Kanada

**Kanada** (en sánscrito: कणाद, IAST: *Kaṇāda*), tamén coñecido como **Kashyapa**, **Uluka**, **Kananda** e **Kanabhuk**, foi un científico natural e filósofo da India que fundou a escola Vaisheshika da filosofía india que tamén é un fos primeiros físicos da India.

Estímase que viviu nalgún momento entre os séculos VI e II a.C., mais sábese pouco da súa vida. O seu nome tradicional "Kanada" significa "comedor de partículas", e é coñecido por desenvolver os fundamentos dunha achega atomísta á física e á filosofía no texto sánscrito *Vaiśeṣika Sūtra*. O seu texto coñécese tamén como *Kanada Sutras*, ou Aforismos de Kanada.

A escola fundada por Kanada explica a creación e a existencia do universo propoñendo unha teoría atómica, aplicando a lóxica e o realismo, e foi unha das primeiras ontoloxías realista e sistemática na historia. Kanada suxeriu que todo pode ser subdividido, mais que esta subdivisión non pode continuar sempre, e ten que haber entidades máis pequenas (*parmanu*) que non poden ser divididas, que son eternas, que se agregan en diferentes formas para formar substancias complexas e corpos con identidade única, un proceso que involucra a calor, e esta é a base para toda a existencia material. Empregou estas ideas co concepto de Atman (alma, mesmo) para desenvolver un significado non teístico de moksha. Dende o punto de vista da física, as súas ideas implican un papel claro para o observador, independente do sistema estudado.

As ideas de Kanada foron influentes noutras escolas do hinduísmo, e durante a historia foi fortemente asociado coa escola Nyaya da filosofía hindú.

O sistema de Kanada fala de seis propiedades (padārthas) nomeables e coñecibles. Afirma que estas son suficientes para describir todo no universo. Estas categorías son dravya (substancia), guna (calidade), karman (movemento), samanya (universal), visesa (particular) e samavaya (inherencia). Hai nove clases de substancias (dravya), algunhas delas atómicas, outras non atómicas e outras omnipresentes.

As ideas de Kanada abranguen un amplo rango de campos, e influíron non só na filosofía, senón posiblemente en estudosos doutros ámbitos, como Charaka que escribiu un texto médico que se conserva chamado *Charaka Samhita*.

## Datas 
O século en que viviu Kanada non está claro e foi asunto de longo debate. Nun artigo de 1961, Riepe afirma que Kanada viviu antes do 300 a.C., mais non hai evidencias convincentes para situalo nun século determinado.

O *Vaisheshika Sutras* menciona a competición de escola de filosofía india como Samkhya e Mimamsa, mais non menciona o budismo, o que levou a algúns estudosos a estimar a súa vida no século VI a.C. O manuscrito do *Vaisheshika Sutras* consérvase en múltiples versións e o descubrimento de novos manuscritos en diferentes partes da India por Thakur en 1957 e Jambuvijayaji en 1961, seguidos por estudos críticos, suxiren que o texto atribuído a Kanada foi sistematizado e finalizado entre o 200 a.C. e o inicio da era común, coa posibilidade de que as súas doutrinas clave sexan moito máis antigas. Numerosos textos hindús datados nos séculos I e II, como o *Mahavibhasa* e o *Jnanaprasthana* do imperio Kushan, citan e comentan as doutrinas de Kanada. As súas ideas tamén se mencionan en textos budistas do mesmo período atribuídos a Aśvaghoṣa.

Na literatura xainista, coñécese como *Sad-uluka*, que significa "o Uluka que propuxo a doutrina das seis categorías". A súa filosofía Vaisheshika tamén aparece con nomes diversos, como "filosofía Aulukya" derivado do alcume Uluka (literalmente bufo, ou comedor de gran na noite).

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
*
### Ligazóns externas 
* Early Atomism - Resonance magazine, outubro de 2010
* The Development of the Concept of Atoms and Molecules - *Resonance*, decembro de 2011
* Scientists of India by Dilip M. Salwi - Children's Book Trust - , 2007