Ayora

**Ayora** é un concello da provincia de Valencia, pertencente á comarca de Val de Cofrents. En 2016 tiña 5320 habitantes (2675 homes e 2645 mulleres)

## Toponimia 
Hai varias opinións acerca da orixe do topónimo. Segundo Joan Coromines deriva do árabe *uyura*, cun significado de "onagro", "asno salvaxe". Porén, segundo Álvaro Galmés de Fuentes procede da raíz prerromana *abia*, "río", máis o sufixo diminutivo latino *ola*. Isto daría como resultado *Abiola*; a sílaba /-bi-/ palatalizaría en /i/ e a sílaba /o/ non ditongaría por influencia mozárabe.

## Xeografía 
miniatura|Nevada en xaneiro de 2017.
O termo municipal, de 16,21&nbsp;km², está situado ao suroeste da provincia de Valencia, nos límites coa provincia de Albacete. Ocupa a metade sur do val do río Xúcar. Está atravesado por un afluente do mesmo, o río Reconque-Cautaban. Está asentado no bordo dunha chaira, e protexida pola serra de Enguera ao leste e as de Palomeras-La Hunde e Montemayor ao oeste, con cumios como o Puntal de Meca (1058&nbsp;m], Puntal de Mediodía (1146&nbsp;m), Puntal de Tortosilla (1199&nbsp;m), Montemayor (1105&nbsp;m), Peñón de los Machos (1091&nbsp;m) ou Palomeras (1258&nbsp;m).

Ten un clima mediterráneo continentalizado, con invernos fríos e veráns cálidos e secos. A oscilación térmica anual supera os 15&nbsp;°C.

### Entidades de poboación
Amais da propia vila de Ayora están os núcleos de Casas de Madrona, San Benito (xunto á antiga lagoa de San Benito) e La Vega.

A vila de Ayora ten os barrios de Los Altos, El Hueco, Santa Lucía, La Solana, Santa Bárbara, Los Corrales e Chichiles.

## Historia 
Da prehistoria consérvanse estacións de arte rupestre. Foron descubertas a comezos do século XX polo mestre Pascual Serrano Gómez, veciño de Bonete. Máis recentemente se descubriu o friso de El Abrigo del Sordo. En 1998 a Unesco declarounas Patrimonio da Humanidade dentro do conxunto da Arte Rupestre do Arco Mediterráneo da Península Ibérica.

O poboado ibero de Castellar de Meca foi desocupado trala romanización. Trala ocupación musulmá no século VIII, a vila foi conquistada no século XIII por Xaime I de Aragón, quen a cedeu ao reino de Castela no Tratado de Almizra (1244). Levouse a cabo unha repoboación con xentes chegadas de Castela, o que explica o predominio de fala castelá na zona. Os musulmáns da vila construíron un barrio extramuros, actual barrio de Santa Lucía. En 1281 o Tratado de Campillo entre Afonso X de Castela e Pedro III de Aragón recollía a cesión do Val de Cofrents en compensación pola axuda prestada na pacificación da revolta mourisca. Porén, a integración definitiva de Ayora no Reino de Valencia tivo lugar en 1305 co Acordo de Elche e referendada baixo o reinado de Xaime II de Aragón.

Durante a Guerra de Sucesión Española a vila apoiou ao Arquiduque Carlos antes da batalla de Almansa (1707), polo cal sufriu o asedio das tropas borbónicas dirixidas polo conde de Pinto, quen asaltou a vila e incendiou o castelo

En 1822 foi incluída na provincia de Xàtiva, mais desde a división territorial de España en 1833 pertence á provincia de Valencia.

## Galería de imaxes

Ficheiro:San Benito, Ayora 4.JPG|A aldea de San Benito, xunto á antiga lagoa, hoxe desecada.
Ficheiro:Casas de Madrona 05.jpg|Entrada a Casas de Madrona.
Ficheiro:Camino-castellar-meca.JPG|Camiño de acceso a El Castellar de Meca.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Aparicio, José; Meseguer, Vicente; Rubio, Francisco (1982): *El primer Arte Valenciano. II El Arte Rupestre Levantino*, Valencia.
* Grimal, Alexandre; Alonso, Anna (2010): "Centenario de la Cueva de la Vieja (Alpera) y el primer descubrimiento en Ayora del Arte Prehistórico de la Comunidad Valenciana", *Real Academia de Cultura Valenciana*, Sección de Prehistoria y Arqueología, 23, pp.&nbsp;17–45.
* Grimal Navarro, Alexandre, Alonso Tejada, Anna (2010): *La Cueva de la Vieja. 100 Años de Arte Prehistórico en Albacete*, Conmemoración del I Centenario del descubrimiento de la “Cueva de la Vieja”, Ayuntamiento de Alpera, 182 pp.&nbsp;328 fotos color. ISBN 978-84-693-9862-3.

### Ligazóns externas 
* 20px Ayuntamiento de Ayora