open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dólar de prata do 50 aniversario de USO

O **dólar de prata do 50 aniversario de USO** (*United Service Organizations*) é unha moeda conmemorativa, non circulante, emitida pola Casa da Moeda dos Estados Unidos en 1991 e cuñada polas Casas da Moeda de San Francisco e de Denver.

Esta moeda dun dólar foi autorizada pola Lei 101-404, do 2 de outubro de 1990, pola que se dispuxo a emisión dunha moeda en conmemoración do 50 aniversario da fundación *United Service Organizations* (USO), unha entidade sen ánimo de lucro que achega servizos morais e de recreo aos membros das Forzas Armadas dos Estados Unidos por todo o mundo.''''*

## Deseño 
[miniatura|[Logotipo de *United Service Organizations* (USO), reproducido no anverso da moeda conmemorativa.]]

No anverso da moeda, deseñado por Robert Lamb, amósase unha bandeirola ao vento cun deseño baseado no do logo de USO; por riba dela a expresión *50th Anniversary* ("50º Aniversario") en letra caligráfica e o lema habitual da moeda estadounidense IN GOD WE TRUST ("En Deus confiamos"), e por baixo a palabra LIBERTY e a data de 1991.

Pola súa banda, o reverso, obra do gravador da *US Mint* John M. Mercanti, representa unha aguia cara á dereita cunha fita no peteiro coas siglas USO impresas; a aguia está pousada nun globo terráqueo, como símbolo do servizo global que presta a institución, e por baixo do globo hai doce estrelas formando un semióvalo. A lenda FIFTY YEARS SERVICE TO SERVE PEOPLE ("Cincuenta anos de servizo ás persoas") alude ao cincuentenario que se celebra. 

A moeda comercializouse aos prezos de 26 dólares en condición estándar e 31 en *versión proof*. Consonte a lei que autorizou a moeda, a metade do beneficio conseguido coa súa venda destinouse a USO, para o financiamento dos seus programas en aeroportos, bases de fflotas, e centros familiares e comunitarios; e a metade restante devolveuse ao Tesouro co fin de diminuír a débeda nacional.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Moeda dun dólar estadounidense
* Moedas do dólar estadounidense
* Casa da Moeda dos Estados Unidos

### Ligazóns externas 
* "1991 USO Silver Dollar" (*ModernCommemoratives.com'')
Lexión Española

**Lexión Española** (en ) é unha unidade do Exército de Terra de España.

## Orixe 
Fundada en 1920 por José Millán-Astray, foi creada orixinalmente como un terzo estranxeiro similar á Lexión Estranxeira Francesa. Despois de participar na guerra do Rif e na folga xeral revolucionaria de 1934 en Asturias, púxose do lado do bando sublevado rebelde durante a guerra civil española.

### Polémica polo seu vínculo co franquismo 
En 2021 o alcalde de Madrid, José Luis Martínez-Almeida restituíu o nome dunha rúa ao fundador da Lexión, que fora retirada para cumprir coa Lei de memoria histórica, feito amplamente criticado. O argumento da sentenza que obrigou a restaurar o nome foi que a Lexión tamén tivo períodos democráticos e que o seu fundador non participara na guerra civil.

## Formación 
A Lexión está formada por catro terzos: "Gran Capitán" (1º), "Duque de Alba" (2º), "Don Juan de Austria" (3º) e "Alejandro Farnesio" (4º).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* BRILAT
Dólar de prata Dolley Madison

O **dólar de prata Dolley Madison** é unha moeda conmemorativa, non circulante, emitida pola Casa da Moeda dos Estados Unidos en 1999 e cuñada pola Ceca de Filadelfia.

Esta moeda dun dólar foi autorizada pola Lei 104-329, do 20 de outubro de 1996, pola que se dispuxo a emisión dunha moeda na honra da que fora primeira dama dos Estados Unidos Dolley Madison (1768-1849), ao se celebrar o 150 aniversario do seu pasamento.

## Deseño 
A *US Mint* encargoulle os deseños desta moeda conmemorativa á compañía privada de xoiaría *Tiffany & Co*. Por este extraordinario motivo na numismática estadounidense, en ambas as faces deste dólar aparece a abreviatura "T & Co.".**

O dólar de prata Dolley Madison representa por vez primeira unha primeira dama nunha moeda estadounidense.**

Este dólar conmemorativo comercializouse aos prezos de 32 dólares en condición estándar e 37 en versión *proof*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Moeda dun dólar estadounidense
* Moedas do dólar estadounidense
* Casa da Moeda dos Estados Unidos

### Ligazóns externas 
* "1999 Dolley Madison Silver Dollar" (*ModernCommemoratives.com*)
Dólar de prata dos Xogos Olímpicos Especiais

O **dólar de prata dos Xogos Olímpicos Especiais** é unha moeda conmemorativa, non circulante, emitida pola Casa da Moeda dos Estados Unidos en 1995 e cuñada polas Cecas de Filadelfia e de West Point.

Esta moeda dun dólar foi autorizada pola Lei 102-328, do 29 de setembro de 1994, pola que se dispuxo a emisión dunha moeda conmemorativa da celebración dos Xogos Olímpicos Especiais de 1995, en Connecticut, nos que participan persoas con discapacidade intelectual.

## Deseño 
No anverso da moeda, obra de T. James Ferrell, amósase a cabeza cara á esquerda da filántropa Eunice Kennedy Shriver (1921-2009) como fundadora dos Xogos Olímpicos Especiais, rodeada por unha lenda alusiva a estes xogos, xunto cos lemas IN GOD WE TRUST ("En Deus confiamos") e LIBERTY ("Liberdade"), tradicionais das moedas estadounidenses.

Kennedy Shriver foi a primeira muller viva en ser representada nunha moeda estadounidense. No entanto, existe certa controversia acerca da exactitude da atribución de ser a fundadora dos Xogos Olímpicos Especiais, xa que algúns entenden que este mérito lle corresponde máis a outra das cofundadoras, Anne M. Burke, polo que consideran incorrecto o deseño elixido para esta moeda conmemorativa.
[miniatura|253x253px|Eunice Kennedy Shriver, protagonista do [anverso desta moeda conmemorativa, nunha fotografía de 1980.]]
Pola súa banda, o reverso, creado por Thomas D. Rogers, está caracterizado por un deseño composto por unha rosa, unha das medallas olímpicas entregadas nestes Xogos e unha cita de Eunice Kennedy Shriver, reproducida en oito liñas: "AS WE HOPE / FOR THE BEST IN / THEM, HOPE IS / REBORN IN US." EUNICE / KENNEDY / SHRIVER, FOUNDER ("'Ao esperarmos o mellor deles, a lembranza renace en nós'. Eunice Kennedy Shriver, fundadora"). Este conxunto está rodeado por unha lenda que abrangue o nome do país, UNITED STATES OF AMERICA, o valor facial, ONE DOLLAR, e o lema E PLURIBUS UNUM. Algunhas fontes sosteñen que houbo un benfeitor empresarial que adquiriu un lote de 250 000 destas moedas para así salvar a emisión das perdas financeiras e tamén da sensación de vergoña polo escaso acollemento da poboación cara a unha moeda solidaria. Posteriormente entregáronse tamén algunhas destas moedas aos atletas das Olimpíadas Especiais de 1998. 

Este dólar conmemorativo comercializouse aos prezos de 32 dólares en condición estándar e 35 en versión *proof*. Consonte a lei que autorizou a moeda, o beneficio acadado pola súa venda foille outorgado ao Comité Organizador dos Xogos Olímpicos Especiais, para sufragar os gastos de organización dos Xogos Olímpicos Especiais de 1995.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Moeda dun dólar estadounidense
* Moedas do dólar estadounidense
* Casa da Moeda dos Estados Unidos

### Ligazóns externas 
* "1995 Special Olympics Silver Dollar" (*ModernCommemoratives.com*)
Alice Wilson

**Alice Evelyn Wilson**, nada o 26 de agosto de 1881 e finada o 15 de abril de 1964, foi a primeira xeóloga e paleontóloga canadense. Como pioneira nunha profesión dominada polos homes, afrontou moitos retos, pero os seus estudos científicos sobre as rochas e fósiles da rexión de Ottawa entre 1913 e 1963 considéranse unha fonte de coñecemento.

## Traxectoria 
Alice Wilson creceu en Cobourg, Ontario, onde estivo rodeada de piragüismo e viaxes de campamento co seu pai e os seus irmáns, durante as cales espertou o seu interese polos fósiles. A súa familia tamén fomentou o pensamento académico e a procura do coñecemento científico, dándolle unha base sólida para perseguir o seu desexo de converterse en xeóloga.

Comezou os seus estudos na Universidade Vitoria de Cobourg en 1901, cursando materias que non lle apaixonaban, como as linguas modernas e a historia. Deixou os seus estudos no seu último ano debido á mala saúde, pero despois foi contratada pola división de Mineraloxía do Museo da Universidade de Toronto, comezando así a súa carreira en Xeoloxía. Wilson foi ademais profesora de Paleontoloxía no Carleton College (máis tarde Carleton University) de 1948 a 1958. Carleton recoñeceuna como xeóloga e profesora inspiradora cun título honoris causa en 1960.

## Premios e recoñecementos 
Wilson foi unha pioneira que abriu moitos campos a outras mulleres. Foi a primeira muller xeóloga contratada polo Geological Survey of Canada (1909), a primeira muller canadense admitida na Sociedade Xeolóxica dos Estados Unidos (1936) e a primeira muller membro da Royal Society of Canada (1938).

Cando o goberno de Richard Bedford Bennett intentou honrar a unha muller na función pública federal en 1935, Wilson foi elixida para converterse en membro da Orde do Imperio Británico. Ademais, a Royal Society of Canada estableceu os Premios Alice Wilson para mulleres emerxentes en estudos en 1991 e foi incorporada ao Salón da Fama da Ciencia e da Enxeñaría do Canadá en 2005.

## Notas
Carlos Raúl Villanueva

**Carlos Raúl Villanueva** , nado o 30 de maio de 1900 en Londres e finado o 16 de agosto de 1975 en Caracas, foi o arquitecto venezolano máis destacado do século XX. 

## Traballos 
Villanueva foi un importante representante da arquitectura moderna, seguidor do racionalismo arquitectónico e aberto ás novidades estilísticas. Foi fundamental no desenvolvemento e modernización da capital Caracas, de Maracay e doutras cidades de Venezuela. Entre as súas obras máis importantes destacan a reurbanización *El Silencio* con 7.797 apartamentos e 207 tendas, o *Museo de Bellas Artes* (Caracas, 1935–1938), o Museo Jesús Soto (Cidade Bolívar, 1970) e a Cidade Universitaria de Caracas (1944–1970), o campus principal da Universidade de Venezuela, que está considerada unha obra mestra da planificación urbanística, a arquitectura e a arte modernas. O campus foi declarado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO no ano 2000. A colaboración de Villanueva con Alexander Calder, o artista e enxeñeiro norteamericano que deseñou as famosas "Nubes flotantes" da Aula Magna da Universidade Central de Venezuela iniciou unha longa relación de traballo entre a parella, aínda que Calder só viu a sala completada unha vez, en 1955.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Universidade Central de Venezuela
* Aula Magna da Universidade Central de Venezuela
* Racionalismo arquitectónico

### Bibliografía 
* Carlos Raúl Villanueva (1980), *Textos escogidos*. Caracas; *Universidad Central de Venezuela Facultad de Arquitectura y Urbanismo. Centro de Información y Documentación*

### Ligazóns externas 
* Villanueva Fundación Sitio web oficial, consultado o 6 de decembro de 2012
* No seu 100 Aniversario (en castelán)
* Patrimonio Mundial da UNESCO: Ciudad Universitaria de Caracas 
* *Covered Plaza* Exposición, 'Architectural Association', Londres
Bob McGrath

**Robert Emmet "Bob" McGrath**, nado en Ottawa, Illinois o 13 de xuño de 1932 e finado en Norwood, Nova Jersey, o 4 de decembro de 2022, foi un actor, músico e escritor de libros infantís estadounidense, coñecido por interpretar a personaxe de Bob Johnson na serie educativa de televisión *Sesame Street*.

## Notas 
## Véxase tamén
Rolls-Royce Avon

O **Rolls-Royce Avon** foi o primeiro motor a reacción con fluxo axial deseñado e fabricado por Rolls-Royce. Introducido en 1950, o motor converteuse nun dos deseños máis exitosos de despois da segunda guerra mundial. Usouse nunha gran variedade de avións, tanto militares como civís, así como versións para potencia estacionaria e marítima.

Un English Electric Canberra impulsado por dous Avon realizou o primeiro voo transatlántico sen escalas dun avión a reacción, e un de Havilland Comet 4 de BOAC con catro Avon fixo o primeiro voo regular transtlántico cun reactor.

A produción da versión para aviación do Avon rematou tras 24 anos en 1974. A produción da versión industrial do Avon, fabricada a día de hoxe por Siemens, continúa ata o presente.

A versión actual do Avon, o Avon 200, é un xerador industrial de gas que ten unha potencia nominal de 21 000-22 000 cabalos. En 2011 vendéranse 1 200 Avon industriais e o tipo estableceu un récord de 60 000 000 de horas para a súa clase.

## Notas
Foliada de Melide

A **Foliada de Melide** é unha festa folclórica galega que se celebra anualmente, na derradeira semana de abril, na vila de Melide.  

## Historia 
En maio de 2005 a Asociación Cultural O Castelo , organizou en Melide unha xuntanza festiva con distintos grupos e asociacións folclóricas da contorna. Coa colaboración do concello de Melide, o encontro tivo continuidade no ano seguinte. Así, durante o domingo 30 de abril de 2006 sucedéronse na vila diferentes actividades: ruadas, unha mostra de artesanía, exposicións, conferencias, obradoiros, actuacións etc. A festa rematou cun concerto de Mini e Mero e un serán até altas horas da madrugada.

A festa repetiuse nos dous anos seguintes neste formato dun só día, na 3ª edición (2007) e na 4ª (2008). Porén, a 5ª foliada, no ano 2009, pasou a celebrarse xa en dous días, sábado e domingo, incorporando por primeira vez o concurso de cantos de taberna. Os concertos desta edición foron os últimos que se ofreceron no Pazo de Congresos e Exposicións de Melide, trasladándose desde aquela, co apoio do goberno municipal do BNG, á céntrica Praza das Coles.

En dous días foi tamén o calendario das edicións 6ª (2010), con concertos de Tiruleque e Arrás!; a 7ª (2011) con Quempallou e Cé Orquestra Pantasma; a 8ª (2012) con Pepe Vaamonde grupo e Odaiko; e 9ª (2013) con Vaamonde, Lamas e Romero, Pelepau e Sés.

Na décima edición da foliada (2014), o evento ampliou novamente a súa duración incorporando tamén o venres. Naquel ano actuaron, entre outros, Anxo Lorenzo, Caxade e Radio Cos.

Este  novo formato a tres días continuou na 11ª edición (2015), na que pecharon a festa os diplomáticos de Monte Alto; na 12ª (2016), con Xabier Díaz e as Adufeiras; na 13ª (2017) con Davide Salvado; e na 14ª (2018) con Vanesa Muela.

### XV Foliada de Melide 
No ano 2019 a 15ª edición da foliada foi suspensa por discrepancias entre os organizadores e o concello de Melide. A Asociación Cultural O Castelo denunciou nun comunicado a falta de colaboración da administración municipal desde a chegada o poder do Partido Popular no ano 2011, polo que comunicou a súa renuncia a organizar novamente o evento. A alcaldesa popular Dalia García Couso, denunciou que esta renuncia tiña motivacións políticas, por ser presentada a poucos meses das eleccións municipais. Malia tentar o concello organizar o evento polos seus propios medios, a falta de apoio do sector cultural, fixo que a foliada fose suspendida nese ano. 

As restricións provocadas pola epidemia de COVID-19, imposibilitaron a realización do festexo nos anos 2020 e 2021. 

Finalmente, foi no ano 2022 cando se puido celebrar a foliada número 15, novamente nun formato de dous días. Nesta xeira a organización correu a cargo do concello, co novo goberno de Xosé Manuel Pérez Penas, apartándose a asociación O Castelo da xestión do festival. As actuacións principais neste ano foron dos grupos Comando Curuxás e Tanxugueiras.

## Notas
Dólar de prata Robert F. Kennedy

O **dólar de prata Robert F. Kennedy** é unha moeda conmemorativa, non circulante, emitida pola Casa da Moeda dos Estados Unidos en 1998 e cuñada pola Ceca de San Francisco.

Esta moeda dun dólar foi autorizada pola Lei 103-328, do 29 de setembro de 1994, pola que se dispuxo a emisión dunha moeda na honra de Robert F. Kennedy (1925-1968), en conmemoración do 30 aniversario do seu asasinato nos Ánxeles, California.

[miniatura|236x236px|[Fotografía de Robert F. Kennedy en 1968.]]

Pola súa banda, o reverso, deseñado por Jim Peed e gravado por Thomas D. Rogers, reproduce os selos superpostos do Departamento de Xustiza e do Senado dos Estadous Unidos, as dúas institucións das que formou parte Robert F. Kennedy. Ademais da Palabra JUSTICE ("Xustiza"), as lendas do reverso son alusivas ao nome do país e ao valor facial da moeda.

Este dólar conmemorativo comercializouse aos prezos de 32 dólares en condición estándar e 37 en versión *proof*. Consonte a lei que autorizou a moeda, o beneficio acadado pola súa venda foi destinado á organización sen ánimo de lucro *Robert F. Kennedy Memorial*, de Washington.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Moeda dun dólar estadounidense
* Moedas do dólar estadounidense
* Casa da Moeda dos Estados Unidos

### Ligazóns externas 
* "1998 Robert F. Kennedy Silver Dollar" (*ModernCommemoratives.com*)
Coquivacoa

[miniatura|250x250px| A [Península de La Guajira|península da Guajira á esquerda, o golfo de Venezuela arriba en forma rectangular e o lago de Maracaibo en forma de bágoa. Cada un destes lugares foi etiquetado como *Coquivacoa* .]]
miniatura|250x250px| O goberno efémero de Coquibacoa .
**Coquivacoa** ou **Coquibacoa** é un nome indíxena para unha zona do noroeste de Venezuela e o norte de Colombia, ben no Golfo de Venezuela (como o usou o presidente de Colombia, Alfonso López Michelsen en 1974)  ou no lago de Maracaibo (como argumentan outros)  ou posibelmente unha rexión máis ampla. Tamén pode ser o nome dun propio pobo indíxena, en particular da vila que loitou contra Ambrosio Alfinger antes da fundación do asentamento de Maracaibo en 1529; o nome "Maracaibo" pode derivar dun cacique de Coquivacoa asasinado por Alfinger. Este pobo pode estar relacionado (ou mesmo idéntico) aos Wayú ou aos Caquetíos.

O conquistador español Alonso de Ojeda fora nomeado *Gobernador de Coquibacoa* en 1502, cargo que durou só uns meses. Aplicara o termo Coquibacoa á península da Guajira, que Ojeda pensaba erroneamente que era unha illa.

## Legado 
* Unha parroquia de Maracaibo chámase Coquivacoa.
* Gran Coquivacoa é un grupo zuliano de gaitas fundado en 1968. 
* Hai unha cidade chamada Chivacoa no estado de Yaracuy, fundada polos caquetíos, posibelmente relacionada no topónimo.
* Existe unha televisión autonómica zuliana chamada Televisión Coquivacoa. 
* O cantante Alí Primera escribiu unha canción chamada "Coquivacoa".
* O lago Maracaibo tamén é chamado ás veces lago Coquivacoa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Relampo do Catatumbo
Relampo do Catatumbo

miniatura| Lóstrego do Catatumbo pola noiteO **raio, lóstrego** ou **relampo de Catatumbo** (en castelán *Relámpago del Catatumbo*) é un fenómeno atmosférico que se dá en Venezuela. Desenvólvese exclusivamente nunha zona situada sobre a desembocadura do río Catatumbo na súa desembocadura no lago de Maracaibo, no estado Zulia. Os frecuentes e poderosos raios sobre esta área relativamente pequena considéranse o maior xerador de ozono troposférico do mundo, é dicir, o ozono que non enche a ozonosfera estratosférica.

## Historia 
### Frecuencia 
Orixínase a partir dunha masa de nubes de tormenta que crea un arco de máis de 5&nbsp;km de altura, durante unha media de 140-160 noites ao ano, 10 horas ao día e até 280 veces á hora. Grazas a esa frecuencia de até cinco relampos por minuto, era un faro natural, chamado *Faro de los navegantes* ou *Faro de Maracaibo.*

Atópase no lago de Maracaibo e arredores, normalmente nunha zona de páramo formada onde o río Catatumbo desemboca no lago. 

### Parón de 2010 
Despois de aparecer continuamente durante séculos, o raio cesou de xaneiro a abril de 2010 ao parecer debido á seca. Isto provocou o temor de que puidese extinguirse definitivamente. O fenómeno reapareceu despois duns meses.

## Lugar e mecanismo de formación 
Os relampos do Catatumbo adoitan desenvolverse entre as coordenadas  e . As treboadas (e os raios asociados) probablemente sexan o resultado dos ventos que sopran polo lago de Maracaibo e as chairas pantanosas circundantes. Estas masas de aire atópanse inevitabelmente coas cordilleiras altas dos Andes, a Serra de Perijá (3.750 m) e a Serra Nevada de Mérida, que rodean a chaira por tres lados. A calor e a humidade recollidas nas terras baixas crean cargas eléctricas e, cando as masas de aire se desestabilizan na dorsal da montaña, producen actividade treboenta practicamente continua.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Raio
* Lóstrego, lampo ou relampo
* Nubeiro
* Pedra do raio
*  Wikimedia Commons **Relampo do Catatumbo**
Gianfranco Bedin

**Gianfranco Bedin**, nado en San Donà di Piave, Venecia, o 24 de xullo de 1945, é un exfutbolista italiano que xogaba como centrocampista. É lembrado principalmente pola súa pertenza ao *Grande Inter* de Helenio Herrera, o equipo do Inter de Milán que gañou numerosos títulos na década de 1960. Militou durante unha década no club, co que gañou tres ligas italianas, unha Copa de Europa e dúas Copas Intercontinentais. Foi internacional coa selección italiana.

## Traxectoria 
Formouse na canteira do Inter de Milán e debutou co primeiro equipo en 1964, da man do adestrador Helenio Herrera. Militou no club lombardo ata 1974, disputando un total de 310 partidos e marcando 23 goles. Gañou tres títulos da Serie A, unha Copa de Europa e dúas Copas Intercontinentais. Foi titular en dúas finais da Copa de Europa, a gañada en 1965 ante o Benfica e a perdida en 1967 contra o Celtic de Glasgow. Tras deixar o Inter, xogou catro anos na Sampdoria e a continuación pasou polo Varese, o Livorno e o Rondinella antes de retirarse en 1981.

### Selección italiana 
Foi 6 veces internacional coa selección de Italia entre 1966 e 1972.

## Estilo de xogo 
Especialista en roubos de balón, destacaba tamén pola súa anticipación, resistencia, ritmo, marcaxe dos rivais e pola súa habilidade para ler o xogo como mediocentro defensivo ou todocampista, o que lle permitía apoiar de xeito defensivo aos seus compañeiros máis creativos e ofensivos. Xogador moderno e bidireccional, tamén era capaz de iniciar xogadas de ataque e de alcanzar boas posicións ofensivas tras recuperar a posesión.

## Palmarés 
;Inter de Milán
* **Serie A (3):** 1964/65, 1965/66, 1970/71.
* **Copa de Europa (1):** 1964/65.
* **Copa Intercontinental (2):** 1964, 1965.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador no sitio web do Inter de Milán . Arquivado dende o orixinal o 10 de novembro de 2013.
Navío de permiso

O **navío de permiso** consistía no permiso concedido pola Coroa española a Inglaterra tras a sinatura do Tratado de Utrecht, que autorizaba aos ingleses a enviaren un barco ao ano cunha capacidade de carga de 500 toneladas ás colonias españolas americanas para comerciar con elas.

Esta concesión foi utilizada polos británicos para exercer o contrabando reabastecendo o barco con novas mercadorías mar a fóra desde Xamaica e regresando ao porto para intercambiar estas mercadorías. Ademais, con esta concesión recoñeceuse a fin do monopolio comercial español con América e introduciuse a idea do libre comercio.

Posteriormente, no Tratado de Madrid de 1750, Gran Bretaña renunciou á nave do permiso xunto ao *asiento de negros* a cambio de 100&nbsp;000 libras, poñendo fin ao comercio británico na América española, e España recuperou totalmente o monopolio e o dereito a comerciar cos seus territorios americanos.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Asiento
* *Asiento de negros*
* Guerra da orella de Jenkins
* Compañía dos Mares do Sur
### Ligazóns externas 
* http://www.almendron.com/historia/moderna/flota_indias/flota_10.htm (Sobre a frota das Indias; en castelán)
* https://web.archive.org/web/20071124051600/http://www.canalsocial.net/GER/ficha_GER.asp?id=1164&cat=biografiasuelta (en castelán)
* https://web.archive.org/web/20080205015027/http://iris.cnice.mec.es/kairos/ensenanzas/bachillerato/espana/sigloXIII_05_00.html (en castelán)
Ignacio Zoco

**Ignacio Zoco Esparza**, nado en Garde, Navarra, o 31 de xullo de 1939 e finado en Madrid o 28 de setembro de 2015, foi un futbolista español que xogaba como centrocampista defensivo. Militou durante 12 anos no Real Madrid, co que disputou 434 partidos oficiais, gañando dez títulos. Foi 25 veces internacional coa selección española, coa que gañou a Eurocopa de 1964 e coa que participou no Mundial de 1966 

## Traxectoria 
Tras xogar no CD Oberena fichou en 1959 por Osasuna, pasando os primeiros meses cedido no CD Iruña. En xaneiro de 1960 debutou con Osasuna na Primeira División, nun partido contra o Oviedo no Carlos Tartiere. Fíxose rapidamente coa titularidade e militou no club ata 1962, vivindo un descenso a Segunda na súa primeira tempada e un ascenso na seguinte.

No verán de 1962 fichou polo Real Madrid, co que debutou nun partido da Copa de Europa ante o Anderlecht no Santiago Bernabéu, marcando o primeiro gol do encontro, que rematou 3-3. Xogou só 13 partidos de liga no seu primeiro ano, que rematou coa conquista do campionato, pero conseguiu a titularidade a partir de entón. 

Na súa segunda campaña en Madrid, foi titular nos nove partidos da Copa de Europa e marcou dous goles nas semifinais ante o FC Zürich que contribuíron á clasificación do equipo branco á final da competición, onde caeron fronte ao Inter de Milán de Helenio Herrera.

Na tempada 1965/66 xogou completos os 30 partidos de liga e tamén os 9 da Copa de Europa, acadando a súa segunda final, que desta vez gañou, ao derrotar ao Partizan de Belgrado no Estadio de Heysel de Bruxelas.

Durante os seus 12 anos no Real Madrid, gañou un total de sete ligas, dúas Copas do Xeneralísimo e unha Copa de Europa. Disputou un total de 434 partidos co club e marcou 17 goles. Retirouse en xuño de 1974 aos 35 anos.

### Selección española 
Foi 25 veces internacional coa selección española, coa que debutou o 19 de abril de 1961 nunha vitoria por 1-2 contra Gales no Ninian Park de Cardiff. Formou parte do equipo español que conquistou a Eurocopa de 1964 e foi elixido no Once Ideal do torneo. Participou tamén no Mundial de 1966, disputando os tres partidos de España no torneo e actuando como capitán no último deles.

## Vida persoal 
Casou en 1969 coa cantante e compositora María Ostiz, coa que tivo tres fillos: María, Ignacio e Jorge. Morreu en Madrid o 28 de setembro de 2015, tras unha longa enfermidade. Tiña 76 anos.

## Palmarés 
;Osasuna
* **Segunda División (1):** 1960/61.

;Real Madrid
* **Primeira División (7)**: 1962/63, 1963/64, 1964/65, 1966/67, 1967/68, 1968/69, 1971/72.
* **Copa do Rei (2):** 1969/70, 1973/74.
* **Copa de Europa (1):** 1965/66.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador no sitio web do Real Madrid .
* Datos do xogador  coa selección española .
Asiento de Negros

***Asiento de Negros*** foi un *asiento* en réxime monopolista da caza de escravos en África e Hispanoamérica e foi concedido a Inglaterra ao final da Guerra de Sucesión Española (1713) como compensación pola vitoria do candidato francés Filipe V de España. Este tratado estipulaba que, anualmente, Inglaterra tiña o dereito de comerciar con 4800 escravos de orixe africana durante un período de trinta anos, ademais do *barco permitido*, tamén concedido no Tratado de Utrecht.

Ao remate da guerra da orella de Jenkins, España renovou tanto o dereito a establecerse como o navío de permiso cos británicos, que fora interrompido durante a guerra. 

Polo Tratado hispano-británico de Madrid, asinado entre España e Gran Bretaña en 1750, Gran Bretaña renunciou ao dereito *a un asiento de negros* e ao navío de permiso a cambio dunha compensación de 100.000 libras esterlinas.

## Notas
Nicolás Espinoza

O **xeneral Nicolás Espinoza** foi un militar e político salvadoreño. Naceu en Tenancingo en novembro de 1795 e morreu en Nacaome, Honduras, en marzo de 1845. Gobernou a República do Salvador como xefe de Estado do 10 de abril ao 15 de novembro de 1835.

Graduouse de avogado, posiblemente na Universidade de San Carlos de Guatemala. Opúxose á anexión do Salvador ao Imperio Mexicano de Agustín I e por ese motivo en 1823 estivo exiliado en Costa Rica, onde desempeñou funcións de xuíz.

## Chegada ao poder 
Recibiu o poder Supremo o 10 de abril de 1835, e o de vicexefe de Estado José María Silva.

En abril de 1835, o Xeneral Espinoza como Xefe Supremo, restableceu a Intendencia Xeral da Facenda outorgándolle funcións xudiciais. En maio dese mesmo ano estableceu as xuntas de Beneficencia en todo o Estado, e estableceu tamén o sistema de xurados nas causas criminais que se realicen no Estado.

O 22 de maio do mesmo ano por terse establecido o Distrito Federal na cidade de San Salvador, a Asemblea Lexislativa, co obxecto de reordenar o departamento homónimo, cambia a denominación deste a "Cuscatlán".

O Poder Executivo designou a cidade de Santa Ana, como a capital do departamento.de Sonsonate, agregándolle o partido de Metapán. Por decreto de 7 de maio de 1835, restableceu a Comandancia Xeral do Exército, separando o mando militar dos Departamentos da Xefatura Política.

O 17 de xuño de 1835,  Espinoza ordenou a venda en poxa pública dos terreos baldíos. Tamén nesta mesma data restableceu o estanco de tabaco e emitiu o seu respectivo regulamento.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información de Presidencia da República do Salvador: Nicolás Espinoza
Juan Vicente Gómez

**Juan Vicente Gómez** nado en Hacienda La Mulera o 24 de xullo de 1857 e finado en Maracay o 17 de decembro de 1935, foi un xeneral, político e ditador venezolano, presidente de Venezuela en tres ocasións entre 1908, até a súa morte en 1935.

## Traxectoria 
De criador case analfabeto, converteuse nunha figura destacada na escena política venezolana, apoiando a Cipriano Castro durante o seu exilio en Colombia. Converteuse no conselleiro xefe de Castro, e en 1902, como xefe do exército, distinguiuse por esmagar as rebelións contra o goberno. Gómez tomou o poder o 19 de decembro de 1908, mentres Castro estaba en Europa para ser tratado.

### Presidencia 
Como presidente, Gómez logrou reducir a esmagadora débeda venezolana vendendo concesións a petroleiras estranxeiras. Isto garantiulle o apoio dos Estados Unidos e Europa, e garantiu a estabilidade económica do país. Aínda que utilizou o diñeiro que recibía para financiar un programa masivo de obras públicas, recibiu sobornos substanciais, aumentando moito a súa riqueza. Grazas ás súas contribucións ao desenvolvemento do país, recibiu a honra de *El Benemérito* do Congreso. Pola súa banda, os seus adversarios, que denunciaban os seus xestos brutais, adoitaban chamalo *El Bagre* (bagre), cunha evidente referencia ao seu gran bigote.

O 19 de abril de 1914, Gómez dimitiu, dando paso ao presidente provisional Victorino Márquez Bustillos, aínda que seguiu gobernando o país desde a súa casa en Maracay . Regresou oficialmente ao poder o 24 de xuño de 1922, gobernando até o 22 de abril de 1929. Aínda que foi reelixido para outro mandato polo Congreso, negouse, decidindo regresar á capital, e Juan Bautista Pérez asumiu a presidencia, aínda que o poder permaneceu en realidade en mans de Gómez. O 13 de xullo de 1931, o Congreso obrigou a Pérez a dimitir e elixiu de novo a Gómez como presidente, quen mantivo o cargo até a súa morte.

### Períodos de gobernos e represión 
Os períodos de goberno de Gómez sobre Venezuela son tempos controvertidos na historia do país. Despois do descubrimento de petróleo nas profundidades do lago de Maracaibo en 1918, a riqueza do país aumentou. Usou esa riqueza para construír infraestruturas modernas, pero tamén para enriquecerse enormemente mentres tanto. Gañou a reputación de tirano pola súa eliminación desapiadada de opoñentes por medio da policía secreta.

Houbo intentos, aínda que esporádicos, de revolución en Venezuela contra a súa ditadura, como desembarco do sardo Silvio Mastio en 1931.

### Prole e nepotismo 
Tamén foi acusado de tentar transformar Venezuela nun dos seus feudos. Aínda que nunca casou, Gómez tivo dúas parellas coñecidas, coa primeira tivo sete fillos e coa segunda oito, e pode que tivese máis de sesenta fillos ilexítimos, moitos dos cales nomeou para cargos públicos, provocando críticas ao nepotismo.

## Legado político 
Na política venezolana, Juan Vicente Gómez converteuse nun símbolo de apego ao poder e de mentalidade caudilista.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Xeración do 28

### Ligazóns externas 
*
Charo Valcárcel

**Charo Valcárcel Mato**, nada en Vinseiro (A Estrada) o 24 de maio de 1960, é unha escritora galega.

## Traxectoria 
Neta de Bernardo Mato Castro. Licenciada en Filoloxía Hispánica pola USC. Foi profesora de lingua e literatura galega no IES Valle Inclán de Pontevedra. Logo da súa xubilación publicou o seu primeiro libro de poesía *Cando os bosques sintan frío* en decembro de 2021  e en 2022 o libro de relatos protagonizados por mulleres *Funámbulas* (Relatos: "Derrota, Cazador, Espello, Néboa, Certezas, Nó, Desatino, Angele dei, Inocente, Desafío, Outono, A pomada de Graña").

Participou en publicacións colectivas coma a revista *Furman* (2020), *Xistral* (2021) e nas colectáneas de poesía luso-española *Cultura sen fronteiras* e *Abraço de culturas*.
[miniatura|Presentando con [Xaime Toxo *Cando os bosques sintan frío* en Bueu, Libraría Miranda, agosto 2022]]
É unha das creadoras do proxecto web *De vella a bella*. No IES Valle Inclán dirixiu o grupo de teatro Argallada.

## Obra 
### Poesía 
* *Cando os bosques sintan frío* (2021). A Coruña: Medulia. 70 páxs. ISBN 978-84-124509-9-6. Prólogo de Antón Riveiro Coello.
* *A nena chuvia* (2024). A Coruña: Medulia. 48 páxs. Prólogo de Ramón Caride. ISBN  978-84-10324-36-7.

### Narrativa 
* *Funámbulas* (2022). Ferrol: Embora. 100 páxs. ISBN 978-84-17824-79-2. 
* *Nais* (2025). Baía Ed. 123 páxs. ISBN 9788499954691. Unha historia de mulleres, de varias xeracións da mesma familia, que se van coñecendo a través da súa relación con Sara, a protagonista.
## Premios 
* XIII Certame literario Terras de Chamoso polo relato *Espello*.
## Vida persoal 
[miniatura|Participantes na *Lonxa de versos* [2025 (Pontevedra): Carmen Quinteiro Moreno, João Pedro Azul, Charo Valcárcel, Aurelino Costa, Xaime Toxo, Olga Santos, Armando González López, Elisabeth Oliveira (de esquerda a dereita)]]
É nai de Iria, Adrián e Brais Morgade Valcárcel.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* “Comecei a pensar en publicar cando me retirei da miña carreira como docente”

* Charo Valcárcel recita "No camiño" en Bueu, agosto 2022
* Graça Amiguinho recita "Acougo azul"
* "Os abrazos", versión de Graça Amiguinho e Lino Lobão
Lena Frances Edwards

**Lena Frances Edwards**, nada en Washington, D.C., o 17 de setembro de 1900 e finada en Lakewood, Nova Jersey, o 3 de decembro de 1986, foi unha médica estadounidense que recibiu a Medalla Presidencial da Liberdade.

## Traxectoria 
### Primeiros anos e educación 
Edwards naceu en Washington, D.C., filla do dentista e cirurxián oral Thomas W. Edwards e de Marie Coakley Edwards, ama de casa. O seu pai daba clases no Howard University College of Dentistry. Doou máis dun terzo dos cartos necesarios para a construción do edificio e traballou alí sen salario. Foi ordenadao en 1962, primeiro sacerdote afroamericano desta congregación. O traballo de Edwards en Hereford foi inspirado polo seminario do seu fillo: tras asistir a unha misa alí, dixo que quería servir os pobres cando os seus fillos medrasen. Un dos compañeiros do seu fillo recomendoulle que visitase Hereford. Primeiro fixo unha longa visita ao lugar e posteriormente volveu para a construción da clínica.

## Honras e legado 
O seu servizo foi recoñecido en 1964 polo presidente Johnson cando lle outorgou a Medalla Presidencial da Liberdade. En 1966 recibiu un grao de honra do Saint Peter's College de Nova Jersey. Foi galardoada coa Medalla Poverello en 1967.

Edwards foi diplomada do American Board of Obstetrics and Gynecology e membro do Colexio Internacional de Cirurxiáns.

En 1955, foi nomeada Muller Médica do Ano polo distrito de Nova Jersey da American Medical Women's Association.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*New Jersey Women's History
*Jersey City Past and Present
*U.S. National Library of Medicine exhibition, Changing the Face of Medicine
*African American Registry 
*Catholic Under the Hood podcast
English Electric Canberra

O **English Electric Canberra** é un bombardeiro medio a reacción de primeira xeración británico. Foi desenvolvido por English Electric de mediados a finais dos anos 40 en resposta a un requirimento do Ministerio do Aire de 1944 para un sucesor do bombardeiro rápido de Havilland Mosquito. Entre os requisitos de rendemento para o tipo estaba unha destacada capacidade de bombardeo a grande altitude e velocidade. Isto logrouse en parte facendo uso da nova tecnoloxía de propulsión a reacción. Cando o Canberra foi introducido en servizo coa Royal Air Force (RAF), o primeiro operador do tipo, en maio de 1951, converteuse no primeiro bombardeiro a reacción en servizo.

En febreiro de 1951 un Canberra estableceu outro récord mundial cando foi o primeiro reactor en realizar un voo transatlántico sen escalas. Durante a meirande parte dos anos 50 o Canberra podía voar a máis altura que calquera outro avión do mundo, e en 1957 un Canberra estableceu un récord do mundo de altitude de 21 430 m. Debido á súa habilidade para evadir aos primeiros interceptores a reacción, e o seu avance no rendemento sobre bombardeiros de pistóns contemporáneos, o Canberra converteuse nun popular avión no mercado de exportación, sendo mercado por varias forzas aéres tanto de países dentro da Commonwealth de Nacións como fóra. O tipo tamén foi fabricado baixo licenza en Australia por Government Aircraft Factories e nos Estados Unidos por Martin como o B-57 Canberra. Este último fabricou tanto o lixeiramente modificado B-57A Canberra como o signifiicativamente actualizado B-57B.

Ademais de ser un avión de ataque nuclear táctico, o Canberra demostrou ser altamente adaptable, servindo en varios roles como bombardeo táctico e recoñecemento fotográfico e electrónico. Os Canberra serviron durante a guerra fría, a guerra de Suez, a guerra de Vietnam, a guerra das Malvinas, as guerras indo-paqustanís, e numerosos conflitos africanos. En varias guerras os dous bandos tiñan Canberras na súa forza aérea.

O Canberra serviu durante máis de 50 anos con algúns operadores. En xuño de 2006 a RAF retirou os seus tres últimos Camberra 57 anos despois do seus primeiro voo. Tres dos Martin B-57 continúan en servizo, realizando traballos meteorolóxicos e de seguimento de reentrada para a NASA, ademais de proporcionar probas de comunicación electrónica para a súa despregadura en Afganistán.

## Notas
Asiento

dereita|miniatura|314x314px| Portada do tratado entre británicos e o "rei católico en Madrid"
A palabra castelá ***asiento*** utilízase nos textos históricos para designar un tratado ou contrato comercial mediante o cal un país ou grupo de comerciantes recibía da coroa española unha ruta comercial ou o monopolio do comercio dun produto.

*Os asientos* para o tráfico de escravos foron especialmente lucraticos, polo que son os máis coñecidos, a saber, o dereito de *asiento* outorgado por España aos escravos portugueses para o tráfico de escravos a América durante o dominio filipino (principalmente entre 1595 e 1640), ou, antes diso, os *asientos* de Manuel Caldeira (1513-1593), ou o dereito de *asiento* concedido por 30 anos a Inglaterra ao remate da guerra de sucesión española.

## Notas 

## Véxase tamén 
* Pedro Gomes Reinel
* Asiento de Negros
* Guerra da orella de Jenkins
* Compañía dos Mares do Sur

### Ligazón externa 
* Flip - Asiento
Ponte de Cruzul

dereita|miniatura|Ponte de Cruzul en 2017.
dereita|miniatura|Ponte de Cruzul en 2022.
dereita|miniatura|Ponte de Cruzul en 2022.
A **ponte de Cruzul** atravesa o río Narón na parroquia Cruzul (Becerreá). Foi construída a finais do século XVIII como parte do camiño real da Coruña, proxectado no  plan de Carlos III de España de crear unha red de camiños reais en España. De estilo neoclásico, está considerada a primeira obra de enxeñaría civil moderna, de capital importancia para as comunicacións de Galicia co resto de España. Forma parte dun espazo natural catalogado pola rede Natura 2000, e solicitouse a súa declaración como Ben de Interese Cultural.
Situado á altura do km 465 da antiga estrada N-VI, a súa titularidade correspóndelle ao Ministerio de Transportes, Mobilidade e Axenda Urbana.
## Características 
É unha construción de pedra calcaria, de 29 metros de altura e 93 metros de lonxitude, cunha calzada de 8 metros de ancho e tres arcos semicirculares de 12 metros de diámetro, con dovelas tamén de pedra calcaria. Os seus dos piares centrais teñen unha sección rectangular de 4 por 8,5 m rematados por unha imposta que corre ao longo de toda a ponte. Unha segunda imposta superior marca o perfil da calzada. Catro monólitos cun corpo piramidal marcaban os extremos da ponte, mais só se conservan tres. Os planos orixinais da ponte foron depositados no Arquivo Xeral de Simancas en 1765.
Desde o inicio do proxecto, Lemaur mantivo fortes discrepancias co capitán xeneral de Galicia polo trazado do camiño, xa que decidiu facelo coincidir co da calzada romana (unha das rutas de Antonino) que acababa de descubrir, a que partía de Astorga cara a Lugo e Betanzos, o que abarataría custos. Está tamén documentado o enfrontamento da veciñanza na ponte cando o xeneral Pedro Caro y Sureda chamou á mobilización cando xa se expulsaran as tropas francesas.
## Século XX
En 1940 o Plan Peña, coñecido así polo ministro de Obras Públicas Alfonso Peña Boeuf, clasificou as estradas en nacionais, comarcais e locais, e estableceu unha sistematización da nomenclatura das estradas, adquirindo os códigos identificativos aínda en vigor. A estrada de Madrid á Coruña foi nomeada N-VI. O vial mantivo o seu trazado orixinal na rexión ata que se finalizaron as obras previstas polo Plan de accesos a Galicia de 1970. No verán de 1987 rematouse o novo viaduto de Cruzul, e en 1988 inaugurouse o tramo da N-VI As Nogais-Becerreá, relegando a antiga N-VI e a ponte de Cruzul a un uso local.
## Catalogación
En 2009 o Concello de Becerreá, e en 2015 o colectivo Patrimonio dos Ancares, pediron oficialmente á Xunta de Galicia a catalogación da ponte, pero recibiron resposta negativa dado que a ponte e a estrada pertencen á Rede de estradas do Estado. O colectivo Patrimonio dos Ancares presentou unha nova solicitude en outubro de 2019 ante a Dirección Xeral de Belas Artes, do Ministerio de Cultura. Ante a falta de resposta, en febreiro de 2021 o Grupo Parlamentario Plural, a instancia do Bloque Nacionalista Galego, levou a solicitude para o seu debate ante a Comisión de Cultura e Deporte do Congreso dos Deputados.
## Notas
I Reis

**I Reis** (tamén **Primeiro Libro dos Reis**, ás veces escrito con numeración arábiga) é un dos libros históricos da Biblia do Antigo Testamento que vén despois de II Samuel e antes de II Reis.   Consta de 22 capítulos e a súa narración continúa os acontecementos narrados en II Samuel, comezando coa coroación do rei Salomón sobre todo Israel ata o final dos reinados de Acab e Iosafat, que gobernaron respectivamente o Reino de Israel e o Reino de Xudá.

Así, o libro trata do auxe do reino de Israel, da súa división en dous países entre as doce tribos tras a morte de Salomón, da perversión moral tanto dos gobernantes como do pobo que abandonaron a fe nun só Deus para practicar a idolatría aos deuses pagáns mencionando os feitos do profeta Elías no seu ministerio.

O libro contén unha teoloxía da autoridade política: o rei debe ser fiel a Deus ( 1Re 2,3 ) e gobernar con sabedoría e xustiza, servindo ao pobo ( 1Re 12,7 ), que só pertence a Deus ( 1Re 3,8-). 9 )  .

## Contido 
* Parte 1 - O reinado de Salomón. Capítulo 1 ao capítulo 11.
* Parte 2 - A división do Reino: Israel e Xudá. Capítulo 12 ao capítulo 22.

### Personaxes principais 
* Salomón
* Ieroboam I
* Profeta Aías
* Roboam
* Asa
* Acab e Iezabel
* Profeta Elías
* Iosafat
## Notas 

## Véxase tamén 

### Ligazóns externas 
* 1 Reis :: A Biblia Galega
* Texto do Primeiro libro dos Reis en latín
* Primeiro libro dos Reis en hebreo
Libro dos Xuíces

O **Libro dos Xuíces** é un libro do Antigo Testamento e do hebreo Tanach, pertencente ao grupo dos Libros Históricos. Na Biblia sitúase entre o Libro de Xosué e o Libro de Rut.

## Contexto histórico 
miniatura|Mapa das doce tribos de Israel
Presentan os Xuíces ou Libertadores que salvaron ao pobo da escravitude, despois de liberalos gobernaron. Nos tempos dos Xuíces, Israel está completamente desorganizado, as súas institucións aínda están sen definir e numerosos poderes ameázano.

Dado que esta intervención se deixa exclusivamente á vontade do Divino, os xuíces aparecen e desaparecen a intervalos irregulares na historia hebrea.

Ningún xuíz chegou a ser xefe supremo porque a súa función non é conseguir a unidade senón resolver un problema concreto: a unificación definitiva terá que esperar aos Reis

O contexto histórico no que se desenvolve este libro abrangue o tempo desde a morte de Xosué até a monarquía, durante a cal o pobo de Israel vive en Canaán.

## Contido 
O Libro dos Xuíces narra o período que vai desde a morte de Xosué até o nacemento de Samuel, un tempo no que os xudeus abandonaron a súa vida nómade e acaban de establecerse como semi-sedentarios primeiro e campesiños despois, vivindo en casas materiais ou cabanas. de adobe Aínda que Xuíces non segue un plan fixo e ben estruturado, en liñas xerais pódense distinguir as seguintes partes:

# Primeira introdución (1:1-2:5);
# Segunda introdución (2:6-3:6);
# Corpo da obra, cos feitos dos seis "xuíces superiores" e algúns menores; 
# Dous anexos (cap. 17 a 21).

## Xuíces 
Os xuíces que gobernaron Israel mencionados no Libro son 14 en total:

* Otniel 
* Ehud  
* Shamgar 
* Barac (e Débora ) 
* Xedeón  
* Tola 
* Iair  
* Iefté  
* Ibzan 
* Elon 
* Abdon 
* Sansón 
* Samuel  

## Sentido relixioso 
O libro enteiro pretende ser unha demostración teolóxica de que a infidelidade a Deus foi a causa de todos os males de Israel. Pero El é misericordioso, e compensa a impiedade do pobo coa chegada dos xuíces. Cando o hebreo peca e, polo tanto, cae na escravitude, Deus envíalle un libertador. Pero tempo despois aquel hebreo volveu caer en malas accións, co que se repetía o ciclo e facía falta outro líder liberador. YHVH non renega da Alianza co seu pobo nin nunca lle dá as costas. Deus é fiel.

Porén, permite que xurdan situacións conflitivas, porque o pobo ten que demostrar a súa fidelidade. Este trazo fai que os Xuíces se parezan ao libro do profeta Oseas .

## Véxase tamén 
* Critarquía
* Xuíz bíblico
* Antigo Testamento
* Biblia

## Véxase tamén 

### Ligazóns externas 
* Xuíces:: A Biblia Galega
Manuel Díaz López "Chaquetón"

**Manuel Díaz López**, coñecido como **Chaquetón**, nado en Laiosa (O Incio) e finado en Lugo o 30 de agosto de 1938, foi un mestre, comerciante e político galego.

## Traxectoria 
Mestre e comerciante. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi concelleiro en Sarria e xefe local da Falanxe despois da caída en desgraza do grupo liderado por Mario González Zaera en decembro de 1936. Foi o responsable da Escuadra Negra de Eirexalba e xunto con Manuel Castro Castro "Eirexalba" participou nos asasinatos de Manuel Díaz González, Jesús Casas González e Rosendo Vila Fernández. Foi acusado con Manuel Castro Castro "Eirexalba" do asasinato de Manuel Saco Rivera, abatido a tiros ao saír do Casino de Sarria a finais de agosto de 1938 en atentado político de escuras motivacións, e ambos foron detidos xunto co indutor, o que fora xefe local de Falange de Sarria, Eduardo Gómez Requejo. Ingresaron no cárcere de Lugo xunto co xefe provincial de Falange Ramón Martínez Losada. Foron procesados e xulgados en consello de guerra, sendo executados Manuel Díaz e Manuel Castro no patio do cárcere de Lugo o 30 de agosto de 1938. Ao indutor do crime, Eduardo Gómez Requejo, Franco concedeulle o indulto polo primeiro aniversario da vitoria, en abril de 1940.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*