Diego Sarmiento de Acuña

**Diego Sarmiento de Acuña, conde de Gondomar**, nado en Astorga o 1 de novembro de 1567 e finado en Haro (A Rioxa) o 2 de outubro de 1626, foi un nobre galego coñecido como o "Maquiavelo español".

## Traxectoria 
[miniatura|Estatua en [Gondomar, coa lenda:*"Don Diego**Sarmiento**de Acuña**1er Conde de**Gondomar**Diplomático**Defensor**das letras**e Amante**de Galicia."*.]]
Era fillo de García de Sarmiento. Foi gobernador da fortaleza de Baiona en 1595, corrixidor de Toro e Valladolid e notario maior de Toledo.

Entre 1613 e 1618, e entre 1620 e 1622, foi embaixador en Inglaterra de Filipe III e do seu fillo Filipe IV. Neste labor gañou a amizade do rei Xacobe I, propiciando para a Coroa española importantes acordos e estables equilibrios internacionais.

En 1616 defendeu o Val Miñor dos ataques do corsario Francis Drake, polo cal foi nomeado conde de Gondomar polo rei Filipe III o 12 de xuño de 1617, co apoio do Consello de Estado.

### Posturas verbo do Reino de Galicia: a recuperación do voto na Cortes de Castela 
Foi membro do Consello de Estado 1623. Foi nomeado Gobernador-Capitán Xeneral de Galicia en 1625 mais non chegou a tomar posesión.

Defendeu para o Reino de Galicia o voto nas Cortes de Castela. Tras un século de peticións Filipe IV de España e, pola Real Cédula de 5 de febreiro de 1623,  concedeu o voto a Galicia nas Cortes de Castela. Galicia estivera integrada ata entón na provincia de Zamora, e foi a primeira en romper a resistencia dos privilexiados nas Cortes de Castela. Galicia inaugurou un sistema de voto plural e alternativo, pois este voto para a nova provincia galega non se concedía a unha única cidade, senón ás  capitais das sete provincias: Betanzos, A Coruña, Lugo, Mondoñedo, Ourense, Santiago e Tui.  Unha característica propia da representacion galega sería a súa pronunciada natureza aristocrática, nunha asemblea onde non era habitual a presenza da alta nobreza. Este sería o caso, nas Cortes de 1649, cos condes Altamira e Monterrei.  

Deseñou políticas de defensa militar fronte aos ataques que sufría o litoral galego. Os proxectos tiñan unha dobre vertente: fortificación de determinados puntos e construción dunha escuadra pola Xunta do Reino de Galicia. Os cen mil ducados que se dedicaron a pagar a devolución do voto en Cortes investíronse nesta frota. Deixou especial pegada en Baiona.

Galego de dimensión internacional, sempre arelou manter os seus vencellos con Galicia; nunha carta de 1622 escribe: *no ay jardines ni florestas en Inglaterra, como los robles y castaños de Gondomar*.

### As cartas 
Del consérvanse máis de 15.000 cartas, que nos permiten coñecer os recunchos da diplomacia e as relacións políticas e sociais da época. Tamén se conservan dirixidas a el en galego, porque os destinatarios sabían que o conde tiña en estima esta lingua. En total, foron publicadas dez cartas en galego no proxecto Gondomar, dos seguintes remitentes (ordenadas cronoloxicamente):
*Pedro Obeso de Oriona 1596
*Lope Gallo de Avellaneda 1596
*Juan de Lanzós y de Andrade 1598
*María Moscoso y Sotomayor 1604
*Sanjuan de Amorín 1605
*Diego Sarmiento de Sotomayor&nbsp;1605, 1605
*Beatriz da Serra 1603 1603
*Rodrigo Moscoso y Sandoval 1619

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Gondomar.jpg|Diego Sarmiento de Acuña.
Ficheiro:Portrait of 1st Count of Gondomar by Simon de Passe 1622.jpg|Retrato de 1622.
Ficheiro:Diego Sarmiento de Acuña.jpg|Retrato de 1791.
Ficheiro:Castelo de Monterreal, recinto amurallado sXVI.JPG|Castelo de Monterreal.
Ficheiro:Valladolid - Casa del Sol - Palacio Gondomar.jpg|Palacio Gondomar (Casa del Sol), Valladolid.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* , Rosario; , Xosé Luís: "Escrita epistolar en galego: a correspondencia de Don Diego Sarmiento de Acuña, I Conde de Gondomar (1567-1626)", *Boletín da Real Academia Galega* 365, 2004:253-291 (I); 366, 2005:225-303 (II).
* 
* , Francisco Fidel, *Galego de lei. Don Diego Sarmiento de Acuña, I Conde de Gondomar*, 2011, Biblos, ISBN 978-84-15-08613-0.
* 

### Outros artigos 
* Castelo de Monterreal
* Constanza de Acuña y Lompré
### Ligazóns externas 
* Información sobre o conde e a súa defensa da lingua galega