open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lingua mien

O **mien** ou **iu mien** é unha lingua miénica.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Chen, Qiguang [陈其光] (2013). *Miao Yao yuwen* [苗瑶语文]. Beijing: Minzu Chubanshe [民族出版社]. 
* Mao, Zongwu [毛宗武]. 2004. *Yaozu Mianyu fangyan yanjiu* 瑤族勉语方言研究]. Beijing: Minzu Chubanshe [民族出版社].
*
Lingua pa-hng

O **pa-hng** ou **pa then** ou **baheng** é unha lingua hmóngica falada na República Popular da China e en Vietnam.

## Dialectos 
Os dialectos son:
* Hm Nai
* Pa Hng
** Norte
** Sur

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Chen, Qiguang [陈其光] (2013). *Miao Yao yuwen* [苗瑶语文]. Beijing: Minzu Chubanshe [民族出版社]. 
*
Linguas hmóngicas occidentais

As **linguas hmóngicas occidentais** (ou **miao occidental**) son un grupo de linguas hmóngicas.

## Variedades 
As 8 variedades lingüísticas de miao occidental segundo Li (2000) son as seguintes.

*Chuanqiandian (川黔滇 Chuānqiándiān)
*A-Hmao (滇东北 Diāndōngběi)
*Guiyang (贵阳 Guìyáng)
*Huishui (惠水 Huìshuǐ)
*Mashan (麻山 Máshān)
*A-Hmyo (罗泊河 Luóbóhé)
*Gejia (重安江 Chóng'ānjiāng)
*Pingtang (平塘 Píngtáng)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Chen, Qiguang [陈其光] (2013). *Miao Yao yuwen* [苗瑶语文]. Beijing: Minzu Chubanshe [民族出版社]. 
*
Lingua buyi de Hezhang

O **buyi de Hezhang** é unha lingua tai diverxente que se fala na provincia de Guizhou na China. A lingua ten un substrato kra. É falada por só 5 ou menos persoas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Hsiu, Andrew. 2013. *“Shui” varieties of western Guizhou and Yunnan*. Presented at the 46th International Conference on Sino-Tibetan Languages and Linguistics (ICSTLL 46), Dartmouth College, Hanover, New Hampshire, United States, agosto 7–10, 2013 (Session: Tai-Kadai Workshop). 
*Hsiu, Andrew. 2017. *Hezhang Buyi: a highly endangered Northern Tai language with a Kra substratum*. 
*Hsiu, Andrew. 2017b. *Hezhang Buyi (Dazhai) audio word list*. Zenodo. 
*Hsiu, Andrew. 2017c. *Hezhang Buyi (Tiejiang) audio word list*. Zenodo.
Linguas bahnáricas

As **linguas bahnáricas** forman unha rama de linguas austroasiáticas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Jenny, Mathias; Paul Sidwell (eds). 2015. *The Handbook of Austroasiatic Languages*. Leiden: Brill.
Museo Numismático do Banco Central de Chile

O **Museo Numismático do Banco Central de Chile** é un museo situado en Santiago de Chile e dedicado a amosar a historia das moedas e dos billetes chilenos e, con carácter xeral, doutros países.

O museo ten a súa sede no edificio do Banco Central de Chile. O seu director é José Luis Ayala Saldivia.​

O Museo Numismático do Banco Central de Chile inaugurouse o 18 de maio de 2012.

## O edificio 
esquerda|miniatura|188x188px|Edificio do Banco Central de Chile, sede do Museo Numismático.
O edificio que alberga tanto o Banco Central de Chile como o Museo Numismático foi inaugurado en 1928, tres anos despois da fundación do propio banco.

O edificio fai esquina entre as rúas Morandé e Agustinas, no barrio Cívico de Santiago. O deseño orixinal é do arquitecto Alberto Cruz Montt, aínda que na década de 1940 o edificio sufriu unha importante ampliación a cargo do arquitecto Josué Smith, respectando no posible o deseño orixinal.

## A colección 
miniatura|177x177px|Exposición de moedas da época colonial.
A exposición divídese en dúas salas, cunha superficie en total de 180 m²:

* A primeira corresponde ás antigas caixas para atención ao público, onde actualmente se amosa a familia de billetes en circulación en Chile e diversos obxectos relacionados coa actividade do Banco Central. Tamén se levan a cabo aí actividades para os cativos relacionadas co deseño e a produción dos billetes.
* A segunda corresponde a unha antiga bóveda construída polo banco nos anos 1940 e cuxa porta pesa dúas toneladas, onde se exhibe a colección histórica de moedas e billetes.

miniatura|180x180px|Lingotes de ouro expostos no museo.
Dentro da súa exposición atópanse 10 lingotes de ouro de 13 quilogramos cada un. Tamén se presentan aproximadamente 1.500 pezas, entre billetes e moedas: arredor de 300 moedas de ouro, prata e outros metais emitidas a partir de 1749, así como 150 billetes emitidos en Chile e máis dun milleiro de máis de 160 países do mundo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de museos numismáticos
* Peso chileno

### Ligazóns externas 
* Sitio web do Museo Numismático do Banco Central de Chile.
Forza Aérea da India

A **Forza Aérea da India** (**IAF**) é a rama aérea das Forzas Armadas da India. O seu complemento de persoal e avións ocupa o cuarto lugar entre as forzas aéreas do mundo. A súa misión primaria é a de asegurar o espazo aéreo indio e o de realizar guerra aérea durante un conflito armado. Creouse oficialmente o 8 de outubro de 1932 como unha forza auxiliar do Imperio Británico que honrou o servizo da aviación da India durante a segunda guerra mundial co prefixo *Royal* (Real). Despois de que o país gañase a súa independencia do Reino Unido en 1947, mantívose o nome de Real Forza Aérea da India e servía no nome do Dominio da India. Coa transición do goberno a unha república en 1950 quitouse o prefixo *Royal*.

Dende o ano 1950 a IAF participou en catro guerras contra o veciño Paquistán e nunha contra a República Popular da China. Outras grandes operacións na que participou a IAF foron a Operación Vijay, a Operación Meghdoot, a Operación Cactus e a Operación Poomalai. A Forza Aérea da India tamén participou en misións de paz das Nacións Unidas.

O Presidente da India mantén o rango de Comandante Supremo da IAF. No ano  2017 o seu persoal en servizo era de 139 576 membros. O Xefe do Estado Maior Aéreo, un mariscal xefe do aire, é un oficial de catro estrelas responsable da maior parte do mando operativo da Forza Aérea. Nunca hai máis dun mariscal xefe do aire servindo nun momento dado na IAF. O rango de Mariscal da Forza Aérea foi conferido polo Presidente da India nunha ocasión na historia, a Arjan Singh. O 26 de xaneiro de 2002 Singh converteuse no primeiro, e polo de agora único, oficial de cinco estrelas da IAF. preparados para engalar dende a s instalacións de Dassault Aviation en Merignac o 27 de xullo de 2020]]
]]
|alt=]]

]]

## Inventario 
## Notas
Lingua gelao vermella

A **lingua gelao vermella** pódese referir a dúas linguas faladas na China e en Vietnam:

*Lingua vandu, tamén chamada *gelao vermella*
*Lingua a'ou, tamén chamada *gelao vermella*
Linguas nagas occidentais

As **linguas nagas occidentais** ou **linguas zeme** forman unha rama da familia lingüística sino-tibetana da India.

## Clasificación 
A clasificación das linguas nagas occidentais:

***Naga Occidental**
**Zeme, Mzieme, Liangmei
**Nruanghmei
**Maram
**Khoirao
**Puiron

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Matisoff, James A. 2015. *The Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus*. Berkeley: Universidade de California.
*Bruhn, Daniel W. 2014. *A phonological reconstruction of Proto-Central Naga*. Ph.D. Dissertation, University of California, Berkeley.
Lingua meitei

O **meithei** ou **meitei** é unha lingua sino-tibetana da India. O meitei está clasificado como "vulnerable" polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en meitei
### Bibliografía 
* Matisoff, James A. 2015. *The Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus*. Berkeley: Universidade de California.
Linguas angami-pochuri

As **linguas angami-pochuri** forman unha rama da familia lingüística sino-tibetana. Fálanse en Nagaland na India.

## Clasificación 
Clasificación das linguas angami-pochuri:

***Angami-Pochuri**
**Angami-Sumi
***Angámico
****Angami, Chokri
****Khezha
****Mao
****Poumai
***Súmico
****Sumi
****Rengma
**Pochúrico
***Meluri
***Ntenyi

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Matisoff, James A. 2015. *The Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus*. Berkeley: Universidade de California.
Linguas kuki-chin

As **linguas kuki-chin** forman unha rama da familia lingüística sino-tibetana. Fálanse en Myanmar, a India e Bangladés.

## División 
Hai 5 subgrupos da rama lingüística kuki-chin:

* Linguas kuki-chin setentrionais
* Linguas kuki-chin centrais
* Linguas kuki-chin maráicas
* Linguas kuki-chin meridionais
* Linguas kuki-chin khómicas

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Matisoff, James A. 2015. *The Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus*. Berkeley: Universidade de California.
*VanBik, Kenneth. 2009. *Proto-Kuki-Chin: A reconstructed ancestor of the Kuki-Chin languages*. STEDT Monograph Series 8. Berkeley, CA: STEDT.
*Khoi Lam Thang. 2001. *A phonological reconstruction of Proto Chin*. M.A. Dissertation, Payap University.
*Button, Christopher. 2011. *Proto Northern Chin*. STEDT Monograph Series 10. Berkeley, CA: STEDT.
Linguas tangkhúlicas

As **linguas tangkhúlicas** forman unha rama da familia lingüística sino-tibetana. Fálanse na India.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Matisoff, James A. 2015. *The Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus*. Berkeley: Universidade de California.
*Mortensen, David R. 2012. *Database of Tangkhulic Languages*. (unpublished ms. contributed to STEDT).
Lingua caijia

O **caijia** é unha lingua sino-tibetana falada na provincia de Guizhou na República Popular da China.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bo, Wenze [薄文泽]. 2004. "Caijiahua gaikuang [蔡家话概况]". *Minzu Yuwen*.
* Zhao, Weifeng [赵卫峰]. 2011. *Guizhou Baizu Shilüe* [贵州白族史略] (Historia do pobo Bai de Guizhou). Yinchuan, China: Ningxia Minzu Chubanshe [宁夏人民出版社].
Linguas nagas meridionais

As **linguas nagas meridionais** (antigamente chamado **kuki-chin noroeste**) forman unha rama da familia lingüística sino-tibetana falada polo pobo naga na India e Myanmar.

## Linguas 
As linguas nagas meridionais son:

*Aimol
*Anal
*Chiru
*Chothe
*Kharam
*Koren
*Kom
*Lamkang
*Monsang
*Moyon
*Purum
*Tarao

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Matisoff, James A. 2015. *The Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus*. Berkeley: Universidade de California.
Brisa

miniatura|400x400px|Tipos de brisa.
Chámase **brisa** a unha circulación de ar (vento) de feble a moderada intensidade próxima á superficie. Tal circulación afecta a unha capa rasa da atmosfera (ata arredor de 200 metros de altitude) e os ventos locais asociados son extremamente influenciados (na dirección) por obstáculos naturais e (na intensidade) pola rugosidade da superficie. A súa dirección e intensidade, ben como o xurdimento e a disipación, dependen tamén da actuación ou non de efectos globais (de maior escala), tales como os sistemas frontais e mesmo outros fenómenos de mesoescala. Cando os ventos globais son febles, os ventos locais poden dominar. É o caso das brisas marítima/terrestre.

## Brisa marítima/terrestre 
Como as masas de terra son quecidas polo sol máis rapidamente do que o océano, o ar enriba delas ascende e crea unha baixa de presión no chan que atrae o ar máis fresco do mar: o que se chama unha brisa marítima. Ao caer da noite, hai moitas veces un período de calma durante o cal a temperatura na terra e no mar son iguais. De noite, como o océano arrefría máis lentamente, a brisa sopra da terra, na dirección oposta, mais é xeralmente máis feble porque a diferenza de temperaturas é menor. Os monzóns do sueste asiático son brisas marítimas de grande escala. Varían a súa dirección entre as estacións porque as masas de terra son quecidas ou arrefriadas máis rapidamente que o mar:
* Monzóns de verán: do mar cara á terra (quecida). 
* Monzóns de inverno: da terra (máis fría) cara ao mar. 

A brisa marítima é o desprazamento do ar frí­o que vén dos océanos en dirección ao ambiente terrestre.

A brisa terrestre é o desprazamento do ar frío que vén da terra en dirección ao mar. 

## Brisas de val/montaña 
Existen tamén as circulacións de brisa de val/montaña. No comezo do dí­a, o quecemento do ar do fondo do val (que estaba máis denso e pesado) fai que comece a fluí­r ao longo das costas coa forma de ventos de vales. Á noite, o proceso invértese e o ar frío e denso comeza a se acumular no fondo dos vales. É a brisa da montaña.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sea and Land Breezes
Lingua proto-hmong-mien

O **proto-hmong-mien** é o devanceiro hipotético (protolingua) das linguas hmong-mien.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Chen, Qiguang [陈其光] (2013). *Miao Yao yuwen* [苗瑶语文]. Beijing: Minzu Chubanshe [民族出版社]. 
* Ostapirat, Weera. 2016. Issues in the Reconstruction and Affiliation of Proto-Miao-Yao . *Language and Linguistics* 17(1) 133–145. 
*
Lingua gong

O **gong** ou **ugong** é unha lingua sino-tibetana con menos de 100 falantes. Fálase en Tailandia. O gong está clasificado como en perigo severo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Historia 
O gong foi documentado por primeira vez nunha fonte occidental na década de 1920 (nun artigo do médico e botánico irlandés A. F. G. Kerr), cando xa estaba en declive. Nos 70, David Bradley comezou a estudar a lingua en diversas áreas nas que aínda se empregaba, excluíndo dúas rexións das referidas por Kerr, onde xa desaparecera. Posteriormente, varias das aldeas foron abandonadas a causa da construción de encoros nos ríos Kwae Yai e Khwae Noi, o que empeorou a situación da lingua. Na actualidade, atópase en situación de especial vulnerabilidade, xa que os últimos falantes nativos naceron arredor dos 70.

## Clasificación 
Non existe consenso sobre a clasificación concreta da lingua gong. Segundo Bradley, trátase dunha variante das linguas lolo-birmanas, aínda que non encaixa con precisión nas linguas búrmicas nin nas loloicas. Pola súa banda, Andrew Hsiu defende a súa adscrición a unha póla independente das linguas tibeto-birmanas, no canto de agrupalas coas lolo-birmanas.

## Dialectos 
Hai dous dialectos:
* Uthai Thani
* Suphanburi

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* Matisoff, James A. 2015. *The Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus*. Berkeley: Universidade de California.
* Rujjanavet, Pusit. (1986). *The Phonology of Ugong in Uthaithani Province*. M.A. Thesis in Linguistics, Faculty of Graduate Studies, Mahidol University.
* Thawornpat, Mayuree. 2006. *Gong: An endangered language of Thailand*. Doctoral dissertation, Mahidol University.
Linguas luicas

As **linguas luicas** ou **sak** (asak) forman unha rama da familia lingüística sino-tibetana de Myanmar.

## Clasificación 
A clasificación de Matisoff (2013), que provén de Huziwara (2012).

***Linguas asakianas**
**Cak
***Cak
***Sak
**Chairel
**Loi
***Sengmai
***Andro
**Kadu
***Ganan
***Kadu

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Matisoff, James A. 2015. *The Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus*. Berkeley: Universidade de California.
Linguas konyak

As **linguas konyak** ou **linguas nagas setentrionais** forman unha rama da familia lingüística sino-tibetana. Fálanse na India e en Myanmar.

## Clasificación 
A clasificación interna das linguas e dialectos nagas setentrionais (konyak):

***Naga Setentrional**
**Makyam
***Kuku Nokkone
***Makyam, Khale, Santung
**Naga Setentrional Nuclear
***Grupo Khiamniúngico
****Lainong
*****Anbaw, Hwi Thaik
*****Wan Ton Tha Mai
*****Nok Nyo Kha Shang
*****Lahe (subgrupo): Lahe, Khamti, Long Kyan Nok Kone
****Ponyo-Gongwan
*****Ponyo (subgrupo): Ponyo Nok Inn, Lang Kheng
*****Gongwan
****Khiamniungan
***Konyak-Wancho-Tangsa
****Konyak-Wancho
*****Lao
*****Konyak
*****Kyan
*****Wancho
******Wancho (Lower Wancho Hill)
******Wancho (Upper Wancho Hill), Karyaw
******Chuyo, Gaqkat
*****Phom
*****Chang (?)
****Tangsa
*****Tikhak (subgrupo): Tikhak, Longchang, Yongkuk, Muklom
*****Jugli
*****Shangvan (subgrupo): Shangvan, Meitei, Haqcyeng, Ngaimong
*****Pangwa (subgrupo): Kyahi, Mungre, Shanke, Chamchang, Lochang, Dunghi, Moshang, Rera, Lungri, Cholim
*****Halang (subgrupo): Lama, Halang, Haqkhi, Bote
*****Ringkhu (subgrupo): Gaqyi, Shokrang, Henching, Rasa, Lakki, Ringkhu, Khalak, Shangti, Lungkhi, Kochung
*****Gaqha
*****Kotlum (subgrupo): Kotlum, Raqnu, Aasen, Drancyi, Gaqlun
*****Kon-Pingku (subgrupo): Kon, Pingku, Nyinshao
*****Sansik
*****Champhang (subgrupo): Nahen, Thamkok, Lumnu, Champhang
*****Nocte-Tutsa (subgrupo): Haqkhun, Tutsa, Ponthai, Hawi, Nocte, Haqsik, Haqchum, Yangno, Haqman

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Matisoff, James A. 2015. *The Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus*. Berkeley: Universidade de California.
* French, Walter T. 1983. *Northern Naga: A Tibeto-Burman mesolanguage*. Ph.D. Dissertation, The City University of New York.
* Lann, Khan. 2018. *A Phonological Comparison of Shecyü and Mungre and its Contribution to a Common Tangshang Naga Orthography*. M.A. thesis. Chiang Mai: Payap University.
Linguas bodo-garo

As **linguas bodo-garo** forman unha rama da familia lingüística sino-tibetana da India.

## Clasificación 
Clasificación interna das linguas bodo-garo:
* Linguas bodo: Boro, Kokborok, Tiwa
* Garo
* Linguas koch: Koch, Rabha, Wanang, Atong, e Ruga
* Deori-Chutia

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Matisoff, James A. 2015. *The Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus*. Berkeley: Universidade de California.
* Joseph, U.V., e Burling, Robbins. 2006. *Comparative phonology of the Boro Garo languages*. Mysore: Central Institute of Indian Languages Publication.
Joana Magalhães

**Joana Magalhães**, nada en Espinho en 1982, é unha investigadora e divulgadora científica, que traballa no campo da medicina rexenerativa, no Instituto de Investigación Biomédica da Coruña (INIBIC) e Centro de Investigacións Científicas Avanzadas (CICA) da Universidade da Coruña. 

## Traxectoria 
Joana Magalhães é doutora en Bioquímica e Bioloxia Molecular e investigadora  no Instituto de Investigación Biomédica da Coruña (INIBIC) e Centro de Investigacións Científicas Avanzadas (CICA). En paralelo coa súa actividade investigadora na aplicación do medicina rexenerativa na artrose, realiza actividades de comunicación de ciencia con perspectiva de xénero. Algúns exemplos son as series televisiva *De mayor quiero ser científica* e de radio *Cápsulas de SON*, distinguidas como prácticas innovadoras pola FECYT, entre outros premios. Tamén colabora co programa da Radio Galega, Efervesciencia. Pertence á xunta directiva do nodo galego da Asociación de Mujeres Investigadoras y Tecnólogas (AMIT). 

## Notas
Hidrobioloxía

[miniatura|220px|Estación de Hidrobioloxía Encoro do Con. [Cea, Vilagarcía de Arousa]]

A **hidrobioloxía**, ou **bioloxía acuática**, é a parte da bioloxía que se ocupa do estudo dos ambientes acuáticos.

## Divisións
Estes ambientes, dependendo do seu grao de salinidade, divídense en dous grandes apartados:
* Limnoloxía, que se encarga do estudo das augas continentais ou doces, que se caracterizan por teren unha baixa concentración de sais.
* Oceanografía, que estuda os ambientes acuáticos con alta concentración de sais (esteiros, mares e océanos).

## Importancia 
[miniatura|220px|[Marea vermella ocasionada por dinoflaxelados en California]]
Os ecosistemas acuáticos ocupan a maior parte do globo terrestre, e están encuentran constituídos por unha serie de elementos abióticos e bióticos que interactúan entre si de forma harmónica para optimizar a funcionalidade do conxunto. As comunidades biolóxicas acuáticas están formadas por diversos grupos de organismos asociados e relacionados de acordo con características biolóxicas comúns e que, na maioría dos casos, son particulares dos diferentes hábitats acuáticos presentes nunha rexión. Entre estas comunidades, as máis notorias ou de maior relevancia ecolóxica corresponden ao fitoplancton, zooplancton, bentos e necton (na súa maioría peixes). Estes organismos viven en estreita relación co medio físico acuático, do cal son dependentes en case a totalidade dos casos (con excepción dalgunhas poucas especies). 

As comunidades acuáticas son xeralmente utilizadas como indicadores en diversas investigacións, xa que se converten en instrumentos moi útiles de medición para un gran número de impactos ambientais xerados por proxectos de diversa índole, ou polo aumento da biomasa dalgunhas especies.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Limnoloxía
* Oceanografía
Lingua jingpho

O **jingpho** ou **kachin** é unha lingua sino-tibetana.

## Clasificación 
Clasificación dos dialectos jingpho segundo Kurabe (2014):

***Proto-Jingpho**
**Sur
****Gauri* (*Khauri*)
****Jingpho* (*estándar*), *Nkhum* (*Enkun*)
**Norte
***Noroeste
*****Numphuk*
*****Turung*
***Nordés
*****Duleng*
*****Dingga*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Matisoff, James A. 2015. *The Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus*. Berkeley: Universidade de California.
Comac ARJ21

O **Comac ARJ21 Xiangfeng** (chinés: 翔凤; pinyin: *xiángfèng*) é un reactor comercial de 78-90 asentos fabricado pola compañía estatal chinesa Comac. O desenvolvemento do ARJ21 (Advanced Regional Jet) comezou en marzo de 2002, o seu prototipo presentouse o 21 de decembro de 2007 e fixo o seu voo de estrea o 28 de novembro de 2008 en Shanghai. Reciciu o seu certificado de tipo da CAAC o 30 de decembro de 2014 e foi introducido o 28 de xuño de 2016 por Chengdu Airlines. Lembra aos McDonnell Douglas MD-80/MD-90 producidos baixo licenza na China, e conta cunha á supercrítica en frecha de 25° deseñada por Antonov e dous motores General Electric CF34 montados na parte traseira da fuselaxe.

## Notas
Boeing Business Jet

A serie **Boeing Business Jet** son variantes de avións de pasaxeiros de Boeing para o mercado de reactores executivos.

A designación **BBJ** denota os reactores executivos baseados na serie 737. Eses avións levan normalmente entre 25 e 50 pasaxeiros cunha configuración luxosa que pode incluír un dormitorio principal, un baño con duchas, unha sala de conferencias/comedor, e unha sala de estar. Boeing Business Jets tamén ten avións corporativos baseados nos 737 MAX, 777X, 787 Dreamliner e 747-8 Intercontinental, que son coñecidos como **737 MAX VIP**, **777X VIP**, **787 VIP**, e **747-8 VIP**, respectivamente.

A división BBJ ofrece 11 produtos derivados dos avións de pasaxeiros de Boeing.

## Notas
A Armada, O Burgo, Muras

**A Armada** é un lugar da parroquia do Burgo no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 12 habitantes (7 homes e 5 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares do Burgo 
### Parroquias de Muras 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Muras
Xubilación

miniatura|250px|Traballadores manifestándose en Francia por varias reivindicacións, entre elas, por un sistema de xubilacións e pensións máis solidario.

A **xubilación** é o acto administrativo polo que un traballador en activo, xa sexa por conta propia ou allea, pasa a unha situación pasiva ou de inactividade laboral, en particular ao chegar a unha idade establecida, ou por enfermidade crónica grave ou incapacidade. 

Obtén entón unha prestación monetaria para o resto da súa vida, a xubilación ou **pensión**. así como de reformalos nun sentido restritivo (comunmente mediante o incremento da idade de xubilación).

## Notas 
## Véxase tamén
Fabio Maria Asquini

**Fabio Maria Asquini**, nado o 14 de agosto de 1802 en Fagagna e finado o 23 de decembro de 1878 en Roma, foi un eclesiástico católico latino, cardeal da Igrexa católica dende 1844, quen desempeñou varios encargos na Curia Romana.
## Traxectoria 
Naceu o 14 de agosto de 1802 en Fagagna. O 26 de febreiro de 1825 foi ordenado sacerdote.

O 2 de outubro de 1837 foi nomeado arcebispo titular de Tarso. Recibiu a consagración episcopal o 8 de outubro seguinte de mans do cardeal Carlo Odescalchi.

O 22 de decembro de 1837 foi nomeado nuncio apostólico en Sicilia.

O 9 de abril de 1839 foi nomeado secretario da Congregación dos Bispos e Regulares.

O 22 de xaneiro de 1844 o papa Gregorio XVI creouno cardeal *in pectore* e nomeouno patriarca titular de Constantinopla. 

Foi proclamado cardeal publicamente o 24 de abril de 1845, co título de cardeal-presbítero de Santo Stefano al Monte Celio. Participou no conclave de 1846 que elixiu a Pío IX.

O 2 de maio de 1847 foi nomeado prefecto da Congregación para as Indulxencias e as Reliquias. 

O 8 de maio de 1863 foi nomeado prefecto da Congregación da Inmunidade Eclesiástica. Foi padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.

O 12 de xullo de 1872 foi nomeado secretario da Secretaría dos Breves aos Príncipes e para as Cartas Latinas. O 21 de setembro de 1877 foi nomeado cardeal-presbítero de San Lorenzo in Lucina.

Participou no conclave de 1878 que elixiu a León XIII. Finou no cargo o 23 de decembro de 1878, en Roma.

## Notas
Rut Balbís

**Rut Balbís Calviño**, nada en Ourense en 1979, é unha bailarina e coreógrafa galega fundadora da compañía Pisando Ovos.

## Traxectoria 
Licenciouse en Ciencias da Actividade Física e do Deporte formándose despois en danza contemporánea en Londres.
* Primeiro premio do XXI Certame Coreográfico de Madrid en 2007 cun extracto da peza 'No Intre 1800'

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web de Pisando Ovos
* Entrevista en Vinte de Praza Pública.
Joseph Curtis Moore

**Joseph Curtis Moore**, nado en 1914 e finado en 1995, foi un zoólogo estadounidense experto en roedores e zifios, que traballou no Field Museum of Natural History de Chicago.

## Traxectoria 
É coiñecido por ser o descritor da especie *Mesoplodon carlhubbsi*, no seu traballo "Recognizing certain species of beaked whales of the Pacific Ocean". *The American Midland Naturalist* **70**: 396-428.

## Algunhas publicacións 
*1965. "A study of the diurnal squirrels, Sciurinae, of the Indian and Indochinese subregions". *Fieldiana: Zoology* **48**: 1-351. 
*1968. "Relationships among the living genera of beaked whales with classifications, diagnoses and keys". *Fieldiana: Zoology* **53** (4): 209-298.
*1972. "More skull characters of the beaked whale Indopacetus pacificus and comparative measurements of Austral relatives", v. 62 e v. 1143 en Publications (Field Museum of Natural History, Chicago).

## Abreviatura 
A abreviatura **Moore** emprégase para recoñecr a Joseph Curtis Moore como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Moore, Joseph Curtis en Biodiversity Heritage Library (BHL).
*Bibliografía en Trove
*Bibliografía en Worldcat
Olga Cameselle

**Olga Cameselle Estévez**, é unha bailarina, actriz e coreógrafa galega.

## Traxectoria 
É unha das precursoras da danza contemporánea en Galicia ao cofundar xunto con Christiane Boullosa, Disque Danza, no ano 1996. En 2003 refundouna como Dobre Xiro. Desde 1992 está á fronte da Factoría Teatro xunto con Alfredo Rodríguez. Foi cofundadora e directora da compañía Disque Danza. Comezou a súa actividade pedagóxica nas artes escénicas en 1988.

## Obra 
### Teatro e danza 
* *De pé crebado* (2018)
* *Leixaprem, non me veñas con cantigas* (2016)
* *Illas Atlánticas* (2014)
* *Arquitectura da emoción* (2013)
* *Verde a tempo completo* (2012)
* *Menú vexetal (unha aventura dixestiva)* (2011)
* *Nin contigo nin sen ti* (2010)
* *Alicia & Alicia* (textos de Paula Carballeira, 2010)
### Filmografía (como actriz) 
* *As mortes* (Cristóbal Arteaga, 2018)
* *9 fugas* (Fon Cortizo, 2020)

## Premios e recoñecementos 
* 2021: Mellor actriz no Festival de Teatro de Istambul polo seu papel no espectáculo do Centro Dramático Galego ‘Serva me, servabo te’

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* HerDanza: Olga Cameselle
Elbląg

**Elbląg** ( ; en ; en prusiano antigo: ) é unha cidade do norte de Polonia, no límite oriental da rexión de Żuławy, que contaba con 119.317 habitantes (decembro 2019). É a capital do condado de Elbląg e encóntrase (desde 1999) dentro do voivodato de Warmian-Masurian. Anteriormente era a capital do voivodato de Elbląg (1975–1998) e tamén foi un condado do voivodato de Gdańsk (1945–1975).

Elbląg é unha das cidades máis antigas da provincia. A súa historia remóntase a 1237, cando a Orde Teutónica construíu unha fortaleza nas marxes do río homónimo. O castelo posteriormente funcionou como sede oficial dos Mestres da Orde Teutónica.

Elbląg formou parte da Liga Hanseática, o que contribuíu moito ao progreso da cidade. Grazas ao acordo hanseático, a cidade foi vinculada a portos importantes como Gdańsk, Lübeck e Ámsterdam. Elbląg uniuse a Polonia en 1454 e despois da caída da Orde Teutónica na Guerra dos Trece Anos recoñeceuse como parte de Polonia na Segunda Paz de Thorn en 1466. Entón prosperou e tornouse nun polo comercial importante, mais o seu crecemento foi finalmente paralizado pola Segunda Guerra do Norte e o Diluvio sueco

A cidade foi transferida a Prusia tras a primeira partición de Polonia en 1772.  O seu papel comercial foi grandemente debilitado até a era da industrialización, que ocorreu no século XIX. Foi entón cando se proxectou o canal de Elbląg.

Despois da segunda guerra mundial a cidade volveu a formar parte de Polonia. As perdas da guerra foron catastróficas, especialmente a destrución do distrito da Cidade Vella, un dos máis espléndidos da Prusia Oriental.

Hoxe, Elbląg ten sobre 120.000 habitantes e é unha "cidade vibrante cunha base turística atractiva".

A canle de Elbląg, construída en 1825–44 baixo dominio prusiano é tamén un atractivo turístico de Elbląg. A canle é considerada unha das construcións máis importantes da historia da enxeñaría, e foi nomeada como unha das Sete Marabillas de Polonia. O canal foi tamén recoñecido oficialmente como Monumento Histórico (*Pomnik historii*) en 2011 e polo seu mantemento vela o Instituto Nacional de Patrimonio de Polonia.

## Etimoloxía
Elbląg vén do antigo alemán Elbing, que era o nome co que os Cabaleiros Teutónicos denominaron as ribeiras do río do lugar e da cidadela que estabeleceron alí en 1237. O propósito da cidadela era evitar a reocupación polos antigos prusianos de Truso, pois os cruzados alemáns estaban en guerra cos prusianos pagáns. A cidadela foi nomeada así polo río, de orixe etimolóxica incerta. Unha etimoloxía tradicional conéctaa cos helveconas, un pobo xermánico mencionado tanto en fontes gregas como latinas, mais descoñécese a lingua deste pobo e a orixe etimolóxica deste nome. A mención máis antiga que se coñece do río ou da poboación de Elbing é na forma Ylfing, dada polo viaxeiro Wulfstan a finais do século IX, en *As viaxes de Ohthere e Wulfstan*, escrito en anglosaxón durante o reinado de Alfredo o Grande.

## Notas
Convair CV-240

O **Convair CV-240** é un avión de pasaxeiros estadounidense fabricado por Convair entre 1947 e 1954, inicialmente como un posible substituto para o omnipresente Douglas DC-3. Cun deseño máis moderno con presurización de cabina, a serie 240 fixo algúns avances como avión comercial, e tivo un longo ciclo de desenvolvemento que produciu varias versións civís e militares. Aínda que reducidas en número por desgaste, varias formas dos "Convairliners" continúan voando no século XXI.

## Notas 
## Bibliografía 
* Wegg, John. *General Dynamics Aircraft and their Predecessors.* Londres: Putnam & Company Ltd., 1990, pp.&nbsp;187–199 .
Mil Mi-4

O **Mil Mi-4** (designación USAF/DoD: **"Type 36"**, designación OTAN: **"Hound"**) é un helicóptero de transporte soviético utilizado tanto en roles civís como militares.

## Deseño e desenvolvemento 
O Mi-4 foi deseñado en resposta ao Sikorsky H-19 Chickasaw estadounidense e á despregadura de helicópteros deste país durante a guerra de Corea. Aínda que o Mi-4 aseméllase bastante ao H-19 Chickasaw no seu esquema xeral, este inclúe o seu motor diante da cabina de mando, é máis grande, pode levar máis peso e construíuse en maior cantidade. O primeiro modelo entrou en servizo no ano 1953. 

Un Mi-4 foi construído cun rotor desbotable. Utilizouse como un vehículo experimental para futuros métodos de seguridade e exección dos pilotos.

## Notas
The Return of Jafar

***The Return of Jafar*** (tamén coñecido como ***Aladdin and the Return of Jafar*** ou ***Aladdin 2: The Return of Jafar***) é un filme estadounidense de 1994 producido por Walt Disney Pictures e Disney Television Animation. É a primeira secuela do filme de 1992 *Aladdin*, e serviu como o piloto da serie de animación. Estreouse o 20 de maio de 1994, sendo o primeiro filme de Disney lanzado directamente en formato vídeo, e o primeiro filme estadounidense en lanzarse neste formato. Gilbert Gottfried, Jonathan Freeman, Scott Weinger e Linda Larkin retoman os seus papeis do filme orixinal, con Jason Alexander e Dan Castellaneta (en substitución de Robin Williams) uníndose ao elenco.

Malia que o filme recibiu valoracións dispares e negativas, vendeu máis de 15 millóns de copias de VHS, recadando máis de 300 millóns de dólares sobre un orzamento de preto de 5 millóns, o que o converte no filme máis exitoso de tódolos lanzados neste formato na historia.

## Personaxes 
* Gilbert Gottfried como Iago
* Jason Alexander como Abis Mal
* Jonathan Freeman como Jafar
* Scott Weinger como Aladdin
** Brad Kane como Aladdin (voz de canto)
* Linda Larkin como Princesa Jasmine
** Liz Callaway como Princesa Jasmine (voz de canto)
* Dan Castellaneta como Genie
* Frank Welker como Abu e Rajah
* Val Bettin como Sultán
* Jim Cummings como Razoul

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en RottenTomatoes
O Seixo, O Burgo, Muras

**O Seixo** é un lugar da parroquia do Burgo no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 1 habitante (1 home).

## Lugares e parroquias 
### Lugares do Burgo 
### Parroquias de Muras 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Muras
Convair 990 Coronado

O **Convair 990 Coronado** é un reactor de pasaxeiros cuadrimotor de fuselaxe estreita producido pola compañía estadounidense Convair, unha división de General Dynamics. Trátase dunha versión alongada do Convair 880 producido en resposta a un requirimento da aeroliña American Airlines. O 990 tiña 3 metros máis que o 880, incrementando o número de pasaxeiros de entre 88 e 110 ata os 96-121 no 990, dependendo da configuración. Aínda así estaba por debaixo da capacidade de modelos contemporáneos como o Boeing 707 (110 a 189) ou o  Douglas DC-8 (105 a 173), sendo de 40 a 56 km/h máis rápido a velocidade de cruceiro.

## Deseño e desenvolvemento 
American Airlines solicitou a Convair deseñar un avión para voos de costa a costa, capaz de realizar servizos sen escalas entre Nova York e Os Ánxeles co vento en cara. A aeroliña quería un avión algo máis grande que o Convair 880, que era o máis pequeno da primeira xeración de reactores de pasaxeiros estadounidenses. O 990 realizou o seu voo de estrea o 24 de xaneiro de 1961.

Un cambio do 880 foron os grandes corpos antichoque no bordo de saída superior das ás para incrementar o Mach crítico e reducir a resistencia transónica. Os corpos interiores, que eran máis grandes, tamén se usaron como depósitos extra de combustible. Posteriormente durante o proceso de deseño Convair modificounos para incluír combustible tamén nos exteriores, pero durante as probas de voo iniciais o peso extra causaba que os motores exteriores oscilasen baixo determinadas condicións. As cápsulas redeseñáronse novamente e acurtáronse 71 cm, causando que aumentase a resistencia. As cápsulas interiores tamén se usaban para verter combustible no caso de necesidade.

## Notas
Ilyushin Il-12

O **Ilyushin Il-12** (designación OTAN: **Coach**) foi un avión bimotor soviético de carga desenvolvido a mediados dos anos 40 para rutas de curto a medio alcance e como transporte militar.

## Deseño e desenvolvemento 
O Il-12 desenvolveuse como unha empresa privada pola oficina de deseño Ilyushin a partir do outono de 1943 coa intención de ser un substituto para o Lisunov Li-2, unha versión producida baixo licenza do Douglas DC-3. O novo avión seguía un esquema clásico para un transporte bimotor, cunha estrutura metálica, unha cola convencional e un deseño monoplano. Unha gran mellora sobre o Li-2 foi o tren en triciclo que lle permitía unha mellor visibilidade nas rodaxes e aterraxes. Inicialmente o Il-12 deseñouse para 29 pasaxeiros nunha cabina presurizada, e cun alcance máximo de 5 000 km a unha velocidade de cruceiro de 400 km/h. O avión debería usar catro motores M-88B xa probados no Ilyushin Il-4.

Porén, durante o desenvolvemento, os motores M-88B tiveron que ser substituídos por dous motores diésel ACh-31 de 1 500 hp cada un. Os plans para unha cabina presurizada abandonáronse e o número de pasaxeiros reduciuse a 27. O Il-12 fixo o seu voo de estrea o 15 de agosto de 1945 e ao pouco tempo decidiuse remotorizalo con motores radiais Shvetsov ASh-82, voando o avión revisado o 9 de xaneiro de 1946.

O Il-12 demostrou ter problemas coas vibracións durante as probas, os motores tiñan un rendemento de saída pobre, e requiríase un puntal baixo a fuselaxe para evitar que o avión volcase durante a carga debido a problemas co centro de gravidade. Outros problemas foron o uso de magnesio preto dos motores, o que en caso de lume no motor podía causar un incendio incontrolable que danase a estrutura da á; isto revelouse no accidente dun Il-12 preto de Voronezh tras un incendio nun motor. Tras a investigación do sinistro o magnesio foi substituído por aliaxe de aluminio e redeseñouse o sistema de extinción de incendios. Unha vez resoltos eses problemas os pilotos de proba loubaron a calidade do novo avión, contribuíndo á decisión de iniciar a fabricación en serie de Il-12.

A fuselaxe do Il-12 tiña un volume considerable e equipouse con oito fiestra rectangulares en cada lado. A tripulación estaba formada por tres persoas e podía transportar 32 soldados, 32 paracaidistas ou carga. Tamén houbo unha versión civil, que aínda que estaba deseñada para levar 32 pasaxeiros, foi limitada por Aeroflot para levar 21, levando normalmente só a 18. Con esa carga de pasaxeiros o seu uso non era moi rendable.

Fabricáronse un total de 663 Il-12, e posteriormente foi mellorado para desenvolver o Ilyushin Il-14.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Gordon, Yefim, Dmitry Komissarov and Sergei Komissarov. *OKB Ilyushin: A History of the Design Bureau and its Aircraft*. Hinckley, Leicestershire, UK: Midland Publishing, 2004. .
* Gunston, Bill. *The Osprey Encyclopedia of Russian Aircraft from 1875 - 1995.* Londres: Osprey Aerospace, 1995. .
Mesoplodon carlhubbsi

***Mesoplodon traversii***, coñecido na bibliografía internacional co nome de **zifio de Hubb**, é unha especie de mamífero cetáceo odontoceto da familia dos zifíidos e subfamilia dos zifioideos, unha das quince integradas hoxe no xénero *Mesoplodon*.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1963 polo zoólogo estadounidense Joseph Curtis Moore,

## Distribución 
O zifio de Hubb encóntrase en augas temperadas do Pacífico Norte. No oeste rexistrouse na costa nordeste de Honshu, e no leste, encontrose desde a Columbia Británica polo norte, até San Diego, en California, polo sur. (Rice, 1998). Só  se coñecen 31 espécimes varados e un posíbel avistamento dun individuo vivo.

## Estado de conservación 
A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN), tendo en conta que só hai ao redor de 60 rexistros desta especie, e case todos son varamentos e individuos mortos enredados en artes pesca, e que houbo moi poucos avistamentos confirmados na natureza, é imposíbel saber a gravidade das ameazas, debido a que a súa distribución é presumibelmentre moi ampla, pero non se dispón de datos da súa abundancia nin da tendencia das súas poboacións, polo que cualifica o status da especie como *DD* (datos insuficientes).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Biblioagrafía 
* Mead, J. G.; Walker, W. A. & Houck, W. J. (1982): "Biological observations on *Mesoplodon carlhubbsi* (Cetacea: Ziphiidae)". *Smithsonian Contributions to Zoology* **344**: 1-25.
* Perrin, William F., Bernd Wursig & J. G. M. Thewissen (eds.) (2002): *Encyclopedia of Marine Mammals*. 2ª ed. San Diego, California: Academic Press. ISBN 978-0-12-373553-9.
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M., eds. (2005): *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press, 2 vols. ISBN 978-0-8018-8221-4.

### Outros artigos 
* Zifíidos
* *Mesoplodon*
Piragüismo nos Xogos Olímpicos

O **piragüismo** é un deporte de competición dos Xogos Olímpicos de Verán dende os Xogos de 1936 en Berlín, aínda que tamén foi un deporte de exhibición nos Xogos de 1924 en París. Hai dúas disciplinas de competición en piragüismo: slálom e augas tranquilas.

Neste deporte úsanse dous tipos de embarcacións: a canoa con 1 ou 2 tripulantes e o caiac con 1, 2 ou 4 tripulantes. Isto leva á designación do nome de cada evento. Por examplo, "C-1" é unha proba de *canoa individual* e "K-2" é unha proba de *caiac dobre*. As carreias teñen polo xeral 500 ou 1000 metros de lonxitude, aínda que tamén existiron probas de 10;km entre os anos 1936 e 1956. O 13 de agosto de 2009, a Federación Internacional de Piragüismo anunciou que as probas masculinas de 500 m serían substituídas nos Xogos Olímpicos de 2012 por probas de 200 m, sendo unha delas K-1 feminina de 200 m. As outras probas masculinas de 200 m serían C-1, K-1 e K-2. Isto foi confirmado en 2009 pola Xunta directiva nun encontro en Windsor, Berkshire, Reino Unido o 5 de decembro de 2009.

## Notas
Melody Time

***Melody Time*** é un filme musical estadounidense de 1948 producido por Walt Disney. Estreouse nos cinemas a través de RKO Radio Pictures o 27 de maio de 1948. Está composto de sete partes baseadas na música popular e folk, ao estilo de *Make Mine Music* ou *Fantasia*. *Melody Time*, aínda que non acadou a calidade artística de *Fantasia*, tivo un éxito moderado. É o quinto filme antolóxico de Disney, logo de *Saludos Amigos*, *The Three Caballeros*, *Make Mine Music* e *Fun and Fancy Free*.

## Personaxes 
* Roy Rogers como el mesmo; narrador; cantante (*Pecos Bill*)
* Trigger, o cabalo como el mesmo
* Dennis Day como narrador; cantante; personaxes (*Johnny Appleseed*)
* The Andrews Sisters como cantantes (*Little Toot*)
* Fred Waring and the Pennsylvanians como cantantes (*Trees*)
* Freddy Martin como compositor (*Bumble Boogie*)
* Ethel Smith como organista (*Blame It On the Samba*)
* Frances Langford como cantante (*Once Upon a Wintertime*)
* Buddy Clark como cantante; narrador
* Bob Nolan como el mesmo; cantante; narrador (*Pecos Bill*)
* Sons of the Pioneers como eles mesmo; cantantes; narradores (*Pecos Bill*)
* The Dinning Sisters como cantantes (*Blame It On the Samba*)
* Bobby Driscoll como el mesmo (*Pecos Bill*)
* Luana Patten como ela mesma (*Pecos Bill*)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes
Río Pite

O **río Pite** (en  ou *Piteå älv*, ou coloquialmente, *Pite älven*) é un río sueco da rexión de Norrland, que discorre polo norte do país e desemboca no golfo de Botnia. Ten unha lonxitude aproximada de 400 km e drena unha conca de 11.200 km² (similar a países como Qatar, Gambia ou Xamaica).

## Xeografía 
esquerda|miniatura|250x250px|A zona de rápidos de Storforsen (novembro de 2005).
esquerda|miniatura|250x250px|O río en Vidsel.
esquerda|miniatura|250x250px|Ponte sobre o río Pite (agosto de 2004).
esquerda|miniatura|250x250px|Ponte sobre o río Pite (agosto de 2004).
O río Pite nace preto da fronteira de Noruega, nos Alpes Escandinavos, na parte suroccidental da provincia de Norrbotten. Discorre en dirección sueste atravesando a rexión da Laponia sueca. Pasa por algún dos grandes lagos orientais de Suecia, como Tjeggelvas, Vuolvojaure e Labbas, no municipio de Jokkmokk. Desemboca na costa oriental, no golfo de Botnia, no municipio de Piteå. Atravesa as localidades de Älvsbyn (5.042 hab. en 2005) e na desembocadura, Piteå (22.650 hab. en 2005).

Os seus principais afluentes son os ríos Abmoälven (80 km), Varjisån (80 km), Vistån e Lillpiteälven (90 km).  

A súa maior caída de auga denomínase Storforsen, que cun caudal medio de 250 m³/s, é unha das zonas de rápidos máis caudalosas de Europa (no verán alcanza os 870 m³/s e en 1995 chegou aos 1.200 m³/s). Converteuse nun dos destinos turísticos máis populares de Norrbotten, e atópase concretamente no municipio de Älvsbyn.

O río Pite é un dos catro grandes ríos de Norrland. É o quinto río en lonxitude do condado de Norrbotten, tras o río Torne (522 km), o río Lule (con 460,81 km), o río Kalix (con 460,65 km) e o río Skellefte (con 410 km).

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 

* 

*
Unto

[miniatura|300px|Unha [ensulla de unto]]
O **unto** é a graxa que envolve os intestinos dos animais, en particular a do porco, que se conserva curada ou en sal. 

Tamén reciben este nome cada unha das láminas nas que se divide esta graxa, ou **ensullas**. 

## Etimoloxía 
Esta voz deriva do latín *unctu(m)*, "untura".

## Na cultura popular 
### Locucións 
* *Ser [algo ou alguén] como o unto ás verzas*: dise dunha cousa ou dunha persoa que veñen moi ben para conseguir un obxectivo.
* *Ó caldo vénlle ben un pouco unto*.

### Refrán 
* *Canto máis unto, millores verzas*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Manteiga de porco
Convair 880

O **Convair 880** é un reactor de pasaxeiros de fuselaxe estreita producido pola compañía estadounidense Convair, unha división de General Dynamics. Deseñouse para competir co Boeing 707 e o Douglas DC-8 sendo máis pequeno e rápido, pero ese nicho non tivo demasiada demanda. Cando foi introducido algúns círculos aeronáuticos afirmaban que se trataba do reactor de transporte máis rápido do mundo, cunha velocidade de 990 km/h.[1] Só se fabricaron 65 Convair 880 entre 1959 e 1962, e General Dynamics retirouse do mercado dos avións de pasaxeiros tras considerar que o proxecto 880 foi un fracaso. O Convair 990 foi unha variante máis longa e rápida do 880.

## Notas
Fútbol nos Xogos Olímpicos

O **fútbol** é un deporte de competición dos Xogos Olímpicos de Verán que, na súa versión masculina, estivo presente en tódalas edicións da historia agás en 1896 e 1932. A proba de fútbol feminino foi engadida dentro do programa oficial dos Xogos por vez primeira en Xogos Olímpicos de 1996.
## Competición masculina 
### Resultados 
## Competición feminina 
### Resultados 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Men's Olympic Football Tournament , FIFA.com 
*Women's Olympic Football Tournament , FIFA.com
Os Acivreiros, Irixoa, Muras

**Os Acivreiros** é un lugar da parroquia de Irixoa no concello lugués de Muras na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 0 habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Irixoa 
### Parroquias de Muras 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Muras
Cacheira

A **cacheira**, ou **cachaza**, **cachola** ou **cachucha**, é como se denomina á cabeza do porco, despois de despezado, cando está salgada.
É un dos ingredientes do cocido, especialmente do cocido galego.

## Partes que comprende 
A cacheira inclúe as orellas, o fociño e a cara, sen contar a papada, e normalmente consérvase curada, salgada ou afumada.

## Cacheira prensada 
A **cacheira prensada**, tamén chamada **queixo do porco**, é un embutido feito principalmente con carne da cabeza do porco e outros miúdos, condimentados, e sometido a unha cocción.

Prepárase como se fora un cocido, con grelos, un pouco de unto, e outros ingredientes do cocido. Cando está ben tenra a cacheira, que xa comeza a despegarse, sácase todo o óso e o exceso de carne, o que é a parte da faceira (a que está debaixo da mandíbula). Retírase esa parte, porque senón, ao prensala, como non ten tanta xelatina, pode ter o perigo de que se desfaga (é que a xelatina é como un pegamento).

Pode facerse cun *tupper* que encaixe noutro. Bótase toda a carne esmiuzada nun deles (e se fai falta rectifcar de sal, faise), ponse o outro *tupper* enriba e apértase forte, colocando un peso encima, por exemplo, catro cartóns de leite. Déixase un día e medio na neveira e, pasado ese tempo, sácase do *tupper* e queda como un flan.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Cocido
*Cocido de Lalín
*Cocido galego 

### Ligazóns externas 
* Portal das palabras (RAG): *Cacheira, cachola e cachucha*
Cachaza

O termo **cachaza** pode referirse a:
* **cachaza**, a  cacheira do porco.
* **cachaza**, augardente propio do Brasil.
Linguas tibéticas

As **linguas tibéticas** forman unha rama da familia lingüística sino-tibetana.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Matisoff, James A. 2015. *The Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus*. Berkeley: Universidade de California.