La Noche

***La Noche*** foi un xornal vespertino que se editou en Santiago de Compostela entre 1946 e 1967.

## Historia 
Subtitulado *Único diario de la tarde en Galicia*, apareceu o 1 de febreiro de 1946. Substituíu a *El Compostelano* e continuou a súa numeración. O 1 de decembro de 1967 *La Noche* fusionouse con *El Correo Gallego*, pertencente tamén á Editorial Compostela. A fusión entre os dous xornais tivo como título *El Correo Gallego. La Noche. "Diario de Galicia"*, e publicouse así ata o 30 de novembro de 1974. A partir do 2 de decembro de 1974 o xornal chamouse só *El Correo Gallego. "Diario decano de Galicia"*, pero na contraportada seguiu aparecendo ata abril de 1984 *El Correo Gallego. La Noche. "Diario decano de Galicia"*.

Estivo dirixido por José Goñi Aizpúrua, Raimundo García Domínguez (Borobó), José Vidal Iborra e Francisco Leal Insua. Entre os seus colaboradores figuraron Antón Fraguas, Xosé Filgueira Valverde, Couceiro Freijomil, Álvaro Cunqueiro, Bouza Brey, Vicente Risco, Varela Jácome, García-Bodaño e Méndez Ferrín.

Entre outubro de 1949 e xaneiro de 1950 incluíu un suplemento semanal, titulado "La Noche. Suplemento del sábado", de carácter literario e económico. Coordinado por Francisco Fernández del Riego (que asinaba como Salvador Lorenzana) e Xaime Isla Couto (que asinaba como Santiago Fernández), a súa tendencia era galeguista e progresista, e incluíu artigos e ensaios sobre literatura, principalmente sobre literatura galega.

## Características 
Coa creación do vespertino *La Noche* en 1946, a Editorial Compostela iniciou unha nova aventura periodística nun contexto histórico difícil de marcada censura e represión periodística.

### Criterios económicos e comerciais 
Cando apareceu *La Noche*, a Editorial Compostela xa publicaba *El Correo Gallego*. Como este era un xornal da mañá, a publicación de *La Noche*, *Único diario de la tarde en Galicia*, era un engadido á publicación do xornal irmán. A complementariedade dos dous xornais non só se detivo nese aspecto. De feito, co seu carácter rexional, *La Noche* tamén complementou o carácter localista de *El Correo Gallego*:

Para que *La Noche* fose un xornal para toda Galicia, a empresa baseou o contido das páxinas nun tema prioritario galego. Ademais das páxinas literarias, atópanse páxinas dedicadas ás noticias das diferentes áreas xeográficas de Galicia na sección "Galicia al día": "Santiago", "A Coruña", "Pontevedra", "Vigo", aos que se engadiron a principios dos anos cincuenta "Lugo" e "Orense".

Para levar a cabo o proxecto, a Editorial Compostela contou coa colaboración de ilustres intelectuais e artistas galegos. A presenza destes nas páxinas do xornal, axudou, pola condición de nativo e persoa pública destes colaboradores, a difundir a venda do xornal en todas as cidades de Galicia.

### Ideoloxía 
Así se prestaba a ideoloxía defendida pola Editorial Compostela nun artigo anónimo do xornal en 1947:

*La Noche* opúxose á política de unificación cultural do réxime franquista (o donostiarra José Goñi Aizpúrua, director do vespertino desde a súa creación ata 1960 -e director do segundo xornal da compañía, *El Correo Gallego*-, estaba ligado á ideoloxía carlista). E as dúas ideoloxías -carlista e galeguista- atoparon en *La Noche* a mesma vontade de actuar na reivindicación dos valores culturais de Galicia.
## *La Noche* no contexto político e cultural de Galicia 
Ata 1963 os temas galegos era o interese principal das páxinas literarias do xornal, pero a partir de marzo de 1964, estes temas desaparece case por completo.

1964 foi o ano doutra ruptura que se produciu entre as dúas xeracións galeguistas posteriores á guerra.

### Culturalismo ou política 
A partir de 1941, en Buenos Aires, ao redor das figuras máis destacadas do nacionalismo galego no exilio, Castelao e Suárez Picallo, o Consello de Galicia realizou unha intensa actividade política para defender a identidade galega. Así mesmo, foi Buenos Aires, a partir de 1939, e ata ben entrado os anos 60, a capital cultural de Galicia.

A estratexia culturalista que os galleguistas do interior tomaron en principio nas páxinas de *La Noche* non se considerou exitosa por parte dos exiliados en América. Aínda que nun principio as diverxencias non foron explícitas, cando se creou a Editorial Galaxia, púidose ver a ausencia de traballos dos exiliados nas súas publicacións. O que se lle criticaba aos intelectuais galegos implicados na acción cultural en España era que a cultura galega se caracterizaba por unha postura excesivamente elitista e ata metafísica, moi orientada á filosofía e á especulación teórica e que apenas se preocupaba polas demandas de tipo máis popular:

A reivindicación cultural que se levou a cabo en *La Noche* dende 1946, adheríndose o ao galeguismo culturalista, tivo detractores desde o principio e as posicións do "piñeirismo" -e, por extensión, do galeguismo do interior- separáronse das posicións defendidas polos nacionalistas exiliados -que mantiveron unha ideoloxía nacionalista-federalista- ata 1958 cando houbo unha ruptura definitiva entre ambos:

### Inicio do combate político 
A ruptura real coa acción cultural galeguista aconteceu en 1964, coa aparición das primeiras organizacións políticas e socialistas galegas: apareceron a Unión do Pobo Galego (UPG) e o Partido Socialista Galego (PSG), as dúas liñas principais do galeguismo clandestino que froitificaron despois en novos grupos e asociacións.

Cando se produciu a ruptura, os colaboradores da segunda xeración xa non volveron aparecer nas páxinas de *La Noche*. De feito, as ideas políticas da esquerda e profundamente marxistas non se correspondían coa ideoloxía anti-comunista e anti-marxista que defendía o xornal.

Pero tampouco, de 1964 a 1967, volveu destacarse no xornal a loita cultural que seguiron os galeguistas culturalistas da primeira xeración. Quizais, como a loita cultural pasou a un segundo plano, os administradores do xornal xa non tiñan interese polo asunto:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

*