Moeda da Guerra Social (91-88 a. de C.)

A **moeda da Guerra Social** abrangue as emisións monetarias emitidas polos aliados itálicos da confederación mársica (marsos, pelignos, picenos, vestinos, samnitas, frentanos, marrucinos e lucanos) durante a coñecida como Guerra Social (91-88 a. de C.) contra Roma.

Inspirándose no denario romano, a súa circulación (e quizais tamén a súa cuñaxe) continuou mesmo despois de concluído o conflito, xunto cos modelos republicanos.

## Emisións 
### Tipoloxía 
[miniatura|144x144px|[Reverso (moedas)|Reverso dun denario co touro itálico corneando o lobo romano.]]
As emisións monetarias producidas durante a Guerra Social consisten principalmente en moedas de prata correspondentes ao padrón do denario romano, e atribúense aos obradoiros monetarios de Corfinium e Aesernia.

Estas moedas encádranse nos anos cruciais da revolta contra Roma (90-89 a. de C.). É probable que posteriormente se cuñasen moedas similares correspondentes ao mesmo padrón, aínda que non hai testemuños firmes que o acrediten. A súa circulación era paralela á dos denarios romanos, de igual peso e aliaxe. Ademais, algúns exemplares illados proveñen de contextos estratigráficos moito máis recentes que a insurrección contra Roma.

#### Denario de prata 
Algúns destes denarios representaba a Baco cunha coroa no anverso, en tanto que o reverso reproducía a escena do touro itálico corneando o lobo romano, con inscricións en lingua osca en ambas as faces. 

Outra tipoloxía de denarios consiste na personificación de Italia no anverso e oito guerreiros asinando un pacto no reverso.

#### Único esatero de ouro 
Na colección de moedas do Gabinete de Medallas da Biblioteca Nacional de Francia hai tamén un exemplar único e ben conservado dun estatero de ouro cun peso de 8,43 gramos, correspondente ao padrón ático. A súa primeira aparición remóntase a 1827, aínda que Julius Friedländer informou da súa existencia en 1830:

* Anverso: cabeza de Dioniso rapaz cara á dereita, con coroa de hedra. cun argumento baseado na perfecta precisión da lenda en comparación co escaso coñecemento do alfabeto e da lingua osca que se tiña no momento en que a peza se deu a coñecer, con anterioridade aos traballos de Klenze (1839), Mommsen (1845) e Lepsius (1841). A moeda, en particular, amosa unha distinción perfecta entre o *i* e o *í* acentuado (na escrita osca, consiste na adición dunha pequena liña), unha diferenza que ninguén coñecía antes da obra de Klenze.

Os argumentos en contra da autenticidade desta moeda proveñen de Secondina Lorenza Cesano e de Alberto Campana, que segue moi de preto a opinión de Cesano.

### Iconografía e epigrafía 
miniatura|87x87px
Algúns dos temas iconográficos son orixinais, en tanto que outros foron tomados da tradición monetaria romana. Con todo, mesmo neste segundo caso, eses temas adquiriron novos matices e significados. Por exemplo, as cabezas dos anversos adoitaban ser unha personificación de Italia representada como unha deusa con casco, que substituía a cabeza de Roma, e ía acompañada dunha lenda que reproduce o seu nome: ITALIA, en alfabeto latino, ou VITELIU (víteliú = Italia)

As inscricións dalgunhas moedas estaban en caracteres oscos e as doutras en caracteres latinos. Con frecuencia, facían mención dos nomes dos principais líderes da revolta: Quintus Poppaedius Silo, Gaius Papius Mutilus (co título de *Imperator*), un descoñecido Numerius Lucius, etc.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Guerra Social (91-88 a. de C.)
* Moeda da Antiga Grecia
* Moeda da Antiga Roma

### Bibliografía 
* Campana, A. (1987). *La monetazione degli insorti italici durante la Guerra sociale (91-87 a.C.)*. Apparuti, Soliera.
* Cesano, S. L. (1955). "Di Uranio Antonino e di altre falsificazioni di monete romane più o meno note". En *Rivista Italiana di Numismatica e Scienze Affini*. Vol LVII. Nº 3. Società Numismatica Italiana. Páxinas 35-69.
* Friedländer, J. (1850). '**. Leipzig.
* Head, B. V. (1911). **'. Oxford. 2ª wd. Páxinas 29-30.
* Lepsius, K. R. (1841). ''*. Leipzig.
* Mommsen, T.; De Blacas, L. (1865-1875). *Histoire de la monnaie romaine*. París,

### Ligazóns externas 
* Cuñaxes republicanas romanas da Confederación Mársica (*wildwinds.com'')