Purga amazónica

miniatura|248x248px|Inxesta de extracto de planta purgativa por fins depurativos
A **purga** é unha práctica terapéutica cerimonial emética inscrita no medicamento tradicional amazónica especialmente utilizada na alta e baixa Amazonía de Perú e constitúe unha das accións básicas dos tratamentos etnomedicinais amazónicos. 

O concepto de purga dentro do contexto etnomedicinal amazónico ten un significado que vai máis aló dos meros efectos de desintoxicación corporal e física como a eliminación de toxinas. O medicamento tradicional amazónica considera ó ser humano como un todo, incluíndo e integrando a súa dimensión espiritual e enerxética, máis aló do corpo e das súas manifestacións psíquicas e físicas. Esta noción inherente á etnomedicina amazónica fai que os efectos da purga sexan considerados polos médicos de medicamento tradicional amazónica ou curandeiros dun alto valor pola súa limpeza no que eles denominan o campo "enerxético" ou "espiritual" da persoa.

A purga pode ser considerada como unha práctica terapéutica por si mesma, ou tamén pode preceder a unha sesión de *ayahuasca* ou ó comezo nun proceso de retiro para unha dieta amazónica.

## Plantas de purga 
miniatura|260x260px|Rosa sisa (*Tagetes erecta*). Unha das plantas de purga usada na etnomedicina amazónica
Existen numerosas plantas de purga, sendo a purga de tabaco e a purga con *yawar panga* (*Aristolochia* didyma) dúas das máis comúns. Na Amazonía, abondan diversas plantas con propiedades de purificación, cada unha con propiedades específicas, algunhas dirixidas ó aspecto mental, outras ó sistema dixestivo, ó sistema uroxenital, ou ó sistema nervioso.

Entre as numerosas plantas de purga destacamos as seguintes:

* Rosa Sisa (*Tagetes erecta*): asociada á limpeza mental e discursos mentais ciclotímicos ou recorrentes
* *Ayahuasca*: existen tres modalidades de purga con *ayahuasca*. A primeira chámase "purgahuasca", na que se inxiren varios litros dunha maceración ou decocción soamente da liana (*Banisteriopsis caapi*), moi abundante en IMAO￼, sen mesturala coa chacruna (*Psychotria viridis*) ou chacropanga (*Diplopterys cabrerana*) que conteñen a DMT. A segunda chámase purga de *ayahuasca*, na que se inxire unha pequena cantidade da decocción *ayahuasca* seguido de auga para inducir ao vómito. A terceira, á que os curandeiros chaman simplemente "purga" ou "purgahuasca", o preparado inxerido contén unha mestura de *ayahuasca* xunto con varias plantas eméticas que inducen ó vómito sen necesidade de tomar auga de forma abundante.
* *Yawar panga* (*Aristolochia didyma*): trátase dunha purga moi intensa a base da extracción prensada dun mollo verde de devandita planta. É necesario beber abundante auga durante varias horas e os seus intensos efectos son usados en varios problemas de saúde como no caso das drogodependencias.
* Xenxibre (*Zingiber officinale*):  devandita purga é preparada con *kión* (xenxibre relado) e macerado en auga, con polo menos un día de preparación. Realízase en xaxún e inxírense polo menos 2 xerras de 1.5 litros do preparado e tamén con incenso ou perfumes como a auga de florida. A cerimonia ritualística da purga inclúe unha "apertura" e un "peche" mediante os elementos precedentes. Unha vez formado círculo cerimonial e se protexeu a través dun ritual, inxiren unha dose medida de extracto da planta purgativa que foi establecida previamente polo curandeiro. Despois, bébense dúas xerras de auga a temperatura ambiente ou morna. Isto induce rapidamente o vómito. Os cantos ou ikaros que acompañan á purga nun contexto ritual están destinados a modular e conducir a experiencia especialmente en momentos de dificultade, especialmente cando se experimentan sensacións físicas ou emocionais desagradables. Durante a purga, poden recibir coidados en forma de sopros de fume de tabaco (soprada) ou perfumes (usualmente a auga de florida), o que contribúe a aliviar ós participantes e a eliminar enerxías tóxicas, pesadas ou sobrecargadas.

Actualmente, as purgas e as plantas empregadas nelas están a ser obxecto de estudo mediante a implementación de sistemas de información clínica en centros de saúde como Takiwasi para a categorización e avaliación clínica e terapéutica.

## Contraindicaciones e precaucións 
Moitos vexetais usados nas purgas son farmacoloxicamente moi potentes. A dosificación segundo o perfil e as características físicas, psicoafectivas, comorbilidades existentes e o consumo de fármacos lícitos ou ilícitos do paciente é clave. A altas doses, algunhas plantas poden ser tóxicas e até mortais. Débese ter moito coidado no uso das mesmas tendo en conta varios factores. Os distintos rituais asociados á purga permiten mitigar certos efectos adversos cando estas son levadas a cabo por curandeiros expertos en medicamento tradicional amazónica.

## Notas