Universidade de St Andrews

**Universidade de St Andrews**, en gaélico escocés ***Oilthigh Chill Rìmhinn***, en inglés ***University of St Andrews***, está situada na cidade de St Andrews, no condado de Fife, e é a universidade máis antiga de Escocia e unha das máis antigas do Reino Unido. Foi fundada no século XV, entre 1410 e 1413, e hoxe segue sendo unha das universidades máis prestixiosas do país. É unha universidade pública con aproximadamente 10.000 estudantes. Desde 2020 a súa reitora é a activista e psicoterapeuta de orixe somalí Leyla Xuseen.

## Historia 
### Fundación na Idade Media e crecemento na Idade Moderna 
A Universidade de St Andrews foi fundada en 1410 no priorato da catedral de St Andrews e recibiu unha bula pontificia do papa Bieito XIII de Aviñón en 1413. Unha vez lista, a universidade comezou a mostrar un crecemento importante: en 1418 creouse unha facultade de Pedagoxía, o ''St Salvator's College* en 1450, *St Leonard's College* en 1511 e *St Mary's College* en 1537. Algunhas destas institucións e edificios aínda existen hoxe, como a Capela de San Salvator, situada no *St Salvator's Quadrangle*, que actualmente alberga varios dos departamentos da universidade. No momento da súa fundación, a universidade tiña un carácter relixioso, e boa parte das materias eran impartidas polos propios agostiños da catedral.
### Idade contemporánea. Crise no século XIX e fundación do University College Dundee 
A Universidade mantivo a súa importancia e influencia en Escocia nos séculos seguintes; porén, durante o século XIX o número de alumnos reduciuse considerabelmente, até chegar a menos de 150 na década de 1870. Para resolver parcialmente este problema, a universidade fundou un colexio en Dundee, o *University College Dundee* que se convertería nun centro pioneiro de investigación médica e científica. Máis tarde, esta facultade independizouse, converténdose na Universidade de Dundee. 

### Século XX 
Durante o século XX, especialmente na segunda metade do século, a universidade recuperou a súa matrícula e perdeu prestixio non só en Escocia senón tamén en todo o Reino Unido e outras partes do mundo, especialmente os Estados Unidos.

### Século XXI 
miniatura|Os príncipes de Gales, graduados en 2005 en Xeografía e en Historia da Arte.
Nos anos 2001-2005, William, duque de Cambridge, estudou xeografía alí. Na actualidade, a Universidade de St Andrews acolle a unhas 10.000 persoas, entre profesores e estudantes.

## Facultades e departamentos 
A Universidade de St Andrews ten actualmente as seguintes facultades, subdivididas en departamentos:

Alén disto, a Universidade alberga a "Academia Real Escocesa de Música e Drama" (*Royal Scottish Academy of Music and Drama*).

## Alumnos e profesores destacados 

Ficheiro:Rev_Thomas_Chalmers_by_Thomas_Duncan,_SNPG.JPG|Thomas Chalmers
Ficheiro:Edward_Jenner2.jpg|Edward Jenner
Ficheiro:John_Knox.jpg|John Knox
Ficheiro:John_Napier_(Neper).jpg|John Napier
Ficheiro:John_Pringle.jpg|John Pringle
Ficheiro:JusticeJamesWilson.jpg|James Wilson
Entre os alumnos e profesores representativos e coñecidos da universidade estiveron o rei Xacobe II de Escocia, o signatario da Declaración de Independencia dos EUA James Wilson, o inventor dos logaritmos John Napier, o líder protestante fundador da Igrexa de Escocia John Knox, os fundadores da Universidade de Glasgow e da Universidade de Edimburgo William Turnbull e Robert Reid os Premios Nobel de Medicina James W. Black e Maurice Wilkins, o médico Edward Jenner, os príncipes de Gales, Guillerme e Catarina, directores executivos de multinacionais como BHP (Andrew Mackenzie), BP (Robert Horton), FanDuel (Nigel Eccles), Rolls-Royce Holdings (John Rose), Royal Dutch Shell (Robert Paul Reid), Tate & Lyle (Iain Ferguson) ou Royal Bank of Scotland (George Mathewson), xefes e directivos do MI6 como Alex Younger, John Sawers, George Kennedy Young e J. M. Bruce Lockhart, o ex-Primeiro Ministro de Escocia e líder do SNP por vinte anos Alex Salmond, o exdirector senior de asuntos europeos e rusos do Consello de Seguridade Nacional dos EUA, Fiona Hill e David Holmes (implicados na investigación do *impeachment* contra D. Trump), o fundador da revista *Forbes'' B. C. Forbes, o ex Director de Comunicacións de Downing Street e de BBC World News Craig Oliver, entre outros editores da BBC,o gañador do Pulitzer James Michener, a escritora Fay Weldon e o actor Ian McDiarmid; tivo como profesores o académico Walter Burkert, o teólogo Richard Bauckham, o astrónomo John Couch Adams, o zoólogo William Thomas Calman, historiadores como Alex Woolf ou Tomasz Kamusella, o naturalista contrario á Teoría da Evolución David Brewster, políticos como Bruce Hoffman ou Clara Ponsatí.

### Honoris Causa 
A universidade nomeou numerosos doutores honoris causa como Benjamin Franklin, Hillary Clinton, Bob Dylan, Arvo Pärt, Maggie Smith, Sean Connery, Martha Nussbaum, Seamus Heaney, Georg Cantor ou David Attenborough entre outros.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*  Páxina oficial da Universidade de St Andrews
*  Páxina das asociacións de alumnos da Universidade de St Andrews.