open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tritón palmado

O **tritón palmado** (*Lissotriton helveticus*) é unha especie de anfibio caudado pertencente á familia Salamandridae.

Atópase ao longo da Europa occidental e do norte, en lagoas, lagos, canais, forestas, terreos de pasto e agrícolas e ás veces en áreas costeiras.

O seu período de reprodución comeza en febreiro ou abril. Postos os ovos (entre 100 e 300) na auga, as larvas (cágados) eclosionan en dúas ou tres semanas, rematando o seu desenvolvemento polo verán na auga. As larvas sofren unha metamorfose entre as sexta e a novena semana. As larvas tórnanse sexualmente maduras durante o segundo ano. Os adultos hibernan na terra, baixo os troncos ou pedras, entre os meses de novembro e marzo, raramente o fan dentro da auga.

Os machos adquiren membranas interdixitais nos membros posteriores durante a época de reprodución.

Os tritóns poden chegar a vivir entre 10 e 15 anos.

É bastante abondoso en Galicia, agás na parte oriental da provincia de Ourense.

Os principais riscos que sofre esta especie son a transformación do medio no que vive, o desecamento das zonas húmidas, a contaminación do seu medio, os lumes forestais e a introdución de especie foráneas no seu hábitat natural.

### Distribución das subespecies 
* *Lissotriton helveticus helveticus* - Norte de Alemaña a nordeste de España.
* *Lissotriton helveticus punctillatus* - Área da serra da Demanda, España.
* *Lissotriton helveticus alonsoi* - Noroeste da Península Ibérica; en Portugal, ó norte do río Vouga.

## Notas
Píntega común

A **píntega común** ou **salamántiga** (*Salamandra salamandra*) é un anfibio urodelo común en Europa con preferencia por hábitats acuáticos de media e alta montaña, ecoloxicamente pouco alterados.

Ao longo do territorio galego recibe tamén os nomes vulgares de **salamanca**, **pinchorra**, **sacabeira**, **sapagueira**, **sacarrancha** ou **saramaganta**.

## Localización e características 
Normalmente sae do seu acocho cando o tempo é frío e húmido. Adoita ser vista nos camiños, ás veces agóchase baixo as pedras. A súa lonxitude é de 20&nbsp;cm como máximo.

É doado recoñecelas pola cor da pel, negra con pintas amarelas. Para evitar seren atacadas por outros animais, a súa pel contén pequenas cantidades de substancias tóxicas (pezoña).

A píntega ou salamántiga común ten unha subespecie de seu en Galicia, a *Salamandra salamandra gallaica*.

## A píntega na cultura popular galega 
O imaxinario tradicional esaxera o carácter pezoñento da píntega, pero non só en Galicia. Xa na Idade Media, Hugo de San Víctor escribe -supostamente- o texto *De bestiis et aliis rebus* . Neste tratado asegúrase que o veleno da píntega era o máis forte de tódolos animais pezoñosos: mentres que estes poden ferir máis ou menos á xente, unha píntega pode matar a varios homes.

Crese que a píntega pode transmitir un aire particular, tanto por contacto como polo seu bafo. Incluso abonda con miralo, e só con iso xa pode provocar dores de cabeza e vertixes. Algúns din que o brazo ou perna que chegue a tocar a píntega pode terminar podrecendo.

Provoca un proído intenso, contra o que se poden aplicar numerosos remedios tradicionais. Algún destes inclúen utilizar o propio animal, e así, en Ponte Caldelas, por exemplo, hai que coller unha píntega, queimala e aplicar a cinsa na zona infectada. En Oímbra hai que cravar o animal nun pau e este nunha árbore: segundo morre a píntega, vai desaparecendo a pezoña. Outro remedio consiste en matar unha, enterrala en area grosa e colocar tres pedras sobre o corpo; á vez que se fai isto, cóbrese a lesión cunha camisa e rézanse algunhas oracións, e ó quitar a camisa estará curada.

No Irixo enchen unha cunca de barro con aceite de oliva e meten dentro unha corda de esparto. Cando esta está ben embebida de aceite, rodéase con ela a lesión e rézase un ensalmo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* VAQUEIRO, Vítor: *Mitoloxía de Galiza. Lendas, tradicións, maxias, santos e milagres*, ed. Galaxia, Vigo 2011, 422-423.

### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
### Ligazóns externas 
*Ficha da píntega común, no Ministerio de Medio Ambiente (pdf) 
* Completa páxina sobre a salamántiga  
**Salamandras con pedigrí*, nova sobre a presenza das mesmas no Parque nacional das Illas Atlánticas
Ra patilonga

A **ra patilonga**, **ra de patas longas**, **ra ibérica**, **ra dos regos** ou **zampexa**, *Rana iberica*, é un anfibio anuro da famila dos ránidos (*Ranidae*) pertencente ao grupo das ras vermellas, que habita en Galicia, norte de Portugal, a parte centrooocidental de Asturias, centro da cordilleira Cantábrica, sistema Central ibérico e nos sectores occidentais e centrais dos montes de Toledo.

É unha ra de típica de montaña, cuxo hábitat natural son os regatos, pozas de auga fría sobre substrato rochoso e entre vexetación de ribeira. Captura sobre todo presas terrestres, principalmente insectos, vermes e arañas.

## Características 
É o máis pequeno dos ránidos galegos, de aspecto estilizado e patas posrteriores moi longas.

Os machos adultos miden entre os 29 e os 40&nbsp;mm de lonxitude de cabeza e tronco, e pesan entre os 3 e os 7 g; as femias adultas son moito maiores (de entre 37 e 53&nbsp;mm de lonxitiude e de 4 a 18 g de peso).

O seu fociño é afiado e os seus ollos, grandes e saíntes, amarelos e coa pupila ovoide e horizontal.

A coloración do dorso varía desde a parda ou moura até a ocre ou avermellada, sendo moi típicas desta especie unhas manchas claras e irregulares espalladas polo dorso.

A reprodución comeza no mes de marzo. A cópula ten lugar pola noite, nos remansos dos ríos e en pequenas represas das canles de regadío, onde logo van depositar entre 200 a 450 ovos.

Os cágados, que teñen o ventre negro con lunares brancos transparentando o paquete intestinal, rematan a súa metamorfose entre os meses de xuño e setembro, despois de aproximadamente tres meses.

A ra patilonga pode vivir entre 5 e 6 anos.

## En Galicia 
Esta ra, interesante endemismo do noroeste Ibérico, conserva en Galicia o maior número dos seus efectivos, sendo, quizais, a ra galega por excelencia, a que ocupa os hábitats máis característicos da nosa terra, encontrándose en todos os pequenos regatos que discorren polas fragas, prados e toxais galegos. Ocupa toda a nosa comunidade, aínda que é máis rara nas depresións ourensás de características mediterráneas, podendo verse desde o nivel do mar até os 1 450 m de altitiude, na serra de Queixa (na serra de Gredos ascende até os 2 100 m).

## Estado de conservación 
**NT**: Risco baixo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Andrada, Javier (1980): *Guía de campo de los anfibios y reptiles de la península Ibérica*. Barcelona: Omega. ISBN 84-282-0589-2.
* Arnold. E. N. e J. A. Burton (1878): *Guía de campo de los reptiles y anfibios de España y Europa*. Barcelona: Omega. ISBN 84-282-0488-8.
* Galán Regalado, Pedro e Gustavo Fernández Arias (1993): *Anfibios e réptiles de Galicia*. Vigo: Xerais. ISBN 84-7507-772-6.

### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
* Anfibios
* Anuros
* Ra

### Ligazóns externas 
* Ra patilonga - *Rana iberica* Boulenger, 1879 CSIC Museo Nacional de Ciencias Naturales. Enciclopedia virtual de los vertebrados españoles.  Consultada o 29/09/2012.
Lixus

miniatura|dereita|300px|Ruínas de Lixus

**Lixus** (en árabe ليكسوس) era unha cidade antiga fundada polos fenicios arredor de 1100 a.C..

## Patrimonio da Humanidade 
Este sitio foi engadido á Lista Indicativa da UNESCO Patrimonio Mundial o 1 de xullo de 1995, na categoría  Patrimonio da Humanidade Cultural.

## Nome 
A lingua oficial era o púnico, usado nas emisións de moeda autónoma da cidade desde o século II a.C., o nome do sitio aparece nas moedas en púnico como LKS triliteral, e en latín como LIX e LIXS (a forma Lixus / Lixos está consagrada pola tradición greco-latina). 

## Características 
Estaba situada algúns quilómetros ao norte da pequena cidade de Larache en Marrocos, na beira dereita do wadi Lucos. Lixus foi unha das máis antigas e das máis importantes cidades da costa atlántica.

Está rodeada de chairas pantanosas ao sur e ao suroeste, nas que se crearon fábricas de sal. 

O emperador romano Claudio outorgoulle o status de colonia romana.
]]

## Lendas 
Aureolada de prestixio na antigüidade, era citada nos mitos gregos como unha cidade lendaria 
na que localizaban dous dos traballos de Hércules. Sería en Lixus, en efecto, onde o heroe mítico venceu a Anteo, suposto fundador de Tánxer, e colleu as mazás de ouro do xardín das Hespérides, que estaban gardabas por un dragón

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Port Lixus: Unha das 6 estacións balnearias do "plan Azur" impulsado polo goberno de Marrocos
Copa Galega de Wáter-polo

A **Copa Galega de Wáter-polo** é un torneo anual de wáter-polo celebrado en Galicia e organizado pola Federación Galega de Natación. É, xunto coa Liga Galega, unha das dúas competicións que disputan os equipos galegos. Na tempada 2007/2008 participou un club non galego, o Club Natación Avilés, con sede en Avilés, Asturias (na categoría masculina).

## Historial 
### Categoría Masculina 
### Categoría Feminina 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Liga Galega de Wáter-polo
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial da FEGAN
Saviñao

Como topónimo **Saviñao** pode referirse a:

;En Galiza
***O Saviñao**, concello da comarca de Terra de Lemos;
***Saviñao**, lugar da parroquia de San Martiño de Ferreiros, no concello de Pol.
Día Mundial do Medio Ambiente

O **Día mundial do ambiente** celébrase cada 5 de xuño desde 1972. Este día foi establecido pola Asemblea Xeral das Nacións Unidas, na Resolución 2994 (XXVII) do 15 de decembro de 1972, coa que se iniciou a Conferencia de Estocolmo co Medio Humano coma tema principal. Ese mesmo día, a Asemblea Xeral da ONU aprobou a creación do "Programa das Nacións Unidas para o ambiente" (PNUMA).

## Historia 
Co "día mundial do ambiente", a organización das Nacións Unidas procura sensibilizar a opinión mundial en relación a temas ambientais, intensificando a atención e a acción política e co obxectivo principal de darlle un contexto humano, motivando ás persoas para que se transformen en axentes activos do desenvolvemento sostible e equitativo; promover o papel fundamental das comunidade no cambio de actitude cara a temas ambientais, e fomentar a cooperación, pois esta garantirá que tódalas nacións e persoas gocen dun futuro máis prospero e seguro.

O Día mundial do Medio Ambiente é un evento no que se realizan múltiples actividades: concentracións en rúas, concertos ecolóxicos, ensaios e competencias en escolas, plantacións de árbores, campañas de reciclaxe e de limpeza, entre outras. En moitos países esta celebración é unha oportunidade de asinar ou ratificar convenios internacionais e, algunhas veces, establecer estruturas gobernamentais permanentes relacionadas co manexo ambiental e a planificación económica.

As principais celebracións internacionais no 2006 realizáronse en Alxeria. Ese ano o tema elixido foi *Desertos e Desertificación* e o lema *"Non abandones os desertos!"*, enfatizando a importancia de protexer ás terras áridas, as cales representan máis do 40% da superficie do planeta.

En 2007 as actividades foron en Tromsø (Noruega) e o lema escollido foi *"O desxeo, un asunto candente*. En 2008 a sede foi Nova Zelandia, e o tema: *Deixa o hábito! Cara a unha economía baixa en carbono*.

## Sedes 
* Tromsø, Noruega.
* San Francisco, Estados Unidos.
* Barcelona, España.
* Beirut, Líbano.
* Shenzhen, República Popular da China.
* Turín, Italia.
* A Habana, Cuba.
* Adelaida, Australia.
* Tokyo, Xapón.
* Moscova, Rusia.
* Seúl, Corea.
* Istanbul, Turquía.
* Pretoria, Suráfrica.
* Londres, Reino Unido.
* Pequín, China.
* Río de Xaneiro, Brasil.
* Estocolmo, Suecia.
* Cidade de México, México.
* Bruxelas, Bélxica.
* Bangkok, Tailandia.
* Nairobi, Kenya.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Día Mundial del medio ambiente (Nacións Unidas) 
* Sitio oficial Día Mundial do Medio Ambiente 2007  
* Sitio oficial Día Mundial do Medio Ambiente 2007 
* Actividades rexistradas no mundo para 2006 
* Día Mundial do Medio Ambiente 2006, Desertos e desertificación, páxina oficial 
* Resolución da Asemblea Xeral A/Res/58/211, 2006: Ano Internacional dos Desertos e a Desertificación 

## Notas
Equipo Unificado

[dereita|miniatura|O **Equipo Unificado** usou a [bandeira olímpica no canto da súa bandeira nacional.]]
**Equipo Unificado ** foi o nome empregado polos equipos deportivos das antigas repúblicas da Unión Soviética (excepto os Países bálticos) nos Xogos Olímpicos de inverno de 1992 en Albertville e nos Xogos Olímpicos de 1992 en Barcelona. O nome oficial en francés foi *Équipe Unifiée*.

## Historia 
Durante os Xogos Olímpicos de Inverno empregouse a bandeira olímpica na cerimonia de apertura e nas cerimonias de entrega de medallas, e soaba o himno olímpico cando un deportista do Equipo Unificado conseguía unha medalla de ouro. Isto repetiuse nos Xogos Olímpicos de Verán excepto cos deportistas individuais, que pese a que competían co mesmo uniforme, izábase a bandeira do seu país de orixe se gañaban unha medalla e soaba o himno cando acadaban o ouro.

O equipo estivo formado por atletas de todas as ex Repúblicas Soviéticas exceptuando os estados bálticos:

## Equipo Unificado en Albertville 
### Medallas 
## Equipo Unificado en Barcelona 
### Medallas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Xogos Olímpicos
Río Queiles

260px|miniatura|Nacemento do Queiles
O río **Queiles** é un río español, afluente do río Ebro pola beira dereita, no cal desauga despois dun curso de 45&nbsp;km.

## Percorrido 
O Queiles nace na localidade de Vozmediano, preto do Moncayo, na provincia de Soria, a 920 m de altitude. Entra logo na provincia de Zaragoza, na cal atravesa as poboacións de Tarazona, Novallas e Los Fayos.

Finalmente, pasa pola Ribeira da Navarra, onde baña as localidades de Monteagudo, Tulebras e máis Murchante, para se xuntar, por último, coas augas do Ebro en Tudela.

## Conca e caudal 
A bacía de Queiles ocupa 509 km². Deita no Ebro 20 hm3 anuais.

## Explotación 
No seu curso hai unha piscifactoría e tres centrais hidroeléctricas. Parte do seu caudal é desviado para subministrar auga á cidade de Zaragoza.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Río Ebro
* Vozmediano
Río Ésera

260px|miniatura|Val de Benasque, asucado polo Ésera
O **Ésera** é un río da comunidade autónoma de Aragón (España), afluente do Cinca, ao que se une pola súa beira esquerda, na área da conca do río Ebro, logo dun curso de 99&nbsp;km.

## Percorrido 
O Ésera nace na ladeira norte do macizo de La Maladetta, a 2.500 m de altitude. Atravesa no seu curso diversos concellos da provincia de Huesca, como Benasque e Campo.
É un río tipicamente pirenaico, alimentado polo glaciar do Aneto e o montante pluviométrico do seu val alto. Mostra un réxime pluvionival.
En Graus recibe un tributo importante do río Isábena pola esquerda. Máis abaixo, as súas augas son retidos pounha presa, o *encoro de Barasona*, que da orixe ao canal de Aragón e de Cataluña.

## Hidronimia 
O nome *Ésera*, é posibelmente celta, común co Isar (Alemaña e Austria), o Jizera (República Checa), Isère (Francia), Isel (Austria), Yser (Bélxica), Ijssel (Países Baixos), Isarco (Italia), ou máis próximo, en Galicia,  Ézaro, que corresponde ao nome antigo do río Xallas, hoxe conservado na localidade da súa desembocadura. Todos remontan a unha raíz indoeuropea **eis-* "correr".
Río Ara, España

260px|miniatura|O río Ara cerca do nacemento
O **Ara** é un río do norte de Aragón, España, afluente no tramo alto do Cinca, pola súa beira esquerda, ao que se une despois de 70&nbsp;km de curso.

## Percorrido 
O Ara nace no Val do Ara a 2.620 msnm, na parte alta do val de Buxargüelo, aos pés do macizo da Comachibosa, na vertente sur dos Pireneos. Despois de percorrer 70&nbsp;km únese ao Cinca na localidade de Aínsa.

### Protección ambiental 
A súa cabeceira forma parte dos arredores do Parque Nazional de Ordesa e as Tres Serores.

É o único río importante de Aragón que non ten encoros desde o seu nacemento até a súa desembocadura.

### Tributarios 
Os seus principais afluentes son o Otal, o Arazas (Val de Ordesa), o Sorrosal, o Chate, o Forcos, o Guargas, Sieste e máis o Ena.

## Trazas de glaciarismo 
O val do río Ara é un bo exemplo de val glaziar na súa primeira metade de curso, aínda que moi erosionado polos ríos tras a desaparición das xeleiras, existendo mostras da lingua glaziar até Asín de Broto, con máis de 30&nbsp;km de lonxitude total.

### Ligazóns externas 
*Río Ara por Alfredo Olleroarquivado do orixinal o 27 de xaneiro de 2017
Marcos Seixo

**Marcos Seixo Pastor**, nado en Lugo en 1959, é un historiador e investigador galego da etnografía e a literatura galega.

## Traxectoria
Profesor de Lingua e Literatura no Instituto Valle Inclán de Pontevedra. Como músico formou parte dos grupos Verbo Xido e Quinta Feira. Na faceta de escritor cómpre destacar como autor das primeiras biografías de Roberto Blanco Torres e Xoán Xesús González, a edición dalgunhas das súas obras, así como distintos traballos sobre a represión franquista e algúns artigos en distintos medios. É  membro da Asociación Cultural O Meigallo de Cuntis, da Comisión pola Memoria Siñor Afranio e coordinador, dende 1999, da revista cultural *A Taboada*, na que ten publicado traballos de carácter histórico, literario e etnográfico.

## Obra
### Investigación
**Roberto Blanco Torres*, 1998, A Nosa Terra.
**Xoán Xesús González: canteiro, xornalista, escritor e político*, 2007, Ir Indo.
**A loita permanente de Xoán Xesús González*, 2008, A Nosa Terra.

### Edicións
**Xornalismo irmandiño*, de Roberto Blanco Torres, 1999, A Nosa Terra.
**A modelo de Paco Asorei* de Xoán Xesús González, 2002, Xerais.
**Felisa* de Xoán Xesús González, 2007, Fervenza.

### Obras colectivas
**Roberto Blanco Torres. Vida e obra*, 1999, Xerais.
**Roberto Blanco Torres: vida, obra e pensamento*, 2002, Edicións Fouce, A Estrada. Con Belén Pazos Touriño e Pilar Pena Búa.
**Alma de beiramar*, 2003, Asociación de Escritores en Lingua Galega.
**A represión franquista en Galicia. Actas do Congreso da Memoria de Narón*, 2003.
**Xornalistas con opinión*, 2007, Galaxia.
**Homenaxe a Antón Alonso Ríos e Ramón de Valenzuela*, Xunta de Galicia.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Memoria de Cuntis (blog de Marcos Seixo)
Campo, Huesca

**Campo** é un concello da provincia de Huesca, situado na comarca da Ribagorza, no extremo nordeste de Aragón. A súa poboación era de 295 habitantes en 2005, nunha superficie de 23,03 km² e unha densidade de 12,81 hab/km².

## Xeografía 
Está sito na ribeira do río Ésera, na Ribagorza media, nunha depresión ou "hoya" que a erosión formou nos afloramentos do cretáceo e que se prolonga polos vales de Lierp e Bardaxí, non lonxe do macizo do monte Turbón. Na depresión de Campo quíxose facer un encoro que á fin non se levou a cabo, pero ameaza de facelo tivo consecuenzias negativas na economía local.

O concello ocupa unha área de 23,03 km².

## Fala 
Fálase unha variedade local do aragonés ribagorzano, denominado campés. Empregábase moito deica os anos 80, pero agora case non se sente nas rúas. 
Hai tamén falares de transición catalano-aragoneses chamados falares do Isábena.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lingua aragonesa
Macizo do Turbón

miniatura|300px|Val de Benasque, co macizo do Turbón ao fondo
O **Turbón** é un macizo dos Pireneos, sito na comarca da Ribagorza, na provincia de Huesca, que ten o seu cume a 2.492 metros sobre o nivel do mar.

Oriéntase de norte a sur, dominando polo leste a conca do río Isábena e polo oeste, a depresión de Campo. Está formado por un grande anticlinal fallado no seu flanco oriental e modelado fundamentalmente en margas e potentes bancos calcarios do idade cretácea, que forman escarpas verticais de máis de 500 metros. A súa flora, con abundantes endemismos, é de grande interese xeobotánico.
Torres de Berrellén

**Torres de Berrellén** é un concello da provincia de Zaragoza, situado na comarca da Ribera Alta del Ebro. A súa poboación era de 1.450 habitantes en 2007. Dista 20&nbsp;km da capital provincial.

## Xeografía
Sitúase sobre materiais cuaternarios do Ebro, preto da confluencia co río Jalón.

Ocupa unha superficie de 53,8&nbsp;km², o que lle outorgaba unha densidade de 26,84 hab/km².

## Orixe do topónimo 
O terreo era da vila de *Castellar* a comezos do século XI. As primeiras mencións documentais datan do ano 1117, nun documento do Arquivo do Pilar que fai mención a un campo de Ibn Ranán (*Aben Renén*) crca dos ríos Jalón e Ebro. O lugar chamouse simplemente *Torres* até o ano 1646 e *Torres de Berrellén* desde 1713.

## Festas 
* Vire do Castellar e San Gregorio, 8 e 9 de maio. 
* Santa María Magdalena, 22 de xullo. 
* Santo André, 30 de novembro.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*www.TorresDeBerrellen.net
Travertino

miniatura|Travertino non puído.
O **travertino** é unha rocha calcaria, composta por calcita, aragonita e limonita, con bandas compactas, paralelas entre si, nas cales se observan pequenas cavidades, onde predominan os tons que pasan polo branco, verde ou rosa, presentando, frecuentemente, marcas de pólas e follas. Tamén é coñecida polo nome de *Tufo calcario*.

O seu nome vén do latín *lapis tiburtinus*, pedra de Tibur, actual Tivoli. 

## Formación 
A rocha fórmase en zonas kársticas calcarias, pola precipitación de carbonato de calcio por acción da auga doce, o que provoca espazos ocos e o depósito de materiais en bandas máis ou menos paralelas.

Existen grandes xacementos deste tipo de rocha en México, Turquía e no Perú, malia seren as variedades italianas, coma o Tívoli unha das máis apreciadas.

## Aplicacións 
Emprégase como pedra ornamental en arquitectura, en estado natural ou puída, aplicada en interiores, exteriores e en decoración.
O seu uso na construción, tanto na arquitectura clásica romana como na actualidade, débese á súa durabilidade, doada aplicación e ás súas calidades estéticas.

O Coliseo de Roma, en Italia, e a Basílica de San Pedro, no Vaticano, están construídos con travertino, entre outros materiais.
Xatcobeo

O **XaTcobeo**, coñecido ao primeiro como **Dieste**, foi un proxecto de picosatélite da clase CubeSat desenvolvido pola Agrupación Estratéxica Aeroespacial da Universidade de Vigo liderado por Fernando Aguado en colaboración co Instituto Nacional de Técnica Aeroespacial e o apoio da empresa pública galega Retegal. Foi lanzado o 13 de xaneiro de 2012 mediante un foguete Vega desde o centro espacial de Kourou.

## Proxecto 
O proxecto presentouse á Axencia Espacial Europea para a súa incorporación ao primeiro voo do foguete europeo Vega dende o Centro Espacial de Kourou na Güiana Francesa, previsto inicialmente para decembro de 2011. A súa vida útil calculábase entre 6 e 12 meses, pero mantívose activo durate dous anos e medio. O anuncio da súa inclusión fíxoo público o presidente da Xunta de Galicia Emilio Pérez Touriño o 5 de xuño de 2008. Prevíase un custo de 1&nbsp;200&nbsp;000 €, a ser financiado nun 50% polo Ministerio de Ciencia e Investigación, nun 25% por Retegal e noutro 25% pola Universidade de Vigo e o Instituto Nacional de Técnicas Aeroespaciais.

O Xatcobeo foi o primeiro satélite galego e tiña como misión a investigación da mellora nas comunicacións por satélite. Tras finalizar a súa misión reentrou na atmosfera o 31 de agosto de 2014 e desintegrouse.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial do proxecto Xatcobeo
* Páxina dun dos Departamentos da Universidade de Vigo implicados: Departamento de Teoría da Sinal e Comunicacións (TSC)
* Páxina dun dos Departamentos da Universidade de Vigo implicados: Laboratorio de Informática Aplicada (LIA)
* Web do Instituto Nacional de Técnica Aeroespacial (INTA)
Río Sambre

260px|miniatura|O río Sambre en Lobbes
O **Sambre** (en holandés, *Samber*) é un río francés e belga, afluente do Mosa, co cal se une logo dun curso de 180&nbsp;km.

## Percorrido 
O Sambre nace no bosque de Cartignies, nas proximidades de Le Nouvion-en-Thiérache, no planalto de Saint-Quentin (Aisne). Atravesa Hautmont, Maubeuge, Jeumont (en Francia), e logo Merbes-le-Château, Fontaine-Valmont, Lobbes, Thuin, Charleroi, Sambreville, Floreffe (en Valonia, Bélxica), para render á fin as súas augas no Mosa en Namur. O seu curso é de arredor de 180&nbsp;km (88&nbsp;km en territorio francés). 
A  conca hidrográfica en Francia é de 1.250&nbsp;km², e a pendente media de 0,2 ‰. O total da conca abrangue 2.740&nbsp;km².

No seu tramo valón, o Sambre, é dicir o Baixo Sambre, dá nome a unha parte da bacía industrial valoa, particularmente notoria polas minas de carbón, actualmente pechadas.

## Caudal 
O fluxo medio observado a Namur entre 1995 e 2004 foi de 36 m³/s, cunha media máxima de 54,86 m³/s no 2001, e unha media mínima de 21,76 en 2004.

## Canalización 
O río está canalizado segundo o estándar Freycinet (250 t a 1,8 m de calado) desde Landrecies até Monceau e segundo o estándar de 1.350 t desde alí até Namur.

## Tributarios 
O Sambre conta con numerosos afluentes: Riviérette, Tarsy, Cligneux, regueiro de Eclaibes, Flamenne, Helpe Menor, Helpe Maior, Solre, Hante, Thure, Biesmelle, Eau d'Heure e Acoz.

## Historia 
O Sambre costituíu, en séculos pasados, un paso obrigado para tudos os exércitos que que quixeran flanquear as Ardenas. Isto explica a movida historia da rexión.

Durante a primeira guerra mundial combateuse sobre o seu curso en 1914 (Batalla da Fronteira) e máis no derradeiro mes da guerra (Batalla do Sambre, novembro de 1918).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*  Ministero da rexión valoa - Estado da conca do Sambre .
*  Dicionario dos ríos e dos canais de Francia do *Projet Babel*: a canle do Oise ao Sambre
Mocedade Galeguista de Ourense

A **Mocedade Galeguista de Ourense** era a organización xuvenil da agrupación local do Partido Galeguista de Ourense, formouse en 1932 e constituíu unha das primeiras mocedades galeguistas en se constituír e tamén das máis activas. Integrouse na Federación de Mocedades Galeguistas cando se formou en 1934. É foi a agrupación de Ourense a encargada de organizar as tres asembleas xerais da Federación. O seu secretario xeral era Vicente Bóveda.

No seu seo funcionaba un *Círculo de Estudios*, que organizaba conferencias semanais de líderes do PG, e seccións de *Excursións e Deportes* que organizaba excursións polos concellos da provincia de Ourense e *Música e Declamación* para a posta en escena de obras de teatro. En abril de 1936 formouse un Grupo Feminino dirixido por Rosa Docampo.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Rojo, Arximiro (1987). *As Mocedades Galeguistas*, Vigo, páx. 41-42
Henri Moissan

**Henri Moissan**, nado o 28 de setembro de 1852 en París e finado o 20 de febreiro de 1907 tamén en París, foi un químico e profesor universitario de Francia, premio Nobel de Química en 1906.
## Traxectoría 
Estudou no Colexio de Meaux, no Instituto da Agronomía de París e no Instituto de Toxicoloxía. Traballou no Museo de Historia Natural de París e nos laboratorios de Edmond Frémy. Foi profesor na Escola Superior de Farmacia dende o 1879, chegando a impartir clases de química e toxicoloxía no 1886. Dende 1900 foi profesor de química na Universidade de París. Ingresou na Academia de Ciencias francesa no 1891.

Faleceu repentinamente en París no 1907, pouco despois da súa volta de Estocolmo, tras recibir o Premio Nobel. Non se sabe se os seus experimentos co flúor contribuíron á súa morte.

## Investigacións científicas 
Entre as súas contribucións científicas máis notábeis, no 1886 conseguiu illar o flúor en forma de gas amarelo verdoso, por electrólise dunha solución de fluorhidrato potásico en ácido fluorhídrico anhidro. A existencia do flúor coñecíase dende anos antes, mais todos os intentos por obtelo fracasaran, e incluso algúns investigadores morreran no intento.

Tamén ideou un forno de arco, capaz de acadar temperaturas de 4.100&nbsp;°C, que permite reducir os minerais de certos metais, como o uranio, cromo, volframio, vanadio, manganeso, titanio e molibdeno.

No 1893, deu a coñecer o seu método de preparación de pequenos diamantes artificiais a partir de carbono disolto en ferro fundido, o que produceu unha gran sensación.

Foi un dos primeiros en realizar investigación acerca do calcio, descuberto en 1808, por Humphry Davy, conseguindo unha pureza do 99 % pola electrólise do ioduro de calcio (CaI2).

Baixo a súa dirección traballou o farmacéutico galego, completando a súa formación, Xosé Casares Gil que foi o precursor do desenvolvemento actual da Química en España.

En 1906, foi galardoado con Premio Nobel de Química, polos seus experimentos sobre o illamento do flúor.

## Ligazóns externas 
* Páxina web do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1906 (en inglés)
* Biografía na páxina do Instituto Nobel 1906 
* Perfil de Henri Moissan en NNDB
Codrington, Antiga e Barbuda

**Codrington**, é a pequena cidade capital da dependencia de Barbuda, Antiga e Barbuda.

Foi fundada aproximadamente no 1666, por John Codrington e Christopher Codrington. 
Atópase nas marxes sur do Lago Codrington. O censo de 1904, rexistraba unha poboación de 700 habitantes, mais, en 1991 tiña 1&nbsp;252.
Fair Antigua, We Salute Thee

***Fair Antigua, We Salute Thee*** é o himno nacional de Antiga e Barbuda. Escrito por Novelle Hamilton Richards e con música composta por Walter Garnet Picart Chambers, foi adoptado após a independencia, en 1967. O Himno nacional do Reino Unido continua como Himno real.
## Letra en inglés 
Fair Antigua, we salute thee! 
Proudly we this anthem raise
To thy glory and thy beauty,
Joyfully we sing the praise
Of the virtues, all bestowed
On thy sons and daughters free;
Ever striving, ever seeking, 
Dwell in love and unity.

Raise the standard! Raise it boldly!
Answer now to duty's call
To the service of thy country,
Sparing nothing, giving all;
Gird your loins and join the battle
'Gainst fear, hate and poverty,
Each endeavouring, all achieving,
Live in peace where man is free.

God of nations, let Thy blessings
Fall upon this land of ours;
Rain and sunshine ever sending,
Fill her fields with crops and flowers;
We her children do implore Thee,
Give us strength, faith, loyalty,
Never failing, all enduring
To defend her liberty.

## Tradución 
Bela Antiga, nos saudámoste!
Entoamos este himno con orgullo
Pola túa gloria e beleza,
Alegremente cantamos a gabanza
Das virtudes, todas eles outorgadas
Libremente aos teus fillos e fillas;
Sempre combatendo e demandando,
Vivimos en amor e unidade.

Erguín o estandarte con ousadía!
Respondo agora ao chamamento do deber
Ao servizo do teu país,
Nada gardando, todo dando;
Armádevos e xuntádevos á Batalla
Contra o medo, o odio e a pobreza,
Conseguindo todos, polo esforzo de cada un,
Vida en paz onde o home é libre.

Señor das Nacións, que as túas beizóns
Caian sobre a terra dos nosos;
Que non nos falte chuvia e sol;
Enche os campos de flores e colleitas;
Nós, fillos desta Terra implorámosche,
Dános forza, fe e lealdade,
Nunca dubidando, perseverando todos
Para defender a súa liberdade.
Valtablado del Río

**Valtablado del Río** é un concello da comunidade autónoma de  Castela-A Mancha, situado na provincia de Guadalaxara. A súa poboación era de 19 habitantes en 2006. Dita 107&nbsp;km da capital provincial.

## Extensión 
O seu termo municipal ocupa unha área de 25,21&nbsp;km², polo que a súa densidade de poboación en 2006 era tan só de 0,75 ab/km².

## Festas 
* Do 1 ao 4 de agosto.
Camós

**Camós** é un municipio catalán situado na provincia de Xirona, na comarca da Pla de l'Estany. A súa poboación era de 698 habitantes en 2007. Ocupa unha área  superficial de 15,7&nbsp;km², o que lle outorgaba en 2007 unha densidade de 44,46 hab/km².

## Localidades 
O seo concello consta das  localidades de Sant Vicenç de Camós e Santa María de Camós.

## Evolución demográfica 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina web do concello.
*Información na web da *Generalitat de Catalunya*.
Partido Galeguista de Pontevedra

O **Partido Galeguista de Pontevedra** foi un partido galego constituído o 1 de xuño de 1931 na cidade de Pontevedra.

## Historia e características 
[miniatura|Circular de [1931 do Partido Galeguista de Pontevedra en favor do Estatuto de Galiza, asinada por Basanta (presidente) e Bóveda (secretario xeral).]]
Asistiron á súa xuntanza fundacional Castelao, Antonio Iglesias Vilarelle, Alexandre Bóveda, Pedro Basanta, Enrique Iglesias Rodríguez, Xaime Alfonsín Castrelos, Xavier e Francisco Gastañaduy Ozores, Eduardo Alexandro Ferrín, Jacobo Barral Otero, Xosé C. González, Sergio Sánchez Puga, Carlos García Cabezas, Luís Pintos Fonseca, Xosé Lino Sánchez, Xosé María Álvarez Gallego, Xosé Martínez Tíscar e Xoán Vidal Martínez.

A súa denominación primeira foi **Grupo Nacionalista Galego de Pontevedra** e formaban o seu Consello Executivo:

* Alfonso R. Castelao: Presidente
* Antón Iglesias Vilarelle Vicepresidente
* Xoán Vidal Martínez: Secretario
* Serxio Sánchez Puga: Depositario
* Lois Pintos Fonseca: Bibliotecario
* Sebastián González García-Paz e Carlos García Cabezas: Conselleiros

Para as eleccións constituíntes do 28 de xuño apoiou a denominada Candidatura Galeguista conseguindo Castelao acta de deputado.

Ao ano seguinte, decídese trocar o nome de *Nacionalista Galego* polo de *Galeguista*, e así se integraron máis tarde no Partido Galeguista.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* [[Justo Beramendi|]] (1991). "El partido galleguista y poco más". *Los Nacionalismos en la España de la II República* p. 167. Siglo XXI de España Editores. ISBN 84-323-0710-6 .
*  (2005). "El galleguismo político (1840-1936)". *Historia contemporánea de Galicia* p. 508. Ariel. ISBN 84-344-6790-9 .
Deba

Como topónimo **Deba** pode referirse a:

;Fóra de Galiza

;No País Vasco
*O **río Deba**, río que nace nas montañas de Arlaban, no extremo occidental da Serra de Elgea, moi preto de Leintz-Gatzaga;
***Deba**, concello de Guipúscoa.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Gamonal, Talavera de la Reina

**Gamonal** é unha localidade española situada no concello de Talavera de la Reina, na provincia de Toledo (Castela-A Mancha). É unha entidade de ámbito territorial inferior ao municipio (EATIM).

## Xeografía
Gamonal encóntrase sita na submeseta castelá sur, a 400 m de altitude sobre o nivel do mar, e próxima á Serra de Gredos. Sitúase no noroeste da provincia, próxima ás lindes coas provincias de Ávila (Castela e León) e Cáceres (Estremadura). Ten unha  poboación de 943 habitantes (INE 2007).
Deva

**Deva** pode referirse a:

***Deva**, unha das deusas dos celtas relacionada cos ríos e as fontes.
***Deva**, un dos deuses do hinduísmo.
***deva**, unha deidade da teoloxía védica.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Pontedeva**, concello da comarca de Terra de Celanova;
****Pontedeva**, parroquia de dito concello;
***Deva**, lugar da parroquia de Cereixedo, no concello de Cervantes;
***Deva de Abaixo**, lugar da parroquia das Achas, no concello da Cañiza;
***Aldea de Deva**, lugar da parroquia de Pontedeva, no concello de Pontedeva;
***Freáns de Deva**, lugar da parroquia de Pontedeva, no concello de Pontedeva;
***A Ponte Deva**, lugar da parroquia de Petán, no concello da Cañiza;
***Xinzo de Deva**, lugar da parroquia de Pontedeva, no concello de Pontedeva;
***A Escádeva**, lugar da parroquia das Encrobas, no concello de Cerceda.

;Ríos de Galiza
***Río Deva**, afluente do río Miño na provincia de Ourense;
***Río Deva**, afluente do río Miño na provincia de Pontevedra.

;Fóra de Galiza

;En Asturias
***Deva**, parroquia de Xixón;
***Illa de Deva**, no mar Cantábrico.

;En Cantabria
***Río Deva**, río que desemboca en Tina Mayor.

;En Oriente Medio
***Río Deva**, río de Mesopotamia.

;En Romanía
***Deva**, cidade de Transilvania.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Esponellà

**Esponellà** é un concello catalán situado na provincia de Xirona, na comarca da Pla de l'Estany. A súa poboación era de 441 habitantes en 2007. Ocupa unha superficie de 16&nbsp;km², o que lle confería en 2007 unha densidade de poboación de 27,56 hab/km².

## Localidades 
O seu térmíno municipal inclúe as localidades de Les Anglades, Batllori, Borrell, Brunsó, Les Caselles, Certenys, Martís e Vilert.

## Demografía 
## Ligazóns externas 
* Páxina web municipal.
Córdoba (moeda)

O **córdoba** nicaraguano ou **córdoba** de ouro (**C$**) é a unidade monetaria de curso legal en Nicaragua dividida en 100 centavos. O seu código ISO 4217 é **NIO**. A súa circulación é controlada polo Banco Central de Nicaragua.

## Historia 
O córdoba foi introducido o 20 de marzal de 1912. Promulgada a Lei de Conversión Monetaria, os Billetes do Tesouro foron trocados gradualmente pola nova moeda que tiña un tipo de cambio de paridade de 5 córdobas = 1 libra esterlina. O 13 de novembro de 1931, o córdoba comezou a cotizarse a un tipo de paridade de 1.10 córdobas = 1 dólar estadounidense. Logo de sucesivas desvalorizacións, o córdoba comezou a cotizarse a un tipo de paridade estábel de 7 córdobas = 1 dólar estadounidense entre 1946 e abril de 1979.

O córdoba foi chamado así na lembranza do segundo apelido do conquistador español, natural de Córdoba, Capitán Francisco Hernández de Córdoba, fundador das cidades de Santiago de Granada e de León Santiago dos Cabaleiros, capital da nacente Provincia de Nicaragua.

No 1987, o goberno introduciu o novo córdoba (ou formalmente chamado *córdoba revaluado*) con valor de 1.000 antigos córdobas. Nicaragua abre a década do 90 baixo a Administración Presidencial de Dona Violeta Barrios de Chamorro, e o Plan do Goberno de Salvación NAcional dentro da estabilización e axuste estrutural, inclúe a emisión do *córdoba* ouro (formalmente chamado *córdoba*) que a partir do 13 de agosto de 1990, pasa a converterse nun novo medio circulante, expresado na mesma moeda córdoba, co paridade ao dólar estadounidense.

### Moedas 
* 5 córdobas
* 2 córdobas
* 1 córdoba
* 50 centavos
* 25 centavos
* 10 centavos
* 5 centavos

### Billetes 
* 500 córdobas
* 100 córdobas
* 50 córdobas
* 20 córdobas
* 10 córdobas

## Notas 
* Banco Central de Nicaragua
* Imaxes de tódolos billetes nicaraguanos
* Billetes e Moedas en Circulación
Francisco II de Francia

200px|dereita|miniatura|Francisco II de Francia 	
**Francisco II de Francia** (Fontainebleau, 19 de xaneiro, 1544 - Orleáns, 5 de decembro 1560), rei de Francia de 1559 a 1560)
## Traxectoria 
Era o fillo máis vello de Henrique II e de Catarina de Medici e neto xa que logo de Francisco I.

Comprometido desde os cinco anos a María Estuardo, raíña de Escocia, sobriña (por parte da súa nai) de Carlos I de Lorena, duque de Guisa, casou con ela en 1558 converténdose, por matrimonio, en rei de Escocia. Cando contaba 16 anos sucedeu ao seu pai, Henrique II, morto accidentalmente o 19 de xullo de 1559.

Tiña 16 anos e, polo tanto, era maior de idade e podía reinar. Pero a súa saúde, tanto física como psiquicamente era tan débil que foi manexado pola súa muller e os seus tíos os Guisa partidarios dunha política represiva contra os protestantes. Francisco deixou nas súas mans o goberno. Os dous irmáns máis vellos desta familia tiñan entón todo o poder: Francisco I de Lorena e de Guisa dirixe os exércitos e Carlos de Guisa, cardeal de Lorena, dispón das finanzas e dos asuntos da Igrexa.

O 21 de setembro de 1559, Francisco II é consagrado en Reims por Carlos de Guisa. Os príncipes Antón de Borbón, rei de Navarra e o seu irmán Lois I de Borbón, príncipe de Condé, están ansiosos por alcanzar un trono que eles consideran perténcelles por herdanza e que é ocupado por ambiciosos estranxeiros.

O reinado de Francisco II está inmerso nos disturbios relixiosos. Os católicos (á súa cabeza os Guisa), e os protestantes (dirixidos por Antón de Borbón, Luís de Condé e Gaspar de Coligny), reúnen os exércitos ante a posibilidade dunha guerra declarada. En marzo de 1560, os líderes protestantes dirixidos por La Renaudie organizan a Conxuración de Amboise, pensada para levar ao rei e subtraelo da influencia dos Guisa outorgando o poder a Luís de Condé. Pierre des Avenelles traizoounos e os principais xefes foron arrestados e executados (a excepción do príncipe de Condé).

Tras uns poucos meses de reinado Francisco II faleceu o 5 de decembro de 1560 por mor dunha otite que lle produciu un abceso. A trepanación levouna a cabo Ambroise Parei. Ao morrer sen descendencia, o seu irmán, o duque Carlos de Orleáns, con dez anos, sucedeuno. María Estuardo volveu a Escocia.
Xosé Rodríguez Carballo

**Xosé Rodríguez Carballo**, nado en Lodoselo (Sarreaus) o 11 de agosto de 1953, é un frade católico, pertencente á orde franciscana e bispo. O 18 de maio de 2013 foi ordenado bispo na Catedral de Santiago de Compostela polo Secretario de Estado do Vaticano, Tarsicio Bertone, e nomeado arcebispo titular de Belcastro. A comezos de 2023 foi escollido arcebispo de Mérida - Badallouce.

## Traxectoria 
Despois de estudar nos seminarios de Zamora e de Santiago de Compostela, licenciouse en teoloxía bíblica en Xerusalén e en Santas Escrituras en Roma. Ordenouse como franciscano en 1971 e profesou solemnemente a orde en 1976. Ao ano seguinte foi ordenado crego polo papa Paulo VI en Roma. Participou na tradución da Biblia ao galego traballando no Libro das Crónicas . En 2003 foi elixido ministro xeral da orde (o seu cargo máis elevado), co que se converteu no 119º frade en facelo (dentro da orde dos frades menores, non na conventual).

Continuou no cargo ata que en 2013 o papa Francisco o nomeou arcebispo de Belcastro, unha pequena aldea da Calabria, cargo simbólico que acompaña a dignidade arcebispal. Ao mesmo tempo o papa designouno secretario da Congregación para os Institutos de Vida Consagrada e as Sociedades de Vida Apostólica, que vén sendo o equivalente a un ministro do goberno vaticano coa responsabilidade sobre a organización interna das ordes relixiosas e dos grupos de leigos.

A comezos de 2023, o papa Francisco designouno arcebispo de Mérida - Badaxoz, en substitución de Celso Morga. Tomou posesión do seu cargo o 25 de novembro de 2023.
## Galería de imaxes

José Rodríguez Carballo.jpg|Xosé Rodríguez Carballo.

Placa na praza José Rodríguez Carballo en Lodoselo, Sarreaus.jpg|Placa en Lodoselo (Sarreaus)

Placa na praza José Rodríguez Carballo en Lodoselo, Sarreaus 2.jpg|Placa en Lodoselo (Sarreaus)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na web da Orde
Real Academia de Belas Artes de San Fernando

A **Real Academia de Belas Artes de San Fernando** (*Real Academia Española de Bellas Artes de San Fernando, RABASF*) é unha institución integrada no Instituto de España. Foi creada por Real Decreto do 12 de abril de 1752, e a súa sede está en Madrid, España.

## Historia
As súas orixes relaciónanse coa Ilustración Os seus primeiros estatutos foron aprobados en 1744, pero a súa constitución definitiva data de 1752 co rei Fernando VI, quen a referiu como Real Academia das Tres Nobres Artes de San Fernando. Nun principio, as actividades baseábanse en pintura, arquitectura e escultura. O seu propósito era converter a materia artística en materia universitaria. En 1873 recibiu a súa denominación actual e abriuse unha nova sección de Música.

Leváronse a cabo dúas reformas: coa primeira (1987), ampliábase a 51 o número de académicos numerarios e integrábase televisión, fotografía, vídeo e cinematografía á sección de Escultura, que pasou a nomearse Sección de Escultura e Artes da Imaxe; a segunda reforma (1996) elevou a 52 o número de académicos numerarios.

Ao longo de toda a súa historia, a Real Academia de Belas Artes de San Fernando ocupou en Madrid tres sedes distintas. Actualmente atópase instalada no *Palacio Goyeneche* (rúa de Alcalá, 13). Co arquitecto Fernando Chueca Goitia levouse a cabo en 1972 a remodelación do edificio.

## Museo
Á marxe da súa actividade docente, a Real Academia é célebre polas súas colección de arte, que se exhiben (non sen limitacións) na súa sede de Alcalá. Abranguen máis de catro séculos, dende Luis de Morales a Juan Gris e autores posteriores.

Entre as moitas obras dignas de mencionar, destaca un *Busto de Cristo* de Giovanni Bellini, *San Xerónimo* de Correggio, *A Primavera*, chocante crebacabezas floral de Arcimboldo (o seu único exemplo en España), así como *Susana e os vellos* de Rubens, o famoso *Soño do cabaleiro* de Antonio de Pereda, varios exemplos de José de Ribera e Zurbarán, *Venus e Mercurio* de Louis Michel van Loo, *A marquesa de Llano vestida á española* de Mengs, *Dióxenes* de Luis Paret e unha das mellores coleccións de Goya, con cadros famosos como *O enterro da sardiña* e un *Autorretrato* (do cal hai outro exemplar idéntico no Museo do Prado).

O museo tamén expón esculturas, principalmente do século XVIII e posteriores, así como moldeados de esculturas romanas, varios deles traídos por Velázquez e que entrañan por iso máis interese. Aínda non tan famoso como o Prado ou o Museo Thyssen-Bornemisza, é unha das pinacotecas máis importantes de España.

A Academia garda tamén unha voluminosa colección de debuxos españois e italianos, con algúns exemplos doutras escolas europeas. Da súa vasta colección de debuxos do século XIX, destacan especialmente os conservados do pintor madrileño Eduardo Rosales.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Instituto de España
* Real Academia Galega de Belas Artes

### Ligazóns externas 
*Sitio da Real Academia de Belas Artes de San Fernando
*A Real Academia de Belas Artes de San Fernando e a Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes
São Jerônimo

**São Jerônimo** (San Xerónimo, en galego) é un concello brasileiro do estado do Río Grande do Sur. Atópase a unha altitude de 29 metros. A súa poboación estimada no 2004 era de 20.102 habitantes.
Posúe unha área de 970,22 km². É un concello que forma parte da conca hidrográfica do Río Camacuã.

## Véxase tamén
Mocedade Galeguista da Coruña

A **Mocedade Galeguista da Coruña** era a organización xuvenil da agrupación local do Partido Galeguista da Coruña, formouse o 3 de febreiro de 1932 e foi a primeira das mocidades galeguistas en se constituír. Integrouse na Federación de Mocedades Galeguistas cando se formou en 1934. O seu secretario xeral era Jenaro Marinhas del Valle.

A MG da Coruña traballou por establecer unha fronte con outras organizacións equivalentes da esquerda pero o Consello Nacional da Federación de Mocedades Galeguistas opúxose a calquera alianza con outras organizacións.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Autódromo

[miniatura|dereita|230px|[Autódromo José Carlos Pace visto desde unha tribuna]]

Un **autódromo** é un circuíto de carreiras de superficie ríxida, como asfalto ou formigón, deseñado especificamente para competicións automobilísticas e motociclísticas. Distínguense dos circuítos semipermanentes, que se utilizan para competencias durante un período de tempo limitado, como é o caso de circuítos situados en rúas ou estradas públicas e en aeroportos.

Ao estar feitos "a medida", as zonas de escape son máis amplas e a pista adoita ser menos angosta e rugosa que en circuítos semipermanentes, o cal implica unha maior seguridade en caso de accidentes. Outra vantaxe con respecto a outros tipos de circuítos son as instalacións para o público, que inclúen servizos hixiénicos e médicos, tribunas e estacionamentos, e nalgúns casos tamén hoteis e restaurantes.

Os grandes premios de Fórmula 1 disputouse case sempre autódromos, salvo o Gran Premio de Mónaco e grandes premios puntuais. As carreiras de turismos, gran turismos e monoprazas tamén utilizan na súa maioría autódromos.

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Circuíto de carreiras