Marcelino Sanz de Sautuola

**Marcelino Sanz de Sautuola**, nado en Santander en 1831 e finado o 2 de xuño de 1888, foi un arqueólogo español, descubridor das pinturas da cova de Altamira e un dos primeiros en practicar o estudo da Prehistoria en España.

## Traxectoria 
Sautuola chegou ao estudo da Prehistoria pola súa afección, mostrada desde neno, polas Ciencias Naturais, en especial pola Botánica e a Xeoloxía. Tiña unha boa colección de minerais e fósiles. Así en 1866 presentou uns apuntamentos sobre a aclimatación do eucalipto en Cantabria. Consta así mesmo que estaba ao tanto dalgunhas das primeiras publicacións sobre a Prehistoria (lera a Boucher de Perthes, considerado hoxe o pai das novas investigacións).

Na década de 1870 iniciara escavacións e exploracións en covas cántabras (Revilla de Camargo, 1878). A visita á Exposición Universal de París no mesmo ano 1878 permitiulle observar as coleccións expostas de artefactos prehistóricos, o que lle causaría un grande impacto, motivándoo para explorar mellor na súa terra natal.

En 1879 descobre as pinturas polícromas nas paredes da cova de Altamira, na segunda visita á mesma (a primeira fora quizais en 1876). Segundo coñecida anécdota sería a súa filla, María, que o acompañaba, quen advertiu a existencia de "bois" pintados. Sautuola recolleu materiais en sucesivas exploracións.

miniatura|250px|Debuxo das pinturas, publicado por Sautuola en 1880
No ano seguinte, 1880, Marcelino Sanz presentou as súas conclusións nun folleto titulado: "Breves Apuntes sobre Algunos Objetos Prehistóricos de la Provincia de Santander", aínda valioso cientificamente falando, no que mostraba unha reprodución da bóveda natural coas súas pinturas. A publicación causou un enorme impacto mundial, pois non se esperaba que a humanidade prehistórica exhibira tan alto nivel cultural como aparecía a través da súa realización artística.

Abriuse unha fronte negativista ante a comunicación de Sautuola, que só sería apoiado con tenacidade polo seu amigo Juan Vilanova y Piera, catedrático de Xeoloxía na Universidade de Madrid, autor de "Origen, naturaleza y antigüedad del hombre" (1872). O descubrimento sería presentado por Vilanova en Lisboa no IX Congreso Internacional de Antropoloxía e Arqueoloxía Prehistórica (setembro-outubro de 1880), ao que asisten algúns dos prehistoriadores máis prestixiosos de Europa: Gabriel de Mortillet, Henri Martin, Émile Cartailhac etc. Salvo Martin, o resto mostrouse escéptico e negouse a visitar Altamira. Un informe encargado en 1881 a Harlé, que avaliaría as pinturas como falsas e realizadas entre 1876 e 1879, afonda o problema. Salvouse a honra de Sautuola, a quen se considerou tamén enganado. A oposición á autenticidade das pinturas estendeuse tamén a España, onde distintos eruditos negaron a antigüidade da decoración de Altamira.
Porén a verdade abriríase paso, primeiro coa comparación coas obras de arte moble e, algo máis tarde, co descubrimento de novas covas decoradas a partir de 1895, en Francia: La Mouthe, Combarelles, Font-de-Gaume.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Ripoll Perelló, Eduardo, *Historia de los Descubrimientos [de la pintura rupestre]*, in rev. Historia 16, nº 10, febreiro 1977.
* García Guinea, Miguel Ángel, *Altamira*. 1979