Remedios Varo

**María de los Remedios Alicia Rodriga Varo e Uranga**, nada en Anglès, Xirona o 16 de decembro de 1908 e finada na  Cidade de México o 8 de outubro de 1963, coñecida como **Remedios Varo**, foi unha pintora surrealista, escritora e artista gráfica española, exiliada política en México.

Foi unha das primeiras mulleres que estudaron na Real Academia de Bellas Artes de San Fernando de Madrid. En 1932 estableceuse en Barcelona, onde traballou como deseñadora publicitaria, sumándose ao grupo surrealista catalán Loxicofobista. En 1937 viaxou a París xunto ao poeta surrealista francés Benjamin Péret e en 1941, coa chegada dos nazis á capital francesa, exiliouse a México e nunca regresou a España.

A obra de Varo evoca un mundo xurdido da súa imaxinación onde se mestura o científico, o místico, o esotérico e o máxico.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Naceu en Anglès, na provincia de Xirona e creceu dende os 9 anos en Madrid onde a súa familia trasladou a súa residencia. O seu pai, Rodrigo Varo y Zejalvo, era un enxeñeiro librepensador estudoso do esperanto, preocupado polas cuestións sociais e amante da mineraloxía, de orixe andaluza. A súa nai, Ignacia Uranga y Begareche, era de ascendencia vasca. Remedios era a segunda de tres irmáns, sendo os outros dous varóns, Rodrigo e Luis.

María de los Remedios Alicia Rodriga Varo y Uranga levou o seu nome máis popular, Remedios, debido a que o seu nacemento veu a "remediar" a súa nai a recente perda dunha das súas fillas. Tivo unha vida enfermiza con problemas cardíacos e mostrou dende pequena unha natural inclinación pola pintura.

A profesión de Rodrigo Varo obrigou a familia a desprazar a súa residencia. Primeiro a Marrocos e en 1917 a Madrid onde Remedios recibiu unha instrución básica en colexios católicos e posteriormente se formou artisticamente.

### Período de 1924 a 1941 
En 1924, aos quince anos, alentada polo seu pai, ingresou na Academia de San Fernando, converténdose nunha das primeiras mulleres estudantes da academia. Nese período compartiu parladoiros e vivencias na Residencia de Estudantes con artistas como García Lorca e Dalí. En 1930 participou nunha exposición colectiva organizada pola Unión de Debuxantes de Madrid.

Ao finalizar os seus estudos casou cun compañeiro da Academia, Gerardo Lizarraga, e ambos establecéronse en París durante un ano. En Barcelona viviu intensamente o clima político libertario e creativo.

En 1935 compartiu o estudio co tamén pintor surrealista Esteban Francés, quen a introduciu ao círculo surrealista de André Breton. En xullo, Marcel Jean chegou a Barcelona con Óscar Domínguez. Todos eles realizaron preciosos cadáveres exquisitos, debuxos colectivos comezados por un participante do xogo, tapados e continuados polo seguinte xogador dando como resultado colaxes sorprendentes. Durante a súa colaboración con este grupo, Remedios Varo pintou *L’Agent Double*, obra que anticipaba o seu estilo persoal. En maio de 1936 participou nunha histórica exposición Loxicofobista da librería Catalònia de Barcelona xunto a Artur Carbonell, Leandre Cristòfol, Àngel Ferrant, Esteve Francès, Gamboa-Rothwoss, A.G. Lamolla, Ramon Marinel•lo, Joan Massanet, Maruxa Mallo, Àngel Planells, Jaume Sans, Nadia Sokolova e Joan Ismael.

Durante a guerra civil española, situoouse do lado republicano. Nese período e durante o seu apoio activo aos republicanos, coñeceu en 1936 o poeta surrealista francés Benjamin Péret, afiliado ao POUM, que chegou a Barcelona para loitar na guerra e considerado nas crónicas da vida da artista como "o seu grande amor". Ademais de André Breton en Francia coñeceu a Max Ernst, Victor Brauner, Joan Miró, Wolfgang Paalen e Leonora Carrington.

*En cantáballe unirse aos bohemios surrealistas para fotografarse vestida de toureiro, vender pasteis na rúa ou mandar cartas a descoñecidos cuxos nomes escollía ao chou no listín telefónico, un de seus “actos surrealistas” favoritos* sinalou Isabel Navarro en 2007 rememorando a súa figura.

Na Exposición Internacional do Surrealismo en México de 1940 dirixida por Inés Amor na Galería de Arte Mexicana, exhibírase xa un dos seus cadros titulado *Recordo da Walkyria*. Xa establecidos en México, Péret e Varo integráronse nun círculo de amigos e artistas entre os que se atopaban César Moro, Esteban Francés, Gerardo Lizárraga, Leonora Carrington, Octavio Paz e Eva Sulzer quen foi unha importante mecenas dos artistas exiliados. Durante os anos corenta, Varo realizou diferentes traballos artesanais, de decoración e publicidade entre os que estivo unha colaboración con Marc Chagall no vestiario para o ballet *Aleko* que se estreou no Palacio de Belas Artes.

En 1947, separouse de Benjamin Péret, que volveu a París, aínda que Varo mantivo o contacto co poeta apoiándoo economicamente e acompañándoo no seu leito de morte en 1959.

O ano 1949 regresou a México, onde continuou co seu labor de ilustradora publicitaria. En 1952 casou de novo, esta vez co político austríaco Walter Gruen, con quen permaneceu ata o seu pasamento.

Durante a súa estadía en México, coñeceu artistas como Frida Kahlo e Diego Rivera, mais trabou nexos de amizade máis fortes con outros intelectuais no exilio, en particular coa tamén pintora surrealista británica Leonora Carrington. A súa amizade foi fundamental para ambas tanto na obra pintada como na escrita. En 1958 Varo obtivo o primeiro lugar no Primeiro Salón da Plástica Feminina nas Galerías Excélsior.

Destacou durante a época do muralismo mexicano, non como muralista senón coas súas pinturas exhibidas en diversas institucións mexicanas, entre elas no Instituto Nacional de Cardioloxía onde está a pintura *Retrato do doutor Chávez*  (1957), homenaxe ao médico mexicano Ignacio Chávez, cardiólogo da pintora.

A vida de Varo viuse rodeada de misticismo, os seus temas de interese ían dende a teoría psicanalítica ata a alquimia, tal como se expresa en múltiples cadros seus.

Por exemplo, no tríptico que fixo en 1961, que consta das obras *Cara á torre*, *Bordando o manto terrestre* e *A fuxida*, traduce a súa propia historia de vida a unha representación surrealista.

Un servizo ao que tivo acceso foi á práctica do psicanálise, de feito, o misticismo nas súas pinturas estaba influído pola psicanálise de Sigmund Freud, Carl Jung e Alfred Adler. Resulta claramente visible no cadro de 1960 *Muller saíndo do psicanalista*, do que, nunha carta ao seu irmán mencionou o seguinte:

Ata o final da súa vida non conseguiu vivir da pintura. Sempre realizou traballos artísticos de supervivencia, sobre todo como ilustradora publicitaria. Tamén pintou instrumentos musicais e mobles; realizou os decorados do filme *La aldea maldita*, de Florián Rey; falsificou por encargo cadros de Giorgio de Chirico e deseñou traxes e tocados para teatro e ballet xunto a Leonora Carrington e Marc Chagall.

Faleceu o 8 de outubro de 1963 na Cidade de México dun infarto de miocardio. No seu estudio atopábase a última obra que pintou, *Natureza morta resucitando*, e o esbozo do que ía ser o seu seguinte cadro, *Música do bosque*.

## Recoñecementos póstumos 
* En 2007 a escritora cubana Zoe Valdés publicou a novela "La cazadora de astros" en que recupera a historia da artista.
* En 2008 foi recoñecida pola cidade de Barcelona cunha placa nuns xardíns do barrio Diagonal Mar que dende entón levan o seu nome: "Xardíns Remedios Varo".
* A Universidade de Barcelona organizou entre 2008 e 2009 seminarios internacionais para conmemorar o 70 aniversario do exilio da pintora, servindo a ocasión tamén para promover a figura da artista, pouco coñecida na súa Cataluña natal. Os relatorios reuníronse no volume *Remedios Varo. Caminos del conocimiento, la creación y el exilio* (2013)*.* 
* A pintora foi destacada post mortem na Megaofrenda polo Día de Mortos da UNAM en 2013, dedicando as ofrendas ao seu traballo artístico plástico.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Remedios Varo 
* Remedios Varo Uranga: Datos Biográficos
* Remedios Varo. Galería 
* Remedios Varo. *El País*. Febreiro de 2000
* Biografía y Galería 
* Remedios Varo (vídeo)