Al Jolson

**Asa Yoelson**, nado en Seredzius (Lituania) o 26 de maio de 1886 e finado en San Francisco (California) o 23 de outubro de 1950, foi un cantante, actor, guionista e director de música estadounidense de orixe lituana, coñecido como **Al Jolson**. Jolson foi alcumado "o rei da blackface", convención teatral dende mediados do século XIX. Tamén foi chamado "o artista máis grande do mundo" no cumio da súa carreira. O seu estilo interpretativo era atrevido e extravertido, e popularizou moitas cancións. Na década de 1920, Jolson era o artista máis famoso e mellor pagado dos Estados Unidos.

## Traxectoria 
Jolson era fillo dun rabino que en 1893 se trasladou con toda a súa familia aos Estados Unidos. Alí desenvolveu unha gran variedade artística, primeiro como animador en vodevís, cafés, prazas e circos, e logo no teatro, onde realizaba repertorios burlescos en obras como *La Belle Parée* (1911), *Robinson Crusoe, Jr.* (1916) e *Sinbad* (1918-1920). 

Asa e o seu irmán Hirsch, rebautizados como Al e Harry, iniciaron a súa carreira teatral moi novos. Al tomou entón o costume de tinguir o rostro de negro, o que lle valeu o seu primeiro éxito. En 1925 coñeceu un novo éxito con *Big Boy* e a canción "California, Here I Come".

No ano 1927 actuou no filme *The Jazz Singer*, que tiña un argumento moi semellante á súa vida real, como fillo dun rabino. Foi o primeiro filme sonoro, e catapultouno definitivamente á fama. Posteriormente interpretou a versión en teatro con éxito rotundo en todo o país e en Europa. A súa famosa frase "Un momento, un momento, aínda non escoitaches nada!" pasou á historia do cinema. No filme dirixido por Alan Crosland, Jolson cantou varios temas ("Mammy", "Toot, Toot, Tootsie, Goodbye", "Dirty Hands, Dirty Face", "Blue Skies", "Mother, I Still Have You" etc), converténdose nunha estrela da sétima arte, ao que regresa pouco despois interpretando *The Singing Fool* (1928), fita dirixida por Lloyd Bacon coa que acadou unha popularidade maior aínda que con *The Jazz Singer*. Nela interpretou "Sonny Boy", un dos máis grandes éxitos da súa historia artística.

A carreira de Al Jolson no cinema continuou nos anos seguintes con *Say It With Songs* (1929), *Mammy* (1930) e ''Hallelujah, I'm a Bum* (1933, baixo a dirección de Lewis Milestone), aínda que estes traballos non conseguiron nin moito menos o éxito de público dos precedentes.

A Warner tentou entón relanzar a súa carreira *Wonder Bar* (1934); os compañeiros de elenco de Jolson foron Dolores del Río, Kay Francis e Dick Powell, mais o filme foi un fracaso.

O músico contraeu matrimonio con Ruby Keeler, unha estrela das revistas musicais, coa que interpretou *Go into Your Dance* en 1935. Ao ano seguinte protagonizou *The Singing Kid* antes de volver aos escenarios de music-hall.

Retornou á gran pantalla en 1939 con *Rose of Washington Square*. En *Rhapsody in Blue* (1945), un filme que repasa a vida de George Gershwin, Jolson interpretouse a el mesmo, cantando obras do compositor que lle proporcionou o seu primeiro grande éxito en moito tempo.

En 1946, prodúcese o filme *The Jolson Story*, dirixido por Alfred Green e en que o cantante prestou a súa voz ao actor Larry Parks, encargado de interpretar a súa vida na pantalla. O filme foi un grande éxito que lle permitiu relanzar a súa carreira como cantante.

Aínda en vida de Jolson estreouse un segunda filme-homenaxe á súa carreira (*Jolson Sings Again*, 1949, dirixido por Henry Levin), o que prolongou esta segunda época de éxito do artista.

Poucos meses antes da súa morte, acontecida o 23 de outubro de 1950 en San Francisco debido a un ataque ao corazón, montou un espectáculo musical dirixido ás tropas estadounidenses destinadas na guerra de Corea.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Young, Jordan R. 1999.* The Laugh Crafters: Comedy Writing in Radio & TV's Golden Age''. Beverly Hills: Past Times Publishing. ISBN 0-940410-37-0
### Ligazóns externas 
* International Al Jolson Society
* Al Jolson recordings at the Discography of American Historical Recordings.
* Newsreel at the Internet Archive, including Jolson's death and funeral
* The Museum of Family History
* Radio programs at Zoot Radio
* Documentary about Al Jolson and the making of *The Jazz Singer*