open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lingua atong

O '''a'tong''' é unha lingua sino-tibetana, do grupo bodo-garo, estreitamente relacionada coas linguas koch, rabha, bodo e garo. O atong está clasificado como en perigo severo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

O pobo a'tong vive no curso baixo do río Someswari ou Simsang, na India (nas Garo Hills, estado de Meghalaya) e en Bangladesh (distrito de Mymensingh). O dialecto falado en Bangladesh, denominado Ating, é significativamente diferente do da India. A última investigación sobre o número de falantes é de comezos do século XX, dando 15.000 falantes (10.000 nas Garo Hills e 5.000 en Mymensingh).

Algúns lingüistas afirman que o a'tong podería ser un dialecto da lingua Koch, e os a'Tong considéranse parte do pobo garo, a pesar de que o a'Tong non é comprensible para o resto dos garos. A lingua goza de gran vitalidade, úsanna todos os grupos de idade no seu territorio tradicional.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
*Ethnologue 
*Proxecto Rosetta
3 de xuño

O **3 de xuño** é o 154º día do ano do calendario gregoriano e o 155º nos anos bisestos. Quedan 211 días para finalizar o ano.

## Acontecementos 
* 1098 - Os Cruzados toman Antioquía, na Turquía.
* 1940 - A Luftwaffe bombardea París.
* 1940 - Termina a batalla de Dunquerque, na segunda guerra mundial, coa evacuación de tropas inglesas e francesas e vitoria alemá.
* 1989 - O goberno da República Popular da China manda tropas á praza de Tiananmen para dispersar as persoas que protestaban, despois de 7 semanas.
* 2006 - Montenegro declárase independente de Serbia e Montenegro.

## Nacementos 
miniatura|100px|dereita|María do Carme Kruckenberg.
miniatura|100px|Jill Biden.
* 1808 - Jefferson Davis, presidente dos Estados Confederados de América (m. 1889).
* 1873 - Otto Loewi, farmacoloxista alemán, Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina (m. 1961).
* 1876 - Ramón Cabanillas, escritor galego (m. 1959).
* 1877 - Raoul Dufy, pintor francés (m. 1953).
* 1899 - Georg von Békésy, gañador do Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina (m. 1972).
* 1905 - Ramón Iglesia Parga, historiador galego (m. 1948).
* 1911 - Paulette Goddard, actriz norteamericana (m. 1990).
* 1911 - Antonio López Acuña, escritor e xornalista galego.
* 1922 - Alain Resnais, director de cinema francés.
* 1924 - Torsten Wiesel, investigador sueco, gañador do Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina.
* 1925 - Tony Curtis, actor norteamericano.
* 1926 - Allen Ginsberg, poeta norteamericano (m. 1997).
* 1926 - María do Carme Kruckenberg, poeta galega.
* 1931 - Raúl Castro, revolucionario e presidente cubano.
* 1942 - Curtis Mayfield, cantor e compositor norteamericano (m. 1999).
* 1944 - Manuel Uhía Lima, pintor e ilustrador galego.
* 1951 – Jill Biden, primeira dama estadounidense.
* 1965 - Ramón Loureiro, escritor galego.
* 1968 - Ingeborg María Rossel, política galega.

## Mortes 
miniatura|100px|Georges Bizet.
* 1874 - Benito Plá Cancela, avogado, escritor e político galego (n. 1812).
* 1875 - Georges Bizet, compositor francés (n. 1838).
* 1899 - Johann Strauss II, compositor austríaco (n. 1825).
* 1924 - Franz Kafka, escritor checo (n. 1883).
* 1925 - Manuel Comellas Coímbra, mestre, escritor e poeta do rexurdimento e intersecular. (n. 1853).
* 1963 - Papa Xoán XXIII (n. 1881).
* 1964 - Frans Emil Sillanpää, escritor finlandés, Premio Nobel de Literatura (n. 1888).
* 1975 - Eisaku Sato, primeiro ministro do Xapón, Premio Nobel da Paz (n. 1901).
* 1977 - Roberto Rossellini, director italiano de cinema (n. 1906).
* 1989 - Aiatolá Ruhollah Khomeini, xefe espiritual do Irán (n. 1900).
* 1997 - Salvador Velayos Hermida, científico galego (n. 1908).
* 1999 - Marcelino Fernández Villanueva, militar republicano e guerrilleiro antifranquista (n. 1914).
* 2001 - Anthony Quinn, actor mexicano (n. 1915)
* 2010 - Rue McClanahan, actriz estadounidense (n. 1934).
* 2013 - Indalecio Tizón Covelo, político galego.
* 2016 - Muhammad Ali, boxeador estadounidense (n. 1942).
* 2019 - Agustina Bessa-Luís, escritora portuguesa (n. 1922).

## Festas e celebracións 
* Día Mundial da Bicicleta 

## Outros 
* Santoral: Santos Carlos Lwanga, Kevin, Clotilde, Isaac e Oliva.

## Notas 
Os 366 días do ano
2 de xuño

O **2 de xuño** é o 153º día do ano do calendario gregoriano e o 154º nos anos bisestos. Quedan 212 días para finalizar o ano.

## Acontecementos 
* 455 - Roma é saqueada polos vándalos de Xenserico.
* 1625 - A cidade de Breda réndese ao exército español de Ambrosio de Spínola.
*1861 - Primeiros Xogos Florais da Coruña.
* 1875 - O escocés Alexander Graham Bell inventa o micrófono de membrana para o seu teléfono.
* 1896 - En Gran Bretaña, Guglielmo Marconi patenta a radio.
* 1946 - Proclamada por referendo a República en Italia.
* 1949 - Transxordania pasa a denominarse oficialmente Xordania.
* 1953 - A Raíña Isabel II do Reino Unido recibe a coroa na Abadía de Westminster.
* 2014 - O Rei Xoán Carlos I de España anuncia a súa abdicación no seu fillo Filipe de Borbón e Grecia.

## Nacementos 
miniatura|100px|Alessandro Cagliostro.
miniatura|100px|Tarsy Carballas.
* 1743 - Alessandro Cagliostro, viaxeiro, ocultista e masón (m. 1795).
* 1801 - Eduard Gaertner, pintor alemán (m. 1877)
* 1812 - Domingo Díaz de Robles, militar e escritor galego (m. 1867).
* 1833 - Segismundo Moret, político español (m. 1913).
* 1835 - Papa Pío X (m. 1914).
* 1843 - Adolfo Merelles Caula, avogado e político galego (m. 1911).
* 1846 - Victorino Abente Lago, escritor galego (m. 1935).
* 1857 - Karl Gjellerup, dramaturgo e novelista danés (m. 1919).
* 1857 - Edward Elgar, compositor británico (m. 1934).
* 1888 - Antonio Couceiro Freijomil, escritor galego (m. 1955).
* 1903 - Max Aub, escritor (m. 1972).
* 1904 - Johnny Weissmuller, nadador e actor intérprete de Tarzán (m. 1984).
* 1934 -  Tarsy Carballas, científica galega
* 1941 - Suso Peña, artista galego (m. 2005).
* 1964 - Mark Lipovetsky, crítico cultural ruso.
* 1964 - Abel Losada, político galego.

## Mortes 
miniatura|100px|Bo Diddley.
* 1874 - Agustín María Acevedo Rodríguez, ilustrado médico e escritor galego (n. 1806).
* 1882 - Giuseppe Garibaldi, revolucionario italiano, que loitou pola unificación de seu país (n. 1807).
* 1888 - Marcelino Sanz de Sautuola, arqueólogo español (n. 1831).
* 1905 - Benito María Hermida Verea, político galego (n. 1825).
* 1911 - Enrique Campo, pintor e debuxante pontevedrés (n. 1890).
* 1971 - José María Crespo Rodríguez, profesor e escritor galego (n. 1882).
* 1981 - Dimas Romero Vázquez, médico galego (n. 1918).
*1995 - Amadeo Goyanes Vázquez, luthier e gaiteiro galego (n. 1915)
* 1996 - Pilar Lorengar, soprano española (n. 1928).
* 2004 - Enrique Alvarellos, músico, escritor e editor galego (n. 1931).
* 2008 - Bo Diddley, guitarrista e compositor de rhythm and blues, pioneiro do rock and roll (n. 1928)

## Festas e celebracións 
* *Festa della Repubblica* (Festa da República), na Italia

## Outros 
* Santoral: Santos Marcelino, Paulino, Pedro e Xermán.

Os 366 días do ano
2 de abril

O **2 de abril** é o 92º día do ano do calendario gregoriano e o 93º nos anos bisestos. Quedan 273 días para finalizar o ano.

## Acontecementos 
* 1846 - Iníciase a revolución galega de 1846 co pronunciamento do coronel Miguel Solís en Lugo.
* 1851 - Primeira exhibición da luz eléctrica en Galicia: iluminación experimental (só durante dúas horas) do claustro da actual Facultade de Xeografía e Historia de Santiago de Compostela 
* 1930 - Haile Selassie é proclamado emperador de Etiopía.
* 1982 - Arxentina ocupa militarmente as illas Malvinas, dando inicio á Guerra das Malvinas.

## Nacementos 
miniatura|100px|dereita|Émile Zola.
* 742 - Carlomagno.
* 1725 - Giacomo Casanova, aventureiro, viaxeiro e escritor italiano (m. 1798).
* 1805 - Hans Christian Andersen, escritor, etnógrafo e lingüista danés.
* 1840 - Émile Zola, escritor francés.
* 1860 - Florencio Vaamonde Lores, historiador e escritor galego.
* 1891 - Max Ernst, artista plástico alemán.
* 1914 - Alec Guinness, actor británico (m. 2000).
* 1927 - Serge Hutin, francmasón e escritor francés (m. 1997).
* 1928 - Serge Gainsbourg, músico, actor e director de cinema francés (m. 1991).
* 1940 - Juan Blanco, político galego.
* 1945 - Gloria Cámara, actriz galega.
* 1947 - Camille Paglia, humanista estadounidense.
* 1950 - Marcial Dorado, empresario galego.
* 1962 - Suso Lista, actor galego.
* 1968 - Rafa Villar, escritor e político galego.
* 1971 - Carlos Solla Varela, escritor e etnógrafo galego.
* 1977 - Michael Fassbender, actor alemán.

## Mortes 
miniatura|100px|dereita|Samuel Morse.
* 1872 - Samuel Morse, inventor estadounidense.
* 1880 - Joaquín Gaite Núñez, médico, profesor e xornalista galego (n. 1820).
* 1914 - Paul von Heyse, escritor alemán (n. 1830).
* 1932 - Hermann Rorschach, psiquiatra e psicanalista suízo (n. 1884).
* 1934 - Xurxo Lorenzo Fernández, investigador e debuxante, irmán de Xaquín Lorenzo, *Xocas*. (n. 1910).
* 1938 - Eduardo Araujo Conde, sindicalista e político galego.
* 1948 - Xesús Culebras, veterinario e intelectual galeguista (n. 1879).
* 1974 - Georges Pompidou, presidente de Francia (n. 1911).
* 1996 - Antonio Ortiz Ramírez, anarquista catalán (n. 1907).
* 1998 - Agustín Magán, actor e director teatral galego (n. 1918).
* 2001 - María Dolores Vila Jato, historiadora galega da arte.
* 2005 - Xoán Paulo II, de nome Karol Wojtyła, primeiro Papa non italiano nos derradeiros 455 anos (elixido o 16 de outubro do 1978).
* 2013 - Jesús Franco, director de cine español (n. 1930).
* 2015 - Manoel de Oliveira, director de cine portugués (n. 1908).

## Festas e celebracións 
* Día Internacional do Libro Infantil e Xuvenil 
* Día Mundial da Concienciación sobre o Autismo 

## Outros 
* Santoral: San Francisco de Paula.

Os 366 días do ano

## Notas
5 de xuño

O **5 de xuño** é o 156º día do ano do calendario gregoriano e o 157º nos anos bisestos. Quedan 209 días para finalizar o ano.

## Acontecementos 
* 1625 - Durante a guerra de Flandres a cidade de Breda réndese ao exército español comandado por Ambrosio Spinola.
* 1741 - Vitus Bering parte da península de Kamchatka co fin de explorar Alasca.
* 1752 - Benjamin Franklin proba que o lóstrego é electricidade.
* 1849 - Dinamarca tornase unha monarquía constitucional despois de aprobar unha constitución.
* 1937 - Fusilados en Pontevedra os republicanos da Estrada Jesús Puente Fontanes, Ramón Fernández Rico, José María Pena López, José Rodríguez Sangiao, Cándido Tafalla Froiz e Manuel Nogueira González.
* 1963 - En Teherán o aiatolá Khomeini é detido polas autoridades iraníes, producindo grandes disturbios.
* 1967 - Comeza a Guerra dos seis días, entre Israel e unha coalición árabe formada por Exipto, Xordania, Iraq e Siria. Rematou o 10 de xuño.
* 1977 - Nas Illas Seychelles prodúcese un golpe de estado contra o presidente James Michel.
* 1982 - España pasa a formar parte da NATO.
* 2006 - Serbia recoñece a independencia de Montenegro.
* 2011 - No Perú, Ollanta Humala obtén a presidencia do país tras vencer na segunda volta das eleccións.

## Nacementos 
miniatura|100px|Federico García Lorca.
miniatura|100px|Helene Cixous.
* 1533 - Bernardino Baldi, escritor e matemático italiano. (m. 1617)
* 1723 - Adam Smith, economista (m. 1790).
* 1862 - Allvar Gullstrand, oftalmólogo sueco (m. 1930).
* 1878 - Pancho Villa, revolucionario mexicano. (m. 1923).
* 1883 - John Maynard Keynes, economista (m. 1946).
* 1898 - Federico García Lorca, poeta e dramaturgo (m. 1936).
* 1937,- Hélène Cixous,  escritora feminista francesa.
* 1942 - Teodoro Obiang Nguema, político ecuatoguineano.
* 1945 - Vivian French, escritora inglesa de literatura infantil e xuvenil.
* 1947 - Laurie Anderson, música e poeta norteamericana.
* 1949 - Xosé Luís Barreiro Rivas, político e politicólogo galego.
* 1949 - Ken Follett, escritor británico.
* 1950 - Darío Villanueva, crítico literario e profesor universitario galego.
* 1951 - Xosé de Cora, xornalista e escritor galego.
* 1954 - Xavier Castro, historiador galego.

## Mortes 
miniatura|100px|Carl Maria von Weber.
* 1443 - Fernando, o Infante Santo, príncipe de Portugal (n. 1402).
* 1826 - Carl Maria von Weber, compositor romántico alemán (n. 1786).
* 1873 - Urbano Rattazzi, estadista italiano (n. 1808).
* 1900 - Maximino Teijeiro Fernández, médico e político galego (n. 1827).
* 1937 - Jesús Puente Fontanes, alcalde republicano da Estrada (n. 1898).
* 1937 - Ramón Fernández Rico, político galego (n. 1891).
* 1955 - José Costa Figueiras, escritor e xornalista galego (n. 1880).
* 2004 - Ronald Reagan, expresidente de Estados Unidos

## Festas e celebracións 
* Día Mundial do Medio Ambiente 

## Outros 
* Santoral: Santos Bonifacio, Nicanor, Igor e Sancho.

Os 366 días do ano
Academo

**Academo** é un heroe mítico ático que, segundo a tradición axudou aos espartanos Cástor e Pólux a atopar á súa irmá Helena, que fora raptada por Teseo. O seu sartego tiña culto nunha localidade próxima a Atenas, onde foi construído un ximnasio que foi máis tarde a sede da Academia de Platón.
Acamante

**Acamante**, personaxe mitolóxico da guerra de Troia. Era fillo de Teseo e de Etra e irmán de Demofonte.

## Traxectoria 
Participou no asedio de Troia, segundo Homero, formou parte dos cabaleiros que se introduciron no interior do cabalo de madeira que serviu para pór fin á resistencia da cidade. Recibiu como botín de guerra a Clímene.
Acasto

**Acasto**, fillo de Pelias, foi rei de Iolco, na Tesalia. Foi un dos homes que acompañaron a Xasón e os argonautas.

## Mito 
Enviou a Medea e Xasón ao exilio acusados da morte de seu pai e dispuxo a celebración de grandes xogos nos que interveu Peleu. Astidamia, muller de Acasto, namorouse de Peleu, pero ao non acceder este aos seus desexos acusouno de tentar seducila. Para se vingar Acasto convidouno a unha cacería, rouboulle a espada marabillosa que lle dera Hefesto e abandonouno entre os centauros no monte Fella, pero foi salvado por Quirón, sabendo que tiña que ser o pai de Aquiles.

Peleu, axudado por Xasón, marcha entón contra Iolco e remata coas vidas de Acasto e Astidamia, entregando o reino de Iolco a Tesalio, fillo de Xasón.
Acates

**Acates** é un personaxe da Eneida de Virxilio. 
Amigo e fiel compañeiro de Eneas, ao que acompañaba cando se lle apareceu Venus.
Acca Larentia

**Acca Larentia** era unha deusa romana. Hai versións contraditorias sobre quen era. Segundo algunhas tradicións, era a muller de Fáustulo, o pastor que atopou a Rómulo e Remo, dos que foi nutriz. Tivo doce fillos, en honra dos que se estableceu o colexio dos doce Arvales Frates, sacerdotes de Ceres e Baco. En cambio, segundo Tito Livio era unha prostituta arriquecida, denominada Lupa, que deixa a súa herdanza a Rómulo. En ocasións, tamén é descrita como amante de Hércules.

Dábaselle culto o 23 de decembro, no que se celebraban a **festa larentalia**. Posiblemente está relacionada coa deusa sabina Larenta ou Larunda.
4 de abril

O **4 de abril** é o 94º día do ano do calendario gregoriano e o 95º nos anos bisestos. Quedan 271 días para finalizar o ano.

## Acontecementos 
* 1809 - As "Alarmas do Morrazo", lideradas por Juan Gago de Mendoza, asaltan o forte de San Fernando en Marín e renderon a gornición francesa.
* 1814 - Napoleón Bonaparte abdica por primeira vez.
* 1846 - A cidade de Santiago súmase ao pronunciamento iniciado en Lugo por Miguel Solís. 
* 1949 - Fúndase a OTAN.
* 1972 - Mendozazo, protesta social en Mendoza.

## Nacementos 
miniatura|100px|dereita|Marguerite Duras.
* 186 - Caracalla, emperador romano.
*1787 - Joaquín Mosquera, presidente de Colombia.
* 1819 - María II de Portugal, raíña de Portugal.
* 1841 - Isidoro Brocos, escultor galego.
* 1880 - José Costa Figueiras, escritor e xornalista galego.
* 1892 - Edith Södergran, poeta fino-sueca (m. 1923).
* 1902 - Enrique Peinador Porrúa, avogado, xornalista e político galego (m. 1940).
* 1903 - José María Acuña López, escultor galego.
* 1904 - Herminia Fariña Cobián, poeta e dramaturga galega. (m. 1967).
* 1907 - Ramón Martínez López, filólogo e político galego (m. 1989).
* 1914 - Marguerite Duras, escritora francesa.
* 1920 - Éric Rohmer, director de cine francés.
* 1932 - Andrei Tarkovskii, cineasta ruso.
* 1932 - Álvaro Rodríguez Eiras, político e empresario galego.
* 1945 - Xosé Antón Gaciño, editor e xornalista galego.
* 1951 - Mercedes Milá, xornalista catalá.
*1952 - Antón Sobral, profesor, escritor e pintor galego.
* 1959 - Aki Kaurismäki, director de cinema finés.
*1965 - Serxio Pazos, actor, presentador e reporteiro galego.
*1977 - Iago Caamaño, piloto galego de rally.
* 1979 - Heath Ledger, actor australiano (m. 2008).
* 1985 - María Obelleiro Hermida, xornalista galega.

## Mortes 
miniatura|100px|dereita|Martin Luther King.
miniatura|100px|dereita|Salgueiro Maia.
* 1284 - Afonso X o Sabio, rei e escritor, en Toledo (n. 1221).
* 1879 - Heinrich Wilhelm Dove, físico alemán.
* 1886 - Eugenio Alau, médico e político español (n. 1816).
* 1912 - Valentín García Escudero, notario e político galego (n. 1833).
* 1923 - John Venn, matemático británico.
* 1924 - Eduardo Vincenti, político galego.
* 1924 - Louis Sullivan, arquitecto estadounidense.
* 1928 - Antonio Garrido Villazán, militar, xornalista e escritor galego (n. 1855).
* 1943 - Valeriano Villanueva, militar e estudoso da agricultura galego.
* 1953 - Enrique Hervada García-Sampedro, médico galego (n. 1883).
* 1968 - Martin Luther King, activista político estadounidense, é asasinado en Memphis.
* 1986 - Xerardo Álvarez Gallego, escritor e político galego.
* 1992 - Salgueiro Maia, militar portugués (n. 1944).
* 2009 - Pilar Escudero Ferro, pintora galega (n. 1904)
* 2015 - María Pineda, modelo española (n. 1960).
* 2016 - Chus Lampreave, actriz española (n. 1930).
* 2017 - Giovanni Sartori, politicólogo italiano (n. 1924).
* 2020 - Luis Eduardo Aute, poeta, cantautor, pintor, director de cinema, actor, escultor español (n. 1943).

## Festas e celebracións 
## Outros 
* Santoral: Santo Isidoro.

Os 366 días do ano
Lucius Accius

**Lucius Accius**. 170 a.C.-94 a.c. escritor romano nado en Pisarum.
Fillo dun liberto, a maior parte da súa obra consiste en adaptacións de dramas gregos, sobre todo inspirados na Ilíada. Pero  foron dúas obras de ambientación romana, *Brutus* e *Decius*, as que máis éxito tiveron no seu tempo.
Da súa obra só quedan os títulos de 50 obras e algúns fragmentos, en total 700 versos.
Accra

**Accra** ou **Acra** é a capital de Ghana, e conta cunha poboación de 1&nbsp;661&nbsp;400 (2001) e preto de 2,9 millóns na área metropolitana. Está situada na costa do golfo de Guinea. É a maior cidade do país e o seu centro administrativo, de comunicacións e econômico. As industrias principais son as de alimentos, madeira, téxtil, roupas e produtos químicos.

## Historia e características 
A súa orixe remonta a un forte portugués que aquí existiu entre 1557 e 1578. Acra desenvolveuse en torno de fortes británicos e holandeses construídos no século XVII, e baixo a súa protección estableceuse a etnia Ga. En 1877, Acra pasou a ser capital da Costa do Ouro británica. Após a conclusión dun ferrocarril para o interior mineiro e agrícola, Accra tornouse o centro económico de Ghana.

Accra é sede do museo nacional, a Academia de Artes e Ciencias de Ghana, da Universidade de Ghana, e da biblioteca central. Tamén digno de nota é o Forte de Christiansborg, construído por dinamarqueses no século XVII. Nos suburbios de Ghana fica a Achimota School, a principal escola secundaria do país. A Comisión de Defensa da Organización da Unidade Africana (OUA - actual UA, Unión Africana) ten a súa sede en Accra.

## Notas
3 de maio

O **3 de maio** é o 123º día do ano do calendario gregoriano e o 124º nos anos bisestos. Quedan (242) días para finalizar o ano.

## Acontecementos 
* 1283 - No combate naval de Malta a escuadra aragonesa de Roger de Lauria derrota á francesa.
* 1494 - Cristovo Colón descobre Xamaica
* 1519 - Hernán Cortés comeza a conquista de México
* 1720 - En Suecia, Federico de Hesse é coroado rei.
* 1721 - Hans Egede, un misioneiro luterano noruegués, chamado o Apóstolo de Groenlandia, parte de Bergen (Noruega) para unha misión evanxelizadora nesta illa.
* 1814 - Napoleón é desterrado á illa de Elba
* 1923 - Realízase o primeiro voo en avión sen escalas cruzando Estados Unidos de costa a costa
* 1947 - Xapón convértese nunha monarquía constitucional
* 1978 - O responsable de mercadotecnia da sociedade informática estadounidense DEC (hoxe desaparecida) enviou un correo electrónico con publicidade a unhas 400 persoas. Nace así o *spam* ou correo lixo 

## Nacementos 
miniatura|100px|Niccolò Machiavelli.
* 1455 - Xoán II, rei de Portugal (m. 1495).
* 1496 - Niccolò Machiavelli, historiador, filósofo e político italiano (m. 1527).
* 1748 - Emmanuel Joseph Sieyès, político, revolucionario e escritor francés (m. 1836).
* 1851 - Cayetano Aldrey Salvado, mestre e filólogo galego (m. 1922).
* 1892 - George Paget Thomson, físico británico (m. 1975).
* 1895 - José Díaz Ramos, político español (m. 1942).
* 1898 - Golda Meir, política israelita (m. 1978).
* 1899 - Paulino Uzcudun, boxeador vasco (m. 1985).
* 1903 - Bing Crosby, cantante crooner e actor estadounidense (m. 1977).
* 1904 - Arturo Cuadrado, escritor e político galego (m. 1998).
* 1914 - Martín de Riquer, investigador catalán.
* 1930 - Juan Gelman, poeta, xornalista e tradutor arxentino.
* 1933 - James Brown, cantante de *soul* e *funk* estadounidense (m. 2007).
* 1933 - Steven Weinberg, físico estadounidense.
* 1937 - Nélida Piñón, escritora brasileira.
* 1945 - Roberto Verino, deseñador e empresario galego.
* 1978 - Inma López Silva, escritora galega.

## Mortes 
miniatura|160px|Narciso Yepes.
* 1758 - Bieito XIV, papa.
* 1904 - José Barral Campos, xornalista e escritor galego.
* 1908 - Manuel Rodríguez Rodríguez, filólogo e escritor galego.
* 1936 - Robert Michels, sociólogo alemán (n. 1876).
* 1941 - Manuel Vidal Rodríguez, sacerdote e escritor galego (n. 1871).
* 1954 - Manuel Martínez-Risco, científico e político galego (n. 1988).
* 1957 - Albert Béguin, escritor, crítico e editor suízo (n. 1901).
* 1997 - Narciso Yepes, guitarrista clásico español (n. 1927).
* 2004 - Alberto Puente García, dirixente comunista galego (n. 1918).
* 2008 - Leopoldo Calvo Sotelo Bustelo, político e enxeñeiro español.

## Festas e celebracións 
O tres de maio celébrase a **Santa Cruz de maio**, e así corre o seguinte refrán: *Pola Santa Cruz de maio, o lobo i o corvo nado, i o raposo medio criado* .

* Día Mundial da Liberdade de Prensa 

## Outros 
Os 366 días do ano

## Notas
Acerra

**Acerra** é un concello italiano da provincia de Nápoles, na rexión de Campania. O seu nome latino era **Acerrae**. A 31 de decembro de 2019, tiña Ten 59 525 habitantes.

## Historia 
Cidade fundada polos etruscos no século IV a.C., sobre un asentamento osco, o que a converte na cidade máis antiga da Campania. No 332 a.C. foi a primeira cidade en obter a civitas romana na Campania. Destruída por Haníbal no 211 a.C., foi reconstruída cinco anos despois. Baixo Augusto convértese nun importante centro comercial.
Entre o XI e o XII estivo baixo o poder dos normandos.

## Notas 
## Véxase tamén
Acireale

[miniatura|San Pedro, Acireale, [Sicilia]]
**Acireale**, (en ), comuna de Catania, Sicilia, Italia. Segundo datos do 2009, ten 52&nbsp;954 habitantes.

## Localización 
Está situada ao pé do Etna, e é famosa polas súas augas termais. Segundo a tradición, Acis dálle nome á cidade, aínda que filoloxicamente o topónimo procede do grego **Akus**, (*penetrante*), clara referencia ao río veciño, periodicamente recuberto de lava. En latín a cidade denominouse **Aquilia**. En 1169 foi destruída por un terremoto, foi reconstruída co nome de **Aquilia Nova**. En 1326 foi destruída polo lume, os superviventes construíron unha nova cidade na súa situación actual.
En 1693 foi destruída por un terremoto, pero unha vez máis a cidade foi reconstruída.
Acis

[miniatura|[Polifemo sorprendendo a Acis et Galatea, por Ottin (1866), París.]]
**Acis**, personaxe mitolóxico grego, era un pastor siciliano, fillo de Fauno e da ninfa Simetis. Amado pola ninfa Galatea, matouno por celos o ciclope Polifemo ao lle botar unha rocha enriba. O sangue de Acis formou un regato pequecho debaixo da rocha que o matara: Galatea converteu o regato en río.

Ovidio dedicoulle un poema na súa obra *Metamorfoses*.
4 de maio

O **4 de maio** é o 124º día do ano do calendario gregoriano e o 125º nos anos bisestos. Quedan 241 días para finalizar o ano.

## Acontecementos 
* 1589 - Unha escuadra inglesa mandada por Francis Drake ataca A Coruña.
* 1789 - Entra en vigor a Constitución dos Estados Unidos de América.
* 1904 - Comeza a construción do Canal do Panamá
* 1976 - Aparece o diario *El País*
* 1994 - Asinado un acordo de paz entre Isaac Rabin (Israel) e Yaser Arafat (Palestina)
* 2002 - Lanzamento do satélite artificial estadounidense Aqua.
* 2012 - Inaugúrase oficialmente o Museo Nacional de Ciencia e Tecnoloxía (MUNCYT), na Coruña, aínda que non se abriu ó público ata o mes de xuño

## Nacementos 
miniatura|100px|Thomas Henry Huxley.
miniatura|100px|Audrey Hepburn
* 1776 - Johann Friedrich Herbart, filósofo, psicólogo e pedagogo alemán (m. 1841).
* 1777 - Louis Jacques Thénard, químico francés (m. 1857)
* 1802 - Manuel García Gil, monxe e prelado galego (m. 1881).
* 1808 - Agustín Fernando Muñoz, militar español (m. 1873).
* 1825 - Thomas Henry Huxley, biólogo británico (m. 1895).
* 1839 - Juan Manuel Paz Novoa, avogado, xornalista e político galego (m. 1895).
* 1849 - Narcisa Pérez Reoyo, escritora galega (m. 1876).
* 1861 - Juan Armada Losada, escritor, xornalista e político galego (m. 1932).
* 1875 - Ramiro de Maeztu, escritor español da Xeración do 98.
* 1880 - Bruno Taut, arquitecto e urbanista alemán (m. 1938).
* 1894 - Amando Suárez Couto, pintor galego (m. 1981).
* 1899 - Fritz von Opel, industrial alemán (m. 1971).
* 1906 - Antonio Caneda Rodríguez, mestre e político galego (m. 1937).
* 1914 - Toshihiko Izutsu, filósofo xaponés (m. 1993)
* 1928 - Hosni Mubarak, presidente do Exipto.
* 1929 - Audrey Hepburn, actriz estadounidense (m. 1993).
* 1938 - Armando Vázquez Crespo, escritor e xornalista galego.
* 1940 - Gerardo Sacau Rodríguez, filólogo galego (m. 2010).
* 1949 - Francisco Moldes Fontán, político, diplomático e crítico literario galego.
* 1953 - Begoña Bas, etnógrafa galega.
* 1958 - Keith Haring, pintor norteamericano.
* 1970 - Blanca Riestra, escritora galega.

## Mortes 
miniatura|100px|Edith Nesbit.
* 1916 - Michael O'Hanrahan, rebelde irlandés (n. 1877).
* 1924 - Edith Nesbit, poeta e autora inglesa de literatura infanto-xuvenil (n. 1858).
* 1938 - Carl von Ossietzky, escritor e pacifista alemán (n. 1889).
* 1945 - Fedor von Bock, xeneral alemán (n. 1880).
* 1950 - William Rose Benét, escritor e crítico literario estadounidense (n. 1886).
* 1955 - Fabriciano Fernández Serra, xornalista galego (n. 1893).
* 1980 - Josip Broz Tito, Presidente de Iugoslavia (n. 1892).
* 1986 - Isidro Parga Pondal, xeólogo galego (n. 1900).
* 2010 - Ángel Cristo, domador e empresario do circo español (n. 1944).

## Festas e celebracións 
## Outros 
Os 366 días do ano
Lingua abaga

O **abaga** é unha lingua papúa falada no distrito de Goroka, en Papúa-Nova Guinea. O abaga está clasificado como en perigo crítico polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO. A lingua podería estar extinta, pois no ano 1994 só a falaban 5 persoas, o grupo étnico fórmano 290 persoas (2001).

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Abaga no ethnologue
Lugares de Abadín

[miniatura|dereita|[Casa do concello de Abadín.]]
Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares de Abadín**

## Mapas de situación das parroquias de Abadín

Ficheiro:Parroquias de Abadin.png|As dezanove parroquias que conforman o concello da Abadín.
Ficheiro:Parroquia_de_Abadin_do_concello_de_Abadin.png|Localización da parroquia de Abadín
Ficheiro:Parroquia_de_Abeledo_do_concello_de_Abadin.png|Localización da parroquia de Abeledo
Ficheiro:Parroquia_de_Aldixe_do_concello_de_Abadin.png|Localización da parroquia de Aldixe
Ficheiro:Parroquia_de_Baroncelle_do_concello_de_Abadin.png|Localización da parroquia de Baroncelle
Ficheiro:Parroquia_de_Cabaneiro_do_concello_de_Abadin.png|Localización da parroquia de Cabaneiro
Ficheiro:Parroquia_de_Candia_do_concello_de_Abadin.png|Localización da parroquia de Candia
Ficheiro:Parroquia_de_Castromaior_do_concello_de_Abadin.png|Localización da parroquia de Castromaior
Ficheiro:Parroquia_de_Corvite_do_concello_de_Abadin.png|Localización da parroquia de Corvite
Ficheiro:Parroquia_de_Fanoi_do_concello_de_Abadin.png|Localización da parroquia de Fanoi
Ficheiro:Parroquia_de_Fraias_do_concello_de_Abadin.png|Localización da parroquia de Fraiás
Ficheiro:Parroquia_de_Galgao_do_concello_de_Abadin.png|Localización da parroquia de Galgao
Ficheiro:Parroquia_de_As_Goas_do_concello_de_Abadin.png|Localización da parroquia das Goás
Ficheiro:Parroquia_de_Moncelos_do_concello_de_Abadin.png|Localización da parroquia de Moncelos
Ficheiro:Parroquia_de_Montouto_do_concello_de_Abadin.png|Localización da parroquia de Montouto
Ficheiro:Parroquia_de_Labrada_do_concello_de_Abadin.png|Localización da parroquia de Labrada 
Ficheiro:Parroquia_de_A_Granha_de_Vilarente_do_concello_de_Abadin.png|Localización da parroquia da Graña de Vilarente
Ficheiro:Parroquia_de_Quende_do_concello_de_Abadin.png|Localización da parroquia de Quende
Ficheiro:Parroquia_de_Romariz_do_concello_de_Abadin.png|Localización da parroquia de Romariz
Ficheiro:Parroquia_de_Seivane_de_Vilarente_no_concello_de_Abadin.png|Localización da parroquia de Seivane de Vilarente 

## Lugares de Abadín
### Abadín
### Abeledo
### Aldixe
### Baroncelle
### Cabaneiro
### Candia
### Castromaior
### Corvite
### Fanoi
### Fraiás
### Galgao
### As Goás
### A Graña de Vilarente
### Labrada
### Moncelos
### Montouto
### Quende
### Romariz
### Seivane de Vilarente
## Parroquias de Abadín
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Abadín
*Galería de imaxes de Abadín
*Galería de imaxes da comarca da Terra Chá
Acquaviva delle Fonti

**Acquaviva delle Fonti**, comuna da provincia de Bari, en Puglia, Italia. Situada a 296 metros sobre o nivel do mar. Ten 21&nbsp;613 habititantes.

Centro agrícola, o viñedo e a oliveira son os principais cultivos da comuna.
3 de agosto

O **3 de agosto** é o 215º día do ano do calendario gregoriano e o 216º nos anos bisestos. Quedan 150 días para finalizar o ano.

## Acontecementos
*1393 - Fernán Pérez de Andrade, O Boo funda o mosteiro de Santa Catarina de Montefaro.
*1492 - Cristovo Colón parte do porto de Palos de la Frontera na súa primeira viaxe rumbo ás Indias, na cal descobre, sen o saber, América.
*1778 - Inaugúrase o Teatro alla Scala de Milán, coa ópera Europa Riconosciuta, de Antonio Salieri.
*1914 - Primeira guerra mundial: a Alemaña declara guerra á Francia.
*1994 - Lanzamento do satélite artificial APEX.

## Nacementos
miniatura|100px|James Wyatt.
miniatura|100px|Tom Brady.
*1746 - James Wyatt, arquitecto inglés (m. 1813).
[miniatura|100px|[Frederico Guillerme III de Prusia.]]
* 1770: Frederico Guillerme III, rei prusiano (m. 1840).
*1784 - Claudio González Zúñiga, médico, historiador e político galego (m. 1857).
*1867 - Stanley Baldwin, primeiro-ministro británico (m. 1947).
*1900 - Manuel Blanco Pascual, fotógrafo e político galego (m. 1940).
*1905 - Dolores del Río, actriz mexicana (m. 1993).
*1905 - Maggie Kuhn, activista política estadounidense (m. 1995).

*1907 - Ernesto Geisel, presidente do Brasil de 1974 ata 1979 (m. 1996).
*1909 - José María de Areilza, político e diplomático español (m. 1998).
*1940 - Martin Sheen, actor de cinema de orixe galega.
*1944 - Javier López Facal, lingüista galego.
*1948 - Jean-Pierre Raffarin, primeiro ministro de Francia.
*1959 - Koichi Tanaka, científico xaponés, Premio Nobel de Química.
*1967 - José Manuel Baltar Blanco, político galego.
*1977 - Tom Brady, xugador de Liga Nacional de Fútbol Americano Estauxunidense.

## Mortes
miniatura|100px|Joseph Conrad.
*1667 - Francesco Borromini, arquitecto barroco italiano (n. 1599).
*1780 - Étienne Bonnot de Condillac, filósofo e economista francés (n. 1714).
*1857 - Eugène Sue, escritor francés (n. 1804).
*1917 - Ferdinand Georg Frobenius, matemático alemán (n. 1849).
*1924 - Joseph Conrad, escritor británico de orixe polaca.
*1928 - Antonio Rodríguez del Busto, escritor e xornalista galego (n. 1848).
*1929 - Emile Berliner, inventor xermano-estadounidense (n. 1851).
*1953 - Felipe Gil Casares, avogado e político galego (n. 1877).
*1964 - Flannery O'Connor, escritora estadounidense (n. 1925).
*1968 - Raimundo Aguiar, avogado e político galego (n. 1918).
*1986 - Beryl Markham, aviadora e aventureira británica (n. 1902).
*2004 - Henri Cartier-Bresson, fotógrafo francés (n. 1908).

## Festas e celebracións
*En Nixer é o Día da Independencia

## Outros
Os 366 días do ano
4 de agosto

O **4 de agosto** é o 216º día do ano do calendario gregoriano e o 217º nos anos bisestos. Quedan 149 días para finalizar o ano.

## Acontecementos
miniatura|100px|A Nosa Terra
*886 - Á morte de Muhammad I, o seu fillo Al-Mundir é nomeado, en Córdoba, sexto emir omeia.
*1704 - Unha escuadra inglesa toma Xibraltar ao sur de España
*1789 - En Francia a Asemblea Nacional da Revolución francesa abole os privilexios da nobreza e do réxime feudal.
*1883 - Chega á Coruña o primeiro tren directo desde Madrid, quedando así Galicia comunicada por ferrocarril coa meseta. A inauguración oficial atrasouse a setembro pois este tren do 4 de agosto foi unha proba .
*1897 - Descóbrese a Dama de Elx, escultura singular da arte ibera.
*1907 - Primeiro número da cabeceira *A Nosa Terra*
*1909 - En España suprímese a redención do servizo militar por diñeiro.
*1914 - Primeira guerra mundial: o Reino Unido decláralle a guerra á Alemaña
*1984 - O Alto Volta, na África, muda o seu nome a Burkina Faso

## Nacementos
miniatura|100px|Xosemaría Pérez Parallé.
*1794 - Josef Proksch, pianista e compositor checo de ascendencia alemá.
*1834 - John Venn, matemático británico (m. 1923).
*1859 - Knut Hamsun, escritor noruegués (m. 1952).
*1901 - Louis Armstrong, trompetista de jazz estadounidense.
*1909 - Xosemaría Pérez Parallé, mestre e escritor galego (m. 1987).
*1929 - Iaser Arafat, líder palestino (m. 2004).
*1948 - Vítor Vaqueiro, escritor e fotógrafo galego.
*1959 - Blanca Andreu, poeta galega en lingua española.
*1960 - José Luis Rodríguez Zapatero, político español.
*1961 - Barack Obama, presidente dos Estados Unidos de América.
*1963 - Dolores Vilavedra, profesora de Literatura galega.
*1975 - Harkaitz Cano, escritor vasco.
*1988 - Tom Parker, cantante británico e disc jockey (The Wanted)

## Mortes
miniatura|100px|Hans Christian Andersen.
*1526 - Juan Sebastián Elcano, mariñeiro e explorador vasco que participou na primeira expedición que deu a volta á Terra, como capitán desde a morte de Magalhães en 1521.
*1875 - Hans Christian Andersen, escritor dinamarqués.
*1941 - Mihály Babits, escritor húngaro (n. 1883).
*1976 - Enrique Angelelli, bispo católico arxentino (n. 1923).
*1977 - Ernst Bloch, filósofo alemán.
* 1977 - Edgar Douglas Adrian, fisiólogo británico (n. 1889).
*1986 - Mercedes Núñez Targa, política republicana española (n. 1911).
*1994 - Giovanni Spadolini, político italiano (n. 1925).
*1998 - Carmen Delia Dipiní, cantante portorriqueña (n. 1927).
*2005 - Little Milton, cantante e guitarrista estadounidense.

## Festas e celebracións
* Día Internacional do Bufo

## Outros
*Santoral: San Xoán María Vianney (O Santo Cura de Ars).

## Notas
Os 366 días do ano
Acre

**Acre** pode ser:

* Acre - a cidade de **Acre** en Israel, o
* Acre - o estado do **Acre**, situado no oeste do Brasil
*Acre - medida de superficie inglesa
5 de agosto

O **5 de agosto** é o 217º día do ano do calendario gregoriano e o 218º nos anos bisestos. Quedan 148 días para finalizar o ano.

## Acontecementos
*1939 - O réxime franquista fusila en Madrid trece mozas pertencentes ás Mocidades Socialistas; foron coñecidas como as Trece Rosas.
*1960 - O Alto Volta, hoxe chamado Burkina Faso, independízase de Francia
*2016 - no Brasil inaugúranse os Xogos Olímpicos de Río de Xaneiro.

## Nacementos
miniatura|100px|Guy de Maupassant.
*1638 - Nicolas Malebranche, filósofo e teólogo francés.
*1784 - Miguel Pardo Bazán, militar e político galego (m. 1839).
*1800 - Ramón María Narváez, político e militar español (m. 1868).
*1850 - Guy de Maupassant, escritor francés (m. 1893).
*1885 - Manuel Núñez González, rexistrador e poeta galego (m. 1917).
*1890 - Naum Gabo, escultor ruso (m. 1977).
*1893 - Lois Peña Novo, político e escritor galego.
*1906 - John Huston, director de cinema norteamericano.
*1930 - Neil Armstrong, astronauta estadounidense.
*1930 - Eduardo Álvarez Puga, xornalista galego.
*1963 - Ana Romaní, poeta e xornalista galega.

## Mortes
miniatura|100px|Marilyn Monroe
* 1895 - Friedrich Engels, economista e pensador alemán.
* 1957 - Heinrich Otto Wieland, químico alemán (n. 1877).
* 1962 - Marilyn Monroe, actriz estadounidense.
** 1962 - Ramón Pérez de Ayala, escritor español (n. 1881).
* 1967 - Sebastián González García-Paz, historiador e arqueólogo galego.
* 1991 - Julio Prieto Nespereira, pintor e gravador galego (n. 1896).
* 2000 - Alec Guinness, actor británico.
* 2003 - Domingo García-Sabell, médico, escritor e político galego.
** 2003 - Manuel Mur Oti, director, guionista e escritor galego (n. 1908).
* 2012 - Chavela Vargas, cantante mexicana (n. 1919).
* 2015 - Ana Hatherly, escritora e artista portuguesa (n. 1929).
* 2019 - Toni Morrison, escritora estadounidense, Premio Nobel de Literatura en 1993 (n. 1931).
* 2025 - Terry Reid, guitarrista inglés (n. 1949)

## Festas e celebracións
*Festividade da Virxe das Neves.

## Outros
*Santoral: Santas África, Branca, Nona.

Os 366 días do ano
Acqui Terme

**Acqui Terme** é unha comuna italiana da provincia de Alessandria, Piemonte. 19&nbsp;183 habitantes, situada a 156 metros de altitude. A economía da cidade depende en gran medida do turismo xerado polas termas.
## Historia 
En orixe foi un asentamento ligur fundado co nome de **Caristum**. A cidade foi conquistada polos romanos no 173 a.C. polo cónsul Marco Popilio Lenate, reconstruída co nome de **Aquae Statielle** como cidade romana. No 109 a.C. aumenta a súa importancia económica cundo foi construída a vía Aemilia Scaurii. A súa importancia prosegue cando menos ata o século II, grazas ás súas termas, consideradas entre as mellores do Imperio.

Coa fin do Imperio romano Acqui sofre un longo período de decadencia, conquistada polos longobardos, forma parte do ducado de Asti.

Dende o 978 o emperador Odón II outorgoulle o goberno da cidade ao bispo. No 1278 únese ao marquesado de Monferrato.

## Arquitectura 
***Catedral de Santa María Assunta** fundada no 989 e consagrada no 1067, é un edificio de cruz latina de cinco naves. Do estilo románico consérvanse as ábsidas e a cripta. Entre o século XVI e o XIX renóvase a decoración interna.
***Castelo dos Paleólogos**, hoxe sede do museo arqueolóxico, construído no 1056, reconstruído na forma actual no XV por Guillerme VII de Monferrato.
***Igrexa da Adoración** fundada no século VII polos longobardos. Fondamente transformada no XVIII, quedan da igrexa orixinal a nave principal, as ábsidas e o campanario restan da igrexa orixinal.
***Igrexa de San Francisco**, neoclásica, fachada con gran tímpano.

## Galería fotográfica 

File:Acqui Terme - Fotografia di Tony Frisina - Alessandria - DSC00713.JPG
File:Acqui Terme - Fotografia di Tony Frisina - Alessandria - DSC00710.JPG
File:Acqui Terme - Fotografia di Tony Frisina - Alessandria - DSC00705.JPG 
File:Acqui Terme - Fotografia di Tony Frisina - Alessandria - DSC00707.JPG
File:Acqui Terme - Fotografia di Tony Frisina - Alessandria - DSC00704.JPG
File:Fontana La Bollente, Acqui Terme Italia.jpg
File:Acqui Terme - Fotografia di Tony Frisina - Alessandria - DSC00702.JPG
File:Acqui Terme - Fotografia di Tony Frisina - Alessandria - DSC00701.JPG
File:Acqui Terme - Fotografia di Tony Frisina - Alessandria - DSC00700.JPG
File:Chiesa di Sant'Antonio Abate, Acqui Termi, Italia.jpg
File:Edificio con arco in Piazza San Guido, Acqui Terme, Italia.jpg
File:Arco dell'edificio in Piazza San Guido, Acqui Terme, Italia.jpg

## Véxase tamén
Acre, Israel

**Acre** (en , *"Akko"*; en , *"Akkā"*) é unha cidade de Israel, situada no Distrito do Norte, na beira do mar Mediterráneo. En 2003 tiña 45&nbsp;600 habitantes, 75 % de xudeus e 25% árabes. Acre é a sede do xefe da Fe Bahá'í.

## Historia 
Acre identifícase coa **Aak**, cidade tributaria de Thutmose III e coa **Akka** dos rexistros de Amarna. No Antigo Testamento aparece unha vez co nome de **Acco**. No ano 700 a.C. a cidade caeu en poder dos asirios. No 332 a.C. conquistouna Alexandre Magno, e no século III a.C. Tolomeo II.

En 638 os árabes fixéronse co control da cidade ata que os cruzados a conquistaron no 26 de maio de 1104, dándolle o nome de **San Xoán de Acre**. Reconquistada por Saladino no 1187, cercada sen éxito por Guy de Lusignan no 1189, e de novo conquistada por Ricardo Corazón de León no 1191. Convertida en capital do que quedaba do Reino de Xerusalén. En 1229 foi posta baixo o control dos Cabaleiros Hospitalarios. No ano 1291 os mamelucos conquistan a cidade.

En 1517 captúraa Selim I para o Imperio Otomán, e a cidade entrou nun período de decadencia. A fins do século XVIII comeza a se recuperar baixo o goberno de Daher El-Omar, o sheikh local, o seu sucesor Jezzar Pasha, gobernador de Damasco, fortificouna. Napoleón cercou a cidade no ano 1799 durante dous ata que foi expulsado polos turcos, axudados por unha forza naval británica.

Dende 1918 os británicos gobernaron a cidade ata que en 1948 se integrou en Israel.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:עכו מבט מדרום.jpg

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Río Masma

O **río Masma** é un río da vertente cantábrica, que discorre pola provincia de Lugo.

Nace na serra do Xistral, no concello do Valadouro. Percorre os concellos de Abadín, Alfoz, Mondoñedo, Lourenzá, Barreiros e Foz. Despois de 46&nbsp;km de percorrido desemboca na ría de Foz, xunto á praia da Rapadoira e á praia de Altar no mar Cantábrico.

A superficie da súa conca supera escasamente os 290 quilómetros cadrados.

## Percorrido
O lugar exacto do seu nacemento está na parroquia valadouresa do Cadramón a uns 920 metros de altitude, entre o cumio do Xistral e o do Cadramón. Inicialmente toma o nome de rego Pedrido ou río Pedrido, que pasa bordeando a parroquia alfocesa do Pereiro, atravesa as parroquias abadinenses de Montouto, Labrada e Romariz até entrar na parroquia mindoniense dos Remedios. Toma entón o nome de Río do Porto da Cal ao pasar preto da aldea de Estelo. Un pouco máis adiante, preto da aldea de Tronceda de Abaixo pasa a denominarse río Tronceda, entrando despois na parroquia de Viloalle, na que toma o seu nome definitivo de río Masma ao seu paso pola aldea da Igrexa, tras un breve treito no que coincide co rego Gontán. Cruza posteriormente as parroquias de Vilamor e Masma en Mondoñedo, Santa María de Lourenzá en Lourenzá, Cabarcos, Celeiro de Mariñaos e San Cosme en Barreiros e finalmente Vilaronte no concello de Foz.

## Afluentes
Os seus principais afluentes son o rego de Figueiras e o río Oirán pola esquerda, e o río Valiñadares e o rego do Batán pola dereita.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Ríos de Galicia
Acrisio

**Acrisio** foi un personaxe da mitoloxía grega.

Era fillo de Abante e Aglea. Loitou co seu irmán Preto pola herdanza de seu pai, rei de Argos. 

Casou con Euridice, coa que tivo a unha filla, Dánae. Un oráculo advertiuno de que o fillo da súa filla o ía matar, polo que encarcerou a Dánae, mais Zeus namorouse dela e baixo a forma dunha chuvia de ouro entrou na prisión. Desta unión naceu Perseo. Acrisio, cando o soubo, deixou a Dánae e ao fillo nunha caixa de madeira no medio do mar.

Despois de moitas aventuras, Perseo e a nai voltan a Argos, pero Acrisio, cando o soubo, deixaou a cidade refuxiándose en Larisa. Pero o destino tiña que se cumprir e Perseo foi chamado a Larisa para participar nos xogos fúnebres, e cando lanzaba o disco, este golpeou accidentalmente a Acrisio, o que lle provocou a morte.
Acri

**Acri** é unha comuna italiana da provincia de Cosenza (Calabria), de 22.988 habitantes.

Está situada a 720 metros sobre o nivel do mar. É a antiga **Aciris**. Na Idade Media foi o centro dunha extensa rexión agrícola. A igrexa de San Nicolás, edificada no século XI é o monumento máis importante da cidade. A igrexa de Santa Maria Majores é do século X, con orixe paleocristiá.

## Evolución demográfica 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:25000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:12032
  bar:1871 from:0 till:10965
  bar:1881 from:0 till:11442
  bar:1901 from:0 till:13132
  bar:1911 from:0 till:13306
  bar:1921 from:0 till:14252
  bar:1931 from:0 till:15883
  bar:1936 from:0 till:16213
  bar:1951 from:0 till:20239
  bar:1961 from:0 till:21583
  bar:1971 from:0 till:20615
  bar:1981 from:0 till:21189
  bar:1991 from:0 till:22223
  bar:2001 from:0 till:21891

PlotData=
  bar:1861 at: 12032 fontsize:S text:12.032 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 10965 fontsize:S text:10.965 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 11442 fontsize:S text:11.442 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 13132 fontsize:S text:13.132 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 13306 fontsize:S text:13.306 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 14252 fontsize:S text:14.252 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 15883 fontsize:S text:15.883 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 16213 fontsize:S text:16.213 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 20239 fontsize:S text:20.239 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 21583 fontsize:S text:21.583 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 20615 fontsize:S text:20.615 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 21189 fontsize:S text:21.189 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 22223 fontsize:S text:22.223 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 21891 fontsize:S text:21.891 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:fonte ISTAT - elaborazione grafica a cura di Wikipedia

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina web oficial de Acri
Franz Karl Achard

**Franz Karl Achard**, nado en 1753 en Berlín e finado en 1821 en Wohlau foi un químico prusiano. Estableceu a primeira fábrica de azucre a partir da remolacha.

## Traxectoria 
Estudou física e química en Berlín, discípulo de Andreas Sigismund Marggraf, foi favorito do rei Frederico II de Prusia, ao que informaba das súas investigacións dúas veces por semana.

En 1776 foi elixido membro da Real Academia de Ciencias de Berlín.

Polos seus descubrimentos na aclimatación do tabaco en Alemaña, o rei concedeulle unha pensión vitalicia de 500 taler.

A partir do descubrimento, feito por Marggraf en 1747, de que a remolacha contiña azucre, deseñou un proceso para producir azucre da remolacha.

En 1801 co apoio do rei Frederico Guillerme III de Prusia, abriu a primeira refinaría en Wohlau, Silesia, Prusia (hoxe en Polonia). Abriu outras en Bohemia e en 1811 en Francia.

Os comerciantes británicos de azucre ofrecéronlle 200.000 taler por declarar marrados os seus experimentos, pero el rexeitou as súas proposicións. Co seu descubrimento o azucre deixou de ser un produto de luxo.

As súas refinarías quedaron en bancarrota en 1815 debido á incapacidade económica de Achard, e a diversos lumes causados por curtocircuítos.