Mapa T e O

[miniatura| Este mapa T e O, da *Etymologiae* de [Isidoro de Sevilla|Isidoro, identifica os tres continentes coñecidos como poboados por descendentes de Shem (ou Sem ), Iafeth (ou Xafet ) e Cham (ou Ham ou Xam).]]
[dereita|miniatura|226x226px| *O Hereford Mappa Mundi*, sobre [1300, Catedral de Hereford, Inglaterra. Un mapa clásico "TO" con Xerusalén no centro, o leste cara a arriba, Europa na parte inferior esquerda e África á dereita.]]
Un **mapa T e O,** **O–T, T en O** ou **T–O** (de *orbis terrarum*, orbe ou círculo das terras; coa letra T dentro dunha O), tamén coñecido como **mapa isidoriano** ou **isidorano** é un tipo de mapa do mundo antigo que representa o mundo físico tal e como describiu por primeira vez o estudoso do século VII Isidoro de Sevilla na súa *De Natura Rerum* e máis tarde na súa *Etymologiae*. 

Aínda que non se inclúe nos mapas orixinais de Isidoro, un manuscrito posterior engadiu os nomes dos fillos de Noé ( Sem, Iafet e Cam) para cada un dos tres continentes*). 

Mapas posteriores máis detallados e cunha orientación equivalente descríbense ás veces como un "mapa de Beato" despois do mapamundi do Beato de Liébana, porque unha das representacións máis antigas coñecidas deste tipo atribúese ao Beato de Liébana, un monxe do século VIII, no prólogo do seu *Comentario* *sobre o Apocalipse* .

## Descrición de Isidoro 
*De Natura Rerum*, Capítulo XLVIII, 2:
*Polo tanto, a terra pódese dividir en tres lados (trifarie), dos cales unha parte é Europa, outra Asia e o terceiro chámase África. Europa está dividida de África por un mar do final do océano e os piares de Hércules. E Asia está dividida de Libia con Exipto polo Nilo... Ademais, Asia -como dixo o bendito Agustín- vai de sueste a norte... Así vemos que a terra está dividida en dous para comprender, por unha por parte, Europa e África, e por outra só Asia*.

*Etymologiae*, Capítulo XIV, *de terra et partibus* :

*A masa [habitada] de terra sólida chámase redonda pola redondez dun círculo, porque é como unha roda [...] Por iso, o Océano que flúe ao seu redor está contido nun límite circular, e divídese en tres partes, unha parte chamándose Asia, a segunda Europa e a terceira África*.

## Historia e descricións 
Aínda que Isidoro ensinaba nas *Etymologiae* que a Terra era "redonda", o seu significado era ambiguo e algúns escritores pensan que se refería a unha Terra en forma de disco. Porén, outros escritos de Isidoro deixan claro que consideraba que a Terra era globular. De feito, a teoría dunha Terra esférica fora sempre a suposición predominante entre os eruditos desde polo menos Aristóteles, quen dividira a Terra esférica en zonas climáticas, cun *clima fríxido* nos polos, un *clima tórrido* mortal preto do ecuador e un clima *temperado* suave e habitábel entre ambos.
esquerda|miniatura| Reconstrución ideal de mapas mundiais medievais (de *Meyers Konversationslexikon*, 1890) (Asia móstrase á dereita)
miniatura| Un mapa "T-O" feito con cartografía moderna
O mapa T e O representa só a metade da Terra esférica. Presumibelmente considerouse unha proxección conveniente das partes habitadas coñecidas, a metade temperada norte do globo. Daquela cría que ninguén podía cruzar o tórrido clima ecuatorial e chegar ás terras descoñecidas da outra metade do globo. Estas terras imaxinadas foron chamadas antípodas.

A letra **T** é o Mediterráneo, o Nilo e o Don (anteriormente chamado Tanais) que divide os tres continentes, Asia, Europa e África, e o *O* é o océano circundante. Xerusalén estaba representada xeralmente no centro do mapa. Asia tiña normalmente o tamaño dos outros dous continentes xuntos. Debido a que o Sol sae polo leste, o Paraíso (o Xardín do Edén) era xeralmente representado como en Asia, e Asia estaba situada na parte superior do mapa.

Este tipo de cartografía medieval cualitativa e conceptual podería producir mapas extremadamente detallados ademais de representacións sinxelas. Os mapas máis antigos tiñan só algunhas cidades e as masas de auga máis importantes sinaladas. Os catro ríos sagrados de Terra Santa estiveron sempre presentes. Ferramentas máis útiles para o viaxeiro eran o itinerarium, que enumeraba por orde os nomes das cidades entre dous puntos, e o periplo que facía o propio para os portos e os puntos de referencia dunha costa. Mapas posteriores deste mesmo formato conceptual presentaban moitos ríos e cidades de Europa oriental e occidental, e outras características atopadas durante as cruzadas. Ademais das novas características xeográficas, tamén se engadiron ilustracións decorativas. As cidades máis importantes estarían representadas por distintas fortificacións e torres ademais dos seus nomes, e os espazos baleiros encheríanse de criaturas míticas.

## Galería 

Ficheiro:Beatus map.jpg|O mapa do mundo do Beato de Saint-Sever, que data de ca. 1050 d.C.
Ficheiro:Diagrammatic T-O world map - 12th c.jpg|Dende unha copia de *Etymologiae* do século XII.
Ficheiro:World map intermediate between T-O and mappa mundi.jpg|Mapa centrado en Delos segundo a tradición grega, dun manuscrito francés de Henrique de Huntingdon, finais do século XIII
Ficheiro:T-O Mappa mundi.jpg|Mapa Mundi en *La Fleur des Histoires* . 1459–1463.
Ficheiro:1581 Bunting clover leaf map.jpg|Mapa Bünting de follas de trevo. Unha xilografía de 1581, Magdeburgo. No centro está Xerusalén, rodeada por Europa, Asia e África.
Ficheiro:Unknown, Mer Des Hystoires World Map, 1491, Persuasive Cartography PJModeCollection, CUL, ID 1001.01.jpg|Anónimo, mapamundi *Mer Des Hystoires*, 1491. Este mapa segue o modelo do mapa TO, centrado en Xerusalén con Oriente (a localización bíblica do Paraíso) na parte superior.
Ficheiro:Bergomensis T-O World Map 1503 Cornell CUL PJM 1003 01.jpg|Na parte esquerda da ficha hai un mapa zonal ou climático, que comunica información xeográfica. Á dereita hai un mapa "TO". Por Jacobus Philippus Bergomensis.
Ficheiro:Noachide map from the Abbey library of Saint Gall (oldest map naming Europe), Isidore-Codex 236.png|Do manuscrito de San Galo
Ficheiro:Bodleian Libraries, Basic TO map and a schematic map.jpg|Mapa T e O do manuscrito flamengo de Brunetto Latini, *Le Livre dou Tresor,'' principios do século XIV.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Terra 
* Mapa
* Mapamundi
* Globo terrestre
* Erdapfel