open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Capela da Nosa Señora das Neves de Funchal

A **Capela da Nosa Señora das Neves** (en ), coñecida popularmente como **Capela das Neves**, é unha capela do século XVI dedicada á Nosa Señora das Neves, situada na freguesía de São Gonçalo, na cidade de Funchal, na illa de Madeira, Portugal. Presenta algúns elementos do gótico sobrio, e desde 1994 está clasificada como Inmoble de Interese Municipal. A capela é propiedade da Diocese de Funchal. Tendo os seus bens secuestrados pola Facenda Nacional por débedas á Coroa portuguesa, foi a Quinta das Neves rematada por Lopo Machado de Góis, nado en Guimarães, entrando así a propiedade nesta familia.

En 1566, a capela actual estaba xa construída, No mesmo ano de 1566, en outubro, foi asociada ao ataque dos corsarios franceses ao Funchal, sendo escollida para local de reunión e campamento das tropas que querían retomar o control da cidade do Funchal, baixo o mando do capitán António de Carvalhal.

### Morgadío das Neves 
Bartolomeu Machado, fillo de Lopo Machado, herdou a propiedade, pero faleceu sen descendencia o 31 de agosto de 1593, enterrado nesta capela. Por non ter herdeiros forzosos, manda buscar en Guimarães o seu sobriño João Machado de Miranda, nel facendo morgado de todos os seus bens. Sucedeuno como morgado o seu fillo Bartolomeu Machado de Miranda, finado o 22 de abril de 1650, e sepultado nesta capela. A este sucedeuno o seu fillo máis vello João Machado de Miranda, finado o 25 de agosto de 1676, e igualmente alí sepultado. Non tendo este descendencia lexítima, sucedeulle na casa o seu irmán, o capitán José Machado de Miranda, finado sen descendentes en outubro de 1694. Herdou a casa a irmá destes, D. Madalena de Moura e Miranda, casada co capitán Gaspar de Bettencourt e Sá, morgado da Água de Mel, entrando así este morgado na casa dos Bettencourts e Sá.

Son entón realizadas importantes obras no edificio e envolvente da capela, especialmente o aumento da nave para o oeste, un pavimento en cemento e unha balaustrada, dividindo un pequeno estrado de formigón. Data desta época o epitafio que se atopa sobre o portal, onde está escrito:

Nestas obras, o alpendre que se erguía en fronte da fachada principal foi retirado, sendo transferida a entrada principal para unha fachada lateral, atopada no norte. pero a clasificación foi cambiada para Inmoble de Interese Municipal, en 2001.

## Notas
Esmoriz, Esmoriz, Chantada

**Esmoriz** é o único lugar na parroquia de San Xillao de Esmoriz, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. Segundo o INE en 2017 tiña 57 habitantes (30 mulleres e 27 homes).
## Toponimia
O topónimo **Esmoriz** ten orixe no antropónimo de orixe xermánica  a partir da forma en xenitivo.

## Patrimonio 
* Igrexa de San Xillao de Esmoriz, construída no século XVIII.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:EsmorizEste.jpg|Vista Este da Igrexa
Ficheiro:EsmorizCruceiro.jpg|Cruceiro de Esmoriz.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Esmoriz 
### Parroquias de Chantada 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Chantada
Sulley Muntari

**Suleyman Ali Muntari**, nado en Konongo o 27 de agosto de 1984, é un exfutbolista ghanés, que xogaba de centrocampista.

## Traxectoria 
O 8 de febreiro de 2018 o Deportivo da Coruña anunciou a súa incorporación aos adestramentos, en calidade de proba, tras atoparse sen equipo. Finalmente, o 22 de febreiro o club anunciou a súa fichaxe, até o remate da tempada 2017–18. O seu debut produciuse na xornada 25, nun empate en Riazor fronte o RCD Espanyol (0–0), converténdose no primeiro xogador ghanés en vestir a camisola do equipo coruñés.

## Palmarés 
;Portsmouth
*FA Cup: 2008
;Inter 
*Serie A: 2008–09, 2009–10
*Coppa Italia: 2009–10 , 2010-11
*Supercoppa Italiana:  2009, 2011
*UEFA Champions League: 2009–10
*Mundial de Clubs da FIFA: 2010

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial  
* Datos do xogador en bdfutbol.com 
* Datos do xogador en soccerbase.com 
* Datos do xogador en national-football-teams.com
Falcon Heavy

O **Falcon Heavy** (FH) ("Falcón Pesado"), anteriormente coñecido como **Falcon 9 Heavy**, é un vehículo de lanzamento espacial pesado parcialmente reutilizable, deseñado e fabricado por SpaceX. O Falcon Heavy é unha variante do lanzador Falcon 9 e consiste nun núcleo de foguete Falcon 9 reforzado, con outros dous núcleos de Falcon 9 como foguetes aceleradores adicionais. Isto aumenta a carga útil da órbita terrestre baixa (OTB) a 64 toneladas, comparado coas 22,8 toneladas dun Falcon 9. O Falcon Heavy foi deseñado dende o principio para levar ós seres humanos ó espazo, permitindo misións con tripulación á Lúa ou Marte.

Despois da investigación do fracaso de Falcon 9 CRS-7 en 2015,  e dos repetidos atrasos no desenvolvemento de foguetes, o lanzamento do primeiro Falcon Heavy tivo lugar o 6 de febreiro de 2018. Despois do primeiro lanzamento a capacidade do Falcon Heavy ampliouse usando a tecnoloxía utilizada no desenvolvemento dos Falcon 9 Block 5.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Falcon (foguetes)
*Falcon 1
*Falcon 9

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Parque Nacional das Grandes Montañas Fumegantes

O **Parque Nacional das Grandes Montañas Fumegantes** (en ) é un parque nacional e un lugar Patrimonio da Humanidade pola UNESCO que se estende ó longo das Grandes Montañas Fumegantes, parte das Montañas Blue Ridge, que é unha división da cadea montañosa dos Apalaches. É a fronteira entre Tennessee e Carolina do Norte e discorre dende o nordeste até o suroeste. É o parque nacional máis visitado dos Estados Unidos de América con máis de 11,3 millóns de visitantes no ano 2016. Na súa ruta dende Maine até Xeorxia, o Sendeiro dos Apalaches tamén pasa polo centro do parque. O parque foi arrendado polo Congreso dos Estados Unidos en 1934 e foi oficialmente declarado polo presidente Franklin D. Roosevelt en 1940. O parque abrangue 2.114,15 km², o que o converte nunha das meirandes áreas protexidas do leste dos Estados Unidos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial 
### Bibliografía 
* Saferstein, Mark. 2004. *Great Smoky Mountains*. 22nd ed. American Parks Network.
* Tilden, Freeman. 1970. *The National Parks*
* "Old-Time Smoky Mountain Music: 34 Historic Songs, Ballads, and Instrumentals Recorded in the Great Smoky Mountains by 'Song Catcher' Joseph S. Hall" (CD released by the Great Smoky Mountains Association, 2010).
* Pierce, Daniel S. *The Great Smokies: From Natural Habitat to National Park*. Knoxville: University of Tennessee Press, 2000.
Aeroporto de Buffalo Niagara

O **aeroporto internacional de Buffalo Niagara**  é un aeroporto estadounidense situado en Cheektowaga, Nova York. O aeroporto serve a Buffalo e á rexión de Golden Horseshoe no sur de Ontario, Canadá. É o terceiro aeroporto máis concorrido do estado de Nova York e o máis concorrido fóra da área metropolitana da cidade de Nova York. Atópase a uns 18 quilómetros ao leste do centro de Buffalo e a preto de 100 ao sueste de Toronto.

## Aeroliñas e destinos
### Pasaxeiros
### Carga
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
Dos días do porvir

***Dos días do porvir*** (en ) é unha novela do británico H. G. Wells publicada por vez primeira entre os meses de xuño e outubro de 1899 nos sucesivos números de *The Pall Mall Magazine*. Máis tarde sería compilada como parte da colección *Tales of Space and Time*.

Foi traducido ó galego por Alejandro Tobar e foi publicado pola Editorial Hugin e Munin no ano 2018.

## Trama e características 
Está dividida en cinco capítulos: "The Cure for Love", "The Vacant Country", "The Ways of the City", "Underneath" e "Bindon Intervenes".

Conta a historia de dous amantes, Elizabeth e Denton, no Londres distópico do século XXII. Explora as implicacións dunha urbanización excesiva e do sistema de clases; así mesmo, aborda temas como o progreso tecnolóxico en campos coma a medicina, as comunicacións, o transporte ou a agricultura.

Como tamén sucede en *When the Sleeper Wakes*, publicada o mesmo ano, o relato establece continuas comparanzas entre a época vitoriana e a cidade futura a douscentos anos vista: un Londres poboado por 30 millóns de persoas, no que as clases desfavorecidas residen no subsolo mentres que a media e alta o fan en rañaceos e hospedaxes colectivas. Unha serie de plataformas móbiles interconectan a cidade, tanto por vía aérea coma pola superficie, onde se acadan altas velocidades; pola contra, o medio rural amósase en estado de abandono.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "A Story of the Days To Come" en *Tales of Space and Time*, Universidade of Newcastle, Australia .
* "A Story of the Days to Come" en librivox .
Juan Menéndez Fuertes

**Juan Menéndez Fuertes**, nado na Coruña en 1804 e finado na Coruña o 10 de febreiro de 1852, foi un escravista, empresario e político coruñés.

## Traxectoria 
Juan Menéndez foi fillo de Felipe Menéndez, empresario de orixe asturiana, e a súa muller Teresa Fuertes. Pertencía a unha familia que se lucrarara co tráfico de escravos a Cuba. 
miniatura|Interior dun barco negreiro
En 1823 emigrou a Cuba e consolidou unha gran fortuna grazas á trata tlansatlántica de persoas escravizadas. Na Habana rexistra a sociedade *Gómez, Menéndez y Hermanos*, cuxo obxectivo era a trata de africanos. Freta para África diferentes navíos: Teresa, Tránsito, Coruñés, El Volador, El Vigilante...  

Instalouse na Coruña en 1837, onde se converteu na maior fortuna urbana. Orienta a súa actividade comercial cara á novos sectores. Envía emigrantes dende Galicia cara a Cuba, empregando barcos propios ou arrendados. Menéndez e os seus socios cobraban este servizo co traballo do emigrante por un período de cinco anos, respondendo deste compromiso cos bens que este posuía en Galicia.

Ademais diso foi socio dunha fábrica de vidros en Xixón chamada La Industrial. Posteriormente fundou outra fábrica de vidro na Coruña, chamada La Unión de Gijón, Avilés y Coruña.

En 1841 fundou tamén a compañía de seguros marítimos La Integridad. Foi vicepresidente da Xunta de Comercio en 1843 e 1847. Entre o 31 de marzo e o 20 de xullo de 1844 ocupou o cargo de alcalde da Coruña e o de senador vitalicio en 1847.

Tras a súa morte, Menéndez deixou numerosas propiedades en diversos lugares da costa galega. Os seus negocios pasaron a ser coñecidos pola firma Viuda de Menéndez, da que foron apoderados o seu fillo máis vello, Juan Menéndez, e máis Eusebio da Guarda, que acabou casando posteriormente con Modesta Goicouría, a viúva de Menéndez.

## Vida persoal
Casou na Habana con Modesta Goicouría, filla de Valentín Goicouría, natural de Bilbao, e de María del Tránsito Cabrera, natural da Habana.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* 
* 
* Alonso Álvarez (1986). Comercio colonial y crisis del Antiguo Régimen en Galicia, 1778-1818. A Coruña, Xunta de Galicia.
* Alonso Álvarez (1994). «Comercio exterior y formación de capital financiero: el tráfico de negros hispano- cubano, 1821-1868», Anuario de Estudios Americanos. Escuela de Estudios Hispano-Americanos. Sevilla, Consejo Superior de Investigaciones Científicas, 75- 92.
Xisela Aranda

**Xisela Aranda**, nada en Vigo o 4 de marzo de 1986, é unha xogadora profesional de squash e futbolista galega.

## Traxectoria 
Ata 2018 foi sete veces campioa de España absoluta de squash e catro veces gañadora da Copa de España, así como gañadora de dez Campionatos de Galicia. Tamén foi a capitá da selección española de squash., no recentemente constituído equipo feminino do C. D. Tenerife, primeiro en 1ª provincial, mais que chegou á Primeira Nacional Feminina de España, a cuarta categoría feminina do sistema de ligas de fútbol de España. 

É licenciada en Dirección e Administración de Empresas pola Escola de Negocios de Caixanova.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Xisela Aranda en SquashInfo
A Cruz, A Grade, Chantada

**A Cruz** é un lugar da parroquia da Grade, no concello lugués de Chantada na comarca de Chantada.  Segundo o INE en 2017 tiña 1 habitante, home.

## Toponimia 
A orixe do topónimo é o latín , quizais aludindo a un cruzamento de camiños ou marco.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares da Grade 
### Parroquias de Chantada
Selim Palmgren

**Selim Gustaf Adolf Palmgren** ou simplemete **Selim Palmgren**, nado en Pori o 16 de febreiro de 1878 e finado en Helsinqui o 13 de decembro de 1951, foi un compositor e pianista finlandés que axudou a establecer o movemento nacionalista na música finlandesa.

O conservatorio da súa cidade natal leva o seu nome.

## Obra 
Entre a súa produción salientan as súas composicións para piano, podendo percibirse na súa obra a presenza de elementos impresionistas como o emprego de escalas de tons enteiros ou construcións de acordes paralelos.

## Notas 
## Véxase tamén
Pozal de Gallinas

**Pozal de Gallinas** é un concello español da provincia de Valladolid, en Castela e León. Atópase no sur da provincia e tiña unha poboación de 549 habitantes en 2017.

## Historia 
As orixes de Pozal non están claras, pero existen referencias escritas ao lugar desde o ano 1154, e desde 1265 co definitivo nome de Pozal de Gallinas.

En 1559 Pozal de Galiñas tentou desvincularse da vila de Medina del Campo baixo o nome de Morales del Rey, pero non o conseguiu pasando a formar parte pouco despois das posesións de Vitores Ruiz.

No ano 1857 producíronse importantes levantamentos e ocupación de terras como protesta contra a venda de terreos producida durante a desamortización de Mendizábal.

De 1864 a 1867 funcionou nos arredores do pobo, aproveitando os restos dun asentamento anterior coñecido como poboado de Pedro de Miguel, un falansteiro baixo o nome de "La república de los pobres" do cal aínda quedan restos, coñecidos actualmente baixo o popular nome de "El torreón".

## Lugares de interese 
*Igrexa de San Miguel Arcángel
*Ermida da Virxe da Estrela
*El Torreón

## Festividades 
As principais festas celébranse en torno ao día 8 de setembro, na honra á Virxe da Estrela, patroa da localidade, xunto con San Miguel. A imaxe da virxe é traída da ermida ata a Igrexa o día 30 de agosto onde é gardada e velada cunha novena. O día 8 de setembro tras a celebración da misa é sacada á praza maior onde se celebran bailes rexionais, a ritmo de dozaina, tras os cales se leva á Virxe da Estrela en romaría para ser gardada de novo. Durante a romaría os pais sintan aos seus fillos pequenos nos pés do paso para que este os bendiga.

O primeiro día do ano é tradición o aceso dunha gran fogueira chamada "luminaria" para celebrar a festa dos quintos. Son tradicionais xogos como a Petanca, a Calva e o Frontenis.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web do concello
Villaverde de Medina

**Villaverde de Medina** é un concello español da provincia de Valladolid, en Castela e León. Atópase no sur da provincia e tiña unha poboación de 517 habitantes en 2017.

Entre os seus monumentos destaca a igrexa de Santa María del Castillo, que data dos séculos XVI e XVII e está declarada Ben de Interese Cultural dende 1995.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web do concello
Villafranca de Duero

**Villafranca de Duero** é un concello español da provincia de Valladolid, en Castela e León. Como o seu nome indica, o lugar foi repoboado polos francos cara ao século XI.

Atópase na marxe esquerda do río Douro, preto do encoro de San José. Limita ao norte con Toro e ao oeste con Villabuena del Puente, os dous concellos na provincia de Zamora; ao sur con Castronuño e ao leste con San Román de Hornija.

A súa economía baséase nas actividades agrícolas e gandeiras. Produce viños brancos con DO Rueda e viños tintos con DO Toro.

Entre os seus monumentos destaca a Igrexa de Santa María Magdalena. As súas festividades máis importantes son as festas patronais de Santa María Magdalena (22 de xullo), San Isidro Labrador (15 de maio), San José Obrero (1 de maio), Santa Águeda (5 de febreiro), o Carnaval e o Mércores de Cinsa.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web do concello
Pobo caxubio

Os **caxubios** (en ; en ; en ) son un grupo étnico eslavo de Pomerelia, no norte de Polonia. O seu territorio histórico coñécese como Caxubia (en ; en ; en ). Falan a lingua caxubia, que está clasificada como unha lingua separada estreitamente relacionada co polaco, ou como un dialecto polaco. Independentemente da clasificación lingüística, os caxubios están considerados unha comunidade étnica diferete emparentada cos polacos.

## Notas
San Vicente, A Grade, Chantada

**San Vicente** é un lugar da parroquia da Grade, no concello lugués de Chantada na comarca de Chantada.  No INE de 2017 non aparece este lugar.

## Toponimia 
O topónimo **San Vicente** (do latín ) é un haxiotopónimo referido a Vicente de Zaragoza e débese á presenza no lugar da igrexa parroquial.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares da Grade 
### Parroquias de Chantada
La Hiniesta

**La Hiniesta** é un concello español da provincia de Zamora, en Castela e León. Atópase na comarca da Tierra del Pan, a escasos 8&nbsp;km de Zamora. Tiña en 2017 unha poboación de 326 habitantes.

Dos seus monumentos destaca a igrexa gótica de Santa María la Real, construída no século XIII e declarada monumento histórico-artístico en 1944. Entre as súas festividades destaca a romaría que ten lugar o luns de Pentecoste, co traslado da Virxe de La Concha dende a capital zamorana ata a igrexa de La Hiniesta para visitar a súa curmá, a Virxe de La Hiniesta.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Pobo eslovaco

Os **eslovacos** (en , singular *Slovák*, feminino *Slovenka*, plural *Slovenky*) son un grupo étnico nativo de Eslovaquia e falan eslovaco.

A maioría vive dentro das fronteiras da república independente de Eslovaquia,  4,4 millóns. Tamén existen comunidades eslovacas na República Checa, Croacia, Polonia, Hungría, Serbia e poboacións considerables nos Estados Unidos, o Canadá e o Reino Unido, que son coñecidas colectivamente como diáspora eslovaca.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Grupos étnicos de Europa
Quintela, A Grade, Chantada

**Quintela** é un lugar da parroquia da Grade, no concello lugués de Chantada na comarca de Chantada.  Segundo o INE en 2017 tiña 11 habitantes, 7 mulleres e 4 homes.

## Toponimia 
O nome do lugar vén do latín , diminutivo de , "praza pequena ou mercado", derivada de  , "parte dos froitos que se pagaban de renda ao dono".

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares da Grade 
### Parroquias de Chantada
Otero de Bodas

**Otero de Bodas** é un concello español da provincia de Zamora, en Castela e León. Tiña en 2017 unha poboación de 175 habitantes, agrupados na capital municipal e a pedanía de Val de Santa María.

Atópase na comarca de La Carballeda, a 31&nbsp;km de Pobra de Seabra, 48&nbsp;km de Benavente e 50&nbsp;km de Zamora. No concello está El Muelo, un monte emblemático con vistas de toda a comarca.

Dos seus monumentos destacan a igrexa de Santiago, a ermida dos Mártires de Val de Santa María e a arquitectura tradicional. As súas festas celébranse na honra ao Apóstolo Santiago (25 de xullo) e San Isidro Labrador (15 de maio) e tamén a Festa das Mozas (31 de maio).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Asociación Cultural El Muelo
Cernadilla

**Cernadilla** é un concello español da provincia de Zamora, en Castela e León. Atópase na comarca de La Carballeda, nunha chaira na marxe esquerda do río Tera.

Tiña en 2017 unha poboación de 125 habitantes, agrupados en tres entidades de poboación: Cernadilla, San Salvador de Palazuelo e Valdemerilla.

As súas festas patronais celébranse os días 2 e 3 de febreiro na honra aos patróns, a Virxe das Candeas e San Blas. En agosto celébranse as festas populares.
Pobo esloveno

Os **eslovenos** (en ) son un grupo étnico nativo de Eslovenia. A súa lingua é o esloveno, unha das linguas da póla eslava meridional de significativas similitudes coas linguas eslavas occidentais.

Os eslovenos viven principalmente en Eslovenia, e son unha das grandes minorías étnicas en Austria, Hungría, Croacia, Italia e Serbia, onde nalgúns casos son poboadores locais de arraigo ancestral. Os seus emigrantes viven principalmente noutras nacións europeas, así como nos Estados Unidos, o Canadá, a Arxentina e Australia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Grupos étnicos de Europa
Parque empresarial de Ribadeo

**Parque empresarial de Ribadeo** é unha actuación industrial creada en 2012 pola SEPES no concello de Ribadeo.

## Descrición
Ten unha superficie duns 103.309 metros cadrados.

## Accesos
Ten acceso directo á A-8.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
Otero de Sanabria

**Otero de Sanabria** (en leonés: *Outeiru*) é unha localidade pertencente ao concello de Palacios de Sanabria, na provincia de Zamora (España). Foi un concello independente ata 1965. En 2016 tiña unha poboación de 26 habitantes.
Atópase no val do río Tera, xunto á autovía A-52 e a estrada N-525, na comarca da Seabra. Está prevista na localidade a construción da estación de Seabra AV correspondente á liña de alta velocidade Olmedo-Zamora-Galicia, despois de descartar a súa situación en Pobra de Seabra.
Estación de Seabra AV

**Seabra AV** (en castelán: *Sanabria Alta Velocidad*) será unha estación ferroviaria de Adif situada na localidade zamorana de Otero de Sanabria, no concello de Palacios de Sanabria. Atoparase na liña de alta velocidade Olmedo-Zamora-Galicia, actualmente en construción, e dará servizo á comarca de Seabra.

Está previsto que estea operativa en 2018.

## Notas
Narcolepsia

A **narcolepsia** (do grego *nárke*, «entumecemento, estupor», e *lepsis*, «posesión»), tamén coñecida como **síndrome de** **Gelineau**, é unha doenza autoinmune cuxa prevalencia na poboación é moi baixa. Caracterízase pola presenza de accesos de somnolencia irresistible durante o día. Pode causar cataplexía (parálise ou debilidade extrema bilateral dun conxunto muscular), alucinacións hipnagóxicas (visións fugaces na transición vixilia-sono) ou hipnopómpicas (transición sono-vixilia); mesmo pode haber parálise do sono, e interrupción do sono nocturno. De acordo con estudos epidemiolóxicos, a prevalencia deste trastorno neurolóxico do sono na poboación adulta sitúase entre un 0,02 e un 0,16 %, afectando en forma semellante a homes e mulleres.

## Inmunoxenética: asociación MHC-narcolepsia 
[miniatura|300x300px|Estrutura cristalina de HLA-DQ 0602 (molécula codificada por DQA10102/DQB10602) en unión co [péptido hipocretina (orexina). **HLA-DQ 0602** confire unha forte susceptibilidade á narcolepsia, á vez que protexe contra a diabetes tipo I.]]
O carácter xenético da narcolepsia xa se intuíu dende a primeira observación de Westphal en 1877, pois a nai do seu paciente padecía os mesmos problemas que o fillo. A causa desta doenza é descoñecida, aínda que todos os pacientes estudados presentan haplotipos HLA específicos, o que suxire unha orixe xenética. A narcolepsia aparece coa mesma frecuencia en ambos os sexos; algúns pacientes teñen antecedentes familiares do trastorno. Recoñeceuse un vínculo significativo entre este e alelos específicos do complexo maior de histocompatibilidade (MHC). Obsérvase unha asociación especialmente forte con HLA-DR2, é dicir, co alelo 2 do *locus* HLA-DR. Os individuos co marcador DRB11501 (alelo máis específico do antíxeno DR2) teñen unha probabilidade de desenvolver a enfermidade moi superior á dos que carecen do mesmo: estabeleceuse que tal probabilidade é cen veces maior nas persoas con DR2 respecto daquelas sen DR2 (risco relativo aproximado). Máis recentemente, as investigacións centráronse noutros alelos específicos de HLA (sobre todo, DQB10602 e DQA10102), os cales tamén predispoñen para a enfermidade (e fano en forma máis significativa que DR2).

Así mesmo, reportáronse achados consistentes cun patrón de herdanza dominante (con penetrancia incompleta) dun hipotético xene de susceptibilidade para a enfermidade. Sinaláronse, en particular, tres *loci* do mapa xenético asociados coa narcolepsia: 
* En 21q22.3 — **NLC1A**, *Narcolepsy candidate region gene* 1A. 
* En 17q21 — **HCRT**, *OX Hypocretin*.
* En 4p13-q21 — **NRCLP2** *Narcolepsy 2*.
Porén, a verdadeira causa da enfermidade segue sen coñecerse, e pénsase que deben intervir outros factores. A homocigose para o alelo DQB10602 aumentaría a susceptibilidade para padecer a doenza pero non a súa gravidade. Tampouco se puido verificar para este trastorno un comportamento fisiopatolóxico similar ó das enfermidades autoinmunes clásicas, malia que estas se asocien menos ó HLA que a propia narcolepsia.

## Notas
Shadow of the Colossus

***Shadow of the Colossus***, estreado no Xapón como *Wander and the Colossus* (), é un videoxogo de acción e aventuras desenvolvido por SIE Japan Studio e Team Ico, e distribuído por Sony Computer Entertainment para a PlayStation 2. O xogo foi publicado en América do Norte e no Xapón en outubro de 2005 e na rexión PAL en febreiro de 2006. Foi dirixido por Fumito Ueda en desenvolvido en SCEI's International Production Studio 1, tamén coñecido como Team Ico. Tivo o mesmo equipo de desenvolvemento que fixo o videoxogo de culto *Ico*, do cal *Shadow of the Colossus* está considerado un sucesor espiritual.

O argumento do xogo céntrase nun mozo chamado Wander que entra nunha terra prohibida. Wander debe viaxar ó longo de vasto terreo a cabalo e derrotar dezaseis grandes seres, coñecidos sinxelamente como colosos, co obxectivo de restaurar a vida dunha rapaza chamada Mono. O xogo é pouco convencional co xénero de acción e aventuras xa que non ten vilas nin alxubes para explorar, non hai outras personaxes coas que interactuar e non hai outros inimigos que derrotar que os colosos. *Shadow of the Colossus* foi descrito como un xogo crebacabezas, no que se deben identificar as debilidades dos diferentes colosos e utilizalas para derrotalos.

Citado como un influente título na industria dos videoxogos e un dos mellores videoxogos de tódolos tempos, *Shadow of the Colossus* é considerado como un importante exemplo dos videoxogos como unha arte debido ós seus deseños de paisaxes minimalistas, o modo de xogo inmersivo e a viaxe emocional. Recibiu a aclamación da crítica e tivo tamén boas vendas en comparanza con *Ico*, debido en parte a unha gran campaña de mercadotecnia. A banda sonora tamén foi moi eloxiada. O xogo gañou numerosos premios polo seu son, deseño e calidade. *Shadow of the Colossus* tamén é unha referencia en debates sobre a calidade artística e as perspectivas emocionais dos videoxogos.

Unha versión remasterizada para PlayStation 3 foi desenvolvida por Bluepoint Games e estreada como *The Ico & Shadow of the Colossus Collection* en setembro de 2011. Contén gráficos de alta definición (HD), contidos adicionais eliminados na versión americana, trofeos para PlayStation Network e soporte 3D. A versión HD foi estreada de xeito separado no Xapón. En febreiro de 2018, estreouse un remake en alta definición para a PlayStation 4.

## Notas
Polígono industrial de Barreiros

O **polígono industrial de Barreiros** é unha iniciativa de Xestur construída no concello de Barreiros.

Ten unha superficie total de 131.947 metros cadrados.

## Accesos 
* N-642, liga a 1&nbsp;km coa A-8.

## Notas
Annie Ernaux

**Annie Ernaux**, nada en Lillebonne o 1 de setembro de 1940, é unha escritora francesa. Recibiu o premio Nobel de Literatura en 2022.

## Traxectoria 
Catedrática e profesora de letras modernas, pasou a súa infancia e a súa mocidade en Yvetot, en Normandía. Gañou o Premio Renaudot por *La Place* en 1984.

Moi cedo, abandonou a ficción polo autobiográfico, narrando historias da súa infancia na cafetaría-tenda de ultramarinos dos seus pais en Yvetot. Sen ornamentos, conta o ascenso social dos seus pais (*La place*, *La honte*), a súa adolescencia (''Ce qu'ils disent ou rien*), o seu matrimonio (*La femme gelée*), o seu aborto (*L’événement*), a enfermidade de Alzheimer (*Je ne suis pas sortie de ma nuit*) e despois a morte (*Une femme*) da súa nai por cancro de mama (*L'usage de la photo*).

Escribiu tamén *L'écriture comme un couteau* con Frédéric-Yves Jeannet.

O 6 de outubro de 2022, a Academia Sueca concedeulle o Premio Nobel de Literatura. Na súa declaración, o xulgado louvou "a valentía e agudeza clínica coa que descobre as raíces, estrañamentos e restricións colectivas da memoria persoal".

## Obra 
* *Les armoires vides*, Gallimard, 1974
* *La place*, Gallimard, 1983
* *La femme gelée*, Gallimard, 1981.
* *Une femme*, Gallimard, 1989
* *Ce qu’ils disent ou rien*, Gallimard, 1977
* *Passion simple*, Gallimard, 1992
* *Journal du dehors*, Gallimard, 1993
* *La honte*, Gallimard, 1997
* *Je ne suis pas sortie de ma nuit*, Gallimard, 1997.
* *La vie extérieure*, Gallimard, 2000
* *L’événement*, Gallimard, 2000. Traducida ao galego Por Modesto Rodríguez Barcia.
* *Se perdre*, Gallimard, 2001
* *L’occupation*, Gallimard, 2002
* *L’usage de la photo*, Gallimard, 2005
* *Les Années*, Gallimard, 2008
* *L'Autre fille*, Nil, 2011
* *L'Atelier noir*, éditions des Busclats, 2011
* *Écrire la vie*, Gallimard, 2011
* *Mémoire de fille*, Gallimard, 2016.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Lyn Thomas. *Annie Ernaux, à la première personnes.* París: Stock, 2005 ISBN 2-234-05745-0
* Fabrice Thumerel. *Annie Ernaux: une œuvre de l’entre-deux.'' París: Artois Presses Université, 2004 ISBN 2-84832-018-4
Germán Sierra Paredes

**Germán Sierra Paredes**, nado na Coruña o 1 de novembro de 1960, é un bioquímico e novelista galego en lingua castelá.

## Traxectoria 
É fillo de Marina Paredes Pérez e do bioquímico Germán Sierra Marcuño. Licenciouse en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela, onde traballa dende 1989 (no departamento de Bioquímica e Bioloxía molecular).

Publicou en revistas científicas e culturais, como *Revista das letras*, *Letras libres* ou *Quimera* (onde asinaba co alcume "Wireless"). Como novelista, a súa obra enmárcase dentro da chama *Generación Nocilla* da Literatura española.

É un dos autores antologados por Sergi Bellver na obra *Madrid, Nebraska. EE.UU en el relato español del siglo XXI* (Bartleby, 2014).

## Obra 
**El espacio aparentemente perdido* (Debate, 1996) 
**La felicidad no da el dinero* (novela; Debate, 1999)
**Efectos secundarios* (Debate, 2000)
**Alto voltaje* (2004) 
**Intente usar otras palabras* (Mondadori, 2009)
**Standards* (Pálido Fuego, 2013)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Sitio web  do autor .
* Ficha en Viadeo .
SURFSAT-1

**SURFSAT-1**, acrónimo de *Summer Undergraduate Research Fellowship SATellite*, foi un satélite estadounidense lanzado como carga secundaria nun Delta 7920 desde a Base Vandenberg da Forza Aérea o 4 de novembro de 1995.

## Características 
SURFSAT-1 foi construído por estudantes e polo JPL para apoiar experimentos feitos coa Rede do Espazo Profundo da NASA. Foi deseñado para imitar sinais de naves interplanetarias e radiar nas bandas X, Ku e Ka e permitir facer prácticas ao persoal das estacións de escoita.

A nave estaba formada por dúas caixas de aluminio unidas á segunda etapa do foguete lanzador. O conxunto estabilizábase por gradente gravitatorio. Un panel solar proporcionaba ata 15 vatios de potencia. Os sinais emitíanse e recibíanse mediante tres antenas omnidireccionais, mentres que tres unidades detectoras de comandos mantiñan o sistema baixo control. O control térmico realizábase de maneira pasiva e non existía nin control de actitude nin baterías.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
*Delta 7920
Coreses

**Coreses** é un concello español da provincia de Zamora, en Castela e León. Atópase na comarca da Tierra del Pan, a pouco máis de 15&nbsp;km de Zamora.

## Xeografía 
Limita ao norte con Molacillos, Algodre e Villalube, ao sur co río Douro, ao leste con Toro e Fresno de la Ribera, e ao oeste con Zamora e Monfarracinos. Ao sur do termo atópase a devesa de San Pelayo, antigo poboado independente.

## Historia 
Coreses foi fundado na Idade Media con mozárabes procedentes de Coria, dentro dos procesos  repobladores emprendidos polos reis leoneses, feito do cal procede o seu nome, que deriva do xentilicio que se daba ás xentes de Coria na época medieval.​

O 4 de novembro de 1301, Fernando IV concedeu os dereitos, servizos, tributos e arbitrios da localidade de Coreses a Juan Alfonso de Benavides en agradecemento polos servizos prestados.

Coa creación das actuais provincias en 1833, Coreses quedou integrado na de Zamora, dentro da Rexión de León, a cal, como todas as rexións españolas da época, carecía de competencias administrativas. Tras a constitución de 1978, en 1983 pasou a formar parte de Castela e León.

## Festividades 
*Os quintos, o 5 e 6 de xaneiro
*Carnaval
*Santa Águeda
*O Maio
*San Isidro
*Nosa Señora da Asunción, patroa da localidade

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web do concello
Juan Rodríguez Cabrero

**Juan Rodríguez Cabrero**, nado en Cristosende (A Teixeira) o 8 de febreiro de 1880 e finado en Marín o 27 de decembro de 1949, foi un relixioso da Congregación de María e escritor galego en lingua castelá, membro numerario da Real Academia Galega.

## Traxectoria 
Emigrou a Cuba e foi profesor e reitor do seminario de Matanzas. Foi un dos organizadores da Asociación Iniciadora y Protectora de la Academia Gallega e fixo a entrada, en prosa castelá, do libro de poesía *Vento mareiro* (A Habana, 1915) de Ramón Cabanillas.

Ingresou na RAG o 10 de xuño de 1946, a proposta de Salustiano Portela Pazos, Celestino Sánchez Rivera e Antonio Couceiro Freijomil, co discurso "Fr. Francisco Fidalgo de Araújo", sobre o dominico Francisco Araújo, lido por Ángel del Castillo (Rodríguez tiña unha afección á vista), que foi respondido por Paulino Pedret.

Gran biógrafo, escribiu moitos traballos sobre personalidades galegas en diversas publicacións, como o boletín da *Comisión de Monumentos de Orense* e o *Boletín de la Real Academia Gallega*.

Finou na súa residencia dos P.P. Paúles de Marín.

## Obra 
* "Errores sobre la Historia de Galicia", 1912.
* "El egregio filósofo e insigne escritor P. Luis de Losada [1681-1748]", 1932.
* *Escritores ascéticos y místicos de Galicia*, 1936.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Asociación Iniciadora y Protectora de la Academia Gallega
### Ligazóns externas 
*  (1912-1932)
Perilla de Castro

**Perilla de Castro** é un concello español da provincia de Zamora, en Castela e León. Atópase na comarca da Tierra de Alba.

Tiña en 2017 unha poboación de 171 habitantes, agrupados na capital municipal e a localidade de La Encomienda (9 habitantes).

Dos seus monumentos destacan a igrexa de San Martín de Tours, a Ponte de la Estrella e a arquitectura tradicional. Destacan as festas de San Martín, San marcos e as de agosto.
Xogos Olímpicos de Inverno de 2018

Os **Xogos Olímpicos de Pyeongchang 2018** (en hangul: 평창 동계 올림픽, hanja: 平昌 冬季 올림픽), oficialmente coñecidos como **XXIII Xogos Olímpicos de Inverno**, é un evento multideportivo internacional que se levou a cabo na cidade de Pyeongchang (Corea do Sur) entre o 9 e o 25 de febreiro de 2018.

A elección da cidade sede dos Xogos celebrouse o 6 de xullo de 2011 en Durban (Suráfrica), durante a 123.ª Sesión do COI. Pyeongchang venceu a Annecy (Francia) e Múnic (Alemaña).

Esta foi a terceira candidatura consecutiva de Pyeongchang, a primeira exitosa logo de perder ante Vancouver e Sochi. Serán os segundos Xogos Olímpicos e os primeiros invernais en Corea do Sur. Pyeongchang converteuse na terceira cidade asiática, tras Sapporo e Nagano (Xapón), en celebrar uns Xogos de Inverno.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Irene Vallejo Moreu

**Irene Vallejo Moreu**, nada en Zaragoza en 1979, é unha escritora española.

En 2025 foi Medalla de Ouro ao Mérito nas Belas Artes.

## Traxectoria
Doutora en filoloxía clásica polas universidades de Zaragoza e Florencia,

Como creadora, en 2011 publicou a súa primeira novela, *La luz sepultada*, unha historia de suspense. A súa segunda novela foi *El silbido del arquero*, publicada por editorial Contraseña, unha historia de aventuras e amor ambientada en tempos lendarios, reformulando os conflitos contemporáneos. Dentro da literatura infantil e xuvenil publicou as obras *El inventor de viajes*, ilustrada por José Luis Cano, e *La leyenda de las mareas mansas*, en colaboración coa pintora Lina Vila. Foi incluída na antoloxía de narradoras aragonesas *Hablarán de nosotras* (2016) co relato *El mal invisible*.. 
***O infinito nun xunco (2021).* Xerais. 480 páxs. ISBN 978-84-9121-843-2. ePub: ISBN 978-84-9121-858-6. Tradución de María López Suárez.

## Recoñecementos
* Quinto certame Los Nuevos de Alfaguara (1997)
* Premio Búho '97 aos aragoneses do ano.
* Premio da Sociedad de Estudios Clásicos ao mellor traballo de investigación (2005)
* Mención especial do xurado no Premio Internacional de Novela Histórica Ciudad de Zaragoza (2012)
* Premio Sabina de Plata (2017)
*Premio Nacional de Ensaio (2020)

## Notas
Germán Sierra

**Germán Sierra** pode referirse a:

* **Germán Sierra Marcuño**, bioquímico galego.
* **Germán Sierra Paredes**, novelista e bioquímico galego, fillo do anterior.
Castro das Merelas

**Castro das Merelas**  é un poboado castrexo de chaira fortificado situado na parroquia de Fisteus, no concello de Curtis.

## Descrición 
O castro está situado nunha pequena elevación do terreo ao pé dun terraplén natural. Ten unha orientación no eixe leste-oeste. A croa ten forma case circular duns 75 metros de diámetro. O antecastro está ao oeste, ten unhas medidas de 45 metros de leste a oeste e uns 60 m de norte a sur.
O castro está moi alterado por traballos no agro e pola ampliación dun prado que corta a zona entre o castro e o antecastro.

O castro está catalogado e protexido por Patrimonio.

## Galería de imaxes 

File:Castro das Merelas Defensas Curtis.jpg|Vista do antecastro das Merelas, Curtis.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cultura castrexa
* Arco Ártabro
Quintá, A Grade, Chantada

**Quintá** é un lugar da parroquia da Grade, no concello lugués de Chantada na comarca de Chantada.  Segundo o INE en 2017 tiña 11 habitantes, 7 mulleres e 4 homes.

## Toponimia 
A orixe do topónimo é o latín , quizais propiedade dun .

## Patrimonio 
En terreos deste lugar, concretamente na zona do Pedregal, apareceu entre 1991 e 1992 un importante depósito de moedas romanas de bronce, coñecido como Tesouro de Quintá da Grade ou Tesouro do Pedregal, que se depositou no Museo Provincial de Lugo.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares da Grade 
### Parroquias de Chantada 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tesouro de Quintá da Grade
Kris Dunn

**Kristofer Michael Dunn**, nado o 18 de marzo de 1994 en New London, Connecticut, é un xogador estadounidense de baloncesto profesional que xoga nos Utah Jazz da National Basketball Association (NBA).

## Traxectoria 
O 23 de xuño de 2016, Dunn foi seleccionado na 5ª posición do Draft da NBA de 2016 polos Minnesota Timberwolves. O 7 de xullo de 2016, asinou o seu contrato de rookie cos Timberwolves.

O 22 de xuño de 2017, Dunn foi traspasado xunto a Zach LaVine e os dereitos de Lauri Markkanen ós Chicago Bulls, a cambio de Jimmy Butler e os dereitos de Justin Patton.

O 28 de novembro de 2020, Dunn asinou cos Atlanta Hawks.

O 7 de agosto de 2021, Dunn foi traspasado ós Boston Celtics nun traspaso entre tres equipos no que tamén participaron os Sacramento Kings. Foi traspasado de novo o 15 de setembro de 2021 ós Memphis Grizzlies, pero foi cortado polos Grizzlies pouco antes de comezar a tempada.

O 14 de marzo de 2022, Dunn asinou un contrato de dez días cos Portland Trail Blazers. O 24 de marzo de 2022, asinou un segundo contrato de dez días cos Blazers. O 3 de abril de 2022, asinou cos Blazers ata final de tempada.

O 22 de febreiro de 2023, Dunn asinou un contrato de dez días cos Utah Jazz. O 4 de marzo de 2023, asinou un segundo contrato de dez días cos Jazz. O 14 de marzo de 2023, asinou un contrato de varios anos cos Jazz.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference.com
Aeroporto de Mactan-Cebú

O **aeroporto internacional de Mactan-Cebú**  é o segundo aeroporto máis concorrido de Filipinas. Está situado na rexión de Visayas Central na cidade de Lapu-Lapu da illa Mactan. O aeroporto é propiedade de Mactan–Cebu International Airport Authority. As súas instalacións cobren unha superficie de 797 hectáreas.

Ten unha única pista de 3 300 metros que foi construída polos Estados Unidos en 1956 como aeroporto de emerxencia para os bombardeiros do Mando Aéreo Estratéxico e foi coñecido como Base Aérea de Mactan. A pista está complementada por unha pista de rodaxe da mesma lonxitude que comparte coa actual base aérea da Forza Aérea de Filipinas.

## Aeroliñas e destinos
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web do aeroporto
Ana de Castro Egas

**Ana de Castro Egas**, nada en Valdepeñas a finais do século XVI e residente en Madrid, foi unha poeta e biógrafa española do Século de Ouro. En 1629 publicou *Eternidad del Rey Don Filipe tercero Nuestro Señor, el Piadoso*, obra adicada a realzar a figura do rei Filipe III de España

## Traxectoria
Foi membro da Corte Real. De nena coñeceu o infante Fernando de Austria, Príncipe de Asturias, e despois formou parte do círculo íntimo da Casa Real e íntima amiga da familia de Francisco de Sandoval y Rojas, duque de Lerma.

Sobre ela escribiron poemas e prosas laudatorias escritores da súa época, como Lope de Vega, Quevedo, José de Valdivieso, Mira de Amescua, Bocangel, López Zárate, Pérez de Montalbán ou Pellicer. Por eles sábese que foi unha muller fermosa e ilustrada, amais de admirada polos seus coetáneos.

Pablo Jauralde Pol afirmou: 

Xunto con Lope de Vega (quen escribiu sobre ela na súa obra *El laurel de Apolo*) procurou incluír mulleres nos círculos literarios e académicos. Con ela colaboraron especialmente sete mulleres, entre elas a súa sobriña Catalina del Río e as súas curmás Clara María de Castro e Ana María de Castro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía
*Jauralde Pou, P. (1999): *Francisco de Quevedo (1580-1645)*. Nueva Biblioteca de Erudición y Crítica. Madrid: Castalia.
*Peralta Huerta, C. (): *Apacible brevedad de los renglones, abreviada vida de monarcas: Ana de Castro Egas, Francisco de Quevedo y la escritura del panegírico regio*. Villanova University, Pennsylvania
*Rozas, J. M. (): *Lope de Vega y los escritos ciudad-realeños elogiados en el «Laurel de Apolo»*. Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes.
*Sanz y Diaza, J.: *Manchegos ilustres de la época de Cervantes*.
* Vega, L. de (1630): *Laurel de Apolo*.
* *Valdepeñeros ilustres: apuntes biográficos*. Valdepeñas: *La Voz de Valdepeñas*, 1890-95.
Aeroporto de Quanzhou-Jinjiang

O **aeroporto internacional de Quanzhou-Jinjiang**  é un aeroporto civil e militar que serve á cidade de Quanzhou, na provincia chinesa de Fujian. Está situado a 12 quilómetros ao sur do centro da cidade, na cidade-condado de Jinjiang, que está baixo a administración da cidade-prefectura de Quanzhou.

## Aeroliñas e destinos
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web do aeroporto
Matria (curtametraxe)

***Matria*** é unha curtametraxe dirixida polo Álvaro Gago Díaz no ano 2017. En xaneiro de 2018 acadou o Premio do xurado no Festival de Cinema de Sundance. Está baseada na vida de Francisca Iglesias Bouzón, actriz principal e amiga persoal do director.

## Sinopse 
Ramona vive co seu home, con quen apenas se fala, e traballa nunha fábrica de conservas dirixida por unha encargada tirana. Ante os desafíos que lle presenta a súa rutina diaria, Ramona trata de refuxiarse na relación que a une á súa filla e á súa neta.

## Premios 
Recibiu a Áncora de Ouro do Festival de Curtas Armadiña en 2018.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb (*en inglés*)
* Ficha en FilmAffinity (*en castelán*)
* Artigo  en Vinte
Aeroporto de Boise

O **aeroporto de Boise** , tamén coñecido como **Boise Air Terminal** ou **Gowen Field**, é un aeroporto estadounidense tanto civil como militar situado a tres millas ao sur de Boise, no condado de Ada en Idaho. Está operado polo Departamento de Aviación da cidade de Boise e está supervisado pola Comisión do Aeroporto de Boise. É o aeroporto máis concorrido do estado de Idaho, servindo a máis pasaxeiros que o resto dos aeroportos do estado xuntos.

Ademais de ser un aeroporto comercial e para a aviación xeral, Boise tamén funciona como unha instalación da USAF usada pola 124th Fighter Wing (124 FW) da Garda Nacional Aérea de Idaho. A 124 FW opera o avión Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II.

O Centro Nacional Interaxencial de Bombeiros (NIFC) está baseado na cidade de Boise e usa o aeroporto para apoio loxístico. O Servizo Forestal dos Estados Unidos (USFS) tamén usa o aeroporto de Boise como base para avións de extinción de incendios durante a estación de lumes forestais.

## Aeroliñas e destinos
### Pasaxeiros
### Carga
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
Triptamina

A **triptamina** é un alcaloide monoamina. Contén unha estrutura de anel indólico, e é estruturalmente similar ao aminoácido triptófano, do cal deriva o seu nome. A triptamina encóntrase en cantidades traza nos cerebros dos mamíferos e hipotetízase que xoga un papel como neuromodulador ou neurotransmisor. De xeito similar a outras aminas traza, a triptamina únese ao receptor 1 asociado a aminas traza (TAAR1) humano como agonista.

A triptamina funciona como un grupo funcional común nun conxunto de compostos chamados *triptaminas substituídas*. Entre eles hai compostos bioloxicamente activos, como neurotransmisores e drogas psicodélicas.

A concentración de triptamina no cerebro de ratas é duns 3,5 pmol/g.

## Plantas que conteñen triptamina 
Moitas plantas conteñen pequenas cantidades de triptamina. Utilízase como material inicial en vías metabólicas que inflúen no crecemento da planta e no microbioma. Por exemplo, encóntrase como un posible intermediario nunha vía biosintética da hormona vexetal ácido indol-3-acético. Poden encontrarse concentracións maiores en moitas especies de *Acacia*.

## Farmacoloxía 
A triptamina é un agonista do receptor hTAAR1.

A triptamina actúa como inhibidor non competitivo da serotonina *N*-acetiltransferase (SNAT) en mosquitos. A SNAT cataliza o metabolismo anabólico da serotonina, que se converte en *N*-acetilserotonina, outro neuromodulador (especificamente un factor neurotrófico por medio de agonismo no receptor TrkB) e o precursor inmediato da melatonina.

A triptamina matabolízase rapidamente pola acción da MAO-A e MAO-B, e por esta razón ten unha vida media moi curta *in vivo*.

## Síntese 
A **síntese de triptamina de Abramovitch–Shapiro** é unha reacción orgánica para a síntese desta substancia.
center|350px

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Triptamina substituída
* Fenetilamina

### Ligazóns externas 
* Preguntas máis frecuentes sobre a triptamina
* Tryptamine Hallucinogens and Consciousness
* Tryptamind Psychoactives, sitio de referencia sobre triptaminas e outros psicoactivos.
* Entrada da triptamina (T) en TiHKAL • info
Aeroporto de Brisbane

O **aeroporto de Brisbane**  é o principal aeroporto internacional que serve a Brisbane e ao sueste do estado de Queensland. É o terceiro aeroporto máis concorrido de Australia por movementos de aeronaves. Serve a 31 aeroliñas que voan a 50 destinos domésticos e 29 internacionais. No ano 2016 pasaron polas súas instalacións 22,7 millóns de pasaxeiros. Nese mesmo ano un informe da compañía OAG nomeouno como o quinto aeroporto de gran tamaño máis puntual do mundo, co 86,71% das súas chegadas e saídas producíndose dentro dos 15 minutos do seu horario programado.

O aeroporto de Brisbane é un centro de conexións principal para Virgin Australia, e secundario para Qantas é a súa subsidiaria de baixo custo Jetstar. Tigerair Australia abriu unha base no aeroporto o 11 de marzo de 2014. Brisbane ten o terceiro maior número de conexións domésticas do país, tras os aeroportos de Sydney e Melbourne. No aeroporto tamén se atopan as instalacións de mantemento dos Airbus A330 e Boeing 737 de Qantas. Virgin Australia ten unhas pequenas instalacións de mantemento no aeroporto para a súa frota de 737. Outras aeroliñas, como QantasLink e Alliance Airlines, tamén realizan tarefas de mantemento nas súas respectivas instalacións no aeroporto.

## Aeroliñas e destinos
### Pasaxeiros
### Carga
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto