Patrimonio da Humanidade en España

[miniatura|180px|
[Ficheiro:Welterbe.svg|55px 70px]]
O Patrimonio da Humanidade da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO) componse de lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural descritos na Convención do Patrimonio Mundial da UNESCO, estabelecida en 1972. O patrimonio cultural está formado por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e ruínas (incluíndo sitios arqueolóxicos). As paisaxes naturais (constituídas por formacións físicas e biolóxicas), as formacións xeolóxicas e fisiográficas (incluíndo os hábitats de especies de animais e plantas ameazadas) e os lugares naturais que son importantes dende o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural, defínense como patrimonio natural. Esta é unha lista do **Patrimonio da Humanidade en España**, especificamente clasificada pola UNESCO e elaborada de acordo con dez criterios principais, cuxos puntos son xulgados por especialistas na área. España aceptou a Convención o 4 de maio de 1982, facendo o seu conxunto histórico elixible para a súa inclusión na lista.
 
Os lugares de España inscribíronse por primeira vez na lista na 8ª reunión do Comité do Patrimonio da Humanidade, celebrada en Buenos Aires, Arxentina en 1984. Nesa sesión, engadíronse cinco sitios: a "Mesquita de Córdoba"; "a Alhambra e o Generalife, en Granada"; a "Catedral de Burgos"; o "Mosteiro e lugares do Escorial, Madrid"; e o "Parc Güell, Palau Güell e Casa Milà, en Barcelona" engadíronse cinco sitios en 1985, e outros catro en 1986. Ademais de 1984, 1985, e 1986 (tres primeiros anos de España como membro), 2000 viu a maioría dos novos lugares inscritos, con cinco dese ano. En 2023, España conta con 50 lugares en total inscritos na lista, cuarto soamente detrás da China, Italia e Alemaña. Destes 50 lugares, 43 son culturais, 4 son naturais, e 3 son mixtos (cumpren ambos os criterios culturais e naturais), segundo determinan os criterios de selección da organización.

O sitio Pireneos – Monte Perdido compártese con Francia, mentres que os sitios de arte rupestre prehistórica do val do Côa e de Siega Verde son compartidos con Portugal. Ademais diso, Almadén inscríbese xunto Idrija en Eslovenia. Das 17 comunidades autónomas de España, Castela e León ten a maioría dos lugares, con seis exclusivos e dous lugares compartidos.

Ademais, España estableceu un acordo coa UNESCO coñecido como os Fondos Fiduciarios españois. O acordo foi asinado o 18 de abril de 2002 entre Francisco Villar, o embaixador español e Delegado Permanente ante a UNESCO, e o Director Xeral da UNESCO, Kōichirō Matsuura. O fondo ofrece 600&nbsp;000 euros anualmente a un programa elixido. Os programas inclúen axudar a outros Estados membros, en particular en América Latina, con proxectos tales como os procesos de designación de expertos e a avaliación dos sitios tentativos. España exerceu a presidencia do Comité de Patrimonio Mundial en 2008 e 2009, e en 2009 foi sede a 33ª reunión do Comité en Sevilla, Andalucía. En 2022, España tiña rexistrados 31 sitios na súa lista de candidatos. Os lugares, xunto co ano en que foron incluídas na lista provisional son:

# A Ribeira Sacra, Lugo e Ourense (1996)
# Fortificacións fronteirizas abaluartadas (Castela e León, Navarra, Aragón, Cataluña e Estremadura) (1998)
# Muíños de vento do Mediterráneo (1998)
# Enclave cultural románico no norte de Castela e León e o Sur de Cantabria (1998)
# A Ruta da Prata (1998)
# Conxunto arqueolóxico grego en Empúries, l'Escala, Xirona (2002)
# A fachada mediterránea dos Pireneos (Francia-España) (2004)
# Ancares - Somiedo (2007)
# Patrimonio histórico do Ferrol da ilustración (2007)
# Castelo de Loarre (2007)
# Canellóns reais da Mesta (2007)
# Patrimonio Histórico Mineiro (2007)
# Calzadas romanas, itinerarios do Imperio Romano (2007)
# Plasencia - Monfragüe - Trujillo (2009)
# Paisaxe cultural do Valle Salado de Añana e Poza de la Sal (2012)
# Catedral de Xaén (ampliación dos Conxuntos monumentais renacentistas de Úbeda e Baeza) (2012)
# Paisaxe cultural do viño da Rioxa e a Rioxa Arabesa (2013)
# Priorat-Montsant-Siurana, paisaxe agrícola do Mediterráneo (2014)
# Portada do mosteiro de Ripoll (2015)
# Mosteiro de La Rábida e lugares colombianos (Huelva) (2016)
# Turó de la Seu Vella (Lleida) (2016)
# Igrexa de San Salvador de Valdediós (Asturias) (2017; ampliación de monumentos do reino de Asturias)
# Oliveirais de Andalucía (2017)
# Parque Nacional das Illas Atlánticas (2018)
# O viño en Iberia (2018)
# Grupo de edificios mozárabes na Península Ibérica (2019)
# Sé episcopal de Egara e a súa decoración pictórica (2019)
# Cidade Hadriana de Itálica (2019)
# Testemuños materiais da constitución do estado dos Pireneos: o coprincipado de Andorra (2021)
# Sigüenza e Atienza, paisaxe doce e salgada (2022)

### Anteriores candidatos 
Outros sitios formaron parte anteriormente da lista indicativa mais foron retirados ou rexeitados:
* Palacio Real de la Granja de San Ildefonso (1984)
* Catedral de Huesca (1985-1994)
* Cartuja de Miraflores, Burgos (1985-1994)
* Basílica de Santo Isidoro, León (1985–1994)
* Xirona (1989)
* Igrexa de San Vicenzo de Cardona (1989)
* Conxunto histórico de Arcos de la Frontera (1985-1994)
* Betancuria, Fuerteventura (1995-1996)
* Pico Sacro (1995-1996)
* Ermida de San Baudelio de Berlanga, Soria (1985; 1995-1996)
* Castelo de Coca (1995-1996)
* Igrexa de San Miguel de Escalada, Gradefes (1995–1996)
* Igrexa de San Juan de Baños, Baños de Cerrato (1995–1996)
* Igrexa de Santiago de Peñalba (1995-1996)
* Palacio Real de Madrid (1995-1996)
* Morella (1985; 1995-1996)
* Centro histórico de Miranda del Castañar (1995-1996)
* Marismas do Odiel (1995–1996)
* Castelo de Bellver, Palma (1985; 1995–1996)
* Catedral de Mallorca (1995-1996)
* Salinas de San Fernando (1995-1996)
* Santillana del Mar (1995-1996)
* Mosteiro de Santo Domingo de Silos (1995-1996)
* Terrassa, acrópoles de Sant Pere, Sant Miguel e Santa Maria (1985; 1995-1996)
* Arquipélago de Cabrera (1998-2006)
* Centro oleiro de Arguayo, en Santiago del Teide (1998-2006)
* Barranco de Algendar, Menorca (1998-2006)
* Barranco do Poqueira (1998–2006)
* Centro histórico de Burgos (1998-2006; ampliación da catedral de Burgos)
* Centro histórico de Cádiz (1998-2006)
* Camí de Cavalls, Menorca (1998-2006)
* Canal de Castela (1998-2006)
* Cartaxena e a súa contorna natural: historia e paisaxe (1998-2006)
* Centro antigo de Ciutadella (1998-2006)
* El Rocío (1998-2006)
* Árbore e Casa de Xuntas de Gernika (1998-2006)
* Sitio arqueolóxico de Numancia (1998-2006)
* O románico palentino (1998-2006)
* Lonxa de Palma (1998-2006)
* Ruta do Sal (Illas Canarias) (1998-2006)
* Conxunto histórico de Santa Cruz de La Palma  (1998-2006)
* Hoyas de Guadix e Baza (1998-2006)
* Torres defensivas das illas Baleares (1998-2006)
* Arquitectura de pedra seca (1998-2017)
* Mosteiro de El Escorial e a súa contorna natural (1998-2017)
* Camiño cultural do viño e os viñedos nas cidades mediterráneas (1998-2018)
* Conxunto monumental e arquitectura popular de Albarracín (1999-2006)
* Asentamentos obreiros nos ríos Cardener e Llobregat (1999-2006)
* Reials Drassanes, Barcelona (1999-2006)
* Cabañeros, Castela-A Mancha (1999-2006)
* Camiño da lingua castelá, A Rioxa (1999-2006)
* Arte efémera no festival do Corpus Christi, Castela-A Mancha (1999-2006)
* Fortalezas e edificios militares en Maó e Es Castell (1999-2006)
* Rutas das Neveiras, Comunidade Valenciana (1999-2006)
* Igrexas rurais de Eivisa e Formentera (1999-2006)
* Cultura celtibera, Aragón (1999-2006)
* Lagoas e zonas húmidas mediterráneas na Comunidade Valenciana (1999-2006)
* Los Barruecos (1999-2006)
* Arquitectura negra de Guadalaxara (1999-2006)
* Representacións teatrais dos currais de comedias de Castela-A Mancha (1999-2006)
* Complexo histórico de Xàtiva (1999-2006)
* Ruta dos dolmens, Estremadura (2000-2001)
* Almagro, cidade de teatro clásico, e Cidade Real (2001-2006)
* Ruta cultural de Francisco Xabier (2001-2018; candidatura mundial que incluía a ruta apostólica de San Francisco Xabier)
* Sitios de pegadas de dinosauros da Península Ibérica (2002-2017)
* Obra de Antoni Gaudí (2004-2005; ampliación de obras de Gaudí en Barcelona)
* Arte renacentista e barroco en Granada (2007-2012; ampliación de Granada)
* Centro histórico de Las Palmas de Gran Canaria (2010-2017)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Patrimonio da Humanidade por país
### Ligazóns externas 
* Comisión Nacional Española de Cooperación coa UNESCO