open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Movemento Provo

[miniatura|dereita|Pancarta do movemento *Provo*, [Ámsterdam, 1966.]]
**Provo** (do neerlandés *provoceren*, provocar) foi un movemento de corte anarquista que se desenvolveu nos Países Baixos entre 1965 e 1967. No manifesto fundacional o movemento *Provo* declaraba ter *"algo contra o capitalismo, o comunismo, o fascismo, a burocracia, o militarismo, o snobismo, o profesionalismo, o dogmatismo e o autoritarismo"*. Os *provos* foron os primeiros en Europa que mediante as súas protestas conseguiron converter a rúa en espazo lúdico a través dun formato que chamaron *"happening"*, consistente en eventos efémeros que mesturaban a arte e a performance en lugares públicos.

## Características 
O movemento *Provo* tivo a súa orixe en grupos de adolescentes descontentos chamados *Nozems*, que pasaban a meirande parte do seu tempo nas rúas cos seus ciclomotores e provocando á policía. O termo *Provo* foi acuñado polo sociólogo holandés Buikhuizen nunha descrición dos *Nozems*. Roel Van Duyn, estudante de filosofía da Universidade de Ámsterdam, foi o primeiro en recoñecer o potencial dos Nozems: *"é a nosa tarefa converter a súa agresividade en conciencia revolucionaria"*, escribiu en 1965.

A cabeza visible do movemento *Provo* foi Roel van Duijn, seguidor da tradición anarquista holandesa iniciada por Ferdinand Domela e lector dos textos de Piotr Kropotkin. Deuse a coñecer co seu libro *Mensaxe dun ananiño sabio*. Outro dos fundadores foi Robert Grootveld, artista con especial talento para as *performance*. O obxectivo primordial do movemento *Provo* era romper o medo dos cidadáns polo poder. Os seus membros valéronse da burla e da parodia das autoridades, e para iso foilles moi útil caracterizar todas as súas intervencións como actos lúdicos. A resposta desmedida das autoridades por medio da policía provocou a solidariedade dos cidadáns, sobre todo nos sectores de esquerdas, estudantes e intelectuais.. Tamén o "Plan das Mulleres Brancas" buscaba a prevención de embarazos non desexados mediante a apertura de clínicas que ofreceran anticonceptivos e información médica, e o "Plan dos Cativos Brancos" reclamaba garderías gratis.

Outros Plans Brancos eran máis lúdicos que políticos, como o "Plan das Chemineas Brancas" (gravar con impostos ás máis contaminantes e pintalas de branco), ou o "Plan dos Pitos Brancos", que tiña como obxectivo alterar a imaxe dos policías (coñecidos como "pitos azuis") creando un corpo de axentes desarmados e en bicicletas brancas, que ofrecían primeiros auxilios, mistos, cigarros, polo fritido e anticonceptivos gratis. Outra das liñas de acción foi o chamado “Marihuettegame”, un xogo de desinformación consistente en demostrar a completa ignorancia da clase dirixente sobre o cánnabis a través da difusión de desinformación sobre o tema. Os xogadores tiñan que pasalo ben, ridiculizar á policía e fumar marihuana, e conseguía puntos extra quen conseguise colocarse fumando algunha substancia legal ou se era capaz de atraer unha redada de policías adictos á nicotina.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*

### Outros artigos 
* Contracultura
* Plan das Bicicletas Brancas
*Spaßguerilla
Selección de fútbol sub-21 de España

A **selección de fútbol sub-21 de España** é o equipo formado por xogadores de nacionalidade española menores de 21 anos, que representa á Real Federación Española de Fútbol, o máximo organismo do fútbol en España, nas competicións oficiais organizadas pola FIFA e a UEFA da categoría sub-21. É a categoría inferior á Selección absoluta de fútbol de España e é coñecida co alcume de ***La Rojita***.

Tecnicamente, trátase dunha selección que pode tamén ser considerada **sub-23**, xa que o requisito de que os seus xogadores deban de ser menores de 21 anos esíxese ao comezo de cada Eurocopa, pero ao durar esta dous anos, algúns futbolistas dispútana ata os 23 anos. O cambio de denominación de sub-23 a sub-21 produciuse en 1976.

O equipo sub-21 proclamouse campión da Eurocopa en catro ocasións e foi subcampión noutras tres. Só Italia, con 5 copas, gañou máis veces esta competición.

## Resultados 
### Eurocopa sub-23 
### Eurocopa sub-21 
## Xogadores 
### Cadro actual 
Os seguintes xogadores foron convocados para os encontros de clasificación para a Eurocopa sub-21 de 2017 contra San Marino e Estonia, disputados os días 5 e 10 de outubro de 2016.

### Xogadores con máis participacións 
:Actualizado a 5 de outubro de 2016. Só indicados os equipos do período no que participaron na selección sub-21.

### Máximos goleadores 
:Actualizado a 5 de outubro de 2016. Só indicados os equipos do período no que participaron na selección sub-21.

## Palmarés 
* **Eurocopa Sub-21 (3)**: 1986, 1998, 2011
* Subcampión da Eurocopa Sub-21 (3): 1969, 1984, 1996

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial da Real Federación Española de Fútbol
Xaquín Campo Freire

**Xoaquín Orlando Campo Freire**, coñecido como **Xaquín Campo Freire** ou polo pseudónimo **Xaquín da Roca**, nado en Narón o 20 de maio de 1937, é un relixioso galeguista.

## Traxectoria
Ten o graduado social como ATS pola Universidade de Santiago de Compostela, a diplomatura en Xerontoloxía Social pola Universidade Complutense de Madrid e é licenciado en *Teoloxía Pastoral Sanitaria*, pola Universidade Camillianum de Roma dende 2005.

É membro do consello de redacción da revista *Encrucillada* así como membro ordinario da AELG. Traballou de enfermeiro en Fene e de capelán de Residencia de Anciáns. Na actualidade é director do Centro de Acompañamento e Relación de Axuda e da Escola de Saúde e Centro de Escoita Activa *Mons. Araúxo*.

## Obra
### Ensaio
**A viuvez na Pastoral da Saúde*, 2007.
**Paulino, un médico solidario*.

### Obras colectivas
**Xosé Chao Rego: renacer galego. (Actas do Simposio-Homenaxe)*, Fundación Bautista Álvarez de Estudos Nacionalistas, 2010.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Galegos.info
* Artigos de Campo Freire, en GaliciaDixital.
Os novos (serie de televisión)

***Os novos*** (título orixinal en inglés: ***The Young Ones***) é unha comedia de situación británica escrita por Rik Mayall, Ben Elton e Lise Mayer, e protagonizada por Adrian Edmondson, Mayall, Nigel Planer, Christopher Ryan e Alexei Sayle, que se emitiu por primeira vez na BBC Two en dúas tempadas en 1982 e 1984. O seu humorismo anárquico e inconformista axudou a desenvolver a comedia alternativa na televisión da década de 1980 e converteu en coñecidos aos seus actores e guionistas. Foi traducida ao galego por Lois Pereiro na súa primeira dobraxe, e por María Alonso na segunda emitida na TVG.

## Características
Os protagonistas principais son catro estudantes que comparten unha casa, un violento fan do metal punk Vyvyan, interpretado por Adrian Edmondso, o fachendoso anarquista Rick (Rik Mayall), o hippy Neil (Nigel Planer) e o sofisticado Mike (Christopher Ryan). Tamén intervén Alexei Sayle, interpretando o caseiro, Jerzy Balowski, e outros membros da familia Balowski. Ambientada no norte de Londres, aínda que a maioría dos exteriores se gravaron en Bristol. Cada episodio incluía un segmento musical no que actuaban na casa ou na rúa grupos convidados.

Na serie combínase o estilo tradicional dunha comedia de situación co *slapstick* violento, o absurdo e o surrealismo mesturados con estereotipos das clases traballadores e baixas británicas.

## Capítulos
### Primeira tempada
# *Demolición*
# *Petróleo*
# *Aburrimento*
# *A bomba*
# *Interesante*
# *Asolagamento*

### Segunda tempada
# *Bambi*
# *Efectivo*
# *Noxento*
# *Tempo*
# *Doentes*
# *Vacacións de verán*
Tinto Brass

miniatura|dereita|Brass, en 2009.
**Giovanni Brass**, coñecido como **Tinto Brass**, nado o 26 de marzo de 1933 en Milán, é un realizador italiano de renome no xénero erótico. Importantes filmes seus son *Così fan tutte*, *Paprika*, *Monella* ou *Trasgredire*. O 18 de abril de 2010 sufriu unha hemorraxia cranial.

## Filmografía 
* *In capo al mondo* ou *Chi lavora è perduto* (1963)
* *Ça ira - Il fiume della rivolta* (1964)
* *La mia signora* (1964)
* *Il disco volante* (1964)
* *Yankee* (1966)
* *Col cuore in gola* (1967)
* ''L'urlo* (1968)
* *Nerosubianco* (1969)
* *Dropout* (1970)
* *La vacanza* (1971)
* *Salon Kitty* (1975)
* *Caligula* (1979)
* *Action* (1980)
* *A chave secreta* (1983)
* *Miranda* (1985)
* *Capriccio* (1987)
* *Snack Bar Budapest* (1988)
* *Paprika* (1991)
* *Così fan tutte* (1992)
* *The Voyeur* (1994)
* *Fermo posta Tinto Brass* (1995)
* *Monella* (1997)
* *Trasgredire* (2000)
* *Senso '45'' (2002)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Official Web Site
Caligula (filme)

miniatura|dereita|Helen Mirren, parte do equipo actoral de *Calígula*.
***Calígula*** é un filme de produción italo-estadounidense rodado en 1979 e dirixido por Tinto Brass, sobre o polémico emperador romano do mesmo nome, Calígula.

## Características 
O filme contou cun destacado elenco encabezado por Malcolm McDowell, Peter O'Toole, John Gielgud e Helen Mirren. O guión foi escrito polo autor estadounidense Gore Vidal.

Desta fita existen dúas versións: a orixinal do produtor Tinto Brass, con escenas sexuais, pero apta para a exhibición en salas comerciais; e a versión sen censura de 1984, estendida polo produtor Bob Guccione que inclúe escenas de sexo lésbico e mesmo o incesto.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Calígula*, na IMDb.
Helen Mirren

**Helen Mirren**, nada en Chiswick (Londres) o 26 de xullo de 1945, é unha actriz británica. Trátase dunha das poucas actrices que conta cos premios principais dentro do chamado cinema comercial, pola súa participación nun mesmo filme, *The Queen*: o premio Oscar, o BAFTA, o Globo de Ouro e máis o Premio do Sindicato de Actores.
## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía de Helen Mirren
Jaime Solá

**Jaime Solá Mestre**, nado en Vigo o 11 de setembro de 1874 e finado en Vigo o 9 de xaneiro de 1940, foi un escritor e xornalista galego.

## Traxectoria 
[miniatura|250px|Redacción de *[Vida Gallega* en 1909. José Gil Gil, Juan Tato Lens, Jaime Solá, Julián García Larrú e Julián Iglesias.]]

Foi sobriño do tamén xornalista Luis Antonio Mestre e viviu no Grove na súa infancia. A súa nai foi herdeira dunha parte do Gran Hotel da Toxa en 1891.

Estudou Dereito en Santiago de Compostela e Valladolid, pero profesionalmente dedicouse ao xornalismo. En 1903 mercou o xornal *El Independiente* de Vigo, que pasou a chamarse *Noticiero de Vigo*. Pasou un tempo en Madrid, onde formou parte da redacción de *El Globo* e colaborou noutros xornais. Dirixiu as revistas *Poquita Cosa* e *Vigo Juvenil*.
[miniatura|300px|De pé, de esquerda a dereita: [Apolinar Torres, Avelino Rodríguez Elías, Laureano Domínguez Cao-Cordido e Manuel Lustres Rivas. Sentados Jaime Solá, Manuel Otero Bárcena e Blas Agra Mancebo.]]
A súa contribución máis importante foi a revista *Vida Gallega*, que dirixiu dende a súa creación en 1904 ata o final da súa segunda época en 1938. Desde as páxinas de *Vida Gallega* fixo unha clara promoción do complexo hoteleiro da Toxa, sendo accionista da sociedade anónima que o xestionaba. Tamén dirixiu o semanario satírico *Don Verdades*.

Ingresou na Real Academia Galega o 22 de abril de 1939.

## Obras 
### Narrativa 
* *Cuentecillos*, 1894.
* *La mala sombra*, 1895.
* *El alma de la aldea*, 1918.
* *Ramo cativo. El Ribeiro de Avia*, 1918.
* *El otro mundo*, 1919.

En *Vida Gallega* apareceron os relatos: *Anduriña* (1917), *Diablillo* (1920-21) e *Mis memorias*.

### Poesía 
* *Todo malo*, 1895.
* *El nacer de un día*, 1919.

### Teatro 
* *El Diputado*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha en galegos.info
Convencións de Xenebra

As **Convencións de Xenebra** son unha serie de tratados formulados en Xenebra (Suíza) definindo as normas para as leis internacionais relativas ao Dereito Humanitario Internacional. As convencións foron o resultado de esforzos de Henri Dunant, e que foi motivado polos horrores dos que foi testemuña na Batalla de Solferino.

Estes tratados definen os dereitos e os deberes de persoas, combatentes ou non, en tempo de guerra. Tales tratados son inéditos, consistindo na base dos dereitos humanitarios internacionais. Foron elaborados durante catro Convencións de Xenebra que aconteceron de 1864 a 1949.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Comité da Cruz Vermella: texto completo do Protocolo II
Hurt

"**Hurt**" é un sinxelo da banda estadounidense de rock industrial Nine Inch Nails, editado o 17 de abril de 1995 como parte do seu álbum *The Downward Spiral*. No ano 2002 "Hurt" foi versionada por Johnny Cash sendo unha das súas últimas edicións antes da súa morte. A versión foi un éxito de crítica, e o seu vídeo está composto por imaxes da vida de Cash, sendo nomeado ao mellor vídeo do ano nos premios Grammy e nos Country Music Awards.

Nine Inch Nails nunca lanzou comercialmente "Hurt" para o público. Porén, un sinxelo promocional foi distribuído con mesturas censuradas e sen censurar do tema. O disco está etiquetado coma *Halo 10*, como o primeiro disco promocional de "Piggy". Non se considera un *Halo* oficial, e o disco *Further Down the Spiral* levouse a numeración *Halo 10* oficial.

O significado de "Hurt" é moi discutido; algúns oíntes din que a canción actúa como unha nota de suicidio con toques de depresión, mentres que outros ven nela a descrición de alguén que atopa unha razón para vivir. Oficialmente, a canción fala sobre diferenzas entre a sociedade e a automutilación. O tema que dá título a *The Downward Spiral*, ao estilo de "Hurt", ten de protagonista a alguén que se suicida cunha arma de fogo apuntando á "súa cara" (a inédita "Just Do It" fala dun destino semellante, mentres que a violencia con armas cargadas de "Big Man with a Gun" pode escoitarse ás veces como un final alternativo do álbum – este última co seu protagonsta matando a outra persoa en vez de suicidarse), seguido por cambios no ambiente da personaxe.

## Listaxe de cancións 
# "Hurt" (Quiet version) Clean – 5:04
# "Hurt" (Live version) Clean – 5:15
# "Hurt" (Álbum version) Clean – 6:20
# "Hurt" (Quiet version) Soiled – 5:21
# "Hurt" (Live version) Soiled – 5:15
# "Hurt" (Álbum version) Soiled – 6:14
BookCrossing

O **BookCrossing** é un movemento nacido nos Estados Unidos que se caracteriza por poñer en práctica a liberación de libros en espazos públicos para que outros o atopen, os lean e volvan liberalos.

## Historia e características 
[miniatura|200px|Libro "liberado" nunha parada de autobús, en [Sydney.|esquerda]]O obxectivo é transformar o mundo enteiro nunha biblioteca, no canto de manter os libros parados nas súas librerías, de xeito que o acceso á cultura, e especialmente á lectura, sexa verdadeiramente universal.

Tamén o termo *BookCrossing* fai referencia á comunidade virtual xerada en torno do sitio web que foi creado coa intención de seguir o traxecto dos libros rexistrados e liberados, a través dun número identificador escrito dentro de cada un dos libros.

O *BookCrossing* foi creado en marzo do 2001 por Ron Hornbaker, socio da Humankind Systems, Inc. O 17 de abril a idea concretouse no lanzamento do sitio en Internet. Dende entón o *BookCrossing* creceu de xeito exponencial, tornándose un movemento global. O 31 de marzo do 2010 a comunidade internacional do *BookCrossing* contaba xa con 852.371 membros e 6&nbsp;221&nbsp;685 libros rexistrados.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* http://www.bookcrossing.com  
* Livro Livre
Vía XVII

[miniatura|300px|[Lista de vías romanas#Vías romanas de Hispania|Vías hispanas no *Itinerario de Antonino*.]]

A **Vía XVII** era unha calzada romana do itinerario de Antonino. Unía as cidades de Bracara Augusta (Braga) e Asturica Augusta (Astorga) pasando pola cidade de Aquae Flaviae (Chaves).

Consérvanse 80 miliarios.

## Traxectoria
## Véxase tamén 
### Bibliografía
*,  e  (2004): *Miliarios e outras inscricións viarias romanas do Noroeste hispánico (conventos bracarense, lucense e asturicense)*. Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega. ISBN 978-84-95415-87-9 (pdf)
### Outros artigos 
* Lista de vías romanas
### Ligazóns externas 
* *El Eje Atlántico de los romanos* , El Correo Gallego, 2008 .
Vía XIX

A **Vía XIX** era unha calzada romana da época de Augusto, descrita no Itinerario de Antonino. Unía as cidades capitais dos 3 conventus da Gallaecia: Bracara Augusta (Braga), Lucus Augusti (Lugo) e Asturica Augusta (Astorga) nun precorrido de 299 millas romanas. Consérvanse dela 105 miliarios.
miniatura|300px|Vía XIX.
[miniatura|300px|[Lista de vías romanas#Vías romanas de Hispania|Vías hispanas no *Itinerario de Antonino*.]]

## Percorrido 
No Itinerario, cítanse as seguintes etapas (correspondentes coas *mansio*) da Vía XIX: 

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía
* 

*
* 
* 
### Outros artigos 
* Vía romana
* Lista de vías romanas
* Vía XVIII ou Vía Nova
* Vía XX
* Itinerario de Antonino

### Ligazóns externas 
* *El Eje Atlántico de los romanos* , El Correo Gallego, 2008 .
* Digital Atlas of the Roman Empire
Vía XX

[miniatura|300px|[Lista de vías romanas#Vías romanas de Hispania|Vías hispanas no *Itinerario de Antonino*.]]
[miniatura|Panel da vía XX en [San Vicente de Fervenzas, Aranga|San Vicente de Fervenzas.]]
A **Vía XX**, ***per loca maritima***, era unha calzada romana, recollida no Itinerario de Antonino. Unía as cidades de Bracara Augusta (Braga) e Asturica Augusta (Astorga) bordeando o litoral atlántico da Gallaecia e pasando pola cidade de Brigantium (posiblemente, as actuais A Coruña ou Betanzos) e Lucus Augusti, onde se unía á Vía XIX e continuaba até Asturica Augusta. Certas etapas da vía tamén son mencionadas no Anónimo de Rávena. Dela consérvanse varios miliarios.

Hai varios estudosos sobre o tema que ofrecen diferentes localización e que, ás veces, poden resultar contraditorias. Por exemplo, a *mansio* de Brigantium. Malia que tradicionalmente se asocia ben con A Coruña, ben con Betanzos, a localización desa *mansio* en concreto, hai autores que a asocian co campamento romano da Ciadella en Sobrado.

## Percorrido 
No Itinerario, cítanse as seguintes etapas (correspondentes coas *mansio*) da Vía XX: 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía
* 

* 
* 
* 
* 
*
*
*
*
* 
* 

### Outros artigos 
* Vía romana
* Lista de vías romanas
* Vía XVIII
* Vía XIX
* Itinerario de Antonino
Eero Saarinen

**Eero Saarinen**, nado o 20 de agosto de 1910 en Helsinqui e finado o 1 de setembro de 1961, foi un arquitecto e deseñador estadounidense de orixe finlandesa. O seu pai foi o coñecido arquitecto Eliel Saarinen.

## Traxectoria 
Cando tiña 13 anos, os seus pais emigraron ós Estados Unidos. Saarinen estudou primeiramente escultura na Academia da *Grand Chaumiére* de París e posteriormente arquitectura na Universidade Yale. Recibiu unha bolsa para viaxar de novo a Europa, onde estivo dous anos. De volta ós Estados Unidos foi profesor de Arquitectura na *Academia de Arte Cranbrook*. En 1937 comezou a deseñar mobles en colaboración cun socio, polos que recibiron varios premios do Museo de Arte Moderna de Nova York. 
[esquerda|miniatura|Terminal [TWA Flight Center no aeroporto JFK de Nova York (1962).]]
Máis tarde deseñou tamén mobles para a compañía Knoll, que se converteron en clásicos.

Como arquitecto, Saarinen traballou no estudio do seu pai ata a morte deste. Fíxose famoso polos seus deseños en liñas curvas, especialmete nas cubertas dos edificios, coas que conseguía darlles gran lixeireza. Asociouse acotío co que se denominou *arquitectura internacional*. Un dos edificios máis representativos e coñecidos popularmente é a terminal da TWA no aeroporto Kennedy de Nova York, inaugurada en 1962 e renovada na década de 2000.

## Obras destacadas 
* Arco Gateway (St. Louis, Missouri). 
* Aeroporto Internacional de Hellinikon.
* Auditorio Kresge, Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts (Boston).
* Edificio Bell Laboratories (Holmdel, Nova Jersey).
* Edificio da CBS (Black Rock, Nova York).
* Teatro Vivían Beaumont, Lincoln Center (Nova York).
* Aeroporto Internacional Washington-Dulles (Washington).
* Terminal da TWA, Aeroporto Kennedy (Nova York).
* Centro Técnico da General Motors (Worren, Míchigan).
* Embaixada dos EEUU en Oslo.
* Embaixada dos EEUU en Londres.
* Igrexa North Christian (Columbus, Indiana).
* Edificio de IBM Research en Yorktown Heights, Nova York

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía e proxectos en *soloarquitectura.com* .
* Imaxes de obras en *bluffton.edu* .
Tratado de Zamora

O **Tratado de Zamora** foi un diploma resultante da conferencia de paz entre Afonso Henriques e seu curmán, Afonso VII de León e Castela. Celebrado en Zamora o 5 de outubro de 1143, esta é considerada como a data da independencia de Portugal e o inicio da dinastía afonsina.

## Contexto histórico
Vitorioso na batalla de Ourique en 1139, Afonso Henriques beneficiouse da acción desenvolvida, en favor da constitución do novo Reino de Portugal, polo arcebispo de Braga, João Peculiar. Este procurara conciliar os dous reis e fixo que se encontrasen en Zamora nos días 4 e 5 de outubro de 1143 na presenza do cardeal Guido de Vico.

Polos termos do tratado, Afonso VII concordou que o Condado Portucalense pasase a ser Reino, tendo a Afonso Henriques como o seu *rex* (rei). Malia recoñecer a independencia, Afonso Henriques continuaba a ser vasalo, pois Afonso VII, amais de ser rei de León e Castela, era Emperador de toda Hispania. Con todo nunca Afonso Henriques prestou vasalaxe ao Emperador, sendo caso único de entre todos os reis existentes na Península Ibérica.

A soberanía portuguesa, recoñecida por Afonso VII en Zamora, só veu ser confirmada polo papa Alexandre III en 1179, mais o título de *rex*, que Afonso Henriques usaba desde 1140, foi confirmado en Zamora, comprometéndose entón o monarca portugués, ante o cardeal, a considerarse vasalo da Santa Sé, obrigándose, por si e polos seus descendentes, ao pagamento dun censo anual.

En Zamora revogouse o anterior tratado de Tui datado en 1137.

A partir de 1143 D. Afonso Henriques vai enviar ao Papa remisorias declarándose seu vasalo lixio e comprometéndose a enviar anualmente unha determinada contía en ouro. As negociacións van durar varios anos, de 1143 a 1179. En 1179 Alexandre III envía a Afonso Henriques a *Bula Manifestis probatum*, na que o Papa acepta que Afonso Henriques lle preste vasalaxe directa, recoñécese definitivamente a independencia do Reino de Portugal sen vasalaxe en relación a Afonso VII de León e Castela (pois ningún vasalo podía ter dous señores directos) e Afonso Henriques como primeiro rei de Portugal, ou sexa, **Afonso I de Portugal**.

## Véxase tamén
* Independencia de Portugal.
* Condado Portucalense.
* Torneo de Arcos de Valdevez.
Barbara Strozzi

**Barbara Strozzi**,  nada en Venecia o 6 de agosto de 1619 e finada en Padua o 11 de novembro de 1677, foi unha cantante e compositora italiana do Barroco.

## Obra 
A meirande parte dos seus traballos foron cantatas para soprano solista e baixo continuo, polo que é posíbel pensar que foron escritas para ser interpretadas por ela mesma.

A súa música está profundamente arraigada na técnica denominada "segunda práctica", cuxo principal exemplo é a obra de Claudio Monteverdi. Con todo, os seus traballos presentan maior énfase na lírica, baseados posibelmente na extensión da súa propia voz. Moitas das letras das súas pezas foron escritas polo seu pai Giulio Strozzi. Barbara Strozzi escribiu arias, cantatas dramáticas, madrigais e duetos. Publicou oito volumes de obras, incluíndo máis cantatas que calquera outro compositor do século XVII.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Barbara Strozzi
Melisma

miniatura|*Alleluia in Vigilia Nativitatis.*
**Melisma** en música é a técnica de alterar a nota dunha sílaba dun texto  mentres está a ser cantada.

## Historia e características 
A música cantada neste estilo recibe o nome de *melismática*, que é o contrario de *silábica*, cando cada sílaba de texto corresponde a unha única nota. A música das culturas antigas usaban técnicas melismáticas para acadar un estado hipnótico no ouvinte, útil para ritos místicos de iniciación (*Misterios Eleusinianos*) e cultos relixiosos. Esta calidade aínda é encontrada na música contemporánea hindú e musulmá. Na música occidental, o termo refírese máis comumente ao Canto gregoriano, mais pode ser usado para describir a música de calquera xénero, incluíndo o canto barroco e máis tarde o gospel.

Cadaquén na súa época, Barbara Strozzi ou Aretha Franklin son consideradas algunhas das mellores empregadoras desta técnica.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Melisma
Xestación por substitución

miniatura|dereita|210px|A xestación por substitución comeza cunha inseminación artificial.

A **xestación por substitución**, ou, máis popularmente, **ventre de alugueiro** é o proceso polo que unha muller xesta e dá a luz un fillo proveniente da implantación no seu útero dun óvulo doutra muller fecundado *in vitro*.

Habitualmente a muller que quere ser nai e non pode selo por problemas de infertilidade ten a posibilidade de someterse a un tratamento de fecundación artificial. Estes tratamentos de procreación medicamente asistida non só asisten a matrimonios, senón tamén a mulleres solteiras e parellas heterosexuais e homosexuais.

300px|left|miniatura|Regulación legal da xestación por substitución no mundo:

En varios países existe unha regulación xurídica detallada dos procesos de xestación por substitución. Na actualidade (2010) en España a lei vixente nesta materia é a 14/2006, de 26 de maio, sobre técnicas de reprodución humana asistida, que non permite a xestación por substitución e están investigadas as axencias que operan.

## Oposición á xestación por substitución 
Os detractores da xestación por substitución din que esta práctica lexitima a cousificación da muller e a mercantilización do seu corpo propia dun sistema capitalista neoliberal. Defenden que o suposto altruísmo reforza a enraizada definición das mulleres, característica das relixións, como «seres para outros» cuxa única función é o «servizo» aos demais. Ademais, declaran que a súa legalización é directamente proporcional ao tráfico reprodutivo que afecta as mulleres obreiras, que debido á súa situación económica desfavorecida vense obrigadas a suplir a demanda.

Nos contratos a xestante perde todo dereito de decidir en materia de dereitos sexuais e reprodutivos, de xeito que non posúe capacidade de elección. No caso de infrinxir ou alterar as condicións do contrato contémplase a aplicación de medidas punitivas sobre a embarazada.

O XXIX Congreso Estatal de Mulleres Avogadas pediu en 2018 a súa prohibición universal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Adopción
Escarapote

O **escarapote**, aínda que tamén reciben este nome outras especies do mesmo xénero, ou **bispo**, *Scorpaena scrofa* é un peixe da familia dos escorpénidos de cor vermella e cuberta de espiñas. O seu peso pode chegar até case os 3 kg pero son raros os exemplares de máis de 1,5–2&nbsp;kg. Normalmente atópase a profundidades desde os 10 aos 500 m, aínda que é posible atopalos con pouca auga semienterrados na area.

## Características 
Durante o día permanecen aletargados en fendas rochosas, e pola noite saen dos seus agochos para buscar comida, quedan inmóbiles e grazas á súa camuflaxe conseguen capturar pequenos peixes e crustáceos. A súa pel cóbrese de algas e aproximadamente cada dúas semanas realizan unha muda da mesma.

## Nome común 
Coñecido normalmente por escarapote, en castelán denomínase *escorpena* ou *rascacio* (hai varias especies do xénero *Scorpaena*). En Cataluña chámase *escórpora* e no Cantábrico como *cabracho*, sendo tamén coñecido en Asturias como *tiñosu*. En Baleares chámase *cap roig* e en Murcia como *gallina*. No País Vasco coñécese como *itsaskabra* (cabra de mar en éuscaro). Nas Canarias coñécese como *cantarero*.

## Usos 
En culinaria é un peixe moi valorado, de altísima calidade.
En Cataluña prepárase cocido con patacas, nun famoso prato que se coñece co nome de *suquet de peix*.

É común facer un pastel deste peixe, coñecido como pastel de escarapote.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha
* Ficha FishBase
Juniperus oxycedrus

***Juniperus oxycedrus*** L. é unha planta conífera e dioica do xénero dos xenebreiros, encadrada na familia das cupresáceas (*Cupressaceae*).

## Descrición 
miniatura|200px|Follas e gálbulos maduros, Cataluña.|esquerda200px|miniatura|Ilustración de *Juniperus oxycedrus*.|esquerda
Pode medrar como un arbusto de 2-3 metros ou ben como unha pequena árbore que pode acadar nalgúns casos os 15 metros. É unha especie moi resinosa. A copa ten unha forma cónica irregular, coas ramas tendentes a ser ascendentes. A casca do tronco é gris con raias lonxitudinais castaño-avermelladas. As follas aciculares dispóñense en verticilos de tres e teñen un longo de 11 a 20&nbsp;mm. e un largo de 1 ou 2&nbsp;mm. Teñen na cara a unha dobre banda de estomas separadas por un nervio central de cor verde. O período de floración é de abril a maio, e no segundo ano de maduración fórmanse os gálbulos (conos con forma de baga esférica), que polo xeral levan tres sementes. O tamaño dos gálbulos depende da subespecie: os da subespecie oxycedrus teñen un diámetro de 6 a 12&nbsp;mm, os da subespecie badia de 10 a 12&nbsp;mm. e os da subespecie macrocarpa son lixeiramente maiores, de até 20&nbsp;mm.

## Sistemática 
*Juniperus oxycedrus* apareceu por vez primeira en 1753 na obra de Carl von Linné, *Species Plantarum*.

Hai tres subespecies:
* *Juniperus oxycedrus* subsp. *badia* (H. Gay) Bebeaux. Foi, tempo atrás, clasificada como a especie independente *Juniperus badia* H. Gay, e como unha variedade *Juniperus oxycedrus* var. *badia* H. Gay. O gálbulo desta subespecie ten entre 1 e 1,2&nbsp;cm. e ten cera. Pode facerse árbore e chegar até os 15 metros. Atópase en terreos silíceos do oeste da Península Ibérica e do norte de África.
* *Juniperus oxycedrus* subsp. *oxycedrus*. É unha árbore ou arbusto de até 4 metros de alto. Os seus gálbulos son menores de 8&nbsp;mm, e non son pruinosos (non teñen cera). O eixo central da cara das follas é cóncavo. Atópase xeralmente sobre calcarias, ligadas nalgúns casos á aciñeira. Aguanta pouco a continentalidade. Está presente no sueste de Europa, no leste de Portugal e España continuando polo sur de Francia, noroeste de Italia, Córsega, Sardeña e noroeste de África, dende o leste de Marrocos até Tunisia.
* *Juniperus oxycedrus* subsp. *macrocarpa* (Sibth. et Sm.) Ball, que algúns autores independizan para convertela nunha especie de seu, *Juniperus macrocarpa* Sibth. et Sm.. A banda de estomas na cara da folla está moi marcada. O gálbulo ten un diámetro de entre 1,2 e 2&nbsp;cm. Atópase na costa atlántica de Portugal, sur de España, norte de África e outros puntos de Europa, sempre ligada á costa como fixador de dunas.

Unha subespecie tornouse en especie independente:
* *Juniperus navicularis* Gand. anteriormente considerada como *Juniperus oxycedrus* subsp. *transtagana* Franco.

Algúns *Juniperus oxycedrus* subsp. *oxycedrus* de Italia e máis ó leste cara a Irán e Israel separáronse como especies crípticas por Robert P. Adams, baixo a denominación *Juniperus deltoides* R.P. Adams.

## Notas 
## Véxase tamén
Teresa Barro

**María Teresa Barro Muñoz-Ortiz**, nada na Coruña o 8 de marzo de 1936, é unha tradutora e escritora galega.

## Traxectoria 
Estudou Filosofía e Letras na Universidade de Santiago de Compostela e na de Madrid, licenciándose nesta última en Pedagoxía en 1960. En 1962 casou con Fernando Pérez-Barreiro Nolla, co que en 1964 se traslada a Londres, onde traballou como tradutora, residindo desde 2008 en Lancaster (Inglaterra). Membro fundadora do Grupo de Traballo Galego de Londres, ten colaborado con distintas publicacións galegas, como *Grial*, *A Nosa Terra* e *Sermos Galiza*, así como nos programas de radio da BBC. En 1980 obtivo o certificado da *Faculty of the Astrological Studies* de Londres.

## Obra 
### Ensaio 
* *Cartas a Rosalía*, 1981, Ediciós do Castro.
* *Introducción á Astroloxía*, 1983, Xerais.
* *Dentro e fóra*, 2002.

### Traducións 
* *Contos de Andersen*, 1983, Ediciós do Castro.
* *Alicia no país das marabillas*, de Lewis Carroll, xunto con Fernando Pérez-Barreiro, Xerais. Premio Nacional de Tradución de Libros Infantís e Xuvenís.
* *Alicia do outro lado do espello*, Xerais.
* *Fábulas de Esopo*, 1997, Laiovento.

### Obras colectivas 
* *No tempo de Follas novas. Unha viaxe pola literatura universal*, 2015, Alvarellos.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Entrevista  en *Sermos Galiza* o 26 de febreiro de 2018.
* *Desde Albion para Galiza*, blog da autora en galego
* *Viento de marzo*, blog en castelán
Agustí Bartra

**Agustí Bartra i Lleonart**, nado en Barcelona o 8 de novembro de 1908 e finado en Terrassa en 1982, foi un escritor e profesor universitario catalán. Cultivou a poesía, novela, teatro e tradución en lingua catalá.

## Traxectoria 
Naceu en Barcelona, descendente dunha familia labrega, e pasou parte da súa infancia en Sabadell. Ao regresar a Barcelona coa súa familia, entrou a traballar no sector téxtil. En 1934 gañou un concurso de contos sociais, e pouco despois comezou a colaborar en *Amic* e *Meridià*.

Participou na guerra civil española co bando republicano, e exíliase a comezos de 1939. Estivo nos campos de refuxiados de Sant Cebrià, Argelers e Agde, antes de chegar a Roissy-en Brie (París), onde coñece a escritora Anna Murià, tamén exiliada, coa que casou e tivo dous fillos. En 1940 embarcan cara á República Dominicana, e despois marchan a Cuba e México, onde fixan o seu domicilio e funda a revista *Lletres* (1944-1947). Tivo longas estancias nos EUA, especialmente entre 1949-1950, 1960 e 1963, sendo nomenado en 1969 catedrático de poesia hispanoamericana na Universidade de Maryland.

En 1970 regresa a Cataluña, establecéndose en Terrassa. En 1973 foi galardoado co Premio Carles Riba de poesía pola súa obra *Els himnes*, e en 1981 a Generalitat de Cataluña concedeulle a coa Creu de Sant Jordi. En 1982 recibiu o Premio da Crítica de poesía catalá por ''Haikús d'Arinsal*.

## Obra 
Entre a súa obra destaca a novela *Crist de 200&nbsp;000 braços* (*Cristo de 200&nbsp;000 brazos*, 1968) onde relata a aventura colectiva nos campos de concentración, e o libro de poemas *Ecce homo* (1968), onde reflicte a cosmoloxía particular do autor, os catro elementos clásicos: terra, lume, aire e auga.

Tradicionalmente, a poesía de Bartra foi relacionada coa do notable autor norteamericano Walt Whitman. Non obstante, tamén cabe destacar a influencia que os poetas románticos alemáns como Novalis, Hölderlin e Rilke, exerceron sobre el.

* *L'oasi perdut* (1937)
* *Cant corporal* (1938)
* *Xabola* (1942)
* *L'estel sobre el mur* (1942)
* *Oda a Catalunya des dels tròpics* (1944)
* *L'arbre de foc* (1946)
* *Màrsias i Adila* (1948)
* *Rèquiem* (1948)
* *Oda Atlàntica* (1951)
* *Una antologia de la lírica nord-americana* (1951)
* *Odissea* (1953)
* *L'evangeli del vent* (1956)
* *Quetzalcòatl* (1960)
* *Deméter* (1961)

* *Ecce homo* (1964)
* *Crist de 200&nbsp;000 braços* (1968)
* *La lluna mor amb aigua* (1968)
* *Dodo* (1970)
* *Obra poètica completa* (1971)
* *Poemes del retorn* (1972)
* *Els himnes* (1974)
* *El gos geomètric* (1979)
* *Haikús d'Arinsal* (1981)

e a triloxía de *Soleia*:

* *Rapsòdia de Garí* (1972)
* *Rapsòdia d'Arnau* (1974)
* *Rapsòdia d'Ahab'' (1976)

## Notas
Herse (lúa)

**Herse** (ou en grego *Ἕρση*), tamén coñecida coma **Xúpiter L**, e anteriormente coñecida coa designación provisional '''''', é unha lúa irregular retrógrada de Xúpiter. Foi descuberta o 8 de febreiro do ano 2003 polos astrónomos Brett J. Gladman, John J. Kavelaars, Jean-Marc Petit, e Lynne Allen. Recibiu o nome de Herse ('rexio'), na mitoloxía grega era filla de Zeus e da deusa lunar Selene.

Herse ten uns 2 quilómetros de diámetro, e orbita Xúpiter a unha distancia media de 22,134 millóns de kms, tarda 672,752 días en completar unha órbita, ten unha inclinación de 165° con respecto á eclíptica , e posúe unha excentricidade orbital de 0,2493. Herse pertence ó grupo de satélites Carme, un grupo de lúas retrógradas irregulares que orbitan ó redor de Xúpiter a unha distancia media de entre 23 a 24 millóns de kms, con inclinacións duns 165°.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Aneis de Xúpiter
* Xúpiter
Pasítea (lúa)

**Pasítea** (ou en grego *Πασιθέα*), tamén coñecida coma '***, é unha lúa irregular retrógrada de Xúpiter. Foi descuberta por un grupo de astrónomos da Universidade de Hawaii encabezado por Scott S. Sheppard no ano 2001, e recibiu a designación temporal ****.

Pasítea ten uns 2 quilómetros de diámetro, e orbita Xúpiter a unha distancia media de 23,307 millóns de km, tarda 727,933 días en completar unha órbita, ten unha inclinación de 166° con respecto á eclíptica (164° respecto do ecuador de Xúpiter), e posúe unha excentricidade orbital de 0,3289. Esta lúa pertence ó grupo de satélites Carme, un grupo de lúas retrógradas irregulares que orbitan ó redor de Xúpiter a unha distancia media de entre 23 a 24 millóns de km, con inclinacións duns 165°.

Recibiu oficialmente o seu nome en agosto do ano 2003, Pasítea era unha das tres Grazas, deusas do encanto, a beleza, a natureza, a creatividade humana e a fertilidade, na mitoxía grega, fillas de Zeus (Xúpiter) e Eurínome. Pasítea, era máis coñecida coma Aglaia ou **Aglaea*', a cal era a muller de Hypnos (O Sono) e presidía as alucinacións.[miniatura|Unha impresión artística de Pasítea tal como pode ser vista dentro do programa de ordenador, [Celestia|centro]]

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Aneis de Xúpiter
* Xúpiter
Villa Borghese

**Villa Borghese** é un parque municipal de 80 hectáreas que está situado en Roma, Italia e reúne a un grande conxunto de xardíns e museos romanos e institucións culturais, incluíndo a *Academia de Francia* en Roma, tamén coñecida como Villa Medici. Está situado cerca da **Porta del Popolo**, ó comezo da **Via Flaminia**.
miniatura|Templo de Esculapio, do século XIX
## Historia 
Os xardíns de Villa Borghese foron creados por Flaminio Ponzio partindo dos planos do cardeal Scipione Borghese para facer máis agradable a mansión que el mesmo construíra ás aforas da cidade para a súa colección de arte. En 1605, fixo transformar unha viña en luxosos xardíns frondosos e umbríos regados por numerosas fontes. Este parque é o máis importante dos construídos en Roma despois da época antiga. O conxunto da vila foi rematado de construír no ano 1633. Os xardíns actuais datan do século XIX e son de estilo inglés.
[miniatura|esquerda|Fachada do Palacio da [Galería Borghese]]

## Museos de Vila Borghese 
* A famosa **Galería Borghese**
* O Museo Nacional Etrusco de **Villa Giulia**
* **Villa Médici**
* A **Galería Nacional de Arte Moderna e contemporánea** de Roma.
Trompeta amarela

A **Trompeta amarela** (***Craterellus lutescens***, anteriormente *Cantharellus lutescens*, do latín *Cantharellus* diminutivo do grego *kántharos*: copa; do latín *lutescens*: que se volve amarelo, outros nomes son *Cantharellus xanthopus* ou *Cantharellus aurora*), é un cogomelo que vive nos bosques de piñeiros, principalmente nos de piñeiro rubio, e é bo comestible. Medran formando grandes colonias nos musgos sombríos polo cal son moi doados de atopar.
Tamén se coñecen co nome común de **gulas do monte**.

De chapeu moreno agrisado, nun principio convexo-umbilicado e despois embutiforme, de 3 a 6&nbsp;cm de diámetro e marxe moi ondulada. A cara inferior, que é dunha bela cor laranxa suave, primeiro lisa e despois veada, sen láminas definidas, únese sen solución de continuidade co pé, da mesma cor.

A carne, que é elástica, sécase de forma doada e desprende entón un perfume intenso, de caldo de carne. Se se deixa secar de todo despois pode moerse. Tamén se pode conservar fervéndoa e despois gardándoa no conxelador.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Craterellus* (xénero)
Vicente María de Acevedo

**Vicente María de Acevedo Pola**, nado en Vigo en 1726 e finado en Reinosa (Cantabria) en 1808, foi un militar galego que loitou na Guerra da Independencia Española co rango de xeneral.

## Traxectoria 
No levantamento de Asturias contra as tropas francesas foi nomeado xeneral en xefe da División Asturiana, incorporándose posteriormente ao exército que actuaba en Biscaia.

Na batalla de Espinosa caeu ferido, sendo substituído por Rafael del Riego. Tras a derrota, foron capturados na súa retirada nas inmediacións de Reinosa por unha patrulla francesa, que deu morte ao xeneral vigués.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Biografía en galegos.info
Blanca Andreu

**Blanca Andreu**, nada na Coruña o 4 de agosto de 1959, é unha poeta galega en lingua castelá.

## Traxectoria
De nai galega e pai valenciano pasou a súa infancia e adolescencia en Orihuela, onde residía e reside a súa familia actualmente. Estudou no Colexio de Jesús-María de San Agustín de Orihuela. Iniciou estudos de Filoloxía en Murcia. De Orihuela trasladouse a Madrid con vinte anos, coa intención de terminar os seus estudos. Alí coñece ao escritor Francisco Limiar, quen a introduciu nos círculos literarios madrileños. Abandona a carreira e comeza a dedicarse á poesía profesionalmente. 

En 1980 obtén o Premio Adonais co libro *De una niña de provincias que se vin a vivir en un Chagall*, obra de linguaxe surrealista e que é considerada como o punto de partida da "xeración postnovísima". Posteriormente publicou varios poemarios máis nos que se ha ir afastando do surrealismo da súa primeira obra. 

En 1985 contraeu matrimonio co novelista Juan Benet. Trala morte do seu esposo en 1993, regresou á Coruña onde vive apartada de toda actividade pública, alternando a súa residencia entre A Coruña e Orihuela onde pasa longas tempadas. 

Os temas principais na súa obra son o amor, a infancia e o paso do tempo. Aínda que as súas catro primeiras obras foron escritas durante os seus momentos de dor, a poetisa declarou que esta dor lle serviu para evolucionar cara a unha nova etapa na que a súa tendencia foi escribir unha poesía máis sinxela e profunda. 

A súa ruptura cos novísimos non responde a un enfrontamento xeracional, algo no que coincide con outras autoras da poesía española contemporánea nos anos 80-90 como Luisa Castro, Almudena Guzmán ou Ana Merino. En certa forma, Blanca Andreu adianta algunhas das características do que será este grupo de poetas indiferentes ás familias literarias, características como son o coidado formal, a ausencia de referencias sociais e a disparidade de influencias ata nun mesmo autor.

## Obra 
* *De una niña de provincias que se vino a vivir en un Chagall*, Madrid, Hiperión, 1980.
* *Báculo de Babel*, Madrid, Hiperión, 1982.
* *Libro de las bestias. Primer fisiólogo*, El Crotalón, 1984.
* *Capitán Elphistone*, Madrid, Visor, 1988.
* *El sueño oscuro* (recompilación, nun volume, da poesía escrita entre 1980 e 1989), Madrid, Hiperión, 1994.
* *La tierra transparente*, Madrid, Sial, 2002.
* *Los archivos griegos*, Sevilla, Fundación José Manuel Lara, 2010.

## Recoñecementos
* *Premio Adonais* en 1980.
* *Premio de Cuentos Gabriel Miró* en 1981.
* *Premio Mundial de Poesía Mística, Fernando Rielo* en 1982.
* *Premio Ícaro de Literatura* en 1982.
* *Premio Internacional de Poesía Laureà Mela* en 2001.

## Notas
Julián Simón

**Julián Simón Sesmero**, nado en Villacañas (provincia de Toledo) o 3 de abril de 1987, é un expiloto de motociclismo español.
## Traxectoria
A súa carreira nos campionatos mundiais comezou no 2002 no Gran Premio de España. correu cos equipos Honda (2002) Malaguti (2003), Aprilia (2004) e KTM (2005). Participou en 66 *Grand Prix* de motociclismo e gañou un, en 2005, o Gran Premio Británico, na clase 125cc. En 2007 pasou a competir en 250cc, co equipo Repsol Honda.

Na tempada 2009 decidiu baixar de categoría e volver competir en 125cc no equipo de Aspar cunha Aprilia RSA125 oficial para converterse o 18 de outubro de 2009 en 125 cc no circuíto de Phillip Island en Australia.

## Resumo por tempadas 
## Notas
Begoña Muñoz

**Begoña Muñoz Saa**, nada en Barakaldo en 1961 e finada en Ourense o 17 de abril de 2010, foi unha profesora e autora teatral galega.

## Traxectoria 
Licenciada en Filoloxía Hispánica pola Universidade de Santiago de Compostela, foi profesora de Lingua Galega e Literatura e de Iniciación á Arte Dramática no IES Otero Pedrayo de Ourense.

Foi coautora, con Xosé Carlos Couceiro, Ánxeles Cuña e Fernando Dacosta, das obras *Afección*, *Tics* e *Os soños de Caín* representadas pola compañía Sarabela Teatro. Foi co-adaptadora de *Xacobe ou a submisión*, de Eugène Ionesco; *Madame de Sade*, de Yukio Mishima; *As sillas*, de Ionesco; *Cama dous por dous para dous (Talem)*, de Sergi Belbel; *A esmorga*, a partir da novela homónima de Eduardo Blanco Amor; *O lapis de carpinteiro*, segundo a novela de Manuel Rivas; e *Sexismunda*, adaptación de *La vida es sueño* de Calderón de la Barca, tamén representadas por Sarabela Teatro.

Finou en Orense o 17 de abril de 2010.
## Galardóns 
* Premio Compostela de Teatro pola adaptación de *Madame de Sade* de Mishima (1990).
* Premio Compostela de Teatro pola adaptación de *As sillas* de Ionesco (1992).
* Premio ao mellor texto por *Tics* no Festival Internacional de Teatro para la Infancia y la Juventud (FETEN) de Xixón (1997).
* Premio María Casares á mellor adaptación por *O lapis do carpinteiro* (2001).
* Premio María Casares á mellor adaptación por *Sexismunda* (2002).
* Premio María Casares á mellor adaptación por *A esmorga* (2010).
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía en Historia das nosas mulleres ourensás
Adam Brody

**Adam Jared Brody**, nado o 15 de decembro de 1979 en San Diego (California), é un actor de televisión e cine estadounidense.

## Traxectoria 
Comezou a súa carreira en 1995, aparenceu en *Gilmore Girls* e outras series, chegando á fama polo seu papel como Seth Cohen, un mozo de dezasete anos, en *The O.C.*. Posteriormente interpretou varios papeis no cine como *Mr. & Mrs. Smith*, *Thank You for Smoking*, ''Jennifer's Body*, *In the Land of Women* e *Vaia dous policías* e coprotagonizou *Scream 4''.
## Notas
Antón Pulido

O nome de **Antón Pulido** pode referirse a:

***Antón Pulido Novoa**, pintor e gravador galego (n. 1944);
***Antón Luís Pulido Cid**, compositor galego, fillo do anterior (n. 1971).
Make Believe

***Make Believe*** é o quinto álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo Weezer, editado o 10 de maio do 2005, xusto 11 despois do lanzamento do seu primeiro traballo, *Weezer*. Grazas ao seu sinxelo "Beverly Hills", o álbum foi o que máis alto chegou nas listas da banda, acadando o posto 11 en Reino Unido, o 1 no Canadá e o 2 nos Estados Unidos. O sinxelo deulle tamén á banda o seu primeiro nomeamento a un premio Grammy, na categoría de mellor canción de rock. A pesar disto, *Make Believe* tivo opinións divididas, tanto entre o público como entre a crítica.

No mes de decembro do 2007 *Make Believe* levaba vendidas 1,215.000 copias só nos Estados Unidos. O álbum conta cos dous primeiros temas da banda que acadaron a cima da lista *Billboard Modern Rock Tracks*,"Beverly Hills" e "Perfect Situation".

## Listaxe de cancións 
Todos os temas compostos por Rivers Cuomo.
# "Beverly Hills" - 3:16
# "Perfect Situation" - 4:15
# "This Is Such a Pity" - 3:24
# "Hold Me" - 4:22
# "Peace" - 3:53
# "We Are All on Drugs" - 3:35
# "The Damage in Your Heart" - 4:02
# "Pardon Me" - 4:15
# "My Best Friend" - 2:47
# "The Other Way" - 3:16
# "Freak Me Out" - 3:26
# "Haunt You Every Day" - 4:37

;Cancións extra
As edicións británica e xaponesa do álbum traen dous cortes adicionais, versións ao vivo de "Butterfly" e "Island In The Sun". A xaponesa ademais tamén conta cunha versión ao vivo do tema "Burndt Jamb.