Lemuriformes

A dos **lemuriformes** (*Lemuriformes*) é unha infraorde de mamíferos da orde dos primates e a suborde dos estrepsirrinos, endémicos da illa de Madagascar.

Coñécense co nome vulgar de **lémures**, derivado dos *lemures* ou *larvae*, fantasmas o espíritos da morte da mitoloxía romana, debido ás estrepitosas vocalizacións que emiten estes animais, os seus ollos brillantes e os hábitos nocturnos dalgunhas das súas especies.

Aínda que moitas veces se confundan con primates ancestrais, os primates antropoides (monos, hominoides e seres humanos) non evolucionaron dos lémures, aínda que comparten trazos morfolóxicos e de comportamento con primates basalis.

Na actualidade perviven unhas cen especies de lémures, a maior parte delas descubertas ou promovidas ao status de especie a partir dos anos 1990.

## Características 
Cun peso que vai desde os trinta gramos ata os nove quilogramos, os lémures comparten moitos dos trazos básicos dos primates, como mans e pés con cinco dedos e polgar opoñíbel, e uñas en lugar de garras (que presentan a maioría das especies). Porén, a súa proporción cerebro-masa corporal é menor que nos primates antropoides e, ao igual que os demais primates estrepsirrinos, teñen o «nariz húmido» (rinario). Os lémures son xeralmente os estrepsirrinos máis sociais, e comunícanse entre eles máis con olores e vocalizacións que con sinais visuais. Teñen un metabolismo basal relativamente baixo, moitos reprodúcense estacionalmente, teñen períodos de dormencia (como hibernación ou letargo), e algúns mostran un dominio social das femias. A maioría aliméntanse cunha ampla variedade de froitas e follas, mentres que outros son especialistas. Aínda que moitos comparten dietas similares, especies distintas comparten os mesmos bosques a través dun proceso de diferenciación de nicho.

## Descubrimentos tardíos 
A investigación sobre estes primates centrouse na súa taxonomía e na recollida de espécimes durante os séculos XVIII e XIX. Aínda que as observacións achegadas polos primeiros investigadors de campo foron abundantes, os estudos modernos sobre a ecoloxía e o comportamento destes animais non se desenvolveron até os anos 1950 e 1960. Ante as dificultades xurdidas pola inestabilidade política e a confusión reinante en Madagascar a mediados dos anos 1970, os traballos de campo detivéronse, pero retomáronse nos anos 1980 e supuxeron un grande avance no coñecemento destes primates. Instalacións de investigación como o Duke Lemur Center da Universidade Duke proporcionaron a oportunidade de avanzar no seu estudo nun ambiente controlado.

Os lémures son importantes para a investigación porque a mestura que presentan de características primitivas e trazos compartidos cos primates antropoides pode subministrar un maior coñecemento sobre a evolución dos primates e dos humanos. Porén, moitas especies de lémur están en perigo de extinción debido á perda dos seus hábitats e á caza. Pese a que, polo xeral, as tradicións locais axudan a protexer aos lémures e os seus bosques, a talla forestal ilegal, a xeneralización da pobreza e a inestabilidade política dificultan os esforzos pola conservación destes primates. Debido a estas ameazas e á diminución constante das súas poboacións, a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN) considera que os lémures son os mamíferos en maior perigo de extinción, considerando, no ano 2013, que máis do 90 % das especies de lémures estaban ameazadas.

## Taxonomía 
A clasificación taxonómica dos lemuriformes está controvertida e depende de que concepto de especie se utilice. Incluso discútese a taxonomía de nivel máis alto, e algúns expertos sitúan a maior parte dos lémures na infraorde dos lemuriformes, mentres que outros prefiren que o grupo dos *Lemuriformes* conteña a todos os estrepsirrinos existentes, colocando a todos os lémures na superfamilia dos *Lemuroidea* e as familias dos *Lorisidae* e *Galagidae* na superfamilia dos *Lorisoidea*.

### Etimoloxía 
Linneo, o fundador da nomenclatura binomial moderna, deulles o nome de lémures xa en 1758 na 10ª edición do sey *Systema Naturae*. Linneo situou tres especies baixo o xénero *Lemur*: *L. tardigradus* (o loris esvelto vermello, actualmente *Loris tardigradus*), *L. catta* (o lémure) e *L. volans* (o lémur voador de Filipinas, hoxe *Cynocephalus volans*). Aínda que o termo *lémure* se aplicara inicialmente aos loris, pronto foi asociado a todos os primates endémicos de Madagascar, que son coñecidos desde entón como lémures.

O nome provén do latín *lemŭres*, espectros ou espíritos da morte coñecidos como *larvae* ou *lemures* na Roma Antiga. Linneo coñecía os hábitos nocturnos e o aspecto fantasmal de lémures e loris, así como os seus movementos silenciosos pola noite, os seus tamén fantasmais ollos reflectintes e os seus gritos. Tamén é posíbel que os poboadores malgaches lle contaran algunhas lendas que falaban dos lémures como as almas dos seus antepasados. Estando familiarizado cos traballos de Virxilio e Ovidio a as súas referencias ás *Lemuralia* ou festival de Lemuria, e vendo unha analoxía que encaixaba no seu esquema de nomenclatura, Linneo asignou o termo *lemur* a estes primates nocturnos.

### Clasificación 
A infraorde dos *Lemuriformes* foi descrita en 1821 polo zoólogo inglés John Edward Gray,

Segundo Wilson e Reeder en *Mammal Species of the World*, a clasificación da infraorde, dentro dos primates, comprende as superfamilias e familias seguintes:

* Orde *Primates* Linnaeus, 1758
** Suborde *Strepsirrhini* É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1812
*** Infraorde ***Lemuriformes*** Gray, 1821
**** Superfamilia *Cheirogaleoidea* Gray, 1873
***** Familia *Cheirogaleidae* Gray, 1873
**** Superfamilia *Lemuroidea* Gray, 1821
***** Familia *Lemuridae* Gray, 1821
***** Familia *Lepilemuridae* Gray, 1870
***** Familia *Indridae* Burnett, 1828

#### Exemplos doutras clasificacións 
### Evolución e filoxenia 
Os lorisiformes chegaron a Madagascar hai aproximadamente entre 62 e 65 millóns de anos por *rafting* (dispersión biolóxica por balsas de vexetación) nalgún momento en que as correntes oceánicas favoreceron a dispersión cara á illa. Desde entón, os lémures evolucionaron para enfrontarse a un ambiente sumamente estacional e as súas adaptacións lles dan un nivel de diversidade que rivaliza cos demais grupos de primates. Até a chegada dos humanos á illa, hai aproximadamente 2 000 anos, existían lémures tan grandes como un gorila macho.

#### Cladograma 
'*Filoxenia dos *Lemuriformes'''* 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Blunt, W. & Stearn, W. T. (2002): *Linnaeus: the compleat naturalist*. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-09636-0.
* Cartmill, M. (2010): "Primate Classification and Diversity". En Platt, M. & Ghazanfar, A. *Primate Neuroethology*. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-532659-8, pp.&nbsp;10–30. 
* Flower, W. H. & Lydekker, R. (1891): *An introduction to the study of mammals living and extinct*. Londres: A. e C. Black. ISBN 978-1-110-76857-8.
* Godinot, M. (2006): "Lemuriform Origins as Viewed from the Fossil Record", *Folia Primatologica* **77** (6): 446–464.
* Groves, Colin P. (2005): *Strepsirrhini*, en Wilson, D. E. & Reeder, D. M., eds. *Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference*.
* Harcourt, C. (1990): "Introduction". En: Thornback, J. *Lemurs of Madagascar and the Comoros: The IUCN Red Data Book*. World Conservation Union. ISBN 978-2-88032-957-0.
* Hartwig, W. (2011): "Chapter 3: Primate evolution". En Campbell, C. J.; Fuentes, A.; MacKinnon, K. C.; Bearder, S. K. & Stumpf, R. M. *Primates in Perspective* (2nd ed.). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-539043-8, pp.&nbsp;19–31.
* Nield, T. (2007): *Supercontinent: Ten Billion Years in the Life of Our Planet*. Harvard University Press. ISBN 978-0-674-02659-9.
* Szalay, F. S. & Delson, E. (1980): *Evolutionary History of the Primates*. Academic Press. ISBN 978-0-12-680150-7. 
* Tattersall, I. (1982): *The Primates of Madagascar*. Nova York: Columbia University Press. ISBN 978-0-2310-4704-5.
* Wilson, D. E. & D. M. Reeder, editors (2005): *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-4.

### Outros artigos 
* Primates
* Estrepsirrinos

### Ligazóns externas 
* *Lemuriformes* na ADW .
* *Lemuriformes'' na EOL .
* Infraorder Lemuriformes Gregory 1915  en Fossilworks.
* Lemurs en BBC. Nature Wildlife 
* Lemurs of Madagascar en wildmadagascar.org