bispos de Santiago de Compostela
* Ver lista de Bispos de Mondoñedo-Ferrol
* Ver lista de Bispos de Lugo
* Ver lista de Bispos de Ourense
* Ver lista de Bispos de Tui-Vigo
## Referencias