Árbores na mitoloxía

[miniatura| Crese que a árbore de Bodhi de Bodh Gaya é o *Ficus religiosa* baixo o cal [Siddhartha Gautama|Gautama Buda alcanzou a iluminación . É adorado polos budistas. O figo sagrado tamén é venerado no hinduísmo e xainismo.]]
As **árbores** son importantes en moitas das mitoloxías do mundo, e recibiron significados profundos e sagrados ao longo dos tempos. Os seres humanos, observando o crecemento e a morte das árbores, e a morte anual e o renacemento da súa follaxe, víronas a miúdo como símbolos poderosos de crecemento, morte e renacemento. As árbores perennes, que en gran parte permanecen verdes durante estes ciclos, ás veces son consideradas símbolos da eternidade, da inmortalidade ou fertilidade. A imaxe da Árbore da vida ou Árbore do mundo aparece en moitas mitoloxías.

Algúns exemplos de *ficus* sacros inclúen o baniano e a figueira sagrada (*Ficus religiosa*) no hinduísmo, budismo e xainismo, a árbore do coñecemento do ben e do mal do xudaísmo e do cristianismo. Na relixión popular e no folclore, adoita dicirse que as árbores son as casas dos espíritos das árbores. Tanto a mitoloxía xermánica como o politeísmo celta parecen ter implicado a práctica cultual nos soutos sagrados, especialmente en carballos. O propio termo *druída* posiblemente derive da palabra celta para carballo. O libro exipcio dos mortos menciona os sicómoros como parte do escenario onde a alma do falecido atopa un repouso feliz.

A presenza de árbores no mito ocorre ás veces en conexión co concepto de árbore sagrada e bosque sagrado. As árbores son tamén un atributo do *locus amoenus* arquetípico.

## Árbores dos desexos 
En moitas partes do mundo os viaxeiros observaron o costume de colgar obxectos nas árbores para establecer algún tipo de relación entre eles e a árbore. En toda Europa, as árbores son coñecidas como lugares de peregrinación, deambulación ritual e recitado de oracións (cristiás). As coroas, as cintas ou os trapos colócanse para gañar o favor dos humanos ou do gando enfermos, ou simplemente por boa sorte. A crenza popular asocia os sitios con curación, enfeitización ou mero desexo.

En América do Sur, Charles Darwin gravou unha árbore homenaxeada por numerosas ofrendas (trapos, carne, cigarros puros, etc.); facíanselle libacións e sacrificábanlles cabalos.

## Árbore do mundo 
[miniatura| [Yggdrasil, a cinza mundial da mitoloxía nórdica]]
A árbore do mundo, coas súas pólas que chegan até o ceo e as raíces profundas na terra, pódese ver habitar en tres mundos: un vínculo entre o ceo, a terra e o inframundo, uníndose arriba e abaixo. Esta gran árbore actúa como un axis mundi, apoiando ou sostendo o cosmos e proporcionando un vínculo entre os tres mundos. Na mitoloxía europea, o exemplo máis coñecido é a árbore Yggdrasil da mitoloxía nórdica.

## Relixión e folclore 
Numerosas historias populares en todo o mundo reflicten unha crenza firmemente arraigada nunha conexión íntima entre un ser humano e unha árbore, planta ou flor. Ás veces, a vida dun home depende da árbore e sofre cando se marcha ou se lesiona, e atopámonos coa idea da alma externa, xa atopada no Antigo *conto* exipcio de dous irmáns de hai polo menos 3000 anos. Aquí un dos irmáns deixa o seu corazón na parte superior da flor da acacia e cae morto ao ser cortada. Ás veces, porén, a árbore é unha ficha misteriosa que mostra a súa simpatía cun heroe ausente debilitando ou morrendo, xa que o home enferma ou perde a vida. Estes dous trazos combínanse moi facilmente, e coinciden en representarnos unha misteriosa simpatía entre a árbore e a vida humana. 

Ás veces, o neno acabado de nacer asóciase cunha árbore acabada de plantar, coa que se supón que está ligada a súa vida; ou, en ocasións cerimoniais (compromisos, matrimonios, ascenso ao trono), institúese unha relación persoal deste tipo mediante a plantación de árbores, de cuxa fortuna depende a carreira do individuo. Ás veces, selecciónanse ramas ou plantas e o individuo debuxa presaxios de vida e morte. De novo, unha persoa poñerase en relación cunha árbore depositando sobre ela algo que estivo en estreito contacto con ela, como cabelo ou roupa. 

Moitas veces unha árbore estará asociada con oráculos. O carballo de Dodona era coidado por sacerdotes que durmían no chan. As formas dos altos carballos dos vellos prusianos estaban habitadas por deuses que daban respostas, e son tan numerosos os exemplos que o antigo terebinto hebreo do mestre e o terebinto dos adiviños poden razoablemente situarse nesta categoría. No mito grego, dise que os carballos están habitados por espíritos ou ninfas chamadas hamadríadas, e se eran cortados polos mortais, os deuses castigábanos xa que se cría que os seres das árbores morrían. As árbores sagradas importantes tamén son obxecto de peregrinación, sendo unha das máis destacadas a árbore Bo en Sri Lanka traída alí antes da era cristiá. Os espíritos das árbores dominarían o bosque ou o distrito circundante, e os animais da localidade adoitan ser sagrados e non deberían ser prexudicados.

É ben coñecido o costume de trasladar enfermidades ou enfermidades dos homes ás árbores. Ás veces, o cabelo, as uñas, a roupa, etc. dunha persoa enferma fíxanse a unha árbore, ou insírense á forza nun burato do tronco, ou a árbore está dividida e o paciente pasa pola abertura. Onde a árbore resultou así lesionada, adoita asociarse a súa recuperación e a do paciente. Pódense atopar diferentes explicacións de tales costumes que, naturalmente, adoptan formas bastante diferentes entre os pobos de diferentes graos.

No folclore árabe, as árbores sagradas son asombradas por xenios; fanse sacrificios e os enfermos que dormen debaixo reciben receitas nos seus soños. Aquí, como a miúdo noutros lugares, é perigoso tirar dunha rama. Este temor a danar árbores especiais é familiar: Catón instruíu ao leñador que sacrificase á divindade masculina ou feminina antes de adelgazar un souto, mentres que no poema homérico a Afrodita a ninfa da árbore queda ferida cando a árbore está ferida e morre ao caer o tronco.

O budismo primitivo sostiña que as árbores non tiñan nin mente nin sentimento e podían cortarse legalmente; pero recoñeceu que certos espíritos podían residir neles, como Nang Takian en Tailandia. A propiciación faise antes de que se poña o machado ás árbores santas; témense a perda de vidas ou de riqueza e o fracaso da choiva se se cortan sen prexuízo; incluso hai árbores ás que é perigoso subir. O Talein de Birmania reza á árbore antes de cortala, e o leñador africano colocará unha rama fresca sobre a árbore. Na tradición hawaiana, unha árbore situada ao final dun val ou nun penedo preto do mar, é usada pola alma como unha porta de entrada ao Inframundo (*Pit of Milu*). Algunhas divindades das árbores indias antigas, como Puliyidaivalaiyamman, a deidade tamil do tamarindo, ou Kadambariyamman, asociada á árbore kadamba, foron vistas como manifestacións dunha deusa que ofrece as súas bendicións dándolle froitos en abundancia. 

## Na literatura 
[miniatura| Un templo na India co sagrado [Baniano|Banyan Tree]]

* Diversos autores medievais como Xoán de Mandeville ou Giraldus Cambrensis mencionaban a árbore dos gansos percebe, das que nacerían os percebes da madeira onde se enxendrarían e crecerían os poliños dos gansos. 
* Na literatura, JRR Tolkien desenvolveu unha mitoloxía, as súas Dúas árbores de Valinor xogando un papel central na súa cosmogonía mitopeica. A *árbore e folla* (*Tree and Leaf*) de Tolkien de 1964 combina o conto alegórico *Folla de Niggle* e o seu ensaio *On Fairy-Stories*. En *O Señor dos Aneis*, a Árbore Branca de  Gondor eríxese como un símbolo de Gondor na Corte da Fonte en Minas Tirith.
* WB Yeats describe unha "árbore santa" no seu poema "As dúas árbores" (1893).
* Na fraga de Cecebre na novela *O bosque animado* de Wenceslao Fdez. Flórez as árbores de diferentes especies, formas e idades teñen un papel protagonista, loitando e interactuando entre elas, e establecendo conversas coma se fosen humanos.
* Na serie *A Song of Ice and Fire* de George R. R. Martin, unha das relixións principais, a dos "vellos deuses" ou "os deuses do Norte", inclúe bosques sagrados de árbores ("godswoods") cunha árbore branca con follas vermellas no centro coñecida como "árbore do corazón".

miniatura| Adoración das árbores en Kannur na India

## No cine e na televisión 
* Na terceira (sexta cronoloxicamente) película de *Star Wars*, *Return of the Jedi*, os ewoks adoran árbores no bosque da lúa de Endor.
* No universo ficticio da película *Avatar*, a biosfera pandorana habita árbores, que son de fundamental importancia para o pobo na'vi, como os *Hometrees (árbores fogar)* a *Tree of Souls (árbore das almas)* e a *Tree of Voices (árbore das voces)*, así como *Woodsprites*.
* Na serie de televisión *Teen Wolf*, un elemento da trama é o Nemeton, unha árbore sagrada da que os druídas obteñen poder mediante sacrificios humanos, e que máis tarde actúa como faro, atraendo entidades sobrenaturais á veciña cidade de Beacon Hills.miniatura| Adoración das árbores en Chandigarh

## Notas 
## Véxase tamén 
* Axis mundi
* Árbore da vida
* Árbore filoxenética
* Árbore das bruxas
* Árbore de Nadal
* Árbore do amor
* Árbore do ceo
* Árbore do pan
* Árbore do paraíso
* Árbore dos desexos
* Árbores sagradas celtas
* Árbores senlleiras de Galicia
* Edén
* Xardín sagrado 

### Bibliografía 
* Becker, Lore (2002). *Die Mythologie der Bäume*, Papiro 1-2.
* Brosse, Jacques (1989). *Mythologie des arbres* , .
* Forlong, James (1883). *Rivers of Life*, Londres e Edimburgo. Vol I capítulo 2 Adoración das árbores.
* Gollwitzer, Gerda (1984). *Botschaft der Bäume*, DuMont Buchverlag Köln.0-8118-4823-X
* Malla, Bansi Lal (2000). *Trees in Indian Art, Mythology and Folklore*, .0-486-42010-8

* Ziffer, Irit. "WESTERN ASIATIC TREE-GODDESSES". En: *Ägypten Und Levante; Egypt and the Levant* [Exipto e Levante] 20 (2010): 411-30. Consultado o 8 de maio de 2021. http://www.jstor.org/stable/23789949