open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Candelaria Pérez

O nome de **Candelaria Pérez** pode referirse a:

***Candelaria Pérez**, inventora canaria;
***Candelaria Pérez**, militar chilena.
Candelaria Pérez (inventora)

**Candelaria Pérez** foi unha inventora española.

## Traxectoria
Comerciante canaria viúva que en agosto de 1889 obtivo unha patente para un moble multiúsos adaptable a espazos pequenos. A descrición deste moble multiúsos era: "Unha cama combinada cun moble toucador, lavabo, mesiña, escritorio, bidé, mesa para xogar ao xadrez ou xogar e un atril para ler".

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
* Uve, Sandra (2018). *Supermujeres, superinventoras: Ideas brillantes que transformaron nuestra vida*. Madrid: Planeta S.A. .
Asunción Montijano

**Asunción Montijano García**, nada en 1906 en Lugo e finada o 15 de xuño de 1973 en Madrid, foi unha actriz galega de cinema e televisión.

## Traxectoria 
Nada en Lugo no seo dunha familia de intérpretes, os seus pais eran José Montijano e Concepción García. Casou co tamén actor Pedro Porcel Bares. Tiveron unha filla, a actriz Marisa Porcel.

## Filmografía 
### Cinema 
### Televisión 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Virginia Gutiérrez de Pineda

**Virginia Gutiérrez de Pineda**, nada en Socorro (Santander) o 4 de novembro de 1921 e finada en Bogotá o 2 de setembro de 1999, foi unha antropóloga colombiana pioneira nos traballos sobre familia no seu país e antropoloxía médica. O 7 de decembro do 2016, o Banco da República inclúe o seu rostro na nova familia de billetes de 10 mil pesos homenaxeando o seu labor.

## Traxectoria 
Educouse no Instituto Pedagóxico Nacional, na Escola Normal Superior e no Instituto Etnolóxico Nacional, entidade onde obtivo o seu grao de antropóloga en 1944. Viaxou a estudar na Universidade de California, en Berkeley, onde obtivo un máster en Antropoloxía Social e Médica (1953-1954). En 1962 culminou os seus estudos na Universidade Pedagóxica Nacional, doutorándose en Ciencias Sociais e Económicas. Foi elixida en 1967 como a muller do ano en Colombia, obtivo o premio  Alejandro Ángel Escobar, a medalla Camilo Torres (1963), a medalla ó mérito  do congreso interamericano de familia (1983), en dúas ocasións foi bolseira da fundación Guggenheim. No 2015, en honra ós seus méritos o Banco da República escolleu a súa imaxe para aparecer no billete de $10.000 pesos que iniciou a súa circulación no ano 2016.

## Obras 
* *Familia y cultura en Colombia*, (1963)
* *Causas culturales de la mortalidad infantil*
* *La medicina popular en Colombia*
* *Razones de un arraigo*,(1961)
* *Organización social en la Guajira*
* *La familia en Colombia: estudio antropológico*, (1962).
* *La medicina popular en Colombia: razones de su arraigo*, (1964).
* *Estructura, función y cambio de la familia en Colombia*, (1976).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biblioteca Virtual-Biblioteca Luis Ángel Arango  
* Virajes Universidad de Caldas  
* Credencial Historia, Biblioteca Virtual-Biblioteca Luis Ángel Arango
María Martinón Torres

**María Martinón Torres**, nada en 1974 en Ourense, é unha médica e paleoantropóloga galega. É fundadora da *European Society for the Study of Human Evolution* (2011) así como membro correspondente da Real Academia de Medicina e Cirurxía de Galicia dende 1999.

## Traxectoria 
Filla do pediatra e bibliófilo Federico Martinón Sánchez (Medalla Castelao 2012) e de Georgina Torres, enfermeira, estudou Medicina e Cirurxía na Universidade de Santiago de Compostela, onde obtivo o Premio Extraordinario de Licenciatura e se doutorou na mesma universidade con Premio Extraordinario en Medicina e Cirurxía. A súa tese de doutoramento versou sobre a análise da dentición dos homínidos fósiles, codirixida por José María Bermúdez de Castro, codirector dos sitios arqueolóxicos da serra de Atapuerca, e Ángel Carracedo, director do Instituto de Medicina Legal de Santiago de Compostela. Dende 2015 é profesora no Departamento de Antropoloxía da University College London. O 11 de decembro de 2017 tomou posesión como directora do Centro Nacional de Investigación sobre a Evolución Humana (CENIEH).

## Liñas de investigación 
As súas investigacións céntranse no estudo da paleobioloxía dos homínidos, evolución do aparato dental con implicacións taxonómicas e filoxenéticas, escenarios evolutivos e paleopatoloxía. O seu traballo centrouse en Atapuerca e Dmanisi (Xeorxia), ademais de colaborar en varios proxectos internacionais de investigación con Francia, a China, Suráfrica ou o Reino Unido. En Dmanisi atoparon os restos humanos máis antigos fóra de África, de 1,8 millóns de anos, o que podería probar que a orixe dos primeiros europeos é asiática no canto de africana.

## Publicacións 
Publicou máis de dez libros ou capítulos de libros no ámbito da evolución humana e máis de 60 artigos en revistas científicas internacionais. O seu traballo foi incluído no top 1% dos autores máis citados no seu campo segundo a axencia Thomson Reuters.

## Recoñecementos 
* Premio da Real Academia de Medicina e Cirurxía de Galicia.
* Premio Fundación Caixa Galicia ao mellor expediente de Licenciatura en Medicina.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* María Martinón en Google Académico
* María Martinón en ResearchGate
María de Maeztu

**María de Maeztu Whitney**, nada en Gasteiz o 18 de xullo de 1881 e finada en Mar del Plata (Arxentina) o 7 de xaneiro de 1948, foi unha pedagoga e humanista española. Irmá de Ramiro e Gustavo de Maeztu, dirixiu e impulsou a Residencia de Señoritas entre 1915 e 1936. Amais, formou parte da xunta directora do Instituto-Escuela e presidiu o Lyceum Club Femenino (1926-1936). Morreu no exilio na Arxentina ós 66 anos de idade.

## Traxectoria
O seu pai foi Manuel de Maeztu Rodríguez, enxeñeiro e terratenente cubano de orixe vasco-navarra. A súa nai foi Juana Whitney y Donè, filla dun diplomático inglés e de orixe francesa por parte materna.​ Establecidos en Vitoria, Manuel de Maeztu trasladouse a Cuba en 1894 para xestionar o seu patrimonio, mais morreu alí ese mesmo ano. Por causa da Guerra de Cuba, o patrimonio familiar viuse seriamente minguado e afectou notabelmente a Juana Whitney e aos cinco fillos, Ramiro, Ángela, Miguel, María e Gustavo. A familia tivo que trasladarse a Bilbao, onde Juana abriu a Academia Anglo-Francesa,

Foi pensionada pola Junta para Ampliación de Estudios e Investigaciones Científicas a partir de 1908. O seu coñecemento de idiomas e espírito fixérona idónea para varios proxectos.
## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Junta para Ampliación de Estudios e Investigaciones Científicas
### Ligazóns externas 
* Biografía de María de Maeztu por Antonina Rodrigo .
* Documental de RTVE: Mujeres para un siglo - María de Maetzu: la educación .
* Documental de RTVE: Retratos con alma. Programa 7 .
* Documental da UNED sobre a Residencia de Estudiantes e a Residencia de Señoritas .
* La otra mirada - *María de Maeztu llega a la Academia* RTVE .
El Guincho

**El Guincho** é un proxecto do músico, produtor e dj canario Pablo Díaz-Reixa. Autor de catro álbums de estudio, acadou popularidade como produtor co traballo de Biophilia para a islandesa Björk.   A publicación de referencia e crítica musical estadounidense Pitchfork describía o seu traballo como aquel que "enaltece os mellores valores musicais do pop", da "música étnica", con "harmonías inimaxinábeis". O seu álbum Alegranza foi avaliado como mellor novo álbum no 2007.

O seu videoclip *Bombay* foi gravado en 2010 por CANADA quen produciu o clipe para a canción homónima dirixido por Nicolás Méndez para El Guincho que se viralizou de forma extraordinaria acadando as 600 mil visitas.

## Traxectoria 
Pablo Díaz-Reixa nace no 1983 nas Palmas de Gran Canaria. Estuda Comunicación Audiovisual. Comeza tocando a batería e percusión na banda Coconot  e no colectivo La Orquesta de la Muerte. A avoa, pianista e profesora de música, inspira a Pablo e ao seu primo Toni Díaz, tamén músico, colaborador de Christina Rosenvinge, fundador do grupo Solo Astra e integrante de Cupido, xunto ao trapeiro Pimp Flaco. 

En 2005 o músico adica o ano a mellorar na técnica do sampleado, ano que publica o CD «Folías», un disco de folk-pop na honra da danza folclórica canaria. Xa no 2007 prosigue co disco «Allegranza», nome dunha pequena illa do arquipélago, terceiro mellor disco do ano para Rockdelux. Máis tarde, no 2010, «Pop Negro», dentro do contexto do pop electrónico internacional liderado por Animal Collective, promóvese como mellor disco do ano para as revistas «Mondosonoro» e «Rockdelux». O comezo dos seus traballos como produtor atrasan o seu cuarto traballo, «Hiperasia» publicado en 2016. Gravado co Melodyne (ferramenta de tratamento sonoro, similar ao Autotune) o disco lanzouse no formato dunha pulseira que daba acceso á escoita nunha web privada, xunto cunha experiencia 3D e unha película «HiperAsia, La Aventura Lírica Animada».

No ano 2018 co-produce xunto á artista Rosalía «El Mal Querer» cunhas vendas certificadas por riba das 40000 unidades e número 1 en Youtube e Spotify. 

## Discografía 
### Álbums 
* *Folías* (2006, DC/Luv Luv)
* *Alegranza* (2007, Discoteca Océano, Junk)
* *Pop negro* (2010, Young Turks)
* *Hiperasia* (2016, Everlasting Records, Canada Editorial)

### EP 
* *Antillas 1*
* *Antillas 2*
* *Kalise 1*
* *Kalise 2*

### Versións
* *Piratas de Sudamérica, Vol 1*
# ‘Hindou’ (de Orefiche e Valdespi)
# ‘Cuerpo sin Alma’ (tradicional)
# ‘Mientes’ ft. Julieta Venegas (de Miguel Matamoros)
# ‘Frutas del Caney’ (de Félix Benjamín Caignet)
# ‘Marimba’ ft. Adrián de Alfonso (de Noro Morales e Miguelito Valdés)

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Chelo García-Cortés

**María Consolación García-Cortés Cadavid**, nada en Ourense o 3 de decembro de 1951, máis coñecida como **Chelo García-Cortés**, é unha xornalista galega que desenvolveu a maior parte da súa carreira profesional no xornalismo do corazón.

## Traxectoria 
Aínda que naceu en Ourense en 1951,

Licenciada en Xornalismo pola Facultade de Ciencias da Información pola Universidade Autónoma de Barcelona, os seus primeiros pasos profesionais deunos cando comezou a traballar moi nova, en 1973, en *La Voz del Miño*, emisora sindical da súa Ourense natal, mentres facía o servizo social, e de aí pasou a Radio Popular no mesmo Ourense.

No 1975 é fichada por Radio Miramar en Barcelona (onde se traslada a vivir), dirixida entón por Marcelino Rodríguez de Castro. A partir dese momento empeza no xornalismo do corazón e a súa primeira reportaxe publícaa no 1976 para a revista *¡Hola!*. Logo foi durante moito tempo correspondente da revista *Diez minutos* en Barcelona, onde tiña unha páxina que se chamaba *Por las Ramblas*. Máis tarde chamárona de Cadena Catalana onde colaborou con Paco Lobatón, ata que a reclamou a COPE, polas mañás, xunto a Antonio Herrero.

Compaxinando o seu traballo en radio e prensa, Chelo fixo o seu debut en televisión no 1997 con Jordi González no programa *Les 1000 i una* de TV3, aínda que anteriormente xa participara nalgúns programas da televisión de Cataluña. Traballou tamén entre 1998 e 2004 no programa de Ana Rosa Quintana *Sabor a ti*, de Antena 3, labor que compaxinou co seu traballo na prensa escrita, coa revista *Lecturas*, e na radio, con Cristina López Schlichting en *La Tarde con Cristina* de COPE e máis tarde con Isabel Gemio en *Te doy mi palabra* de Onda Cero.

Con todo, a súa popularidade débella ao *talk show* de crónica social *DEC* (tamén coñecido como *¿Dónde estás corazón?*), conducido por Jaime Cantizano en Antena 3 desde 2003 ata 2011. Ese mesmo ano ficha pola cadea Telecinco, tras 13 anos na competencia (Antena 3), onde colabora en programas como *Sálvame* e *Sábado Deluxe* (2011-actualidade), *La Noria* (2011-2012), e *Abre los ojos... y mira* (2013) e as *Campanadas de fin de año* de 2017-2018 como colaboradora do programa previo. publicado en 2008 pola editorial Grand Guignol. No libro, a xornalista fai unha autocrítica do xornalismo do corazón.

## Vida persoal
No persoal, a súa nai morreu en 1962, cando ela tiña só once anos, e foi criada polo seu pai, Rafael García-Cortés Alonso (1916-11 de decembro 2001).

Mantivo unha relación sentimental de dez anos con José Manuel Parada, pero dende 2005 está casada con Marta Roca Carbonell, con quen contraeu matrimonio o 8 de agosto. Declarouse abertamente bisexual.

## Notas
María Currea

**María Currea**, nada en Bogotá o 28 de maio de 1890 e finada ibídem o 23 de maio de 1985, foi unha feminista, política, enfermeira e escritora colombiana cunha destacada participación na loita polos dereitos da muller no seu país que «marcou a existencia das mozas colombianas que se admiraban ante a súa rebeldía e a súa independencia».

## Traxectoria 
María Currea Manrique naceu no seo dunha familia acomodada, filla do xeneral Aníbal Currea Bonilla, heroe da batalla de Cuaspud (1864) e dono dunha estancia, e de Hersilia Manrique Ramírez. Casou con Ruperto Aya, tamén xeneral revolucionario na Guerra do Mil Días, quen a impulsou para que fixese realidade o seu máis grande soño: traballar en defensa dos dereitos da muller».

Por intermedio do seu marido entrevistouse co presidente Olaya Herrera en apoio da Lei 28 de 1932 outorgando os primeiros dereitos civís á muller. En 1937 viaxou aos Estados Unidos onde estudou no *Centro Henry Street* e se graduou como enfermeira no Presbyterian Hospital de Nova York. Alí estabeleceu contactos coa Comisión Interamericana de Mulleres, converténdose en representante de Colombia, entre os anos 1938 e 1948. Pasou logo a Francia onde obtivo o título de doutora en Filosofía e Letras da Universidade da Sorbona de París.

Quedou viúva en 1953. O goberno conservador promovía un acordo entre os dous partidos dominantes para promover o sufraxio feminino en Colombia. En decembro de 1953 foi novamente nomeada representante de Colombia ante a Comisión Interamericana de Mulleres e en 1954 fundou con Bertha Hernández, esposa do expresidente Mariano Ospina Pérez, a Organización Nacional Feminina e foi incluída polo goberno do xeneral Gustavo Rojas Pinilla na comisión para apoiar a causa do sufraxio feminino na Asemblea Constituínte. Integraban a comisión as conservadoras Josefina Valencia de Hubach e Teresa Santamaría de González (suplente) e as liberais Esmeralda Arboleda de Uribe e María Currea de Aya (suplente).

Apenas aprobada a lei, María Currea mostrouse partidaria da creación dun partido feminino deixando de lado os partidos tradicionais. Nesa posición coincidiría con Ofelia Uribe de Acosta e a Unión Feminina de Colombia, pero non sería apoiada polos movementos feministas conservadores, incluíndo a Bertha Hernández, e socialistas.

Xunto ás súas compañeiras de loita e á súa filla Beatriz Aya de Cárdenas, María Currea percorreu o país impulsando ás colombianas a obter a cédula de cidadanía, o que permitiu finalmente votar por primeira vez no plebiscito de decembro de 1957 a 1&nbsp;835&nbsp;255 mulleres.

En 1959 foi elixida concelleiro de Bogotá, primeira muller en alcanzar ese cargo.

## Notas
Eugenia Pereira Rodríguez

**Eugenia Pereira Rodríguez**, nada no Carballiño o 3 de abril de 1895 e finada en Barcelona o 27 de xaneiro de 1984, Anteriormente, Manuela Barreiro Pico obtivera dita licenciatura  grazas a un permiso. 

## Traxectoria 
A súa nai, Purificación Rodríguez, era comerciante. Non foi recoñecida polo seu pai, César Pereira Munín, avogado e notario, e fillo tamén dun notario, até o ano 1913. Estudou tres anos por libre no Instituto provincial de Ourense, hoxe Instituto Otero Pedrayo. Conseguiu sortear a oposición do seu pai e continuar os estudos na universidade UFC.

Inscribiuse en Farmacia en 1917 na Universidade de Santiago de Compostela combinando a opción libre e oficial e licenciouse en 1922-1923. En 1920 tamén realizou na Facultade de Medicina a especialidade de hixienista. Doutorouse en Química pola Universidade Central de Madrid, e pouco despois en Farmacia. Segundo consta no seu expediente universitario, presentou a memoria *Aplicación del Cloro en la depuración bacteriológica de las aguas potables de Madrid* na Sociedad Española de Higiene.

en 1924, foi a primeira licenciada galega en conseguir unha bolsa de estudos da Junta de Ampliación de Estudos a través da Facultade de Ciencias da Universidade de Santiago de Compostela para ampliar os seus coñecementos en enoloxía en 1923, viaxando a École Chimie en Bordeos,

En 1927 obtivo a praza de xefa do laboratorio químico da aduana de Barcelona, á que se presentara con vistas á futura creación dunha praza en Vigo. Alí monta o seu propio laboratorio, que inicialmente chamouse Pemur e logo Pereira, situado en Castelldefels. Eugenia rexistrou a seu nome varias patentes relacionadas coa fabricación de pasta dentífrica. Deste laboratorio saíron moitos produtos, entre eles a pasta dentífrica Pemur, o Fluident, e medicamentos para a muller, como as pílulas circasianas. Maria Eugenia Castells Pereira foi premio extraordinario de licenciatura en Farmacia e en xuño de 2013 figuraba o seu nomeamento como presidenta dunha SICAV.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* , E., *Institucións docentes e grandes mestres en Ourense*. 1846-2005, Galaxia, Vigo, pp.&nbsp;338–339.
* 
* 
* 
*  
* 
* , Xoana. (2016).  [Tese de doutoramento]
*, Galaxia, Vigo.

### Ligazóns externas 
* Eugenia Pereira Rodriguez una orensana pionera en farmacia/ no blog de Mujeres con Ciencia.
* Eugenia Pereira, científica galega e muller pioneira da farmacia en Gciencia.
Docha Riobóo

**Docha López-Riobóo Latorre**, máis coñecida como **Docha Riobóo**, nada na Coruña en 1946, é unha escultora galega.

## Traxectoria 
Docha Riobóo iniciou a súa actividade no mundo da arte a moi temperá idade. Aos 16 anos comezou a súa formación no estudo de Federico Coullaut-Valera (Madrid, 1912) fillo do reputado escultor Lorenzo Coullaut Valera e sobriño-neto do escritor Juan Valera.

Cando só contaba con 17 anos, Docha Riobóo obtivo a Terceira Medalla *Salón de Otoño* de Madrid; nesa época combinaba a súa actividade co deseño de Porcelanas Bidasoa. En 1969 foi galardoada coa Segunda Medalla *Salón de Otoño* e no ano 1971 obtivo a Primeira medalla *Salón de Otoño* no XLI Salón de Otoño organizado pola Asociación Nacional de Pintores y Escultores e que se desenvolveu no Palacio de Cristal do Retiro de Madrid.

A súa obra foi recoñecida con diversos premios como son o Palillo de Oro do Salón Cano (1970, Madrid), o Premio Marqués de las Amarillas (1971, Madrid), o Premio Barrié de la Maza (1974, A Coruña), o Premio Santiago de Santiago (1976, Madrid), ou a Mención Honorífica no Concurso de Proxectos para o Monumento a Simón Bolívar (1978, A Coruña).

A obra de Docha Riobóo, eminentemente figurativa, abarca diversos campos da creación artística, como son o retrato escultórico, a obra monumental, a medalla, o deseño e a restauración.

A súa obra monumental pódese atopar en diversos puntos da xeografía española; realizou en 1972 a escultura *Virxe das Rosas* en Santa Cruz de Tenerife, en 1973 o *Home do Mar* en Sanlúcar de Barrameda, Cádiz, en 1977 os murais do Instituto Social da Mariña en Palma de Mallorca, en 1985 realizou os bustos do exterior do edificio A Terraza nos Xardíns de Méndez Núñez da cidade da Coruña, e posteriormente no ano 1993 as esculturas para as áreas de descanso en Portonovo e A Laracha das estradas dependentes da Xunta de Galicia.

No campo da medalla destaca a realización da Medalla Conmemorativa da Xornada Mundial da Mocidade en Santiago de Compostela no ano 1989, a Medalla Conmemorativa da Inauguración do Museo de Arte Sacra da Coruña no ano 1990, ou a Medalla Conmemorativa do V Centenario da Colexiata de Santa María do Campo da Coruña, en 1994.

## Distincións 
*Palillo de Oro, 1970 Salón Cano, Madrid
*Primeira Medalla Salón de Otoño, 1971 Madrid
*Premio Marqués de las Amarillas, 1971, Madrid
*Premio Barrié de la Maza, 1974, A Coruña
*Premio Santiago de Santiago, 1976, Madrid
*Mención Honorífica Monumento a Simón Bolívar, 1978, A Coruña

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Catálogo. XL Salón de Otoño. Asociación Nacional de Pintores y Escultores, 1969
*Catálogo. XLII Salón de Otoño. Asociación Nacional de Pintores y Escultores, 1972

### Ligazóns externas 
*Páxina persoal  e
Amalia Osorio

**Amalia Sofía Osorio Delgado**, nada en Bande en 1918 e finada en Madrid en maio de 2006, foi unha mestra e escritora galega en lingua castelá.

## Traxectoria 
Fixo Maxisterio. Diplomouse en Relacións Publicas. Foi premiada en España e Italia pola súa narrativa e pola súa obra poética.
## Obra
### Poesía
**Mi aldea* (Silarus, 1972)
**Vertebrano poemas* (autoedición, 1994)

### Narrativa
**El loco de los negrillos* (DOCE, 1956)
**La víbora* (ELB, 1960)
**Chess* (1973)
**Tío Joel* (1986)

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* (2003): *Diccionario universal bio-bibliográfico de autoras que escriben en castellano. Siglo XX*. Madrid: Aconcagua Publishing. Páx. 303.
Betty Williams

**Betty Williams**, nada en Belfast o 22 de maio de 1943 e finada na mesma cidade o 17 de marzo de 2020, foi unha militante pacifista norteirlandesa a favor dos dereitos dos nenos e das mulleres, galardoada co Premio Nobel da Paz en 1976 polo seu labor como cofundadora de **Community of Peace People**, organización dedicada a promover unha resolución pacífica ao conflito norteirlandés.

Williams dirixiu a Global Children's Foundation e foi presidenta do World Centre of Compassion for Children International. Foi tamén líder do Institute for Asian Democracy in Washington, D.C. e profesora visitante na Nova Southeastern University. Deu conferencias sobre temas relacionados coa paz, a educación, o entendemento entre culturas e entre fes, o antiextremismo e os dereitos da infancia.

Williams foi membro fundadora do Nobel Laureate Summit, que ten lugar anualmente dende 2000.

En 2006, Williams fundou a Nobel Women's Initiative xunto coas tamén gañadoras do Nobel da Paz Mairead Corrigan Maguire, Shirin Ebadi, Wangari Maathai, Jody Williams e Rigoberta Menchú Tum. Estas seis mulleres, que representan diferentes continentes, xuntaron as súas experiencias nun esforzo común pola paz coa xustiza e a igualdade. O obxectivo da Nobel Women's Initiative é axudar a fortalecer o traballo de apoio aos dereitos das mulleres en todo o mundo. Williams tamén foi membro de PeaceJam.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Nobel Committee information on 1976 Peace Laureates
* Peace People in NI – a socialist position
Yves Giraud Cabantous

**Marius Aristide Yves Giraud-Cabantous**, nado en Saint-Gaudens (Haute-Garonne) o 8 de outubro de 1904 e finado en París o 30 de marzo de 1973, foi un piloto de carreiras francés.

## Traxectoria
Pilotou na Fórmula 1 de  a , participando en 13 Grandes Premios do Campionato do Mundo, ademais de numerosas carreiras fora do campionato de Fórmula Un.

Pilotou un Talbot-Lago-Talbot en 10 carreiras do campionato en 1950 e 1951, e os seus tres últimos eventos foron nun HWM-Alta. Logrou un total de 5 puntos do Campionato, 3 no Gran Premio do Reino Unido de 1950 (tamén a súa posición máis alta, un cuarto lugar) e 2 no Gran Premio de Bélxica de 1951. Morreu en París, con 68 anos de idade.

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Formula One World Championship results are derived from
Sofía Oriana Infante

**Sofía Oriana Infante Souto**, nada en Santiago de Compostela en 1989, é unha compositora transmoderna galega, especializada na música para o cine.

## Traxectoria 
Sofía Oriana Infante, comezou os seus estudos musicais aos oito anos no Conservatorio de Música de Xan Viaño, en Ferrol, onde escolleu a percusión como instrumento principal. No ano 2009 rematou o grao medio mais decide continuar estudos e marcha a Oviedo. Alí estudou Composición no Conservatorio Superior de Música Eduardo Martínez Torner, onde se especializou na composición xeral e audiovisual. Asemade, iniciou os estudos de Maxisterio Musical na Universidade de Oviedo, e rematou as dúas titulacións no ano 2013. Proseguiu a súa formación cun máster de educación, tamén na Universidade de Oviedo en 2014.

En 2015 trasladouse a Londres. Na capital británica cursou un mestrado en composición para o cinema e a televisión na Universidade Kingston de Londres, cunha distinción no seu proxecto final sobre a serie documental *14 actors acting*, do *New York Times* ese mesmo ano.

Na súa formación aprendeu de expertos coma Edson Zampronha, Jorge Carrillo, Fernando Blanco, Miguel Fernández e Fernando Agüeria. Tamén tivo a oportunidade de aprender de referentes coma Krzysztof Penderecki e Nico Muhly.

A súa obra é moi diversa e variada, e vai desde o mundo audiovisual ata ó académico-contemporáneo. Precisamente a composición en variedade de disciplinas e o interese pola representación dunha realidade transmoderna son as súas liñas definidoras principais.
**In Memoriam* (2019) (2016) de Liam Bellamy.
**La Pelota* (2017) de Fernando G. Pliego.
**Operation Freedom* (2018) de Kevin Ghee.
**Elisa e Marcela* (2019) de Isabel Coixet.
**Carne* (2019) de Camila Kater 
**Souvenir* (2019) de Cristina Vilches e Paloma Canonica.
**Antes de Nós* (2025) de Ángeles Huerta.

### Artigos 
* "Tim Burton y la didáctica musivisual", en *Publicaciones didácticas* (2017).

### Premios 
XII Premis Gaudí (2020): Nomeamento á mellor música orixinal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Cuth Harrison

'*Thomas Cuthbert *Cuth* Harrison**, nado en Ecclesall (Sheffield) o 6 de xullo de 1906 e finado en Sheffield o 21 de xaneiro de 1981, foi un piloto de carreiras inglés.

## Traxectoria
Participou en tres Grandes Premios de Fórmula 1, debutando o 13 de maio de 1950. Non logrou puntos de campionato. Fundou o concesionario T.C.Harrison Ford. 

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position*'; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Small, Steve (1995): ''The Grand Prix Who's Who''
Franco Rol

**Franco Rol**, nado en Turín o 5 de xuño de 1908 e finado en Rapallo o 18 de xuño de 1977, foi un piloto de carreiras italiano.

## Traxectoria
Participou en cinco Grandes Premios do Mundial de Fórmula 1, debutando o 21 de maio de 1950. Non logrou puntos de campionato. Tamén participou en moitas carreiras fóra do campionato mundial de Fórmula 1.

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén
Aeroporto internacional Félix-Houphouët-Boigny

O **aeroporto internacional Félix-Houphouët-Boigny** , tamén coñecido como **aeroporto Port Bouët**, é un aeroporto situado a 16 quilómetros ao sueste de Abidjan, en Costa do Marfil. Trátase do aeroporto máis grande do país. É o principal centro de conexións para a aeroliña nacional Air Côte d'Ivoire. O aeroporto ofrece voos a Europa, principalmente por parte de Air France e tamén por Brussels Airlines, ao resto de África e a Oriente Medio.

## Aeroliñas e destinos 
### Pasaxeiros
### Carga 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
Eugène Martin

**Eugène Martin**, nado en Suresnes o 24 de marzo de 1915 e finado en Aytre o 12 de outubro de 2006, foi un piloto de carreiras francés.

## Traxectoria
Participou en dous Grandes Premios de Fórmula 1, debutando o 13 de maio de 1950. Non logrou puntos de campionato.

Participara en varios grandes premios xa antes da segunga guerra mundial. Gañou o primeiro Gran Premio do Circuíto de Aix les Bains en 1949 cun Jicey-BMW desenvolvido por Jean Caillas.

Na década de 1950 emprendeu unha breve carreira como construtor, traballando no garaxe con sede en París que posuía co seu pai para producir o Martin-Spéciale. O coche foi exhibido no Salón do Automóbil de París de 1952, pero nunca progresou á produción en serie.

Foi un dos últimos pilotos sobreviventes desde esa época ata a súa morte nun hospital preto da súa casa en La Rochelle en 2006.

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Profile at oldracingcars.com
Obdulia Díaz

**Obdulia Díaz**, finada en 1985, foi unha muller ourensá coñecida polo seu labor asistencial no barrio da zona antiga de Ourense. Estímase que, ao longo de varias décadas, chegou a criar máis de douscentos nenos e nenas.

## Traxectoria
A chamada “Avoa Obdulia” vivía na zona antiga de Ourense e asistía os nenos do barrio, normalmente fillos de prostitutas, acolléndoos na súa casa, lavándoos e dándolles de comer. A señora Obdulia chegou a traballar de cociñeira para o gobernador en tempos da segunda república, pero tras quedar viúva e con tres fillos, o seu medio de vida era o oficio de lavandeira. Lavaba sabas por encargo na fonte das Burgas. unha estatua de Manuel Penín, titulada *Torre do Baño*, na praza de Saco y Arce, como homenaxe a esta figura silenciosa da historia local.

## Notas
Carmiña Navia Velasco

**Carmiña Navia Velasco**, nada en Palmira (Valle del Cauca) o 5 de agosto de 1948, é unha escritora e feminista colombiana.

## Traxectoria 
Realizou os seus estudos de secundaria no Colexio do Sacro Corazón de Jesús. Desde o seu inicio formativos inclinouse ao estudo da literatura, primeiro como estudante de Letras na Universidade del Valle e anos máis tarde como estudante da Mestría en Lingüística da mesma universidade. En 1978, viaxa a España a cursar o Diplomado en Lingua e Literatura Española no Instituto Iberoamericano de Cooperación en Madrid. 

Polo seu importante traballo como escritora, feminista, teóloga e xestora cultural é considerada pioneira nos estudos literarios con enfoque de xénero en Colombia e impulsora de lecturas feminino-populares do texto bíblico. Ademais, é coordinadora do Grupo de Espiritualidade María de Magdala.
Aeroporto Rei Abdulaziz

O **aeroporto internacional Rei Abdulaziz**  é un aeroporto situado a 19 quilómetros ao norte de Jeddah. Foi bautizado na honra do rei Abdul Aziz Al-Saud e inaugurouse no ano 1981. É o aeroporto máis concorrido de Arabia Saudita e o terceiro máis grande do país. É coñecido pola súa terminal do Hajj, construída especialmente para os peregrinos islámicos que anualmente viaxan á Meca e que pode manexar 80 000 pasaxeiros ao mesmo tempo.

## Aeroliñas e destinos
### Pasaxeiros
### Carga
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
María Cofán

**María Cofán Soto**, nada en Ourense un 16 de maio, é unha actriz, cantante, escritora en lingua castelá e miss galega. Vive en Marbella.

## Traxectoria 
Filla de Antonia Soto e do militar Camilo Cofán. Foi vivir a Santiago de Compostela cando o seu pai foi destinado á Lavacolla. En Madrid comezou a súa carreira como actriz, en filmes como *El ángel esta en la cumbre* (1958), *El azar se divierte* (1957), *Pueblo soñado* ou *Una bruja sin escoba* (1967). Interveu nas series de Jaime de Armiñán en TVE, en *Fábulas*, *La familia Colón* ou *Carola de noche*.

## Vida persoal
Estivo casada cun cirurxián. Non tivo fillos.

## Obras
### Poesía
**A mitad del camino* (Ediciones Cardeñoso, 1994)

### Narrativa
* *Vivencias y fantasías* (Bonet Sichar, 1988)
* *El perro que tendía la ropa y otros cuentos* (Bonet Sichar, 1989)
* *La modelo y otros relatos* (Cardeñoso, 1990)
* *Amar sin temor y otros relatos* (Cardeñoso, 1992)
* *Cuentos y canciones* (Cardeñoso, 1993)
* *El elefante color de rosa y otros cuentos* (1993)
* *El globo de Juanito y otros relatos* (1995)
* *Reflejos estelares de María Cofán* (1997)
* *El amante secreto y otros relatos* (1999)
* *El príncipe y la campesina* (Cardeñoso)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*  (2003). *Diccionario universal bio-bibliográfico de autoras que escriben en castellano. Siglo XX*. Madrid: Aconcagua Publishing. p.&nbsp;112.
* , J.L. et al. (2001). *Diccionario do cine en Galicia (1896-2000)*. Xunta de Galicia.  ISBN 84-453-3152-3.
### Ligazóns externas 
* http://mariacofan.blogspot.com.es
* Cid Galante, Rosa María: Historia das nosas mulleres ourensás
Labios (xenitais)

**Labios**, na anatomía feminina humana, son dobras de pel existentes na vulva. Tras a puberdade, así como a vulva, cúbrense polos pelos pubianos.

Existen dous tipos de labios vaxinais:
* **Labios maiores** (*labia majora*) e os
* **Labios menores** (*labia minora*), tamén chamados de **ninfas**.

A denominación dos labios como maiores e menores nalgunhas ocasións é cambiada por labios externos e internos, xa que non é o tamaño o que os determina.

Existen nunha gran variedade de tamaños e formas, e teñen intumescemento cando a muller está sexualmente excitada.

Os labios menores localízanse internamente aos labios maiores (por veces, os labios menores son máis longos que os labios maiores, expandíndose para fóra destes), e esténdense do prepucio do clítoris até debaixo da vaxina, envolvendo o orificio vaxinal e a abertura da uretra.

Os labios varían de cor de individuo para individuo, en xeral acompañando o ton de pel, porén poden mudar de cor ao longo da vida dunha mesma muller.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Vaxina
* Vulva
Aeroporto Ted Stevens Anchorage

O **aeroporto internacional Ted Stevens Anchorage**  é un grande aeroporto no estado de Alasca, situado a 8 quilómetros ao suroeste do centro da cidade de Anchorage. Está bautizado na honra de Ted Stevens, un senador estadounidense procedente de Alasca dende 1968 ata 2009.

## Aeroliñas e destinos
### Pasaxeiros
### Carga
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
Olga Moreiras Tuni

**Olga Moreiras Tuni**, nada en Vigo en 1933 e finada en Madrid en 2012, foi unha catedrática de Nutrición galega.

## Traxectoria 
Tiña o título de Profesor Mercantil e Intendente Mercantil, recibido na Escuela Superior de Comercio de Madrid. Tamén completou os estudos de Técnico Bromatólogo na Universidade Complutense de Madrid. Estudou na universidades de Granada e a Complutense de Madrid, onde se licenciou en Farmacia e obtivo o doutoramento, respectivamente. A súa tese doctoral, dirixida por  Gregorio Varela Mosquera foi ida en 1979 baixo o título *Cortisol: crecimiento y utilización nutritiva de la proteína en la rata.*

Accedeu o posto de Catedrática de Universidade no que se mantivo ata a súa xubilación, no Departamento de Nutrición e Bromatoloxía da Universidade Complutense.*

## Vida persoal
Casou con Gregorio Varela Mosquera, co que tivo un fillo, Gregorio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Díaz-Fierros Viqueira, Francisco (2013), “Olga Moreiras Tuni ”, en *Álbum da Ciencia*. Consello da Cultura Galega. [lectura: 10/03/2018]
*Blanco, Isabel (2021). *Galegas na ciencia .* Editorial Belagua. Ilustracións de María Lapido. ISBN 978-84-12-14336-2

### Ligazóns externas 
*"Homenaje póstumo a los profesores Gregorio Varela Mosquera y Olga Moreiras Tuni" en  *Jornada Científica Nutrición e Hidratación'' (31 de xaneiro de 2013).
Consalvo Sanesi

**Consalvo Sanesi**, nado en Terranuova Bracciolini (Arezzo) o 28 de marzo de 1911, e finado en Milán o 28 de xullo de 1998, foi un piloto de automobilismo italiano.

## Traxectoria
Foi piloto de probas de Alfa Romeo F1 despois da segunda guerra mundial, e competiu en carreiras cos coches Alfa Romeo Tipo 158/159 no período anterior a creación do Campionato Mundial de Fórmula Un. Competiu en cinco Grandes Premios do Campionato do Mundo de Fórmula Un, debutando o 3 de setembro de 1950. Aínda que, na súa época, a súa experiencia cos autos significaba que era a miúdo un dos homes máis rápidos na pista de carreiras, dalgunha maneira isto raramente se traduciu en bos resultados. Logrou só 3 puntos de campionato. Atopou o éxito nas carreiras de automóbiles deportivos, continuando ata mediados da década de 1960.

En 1953, logrou a velocidade media máis rápida da etapa da Mille Miglia, 181´5&nbsp;km/h, superando a grandes pilotos como Nino Farina e Juan Manuel Fangio, pero nesta ocasión o seu automóbil rompeu e non conseguiu rematar. Un ano máis tarde gañou na súa clase a Carreira Panamericana.

Sanesi participou cun Alfa Romeo na carreira Panamericana de novembro de 1954 en México. Na clase europea de turismo da carreira liderou cun tempo total de 8 horas, 29 minutos e 24 segundos. Foi superado polos seus compatriotas italianos de Alfa Romeo, Sergio Mantovani e Mario Della Favera. Un par de días despois Sanesi logrou unha vantaxe de 17 minutos no seu coche, co Alfa Romeo acadando as primeiras cinco posicións da división de coches de turismo europeos.

Deixou as carreiras de primeira liña tras sufrir un accidente case mortal durante a carreira das 12 horas de Sebring, cando tras un choque, o seu Alfa Romeo Giulia TZ estalou en chamas. Só as accións rápidas e valentes de Jocko Maggiocommo, un compañeiro piloto que miraba a carreira ao bordo da pista, que se meteu nás chamas e sacou a Sanesi, salváronlle a vida. Sanesi foi emparellado co piloto Roberto Bussinello no evento.

Maggiacomo recibiu o premio "Gentleman of the Road" (cabaleiro da pista) en novembro de 1964 polo seu esforzo no rescate de Sanesi. Maggiacomo foi o propietario da tenda de velocidade de Jocko en Poughkeepsie, Nova York. A mención presentouna o Milan Automobile Club.

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén
Paloma Acuña Fernández

**Paloma Acuña Fernández**, nada en 1949 en Vigo, é unha arqueóloga galega.

## Traxectoria 
Doutorouse en Filosofía e Letras pola Universidade de Valladolid en 1973. Desenvolveu traballos de investigación arqueolóxica. Foi directora do Museo Arqueolóxico de Valladolid e do Museo das Peregrinacións de Santiago de Compostela. Desde 1983 foi directora dos Museos Estatais.

## Obra destacada
**Esculturas militares romanas de España y Portugal I. Las esculturas thoracatas* en 1975
**Algunhas cuestións sobre os asentamentos na Galicia Baixorromana* en 1983
**Financiación y patrocinio del Patrimonio histórico* en 1998

## Notas
Henri Louveau

**Henri Louveau**, nado en Suresnes o 25 de xaneiro de 1910 e finado en Orleáns o 7 de xaneiro de 1991, foi un piloto de carreiras francés.

## Traxectoria
Participou en dous Grandes Premios do Fórmula 1, debutando o 3 de setembro de 1950. Non logrou puntos de campionato. Louveau chegou no segundo lugar nas 24 Horas de Le Mans de 1949.

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén
David Murray

**David Murray**, nado en Edimburgo o 28 de decembro de 1909 e finado en Las Palmas de Gran Canaria o 5 de abril de 1973 foi un piloto de automobilismo escocés.

## Traxectoria
Participou en cinco Grandes Premios do Campionato do Mundo de Fórmula 1, debutando o 13 de maio de 1950 e tamén fundou o equipo escocés Ecurie Ecosse, baseado en Merchiston Mews de Edimburgo.

Murray era contable de profesión e correu nun ERA e posteriormente nun Maserati 4CLT tanto internamente como en eventos europeos, antes de formar a Ecurie Ecosse en 1952.

Murray mudouse a España e morreu nun accidente de tránsito nas Illas Canarias o 5 de abril de 1973. 

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Ecurie Ecosse
John James

**John James**, nado en Packwood (Warwickshire) o 10 de maio de 1914 e finado en Saint Julian's (Malta) o 27 de xaneiro de 2002 foi un piloto de automobilismo inglés.

## Traxectoria
Competiu nun Gran Premio do Campionato do Mundo de Fórmula 1. James era un enxeñeiro que adquiriu un Maserati 4CLT / 48, e participou no Gran Premio do Reino Unido de 1951, retirándose a causa do radiador danado logo de 23 voltas. Os cambios na regulación para  limitaron o seu Maserati a competir só na Fórmula Libre e competiu en varias carreiras de velocidade antes de retirarse das carreiras.

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén
Georges Grignard

**Auguste Georges Paul Grignard**, nado en Villeneuve-Saint-Georges o 25 de xullo de 1905 e finado en Port-Marly o 7 de decembro de 1977, foi un piloto de automobilismo francés.

## Traxectoria
Correu na Fórmula Un de 1947 a 1953, participando nun Gran Premio do Campionato do Mundo o 28 de outubro de 1951. Tamén participou en numerosas carreiras fóra de campionato, incluíndo gañar o Gran Premio de París de 1950.

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Georges Grignard profile at Grand Prix encyclopedia
Invasina

As **invasinas** son un tipo de proteínas asociadas coa penetración das bacterias nas células hóspede. As invasinas desempeñan un papel na promoción da entrada da bacteria na célula durante a fase inicial da infección.

Moitas bacterias entéricas como *Yersinia*, *Listeria*, *Salmonella* e *Shigella*, utilizan as súas invasinas para entrar nas células M das placas de Peyer do tracto intestinal, e desde alí aos tecidos subxacentes. No caso de *Yersinia*, a súa invasina únese a un conxunto de receptores de integrina beta1 localizados na membrana apical das células M de forma moi específica e efectiva. Estas moléculas poderían utilizarse terapeuticamente para o envío de moléculas ao interior das células, como xenes terapéuticos e vacinas baseadas en xenes. En *Chlamydia pneumoniae* identificouse unha proteína invasina chamada Pmp21, que se une ao receptor de EGF para facilitar a entrada da bacteria na célula.

Obtívose a estrutura cristalina da invasina de *Yersinia pseudotuberculosis*, que mostra algunhas semellanzas con dominios da fibronectina que serven para unirse a integrinas, aínda que as dúas proteínas non están emparentadas.

A proteína está codificada no locus inv de *Yersinia pseudotuberculosis*. Se engadimos ese locus a unha cepa de *Escherichia coli* esta poderá penetrar en células Hep-2 en cultivo.

En 2007, identificouse unha invasina fúnxica denominada Als3, que permite a *Candida albicans* infectar as células hóspede, polo que estas proteínas non son exclusivas das bacterias.

## Notas
Prepucio do clítoris

200px|thumb|1. Prepucio do clítoris e 2. Glande do clítoris.

No corpo humano feminino, a **capucha do clítoris** (tamén chamada **preputium clitoridis** e **prepucio do clítoris**) é un pregamento de pel que rodea e protexe a glande do clítoris; tamén cobre o eixe externo do clítoris, desenvólvese como parte dos labios menores e é homólogo co prepucio no sistema reprodutor masculino.
O prepucio do clítoris está composto de tecidos mucocutáneos, estes tecidos están entre a membrana mucosa e a pel, e poden ter importancia inmunolóxica porque poden ser un punto de entrada das vacinas das mucosas. O prepucio do clítoris tamén é importante non só no protección da glande do clítoris, pero tamén no pracer, xa que o seu tecido forma parte das zonas eróxenas da vulva. As mulleres con prepucio que cobren a maior parte da glande do clítoris adoitan masturbarse estimulando o prepucio sobre a glande do clítoris, aqueles con estruturas máis pequenas ou máis compactas tenden a fregar a glande do clítoris e o prepucio xuntos. A MXF realizouse a moitas nenas dos países occidentais, para desalentar a masturbación e reducir as enfermidades que se cría que estaban relacionadas con ela.

Unha modificación que ás veces realizan as mulleres por libre albedrío é facerse perforar o prepucio e inserir xoias, tanto para adorno como por pracer físico. Aínda que é moito menos común, outras mulleres optan por recortar ou eliminar o seu propio prepucio cirurxicamente para expoñer permanentemente parte ou toda a glande do clítoris.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
### Outros artigos
### Ligazóns externas
Coco (filme de 2017)

***Coco*** é un filme estadounidense de 2017 producida por Pixar Animation Studios e distribuída por Walt Disney Pictures. Baséase nunha idea orixinal de Lee Unkrich, e foi dirixida polo propio Unkrich e codirixida por Adrian Molina. Conta a historia dun neno de 12 anos chamado Miguel Rivera que é transportado sen querer á terra dos mortos, onde busca a axuda do seu tataravó, un afamado músico, para regresar entre os vivos xunto á súa familia.

O concepto de *Coco* baséase na festividade mexicana do día dos mortos. Foi escrito por Molina e Matthew Aldrich a partir dunha historia de Unkrich, Jason Katz, Aldrich e Molina. Pixar comezou a desenvolver a animación en 2016; Unkrich e algúns membros de equipo visitaron México para inspirarse. Composer Michael Giacchino, que xa traballara noutros filmes animados de Pixar, compuxo a banda snora. As voces do filme inclúen as de Anthony Gonzalez, Gael García Bernal, Benjamin Bratt, Alanna Ubach, Renée Victor, Ana Ofelia Murguía e Edward James Olmos. *Coco* é o primeiro filme cun orzamento de nove cifras e un elenco composto completamente de latinos, cun custo de $175–200&nbsp;millóns.

*Coco* estreouse o 20 de outubro de 2017, durante o Festival Internacional de Cinema de Morelia en Morelia, México. Foi estreado nos cinemas de México a semana seguinte, a semana antes do *Día dos Mortos*, e converteuse no filme con maior recadación de tódolos tempos no país. Foi estreado nos Estados Unidos o 22 de novembro de 2017, e recadou preto de $745 millóns en todo o mundo. Recibiu a aclamación da crítica pola súa animación, interpretación vocal, música, historia e repecto pola cultura mexicana. Foi escollido polo National Board of Review como o mellor filme de animación de 2017, e gañou numerosos premios; gañou o Oscar ó mellor filme de animación e á mellor canción orixinal ("Remember Me"), así como o BAFTA, un Globo de Ouro, o Critic's Choice Movie Award e o Annie Award.

## Personaxes 
* Anthony Gonzalez como Miguel Rivera
* Gael García Bernal como Héctor Rivera,
* Benjamin Bratt como Ernesto de la Cruz
* Alanna Ubach como Mamá Imelda Rivera
* Renée Victor como Elena Rivera
* Ana Ofelia Murguía como Mamá Socorro "Coco" Rivera
* Edward James Olmos como Chicharrón
* Alfonso Arau como Papá Julio Rivera
* Selene Luna como Tía Rosita Rivera
* Dyana Ortellí como Tía Victoria Rivera
* Herbert Sigüenza como Tío Oscar e Felipe Rivera
* Jaime Camil como Papá Enrique Rivera
* Sofía Espinosa como Mamá Luisa Rivera
* Luis Valdez como Tío Berto Rivera
* Polo Rojas como Abel Rivera
* Montse Hernández como Rosa Rivera
* Lombardo Boyar como Mariachi

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie
JetBlue

**JetBlue Airways Corporation**,1-866-462-8010  estilizado como **jetBlue**, é unha aeroliña de baixo custo estadounidense e a sexta aeroliña máis grande do país. A compañía ten a súa sede en Long Island City, no barrio neoiorquino de Queens, e a súa base principal no aeroporto Internacional John F. Kennedy. Tamén ten oficinas en Cottonwood Heights, Utah e en Orlando, Florida.

En xuño do ano 2017 JetBlue voaba a 101 destinos nos Estados Unidos, México, O Caribe, Centroamérica e Suramérica.

## Frota 
thumb|A320 de JetBlue no aeroporto de Orlando
En xaneiro de 2018 a frota de JetBlue Airways estaba formado polos seguintes avións:
thumb|Un E190AR de JetBlue no aeroporto de Nova York-JFK

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web da aeroliña