open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Roxelio III de Sicilia

**Roxelio III de Sicilia**, nado contra 1175 e finado en Palermo o 24 de decembro de 1193, foi un príncipe normando da familia dos Hauteville, que foi duque da Puglia e despois correi de Sicilia entre os anos 1191 e 1193. Algunhas moedas (*follari*) cuñadas en Mesina amosan os nomes de Tancredo e Roxerio como reis.

## Traxectoria 
Roxerio foi o fillo primoxénito do rei Tancredo I de Sicilia e da súa esposa Sibila de Acerra.

En 1189 foi nomeado  polo seu pai duque da Puglia, como confirmación da súa condición de herdeiro, e en 1191 foi nomeado correi xunto co seu pai. 

Fíxose cargo das rendas do Reino durante as loitas polo trono de Sicilia que o seu proxenitor mantiña contra o emperador xermánico Henrique VI Hohenstaufen, que viña reclamando o Reino desde varios anos antes baseándose nos dereitos da súa esposa, Costanza I de Sicilia, filla póstuma do rei Roxerio II de Sicilia, e pretendente lexítima desde 1189, pero en decembro de 1193 enfermou e morreu á idade de 18 anos.

Sucedeuno como correi o seu irmán Guillermo. O seu pai Tancredo falecería o 20 de febreiro de 1194. E Henrique VI invadiría o Reino, apresando á súa familia e casando á súa viúva co seu irmán Filipe de Suabia.

## Antepasados 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Aubé, Pierre (2001): *Roger II de Sicilie*. París: Payot & Rivages. ISBN 2-2288-9414-1.
* Bogdan, Henry (2003): ''Histoire de l'Allemagne de la Germanie à nos jours*. París: Perrin. ISBN 2-262-02106-6.
*Grierson, P.;  Blackbur, M. A. S.; Travaini, Lucia (2008) (eds.) *Medieval European Coinag.,Vvol. 14: Italy (III) (South Italy, Sicily, Sardinia*. *Cambridge University Press*, 1998).
* Houben, Hubert (2002): *Roger II of Sicily: A Ruler Between East and West*. Cammbridge, UK: Cambridge University Press. ISBN 978-0-5216-5573-6.
* Norwich, John Julius (1970): *The Kingdom in the Sun (1130-1194)''. Londres: Longmans. ISBN 978-0-5711-0903-6.

### Outros artigos 
* Reino de Sicilia
* Lista de soberanos de Sicilia e Nápoles
* Roxerio II de Sicilia
* Tancredo de Sicilia
* Guillerme II de Sicilia
* Guillerme III de Sicilia
* Costanza I de Sicilia
* Henrique VI
* Casa de Hauteville
* Normandos

### Ligazóns externas 
* Roger III King of Sicily en Projects/MedLands . Consultada o 9 de novembro de 2016.
* Francesco Panarelli, [Guglielmo III d'Altavilla, re di Sicilia](http://www.treccani.it/enciclopedia/guglielmo-iii-d-altavilla-re-di-sicilia_(Dizionario-Biografico)/), en *Dizionario Biografico* Treccani . Consultada o 9 de novembro de 2016. 
* Gaetano Moroni (1854): *Dizionario di erudizione storico-ecclesiastica*. Tipografia Emiliana, páx. 179.
Dinastía selxúcida

Os **selxúcidas** foron unha dinastía turca oğuz que reinou nos actuais Irán e Iraq, así como en Asia menor entre mediados do século XI e finais do século XIII. Chegaron a Anatolia procedentes de Asia Central a finais do século X, causando estragos nas provincias bizantinas e árabes. Acabaron co Califato abasí e debilitaron considerablemente o Imperio Bizantino co seu pulo relixioso cara Occidente.

Os turcos selxúcidas son considerados como os devanceiros directos dos turcos suroccidentais, os habitantes actuais de Turquía, Gagauzia, Azerbaidján e Turkmenistán. Os selxúcidas desempeñaron un papel principal na historia medieval creando unha barreira a Europa contra os invasores mongois do leste, defendendo o mundo islámico contra as cruzadas de Europa e conquistando grandes extensións do Imperio Bizantino, que practicamente desmantelaron, sendo os seus sucesores os turcos osmanlís.

## Notas
Folgar

O topónimo **Folgar** pode referirse a:

;En Galiza
***Folgar**, lugar da parroquia de San Xiao de Mos, no concello de Castro de Rei;
***Folgar**, lugar da parroquia de Troáns, no concello de Cuntis;
***O Folgar**, lugar da parroquia de Veascós, no concello de Carballedo;
***O Folgar**, lugar da parroquia de Rodís, no concello de Cerceda;
***O Folgar**, lugar da parroquia de Xiá, no concello de Friol;
***O Folgar**, lugar da parroquia de Castro de Rei de Lemos, no concello de Paradela;
***O Folgar**, lugar da parroquia de Vilarrube, no concello de Valdoviño.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Hipopótamo anano de Chipre

O **hipopótamo anano de Chipre**  (*Hippopotamus minor*) é unha especie extinta de hipopótamo que habitou a illa de Chipre até comezos do Holoceno. Con 200 quilogramos de peso, esta especie tiña case o mesmo tamaño que o hipopótamo anano, pero ó contrario que o anano, o anano de Chipre fíxose pequeno a través dun proceso de ananismo insular. Este mesmo proceso é o causante do ananismo doutras especies como os elefantes ananos, o mamut anano ou o *Homo floresiensis*. O animal tiña unha altura estimada de 76&nbsp;cm e 121&nbsp;cm de longo.

## Notas
Pello Urizar

**Pello Urizar Karetxe**, nado en Mondragón, Guipúscoa, en 1968, é un político vasco de ideoloxía nacionalista vasca. Dende o 2009, é o secretario xeral de Eusko Alkartasuna (EA).

## Biografía 
Estudou enxeñaría técnica en Electrónica e Informática, estudos que xamais concluíu a pesar de tentalo con afán. Desenvolveu toda a súa carreira profesional no ámbito das cooperativas. É un profundo coñecedor dese mundo, o que lle levou en 1999 a constituír con outros compañeiros unha cooperativa de servizos na que traballa dende entón.
esquerda|miniatura|Pello Urizar nunha rolda de prensa de Bildu en abril de 2011
Como militante de Gazte Abertzaleak, ocupou o cargo de secretario xeral entre 1996 e 1998, etapa durante a que tamén formou parte da Executiva Nacional de EA; despois, desempeñando diversas responsabilidades tanto a nivel local como rexional. Así, foi membro da Executiva Rexional de Guipúscoa desde o ano 2000 e desde as pasadas eleccións de 2007 é concelleiro no Concello de Mondragón, un cargo que xa ocupou entre 1995 e 1997.

Asumiu a Secretaría Xeral do partido no Congreso Nacional celebrado os días 20 e 21 de xuño de 2009, na cidade de Vitoria, onde foi elixido por aclamación e tomou o testemuño portada no pasado por Manuel Ibarrondo, Carlos Garaikoetxea, Begoña Errazti, Unai Ziarreta e Koldo Amezketa.

Tras a convocatoria de eleccións ao parlamento vasco do 21 de outubro de 2012, Pello Urizar presentouse no posto número 2 nas listas da coalición EH Bildu por Guipúscoa, resultando elixido para o posto.

## Notas
Xeremías

[miniatura|Xeremías, [Michelangelo|Miguel Anxo, 1509.]]
**Xeremías** (Anatoth, Xudea 650 a.E.C. - Daphnae, Exipto 585 a.E.C.) foi un profeta hebraico, fillo do sacerdote Hilcías. Xeremías viviu entre o 650-586 a.E.C. en Xudá, Xerusalén, Babilonia e Exipto.
Foi coetáneo de Ezequiel e anterior a Daniel.

## Chamamento e misión 
É autor do volume da Biblia coñecido como o Libro de Xeremías. Atribúeselle a el a autoría do Libro das Lamentacións. O labor de Xeremías o profeta foi chamar ao arrepentimento ao reino de Xudá e principalmente aos reis Xosías, Xaquín e Sedequías, debido ao castigo imposto por Xahvéh de que serían conquistados polos caldeos se non volvían o seu corazón cara a Deus.
A súa vida como profeta caracterizouse por soportar cunha férrea enteireza as múltiples premas e acusacións que sufriu a mans destes reis e dos principais de Israel, desde azoutes até ser abandonado en encoros ou encerrado na cadea.

A maioría das súas profecías foron escritas en rolos polo escriba Baruc, fillo de Nerías quen o acompañou nunha boa parte da súa misión.

Coas súas profecías sobre a invasión dos "pobos do norte" (Babilonia) desafiou a política e o paganismo dos reis de Xudea, Xaquín e Sedecías e anunciou o castigo de Xahvéh pola violencia e corrupción social, que rompían a alianza con Deus: Falan de paz, mais non hai paz, escribiu.

Segundo Xeremías 36:23, a primeira versión do seu libro profético foi destruída no lume polo rei Xaquín, baixo cuxo goberno o profeta viviu en continuo perigo de morte. A persecución contra Xeremías acrecentou baixo o mandato de Sedequías. Este, malia recoñecelo como portador da palabra de Deus, tratouno con crueldade e acusouno de espía dos babilonios, consecuencia de proclamar que Xudá sería destruída se non se arrepentía dos seus pecados e de non retomar a alianza con Xavhé. Xeremías chegou a se laiar polo seu fado, mais finalmente decidiu continuar a súa misión profética (Xeremías 20:7-11)

Xeremías chamou a libertar os escravos como mostra de conversión. En principio, o seu chamamento foi acatado, mais logo os amos volveron agrilloar os que foran ceibos. O profeta considerou que esta actitude selaba a sorte de reino de Xudá, de Sedequías e de Xerusalén (véxase Xeremías 34:8-22). O anuncio da derrota de Xudea foi acompañado, ademais, pola profecía sobre a futura destrución de Babilonia, (Xeremías 31:31) e a instauración da Nova Alianza.

No ano 587 a.E.C. Nabucodonosor derrotou os xudeus, levou presos os notábeis, escravizou milleiros de persoas, executou o rei e destruíu o Templo de Xerusalén. Unicamente os pobres foron respectados e Xeremías retirouse a Mizpah e despois a Exipto. Nabucodonosor ademais protexeu a Xeremías sacándoo da prisión de Ramá (Belén) onde estaba encadeado xunto aos principais cativos de Xerusalén e Xudá para que vivise entre os caldeos, este feito levouno a ser tratado como un traidor e espía dos babilonios. Moitos xudeus fuxiron a Exipto e foron tamén parte das profecías de Xeremías.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Philip Wilkinson, *Religiões* [Religions, 2008], Río de Xaneiro: Zahar, 2011.

### Outros artigos 
* Libro de Xeremías
* Nabucodonosor II
Xabier Agirre

**Xabier Agirre López**, nado en Vitoria o 8 de abril de 1951, é un político vasco do PNV e de ideoloxía nacionalista vasca. Ocupou importantes cargos institucionais tanto na Deputación Foral de Áraba como no Parlamento Vasco. Entre os anos 2007 e 2011 foi Deputado Xeral de Áraba e entre 2012 e 2016 foi presidente do Araba Buru Batzar. Actualmente é Deputado no Parlamento Vasco.

## Biografía 
É administrativo técnico de profesión, antes de dedicarse exclusivamente na política, traballou na Caixa de Aforros de Vitoria.

## Traxectoria política 
Vencellado ao Partido Nacionalista Vasco dende os anos setenta, participou activamente no Araba Buru Batzar, máximo órgano executivo do PNV en Áraba, chegando a presidir devandito órgano entre os anos 1983 e 1987, posto que volvería repetir en 2012 tras vencer ao seu compañeiro de partido Iñaki Gerenabarrena.

Entre 1990 e 1999 exerceu como Viceconselleiro de Interior do Goberno Vasco, sempre baixo as ordes do Conselleiro de Interior Juan María Atutxa.

No ano 2007 foi o candidato do PNV para Deputado Xeral de Áraba, malia ser o terceiro partido máis votado (por detrás do PP e o PSE, aínda que empatado a escanos con este último) puido ser investido Deputado Xeral grazas ao apoio de Aralar e á falta de acordo entre populares e socialistas. Nas eleccións forais de 2011 presentouse á reelección, con todo tampouco volveu gañar as eleccións. O PSE afirmou que apoiaría a investidura do candidato do Partido Popular Javier de Andrés, aínda que as dúas forzas constitucionalistas non sumaban maioría absoluta. Por outra banda, Bildu apoiou a investidura de Xabier Agirre, aínda que as dúas forzas nacionalistas tampouco sumaban maioría absoluta. A chave do goberno estaba en mans das dúas deputadas de Ezker Batua quen finalmente se abstiveron de votar a ningún candidato. Provocaron desta maneira a investidura do candidato do Partido Popular.

Agirre desvelou ante a opinión pública as verdadeiras causas do desacordo das dúas representantes da esquerda: a cambio do seu apoio, os negociadores de Ezker Batua pediran que se colocase a 39 afiliados seus, “de maneira cualificada e disfrazándoo dalgún proceso de selección” na dirección da obra social da BBK, no consello de administración da Caixa Vital, no Teatro Arriaga ou no Palacio Euskalduna, etcétera; a máis diso un crédito de 600.000 euros e de que nos orzamentos de 2012 puxésese á súa “exclusiva disposición” 300.000 euros máis para dar as subvencións que quixeren.

Deste episodio o director de teatro Eugenio Amaya escribiu a obra *Anomia*, estreada no Teatro María Guerreiro en outubro de 2012 e publicada no mesmo ano polo Centro Dramático Nacional.

Logo de cinco anos de traballo nas institucións arabesas, en 2012 renunciou ao seu escano nas Xuntas Xerais de Áraba. Presentouse como cabeza de lista do PNV por Áraba ás eleccións autonómicas dese ano. Obtendo o seu escano no Parlamento Vasco tras cinco anos fóra desta Cámara.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Parlamento Vasco
* Ficha nas Xuntas Xerais de Áraba
Urko Aiartza

**Urko Aiartza Azurtza** nado en Donostia o 31 de marzo de 1970, é un avogado e político vasco de ideoloxía independentista vasca.

## Traxectoria 
Avogado donostiarra, exerce como tal na súa cidade natal. Como político considéraselle afín á esquerda abertzale. Formou parte da candidatura da coalición Euskal Herritarrok ao concello de Donostia nas eleccións municipais de 1999. En 2003 formou parte da comisión de garantías nas eleccións municipais e forais para levar a cabo o reconto do voto nulo.

O seu dominio do inglés fixo que actuase por esa época con frecuencia como ligazón entre a formación abertzale Batasuna e o Sinn Fein irlandés. Froito deses contactos iniciou, xunto con Joseba Álvarez e Pernando Barrena, unha serie de viaxes a Suráfrica en 2004 e 2006 para establecer contactos con membros do Congreso Nacional Africano e mediadores surafricanos expertos en negociacións e conflitos internacionais.

Tamén exerceu como avogado defensor de Batasuna nas causas de ilegalización que se levaron a cabo contra este partido político.

Ademais das súas viaxes a Suráfrica para buscar o apoio do Congreso Nacional Africano ao proceso de paz con ETA do Goberno socialista de Rodríguez Zapatero, tamén realizou intervencións nas Nacións Unidas presentando denuncias ao Relator Especial sobre a Tortura en Xenebra, intervencións no Comité de Dereitos Culturais da ONU para denunciar a criminalización do éuscaro ou a presentación da proposta *Orain Herria.*

Está considerado como unha das persoas que buscou contactos con mediadores internacionais como Brian Currin para lograr o cesamento definitivo da actividade armada de ETA. Ese labor culminaría na Conferencia Internacional de Paz de San Sebastián que se celebrou o 17 de outubro de 2011, que precedeu en tres días ao anuncio do cesamento definitivo da actividade armada de ETA.

Aiartza presentouse como independente dentro da candidatura da coalición *abertzale* Amaiur ao Senado por Guipúscoa nas eleccións xerais de 2011, sendo elixido para o cargo de senador.

Foi candidato á dirección de Sortu no seu congreso fundacional de febreiro de 2013. O 14 de novembro de 2013 acudiu como representante de Sortu ao acto de homenaxe do Congreso Nacional Africano ao seu líder falecido Nelson Mandela na base militar de Waterkloof. Nun momento da cerimonia formou parte da "garda de honra" ante o féretro do expresidente en compañía do líder do Sinn Féin Gerry Adams e representantes do FRELIMO, MPLA, SWAPO, Fronte Polisario e OLP. Despois da homenaxe en Waterkloof, Aiartza tamén foi convidado e acudiu ao funeral de estado celebrado en Qunu, localidade natal de Mandela.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Senado
Pexego chato

O **pexego chato**,** pexego paraguaio **ou simplemente **paraguaio **  *(Prunus persica* var.  ***platycarpa)*** é o froito dunha variedade procedente dunha mutación do pexegueiro (xénero Prunus), cunha froita semellante ao pexego pero con forma chata, pel aveludada de cor verde amarelada e
carne branda e doce, adherida á carabuña.

O paraguaio é o resultado dunha mutación orixinada na China, sendo introducido nos Estados Unidos en 1869. Cultívase principalmente en rexións tépedas e ten unhas esixencias de solo e cultivo similares ao do pexegueiro e mais a nectarina.

Do pexego chato existen diferentes variedades: de polpa branca con ou sen veas averdadas ou avermelladas, de polpa amarela, total ou parcialmente desprendida da carabuña.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Flowers P. persica platycarpa.jpg|Flores do pexegueiro paraguaio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Pexego

### Ligazóns externas 
* Pexego chato en Infojardín.com
Paraguaio

**Paraguaio** pódese referir a:
* Do **Paraguai** ou dos seus habitantes.
* O **pexego chato** ou pexego paraguaio, unha froita semellante ao pexego.
Anacleto Ortueta

**Anacleto Ortueta Azcuenaga**, nado en Olabeaga, o 26 de decembro de 1877, e finado en Bilbao o 7 de novembro de 1959, foi un historiador e un político vasco de ideoloxía nacionalista.

Traballou como facultativo de minas. Militou na Mocidade Vasca bilbaína, onde foi vogal da súa xunta directiva (1904). En 1908 entrou no Consello rexional do PNV, e dez anos despois foi nomeado deputado por Gernika-Lumo en representación dese partido. Foi neutral durante a división do partido entre o grupo Aberri e a Comunidade Nacionalista Vasca. Durante a ditadura de Primo de Rivera dirixiu o diario *Euskadi.* En 1930 asinou o *Manifesto de San Andrés*, que se convertería no manifesto fundacional de Acción Nacionalista Vasca, xunto con outras personalidades, destacándose Luís Urrengoetxea, Justo Gárate e Tomás Bilbao. Posteriormente centrouse no seu labor historiográfica, residindo longas tempadas en Cataluña. Durante a Guerra Civil foi xefe da policía interior das Milicias Vascas. Despois da guerra foi detido e xulgado polos franquistas, perdendo todos os seus bens.

## Obras 
Como historiador, centrouse principalmente no Reino de Navarra. Publicou as seguintes obras:
* *Nabarra y la unidad política vasca* (1931)
* *Vasconia y el imperio de Toledo*  (1935)
* Sancho el Mayor, rey de los vascos (1963)

## Notas
Begoña Amunarriz

**Miren Begoña Amunarriz Olano**, nada en Donostia o 21 de xuño de 1948, é unha activista feminista e política vasca de ideoloxía nacionalista vasca.

Foi unha das primeiras mulleres que estivo presente no Parlamento Vasco a comezos da década de 1980, sendo neste senso unha das pioneiras na política vasca. Foi unha declarada activista a prol dos dereitos e a presenza da muller na vida política vasca.

## Biografía 
Begoña Amunarriz naceu en 1948 en Donostia no seo dunha familia de nacionalistas vascos. Despois da Guerra Civil o seu pai, que fora gudari, estivo exiliado en Francia e posteriormente foi internado nun campo de concentración franquista. A súa nai estivo varios anos encarcerada durante a guerra. Iso propiciou que Amunarriz se criase nun ambiente familiar *abertzale* que chocaba coa educación e sociedade do franquismo da época, o que moldeou, nas súas propias palabras, un carácter rebelde. A esta herdanza política, Amunarriz uniu unha conciencia feminista que desenvolveu na adolescencia, influenciada por diversos factores como a figura da súa nai, a lectura, a súa rebeldía ante o ensino relixioso da época e a súa experiencia vivindo en países estranxeiros.

Amunarriz estudou Bacharelato Superior na póla de Ciencias e realizou posteriormente estudos administrativos superiores pola Universidade de Navarra (ISSA) en Donostia. Sendo moi nova marcha a vivir ao estranxeiro, residindo en Bruxelas, Londres e Dublín, cidades nas que realizou estudos de Lingua, Arte e Literatura francesas e inglesas. Froito desta experiencia, ademais de español e éuscaro, domina o francés e o inglés. Tamén realizou estudos de piano no Conservatorio de Donostia.

Á marxe do seu labor político, desenvolvida principalmente entre finais da década de 1970 e principios dos anos 1990, traballou na empresa privada e na docencia. Foi tertuliana habitual en programas de debate en EITB e articulista especializada en temas políticos como: as dúas Guerras Mundiais, maio do 68, Quebec, Terrorismo, Países Bálticos, os Balcáns, o islam, Irán, a Cuestión Xudía, Nacionalismo Vasco e sobre todo, temas relacionados co status da muller na sociedade.

No plano persoal está casada con Xabier Alkorta Andonegi, economista que chegou a ser director xeral da caixa de aforros guipuscoana Kutxa entre 2004 e 2008 e de Caixa Castela A Mancha entre 2009 e 2010 (nomeado tras a intervención da entidade por parte do Banco de España), así como membro do consello de administración da caixa de aforros nacionalizada Novacaixagalicia/NCG Banco desde 2011. A parella ten dous fillos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Artigo de Begoña Amunarriz na Enciclopedia Auñamendi 
* Ficha de Amunarriz como parlamentaria vasca
* Entrevista a Begoña Amunarriz en 2008
Begoña Arrondo

**María Begoña Arrondo Iruín**, nada en Hernani en 1963, é unha política vasca de ideoloxía abertzale.

## Traxectoria 
Natural da localidade guipuscoana de Hernani. Traballou como axudante no arquivo fotográfico do diario abertzale Egin.

Foi detida o 20 de setembro de 1993 nunha operación contra unha rede de apoio do *Comando Donosti* de ETA. Estando encarcerada á espera de xuízo, Herri Batasuna incluíu a Begoña Arrondo en quinto lugar da súa candidatura por Guipúscoa durante as Eleccións ao Parlamento Vasco de 1994. De xeito análogo, outros militantes de Herri Batasuna en prisión preventiva ocuparon os lugares quintos das candidaturas por Biscaia e Álava, aínda que só Arrondo saíu elixida.HB presentou a Arrondo como portavoz da súa formación na sesión de investidura do lehendakari José Antonio Ardanza. En devandita sesión ocupou o escano situado xunto a Gregorio Ordoñez, parlamentario do PP que foi asasinado por ETA un par de meses máis tarde.

Algo menos dun ano máis tarde, en setembro de 1995, Arrondo foi condenada polo Tribunal Superior do País Vasco a unha pena de 6 anos e 1 día de cárcere por colaborar con ETA. A pena carrexou a suspensión de cargo público polo que tivo que dimitir do seu cargo, que pasou a ocupar o seguinte na lista de HB,&nbsp;Arnaldo Otegi, quen entrou por primeira vez no parlamento vasco deste xeito.

Tras cumprir a súa condena, Arrondo non volveu á primeira liña da política.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas&nbsp;
* Ficha de Begoña Arrondo como parlamentaria vasca
Pernando Barrena

**Joxe Pernando Barrena Arza**, nado en Pamplona, 1 de novembro de 1965, é un político vasco da esquerda *abertzale* que desenvolveu a súa actividade no País Vasco e Navarra. Foi membro da dirección de Herri Batasuna, Euskal Herritarrok e Batasuna, todas elas organizacións ilegalizadas en España acusadas de vinculación a ETA.

## Traxectoria 
Concelleiro en Berriozar e tradutor de profesión, foi detido por vez primeira en 1985 acusado de pertencer a un grupo de información de ETA. Tras a detención da cúpula de Herri Batasuna en 1998, pasou a formar parte da nova dirección da coalición independentista, xunto a outros líderes como Arnaldo Otegi e Joseba Permach.

Foi a cabeza de lista de Euskal Herritarrok (EH) nas eleccións ao Parlamento de Navarra de 1999, resultando elixido parlamentario. Converteuse en 2000 nun dos principais dirixentes de HB e, posteriormente, de Batasuna. A pesar de que esta organización, creada en 2001, foi ilegalizada en 2003 polo Tribunal Supremo acusada de vinculación a ETA, Permach e Barrena seguiron exercendo funcións na portavocía da coalición.

Tratou, como outros dos membros de Batasuna, de alcanzar de novo representación no Parlamento de Navarra a través de organizacións políticas interpostas que foron ilegalizadas, tanto na convocatoria electoral de 2003 como en 2007.

Como consecuencia das mobilizacións auspiciadas por Batasuna que, en 2006 concluíron cunha convocatoria de folga xeral no País Vasco e Navarra, Barrena foi chamado a declarar pola Audiencia Nacional por 108 delitos, entre eles indución de desordes públicas, coaccións e estragos terroristas por sucesos acontecidos na folga, quedando en liberdade baixo fianza de 200.000 euros. Este procedemento foi finalmento arquivado.

O 4 de febreiro de 2008 foi detido, xunto con Francisco José Urrutia, por orde do entón xuíz da Audiencia Nacional Baltasar Garzón, que instruía o sumario sobre os presuntos vínculos de Batasuna con ETA, e foi acusado de integración en organización terrorista. Tras pasar dous anos en prisión, foi posto en liberdade o 3 de febreiro do 2010 tras abonar unha fianza de 50.000 euros. Así mesmo prohibíuselle xudicialmente participar en actos políticos ou facer declaracións públicas.

En febreiro de 2013, durante o Congreso Fundacional de Sortu, formación creada pola esquerda abertzale en 2011, foi elixido portavoz do partido.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Pernando Barrena, dez anos na dirección de Batasuna, *El Correo Digital*, 4 de febreiro de 2008.
* Perfil de Barrena, a faciana máis visible de Batasuna en últimos meses, *Terra Actualidad*, 4 de febreiro de 2008.
Javier Balza

**Javier Balza Aguilera**, nado en Bilbao en 1957, é un avogado e político do País Vasco, membro do Partido Nacionalista Vasco.

Licenciado en Dereito pola Universidade de Deusto, accedeu a unha praza de letrado do Goberno Vasco en 1981, sendo o seu primeiro destino a dirección de Desenvolvemento Lexislativo. Ocupou distintos postos de responsabilidade de segundo e terceiro nivel no Goberno Vasco, destacando o de Viceconselleiro de Réxime Xurídico e Desenvolvemento Autonómico. Destacou por ser un dos máis influentes nas negociacións co Goberno de España na década de 1990 para chegar a un acordo sobre as transferencias competenciais pendentes. O 7 de xaneiro de 1999 foi nomeado Conselleiro de Interior do Goberno Vasco co lehendakari Juan José Ibarretxe, substituíndo a Juan María Atutxa, cargo que mantivo durante 10 anos até a vitoria do socialista vasco, Patxi López, que o substituíu por Rodolfo Ares.

Tras o seu paso pola política, regresou ao seu posto na administración vasca, ata que en 2009 pasou á empresa privada como avogado no grupo *Guevara Avogados*, dirixido polo tamén exconselleiro Juan Ramón Guevara.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no País.
* Balza pide unha excedencia no Goberno vasco para traballar no bufete de Guevara , en Deia, 22 de outubro de 2009, consultado o 3 de agosto de 2010.
Antonio Basagoiti

miniatura|250px|Antonio Basagoiti.

**Antonio Basagoiti Pastor**, nado en Madrid o 25 de outubro de 1969, é un político español do Partido Popular do País Vasco.

## Traxectoria
Iniciou a súa actividade política a mediados de 1995 como concelleira de Bilbao, desempeñando brevemente o cargo de director xeral do Instituto da Mocidade (1998-1999). Durante a súa carreira política ha liderado durante tres lexislaturas consecutivas a oposición no consistorio bilbaíno, e desde 2004 presidiu o Partido Popular de Biscaia, cargo que desempeñou até ser elixido en 2008 presidente no XII congreso do Partido Popular do País Vasco. Foi presidente do PP do País Vasco desde o 25 de outubro de 2008 até o 14 de maio de 2013, data en que foi substituído por Arantza Quiroga. Forma parte das executivas provincial, rexional e da Xunta Directiva Nacional do Partido Popular.

## Notas
Ikerne Badiola

**Ikerne Badiola Gartziandia**, nada en Zumarraga (Guipúscoa) o 14 de febreiro de 1971, é unha xornalista e política vasca de ideoloxía nacionalista vasca. É Secretaria de Comunicación e Mercadotecnia de Eusko Alkartasuna.

## Traxectoria 
Licenciouse en Ciencias da Información, tanto en Xornalismo como en Publicidade, pola Universidade do País Vasco. Exerceu a súa profesión en distintos medios de comunicación públicos, así como no gabinete de comunicación dos Cursos de Verán da UPV. Así mesmo, traballou durante máis de catro anos na área de seguridade e saúde nunha empresa da construción.

A súa traxectoria política en Eusko Alkartasuna estivo ligada ao mundo da información. Tras o seu paso por Gazte Abertzaleak e desde 2001 é responsable de Prensa do partido e desde 2003 até o pasado Congreso de xuño de 2009, foi vicesecretaria de Comunicación da Executiva Rexional de Guipúscoa.

Presidiu a Organización Local de Zumarraga durante catro anos, até 2003; desde as eleccións celebradas aquel ano é concelleira e voceira do grupo municipal de EA no concello desa localidade.
Josu Bergara Etxebarria

**Josu Bergara Etxebarria**, nado en Bilbao en 1935, é un político do País Vasco de ideoloxía nacionalista vasca. Ocupou importantes cargos institucionais tanto no Partido Nacionalista Vasco como nas institucións forais e autonómicas. Foi conselleiro de Transportes e Obras Públicas do Goberno vasco en 1991 e máis adiante, deputado xeral de Biscaia entre 1995 e 2003.

## Biografía 
Naceu no barrio bilbaíno de Deusto o 29 de decembro de 1935. En 1971 obtivo o doutoramento de enxeñaría industrial pola Escola Superior da capital biscaína, antes de dedicarse á política, traballou en diversas empresas de Vitoria, Santander e Bilbao entre os anos 1964 e 1977.

## Traxectoria política 
En 1976 foi elixido como primeiro presidente da Xunta Municipal de Deusto do PNV. Relator de Organización na asemblea rexional de Biscaia en Euba e na Asemblea Nacional en Pamplona. Membro do Bizkaia Buru Batzar con cargo de secretario. En 1979 foi apoderado electo na primeira lexislatura das Xuntas Xerais nas que ademais foi portavoz do PNV. Ao mesmo tempo que foi membro da Comisión Permanente de Xuntas Xerais e Coordinador dos grupos parlamentarios do partido.

Presentouse ás primeiras eleccións ao Parlamento Vasco na candidatura do PNV por Biscaia, obtendo o seu escano na recentemente creada Cámara Vasca. Foi renovando o cargo no órgano lexislativo en sucesivas eleccións até 1990. En 1991 foi nomeado conselleiro de Transportes e Obras Públicas do Goberno Vasco polo Lehendakari José Antonio Ardanza.

Nas eleccións forais de 1995 presentouse como candidato do PNV ao cargo de deputado xeral, gañou as eleccións e obtivo o Goberno Foral. Presentouse con éxito á reelección nas eleccións forais de 1999. Ao finalizar a súa segunda lexislatura, en recoñecemento á súa xestión, obtivo o galardón de Personalidade Europea do ano. En 2003 non volveu presentarse á reelección e abandonou a política institucional.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha nas Xuntas Xerais de Biscaia
* Ficha no Parlamento Vasco
Aintzane Ezenarro

**Aintzane Ezenarro Egurbide**, nada en Getaria, Guipúscoa, o 18 de marzo de 1971, é unha xornalista e política vasca. De 2005 a 2012 foi deputada do Parlamento Vasco. Pertenceu ao partido independentista vasco Aralar até a súa expulsión en maio de 2012 xunto con outros dous compañeiros do grupo parlamentario. A diferenza doutros membros de Aralar, Aintzane Ezenarro non provén de Herri Batasuna senón do movemento Elkarri.

## Biografía e traxectoria política 
Aintzane Ezenarro naceu nunha familia obreira, próxima aos movementos sindicais. É a maior de tres irmáns. Gústalle ler principalmente literatura en éuscaro e entre os seus autores favoritos atópase o donostiarra Iban Zaldua. É nai de tres fillos.

### Elkarri 
Licenciada en Xornalismo e Socioloxía Política, pasou por varios medios de comunicación, entre eles a televisión autonómica vasca, EiTB.

En decembro de 2001 foi galardoada co Memorial Joan B. Cendrós de artigos sobre a nación catalá publicados fóra dos territorios cataláns polo seu artigo aparecido na revista de Elkarri, «Catalunya por el diálogo». Nas eleccións de 2009 repetiu como cabeza de lista por Guipúscoa, conseguindo de novo o escano xunto con outro tres deputados de Aralar, o que lles permitiu conformar grupo parlamentario propio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha nas Xuntas Xerais de Gipúscoa
* Ficha de Aintzane Ezenarro no Parlamento Vasco
José Ramón Beloki

**José Ramón Beloki Guerra**, nado en Legazpi, Guipúscoa, o 13 de xaneiro de 1947, é un xornalista e político nacionalista vasco.

Entre 2004 e 2011 foi membro do Congreso dos Deputados en representación do Partido Nacionalista Vasco, ocupando durante a IX Lexislatura (2008-11) o cargo de secretario segundo do Congreso.

## Biografía 
José Ramón Beloki naceu en 1947 na localidade de Legazpia en Guipúscoa. Na súa mocidade cursou estudos primarios e de bacharelato en diversos colexios dos franciscanos (Aránzazu, Forúa, Zarauz, Olite). Posteriormente cursou 3 anos de Filosofía e 2 de Teoloxía cos franciscanos, aínda que non tomou finalmente a carreira sacerdotal. Completou a súa formación estudando Ciencias Empresariais na Universidade de Deusto durante 3 anos, aínda que abandonou esta carreira sen chegar a licenciarse. Durante o franquismo militou no sindicato clandestino nacionalista ELA-MSE. No plano persoal está casado e ten dúas fillas.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Congreso dos Deputados 
* José Ramón Beloki en Euskomedia
Catro Ventos Editora

**Catro Ventos Editora** é unha editorial con sede en Vigo que xorde en 2016 co obxectivo de traducir obras relacionadas coa economía social e solidaria, a ecoloxía, o decrecemento, o consumo responsable, a soberanía alimentaria, os dereitos humanos en xeral e a pedagoxía e crianza respectuosas.

Trátase dunha sociedade cooperativa sen ánimo de lucro centrada na publicación en galego de traducións e obras de creación propia.

## Traxectoria 
A idea dese proceso editorial xurdiu en 2015 e materializouse en xuño de 2016. Fixo a súa presentación oficial o 11 de outubro dese mesmo ano, coincidindo co lanzamento do seu primeiro título *Transición ecolóxica*. Catro Ventos Editora é socia de REAS Galicia (desde a súa constitución) e de EspazoCoop (desde 2017).

## Publicacións 
* *Transición ecolóxica*, obra de Aurore Lalucq, Philippe Frémeaux e Wojtek Kalinowski. Tradución do francés de Miguel Braña. 
* *A ruta dos refuxiados*, de Unai Beroiz, Felipe Carnotto, Adrián Irago, Cristian López e Juan Teixeira.
* *Demain (Mañá)* – DVD (documental publicado en España por Karma Films para o cal a editorial se encargou da tradución dos subtítulos en galego)
* *Limpeza creativa*, obra de Elisa Nicoli. Tradución do italiano de María Mediero.
* *Biodiversidade: cara a unha sexta extinción masiva*, obra de Raphael Billé, Philippe Cury, Michel Loreau, Virginie Maris e Sylvestre Huet. Prólogo á edición galega de Xosé Veiras. Tradución do francés de Miguel Braña.
* *Xuízo aos humanos*, obra de José Antonio Jáuregui e Eduardo Jáuregui. Tradución do español de Miguel Braña.
* *Así é a ditadura*, tradución da obra de Equipo Plantel (texto) e Mikel Casal (ilustracións). Tradución do español de María Mediero.
* *A froita do coñecemento* de Liv Strömquist

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial 
* Entrevista en Galicia Confidencial.
* Entrevista en Biosbardia .
José Luis Bilbao

**José Luis Bilbao Eguren**, nado en Bilbao, Biscaia o 24 de xaneiro de 1957, é un político vasco, foi presidente da Deputación Foral de Biscaia entre 2003 e 2015.

Naceu no seo dunha familia nacionalista vasca do barrio de Matiko, en Bilbao. Licenciado en Ciencias Económicas pola Universidade do País Vasco. Afiliado ao Partido Nacionalista Vasco desde 1976, foi nos seus inicios responsable da organización xuvenil do partido, Euzko Gaztedi (EGI).

## Carreira política 
Foi elixido membro das Xuntas Xerais de Biscaia polo PNV nas eleccións forais de 1983. Dende entón desempeñou diferentes responsabilidades na administración pública, particularmente no eido da Deputación Foral de Biscaia, dende Director de Orzamentos e Finanzas, até Deputado de Presidencia, pasando por Secretario Xeral do Deputado Xeral, Deputado de Agricultura ou de Promoción Económica, e presidente do Consorcio de Transportes de Biscaia.

Durante a última lexislatura de Josu Bergara como Deputado Xeral de Biscaia (1999-2003), José Luis Bilbao estivo a traballar internamente no partido a súa candidatura a sucederlle. Pouco coñecido polo electorado pero ben relacionado con Iñigo Urkullu, quen entón sucedera ao histórico Luis María Retolaza como home forte da executiva biscaíña do PNV, a que concentra o 80% da militancia do partido, Bilbao impúxose a outros nomes como José Anxo Corres, Karmelo Sáinz da Maza, alcalde de Leioa, ou Juan Luis Laskurain, ex deputado foral de Facenda e expresidente do Tribunal Vasco de Contas, que tamén aspiraban a suceder a Bergara.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha nas Xuntas Xerais de Biscaia
Tomás Bilbao

**Tomás Bilbao Hospitalet**, nado en Bilbao o 18 de setembro de 1890 e finado na Cidade de México o 16 de marzo de 1954, foi un arquitecto e político vasco, de ideoloxía nacionalista vasca e membro fundador de Acción Nacionalista Vasca.

Destacado arquitecto, foi tenente de alcalde de Bilbao durante a Segunda República, ao ser elixido nas listas da conxunción republicano-socialista, da que ANV formaba parte, en abril de 1931. O 17 de agosto de 1938 substituíu o dimitido Manuel de Irujo do PNV como ministro sen carteira no Goberno da República, presidido polo socialista Negrín. Permaneceu no Goberno até o final da Guerra Civil cando partiu ao exilio, primeiro en Francia e máis tarde en México onde morreu en 1954.

O escritor Jon Juaristi é sobriño neto de Tomás Bilbao.

## Notas 
## Bibliografía 
* Cartas ao director. Diario *O País*, 21 de agosto de 2007. *«Un ministro de ANV» José Luís da Granxa, catedrático de Historia Contemporánea da Universidade do País Vasco.*
* , Juan Ignacio do (2008).
José Ángel Cuerda

**José Ángel Cuerda Montoya**, nado en Vitoria  en 1934, é un avogado e político do País Vasco. Foi o primeiro alcalde de Vitoria da etapa democrática tras a morte do ditador Francisco Franco e exerceu o cargo dende 1979 até 1999, sendo elixido alcalde cinco veces consecutivas.

## Traxectoria política 
Iniciou a súa militancia no Partido Nacionalista Vasco  (PNV), partido que abandonou temporalmente para unirse a Eusko Alkartasuna (EA) en 1986; en xaneiro de 1990 volveu ao PNV. Ademais de alcalde da súa cidade, nas eleccións de 1977 foi elixido deputado nas Cortes Españolas, así como parlamentario na cámara vasca en 1984 e 1986.

Avogado de profesión e profesor universitario durante máis de corenta anos, foi un dos precursores no País Vasco do concepto do desenvolvemento sustentable. Participou en diferentes foros cidadáns, sociais e universitarios. É promotor da asociación Bizitza-Berria de apoio ás persoas sen fogar de Vitoria.

Durante o seu mandato, Vitoria alcanzou cotas elevadas de benestar e calidade de vida, e a súa xestión foi recoñecida por multitude de organismos locais, nacionais e internacionais. Foi pioneiro na incorporación do medio ambiente como variable estratéxica de xestión urbana; construíu un tupido tecido social na cidade baseado nunha rede de equipamentos socio-culturais e deportivos de primeira orde; abandeirou a loita contra a discriminación e a favor da inclusión social das persoas menos favorecidas; en 1994 recibiu Premio Gehitu do País Vasco e o Premio Triángulo Rosa do Colectivo de Gais e Lesbianas de Madrid por ser o primeiro cargo público en abrir un Rexistro de Unións Civís tanto para parellas heterosexuais como homosexuais; liderou a axuda á cooperación municipalista co desenvolvemento socio-económico dos países do chamado Terceiro Mundo; deseñou un modelo urbanístico pensado para o cidadán; puxo en funcionamento un campus da Universidade do País Vasco e desenvolveu un proceso integral de rehabilitación do centro urbano medieval da cidade recoñecido a nivel europeo (Premio Europa Nostra en 1982).

José Ángel Cuerda foi sucedido na alcaldía por Alfonso Alonso, do Partido Popular, que lle concedeu a Medalla de Ouro da cidade, máxima distinción que outorga o Concello.

## Notas
Miguel Castells

**Miguel Castells Arteche**, tamén **Miguel Castells Artetxe**, nado en Busturia, Biscaia, en 1931, é un avogado e político vasco,&nbsp;pertencente á denominada esquerda abertzale.

## Traxectoria 
Miguel Castells Arteche é fillo de Miguel Castells Andriaensens, notario valenciano, e de María Isabel Arteche. Estudou Dereito na Universidade Central de Madrid, onde se licenciou en 1953. Destacou no seu defensa de activistas vascos e especialmente no Proceso de Burgos (1970), no que foi o avogado de Mario Onaindia. Tamén actuou como avogado defensor de Vladimiro Fernández Tovar, no Consello de Guerra do Goloso (Madrid), en 1975, contra cinco militantes do FRAP aos que se pedía pena de morte, dos cales foi fusilado Xosé Humberto Baena Alonso.

Militante de Herri Batasuna, nas eleccións xerais de 1979 foi escollido senador por Biscaia, e nas eleccións ao Parlamento Vasco de 1980 resultou elixido deputado.

Participou nos incidentes da Casa de Xuntas de Guernica de 1981 e foi procesado por inxurias ao rei xunto con Jokin Gorostidi, Iñaki Ruiz de Pinedo, Txomin Ziluaga, José Luís Cereceda, Jon Idígoras, Santiago Brouard, José Ramón Echevarría, Andoni Ibarguren e Severino Rodríguez de Yurre. O 31 de outubro de 1983 foi condenado polo Tribunal Supremo a un ano de prisión e inhabilitación por inxurias por mor dun artigo publicado en *Punto e Hora de Euskal Herria* en xuño de 1979 onde afirmaba que os asasinatos de Germán Rodríguez en Pamplona (durante os Sanfermines de 1978) e Joseba Barandiaran en Donostia (durante as protestas polos sucesos de Pamplona) quedaran impunes. O Tribunal Constitucional ratificou a sentenza en 1985. O 23 de abril de 1992 o Tribunal Europeo de Dereitos Humanos considerou que coa sentenza vulnerouse o dereito á liberdade de expresión de Castells.

## Familia 
É cuñado de José Ramón Recalde, político do PSE-EE, conselleiro do Goberno Vasco entre 1988 e 1995 e sobrevivente dun intento de asasinato por parte de ETA en 2000.

## Obras 
* * El mejor defensor, el pueblo* (1978) 
* *Radiografía de un modelo represivo* (1982) 
* ¿Proceso al jurado?: conversaciones con Miguel Castells (1997) con Eva Forest.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Parlamento Vasco
* Ficha no Senado
*
Vilamaior, Vilamaior de Negral, Guntín

**Vilamaior** é un lugar da parroquia de Vilamaior de Negral, no concello de Guntín, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2020 tiña 34 habitantes (16 homes e 18 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilamaior de Negral 
### Parroquias de Guntín 
## Notas
Begoña Errazti

**Begoña Errazti Esnal,** nada o 22 de agosto de 1957 en Barakaldo (Biscaia, País Vasco) é unha política vasca residente en Navarra.

## Biografía 
### Traxectoria profesional 
Begoña Errazti é licenciada en Xeografía e Historia Contemporánea. Cursou tamén un máster en xestión empresarial.

Foi directora da Escola-Taller Río Arga, proxecto europeo para a formación de mozas no tratamento de ríos e ribeiras, con varias especialidades; profesora en ensino medio de historia e éuscaro; e profesora de éuscaro en cursos da Universidade de Deusto e outros. Tamén foi xerente da federación de ikastolas navarras.

### Traxectoria política 
Errazti caracterízase, segundo os seus simpatizantes, pola súa defensa dos dereitos do éuscaro combinando as súas ideas independentistas e progresistas.

Durante as lexislaturas 1995-1999 e 1999-2003 foi a portavoz do grupo parlamentario de Eusko Alkartasuna (EA) no Parlamento de Navarra. Tras as eleccións forais de 2003, a pesar de ser a cabeza de lista cedeu a portavocía ao seu compañeiro de partido e actual presidente de EA en Navarra, Maiorga Ramírez.

Formou parte da executiva nacional de EA desde 1995 até 2007 ocupando desde 1999 a presidencia do partido.

Tras o achegamento de EA á esquerda abertzale e a súa inclusión na coalición Euskal Herria Bildu, deixou a súa militancia en EA para achegarse ao Partido Nacionalista Vasco, asistindo a actos públicos do mesmo en apoio á candidatura a lehendakari de Iñigo Urkullu.

Errazti foi a segunda muller líder dun partido político con representación parlamentaria no Congreso dos Deputados, tras Dolores Ibarruri, tamén política vasca.

## Notas
Maribi Ugarteburu

'*María Victoria *Maribi* Ugarteburu Markuerkiaga*', nada en Lekeitio (Biscaia) o 9 de novembro 1968 é unha xornalista e política de ideoloxía independentista vasca.

## Traxectoria
Foi alcaldesa da localidade biscaíña de Amoroto e en 2012 presentouse ás Eleccións ao Parlamento Vasco como número dous da coalición Euskal Herria Bildu por Biscaia, obtendo o seu escano pola devandita circunscrición.

## Notas
Trunfo

[200 px|miniatura|As "corenta" nun xogo de [tute no que trunfan copas.]] 
** Trunfo** é o pau que, en certos xogos de baralla, vence os demais por outorgárselle maior valor. Tamén se denomina así cada unha das cartas deste pau.

## Xogos por bazas 
Denomínanse xogos por bazas aqueles cuxa mecánica consiste en que cada participante por quenda debe xogar unha carta, cuxa elección pode estar limitada por certas regras que establezan en que casos ten a obriga de "asistir" (xogar unha carta do pau de saída), "montar" (superar o valor da carta de saída), "fallar", é dicir, terá xogar unha carta do pau de trunfo ou "pisar", é dicir, xogar unha carta de trunfo superior á xa xogada. Cando todos o fixeron, as normas de cada xogo determinan o gañador desa baza e os seus efectos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Phillips, Hubert (1977). 
* Parlett, David (1992). 
* Fantini, Elvio. 
*
As Pereiras, Sirvián, Guntín

**As Pereiras** é un lugar da parroquia de Sirvián, no concello de Guntín, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2015 tiña 8 habitantes (4 homes e 4 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Sirvián 
### Parroquias de Guntín 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Guntín
Víctor García de la Concha

miniatura|esquerda|Víctor García de la Concha.

**Víctor García de la Concha**, nado en Villaviciosa o 2 de xaneiro de 1934, é un filólogo, académico e profesor asturiano.

Actual director do Instituto Cervantes, foi o 28º director da Real Academia Española entre 1998 e 2010. Hoxe en día é director honorario da mesma.

## Obras 
* *La poesía española de posguerra* (1973)
* *El arte literario de Santa Teresa* (1978)
* *León Felipe: itinerario poético* (1986)
* *La poesía española de 1935 a 1975* (1987)
* *Nueva lectura del Lazarillo* (1993)
* *Al aire de su vuelo: estudios sobre Santa Teresa, fray Luis de León, san Juan de la Cruz y Calderón de la Barca* (2004)
* *Cinco novelas en clave simbólica* (2010)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sobre Víctor García de la Concha no Instituto Cervantes
Onintza Enbeita

**Onintza Enbeita Maguregi**, nada en Muxika, o 19 de maio de 1979, é unha xornalista, bertsolari e política vasca de ideoloxía independentista vasca.

## Biografía 
Nada na pequena localidade biscaíña de Muxika o 19 de maio de 1979, é licenciada en Xornalismo, cun posgrao en Transmisión Cultural.

Traballou como xornalista en varios medios de comunicación vascos escritos en éuscaro como os xornais *Egunkaria*, *Berria* e o suplemento *Matraka* deste último. Tamén traballou como profesora de éuscaro no Instituto Labayru, unha fundación cultural dedicada á difusión da cultura vasca.

É coñecida principalmente pola súa actividade como bertsolari. Foi finalista en dúas ocasións do Campionato de Biscaia de *bertsolaris* (5º posto en 2006 e 2008) e en 2009 chegou ás semifinais do *Bertsolari txapelketa nagusia*, principal competición a nivel de toda Euskal Herria, que se disputa unha vez cada catro anos.

### Política 
Onintza Enbeita pertence á órbita política da esquerda abertzale. Foi apoderada de EHAK nas eleccións ao Parlamento Vasco de 2005 e formou parte de candidaturas de ANV nas eleccións forais e municipais de 2007. Nestas eleccións foi elixida concelleira do municipio de Muxika, ocupando este cargo entre 2007 e 2011. Doutra banda a lista de ANV ás Xuntas Xerais de Biscaia na que se presentaba tamén nesas eleccións, foi anulada pola súa vinculación con Batasuna. En 2009 participou como candidata noutra lista electoral anulada pola súa vinculación con Batasuna, a de Askatasuna que tratou de presentarse ás eleccións ao Parlamento Vasco de 2009.

Enbeita pechou a lista de candidatos de Amaiur ao Congreso por Biscaia nas eleccións xerais de España de 2011. Tras a renuncia de Iñaki Antigüedad ao posto de deputado, foi a elixida por Amaiur para substituír o catedrático no seu posto, para o que os restantes candidatos presentes na lista tiveron que renunciar. Tomou posesión do cargo o 19 de xuño de 2012. Revalidou o seu cargo de deputada por Euskal Herria Bildu nas eleccións xerais de España de 2015.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Congreso dos Deputados
* Unha xornalista 'bertsolari' substituirá a Antigüedad no Congreso, *Público*, 19 de abril de 2012.