Roman Shukhevych

**Roman-Taras Yosypovych Shukhevych** (en ) tamén coñecido como **Taras Chuprynka** e polo seu pseudónimo **Tur**, nado en Lviv, Galicia, Imperio Austrohúngaro, o 30 de xuño de 1907, e finado na mesma cidade o 5 de marzo de 1950, foi un nacionalista ucraíno e líder militar do Exército Insurxente Ucraíno. 

Colaborador dos nazis na Segunda guerra mundial, foi comandante do batallón Nachtigall e capitán do batallón Schutzmannschaft 201. Foi un dos responsables dos masacres de Galicia e Volinia, nos que foron asasinados ducias de milleiros de civís polacos. no Reino de Galicia e Lodomeria, pertencente por aquel entón ao Imperio Austrohúngaro (algunhas fontes afirman que o seu lugar de nacemento foi Krakovets). Seus pais estiveron implicados no renacemento nacional ucraíno no século XIX. Tras estudar fóra de Lviv, regresou á cidade para estudar no Ximnasio Académico de Lviv, ao tempo que vivía co seu avó, o etnógrafo Volodymyr Shukhevych. A súa formación política estivo influenciada por Yevhen Konovalets, o comandante da Organización Militar de Ucraína, a cuxo pai lle alugou unha habitación entre 1921 e 1922.

### Educación 
En outubro de 1926, Shukhevych entrou no Instituto Politécnico de Lviv (chamado entón *Politechnika Lwowska* - pois a cidade formaba parte da Segunda República Polaca) para estudar enxeñaría civil. En xullo de 1934 rematou os seus estudos de enxeñeiro na especialidade de pontes de estradas.

De 1928 a 1929, realizou o seu servizo militar no exército polaco. Como estudante de estudos superiores, foi enviado automaticamente para a formación de oficiais. Con todo, foi considerado pouco fiable polo que tivo que completar o seu servizo militar como soldado de artillaría en Volinia.

### Organización Militar Ucraína 
En 1925 uniuse á Organización Militar Ucraína (UVO). A administración polaca tomou represalias cun proceso de "pacificación" que intensificou o sentimento antipolaco e aumentou o nacionalismo ucraíno.

Shukhevych planificou e participou en actividades terroristas e asasinatos, entre eles os seguintes:

* a coordinación dunha serie de roubos a bancos e asaltos a oficinas postais e vagóns co fin de financiar a insurrección continuada.
* o asasinato o 1 de setembro de 1931 de Tadeusz Hołówko, un político polaco moderado que defendía a autonomía cultural dos ucraínos. O seu asasinato causou conmoción e foi condenado por ambas as sociedades.
* o asasinato o 22 de marzo de 1932 do comisario de policía Czechowski
* o intento de asasinato do cónsul soviético en Lviv (Mykola Lemyk asasinou por erro ao emisario especial da NKVD, Alexiy Mayov).
* o asalto do 30 de novembro de 1932 á oficina de correos de Gródek Jagielloński coa participación directa de Shukhevych, no que morreron varios civís. 

Shukhevych, xunto a Stepan Bandera, Stepan Lenkavsky, Yaroslav Stetsko e Yaroslav Starukh entre outros, desenvolveron o concepto de "revolución permanente". Segundo o seu manifesto, o pobo ucraíno, explotado por un ocupante, só podía obter a liberdade mediante un ataque continuado ao inimigo. Como resultado, a OUN asumiu a tarefa de prepararse para unha revolta de toda Ucraína. Shukhevych propagou a idea de que a revolución era un conflito innegociable para derrotar definitivamente  ao inimigo.

Participou activamente no desenvolvemento da idea sobre a formación dun exército ucraíno. Daquela existían dous argumentos diametralmente opostos. O primeiro propoñía formar un exército ucraíno de emigrantes ucraínos, mentres que o segundo avogaba por recrutar un exército nacional no oeste de Ucraína organizado por ucraínos.[miniatura| Shukhevych (esquerda) durante a [Segunda República Polaca en 1930.]]
### Prisión 
O 18 de xullo de 1934, un mes despois do asasinato por parte da OUN do ministro polaco do Interior Bronisław Pieracki, Shukhevych foi arrestado e enviado á prisión de Bereza Kartuska. En decembro de 1935 foi absolto e posto en liberdade por falta de probas incriminatorias.

Durante o xuízo de Varsovia contra a OUN (18 de novembro de 1935 – 13 de xaneiro de 1936), Shukhevych foi chamado como testemuña. Defendeu o seu dereito a falar en ucraíno polo que foi multado con 200 złoty. Despois de saudar ao tribunal co lema "Gloria a Ucraína ", foi internado de novo. Durante o xuízo de Lwów contra a OUN (25 de maio - 27 de xuño de 1936), foi acusado de traizón e pertenza á organización antigobernamental da OUN e foi condenado a tres anos de prisión.

### Ucraína dos Cárpatos 
En novembro de 1938, a Rutenia dos Cárpatos gañou a autonomía dentro do Estado checoslovaco. Shukhevych organizou axuda financeira para o goberno da incipiente república e enviou membros da OUN para establecer os Sich dos Cárpatos, milicias de soldados nacionalistas ucraínos. En decembro de 1938, cruzou ilegalmente a fronteira de Polonia a Checoslovaquia, viaxando ata a cidade rutena de Khust. estableceu o cuartel xeral para a loita contra o goberno central checoslovaco.

Ademais, en xaneiro de 1939, a OUN decidiu derrubar o goberno autonómico, que lles parecía demasiado pro-checoslovaco. O intento de golpe de Estado produciuse na noite do 13 ao 14 de marzo, en relación coa proclamación da independencia de Eslovaquia, dirixida por Alemaña. Coa axuda de simpatizantes entre a policía, os insurxentes dirixidos por Shukhevych obtiveron as armas da xendarmería, pero os seus asaltos contra as guarnicións do exército checoslovaco fracasaron. Só en Khust 11 combatentes da OUN acabaron mortos e 51 capturados. Porén, despois da creación da República Eslovaca, Estado cliente da Alemaña nazi, o 14 de marzo, e da toma de terras checas por parte dos nazis o 15 de marzo, a Rutenia dos Cárpatos foi inmediatamente invadida e anexionada por Hungría. Shukhevych participou activamente nos enfrontamentos coas forzas húngaras e estivo preto de caer morto.

Tras a ocupación da Rutenia dos Cárpatos por Hungría, Shukhevych atravesou Romanía e Iugoslavia ata Austria. Alí reuniuse cos mandos da OUN e recibiu novas ordes, sendo enviado a Gdańsk para realizar actividades subversivas.

### Segunda Guerra Mundial 
[miniatura| Os líderes do [Batallón Schutzmannschaft 201, con Roman Shukhevych (sentado, segundo desde a esquerda), 1942.|esquerda]]
Trala invasión nazi de Polonia deu comezo a Segunda Guerra Mundial e creáronse novos desafíos e oportunidades para o movemento nacionalista ucraíno. No outono de 1939 Shukhevych trasladouse a Cracovia coa súa familia onde actuou como contacto para o Comando Nacionalista Ucraíno dirixido por Andriy Melnyk. Organizou o transporte ilegal de documentos e materiais a través da fronteira soviético-alemá e recompilou información sobre as actividades da OUN en Ucraína.

A dirección dos nacionalistas ucraínos non conseguiu chegar a un acordo unificado sobre a táctica a seguir. Como resultado, o 10 de febreiro de 1940, a organización en Cracovia dividiuse en dúas faccións: unha dirixida por Stepan Bandera e outra por Andriy Melnyk, coñecidas como OUN-B e OUN-M respectivamente. Shukhevych pasou a formar parte do Comando Revolucionario da OUN-B encabezada por Bandera, facéndose cargo da sección que se ocupaba dos territorios reclamados polos ucraínos, que despois do pacto Molotov-Ribbentrop foran tomados por Alemaña (Podlaquia, Kholm, Nadsiania e Lemkivshchyna).

#### Batallón Nachtigall 
miniatura| Shukhevych, outubro de 1943
Antes da Operación Barbarroxa a finais de xuño de 1941, a OUN colaborou activamente coa Alemaña nazi. Segundo a Academia Nacional de Ciencias de Ucraína e outras fontes, o líder da OUN-B, Stepan Bandera, mantivo reunións cos xefes da intelixencia alemá sobre a formación dos batallóns Nachtigall e Roland. O 25 de febreiro de 1941, o xefe da Abwehr, Wilhelm Franz Canaris, sancionou a creación da "Lexión Ucraína" baixo o mando alemán. A unidade tería 800 membros. Shukhevych converteuse en comandante da Lexión da parte da OUN-B. A OUN esperaba que a unidade se convertese no núcleo do futuro exército ucraíno. Na primavera a OUN recibiu 2,5 millóns de marcos por actividades subversivas contra a URSS.

Na primavera de 1941 a lexión reorganizouse en tres unidades. Unha das unidades pasou a ser coñecida como Batallón Nachtigall, unha segunda converteuse no Batallón Roland, e unha terceira foi inmediatamente enviada á Unión Soviética para realizar actos de sabotaxe na retagarda do Exército Vermello.  Segundo Bernard Wasserstein, os membros do batallón Nachtigall estaban entre os que participaron nos pogroms de Lviv contra a poboación xudía. Segundo Per Anders Rudling, o batallón Nachtigall non estivo directamente implicado no pogrom de Lviv como formación organizada. Os superviventes viron ucraínos con uniformes da Wehrmacht participando nos pogroms, pero aínda non está claro que papel xogou o batallón.

Non obstante, os rexistros demostran que o Batallón Nachtigall participou posteriormente nos tiroteos masivos de xudeus preto de Vinnytsia en xullo de 1941. Estímase que máis de 2.000 partisanos soviéticos foron asasinados polo batallón durante a súa operación en Bielorrusia.

O 1 de decembro de 1942, tras a expiración dos seus contratos dun ano, os membros do Batallón negáronse a renovar os seus servizos.

Durante o período de ocupación alemá, Shukhevych pasou a maior parte do seu tempo loitando nos bosques, e desde agosto de 1944, tras a anexión de Ucraína polo exército soviético, viviu en varias aldeas do oeste de Ucraína. Co fin de unir todas as forzas nacionais ucraínas para loitar pola independencia de Ucraína, organizou unha reunión entre todos os partidos políticos ucraínos. Como resultado, formouse o Consello Supremo de Liberación de Ucraína (UHVR).

#### Masacres de polacos 
miniatura| Selo postal ucraíno en homenaxe a Shukhevych no 100º aniversario (2007) do seu nacemento.|esquerda
Na primavera de 1943, a UPA da OUN-B iniciou unha campaña de asasinato e expulsión contra a poboación polaca de Volinia, e a principios de 1944 contra os polacos da Galicia Oriental, territorios que foran recoñecidos internacionalmente como parte de Polonia en 1923.

O goberno polaco no exilio quería restaurar as fronteiras do leste polaco máis aló da liña Curzon, un obxectivo que tamén foi apoiado polas promesas dos aliados occidentais. Pola contra, os asasinatos de ucraínos por parte dos polacos provocaron entre 10.000 e 12.000 mortos en Volinia, Galicia oriental e o actual territorio polaco. O historiador da Universidade de Alberta, Per Anders Rudling, sostén que Shukhevych comandaba a UPA desde o verán de 1943, cando decenas de miles de polacos foron masacrados.

Segundo Rudling, dende principios da década de 1950, a diáspora ucraína e os académicos ucraínos elaboraron unha versión branqueada da vida de Shukhevych, na que se minimizou, ignorou e incluso se negou o papel que xogou nas masacres de polacos e outros crimes de guerra.

### Morte 
Shukhеvych morreu o 5 de marzo de 1950, supostamente disparándose durante a súa detención por axentes do MGB (Ministerio da Seguridade do Estado da URSS). Foi no medio dunha loita armada cun grupo operativo do MGB que atacou o seu agocho (kryivka) na aldea de Bilohorshcha (hoxe parte da cidade de Lviv). Os restos non queimados foron guindados ao Zbruch, onde se erixiu unha cruz de pedra conmemorativa en 2003.

## Familia 
As autoridades soviéticas aplicaron a chamada culpa colectiva e perseguiron a todos os membros da familia Shukhevych. O irmán de Roman, Yuri, foi asasinado na prisión de Bryhidka de Lviv, xusto antes da ocupación alemá de Lviv como parte da política de "descarga". A súa nai Yevhenia e a súa esposa, Nataliya Berezynska, foron enviadas a Siberia. O seu pai, Joseph-Zinovy Vladimirovich Shukhevych (1879-1948) por aquel entón discapacitado, tamén foi sofreu a represión e o exilio. Morreu pouco despois de chegar ao cárcere.

O seu fillo Yuri Shukhevych e a súa filla Mariyka foron ingresados nun orfanato. En setembro de 1972, Yuri foi condenado a dez anos de prisión e outros cinco anos de exilio despois de pasar xa 20 anos en campos soviéticos. Durante ese tempo perdeu a visión.

## Legado 
[miniatura| [Hrivna|Moeda conmemorativa de Shukhevych, 2008|esquerda]]
Despois da súa morte, Shukhevych recibiu a Cruz de Ouro ao Mérito en Combate de Primeira Clase e a Cruz do Mérito de ouro, os premios máis altos entregados polo UPA.

O 23 de outubro de 2001, o Museo Histórico de Lviv converteu a casa na que foi asasinado Shukhevych nun museo conmemorativo. No ano 2000 estreouse o filme *Neskorenyi*, dirixido por Oles Yanchuk, onde foi interpretado polo actor Hryhoriy Hladiy. No 100º aniversario do seu nacemento, acuñáronse selos e moedas na súa honra.

En xuño de 2017, o Concello de Kíiv cambiou o nome da avenida Xeneral Vatutin da cidade polo de "avenida Roman Shukhevych". Nikolai Vatutin foi un comandante militar soviético durante a segunda guerra mundial que foi asasinado polo Exército Insurxente Ucraíno de Shukhevych.

O 5 de marzo de 2021, o Concello de Ternopil púxolle o seu nome ao estadio máis grande da cidade. O 16 de marzo de 2021, o Consello do Oblast de Lviv tamén aprobou o cambio de nome do seu maior estadio, dándolle o nome de Shukhevych e Stepan Bandera. Con todo, o seu sucesor no cargo, Viktor Yanukovich, anunciou o 5 de marzo de 2010 que derrogaría os decretos que lle concederon a Shukhevych e Stepan Bandera o título de Heroes de Ucraína. O 21 de abril de 2010, o Tribunal Administrativo de Apelacións de Donetsk declarou ilegal o decreto de Yushchenko que lle concedía o título a Roman Shukhevych, argumentando que o presidente non tiña dereito a lle outorgar este título a Shukhevych, porque este morrera en 1950 e, polo tanto, non vivira no territorio da Ucraína independente (despois de 1991). En consecuencia, Shukhevych non era un cidadán ucraíno, e este título non podía serlle concedido. O Tribunal Administrativo Supremo de Ucraína declarou ilegal o título de Heroe de Ucraína de Shukhevych en agosto de 2011.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*