Aerodramus fuciphagus

[miniatura|260px|Grupo de *Aerodramus fuciphagus* [niño|aniñando nos seus *niños brancos*.]]
miniatura|260px|Niños de *Aerodramus fuciphagus* destinados ao consumo humano.

***Aerodramus maximus*** é unha especie de ave da subclase das neornites, infraclase dos neognatos, orde dos apodiformes, familia dos apódidos e tribo dos colocaliinos (que comprende as salanganas), unha das vinte e seis integradas hoxe no xénero *Aerodramus*.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1812 polo explorador, médico, naturalista e botánico sueco Carl Peter Thunberg, un dos dezasete apóstolos de Linneo, co nome de *Hirundo fuciphaga* (dada a súa aparencia externa semellante á das anduriñas), no seu traballo "Anmärkningar om de Svalor, som bygga gelé-acktige ätbare Nästen". ("Observacións sobre as anduriñas que constrúen niños comestíbeis como xelatina"). En: Afzelius, P. *Kongliga Vetenskaps Academiens Nya Handlingar för månaderne* Julius, Augustius, September, År 1812 33: 151–156. BHL. (ver páxina 153).

#### Variacións taxonómicas 
Posteriormene foi clasificada dentro do xénero *Collocalia*, descrito en 1840 por George Robert Gray e, máis tarde, en *Aerodramus*, que describira Harry Church Oberholser en 1906.

### Etimoloxía 
O epíteto específico, *fuciphagus* está formdo polos elementos *fuci-* e *-phagus*, ambos tirados do grego antigo; o primeiro deriva de φυκίον *phykíon* ou φῦκος, *phỹkos*, "alga", e o segundo de φαγεῖν, *phageĩn*, "comer". Isto é probabelmente o resultado da crenza histórica (falsa) de que as salanganas consumían algas ou substancias da néboa mariña que lles permitía producir unha substancia xelatinosa coa que construían seus niños.

### Sinónimos 
Ademais de polo nome válido actual, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:

* *Hirundo fuciphaga* Thunberg, 1812 (protónimo)
* *Collocalia fuciphaga* (Thunberg, 1812)

### Nomes vulgares 
Na maioría dos idiomas a especie coñécese vulgarmente como **salangana de niño branco** e, noutras, como *salangana de niño comestíbel*, adaptación da pouco afortunada denominación en inglés, *edible-nest swiftlet*, xa que non é a única salangana da que se comen os seus niños en sopa (véxase máis abaixo).

### Subespecies 
Segundo o Congreso Ornitolóxico Internacional (IOC), organización cuxas decisións seguen a maioría dos ornitólogos, establece na actualidade (2019) a seguinte clasificación da especie, coas seis subespecies que se indican:

* ***Aerodramus fuciphagus*** **(Thunberg, 1812)**	
** *Aerodramus fuciphagus inexpectatus* (Hume, 1873)		
** *Aerodramus fuciphagus vestitus* (R. Lesson, 1843)	
** *Aerodramus fuciphagus perplexus* (Riley, 1927)			
** *Aerodramus fuciphagus fuciphagus* (Thunberg, 1812)		
** *Aerodramus fuciphagus dammermani* (Rensch, 1931)		
** *Aerodramus fuciphagus micans* (Stresemann, 1914)	

Porén, o Sistema Integrado de Información Taxonómica (ITIS) recoñece unha subespecie máis:
* Aerodramus fuciphagus germani (Oustalet, 1876)
que o IOC considera como especie separada, coas subespecies:
* *Aerodramus germani*  (Oustalet, 1876)	
** *Aerodramus germani germani*  (Oustalet, 1876)	
** *Aerodramus germani amechanus*  (Oberholser, 1912)

## Características 
*Aerodramus fuciphagus* ten unha lonxitude de 11 a 12 cm, e pesa de 15 a 18 g, sendo, por tanto, unha salangana mediana (a máis grande, *Aerodramus maximus* chega até os 14 cm, e a máis pequena, *Collocalia troglodytes*, de Filipinas, mide só 9 cm e pesa 5 g.   

A súa plumaxe é de cor parda amourada polas partes superiores, e máis pálida nas inferiores, o uropixio é lixeiramente máis pálido que o resto das partes superiores. A cola está lixeiramente bifurcada, e as ás, como en todas as salanganas, son longas e estreitas. O pico e as patas son de cor negra.

A subespecie *A. f. micans* é máis pálida e gris, mentres que *A. f. vestitus* é máis escura, e o uropixio é, obviamente, menos pálido que na subespecie tipo.

## Distribución e hábitat 
Esta especie, propia do sueste asiático, ten unha área de distribución bastante extensa, pero altamente fragmentada. Encóntrase en Brunei, Camboxa, na China, na India, Indonesia, Malaisia, Myanmar, Filipinas, Singapur, Tailandia, Timor Leste e Vietnam.

## Costumes 
É unha das especies de salangans que teñen a capacidade de ecolocación, o que permite a estas aves visitar os lugares de refuxio, descanso e aniñamento en covas. Emiten varios chíos, incluído un ruidoso,  perfectamente audíbel para os humanos, que utilizan para a ecolocación na escuridade das covas.

Para a ecolocación, xeralmente usan unha secuencia curta de dous sons de *clic*, nun rango de frecuencia de  entre os 3,0 e os 7,3 kHz. O primeiro é un pouco máis curto, e o segundo segundo un pouco máis longo, de tres milisegundos; o intervalo entre os dous *clics* é de aproximadamente 1,2 milisegundos. En aproximadamente o 25 % dos casos incluso se escoitan os *clics* simples.

Reprodúcese en colonias en covas, en fendas das rochas dos acantilados ou, ás veces, en edificios abandonados. O niño, en forma de soporte ou de cunca (que pode reordar ás veces a unha orella do entroido —ou mesmo á orella humana—, é branco e translúcido, e está feito de capas formadas por filamentos de saliva, que endurecen en contacto co aire, e unido á rocha. Mide uns 6 cm de ancho e ten unha profundidade de 1,5 cm, e  un peso duns 14 g. Nel a femia pon dous ovos brancos, ovais, non brillantes.

## Uso dos niños 
*Aerodramus fuciphagus* é unha das principais fontes de niños comestíbeis para a elaboración da famosa *delicatessen* chinesa: a sopa de niño de anduriña, que se consumiu tradicionalmente na China durante os últimos 400 anos.

Os niños máis solicitados son os provenientes de varias especies de salanganas, especialmente de *Aerodramus fuciphagus* e *Aerodramus maximus*, porque na súa construción estas especies utilizan unicamente a súa saliva e non usan plumas nin materias vexetais como o resto dos seus parentes. Así mesmo, úsanse tamén os dalgunhas especies do xénero *Collocalia*.

A sopa prepárase remollándoo en auga quente, e no vapor da auga. Ten sona, na China, de ser afrodisíaco, pero o certo é que ten varias cualidades medicinais: mellora a voz, alivia a asma e mellora o sistema inmunitario.

## Estado de conservación 
A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais, tendo en conta que a área de distribución desta especie é moi grande e que, polo tanto, non se acerca ao limiar de *vulnerábe* baixo o  criterio de "tamaño do rango" a pesar de que este é decrecente ou flutuante, e aque a extensión e a calidade do hábitat e o o tamaño da poboación parecen diminyuír, e que as súas poboacións están moi fragmentadas, e de que parece que están diminuíndo, non se cre que esta diminución sexa o suficientemente rápida, aavalían o status da especie como *LC* (pouco preocupante).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Phil Chantler (1995): *Swifts: A Guide to the Swifts and Tree Swifts of the World*. Mountfield, East Sussex, UK: Pica Press. ISBN  978-0-3000-7936-4.
* Joseph del Hoyo, Andrew Elliot e Jordi Sargatal, eds. (1999): *Handbook of the Birds of the World. Volume 5: Barn-owls to Hummingbirds*. Barcelona, España: Lynx Edicions. ISBN 978-84-8733-425-2.
* Josep Del Hoyo, Nigel J. Collar, David A. Christie, Andrew Elliott e Lincoln D. C. Fishpool (2014): *HBW and Birdlife International Illustrated Checklist of the Birds of the World, Volume 1 Non-Passerines*. Barcelona, España: Lynx Edicions. ISBN 978-84-8733-410-8.

### Outros artigos 
* Apodiformes
* Apódidos
* Colocaliinos
* *Aerodramus*

### Ligazóns externas 
* *Aerodramus fuciphagus*. Eedible-nest swiftlet na ADW.
* Edible Nest Swiftlet. *Aerodramus fuciphagus* (Thunberg 1812) na EOL.
* Salangana nidoblanco. *Aerodramus fuciphagus* (Thunberg, 1812) en AviBase.