Bolsa de Fabricio

Nas aves, a **bolsa de Fabricio** (en latín: *bursa cloacalis* ou *bursa fabricii*) é o lugar onde se produce a hematopoese, un órgano especializado que é necesario para o desenvolvemento dos linfocitos B do sistema inmunitario nas aves. Isto foi demostrado por primeira vez por Bruce Glick e despois por Max Cooper e Robert Good, e os linfocitos B (ou células B) denomínanse con esa letra porque é a inicial de "bolsa", facendo referencia a este órgano. Os mamíferos non teñen un órgano equivalente, xa que neles tipicamente a medula ósea é o lugar onde ten lugar a hematopoese e a maduración das células B. A bolsa encóntrase preto da cloaca das aves e recibe o seu nome por Hieronymus Fabricius, que a describiu en 1621.

## Descrición 
A bolsa é un órgano epitelial e linfoide que se encontra preto da cloaca das aves. Desenvólvese como un divertículo dorsal da rexión do proctodeo da cloaca. A superficie luminal (interna) da bolsa está pregada con 15 plicas ou pregamentos primarios e 7 secundarios. Estas plicas teñen centos de folículos bursais que conteñen células epiteliais asociadas ao folículo, linfocitos, macrófagos, e células plasmáticas. As células nai linfoides migran desde o fígado fetal á bolsa durante a ontoxenia. Na bolsa, estas células nai adquiren as características de células B maduras inmunocompetentes.

A bolsa é activa nas aves novas, pero atrófiase despois dos seis meses de vida.

## Historia 
En 1956, Bruce Glick demostrou que a extirpación da bolsa nos poliños acabados de eclosionar alteraba gravemente a capacidade das aves adultas de producir anticorpos. Ao contrario, a extirpación da bolsa nos polos adultos non tiña moito efecto sobre o seu sistema inmunitario. Este foi un descubrimento casual que se produciu cando un colega graduado, Timothy S. Chang, que estaba impartindo un curso sobre a produción de anticorpos obtivo polos dos utilizados por Glick, aos este bursectomizara (extirpara a bolsa). Cando estes polos non puideron producir anticorpos en resposta a unha inmunización con bacterias, os dous estudantes decatáronse de que a bolsa é necesaria para a produción de anticorpos. Os seus intentos iniciais de publicar os seus descubrimentos foron frustrados por un editor que comentou que "debía realizarse antes da publicación... unha mellor dilucidación do mecanismo.” 

O papel do timo na resposta inmune foi tamén identificado pouco despois. Nos animais aos que se lles extirpara o timo a capacidade de rexeitar aloenxertos, e de producir respostas de hipersensibilidade retardada, estaban drasticamente reducidas. A mediados da década de 1960, os inmunólogos estaban convencidos de que había dúas ramas separadas do sistema inmunitario: unha que tiña que ver exclusivamente coa produción de anticorpos circulantes (inmunidade humoral), dependente da bolsa, e outra que estaba implicada nas reaccións do tipo da hipersensibilidade retardada e rexeitamento de enxertos (inmunidade mediada por células), dependente do timo. Nestes descubrimentos foi fundamental a contribución de R. Good e M. Cooper. Os linfocitos B recibiron o seu nome polos traballos previos sobre a súa maduración na bolsa de Fabricio das aves, xa que B é a inicial de "bolsa" (en idiomas como o inglés coincide que esta é tamén a inicial de *bone marrow* ou medula ósea, que é onde maduran nos mamíferos estes linfocitos mielodependentes).

## Doenzas 
A enfermidade infecciosa da bolsa é unha enfermidade viral que afecta ás aves de curral. Tipicamente, o virus ataca a bolsa das aves novas, impedindo o desenvolvemento do seu sistema inmunitario.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Foto do órgano enfermo
* Cita clásica