Forza Aérea da República Checa

A **Forza Aérea da República Checa** (checo: *Vzdušné síly*) é a forza aérea do Exército da República Checa. Xunto coas Forzas de Terra, a Forza Aérea é a maior forza militar checa. Con tradición de aviación militar que se remonta a 1918, a Forza Aérea checa, xunto coa Forza Aérea de Eslovaquia, sucedeu á Forza Aérea de Checoslovaquia en 1993. O 1 de xullo de 1997 o 3º Corpo de Aviación Táctica e o 4º Corpo de Defensa Aérea do Exército checo fusionáronse para formar un Cuartel Xeral da Forza Aérea independente.

A Forza Aérea é a responsable de asegurar a integridade do espazo aéreo checo a través do Sistema Integrado de Defensa Aérea da OTAN (NIADS), de proporcionar apoio aéreo próximo ás Forzas de Terra, e de realizar tarefas de transporte, incluídas as do goberno e voos de estado prioritarios. En tempos de paz a Forza Aérea contribúe en tarefas que se orixinan nas leis checas e en acordos interministeriais, como por exemplo servizos de ambulancia aérea ou SAR.

Os cazas multirrol JAS-39C/D Gripen checos encárganse principalmente das tarefas relacionadas coa defensa aérea da República Checa e da OTAN dentro do sistema NATINAMDS. No chamado sistema de reforzo nacional os reactores subsónicos L-159 ALCA poderían ser despregados para realizar tamén estas tarefas. A vixilancia por radar do espazo aéreo da República Checa é responsabilidade do Rexemento  de Control e Vixilancia do 26º Mando Aéreo en Stará Boleslav. En total sete compañías radiotécnicas están repartidas por todo o país para poder cubrir de forma continua todo o seu territorio.

## Historia 
### Primeiros anos 
A separación viu unha gran redución en tipos, números e bases. En 1994 creouse o 3º Corpo de Aviación Táctica. O caza máis novo no arsenal da Forza Aérea de Checoslovaquia era o MiG-29 (Izdelie 9.12). Como só había un kit de mantemento xeral, que foi entregado a Eslovaquia, e todo o material dividiuse ao 50%, os custos de mantemento dos Fulcrum checos sería moi alto. Xunto cos elevadísimos custos, os custos especulativos das pezas de reposto importadas dende Rusia, que chegaban a través de terceiras partes, tamén eran moi grandes, e isto levou ao cambio de 10 MiG-29 con Polonia por helicópteros de rescate PZL W-3A Sokół con aviónica e apoio de terra. Así, 10 cazas de superioridade aérea cambiáronse por 11 helicópteros lixeiros e a súa adquisición converteuse nun asunto fortemente discutido a mediados dos 90. Toda a carga de traballo pasou a mans dos MiG-23.

A Forza Aérea da nova época do Exército checo formouse efectivamente o 1 de xullo de 1997 cando 3º Corpo de Aviación Táctica e o 4º Corpo de Defensa Aérea uníronse. Os membros de ámbalas dúas unidades participaran en accións da OTAN dende o ingreso da República Checa na Alianza o 12 de marzo de 1999.

### Anos 2000 
Unha nova licitación internacional foi publicada como unha solución provisional. O Gripen gañou novamente esta licitación, á que se presentaran seis competidores, cando a República Checa aceptou un arrendamento por 10 anos entre o goberno checo e o sueco que non implicaba a BAE Systems. As denuncias dos medios de subornos por parte de BAE Systems aos encargados de tomar a decisión durante a venda non levou a ningún lado nas investigacións xudiciais.

En decembro de 2008 a Forza Aérea checa quería adestrar pilotos de helicóptero en condicións desérticas para as súas próximas misións en Afganistán. Israel foi o único país que estaba listo para axudar, e viu isto como unha oportunidade para agradecer á República Checa por adestrar pilotos israelís e apoiar a Israel cando este converteuse nun estado.

A independencia da Forza Aérea checa rematou o 1 de decembro de 2003 cando a forza converteuse en parte das novas Forzas Conxuntas do Exército Checo co posto de mando situado en Olomouc. Dentro da nova estrutura o comandante en xefe da Forza Aérea  foi nomeado comandante en xefe adxunto das Forzas Conxuntas. Os antigos cuarteis xerais do Mando das Forzas Conxuntas e do Mando de Forzas de Apoio disolvéronse o 30 de xuño de 2013.

Co contrato do Gripen a piques de expirar en 2015, comezou a especularse sobre se este sería renovado ou se a forza aérea elixiría outro modelo de avión. O goberno checo agardaba organizar unha licitación para proporcionar 18 cazas supersónicos tras 2015. O JAS-39 Gripen foi aceptado como a opción máis efectiva coa infraestutura que xa se tiña, a disposición de persoal adestrado e a boa experiencia operacional previa. Porén, os antecedentes do contrato existente, especificamente o tema amplamente discutido da suposta corrupción, impediron que os políticos se conformasen con esta rápida solución, favorecendo no seu lugar unha licitación xeral con máis ofertas que poderían ser os F-16, F/A-18, F-15SE ou F-35A.

Tamén se discutiu como opción a creación dunha forza aérea non supersónica, debido aos altos custos e ao inútil que pode ser ter avións supersónicos nun país rodeado por aliados (todos son membros da Unión Europea e da OTAN, agás Austria). Neste escenario o subsónico L-159 converteríase na espiña dorsal da forza aérea. O último Libro Branco de 2011 di claramente que a frota supersónica debe continuar para a protección da República Checa e para tarefas de cooperación dentro do Sistema Integrado de Defensa Aérea da OTAN. O 22 de agosto de 2019 o Primeiro Ministro Andrej Babiš anunciou que a Forza Aérea seleccionara unha oferta de Bell Helicopter por oito helicópteros UH-1Y Venom e catro AH-1Z Viper. O contrato da súa compra asinouse o 13 de decembro de 2019.

## Aeronaves 
dereita|miniatura|JAS-39C Gripen
dereita|miniatura|W-3A Sokol

## Notas