Herón de Alexandría

**Herón de Alexandría** (en , *Heron ho Alexandreus*), nado en Alexandría (Exipto) arredor do ano 10 e finado na mesma cidade arredor de 75, foi un enxeñeiro e matemático helenístico.

Foi considerado un dos científicos e inventores máis grandes da antigüidade e o seu traballo é representativo da tradición científica helenista.

En matemáticas é lembrado principalmente pola fórmula de Herón, un método de calcular a área dun triángulo usando só as lonxitudes dos seus lados.

Perdéronse gran parte dos escritos e deseños orixinais de Herón, mais algunhas das súas obras conserváronse, principalmente en manuscritos do Imperio Romano de Oriente, e unha parte máis pequena en traducións latinas ou árabes.

## Traxectoria 
Tralo período helenístico, a ciencia grega destacou na cidade de Alexandría, perdurando varios séculos ata a caída do Imperio Romano. Alí xurdiron periodicamente abrochos de xenialidade.

A orixe de Herón puido ser grega É case seguro que Herón deu clases no Museion que incluía a Biblioteca de Alexandría, porque a maioría dos seus escritos aparecen como apuntamentos de aulas para cursos de matemáticas, mecánica, física e pneumática. Baseouse frecuentemente en Ctesibio, inventor grego do século III a.C., de quen se teñen noticias polo propio Herón e por Vitruvio. Describiu gran número de máquinas sinxelas e xeneralizou o principio da panca de Arquímedes.

Aínda que o campo non se formalizou ata o século XX, crese que o traballo de Herón, en particular os seus dispositivos automatizados, representan unha das primeiras investigacións formais en cibernética. Tamén demostrou unha actitude premoderna para a mecánica, descubrindo, aínda que de forma arcaica, a lei de acción e reacción. Na súa obra *Mecánica* describiu os pantógrafos.

## Inventos e descubrimentos 
### Máquina de vapor 
[miniatura|[Eolípila de Herón.]]
Un dos seus maiores logros foi a descrición da primeira máquina de vapor, coñecida como «eolípila», «aelópilo» ou «aelópila», e a fonte de Herón, cunha aplicación práctica que nos templos lle valeu o pseudónimo de «o Mago». A eolípila era unha máquina que consistía nunha esfera oca conectada a unha caldeira á que se lle adaptaban dous tubos curvos. O interior da esfera estaba repleto de auga que se facía ferver provocando que polos tubos arrincase o vapor, facendo virar a bóla moi rápido. Porén, unha das curiosidades do eolípilo é que nunca tivo un fin práctico en si. Algunhas fontes comentan que o invento non era máis que un xoguete coa finalidade de entreter os nenos.

Herón describiu, aínda que de forma arcaica mediante o eolípilo, a lei de acción e reacción de Isaac Newton, experimentando con vapor de auga. Xeneralizou o principio da panca de Arquímedes.

### Peumática, hidráulica e robótica 
Foi autor de numerosos tratados de mecánica, como *Pneumática* (*πνευματικά*), en que estuda a hidráulica, e *Autómatas* (*Αυτοματοποιητική*), primeiro libro de robótica da historia. En *Sobre a dioptra* (*Περί διόπτρας*) describe o funcionamento deste aparello, semellante ao actual teodolito, empregado en observacións terrestres e astronómicas durante séculos. Tamén nese libro describe o hodómetro, utilizado para medir distancias percorridas por un viandante ou un vehículo.

Ademais, realizou unha descrición detallada do *hýdraulis* de Ctesibio, un órgano que funcionaba con auga.
miniatura|200px|Reconstrución do órgano de Herón
Unha das súas construcións foi a primeira máquina expendedora. Cando se introducía unha moeda pola parte superior da máquina, esta dispensaba unha cantidade de auga. Apareceu no seu libro *Mécánica e óptica*. Tamén deseñou un órgano que funcionaba co vento, primeira máquina da historia activada mediante enerxía eólica.

### Óptica 
En óptica, propuxo na súa *Catóptrica* (*Κατοπτρικά*) que a luz viaxa seguindo o camiño xeometricamente máis curto.

### Matemáticas 
Con todo, é coñecido sobre todo como matemático, tanto no campo da xeometría como no da xeodesia, rama das matemáticas que se encarga da determinación do tamaño e configuración da Terra.

Como matemático, escribiu *Métrica* (*Μετρικά*), obra en que estuda as áreas das superficies e os volumes dos corpos. Desenvolveu tamén técnicas de cálculo, tomadas dos babilonios e exipcios, como o cálculo de raíces cadradas mediante iteracións e un método para calcular raíces cúbicas.

O seu logro máis destacado no campo da xeometría é a denominada fórmula de Herón, en que se establece a relación entre a área dun triángulo e a lonxitude dos seus lados:
{{cita|Nun triángulo de lados a, b, c, e semiperímetro s=\dfrac{a+b+c}{2}, a súa área é igual á raíz cadrada de s(s-a)(s-b)(s-c)}}

## Obras 
[miniatura|O libro *Sobre os [autómatas* de Herón de Alexandría (edición de 1589)]]
As obras coñecidas escritas por Herón inclúen:
**Pneumatica* (Πνευματικά), descrición de máquinas que funcionan con ar, vapor ou presión da auga, incluídas o *hydraulis* ou órgano de auga
**Automata*, descrición de máquinas que permiten accións nos templos por métodos mecánicos ou pneumáticos, como aperturas ou pechamentos de portas e estatuas que verten viño
**Mechanica*, só se conserva en árabe, escrito para arquitectos, que contén medios para levantar obxectos pesados
**Metrica*, descrición de como calcular superficies e volumes de obxectos diferentes
**Sobre a Dioptra*, colección de métodos para medir lonxitudes, obra en que se describen o hodómetro e a dioptra, aparello que lembra o teodolito
**Belopoeica*, descrición de máquinas de guerra
**Catoptrica*, sobre a progresión da luz, a reflexión e o uso de espellos

As seguintes obras foron atribuídas a Herón, pero agora crese que probablemente fosen escritas por outros autores:
**Geometrica*, colección de ecuacións baseadas no primeiro capítulo de *Metrica*
**Stereometrica*, exemplos de cálculos tridimensionais baseados no segundo capítulo de *Metrica*
**Mensurae*, ferramentas que se poden empregar para realizar medidas, baseadas en *Stereometrica* e *Metrica*
**Cheiroballistra*, sobre catapultas
**Definitiones*, contén definicións de vocábulos para a xeometría

obras que das que só se conservan fragmentos:
**Geodesia*
**Geoponica*

## Recoñecementos 
* O cráter lunar Heron leva este nome na súa honra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
* Schellenberg, H.M.: *Anmerkungen zu Hero von Alexandria und seinem Werk über den Geschützbau*, in: Schellenberg, H.M./ Hirschmann, V.E./ Krieckhaus, A.(edd.): A Roman Miscellany. Essays in Honour of Anthony R. Birley on his Seventieth Birthday, Gdansk 2008, 92-130
### Ligazóns externas 
* *Pneumática* (*Πνευματικά*): Versión española da tradución ao inglés de Bennet Woodcroft (1803-1879), de 1851; en PDF
* Textos de Herón en francés, con introdución e anotacións, na páxina web de Philippe Remacle (1944-2011)
* Textos en grego na páxina web da Bibliotheca Augustana (Augsburgo)
* Ficha da curtametraxe rusa de animación *Герон* (1979), dirixida por Viktor Omelchenko (Виктор Омельченко), que narra a invención da eolípila