Federación de Asociacións Culturais Galegas

A **Federación de Asociacións Culturais Galegas**, tamén chamada **Galiza Cultura**, foi fundada no ano 2010 en **Santiago de Compostela** para actuar como unha plataforma de conexión entre todas as asociacións que se adscriben a ela. A súa presidenta é Pilar García Negro. No campo político, pódese asociar esta federación coa esquerda nacionalista.
## O Asociacionismo galego 
O réxime franquista, que comezou no ano 1939 após a guerra civil española, tivo importantes consecuencias para a cultura, nación e lingua galegas. A ditadura impuxo unha forte censura no ámbito literario, de xeito que moitas obras quedaron sen ver a luz ou víronse obrigadas a publicarse no exilio. Non foi até a década dos sesenta cando se produciu unha apertura do réxime, e é neste momento cando comezan a xurdir diversas asociacións culturais, todas elas tendo como referente o grupo Brais Pinto (1958, Madrid). Estas asociacións naceron tanto nas vilas como nas cidades e tiñan como principal obxectivo facer visíbeis os problemas do país e construílo tendo en conta a lingua e a cultura propias. Para iso emprendéronse iniciativas tales como cursos, conferencias e actividades lúdicas, entre outras. Así mesmo, fomentáronse xéneros literarios como o teatro e a literatura infantil; e organizáronse concursos literarios, entre os que podemos destacar o Premio Teatro Castelao (concedido por O Galo).

### O Galo 
A primeira asociación destacábel aparece no ano 1961 en Santiago de Compostela baixo o nome de Agrupación Cultural O Galo. Os seus creadores, Ventura Cores, Salvador García Bodaño, Carlos Maside e Mario Orjales organizaron excursións, conferencias, exposicións e lecturas dramatizadas para o conxunto da poboación.

### O Facho 
No mesmo ano, a Agrupación Cultural O Facho dirixida por Enrique Harguindey Banet e Andrés Salgueiro Armada conseguiron achegarse a un maior público mediante a creación de contidos en xornais e un programa radiofónico. Ademais, levaron a cabo un concurso de contos infantís que tiña como obxectivo potenciar este tipo de lecturas no idioma galego.

### Asociación Cultural de Vigo 
Un par de anos máis tarde, foi creada a Asociación Cultural de Vigo por Camilo Nogueira Román, Xosé Luís Méndez Ferrín e X. L. Franco Grande. Será neste momento cando emitan o primeiro programa de radio en lingua galega en España despois de 1936, co nome de *Raíz e tempo*  e dirixido por Xohana Torres.
### Agrupación Cultural Auriense 
Canto a Agrupación Cultural Auriense (1967, Ourense), presidida por Ramón Otero Pedrayo, a súa actividade organízase arredor de actos, semanas culturais en diferentes sedes e cursos en galego. Alén diso, funcionou como club e escola de militancia nacionalista.
### O Ateneo 
Por último, O Ateneo Ferrolán xorde no 1979 mais non ten actividade significativa até anos posteriores. Nesta agrupación conflúen tanto intelectuais como profesionais liberais. Dentro do seu programa cultural encóntranse actos dedicados a Castelao, conferencias e homenaxes a diversos artistas.&nbsp;

Unha das cuestións máis importantes é a da lingua, xa que durante esta época o galego viuse afastado do campo do ensino. Por esta razón os estudantes non puideron adquirir as destrezas e coñecementos suficientes da súa propia lingua. Así, estas asociacións mencionadas previamente pretendían garantir cursos en galego para o público interesado, especialmente para o alumnado universitario e os mestres. O papel que desempeñaron entidades como o Instituto da Lingua Galega, a Real Academia Galega e editoriais galegas foi imprescindíbel para o desenvolvemento do asociacionismo galego como o coñecemos hoxe en día.

## Motivos 
Anteriormente existiu unha federación de asociacións culturais galegas formada por diversas asociacións non gobernamentais con actividade e proxección en moitos lugares. Galiza Cultura pretende ser a súa herdeira. Así, O Galo, A Sementeira, O Facho, a Agrupación Auriense e a Asociación Cultural de Vigo, entre outras, tiveron un papel fundamental na actividade cultural e no espertar de Galiza. Deste xeito, realizáronse recitais de poesía galega, obras de teatro e mesas redondas. A vocación socializadora destas asociacións é a causa pola cal se elixiu como receptor as clases populares.

## Métodos 
Segundo a súa presidenta, o principal presuposto sobre o que se constrúe esta federación é que o pobo galego é unha nación con historia e cultura específicas, en constante proceso de creación, dinamismo e mudanza. A súa vontade reside en reivindicar, sempre desde unha liña pacífica e democrática, que o pobo galego siga existindo na súa expresión e rexeitan o seu anquilosamento.

## Actividades 
* No mesmo ano da súa creación, tivo lugar a recordación, con ampla participación social, do 125º aniversario da morte de Rosalía de Castro, non como un acto mortuorio senón como unha celebración para darlle vida a quen fundou a literatura galega no século XIX.
* Alén diso, tamén se levou a cabo unha recollida de sinaturas por todo o país para apoiar no parlamento galego unha ILP (iniciativa lexislativa popular) que defendese a necesaria socialización do coñecemento da obra de Castelao. Dita obra consta aproximadamente de catro mil publicacións que se descoñecen. Algunhas das razóns que propón a presidenta baséanse en que estas obras están moi dispersas ou que non reciben a atención política necesaria. Deste xeito podemos observar como esta federación céntrase en figuras como as de Rosalía de Castro e Castelao por pertencer ao canon fixado da literatura galega.
* Do mesmo xeito, Galiza Cultura colabora con todas as asociacións de defensa do patrimonio cultural galego asemade da defensa ecolóxica do país.
* De acordo con Pilar García Negro, a presidenta, tamén contou cunha colaboración directa coa Mesa pola Normalización Lingüística con motivo de dar unha resposta e unha alternativa. Por unha banda, dar unha resposta aos atentados contra a lingua galega. E por outra banda, propor unha alternativa en chave normalizadora para a lingua.

## Axentes implicados 
Todas aquelas asociacións culturais asociadas a todas aquelas adheridas con presenza por toda a nación. Galiza Cultura posúe dun espírito de colaboración activa con todos aqueles elementos ou entidades (fundacións como Manuel María, Castelao, Vicente Risco etc.) que teñen unha vocación compartida de servizo directo á cultura galega. As máis representativas son: 
* Agrupación Cultural O Galo (Santiago de Compostela)
* Agrupación Cultural Alexandre Bóveda (A Coruña) 
* O Castro (Vigo) 
* A Pomba do Arco (Foz) 
* Altofalante (Ribeira) 
* Maio Longo (Pontevedra) 
* Vagalumes (A Estrada) 
* Monte da Estrela (Arteixo) 
* Auriense (Ourense)

## Recursos 
Os recursos económicos dos que dispón baséanse exclusivamente naqueles que poden achegar as asociacións adscritas. Porén, en palabras da súa presidenta, rexistrouse un retroceso brutal desde o punto de vista do cumprimento de mínimos económicos, financeiros e de apoios por parte da principal instancia política galega, a Xunta de Galicia. Como consecuencia, as asociacións culturais galegas vense na obriga de facer esforzos por enriba das súas posibilidades, pois non contan con apoios suficientes na superestrutura gobernamental.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Gurriarán Rodríguez, Ricardo (2012). *Un Canto e unha luz na noite: asociacionismo cultural en Galicia (1961-1975)*. Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega. ISBN 978-84-92923-33-5
* *A Voz de Vilalba*
* **Entrevista a Pilar García Negro** 

### Ligazóns externas 
*
*Galiza GZCultura en YouTube