open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
REC 2

***REC 2*** ou *[●REC]²* é un filme español de terror dirixido e escrito por Jaume Balagueró e Paco Plaza que se estreou no 2009. Secuela do filme [•REC] (2006). O obxectivo desta segunda parte, segundo os propios directores, é dar resposta ós pequenos enigmas que quedaron abertos na primeira.

## Argumento 
Pasaron tan só uns minutos dende que as autoridades perderon o contacto coas persoas encerradas no edificio en corentena. Ninguén sabe exactamente que ocorre no seu interior e fóra reina o caos. Unha unidade de GEOS introdúcese no interior da casa para controlar a situación e determinar que está ocorrendo nunha misión aparentemente doada.

## Personaxes 
* Manuela Velasco como Ángela Vidal
* Pablo Rosso como Rosso
* Àlex Batllori como Uri
* Andrea Ros como Mire
* Pau Poch como Tito
* Jonathan Mellor como Doutor Owen
* Óscar Sanchez Zafra como Jefe
* Ariel Casas como Larra
* Alejandro Casaseca como Martos
* Pep Molina como Pai de Jennifer
* Juli Fábregas como Bombeiro
* Ferran Terraza como Manu
* Claudia Silva como Jennifer
* Martha Carbonell como Conchita Izquierdo
* Jorge-Yaman Serrano como Policía xove
* Chen Min Kao como Home xaponés
* Akemi Goto como Muller xaponesa
* David Vert como Álex

## Galardóns e nomeamentos 
* 2009: Premios Gaudí: Mellor montaxe, Mellores efectos especiais, Mellor son e Mellor maquillaxe e peiteado.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb 
* Ficha en Filmaffinity
Władysław Reymont

miniatura|Monumento a Reymont en Lodz.
**Władysław Reymont**, que é o alias literario de **Władysław Rejment**, nado en Kobiele-Wielkie o 7 de maio de 1867, finado en Varsovia o 5 de decembro de 1925, foi un novelista polaco, que foi galardoado co Premio Nobel de Literatura en 1924.

Seu pai era organista nunha aldea polaca e súa nai era de orixe nobre. Ambos querían que Władysław se fixese sacerdote, pero este tivo outros proxectos. Deixou a escola e desempeñou diversos oficios (actor de teatro, maquinista de ferrocarril), cambiando con frecuencia de lugar de residencia. Viaxou moito por Polonia e a través de Europa, pero a súa paixón sempre foi a literatura. Pertenceu á corrente literaria Polonia Nova.

A máis coñecida das súas novelas, *Chłopi* (*Os labregos*), 1904-1909), dividida en catro partes que levaban os nomes das estacións do ano, foi o seu principal aval para conseguir o premio Nobel en 1924, a pesar de que Stefan Zeromski era considerado un mellor candidato para que un escritor en lingua polaca obtivera este premio, pero este era profundamente antialemán.
## Obra 
## Véxase tamén 
* Autobiography
Grazia Deledda

**Grazia** **Deledda**, nada en Nuoro, Sardeña o 28 de setembro de 1871, finada en Roma o 15 de agosto de 1936, foi unha escritora italiana do *verismo*, gañadora do Premio Nobel de Literatura en 1926.

## Biografía 
Naceu en Nuoro, en 1871, nunha familia numerosa e acomodada. O pai, Giovanni Antonio, pequeno empresario e terratenente, foi poeta afeccionado e alcalde de Nuoro en 1892. A nai, Francesca, foi unha muller moi relixiosa que criou aos seus fillos con extrema rigorosidade moral. Despois de ter realizado os seus estudos de educación primaria, recibiu clases particulares dun profesor hóspede dun familiar seu, xa que os costumes da época non permitían que as rapazas recibiran unha instrución máis alá da escola primaria. Posteriormente, afondou como autodidacta os seus estudos literarios.

Empezou a destacar como escritora con algúns relatos que publicou na revista ''L'ultima moda*. A súa primeira obra de éxito pode considerarse que foi *Nell'azurro* (1890).

As súas primeiras obras oscilan entre a narrativa e a poética. Delas destaca *Racconti sardi* (1896). Tras casar con Palmiro Madesani, funcionario do Ministerio da Guerra ao que coñece en Cagliari en outubro de 1899, a escritora trasládase a Roma e tras a publicación de *Anime oneste* (1895) e de *Il vecchio della montagna* (1900), ademais das súas colaboracións nas revistas *La Sardegna*, *Piccola rivista* e *Nuova Antologia*, a crítica empeza a interesarse polas súas obras.

En 1903 publica *Elias Portolu*, que a consagra como escritora e inicia unha serie de novelas e obras de teatro: *Cenere* (1904), *L'edera* (1906), *Nel deserto* (1911), *Colombi e Sparvieri* (1912), *Canas ao vento* (1913), *L'incendio nell'oliveto* (1918). *Cenere* foi tamén unha película de 1916 interpretada por Eleonora Duse.

A súa obra foi loada por Luigi Capuana e Giovanni Verga, ademais de por outros escritores máis novos como Enrico Thovez, Pietro Pancrazi e Renato Serra. En *Elías Portolu'' (1903) evoca a Sardeña decadente de principios do século XX; o seu mundo é poético, pero primitivo e cerrado. A sociedade que describe é arcaica e inmobilista, e os seus personaxes aparecen dominados por estraños conceptos intransixentes e supersticiosos da existencia humana, dunha moralidade sumamente convencional.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil no sitio oficial do Nobel de Literatura 1926 
* Textos de Grazia Deledda
Salto do Nervión

O Salto do Nervión é unha salto situada entre os concellos de Cuartango e Amurrio, en Álava. Debido ao seu valor xeolóxico, recibiu a denominación de lugar de interese xeolóxico que abarca tres localidades alavesas: Cuartango, Amurrio e Urcabustaiz.

Pódese acceder a un miradoiro desde Berberana ou desde a parte norte partindo de Orduña (un enclave biscaíño situado en Áraba) e continuando por terras arabesas até coroar o porto. Tamén se pode andar polo canón do Délica até a mesma parede, pero é máis dificultoso xa que hai que ir andando a treitos polo leito do río.

esquerda|miniatura|240px|Val do Délica visto desde o Salto do Nervión.
Chandler Parsons

**Chandler Evan Parsons**, nado o 25 de outubro de 1988 en Casselberry, Florida, é un ex xogador estadounidense de baloncesto profesional.

## Traxectoria profesional 
O 23 de xuño de 2011, Parsons foi elixido na 38ª posición do Draft da NBA de 2011 polos Houston Rockets. Debido ao lockout da NBA, Parsons asinou co Cholet Basket francés un contrato curto. En tres partidos, acadou 10 puntos, 6 rebotes, 4 asistencias e 2.3 roubos de balón por encontro. Parsons asinou cos Rockets o 18 de decembro de 2011. Ó remate da tempada 2011-12, foi incluído no segundo mellor equipo de rookies da tempada.

Tras a tempada 2013-14, Parsons converteuse en axente libre restrinxido. O 10 de xullo de 2014, recibiu unha oferta de tres anos e 46 millóns de dólares dos Dallas Mavericks. Os Rockets decidiron non igualar a oferta, e Parsons asinou cos Mavericks o 15 de xullo.

O 7 de xullo de 2016, Parsons asinou un contrato de catro anos e 94 millóns de dólares cos Memphis Grizzlies.

O 7 de xullo de 2019, Parsona foi traspasado ós Atlanta Hawks a cambio de Solomon Hill e Miles Plumlee.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Estatísticas en Basketball-Reference.com
Bernardo Rodríguez Ribeira

**Bernardo Rodríguez Ribeira**, nado en San Xiao de Vea (A Estrada) o 8 de xaneiro de 1853 e finado en Buenos Aires o 26 de maio de 1924, foi un escritor e xornalista galego.

## Traxectoria 
Estudou no seminario de Santiago de Compostela, emigrou a Buenos Aires en 1874. Traballou de escribente nun almacén de coloniais de importación e foi tesoureiro-contador da Universidade Nacional de Buenos Aires. Foi presidente da Asociación protectora da Real Academia Galega en Buenos Aires. Colaborou en *El Libredón*, *La Unión Gallega*, *El Gallego*, *El Eco de Galicia* e *Almanaque Gallego*.

## Obras 
* *La Penitencia*.
* "Tormenta en coche" (*Almanaque Gallego*, 1900).
* "Ir por lan..." (1904), publicado en *Almanaque Gallego* en 1905.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Biografía na web do concello da Estrada
Fernando Felipe Fernández

**Fernando Felipe Fernández**, nado en Ourense o 1 de maio de 1805 e finado na mesma cidade o 19 de abril de 1885, foi un sacerdote e político galego.

## Traxectoria 
Estou Filosofía e Teoloxía no Seminario Conciliar de Ourense e logo na Universidade de Santiago de Compostela, na que se licenciou no ano 1831. Párroco de Santa Eufemia en Ourense, tamén foi Catedrático de Filosofía no seminario ourensán e membro da xunta de inspección do Instituto de segundo ensino de Ourense. Participou, en 1842, na constitución da Deputación Arqueolóxica provincial, sendo o seu primeiro secretario.  

Foi cóengo das catedrais de Lugo, nomeado en 1860, e de Ourense, dende 1861. Nesta última foi distinguido como mestre-escola tres anos máis tarde. Nas eleccións xerais de 1871 foi elixido deputado por Ourense como representante do carlismo. Nesas eleccións foron elixidos outros cinco deputados polo carlismo galego: Joaquín Hernández Rodríguez polo distrito de Ordes, Luciano Puga Blanco polo de Santiago, Agustín Saco Quiroga polo de Chantada, Ramón Somoza Saavedra polo de Sarria e Benito Sánchez Freire polo de Arzúa. Con todo, a súa traxectoria como deputado foi breve: causou baixa o 24 de xaneiro de 1872 pois convocáronse eleccións para o 3 de abril. Faleceu en abril de 1885.

## Notas
Mixal Sulaiman

**Mixal Sulaiman** (en , *(Mīšāl Sulaymān)*), militar e político nado o 21 de novembro de 1948, foi presidente do Líbano entre 2008 e 2014. Antes de asumir o cargo, foi comandante do Exército libanés. Foi nomeado comandante o 21 de decembro de 1998, e elixido indirectamente como Presidente da República por unha maioría superior ao 90% do Parlamento do Líbano o 25 de maio de 2008.

## Notas
Anatole France

miniatura|250px|Debuxo de T.A. Steinlein.
**Anatole François Thibault**, que adoptou o sobrenome **Anatole France**, nado o 16 de abril de 1844 en París e finado o 12 de outubro de 1924 en Saint-Cyr-sur-Loire, foi un escritor francés. Anatole France é pai do tamén escritor Noël France.

De ton escéptico, as súas publicacións obtiveron grande éxito. O seu primeiro grande éxito foi *Le Crime de Sylvestre Bonnard* (1881), premiado pola Academia francesa. Outras obras son: *Thaïs* (1890), *Le Lys rouge* (1894), *Le Puits de Sainte Claire* (1895), *Les dieux ont soif* (1912), *La Révolte des anges* (1914) etc.

## Biografía 
De seu pai herdou o interese pola Revolución francesa. A familia era propietaria dunha librería que vendía tanto libros como panfletos e outros materiais editados durante a Revolución. Dese mundo, Anatole sacou parte das súas ideas e primeiras lecturas.

Segundo Fulgrosse, durante a guerra franco-prusiana (1870-1871), Anatole France participou na defensa de París como garda nacional, integrado na 1ª Compañía do 20º Batallón da Garda Nacional do Sena (compañías de guerra), na reserva no reduto de Faisanderie (Joinville-le-Pont) mentres se libraba a batalla de Champigny. Foi declarado impropio para servizo por ser de fraca constitución e pasou a ser civil en xaneiro de 1871. Foxe de París no inicio da insurrección da Comuna de París.

Foi primeiro bibliotecario no Senado, e foi elixido para a Academia francesa en 1896. En 1921 conseguiu o Premio Nobel de Literatura polo conxunto da súa obra.

Anatole France apoiou a Émile Zola no caso Dreyfus; ao día seguinte da publicación do ''J'accuse*, asinou a petición que pedía a revisión do proceso. Devolveu a súa Lexión de Honra cando lle foi retirada a Zola. Participou na fundación da Liga dos Dereitos do Home.

Tamén se comprometeu nas causas da separación da Igrexa e o Estado, dos dereitos sindicais, contra os presidios militares...

Foi colaborador do diario *l'Humanité*, e tomou partido en 1919 contra o Tratado de Versailles (*Contra unha paz inxusta*, que publicou *l'Humanité'' o 22 de xullo de 1919). Presentouse a deputado nas eleccións lexislativas de 1914. Próximo á SFIO (Sección Francesa da Internacional Obreira, futuro Partido Socialista Francés), estivo cerca do Partido Comunista Francés, aínda que máis adiante volveuse crítico contra.

Tras o 24 de maio de 1924, no seu octoxésimo aniversario, ao día seguinte da vitoria da esquerda, asistiu a unha manifestación pública de celebración no Trocadero.

## Véxase tamén
Lei de Zipf

A **Lei de Zipf**, formulada na década de 1940 por George Kingsley Zipf, lingüista da Universidade Harvard, na súa obra *Human Behaviour and the Principle of Least-Effort* ("Comportamento Humano e o Principio do Menor Esforzo"), é unha lei empírica que rexe a dimensión, importancia ou frecuencia dos elementos dunha lista ordenada. Trátase dunha lei de potencias sobre a distribución de valores de acordo co número da orde nunha lista. Nunha lista, o membro n tería unha relación de valor con respecto ao primeiro membro da lista segundo 1/n. Por exemplo, nunha lingua a frecuencia coa que aparecen as diversas palabras segue unha distribución que se pode aproximar por:

:P_n \sim 1/n^a

onde *Pn* representa a frecuencia dunha palabra ordenada na enésima posición e o expoñente *a* é próximo á unidade. Isto significa que o segundo elemento se repetirá aproximadamente cunha frecuencia que é metade da do primeiro, e o terceiro elemento cunha frecuencia de 1/3 e así sucesivamente. Unha lei non empírica, pero máis precisa, derivada dos traballos de Claude Shannon, foi descuberta por Benoît Mandelbrot.

Os campos de aplicación da lei de Zipf son diversos, e son tamén varias as tendencias de pensamento que a teñen proposto como contrapartida á distribución gausiana no ámbito das ciencias sociais. Na realidade, nas ciencias sociais non se segue sempre unha distribución gaussiana, mais tampouco se segue sempre a lei de Zipf.

## Xénese 
[miniatura|300px|Frecuencia das palabras en función da orde na versión orixinal de *[Ulises (novela)|Ulises* de James Joyce.]]
Zipf analizou a obra monumental de James Joyce, *Ulises*, e contou as palabras distintas, ordenándoas por frecuencia. Verificouse que:
* a palabra máis común aparecía 8.000 veces;
* a décima, 800 veces;
* a centésima, 80 veces;
* a milésima, 8 veces.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *La ley de Zipf* por Javier Sampedro, *El País*, 13 de decembro de 2009
Lutiánidos

miniatura|*Lutjanus aratus*
Os **Lutiánidos** (Lutjanidae) son unha familia de peixes mariños incluída na orde dos Perciformes. Distribúense por augas tropicais e subtropicais dos océanos Atlántico, Índico e Pacífico.

## Características 
Aleta dorsal continua, con 10-12 espiñas e 10-17 raios brandos; anal con tres espiñas e 10-17 raios brandos; pelvianas cunha espiña e 5 raios brandos, inseridas á altura das pectorais.

Boca terminal, de tamaño moderado a grande, algo protráctil. Dous orificios olfactivos a cada lado. Preopérculo normalmente aserrado.

Poden alcanzar unha lonxitude máxima de 1 m.

A maioría das especies son depredadores de crustáceos e peixes, aínda que tamén as hai planctívoras.

## Clasificación 
miniatura|*Lutjanus argentimaculatus*
A familia divídese en catro subfamilias con 17 xéneros e 103 especies:
* Subfamilia Apsilinae 
** Xénero *Apsilus* (Valenciennes en Cuvier e Valenciennes, 1830)
** Xénero *Lipocheilus* (Anderson, Talwar e Johnson, 1977)
** Xénero *Paracaesio* (Bleeker, 1875)
** Xénero *Parapristipomoides* (Kami, 1973)
* Subfamilia Etelinae 
** Xénero *Aphareus* (Cuvier en Cuvier e Valenciennes, 1830)
** Xénero *Aprion* (Valenciennes en Cuvier e Valenciennes, 1830)
** Xénero *Etelis* (Cuvier en Cuvier e Valenciennes, 1828)
** Xénero *Pristipomoides* (Bleeker, 1852)
** Xénero *Randallichthys* (Anderson, Kami e Johnson, 1977)
* Subfamilia Lutjaninae 
** Xénero *Hoplopagrus* (Gill, 1861)
** Xénero *Lutjanus* (Bloch, 1790)
** Xénero *Macolor* (Bleeker, 1860)
** Xénero *Ocyurus* (Gill, 1862)
** Xénero *Pinjalo* (Bleeker, 1873)
** Xénero *Rhomboplites* (Gill, 1862)
* Subfamilia Paradichthyinae 
** Xénero *Symphorichthys* (Munro, 1967)
** Xénero *Symphorus* (Günther, 1872)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Taxonomía FishBase
*Taxonomía ITIS
Medianoite

miniatura|Foto tomada durante a medianoite.
A **medianoite**, ou metade da noite, é na actualidade a hora que sinala a fin do día (as 24 horas) e o comezo do día seguinte.
É produto dunha convención cultural, para permitir o cálculo do transcurso do tempo. Na antigüidade a fin do día viña dada polo solpor ou o amencer solares.

Fálase de **medianoite solar** en oposición ao mediodía solar, cando o Sol está no nadir -xusto embaixo dos pés do observador (figuradamente), no punto oposto ao meridiano local-, que é o momento de maior negritude da noite (sen contar a luz estelar doutros obxectos como a Lúa).

Coa creación do fuso horario internacional, creando meridianos graduados para toda a superficie terrestre, deixouse de usar o horario referido ao meridiano local, para usar o convencional referido a zonas horarias, que en Galiza non coincide co natural, do que polo menos está afastado unha hora ao ter o horario peninsular fixado ao continental europeo, cando o noso meridiano local é o mesmo que o de Irlanda.

## Comezo e fin do día 
miniatura|Reloxo dixital indicando a medianoite en formato de 24 horas.
A **medianoite**, marca ámbolos dous momentos de comezo e fin de cada día na hora civil, isto fai necesario diferencialos.

Na notación de 24 horas:

* As 00:00 sinalan o comezo dunha data, comezo da noite nova, equivale as 24:00 que sinalan a fin dunha data, fin da noite vella.

Na notación de 12 horas meridianas -actualmente:

* As 00:00 A.M. (as cero horas antemeridianas), equivale as 12:00 A.M. (as 12 horas antemeridianas) tamén chamadas *as doce da noite*, sinalan a medianoite e o comezo dunha data, noite nova.
* As 12:00 P.M. (as 12 horas posmeridianas) tamén chamada *as doce da mañá*, sinalan o mediodía.
* As 11:59:59 P.M. (as once horas, cincuenta e nove minutos, e cincuenta e nove segundos posmeridianos) sinalan o derradeiro segundo dunha data, noite vella.

En ámbolos dous casos de contas, en 12 ou 24 horas, trátase de cómputos de series de números ordinais (non cardinais), polo que non incluíron o cero ata o século XX, cando se fixeron corresponder as 24 horas coas modernas cero horas. En calquera dos dous casos, son contas inclusivas, isto é, sempre contan o total acumulado.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Mañá.
*Noite.
*Día.
Armando Fernández Mazas

**Armando Pompilio Fernández González**, coñecido como **Armando Fernández Mazas** ou **Chocolito**, nado en Ourense o 30 de xaneiro de 1905 e finado na mesma cidade o 15 de marzo de 1996, foi un mestre, xornalista e escritor galego.

## Traxectoria 
Fillo de Nicanor Fernández Rodríguez, militar, e Remedios González Mazas. Estudou na Escola Normal de Ourense. No primeiro bienio da República ensinou en Bóveda de Amoeiro onde entrou en contacto coa Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense (ATEO). Colaborou na revista de ATEO, *Escuela del Trabajo*, con artigos sobre pedagoxía. En 1934 gañou en propiedade a praza de mestre na escola de Vilariño (O Pereiro de Aguiar), na que puxo en práctica os métodos activos. Logo da folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido en Ourense a principios de novembro. Militou en Izquierda Comunista de España (1932) e, en 1935, entrou no Partido Obrero de Unificación Marxista (POUM). Escribiu no periódico *Espartaco*, voceiro dos mozos antifascistas ourensáns.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi cesado e destituído como mestre a principios de agosto por ser un dos dirixentes da ATEO. Estivo fuxido, agochado en Castro Caldelas e entre 1942 e 1947 en Castro Laboreiro cunha identidade falsa. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas. Logo instalouse en Valencia, onde foi detido en 1955. En 1963 reingresou no maxisterio, primeiro tres anos na illa de La Gomera ata o seu destino definitivo en Pombeiro (Pantón), onde se xubilou en 1975. Nos anos setenta foi representante da UGT, afiliouse ao PSOE e foi elixido secretario de formación no congreso do PSdeG de novembro de 1977.

Colaborou en *Vieiros*. Nos anos oitenta participou en Nova Escola Galega, e centrouse en recuperar a obra artística e literaria de seu irmán Cándido Fernández Mazas (creou a Editorial Andoriña en 1989, recollendo un antigo proxecto do ano 1933 de Cándido de crear Ediciones La Golondrina) e recuperar a memoria histórica dos mestres e intelectuais represaliados.

## Obras 
* *Ourense, Atenas de Galicia*, 1989.
* *Política y Pedagogía. Memoria teórica de un maestro de la ATEO*, 1990.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Dionisio Pereira (2007) "Os heterodoxos do comunismo galego (1931-1936)" Fundación Andreu Nin.
* 
* 

### Outros artigos 
* Cándido Fernández Mazas
* Mario Fernández Mazas

### Ligazóns externas 
* Expediente de responsabilidades políticas de Secundino Fernández Gómez, Armando Fernández González, Miguel Formigo Vázquez, Ceferino Fuentes Pérez, Cástor Gómez Pérez, José Guede Franco, Ramón Iglesias Mar, Alfonso Gayoso Frías, Julio Navares Castro e José Villar Lafuente.
Correndo por Vigo

**Correndo por Vigo** é unha carreira popular que se disputa na cidade olívica.

## Descrición 
A primeira edición foi o 8 de xaneiro de 2012, con saída é chegada nas proximidades do Centro Comercial Travesía, no lugar do Troncal do barrio de Teis, e un percorrido aproximado de 8.000 metros. Foi organizada pola empresa Running Solutions e o Concello de Vigo.

Tivo unha participación de máis de 500 corredores, entre eles Alejandro Gómez, o vigués Elías Domínguez (terceiro clasificado), o porriñés Santiago López (segundo) ou o catalán Jaume Leiva (gañador cun tempo de 23:12). En mulleres gañou Iria Fernández facendo 31:17, seguida de Nuria Pérez e Inma Rodríguez.

Seguintes edicións foron o 13 de xaneiro de 2013 (2ª), o 25 de maio de 2013 (nocturna) e o 12 de xaneiro de 2014 (3ª).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* correndoporvigo.hol.es
* Regulamento da primeira edición.
Malacántidos

miniatura|300px|*Caulolatilus cyanops*
Os **Malacántidos** (Malacanthidae) son unha familia de peixes mariños incluída na orde dos Perciformes. Distribúese polo Atlántico, Índico e Pacífico a profundidades de entre 10 e 500 m (normalmente entre 50 e 200 m). A especie *Malacanthus latovittatus* pode atoparse tamén en esteiros.

## Características 
Presentan unha soa aleta dorsal, longa, con 22 a 84 espiñas e radios; a anal tamén longa cunha ou dúas espiñas débiles e 11-55 radios brandos; pelvianas cunha espiña e 5 radios brandos; aleta caudal truncada ou algo furcada. No opérculo hai normalmente unha espiña aguda e patente.

Os exemplares de maior tamaño poden acumular importantes cantidades de mercurio na súa carne, un metal pesado tóxico e bioacumulable, polo que están considerados responsables potenciais de intoxicacións por este elemento. Por esta razón a FDA americana recomendou en 2001 que as mulleres embarazadas ou en período de lactación, e mailos meniños, evitasen o consumo deste peixe .

## Clasificación 
A familia divídese en dúas subfamilias  e 5 xéneros:
* Subfamilia Latilinae: 
** Xénero *Caulolatilus* (Gill, 1862)
** Xénero *Lopholatilus* (Goode e Bean, 1879)
* Subfamilia Malacanthinae: 
miniatura|*Branchiostegus wardi*
miniatura|*Malacanthus brevirostris*
** Xénero *Branchiostegus* (Rafinesque, 1815)
** Xénero *Hoplolatilus* (Günther, 1887)
** Xénero *Malacanthus* (CuvierDesam, 1829)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Taxonomía ITIS
* *Consumo de pescado y exposicion al metilmercurio. Riesgos y beneficios durante el embarazo* 
* *La contaminación con mercurio* (véxase *blanquillo*)
Andrés Arias Feás

**Andrés Arias Feás**, coñecido como **Juan Feás**, nado en 1838 e finado o 3 de decembro de 1838, foi un caudillo carlista galego.

## Traxectoria 
Dirixiu a facción realista de Chantada-Monterroso-Taboada no Trienio liberal. En 1837 participou na Primeira Guerra Carlista na área de Cotobade-Lalín-A Estrada ás ordes de José Tomé Villanueva.
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Monodactílidos

miniatura|300px|*Monodactylus argenteus*
Os **Monodactílidos** (Monodactylidae) son unha familia de peixes predominantemente mariños e de augas salobres, incluída na orde dos Perciformes. Distribúense pola costa africana do océano Atlántico, polo Índico e polo Pacífico. Ocasionalmente penetran en augas doces.

## Características 
Teñen o corpo alto e moi comprimido lateralmente. Aleta dorsal con base longa, cuberta de escamas e 5 a 8 espiñas curtas; a anal tamén de base longa e tres espiñas; pectorais pequenas. As aletas pelvianas están presentes nos individuos xuvenís, pero desaparecen ou son vestixiais nos adultos. Caudal algo fendida.

Aliméntanse de pequenos peixes e de crustáceos. Son de uso común en acuarios de auga doce.

## Clasificación 
Comprende só dous xéneros e seis especies:
* Xénero *Monodactylus* (Lacepède, 1801) 
** *Monodactylus argenteus* (Linnaeus, 1758) 
** *Monodactylus falciformis* (Lacepède, 1801)
** *Monodactylus kottelati* (Pethiyagoda, 1991)
** *Monodactylus sebae* (CuvierDesam, 1829) 
* Xénero *Schuettea* (Steindachner, 1866) 
** *Schuettea scalaripinnis* (Steindachner, 1866)
** *Schuettea woodwardi* (Waite, 1905)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Taxonomía ITIS
Antonio Ulloa Regueiro

**Antonio Ulloa Regueiro**, coñecido como **Ulloa** e **Torallo**, nado en Torallo (Agüeira, Becerreá) en 1905 e finado no mesmo concello o 24 de setembro de 1942, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Vinculado ao PCE. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 20 de novembro. Estivo preso no depósito municipal de Becerreá, pero logrou fuxir con Manuel Fernández Núñez e outros 14 presos o 7 de decembro. Botouse ao monte e dirixiu un grupo de tres a seis fuxidos que actuaban pola comarca dos Ancares.

Foi reclamado polo xuíz de Becerreá na instrución do expediente da Comisión Provincial de Incautación de Bens en decembro de 1937. Foi reclamado polo xuíz militar de Lugo acusado de auxilio á rebelión na causa 304/39 xunto con Casimiro Vilares Quintana en abril de 1939. Ambos volveron ser reclamados polo Xulgado Militar de Lugo en xuño de 1939. Foi novamente reclamado polo xuíz militar de Lugo en xullo de 1942. Morreu nun enfrontamento coa Garda Civil nos montes de Becerreá o 24 de setembro de 1942.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Os Fuxidos II: Concello de Becerreá
* Ficha en Represión franquista en Lugo
Os 14 puntos de Wilson

250px|miniatura|Imaxe do Presidente Wilson.
Os **Catorce Puntos** foron unha serie de propostas redactadas nun discurso do presidente dos Estados Unidos Woodrow Wilson no final da primeira guerra mundial, facendo un chamamento ás nacións europeas en conflito para que detiveran o fogo e deran paso á reconstrución do continente.

Isto permitiría desvanecer a pantasma da guerra en todo o planeta e a conformación dunha nova orde mundial. O discurso foi dado o 8 de xaneiro de 1918 ante o Congreso dos Estados Unidos.

Ditos puntos son:

De aquí sae a iniciativa para a conformación dunha Sociedade de Nacións, antecedente das Nacións Unidas.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wilsonianismo
Mary Poppins

***Mary Poppins*** é un filme estadounidense dirixido por Robert Stevenson producido por Walt Disney que se estreou en 1964. A película, un clásico do cine familiar, supuxo o debut de Julie Andrews, que acadou o premio Oscar á mellor actriz.

## Sinopse 
A vida dunha familia inglesa formada por un pai banqueiro, unha nai sufraxista e dous cativos rebeldes -que pretenden chamar a atención dos seus pais facendo a vida imposíbel a tódalas neneiras-, verase alterada coa chegada de Mary Poppins, unha extravagante institutriz que baixa das nubes empregando o seu paraugas como paracaídas.

## Personaxes 
*Julie Andrews como Mary Poppins
*Dick Van Dyke como Bert / Sr. Dawes Sr.
*David Tomlinson como George W. Banks
*Glynis Johns como Winifred Banks
*Hermione Baddeley como Ellen
*Reta Shaw como Srta. Brill
*Karen Dotrice como Jane Banks
*Matthew Garber como Michael Banks
*Elsa Lanchester como Katie
*Arthur Treacher como Agutzil Jones
*Reginald Owen como Almirante Boom
*Ed Wynn como Tío Albert
*Jane Darwell como Dona dels Ocells
*Arthur Malet como Sr. Dawes Jr.
*Don Barclay como Sr. Bitacola
*James Macdonald como Xornalista
*Dal Mckennon como Raposo
*J. Pat O'Malley como Xinete

## Galardóns e nomeamentos 
*1964: cinco Oscars (de trece nomeamentos): actriz (Julie Andrews), canción, banda sonora, montaxe e efectos visuais.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Ficha na IMDb 
*Ficha en Filmaffinity
Conflito do sur de Serbia

O **conflito do sur de Serbia**, tamén chamado **conflito do val de Preševo** foi unha loita entre o goberno federal iugoslavo e unha organización separatista albanesa coñecida como Exército de Liberación de Preševo, Medvedja e Bujanovac (UÇPMB), creada co obxectivo de anexionar esta zona do sur de Serbia central a Kosovo, con vistas a unha posíbel independencia deste territorio, aínda que non necesariamente unirse a Albania.

Despois do final da guerra de Kosovo de 1999, unha zona de tres millas cadradas, denominada *Ground Safety Zone* (GSZ) estableceuse entre Kosovo (gobernado polas Nacións Unidas) e o interior de Iugoslavia. As unidades do exército iugoslavo non tiñan acceso á zona, só a policía. A zona de exclusión incluía principalmente a vila albanesa de Dobrosin, pero non Preševo.

En 2001, como unha continuación da crise de Kosovo, producíronse choques entre forzas de seguridade iugoslavas e guerrilleiros albaneses vinculados ao Exército de Liberación de Kosovo (UÇK). O obxectivo do movemento albanokosovar era tomar o control de Preševo e Bujanovac (e tamén de Medvedja fóra do val pero na mesma zona) e dominalos até que as terras adxacentes, Kosovo e Macedonia Occidental, tamén estiveran baixo control albanés. Isto debería permitir a gradual apertura das fronteiras.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Guerras iugoslavas.
Xoán Noya

**Xoán Noya Gil**, nado na Guarda o 22 de xaneiro de 1900 e finado no mesmo concello o 19 de decembro de 1989, foi un futbolista, político e impresor galego.

## Traxectoria 
Na súa xuventude foi futbolista, militou no Racing de Tui, foi capitán do Club Deportivo Guardés, co que competiu no Campionato de Galicia, e impulsou a construción do Estadio Troncoso na Guarda.

Fundou a Sociedade Obreira da Guarda, da que foi secretario, e o semanario *Nuevo Heraldo*, desde onde defendeu o agrarismo. Coa chegada da Segunda República formou parte da Comisión Xestora municipal, integrouse no Partido Galeguista e en 1936 foi tenente de alcalde. Dous anos antes fundara unha imprenta, na que se imprimiu *La Zarpa*, de Basilio Álvarez, e que foi incautada durante a guerra civil.
[miniatura|[Eduardo Blanco Amor|Blanco-Amor nunha viaxe a Caracas, con Xosé Velo, Xoán Noya, Mariano Otero Castelao e Manuel Meilán. 1952.]]
Perseguido polo franquismo, estivo agochado e foi condenado a pena de morte, conmutada despois por unha pena de cárcere de 30 anos, rebaixada logo a cinco, dos que cumpriu finalmente dous, nas prisións de Vigo e Pontevedra. O seu irmán Manuel Noya Gil foi asasinado en agosto de 1936. En 1945 fóronlle devolta as máquinas da imprenta incautadas anos atrás e creou a imprenta Gráficas Numen en Vigo. Publicou en Caracas as súas memorias en 1976 co título *Fuxidos. Memorias de un republicano gallego perseguido por el franquismo*.

Ao seu regreso a Galicia foi elixido presidente do PSOE da Guarda en 1982. Tamén mercou os terreos que ocupaba a fosa común onde foran fusilados e soterrados os presos do Campo de concentración de Camposancos, e promoveu a construción dun monumento na súa memoria. Foi soterrado a carón da fosa común o 21 de  decembro de 1988, trala súa morte dous días antes.

## Vida persoal 
Casou con Dolores Domínguez Pacheco e tiveron varios fillos: Luis, Rodolfo, Óscar, Olga e Violeta. Un dos seus netos, Cheché Vidal, foi futbolista internacional coa selección de Venezuela.

## Notas 
## Véxase tamén
Cal de Gaián, Tardade, Vilalba

**Cal de Gaián** é un lugar da parroquia de Tardade, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Tardade
### Parroquias de Vilalba
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vilalba
Romances galegos

***Romances galegos*** é unha obra de poesía de Eduardo Blanco Amor publicada en Buenos Aires (Arxentina) pola editorial Céltiga en 1928 . Foi reeditada pola Editorial Galaxia en 1980 en *Poemas galegos*.

## Análise 
Está composto por poemas escritos entre 1921 e 1928. No momento da súa publicación estaba xa establecido na Arxentina, pero en contacto con autores da xeración de vangarda da literatura galega e con autores da xeración do 27 da literatura castelá.

A primeira parte do poemario, *Os nocturnos*, está composta por romances máis baseados na literatura popular. A segunda sección, *Témporas*, está máis influída polo modernismo, o hilozoísmo de Amado Carballo e o léxico vangardista. Na terceira parte, *Nocturnos*, usa no poema "Orballo" o recurso vangardista da escaleira, xa usado por autores como Vicente Risco, Manuel Antonio ou Eugenio Montes. O título da cuarta parte, *Toda humilde beleza*, fai mención a un poema de Noriega Varela, e está adicada a Amado Carballo.

Este libro deu pé á amizade entre Blanco Amor e García Lorca, logo de que Enrique Díez Canedo os puxese en contacto e intercambiasen esta obra co *Romancero gitano*, publicado en 1927 e con certas características similares.

Segundo o *Diccionario da literatura galega*:

## Contido 

**Os nocturnos**

* *Romance da saudade*
* *Romance de feitizo de amor*
* *Romance de outono*
* *Romance da danza mística*
* *Romance antergo*
* *Romance a un amor de lonxe*
* *Romance das fillas del Rei*

**Témporas**

* *Primavera*
* *Vrau*
* *Outono*
* *Inverno*

**Nocturnos**

* *Ensono*
* *Estrela*
* *Orballo*
* *Raid*
* *Sonsel da morte*
* *Sonata ao Romantismo*
* *Da montaña e do sábado*
* *Beiramar*
* *Muíño*
* *Da choiva e da melancolía*

**Toda humilde beleza**

* *Función*
* *¡Goal!*
* *Domingo*
* *Seitura*
* *Congostra*
* *Adrezo*
* *Danza*
* *Tráfico*
* *Reclame*
* *Gala*

**Amor**

* *Descordo*
* *Cantigas de amor perdido:*
** *I. Saudade*
** *II. Ermo*
** *III. Prego a unha fonte*
* *Nova canzón de amor*
* *Cantigas a un amor novo*
* *Canzón sin recordos*

**Mar**

* *Temporal*
* *Calma*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Imaxe da portada
Exército de Liberación de Presevo, Medvedja e Bujanovac

200px|miniatura|Logo.
O **Exército de Liberación de Preševo, Medvedja e Bujanovac** (en albanés: *Ushtria Çlirimtare e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit*, UCPMB) foi un grupo guerrilleiro, activo entre 1999 e 2001, que loitou pola independencia de Serbia (daquela, na República Federal de Iugoslavia) dos municipios de Preševo, Bujanovac e Medveđa, onde vivían a maioría dos albaneses da Serbia central, adxacente a Kosovo, no Conflito do sur de Serbia ou Conflito do Val de Preševo. Os uniformes, procedementos e tácticas do UCPMB eran iguais que as do disolvido Exército de Liberación de Kosovo (UÇK). O obxectivo do UCPMB era a secesión destes tres municipios de Iugoslavia e unilos ao futuro Kosovo.

## Notas
Trompeta piccolo

A **trompeta piccolo** ou **trompeta píccolo**, tamén denominada **trompeta barroca**, porque foi creada a finais do século XIX para interpretar obras barrocas, é máis pequena que o resto de trompetas e soa unha oitava máis aguda, alcanzando con maior facilidade o rexistro sobreagudo. Normalmente está afinada en re, en la ou en si bemol, e raras veces está afinada en fa, sol ou dó. Non se debe confundir coa trompeta pocket.

O uso do instrumento é agora común en moitos xéneros musicais. Maurice André, Otto Sauter, Guy Touvron, Reinhold Friedrich, Adolf Scherbaum, Wynton Marsalis e Hakan Hardenberger son algúns intérpretes famosos da trompeta piccolo.

## Deseño 
O tubo da trompeta piccolo ten exactamente a metade de lonxitude que unha trompeta normal. Ten catro pistóns, aínda que existen modelos con tres pistóns. O cuarto pistón desempeña a función de transpositor e reduce en 5 semitóns a nota da trompeta. Isto amplía a gama de notas graves e proporciona dixitación alternativa e mellora a entoación dalgunhas notas.

A trompeta afinada en re recibe o nome de trompeta de Bach e foi construída en 1890 polo fabricante de instrumentos belga Victor Mahillon para interpretar partes das obras de Bach e Händel.

A trompeta piccolo moderna permítelle aos intérpretes executar partes con dificultade para trompeta da música barroca, como o segundo *Concerto de Brandeburgo* ou a *Misa en si menor*. Adolf Scherbaum foi o primeiro en especializarse no repertorio de trompeta piccolo e descubrir novas obras barrocas, facendo transcricións orixinais. Maurice André elaborou máis tarde o repertorio moderno para trompeta piccolo, tocando o instrumento durante 50 anos.

A técnica de produción do son é basicamente a mesma que utilizan as trompetas comúns afinadas en Si ♭. A presión do aire e da lingua si difire, e algúns trompetistas utilizan unha boquilla máis pequena para a trompeta piccolo.

O solo de trompeta piccolo do tema de The Beatles "Penny Lane", que introduciu o instrumento na música pop, foi interpretado por David Mason. Paul McCartney non estaba satisfeito cos primeiros intentos da canción instrumental (un dos cales se publicou en *Anthology 2*) e decidiuse a utilizar o instrumento despois de ter oído o rendemento de Mason na radio da BBC do segundo *Concerto de Brandeburgo* e pediulle a George Martin usar a "tremendamente alta" trompeta. Finalmente, Mason gravou o solo de trompeta piccolo en A (la).

## Notas 
## Véxase tamén
O Pino (homónimos)

O topónimo **O Pino** é de tipo oronímico, pois designa un lugar situado nun terreo pino (costento, pendente) ou no alto dunha costa. Pode referirse a:

;En Galiza
***O Pino**, concello da comarca de Arzúa;
****O Pino**, parroquia de dito concello;
*****O Pino**, lugar de dita parroquia;
*****A Alta do Pino**, lugar de dita parroquia;
***O Pino**, lugar da parroquia de Trasparga, no concello de Guitiriz;
***O Pino**, lugar da parroquia de Setecoros, no concello de Valga;
***O Pino**, lugar da parroquia de Arabexo, no concello de Val do Dubra;
***O Pino**, lugar da parroquia de Tardade, no concello de Vilalba;
***O Pino de Val**, lugar da parroquia de Chacín, no concello de Mazaricos;
***A Pedra do Pino**, lugar da parroquia de Corrubedo, no concello de Ribeira;
***O Quinto Pino**, lugar da parroquia de Pastoriza, no concello de Arteixo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***O Pilo**, lugar da parroquia de Reádegos, no concello de Vilamarín;
***O Piro**, lugar da parroquia de Oza, no concello de Teo.
Chiwetel Ejiofor

**Chiwetelu Umeadi "Chiwetel" Ejiofor**, OBE, nado o 10 de xullo de 1977 en Londres, é un actor inglés de teatro e cinema. Ó longo da súa carreira ten recibido numerosos nomeamentos ós premios BAFTA e Globos de Ouro.

## Filmografía 
### Televisión 
## Teatro 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Biografía e filmografía en Screenonline.org.uk
World Fishing Exhibition

[miniatura|Placas conmemorativas da WFE no [IFEVI.]]
A ***World Fishing Exhibition*** (*Exposición Mundial da Pesca*) é unha feira empresarial do sector pesqueiro que se celebraba cada seis anos na cidade de Vigo. A última edición celebrouse en 2009.
## Historia
miniatura|Edificio Sanchón, sede social da World Fishing Exhibition.
[miniatura|[Instituto Feiral de Coto Grande, Cabral.]]

Tivo doce edicións, seis delas en Vigo. Inicialmente celebrouse en Londres cada dous anos desde 1963. En 1971 pasou a celebrarse en Dublín, e a seguinte edición xa foi en Vigo, tendo lugar as seguintes edicións en 1985, 1991, 1997, 2003 e 2009. Alfonso Paz-Andrade foi secretario xeral na edición de 1973 e é presidente do comité executivo dende 1985.
A edición de 1973, a primeira celebrada en Vigo, trouxo 372 empresas do sector de vinte países distintos, con máis de 160.000 visitas. Supuxo a primeira visita a España dun ministro da Unión Soviética desde 1939, Alexander Ishokov. Dende o ano 1985 faise coincidir coa Conferencia Europea de Ministros de Pesca. 
## Véxase tamén
### Bibliografía
**World Fishing Exhibition*, *Exposición Mundial da Pesca*, 74 páx. *(en castelán e inglés)*.
### Outros artigos
*Pescanova.
### Ligazóns externas
**World Fishing Exhibition* páxina oficial.
Nava Castro

**María Nava Castro Domínguez**, nada en Ponteareas o 6 de marzo de 1969, é unha política galega do PPdeG. 

## Traxectoria 
Filla de José Castro Álvarez, alcalde de Ponteareas entre 1968 e 2000. Licenciada en Filoloxía Hispánica pola Universidade Complutense de Madrid. Foi tenente de alcalde do concello de Ponteareas, Concelleira de Economía e Facenda e de Servizos Sociais. En setembro de 1998 entrou no Parlamento de Galicia substituíndo a Pablo Crespo, pero remataría renunciando aos poucos meses trala condena do seu pai José Castro Álvarez por corrupción (falsidade documental e prevaricación) en solidariedade polo que consideraban unha actitude de abandono por parte do partido.

Nas eleccións municipais de 1999 seu pai concorreu con Unión Condado-Paradanta (UPCA) con ela de número 3, mantendo a alcaldía. Trala denegación do indulto por parte do Goberno de Aznar á condena do seu pai substituíno como alcaldesa de Ponteareas en setembro de 2000. Concorreu como candidata de UCPA nas eleccións municipais de 2003 e perdeu a alcaldía, xa que o candidato do PSdeG Francisco Candeira recibiu o apoio dos concelleiros do BNG e do PPdeG. En maio de 2004 apoiou unha moción de censura que lle deu a alcladía ao candidato popular Salvador González Solla, co cal gobernaría en coalición ata setembro de 2006. Nas municipais de 2007 encabezou de novo a UPCA, pero nesta ocasión foi superada tanto polo BNG como polo PPdeG, volvendo a apoiar aos populares e reestablecendo o pacto de goberno coa formación. En 2008 o partido disolveuse e integrouse no Partido Popular.

Nas eleccións xerais de 2008 foi elixida deputada polo Partido Popular pola provincia de Pontevedra. Renunciou en maio de 2009 tras ser nomeada Directora xeral de Comercio da Consellería de Economía e Industria. En 2011 foi número 2 da candidatura do PPdeG en Ponteareas, encabezada polo alcalde Salvador González Solla, porén pese a lograla vitoria e revalidalo goberno non tomou posesión da súa acta e continuou como Directora Xeral. O 17 de xaneiro de 2013 foi nomeada Secretaria Xeral de Turismo da Xunta posto que posteriormente se renomeou como Directora Xeral. 

En 2023 encabezou a candidatura do PPdeG en Ponteareas e foi elixida alcaldesa como cabeza da lista máis votada. Integrou no seu goberno ao único concelleiro de Independentes de Ponteareas, ao que se sumaron en outubro de 2023 os concelleiros de ACIP, cos cales conseguiu gobernar en maioría.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Ponteareas

### Ligazóns externas 
* Ficha no Congreso dos Deputados
Morónidos

[miniatura|300px|Unha [robaliza.]]
Os **morónidos** (*Moronidae*) son unha familia de peixes mariños incluída na orde dos Perciformes. Están distribuídos por augas costeiras mariñas de Norteamérica (Atlántico e golfo de México), Europa (incluíndo o mar Mediterráneo) e norte de África.

## Características 
De corpo medianamente alargado, algunhas especies poden superar amplamente a lonxitude dun metro. A liña lateral esténdese ó longo de todo o corpo, ata alcanzar a caudal. Opérculo con dúas espiñas.

Dúas aletas dorsais, a primeira con 8 a 10 espiñas e a segunda cunha espiña e 10-13 radios brandos; anal con tres espiñas e 9-12 radios brandos.

Son moi apreciados na pesca deportiva.

## Clasificación 
Comprende dous xéneros e seis especies:
* Xénero *Dicentrarchus* 
** *Dicentrarchus labrax* (Linnaeus, 1758)
** *Dicentrarchus punctatus* (Bloch, 1792)
* Xénero *Morone* 
** *Morone americana* (Gmelin, 1789)
** *Morone chrysops* (Rafinesque, 1820)
** *Morone mississippiensis*
** *Morone saxatilis* (Walbaum, 1792)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Revolución serbia

Co nome de **revolución serbia** coñécese a resistencia serbia á dominación otomá, que foi durante moito tempo latente, pero que se manifestou violentamente cando o Imperio Otomán xa estaba moi debilitado,  principios do século XIX e, especialmente, ás dúas insurreccións que estalaron, a primeira no ano 1804, e a segunda no ano 1815.

A adopción da primeira Constitución escrita en 1835 aboliu o feudalismo e a servidume, e fixo ao país suzerán.

A revolución serbia non foi só unha rebelión nacional, senón tamén unha revolución social, despois da cal Serbia experimentou un gran progreso debido a que aceptou os valores da sociedade burguesa. Como resultado destes levantamentos e das guerras contra o Imperio Otomán, xurdiu o Principado de Serbia, que foi internacionalmente recoñecido o ano 1878.

O termo *revolución serbia* foi cuñado polo historiador alemán Leopold von Ranke, no seu libro *Die Serbische Revolution*, publcado en 1829.

File: Serbia1809.png
File: Serbia1813.png
File:Serbia1817.png

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia dos eslavos do sur
* Primeira revolta serbia
* Segunda revolta serbia
Nemiptéridos

miniatura|300px|*Nemipterus bathybius*
Os **Nemiptéridos** (Nemipteridae) son unha familia de peixes mariños incluída na orde dos Perciformes. Distribúense por augas tropicais e subtropicais do Índico e oeste do Pacífico. O nome procede do grego *nemas* (filamento) e *pteron* (ala), polo característico filamento na súa aleta caudal.

## Características 
Corpo oblongo ou alargado. Liña lateral longa e paralela ó perfil dorsal. Un suco na base das aletas dorsal e anal.

Teñen unha aleta dorsal continua, con 10 espiñas e 9-10 radios brandos; na anal 3 espinas e 7 a 8 radios brandos; pelvianas ó nivel das pectorais; na parte superior da aleta cuadal dalgunhas especies hai longo filamento.

Son peixes carnívoros que se alimentan de pequenos peixes bentónicos, cefalópodos, crustáceos e poliquetos, aínda que algunhas especies se alimentan de plancto. Algunhas especies son hermafroditas protoginos.

## Clasificación 
Comprende 62 especies agrupadas en cinco xéneros:
* Xénero *Nemipterus* (Swainson, 1839)
* Xénero *Parascolopsis* (Boulenger, 1901)
* Xénero *Pentapodus* (Quoy e Gaimard, 1824)
* Xénero *Scaevius* (Whitley, 1947 )
* Xénero *Scolopsis* (Cuvier, 1814)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Kosmos 4

**Kosmos 4** (Космос 4 en ruso), mencionado ocasionalmente como **Sputnik 14** en occidente, foi un satélite artificial soviético lanzado o 26 de abril de 1962 mediante un foguete Vostok-K desde o cosmódromo de Baikonur.

## Características 
Kosmos 4 foi o primeiro satélite de recoñecemento soviético en ser posto en órbita con éxito. Pertencía á serie de satélites Zenit-2.

A misión do satélite foi medi-la radiación procedente das probas nucleares norteamericanas do proxecto Starfish e realizar probas de recoñecemento fotográfico mediante cámaras a bordo. O satélite estaba deseñado para regresar a terra e permitir a recuperación da película fotográfica.

## Misión 
Trala posta en órbita producíronse fugas nos tanques de oxíxeno usados para a orientación do satélite, o que produciu a decisión de facelo retornar prematuramente, tras tres días en órbita. Aínda que durante a maior parte do tempo o satélite foi incontrolable, o retorno e exame do material fotográfico serviu para determina-lo rendemento das cámaras de a bordo.

## Notas
Opistognátidos

miniatura|300px|*Opistognathus aurifrons*
Os **Opistognátidos** (Opistognathidae) son unha familia de peixes mariños incluída na orde dos Perciformes. Viven en arrecifes pouco profundos dos océanos Atlántico centrooccidental, Índico e Pacífico desde o golfo de California a Panamá.

## Características 
Teñen unha boca longa, da que deriva o nome: *opisto* (parte traseira) e *gnathos* (mandíbula). Fisicamente son moi parecidos ós blénidos, pero máis pequenos, coa cabeza máis grande en relación ó seu corpo. Liña lateral situada en posición alta percorrendo o dorso ata a metade da aleta dorsal.

Aleta dorsal continua, con 9 a 12 espiñas; anal algo máis curta, con 3 espiñas; pelvianas situadas ó nivel das pectorais, cunha espiña e 5 radios brandos. O xénero *Stalix* ten as espiñas da aleta dorsal furcadas tranversalmente.

Os machos incuban os ovos na boca.

## Clasificación 
Existen unhas 60 especies agrupadas en catro xéneros:
* Xénero *Lonchopisthus* (Gill, 1862)
* Xénero *Merogymnoides* (Whitley, 1966)
* Xénero *Opistognathus* (Cuvier, 1816)
* Xénero *Stalix* (Jordan e Snyder, 1902)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Taxonomía FishBase 
*Taxonomía ITIS