Kinshasa

**Kinshasa** (antigamente **Léopoldville**) é a capital e maior cidade da República Democrática do Congo.
Cunha poboación de 8,5 millóns, é tamén unha das máis poboadas da África subsahariana.
Cidade de contrastes, con zonas residenciais, comerciais e universitarias xunto a barrios de chabolas.

Kinshasa está situada na ribeira sur do río Congo, en fronte da cidade de Brazzaville, capital da República do Congo. Fundada como posto comercial por Henry Morton Stanley en 1881 chamándolle *Léopoldville* en honra do rei Leopoldo II de Bélxica, a quen se lle dera a título persoal todo o país. A cidade sitúase xusto antes das cataratas Livingstone, polo que o Congo só é navegábel até Kinshasa. En 1898 construíuse un ferrocarril até a costa.

En 1965 Mobutu Sese Seko alcanzou o poder, e na súa política de "africanización" cambiou os nomes de persoa e lugar en todo o país, que se chamaría **Zaire**. En 1966 Léopoldville foi chamado Kinshasa, por unha aldea que estaba nas proximidades. A cidade creceu rapidamente, até o punto en que a tradicional lingua local, o congo, foi desprazada polo lingala.

Kinshasa sufriu gravemente polo nepotismo do goberno de Mobutu e pola Primeira guerra do Congo. Mais aínda así, a cidade é un dos principais centros culturais da África Central, cunha crecente comunidade de músicos e artistas. Tamén é o principal centro industrial do país, onde se procesan moitas das materias primas que chegan do interior do país.

Estimacións do 2009 cifraban en 9&nbsp;518&nbsp;988 o número de habitantes da cidade. Xunto á capital da República do Congo, que conta cunha poboación na súa área metropolitana de 1,5 millóns de habitantes, forma a Área metropolitana de Kinshasa-Brazzaville, que conta cunha poboación estimada no 2009 de máis de dez millóns de habitantes, a terceira conurbación máis grande de África. É a cidade máis poboada de África tras Lagos.

Esténdeso sobre máis de 30&nbsp;km de leste a oeste e sobre máis de 15&nbsp;km de norte a sur. Unha parte importante da superficie da rexión de Kinshasa é rural, cuberta por unha sabana arborada con algúns arbustos. A comuna rural de Molucas, na parte oriental da provincia, ocupa o 79% do territorio.

dereita|Mapa resaltando Kinshasa.
miniatura|300px|esquerda|Boulevard du 30 juin, no centro de Kinshasa.

## Historia 
Os trazos de ocupación humana na África central remóntanse ao primeiro milenio antes de Cristo. Os séculos previos á colonización europea ven a instalación dos pobos bantús instalarse na rexión do medio e baixo Congo, previamente ocupado exclusivamente por pigmeos. Diferentes tribos e pobos compoñían a nova poboación. Á altura do Estanque Malebo os tio poboaban a ribeira dereita (norte) do río, mentres que pobos asimilados aos tio, humbu e mfinu poboaban a ribeira esquerda (sur). A rexión foi vítima da trata de escravos e protagonista do comercio de marfil; ambas actividades enriqueceron ao pobo tio, entón erixido no Reino Tio.

### Colonización europea 
[miniatura|125px|esquerda|Sir [Henry Morton Stanley, fundador da cidade.]]
Sir Henry Morton Stanley foi o primeiro europeo en visitar o enclave no que actualmente se sitúa a cidade ao chegar a Ntamo o 12 de marzo de 1878, no medio da súa travesía polo continente africano, cando planeaba recorrelo desde a costa atlántica oeste até o océano Índico no leste. En 1881, firmou o «Tratado da amizade» cun xefe tio, Ngalyema, obtendo así o dereito de construír un campamento en Stanley Pool. Despois de catro meses de ter rematado o camiño que rodeaba as cataratas Livingstone e enlazaba co campamento de Manyanga, acabárase de construír o novo campamento. Este encontrábase na actual comuna de Kintambo, sobre os bordos da baía de Ngaliema, entre as aldeas de Ntamo e Kinshasa. Foi chamado Leopoldville na honra do rei Leopoldo II de Bélxica, que pagara a expedición de Stanley. Leopolville era o maior campamento que se construíra até aquel momento e contaba coa vantaxe de estar situado no estreito onde o río Congo empeza a ser navegable até 1.500&nbsp;km río arriba. O sitio, grande e fácil de defender xa estaba poboada por 66 aldeas antes da chegada de Stanley cunha poboación total estimada en 30.000 habitantes. Stanley fundou así mesmo outra estación, ao lado da aldea de Kinshasa (*nshasa* significa «mercado»), cun acordo co xefe Ntsuvila. Este pobo doulle o nome á cidade actual, desenvolvéndose co aumento da aldea Mpumba, onde hoxe se localiza o distrito de negocios. Cando Stanley regresou ao Congo en 1882 o campamento atopábase en condicións lamentables e tivo que reconstruílo durante varios meses.

A cidade creceu rapidamente baixo o goberno de Mobutu, atraendo xente de todo o país que chegaba en busca de fortuna ou tratando de escapar de conflitos étnicos doutras zonas. Isto trouxo un inevitable cambio na composición étnica da cidade. Aínda que Kinshasa se sitúa nun territorio que tradicionalmente pertence aos bateke e aos bahumbu, a *lingua franca* en Kinshasa hoxe en día é o lingala.

## Xeografía 
A cidade-provincia cobre unha área de 9.965&nbsp;km². Componse dun gran altiplano (meseta Kwango), unha cadea montañosa (montañas Ngaliema, Amba, Ngafula), un terreo chairego, e as zonas húmidas no bordo de Pool Malebo (antigamente coñecido como *Stanley Pool*). A chaira é a máis poboada e esténdese en forma de media lúa dende a baía, no leste, até a meseta Kwango Ngaliema, ao oeste de Pool Malebo. A cidade desenvolveuse entre o promontorio de Gombe, o Pool Malebo e a baía de Ngaliema antes das cataratas Livingstone e os montes do sur situados preto do río (ao oeste do Monte Ngaliema), quince quilómetros ao sur de Pool Malebo.

### Clima 

## Demografía 
| valign="top" |

|-
| colspan="2" | *Fonte: Populstat, World Gazetteer *(*) só se teñen en conta as comunas que pertencían en cada época a Leopoldville
|}

En 1945, sendo capital do Congo Belga, Leopoldville tiña uns 100.000 habitantes. Trala independencia do país, en 1960, esa cifra elevouse a unhas 400.000 persoas, sendo a principal cidade de África central. Quince anos máis tarde, despois de que a cidade fose rebautizada como Kinshasa en 1966, a súa poboación alcanzou unha cifra que rondaba os dous millóns de habitantes. A cidade creceu de forma considerable, pasando de medio millón de habitantes a finais dos anos 1960 a 4&nbsp;787&nbsp;000 en 1998. As últimas estimacións de 2005 calculaban os 7&nbsp;500&nbsp;000 habitantes.

Segundo cálculos, podería superar os 10 millóns de habitantes en 2015, situándose entre as 30 maiores cidades do mundo. Segundo o Banco Mundial, o volume dos empregos creados de forma ilegal é inigualable no resto de zonas urbanas de África, cun 95% (contra o 45 e o 50% de cidades como Freetown ou Uagadugú).

Segundo un estudo da Rede de educadores de nenos e mozos da rúa (*Réseaux des éducateurs des enfants et jeunes de la rue*, REEJER) elaborado en 2006, 13.877 cativos vivían e traballaban nas rúas de Kinshasa, principalmente nas comunas de Masina, Kimbanseke e Limete

## Organización territorial 
miniatura|Provincia de Kinshasa na República Democrática do Congo.
Segundo o artigo 2 da Constitución da República Democrática do Congo de 2006, Kinshasa posúe o status administrativo de cidade (*ville* en francés) e o de provincia (*province*).

### División administrativa 
A cidade-provincia de Kinshasa está dividida en 4 distritos e 24 comunas ou municipios. O centro comercial e administrativo da capital congolesa é La Gombe. O concello de Kinshasa presta o seu nome a toda a cidade, mais non é nin centro comercial nin administrativo da metrópole.

|-
|
500px|

Brazzaville
*Río Congo*
*Pool Malebo*
*Baíade Ngaliema*
Gombe
Barumbu
Kin.
Ling.
K.-V.
Ng.-Ng.
Kal.
Banda-lungwa
Kintambo
Ngaliema
Selembao
Bumbu
Makala
Ngaba
Lemba
Limete
Matete
Kinsenso
Masina
Ndjili
Kimbanseke
Nsele
Mont Ngafula

Nsele
Maluku

|-
|
abreviacións: Kalamu (Kal.), Kinshasa (Kin.), Kasa-Vubu (K.-V.), Lingwala (Ling.) e Ngiri-Ngiri (Ng.-Ng.)
|}

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial da cidade de Kinshasa