Crícket

miniatura|Partido de crícket
O **crícket** é un xogo de equipo que se xoga entre dous grupos de once xogadores cada un. Orixinouse, na súa forma moderna, en Inglaterra no século XVI e xa a fins do XVIII era o deporte nacional, e é popular principalmente nos países pertencentes á Commonwealth realizándose competicións internacionais a partir de mediados do XIX, formándose o International Cricket Council en 1909.

O crícket tal e como o coñecemos hoxe orixinouse no sur de Inglaterra. É por iso que os lugares onde é máis benvido e máis popular son os países da Comunidade Británica de Nacións. Nos países do subcontinente indio, como a India e Paquistán, ou no Caribe de fala inglesa, é un deporte de masas; en países como Gran Bretaña e Australia, é o deporte de verán máis importante. O campionato mundial de crícket disputase cada 4 anos, en formato ODI, desde 1975. A última disputouse no ano 2019 e gañouna Inglaterra. Desde 1973 hai un Campionato Feminino, o último dos cales disputouse en 2022 e gañouno Australia. A complexidade da terminoloxía e a duración dos partidos (que no caso da modalidade "Test", a máis alta forma de crícket recoñecida polo International Cricket Council, pode chegar aos cinco días) non favoreceu a súa popularización. 

Nalgúns países do sur de Asia, como a India, Paquistán, Bangladesh e Sri Lanka, o crícket é o deporte máis popular. Polo número de espectadores o crícket, en especial na forma *test cricket*, é o segundo deporte máis visto logo do fútbol.

## Historia 
[miniatura|upright|[Francis Cotes, *O mozo xogador de crícket*, 1768]]
O crícket é un dos moitos xogos na esfera dos "xogos de bate e pelota" que basicamente implican golpear unha pelota cun implemento de man; outros inclúen o béisbol (que comparte moitas similitudes co crícket, ambos os dous pertencentes á máis específica categoría de xogos do pau-e-pelota), golf, hóckey, tenis, squash, bádminton e tenis de mesa.  No caso do crícket, unha diferenza clave é a existencia dunha estrutura de obxectivo sólida, o wicket (orixinalmente, crese, unha "porta de wicket" a través da cal se pastoreaban as ovellas), que o bateador debe defender. O historiador do crícket Harry Altham identificou tres "grupos" de xogos de "pelota de pau": o "grupo de hóckey", no que a pelota se move dun lado a outro entre dous obxectivos (os goles); o "grupo de golf", no que a bóla é impulsada cara a un obxectivo indefenso (o buraco); e o "grupo de críquet", no que "a pelota se dirixe a unha marca (o portillo) e afástase dela". 

En xeral, crese que o crícket se orixinou como un xogo de nenos nos condados do sueste de Inglaterra, nalgún momento durante o período medieval.

:"*Sendo alumno da escola libre de Guldeford, el e varios dos seus compañeiros corrían e xogaban alí ao creckett e a outros xogos.*"

Dada a idade de Derrick, foi aproximadamente medio século antes cando estaba na escola, polo que é seguro que se xogaba ao crícket c. 1550 por nenos en Surrey.

Unha posible orixe para o nome do deporte é a palabra en inglés antigo "cryce" (ou "cricc" ) que significa muleta ou bastón. No Dicionario de Samuel Johnson , derivou o crícket de "cryce, Saxon, un pau". En francés antigo a palabra "críquet" parece significar unha especie de garrote ou pau. Dadas as fortes conexións comerciais medievais entre o sueste de Inglaterra e o condado de Flandres cando este último pertencía ao ducado de Borgoña (en uso en Flandres nese momento) "krick" (-e), que significa un pau (ladrón). Segundo Heiner Gillmeister, un experto en idiomas europeos da Universidade de Bonn, "cricket" derívase da frase en neerlandés medio para hóckey, *met de (krik ket) sen* (é dicir, "coa persecución do pau").  Gillmeister suxeriu que non só o nome, senón tamén o deporte en si pode ser de orixe flamenga.

Outra frecuente reivindicación foi a influencia flamenga. Paul Campbell, profesor do Departamento de Inglés e Teatro da Australian National University de Camberra, descubriu un poema que data de 1533, atribuído a John Skelton, un coñecido poeta e dramaturgo da época, que é a primeira referencia coñecida ao xogo do crícket. Nel, Skelton refírese aos flamengos como os reis dos *crekettes*, os paus curvados que utilizaban os pastores e  utilizaban os tecedores para golpear unha bóla.

Por 1550 xa se xogaba nalgunhas escolas e máis tarde, no século XVII, o crícket expandiuse polo sur de Inglaterra onde se xogaban partidos organizados con 11 xogadores por lado. A fins do século XVIII xa era o deporte nacional do país. Coa creación do Marylebone Cricket Club (MCC) fixáronse as regras e supervisouse o xogo ata 1959. Máis tarde fixéronse algúns cambios e realizouse a primeira Copa do Mundo en 1975. Hoxe é un xogo extremadamente popular nos países que o adoptaron.

### Crícket inglés nos séculos XVIII e XIX
[miniatura|upright|A primeira foto rexistrada dun partido de crícket foi tomada o 25 de xullo de 1857 por [Roger Fenton.]]
O xogo experimentou un gran desenvolvemento no século XVIII para converterse no deporte nacional de Inglaterra. O seu éxito foi apoiado pola dobre necesidade do patrocinio e das apostas. O crícket era prominente en Londres xa en 1707 e, a mediados de século, grandes multitudes acudían en masa aos partidos no Artillery Ground en Finsbury. A modalidade dun só wicket atraeu a grandes multitudes e apostas, e a súa popularidade alcanzou o seu punto álxido na tempada de 1748. As pelotas experimentaron unha evolución ao redor de 1760 cando os xogadores de pelota comezaron a lanzar a pelota no canto de rodala ou rozala cara ao bateador. Isto provocou unha revolución no deseño do bate porque, para lidar coa pelota que rebota, era necesario introducir o moderno bate recto en lugar da antiga forma de "pau de hóckey". 

O Hambledon Club fundouse na década de 1760 e, durante os seguintes vinte anos ata a formación de Marylebone Cricket Club (MCC) e a apertura do Lord's Old Ground en 1787, Hambledon foi tanto o club máis grande do xogo como o seu punto focal. MCC converteuse rapidamente no club principal do deporte e o custodio das Leis do Crícket. As novas leis introducidas na última parte do século XVIII incluían o wicket  de tres tocos e a perna antes do wicket (lbw).

No século XIX, os birlos debaixo do brazo foron substituídos primeiro polos birlos redondos e despois polos birlos sobre o brazo. Ambos os desenvolvementos foron controvertidos. A organización do xogo a nivel de condado levou á creación dos clubs do condado, comezando con Sussex en 1839. En decembro de 1889, os oito clubs principais do condado formaron o Campionato do condado oficial, que comezou en 1890.

O xogador máis famoso do século XIX foi W.G. Grace, quen iniciou a súa longa e influente carreira en 1865. Foi especialmente durante a carreira de Grace cando a distinción entre afeccionados e profesionais volveuse borrosa pola existencia de xogadores como el que eran nominalmente afeccionados pero, en termos do seu beneficio económico, profesional de facto. Dicíase que o propio Grace recibira máis diñeiro por xogar ao crícket que calquera outro profesional. 

As dúas últimas décadas antes da primeira guerra mundial denomináronse a "Idade de ouro do críquet". É un nome nostálxico impulsado polo sentido colectivo de perda resultante da guerra, pero o período produciu algúns grandes xogadores e partidos memorables, especialmente a medida que se desenvolveu a competencia organizada a nivel de condado.

### O crícket convértese en deporte internacional
miniatura|upright|O primeiro equipo inglés de xira polo estranxeiro, a bordo dun barco cara a América do Norte, 1859.En 1844, o primeiro partido internacional da historia tivo lugar entre o que eran esencialmente equipos de club, dos Estados Unidos e do Canadá, en Toronto; Canadá gañou. En 1859, un equipo de xogadores ingleses viaxou a América do Norte na súa primeira xira ao estranxeiro. Mentres tanto, o Imperio Británico contribuíra decisivamente a difundir o xogo no estranxeiro e, a mediados do século XIX, xa estaba ben establecido en Australia, o Caribe, a India británica (que inclúe os actuais Paquistán e Bangladesh), Nova Zelandia, América do Norte e Suráfrica. 

En 1862, un equipo inglés realizou a primeira xira por Australia. O primeiro equipo australiano que viaxou ao estranxeiro estaba formado por aborixes stockmen (gandeiro) que realizaron unha xira por Inglaterra en 1868.

En 1876-77, un equipo de Inglaterra participou, contra Australia no Melbourne Cricket Ground no que se recoñeceu retrospectivamente como o primeiro partido de proba da historia. A rivalidade entre Inglaterra e Australia deu orixe a The Ashes en 1882, e esta seguiu sendo a competición máis famosa do crícket a proba. O crícket de proba comezou a expandirse en 1888-89, cando Suráfrica xogou contra Inglaterra.

### O crícket no mundo no século XX
[miniatura|upright|[Don Bradman de Australia tivo un media récord de 99,94]].Os anos de entreguerras estiveron dominados por Australia con Don Bradman, estatisticamente como o mellor bateador de crícket de todos os tempos. O crícket de proba continuou expandíndose durante o século XX coa incorporación das Indias Occidentais (1928), Nova Zelandia (1930) e India (1932) antes da segunda guerra mundial e logo Paquistán (1952), Sri Lanka (1982), Zimbabue (1992), Bangladesh (2000), Irlanda e Afganistán (ambas as dúas en 2018) na posguerra. O equipo de Suráfrica foi vetado do crícket internacional desde 1970 a 1992 como parte do boicot do apartheid.
### Ascenso do crícket dun so día
O crícket entrou nunha nova era en 1963 cando os condados ingleses introduciron a variante do crícket dun so día. Como se produciu unha boa demanda, o crícket dun só día fíxose lucrativo e o número de partidos aumentou. O primeiro Limited Overs International xogouse en 1971 e o International Cricket Council (ICC), vendo o seu potencial, organizou a primeira Copa Mundial de Crícket en 1975. No século XXI, unha nova modalidade do crícket dun so día, o Twenty20, tivo un impacto inmediato. O 22 de xuño de 2017, Afganistán e Irlanda convertéronse nos membros de pleno dereito 11º e 12º do ICC, o que lles permitiu xogar no Test crícket.

## Regras e xogo
[miniatura|upright|Un [campo de crícket típico.]]
No crícket, as regras do xogo especifícanse nun código chamado *As Leis do Crícket* (en diante, *as Leis*) que ten un ámbito global. Hai 42 Leis (sempre escritas con "L" maiúscula). A primeira versión coñecida do código redactouse en 1744 e, desde 1788, é propiedade e está en posesión do seu custodio, o Marylebone Cricket Club (MCC) de Londres.

### Zona de xogo
O crícket é un xogo de bate e pelota que se xoga nun campo de crícket (ver imaxe á dereita) entre dous equipos de once xogadores cada un. O campo adoita ser de forma circular ou ovalada e o bordo da área de xogo está marcado por un límite, que pode ser un valado, parte das bancadas, unha corda, unha liña pintada ou un combinación destes; o límite deberá estar marcado se é posible en toda a súa lonxitude.

No centro aproximado do campo hai un pitch rectangular (véxase a imaxe, abaixo) no que se coloca unha diana de madeira chamada wicket en cada extremo; as wickets colócanse a 22 iardas (20 m) de distancia. O terreo de xogo é unha superficie plana 10 pés (3,0 m) de ancho, con herba moi curta que tende a desgastarse a medida que avanza o partido (o críquet tamén pode xogarse sobre superficies artificiais, en particular sobre esteiras). Cada wicket está formado por tres stumps de madeira coroados por dúas bails.
miniatura|upright=3.4|center|Campo de cricket e pregues
Como se ilustra arriba, o terreo de xogo está marcado en cada extremo con catro liñas pintadas de branco: un bowling crease, un popping crease e dous return creases. Os tres paus alíñanse no centro do bowling crease, que mide 2,5 metros de longo. O popping crease debúxase catro pés por diante do bowling crease e paralelo a el; aínda que se debuxa como unha liña de doce pés (seis pés a cada lado do wicket), é, de feito, de lonxitude ilimitada. Os return creases trázanse perpendicularmente ao popping crease, de forma que se crucen cos extremos do bowling crease; cada eturn creaseo trázase como unha liña de oito pés, de forma que se estenda catro pés por detrás do bowling crease, pero, de feito, a súa lonxitude tamén é ilimitada.
### Estrutura do xogo e peche
[miniatura|upright|Un bate moderno de cricket da marca [Sanspareils Greenlands|SG (vista traseira)..]]
Antes de que comece un partido, os capitáns dos equipos (que tamén son xogadores) lanzan unha moeda para decidir que equipo bateará primeiro e, xa que logo, realizará a primeira entrada. En cada entrada, un equipo batea, intentando marcar carreiras, mentres que o outro equipo xoga e bota a pelota, intentando restrinxir a puntuación e expulsar aos bateadores. Cando rematan as primeiras entradas, os equipos cambian de papeis; pode haber de dúas a catro entradas dependendo do tipo de partido. Un partido con catro entradas programadas xógase durante tres ou cinco días; un partido con dúas entradas programadas adoita completarse nun só día aínda que isto non se aplica no cricket internacional. A orde dos bateadores adoita anunciarse xusto antes do partido, pero pode variar. Se o equipo que batea en último lugar perde por anotar menos carreiras que os seus opoñentes, dise que perdeu " por *n* carreiras" (onde *n* é a diferenza entre o número total de carreiras anotadas polos equipos). Se o equipo que batea en último lugar marca suficientes carreiras para gañar, dise que gañou " por *n* wickets", onde *n* é o número de wickets que quedan por caer. Por exemplo, un equipo que supera o total dos seus opoñentes perdendo seis wickets (é dicir, seis dos seus bateadores foron eliminados) gañou o partido "por catro wickets".. Déronse casos de partidos enteiros, incluso partidos de proba programados para xogarse durante cinco días, que se perderon por culpa do mal tempo sen que se lanzase unha soa bóla: por exemplo, a terceira proba da serie de 1970/71 en Australia.
#### Entradas
As entradas son o termo utilizado para cada fase do xogo durante un partido. Dependendo do tipo de partido que se xogue, cada equipo ten unha ou dúas entradas. Ás veces, os once membros do equipo bateador batean por quenda, pero, por diversas razóns, unha entrada pode terminar antes de que todos o fixesen. A entrada finaliza se o equipo bateador é "all out", termo definido polas Regras: "Nesta situación, un dos bateadores non foi expulsado e denomínaselle non out; isto débese a que non quedan compañeiros e sempre debe haber dous bateadores activos mentres a entrada estea en curso.

Unha entrada pode terminar antes de tempo cando metras haxa dous bateadores sen saír: O nome "over" débese a que o árbitro di "over" cando se lanzaron seis bólas. Nese momento, colócase outro lanzador no outro extremo e o equipo de campo cambia de extremo, mentres que os bateadores non o fan. Un xogador de birlos non pode lanzar dous overs seguidos, aínda que pode (e normalmente faio) lanzar overs alternos, desde o mesmo extremo, durante varios overs, o que se denomina un "spell". Os bateadores non cambian de lado ao final do ensaio, polo que o que era non bateador pasa a ser bateador e viceversa. Os árbitros tamén cambian de posición, de modo que o que estaba en "square leg" agora sitúase detrás do wicket no extremo do non golpeador e viceversa. Algúns bateadores levan proteccións adicionais dentro da camisa e o pantalón, como musculeiras, protectores de brazo, protectores de costelas e ombreiras. Os únicos receptores autorizados a usar equipos de protección son aqueles que están en posicións moi próximas ao bateador (é dicir, se están ao seu lado ou diante del), pero non poden usar luvas nin protectores de pernas externos. 

Salvo certas variacións, a indumentaria de campo adoita incluír unha camisa de pescozo con mangas curtas ou longas; pantalóns longos; xersei de la (si é necesario); gorra de críquet (para xogar no campo) ou un casco de seguridade; e zapatos ou botas con cravos para aumentar a tracción. O equipamento é tradicionalmente totalmente branco, e este segue sendo o caso no críquet de proba e de primeira clase, pero no críquet limitado, agora úsanse as cores do equipo.
#### Bate e pelota
A esencia do deporte é que un lanzador de birlos lanza a pelota dende o seu extremo do campo cara ao bateador que, armado cun bate, está "en strike" no outro extremo (véxase a seguinte subsección: *Xogo básico*).

O bate está feito de madeira, normalmente de *Salix alba* (salgueiro branco), e ten forma de folla rematada por un mango cilíndrico. A folla non debe ter máis de 10.8 cm de ancho e a lonxitude total do bate non debe superar os 97 cm. Non existe unha norma para o peso, que adoita estar entre 1,1 e 1,4&nbsp;kg.

A pelota é un esferoide duro con costuras de coiro e unha circunferencia de 23 cm. A pelota ten unha "costura": seis filas de puntadas que unen a cuberta de coiro da pelota ao cordón e á cortiza do interior. A costura dunha pelota nova é prominente e axuda ao lanzador a impulsala dunha maneira menos predicible. Durante os partidos, a calidade da pelota deteriórase até un punto no que xa non se pode utilizar; durante esta deterioración, o seu comportamento en voo cambia e pode influír no resultado do partido. Por tanto, os xogadores tentarán modificar o comportamento da bóla modificando as súas propiedades físicas. Puír a bóla e mollala con suor ou saliva era legal, mesmo cando o pulido se facía deliberadamente nun só lado para aumentar o balanceo da bóla no aire. O uso de saliva prohibiuse debido á pandemia de COVID-19. Os actos de fregar outras sustancias na pelota, raiar a superficie ou beliscar as costuras constitúen manipulación ilegal da pelota.
### Roles dos xogadores
#### Xogo básico: lanzador a bateador 
Durante o xogo normal, hai trece xogadores e dous árbitros no campo. Dous dos xogadores son bateadores e o resto son os once membros do equipo defensor. Os outros nove xogadores do equipo bateador atópanse fóra do campo, no pavillón. A imaxe que se mostra a continuación mostra o que ocorre cando se lanza unha bóla e que membros do equipo atópanse no campo ou preto del.

miniatura|center|500px|

Na foto, os dous bateadores (vestidos de amarelo) tomaron posición en cada extremo do campo. Tres membros do equipo defensor (vestidos de azul escuro) aparecen na imaxe. Un dos dous árbitros (con gorra branca) atópase detrás do wicket) no extremo do campo do lanzador. O lanzador está a lanzar a pelota desde o seu extremo do campo cara ao bateador no outro extremo, que se denomina «striker». O outro bateador no extremo do lanzador denomínase «non-striker». O wicket-keeper, que é un especialista, colócase detrás do wicket do striker, e detrás del colócase un dos fielders nunha posición chamada «first slip». Mentres que o lanzador e o primeiro slip só levan o equipo convencional, os dous bateadores e o gardameta levan equipo de protección, incluíndo cascos de seguridade, luvas acolchadas e protectoras para as pernas (almohadillas). O gardameta é o único xogador de campo que pode levar luvas de protección.

Mentres que o árbitro  da imaxe atópase no extremo do lanzador do campo, o seu colega sitúase no exterior, normalmente na posición de campo denominada *square leg* ou preto dela, de modo que queda aliñado coa liña de bateo  no extremo do bateador do campo. A liña de lanzamento é aquela na que se atopa o wicket entre as liñas de retorno. O lanzador tenta golpear o wicket coa pelota ou, polo menos, impedir que o bateador consiga carreiras. O bateador tenta, co seu bate, defender o seu wicket e, se é posible, golpear a pelota fóra do campo para conseguir carreiras.

Algúns xogadores destacan tanto no bateo como no lanzamento, polo que se lles denomina xogadores todoterreo. Os lanzadores clasifícanse segundo o seu estilo e velocidade, xeralmente como lanzadores rápidos, lanzadores de costura ou lanzadores de efecto. Os bateadores clasifícanse segundo sexan destros ou zurdos, sendo pouco habitual o cambio de golpe, que se utiliza principalmente como táctica, na que o bateador cambia de postura xusto antes de que o lanzador solte a bóla.

## Dinámica do xogo 
Xógase nun campo de herba, de tamaño e forma variable pero o normal é que sexa oval e teña un diámetro de entre 137 e 150 metros, o seu perímetro coñécese como *boundary* (fronteira), claramente marcado habitualmente con pintura, cordas ou incluso conos nos partidos de afeccionados. Antes do partido comezar os dous capitáns lanzan unha moeda a cara ou cruz para decidir quen batea ou quen lanza primeiro. O capitán que gaña a cara ou cruz fai a súa decisión segundo consideracións tácticas que teñen en conta o campo e o tempo que vai. A acción principal desenvólvese nunha área especialmente preparada do campo que xeralmente está no seu centro, denomínase *pitch*. A cada lado do pitch a vinte metros sitúanse os *wickets* que é cara onde debe tirar o lanzador e que defende un bateador. Un partido divídese en entradas (*innings*), nunha entrada, un equipo batea, mentres o outro lanza a bóla (*bowling*) e garda o campo (*field*). O equipo bateador é o que anota as carreiras. Os bateadores xogan por parellas, un nun extremo da cancha, dende onde se batea (*striker end*), e o outro dende onde se lanza a bóla. O bateador que se atopa nese momento no *striker end* debe batear a bóla o máis lonxe posible para que lles dea tempo, a ámbolos dous bateadores, correr ao outro extremo antes de que se devolva a bóla. O obxectivo último de cada equipo é eliminar os 10 wickets adversarios, ou se isto é imposible anotar máis carreiras que o seu rival.

Nos encontros profesionais hai 15 persoas no campo mentres se xoga o partido, dúas son os árbitros (*umpire*), que regulan toda a actividade no campo de xogo, o equipo que debe marcar os puntos dispón de dous xogadores, os bateadores, o que fai fronte ao lanzamento denomínase *striker*, os seus postos pódense intercambiar; o equipo contrario ten once xogadores, un é o lanzador, outro o *wicket-keeper* e os outros nove son os xogadores de campo (*fielders*).

### O bate 
Segundo o regulamento o bate ten que estar feito de madeira (tipicamente de salgueiro branco) agás o seu mango, que pode ser de cana e madeira. A súa lonxitude non poderá exceder os 965&nbsp;mm cunha largura máxima de 108&nbsp;mm. Non está estipulado o seu peso, aínda que adoita ser de 1,1 a 1,4&nbsp;kg.

### A pelota 
A pelota de crícket é maciza e de tamaño similar á de tenis. Posúe un núcleo de cortiza recuberto por varias capas de corda, e sobre estas dúas pezas semiesféricas de pel curtida unidas por unha tira do mesmo material, cosida a elas a man.

## Tipos de encontros 
Un partido de crícket pode consistir nunha ou dúas entradas por equipo. Os partidos de dúas entradas dispútanse en varios días, tres ou catro para competicións de primeira clase (as ligas nacionais como o County Championship en Inglaterra ou o State Championship en Nova Zelandia) e cinco para un partido internacional (Test Match). Se transcorrido ese tempo non se completaron as catro entradas o partido acaba en empate. Cada día xóganse seis horas repartidas en tres sesións de dúas horas (aproximadamente 30 *overs* por sesión), cun descanso de 40 minutos para a comida (*lunch*) e outro de 20 minutos para a merenda (*tea*). Cada equipo xoga alternativamente dúas entradas, agás que o equipo que batea en segundo lugar non logre situarse a menos de 200 carreiras do seu rival (150 en partidos de catro días), caso no que entón o capitán contrario pode forzar que batee as dúas entradas seguidas (*follow on*). Os equipos visten de branco, a pelota é de cor vermella granate e os partidos non se disputan baixo luz artificial.

Os partidos dunha entrada dispútanse nun só día e están limitados a un certo número de *overs*. Actualmente os partidos internacionais dun día (One-Day Internationals ou ODI) están limitados a 50 *overs* por equipo. Este sistema de partido é o que se empregar para disputar a Copa do Mundo. As competicións domésticas varían entre 40 e 50, mentres que se está a introducir unha nova modalidade de 20 *overs* con moito éxito en competicións domésticas. As ODI poden disputarse con luz artificial e os equipos poden vestir de cores; a pelota é branca.

Os países declarados con categoría suficiente para xogar partidos test pola International Cricket Council son: Inglaterra, Australia, Suráfrica, Nova Zelandia, Antillas (Antiga e Barbuda, Barbados, Dominica, Granada, Güiana, Saint Kitts e Nevis, San Vicente e as Granadinas, Santa Lucía, Trinidad e Tobago e Xamaica), a India, Paquistán, Sri Lanka, Bangladesh, Afganistán e Zimbabwe.

Cómpre salientar que estes encontros adoitan reunir unha gran cantidade de afeccionados, aproximándose a unhas cifras de máis de 50&nbsp;000 espectadores.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Béisbol

### Ligazóns externas 
* Páxina da International Cricket Council (ICC)