Xil Ríos

**Xosé Antón Xil Ríos**, coñecido artisticamente como **Xil Ríos**, nado en Moaña en 1948, é un cantante, compositor e cantautor galego.

## Traxectoria 
Provén dunha familia mariñeira. Comezou a súa traxectoria en 1971 no Festival Dorna de Vigo onde quedou segundo, tras Joan Baptista Humet, co tema "Un anaco de pan". O seu primeiro sinxelo estreouse no *Festival do Viño do Condado* de 1972. Nel destaca o tema "Nosa Galicia", no que trata o problema da emigración. Tralo éxito deste tema, a primeira canción que el compuxo, foi bautizado polo escritor galego Xosé María Castroviejo como *o rapsoda de Moaña*.

Outro tema salientábel é "Aos meus amigos", vetado na televisión española durante o franquismo debido á súa temática reivindicativa dos dereitos mariñeiros.

En 1973 gañou o Primeiro Premio e o Premio da Crítica no Festival do Miño. Cómpre destacar o contido social e crítico das letras de Xil Ríos, contemporáneo doutros autores como o colectivo Voces Ceibes.

En 2004 publica o disco *Vai e vén*, que constitúe o seu maior achegamento ao folk. Nel colaboran artistas como Xosé Manuel Budiño, Susana Seivane ou Uxía.

En 2008 2001 Producciones Artísticas SL elabora o recompilatorio *15 cancións de ouro de Xil Ríos*, unha escolma simbólica da súa traxectoria.

O traballo *Son da Alma* (2010) explora a fusión entre os ritmos latinos e a música tradicional galega. Nel colaboran músicos do talle de Willy Mondeja.

## Vida persoal 
* Ademais da vertente musical, Xil Ríos traballou como hostaleiro na súa localidade natal, Moaña.
* Foi futbolista moitos anos e chegou a presidente do Moaña F.C.. 

## Publicacións musicais 
### Sinxelos 
* *Un anaco de pan / A parranda* (1972)
* *Nosa Galicia / A os meus amigos* (1972)
* *Miña Maruxiña / El viento canta conmigo * (1973)
* *A figueira / Así es la tierra mía* (1973)
* *Vamos a beillar / Miña nena* (1974)
* *Os mariñeiros / El pregonero* (1974)
* *Miña rapaciña / Galeguiños* (1975)
* *Nunca cambiarás / Querida mía* (1976)
* *Trouleada / Outono* (1979)
* *Xirarei / O San Blas* (1980)
* *Giraré (Xirarei) / Mar adentro (Mar adiante)* (1980)
* *A rapaciña galega / Vello compañeiro* (1980)
* *Tan ta ran tan / Cantiga de cegos* (1981)
* *Rapaciña bonita / Miña compañeira* (1985)
* *De carallada / Morena* (1987)

### Álbums de estudio 
* *Xil Ríos* (1974)
* *Xirarei* (1980)
* *Tan ta ran tan* (1981)
* *Rapaciña bonita*(1985)
* *De carallada* (1987)
* *Ledicia* (1988)
* *Nosa Galicia* (1991)
* *Romería galega* (1992)
* *Que non decaia* (1992)
* *Ai María, María* (1992)
* *Baila* (1995)
* *O mellor de Xil Ríos* (1996)
* *Meu país* (1999)
* *Que non decaia* (2003)
* *Vai e vén* (2004)
* *O mellor de Xil Ríos. Vol. II* (2005)
* *15 cancións de ouro de Xil Ríos* (2008)
* *Son da alma* (2010)
* *Xil Ríos. Pack 2x1* (2013)

### Selección das publicacións colectivas 
* *Los mejores cantantes gallegos* (1974)
* *Recordo de Galicia* (1975)
* *Cancionero popular gallego* (1989)
* *Galicia Nai* (con Xoán Rubia, 1992)
* *A gran escolma da música galega. Solistas* (1993)
* *Así é a miña terra* (1999)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial de Xil Ríos
* Entrevista co gallo do lanzamento do disco Son da alma (PAI Música 2010)
* Videoclip do tema Xa caerá, disco Son da alma (PAI Música 2010)
* Consello da Cultura
* Crítica do disco *Que non decaia* en *La voz de Galicia*
* Intervención de Xil Ríos como orador no acto "Arte na illa":
* [Interpretación na TVG(https://gl.wikipedia.org/wiki/TVG) do tema "Xirarei"]
* Xil Ríos en discogs.com