Lion (moeda escocesa)

O ***lion*** (voz inglesa; en galego: "león") coñecido tamén como **coroa escocesa**, era unha moeda escocesa de ouro introducida por Roberto III (1390-1406), inicialmente co valor de 5 xilins ou 1/4 da libra escocesa.

O seu nome provén da representación do león heráldico do seu anverso, que forma parte do escudo de armas de Escocia e é un dos seus símbolos nacionais.

A moeda de medio *lion* recibe a denominación de *demy*.

## Historia 
### Roberto III a Xacobe IV 
A primeira moeda con este nome foi cuñada por Roberto III (1390-1406), co valor de 5 xilins.

Nunha primeira emisión, no período 1390-1403, a moeda tiña un diámetro de 27 mm e un peso de arredor de 60 grans (ca. 4 gramos), cunha lei de 22 quilates, en tanto que na segunda etapa o peso se reduciu a 38 grans (2,452 gramos) e o diámetro a 14 mm, mantendo a mesma lei. Esta redución de peso foi paralela a outra equivalente da moeda de prata.

O motivo principal do anverso é o escudo escocés coroado, co habitual león rampante, que lle deu nome á moeda. Esta tipoloxía imitaba a do *écu á la couronne*, cuñado  en 1385 por Carlos VI de Francia. A lenda do anverso é ROBERTVS DEI GRACIA REX SCOTTORVM ("Roberto, pola graza de Deus, rei dos escoceses").

No reverso está representado o protector de Escocia, Santo André, crucificado e flanqueado por dúas flores de lis, motivo polo que, en ocasións, estas moedas son coñecidas tamén como *Saint Andrew*. A lenda da primeira emisión era a mesma que a da moeda francesa, XPC REGNAT XPC VINCIT XPC IMPA ("Cristo reina, Cristo conquista, Cristo manda"), en tanto que na segunda emisión foi cambiada por DNS : P:TECTOR MS LIBERAT MS ("Deus é o meu protector e o meu redentor").

Tamén Xacobe IV (1488-1513) cuñou o *lion* de ouro, nesta ocasión cun valor de trece xilins e catro peniques.

### María Estuardo (1542-1567) 
O *lion* emitido a nome de María I (1542-1567) achega cambios substanciais na súa tipoloxía. A moeda, agora cun peso 78,52 de grans (ca. 5,01 gramos) e unha lei de 22 quilates, pasou a valer 44 xilins.

Este novo *lion* foi cuñado en 1553 no marco da primeira serie de emisións de María, con anterioridade ao seu matrimonio co Delfín de Francia, Francisco II. No seu anverso amosa o escudo de Escocia coroado, flanqueado polas letras I e G, correspondentes a *Iacobus Gubernator* (James Hamilton, duque de Châtellerault e segundo conde de Arran), o rexente durante os primeiros anos da raíña María. A lenda é MARIA · DEI · GRA · R · SCOTORVM ("María, pola graza de Deus, raíña dos escoceses"). O motivo principal do reverso é un monograma coroado formado polas letras de REGINA MARIA, rodeado pola lenda DILIGIT · IVSTICIAM · ("Amade a xustiza"), e a data de 1553.

### Xacobe VI 
Outra moeda de ouro co nome de *lion* foi o coñecido como *lion noble* (ou *angel* escocés), introducido en 1584 por Xacobe VI (1567-1625) durante a súa cuarta serie de emisións (1582-1588). O anverso desta nova moeda está caracterizado pola figura dun gran león coroado en posición sedente, cunha espada e un cetro en senllas gadoupas dianteiras, rodeado pola lenda POST 5 & 100 PROA' INVICTA MANENT HEC. No reverso reprodúcese unha cruz cuxos brazos están formados polo monograma I R (*Iacobus rex*) e un S no centro, coa lenda DEVS IVDICIVM TVVM REGI DA e o ano de emisión.

O valor desta moeda era de tres libras escocesas e 15 xilins (ou 75 xilins escoceses). Medía 31,8 mm de diámetro e tiña un peso de 78,5 grans (ca. 5 gramos). 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Libra escocesa
* Moeda escocesa

### Bibliografía 
* Bateson, D, (1987). *Scottish Coins*. Shire Publications Ltd. ISBN 0-85263-847-7

* Belaubre, J. (1996). *Dictionaire de Numismatique médiévale occidentale.* París. Léopard d'Or. ISBN 2-86377-121-3
* Burns, E. (1887). *The Coinage of Scotland*.  I, , . Black, Edimburgo.

* De Cardonnel, A. (1786). *Numismata Scotiæ or a series of the scottish coinage, from the reign of William the Lion to the Union*. Edimburgo. G. Nicol.
* Frey, A. R. (1916). *A dictionary of numismatic names; their official and popular designations*. American Journal of Numismatics. Vol 50.
* Grueber, H. (1899). *Handbook of the Coins of Great Britain and Ireland in the British Museum*. Londres. [Reimpresión en 1970; ISBN 1-4021-1090-1]
* Holmes, N. (1998). *Scottish Coins.* Edimburgo. NMS Publishing. ISBN 1-901663-02-7
* Holmes, N. (2006). *Sylloge of Coins of the British Isles. 58. Scottish Coins in the National Museum of Scotland, Edinburg*. Part I. Oxford University Press. ISBN 0-19-726328-3
* Klütz, K. (2004). *Münznamen und ihre Herkunft.* Viena. Moneytrend Verlag. ISBN 3-9501620-3-8
* Lindsay, J. (1845). ''*. Cork.
* Mackay, J.; Mussel, J. (2016). *Coin Price Guide to British Coins*. *Token Publishing Ltd*.
* Martinori, E. (1915). *La moneta. Vocabolario generale *. Roma. Istituto italiano di numismatica.
* Seaby, P.; Purvey, F. (1984). *Coins of Scotland Ireland and the Islands*. Sanford J. Durst. ISBN 978-0900652646
* Stewart, I. (1955). *The Scottish Coinage.'' Londres. Spink & Son.

### Ligazóns externas 
* Scottish Coins