open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ainu Mosir

***Ainu Mosir*** (en ; lit. *a terra dos ainus*; Hokkaido) é un filme de 2020 dirixido por Takeshi Fukunaga. É unha coprodución entre o Xapón, a China e os Estados Unidos, e conta a historia dun rapaz ainu e os seus conflitos entre os seus pensamentos persoais, o Xapón moderno e o xeito tradicional de vida dos ainus. O filme estreouse no Festival de Cinema de Tribeca en abril de 2020.

## Sinopse 
Kanto é un rapaz ainu de 14 anos que vive nunha pequena vila en Hokkaido. A súa nai ten unha tenda de agasallos ainu, despois de que o seu pai morrese. Kanto está descontento coa vida na vila, e desexa afastarse dela e da súa herdanza ainu, e vivir nunha gran cidade moderna. A vila en si é unha comunidade ainu tradicional que sobrevive a través da industria do turismo.

Despois da morte do seu pai, entra en contacto cun ancián ainu, Debo (Debo Akibe), un amigo do seu pai, que lle mostra algúns dos camiños dos ainus. Os residentes ainus da vila están recuperando unha tradición perdida chamada Iomante, unha controvertida matanza ritual dun oso, coa que algúns están de acordo, e outros ven como unha práctica que debería cambiarse. Kanto descobre o oso, gardado en segredo no bosque. Unha xornalista xaponesa (Lily Franky), visita a vila e entrevista os ainus sobre a súa situación actual, tratando tamén o ritual Iomante. Kanto segue visitando o oso no bosque, facendo amizade con el, e despois decide que non está de acordo co ritual.

Kanto atopa cintas de vídeo dos rituais de Iomante e míraas. Kanto comeza a descubrir a súa cultura, incluíndo algúns dos elementos máis místicos, e finalmente chega a apreciar algúns dos rituais.

## Personaxes 
* Kanto Shimokura como Kanto
* Debo Akibe como Debo
* Emi Shimokura como Emi
* Lily Franky como xornalista xaponesa

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
José Rodríguez López

**José Rodríguez López**, coñecido como **José de Arxeriz** e **Pepito Mantequillas**, nado en Pousada (Mariz, Chantada) o 11 de abril de 1910 e finado en Lugo o 17 de abril de 2004, foi un empresario galego.

## Traxectoria 
Sobriño de Juan López Suárez, con quen pasou varias tempadas en Lamaquebrada e Arxeriz. Estudou no Seminario de Lugo e cara 1930 abandonouno e asistiu a cursos sobre lácteos, apicultura, avicultura e viño, para comezar o seu traballo no pazo de Arxeriz. Fundou a empresa Arjeriz, que despois foi coñecida como LARSA, e creou tres fábricas en Vigo, Chantada e Vilagarcía. Tamén foi impulsor de Tablicia de Nadela. Contribuíu á construción do Gran Hotel de Lugo. Mercoulle o pazo de Arxeriz ao seu tío en 1970. En 1985 o seu sobriño Xosé Soto comproulle a granxa de Arxeriz e negociou a instalación dunha escola-obradoiro que funcionou de 1993 a 1996. Finou en Lugo o 17 de abril de 2004.

## Recoñecementos 
Concedéronlle a Medalla de Prata de Galicia en 1997.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* José Rodríguez López
* Fundación Xosé Soto de Fión
Selección feminina de hóckey sobre xeo dos Estados Unidos

A **selección feminina de hóckey sobre xeo dos Estados Unidos** é o equipo que representa aos Estados Unidos de América nas competicións internacionais de hóckey sobre xeo en categoría feminina. En 2021, a IIHF publicou a clasificación mundial de seleccións, na que os Estados Unidos ocuparon o primeiro posto por diante das súas grandes rivales, a selección do Canadá.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de USA Hockey
Selección feminina de hóckey sobre xeo de Suíza

A **selección feminina de hóckey sobre xeo de Suíza** é o equipo que representa a Suíza nas competicións internacionais de hóckey sobre xeo. En 2021, a IIHF publicou a clasificación mundial de seleccións, na que Suíza ocupou o quinto posto por detrás das seleccións de Estados Unidos, Canadá, Finlandia e Rusia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Vello Sur

miniatura|As zonas en roxo escuro son as chamadas Old South, aínda que as distintas fontes remiten a distintos límites, e as fronteiras dos Estados variaron desde a época das Trece Colonias.

O **Vello Sur**  (en inglés: **Old South**) é unha expresión estadounidense para referirse á rexión sueste de Estados Unidos. Xeograficamente, o Vello Sur é unha subrexión da Rexión Sur, diferenciados do "Sur Profundo" por ser os estados meridionais representados nas Trece Colonias orixinais de América, ademais dunha maneira de describir o antigo estilo de vida no sur dos Estados Unidos. Culturalmente, o termo pode ser utilizado para describir o período anterior á guerra. Na época colonial, foi dominada, en gran medida, polas plantacións escravistas.

## Zona xeográfica 
As colonias do Sur foron: Virxinia, Maryland, Carolina do Norte, Carolina do Sur e Xeorxia. O "Vello Sur" defínese xeralmente en oposición ao Sur profundo, que inclúe Alabama, Luisiana, Xeorxia e Misisipi, e tamén se diferencia aínda máis dos Estados fronteirizos interiores, como Kentucky e Virginia Occidental e os estados periféricos do sur da Florida e Texas.

## Termo político 
O "Vello Sur" tamén se refire á tradición dos sureños ao votar por Partido Demócrata. Durante o período da Reconstrución, tras a guerra de Secesión, moitos demócratas perderon a súa capacidade de votar. Isto fixo que o Sur fose republicano até 1877, cando os demócratas sureños regresaron ao poder. Recentemente esta predominancia demócrata foise desgastando, pero o Sur conserva a súa postura conservadora. Porén esa identificación política foi variando, de xeito similar a termos que variaron moito semanticamente, como "liberal" ou "popular". Aínda que cando se fundou o 20 de marzo de 1854 o Partido Republicano representaba ós que se opuñan a expansión da escravitude e pretendían o progreso dos EEUU, hoxe o progresismo é máis identificado co Partido Demócrata. A maioría da poboación sureña identifícase agora co Partido Republicano.

## Notas
Thor Burner

miniatura|Un Thor Burner engalando co satélite TIROS 1 a bordo.
**Thor Burner** é a denominación xenérica para unha serie de foguetes espaciais dos Estados Unidos usados entre 1965 e 1976.

## Características 
A serie de foguetes Thor Burner estivo formada por foguetes que combinaban unha primeira etapa Thor nalgunha das súas variantes cunha segunda etapa de propelente sólido e nalgúns casos engadindo unha terceira. Lanzáronse 26 foguetes desta serie, cun fallo total e dous parciais. Todos foron lanzados desde a base Vandenberg da Forza Aérea e a maior parte foi usada para poñer en órbita os satélites meteorolóxicos militares DMSP.

### Thor Burner 1 
O Thor Burner usaba unha primeira etapa Thor LV2D cunha segunda etapa MG-18 ou Altair 3. Podía poñer ata 770 kg en órbita baixa terrestre. Voou entre 1965 e 1966.

### Thor Burner 2 
O Thor Burner 2 usaba unha primeira etapa Thor LV2F xunto cunha segunda etapa Burner 2/Star 37B xunto cunha Star 13A nalgunhas misións. Voou entre 1966 e 1971.

### Thor Burner 2A 
O Thor Burner 2A usaba unha primeira etapa Thor LV2F xunto cunha segunda etapa Burner 2A/Star 37B e unha terceira etapa Burner 2A/Star 26B. Voou entre 1971 e 1976.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* PGM-17 Thor
* Thor Able
* Thor Ablestar
* Able-Star
* Agena (foguete)
Quinto Marcio Trémulo

**Quinto Marcio Trémulo** (en latín, ***Quintus Marcius Tremulus***) foi un maxistrado romano de orixe plebea. Formaba parte da rama plebea da gens Marcia.

## Traxectoria 
Foi dúas veces cónsul co patricio Publio Cornelio Arvina. A primeira no 306 a.C. e a segunda no 288 a.C. No primeiro período dirixiu a guerra contra os hérnicos e os anagnios ós que venceu con facilidade, e logo acudiu en apoio do seu colega fronte os samnitas. Estes, ao velo chegar, atacárono de súpeto para evitar que se unise a Arvina, pero este soubo chegar a tempo no seu apoio e os dous xenerais romanos lograron unha gran vitoria. Arvina quedou vixiando o Samno e Trémulo volveu a Roma, onde celebrou o seu triunfo sobre os hérnicos, e se lle ergueu unha estatua no foro, fronte ao templo de Cástor.

No 288 a. C., Trémulo foi elixido cónsul por segunda vez, unha vez máis con Publio Cornelio Arvina como colega. Descoñecen os feitos do seu mandato porque deste período non se conserva datos da obra de Tito Livio, a principal fonte da historia romana primitiva. Porén, é probable que durante este ano houbese moito malestar popular, xa que, no ano seguinte, se produciu un conflito cos plebeos.

É posible que fose o pai de Quinto Marcio Filipo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Chris-Ebou Ndow

**Chris-Ebou Ndow**, nado o 10 de decembro de 1993 en Bodø, é un xogador profesional de baloncesto noruegués. Cunha altura de 1,98 m xoga na posición de ala para o Heroes Den Bosch neerlandés.

## Traxectoria 
### Clubs 
*  Frøya Basket (BLNO, 2011–2013)
*  Oettinger Rockets Gotha (Bundesliga, 2013−2014)
*  BK Kongsberg Miners (BLNO, 2018–2019)
*  Denain ASC Voltaire (Pro B, 2019–2021)
*  Boulazac Basket Dordogne (Pro B, 2021−2022)
*  Básquet Coruña (LEB Ouro, 2022)
*  Heroes Den Bosch (BNXT League, 2022−presente)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en FEB.es
Antitrinitarismo

**Antitrinitarismo** é unha forma de cristianismo que rexeita o dogma cristián da trindade —o ensino de que Deus é tres hipóstases ou persoas distintas, que son coeternas, coiguais e indivisiblemente unidas nun só ser, e esencia (do grego ousia)—. Certos grupos relixiosos que xurdiron durante a Reforma Protestante, historicamente foron coñecidos como antitrinitarios.

De acordo ás igrexas que consideraron como definitivas as decisións dos concilios ecuménicos, o trinitarismo foi establecido como fundamento e como doutrina cristiá nos concilios ecuménicos do século IV,​ o do Primeiro Concilio de Nicea (325), que declarou a divindade completa do Fillo,​ e o Primeiro Concilio de Constantinopla (381), que declarou a divindade do Espírito Santo.

En termos de número de adeptos, as denominacións antitrinitarias comprenden unha pequena minoría do cristianismo moderno. Con moito, as dúas denominacións cristiás non trinitarias máis grandes son: As Testemuñas de Xehová e a Iglesia ni Cristo, e grupo en conxunto das igrexas pentecostais unicitarias ou apostólicas, aínda que hai outros grupos minoritarios incluíndo os cristadelfianos, ciencia cristiá, a Asociación dos Estudantes da Biblia O Alba, Living Church of God, os Membros da Igrexa de Deus internacional, os Unitarian Universalist Christian Fellowship, The Way International, A Igrexa de Deus Internacional e a Igrexa de Deus Unida, Unha Asociación Internacional.
Diário de Notícias

***Diário de Notícias*** (tamén coñecido polas súas siglas **DN**) é un xornal portugués fundado en Lisboa o 29 de decembro de 1864 por Tomás Quintino Antunes e Eduardo Coelho. É un dos diarios máis veteranos e coñecidos de Portugal, e a súa tiraxe diaria aproximada de 45&nbsp;500 exemplares sitúano no 5º lugar entre os xornais xeneralistas portugueses. O *Diário de Notícias*, xunto co *Jornal de Notícias*, é propiedade do grupo de medios de comunicación Controlinveste (2022).

## Historia 
thumb|esquerda|Caricatura do fundador, Eduardo Coelho

Fundado en 1864 por Eduardo Coelho e Tomás Quintino Antunes, o *Diário de Notícias* contou con colaboracións de personalidades destacadas do mundo da literatura e a cultura. Eça de Queirós traballou para o diario nos seus primeiros anos, e publicou nel as súas *Cartas desde Londres*, posteriormente publicadas en formato libro. Tamén Seabra Pessoa, pai de Fernando Pessoa, foi crítico musical no *Diário*. José António Saraiva foi redactor, e José Saramago, futuro Premio Nobel de Literatura, foi director adxunto en 1975. En 1991 o Diário foi reprivatizado por Cavaco Silva.

## Galería de noticias diarias 
En 1957, *Diário de Notícias* abriu, xunto coa súa librería, unha sala de exposicións no Chiado, Lisboa. Até 1964, baixo a dirección de Faria de Carvalho, a *Galeria do Diário de Notícias* contribuíu a paliar a escaseza de espazos expositivos na cidade, realizando importantes exposicións. Segundo José Augusto França, este foi o "*periodo de actividade máis exitosa*" para a galería, que posteriormente se reorientaría. 

Entre moitos outros, expuxeron na Galería Diário de Notícias Carlos Botelho (1958); João Vieira (1959); Francisco Relógio (1960); Júlio Pomar (1962 e 1963); Rocha de Sousa (1967); José María Roumier (1983) etc.

## Seccións e suplementos 
;Seccións diarias: 
:* *1.º Caderno* (ou simplemente *Diário de Notícias* ou *DN*)
:* *Classificados DN* (ou *DN Classificados*)
:* *DN Emprego*

;Seccións fixas non periódicas:
:* *DN Bolsa* (antes *DN Negocios*)
:* *DN Gente*
:* *DN Sport*

;Suplementos periódicos:
:* *Notícias TV* (os venres)
:* *Notícias Sábado*
:* *Notícias Magazine*
:* *DN Verão* (suplemento diario durante os meses de verán)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Versión dixital do *Diário de Notícias*
Encoro de Arbón

O **encoro de Arbón** é un encoro español situado na Terra Eo-Navia do Principado de Asturias, sobre o leito do río Navia. Inaugurouse en 1967 e ten unha capacidade de 38,20 hm³ Constitúe o primeiro aproveitamento hidroeléctrico do río Navia, ao situarse a tan só 12 km da súa foz no mar Cantábrico. Logo xa se atopan os encoros de Doiras e Salime, respectivamente. Localízase na parroquia de Arbón, no concello de Villaión, no límite co concello de Coaña. Ademais de por estes dous, as súas augas esténdense tamén polo concello de Boal.

O seu aproveitamento é fundamentalmente hidroeléctrico, aínda que se destina tamén para usos deportivos e lúdicos.

Os ríos Cabornel e Riofrío desmbocan no encoro de Arbón.

## Central hidroeléctrica de Arbón 
A central de **Arbón** é unha central hidroeléctrica situada nas proximidades do encoro de Arbón. O seu proxecto é obra do arquitecto Ignacio Álvarez Castelao e do enxeñeiro Juan José Elorza. Conta con dous grupos xeradores, Arbón I e Arbón II, que entraron en funcionamento comercial en 1967 e 1968 respectivamente, con 28 MW cada un. Pertenceu á empresa Viesgo ata a súa compra por Repsol en 2018 , e evacua a súa enerxía a través dunha rede de 132 kV .

## Notas
Keon Johnson

**Christopher Keon Johnson**, nado o 10 de marzo de 2002 en Shelbyville, Tennessee, é un xogador de baloncesto profesional estadounidense que xoga nos Brooklyn Nets da National Basketball Association (NBA).

## Traxectoria profesional 
Johnson foi seleccionado na 21ª posición do Draft da NBA de 2021 polos New York Knicks e foi traspasado ós Los Angeles Clippers.

O 4 de febreiro de 2022, Johnson foi traspasado xunto a Eric Bledsoe e Justise Winslow ós Portland Trail Blazers, a cambio de Norman Powell e Robert Covington.

O 27 de setembro de 2023, Johnson foi traspasado xunto a Grayson Allen, Jusuf Nurkić e Nassir Little ós Phoenix Suns, nun traspaso entre tres equipos que enviou a Damian Lillard ós Milwaukee Bucks, e a Deandre Ayton, Jrue Holiday, Toumani Camara e unha elección da primeira rolda do Draft de 2029 ós Trail Blazers. O 23 de outubro, os Suns cortaron a Johnson pouco antes do comezo da tempada.

O 1 de novembro de 2023, Johnson asinou cos Brooklyn Nets.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference
Manio Acilio Balbo (homónimos)

**Manio Acilio Balbo** pode referirse ós seguintes persoeiros da Roma antiga:

* **Manio Acilio Balbo (cónsul 150 a. C.)**, cónsul durante o ano 150 a. C. con Tito Quincio Flaminino.
* **Manio Acilio Balbo (cónsul 114 a. C.)**, cónsul durante o ano 114 a. C. con Caio Porcio Catón.
Jay W. Johnson

**Jay Withington Johnson**, nado en Bessemer, Míchigan, o 30 de setembro de 1943 e finado en Bristow, Virxinia, o 17 de outubro de 2009, foi un político e xornalista estadounidense, membro da Cámara de Representantes por Wisconsin de 1997 a 1999, e director da Casa da Moeda dos Estados Unidos entre 2000 e 2001. 

Tamén presentou os informativos nas canles WFRV-TV e WLUK-TV en Green Bay, Wisconsin.

## Traxectoria 
### Primeiros anos e formación 
Johnson naceu en Bessemer, Míchigan, o 30 de setembro de 1943, e cursou o seu ensino secundario na *Bessemer High School*. Posteriormente acadou un grao técnico en Locución no *Gogebic Community College* en 1963 e o título superior (*Bachelor of Arts* ) en Locución na Universidade do Norte de Míchigan, en 1965. En 1970 obtivo o seu mestrado en Artes da Radio e da Televisión, na Universidade Estatal de Míchigan. O 29 de xuño de 2009, a corporación *Goldline International, Inc.*, dedicada ao comercio numismático e de metais preciosos, anunciou que Johnson exercería a partir de entón como voceiro da compañía.

## Recoñecementos 
* (1988): Premio ao servizo dos Antigos Alumnos, Universidade do Norte de Míchigan.
* (1988): Premio ao Cidadán Sobresaliente, da loxa masónica Washington 21. e tiña dous fillastros. O seu corpo foi sepultado no cemiterio Stonewall Memory Gardens, no condado Prince William, de Virxinia. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Director da Casa da Moeda dos Estados Unidos
* Casa da Moeda dos Estados Unidos

### Ligazóns externas 
* Comparecencias de Jay Johnson (vídeos)
Gwenno Saunders

**Gwenno Mererid Saunders**, nada en Cardiff o 23 de maio de 1981, é unha cantante e artista galesa, coñecida artisticamente como **Gwenno**. Actúa como artista en solitario, e sacou o seu primeiro álbum *Y Dydd Olaf* con Heavenly Recordings en 2015, e o seu segundo álbum en lingua córnica titulado *Le Kov*, en 2018. Tamén foi cantante no grupo indie pop The Pipettes.

## Traxectoria 
Saunders naceu en Cardiff. É a filla do poeta e lingüista córnico Tim Saunders e Lyn Mererid, quen é activista e membro do coro Côr Cochion Caerdydd e traballa como tradutora. Segundo ía medrando, o seu pai faloulle en córnico e a súa nai en galés.

Dende os cinco anos asistiu á Academia de Danza Irlandesa Seán Éireann-McMahon e foi membro do elenco da produción de Michael Flatley Lord of the Dance e Feet of Flames cando tiña 17 anos, interpretando o papel principal desta última na produción de Las Vegas Strip. En 2001, tivo un papel na serie en lingua galesa *Pobol y Cwm* de S4C, despois do cal conseguiría o seu programa ''Ydy Gwenno'n Gallu...?*. É falante fluída en galés e córnico. 

O 18 de abril de 2019 presentou "Songs from the Edgelands", un programa sobre cancións en linguas minoritarias para BBC Radio 4.

## Influencia cultural 
En outubro de 2018, Kesva an Taves Kernewek declarou que o álbum de Saunders *Le Kov'' contribuíu a un aumento do 15 % no número de persoas que realizaron exames de lingua córnica durante 2018.

## Vida persoal 
Saunders casou co produtor Rhys Edwards, e ten un fillo. En 2019, foi nomeada Bardo de Gorsedh Kernow polos seus "servizos á lingua córnica a través da música e os medios de comunicación".

Saunders apoia o independentismo galés. Ela dixo: "E se hai outras formas de coexistir? E se podemos organizarnos doutro xeito? Hai unha anarquía innata na arte e un potencial absoluto para utilizala para o ben mentres imaxinamos futuros mellores. Queremos continuar unha conversa sobre unha autodeterminación inclusiva botando man do noso pasado, abrazando aos nosos veciños de todo o Reino Unido e do mundo cos brazos abertos, ao mesmo tempo que nos aseguramos de cantar coa mellor canción posible".

## Discografía 
### Con The Pipettes
#### Álbums en solitario 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Gwenno en Heavenly Recordings 
*Cam O'r Tywyllwch radio show page
Manio Acilio Balbo (cónsul 150 a. C.)

**Manio Acilio Balbo** (en latín: *Manius Acilius L. F. K. N. Balbus*) foi un maxistrado romano. Pertencía á gens Acilia e era da familia dos Balbo.

## Traxectoria 
Cicerón e Plinio o Vello, menciónano exercendo o consulado no 150 a. C. con Tito Quincio Flaminino como colega. Durante o seu consulado erixiuse un templo dedicado á deusa Pietas nun lugar do Foro Olitorio onde había unha prisión. Anos máis tarde o templo foi arrasado para permitir a construción do Teatro de Marcelo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lista de cónsules romanos na República

### Ligazóns externas 
* «Digital Prosopography of the Roman Republic» (DPRR): ACIL1494 M'. Acilius (25) L. f. K. n. Balbus. King's College Londres. 2022. 
* Strachan, C. (2007). «Roman Republican and Imperial Senatorial Families»
Diego Bará

**Diego Bará Louro**, nado en Pontevedra o 28 de xaneiro de 1997, é un poeta galego.

## Traxectoria 
Cursou o Bacharelato no IES Sánchez Cantón de Pontevedra, fixo un Ciclo Superior de Igualdade en Xénero e cursou estudos na Facultade de Ciencias da Educación e do Deporte, Campus Pontevedra da Universidade de Vigo.

É militante de Galiza Nova desde os 17 anos e en 2021 formaba parte do Consello Local do BNG.

Diego Bará é fillo de Luís Bará e irmán de Sabela Bará.

## Obra 
* *A miña utopía* (2020). Urutau. 80 páxs. ISBN 978-65-87076-20-1.

### Infanto-xuvenil 
* *María Miramontes e Ánxel Casal* (2025). Con Bea Gregores. Vigo: Ed. do Cumio. 32 páxs. ISBN 9788482897189. Poesía.
* *Virxinia e Castelao* (2026). Con Bea Gregores. Vigo: Ed. do Cumio. 40 páxs. ISBN 9788482898001.

### Escolma 
* *Poesía galega novísima* (2020). Urutau. Coord. Marcus Daniel Cabada. 246 páxs. ISBN 978-65-5900-003-4. 

## Notas 
[miniatura|Diego Bará en Pontevedra coas estatuas de [Valentín Paz-Andrade, Carlos Casares e Ramón Cabanillas]]

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Entrevista a Diego Bará
Organización territorial de Letonia

[miniatura|480px|Organización territorial de [Letonia desde o 1 de xullo de 2021]]

A República de Letonia componse, segundo a reorganización territorial que entrou en vigor o 1 de xullo de 2021, de 36 municipios (en letón, *novadi*) e 7 cidades autónomas (en letón, *valstspilsētas*).

## Historia 
Tras a anexión en 1940 da primeira República de Letonia por parte da Unión Soviética, a subdivisión do país estableceuse en 3 óblast. En 1949 os soviéticos levaron a cabo unha reforma administrativa como resultado da cal os condados e parroquias foron substituídos por distritos  e aldeas, respectivamente. Co tempo, os límites dos distritos cambiaron varias veces.

Despois de que Letonia recuperou a súa independencia en 1991, disolvéronse as aldeas e, no seu lugar, recreáronse as parroquias, mentres que os distritos conservaron o seu status; Letonia compoñíase entón de 26 distritos e 7 cidades autónomas. Tras a reforma territorial que entrou en vigor o 1 de xullo de 2009, o país subdividiuse en 110 municipalidades (en letón, *novadi*) e 9 cidades republicanas (en letón, *Republikas pilsētas*), cada unha coa súa apropia administración.

O 10 de xuño de 2020 o Saeima aprobou unha reforma municipal que reduciría os 110 municipios e 9 cidades republicanas a 42 unidades de goberno local que consistían en 36 municipios (*novadi*) e 7 cidades estatais (*valstspilsētas*). O 1 de xuño de 2021, o Tribunal Constitucional de Letonia ditaminou que a anexión do municipio de Varakļāni ao de  Rēzekne era inconstitucional. En resposta, o Saeima decidiu coservar a existencia do municipio de Varakļāni como unha 43ª unidade de goberno local.

## División administrativa actual 
### Cidades estatais 
A lei de 2020 sobre territorios administrativos e áreas poboadas designou a Ogre e as nove cidades republicanas anteriores como cidades estatais. Tamén prevía a promoción de Iecava e Koknese ao status de cidade estatal o 1 de xullo de 2021. Porén, baixo a mesma lei, só as sete cidades estatais enumeradas na seguinte táboa terían gobernos locais que serían independentes de calquera municipio. As cidades estatais de Jēkabpils e Valmiera convertéronse en parte do municipio de Jēkabpils e o municipio de Valmiera, respectivamente, o 1 de xullo de 2021.

## División administrativa previa a 2021 
### Cidades republicanas (2009-2021) 
### Municipios (2009-2021) 
A táboa seguinte contén os antigos 110 municipios de Letonia, por orde alfabética:

### División administrativa (1991-2009) 
Desde 1991, o país estaba formado por trinta e nove condados (en letón, rajons) e sete cidades autónomas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Distritos de Letonia
* Xeografía de Letonia
República de Letonia (1918-1940)

**Letonia**, durante o período de entreguerras, oficialmente denominada **República de Letonia** (en letón *Latvijas Republika*) foi un estado independente situado na Europa setentrional á beira do mar Báltico que existiu entre 1918 e 1940. 

Sucedeu aos breves Ducado de Curlandia e Semigalia e Ducado Unido do Báltico, estados satélites do Imperio Alemán, tras a derrota deste na primeira guerra mundial en 1918 e o previo triunfo da revolución rusa en 1917, ocasionando a independencia de Letonia. 

Proclamada o 7 de decembro de 1918 e recoñecida formalmente polo Tratado de Riga de agosto de 1920, a república durou durante todo o período de entreguerras até a súa invasión e ocupación pola Unión Soviética durante a segunda guerra mundial, que propiciou a súa anexión posterior como a República Socialista Soviética de Letonia.

En termos políticos, Letonia foi gobernada baixo unha democracia parlamentaria durante a década de 1920 e a primeira metade da de 1930. O centroesquerdista Partido Obreiro Socialdemócrata de Letonia e a centrodereitsta Unión de Agricultores de Letonia, liderada por Kārlis Ulmanis, foron os principais partidos políticos do período democrático. Durante a maior parte do período republicano, o Partido Comunista de Letonia estivo prohibido, aínda que adoitaba concorrer ás eleccións baixo outras listas, sendo todas elas prohibidas despois dos comicios. En maio de 1934, Kārlis Ulmanis encabezou un golpe de estado incruento que instaurou un réxime autoritario. Todos os partidos políticos foron prohibidos, estableceuse a censura da prensa e introduciuse o estado de guerra interno. Ulmanis acumulou para si todos os poderes do estado, converténdose nun ditador.

Pouco antes de estalar a segunda guerra mundial, ao igual que os demais estados bálticos, Letonia viuse ameazada por unha posíbel invasión, tanto pola Alemaña nazi como pola Unión Soviética, polo que o réxime de Ulmanis comezou a asinar pactos con ambos os países que reduciron cada vez máis a soberanía letoa. 

A partir da invasión de Lituania a principios de 1940, o goberno letón aceptou a idea de que a ocupación era inevitábel. O 17 de xuño de 1940 tropas soviéticas entraron en Letonia sen enfrontar practicamente ningunha oposición. En xullo dese ano realizouse un plebiscito fortemente manipulado para garantir a elección dun órgano lexislativo comunista, a Asemblea Popular, que declarou o 21 de xullo a República Socialista Soviética de Letonia. O 5 de agosto o goberno soviético aceptou a Letonia como parte da Unión. 

Letonia foi novamente invadida pola Alemaña nazi en 1941 para, posteriormente, ser recuperada pola Unión Soviética en 1945, ao termo da guerra. 

A independencia de Letonia, xunto coa dos demais países bálticos, non sería restaurada efectivamente até 1990, en plena disolución da Unión Soviética.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Occupation of Latvia (*PDF file 2.85MB*) 
* Latvia: Year of horror (1940)
* The Story of Latvia, by Arveds Svabe 
* Historical maps of Latvia in the 16th, 17th and 18th century
Fernando Pavón

**Fernando Pavón Losada**, nado en Monforte de Lemos o 3 de marzo de 1928 e finado o 17 de marzo de 1985, foi un futbolista galego, que xogaba de defensa.

## Traxectoria 
Comezou a xogar ao fútbol en equipos modestos de Monforte, pasando logo ao Lemos, co que debutou en decembro de 1945. Posteriormente residiu en Barcelona, onde xogou no Centro Aragonés de Sarrià e no Bonanova. Destinado na Coruña para realizar o servizo militar, Xogou a continuación no Xuvenil e en 1952 fichou polo Deportivo da Coruña. 

Debutou co Deportivo na primeira xornada da tempada 1952/53 da Primeira División, contra o FC Barcelona no campo de Les Corts, formando no medio do campo xunto con Cuenca. Disputou un total de catro encontros esa tempada, saíndo cedido na seguinte ao Caudal de Mieres, da Segunda División, xunto ao gardameta Alonso. Disputou 16 encontros co club asturiano, onde tivo como adestrador a Cuqui Bienzobas e onde coincidiu con outros futbolistas galegos como Seijas, Regueira e Fernández. Regresou ao Deportivo para a tempada 1954/55 pero non contou con minutos no equipo adestrado por Toba, deixando o club en xuño de 1955.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en BDFutbol .
Doris Reisinger

**Doris Reisinger**, de solteira **Doris Wagner**, nada en Ansbach no ano 1983, é unha ex monxa e filósofa, teóloga e escritora alemá.

## Biografía e traxectoria 
Reisinger naceu como Doris Wagner en Ansbach en 1983 e uniuse á comunidade relixiosa católica Familia Spiritualis Opus (FOS) á idade de 19 anos. En 2008, aos 24 anos, Reisinger alegou que foi agredida sexualmente polo sacerdote austríaco Hermann Geissler, membro tanto de FOS como da Congregación para a Doutrina da Fe (CDF). Geissler renunciou á CDF en xaneiro de 2019 pero negou as acusacións na súa contra. O mesmo ano, publicou *Nicht mehr ich*. *Die wahre Geschichte einer jungen Ordensfrau*, a súa autobiografía, que relata as súas experiencias como vítima de agresión sexual dentro da Igrexa católica Romana. Reisinger critica que as xerarquías de moitas relixións e comunidades de fe, como a Igrexa católica, subordinan os individuos. Alega que estas comunidades a miúdo adoitaban proporcionar as condicións ideais para facilitar o asalto por parte dos homes de rango superior. A investigación criminal realizada pola policía en Alemaña e Austria contra o seu presunto violador non conduciu a ningunha condena. En Alemaña, as autoridades pecharon o caso porque a conduta do sacerdote non cumpría cos criterios dun delito, mentres que en Austria o caso pechouse porque o sacerdote afirmou de maneira convincente que a súa relación foi consentida.

## Publicacións 
* *Nicht mehr ich. Die wahre Geschichte einer jungen Ordensfrau.* Edition a, Wien 2014,  .
* Con Klaus Mertes; *Spriritueller Missbrauch in der katholischen Kirche*. Herder, Freiburg 2019,  .

## Notas
Manuel Díaz Gil

**Manuel Díaz Gil**, máis coñecido como **Liz**, nado en Sevilla o 29 de marzo de 1929 e finado na mesma cidade o 28 de marzo de 1966, foi un futbolista español que xogaba como extremo dereito.

## Traxectoria 
Debutou en Primeira División co Sevilla na tempada 1952/53, nunha derrota por 2-6 contra o Espanyol en Sarrià, e marcou o seu primeiro gol nunha derrota por 1-2 ante o Racing de Santander no estadio de Nervión. O 22 de febreiro de 1953 marcou un triplete contra o Deportivo da Coruña, nunha vitoria por 6-2, sumando un total de 6 goles durante a campaña, axudando ao seu equipo a clasificarse na quinta posición. Foi titular durante a maioría de partidos das seguintes tres tempadas, xa con Helenio Herrera no banco, acadando un total de 22 goles co club andaluz. 

En 1955 marcou un dos goles do Sevilla nas semifinais da Copa do Xeneralísimo contra o Real Madrid, que lle serviron ao equipo de Herrera para eliminar ao club madrileño. Foi titular na final contra o Athletic, na que se impuxo o club vasco por 1-0. Tamén en 1955 chegou a debutar coa selección B de España nun partido contra Exipto correspondente á Copa Mediterránea, formando dianteira xunto con Tejada, Badenes, Uribe e Pepillo.

En xaneiro de 1957 foi cedido xunto con Arenas ao Deportivo da Coruña, dentro dunha operación na que o Sevilla conseguiu o traspaso de Arsenio. Debutou cun gol ante o FC Barcelona, e nos 11 partidos que disputou marcou outros dous tantos., un deles contra o propio Sevilla, pero non puido evitar o descenso do Deportivo á Segunda División. 

De regreso no Sevilla disputou só 6 encontros na tempada 1957/58 e debutou na Copa de Europa, nunha derrota por 8-0 contra o Real Madrid no Bernabéu. A continuación fichou polo Atlético Almería, co que xogou dúas tempadas na Segunda División ata a desaparición do club en 1960.

## Vida persoal 
O seu irmán máis novo, Antonio, tamén foi futbolista e dianteiro, e ambos coincidiron nas filas do Sevilla na tempada 1955/56, xogando cada un nun extremo.

## Notas
João Fonseca

**João Francisco Fonseca dos Santos**, nado en Matosinhos o 19 de febreiro de 1948, é un exfutbolista portugués que xogaba de porteiro.

## Traxectoria 
Formouse como porteiro de fútbol na canteira do Leixões, debutando co primeiro equipo na Primeira Liga na tempada 1967/68. Na seguinte campaña estreouse en competición europea, nun partido da Copa de Feiras contra o Argeș Pitești romanés no estadio das Antas.

En 1969 fichou polo Benfica, onde apenas dispuxo de minutos, sendo o gardameta titular naquela época José Henrique. Formou parte do equipo que gañou dúas ligas consecutivas nas tempadas 1970/71 e 1971/72, así como dúas Copas de Portugal. Na tempada 1972/73 regresou ao Leixões, cedido polo Benfica, e alí recuperou a titularidade.

Entre 1973 e 1975 xogou cedido no Ourense, que militaba na Segunda División española. Na súa primeira tempada en Galicia disputou 36 partidos e o equipo, adestrado primeiro por León Lasa e despois por Naya, logrou a permanencia ao rematar 12º. Con todo, na seguinte campaña acabou descendendo. Fonseca deixou o club ourensán con 71 partidos disputados e 79 goles encaixados.

Posteriormente xogou no Varzim, da Segunda División, co que logrou o ascenso a Primeira, antes de fichar en 1977 polo Porto. Militou seis anos neste club, gañando outras dúas ligas, pero desta vez xogando como titular. Na tempada 1983/84 xogou no Famalicão e pechou a súa carreira co Chaves, onde xogou ata 1988.

### Selección portuguesa 
Foi internacional coa selección portuguesa nunha ocasión, nun partido contra Dinamarca en 1976, correspondente á fase de clasificación para o Mundial de 1978.

## Palmarés 
**Benfica**

* **Primeira Liga (2):** 1970/71, 1971/72.
* **Taça de Portugal (2):** 1969/70, 1971/72.

**Varzim**

* **Segunda División (1):** 1975/76.

**Porto**

* **Primeira Liga (2):** 1977/78, 1978/79.
* **Supercopa de Portugal (1):** 1981.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en BDFutbol . 
* Datos do xogador en Transfermarkt . 
* Datos do xogador en eu-football.info . 
* Datos do xogador na Federación Portuguesa de Fútbol .
José Ramón Vidal Castelo

**José Ramón Vidal Castelo**, nado en Fruíme (Lousame) o 18 de outubro de 1951, é un mestre e político galego do PSdeG-PSOE, alcalde de Lousame entre 1979 e 2003.

## Traxectoria 
Licenciado en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi mestre en Noia. Militante do PSdeG-PSOE dende 1977, tralas eleccións municipais de 1979 foi elixido alcalde de Lousame polo PSdeG-PSOE ao gañar as eleccións con 6 concelleiros, o mesmo número que a UCD, e contar co apoio da AMDG, unha coalición que presentaba diversos candidatos comunistas e de esquerda en varios concellos. Nas municipais de 1983 foi reelixido alcalde ao obter a maioría absoluta con 11 concelleiros, fronte a só 2 de AP.

Revalidou a maioría absoluta nos comicios de 1987, 1991 e 1995. Foi deputado provincial polo Partido Xudicial de Noia entre 1991 e 1995, durante o goberno socialista de Salvador Fernández Moreda. Nas municipais de 1999 foi a candidatura máis votada, pero sen maioría absoluta, e gobernou en minoría. 

Nas municipais de 2003 perdeu a alcaldía ao gañar o PPdeG e aliarse cunha edil independente, e foi voceiro na oposición durante todo o mandato. Volveu concorrer como candidato socialista nas municipais de 2007 e non foi elixido ao obter o PPdeG a maioría absoluta. Non chegou a tomar posesión como concelleiro, sendo substituído posteriormente á fronte dos socialistas lousamáns por Julio Paradela Busto. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
*Eleccións municipais en Lousame

### Ligazóns externas 
* El socialista Vidal Castelo deja la primera línea de la política
* Julio Paradela releva a Vidal Castelo al frente de la agrupación de los socialistas de Lousame
Bērze

**Bērze** é unha aldea da unidade administrativa de Bērze do municipio de Dobele, na rexión histórica de Zemgale de Letonia.
A parroquia ocupa unha extensión de 80,62 km2, e ten unha poboación de 2 087 habitantes.

É o lugar de nacemento de Kārlis Ulmanis. Nesta vila encóntrase o seu museo.
Bērze (homónimos)

O topónimo **Bērze** pode referirse a:
***Bērze**, unidade adnimistrativa do municipio de Dobele en Letonia. 
***Bērze**, parroquia de dito municipio.
***Río Bērze**, río de Letonia.
Río Bērze

O **Bērze** é un río de Letonia.

Discorre durante 107 km antes de desembocar no río Svēte.

Os seus principais afluentes son o Bikstupe, o Sesava, o Ālav, o Līčupe e o Gardene. 

As principais localidades ao longo do curso deste río son Zebrene, Biksti, Kaķenieki, Annenieki, Dobele, Bērze e Līvbērze.

## Características 
De réxime nival e pluvial, a súa lonxitude é de 107 km, e a súa conca abrangue 903,9 km².

O río ten un lago artificial no territorio de Annenieki, no municipio de Dobele, que se estende por 27,4 ha cunha profundidade media de 2 m e unha máxima de 5,9 m. 

A presa foi creada no século XIX, e foi dotada dunha turbina en 1952, o que permitiu transformar o muíño dunha antiga leira nunha pequena central hidroeléctrica que funcionou até 1970. Posta de novo en servizo en 2002, a súa potencia é de 300 kW.
 
No encoro viven varias especies de peixes: *Esox lucius*, *Perca fluviatilis*, *Rutilus rutilus*, *Abramis brama*, *Sander lucioperca*, *Tinca tinca*, *Cyprinus carpio*, *Lota lota*, *Carassius carassius*, *Scardinius erythrophthalmus* e *Leuciscus leuciscus*.

## Notas
Kārlis Ulmanis

**Kārlis Vilhelms Augusts Ulmanis**, nado o 4 de setembro de 1877​ en Bērze, Letonia, e finado o 20 de setembro de 1942​ en Krasnovodsk, Turkmenistán, foi dos máis importantes políticos letóns de antes da segunda guerra mundial, durante o período de independencia de Letonia de novembro de 1918 a xuño de 1940. 

Ocupou catro veces o posto de primeiro ministro, a última vez como xefe dun réxime autoritario. Tamén acupou o cargo de presidente da República de Letonia.

O legado da súa ditadura segue dividindo hoxe a opinión pública de Letonia. 
 
## Traxectoria 
Ulmanis estudou Agronomía na ETH de Zúric (Suíza) e na Universidade de Leipzig (Alemaña).

Tras a revolución de 1905 exiliouse nos Estados Unidos. Durante o período de exilio estudou na Universidade de Nebraska–Lincoln usando o nome de Karl August Ulmann, obtendo o título de licenciado en  Agricultura.

Despois de traballar brevemente nesa universidade como profesor, Ulmanis trasladouse a Houston, Texas. O negocio de produtos lácteos que comprara alí tivo dificultades financeiras. 

En 1913 foi amnistiado e regresou a Letonia, onde fundou, en 1917, un partido político de centro dereita, a Unión Letoa de Agricultores.

O golpe de estado levoues a cabo polo exército e as unidades de paramilitares *Aizsargi*. Desde que o presidente Alberts Kviesis deixou o cargo o 11 de abril de 1936, Ulmanis exerceu simultaneamente os cargos de presidente e primeiro ministro. Foi oficialmente coñecido como *Valsts un Ministru Prezidents* (Ministro e Presidente Estatal), pero frecuentemente en publicacións se lle chamaba *Tautas Vadonis* (Líder da Nación) ou, simplemente. *Vadonis* (Líder).

Dimitiu en 1940 ante o ultimato soviético, e foi arrestado e deportado.

Faleceu de disentería o 20 de setembro de 1942​ na prisión de Krasnovodsk, no actual Turkmenistán.

## Notas 
## Véxase tamén  
### Outros artigos 
* República de Letonia (1918-1940)

### Ligazóns externas 
* Biografía .
* Documents obtained and donated by Paul Berkay and transcribed by Sherri Goldberg and Margaret Kannensohn .
* Kārlis Ulmanis, Latvian, and Baltic History Collection na University of Nebraska-Lincoln .  
* Biografía por Edgars Dunsdorfs .
Thérèse Tréfouël

**Thérèse Tréfouël**, (Thérèse Boyer), nada en París o 19 de xuño de 1892 e finada o 9 de novembro de 1978, foi unha bioquímica francesa.

## Traxectoria 
Thérèse Boyer estudou na Universidade de Bordeos e na Facultade de Ciencias de París. Foi axudante de 1921 a 1938, xefa de laboratorio de 1938 a 1954, e xefa de departamento de 1955 a 1962 no Laboratorio de química terapéutica do Institut Pasteur, en París. Foi membro da Society for Exotic Pathology desde 1927.

Casou co seu colega, Jacques Tréfouël, o 11 de xuño de 1921.

En 1935, xunto con Federico Nitti e Daniel Bovet, descubriron as propiedades terapéuticas da sulfonilurea. Ambos foron nomeados para o Premio Nobel de Química en 1950.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Thérèse Tréfouël, la química que participó en el descubrimiento de las propiedades terapéuticas de las sulfamidas
Bērze, unidade administrativa

**Bērze** (en letón, *Bērzes pagasts*) é unha unidade administrativa do municipio de Dobele, en Letonia. Limita coa cidade de Dobele e as parroquias de Krimūns, Dobele e Jaunbērze do seu municipio, así como coas parroquias de Livberze e Glūda do municipio de Jelgava.

## Xeografía 
miniatura|250px|Atardecer en Bērzes pagasts
Esta entidade ocupa unha superficie de 80,57 km².

No ano 2021 tiña unha poboación de 1 596 habitantes, polo que a súa densidade de poboación, nese ano, era de 20 hab./km².  
 
### Aldeas e unidades administrativas de Bērze 
* Šķibe
* Miltiņi
* Bērze
 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bērzes pagasts .
Municipio de Dobele

O **municipio de Dobele** (en letón, *Dobeles novads*) é un dos 36 municipios de Letonia.

Localizado no suroeste de dito país báltico, o municipio creouse durante o ano 2009 despois dunha reorganización territorial, pola fusión da cidade de Dobele e as parroquias e as unidades administrativas de Annenieki, Auri, Bērze, Biksti, Dobele, Jaunbērze, Krimūna, Naudīte, Penkule e Zebrene.

O primeiro de xullo de 2021, o Dobele fusionouse co Municipio de Auce e co Municipio de Tērvete extinguíndoos, sendo estes parte de Dobele a partir desa data e rexidos desde a súa capital, Dobele.

## Xeografía 
O municipio ocupa un territorio de 889,7 km².

No ano 2021 contaba con 28 517 habitantes,  polo que a súa densidade de poboación, nese ano, era de 32,1 hab./km².

dereita|miniatura|Mundo dos cogomelos, Parque Nacional de Tērvete, Outubro 2017.

## Subdivisións 
*Annenieku pagasts (zona rural)
*Auru pagasts (zona rural) 
*Bērzes pagasts (zona rural) 
*Bikstu pagasts (zona rural) 
*Dobeles pagasts (zona rural) 
*Dobele (cidade)
*Jaunbērzes pagasts (zona rural) 
*Krimūnu pagasts (zona rural) 
*Naudītes pagasts (zona rural) 
*Penkules pagasts (zona rural) 
*Zebrenes pagasts (zona rural)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Organización territorial de Letonia

### Ligazóns externas 
* Relación: Dobeles novads en *openstreetmap.org* .
María Luísa Armadáns García

**María Luísa Juana Ramona Armadáns García**, coñecida como **Márgara**, nada en Piñeiro (Cora, A Estrada) o 10 de xullo de 1898 e finada na mesma parroquia o 10 de xullo de 1993, foi unha enfermeira e escritora galega.

## Traxectoria 
Filla de Olegario Armadáns Bravo, que casou en segundas nupcias con Efigenia García Gallego en 1897, e sobriña de Javier Valcarce Ocampo. Fixo o exame de ingreso no Instituto de Santiago, pero logo foi estudar a Vigo, onde viviu na casa da súa media irmá Consuelo Armadáns Lorenzo. Por mor dunha lesión de corazón volveu a Cora. O seu pai era vicepresidente do Sindicato Agrícola de Cora, e foi elixida presidenta de honra das sociedades agrarias para a festa da Federación de Sociedades Agrícolas celebrada en Lagartóns o 16 de maio de 1916. Cando tiña 18 anos morreu o pai e instalouse coa súa nai en Santiago de Compostela. Estudou piano, artes plásticas e pintura, fixo enfermaría e dedicouse a cultivar a escrita. En 1927 obtivo praza de enfermeira no Hospital Municipal de Vigo e trasladouse coa nai á cidade. En 1929 sufriu unha operación cirúrxica da que se recuperou en Cora. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi mobilizada como enfermeira da Cruz Vermella nos hospitais de sangue das frontes de Talavera de la Reina, Puente del Arzobispo, cinto de Bilbao, onde foi condecorada, cabeceira do Ebro, e na toma de Madrid. Aprobou os exames de enfermeiras en Santiago de Compostela en abril de 1938. Neses anos publicou unha serie de artigos co título *De mi colección del frente*, e escribiu a novela *Los que todo lo perdimos*, que non chegou a publicar. Ao rematar a guerra retirouse á súa casa de Cora e abandonou a vocación literaria. Xa anciá queimou todos os xornais, cartas e artigos que conservaba.

Colaborou en *Vida Gallega*, *El Ideal Gallego*, *Faro de Vigo*, *El Crisol* de Montevideo (onde publicou o artigo "La acción social de la mujer"), *Nova Galicia*, *Galicia* e *Eco de Galicia*. Durante a guerra apareceron artigos seus en *El Compostelano* e *Martín Codax*. En 1924 publicou a novela *Un sarcasmo de la dicha*. Segundo aparece na contraportada tiña en preparación as narracións *Honra por honra* e *El fantasma de los mares* e o ensaio *La cuestión obrero-patronal*, que non chegaron a ver a luz.

## Obras 
* *Un sarcasmo de la dicha. Novela dramática y de costumbres gallegas*, Santiago de Compostela, 1924.

## Vida persoal 
Casou en Cora con José Novo Cea en 1920, do que se divorciou en 1932. Volveu casar en Vigo con Alfredo Rodríguez Araújo, e foi nai de María del Rocío e Serafín Alfredo Rodríguez Armadáns.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 
*
Didascalia

[dereita|miniatura|Didascalia nun mural de homenaxe a [Nelson Mandela|Mandela en Lisboa.]]
Unha **didascalia** (do grego διδασκαλία, didaskalia = ensino) é, nun documento, un breve comentario ilustrativo colocado debaixo dunha táboa ou figura. O mesmo termo indica a parte non dialóxica dun texto teatral, o conxunto de indicacións e instrucións que un autor dramático entretece no diálogo, ou a breve descrición xeralmente colocada debaixo ou xunto a un diálogo (ou unha imaxe), en banda deseñada, películas ou guións, coa función de comentario. 

## Nos documentos 
A didascalia ten a función de explicar o significado ou contexto dunha imaxe determinada. Por exemplo, nos libros de historia utilízanse a miúdo imaxes que representan cadros: a lenda indica o autor, o título e o ano dese cadro. No caso de fotografías de persoas, o pé de foto pode limitarse a indicar quen é a persoa ou pode resumir algúns datos biográficos que contén o texto.

## Nos cómics 
Nas bandas deseñadas de principios do século XX, pero tamén nos de finais do século XIX, substitúen parcialmente (ás veces por completo) ás pequenas nubes ou globos de discurso, é dicir, aos diálogos dos personaxes. Isto tamén ocorre nas primeiras revistas de Mickey Mouse: os pés de foto conteñen poemas rimados que describen o que acontece na viñeta anterior. Aínda hoxe, con todo, hai tamén didascalias nos cómics: a diferenza, con todo, reside en que se atopan na súa maioría na parte superior do debuxo animado, e describen o cambio de lugar ou mesmo o comezo dunha acción indefinida das imaxes.

## Nas películas e no teatro 
No contexto cinematográfico, trátanse de textos filmados coa cámara e introducidos no medio da película, xeralmente para proporcionar ao espectador liñas dos diálogos entre os personaxes, material narrativo, descritivo ou explicativo da rodaxe. Eran parte troncal do cine mudo. Nos textos teatrais serven para que o dramaturgo cite ou comente indicacións sobre o contexto dramático ou a actuación dos actores e actrices.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cine mudo
* Teatro
* Banda deseñada
Antonio de los Ríos Arenas

**Antonio de los Ríos Arenas**, nado en Córdoba o 2 de xaneiro de 1934, é un exfutbolista español, que xogaba como centrocampista.

## Traxectoria 
Debutou na Segunda División aos 20 anos, nas filas do España de Tánxer, na primeira xornada da tempada 1954/55. Despois de dous anos en Tánxer, fichou en 1956 polo Sevilla. No equipo adestrado por Helenio Herrera non contou con minutos, e en xaneiro de 1957 foi cedido xunto con Liz ao Deportivo da Coruña, dentro dunha operación na que o Sevilla conseguiu o traspaso de Arsenio. Debutou na Primeira División na xornada 20 da tempada 1956/57, contra o FC Barcelona en Riazor, formando no medio do campo xunto con Villarrubia. Disputou un total de 11 partidos co Deportivo e marcou un gol, precisamente contra o Sevilla.

Regresou ao club hispalense ao remate da campaña, e xogou oito encontros na seguinte, incluíndo un partido da Copa de Europa contra o Real Madrid. Na tempada 1959/60 xogou co Levante na Segunda División.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en BDFutbol .