Haliaeetus leucogaster

***Haliaeetus leucogaster*** é unha especie de pigargo, unha grande ave de presa diúrna accipítrida das costas de Australasia e sur e sueste de Asia. Foi descrita orixinalmente por Johann Friedrich Gmelin en 1788 e está moi relacionada coa *Haliaeetus sandfordii* das illas Salomón, e considérase que as dúas forman unha superespecie. É unha ave moi distintiva, o adulto ten cabeza, peito, cobertoiras da parte inferior das ás e cola brancos. As partes superiores son grises, mentres que as plumas de voo negras da parte inferior das ás contrastan coas cobertoiras brancas. A cola é curta e con forma de cuña como en todas as especies de pigargos (xénero *Haliaeetus*). Como moitas aves de presa, a femia é de maior tamaño que o macho e pode medir ata 90 cm de longo cunha envergadura alar de ata 2,2 m e un peso de 4,5 kg. Os exemplares inmaturos teñen plumaxe marrón, que se substitúe gradualmente por branco ata a idade de cinco ou seis anos. A chamada que profiren é un son alto parecido ao do ganso.

Vive desde a India e Sri Lanka e a través do sueste asiático ata Australia polas costas e principais ríos preto da costa, reprodúcese e caza preto da auga e os peixes constitúen a metade da súa dieta. É oportunista, xa que come prea e unha ampla variedade de animais. En canto ao seu estado de conservación, aínda que está clasificada globalmente como en estado *pouco preocupante*, declinou en partes do sueste asiático como Tailandia e sueste de Australia. Considérase *ameazada* en Victoria e *vulnerable* en Australia do Sur e Tasmania. As alteracións humanas do seu hábitat son a súa principal ameaza, tanto por actividades humanas directas preto dos niños que causan impacto no éxito reprodutor, coma pola corta das árbores axeitadas para a súa nidificación. É unha especie reverenciada polos pobos aborixes australianos de moitas partes de Australia e protagoniza varios contos folclóricos.

## Taxonomía 
Esta especie foi descrita formalmente polo naturalista alemán Johann Friedrich Gmelin en 1788 co nome binomial *Falco leucogaster*. Gmelin baseou a súa descrición na que fixera en 1781 John Latham a partir dun espécime da colección leveriana que se capturara en febreiro de 1780 na illa Princes na costa do cabo máis setentrional de Xava durante a última viaxe do capitán Cook. Agora é un dos dez pigargos situados no xénero *Haliaeetus*, o cal foi introducido en 1809 polo naturalista francés Marie Jules César Savigny. O seu nome específico deriva do grego antigo *leuko* 'branco', e *gaster* 'ventre'. O seu parente máis próximo é o pouco coñecido *Haliaeetus sandfordii* das illas Salomón. Ambas forman unha superespecie, e como é habitual noutras subespecies de pigargos, unha das especies (*H. leucogaster*) ten a cabeza branca e a outra especie cabeza escura. O peteiro e ollos son escuros e as garras son amarelas escuras como en todos os pigargos do hemisferio sur. Ambas as especies teñen polo menos algunha coloración escura na cola, pero isto non sempre é claramente visible en *H. leucogaster*. As secuencias de nucleótidos do xene do citocromo b destes dous pigargos estaban entre as analizadas nun estudo de 1996. Aínda que difiren grandemente en aspecto e ecoloxía, a súa diverxencia xenética do 0,3% indica que os antepasados das dúas formas puideron diverxer recentemente, hai só 150.000 anos. Os autores do estudo concñuíron que, aínda que a diverxencia xenética é máis consistente coa de dúas subespecies, a clara distinción en aparencia e comportamento garante que se manteñan como especies separadas. A secuencia do ADN mitocondrial do locus do citocromo b diferénciase moi lixeiramente do de *H. sandfordii*, o que suxire unha diverxencia relativamente recente despois de que as *H. leucogaster* radicadas en Nova Guinea colonizaron as illas Salomón.

As afinidades de *H. leucogaster* á parte de *H. sandorfii* son un pouco menos claras; os datos moleculares indican que é unha das catro especies de pigargo tropical (xunto con *H. vocifer* do continente africano e *H. vociferoides* de Madagascar), mentres que os datos de aloencimas indican que podería ter unha relación máis estreita con pigargos do hemisferio norte. Outro estudo molecular publicado en 2005 mostrou que *H. leucogaster* é basal a catro pigargos: os dous africanos mencionados antes e outros dous do xénero *Ichthyophaga* (aínda que algúns autores clasifican os *Ichthyophaga* tamén no xénero *Haliaeetus*).

## Description 
[miniatura|esquerda|Adulto voando no [Parque Nacional de Bundala de Sri Lanka, as plumas de voo negras contrastan co forro de plumas brancas claramente visible.]]
[miniatura|Adulto en catividade no [Parque Zoolóxico da Arignar Anna, Chennai, India]]

Ten unha cabeza branca, rabadilla e partes inferiores, e dorso e ás escuras ou grises lousa. En voo, as pluma de voo negras das ás poden verse facilmente vendo o paxaro desde abaixo. O gran peteiro curvado é de cor gris chumbo azulado cun extremo máis escuro, e os iris son marróns escuros. A cera da base do peteiro é tamén gris chumbo. As patas e pés son amarelos ou grises, con longas gadoupas. A diferenza das aguias do xénero *Aquila*, as patas non están emplumadas. Os sexos son similares. Os machos son de 66–80 cm de longo e o peso é de 1,8–3 kg. As femias son lixeiramente maiores, de 80–90 cm e 2,5–4,5 kg. A envergadura alar vai de 1,78 a 2,2 m. Un estudo de 2004 de 37 aves de Australia e Papúa-Nova Guinea (3&nbsp;°S a 50&nbsp;°S) atopou que as aves podían ser sexadas con fiabilidade baseándose no seu tamaño, e que as aves de latitudes máis so sur eran maiores que as do norte. e no pasado nas illas Laquedivas) ao leste da India, Bangladesh e Sri Lanka no sur de Asia, a través das costas do sueste asiático, incluíndo Myanmar, Tailandia, Malaisia, Indonesia, Indochina, as principais illas das Filipinas, e o sur da China, incluíndo Hong Kong, Hainan e Fuzhou, e cara ao leste por Nova Guinea e o arquipélago de Bismarck, ata Australia. No norte das Salomóns está restrinxido ás  illas Nissan, e substituída noutras partes pola *H. sandfordii*. En Victoria, onde é escasa, é localmente máis común en Corner Inlet e os lagos Gippsland. O pousadoiro queda cuberto de feces e a área que o rodea está ciscada de egagrópilas e restos de animais que cazou. O niño é unha gran cunca profunda construída con paus e ramas, forrada con materiais como herba e algas. As renovacións anuais do niño fan que este se faga gradualmente máis grande. Os niños están xeralmente situados onde se esgallan os troncos das árbores grandes asomadas aos corpos de auga. Os niños vellos deixados por as *Aquila audax* e as *Haliastur sphenurus* tamén poden ser renovados e usados por este pigargo. Outras presas importantes dentro dos peixes son os belónidos e os lábridos. Xunto coas aguias peixeiras, as *H. leucogaster* ás veces capturan peixes que son tóxicos, como algúns diodóntidos e tetraodóntidos. Nun caso, rexistrouse que o pigargo intentou capturar un *Varanus salvator* adulto de 1,5 m de longo e conseguiu matalo, pero non puido transportalo debido ao gran peso do varano.

Frecuentemente captura aves acuáticas, como os pequenos pingüíns *Eudyptula minor*, galiñolas e proceláridos. Ocasionalmente tamén atrapa mamíferos como os raposos voadores *Pteropus*. No arquipélago de Bismarck informouse que atrapou cans e gatos e dúas especies de cuscús, o *Phalanger orientalis* e o *Spilocuscus maculatus*.

Aliméntanse soas, en parellas ou en grupos familiares. Unha parella pode cooperar para cazar. Poden comer as presas mentres están voando ou cando se pousan nunha plataforma elevada como o seu propio niño. Esfola as súas vítimas a medida que as come. É moi eficiente dixerindo a comida e só regurxita pequenas egagrópilas de ósos fragmentados, pelos e plumas.

Un estudo de 2006 en corpos de auga do interior arredor de Canberra, onde *H. leucogaster* comparte territorio con *Aquila audax* mostrou pouco solapamento no tipo de presas que capturaban. *A. audax* atrapaba coellos, varios macropódidos, aves terrestres como cacatúas e papagaios e varios paseriformes como as pegas *Gymnorhina tibicen* e estorniños pintos *Sturnus vulgaris*. As *H. leucogaster* capturan alí peixes, réptiles acuáticos como as tartarugas *Chelodina longicollis* e os agámidos *Intellagama lesueurii*, e aves acuáticas como patos, mergullóns e galiñolas. Ambas as especies depredan o parrulo *Chenonetta jubata*. Os coellos constitúen só unha pequena fracción da dieta de *H. leucogaster*. Malia nidificaren unha preto da outra, as dúas especies raramente interaccionan, xa que *A. audax* caza lonxe da auga e *H. leucogaster* faino preto das ribeiras dos lagos. Na península de Eyre en Australia do Sur abandonaron os niños a medida que as actividades humanas traspasaron os territorios dos pigargos. Noutras parte, a eliminación de árbores axeitadas para a nidificación fíxoas desaparecer en gran medida localmente, como foi o caso da corta de arboredos de *Casuarina equisetifolia* no distrito de Visakhapatnam en Andhra Pradesh na India. Na India medíronse densidades de niños de aproximadamente 1 por 4,32&nbsp;km de liña de costa en Sindhudurg e dun niño por 3,57&nbsp;km (45 niños en 161&nbsp;km) no distrito de Ratnagiri de Maharashtra. Tamén nidifican na  illa Netrani (antes chamada illa Pigeon), onde Allan Octavian Hume detectara en 1875 uns 100 exemplares, o que quizais era a colonia reprodutora máis grande da especie. En 2000 as alteracións sufridas pola illa debido a exercicios de disparo de torpedos realizados pola mariña de guerra india foron sinalados como unha ameaza para a colonia. En 2004 atopáronse case 100 niños na illa.

O DDT foi amplamente usado como pesticida para agricultura e tivo significativos efectos adversos sobre a vida silvestre, especialmente no adelgazamento da casca dos ovos e a súa conseguinte facilidade de rotura nas aves de presa. Un estudo de revisión do impacto do DDT na fauna de aves de presa australianas entre 1947 e 1993 atopou que o grosor medio da casca dos ovos diminuíra nun 6%. Este nivel medio de adelgazamento pénsase que probablemente non ten como resultado unha rotura significativamente maior dos ovos en conxunto, pero en postas individuais que eran incluso máis finas puido causar a rotura. *H. leucogaster* foi unha das especies máis afectadas, probablemente debido a que as súas áreas de alimentación foran tratadas intensamente co pesticida, como os pantanos. O uso do DDT tivo un máximo en 1973, pero o seu uso xa non estivo aprobado desde 1987 e cesou totalmente en 1989.

## Importancia cultural 
miniatura|Adulto voando en Tasmania

*H. leucogaster* era importante para diferenciar as tribos de pobos indíxenas australianos. O animal gardián da comunidade aborixe de Wreck Bay, é tamén o emblema oficial do Parque Nacional e Xardíns Botánicos de Booderee no Territorio de Jervis Bay. A comunidade considera que as localidades arredor do Parque Nacional de Booderee están conectadas con el.

A *H. leucogaster* está representado nos billetes de 10.000 dólares de Singapur, É o emblema do estado malaio de Selangor. A ave é o emblema do equipo da liga australiana de rugby Manly-Warringah Sea Eagles,

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas  
*Animal Diversity Web, Universidade de Michigan