Quercus

:*Para atopar máis información ou consultar a especie normalmente chamada "carballo", véxase o artigo Carballo común.*

 (1843)]]
***Quercus*** é un xénero da familia das fagáceas que comprende cerca de seiscentas especies de árbores e arbustos propias do hemisferio norte e que inclúe tanto especies caducifolias coma perennes. 

Os *Querci* esténdese tanto por zonas de clima atlántico como clima continental ou clima mediterráneo, dende Eurasia até América e medran en calquera tipo de terreo, tanto en chairas como en ladeiras rochosas. 

En xeral, as especies de folla caduca distribúense máis cara ao norte e as de folla persistente, cara ao sur. Caracterízanse por ser árbores rexas e fortes e polos froitos: as landras.

Cómpre ter en conta que tamén se denominan carballos as especies tropicais doutros xéneros relacionados, principalmente *Lithocarpus*.

Diferentes especies de carballos son moi frecuentes en toda Galicia, salientando o carballo común (ver lista de especies habituais en Galicia abaixo). De feito os carballos constitúen a formación forestal máis representativa do país: a carballeira.

As carballeiras teñen estado en regresión debido sobre todo á actividade humana e á substitución destes bosques por reforestacións de especies foráneas coma o piñeiro bravo ou o eucalipto; con todo, a extensión das carballeiras incrementouse nos últimos anos, especialmente nas zonas do interior.

## Especies en Galicia 
En Galicia atopamos diferentes especies dentro do xénero *Quercus*. Destas as máis importantes son: o carballo común (*Quercus robur* L.), a especie máis estendida; o carballo negro, cerquiño ou cerqueiro (*Quercus pyrenaica* Willd.) e o carballo albariño, albar ou carbia, máis escaso en xeral, aínda que abundante nas zonas altas do interior de Ourense e Lugo (*Quercus petraea* (Mattuschka) Liebl.). Ademais destas especies cabe mencionar tamén o carballo americano (*Quercus rubra* L. ou *Quercus borealis*) co que se están a facer novas reforestacións, o carballo anano ou caxigo (*Quercus lusitanica* ou *Quercus faginea*) presente no Monte Pindo, e nalgunhas zonas dos canóns do Sil, a sobreira e a aciñeira, que tamén pertencen o xénero *Quercus* (*Q. suber* L. e *Q. ilex* L. respectivamente). En Ourense atópanse algunhas plantacións de *Quercus palustris*, o carballo palustre americano.

### Híbridos 
* *Quercus x andegavensis* Hy (*Q. robur* x *Q. pyrenaica*), descrito por SILVA PANDO en 1994. En Lugo.
* *Quercus x gallaecicus* Llamas, Lence & Acedo (*Q. lusitanica* x *Q. robur*) Descrito por LLAMAS & al. 2003. Na Coruña.
* *Quercus x rosacea* Bechst. (*Q. petraea* x *Q. robur*), descrito por SILVA PANDO en 1994; GNZ. AZCARATE & AMIGO 1996. En Lugo.
* *Quercus x trabutii* Hy (*Q. petraea* x *Q. pyrenaica*), descrito por SILVA PANDO en Lugo, en 1994.

## Clasificación 
[miniatura|right|Comparación entre follas de carballo: *Quercus robur* ([carballo común), *Quercus petraea* (carballo albariño), *Quercus pyrenaica* (cerquiño) et *Quercus ilex* (aciñeira).]]

O xénero *Quercus* divídese en dous subxéneros e varias seccións:

### Subxénero *Quercus* 
Este subxénero divídese nas seccións a seguir:
#### Sección *Quercus* 
Os seus sinónimos son *Lepidobalanus* e *Leucobalanus*, estas especies conforman a listaxe dos denominados "Carballos beancos" de Europa, Asia e América do Norte. Os seus xineceos son curtos; as landras maduran en 6 meses e o seu gusto é acre ou lixeiramente doce, no interior da casca das landras non hai pelo, as follas na súa maioría carecen de puntas agudas nas súa extremidades e os lóbulos adoitan ser arredondados.

Listaxe parcial dalgunhas especies de carballos (*Quercus*), pertencentes ao subxénero *Quecus*, sección *Quercus*:
 
* *Quercus alba* - Carballo branco americano, carballo branco
* *Quercus aliena*
* *Quercus arizonica* - Aciñeira de Arizona
* *Quercus austrina* 
* *Quercus berberidifolia*
* *Quercus bicolor* - Carballo bicolor
* *Quercus boyntonii* 
* *Quercus chapmanii* 
* *Quercus cornelius-mulleri* 
* *Quercus copeyensis*
* *Quercus dalechampii* 
* *Quercus depressipes* 
* *Quercus dilatata* 
* *Quercus douglasii* (sin. *Quercus gambelii*) 
* *Quercus dumosa* 
* *Quercus durata*
* *Quercus engelmannii*
* *Quercus faginea* - Carballo anano ou caxigo (sin. *Quercus lusitanica*) - con dúas subespecies:
** *Quercus faginea* subsp. *faginea*.
** *Quercus faginea* subsp. *broteroi*.
* *Quercus fusiformis* 
* *Quercus garryana* - Carballo branco de Oregón.
* *Quercus geminata* 
* *Quercus glaucoides* 
* *Quercus grisea* 
* *Quercus havardii* 
* *Quercus hinckleyi*
* *Quercus hondurensis*
* *Quercus humilis* (sin. *Quercus pubescens*) - Carballo pubescente
* *Quercus ilex* (sin. *Quercus ilicifolia*, *Quercus glauca*) - Aciñeira brava ou común, con dúas subespecies:
** *Quercus ilex* subsp. *ilex*. 
** *Quercus ilex* subsp. *rotundifolia* (sin. *Q. rotundifolia, Q. ballota*). 
* *Quercus intricata* 
* *Quercus john-tuckeri* 
* *Quercus laceyi*
* *Quercus lanata*
* *Quercus leucotrichophora*
* *Quercus libani* - Carballo do Líbano
* *Quercus lobata* - Carballo dos vales
* *Quercus lyrata*
* *Quercus macrocarpa* 
* *Quercus mohriana*
* *Quercus michauxii*
* *Quercus minima* 
* *Quercus mongolica* 
* *Quercus muhlenbergii* 
* *Quercus oglethorpensis* 
* *Quercus peduncularis*
* *Quercus petraea* - Carballo albariño.
* *Quercus polymorpha* 
* *Quercus prinoides* 
* *Quercus prinus* (sin. *Quercus montana*) - Carballo pardo.
* *Quercus pungens*
* *Quercus robur* - carballo común ou carballo bravo
* *Quercus rugosa* 
* *Quercus sadleriana* 
* *Quercus stellata* 
* *Quercus toumeyi*
* *Quercus turbinella*
* *Quercus vaseyana*
* *Quercus virginiana* - Aciñeira do sur

#### Sección *Mesobalanus* 
Son coñecidos como "carballos húngaros" e son oriundos de Europa, Asia e do norte de África. De pistilos longos; as landras maduran aos 6 meses e son acres; o interior da cúpula non posúe pelo. A sección *Mesobalanus* está achegada á sección *Quercus* e algunhas veces tense incluído dentro desta.
* *Quercus canariensis* - Carballo mediterráneo
* *Quercus dentata* 
* *Quercus frainetto* - Carballo de Hungría
* *Quercus macranthera* - Carballo do Cáucaso
* *Quercus pontica* - Carballo de Armenia
* *Quercus pyrenaica* (sin. *Quercus nigra*) - Cerquiño, cerqueiro, rebolo ou carballo negro (ás veces tamén *caxigo*).
* *Quercus vulcanica*

#### Sección *Cerris* 
A sección Cerris é coñecida coma a dos *Carballos Turcos* e os seus relativos de Europa, Asia e norte de África. Son de xineceo longo e as landras maduran aos 18 meses dende a xermolación e son moi acres. O interior da casca das landras non posúe pelo. As follas adoitan ter lóbulos de puntas afiadas, con cerdas nos bordos.
* *Quercus acutissima* 
* *Quercus alnifolia*
* *Quercus castaneifolia* - Carballo persa
* *Quercus cerris* - Carballo cabeludo
* *Quercus coccifera* (sin. *Quercus calliprinos*) - Carrasco ou carballo carrasco.
* *Quercus infectoria*
* *Quercus libani* 
* *Quercus macrolepis* 
* *Quercus semecarpifolia*
* *Quercus suber* - Sobreira
* *Quercus trojana* - Carballo de Macedonia
* *Quercus variabilis* - Sobreira da China

#### Sección *Protobalanus* 
A sección dos *Protobalanus* coñecida coma a sección de *carballos intermedios* e os seus relativos no suroeste dos Estados Unidos e do noroeste de México. Ten os seus xineceos curtos, e as landras maduran aos 18 meses de sabor moi acre. O interior da casca das landras ten pelo, e as follas adoitan ter lóbulos de puntas afiadas, con cerdas nos extremos.
* *Quercus cedrosensis*
* *Quercus chrysolepis* (sin. *Quercus oblongifolia* - Aciñeira mexicana azul
* *Quercus palmeri*
* *Quercus tomentella* 
* *Quercus vaccinifolia*

#### Sección *Lobatae* 
Os "carballos rubios" ou vermellos americanos (sinónimo: subxen.*Erythrobalanus*). Xeralmente se desenvolven en América do Norte, América Central e na zona norte de América do Sur. De pistilos longos e landras que maduran aos 18 meses, moi acres e co interior da casca con moito pelo. A noz áchase encerrada nunha capa magra e pegañenta de pel apergamiñada.As follas adoitan ter lóbulos de puntas afiadas, con pelos espiñosos nos mesmos. 
 
* *Quercus agrifolia* - Aciñeira de California
* *Quercus arkansana*
* *Quercus buckleyi* 
* *Quercus canbyi* 
* *Quercus coccinea* - Carballo escarlata
* *Quercus costaricensis* 
* *Quercus cualensis* 
* *Quercus depressa*
* *Quercus eduardii* 
* *Quercus ellipsoidalis* 
* *Quercus emoryi* 
* *Quercus falcata* - Carballo rubio do sur ou carballo hispano. 
* *Quercus gravesii* 
* *Quercus graciliformis* 
* *Quercus georgiana*
* *Quercus hintoniorum* 
* *Quercus hirtifolia* 
* *Quercus humboldtii* - Carballo colombiano, carballo andino.
* *Quercus hypoleucoides* 
* *Quercus hypoxantha*
* *Quercus iltisii*
* *Quercus imbricaria* 
* *Quercus incana* 
* *Quercus inopina* 
* *Quercus kelloggii* - Carballo negro de California.
* *Quercus laevis*
* *Quercus laurifolia* 
* *Quercus laurina* 
* *Quercus marilandica* - Carballo de Maryland.
* *Quercus myrtifolia*
* *Quercus nigra* - Carballo de auga, carballo negro americano.
* *Quercus pagoda*
* *Quercus palustris* - Carballo dos pantanos ou carballo palustre americano.
* *Quercus parvula*
* *Quercus phellos* - Carballo de follas de salgueiro. 
* *Quercus pumila*
* *Quercus rhysophylla* 
* *Quercus rubra* (sin. *Quercus acerifolia*) - Carballo americano, carballo rubio americano. 
* *Quercus salicifolia* 
* *Quercus sapotifolia 
* *Quercus shumardii* - Carballo rubio dos pantanos
* *Quercus tardifolia* 
* *Quercus texana* 
* *Quercus velutina* - Carballo negro americano do leste 
* *Quercus wislizeni*
* *Quercus xalapensis*

### Subxénero *Cyclobalanopsis* 
Este subxénero coñécese como a listaxe dos "carballos con copas de aneis" e se desenvolven principalmente ao leste e sueste de Asia. Son carballos "sempreverdes" que acadan alturas de entre 10 e 40 metros. Son bastante diferentes ao subxénero *Quercus* no sentido que teñen landras con distintivas copas con aneis de diferentes escalas de tamaño e se desenvolven comunmente en grupos mestos, malia non se aplicar a todas as especies. A *Flora da China* trata ás *Cyclobalanopsis* coma un xénero distinto, porén a meirande parte dos taxonomistas consideran que é un subxénero de *Quercus*. En total suma arredor de 150 especies.
 
* *Quercus acuta* - Aciñeira xaponesa.
* *Quercus albicaulis*
* *Quercus argentata* 
* *Quercus argyrotricha* 
* *Quercus augustinii* 
* *Quercus austrocochinchinensis* 
* *Quercus austroglauca*
* *Quercus bella* 
* *Quercus blakei* 
* *Quercus camusiae*
* *Quercus championii* 
* *Quercus chapensis* 
* *Quercus chevalieri*
* *Quercus chingsiensis* 
* *Quercus chungii* 
* *Quercus daimingshanensis*
* *Quercus delavayi* 
* *Quercus delicatula* 
* *Quercus dinghuensis* 
* *Quercus disciformis*
* *Quercus edithiae*
* *Quercus elevaticostata* 
* *Quercus fleuryi* 
* *Quercus gambleana* 
* *Quercus gemelliflora* 
* *Quercus gilva* 
* *Quercus helferiana* 
* *Quercus hondae*
* *Quercus hui* 
* *Quercus hypophaea*
* *Quercus jenseniana* 
* *Quercus jinpinensis*
* *Quercus kerrii* 
* *Quercus kiukiangensis* 
* *Quercus kouangsiensis* 
* *Quercus lamellosa* 
* *Quercus lineata*
* *Quercus litoralis* 
* *Quercus litseoides*
* *Quercus lobbii* 
* *Quercus longinux* 
* *Quercus lowii* 
* *Quercus lungmaiensis* 
* *Quercus merrillii* 
* *Quercus morii* 
* *Quercus motuoensis*
* *Quercus multinervis* 
* *Quercus myrsinifolia* 
* *Quercus neglecta* 
* *Quercus ningangensis* 
* *Quercus obovatifolia* 
* *Quercus oxyodon* 
* *Quercus pachyloma* 
* *Quercus patelliformis*
* *Quercus pentacycla*
* *Quercus phanera*
* *Quercus poilanei* 
* *Quercus rex* 
* *Quercus salicina* 
* *Quercus saravanensis* 
* *Quercus schottkyana* 
* *Quercus semiserrata*
* *Quercus sessilifolia* 
* *Quercus sichourensis* 
* *Quercus stenophylloides*
* *Quercus stewardiana*
* *Quercus subhinoidea* 
* *Quercus subsericea* 
* *Quercus thorelii*
* *Quercus tomentosinervis*
* *Quercus treubiana* 
* *Quercus xanthotricha*
* *Quercus yingjiangensis* 
* *Quercus yonganensis* 

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Carballo centenario en Lugo.jpg|Carballo centenario en Lugo a comezos do inverno.
Ficheiro:Quercus robur. Carballo.jpg|Follas de carballo común.
File:Carballo en Sarria, Galiza.jpg|Silueta dunha carballa vella en Sarria.
Ficheiro:Folla_de_Carballo.jpg|Folla de carballo común a avelloarse no chan.
Ficheiro:Tamme-Lauri Tamm suvel.jpg|O *Tamme-Lauri'', un carballo senlleiro en Estonia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Carballo común
* Landra
* Carballeira
* Carballa da Rocha