Carles Riba

**Carles Riba i Bracons**, nado en Barcelona o 23 de setembro 1893 e finado o 12 de xullo de 1959, foi un escritor e poeta catalán. Autor dos dous libros que forman *Estances*, *Elegies de Bierville*, *Salvatge cor*, *Del joc i del foc*, *Esbós de tres oratoris*, e tradutor ao catalán da *Odisea* de Homero, das *Vidas paralelas* de Plutarco, do teatro de Sófocles e de Eurípides, entre moitos outros autores clásicos. A maiores do grego e do latín, traduciu do hebreo, do inglés, do alemán, do francés, do grego moderno e do italiano. Ademais, escribiu uns cantares de amor e de amigo en lingua galega. Estivo casado coa poeta Clementina Arderiu.

## Traxectoria 
Cando estudaba o bacharelato xa se matriculou nas carreiras de Filosofía e Letras e de Dereito na Universidade de Barcelona, feito que lle permitiu adquirir unha importante formación helenística. A segunda licenciatura, unha imposición familiar, non a acabaría ata anos máis tarde. A pesar diso, o seu pai non dubidou en apoialo na vocación humanística. De feito, en 1911, sufragoulle a publicación das *Bucòliques* de Virxilio, que Carles Riba traducir con só 17 anos. Aquel mesmo ano, o escritor gañou a flor natural nos Xogos Florais de Xirona.

En 1916 casou coa poeta Clementina Arderiu, a quen coñecera nuns Xogos Florais. Riba quería gañar a vida no mundo das letras e conseguiuno grazas ao contexto do momento. A principios do século XX, co *Noucentisme*, cultura e política ían da man. En 1915 fora nomeado redactor xefe da revista de pedagoxía ''Quaderns d'Estudi'', da que era director Eugeni d'Ors, e un ano máis tarde se converteu en profesor da Escola de Bibliotecàries, nacida baixo os auspicios da Mancomunitat. Riba colaboraría, tamén, en *La Veu de Catalunya* e mais en *La Publicitat* como crítico literario e en *La Revista*.

O 1919 foi un ano decisivo na vida de Carles Riba, xa que se publicou o primeiro libro de *Estances* –o segundo é de 1930–. Pode parecer unha obra difícil, mais *Estances* é, sobre todo, unha vitoria do poeta sobre a lingua en construción. Riba consegue que sexa válida para expresar uns estados psicolóxicos, anímicos, dentro duns modelos perfectamente fixados. Segundo Gabriel Ferrater, o tema xeral desta poesía é o intento de reconstruír a propia identidade a través dos sentimentos de cada momento.

Viaxou a Alemaña, onde estudou baixo a dirección de Karl Vossler en Múnic (1922). Completou a formación clásica con viaxes a Italia e Grecia durante a década de 1920. Nesta mesma época colaborou con Pompeu Fabra na elaboración do *Diccionari General de la Llengua Catalana*.

Traballou na Fundació Bernat Metge, especializada en estudos clásicos e pasou a ser profesor de grego na Universidade de Barcelona en 1934.

Comprometido co catalanismo e coa II República Española, viuse obrigado a exiliarse en Montpellier (Francia) despois da vitoria franquista que acabou co goberno lexítimo republicano en 1939. Na localidade de Roissy-en-Brie compuxo un dos seus libros máis recoñecidos, *Les elegies de Bierville*. Tanto desde Francia como despois de volver a España en 1943, continuou traballando en traducións de autores clásicos para a Fundació Bernat Metge, organismo que chegou a dirixir despois de verse obrigado a afastarse da vida pública por mor das purgas na Universidade.

Foi o portavoz indiscutible dos intelectuais cataláns nos congresos de poesía de Segovia (ao que foi convidado por Dionisio Ridruejo en 1952), Salamanca (1953) e Santiago de Compostela (1954). Despois destes simposios, a correspondencia con Ridruejo mostra o interese que a cultura catalá espertaba entre os sectores máis inquedos do panorama literario español.

Tradutor de Konstandinos Kavafis, Friedrich Hölderlin, Edgar Allan Poe, Rainer Maria Rilke e Franz Kafka, alén dos clásicos gregos e latinos, dedicouse tamén á narrativa (relatos infantís).

A súa poesía establece a vontade de tratar o amor como elemento poético, cunhas referencias cultas que mostraban a súa amplísima cultura clásica e angloxermánica. A súa poesía parte de modelos diferenciados no tempo e no espazo. Dunha banda, o máis evidente é o dos clásicos gregos, con especial fincapé en Homero; mais non é menos evidente a influencia do Renaixement catalán (Ausiàs March) ou italiano (Petrarca e Dante) ou da poesía moderna catalá (Josep Carner).

## Obra en galego 
### Poesía 
* ''Cantares d'amor e d'amigo* (1990, Ediciós do Castro).

Un aspecto bastante descoñecido, especialmente en Cataluña, da obra de Carles Riba é que foi autor, con tan só 18 anos, duns poemas neotrobadorescos en lingua galega. Estas composicións están dedicadas a Pepita Vila, unha rapaza barcelonesa filla de galegos (de Samos e do Incio) que mantivo unha relación sentimental con Carles Riba.

Escritos cando o poeta tiña 18 anos, estes cantares de amor e de amigo «poderían alterar ou modificar a cronoloxía da poesía neotrobadoresca en Galicia e, tamén, a ampliar os seus anos de existencia, aínda que xurdira fóra do espazo galego». Cómpre ter en conta que Fermín Bouza-Brey escribiu *Troba infinita* en 1926 (publicada dentro de *Nao senlleira* en 1933) e que Álvaro Cunqueiro publicou *Cantiga nova que se chama Riveira* en 1933, en ambos os casos con posterioridade aos poemas de Riba. Ademais, o *Primer llibre d'Estances* viu a luz en 1919.

Os poemas foron gardados por Pepita Vila ata a súa morte en 1975 e, doados por unha sobriña, foron publicados por primeira vez polo Departament de Cultura da Generalitat de Cataluña en 1987 nunha escolma de textos temperáns de Carles Riba titulada *Papers de joventut*. Posteriormente, Xosé Lois García Fernández preparou unha edición titulada *Cantares d'amor e d'amigo* para Ediciós do Castro que saíu do prelo en 1990.

## Obra en catalán 
### Narrativa 
* *Aventures de Perot Marrasquí* (1917)
* *Guillot el bandoler* (1920)
* *L'ingenu Amor* (1924)
* *Sis Joans* (1928)

### Poesía 
* *Primer llibre d'Estances* (1919)
* *La paraula a lloure* (1912-1912)
* *Segon llibre d'Estances* (1930)
* *Tres suites* (1937)
* *Les Elegies de Bierville* (1943)
* *Del joc i del foc* (1947)
* *Salvatge cor* (1952)
* *Esbós de tres oratoris* (1957)

### Crítica literaria 
* *Escolis i altres articles* (1922)
* *Els marges* (1927)
* *Per comprendre* (1937)
* *...Més els poemes* (1957)

## Fondo persoal 
O seu fondo persoal consérvase no Arxiu Nacional de Catalunya. A documentación ingresou no ANC en virtude do convenio de cesión asinado o 12 de novembro de 1992 entre os irmáns Riba e Arderiu, herdeiros legais do fondo, e a Generalitat de Catalunya. O fondo contén a documentación xerada e recibida por Carles Riba e Clementina Arderiu; documentación relacionada tanto coa súa actividade persoal como coa súa actividade profesional, destacando os aspectos literarios, de carácter cultural e asociativo. Do conxunto do fondo cómpre subliñar, polo seu interese, a serie da correspondencia, especialmente a recibida por Carles Riba.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *In memoriam Carles Riba (1959-1969'' (Miscelánea. Institut d'Estudis Hel·lènics. Departament de Filologia catalana. Barcelona: Editorial Ariel (1973).
* Jordi Malé. *Carles Riba i la traducció*; Quaderns, 1. Editorial Punctum & Trilcat. Barcelona (2006).

### Ligazóns externas 
* Transcrición dalgúns dos poemas de ''Cantares d'amor e d'amigo'' de Carles Riba, no blog de Josep Bargalló.
* Fondo Carles Riba - Clementina Arderiu no Arxiu Nacional de Catalunya .
* «Carles Riba i Bracons». Associació d'Escriptors en Llengua Catalana (AELC) .
* Entrada na Hiperenciclopèdia  .
* «Carles Riba i Bracons» en LletrA .
* "Qui és qui". Institució de les Lletres Catalanes .
* Documentación de Carles Riba e Clementina Arderiu na Biblioteca de Catalunya .
* Prólogo de Carles Riba á súa primeira tradución da Odissea .
* Prólogo de Carles Riba á súa segunda tradución da Odissea .

#### Obra 
* Versión catalá de **Kavafis** por Carles Riba
* *Els Deu Mil* i ''Vida d'Artaxerxes'' de Plutarco e Xenofonte respectivamente, traducións ao catalán de Carles Riba, en Manybooks.com.