Bette Davis

**Ruth Elizabeth "Bette" Davis**, nada en Lowell, Massachusetts o 5 de abril de 1908 e finada en Neuilly-sur-Seine, Francia o 6 de outubro de 1989, foi unha actriz de cinema, televisión e teatro estadounidense. Destacada pola súa boa disposición para interpretar personaxes antipáticos, era altamente estimada polas súas actuacións que abarcaban unha ampla gama de xéneros cinematográficos, desde melodramas a filmes históricos e ocasionalmente, comedias, aínda que os seus maiores éxitos ocorreron en dramas románticos.

Logo de aparecer en obras de teatro de Broadway, Davis trasladouse a Hollywood en 1930, pero os seus primeiros filmes para Universal Studios tiveron pouca aceptación. Incorporouse a Warner Bros. en 1932 e fortaleceu a súa carreira con varias actuacións aclamadas pola crítica. En 1937, intentou liberarse do seu contrato e aínda que perdeu un procedemento legal moi publicitado, deu inicio ao período máis exitoso da súa carreira. Ata finais dos anos de 1940, foi unha das actrices do cine norteamericano máis importantes, recoñecida polo seu desenvolvemento apaixonado e decidido. Davis gañouse a reputación de ser unha perfeccionista que podía ser moi combativa e a miúdo, fixéronse públicos os seus enfrontamentos con executivos dos estudos, directores de cine e co protagonistas. O seu xeito directo, o seu estilo vocal entrecortado e o seu cigarro ubicuo contribuíron a forxar unha imaxe pública que a miúdo foi imitada e satirizada.

Davis foi co fundadora da Cantina de Hollywood, e foi a primeira muller presidente da Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas. Obtivo o premio da Academia como Mellor Actriz en dúas ocasións, en 1935 co filme *Dangerous* e en 1938 co filme *Jezebel*, foi a primeira persoa en alcanzar 10 candidaturas aos Oscar polas súas actuacións, e foi a primeira muller en recibir o premio á Traxectoria do American Filme Institute. A súa carreira pasou por varios períodos de declive e catástrofes persoais. Casada en catro ocasións, viúva unha vez e divorciada outras tres, criou os seus fillos practicamente como nai solteira. Os seus últimos anos estiveron marcados por un longo período de mala saúde, pero continuou actuando ata pouco antes da súa morte por cancro de mama, con máis de 100 películas, ciclos televisivos e obras teatrais no seu haber. En 1999, Davis foi seleccionada como a segunda mellor actriz de todos os tempos na lista do American Filme Institute, soamente precedida por Katharine Hepburn.

## Traxectoria 
### Primeiros anos (1908-1929) 
Ruth Elizabeth Davis, coñecida desde a súa infancia como «Betty», naceu en Lowell, Massachusetts, filla de Ruth Augusta «Ruthie» (16 de setembro de 1885 ao 1 de xullo de 1961 aos 75) (de solteira, Favor) e de Harlow Morrell Davis (9 de marzo de 1885 - 1 de xaneiro de 1938 aos 52), un avogado de patentes, o 5 de abril de 1908. A súa única irmá, Barbara «Bobby», naceu o 25 de outubro de 1909. A familia era protestante, de ascendencia inglesa, francesa e galesa. En 1915, os pais de Davis separáronse e Betty e Bobby asistiron a un internado chamado Crestalban en Lanesborough, nas montañas Berkshires, ata que en 1921, Ruth trasladouse a Nova York coas súas fillas, onde traballou como fotógrafa retratista. Betty decidiu converterse en actriz logo de ver a Rodolfo Valentino en *The Four Horsemen of the Apocalypse* (1921) e a Mary Pickford en *Little Lord Fauntleroy* (1921), e decidiu cambiar o seu alcumo a «Bette» polo libro *La Cousine Bette* de Honoré de Balzac. Ademais, recibiu o apoio da súa nai.

Realizou unha audición para ser admitida no Manhattan Civic Repertory de Eva Le Gallienne, pero foi rexeitada porque Le Gallienne considerou que tiña unha actitude «pouco sincera e frívola». Con todo, estudou danza con Martha Graham e foi aceptada na escola de teatro de John Murray Anderson, onde foi compañeira de Lucille Ball.

Tamén participou nunha audición para a compañía de teatro de George Cukor, e aínda que non impresionou ao director, obtivo o seu primeiro papel remunerado por unha estadía dunha semana como unha das mozas do coro na obra *Broadway*. Logo, foi elixida para representar a Hedwig, o personaxe que Davis vira interpretar a Entwistle, en *Vildanden* (*O pato salvaxe*). Tras actuar en Filadelfia, Washington e Boston, debutou en Broadway en 1929 con *Broken Dishes*

### Comezos en Hollywood (1930-1936) 
#### Películas iniciais 
[miniatura|Davis no seu primeiro traballo cinematográfico, *[The Bad Sister* (*Mala irmá*) (1931).]]
Davis e a súa nai viaxaron en tren a Hollywood e arribaron o 13 de decembro de 1930. Máis tarde, recordou que lle sorprendeu que ninguén do estudio fora recollela á estación; en realidade, un empregado do estudio si fora, pero foise porque non viu ninguén que «parecese unha actriz». Davis non pasou a súa primeira proba de cámara, pero participou en moitas outras probas dando a réplica a outros actores. Nunha entrevista de 1971 con Dick Cavett, relatou a experiencia: «Eu era a máis ianqui do leste, a virxe máis modesta que pisou a terra. Puxéronme nun sofá, e ensaiei con quince homes... Todos eles tiñan que botarse sobre min e darme un bico apaixonado. ¡Oh!, pensei que ía morrer. Só pensei que morrería». Dispúxoselle unha segunda proba para a película *A House Divided* (*A casa da discordia*) (1931) onde, vestida apresuradamente cun traxe de escote baixo mal axustado, foi rexeitada polo director, William Wyler, quen comentou en voz alta ao equipo: «Que pensan vostedes destas damas que cren que poden conseguir un traballo mostrando os seus peitos?». Carl Laemmle, xefe de Universal Studios, considerou poñer fin ao emprego de Davis, pero o director de fotografía Karl Freund díxolle que tiña uns «ollos encantadores» e sería adecuada para *The Bad Sister* (1931), filme co que debutou no mundo do cine. O nerviosismo de Davis agravouse cando escoitou o xefe de produción, Carl Laemmle Jr., comentar a outro executivo que «tiña case o mesmo atractivo sexual que Slim Summerville», unha das coestrelas da película. O filme non tivo éxito e o seu seguinte papel en *Seed* (*Semente*) (1931) foi demasiado breve como para chamar a atención.

Universal Studios renovou o seu contrato por tres meses e Davis apareceu nun pequeno papel en *Waterloo Bridge* (*A ponte de Waterloo*) (1931) antes de ser cedida a Columbia Pictures para *The Menace* (*A ameaza*) e a Capital Films para ''Hell's House* (*A casa do inferno*) (ambas as dúas rodadas en 1932). Logo de nove meses e seis películas sen éxito, Laemmle decidiu non renovar o seu contrato, aínda que George Arliss a elixiu para o papel feminino principal de *The Man Who Played God* (1932). Durante o resto da súa vida, Davis atribuíu a Arliss a súa consolidación artística en Hollywood. *The Saturday Evening Post* escribiu que «non só é fermosa, senón que bole de encanto», e comparouna con Constance Bennett e Olive Borden. Pouco despois, Warner Bros. asinou con ela un contrato por sete anos.

En 1932, casou con Harmon «Ham» Nelson, quen recibiu duras críticas por parte da prensa: as súas ganancias semanais de 100 USD eran comparadas desfavorablemente cos ingresos semanais de 1000 USD de Davis. A actriz tocou o tema nunha entrevista sinalando que moitas mulleres de Hollywood gañaban máis diñeiro que os seus maridos, pero a situación foi difícil para Nelson, quen se negou a permitir que a súa esposa comprase unha casa ata que puidese darse o luxo de pagala por si mesmo. Davis tivo varios abortos espontáneos durante o seu matrimonio.

#### Consagración artística 
[miniatura|esquerda|Como a rosmona Mildred en *[Of Human Bondage* (1934), pola que foi aclamada pola crítica.]]
Logo de máis de 20 papeis en cine, o rol da viciosa e desaliñada Mildred Rogers na produción de RKO Radio Pictures, *Of Human Bondage* (1934), unha adaptación cinematográfica da novela de W. Somerset Maugham, deulle a Davis a súa primeira gran aclamación por parte da crítica. Moitas actrices tiñan medo a interpretar personaxes antipáticos e varias rexeitaran o papel, pero Davis viuno como unha oportunidade para demostrar a gama das súas habilidades interpretativas. O seu compañeiro de repartición, Leslie Howard, foi inicialmente despectivo con Davis pero a medida que avanzou a rodaxe a súa actitude foi cambiando e posteriormente falou moi ben dela. O director John Cromwell deulle unha «relativa» liberdade e comentou: «Deixei que Bette fose a súa propia guía. Confiei nos seus instintos». Davis insistiu en que fora posta de xeito realista na escena da súa morte, aclarando que «as últimas escenas de tuberculose, pobreza e abandono non son bonitas e intentei ofrecer unha imaxe convincente».

A película foi un éxito e a caracterización a cargo de Davis gañou os eloxios da crítica. A revista *Life* publicou que a súa actuación «foi probablemente a mellor xamais rexistrada na pantalla por unha actriz de EE. UU.». Davis pensou que a recepción que tivo a súa caracterización animaría a Warner Bros. a darlle papeis máis importantes. Con todo, sentiuse decepcionada cando Jack Warner negouse a cedela aos estudos Columbia para aparecer en *It Happened One Night* e, no seu lugar, debeu participar no melodrama *Housewife*. Cando non foi nomeada para os premios da Academia por *Of Human Bondage*, o xornal *The Hollywood Citizen News* cuestionou o feito e a tamén candidata Norma Shearer iniciou unha campaña para que Davis fose nomeada. Iso levou a que o presidente da Academia, Howard Estabrook, pronunciase un discurso dicindo que baixo as circunstancias «calquera votante... pode escribir na votación a súa opción persoal para os gañadores», o que permitiu por esa soa ocasión na historia da Academia a consideración dun candidato oficialmente non nomeado para un premio. Claudette Colbert gañou o premio por *It Happened One Night* pero o escándalo provocou que se levase a cabo un cambio nos procedementos de votación da Academia ao ano seguinte. Os nomeamentos pasaron a ser decididos polos membros da Academia de cada especialidade no canto de por un pequeno comité e os resultados foron controlados de forma independente pola empresa auditora PricewaterhouseCoopers.

En 1935, Davis apareceu interpretando a unha actriz perturbada en *Dangerous* e recibiu moi boas críticas. E. Arnot Robertson escribiu en *Picture Post*: «Creo que Bette Davis probablemente seria queimada por bruxería se vivise fai douscentos ou trescentos anos atrás. Dáme a curiosa sensación de que está cargada dun poder que non pode atopar unha saída común». Polo resto da súa vida, sostivo que foi ela mesma quen lle deu o nome de «Óscar» á estatuíña cando dixo que a parte posterior do galardón se parecía ao traseiro do seu marido, cuxo segundo nome era Oscar. A súa afirmación foi posta en dúbida pola Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas. A versión máis fiable é a de Margaret Herrick, bibliotecaria da Academia, que bautizaría á estatuíña como Oscar logo de apreciar un parecido co seu tío do mesmo nome. No seu seguinte filme, *The petrified forest* (1936), Davis compartiu cartel con Leslie Howard e Humphrey Bogart, quen recibiu a maior parte dos eloxios da crítica no seu primeiro papel importante.

#### Problemas legais 
Convencida de que a súa carreira estaba sendo prexudicada por unha serie de películas mediocres, O letrado burlouse da descrición de «escravitude» que Davis fixera do contrato ao afirmar erroneamente que os pagos consistían de 1350 USD semanais. Á súa vez, Hastings engadiu: «Se alguén quere someterme a perpetua servidume sobre a base de dita remuneración, comprométome a tomalo en consideración». A prensa británica ofreceu pouco apoio a Davis e cualificouna de «sobrepaga» e «ingrata».

Davis explicou o seu punto de vista a un xornalista dicindo: «Souben que, se seguía aparecendo en filmes mediocres, non tería nunca unha carreira pola que valese a pena loitar». O avogado de Davis presentou as súas denuncias: a actriz podía ser suspendida sen soldo por negarse a traballar, sumándose o período de suspensión á duración do seu contrato; podía ser chamada a desempeñar calquera papel dentro das súas capacidades independentemente das súas crenzas persoais; podía ser requirida para apoiar un partido político en contra das súas crenzas; ou a súa imaxe podía ser exposta de calquera xeito que o estudo considerase pertinente. Jack Warner testificó e preguntóuselle: «Calquera papel que vostede elixa para que interprete... sen importar se é desagradable ou humillante, ten que interpretalo?», ao que Warner respondeu: «Si, debe interpretalo». O caso foi resolto por Branson J. no Tribunal Superior Inglés en contra de Davis, que regresou a Hollywood endebedada e sen ingresos para renovar a súa carreira. A actriz estadounidense Olivia de Havilland iniciou un caso similar contra a Warner en 1943 e gañouno. Pola súa actuación, foi galardoada coa Copa Volpi no Festival de Cine de Venecia de 1937. Durante a produción do seu seguinte filme, *Jezabel'' (1938), Davis iniciou unha relación co director William Wyler. Máis tarde, describiuno como «o amor da miña vida» e dixo que facer a película con el foi «o momento da miña vida de maior felicidade». O filme foi un éxito e a actuación de Davis como unha beleza sureña consentida valeulle o seu segundo premio da Academia, o que levou á especulación dentro da prensa de que podería ser elixida para interpretar un personaxe similar, o de Scarlett O'Hara en *Foise co vento*. Davis manifestou o seu desexo de interpretar a Scarlett e mentres David O. Selznick estaba a levar a cabo a procura da actriz que interpretaría o papel, unha votación radiofónica nomeouna como a favorita do público. Warner ofreceu os seus servizos a Selznick como parte dun acordo que tamén incluía a Errol Flynn e Olivia de Havilland, pero Selznick non considerou adecuada a Davis e rexeitou a oferta.

*Jezabel* marcou o inicio da etapa máis exitosa da súa carreira e durante os seguintes anos foi incluída na enquisa anual de Quigley, compilada a partir dos votos dos exhibidores de cinema ao longo dos Estados Unidos de América, sobre as estrelas que xeraran máis ingresos nos seus teatros respecto ao ano anterior. En contraposición co éxito de Davis, o seu esposo Nelson Ham non lograra establecer unha carreira en por si e a relación de ambos comezou a cambalear. En 1938, Nelson comprobou que Davis estaba involucrada nunha aventura extramatrimonial co empresario multimillonario Howard Hughes e solicitou o divorcio.

A actriz tivo altibaixos emocionais durante a rodaxe da súa seguinte película, *Dark Victory* (1939), e considerou abandonar o proxecto ata que o produtor Hal B. Wallis convenceuna de que canalizase a súa angustia na actuación. O filme converteuse nun dos de maior recadación do ano e o papel de Judith Traherne valeulle un nomeamento ao Óscar. Anos máis tarde, Davis destacou esa actuación como a súa favorita. Ese mesmo ano apareceu noutros tres éxitos de despacho de billetes, *The Old Maid* con Miriam Hopkins, *Juárez* con Paul Muni e *The Private Lives Of Elizabeth And Essex* con Errol Flynn. Esta última non só foi a súa primeira película a cor senón tamén a única deste tipo que rodaría no apoxeo da súa carreira. Para recrear os últimos anos de Isabel I, Davis debeu afeitarse a liña do cabelo e as pálpebras. Durante a rodaxe, foi visitada no *set* polo actor Charles Laughton, a quen lle comentou o valor que estaba a ter ao interpretar a unha muller duns sesenta anos. Laughton respondeulle: «Nunca teñas medo de atreverte a saírte de ti mesma. É a única maneira de crecer na túa profesión. Debes tentar cousas que estean máis aló de ti ou estancaraste nunha rutina interminable». Lembrando o episodio moitos anos despois, Davis comentou que ese consello influenciáraa ao longo da súa carreira.
miniatura|Davis interpretou frecuentemente papeis antipáticos, tales como o de Regina Giddens en *A loba* (1941).
Nese momento, Davis era a estrela máis rendible de Warner Bros e recibía os papeis protagónicos femininos máis importantes a tal punto que comezou a ser chamada «o quinto irmán Warner». A súa imaxe foi tratada con máis coidado e, a pesar de que continuou interpretando papeis de carácter, a miúdo foi filmada con primeiros planos que resaltaban os seus ollos rechamantes. *All This and Heaven Too* (1940) foi o maior éxito comercial dese período mentres que *A carta* (1940) foi considerada «unha das mellores películas do ano» por *The Hollywood Reporter*. Davis foi eloxiada polo seu papel dunha asasina adúltera, o mesmo rol que a actriz Katharine Cornell interpretara orixinalmente en Broadway. Durante este tempo, mantivo unha relación co seu antigo compañeiro de repartición George Brent,

En xaneiro de 1941 converteuse na primeira muller en ocupar o cargo de presidente da Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas, que puxo en funcionamento os cambios que ela suxerira. Davis protagonizou tres películas en 1941, entre elas *The Great Lie* (A gran mentira). O protagonista masculino, George Brent, fíxolle cóxegas en moitas das escenas, o que permitiu que o público, afeito á forza de carácter dos seus personaxes, presenciase fragmentos pouco comúns dunha Davis que se retorcía de risa. William Wyler dirixiuna por terceira vez en *The Little Foxes* (de RKO, 1941) de Lillian Hellman, pero ambos se enfrontaron polo personaxe de Regina Giddens. Como ese papel fora interpretado orixinalmente en teatro por Tallulah Bankhead, Davis quixo tomar como base a súa interpretación pero Wyler manifestou a súa opinión de suavizar o personaxe. A actriz rexeitou a chegar a un acordo e, aínda que recibiu outro nomeamento para o Óscar, nunca máis volveu traballar con Wyler.

### Esforzo de guerra e traxedia persoal (1942-1944) 
Despois do ataque a Pearl Harbor, Davis pasou os primeiros meses de 1942 vendendo bonos de guerra. Enfadouse con Jack Warner logo de que este criticase a súa tendencia a engatusar ás persoas e sentise que ela estaba a levar a súa imaxe demasiado lonxe. Tamén formou parte de rexementos integrados por persoas de cor (Davis era a única integrante branca) nun grupo actoral conformado por Hattie McDaniel, Lena Horne e Ethel Waters.

Logo da suxestión de John Garfield de abrir un club para militares en Hollywood, Davis, coa axuda de Warner, Cary Grant e Jule Styne) transformou un antigo club nocturno na Cantina de Hollywood (The Hollywood Canteen), que se inaugurou o 3 de outubro de 1942.
Ela apareceu representandose a si mesma na película *The Hollywood Canteen* (1944), que utilizaba a cantina como escenario dunha historia ficticia. Davis comentou máis adiante: «Hai poucos logros na miña vida dos que estou sinceramente orgullosa. A Cantina de Hollywood é un de eles». En 1980 foi galardoada coa Medalla ao Servizo Civil do Exército, un dos máis altos galardóns civís entregados polo Departamento de Defensa dos Estados Unidos, polo seu desempeño na Cantina de Hollywood. Os críticos cinematográficos felicitaron a Davis pola súa actuación, e a National Board of Review comentou que ela lle deu á película "unha dignidade que o guión non garante plenamente". Na película, Claude Rains actuou como a súa coestrela. Davis acompañouno en tres filmes máis e confesou nas súas memorias que foi a súa *partenaire* favorito. *Now, Voyager* ocupa o posto 23 das mellores películas románticas de todos os tempos segundo a lista do American Film Institute.

Durante principios da década de 1940, moitas das opcións cinematográficas de Davis estiveron influenciadas pola temática da guerra, como *Watch on the Rhine* (*Vixilancia no  Rhin*) (1943) de Lillian Hellman, e *Thank Your Lucky Stars* (1943), unha alegre cabalgata musical onde cada unha das estrelas máis destacadas doaron os seus honorarios á Cantina de Hollywood. Aí, Davis interpretou unha canción novedosa: «They're Either Too Young or Too Old», que se converteu nun éxito despois da estrea da película. En *Old Acquaintance* (1943) volveu traballar con Miriam Hopkins. A historia narra os conflitos orixinados entre ambas as dúas cando unha delas convértese nunha novelista exitosa. Davis sentiu que Hopkins tento escondela ao longo da película e o director Vincent Sherman lembrou a intensa competitividade e animosidade entre as dúas actrices. Davis adoitaba chancear dicindo que non se contivo nada nunha escena na que debía sacudir a Hopkins nun ataque de ira. Davis declarou ante unha investigación que non sabía cal podería ser a causa da súa lesión e chegouse á conclusión de que foi unha morte accidental. Davis explicou máis tarde que o seu modo de actuar era  errático e fóra do común debido á súa catástrofe persoal coa seguinte observación: «Cando máis infeliz era, atacaba en lugar de lamentarme». Algúns críticos analizárona, entre eles James  Agee, quen escribiu que «demostra os horrores do  egocentrismo nunha escala  maratónica». A pesar das críticas mixtas, recibiu outro nomeamento aos premios da Academia. Sentiu atraída por el cando soubo que  Sherry nunca oíra falar dela e, por tanto, non sentía intimidado. Ese mesmo ano rexeitou o papel principal de *Mildred Pierce* (1945), polo que Joan Crawford gañou un premio da Academia, e no seu lugar participou en *The Corn is Green* (1945), baseada nunha obra de Emlyn Williams. Davis interpretou a señorita Moffat, unha profesora de inglés que salva a un mozo mineiro galés (John Dall) de vivir confinado nas minas de carbón ao ofrecerlle educación. A obra fora estreada en teatro por Ethel Barrymore, pero Warner Bros. considerou que a versión cinematográfica debía contar cunha muller nova no personaxe feminino principal e elixiu a Davis. Con todo, a actriz non estivo de acordo e insistiu en facer o papel tal como estaba escrito e levar unha perruca gris e recheo debaixo da roupa para crear unha aparencia  desaliñada. A película foi ben recibida pola crítica e obtivo unha ganancia de 2,2 millóns USD. O crítico E. Arnot Robinson observou que «só  Bette Davis podería loitar con éxito contra a intención evidente dos adaptadores da obra, interesados en facer do sexo frustrado o motivo principal de interese do personaxe principal co mozo mineiro».

A súa seguinte película, *A Stolen Life* (1946), foi a primeira e única que Davis fixo coa súa propia compañía de produción, BD Productions. Nela interpretou dous papeis: as xemelgas Kate e Patricia Bosworth. A pesar das malas críticas e de que  Bosley  Crowther describísea como «unha peza  inquietantemente baleira», o filme recadou 2,5 millóns  USD e foi un dos seus máis grandes éxitos de despacho de billetes. A primeira película na que interveu que fracasou en termos económicos neste período foi *Deception* (1946).

O próximo proxecto de Davis ía ser *Possessed* (1947), que se adecuou ás súas pretensións, pero quedou embarazada e pediu licenza por maternidade, polo que foi substituída por Joan Crawford, que foi nomeada para un premio da Academia como Mellor Actriz. En 1947, á idade de 39 anos, Davis deu a luz a unha nena, Barbara Davis Sherry (coñecida como BD). Máis tarde escribiu nas súas memorias que sentiuse absorbida pola maternidade e considerou poñer fin á súa carreira, pero o seu matrimonio empezou a deteriorarse e seguiu facendo películas. A súa popularidade, con todo, foi en constante declive.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Bette Davis en Turner Classic Movies
* Bette Davis en TV Guide
* Bette Davis - Virtual History