open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lingua nawathinehena

A **lingua nawathinehena** é unha lingua morta da familia algonquina, falada outrora entre os arapaho. O seu desenvolvemento fonolóxico era bastante diferente das linguas atsina ou o propio arapaho, coas cales estaba emparentada. Foi identificada como a lingua dos arapaho do sur, os cales comezaron a falar só arapaho no século XIX. Porén, a lingua non está ben documentada, xa que só se conserva un vocabulario recollido en 1899 por Alfred L. Kroeber dun arapaho en Oklahoma.

## Fonoloxía 
Aínda que comparte moitas innovacións fonolóxicas importantes co arapaho, presenta a fusión de *r, *θ e *s con *t como t no canto de n como en arapaho, un cambio de son que lembra ás linguas siksiká e cheyenne.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
Aguaviva

**Aguaviva** é un concello español da provincia de Teruel, na comunidade autónoma de Aragón.

## Demografía 
Segundo o INE, no ano 2023 tiña unha poboación de 565 habitantes.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Bajo Aragón
Celestino Ledo

**Celestino Ledo López**, nado en Xermade o 22 de novembro de 1934 e finado o 5 de marzo de 2024, foi un futbolista galego que xogaba de interior esquerdo.

## Traxectoria 
Nacido en Xermade, pasou seis anos coa súa familia en Sevilla, antes de instalarse en Ferrol. Alí comezou a xogar ao fútbol no Galiano e destacou no Esteiro, onde coincidiu na mesma dianteira co sadense Lexo. Traballou como delineante na Bazán, 

En novembro do mesmo ano, mentres realizaba o servizo militar, foi chamado polo club para xogar nun partido da Primeira División ante o Athletic Club en Riazor, ante as lesións de Pahiño e Lechuga. Disputou así o seu primeiro e único encontro coa camiseta do Deportivo e converteuse no único futbolista de Xermade en xogar na máxima categoría do fútbol español. Falto de adestramento por levar semanas no cuartel, e moi nervioso, realizou unha mala actuación, formando na dianteira xunto a Corcuera, Bazán, Arsenio e Tino, nunha contenda que rematou con empate a un gol.

En outubro de 1955 foi cedido xunto a Lexo, Antelo e Rafael Franco ao Racing de Ferrol, que estaba a padecer unha vaga de lesións. No club ferrolán estivo ás ordes de Juan Vázquez e disputou 10 encontros da Segunda División, marcando un gol na goleada por 6-0 sobre o Lleida no Inferniño.

En novembro de 1956 desvencellouse do Deportivo e asinou definitivamente co Racing, no que permaneceu ata 1958, sen apenas oportunidades. Na campaña 1958/59 militou brevemente no Rayo Vallecano, tamén en Segunda, co que disputou cinco encontros oficiais ata a súa liberación en decembro de 1958.  Trala súa retirada continuou exercendo a súa profesión de delineante. Faleceu o o 5 de marzo de 2024, aos 89 anos de idade.

## Notas
Sanyanggaedeul

***Sanyanggaedeul*** (en ) é unha serie de televisión surcoreana dirixida por Kim Joo-hwan e protagonizado por Woo Do-hwan, Lee Sang-yi, Park Sung-woong e Huh Joon-ho. Baséase na serie web homónima de creada por Jeong Chan. A primeira tempada estreouse en Netflix o 9 de xuño de 2023. Confirmouse unha segunda tempada.

## Sinopse 
Dous mozos boxeadores únense a un prestamista para derrotar un desapiadado usureiro que se enriquece cos desesperados.

## Personaxes 
* Woo Do-hwan como Kim Geon-woo
* Lee Sang-yi como Hong Woo-jin
* Park Sung-woong como Kim Myeong-gil
* Huh Joon-ho como Choi Tae-ho

## Notas
Linguas arapahoanas

As **linguas arapahoanas** son un subgrupo das linguas das chairas da familia algonquina. Está formado polas linguas nawathinehena, arapaho e atsina. O nawathinehena está extinto, e o arapaho e o atsina están gravemente ameazadas.

## Clasificación 
A base de datos Glottolog clasifica as linguas arapahoanas do seguinte xeito:

* Arapahoicas
**Arapaho–Atsina–Besawunena
*** Arapaho
*** Atsina
** Nawathinehena

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Goddard, Ives (2001). "The Algonquian Languages of the Plains." In *Plains, Part I*, ed. Raymond J. DeMallie. Vol. 13 of *Handbook of North American Indians*, ed. William C. Sturtevant. Washington, D.C.: Smithsonian Institution, pp.&nbsp;71–79.
* Marianne Mithun (1999). *The Languages of Native North America*. Cambridge Language Surveys. Cambridge: Cambridge University Press.
Delta Force

***Delta Force*** (anteriormente ***Delta Force: Hawk Ops** )* é un videoxogo en desenvolvemento de disparos en primeira persoa gratuíto para Windows, consolas e móbiles. Forma parte da serie *Delta Force*, desenvolvida e publicada previamente por NovaLogic. Os dereitos foron adquiridos pola empresa chinesa Tencent e o xogo está en desenvolvemento por TiMi Studio Group, coñecido por desenvolver *Call of Duty: Mobile*. Orixinalmente titulado simplemente *Delta Force*, e despois modificado por *Delta Force: Hawk Ops*, o 20 de agosto de 2024, o título do xogo foi revertido para só *Delta Force*. 

## Notas
Billete de 5.000 dólares estadounidenses

miniatura|380x380px|Billete de 5.000 dólares de 1928.

O **billete de 5.000 dólares estadounidenses** foi un billete con ese valor facial emitido nos Estados Unidos entre 1861 e 1945.  

A partir de 1969 os bancos estiveron obrigados a enviar ao Departamento do Tesouro todos os billetes que posuísen, para proceder á súa destrución.

## Historia 
[miniatura|esquerda|Billete de 5.000 dólares da [Colección Numismática Nacional dos Estados Unidos|Colección Numismática Nacional dos EEUU (Museo Nacional de Historia Americana).]]
O billete de cinco mil dólares dos Estados Unidos imprimiuse en diferentes series datadas entre 1861 e 1945. Con todo, a Oficina de Gravado e Impresión seguiu a emitir os billetes ata 1969. Do mesmo xeito que outros billetes de valores faciais altos, non tiveron unha circulación ampla entre a poboación, dado que a súa creación tivo como propósito pirncipalmente facilitar as transaccións entre bancos. e a partir desa data os bancos ficaron obrigados a enviar calquera billete de 5.000 dólares ao Departamento do Tesouro para a súa destrución.

## Coleccionismo 
Algúns exemplares do billete de 5.000 dólares acadaron un alto valor no mercado do coleccionismo. En 2024, un espécime certificado acadou nunha poxa numismática o prezo de 144.000 dólares. En 2023, un exemplar do billete de 5.000 dólares da Reserva Federal vendeuse na compañía de poxas Heritage Auctions por 300.000 dólares.

## Galería 

Ficheiro:US-$5000-GC-1882-Fr-1221a.jpg|Certificado de ouro (1882.
Ficheiro:US-$5000-LT-1878-Fr.188-PROOF.jpg|Billete dos Estados Unidos (1878).
Ficheiro:US-$5000-GC-1928-Fr-2410.jpg|Certificado de ouro (1928).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Krause, C. L.; Lemke, R. F. (2002). *Standard Catalog of United States Paper Money.* Krause Publications. ISBN 0-8734-9490-3
* Friedberg, A. L.; Friedberg Krause, I. S. (2006). *Paper Money of the United States: a complete illustrated guide with valuations.* Coin & Currency. ISBN 9780871845184

### Outros artigos 
* Dólar estadounidense
* Billetes do dólar estadounidense
* Billete de 500 dólares estadounidenses
* Billete de 1.000 dólares estadounidenses
* Billete de 10.000 dólares estadounidenses
* Billete de 100.000 dólares estadounidenses
Izaskun Zubialde

**Izaskun Zubialde Grajirena**, nada en 1975 en Irún, Guipúscoa, é unha escritora e mestra vasca. Aínda que naceu en Irún, vive na localidade navarra de Zubieta.

É diplomada en Relacións Laborais e licenciada en Educación primaria e Infantil. Actualmente traballa como mestra.

## Obra publicada 
### Literatura infantil 
#### Xunto a Bakarne Atxukarro e Asun Egurza 
* *Euskal mitologia. Haurrentzako ipuinak I* (2015, Denonartean)
* *Euskal mitologia haurrei kontatua* (2015, Txalaparta) 
* *Euskal mitologia. Haurrentzako ipuinak II* (2016, Denonartean) 
* *Tartalo* (2020, Denonartean)
* *Olentzero eta Mari Domingi* (2019, Denonartean)
* *Basajaun* (2019, Denonartean)https://www.txalaparta.eus/es/libros/basajaun
* *Mari* (2021, Denonartean)
* *Sumendia baratzean* (2016, Denonartean)
* *Lekim, haitzuloetako gizakia* (2017, Denonartean)
* *Irulegiko eskua* (2023, Txalaparta)

#### Xunto con Bakarne Atxukarro 
* *Rotia eta Rensu* coleccións de contos (2021, Erein)
* *Herri inauteriak. Haurrentzako ipuinak* (2024, Txalaparta)

## Notas
Castelo de Torés

miniatura|Interior.
O **castelo de Torés**, ou **torre de Torés**, é un castelo da segunda metade do século XIV situado en Torés (As Nogais, na comarca dos Ancares).

## Historia
Pertenceu a Álvaro González de Ribadeneira, cuxos bens foron requisados, incluído o castelo, tras ser executado en Mondoñedo. Só se conserva a torre e parte das murallas.
## Notas
Mundo aberto

[miniatura|dereita|Captura de pantalla do videoxogo de 2019 *[A Short Hike*, no que o xogador pode explorar libremente o mundo do xogo.]]
Nos videoxogos, un **mundo aberto** é un mundo virtual no cal o xogador se pode achegar aos obxectivos libremente, o cal é o oposto a un mundo cunha estrutura lineal. Os xogos máis salientables nesta categoría inclúen *The Legend of Zelda* (1986), *Grand Theft Auto V* (2013) e *Minecraft* (2011).

Os xogos con mundos abertos ou libres normalmente carecen de estruturas de nivel como muros e portas pechadas, ou os muros invisibles en áreas máis abertas que impiden que o xogador se aventura máis aló delas; só nos límites dun xogo de mundo aberto os xogadores estarán limitados por características xeográficas como vastos océanos ou montañas intransitables. Os xogadores normalmente non atopan pantallas de carga, comúns nos deseños de niveis lineais, cando se moven polo mundo do xogo, xa que o xogo de mundo aberto utiliza técnicas de almacenamento e memoria estratéxicas para cargar o mundo do xogo de forma dinámica e sen problemas. Os xogos de mundo aberto aínda aplican moitas restricións na contorna do xogo, xa sexa por limitacións técnicas absolutas ou por limitacións no xogo impostas pola linealidade do xogo.

Aínda que a apertura do mundo do xogo é unha faceta importante dos xogos con mundos abertos, o principal atractivo dos xogos de mundo aberto consiste en proporcionarlle ao xogador autonomía, non tanto a liberdade de facer o que queira no xogo (o que é case imposible coa tecnoloxía informática actual), pero a capacidade de escoller como abordar o xogo e os seus desafíos na orde e forma que o xogador desexe mentres aínda está limitado polas regras de xogo. Pódense atopar exemplos de alto nivel de autonomía nos xogos de ordenador nos xogos de rol multixogador masivo en liña (MMORPG) ou en xogos para un só xogador que se adhiran ao concepto de mundo aberto como a serie *Fallout*. O principal atractivo do xogo en mundo aberto é que proporciona unha realidade simulada e permite aos xogadores desenvolver o seu personaxe e o seu comportamento na dirección e no ritmo que elixan. Nestes casos, moitas veces non hai un obxectivo concreto nin un final para o xogo, aínda que pode haber a historia principal, como en *The Elder Scrolls V: Skyrim*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* Michael Llewellyn: *15 Open World Games More Mature Than Grand Theft Auto V*. thegamer.com. 24 de abril de 2017.
Mamede (nome)

**Mamede** é un nome propio masculino galego e portugués. A súa orixe é o latín *Mammes, -etis*, posiblemente ligado con cognomes romanos como Mammeus, Mammeanus, Mammatus e outros, relacionados co termo mamma 'mama', 'mamá' da linguaxe infantil. En galego tamén ten as variantes **Amedio** ou **Amede**.

## Uso do nome 
En Galicia, Mamede Casanova foi un famoso bandoleiro de comezos do século XX. A súa figura mitificouse e serviu de inspiración para unha obra de Valle-Inclán.

## Mamede noutras linguas 
* Alemán: Mamas
* Castelán: Mamés / Mamed
* Catalán: Mamès / Mamet
* Éuscaro: Mami
* Francés: Mammas / Mammès
* Inglés: Mammes
* Italiano: Mamas / Mamete
* Portugués: Mamede

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Mamede de Capadocia
* Lista de nomes masculinos en galego
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes masculinos Real Academia Galega
A Vila Grande

Como topónimo **A Vila Grande** pode referirse a:

;En Galiza
***A Vila Grande**, lugar da parroquia de Merlín, no concello de Agolada;
***A Vila Grande**, lugar da parroquia de Saavedra, no concello de Begonte;
***A Vila Grande**, lugar da parroquia de Madelos, no concello de Friol.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Bethesda Game Studios

**Bethesda Game Studios** é un desenvolvedor de videoxogos estadounidense e un estudio de ZeniMax Media, con sede en Rockville, Maryland. É coñecido polas súas franquías de xogos de rol de acción, que inclúen *The Elder Scrolls*, *Fallout* e *Starfield*. Bethesda Game Studios creouse en 2001 como unha unidade de desenvolvemento de Bethesda Softworks. Todd Howard é o produtor executivo do estudio, liderándoo xunto coa directora Ashley Cheng e a directora de estudio Angela Browder. En novembro de 2023, Bethesda Game Studios tiña 450 empregados.

## Videoxogos desenvolvidos 
## Notas
The Elder Scrolls

miniatura|250px|Logo da franquía.

***The Elder Scrolls*** é unha serie de videoxogos de rol e acción desenvolvidos por Bethesda Game Studios e publicado por Bethesda Softworks. A serie céntrase en videoxogos non lineais nun mundo aberto. A maioría dos xogos da serie tiveron un éxito da crítica e comercial, sendo *The Elder Scrolls III: Morrowind* (2002), *The Elder Scrolls IV: Oblivion* (2006) e *The Elder Scrolls V: Skyrim* (2011) todos eles gañadores de premios como Xogo do Ano. A serie vendeu máis de 59 millóns de copias en todo o mundo.

Dentro do universo ficticio da serie, cada xogo ten lugar no continente de Tamriel. O escenario combina elementos do mundo real premedievais, como un poderoso Imperio parecido ao Romano, con temas medievais de fantasía épica, incluíndo tecnoloxía limitada, uso xeneralizado da maxia e a existencia de moitas criaturas mitolóxicas. O continente está dividido en varias provincias habitadas por humanos e razas humanoides como elfos, orcos e animais antropomorfos. Un tema común nos xogos é que un heroe elixido (representado polo personaxe do xogador) érguese para derrotar unha ameaza inminente, normalmente un ser malévolo ou un exército antagónico.

Dende o lanzamento de *The Elder Scrolls: Arena* en 1994, a serie produciu un total de cinco xogos principais (dos cales os tres últimos tiveron dous ou tres packs de expansión cada un) así como varios spin-offs. En 2014, lanzouse *The Elder Scrolls Online*, un xogo de rol en liña multixogador masivo creado pola filial ZeniMax afiliada a Bethesda, ZeniMax Online Studios.

## Notas 
### Referencias
Escucha

**Escucha** é un concello español da provincia de Teruel, na comunidade autónoma de Aragón.

## Demografía 
Segundo o INE, no ano 2023 tiña unha poboación de 766 habitantes.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Cuencas Mineras
Nizar Qabbani

**Nizar Tawfiq Qabbani** (en ), nado o 21 de marzo de 1923 e finado o 30 de abril de 1998, foi un diplomático, poeta, escritor e editor sirio, considerado o poeta nacional do seu país. O seu estilo combina a simplicidade e a elegancia na exploración de temas como o amor, o erotismo, a relixión e o apoderamento árabe contra o imperialismo estranxeiro e os ditadores locais. Qabbani é unha das figuras literarias máis reverenciadas do mundo árabe. Entre os seus familiares, atópanse Abu Khalil Qabbani, Sabah Qabbani, Rana Qabbani e Yasmine Seale.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Nizar Qabbani naceu na capital de Siria, Damasco, nunha familia de mercadores de clase media. Criouse nun dos barrios da cidade vella de Damasco, e entre 1930 e 1941 estudou nunha escola dirixida por Ahmad Munif al-Aidi, un amigo do seu pai. Posteriormente, cursou Dereito na actual Universidade de Damasco, de onde se graduou en 1945.

Durante a súa etapa universitaria escribiu a súa primeira escolma de poemas, titulada *Qālat lī al-samrāʼ* ("Díxome a morena", 1944). A presenza de alusións sexuais nalgúns versos causou polémica. Por iso, Qabbani ensinou o libro a Munir al-Ajlani, o ministro de educación, quen era amigo de seu pai e un importante líder nacionalista. A al-Ajlani gustáronlle os poemas, polo que redactou un prefacio para o libro.

### Carreira diplomática 
Despois de graduarse en Dereito, Qabbani traballou para o Ministerio de Asuntos Exteriores sirio como cónsul ou delegado cultural en diversas capitais, como Beirut, O Cairo, Istanbul, Madrid ou Londres. En 1959, tras a formación da República Árabe Unida, Qabbani foi nomeado vicesecretario das embaixadas da China. Durante as súas estancias no estranxeiro, Qabbani continuou a escribir a súa literatura. Continuou traballando en política até a súa dimisión en 1966.

### Matrimonios 
Qabbani casou dúas veces. A súa primeira esposa foi a súa curmá Zahra Aqbiq, coa que tería dous fillos: unha nena, Hadba, e un neno, Tawfiq. Este finaría dun ataque ao corazón aos 22 anos, mentres vivía en Londres. Qabbani escribiu na súa memoria nun célebre poema. Pola súa banda, Habda, nada en 1947, faleceu en 2009. Zahra Aqbiq finou dous anos antes que a súa filla, en 2007.

O seu segundo matrimonio foi cunha mestra iraquí, Balqis al-Rawi, a quen coñeceu nun recital de poesía en Bagdad. Balqis al-Rawi foi asasinada o 15 de decembro de 1981 no atentado contra a embaixada de Iraq en Beirut, durante a guerra civil libanesa. Xuntos tiveran un fillo, Omar, e unha filla, Zainab. Tras o pasamento de al-Rawi, Qabbani non volveu casar.

### Pasamento 
Tras a morte da súa segunda esposa, Qabbani abandonou Beirut. Viviu en Xénova e París, até que finalmente se afincou en Londres, onde pasaría os derradeiros quince anos da súa vida. No exilio, Qabbani continuou a escribir polémicos poemas políticos. Qabbani faleceu aos 75 anos dun ataque ao corazón, o 30 de abril de 1998. No seu testamento, expresou o seu desexo de ser soterrado en Damasco, que describiu como "o útero que me ensinou poesía e creatividade, e me concedeu o alfabeto de Jasmine".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Eparquía católica caldea de Alqux

A **eparquía católica caldea de Alqux** é unha sé da Igrexa católica caldea en Iraq, inmediatamente suxeita ao patriarcado de Babilonia. No ano 2024 tiña 10.000 bautizados. Dende o 8 de outubro de 2022 está gobernada polo bispo Bulus Zabit Habib.

## Territorio 
A eparquía comprende a cidade de Alqux e outras áreas circundantes no norte de Iraq, especialmente na gobernación de Nínive: o distrito de Şêxan, o municipio de Alqux, a parte norte de Tal Kaif, e parte de Mezure. A sede episcopal sitúase na cidade de Alqux, onde se atopa a **catedral de San Xurxo**, a principal igrexa da eparquía. O territorio está organzizado nunha ducía de parroquias (2023). que foi estabelecida polo papa Xoán XIII o 24 de outubro de 1960 coa bula *Splendida Orientalis*, en territorios do patriarcado de Babilonia.

## Liturxia 
A diocese ten algunhas festividades e conmemoracións específicas: a festa do mosteiro de *Rabban* Hormisdas, a festa do mosteiro da Nosa Señora das Sementes, a festa do mosteiro de Mar Oraha, e as festas de santo Abdixu, san Mikha e san Qardag. Dende entón, a persecución relixiosa e o éxodo da poboación fixeron baixar os números, até os 6.500 fieis en 2022.

## Bispos 
*Abd Al-Ahad Sana (20 de decembro de 1960 - 3 de decembro de 2001, retirado)
*Bulus Zabit Habib (dende o 8 de outubro de 2022)

## Notas
Casa Molina

A **casa Molina** é un edificio situado na entrada da Cidade Vella da Coruña.

## Historia 
O edificio foi encargado a Rafael González Villar por Raimundo Molina Couceiro, empresario da industria naval. Foi o primeiro edificio de vivendas que deseñou o arquitecto, que xa realizara entre outras obras o Kiosco Alfonso.

Posteriormente, González Villar volveu colaborar con Molina ao deseñar o edificio da Avenida dos Anxos próximo á Casa Molina e a Vila Molina, da Cidade Xardín.

## Descrición 
O predio ten superficie trapezoidal duns 200 metros cadrados.

A estrutura do edificio está formada por catro andares, cunha vivenda en cada un. No andar baixo hai garaxe e locais comerciais. O edificio está coroado por un torreón hexagonal que finalmente foi máis esvelto que no proxecto inicial.

O estilo do edificio supón unha reinterpretación da arquitectura tradicional galega, con elementos decorativos que lembran a Sezession vienesa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
### Ligazóns externas 
*
Pazo de San Xosé

O **pazo de San Xosé** é un pazo situado no lugar homónimo do concello da Coruña.

## Historia 
O pazo foi fundado en 1674 por José Montes e Mariana de Tabares.

## Descrición 
A planta do pazo ten forma de T. A propiedade está limitada por un muro e ten elementos característicos destas construcións: arco de medio punto, fachada de pedra e patín. Consérvanse os escudos dos Quirós e dos Tabares.

Acaroada ao pazo existe unha capela con espadana e teito a dúas augas. Nela celebrouse culto dominical para os veciños ata que en 1977 se constituíu a parroquia do Nadal do Señor.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Turgalicia
Red Deer Amazons Hockey Club

miniatura|As xogadoras do Red Deer Amazons Hockey Club durante a tempada 1933-1934. Fila superior (de esquerda a dereita): Evelyn Hewson, Lois Botterill, Irene Dell, Dorothy Kitching, Helen Hayhoe. Fila intermedia (de esquerda a dereita): Evelyn Bond, Evie Nicholls, Audrey Stephenson, Adelyne Stephenson, "Babe" Thompson. Fila inferior (de esquerda a dereita): "Scotty" Lee (adestrador), Ernie Wells (director).

O **Red Deer Amazons Hockey Club** foi un equipo feminino de&nbsp;hóckey sobre xeo da cidade de Red Deer, Alberta (Canadá). O equipo fundouse en 1926 e xogou o seu derradeiro partido en 1941.

## Historia 
### Inicios do hóckey feminino en Red Deer e fundación do club 
O primeiro partido de hóckey sobre xeo feminino disputado na provincia de Alberta do que se ten constancia data de 1897 na cidade de Medicine Hat. Se ben os equipos de Edmonton e Calgary teñen salientado no hóckey feminino da rexión, a cidade de Red Deer converteuse nun foco importante dende 1904, cando se xogou o primeiro partido feminino na cidade.

A pesar de que o hóckey sobre xeo feminino practicouse de xeito constante na cidade dendê a tempada 1904-05, non foi ata vinte anos máis tarde cando se fundou o equipo feminino máis dominador de Red Deer, as Red Deer Amazons.

As Red Deer Amazons fundáronse en 1926, e xa een 1928 conseguiron chegar ata a final do Northern Alberta Intermediate, na que caeron fronte as Edmonton Rangers, tamén coñecidas como as Bennett Rangers. Na tempada o equipo acadou novamente a final, mais unha vez máis perderon fronte ás Bennett Rangers.

### Época dourada 
Logo das dúas finais pedidas de xeito consecutivo, en 1930 as Amazons chegaron ao máis alto da clasificación con vitorias fronte a Innisfill e Lacombe. A prensa da época fíxose eco do dominio do equipo de Red Deer, e a mediados de abril de 1930 o Calgary Herald informou de que o equipo se proclamara campión intermedio de hóckey feminino do norte de Alberta, levándose a Red Deer a Twin City Cup, o seu primeiro título importante.

## Palmarés 
* **2 Alpine Cup:** 1934 e 1935

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Central Alberta Amazons

### Bibliografía 
*
Rubén Gallego

**Ruben Marinelarena Gallego**, nado en Chicago o 20 de novembro de 1979 é un político demócrata e exmilitar estadounidense. É o representante dos Estados Unidos para o sétimo distrito do Congreso de Arizona desde o 3 de xaneiro de 2015.  

## Traxectoria 
### Familia e formación 
Gallego é de nai colombiana e pai mexicano. Criouse en Illinois con tres irmás, criado por unha nai solteira. Estudou relacións internacionais na Universidade de Harvard, onde foi membro de 'Sigma Chi'.

### Carreira profesional 
esquerda|miniatura|Logo de campaña de 2024.
Gallego serviu como cabo na Armada dos Estados Unidos durante a guerra de Iraq. 

Logo do seu retorno, entrou en política e foi elixido para a Cámara de Representantes de Arizona en 2010, onde traballou en iniciativas de apoio a veteranos de guerra e educación.

En 2014, foi elixido para o Congreso, representando tamén partes de Phoenix e Glendale.

Foi o presidente nacional da campaña presidencial de 2020 de Eric Swalwell.

Gallego é o candidato do Partido Demócrata ao Senado dos Estados Unidos nas eleccións de 2024.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Representative Ruben Gallego , Sitio oficial (U.S. House)
* Campaign website (gallegoforarizona.com)
*
Óscar Clemente

**Óscar Clemente Mues**, nado en Adeje o 26 de marzo de 1999, é un futbolista español que xoga como centrocampista ofensivo no Levante, da Segunda División.

Formouse como futbolista nas canteiras do Atlético Chenet e do Atlético de Madrid, club este último no que ingresou en 2013. Na tempada 2018/19 debutou co Atlético de Madrid B na Segunda División B, nun empate a un gol ante o Unión Adarve.

O 18 de xaneiro de 2020 debutou co primeiro equipo do Atlético na Primeira División, substituíndo a Vitolo nos minutos finais dunha derrota por 0-2 ante o Eibar.

En agosto de 2020 asinou un contrato de tres anos coa UD Las Palmas, da Segunda División. Marcou o seu primeiro gol na categoría o 22 de xaneiro de 2022, nunha derrota por 3-2 ante o Fuenlabrada. Disputou un total de 83 goles co club amarelo ao longo de tres campañas, que culminaron co ascenso á Primeira División.

En xuño de 2023 fichou polo Levante, tamén de Segunda.

## Notas
Rafael Sánchez López

**Rafael Sánchez López**, nado en Bullas o 29 de xaneiro de 1991, é un árbitro de fútbol español que milita na Segunda División.

## Traxectoria 
Comezou a xogar ao fútbol na canteira do Club Deportivo Bullense da súa localidade natal, chegando a debutar co primeiro equipo en Preferente. Máis tarde foi á universidade en Murcia, e na capital da rexión entrou a xogar no Plus Ultra, club da Terceira División. Nesa época compaxinaba a súa faceta de xogador coa de árbitro de fútbol base, ata que pasou a arbitrar en categorías rexionais do fútbol sénior, momento no que deixou de xogar. Foi subindo por diferentes categorías e arbitrou na Segunda División B entre 2015 e 2020, ano no que conseguiu o acenso a Segunda.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do árbitro en BDFutbol .
Xosé Manuel Díaz García

**Xosé Manuel Díaz García**, nado en Lugo a mediados do século XX e finado o 19 de marzo de 2024, foi un sindicalista galego, que tivo un destacado papel na organización do sindicalismo nacionalista galego nas décadas de 1970 e 1980.

## Traxectoria 
Militante da Unión do Povo Galego (UPG) e de Estudantes Revolucionarios Galegos (ERGA), abandonou os seus estudos con 17 anos, tras rematar COU, e pasou a traballar no sector da construción. Participou na fundación do Sindicato Obreiro Galego (SOG) e mentres traballaba na construción da central térmica das Pontes tivo un papel activo na histórica folga de 20 días que se produciu en 1975, uns meses antes da morte de Franco. Aínda que non se conseguiron os obxectivos da folga (aumentos de salario e mellores condicións laborais), esta puxo en contacto a sindicalistas como Díaz e Miguel Campuzano, da SOG, con outros como José Luis Muruzabal Arlegui, do Partido Traballo (PT), o que foi o xermolo da futura confluencia entre a Intersindical Nacional Galega (nacida da fusión entre o SOG e outros sindicatos nacionalistas) e a Confederación de Traballadores Galegos (creada por militantes do PT) nacendo así en 1981 a Intersindical Nacional dos Traballadores Galegos (INTG). 

Formou parte da dirección nacional da ING e e da INTG e integrou o Comité Central da UPG entre 1976 e 1981, así como o seu Comité Executivo, abandonando o partido en 1982. Máis tarde licenciouse en Dereito e aprobou unhas oposicións a funcionario, exercendo diversos cargos na época do bipartito galego. Tamén amosou un forte compromiso pola recuperación da memoria histórica, motivado por ser sobriño neto de Manuel Díaz, o médico do Incio asasinado polos fascistas en 1936.

## Notas
Fermín López Varela

**Fermín López Varela**, nado en Forcarei o 30 de marzo de 1911, foi un mestre e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Indalecio López Balseiros, industrial do Cachafeiro. Estudou Maxisterio na Escola Normal de Pontevedra, rematando en 1929. Protagonizou protestas nos cursos de selección profesional do maxisterio de 1931 e foi detido e multado xunto con Felipe Paz Adrio, aínda que foron liberados dous días despois. Foi nomeado mestre interino de Valeixe (A Cañiza) en novembro de 1931. Fixo o servizo militar, aprobou o curso de ingreso ao maxisterio en abril de 1932 e fixo as prácticas na escola da Consolación; despois foi nomeado mestre de Cernadelo (San Miguel de Presqueiras, Forcarei) en maio de 1933. En novembro de 1934 foi destinado á escola de Pardesoa. Pertenceu á Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Vigo da UGT, e militou no PSOE. Colaborou en *Escuela Vivida*, onde apareceron os artigos "Himno republicano para los niños" e "El laicismo y su poder renovador". Presentou o relatorio "La comunidad infantil en la escuela" ao Congreso regional de trabajadores de la enseñanza de Galicia de maio de 1936.

Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e estivo preso nove ou dez meses primeiro no depósito de Cerdedo e despois na Escola Normal de Pontevedra. Foi destituído a finais de agosto. Aos seus pais confiscáronlles un ómnibus sen indemnización, e á súa irmá Edelmira López Varela (militante do PCE) os falanxistas quixeron cortarlle o pelo ao rape en Forcarei. Incautáronse da súa biblioteca e no proceso de depuración foi sancionado con separación do servizo e baixa na escala en 1940. Revisado o seu expediente, a sanción foi confirmada ao ano seguinte. Tivo problemas para dar clases particulares en Soutelo de Montes debido ás continuas denuncias de mestres falanxistas. Veuse implicado na caída do PCE en setembro de 1948, sendo detido e trasladado ao cuartel da Garda Civil de Lalín xunto cos seus irmáns Jesús e Josefina López Varela.
## Vida persoal 
Casou en 1933 con Irene Blanco Adán, que finou en Soutelo de Montes o 1 de xaneiro de 2001,  e foi pai de María del Carmen López Blanco.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 

### Ligazóns externas 
* Forcarei (1936-1977)
* Ficha no Censo de represaliados de la UGT
Giorgi Kochorashvili

**Giorgi Kochorashvili** (en ), nado en Tbilisi o 29 de xuño de 1999, é un futbolista xeorxiano que xoga como centrocampista do no Levante, da Segunda División. É internacional absoluto coa selección de Xeorxia.

## Traxectoria 
Formado como futbolista na canteira do Saburtalo Tbilisi, debutou co primeiro equipo o 23 de xullo de 2017, nun partido ante o Torpedo Kutaisi.

Nas tempadas 2017/18 e 2018/19 foi cedido ao Girona FC, xogando na primeira delas no conxunto xuvenil e na segunda no filial, o Peralada, da Segunda División B.

En 2019 foi traspasado ao Levante para xogar no seu filial e o 12 de xullo de 2020 debutou co primeiro equipo na Primeira División, substituíndo a Rubén Rochina nunha derrota por 2-1 ante o Athletic de Bilbao.

Na tempada 2022/23 xogou cedido no Castellón, da Primeira Federación.

### Selección xeorxiana 
Internacional coas categorías inferiores de Xeorxia, militou nos equipos sub-19 e sub-21. O 12 de setembro de 2023 debutou coa selección xeorxiana absoluta, nunha derrota por 2-1 ante Noruega.

Participou nos dous partidos de play-off, correspondentes á clasificación para a Eurocopa de 2024 e na final contra Grecia anotou o seu lanzamento na quenda de penaltis, contribuíndo así á primeira clasificación da historia do seu país para o máximo torneo continental.

No primeiro partido da Eurocopa contra Turquía, Kochorashvili deulle unha asistencia a Georges Mikautadze cun centro á área, que este converteu no primeiro gol de Xeorxia nun torneo internacional.

Na tempada 2024/25 da Liga das Nacións da UEFA, Kochorashvili marcou nos dous primeiros partidos, incluíndo o gol da vitoria contra Albania.

## Notas
Iván Romero

**Iván Romero de Ávila Araque**, coñecido como **Iván Romero**, nado en La Solana o 10 de abril de 2001, é un futbolista español que xoga como dianteiro no Levante, da Segunda División.

## Traxectoria 
Formouse como futbolista nas canteiras do Albacete e do Sevilla. Na tempada 2019/20 debutou co Sevilla Atlético na Segunda División B, nun empate sen goles ante o Recreativo Granada, e na seguinte campaña subiu definitivamente ao filial, pechando o campionato con 12 goles.

O 15 de agosto de 2021 produciuse a súa estrea co primeiro equipo do Sevilla na Primeira División, substituíndo a Fenando nos minutos finais dunha vitoria por 3-0 sobre o Rayo Vallecano.

Para a tempada 2022/23 foi cedido ao Tenerife, da Segunda División. Marcou o seu primeiro gol na categoría o 24 de setembro, nun empate a dous goles contra a Ponferradina. Foi un habitual nos onces titulares de Ramis e completou a tempada cun total de 35 encontros e 5 goles.

En agosto de 2023 asinou por tres anos co Levante, tamén de Segunda.

## Notas
Alejandrina Gessler

**Alejandrina Anselma de Gessler y Shaw**, coñecida como **Alejandrina Gessler y Lacroix**, e que usaba o pseudónimo de **Anselma** (Cádiz, 1831 - París, 1907), foi unha pintora española que destacou por exhibir as súas obras no Salón de París e, ademais, por ser a primeira artista feminina en ser admitida na Real Academia de Belas Artes de San Fernando de Madrid e na Academia de Belas Artes de Cádiz.

## Listaxe de obras recoñecidas 
* *Retrato de Algernon Percy, Décimo Conde de Northumberland, con su esposa y su hija*, 1873. Musée de Gap, Hautes-Alpes, Francia.
* *La redención de Breda*
* *Fiesta del natalicio en Tánger*
* *La adoración de la Cruz*
* *Juno*
* *Alegoría de la Poesía y la Música*
* *La Verdad venciendo a la Ignorancia*
* *La Elocuencia abrigando bajo la bandera española a la Paz y a las Bellas Artes*
* *Aldeana de Gaussan*, 1862

[miniatura|350x350px|*Fiesta de natalicio en Tánger* ou *Los baños árabes* ([Real Academia de Belas Artes de San Fernando).|centro]]

## Notas
Creation Engine

**Creation Engine** é un motor de videoxogo 3D creado por Bethesda Game Studios que se basea no motor Gamebryo. Creation Engine foi empregado para crear create videoxogos de rol de acción como *The Elder Scrolls V: Skyrim*, *Fallout 4* e *Fallout 76*. Utilizouse unha nova iteración do motor, Creation Engine 2, para crear *Starfield*. Creation Engine foi feito a medida para xogos de rol de mundo aberto a grande escala.

## Xogos que usan Creation Engine
### Creation Engine 
* *The Elder Scrolls V: Skyrim* (2011)
** *The Elder Scrolls V: Skyrim – Special Edition* (2016)
** *The Elder Scrolls V: Skyrim VR* (2017)
** *The Elder Scrolls V: Skyrim – Anniversary Edition* (2021)
* *Fallout 4* (2015)
** *Fallout 4 VR* (2017)
* *Fallout 76* (2018)

### Creation Engine 2 
* *Starfield* (2023)
* *The Elder Scrolls VI* (TBA)

## Notas
Videoxogo de rol de acción

miniatura|Captura de pantalla de *Dink Smallwood*, videoxogo ARPG de código libre.
Un **videoxogo de rol de acción** (abreviado a miúdo como **RPG de acción** ou **ARPG**) é un subxénero de videoxogos que mestura elementos tanto dos videoxogos de acción como dos de rol. Estes xogos ofrecen un sistema de combate semellante aos de tipo hack and slash ou aos de tipo shooter.

## Historia 
Os primeiros xogos de alxubes eran de tipo Roguelike, se o grupo non se movía os inimigos tampouco o facían. *Dungeons of Daggorath* saíu á luz para TRS-80 Color Computer en 1982, e mesturaba elementos dun xogo de alxubes con elementos en tempo real, os cales requirían comandos cronometrados e onde os inimigos se movían independentemente do grupo principal. O xogo non tiña estatísticas numéricas tales como *vitalidade* ou *puntos de ataque*, no canto diso usaba un sistema tipo *arcade* de fatiga onde as pulsacións do corazón indicaban a saúde do xogador, un concepto inspirado por Space Invaders, onde se oía un latexo que gradualmente medraba mentres o inimigo avanzaba cara ao xogador. En 1983, ASCII publicou o xogo *Bokosuka Wars* para o computador *Sharp X1*, considerado unha mostra temperá dun ARPG, aínda que tamén é considerado un TRPG. Neste xogo, cada soldado podía gañar experiencia e subir de nivel loitando, ao tempo que a acción ocorría en tempo real.

## Notas
Aitor Romero Ortega

**Aitor Romero Ortega,** nado en Barcelona en 1985 é un escritor e creador dixital español. 
[miniatura|Cynthia Menéndez, Aitor Romero e [Silvia Penas en Afinidades Electivas, Libraría Paz, Pontevedra, 26/10/2024]]
En 2024 participou en Pontevedra no proxecto Afinidades Electivas con Silvia Penas.

Seu pai é galego e el pasou moitas vacacións na Galiza, ademais de ser parente afastado de Roberto Vidal Bolaño.

## Traxectoria 
Estudou enxeñaría industrial en Barcelona e Lión. Reside en Madrid desde 2012.

Ten colaborado con crónicas e ensaio en revistas de cultura e viaxes: *Altaïr Magazine*, *Negratinta* ou *Culturamas*

## Obras 
* *Deflagración* (2015). Amor de Madre Editoras. 177 páxs. ISBN 978-8494113956. Seleccionada como finalista do Festival de Novela na cidade francesa de Champery.
* *Fantasmas de la ciudad* (2018). Candaya. 240 páxs. ISBN 978-84-15934-51-6. Relatos sobre a viaxe e sobre Barcelona.
* *El arte de escribir de pie* (2023). Candaya. 160 páxs. ISBN 978-84-18504-59-4. Oito crónicas sobre a idea da gran viaxe vital e as diferentes tipoloxías do viaxeiro posmoderno.

### Libros colectivos 
* *Hablan los indignados. Propuestas y materiales de trabajo* (2011). Editorial Popular. ISBN 978-8478844982.

## Premios 
* Mención especial na categoría de poesía experimental no I Premio de Literatura Joan Brossa da Universidade da Habana

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Entrevista en *elDiario.es*, 2018
* Entrevista en *Traveler*, 2023
The Night the Zombies Came

***The Night the Zombies Came*** é o noveno álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo Pixies, publicado o 25 de outubro de 2024 a través do selo BMG. É o primeiro álbum do grupo coa súa nova baixista Emma Richardson, exmembro de Band of Skulls.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Ricardo Vilas Quintáns

**Ricardo Vilas Quintáns**, nado en Treites, Cespón (Boiro) en 1894 e finado en Bico de Mar, Bealo (Boiro) o 2 de setembro de 1936, foi un campesiño e carpinteiro e o seu nome foi inscrito no monumento que conmemora os represaliados do concello na rotonda de Cimadevila.

## Vida persoal 
Estaba casado. O seu fillo Manuel foi alistado polo bando nacional e combateu na batalla de Teruel.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Esther Goris

**Esther Goris**, nada en Buenos Aires o 5 de marzo de 1960, é unha actriz arxentina, de orixe galega. Comezou a súa carreira cinematográfica en 1983 e participou nuns 50 filmes e series de televisión, sendo o seu papel máis destacado o de Eva Perón no filme homónimo de Juan Carlos Desanzo,  traballo polo que foi galardoada co Cóndor de Plata á mellor actriz.

## Traxectoria 
Naceu en Buenos Aires, sendo filla de emigrantes galegos. Seu pai Severino, natural de Riobó (A Estrada), e súa nai Rosalía, nacida en Vila de Cruces, coñecéranse en Galicia e emigraran á Arxentina en 1950 e 1951, respectivamente, comezando a namorar no país suramericano. Vivían en Monte Grande, pero cando Esther tiña tres anos, mudáronse a Banfield, onde pasou o resto da súa infancia. Licenciouse na Facultade de Filosofía e Letras da Universidade de Buenos Aires.

Debutou no teatro aos 19 anos, no papel de Salomé, na obra homónima de Oscar Wilde. Ese mesmo ano (1983) foi unha das protagonistas do filme *Los Enemigos*, de Eduardo Calcagno. Tras aparecer en series e en varias películas máis como *Gracias por el fuego*, *Atrapadas* ou *El día que Maradona conoció a Gardel*, interpretou a Eva Perón en *Las cosas del querer 2*, de Jaime Chávarri. Un ano despois chegou o seu salto á fama, ao interpretar de novo a "Evita" no filme *Eva Perón*, de Juan Carlos Desanzo. O seu traballo neste filme valeulle varios premios, entre eles o Cóndor de Prata á mellor actriz, galardón que lle foi entregado *ex aequo* xunto a Norma Aleandro.

## Notas
La última noche en Tremor

***La última noche en Tremor*** (orixinalmente coñecida como ***La última noche en Tremore Beach***) é unha serie de televisión por internet española creada por Oriol Paulo e Jordi Vallejo para Netflix, baseada na novela *La última noche en Tremore Beach* de Mikel Santiago. Protagonizada por Javier Rey e Ana Polvorosa, entre outros, estreouse o 25 de outubro de 2024 mundialmente.

## Sinopse 
Un músico e compositor en crise reclúese nunha vila costeira no norte para rematar a súa última obra. Os seus únicos veciños en varios quilómetros á redonda son un matrimonio que vive na seguinte casa da praia. Após un grave accidente durante unha tormenta, o protagonista comeza a sufrir unhas arrepiantes visións sobre os seus veciños. 

## Elenco 
### Principal 
* Javier Rey como Álex de la Fuente
* Ana Polvorosa como Judy Garmendia
* Guillermo Toledo como Leo / Álvaro Requena
* Pilar Castro como María Vargas / Alicia Blanchard
* Nora Navas como Elvira de la Fuente (Episodio 2 - Episodio 8)
* Josean Bengoetxea como Isaak de la Fuente (Episodio 2; Episodio 5 - Episodio 8)
* Ana Wagener como Victoria Kauffman (Episodio 4 - Episodio 5; Episodio 7 - Episodio 8)
* Carla Quílez como Bea de la Fuente
* Jordi Catalán como Bruno de la Fuente

### Secundario 
* Carlota Olcina como Paula (Episodio 1 - Episodio 3; Episodio 5 - Episodio 8)
* Carme Pla como Viviana Pardales (Episodio 1 - Episodio 3; Episodio 5 - Episodio 6; Episodio 8)
* David Bagés como Peio (Episodio 1 - Episodio 3; Episodio 5 - Episodio 6; Episodio 8)
* Marta Marco como Doutora (Episodio 1 - Episodio 2; Episodio 8)  
* Andrés Zambrana como Álex de la Fuente (adolescente) (Episodio 2 - Episodio 8) 
* Laura Gaja como Estrella (Episodio 2; Episodio 4 - Episodio 8)
* Milana Bonita (Grupo Musical)
* Biel Crespi Ramon como Álex de la Fuente (neno) (Episodio 2 - Episodio 5; Episodio 8)
* Antonio Buíl como Ramiro (Episodio 4 - Episodio 8)
* Clara Segura como Inspectora Calabria (Episodio 7 - Episodio 8)
* Xavi Sáez (Episodio 7 - Episodio 8)

## Episodios 
## Notas
Pepita Caubet

**Pepita Caubet Delseny**, nada o 3 de agosto de 1930 en Vielha e finada o 16 de setembro de 2007, foi unha escritora e poeta aranesa en lingua occitana. Chegoulle o éxito con *Era darrèra fira de Vielha* e despois por *Jacinta, casa e país*, a súa derradeira obra publicada.

## Obras 
* *Era darrèra fira de Vielha* (1976)
* *Varicauba* (1978)
* *Bric-Brac* (1996)
* *Jacinta, casa e país* (2005) 

## Notas
Vielha

**Vielha** é a capital do Val de Arán e tamén capital do concello de Vielha e Mijaran, na provincia de Lleida (Cataluña). Este concello constituíuse en 1970 trala fusión de varias localidades próximas. O seu nome en aranés significa *vella*, nome que se daba á vila principal dun val nos Pireneos occitanos, que adoitaba ser a máis antiga. 

## Demografía 
Con 3628 habitantes en 2023, Vielha acolle máis dun terzo da poboación do Val de Arán. É ademais o centro comercial e de servizos do val.

## Notas
Elizabeth Jenkins

**Margaret Elizabeth Jenkins** (Orde do Imperio Británico), nada o 31 de outubro de 1905 en Hitchin e finada o 5 de setembro de 2010, foi unha novelista e biógrafa inglesa. Foi biógrafa de Jane Austen, Henry Fielding, Lady Caroline Lamb, Joseph Lister e Isabel I de Inglaterra. Elizabeth Bowen afirmou que Jenkins era unha "das máis distinguidas novelistas inglesas vivas."

## Notas
Videoconsolas de sétima xeración

miniatura|Xbox 360.
A **sétima xeración** de consolas domésticas de videoxogos empezou o 22 de novembro de 2005, co lanzamento da Xbox 360 de Microsoft. Este foi seguido polo lanzamento da PlayStation 3 de Sony o 17 de novembro de 2006 e a Wii de Nintendo o 19 de novembro de 2006. Cada nova consola introduciu novas tecnoloxías. A Xbox 360 ofrecía xogos renderizados de forma nativa en resolucións de vídeo de alta definición (HD), a PlayStation 3 ofrecía a reprodución de filmes en HD mediante un reprodutor de Blu-ray Disc 3D integrado, e a Wii centrouse en integrar controladores con sensores de movemento así como joysticks. Algúns controis da Wii poden moverse para controlar as accións do xogo, o que permite aos xogadores simular accións do mundo real a través do movemento durante o xogo. Nesta xeración, as consolas de videoxogos convertéronse nunha parte importante da infraestrutura de TI global; calcúlase que as consolas de videoxogos representaron o 25% da potencia mundial da computación de propósito xeral en 2007.

## Notas
Original Equipment Manufacturer

**Original Equipment Manufacturer** (**OEM**, "fabricante de equipos orixinais") é un fabricante que produce produtos para que outras empresas os vendan co seu propio nome.

## Características
Nalgunhas industrias establecéronse significados máis específicos do termo. Por exemplo, na industria da enxeñaría mecánica, enténdese por provedor de equipamento orixinal unha empresa subministradora cuxos produtos se utilizan na fabricación do hardware final en venda para o cliente. Se despois se vende o mesmo produto para substituír a peza orixinal defectuosa, é unha venda de posvenda. A miúdo, as pezas de recambio dos competidores OEM véndense a un prezo máis baixo no mercado de accesorios independentes (Independent Aftermarket, IAM). Se unha empresa tamén distribúe os seus produtos aos clientes finais, o desconto de prezo ao entregar aos revendedores chámase desconto OEM.

No sector da automoción o termo adquire outra connotación, o propio fabricante de coches chámase OEM, Urovesa ou Audi serían OEMs. Na cadea de subministración ou na pirámide de provedores, os termos Tier-1 ou First Tier ("Nivel 1" ou "Primeiro nivel") utilízanse para provedores directos, como Continental AG ou Valeo, un provedor que traballe para ese primeiro Tier-1 sería o Tier-2 ou segundo nivel, a cadea seguiría cun Tier-3 ou de terceiro nivel, como pode ser un centro de homologacións como o Centro Tecnolóxico do Automóbil de Galicia etc.

## Notas
Monumento a Concepción Arenal

O **monumento a Concepción Arenal** é un conxunto escultórico realizado polo arquitecto Rafael González Villar na memoria da socióloga Concepción Arenal. Atópase nos Xardíns de Méndez Núñez.

## Descrición 
En 1914 o concello da Coruña deulle o visto e prace á idea do presidente do Círculo de Artesáns de construír un monumento a Concepción Arenal nun dos macizos situados xunto ao estanque dos Xardíns do Recheo. No macizo simétricos situaríase outro monumento dedicado a Rosalía de Castro, que non chegou a levantarse. O arquitecto Rafael González Villar ofreceuse desinteresadamente para o seu deseño.

O monumento, aínda sen finalizar, inaugurouse o 17 de setembro de 1916, estando presente o presidente do Consello de Ministros Eduardo Dato.

O monumento é moi innovador, xa que nese momento o costume era colocar unha estatua do homenaxeado sobre un pedestal. Foi o primeiro monumento español pensado como un conxunto arquitectónico, e non se atopa ningún outro deste estilo ata 1931. Está composto por seis pináculos, cunha escultura que representa unha aguia, un libro e unha serpe. Tamén se incluíu un medallón co retrato da homenaxeada. A escultura é unha alegoría da obra de Concepción Arenal, que loitou por mellorar as condicións nos cárceres. Neste simbolismo, así como nos ornamentos obsérvase un estilo modernista. A obra de cantería levouna a cabo o construtor José María Longueira, os elementos ornamentais de forxa Julio Wonenburger e as esculturas de bronce Joaquín López Fernández.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Monumento a Concepción Arenal.002 - A Coruña.jpg|Detalle da aguia
Ficheiro:ConcepciónArenalRetrato.jpg|Medallón co retrato de Concepción Arenal
Ficheiro:Monumento a Concepción Arenal (La Coruña).jpg|Monumento diante do estanque

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Todd Howard

**Todd Andrew Howard**, nado en 1970, é un director, produtor e deseñador de videoxogos estadounidense. É o director e o produtor executivo de Bethesda Game Studios, onde liderou o desenvolvemento de *Fallout* e *The Elder Scrolls*. Tamén foi o director de videoxogos como *Starfield*.

## Works 
## Notas
Bruce Nesmith

**Bruce Nesmith**, nado en 1959, é un deseñador de videoxogos estadounidense que traballou principalmente en videoxogos de rol. Foi derector creativo en TSR, traballando nunha variedade dos xogos que inclúen *Dungeons & Dragons*, e deseñador de videoxogos en Bethesda Game Studios, onde traballou en títulos como *Fallout 3*, *Fallout 4* e *The Elder Scrolls IV: Oblivion*, e foi deseñador líder en *The Elder Scrolls V: Skyrim*.

En 2021, Nesmith publicou a súa primeira novela, *Mischief Maker: Norse Mythology Reimagined*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Biografía en Mobygames.com