open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Distrito de Lisboa

miniatura|300 px|dereita|Concellos de Lisboa

O **distrito de Lisboa** é un distrito portugués pertencente case na súa totalidade á provincia tradicional da Estremadura (agás os concellos da Azambuja e de Vila Franca de Xira que pertencen ao Ribatexo). Limita ao norte co Distrito de Leiria, ao leste co Distrito de Santarém, ao sur co Distrito de Setúbal e ao oeste co océano Atlántico. Abrangue unha área de 2761&nbsp;km², sendo así o 16º maior distrito portugués. Conta cunha poboación residente de 2&nbsp;124&nbsp;426 habitantes (2006), e a súa capital é tamén a de Portugal, a cidade de Lisboa.

O distrito de Lisboa subdivídese nos seguintes 16 concellos:

* Alenquer
* Amadora
* Arruda dos Vinhos
* Azambuja
* Cadaval
* Cascais
* Lisboa
* Loures
* Lourinhã
* Mafra
* Odivelas
* Oeiras
* Sintra
* Sobral de Monte Agraço
* Torres Vedras
* Vila Franca de Xira

Até 2002, o distrito estaba totalmente integrado na rexión de Lisboa e Val do Texo, da cal constituía o núcleo principal. Dividíase principalmente e dúas subrexións, Grande Lisboa e Oeste, Lisboa, posuíndo tamén un concello na Lezíria do Texo.

Despois desa data, a rexión de Lisboa e Val do Texo reduciuse en boa medida, e foi renomeada como Rexión de Lisboa. Polo tanto, na actualidade só a subrexión da Grande Lisboa forma parte da Rexión de Lisboa; o Oeste passou para a Rexión Centro, e a Lezíria do Texo, para o Alentexo.

Desta forma, a distribución de concellos en rexións é a seguinte:

* Alentexo
** Lezíria do Texo
*** Azambuja
* Rexión Centro
** Oeste, Lisboa
*** Alenquer
*** Arruda dos Vinhos
*** Cadaval
*** Lourinhã
*** Sobral de Monte Agraço
*** Torres Vedras
* Região de Lisboa
** Grande Lisboa
*** Amadora
*** Cascais
*** Lisboa
*** Loures
*** Mafra
*** Odivelas
*** Oeiras
*** Sintra
*** Vila Franca de Xira

## Patrimonio 
* Mosteiro dos Xerónimos e Torre de Belén, Patrimonio da Humanidade
* Paisaxe Cultural de Sintra, Patrimonio da Humanidade
* Palacio Nacional de Mafra
* Cabo da Roca

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Goberno Civil de Lisboa (en portugués)
Distrito de Setúbal

O **distrito de Setúbal** é un distrito portugués, dividido entre as provincias tradicionais da Estremadura e do Baixo Alentexo. Limita ao norte co Distrito de Lisboa e co Distrito de Santarém, ao leste co Distrito de Évora e o Distrito de Beja, ao sur co Distrito de Beja e ao oeste co océano Atlántico. Abrangue unha área de 5064&nbsp;km², que o converte no 8º maior distrito portugués. A súa poboación total son 815.858 habitantes (2006) e a súa capital é a cidade de Setúbal. Actualmente, é o distrito con maior crecemento e desenvolvemento nas áreas de saúde, traballo, economía, turismo, demografía e educación, grazas á súa proximidade ao mar, rede de escolas e facilidade de captación de investimentos.

### Subdivisións 
O distrito de Setúbal integra trece concellos:

* Alcácer do Sal
* Alcochete
* Almada
* Barreiro
* Grândola
* Moita
* Montijo
* Palmela
* Santiago do Cacém
* Seixal
* Sesimbra
* Setúbal
* Sines

### Relevo e hidrografía 
O relevo do distrito de Setúbal é maioritariamente chan. As principais serras do distrito son a serra da Arrábida e a serra de Grândola, ambas de moi pouca elevación.

O distrito de Setúbal está atravesado polo río Sado e os seus afluentes. O estuario do río Sado ofrece paisaxes de grande beleza na súa beira sur.

### Creación 
O distrito de Setúbal é o máis recente de Portugal. Inicialmente non foi creado pola reforma de Mouzinho da Silveira (1835). Daquela o seu territorio incluíuse no distrito de Lisboa.

O goberno da Ditadura Militar outorgoulle a autonomía ao distrito de Setúbal o 22 de decembro de 1926, en virtude do seu gran crecemento económico.

## Patrimonio 
* Castelo de Alcácer do Sal
* Praias e rexión turística da Costa da Caparica
* Castelo e zona vella de Palmela
* Cidade romana de Miróbriga en Santiago do Cacém
* Castelo e Forte de Santiago en Sesimbra
* Castelo-forte de São Filipe e arquitectura antiga de Setúbal
* Castelo de Sines

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Goberno Civil de Setúbal (en portugués)
* Mapa do distrito de Setúbal
Cuspedriños, San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade

**Cuspedriños** é un lugar da parroquia de San Xurxo de Sacos, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2015 tiña 88 habitantes (48 homes e 40 mulleres), 14 menos ca en 2006.

[miniatura|dereita|Capela da [Virxe do Carme.]]
## Toponimia
O topónimo **Cuspedriños** procede do latín  (*curros de pedra*). O lugar mantén o curro, no que ten lugar a rapa das bestas.

## Patrimonio
Neste lugar está o campo da Feira onde se celebraba a Feira de Cuspedriños. Dita feira rememórase desde o ano 2007, celebrándose o último domingo de maio. Xunto a el está a capela da Virxe do Carme, e no seu adro está a carballeira de Cuspedriños e un peto de ánimas de 1806, feito por advocación de Ramón Savorido e da súa muller Vicenta Lois.

Neste lugar naceu o lingüista Servando Pérez Barreiro.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Xurxo de Sacos 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade 
## Notas
Roberto Alonso Díaz

**Roberto Alonso Díaz**, coñecido como **Barbas**, nado en Cienfuegos (Cuba) en 1913 e finado en 1948, foi un guerrilleiro galego antifranquista.

## Traxectoria 
Fillo de pais galegos de Vilalba, naceu na emigración cubana en Cienfuegos. Retornou a Galicia e participou na Guerra Civil no bando republicano onde acadou o grao de sarxento. Botouse ao monte tras a caída do Fronte Norte en 1937 e organizou o seu propio grupo guerrilleiro con base na Serra de Meira e que actuaba entre Mondoñedo e Vilalba. Tiña como lugartenente a Perfecto Requeijo Rouco "O Tarrelo". Ambos acompañaron nalgunhas accións a Luís Trigo Chao "O Guardarríos". Do grupo tamén formaba parte José Díaz Yáñez, que foi capturado en 1946. Detido en Lugo, en xaneiro de 1948, sometérono a tortura para que revelase onde se agochaba a súa partida e logo matárono.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Canciones prohibidas

***Canciones prohibidas*** é o sétimo álbum de estudio do grupo estremeño de rock Extremoduro, gravado e producido por Iñaki "Uoho" Antón e publicado por Lorentzo Records o 28 de setembro do  ano 1998.

No 1998, Extremoduro abandona DRO para gravar *Canciones prohibidas* con Lorentzo Records, aínda que máis tarde volverán á primeira, coa que seguirán publicando.

Poden atoparse neste traballo instrumentacións nunca dadas e que non se volverían dar na discografía de Extremoduro, coa presenza de seccións de vento e corda con bastante frecuencia. Posteriormente o grupo abandonaría estas complexidades para volver á sinxelez e inmediatez dun rock máis rudimentario.

## Contido
### Lista de cancións
Cutián

O topónimo **Cutián** pode referirse a:

;En Galiza
***Cutián**, parroquia do concello de Antas de Ulla;
****Cutián**, lugar de dita parroquia;
***Cutián**, parroquia do concello de Oza-Cesuras;
****Cutián de Abaixo**, lugar de dita parroquia;
***Cutián**, lugar da parroquia de San Xurxo de Sacos, no concello de Cerdedo-Cotobade.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***O Cutimán**, lugar da parroquia de Espasante, no concello de Ortigueira.
Fontán, San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade

**Fontán** é un lugar da parroquia de San Xurxo de Sacos, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.Segundo o IGE, en 2015 tiña 47 habitantes (27 homes e 20 mulleres), 3 menos ca en 2006.

## Patrimonio 
miniatura|esquerda|200px|Muíño.
Neste lugar está a ponte de San Xurxo. É do século XVIII, e cruza o río Lérez, conectando o lugar de Fentáns co resto da parroquia e do concello. Tamén se atopa neste lugar a igrexa parroquial de San Xurxo de Sacos.

No outeiro do Castro está situado o camposanto e o campo de fútbol, posiblemente sobre un antigo castro.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Xurxo de Sacos 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade 
## Notas
A Longa, San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade

**A Longa** é un lugar da parroquia de San Xurxo de Sacos, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE, en 2015 tiña 67 habitantes (29 homes e 38 mulleres), cinco máis ca en 2006.

O lugar está atravesado pola estrada N-541 que vai de Pontevedra a Ourense.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Xurxo de Sacos 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade 
## Notas
Distrito de Santarém

O **distrito de Santarém** é un distrito de Portugal, que conforma o núcleo principal da provincia tradicional do Ribatexo, incluíndo tamén concellos pertencentes á Beira Baixa e á Beira Litoral. Limita ao norte co Distrito de Leiria e o Distrito de Castelo Branco, ao leste co Distrito de Portalegre, ao sur co Distrito de Évora e o Distrito de Setúbal e ao oeste co Distrito de Lisboa e o Distrito de Leiria. Abrangue unha área de 6747&nbsp;km², sendo así o 3º maior distrito portugués. Conta cunha poboación de 445.599 habitantes (2006) e a súa capital é a cidade de Santarém.

O distrito de Santarém subdivídese nos seguintes 21 concellos:

* Abrantes
* Alcanena
* Almeirim
* Alpiarça
* Benavente
* Cartaxo
* Chamusca
* Constância
* Coruche
* Entroncamento
* Ferreira do Zêzere
* Golegã
* Mação
* Ourém
* Rio Maior
* Salvaterra de Magos
* Santarém
* Sardoal
* Tomar
* Torres Novas
* Vila Nova da Barquinha

Até 2002, o distrito integrábase case totalmente na rexión de Lisboa e Val do Texo, coa excepción de Mação, o único concello que pertencía á rexión Centro e á subrexión do Pinhal Interior Sul. Os restantes concellos constituían dúas subrexións de Lisboa e Val do Texo: Texo Medio e Lezíria do Texo.

Na actual división de Portugal en NUTS II, despois da redefinición das fronteiras e renomeamento da rexión de Lisboa e Val do Texo, o distrito pasou a repartirse entre as rexións Centro e Alentexo. Da Rexión Centro forman parte agora as subrexións do Texo Medio e Pinhal Interior Sul, e ao Alentexo pertence a subrexión da Lezíria do Tejo.
[dereita|miniatura|300px|O [castelo de Almourol no río Texo, preto de Vila Nova da Barquinha.]]
En resumo:

* Rexión Centro
** Texo Medio
*** Abrantes
*** Alcanena
*** Constância
*** Entroncamento
*** Ferreira do Zêzere
*** Ourém
*** Sardoal
*** Tomar
*** Torres Novas
*** Vila Nova da Barquinha
** Pinhal Interior Sul
*** Mação
* Rexión Alentexo
** Lezíria do Texo
*** Almeirim
*** Alpiarça
*** Benavente
*** Cartaxo
*** Chamusca
*** Coruche
*** Golegã
*** Rio Maior
*** Salvaterra de Magos
*** Santarém

## Patrimonio 
* Santuario de Nosa Señora de Fátima
* Castelo e casco vello de Ourém
* Convento de Cristo (declarado Patrimonio da Humanidade) e castelo templario na vila de Tomar 
* Castelo de Almourol, localizado nunha illa no río Texo
* Igrexas góticas e catedral de Santarém

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Goberno Civil do Distrito de Santarém  (en portugués)
*Santarém Digital (en portugués)
*Portal Distrito de Santarém (en portugués)
*Portal com Informação sobre as empresas do Distrito de Santarém (en portugués)
O Outeiro, San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade

**O Outeiro** é un lugar da parroquia de San Xurxo de Sacos, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE, en 2015 tiña 48 habitantes (23 homes e 25 mulleres), o que supón un descenso respecto ó ano 2005, cando tiña 67.

## Toponimia 
A orixe do topónimo é o latín , que é unha parte alta ou elevación do terreo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Xurso de Sacos 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade 
## Notas
San Xurxo, San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade

**San Xurxo** é un lugar da parroquia de San Xurxo de Sacos, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE, en 2015 tiña 11 persoas (6 homes e 5 mulleres), o que supón un aumento dunha persoa respecto ó ano 2006.

Neste lugar atópanse os petróglifos de Lombo da Costa, varios grupos de rochas gravadas na idade de bronce con motivos circulares e figuras humanas e animais.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Xurxo de Sacos 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade 
## Notas
Barro, Tenorio, Cerdedo-Cotobade

**Barro** é un lugar da parroquia de Tenorio, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE, en 2015 tiña 52 habitantes (27 homes e 25 mulleres).

Neste lugar atópase o cruceiro de Barro.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Tenorio 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade 
## Notas
Cova das Choias, A Pobra do Brollón

A **cova das Choias** ou **burato das Choias** é unha gruta situada na parroquia de Óutara, preto da aldea de Biduedo, no concello da Pobra do Brollón.

Chámase así porque na súa entrada habitaban numerosas *choias biquivermellas*, que teñen o pico curvado e vermello.

## Descrición
A cova das Choias é de orixe natural, aínda que predominan nela as cavidades practicadas pola man do home para a extracción do mineral de ferro, basicamente durante os séculos XVI e XVII. As súas dimensións son moi grandes e son visibles desde a entrada. A bóveda alcanza máis de 30 metros de altura, a súa lonxitude é duns 120 metros e a anchura excede os 20.

A gruta consta de tres niveis, sendo o intermedio o máis interesante debido á presenza de caprichosas formacións rochosas modeladas polo paso do tempo e pola acción humana. Na paisaxe do interior da caverna chaman tamén a atención os fortes contrastes de cores producidas pola oxidación do ferro presente na rocha, que van desde os verdes intensos ata unha variada tonalidade de ocres.

A uns 75 metros da entrada, na parede da dereita, ábrese unha galería que comunica co nivel inferior. O paso dun nivel a outro resulta algo problemático a causa do lixeiro desnivel e do chan esvaradío, polo que convén extremar as precaucións. Aquí localízanse outras cinco galerías, das que só a central ten saída ao exterior, aínda que se acha tapada pola maleza.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
*Información sobre a cova
Galería

O termo **galería** pode facer referencia a diferentes cousas:

## Xeoloxía 
*A **galería** como formación xeolóxica subterránea, tamén chamada cova.
*A **galería**, perforación subterránea horizontal ou lixeiramente inclinada, en comunicacións, minaría e obras hidráulicas.

## Arquitectura 
*A **galería** como elemento construtivo e de composición arquitectónica.
*A **galería**, corredor longo e espazoso con fiestras o cadros nos seus laterais.
*O **galería porticada**, pórtico lonxitudinal ou soportal.
*A **galería**, elemento arquitectónico da arquitectura italiana semellante a unha soleira que funciona axeito de pórtico, loxa.

## Outros 
***Galería de arte**, local onde se exhiben obras de arte.
***Galería comercial**, unha vía onde se concentran varios establecementos comerciais.
Sobreira de Santiorxo

A **sobreira de Santiorxo** é unha sobreira situada na aldea de Santiorxo, na parroquia pobrense de Liñares.
## Características
Este tipo de árbore típica da Ribeira Sacra, crece tamén na zona mediterránea, na zona sur de España na zona cantábrica e as rías galegas.
Esta árbore é varias veces centenaria e ten unhas dimensións moi grandes: case 3 metros de diámetro e 10,8 de perímetro. As abraiantes dimensións do tronco deste exemplar son consecuencia dunha enfermidade que a atinxe, facendo que o tronco se fure polo medio.

Outra sobreira tamén centenaria encóntrase a 70 m ó nacente desta.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
*Sobreira
*A Pobra do Brollón
*Árbores senlleiras de Galicia
Biduedo, Óutara, A Pobra do Brollón

**Biduedo** é unha aldea da parroquia de Óutara, no concello da Pobra do Brollón, na provincia de Lugo. En 2007 tiña 6 habitantes.

## Situación
A aldea está xunto á estrada local que une A Pobra do Brollón co Incio (LU-653), sendo a única estrada asfaltada pola que se pode chegar á aldea.

Está situada na beira do río Cabe, a uns 500 m de altitude. Hai varias casas na aldea, das que destacan a Casa de Ferreira, que ten a capela de San Francisco, e a Casa de Manuel María. Preto desta aldea está a cova das Choias.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Óutara 
### Parroquias da Pobra do Brollón 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cova das Choias
Celta de Vigo Fortuna

O **Real Club Celta de Vigo Fortuna** é un equipo de fútbol galego da cidade de Vigo. Foi fundado en 1927 como **Turista Sport Club** e foi un equipo independente ata 1989 cando se converteu no equipo filial do Celta de Vigo. Na tempada 2023/24 compite no grupo I da Primeira División RFEF.

## Historia 
### Club Turista 
Fundado en 1927 no concello de Lavadores, mantiña unha gran rivalidade co Gran Peña. Houbo dúas tentativas de fusión co devandito equipo, unha en 1967 impulsada polo Gran Peña e outra en 1987 proposta polo Turista, pero ningunha delas chegaría a acontencer, no primeiro caso pola negativa dos turistas e no segundo caso pola negativa dos grampeñistas. En 1989, afogado polas débedas, o Club Turista acepta convertirse en filial do Celta de Vigo, pasando a chamarse **Celta Turista**. É o caso do Celta Turista, que pasa a ser en equipo dependente do Celta de Vigo en 1995, adoptando o nome de **Real Club Celta de Vigo B**..

No ano 2023, co gallo do centenario do Celta de Vigo, o nome do club pasou a ser **Celta de Vigo Fortuna** en lembranza do Real Club Fortuna de Vigo.

### Nomes do club 
* Turista Sport Club (1927–41)
* Club Deportivo Turista (1941–46)
* Turista Sociedad Cultural (1946–57)
* Club Turista (1957–89)
* Club Celta Turista (1989–95)
* Real Club Celta de Vigo, S.A.D. "B" (1995–2023)

* Celta de Vigo Fortuna (2023-)

## Estadio 
Estadio Municipal de Barreiro, con capacidade para 4.500 seareiros.

## Xogadores 
:*Categoría principal: Xogadores do Celta de Vigo B.*
### Cadro actual 
* *Actualizado a 28 de febreiro de 2026.*

### Altas e baixas 2022/23 

### Goleadores por tempada 
## Equipo técnico 
* Adestrador - Fredi
* Preparador físico - Eduardo Covelo Mateo
* Adestrador de porteiros - Gael Martínez Potti
* Médico - Mario Galán Mustadi
* Fisioterapeuta - Manuel Ricis Guerra
* Encargados do material - Ángel Martínez Conde, Alfredo Alcántara Estévez
* Delegado - Ricardo Martínez Villar "Alemany"

## Datos do club 
* **Tempadas en 1ª:** 0
* **Tempadas en 2ª**: 0
* **Tempadas en 1ª RFEF**: 4
* **Tempadas en 2ªB**: 22
* **Tempadas en 3ª**: 38
* **Debut na Segunda división B**: 92-93
* **Mellor posto na liga**: 3º (Segunda división B tempada 2003-2004 e tamén na tempada 2016-2017)
* **Peor posto na liga**: 20º (Segunda división B tempadas 93-94 e 11-12)

### Historial na liga 
|valign="top" width=0%|

|valign="top" width=0%|

|}

## Adestradores 
## Palmarés 
* **Campión da Terceira División (2)**: 1999–00, 2000–01
* Subcampión da Terceira División (3): 1991–92, 1998–99, 2012–13
* **Campión da Copa RFEF (1)**: 2002
* **Campión da Fase Autonómica Galega da Copa RFEF (4)**: 2001/02, 2003/04, 2004/05, 2006/07
* **Campión do Subgrupo-1 2ª división B española (1):** 2020-21

#### Pichichi 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Concesión

A **concesión** é unha figura retórica de pensamento que consiste en opoñer razóns ao que se di, rebaténdoas de inmediato, ou en admitir que o opoñente dunha argumentación pode ter razón en algo, para acabar demostrando finalmente que non a ten.
O Campo da Ferreira, Valongo, Cerdedo-Cotobade

**O Campo da Ferreira** é un lugar da parroquia de Valongo, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE, en 2015 contaba cun habitante, unha muller. Isto supón unha diminución respecto o ano 2005, cando tiña 4 habitantes.

Neste lugar está o petróglifo de Chan das Arcas.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Valongo 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade 
## Notas
Os tres Augustos e os cinco Emperadores

miniatura|dereita|‎

 son os gobernantes mitolóxicos da China anteriores á primeira dinastía Xia.

## Historia e tradición 
A tradición chinesa atribúe a estes personaxes mitolóxicos a fundación da civilización chinesa e a invención das institucións sociais, culturais e económicas, como a familia, a agricultura, a escritura etc. A pesar do carácter lendario das historias que se contan sobre estes personaxes, que viviran centos de anos e foran responsábeis de feitos milagrosos, é posíbel que na orixe destas lendas se atopen personaxes reais, xefes tribais do III milenio a. C. que lograran vitorias militares previas á unificación da posibelmente lendaria dinastía Xia.

As fontes históricas chinesas coinciden no número de tres augustos e cinco emperadores, pero as identidades destes varían segundo as fontes, existindo versións diversas tanto para os augustos como para os emperadores.

## Tres augustos 
Existen varias versións das identidades dos tres augustos (三皇 sān huáng):

* *Augusto Celestial* (天皇 Tiānhuáng), *Augusto Terrenal* (地皇 Dìhuáng) e *Augusto Qin* (泰皇 Qínhuáng), segundo as *Memorias históricas* de Sima Qian.
* *Augusto Celestial*, *Augusto Terrenal*, e *Augusto Humano* (人皇 Rénhuáng), segundo a obra da dinastía Song *Tàipíng Yùlǎn* (太平御覽), que cita unha obra da dinastía Han Occidental, o *Chūnqiū Wěi* (春秋緯). Esta lista diferénciase da anterior só no emprego dun nome lixeiramente diferente para o terceiro augusto.
* *Suiren*, *Fuxi* e *Shennong*, segundo o *Shàngshū dàzhuàn* (尚書大傳) e o *Báihǔ Tōngyì* (白虎通義). 
* *Fuxi*, *Nüwa* e *Shennong*, segundo o *Yùndòu Shū* (運斗樞) e o *Yuánmìng Bāo* (元命苞).
* *Fuxi*, *Shennong* e o *Emperador Amarelo*, segundo o *Dìwáng Shìjì* (帝王世紀).
* *Fuxi*, *Shennong* e *Gònggōng* (共工), segundo o *Tōngjiàn Wàijì* (通鑒外紀).

## Cinco emperadores 
As identidades máis habituais dos cinco emperadores (五帝 wǔ dì) son as que se mencionan en varios escritos da antigüidade, como as *Memorias históricas*, o *Shìběn* (世本) ou o *Dàdàijì* (大戴記). De acordo con estas obras, os cinco emperadores son os seguintes:

* O **Emperador Amarelo**.
* **Zhuānxù** (顓頊).
* **Dìkù** (帝嚳), ou simplemente **Kù** (嚳).
* **Tángyáo** (唐堯), ou simplemente **Yáo** (堯).
* **Yúshùn** (虞舜), ou simplemente **Shùn** (舜).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia da China

### Ligazóns externas 
* Breve cronoloxía histórica da China
Corrección

A **corrección** é unha figura retórica de pensamento na que unha palabra ou frase xa dita se substitúe por outra máis apropiada. Nalgunhas ocasións orixínase unha antítese.
Execración

A **execración** é unha figura retórica de pensamento coa que se desexan males para un mesmo. Nela, o falante fai recaer sobre si mesmo o contido dunha imprecación ou *imprecatio*. A miúdo toma a forma dunha exclamación.

## Exemplos
*De *Hostia* (1926), de Armando Cotarelo Valledor:

:*PRISCILIÁN.—¡Veña a min a moura sirea, a que no trambullente mar da esistenza convida co cális da celmosa morte!*
O Campo, Valongo, Cerdedo-Cotobade

**O Campo** é un lugar da parroquia de Valongo, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE, en 2015 tiña 17 habitantes (8 homes e 9 mulleres), o que supón un leve aumento con respecto ó ano 2005, cando tiña 16.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Valongo 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade 
## Notas
Teatro García Barbón

O **Centro Cultural Afundación Vigo** é un centro cultural cuxa sede se atopa no **Teatro García Barbón** no concello de Vigo. Constitúe unha das obras arquitectónicas máis emblemáticas da cidade olívica.

## Historia 
miniatura|esquerda|185px|Fachada traseira.
O actual Teatro García Barbón ten a súa orixe no Teatro Rosalía de Castro queimado polo lume no mes de febreiro de 1910, situado na mesma localización, cuxos derradeiros propietarios foron os herdeiros de Xosé García Barbón.

Tralo lume as sobriñas de García Barbón encárgaronlle ao arquitecto Antonio Palacios, un dos principais arquitectos do momento, un ambicioso proxecto de complexo cultural inspirado no modelo da Opera de París e formado por dúas salas teatrais superpostas, amplos salóns de columnas e unha monumental escaleira. A obra comezouse no ano 1913 na súa localización da rúa Policarpo Sanz. O teatro inaugurouse o 23 de abril de 1927 coa opereta *Madame Pompadour*. A edificación non defraudou e impresionou ao público pola súa grandiosidade e calidade artística.

A parte exterior do “García Barbón” construíuse en bloques de granito, material típico do Porriño natal do arquitecto. O seu estilo cualifícase como neobarroco, dentro da corrente modernista de comezos do século pasado.

En 1970 adquiriuno a Caja de Ahorros de Vigo (despois Caixanova, logo Novacaixagalicia e finalmente Afundación) que pretendía convertelo nun centro cultural. Entre os anos 1982 e 1984 o inmoble foi restaurado polo arquitecto Desiderio Pernas. Entre as novidades da restauración destaca a cúpula de cobre engadida para acoller a biblioteca do derradeiro andar. Rematando o edificio, engadíronse tamén dúas esculturas dos cabalos de bronce de Juan Oliveira Viéitez nos machóns da fachada principal e o resto das figuras de pedra de Manuel García Buciños, alegorías da pintura, teatro, escultura, literatura, cine e música. Cumpridos vinte anos da súa inauguración, o centro levou a cabo unhas 300.000 actividades, tivo uns 8 millóns de usuarios, e unha media de catro actos ao día.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Auditorio Pazo de Congresos Mar de Vigo

### Ligazóns externas 
* Páxinas de cultura e de turismo do Concello de Vigo
O Igrexario, Valongo, Cerdedo-Cotobade

**O Igrexario** é un lugar da parroquia de Valongo, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2015 tiña 23 habitantes (doce homes e once mulleres), os mesmos que no ano 2006.

Neste lugar está a igrexa parroquial, de mediados do século XIX, e a casa reitoral, feita con pedras do antigo pazo de Ceraxe. No adro da igrexa están o cruceiro do Igrexario e o peto de ánimas do Igrexario.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Valongo 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade 
## Notas
Imprecación

A **imprecación** ou *imprecatio* é unha figura retórica de pensamento coa que se piden males para os demais. Con ela enfatízase a emoción do discurso e exprésase ira, indignación ou desprezo. A miúdo se salienta a relación da imprecación coa traxedia, pero esta figura non está limitada a este xénero.

## Exemplos
*De *Cantigas de escarnio e maldecir* (1968), de Celso Emilio Ferreiro:

:*Escoita, puto nefando*
:*criado na servidume:*
:*non pasará o contrabando*
:*dise teu noxento estrume*.

:*Grotesco escriba sandeu*
:*inxertado nun raposo:*
:*Castelao nunca foi teu*
:*porque Castelao é noso.*
Circuíto de Fair Park

O **circuíto de Fair Park** é un  extenso complexo de lecer que esta preto de Dallas, nos Estados Unidos.

O 8 de xullo de 1984 disputouse no circuíto o GP dos Estados Unidos de Fórmula 1, sendo esta edición a única vez que se celebrou a *F1* neste circuíto. 
Esta carreira creouse como contrapunto do Gran Premio do oeste dos Estados Unidos que se corría no circuíto de Long Beach.
 
### Todos os gañadores de Fórmula 1, no circuíto de Fair Park
Estribela, Lourizán, Pontevedra

dereita|miniatura|Feira en Estribela.

**Estribela** é un lugar da parroquia de Lourizán no concello de Pontevedra, na provincia de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 1.122 habitantes (545 homes e 577 mulleres).

## Toponimia 
O topónimo **Estribela** vén de *estera-bel-a*, que significa "o arroio escuro". 

## Urbanismo
É un barrio mariñeiro con casas típicas de pescadores. No 1993 entrou en vigor unha lei que impide a construción de novos edificios no centro histórico, e no 2008 púxose en marcha un plan de axudas á rehabilitación de vivendas. Debido a esta nova lei, a poboación de Estribela medrou moi pouco.

O barrio está unido ao lugar dos Praceres e ao concello de Marín. A poboación conxunta co lugar dos Praceres é de 1.686 residentes.

## Comunicacións
Por este barrio pasan as estradas PO-11, N-558 e PO-546.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Lourizán
### Parroquias de Pontevedra
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Pontevedra
### Bibliografía 
*
Águeda

**Águeda** é unha cidade portuguesa pertencente ao Distrito de Aveiro, Rexión Centro e subrexión do Baixo Vouga, con cerca de 14.504 habitantes. Sitúase a 15 m de altitude.

É a capital dun concello con 335,3&nbsp;km² de área e 49.912 habitantes (2006) (cunha densidade de 148,9 h/km²), subdividido en 20 freguesías. O concello limita ao norte co concello de Sever do Vouga, ao nordeste por Oliveira de Frades e por Vouzela, ao leste por Tondela, ao sur por Mortágua e por Anadia, ao suroeste por Oliveira do Bairro, ao oeste por Aveiro e a noroeste por Albergaria-a-Velha.

Águeda foi elevada á categoría de cidade en 1985. Alén desta cidade, o concello inclúe tres vilas: Aguada de Cima, Fermentelos e Mourisca do Vouga.

As freguesías de Águeda son Agadão, Aguada de Baixo, Aguada de Cima, Águeda, Barrô, Belazaima do Chão, Borralha, Castanheira do Vouga, Espinhel, Fermentelos, Lamas do Vouga, Macieira de Alcoba, Macinhata do Vouga, Óis da Ribeira, Préstimo, Recardães, Segadães, Travassô, Trofa e Valongo do Vouga.

## Demografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web da Cámara Municipal de Águeda
Cantarela

:*Este artigo trata sobre un cogomelo, para a peza musical, véxase **cantiga**.*

A **cantarela** ou **pan de cabra** (***Cantharellus cibarius***, do latín *cantharellus*, diminutivo de *cantharus –i* ‘vasilla’) é un fungo basidiomiceto da familia Cantharellaceae. É un cogomelo moi apreciado polas súas calidades culinarias. Os cataláns denomínano *rossinyol*. Atópase entre as coníferas e árbores planifolias, na maior parte dos casos á sombra de aciñeiras, corticeiras e carballos. É un ingrediente moi empregado na gastronomía europea. Tamén se lle chama **cantarelo** ou **cacafina**.

## Características 
200px|esquerda|miniatura|Cantarela ou pan de cabra
A súa cor non é característica, pois depende moito do terreo onde naza, podendo ser entre alaranxada e amarel esbrancuxada. O sombreiro é moi variábel e irregular e pode chegar a 10&nbsp;cm.

## Usos gastronómicos 
Pódese comer incluso cru, mais adóitase guisar e son aptas para secar ou salgar, consevándose perfectamente. A cantarela ten pequenas trazas de amanitinas, pero en cantidades que non son prexudiciais para o noso organismo.

## Cogomelos parecidos 
Pode confundirse co *Hygrophoropsis aurantiaca*, que é un cogomelo comestíbel, mais hai outro cogomelo similar que é velenoso, o *Omphalotus olearius*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Cantharellus* (xénero)
### Ligazóns externas 
* Ficha asturnatura.com
Rancagua

**Rancagua** pode referirse a dous territorios distintos:
* Rancagua, unha comuna e tamén o nome dunha cidade de Chile.
* Rancagua, é unha localidade do norte da provincia de Buenos Aires, na Arxentina.
Norma de calidade

As **normas de calidade** son unhas especificacións técnicas ou calquera outro documento accesíbel ao público, que teñen como obxectivo o grao de cumprimento das expectativas dun cliente ou usuario.

## Normas ISO de calidade
As normas ISO, da Organización Internacional para a Estandarización de calidade, son un grupo de normas internacionais pensadas para a implantación e aseguramento dun sistema de calidade nas empresas. Isto comporta a capacidade do sistema de someterse a auditorías externas do cliente ou dun organismo terceiro contratado por este. No Estado español desígnanse: UNE-EN-ISO 9000 / 1 / 2 / 3.

As normas internacionais ISO especifican os requisitos que debe cumprir un sistema de calidade cando un contrato entre dúas partes esixe que se demostre a capacidade para deseñar e subministrar un servizo ou produto.

Os protocolos de ISO, requiren que todas as normas sexan revisadas como mínimo cada cinco anos para determinar se deben ser confirmadas, modificadas ou retiradas.
Manolito Catrollos

**Manolito Catrollos** (o nome orixinal en español é **Manolito Gafotas**) é o nome dun libro de Elvira Lindo escrito en 1994, mais converteuse nunha serie de novelas nas que se narra a historia dun cativo e a súa familia, no madrileño barrio de Carabanchel Alto, coa caracterización peculiar dos personaxes españois nun lugar urbano sen moitos luxos.

O certo é que Manolito xa é un personaxe histórico, pois foi levalo a pequenas e grandes pantallas, en versións para todos os públicos.

A tradución ao galego correu por conta de Xosé Antón Palacio Sánchez.

## Personaxes 
* Manolito García Moreno: é o protagonista, alegre, simpático e con sentido do humor. Vive coa súa familia en Carabanchel e ten dez anos.
* O Imbécil: é o irmán máis novo de Manolito. O seu verdadeiro nome é Nicolás García Moreno e ten 4 anos. Sempre anda a chuchar un chupete.
* Catalina: a nai de Manolito, é famosa polas súas azoutas. É bastante seria e nerviosa.
* Orellóns: non se sabe o seu verdadeiro nome, mais é o mellor amigo de Manolito, aínda que o acostuma traizoar, polo que tamén lle chama moitas veces *porco traidor*.
* Yihad: é o abusón do barrio que se dedica a esnaquizarlle as lentes a Manolito.
* O avó: é o avó materno de Manolito. Está xubilado e vive na casa da súa filla xunto ao resto da familia, polo que adoita pasar bastante tempo co seu neto. Acostuma vestir de chándal e ten unha especial predilección polos "tintos de verán", que, segundo Manolito, son a súa paixón. É *o Travolta de Carabanchel*.
* Manolo: é o pai do protagonista. É camioneiro.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Manolito Gafotas (serie de televisión)
### Ligazóns externas 
* Páxina Oficial .
Dieste

**Dieste** pode referirse a:

***Rafael Dieste**, escritor galego que pertenceu á chamada Xeración de 1925 (1899-1981);
*O **Xatcobeo**, coñecido ao primeiro como **Dieste**, proxecto de picosatélite desenvolvido pola Universidade de Vigo;
Ponte Caldelas, Ponte Caldelas, Ponte Caldelas

A vila de **Ponte Caldelas** na parroquia de Ponte Caldelas é a capital do concello do mesmo nome. Este lugar é a sede do concello e doutros edificios importantes. Segundo o IGE, en 2022 tiña 982 habitantes (442 homes e 540 mulleres).

## Institucións públicas
Entres outros, na capital, atópanse o concello, os xulgados de paz, o instituto, un colexio de educación infantil e primaria.

## Festas
A festa máis importante é a festa da troita que se celebra a última fin de semana de maio. É unha das máis importantes da provincia e da comunidade autónoma.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Ponte Caldelas
### Parroquias de Ponte Caldelas
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ponte Caldelas
Tony Kakko

**Toni "Tony" Kristian Kakko**, nado en Kemi o 16 de maio de 1975, é un cantante finlandés.

## Traxectoria 
É o cantante e compositor principal de Sonata Arctica, grupo que fundou en 1996, tras estudar piano durante dous anos e cantar en diversos festivais a nivel local, asumindo os labores de cantante e teclista do grupo. Trala saída do primeiro álbum decidiu concentrarse na voz, e Mikko Härkin uniuse á banda para facerse cargo do teclado. As súas maiores influencias musicais son Queen, Stratovarius, Children of Bodom e Nightwish.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Sito Oficial de Sonata Artica
Elias Viljanen

**Elias Viljanen**, tamén coñecido como **Elias "E.Vil" Viljanen**, nado o 8 de xullo de 1975, é un guitarrista finés coñecido por tocar na banda de power metal Sonata Arctica dende o ano 2007. Uniuse ao grupo inicialmente como substituto de Jani Liimatainen, pero posteriormente foi adoptado definitivamente como novo guitarrista da banda. Comezou a tocar a guitarra aos 8 anos, e pasou por distintos proxectos como Elias Viljanen & Evil Spirit, Mess e Arched.
Oliver Cowdery

**Oliver Cowdery**, nado o 3 de outubro de 1806 en Wells, Vermont e finado o 3 de marzo de 1850, foi o principal participante xunto con Joseph Smith no período de organización do movemento mormón participando directamente en moitos dos acontecementos principais da nova Igrexa desde 1829 a 1836. Foi unha das tres testemuñas dos ferros de ouro de onde se orixinase o Libro de Mormón. Despois da organización da Igrexa de Cristo, nome polo cal se coñecía á Igrexa nos seus inicios, Cowdery foi chamado como un dos doce apóstolos da Igrexa.

## Vida
Oliver Cowdery naceu o 3 de outubro de 1806 en Wells, estado de Vermont nos Estados Unidos de América.

## O Libro de Mormón
Oliver Cowdery dixo escribir da súa propia man "todo o Libro de Mormón (salvo algunhas poucas páxinas) tal como saía dos beizos do profeta José Smith". Coñecía inicialmente a José Smith, pai, por intermedio de quen coñeceu a Joseph Smith o 5 de abril de 1829 ao decatarse de que o mozo Smith recibira de mans anxelicais uns ferros de ouro contendo escritos de antigos habitantes da antiga América. Do mesmo xeito que José Smith, con quen tiña un parentezco distante, Cowdery gustaba na súa mocidade de ir na busca de tesouros escondidos, de feito Cowdery comentoulle a Smith que o vira nunha visión os mencionados ferros de ouro, dous anos antes de que os dous coñecésense.

Desde o 7 de abril a xuño de 1829, Cowdery actuou como escriba de Jose Smith na tradución do Libro de Mormón, por un tempo, Cowdery tentou traducir parte dos ferros de ouro, pero fallou.

## Xoán o Bautista
Durante a mencionada tradución dos ferros de ouro que resultase na publicación do Libro de Mormón, tomaron interese na doutrina da autoridade para bautizar, Oliver Cowdery e José Smith dixeron estar presentes xuntos orando respecto diso o 15 de maio de 1829. Oliver dixo: "As nosas almas eleváronse en poderosa oración a fin de saber como recibir as bendicións do bautismo e do Espírito Santo... Buscamos diligentemente... a autoridade do santo sacerdocio e o poder de administrar no mesmo".

Como resposta ao seu interese, Cowdery e Smith recibiron o chamado Sacerdocio Aarónico. A ordenación efectuouse baixo as mans dun anxo, quen declarou ser o falecido e resucitado Xóan o Bautista, do Novo Testamento coas palabras: "Sobre vós, os meus consiervos, no nome do Mesías, confiro o Sacerdocio de Aarón, o cal ten as chaves do ministerio de anxos, e do evanxeo de arrepentimento, e do bautismo por inmersión para a remisión de pecados". O anxo explicou que obraba baixo a dirección de Pedro, Santiago e Xoán, os apóstolos da antigüidade, quen posuían o sacerdocio maior, coñecido como o Sacerdocio de Melquisedec. Logo de seren ordenados entraron ao río Susquehanna e un bautizou ao outro. Cowdery confirmou o feito no seu último testemuño pouco antes de morrer.
Tommy Portimo

**Tommy Portimo** nado en Kemi o 5 de setembro de 1981, é o batería e un dos membros fundadores da banda finlandesa de power metal Sonata Arctica. Toca a batería Premier, pratos Paiste e usa as baquetas Pro Mark. Entre as súas máis grandes influencias musicais atópanse Stratovarius, Nightwish,Sentenced e Terry Bozzio.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Henrik Klingenberg

**Henrik "Henkka" Klingenberg**, nado en Mariehamn (Åland) o 21 de outubro de 1978, é un músico finés, teclista da banda de power metal Sonata Arctica.

## Traxectoria 
Uniuse á banda a finais do 2002, xusto para unirse á xira que seguiu logo da gravación de Winterheart's Guild, o cal foi lanzado en 2003; e actualmente reside en Kokkola, Finlandia, cando a banda non está de xira. Entre as súas máis grandes influencias atópanse Pantera, Diablo, Graham Central Station e Billie Holiday, mentres que algúns dos seus teclistas favoritos son Kevin Moore, Jon Lord, Jens Johansson e Matt Guillory. Asemade afirma que consegue a súa inspiración musical a través da vida mesma.

Tocou o teclado para a Banda de Power Metal Melódico Requiem, de Finlandia no 2003.

No seu último concerto en vivo, *For the sake of Revenge* (2006), utilizou un teclado Kurzweil K2500 e outro tipo keytar Roland AX-7.
Ansemil, Ansemil, Silleda

miniatura|300px|Canzorro, San Pedro de Ansemil
**Ansemil** é un lugar da parroquia de Ansemil no concello pontevedrés de Silleda. No ano 2011 tiña 42 habitantes, 18 homes e 24 mulleres. Neste lugar está a igrexa parroquial de gran beleza artística.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Ansemil 
### Parroquias de Silleda 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Silleda
Sarri, Sarri

"**Sarri, Sarri**" é unha canción en éuscaro do grupo Kortatu, posiblemente a máis soada do grupo. A letra é de Lurdes e Josu Landa sobre a música de "Chatty, Chatty", do grupo xamaicano Toots and the Maytals, composta por Frederick "Toots" Hibbert. Na canción colaborou Ruper Ordorika. É a segunda canción da cara B do disco *Kortatu*.

A letra foi escrita en 1985 por mor da fuga da prisión de Martutene (Guipúscoa), o 7 de xullo dese ano, de dous presos condenados pola súa pertenza a ETA, agachados en senllos altofalantes tras un concerto do cantautor Imanol Larzabal. Tratábase de Iñaki Pikabea, Piti, e de Joseba Sarrionandia, Sarri, este último escritor de renome no campo da literatura vasca cuxo alcume dá título á canción.

A letra da canción foi encirrada case vinte anos máis tarde pola Asociación de Vítimas do Terrorismo para promover un boicot a Fermin Muguruza, cantante que noutro tempo fora membro do trío Kortatu. A AVT terminou denunciando a Fermín por tocala en varios concertos.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Videoclip en Youtube
Enxeñaría financeira

**Enxeñería financeira** ou **finanzas computacionais** é un campo no que se mesturan diversas disciplinas como as matemáticas financeiras, os métodos numéricos e a simulación por ordenador para tomar decisións de investimentos, cobertura de riscos e facilitar a xestión do risco das decisións tomadas. Utilizando diferentes métodos, os profesionais desta especialidade tentan determinar os riscos financeiros dos produtos que eles crean.

## Áreas de aplicación 
Algunhas das áreas nas que as técnicas de enxeñería financeira se empregan son: 
* Banca de investimentos
* Xestión do risco financeiro
* Compra e venda de derivados 
* Xestión de investimentos
* Contratación de hipotecas
* Valoración de activos.

## Enxeñeiros financeiros 
Algunhas das persoas que máis contribuíron ao campo son:
* Harry Markowitz
* Fischer Black
* Myron Scholes
* Robert C. Merton
* Robert Jarrow
* Stephen Ross
* Emanuel Derman

Normalmente, as persoas que desempeñan traballos neste campo son coñecidos como analista cuantitativos ou ‘'quants’’. Os coñecementos mínimos que se necesitan para poder aspirar a un traballo como analista cuantitativo son, entre outros, programación en C++ e matemáticas, e en particular nos campos do cálculo estocástico, cálculo multivariante, álxebra, ecuacións diferenciais, teoría da probabilidade e inferencia estatística. A linguaxe C++ converteuse na linguaxe dominante por dous motivos: a natureza computacionalmente intensiva de moitos algoritmos e o enfoque a librerías máis que a aplicacións.

Os postos de enxeñeiro financeiro foron tradicionalmente ocupados por doutores en finanzas, físicas e matemáticas que se pasaron a este campo dende postos máis académicos. Non obstante, na actualidade unha formación en informática é tamén útil.

Hoxe en día, moitas entidades financeiras contan con profesionais da enxeñería financeira nos seus cadros de persoal. Moitas empresas contan cuns poucos empregados, pero outras poden chegar a ter milleiros de profesionais especializados. JPMorgan Chase & Co. foi unha das primeiras firmas en crear un negocio de derivados extenso e empregar enxeñeiros financeiros.

## Véxase tamén
## Bibliografía 
*
* 
* Zopounidis, Constantin; Doumpos, Michael; Pardalos, Panos M. (Eds.); Handbook of Financial Engineering; Series: Springer Optimization and Its Applications, Volume 18, 2008, ISBN 978-0-387-76681-2

### Outros artigos 
* Analista cuantitativo
** Lista de analistas cuantitativos
* Matemáticas financeiras

### Ligazóns externas 
* An Introduction to Computational Finance without Agonizing Pain
* Introduction to Computational Finance, IEEE Computational Intelligence Society Newsletter, August 2004
* Numerical Techniques for Options
* Monte Carlo Simulation of Stochastic Processes 
* Practical financial Optimization Free Ebook Password guest
Mikael Agricola

**Mikael Agricola**, nado en Pernaja en 1510 e finado en Uusikirkko o 9 de abril de 1557, foi un clérigo finlandés ao que se considera o primeiro escritor en lingua finesa, así como un dos máis importantes promotores da reforma protestante en Suecia e Finlandia. Adóitase nomear como o *pai da lingua finesa escrita*.

## Traxectoria 
Agricola foi autor do primeiro libro escrito en lingua finesa: *Abckiria* (*Libro ABC*). Non se conservou ningún orixinal desta obra, mais grazas ás numerosas edicións que se fixeron puido ser reconstruído. A primeira edición dato do 1543 e a terceira e última, do 1559. Agricola tamén traduciu o Novo Testamento (1548), o catecismo e parte do Antigo Testamento, como tamén un libro de oracións baseadas en textos bíblicos (*Rucouskiria Bibliasta*) en 1544. Tiña moitas diferenzas con Martiño Lutero, mais chegou a ser o seu secretario. As diferenzas erradicaban en que Agricola tiña a idea de que a lei mosaica debía cumprirse (seguindo a doutrina xudaizante), mentres que Lutero baseaba as súas ideas na xustificación pola fe.

## Obras 
* *ABC-Kiria* (aprox. 1543)
* *Dauidin Psaltari* (1551)
* *Rucouskiria Bibliasta* (1544)

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Literatura finesa
* Lingua finesa
Abckiria

O ***Abckiria*** é o primeiro libro publicado en lingua finesa. Foi escrito por un relixioso chamado Mikael Agricola, e a súa primeira edición data de 1543.

## Historia 
Agricola escribiu o libro mentres traballaba nunha primeira tradución ao finés do Novo Testamento, publicada en 1548 baixo o título de *Se Wsi Testamenti*.

O "Abckiria" era un método de ensinanza de lectura e escritura. Contén o alfabeto, exercicios de pronunciación, e un catecismo (incluído os Dez mandamentos e a oración do Noso Pai). A primeira edición contaba con 16 páxinas. A segunda, realizada en 1551, tiña 24 follas.

### Fragmento 
Actualmente, o fragmento máis popular da obra é o poema inicial:

: Oppe nyt wanha / ia noori /
: joilla ombi Sydhen toori.
: Jumalan keskyt / ia mielen /
: iotca taidhat Somen kielen.

(*"Aprende agora, vello e novo, que tedes tenro o corazón, os mandamentos e entendemento de Deus, así coñeceredes a lingua finesa."*)
Manuel Álvarez Arias

**Manuel Álvarez Arias**, coñecido como ***Bailarín***, nado en Casaio (Carballeda de Valdeorras) e finado en Ourense o 12 de xuño de 1943, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, no outono botouse ao monte e formou un grupo de guerrilleiros que tiña a súa base na Serra do Eixe. O 10 de xuño de 1937 asasinou unha muller de Casaio logo de facer unha denuncia na súa contra. Tras a desfeita da fronte norte en 1937 o seu grupo reforzou a súa posición coa chegada de antigos combatentes desa fronte, chegando á trintena de membros. Contrario a calquera tipo de organización, tivo enfrontamentos cos asturianos (Marcelino Fernández Villanueva) e os leoneses (Manuel Girón Bazán, Marcelino de la Parra Casas). Mantiña contactos coa oposición portuguesa e utilizaba a fronteira dese país como refuxio. O 2 de agosto de 1940 entregouse no Barco de Valdeorras á Garda Civil, comprometeuse a denunciar os seus antigos compañeiros a cambio da súa liberdade. Pero non chegou a delatalos e foi encarcerado polas autoridades. Foi xulgado e executado no cárcere de Ourense o 12 de xuño de 1943.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*