open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Franco a cabalo

O **franco a cabalo** (en francés: *franc à cheval*) foi unha moeda de ouro medieval, a primeira moeda francesa denominada "franco", introducida por Xoán II na segunda metade do século XIV.

## Historia 
O franco a cabalo emitiuse por vez primeira para financiar o rescate de Xoán II  "o Bo" (1350-1364), que resultara apreixado polos ingleses na batalla de Poitiers, durante a Guerra dos Cen Anos. En 1360, mediante o Tratado de Brétigny acadouse a súa liberación logo dun pagamento en moedas de ouro por valor de tres millóns de escudos. Canto á orixe da denominación "franco", hai dúas hipóteses: a primeira pona en relación coa lenda da moeda, IOHANNES DEI GRATIA FRANCORV[M], e a segunda relaciónase co feito de que fose concibida para liberar (deixar "franco") o monarca. 
[miniatura|251x251px|Franco a cabalo de [Lois II de Flandres (1346-1384).]]
Posteriormente, a moeda foi cuñada tamén en Francia a nome de Carlos V (1364-1380), Carlos VII (1422-1461), Henrique III (1574-1589) e Henrique IV (1589-1610), así como nos Países Baixos, entre outros por Lois II de Flandres (1346-1384). 

## Caracterización 
O franco a cabalo era unha moeda de ouro de 24 quilates, cun diámetro de 29 mm un peso de 3,88 gramos ou, o que é o mesmo, 63 pezas por marco.

* **Anverso**: Xoán II "o Bo" a cabalo galopando cara á esquerda, con flores de lis na coroa e coa espada no alto; as proteccións do cabalo tamén con flores de lis. O conxunto está rodeado pola lenda en latín: IOHANNES DEI GRATIA - FRANCORV REX ("Xoán, pola graza de Deus, rei dos francos").
* **Reverso**: cruz con flores de lis, cun cuadrilóbulo central e inserida noutro cuadrilóbulo decorado con palmas e catro trevos. Lenda circular en latín *+* XP'C* VInCIT* XP'C* REGNAT* XP'C* INPERAT ("Cristo vince, Cristo reina, Cristo manda").

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Belaubre, J. (1996). *Dictionaire de Numismatique mediévale occidentale*. Leopard d'Or, París. ISBN 2-86377-121-3.

* Frey, A. R. (1916). *A dictionary of numismatic names; their official and popular designations*. American Journal of Numismatics. Vol 50.
* Klütz, K. (2004). *Münznamen und ihre Herkunft.* Moneytrend Verlag, Viena. ISBN 3-9501620-3-8
* Martinori, E. (1915). *La moneta. Vocabolario generale *. Roma. Istituto italiano di numismatica.

### Outros artigos 
* Franco a pé
* Franco francés
Ácido dihidrolipoico

O **ácido dihidrolipoico** (DHLA) é un composto orgánico que é a forma reducida do ácido lipoico. Este ácido carboxílico presenta dous grupos tiol, polo que é un ditiol. É opticamente activo, existindo formas R e S, pero só o enantiómero R é bioquimicamente significativo. O par ácido lipoico/ácido dihidrolipoico participa en diversas transformacións bioquímicas.

Nas células o ácido lipoico redúcese a ácido dihidrolipoico, o cal é xeralmente considerado como a forma máis bioactiva do ácido lipoico e a forma responsable da maioría dos efectos antioxidantes e de rebaixar as actividades redox do ferro e cobre non enlazados. Esta teoría foi posta en dúbida debido ao alto nivel de reactividade dos dous sulfhidrilos libres, a baixa concentración intracelular de ácido dihidrolipoico, a rápida metilación dun ou dos dous sulfhidrilos, a rápida oxidación da cadea lateral a metabolitos máis curtos e o rápido efluxo desde a célula. Aínda que tanto o ácido dihidrolipoico coma o ácido lipoico se encontraron dentro das células despois da súa administración, a maioría do ácido dihidrolipoico intracelular probablemente existe en forma de disulfuros mesturados con varios residuos de cisteína de proteínas citosólicas e mitocondriais.

O ácido lipoico pode ser reducido a áido dihidrolipoico polo menos por dous encimas citosólicos, a glutatión redutase (GR) e a tiorredoxina redutase (Trx1) e dous encimas mitocondriais, a lipoamida deshidroxenase e a tiorredoxina redutase (Trx2).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dihidrolipoamida
* Lipoamida
Thristan Mendoza

**Thristan Mendoza**, nado en Quezon City, Filipinas, en 1989, tamén coñecido como **Tum-Tum**, é un savant (síndrome do sabio autista) filipino e un prodixio da marimba.

## Traxectoria 
### Estudos 
Estando matriculado no Philippine Montessori Center, foi diagnosticado como autista aos dous anos e medio. Durante o mesmo ano, comezou a tocar música.

En 1997 a Universidade de Filipinas presentouno como un neno prodixio superdotado.

Mendoza ingresou na universidade e comezou estudos para especializarse en percusión.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Autismo
* Savant
* Superdotación

### Ligazóns externas 
* Xente célebre con TEA (Mental Health Daily)
Esox (xénero)

miniatura|260px|*Esox americanus*
miniatura|260px|*Esox cisalpinus*
miniatura|260px|*Esox masquinongy*
miniatura|260px|*Esox niger*
miniatura|260px|*Esox reichertii*  
miniatura|260px|*Esox* fósil

***Esox*** é un xénero de peixes osteíctios da orde dos esociformes, que é o tipo da familia dos esócidos.

As súas especies coñécense con nome vulgar xenérico de **lucios**.

## Taxonomía 
### Descrición 
O xénero foi descrito en 1758 por Linneo na 10ª edición do seu *Systema Naturae*.

### Etimoloxía 
O nome científico *Esox* é un termo do latín científico derivado do latín, e este do grego antigo *isox*, nome dun peixe, tirado dun nome céltico.

### Sinónimos 
Ademais de polo nome actualmente válido, o xéner coñeceuse tamén polos sinónimos:

* Segundo o GBIF:
***Kenoza* Jordan & Evermann, 1896
***Luccius* Rafinesque, 1810
***Lucius* Garsault, 1764
***Lucius* Geoffroy, 1767
***Lucius* Klein, 1776
***Lucius* Rafinesque, 1810
***Lucius*Walbaum, 1792
***Mascalongus* Jordan, 1878
***Picorellus* Rafinesque, 1820
***Trematina* Trautschold, 1884
* Segundo o WoRMS:

## Características 
Os lucios teñen a forma alongada, semellante a un torpedo, típica dos peixes depredadores, con cabezas acabadas en punta e dentes afiados. A súa cor adoita ser gris-verdosa, moteada ou con raias ao longo das súas costas, que lles subministran camuflaxe entre as herbas submarinas, e cada patrón de cada lucio é único. Poden medrar até unha lonxitude máxima rexistrada de 1,83 m, alcanzando un peso máximo rexistrado de 35 kg.

O seu fociño é parecido ao dun pato. A aleta caudal e bifurcada; os raios das aletas caudais oscilan entren 40 e 50, xeralmente con 17 raios ramificados; sen espiñas. O corpo está cuberto por numerosos pequenas escamas cicloides. A súa liña lateral é completa. Presentan polo menos 8 poros na canle infraorbitaria. A columna vertebral está formada por de 43 a 67 vértebras.

Os lucios son depredadores voraces, alimentándose dunha gran variedade de peixes e outros vertebrados.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Joseph S. Nelson (2006): *Fishes of the World*. 4th ed. Hoboken, Nova Jersey: John Wiley & Sons. ISBN 0-4712-5031-7.

### Ligazóns externas 
* *Esox* Linnaeus 1758  en Fossilworks.
* Pike in Your Waters.
Proteína carrexadora de acilos

A **proteína carrexadora de acilos** (**ACP** polas súas siglas en inglés de *acyl carrier protein*), tamén chamada **proteína portadora de acilos** ou **proteína transportadora de acilos**, é un cofactor da maquinaria de biosíntese de ácidos graxos e de policétidos. En ambos os casos, a cadea en crecemento está unida á ACP por medio dun tioéster derivado do tiol distal do resto 4'-fosfopanteteína. É unha das proteinas máis abundantes nas células de *Escherichia coli*, presente tamén nos animais.

## Estrutura 
As ACPs son proteínas pequenas cargadas negativamene que teñen un feixe de hélices α cun alto grao de semellanza estrutural e en secuencia de aminoácidos. Resolvéronse as estruturas de varias ACPs usando técnicas de RMN e cristalografía. As ACPs están relacionadas en estrutura e mecanismo coas proteínas carrexadoras (ou portadoras) de peptidilos (PCP) das péptido non ribosómico sintases.

## Biosíntese 
Despois da expresión da apoproteína inactiva ou *apo* ACP, un residuo de 4'-fosfopanteteína únese a un residuo de serina da ACP. Este acoplamento está mediado pola proteína carrexadora de acilos sintase (ACPS), unha 4'-fosfopanteteinil transferase. A 4'-fosfopanteteína é un grupo prostético de varias ACPs, incluíndo as ACPs das ácido graxo sintases, as ACPs das policétido sintases, as proteínas carrexadoras de peptidilos (PCP), xunto coas proteínas carrexadoras de arilos (ArCP) das péptido non ribosómico sintetases (NRPS).

A ACP do complexo da ácido gaxo sintetase citosólica animal está situada no centro do sistema e a ela vanse unindo covalentemente os intermediarios da sintese dos ácidos graxos. É unha proteína de só uns 9.000 Da, comparada cos 400.000 Da de todo o complexo. O seu grupo prostético é a 4'-fosfopanteteína, que está unida covalentemente a unha serina da ACP e ten un grupo -SH, onde se unen os acilos. Os intemediarios acilo esterificanse coa ACP durante a construción da cadea hidrocarbonada do ácido graxo. Os grupos acilo van pasando dun sitio activo do complexo encimático ao seguinte. O primeiro grupo acilo que se une á panteteína da ACP é un malonilo (procedente do malonil-CoA), pero despois o complexo encimático vaille pasando sucesivos grupos acetilo (procedentes do acetil-CoA), que se unen  ao malonilo agrandando a cadea ata que estea terminada despois de varios pasos e modificacións.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Biduedo, Bagude, Portomarín

**Biduedo** é un lugar da parroquia de Bagude no concello lugués de Portomarín, na comarca de Lugo. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres).

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Bagude 
### Parroquias de Portomarín
Manuel Vázquez Nóvoa

**Manuel Vázquez Nóvoa**, nado en Ourense o 30 de decembro de 1908, foi un mestre galego.

## Traxectoria 
Estudou Maxisterio na Escola Normal de Santiago de Compostela. Mestre, membro da Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense e colaborador de *Escuela de Trabajo*, da que era o deseñador. Militaba nas Juventudes Socialistas Unificadas. Foi nomeado mestre da escola graduada de Celanova en novembro de 1934. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituído a principios de agosto, e abríronlle expediente de responsabilidades políticas. Como resultado do expediente de depuración foi separado do servizo e baixa na escala en abril de 1940. Ingresou na Prisión de Ourense o 4 de xuño de 1941, de onde saíu en liberdade provisional en 1943.

## Vida persoal 
Casou coa filla do mestre de obras de Ourense Ricardo López Fernández.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* A Represión na provincia de Ourense
Dihidrolipoamida

A **dihidrolipoamida** é unha molécula que sofre oxidación por acción do encima dihidrolipoíl deshidroxenase para dar lugar á lipoamida. A lipoamida é despois utilizada como cofactor da α-cetoglutarato deshidroxenase, o complexo da piruvato deshidroxenase e o complexo da α-cetoácido de cadea ramificada deshidroxenase. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ácido dihidrolipoico
* Ácido lipoico
Lipoamida

A **lipoamida** é unha amida drivada do ácido lipoico. É unha amida monocarboxílica e un ditiolano. Orixínase pola condensación formal do grupo carboxilo do ácido lipoico con amoníaco. O grupo carboxilo únese a unha lisina dunha proteína por medio dun enlace amida. A lipoamida é un coencima que transfire acetilos e hidróxenos no proceso de desacilación oxidación do piruvato, usado en farmacoloxia. É un cofactor esencial para encimas do ciclo do ácido cítrico, do catabolismo da glicina e de aminoácidos de cadea ramificada. É ilustrativa do papel bioquímico da lipoamida a conversión do piruvato en acetil lipoamida. 

|center|450px

Pode xerarse a partir da dihidrolipoamida por medio do encima dihidrolipoamida deshidroxenase (EC:1.8.1.4) e despois convertida en S-glutaril-dihidrolipoamida polo encima oxoglutarato deshidroxenase (EC:1.2.4.2).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ácido lipoico
* Dihidrolipoamida
Styca

A **styca** é unha pequena moeda cuñada desde a fin do século VIII ata mediados do século IX no reino de Northumbria, nas illas Británicas.

## Historia 
A cuñaxe das stycas comezou baixo o reinado de Aethelred I (790-796), en substución das sceatta, que deixaron de producirse neste período. A emisión das styca deuse unicamente en Northumbria, xa que o resto dos reinos anglosaxóns non emitían máis ca peniques de prata baseados nos diñeiros dos francos.
[miniatura|112x112px|[Anverso dunha styca de Raedwulf, rei de Northumbria.]]
As stycas comezaron a producirse cunha base de prata, mais na metade da década de 830 comezaron a cuñarse en billón, cunha porcentaxe de prata cada vez inferior, ata que cara a 837 a prata deixou de estar presente na aliaxe destas moedas, situación que se mantivo ata que deixaron de cuñarse, arredor de 855. A gran cantidade de exemplares atopados de cobre suxire que a produción foi intensa e ininterrompida durante este período, e quizais explique tamén por que terminou durante o reinado de Osberht, xa que baixo este reinado moitas das pezas eran falsificacións. As stycas permaneceron en circulación ata a conquista viquinga de Northumbria en 867.

A orixe do nome *styca* atribúese unha palabra saxoa (*stycce*) que significaba "parte pequena" ou "anaco".

## Tipoloxía 
[miniatura|112x112px|Styca de [cobre a nome do rei Osberht.]]
Agás algunhas excepcións, as stycas comparten un estilo común moi ben definido. Nunha das súas faces amósase o nome do rei ou do arcebispo, arredor dun motivo central, e na outra face aparece o nome do moedeiro ou cuñador. Os motivos centrais adoitan ser sinxelos, como unha cruz ou un círculo, por exemplo.

Ocasionalmente, algunhas cecas utilizaron motivos máis complexeos: as moedas cuñadas a nome de Aethelred II distínguense pola complexidade das súas cruces. Nunha das súas moedas amósase mesmo a figura dun can e unha triquetra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Cook, B. J.; Williams, G.; Archibald, M. (2006). *Coinage And History in the North Sea World, C. AD 500-1250 : Essays in Honour of Marion Archibald.* Brill, Leiden. ISBN 90-04-14777-2
* Davies, G. (2010). *History of Money.* University of Wales Press. ISBN 978-0-7083-2379-3

* Frey, A. R. (1916). *A dictionary of numismatic names; their official and popular designations*. American Journal of Numismatics. Vol 50.
* Martinori, E. (1915). *La moneta. Vocabolario generale *. Roma. Istituto italiano di numismatica.
* Pirie, E. (2000). *Thrymsas, Sceattas and Stycas of Northumbria: an Inventory of Finds recorded to 1997*. Galata Print, Llanfyllin. ISBN 9780951667163
* Skingley, P. ed. (2014). *Coins of England & the United Kingdom. Standard Catalogue of British Coins 2015*. ISBN 978-1-907427-43-5

### Outros artigos 
* Moeda da Inglaterra anglosaxoa
* Sceat
* Thrymsa
Xosé Luís Sobrado Pérez

**Xosé Luís Sobrado Pérez**, nado en Feás, Boborás, en 1960, é un historiador e escritor galego.

## Traxectoria 
É licenciado en Xeografía e Historia pola USC e funcionario.

Participou en escavacións arqueolóxicas entre 1979 e 1996 e investigou a historia local e comarcal da área do Carballiño e o Ribeiro. Foi membro fundador e primeiro presidente (desde 1994 a 2005, e despois de 2012 a 2020) do Centro de Estudios da Comarca do Carballiño “Chamoso Lamas”, e membro do consello de redacción da súa revista *Argentarium*. Colaborou na fundación do Ballet Galego Eiras Nosas e do Grupo Arqueolóxico Larouco. Foi fundador e presidente da Asociación Cultural Vagalume de Boborás. 

Ten múltiples publicacións sobre historia, arqueoloxía, etnografía, o mundo do viño etc. en revistas especializadas e en xornais como La Voz de Galicia. Participou en moitos congresos e cursos da súa especialidade.

## Obras 
* *Xuvencos: historia e tradición* (1996). Concello de Boborás.
* *Astureses: un paseo pola historia* (2001). Comisión Parroquial da Saleta.
* *Albarellos. Historias de viño e auga* (2002). *[*Ourense]: Asociación Cultural e Recreativa de Albarellos.
* *O Couto e parroquia de Partovia. Evolución dunha parroquia de dominio monástico (1100-1930)* (2005). [Partovia]: Asociación de Veciños.
* *Pazo Tizón: dos espacios, una histori*a (2017). O Carballiño.

### Obras colectivas 
* *Os muíños de auga do río Arenteiro: evolución histórica dende a Idade Media ata os nosos días* (2005). Universidade de Vigo. En coautoría para “Homenaxe á Profesora Lola F. Ferro
* *As fábricas de papel na comarca do Carballiño* (2010). En coautoría con Francisco Fumega. Carballiño: Centro de Estudios Chamoso Lamas.
* *O viñedo do mosteiro de Oseira na idade media: un modelo de explotación vitícola* (1160-1500) (2010). Actas del IV Congreso internacional sobre el Císter en Portugal y Galicia
* *Madarnás. Camiñando na historia* (2013). En coautoría con Francisco Fumega, Jorge Lamas e Juan José Álvarez. Madarnás, Ourense: Asociación de Veciños de Madarnás, Deputación Provincial.
* *O proceso de electrificación do noroeste ourensán. Un modelo paradigmático da difusión da electricidade en Galicia* (2015). En coautoría con Francisco Fumega. Deputación provincial.
* *As arquitecturas históricas do viño. Polos ribeiros do Miño e do Avia* (2020). Como coordenador e coautor con Juan José Álvarez, Diego Reboredo e Jorge Lamas. Consellería de Cultura e Turismo, Dirección Xeral de Políticas Culturais, Museo Etnolóxico. Ribadavia.

## Notas
A Casilla de Narón, Narón, Portomarín

**A Casilla de Narón** é un lugar da parroquia de Narón no concello lugués de Portomarín, na comarca de Lugo.

## Toponimia
O topónimo **A Casilla** débese á presenza dunha caseta de legoeiros, xa derruída. Sitúase ao pé da estrada N-540 que une Lugo e Ourense.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Narón 
### Parroquias de Portomarín
Pedro Caneda Rodríguez

**Pedro Caneda Rodríguez**, nado en Medos (San Xoán de Río) cara a 1909 e finado en Vigo o 29 de xuño de 1966, foi un político galego.

## Traxectoria 
Irmán de Antonio Caneda Rodríguez. Instalado en Madrid, logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado comisario político. Militou no PCE.

Xulgado en consello de guerra en Madrid en maio de 1939, foi condenado a 30 anos de prisión por adhesión á rebelión. Conmutada a pena por 12 anos de prisión o 18 de xullo. Saíu en liberdade condicional en 1945 e foi confinado en Vigo. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas. Finou en Vigo o 29 de xuño de 1966.
## Vida persoal 
Casou con María González Porras Abad e foi pai adoptivo de María del Pilar González Porras e Crisanto Gómez Casal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Consello de guerra de Pedro Caneda 
* Ficha de Pedro Caneda no Centro Documental de la Memoria Histórica
* BOP Madrid, 26-6-1940, p. 3.
Benito Castejón Paz

**Benito Castejón Paz**, nado en Vigo o 31 de maio de 1928 e finado en Madrid o 8 de setembro de 2019, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Dámaso Castejón e Mercedes Paz Córdoba. Avogado, especializado en dereito administrativo. Foi xogador profesional en hóckey sobre herba, e participou na selección española. Foi Secretario Nacional da Delegación de Educación Física e Deportes en 1967 e Delegado Nacional de Educación Física e Deporte en setembro de 1976. Foi o primeiro responsable do Consello Superior de Deportes.

## Recoñecementos 
Medalla de prata ao Mérito Deportivo da Federación Española de Hockey (1952).

## Vida persoal 
Neto de Nicolás Paz Pardo

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Muere Benito Castejón Paz, el primer jefe del deporte español de la democracia
* Muere Benito Castejón, el primer responsable del CSD
Splendor (filme de 1989)

***Splendor*** é un filme italiano de 1989 dirixido por Ettore Scola. Estreouse en galego o 31 de xullo de 2022 a través da TVG.

## Personaxes 
* Marcello Mastroianni como Jordan
* Massimo Troisi como Luigi
* Marina Vlady como Chantal Duvivier
* Paolo Panelli como Mr. Paolo
* Pamela Villoresi como Eugenia
* Giacomo Piperno como Lo Fazio

## Notas
Clark (serie de televisión)

***Clark*** é unha serie de televisión sueca de 2022 por Jonas Åkerlund e producida por Netflix. Componse de seis episodios e está protagonizada por Bill Skarsgård. Estreouse o 5 de maio de 2022. Está baseada na vida de Clark Olofsson e conta, nun dos episodios, os acontecementos do roubo de Norrmalmstorg.

## Personaxes 
* Bill Skarsgård como Clark Olofsson
** Kolbjörn Skarsgård como Clark (con 7 anos)
** Lukas Wetterberg como Clark adolescente
* Vilhelm Blomgren como Tommy Lindström
* Isabelle Grill como Madou
* Malin Levanon como Liz
* Hanna Björn como Maria
* Peter Viitanen como Sten Olofsson
* Sandra Ilar como Ingbritt Olofsson
* Björn Gustafsson como Kaj-Robert
* Adam Lundgren como Kurre Räven
* Agnes Lindström Bolmgren como Ingela
* Christoffer Nordenrot como Jan-Erik "Janne" Olsson
* Claes Malmberg como Tage Erlander
* Daniel Hallberg como Hiller
* Alicia Agneson como Kristin "Kicki" Ehnmark
* Sofie Hoflack como Marijke
* Alida Morberg como Sussi Korsner
* Tommy Körberg como xuíz
* Benas Druktenis e Grytis Druktenis como Jon
* Lina Ljungqvist como Lena Nyman

## Notas
O Barco, San Nicolao de Portomarín, Portomarín

**O Barco** é un lugar da parroquia de San Nicolao de Portomarín no concello lugués de Portomarín, na comarca de Lugo. Sitúase preto do río Miño. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 9 habitantes (6 homes e 3 mulleres).

## Notas 

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Nicolao de Portomarín 
### Parroquias de Portomarín
Corazóns malferidos

***Corazóns malferidos*** (en ) é un filme estadounidense de 2022 dirixido por Elizabeth Allen Rosenbaum. Baséase na novela homónima de Tess Wakefield. Conta a historia dunha aspirante a cantautora chamada Cassie e a un marine chamado Luke, que se namoran malia todos os obstáculos. O filme estreouse en Netflix o 29 de xullo de 2022 onde conta con versión subtitulada en lingua galega.

## Personaxes 
* Sofia Carson como Cassie Salazar
* Nicholas Galitzine como Luke Morrow
* Chosen Jacobs como Frankie
* John Harlan Kim como Toby
* Kat Cunning como Nora
* Linden Ashby como Jacob Morrow Sr.
* Anthony Ippolito como Johnno
* Scott Deckert como Jacob Morrow Jr.
* Sarah Rich como Hailey
* Loren Escandon como Marisol Salazar
* Breana Raquel como Riley
* Nicholas Duvernay como Armando
* A.J. Tannen como Dr. Grayson

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
O día do revólver

***O día do révolver*** (en ) é un filme estadounidense de 1968 dirixido por Jerry Thorpe.

Estreouse en galego o 9 de setembro de 2012 na TVG.

## Sinopse 
Despois de tres anos de ausencia, Lorn Warfield volve ao seu rancho. Ao chegar, descobre que a súa propiedade foi saqueada e decátase de que a súa dona, as súas dúas fillas e a muller do pastor foron secuestradas por unha tribo apache. Decidido a atopalas, consegue a axuda de Owen Forbes, o seu veciño granxeiro, sen saber que é o amante da súa muller. Unidos polo excéntrico Jimmy Noble, os tres homes lánzanse na procura dos apaches.

## Personaxes 
* Glenn Ford como Lorn Warfield
* Arthur Kennedy como Owen Forbes
* Dean Jagger como Jimmy Noble
* John Anderson como Capitán Jefferson Addis
* Paul Fix como Sheriff Kelso
* Nico Minardos como Jose Luis Gomez de la Tierra y Cordoba DeLeon
* Dean Stanton como Sarxento Parker
* Pilar Pellicer como Lydia Yearby
* Parley Baer como Willford
* Royal Dano como Dr. Eli Prather
* Ross Elliott como Reverendo Yearby
* Barbara Babcock como Angie Warfield
* James Griffith como Storekeeper - Hazenville

## Notas
Brisón de Heraclea

**Brisón de Heraclea** (nalgunhas fontes: Brysón, Βρύσωνος ) - matemático grego antigo e sofista do século V a, C. Realizou investigacións sobre o problema da cuadratura do círculo e o cálculo do valor aproximado do número \pi.

## Fontes 
Os escritos de Brison non sobreviviron. O seu nome aparece mencionado nunha das cartas de Platón (décimo terceira); o historiador Teopompo afirma que Brisón acusou a Platón de plaxio (supostamente Platón usou as ideas de Brisón nos seus diálogos). Aristóteles criticou o método de Brison para cadrar o círculo e algunhas das súas outras ideas . Brison tamén é mencionado por Diogenes Laertes. A enciclopedia Suídas (século X) chama a Brisón o mestre de moitos filósofos , porén, é posible que o autor das Suídas confundise a Brisón de Heraclea co filósofo posterior Brisón de Acaia.

## Biografía e actividade científica 
Brison naceu en Heraclea Pontica. Descoñécense os detalles da súa biografía. Quizais fose alumno de Sócrates.

Independentemente do seu contemporáneo Antifonte, Brisón descubriu un método para calcular a área dun círculo. Para obter unha estimación inferior da área, utilizou un polígono regular inscrito nun círculo, cuxo número de lados foi sucesivamente dobrado, e para a estimación superior, utilizou de xeito similar o polígono circunscrito (Antifonte limitouse á estimación inferior). Como resultado, Brisón puido atopar un valor aproximado de \pi. Posteriormente (século III a. C.) Arquímedes polo mesmo método calculou o valor de \pi con maior precisión.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Жуков А. В. Вездесущее число «пи». — 2-е изд. — М.: Издательство ЛКИ, 2007. — 216 с. —  ISBN 978-5-382-00174-6.
* *Heath, Thomas Little.* A History of Greek Mathematics, Volume II. Dover publications, 1981. ISBN 0-486-24074-6.
* Philosophy Dictionary definition of Bryson of Heraclea. The Oxford Dictionary of Philosophy. Copyright © 1994, 1996, 2005 by Oxford University Press.

### Ligazóns externas 
* *Aristóteles.* Segunda Analítica, Capítulo 9 .
*  (arquivado) 
* A cuadratura do círculo de Brisón (Bryson)
* A historia de Pi
3rd Secret

**3rd Secret** é un supergrupo estadounidense de rock alternativo formado no ano 2022. A banda inclúe membros dos grupos de grunge Soundgarden, Nirvana e Pearl Jam.

A banda está formada polo guitarrista e acordeonista Krist Novoselic de Nirvana, o batería Matt Cameron de Pearl Jam e Soundgarden, os guitarristas Kim Thayil de Soundgarden e Jon "Bubba" Dupree de Void, e as vocalistas Jillian Raye e Jennifer Johnson. Novoselic, Johnson, e Raye tocaron xuntos na banda Giants in the Trees, mentres que Cameron e Dupree tocaron en Hater.

## Historia 
O 11 de abril de 2022 a banda publicou o seu álbum de estrea autotitulado e o sinxelo "I Choose Me", a primeira música na que os compañeiros de Soundgarden Kim Thayil e Matt Cameron traballaran xuntos dende a morte de Chris Cornell en 2017.

Respecto ao proceso de gravación do disco e á cantidade de cancións que decidiron gravar, a banda escribiu na súa web, "Naquel momento, houbo unha idea de tres álbums separados de individuos para incluír varias contribucións dos músicos anteriores. Todo parecía posible e as actitudes eran positivas. A finais de 2021, sentindo que pasara demasiado tempo, ou simplemente sentíndose impacientes, Krist e Jillian propuxeron 3rd Secret, combinando material gravado en Seattle e na granxa. E así chegamos a este disco con Jillian e Krist na portada". 

O 22 de xuño de 2023 a banda publicou o seu segundo álbum de estudio, titulado *The 2nd 3rd Secret.*

## Discografía 
### Álbums 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina da banda
ADA Blois Basket

O **Abeille des Aydes Blois Basket 41**, habitualmente coñecido como **ADA Blois**, é un equipo de baloncesto profesional francés con sede na cidade de Blois (Centro-Val de Loira). Fundado en 1907, desde 2022 compite por vez primeira na LNB Pro A, a máxima categoría do baloncesto galo. Disputa os seus partidos como local no Jeu de Paume, un pavillón con capacidade para 2&nbsp;525 espectadores.

## Historia
Fundado en 1907 co nome de Abeille des Aydes, no seus comezos o club adicábase principalmente á práctica da ximnasia e o tiro. Entre 1986 e 1995, o ADA Basket, adestrado por Jean-Raoul Baudry, pasou da Rexional 2 á Nacional 2 con catro accesos consecutivos de 1987 a 1991. Porén, ao final da temporada 1994-1995, o club declarouse en bancarrota e descendeu de volta á Rexional 1. Non sería até o ano 2001 cando o equipo consegue regresar á Nacional 2. Na tempada 2004−05 o club consegue o ascenso á Nacional 1, terceira categoría do baloncesto francés. Ao final desta temporada, o equipo descende de novo a Nacional 2, mais consegue regresar en tan só unha tempada. 

Na terceira categoría consegue chegar en varias ocasión á final dos playoffs: 2012, 2013 e 2015, nas tres ocasións sen éxito. Porén, o 29 de marzo de 2016, despois de vencer na casa ao Stade Rochelais por 75−50, o club consegue por fin o ascenso á LNB Pro B, segunda categoría gala. Na temporada 2017−18, o Blois sorprende ao rematar a temporada primeiro na temporada regular cun récord de 27−7 na Pro B. Deste xeito, Blois foi coroado campión Pro B e ascendido á máxima categoría, a LNB Pro A. Proén, debido á insuficiencia de infraestruturas, o club mantívose na segunda división. En 2022 o club consegue de novo o ascenso para acceder á primeira división por primeira vez na súa historia, esta vez puidéndoo materializar. 

## Xogadores 
### Destacados 
*  Kévin Dinal
*  Stephane Gombauld
*  Rudy Jomby
*  Jonathan Tornato
*  Charles Abouo
*  Héctor Manzano
*  Tyren Johnson
*  Kris Joseph
*  Frank Turner
*  Lamayn Wilson
*  Omari Gudul
*  Eric Boateng

## Adestradores 
*  Jean-Raoul Baudry (1986−1995)
*  Eric Aouizrat (1995−1999)
*  Christophe Ivars (1999−2003)
*  Gilles Versier (2003−2006)
*  Nicolas Faure (2006−2011)
*  Hugues Occansey (2011−2013)
*  Guillaume Quintard (2013)
*  Mickaël Hay (2013−presente)

## Palmarés 
**Segunda División de Francia**
* **Campións (1):** 2018
* *Subcampións (1):* 2022

## Historial 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Manuel Rodríguez Rodríguez (relixioso)

**Manuel Rodríguez Rodríguez**, nado en Ribadavia o 16 de novembro de 1898 e finado en Santiago de Compostela o 28 de setembro de 1975, foi un relixioso e escritor galego.

## Traxectoria 
Comezou a súa formación cos Irmáns Maristas en 1910, congregación na que profesou temporalmente o 22 de marzo de 1915 e perpetuamente o 28 de setembro de 1920. Iniciou a súa carreira como profesor en Ourense en 1915. Ocupou diversas responsabilidades en colexios da súa congregación na Coruña, Tui e Madrid. En 1943 dirixiu en Madrid o Colexio Infanta María Teresa, restaurado por el logo da guerra civil. Mestre nacional, diplomado en Estudos Hispánicos, diplomado en francés pola Escola Superior de Idiomas e Licenciado en Filosofía y Letras. En 1942 dirixiu a revista *Orientaciones* e foi director da Asociación mundial de Antigos Alumnos maristas. Foi membro fundador da Federación Española de Relixiosos de Enseñanza e cofundador do Consello Superior de Misións en 1940. En 1970 fundou en Santiago de Compostela o Seminario Fontán-Sarmiento de Haxiografía, Toponimia e Onomástica de Galicia, que dirixiu ata a súa morte no Colexio Maior Gelmirez de Santiago de Compostela o 28 de setembro de 1975.

## Obras 
* *Breviario de la vida y de la muerte*, 1930.
* *Cinco estampas marianas para teatro*, 1947.
* *Labor misionera de España en el mundo*, 1950.
* *Santa Florentina*, 1954.
* *Novena a la madre de Dios del Lodairo*, 1956.
* *Fray Jacinto de Ribera*, 1960.
* *Hidrotoponimia de la ría de Arosa: Accidentes costeros, emergentes y submarinos con sus coordenadas*, 1976.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Vigo, Recelle, Portomarín

**Vigo** é un lugar da parroquia de Recelle no concello lugués de Portomarín, na comarca de Lugo. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 16 habitantes (9 homes e 7 mulleres).

## Toponimia 
A orixe do topónimo é o latín  (acusativo de *vicus, vici*, "aldea sen murallas"), frecuente para aqueles pequenos poboamentos semiurbanos ou rurais sen fortificar, ou "aldeas".

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Recelle 
### Parroquias de Portomarín 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Portomarín
Edith Rebecca Saunders

**Edith Rebecca Saunders**, nada en Brighton, Inglaterra, o 14 de outubro de 1865 e finada en Cambridge o 6 de xuño de 1945, foi unha xenetista e anatomista vexetal británica. Descrita polo xenetista e biólogo británico, como a "nai da xenética vexetal británica", xogou un papel activo no redescubrimento das leis de herdanza de Mendel, a comprensión da herdanza dos trazos nas plantas; foi a primeira colaboradora do xenetista William Bateson. Tamén desenvolveu un amplo traballo sobre a anatomía das flores, centrándose especialmente no xineceo, os órganos reprodutores femininos das flores.

## Traxectoria 
Saunders foi educada por primeira vez no Handsworth Ladies' College e en 1884 ingresou no Newnham College, Cambridge. Alí, asistiu ao Tripos de Ciencias Naturais durante dous anos para estudar ciencias naturais.

Continuou a súa investigación de posgrao no *Balfour Bioological Laboratory for Women*, un laboratorio que co-dirixiu coa científica Marion Greenwood de 1888 a 1890 e logo dirixiu soa durante outros 24 anos; este centro da Universidade de Cambridge encargouse de formar a alumnas e mesmo proporcionou traballos universitarios a científicas formadas que doutro xeito nunca serían colocadas. Saunders tamén foi xefa de estudos no Girton College (1904–1914) e no Newnham College (1918–1925).

Foi nomeada Fellow da Royal Horticultural Society da que recibiu a Medalla Banksian en 1906. En 1905 foi unha das primeiras mulleres elixidas para a Sociedade Linneana de Londres. En 1920 foi presidenta da sección de botánica da British Association for the Advancement of Science e presidenta da Genetic Society, entre 1936 e 1938. 

Durante a segunda guerra mundial serviu como voluntaria axudando as forzas aliadas. Morreu pouco despois de regresar a Gran Bretaña, en 1945, tras sufrir feridas nun accidente de bicicleta.
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Biscutella_laevigata_ENBLA04.jpg/280px-Biscutella_laevigata_ENBLA04.jpg|miniatura|280x280px| Biscutella laevigata

## Carreira 
As primeiras investigacións de Saunders foron no campo da xenética, na que algúns dos seus experimentos xenéticos levaron a ela e a William Bateson a definir termos importantes como "alelomorfos" (hoxe chamados alelos), heterocigotos e homocigotos. Ademais, xunto con William Bateson e Reginald Punnett, descubriu o que agora se coñece como xenes ligados, cando os factores hereditarios están ligados e se herdan xuntos, a base para importantes descubrimentos sobre a cartografía xenética e as súas combinacións.

## Notas
Castro da Peneda

O **Castro da Peneda** é un sitio arqueolóxico como resultado do asentamento da cultura castrexa en Galicia. Está situado na parroquia redondelá do Viso.

O estado de conservación é ruinoso. Apenas se atopan restos da súa muralla e de tres vivendas circulares. Posteriormente na localización do castro construíronse outros edificios como o castelo de Castrizán, do que hoxe só se conservan restos da muralla; ou a capela da Virxe das Neves, que se conserva relativamente ben.

## Descrición
A muralla arrodea o castro percorre paralela á estrada que sube ao monte da Peneda. Da muralla apenas se conservan algúns tramos e está formada por pedras de orixe granítica. Consta de dúas fileiras de pedras de gran tamaño e separadas por uns centímetros entre si. Entre ambas filas está recheo de pedras menores e terra.

Ademais da muralla, consérvanse tres vivendas circulares de 3,30, 3,60 e 4,60 metros de diámetro.

Tamén, por último, consérvanse restos do que puido ter sido unha mina.

## Obxectos
No Museo de Pontevedra exhíbense diversos obxectos atopados en escavacións do castro. Entre elas destacan un caldeiro de bronce e varios utensilios de cociña (coitelos, alfinetes, fibelas), machadas, muíños e varios obxectos de cerámica.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Castros de Galicia
* Cultura castrexa
Alberto Retuerta

**Alberto Retuerta Cuadros**, coñecido como **Retu**, nado en Madrid o 1 de xaneiro de 2002, é un futbolista español que xoga de lateral esquerdo no Hércules, da Primeira División RFEF.

## Traxectoria 
Comezou a xogar ao fútbol nas canteiras do Vicálvaro e do Rayo Vallecano e aos 10 anos ingresou na estrutura do Real Madrid. Subiu polos diferentes equipos do club durante a seguinte década e con 18 anos debutou co Real Madrid Castilla na Segunda División B, da man de Raúl, nunha vitoria por 3-1 sobre o Navalcarnero. Durante esa tempada (2020/21) compaxinou o filial co equipo xuvenil, co que disputou a Copa de Campións, caendo en semifinais fronte ao Deportivo da Coruña. Na seguinte campaña subiu definitivamente ao Castilla, co que disputou a nova Primeira División RFEF, xogando 10 encontros, 9 deles como titular.

En xullo de 2022 foi anunciado como novo xogador do Deportivo da Coruña, da mesma categoría. Sen minutos en liga, disputou un só partido co equipo galego na tempada, a derrota fronte ao Guijuelo na primeira rolda da Copa do Rei. En xaneiro anunciouse a súa saída ao Hércules, en calidade de cedido ata o remate da tempada. No equipo alacantino, que militaba na Segunda División RFEF, recuperou protagonismo, sendo titular indiscutible no lateral esquerdo do equipo ata o final da tempada.

De regreso no Deportivo, viviu unha situación similar á da anterior campaña, disputando só 4 partidos na primeira metade da 2023/24, polo que no mercado invernal, club e xogador acordaron a rescisión do seu contrato. A continuación regresou ao Hércules.

## Palmarés 
;Deportivo da Coruña
* **Primeira División RFEF (1):** 2023/24.
;Hércules
* **Segunda División RFEF (1):** 2023/24.

## Estatísticas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador no sitio web do Real Madrid .
Síndrome do intestino irritable

A **síndrome do intestino irritable** ou **colon irritable** é unha patoloxía do aparello dixestivo caracterizada pola alteración funcional dos hábitos deposicionais e intestinais sen que estea xustificado por ningunha anomalía estrutural en ningún órgano. Dado que non existe ningún marcador clínico, proba de imaxe ou calquera outro test diagnóstico, considérase unha doenza de exclusión e o seu diagnóstico baséase nas manifestacións clínicas. O colon irritable diagnostícase en base a uns criterios clínicos establecidos que se coñecen coma Roma II. A prevalencia desta patoloxía abrangue entre o 10 e o 20 por cento da poboación mundial, cun claro predominio no sexo feminino. 

A síndrome do intestino irritable está asociada típicamente a outras doenzas funcionais, coma a cefalea tensional, a síndrome de fatiga crónica, a fibromialxia ou a cistite intersticial.

## Síntomas
O síntoma principal e necesario para o diagnóstico de colon irritable é a dor ou as molestias abdominais. Esta dar de xeito típico adoita mellorar tras a defecación ou a expulsión de gases. Pode consistir tanto nunha dor constante e continua coma intermitente en forma de cólico. A dor empeora co estrés e coas comidas. Normalmente non se asocia desnutrición e o sono nocturno adoita ser respectado.a

Ademais da dor, poden coexistir e incluso intercalarse e episodios de estreñemento e diarrea. Cando se produce diarrea, esta pode ir acompañada de mucosidade, de xeito que o termo "colite mucosa" é un sinónimo moitas veces desta doenza.

En case a metade dos pacientes, ademais, pódense identificar síntomas do aparello dixestivo superior: náuseas, vómitos, refluxo gastroesofáxico ou dispepsia.

## Diagnóstico
Non existe ningunha proba médica que diagnostique a síndrome do colon irritable. Os criterios diagnósticos son estritamente baseados na clínica e determinados por un comité de expertos, no que se denomina os Criterios de Roma II. 

## Tratamento
A síndrome do colon irritable é unha doenza benigna, polo que comprería explicar e tranquilizar ao paciente o curso da enfermidade. Dado que os pacientes adoitan a estar preocupados e que o estrés emocional inflúe nesta doenza, a correcta educación sanitaria pode mellorar os síntomas.

Outro piar terapéutico radica nos cambios de estilo de vida, sobre todo no exercicio e na alimentación. A dieta libre de glute, baixa en FODMAPs ou rica en fibra poderían mellorar os síntomas de colon irritable.

Non existe ningún tratamento específico para o colon irritable. As posibles opcións terapéuticas dependerán dos síntomas que manifeste o paciente e irán encamiñadas ao tratamento específico destes.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Síndrome de fatiga crónica
Jerome Apt

**Jerome "Jay" Apt III**, nado en Springfield, Massachusetts, o 28 de abril de 1949, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-37, STS-47, STS-59 e STS-79.

## Traxectoria 
Apt graduouse en física pola Universidade de Harvard en 1971 e é doutor na mesma materia polo Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts en 1976.

Foi seleccionado como candidato astronauta pola NASA en xuño de 1985, completando o seu adestramento en xullo de 1986 e participando nas misións STS-37, STS-47, STS-59 e STS-79. Pasou un total de 35,30 días no espazo. Retirouse da NASA en maio de 1997.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-37
*STS-47
*STS-59
*STS-79
Lee Archambault

**Lee Joseph "Bru" Archambault**, nado en Oak Park, Illinois, o 25 de agosto de 1960, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-119 e STS-117.

## Traxectoria 
Archambault graduouse en enxeñaría astronáutica e aeronáutica pola Universidade de Illinois-Urbana en 1982 e é máster na mesma materia pola mesma institución en 1984.

Foi seleccionado como candidato a astronauta pola NASA en xuño de 1998, completando o seu adestramento en xuño de 1999 e participando nas misións STS-117 e STS-119. Pasou un total de 26,65 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-119
*STS-117
Ariel (satélites)

**Ariel** foi unha serie de seis satélites artificiais colaboración entre Reino Unido e Estados Unidos para estudar a atmosfera superior e os fenómenos de altas enerxías.

## Ariel 1 e 2
Foron lanzados o 26 de abril de 1962 e o 27 de marzo de 1964 respectivamente, un mediante un foguete Delta e o outro mediante un Scout X-3. Ariel 1 tiña forma de cilindro de 62 kg e 58 cm de diámetro, cunha altura de 22 cm, e a súa misión foi estudar a ionosfera e a súa relación coa actividade solar. Funcionou ata o 9 de xullo de 1962. Ariel 2 levaba tres experimentos a bordo para medir as ondas de radio galácticas.

## Ariel 3 e 4
Foron lanzados o 5 de maio de 1967 (mediante un Scout A) e o 11 de decembro de 1971 (usando un Scout B1) respectivamente. Ariel 3 levaba cinco experimentos a bordo e tiña forma de prisma de doce lados e 57 cm de altura cun diámetro de 69,6 cm. Ariel 4 foi lanzado para estudar a interacción entre ondas electromagnéticas, plasmas e partículas enerxéticas coa ionosfera.

## Ariel 5
Ariel 5 foi lanzado o 15 de outubro de 1974 mediante un Scout B1 con seis experimentos a bordo para estudar os raios X de orixe astronómica.

## Ariel 6
Ariel 6 foi lanzado o 2 de xuño de 1979 mediante un Scout D1. Levaba instrumentos a bordo para estudar raios X e raios cósmicos.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Scout D1
*Scout B1
*Scout A
*Scout X3
Mary Horner Lyell

**Mary Elizabeth Horner Lyell**, nada o 9 de outubro de 1808 e finada o 24 de abril de 1873, foi unha concóloga e xeóloga inglesa e colaboradora do seu compañeiro o xeólogo Charles Lyell. Aínda que non acadou o recoñecemento individualmente, os historiadores consideran que é probable que contribuíse moito ao traballo do seu marido e que a súa notoriedade eclipsase a súa propia imaxe.

## Traxectoria 
Mary Elizabeth Horner era a maior de seis fillas de Leonard Horner, profesor de Xeoloxía que ensinou en Inglaterra e Alemaña. Leonard Horner quería que todos os seus fillos tivesen unha boa educación. Mary converteuse en concóloga e xeóloga, mentres que a súa irmá máis nova, Katharine, aprendeu a botánica. Casou con Charles Lyell en xullo de 1832, con quen compartiu non só o seu amor pola xeoloxía, senón tamén o seu amor pola literatura e as relacións amigables no mundo literario. A súa irmá Katherine casou con Henry Lyell, o irmán máis novo de Charles.

Horner Lyell é máis coñecida polo seu traballo científico de 1854, onde estudou e clasificou a súa colección de caracois terrestres das Illas Canarias. Este estudo foi comparado co de Charles Darwin sobre aves e tartarugas das illas Galápagos. Mary e Charles eran un equipo científico. Ela acompañouno nas súas excursións e axudouno debuxando esbozos dos seus achados xeolóxicos; empaquetar a súa roupa, equipamento e exemplares; catalogar as súas coleccións de rochas, minerais e fósiles; aprender español e sueco ademais das linguas que xa coñecía, francés e alemán, para traducir a súa correspondencia e axudalo a comunicarse; e facendo de escriba cando a súa vista comezou a fallar coa idade. Horner Lyell mantivo correspondencia con Elizabeth Agassiz sobre a xeoloxía glaciar de América do Sur e tamén co naturalista William Prescott.

Mary Horner Lyell non logrou o recoñecemento individualmente, pero algúns historiadores consideran que probablemente contribuíu en gran medida ao traballo científico de Charles Lyell, que o seu propio traballo se fundiu co traballo do seu marido e que a súa notoriedade eclipsou a súa propia imaxe.

## Notas
Araks-N

**Araks-N** ou **Arkon** foi unha serie de dous satélites de recoñecemento rusos.

## Características
Os Arkas-N eran satélites electroópticos de recoñecemento cunha resolución de entre 2 e 10 m cunha órbita alta para pasar máis tempo sobre os seus obxectivos. Foron construídos sobre a plataforma Arkon de NPO Lavochkin e montaban un telescopio de 1,5 m.

Arkas-N 1 foi lanzado o 6 de xuño de 1997, mentres que Arkas-N 2 o foi o 25 de xullo de 2002, ambos mediante un Proton K/DM-5. Arkas-N 1 sufriu un fallo na batería nada máis ser lanzado. Funcionou catro meses ata quedar fóra de servizo. Arkas-N 2 funcionou durante un ano ata que o seu compartimento presurizado perdeu presión e deixou de funcionar. Valorouse lanzar un Arkas-N 3 coas partes de reposto dos dous primeiros, pero finalmente decidiuse acabar co programa.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Proton K/DM-5
José Manuel Vázquez

**José Manuel Vázquez** pode referirse a:
* **José Manuel Vázquez Yebra**, avogado e político (1928-2021)
* **José Manuel Vázquez Varela**, historiador (1946-)
* **José Manuel Vázquez Vázquez**, político (1972-)
Paris Basketball

O **Paris Basketball** é un equipo de baloncesto profesional francés con sede na cidade de París. Fundado en 2018, por David Kahn e Eric Schwartz, o equipo disputa os seus partidos como local na Halle Georges Carpentier, un pavillón con capacidade para 5&nbsp;009 espectadores. Desde a temporada 2021−22 o club compite na LNB Pro A, máxima categoría do baloncesto galo.

## Historia 
O club comezou como un proxecto dirixido por David Kahn, antigo director deportivo dos Minnesota Timberwolves da National Basketball Association (NBA), para crear un gran club de baloncesto na cidade de París. A idea materializouse o 12 de xullo de 2018, data na que foi anunciada a creación do club profesional. No acto de presentación os fundadores declararon que a intención do club era a der ser un equipo da Euroliga para 2022. Tamén anunciaron que o futuro pavillón local do equipo sería un recinto en Porte de la Chapelle, construñido para os Xogos Olímpicos de 2024. Mentres tanto, o pavillón do club sería a Halle Georges Carpentier.

O equipo comezou a súa traxectoria directamente na LNB Pro B, a segunda categoría do baloncesto francés, após comprar a licenza do Hyères-Toulon Var Basket. Na temporada 202−21 o club acabou en segunda posición na Pro B por detrás do Fos Provence Basket. A diferenza doutras temporadas, por mor da pandemia de COVID-19, o club non tivo que disputar os playoffs de ascenso, obtendo directamente praza na máxima categoría. NA súa primeira temporada na LNB Pro A, o club acabou un posto por riba do descenso con 13 vitorias, tan śo unha máis das necesarias para acadar a salvación. Con todo, o club é invitado para disputar a EuroCup na temporada 2022−23.

## Xogadores 
### Destacados 
*  Victor Samnick
*  Daniel Dillon
*  Kris Joseph
*  Jevohn Shepherd
*  Kyle O'Quinn
*  Sheck Wes
*  Evans Ganapamo

## Adestradores 
*  Jean-Christophe Prat (2018−2022)
*  Will Weaver (2022−presente)

## Historial 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
A Servicería, Recelle, Portomarín

**A Servicería** é un lugar da parroquia de Recelle no concello lugués de Portomarín, na comarca de Lugo. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 estaba deshabitado.

## Notas 

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Recelle 
### Parroquias de Portomarín