open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Acción social

A **acción social** é toda acción que teña un sentido para quen a realizan, afectando a conduta doutros, orientándose a acción mencionada por devandita afectación. Unha acción é toda conduta humana na que o individuo, ou individuos que a producen, establécena cun sentido persoal. A acción social estará referida á conduta doutros. Non todo contacto entre homes é de carácter social. Non é idéntica, nin homoxénea, non toda acción social é orientada polas accións doutros.

## Acción e socioloxía 
A acción individual provén, en definitiva, das ideas e das crenzas que levamos depositadas na nosa mente. Cando dita acción inflúe, dalgunha forma, no noso ambiente social, podemos dicir que se trata dunha acción social. Tales ideas e crenzas poden non ter unha correspondencia certa coa realidade, por iso é polo que a acción terá un fundamento subxectivo, en moitos casos. Non só debemos describir que ideas producen tales accións, senón tamén describir os efectos producidos por esas accións.

Segundo Max Weber, a socioloxía é unha ciencia que procura a comprensión e interpretación da acción social para, dende ela, conseguir unha explicación causal tanto do curso da propia acción social como dos seus efectos.

Marx despois de publicar o “Manifesto do Partido Comunista”, deu outro significado á acción social, asociándoa a unha mercadoría determinada. A acción social é entendida entón como a manifestación dunha forza colectiva e anónima nas mercadorías. Doutra banda, Comte, o fundador da socioloxía moderna, destacou que a instrución metafísica e literaria “exerce unha acción social moi perturbadora nas clases ilustradas e que se faría moito máis perigosa se se estendese ós proletariados.

Herbert Spencer aseveraba que a gran masa dos individuos é a que produce a acción social, e aínda que admitía que a suma de Acción Social dunha sociedade pouco numerosa non pode compararse coa dunha sociedade grande, defendía a idea que a aceptación indiscutida dos efectos da acción social é a consecuencia natural da espera colectiva destes resultados.

Herdeiro da filosofía positivista e crítico do evolucionismo social anglosaxón, Durkheim compartiu con Comte a idea de que só unha elite é quen de apreciar a orixe e orientación da forza colectiva exercida por e sobre a sociedade. Respecto diso escribiu: “a acción social segue camiños desviados de máis e demasiados escuros, emprega mecanismos psíquicos demasiados complexos para que o observador vulgar poida percibir de onde provén”.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Weber, Max. (1921) 1977. *Economía e sociedade.* Fondo de Cultura Económica. México. 1205p.
* Giner, Salvador. 2001 *Teoría Sociolóxica Clásica* Ariel, Madrid.
### Outros artigos
* Acción positiva
* Voluntariado
Cohesión social

A **cohesión social** designa, en socioloxía, o grao de consenso dos membros dun grupo social ou a percepción de pertenza a un proxecto ou situación común. É unha medida da intensidade da interacción social dentro do grupo; pode ser medido cun test de índices ou simplemente descrito ou definido para cada caso. Atenta contra a cohesión a anomia, é dicir, o comportamento non baseado en normas.

Isto quere dicir que esas relacións son consensuais, percibidas como  xustas entre os grupos que gobernan e os que son gobernados. Demandan ou implican tanto a percepción do bo desempeño das autoridades e que esas sexan respectadas como que exista unha acción percibida como de interese común.

A cohesión dun grupo pode medirse mediante un test estatístico non paramétrico ou libre de distribución, como o coeficiente de correlación de rangos de Pearson (*r*) ou o coeficiente de correlación de rangos de Kendall (*τ*), que comparan os resultados escalares de varios cuestionarios sobre unha mesma variable en dous momentos diferentes da mostraxe ou entre dúas variables diferentes pero relacionadas.

Ó discutir sobre os diferentes grupos sociais, dise que un grupo é un estado de cohesión (cando os membros posúen lazos que os unen uns con outros e co grupo como un só). Aínda que o termo cohesión é un  proceso que consta de  moitos factores, pódense distinguir catro compoñentes esenciais: as relacións sociais, as relacións de traballo, a unidade (que se percibe entre os membros do grupo) e as emocións dos integrantes.

O campo da discriminación social pode estudarse, dende as perspectivas sociolóxicas do interaccionismo simbólico, o funcionalismo ou a teoría do conflito, como un problema de cohesión social.

A noción de integración social utilízase habitualmente como sinónimo da cohesión. Desde a perspectiva  funcionalista ou a teoría de sistemas enténdese a integración nun sistema de estratificación social como fundamento harmónico das relacións entre as clases; as institucións e, *a fortiori*, o sistema social no seu conxunto considéranse como un todo funcional.
Espionaxe

[miniatura|Espía francés capturado durante a [guerra franco-prusiana]]

A **espionaxe** é a práctica e o conxunto de técnicas asociados coa obtención de información confidencial.
## Técnicas de espionaxe 
As técnicas comúns de espionaxe foron, historicamente, a infiltración, a corrupción e a chantaxe.
* A infiltración consiste no uso dunha persoa, chamado a toupa, cuxo obxectivo básico é gañar a confianza de quen posúe a información.
* O *suborno* é a compra da información con diñeiro ou outros medios, aínda que tamén se usa a coerción para a súa obtención, unha técnica que se chama *chantaxe* xeralmente significa a obtención de información persoal sobre a vítima, que non quere que se faga pública.

Co desenvolvemento de novas tecnoloxías, apareceron técnicas que permiten obter información obxectiva tales como fotos, conversas etc. sen intervención humana. Así, hai unha industria deseñada para facilitar sofisticados medios tecnolóxicos, de satélites espía e microcámaras, tanto para espionaxe como para a protección da información. O 2013, un revelador americano, Edward Snowden, denunciou o software espía Prisma, desenvolvido por Estados Unidos para supervisar, controlar e analizar a nivel global, os datos persoais de todo o mundo, en colaboración cos xigantes da informática, tales como Google, Apple e Microsoft.

## Espionaxe industrial 
A espionaxe industrial é a obtención ilícita de información relativa á investigación, o desenvolvemento e a fabricación de prototipos, por medio do cal as empresas buscan anticipar os seus competidores na colocación no mercado un novo produto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Extorsión

[miniatura|*[Saqueo e extorsión*. Estatuas en Trago Mills, como burla da Inland Revenue.]]
A **extorsión** é un delito que consiste en obrigar a unha persoa, a través da utilización de violencia ou intimidación, a realizar ou omitir un acto xurídico ou negocio xurídico con ánimo de lucro e coa intención de producir un prexuízo de carácter patrimonial ou ben do suxeito pasivo.

## Natureza xurídica 
É unha figura que se atopa entre os delitos de apropiación, xa que hai ánimo de lucro; os delitos de estafa, porque require unha actuación por parte do suxeito pasivo consistente na realización ou omisión dun acto ou negocio xurídico; e o delito de ameazas condicionais, porque o suxeito activo coacciona o pasivo para a realización do negocio xurídico.

Este delito ten unha localización independente, polo cal, aínda que garde relación, é unha figura distinta coas súas propias características. Ademais, é un delito pluriofensivo, xa que non se ataca só a un ben xurídico, senón a máis dun: propiedade, integridade física e liberdade.
En canto ó momento da consumación, non se pode esperar a que teña efectos, porque no ámbito civil ese acto nunca os tería. Pódese dar tentativa cando ese acto de violencia non alcanza o seu obxectivo, sendo unha tentativa inacabada.

## Notas
Martin Flack

**Martin Flack** (1882 - 1932) foi un médico e fisiólogo británico.

Flack é coñecido por ter descrito xunto con Sir Arthur Keith o nó sinusal, en 1907, dos cales xorde os epónimos. Entre as súas descubertas hai que lembrar a proba para a avaliación da resistencia cardiopulmonar dos aviadores, coñecida como Proba de Flack.

## Notas
Jean Marais

**Jean Alfred Villain-Marais**, nado o 11 de decembro de 1913 en Cherburgo-Octeville e finado o 8 de novembro de 1998 en Cannes, foi un actor, director, pintor, escultor e escritor francés máis coñecido como **Jean Marais**. No ano 1993, Jean Marais recibiu un César honorífico pola súa traxectoria profesional.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Sociobioloxía

miniatura|Edward Osborne Wilson.
**Sociobioloxía** é unha póla da bioloxía que estuda o comportamento social dos animais, empregando conceptos da etoloxía, socioloxía, xenética de poboacións e evolución. Dentro do estudo das sociedades humanas, a sociobioloxía está estreitamente relacionada coa antropoloxía darwiniana, coa ecoloxía do comportamento humano e coa psicoloxía evolucionista. O termo foi popularizado por Edward Osborne Wilson, no seu libro *Sociobiology: The New Synthesis*, publicado en 1975.

Esa disciplina científica propón que comportamentos e sentimentos animais, tamén existentes nos seres humanos, como o altruísmo e a agresividade, son en parte derivados da xenética, e non son só culturais ou socialmente adquiridos. Ese tipo de afirmación causou gran controversia no escenario intelectual, e até hoxe divide os investigadores. Porén, boa parte das críticas son interpretacións erróneas da teoría, moi confundida co darwinismo social.
[miniatura|200x200px|[Comportamento diferenciado por "castas" entre as abellas.]]

## Entendendo a teoría 
Como o home é tamén un animal, este non está eximo de ser un obxecto de estudo da sociobioloxía. O dualismo cartesiano, que separa as funcións mentais dos seus elementos corporais, é un obstáculo para o entendemento da sociobioloxía. Conforme defendido pola psicoloxía evolutiva, o cerebro dos humanos tamén sufriu presións selectivas específicas, que o adaptaron a determinadas circunstancias. Antes mesmo da vida en grandes sociedades, o home precisaba comunicarse. Un organismo xeneticamente propenso ó altruísmo, por exemplo, podería ter ganancias maiores se o ambiente fose propicio a iso, conforme demostrou o biólogo Robert Trivers. Así, sentimentos como a compaixón serían influenciados por factores xenéticos, e polo tanto deberían ser estudados con base na bioloxía.

A sociobiologia non propón o determinismo de calquera forma. A influencia da cultura é diminuída, mais non eliminada. A cultura e os xenes non deben ser vistos como factores antagónicos no comportamento, mais como factores que interactúan, a cultura sendo un factor ambiental que afecta a maneira como serán expresados os xenes que teñan relación co comportamento.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* Barkow, Jerome (Ed.). (2006) *Missing the Revolution: Darwinism for Social Scientists*. Oxford: Oxford University Press.
* 
* 
* Haugan, Gørill (2006) *Nursing home patients’ spirituality. Interaction of the spiritual, physical, emotional and social dimensions* (Faculty of Nursing, Sør-Trøndelag University College Norwegian University of Science and Technology)
* 
* Richards, Janet Radcliffe (2000). *Human Nature After Darwin: A Philosophical Introduction*. Londres: Routledge.
* 
*
Estrutura social

En socioloxía, a **estrutura social** refírese á forma que adopta o sistema das relacións entre individuos dunha sociedade ou grupo. O concepto foi introducido na ciencia polo alemán Georg Simmel, a finais do século XIX e por Ferdinand Tönnies con 'comunidade íntima' e 'asociación impersoal', para explicar as relacións sistemáticas que vinculan a membros dunha determinada comunidade aínda que non se atopen en ningún momento en contacto directo, resultou un dos conceptos máis problemáticos da disciplina e o comportamento humano. A falta dun consenso acerca de en que medida as estruturas teñen unha existencia real, máis aló das accións dos individuos —o chamado *problema da relación axencia-estrutura-* e a posición dalgunhas correntes, especialmente de orixe empirista, que negan a posibilidade de concibir adecuadamente a estrutura social no seu conxunto, foron causa de numerosos debates.

Dende a década de 1920, o termo foi de uso xeral na ciencia social, especialmente como unha variable cuxos compoñenetes precisan diferenciarse en relación a outras variables sociolóxicas.

## Definición e concepto 
A estrutura social é un concepto omnipresente pero algunha vez é empregado con diferentes significados, pois é definido como equivalente a sistema social ou organización social guiada por normas e valores. As diferentes perspectivas en socioloxía: da dialéctica, do funcionalismo e do Interaccionismo simbólico, achegan descricións con distintos puntos de vista de estrutura e o mesmo sucede coas ciencias sociais máis próximas á socioloxía: a ecoloxía humana, a psicoloxía social e a antropoloxía cultural, o cal en si mesmo é útil, porque tamén nisto a diversidade enriquece.

Nos planos da macrosocioloxía como superestructura e da microsocioloxía como hábitat ou espazo persoal, poden definirse os conceptos co seguinte paso, (tomado da ecoloxía en relación co ecosistema); completando as parellas co medio ambiente e a tecnoloxía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Abercrombie, N., S. Hill e B. S. Turner (2000), 'Social structure' in *The Penguin Dictionary of Sociology*, 4th edition, Londres: Penguin, pp.&nbsp;326–327.
* Archer, M.S. 1995. *Realist Social Theory: The Morphogenetic Approach*. Cambridge: Cambridge University Press.
* Blau, P. M. (editor) (1975). *Approaches to the Study of Social Structure*, Nova York: The Free Press A Division of Macmillan Publishing Co., Inc.
* Burns, T. R. e H. Flam (1987) *The Shaping of Social Organization: Social Rule System Theory with Applications* Londres: Sage.

### Outros artigos
* Clase social
* Rede social
Tempada 2016/17 do Club Deportivo Lugo

Durante a tempada **2016–17** o Club Deportivo Lugo competiu na Segunda División, conseguindo por primeira vez na súa historia ao acadar o 9º posto ao remate do campionato. Joselu conseguiu ser o primeiro máximo goleador dunha categoría profesional co club lucense ao anotar 23 tantos.

## Material deportivo 
Para a temporada 2016–17 o club mantivo o deseño de camisetas do ano anterior da marca dinamarquesa Hummel.

**Deseño do equipamento do CD Lugo. Tempada 2016−17**

## Xogadores 
:*Xogadores ao remate da campaña.*

### Filial 
### Cedidos 
### Deixaron o club durante a tempada 
## Fichaxes 
### Mercado de verán 

### Mercado de inverno 

## Xornada a xornada 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Club Deportivo Lugo
* Segunda División 2016/17
Roubo

miniatura|Ladróns roubando á man armada.
O **roubo** é un crime no que se tenta tomar cousas de valor pola forza, a ameaza e o medo contra a vítima. Segundo a dereito anglosaxón, defínese o roubo como tomar a propiedade doutro, co obxectivo de privar permanentemente a esa persoa da propiedade, por medios como a forza e o medo; é dicir, é un furto acompañado por un asalto. As definicións precisas do crime poden variar entre as diferentes xurisdicións. O roubo diferénciase doutras formas de furto pola súa inherente natureza violenta; mentres que outras formas menores de furto son castigadas como delitos penais, o roubo é sempre un crime nas xurisdicións que diferencian entre os dous. Segundo a lei inglesa, moitas formas de furto son ofensas, mentres que o roubo é un acto criminal.

Entre os diferentes tipos de roubo están o roubo á man armada, que implica unha arma e o roubo agravado, que implica o uso de armas mortais. Os atracos adoitan ter lugar no exterior e en espazos públicos como beirarrúas, rúas ou aparcadoiros. O roubo dun coche é o acto de roubar un coche á vítima pola forza. A extorsión é a ameaza de facer algo ilegal, ou a oferta de non facer algo ilegal no caso de que os bens non sexan entregados. Neste caso empréganse principalmente as palabras no canto de accións.

## Na cultura popular 
Os roubos foron representados, moitas veces graficamente, a través de diferentes medios, e varios ladróns convertéronse en iconas popularess, como Bonnie e Clyde ou John Dillinger. Exemplos de obras centradas en roubos inclúen:

### No cine 
* *Atraco perfecto* (1956), de Stanley Kubrick, representa un roubo de xeito gráfico.
* *Svegliati e uccidi* (1966) é un filme italiano dirixido por Carlo Lizzani, baseado na vida real de Luciano Lutring ("*il solista del mitra*"), que gardaba a súa arma nun estoxo de violín.
* *Take the Money and Run* (1969), de Woody Allen, representa un roubo pouco convencional.
* *Le Gitan* (1975), dirixido por José Giovanni, está vagamente baseado na autobiografía de Luciano Lutring.
* *Reservoir Dogs* (1992), de Quentin Tarantino, amosa as secuelas dun roubo, cunha abundancia de detalles escabrosos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Allen, Michael. (2005). *Textbook on Criminal Law*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-927918-7.
* Criminal Law Revision Committee. 8th Report. Theft and Related Offences. Cmnd. 2977
* Griew, Edward. *Theft Acts 1968 & 1978*. Londres: Sweet & Maxwell. Londres: LexisNexis. ISBN 0-406-89545-7
Luis Ruiz

**Luis Ruiz Sayago**, nado o 30 de xuño de 1992 en Huelva, é un futbolista español que xoga como lateral esquerdo no San Fernando, da Primeira División RFEF.

## Traxectoria 
Nado en Huelva, comezou a forxarse como futbolista nas categorías inferiores do Atlético de Madrid, debutando en 2010 co seu segundo equipo filial, o Atlético de Madrid C, na Terceira División. Tras dúas temporadas no filial, no verán de 2013 incorporouse ao primeiro equipo do Leganés para realizar con eles a pretemporada a modo de proba. Recibindo a aprobación do adestrador, Asier Garitano, o conxunto madrileño fíxose definitivamente cos seus servizos. 

Na súa primeira tempada en Leganés, dispuxo de minutos en trinta partidos, saíndo en 24 deles como titular, e sendo participe do ascenso que levou aos branquiazuis até a Segunda División. En xullo de 2014 renovou o seu compromiso co club por unha tempada máis. O seu primeiro partido na categoría de prata disputouno o 24 de agosto de 2014, nun encontro ante o Deportivo Alavés que finalizou con empate a un gol. Xogou no equipo madrileño ata 2016, conseguindo ese ano o primeiro ascenso á Primeira División da historia do club.

A continuación asinou polo Cádiz, da Segunda División, co que xogou 14 partidos, 13 deles saíndo dende o inicio. O equipo dirixido por Álvaro Cervera clasificouse para a promoción de ascenso a Primeira, onde caeu ante o Tenerife. 

No verán de 2017, ao acabar o seu contrato co Cádiz, asinou por dous anos co Lugo, tamén de Segunda. Peza importante do equipo de Francisco, disputou 27 partidos na súa primeira tempada en Galicia, todos como titular, cifra que se reduciu ata os 19 na seguinte campaña.

En agosto de 2019 fichou polo Deportivo da Coruña, que competía en Segunda por segundo ano consecutivo e buscaba o ascenso a Primeira. Con todo, o equipo completou unha nefasta campaña, que rematou co descenso á Segunda División B por segunda vez na historia do club. Luis Ruiz contou con certa continuidade só mentres o adestrador foi Luis César e apenas contou con minutos cos outros dous ocupantes do banco coruñés esa tempada: Anquela e Fernando Vázquez. Disputou un total de 15 partidos, 8 deles como titular.

Tralo descenso do Deportivo, regresou ao Lugo, no que xogou durante a tempada 2020/21, contabilizando 23 encontros. En 2021 estivo uns meses sen equipo, ata que regresou a Andalucía, asinando como novo xogador do San Fernando, da nova Primeira División RFEF.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en LaPreferente .
Sabotaxe

[miniatura|Un póster dos [Estados Unidos de América durante a segunda guerra mundial que foi empregado para informar á xente do que debían facer se sospeitaban de sabotaxes.]]
A **sabotaxe** é unha acción deliberada co obxectivo de debilitar o inimigo a través de subversion, da obstrución, da rotura ou da destrución de material. Ás veces, a sabotaxe é usada como unha forma de ineficiencia organizada polos traballadores para afectar negativamente no empregado ou para desligarse de responsabilidades por danos a terceiros.

## Antecedentes históricos 
miniatura|150x150px|Un *sabot*.
Dise popularmente que a palabra sabotaxe se orixinou a partir da palabra francesa *sabot*. En Francia as zocas (zapatos de madeira) son chamados *sabots* e dise que nunha ocasión, os traballadores dalgunhas fábricas empregaron os seus sabots para inutilizar a maquinaria, e así amosar o seu desacordo cos propietarios. É dicir, eles *sabotaron* as máquinas.

A verdadeira orixe da palabra tamén parece estar relacionada coa palabra francesa *sabot*.
Na era industrial, os traballadores empregaban *sabots* como zapatos, que os facía camiñar *de xeito ineficiente*. Por esta razón, a ineficiencia organizada denomínase *sabotaxe*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Émile Pouget, *Le sabotage; notes et postface de Grégoire Chamayou et Mathieu Triclot*, 1913; Mille et une nuit, 2004; English translation, *Sabotage*, paperback, 112 pp., University Press of the Pacific, 2001, .
Dereito relixioso

miniatura|350px|Mapa con países con sistema de Dereito relixioso (en verde).

O **Dereito relixioso** ou **Dereito confesional**, de acordo á moderna Ciencia do Dereito, é aquel ordenamento xurídico que, para si mesmas, estabelecen as diferentes igrexas ou confesións relixiosas, e que en tanto realidades sociais requiren dun Dereito propio (seguindo o aforismo *ubi societas ibi ius*). O Dereito relixioso non debe confundirse co Dereito eclesiástico.

Entre outros, son ordenamentos relixiosos ou confesionais o Dereito xudeu (Halajá), o Dereito canónico e o Dereito islámico (Fiqh; Xaria).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dereito eclesiástico
* Estado confesional
* Liberdade de culto
* Separación Igrexa-Estado
* Tribunal eclesiástico
* Sistema xurídico
Agresión sexual

Unha **agresión sexual** é calquera tipo de violencia de natureza sexual cometida contra outra persoa. Aínda que a agresión sexual estea asociada ó crime de violación, pode cubrir tipos de violencia que poden non ser considerados como tal.

O que constitúe unha agresión sexual é determinado polas leis da xurisdición onde a agresión ocorreu, o que varía considerabelmente, e sofre a influencia de actitudes locais, sociais e culturais.

A agresión sexual inclúe violación, penetración vaxinal, anal ou oral forzada, relación sexual forzada, nudez forzada, caricias non apropiadas, bicos forzados, abuso de menores e a tortura da vítima de forma sexual.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Violación
Estado de emerxencia

[miniatura|dereita|320px|Por mor do [furacán Katrina, declarouse o estado de emerxencia en rexións de Luisiana, Alabama e Mississippi o 27 de agosto de 2005.]]
Baixo a denominación de **estado de emerxencia** agrúpanse os réximes de excepción que pode ditar o goberno dun país en situacións de grave alteración da normalidade ou da orde interna dun estado. Estas alteracións poden ser consecuencia de catástrofes, epidemias ou circunstancias políticas, civís ou bélicas que impiden a vida normal da totalidade ou parte do territorio dun país.

O estado de emerxencia abrangue distintas categorías, graduadas en función das circunstancias que provocan a alteración da normalidade. Aínda que a lexislación de cada estado estabelece as categorías oportunas, nun estado de emerxencia o goberno resérvase o poder para restrinxir ou suspender o exercicio dalgúns dereitos da cidadanía. Os dereitos restrinxidos poden ser os referentes á liberdade e a seguridade persoal, a inviolabilidade do domicilio e a liberdade de reunión ou de tráfico, entre outros. Durante este estado, as forzas armadas dun país poden asumir o control da orde interna.

Polo xeral, as distintas categorías que abrangue o estado de emerxencia estabelécense na constitución de cada país. No caso portugués, por exemplo, a Constitución da República Portuguesa de 1976 determina no seu artigo 19 que os réximes excepcionais son o estado de emerxencia e o estado de sitio. En troques, a Constitución Española de 1978 sinala tres réximes excepcionais no seu artigo 116: alarma, excepción e sitio.

## Notas
Asalto

No ámbito xurídico, o **asalto** ou **apoderamento ilexítimo** ten por si un valor e un significado propio e inconfundible. Significa *ocupación*, *aprehensión material dunha cousa*, con ánimo de obter o dominio da mesma. Constitúe o despoxo da cousa, tomala con propósito de quitarlla a quen a ten no seu poder.

As distintas doutrinas acerca do alcance desta acción asígnanlle ao apoderamento un significado máis ou menos restrinxido:
* Teoría da "***Attrectatio re***": O apoderamento ilexítimo consúmase co simple tocamento da cousa por parte do suxeito activo.
* Teoría da "***Apprehensio re***": O apoderamento consúmase coa simple *captación material* da cousa por parte do suxeito.
* Teoría da "***Amotio re***": Consúmase o apoderamento coa simple remoción do sitio no cal o seu posuidor a mantiña.
* Teoría da "***Ablatio re***": Implica o traslado da cousa e quitala da esfera de vixilancia do posuidor, superando as medidas defensivas ou precautorias arbitradas por este.
* Teoría da "***Locupletatio re***": Ademais do *desapoderamento* da cousa (*Ablatio re*), a consumación necesita do aproveitamento da cousa por parte do suxeito activo. Pode ser de uso ou patrimonial.
* Teoría da "***Illatio re***": Por último, é necesario o resguardo da cousa, é dicir, levala ao lugar de destino tido en vista polo autor.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Extorsión
* Furto
* Lexitimidade
* Roubo
Propiedade intelectual

[miniatura|Lei da Propiedade Intelectural de [Sri Lanka (2003).]]

A **propiedade intelectual** refírese a un ben económico xeralmente inmaterial, aínda que poida estar asociados a produtos físicos, recollido na maior parte de lexislacións dos países e suxeito a explotación económica por parte dos posuidores legais de devandita propiedade. Nun sentido estritamente xurídico a propiedade intelectual, é o protexido polas leis de propiedade intelectual, e calquera produción intelectual non explicitamente recollida pola lexislación non pode ser considerada propiedade intelectual en sentido xurídico. Así, os dereitos de propiedade intelectual protexen os intereses dos creadores ao ofrecerlles prerrogativas en relación coas súas creacións.

Para a Organización Mundial da Propiedade Intelectual (OMPI) calquera creación da mente humana é parte da propiedade intelectual, con todo, as lexislacións formais non garanten a explotación exclusiva das creacións intelectuais aos seus autores de calquera tipo de creación, senón só dalgunhas formas de produción intelectual explicitamente recollidas en devandita lexislación. A delimitación de que constitúe unha propiedade intelectual depende das lexislacións e está sometida a continua renovación. Por un lado a propiedade intelectual ten que ver coas creacións intencionais dun individuo de maneira planificada, entre estas estarían por exemplo: os inventos, as obras literarias e artísticas, os símbolos, os nomes, as imaxes, os debuxos e modelos utilizados no comercio. Usualmente as teorías científicas ou os descubrimentos son producións intelectuais deliberadas pero as lexislacións non as consideran como obxecto protexido polas leis de protección intelectual.

Os dereitos relacionados co dereito de autor son os dereitos dos artistas intérpretes e executantes sobre as súas interpretacións e execucións, os dereitos dos produtores de fonogramas sobre as súas gravacións e os dereitos dos organismos de radiodifusión sobre os seus programas de radio e de televisión.

O Día Mundial da Propiedade Intelectual celébrase o 26 de abril.

Existe ademais unha corrente, especialmente a que provén do movemento de software libre, que considera que o termo *propiedade intelectual* é enganoso e reúne baixo un mesmo concepto diferentes réximes xurídicos non equiparables entre si, como as patentes, o dereito de autor, as marcas e as denominacións de orixe, entre outros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Acordo sobre os Aspectos dos Dereitos de Propiedade Intelectual relacionados co Comercio
* Capitalismo cognitivo
* Convenio de Berna
* Dereito de autor
* Dominio público
* Organización Mundial da Propiedade Intelectual
* Propiedade industrial (non confundir con patente)

### Ligazóns externas 
* Propiedade Intelectual, Dereitos de autor, patentes e marcas - Guía rápida para xornalistas
Seguridade social

dereita|miniatura|Centro de saúde de Vilaza (Monterrei). A sanidade pública é un dos elementos da seguridade social.
A **seguridade social** consiste nun conxunto de políticas sociais cuxo fin é amparar e asistir o cidadán e a súa familia en situacións como a vellez, a doenza e o desemprego. Un determinante común en todos os sistemas de seguridade social é a influencia da concepción do estado de benestar social, entre outras proposicións de reforma social. En España, está definida polo artigo 41 da Constitución Española de 1978 que di que "Os poderes públicos manterán un réxime público de Seguridade Social para todos os cidadáns que garanta a asistencia e prestacións sociais abondas perante situacións de necesidade, especialmente en caso de desocupación. A asistencia e prestacións complementarias serán libres".

Como norma de despregadura máis importante, a Seguridade social en España está regulada polo Real Decreto Lexislativo 1/1994 de 20 de xuño, polo cal se aproba o texto da Lei Xeral da Seguridade social. Esta norma foi modificada en numerosas ocasións, polo cal para consultala é preciso dispoñer dunha edición actualizada ou a unha base de datos de lexislación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
*
Furtivismo

[miniatura|Un vendedor de *[Haliotis* coa súa pesca viva, matando ao animal no seu interior.]]
O **furtivismo** é a caza, pesca ou recolección ilegal de especies animais ou vexetais en veda. Pode ser ilegal polos seguintes motivos:

* A caza ou a pesca fóra da tempada legalmente estabelecida.
* A persoa non posúe unha licenza de caza, pesca ou recolección.
* O adminículo usado é unha arma ilegal para o animal.
* O animal ou a planta está nunha área de restrición.
* O dereito a cazar ese animal é reclamado por alguén.
* Os medios usados son ilegais (por exemplo trampas, reflectores para aparvar ou paralizar veados ou lebres ou explosivos para matar peixes).
* O animal está protexido por leis, ou foi sinalado como especie en vías de extinción ou ameazada (*Endangered Species Act* para as especies ameazadas nos Estados Unidos)
* O animal ou a planta foron marcados para a investigación

Estímase que o tráfico de vida silvestre ilegal é polo menos de 10 mil millóns de dólares.

Só se pode dicir que hai caza furtiva sobre a fauna silvestre. A morte e aprehensión de animais domésticos é furto ou roubo ("abigeato"), non caza furtiva.

O furtivismo vexetal, ou "talla furtiva" tamén crece. Un exemplo prominente é a remoción de *ginseng* no Parque Nacional das Grandes Montañas Humeantes. Estímase que as plantas secas de *ginseng* roubado se localizan no "mercado negro" a polo menos entre 450 e 500 dólares o gramo.

## Puntos modernos 
Hai moitas accións nacionais e internacionais tomadas en contra de certas clases de "caza furtiva". A caza de marfil foi prohibida en 1989. As Filipinas teñen máis de 400 especies de animais ameazadas, todas ilegais para cazar.

## Sinalando o problema 
Algunhas organizacións estatais de gardaparques fan uso de "animais robóticos", en áreas de alta visibilidade para situar os cazadores furtivos e arrestalos logo de que lles disparasen a eses "animais".

## Terminoloxía moderna 
Ata polo menos 1990, o termo "furtivismo" usábase ás veces para referirse ao acto de alugar traballadores que xa estaban empregados por outra compañía (especialmente un competidor), orquestrado por un recrutador referido como un "cazador de cabezas".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Acta Negra
* Especie en perigo de extinción
* Caza
* Pesca
* Vida silvestre
* Movemento ecoloxista

### Ligazóns externas 
* Tamaño do mercado ilegal con animais
* Os trucos sucios dos furtivos
Juan Carlos Martín Corral

**Juan Carlos Martín Corral**, máis coñecido como **Juan Carlos**, nado o 20 de xaneiro de 1988 en Guadalaxara, é un futbolista español que xoga como porteiro no Girona, da Primeira División.

## Traxectoria 
Nado en Guadalaxara, Juan Carlos formouse nas categorías inferiores do principal club da súa cidade, o CD Guadalajara. Na temporada 2004–05 debutou co primeiro equipo da Terceira División. O 26 de xullo de 2005 asinou polo Rayo Vallecano, onde continuou a formarse nas categorías inferiores. Tras dous anos, en 2007 foi ascendido ao filial do club madrileño, converténdose no porteiro titular do equipo, onde conseguiu o ascenso á Segunda División B. Juan Carlos debutou como profesional o 4 de xuño de 2011, saíndo como gardameta titular do primeiro equipo na derrota por 2-3 ante o FC Barcelona B, partido da Segunda División disputado no Campo de Fútbol de Vallecas.

Tras o ascenso do Rayo á Primeira División, Juan Carlos asinou co Hércules CF de Segunda. No equipo alacantino permaneceu dúas temporadas, xogando na primeira delas o playoff de ascenso a Primeira. Na súa segunda temporada acabou por perder a titularidade, feito que motivou a súa saída do club tras declinar renovar o seu contrato. No período de fichaxes de 2013 asinou polo Córdoba, onde se converteu pronto no porteiro titular acadando co equipo andaluz o ascenso á Primeira División. O seu debut na máxima categoría produciuse o 25 de agosto de 2014 na derrota do seu equipo por 0-2 ante o Real Madrid no Santiago Bernabéu. Ese ano disputou até 32 encontros, nos que o seu equipo conseguiu tan só tres vitorias: fronte o Athletic Club, o Granada CF e o Rayo Vallecano, deixando neses tres partidos a portería a cero.

Tras o descenso do Córdoba, ao ano seguinte regresou ao Rayo Vallecano, esta vez equipo de Primeira, onde xogou 21 partidos. Tras volver descender, ao ano seguinte asinou polo Elche de Segunda División, onde foi titular durante todo a temporada. Con todo, o equipo descendeu á Segunda B, o que provocou que Juan Carlos procurase un novo equipo. 

O 28 de xuño de 2017 o Club Deportivo Lugo de Segunda anunciou a súa incorporación cun contrato por dúas temporadas. Foi titular indiscutible durante os seus dous anos en Lugo e no primeiro deles marcou un gol contra o Sporting de Gijón no Anxo Carro, cun disparo dende uns 60 metros que sorprendeu o porteiro rival, o galego Diego Mariño. Pechou o seu paso polo club lugués con 78 partidos disputados.

Tras quedar libre asinou polo Girona, tamén da Segunda División. Na súa primeira tempada sufriu unha lesión nunha man que lle fixo perder varios partidos, e trala súa recuperación tocoulle ser suplente, debido ao bo estado de forma de Asier Riesgo. Fíxose co posto de titular indiscutible a partir da segunda tempada, e na terceira conseguiu o ascenso á Primeira División.

### Clubs 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com 
* Datos do xogador en Transfermarkt 
* Datos o xogador en soccerway.com
* Datos do xogador en futbolme.com
FC BATE Borisov

O **FC BATE Borisov**, é un club de fútbol de Barysaŭ, Belarús. Fundouse o 12 de abril de 1996 e compite actualmente na Vysheyshaya Liga, onde son o equipo máis laureado, con 13 títulos.

O BATE é o único equipo belaruso que se clasificou algunha vez para a fase de grupos da Liga de Campións da UEFA (2008–09, 2011–12, 2012–13, 2014–15 e 2015–16), e un dos dous únicos en xogar a fase de grupos da UEFA Europa League (2009–10 e 2010–11), xunto ó Dinamo Minsk.

## Palmarés 
* **Liga de Belarús (15):** 1999, 2002, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018
* **Copa de Belarús (3):** 2006, 2010, 2015
* **Supercopa de Belarús (7):** 2010, 2011, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do club
Alexander Barboza

**Alexander Nahuel Barboza Ullúa**, nado en Villa Celina (La Matanza, Buenos Aires) o 16 de marzo de 1995, é un futbolista arxentino. Xoga de defensa e o seu equipo actual é o River Plate.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Datos do xogador en transfermarkt.es
Félix Roig Roura

**Félix Roig Roura** foi un avogado, escritor e político galego.

## Traxectoria 
Publicou poemas en *El Umia* e ''Aires d'a Miña Terra*. Foi elixido alcalde da Pobra do Caramiñal en abril de 1920. Dimitiu do cargo o 20 de xullo de 1921. Foi nomeado xuíz municipal da Pobra do Caramiñal en agosto de 1934. Colaborou na *Guía del partido judicial de Noya'' (1934). Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituído como xuíz municipal da Pobra do Caramiñal en setembro.

## Notas
Michael Nyqvist

**Rolf Åke Mikael Nyqvist**, nado o 8 de novembro de 1960 en Estocolmo e finado o 27 de xuño de 2017, foi un actor sueco de cine e televisión.

## Traxectoria 
Formado na Escola de Arte Dramática de Malmö, fíxose coñecido polo seu papel como oficial de policía na serie de filmes baseados no personaxe ficticio de Martin Beck en 1997. Porén, o recoñecemento internacional chegoulle despois de interpretar a Mikael Blomkvist na serie de *Millennium*. Tamén participou en filmes como *Misión Imposible: Protocolo fantasma*, *John Wick* e *Colonia*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Lista de novas na galaxia Vía Láctea

Velaquí unha lista parcial de novas da galaxia Vía Láctea que foron descubertas e rexistradas desde 1891 (e engadíronse algunhas anteriores famosas). As novas son estrelas que sofren grandes explosións, pero a diferenza das supernovas, estas non resultan na destrución da estrela orixinal. A taxa estimada probable de novas na Vía Láctea é dunhas 40 por ano, pero destas só unhas 10 por ano foron descubertas por observadores na década do 2000. Esta lista pretende incluír só as novas máis brillantes e notables.

A Oficina Central de Telegramas Astronómicos (*Central Bureau for Astronomical Telegrams* CBAT) elabora unha lista máis completa de novas da nosa galaxia aparecidas desde 1612.

## Nomenclatura 
As novas son designadas inicialmente co formato "Nova [forma posesiva do nome da constelación] [ano do descubrimento]"; por exemplo, "Nova Cygni 1974" e "Nova Scorpii 2010". Xeralmente axiña se lles asigna un nome permanente oficial polo Catálogo Xeral de Estrelas Variables (*General Catalog of Variable Stars*, GCVS) usando o formato do GCVS para nomear as estrelas variables. Cando se descobre máis dunha nova nunha constelación nun mesmo ano, engádese un sufixo numérico; como en "Nova Sagittarii 2011 #2", "Nova Sagitarii 2011 #3" etc.

Téñase en conta no brillo máximo (magnitude aparente) que unha magnitude maior significa menor brillo, é dicir, T Aurigae (+3,8) era unha nova máis brillante que HR Lyrae (+6,5).
[350px|miniatura|Nova Eridani 2009 ([magnitude aparente ~8.4) durante a lúa nova]]

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Nova
* Supernova
* Estrela variable

### Ligazóns externas 
* http://www.cbat.eps.harvard.edu/nova_list.html
Nikolai Noskov

**Nikolai Ivanovich Noskov** (en ), nado en Gzhatsk o 12 de xaneiro de  1956, é un cantante  e antigo vocalista da banda de hard rock Gorky Park (entre 1987–1990). Cinco veces gañador do *Golden Gramophone.* Era tamén un membro de Москва (Moscova) ensemble de comezos dos anos 80, da banda Гран-при (Grand Prix) en 1988 xusto antes de unirse a Gorky Park, e moito máis tarde na década de 1990, uniuse á banda Николай (Nikolai). A comezos de 1998, Noskov tivo unha carreira en solitario na que publicou seis álbums. No 2015, foi xurado en segunda tempada do programa de televisión da realidade *Glavnaya Stsena*.

## Discografía 
* НЛО (*UFO*, 1982)
* Gorky Park (1989)
* Mother Russia (1994)
* Я тебя люблю (*I Love You*, 1998)
* Стёкла и бетон (*Glass and Concrete*, 2000)
* Дышу тишиной (*Breathing the Silence*, 2000)
* По пояс в небе (*Waist-deep in the Sky*, 2006)
* Оно того стоит (''It's worth it*, 2011)
* Без названия (*No Name'', 2012)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Laura Veirs

**Laura Pauline Veirs**, nada en Colorado Springs, Colorado, o 24 de outubro de 1973, é unha cantante e compositora estadounidense.

## Traxectoria 
Veirs criouse en Colorado, estudou xeoloxía e chinés mandarín en Carleton College, traballado como tradutora para unha expedición xeolóxica na China. Despois trasladouse a vivir en Portland, Oregón.

Durante a súa nenez, ouviu música folk-country, clásica e pop na casa. Porén, non escoitou "seriamente" até entrados os 20 anos. En Carleton, uniuse a un grupo musical de mozas chamado Rair Kx!. Despois da graduación, o seu gusto moveuse ó folk e ó country, e durante a súa estadía na China empezou a escribir letras.
* *Tumble Bee*, novembro de 2011
* *Warp and Weft*, agosto de 2013
* *case/lang/veirs*, con Neko Case e k.d. lang, Anti-, 2016 

### EPs
* *Two Beers Veirs*, Raven Marching Band Records, 2008

### Álbums en directo 
* *Lore of Ears*, Kelp Monthly, 2004

### Bandas sonoras 
* *Hello I Must Be Going* do director Todd Louiso, protagonizado por Melanie Lynskey, Christopher Abbott e Blythe Danner. Raven Marching Band Records, setembro de 2012

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Furto

miniatura|Ilustración que amosa un furto.
O crime do **furto** ou **ladroízo** consiste na apropiación ilexítima dunha cousa moble, allea totalmente ou en parte, realizada sen aplicar a forza, sen violencia ou intimidación nas persoas. O furto é considerada unha falta ou delito, dependendo do valor económico do furtado. A cantidade monetaria ou a mercadoría furtada determinará o grao de furto. As penas varían segundo os países e os estados.

Esta definición de furto está construída en oposición á de roubo e extorsión. O furto sempre require apropiación, sen o uso de violencia física contra as persoas, que son características do roubo, ou como intimidación para facer a entrega, por exemplo, unha característica da extorsión.

Coa execución do furto estase violando a posesión de cousas mobles, considerada como simple estado de feito, calquera que sexa a súa orixe, e represente ou non o dereito subxectivo sobre a cousa en si. Abonda que a apropiación sexa ilexítima. Calquera posesión actual, e non só a civilmente protexida, está protexida polo dereito penal.

É requisito do furto, así como doutros delitos contra o patrimonio, a existencia dunha intención especial do autor, o que tecnicamente se coñece como un elemento subxectivo do inxusto que é o ánimo de lucro, a intención de obter un enriquecemento coa apropiación. Deste xeito é posible diferenciar condutas totalmente legais (por exemplo, levar algo para examina-lo), das que son claramente ilícitas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Allen, Michael. *Textbook on Criminal Law*. Oxford University Press, Oxford. (2005) ISBN 0-19-927918-7.
* Criminal Law Revision Committee. 8th Report. Theft and Related Offences. Cmnd. 2977
* Green, Stuart P. *Thirteen Ways to Steal a Bicycle: Theft Law in the Information Age*. Harvard University Press, Cambridge, MA (2012). ISBN 978-0674047310
VVVVVV

***VVVVVV*** é un videoxogo de plataformas creado por Terry Cavanagh, desenvolvido orixinalmente en Adobe Flash e publicado o 11 de xaneiro de 2010 para Microsoft Windows e macOS. Simon roth adaptou o xogo a C++ no 2011, que foi publicado como parte do Humble Indie Bundle #3. Esta adaptación permitiu trasladar o xogo posteriormente a outras plataformas coma Linux, Pandora e Nintendo 3DS.

A diferenza de moitos videoxogos de plataformas, en *VVVVVV* o xogador non pode saltar. No seu lugar pode reverter a dirección da gravidade, provocando que o protagonista caia cara a abaixo ou cara a arriba. O xogador pode utilizar esta mecánica para desplazarse polos distintos niveis do xogo evitando perigos estáticos e inimigos. Cavanagh baseou esta mecánica noutro xogo anterior deseñado por el, titulado *Sine Wave Ninja*. Nunha entrevista Cavanagh afirmou que lle interesaba usar esta idea coma concepto principal dun xogo, considerando que era algo que outros xogos que xa incorporaban esta mecánica nunca fixeran antes.

*VVVVVV* obtivo unha boa recepción da crícita, acadando unha puntuación de 78,78% (PC) e 80,28% (3DS) no agregador GameRankings.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Web oficial
Clase traballadora

[miniatura|250x250px|*Clase obreira*, termo de grande importancia en [socioloxía e política.]]
A **clase traballadora**, **clase obreira** ou proletariado designa o conxunto de traballadores que, dende a Revolución Industrial, achegan basicamente o factor traballo na produción e a cambio reciben un salario ou contraprestación económica, sen ser propietarios individuais dos medios de produción. O termo contraponse así a clase capitalista ou sector social que acapara o capital, así como ó artesanato, sector onde polo xeral os traballadores son propietarios dos útiles de produción.

## Orixe do termo e usos 
miniatura|336x336px|Cociña da clase obreira en Bos Aires, nos anos 1940.
O termo *clase traballadora* comezou a utilizarse en galego durante a segunda metade do século XIX como tradución da expresión inglesa "*working class*" ('clase traballadora'), termo que adquiriu importancia nos primeiros escritos socio-económicos de Karl Marx e Friedrich Engels. Sociólogos posteriores como Max Weber redefiniron o termo usándoo con sentidos lixeiramente diferentes, e que permaneceu en uso até os nosos días, aínda que evolucionando nos seus matices e xeneralidade do uso.

Nun sentido sociolóxico máis restrinxido, tamén se entende por *clase traballadora*, o grupo de traballadores industriais asalariados. Con este enfoque, diferénciase doutros grupos de traballadores como os campesiños, os escravos, os traballadores autónomos ou os empregados de servizos. Este significado do termo é equivalente ó termo inglés de *blue colar workers* (traballadores de pescozo azul).

En galego, o termo deixou de ser puramente descritivo e é empregado con finalidades políticas. O seu uso é frecuente dentro do marxismo, o anarquismo, o socialismo, o comunismo e o sindicalismo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*