Lobishome

Un **lobishome** (/loβiˈsɔme̝/), tamén coñecido como **licántropo** (/liˈkantɾo̝po̝/; do grego antigo "λύκος" (lobo) e "άνθρωπος" (humano)), é un individuo que, segundo as mitoloxías, lendas e folclores, posúe a capacidade de transformarse, parcial ou totalmente e durante as noites de lúa chea, nun lobo ou nunha criatura antropomorfa semellante. Fontes temperás que mencionan esta habilidade ou aflición, coñecida como **licantropía**, inclúen a Petronio (27–66).

Esta transformación pode deberse a varias causas, coma unha imprecación ou ritual voluntario, ou, máis recentemente, pola mordedela ou rabuñada dun lobo ou licántropo. Adoita activarse durante as noites de lúa chea, condenando ao lobishome a vagar coma un lobo ata a mañá. As historias de licántropos menciónanse por primeira vez na mitoloxía grega, e, logo de chegar a moitos países europeos, estendéronse por todo o mundo. Estas criaturas descríbense principalmente como seres malignos que posúen habilidades tanto de lobo como de humano, unha forza colosal e unha gran ferocidade, xa que son capaces de matar a un gran número de persoas nunha soa noite. Rara vez lembran as súas andadas nocturnas despois de tornar á forma humana.

Exceptuando o emprego de cirurxía e a utilización de traxes ou disfraces, a transformación física dos homes en lobos é imposíbel. Con todo, moitas persoas, incluídos eruditos, creron nela durante séculos e, ás veces, esta crenza aínda persiste. Na actualidade, a licantropía recoñécese cientificamente coma un síntoma de enfermidade mental na que a persoa cre que se transformou en lobo. A este trastorno déuselle o nome de licantropía clínica.

## Características 
A palabra vén do latín *hominem lupum* 'home lobo'. Esta figura mítica podería estar relacionada coa enfermidade mental chamada *kynanthropos* ou *lykanthropos nosos*, estudada xa polo médico do tempo de Hadriano, Marcelo de Side.

Na crenza popular as metamorfoses obedecen a diferentes motivos: á maldición do pai (é dicir, unha mala fada que lle botara o pai), a ter nado o 24 de Nadal, noite do nacemento de Cristo ou por destino: por ser o sétimo fillo varón (noutras versións, o noveno), sen haber fillas polo medio. Tamén existe a tradición que sinala que un matrimonio que teña sete fillas, e ningún home, ten a obriga de entregar a súa última filla, que se converterá en *peeira dos lobos*; tamén pode caer a fada por envexa, bruxería ou meigallo que lle fagan a un, ou por unha soberbia que botase el mesmo.

O lobishome de noite cámbiase en lobo de distintos xeitos. Os primeiros síntomas da doenza preséntanse en forma de fonda tristura. A seguir, nun día determinado, xeralmente un venres ás doce da noite, foxe da casa e prodúcese a transformación: aló no monte, envorcállase na lama e, cando se ergue, xa é lobo. Fai entón toda clase de ruindades e crimes, especialmente con seres humanos. Namentres anda de lobo, non hai pau, nin pedra, nin arma branca, nin bala que o poida ferir. 

Pódese crebar a mala fada de varios xeitos: facéndolle sangue; quitándolle a pel de lobo que leva e, principalmente, queimándolla; sorprendéndoo e descubríndoo cando se envorca na poeira.

O máis corrente é que o lobishome soamente ande convertido en lobo por tempadas, ou polas noites, ou durante certos días, e a fada pódelle durar máis ou menos anos.

Do lobishome correron por Europa centos de historias e casos que deron lugar a causas por bruxería e a escritos de moitas sortes. Na literatura clásica aparece, coma máis citado, o caso do rei Licaón de Arcadia, convertido en lobo por Zeus, por lle dedicar sacrificios humanos, ou por Hera, en vinganza dos amores de Zeus con Calisto, filla daquel rei. O caso de Rómulo e Remo aseméllase ao dos *peeiros dos lobos*.

Onde foi máis corrente a crenza é nos pobos xermánicos. Unha historia típica é a do cabaleiro que vai de caza, persegue a unha loba e chega a lle cortar unha das patas de diante; de volta ao seu castelo, atopa a súa muller cun brazo cortado e botando sangue.

## Galicia 
miniatura|dereita|Ilustración representando un lobishome, segundo unha intelixencia artificial.
En Galicia a tradición sinala que se un matrimonio ten sete ou nove fillos homes sen que nacese femia ningunha polo medio, o último queda marcado polo estigma da fada, converténdose en lobishome, foxe para o bosque por un período de sete anos (aínda que segundo as zonas pode variar entre seis e nove anos), e nese tempo non pode ser ferido nin capturado. Con todo, na tradición galega tamén existe o neno que nace xa cos síntomas do lobishome e que padece ciclicamente os síntomas.

O caso máis coñecido de lobishome galego foi Manuel Blanco Romasanta, o lobishome de Allariz, que foi condenado a morte polo asasinato de nove persoas, ás que se di que lles tiraba o unto para o vender nas boticas portuguesas. 

Tamén houbo outro caso en Portugal, José Pires, cara os anos 30 do século XX. Mataba á xente e devorábaa, excepto o brazo dereito, que respectaba porque é co que se fai o sinal da cruz. A maiores do seu comportamento asasino dise que era extremadamente feo e que andaba case a catro patas. Tamén aducía na súa defensa que fora obxecto dunha mala fada que lle botara o pai e que mataba a xente porque un lobo se lle introducía no corpo, sen el poder impedilo.

### Lobo da xente 
Un caso particular é o **lobo da xente**, que se di cando a transformación ten lugar por unha maldición paterna e dedícase a matar xente, nunca gando (polo que este non se asusta cando se achega ós rabaños). Tamén se di que é un lobo real que se afixo a comer carne humana.

Cóntase que polo Invernadeiro, cara Vilariño de Conso (Ourense), unha rapaza discutía continuamente coa nai e mesmo chegaba a pegarlle, ata que un día esta lle botou unha maldición: "*Deus permita que te convertas en loba*". A rapaza desapareceu e desde entón comezaron a producirse numerosas mortes e, aínda que a xente armou partidas de caza, non conseguiron dar con ela. Así ata que un bo día cesaron as mortes e todo volveu á normalidade, suponse que porque se lle acabou a mala fada.

Tamén en Trives se conta dunha moza que non facía outra cousa que pedirlle carne á nai, ata que esta se cansou e berroulle: "*Aínda te volvas loba para que nunca te fartes!*". E así foi: fuxiu da casa e volveuse loba no monte, facendo moito mal entre a xente. Unha noite entrou nun sequeiro sen decatarse de que alí dentro había un mozo que, ó vela entrar, agatuñou ó alto do canizo. A moza desprendeuse da pel de loba e o mozo aproveitou para coller un pau e botar a pel no lume. Entón, ela recuperou o ser humano e contoulle o que pasara, agradecéndolle que a desencantara, e terminaron casando. Noutra versión desta lenda trátase dunha rapaza filla dunha muller viúva que casa por segunda vez. Dunha volta, o padrasto intenta violala pero ela, cun fouciño, rebándalle unha man. De volta a casa, a nai, que non a cre, bótalle unha fada e pide que se volva loba, e como tal viviu ata que aquel mozo a desencantou.

### Loba branca 
Outro caso de mulleres que se transforman en lobas por unha mala fada paterna é o da **loba branca**, lenda recollida en Viana do Bolo. Trátase dunha moza á que o pai quere casar cun fidalgo pero ela négase porque está namorada dun pegureiro. O pai mete a filla nun alxube pero o mozo consegue liberala e foxen xuntos. O pai perségueos pero non os pode alcanzar, así que bota unha fada contra a filla, que se transforma en loba e termina matando e devorando ó amante. Desde aquela, cando recupera a forma humana, chora desconsoladamente.

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *O lobo da xente*, Novela de Vicente Risco
* 
* *Dicionario de dicionarios*, ILG, s. v. *lobishome*.
* 
* 

### Outros artigos 
* *Romasanta. A caza da besta*