open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Páramo, Santander

**Páramo** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de Santander. Segundo o censo de 2015, tiña unha poboación de 4.112 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Páramo ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados: Los Pedregales, La Lajita, El Bosque, El Moral, El Palmar, Palmarito, Juan Curí, La Laguna, Santa Rita, Caguanoque e Centro.

## Notas
Dor (homónimos)

O termo **Dor** pode referirse a:

***Dor**, sensación desagradábel, que varía dende a incomodidade leve ata o máis torturante, que vai asociada a un proceso destrutivo actual ou potencial dos tecidos, e que se expresa a través dunha reacción orgánica e emocional.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Dor**, lugar da parroquia da Ponte do Porto, no concello de Camariñas.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Godmanchester

**Godmanchester** (/ˈɡɒdməntʃɛstər/ GOD-mən-ches-tər) é unha vila e parroquia civil no distrito de Huntingdonshire de Cambridgeshire, Inglaterra. Está separada de Huntingdon, a 1,6 km ao norte, polo val do río Great Ouse. Ao estar na rede de estradas romanas, a vila ten unha longa historia. Ten unha localización á beira da auga, rodeada de campo aberto de alto valor pola súa biodiversidade, pero segue sendo moi accesible, cunha liña de ferrocarril a Londres, a estrada A1 e a M11/A14 que pasan nas proximidades.

## Etimoloxía 
O nome «Godmanchester» aparece por primeira vez como Godmundcestre no *Domesday* *Book* de 1086, e posteriormente aparece de diversas maneiras como Gutmuncetre, Gudmencestre, Gudmundcestria, Gum(m)uncestre, Gumencestre, Guncestre, Gumcestria, Gumecestre, Gommecestre, Gomecestria, Gummecestre, Gurmund(es)cestre, Gormecestre, Gormancestre, Gomecestre, Gunnecestre, Gurmecestre, Godmechestre, Gurminchestre, Gumchestre, Gurmencestre, Gumcestre, Gumestre, Godmonchestre, Gumecestur e Gumycestre.

A primeira parte do nome provén dun nome persoal anglosaxón, xa sexa Guðmund ou Godmund. Godmund é tamén a base dos topónimos Goodmanham (East Riding of Yorkshire) e Gumley (Leicestershire). Formas posteriores destes nomes aparecen cunha grafía Guth- ou Gut-. A segunda parte do nome refírese ao forte romano ou "chester" (do latín "castrum") ao sur do río Ouse, identificado co *Durovigutum* mencionado no Itinerario de Antonino.

## Cidades irmandadas 
Godmanchester está irmandada coas seguintes cidades:

* Wertheim am Main, 
* Salon-de-Provence, 
* Szentendre, 
* Gubbio, 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Godmanchester Town Council 
* Godmanchester Porch Museum 
* Godmanchester Community Association Web site 
* *Mansio* romana de Godmanchester
Xulián (homónimos)

O nome **Xulián** pode referirse a:

***Xián** ou **Xiao** ou **Xillao** ou **Xullán** ou **Xulián**, nome masculino galego.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Xulián**, lugar da parroquia de Saldanxe, no concello da Pastoriza;
***Don Xulián**, lugar da parroquia de Chamoso, no concello do Corgo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Xullán**, lugar da parroquia de Tuimil, no concello de Bóveda.
Dunas

O termo **Dunas** pode referirse a:

***Duna**, acumulación de area formada nos desertos ou no litoral xerada pola acción do vento.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***As Dunas**, lugar da parroquia de Panxón, no concello de Nigrán.

;Fóra de Galiza

;Nas Illas Canarias
***Dunas de Maspalomas**, espazo natural situado no concello de San Bartolomé de Tirajana, ao sur da illa de Gran Canaria.
Real Sociedade Matemática Española

A **Real Sociedade Matemática Española** é unha sociedade científica española dedicada ás matemáticas, cuxos fins, tal e como recollen os seus estatutos, son a promoción e divulgación das matemáticas e as súas aplicacións e o fomento da súa investigación e docencia en todos os niveis educativos.

## Historia 
A RSME foi fundada en 1911 por un grupo de matemáticos, entre eles Luis Octavio de Toledo e Zulueta, María de la Encarnación Rigada e Ramón e Julio Rey Pastor, baixo o nome da Sociedade Española de Matemáticas. A iniciativa xurdiu no primeiro congreso da Asociación Española para o Avance da Ciencia, onde se planteou a conveniencia de constituír unha sociedade matemática.

Ao longo dos seus máis de 100 anos, pasou por diversas etapas de maior ou menor actividade. Desde 1996, está nun dos seus períodos máis activos, con aproximadamente 1700 socios en agosto de 2005, entre membros individuais e institucionais, como facultades e departamentos universitarios e institutos.

## Presidencia 
* José Echegaray y Eizaguirre: 1911-1916
* Zoel García de Galdeano: 1916-1920
* Leonardo Torres Quevedo: 1920-1924
* Luis Octavio de Toledo y Zulueta: 1924-1934
* Julio Rey Pastor: 1934-1934
* Juan López Soler: 1935-1937
* José Barinaga: 1937-1939
* Juan López Soler: 1939-1954
* Julio Rey Pastor: 1955-1961
* Alberto Dou Mas de Xaxàs: 1961-1963
* Francisco Botella Raduán: 1963-1970
* Enrique Linés Escardó: 1970-1976
* José Javier Etayo Miqueo: 1976-1982
* Pedro Luis García Pérez: 1982-1988
* José Manuel Aroca: 1988-1996
* Antonio Martínez Naveira: 1996-2000
* Carlos Andradas: 2000-2006
* Olga Gil Medrano: 2006-2009
* Antonio Campillo López: 2009-2015
* Francisco Marcellán Español: 2015-2022
* Eva Gallardo: 2022-2025
* Victoria Otero: 2025-

## Notas
Caupona

Unha ***caupona*** (palabra latina; plural, ***cauponae***) Roma antiga tiña varios significados. Nas grandes vilas do Imperio romano, era un lugar onde se servía viño e comida lista para xantar, ou a lugares de entretemento e lecer. Porén, nas zonas rurais, era un aloxamento para viaxeiros na Roma antiga.

O termo tamén se empregaba para referirse a tendas. Estes negocios estaban xeralmente dedicados a viaxeiros con recursos limitados, pero en Grecia había *cauponae* que aloxaban embaixadores.

## Nas vilas 
Na cidade, a función principal dunha *caupona* era ofrecer bebidas e comida rápida a cambio de diñeiro ás persoas que pasaban por unha vila e non tiñan moito tempo. Alí podíanse atopar diferentes colleitas de viño e podíanse beber na barra ou mercar unha cantidade para levar. Estes estabelecementos tamén ofrecían embutidos e sal en conserva para comer no momento. 

Atopouse información sobre os prezos nunha inscrición atopada en Pompeia: un ás para beber viño sinxelo, dous ases para un viño de mellor calidade, catro para unha copa de Falerno, o máis recoñecido. A maioría das *cauponae* tiñan un salón ou xardín onde se ofrecía entretemento aos clientes, como espectáculos de baile ou xogos de mesa.

Algunhas *cauponae* dexeneraron en bordeis, e as autoridades romanas intentaron, sen moito éxito, prohibilas ou regulalas.

De *caupona* derivaron tres palabras:

* O *caupo*, o camareiro que atendía aos clientes e que tamén actuaba como mozo, coidando dos animais de transporte que levaban os clientes. e proporcionaron moita información sobre este tipo de establecemento. 

A fachada sur estaba precedida por dúas pequenas casas unidas por unha pérgola; mentres unha servía como leñeira e a outra como pendello para gardar ferramentas agrícolas. Como unión destas estruturas, permaneceu un patio central. A entrada principal á pousada estaba situada ao leste e accedíase a través dun camiño que conectaba coa vía romana. Ao oeste, unha abertura conducía a un *lucus* (arboredo sagrado) onde se atoparon ofrendas monetarias. 

Dende a cociña accedíase a unha habitación alongada, o comedor, que se podía identificar pola gran cantidade de fragmentos cerámicos do que foran pratos e outros recipientes. Comprobouse que o tellado fora modificado, probablemente ao adaptar o edificio que antes só fora unha granxa á súa función de albergue. As novas tellas tiñan unha cumieira para unir (*tegulae*) e outras cunha canle (*imbrices*). Os elementos de madeira (portas, fiestras, tellado) descansaban sobre as paredes feitas de ladrillos de barro (adobe) seguindo os modelos de construción de Vitruvio. Todo o chan era de terra batida, o patio estaba pavimentado con pequenos seixos e o camiño cuberto de grava.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* *Mansio*
* Miliario
* *Mutatio*
* *Taberna romana*
* Vías romanas
Genbaku bungaku

A **literatura da bomba atómica** (en ) é un xénero literario xaponés centrado no bombardeo atómico de Hiroshima e Nagasaki.

## Historia 
O termo *genbaku bungaku* comezou a empregarse na década de 1960. Os textos asociados ao xénero son moi variados: diarios, testemuños ou descricións documentais, así como poesía, dramas, novelas ou manga.

Existen tres xeracións de escritores da bomba atómica. En primeiro lugar, están os superviventes dos bombardeos, que escribiron sobre as súas propias experiencias. Entre eles, destacan Shinoe Shōda, Sadako Kurihara, Hiroko Takenishi e Kyōko Hayashi, que non escribiran nada antes da guerra, e Yōko Ōta, Tamiki Hara e Sankichi Tōge, que xa eran escritores profesionais antes do conflito. En segundo lugar, atópanse aqueles que escribiron sobre os bombardeos analizando os problemas individuais, sociais e políticos que produciron. Neste grupo, inclúense Yoshie Hotta, Momo Iida, Kenzaburō Ōe, Masuji Ibuse, Ineko Sata e Mitsuharu Inoue. En terceiro lugar, están os autores que miran o pasado coa mirada posta nun futuro posnuclear, como Kōbō Abe, Makoto Oda ou as últimas obras de Mitsuharu Inoue.

O primeiro texto literario deste xénero foi *Katei no yō na hikari* (en ), de Yōko Ōta, publicado o 30 de agosto de 1945 no *Asahi Shinbun*. Ao mes seguinte, unha directiva do Comandante Supremo das Potencias Aliadas impuxo a censura nos medios sobre temas polémicos, entre eles os bombardeos de Hiroshima e Nagasaki. Xa que logo, libros como unha célebre escolma de poemas de Sadako Kurihara ou a novela *Shikabane no machi* (en ) da propia Ōta só puideron publicarse con fragmentos eliminados.

En 1983, Holp Shuppan editou *Nihon no genbaku bungaku* (), en 15 volumes, que recolle os textos de ficción e non ficción máis relevantes do xénero.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
A semellanza

***A semellanza*** é unha novela de María Xosé Queizán en lingua galega, publicada en 1988. É unha obra pioneira á hora de abordar a diferenza entre sexualidade e sexo e a temática trans​, escrita desde unha óptica feminista e lesbiana.​​​, afirmando unha posición non binaria da realidade​.

## Personaxes 
Juanjo, un mozo de boa familia luguesa, que pasa de vivir unha vida impostada de casado a explorar a súa identidade primeiro como home homosexual ata pasar pola transexualidade e o lesbianismo.​.

## Temáticas 
Nesta obra afóndase no sentido metafórico da busca da igual, do amor pola igual, presente habitualmente nas teorías gais e lesbianas.​

Obras posteriores a *A semellanza*, como *Benquerida catástrofe* de Teresa Moure ou as obras de Antón Lopo e Xavier Queipo, non poden entenderse sen esta.​, 1995​) e traduciuse ao inglés (1999)​ e ao castelán (2019).

## Notas
Carta ao director

miniatura|Carta ao editor de J. J. McCarthy, esixindo a publicación da súa carta ao *Dublin Builder*, comentada no ''Freeman's Journal*, e a súa resposta por parte do editor, John Gray. Publicada na páxina 3 do *Freeman's Journal'' do 28 de xaneiro de 1863.
Unha **carta ao director** é unha carta enviada a unha publicación sobre un tema de interese para o lector. Este tipo de cartas adoitan estar destinadas á publicación. Para moitas publicacións, as cartas ao editor pódense enviar por correo ordinario ou correo electrónico.

## Notas
Domínguez (homónimos)

O apelido **Domínguez** pode referirse a:

***Domínguez**, apelido.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Os Domínguez**, lugar da parroquia de Chaguazoso, no concello de Vilariño de Conso.

Amais, como apelido, pode referirse a:

***José Domínguez Izquierdo** (principios século XIX-1897), avogado, xornalista e escritor galego.
Importancia das matemáticas

[miniatura|As [Imaxe por resonancia magnética|resonancias magnéticas, as radiografías e as tomografías computarizadas empregan algoritmos matemáticos para crear imaxes do corpo, que os médicos poden analizar para buscar signos de enfermidades]]
A **importancia das matemáticas** é un concepto que describe a necesidade das matemáticas en diferentes contextos.

Explica principalmente a súa utilidade para facer a vida máis doada e ordenada, e para evitar o caos e a confusión.

As matemáticas son esenciais porque están en todas partes.

*A eficiencia irracional das matemáticas nas ciencias naturais* é o título dun artigo de 1960 do físico Eugene Wigner, que demostra a importancia das matemáticas na física.

Leonardo da Vinci dixo que «ningunha investigación humana pode chamarse ciencia se non pasa por demostracións matemáticas».

As matemáticas son importantes nos deportes (como o fútbol), na ciencia, na tecnoloxía, na arte, etc.

## Sensibilización 
Hai varios esforzos para concienciar sobre a importancia das matemáticas e facelas aínda máis populares, especialmente a través da súa difusión. Isto é principalmente para fomentar a súa aprendizaxe e manter altos os seus niveis matemáticos.

Un estudo de 2021 afirmaba que non aprender matemáticas despois dos 16 anos era prexudicial para o desenvolvemento cerebral.

## Notas
Enrique Macías Virgós

**Enrique Macías Virgós**, nado en Vigo o 23 de xaneiro de 1956, é un matemático galego, catedrático de Xeometría e Topoloxía na Universidade de Santiago de Compostela.

## Traxectoria 
Participou na creación da Biblioteca Dixital Europea de Matemáticas.

Enrique escribiu unha carta ao director de *La Voz de Galicia* apoiando a plataforma En defensa do mestrado de Matemáticas da USC na que afirma que a decisión de non outorgar a singularidade ao máster en matemáticas da USC se interpreta no sentido de que as matemáticas non importan e que ignora o valor estratéxico das matemáticas puras, que son a base da educación STEM e un eixo transversal de toda ciencia.

## Notas
Maths to 18

**Maths to 18** foi un plan anunciado o 3 de xaneiro de 2023 polo daquela primeiro ministro do Reino Unido, Rishi Sunak, segundo o cal as matemáticas serían obrigatorias nas escolas británicas ata os 18 anos.

## Contexto 
As matemáticas son obrigatorias no currículo para todo o alumnado en Inglaterra ata os 16 anos, igual que en España. A anterior primeira ministra, Liz Truss, escribira un libro de matemáticas, *The value of mathematics*, e o seu pai, John Truss, era matemático.

Debido á pandemia de COVID-19, o ensino das matemáticas sufriu as consecuencias da educación en liña. En 2021, un estudo da Universidade de Oxford concluíu que a falta de educación matemática despois dos 16 anos afecta negativamente o desenvolvemento cerebral e cognitivo dos adolescentes. Os malos resultados en matemáticas no Grao Xeral de Educación Secundaria dos últimos anos tamén foron parte do motivo para promover esta medida.

Rishi Sunak dixo no seu discurso:Somos un dos poucos países que non esixe que os nosos fillos estude ningún tipo de matemáticas ata os 18 anos. Actualmente, só a metade dos mozos de entre 16 e 19 anos estudan matemáticas. Non obstante, nun mundo onde os datos están en todas partes e as estatísticas apoian todos os traballos, deixar que os nosos fillos saian a ese mundo sen esas habilidades é decepcionalos. […] Pero traballaremos co sector para garantir que todos os nenos estudean algunha forma de matemáticas ata os 18 anos.

—  Discurso de Rishi Sunak, primeiro ministro, sobre a construción dun futuro mellor: 4 de xaneiro de 2023, Goberno do Reino Unido

## Crítica 
O matemático e biólogo Kit Yates, da Universidade de Bath, afirmou en *The Guardian* que «o plan de Sunak para as matemáticas obrigatorias non cuadra».

O divulgador matemático Nicolás Atanes, despois de xustificar a necesidade das matemáticas nos itinerarios científicos e humanísticos, dixo que era importante ensinar matemáticas ao itinerario que faltaba, as humanidades, e que, polo tanto, era obrigatoria ata os 18 anos: «A xente de humanidades, en xeral, quere acabar en carreiras como historia, interpretación, filoloxía hispánica, xornalismo, política. E, con todo, necesita as matemáticas».

O 17 de abril de 2023, a Sociedade Matemática de Londres publicou unha *Declaración sobre a Visión do Primeiro Ministro para as Matemáticas para os 18 anos*, na que Ulrike Tillmann, daquela presidenta da Sociedade Matemática de Londres, dixo: «As matemáticas son fundamentais para o éxito futuro dos mozos da nosa nación e acollemos con gran satisfacción o compromiso do Primeiro Ministro de fortalecer o ensino das matemáticas». Formaba parte do proxecto Protect Pure Maths.

## Notas
Mourad Daoudi

**Mourad Daoudi El Ghezouani**, nado en Balsapintada (Fuente Álamo de Murcia) o 27 de maio de 1998, é un futbolista que xoga como dianteiro no Elche, da Segunda División.

## Traxectoria 
Nacido en Balsapintada (Fuente Álamo de Murcia), formouse como futbolista nas canteiras do EF Torre Pacheco e do Villarreal. O 5 de febreiro de 2017 debutou co Villarreal C na Terceira División nunha vitoria por 0-1 contra o CE Almassora.

En xullo de 2018 fichou polo Orihuela, da mesma categoría e un ano despois pasou ao Elche B. O 15 de decembro de 2019 debutou co primeiro equipo do Elche na Segunda División, substituíndo a Josan no último minuto da derrota por 2-3 ante a UD Las Palmas.

Nas tempadas 2020/21 e 2021/22 xogou cedido no Alcoyano. Na tempada 2022/23 volveu saír cedido, desta vez ao Burgos, da Segunda División.
## Notas
John Chetauya

**John Chetauya Nwankwo Donald**, nado en Murcia o 25 de setembro de 2000, é un futbolista español que xoga como centrocampista defensivo no Elche, da Segunda División.

## Traxectoria 
Formouse como futbolista nas categorías inferiores do Real Murcia e do Villarreal. Debutou co Villarreal C na Terceira División o 24 de agosto de 2019, nunha vitoria por 0-3 contra o Recambios Colón.

En setembro de 2020 fichou polo Elche Ilicitano, da mesma categoría. O 16 de decembro de 2020 debutou co primeiro equipo do Elche na Copa do Rei, saíndo como titular e marcando un gol en propia meta nunha vitoria por 1-2 contra o CD Buñol. Tres días despois xogou o seu primeiro partido na Primeira División, contra o Atlético de Madrid, sendo substituído ao descanso.

En maio de 2023 subiu definitivamente ao primeiro equipo, adestrado por Sebastián Beccacece.

## Notas
Acéfala

**Acéfala** é unha asociación cultural sen ánimo de lucro que xestiona o centro social autoxestionado de mesmo nome localizado no barrio de Montealto, A Coruña.

## Historia 
Acéfala comezou a xestarse meses antes da pandemia da COVID-2019, co obxectivo principal de continuar o traballo cultural feito na Nave 1839 e amplialo en función das achegas e inquedanzas dos membros da asociación.

O seu primeiro evento aberto ao público xeral data do 4 de xullo de 2020, onde organizan a primeira sesión de portas abertas para dar a coñecer o espazo. 

Dende esa data veñen a organizar eventos de carácter diverso como obradoiros (produción musical, serigrafía, construción de instrumentos electrónicos, costura/upcycling, cianotipia, collage, fotografía, danza, cultura drag...), exposicións, concertos  e xornadas varias así como clubs regulares coma o club de debuxo ao natural, club de lectura, e o club do disco.

Tamén participaron nas xornadas Estudos Abertos organizadas polo Concello da Coruña nos anos 2024 e 2025, colaboraron con organizacións da cidade coma SOS Racismo Galicia e Foi Polo Vento na organización de varias xornadas antirracistas e ecoloxistas así coma na organización de eventos en defensa do Liceo Mutante de Pontevedra, asoación afín coa que tamén colaboraron na organización das xornadas de música experimental Runrún.

## Descrición 
Acéfala ten a figura xurídica de asociación cultural sen ánimo de lucro amparada pola Lei organica 1/2002, do 22 de marzo, reguladora do dereito de asociación, coa denominación "Asociación sen ánimo de lucro Acéfala". Nos seus estatutos estaelecen que todas as decisións se toman de xeito asembleario, onde cada socio membro da asociación ten dereito a voto. 

A asociación distingue entre

* socios membros, que participan activamente nas asembleas xerais, convocadas con carácter mensual.
* socios visitantes, que participan de xeito esporádico en eventos da asociación.
* socios xuvenís.

Os fins principais da asociación, de acordo cos seus estatutos, son:

# Promover e difundir a creación artística, cultural, técnica e filosófica en tódalas súas formas
# Fomentar o pensamento crítico e a liberdade, o apoio mutuo e a autonomía dos individuos
# Difusión do coñecemento e da información libres
# Crearen unha comunidade de interacción libre de discriminación

As actividades que podería organizar a asociación para cumprir os fins previos son,  de acordo cos seus estatutos:

# Obradoiros
# Encontros de expresión e creación artística, cultural, técnica e filosófica en tódalas súas formas
# Conferencias e debates
# Estudio de creación e investigación aberto
# Eventos de desfrute e recreo comunitarios

Segundo os estatutos da asociacón, os beneficios obtidos da organización de actividades destinaranse exclusivamente ao cumprimento dos fins de asociación, sen que se poidan repartir entre os asociados ou outras persoas físicas ou xurídicas con fins lucrativos.

Actualmente a asociación conta con máis de 3000 socias e máis de 300 eventos organizados.

## Notas
Germán Valera

**Germán Valera Karabinaite**, nado en Murcia o 16 de marzo de 2002, é un futbolista español que xoga de extremo dereito no Elche , da Segunda División, cedido polo Valencia.

## Traxectoria 
Nado en Murcia de nai lituana, formouse como futbolista nas categorías inferiores do Villarreal e do Atlético de Madrid. Para a tempada 2019/20 subiu ao Atlético de Madrid B, co que debutou na Segunda División B o 24 de agosto de 2019 ante o Marino de Luanco.

Debutou co primeiro equipo na Primeira División o 4 de xaneiro seguinte, substituíndo a João Félix no treito final dun partido contra o Levante. O 1 de febreiro de 2021 renovou o seu contrato co club ata 2026 e saíu cedido ao Tenerife, da Segunda División. Nos seguintes anos foi cedido sucesivamente á Real Sociedad B, ao Andorra e ao Valencia.

O 30 de agosto de 2024 asinou un contrato de catro anos co Valencia CF e en febreiro de 2025 foi cedido ao Elche, co que conseguiu o ascenso á Primeira División.

## Notas
Alejandro Sierra Sabbadin

**Alejandro Daniel Sierra Sabbadin**, nado o 26 de outubro de 2004 e finado no 23 de febreiro de 2025, foi un atleta e estudante de matemáticas aragonés.

## Traxectoria 
Destacou como atleta durante a súa xuventude, competindo a nivel autonómico e nacional.

Alejandro estudaba Matemáticas na Universidade de Zaragoza. Participou como xogador na Liga Matemática, unha competición a nivel estatal organizada pola Asociación Nacional de Estudantes de Matemáticas, concretamente no partido celebrado en Tudela no 2024, no que representou ao equipo da Universidade de Zaragoza.

Faleceu o 23 de febreiro de 2025 a causa dunha longa enfermidade. Foi lembrado na fase final da Liga Matemática 2024-2025, en Oviedo. Durante a Conferencia de Decanos de Matemáticas celebrada en Zaragoza no 2025, gardouse un minuto de silencio na súa memoria.

## Notas
Pedro Bigas

**Pedro Bigas Rigo**, nado en Palma o 15 de maio de 1990, é un futbolista español que xoga de defensa e centrocampista no Elche, da Segunda División.

## Traxectoria 
Formado na canteira do Mallorca, en 2009 debutou co CD Montuïri na Terceira División. No verán de 2010 fichou polo Atlético Baleares, da Segunda División B.

Posteriormente pasou ao Mallorca B e o 1 de outubro de 2011 disputou o seu primeiro partido co Mallorca na Primeira División, ante Osasuna.

En xullo de 2015 asinou un contrato de dous anos coa UD Las Palmas, que viña de ascender á máxima categoría. Marcou catro goles na campaña 2016/17, na que o equipo canario acabou no 14º posto.

## Notas
El Playón, Santander

**El Playón** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de Santander. Segundo o censo de 2015, tiña unha poboación de 11.776 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, El Playón ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados:
* Barrio Nuevo
* Betania
* Estación Laguna
* San Pedro de la Tigra

## Notas
Equipo deportivo universitario

miniatura|Un atleta universitario en 1906
Un **equipo deportivo universitario** é un equipo deportivo nun deporte determinado composto por xogadores universitarios que representan á súa facultade ou universidade.

## Exemplos 
Nos Estados Unidos, a NCAA regula as competicións deportivas estadounidenses.

En España, a Liga Matemática da Asociación Nacional de Estudantes de Matemáticas está conformada por equipos deportivos univetsitarios que fan das matemáticas un deporte.

## Notas
Rishi Sunak

**Rishi Sunak**, nado o 12 de maio de 1980, é un político británico que foi primeiro ministro do Reino Unido e líder do Partido Conservador de 2022 a 2024. 

Tras a súa derrota fronte ao Partido Laborista de Keir Starmer nas eleccións xerais de 2024, converteuse en líder da oposición, cargo que desempeñou de xullo a novembro de 2024. 

Anteriormente ocupou dous postos no gabinete con Boris Johnson, e posteriormente como ministro de Facenda de 2020 a 2022. Sunak foi membro do Parlamento (MP) por Richmond e Northallerton, anteriormente Richmond (Yorks), desde 2015.

## Traxectoria 
Rishi Sunak naceu o 12 de maio de 1980 no Hospital Xeral de Southampton, en Southampton, Hampshire, de pais hindús nados en África Oriental e punjabi. O seu pai naceu na colonia de Kenya en 1949, mentres que a súa nai naceu no territorio de Tanganica (a actual Tanzania). O seu avó paterno, Ramdas Sunak, emigrara de Gujranwala, situada no actual Paquistán, á capital kenyana de Nairobi en 1935, mentres que o seu avó materno, Raghubir Berry, creceu no Punjab antes de mudarse finalmente a Tanzania como enxeñeiro. Traballou de camareiro no restaurante de curry Kuti's Brasserie en Southampton durante as súas vacacións de verán. Estudou filosofía, política e economía no Lincoln College de Oxford, onde se graduou cunha matrícula de honra en 2001. Durante a súa estadía universitaria, realizou unhas prácticas na sede da campaña conservadora e uniuse ao Partido Conservador.

O avó paterno de Sunak era de Gujranwala (no actual Paquistán), mentres que o seu avó materno era de Ludhiana (na actual India); ambas cidades formaban parte da provincia do Punjab na India británica naquel momento. Os seus avós emigraron a África Oriental e despois ao Reino Unido na década de 1960. O seu pai naceu e criouse na Colonia e Protectorado de Kenya (actual Kenya) e era médico de cabeceira no Servizo Nacional de Saúde (NHS). A súa nai, nada en Tanganica (que máis tarde se converteu en parte de Tanzania), era farmacéutica propietaria da Farmacia Sunak en Southampton entre 1995 e 2014 e ten un título pola Universidade de Aston. Sunak é o maior de tres irmáns. O seu irmán é psicólogo e a súa irmá traballa en Nova York como xefa de estratexia e planificación en Education Cannot Wait, o Fondo Mundial das Nacións Unidas para a Educación en Emerxencias e Crises Prolongadas.

No ano 2023, anunciou o plan Maths to 18 para mellorar a comprensión pública das matemáticas.

## Notas
Socorro, Santander

**Socorro** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de Santander. Foi fundado en 1681 por José de Archila e José Díaz Sarmiento. A cidade foi moi influente na historia de Colombia. Alí empezou a revolta dos comuneiros de 1781 contra o goberno español. Segundo o censo de 2017, tiña unha poboación de 30.847 habitantes.

## Notas
Javier Polo

**Javier Polo Noche**, nado en Vigo o 12 de marzo de 2002, é un matemático galego e presidente da Asociación Nacional de Estudantes de Matemáticas desde xullo de 2025.

Como matemático, centra a súa investigación na teoría de números.

## Traxectoria 
Estudou no Colexio Compañía de María de Vigo, onde foi seleccionado para o Estalmat en 2015.

Máis adiante, estudou no IES do Castro de Vigo. No 2018, conseguiu un premio como acertantes do Enigma dos cofres da revista Ombú na modalidade de Bacharelato.

Estudou matemáticas na Universidade de Santiago de Compostela. En xullo de 2023, participou no equipo da USC que gañou unha medalla de prata na Open Mathematical Olympiad for University Students.

En 2023, xunto con Diego Martínez García, Yago Méndez Domínguez, Francisco Morales Vidal, Ángel Mourelle Abelenda, Lois Omil Pazos e Javier Polo, recibiu un dos XVIII Premios á calidade lingüística en lingua galega da Xunta de Galicia polo traballo "Campañas electorais: un modelo de fluxo de votantes nun sistema cuadripartidista" (Departamento de Ciencias) na categoría de artigo académico.

Foi o primeiro delegado do Funtor de Breogán na primeira edición da Liga Matemática, liderando o seu equipo para ser un dos catro finalistas.

En 2024, participou na cerimonia de entrega dos premios Estalmat Galicia. 

Na Asemblea Xeral da Asociación Nacional de Estudantes de Matemáticas celebrada durante o Encontro Nacional de Estudantes de Matemáticas de 2024, foi nomeado membro da Política Universitaria da Asociación Nacional de Estudantes de Matemáticas, baixo a presidencia de Marina Díaz.

En maio de 2025, uniuse á plataforma En defensa do mestrado de Matemáticas da USC. Na súa conta de Twitter, dixo:

En xullo de 2025, durante o Encontro Nacional de Estudantes de Matemáticas de 2025, foi elixido presidente da Asociación Nacional de Estudantes de Matemáticas.

## Notas
Cristina Cifuentes Bermejo

**Cristina Cifuentes Bermejo**, nada en Valladolid o 30 de outubro de 1993, é unha xogadora de balonmán española. Xoga de pivote no CB Atlético Guardés.

## Traxectoria 
esquerda|miniatura|Cristina Cifuentes.
Chegou ao Club Deportivo Balonmano Aula Cultural en 2005, e o equipo cadete e xuvenil destacou en torneos nacionais de seleccións territoriais nun tridente de primeiras liña onde Cristina se desenvolvía como lateral Nas primeiras tempadas na elite o equipo adestrado por Miguel Ángel Peñas xogou un balonmán moi rápido, e con Silvia Arderius, Teresa Álvarez ou María Prieto Cristina Cifuentes foi pasando ao centro do ataque, entre a defensa rival. En setembro de 2019 sufriu unha dura lesión de nocello que a mantivo oito meses sen xogar, e perdeu a participación do club na Challenge Cup.

Renovou contrato ata 2022, mais nese ano fichou polo CB Atlético Guardés. Por mor das lesións, a adestradra Cristina Cabezas situouna como extremo.
Co equipo miñoto participou na EHF European Cup, mais caeron na final ante o Antalya Konyaalti BSK.

### Selección 
Foi habitual coa selección española de balonmán xuvenil e participou no Mundial júnior.

## Recoñecementos 
* Medalla e insignia de prata da Federación de Castela e León (2022)

## Notas
Escada (homónimos)

O termo **Escada** pode referirse a:

***Escada**, escaleira normalmente de madeira ou metálica formada por dúas hastas (pezas longas verticais) ligadas por barras ou paus horizontais, que pode ser portátil ou mecánica adaptábel a un vehículo.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***A Escada**, lugar da parroquia de San Salvador de Couzadoiro, no concello de Ortigueira;
***Escadavada**, lugar da parroquia de Oleiros, no concello de Vilalba.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Chen Xue

**Chen Xue** (en chinés tradicional: 陳雪), nada en Taichung en 1970, é unha escritora taiwanesa. A súa escolma de relatos *Enü shu* (en ), publicado en 1995, é considerada un clásico da literatura *tongzhi* pola súa representación das comunidades LGBT de Taiwán.

## Traxectoria 
Chen Xue, pseudónimo de Chen Yaling, naceu en Taichung en 1970. Graduouse en Chinés pola Universidade Central Nacional en 1993. Publicou o seu primeiro libro, *Enü shu*, en 1995. Trátase dunha colección de contos, entre os que destaca "Xunzhao tianshi yishi de chibang" (en ), considerado un clásico da literatura *tongzhi*. Outra obra a destacar é *Venus*, que narra a perspectiva dunha persoa trans.

Chen é unha muller lesbiana, coñecida por bicar á súa parella na portada da revista LGBT *LEZS*. Tamén á activista polos dereitos humanos, en especial os dereitos das persoas LGBT de Taiwán.

## Premios 
Chen foi finalista de numerosos premios literarios en Taiwán.

En 2004, o director de Hong Kong Yan Yan Mak adaptou unha das súas historias, *Hudie* (en ), ao cinema. O filme foi nomeado no Golden Horse Film Festival dese ano, e gañou os Hong Kong Film Awards de 2005.

## Recepción 
Xunto con Chi Ta-wei, Lucifer Hung e Qiu Miaojin, é unha das voces máis destacadas da nova xeración de autores *queer* de Taiwán. A obra de Chen versa sobre unha gran variedade de temas, ademais da vida das persoas LGBT. A súa novela *Wuba zhi cheng* (), céntrase nunha "premisa heterosexual". Moitos dos seus textos abordan temas como a familia e os país, así como o fogar ou o exilio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Ecuación de Arrhenius

Na química física, a **ecuación de Arrhenius** é unha fórmula que ten como propósito orixinario describir a dependencia da temperatura na taxa de reacción dunha reacción química. A ecuación foi proposta por Svante Arrhenius en 1889, baseandose no traballo do farmacéutico holandés Jacobus Henricus van 't Hoff quen descubre no 1884 que a ecuación de Van't Hoff para a dependencia coa temperatura das constantes de equilibrio propón unha fórmula para as taxas de reacción. 

Esta ecuación ten unha vasta e importante aplicación para determinar a enerxía de activación e a taxa de reacción dunha reacción química. Arrhenius proporcionou unha xustificación física e interpretación da fórmula. Actualmente, é mais frecuente entender a fórmula coma unha relación empírica entre a temperatura e taxa de reacción dunha reacción química, e a enerxía de activación de devandita reacción.:   

A ecuación de Arrhenius tamén se pode empregar para modelar matematicamente a variación coa temperatura de coeficientes de difusión, cinéticos, ou propiedades materiais coma a resistividade ou condutividade dun metal.  

A ecuación de Eyring, desenvolvida no ano 1935, tamén expresa a relación entre taxa e enerxía de activación dunha reacción química, máis en lugar de partir dunha relación empírica dedúcese de principios da mecánica estatística.

## Formulación 
A ecuación de Arrhenius describe a dependencia exponencial da taxa de reacción k dunha reacción química da temperatura absoluta coma
:k = Ae^\frac{- E_\text{a}}{RT},
onde

*  é a taxa de reacción (asociada á velocidade da reacción),
*  é a temperatura absoluta,
*  é o factor pre-exponencial ou factor de Arrhenius,
*  é a enerxía de activación da reacción,
*  é a constante universal dos gases perfectos.

De xeito alternativo, a ecuación pode ser expresada coma
:k = Ae^\frac{-E_\text{a}}{k_\text{B}T},

sendo

*  a enerxía de activación da reacción,
*  é a constante de Boltzmann.

## Gráfico de Arrhenius 
miniatura|Gráfico de Arrhenius lineal: ln *k* contra 1/T.
Tomando o logaritmo natural da ecuación de Arrhenius, e aplicando as propiedades básicas dos logaritmos obtemos:
:\ln k= \ln A - \frac{E_\text{a}}{R} \frac{1}{T}.

Podemos reescribir a relación anterior coma a ecuación dunha recta:
:\ln k = \frac{-E_\text{a}}{R}\left(\frac{1}{T}\right) + \ln A.

Polo tanto, podemos empregar o gráfico de \ln k contra 1/T para calcular a enerxía de activación E_a e o factor preexponencial A coma a pendente e intercepto da recta respectivamente. Este é un procedemento moi empregado en cinética química. Concretamente, a enerxía de activación pódese calcular coma:

:E_\text{a} \equiv -R \left[ \frac{\partial \ln k}{\partial (1/T)} \right]_P.

## Notas 
## Vexase tamén 
### Outros artigos 
* Ecuación de Eyring
* Ecuación de Van´t Hoff

### Bibliografía 
*  
*  
*
Julio Rodríguez Taboada

**Julio Rodríguez Taboada**, nado en Lalín en 1966, é un profesor de matemáticas galego e presidente da Federación Española de Sociedades de Profesores de Matemáticas, sucedendo a Onofre Monzó como presidente.

## Traxectoria 
Licenciado en Matemáticas pola Universidade de Santiago de Compostela, imparte matemáticas no IES As Barxas de Moaña. 

Preside a Federación Española de Sociedades de Profesores de Matemáticas desde 2022, cando substituíu no cargo a Onofre Monzó. Tamén é presidente da Asociación Galega do Profesorado de Educación Matemática. Crítica a escaseza de profesorado de matemáticas en España.

## Notas
Comité Español de Matemáticas

O **Comité Español de Matemáticas** (**CEMat**) é unha asociación matemática que representa a España ante a Unión Matemática Internacional. O presidente actual é Alfonso Gordaliza.

## Historia 
### Creación 
O Comité Español de Matemáticas foi creado o 13 de xaneiro de 2004, como sucesor do Comité Español para a Unión Matemática Internacional, que se estableceu o 17 de abril de 1998, por iniciativa conxunta da Real Sociedade Matemática Española, a Sociedade Matemática Catalá, a Sociedade Española de Matemática Aplicada e a Sociedade de Estatística e Investigación Operativa.

Ademais das sociedades mencionadas, o Comité Español de Matemáticas tamén inclúe a Federación Española de Sociedades de Profesores de Matemáticas, a Asociación Nacional de Estudantes de Matemáticas, a Sociedade Española para a Investigación en Educación Matemática e a Sociedade Española para a Historia da Ciencia e a Tecnoloxía.

Os estatutos orixinais do Comité Español de Matemáticas foron aprobados o 26 de xaneiro de 2004. Foron substituídos o 15 de xaneiro de 2007 polo vixente Regulamento de Funcionamento.

En 2006, o Comité Español de Matemáticas foi o responsable de organizar o Congreso Internacional de Matemáticos de 2006.

### Participación en organismos 
Desde o 1 de xaneiro de 2015, o Comité Español de Matemáticas é tamén a organización afiliada de España á Unión Matemática Internacional, á que o propio Comité está afiliado. Desde a refundación da Unión Matemática Internacional en 1951 ata o 31 de decembro de 2014, a Organización Afiliada de España á Unión Matemática Internacional foi permanentemente unha dependencia ministerial ou interministerial. O Comité Español de Matemáticas coordina a actividade e a representación de España nas organizacións matemáticas internacionais.

En 2010, o Comité Español de Matemáticas promoveu e animou a incorporación de España ao Centro Internacional de Matemática Pura e Aplicada como estado membro. En xullo de 2022, España corría o risco de expulsión por falta de pagamento das cotas. O 5 de xullo, o presidente da Sociedade Española de Investigación Operativa publicou unha carta instando a España a non ser expulsada. O 7 de xullo, Diana Morant, Ministra de Ciencia e Innovación do Goberno español, admitiu que fora un erro non pagar as cotas ao Centro Internacional de Matemática Pura e Aplicada.

### Outras accións 
Na súa reunión de febreiro de 2020, o Comité aprobou novos estatutos que permitían a esta organización constituírse como Federación. En marzo de 2020, o Comité Español de Matemáticas promoveu a iniciativa *Acción Matemática contra o Coronavirus*. O obxectivo era poñer a disposición das autoridades as capacidades de análise e modelización matemática no caso de que puidesen ser útiles para comprender a pandemia de COVID-19.

A Comisión para as Mulleres nas Matemáticas do Comité Español de Matemáticas creouse o 12 de maio de 2021, Día Internacional da Muller nas Matemáticas.

En setembro de 2024, o Comité enviou un informe ao Ministerio de Educación sobre o baixo nivel da educación matemática.

## Notas
Alfonso Gordaliza

**Alfonso Gordaliza Ramos**, nado en Villafrades de Campos no 1961, é un matemático español, presidente do Comité Español de Matemáticas e catedrático de Estatística e Investigación Operativa da Universidade de Valladolid. A súa traxectoria académica e investigadora está centrada na aplicación de métodos estadísticos robustos e técnicas de recorte, con especial énfase na súa aplicación á análise de datos complexos. 

Desde 1999 é alcalde de Villafrades de Campos,.polo Partido Popular.

## Traxectoria 
Licenciouse en Ciencias Matemáticas, especialidade en Estatística, pola Universidade de Valladolid en 1984. Obtivo o doutoramento en 1987 na mesma institución coa tese titulada *Rho-médias recortadas imparciales*.

Comezou a súa carreira docente como profesor titular na Escola Técnica Superior de Enxeñeiros Industriais da UVa en 1991, onde impartiu materias como Métodos Estatísticos na Enxeñaría, Control Estatístico de Calidade e Deseño de Experimentos. En marzo de 2003, ascendeu á categoría de catedrático de universidade, dedicándose á docencia e á investigación a tempo completo. Tamén exerceu como profesor-titor na Universidade Nacional de Educación a Distancia no Centro Asociado de Palencia desde 1990.

Alfonso Gordaliza desempeñou un papel destacado na resposta científica á pandemia de COVID-19 en España. Foi membro do Grupo de Traballo Multidisciplinar do Ministerio de Ciencia e Innovación, asesorando na análise e modelización da evolución da pandemia. Ademais, como presidente do Comité Español de Matemáticas liderou a iniciativa *Acción Matemática contra o Coronavirus*, que promoveu a colaboración entre matemáticos e outras disciplinas para abordar os retos da crise sanitaria.

Ao longo da súa carreira, publicou máis de 60 traballos científicos en revistas internacionais, abordando temas como a análise de datos multivariantes, a estimación robusta e a modelización de procesos estocásticos. A súa produción académica reflicte un compromiso coa excelencia investigadora e a aplicación práctica dos métodos estatísticos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Currículum na web da Universidade de Valladolid
Villafrades de Campos

**Villafrades de Campos** é un concello da provincia de Valladolid, Castela e León. Segundo o censo (INE) en 2018 tiña 101 habitantes. O alcalde é, desde 1999, Alfonso Gordaliza Ramos.

As festas da vila convocan numerosa asistencia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de concellos de Valladolid
Centro Internacional de Matemática Pura e Aplicada

O **Centro Internacional de Matemática Pura e Aplicada** (en francés: *Centre International de Mathématiques Pures et Appliquées*, **CIMPA**) é unha asociación francesa cuxa misión é promover a investigación matemática nos países en desenvolvemento.

## Historia 
Tras unha recomendación formulada na 18ª sesión da Conferencia Xeral da UNESCO en París en 1974, a creación do CIMPA decidiuse na 19ª sesión da Conferencia Xeral da UNESCO en Nairobi en 1976. Por iniciativa do goberno francés e dun grupo de membros fundadores (J.P. Aubin, J. Cea, P. Deheuvels, F. Vestido, C. Godbillon, H. Hogbe Nlend, J.L. Lions, J.L. Koszul, E.J. Picard, A. Revuz, P. Sabourin), o Centro Internacional de Matemáticas Puras e Aplicadas estableceuse formalmente como asociación en virtude da Lei de 1901 o 30 de outubro de 1978. Segundo os seus estatutos, a súa misión é formar matemáticos principalmente de países en desenvolvemento a través de cursos anuais, escolas temáticas e bolsas para programas temáticos e estadías de investigación. O CIMPA ten a súa sede en Niza e a súa universidade anfitrioa é a Université Côte d’Azur.

## Actividades 
A principal actividade do CIMPA é a organización duns vinte centros de investigación cada ano en países en desenvolvemento, coñecidos como Centros CIMPA. Esta actividade compleméntase con iniciativas como os Cursos CIMPA, que financian cursos de apoio para programas de máster, centros de doutoramento ou outros programas. As bolsas CIMPA ofrecen apoio financeiro para a participación de estudantes ou investigadores novos en trimestres temáticos. Finalmente, o programa de Investigación en Parellas CIMPA-ICTP ofrece aos seus colegas de países en desenvolvemento a oportunidade de traballar nun proxecto de investigación cun colega en Europa durante varias semanas.

O CIMPA tamén financia centros en colaboración con sociedades científicas como a Unión Matemática Africana (UMA), a Unión Matemática de América Latina e o Caribe (UMALCA), a Sociedade Matemática do Sueste Asiático (SEAMS) e a Asociación de Ciencias Matemáticas do África Austral. O CIMPA tamén traballa en colaboración con outras organizacións con obxectivos similares, como a Unión Matemática Internacional e o Centro Internacional de Física Teórica.

## Notas
Escanos (homónimos)

O termo **Escanos** pode referirse a:

***Escano**, banco con respaldo, normalmente feito solidamente de madeira de carballo ou de castiñeiro;
***Escanos en Branco**, partido político español fundado en Badalona (Provincia de Barcelona) o 21 de xullo de 2010 que loita polo recoñecemento dun voto de protesta en forma de escanos baleiros.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Os Escanos**, lugar da parroquia de Quiroga, no concello de Quiroga.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Escravitude (homónimos)

O termo **Escravitude** pode referirse a:

***Escravitude**, condición social do **escravo**, un traballador non libre e, polo xeral, non remunerado, que é xuridicamente a propiedade doutra persoa e, en consecuencia, negociábel, como un obxecto;
***Escravitude en África**, historicamente estendida en África;
***Escravitude na Grecia antiga**, compoñente esencial no desenvolvemento económico e social do mundo grego da antigüidade e estivo vixente ó longo da súa historia.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***A Escravitude**, lugar da parroquia de Cruces, no concello de Padrón.
Lista de adestradores gañadores da Copa do Mundo de Fútbol

[alt=|dereita|miniatura| Vittorio Pozzo é o único adestrador que gañou a [Copa do Mundo de Fútbol|Copa do Mundo dúas veces.]]
Está é a **lista dos adestradores gañadores da Copa do Mundo de Fútbol**. O Mundial de Fútbol está considerado como o torneo de fútbol máis prestixioso do planeta. Oito seleccións diferentes conquistaron o título nas 22 edicións disputadas dende o torneo inaugural de 1930. O Brasil proclamouse campión cinco veces, unha máis que Alemaña e Italia; mentres que por detrás deles atópanse a Arxentina con tres títulos; Francia e o Uruguai, con dous cada un; e Inglaterra e España, cun título cada unha. O papel do seleccionador é confeccionar o cadro de xogadores para o Mundial e desenvolver a táctica do equipo. Trátase dun cargo sometido a moita presión, debido á importancia de gañar un Mundial e á falta de contacto diario cos xogadores durante a tempada regular de clubs, fóra dos descansos internacionais.

Alberto Suppici guiou á selección uruguaia na súa vitoria na edición inaugural en 1930. O italiano Vittorio Pozzo é o único adestrador que gañou en dúas ocasións a Copa do Mundo, conseguíndoo en 1934 e 1938. Un total de 21 adestradores diferentes gañaron o Mundial, dirixindo todos eles a selección nacional do seu propio país. Outros cinco adestradores conseguiron proclamarse campións unha vez e subcampións outra: Helmut Schön (gañador en 1974 e subcampión en 1966) e Franz Beckenbauer (gañador en 1990, subcampión en 1986) con Alemaña Occidental, Carlos Bilardo (gañador en 1986 e subcampión en 1990) coa Arxentina, Mário Zagallo (gañador en 1970 e subcampión en 1998) co Brasil e Didier Deschamps (gañador en 2018 e subcampión en 2022) con Francia.

Carlos Alberto Parreira ostenta o récord de máis participacións na Copa do Mundo como adestrador, seis, facéndoo ademais con cinco seleccións nacionais diferentes. Schön, que dirixiu a Alemaña Occidental á vitoria na Copa do Mundo de 1974, é o seleccionador con máis partidos no torneo, con 25, e ostenta tamén o récord de 16 vitorias. Suppici é o adestrador máis novo en gañar a Copa do Mundo, con 31 anos, sendo o único xunto a Zagallo e César Luis Menotti en coroarse con menos de 40 anos. Pola contra, Vicente del Bosque é o adestrador de máis idade en gañar a Copa do Mundo, con 59 anos.

Tres homes gañaron o torneo como xogadores e como seleccionadores: Zagallo (como xogador en 1958 e 1962, como adestrador en 1970), Beckenbauer (como xogador en 1974 e como adestrador en 1990) e Didier Deschamps (como xogador en 1998 e como adestrador en 2018). Tanto Beckenbauer como Deschamps eran ademais capitáns dos seus respectivos equipos cando gañaron o título como xogadores.

## Adestradores gañadores da Copa do Mundo 
## Por nacionalidade 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Gámbita

**Gámbita** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de Santander. Segundo o censo de 2015, tiña unha poboación de 5.044 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Aratoca ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados: La Palma.

## Notas