Marilyn Monroe

**Marilyn Monroe**, de nome real **Norma Jeane Mortensen**, nada nos Ánxeles o 1 de xuño de 1926 e finada na mesma cidade o 5 de agosto de 1962, foi unha actriz, modelo e cantante estadounidense. Converteuse nun importante sex symbol, protagonizando un bo número de exitosos filmes durante a década de 1950 e principios da de 1960, chegando a ser unha das actrices de Hollywood máis famosas de todos os tempos.

Iniciou a súa carreira como modelo fotográfica e a partir de 1946 comezou a interpretar pequenos papeis en películas de baixo custo. Os primeiros papeis destacados interpretounos nas películas *A xungla do asfalto* (1950) e *Todo sobre Eva* (1950). Empezou a ser coñecida mundialmente despois de protagonizar o musical *Os cabaleiros prefírenas loiras* (1953) e aparecer no número inaugural da revista *Playboy*.

Interpretou o papel principal nas comedias *How to Marry a Millionaire* (*Como casar cun millonario*, 1953), *The Seven Year Itch* (1955) e *Bus Stop* (1956), e grazas ao éxito de público destas películas, comezou a ser considerada como unha das actrices máis rendibles da industria cinematográfica. O seu maior éxito comercial foi *Some Like it Hot* (1959), filme polo que gañou o Globo de Ouro á mellor actriz de comedia.

Foi considerada unha das mulleres máis atractivas da historia da sétima arte, pero a súa explosiva beleza condicionouna artística e emocionalmente, obrigándoa a proxectar unha imaxe sedutora e superficial que encubría a súa personalidade real, sensible e inestable desde a infancia. Estivo casada co escritor James E. Dougherty de 1942 a 1946, co xogador de béisbol Joe DiMaggio, en 1954, e logo co dramaturgo Arthur Miller, entre 1956 e 1962.

Monroe faleceu o 5 de agosto de 1962 por mor dunha sobredose de barbitúricos, en circunstancias nunca esclarecidas. A primeira hipótese que manexou a xustiza estadounidense foi a do suicidio, pero nunca puido ser corroborada., quen casou co noruegués Edward Mortenson e, pouco despois de separarse, descubriu que estaba embarazada. O 1 de xuño de 1926 naceu nos Ánxeles a súa filla Norma Jeane Mortenson, segundo consta no rexistro civil para que non fose ilexítima, e chamada Norma Jean Baker na práctica. Gladys, que traballou como cortadora de negativos na produtora de cine RKO Pictures, Cando Gladys puido conseguir unha casa propia levou consigo a Norma Jeane, pero isto só durou uns meses, debido aos devanditos problemas emocionais e deixou a súa filla a cargo da súa mellor amiga, Grace McKee.

### Carreira 
#### Ingreso no medio artístico e estrea no cine (1944-1947) 
[miniatura|esquerda|Marilyn Monroe traballaba como técnica na fábrica de municións [Radioplane cando foi fotografada no seu traballo para a revista* Yank, the Army Weekly*, en 1944.]]
Mentres traballa na fábrica, un fotógrafo retratouna no seu posto de traballo. Sen sabelo, descubrira á que despois sería Marilyn Monroe. Ela, pola súa parte, logrou traballar como modelo e foi portada de ducias de revistas. Foi el quen lle propuxo o nome artístico de Marilyn Monroe: Marilyn pola actriz Marilyn Miller e Monroe por ser o apelido de solteira da súa nai. Nos seus primeiros papeis interpretou a unha telefonista no musical *The Shocking Miss Pilgrim* e a unha camareira en *Dangerous Years*. A escasa aceptación que estes filmes recibiron da crítica e do público fixeron que o seu contrato non fose renovado en 1947.

#### Contrato con Fox e revelación como actriz (1949-1952) 
En 1948, Monroe asinou un contrato semestral con *Columbia Pictures* para interpretar a bailarina Peggy no musical *Ladies of the Chorus*. O filme non tivo moito éxito, polo que o seu contrato foi rescindido. Porén, a partir de entón só apareceu en filmes producidos pola *20th Century Fox*, despois de asinar un novo contrato a seis anos en 1949. Participou cun breve papel na comedia *Love Happy* dos Irmáns Marx, e en 1950 interpretou a Angela, a amante dun avogado, no filme policial *A xungla do asfalto*. Nese mesmo ano, tamén participou en *Todo sobre Eva*, protagonizada por Bette Davis, onde interpretou a Claudia Caswell, unha actriz de teatro. Por ámbalas dúas interpretacións recibiu críticas positivas.

En febreiro de 1951, inscribiuse nas clases nocturnas de arte e literatura da Universidade de California. Nese ano interpretou papeis secundarios en varios filmes de baixo orzamento como *Home Town Story*, *As Young as You Feel* e *Love Nest*. As perspectivas da súa carreira comezaron a mellorar cando actuou ás ordes de Fritz Lang en *Clash by Night* (1952), cun elenco que incluía a Barbara Stanwyck, Paul Douglas e Robert Ryan. Novamente recibiu boas críticas, e pouco despois actuou en ''We're Not Married*, comedia onde traballou xunto a Ginger Rogers e Zsa Zsa Gabor, e en *Don't Bother to Knock*, un filme de suspense onde interpretaba a unha neneira perturbada á que vixía Richard Widmark. Foi o seu primeiro papel protagonista, pero non obtivo o éxito agardado. En *Monkey Business*, dirixida por Howard Hawks, actuou con Cary Grant e Ginger Rogers, amosando, por primeira vez, a que sería a súa imaxe definitiva: melena curta ondulada nun loiro platino. Poucos anos antes, sometérase a unha rinoplastia.

#### Consagración (1953-1954) 
[miniatura|235px|Marilyn Monroe interpretando a canción *Diamonds are a girl's best friends* no filme *[Os cabaleiros prefírenas loiras* (1953).]]
En 1953, despois de participar en filmes de baixo orzamento, a actriz tivo un papel protagonista: Rose en *Niagara*. E foi porque o daquela presidente da *20th Century Fox*, Darryl F. Zanuck, llo pediu. Así foi como Marilyn Monroe substituíu a Anne Bancroft e conseguiu críticas dispares: uns dixeron que non estaba á altura do papel e outros quedaron eclipsados pola súa beleza. Os famosos cadros de Andy Warhol sobre Marilyn teñen como modelo unha imaxe promocional deste filme.

Ese mesmo ano, a actriz protagonizou xunto a Jane Russell o filme *Os cabaleiros prefírenas loiras'' (1953). Alí interpretou a Lorelei Lee, unha cantante e bailarina. O seu traballo neste filme recibiu boas críticas e a súa interpretación do número musical "Diamonds Are a Girl's Best Friends" converteuse nun clásico dos musicais., sendo recreada décadas despois por Madonna. Nese mesmo ano, Marilyn traballou con Lauren Bacall e Betty Grable en *How to Marry a Millionaire*. Nesta comedia interpretou a Pola, unha modelo que aluga xunto ás súas amigas un luxoso departamento co obxectivo de atraer adiñeirados desprevidos para poder casar con eles. O filme obtivo críticas positivas e boa recadación, e novamente, a actuación de Monroe foi aclamada.

En 1954, a actriz apareceu no filme de Otto Preminger, *River of No Return*, xunto cos actores Robert Mitchum, Rory Calhoun, Tommy Rettig e Murvyn Vye. Era un western no que ela interpretaba o papel dunha cantante de saloon que coñece a un afouto vaqueiro, co que vive distintas aventuras. O filme obtivo críticas negativas e non foi ben na recadación. Nese mesmo ano actuou en ''There's No Business Like Show Business*, unha comedia musical onde compartiu escena con Ethel Merman, Donald O´Connor e Mitzy Gaynor. O filme recibiu críticas negativas e non tivo moi boa recadación. Posteriormente, rexeitou traballar con Frank Sinatra por non estar de acordo co argumento da mesma e co salario que recibiría. Isto fixo que o estudio para o que traballaba a suspendese durante un breve lapso temporal no que permaneceu afastada da actuación, aínda que realizou presentacións como cantante no Xapón para entreter as tropas estadounidenses.

## Vida persoal 
miniatura|Monroe e Joe DiMaggio cando casaron en xaneiro de 1954.
Monroe casou tres veces, rematando tódolos matrimonios en divorcio. O primeiro marido foi James Dougherty, o segundo Joe DiMaggio e o terceiro Arthur Miller. Tamén se di que estivo brevemente casada co escritor Robert "Bob" Slatzer, así como que tivo romances con John e Robert Kennedy. Marlon Brando, na súa autobiografía *Songs My Mother Taught Me*, dixo que tivo unha relación con ela, e que quedaron como amigos ata a súa morte. Durante os seus matrimonios sufriu dous abortos prematuros e un embarazo ectópico. Rumoreábase que Monroe e DiMaggio estaban a reconciliarse cando Monroe morreu.

As relacións de Monroe acapararon moita atención por parte da prensa. O grao de relación entre o presidente Kennedy e Monroe non se fixo nunca público, malia que Casa Branca lle fixo chamadas a ela durante 1962. O autor Anthony Summers, na biografía de J. Edgar Hoover, concluíu que Monroe estaba namorada do presidente Kennedy e quería casar con el. Cando o romance rematou, Monroe volveuse depresiva. Entón centrouse en Robert Kennedy, quen visitara a Monroe nos Ánxeles o día da súa morte.

Monroe tivo unha longa experiencia coa psicanálise. Estaba en análise con Margaret Herz Hohenberg, Anna Freud, Marianne Rie Kris, Ralph Greenson (quen a atopou morta) e Milton Wexler.

## Caracterizacións 
### Cinema 
Monroe foi caracterizada por:
* Misty Rowe en *Goodbye Norma Jeane* (1976)
* Catherine Hicks en *Marilyn: The Untold Story* (1980)
* Theresa Russell en *Insignificance* (1985)
* Susan Griffiths en *Marilyn & Me* (1991), *Pulp Fiction*
* Melody Anderson en *Marilyn & Bobby: Her Final Affair* (1993)
* Ashley Judd como Marilyn de nova, e por Mira Sorvino como adulta en *Norma Jean & Marilyn* (1996)
* Barbara Niven en *The Rat Pack* (1998)
* Kerri Randles en *Introducing Dorothy Dandridge* (1999)
* Poppy Montgomery en *Blonde* (2001)
* Holly Beavon en *James Dean* (2001)
* Sophie Monk en *The Mystery of Natalie Wood* (2004)
* Michelle Williams in *My Week with Marilyn* (2011)

### Televisión 
Monroe foi caracterizada por:
* Constance Forslund en *This Year's Blonde* (1980)
* Suzie Kennedy no episodio *Who Killed Marilyn Monroe?* (2003) da serie de televisión *Revealed* e no telefilme italiano *Io & Marilyn* (2009)
* Charlotte Sullivan en *The Kennedys* (2011)
* Megan Hilty, Uma Thurman e Katharine McPhee na serie de televisión *Smash* (2012–13).

### Teatro 
Monroe foi caracterizada por:
* Lorenzo Ferrero na ópera *Marilyn* (1980)
* Laura Aikin na ópera de Robin de Raaff *Waiting for Miss Monroe* (2012)
* Sunny Thompson na produción *Marilyn: Forever Blonde*
* Eivør Pálsdóttir na ópera de Gavin Bryars Marilyn Forever

### Música 
Monroe foi caracterizada por:
* Madonna no vídeo musical de *Material Girl* (1985)
* Mariah Carey no vídeo musical de "I Still Believe" (1998)
* Lana del Rey en "National Anthem" (2012)

## Tributos 
Troy Talton e Donald Kinder escribiron unha canción, titulada "Marilyn", despois da súa morte en 1962. Foi gravada por Talton e foi lanzada como un sinxelo por Crest Records.

Elton John e Bernie Taupin escribiron outra canción adicada a ela, "Candle in the Wind".

Glenn Danzig, da banda de rock Misfits (que deben o seu nome ó derradeiro filme de Monroe) lanzaron unha canción chamada "Who Killed Marilyn?" en 1981.

## Filmografía 
miniatura|dereita|200px|*O príncipe e a corista*, 1957.
[miniatura|155px|dereita|Estrela no [Paseo da Fama de Hollywood.]]
miniatura|200px|dereita|*The Seven Year Itch*, 1954.

### Filmes sen rematar 
### Aparicións televisivas 
***Como convidada***

## Cancións 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* Jacke, Andreas: Marilyn Monroe und die Psychoanalyse. Psychosozial Verlag, Gießen 2005, ISBN 978-3-89806-398-2, ISBN 3-89806-398-4
* 
* Meaker, M. J. *Sudden Endings: 13 Profiles in Depth of Famous Suicides'' Doubleday & Company, Inc., Garden City, NY: 1964 p.&nbsp;26–45: "Marilyn and Norma Jean: Marilyn Monroe"
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Marilyn Monroe: Life and Times