open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Binormativismo

O **binormativismo** é unha proposta para establecer dúas normas ortográficas plenamente  válidas e oficiais para o galego que os seus impulsores afirman tomar da existencia de dúas formas oficiais para o noruegués.

## Noruegués, lingua con dúas formas oficiais
miniatura|dereita|Mapa idiomático dos municipios noruegueses. Os concellos en fondo vermello adoptaron o bokmål, mentres que aqueles en azul se decantaron polo nynorsk; así mesmo, a cor gris representa as zonas non adscritas especificamente a ningunha das dúas variantes.
Existen dúas normas consideradas formas da mesma lingua norueguesa: a bokmål, máis próxima á lingua dinamarquesa, e a nynorsk, elaborada a partir dos dialectos occidentais do país.

## Proposta para a lingua galega 
A Lei de normalización lingüística, na súa disposición adicional, marca que *Nas cuestións relativas á normativa, actualización  e  uso  correcto da lingua galega, estimarase como criterio  de  autoridade  o  establecido pola Real Academia Galega.* e, xa que logo, é a norma elaborada pola Real Academia Galega a normativa oficial da lingua galega.

Da outra banda, existen varios colectivos do movemento chamado reintegracionismo, que promoven a converxencia ortográfica entre o galego e o portugués. Entre elas destaca a Associaçom Galega da Língua, que promove a súa propia norma ortográfica desde 1981; e a Academia Galega da Língua Portuguesa, observador consultivo da Comunidade dos Países de Língua Portuguesa.

Por causa disto, existen hoxe en día dúas normas contrapostas, a normativa oficial do galego e a normativa reintegracionista do galego, sen carácter oficial. Para intentar superar este conflito normativo, a AGAL lanzou unha proposta coñecida como binormativismo que asumiu como eixo programático en 2018. Así e todo, dentro do movemento reintegracionista a súa aceptación non foi xeral.
Desde entón foron varias as persoas que teñen manifestado a súa opinión, ben a favor, ben en contra da proposta. En 2019 Víctor Freixanes, director da RAG nesa altura e falando desde o ámbito persoal, non o apoiaba e o escritor Francisco Castro, tampouco.. Pola súa parte, mostráronse favorábeis o filólogo Xosé Ramón Freixeiro Mato, a escritora Marica Campo, o filólogo e escritor Carlos Callón e o escritor Vítor Vaqueiro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Normativa oficial do galego
* Normativa reintegracionista do galego

### Ligazóns externas 
* É possível umha política binormativista na Galiza? Artigo de Eduardo Maragoto na páxina de A.gal.
*
A cadea invisible

***A cadea invisible*** (en ) é un filme estadounidense de 1943 dirixido por Fred M. Wilcox. É un filme de Metro-Goldwyn-Mayer e está protagonizado por Roddy McDowall e o can Pal. Conta a historia da estreita relación entre un rapaz de Yorkshire, Joe Carraclough e o seu can rough collie, Lassie. O guión foi escrito por Hugo Butler e baséase na novela de 1940 *Lassie Come-Home*, de Eric Knight. É o primeiro dos sete filmes de MGM protagonizados por "Lassie."

Tivo unha secuela en 1945, *Son of Lassie*, que foi sucedida por cinco filmes máis na década de 1940.

## Personaxes 
miniatura|Pal, o can que interpretou a Lassie.
* Pal (acreditado como "Lassie") como Lassie
* Roddy McDowall como Joe Carraclough
* Donald Crisp como Sam Carraclough
* Elsa Lanchester como Mrs. Carraclough
* Elizabeth Taylor como Priscilla
* Nigel Bruce como Duque de Rudling
* Dame May Whitty como Dally
* Ben Webster como Dan'l Fadden
* Edmund Gwenn como Rowlie
* J. Pat O'Malley como Hynes
* Alan Napier como Jock
* Arthur Shields como Andrew
* John Rogers como Snickers
* Alec Craig como Buckles
* George Broughton como Allen

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie
A caída da casa Usher (filme)

***A caída da casa Usher*** (en ; tamén coñecido como *The Fall of the House of Usher* e *The Mysterious House of Usher*) é un filme estadounidense de 1960 dirixido por Roger Corman. O guión foi escrito por Richard Matheson a partir da historia curta "The Fall of the House of Usher" de Edgar Allan Poe. Foi o primeiro dos oito filmes de Corman baseados en obras de Poe, e está protagonizado por Vincent Price, Myrna Fahey, Mark Damon e Harry Ellerbe. No ano 2005, foi clasificado polo National Film Registry por ser "cultural, histórico ou esteticamente significativo".

Estreouse en galego o 5 de outubro de 1996 a través da TVG.

## Personaxes 
* Vincent Price como Roderick Usher
* Mark Damon como Philip Winthrop
* Myrna Fahey como Madeline Usher
* Harry Ellerbe como Bristol

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie
A caixa

***A caixa*** (en ) é un filme traxicómico español estreado en 2006. Escrito e dirixido por Juan Carlos Falcón, está inspirado na novela de Víctor Ramírez *Nos dejaron el muerto*, ambientada nas Illas Canarias durante a década de 1960.

Estreouse en galego a través da TVG.

## Sinopse 
Nunha vila mariñeira das Canarias, o odiado don Lucio morre de súpeto e a súa viúva, Eloísa, non ten espazo na súa casa para velalo. A súa veciña Isabel será quen cargue co morto e mentres a viúva esquece os seus pesares, tódolos veciños pasarán polo velorio para axustar contas pendentes co defunto. Os acontecementos viran e prodúcense sucesos na vida destes veciños logo da morte de don Lucio.

## Personaxes 
* Ángela Molina como Eloísa
* Elvira Mínguez como Isabel
* Antonia San Juan como Benigna
* Vladimir Cruz como Jorge
* María Galiana como dona Josefa
* Manuel Manquiña como Jerónimo
* Joan Dalmau como Ignacio
* Jordi Dauder como Viviano
* Mª del Carmen Sánchez como Leonora
* Petite Lorena como Concha
* Miguel Mota como Metodio
* Borja González como neno Víctor
* Rogério Samora como Gabriel
* José Manuel Cervino como Funerario

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Caído do ceo

***Caído do ceo*** (en , estreado no Canadá como *No Looking Back*) é un filme canadense de 1980 dirixido e protagonizado por Dennis Hopper. Foi escrito e producido por Gary Jules Jouvenat e competiu pola Palma de Ouro no Festival de Cannes de 1980. Foi o primeiro filme dirixido por Hopper dende *The Last Movie* en 1971, o cal foi un cambio de último momento para substituír o director orixinal, o guionista Leonard Yakir.

Estreouse en galego o 7 de maio de 1994 a través da TVG.

## Personaxes 
* Linda Manz como Cebe aka Cindy Barnes
* Dennis Hopper como Don Barnes
* Sharon Farrell como Kathy Barnes
* Don Gordon como Charlie
* Raymond Burr como Dr. Brean
* Eric Allen como Paul
* Fiona Brody como Carol
* David L. Crowley como Anderson
* Joan Hoffman como Jean
* Carl Nelson como Cabby
* Francis Ann Pettit como Nancy
* Glen Pfeifer como Glenn
* David Ackridge como Mestre
* Jim Byrnes como cantante
* Glen Fyfe como Bouncer
* Pointed Sticks como grupo musical

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes
Joyce Fante

**Joyce Fante** (de solteira **Joyce Smart**), nada en Placer County (California) o 13 de outubro de 1913 e finada en Malibú o 7 de xuño de 2005, foi unha poeta e editora estadounidense. Estivo casada co escritor italo-americano John Fante desde 1937 até a súa morte en 1983.

## Traxectoria
Foi a segunda filla de Joseph e Louise Smart. O seu pai, empresario, nacera na pequena vila de Dutch Flat, en Sierra Nevada, fillo dun pioneiro da febre do ouro. A nai de Joyce, Louise Smart (nada Louise Runchel), era mestra de escola

Joyce Smart criouse en Roseville, e foi á Universidade Stanford. Escribiu en *The American Mercury*, e tocou o piano. Fante e Joyce Smart coñecéronse o 30 de xaneiro de 1937, e casaron o 31 de xullo dese mesmo ano en Reno (Nevada). Tiveron catro fillos: Nick (1942), Dan (1944), Vickie (1949) e Jim (1950).

Viviu en Malibú durante máis de 50 anos, até a súa morte.

## Notas
Caídos nunha árbore

***Caídos nunha árbore*** (en ) é un filme francés de 1971 dirixido por Serge Korber, escrito por Pierre Roustang e protagonizado por Louis de Funès.

Estreouse en galego o 2 de novembro de 1988 a través da TVG.

## Personaxes 
* Louis de Funès como Henri Roubier
* Olivier de Funès como hitchhiker
* Geraldine Chaplin como Mrs Muller
* Alice Sapritch como Lucienne Roubier
* Paul Préboist como xornalistas de radio
* Roland Armontel como Jean-Marie
* Franco Volpi como Mazzini
* Jean-Jacques Delbo como dono do iate

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie
Julio Quirós Estévez

**Julio Quirós Estévez**, nado en Vigo e finado en 1991, foi un comerciante e político galego.

## Traxectoria 
[miniatura|*Ós alcaldes de Teis: [Manuel Martínez Ramos e Julio Quirós Estévez 1936-1937 e a tódolos que con eles colaboraron na defensa de Teis. Os veciños de Teis, decembro, 1997.*]]
Mestre albanel. Logo da dimisión de Manuel Martínez Ramos, foi designado membro da Comisión xestora do concello de Teis polo gobernador civil o 27 de febreiro de 1936, e ao día seguinte tomou posesión e foi elixido alcalde de Teis. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido en outubro xunto co primeiro tenente alcalde Manuel Andrade Moreria e a súa muller María Luisa Gómez. Estivo preso na Illa de San Simón. Xulgado en Vigo por auxilio á rebelión, a súa causa foi sobresida provisionalmente. Despois emigrou a Arxentina. Regresou en dúas ocasións a Galicia.

## Notas
Arthur Balfour

**Arthur Balfour**, nado en Whittingehame (Escocia) o 25 de xullo de 1848 e finado en Surrey o 19 de marzo de 1930, foi un político e estadista británico que se converteu no trixésimo terceiro primeiro ministro dese país.

## Traxectoria 
Educado como filósofo, Balfour entrou por primeira vez na Cámara dos Comúns na elección de 1874. Visto a primeira vista algo así como un diletante (é dicir, que practica unha ciencia ou unha arte sen ter capacidade nin coñecementos suficientes), conseguiu relevancia como Secretario de Irlanda de 1887 a 1891. Neste posto, foi autor do Acta de Crimes Perpetuos (1887), ou Acta de Coerción, que aspiraba a previr o boicoteo, intimidación e reunión ilegal en Irlanda durante a Guerra da Terra.

Balfour sucedeu ao seu tío, Lord Salisbury, como líder dos tories e Primeiro Ministro en xullo de 1902 (era o líder dos conservadores na cámara baixa desde 1891). Como primeiro ministro, sucederon eventos como a Entente Cordiale, pero o seu partido dividiuse pola reforma das tarifas e en decembro de 1905 cedeu o poder aos liberais. Continuou como líder da oposición durante a crise do Acta Parlamentaria e o Orzamento Popular do goberno de Lloyd George, pero ao fallar en conseguir a vitoria nas dúas eleccións habidas en 1910 terminou renunciando como líder en novembro de 1911.

Regresou ao Goberno como Primeiro Lord do Almirantado na coalición gobernamental de 1915, sendo despois Ministro de Asuntos Exteriores de 1916 a 1919. Neste posto foi coñecido internacionalmente por dar o seu nome á Declaración Balfour a través da cal o Goberno británico apoiou en 1917 as aspiracións sionistas de creación dun «fogar nacional» xudeu en Palestina.

## Notas 
## Véxase tamén
Concello de Teis

**Teis** foi un antigo concello de Galicia que funcionou como unidade administrativa entre 1821 e 1823 e novamente entre 1936 e 1937.

## Xeografía 
Comprendía a parroquia de Teis.

## Historia
[miniatura|*... segregación de la parroquia de Teis ... para constituir en Municipio independiente...* *[Gaceta de Madrid* 13/12/1935.]]
### Primeira etapa 
No Repartimento xeral de 1821 figuran os concellos de Vigo, Teis, Cabral, Lavadores, Bouzas e Valadares. O concello de Teis desapareceu en 1823 e pasou a Vigo. En 1849 Teis separouse de Vigo e integrouse no concello de Lavadores.

### Segunda etapa 
O concello de Teis creouse en 1935 ao independizarse do concello de Lavadores. O proceso iniciouse en maio coa solicitude de escisión polo abandono no que se encontraba, pois sendo a parroquia que máis achegaba economicamente, as inversións que o concello de Lavadores realizaba eran escasas. O alcalde de Lavadores, veciño de Teis, deu o visto e prace para a separación, e a Deputación de Pontevedra concedeu a independencia en outubro.
[miniatura|*Ós alcaldes de Teis: [Manuel Martínez Ramos e Julio Quirós Estévez 1936-1937 e a tódolos que con eles colaboraron na defensa de Teis. Os veciños de Teis, decembro, 1997.*]]
O 7 de xaneiro de 1936 constituíuse a primeira corporación, foi elixido alcalde Manuel Martínez Ramos e José Martínez Covelo primeiro tenente de alcalde. Esta corporación puxo en marcha a construción do mercado, a dotación de saneamento e a creación de grupos escolares. Manuel Martínez dimitiu en febreiro de 1936 e o 28 dese mes tomou posesión a Comisión xestora nomeada polo gobernador civil, que elixiu alcalde a Julio Quirós Estévez. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, a principios de setembro, o gobernador civil nomeou unha comisión xestora que presidiu Honorato Fernández Míguez. En febreiro de 1937 o Goberno anulou o proceso de independencia por un defecto de forma, pois a escisión non fora comunicada ao Goberno Civil.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*

### Outros artigos 
* Concello de Lavadores
### Ligazóns externas 
* Antomil Pérez, Daniel (30/6/2013).  "El Ayuntamiento de Teis" *El Vigo oculto * .
Bacillus halodurans

***Bacillus halodurans*** é unha especie de bacteria grampositiva con forma de bacilo, móbil e formadora de esporas que se encontra no solo. Nunha comparación xenómica con *Bacillus subtilis*, a cepa de *B. halodurans* C-125, orixinalmente unha cepa de *Bacillus* non clasificada, contiña xenes únicos e factores sigma que puideron axudarlle a adaptarse a ambientes máis alcalinos.

## Produción de bacteriocina 
*B. halodurans* produce unha bacteriocina, chamada haloduracina, que pode ser útil como lantibiótico e podería faricarse en grandes cantidades por fermentación en estado sólido.

## Estrutura xenómica 
*B. halodurans* ten un xenoma que contén 4,2 Mbp con 4066 xenes codificadores de proteínas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Cepa tipo de *Bacillus halodurans* en Bac*Dive*, a Bacterial Diversity Metadatabase
Brucella abortus

***Brucella abortus*** é unha especie de proteobacteria gramnegativa bacilar patóxena da familia Brucellaceae, que é un dos axentes causantes da brucelose, xunto con outras brucelas. É unha bacteria formadora de esporas, non móbil e aerobia.

*Brucella abortus* entra nos fagocitos e pode reproducirse dentro deles, polo que invade as defensas animais e humanas, o cal causa unha doenza crónica no hóspede. O fígado e o bazo son as áreas afectadas do corpo. Os granxeiros e veterinarios son as persoas que están en máis alto risco de contaxiarse da doenza. Os porcos, cabras, ovellas e gando vacún son algúns dos reservorios para esta doenza. *B. abortus* causa o aborto e a infertilidade no gando adulto e é unha zoonose, que está presente en todo o mundo. Tamén afecta os bisontes. Os humanos infectanse xeralmente ao beber leite non pasteurizado procedente de animais infectados.

O período de incubación da doenza pode ser de dúas semanas a un ano. Unha vez que se empezan a manifestar os síntomas, o hóspede estará enfermo durante de 5 días a 5 meses, dependendo da gravidade da doenza. Algúns dos síntomas da brucelose son: febre, calafríos, dor de cabeza, dor de costas e perda de peso. Como moitas outras doenzas, pode ter graves complicacións; a endocardite e os abscesos no fígado son un par de complicacións que se dan con certa frecuencia na brucelose.

Historicamente a bacteria chamouse *Bacillus abortus* ou bacilo de Bang, pero en 1920 foi pasada ao xénero *Brucella*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Cristina Pichel

**Cristina Pichel Toimil**, nada en Ribela (Barcia, Lalín) o 12 de abril de 1989, é unha xornalista e política galega.

## Traxectoria 
Licenciada en Xornalismo pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi redactora de *Faro de Vigo* e *ABC*. Despois traballou no gabinete de comunicación do conselleiro de Cultura e Turismo Román Rodríguez. En decembro de 2018 foi nomeada directora xeral de Xuventude, Participación e Voluntariado para substituír a Cecilia Vázquez Suárez. Cesou en abril de 2024 para pasar a dirixir a comunicación na Consellería do Medio Rural.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Cristina Pichel afronta «con moitas ganas e ilusión» la dirección xeral de Xuventude
Xesús Méndez Padín

**Xesús M. Méndez Padín** nado en Vilalonga (Sanxenxo) o 13 de decembro de 1965, é un escultor e pintor galego.

## Traxectoria
En 1979 tivo o seu primeiro contacto co mundo da pedra aínda que nestes primeiros anos, e de forma simultánea, estaba máis centrado na pintura da man de Roxelio Lorenzo. Pero foi o escultor cambadés Manolo Paz quen lle ensinou o oficio de canteiro e o iniciou no mundo da escultura. Desde 1988 compaxina a súa produción artística coa súa actividade como profesor de cantería e modelaxe en diversos centros de formación. Foi docente na Escola de Canteiros de Poio entre 1995 e 2006.

[miniatura|250px|*Monumento ó poeta [Manuel Luís Acuña|Acuña* (2000). Paseo San Roque na Pobra de Trives.]]
Nas súas obras utiliza diversos materiais como o granito, mármore, calcaria, madeira ou mesmo chumbo. O seu estilo, tanto na súa escultura como na súa pintura ou debuxos, pódese definir como clasicista. As súas obras están inspiradas en personaxes históricos ou mitolóxicos, e sempre semellan estar durmidas. 
## Museos e coleccións que teñen obra súa
* Museo Europeo de Arte Moderna (MEAM) en Barcelona.
* Multiúsos da Xunqueira en Redondela.
* Diversas coleccións particulares no Reino Unido, Alemaña e España.

## Obra Pública
* *Monumento a Ofelia Nieto* (2000) Xardins da Calzada, Sevilla.
* *Monumento ó poeta Acuña* (2000) Paseo San Roque, A Pobra de Trives.
* *Homenaxe ó voluntario* (2003) Paseo Rafael Pico, Portonovo.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Xesús Méndez Padín Blog persoal  .
Biblioteca Virtual de Prensa Histórica

A **Biblioteca Virtual de Prensa Histórica** (**BVPH**) é unha hemeroteca dixital española.

Fundada en 2009 e xestionada polo Ministerio de Cultura e Deporte de España, dixitalizou numerosas publicacións periódicas, desde o século XVIII até o XXI. Nela recóllense fondos de diversas comunidades autónomas. A BVPH, que en 2013 contaba con 2037 títulos, compleméntase coa Hemeroteca Dixital da Biblioteca Nacional de España. Dispón de tecnoloxía ALTO (Analyzed Layout Text Object) para a procura de cadeas de texto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* https://prensahistorica.mcu.es
Manuel Martínez Ramos

**Manuel Martínez Ramos**, nado en Santa Colomba de Somoza (Provincia de León) e finado en Vigo en novembro de 1967, foi un industrial e político galego.

## Traxectoria 
Dono dunha fábrica de conservas en Teis. Envasaba as marcas "La Florita" e "Atisbo". Na Segunda República foi concelleiro de Lavadores. O 7 de xaneiro de 1936 foi elixido primeiro alcalde do recentemente constituído concello de Teis. Baixo a súa presidencia, a corporación puxo en marcha a construción do mercado, a dotación de saneamento e a creación de grupos escolares. Dimitiu en febreiro e foi substituído por Julio Quirós Estévez. Finou en Vigo en novembro de 1967.
## Vida persoal 
Casou con Josefa Huerga Carro, e foi pai de Josefa, Carmen, Teresa e Rosario Martínez Huerga.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Iriomote

[miniatura|350 px|Mapa das illas Yaeyama, dentro do arquipélago das [illas Ryukyu. No centro, a illa de Iriomote.]]

**Iriomote** (en xaponés 西表島 Iriomote-jima; en yaeyama *Irimutī*; en okinawés *Iriumuti*) é unha illa xaponesa do arquipélago de Ryukuy, a maior das illas Yaeyama e a segunda máis grande da prefectura de Okinawa, despois da propia illa de Okinawa.

## Xeografía 
[miniatura|350 px|Mapa da [prefectura de Okinawa.]]

### Suprficie e poboación
A illa ten unha superficie de 289 km², e a súa poboación non alcanza os 2 000 habitantes, polo que a súa densidade é duns 6,9 hab./km².

### Situación administrativa 
Administrativamente, Iriomote pertence á cidade de Taketomi, na prefectura de Okinawa.

### Infraestruturas 
A súa única infraestrutura é unha estrada costeira que conecta as aldeas do norte e do leste da illa.

Non posúe pista de aterraxe, polo que a maioría dos visitantes (máis de 150 000 en 2003) chegan en transbordador desde a illa de Ishigaki, que si ten aeroporto.

## Particularidades da súa fauna 
A illa tee unha serpente velenosa, a *Trimeresurus elegans*, coñecida localmente como *habu*, cuxa picadura ten unha taxa de mortalidade do 3 %, e unha taxa de incapacidade permanente do 8,6 %.

Outro animal exclusivo da illa é *Prionailurus bengalensis iriomotensis*, un felino en estado crítico de extinción, do que se calcula que quedan apenas un cento de exemplares, polo que a UICN avalía o seu status por separado do da especie *Prionailurus bengalensis* na súa *Lista vermella*, cualificádoo como *CR* (crítico), porque a súa poboación é moi pequena e está illada.

## Notas
Moses Montefiore

**Moses Haim Montefiore**, nado en Livorno o 24 de outubro de 1784 e finado en Ramsgate o 28 de xullo de 1885, foi un financeiro e banqueiro británico, activista, filántropo e alguacil de Londres. Nado no seo dunha familia xudía de orixe italiana, doou grandes sumas de diñeiro para promover a industria, os negocios, o desenvolvemento económico, a educación e a saúde entre a comunidade xudía do Levante, incluída a fundación de Mishkenot Sha'ananim en 1860, o primeiro asentamento de Nova Yishuv. Como presidente da Xunta de Deputados dos Xudeus Británicos, a súa correspondencia co cónsul británico en Damasco Charles Henry Churchill en 1841-42 considérase fundamental para o desenvolvemento do protosionismo.

## Notas
Yoshinori Imaizumi

**Yoshinori Imaizumi** (en xaponés 今泉吉典 Imaizumi Yoshinori), nado o 11 de marzo de 1914 e finado o 2 de abril de 2007, foi un zoólogo xaponés.

## Traxectoria 
Graduado na Universidade de Tokyo, traballou na Universidade de Agricultura de Tokyo, e foi o director do departamento de zooloxía do Museo Nacional da Natureza e a Ciencia de Tokyo.

Imaizumi foi un prolífico escritor sobre mamíferos, e foi o autor da descrición de numerosas especies e subespecies de mamíferos de Asia, entre elas *Prionailurus bengalensis iriomotensis*.

## Especies e subespecies descritas 
* *Euroscaptor mizura othai* Imaizumi, 1955.
* *Prionailurus bengalensis iriomotensis* Imaizumu, 1967.
*  *Prionailurus iriomotensis* Imaizumu, 1967.
* *Lutra nippon* Imaizumi & Yoshiyuki, 1989.
* *Myotis hosonoi* Imaizumi, 1954.
* *Myotis ozensis* Imaizumi, 1954.
* *Sorex hosonoi* Imaizumi, 1954.
* *Myotis frater kaguyae* Imaizumi, 1956
* *Pipistrellus endoi* Imaizumi, 1959.
* *Eptesicus japonensis* Imaizumi, 1953.
* *Nyctalus furvus* Imaizumi & Yoshiyuki, 1968.
* *Cervus nippon pulchellus* Imaizumi, 1970.
* *Sorex shinto sadonis* Yoshiyuki & Imaizumi, 1986.
* *Mogera tokudae etigo* Yoshiyuki & Imaizumi, 1991

## Abreviatura 
A abreviatura **Imaizumi** emprégase para recoñecer a  como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Notas
Antonio Torres López

**Antonio Torres López**, nado na Coruña en 1914 e finado na mesma cidade o 8 de agosto de 1937, foi un sindicalista galego.

## Traxectoria 
Militante da CNT. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 agochouse nas Xuvias, na casa da súa noiva Primitiva Lodeiro Otero, ata agosto de 1937, cando foron detidos na investigación policial pola tentativa de fuxida no boniteiro *Explorador*. Foi paseado o 8 de agosto de 1937.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
José Gómez Roibal

**José Gómez Roibal**, coñecido como **Cadreche**, nado na Coruña en 1895 e finado na mesma cidade o 7 de marzo de 1938, foi un sindicalista galego.

## Traxectoria 
Militante da CNT. Directivo de El Despertar Marítimo e do Sindicato de Industria Pesquera. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 organizou fugas en barcos. Detido, foi xulgado en consello de guerra o 12 e 13 de novembro de 1937, e condenado a pena de morte. Foi executado o 7 de marzo de 1938.
## Notas
José Longueira Bermúdez

**José Longueira Bermúdez**, nado na Coruña en 1909 e finado na mesma cidade o 7 de marzo de 1938, foi un pintor e sindicalista galego.

## Traxectoria 
Pintor. Militante da CNT. Directivo do Sindicato de pintores e afiliado ao Sindicato de metalúrxicos. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en consello de guerra o 12 e 13 de novembro de 1937,, foi condenado a pena de morte. Foi executado o 7 de marzo de 1938.

## Notas
Mazarico escolopáceo

O **mazarico escolopáceo** ou **becacina escolopácea** (***Limnodromus scolopaceus***) é unha especie de ave limícola de mediano tamaño. O nome do xénero *Limnodromus* procede do grego antigo *limne*, 'marisma' e *dromos*, 'corredor'. O nome específico, * scolopaceus*, é de orixe neolatina, que significa 'similar á becacina', de *scolopax, scolopacis*.

Os adultos teñen patas amareladas e un peteiro longo e escuro. O seu corpo é marrón escuro na parte superior e avermellado na inferior coa gorxa e peito con pintas e barras nos flancos. A cola ten un patrón barrado negro e branco. A plumaxe de inverno de adultos e xuvenís é predominantemente gris.

O seu hábitat reprodutor é a tundra húmida do norte distante de Norteamérica e do leste de Siberia. Aniñan no chan, xeralmente preto da auga.

Migran ao sur dos Estados Unidos e chegan polo sur ata América Central. O mazarico escolopáceo é un raro visitante de Europa occidental, e algúns individuos permanecen en Europa durante longos períodos. Pode verse en Galicia como ave accidental moi rara.

Aliméntanse sondando co peteiro en augas pouco profundas e na lama. Comen principalmente insectos, molusocs, crustáceos e vermes mariños e algúns vexetais.

É máis probable velo preto de zonas de auga doce que o seu conxénere o mazarico cincento.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Long-billed dowitcher - *Limnodromus scolopaceus* - USGS Patuxent Bird Identification Infocenter
* 
* 
*
Teresa Novelle Rodríguez

**Teresa Novelle Rodríguez**, nada en Ourense en 1892, foi unha política galega.

## Traxectoria 
Compañeira do militante comunista Aniceto San José, vivían na Coruña. En 1920 traballaba como demandadera no porto coruñés e participou na folga de estibadores do verán, e foi denunciada. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi unha das mulleres que colaboraron nas redes clandestinas que organizaban fuxidas polo mar. Implicada na tentativa de fuga do boniteiro *Explorador*, foi detida. Xulgada en consello de guerra o 12 e 13 de novembro de 1937, foi condenada a 20 anos de prisión. En xaneiro de 1944 foi sancionada polo Goberno civil cunha multa de 50 pesetas por desobediencia aos axentes da Autoridade.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Historia das nosas mulleres ourensás
Manuel Rodellino Carballo

**Manuel Rodellino Carballo**, nado na Coruña en febreiro de 1905 e finado na mesma cidade o 27 de marzo de 1986, foi un zapateiro e sindicalista galego.

## Traxectoria 
Zapateiro. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido por implicación na tentativa de fuga do boniteiro *Explorador*. Xulgado en consello de guerra o 12 e 13 de novembro de 1937, foi condenado á pena de morte. A sentenza foi conmutada. Cumpriu condena na Prisión da Coruña, da que saíu en liberdade condicional en maio de 1943. Finou na Coruña o 27 de marzo de 1986.
## Notas
Primitiva Lodeiro Otero

**Primitiva Lodeiro Otero**, nada na Coruña en 1913 e finada en Vigo o 3 de decembro de 1997, foi unha modista e política galega.

## Traxectoria 
Modista coruñesa, noiva do anarquista Antonio Torres López. Xulgada en consello de guerra o 12 e 13 de novembro de 1937, foi condenada a 12 anos e un día de cárcere. En xuño de 1942 foi sancionada polo Goberno civil cunha multa de 75 pesetas por obstaculizar o labor dos axentes da Autoridade e ter malos antecedentes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Arceúcha xorda

A **arceúcha xorda,** tamén chamada **becacina pequena** ou **becacina xorda** (***Lymnocryptes minimus***) é unha especie de ave limícola pequena e robusta. É a menor das becacinas e a especie monotípica do xénero ***Lymnocryptes***. Presenta características como o seu peculiar óso esterno que a fan bastante distinta das outras becacinas.

## Descrición 
Os adultos son de menor tamaño que as arceúchas das brañas e teñen un peteiro relativamente máis curto. A súa lonxitude é de 18 a 25&nbsp;cm, a súa envergadura alar é de 30 a 41&nbsp;cm e o seu peso de 33 a 73&nbsp;. O corpo ten manchas marróns na parte superior e é claro na inferior. Teñen unha liña escura que cruza o ollo. As ás son bicudas e estreitas e en voo son visibles nelas liñas amarelas. Ten un distintivo movemento de balanceo arriba e abaixo case hipnótico, como se o animal estivese sobre resortes.

O padrón da cabeza difire do da arceúcha das brañas e outras especies do xénero *Gallinago*, en que non ten unha banda no píleo cental, senón dúas bandas laterais claras no píleo, que están separados do supercilio por unha área de plumaxe escura.

## Distribución e hábitat 
As arceúchas xordas son migratorias, e pasan o período non reprodutor en Gran Bretaña, e as costas atlánticas e mediterráneas de Europa, e de África e a India. É unha das especies ás que se aplica o Acordo para a conservación das aves acuáticas migratorias africano-eurasiáticas (AEWA). O seu hábitat de reprodución son as marismas, pantanos, tundra e prados húmidos con vexetación curta do norte de Europa e norte de Rusia.

## Comportamento 
miniatura|Ovo de arceúcha xorda

A arceúcha xorda pode ser moi sixilosa nas súas áreas non reprodutoras e é difícil de observar, ao camuflarse moi ben no seu hábitat. En consecuencia, os observadores de aves desenvolveron unha técnica especializada para atopalas. Consiste en camiñar pola marisma ata que algunha ave se sente molestada e bota a voar. Entón a bacacina pequena ponse agachada e non foxe do seu esconderixo ata que o intruso está bastante preto. Nese momento voa tranquilamente unha curta distancia antes de mergullarse de novo na vexetación.

### Alimentación 
Aliméntase en barro mol, sondando ou peteirando para atopar o alimento que localiza pola vista. Comen principalmente insectos e miñocas e tamén materia vexetal.

### Reprodución 
O macho realiza unha exhibición aérea durante o cortexo, durante a cal emite un distintivo son parecido ao galopar dun cabalo. É silencioso en inverno. O niño fano no chan nun lugar ben agochado e nel poñen de 3 a 4 ovos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ageing and sexing (PDF; 0.57 MB) de Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze
* Plumas de arceúcha xorda (Lymnocryptes minimus) en Ornithos.de
* 
* 
* 
*
Eduardo Maragoto

**Eduardo Xesús Maragoto Sanches**, coñecido como **Eduardo Maragoto**, nado no Barqueiro (Mañón) en 1976, é un filólogo galego e profesor de lingua portuguesa na EOI de Santiago de Compostela. Foi presidente da Associaçom Galega da Língua até o 9 de xullo de 2023, sendo substituído por Jon Amil.

## Traxectoria 
Pasou a infancia e a adolescencia en Feás, Cariño. Estudou Filoloxía Portuguesa na Universidade de Santiago de Compostela. Participa de forma activa no reintegracionismo, participou na fundación do Movimento Defesa da Língua e como parte do consello de redacción da publicación *Novas da Galiza* e do Portal Galego da Língua. En 2015 foi escollido presidente da Associaçom Galega da Língua, recuncando na presidencia en 2019. Desde 2017 colabora con canle de televisión Nós TV, onde presenta o programa "Galego de Todo o mundo, *um programa de reflexom linguística para a Galiza e a Lusofonia*".

## Obra 
### Libros 
* 
* 

### Artigos 
* 
* 

### Películas 
* 
* 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Galego de Todo o Mundo. Nós TV (Youtube).

* Critérios para oriental a ortografia da língua do val de Xálima
Luís Cortiñas

**Luís Antonio Cortiñas Díaz**, nado en Betanzos o 3 de novembro de 1900 e finado en Concepción del Uruguay (Arxentina) o 24 de xullo de 1987, foi un avogado e político galego.
## Traxectoria 
Fillo do farmacéutico Ricardo Cortiñas Vidal e de Juana Díaz Rodríguez, e irmán de Francisco Cortiñas Díaz, foi o menor dos trece fillos do matrimonio. Estudou o bacharelato na Coruña e Dereito na Universidade de Madrid. Sendo estudante en Madrid formou parte da primeira directiva da Mocedade Céltiga (1921). Colaborou en *Rexurdimento*, co pseudónimo **Lucordia**, e *A Nosa Terra* e foi presidente da Irmandade da Fala de Betanzos. Asistiu á VI Asemblea Nacionalista celebrada na Coruña en 1930. Instalouse como avogado na Coruña en 1931, militou na ORGA, impartiu conferencias sobre Dereito e colaborou en *La Voz de Galicia*. Despois militou en Izquierda Republicana.

O golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 colleuno en Carballo, onde pasaba consulta de avogado. En setembro botou unha tempada en Viveiro. En novembro foi detido en Carballo pola denuncia dun sarxento de Requetés. Procesado en outubro, impuxéronlle unha multa e embargáronlle a súa parte da casa familiar. Ingresou durante seis meses no manicomio de Conxo para eludir a cadea e a posibilidade de ser paseado. Acusado de rebelión foi xulgado na Coruña en consello de guerra o 13 de novembro de 1937. Condenado a cadea perpetua, cumpriu a pena na cadea de Pamplona, onde ingresou o 15 de marzo de 1938. Foille concedida a liberdade condicional o 25 de xaneiro de 1941.

Ao saír do cárcere exiliouse na Arxentina, onde tiña familia, arribando a Buenos Aires no barco Buena Esperanza o 1 de outubro de 1941. Instalouse en Concepción del Uruguay, onde traballou como avogado e fundou a Agrupación de Republicanos Españois en 1941. Na Arxentina colaborou con organizacións antifranquistas e co Centro Betanzos de Buenos Aires. Participou no primeiro Congreso da Emigración Galega. Colaborou na revista *Betanzos* e en *Lar*. Publicou en 1958 o libro *Traizón consagrada. A gran derrota do pobo hispano*, onde relata os acontecementos da súa detención, condena e prisión. Foi membro da loxa Jorge Washington de Concepción del Uruguay.

## Obras 
* *Traición consagrada (La gran derrota del pueblo hispano)*, 1958. Reedición en galego da Asociación Cultural Eira Vella, 2010.

## Vida persoal 
Casou con Manuela Lema e foi pai de Luis Manuel Cortiñas Lema.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Limiar de Xesús Torres Regueiro de *Traizón consagrada. A gran derrota do pobo hispano*, Asociación Cultural Eira Vella, 2010.

### Ligazóns externas 
* Eira Vella edita un libro do exiliado betanceiro Luis Cortiñas
* Fotografía no Arquivo Municipal de Betanzos
Voo 548 de Sabena

O **voo 548 de Sabena** foi un accidente dun Boeing 707 de Sabena, con rexistro OO-SJB, que se esnafrou na ruta entre Nova York e Bruxelas o 15 de febreiro de 1961, matando os 72 ocupantes do avión e 1 persoa en terra. Entre os mortos estaba todo o equipo estadounidense de patinaxe que se dirixía ao campionato do mundo en Praga. A pesar de facerse unha investigación, a causa precisa do accidente segue sendo un misterio; a explicación máis probable é que houbese un fallo no mecanismo de axuste do estabilizador de cola.

O voo orixinouse no aeroporto internacional Idlewild (agora aeroporto internacional John F. Kennedy) e estrelouse na aproximación ao aeroporto de Bruxelas. O accidente foi o primeiro con vítimas mortais dun Boeing 707 en servizo regular de pasaxeiros, 28 meses despois da súa entrada en servizo. Tamén é o peor accidente de aviación ocorrido en Bélxica.

## Notas
Voo 670A de Loganair

O **voo 670A de Loganair** era un voo regular de carga para Royal Mail dende o aeroporto de Edimburgo ata o aeroporto de Belfast. O 27 de febreiro de 2001 o Short 360 que operaba o voo esnafrouse no estuario de Forth sobre as 17:30; os corpos dos dous tripulantes foron atopados entre os restos do avión horas despois do accidente.

## Avión e tripulación 
O avión accidentado era un turbohélice Short 360-100 fabricado por Short Brothers Limited en 1987, con número de serie SH 3723 e rexistro G-BMNT. Estaba equipado con dous motores Pratt & Whitney Canada PT6A-67R. Os asentos dos pasaxeiros foran retirados para ser usado como cargueiro e o seu Certificado de Aeronavegabilidade era válido ata o 15 de outubro de 2001. O aparello estaba cargado con 1 360&nbsp;kg de combustible e levaba 1 040&nbsp;kg de carga, cun peso total na engalaxe de 10 149&nbsp;kg. O peso máximo de engalaxe certificado do Short 360 son 12 292&nbsp;kg.

A tripulación estaba formada por un piloto de 58 anos cunha licenza de transporte válida e 13 569 horas de experiencia como piloto ao mando. O copiloto tiña 29 anos, tiña tamén unha licenza válida e unha experiencia de 438 horas.

## Accidente 
Ás 17:10 hora local o primeiro oficial solicitou autorización e, tras un pequeno atraso, a tripulación rodou para saír da pista 06. Co piloto aos mandos realizouse unha engalaxe normal cunha redución de potencia habitual aos 1 200 pés. Aos 2 200 pés o copiloto seleccionou os sistemas contra o xeo mentres o piloto cambiaba a unha nova frecuencia de radio. Catro segundos despois os indicadores de torque dos dous motores caeron rapidamente a cero e a aeronave sufriu unha completa perda de pulo de hélice. Cando o primeiro oficial radiou un mayday na frecuencia do control de tráfico aéreo o piloto iniciou un descenso cunha velocidade de só 110 nós, mentres xiraba á dereita cara á costa. Decatándose de que non poderían chegar a terra preparáronse para amarar. A unha velocidade de 86 nós co morro cara a arriba uns 6,8 graos e coa á esquerda uns 3,6 graos abaixo o avión impactou contra a auga.

## Notas
VI Asemblea Nacionalista

A **VI Asemblea Nacionalista** celebrouse na Coruña o 27 de abril de 1930.
## Historia e características 
O grupo ourensán de Vicente Risco celebrou a asemblea na Coruña, coa presenza das distintas tendencias das Irmandades. A reunión asistiron 44 compromisarios, dos cales case a metade eran membros do grupo coruñés. Acordaron a reconstitución das Irmandades da Fala en toda Galicia, designar un Comité executivo formado por Otero Pedrayo, Antón Iglesias Vilarelle e Salvador Mosteiro, reafirmar os acordos da Asemblea de Lugo de 1918 como programa marco e crear un Partido Autonomista Republicano Agrario Autónomo, que non chegou a nacer.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* Artigos "*Irmandandes da Fala*" e "*Galeguismo*" na Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada (DVD).

### Outros artigos 
*V Asemblea Nacionalista
Xosé Veiga Roel

**Xosé Tomás Veiga Roel**, nado en Betanzos o 9 de novembro de 1894 e finado no mesmo concello o 9 de febreiro de 1976, foi un debuxante e fotógrafo galego.
## Traxectoria 
Debuxante dende moi novo, fíxose famoso polas súas aptitudes como calígrafo e miniaturista. Membro da Irmandade da Fala de Betanzos, colaborou en *Rexurdimento*. Foi ilustrador de *El Eco de las Mariñas* e outras publicacións, revistas e programas de festas. Participou na Exposición de Arte Galego da Coruña (1923), na Exposición Rexional de Belas Artes de Santiago e en 1935 obtivo un diploma de honra na Exposición de Belas Artes de Ferrol. A principios dos anos cincuenta frecuentou o Café Español, onde se reunía a Peña Fotográfica da Coruña e descubriu a fotografía. Instalou un laboratorio na súa casa e dedicoudose a esta práctica. Fixo fotografía documental e colaborou en *Vida Gallega* e *Galicia. Revista Anual de Turismo*. En 1957 expuxo nos salóns do Club Imperio da Coruña e en 1965 na Casa de Galicia de Madrid. Finou en Betanzos o 9 de febreiro de 1976.
## Recoñecementos 
Foi nomeado fillo predilecto de Betanzos en 1980 e fotógrafo histórico pola Deputación da Coruña no 2023.

## Vida persoal 
Casou con Consuelo Sánchez Sánchez e foi pai de Silvia, José Antonio, Julio Víctor e Consolación Veiga Sánchez.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* José Veiga Roel cadadiaunfotografo.com .
* Xosé Veiga Roel almanaquedasirmandades.gal
Thomas Horsfield

**Thomas Horsfield**, nado en Bethlehem (Pensilvania) o 12 de maio de 1773, e finado en Londres o 14 de xullo de 1859, foi un médico e naturalista estadounidense. 
## Traxectoria 
Horsfield estudou medicina na Universidade de Pensilvania. Traballou como médico en Xava durante moitos anos. Despois de que a Compañía Británica das Indias Orientais conquistara a illa aos neerlandeses, en 1811,  Horsfield comezou a coleccionar plantas e animais para o seu amigo Thomas Stamford Raffles. En 1819 debeu abandonar a illa debido a problemas de saúde, instalándose en Inglaterra, chegando a ser conservador do Museo da Compañía Británica das Indias Orientais, en Londres.

Foi secretario axudante da Sociedade Zoolóxica de Londres, cando se fundou en 1826.

Horsfield escribiu, entre outras obras, *Zoological Researches in Java and the Neighbouring Islands (1824)*. Así mesmo, clasificou varias especies de aves e mamíderos xuntamente co seu amigo Nicholas Aylward Vigors.

O seu traballo máis notábel foi "A description of the Australian birds in the collection of the Linnean Society; with an attempt at arranging them according to their natural affinities", publicado en 1927 en *Trans. Linn. Soc. Lond.*.

## Especies desdicadas 
Various autores dedicaron numerosas especies a Horsfield, entre elas:
* Un esquío:
***Iomys horsfieldii* (Waterhouse, 1838) por George Robert Waterhouse (1810-1888).
* Dous morcegos:
***Myotis horsfieldii* (Temminck, 1840) por Coenraad Jacob Temminck.
** *Cynopterus horsfieldi* Gray, 1843 por John Edward Gray (1800-1875).
* Unha musaraña :
** *Crocidura horsfieldii* (Tomes, 1856)
* Unha tartaruga :
***Testudo horsfieldii* Gray, 1844 por John Edward Gray (1800-1875).
* Tres aves:
** *Myiophonus horsfieldii* Vigors, 1831 por Nicholas Aylward Vigors (1785-1840).
** *Pomatorhinus horsfieldii* Sykes, 1832 por William Henry Sykes (1790-1872)
** *Zoothera horsfieldi* (Bonaparte, 1857)  por Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

Así  mesmo, un xénero botánico foi nomeado na súaa homenaxe:
* *Horsfieldia* da familia das Myristicaceae, creado por Carl Ludwig von Willdenow (1765-1812) en 1805.

## Abreviaturas 
A abreviatura **Horsf.** emprégase para recoñecer a Thomas Horsfield como autoridade na descrición e clasificación científica dos vexetais.​

A abreviatura **Horsfield** emprégase para recoñecer a Thomas Horsfield como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* John S. Bastin (1982): "The geological researches of Dr Thomas Horsfield in Indonesia, 1801-1819". En: *Bulletin of the British Museum (Natural History) / Historical series 10, 3, ISSN 0068-2306, pp. 75–115.
* James B. MacNair (1942): "Thomas Horsfield, American naturalist and explorer". En: *Torreya. A bimonthly journal of botanical notes and news''. Vol. 42, ISSN 0096-3844, pp.&nbsp;1–9.

## Notas
Munia Froilaz

**Munia Froilaz** *(Monia Froylaz)*, nada en Traba (Laxe) cara a 1080 e finada despois de 1147, foi unha nobre galega da Baixa Idade Media, pertencente á familia Froilaz-Traba.
## Traxectoria 
[alt=|esquerda|miniatura|300x300px|Igrexa de [Pedroso, Narón|Pedroso]]
Filla de Froila Bermúdez de Trasancos e a súa segunda esposa Dona Lucía, e irmán, entre outros, do Conde de Galiza, Pedro Froilaz e do bispo de Mondoñedo Gonzalo Froilaz.

Herdeira dun importante patrimonio, Munia Froilaz casou co magnate territorial Paio Méndez, propietario da maior parte das facendas situadas entre Ortigueira e Valdoviño. Deste matrimonio naceron dous fillos, o primeiro, de nome descoñecido, morreu afogado no *mar da Xoiva*, denominación que recibía naquela altura a ria de Ferrol. Para honrar a súa memoria Munia construíu, xunto ao seu marido, un mosteiro baixo a advocación de San Salvador na vila, herdada do seu avó Bermudo, chamada Vineola e que hoxe é o o lugar de Pedroso. Paio Méndez non chegou a ver rematado o mosteiro pois faleceu arredor do ano 1110, xa ben avanzada a obra, testando a favor da súa esposa, que investiu o legado na finalización do cenobio.
A este Mosteiro de San Salvador de Pedroso, finalmente fundado no 30 de xuño de 1111, Munia Froilaz doou xunto aos seus irmáns (os bens dos Froilaz estaban mancomunados e requirían do común consentimento para a súa cesión), extensas propiedades recollidas no acta fundacional do mosteiro. Este documento foi asinado tamén por algúns dos máis destacados señores, laicos e relixiosos, da época, como Diego Xelmírez bispo de Compostela.

Nos anos seguintes, o mosteiro recibiu abondosas doazóns do clan Froilaz e no ano 1120 o rei de Galiza Afonso VII concedeulle un couto xurisdicional que el mesmo ampliou no ano 1128. Os dous documentos de acoutamento van dirixidos polo monarca directamente a Munia Froilaz, testemuñando no documento o afecto que sentía por ela. É moi posíbel que esta tivese tido contacto co rei durante a súa infancia, pois esta transcorreu baixo a protección dos Traba e dentro dos seus dominios.

Nos anos posteriores á fundacióń do mosteiro, e antes do 1114, faleceu tamén a segunda filla de Munia e Paio, Mariña Páez. Munia legou entón todas as súas restantes propiedades ao mosteiro de San Martiño de Xuvia e ingresou nel como relixiosa, uníndose á súa irmá Visclávara, pasou a residir en Piadela (Betanzos), nunha vila cedida polo bispo Xelmírez.{{Navbox|name=Árbore xenealóxica Familia Froilaz-Traba|state={}|title=Árbore xenealóxica|list1=

}}

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Cal Pardo, Enrique (1984): *El monasterio de San Salvador de Pedroso en tierras de Trasancos*. Deputación da Coruña. 1984. ISBN 84-505-0120-2
* Pena Graña, André (1993): *Narón un concello con historia de seu*. Concello de Narón.
* López Sangil, Jose Luis (2005): *A Nobreza altomedieval galega. A familia Froilaz-Traba*. Toxosoutos.

### Outros artigos 
* Casa de Traba
Ochrobactrum

***Ochrobactrum*** é un xénero de bacterias gramnegativas da familia Brucellaceae. O xénero foi descrito por Holmes en 1988 e propúxose a especie *Ochrobactrum anthropi* como especie tipo. Traballos posteriores recoñeceron dentro do xénero outras 18 especies:
**Ochrobactrum anthropi*
**Ochrobactrum ciceri* 
**Ochrobactrum cytisi* 
**Ochrobactrum daejeonense* 
**Ochrobactrum endophyticum*  
**Ochrobactrum gallinifaecis* 
**Ochrobactrum grignonense* 
**Ochrobactrum guangzhouense* 
**Ochrobactrum haematophilum* 
**Ochrobactrum intermedium* 
**Ochrobactrum lupini* 
**Ochrobactrum oryzae* 
**Ochrobactrum pecoris* 
**Ochrobactrum pituitosum* 
**Ochrobactrum pseudintermedium* 
**Ochrobactrum pseudogrignonense* 
**Ochrobactrum rhizosphaerae* 
**Ochrobactrum thiophenivorans* 
**Ochrobactrum tritici*

As bacterias deste xénero son bacilos gramnegativos curtos rectos ou lixeiramente curvados cunha forma de labarada no extremo. As células teñen unha lonxitude entre 0,6 e 1,2 microns. Non forman esporas e son aerobias estritas ou fermentativas.

Os xenomas da maioría das especies de *Ochrobactrum* son complexos e constan de dous cromosomas circulares independentes a miúdo asociados con plásmidos.

## Notas
Ronald Storrs

**Ronald Storrs**, nado en Bury St Edmunds o 19 de novembro de 1881 e finado en Londres o 1 de novembro de 1955, foi un oficial británico que ostentou varios cargos nas administracións coloniais. Serviu como Secretario Oriental no Cairo, Gobernador Militar de Xerusalén, Gobernador de Chipre e de Rodesia do Norte.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Ronald foi o fillo máis vello de John Storrs, o deán de Rochester, e a súa muller Louisa Lucy. Cursou estudos no Charterhouse School e no Pembroke College, Cambridge onde obtivo un grao de primeira clase nos Tripos clásicos da Universidade de Cambridge.

## Notas 
## Véxase tamén
Ramón Vázquez Rodríguez

**Ramón Vázquez Rodríguez**, coñecido como **O Anarquista**, nado na Arnoia en 1918 e finado en Ourense o 7 de marzo de 1938, foi un sindicalista galego.

## Traxectoria 
Veciño da Paixón. Presidente do Sindicato Campesino e afiliado a Izquierda Republicana. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu ao monte. Foi detido en setembro de 1937 logo de ser ferido nunha persecución. Procesado en Ourense por adhesión á rebelión o 8 de outubro de 1937, foi condenado a pena de morte o 11 de novembro. Foi executado o 7 de marzo de 1938 no campo de Aragón, a carón do cemiterio de San Francisco, xunto con José Luis Delgado Núñez, José María Cid Nóvoa, Eduardo Piñeiro Canal, Modesto Gallego González, Odilo Fernández Freire, Leovigildo Carril Freire e Castor Iglesias Gil. Tamén foi condenado en expediente de responsabilidade civil en agosto de 1938.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Represión en Ourense