open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ovo, pico, araña

O **Ovo, pico e araña** é un xogo popular no que pode participar un número indefinido de persoas.

## Funcionamento
Despois de repartirse en grupos, ponse un xogador pegado a unha parede coas pernas abertas, un compañeiro seu agacha a cabeza entre as súas pernas e agárrase, o resto de compañeiros dese equipo van facendo o mesmo.

O outro equipo vai subíndose enriba deles. Cando todos os do equipo que se vai subindo soben sen caer ou sen moverse os de abaixo, o xogador que está preto do que está apoiado na parede di: *Ovo, pico ou araña?* á vez que fai un deses tres sinais: *ovo* (coa man pechada), *pico *(man aberta cos dedos pegados) ou *araña *(man aberta cos dedos abertos). Se o que está apoiado na parede acerta o xesto, gaña o seu equipo.

Se algún dos xogadores cae, perde o equipo que caia.
Ergativo

O **ergativo**, nas linguas con sistema ergativo, é o caso utilizado para indicar o suxeito dun verbo transitivo. Oponse ao caso **absolutivo** (xeralmente non marcado), que serve á vez de Complemento Directo dun verbo transitivo e de suxeito dun verbo intransitivo.

Nas linguas flexivas que non empregan tal sistema, o suxeito dun verbo, independentemente da súa transitividade, está en nominativo e o seu Complemento Directo en acusativo.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Ergatividade
Kitesurf

miniatura|dereita|250px|Kitesurfing
[miniatura|dereita|250px|Kitesurf en [Varberg, Suecia]]
**Kitesurfing**, **kiteboarding** ou **flysurfing**, é un novo deporte que atrae a deportistas de varias disciplinas, winsurfistas, surfistas, wakeboaers ou pilotos de parapentes que encontran neste deporte a emoción alternativa de xuntar o ceo coa auga.

## Equipamento 
O material preciso para a práctica do kitesurf consiste nun papavento, unha barra de control, un xogo de liñas, unha táboa e un arnés.

### Tipos 
Hai dous tipos de papaventos:

* As foils, que non son inflábeis e úsanse máis en terra xa sexa un *buggy* ou un *montainboard*, xa que son moi difíces de remontar desde a auga.
* As inflábeis son as máis usadas nestes momentos, xa que son máis rápidas de remontar desde a auga e facilitan mellores saltos.

Existen tres tipos de táboas:

* Twin tip ou bidireccionais, que acostuman ser simétricas, e navegan en dúas direccións.
* Direccionais navegan nun só sentido e teñen unha popa e unha proa.
* Wakeboards úsanse especificamente en augas planas e facilitan as manobras máis extremas.
* Foils e unha tábua cunha aleta central grande que permite navegar sen case resistencia na auga.

A velocidade que se pode alcanzar cun *kite* e de arredor duns 50 ou 60 quilómetros por hora.

### Técnicas 
As técnicas básicas do kitesurf son as seguintes:

* Manexo do kite
* Control de poder 
* *body dragging"
* Entrar a auga
* Alistarte para arrincar
* Arrinque da auga
* Continuar sobre a auga
* Direccionar a táboa
* Ir *Up wind” ou ir contra o vento
* Xiro
* Ir *toe-down*, ou de costas ao kite
* Kite surf en situacións de poder excesivo
* Kitesurf en situacións de pouco poder 
* Arrincando desde a praia
* Saltos
* Taking
* Looping

## Véxase tamén
Ergatividade

A **ergatividade** é o feito, para unha lingua, de empregar unha oposición fundamental entre dúas funcións sintácticas, que non son, como nas linguas indoeuropeas, o suxeito por oposición ao complemento directo, senón o suxeito dun verbo transitivo por oposición ao complemento directo dun tal verbo, que se confunde co suxeito dun verbo intransitivo.

Nas linguas flexivas con ergatividade, a primeira función está representada polo caso ergativo, a segunda polo absolutivo, xeralmente non marcado, mentres que as outras linguas flexivas (maioritarias no mundo), o suxeito está en nominativo e oponse ao complemento directo en acusativo.

Notas : 
* éuscaro: *gizon-* = « home », *otso-* = « lobo », *badu* (transitivo) = « ten », *da* (intransitivo) = « é » ; *-ak* é o sufixo de ergativo singular, *-a* de absolutivo; *badu* (transitivo) tradúcese « ten », *da* « é » (intransitivo);
* latín : *homo*, « home », está en nominativo, como *lup-us*, « lobo », *-us* é unha desinencia de nominativo e *-um* de acusativo; *habet* (transitivo) tradúcese « ten », *est* (intransitivo) « é ».

Esta oposición particular permite clasificar as linguas no cadro da tipoloxía lingüística.
Transitividade

## Verbo transitivo.
A **transitividade** é unha característica propia dalgúns verbos que lles confire a propiedade de poderen seleccionar un complemento directo, permitindo precisar o alcance do verbo.

Exemplos:

* ***Matar***. Sempre cómpre especificar que ou a quen se mata para completar a frase.
* ***Ter***. Sempre se ten algo ou a alguén, o verbo en si mesmo non precisa a acción.

Os verbos transitivos poden aparecer sen complemento directo, cando este está claramente determinado polo contexto ou nos casos de uso absoluto, é dicir, cando a acción expresada polo verbo é importante en si mesma.

Algúns verbos transitivos admiten voz pasiva.

## Verbo intransitivo. 
Aqueles verbos que non poden seleccionar argumento ningún son chamados **intransitivos**.

## Verbo ditransitivo. 
Un verbo ditransitivo sería aquel que selecciona dous argumentos. Un exemplo sería o daqueles verbos que levan Complemento Directo e Complemento Indirecto, ou dos que levan un Complemento Directo e máis un Predicativo do Complemento Directo.
Mensa

**Mensa** pódese referir:
*á organización **Mensa Internacional** para persoas con elevado cociente intelectual;
*á constelación **Mensa**, no hemisferio celestial sur;
Monte da Mesa (constelación)

thumb|dereita|Constelación Mensa.
**Mensa** ou **Mesa** é unha constelación austral, que foi inserida por Nicolas Louis de Lacaille baixo o nome de *Mons Mensae*; o nome fai referencia especificamente ó monte Table Mountain (equivalente literal a Mons Mensae en latín) en Suráfrica, dende onde Lacaille fixo importantes observacións do ceo austral. A constelación non conten estrelas brillantes, así Alpha Mensae a súa estrela máis brillante é apenas visible cunha magnitude 5.09, facendo dela a constelación menos visible no firmamento, pero conten parte da Gran Nube de Magallanes (o resto atópase na constelación de Dorado).

A constelación forma unha cuña en forma de chave no ceo e estendese dende aproximadamente 4 h ata 7,5 h en ascensión recta, e de 71 a 85,5 graos de declinación. Á parte da constelación sur polar de Octans, é a máis austral das constelacións. Debido a isto, é esencialmente inobservable dende o Hemisferio norte. Ademais das xa mencionadas, outras constelacións veciñas son: Chamaeleon, Hydrus e Volans.

A primeira imaxe tomada polo Observatorio de raios X Chandra foi de PKS 0637-752, un quásar en Mensa cunha gran cantidade de gas visible tanto no espectro visible coma no de raios X.

## Historia 
Dado que foi ideada no século XVII, e que se atopa no hemisferio sur, non foi visible para os pobos do Mediterráneo ou culturas antigas, polo tanto non hai mitoloxía asociada a esta constelación.

## Estrelas 
:Estrelas con designación de Bayer:
::&alpha; Men 5,08; &beta; Men 5,30; &gamma; Men 5,18; &delta; Men 5,67; &epsilon; Men 5,54; &zeta; Men 5,61; &theta; Men 5,45; &eta; Men 5,47; &iota; Men 6,04; &kappa; Men 5,46; &lambda; Men 6,54; &mu; Men 5,53; &nu; Men 5,78; &xi; Men 5,84; &pi; Men 5,65 
:Estrelas con designación de Flamsteed :
::31 Men 6,18

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Mensa 
* Star Tales – Mensa
Escolas da literatura brasileira

* Literatura de Información
* Barroco
* Arcadismo
* Romantismo (poesia)
** 1ª xeración
** 2ª xeración
** 3ª xeración
* Romantismo (prosa)
* Transición do romantismo para o realismo
* Realismo
* Naturalismo
* Parnasianismo
* Simbolismo
* Premodernismo
* Modernismo
** 1ª Fase
** 2ª Fase
** 3ª Fase
* Concretismo
* Posmodernismo
Romaría dos Caneiros

A **romaría dos Caneiros** é un evento festivo que se celebra na vila coruñesa de Betanzos no mes de agosto, como parte do programa das festas de San Roque. Os días 18 e 25 de agosto, os betanceiros diríxense ao Campo dos Caneiros de forma moi diversa para pasar un día de festa.

## Historia
Existen noticias da celebración desta festa na prensa diaria do século XIX, como na *Revista Gallega* da Coruña, dirixida por Galo Salinas. Nas súas orixes, os betanceiros, despois dos tres días grandes das festas de San Roque, e despois elevar o globo de papel seda, acudían en barco a un campo situado nas marxes do río Mandeo para pasar unha tarde de merenda ao son das gaitas.

Hoxe en día, a festa converteuse nunha troula sen fin á que acoden xentes de toda a comarca, e de Galiza en xeral, para desfrutar da música, do baile e do viño.

Para desprazarse ao campo dos caneiros utilízanse diversos medios: camiñando, no automóbil ou nas tradicionais barcas engalanadas para a ocasión. A festa remata cun espectáculo pirotécnico.

## No cine 
O filme de Ramón Torrado *Sabela de Cambados* (1949) inclúe varias escenas da romaría. En concreto, cando un dos protagonistas, Eduardo Armental (Jorge Mistral) engana á súa muller Tonucha (María Fernanda Ladrón de Guevara) e vai aos Caneiros coa súa amante Mercedes (Carolina Giménez).

## Galería de imaxes
Traballo social

**Traballo social** é unha profesión anteriormente coñecida como Asistencia Social.
A definición adoptada na Reunión Xeral celebrada en Montreal, en xullo de 2000 pola FITS, e máis recentemente pola, Asociación Internacional de Escolas de Traballo Social (IASSW) é a seguinte:

O profesional encargado de exercer esta profesión é o Traballador Social, anteriormente coñecido como Asistente Social.

As funcións primordiais deste profesional, Traballador Social, son:

*Detección, coñecemento e valoración das necesidades sociais e recursos existentes do municipio, a través da observación, atención da demanda e a investigación.
*Planificación e programación dos recursos e servizos necesarios para atender os problemas e necesidades detectados.
*Avaliación de problemas e derivación para a atención dos mesmos cara aos distintos servizos existentes cando así o requira o caso.
*Promoción da toma de conciencia polas comunidades e individuos dos seus problemas, facilitándolles a participación nas tarefas comunitarias, impulsando o asociacionismo e fomentando actitudes e conciencia solidaria.
*Promoción do desenvolvemento local a través de información e orientación individual e colectiva, así como apoio ós grupos portadores de iniciativas, negociación con empresarios, e tódalas accións que impliquen a incentivación socio-económica do municipio.
*Axuda á integración de individuos, familias e grupos que o precisen, favorecendo solucións de reinserción social, evitando situacións de marxinación e/ou exclusión social.
*Información, asesoramento, orientación e intervención técnica para resolución das situacións de necesidade e conflito a nivel individual e colectivo.
*Xestión e tramitación administrativa de recursos e prestacións.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Colexio Oficial de Diplomados en Traballo Social de Galicia
*USC - Escola Universitaria de Traballo Social
Praia da Lanzada

A **praia da Lanzada** é un dos areais galegos máis coñecidos. Pertencente á parroquia San Vicente do Grove, está situada no tramo de costa entre os concellos de Sanxenxo e O Grove.

É unha praia aberta con máis de 2.700 m de lonxitude, sendo a sétima máis longa de toda Galicia. Tivo concedida a Bandeira Azul pero, en 2017, o concello do Grove renunciou ás bandeiras azuis en todo o seu termo, manténdose o galardón para o tramo de Sanxenxo. Dispón de multitude de servizos.

Nas proximidades atópanse a Torre da Lanzada, o Castro da Lanzada e a ermida da Nosa Señora da Lanzada, todos eles xa en terreos do concello de Sanxenxo.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Castro da Lanzada, Noalla, Sanxenxo.jpg|Castro da Lanzada.
Ficheiro:Lanzada.jpg
Ficheiro:Lanzada Galicia - España.jpg
File:Panorámica da Lanzada dende Punta Lapa 15XI2013.jpg|Panorámica da Lanzada dende Punta Lapa
Ficheiro:Solpor, A Lanzada (Sanxenxo).jpg|Solpor desde a beira de Sanxenxo
Ficheiro:A Lanzada, Sanxenxo, Galicia.jpg|Solpor desde a beira de Sanxenxo
Ficheiro:Solpor desde Sanxenxo sobre a illa de Ons, Bueu.jpg|Solpor desde a beira de Sanxenxo
Jeff Porcaro

**Jeffrey Thomas Porcaro** (1 de abril de 1954 – 5 de agosto de 1992) foi un recoñecido batería de sesión e fundador da banda Toto. Nos seus 38 anos de vida tocou con centos de artistas e apareceu en incontables discos.

## Traxectoria 
Naceu en Connecticut o 1 de abril de 1954. Comezou a tocar con 7 anos e á idade de 28 xa tiña a experiencia e prestixio que non acadaran moitos baterías en toda a súa vida. Porén, nunca se considerou nin tivo pretensións de ser o mellor batería do mundo, endexamais tivo esa presión.

Tocou con grandes artistas como Bonnie Raitt, Bee Gees, Pink Floyd, Michael Jackson e moitos máis. Jeff sufriu un ataque ó corazón o 5 de agosto de 1992 por mor dunha reacción alérxica a un pesticida que estaba a utilizar. Algúns rumores apuntaron á adicción á cocaína como causante pero os máis achegados a el sempre souberon que superara o problema e descartaron esta hipótese.

No seu honor organizouse o Tributo a Jeff Porcaro, que contou cunha gran presenza de grandes da percusión e fundouse tamén o *Jeff Porcaro Memorial Fund*.

No seu haber hai grandes sinxelos coma *Rosanna* ou *Mushanga* que gravou coa súa principal banda Toto.
Lugares de Cabana de Bergantiños

[miniatura|dereita|[Casa do concello de Cabana de Bergantiños.]]
Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares de Cabana de Bergantiños**

## Lugares de Cabana de Bergantiños
### Anos
### Borneiro
### Canduas
### Cesullas
### Cundíns
### Corcoesto
### O Esto
### Nantón
### Riobó
### Silvarredonda
## Parroquias de Cabana de Bergantiños
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Cabana de Bergantiños
*Galería de imaxes de Cabana de Bergantiños
Principio de Pareto

O chamado **principio de Pareto ** (tamén coñecido como a regra do **80-20 **, afirma que, para moitos fenómenos, o 80% de consecuencias teñen a orixe no 20% das causas. Esta idea ten aplicación, como regra de cálculo, en moitas situacións, mais tamén é moi a miúdo mal usada e mal entendida.

O principio foi suxerido por polo pensador de xestión Joseph M. Juran. O nome veu do economista italiano Vilfredo Pareto, quen observou que un 80% das propiedades en Italia eran posuidas por só un 20% dos italianos. Este principio é a miúdo aplicado a datos tales como as cifras de vendas: "o 20% de clientes son responsabeis do 80% do volume de vendas."

É importante destacar que moitos malentenden (pola coincidencia de que 80+20=100): podería ser que o 80% das consecuencias proveñen do 10% das causas. Moita xente rexeitaría esa regra "80-10", mais sería igualmente válida desde un punto de vista matemático.

Algúns manteñen que o principio é recursiva, e pódese aplicar ao 20% das causas restantes, diso viría unha regra "64-4", unha "51,8-0,8" etc.

Un claro mal uso é este exemplo: "o 20% de individuos nunha organización realizan o 80% do traballo."

O principio en si é unha derivación da distribución de Pareto.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lei de Sturgeon
* Lei de Zipf
* Curva da Vitalidade
### Ligazóns externas 
* Distribución de riqueza en Macro-Economía
Lugares de Cabanas

[miniatura|dereita|[Casa do concello de Cabanas.]]
Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares de Cabanas**

## Lugares de Cabanas
### Cabanas
### Irís
### Laraxe
### Regoela
### San Martiño de Porto
### Santa Cruz do Salto
### Soaserra
## Parroquias de Cabanas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Cabanas
*Galería de imaxes de Cabanas
Lugares de Camariñas

[miniatura|dereita|[Casa do concello de Camariñas.]]
Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares de Camariñas**

## Lugares de Camariñas
### Camariñas
### Camelle
### A Ponte do Porto
### Xaviña
## Parroquias de Camariñas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Camariñas
*Galería de imaxes de Camariñas
Lugares da Capela

[miniatura|dereita|[Casa do concello da Capela.]]
Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares da Capela**

## Lugares da Capela
### Caaveiro
### Cabalar
### A Capela
## Parroquias da Capela
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais na Capela
*Galería de imaxes da Capela
Lugares de Carballo

[miniatura|dereita|[Casa do concello de Carballo.]]
Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares de Carballo**

## Lugares de Carballo
### Aldemunde
### Ardaña
### Artes
### Berdillo
### Bértoa
### Cances
### Carballo
### Entrecruces
### Goiáns
### Lema
### Noicela
### Oza
### Razo
### Rebordelos
### Rus
### Sísamo
### Sofán
### Vilela
## Parroquias de Carballo
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Carballo
*Galería de imaxes de Carballo
Lugares de Cariño

[miniatura|dereita|[Casa do concello de Cariño.]]
Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares de Cariño**

## Mapas de situación das parroquias de Cariño

Ficheiro:Mapa Cariño.PNG|Localización da parroquia de Cariño
Ficheiro:Mapa Feás.PNG|Localización da parroquia de Feás
Ficheiro:Mapa Landoi.PNG|Localización da parroquia de Landoi
Ficheiro:Mapa A Pedra.PNG|Localización da parroquia da Pedra
Ficheiro:Mapa_Sismundi.PNG|Localización da parroquia de Sismundi

## Lugares de Cariño
### Cariño
### Feás
### Landoi
### A Pedra
### Sismundi
## Parroquias de Cariño
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Cariño
*Galería de imaxes de Cariño
Xeografía de Italia

## Mapa de Italia
miniatura|centro|500px

## Rexións de Italia

Ficheiro:ItalyVeneto.png|*Veneto*
Ficheiro:ItalyUmbria.png|Umbría
Ficheiro:ItalyTrentino-AltoAdige.png|*Trentino - Alto Adige / Südtirol*
Ficheiro:ItalyTuscany.png|*Toscana*
Ficheiro:ItalySicily.png|Sicilia
Ficheiro:ItalySardinia.png|Sardeña
Ficheiro:ItalyPiemont.png|Piemonte
Ficheiro:ItalyMolise.png|*Molise*
Ficheiro:Regione-Marche-Posizione.png|*Marche*
Ficheiro:ItalyLombardia.png|Lombardía
Ficheiro:ItalyLiguria.png|Liguria
Ficheiro:ItalyLazio.png|*Lazio*
Ficheiro:ItalyCampania.png|Campania
Ficheiro:ItalyCalabria.png|Calabria
Ficheiro:ItalyFriuli-VeneziaGiulia.png|*Friuli-Venezia Giulia*
Ficheiro:ItalyEmilia-Romagna.png|Emilia Romana
Ficheiro:ItalyBasilicata.png|*Basilicata*
Ficheiro:ItalyPuglia.png|*Puglia*
Ficheiro:ItalyValleDaosta.png|''Valle d'Aosta*
Ficheiro:ItalyAbruzzo.png|*Abruzzo''
Lugares de Cambre

[miniatura|dereita|[Casa do concello de Cambre.]]
Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares de Cambre**

## Mapas de situación das parroquias de Cambre

Ficheiro:Parroquia de Anceis no concello de Cambre.png|Localización da parroquia de Anceis
Ficheiro:Parroquia de Andeiro no concello de Cambre.png|Localización da parroquia de Andeiro
Ficheiro:Parroquia de Brexo no concello de Cambre.png|Localización da parroquia de Brexo
Ficheiro:Parroquia de Bribes no concello de Cambre.png|Localización da parroquia de Bribes
Ficheiro:Parroquia de Cambre no concello de Cambre.png|Localización da parroquia de Cambre
Ficheiro:Parroquia de Cecebre no concello de Cambre.png|Localización da parroquia de Cecebre
Ficheiro:Parroquia de Cela no concello de Cambre.png|Localización da parroquia de Cela
Ficheiro:Parroquia de Meixigo no concello de Cambre.png|Localización da parroquia de Meixigo
Ficheiro:Parroquia de Pravio no concello de Cambre.png|Localización da parroquia de Pravio
Ficheiro:Parroquia de Sigras no concello de Cambre.png|Localización da parroquia de Sigras
Ficheiro:Parroquia do Temple no concello de Cambre.png|Localización da parroquia do Temple
Ficheiro:Parroquia de Vigo no concello de Cambre.png|Localización da parroquia de Vigo
Ficheiro:Parroquias do concello de Cambre.png|As doce parroquias que conforman o concello de Cambre

## Lugares de Cambre
### Anceis
### Andeiro
### Brexo
### Bribes
### Cambre
### Cecebre
### Cela
### Meixigo
### Pravio
### Sigrás
### O Temple
### Vigo
## Parroquias de Cambre
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Cambre
*Galería de imaxes de Cambre
Stromboli

miniatura|dereita|*Sciara del fuoco* (río de lume).
**Stromboli** (, grego antigo: , *Strongulē*) é unha pequena illa no Mar Tirreno, fronte á costa norte de Sicilia, que contén un dos tres volcáns activos en Italia. É unha das oito Illas Eolias, un arco volcánico ao norte de Sicilia. Este nome derívase do vello nome grego *Strongulē* que lle foi dado debido á súa forma redonda inchada. Stromboli tamén se refire á unha comida parecida á pizza, que se coñece tamén como calzone. A poboación da illa é de aproximadamente 500 habitantes. O volcán leva en actividade continua (con erupcións volcánicas), desde polo menos os últimos 2.000 anos; a miúdo é visible desde moitos puntos da illa e do mar circundante, dando lugar ao alcumo da illa "Faro do Mediterráneo". A máis recente erupción foi o 13 de abril de 2009. Stromboli atópase a 926 m sobre o nivel do mar, e a máis de 2.700 m. por encima do fondo do mar. Hai tres cráteres activos no pico. Unha característica xeolóxica significativa do volcán é a **Sciara do Fuoco** ("río de lume"), unha gran depresión en forma de ferradura xerada nos últimos 13.000 anos por varios colapsos no lado noroeste do cono. Dous quilómetros ao nordés atópase Strombolicchio, un tapón volcánico remanente do volcán orixinal.

## O volcán 
right|thumb | Erupción do Stromboli (animado)
O monte Stromboli estivo en erupción case continua durante os últimos 2.000 anos. Mantense un patrón de erupcións no que as explosións prodúcense nos cráteres do cume, con leves erupcións de bomba volcánica incandescentes, en intervalos que van desde minutos a horas. Isto coñécese como erupción estromboliana, obsérvase tamén noutros volcáns en todo o mundo. As erupcións dos cráteres do cume adoitan dar lugar a unhas poucas rafagas curtas, suaves, pero enérxicos estoupidos, que alcanzan uns poucos centos de metros de altura, conteñen cinzas, fragmentos incandescentes de lava e bloques de pedra. A actividade do monte Stromboli é case exclusivamente de explosiva, pero prodúcense fluxos de lava nos momentos de alta actividade volcánica, en 2002 produciuse unha grande erupción, a primeira en 17 anos, causando o peche da illa aos non-residentes durante varios meses. E novamente en 2003, 2007 e 2013-14.

## Asentamentos 
right|thumb | Desde un helicóptero
As dúas vilas de San Bartolo e San Vincenzo atópanse no nordés, mentres que a aldea máis pequena Ginostra está no suroeste. Administrativamente, son unhas '''' de Lipari.

A principios de 1900 uns poucos miles de persoas habitaban a illa, pero logo de varias emigracións, a poboación era duns poucos centos a mediados da década de 1950

## Véxase tamén 
* Illas Eolias

## Notas 
### Ligazóns externas 
*Imaxe Satelite da illa de Stromboli
Temporal

O termo **Temporal** pode referirse a:

*A un **temporal**, fenómeno climatolóxico;
*Ao **óso temporal**, parte do noso cranio;
*Ao **músculo temporal**, músculo do noso corpo;
*Ao **lobo temporal** do noso cerebro;
*Para a expresión lingüística do tempo, véxase tempo gramatical.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***O Temoral**, lugar da parroquia de Chavín, no concello de Viveiro.
Comitativo

O **caso comitativo** expresa a relación de compañía. Algunhas das linguas nas que se emprega este caso son o finés, o húngaro e o estoniano.

En estoniano, o comitativo fórmase engadindo o sufixo '-ga' ao xenitivo cando o número é singular:

* *nina* (nominativo: «nariz») -> *nina* (xenitivo) -> *ninaga* (comitativo: «cun nariz»)
* *koer* (nominativo: «can») -> *koera* (xenitivo) -> *koeraga* (comitativo: «cun can»)

Ademais, engádense os sufixos '-de' e '-ga' ao partitivo en plural:

* *leht* (nominativo: «folla de árbore, páxina») -> *lehte* (partitivo) -> *lehtedega* (comitativo: «con follas»)
* *kass* (nominativo: «gato») -> *kassi* (partitivo) -> *kassidega* (comitativo: «con gatos»)

En estoniano, o comitativo emprégase cando se utiliza un utensilio - *kirvega* («cun machado/ utilizando un machado») ou para denotar transporte *laevaga* («en barca»).
Partitivo

**Partitivo** pode ser:

* Numeral partitivo: Un tipo de numeral que indica fraccións dunha cantidade, por exemplo, ½ (un medio).
* Caso partitivo: Un caso gramatical semántico usado para cantidades, por exemplo, tres (das) casas. Tamén se chama *xenitivo partitivo*.
* Algo que pode partirse ou dividirse.
Obxectivo

O termo **obxectivo** refírese ao fin que se quere atinxir, e nese sentido é sinónimo de **albo** tanto como fin a atinxir (*lugar* ou *obxecto*) como punto de mira dunha arma ou proxectil.

A definición clara de obxectivos é de extrema importancia en varios eidos de actuación humanos, a nivel administrativo e de xestión, orientando a acción dos individuos. En educación, por exemplo, a definición de actividades curriculares debe ser feita tendo en conta os obxectivos definidos no programa curricular dos alumnos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Planificación
Josefa Iglesias Vilarelle

**Josefa Iglesias Vilarelle**, nada en Santiago de Compostela en 1883 e finada en Pontevedra a finais de xaneiro de 1966, foi unha mestra e pedagoga galega.

## Traxectoria 
Viviu dende nena en Pontevedra e fixo alí o estudos de Maxisterio que rematou en 1901. Acadou a praza de mestra en 1908 exercendo en Carnota, e anos despois en Mourente. Estivo vencellada, como o seu irmán Antón, á Dereita Galeguista e ao Seminario de Estudos Galegos. 

En 1932 publicou *Método de lectura* (Pontevedra: SEG, imp. Paredes), o primeiro manual para o ensino da lectura e escrita do galego. Manual de interese didáctico, é etimoloxista en canto á representación gráfica, e está deseñado na liña das cartillas de lectura escolares que promovía a II República española.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Blanco García, Carmen.  Xosefa Iglesias Vilarelle e o primeiro catón galego. Trabe de ouro.T. 1, ano 4, n. 13 (xan.-marzo 1993) ; p. 79-85.

* 
### Ligazóns externas 
* Josefa Iglesias Vilarelle  na páxina web *Do gris ao violeta*.
El Catón Compostelano

***El Catón Compostelano*** foi o primeiro periódico de Galicia. O primeiro número apareceu o 1 de maio de 1800 na cidade de Santiago de Compostela.

## Traxectoria 
*El Catón Compostelano*, que Eugenio Carré Aldao alcumou como “primeiro xornal galego”, veu a luz en Santiago de Compostela no ano 1800. Trátase dunha publicación semanal na que se tocaban temas de corte erudito e polémico, dende a necesidade da educación das mulleres ata a orixe das linguas de España; da paz, a liberdade ou o tempo, á necesidade dunha Historia Natural de Galicia ou a descrición dunha “embarcación que poida navegar polo ayre”. Este xornal tivo unha curta existencia de menos de seis meses. Cada entrega era presentada como un Discurso e todo apunta a que era Francisco del Valle-Inclán -catedrático, bibliotecario e reitor da Escola de San Clemente de Santiago de Compostela- o factótum da publicación.

No ano 2000 o Consello da Cultura Galega celebrou o bicentenario da súa aparición editando un facsímile, xunto cun volume de Estudos. O exemplar escolleito para a realización desta reprodución foi o adquirido polo CCG ós herdeiros de Ramón Vázquez Salgado. Componse esta colección de vinte e un discursos, o mesmo número de entregas que ten a serie que atesoura a Fundación Santiago Rey Fernández-Latorre da Coruña.

O único exemplar completo consérvase na Biblioteca do Seminario Maior de Ourense, que procede da biblioteca que en testamento doou o cóengo arquiveiro e bibliófilo ourensán Emilio Duro Peña. Consta de vinte e dous encadernados en pergamiño.

A reprodución de *El Catón Compostelano* ofrécea en formato PDF o Consello da Cultura Galega na súa páxina web, ata o Discurso XXI e o Discurso XXII -que completa o Discurso XXI, e que falta no facsímile-.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

* 

### Outros artigos 
* *Diario de Santiago*

### Ligazóns externas 
* Versión PDF do xornal CCG.
* Versión PDF do Discurso XXII do xornal
Diario de Santiago (1808)

O **Diario de Santiago** foi un dos primeiros xornais de Galiza, publicado en Santiago de Compostela desde o 1 de xuño de 1808 até comezos de 1809, no marco da guerra contra o francés.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* *El Catón Compostelano*
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
### Ligazóns externas
Amador Iglesias Soto

**Amador Iglesias Soto**, nado en Vilavella (Triacastela) en 1899 e finado na mesma parroquia o 20 de agosto de 1954, foi un sacerdote e escritor galego.

## Traxectoria 
Comezou os estudos eclesiásticos no mosteiro de San Xulián de Samos, de onde pasou ao Seminario de Lugo, para ser ordenado sacerdote en 1925. Ampliou os estudos para licenciarse en Dereito Canónico en Santiago de Compostela. Foi nomeado párroco de Toldaos en 1928, e nos anos corenta foi destinado a Becerreá. Colaborou en *La Voz de la Verdad*, *La Provincia* e *El Compostelano*. Finou en Vilavella o 20 de agosto de 1954.

## Obra 
* *Adiós, Santiago!*.
* *Legión de Honor*, 1924 (co pseudónimo **El Vate Ignoto**).
* *Versos Albores de un Estro*, 1925 (co pseudónimo **Assiegi Toiso**) (poemario bilingüe galego-castelán).
* *Rimas Españolas*, 2 volumes, 1928.
* *Cantaruxando*, 1930 (poemario en galego).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Rdo. D. Amador Iglesias Soto
* Ficha en galegos.info
Diario Constitucional de La Coruña

O ***Diario Constitucional de La Coruña***, foi un xornal publicado na Coruña entre 1820 e 1823, continuador do *Diario de La Coruña*. Comezou o 26 de febreiro de 1820 e pechouse o 6 de xullo de 1823.

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
El Idólatra de Galicia

***El Idólatra de Galicia***, foi un periódico galego que apareceu entre 1841 e 1842 en Santiago de Compostela, voceiro oficioso da Academia Literaria de Santiago.

## Historia e características 
Fundado e dirixido por Domingo Díaz de Robles, levaba por subtítulo *Periódico sabatino. De Literatura, Ciencias y Artes en general, Historia, Moral y Costumbres*. Foi o pioneiro entre os periódicos de tendencia provincialista. Publicáronse 17 números entre o 1 de outubro de 1841 e o 15 de xaneiro de 1842.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* *Folletín de El Idólatra de Galicia*
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
La Situación de Galicia

***La Situación de Galicia*** foi un periódico editado en Santiago de Compostela entre 1842 e 1843.

## Historia e características 
O primeiro número apareceu o 25 de outubro de 1842. Subtitulada *Periódico político, literario e industrial*, saíu tres veces á semana editado por Pío Rodríguez Terrazo. O seu director era Hipólito Otero e entre os seus colaboradores figuraban Antolín Faraldo e Antonio Neira de Mosquera. Cesou a súa publicación co número 25 aparecido o 27 de febreiro de 1843.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
### Ligazóns externas
Diario de La Coruña (1808)

***Diario de La Coruña***, que tivo tamén os nomes de ***Diario del Gobierno de La Coruña*** e ***Diario Antiguo de La Coruña***, foi un xornal da cidade da Coruña, saído por vez primeira o 22 de xuño de 1808 por iniciativa da Xunta Suprema do Reino de Galicia e dirixido por Manuel Pardo de Andrade, desapareceu en xaneiro de 1809 coa chegada do exército francés á Coruña e reapareceu o 5 de xullo de 1809 trala saída dos franceses.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* López García, Xosé e Aneiros, Rosa (2008). *Primeiros diarios galegos (1808-1809). Tomo IV: Diario de la Coruña* Consello da Cultura Galega, ISBN 978-84-96530-64-5.
* 

* 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
### Ligazóns externas
El Porvenir (1875)

***El Porvenir*** foi un periódico galego editado en Santiago de Compostela entre 1875 e 1882.

## Historia e características 
Subtitulado primeiro *Diario de Noticias y Anuncios* e *Periódico Diario*, a partir do terceiro ano, apareceu o 2 de xaneiro de 1875. Foi un periódico católico que apareceu para contrarrestar a influencia de *El Diario de Santiago* e converteuse no órgano do cardeal Payá. Fundado por Antonio Toledo Quintela e Juan Barcia Caballero, o seu primeiro director foi Andrés Rey Varela, a quen substituíu en maio de 1876 Antonio Toledo Quintela, e a partir de 1881 Alfredo Brañas. Foron os seus redactores Juan Barcia Caballero, Santiago López Mosquera e Emilio Villelga Rodríguez. Entre os colaboradores figuraban Antonio López Ferreiro, Alfredo Brañas e Emilia Pardo Bazán. Desapareceu a consecuencia das multas que lle impuxo o alcalde interino José Peón. Foi substituído por *El Libredón*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
El Clamor de Galicia (1854)

***El Clamor de Galicia*** foi un periódico galego de tendencia rexionalista que apareceu na Coruña entre 1854 e 1856.

## Historia e características 
Subtitulado *Eco político de sus cuatro provincias*, estivo dirixido por Benito Vicetto. Entre os seus redactores estaban Antonio de S. Martín e Federico Alejos Pita. Era un periódico bisemanal que saía os xoves e domingos. Foi a publicación coa que fixo a súa aparición o rexionalismo galego.
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
La Oliva (periódico)

***La Oliva*** foi un periódico galego publicado en Vigo entre 1856 e 1873.

## Historia e características 
Subtitulado *Periódico de política, literatura e intereses materiales*, *Periódico de literatura e intereses materiales* e *Periódico de Galicia* (desde o número 106), apareceu o 2 de febreiro de 1856. O 26 de marzo dese ano publicou o brinde de Eduardo Pondal no Banquete de Conxo. Tiña unha periodicidade bisemanal, e estaba vencellado aos sectores máis rexionalistas do Partido Progresista. Fundado e elaborado por Xosé Ramón Fernández, editouse nos obradoiros de Juan Compañel, quen tamén foi colaborador, xunto con Miguel Vidal, Atanasio Fontano e Alejandro Chao. Concedeulle importancia á historia e á literatura galega. Contou con Manuel Murguía como director literario, encargado de redactar un folletín e dar a coñecer os máis destacados autores da época en Galicia, como Eduardo Pondal, Aurelio Aguirre ou Alfredo Brañas. Foi suspendido por orde gobernativa o 11 de abril de 1857 e substituído por *El Miño*. Reapareceu o 1 de outubro de 1868 e aínda se publicaba en 1873.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

* 

### Outros artigos 
* Banquete de Conxo
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
### Ligazóns externas 
*
La Concordia (Vigo)

***La Concordia*** foi un periódico galego editado en Vigo entre 1873 e 1924.

## Historia e características 
Subtitulado *Periódico de comercio y de intereses generales*, apareceu o 2 de maio de 1873. Periódico bisemanal (aparecía os martes e venres) de tendencia liberal e defensor do provincialismo. Fundado e dirixido por Miguel Fernández Dios. Incluíu textos de autores estranxeiros e colaboracións de Benito Vicetto, Juan Neira Cancela, Francisco Añón e Teodosio Vesteiro Torres.

A principios de 1878 comezou a aparecer diariamente co subtitulo *Primer diario de Vigo*, dirixido primeiro por Eudoro Fernández Lema e despois por Miguel Fernández Lema, fillos do fundador. Centrouse nos problemas da cidade dende unha postura política moderada e construtiva. Foi o seu redactor Juan Villavicencio (que despois sería tamén director) e entre os colaboradores figuraron Concepción Arenal, Manuel Lustres Rivas, Luís Amado Carballo, Xoán Neira Cancela, Luis A. Mestre e Luciano Cid Hermida. Publicou a escolma de poesía *Poesías Varias*, de Francisco Añón en 1878.

A comezos de 1881 converteuse no órgano oficial da Liga de Defensores de Vigo, creada polo seu director xunto cos de *Faro de Vigo* e outras personalidades do concello. Deixou de publicarse en 1924 e deu paso a *El Pueblo Gallego*.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
El Heraldo Gallego (1874)

***El Heraldo Gallego*** foi un periódico galego que apareceu en Ourense entre 1874 e 1880.

## Traxectoria 
Subtitulado *Semanario de Ciencias, Artes y Literatura*, o seu primeiro número saíu á rúa o 1 de xaneiro de 1874. Despois cambiou o seu subtítulo a *Revista Ilustrada. Edición de interesas generales*. Inicialmente tivo unha periodicidade semanal, para pasar en 1876 a bisemanal e un ano despois a quincenal; en 1880 volveu ser bisemanal. Fundado e dirixido por Valentín Lamas Carvajal, nel colaboraron, entre outros, Alfredo Vicenti, Aureliano Pereira, Juan Antonio Saco y Arce, Filomena Dato, Arturo Vázquez Núñez, José Pérez Ballesteros, Teodosio Vesteiro Torres, Antonio de la Iglesia, Ramón Barros Sivelo, Félix Moreno Astray, Ricardo Novoa, Camilo Placer e José María Hermida. Tratou sobre todo temas literarios, históricos, debates eruditos, cuestións arqueolóxicas e culturais. En 1878 fundiuse con *El Avisador Orensano* e fíxose diario. Cesou a súa publicación o 23 de outubro de 1880, cando levaba 408 números publicados.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Ourense
### Ligazóns externas 
* Exemplares na hemeroteca virtual da RAG
La Nueva Galicia

***La Nueva Galicia*** foi un periódico editado en Ourense en 1863.

## Historia e características 
Subtitulado *Periódico destinado a la defensa de los intereses morales y materiales del país*, apareceu o 1 de xaneiro de 1863. Saía dúas veces por semana (mércores e domingo) dos obradoiros de Cesáreo Paz y Hermano. Entre os seus redactores figuraban Alejandro Quereizaeta, Lorenzo Gómez Quintero e Juan Manuel Paz Novoa. Creado co obxectivo de promover a construción do ferrocarril entre Vigo e Ourense e os intereses locais da provincia, incluíu artigos de fondo, variedades e soltos. Cesou co número 52 o 15 de xullo dese ano.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Ourense
O Galiciano

***O Galiciano*** foi un periódico semanal galego en galego que se editou en Pontevedra entre 1884 e 1889.

## Historia e características 
Subtitulado *Paróla Gallega*, apareceu o 8 de agosto de 1884. Estaba dirixido por Rufino Rivera Losada e nel colaboraron Juan M. Rodríguez de Cea, Albino Simán, Ramiro Vieira Durán, Francisco Portela Pérez e José López Otero. En 1884 organizou uns xogos florais e en xuño de 1886 un certame literario-musical polas festas da Peregrina. Deixou de publicarse a finais de 1887 para reaparecer en 1888. Transformouse en novembro de 1888, co subtítulo *Somanario gallego* pasou a estar dirixido por Rogelio Lois Estévez, e Rufino Rivera converteuse en administrador. Conviviu na última etapa co semanario *O Novo Galiciano*.
A obra satírica *“Discurso d’autualidade d’un calvo moi patilludo a quén chama a vecindade don Sexismundo… o peludo”* publicada nas súas páxinas, constitúe un dos primeiros exemplos de banda deseñada en galego.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

* 
### Outros artigos 
* *El Galiciano*
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
El Miño (Vigo)

***El Miño*** foi un periódico galego que apareceu en Vigo entre 1857 e 1868.

## Historia e características 
Subtitulado *Periódico de comercio e intereses generales*, editouse baixo o lema *Todo por Galicia. Todo para Galicia* e foi dirixido por Juan Compañel, propietario e impresor no seu obradoiro tipográfico da rúa Real nº 14 de Vigo. Manuel Murguía foi un dos seus colaboradores. Aínda que tiña periodicidade bisemanal, pasou a saír tres veces por semana (en xullo de 1868). O equipo redactor era o mesmo que o de *La Oliva*, ao que sucedeu cando foi suspendido por orde gobernativa en 1857. Continuou a súa liña rexionalista, democrática e progresista, e desapareceu co remate da sanción. Cesou o 1 de outubro de 1868.

Adolfo Calzado Sanjurjo publicou na editora de *El Miño* a súa novela *Alternativas*.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

* 

### Outros artigos 
* Álbum de El Miño
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
A Tía Catuxa

***A Tía Catuxa*** foi un periódico galego en galego que se publicou en Pontevedra entre 1889 e 1891.

## Historia e características 
Subtitulado "Semanario galego de intereses e literatura rexionales", apareceu a finais de setembro de 1889. En decembro dese ano interrompeu a súa publicación. Volveu reaparecer o primeiro domingo de xaneiro de 1891 para desaparecer definitivamente o 22 de febreiro dese ano. Foi o seu fundador e director na primeira época Rufino Rivera Losada. Na segunda etapa estivo dirixido por Francisco Portela Pérez. Entre os seus colaboradores estiveron Ramiro Vieira Durán e José López Otero.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
Lingua agta, Alabat

O **agta** é unha lingua malaio-polinesia que se fala na illa de Alabat en Filipinas.

## Distribución xeográfica 
Fálase na illa de Alabat

## Falantes 
30 falantes dun grupo étnico de 90 (2000), só uns poucos nenos falan a lingua.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* O agta de Alabat no Ethnologue
Creta

**Creta** pode referirse a:

***Creta**, illa grega do mar Mediterráneo;
* a **periferia de Creta**, unha das trece periferias de Grecia que abrangue toda a illa homónima así como outras illas;
* a **Civilización minoica**;
***Creta**, unha rocha sedimentaria;
Agta

**Agta** é o nome de varias linguas malaio-polinesias de Filipinas, falada polos habitantes orixinarios do arquipélago:
* Agta, lingua da illa de Alabat
* Agta, lingua das Camarines Norte
* Agta, lingua de Casiguran Dumagat
* Agta, lingua de Casiguran Central
* Agta, lingua de Dicamay, xa extinta.
* lingua agta, Dipuninan, lingua de Dipuninan
* Agta, lingua de Isarog
* Agta, lingua que se fala arredor do Monte Iraya.
* Agta, lingua que se fala arredor do Monte Iriga.
* Agta, lingua que se fala en Umiray Dumaget
* Agta, lingua que se fala en Villa Viciosa, provincia de Abra.
33

## Acontecementos 
* 3 de abril - Crucifixión de Xesús (data tradicional).

## Nacementos 
## Mortes 
* 3 de abril - Suicidio de Xudas Iscariote (data tradicional).

## Outros 
* Historia ano a ano
34

## Acontecementos 
* Intervención romana en Armenia (34-37).
 
## Nacementos 
* 4 de decembro, Aulo Persio Flaco, poeta romano (m. 62).
* Açvaghocha, poeta e teólogo indio.

## Mortes 
* Herodes Filipo.
* Auranítide, fillo de Herodes I o Grande.

## Outros 
* Historia ano a ano
35

## Acontecementos 
* Tiridates III convértese en rei de Partia.
 
## Nacementos 
* 8 de novembro - Nerva, emperador romano.
* Quintiliano, retórico romano.
* Ban Zhao, historiador chinés.

## Mortes 
* Artaxias III, rei de Armenia
## Outros 
* Historia ano a ano
El Recreo Compostelano

***El Recreo Compostelano*** foi un xornal quincenal galego en castelán, que se publicou entre 1842 e 1843 en Santiago de Compostela.

## Descrición 
Apareceu o 11 de xaneiro de 1842. O director era Antonio Neira de Mosquera, o editor José Núñez Castaño e o redactor principal Antolín Faraldo, que empregaba o pseudónimo de Abenhumeya. Compuxeron, tamén, a redacción, José Domínguez Izquierdo, Alberto Camino, Benito Vicetto e Manuel de la Peña Cagigao.

A temática da publicación estaba relacionada con aspectos históricos, literarios e filosóficos.

Cesou a súa publicación o 11 de setembro de 1843.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
### Ligazóns externas
36

## Acontecementos 
### Asia 
* O usurpador Tiridates III expulsa do trono a Artabanos II, rei lexítimo de Partia; este retomará a súa coroa no ano seguinte e até o 38.

### Imperio Romano 
* Aulus Didius Gallus, cónsul de Roma.
* Segundo a tradición acerca deste ano, Paulo de Tarso convértese ó cristianismo

## Nacementos 
## Mortes 
## Outros 
* Historia ano a ano
38

## Acontecementos 
* Ano probable do casamento de Claudio con Mesalina.
*Santo André funda o bispado de Bizancio, poñendo como primeiro bispo a Estacio.

## Nacementos 
## Mortes 
*Santo André, apóstolo.
* 10 de xuño - Xulia Drusila, irmá de Calígula.

## Outros 
* Historia ano a ano
37

## Acontecementos 
### Asia 
miniatura|esquerda|O emperador Guangwudi
* O emperador Guang Wudi (W-G: *Kuang Wu-ti*) da dinastía Han, que leva reinando desde o ano 25, reunifica China. Gobernará até o ano 57.

### Occidente 
* 18 de marzo - Calígula proclamado emperador romano polo Senado.

## Nacementos 
* 15 de decembro - Nerón, emperador romano.
* Flavio Xosefo, historiador xudeu-romano.

## Mortes 
* 16 de marzo - Tiberio, emperador romano.
* 1 de maio - Antonia Minor, filla de Marco Antonio, avó de Calígula.

## Outros 
* Historia ano a ano
40

## Acontecementos 
* O cristianismo introdúcese en Exipto ao se fundar a primeira igrexa en Alexandría.
* Calígula emprende unha campaña para conquistar a Bretaña.

## Nacementos 
* 1 de marzo - Marco Valerio Marcial, poeta latino (m. 104).

## Mortes 
* Drusila, irmá e amante de Calígula.

## Outros 
* Historia ano a ano
39

## Acontecementos 
* Calígula crea a Legio XXII Primigenia.

## Nacementos 
* 3 de novembro - Nace en Hispania o poeta Lucano.
* 30 de decembro - Tito Flavio Sabino Vespasiano, emperador de Roma (79-81).

## Mortes 
* Marcus Lucius Annaeus Seneca, retórico cordobés.

## Outros 
* Historia ano a ano
Manuel Lage Touriño

**Manuel Lage Touriño**, nado en Sanxenxo en 1949, é un escritor e pintor galego.

## Traxectoria 
Entre 1959 e 1985 viviu na Arxentina, onde escribiu letras para grupos de rock arxentino.

## Obra 
### Poesía 
* *Poesías, realidades e recantos*, 1991.
* *Poesía urbán*, 1993, edición do autor.
* *Cadros*, 1994.
Oudenaarde

**Oudenaarde** é un concello da provincia de Flandres Oriental, Bélxica. O concello comprende a cidade de Oudenaarde e as vilas de  Bevere, Edelare, Eine, Ename, Heurne, Leupegem, Mater, Melden, Mullem, Nederename, Volkegem e Welden. En 2004 tiña 28.070 habitantes, nunha superficie de 68,06&nbsp;km²
Audincourt

**Audincourt** é unha comuna do departamento de Doubs, na rexión do Franco Condado, Francia. Ten 15.539 habitantes (1999).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
*Web oficial (en francés)
Edmond Audran

**Edmond Audran**, nado en Lión o 11 de abril de 1842 e finado en París o 17 de agosto de 1901, foi un compositor francés.

## Traxectoria
Fillo do tenor Mario Audran, en 1861 acepta o posto de organista na igrexa de San Xosé de Marsella. Fixo a súa primeira apararición como compositor dramático con ''L'Ours et le Pacha* (1862), unha versión musical dun vodevil.

Tentou gañar fama como escritor de música sacra, escribiu unha misa e un oratorio, pero coñécese sobre todo como un compositor de óperas e operetas. O seu primeiro éxito en París foi *Les Noces d'Olivette* (1879). *La Mascotte* (1880) e *Miss Helyet'' (1890) foron a súa obras con máis éxito.
Audubon

***Audubon** é o nome de varios lugares de Estados Unidos:
**Audubon, Minnesota
**Audubon, Nova Jersey
**Audubon, Iowa

E tamén o apelido do ornitólogo americano:

*John James Audubon
John James Audubon

**John James Audubon**, nado en Haití en 1785 e finado en 1851, foi un ornitólogo e pintor norteamericano de pai francés e nai crioula. Pintou, catalogou e describiu os paxaros de Norteamérica.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* National Audubon Society
Panini

**Panini** pode referirse a:

***Pāṇini**, gramático indio (-520 - -460);
***Giovanni Pannini**, pintor e arquitecto italiano (1691-1756);
***Panini**, editorial italiana;
****Panini***, grupo taxonómico (tribo) de primates que abrangue o chimpancé común e o bonobo (clasificados actualmente na subtribo Panina);