XX dinastía exipcia

A **XX Dinastía de Exipto** (**XX Dinastía**), é a terceira e última dinastía do Reino Novo do Antigo Exipto, período que durou dende o 1189 a.C. ata o 1077 a.C. As XIX e XX dinastías, ademais, constitúen unha era coñecida como o *período Ramesside*.

## Historia 
### Antecedentes 
Ao falecer a última faraón da XIX dinastía, a raíña Twosret, Exipto caeu nun período de guerra civil, como testemuña a estela elefantina construída por Setnakhte. As circunstancias do falecemento de Twosret son incertas, xa que puido morrer pacificamente durante o seu reinado ou ser derrocada por Setnakhte, que probablemente xa era de mediana idade nes intre. 

### XX Dinastía 
Un tema constante desta dinastía foi a perda de poder faraónico para os Sumos Sacerdotes de Amón. Horemheb, un faraón da XVIII Dinastía, restaurara a tradicional Relixión do Antigo Exipto e o sacerdocio de Amón despois do seu abandono por Akhenatón. Agora que os Sumos Sacerdotes actúan como intermediarios entre os deuses e as persoas, no lugar do faraón, a posición do faraón xa non tiña o mesmo tipo de poder que tivera no pasado.

#### Setnakhte 
Setnakhte estabilizou a situación en Exipto e pode ter evitado unha tentativa de invasión por parte dos Pobos do Mar. Gobernou uns 4 anos antes de ser sucedido polo seu fillo Ramsés III.

#### Ramsés III 
No 5º ano do seu reinado, Ramsés derrotou unha invasión libia de Exipto por parte dos pobos Libu, Meshwesh e Seped a través de Marmarica, que previamente invadira sen éxito durante o reinado de Merneptah. 

Ramsés III é famoso por derrotar definitivamente a unha confederación dos pobos do mar, incluíndo aos Denyen, Tjekker, Peleset, Shardana e Weshesh na Batalla do Delta e na Batalla de Djahy durante o 8º ano do seu reinado. Dentro do Papiro Harris I, que testemuña estes acontecementos en detalle, dise que Ramsés asentou aos derrotados pobos do mar en "fortalezas", moi probablemente situadas en Canaán, como os seus súbditos.

No 11º ano do reinado de Ramsés, outra coalición de invasores libios foi derrotada en Exipto.

Entre o 12º ano e o 29º ano de reinado, emprendeu un programa sistemático de reorganización dos diversos cultos da Relixión do Antigo Exipto, creando e financiando novos cultos e restaurando templos.

No 29º ano do reinado de Ramsés, tivo lugar a primeira folga rexistrada na historia humana, logo de non poder subministrar as racións de comida para os canteiros e artesáns das tumbas reais e da elite na vila de Set Maat (agora coñecida como Deir el-Medina. 

O reinado de Ramsés III tamén é coñecido por unha conspiración do harén na que a raíña Tiye, unha das súas esposas menores, estivo implicada nun intento de asasinato contra o rei, co obxectivo de poñer ao seu fillo Pentawer no trono. O golpe non tivo o éxito esperado, xa que aínda que o faraón morreu, o seu herdeiro e fillo lexítimo Ramsés IV sucedeuno no trono, quen posteriormente arrestou e matou aproximadamente a 30 conspiradores.

#### Ramsés IV 
Ao comezo do seu reinado, Ramsés IV iniciou un enorme programa de construción na escala dos proxectos propios de Ramsés o Grande. Dobrou o número de equipos de traballo en Set Maat ata un total de 120 e enviou numerosas expedicións ás canteiras de pedra de Wadi Hammamat e ás minas de turquesas da Península do Sinaí. Unha das maiores expedicións incluíu 8.368 homes, dos cales uns 2.000 eran soldados. Ramsés expandiu o templo de seu pai en Karnak e posiblemente comezou o seu propio templo mortuario nun sitio preto do Templo de Hatshepsut. Outro templo máis pequeno está asociado con Ramsés ao norte de Medinet Habu.

Ramsés IV tivo problemas coa subministración de racións de alimentos aos seus traballadores, semellante á situación do seu pai. Ramessesnakht, o Sumo Sacerdote de Amón naquel momento, comezou a acompañar aos funcionarios do estado cando ían pagar aos traballadoras as súas racións, suxerindo que, polo menos en parte, que era o Templo de Amón e non o estado exipcio o que era responsable dos seus salarios. 

Tamén produciu o Papiro Harris I, o papiro máis antigo coñecido do Antigo Exipto, mide 41 metros de longo con 1.500 liñas de texto para celebrar os logros do seu pai.

#### Ramsés V 
Ramsés V non reinou durante máis de 4 anos e morreu de varíola no 1143 a.C. O único monumento que o testemuña é unha estela preto de Gebel el-Silsila.  O Papiro de Turín cat. 2044 afirma que durante o seu reinado, os obreiros de Set Maat víronse obrigados a deixar periodicamente de traballar na tumba KV9 de Ramsés por "medo ao inimigo", suxerindo unha maior inestabilidade en Exipto e unha incapacidade para defender o país do que eran presuntamente partidas de atacantes libios. 

Crese que o Papiro Wilbour data do reinado de Ramsés V. O documento revela que a maior parte da terra en Exipto nese punto estaba controlada polo Templo de Amón e que o Templo tiña un control total sobre as finanzas de Exipto. 

#### Ramsés VI 
Ramsés VI é máis coñecido pola súa tumba que, que cando se construíu, enterrou inadvertidamente a tumba do faraón Tutankhamón debaixo, manténdoa a salvo de roubos ata o seu descubrimento por Howard Carter en 1922.

#### Ramsés VII 
O único monumento de Ramsés VII é a súa tumba, KV1. 

#### Ramsés VIII 
Case non se sabe nada sobre o reinado de Ramsés VIII, que durou un ano. Só é testemuña en Medinet Habu e por algunhas placas. O único monumento do seu reinado é a súa modesta tumba, que foi empregada para Mentuherkhepeshef, fillo de Ramsés IX, en lugar do propio Ramsés VIII.

#### Ramsés IX 
Durante o 16º ano e o 17º ​​ano do reinado de Ramsés IX tiveron lugar os famosos xuízos por roubos en tumbas, como testemuña o Papiro Abbott. Unha comisión visirial realizou un exame minucioso de dez tumbas reais, catro tumbas das cantores do estado da divina Adoratrix e finalmente tumbas de cidadáns de Tebas. descubríuse que moitos destas foran roubadas, como a tumba do faraón Sobekemsaf II, cuxa momia fora roubada.

Atopouse un cartucho de Ramsés IX en Gezer, Canaán, o que suxire que Exipto neste momento aínda tiña algún grao de influencia na rexión. 

A maioría dos proxectos de construción durante o reinado de Ramsés IX foron en Heliópole.

#### Ramsés X 
O reinado de Ramsés X está mal documentado. O diario da necrópole de Set Maat rexistra a inactividade xeral dos traballadores neste momento, debido, polo menos en parte, ao perigo dos invasores libios. 

#### Ramsés XI 
Ramsés XI foi o último faraón da XX Dinastía. Durante o seu reinado, a súa posición debilitouse tanto que no sur, os sumos sacerdotes de Amón en Tebas convertéronse nos gobernantes de facto do Alto Exipto, mentres que Smendes controlaba o Baixo Exipto, incluso antes da morte de Ramsés XI. Smendes finalmente fundou a XXI Dinastía en Tanis.

### Declive 
Como sucedeu con anterioridade na XIX Dinastía, esta dinastía desenvolveuse baixo os efectos das disputas entre os herdeiros de Ramsés III. Por exemplo, sábese que tres fillos diferentes de Ramsés III chegaron ao poder como Ramsés IV, Ramsés VI e Ramsés VIII respectivamente. Non obstante, neste momento Exipto estaba cada vez máis afectado por unha serie de secas, niveis de inundación por baixo do normal do Nilo, fames, malestar civil e corrupción oficial, que limitarían as habilidades administrativas de calquera faraón.

## Faraóns da XX dinastía 
Os faraóns da XX Dinastía gobernaron durante aproximadamente 120 anos: a partir de c. 1187 a.C. ao 1064 a.C. As datas e os nomes da táboa están tomados na maior parte de "Táboa cronolóxica para o período dinástico" en Erik Hornung, Rolf Krauss David Warburton (editores), "'Antiga cronoloxía exipcia" (Manual de estudos orientais), Brill, 2006. Moitos foron enterrados no Val dos Reis en Tebas (designados KV). Podes obter máis información no sitio web Theban Mapping Project website.

## Cronograma da XX dinastía

ImageSize = width:800 height:auto barincrement:12
PlotArea = top:10 bottom:30 right:130 left:20
AlignBars = justify

DateFormat = yyyy
Period = from:-1190 till:-1065 
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:-1186
ScaleMinor = unit:year increment:5 start:-1186

Colors =
 id:canvas value:rgb(0.97,0.97,0.97)
 id:PA value:green
 id:GP value:red
 id:eon value:rgb(1,0.7,1) # light purple

Backgroundcolors = canvas:canvas

BarData =
 barset:Rulers

PlotData=
 width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
 barset:Rulers

 from: -1190 till: -1186 color:PA text:"Setnakhte (1190 a.C. &ndash; 1186 a.C.)"
 from: -1186 till: -1155 color:PA text:"Ramsés III (1186 a.C. &ndash; 1155 a.C.)"
 from: -1155 till: -1149 color:PA text:"Ramsés IV (1155 a.C. &ndash; 1149 a.C.)"
 from: -1149 till: -1145 color:PA text:"Ramsés V (1149 a.C. &ndash; 1145 a.C.)"
 from: -1145 till: -1137 color:PA text:"Ramsés VI (1145 a.C. &ndash; 1137 a.C.)"
 from: -1137 till: -1130 color:PA text:"Ramsés VII (1137 a.C. &ndash; 1130 a.C.)"
 from: -1130 till: -1129 color:PA text:"Ramsés VIII (1130 a.C. &ndash; 1129 a.C.)"
 from: -1129 till: -1111 color:PA text:"Ramsés IX (1129 a.C. &ndash; 1111 a.C.)"
 from: -1111 till: -1107 color:PA text:"Ramsés X (1111 a.C. &ndash; 1107 a.C.)"
 from: -1107 till: -1077 color:PA text:"Ramsés XI (1107 a.C. &ndash; 1077 a.C.)"

 barset:skip

## Árbore xenealóxica dos faraóns
A XX Dinastía de Exipto foi a última do Novo Reino de Exipto. As relacións familiares non están claras, especialmente cara ao final da dinastía.

	
	

	
	

	
	
	
	

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Weihrauchopfer RamsesIII aus KV11.jpg|Ramsés III era o fillo de Sethnakht. Durante o seu reinado, loitou contra as invasións dos pobos do mar en Exipto e tolerou o seu asentamento en Canaán. Eclosionou unha conspiración para matalo, pero fallou. Despois foi asasinado. A súa momia, unha gran inspiración para películas de terror de Hollywood, mostra que cortáronlle a gorxa.
Ficheiro:RamessesIV-SmitingHisEnemiesOnAnOstracon MuseumOfFineArtsBoston.jpg|Ramsés IV foi o quinto fillo de Ramsés III. Asumiu o trono despois de que morreran os seus catro irmáns maiores.
Ficheiro:Ramses V mummy head.png|Ramesses V era o fillo de Ramsés IV e da raíña Duatentopet. Durante o seu reinado, os asaltantes libios atacaron o país e tentaron conquistar Tebas, obrigando aos traballadores de Deir el-Medina a deixar o traballo no Val dos Reis. Morreu de varíola.
Ficheiro:RamassesVIFragmentarySarcophagusHead-BritishMuseum-August19-08.jpg| Ramsés VI era tío de Ramsés V. Usurpou o trono do seu predecesor e máis tarde a súa tumba, KV9.
Ficheiro:Mold with Throne Name of Ramses VII LACMA M.80.202.468.jpg|Ramsés VII era o fillo de Ramsés VI. Durante o seu reinado, os prezos do gran subiron ata os niveis máis altos. A súa momia nunca se atopou, pero cuncas que levaban o seu nome atopáronse no alixo real de Deir el-Bahri. Enterrado na KV1. Na parte superior hai unha escena da KV1, aberta dende a antigüidade.
Ficheiro:SFEC-MEDINETHABU-Sethiherkhepeshef II.jpg|Ramsés VIII, nado Sethherkhepeshef, era irmán de Ramsés VI e fillo sobrevivente de Ramsés III. Pode que gobernase un ano ou dous. A súa tumba nunca identificouse.
Ficheiro:Ramesses9.jpg|Ramsés IX era o neto de Ramsés III, sobriño de Ramsés IV e VI, e un fillo de Mentuherkhepeshef, que nunca se converteu en faraón.                 
Ficheiro:Ramesse10ScarabBologna.png|Ramsés X, nado en Amunherkhepeshef, tomou o trono despois de Ramsés IX. É un faraón mal documentado, con poucos monumentos ao seu nome. A súa tumba, KV18, quedou inacabada.
Ficheiro:Temple Khonsu Ramesses XI Lepsius.jpg|Ramsés XI foi o último faraón da XX dinastía. Comezou a tumba KV4 pero despois abandonouna. A medida que Exipto se debilitaba, Ramsés XI viuse obrigado a compartir o poder nun triunvirato con Herihor, o gran cura de Amón e con Smendes, gobernador do Baixo Exipto. Ramsés XI foi enterrado no Baixo Exipto por Smendes, que despois asumiu o trono.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas