open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jonakir Aalo

***Jonakir Aalo*** (en ) é un filme bangladeshí de 2014 escrito e dirixido por Khalid Mahmud Mithu. Foi escollido como candidato de Bangladesh para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 87ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
*Masud Ali Khan como Anis
*Mita Chowdhury como Diti
*Mamnun Hasan Emon como Shuborno
*Tariq Anam Khan como Kalyan Koraya
*Monira Mithu
*Hosne Ara Putul
*Gazi Rakayet como SM Sultan
*Ahmed Rubel
*Bidya Sinha Saha Mim como Kabita
*Shams Sumon

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Bangladesh propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 87ª edición dos Óscar

### Ligazóns externas 
*
Rally San Froilán de 2000

O **Rally San Froilán de 2000** foi a 22ª edición de dito rally e a sétima e penúltima proba da tempada 2000 do Campionato de Galicia de Rally.

Celebrouse o 14 de outubro de 2000 e o vencedor foi Germán Castrillón, sobre un Mitsubishi Lancer Evo VI e con Estrella Castrillón como copiloto. Con esta vitoria (a terceira no rally lucense) proclamáronse campións de Galicia por sexta vez.

## Clasificación 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Clasificación do Rally San Froilán 2000 en ewrc-results.com .
Diablos Rojos del México

Os **Diablos Rojos del Mexico** son un equipo profesional de béisbol mexicano que compite na Liga Mexicana de Béisbol (LMB). O club, fundado en 1940 por Salvador Lutteroth e Ernesto Carmona, ten a súa sede en Cidade de México, capital do país. O club posúe no seu palmarés dezaseis títulos de liga, sendo o equipo con máis títulos desta competición. Os Diablos Rojos teñen un equipo afiliado, os Diablos de Hermosillo da Liga Norte de México. Desde 2019 o seu estadio como local é o Alfredo Harp Helú, parque con capacidade para 20.576 espectadores.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Joaquín Peiró

**Joaquín Peiró Lucas**, nado en Madrid o 29 de xaneiro de 1936 e finado o 18 de marzo de 2020, foi un futbolista e adestrador español. Xogaba de centrocampista e foi internacional coa selección española.

## Palmarés 
### Xogador 
**Murcia**
*Segunda División: 1954–55

**Atlético de Madrid**
*Copa do Xeneralísimo: 1959–60, 1960–61
*Recopa de Europa: 1961–62

**Inter de Milán**
*Serie A: 1964–65, 1965–66
*Copa de Europa: 1964–65
*Copa Intercontinental: 1964, 1965

**Roma**
*Coppa Italia: 1968–69

### Adestrador 
**Málaga**
*Segunda División: 1998–99
*Copa Intertoto: 2002

## Traxectoria internacional 
Peiró disputou 12 partidos coa selección española, e anotou 5 goles. Participou no Mundial de 1962 en Chile, e no Mundial de 1966 en Inglaterra. En ambas ocasións a selección quedou eliminada na fase de grupos.

Debutou coma internacional o 3 de xuño de 1956 con tan só 20 anos, anotando un gol no amigable contra a selección portuguesa, que rematou con vitoria lusa por 1-3 en Lisboa.

### Goles 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil de xogador en BDFutbol.com 
* Perfil de adestrador en BDFutbol.com
Cultura Chasséen

A **cultura chasséen** é o nome dado á cultura arqueolóxica da Prehistoria en Francia de finais do neolítico (Idade de Pedra), que data aproximadamente do 4500 a.C. ao 3500 a.C. O nome "Chasséen" deriva do sitio tipo preto de Chassey-le-Camp (Saône-et-Loire).

A cultura chasséen estendeuse por todas as chairas e mesetas de Francia, incluíndo a conca do Sena e os vales superiores do río Loira e estendeuse ata os actuais departamentos de Alto Saona, Vaucluse, Alpes-de-Haute-Provence, Pas-de-Calais e Eure-et-Loir. As escavacións en Bercy (en París) revelaron unha aldea Chasséen (4000 a.C. - 3800 a.C.) na marxe dereita do Sena; Os artefactos inclúen canoas de madeira, olería, arcos e frechas, ferramentas de madeira e pedra.

Os chasséens eran labregos sedentarios (centeo, panicum, millo, mazás, peras, ameixas) e pastores (ovellas, cabras, bois, porcos). Vivían en cabanas organizadas en pequenas aldeas (100-400 persoas). A súa cerámica estaba pouco decorada. Non tiñan tecnoloxía metálica (que apareceu máis tarde), pero dominaron o uso de sílex.

Ao redor do 3500 a.C., a cultura chasséen en Francia deu paso á transición do neolítico tardío cultura Seine-Oise-Marne (3100 a.C. - 2000 a.C.) no norte de Francia e a unha serie de culturas arqueolóxicas no sur de Francia.

## Liña cronolóxica 
miniatura|Machadas de pedra

* 4000: Aldea chasséen de Bercy preto de París
* 4400: Aldea chasséen de Saint-Michel du Touch preto de Tolosa.
* 4400: Aparición de cultura Rössen en Baume de Gonvillars en Alto Saona.
* 3190: cultura chasséen en Calvados.
* 3530: cultura chasséen en Pas-de-Calais.
* 3450: Fin da cultura de Chasséen en Eure e Loir.
* 3400: Fin da cultura de Chasséen en Saint-Mitre (Alpes-de-Haute-Provence).

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos 
*Cultura Rössen (4500 a.C. - 4000 a.C.)
*Cultura dos vasos de funil (4000 a.C. -2700 a.C.)
*Cultura Véraza (3400/3300 a.C. - 2700/2600 a.C.)
*Cultura Seine-Oise-Marne (3100 a.C. - 2000 a.C.)
*Cultura Beaker (2800 a.C. - 1900 a.C.)
Andrés Cisneros Pereiro

**Andrés Marcelino Cisneros Pereiro**, nado en Sar, Santiago de Compostela, o 26 de abril de 1820 e finado na Coruña en 1895, foi un fotógrafo pioneiro galego.

## Traxectoria 
[miniatura|300px|[Praza do Obradoiro, de terra, en 1858.]]
Foi fillo de  María Pereiro e Valentín Cisneros, que era carpinteiro. Andrés emigrou a Cuba e Porto Rico, onde casou. De volta a Compostela, arredor de 1855, rexentou un estudio na rúa do Vilar, onde facía retratos ao óleo e miniaturas, e unha galería na Rúa Nova, onde facía talbotipos. Cisneros foi o primeiro fotógrafo galego con estudio propio.

Isabel II visitou a comezos de setembro de 1858 a Exposición Rexional Galega, montada no claustro do Mosteiro de San Martiño Pinario, visita na que non estivo acompañada polo fotógrafo da corte Charles Clifford. Daquela, a casa real encargoulle a Cisneros un álbum de fotografías da cidade, unha colección de dezanove estampas que son unhas das máis antigas de Galicia. O álbum consérvase no Arquivo do Palacio Real de Madrid.

Cisneros foi membro da Real Sociedade Económica de Amigos do País de Santiago.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
Hôzuki

***Hôzuki*** é unha obra da escritora canadense Aki Shimazaki. O libro foi orixinalmente publicado pola editorial Leméac Éditeur en 2015, e en 2019 foi traducido ao galego por Moisés Barcia Rodríguez e publicada pola editorial Rinoceronte.

## Argumento 
Mitsuko ten unha libraría especializada en obras filosóficas na que pasa os días coa súa nai e con Tarô, o seu fillo xordomudo. Un día, unha muller distinguida entra na tenda coa súa filla pequena. Os nenos séntense inmediatamente atraídos entre eles. Malia que Mitsuko adoita evitar facer amizades, aceptará volvelas ver. Isto podería poñer fin o equilibrio da súa familia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha do libro na páxina de Rinoceronte Editora
Brewster Kahle

**Brewster Kahle**, nado o 22 de outubro de 1960 en Nova York, é un enxeñeiro informático, emprendedor e activista de Internet estadounidense. É defensor do acceso universal ó coñecemento e da biblioteca dixital.

## Biografía 
Despois de rematar enxeñería informática no Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts, onde foi alumno de Marvin Minsky, traballou no desenvolvemento da Wide Area Information Server. En 1996 creou, xunto con Bruce Gilliat, a empresa informática Alexa Internet que vendería a Amazon en 1999 por 250 millóns de dólares. Ese mesmo ano de 1996, fundou a institución sen ánimo de lucro Internet Archive, dedicada a preserva-la historia da rede que garda a evolución de moitos sitios web.
 En 2012 foi incluído no Salón da Fama de Internet.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Sitios web máis visitados
*Motores de busca

## Notas
Claudette Colvin

**Claudette Colvin**, nada en Montgomery (Alabama) o 5 de setembro de 1939, é unha auxiliar de enfermaría estadounidense, pioneira do movemento dos dereitos civís na década de 1950. O 2 de marzo de 1955 foi arrestada con 15 anos en Montgomery por negarse a ceder o seu asento a unha muller branca nun autobús segregado cheo de xente. Isto ocorreu nove meses antes do incidente máis coñecido en que Rosa Parks, secretaria da sección local da NAACP, axudou a acender o boicot aos autobuses de Montgomery de 1955.

Colvin foi unha das cinco demandantes no primeiro caso na corte federal presentado polo fiscal polos dereitos civís Fred Gray o 1 de febreiro de 1956, *Browder v. Gayle*, para desafiar a segregación nos autobuses da cidade. Nun xulgado do distrito, testificou ante tres xuíces que oíron o caso. O 13 de xuño de 1956, os xuíces determinaron que as leis locais e estatais sobre a segregación nos autobuses en Alabama eran inconstitucionais. O caso chegou á Corte Suprema dos Estados Unidos de América por unha apelación do estado, e que mantivo a decisión do xulgado do distrito o 17 de decembro de 1956. Tres días despois, a Corte Suprema afirmou a orde a Montgomery e ao estado de Alabama de que rematasen coa segregación, e entón cesou o boicot.

Durante moitos anos, os líderes negros de Montgomery non deron publicidade ao feito pioneiro de Colvin. Nese momento, era unha adolescente solteira, e supostamente quedou embarazada dun home casado. Colvin dixo que "a mocidade pensa que Rosa Parks só sentou nun bus e rematou a segregación, pero ese non foi o caso en absoluto". Está amplamente aceptado que Colvin non foi recoñecida nas campañas polos dereitos civís no seu tempo porque quedou embarazada pouco despois do incidente, e mesmo Rosa Parks dixo que "se a prensa branca conseguise esa información, aproveitaríana ao máximo. Chamaríana mala rapaza e o caso non tería oportunidade ningunha".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Phillip Hoose. Farrar, Straus and Giroux (BYR), *Claudette Colvin, Twice Toward Justice.* (2009). .
*Taylor Branch. Nova York, Simon & Schuster Paperbacks, *Parting The Waters - American in the King Years 1954-63*. (1988). .

### Ligazóns externas 
* The Other Rosa Parks (Colvin interview with *Democracy Now!*)
* She had a Dream
* *Daybreak of Freedom: The Montgomery Bus Boycott* (Preface)
* *Daybreak of Freedom: The Montgomery Bus Boycott* (Excerpt)
* "*Browder v. Gayle:* The Women Before Rosa Parks", Tolerance
* Vanessa de la Torre, "In The Shadow of Rosa Parks: 'Unsung Hero' of Civil Rights Movement Speaks Out", *The Cardinal Inquirer*, 2 de xaneiro de 2005
* "She Would not be Moved", *The Guardian*
* "An asterisk, not a star, of black history", *Pulsejournal*
* Let us Look at Jim Crow for the Criminal he is; Claudette Colvin. *The Rebellious Life of Mrs. Rosa Parks*, Rosa Parks Biography
Casa da Moeda de Suráfrica

A **Casa da Moeda de Suráfrica** (en afrikaans: *Suid-Afrikaanse Munt*; en inglés: *South African Mint*) é a compañía da República Surafricana responsable da cuñaxe de todas as moedas dese país, correspondentes ao sistema do rand surafricano, en nome do Banco da Reserva de Suráfrica. Ademais, produce discos sen cuñar e moedas completas para outros países.

A ceca surafricana está na localidade de Centurion, preto da capital administrativa de Suráfrica, Pretoria.

## Historia 
miniatura|300px|Primeira serie completa cuñada na Casa da Moeda de Suráfrica.
[miniatura|120px|[Krugerrand, a máis popular das moedas de investimento da Casa da Moeda de Suráfrica.]]
A partir da descuberta de ouro en Suráfrica, que deu orixe á febre do ouro de Witwatersrand en 1886, o daquela presidente do país, Paul Kruger, decidiu o establecemento dunha ceca nacional. A ceca surafricana inaugouse en 1890 e comezou a súa produción o 6 de xullo de 1892 en Pretoria.

Despois da segunda guerra dos bóers en 1902, o país foi anexionado polo Imperio Británico e pasou a constituírse como a colonia de Transvaal, o que provocou o pechamento da Casa da Moeda, ao asumir como propia a libra esterlina. Consonte a Lei da moeda de 1919, os británicos fundaron na colonia unha filial da *Royal Mint* o 1 de xaneiro de 1923, na que se produciron 83.114.575 soberanos de ouro en tanto que estivo en activo. Cando a República de Suráfrica cortou os lazos que a unían á antiga metrópole, a sucursal da *Royal Mint* pechou o 30 de xuño de 1941 e máis tarde reabriu reconvertida na Casa da Moeda de Suráfrica.
* Moedas conmemorativas e de investimento en prata e en ouro.
* Pezas de aceiro bañado en bronce e de bronce niquelado.
* Moedas-bono (*bond coins*) por encarga do Banco da Reserva de Zimbabwe.
* Moedas do sistema da Libra sursudanesa con valores de 10, 20 e 50 piastras, e 1 e 2 libras.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Casa de moeda
* Cuñaxe
* Rand surafricano

### Ligazóns externas 
* Sitio web da Casa da Moeda de Suráfrica
* Perfil en Facebook
* Perfil en Twitter
Lili Bleeker

**Caroline Emilie Bleeker**, máis coñecida como **Lili Bleeker,** nada en  Middelburg (Países Baixos) o 17 de xaneiro de 1897 e finada en Zeist (Países Baixos) o 8 de novembro de 1985,  foi unha empresaria e física neerlandesa, coñecida polos seus deseños e fabricación de instrumentos ópticos. Aínda que non era habitual que as mulleres desenvolvesen unha carreira senón que traballasen no fogar, decidiu continuar coa súa educación e nunca chegou a casar coa súa parella, Gerard Willemse, o cal era altamente infrecuente para a época. Ao acabar os seus estudos, converteuse nunha das primeiras mulleres nos Países Baixos en converterse en doutora en física e matemáticas. Tras obter o seu doutoramento, fundou unha empresa dedicada á física, que influíu na creación da Organización Neerlandesa para a Investigación Científica Aplicada, e construíu unha pequena fábrica para a elaboración de instrumentos científicos e ópticos.

A empresa de Bleeker sufriu duramente os efectos da segunda guerra mundial. As vendas baixaron, tivo que despedir a algúns dos seus empregados e aos restantes tívolles que pagar do seu propio peto. Bleeker, xunto coa súa parella Willemse, tivo que esconderse por ocultar a xudeus dos oficiais alemáns despois de que estes últimos invadisen a súa fábrica.

## Traxectoria 
Lili Bleeker naceu o 17 de xaneiro de 1897 en Middelburg, era a menor dos cinco fillos de John Lambert Bleeker, un pastor luterano desa cidade, e Martha Gerhardina Döhne. Criouse en Middelburg e mostrou unha gran precocidade na súa infancia, de forma que saltou o seu primeiro ano de primaria. Bleeker asistiu ao instituto Lange Sint en Middelburg, e aínda que era unha estudante brillante a súa nai desalentábaa a continuar os seus estudos. Con todo, Bleeker decidiu continuar os seus estudos a pesar destas reticencias.

En 1916, entrou na Universidade de Utrecht para estudar física e astronomía. Durante a carreira, Bleeker traballou como profesora nunha escola secundaria feminina para pagar os seus estudos, aínda que non se vía apta para o traballo porque considerábase demasiado nova. Como resultado, traballou como titora privada.

## Recoñecementos 
* A Universidade de Utrecht nomeou un dos seus edificios en honra a Bleeker.

## Notas
Rexión vitícola de Bordeos

miniatura|Rexión vitícola de Bordeos coas súas denominacións de orixe
A **rexión vitícola de Bordeos** abrangue todas as viñas do departamento francés da Xironda situado en Nova Aquitania.

Produce nun 80% viños tintos, como o pomerol ou o pauillac, e un 20% de brancos secos, como o entre-deux-mers ou o pessac-léognan, ou doces, como o sauternes ou o cadillac. En menor medida, tamén se dan os rosados, claretes e escumosos. Existen 38 denominacións de orixe, en francés ''appellation d'origine contrôlée'' (AOC), por mor dos diferentes tipos de solos, de cepeiras cultivadas e das diferentes prácticas na cultura e elaboración do viño.

Con 114 600 hectáreas cultivadas en 2018  e unha produción de cinco a seis millóns de hectolitros por ano, a Xironda é o terceiro departamento vitícola francés en termos de produción global despois de Hérault e Aude, mais o primeiro para os AOC en volume.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Conseil interprofessionnel du vin de Bordeaux
Alfred Merrill Worden

[220px|miniatura|Tripulación do [Apollo 15. Worden é o do medio. Á súa esquerda, Scott, e á súa dereita, Irwin.]]
**Alfred Merrill Worden**, nado 7 de febreiro de 1932 en Jackson, Míchigan e finado o 17 de marzo de 2020 en Sugar Land, Texas, foi un maior da forza aérea dos EEUU e astronauta da NASA que participou no Apollo 15.

## Traxectoria 
No ano 1971 participou na misión, protagonizando o primeiro paseo espacial no espazo profundo, de 38 minutos. Xunto cos seus compañeiros, foi posteriormente enxuiciado por aproveitarse persoalmente da súa misión para facer cartos, levando material de correos na viaxe, que venderon despois a unha empresa alemá. Despois do voo foi executivo no Ames Research Center da NASA en California dende 1972 a 1975, pasando logo á industria aerospacial privada. No  1974 publicou un libro de poesía, “Hello Earth: Greetings From Endeavour”.

## Notas
Acereros de Monclova

Os **Acereros de Monclova**, oficialmente **Acereros del Norte**, son un equipo profesional de béisbol mexicano que compite na Liga Mexicana de Béisbol (LMB). O club, fundado en 1974, ten a súa sede en Monclova, Coahuila. O club posúe no seu palmarés un título de liga, conseguido no ano 2019 após vencer na Serie del Rey aos Leones de Yucatán no sétimo e último partido. O seu estadio como local é o Estadio Monclova, parque con capacidade para 8.500 espectadores.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Maudgalyāyana

**Maudgalyāyana** (), tamén coñecido como **Mahāmaudgalyāyana** ou polo seu nome de nacemento **Kolita**, foi un dos discípulos máis achegados ao Buda. Descrito polos seus contemporáneos como Subhuti, Śāriputra ('''') e Mahākāśyapa (), está considerado o segundo dos máis importantes discípulos do Buda, xunto con Śāriputra. As historias tradicionais contan que Maudgalyāyana e Śāriputra se converteron en vagabundos espirituais durante a súa mocidade. Tras buscar a verdade espiritual durante un tempo, entraron en contacto coas ensinanzas do budismo polos versos que se estenderan amplamente polo mundo budista. Finalmente coñeceron o propio Buda e ordenáronse monxes con el. Maudgalyāyana alcanzou a iluminación pouco despois.

Maudgalyāyana e Śāriputra teñen unha fonda amizade espiritual. Son amosados na arte budista como os dous discípulos que acompañan o Buda, e teñen papeis complementarios como mestres. Como mestre, Maudgalyāyana é coñecido polos seus poderes psíquicos, e adoita ser representado empregándoos nos seus métodos de ensino. En moitos canons budistas temperáns, Maudgalyāyana é fundamental na reunificación da comunidade monástica despois de que Devadatta provocase un cisma. Ademais, Maudgalyāyana está conectado con historias sobre a realización da primeira imaxe do Buda. Maudgalyāyana faleceu aos oitenta e catro anos, asasinado por unha seita rival. Esta morte violenta descríbese nas escrituras budistas como resultado do karma de Maudgalyāyana por matar os seus propios pais nunha vida anterior.

Polos textos postcanónicos, Maudgalyāyana fíxose coñecido pola súa piedade filial grazas a unha lenda na que transfire os seus méritos á súa nai. Isto levou a unha tradición en moitos lugares budistas coñecida como festival dos fantasma, durante o que a xente dedica os seus méritos aos seus devanceiros. Maudgalyāyana foi asociado tradicionalmente coa meditación e ás veces cos textos Abhidharma e coa escola Dharmaguptaka. No século XIX, atribuíronse a el reliquias atopadas e que foron amplamente veneradas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dez discípulos principais
### Ligazóns externas 
* Información sobre o festival dos fantasmas en Singapur
Etalon (satélites)

miniatura|Un dos satélites Etalon.
**Etalon** é o nome de dous satélites artificiais soviéticos lanzados en 1989. Foron tamén coñecidos como **Kosmos 1989** (Etalon 1) e **Kosmos 2024** (Etalon 2).

## Características
Os satélites Etalon eran satélites pasivos lanzados para facer estudos xeodésicos co fin de mellorar as medicións do campo gravitatorio e a constante gravitatoria e para aumentar a precisión do sistema de referencia terrestre e dos parámetros de rotación da Terra. Tiñan forma de esfera de 1,294 m de diámetro e ían recubertos de retrorreflectores. Estaban feitos dunha aliaxe de titanio e aluminio, cunha masa por satélite de 1415&nbsp;kg. Ambos satélites foron lanzados mediante foguetes Proton K/DM-2.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Proton K/DM-2
Antonio Pousada Pérez

**Antonio Pousada Pérez**, nado en Poio e finado en Cotobade o 28 de novembro de 1959, foi un practicante e político galego.

## Traxectoria 
Dependente. Veciño de Cotobade, foi nomeado fiscal de Cotobade en decembro de 1927. En febreiro de 1928 foi elixido contador da xunta directiva da Federación Agraria de Cotobade, e en 1929 foi nomeado presidente da Federación. Foi elixido presidente do Centro Republicano de Cotobade en 1930.

Coa proclamación da República foi elixido concelleiro de Cotobade en 1931, nomeado primeiro tenente-alcalde e despois alcalde de Cotobade. Dimitiu do cargo de alcalde de Cotobade en decembro de 1932. Militante do Partido Republicano Gallego, foi nomeado deputado provincial polo distrito de Redondela-Pontecaldelas en 1933, sendo cesado en xaneiro de 1934. Militante de Izquierda Republicana, logo do triunfo da Fronte Popular foi nomeado alcalde de Cotobade en marzo de 1936.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 detivérono e internárono no campo de concentración da illa de San Simón ata que o xulgou un consello de guerra en Pontevedra  co resultado de sobresemento provisional e o pase a disposición da autoridade gobernativa. Incoado expediente de responsabilidades políticas en 1941, foi sobresido en 1944. Finou en Cotobade o 28 de novembro de 1959.

## Vida persoal 
Casou con Aurora Cerviño e foi pai de Manuel, José e Lucrecia Pousada Cerviño.
## Notas
Escudo do Gran Ducado de Oldenburg

miniatura|Escudo de armas do Gran Ducado de Oldenburg
miniatura|Sobrescudo tal como aparece nun monumento histórico de Bremen
O **escudo de armas do Gran Ducado de Oldenburg** foi o símbolo heráldico que usou o Gran Ducado de Oldenburg dende 1829 ata a constitución do Estado Libre de Oldenburgo en 1918. O escudo está tamén asociado á rama da Casa de Oldenburg que gobernou o estado.

## Deseño 
No escudo principal amósanse as armas dos seguintes territorios:

* Reino de Noruega (parte superior esquerda);
* Ducado de Schleswig (parte superior dereita);
* Ducado de Holstein (centro esquerda);
* Territorio de Stormarn (centro dereita);
* Territorio de Dithmarschen (parte inferior esquerda);
* Señorío de Kniphausen (parte inferior dereita).

No sobrescudo amósanse as armas de:

* Condado de Oldenburg (armas da familia, parte superior esquerda);
* Condado de Delmenhorst (armas da familia, parte superior dereita);
* Principado episcopal de  Lübeck (principado de Eutin, parte inferior esquerda);
* Principado de Birkenfeld (parte inferior dereita);
* Señorío de Jever (parte inferior central);

## Notas
Ghetuputra Komola

***Ghetuputra Komola*** (en ) é un filme bangladeshí de 2012 escrito e dirixido por Humayun Ahmed e producido por Impress Telefilm Limited. O filme é o último de Humayan Ahmed antes da súa morte. O filme foi escollido como candidato de Bangladesh para a Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 85ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Mamun como Komola
* Tariq Anam Khan como Landlord
* Jayanta Chattopadhyay como pai de Komola
* Munmun Ahmed como muller do Landlord
* Agun como Shah Alam
* Shamima Nazneen como Mayna
* Kuddus Bayati

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Bangladesh propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 85ª edición dos Óscar

### Ligazóns externas 
*
Andes, Nova York

miniatura|Edificio no Distrito Histórico de Andes
**Andes** é unha corporación municipal (*town*) do condado de Delaware do Estado de Nova York de 1234 habitantes. A principal entidade de poboación é a localidade homónima de Andes que ata 2003 contou, dentro da *town* de Andes, coa súa propia municipalidade, constituíndo xa que logo unha *village*, e que dende entón constitúe un *hamlet* .

## Historia 
miniatura|Granxa Jackson-Aitken (ca. 1850)
A rexión formaba parte do territorio dos lenape e tras da Guerra de independencia comezaron a se instalar na zona familias de orixe neerlandesa, alemá e escocesa. En 1819 estableceuse como unha entidade propia co rango de *town* ao se separar de Middletown, e como boa parte do condado de Delaware formaba parte da casa señorial Hardenbergh Patent, propiedade de membros da familia Livingston. O 7 de agosto de 1845, xa ao final da revolta coñecida como *Anti-Rent War*, cando as autoridades intentaban vender unha propiedade confiscada e ao negar o acceso o anterior propietario,  numerosos veciños da zona vestidos coma indios dispararon, matando ao subshériff Osman N. Steele. Detivéronse a varios veciños e houbo tres sentenzas a cadea perpetua e dúas penas de morte, aínda que logo lles conmutaron a pena.

O 3 de xuño de 2002, os residentes da principal localidade, Andes, decidiron disolver a súa autonomía municipal (*village*) nunha elección por 81 a 63 votos, decisión que entrou en vigor o 31 de decembro de 2003.

Un total de 129 edificios da zona vella de Andes incluíronse en 1984 nun Distrito Histórico 
e a granxa Jackson-Aitken está tamén dende 2003 no Rexistro Nacional de Lugares Históricos.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio oficial de Andes

## Notas
Christina Koch

**Christina Hammock Koch,** nada en Grand Rapids, Míchigan (Estados Unidos) o 29 de xaneiro de 1979, é unha astronauta estadounidense da promoción do 2013 de astronautas da NASA.

## Traxectoria 
Christina Hammock naceu en Míchigan, pero considérase de Jacksonville, Carolina do Norte. Graduouse pola Facultade de Ciencias e Matemáticas de Carolina do Norte, en Durham en 1997, e matriculouse na Universidade Estatal de Carolina do Norte en Raleigh, onde obtivo dúas licenciaturas en Ciencias en Enxeñaría Eléctrica en 2001 e Física en 2002, e realizou un *Máster* en Enxeñaría Eléctrica en 2002.

Ten experiencia tanto no desenvolvemento de instrumentos de ciencia espacial como na enxeñaría de campo. Traballou como Enxeñeira eléctrica no Laboratorio de Astrofísica de Alta Enerxía da NASA, o *Goddard Space Flight Center*, onde contribuíu con instrumentos científicos en varias misións da NASA que estudaban cosmoloxía e astrofísica.

O 14 de marzo de 2019, Koch chegou á Estación Espacial Internacional na Soiuz MS-12, xunto con Aleksey Ovchinin e Nick Hague, para unirse á tripulación da Expedición 59/60/61.

Koch tiña programado realizar o seu primeiro EVA o 29 de marzo; esta sería a primeira camiñada espacial só para mulleres xunto a Anne McClain, pero os problemas de tamaño do traxe espacial provocaron a reasignación de McClain á Haia. Koch realizou a primeira camiñada espacial exclusivamente feminina con Jessica Meir o 18 de outubro, como parte dunha longa serie de actualizacións aos sistemas de enerxía e observatorios de física da EEI. Koch e Meir seguiron a histórica camiñada con outras dúas camiñadas femininas en xaneiro de 2020.

O 17 de abril de 2019, debido aos horarios de reasignación co Programa de Desenvolvemento da tripulación comercial, a súa misión estendeuse até febreiro de 2020 para regresar á Terra despois de 328 días. Finalmente aterrou o 6 de febreiro de 2020 e logrou a estadía continua máis longa no espazo duna muller, excedendo a Peggy Whitson en 289 días. Ademais, para unha astronauta primeiriza, este cambio de misión da NASA nunca sucedera antes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Mulleres na NASA
*Mulleres no espazo
Amri (Pre-Harappa)

miniatura|Un montículo en Amri
**Amri** é un antigo asentamento na actual Sindh, Paquistán, que se remonta ao 3600 a.C. O sitio está situado ao sur de Mohenjo Daro na estrada Hyderabad - Dadu a máis de 100 quilómetros ao norte de Hyderabad, Paquistán .

## Arqueoloxía 
Este sitio tiña estruturas a varios niveis, aínda que nunca foi unha gran cidade. A cultura Amri recibe o nome deste sitio.

### Etapa pre-Harappan 
Situado preto dos contrafortes das montañas de Kirthar, este foi un importante centro urbano anterior no baixo Sindh. Amri está preto de Baluchistán onde o desenvolvemento de comunidades agrícolas anteriores desde o 6000 ao 4000 antes de Cristo levou á urbanización.

Os antigos montes de 8 hectáreas situados na marxe oeste do río Indo foron escavados extensamente. A primeira fase foi unha cidade fortificada que floreceu desde o 3600 a.C ao 3300 a.C. e que pertenceu á etapa de Pre-Harappan da Civilización do val do Indo. Amri está datada despois de Rehman Dheri.

A cerámica descuberta aquí tiña as súas propias características e coñécese como *Amri Ware*. Sohr Damb (Nal) é un sitio relacionado en Baluchistán ao oeste de Amri. A súa cerámica é ás veces descrita colectivamente como 'Ware Amri-Nal'.

Como noutras cidades Pre Harappa, non se atoparon escritos neste sitio. As evidencias indican un incendio xeneralizado na cidade arredor do 2500 a.C.

### Fases posteriores 
No período II (ca. 2750-2450 a.C.) aparecen cada vez máis elementos da cultura do val do Indo.

O período III (ca. 2450-1900 a.C.) pertence case por completo á cultura do val de Indo.

O período IV (ca. 1900-1300 a.C.) está marcado pola mestura das tradicións culturais. Aparecen elementos da cultura Jhukar e conviven coa última fase da cultura do val de Indo. Máis tarde, aparecen os elementos da cultura Jhangar.

O período V é musulmán e data de moito máis tarde.

Con base na evidencia deste sitio, a cultura do Indo probablemente non se desenvolveu directamente da cultura de Amri. Ademais, polo menos neste lugar, en vez de ser substituído de súpeto pola cultura Amri, houbo unha coexistencia de ambas culturas.

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Civilización do val do Indo

### Ligazóns externas 
* |date=1 de xaneiro de 1986|publisher=UPenn Museum of Archaeology|isbn=978-0-934718-52-3|pages=7–}}
* Ancient History
* J.M. Casal: *Fouilles d’Amri*, París 1964
Hoy (Tui)

***Hoy*** foi un semanario editado en Tui en 1935.

## Historia e características 
Subtitulado *Semanario independiente*, apareceu en xuño de 1935. Dirixido por Gregorio H. Matías. Constaba de oito páxinas. Publicaba traballos de prosa, verso, literatura, historia e traballos científicos. O administrador era Juan Alberto de Oliveira. Entre os seus colaboradores figurou Manuel Fernández Costas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
Hoy

## Lugares 
* **Hoy**, illa do arquipiélago das Orcadas, en Escocia.
* **Hoy**, illa do arquipiélago das Illas Shetland, en Escocia.

## Periódicos e revistas 
* ***Hoy***, semanario de Tui.
* ***Hoy***, periódico de Quito (Ecuador).
* ***Hoy***, diario de Extremadura (España).
* ***Hoy***, periódico da República Dominicana.
* ***Hoy***, periódico arxentino.
* ***Hoy***, revista chilena publicada entre 1976 e 1998.
* ***HOY Regional***, diario peruano para a rexión centro-oriental.
* ***Hoy***, periódico de Colombia.

## Televisión 
* ***Hoy***, programa de televisión mexicano.
* ***Hoy***, longametraxe de 2009.
Javier Cerqueiro González

**Javier Cerqueiro González**, nado en Lugo o 20 de febreiro de 1969, é un político galego, deputado no Congreso por Lugo.

## Traxectoria 
[miniatura|Papeleta das [Eleccións xerais de España de novembro de 2019|Xerais de novembro de 2019.]]
Licenciado en Ciencias Políticas e Técnico Superior en Cooperación e Desenvolvemento, foi asesor político do Concello de Lugo e da Deputación Provincial. Nas Eleccións municipais de 2015 encabezou a lista do PSdeG á alcaldía do Corgo, que finamente revalidou o popular José Antonio Ferreiro González.

Escollido nas Eleccións xerais de novembro de 2019, é deputado da XIV Lexislatura no Congreso dos Deputados de España pola Provincia de Lugo, membro do grupo parlamentario do Partido Socialista Obrero Español.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición
### Ligazóns externas 
* Ficha no Congreso dos Deputados
Third Person Singular Number

***Third Person Singular Number*** (en ) é un filme bangladeshí de 2009 dirixido por Mostofa Sarwar Farooki e escrito conxuntamente por Farooki e Anisul Hoque. Está protagonizado por Mosharraf Karim, Nusrat Imrose Tisha, Abul Hayat e o músico Topu. Foi escollido como candidato de Bangladesh para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 83ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Mosharrof Karim como Munna 
* Nusrat Imrose Tisha como Ruba
* Topu como el mesmo
* Abul Hayat
* Aparna Ghosh
* Rani Sarker

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Bangladesh propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 83ª edición dos Óscar

### Ligazóns externas 
*
Carlos III de Alençon

**Carlos III de Alençon** da dinastía Valois, nado en febreiro de 1337 e finado en Lión o 5 de xullo de 1375, foi conde de Alençon e Perche, arcebispo de Lión, fillo máis vello de Carlos II de Alençon e María de la Cerda.

## Traxectoria  
Sucedeu a seu pai, morto na batalla de Crécy, e converteuse en dominico en 1361. Despois fixo estudos teolóxicos onde destaca  e foi elixido e consagrado arcebispo de Lión o 13 de xullo de 1365  malia algunha oposición do cabido da catedral da cidade. Fixeron falta tres eleccións en dous meses, a pesar do apoio do papa e do rei.

Sen descendencia, sucedeuno o seu irmán máis novo, Pedro II de Alençon.

## Notas
Premio Ada Byron á muller tecnóloga

O **Premio Ada Byron á Muller Tecnóloga** concédese anualmente na Universidade de Deusto a mulleres tecnólogas para visibilizar a súa traxectoria excelente. Búscanse aquelas mulleres que teñen a súa referencia nas científicas e tecnólogas que levan séculos facendo achegas importantes en distintas disciplinas científicas, como a que dá nome a este premio, Ada Byron.

## Obxectivos 
O premio ten como obxectivos:

* Dar visibilidade ás mulleres dentro do mundo da tecnoloxía recoñecendo o seu importante labor, insuficientemente coñecida no conxunto da sociedade.
* Enriquecer a sociedade con eventos de difusión tecnolóxica, achegando modelos de mulleres para as novas xeracións.
* Fomentar vocacións tecnolóxicas achegando o traballo tecnolóxico ás e os adolescentes, resaltando os aspectos positivos, especialmente nas vocacións femininas.
* Visibilizar socialmente a importancia da tecnoloxía para o crecemento económico e como valor de futuro para a sociedade.

## Historia 
O Premio Ada Byron á Muller Tecnóloga creouse o 13 de outubro de 2015 na Universidade de Deusto.  O 10 de xaneiro presentouse o premio Ada Byron 2017. O 16 de maio entrégase o premio Ada Byron 2019.

## Galardoadas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Premio Ada Byron do CPEIG

### Ligazóns externas 
* Páxina web do Premio Ada Byron
Filipa de Hainaut

miniatura|Retrato de Filipa de Heinaut.
**Filipa de Hainaut**, nada en Valenciennes aproximadamente en 1314 e finada o 15 de agosto de 1369, foi a raíña consorte de Eduardo III de Inglaterra.

## Traxectoria  
Naceu en Valenciennes (daquela condado de Hainaut, hoxe Francia) filla do conde de Hainaut Guillerme I e de Xoana de Valois, neta de Filipe III de Francia.

Casou con Eduardo o 24 de xaneiro de 1328, once anos antes da súa ascensión ao trono. A diferenza de moitas predecesoras entre as raíñas consortes inglesas, non causou molestias na corte introducindo costumes estranxeiros.

Filipa acompañou a Eduardo nas súas expedicións a Escocia (1333) e a Flandres (1338-40), onde recibiu o recoñecemento pola súa bondade e compaixón. É recordada pola historia como unha muller benévola, que persuadiu ao seu marido a perdoar os burgueses de Calais (1346) cando tiñan que ser executados de xeito exemplar.

Exerceu como rexente en varias ocasións mentres o seu marido estaba no continente.

O 15 de agosto de 1369 Filipa morreu de enfermidade no castelo de Windsor, aos 55 anos e foi enterrada na abadía de Westminster.
 
## Descendentes 
Filipa e Eduardo tiveron 14 fillos, dos cales chegaron a adultos (Filipa sobreviviu a 9 dos 14 nenos). A súa descendencia desempeñaría un papel importante no desenvolvemento das futuras guerras civís inglesas, que se habían coñecer como a Guerra das Dúas Rosas.

* Eduardo o Príncipe Negro (1330-76). 
* Isabel de Inglaterra (1332-1379). 
* Xoana de Inglaterra (1334-1348). 
* Leonel de Antuerpen, primeiro duque de Clarence (1338-68). 
* Xoán de Gante, primeiro ducado de Lancasterduque de Lancaster (1340-99). 
* Edmundo de Langley, primeiro duque de York (1341-1402). 
* María Plantagenet (1344-1362). 
* Margarida Plantagenet (1346-1361). 
* Tomé de Woodstock, primeiro duque de Gloucester (1355-97).

Tres fillos máis e dúas fillas morreron na infancia.
Clayton Kershaw

**Clayton Edward Kershaw** nado o 19 de marzo de 1988 en Dallas, Texas, é un xogador profesional de béisbol estadounidense. Xoga na posición de pitcher para Los Angeles Dodgers da Major League Baseball (MLB).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Wang Zhenyi

**Wang Zhenyi**, (en chinés tradicional: 王貞儀; en chinés simplificado: 王贞仪; en *pinyin*: Wáng Zhēnyí; en Wade-Giles: Wang2 Chen1-yi2) nada en 1768 e finada en 1797 na China, foi unha afamada científica da dinastía Qing que rompeu as tradicións da súa época na que existía nas mulleres unha carencia de dereitos. Foi unha defensora do feminismo e formouse en matemáticas, astronomía e poesía (e noutros campos) de forma autodidacta, chegando a ser unha persoa brillante. Foi unha aclamada estudosa e "unha extraordinaria muller da China do século XVIII".

## Obras 
Escribiu un total de 12 libros de matemáticas e astronomía, algúns máis salientabeis en relación á astronomía son:

* *Sobre a precesión dos equinoccios.* Onde calcula e explica o movemento que fan os equinoccios.
* *Sobre a lonxitude e as estrelas.* Observacións no número de estrelas, na rotación solar, na Lúa e nalgúns planetas (Venus, Xúpiter, Marte, Mercurio e Saturno).
* *Sobre a explicación dos eclipses luares.* Relata o seu coñecemento sobre as eclipses lunares. Ela realizaba experimentos recreando as eclipses coa axuda dunha mesa redonda, unha lámpada de cristal colgada do teito e un espello, que eran a Terra, o Sol e a Lúa respectivamente. Movíaos conforme aos principios astronómicos e as súas observacións resultaron ser moi acertadas.
* *A explicación da eclipse solar.* Plasmou as súas observacións sobre a eclipse solar.
* *Sobre a forma de bóla da Terra.* Onde explica por que as persoas non caían da Terra. Relación entre as eclipses de sol e lúa.

No ámbito das matemáticas, os seus libros máis relevantes foron:

* *A explicación do teorema de Pitágoras e da trigonometría.* Mostra o dominio que tiña da trigonometría.
* *As bases do cálculo.* Libro máis accesible e sinxelo que escribe sobre \textit{Principios do cálculo} escrito polo matemático Mei Wending.
* *Os sinxelos principios do cálculo.* Conseguiu simplificar as multiplicacións e divisións co obxectivo de que a súa aprendizaxe fora máis sinxela.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
**The Preliminary Collection of Defeng Pavilion* por Wang Zhenyi
**The History of the Qing Dynasty*, vol. 508, The Biography of Wang Zhenyi.
**The Biographies of 700 Noted Personages of the Qing Dynasty*, libro cuarto, *The Biography of Wang Zhenyi*, por Cai Guanluo.
**The Supplementary Collection of Biographies on Stone Tablets*, vol. 509, *The Biography of Wang Zhenyi* por Min Erchang
**The Third Edition of the Biographies*, vol. 7, por Zhu Kebao
*"The Preliminary Collection of the Classified Readings of the Dynasty," volume 228.
**Textual Research into Works by Women Writers in History*, volume 7, por Hu Wenkai
**Cuentos de buenas noches para nuestras niñas rebeldes.* Editorial Destino, 2021. ISBN: 9788408241676

### Ligazóns externas 
*El universo de Wang Zhenyi no blog *Mujeres con ciencia*.
*Biografía na exposición Astrónomas.
Mary Adela Blagg

**Mary Adela Blagg**, nada en Cheadle (Inglaterra) o 17 de maio de 1858 e finada o 14 de abril de 1954, foi unha astrónoma británica, dedicada principalmente a temas lunares.

## Traxectoria 
Estudou álxebra e alemán e elaborou unha lista de tódolos obxectos lunares. Unha vez publicou diversos artigos ingresou (xunto con outras catro mulleres, por primeira vez) na Real Sociedade Astronómica. Tamén formou parte da Unión Astronómica Internacional, onde elaborou un nomenclátor lunar (sistema uniforme de nomenclatura, xa que os mapas lunares discrepaban enormemente). Publicou *Named Lunar Formations* xunto con Karl Müller que é a referencia estándar neste tema.Traballou noutros aspectos como o das estrelas variábeis publicando dez artigos na *Royal Astronomical Society* e fixo unha análise de Fourier da lei de Bode.

Por outra banda, foi voluntaria, por exemplo, atendendo nenos refuxiados belgas durante a primeira guerra mundial. Como recoñecemento, o cráter lunar Blagg leva o seu nome na súa honra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Daniel Roberto Altschuler e Fernando J. Ballesteros (2016). *Las mujeres de la Luna. Historias de amor, dolor y valor*. Editorial: Next Door Publishers e Jot Down Books (Colección El café Cajal). ISBN: 978-84-944435-4-1
Calculadoras de Harvard

[miniatura|220px|Pickering e as Calculadoras diante do edificio C no [Harvard College Observatory, 13 de maio de 1913]]
O observatorio da Universidade Harvard, baixo a dirección de Edward Charles Pickering (1877-1919) e trala súa morte en 1919, con Annie Jump Cannon tivo numerosas mulleres traballando como traballadoras cualificadas para procesar os datos das estrelas. Destacaron Williamina Fleming, Annie Jump Cannon, Henrietta Swan Leavitt e Antonia Maury. Estas mulleres tomaron o nome despectivo de *Harén de Pickering* na comunidade científica.

A decisión de contratar mulleres no lugar de homes veu motivada polo feito de que as mulleres gañaban moito menos (de 25 a 50 centavos por hora) que eles, polo que podía contratar máis que procesarían a gran cantidade de datos dos que dispoñían.

Elas traballaban en pares, unha observaba e a outra escribía. Posteriormente aplicaban as ecuacións matemáticas para coñecer, entre outros, a posición das estrelas. Pickering publicou o primeiro *Catálogo Henry Draper* con máis de 10 mil estrelas clasificadas por elas acorde ao espectro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Sobel, Dava (2017)*. EL UNIVERSO DE CRISTAL: LA HISTORIA DE LAS MUJERES DE HARVARD QUE NOS ACERCARON LAS ESTRELLAS.* Editorial Capitán Swing. ISBN: 978-84-946453-1-0
*Tsjeng, Zing (2020). *Mujeres olvidadas : las científicas*. Madrid. ISBN 978-84-415-4214-3,

### Outros artigos 
* Antonia Maury
* Williamina Fleming 
* Annie Jump Cannon
* Henrietta Swan Leavitt 

### Ligazóns externas 
* Pickering's Harem
Estado de sitio

O **estado de sitio** é un réxime de excepción que pode declarar o goberno dun país en situacións excepcionais.

Tamén se refire á medida que adopta o poder público para reforzar as facultades do poder executivo en detrimento das garantías individuais, a fin -e ás veces co pretexto- de manter a orde interior en casos de revolta dentro da nación ou dunha parte dela ou de agresión exterior.

O estado de sitio representa un concepto equivalente ao de estado de guerra, e por iso danse ás forzas armadas facultades preponderantes para os actos de represión. Durante o 'estado de sitio' quedan en suspenso as garantías constitucionais, con maior ou menor extensión, segundo as lexislacións. Nalgunhas delas, como sucede na Arxentina, autorízase ao xefe de Estado a deter ás persoas e a trasladalas dun punto a outro da nación, salvo que prefiran saír do territorio nacional.

A declaración do 'estado de sitio' representa, no Dereito Político, unha institución moi discutida, non porque se descoñeza a necesidade da súa implementación en momentos determinados, se non polos abusos a que se presta por parte do poder executivo.

Este estado dítase, xeralmente, en caso de invasión, guerra exterior, guerra civil ou perigo inminente de que se produzan.

## En España 
En España é un dos tres réximes de emerxencia contemplados no artigo 116 da Constitución Española de 1978. En concreto, o estado de sitio detállase no punto 4 do devandito artigo. Así mesmo, os seus efectos foron desenvolvidos no artigo 32-36 da Lei Orgánica 4/1981, dos estados de alarma, excepción e sitio.

O estado de sitio pode declararse de se produciren actos violentos contra a soberanía española, a súa integridade territorial ou a Constitución. O órgano capacitado para declaralo e estabelecer as súas condicións é a maioría absoluta do Congreso dos Deputados. Con todo debe mediar unha proposta do Goberno.

O estado de sitio é o máis restritivo dos tres estados de emerxencia que contempla a Constitución española. Sería o equivalente ao que noutros ordenamentos xurídicos é a declaración de estado de guerra ou a lei marcial. Os seus efectos supoñen a suspensión da práctica totalidade das liberdades recoñecidas na Constitución. Esta suspensión pode atinxir mesmo ás garantías xurídicas que se deben ofrecer ás persoas detidas: nese caso a suspensión farase explícita na declaración. Así mesmo, o estado de sitio contempla a posibilidade de que o Goberno delegue boa parte dos seus poderes na autoridade militar da súa designación.

O estado de sitio non foi declarado nunca en España desde a proclamación da Constitución de 1978.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Estado de alarma
Dereito a morrer

O **dereito de morrer** é un concepto ético e xurídico que sostén a liberdade dun ser humano para acabar coa súa vida ou para someterse a eutanasia voluntaria. Habitualmente alúdese á posesión deste dereito por parte de persoas cunha enfermidade terminal ou sen a vontade de continuar vivindo, ás que se pode permitir acabar coa súa propia vida, rexeitar un tratamento que prolongue a súa vida ou o uso do suicidio asistido ou a eutanasia. A cuestión de quen debería poder exercer este dereito adoita ser central no debate.

Algúns académicos e filósofos como David Benatar consideran este debate nos termos do antinatalismo. Debido a que os seres humanos non teñen capacidade de axencia no seu nacemento, ninguén debería ter autoridade sobre a decisión dunha persoa de continuar vivindo ou de morrer.

Os defensores do dereito a morrer adoitan asocialo coa idea de que o propio corpo e a propia vida son unicamente propiedade dun mesmo e débese dispoñer deles como se considere conveniente. Aínda así, adóitase contrapor un interese estatal lexítimo que impida os suicidios irracionais. Por exemplo, Avital Pilpel e Lawrence Amsel consideran:

As posturas relixiosas en torno ao suicidio varían desde as prácticas hinduístas e xainistas de suicidio non violento a través do xaxún (*prayopavesa* e *salekana*, respectivamente) até consideralo un pecado grave, como no catolicismo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eutanasia
* Morte digna
* Homicidio
* Suicidio
Aciduria arxininosuccínica

A **aciduria arxininosuccínica** (ASA) é un trastorno metabólico do ciclo da urea, hereditario e conxénito, caracterizado pola deficiencia da enzima arxininosuccinato liase (ASL), unha das seis enzimas deste ciclo que xogan o papel de descomposición e eliminación de nitróxeno do corpo humano. A falta de ASL provoca unha acumulación excesiva de nitróxeno en forma de amoníaco no sangue (hiperamonemia) que ao ser neurotóxico pode danar ou inhibir a función das neuronas, as células do sistema nervioso central.
Andes (homónimos)

O topónimo **Andes** pódese referir a:

***Andes**, cordal montañosa de América do Sur;
***Andes**, concello de Colombia;
***Los Andes**, concello de Chile;
***Departamento de Los Andes**, departamento arxentino da provincia de Salta;
***Andes**, localidade do estado de Nova York;
***Andes**, lugar que a tradición indica como lugar de nacemento do poeta romano Virxilio, actualmente coñecido polo seu nome italiano, en Italia.