open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lyrurus

***Lyrurus*** é un xénero de ave da orde das galiformes, familia dos fasiánidos e subfamilia dos tetraoninos, que comprende dúas especies, coñecidas como **galos lira**, moi semellantes ás do xénero *Tetrao*.

## Taxonomía 
### Descrición 
O xénero foi creado en 1832 polo naturalista e ornitólogo inglés William Swainson.

### Etimoloxía 
O nome científico *Lyrurus* está formado polos elementos do latín científico *lyr-* e *-urus*. O primeiro está tirado da raíz do substantivo do dialecto xónico do grego antigo λύρα, *lýra*, 'lira', e o segundo do grego antigo οὐρά, *ourá*, 'cola'. Literalmente: 'os de cola en forma de lira'.

### Especies 
Na actualidade recoñecense no xénero dúas especies:

* *Lyrurus mlokosiewiczi* (Taczanowski, 1875) – Galo lira do Cáucaso, ou galo lira caucásico
* *Lyrurus tetrix* (Linnaeus, 1758) - Galo lira común, ou galo lira euiroasiático

### Nota taxonómica 
Algúns atutores consideran estas dúas especies dentro do xénero *Tetrao*, como
* *Tetrao mlokosiewiczi* Taczanowski, 1875
* *Tetrao tetrix* Linnaeus, 1758

Véxase *Tetrao*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Dickinson, E. C., ed. (2003): *The Howard & Moore Complete Checklist of the Birds of the World*. 3nd ed. Londres: Christopher Helm. ISBN 978-0-7136-6536-9. 
* Hume, R. (2002): *Guía de campo de las aves de España y Europa*. Barcelona: Ediciones Omega, S. A. ISBN 84-2821-317-8.
* Peterson, R.; G. Mountfort e P. A. D. Hollom (1973): *Guía de campo de las aves de España y de Europa*. Barcelona: Ediciones Omega, S. A. ISBN 84-2820-334-2.

### Outros artigos 
* Aves
* Galiformes
* Fasiánidos
* Tetraoninos
* *Tetrao*

### Ligazóns externas 
*  Gill, F. & Donsker. D. eds. (2018): *Family Fasianidae*, en IOC World Bird Names (versión 8.2), International Ornithologists’ Union. Consultada o 5 de xaneiro de 2019.
* *Lyrurus* en Avibase. Inclúe a lista completa de subespecies. Consultada o 5 de xaneiro de 2019.
* *Lyrurus* na ADW.
Agra, Melias, O Pereiro de Aguiar

**Agra** é un lugar da parroquia de Melias no concello ourensán do Pereiro de Aguiar, na comarca de Ourense. Segundo o IGE, en 2023 tiña 26 habitantes (13 homes e 13 mulleres).

## Toponimia 
O topónimo provén do latín , e é unha extensión de terreo cultivábel dividida en leiras que pertencen a varios propietarios.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Melias 
### Parroquias do Pereiro do Aguiar 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares do Pereiro de Aguiar
La tesis de Nancy

***La tesis de Nancy*** é unha novela en lingua castelá de Ramón J. Sender, publicada en 1962 en México por Editorial Atenea. É o primeiro volume dunha pentaloxía seguida por *Nancy, doctora en gitanería* (1974), *Nancy y el Bato loco* (1974), *Gloria y vejamen de Nancy* (1977) e *Epílogo a Nancy: bajo el signo de Taurus*, (1979).

## Trama
Nancy é unha rapaza de Pensilvania que vai a Alcalá de Guadaira para preparar unha tese sobre Antropoloxía e Filoloxía hispánica.

## Narración
A obra consta de dez cartas, das cales nove son escritas por Nancy á súa curmá Betsy, e unha por esta a Nancy. Ramón J. Sender aparece na nota introdutoria como amigo de Betsy e tradutor das cartas.

O fío argumental serve como pano de fondo para presentar a sociedade sevillana de mediados do século XX a través de confusións lingüísticas (polo dialecto andaluz da lingua castelá e a xerga caló do pobo xitano, así como polos dobres sentidos e os xogos de palabras) e malentendidos polas convencións sociais.

Hai moitas referencias a obras literarias e musicais de diversas épocas. Do mesmo modo, hai moitas referencias lingüísticas a recursos estilísticos, etimoloxías ou usos. Amais da propia Alcalá de Guadaira e Sevilla, aparecen espazos como Itálica, Carmona ou Tarifa.

## Personaxes 
* **Nancy**: estudante duns vinte e catro anos.
* **Francisco Antolín Reyes "Curro"**: mozo xitano de Nancy.
* **Joaquín Gómez "Quin"**: banderilleiro.
* **Mrs. Dawson**: escocesa de mediana idade, coa que vive Nancy.
* **Mrs. Adams**: antiga profesora de Nancy, actualmente retirada.

## Véxase tamén
### Bibliografía
*Sender, R. J. (1999): *La tesis de Nancy*. Edición de Francisco Troya e Pilar Úcar. Barcelona, Ed. Casals. ISBN 978-84-218-2073-5
Lyrurus mlokosiewiczi

***Lyrurus mlokosiewiczi***, coñecido vulgarmente como **galo lira do Cáucaso** ou **galo lira caucásico**,  é unha especie de ave da orde das galiformes, familia dos fasiánidos e subfamilia dos tetraoninos, unha das dúas comprendidas no xénero *Lyrurus*.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1875 polo zoólogo polaco, especializado en ornitoloxía, Wladyslaw Taczanowski, co nome de *Tetrao mlokosiewiczi*.

### Etimoloxía 
Para a do xénero, véxase *Lylurus*.

O epíteto específico, *mlokosiewiczi*, é unha homenaxe de Taczanowski ao seu compatriota o naturalista Ludwik Mlokosiewicz.

### Nomes vulgares 
Na maioría dos idiomas modernos a especie coñécese como **galo lira do Cáucaso** ou **galo lira caucásico**, coas adaptacións pertinentes a cada unha das linguas.

### Nota taxonómica 
Algúns autores aínda designan a especie polo seu basónimo, *Tetrao  mlokosiewiczi*, que foi substituído polo actual recentemente.

## Características 
Moi semellante en forma, tamaño e costumes ao galo lira común, do que se diferencia sobre todo porque as plumas da cola dos machos teñen a forma de lira menos marcada.

O macho adulto é maior que a femia, como é usual nos fasiánidos, e mide de 50 a 55&nbsp;cm de lonxitude, mentres que a femia só alcanza de 37 a 42&nbsp;cm. A plumxe do macho é negra, agás nas *cellas* de cor vermella; a da femia é gris con algunhas manchas máis escuras.

É quizais o menos coñecido de todos os *galos* do mundo.

## Hábitat e distribución 
Como especie fundamentalmente terrícola vive en zonas de monte baixo, en ladeiras poboadas con rododendros ou outras matogueiras, nas montañas do sueste de Europa (Cáucaso) e zonas adxacentes (nordeste de Turquía e noroeste de Irán).

## Status 
Inicialmente cualificado como unha especie con *datos insuficientes* pola UICN, unha investigación recente mostra que a súa poboación está diminuíndo en certa medida, e por iso, a partir de 2008, está catalogada *case ameazada*.

Os esforzos para a súa conservación inclúen fomentar o ecoturismo, como unha maneira de promover o coñecemento desta ave e o seu hábitat.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bruun, P. & Singer,  A. (1971): *Guía de las aves de Europa*. Barcelona: Ediiones Omega, S A.
* Dickinson, E. C., ed. (2003): *The Howard & Moore Complete Checklist of the Birds of the World*. 3nd ed. Londres: Christopher Helm. ISBN 978-0-7136-6536-9.

### Outros artigos 
* Aves
* Galiformes
* Fasiánidos
* Tetraoninos
* *Lyrurus*

### Ligazóns externas
Evasión do bou Tiburón

A '*evasión do bou *Tiburón'''* foi a fuxida dun grupo de republicanos galegos desde Ferrol rumbo a Francia en agosto de 1938.
## Historia 
O 10 de agosto de 1938, o bou *Tiburón'' foi asaltado por un grupo de militantes de esquerda. O fogueiro Manuel Suárez Abelaira introduciu no pañol e na carboeira do bou un grupo de fuxidos que, logo dunhas horas de navegación, ameazaron a tripulación cunha pistola e un suposto saco de bombas. Conduciron o barco ao porto francés de Saint-Nazaire, ao que arribaron o 13 de agosto, trinta e seis horas despois. A fuga foi organizada pola xente da CNT da Coruña.

Fuxiron 24 mariñeiros galegos. Foron inmediatamente repatriados, catorce mariñeiros da dotación e oito dos asaltantes colleron o tren en Nantes rumbo a Barcelona. Só dous tripulantes volveron a Galicia por Irún. Os fuxidos foron xulgados nunha causa aberta en Ferrol por rebelión militar.

Os 24 fuxidos foron Ángel Chas González, Arturo Moreno Torres, Francisco Lago Rodríguez, Ramón Gómez Lage, Luís Louro García, Ramón Louro García, Luís Otero López, Manuel Oviedo Piñeiro, Ramón Villar Blanco, Francisco Ínsua López, Manuel Palmeiro Romero, Saturnino Pita Fontenla, Manuel Suárez Abeleira, Américo Gómez Carro, Manuel Pérez Agrelo, Manuel Varela Sande e Gerardo Torreiro López.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Elisa Beni

**María Elisa Beni Uzabal**, coñecida como **Elisa Beni**, nada en Logroño o 31 de xullo de 1965, é unha xornalista e escritora española. Converteuse na directora de periódico máis nova ao se facer con 23 anos de *El Faro de Ceuta*.

## Traxectoria 
Licenciouse en Ciencias da Información na Universidade de Navarra. Ten traballado en *La Voz de Almería*, *La Razón e* na desaparecida revista *Época.*

Foi redactora do tamén desaparecido xornal *Diario 16*.​ Foi directora de emisoras da Cadena SER e traballa como colaboradora habitual do programa de Julia Otero en Onda Cero, *Julia en la onda;*​ así coma de diversos programas de televisión como *Las Mañanas de Cuatro*, *Al Rojo Vivo*, *Más vale tarde*, *laSexta Noche* (laSexta), *Espejo público* (Antena 3) e *Madrid al Día* (Telemadrid).​

En 2004, foi nomeada directora de comunicación do Tribunal Superior de Xustiza de Madrid,​ Este libro foi editado pola Editorial Planeta, en novembro de 2007 apenas vinte días despois da sentenza do caso e nel relátase o proceso xudicial do caso do 11-M. Na obra periodística, aparecía como protagonista o que, daquela, era o seu marido, Javier Gómez Bermúdez, que exercera coma xuíz instrutor do caso e provocou certas queixas doutros maxistrados.

### Faladoiros e foros de opinión 
A maiores da obra escrita en medios e publicación literarias, tamén está moi presente como convidada en espazos televisivos e foros de opinión.

### Vida persoal 
En 2001, casou en segundas nupcias co xuíz Javier Gómez Bermúdez, maxistrado da Audiencia Nacional, divorciándose en abril de 2014.

## Obras 
**Levantando el velo. Manual de periodismo judicial* (2006). Con Javier Gómez Bermúdez. Barcelona: CIE Inversiones Editoriales Dossat-2000, S.L., ISBN 9788496437395
**La soledad del juzgador* (2007) Barcelona: Temas de Hoy. ISBN 9788484606833
**La Justicia sometida* (2015). Madrid: Los Libros de la Catarata. ISBN 978-84-9097-024-9
**Comunicación jurídica* (2016). Barcelona: Tirant lo Blanch. ISBN 9788491199519

### Novela 
**Peaje de libertad* (2014). Barcelona: Espasa ISBN 9788467041842
**Pisa mi corazón* (2017). Córdoba: Editorial Almuzara ISBN 978-84-16776-15-3

## Notas
Constantino Dragaš

**Constantino Dragaš** (en serbio e búlgaro: Константин Драгаш, *Konstantin Dragaš*; grego: Kωvσταντίνος Δραγάσης, *Konstantínos Dragáses*), finado o 17 de maio de 1395, foi un señor rexional semi-independente no fragmentado reino de Serbia centrado en Velbazhd (Kyustendil) de 1378 até a súa morte na batalla de Rovine.

## Traxectoria 
miniatura|esquerda|Estados dos Balcáns Centrais, incluíndo o reino de Constantino Dragaš (Despotado de Velbazhd) en 1373-1395.
Constantino era fillo do *sebastocrátor* serbio Dejan Dragaš e de Teodora (Eudokia), a irmá do emperador serbio Estevo Uroš IV Dušan. Os seus avós maternos foron o rei serbio Estevo Dečanski e Teodora, filla do tsar Smilets de Bulgaria.

Xunto co seu irmán Jovan Dragaš, que morreu en 1378/1379, Constantino gobernou gran parte da rexión de Macedonia oriental e unha parte media do val do río Struma (Estrimón). Os títulos de Constantino varían nas fontes, onde se lle chama «señor» (en serbio *gospodin*, grego *kyr* ou *authentēs*); poida que obtivese o título de déspota polo que adoita ser mencionado nos estudos modernos, se cadra por concesión do seu xenro, o emperador bizantino Manuel II Paleólogo.

Os irmáns Dragaš dotaron xenerosamente varios mosteiros do monte Athos, incluíndo os de Hilandar, Pandeleimonos e Vatopedi.

Despois da batalla de Maritza, víronse obrigados a se converteren en vasalos do Imperio Otomán, pero mantiveron estreitos vínculos cos seus veciños cristiáns, incluído o Imperio bizantino. En 1395, xunto co seu veciño e aliado Marko, o rei serbio de Prilep, Constantino Dragaš morreu loitando polo seu señor otomán Beyazid contra Mircea I de Valaquia en Rovine, preto de Craiova.

## Matrimonios 
Constantino Dragaš casou dúas veces. O nome da súa primeira esposa descoñécese, pero non foi a Tamár (Tamara), filla do tsar Iván Alexandre de Bulgaria, que casou cun certo «déspota» Constantino. A segunda esposa de Dragaš foi Eudoxia de Trebisonda, filla do emperador Aleixo III de Trebisonda e de Teodora Cantacucena. Coa súa primeira esposa, Dragaš tivo polo menos unha filla e, posibelmente, un fillo:

* Helena Dragaš (Jelena Dragaš, monxa Ipomoni), que desposou ao emperador bizantino Manuel II Paleólogo e morreu o 13 de maio de 1450. Tivo moitos fillos, incluídos os dous últimos emperadores bizantinos, dos cales Constantino XI adoptou o apelido de Dragaš (en grego *Dragases*).
* Quizais tamén Jakov (coñecido polo equivalente musulmán do nome, Yaqub), quen o sucedeu como señor de Velbăžd (Kyustendil).

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Oxford Dictionary of Byzantium*, Oxford University Press, 1991.
Boris Chertok

**Boris Ievseievich Chertok**, nado o 1 de marzo de 1912 en Lodz (Unión Soviética) e finado o 14 de decembro de 2011, foi un enxeñeiro participante no programa espacial soviético.

## Traxectoria 
Chertok naceu en 1912 en Lodz, fillo dun contable. A súa familia tivo que migrar a Moscova antes de que Boris cumprira os dous anos. Comezou a súa carreira aos 17 anos como electricista. A pesar da súa falta de formación comezou a traballar nunha fábrica de aviónica en 1930, recoñecéndoselle talento para iso e comezando a súa formación universitaria paralelamente ao seu traballo. En 1935 xa era xefe dunha oficina de deseño, xogando un importante papel no desenvolvemento da electrónica usada nas expedicións polares soviéticas. Graduouse en 1940 e comezou a traballar en sistemas de control e guiado na oficina de V. F. Bolkhovitinov.

En abril de 1945 foi asignado ao grupo que analizaría a tecnoloxía alemá de foguetes despois da segunda guerra mundial. Traballou en Alemaña ata xaneiro de 1947, entrando en contacto con Korolev por primeira vez. Chertok foi asignado á instituto NII-88 de Korolev en agosto de 1946, pasando a ser xefe delegado de sistemas de control e guiado de foguetes e naves espaciais. Traballou nos sistemas de control do primeiro mísil balístico intercontinental, o R-7, e das primeiras naves tripuladas, Vostok, Voskhod e Soiuz. Foi o responsable do sistema KORD de control dos motores do foguete N-1 e máis tarde, ata a súa xubilación en 1992, foi deseñador xefe adxunto na empresa estatal Energia. Faleceu o 14 de decembro de 2011.

## Notas 
*
Vladimir Chelomei

miniatura|Selo postal adicado a Chelomei.

**Vladimir Nikolayevich Chelomei**, nado o 30 de xuño de 1914 en Sedlets (Ucraína) e morto o 8 de decembro de 1984 en Moscova, foi un enxeñeiro e deseñador de mísiles e foguetes soviético de orixe ucraíno.

## Traxectoria 
Chelomei naceu en 1914 na cidade ucraína de Sedlets, nunha familia de mestres que tivo que migrar a Paltava tres meses despois debido á primeira guerra mundial. Á edade de 12 anos, a familia de Chemolei tivo que moverse a Kíiv, onde estudou mecánica de automóbiles. En 1932 entrou no politécnico de Kíiv, a mesma institución na que Koroliov estudara oito anos antes. Considerado un prodixio, aos 22 publicou o seu primeiro libro (*Análise de vectores*) e aos 24 publicara xa 14 artigos científicos. En 1941 uniuse ao Partido Comunista e obteu o seu doutoramento, sendo nomeado xefe do Grupo de Propulsión a Chorro do Instituto Central P. I. Baranov de Aviación a Propulsión (TsIAM polas súas siglas en ruso).

Chelomei inventou de maneira independente o pulsorreactor en 1942. En xuño de 1944 foi invitado a analizar os restos dun mísil V-1 alemán e encargouselle reproducilo, tarefa que acadou a finais dese mesmo ano, creando o mísil 10-Kh. O 17 de setembro se lle asignou a súa propia oficina de deseño. Cara 1958 Chelomei traballara no desenvolvemento dun novo mísil de cruceiro ao tempo que empezaba a demostrarse a superioridade dos mísiles balísticos intercontinentais sobre os de cruceiro. Tamén nese ano comezou a ter contacto coas altas esferas do Kremlin, trabando amizade co fillo de Nikita Khrushchev, o que lle permitiu expoñer as súas ideas directamente a altos cargos. En 1952 foi nomeado profesor na Universidade Baumann e en 1959 deuselle o alto cargo de Deseñador Xeral da oficina OKB-52.

Chelomei innovou no campo dos mísiles desenvolvendo o concepto de mísil encapsulado e almacenable a largo prazo capaz de ser lanzado en cuestión de minutos despois da orde de disparo. Propuxo a construción do mísil UR-100, a resposta ao mísil Minuteman estadounidense, e cara finais da década de 1950 comezou a pensar en como usar a tecnoloxía de mísiles en foguetes e naves espaciais. Ideou varios avións espaciais e lanzadores pesados, entre eles o UR-500, que daría lugar ao foguete Proton. Tamén lanzou o programa de estacións militares Almaz e as naves tripuladas TKS.

Chelomei faleceu o 28 de decembro de 1984 debido a unha trombose inesperada nun hospital de Moscova tras ser trasladado ao mesmo por un accidente na súa casa.

## Notas 
*
Monseiro

Como topónimo **Monseiro** pode referirse a:

;En Galiza
***Monseiro**, parroquia do concello de Láncara;
****Monseiro**, lugar de dita parroquia.
Montalbán

O topónimo **Montalbán** pode referirse a:

;En Galiza
***Montalbán**, lugar da parroquia de Vieiro, no concello de Viveiro.

;Fóra de Galiza

;En Andalucía
***Montalbán de Córdoba**, concello da provincia de Córdoba.

;En Aragón
***Montalbán**, concello da provincia de Teruel.

;En Castela-A Mancha
***La Puebla de Montalbán**, concello da provincia de Toledo;
***Villarejo de Montalbán**, concello da provincia de Toledo;
***San Martín de Montalbán**, concello da provincia de Toledo.

;En Venezuela
***Montalbán**, urbanización de Caracas;
***Montalbán**, concello do estado de Carabobo;
***Montalbán**, cidade do estado de Carabobo.

Amais, como apelido, pode referirse a:

***Juan Pérez de Montalbán**, escritor español (1602-1638);
***Ricardo Montalbán**, actor mexicano (1920–2009);
***Manuel Vázquez Montalbán**, escritor e xornalista catalán (1939–2003).

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Marquesado de Montalbán**;
***Condado de la Puebla de Montalbán**.
Evasión da motora Rocío

A '*evasión da motora *Rocío'''* foi a fuxida de 29 republicanos galegos desde Malpica de Bergantiños o 31 de agosto de 1938. Chegaron a Brest tres días despois.
## Historia 
A fuga estivo organizada por Juan Delgado Criado. O 31 de agosto de 1938 marchou na motora *Rocío* con outras 28 persoas, entre elas Antonio Rojo Varela, Eugenio Salvande Botana, Eugenio Amigo Otero, Pedro Blanco Gómez, Jesús Blanco Martínez, José Blanco Martínez, Pedro Chouciño Fariña, Manuel Graña Blanco, Miguel Mato Mato, Eliseo Novo Veiga, Gabriel Ordóñez Pose, Enrique Outeiro Mato, José Outeiro Mato, José Pose Casal, Rogelio Pose Villar, Ramón Rojo Pazos, Ramón Romay Pérez, Manuel Ruíz Arcay,  José Varela Pose, Rogelio Villar Romay e Anastasio Aguilar Domínguez, un viaxante de viños de Xerez de orixe estremeña.

Os evadidos foron xulgados en Ferrol na causa 2109/1938.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Evasión da motora *San Adrián*
* Evasión do *Ciudad de Montevideo''
Evasión da motora San Adrián

A '*evasión da motora *San Adrián'''* foi a fuxida de republicanos galegos desde Malpica de Bergantiños en agosto de 1938 rumbo a Audierne, no departamento de Finistère, Bretaña francesa.
## Historia 
O 13 de agosto de 1938, coincidindo coas festas da vila, produciuse a saída deste Malpica, capitaneada por Francisco Fariña Chouciño. Partiu con 26 pasaxeiros a bordo, entre os que se atopaban o exalcalde José Sande Lois e varios sindicalistas que levaban máis dun ano agachados: Celestino Garrido Garrido, Luís Garrido Carrillo e Manuel Alfeirán Carrillo. Tamén fuxiron Miguel Garrido Blanco, Jesús Garrido Garrido, Pedro Garrido Varela, Benigno Novo Alfeirán, Jesús Castro Amigo, José Castro Amigo, Luciano Rodríguez Alfeirán, Luís Rodríguez Villar, Manuel Rodríguez Verdes, Manuel Villar Novo e Cándido Carrillo Cousillas.

Á altura do golfo de Biscaia un temporal fixo que case perdesen o rumbo. Ao cabo de día e medio atoparon o mercante *Ciudad de Panamá* que lles ofreceu pan e latas de conserva. Despois atoparon un bou alemán que lles deu unha carta de navegación. Ao cabo de tres días de travesía arribaron a vinte millas á esquerda de Brest, case no canal da Mancha. Seguiron un mercante e cando estaban cerca apareceu o bote dos carabineiros que os levou ante as autoridades do porto. Déronlles a escoller: regresar a Malpica ou pasar a zona leal. Catro homes optaron por volver a casa e o resto marchou a Barcelona.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Evasión da motora *Rocío*
* Evasión do *Ciudad de Montevideo''
Jerónimo del Hoyo

**Jerónimo del Hoyo**, nado en Aguilafuente (provincia de Segovia), foi un relixioso español.

## Traxectoria
En 1595 solicitou unha bolsa para entrar no Colexio de Santa María de Jesús de Sevilla, para o cal levou a cabo unha proba de limpeza de sangue.
Como cóengo cardeal da catedral de Santiago de Compostela, entre 1603 e 1620 realizou unha visita pastoral pola arquidiocese de Santiago de Compostela en nome do arcebispo Maximiliano de Austria. Levou a cabo unha descrición das parroquias, vilas, cidades, hospitais e fortalezas, que deixou recollida no volume *Memorias del Arzobispado de Santiago*.

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Furcifer pardalis

***Furcifer pardalis*** é unha especie de camaleón orixinaria da zonas orientais e setentrionais de Madagascar, nas zonas de selva tropical. Ademais, foi introducido ás illas de Reunión e Mauricio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Ylivieska

**Ylivieska** é unha cidade de Finlandia situada na rexión de Ostrobotnia do Norte. En 2018 a súa poboación era de 15&nbsp;276&nbsp;habitantes. A superficie do termo municipal é de 573,42&nbsp;km2, dos cales 4,53&nbsp;km2 son auga. O concello ten unha  densidade de poboación de 26,85&nbsp;hab./km².

Limita cos concellos de Alavieska, Haapavesi, Kalajoki, Nivala, Oulainen, Merijärvi e Sievi, todos eles na súa mesma rexión.

O concello é unilingüe en finés.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Ylivieska
Voo 148 de Air Inter

O **voo 148 de Air Inter** era un servizo regular de pasaxeiros dende o aeroporto de Lión Satolas ata o aeroporto de Estrasburgo. O 20 de xaneiro de 1992 o Airbus A320 que operaba a ruta esnafrouse nas montañas Vosges, preto de Mont Sainte-Odile, mentres realizaba un circuíto para aterrar no aeroporto de Estrasburgo. 87 das 96 persoas a bordo morreron, mentres que as nove restantes resultaron feridas.

## Avión 
O aparello era un Airbus A320-111, con rexistro F-GGED e número de serie 15. Voara por vez primeira o 4 de novembro de 1988 e fora entregado a Air Inter o 22 de decembro. No momento do accidente levaba acumuladas un total de 6&nbsp;316 horas de voo.

## Accidente 
O voo 148, comandado polo capitán de 42 anos Christian Hecquet e o primeiro oficial de 37 Joël Cherubin, saíu do aeroporto de Lión Satolas. Mentres era vectorizado para unha aproximación VOR/DME á pista 05 do aeroporto de Estrasburgo esnafrouse ás 19:20:33 CET contra as montañas a unha altura duns 800 metros.

## Notas
Philippe Halsman

**Philippe Halsman**, nado en Riga o 2 de maio de 1906 e finado en Nova York o 25 de xuño de 1979, foi un fotógrafo letón-estadounidense moi coñecido polos seus retratos de personaxes célebres.

## Traxectoria 
Nado en Riga no seo dunha familia xudía. Estudou enxeñaría en Dresde. En 1928 foi acusado publicamente de parricidio; o seu pai que tiña por nome Morduch caeu e morreu durante unha excursión campestre nos alpes austríacos, con todo a xente dos arredores non dubidou en acusalo de cometer asasinato, influídas pola súa orixe xudía e do antisemitismo existente e a falta doutras probas. Sería levado a xuízo e condenado a catro anos de cárcere e de non ser pola presión dun destacado grupo de intelectuais, entre os que se atopaban Sigmund Freud, Thomas Mann e Albert Einstein, pasase entre reixas máis tempo dos dous anos que de seu estivo. Despois instalouse en París onde traballou como fotógrafo de moda independente e colaborou na revista Vogue. En 1940, comezada a segunda guerra mundial e ante a inminente chegada do exército alemán marchou aos Estados Unidos con axuda de Albert Einstein, onde alcanzaría fama mundial, chegando a realizar máis de cen portadas para a revista Life. En 1947 obtivo a nacionalidade estadounidense.

## Notas 
## Véxase tamén
Corucia zebrata

***Corucia zebrata*** é unha especie de esgonzo arborícola endémico do arquipélago das Illas Salomón. É a meirande especie de escíndido.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Boulenger GA (1887). *Catalogue of the Lizards in the British Museum (Natural History). Second Edition. Volume III.  ... Scincidæ ...* Londres: Trustees of the British Museum (Natural History). (Taylor and Francis, printers). xii + 575 pp. + Plates I-XL. (*Corucia zebrata*, p.&nbsp;142).
*Goin CJ, Goin OB, Zug GR (1978). *Introduction to Herpetology, Third Edition*. San Francisco: W.H. Freeman and Company. xi + 378 pp. . (*Corucia zebrata*, p.&nbsp;301).
*
*
*
Antonio Rojo Varela

**Antonio Rojo Varela**, nado en Malpica de Bergantiños o 22 de novembro de 1905, foi un mariñeiro e sindicalista galego.

## Traxectoria 
Mariñeiro, tripulante da *Segunda Polar*. Membro do Sindicato de Obreros y Profesiones Varias de Malpica da CNT. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu de Malpica en agosto de 1938 na evasión do *Rocío*. Dedicouse á pesca en Cataluña. Abríronlle causa en Ferrol por adhesión á rebelión. Foi condenado a 12 anos e 1 día de prisión en 1942. A condena foi conmutada por 8 anos en 1943.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Python curtus

***Python curtus*** é unha especie de cobra da familia Pythonidae, un réptil non velenoso que habita no sueste asiático. Recoñécense tres subespecies, incluíndo a subespecie tipo, malia que hai autores que as describen a todas como especies diferentes.

## Notas 
## Véxase tamén
Macrochelys temminckii

***Macrochelys temminckii*** é unha especie de tartaruga da familia Chelydridae. A especie é orixinaria dos Estados Unidos. *M. temminckii* é unha das tartarugas de auga doce máis pesadas do mundo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Behler JL, King FW (1979). *The Audubon Society Field Guide to North American Reptiles and Amphibians*. Nova York: Alfred A. Knopf. 743 pp. . (*Macroclemys temmincki*, pp.&nbsp;436–437 + Plates 325, 326, 327).
*Goin CJ, Goin OB, Zug GR (1978). *Introduction to Herpetology, Third Edition*. San Francisco: W.H. Freeman. xi + 378 pp. . (*Macroclemys temmincki*, pp.&nbsp;77, 124, 256-257).
*Smith HM, Brodie ED Jr (1982). *Reptiles of North America: A Guide to Field Identification*. Nova York: Golden Press. 240 pp. . (*Macroclemys temmincki*, pp.&nbsp;38–39).
*Troost G (1835). '''*In*:'* Harlan R (1835). *Medical and Physical Researches: or Original Memoirs in Medicine, Surgery, Physiology, Geology, Zoology, and Comparative Anatomy*. Philadelphia: L.R. Bailey. xxxix + 653 pp. (*Chelonura temminckii*, new species, p. 158).
*Zim HS, Smith HM (1956). *Reptiles and Amphibians: A Guide to Familiar American Species*. Golden Nature Guides. Nova York: Simon and Schuster. 160 pp. (*Macroclemys temmincki'', pp.&nbsp;25, 155).
Heinola

**Heinola** é unha cidade de Finlandia situada na rexión de Päijänne Tavastia. En 2018 a súa poboación era de 19&nbsp;060&nbsp;habitantes. A superficie do termo municipal é de 839,28&nbsp;km2, dos cales 163,29&nbsp;km2 son auga. O concello ten unha  densidade de poboación de 28,20&nbsp;hab./km².

Limita cos concellos de Asikkala, Hartola, Lahti e Sysmä, na súa mesma rexión, Iitti e Kouvola na rexión veciña de Kymenlaakso, e Mäntyharju e Pertunmaa, pertencentes ambas á rexión de Savonia do Sur.

O concello é unilingüe en finés.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Heinola
Odobenocetops

***Odobenocetops*** foi un xénero fósil de pequenas baleas con cairos atopadas no Perú e Chile. Restrinxidas ó Neoxeno (maioritariamente Mioceno), cóidase que o xénero se extinguiu antes do Plioceno. Tiña dous grandes cairos e, nalgúns fósiles, un cairo era máis longo que o outro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
*
*
Rollei

**Rollei** é un fabricante alemán de cámaras fotográficas. Foi fundada en 1920 co nome de *Franke & Heidecke* por Paul Franke e Reinhold Heidecke en Braunschweig, Baixa Saxonia.

É coñecida principalmente polos seus modelos de cámaras réflex, e en especial pola serie Rolleiflex,​ popular durante as décadas de 1950 e 1960. Fabricou series de cámaras de medio formato, como a Rolleiflex e a Rolleicord, e de 35&nbsp;mm, como a Rollei 35, a Rolleiflex SL35 e a Rolleimatic. Todos os seus modelos normalmente empregan lentes das marcas alemás Carl Zeiss AG e Schneider Kreuznach.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial de Rollei
Pterodáctilo

Os **pterodáctilos** (*Pterodactylus*, do , *pterodaktylos*, que quere dicir "dedo alado") son un xénero de pterosauro. No presente cóidase que só conta cunha única especie, ***Pterodactylus antiquus***, a primeira especie de pterosauro en ser nomeada e identificada como un réptil voador.

## Notas 
## Véxase tamén
Manouria emys

***Manouria emys*** é unha especie de tartaruga endémica do sueste de Asia. Crese que está entre as tartarugas máis primitivas, de acordo con estudos moleculares e morfolóxicos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Anderson J (1871). "On *Testudo Phayrei*, Theob. & Dr. Gray". *Ann. Mag. Nat. Hist., Fourth Series* **8**: 324-330.
*Blyth E (1854). "Notices and Descriptions of Various Reptiles, New or Little-known. Part I". *J. Asiatic Soc. Bengal* **22** [1853]: 639-655.
*Schlegel H, Müller S (1844). "*Over de Schildpadden van den Indischen Archipel* ". In: Temminck CJ (1839–1847). *Verhandelingen over de natuurlijke geschiedenis der Nederlandsche overzeesche bezittingen, door de leden der Natuurkundige Commisie in Oost-Indie en andere schrijvers. Leijden folio. Afd. 1 Zoologie in 12 afleveringen, met 45 gekl. pl. - Vitg. door C.J. Temminck, Leiden, Leuchtmans u. Hoeck in comm.*: 29-36. (*Testudo emys*, new species, p.&nbsp;34 + Plate IV). (in Dutch).
*Stoliczka F (1871). "Note on *Testudo Phayrei* ". *Ann. Mag. Nat. Hist., Fourth Series* **8**: 212.

### Outros artigos 
* Arthur Purves Phayre
Python sebae

***Python sebae*** é unha grande cobra non velenosa orixinaria da África subsahariana. É unha das 11 especies existentes do xénero *Python.* Ten dúas subespecies; unha atópase na África Central e Occidental, a outra na África austral.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Boulenger GA (1893). *Catalogue of the Snakes in the British Museum (Natural History). Volume I., Containing the Families ... Boidæ ...* Londres: Trustees of the British Museum (Natural History). (Taylor and Francis, printers). xiii + 448 pp. + Plates I-XXVIII. (*Python sebae*, pp.&nbsp;86–87). 
*Gmelin JF (1788). *Caroli a Linné Systema Naturae. Editio Decima Tertia* [13th edition]. *Tomus 1, Pars 3*. Leipzig: G.E. Beer. 1,896 pp. (*Coluber sebae*, new species, p.&nbsp;1118).
Cichla ocellaris

***Cichla ocellaris*** é unha especie moi grande de cíclido orixinario de América do Sur. Acada os 74&nbsp;cm de lonxitude. Habita nos ríos Marowijne e Essequibo na Güiana, e no río Branco do Brasil. Tamén foi introducido en rexións fóra do seu hábitat natural (como en Florida, Hawai e Porto Rico). É frecuentemente confundido con *C. monoculus*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Axelrod, H. R., 1993. The most complete colored lexicon of cichlids. T.F.H. Publications, Neptune City (Estados Unidos).
* Helfman, G., B. Collette i D. Facey: *The diversity of fishes*. Blackwell Science, Malden, Massachusetts (Estados Unidos), 1997.
* Kullander, S.O. & H. Nijssen. 1989. The cichlids of Suriname. E.J. Brill, Leiden e outras cidades, XXXIII+256 pp.
* Kullander & Ferreira (2006). A review of the South American cichlid genus Cichla, with descriptions of nine new species (*Teleostei*: *Cichlidae*). Ichthyological Exploration of Freshwaters, Vol. 17, Núm. 4, pp.&nbsp;289–398.
* Lowe-McConnell, R. H. 1969. The cichlid fishes of Guyana, South America, with notes on their ecology and breeding behaviour. Zool. J. Linn. Soc. 48: 255-302.
* Moyle, P. i J. Cech.: *Fishes: An Introduction to Ichthyology*, 4a edición, Upper Saddle River, Nova Jersey, Estados Unidos: Prentice-Hall (2000).
* Nelson, J.: *Fishes of the World*, 3a edición. Nova York, Estados Unidos: John Wiley and Sons. Ano 1994.
* Römer U.: Cichliden Atlas, Bd. 1. Melle. 1311 p. Ano 1998.
* Stiassny, M. L. J. 1982. The relationships of the neotropical genus Cichla: a phyletic analysis including some functional considerations. J. Zool. Lond. 197: 427-453.
* Stiassny, M. L. J. 1987. Cichlid familial intrarelationships and the placement of the neotropical genus Cichla. J. nat. Hist. 21: 1311-1331.
* Wheeler, A.: *The World Encyclopedia of Fishes*, 2a edición, Londres: Macdonald. Ano 1985.
Tomáš Satoranský

**Tomáš Satoranský**, nado o 30 de outubro de 1991 en Praga, é un xogador profesional de baloncesto checo que xoga no FC Barcelona da Liga ACB. Mide 2,01 metros e xoga nas posicións de base e escolta.

## Traxectoria 
En 2009 asinou co CB Sevilla da Liga ACB, onde xogou durante cinco tempadas. Satoranský foi elixido na 32ª posición do Draft da NBA de 2012 polos Washington Wizards.

En xullo de 2014, Satoranský asinou un contrato de dous anos co FC Barcelona da Liga ACB.

O 21 de xullo de 2016, Satoranský asinou cos Washington Wizards, onde permaneceu até 2019. Após pasar por varios equipos da NBA, en 2022 regresou ao FC Barcelona.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference.com  
* Perfil en ACB.com
Constantino Longueira Morales

**Constantino Longueira Morales**, nado en Malpica de Bergantiños, foi un político galego.

## Traxectoria 
Veciño de Leiloio. Na II República foi elixido concelleiro de Malpica de Bergantiños o 31 de maio de 1931. En 1933 foi nomeado alcalde de Malpica. En abril de 1936, logo da renuncia de José Sande Lois, volveu ser alcalde de Malpica. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi sancionado.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Brachyplatystoma filamentosum

***Brachyplatystoma filamentosum*** é unha especie de peixe da familia Pimelodidae da orde dos siluriformes. É orixinario de Suramérica, nas concas dos ríos Amazonas e Orinoco, e principais ríos das Güiana e o nordeste do Brasil. Tamén está presente na Arxentina. É coñecido en Bolivia como **piraíba**.

## Morfoloxía 
Os machos poden acadar os 360&nbsp;cm de lonxitude total e 200&nbsp;kg de peso.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Eschmeyer, William N., ed. 1998. Catalog of Fishes. Special Publication of the Center for Biodiversity Research and Information, núm. 1, vol. 1-3. California Academy of Sciences. San Francisco, California, Estados Unidos. 2905. ISBN 0-940228-47-5.
* Fenner, Robert M.: *The Conscientious Marine Aquarist*. Neptune City, Nova Jersey, Estados Unidos : T.F.H. Publications, 2001.
* Helfman, G., B. Collette y D. Facey: *The diversity of fishes*. Blackwell Science, Malden, Massachusetts, Estados Unidos , 1997.
* Moyle, P. y J. Cech.: *Fishes: An Introduction to Ichthyology*, 4a. edición, Upper Saddle River, Nova Jersey, Estados Unidos: Prentice-Hall. Ano 2000.
* Nelson, J.: *Fishes of the World*, 3a. edición. Nova York, Estados Unidos: John Wiley and Sons. Ano 1994.
* Wheeler, A.: *The World Encyclopedia of Fishes*, 2a. edición, Londres: Macdonald. Ano 1985.
Andrewsarchus

***Andrewsarchus*** é un xénero extinto de mamífero que viviu durante o Eoceno medio no que é agora é Mongolia Interior, na China. Só se recoñece unha especie, *A. mongoliensis*, coñecida por un cranio de gran tamaño descuberto en 1923 durante as expedicións a Asia central polo Museo Americano de Historia Natural (AMNH). Xeralmente clasificado como un mesoniquio dende a súa descrición orixinal, estudos máis recentes clasifícano como un artiodáctilo, e máis especificamente, como un membro do clado dos cetancodontamorfos, estreitamente relacionado con entelodontes, hipopótamos e cetáceos.
miniatura|240x240px|Reconstrución dun *Andrewsarchus*.

## Notas 
## Véxase tamén
Tetrastes

***Tetrastes*** é un xénero de aves sa orde dos galiformes, familia dos fasiánidos e subfamilia dos tetraoninos.

## Taxonomía 
### Descrición 
O xénero fois descrito en 1840 polo naturalista alemán, que traballou no imperio Ruso, Alexander von Keyserling e o ornitólogo alemán Johann Heinrich Blasius.

### Especies 
O xénero está constituído por dúas especies,

* *Tetrastes bonasia* (Linnaeus, 1758) – grévol
* *Tetrastes sewerzowi* (Przewalski, 1876) – grévol chinés.

### Nome galego 
* Grévoles.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Galiformes
* Fasiánidos
* Tetraoninos

### Ligazóns externas 
* *Tetrastes* Keyserling, Blasius & JH 1840 na EOL.
* *Tetrastes* en AnimalBase.
Acanthicus hystrix

***Acanthicus hystrix*** é unha especie de Loricariidae orixinaria das concas dos Amazonas, Tocantins–Araguaia e Orinoco. Pode atoparse a diferentes profundidades do leito rochoso no caudal principal do río en zonas de corrente moderada e forte, malia que tamén pode aparecer en correntes lentas. A especie é relativamente común nos acuarios, mais o seu tamaño de adulto e a súa agresividade territorial requiren dun espazo de auga grande.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Anónimo, 2001. Fish collection database of the National Museum of Natural History (Smithsonian Institution). Smithsonian Institution - Division of Fishes.
* Anónimo, 2002. Fish collection database of the American Museum of Natural History. American Museum of Natural History, Central Park West, NY 10024-5192, Estados Unidos.
* Burgess, W.E. 1989. An atlas of freshwater and marine catfishes. A preliminary survey of the *Siluriformes*. T.F.H. Publications, Inc., Neptune City (Estados Unidos). 784 p.
* Eschmeyer, William N.: Genera of Recent Fishes. California Academy of Sciences. San Francisco, Califòrnia, Estats Units. iii + 697.  (1990).
* Eschmeyer, William N., ed. 1998. Catalog of Fishes. Special Publication of the Center for Biodiversity Research and Information, núm. 1, vol. 1-3. California Academy of Sciences. San Francisco, California, Estados Unidos. 2905. .
* Ferraris, C.J. Jr. 2003. *Loricariidae* - *Loricariinae* (Armored catfishes). p.&nbsp;330-350. A R.E. Reis, S.O. Kullander e C.J. Ferraris, Jr. (eds.) Checklist of the Freshwater Fishes of South and Central America. Porto Alegre, EDIPUCRS, Brasil.
* Ferraris, Carl J.: Checklist of catfishes, recent and fossil (*Osteichthyes*: *Siluriformes*), and catalogue of siluriform primary types. Zootaxa, 1418. 8 de marzo de 2007. . PDF  
* Helfman, G., B. Collette i D. Facey: *The diversity of fishes*. Blackwell Science, Malden, Massachusetts (Estados Unidos), 1997.
* Moyle, P. i J. Cech.: *Fishes: An Introduction to Ichthyology*, 4a edición, Upper Saddle River, Nova Jersey, Estados Unidos: Prentice-Hall. Ano 2000.
* Nelson, J.S. 2006: Fishes of the world. Quarta edició. John Wiley & Sons, Inc. Hoboken, Nova Jersey, Estados Unidos. 601 p.
* Regan, C. T. 1904. A monograph of the fishes of the family *Loricariidae*. Trans. Zool. Soc. Lond. v. 17 (pt 3, núm. 1): 191-350, Pls. 9-21.
* Rodríguez, M. S., C. A. Cramer, S. L. Bonatto e R. E. Reis, 2008: Taxonomy of *Ixinandria* Isbrücker & Nijssen (*Loricariidae*: *Loricariinae*) based on morphological and molecular data. Neotropical Ichthyology v. 6 (núm. 3): 367-378.
* Schaefer, S.A. 2003 *Loricariidae* - *Hypoptopomatinae* (Armored catfishes). p.&nbsp;321-329. A R.E. Reis, S.O. Kullander e C.J. Ferraris, Jr. (eds.) Checklist of the Freshwater Fishes of South and Central America. Porto Alegre: EDIPUCRS, Brasil.
* Weber, C. 2003. *Loricariidae* - *Hypostominae* (Armored catfishes). p.&nbsp;351-372. A: R.E. Reis, S.O. Kullander e C.J. Ferraris, Jr. (eds.) Checklist of the Freshwater Fishes of South and Central America. Porto Alegre: EDIPUCRS, Brasil.
* Wheeler, A.: *The World Encyclopedia of Fishes*, 2a edición, Londres: Macdonald. Ano 1985.
Lagopus

***Lagopus*** é un xénero de aves da orde dos galiformes, familia dos fasiánidos e subfamilia dos tetraoninos.

Comprende tres especies coñecidas como lagópodos.

## Taxonomía 
### Descrición 
O xénero foi descrito en 1760 polo zoólogo francés Mathurin Jacques Brisson.

### Etimoloxía 
O nome científico *Lagopus* está formado pola unión dos elementos do latín científico *lago-* e *-pus*. O primeiro deriva da raíz do substantivo do grego antigo λαγὠς *lagṓs*, 'lebre'; e o segundo, de ποδόσ *podós*, xenitivo de πούς *poús*, 'pé'. Literalmente: 'os de pés de lebre' (ou 'os de pés como os da lenre').

### Especies 
[miniatura|240px|[Lagópodo cinsento, macho en plumaxe invernal, no Xapón.]]
[miniatura|240px|*[Lagopus leucura*, en Alberta.]]

Na actualidade recoñécense no xénero as tres especies seguintes:

* *Lagopus lagopus* (Linnaeus, 1782) - lagópodo común
* *Lagopus leucura* (Richardson, 1831) - lagópodo de cola branca 
* Lagópodo cinsento (Montin, 1781) - lagópodo alpino, lagópodo branco ou perdiz nival

### Nota sobre os nomes vulgares 
A Real Academia Galega, no seu *Dicionario*, define **lagópodo** como «**Zooloxía**. Ave da orde dos galiformes, de tamaño mediano, coa plumaxe que varía do pardo ao branco, os tarsos e os dedos cubertos de plumas, da que existen varias especies».

; Nomes noutras linguas romances:
**Lagopus lagopus*
**Castelán: *lagópodo común*
**Catalán: *lagòpede comú*
**Lagopus leucura*
**Castelán: *lagópodo coliblanco*
**Francés: *lagopède à queue blanche*
**Portugués: *lagópode-de-cauda-branca*
* *Lagopus muta* 
**Castelán: *perdiz nival*, *lagópodo alpino*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Galiformes
* Fasiánidos
* Tetraoninos
* Camuflaxe para a neve

### Ligazóns externas 
* *Lagopus* na ADW.
Angelina Rojas Blaquier

**Angelina Rojas Blaquier**, nada na Habana en 1946, é unha historiadora cubana.
## Traxectoria
Doutora en Ciencias Históricas, é investigadora do Instituto de Historia de Cuba. É profesora asistente adxunta da Facultade de Filosofía e Historia da Universidade da Habana, e membro da Comisión Nacional de Historia da Confederación de Traballadores de Cuba.
Está especializada no movemento obreiro e comunista.

## Obra 
**Primer Partido Comunista de Cuba* (2007, tomos I e II). Premio Ramiro Guerra ao mellor libro de temática histórica
**El movimiento obrero cubano, 1935-1958*
**1955: Crónica de una marcha ascendente*
**El mujalismo en el movimiento sindical cubano, y Asela mía*
**Cartas de Rubén Martínez Villena a su esposa Asela Jiménez*
**Diego Vicente Tejera*

;Publicacións na revista *Calibán*
*"La unidad como factor de triunfo"
*"El PSP entre 1952 y 1961"
*"Una visión desde la historia La contribución internacionalista del pueblo cubano a la lucha antifascista"
*"A propósito del 65 Aniversario de la victoria sobre el fascismo Julio Antonio Mella"
*"Una biografía *De cara al sol frente al imperio*"
*"Una historia de la Liga Antimperialista de Cuba"
*"Zapatero, a tu zapato"

## Premios e recoñecementos 
*Premio Ramiro Guerra ao mellor libro de temática histórica publicado en 2007.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Angelina Rojas Blaquier, na páxina web da revista *Temas* .
Pristis pectinata

***Pristis pectinata*** é unha especie de peixe serra da familia Pristidae. É orixinaria das augas tropicais e subtropicais das zonas costeiras e estuarios do Atlántico. Os rexistros da especie noutros lugares semellan ser equivocacións con outras especies de peixes serra. É unha especie en perigo crítico que desapareceu de gran parte do seu hábitat histórico.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Species Description of Pristis pectinata at www.shark-references.com 
* NOAA Fisheries smalltooth sawfish web page
Orimattila

**Orimattila** é unha cidade de Finlandia situada na rexión de Päijänne Tavastia. En 2018 a súa poboación era de 16&nbsp;147&nbsp;habitantes. A superficie do termo municipal é de 814,01&nbsp;km2, dos cales 28,83&nbsp;km2 son auga. O concello ten unha  densidade de poboación de 20,56&nbsp;hab./km².

Limita cos concellos de Hollola, Kärkölä e Lahti, pertencentes á súa mesma rexión, Iitti na rexión de Kymenlaakso, e Lapinjärvi, Myrskylä, Mäntsälä e Pukkila, pertencentes á rexión veciña de Uusimaa.

O concello é unilingüe en finés.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Orimattila
José Pombo Varela

**José Pombo Varela**, coñecido como **Rulo**, nado en Malpica de Bergantiños, foi un empresario e político galego.

## Traxectoria 
Armador de Malpica de Bergantiños. Foi o primeiro patrón maior da confraría de pescadores de Malpica, constituída en 1923. Na ditadura de Primo de Rivera foi nomeado concelleiro e en marzo de 1930, alcalde, tomando posesión a principios de abril Na II República foi elixido concelleiro monárquico de Malpica de Bergantiños o 12 de abril de 1931 e volveu ser alcalde o 9 de marzo de 1935.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Luís Cancela Vecino

**Luís Cancela Vecino**, nado en Vilanova de Santiso (Malpica de Bergantiños) en 1947 e finado en Carballo o 17 de maio de 2022, foi un mestre e político galego do BNG.

## Traxectoria
Foi o menor de sete irmáns. Aos 10 anos enviárono ao Seminario Menor de Santiago de Compostela. Despois pasou ao Seminario Maior onde rematou os estudos de Teoloxía. Deixou o Seminario e fixo a carreira de Historia. Profesor do IES Monte Neme de Carballo, do que tamén foi director. Nas primeiras eleccións democráticas encabezou a candidatura de Unidade Galega á alcaldía de Malpica de Bergantiños, obtivo maioría absoluta e foi elixido alcalde. Nas municipais de 1983 presentouse como cabeza de lista polo BNG e volveu ser elixido alcalde por maioría absoluta, ó igual que nas municipais de 1987. Nas municipais de 1991 revalidou a alcaldía sen maioría absouta. En xullo dese último ano cando presentou a dimisión. Foi substituído de xeito provisional por Ricardo Seixo Fernández. Foi condenado por prevaricación pola Audiencia Provincial en 2001 a sete anos de inhabilitación especial por un delito de prevaricación.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Eleccións municipais en Malpica de Bergantiños

### Ligazóns externas
*Luis Cancela, el profesor que iba para cura y echó tres mandatos de alcalde en Malpica en *La Voz de Galicia*
Campionato Portugués de Rugby 2014-2015

A **tempada 2014-2015 do Campionato Portugués de Rugby** foi a 57ª edición da máxima competición nacional de clubs de rugby en Portugal, organizada pola Federación Portuguesa de Rugby.
## Liga regular
* 
## Eliminatorias polo título
;Cuartos de final
::Cascais 13-19 Agronomia
::Tecnico 32-12 Belenenses
;Semifinais
::CDUL 20-8 Agronomia
::Direito 41-12 Tecnico
;Final

*  
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web da Federación Portuguesa de Rugby 
### Outros artigos 
* Selección de rugby de Portugal
* Copa Ibérica
Juan Delgado Criado

**Juan Ignacio Delgado Criado**, nado en Malpica de Bergantiños en 1908 e finado en Temuco (Chile) en 2010, foi un funcionario e político galego.

## Traxectoria 
Fillo do secretario xudicial de Malpica e da mestra Ramona Criado Orellana, era o cuarto dunha familia de doce irmáns. Auxiliar do secretario do xulgado de Malpica de Bergantiños e contador do pósito. Foi presidente de Izquierda Republicana de Malpica. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi suspendido polo gobernador civil o 30 de xuño de 1937 como secretario do pósito, xunto co secretario da corporación Ramón Astray Labarda, dous oficiais do concello e a destitución do alcalde Pedro Grela Viqueira.

Fuxiu de Malpica en agosto de 1938 na evasión do *Rocío*. Xulgado en Ferrol por rebelión militar, foi declarado en rebeldía. Ingresado no campo de concentración de Argelès-sur-Mer. Marchou a Buenos Aires  no *Winnipeg* e de alí pasou a Valparaiso (Chile), onde entrou a traballar no Banco Español. En 1955 trasladouse a Allipén e dedicouse ao cultivo de trigo. Desde 1992 residiu en Temuco coa súa filla, onde morreu aos 102 anos.

## Vida persoal 
Casou en 1949 con Paz Mera Pérez, e tivo dous fillos: Juan Amador e María Cristina.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Evasión da motora *Rocío*