open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Período Muromachi

A  é un período da historia xaponesa que abarca dende 1336, co fracaso da Restauración Kenmu e a toma do poder de parte do samurai Ashikaga Takauji, quen estableceu o segundo shogunato na historia xaponesa en 1338: o shogunato Ashikaga, cuxo nome lle foi dado a esta época. Finalizou en 1573, cando o décimo quinto e último shōgun, Ashikaga Yoshiaki, foi derrocado polo daimyō Oda Nobunaga, quen buscaba a unificación do país.[miniatura|[Ashikaga Takauji, fundador do shogunato Ashikaga.|esquerda|200x200px]]A comezos desta era desenvolveuse o proceso de fragmentación do poder no Xapón, onde o shogunato compartía influencia política cos feudos, chamados *han*, e cuxo poder estaba en mans do daimyō. Porén, a segunda metade deste período rompeuse o balance de poder e os shōgun perderan a súa influencia, e os daimyō fortalecéronse; pouco despois os daimyō iniciaron unha disputa entre clans, coa fin de reunir todo o poder político do país. É así, que nesta era se resaltan dous períodos específicos como resultado desta fragmentación política: a , onde o poder imperial, que fora relegado a un papel cerimonial, estaba sufrindo unha dualidade de poderes con dous emperadores gobernando de xeito simultáneo: a Corte do Norte, apoiada polo shogunato Ashikaga e a Corte do Sur, que ostentaba a súa lexitimidade ó posuír os Tres Tesouros Sagrados, obxectos lendarios que certificaban o reinado do emperador. O segundo período es coñecido como a , onde os estados feudais enfróntanse nunha serie de batallas coa fin de ampliar o seu poder de influencia no Xapón, desencadeando unha longa guerra civil.miniatura|Samurais no 1538.Tamén durante a era Muromachi iníciase unha engalaxe económica baseada na agricultura e no comercio, favorecido polo sistema feudal; No aspecto cultural, a sociedade evoluciona en base ó budismo zen, apoiado polo shogunato, e desenvolve diversas expresións culturais que se mantiveron ata a actualidade tales como a cerimonia xaponesa do té, o ikebana, o nō, entre outros que se popularizaron durante este período.miniatura|Comerciantes europeos.|centro
## Notas
Ponte de Xuvia

A **ponte de Xuvia** é unha ponte de pedra construída sobre unha orixinaria romana e posteriormente sobre outra de orixe medieval que une os concellos de Neda e Narón sobre o río Grande de Xuvia, por ela pasa a estrada AC-862, antes chamada C-642.

## Historia 
Situada ao fondo da ría de Ferrol a ponte actual é de finais do século XIX substituíndo outras anteriores, unha gótica e outra de madeira.

## Galería de imaxes 

File:Ferrol City.jpg|Vista aérea da ría de Ferrol (á dereita, a ponte de Xuvia).

## Notas
Totó (Oz)

**Totó** é nome do canciño da rapariga Dorothy, na obra do escritor norteamericano L. Frank Baum: *O mago de Oz*, que acompaña a nena na súa primeira aventura na Terra de Oz.
Tamén aparece nos filmes feitos a partir da novela, como *The Wizard of Oz*, musical de 1939.
Hepatomegalia

A **hepatomegalia** é unha condición na que o tamaño do fígado fica aumentado. Polo xeral, indica a existencia dunha hepatopatía (doenza do fígado). Malia iso, non todos os individuos con doenzas do fígado presentan un tamaño aumentado, e mesmo algúns teñen un tamaño menor do normal.

Normalmente a hepatomegalia é asintomática e non produce manifestación algunha. Porén, cando o aumento de volume é acentuado, pode causas dor abdominal ou unha sensación de plenitude.

## Causas
### Infecciosa
* Mononucleose infecciosa. Ou, similar, a causada polo citomegalovirus (CMV).
* Hepatite
* Absceso do fígado
* Malaria
* Amebose
* Hidatidose
* Leptospirose
* Actinomicose

### Neoplásica
* Metástase
* Hemanxioma
* Carcinoma hepatocelular
* Mieloma
* Leucemia
* Linfoma

### Cirrótica
* Portal
* Biliar
* Cardíaca
* Hemocromatose

### Metabólica
* Esteatose hepática
* Amiloidose
* Doenza de Gaucher
* Doenza de Niemann Pick
* Doenza de Von Gierke

### Fármacos e tóxicos
* Alcoholismo
* Envelenamento

### Conxénita
* Anemia hemolítica
*  Lobo de Riedel
* Doenza poliquística
* Doenza de Cori

### Outras
* Síndrome de Hunter
* Síndrome de Zellweger
* Deficiencia de carnitina palmitoiltransferasa I
* Insuficiencia do ventrículo dereito
* Granulomatoses: sarcoidose
* Glucoxenose tipo II

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fígado
Baldaquino de Santa María de Caldas de Reis

miniatura|Panel con arco duplo.
Na parede interior da **igrexa de Santa María** de Caldas de Reis hai dous paneis dun baldaquino que se supón constitúe a primeira representación gráfica en Galicia do descubrimento de América, segundo a hipótese de Filgueira Valverde. Foi estudado e descrito en 1930 por López Ferreiro e está datado nos últimos anos do século XV.

Está formado por dous paneis, un deles con dobre arco, que forman un conxunto de 4,46 m de longo por 50&nbsp;cm de alto, e estivo situado no exterior ata que se trasladou ó interior da igrexa a mediados da década de 1980.

## Iconografía
No panel máis longo represéntanse tres santos (San Francisco de Asís -franciscano-, San Domingos -dominico- e San Telmo) entre os arcos. Námbolos extremos do campo sobre os arcos figuran dúas carabelas con cunchas de vieira nas velas, que se supón poden representar as de Cristovo Colón. No espazo entre as carabelas hai o que semella unha serea e un peixe ou monstro mariño, un cabaleiro que parece ter na man un azor, varias rosetas e un escudo dos Ribadeneira. A imaxe da serea pode facer mención á liñaxe dos Mariños. Para Filgueira, estas familias ben puideron ser os que costearon o monumento.

No panel menor, sun só arco, hai representados dous anxos músicos nos extremos e motivos florais no campo.

## Historia
Parece ser que este baldaquino non tivo a misión de protexer o altar, como era habitual nestes elementos escultóricos relixiosos, senón que se trata dun semibaldaquino esquinado (o panel largo na fronte e o curto no lateral) para amparar un sepulcro. Segundo Hipólito de Sá, en 1667 acollía os restos dos descendentes de Jorge Varela e Inés Mariño, fundadores da Capela de San Xurxo. Engade que en 1670 se ordenou "*retirar los doseletes de piedra que cubrían las capillas de San Ildefonso y San Jorge*", e que os da primeira son os linteis do baldaquino existente na capela de San Roque, tamén en Caldas de Reis .

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* 
### Ligazóns externas
* O baldaquino de Santa María de Caldas
Ar de Rock

***Ar de Rock*** é o primeiro álbum de estudio do músico de rock portugués Rui Veloso, publicado en 1980.

O disco foi producido por António Pinho.

## Lista de cancións
#"Rapariguinha do Shopping" − 4:29
#"Ai Quem Me Dera Rolar Contigo num Palheiro" − 3:37
#"Bairro do Oriente" − 3:53
#"Afurada" − 2:59
#"Chico Fininho" − 2:33
#"Sei de Uma Componesa" − 4:14
#"Miúda (Fora de Mim)" − 3:29
#"Saiu Para a Rua" − 4:07
#"No Dominho fui às Antas" − 2:50
#"Harmónica Azul" − 1:32
#"Donzela Diesel" − 3:15

## Músicos
*Rui Veloso – guitarras eléctricas e acústicas, piano eléctrico, vocais
*Zé Nabo – baixo
*Ramon Galarza - batería, percusión

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina oficial de Rui Veloso
Fora de Moda

***Fora de Moda*** é o segundo álbum de estudio do músico de rock portugués Rui Veloso, publicado en 1982.

O disco foi producido polo propio Rui Veloso, Carlos Tê e Nuno Rodrigues.

## Lista de cancións
#"Estrela do Rock and Roll" − 4:21
#"Balada" − 3:40
#"Sayago Blues" − 4:28
#"Esta Mulher é a Minha Ruína" − 3:52
#"Ó Clotilde" − 2:20
#"A Minha Namorada Até Fala Estrangeiro" − 4:14
#"Sexta-Feira Nem que Chova" − 4:18
#"Bocejo" − 3:58
#"Bucólica" − 4:21
#"A Gente não lê" − 4:06

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina oficial de Rui Veloso
Isidro de la Cal

**Isidro de la Cal** é unha empresa galega de produción e comercialización de peixe e marisco con orixe en Castela e León.

## Historia
As orixes da empresa fundada por Isidro de la Cal estaban mercando peixe fresco no porto da Coruña e enviándoo a peixarías de Castela e León.

A empresa diversifica a súa actividade na subministración, produción, elaboración, comercialización e distribución de produtos do mar. Peixe e marisco tanto en fresco como conxelados. Ten acordos pesqueiros con outras empresas e factorías de acuicultura propias. Ten plantas de acuicultura propias en Valdoviño para a produción de rodaballo e de troitas en Carballo.

## Marcas
* Isidro de la Cal
* Las Rías
* Rías Altas

## Certificacións ambientais
A empresa ten as certificacións:
* ISO 14001 e EMAS sistema de xestión e auditoría ambiental.
* ISO 9001 xestión da calidade.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina web da empresa
Mago de Oz (personaxe)

O **Mago de Oz** ou **Feiticeiro de Oz** (Oscar Diggs) é o nome polo que se coñece o personaxe ficticio dos libros da serie sobre a Terra de Oz, do escritor norteamericano L. Frank Baum, que asume o papel de bruxo para dominar e ser recoñecido. Tamén é o protagonista ou personaxe dos distintos filmes sobre Oz.

## Literatura 
O Mago Oscar Diggs xorde no primeiro libro, *O mago de Oz* (*The Wonderful Wizard of Oz*), como morador da Cidade Esmeralda, fundada por el mesmo, na Terra de Oz - un mundo fantástico, habitado por varios pobos e dominado por bruxas malvadas do Leste e do Oeste.

O Mago preséntase coma un vello artista de circo, que fora un mago ilusionista, e que unha tempestade lévao nun globo para Oz. Cando chega, para se protexer das bruxas, finxe ser un poderoso feiticeiro e crea, mediante moitos trucos, o mito de que é verdadeiramente un bruxo.

Procurado pola nena Dorothy Gale, é revelado o seu segredo. Despois de ter esta derrotado as dúas bruxas malvadas, o Mago tenta regresar ao mundo real con ela, construíndo un novo globo - mais este parte sen ela, accidentalmente.

O meigo retorna a Oz, xunto a Dorothy e un burro no cuarto libro da serie - aínda que a Terra de Oz propiamente dita non figure no enredo, xa que ambos, xunto ao neno Zeb, un cabalo e a nova amiguiña de Dorothy, unha gatiña chamada Eureka, enfróntanse a novos perigos e aventuras nun mundo subterráneo.

Neste volume, Baum revela que Oz traballaba nun circo chamado *Bailum & Barney*, que alén de tres pistas, tiña un zoolóxico itinerante.

## Cinema 
[miniatura|[James Franco interpreta o mago no último filme sobre Oz|esquerda]]No mítico *filme de 1939* o personaxe interpretábao Frank Morgan.

No filme de 2013 *Oz: The Great and Powerful*, o personaxe de Oz (Oscar Diggs) interprétao James Franco.
Fernando de Andrade

**Fernando de Andrade** pódese referir a:

* **Fernando de Andrade das Mariñas**, nobre e militar galego, que foi conde de Andrade e de Vilalba, así como capitán xeneral de Galiza (1477-1542);
* **Fernando de Andrade e Soutomaior**, prelado galego, que foi arcebispo de Burgos, de Sigüenza e de Santiago de Compostela, así como vicerrei de Navarra e gobernador de Galiza (1578-1655);
* **Fernando de Andrade e Castro**, prelado galego, que foi arcebispo de Palermo e de Xaén (c. 1601-1664);
* **Fernando de Andrade Pires de Lima**, xurista portugués (1906-1970);
* **Fernando Grostein de Andrade**, cineasta brasileiro (n. 1981).

## Véxase tamén 
### Outros artigos
Cancioneiro de Baena

dereita|miniatura|150px|Cancioneiro de Baena.

dereita|miniatura|150px|Folio 1.

O ***Cancioneiro de Baena*** é o primeiro cancioneiro coñecido en lingua castelá. O seu título completo é *Cancionero de poetas antiguos que fizo é ordenó e compuso é acopiló el judino Johan Alfon de Baena*. Foi recompilado por Juan Alfonso de Baena cara a 1445 (outras fontes sinalan entre 1426 e 1430) para ofrecerllo como regalo a Xoán II de Castela, amante deste tipo de literatura e autor de lírica el mesmo, así como o seu valido, o condestable Álvaro de Luna.

O manuscrito orixinal estivo na biblioteca de Isabel a Católica, e despois pasou á biblioteca de El Escorial. Posteriormente foi levado para facer estudos sobre el, e os herdeiros do estudoso José Antonio Conde o venderon, sendo adquirido pola Biblioteca Nacional de Francia.

Cada poeta ten unha pequena presentación, e conta cun prólogo onde se loa o valor da palabra e da arte da poesía. A obra foi publicada por vez primeira en Madrid en 1851 por Pedro José Pidal, e existe unha edición moderna de Joaquín González Cuenca e Brian Dutton.

## Descrición 
Son 576 composicións de 56 autores coñecidos de finais do século XIV e comezos do XV e de 10 autores descoñecidos. As obras pertencen a dúas escolas:

* a escola galego-castelá. Son os poetas máis vellos. Presenten influencia provenzal. Usan con frecuencia o galego ou os galeguismos. Adoitan usar métrica de arte menor (versos octosílabos). Entre os autores desta escola están Macías o Namorado, o Arcediago de Toro, Alfonso Álvarez de Villasandino ou Pero Ferrús. Algúns estudosos, a partir de Marcelino Menéndez Pelayo, concluíron que dentro desta primeira escola poden separarse os autores galegos dos casteláns, falando así dunha terceira escola, a castelá.
* a escola alegórico-dantesca. Son autores máis modernos. A súa influencia é italiana, e compoñen en lingua castelá. Adoitan usar versos de arte maior (dodecasílabos). Entre eles está a obra de Francisco Imperial.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Baena_gomez_perez_patino.jpg|Poemas de Gómez Pérez Patiño.
Ficheiro:Baena_poemas_alfonso_alvarez.jpg|Poemas de Alfonso Álvarez.
Ficheiro:Baena_francisco_imperial.jpg|Presentación de Francisco Imperial.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Literatura galego-portuguesa

### Ligazóns externas 
* Centro documental Juan Alfonso de Baena
* Cancioneiro  en SpanishArts.com.
Carlos Velasco

**Carlos Francisco Velasco Souto**, nado en Tomeza (Pontevedra) o 4 de outubro de 1958, é un historiador galego.

## Traxectoria
Doutor en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago de Compostela no 1985. Exerce como profesor titular de Historia Contemporánea na Universidade da Coruña. Como investigador está especializado en temas de historia social de Galiza, e é autor de varios libros e artigos en revistas especializadas.
En 2011 foi nomeado presidente da Asociación Galega de Historiadores.

## Obra en galego
### Ensaio
**A sociedade galega da Restauración na obra literaria de Pardo Bazán (1875-1900)*, 1987, Pontevedra.
**Agitacións campesinas na Galiza do século XIX*, 1995, Laiovento.
**Galiza na II República*, 2000, A Nosa Terra.
**Labregos insubmissos*, 2000, Laiovento.
**O agrarismo galego*, 2002, Laiovento.
**1936. Represión e alzamento militar na Galiza*, 2006, A Nosa Terra.
**A represión franquista en Oleiros (1936-1950)*, 2008, Trifolium.
**Piñeiro e o piñeirismo em perspectiva histórica*, 2009, Laiovento.
**Franquismo serôdio e transiçom democrática na Galiza (1960-1981)*, 2012, Laiovento.

### Obras colectivas
**La Compañía de Tranvías de A Coruña (1876-2005)*, 2006, Redes de transporte local, Madrid.
**A fuxida do Portiño. Historia, memoria e vítimas*, 2009, A Nosa Terra.
**A Galiza de Bóveda. Actas do congreso 2003*, 2009, Difusora.
**As Irmandades da Fala (1916-1931)*, 2016, Laiovento.
## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Currículum na Universidade da Coruña
Oldambt

**Oldambt** é un concello da provincia de Groninga nos Países Baixos establecido o 1 de xaneiro de 2010 pola unión dos antigos concellos de Reiderland, Scheemda e Winschoten. Situado na fronteira alemá, a súa superficie é de 
241&nbsp;km², a poboación era de 38.768 habitantes en 2012 e a capital é Winschoten.

## Lugares 
En Oldambt localízanse as poboacións de Blauwestad, un novo asentamento formado en 2007, Bad Nieuweschans, Beerta, Drieborg, Finsterwolde, Nieuw-Beerta, Heiligerlee, Midwolda, Nieuw Scheemda, Nieuwolda, Oostwold e Westerlee.
Arcediago de Toro

**Gonzalo Rodríguez**, nado cara a 1345 e finado cara a 1425, máis coñecido polo seu cargo de **arcediago de Toro**, foi un poeta galego da escola galego-castelá, de finais do século XIV. Compuxo a súa obra en lingua galega, un testamento e 5 cantigas de poesía piadosa, que aparecen recollidas no Cancioneiro de Baena.

## Traxectoria 
A través das rúbricas das súas composicións coñécese o seu cargo eclesiástico, de reitor do cabido de Toro. É posible identificalo co Gonzalo Rodríguez que figura como testemuña nun tratado asinado en 1383 en Salvaterra de Miño polo casamento de Xoán I de Castela e Dona Beatriz, filla de Fernando I de Portugal.

Suponse que é de orixe galega pola lingua empregada na súa obra, pola presenza de numerosos cargos eclesiásticos galegos e portugueses no tratado de Salvaterra, e pola orixe galega de personaxes citadas nas súas poesías.

Cultivou a sátira burlesca herdeira das cantigas de escarnio e maldicir. Foi un dos primeiros cultivadores do verso de arte maior. Usou recursos da literatura galego-portuguesa como o leixaprén, o mordobre e a annominatio. Na peza "A Deus, Amor! A Deus, el Rei!" trata o tema da partida, despedíndose do amor, das damas, dos amigos e poetas namorados, e do mundo. O testamento burlesco "Pois que me vejo á morte chegado" inscríbese na liña dos testamentos literarios, mais cun particular toque satírico. Reparte os seus bens intanxibles (a alma, a súa arte, a louzanía...) e materiais (o corazón, os ollos, as pernas, os cabelos...) a persoas que carecían destes atributos.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
### Outros artigos 
* Escola galego-castelá
* Literatura galega dos Séculos Escuros
### Ligazóns externas 
* "Arcediago de Toro (1345? - 1424?)" *Enciclopedia Galega Universal*.
Gonzalo Rodríguez

O nome de **Gonzalo Rodríguez** pode referirse a:

***Gonzalo Rodríguez Girón**, mordomo de Afonso VIII e Fernando III de Castela.
***Gonzalo Rodríguez**, o **arcediago de Toro**, poeta galego de finais do século XIV;
***Gonzalo Rodríguez Mourullo**, escritor e xurista galego (n. 1935).
***Gonzalo Rodríguez Palmeiro**, adestrador de baloncesto galego (n. 1975).
***Gonzalo Javier Rodríguez**, futbolista arxentino (n. 1984).
Obsolescencia

A **obsolescencia** é a caída en desuso de máquinas, equipos e tecnoloxías motivada non por un mal funcionamento do mesmo, senón por un insuficiente desempeño das súas funcións en comparación coas novas máquinas, equipos e tecnoloxías introducidos no mercado.

Pode deberse a diferentes causas, aínda que todas elas cun contexto netamente económico:
* A imposibilidade de encontrar repostos adecuados.
* A obsolescencia é tamén consecuencia directa das actividades de investigación e desenvolvemento que permiten en tempo relativamente breve fabricar e construír equipos mellorados e con capacidades superiores ás dos precedentes. O paradigma, neste caso, constitúeno os equipos informáticos capaces de multiplicar a súa potencia en cuestión de meses.
* Igualmente prodúcese en mercados e tecnoloxías substitutivas, nas que a opción dos consumidores pode facilmente polarizarse a favor dunha delas en detrimento das restantes.

## Obsolescencia planificada 
Ás veces, os comerciantes, de forma deliberada, introducen a obsolencencia na estratexia do seu produto, co obxectivo de xerar a longo prazo un volume de vendas baseado en reducir o tempo de uso en repetidas compras. Nun sector altamente competitivo esta estratexia pode ser un risco xa que sempre é posible que os consumidores compren os produtos doutras marcas competidoras.

## Consecuencias da obsolescencia 
A continua substitución de equipos xera importantes cantidades de residuos, coa problemática ambiental que iso comporta.
Jacques Tati

miniatura|275px|Jacques Tati no ano 1961.
**Jacques Tatischeff**, coñecido como **Jacques Tati**, nado en Le Pecq, Yvelines, o 9 de outubro de 1907 e finado en París o 5 de novembro de 1982 foi un cineasta francés. Ó longo da súa carreira traballou como actor cómico, guionista e director. Nunha enquisa realizada por *Entertainment Weekly* sobre os meirandes directores da historia do cine, Tati acadou o posto 46. Con só seis filmes rodados na súa filmografía como director, dirixiu menos filmes que calquera outro director da lista de 50.

## Filmografía 
### Director 
* "Gai dimanche" (1935, curtametraxe, co-dirixida con Jacques Berr)
* "L'École des facteurs" (1947, curtametraxe)
* *Día de festa* (1949)
* *As vacacións do señor Hulot* (1953)
* *Meu tío* (1958)
* *Playtime* (1967)
* *Trafic* (1971)
* *Parade* (1974)
* "Forza Bastia" (1978) (Curtametraxe)

### Actor 
* *Oscar, champion de tennis* (1932)
* *On demande une brute* (Curtametraxe) (1934)
* *Gai dimanche* (Curtametraxe) (1935)
* *Soigne ton gauche* (Curtametraxe) (1936)
* *Retour à la terre* (Curtametraxe) (1938)
* *Sylvie et le fantôme* (1946)
* *Le Diable au corps* (1947)
* ''L'École des facteurs* (Curtametraxe) (1947)
* *Día de festa* (1949)
* *As vacacións do señor Hulot* (1953)
* *Meu tío* (1958)
* *Cours du soir* (Curtametraxe) (1967)
* *Playtime* (1967)
* *Trafic* (1971)
* *Obraz uz obraz* (Serie de televisión) (1972)
* *Parade* (1974)

### Guionista 
* *L'Illusionniste'' (2010)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb
F. W. Murnau

**Friedrich Wilhelm "F. W." Murnau**, nado como **Friedrich Wilhelm Plumpe** en Bielefeld o 23 de decembro de 1888 e finado en Santa Barbara, California, o 11 de marzo de 1931, foi un dos máis influentes directores de cine alemáns da era do cine mudo, e unha prominente figura do expresionismo durante os anos 1920. Murnau foi amplamente influído polas obras de Schopenhauer, Nietzsche, Shakespeare e Ibsen. Murnau tamén serviu como comandante dunha compañía na fronte do leste durante a primeira guerra mundial.

O traballo máis coñecido de Murnau é o seu filme de 1922 *Nosferatu*, unha adaptación do *Drácula* de Bram Stoker. Malia non ter éxito comercial debido ós problemas cos dereitos de autor da novela de Stoker, o filme foi considerado unha obra mestra do expresionismo. Tamén é coñecido polo seu traballo no filme de 1924 *Der letzte Mann* e a súa interpretación do Fausto de Goethe (1926). Emigrou a Hollywood en 1926, onde se uniu a Fox Studio e fixo outros tres filmes, *Sunrise: A Song of Two Humans* (1927), *4 Devils* (1928) e *City Girl* (1930).

## Filmografía 
* *Der Knabe in Blau* (1919)
* *Satanas* (1920)
* *Der Bucklige und die Tänzerin* (1920)
* *Der Janus-Kopf* (1920)
* *Abend – Nacht – Morgen* (1920)
* *Sehnsucht* (1921)
* *Der Gang in die Nacht* (1921)
* *Schloß Vogelöd* (1921)
* *Marizza, genannt die Schmuggler-Madonna* (1922)
* *Der brennende Acker* (1922)
* *Nosferatu, eine Symphonie des Grauens* (1922)
* *Phantom* (1922)
* *Die Austreibung* (1923)
* *Die Finanzen des Großherzogs* (1924)
* *Der letzte Mann* (1924)
* *Herr Tartüff* (*Tartuffe*, 1925)
* *Faust – Eine deutsche Volkssage* (1926)
* *Sunrise: A Song of Two Humans* (1927)
* *4 Devils* (1928)
* *City Girl / Our Daily Bread* (1930)
* *Tabu* (1931)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb
A guerra do tabaco

***A guerra do tabaco*** é unha novela de Carlos González Reigosa, publicada en 1996. É a terceira entrega da saga do detective Nivardo Castro xunto co xornalista Carlos Conde.

## Trama 
A obra narra unha guerra entre varios narcotraficantes galegos, na época do paso do contrabando de tabaco ao tráfico de haxix e cocaína.

Orlando é un xefe dun clan contrabandista da ría de Arousa. Leva tempo no negocio, no que comezara xunto a Plácido, outro patriarca do seu propio clan. Nos últimos anos apareceron outros dous clans na zona, o dos irmáns Mingallo e o de Roque Caruncho, que tamén trafican con outras drogas, mais non hai problemas entre eles.

Preto da Costa da Morte comeza a operar un novo contrabandista, Alberte Cuñal, que no canto de con Winston trafica con Marlboro. Orlando provoca unha guerra entre clans para recuperar o liderado no negocio, mais faille entender aos clans da súa área que a guerra é culpa do inimigo común e que hai un traidor entre eles. Hai un morto por cada clan da ría de Arousa, e o home de confianza de Orlando sofre un atentado que silencian como se fose un accidente de tráfico para ocultar que ía no coche con dúas prostitutas portuguesas.

O xornalista Carlos Conde está a investigar o contrabando en Galicia, e conta coa colaboración de Agapito Landín, tenente da Garda Civil e de Desiderio Monelo, policía nacional. Amais pídelle axuda a Nivardo Castro, un detective amigo seu, e a Franco Franzini, un coñecido seu italiano que se fai pasar por membro da Mafia de Nápoles, a camorra.

Logo de investigaren por Ámsterdam, Vila Real e a costa galega, o detective e o xornalista vense implicados no caso, sendo usados por Alberte Cuñal como cebo para poder matar a Orlando. Finalmente, os dous líderes son apreixados.

## Traducións 
*Ao castelán polo propio autor co título de *La guerra del tabaco* publicado en 2000 por Plaza&Janés Editores.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na web da editorial.
Carlos Robles Piquer

**Carlos Robles Piquer**, nado en Madrid o 13 de outubro de 1925 e finado na mesma cidade o 9 de febreiro de 2018, foi un político e diplomático español.

## Traxectoria 
Doutor en Dereito e licenciado en Filosofía e Letras e Ciencias Políticas e Económicas, incorporouse á carreira diplomática. Foi embaixador en Libia, o Chad, Italia, e Malta, cónsul de Nador, e secretario de embaixada en Bogotá.

A súa carreira política desenvolveuse nos últimos anos do franquismo e nos primeiros da Transición. Entre 1962 e 1967 foi Director Xeral de Información e entre 1967 e 1969 de Cultura Popular e Espectáculos. Logo da morte de Franco, foi Ministro de Educación e Ciencia (1975-1976), no Goberno de Carlos Arias Navarro. Con Adolfo Suárez como presidente, ocupou os cargos de Secretario de Estado de Asuntos Exteriores (1979-1981), Director Xeral de Radio Televisión Española (1981-1982) e presidente do Instituto de Cooperación Iberoamericana (1982).

En xuño de 1983 foi designado senador pola Asemblea de Madrid. Ao acceder España á Unión Europea, foi designado deputado no Parlamento Europeo polo Senado de España. Foi elixido nas Eleccións europeas de 1987, e reelixido en 1989 e 1994, ocupando o cargo ata 1999.
Foi coordinador xeral de Alianza Popular. Posteriormente incorporouse á Fundación FAES como patrón.

En 2006 publicou un resumo da súa tese de doutoramento, titulado *Europa y el drama de África*. En 2011 publicou as súas memorias co título *Memoria de cuatro Españas*.

## Vida persoal
Casado con Elisa Fraga Iribarne, irmá de Manuel Fraga, é pai dos políticos Elisa e José María Robles Fraga, e do diplomático Carlos Robles Fraga.
## Recoñecementos
En 1998 recibiu a Gran Cruz da Orde Civil de Afonso X o Sabio.

## Notas
Leucoencefalopatía con esferoides neuroaxonais

A **leucoencefalopatía con esferoides neuroaxonais** é unha doenza clasificada dentro das chamadas leucodistrofias. É unha causa de demencia severa subaguda. Consitúe unha enfermidade hereditaria autosómica dominante, e é unha entidade rara, tendo unha prevalenza de menos dun caso por cada millón de habitantes. O xene implicado na doenza é o *CSF1R* (*Colony stimulating factor 1 receptor*). Adoita presentarse na infancia, mais tamén pode aparecer na vida adulta, dando lugar a un patrón na Resonancia Magnética similar á da esclerose múltiple.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Leucodistrofia
* Doenza desmielinizante
### Notas
Leucoencefalopatía con desaparición da substancia branca

A **Leucoencefalopatía con desaparición da substancia branca** (en inglés, *Leukoencephalopathy with vanishing white matter; VWM disease*), e tamén coñecida coma **Ataxia infantil con hipomielinización do sistema nervioso central** (do inglés, *Childhood ataxia with central nervous system hypomyelinization; CACH*), é unha doenza neurolóxica de orixe xenética, autosómica recesiva. A causa desta enfermidade é unha mutación en calquera dos 5 xenes que codifican as subunidades do factor iniciador da tradución EIF-2B: EIF2B1, EIF2B2, EIF2B3, EIF2B4 ou EIF2B5. 
Esta doenza pertence ao grupo das chamadas leucodistrofias.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Doenza desmielinizante
* Leucodistrofia
### Notas
Robert Wiene

**Robert Wiene**, nado o 24 de abril de 1873 en Breslau, Silesia, e finado o 17 de xullo de 1938 en París, foi un importante director alemán de cine mudo. É particularmente coñecido polo seu filme *Das Cabinet des Dr. Caligari* e unha sucesión de filmes expresionistas. Wiene tamén dirixiu varios filmes de diversos estilos e xéneros. Co ascenso dos nazis ó poder en Alemaña, Wiene marchou ó exilio.

## Filmografía 
### Director 
* *Er rechts, sie links* (1915)
* *Die Konservenbraut* (1915)
* *Der Liebesbrief der Königin* (1916)
* *Der Sekretär der Königin* (1916)
* *Lehmanns Brautfahrt* (1916)
* *Die Räuberbraut* (1916)
* *Das wandernde Licht* (1916)
* *Frau Eva* (1916)
* *Der standhafte Benjamin* (1916)
* *Der Mann im Spiegel* (1917)
* *Furcht* (1917)
* *Das Leben ein Traum* (1917)
* *Die Nacht der Königin Isabeau* (1920)
* *Das Cabinet des Dr. Caligari* (1919, estreado en 1920)
* *Genuine, die Tragödie eines seltsamen Hauses* (1920)
* *Die drei Tänze der Mary Wilford* (1920)
* *Der Schrecken im Hause Ardon* (1920)
* *Die Rache einer Frau* (1921)
* *Die höllische Macht* (1922)
* *Raskolnikow* (1923)
* *Der Puppenmacher von Kiang-Ning* (1923)
* *I.N.R.I.* (1923)
* *Orlacs Hände* (1924)
* *Pension Groonen* (1925)
* *Der Gardeoffizier* (1925)
* *Der Rosenkavalier* (1925)
* *Die Königin von Moulin Rouge* (1926)
* *Die berühmte Frau* (1927)
* *Die Geliebte* (1927)
* *Die große Abenteuerin* (1928)
* *Unfug der Liebe* (1928)
* *Die Frau auf der Folter* (1928)
* *Der Andere* (1930)
* *Le procureur Hallers* (1930)
* *Der Liebesexpreß* (1931)
* *One Night in Venice* (1934)
* *Ultimatum* (1938)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb
Walter Ruttmann

**Walter Ruttmann**, nado en Frankfurt o 28 de decembro de 1887 e finado en Berlín o 15 de xullo de 1941, foi un director de cine alemán. Canda a Hans Richter, Viking Eggeling e Oskar Fischinger foi u dos pioneiros do cine experimental alemán.

## Traxectoria 
Estudou arquitectura e pintura e traballou como deseñador gráfico. A súa carreira cinematográfica comezou nos anos 1920s. As súas primeiras curtametraxes abstractas, *Lichtspiel: Opus I* (1921) e *Opus II* (1923), foron experimentos das formas de expresión en cine, e a influencia deses primeiros filmes abstractos podémola atopar nos primeiros traballos de Oskar Fischinger. Ruttmann e os seus colegas do movemento vangardista enriqueceron a linguaxe dos filme como medio con novas técnicas formais.

Xunto a Erwin Piscator, traballou no filme experimental *Melodie der Welt* (1929), pero é máis lembrado por *Berlín, sinfonía dunha cidade*(1927). Durante período nazi, traballou como asistente de Leni Riefenstahl en *Triumph des Willens* (1935).

## Filmografía selecta 
miniatura|*Lichtspiel Opus I* (1921).
miniatura|*Lichtspiel Opus II* (1922).
* *Lichtspiel: Opus I* (1921)
* *Der Sieger* (1922)
* *Das Wunder* (1922)
* *Lichtspiel: Opus II* (1922)
* *Lichtspiel: Opus III* (1924)
* *Lichtspiel: Opus IV* (1925)
* *Das wiedergefundene Paradies* (1925)
* *Der Aufstieg* (1926)
* *Spiel der Wellen* (1926)
* *Dort wo der Rhein...* (1927)
* *Berlín, sinfonía dunha cidade* (1927) en colaboración con Alberto Cavalcanti (en alemán, *Berlin – Die Sinfonie der Großstadt*)
* *Melodie der Welt* (1929)
* *Wochenende* (1930)
* *In der Nacht* (1931)
* *Acciaio* (Stahl, 1933)
* *Altgermanische Bauernkultur* (1934)
* *Schiff in Not* (1936)
* *Mannesmann* (1937)
* *Henkel, ein deutsches Werk in seiner Arbeit* (1938)
* *Waffenkammern Deutschlands* (1940)
* *Deutsche Panzer* (1940)
* *Krebs* (1941)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Cowan, Michael. *Walter Ruttmann and the Cinema of Multiplicity: Avant-garde-Advertising-Modernity*. Amsterdam, NL: Amsterdam University Press, 2014. 
*Dombrug, Adrianus van. *Walter Ruttmann in het beginsel*. Purmerend, NL: J. Muusses, 1956.
*Goergen, Jeanpaul. *Walter Ruttmann: eine Dokumentation*. Berlín: Freunde der deutschen Kinemathek, 1989.  
*Rogers, Holly e Jeremy Barham *The Music and Sound of Experimental Film*. Oxford: Oxford University Press, 2017.  
*Quaresima, Leonard, editor. *Walter Ruttmann: cinema, pittura, ars acustica*. Calliano (Trento), Italy: Manfrini, 1994. 

### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb
Sabino Torres

**Sabino Torres Ferrer**, nado en Pontevedra o 24 de xuño de 1924 e finado en Madrid o 23 de maio de 2016, foi un editor e escritor galego.

## Traxectoria 
miniatura|dereita|200px|Placa conmemorativa no edificio onde estaba o obradoiro de Gráficas Torres.

Comezou a súa actividade xornalística en 1943 na revista *Finisterre* con Emilio Canda Pérez e Celso Emilio Ferreiro. En 1949 editou a colección Benito Soto con Manuel Cuña Novás e Emilio Álvarez Negreira. En 1953 creou o semanario *Litoral*, do que foi redactor-xefe e subdirector. En 1992 fundou a colección poética Hipocampo Amigo con Emilio Álvarez Negreira. Foi membro correspondente da Real Academia Galega dende 1952.

## Obra en galego 
* *Ondas do mar comigo*, 1997.
* *Trovas de Nadal*, 1999.
* *Xograría nova*, 2000.
* *Intres de soidade*, 2001.
* *As tres columnas*, 2008 (narrativa), Galaxia.
* *Crónicas dun tempo escondido. Pontevedra 1930-1960*, 2014, Galaxia.
* *Pontevedra. Laranxeiras e limoeiros*, 2015, Concello de Pontevedra/Galaxia.

## Obra en castelán 
* *Cuaderno de Carmen*, 1949.
* *Versos para la bella Helenes*, 2010 (poesía)..

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* 
*
Phil Jutzi

**Phil Jutzi**, nado o 22 de xullo de 1896 en Altleiningen e finado o 1 de maio de 1946 en Neustadt an der Weinstraße, foi un director de cine alemán.

Nado como **Philipp Jutzi** en Altleiningen, era o fillo dun xastre. En 1916, fixo pósters para pequenos filmes de teatro na Selva Negra, sendo rexeitado polos militares durante a primeira guerra mundial debido a unha discapacidade física. En 1919 converteuse en administrador da Compañía da Industria do cine en Heidelberg, que se especializou en filme de detectives e westerns. 

## Filmografía selecta 
* ''Um's tägliche Brot* (1928/29)
* *Mutter Krausens Fahrt ins Glück* (1929)
* *Die Todeszeche* (1930)
* *Berlin–Alexanderplatz* (1931)
* *Eine wie Du* (1932/33)
* *Lockspitzel Asew* (1935) (acreditado como Piel Jutzi)
* *Der Kosak und die Nachtigall'' (1935)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb
Gaztelupeko Hotsak

**Gaztelupeko Hotsak** é unha discográfica independente fundada no País Vasco en 1990. Engloba estilos moi diferentes, entre os que se atopan o rock, o jazz, o pop e o blues.

## Grupos en catálogo 

* Alex Caporuscio
* Andoni Arcilla Group
* Bide Ertzean
* Bluedays
* Blues & Decker 
* Bluestock 
* Broken Brothers Brass Band
* Capsula
* Carlos Velasco 
* Chris Kase
* De Diego Brothers
* Esne Zopak
* Festival Errabal Jazz
* Gaby Jogeix 
* Gasteiz Big Band 
* Gatos Bizcos
* Guitar Crusher 
* Guitar Not So Slim 
* Hasier Oleaga
* Igor Arzuaga
* Ivan Julian & Capsula 
* J.L.Pardo & The Mojo Workers
* Jare

* Jean Louis Hargous
* Jeronimo Martin
* Jeronimo Martin Sexteto
* Jimmy Bidaurreta
* Joaquín Chacón
* Jon & Sugramas
* Jorge Abadías
* Joseba B. Lenoir
* Joserra Senperena
* Juan De Diego Trakas
* Juan Ortiz Trio
* Julie Guravich 
* Keu Agirretxea
* La Teoría Del Taburete
* Los Coronas 
* Los Mighty Calacas 
* Los Reyes Del K.O.
* Los Wachisneis
* Malen Trio 
* Markos Untzeta
* Marta Sanchez Trio
* Miguel Salvador Project 
* Mikel Andonegi 

* Moondogs Blues Party 
* Mugaldekoak
* Nevermind People 
* Organiks
* Patta Ta Sendaezinak 
* Paul San Martin
* Perinké Big Band
* Petti
* Reverendos
* Roy Loney & Señor No 
* RS Faktor
* The 44 Dealers
* The Lucilles 
* The Romanticos
* The Tree
* Tobias Meinhart Quintet 
* Topeka
* Travelling Brothers
* Txuma Murugarren
* Urko Menaia
* Víctor Aneiros Band 
* Xabi Ta Petti
* Yoio Cuesta
* ZZ Blues Band

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina web oficial
Rui Veloso (álbum)

***Rui Veloso*** é o cuarto álbum de estudio do músico de rock portugués Rui Veloso, publicado en 1986.

O disco foi producido polo propio Rui Veloso.

## Lista de cancións
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina oficial de Rui Veloso
Marqués de La Fayette

miniatura|200px|Marie-Joseph Paul du Motier, Marqués de La Fayette.

**Marie-Joseph Paul Yves Roch Gilbert du Motier, Marqués de La Fayette**, tamén coñecido como **Marqués de La Fayette**, nado no Castelo de Chavaniac o 6 de setembro de 1757 e finado en París o 20 de maio de 1834, foi un oficial francés que participou nas revolucións francesa e americana.

## Traxectoria 
### Infancia e mocidade 
Marie-Joseph Paul du Motier procedía dunha familia nobre. O seu pai morreu en Minden (Alemaña) en 1759, e a súa nai, como tamén o seu avó, en 1770. Á idade de 13 anos, atopouse orfo e cunha gran fortuna. Con 16 anos, casou con Marie Adrienne Francoise de Noailles (? - 1807), filla do duque de Ayen e neta do duque de Noailles, unha das familias máis influentes do reino. La Fayette elixiu entón seguir unha carreira militar como o seu pai.

### Independencia dos Estados Unidos 
La Fayette ingresou nas filas do exército real en 1772, tiña 19 anos o novo capitán de dragóns cando as colonias inglesas de Norteamérica declaran a súa independencia. En abril de 1777, facendo fronte á prohibición do rei, embarcouse cara a América. Logo dunha viaxe de dez meses, recala en Filadelfia, sede do goberno colonial.

Incorporouse non sen dificultade ao exército dos Estados Unidos co grao de xeneral maior. O seu rol militar interrompeuse por un lapso de 6 meses porque George Washington lle encomendou a misión de convencer ao rei de Francia para que enviara un continxente militar numeroso.

Acollido calorosamente, recoñéceselle o título de coronel de cabalería. De volta aos Estados Unidos en 1780 a bordo de "L'Hermione", Wáshington déixao como comandante das tropas de Virxinia. Participou en 1781 na decisiva batalla de Yorktown, que conduciu á capitulación de Cornwallis.

### Retorno a Francia 
Retorna a Francia en 1782, co grao de Mariscal de Campo. En 1789 foi elixido deputado polo brazo nobiliario para os Estados Xerais dos que xurdiu a Revolución. Adherido desde o comezo á causa revolucionaria, o seu prestixio como defensor da liberdade na pasada guerra contra Gran Bretaña fixo que fose nomeado presidente da Asemblea Nacional e comandante da Garda Nacional.

Durante os primeiros anos da Revolución o «heroe de dous mundos» foi moi popular, ao encarnar á nobreza liberal e o brazo armado do novo réxime; pero tivo tamén un papel de moderador, defendendo o mantemento da monarquía constitucional e impedindo os ataques contra a familia real. En 1791 foi el quen trouxo a París ao rei, sorprendido en Varennes cando intentaba fuxir de Francia; pero, dise, do cal non hai certeza, que foi el quen ordenou disparar sobre as masas de manifestantes que, como consecuencia, pedían o seu destronamento (matanza do Campo de Marte).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dólar Lafayette

### Ligazóns externas
Tampereen jäähalli

O **Tampereen jäähalli** (en galego **Pazo de Xeo de Tampere**), tamén coñecido como **Hakametsän jäähalli** ou só **Hakametsä** (ás veces denominado tamén Hakametsa 1 para diferencialo do pavillón máis pequeno situado preto deste) en honor ao distrito no que está situado, é un pavillón deportivo da cidade de Tampere (Finlandia) adicado principalmente á práctica do hóckey sobre xeo, sendo a casa do equipo de KOOVEE, que participa na segunda categoría do hóckey sobre xeo finlandés. Ata decembro de 2021 acolleu os encontros dos dous principais equipos desta modalidade na cidade, Ilves e Tappara, ambos os dous competindo na SM-liiga (máxima categoría do hóckey sobre xeo en Finlandia). Foi construído en 1965 e ten capacidade para 7&nbsp;595 espectadores (6&nbsp;399 sentados).

## Historia 
miniatura|Interior do pavillón.
Construído en 1965, o Tampereen jäähalli é o pavillón máis antigo de hóckey sobre xeo de Finlandia. Ese ano, o país recibiu a posibilidade de acoller o Campionato do Mundo de hóckey sobre xeo masculino, e Helsinqui comezou a construción dun pavillón para o torneo. Non obstante, a capital finlandesa non puido rematar o proxecto a tempo, polo que se lle propuxo a Tampere construír un pavillón e albergar os partidos da competición.

O primeiro partido que se disputou no pavillón foi un partido das estrelas entre Tampere e o resto de Finlandia xogado o 29 de xaneiro de 1965 e que finalizou cun empate a 4 goles. O primeiro partido de liga disputado enfrontou aos dous equipos locais do Ilves e o Tappara o 31 de xaneiro dese mesmo ano, decantándose a favor dos primeiros por 5 goles a 3.

Orixinalmente, a capacidade do pavillón era de 10&nbsp;200 espectadores, con tan só 1&nbsp;573 asentos no lado leste da pista.

A finais dos anos '90 e principios dos anos 2000, houbo un intento de construír un novo recinto multipropósito en Tampere seguindo o exemplo do Hartwall Areena, construído en Helsinqui en 1997. Porén, estes proxectos non frutificaron e o Hakametsä continúa a ser a principal sede do hóckey sobre xeo na cidade. En maio de 2010, o concello de Tampere aprobou un proxecto para comezar o novo Tampereen Keskusareena.

## Números retirados no pavillón 
### Ilves 
* 2: Jarmo Wasama
* 7: Aarne Honkavaara
* 13: Risto Jalo
* 14: Lasse Oksanen
* 16: Jorma Peltonen
* 30: Jukka Tammi
* 41: Raimo Helminen

### Tappara 
* 2: Kalevi Numminen
* 3: Pekka Marjamäki
* 7: Timo Jutila
* 8: Janne Ojanen
* 10: Timo Susi

### KOOVEE 
* 10: Heino Pulli

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* O Hakametsän jäähalli na web do Tampereen Ilves 
* O Hakametsän jäähallien www.hockeyarenas.net
GeoLITE

**GeoLITE**, tamén coñecido como **USA 158**, é un satélite artificial dos Estados Unidos lanzado o 18 de maio de 2001 mediante un foguete Delta 7925 desde o Centro Espacial de Cabo Cañaveral.

## Características 
GeoLITE é un satélite de comunicacións militares duns 1800&nbsp;kg de masa que tiña como uns dos seus obxectivos probar un sistema de comunicacións por láser e un sistema de transmisión por UHF. Foi construído por TRW usando o bus T-310 e operado pola Oficinal Nacional de Recoñecemento dos Estados Unidos.

## Notas
Helsingin jäähalli

**Helsingin jäähalli** en lingua finesa ou **Helsingfors islahh** en sueco (en galego **Pazo de Xeo de Helsinqui**) é un pavillón deportivo da cidade de Helsinqui, Finlandia. Foi construído en 1966 e ten capacidade para 8.200 espectadores.[miniatura|left|O equipo local do [HIFK Hockey|HIFK fronte ao Tappara nun partido da SM-liiga no Helsingin jäähalli.]]

O pavillón é a casa dun dos dous principais equipos de hóckey sobre xeo da capital finlandesa, o HIFK, que actualmente compite na máxima categoría desta modalidade en Finlandia, a SM-liiga. Ás veces é chamado *Petoluola*, que significa "A cova da besta", facendo alusión ao logo do HIFK: unha pantera vermella.

O Helsingin jäähalli adoitaba ser o principal recinto para acoller tódolos eventos importantes de deportes de xeo, así como concertos, mais trala construción do Turkuhalli en Turku e o Hartwall Areena (o pavillón máis grande do país) en Helsinqui, moitos eventos pasaron a realizarse nos novos recintos, polo que estes eventos diminuiron notáblemente, mais sen chegar a desaparecer.

## Eventos 
* 9A super group (2006)
* Heaven and Hell (2007 e 2009)
* Avril Lavigne (2005 and 2008)
* Mötley Crüe (2007)
* Avenged Sevenfold (2010)
* Judas Priest (1986, 1991, 2008, 2012)
* Megadeth (2011)
* Metallica (1988, 1992 e 1996)
* Scorpions (1989, 1991 e 2004)
* Deep Purple (1993 and 2009)
* Dream Theater (2005, 2007, 2009 e 2012)
* Opeth (2009, 2011)
* Pain of Salvation (2011)
* Frank Sinatra (1989)
* Whitesnake (2011)
* Sex Pistols (2008)
* Snoop Dogg (2008)
* The Prodigy (2009)
* Kelly Clarkson (2008)
* Paramore (2009)
* 50 Cent (2010)
* Bullet for My Valentine (2010)
* Taste of Chaos 2009 (Actuaron: Maylene and the Sons of Disaster, Every Time I Die, Killswitch Engage e In Flames
* Disturbed (2008)
* Tokio Hotel (2010)
* 30 Seconds to Mars (2008)
* ZZ Top
* Muse (2007)
* Motörhead (1981, 1999, 2007, 2008 e 2009)
* Kiss (1983 and 1988)
* Dire Straits (1985)
* The Who (1967)
* Rammstein (2001)
* Stevie Wonder (1984)
* The Beach Boys (2006)
* Slayer (2006)
* The Knockouts e Brian Setzer na Brian Setzer Rockabilly Riot tour (2011)
* Guns N' Roses (1991)
* Final de Idols (2007 and 2008)
* Final de X Factor (2010)
* Jeff Dunham (2009)
* WWE (WrestleMania Revenge Tour/Raw en 2009)
* Carlos Santana
* AC/DC (1986, 1988, 1991 e 1996)
* Iron Maiden (1992)
Daniel Landesa

**Daniel Landesa**, nado en Coia (Vigo) en 1976, é un escritor galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Filoloxía, ten traballado en diversos oficios. Colaborou en varias publicacións (*Dorna*, *Tempos Dixital*), e participa habitualmente nos recitais do colectivo *Poetas da Hostia*, conducidos por Lucía Aldao e María Lado. É un dos coordinadores da revista dixital *Criaturas*, dedicada á Literatura Infantil e Xuvenil de Galicia.

## Obra 
### Poesía 
* *Da casa nova*, 2014, Emerxentes.

### Narrativa 
* *Penumbra*, 2019, Colección Fóra de Xogo, Xerais.

### Álbums ilustrados 
* *Unha sorpresa para Goruk*, 2012, Editorial Galaxia.

### Obras colectivas 
* *Premios da Universidade de Vigo*, 2002, Xerais.
* *Sairasme da entraña como última negación*, en *Coroa poética para Urbano Lugrís*, 2011, A nave das ideas.
* *Versus cianuro. Poemas contra a mina de ouro de Corcoesto*, 2013, A. C. Caldeirón.
* *Caramomia* (2023). Vigo: Xerais. Con María Lado, Ledicia Costas, O Hematocrítico. Ilustrador/a: Martín Romero.

## Premios 
* Gañador do VIII Premio de Narración Curta *Happy Curtis* no 2012, por *Abercrombie*.
* 1º Premio de Poesía da Universidade de Vigo no 2001.
* Accésit de Teatro do Premio da Universidade de Vigo no 2001.

## Performance 
* *Beautiful Juana*, 2010. Verbum. Casa das palabras. Xunto ao músico César Carácter.
* *Placentaria*, 2010, Verbum. Casa das Palabras. 2010. Xunto á ilustradora María Longa.
* *O medo*, 2012, Cidade da Cultura. Xunto ao músico Nacho Muñoz e á fotógrafa Andrea Costas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *ProxectoQ*, blog do autor.
Divinas palabras (filme)

***Divinas palabras*** é unha película de cine dirixida por José Luis García Sánchez e rodada en Galicia. Está baseada na obra de teatro homónima de Valle-Inclán e foi estreada no ano 1987.
 
## Trama 
A historia transcorre na Galicia de principios do século XX, onde dúas mulleres loitan pola custodia do seu sobriño, que padece hidrocefalia. Dita circunstancia fai que o exhiban polas feiras para sacarlle proveito económico.

## Personaxes 
*Ana Belén como Mari Gaila.
*Francisco Rabal como Pedro Gailo.
*Imanol Arias como Sétimo Miau.
*Esperanza Roy como Rosa a Tatula.
*Aurora Bautista como Marica do Reino.
*Juan Echanove como Migueliño.
*Rebeca Tébar como Simoniña.
*Nicolás Dueñas como Conde Polaco.
*Víctor Rubio.
*Francisco Merino.
*Tito García.
*Ofelia Angélica.
*Ernesto Chao.
*Nicolás Dueñas.
*Dorotea Bárcena.
*Luis Ciges.
*Eduardo Puceiro.

*Rosa Álvarez.
*Antonio Gamero.
*Pedro Reyes.
*Clara Heyman.
*Xosé Luís Bernal.
*María Elena Flores.
*Antonio Passy.
*Marisa Soto.
*Alberto Tomé.
*Manuel Santamaría.
*Ánxela García.
*María Jesús Hoyos.
*Concha Goyanes.
*Abel Vitón.
*Luisa Veira.
*Diego Varela.
*Monti Castiñeiras.

*María Teresa Castro.
*María Barcala.
*César Somoza.
*Jorge Ricoy.
*Manolo Huete.
*Susana Dans.
*Xepe Casanova.
*Nacho Castaño.
*Cristina Castaño.
*Montserrat Amigo.
*Quico Cadaval.
*Xavier R. Lourido.
*Abelardo Estévez.
*Severino Carballal.
*Juan Manuel Abreu.
*Mariví Muela.

## Galardóns e nomeamentos 
II edición dos Premios Goya:
* Premio ao mellor actor secundario para Juan Echanove.
* Premio á mellor fotografía para Fernando Arribas.
* Premio á mellor montaxe para Pablo González del Amo.
* Premio ao mellor son para Miguel Ángel Polo e Enrique Molinero.
* Nomeamento á mellor película.
* Nomeamento á mellor música orixinal para o grupo musical Milladoiro.

## Produción 
A rodaxe realizouse integramente en Galicia: na parroquia de San Vicente do Grove, no Grove; nas parroquia da Gándara e Calvente, de Oroso; na parroquia do Cebreiro, do Pino, en San Fins de Sales, en Vedra; na Ermida da Nosa Señora da Lanzada, en Sanxenxo; en Padrón e na Illa de Arousa.

A música foi interpretada polo grupo Milladoiro.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb .
*Ficha en Filmaffinity .