Trapps siberianos

[miniatura|400px|dereita|Extensión dos trapps siberianos (mapa en [idioma alemán|alemán).]]
[miniatura|dereita|350px|Detalles dos trapps siberianos (mapa en [idioma italiano|italiano).]]
Os **trapps (ou traps) siberianos** ou **escaleiras siberianas** (en ruso: Сибирские траппы, *Sibirskie trappi*) son formacións de orixe magmática que forman unha gran rexión de rocha volcánica, que constitúe unha gran provincia ígnea, en Siberia, Rusia. O evento de erupción masiva que deu lugar aos trapps, un dos maiores na historia xeolóxica da Terra, prolongouse durante millóns de anos e considérase que foi clave na extinción masiva do Permiano-Triásico, de hai 250-251 millóns de anos.

Entre os posibles causantes do evento tamén se propuxo o impacto meteorítico que formou o cráter da Terra de Wilkes na Antártida, que puido acontecer no mesmo período. Esta teoría mantén que os trapps siberianos foron o resultado dunha serie de réplicas sísmicas no interior da Terra que culminaron nunha erupción xigantesca nun punto próximo aos antípodas do lugar de colisión do asteroide. Os científicos seguen debatendo a factibilidade desta hipótese.

Crese que os trapps siberianos entraron en erupción a través de numerosas fontes durante máis dun millón de anos, en rexións situadas ao leste e sur de Norilsk, Siberia. É posible que algunhas das erupcións individuais chegasen a emitir volumes de lava superiores aos 2000&nbsp;km3.

A presenza dunha ampla extensión de tufo volcánico e de depósitos piroclásticos suxire que tiveron lugar unha serie de grandes erupcións explosivas antes das erupcións de lava basáltica ou durante as mesmas. A presenza de rochas volcánicas silícicas como a riolita, indican tamén erupcións de carácter explosivo.

[miniatura|275px|A [meseta de Putorana, Patrimonio da Humanidade da Unesco, pertence aos trapps siberianos.]]

## Impacto na vida prehistórica 
Este evento volcánico estendeuse ao longo do límite entre o Permiano e o Triásico, hai uns 250 millóns de anos, e é citado como unha das posibles causas que provocaron a extinción masiva de dito período, coñecida como a extinción do Permiano-Triásico ou, coloquialmente, a Gran Mortandade (a maior na historia da Terra). Actualmente, descoñécese se a responsabilidade dos trapps siberianos no evento de extinción foi directa ou se, ao contrario, foron causados por un evento maior, como o impacto dun asteroide.

Recentemente xurdiu a hipótese de que esta erupción masiva puido orixinar un crecemento descontrolado na poboación da arquea *Methanosarcina*, un microorganismo anaerobio produtor de metano (un gas de efecto invernadoiro vinte e tres veces máis potente que o dióxido de carbono). Os gases emitidos polos trapps siberianos puideron provocar por si sós un efecto invernadoiro que aumentase a temperatura dos océanos ata un punto crítico no que os depósitos de hidrato de metano do leito mariño reaccionaron, liberando grandes cantidades adicionais de metano á superficie e agravando o quecemento global.

O evento de extinción do Permiano-Triásico afectou a toda a vida na Terra e estímase que puido acabar co 90&nbsp;% das especies daquela existentes. Os estudos realizados ao respecto indican que o planeta necesitou máis de 30 millóns de anos para recuperarse das perturbacións climáticas e ecolóxicas derivadas desta serie de erupcións. Os cálculos da temperatura do mar realizados con delta-O-18 (un indicador da proporción de isótopos estables), revelan que as temperaturas oceánicas ecuatoriais chegaron a superar os 40&nbsp;°C.

As evidencias paleontolóxicas indican, ademais, que a distribución global dos tetrápodos se desvaneceu, con raras excepcións na rexión de Panxea actualmente ocupada por Utah, entre as latitudes de 40ºS e 30ºN. A brecha coincide coa escaseza de carbón do período comprendido entre o final do Permiano e o Triásico Medio, como consecuencia da perda dos pantanos de turba. A formación de turba, un produto resultante da putrefacción da vexetación na auga ácida de marismas, pantanos e zonas húmidas en condicións de baixa actividade microbiana; non se restableceu ata o Anisiano (hai 245-237 millóns de anos) e só en altas latitudes do sur. Non obstante, os bosques de ximnospermas apareceron con anterioridade, aínda que en altas latitudes do norte e do sur.

## Depósitos de níquel 
O gran depósito de níquel, cobre e paladio de Norilsk-Talnakh encóntrase entre os condutos de magma na parte principal dos trapps siberianos.

## Na cultura popular 
Os trapps siberianos, o episodio eruptivo que os formou e a extinción en masa do Permiano-Triásico, foron tratados por varios documentais, entre eles *Animal Armageddon* e *The Day The Earth Nearly Died*. Tamén foron mencionados na serie *Cosmos: A Spacetime Odyssey*, presentado por Neil deGrasse Tyson, no episodio titulado *Evolución molécula a molécula*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Trapps do Decán
* Trapps

### Ligazóns externas 
*"The Siberian Traps" de Richard Cowen
*"The Siberian Traps Large Igneous Province"
*"Toxic Gases Caused World's Worst Mass Extinction" 
*Siberian trapps - Universidade de Leicester