open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Millares

O topónimo **Millares** pode referirse a:

;En Galiza
***Millares**, lugar da parroquia da Braña, no concello de Baleira;
***Millares**, lugar da parroquia de Esperante, no concello de Folgoso do Courel;
***Millares**, lugar da parroquia de Santaballa, no concello de Vilalba;
***Millares Grande**, lugar da parroquia de Bama, no concello de Touro;
***Millares Pequeno**, lugar da parroquia de Prevediños, no concello de Touro.

;Fóra de Galiza

;En Asturias
***Millares**, parroquia do concello asturiano de Piloña.

;Na Comunidade Valenciana
***Millares**, concello da provincia de Valencia.

Amais, como apelido pode referirse a:

* **Agustín Millares Carlo** (1893-1980), académico e paleógrafo español;
* **Agustín Millares Sall** (1917−1989), poeta español;
* **José María Millares Sall** (1921-2009), poeta español;
* **Manolo Millares** (1926-1972), pintor e gravador español.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Millarés**, moeda medieval cuñada en Cataluña, Occitania e Italia.
Telémaco (cráter)

**Telémaco** é un prominente cráter de impacto da lúa de Saturno, Tetis. Ten 92&nbsp;km de diámetro,situado nas coordenadas 54° N 339,4° O, formouse sobre a Ítaca Chasma, a enorme estrutura de fendas, vales e depresións de Tetis . O seu nome procede do nome do fillo do heroe Odiseo da mitoloxía grega que aparece na Odisea.

250px|esquerda|miniatura|Primeiro plano do cráter Telémaco, onde se pode aprecia-lo seu prominente pico central e os seus definidos bordos, moito máis e poñemos en comparación co moi degrado Teiresias, que fica as 10 en punto respecto de Telémaco e do cal xa só se pode apecia-lo seu patrón circular.

A principal característica deste cráter é que ten un destacable pico central e uns bordos moi definidos, o cal suxire que sexa un cráter relativamente novo, ademais de formarse sobre a Ítaca Chasma, o cal dá unha referencia da antigüidade desta chasma, xa que á parte deste cráter, a chasma ten outros cráteres máis pequenos sobre ela, o cal serve para data-la idade desta chasma.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista dos accidentes xeolóxicos de Tetis
* Lista dos cuadrángulos de Tetis
* Ítaca Chasma
Rosende, Mira, Zas

**Rosende** é un lugar da parroquia de Mira no concello coruñés de Zas da Comarca da Terra de Soneira. Tiña 37 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 20 homes e 17 mulleres.

## Lugares e parroquias 
#### Lugares de Mira 
#### Parroquias de Zas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Zas
Pedro Botelho

**Pedro Roberto Silva Botelho**, nado en Salvador o 14 de decembro de 1989, é un futbolista brasileiro. Xoga de defensa e o seu actual equipo é o Levante UD.

## Traxectoria 
### Inicios 
Despois de tres anos nas categorías inferiores do Galícia de Salvador marchou en 2005 a Santa Catarina para xogar nas bases do Figueirense. Antes xa de subir ao primeiro equipo chamou a atención dos técnicos do Arsenal que estaban buscando novos talentos no club de Florianópolis.

### Arsenal 
En xullo de 2007, un acordo entre o Arsenal e o Figueirense levou a Pedro Botelho ao Emirates Stadium. Foi inmediatamente cedido polo Arsenal á UD Salamanca da Segunda División polo resto da tempada debido ao feito de que necesitaba un permiso de traballo para xogar en Inglaterra.

### UD Salamanca 
Chega a España tras o acordo asinado co Arsenal polo cal o equipo londiniense cede ao club español aos seus xogadores extracomunitarios para que obteñan a nacionalidade española e deixen de ocupar praza extracomuntaria cando regresen ao club do Emirates Stadium. Froito deste convenio foi a chegada de Carlos Vela. Na primeira tempada no club charro non debuta ata xaneiro co 20 ás costas tras un problema burocrático, isto faille entrar máis tarde nos esquemas de Juan Ignacio Martínez. Na segunda tempada, aínda que non empeza como titular, gáñase a titularidade. Nesta tempada unha escapada a Madrid para ver o Real Madrid-Juventus da Liga de Campións da UEFA fai que lle sancionen con 3000€. Tamén foi apartado do equipo tras saltarse o código interno do vestiario, pero tras as súas desculpas, ao día seguinte volve adestrarse. O seu adestrador, David Amaral, di que estes erros son froito da súa mocidade. En xuño de 2009, o técnico David Amaral apártao definitivamente do equipo, tras negarse a adestrar, polo que a Unión Deportiva Salamanca e o Arsenal de mutuo acordo rescinden a cesión.

### Celta de Vigo 
Tras os seus problemas co Salamanca Botelho foi cedido polo Arsenal ao Celta no mercado de verán. Actualmente Pedro Botelho é un dos alicerces máis importantes da defensa do Celta e titular indiscutible do seu técnico Eusebio Sacristán.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en oleole.es
Albaredo

O topónimo **Albaredo** pode referirse a:

;En Galiza
***Albaredo**, lugar da parroquia de Córneas, no concello de Baleira;
***Albaredo**, lugar da parroquia de Tribás, no concello de Pantón;
***Albaredo**, lugar da parroquia da Chanca, no concello de Sarria;
***O Albaredo**, lugar da parroquia de Montecubeiro, no concello de Castroverde;
***O Albaredo**, lugar da parroquia de Vilameá, no concello de Guntín.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Ventoselo

O topónimo **Ventoselo** pode referirse a:

;En Galiza
***Ventoselo**, lugar da parroquia de Covelo, no concello da Lama;
***Ventoselo**, lugar da parroquia de Beariz, no concello de San Amaro;
***Ventoselo**, lugar da parroquia de Navío, no concello de San Amaro;
***Ventoselo**, lugar da parroquia de Mira, no concello de Zas.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Ventoselos**, lugar da parroquia de San Simón da Costa, no concello de Vilalba.
O Couto, Muíño, Zas

**O Couto** é un lugar da parroquia de Muíño no concello coruñés de Zas da Comarca da Terra de Soneira. Tiña 41 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 19 homes e 22 mulleres.

## Toponimia 
A orixe do topónimo é o latín , que é un "(lugar) cercado", para poder defendelo mellor.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Muíño 
### Parroquias de Zas 
## Notas
A Fonte Espiño, Muíño, Zas

**A Fonte Espiño** ou **A Taberna**) é un lugar da parroquia de Muíño no concello coruñés de Zas da comarca da Terra de Soneira. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2018 tiña 35 habitantes (15 homes e 20 mulleres).

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Muíño 
### Parroquias de Zas
Trapa

O topónimo **Trapa** pode referirse a:

;En Galiza

***A Trapa**, parroquia do concello da Fonsagrada;
****A Trapa**, lugar de dita parroquia;
***Trapa**, lugar da parroquia de San Salvador de Budiño, no concello do Porriño;
***Trapa**, lugar da parroquia de Teis, no concello de Vigo;
***A Trapa**, lugar da parroquia de Viladavil, no concello de Arzúa;
***A Trapa**, lugar da parroquia de Cedofeita, no concello de Ribadeo;
***A Trapa**, lugar da parroquia de Trabada, no concello de Trabada;
***A Trapa**, lugar da parroquia de Abavides, no concello de Trasmiras.

;Serra de Galiza
***Serra da Trapa**, pequena aliñación montañosa da serra do Courel.

## Véxase tamén
### Outras páxinas
***As Trapas**, lugar da parroquia de Prevesos, no concello de Castro de Rei;
***A Trapela**, lugar da parroquia de Bermún, no concello de Chantada;
***A Trapa**, nome popular da Orde Cisterciense da Estrita Observancia.
Melanthius (cráter)

**Melanthius** é o un prominente cráter de impacto da lúa de Saturno, Tetis. Ten case 250&nbsp;km de diámetro, situado nas coordenadas 58,5° S 192,6° O, sendo só máis grandes (en Tetis) os cráteres Odiseo e Telemus. O seu nome procede de Melanthius, un cabreiro desleal có heroe Odiseo da mitoloxía grega que aparece na Odisea.

A principal característica deste cráter é que ten un destacable grupo de picos centrais, ademais dunha marcada diferenza case a xeito de fronteira definida, na densidade de cráteres que existen na parte occidental do cráter (á esquerda da imaxe da caixa de información, amplíese a imaxe) en comparación o resto do territorio que rodea ó cráter.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista dos accidentes xeolóxicos de Tetis
* Lista dos cuadrángulos de Tetis
Santa Sía de Roma, Santa Sía de Roma, Zas

**Santa Sía de Roma** é un lugar da parroquia de Santa Sía de Roma no concello coruñés de Zas da Comarca da Terra de Soneira. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2020 tiña 26 habitantes (12 homes e 14 mulleres).

## Lugares e parroquias 
#### Lugares de Santa Sía de Roma 
#### Parroquias de Zas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Zas
Oligoclasio

O **oligoclasio** é un mineral do grupo dos silicatos, subgrupo tectosilicatos e dentro destes pertence aos feldespatos denominados plaxioclasios. É un aluminosilicato de sodio e calcio, con moito máis sodio (79-90%) que calcio (10-30%). Presenta un aspecto de cristais ben formados brancos, frecuentemente en macla.

É un membro intermedio da serie de solución sólida dos plaxioclasios, sendo os extremos a albita (plaxioclasio de sodio) e a anortita (plaxioclasio de calcio). Por esta razón, ás veces é considerado como unha variedade da albita.

O nome procede do grego *oligos* e *clasis*, que significa "pequenas roturas". Sinónimos moi pouco usados son *amansita*, *amantita*, *amausita* ou *oligoclasita*.

## Variedades semi-preciosas 
miniatura|esquerda|Variedade **pedra de sol**A variedade **pedra de sol** ten escintileos de cor arroibada producidos por inclusións de hematita.

A variedade **pedra de lúa** mostra reflexos similares á luz da Lúa.

## Ambiente de formación 
Fórmase en rochas ígneas e pegmatíticas, do tipo do granito e a sienita, nas que é un dos principais compoñentes minerais.

Polo seu ambiente de formación, os minerais aos que normalmente aparece asociado en ambos tipos de rocha son cuarzo, moscovita e feldespatos potásicos.

## Localización, extracción e uso 
Algunhas variedades de oligoclasio son ben coñecidas e empregáronse como pedras semipreciosas, a *pedra de sol* e a *pedra de lúa*, sendo puídas en forma de cabuxón para a súa inclusión en colares e outros elementos de xoiería.

Acháronse notables depósitos en Sri Lanka, os Estados Unidos, Suecia, Rusia e o Canadá. A pedra do sol atópase nestes dous últimos e en Noruega.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Hurlbut, Cornelius S.; Klein, Cornelis, 1985, *Manual of Mineralogy*, 20th ed., Wiley, ISBN 0-471-80580-7
### Outros artigos 
* Lista de minerais

### Ligazóns externas 
* Datos sobre localización de oligoclasio 
* Sitio web con datos do oligoclasio 
* Galería de minerais con información do oligoclasio 
* Galería de imaxes de oligoclasios por Internet: http://www.mindat.org/gallery.php?min=2976 http://webmineral.com/specimens/picshow.php?id=1450 http://webmineral.com/specimens/picshow.php?id=2215
Marán, Muíño, Zas

**Marán** é un lugar da parroquia de Muíño no concello coruñés de Zas da Comarca da Terra de Soneira. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2018 tiña 33 habitantes (16 homes e 17 mulleres).

## Véxase tamén
### Lugares e parroquias
#### Lugares de  Muíño
#### Parroquias de Zas
### Outros lugares
*Lugares de Zas
Penélope (cráter)

**Penélope** é un prominente cráter de impacto da lúa de Saturno, Tetis. Ten 207,5&nbsp;km de diámetro, sendo só máis grandes (en Tetis) os cráteres Odiseo, Telemus e Melanthius;situado nas coordenadas 10,8° S 249,2° O, o que sitúa este cráter no hemisferio *de cola* (de retagarda). O seu nome procede do nome da muller do heroe Odiseo da mitoloxía grega que aparece na Odisea.

esquerda|miniatura|O cráter Penélope de Tetis en primeiro plano, sobre o terminador, tamén se pode ve-los cráteres Polifemo e Phemius, este último sobre o limbo da lúa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista dos accidentes xeolóxicos de Tetis
* Lista dos cuadrángulos de Tetis
Departamento de Boaco

**Boaco** é un departamento de Nicaragua. A súa capital é a cidade de Boaco.

O departamento foi creado en 1938 a partir do departamento de Chontales.

## Municipios 
O departamento de Boaco subdivídese en 6 municipios:

# Boaco
# Camoapa
# San José de los Remates
# San Lorenzo
# Santa Lucía
# Teustepe
Departamento de Carazo

**Carazo** é un departamento de Nicaragua. Ten unha área de 1,081.40&nbsp;km² e unha poboación de 177,100 habitantes (2005). A súa capital é Jinotepe. Está formado polos municipios de Diriamba, Dolores, El Rosario, Jinotepe, La Conquista, La Paz de Carazo, San Marcos e Santa Teresa.
Departamento de Chinandega

**Chinandega** é un departamento de Nicaragua, localizado no linde con Honduras. Ten unha área de 4,926&nbsp;km² e unha poboación de 441,300 habitantes (2005). A súa capital é a cidade de Chinandega.

## Municipios 
# Chichigalpa
# Chinandega
# San Juan de Cinco Pinos
# Corinto
# El Realejo
# El Viejo
# Posoltega
# Puerto Morazán
# San Francisco del Norte
# San Pedro del Norte
# Santo Tomás del Norte
# Somotillo
# Villa Nueva
Ribadiso

Como topónimo **Ribadiso** pode referirse a:

;En Galiza
***Ribadiso**, lugar da parroquia de Rendal, no concello de Arzúa;
***Ribadiso**, lugar da parroquia de Santa María de Arzúa, no concello de Arzúa;
***Ribadiso**, lugar da parroquia de Boimorto, no concello de Boimorto;
***Ribadiso da Fraga**, lugar da parroquia de Dormeá, no concello de Boimorto.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Departamento de Chontales

**Chontales** é un departamento de Nicaragua. Ten unha área de 6,481.27&nbsp;km² e unha poboación de 182,000 habitantes (2005). A súa capital é Juigalpa.

## Municipios
# Acoyapa
# Comalapa
# El Coral
# Juigalpa
# La Libertad
# San Francisco de Cuapa
# San Pedro de Lóvago
# Santo Domingo
# Santo Tomás
# Villa Sandino
Chamín

O topónimo **Chamín** pode referirse a:

;En Galiza
***Chamín**, parroquia do concello de Arteixo;
****Chamín de Abaixo**, lugar de dita parroquia;
****Chamín de Arriba**, lugar de dita parroquia;
****Chamín do Medio**, lugar de dita parroquia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Chamuín**, lugar da parroquia de Abellá, no concello de Frades.
Artón, Vilar, Zas

**Artón** é un lugar da parroquia de Vilar no concello coruñés de Zas da Comarca da Terra de Soneira. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2020 tiña 47 habitantes (21 homes e 26 mulleres).

## Lugares e parroquias
#### Lugares de Vilar
#### Parroquias de Zas
## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Zas
Departamento de Estelí

**Estelí** é un departamento de Nicaragua. Ten unha área de 2,335&nbsp;km² e unha poboación de 215,400 habitantes (2005). A súa capital é Estelí.

## Municipios 
# Condega
# Estelí
# La Trinidad
# Pueblo Nuevo
# San Juan de Limay
# San Nicolás
Pazos, Vilar, Zas

**Pazos** é un lugar da parroquia de Vilar no concello coruñés de Zas da Comarca da Terra de Soneira. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2020 tiña 37 habitantes (18 homes e 19 mulleres). Forma un único núcleo xunto con Pazos (Tines, Vimianzo).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilar 
### Parroquias de Zas 
## Notas
Albín, Macendo, Castrelo de Miño

** Albín** é un lugar da parroquia de Macendo no concello ourensán de Castrelo de Miño na comarca do Ribeiro. Tiña 24 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 14 eran homes e 10 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 25 habitantes (15 homes e 10 mulleres).

Segundo o INE a súa poboación no ano 2009 era de 26 persoas (17 homes e 9 mulleres), o que supón un aumento de 2 habitantes respecto de 2000.
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Macendo 
### Parroquias de Castrelo de Miño 
## Notas
Sandrexo

O topónimo **Sandrexo** podmos referirse a:

;En Galiza
***Sandrexo**, lugar da parroquia de Treos, no concello de Vimianzo;
***Sandrexo**, lugar da parroquia de Vilar, no concello de Zas.
Zas, Zas, Zas

**Zas** é un lugar da parroquia de Zas no concello coruñés de Zas da Comarca da Terra de Soneira. É a capital do concello. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2020 tiña 334 habitantes (162 homes e 172 mulleres).

## Lugares e parroquias 
#### Lugares de Zas 
#### Parroquias de Zas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Zas
Cotón

O termo **Cotón** pódese referir a:

***Algodón**, tecido ou fío feito coa peluxe que recobre as sementes do algodoeiro. Por extensión:
****Cotón**, lanuxe dalgúns froitos, coma a pela dos pexegos;
****Cotón**, materia que se acumula no chan das casas coma sucidade, po, voaxa. Tamén a lanuxe, peluxe ou borra que se pega aos vestidos, ou que fica no embigo (boliña de peluxe do embigo);
***Cotón**, parte alta dunha montaña de formas suaves;
***Cotón**, parte do tronco ou do talo que queda pegada á raíz, despois de cortar unha planta ou unha árbore, coto, canoto, couce, toco, cepa, cepo, zocha;
****Cotón**, parte das videiras que se deixa ao facer a poda dos bacelos.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Cotón**, lugar da parroquia de Cereo, no concello de Coristanco;
***O Cotón**, lugar da parroquia de San Xusto, no concello de Coristanco;
***O Cotón**, lugar da parroquia de Madelos, no concello de Friol;
***O Cotón**, lugar da parroquia de San Breixo de Parga, no concello de Guitiriz;
***O Cotón**, lugar da parroquia de Campolongo, no concello de Negreira;
***O Cotón**, lugar da parroquia de Negreira, no concello de Negreira;
***O Cotón**, lugar da parroquia de Devesos, no concello de Ortigueira;
***O Cotón**, lugar da parroquia de Moredo, no concello de Palas de Rei;
***O Cotón**, lugar da parroquia de San Xiao do Camiño, no concello de Palas de Rei;
***O Cotón**, lugar da parroquia de Montouto, no concello de Santa Comba.
***Cotón do Muíño**, lugar da parroquia de Lamas, no concello de Zas.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Agrelo

O termo **Agrelo** designa un terreo pequeno adicado ao cultivo, unha leira. 

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Agrelo**, lugar da parroquia de Camariñas do concello de Camariñas;
***Agrelo**, lugar da parroquia de Cospeito do concello de Cospeito;
***Agrelo**, lugar da parroquia de Rubín do concello da Estrada;
***Agrelo**, lugar da parroquia de Roo do concello de Noia;
***Agrelo**, lugar da parroquia de Noal do concello de Porto do Son;
***Agrelo**, lugar da parroquia de Olveira do concello de Ribeira;
***Agrelo**, lugar da parroquia de Santa Cruz de Ribadulla do concello de Vedra;
***O Agrelo**, lugar da parroquia de Muíños do concello de Muíños;
***O Agrelo**, lugar da parroquia de San Mateo de Oliveira do concello de Ponteareas;
***A Cruz de Agrelo**, lugar da parroquia de Cereo do concello de Coristanco;

Como apelido, pode referirse a:

***Xosé Agrelo Hermo**, escritor galego (1937-2006);
***Santiago Agrelo**, arcebispo galego (n. 1942).

## Véxase tamén
### Outros artigos
Lires

Como topónimo **Lires** pode referirse a:

;En Galiza
***Lires**, parroquia do concello de Cee;
****Lires**, lugar de dita parroquia.

;Ría de Galiza
***Ría de Lires**, ría da costa da Morte.

Amais, como apelido pode referirse a:

***María Mercedes Álvarez Lires**, profesora e investigadora galega.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Departamento de Jinotega

**Jinotega** é o segundo departamento máis grande de Nicaragua, no norte, facendo fronteira con Honduras. Ten unha área de 9,755&nbsp;km² e unha poboación de 297,300 habitantes (2005). A capital é a cidade de Jinotega.

## Municipios 
# El Cuá
# Jinotega
# La Concordia
# San José de Bocay
# San Rafael del Norte
# San Sebastián de Yalí
# Santa María de Pantasma
# Wiwilí
SS Adriatic (1871)

O **SS Adriatic** foi un transatlántico inglés pertencente á White Star Line. Entrou en servizo en 1872 xunto co seu irmán o SS Celtic. Foi o primeiro dos dous barcos da White Star en levar dito nome. Foi dado de baixa en 1899.

## Historia 
### Construción e posta en servizo 
Os catro primeiros barcos da White Star Line, construídos baixo a dirección de Thomas Henry Ismay, tiveron un grande éxito na liña transatlántica. A compañía inmediatamente ordenou construír dous máis, o Adriatic e o SS Celtic. O Adriatic foi construído nos estaleiros de Harland and Wolff en Belfast e botouse o 17 de outubro de 1871.  Ata a súa viaxe inaugural en 1872, o Adriatic permaneceu en dique seco.

O Adriatic realizou a súa viaxe inaugural o 11 de abril de 1872 entre Liverpool e Nova York, baixo as ordes do capitán Digby Murray, quen xa estivera ó mando do SS Oceanic na súa viaxe inaugural.

O Adriatic tiña unha configuración similar á do Oceanic, cunha cheminea e catro mastros de 45,7 metros cada un. O casco estaba pintado en negro cos códigos da compañía, e a cheminea estaba pintada de cor ocre cunha franxa en negro. Foi o barco máis grande da empresa ata a construción do SS Britannic.

Entre 1872 e 1875 foi recoñecido coa Banda Azul, outorgada ós barcos máis rápidos en cubrir a travesía do Atlántico.

### Accidentes e fin da carreira 
O Adriatic estivo implicado en numerosos accidentes durante a súa carreira. O primeiro produciuse en outubro de 1874, cando colidou co *Parthia* da Cunard Line, causando numerosos danos en ambos barcos. En marzo de 1875 viuse envolto noutro accidente, esta vez co americano *Columbus*, no porto de Nova York. En decembro dese mesmo ano sufriu un accidente contra o veleiro *Harvest Queen* provocando a morte de todos os pasaxeiros deste.

Cando o novo RMS Oceanic entrou en servizo en 1899, o Adriatic foi vendido para o desarme, chegando a Preston o 12 de febreiro dese ano.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* SS Celtic (1872)
* White Star Line

### Ligazóns externas 
* *The White Star Liner Adriatic: A Ship with a Curse, or just Numerous Cases of Negligence? * sur *White Star Ships* 
* *Adriatic I of the White Star Line* sur Titanic-Titanic.com
Departamento de Madriz

**Madriz** é un departamento de Nicaragua. Ten unha área de 1,602&nbsp;km² e unha poboación de 133,300 habitantes (2005). A súa capital é Somoto.

Madriz foi creado a partir do departamento de Nueva Segovia no agosto de 1936, e foi chamado así por José Madriz.

## Municipios 
# Las Sabanas
# Palacagüina
# San José de Cusmapa
# San Juan del Río Coco
# San Lucas
# Somoto
# Telpaneca
# Totogalpa
# Yalagüina
Departamento de León

**León** é un departamento de Nicaragua. Ten unha área de 5,107&nbsp;km² e unha poboación de 389,600 habitantes (2005). A súa capital é León.
## Municipios 
# El Jicaral
# El Sauce
# La Paz Centro
# Las Peñitas
# Larreynaga
# León
# Nagarote
# Poneloya
# Quezalguaque
# San José de Achuapa
# Santa Rosa del Peñón
# Telica
As Abellas, Muíño, Zas

**As Abellas** é un lugar da parroquia de Muíño no concello coruñés de Zas da Comarca da Terra de Soneira. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 50 habitantes (26 homes e 24 mulleres).

## Demografía 
Na seguinte gráfica pode verse como evolucionou a poboación do lugar desde 1900 até 2024:

Obsérvase un claro descenso desde a década dos oitenta, reducíndose a poboación a menos da metade en catro décadas. De feito, a poboación do lugar das Abellas en 2024 era bastante inferior á que tivera mesmo en 1900, máis de 120 anos antes.

## Toponimia 
Levan este nome tamén un castro e un regato (afluente do Xallas) que atravesan as terras do lugar.

A primeira referencia documental do lugar data de 1762 nas Comprobacións do Catastro de Ensenada, correspondentes á parroquia de Muíño, en que se fala de "el lugar *das Avellas*". Máis tarde, aparece castelanizado sen artigo: *Abellas* tanto *Dicionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar* de Pascual Madoz (1845-1850), como nos nomenclátores dos séculos  e . Na *Geografía General del Reino de Galicia* de Carré Aldao (c. 1928), indícase sobre a parroquia de Muíño: "No hay más aldeas que *Abellas*", considerando o resto de localidades como menores.

Aparentemente este topónimo podería vir do nome común *abella* (do latín  'abella pequena', diminutivo de  'abella'), facendo referencia a un lugar con niños de abellas bravas ou á existencia dunha abelleira ou alvariza, un antigo conxunto de colmeas para a cría de abellas e produción de mel.

Esta hipótese vese reforzada por unha publicación dunha asociación veciñal de Muíño: *A Pita Cega* (2018), indicando que no lugar das Abellas houbera alvarizas. Ademais, no Interrogatorio do Catastro de Ensenada (1752) correspondente a Brandoñas, parroquia limítrofe con Muíño situada a escasos quilómetros do lugar, dezaoito veciños declaran posuír 70 colmeas, non declarándose unha cantidade tan alta en ningunha outra parroquia do actual concello de Zas.  Nesa mesma parroquia, existe unha localidade chamada Borreiros, que pode facer alusión a 'persoas que comercian coa cera das abellas' ou 'que esmelgan colmeas'. Nas ruínas da aldea de Vilarcovo (asolagada en 1966 polo encoro da Fervenza) pódese ver tamén unha casa con moitas entenas para colmeas.

Pola contra, Edelmiro Bascuas (2014) cita un documento do mosteiro de Sobrado do ano 960 en que se menciona un lugar chamado *uilla Abelio*, posibelmente o mesmo que en 1176 aparece como *Auelliu Superiorem*. Aínda que recoñece que carece de datos suficientes como para asegurar a súa localización exacta o lingüista suxire que, ao estar no concello de Zas, podería corresponderse co topónimo de estudo:

*As Abellas* trátase dun únicum na toponimia maior de Galiza, aínda que hai máis de 50 microtopónimos con este nome. No entanto, *A Abelleira* é moi abundante, pois pasa de 40 ocorrencias. Tamén son topónimos maiores únicos *A Abellariza* (Coristanco) e *Alvariza* (Noia).

## Notas 
## Lugares e parroquias
### Lugares de  Muíño
### Parroquias de Zas
Departamento de Masaya

**Masaya** é un departamento de Nicaragua. É o máis pequeno do Estado, cunha área de 590&nbsp;km². Ten unha poboación de 317,500 habitantes (2005). A capital é a cidade de Masaya.

## Municipios 
# Catarina
# La Concepción
# Masatepe
# Masaya
# Nandasmo
# Nindirí
# Niquinomo
# San Juan de Oriente
# Tisma
Departamento de Matagalpa

**Matagalpa** é un departamento de Nicaragua. Áchase no centro e ten unha área de 8,523&nbsp;km² cunha poboación de 484,900 habitantes (2005). A súa capital é a cidade de Matagalpa.

## Municipios 
# Ciudad Darío
# Esquipulas
# Matagalpa
# Matiguas
# Muy Muy
# Rancho Grande
# Río Blanco
# San Dionisio
# San Isidro
# San Ramón
# Sébaco
# Terrabona
# Tuma-La Dalia
Rexión Autónoma do Atlántico Norte

A **Rexión Autónoma do Atlántico Norte** (en español "Región Autónoma del Atlántico Norte"), ás veces abreviado **RAAN**, é unha das dúas rexións autónomas de Nicaragua. Ten unha área de 32,159&nbsp;km² e unha poboación de 249,700 habitantes (2005). A capital é Puerto Cabezas.

## Municipios 
#Bonanza
#Prinzapolka
#Puerto Cabezas
#Rosita
#Siuna
#Waslala
#Waspam 
#Mulukuku
Orro

O topónimo **Orro** pode referirse a:

;En Galiza
***Orro**, parroquia do concello de Culleredo;
****Orro** lugar de dita parroquia;
***Orro**, lugar da parroquia de Barro, no concello de Noia;
***Curral de Orro**, lugar da parroquia de Barro, no concello de Noia;
***Laxes de Orro**, lugar da parroquia de San Cristovo das Viñas, no concello da Coruña.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Orra**, lugar da parroquia de Sillobre, no concello de Fene.
Rexión Autónoma do Atlántico Sur

A **Rexión Autónoma do Atlántico Sur** (en español "Región Autónoma del Atlántico Sur"), ás veces abreviado como **RAAS**, é unha das dúas rexións autónomas de Nicaragua. Ten unha área de 27,407&nbsp;km² e unha poboación de 382,100 habitantes (2005). A capital é Bluefields.

## Municipios 
# Bluefields
# Bocana de Paiwas
# Corn Island
# Desembocadura de la Cruz de Río Grande
# El Ayote
# El Rama
# El Tortugero
# Kukra Hill
# La Cruz de Río Grande
# Laguna de Perlas
# Muelle de los Bueyes
# Nueva Guinea
Departamento de Río San Juan

**Río San Juan** é un departamento de Nicaragua. Creouse en 1957 de partes de Chontales e Zelaya. Ten unha área de 7,473&nbsp;km² e unha poboación de 95,500 (2005). A capital é San Carlos. O Departamento tamén inclúe o arquipélago de Solentiname, e o río San Juan, que lle dá nome ao departamento.

## Municipios 
# El Almendro
# El Castillo
# Morrito
# San Carlos
# San Juan del Norte
# San Miguelito
Podentes

O topónimo **Podentes** pode referirse a:

;En Galiza
***Podentes**, parroquia do concello da Bola;
****Podentes**, lugar de dita parroquia.

;Fóra de Galiza

;En Portugal
***Podentes**, freguesía do concello de Penela.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Podentiños**, lugar da parroquia de Podentes, no concello da Bola.
Departamento de Rivas

**Rivas** é un departamento de Nicaragua. Ten unha área de 2,155&nbsp;km² e unha poboación de 166,900 habitantes (2005). A súa capital é a cidade de Rivas.

## Municipios 
# Altagracia
# Belén
# Buenos Aires
# Cárdenas
# Moyogalpa
# Potosí
# Rivas
# San Jorge
# San Juan del Sur
# Tola
Departamento de Nueva Segovia

**Nueva Segovia** é un departamento de Nicaragua. Ten unha área de 3,123&nbsp;km² e unha poboación de 211,200 habitantes (2005). A súa capital é Ocotal.

## Municipios 
# Ciudad Antigua
# Dipilto
# El Jícaro
# Jalapa
# Macuelizo
# Mozonte
# Murra
# Ocotal
# Quilalí
# San Fernando
# Santa María
# Wiwilí de Nueva Segovia
Carazo

Como topónimo **Carazo** pode referirse a:

;En Galiza
***Carazo**, parroquia do concello de Pol.

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***Carazo**, concello da provincia de Burgos, en Castela e León.

;En Nicaragua
***Departamento de Carazo**, en Nicaragua.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Departamento de Managua

**Managua** é un departamento de Nicaragua. Ten unha área de 3,672&nbsp;km² e unha poboación de 1,380,300 habitantes (2005). A súa capital é Managua.

## Municipios 
# Ciudad Sandino
# El Crucero
# Managua
# Mateare
# San Francisco Libre
# San Rafael del Sur
# Ticuantepe
# Tipitapa
# Villa Carlos Fonseca
Carballosa

O topónimo **Carballosa** pode referirse a:

;En Galiza
***Carballosa**, lugar da parroquia de San Pedro de Muro do concello de Porto do Son;
***Carballosa**, lugar da parroquia de Paramos do concello de Val do Dubra;
***A Carballosa**, lugar da parroquia de San Xiao de Mos, no concello de Castro de Rei;
***A Carballosa**, lugar da parroquia de Xermar, no concello de Cospeito;
***A Carballosa**, lugar da parroquia de Albeos, no concello de Crecente;
***A Carballosa**, lugar da parroquia de Anafreita, no concello de Friol;
***A Carballosa**, lugar da parroquia do Val de Xestoso, no concello de Monfero;
***A Carballosa**, lugar da parroquia de Muras, no concello de Muras;
***A Carballosa**, lugar da parroquia de Castro, no concello de Narón;
***A Carballosa**, lugar da parroquia de Castro de Rei de Lemos, no concello de Paradela;
***A Carballosa**, lugar da parroquia de Cabreiros, no concello de Xermade;
***A Carballosa**, lugar da parroquia de Cazás, no concello de Xermade.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***A Carcallosa**, lugar da parroquia de Ambosores, no concello de Ourol.
Moledo

O topónimo **Moledo** pode referirse a:

;En Galiza
***Moledo**, lugar da parroquia de Ardán, no concello de Marín;
***Moledo**, lugar da parroquia de Outes, no concello de Outes;
***Moledo**, lugar da parroquia de Sárdoma, no concello de Vigo;
***O Moledo**, lugar da parroquia de Xinzo, no concello de Ponteareas;
***O Moledo de Pereiras**, lugar da parroquia das Achas, no concello da Cañiza;
***O Moledo de Sobradelo**, lugar da parroquia das Achas, no concello da Cañiza.

;Fóra de Galiza

;En Portugal
***Moledo**, freguesía do concello de Caminha, no distrito de Viana do Castelo.
Casais

Como topónimo **Casais** pode referirse a:

;En Galiza
***Casais**, lugar da parroquia de Riobó, no concello de Cabana de Bergantiños;
***Casais**, lugar da parroquia de Entrecruces, no concello de Carballo;
***Casais**, lugar da parroquia de San Fins de Eirón, no concello de Mazaricos;
***Casais**, lugar da parroquia de Sabugueira, no concello de Santiago de Compostela;
***Casais**, lugar da parroquia de Cabaleiros, no concello de Tordoia;
***Casais**, lugar da parroquia de Buxán, no concello de Val do Dubra;
***Casais**, lugar da parroquia de Vimianzo, no concello de Vimianzo;
***Os Casais**, lugar da parroquia de Maniños, no concello de Fene;
***Os Casais**, lugar da parroquia de Santo Ourente de Entíns, no concello de Outes;
***Os Casais**, lugar da parroquia de Couxela, no concello de Ribadeo.

;Fóra de Galiza

;En Portugal
***Casais**, freguesía do concello de Lousada;
***Casais**, freguesía do concello de Tomar;
***Casais**, lugar da freguesía de Alcofra, no concello de Vouzela;
***Casais**, lugar da freguesía de São Martinho do Bispo;
***Casais**, lugar da freguesía de Tendais;
***Casais**, lugar da freguesía de Vilarinho, no concello de Lousã.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Casás

Como topónimo **Casás** pode referirse a:

;En Galiza
***Os Casás**, parroquia do concello de Cerdido;
***Casás**, lugar da parroquia de Corvite, no concello de Abadín;
***Casás**, lugar da parroquia de Arcillá, no concello de Cospeito;
***Casás**, lugar da parroquia de Ardán, no concello de Marín;
***Casás**, lugar da parroquia de Chamosiños, no concello de Trasmiras;
***Casás**, lugar da parroquia de Santo André de Comesaña, no concello de Vigo;
***Os Casás**, lugar da parroquia de Adelán, no concello de Alfoz;
***Os Casás**, lugar da parroquia de Agudelo, no concello de Barro;
***Os Casás**, lugar da parroquia de Andavao, no concello de Boimorto;
***Os Casás**, lugar da parroquia de Filgueira, no concello de Crecente;
***Os Casás**, lugar da parroquia de Vincios, no concello de Gondomar;
***Os Casás**, lugar da parroquia de Salcidos, no concello da Guarda;
***Os Casás**, lugar da parroquia do Alto de Xestoso, no concello de Monfero;
***Os Casás**, lugar da parroquia de Meá, no concello de Mugardos;
***Os Casás**, lugar da parroquia do Sisto, no concello de Muras;
***Os Casás**, lugar da parroquia de San Salvador de Couzadoiro, no concello de Ortigueira;
***Os Casás**, lugar da parroquia de Posmarcos, no concello da Pobra do Caramiñal;
***Os Casás**, lugar da parroquia de Ribadetea, no concello de Ponteareas;
***Os Casás**, lugar da parroquia de Vilaxuste, no concello de Portomarín;
***Os Casás**, lugar da parroquia de Recemel, no concello das Somozas;
***Os Casás**, lugar da parroquia de Budián, no concello do Valadouro;
***Os Casás**, lugar da parroquia de Vilacampa, no concello do Valadouro;
***Os Casás**, lugar da parroquia de András, no concello de Vilanova de Arousa;
***Riocasás**, lugar da parroquia de Goá, no concello de Cospeito.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Xuncal

O topónimo **Xuncal** pode referirse a:

;En Galiza
***Xuncal**, lugar da parroquia de Mañón, no concello de Mañón;
***Xuncal**, lugar da parroquia de Ardán, no concello de Marín;
***Xuncal**, lugar da parroquia de Matamá, no concello de Vigo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
IES Laxeiro

O **Instituto de Ensinanza Secundaria Laxeiro** é un centro de ensinanza secundaria, bacharelato e ciclos formativos pertencente á rede pública de institutos da Xunta de Galicia, situado en Lalín.

## Oferta educativa 
No IES Laxeiro impártense todos os cursos da Educación Secundaria Obrigatoria, e ofrece as modalidades de Humanidades e Ciencias Sociais, e a de Ciencias da Natureza e da Saúde para o Bacharelato, dispondo habitualmente de tres liñas en cada curso da ESO, e outras dous para cada modalidade do Bacharelato.

Imparte tamén Educación Básica para Adultos e Bacharelatos en réxime de adultos.

Conta con tres ciclos formativos de Grao Medio: Xestión Administrativa, Equipos e Instalacións Electrotécnicas e Electromecánica de Vehículos, e dous ciclos formativos de Grao Supeiror: Administración e Finanzas e Mantemento de Equipo Industrial.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web do IES Laxeiro
Nazario Sauro

**Nazario Sauro**, nado en Capodistria (actual Eslovenia) o 20 de setembro de 1880 e finado en Pola (actual Croacia) o 10 de agosto de 1916, foi un mariñeiro, militar e irredentista italiano.

## Biografía 
Nado en Capodistria, que estaba no Litoral austríaco (actual Koper, Eslovenia), comezou a navegar moi novo, chegando a ser capitán dun barco de carga aos 20 anos.

Os seus ideais irredentistas (foi un dos principais representantes do irredentismo italiano en Istria) levárono a capturar un barco austríaco en 1914 e levalo a Venecia, onde se uniu a moitos prófugos italianos de Istria, solicitando a entrada en guerra de Italia contra Austria.

En 1915, cando Italia entrou en guerra, enrolouse voluntario na Regia Marina (a Armada Real italiana), sendo asignado a unha unidade de torpedeiras. Cumpriu 60 misións de guerra en 14 meses.

En xuño de 1916 foi promovido a subtenente no submarino *Giacinto Pullino*, recibindo tamén unha medalla de prata ao valor militar. En agosto dese ano o submarino foi enviado  a torpedear na área de Fiume (actual Rijeka), pero quedou escorado e toda a tripulación foi capturada polo destrutor austríaco *Satellit*. Sauro foi recoñecido e sentenciado a morte por un tribunal militar en Pola. Foi aforcado mentres berraba: "Viva l'Italia". Tras a súa morte o rei Vítor Manuel III dedicoulle a medalla de ouro ao valor militar.

Nazario Sauro está recoñecido en Italia coma heroe nacional e dous barcos da Mariña militar italiana levaron o seu nome.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos de Nazario Sauro en treccani.it 
* Datos de Nazario Sauro en sapere.it
Troita arco da vella

miniatura|220px|Exemplar de grande idade no zoo de Oregón.
A **troita arco da vella** (*Oncorhynchus mykiss*) é un peixe eurihalino de auga doce e de mar da familia dos salmónidos, distribuído de forma nativa polo norte do océano Pacífico, dende o Xapón pasando polo mar de Bering até Península de Baixa California, en México, aínda que de forma artificial foi introducida polo ser humano en medio mundo.

## Anatomía 
A lonxitude máxima descrita foi dun exemplar que medía 120 cm, aínda que o normal é unha lonxitude máxima de 60&nbsp;cm. Ten de 3 a 4 espiñas na aleta dorsal, do mesmo xeito que na anal, co corpo alongado, cilíndrico nos individuos novos e comprimido lateralmente nos de moita idade. que vive no mar preto do fondo nun rango de profundidades entre 0 e 200 metros, remontando os ríos para desovar.

Os alevíns máis pequenos son bentopeláxicos, mentres que os xuvenís de máis idade vólvense totalmente peláxicos. O hábitat natural das especies é a auga doce duns 12&nbsp;°C no verán, posiblemente orixinaria de Kamchatka, non estando claro se a aparición da anadromía é unha adaptación xenética ou simplemente un comportamento oportunista, o que se parece claro é que calquera poboación desta especie é quen de emigrar ao mar en calquera intre que o necesiten, sendo capaces de adaptarse a todo tipo de augas. Sobrevive mellor en lagos cá nas correntes de ríos.

En canto á dieta, os adultos son xeneralistas, alimentándose de invertebrados e peixes de escaso tamaño, mentres que os alevíns aliméntanse de zooplancto

Os anádromos adoitan vivir uns 11 anos, remontando os ríos por primeira vez a reproducirse no terceiro ano de vida, polo que adoitan reproducirse unhas 8 veces na vida; os non anádromos adoitan vivir un máximo de 6 anos, reproducíndose por tanto 3 veces na vida.

## Importancia para o ser humano 
É unha especie moi pescada e criada na acuicultura cunha importancia comercial grande, véndese fresca, conxelada, afumada, en salgadura ou enlatada, cociñándose en multitude de maneiras, moi apreciada na gastronomía.

Tamén é moi usada en pesca deportiva, posto que a especie foi introducida en multitude de cursos de auga con este fin.

## Subespecies 
Aínda que se producen numerosos cambios nas subespecies, poderiamos considerar válidas as seguintes:
* *Oncorhynchus mykiss gairdnerii* (Richardson, 1836)
* *Oncorhynchus mykiss gilberti* (Jordan, 1894)
* *Oncorhynchus mykiss irideus* (Gibbons, 1955)
* *Oncorhynchus mykiss mykiss* (Walbaum, 1792)
* *Oncorhynchus mykiss nelsoni* (Evermann, 1908)
* *Oncorhynchus mykiss stonei* (Jordan, 1894)
* *Oncorhynchus mykiss whitei* (Evermann, 1906)

## Notas 
## Ligazóns externas 
* Fotografías de «troita arco da vella» en FishBase
Experimento de Meselson e Stahl

300px|miniatura|dereita|experimento de Mendelso e Stahl

O **experimento de Meselson e Stahl**, realizado en 1958, permitiu demostrar que o mecanismo de replicación do ADN segue un modelo semiconservativo, descartando así os modelos conservativo e dispersante que se propuxeran até o momento.

## Experimento 
Para iso criaron células de *Escherichia coli* en presenza de nitróxeno-15, un isótopo do nitróxeno máis pesado do que adoita. Así, o isótopo incorporouse ás cadeas de ADN que se ían sintetizando, facéndoas máis pesadas.

Unha vez acadado o primeiro obxectivo, as células foron transferidas a un medio que contiña nitróxeno-14, é dicir, un medio máis lixero, onde continuaron o seu crecemento (división celular, que require a replicación do ADN). Purificouse o ADN e analizouse mediante unha centrifugación en gradiente de cloruro de cesio, onde hai máis densidade no fondo del tubo ca na parte media do mesmo.

## Resultados 
300px|miniatura|dereita|Modelos de replicación do DNA

Na primeira xeración (figura 2.b) obtívos unha única banda de ADN con densidade intermedia. Na segunda xeración (figura 2.c) obtivéronse dúas bandas, unha con densidade lixeira e outra con densidade intermedia ou híbrida. Na terceira xeración obtivéronse dúas bandas, unha lixeira (cunha abundancia do 75%) e outra intermedia (co 25% restante).

A banda intermedia ou híbrida representa unha molécula de ADN que contén unha cadea pesada (orixinal) e outra lixeira (de nova síntese). As cadeas lixeiras representan unha molécula de ADN na que as dúas cadeas foron sintetizadas (non existían aínda cando as células foron postas en presenza de nitróxeno-15.

O feito de que cada vez haxa máis moléculas lixeiras e se manteña o número de moléculas intermedias amósanos que a replicación do ADN é semiconservativa. Se fose conservativa, aparecería sempre unha banda pesada e o resto lixeiras (figuras 1.a, 1.b, 1.c) . Se fose dispersante só aparecerían bandas híbridas de densidade intermedia en todas as xeracións.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bramhill, D., e Kornberg, A. 1988. A model for initiation at origins of DNA replication.* Cell 54:915-18.*

### Outros artigos 
* Replicación
* ADN
Ostricultura

[miniatura|Recolección de ostras dende o peirao de [Cancale, Bretaña, Francia 2005]]

A **ostricultura** é un tipo de acuicultura (ou maricultura) que cría ostras para o consumo humano. O cultivo da ostra é moi probable que se desenvolvese á vez que o cultuvo das perlas. Xa se practicaba na Península Itálica polos antigos romanos ao redor do século I a. C. e máis tarde na Britania romana para exportar a Roma.

A industria francesa das ostras leva producíndoas dende finais do século XVIII.

## Variedades 
Entre as especies comunmente producidas atópanse *Crassostrea virginica*, *Crassostrea gigas*, *Ostrea edulis*, *Saccostrea glomerata*, e *Ostrea angasi*.

## Referencias
Prosodia

A **prosodia** é unha rama da lingüística que analiza e representa formalmente aqueles elementos da expresión oral, tales como o acento, os tons e a entoación.

## Introdución 
A prosodia trata a manifestación concreta na produción das palabras. Desde o punto de vista fonético-acústico, os parámetros prosódicos físicos son a variación da frecuencia fundamental, a duración e a intensidade. A prosodia pode dividirse en dous aspectos:
* O primeiro considera aspectos suprasegmentais, isto é, que trata a entoación da frase no seu conxunto. 
* O segundo controla a melodía, fenómenos locais de coarticulación, acentuación.

A prosodia xerábase mediante sistemas baseados en regras, obtidas a partir de estudos lingüísticos e retocadas empiricamente até conseguir unha fala sintética aceptábel. Actualmente comezan a se utilizar métodos estatísticos sobre bases de datos para xerar automaticamente modelos prosódicos.

## Modelos prosódicos 
Na xeración de modelos prosódicos pódense observar catro características básicas:
* a duración segmental.
* a intensidade segmental.
* as pausas.
* os movementos melódicos.

A entoación é basicamente a evolución da frecuencia fundamental, mentres que o ritmo inclúe tanto as duracions de cada un dos signos de síntese como a localización e duración das pausas.

As variábeis tipicamente utilizadas na análise da prosodia son, por exemplo, o tipo de oración, a duración temporal, o número de sílabas do grupo entoativo, a distancia á última sílaba acentuada, a categoría gramatical da palabra etc. As variábeis útiles son diferentes para cada modelo (entoación, duración ou pausas) e, en xeral, poden ser numéricas ou simbólicas.
Os patróns entoativos teñen carácter suprasegmental, isto é, que lle afectan globalmente a un grupo entoativo en lugar de o facer particularmente sobre cada unidade.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Acento prosódico
Cumbria

**Cumbria** é un condado administrativo situado na zona noroeste de Inglaterra, no Reino Unido. Os seus límites están no mar de Irlanda ao oeste e o cordal dos Peninos ao leste. A súa capital é Carlisle. Ocupa unha área de 6.768 km² e a súa poboación aproximada é de 489.829 habitantes. A segunda cidade maior de Cumbria é Barrow-in-Furness cunha poboación de 71.980 habitantes.

Cumbria limita cos condados de Northumberland, Durham, North Yorkshire, Lancashire e as zonas administrativas escocesas de Dumfries and Roxburgh, Ettrick e Lauderdale.

Componse de seis distritos: Allerdale, Barrow-in-Furness, Carlisle, Copeland, Eden e South Lakeland.

Cumbria creouse en 1974 e cobre os condados tradicionais de Cumberland e Westmorland, máis a zona dos Furness do condado de Lancashire e unha zona de Yorkshire. O nome "Cumbria" utilizouse para designar a rexión durante séculos.

Despois da creación do condado administrativo de Cumbria, algúns habitantes, sobre todo os que naceron ou medraron na zona, seguen referíndose á zona de Furness polo nome tradicional do seu condado: Lancashire.

A cultura da zona foi céltica e o seu nome deriva do nome da área en lingua cúmbrica. Está conectado etimoloxicamente co termo galés *Cymru* que significa *Gales*. Cumbria é unha das zonas máis celtas de toda Inglaterra.
miniatura|A abadía de Furness.
En Cumbria encóntrase o Parque Nacional Lake District, considerado unha das zonas máis fermosas de toda Gran Bretaña. O punto máis alto do condado (e de toda Inglaterra) sitúase en Scafell Pike cunha altura de 978 metros sobre o nivel do mar.

## Demografía 
Poboación: 496.200 habitantes, densidade: 73 hab./km².

## Lugares de interese 
* Abadía de Furness
* Castelo de Hartley
* Castelo de Sizergh

## Notas 
## Ligazóns externas
Carlos Almuíña

**Carlos Almuíña Díaz**, nado en Santiago de Compostela o 18 de febreiro de 1946 é un arquitecto galego.

## Traxectoria 
Profesor de Debuxo técnico e autor do libro *Debuxo Técnico COU* publicado en 1983. Foi presidente da delegación do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia en Santiago entre os anos 1999 e 2007. Formou equipo cos arquitectos Rafael Baltar Tojo e José Antonio Bartolomé, realizando numerosos proxectos. Colaborou con artigos sobre arquitectura na Gran Enciclopedia Gallega, en *A Nosa Terra* e en revistas de arquitectura como *Obradoiro*.

## Obras 
* Novo edificio de xulgados de Santiago de Compostela (1993-1995). En colaboración cos arquitectos Rafael Baltar e José Antonio Bartolomé Argüelles.
* Ampliación da Facultade de Ciencias Políticas en Santiago de Compostela. En colaboración cos arquitectos Rafael Baltar e José Antonio Bartolomé Argüelles.
* Creación do polideportivo do Colexio Manuel Peleteiro.

## Premios 
* Accésit no VII Premio COAG de Arquitectura na categoría Edificio de nova planta pola obra *Novo edificio de xulgados de Santiago de Compostela*.
* Mención no IX Premio COAG de Arquitectura na categoría Edificio de nova planta pola obra *Ampliación da Facultade de Ciencias Políticas en Santiago de Compostela*.
* Seleccionado para o IV Premio Julio Galán Carvajal coa obra *Novo edificio de xulgados de Santiago de Compostela*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* *Dicionario biográfico de Galicia*, Ir Indo Edicións, 2010-2011, Vigo.