Con (rocha)

[miniatura|Cons en [Noalla, Sanxenxo|Noalla.]]
**Con** é un termo utilizados na xeografía, en particular a galega, para describir formacións rochosas, especialmente na costa. Poden sobresaír da superficie da auga, ás veces só cando baixa o mar. Ao presentar características prominentes, poden representar un perigo para a navegación.
[miniatura|Cons no [Complexo Intermareal Umia-O Grove|Carreirón.]]
Un **escollo** é un termo que actúa como sinónimo parcial. 

## Definición 
[miniatura|Cons no faro de [Corrubedo, Ribeira|Corrubedo.]]

### Con 
Un **con** refírese a unha gran rocha ou conxunto de rochas (en plural, **cons**), xeralmente de granito, que sobresae da auga ou do terreo circundante. Adoitan ter nomes propios e ser puntos de referencia locais para a pesca ou outras actividades (véxase o artigo toponimia).

Os cons son comúns na costa galega e hai rochas similares noutras rexións con formacións graníticas. Poden estar totalmente emerxidos ou só parcialmente cubertos polo mar, dependendo da marea. 

### Escollo 
[miniatura| Escollos en [Naantali, Finlandia]]
Un **escollo** é un penedo a flor de auga que representa un obstáculo natural para a navegación marítima. Xeralmente, un escollo non presenta vexetación e ten unha superficie considerada demasiado pequena para ser habitada, o que o diferencia dun illote. 

## Etimoloxías 
### Con 
O termo "con" ten unha etimoloxía discutida. Segundo o dicionario de galego reintegracionista Estraviz deriva do latín *conu*, que se refire a unha elevación ou promontorio rochoso, da raíz grega *konos* (con forma de piña).

Ademais, podería estar relacionado coas raíces *krowdi-* ou *krowkā-*, o mesmo que *croio* (que perdeu o -r- na forma *coio*) ou cómaro que teñen que ver con outeiros, túmulos ou pedras diversas. 

Os cons adoitan ser de formas arredondadas, debido á acción erosiva do vento e do bater das ondas do mar. Outras raíces protoceltas como *kumbo- (e as relacionadas do galés *cwr ou o grego *cymba*) aparecen en termos relacionados con círculos ou curvas, como *combar* ou *comboa*.

Moitos topónimos galegos conteñen as raíces *ko-* ou *cor-* (e.g. Combarro, Corme, Corrubedo, Corcubión etc.), que suxiren unha relación con elementos xeográficos e poderían ter unha orixe relacionada coas citadas raíces protoceltas que describen lugares prominentes. Outros topónimos son directamente *cons* (como Cons en Mourente) ou *con de algo* (Cons das Pozas en Ons, Con de Lourido en Burela etc.).

Outro termo galego-portugués relacionado é *cói*, unha pedra no mar ou na costa que serve de refuxio para a navegación. 

### Escollo 
O termo provén do latín *scopulus*. O termo significa "rochedo" ou "promontorio". En galego-portugués e castelán, o termo evoluíu a partir do italiano *scoglio*, que se refire a un obstáculo ou impedimento natural. Un escollo pode recibir o nome de *stacks* ou farallón baixo.

En lingua nórdica antiga o termo *sker*, que significa unha roca no mar, pasou ao inglés, formando *skerry*, a través da palabra en scots que se escribe *skerrie* ou *skerry*. Noutras linguas de Escandinavia e outras partes de Europa dise: *sker* en islandés e feroés, *skær* en danés, *skär* en sueco, *skjær* o *skjer* en noruegués, *Schäre* en alemán e *kari* en finés e estoniano. En gaélico escocés, aparece como *sgeir*, como en Sula Sgeir, en irlandés como *sceir,* e en manés como *skeyr.* 

## Galería 

Ficheiro:O Pindo GDFL200523.jpg|Cons no Pindo.
Ficheiro:Loch_Uisgebhagh.jpg|Escollos na rexión de Loch Uisgebhagh, Escocia.
Ficheiro:Skerry_in_shallow_water.jpg|Cons ou escollos en Harstad, Noruega
Ficheiro:Scharenkuste_Norwegen.jpg|Escollos no mar de Noruega
Ficheiro:Reef.jpg|Escollo de corais (véxase *arrecife*) 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Arao dos cons
* Arrecife
* Baixío
* Croio
* Granito
* Farallón
* Roca ou rocha
* Toponimia
* Toponimia galega
* Lista de palabras galegas de orixe celta

### Ligazóns externas 
* Ruta dos Cons *Caminando Galicia*