open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Esterase

Unha **esterase** é un encima hidrolase que divide moléculas de ésteres formando un ácido e un alcohol nunha reacción química cunha molécula de auga chamada hidrólise.

Existre unha ampla variedade de encimas esterases que se diferencian na súa especificidade de substrato, a súa estrutura proteica e función biolóxica.

## Clasificación das esterases da Comisión de Encimas (EC) 
** Acetilesterase (EC 3.1.1.6), que escinden grupos acetilo.
*** Colinesterase.
**** Acetilcolinesterase, inactiva o neurotransmisor acetilcolina.
**** Pseudocolinesterase, ampla especificidade de substratos, atopada no plasma sanguíneo e no fígado.
** Pectinesterase (EC 3.1.1.11), clarifica zumes de froitas.
* *EC 3.1.2*: Tiolester hidrolases.
** Tioesterase.
*** Ubiquitina carboxi-terminal hidrolase L1
* *EC 3.1.3*: Monoéster fosfórico hidrolases
** Fosfatase (EC 3.1.3.x), hidrolizan monoesteres de ácido fosfórico dando un ión fosfato e un alcohol.
*** Fosfatase alcalina, retira grupos fosfato de moitos tipos de moléculas, como nucleótidos, proteínas e alcaloides. 
*** Fosfodiesterase (PDE), inactiva o segundo mensaxeiro AMPc
**** Fosfodiesterase tipo 5 específica de GMPc, inhibida polo sildenafilo (Viagra)
** Frutosa bisfosfatase (3.1.3.11), converte a frutosa-1,6-bisfosfato en frutosa-6-fosfato na gliconeoxénese.
* *EC 3.1.4*: Diéster fosfórico hidrolases.
* *EC 3.1.5*: Monoéster trifosfórico hidrolases.
* *EC 3.1.6*: Éster sulfúrico hidrolases (sulfatases).
* *EC 3.1.7*: Monoéster difosfórico hidrolases.
* *EC 3.1.8*: Triéster fosfórico hidrolases.
* Exonucleases (desoxirribonucleases e ribonucleases)
** *EC 3.1.11*: Exodesoxirribonucleases que producen 5'-fosfomonoésteres.
** *EC 3.1.13*: Exorribonucleases que producen 5'-fosfomonoésteres.
** *EC 3.1.14*: Exorribonucleases que producen 3'-fosfomonoésteres.
** *EC 3.1.15*: Exonucleases activas tanto con compostos ribo- coma con desoxi-.
* Endonucleases (desoxirribonucleases ed ribonucleases).
** Endodesoxirribonuclease.
** Endorribonuclease.
** ou desoxi- ou ribo-

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Éster
* Leucocito esterase
* Hemaglutinina esterase
* Nuclease
* Lipase

### Ligazóns externas 
* Nomenclarura dos encimas
Aminación

A **aminación** é o proceso polo cal se introduce un grupo amina nunha molécula orgánica. Este tipo de reacción é moi importante dado o comúns que son os compostos organonitroxenados. As reaccións de aminación son levadas a cabo por encimas **aminases**. 

## Reaccións 
### Encimas aminases 
Os encimas que catalizan as reaccións de aminación son as **aminases**. A aminación pode ocorrer de diversos modos incluíndo unha reacción co amoníaco ou con outra amina, como unha alquilación, unha aminación redutora ou unha reacción de Mannich. Por exemplo, -CO2H → -CONH2.

### Hidroaminación catalizada por ácido 
Moitas alquil aminas prodúcense industrialmente pola aminación de alcohois usando amoníaco en presenza de catalizadores ácidos sólidos (que non se disolven no medio de reacción). Un exemplo ilustrativo e a produción de *ter*-butilamina:
:NH3  +  CH2=C(CH3)2  →   H2NC(CH3)3

### Reacción de Ritter 
A reacción de Ritter do isobuteno co cianuro de hidróxeno non é útil neste caso porque produce demasiados residuos.

Na aminación electrofilica, a amina como nucleófilo reacciona con outro dos compostos orgánicos que fai de electrófilo. Este sentido de reactividade pode reverterse para algunhas aminas deficientes en electróns, como oxaziridinas, hidroxilaminas, oximas e outros substratos N–O. Cando a amina se usa como electrófilo, a reacción chámase **aminación electrofílica**. Entre os substratos orgánicos ricos en electróns que se poden usar como nucleófilos para este proceso están os carbanións e os enolatos.

### Métodos misceláneos 
Os alfa hidroxiácidos poden ser convertidos en aminoácidos directamente usando unha solución acuosa de amoníaco, gas hidróxeno e un catalizador de rutenio metálico heteroxéneo.

### Hidroaminacion catalizada por metal 
Na hidroaminación, as aminas engádense a alquenos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Alquilación, adición un grupo alquilo
*Acilación, adición dun grupo acilo (-C(O)R)
*Desamination
Llerena Perozo Porteiro

**María Llerena Perozo Porteiro**, nada en Vigo o 13 de xaneiro de 1974, é unha escritora galega.

## Traxectoria 
É filla de María Xosé Porteiro e Xosé Antonio Perozo, irmá de Ozo. Estudou Filoloxía Inglesa na Universidade de Santiago de Compostela. Especialízouse en comunicación, relacionada co xénero e o medio ambiente. Traballou de asesora do conselleiro de medio ambiente e desenvolvemento sostible na Xunta de Galicia entre 2005 e 2009. Despois dirixiu dúas empresas dedicadas á comunicación cultural. Impartiu obradoiros de comunicación para mulleres desde a perspectiva de xénero colaborou con organizacións feministas e impartiu palestras sobre violencia de xénero, ecofeminismo e comunicación.

Colaborou en *Praza*.

## Obra 
### Galego 
* *Unha gota é un océano* (2018)*.* Auga Editora. 59 páxs. ISBN 978-8494780134. Divulgación sobre a importancia da auga.
* *Sementamos Igualdade. Manual práctico e bos usos* (2019). Auga Editora. . Sobre os conceptos de igualdade entre mulleres e homes e boas prácticas.
**Pérez. Historia dun triunfo* (2021). Galaxia. ISBN 9788491517559.
**Os anos tranquilos* (2024). Vigo: Xerais. 400 páxs. ISBN 978-84-1110-558-3. ePub: ISBN 978-84-1110-563-7.

### Castelán 
* *Todas las rutas de Galicia* (1998). GeoPlantena. 248 páxs. ISBN 978-84-08-02655-6.
* *Compostela, ciudad visual* (1999). Pórtico Ed. 120 páxs. ISBN 978-84-605-8693-7.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina de Facebook
Rogelio Rivas

**Rogelio Rivas Abal**, nado en Vigo o 7 de agosto de 1944 e finado o 26 de abril de 2025, foi un atleta galego. Foi tres veces campión de España dos 400 metros lisos, bateu varios récords nacionais e competiu na proba dos 100 metros lisos nos Xogos Olímpicos de 1964.

## Traxectoria 
miniatura|240px|A cidade de Vigo ós seus atletas.
Comezou a practicar atletismo na súa cidade natal, nas filas da sección atlética do Celta de Vigo. Adestrado por Alfonso Posada comezou a destacar rapidamente, e en 1961 correu os 100 metros en 10,9 segundos e os 400 en 22,3 segundos, o que supuxo senllos récords nacionais xuvenís. Ese mesmo ano proclamouse campión de España xuvenil dos 100 e dos 200 m, títulos que repetiu ao ano seguinte. Entrou en 1962 na Residencia Blume de Madrid, onde pasou a ser adestrador por José Luis Torres, e ese mesmo ano participou nos Xogos Iberoamericanos celebrados na capital española, obtendo o quinto posto nos 100 metros lisos, nunha carreira que gañou o venezolano Rafael Romero. Participou tamén na proba de 4×100, xunto a José Luis Sánchez Paraíso, José Rodríguez Quinteiro e Melanio Asensio, quedando na cuarta posición e igualando o récord de España.

En abril de 1964 bateu en Madrid o récord de España dos 100 metros lisos, cun tempo de 10,4 segundos, unha décima máis rápido que o que fixera Melanio Asensio tres anos antes. Con esta marca conseguiu a clasificación para os Xogos Olímpicos de Tokyo dese mesmo ano. No Estadio Olímpico da capital xaponesa, sobre a pista enchoupada pola choiva, realizou unha mala saída e cun tempo de 11,12 segundos quedou último dunha serie gañada polo cubano Enrique Figuerola, que na final se proclamaría subcampión olímpico por detrás de Bob Hayes.

En 1965 gañou o seu primeiro título nacional absoluto, ao proclamarse campión de España dos 400 metros lisos, e gañou de novo en 1967 e 1970. Nos Xogos Mediterráneos de 1967 en Tunes gañou dúas medallas de prata, nos 400 e nos 4×400. Foi ademais seis veces campión de Galicia (3 veces en 200&nbsp;m, 2 veces en 400&nbsp;m e unha vez en 4×400&nbsp;m).

Aparellador de profesión, nos seus últimos anos como atleta deixou o Celta para competir pola Universidade de Oviedo, entidade para a cal estaba realizando obras.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do atleta no sitio web oficial do Comité Olímpico Internacional .
* Datos do atleta no sitio web oficial da Asociación Internacional de Federacións de Atletismo .
* Datos do atleta en olympedia.org .
Corneodesmosina

A **corneodesmosina** é unha proteína que nos humanos está codificada no xene *CDSN*.

Este xene codifica unha proteína que se atopa nos corneodesmosomas, que se localizan na epiderme humana e noutros epitelios cornificados escamosos. Durante a matuduración das capas cornificadas, a proteína sofre unha serie de clivaxes, que se pensa que son necesarios para que se produza a descamación da pel. O xene está localizado na rexión do cromosoma 6 correspondente ao complexo maior de histocompatibilidade (MHC) de clase I.

-->
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Hipertricose simple do coiro cabeludo

### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
Holidate

***Holidate*** é un filme estadounidense de 2020 dirixido por John Whitesell, a partir dun guión de Tiffany Paulsen. Está protagonizado por Emma Roberts, Luke Bracey, Jake Manley, Jessica Capshaw, Andrew Bachelor, Frances Fisher, Manish Dayal e Kristin Chenoweth. O filme estreouse a través de Netflix o 28 de outubro de 2020.

## Personaxes 
* Emma Roberts como Sloane Benson 
* Luke Bracey como Jackson
* Andrew Bachelor como Neil
* Jessica Capshaw como Abby
* Manish Dayal como Faarooq
* Alex Moffat como Peter
* Jake Manley como York
* Cynthy Wu como Liz
* Frances Fisher como Elaine
* Kristin Chenoweth como tía Susan
* Dan Lauria como Wally
* Carl McDowell como Scruffy Santa
* Nicola Peltz como Felicity
* Julien Marlon como Luc
* Mikaela Hoover como Annie
* Aimee Carrero como Carly
* Meeghan Holaway como nai de Carly
* Savannah Reina como Daisy
* Billy Slaughter como Barry
* Carlos Lacamara como pai de Carly

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial 
*
Accepted

***Accepted*** é un filme estadounidense de 2006 dirixido por Steve Pink e escrito por Adam Cooper, Bill Collage e Mark Perez. Conta a historia dun grupo de estudantes de secundaria que crear unha facultade universitaria falsa logo de seren rexeitados en todas as universidades ás que aplicaron. A historia ten lugar en Wickliffe e nunha universidade ficticia chamada Harmon en Ohio. A rodaxe produciuse nos Ánxeles e Orange, en California na Universidade Chapman.

## Personaxes 
* Justin Long como Bartleby "B" Gaines
* Jonah Hill como Sherman Schrader III
* Adam Herschman como Glen
* Columbus Short como Darryl "Hands" Holloway
* Maria Thayer como Rory Thayer
* Lewis Black como Ben Lewis
* Blake Lively como Monica Moreland
* Mark Derwin como Jack Gaines
* Ann Cusack como Diane Gaines
* Hannah Marks como Lizzie Gaines
* Robin Lord Taylor como Abernathy Darwin Dunlap
* Diora Baird como Kiki
* Joe Hursley como Maurice / The Ringers
* Jeremy Howard como Freaky Student
* Anthony Heald como Dean Richard Van Horne
* Travis Van Winkle como Hoyt Ambrose
* Kaitlin Doubleday como Gwynn
* Ross Patterson como Mike McNaughton
* Artie Baxter como Mike Chambers
* Kellan Lutz como Dwayne
* Brendan Miller como Wayne
* Ray Santiago como Princeton boy
* Greg Sestero como frat boy (sen acreditar)
* Ned Schmidtke como Dr. J. Alexander
* Jim O'Heir como Sherman Schrader II
* Darcy Shean como Mrs. Schrader

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo
Juan Manuel Rodríguez Fernández

:*Non confundir con:* **Manuel Rodríguez Fernández**

**Juan Manuel Rodríguez Fernández**, coñecido como **Chato** ou **Marrolo** ou **Barrolo**, nado en Cabral (Vigo) en 1912 e finado en Tui o 8 de abril de 1942, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Chofer e mecánico. Dende 1939 integrouse nun grupo guerrilleiro que actuaba na bisbarra de Vigo con Enrique Cameselle García, Jesús Lago González, Luciano Janeiro Valente, José Almeida Otero e Antonio Rodríguez Posada. Todos foron detidos e fusilados en Puxeiros o 24 de outubro de 1940, excepto Juan Manuel, que no momento de iniciarse a execución logrou fuxir, pois era o último do pelotón, non estaba atado e puido escapar correndo. O Xulgado Militar emitiu inmediatamente unha requisitoria que apareceu nos periódicos de Vigo o día 26. Fuxido en Portugal, onde estivo traballando durante un tempo, foi detido pola policía e devolto a España o 9 de marzo de 1942. Foi fusilado en Tui o 8 de abril de 1942 e soterrado no cemiterio de Puxeiros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
The Last Dance (miniserie)

***The Last Dance*** é unha miniserie documental estadounidense de 2020 coproducida por ESPN Films e Netflix. Dirixida por Jason Hehir, a serie conta a historia da carreira deportiva de Michael Jordan, con especial interese na súa derradeira tempada cos Chicago Bulls. A serie inclúe imaxes de arquivo e o equipo de rodaxe tivo acceso completo aos Bulls, e numerosas entrevistas a personalidades da NBA incluíndo ao propio Jordan, Scottie Pippen, Dennis Rodman, Steve Kerr e Phil Jackson.

A serie estreouse na canle ESPN dende o 19 de abril até o 17 de maio de 2020 nos Estados Unidos, mentres que os seus episodios foron lanzados en Netflix internacionalmente o día despois da súa emisión nos Estados Unidos; a partir do 23 de maio, transmitíronse dous episodios consecutivos no socio corporativo de ESPN, ABC. ESPN2 emitiu unha versión alternativa da serie destinada á visualización en familia, que eliminou a maior parte das blasfemias escoitadas nos episodios. Recibiu a aclamación da crítica, sendo especialmente eloxiadas a dirección e a edición.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes
The History of The Hobbit

***The History of The Hobbit*** é un estudo de dous volumes de J. R. R. Tolkien sobre a novela de 1937 *O hobbit*. Foi publicado por HarperCollins en maio e xuño de 2007 no Reino Unido, e por Houghton Mifflin o 21 de setembro de 2007 nos Estados Unidos. O 26 de outubro de 2007 lanzouse unha caixa que combina *O hobbit* con *The History of The Hobbit*. Unha edición nun único volume foi publicada o 27 de outubro de 2011.

O obra, composta de dous volumes, contén os borradores inéditos de Tolkien sobre a novela, con comentarios de John D. Rateliff. Tamén detalla as distintas revisións de Tolkien ao *Hobbit*, incluídas as revisións abandonadas para a terceira edición inédita da obra, prevista para 1960, así como mapas orixinais e ilustracións inéditas deseñadas polo propio Tolkien.

## Notas
Clickbait (miniserie)

***Clickbait*** é un miniserie estadounidense-australiana creada por Tony Ayres e Christian White. Ayres exerceu como promotor da serie, mentres que Brad Anderson, Emma Freeman, Ben Young e Laura Besley foron os directores. Estreouse en Netflix o 25 de agosto de 2021.

*Clickbait* explora as maneiras nas que os impulsos perigosos e incontrolados medran na era das redes sociais e amosan as fracturas cada vez maiores entre as persoas virtuais e as da vida real. Está ambientada en Oakland, California, mais foi rodado principalmente en Melbourne, Australia.

## Personaxes 
* Zoe Kazan como Pia Brewer
* Betty Gabriel como Sophie Brewer
* Phoenix Raei como Roshan Amiri
* Abraham Lim como Ben Park
* Adrian Grenier como Nick Brewer
* Motell G Foster como Curtis Hamilton
* Jessie Collins como Emma Beesly

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial 
*
Manuel Rodríguez Pérez

**Manuel Rodríguez Pérez**, **Galán**, nado en Porcar (Santa Cruz do Salto, Cabanas) en 1908 e finado en Venezuela, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou na loita contra os sublevados que avanzaban de Ferrol a Pontedeume. Integouse no grupo liderado por José Vázquez Mauriz e Ramiro Martínez López que loitaba na bisbarra do Eume, sendo un experto no uso de explosivos. Logrou embarcar en decembro de 1946 rumbo a Francia na evasión do *Santa Teresa*. Exiliouse en Venezuela.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
The Book of Lost Tales

***The Book of Lost Tales*** é unha colección de historias do escritor inglés J. R. R. Tolkien, publicada como os primeiros dous volumes da serie de 12 volumes de Christopher Tolkien  *The History of Middle-earth*, no cal presenta e analiza os manuscritos daquelas historias, as cales forman a máis antiga forma (comezou en 1917) da mitoloxía ficticia que posteriormente formaría parte do *​Silmarillion*. A cada un dos contos séguenlle notas e un comentario detallado de Christopher Tolkien.

Para a publicación do libro dividiuse o contido en dous volumes: *The Book of Lost Tales 1* (1983) e *The Book of Lost Tales 2* (1984), mais isto foi simplemente unha división editorial. Ámbolos dous volumes están separados en diversos "contos perdidos".

## Capítulos 
### Libro 1 
#"The Cottage of Lost Play" — a historia "marco"
#"The Music of the Ainur" — a primeira versión do que sería *Ainulindalë*
#"The Coming of the Valar and the Building of Valinor" — posterior *Valaquenta* e primeiros capítulos de *Quenta Silmarillion*
#"The Chaining of Melko"—*Melko* é o nome antigo de Melkor
#"The Coming of the Elves and the Making of Kôr" —Kôr é o posterior Tirion e o seu outeiro Túna
#"The Theft of Melko and the Darkening of Valinor"
#"The Flight of the Noldoli" —"Noldoli" son os elfos posteriormente chamados Noldor
#"The Tale of the Sun and Moon"
#"The Hiding of Valinor"
#"Gilfanon's Tale: The Travail of the Noldoli and the Coming of Mankind"

### Libro 2 
#"The Tale of Tinúviel" — a primeira versión do conto de Beren e Lúthien
#"Turambar and the Foalókë" — a primeira versión da saga de Túrin
#"The Fall of Gondolin" — a única narrativa complet da caída de Gondolin
#"The Nauglafring" — conto do colar anano coñecido como o Nauglamír
#"The Tale of Eärendel" — a única narrativa completa das viaxes de Eärendil
#"The History of Eriol or Ælfwine and the End of the Tales"— un ensaio sobre os cambios no marco e os contos "non escritos".

## Notas
Squid Game

***Squid Game*** (en ; *Ojingeo Geim*) é unha serie de televisión surcoreana de 2021 escrita e dirixida por Hwang Dong-hyuk. A serie está protagonizada por Lee Jung-jae, Park Hae-soo e Wi Ha-joon, e conta a historia dun grupo de persoas que arriscan as súas vidas nun misterioso xogo de supervivencia cun premio de 45,6 billóns de wons. A primeira tempada estreouse internacionalmente o 17 de setembro de 2021 a través de Netflix, acadando unha boa acollida da crítica e atención internacional. Converteuse na serie máis vista de Netflix e recibiu numerosos recoñecementos, incluíndo seis premios Primetime Emmy e un Globo de Ouro. A produción da segunda tempada comezou en xullo de 2023 e estreouse o 26 de decembro de 2024. A terceira e última tempada foi filmada consecutivamente coa segunda tempada e está previsto que se estree en 2025.

## Sinopse 
miniatura|Galletas dalgona
456 persoas, todas elas cunha difícil situación financeira, xogan nunha misteriosa competición de supervivencia. Todos eles compiten en seis probas que están baseadas en xogos infantís pero nos cales arriscan as súas vidas. O premio final, composto de 45,6 billóns de wons será para o único supervivente do xogo.

## Personaxes 
### Principais 
* Lee Jung-jae como Seong Gi-hun (No. 456)
* Park Hae-soo como Cho Sang-woo (No. 218)
* Wi Ha-joon como Hwang Jun-ho
* Oh Young-soo como Oh Il-nam (No. 001)
* Jung Ho-yeon como Kang Sae-byeok (No. 067)
* Heo Sung-tae como Jang Deok-su (No. 101)
* Kim Joo-ryoung como Han Mi-nyeo (No. 212)
* Anupam Tripathi como Abdul Ali (No. 199)
* Yoo Sung-joo como Byeong-gi (No. 111)
* Lee Yoo-mi como Ji-yeong (No. 240)

### Outros 
* Kim Young-ok como nai de Gi-hun
* Kim Yoon-tae como No. 069
* Lee Ji-ha como No. 070
* Im Ki-hong como Jung Min-tae (No. 322)

### Aparicións especiais 
* Gong Yoo como o vendedor
* Lee Byung-hun como Front Man

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Jordi Puig Fabregat

**Jordi Puig Fabregat**, nado o 28 de abril de 1961 en Barcelona, é un ex xogador profesional de baloncesto español. Xogaba na pocisión de base cunha altura de 1,97 m.

## Traxectoria 
### Clubs 
*  La Salle Barcelona (1981−1982)
*  Cacaolat Granollers (1ª División / ACB, 1982−1985)
*  Magia Huesca (ACB, 1985−1988)
*  DYC Breogán (ACB, 1988−1989)
*  Cajacanarias (ACB, 1989−1991)
*  L'Hospitalet (1ª División, 1991−1992)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en acb.com
Ælfwine (Tolkien)

**Ælfwine** o mariñeiro é un personaxe ficticio presente en varias versións antigas do legendarium de J. R. R. Tolkien. Tolkien concibiu Ælfwine como un anglosaxón que visitou e fixo amizade cos elfos e actuou como a fonte da mitoloxía posterior. Así, na historia marco, Ælfwine é o autor declarado das varias traducións en inglés antigo que aparecen no volume de doce de *The History of Middle-earth*, editado por Christopher Tolkien.

[miniatura|dereita|Os irmáns [Hengest e Horsa son os fundadores lendarios de Inglaterra; en *The Book of Lost Tales*, Tolkien concibe a Ælfwine como o seu pai. Ilustración de Edward Parrott na obra de 1909 *Pageant of British History*.]]

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
The Shaping of Middle-earth

***The Shaping of Middle-earth – The Quenta, The Ambarkanta and The Annals*** (1986) (tamén coñecido como ***The Shaping of Middle-earth***) é o cuarto volume da serie de 12 volumes de Christopher Tolkien *The History of Middle-earth*, nos cales analiza os manuscritos inéditos do seu pai J. R. R. Tolkien.

## Notas
Cónxuxe

miniatura|Cónxuxes o día do seu casamento, rodeados de parentes.
En dereito, denomínase **cónxuxe** a calquera das persoas físicas que forman parte dun matrimonio. O termo «cónxuxe» é de xénero común, é dicir, pódese usar para referirse a un home («o marido» ou «o cónxuxe») ou a unha muller («a muller» ou «a cónxuxe»). Cando o sexo é descoñecido normalmente dise «cónxuxe» aínda que tamén se pode dicir «o ou a cónxuxe».

Como sinónimo de cónxuxe adóitase utilizar o termo «esposo» ou «esposa» (a orixe do termo é o verbo latino *spondeo*, que significa prometer solemnemente, comprometerse), aínda que tecnicamente non son equivalentes, pois son esposos quen celebraron esponsais, pero aínda non o matrimonio. É sinónimo de **consorte**.

## Usos do termo *cónxuxe* 
[miniatura|[Xosé Neira Vilas|Xosé e Anisia no día do seu casamento.]]
O uso do termo *cónxuxe* no canto de *marido*, *muller*, *esposo* ou *esposa*, foise estendendo na área do dereito de familia por diversos motivos, entre os cales cómpre salientar:

* Que a gradual equiparación dos sexos en dereitos e deberes dentro do matrimonio, moitas lexislacións preferiron evitar a mención a cada unha das partes por separado, e falar sempre de «cónxuxes», deixando claro a igualdade xurídica de ambos.
Recentemente, coa aparición da posibilidade nalgúns países do matrimonio entre persoas do mesmo sexo fíxose necesario nas súas lexislacións utilizar sempre termos neutros ou de xénero común (non «esposa» ou «marido»).
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Parella de feito
* Primeira dama
* Viuvez
### Ligazóns externas 
*
The History of The Lord of the Rings

***The History of The Lord of the Rings*** é unha obra de catro volumes publicados por Christopher Tolkien entre 1988 e 1992 que documenta o proceso de escritura da obra *O Señor dos Aneis* de J. R. R. Tolkien.

## Contidos 
Os volumes son:
# (The History of Middle-earth 6) ***The Return of the Shadow*** (1988)
# (The History of Middle-earth 7) ***The Treason of Isengard*** (1989)
# (The History of Middle-earth 8) ***The War of the Ring*** (1990)
# (The History of Middle-earth 9) ***Sauron Defeated*** (1992)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
The Lost Road and Other Writings

'''''The Lost Road and Other Writings – Language and Legend before 'The Lord of the Rings*** (tamén coñecido como ***The Lost Road and Other Writings'''*) é o quinto volume da serie de libros de 12 volumes de Christopher Tolkien, *The History of Middle-earth*, nos cales analiza os manuscritos inéditos do seu pai J. R. R. Tolkien.

## Contidos 
*The Lost Road and Other Writings* contén as seguintes seccións:

# *The Early History of the Legend*
# *The Fall of Númenor*
# *The Lost Road*
# The later *Annals of Beleriand*.
# The later *Annals of Valinor*.
# The *Ainulindalë*
# *The Lhammas* ("Account of Tongues")
# *Quenta Silmarillion*
# *The Etymologies*
# Appendix
## The Genealogies
## The List of Names
## The Second *Silmarillion'' Map

## Notas
Morgoth's Ring

'''''Morgoth's Ring'''*, publicado en 1993, é o décimo volume da serie de libros de 12 volumes de Christopher Tolkien, *The History of Middle-earth'', nos cales analiza os manuscritos inéditos do seu pai J. R. R. Tolkien.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Valinor
* Eru Ilúvatar
The Lays of Beleriand

***The Lays of Beleriand***, publicado en 1985, é o terceiro volume da serie de libros de 12 volumes de Christopher Tolkien, *The History of Middle-earth*, nos cales analiza os manuscritos inéditos do seu pai J. R. R. Tolkien.

## Seccións 
O libro está dividido nas seguintes sección:

# *The Lay of the Children of Húrin*
## First version
## Second version
# Poems Early Abandoned:
## *The Flight of the Noldoli*
## Fragment of an alliterative *Lay of Earendel*
## *The Lay of the Fall of Gondolin*
# The Lay of Leithian:
## *The Gest of Beren son of Barahir and Lúthien the Fay called Tinúviel the Nightingale or the Lay of Leithian - Release from Bondage* (divido en catorce cantos)
## Unwritten cantos
## Appendix: Commentary by C. S. Lewis
# *The Lay of Leithian* Recommenced

## Notas
The Notion Club Papers

***The Notion Club Papers*** é unha novela abandonada por J. R. R. Tolkien, escrita durante 1945 e publicada postumamente en *Sauron Defeated*, o noveno volume da colección *The History of Middle-earth*. É unha historia de viaxe no tempo, escrita mentres se estaba a desenvolver *O Señor dos Aneis*. O Notion Club é unha versión ficticia (e un xogo de palabras) do propio club de Tolkien, the Inklings.

Malia que nunca foi rematado, o texto de *The Notion Club Papers* está presente en 120 páxinas de *Sauron Defeated*. Na historia están incorporadas as versións de Tolkien das lendas europeas: *King Sheave* e *The Death of St. Brendan*, un poema de tres páxinas titulado 'Imram'. *Sauron Defeated* inclúe unhas 40 páxinas cos comentarios e apuntamentos de Christopher Tolkien sobre *The Notion Club Papers*, e reproduce exemplos das páxinas escritas a man polo seu pai.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
*
The Lay of the Children of Húrin

**The Lay of the Children of Húrin** é un longo poema épico escrito por J. R. R. Tolkien e ambientado no seu mundo ficticio de fantasía, a Terra Media. Conta a vida e o destino de Túrin Turambar, o fillo de Húrin. Está escrito en verso aliterativo e existen diferentes versións, mais nunca foi terminado. O poema foi publicado após a morte do autor polo seu fillo Christopher Tolkien, quen en 1985 publicou *The Lays of Beleriand*, o terceiro volume de *The History of Middle-earth*; posteriormente, publicou unha versión na forma dun libro autónomo en 2007, con *The Children of Húrin*.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
The Lay of Leithian

***The Lay of Leithian*** é un poema inacabado escrito por J. R. R. Tolkien arredor do ano 1925. Conta a historia de Beren e Lúthien, baseada no amor entre o home mortal Beren e a elfa inmortal Lúthien. O poema consta de máis de 4200 versos. Foi publicado após a morte de Tolkien en *The Lays of Beleriand*. Os seus precedentes atópanse no conto galés de *Culhwch and Olwen* e nos manuscritos do *Libro Vermello de Hergest* e do *Libro Branco de Rhydderch*.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
The Peoples of Middle-earth

***The Peoples of Middle-earth***, publicado en 1996, é o décimo segundo e derradeiro volume da serie de libros de 12 volumes de Christopher Tolkien, *The History of Middle-earth*, nos cales analiza os manuscritos inéditos do seu pai J. R. R. Tolkien. Algúns personaxes (como Anairë, a muller de Fingolfin) só aparecen nesta obra, do mesmo xeito que algunhas outras obras que non cabían en ningún outro lugar.

## Notas
The Nature of Middle-earth

***The Nature of Middle-earth*** é un libro publicado no ano 2021 que recolle material inédito do legendarium de J. R. R. Tolkien, recompilado e editado polo estudoso Carl F. Hostetter. Algúns ensaios publicáronse previamente na revista de lingüística elfica *Vinyar Tengwar*, onde Hostetter é editor dende hai moito tempo.

## Libro 
### Publicación 
O libro foi publicado por HarperCollins e Mariner Books en 2021. Contén unha escolma de ensaios e anacos de historias de J. R. R. Tolkien, editados por Carl F. Hostetter, sobre cuestións relacionadas co funcionamento do seu mundo de fantasía, a Terra Media. 

O editor do libro, Carl F. Hostetter, declarou nunha entrevista antes da aparición do libro que "empezara o traballo do que se convertería en *The Nature of Middle-earth* hai case 25 anos, cando recibín un feixe de fotocopias ás que Christopher Tolkien se refería como "ensaios filolóxicos tardíos"."

## Notas
Dairis Bertāns

**Dairis Bertāns**, nado o 9 de setembro de 1989 en Valmiera, é un xogador profesional de baloncesto letón que actualmente xoga para o VEF Rīga letón. É o irmán máis vello do tamén xogador de baloncesto Dāvis Bertāns.

## Traxectoria 
En xuño de 2013, Bertāns asinou un contrato de tres anos co Bilbao Basket da Liga ACB.

O 2 de marzo de 2019, Bertāns asinou cos New Orleans Pelicans. Oito días máis tarde, Bertāns debutou na NBA, facendo unha asistencia en seis minutos de xogo, na derrota dos Pelicans por 128–116 contra os Atlanta Hawks. O 7 de xullo de 2019, foi cortado polos Pelicans.

O 27 de xullo de 2021, Bertāns asinou co Real Betis da Liga ACB. O 20 de xullo de 2022, Bertāns renovou o seu contrato co Betis por dúas tempadas máis.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en ACB.com
Historia de Arda

[miniatura|dereita|Tolkien identificaba Arda como "a nosa propia Terra verde e sólida", vista aquí nas montañas de [Baltistán, "nalgunha época bastante remota do pasado". Como tal, non só ten unha historia inmediata senón unha historia, e todo é unha "prehistoria imaxinada" da Terra como é agora.

## Notas 
### Referencias 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Los Twist

**Los Twist** foi unha banda arxentina de rock. É unha das máis icónicas, movemento do rock arxentino de inicios dos anos 80 que revitalizou a escena nacional.

## Discografía 
* 1983: *La dicha en movimiento*
* 1984: *Cachetazo al vicio*
* 1985: *La máquina del tiempo*
* 1991: *Cataratas musicales*
* 1994: *El cinco en la espalda*
* 1995: *Explosivo 96*

## Notas
San Miguel de Lillo

**San Miguel de Lillo** (en ) é unha igrexa prerrománica dedicada a San Miguel Arcanxo, construída polo rei Ramiro I no monte Naranco, nos arredores de Oviedo (Asturias). Atópase a escasos metros da igrexa de Santa María do Naranco. Posibelmente é a que, segundo a crónica Albeldense, este monarca mandou construír xunto aos seus palacios, con función de igrexa palatina. En principio, puido estar dedicada a Santa María e San Miguel.

Declarada pola UNESCO Patrimonio da Humanidade en 1985. En xaneiro de 2009, advertiuse un inminente derrumbamento da estrutura e dunha deterioración case irreparable en xeral das pinturas por mor da gran humidade que a asola. No ano 2011 leváronse a cabo unhas obras de restauración.

## Arquitectura 
miniatura|esquerda|Planta da igrexa.
Orixinalmente tivo planta basilical de tres naves, pero só se conserva unha terceira parte da súa lonxitude, porque durante o século XIII ou comezos do XIV arruinouse a causa das malas condicións do chan. Consérvase unicamente o vestíbulo e o arrnque das súas tres naves. Sobre o primeiro atópase a tribuna real, franqueada a ambos os lados por dúas pequenas estancias. 

A cuberta está abovedada, mediante un sistema complexo de bóvedas de medio canón. As naves están separadas por arcos que descansan en columnas, feito inusitado na arte asturiana, xa que o habitual era o uso do piar como soporte. Estas columnas apóianse en altas basas cadradas que acollen decoración escultórica de arcos que encadran figuras. 

Está realizada na súa meirande parte de perpiaño. As ventás presentan belas celosías talladas en pedra. A construción resulta esvelta e amosa certo interese do seu autor polas proporcións, posto que a súa altura é o triplo da anchura das súas naves. 

miniatura|150px|Relevo na xamba.

## Decoración escultórica 
Moi destacábel é a decoración escultórica en relevo; especialmente a das xambas da porta de entrada, posibelmente inspirada nun díptico consular bizantino do século VI, pertencente ao cónsul Areobindo, que se conserva no Museo de San Petersburgo.

Toda a decoración escultórica en xambas, basas e capiteis denota unha forte influencia bizantina, oriental e incluso lombarda, presentando un certo encanto primitivista e antinaturalista.

## Decoración pictórica 
Quedan restos da decoración pictórica mural na que se poden distinguir dous tipos; a decorativa imita á da época de Afonso II visíbel en San Xián dos Prados, pero existen outras totalmente novidosas coa figura humana como tema principal. Estas pinturas son visíbeis no muro sur da nave sur e no muro leste da mesma nave.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Recensión da igrexa de San Miguel de Lillo na Lista vermella de patrimonio en perigo, en *Hispania Nostra*.

### Outros artigos 
*Igrexa de Santa María do Naranco
*Santa Cristina de Ḷḷena
Fabiana Cantilo

**Fabiana Cantilo**, nada en Bos Aires o 3 de marzo de 1959, é unha intérprete, compositora  de rock e pop e actriz arxentina. É considerada unha das voces femininas máis importantes do rock arxentino.

## Discografía 
* *Detectives* (1985)
* *Fabiana Cantilo y los perros calientes* (1987)
* *Algo mejor* (1991)
* *Golpes al vacío* (1993)
* *Sol en cinco* (1995)
* *De qué se ríen?* (1998)
* *Información celeste* (2002)
* *Inconsciente colectivo* (2005)
* *Hija del rigor* (2007)
* *En la vereda del sol* (2009)
* *Ahora* (2011)
* *Superamor* (2015)
* *Cuna de piedra* (2019)

## Notas
Enrique de la Fuente

**Enrique de la Fuente Santos**, tamén coñecido como **Quique de la Fuente**, nado en Vigo o 11 de agosto de 1975, é un ex xogador galego de voleibol. Foi internacional coa selección española de voleibol, coa que gañou o Campionato Europeo e a Liga Europea en 2007. Tamén participou nos Xogos Olímpicos de 2000.

## Traxectoria 
Comezou a súa carreira no Club Vigo da súa cidade natal, onde militou dende as categorías inferiores ata o primeiro equipo. Polo medio, estivo concentrado tres anos en Palencia coa selección española júnior. En 1992 foi recuperado polo Vigo e ese mesmo ano debutou co equipo na liga ACEVOL, máxima categoría do voleibol español. Militou no equipo vigués ata 1995, xogando xunto a xogadores como Fernando Bustamante, Xián Parga ou os seus propios irmáns Jorge e Rafael de la Fuente, e participando nos maiores éxitos da historia do club, disputando finais de Copa do Rei, acadando o cuarto posto na liga e clasificándose por primeira vez para unha competición europea, a Challenge Cup.
miniatura|A cidade de Vigo ós seus atletas.
En 1995 deixou o equipo vigués para xogar exclusivamente na selección española. En 1997 fichou polo Cannes, da liga francesa, onde militou durante dous anos ata que en 1999 se trasladou a Italia para fichar polo Mezzolombardo, na provincia de Trento. Na súa primeira tempada acabou quinto da Serie A2 e ao ano seguinte o club adquiriu os dereitos do Porto Ravenna na Serie A1, cambiando a súa sede á capital de provincia, Trento. Tras conseguir a salvación, no 2001 fichou polo Pallavolo Piacenza, da Serie A2, co que logrou o ascenso á máxima categoría na súa primeira tempada. Xogou un ano no club piacentino e en 2003 pasou ao Perugia, no que militou tres tempadas na máxima categoría. Rematou a súa andanza italiana no Gabeca Pallavolo na tempada 2006/07.

En 2007 marchou a Palma, onde se integrou nas filas do Club Voleibol Pòrtol, co que gañou ese ano a Superliga. Ao ano seguinte fichou polo Galatasaray turco, onde xogou un ano, e a continuación pasou polo tamén turco Arkas, antes de recalar na tempada 2010/11 no Trefl Gdańsk polaco.

En 2011 regresou a Vigo, para xogar unha última tempada e pechar a súa carreira no mesmo club no que a empezara dúas décadas antes.

### Selección española 
Foi internacional coa selección española xuvenil nun cento de ocasións, e proclamouse con esta subcampión de Europa xuvenil en 1992, perdendo contra Italia a final disputada en Polonia. 

En 1993, con só 17 anos, foi convocado por primeira vez pola selección española absoluta. Foi case 400 veces internacional coa absoluta,

## Vida persoal 
A súa muller é a xogadora de voleibol franco-polaca Kinga Maculewicz, á que coñeceu mentres xogaba no Cannes. Durante as súas carreiras no voleibol buscaron xogar en clubs da mesma cidade.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do deportista no sitio web oficial do Comité Olímpico Internacional .
* Datos do deportista en olympedia.org .
Steve Wright

**Steven Darnell Wright**, nado o 10 de maio de 1965 en Syracuse, Nova York, é un ex xogador profesional de baloncesto estadounidense. Formado na Universidade de Alabama, xogaba na posición de pivote cunha altura de 2,06 metros. Foi o primeiro xogador estadounidense en xogar na liga rusa de baloncesto.

## Traxectoria 
### Clubs 
*  Torrejón de Ardoz (1ª División B, 1988−1989)
*  DYC Breogán (ACB, 1989)
*  Cognac Charente (Nationale 1B, 1988−1990)
*  Atlético Madrid-Villalba (ACB, 1986−1987)
*  Albany Patroons (CBA, 1991−1992)
*  Capital Region Pontiacs (CBA, 1992)
*  Omaha Racers (CBA, 1992−1993)
*  Étendard de Brest (Pro B, 1993)
*  Spartak Moscova

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil do xogador na ACB
* Perfil do xogador en Proballers
* Perfil do xogador en Basketball Reference 
* Perfil do xogador na universidade en Sports Reference
The War of the Jewels

***The War of the Jewels***, publicado en 1994, é o décimo primeiro volume da serie de libros de 12 volumes de Christopher Tolkien, *The History of Middle-earth*, nos cales analiza os manuscritos inéditos do seu pai J. R. R. Tolkien. É o segundo dos volumes, sendo o outro ''Morgoth's Ring*, en explorar os borradores da obra *O Silmarillion* (aqueles escritos rematados logo da creación do *Señor dos Aneis'').

## Notas
Arturo Reguera

**Arturo Reguera López**, nado en Lugo en 1945, é un profesor e editor galego.

## Traxectoria 
Estudante na Universidade de Santiago de Compostela, foi sancionado coa perda de curso en 1968. Licenciado en Ciencias económicas. Foi profesor de Informática no Instituto San Clemente de Santiago de Compostela ata a súa xubilación en 2011. Foi coordinador da Gran Enciclopedia Gallega e director da Editorial Sálvora. Dirixiu o proxecto do *Atlas de Galicia* (1982), bilingüe, de Ediciones NOS. En 2016 editou o libro *Castrelo de Miño, loita, represión, espolio, desastre ecolóxico, desastre humano*. Vive en Grândola (Portugal).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* , Xesús (17/2/2017). "Arturo Reguera, cervantista" *La Voz de Galicia*
* 

### Ligazóns externas 
* Sobre Arturo Reguera ourense-natural.es.
* "Sen Castrelo de Miño, toda a comarca do Ribeiro e a produción de viño quedaron feridas" (11/6/2016). Praza.gal.
Mauro Fernández Dabouza

**Mauro Fernández Dabouza**, nado en Dozón en 1962, é un informático e funcionario galego.

## Traxectoria 
Técnico Superior diplomado en Informática da Xunta, fixo o Curso Superior en Dirección de Sistemas e Tecnoloxías da Información (FEGAS). Foi director do Centro Informático para a Xestión Tributaria, Económica e Contable (Cixtec) da Consellería de Facenda, e encargado dos servizos tecnolóxicos do Sergas. Dende novembro de 2018 até febreiro do ano 2022 foi director do Centro de Supercomputación de Galicia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Hoy hablamos con… el director del CESGA
* Mauro Fernández Dabouza: «Queremos que la empresa privada participe y cuente con nosotros»
Nicolas Pierre Tiolier

**Nicolas Pierre Tiolier**, nado en París o 9 de maio de 1784 e finado na mesma cidade o 25 de setembro de 1843, foi un escultor, medallista e gravador de moedas e de xemas francés. 

En 1816 substituíu o seu pai, Pierre Joseph Tiolier, como décimo sexto gravador xeral de moedas de Francia e exerceu este cargo ata o 1 de xaneiro de 1843, cando tomou posesión del Jacques Jean Barre.

## Traxectoria 
Nicolas Pierre era fillo do tamén gravador e medallista Pierre Joseph Tiolier (1763-1819). Na súa xuventude foi alumno do seu pai, así como do gravador Romain Vincent Jeuffroy (1749-1826) e do escultor Claude Dejoux (1732-1816).

Nicolas Pierre Tiolier obtivo en 1805 o primeiro Premio de Roma de gravado de medalla e pedra fina (unha bolsa do Esatdo francés para estudantes de Arte), pola súa obra ''Le Génie de la gravure présente un cachet à l'Empereur qui lui donne une couronner*. Como gañador deste premio, residiu en *Villa Medici*, en Roma, entre 1806 e 1811. 

En 1816 herdou do seu pai o cargo de gravador xeral de moedas de Francia. No exercicio desta responsabilidade foi o deseñador e gravador dos cuños dunha gran cantidade de medallas e dalgunhas das moedas máis sobranceiras cuñadas na *Monnaie de Paris* a nome de Napoleón I (1804-1815), Lois XVIII (1814-1824), Carlos X (1824-1830), Lois Filipe I (1830-1848).
[miniatura|240x240px|[Tumba da familia **Tiolier** no cemiterio Père-Lachaise, de París.]]
A Tiolier débeselle tamén o deseño dos selos estatais de Napoleón I, de Lois XVIII e de Carlos X.

Foi un asiduo participante nos Salóns de París, onde expuxo as súas obras desde 1812 ata 1831, e na edición de 1824 acadou unha medalla de segunda clase.

A súa sinatura nas moedas e medallas que deseñou ou que gravou é, habitualmente: TIOLIER, ou N. TIOLIER F ·, ou N · TIOLIER F·.

## Escolma de traballos 

Ficheiro:Compiègne - palais, parc 12.jpg|Escultura: *La Force asservie par l'Amour* (1824).
Ficheiro:France 5 Francs 1820 Medallic Coin Antoine Roy.jpg|Medalla: Antoine Roy (1820).
Ficheiro:2 francs Cent-Jours, 1815,Paris.jpg|2 francos. Napoleón I (1815).
Ficheiro:20 Francs Louis-Philippe by Nicolas Pierre Tiolier.jpg|20 francos. Lois Filipe I (1831).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Barre, A. (1867). *Graveurs Généraux et particuliers des Monnaies de France, Contrôleurs Généraux des Effigies, Noms de quelques graveurs en Médailles de la Renaissance Française''. Pillet Fils, París.
* Bellier de La Chavignerie, E. (1882). "". En '**. Tomo 2. Renouard, París. Páxinas 575-576.
* Forrer, L. (1916). "". **'. Vol. 6. Spink & Son. Londres. Páxinas 99-102.
* Marx, R. (1897). *Les Médailleurs français depuis 1789, notice historique, suivie de documents sur la glyptique au XIXe siècle*. Société de propagation des livres d'art, París.
* Rambach, H. J. (2013). "Nicolas Pierre Tiolier". En *Bulletin Numismatique CGB.fr*. Nº 121. Xullo. Páxinas 20-23.
* Rodot, N. (1904). *Les médailleurs et les graveurs de monnaies, jetons et médailles en France.* Leroux, París.

### Outros artigos 
* Gravador xeral de moedas de Francia
* *Monnaie de Paris*
Hapoel Holon

O **Hapoel Holon** (en hebreo: הפועל חולון‎‎) é un equipo profesional de baloncesto israelí con sede na cidade de Holon. O club xoga na Ligat ha'Al, máxima competición israelí. O equipo xoga os seus partidos como local no pavillón Holon Toto Hall con capacidade para 5&nbsp;500 espectadores.

## Títulos 
**Liga de Israel**
* **Campións (1):** 2008
* **Subcampións (2):** 1954, 1955, 2018

**Copa de Israel**
* **Campións (2):** 2009, 2018
* **Subcampións (2):** 1959, 1961, 1986, 1991, 1995

**Liga Balcánica**
* **Campións (1):** 2021

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Alberto Díaz

**Alberto Díaz** pode referirse a:

* **Alberto Luis Díaz Álvarez**, xogador de baloncesto asturiano nado en 1966.
* **Alberto Díaz Gutiérrez**, fotógrafo cubano alcumado Alberto Korda.
* **Alberto Díaz Ortiz**, xogador de baloncesto andaluz nado en 1994.
Miguel Ángel Álvarez Villar

**Miguel Ángel Álvarez Villar**, nado en Vigo o 10 de febreiro de 1971, é un ex-remeiro galego. Foi campión de España e competiu na proba de dobre scull nos Xogos Olímpicos de 1992 en Barcelona, conseguindo un diploma olímpico.

## Traxectoria 
miniatura|A cidade de Vigo ós seus atletas.
Comezou a practicar remo no Club Remo Chapela, e en 1989 quedou cuarto no Campionato do Mundo de Remo Xuvenil disputado no Lago de Bled, en Iugoslavia, na proba de scull individual. Ao ano seguinte participou no seu primeiro Mundial absoluto, na illa de Tasmania, na mesma modalidade. En 1992 conseguiu a medalla de ouro na Copa das Nacións (antigo nome do Mundial sub-23), na modalidade de dobre scull, remando xunto a José Antonio Merín.

Participou con Merín na proba de dobre scull dos Xogos Olímpicos de 1992 en Barcelona, e logrou meterse na final, na que participaban seis embarcacións. Rematou finalmente no sexto posto, obtendo así un diploma olímpico. En 1994 foi campión de España no dobre scull xunto a José Ignacio Bugarín e quedou noveno no Campionato do Mundo celebrado en Indianápolis, na proba de cuádruplo scull.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Datos do remeiro  no sitio web oficial da Federación Internacional de Sociedades de Remo .
Alberto Luis Díaz

**Alberto Luis Díaz Álvarez**, nado o 31 de outubro de 1966 en Oviedo, é un ex xogador profesional de baloncesto español. Xogaba na pocisión de pivote cunha altura de 2,02 m. Foi o segundo xogador asturiano en debutar na Liga ACB, despois de Antonio Campoamor.

## Traxectoria 
### Clubs 
*  Valvi Girona (1ª División B, 1986−1987)
*  DYC Breogán (ACB, 1987−1990)
*  Caixa Ourense (ACB, 1990−1991)
*  La Salle Almería (2ª División, 1991−1992)
*  UDEA Algeciras (1ª División, 1992−1993)
*  Vetusta Oviedo (1ª División, 1993−1994)
*  Almerimar El Ejido (EBA, 1994−1995)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en acb.com
Monstros de Tolkien

Os **monstros de Tolkien** son todos os seres ficticios do mal, como os orcos, os troles e as arañas xigantes, os cales se opuxeron e en ocasións loitaron contra os protagonistas do legendarium da Terra Media, obra do autor inglés J. R. R. Tolkien. 

Tolkien era un experto en inglés antigo, especialmente do poema *Beowulf*, e varios dos seus monstros comparten aspectos cos monstros de *Beowulf*; os seus troles teñen puntos en común con Grendel, o nome dos orcos remóntase ás orcneas do poema, e ao dragón Smaug ten múltiples atributos do dragón de *Beowulf*.

A tradición medieval europea dos monstros fainos humanoides pero distorsionados ou coma bestas salvaxes, pero moi grandes e malévolos; Tolkien segue esa tradición con monstros como os orcos no primeiro tipo e cos lobos de Isengarda no segundo tipo. Algúns eruditos engaden á lista os inmensamente poderosos Señores Escuros Morgoth e Sauron de Tolkien como inimigos monstruosos no espírito e no corpo.

Os estudosos observaron que a natureza malvada dos monstros reflicte o catolicismo romano de Tolkien, unha relixión que ten unha marcada concepción do ben e do mal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
*
Semielfo

[miniatura|dereita|250px|Representación da semielfa [Arwen, personaxe creado polo autor inglés J. R. R. Tolkien.]]
Un **semielfo** é un ser ficticio ou mitolóxico, a prole dun elfo e un humano. A miúdo represéntanse como moi fermosos e dotados de poderes máxicos. Os semielfos son 
coñecidos principalmente polos escritos de J. R. R. Tolkien sobre o mundo imaxinario da Terra Media, mais as súas orixes remóntanse á mitoloxía nórdica. 

Na Terra Media, os semielfos son os fillos mestizos da raza dos elfos e a dos homes, e poden escoller a inmortalidade elfica ou a vida mortal dos homes. As damas elfas Lúthien e Arwen das obras de Tolkien escollen as dúas a mortalidade. Os estudosos consideraron o significado das eleccións tomadas por Lúthien e Arwen, que combinan amor e morte, lealdade familiar, inmortalidade, destino e fe de que, deixando pasar, pódese chegar á luz, mentres que manter, aínda que é natural, é realmente unha insensatez.