open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pere Ermengol

**Pere Ermengol** de Rocafort ou Pedro Armengol, nado en La Guarida dels Prats en 1238 e finado o 27 de abril de 1304, foi un mercedario catalán adicado ao rescate de cativos.

## Traxectoria 
Criado nunha familia nobre, era fillo do barón de Rocafort Arnau de Eermengol. Orfo de nai a unha idade temperá desnvolveu un carácter combativo e altivo que o levou ao asasinato nunha liorta contra unha banda rival nunha cacería.

Convertido nun fuxitvo, dedicouse ao crime e á extorsión polas montañas del Prades e a serra de Montsant. Liscou da persecución das autoridades ata que o seu propio pai foi cunha partida na súa busca. Estreitado o cerco, no medio da pelexa, recoñeceu ao seu proxenitor ao ver que, lonxe de querer matalo, non respondía aos seus golpes. Isto provocoulle unha fonda transformación, Obtido o perdón do rei Xaime I o Conquistador, renunciou todos os bens que por herdanza do pai ían corresponderlle e ingresou na orde dos mercedarios disposto a arriscar a súa vida no rescate de cativos nos reinos inimigos, particularmente en terras do islam.

Así, no reino de Murcia rescatou en 1261, 231 cativos; no reino de Granada en 1262, 202 prisioneiros; e en Alxeria, en 1264, tamén unhas ducias. Para o rescate buscaban esmolas e chegaban a ofrecerse eles mesmos como reféns.

## Aforcamento 
En Bejaïa, Alxeria, no ano 1266, el e Frei Guillerme Florenti atoparon como prisioneiros dezaoito adolescentes cristiáns sen que os cartos recadados das esmolas lles alcancen para o rescate. Pere ofrécese como refén, mentres Guillerme parte para conseguir o que restaba para o pagamento. Como Guillerme se atrasou, Pere foi aforcado. Cando Guillerme foi recuperar o cadáver atopouse con que o seu compañeiro aínda vivía. Os cartos empregáronse para rescatar novos cativos.

Como consecuencia deste episodio, Pere ficou cunha desviación cervical e unha forte dor crónica.

Posteriormente fixo vida contemplativa en Barcelona ata que decidiu retirarse á súa vila natal.

## Significación 
A súa memoria é moi venerada en Cataluña como un santo nacional e a orde mercedaría teno como modelo de virtudes heroicas. Inocencio XI canonizouno en 1688.

As súas reliquias foron moi veneradas ata que o 23 de xullo de 1936 unhas asaltantes guindáronas ao lume. Uns poucos ósos foron rescatados sen calcinar e están gardados nunha urna na igrexa de Santiago da súa vila natal. A súa festa é o 26 de abril.

## Ligazóns externas
Manuel Jesús González Capón

**Manuel Jesús González Capón**, nado en Baralla o 25 de decembro de 1951 e finado o 1 de xullo de 2019, foi un empresario e político galego do PPdeG.

## Traxectoria 
Encabezou a candidatura da Coalición Popular nas eleccións municipais de 1983, e foi elixido concelleiro. Foi alcalde de Baralla por Alianza Popular, con maioría absoluta, nas municipais de 1987. Nas eleccións de 1991, revalidou a maioría absoluta co PP e a mantivo até as eleccións locais de 2019 en que volveu saír elixido como alcalde con maioría absoluta mais, despois de tomar posesión do seu cargo o 15 de xuño, o día 28 dese mesmo mes renunciou a el por motivos de saúde. Faleceu tres días despois da renuncia, e foi elixido para o posto o seu fillo, Miguel González Piñeiro.

Tamén foi deputado provincial. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Baralla

### Ligazóns externas 
* Entrevista en *El Progreso*
Reloxo de auga

[miniatura|250px|Clepsidra exipcia, da época de [Tolomeo II.]]
[miniatura|Dous reloxos de auga do Museo da [Ágora Antiga, en Atenas. A superior é un orixinal do século V a.C. A inferior é unha reconstrución moderna.]]

Un **reloxo de auga** ou **clepsidra** (grego κλέπτειν *kleptein* , 'roubar'; ὕδωρ *hydor*, 'auga') é calquera reloxo en que o tempo se mide mediante a regra que sinala o fluxo de líquido que entra no (clepsidra de entrada) contedor, ou a regra que mide a saída (clepsidra de saída) do líquido pola boca do contedor.

## Historia 
Son, xunto co reloxo de sol, os máis vellos instrumentos de medida do tempo, coas únicas excepcións dos gnomons verticais e a conta de días con varas regradas. Onde e cando foron inventados descoñécese, dada a súa grande antigüidade.

A clepsidra de saída con forma de cunca é a forma máis sinxela dun reloxo de auga, existía xa en Babilonia e Exipto arredor do século XVI a. C. Nestas clepsidras de saída a regra situábase no interior da cunca, existindo unha regra horaria para cada mes do ano exipcio.
Outras rexións do mundo, incluíndo a India e a China, tamén teñen evidencias precoces de reloxos de auga, pero as datas son menos seguras. Algúns autores afirman que os reloxos da auga apareceron na China no 4000 a.C.

Os gregos e romanos fixeron avances no deseño do reloxo de auga para incluír na clepsidra de entrada un sistema de retroalimentación inicial, e un mecanismo de fuga, que estaban ligados a autómatas e amosan unha maior precisión. En Bizancio fixeron outros avances, e particularmente no mundo islámico, con complexos segmentos e engrenaxes epicicloides, facendo cada vez máis precisos os reloxos, incorporando rodas de auga, e programación, avances que eventualmente fixeron a viaxe de volta cara a Europa. Independentemente diso, os chineses desenvolveron os seus propios deseños e construcións de reloxos avanzados de auga, incorporando as engrenaxes, mecanismos de escape e rodas de auga, pasando as súas ideas a Corea e ao Xapón.

Estes primeiros reloxos de auga calibrábanse cun reloxo de sol. A pesar de non acadar un nivel de precisión comparable aos patróns de cronometraxe de hoxe en día, o reloxo de auga foi o dispositivo de cronometraxe máis preciso e máis comunmente utilizado por milenios (non dependía da visibilidade do sol), ata que foi substituído polos reloxos de péndulo máis precisos da Europa do século XVIII.
Barcia, Barcia, Navia de Suarna

**Barcia** é un lugar da parroquia de Barcia no concello lugués de Navia de Suarna na comarca dos Ancares. Tiña 24 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 16 eran homes e 8 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Barcia 
### Parroquias de Navia de Suarna
A Balsa, San Clodio de Aguiar, Outeiro de Rei

**A Balsa** é un lugar da parroquia de San Clodio de Aguiar no concello lugués de Outeiro de Rei na comarca de Lugo. Segundo o INE en 2019 tiña nove habitantes (cinco homes e catro mulleres), tres menos ca en 2013. Sitúase a carón de Balsa (San Fiz de Paz, Outeiro de Rei).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Clodio de Aguiar 
### Parroquias de Outeiro de Rei 
## Notas
San Clodio, San Clodio de Aguiar, Outeiro de Rei

**San Clodio** é un lugar da parroquia de San Clodio de Aguiar no concello lugués de Outeiro de Rei na comarca de Lugo. Segundo o INE, en 2019 tiña 27 habitantes (12 homes e 15 mulleres).
## Toponimia
O topónimo **San Clodio** é un haxiotopónimo referido a Clodio de León, e débese a que o lugar está preto da igrexa parroquial de San Clodio de Aguiar.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Clodio de Aguiar 
### Parroquias de Outeiro de Rei 
## Notas
Bidul, Aldosende, Paradela

**Bidul** é un lugar da parroquia de Aldosende no concello lugués de Paradela na comarca de Sarria. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 13 habitantes, dos cales 6 eran homes e 7 eran mulleres.

## Toponimia 
Segundo Nicandro Ares *Bidul* deriva do antropónimo  que sería o posuidor da vila.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Aldosende
### Parroquias de Paradela
## Notas
Adai, Adai, O Páramo

**Adai** é un lugar da parroquia de Adai no concello lugués do Páramo na comarca de Sarria. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2009 tiña dezaseis habitantes (seis homes e dez mulleres).
## Toponimia
O topónimo **Adai** ten orixe no antropónimo de orixe xermánica .

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Adai 
### Parroquias do Páramo
A Laxe, Adai, O Páramo

**A Laxe** é un lugar da parroquia de Adai no concello lugués do Páramo na comarca de Sarria. Tiña 16 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 11 eran homes e 5 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Adai 
### Parroquias do Páramo
Barreiros, Bogo, A Pontenova

**Barreiros** é un lugar da parroquia de Bogo no concello lugués da Pontenova, na comarca da Mariña Oriental. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 22 habitantes (14 homes e 8 mulleres).
## Toponimia
O topónimo **Barreiros** refírese a un lugar do cal, pola súa abundancia, se extrae o barro.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Bogo 
### Parroquias da Pontenova 
## Notas
Bogo, Bogo, A Pontenova

**Bogo** é un lugar da parroquia de Bogo no concello lugués da Pontenova, na comarca da Mariña Oriental. Segundo o padrón municipal (INE) en 2013 tiña dez habitantes (seis homes e catro mulleres).
## Toponimia
O topónimo **Bogo** é de orixe incerta, e podería estar relacionada co uso do termo *bogo* como "foxo", xa fose para referirse a unha cavidade no terreo, ou a un buraco para a caza.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Bogo
### Parroquias da Pontenova
## Notas
Luís Emilio Batallán

**Luís Emilio Batallán González**, nado en Santiago de Compostela o 18 de setembro de 1948, é un médico e músico galego.

## Traxectoria 
Fillo de Luis Batallán Pena. En 1975 publicou o disco *Ahí ven o maio*, no que musicaba poemas de Curros Enríquez, Celso Emilio Ferreiro, Ramón Cabanillas, Rosalía de Castro e Álvaro Cunqueiro e do que se venderon máis de cincocentos mil exemplares. Foi durante catro anos presidente do Pontevedra Club de Fútbol. En 1989 apareceu o seu segundo disco, *Ballet da nena*, con letras propias e de Uxío Novoneyra, Neira Vilas, Rosalía de Castro, Celso Emilio Ferreiro e Manuel Antonio. En 1992 apareceu o seu terceiro elepé *Eres un fármaco*. O seu traballo *Tu retrato* apareceu en 2007.

Xubilouse como médico rural en Moraña.

## Discografía 
* *Ahí ven o maio* (1975)
* *Ballet da nena* (1990)
* *Eres un fármaco* (1992)
* *Tu retrato* (2007)
* *Había que chegar* (2014, Galaxia)
* *70 y 29* (2016)

## Vida persoal 
Luís Emilio Batallán foi fillo de Luis Batallán Pena, médico e alcalde de Moraña durante o franquismo, e de Ofelia González Taboada, farmacéutica en Moraña, finada en 2015. Está casado e ten catro fillos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do artista
* Artigo en El País 21/8/1990 .
* *Ahí ven o Maio*  en ghastaspista.com
Ariki

[miniatura|[Pa te Pou Ariki, ariki de Takitumu de 181?? a 1855, o seu atributo de xefe (''ta'iri*) nunha man e a súa lanza de guerreiro na outra]]
O **ariki** é o xefe tradicional hereditario dunha tribo (*vaka*) nas Illas Cook, traducido por fontes occidentais como soberano ou rei, está relacionado con outros xefes tradicionais da Polinesia como o **‘ariki** (Illa de Pascua), **aliki** (Tokelau, Tuvalu), **ali‘i** (Samoa, Hawai), *'ari'i** (Illas da Sociedade) ou **‘eiki'* (Tonga).

## Historia 
Cada illa estaba gobernada por varios ariki, en Rarotonga había cinco ou seis, mentres que nas outras illas había normalmente tres ou un, por baixo deles estaba a nobreza menor,  *mataiapo* e *rangatira*. O control sobre os membros da tribo víñalle polo seu *mana*, poder, que non só derivaba do seu nacemento senón tamén polas súas habilidades e status, que podía gañar ou perder, facendo que declinase o seu *mana* ata perder o control da tribo. Ademais o ariki tiña o control do *tapu* (tabú) que prohibía a realización de determinadas actividades. A conxunción da crenza no *mana* e o control do *tapu* permitíalle o control dos súbditos sen precisar uso ningún da forza . En principio reservado aos homes a partir de mediados do século XIX permitiuse ao acceso ás mulleres. O título de ariki preservouse ata a actualidade, e as súas cerimonias e tradicións aínda se practican con vigor no arquipélago e manteñen un lugar importante na vida social insular, e unha certa influencia política que se manifesta na Cámara dos Ariki  (*Are Ariki''), unha segunda cámara do parlamento con poder limitado establecida en 1967 e composta polos arikisminiatura|Makea Karika Ariki (sentado) e nobres da tribo Makea Karika (Rarotonga).|centro
## Arikis 
### Rarotonga 
Rarotonga subdivídese en tres "vaka" (Tribos) aos que corresponden 6 ariki. 

### Ngaputoru 
Historicamente tres xefaturas (os Ngati Te Akatauira, os Ngati Nurau e os Ngati Paruarangi)  gobernaban as illas de Atiu, Mauke, Mitiaro e Takutea designadas coa apelación xenérica de Ngaputoru, cada un dos xefes de Atiu era ariki, mentres que os xefes das outras illas eran representantes destes), pero hoxe están considerados ariki por dereito propio. 
#### Atiu 

#### Mitiaro

#### Mauke

### Aitutaki 
As catro xefatura proveñen dunha migración de Ruatapu pola liña de Marouna

### Mangaia 

## Manihiki e Rakahanga 
Dúas illas separadas por trinta quilómetros que están constituídas por catro tribos e dous ariki.

### Pukapuka 
## Notas
Kainuku Ariki

A dinastía dos **Kainuku** é unha das dúas liñas de ariki - xunto coa Pa Ariki - da (vaka) de Takitumu na illa de Rarotonga (Illas Cook).

## Historia tradicional 
Segundo a tradición oral, os devanceiros dos Kainuku vivían na illa no tempo da chegada de Tangiia. O centro da xefatura é o  koutu Orotuma no tapere de Avana e a investigura ten lugar no marae de Vaerota. O titular actual do título, é desde 2006 Kainuku Kapiriterangi Ariki.

## Arikis
miniatura|esquerda|200px|Kainuku Parapu Ariki (1ª fila, primeiro pola esquerda) co seu sobriño Kainuku Charles Tau Cowan (2ª fila, terceiro pola esquerda) no Consello Insular de Rarotonga (ca. 1923-1925)
* Kainuku te Angakuku (fin do século XVIII)
* Kainuku te Rapoanga (fin do século XVIII ata comezos do século XX)
* Kainuku Tamoko Ariki, tamén coñecido como Kainuku Paora era o ariki en 1823 cando pasou pola illa o misioneiro John Williams.
* Kainuku Nia Ariki, fillo de Kainuku Tamoko
* Kainuku Toeta Ariki, coñecido tamén co nome cristián de Charlie Kainuku, é o irmán máis novo de Kainuku Nia e fillo de Kainuku Tamoko 
*Kainuku Pekarau Ariki ou Kainuku Peka, fillo de Kainuku Toeta.
*Kainuku Parapu Ariki, fillo de Kainuku Pekarau. Casou con Teputuki Tamarua, e tiveron 13 nenos : Vaikai (m) ; Nuka (f); Toeta (m) ; Ita Tamariki (m) ; Putua (m); Teamanu (m); Tamaiti (m); Timi (m); Tekura (f); Teupoko Etetera (f); Ben (m); Arona Teuira (m); Manatu (m)
* Kainuku Vaikai Tamoko Ariki, nado o 2 de novembro de 1885, fillo de Kainuku Parapu. Casou con Piupiu te Wherowhero, da familia real maorí
* Kainuku Charles Tau Cowan Ariki, fillo de Nuka Kainuku e Charlie Cowan, sucedeu a seu tío. Casou con Makea Nui Tapumanoanoa Teremoana Ariki
* Kainuku Mata Tekura Tau ka Pa Nia Ariki, morta en 2004.
* Kainuku Kapiriterangi Ariki investida o 6 de maio de 2006.

## Notas 
## Bibliografía 
* Teaia Mataiapo "Genealogies and historical notes from Rarotonga". Part III. Journal of the Polynesian Society. Vol 2. 1893 p.&nbsp;270-279 
* Maretu, "Cannibals and Converts" p.&nbsp;97-98
* Land Court Archives, Minute Book 1 p.&nbsp;107 à 135..
Castroncán, Castroncán, Samos

**Castroncán** é un lugar da parroquia de Castroncán no concello lugués de Samos na comarca de Sarria. Segundo o IGE, en 2022 tiña 39 habitantes (20 homes e 19 mulleres).

## Toponimia 
A orixe do topónimo é o latín , que fai referencia a unha fortaleza ou poboado fortificado.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Castroncán
### Parroquias de Samos
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Samos
O Empalme, Castroncán, Samos

**O Empalme** é un lugar da parroquia de Castroncán no concello lucense de Samos na comarca de Sarria. Segundo o IGE, en 2022 tiña 1 habitante (1 muller).

## Toponimia
O topónimo **O Empalme** é un hodónimo que fai referencia ao lugar onde enlazan as estradas LU-633 (Samos-Sarria) e LU-641, cara a Venda de Córneas.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Castroncán 
### Parroquias de Samos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Samos
Larry King

miniatura|dereita|Larry King en 2006.
**Lawrence Harvey Zeiger**, máis coñecido polo pseudónimo de **Larry King**, nado en Brooklyn (Nova York) o 19 de novembro de 1933 e finado nos Ánxeles o 23 de xaneiro de 2021, foi un escritor, xornalista e locutor estadounidense. Entre 1985 e 2010 conduciu un programa nocturno de entrevistas na CNN chamado *Larry King Live*, un dos programas de entrevistas máis duradeiros na televisión estadounidense.

## Biografía 
En xullo de 2009, apareceu no programa "The Tonight Show com Conan O'Brien", onde dixo que desexa ser preservado crionicamente tras a súa morte, como xa revelado no seu libro *My Remarkable Journey*.

O día 29 de xuño de 2010, Larry King anunciou que ía pechar o seu programa (Larry King Live), tras 25 anos. Pero dixo que non se vai aposentar, e que pode presentar especiais sobre temas importantes nacionais e internacionais.

En 16 de decembro de 2010, foi ao ar a última edición do programa *Larry King Live*, que contou coa participación de varias personalidades que gravaron ou presentaron ao vivo declaracións de felicitacións e despedida para Larry King.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en CNN
208996 Achlys

**(208996) Achlys**, tamén escrito coma **2003 AZ84**, é un plutino, e coma Plutón, esta nunha resonancia orbital de 2:3 con Neptuno. A súa órbita é completada en 248 anos, 2003 AZ84 está actualmente a 45,4 UAs do Sol e acadou ó seu afelio no ano 1982. e chegará ó seu perihelio no ano 2107.

Simulacións feitas polo programa Deep Ecliptic Survey (DES) amosan que polo menos nos próximos 10 millóns de anos, 2003 AZ84 estará afastado do solo polo menos 31,6 UAs (o máis, polo que permanecera máis aló da órbita de Neptuno). O período de rotación de 2003 AZ84 non é coñecido con exactitude, pero unha estimación bastante fiable dálle 6,7 hours.

## Características físicas 
O Telescopio Espacial Spitzer estimou o seu diámetro en 686 ± 96 km, mentres cunha análise dos datos obtidos polo telescopio Spitzer e o telescopio espacial Herschel dan unha estimación do seu tamaño un pouco máis, ó redor de 910 ± 60 km. Debido ó seu bo tamaño, 2003 AZ84 é un cualificado candidato a planeta anano. A súa masa é descoñecida, pero estima razoable que sexa ó redor de 3–5 x 1020 kgs.

O espectro e as cores de 2003 AZ84 son moi semellantes ás de Orcus, outro gran planetoide en resonancia orbital de 3:2 con Neptuno. Ambos os corpos teñen propiedades correntes no espectro visible e unhas bandas de absorción do xeo de auga relativamente fortes no infravermello próximo, aínda que 2003 AZ84 ten un albedo menor. Ambos corpos teñen unha feble banda de absorción preto dos 2,3&nbsp;μm, o cal podería estar causado polo amoníaco ou xeos de metano.

## Satélite 
O descubrimento dunha lúa de (208996) 2003 AZ8484 foi anunciado na circular IAUC 8812 do 22 de febreiro do 2007. A órbita da láu aínda ten que ser determinada, pero xa foi determinado que hai unha separación de 0,22 arcsegundos e unha magnitude aparente 5,0. O seu diámetro foi estimado en 68 ± 20&nbsp;km.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Candidatos a planeta anano
* Planeta anano

### Ligazóns externas 
* Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris 
* (208996) 2003 AZ84 Imaxes recuperadas
Emilio Guillín

**Emilio Guillín**, nado en Santiago de Compostela o 14 de marzo de 1976, é un xornalista e presentador de televisión galego.

## Traxectoria 
Con 19 anos comezou a presentar programas de entretemento e informativos en Radio Televisión Compostela (RTC), ao tempo que estudaba Filoloxía Galega na USC. En 1998 comezou a colaborar no *Supermartes* da TVG.
 
En 2000, marchou a Madrid a estudar Interpretación e Arte Dramática na Fundación Shakespeare, e Xornalismo na Universidade Carlos III de Madrid, continuando a súa formación cun mestrado de Xornalismo Audiovisual (IEPA-CES).

Alí seguiu no mundo da televisión, colaborando no informativo de Canal+ presentado por Marta Reyero, e en canles como CNN+, Localia ou Expansión TV. En 2004 pasou a Antena 3, como reporteiro do programa *Diario de una boda*, conducido por Jaime Cantizano, falando dos preparativos do enlace matrimonial entre Filipe de Borbón e Letizia Ortiz. Ese mesmo ano pasou a TVE, presentando en TVE-2 o programa *Aquí hay trabajo*.
 
En 2006 regresou a Galicia, para presentar *Perdelo todo* e *Mundo Verbena*, da TVG. En 2007 Susanna Griso fíchao para presentar varias seccións do magazine matinal *Espejo público* de Antena 3.

No verán de 2010 presenta "Na punta do pé" -programa diario, en directo e itinerante-, no access prime time da Televisión de Galicia.

En 2011 e 2012 presentou "Xiz", concurso diario emitido en V televisión (canal autonómico privado de Galicia).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en IMDb.
* Ficha en www.culturagalega.org
* Vídeo do programa "Xiz" (Vtelevisión, 2011)
* Videobook de Emilio Guillín en You Tube
* Vídeo do programa Perdelo todo en You Tube
Dele Ajiboye

**Oladele Muniru Ajiboye**, nado en Osogbo o 7 de agosto de 1990, é un futbolista nixeriano, que xoga de porteiro no Pontevedra CF. No mundo do deporte é coñecido como **Dele Ajiboye**.

## Traxectoria 
Ajiboye comezou a súa carreira no Prime F.C.. En setembro de 2008 fichou polo Wikki Tourists F.C., cos que xogou 14 partidos. O 16 de setembro de 2009 chegou a Pontevedra. Na tempada 2010-2011, na que xogou co dorsal nº 13, viuse afectado pola crise económica do club granate.

Foi internacional nas categorías inferiores da selección de fútbol de Nixeria, gañando o campionato sub-17 da FIFA celebrado en Corea do Sur en 2007. O 15 de decembro de 2008 recibiu a convocatoria da selección sub-20 para o Campionato da Mocidade de África de 2009, celebrado en Ruanda, e participou no campionato do mundo sub-20 da FIFA celebrado en Exipto en 2009.

## Notas
Albán, Albán, Sarria

**Albán** é un lugar da parroquia de Albán no concello lugués de Sarria na comarca de Sarria. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 14 habitantes, dos cales 9 eran homes e 5 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Albán 
### Parroquias de Sarria 
## Notas
Debra Messing

miniatura|Debraa Messing en 2009
**Debra Lynn Messing**, nada o 15 de agosto de 1968 en Nova York, é unha actriz estadounidense.

## Traxectoria 
Nada no barrio de Brooklyn, a súa familia mudouse a Providence cando ela tiña tres anos, estudou na Universidade Brandeis, e durante un ano estudou teatro co programa Studio Group. Logo de acabar os seus estudos admitírona na Universidade de Nova York para realizar un máster en belas artes. Messing é coñecida por interpretar a Grace Adler na comedia de situación *Will & Grace* (1998-2006) e a Molly Kagan en *The Starter Wife* (2007 e 2008). Ámbolos papeis reportáronlle oito candidaturas aos Globo de Ouro e seis aos Emmy, gañando un Emmy no ano 2003.
As Cabanas, A Valboa, Trabada

**As Cabanas** é un lugar da parroquia da Valboa no concello lugués de Trabada na comarca da Mariña Oriental. Tiña 10 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 4 eran homes e 6 eran mulleres.
## Toponimia
O topónimo **As Cabanas** (do latín tardío ) refírese a construcións, polo xeral de madeira, para gardar apeiros ou que serven de acubillo.
## Lugares e parroquias 
### Lugares da Valboa 
### Parroquias de Trabada 
## Notas
Abuín, Santo André de Boimente, Viveiro

**Abuín** é un lugar da parroquia da Santo André de Boimente no concello lugués de Viveiro na comarca da Mariña Occidental. Tiña 21 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 8 eran homes e 13 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Santo André de Boimente 
### Parroquias de Viveiro
Lindsay Lohan

**Lindsay Lohan**, nada o 2 de xullo de 1986 en Nova York, é unha actriz, cantante pop e modelo estadounidense.

## Traxectoria 
miniatura|dereita|Lindsay Lohan en 2006 na presentación dunha colección de Calvin Klein.
Lohan comezou a súa carreira profesional como modelo infantil aos tres anos, facendo tamén anuncios comerciais na televisión, fixo o seu primeiro papel cinematográfico aos once anos no filme de Disney *The Parent Trap*, aínda que se fixo coñecida entre 2003 e 2005 por protagonizar *Freaky Friday*, *Mean Girls* e *Herbie: Fully Loaded*, e despois apareceu nos filmes independentes de Robert Altman's *A Prairie Home Companion* e Emilio Estevez *Bobby*.

En 2007 interrompeu a súa carreira por conducir ebria e por posesión de droga, realizou tratamentos en centros de rehabilitación e finalmente volveu actuar, aparecendo na serie de televisión *Ugly Betty* en 2008 e no telefilme *Labor Pains*. No ano 2010 actuou no filme de Robert Rodriguez *Machete*.

Como cantante Lohan realizou o seu primeiro álbum en 2004, *Speak* ao que lle seguiu *A Little More Personal (Raw)* en 2005, ademais de interpretar cancións que forman parte da banda sonora dalgunhas películas nas que actuou. No 2008 lanzou un sinxelo chamado *Bossy* que formaría parte do seu terceiro disco de estudio, *Spirit In The Dark*, un disco no que comezou a traballar no 2007, pero que aínda non foi publicado, a pesar de que a súa data de publicación estaba prevista para o ano 2009. Algunhas cancións deste disco foron filtradas e colgadas en Youtube ("Stuck", "I Wanna Be Bad", "Too Young to Die", "Can't Stop, Won't Stop", "Stay" e "Walka Not a Talka"), aínda que se descoñece se son demos ou a versión final delas, así como tamén se descoñece aínda a data na que este CD estará no mercado.

## Notas 
## Véxase tamén
Televisión en 3D

miniatura|Televisor en 3D
A **televisión en 3D** utiliza técnicas de estereoscopia para difundir imaxes con sensación relevo nun televisor.

## Desenvolvemento 
Aínda que xa se demostrara a televisión en 3D en 1929, non se desenvolveu minimamente como ocorreu no cinema que tivo un primeiro auxe na década de 1950. O seu desenvolvemento comezou coa chegada da tecnoloxía dixital que fai posible evitar ou diminuír a fatiga do ollo humano, pero a súa implantación depende da calidade de visión, da dispoñibilidade de contido, da compatibilidade coa infraestrutura actual e do desenvolvemento do Multiview Video Coding. Na actualidade non existe un estándar común para a televisión 3D e cada fabricante emprega os seus. Nalgúns países existen algunhas canles que emiten contidos 3D, a primeira foi a xaponesa BS11 que emite desde a súa aparición en decembro de 2007 algunhas horas ao día en 3D.

## Notas
Terreo Cinexeticamente Ordenado

miniatura|Zona de adestramento de cadelos ata un ano, Xunta de Galicia.
Un **Terreo Cinexeticamente Ordenado** (**TECOR**) é unha área do territorio galego susceptible de aproveitamento cinexético que fose declarada e recoñecida como tal pola Consellería do Medio Rural. Esta categoría territorial naceu coa Lei de Caza de Galicia de 1997, substituíndo os antigos cotos de caza.

## Características
Os TECOR deben ter unha extensión mínima de 2.000 hectáreas, fronte ás 500 dos antigos cotos. Amais, deben ter un plan de xestión cinexética e un garda que controle o terreo. Segundo datos da Subdirección Xeral de Medio Ambiente Natural, Caza e Pesca Fluvial da Xunta de Galicia, en 2004 arredor o 83 % da superficie galega tiña esta consideración, aproximadamente 2.500.000 ha, repartidas en 430 TECOR, das que o 60 % estaban destinadas á caza.

## Regulamentación
[miniatura|esquerda|200px|Sinalización de primeira orde de TECOR Societario, [Antas de Ulla (Lugo).]]
A súa poboación cinexética ten que estar protexida e fomentada, aproveitándose de xeito ordenado. Establece normativas sobre a mellora forestal, regulando a posibilidade de facer queimas controladas de mato, rozas ou a instalación de refuxio para a fauna e zonas de alimentación. Controla tamén os aspectos sanitarios das repoboacións de especies de caza. A súa sinalización comezou a levarse a cabo en 2002.

Os TECOR deben estar sinalizados e indicado o seu tipo segundo a Orde do 23 de xullo de 2002, da Consellería de Medio Ambiente. Os carteis son de forma rectangular e miden 50 centímetros de largo e 33 de alto. No cartel de fondo branco e letras maiúsculas en negro indícase na parte central o tipo de explotación.

## Tipoloxía e sinalización
miniatura|Sinais de segunda orde de TECOR (30&nbsp;cm&nbsp;×&nbsp;20&nbsp;cm).
Segundo a súa ordenación, un TECOR pode ser de tipo:
* TECOR societario, xestionado por unha asociación.
* TECOR particular, xestionado de forma individual.
* TECOR autonómico, xestionado pola Xunta de Galicia.
* TECOR municipal, xestionado por un concello.

Están sinalados con sinais de segunda orde: carteis de forma rectangular de 30 centímetros de largo e 20 centímetros de alto, que poden ir ir pintados en rochas e paredes. Na esquina superior esquerda o cartel ten o indicativo da Xunta de Galicia e na esquina superior dereita as inicias da provincia e o número de TECOR. Baixo o tipo de explotación pon o nome do TECOR en letras maiúsculas.

* Os **TECOR societarios** están sinalados cun rectángulo cunha diagonal do lado superior esquerdo ao inferior dereito. A metade inferior en negro e a superior en branco.
* Os **TECOR particulares** teñen un rectángulo cunha diagonal do lado superior esquerdo ao inferior dereito. A metade inferior en marrón e a superior en branco.
* Os **TECPR autonómicos e municipais** aparecen sinalados cun rectángulo cunha diagonal do lado superior esquerdo ao inferior dereito. A metade inferior en laranxa e a superior en branco.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*"O cartel que muda o monte", artigo en *Cultura Galega*, 15 de abril de 2004.
José Antonio Landín Eirín

[dereita|miniatura|Fonte nos [Os Casás, Agudelo, Barro|Casás (Agudelo, Barro) inaugurada sendo alcalde Landín Eirín.]]
**José Antonio Landín Eirín**, nado en Barro o 13 de xuño de 1948, é un médico xubilado e político galego.

## Traxectoria 
Estudou Medicina e traballou no Complexo Hospitalario de Pontevedra. En 1979 encabezou a candidatura de Coalición Democrática en Barro e foi elixido concelleiro. Nas eleccións municipais de 1983 encabezou a candidatura de Alianza Popular e foi elixido alcalde por maioría simple. En 1987 e 1991 foi reelixido con maioría absoluta. En 1989 a Audiencia Provincial de Pontevedra condenouno a seis anos e un día para o desempeño de cargos públicos por un delito de prevaricación. A sentenza fíxose efectiva en maio de 1992, cedendo en outubro o seu cargo ao entón tenente de alcalde Juan Manuel Salgado Feijoo. Nas eleccións de 1995 foi a súa muller, María Teresa Roig, quen encabezou a lista do Partido Popular, logrando a alcaldía con maioría absoluta e sendo Landín o seu asesor. 

Volveu á alcaldía tralas eleccións municipais de 1999, logrando de novo a maioría absoluta á fronte do PPdeG. Revalidou a alcaldía en 2003, 2007 e 2011, tamén con maioría absoluta. Nas eleccións de 2015 perdeu a maioría absoluta, polo que tivo que cederlle a alcaldía ó candidato do BNG Xosé Manuel Fernández Abraldes.

No ano 2005 presentou un proxecto para construír o chamado "Monumento Nacional ao Inmaculado Corazón de María", un obelisco de 38 metros de altura, no alto do monte da Chan, sobre un asentamento arqueolóxico de tipo castrexo.

Foi deputado provincial e membro da directiva provincial do PPdeG de Pontevedra.

Volveu encabezar a candidatura do PPdeG en Barro nas municipais de 2019 perdendo un concelleiro en beneficio do BNG, que revalidou a alcaldía con maioría absoluta. No ano 2022 e tras unha disputa coa dirección provincial do partido abandonou o PPdeG, ficando coa acta de concelleiro e xunto con outros dous ex concelleiros populares fundou un novo partido político a nivel autónomico chamado Xuntos por Galicia. Encabezou esta formación en Barro nas eleccións municipais de 2023 logrando 2 concelleiros, sendo a terceira forza política tralo BNG (que consevou a alcaldía) e o PSdeG-PSOE, se ben quedou por diante do PPdeG.

## Vida persoal 
Está casado con María Teresa Roig Olona e ten tres fillos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Barro
Carlos Fernández

O nome de **Carlos Fernández** pode referirse a

* **Carlos Fernández Obanza**, futbolista galego (1914-2004);
* **Carlos Fernández Santander**, historiador galego (n. 1944);
* **Carlos Fernández Fernández**, profesor galego (n. 1952);
* **Carlos Fernández Castro**, político galego (n. 1956);
* **Carlos Fernández Rodríguez**, actor e produtor galego;
* **Carlos Fernández Luna**, futbolista español (n. 1996)
O Agro Vello, Burgás, Xermade

**O Agro Vello** é un lugar da parroquia de Burgás, no concello lugués de Xermade na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 5 habitantes (2 homes e 3 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Burgás 
### Parroquias de Xermade 
## Notas
Barbadás, Barbadás, Barbadás

**Barbadás** é un lugar da parroquia de Barbadás, no concello ourensán de Barbadás, na comarca de Ourense.

Segundo os datos do INE e do IGE, no ano 2011 o lugar contaba con 262 habitantes (130 homes e 132 mulleres), rexistrándose un incremento respecto aos anos anteriores.

De acordo co *Nomenclátor. Poboación por unidade poboacional* do INE, o lugar de Barbadás contaba con **231 habitantes** a 1 de xaneiro de **2024** (110 homes e 121 mulleres), o que supón un descenso demográfico respecto da década anterior.

O lugar de Barbadás exerce como **capital administrativa do concello**, ao albergar a casa consistorial.

## Demografía 
## Véxase tamén 
### Lugares de Barbadás 
### Parroquias de Barbadás 
## Referencias
Lapa de Gargantáns

A **Lapa de Gargantáns** é un menhir datado no neolítico, situada na parroquia de Gargantáns, no concello de Moraña (Pontevedra).

## Características
[miniatura|100px|esquerda|Escudo de [Moraña.]]
Ten visibles 192&nbsp;cm de altura dun total de 235 cm e uns 50&nbsp;cm de diámetro, con forma cónica e base cadrada. Na súa superficie aparecen unha vintena de cazoletas gravadas, xunto a varias marcas en forma de ángulo e dúas liñas serpeantes.

Dende a súa descuberta en 1958 permaneceu tirada no chan durante algúns meses e foi levantada por arqueólogos do Museo de Pontevedra.

Cumpría a función de pedra de termo entre as parroquias de Gargantáns e Santa Xusta de Moraña. O concello de Moraña adoptouno como peza representativa no escudo do concello.

## Véxase tamén
### Bibliografía 
*
### Ligazóns externas
*Ficha en Fuso da Moura
*Ficha en Amigos do Arqueolóxico. Megalitos de España y su bilbiografía
*A Lapa de Gagantáns en Dixital.CSIC: Modelos 3D e Información Xeral
Cimadevila, Barbadás, Barbadás

**Cimadevila** é un lugar da parroquia de Barbadás, no concello ourensán de Barbadás, na comarca de Ourense.

Segundo os datos do INE e do IGE, no ano 2011 Cimadevila contaba con **167 habitantes** (78 homes e 89 mulleres), cifra que supuña un lixeiro incremento respecto do ano 2010, cando tiña 166 habitantes.

No ano 2009 tiña 165 habitantes, dos cales 81 eran homes e 84 mulleres, segundo o INE.

De acordo co *Nomenclátor. Poboación por unidade poboacional* do INE, Cimadevila contaba con **167 habitantes** a 1 de xaneiro de **2024** (83 homes e 84 mulleres), mantendo unha poboación practicamente estable na última década.

## Xeografía 
O lugar de Cimadevila sitúase na contorna inmediata do núcleo principal de Barbadás, integrado funcionalmente na área urbana de Ourense. O seu carácter é maioritariamente residencial.

## Demografía 
## Véxase tamén 
### Lugares de Barbadás 
### Parroquias de Barbadás 
## Referencias
Alixo, Alixo, O Barco de Valdeorras

**Alixo** é un lugar da parroquia de Alixo no concello ourensán do Barco de Valdeorras na comarca de Valdeorras.

Tiña 50 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 24 eran homes e 26 mulleres. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010, cando tiña 53 habitantes (27 homes e 26 mulleres).
No ano 2009 tiña 53 habitantes segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 27 eran homes e 26 eran mulleres.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Alixo
### Parroquias do Barco de Valdeorras
## Notas
Raxoá, Alixo, O Barco de Valdeorras

**Raxoá** é un lugar da parroquia de Alixo no concello ourensán do Barco de Valdeorras na comarca de Valdeorras.

Tiña 25 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 10 eran homes e 15 mulleres. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2010, cando tiña 24 habitantes (10 homes e 14 mulleres).
No ano 2009 tiña 29 habitantes, segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 13 eran homes e 16 eran mulleres.

Pertence eclesiasticamente á parroquia de Millarouso.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Alixo 
### Parroquias do Barco de Valdeorras
Museo Marítimo de Frisia

miniatura|dereita|220px|Museo Marítimo de Frisia.
O **Museo Marítimo de Frisia** (*Fries Scheepvaart Museum* en neerlandés e *Frysk Skipfeart Museum* en frisón) é un museo localizado na cidade frisoa de Snits dedicado á historia da navegación e da construción naval en Frisia, con modelos de barcos antigos, pinturas marítimas ou reconstrucións dos interiores de navíos; e mais tamén á práctica dos deportes náuticos e da historia local. O museo recibe uns 23.000 visitantes ao ano.

## Historia 
En 1938 pola iniciativa do entón alcalde Lucas Poppinga organizouse unha exposición temporal dedicada aos barcos de Frisia durante a Sneekweek que tivo maior repercusión do esperado, acudindo unhas 3600 persoas e tomouse entón a decisión de crear un museo permanente que se instalou no orfanato de Kruzebruorrestrjitte. Durante a segunda guerra mundial os alemáns confiscaron o edificio do museo e toda a colección tivo que se trasladar ao faiado. Despois da guerra encargouse a Herre Halbertsma a reorganización do museo, e a colección mudouse para a casa da súa tía-avoa na rúa Lytssân, el xunto con Albert Sustring encargáronse do museo ata 1976, a partir de entón o museo profesionalizouse, organizáronse a Fundación do Museo Marítimo de Frisia e a Asociación do Museo Marítimo de Frisia, encargándose da dirección Sytse ten Hoeve ata 2005 cando o substituíu Meindert Seffinga.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Web oficial
Alberto Héber Usher

**Alberto Héber Usher**, nado en 1918 e finado en 1981, foi un político que chegou a Presidente do Consello de Goberno (equivalente a xefe de estado e xefe de goberno) do Uruguai entre 1966 e 1967. Alcumado cariñosamente **"Titito"**.
Sobredo

O topónimo **Sobredo** pode referirse a:

;En Galiza
***Sobredo**, lugar da parroquia de Albarellos, no concello de Boborás;
***Sobredo**, lugar da parroquia de Folgoso do Courel, no concello de Folgoso do Courel;
***Sobredo**, lugar da parroquia de Quereño, no concello de Rubiá;
***Sobredo**, lugar da parroquia de Soutelo, no concello de Salceda de Caselas;
***Sobredo**, lugar da parroquia de Foxás, no concello de Touro;
***Sobredo**, lugar da parroquia de Guillarei, no concello de Tui;
***Sobredo**, lugar da parroquia de San Pedro de Vilanova, no concello de Vedra.

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***Sobredo**, lugar do concello de Sobrado, na comarca do Bierzo (provincia de León).

## Véxase tamén
### Outros artigos
Torchwood

***Torchwood*** é unha serie de televisión británica que se emite no Reino Unido pola canle BBC Three. En España emítea a cadea Cuatro. Trátase dun spin-off do clásico de ciencia ficción Doctor Who.

Torchwood é unha axencia externa do goberno británico, creada pola Raíña Vitoria, que se encarga de buscar calquera fenómeno sobrenatural que ocorra no Reino Unido, estudalo e neutralizar as ameazas que nazan do mesmo. Como na cidade de Cardiff hai unha barreira dimensional que se estende cada día máis, unha das bases de Torchwood atópase alí. Dita base, denominada *Torchwood Three*, está situada (na serie) baixo a praza *Roald Dahl Plass*, na baía de Cardiff, onde tamén se atopa o *Millenium Center*, un edificio peculiar facilmente recoñecible nas tomas aéreas da cidade que aparecen continuamente na serie. *Torchwood Three* consta de cinco membros, liderados polo enigmático Capitán Jack Harkness.

O nome de Torchwood é un anagrama de Doctor Who.

En Torchwood aparecen moitos temas LGBT, sobre todo a bisexualidade. Practicamente todos os personaxes tiveron algún encontro con alguén do mesmo sexo na primeira temporada. O creador da serie, Russell T. Davies, denomina ao Capitán Jack Harkness omnisexual, xa que mantén relacións con homes, mulleres, alieníxenas etc.
Alfredo García Rodríguez

**Alfredo Laudelino García Rodríguez**, nado en Oblanca de Luna (Sena de Luna, na provincia de León) en 1953, é un político galego e leonés do PSdeG-PSOE.

## Traxectoria 
Mestre. Foi elixido concelleiro do PSdeG-PSOE no Barco de Valdeorras en 1987, sendo o responsable da área de Cultura. En abril de 1989 presentou a súa dimisión como edil.

Nas eleccións municipais de 1999 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE á alcaldía do Barco de Valdeorras e foi a forza máis votada con 6 concelleiros. Foi elixido alcalde co apoio dos concelleiros socialistas máis os 2 do BNG e o de Unidade Ourensá. Inicialmente gobernou en minoría co edil de Unidade Ourensá, ata que en xuño de 2000 tamén se sumaron ó goberno os edís do BNG e pasaron a gobernar en maioría. Nas municipais de 2003 sumou ás listas do PSdeG-PSOE ó edil de UO, Luís Arias, que xa fora membro socialista, e volveu ser elixido alcalde, nesta ocasión con 9 concelleiros e maioría absoluta. Nese mandato foi designado deputado provincial. Nas municipais de 2007 revalidou novamente a alcaldía con maioría absoluta, nesta ocasión con 10 concelleiros. Nese mandato foi novamente designado deputado provincial, sendo ademais o portavoz do grupo do PSdeG-PSOE na Deputación.

Nas municipais de 2011 revalidou novamente a alcaldía con maioría absoluta, logrando 9 concelleiros. Nese mandato foi elixido vicepresidente primeiro da Federación Galega de Municipios e Provincias (FEGAMP). Nas municipais de 2015 revalidou a alcaldía, de novo con maioría absoluta, alcanzando os 10 concelleiros. En novembro dese mesmo ano foi elixido presidente da FEGAMP. Nas municipais de 2019 revalidou novamente a alcaldía con maioría absoluta e 10 concelleiros. Concorreu ás primarias para Secretaria Xeral do PSdeG-PSOE na provincia de Ourense en xaneiro de 2022, mais foi derrotado polo ata entón Secretario Xeral Rafael Rodríguez Villarino. Nas municipais de 2023 revalidou de novo alcaldía con maioría absoluta, logrando 9 concelleiros. En agosto de 2025 anunciou a súa renuncia á alcaldía.

## Vida persoal 
É viúvo e ten dúas fillas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais no Barco de Valdeorras

### Ligazóns externas 
* Entrevista en *La Voz de Galicia*
Aldosende, Aldosende, Paradela

**Aldosende** é un lugar da parroquia de Aldosende no concello lugués de Paradela na comarca de Sarria. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 59 habitantes, dos cales 30 eran homes e 29 eran mulleres.

## Toponimia 
Segundo Nicandro Ares *Aldosende* deriva do antropónimo  que sería o posuidor da vila.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Aldosende
### Parroquias de Paradela
## Notas
Otto José Cameselle Barcia

**Otto José Cameselle Barcia**, nado en Vigo o 17 de xuño de 1921 e finado en Palma o 24 de abril de 1976, foi un xuíz e poeta galego.

## Traxectoria 
Estudou Dereito en Santiago de Compostela aínda que rematou a carreira en Madrid. Foi o xuíz máis novo de España, como xuíz de primeira instancia en Redondela, actuando despois en Ocaña e Santa Cruz de Tenerife. Finalmente ocupou praza como maxistrado da Audiencia Territorial de Palma, onde casou en 1968 con Ana María Montis Suau . Permaneceu en Palma ata a súa morte.

Amigo persoal de Ramón González-Alegre, daquela residente en Vigo (1949), colaborou con el na edición nesta cidade da revista literaria *Alba*, aparecendo canda el na dirección da revista. Publicou distintos poemas nos números 3 a 7 desta revista.

En 1950 apareceu o seu poemario *Poesías de la razón cordial*. Posteriormente escribiu outro libro de poemas, *Esencia del hombre*, que nunca chegou a editarse.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* Repertorio biobibliográfico na edición facsimilar de *Alba*. Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades, 1995, px. 702 https://web.archive.org/web/20100617150851/http://www.cirp.es/pls/bdox/inv.pub_detalle2?p_id=8.
Ramón Arias Roca

**Ramón Arias Roca**, nado en 1946, é arquitecto técnico e foi concelleiro no concello de Lugo polo Partido Popular de Galicia (PPdeG). Con anterioridade foi segundo tenente de alcalde do concello de Lugo e responsable da concellería de Urbanismo e Territorio.

## Traxectoria 
Graduouse na Escola de Arquitectos Técnicos de Barcelona en 1974 e comezou a súa actividade profesional en 1976 en Lugo. Obtivo praza de aparellador municipal en Mondoñedo, Rábade, Meira, Friol, Baleira e Castro de Rei. En 1977 accede á praza de Arquitecto Técnico da Deputación de Lugo, na que foi xefe do servizo de Urbanismo e Arquitectura.

Asemade, foi Conselleiro da RTVG e Presidente do mesmo ente, Secretario do colexio oficial de Aparelladores, Presidente da Federación Lucense de Piragüismo, Vicepresidente do Club Náutico de Sada e Presidente de honra da Federación de Asociacións de Veciños de Lugo

En 1995, presentouse ás eleccións municipais polo Partido Popular e en 1999 encabezou a súa lista electoral,

## Notas
Vandana Shiva

**Vandana Shiva** (en devanágari: वंदना शिवा;), nada en Dehradun (Uttaranchal) o 5 de novembro de 1952, é unha científica, filósofa e escritora india. Activista a favor do ecofeminismo e da agricultura ecolóxica, defensora das sementes tradicionais e contraria aos cultivos transxénicos, recibiu o Premio Nobel Alternativo en 1993.

## Traxectoria 
Shiva naceu en Dehradun, antigamente parte do estado indio de Uttar Pradesh. Durante os anos 70 participou no movemento Chipko, formado principalmente por mulleres que adoptaron a táctica de denuncia ecoloxista consistente en permaneceren abrazadas ás árbores para evitar que fosen pinchados.

En 1982 creou a Fundación para a Investigación Científica, Tecnolóxica e Ecolóxica, a cal conta entre as súas iniciativas o impulso e difusión da agricultura ecolóxica (programa Navdanya), o estudo e mantemento da biodiversidade (Universidade das sementes, Colexio Internacional para a Vida Sostíbel), fomentar o compromiso das mulleres co movemento ecoloxista (Mulleres Diversas pola Diversidade), ou a rexeneración do sentimento democrático (Movemento Democracia Viva).

En 1993, en recoñecemento á súa dedicación aos movementos alternativos e "... por situar a muller e a ecoloxía no corazón do discurso moderno sobre o desenvolvemento", recibiu o Right Livelihood Award, tamén coñecido como o Premio Nobel Alternativo. Outros premios que recibiu son o Global 500 de 1993 do Programa das Nacións Unidas para o Medio Ambiente (UNEP) e o premio internacional do Día da Terra, tamén das Nacións Unidas.

Actualmente é unha líder do Foro Internacional sobre a Globalización, así como un membro destacado do movemento antiglobalización. No seu libro *Manifesto por unha democracia da terra* propuxo o concepto e a causa da democracia da terra como alternativa ao capitalismo.

En 2022 recibiu o premio  Ignacio Ellacuría por ser "unha referente mundial no movemento ecofeminista internacional e na loita por preservar a biodiversidade e construír alternativas agrícolas sostibles fronte á crise climática".

En xuño de 2024 foi investida doutora honoris causa pola Universitat Pompeu Fabra. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Democracia da terra
* Ecoloxismo

### Ligazóns externas 
* Right Livelihood Award http://www.rightlivelihood.se 
* Global 500 http://www.global500.org 
* Sementes de resistencia, un artigo sobre Vandana Shiva -no Museo internacional de mulleres-.
* Videoentrevistas con Vandana Shiva con subtitulos en español recompiladas polo Profesor Juan Pablo Galeano Rey.
* Entrevista a Vandana Shiva