open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Reis

O termo **Reis** pode referirse a:
*Plural da palabra rei.

Como topónimos pode referirse a:

;En Galiza
***Caldas de Reis**, concello da comarca de Caldas;
****Santa María de Caldas de Reis**, parroquia de dito concello;
****San Tomé e Santa María de Caldas de Reis**, parroquia de dito concello;
*****Caldas de Reis**, lugar de dita parroquia;
***Reis**, parroquia do concello de Teo;
***Pazos de Reis**, parroquia do concello de Tui;
***Reis**, lugar da parroquia de Padriñán, no concello de Sanxenxo;
***Reis**, lugar da parroquia de Cabanas, no concello do Vicedo;
***O Casal de Reis**, lugar da parroquia de Rarís, no concello de Teo;
***Nantes de Reis**, lugar da parroquia de Lores, no concello de Meaño;
***Outeiro de Reis**, lugar da parroquia de Basadre, no concello de Agolada;
***O Freis**, lugar da parroquia de Cerdido, no concello de Cerdido;
***Vilarreis**, lugar da parroquia de Dena, no concello de Meaño.

;Monarquía
*Matrimonio de **Monarcas**, coma os **Reis Católicos**;
*Dinastía ou sucesión de reis como os **Reis godos**;
*Os **Reis** de cada nación en particular.

;Relixión
**Día de Reis* (festa cristiá do 6 de xaneiro), designa por antonomasia aos **Reis Magos**;
*Tamén pode ser algún dos libros históricos do Antigo Testamento con tal nome: **Primeiro libro dos reis** e **Segundo libro dos reis**;
***Virxe dos Reis**, advocación mariana.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Cluny

A vila e comuna de **Cluny** ou **Clugny** está situada no actual departamento francés de Saona e Loira na rexión de Borgoña, na zona centro-oriental de Francia, a uns 30&nbsp;km da cidade de Mâcon. A súa poboación era de 4.400 habs. en 2003.

A localidade medrou arredor da Abadía beneditina situada no lugar, fundada por Guillerme I de Aquitania no ano 909. O mosteiro converteuse na maior e máis prestixiosa institución monástica de Europa. O cénit da influencia da orde de Cluny tivo lugar entre a segunda metade do século X até inicios do século XII.

A biblioteca de Cluny foi unha das máis importantes en Francia e Europa durante a Idade Media. A abadía foi sometida a saqueo polos Hugonotes en 1562 e moitos dos seus valiosos manuscritos foron destruídos ou desapareceron.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial de Cluny
Popol Vuh

[miniatura|Primeira páxina do manuscrito do Popol Vuh, gardado na Biblioteca de Newberry, [Chicago, Colección Onte.]]
O **Popol Vuh** ou tamén **Popol Wuj**, é unha narrativa cultural que relata a mitoloxía e a historia dos maias quiché que habitaron e aínda habitan nas terras altas de Guatemala. Popol Vuh é unha narrativa precolombiana do período post-clásico, entre os anos 1000 e 1500, escrita en lingua quiché clásica. Porén, o texto escrito, é produto do período colonial español. O título tradúcese como "Libro da Comunidade", "Libro do Consello", ou máis literalmente "Libro do Pobo". O Popol-Vuh conta, do punto de vista dos maias, a orixe do mundo, e particularmente os principios do pobo quiché, un dos pobos antigos localizado no centro do actual Guatemala. É notable que este libro sacro ten similitudes coa Biblia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Guatemala
### Ligazóns externas 
*  El Popol Vuh.
Aleksei Chirikov

**Aleksei Ilyich Chirikov** (Алексей Ильич Чириков en ruso), nado na gobernatura de Tula o 24 de decembro de 1703 e finado en Moscova en novembro de 1748, foi un navegante e capitán ruso.

## Traxectoria 
En 1721, Chirikov graduouse na Academia Naval. Entre 1725 e 1730 e entre 1733 e 1743, foi subordinado de Vitus Bering durante a primeira e segunda expedicións a Kamchatka. O 15 de xullo de 1741 Chirikov (no seu barco *San Paulo*) foi o primeiro europeo en chegar á costa noroeste de Norteamérica, e a partir de entón descubrir parte das Illas Aleutianas. En 1742 Chirikov dirixiu unha partida de busca do *San Pedro*, o buque de Bering. Durante a viaxe, especificou a localización da Illa de Attu. Chirikov tomou parte na creación do mapa final dos descubrimentos rusos no océano Pacífico (1746).

Zonas da illa Kyushu, a illa Attu, a baía Anadyr, a baía Tauyskaya, e unha montaña submarina do Pacífico levan o seu nome.
Babesiose

A **babesiose** (ou *babesíase*) é unha enfermidade parasitaria similar á malaria, provocada por protozoos do xénero *Babesia* e que adoita afectar aos animais domésticos, en especial aos cans. O seu nome estableceuse na honra do biólogo romanés Victor Babeş, que foi o primeiro en illar ao axente patóxeno.

## Epidemioloxía 
A babesiose é a típica enfermidade que se transmite a través dun organismo vector, xeralmente a carracha (*Ixodes dammini*); de feito, é o mesmo que transmite a enfermidade de Lyme e, a miúdo, ambas van asociadas. Hai zonas do planeta nas que a babesiosis está tan estendida que pode transmitirse por transfusións de sangue.

A babesiose é chamada «malaria do nordés» na costa atlántica do norte de Estados Unidos, debido a que a súa morbilidade e os seus síntomas son similares aos da malaria auténtica. En realidade, sábese moi pouco da babesiose naqueles lugares nos que a malaria está moi estendida, porque se parecen tanto que é fácil confundilas.

Algunhas veces, a infección con parasitos da babesia pode ser asintomática ou causar unha enfermidade leve non específica; o enfermo a miúdo nin sequera se dá conta. Nos casos máis leves, esta enfermidade pode provocar febrícula e algo de anemia, pero nos casos agudos a temperatura corporal pode alcanzar os 40 graos e provocar fallos orgánicos, como a insuficiencia respiratoria, cefaleas, nauseas, vómitos, mialxias e hemólise. As persoas máis ameazadas son os mozos, os anciáns ou os que teñen o sistema inmunolóxico máis débil e, dado que o bazo é unha das vísceras que combaten a enfermidade, aqueles aos que lles foi extirpado son máis vulnerábeis.
miniatura|500px|centro|Ciclo biolóxico do protozoo Babesia

## Fisiopatoloxía 
Os parasitos de Babesia reprodúcense nos propios glóbulos vermellos, onde son identificábeis debido á súa anómala división celular cruciforme; ademais, do mesmo xeito que a malaria, provocan anemia hemolítica. Pero, a diferenza do seu axente patógeno, o *Plasmodium*, a Babesia non ataca ao fígado, pois non se desenvolve fóra dos eritrocitos.

## Diagnóstico 
A babesiose é fácil de diagnosticar se se sabe o que se está buscando. Aínda que non hai un protocolo de actuación, se se habita nunha zona onde a enfermidade é habitual ou a persoa foi picada por un carracho, presentando anemia hemolítica e febre, con esa orientación, o médico pode localizar o organismo invasor por medio de diversos tipos de análises de sangue: xa sexa seroloxía, unha reacción en cadea da polimerasa, un reconto de plaquetas ou un hemograma.

## Tratamento 
Os casos máis leves de babesiose resólvense sen tratamento, xa que o sistema inmunolóxico é capaz de neutralizalo. Para os pacientes con casos máis agudos tradicionalmente viñan administrándose dous tipos de fármacos: a quinina e a clindamicina; pero non era raro que esta combinación provocase rexeitamento nos doentes, polo que os estudos máis actualizados suxiren a combinación de atovaquone e azitromicina, en xeral máis tolerados polo organismo. Ademais, as transfusións de sangue permiten substituír os glóbulos vermellos danados por outros sans.
Amaltea

**Amaltea** pode ser:

* na mitoloxía grega, **Amaltea** é a nutriz de Zeus, representada como unha cabra;
* o satélite **Amaltea**, de Xúpiter;
* o asteroide **113 Amaltea**, do cinto de asteroides.
Ducados longobardos

miniatura|mapa do reino no ano 740
Os **Ducados longobardos** foron as principais organizacións políticas creadas polos longobardos en Italia.

Tras a invasión guiada por Alboíno no 568, o territorio conquistado foi repartido segundo criterios principalmente militares e asignado a aqueles nobres que se distinguiran no combate: os duques, precisamente. O cargo non era novo e estaba ligado á institución da fara, unidade básica da estrutura social e militar dos longobardos, pero despois do asentamento en Italia asume novas características.

O primeiro ducado que se constituíu foi, xa no momento da conquista (569), o do Friúl, confiado por Alboíno a Xisulfo. Particular relevo histórico tiveron os dous ducados erixidos na Italia centro-meriodional (a *Langobardia Minor*), Spoleto e Benevento, que tiveron mesmo unha ampla autonomía dentro do reino longobardo.

Nos primeiros anos do dominio longobardo en Italia, os ducados rexéronse autonomamente durante un decenio, sen que houbese un rei central (Período dos duques, 574-584). A continuación, fronte á ineficiencia e á perigosa febleza militar dunha tal fragmentación, os duques volveron elixir un rei (Autario), pero as relacións entre o poder central e os ducados ficaron débiles. Só co tempo o aumento do poder real, cando menos na *Langobardia Maior* (Italia centro-setentrional), prevaleceu sobre os particularismos dos ducados.

O ducado representou para diversos nobres longobardos unha especie de "trampolín de saída" cara ao trono de Pavia (entre moitos exemplos, sobresaen moitos entre os meirandes soberanos longobardos: Autario, Axilulfo, Rotario, Grimoaldo, Ratchis, Aistolfo, Desiderio). Non sempre con todo o golpe remataba ben, e o intento de usurpación culminaba coa morte do duque rebelde (Alahis, Rotarit).

Os ducados longobardos, tanto na *Langobardia Maior* como na *Langobardia Minor*, non foron suprimidos á caída do reino (774), senón que ficaron englobados no Imperio carolinxio. Única excepción, o Ducado de Benevento: pronto elevado ao rango de Principado (pero tamén logo debilitado polas secesións), conservou a súa autonomía e, pola contra, desenvolveu un importante papel político ata a chegada dos normandos (século XI).

## Lista dos ducados longobardos
*Ducado de Friúl.
*Ducado de Ceneda.
*Ducado de Treviso.
*Ducado de Vicenza.
*Ducado de Verona.
*Ducado de Trento.
*Ducado de Parma.
*Ducado de Reggio.
*Ducado de Piacenza.
*Ducado de Brescia.
*Ducado de Bérgamo.
*Ducado de San Giulio.
*Ducado de Pavia.
*Ducado de Turín.
*Ducado de Asti.
*Ducado de Tuscia.
*Ducado de Spoleto.
*Ducado de Benevento, logo Principado de Salerno.

## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Jörg Jarnut, *Storia dei Longobardi*, Torino, Einaudi, 2002. ISBN 8846440854
* Paulo Diácono: *Historia Langobardorum* (*Historia dos longobardos*, Lorenzo Valla/Mondadori, Milán 1992).
* Sergio Rovagnati, *I Longobardi*, Milán, Xenia, 2003. ISBN 8872734843

### Outros artigos 
*Duque.
*Fara (longobardos).
*Longobardos.
*Reino longobardo.
Manuel Freire de Andrade

**Manuel Alberto Freire de Andrade y Armijo**, nado en Carmona (provincia de Sevilla) o 4 de novembro de 1767 e finado en Madrid o 7 de marzo de 1835, foi un militar e xeneral español da arma de cabalaría, que se distinguiu durante a Guerra de Independencia española.

## Traxectoria 
Logo de combater contra os franceses en Murcia, Granada e Valencia (1810-1812), sucedeu o xeneral Girón no mando do IV Exército español ou Exército de Galicia. Comandando ese corpo, Freire triunfou sobre Soult en San Marcial no ano 1813, o que lle valeu ser condecorado coa Cruz de San Fernando). Posteriormente participou na batalla de Tolosa en 1814, onde a súa división se bateu contra os baluartes franceses da cidade.

Partidario do absolutismo monárquico, Freire foi encargado de coutar o levantamento de Riego en 1820, facéndose tristemente famoso pola represión que ordenou na cidade de Cádiz.

## Vida persoal 
Foi fillo de Francisco Freire de Andrade, militar galego.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Gates, D. (2001): *The Spanish Ulcer: A History of the Peninsular War.* Da Capo Press 2001. ISBN 978-0-306-81083-2
* Longford, E. (1969): *Wellington: The Years of The Sword*. Nova York: Harper and Row Publishers.
Isidoro de Antillón

**Isidoro de Antillón y Marzo**, nado en Santa Eulalia del Campo o 15 de maio de 1778 e finado o 3 de novembro de 1814, foi un xeógrafo e político aragonés, representante destacado da última fase da Ilustración.

## Traxectoria 
Nado en Santa Eulalia del Campo, Teruel, o 15 de maio de 1778. Licenciouse en á vez en Dereito civil e canónico. Pasou a Madrid onde exerceu a cátedra de Xeografía e Historia no prestixioso Seminario de Nobres. En 1803 comezou a elaborar o primeiro atlas de España.

Cando estala a guerra contra o francés Antillón trasládase para Aragón, onde estimula a formación da Xunta de Goberno de Teruel. No ano seguinte pasou para Sevilla, onde se encontrou co poeta Quintana, cofundando ambos o "Semanario Patriótico". Antillón foi nomeado membro da Audiencia de Mallorca en 1810, e en 1812 foi elixido como representante de Aragón na segunda lexislatura das Cortes de Cádiz, onde participou activamente, significándose como un aberto defensor da causa liberal.

Sería precisamente o seu ardente liberalismo, o que levou a que fose vítima dun atentado a fins de 1813. As secuelas das feridas forzárono a trasladarse para Aragón. Aquí colleuno a reposición do Absolutismo, coa volta do rei Fernando VII, dándose orde de apresalo. Durante o traslado, ao pasar pola súa localidade natal de Santa Eulalia del Campo faleceu o día 3 de novembro de 1814.

Sepultado na igrexa de Santa Eulalia, en 1823 os realistas abriron o seu sepulcro, queimaron os restos e esparexeron as cinzas.

## Obras (selección) 
* *Descripción orográfica, política y física de Albarracín*, 1792.
* *Elementos de geografía*, 1800.
* *Lecciones de geografía astronómica, natural y política*, 1806.
* *Pricipios de geografía física y civil*, 1807.
* *Elementos de geografía astroómica, natural y política de España y Portugal*, 1824 (edición póstuma).
Pedro Agustín Girón

**Pedro Agustín Girón**, o **duque de Ahumada**, nado en Donostia en 1778 e finado en Madrid o 14 de maio de 1842, foi un militar e xeneral español, que se distinguiu ao longo da Guerra da Independencia.

## Traxectoria 
Estaba emparentado co xeneral Castaños, de quen era sobriño. Ingresado no exército, participou na Guerra do Rosellón.

Durante a Guerra da Independencia, foi posto ao mando do Exército de Galiza, distinguíndose ao mando dese corpo, ao final da contenda na fronte vasca, nas tomas de Tolosa e Pasaia, na provincia de Guipúscoa, no ano 1813. Pouco despois foi relevado no mando desa unidade polo xeneral Freire, quen lograría a gloria coas súas tropas na batalla de San Marcial.

Durante a Restauración absolutista, a partir de 1814, Girón salientouse como partidario do liberalismo. Ao triunfar este en 1820, Girón foi nomeado ministro da Guerra. A pesar do seu pasado, á morte de Fernando VII, en 1833, o duque de Ahumada entrou a formar parte do Consello de Rexencia, e entre 1835 e 1836, en plena Guerra Carlista, volveu de novo a dirixir o ministerio da Guerra.
Csesznek

**Csesznek** (alemán: Zeßnegg, croata: Česneg e eslovaco: Česnek) é unha aldea no condado de Veszprém, Hungría. Famoso polo seu castelo medieval.

O castelo medieval de Csesznek foi construído preto de 1263 polo barón Jakab Cseszneky que era o portaespadas do rei Béla IV. El e os seus descendentes chamaron por do castelo: Cseszneky. Entre 1326 e 1392 era un castelo real cando o rei Sexismundo ofreceuno para a familia de Garai en cambio polo Banato de Macsó. En 1482 a liña masculina dos Garai extinguiuse e o rei Matías Corvino doou o castelo á familia Szapolyai. En 1527 o barón Bálint Török ocupouno. Durante o décimo sexto século as familias Csábi, Szelestey e Wathay estaban na posesión de Csesznek. En 1561 Lőrinc Wathay repeleu con éxito o sitio dos turcos. Con todo, en 1594 o castelo foi ocupado polas tropas turcas, pero xa en 1598 os húngaros recobrárono. En 1635 Dániel Esterházy comprou o castelo e a aldea e a partir dese momento Csesznek foi propiedade da familia Esterházy ata 1945.
Charles Macintosh

**Charles Macintosh**, nado en Glasgow o 29 de decembro de 1766 e finado o 25 de xullo de 1843, foi un químico escocés e inventor da peza de vestir resistente á auga (*waterproof*, impermeable). O abrigo impermeable Mackintosh nomeouse así na súa honra (é de resaltar que a peza ten a letra *k*).

## Traxectoria 
Charles Macintosh naceu en Glasgow, onde os seus primeiros traballos foron de empregado nunha oficina de atención ao público. Durante a súa mocidade reservou sempre algún tempo ao estudo da ciencia, particularmente da química. Cando tiña vinte anos, non resignado co seu estado como empregado, dedicouse á manufactura de produtos químicos, algúns deles inventados por el. Neste campo pronto tivo bastante éxito, chegando a inventar varios procesos de química. Os seus experimentos con alcatrán, nafta, permitiron a invención das pezas téxtiles resistente á auga (*waterproof*), a esencia da súa patente (Pat. No. 4,804) foi que se fundamentaba en uso de dúas capas delgadas de goma da India postas na superficie das teas. Debido aos seus numerosos descubrimentos na área da química, foi en 1823 nomeado 'fellow' da Royal Society.

Charles Macintosh patentou a súa invención para a roupa impermeábel no ano 1823 e a primeira peza impermeábel de vestir que denominou Mackintosh converteuse en parte do que sería no futuro a súa fabrica téxtil familiar denominada *Charles Macintosh and Co. of Glasgow*. No ano 1830 a compañía de Macintosh fundiuse con outra do mesmo sector téxtil en propiedade do científico Thomas Hancock, en Manchester. Ambos coñecéronse debido a que Hancock tamén experimentara co caucho nos téxtiles dedicados a pezas de vestir desde o ano 1819, data na que creou a fábrica que se uniría á de Macintosh. O Mackintosh empregouse posteriormente na expedición ártica de Sir John Franklin (1924) e polo exército británico.

Macintosh intentou outras factorías, por exemplo a que abriu no ano 1809 dedicada á fabricación de fermento, que non tivo éxito debido á oposición global dos elaboradores de cervexa de Londres.

## Referencias culturais 
Na popular canción dos Beatles titulada Penny Lane existe unha referencia (quizais errónea) ao impermeable deseñado por Charles Macintosh, a letra da canción é a que segue: "and the banker never wears a Mack, in the pouring rain...very strange."

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Biografía de Charles Macintosh
Théodore Rousseau

**Théodore Rousseau**, nado en París en 1812 e finado en Barbizon, Île de France, en 1867, foi un pintor francés. Pertenceu á Escola de Barbizon e obtivo o maior recoñecemento con cadros como "O Pobo".

## Obras 
miniatura|dereita|Les chênes d'Apremont
* ''l'Allée de châtaigniers* (Musée du Louvre)
* *la Lisière d'un bois* (1849)
* *Terrains d'automne* (1849)
* *l'Entrée du Bas-Bréau* (1850)
* *le Village de Barbizon* (1850)
* *le Paysage après la pluie* (1852)
* *les Gorges d'Apremont*
* *le Carrefour de l'Épine* (1857)
* *le Bornage de Barbizon* (1859)
* *le Chêne de roche* (1861)
* *Clairière dans la haute futaie* (1863)
* *Coucher de soleil sur la forêt'' (1866)

## Véxase tamén
Theodor von Reding

**Theodor von Reding von Biberegg**, nado o 3 de xullo de 1755 en Schwyz e finado o 23 de abril de 1809 en Tarragona, foi un militar e xeneral suízo que participou na Guerra da Independencia ao servizo do exército español. Seu pai, Teodoro Antonio Reding, tiña en propiedade un rexemento en España, o Vello Reding. Os seus dous irmáns máis novos Aloysio e Nazario tamén serviron a España coincidindo os tres nalgunhas batallas.

## Traxectoria 
O 22 de outubro de 1772 ingresou, con só 16 anos, no exército como capitán do Rexemento suízo de Reding ao servizo de Carlos IV. Destacou en campañas como as de Menorca (1781-1782), os Pireneos (1793-1795) ou Portugal (1801).

O 21 de abril de 1806 é nomeado, por Carlos IV gobernador de Málaga, e como tal preside a Xunta de Málaga. Despois foi nomeado Xeneral en Xefe das tropas do reino de Granada e posteriormente Comandante Xeneral da 1ª División do Exército de Andalucía. Baixo o mando do xeneral Castaños foi o principal artífice en xullo de 1808 como tenente xeneral da derrota do xeneral francés Dupont na batalla de Bailén. Rompeu á cabeza do Rexemento suízo a idea da invencibilidade dos exércitos franceses napoleónicos.

Trala batalla de Bailén, foi enviado a Cataluña como Gobernador de Tarragona e Capitán Xeneral do Principado. Combatería contra as tropas napoleónicas do xeneral Saint-Cyr.

Ambos xenerais enfrontaríanse durante o Sitio de Rosas desde o 6 de novembro até o 5 de decembro de 1808; na batalla de Llinars o 16 e na batalla de Molins de Rei o 21 de decembro de 1808. Durante a batalla de Valls, o 25 de febreiro de 1809, Theodor von Reding recibiu un golpe cun sabre no seu brazo esquerdo, retirándose co resto das súas tropas para Tarragona. Saint-Cyr iniciou un asedio sobre a cidade, chegando a ofrecer a Reding o inicio de conversas con vistas a unha capitulación, mais este rexeitou.

Mentres Theodor von Reding elaboraba novos planos para organizar as súas tropas, caeu enfermo de febres en marzo de 1809. O 23 de abril de 1809 faleceu a consecuencias desas febres provocadas na batalla.

Foi enterrado na catedral de Tarragona, sendo exhumados os seus restos e trasladados para a primeira sepuntura do cemiterio de Tarragona.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Asociación Histórico - Cultural "Teodoro Reding" 
* Memorable Batalla de Bailen y biografía del ínclito general Don Teodoro Reding, barón de Biberegg, na Biblioteca Digital Hispánica da Biblioteca Nacional de España.
Paul Sérusier

**Paul Sérusier**, nado en París o 9 de novembro de 1864 e finado en Morlaix o 7 de outubro de 1927, foi un pintor francés pertencente ao post-impresionismo, asociado ao movemento dos Nabis.

## *O Talismán* 
*O Talismán* é a súa obra máis importante. O verán de 1888 Paul Sérusier coincide con Paul Gauguin en Pont Aven (Bretaña francesa) e alí pinta esta obra influenciado polo consello de Gauguin "Se ves amarelo elixe o amarelo máis estridente que teñas na paleta e aplicalo ao cadro".

Esta obra pintada na tapa dunha caixa de tabaco causou grande expectación á súa volta a París (de aí o seu nome *O Talismán* porque a ensinaban coma se tivesen un tesouro) e ao redor de tal concepto apareceu o grupo dos Nabis. As características básicas deste grupo son: o espírito de síntese, a ornamentalidade e sobre todo a aplicación de cores intensas que non se corresponden coa realidade.[miniatura|Paul Sérusier, *Le Talisman*, 1888. Huile sur bois. 27 x 21.5 cm. [Musée d'Orsay, París, France.|centro]]
Nabis

miniatura|O talismán de Paul Sérusier.
**Nabis** (do hebreo *profeta*) grupo de artistas que, polas súas actividades cumpridamente diversas, eran unha influencia principal sobre a arte producida en Francia durante finais do século XIX. Predicando que unha obra de arte é o produto final e a expresión visual da síntese dun artista da natureza en metáforas persoais estéticas e símbolos, eles prepararon o terreo para principios do desenvolvemento do século XX da arte abstracta e non representativa.

Fundado por Paul Sérusier, no movemento áchanse Édouard Vuillard, Pierre Bonnard, Maurice Denis, Ker-Xavier Roussel, Félix Vallotton, Georges Lacombe, ou o escultor Aristide Maillol.
Ronaldo Delgado

**Ronaldo Delgado Cassiano**, é un actor nado no Brasil.

## Traxectoria 
Participou na serie *Mareas vivas* como actor secundario, interpretando a Ismael, o irmán máis novo de Taraxido, e tamén noutras teleseries galegas coma *Pequeno Hotel* ou *Pratos combinados*.

Participou na curtametraxe * As bágoas da raíña* (2002, de Ángel Regueiro e Óscar Suárez) así como na longametraxe *Ilegal* (2003, de Ignacio Vilar).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* ficha na AVG
Isorna

Como topónimo **Isorna** pode referirse a:

;En Galiza
***Isorna**, parroquia do concello de Rianxo;
****Isorna**, lugar de dita parroquia;

Amais, como apelido, pode referirse a:

***Xohán da Isorna**, personaxe da novela *A romaría de Xelmírez*;
***José Isorna**, relixioso galego (1921-2016);
***Fausto Castiñeira Isorna**, ilustrador e deseñador gráfico galego (n. 1961).
Artes

Como topónimo **Artes** pode referirse a:

;En Galiza
***Artes**, parroquia do concello de Carballo;
***Artes**, parroquia do concello de Ribeira;
***Sartes**, lugar da parroquia de Calvos de Socamiño, no concello de Touro.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Baía de Jackson

A **Baía de Jackson** (en inglés: *Port Jackson*) é o porto natural en volta do cal sitúase a cidade de Sydney en Australia. A baía é ben coñecida pola súa beleza e porque nela localízanse dous dos máis famosos símbolos da cidade, a Casa da Ópera e a Ponte do Porto, que xuntas forman unha das vistas máis bonitas e fotografadas do mundo.

## Xeografía 
Está situada no sueste de Australia. Trátase dunha ría ou val costeiro somerxido, xa fose isto por un acrecentamento do nivel do mar ou por un descenso da liña de costa, que coincide coa desembocadura dun ou máis ríos.

Oficialmente, cobre unha área de 55&nbsp;km². O estuario en preamar ten un volume de 562.000 megalitros e un perímetro de 317 quilómetros. Estas medidas abranguen a auga dentro da liña imaxinaria que une o Cabo Norte e o Cabo Sur, repartida en tres grandes baías:

* A Baía do Norte (*North Harbour*): É a máis pequena das tres, realmente é soamente unha grande baía en torno da cal se estende o concello de Manly. 
* A Baía Central (*Middle Harbour*): Situada entre a Baía do Norte e a Baía de Sydney, esténdese cara ao noroeste ao longo de 10&nbsp;km até a desembocadura do Río Middle Harbour. 
* A Baía de Sydney (*Sydney Harbour*): É a máis grande das tres e nela sitúanse os suburbios e barrios máis importantes da cidade de Sydney, razón pola que moitas veces se lle adoita dar este nome a toda a baía de Jackson. Este estuario esténdese cara ao oeste ao longo de 21&nbsp;km até a confluencia das desembocaduras dos ríos Parramatta e Lane Cove, feito que ten lugar de maneira oficial a altura da liña imaxinaria que une Yurulbin Point e Manns Point aínda que na realidade o mar adéntrase no río Parramatta até os límites do Concello de Parramatta e no río Lane Cove até os límites do Concello de Ryde.

miniatura|centro|950px

### Illas 
Dentro do estuario áchanse tamén as seguintes illas e illotes:
* Illa Shark
* Illa Clark
* Forte Denison
* Illa Goat
* Illa Cockatoo
* Illa Spectacle
* Illa Snapper
* Illa Rodd
Antigamente podíanse ver estas outras illas e illotes na baía mais foron unidas á terra firme tras lle gañar terreo ao mar:
* Illa Berry
* Illa Garden
* Illa Bennelong
* Illa Darling
* Illa Glebe

### Ríos 
Múltiples son tamén as correntes de auga que alimentan á baía deitando as súas augas nela. As principais son:
* Río Middle Harbour
* Río Lane Cove
* Río Parramatta
* Río Duck
* Canle Dobroyd Stormwater
* Canle Hawthorne
A nivel histórico unha importante corrente de auga tributaria deste porto natural foi o regato de auga fresca coñecido como Tank Stream, hoxe xa desaparecido.

### Baías 
As baías principais nas que se reparte a Baía de Jackson incorporan á súa vez un gran número de pequenas baías e enseadas.
Gaspar Sánchez Salas

**Gaspar Sánchez Salas**, nado o 5 de marzo de 1970 en Campillo del Río, no concello de Torreblascopedro (Xaén), é un escritor, profesor de lingua e literatura castelás, crítico literario e dictadólogo. Está considerado oficialmente discípulo do escritor e premio Nobel de Literatura Camilo José Cela.

## Traxectoria 
Cursou o bacharelato no IES Cástulo, de Linares. Licenciouse en Filoloxía Hispánica pola Universidade de Granada. A súa tese, *La formación de gentilicios, seudogentilicios y otros dictados tópicos en la provincia de Jaén*, dirixírona Camilo José Cela e o catedrático Carlos Alvar, obtendo un sobresaliente *cum laude* por unanimidade.
miniatura|
Trala lectura doutorouse en 2001 en Filosofía e Letras pola Universidade de Alcalá de Henares. Cela creou así escola dentro dunha disciplina que o propio escritor bautizou co nome de "dictadoloxía tópica", coa fin de asegurar a continuación do seu proxecto lexicográfico.

O 13 de setembro de 1995 entrara a traballar na casa de Camilo José Cela como colaborador literario, relación que se mantivo ata o ano 2000, cando viaxou a México para impartir conferencias, na Universidade de Guadalaxara, en torno á póla de investigación mencionada.

Co escritor padronés participou -entre outras cousas- na elaboración do *Diccionario geográfico popular de España V.I*, e na súa última novela, *Madera de boj*, na que, ademais, foi documentalista.

É autor de varios libros en diversos xéneros (biografías, testemuñas, ensaios, contos...)cales?

Actualmente dedícase á docencia, ademais de impartir conferencias e escribir artigos en revistas. O proxecto sobre o que traballa actualmente é a biografía oficial do tenista Carlos Moyá.
Alonso Sánchez Coello

**Alonso Sánchez Coello**, nado en Benifairó de les Valls, Valencia, c. 1531 e finado en Madrid o 8 de agosto de 1588, foi un pintor español, pintor de cámara de Filipe II.
 	
## Traxectoria 
A súa formación como artista comezou en Lisboa, como protexido polo rei Xoán III. Marchou despois a Flandres, onde estudou con Antonio Mouro. En 1555 estaba de regreso en España, onde se converteu no retratista da familia real e da súa contorna máis próxima. A súa filla, Isabel Sánchez, pupila súa, foi unha importante retratista.
[miniatura|Retrato de [Filipe II de España|Filipe II, realizado por Sánchez Coello]]

## Estilo 
Era admirador de Tiziano, como el, experto en retratos e figuras sinxelas e dun detallismo propio de Velázquez. Entre a súa obra, atópanse diversas escenas relixiosas para a igrexas e os nobres da corte, aínda que a súa fama débea aos retratos, todos eles da familia real ou a súa contorna próxima. Son retratos de gran sinxeleza nos que reflicte sen artificio aos personaxes, case sempre situados ante un fondo neutro (unha cortina de cor escura) que acentúa as cores e calidades das roupaxes.

## Obras 
* *Filipe II*, c. 1557, Kunsthistorisches Museum, Viena (Austria);
* *Alejandro Farnesio*, 1561, Museo de Meadows, Dallas (Estados Unidos);
* *O Arquiduque Rodolfo de Austria*, 1567, Coleccións Reais de *Hampton Court* (Reino Unido);
* *As infantas Isabel Clara Eugenia e Catalina Micaela*, c. 1568, *Mosteiro das Descalzas Reais*;
* *As fillas de Filipe II*, c. 1575, Museo do Prado;
* *Infantes don Diego e don Felipe*, 1579, *Mosteiro das Descalzas Reais*;
* *Infanta Isabel Clara Eugenia e Magdalena Ruiz*, c. 1585, Museo do Prado;
* *O Príncipe don Carlos*, c. 1557, Museo do Prado;
* *Tres santos*, 1582, Museo do Prado.
Florderrei Vello, Arzádegos, Vilardevós

**Florderrei Vello**, tamén coñecido como **Florderrei de Portas Abertas** é unha aldea da parroquia de Arzádegos, no concello de Vilardevós. En 2009 tiña 89 habitantes.

## Xeografía
Como en todo o concello o seu clima é oceánico de montaña, aínda que con algún matiz mediterráneo. Porén parece que Florderrei dispón dun microclima que provoca que durante o período de setembro se produza un estraño fenómeno: miles de formigas voadoras acoden a morrer na capela da Virxe das Portas Abertas no punto máis alto da aldea, que se atopa construída sobre un antigo castro.

## Historia
O 27 de outubro de 1947 oito gardas civís rodearon a vivenda de Amadeo Domínguez e Pilar Suárez en Florderrei Vello onde estaba agochados os maquis Francisco Peña e mais Ángel Santos Rodríguez. No asalto resultaron mortos Francisco Peña e o garda civil Miguel Álvarez Barreira, de Arzádegos. Os donos da casa, Amadeo Domínguez e Pilar Suárez, foron tamén asasinados. Amadeo foi asasinado no Pontón de Soutocobo nunha emboscada da Garda Civil, e Pilar foi torturada e ao día seguinte asasinada no Pinal da Carolina, preto de Florderrei Vello.
## Notas
## Lugares e parroquias
### Lugares de Arzádegos
### Parroquias de Vilardevós
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Fotos de Florderrei Vello
Nimbos

***Nimbos*** é un libro de poemas do guitiricense Xosé María Díaz Castro, publicado o 5 de xullo de 1961 por Editorial Galaxia.

## Descrición 
Foi a única obra bibliográfica do autor editada en vida, homenaxeado o Día das Letras Galegas do ano 2014. Constituída por trinta e dúas composicións, divididas en sete epígrafes, está considerado como unha obra de alta poesía universal. Carvalho Calero dixo que *Nimbos* veu restaurar na literatura galega a poesía total.

O título (do latín *nimbus*) fai referencia aos halos, o círculo dourado que nas representacións gráficas do cristianismo aparece arredor da cabeza de Xesús Cristo, a Virxe María e os santos.

## Edicións e traducións 
:* 1961, Editorial Galaxia, Vigo, 74 páx., ISBN 978-84-7154-075-1.
:* 1982, Editorial Nacional, Madrid, 72 páx., ISBN 978-84-276-0612-8, en galego e castelán, con presentación de Carballo Calero.
:* 1989, Editorial Galaxia, Vigo, 96 páx., ISBN 978-84-7154-659-3.
:* 1997, *Nimbes* *(en valenciano)*, t. de Vicent Berenguer, Denes, 86 p., ISBN 84-88578-38-5, inclúe texto orixinal e versión en castelán do autor.
:* 2002, Biblioteca Galega 120, La Voz de Galicia/Galaxia, 96 p., ISBN 84-9757-017-0 e ISBN 84-8288-516-2.
:* 2006, Editorial Galaxia, Vigo, 96 páx., ISBN 978-84-8288-965-8.
:* 2014, Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, Secretaría Xeral de Cultura, ISBN-13: 978-84-453-5174-1. Inclúe o texto orixinal e a tradución ao éuscaro de Gerardo Markuleta, cun prólogo de Xesús Alonso Montero.
:* 2014, Small Stations Press, Col. Galician Classics, ISBN 978-954-384-032-8, tradución ao inglés de John Rutherford.
:* 2014, Centro de Estudos Galegos San Petesburgo. Inclúe o texto galego e a tradución ao ruso de Elena Zernova.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Penélope (poema)
### Bibliografía 
* Blanco García, Carmen, "Díaz Castro e as mulleres da Terra: as metamorfoses da grande Nai en Nimbos", en *Nais, damas, prostitutas e feirantas*, Xerais, Vigo, 1995, páx. 247-276, ISBN 84-7507-910-5
* Pérez López, Segundo Leonardo; *A ferida da beleza en Nimbos*, Instituto Teolóxico Compostelán, 2014, ISBN 978-84-942402-3-2.
* Requeixo, Armando; *Unha aproximación a Nimbos de Xosé María Díaz Castro*, Revista Galega do Ensino, nº 12, maio de 1996, páx. 101-120 (en Dialnet).
* Requeixo, Armando; *Xosé María Díaz Castro, Nimbos, Unidade didáctica para o bacharelato* 2008, 20 páx.
* 

### Ligazóns externas 
* Vista previa de *Nimbos* (ed. 2006) en Google Books.
* Proxecto Nimbos
École de Barbizon

[miniatura|300px|*As espigadoras*. [Jean-François Millet, (1857), Museo de Orsay, París.]]
A **Escola de Barbizon** de pintura (aprox. 1830&ndash;1870) foi o conxunto de pintores franceses reunidos en torno á aldea de Barbizon, próximo ao bosque de Fontainebleau, onde os artistas deste círculo chegaron a establecerse.

O feito de que os pintores de Barbizon deixasen París para refuxiarse nun pequeno pobo xa é unha actitude de aberta oposición ao sistema vixente, non só no ámbito plástico, senón tamén na orde social.

Os pintores de Barbizon foron parte do Realismo pictórico francés, que xurdiu en reacción ao máis formalista Romanticismo de Gericault ou Delacroix.
## Orixes e fundación
Ao principio do século XIX, os criterios artísticos viraban ao redor da tradición neoclásica, seguindo ao pintor Jacques-Louis David. Á marxe deste academicismo, o Romanticismo formalizado por Géricault, Bonington ou Delacroix crecía.

En 1824, o Salón de París exhibiu unha exposición de John Constable. As súas escenas rurais influenciaron a algúns artistas novos, facendo que abandonasen o formalismo e academicismo para buscar a súa inspiración directamente na Natureza. As escenas naturais foron a temática máis recorrente, como elemento protagonista da súa pintura e non como mero pano de fondo de feitos dramáticos ou escenas mitológicas.

Durante as revolucións burguesas de 1848, un grupo de artistas comezou a reunirse na vila de Barbizon para seguir as ideas de Constable sobre a pintura e o naturalismo.

Os integrantes fundadores da escola de Barbizon foron Théodore Rousseau, Jean-Baptiste Camille Corot, Jean-François Millet e Charles-François Daubigny. Outros membros foron Jules Dupré, Narcisso Virgilio Díaz de la Peña, Henri Harpignies, Félix Ziem, Alexandre DeFaux, Constant Troyon e Jules Jacques Veyrassat.

## Estilo de Barbizon
[200px|dereita|miniatura|*A ponte de Mantes*, obra de [Jean-Baptiste Camille Corot|Corot (1868-70), Museo do Louvre.]]
Manteñen un estilo realista, pero de entonación lixeiramente romántica, que se caracteriza pola súa especialización case en exclusiva no paisaxe e o seu estudo directo do natural. Isto influirá no resto da pintura francesa do século XIX, en especial no Impresionismo. Usualmente tomarán os seus apuntamentos ao aire libre para realizar as súas obras definitivas nos seus estudos

Renunciaron á estampa pintoresca da vida campestre e lanzáronse a analizar dun modo case escrupuloso a Natureza. Esta observación do natural produce efectos sentimentais na alma do pintor, polo que as súas paisaxes adquiren unha calidade dramática bastante perceptible.

## Millet, máis aló de Barbizon
Un deles, Millet, foi máis aló da idea orixinal, incluíndo figuras nas súas paisaxes, como estampas da vida campesiña e o seu traballo no campo. Para el era máis importante o home que o escenario natural.

Exemplo disto témolo no cadro *As espigadoras* onde o mestre francés plasma unha escena da colleita do trigo. A diferenza doutras escenas do realismo, nesta non hai dramatismo, nin intención de denuncia social, senón simplemente a constatación da realidade.
Os Vilares, Guitiriz

**San Vicenzo dos Vilares** é unha parroquia do concello de Guitiriz, a sete quilómetros da vila en dirección nordeste. En 2012 tiña unha poboación de 574 habitantes (278 homes e 296 mulleres).

O topónimo **Vilares** procede do latín , referido a unha casa de campo, granxa ou poboación. A advocación da parroquia é na honra de San Vicenzo. Pertence á diocese de Mondoñedo e xa tiña curato no século X.

## Patrimonio 
A igrexa de San Vicenzo dos Vilares ten no seu adro un calvario de finais do século XVIII da autoría de Felipe de Sá, canteiro da veciña parroquia de San Salvador de Parga.

## Festas 
O sábado e o domingo máis próximos ao 22 de xaneiro celébrase a festa do seu patrón, San Vicenzo, e o domingo e o luns de Pascua celébrase unha festa en honor á Virxe dos Desamparados. Despois da misa sae a procesión polo adro e dá a volta ó redor do seu calvario.
O segundo domingo de agosto celébrase na carballeira do Cancelo a **Romaría Labrega da Chaira**.

## Cultura 
Na aldea do Vilariño desta parroquia naceu en 1914 o poeta Xosé María Díaz Castro, autor de *Nimbos*; no lugar do Pazo, preto da igrexa e ó lado dun cruceiro, ten un busto en granito feito por Raúl Río Díaz.

En 2016 levouse a cabo o proxecto *Os Vilares, lareira de soños*, coa publicación dun libro e un documental.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Fachada igrexa dos Vilares.JPG|Fachada da Igrexa.
Ficheiro:Igrexa dos Vilares II.JPG|Igrexa.
Ficheiro:Cruceiros dos Vilares.jpg|Calvario dos Vilares.
Ficheiro:Cruceiro con ara.JPG|Cruceiro con ara.
Ficheiro:Muíño do Batán 1.JPG|Muíño do Batán.
Ficheiro:Muíño do Batán 2.JPG|Muíño do Batán.

## Notas
## Lugares e parroquias 
### Lugares dos Vilares 
### Parroquias de Guitiriz 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lugares de Guitiriz
Ostra

O nome de **ostra** é usado para grupos diferente de moluscos que medran maiormente en augas mariñas. As ostras verdadeiras pertencen á orde Ostreoida, familia Ostreidae.

Algunhas subespecies son capaces de producir perlas no transcurso do tempo, que se forman a partir de partículas que se sedimentan na ostra. Existen diferentes tipos de perla dependendo do sedimento acumulado.

A ostra é un prato común na cociña litoral galega e doutros sitios da Europa Atlántica, onde se serven crúas cun pouco limón. Salientan Vigo e Arcade (do concello de Soutomaior) como vilas tradicionalmente ostreiras .

## Etimoloxía 
O termo galego ostra provén do latín: *ostrĕa*. Do galego-portugués pasou ao castelán co mesmo nome.

## Características 
As ostras teñen un corpo brando, protexido dentro dunha cuncha altamente calcificada, pechada por fortes músculos adutores.

As ostras son moluscos filtradores, que succionan a auga co bater de cilios. O plancto e as partículas suspendidas do alimento quedan atrapadas no moco e son inxeridas. A actividade de alimentación é maior nas ostras cando as temperaturas da auga están sobre 10&nbsp;°C. Estímase que cada ostra filtra ata cinco litros de auga por hora.

Un corazón pequeno con tres cámaras, debaixo do músculo adutor, bombea o sangue, coa súa fonte de osíxeno, a todas as partes do corpo. Ao mesmo tempo dous riles situados na superficie inferior do músculo purifican o sangue de calquera residuo.

As ostras teñen sexos separados, pero poden cambiar o sexo unha ou máis veces durante a súa vida. As gónadas, órganos responsábeis de produciren os ovos e o esperma, rodean os órganos dixestivos. Non hai xeito de diferenciar as ostras masculinas das femininas examinando as súas cascas.

## Galería de imaxes 

Imaxe:Open Oyster Lyon market.JPG|Ostra aberta para consumir
Ficheiro:Eating an oyster.jpg

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Ostra común
* Ostra portuguesa
* Ostra brava
* Ostricultura
García I de León

**García I de León**, nado cara ao ano 871 e finado en Zamora o 19 de xaneiro de 914, foi o primeiro rei da Galicia altomedieval que instalou a súa corte na cidade de León, gobernando entre os anos 910 e 914.

## Traxectoria 
[miniatura|esquerda|Estatua de **García I** no [Retiro, Madrid|Parque do Retiro|200x200px]]
Foi o fillo primoxénito de Afonso III e de Ximena Garcés, filla do rei de Navarra. No ano 896 casou con Munia Donna (tamén citada como *Mummadonna* ou *Mumma Donna*), a filla do conde castelán Munio Muñoz. Co apoio do seu sogro, e da súa nai, a raíña, liderou unha sublevación para apartar do trono o seu pai Afonso. Fracasada a conspiración nun primeiro momento, foi feito prisioneiro. Porén, os seus partidarios conseguiron impoñerse forzando a abdicación do rei e a súa conseguinte coroación.

A alta nobreza da Galiza medular opúxose a estas mudanzas. Nunha asemblea celebrada en Lugo no 7 de xuño de 910, escolleron como monarca ao seu irmán Ordoño II. Ordoño estaba casado con Elvira Mendes, a filla do máis importante conde galego: Hermenexildo Goterres, antigo mordomo maior de Afonso III. 

O terceiro irmán Fruela II, retivo o goberno de Oviedo e da franxa costeira cantábrica, se ben rendendo vasalaxe a Ordoño.

García trasladou a capital galega desde Oviedo até a cidade de León de xeito definitivo. Con soberanía tan só na meseta leonesa, durante o seu período fortaleceu a parte oriental do reino repoblando Roa, Osma, Clunia e máis San Esteban de Gormaz. 

En 914, durante unha campaña militar na Rioxa, recibiu diversas feridas a consecuencia das cales faleceu en Zamora o 19 de marzo. 

Sen descendencia propia, Ordoño II ascendeu ao trono na capital leonesa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Lista de reis de Galicia
* Lista de reis de Asturias
Vilares

Como topónimo **Vilares** (do latín , casa de campo, granxa ou poboación) pode referirse a:

;En Galiza
***Os Vilares**, parroquia do concello de Guitiriz;
***Vilares**, lugar da parroquia de San Mamede de Urrós, no concello de Allariz;
***Vilares**, lugar da parroquia de Aranga, no concello de Aranga;
***Vilares**, lugar da parroquia de Librán, no concello de Baleira;
***Vilares**, lugar da parroquia de San Martín de Neira de Rei, no concello de Baralla;
***Vilares**, lugar da parroquia de San Mamede de Carnota, no concello de Carnota;
***Vilares**, lugar da parroquia de Fisteus, no concello de Curtis;
***Vilares**, lugar da parroquia de Barcia, no concello de Navia de Suarna;
***Vilares**, lugar da parroquia de Senra, no concello de Oroso;
***Vilares**, lugar da parroquia de Merille, no concello de Ourol;
***Vilares**, lugar da parroquia de Ribadetea, no concello da Ponteareas;
***Vilares**, lugar da parroquia de Bora, no concello de Pontevedra;
***Vilares**, lugar da parroquia de Santalla, no concello de Ribeira de Piquín;
***Vilares**, lugar da parroquia de Santa Mariña do Monte, no concello de San Sadurniño;
***Vilares**, lugar da parroquia de Paradela, no concello de Toques;
***Vilares**, lugar da parroquia de Frexulfe, no concello do Valadouro;
***Vilares**, lugar da parroquia de Moucide, no concello do Valadouro;
***Os Vilares**, lugar da parroquia de Cubilledo, no concello de Baleira;
***Os Vilares**, lugar da parroquia de Lema, no concello de Carballo;
***Os Vilares**, lugar da parroquia de Rus, no concello de Carballo;
***Os Vilares**, lugar da parroquia de Sísamo, no concello de Carballo;
***Os Vilares**, lugar da parroquia de Montecubeiro, no concello de Castroverde;
***Os Vilares**, lugar da parroquia de Freixo, no concello de Celanova;
***Os Vilares**, lugar da parroquia de Meirama, no concello de Cerceda;
***Os Vilares**, lugar da parroquia de Barizo, no concello de Malpica de Bergantiños;
***Os Vilares**, lugar da parroquia do Val, no concello de Narón;
***Os Vilares**, lugar da parroquia de Iñás, no concello de Oleiros;
***Os Vilares**, lugar da parroquia de Reboredo, no concello de Oza-Cesuras;
***Os Vilares**, lugar da parroquia de Lesón, no concello da Pobra do Caramiñal;
***Os Vilares**, lugar da parroquia de Torbeo, no concello de Ribas de Sil;
***Os Vilares**, lugar da parroquia de Guillar, no concello de Rodeiro;
***Os Vilares**, lugar da parroquia de Rois, no concello de Rois;
***Os Vilares**, lugar da parroquia de San Caetano, no concello de Santiago de Compostela;
***Os Vilares**, lugar da parroquia de Valga, no concello de Valga;
***Vilaresmo**, lugar da parroquia de Cicillón, no concello de Taboada.

;Fóra de Galiza

;En Portugal
***Vilares**, freguesía do concello de Murça;
***Vilares**, freguesía do concello de Trancoso;
***Vilares de Vilariça**, freguesía do concello de Alfândega da Fé.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Vilarés**, lugar da parroquia de Vilaza, no concello de Gondomar.
Manuel García Gil

**Manuel García Gil**, nado en San Salvador de Camba (Rodeiro) o 4 de maio de 1802 e finado en Zaragoza o 28 de abril de 1881, foi un monxe e prelado galego do século XIX, que actuou activamente no Concilio Vaticano I en 1869 - 1870.

## Traxectoria 
Fixo estudos eclesiásticos no Seminario Conciliar de Lugo, ordenouse como diácono e rexentou algunha parroquias entre elas Montecubeiro. Pero en 1826 ingresou na Orde de San Domingos. En 1853 foi electo bispo de Badaxoz, pasando desde o 23 de decembro de 1858 a presidir o arcebispado de Zaragoza, ministerio que exerceu até a súa morte en 1881.

Entre 1869 e 1870, García Gil estivo presente nas sesións do Concilio Vaticano Primeiro, en Roma, convocado polo papa Pío IX. Alí foi encargado de redactar a bula que decretaba o dogma da infalibilidade papal.

No consistorio do 12 de marzo de 1877, García Gil foi creado cardeal polo papa Pío IX.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

*
Miguel García Cuesta

dereita|miniatura|Obituario polo traslado dos seus restos en *El Diario de Santiago*, 13 de xuño de 1876.
**Miguel García Cuesta**, nado en Macotera (Salamanca) o 6 de outubro de 1803 e finado en Santiago de Compostela o 14 de abril de 1873, foi un prelado católico español, que actuou no Concilio Vaticano I (1869 - 1870).

## Traxectoria 
En 1847 foi promovido como bispo de Jaca (Huesca), desde onde pasou a presidir o arcebispado de Santiago de Compostela, ministerio que ostentaría desde 1851 até a súa morte en 1873.

En 1861 foi nomeado cardeal. Varios anos despois participou no Concilio Vaticano Primeiro, convocado polo papa Pío IX. Nas sesións conciliares defendeu ardentemente a declaración dogmática da Inmaculada Concepción de María, que finalmente sería aprobada.

Realizou persoalmente a reforma parroquial de 1867 da diocese de Santiago de Compostela.

Durante a Década democrática, en plenas constituíntes, García Cuesta atacou a validez do matrimonio civil e negouse a xurar a Constitución española de 1869.

Trasladou o Seminario Diocesano, desde o Colexio de San Clemente, onde o aloxara o bispo Rafael de Vélez, para o mosteiro de San Martiño Pinario, ambos os dous lugares situados en Santiago de Compostela.

## Sucesión apostólica 
* **Miguel García Cuesta** (1848)
* Juan Antonio Rivadeneyra (1831)
* Agustín Lorenzo Varela Temes (1824)
* Hipólito Antonio Sánchez Rangel de Fayas (1807)
* José Cuero y Caicedo

## Notas
Augasantas

O topónimo **Augasantas** pode referirse a:

;En Galiza
***Augasantas**, parroquia do concello de Rois;
****Augasantas**, lugar de dita parroquia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Aguasantas**, parroquia do concello de Cerdedo-Cotobade.