open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Intermedio

[miniatura|Intermedio durante unha representación de *[Lebedinoe ozero* (en galego, *O lago dos cisnes*).]]
Un **intermedio** ou **intervalo** é unha interrupción entre dúas representacións ou sesións, en eventos como unha obra de teatro, unha ópera ou un concerto de música. Ás veces tamén hai unha interrupción na exhibición dunha película, especialmente se é moi longa. Unha obra ou ópera pode ter varios intermedios, dependendo da súa duración.

Orixinalmente pensadas como descanso para actores ou locutores, os intermedios tamén son unha oportunidade para que o público poida socializar, consumir merendas ou usar os baños. A miúdo dálle ao público a oportunidade de mercar produtos relacionados co espectáculo como CD, programas de alta calidade, impresións artísticas e/ou fotográficas e outra parafernalia.

En ópera, e especialmente en zarzuela, denomínase intermedio ó intermezzo, número musical curto que se realiza, a telón pechado, durante un cambio de escena, ou como preludio dun acto distinto ao primeiro: famosos intermedios son, por exemplo, o de *La leyenda del beso* ou o de *La boda de Luis Alonso*.

Os intermedios ou entreactos adoitan durar entre 15 e 20 minutos e hai diferentes xeitos de indicar ao público que volva aos seus asentos. O método tradicional no concerto de ópera ou sinfonía é facer palpebrar as luces do local varias veces ou ter unha persoa cun *glockenspiel* na man camiñando entre a xente, tocando unha melodía de catro notas.

Un intermedio tamén é denominado ''entr'acte'', derivado da palabra en francés para significar "entre os actos".
Aureolus (homónimos)

**Aureolus** ou **Aureolo** pode referirse a:

* **Aureolus**, un comandante e usurpador romano do século III.
* **Aureolo de Aragón**, un conde de Aragón do século IX.
***Petrus Aureolus**, un filósofo e teólogo franciscano francés.
Viminacium

**Viminacium** foi unha importante cidade romana (capital provincial) na provincia de Moesia (a actual Serbia), e a capital de Moesia Superior. Viminacium foi o campamento base da Legio VII *Claudia*, e anfitrioa durante algún tempo da IV *Flavia Felix*. Foi destruída polos invasores bárbaros.

O lugar é un xacemento arqueolóxico que dende 2018, tense escavado entre un 3-4%.

O sitio atópase a uns 12 km da moderna cidade de Kostolac, unha pequena localidade no leste de Serbia ás beiras do Danubio.[miniatura|[Antoniniano da ceca de Viminacium baixo Pacatiano para celebra-lo milenario de Roma.|centro]]
miniatura|Escavación arqueolóxica en Viminacium.|centro

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Antigas moedas de Vinimacium, .
*Sitio Arqueológico Viminacium, .
Inversión (música)

[miniatura|Exemplo de inversión de *[Das wohltemperierte Klavier* de Bach.]]
En música, a palabra **inversión** describe certos tipos de cambios de intervalos, acordes, voces (en contrapunto) e melodías. En cada un destes casos, "inversión" ten un significado distinto pero relacionado. O concepto de inversión tamén xoga un papel importante na teoría de conxuntos musicais.

## Inversión de intervalos 
A inversión de intervalos é a acción de modificar un intervalo musical xa construído. Realízase deixando unha nota constante ou tida, e subindo ou baixando unha oitava a outra nota. Deste xeito, o unísono pasa a ser oitava. Isto dá como resultado o cambio dun intervalo por outro. Tamén se debe ter en conta que unha terceira maior pode converterse nunha sexta menor se este se invirte, do mesmo xeito que se unha terceira menor, a súa inversión é unha sexta maior, o mesmo coas segundas e sétimas. Exemplo para mellor comprensión: unha sexta menor é *mi e do* e se a tocamos en *do e mi* queda como la maior.

## Inversión en contrapunto 
Dúas melodías combinadas entre si en contrapunto poden ser mutuamente invertidas colocando a superior (a máis aguda) como inferior e viceversa.
Un contrapunto que conserva o seu sentido musical logo da inversión chámase contrapunto trocado, trocable ou invertible e constitúe a materia prima de, por exemplo, a fuga.  

## Inversión de melodías
Unha melodía illada pode ser  modificada en todos os seus sucesivos intervalos, invertindo o ascendente por un igual descendente, e viceversa. Desta maneira, un intervalo ascendente de terceira menor (por exemplo re-fa) ao ser invertido é substituído por un intervalo ascendente tamén de terceira menor (neste caso si-re) ou por un intervalo descendente de sexta maior, que reproduce as mesmas notas pero cara ao agudo.
Unha melodía invertida desa maneira denomínase "inversión" da orixinal, e no sistema dodecafónico abréviase cun I.

## Inversión de acordes 

Piano-Aminor.gif|Acorde de la menor en primeira inversión.
Piano-Gmajor.gif|Acorde de sol maior en segunda inversión.
Piano-Fmajor.gif|Acorde de fa maior en segunda inversión.
Piano-Cmajor.gif|Acorde de do maior en estado fundamental.

En harmonía dise que un acorde (é dicir, un grupo de tres ou máis notas distintas) é unha inversión doutro acorde en "posición fundamental" (ou sexa, que ten o baixo na nota fundamental do acorde), se as notas do acorde seguen sendo as mesmas pero noutra posición, e a nota do baixo non é a nota fundamental do acorde.

Por iso fálase de "primeira inversión" (cando o baixo se atopa no terceiro grao), "segunda inversión" (co baixo na quinta) e —no caso dos acordes con sétima— "terceira inversión" (co baixo na sétima).
Alberto Oliart

**Alberto Carlos Oliart Saussol,** nado en Mérida o 29 de xullo de 1928

Licenciado en Dereito pola Universidade de Barcelona en 1950 e tres anos despois ingresou por oposición no Corpo de Avogados do Estado.

### Traxectoria política 
Tralas eleccións de 1977, o presidente do Goberno Adolfo Suárez noméao ministro de Industria e Enerxía, cargo no que permanecerá só uns meses, até febreiro de 1978. Posteriormente, en setembro de 1980, encargarase do Ministerio de Sanidade. No intervalo, en 1979, participou na elaboración do Estatuto de Guernica para o País Vasco e, nas eleccións xerais de 1979,  foi elixido deputado  pola circunscrición de Badaxoz. En decembro de 1980 afiliouse á Unión de Centro Democrático (UCD). En 1981 foi nomeado ministro de Defensa por Leopoldo Calvo-Sotelo no seu primeiro goberno, nun momento tan delicado como aquel, despois do golpe de estado do 23 de febreiro. Continuou no cargo até a formación do primeiro goberno de Felipe González trala vitoria do Partido Socialista Obreiro Español (PSOE) en outubro de 1982. Durante o seu mandato produciuse o ingreso de España na OTAN.

Tras deixar a política activa, volveu á súa actividade como avogado e emprendeu un negocio de cría de gando meiriño puro na súa propiedade *Los Rafaeles*, en Badaxoz, onde invistiu os 60  millóns que lle tocara na lotaría

Entre 1995 e 2004 estivo asociado ao avogado madrileño José Manuel Romeu Moreno.

Afeccionado á escritura, en 1997 obtivo o X Premio Comillas de Biografía, Autobiografía e Memorias por «Contra el olvido», un libro autobiográfico, no que rememora feitos que marcaron a súa vida desde a infancia até a idade adulta.

O 28 de xullo de 1998 recibiu a Medalla de Estremadura. Durante o seu mandato, TVE deixou de emitir publicidade e consolidouse como líder de audiencia, a pesar das críticas de manipulación dos informativos por parte do PP. Ocupou o cargo até 2011, presentando a súa dimisión o 6 de xullo dese ano por motivos persoais.

Escribiu artigos de opinión en xornais e revistas diversas. 

## Vida persoal 
Casou con Carmen de Torres Flores, con quen tivo 6 fillos, dos cales 2 deles morreron en senllos accidentes de tráfico. Nos anos noventa, a súa filla Isabel tivo unha relación sentimental co cantautor Joaquín Sabina, co cal tivo dúas fillas, Carmela Juliana e Rocío.

Faleceu na cidade de Madrid o 13 de febreiro de 2021, aos 92 anos de idade, afectado pola COVID-19

## Obra 
* 1998, Contra el olvido. Barcelona: Tusquets, ISBN 978-84-8310-057-8
*2019,  *Los años que todo lo cambiaron: memoria política de la Transición.* Barcelona: Tusquets ISBN 9788490667576

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha no Ministerio de Defensa (en *castelán*).
* Ficha no Congreso dos Deputados (en *castelán*).
* Entrevista no xornal El País, na conmemoración do fracaso do intento de golpe de estado do 23 de febreiro de 1981.
Ceneo

**Ceneo** foi un personaxe mitolóxico ó que Poseidón converteu de muller en home, despois de tela violado.

Era fillo do lápita Élato . E foi pai de Corono, que reinaba nos lápitas en tempos de Heracles: expulsou ós dorios e o rei, Eximio, pediu axuda a Heracles e grazas a el venceu a Corono e recuperou o reino.

Naceu como muller, baixo o nome de **Cenis** (ou Cene ou Célide), pero foi violada por Poseidón cando estaba bañándose nunha illa deserta. Despois, Poseidón prometeulle concederlle o que quixera, e ela pediulle ser home para que nunca tivese que volver a sufrir semellante aldraxe . Poseidón accedeu e non só a converteu en home senón que lle concedeu a invulnerabilidade grazas a unha pel impenetrable. A partir de entón, convertido nun gran loitador, pasou a chamarse **Ceneo**. 

Ceneo participou na expedición dos Argonautas , se ben obsérvase unha contradición nos textos mitográficos: na relación que proporciona Pseudo-Apolodoro cítase a "*Ceneo, fillo de Corono*"  , mentres que Hixino menciona a "*Corono, fillo de Ceneo*"  aínda que máis adiante volve a citalo como "*O outro Ceneo, fillo de Corono*" . Tamén foi un dos integrantes da partida de caza do xabaril de Calidón .

miniatura|esquerda|Dous centauros cravan no chan a Ceneo (relevo en bronce do Período Arcaico, Museo Arqueolóxico de Olimpia)

A pesar de ser invulnerable, terminou morrendo a mans dos centauros na guerra aberta entre estes seres e os lápitas. Tras matar a moitos deles, e como os centauros non conseguían matalo, recorreron a golpealo con troncos de abeto e, finalmente, enterrárono vivo. Unha vez morto, volveuse transformar en muller . Outra tradición conta que escapou convertido nunha ave, nun flamengo. 

Outra tradición di que, ao verse convertido en home, sentiuse tan orgulloso que cravou unha lanza no centro da praza pública e esixiu que se lle rendise culto como se fose un deus. Zeus castigouno facendo que fose atacado e morto polos centauros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
*
As Hortas, Saiáns, Vigo

**As Hortas** é un lugar da parroquia de Saiáns, no concello pontevedrés de Vigo, na comarca homónima. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2022 tiña 29 habitantes (12 homes e 17 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Saiáns 
### Parroquias de Vigo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Vigo
Duke Nalon

**Dennis "Duke" Nalon** (2 de marzo de 1913 - 26 de febreiro de 2001) foi un piloto estadounidense da Indy 500 de Chicago, Illinois.

## Andaina nas carreiras 
Nalon comezou como membro do equipo en boxes para Wally Zale. Nalon quentaba ocasionalmente o coche. Cando Walter Galven necesitou un piloto, Zale convenceu a Galven para que permitise correr a Nalon. Nalon gañou o evento.
 

Nalon foi alcumado "O duque de ferro". Nalon formou parte da "Chicago Gang" con Tony Bettenhausen. Fixeron unha xira polos circuítos d medio oeste e a costa leste dos Estados Unidos.

### Coches midget 
Nalon gañou carreiras na costa leste dos Estados Unidos na década de 1930. Nalon competiu en coches midget ao longo da súa carreira. Correu a súa última carreira na única carreira de migets de  en Terre Haute. Levou ao famoso midget de Johnny Pawl á vitoria. Rematou a súa carreira como comezou: cunha vitoria.

### Coches sprint 
Gañou o campionato da Costa Leste de 1938 da AAA Sprint car.

### Coches indy 
Nalon comezou dez carreiras nas 500 Millas de Indianápolis, acabando só 3. Partiu da pole dúas veces e fixo dúas veces a volta rápida. En 1947, competiu nun Mercedes-Benz W154.

#### Accidente nas 500 Millas de Indianápolis de 1949 
En 1949, estivo involucrado nun accidente masivo e con lume na curva 3. Chocou contra omuro e o coche estalou en chamas. Sobreviviu porque retivo a respiración (para evitar a asfixia) e saltou do coche mentres aínda estaba en movemento. Tiña graves queimaduras nas pernas o que lle provocou problemas ata a súa morte en 2001.

## Resultados na Indy 500 
### Resultados completos na Fórmula 1
(Chave) (carreiras en letra grosa indican pole position; carreiras en *itálica* indican volta rápida)

## Resumo da súa carreira no Campionato Mundial 
As 500 Millas de Indianápolis formou parte do Campionato Mundial FIA desde  ata . Os pilotos que competiron na Indy durante eses anos puntuaron e participaron no Campionato Mundial. Duke Nalon participou en 3 carreiras do Campionato do Mundo. Comezou na pole unha vez pero non logrou puntuar no Campionato Mundial.

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
San Marco (satélites artificiais)

miniatura|250px|O satélite San Marco 1.
**San Marco** foi unha serie de satélites artificiais colaboración entre Italia e a NASA, concibidos e dirixidos polo enxeñeiro Luigi Broglio.

## Características
Os satélites San Marco foron satélites científicos colaboración entre Italia e a NASA. Lanzáronse varios entre 1963 e 1988.

## San Marco 3 e 4
San Marco 3 e 4 eran satélites máis avanzados que os seus antecesores. San Marco 3 foi lanzado o 24 de abril de 1971 mediante un Scout B mentres que San Marcos 4 foi lanzado o 18 de febreiro de 1974 cun Scout D1. Ambos foron lanzados desde a plataforma San Marco. San Marco 3 estudou a densidade, composición e temperatura da atmosfera na zona ecuatorial por enriba dos 200 km de altura. O satélite tiña 75 cm de diámetro e usaba catro antenas de 48 cm de longo para comunicarse con terra. Alimentábase con células solares situados ao longo do seu ecuador e reentrou na atmosfera o 28 de novembro de 1971. San Marco 4 adicouse a medir as variacións diúrnas de densidade, composición e temperatura da atmosfera na zona ecuatorial conxuntamente con Explorer 51.

## San Marco 5
San Marco 5 foi lanzado o 25 de marzo de 1988 mediante un Scout G1 desde a plataforma San Marco. A súa misión foi estudar a relación entre a actividade solar e os fenómenos da ionosfera e da termosfera. Tiña forma de esfera de 96,5 cm de diámetro e unha masa de 273 kg. Levaba cincon instrumentos a bordo: un sensor de arrastre para determinar a densidade, un espectrómetro de vento e temperatura, un instrumento de velocidade de ións, un espectrómetro de brillo aéreo e solar e un medidor de campo eléctrico. Reentrou na atmosfera o 6 de decembro de 1988, tal como estaba previsto.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Luigi Broglio
*Scout X4
*Scout B
*Scout D1
*Scout G1
Estadio de Tampere

O **Estadio de Tampere** (en finés **Tampereen stadion**), tamén coñecido como **Estadio de Ratina** (en finés **Ratinan stadion**), é un estadio multiúsos da cidade de Tampere, Finlandia. Foi deseñado por Timo Penttilä e inaugurado en 1965. Ten capacidade para 16&nbsp;800 persoas (4&nbsp;000 na bancada principal cubierta), que se amplía ata as 30&nbsp;000 para concertos empregando a área do campo.

Do 10 ao 15 de xullo de 2018 o Estadio de Tampere foi escenario da 17ª edición do Campionato do Mundo de Atletismo Sub-20. Anteriormente, o 9 de abril de 2013, o estadio reviviu os enfrontamentos ao aire libre entre os dous principais clubs de hóckey sobre xeo da cidade, Ilves e Tappara, establecendo un novo récord de asistencia a un partido de hóckey sobre xeo local con 15&nbsp;000 persoas nas bancadas.

## Concertos celebrados no estadio 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* O Estadio de Tampere no sitio web da Cidade de Tampere, .
Máximo Ramos

**Máximo Ramos López**, nado na Graña (daquela pertencente ao Concello de Serantes, hoxe ao de Ferrol) o 4 de setembro de 1880 e finado en Madrid o 25 de febreiro de 1944, foi un debuxante, escenógrafo, muralista, publicista, ilustrador, gravador e pintor galego.

## Traxectoria 
Fillo de mariño, Máximo, orfo xa de mozo, non quixo seguir a profesión do pai. Colaborou en *El Correo Gallego* daquela inda en Ferrol. En 1907 trasladouse á Coruña. En 1910 emigrou a América, traballando de cartelista e escenógrafo, percorrendo México, Cuba (colaborando con *Galicia Gráfica* e *Labor Gallega*), os Estados Unidos, Guatemala e a Arxentina.

De volta en España traballou para *La Ilustración Española y Americana* (da que foi director artístico en 1913), *Diario Ferrolano*, Prensa Española (*Blanco y Negro* e *ABC*), *La Esfera*, *Nuevo Mundo*, *Flechas y Pelayos* e *Fotos*. Publicou a novela *Mientras llega la hora* (Talleres Jesús López, Madrid, 1916), onde amosou a súas convicións ideolóxicas e aspiracións políticas revolucionarias con debuxos intensos e escritos breves que fixeron medrar a súa fama de anarquista.

A súa obra está presente nas coleccións de institucións como, entre outras, a Deputación da Coruña, o Museo de Pontevedra, a Colección Afundación, o Museo Municipal Quiñones de León, o Museo de Belas Artes da Coruña, a Real Academia Galega ou o Museo ABC.

## Recoñecementos 
O Premio de Gravado Máximo Ramos, celebrado desde 1984, así como unha rúa do Concello de Ferrol, levan o seu nome.
[miniatura|Publicidade do libro de [Manuel María Puga Parga|Picadillo: *La cocina práctica*, 1905.]]
## Galería de imaxes 

Máximo Ramos acuarela 22x16cm Escena modernista.jpg|*Escena modernista*, acuarela.
Máximo Ramos 1914 Rosalía de Castro.jpg|*Rosalía de Castro*, 1914, Real Academia Galega.
Máximo Ramos, Tipos populares, Museo de Pontevedra.jpg|*Tipos populares*, Edificio Castelao, Museo&nbsp;de&nbsp;Pontevedra.
Viajes planetarios en el siglo XXII, Del océano a Venus, por el Coronel Ignotus 1921.pdf|Cuberta de*Del océano a Venus*, 1921.
Jaime Quiroga 1922 Las alas del cisne, novela.pdf|Cuberta de*Las alas del cisne*,1922.
Máximo Ramos - Tigris n° 4 (Marcel Allain).jpg|Cuberta de *¿Que?*de Marcel Allain,en *Tigris*.

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Federico Ribas
* Colección Afundación
### Ligazóns externas 
* Listaxe de bibliografía sobre Máximo Ramos pintoresgallegos.com.
* 
*
SAR-Lupe

**SAR-Lupe** son os primeiros satélites de recoñecemento militares alemáns.

## Características
Os satélites SAR-Lupe son satélites de recoñecemento que usan radar de apertura sintética (SAR polas súas siglas en inglés para facer as súas observacións. Teñen unha resolución espacial de 1 metro ou menos e poden facer observacións independentemente do tempo meteorolóxico da zona observada. Lanzáronse cinco SAR-Lupe entre 2006 e 2008, todos a bordo de foguetes Kosmos 3M.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Kosmos 3M
Buffalo Bisons

Os **Buffalo Bisons** son un equipo de béisbol estadounidense das Ligas Menores (Minor League Baseball) con sede en Buffalo, Nova York. O club, de clase Triple-A, compite na Northeast Division da International League. Anteriormente, formou parte da Eastern League (1979–1984), de categoría Double-A, da American Association (1985–1997) e da Triple-A League (2021). A franquía está afiliada aos Toronto Blue Jays da Major League Baseball. Desde 1988, o equipo xoga os seus xogos como local no Sahlen Field, un estadio con capacidade para 16.600 espectadores, o que o fai o estadio máis grande da clase Triple-A das Ligas Menores.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Gennadi Sarafanov

**Gennadi Vasiliievich Sarafanov**, nado en Sinenkie (oblast de Saratov) o 1 de xaneiro de 1942 e finado o 29 de setembro de 2005, foi un cosmonauta soviético que formou parte da misión Soiuz 15.

## Traxectoria
Sarafanov graduouse na Escola Balashov para Pilotos Militares en 1964 e na Academia Militar Gagarin da Forza Aérea en Monino en 1978. Adestrouse como cosmonauta entre novembro de 1965 e decembro de 1967. Participou na misión Soiuz 15 e pasou un total de 2,01 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Soiuz 15
Worcester Red Sox

Os **Worcester Red Sox**, aclumados **WooSox**, son un equipo de béisbol estadounidense das Ligas Menores (Minor League Baseball) con sede en Worcester, Massachusetts. O club, de clase Triple-A, compite na Northeast Division da International League. Fundada no 2021, a franquía está afiliada aos Boston Red Sox da Major League Baseball, sucedendo así aos Pawtucket Red Sox. O equipo xoga os seus encontros como local no Polar Park, un estadio inaugurado en 2021 con capacidade para 9.508 espectadores. A capacidade do estadio fai referencia ao prefixo telefónico 508 da zona.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Museo de Arte Sara Hildén

O **Museo de Arte Sara Hildén** (en finés **Sara Hildénin taidemuseo**) é un museo de arte situado no distrito de Särkänniemi, na cidade de Tampere (Finlandia). O museo débelle o seu nome a Sara Hildén, unha empresaria da industria téxtil e amante da arte que adquiriu unha extensa colección de arte finlandesa e estranxeira ao longo da súa vida. Na actualidade o museo está xestionado pola cidade de Tampere e acolle a colección de arte contemporánea propiedade da Fundación Sara Hildén, unha colección centrada na arte dos anos 1960 e 1970.

O museo está aberto todo o ano e é accesible para persoas discapacitadas. Conta tamén cun parque de esculturas exterior.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web do museo
Jack McGrath

**John James "Jack" McGrath** (8 de outubro de 1919 - 6 de novembro de 1955 ) foi un piloto de carreiras americano.

Piloto destacado das "carreiras de Midget" no circuíto de Gilmore Speedway de Ós Ánxeles a finais dos anos corenta, McGrath gañou o primeiro campionato CRA (California Roadster Association) en 1946 e foi alcumado como "Rei dos Hot Rods". Os seus esforzos, xunto cos do seu amigo e compañeiro de equipo Manuel Ayulo, axudaron a establecer os roadsters como coches de carreiras viables. Os roadsters da costa oeste evolucionaron cara a coches sprint a principios dos anos 50.

As principais vitorias na AAA national level incluíron as carreiras das 100 millas de Syracuse e Langhorne de 1951, a Syracuse 100 de 1952 e a Milwaukee 200 de 1953. As tempadas de 1952 e 1953 do campionato AAA rematou en segundo lugar, e lideraron as primeiras 44 voltas das 500 Millas de Indianápolis de 1954.

O famoso duelo de 26 voltas de McGrath con Bill Vukovich nas desafortunadas 500 Millas de Indianápolis de 1955 rematou cando o magneto do seu motor Offenhauser Hinckle Special Kurtis 500C (Meyer-Drake) fallou na volta 54. O compañeiro californiano e dúas veces gañador da Indy Vukovich morreu tres voltas despois nun accidente en cadea mentres estaba á cabeza.

O propio "Splendid Splinter" morreu na última carreira da AAA en pista de terra da tempada 1955 no ovalo de terra dunha milla no recinto feiral de Arizona State en Phoenix, Arizona.

Naceu nos Ánxeles, California e creceu en South Pasadena, California.

## Resultados completos do campionato AAA 
## Resultados nas 500 Millas de Indianápolis
|

|}

* As posicións de saída de McGrath entre 1951 e 1955 representan a mellor racha de posicións iniciais de cinco anos na Era Roadster.
* McGrath foi o clasificador xeral máis rápido da era Roadster.
* Aínda que McGrath rexistrou dúas veces a velocidade de clasificación máis rápida, só partiu da pole unha vez cando foi o primeiro piloto en superar a marca de 225 quilómetros por hora. Iso ocorreu en 1954, con Jimmy Daywalt e o gañador das 500 Millas de Indianápolis de 1958 Jimmy Bryan á súa dereita. En 1955, comezou no exterior da primeira fila detrás dos clasificados na pole do día Jerry Hoyt e Tony Bettenhausen.

## Resumo da carreira do Campionato Mundial 
As 500 Millas de Indianápolis formaron parte do Campionato Mundial da FIA desde  ata . Os pilotos que competiron na Indy durante eses anos puntuaron e participaron no Campionato Mundial. Jack McGrath participou en 6 carreiras do Campionato Mundial. Comezou na pole unha vez, estableceu 1 volta rápida e rematou no podio dúas veces. Acumulou un total de 9 puntos no campionato.

## Notas
;Referencias
*Ludvigsen, K.: Indy Cars of the 1950s; Hudson, Wisconsin: Iconografix, 2000.
*Popely, R.; Riggs, L. S.: Indianapolis 500 Chronicles; Lincolnwood, Illinois: Publications International, 1998.
*Scalzo, J.: City of Speed: Los Angeles and the Rise of American Racing; St. Paul, Minnesota: MBI Publishing, 2007.
*Vintage section of the Open Wheel Racers 3 website.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*
Trins

**Trins** é unha vila  e comuna (municipio) do distrito de Innsbruck-Land, no estado de Tirol, Austria.

## Xeografía 
Situada nos Alpes, entre o os 1201 e os 1233 msnm, cerca da cidade de Innsbruck —a capital do estado—, do río Eno —un afluente do Danubio— e da fronteira con Alemaña, ao norte e, aínda máis cerca, coa de Italia, ao sur.cerca de la ciudad de Innsbruck —la capital del estado—, del río Eno —un afluente derecho del Danubio— y de la frontera con Alemania, al norte, y con Italia, al sur.

O miunicipio abarca unha superficie de 48,8 km². A data de 1 de xaneiro de 2018 contaba cunha poboación de 1277 habitantes, polo que, nese ano, a súa densidade de poboacón era de 26,17 hab./km².

## Notas 
miniatura|1000px|centro|Vista aérea de Trins
Jerry Hoyt

**Gerald F. Hoyt** (29 de xaneiro de 1929 - 11 de xullo de 1955) foi un piloto estadounidense de Chicago, competiu principalmente no Campionato Nacional. Morreu en 1955 despois de estrelarse nunha carreira de automóbiles Sprint en Oklahoma City.

## Indy 500 
Nas 500 Millas de Indianápolis de 1955 Hoyt sorprendeu a moitos, incluído a si mesmo, ao acadar a pole (primeira posición inicial) nas cualificacións. A súa velocidade media de 225´38 quilómetros por hora foi nese momento a segunda máis rápida na pista. Non obstante, unha fuga de combustible obrigouo a retirarse da carreira despois de 40 voltas. Como as 500 formaba parte do Campionato Mundial da FIA daquela, Hoyt acreditado como o pole sitter máis novo da historia da Fórmula 1 ata ese momento. Nas súas catro carreiras no circuíto, nunca completaría máis de 130 voltas na carreira de 200 voltas.

## Morte 
En xullo de 1955, dous meses despois de lograr a pole en Indianápolis, Hoyt participou nunha carreira de sprint car en Oklahoma City. Na primeira volta, o seu coche entrou en contacto cun valado, provocando o seu envorco. Os coches da época proporcionaban pouca proteción á cabeza do piloto e Hoyt morreu á mañá seguinte por lesións cerebrais. Casáraase só dúas semanas antes.

Está enterrado no Cemiterio de Crown Hill en Indianápolis. 

## Resultados nas 500 Millas de Indianápolis 
*Aínda que Hoyt comezou a carreira de 1955 desde a pole position, a súa velocidade de clasificación foi a décima por detrás do clasificado máis rápido Jack McGrath. Este é o rango de velocidade máis baixo dun pole siters na era moderna de Indianápolis.

### Resultados completos na Fórmula 1
(Chave) (carreiras en letra grosa indican pole position; carreiras en *itálica* indican volta rápida)

*  *Indica unidade compartida con Andy Linden e Chuck Stevenson*
*  *Indica unidade compartida con Paul Russo*

## Resumo da súa carreira no Campionato Mundial de F1 
As 500 Millas de Indianápolis formou parte doCampionato Mundial da FIA desde  ata . Os pilotos que competiron na Indy durante eses anos puntuaron e participaron no Campionato Mundial. Jerry Hoyt participou en 4 carreiras do Campionato do Mundo, comezando na pole unha vez pero sen puntuar no Campionato do Mundo.

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*
Uhuru (satélite)

**Uhuru**, tamén coñecido como **Explorer 42** e como **SAS 1** (acrónimo de *Small Astronomy Satellite 1*), foi un observatorio espacial da NASA lanzado o 12 de decembro de 1970 mediante un foguete Scout B desde a plataforma de lanzamento San Marco.

## Características 
Uhuru foi o primeiro da serie de observatorios espaciais SAS para o estudo do ceo en lonxitudes de onda enerxéticas. A misión principal do observatorio foi facer un catálogo de fontes en raios X no rango entre 2 e 20 keV.

O observatorio tiña forma de cilindro duns 56 cm de diámetro e 116 cm de longo. Do cilindro saían catro paneis solares que proporcionaban case 10 W de potencia e alimentaban unha batería de níquel-cadmio de 6 A-h de capacidade. Uhuru estabilizábase grazas a un volante de inercia e un sistema de control por torque magnético co que poder apuntar o eixo da nave a calquera punto do ceo. Tras finalizar a súa misión, o observatorio reentrou na atmosfera terrestre o 5 de abril de 1979.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Scout B
*Explorer 48
*Explorer 53
Sanctum (filme)

***Sanctum*** é un filme australiano-estadounidense de acción e suspense de 2011 dirixido por Alister Grierson e escrito por John Garvin e Andrew Wight. Está protagonizado por Richard Roxburgh, Rhys Wakefield, Alice Parkinson, Dan Wyllie e Ioan Gruffudd. Wight tamén é produtor do filme, xunto con James Cameron como produtor executivo. Estreouse nos Estados Unidos o 4 de febreiro de 2011 a través de Universal Pictures. Obtivo críticas polo xeral negativas mais foi un éxito de recadación, conseguindo 108,6 millóns de dólares sobre un orzamento de 30 millóns. Tamén recibiu un nomeamento ós premios AACTA polos mellores efectos visuais. Universal Studios Home Entertainment lanzou *Sanctum* en DVD, Blu-ray Disc e Blu-ray 3D o 7 de xuño de 2011.

## Personaxes 
* Richard Roxburgh como Frank McGuire
* Ioan Gruffudd como Carl Hurley
* Rhys Wakefield como Joshua "Josh" McGuire
* Alice Parkinson como Victoria "Vic" Elaine
* Dan Wyllie como George
* Christopher James Baker como J.D.
* Nicole Downs como Liz
* Allison Cratchley como Judes
* Cramer Cain como Luko
* Andrew Hansen como Dex
* John Garvin como Jim Sergeant

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en Metacritic
Explorer 48

**Explorer 48**, tamén coñecido como **SAS 2** (acrónimo de *Small Astronomy Satellite 1*), foi un observatorio espacial da NASA lanzado o 15 de novembro de 1972 mediante un foguete Scout D1 desde a plataforma de lanzamento San Marco.

## Características 
Explorer 48 foi o segundo, tras Uhuru, da serie de observatorios espaciais SAS para o estudo do ceo en lonxitudes de onda enerxéticas. A misión principal do observatorio foi rexistrar a fontes celestes en raios gamma no rango entre 20 e 300 MeV. Como instrumentos levaba un detecetor de centeleo, unha cámara de chispas e un telescopio de partículas cargadas.

O observatorio tiña forma de cilindro duns 59 cm de diámetro e 135 cm de longo. Do cilindro saían catro paneis solares que alimentaban unha batería de níquel-cadmio de 6 A-h de capacidade. Explorer 48 estabilizábase mediante un volante de inercia interno e un sistema de control por torque magnético co que poder apuntar o eixo da nave a calquera punto do ceo. O observatorio reentrou na atmosfera terrestre o 16 de abril de 1979.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Scout D1
*Uhuru (satélite)
*Explorer 53
Explorer 53

**Explorer 53**, tamén coñecido como **SAS 3** (acrónimo de *Small Astronomy Satellite 3*), foi un observatorio espacial da NASA lanzado o 7 de maio de 1975 mediante un foguete Scout F1 desde a plataforma de lanzamento San Marco.

## Características 
Explorer 53 foi o terceiro e último, tras Uhuru e Explorer 48, da serie de observatorios espaciais SAS para o estudo do ceo en lonxitudes de onda enerxéticas. A misión principal do observatorio foi estudar no rango entre 0,2 e 60 keV (raios X) as fontes extragalácticas e rexistrar a intensidade e espectro de fontes galácticas. Tamén estudou en detalle a fonte coñecida como Scorpio X-1.

O observatorio tiña forma de caixa duns 145,2 cm de longo e unha envergadura, cos catro paneis solares estendidos, de 470,3 cm. Almacenaba a enerxía procedente dos paneis nunha batería de níquel-cadmio e estabilizábase mediante un volante de inercia e un sistema de control por torque magnético. O observatorio reentrou na atmosfera terrestre o 9 de abril de 1979.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Scout F1
*Uhuru (satélite)
*Explorer 48
Paul Russo

**Paul Russo**, nado o 10 de abril de 1914 en Kenosha, Wisconsin e finado o 13 de febreiro de 1976 en Clearwater, Florida, foi un piloto de carreiras estadounidense.

## Carreira de coches Midget 
Comezou a correr en coches midget en 1934. Foise cun continxente de pilotos de coches midget a Hawai no inverno de 1934 - 35. Foi campión do Eastern Midget da AAA de 1938. Russo gañou a primeira carreira disputada no Nutley Velodrome en Nova Jersey en 1938.

## Premios a súa carreira 
* Russo entrou no Salón da Fama do National Midget Auto Racing en 1992. 

## Resultados completos no campionato AAA / USAC 
Compartido con Tony Bettenhausen

## Resultados nas 500 Millas de Indianápolis
 Unidade compartida con Tony Bettenhausen

## Resumo da súa carreira no Campionato Mundial 
As 500 Millas de Indianápolis formaron parte do Campionato Mundial da FIA desde  ata . Os pilotos que competiron na Indy durante eses anos puntuaron e participaron no Campionato Mundial. Paul Russo participou en 8 carreiras do Campionato do Mundo. Acadou 1 volta rápida, rematou no podio unha vez e acumulou un total de 8,5 puntos no Campionato Mundial. 

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*
Kol

***Kol*** (en ) é un filme surcoreano de 2020 dirixido por Lee Chung-hyun, e está protagonizado por Park Shin-hye e Jeon Jong-seo. Baséase no filme de 2011 *The Caller*, *Kol* xira arredor de Seo-yeon (Park Shin-hye) e Young-sook (Jeon Jong-seo), dúas mulleres que viven en tempos diferentes que poden falar entre elas por medio dun teléfono e así cambiar os seus destinos. Estreouse en Netflix o 27 de novembro de 2020. A data de estrea adiouse por mor da pandemia de COVID-19.

## Personaxes 
* Park Shin-hye como Kim Seo-yeon
* Jeon Jong-seo como Oh Young-sook
* Kim Sung-ryung como Eun-ae
* Lee El como Ja-ok
* Oh Jung-se como Seong-ho 
* Lee Dong-hwi como Baek Mi-hyun
* Park Ho-san como Mr. Kim

## Produción 
A fotografía principal comezou o 3 de xaneiro de 2019 e rematou o 2 de abril de 2019.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Sultanes de Monterrey

Os **Sultanes de Monterrey** son un equipo profesional de béisbol mexicano que compite na Liga Mexicana de Béisbol (LMB). Desde a temporada 2019−20, o equipo participa tamén na Liga Mexicana del Pacífico (LMP), a cal se celebra após a conclusión da LMB. Os Sultanes son o único equipo do país que participa nas dúas competicións á vez. O club foi fundado en 1939 co nome de Carta Blanca, e ten desde aquela a súa sede en Monterrey. Os Sultanes posúen no seu palmarés dez títulos de liga, sendo o terceiro equipo con máis títulos desta competición despois dos Diablos Rojos del México e dos Tigres de Quintana Roo. Desde 1990 o seu estadio como local é o Estadio de Béisbol Monterrey, parque con capacidade para 21.906 espectadores.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Fritz von Wettstein

**Fritz von Wettstein**, tamén coñecido como **Friedrich Wettstein** e **Ritter von Westersheim**, nado o 24 de xuño de 1895 en Praga, e finado o 12 de febreiro de 1945 en Trins, foi un botánico, taxónomo e xenetista austríaco. 

## Traxectoria 
### Carreira científica 
Fritz Wettstein era fillo do tamén botánico Richard von Wettstein. De 1925 a 1931 foi profesor na Universidade de Gotinga, e de 1931 a 1934 na de Múnic. En 1934 foi o director do Instituto Kaiser Wilhelm de bioloxía, situada en Berlin-Dahlem, un barrio de Berlín. (Esta institución foi suprimida en 145).

Wettstein fixo unha importante contribución á ciencia botánica e á xenética. Traballou especialmente na herdanza citoplasmática en musgos e algas. Seguindo a Erwin Baur no Instituto Kaiser Wilhelm , investigou híbridos e poliploides de musgos e avanzou na comprensión das relacións e características das formas poliploides.

### Política 
Wettstein foi acremente criticado porque, en conferencias científicas internacionais antes da segunda guerra mundial, defendeu as ideas raciais do nazismo.

## Algunhas obras 
**Morphologie und Physiologie des Formwechsels der Moose auf genetischer Grundlage* (1924).
**Über plasmatische Vererbung sowie Plasma-und Genwirkung* (1930).
**Genetik* (1932). 	
**Karl von Goebel* (1933).

## Abreviatura 
A abreviatura **F.Wettst.** empréganse cara recoñecer a  como autoridade da descrición e taxonomía en botánica 

## Notas
Arión (cabalo)

Na mitoloxía grega, **Arión** (en grego antigo Άρείων, *Areíôn*, 'mellor', 'máis forte', 'máis valoroso') foi un cabalo fillo de Poseidón e Deméter. Tiña as crinas azuladas  e podía correr tan rápido que podía ir sobre a auga . Tiña estirpe divina .

Conta a lenda que cando a deusa Deméter andaba polo mundo adiante buscando á súa filla Perséfone, que fora raptada por Hades, ía seguida por Poseidón, namorado e obsesionado con ela. Para escapar deste acoso, Deméter converteuse en egua e ocultouse nunha eguada do rei Onco (en Telpusa, na Arcadia ). Esta camuflaxe foi inútil á hora de evitar ó deus, porque este, transformado en semental, terminou cubríndoa.

Desta unión naceu unha filla, só coñecida como "*A Ama*" ou "*A Señora*" e cuxo nome non se debía pronunciar, e mailo cabalo Arión. 

Arión foi o cabalo de Adrasto, rei de Argos, que encabezou a fracasada expedición dos Sete contra Tebas, e o único dos sete paladíns que sobreviviu. Ó ser derrotados, Adrasto salvou a vida porque Arión o levou ata un lugar afastado e seguro, na Ática . 

Antes de pertencer a Adrasto, os donos de Arión foron o rei Onco, en cuxas eguadas naceu, e o mesmo Heracles. Cando Heracles marchaba contra a Élide parou en Arcadia e pediulle o cabalo a Onco, e así puido conquistar Elis.

A lenda pretende explicar a teoría de que Poseidón foi o creador do cabalo, aínda que xa a nai, Rea, déralle a comer a Cronos un poldro, para salvar a Poseidón acabado de nacer, pois o pai, Cronos, ía comendo a tódolos fillos que ía tendo Rea. O que si é certo é que os cabalos lle están consagrados a el, e que creou as carreiras de cabalos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
*
Pat O'Connor (piloto)

'''Pat O'Connor''' (9 de outubro de 1928 - 30 de maio de 1958) foi un piloto de carreiras estadounidense. Morreu nun choque de 15 coches, despois de sufrir unha fatal ferida na cabeza despois de envorcar o seu coche e incendiarse na primeira volta das 500 Millas de Indianápolis de 1958.

## Champ Car 
O'Connor competiu en 36 carreiras de campionato na súa carreira. Obtivo a súa primeira vitoria en 1956 no Darlington Raceway.  

Segundo A.J. Foyt, o coche de O'Connor bateu contra o de Reece, voou cincuenta metros polo aire, aterrou boca abaixo e estalou en chamas. Aínda que O'Connor quemouse no accidente, os médicos dixeron que probablemente morreu ao instante por unha fractura de cranio.

## Premios 
Ingresou no [National Sprint Car Hall of Fame & Museum | National Sprint Car Hall of Fame]] en 1995. A carreira de 2020 formou parte da USAC Silvercrown series. 

## Resultados completos no campionato AAA / USAC 
## Resultados nas 500 Millas de Indianápolis
### Resultados completos na Fórmula 1
(Chave) (carreiras en letra grosa indican pole position; carreiras en *itálica* indican volta rápida)

## Resumo no Campionato Mundial 
As 500 Millas de Indianápolis formaron parte do Campionato Mundial da FIA desde  ata . Os pilotos que competiron na Indy durante eses anos puntuaron e participaron no Campionato Mundial. Pat O'Connor participou en 5 carreiras do Campionato do Mundo. Comezou na pole unha vez pero non logrou puntos no Campionato Mundial, xa que o seu mellor resultado foi oitavo (dúas veces).

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*
Arión (homónimos)

O nome de **Arión** pode designar a:

* **Arión**, un músico de Lesbos
* **Arión**, un cabalo fillo de Poseidón e Deméter
Trecén

**Trecén** (ou Trizina) é unha vila situada ó oeste do Peloponeso, ó norte do golfo Argólico. Actualmente pertence ó concello de Trizinia-Metana.
## Historia
Na Antigüidade, Trecén era unha cidade da Argólida e aparece citada en numerosos eventos da mitoloxía grega. Así, está consideraba como a cidade natal do heroe Teseo. 

O lugar foi cambiando de nome ó longo dos tempos: Orea, porque o primeiro rei se chamaba Oros; ou Altepia, derivado do rei Altepo, fillo de Poseidón e de Leida (filla de Oros). 

Poseidón e Atenea competiron pola titularidade da cidade, pero Zeus impúxolles ser titulares conxuntamente do territorio. Así, nas moedas antigas da cidade aparece un tridente xunto á cabeza de Atenea. 

miniatura|280px|esquerda|Moeda de 325-300 a.C.

Pélope e Hipodamía tiveron dous fillos, Piteo e Trecén, que se repartiron o reino con Aetio, fillo dun antigo rei que fundara novas cidades, pero pronto eliminaron a antiga dinastía reinando en cadansúa cidade. Cando morreu Trecén, Piteo uniunas nunha soa cidade de nome Trecén en honor ó seu irmán. 

Piteo tivo unha filla, Etra, coa que xaceu Exeo, rei de Atenas, e tiveron un fillo, Teseo. Pero cóntase que a mesma noite en que se uniron Etra e Exeo, ela foi, inspirada por Atenea, a ofrecer un sacrificio na illa veciña, e alí foi violada por Poseidón, acto polo que procreou a Teseo.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Sete polgadas

[miniatura|190x190px|[Disco de vinilo de sete polgadas.]]
**Sete polgadas** é un termo popular con que se denomina ao disco de vinilo de devandito diámetro. Pódese utilizar tanto para referirse a un *EP* como para falar dun sinxelo.

## Breve historia 
O 21 de xuño de 1948, os discos de doce polgadas (30 cm), coñecidos tamén como *LP*, foron presentados pola empresa Columbia Records nunha rolda de prensa en Nova York. En febreiro de 1949, RCA Victor lanzou os primeiros sinxelos de 45 RPM, pero en discos máis pequenos de sete polgadas de diámetro, cun buraco no centro máis grande, para obrigar ao usuario a ter que comprar tocadiscos con este novo mecanismo. Na actualidade, moitos dos *EP* que se publican neste formato teñen o buraco pequeno como os *LP*.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dez polgadas
* Doce polgadas
* 45 RPM
Teatro de Comedia de Tampere

O **Teatro de Comedia de Tampere** un teatro fundado en 1991 na cidade de Tampere, Finlandia. A súa sede está localizada no Juhlatalo, un edificio construído en 1897 na rúa Lapintie no barrio de Tampella no centro da cidade.

## Historia 
O Teatro de Comedia de Tampere foi fundado en 1991 por Esko Raipia e Tapio Parkkinen. Inicialmente as representacións celebrábanse no patio da antiga fábrica Frenckell, na Praza Central e na sala de celebracións da Universidade de Tampere. En 1994 trasladouse ao Juhlatalo, un edificio que anteriormente era empregado para festas por parte da compañía Tampella, pasando así a dispoñer dun espazo propio.

No ano 2000 o escenario exterior derrubouse polo peso da neve e tivo que ser reconstruído e doutouse ao escenario e á zona de butacas de teito e paredes fixas. pasando a ter capacidade para 800 persoas.

Dende outubro de 2011 o edificio do teatro emprega enerxía xeotérmica. Durante anos empregou a enerxía eólica e no verán de 2015 colocáronse 44 paneis solares.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sito web do Teatro de comedia de Tampere
St. Paul Saints

Os **St. Paul Saints** son un equipo de béisbol estadounidense das Ligas Menores (Minor League Baseball) con sede en St. Paul, Minnesota. O club, de clase Triple-A, compite na Midwest Division da International League. Anteriormente, formou parte da Northern League (1993–2005) e da American Association (2006–2020), ambas ligas independentes. Desde 2021, a franquía está afiliada aos Minnesota Twins da Major League Baseball. O equipo xoga os seus encontros como local no CHS Field, un estadio inaugurado o 21 de maiode 2015 con capacidade para 7.210 espectadores.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Durham Bulls

Os **Durham Bulls** son un equipo de béisbol estadounidense das Ligas Menores (Minor League Baseball) con sede en Durham, Carolina do Norte. O club, de clase Triple-A, compite na Northeast Division da International League. Fundado en 1902, anteriormente formou parte de diferentes competicións como a North Carolina League (1902), a North Carolina State League (1913–1917), a Piedmont League (1920–1933, 1936–1943) e a Carolina League (1945–1971, 1980–1997). Desde 1998, a franquía está afiliada aos Tampa Bay Rays da Major League Baseball. O equipo xoga os seus xogos como local no Durham Bulls Athletic Park, un estadio con capacidade para 10.000 espectadores inaugurado o 6 de abril de 1995. O equipo é coñecio pola súa aparición no filme *Os búfalos de Durham*, nomeado ao mellor guión orixinal na 61ª edición dos Óscar e protagonizado por Kevin Costner, Tim Robbins e Susan Sarandon.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Somoni

O **somoni** (en taxico: *cомонӣ*) é a moeda oficial da República de Tadjiikistán, dividida en 100 diram (дирам). O seu código ISO 4217 é TJS e o seu símbolo é SM.

O nome do somoni está inspirado no apelido do pai da nación taxica, Ismail Samani.

Consonte o Decreto 415, do 26 de outubro de 2000, do presidente da República de Tadjiikistán, o somoni entrou en circulación o 30 de outubro dese mesmo ano, en substitución do rublo taxico, cunha paridade de 1 somoni = 1.000 rublos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Krause, C. L.; Mishler, C. (1991). *Standard Catalog of World Coins: 1801-1991. (18ª ed.)*. Krause Publications. ISBN 0-87341-150-1
* Pick, A. (1994). *Standard Catalog of World Paper Money: General Issues. (7th ed.)*. Krause Publications. ISBN 0-87341-207-9

### Ligazóns externas 
* National Bank of Tajikistan (*en inglés*)
Josefina Bolinaga

**Josefina Bolinaga**, nada en Balmaseda (Biscaia) en 1880 e finada en Madrid?, c. 1965, como membro recoñecida mais aínda por recuperar da xeración do 27, dedicouse á literatura, especialmente á infantil. Tivo unha longa traxectoria profesional e foi capaz de elaborar un amplo número de contos para nenos, que alcanzaron un extenso recoñecemento entre as décadas dos anos 30 e 60 do século XX.

## Traxectoria 
Nos seus primeiros anos tivo predilección pola poesía. A súa primeira obra coñecida é *Alma rural* (1925), onde os seus poemas enxalzan a vida e costumes rurais. Tras esta, existe constancia de *Flores de amor* (1927), un poemario con tema materno-filial. Tras isto, aínda que non son coñecidas as motivacións, parece que a súa obra deu un xiro cara á literatura infantil, entre a que destacan os seus contos.

O primeiro recoñecemento á súa carreira chegou en 1932, cando conseguiu o terceiro Premio Nacional de Literatura de España. Posteriormente, en 1934 recibiu o Premio Nacional de Literatura de España con *Amanecer*. Igualmente, sábese que a súa obra se publicaba en prensa de maneira periódica. Por exemplo, na revista ilustrada *Blanco y Negro*, os seus contos infantís apareceron durante varios anos (polo menos entre 1933 e 1936) no suplemento infantil *Gente Menuda*, onde tamén se publicaron escritos de Elena Fortún e Gloria de la Prada. Varios destes contos recompiláronse na súa obra *Cuévano de aventuras* (1935). Hai constancia de que algúns dos seus escritos, como *Amanecer*, foron empregados na educación escolar destes anos, xa que contiñan un importante carácter aleccionador.

Tras a guerra civil española (1936-1939) e o inicio da ditadura franquista, a súa carreira tivo que dar un xiro. Coñécese que a súa obra *Amanecer* foi prohibida polo réxime franquista e retirada do uso escolar. Tras sufrir unha adaptación por mor da censura, a obra con modificacións volveu á circulación e á súa utilización nas aulas. Posteriormente, Josefina aínda se mantivo en temas de literatura infantil, mais adaptándose aos permitidos pola ditadura. Así, apareceron obras como *Nueva raza* (1941), *Cuentos de primavera* (1944), *Mi patria es el mar* (1951), *Solo para niñas* (1957) ou *Ven a mi jardín* (1962). Moitos deles, especialmente os dous últimos, foron empregados como recurso de lectura na educación das nenas durante o período franquista.

## Recoñecementos e distincións 
En 1932, recibiu o Terceiro premio no Concurso Nacional de Literatura, por *Amanecer*.

En 1952 obtén o Premio Virgen del Carmen de Literatura e Periodismo.

## Publicacións destacadas 
Josefina foi autora de diversos libros de literatura, entre os que sobresaen os contos infantís. Destacan os seguintes:

* 
* 
* 
* 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía
* 
### Outros artigos 
* Premio Nacional de Literatura de España