Susana Estrada

**Ángela Susana Pereda Estrada**, artisticamente coñecida como **Susana Estrada,** nada en Xixón, Asturias, o 18 de xuño de 1949, é unha actriz, cantante e vedette española, que alcanzou gran popularidade durante os anos da Transición española.

## Traxectoria 
Coñecida como unha das figuras con máis sona nos medios durante a Transición española, foi unha das representantes principais do xénero cinematográfico coñecido como destape, e adquiriu gran popularidade polos seus espectáculos e aparicións en medios de comunicación. Tras décadas de censura e represión sobre a sexualidade e os corpos das mulleres por parte da ditadura franquista, Estrada causou un gran impacto coa súa reivindicación da naturalidade do espido e o sexo, así como polas súas opinións sobre cuestións consideradas pouco tempo atrás tabú en España.

### Inicios e salto á fama: *Historia do strip-tease* e consultorio 
Nada en Xixón, iniciou a súa carreira artística tras mudarse a Madrid a comezos dos anos 70. Neste momento, realizou aparicións en películas como *Las tres perfectas casadas* (1973) ou *La trastienda* (1975), unha das primeiras películas do xénero do destape. En 1976, Estrada estreou o espectáculo *Historia del strip-tease*, no que protagonizou o primeiro espido integral sobre un escenario por parte dunha actriz en España, obtendo un grande alcance social e nos medios.Tras iso, realizou máis aparicións en películas como *Lucecita* (1976), *El jovencito Drácula* (1977) ou *Pepito Piscinas* (1978).

Durante esa época púxose tamén á fronte de consultorios sexolóxicos nas revistas *Play Lady* e *Lib*, nos que respondía consultas relativas a educación sexual e defendía o dereito das mulleres a gozar do seu propio pracer. Por eles, foi procesada en catorce ocasións por escándalo público, sendo condeada en trece delas e chegando a serlle retirado o pasaporte e o dereito ao voto até a derogación do delito en 1988.Estrada realizou tamén numerosas entrevistas e aparicións en medios, e publicou relatos en *Penthouse* ou *Can Can*.É tamén coautora xunto a Carlos das Heras do libro *Húmedo sexo* (1978).Neste momento realiza tamén o seu primeiro papel protagonista no cine, en *El maravilloso mundo del sexo*  (1978), á que seguiría *Pasión prohibida* (1980).

Tras publicar varios sinxelos de estilo disco, en 1981 publicou o seu álbum *Amor y Libertad*. Producido por Josep Llobel e Manuel Gas, as súas letras trataban de forma explícita temas como o desexo sexual feminino, a homosexualidade feminina e masculina, a crise da heroína ou a liberación colectiva. No musical, o álbum foi considerado de referencia dentro do subxénero do *cosmic disco*.

Nese ano, viuse de novo envolta nunha polémica debido a un coloquio sobre sexo co sacerdote e escritor José Luís Martín Vigil en Televisión Española, que provocou graves críticas por parte de sectores conservadores e polo que se chegou a pedir o cesamento do entón director de RTVE, Fernando Castedo.

### Anos posteriores 
En 2005 participou como concursante no reality show de Antena 3 *La Granja*. En 2008 regresou ao cine para facer un cameo nunha película dramática sobre os anos do destape, *Los años desnudos*. En 2021, estreouse o documental de RTVE *Susana y el sexo*, dirixido por César Vallejo, que narra o seu papel como pioneira da defensa dos dereitos sexuais e a sexualidade feminina durante a Transición.

## Legado 
Na década dos 2010, a figura de Estrada foi revisada desde perspectivas feministas, destacando o seu papel como pioneira na defensa das liberdades sexuais e a axencia sexual das mulleres nun momento de especial importancia como a Transición cara á democracia.

Alejandro Melero citou a Estrada, e en particular a escena final de *El maravilloso mundo del sexo* (1978), como un caso pioneiro de experimentación coas tecnoloxías de gravación á hora de representar o sexo no cine español.Estrada e o seu episodio xunto a Tierno Galván na entrega de premios do diario *Pueblo* aparecen na novela de Marta Sanz *Daniela Astor y la caja negra* (2013), sobre a liberdade sexual das mulleres na Transición.

A música de Estrada foi reivindicada nos últimos anos por mor da edición do álbum compilatorio *The Sexadelic Disco-Funk Sound of… Susana Estrada* (2017).En 2022, o cantante portorriqueño Rauw Alejandro utilizou na súa canción "Más de una vez" o retrouso da canción de Estrada "Gózame xa", incluída no seu álbum *Amor y Libertad*.

## Filmografía 
### Cine 
* *Las tres perfectas casadas* (1973)
* *La trastienda* (1975)
* *El Libro de Buen Amor* (1975)
* *La noche de las gaviotas* (1975)
* *Lucecita* (1976)
* *El jovencito Drácula* (1976)
* *Sexy... amor y fantasía* (1977)
* *Pepito Piscinas* (1978)
* *El maravilloso mundo del sexo* (1978)
* *Pasión prohibida* (1980)
* *Comamos y bebamos todos de él* (1992)
* *Los años desnudos* (2008)
* *Carne cruda* (2011)

### Televisión 
* *Novela* (adaptación de *Aloma*) (1977)
* *La granja* (2005)
* *Ochéntame otra vez* (2015)
* *Susana y el sexo* (2021)

## Discografía 
### Álbums 
* *Amor y Libertad* (1981)

### Sinxelos e EP 
* Ya me voy de tu vida (1978)
* *Machos* (1980)
* Acaríciame (1980)
* Mi chico favorito (1981)

### Compilacións 
* *The Sexadelic Disco-Funk Sound of… Susana Estrada* (2017)

## Notas