Xesús Ferro Ruibal

**Xesús Ferro Ruibal**, nado en Rebón (Moraña) o 28 de setembro de 1944, é un lingüista, teólogo, latinista e escritor galego.

## Traxectoria 
Fixo e rematou os estudos de Humanidades, Filosofía e Teoloxía no Seminario de Santiago de Compostela en 1965, e de Filoloxía Clásica en Roma en 1969. Foi membro do grupo Os irmandiños, un grupo de cregos e seminaristas que apostaban pola galeguización da igrexa. Colaborou na tradución ó galego do Novo Testamento (en 1978) e da Biblia (en 1989), obra colectiva que recibiu o Premio Nacional de Tradución en 1990.

En 1994 foi galardoado coa Medalla Castelao. O 17 de xuño de 1995 foi elixido membro numerario da Real Academia Galega, por proposta de Constantino García González, Carlos Casares Mouriño e Andrés Torres Queiruga, e ingresou o 4 de maio de 1996. O seu discurso de ingreso versou sobre a fraseoloxía: *Cadaquén fala coma quen é. Reflexións verbo da fraseoloxía enxebre*, e foi respondido por Carlos Casares.

Desde o ano 1994 e ata o 2014 dirixiu o proxecto de Fraseoloxía Galega do Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades, que edita periodicamente os *Cadernos de Fraseoloxía Galega*, que xa van polo número 22 (2022) .

No ano 2004 formou parte da Comisión técnica que organizou e redactou o Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega.

No 2008 recibiu o Premio Lois Peña Novo.

Do 2007 ao 2011 dirixiu e presentou na Televisión de Galicia 470 programas de *Ben falado!*, microespazo de cinco minutos de duración dedicado á lingua galega.

Foi colaborador no *Dicionario da Real Academia Galega* e na revista *Irimia*.

## Vida persoal
Xesús Ferro está casado e ten dous fillos.
## Obra 
[miniatura|175px|*Refraneiro galego básico*, [BBdCG.]]
* *Dido e Eneas. Xénese, nacemento e vida de dous personaxes polémicos da Eneida*, en *Concepción Arenal. Ciencias y Humanidades*, 1983.
* *Refraneiro galego básico*, Biblioteca Básica da Cultura Galega, 1987.
* *A Igrexa e a lingua galega*, 1988, Consello da Cultura Galega.
* *Latín de onte a hoxe*, Xerais, 1989 (en colaboración).
* *Lingua galega e relixión*, en *Grial* 107, 1990, 335-357.
* *A miña oportunidade*, Contos do Castromil nº 7, 1992.
* *Os papiros do Medulio*, Contos do Castromil nº 28, 1992.
* 
* *Refraneiro galego da vaca*, Centro de Investigacións Lingüísticas e Literarias Ramón Piñeiro, 1995 (en colaboración)
* *Notas para unha bibliografía paremiolóxica galega*, en *Cadernos de Fraseoloxía Galega* 4, 2003, 35-58 (en colaboración).
* *Refraneiro do Seminario de Santiago (1947-1958)*, en *Cadernos de Fraseoloxía Galega* 4, 2003, 173-343 (en colaboración).
* *Explicitación e implicitación fraseolóxica. Notas galegas*, en *Cadernos de Fraseoloxía Galega* 6, 2004, 57-80.
* *Locucións e fórmulas comparativas ou elativas galegas*, en *Cadernos de Fraseoloxía Galega* 8, 2006, 179-264.
* *Xosé Chao Rego: renacer galego. (Actas do Simposio-Homenaxe)*, Fundación Bautista Álvarez de Estudos Nacionalistas, 2010.
* *O libro da vaca. Monografía etnolingüística do gando vacún*, Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades, 2010, ISBN 978-84-453-4948-9 (en colaboración con Pedro Benavente Jareño) 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades

### Ligazóns externas 
* Servidor que alberga os *Cadernos de Fraseoloxía*
* O programa *Ben falado* na web Benfalado.gal, de Xesús Ferro Ruibal