Rafael Bañón Díaz

**Rafael Bañón Díaz**, nado en Vigo o 22 de xullo de 1961, é un científico galego especializado en bioloxía mariña.

## Traxectoria 
Licenciado en Ciencias Biolóxicas pola Universidade de Santiago de Compostela, na especialidade de Zooloxía mariña en 1988, en 1997 cursou un mestrado en Ciencia e Tecnoloxía de Conservación de produtos derivados da pesca na Universidade de Vigo e, en 2003, obtivo un DEA (Diploma de Estudos Avanzados) coa liña de investigación "Estimación e análises de parámetros reprodutivos en poboacións de peixes mariños", nesta última Universidade.

Na súa tese analizou, como non se fixera en ningún outro estudo previo, o conxunto dos peixes que habitan no denominado Banco de Galicia, unha montaña submarina situada a uns 200 km ao oeste do cabo Touriñán, na localidade coruñesa de Muxía. A súa investigación deu como resultado a identificación de 139 especies de peixes de 62 familias diferentes. Bañón explicou que, como consecuencia das artes de pesca utilizadas e da súa selectividade, a fauna bento-peláxica, que nada por encima do fondo, é «a mellor representada», aínda que a lista que elaborou «recolle especies de toda a columna de auga». Fixo fincapé en que o coñecemento actual da ictiofauna do Banco é o resultado de 22 campañas realizadas entre os anos 1980 e 2011, tanto de carácter exploratorio, con barcos de pesca comercial, como de investigación oceanográfico-pesqueira. A maior parte das novas especies rexistradas son de augas profundas, que viven habitualmente a máis de 400 m da superficie e que, polas súas características biolóxicas e ecolóxicas, son consideradas como «altamente vulnerábeis» ás actividades humanas e aos cambios naturais dos ecosistemas. O estudo tamén lle permitiu descubrir numerosas especies de peixes descoñecidas nas augas europeas, como os tiburóns do xénero *Apristuruse*.
 
As liñas de investigación do doutor Bañón céntranse nas pescarías artesanais, na bioloxía e pescaría do polbo, na taxonomía dos peixes, na ictiofauna das montañas submarinas, o impacto do cambio climático nos peixes, nas especies exóticas mariñas, e na bioxeografía e a antropoloxía dos pescadores e as pescarías.
* 1997 - "Capturas de peces de afinidades tropicales en aguas atlánticas de Galicia (noroeste de la península Ibérica)". *Boletín del Instituto Español de Oceanografía*, **13** (1-2): 57-66. (Con J. M. Casas Sánchez, Carmen Piñeiro Álvarez e Mercedes Covelo).
* 1997 - "Primera cita de *Caranx crysos* (Mitchill, 1815) en aguas de Galicia". *Boletín del Instituto Español de Oceanografía*, **13** (1-2): 79-81. (Con J. M. Casas Sánchez).
* 1997 - "Primera cita de jurel dentón *Pseudocaranx dentex* (Bloch & Schneider en Schneider, 1801) en aguas de Galicia (noroeste ibérico)". *Boletín del Instituto Español de Oceanografía*, **13** (1-2): 87-90. (Con Antonio Fernández Cordeiro). 
* 1999 - "New northern limit for the distribution of *Brotulotaenia brevicauda* (Ophidiiformes, Ophidiidae) e *Pseudoscopelus scriptus* (Perciformes, Chiasmodontidae) in the Atlantic. *Cybium*, **23** (2): 189-194. (Con E. Rodríguez-Marín e M. Covelo).  
* 2000 - "New records of *Parapercis roseoviridis* (Perciformes: Pinguipedidae) in the southeast Atlantic. *Cybium*, **24** (4): 411-414. (Con D. Garabana; A. Armesto e P. Durán.).  
* 2001 - "Composición, distribución y descripción de mictófidos (Pisces, Myctophidae) encontrados en Flemish Cap (Atlántico noroeste) en verano de 1998". *Boletín del Instituto Español de Oceanografía*, **17** (3-4):  287-294. (Con Rafael Bañón Díaz, S. Cerviño e  J. M. Campelos).
* 2001 - "The deep-water fisheries exploited by Spanish fleets in the Northeast Atlantic: a review of the current status". *Fisheries Research*, **51**: 311-320. (Con  C. G. Piñeiro e M. Casas).
* 2001 - "New record of *Cataetyx laticeps* (Bythitidae) in northwestern Atlantic". *Cybium*, **25** (1): 93-94.
* 2001 - "First record of *Chrionema chlorotaenia* (Perciformes: Percophida) from the southeast Atlantic". *Cybium*, **25** (3): 278-280. (Con A. Armesto, D. Garabana e P. Durán).
* 2002 - "Actualización del listado faunístico de peces de mar de Galicia". *Nova Acta Científica Compostelana*. Bioloxía,  Nº 12, páxs. 119-123.
* 2002 - "Occurrence of tropical affinity fishes in Galician waters NW Spain". *Journal Marine Biology Association. U.K.*, **82**: 877-880. (Con J. L. del Río, C. Piñeiro e M. Casas).
* 2004 - "New records of two Southern fish in Galician waters (NW Spain)". *Cybium*, **28** (4): 367-368. (Con B. G. Pardo,  A. Machordom, F. Foresti,  M. F. C. Azevedo, L. Sánchez e P. Martínez).
* 2005 - "Phylogenetic analysis of flatfish (Order Pleuronectiformes) based on mitochondrial 16S rDNA sequences". *Scientia Marina*, **69** (4): 531-543.
* 2006 - C. Piñeiro & M. Casas. 2006. "Biological aspects of deep-water sharks *Centroscymnus coelolepis* and *Centrophorus squamosus* off Galician waters (NW Spain)". *Journal Marine Biology Association. U.K.*, **86** (4): 847-852. (Con T. W. Pietsch e C, G. Piñeiro). 
* 2006 - "New record of *Linophryne coronata*, (Lophiiformes, Linophrynidae) from the North-eastern Atlantic Ocean". *Cybium*, **30** (4): 385-386.
* 2008 - "La pesca con nasas en Galicia: una visión histórica". *Anuario Brigantino*, Nº 31, páxs. 493-504. (Texto completo ).
* 2008 - "First record of the cornetfish *Fistularia petimba* (Syngnathiformes: Fistularidae) from Galician waters. A northernmost occurrence in the eastern Atlantic". *Journal of Applied Ichthyology*, **24**: 106–107. (Con  C. Sande).  
* 2008 - "Note about the presence of the lumpsucker *Cyclopterus lumpus* (Teleostei, Cyclopteridae) in Galician waters (NW Spain)". *Journal of Applied Ichthyology*, **24**: 108-109. (Con A. Garazo e A. Fernández).
* 2008 - "Biological observations on the gulper shark *Centrophours granulosus* (Chondrichthyes: Centrophoridae) off the coast of Galicia (north-west Spain, eastern Atlantic)". *Journal Marine Biology Association. U.K.*, **88** (2): 411-414. (Con C. Piñeiro e M. Casas). 
* 2008 - "First record of the purple dye murex *Bolinus brandaris* (Gastropoda: Muricidae) and a revised list of non native molluscs from Galician waters (Spain, NE Atlantic)". *Aquatic Invasions*, **3** (3): 331-334. (Con E. Rolán e M. García-Tasende).
* 2009 - "First record of *Seriola fasciata* (Carangidae) from Galician waters (NW Spain). A new northernmost occurrence in the NE Atlantic". *Cybium*, **33** (3): 247-248. (Con G. R. Mucientes).
* 2010 - "First record of a specimen of *Lepidion guentheri* (Giglioli, 1880) (Gadiformes: Moridae) with melanistic coloration". *Journal of Applied Ichthyology*, **26**: 602-605. (Con J. C. Arronte, J. Heredia e J. A. Pis-Millán). 
* 2010 - "First record and new meristic data of *Gobius xanthocephalus* (Gobiidae) from Galician waters (NW Spain). *Cybium*, **34** (3): 311-314. (Con D. Villegas-Ríos).  
* 2010 - "Marine fishes from Galicia (NW Spain): an updated checklist". *Zootaxa*, **2667**: 1–27. (Con D. Villegas-Ríos, A. Serrano, G. Mucientes e J. C. Arronte).
* 2011 - "First record of *Lagocephalus laevigatus* (Tetraodontiformes, Tetraodontidae) from Galician waters (northwest Spain), a northernmost occurrence in the north-east Atlantic". *Journal of Fish Biology*, **78**: 1574–1578. (Con V. Santás). 
* 2011 - "Occurrence of *Ophisurus serpens* (Anguilliformes, Ophichthidae) from Galician waters (NW Spain)". *Cybium*, **35** (2): 157-158. (Con X. Valeiras, A. Armesto e E. Abad). 
* 2011 - "New data on *Lepidion schmidti* (Gadiformes: Moridae) from the north-east Atlantic Ocean". *Journal of Fish Biology*, **79** (7): 1709-1721. (Con J. C. Arronte, D. T. G. Quigley, J. A. Pis-Millán e J. Heredia). 
* 2011 - "First records of Purplemouthed conger *Pseudophichthys splendens* (Anguilliformes: Congridae) from the Galicia Bank (NW Spain). A northward range extension of their distribution in the eastern Atlantic". *Cybium*, **35** (3): 262-264. (Con J. C. Arronte, A. Serrano e F. Sánchez).
* 2011 - "Unusual shallow inshore records of Cornish blackfish *Schedophilus medusophagus* (Stromateoidei: Centrolophidae) from Galician waters (NW Spain)". *Cahiers de Biologie Marine*, **53**: 271-277. (Con A. Alonso-Fernández, D. T. G. Quigley, A. Miranda e J. C. Arronte).
* 2012 - "On the occurrence of *Odontostomops normalops* (Aulopiformes: Evermannellidae) in the Bay of Biscay (north-eastern Atlantic)". *Journal of Applied Ichthyology*, **28** (4): 649-651. (Con J. C. Arronte, A. Serrano e F. Sánchez). 
* 2012 - "Molecular identification of the Arrowhead Dogfish *Deania profundorum* (Centrophoridae) from the northern waters of the Iberian Peninsula". *Marine Biology Research*, **8**: 901-905. (Con A. Sanjuán, A. de Carlos, C. Rodríguez-Cabello, F. Sánchez e A. Serrano). 
* 2012 - "Northernmost records of *Gadella maraldi* (Actinopterygii: Gadiformes: Moridae) in the north-eastern Atlantic". *Acta Ichthyologica et Piscatoria*, **42** (3): 263–267. (Con S. Ruiz-Pico, J. C. Arronte e O. Fernández-Zapico). 
* 2013 - "Especies exóticas mariñas de Galiza". *Cerna: Revista galega de ecoloxía e medio ambiente*, Nº 70, páxs. 32-35. (Texto completo).
* 2013 - "DNA barcoding of the genus *Lepidion* (Gadiformes: Moridae) with recognition of *Lepidion eques* as a junior synonym of *Lepidion lepidion*". *Molecular Ecology Resources*, '*13*: 189–199. (Con J. C. Arronte, S. Vázquez-Dorado, J. L. del Río e A. de Carlos). 
* 2013 - "Demographic variation between colour patterns in a temperate protogynous hermaphrodite, the Ballan Wrasse *Labrus bergylta*". PLoS ONE **8** (8): e71591. doi:10.1371/journal.pone.0071591. (Con D. Villegas-Ríos, A. Alonso-Fernández, M. Fabeiro e F. Saborido-Rey). Resume).
* 2013 - "Updated distribution range of longfin mako *Isurus paucus* (Lamniformes: Lamnidae) in the North Atlantic". *Journal of Applied Ichthyology*, **29** (5): 1163-1165. (Con Gonzalo Mucientes e Nuno Queiroz).
* 2013 - "Taxonomic study of Bathygadidae fishes (Gadiformes) from Atlantic Spanish waters combining morphological and molecular approaches". *Zootaxa*, **3746** (4): 552–566. (Con J. C. Arronte, D. Barros-García, S. Vázquez-Dorado e A. de Carlos).
* 2014 - "First records of the seahorse *Hippocampus hippocampus* in Galician waters (NW Spain)". *Cybium*, **38** (1): 74-76. (Con S. Valladares, A. López, C. Bouza, A. Chamorro, M. E. García e M. Planas). 
* 2014 - "Occurrence of *Apristurus* species in the Galicia Bank Seamount (NE Atlantic)". *Journal of Applied Ichthyology*, **30** (5): 906-915. (Con C. Rodríguez-Cabello e M. Pérez). 
* 2014 - "Drivers of body size changes of a *Pollachius pollachius* stock in NE Atlantic coastal waters". *Marine Ecology Progress Series*, **511**: 223–235. (Con A. Alonso-Fernández, J. Otero e D. Villegas-Ríos).
* 2014 - "Melanic hyper-pigmentation in the genus *Lepidion* (Gadiformes: Moridae)". *Cybium*, **38** (3): 231-234. (Con J. C. Arronte, W. Isbert, G. Coscelli e F. Sánchez). 
* 2014 - "Life-history and activity shape catchability in a sedentary fish". *Marine Ecology Progress Series*, **515**: 239–250. (Con D. Villegas-Ríos, J. Alós, M. Palmer, S. K. Lowerre-Barbieri, A. Alonso-Fernández e F. Saborido-Rey).  
* 2014 - "Northernmost records of *Pagrus auriga* (Sparidae) and *Pomadasys incisus* (Haemulidae) in the eastern Atlantic". *Acta Ichthiologica et Piscatoria*, **44** (4): 323–327. (Con D. Barros-García, G. Mucientes e A. de Carlos).
* 2015 - "Range expansion, biometric features and molecular identification of the exotic ark shell *Anadara kagoshimensis* from Galician waters, NW Spain". *Journal Marine Biology Association. U.K.*, **95** (3): 545-550. (Con J. Fernández, J. E. Trigo, J. Pérez-Dieste, D. Barros-García e A. de Carlos). 
* 2015 - "Subtidal benthic megafauna in a productive and highly urbanized semi-enclosed bay (Ría de Vigo, NW Iberian Peninsula)". *Continental Shelf Research*, '*110*: 16-24. (Con F. Aneiros, M. Rubal e J. S Troncoso). 
* 2016 - "DNA barcoding of deep-water notacanthiform fishes (Teleostei: Elopomorpha)". *Zoologica Scripta*, **45** (3): 263–272. (Con D. Barros-García, J. C. Arronte, L. Fernández-Peralta, R. García e A. de Carlos). 
* 2016 - "Range extension: records of *Anarhichas denticulatus* (Perciformes: Anarhichadidae) caught in the southern Bay of Biscay (NE Atlantic)". *Cybium*, **39** (4): 309-312. (Con C. Rodríguez-Cabello, G. Díez e M. Pérez). 
* 2016 - "Role of Ships' hull fouling and tropicalization process on European carcinofauna: new records in Galician waters (NW Spain)". *Biological invasions*, **18**: 619–630. (Con J. A. Cuesta, B. Almón, J. Pérez-Dieste e J. E Trigo). 
* 2016 - "Commented checklist of marine fishes from the Galicia Bank seamount (NW Spain)". *Zootaxa* **4067** (3): 293–333. (Con J. C. Arronte, C. Rodríguez-Cabello, C.-G. Piñeiro, A. Punzón e A. Serrano). 
* 2016 - "First record of *Anadara transversa* (Say, 1822) (Bivalvia: Arcidae) in the Bay of Biscay". *Cahiers de Biologie Marine*, **57**: 277-280. (Con I. Fernández-Rodríguez, N. Anadón e A. Arias).
* 2016 - "New data reinforcing the taxonomic status of *Lepidion eques* as synonym of *Lepidion lepidion* (Teleostei, Gadiformes)". *Biochemical Systematics and Ecology*, **68**: 6-10. (Con D. Barros-García, J. C. Arronte e A. de Carlos). 
* 2016 - "Massive observations of newborn blue sharks *Prionace glauca* from inshore shallower Galician waters (NE Atlantic)". *Journal of Fish Biology*, **89**: 2167–2177. (Con T. Maño e G. Mucientes).
* 2016 - "Halosaur fishes (Notacanthiformes: Halosauridae) from Atlantic Spanish waters according to integrative taxonomy". *Zootaxa*, **4184** (3): 471–490. (Con J. C. Arronte, D. Barros-García e A. de Carlos). 
* 2016 - "First records of two decapod crustaceans, the caramote prawn *Penaeus kerathurus* and the blue crab *Callinectes sapidus* from Galician waters (NE Atlantic)". *Cahiers de Biologie Marine*, **57** (4): 323-328. (Con J. A. Cuesta, B. Almón, J. Pérez-Dieste, J. E Trigo e M, Berta).
* 2017 - "Sex ratio variation in an exploited population of common octopus: ontogenic shifts and spatio-temporal dynamics". *Hydrobiologia*, **794** (1): 1-16. (Con A. Alonso-Fernández, J. Otero, J. M. Campelos, J. Santos 3 G. Mucientes). 
* 2017 - "Identification of non native *Cynoscion* species (Perciformes: Sciaenidae) from the Gulf of Cádiz (south of Spain) and data about its current status". *Sci. Mar*. **81** (1): 19-26. (Con A. Arias, D. Arana e J. A. Cuesta). 
* 2017 - "Integrative taxonomy supports the presence of two species of *Kyphosus* (Perciformes: Kyphosidae) in Atlantic European waters". *Scientia Marina*, **81** (4): 467-475. (Con D. Barros-García e Alejandro de Carlos). 
* 2017 - "New records of two southern fishes found in northern waters of the Iberian Peninsula". *Acta Ichthyologica et Piscatoria* **47** (4): 401-405. (Con Alexandre Alonso-Fernández, Juan Carlos Arronte, David Barros-García e Alejandro de Carlos). 
* 2018 - "New insights into the systematics of North Atlantic *Gaidropsarus* (Gadiformes, Gadidae): flagging synonymies and hidden diversity)". *Marine Biology Research*, **14** (1): 17-29. (Con D. Barros-García, J. C. Arronte, L. Fernández Peralta, R. García, S. P. Iglésias, D. Y. Sellos, J. P. Barreiros, A. A. Comesaña e Alejandro de Carlos).
* 2018 - "The traditional small-scale octopus trap fishery off the Galician coast (Northeastern Atlantic): Historical notes and current fishery dynamics". *Fisheries Research*, **206**: 115-128. (Con Jaime Otero, José Manuel Campelos-Álvarez, Alberto Garazo e Alexandre Alonso-Fernández).
* 2019 -  "Inferring abundance trends of key species from a highly developed small-scale fishery off NE Atlantic". *Fisheries Research*, **209**: 101-116. (Con A. Alonso-Fernández, J. Otero, J. M. Campelos, F. Quintero, J. Ribó, F. Filgueira, L. Juncal, F. Lamas, A. Gancedo e J. Molares).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* ICTIOGAL, blog do doutor Rafael Bañón, publicado desde 2008 .