Lagos, Nixeria

**Lagos** (en ioruba: **Èkó**) é a cidade máis poboada de Nixeria e de África, cunha poboación estimada de 21 millóns de persoas en 2015. A poboación estimada da cidade de Lagos foi de máis de 24 millóns en 2022; e ao redor de 30 millóns para a área metropolitana de Lagos, incluída a área suburbana que se interna no veciño estado de Ogun, facendo de Lagos a área urbana máis poboada de África. Lagos foi a capital nacional de Nixeria ata decembro de 1991, despois da decisión do goberno de Nixeria de trasladar a súa capital a Abuja, no centro do país. Lagos é un importante centro financeiro africano e é o centro económico do estado de Lagos e de Nixeria en xeral. A cidade foi descrita como a capital cultural, financeira e do entretemento de África, e ten unha influencia significativa no comercio, tecnoloxía, educación, política, turismo, arte e moda. Lagos tamén está entre as dez cidades e áreas urbanas de máis rápido crecemento do mundo. A megacidade ten o cuarto PIB máis alto de África e conta cun dos portos marítimos máis grandes e concorridos do continente. A área metropolitana de Lagos é un importante centro educativo e cultural da África subsahariana. Debido á gran poboación urbana e aos volumes de tráfico portuario, Lagos está clasificada como unha megacidade portuaria.

## Historia 
A rexión onde agora se localiza Lagos, metrópole de Nixeria, foi habitada orixinalmente polos awori, un subgrupo do pobo ioruba que habitou na zona no século XV, e polos binis no século XVI. Os awori mudáronse a unha illa que agora se chama Iddo e despois á illa máis grande de Lagos. Debido a que a zona estaba dominada polo entón expansivo Reino de Benín, a cidade chamouse Eko dende finais do século XVI ata mediados do século XIX. O nome de Eko foille dado por Oba Ado, un príncipe do reino de Benin. Eko segue sendo o nome nativo de Lagos ata a data.

*Lagos* foi o nome que recibiu a cidade polos  foi un nome dado ao asentamento polos portugueses. Ao longo da historia, foi o fogar de varios grupos étnicos ioruba en guerra que se asentaron na zona. Despois do seu asentamento temperán pola nobreza Awori, o estado chamou por primeira vez a atención dos portugueses no século XV. O explorador portugués Rui de Sequeira visitou a zona en 1472, nomeando a zona arredor da cidade "Lago de Curamo". Tamén é probable que a cidade recibise o nome da cidade costeira homónima de Lagos, Portugal, na rexión do Algarve, dende onde partirían os mariñeiros e os colonos.
miniatura|Ilustración de xornal de 1852 que amosa o bombardeo de Lagos polas forzas británicas.

A principios do século XIX, os británicos loitaron contra o comercio atlántico de escravos, e o seu Escuadrón de África Occidental, ou Escuadrón Preventivo como tamén era coñecido, continuou perseguindo barcos escravistas portugueses, estadounidenses, franceses e cubanos e impoñendo tratados contra a escravitude cos xefes costeiros de África Occidental con tanta tenacidade que crearon un forte presenza ao longo da costa de África occidental dende Serra Leoa até o delta do Níxer (actual Nixeria) e até o sur ata o Congo. En 1849, Gran Bretaña nomeou a John Beecroft Cónsul das Baías de Benín e Biafra, cargo que ocupou (xunto coa súa gobernación de Fernando Po) ata a súa morte en 1854. John Duncan foi nomeado vicecónsul e estaba situado en Whydah. Na época do nomeamento de Beecroft, o Reino de Lagos (baixo o goberno de Oba Kosoko) estaba na parte occidental do Consulado das Baías de Benín e Biafra, e era un porto clave para o comercio de escravos. En 1851 e coa presión dos escravos liberados que agora exercen influencia política e empresarial, Gran Bretaña interveu en Lagos no que hoxe se coñece como o bombardeo de Lagos ou captura de Lagos. resultando na instalación de Oba Akitoye e a expulsión de Oba Kosoko. Oba Akitoye asinou entón o Tratado entre Gran Bretaña e Lagos que aboliu a escravitude. A sinatura do tratado de 1852 iniciou o período consular na historia de Lagos no que Gran Bretaña proporcionou protección militar a Lagos.

Tras as ameazas de Kosoko e os franceses que estaban situados en Whydah, Lord Palmerston (primeiro ministro británico) tomou unha decisión que sinalou en 1861, "a conveniencia de non perder tempo asumindo o protectorado formal de Lagos". William McCoskry, o cónsul interino en Lagos co comandante Bedingfield convocou unha reunión con Oba Dosunmu o 30 de xullo de 1861 a bordo do HMS *Prometheus* onde se explicou a intención de Gran Bretaña e se requiriu unha resposta aos termos en agosto de 1861. Dosunmu resistiu os termos do tratado pero baixo a ameaza de lanzar un bombardeo en Lagos polo comandante Bedingfield, Dosunmu cedeu e asinou o Tratado de Cesión de Lagos o 6 de agosto de 1861.

miniatura|Lagos viviu unha protesta sobre o imposto sobre a vivenda e a terra en 1895.
miniatura|Lagos Marina (arredor de 1900).
miniatura|Vista aérea de Lagos en 1929.
Lagos foi declarada unha colonia o 5 de marzo de 1862. O resto da actual Nixeria foi incautada en 1887, e cando se estableceu a Colonia e Protectorado de Nixeria en 1914, Lagos converteuse na súa capital, continuando como tal despois da independencia do país de Gran Bretaña en 1960. Xunto con emigrantes de toda Nixeria e outras nacións de África Occidental estaban os exescravos retornados coñecidos como crioulos, que viñan de Freetown, Serra Leoa, o Brasil e as Indias Occidentais a Lagos. Os crioulos contribuíron á modernización de Lagos, e o seu coñecemento da arquitectura portuguesa aínda se pode ver na illa de Lagos. Desde o século XIX, Lagos transformouse gradualmente nun crisol de africanos e europeos. As conexións ferroviarias e os cables telefónicos que conectan Lagos con Londres foran estabelecidos en 1886. A iluminación pública eléctrica foi introducida na cidade en 1898.

[miniatura|[Praza Tinubu en 1962 cunha fonte modernista.]]
Lagos experimentou un rápido crecemento durante as décadas de 1960 e 1970 como resultado do boom económico de Nixeria.
Antes da creación do Estado de Lagos o 27 de maio de 1967, Lagos, daquela a capital do país, era administrada directamente polo Goberno Federal como Territorio Federal a través do *Ministerio Federal de Asuntos de Lagos*, mentres que o concello de Lagos (LCC) gobernaba a cidade. Lagos, xunto coas cidades da daquela rexión occidental (Ikeja, Agege, Mushin, Ikorodu, Epe e Badagry), foron finalmente agrupadas para crear o Estado de Lagos. Ademais, o 12 de decembro de 1991, a sede do Goberno Federal tamén se trasladou formalmente a Abuja. Porén, Lagos segue sendo o centro financeiro do país e tamén creceu ata converterse na conurbación máis poboada do país. na capital do país, e onde xoga agora a selección nacional.

En canto a clubs é a sede do Bridge Boys FC e do First Bank FC, que xogan na segunda división do país.

## Obas (Reis) da historia de Lagos 
[miniatura|dereita|O Oba Rilwan Akiolu nun acto con dignatarios estranxeiros en [2006.]]
* Ashipa (1600-1630)
* Rei Ado (1630–1669)
* Rei Gabaro (1669–1704)
* Rei Akinsemoyin (1704–1749)
* Eletu Kekere (1749)
* Rei Ologun Kutere (1749–1775)
* Adele Ajosun (1775-1780 e 1832-1834)
* Eshilokun (1780–1819)
* Oba Idewu Ojulari (1819–1832)
* Rei Oluwole (1836–1841)
* Rei Akintoye (1841-1845 e 1851-1853)
* Oba Kosoko (1845–1851)
* Rei Dosunmu the great(1853–1885)
* Oba Oyekan (1885–1900)
* Oba Esugbayi Eleko (1901-1925 e 1932)
* Oba Ibikunle Akitoye (1925–1928)
* Oba Sanusi Olusi (1928–1931)
* Oba Falolu (1932–1949)
* Oba Adeniji Adele (1949–1964)
* Oba Adeyinka Oyekan II (1965–2003)
* Oba Rilwan Akiolu (2003-ata a actualidade)

## Cidades irmandadas 
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Flag of Lagos Colony (1888–1906).svg|Bandeira da Colonia de Lagos.
Ficheiro:2012 airport Lagos Nigeria 8333066616.jpg|O Aeroporto Internacional Murtala Mohammed.
Ficheiro:Third Mainland Bridge.jpg|Third Mainland Bridge, unha das pontes máis grandes do mundo.
Ficheiro:Lagos Island.jpg|A illa Lagos, na actualidade.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Nixeria
* Abuja
* Makoko

### Bibliografía 
* Leithead, Alastair (agosto de 2017). "The city that won't stop growing: How can Lagos cope with its spiralling population?". BBC News.
* Prominent Leaders in Lagos State  by History Emirate 

### Ligazóns externas 
* Páxina web do Estado de Lagos