Nervio

Os **nervios** son estruturas condutoras de impulsos nerviosos situadas fóra do sistema nervioso central. Están formados por un conxunto de fibras nerviosas ou axóns agrupados, asociadas en fascículos por medio de tecido conxuntivo, cada un deles procedente dunha neurona. Poden ser motores ou sensitivos, mais a maior parte son mixtos e conteñen tanto fibras sensitivas como motoras. Orixínanse na medula espiñal (nervios raquídeos) ou parten directamente do encéfalo (nervios craniais). Na especie humana existen 12 pares de nervios craniais que se denominan pares craniais e 31 pares de nervios raquídeos, que tenden a agruparse para formar plexos nerviosos.

No sistema nervioso central, as estruturas análogas coñécense como tracto nervioso.

## Historia 
Herófilo (335–280 a.C.) describiu as funcións do nervio óptico na vista e do nervio oculomotor no movemento ocular. A análise dos nervios do cranio permitiulle diferenciar entre vasos sanguíneos e nervios (νεῦρον; *neûron* "corda, fibra vexetal, nervio").

A investigación moderna non confirmou a hipótese de William Cullen de 1785 que asociaba os estados mentais cos nervios físicos, aínda que a medicina popular ou laica aínda poida invocar "nervios" para diagnosticar ou culpar calquera tipo de preocupación ou dúbida psicolóxica, como nas frases tradicionais comúns "ataque de nervios".

## Descrición 
miniatura|esquerda|200px|Esquema no que se mostra a formación dun nervio a partir dos axóns procedentes de varias neuronas.
Os nervios son feixes de prolongacións nerviosas de substancia branca, en forma de cordóns que fan comunicar os centros nerviosos con todos os órganos do corpo. Forman parte do sistema nervioso periférico. Os nervios aferentes transportan sinais sensoriais ao cerebro, por exemplo da pel ou outros órganos, mentres que os nervios eferentes conducen sinais estimulantes dende o cerebro cara aos músculos e glándulas. As fibras nerviosas que compoñen un nervio atópanse rodeadas por tecido conxuntivo que recibe nomes diferentes segundo a súa situación:
* **Epineuro**: é a capa máis externa dun nervio e está constituída por células de tecido conectivo e fibras coláxenas, na súa maioría dispostas lonxitudinalmente. Tamén poden atoparse algunhas células adiposas e pequenos vasos sanguíneos chamados vasa nervorum que proporcionan a circulación sanguínea do nervio.
* **Perineuro**: é cada unha das capas concéntricas de tecido conxuntivo que envolve cada un dos fascículos máis pequenos dun nervio.
* **Endoneuro**: son uns finos fascículos de fibras coláxenas dispostas lonxitudinalmente, xunto con algúns fibroblastos introducidos nos espazos situados entre as fibras nerviosas. O finísimo endoneuro está formado por delicadas fibras reticulares que rodean a cada fibra nerviosa.

Cada axón procede dunha neurona. A membrana celular que cobre o axón denomínase axolema. A maior parte das fibras nerviosas están cubertas por unha vaíña de mielina constituída polas células de Schwann:
* **Axolema**: tamén coñecido como membrana axonal, envolve o axón da fibra nerviosa.
* **Axoplasma**: é o citoplasma da célula que se atopa no interior do axón.
* **Células de Schwann**: As células de Schwann teñen a capacidade de fabricar a mielina que envolve aos nervios (menos as fibras C, que non dispoñen desta cuberta).

Conforme o nervio se vai ramificando, as vaíñas de tecido conxuntivo fanse máis finas. Nas ramas máis pequenas falta o epineuro, e o perineuro non pode distinguirse do endoneuro, xa que está reducido a unha capa delgada fibrilar recuberta de células conxuntivas aplanadas que se parecen ás células endoteliais. Os vasos sanguíneos localízanse no epineuro e no perineuro e raras veces atópanse nas acumulacións máis densas de endoneuro.

## Tipos de nervios 
### Segundo a súa orixe 
* Nervios craniais: son os que nacen do encéfalo ou no bulbo.
* Nervios raquídeos: son os que nacen da medula espiñal a través dos buratos de conxunción. Poden dividirse en 5 cervicais, 12 dorsais, 5 lumbares e 6 sacrococcíxeos. Os nervios raquídeos agrúpanse e dan orixe a varios plexos: Plexo cervical, plexo braquial, plexo lumbar e plexo sacro. 
* Nervios de ton simpático.

### Segundo a súa función 
* **Nervios sensitivos ou centrípedos**: encárganse de conducir as excitacións do exterior cara aos centros nerviosos. Son bastantes escasos. Xeralmente as febras nerviosas áchanse asociadas con febras motoras (centrífugas). Como exemplo de nervio sensitivo puro podemos podemos citar o nervio de Wrisberg, que conduce ao cerebro a sensibilidade das gládulas salivares.
* **Nervios sensoriais**: atópanse dentro dos anteriores, pero se encargan unicamente de transmitir estímulos provenientes dos órganos dos sentidos. A mielina actúa como illante aumentando a velocidad de condución e diminuíndo o gasto enerxético. Ten ademais unha función protectora. Por este motivo as doenzas chamadas desmielinizantes como a esclerose múltiple fan que a condución nerviosa sexa demasiado lenta e pouco eficaz. 

Segundo a clasificación de Erlanger e Gasser, as fibras nerviosas que forman os nervios poden clasificarse en varios tipos:
* Fibras de **tipo A**, con vaíña de mielina e que se subdividen en *tipo alfa* (velocidade de condución 70 a 120&nbsp;m/s, diámetro 12 a 20 micrómetros, responsables da propiocepción), *beta* (vel. de condución 30–70&nbsp;m/s, diámetro 5-12 micrómetros, responsables do tacto e a presión), *gamma* (vel. de condución 15–30&nbsp;m/s, diámetro de 3-6 micrómetros, responsables da transmisión motriz aos fusos musculares ) e *delta* (vel. de condución 12–30&nbsp;m/s, diámetro 2-5 micrómetros, transmisión da dor, o frío e parte do tacto).
* **Fibras B**, mielinizadas, responsables da conexión autónoma preganglionar (vel. condución 3–15&nbsp;m/s, diámetro menor a tres micrómetros).
* **Fibras C**, non mielinizadas (sen vaíña de mielina), que se ocupan da transmisión da dor, a temperatura, información dalgúns mecanorreceptores e das respostas dos arcos reflectidos (Vel. condución 0.5 a2 m/s, diámetro de 0.4 a 1.2 micrómetros)

## Propiedades dos nervios 
O nervio ten dúas propiedades esenciais: a excitabilidade e a condutividade.
### Excitabilidade 
A excitabilidade é a propiedade que ten o nervio de adquirir un movemento vibratorio molecular baixo a acción dun excitante. O nervio pode ser excitado por un centro nervioso, por un excitante natural como a luz ou por un excitante artificial como unha descarga eléctrica. O estímulo propagado denomínase impulso nervioso, e o seu paso dun punto a outro da fibra nerviosa é a condución nerviosa.

Os excitantes artificiais poden ser de varias clases: O excitante é mecánico cando se provoca a contracción das patas dunha ra picando o nervio crural. Será químico se se aplica un cristal de cloruro de sodio sobre o mesmo nervio para conseguir o mesmo efecto. Será *térmico* se se pon bruscamente o mesmo nervio en contacto cun corpo quente conseguindo a mesma contracción. O excitante máis empregado na fisioloxía é a electricidade porque é moi fácil regular a intensidade e a duración da súa aplicación.
### Condutibilidade 
miniatura|Transmisión do impulso nervioso polo cambio de potencial trasmembrana.
A condutibilidade é a propiedade que ten o nervio de asegurar a propagación do movemento vibratorio ao longo do nervio na forma ondulatoria ao xeito que se propaga unha onda na superficie da auga. Esta propiedade permite a unha dendrita transmitir a un centro nervioso a excitación que provén dunha picada periférica, por exemplo, e a un cilindro eixo de levar a outra neurona ou a un músculo a excitación que provén dun centro nervioso. É de notar que as dendritas que emanan dun ganglio espiñal posúen unha envoltura de mielina, o que posto a considerar aos autores como cilindros-eixos.

Para que se exerza a condutibilidade é necesario que o nervio non sufra ningunha dexeneración e que no seu traxecto non exista ningunha solución de continuidade.

Se os axóns dunha neurona están danados, sempre que o corpo celular da neurona non o estea, os axóns poden rexenerarse e refacer as conexións sinápticas coas neuronas coa axuda de células de guía. Isto tamén se coñece como neurorrexeneración.

O nervio comeza o proceso destruíndo o nervio distal no lugar da lesión permitindo que as células de Schwann, a lámina basal e o neurilema próximos á lesión comecen a producir un tubo de rexeneración. Os factores de crecemento dos nervios prodúcense facendo que xerminen moitos brotes nerviosos. Cando un dos procesos de crecemento atopa o tubo de rexeneración, este comeza a medrar rapidamente cara ao seu destino orixinal guiado todo o tempo polo tubo de rexeneración. A rexeneración nerviosa é moi lenta e pode tardar varios meses en completarse. Aínda que este proceso repara algúns nervios, aínda haberá algún déficit funcional xa que as reparacións non son perfectas.

## Principais nervios do corpo humano 
[miniatura|En amarelo, o [nervio facial e as súas ramas (VII par cranial)]]
* Nervios espinales. Son un total de 31 pares de nervios cada un con dúas partes ou raíces que se unen entre elas: unha sensitiva e outra motora. A parte sensitiva é a que traslada a información desde os receptores ata a medula espiñal, mentres que a parte motora é a que leva os impulsos desde a medula espiñal ata os efectores correspondentes. Distribúense da seguinte forma:
** 8 pares de nervios cervicais
** 12 pares de nervios dorsais ou torácicos
** 5 pares de nervios raquídeos lumbares
** 5 pares de nervios raquídeos sacros
** 1 par de nervios raquídeos coccíxeos
* Nervios craniais ou pares craniais. Son 12 nervios que envían información sensorial procedente do pescozo e a cabeza cara ao sistema nervioso central ou trasladan ordes motoras para o control da musculatura esquelética do pescozo e da cabeza. Nos sistemas nerviosos dos vertebrados, moi poucas neuronas son "identificadas" neste sentido. Os investigadores cren que os humanos non teñen ningunha, mais en sistemas nerviosos máis sinxelos, algunhas ou todas as neuronas poden ser únicas.

Nos vertebrados, as neuronas identificadas máis coñecidas son as xigantescas células Mauthner dos peixes. Cada peixe ten dúas células Mauthner, situadas na parte inferior do tronco cerebral, unha ao lado esquerdo e outra ao dereito. Cada célula de Mauthner ten un axón que se cruza, inervando (estimulando) as neuronas ao mesmo nivel cerebral e logo viaxando pola medula espiñal, facendo numerosas conexións ao longo do tempo. As sinapses xeradas por unha célula de Mauthner son tan poderosas que un único potencial de acción orixina unha resposta de comportamento importante: en milisegundos o peixe curva o seu corpo en forma de C, despois enderézase, propulsándose así cara a adiante. Funcionalmente trátase dunha resposta de escape rápida, desencadeada máis facilmente por unha forte onda sonora ou onda de presión que incide no órgano da liña lateral do peixe. As células de Mauthner non son as únicas neuronas identificadas nos peixes; hai uns vinte tipos máis, incluídos pares de "análogos das células de Mauthner" en cada núcleo segmentario espiñal. Aínda que unha célula de Mauthner é capaz de producir unha resposta de escape por si mesma, no contexto do comportamento común outros tipos de células normalmente contribúen a configurar a amplitude e dirección da resposta.

As células de Mauthner foron descritas como neuronas comando. Unha neurona comando é un tipo especial de neurona identificada, definida como unha neurona capaz de producir un comportamento específico por si mesma.

Nos organismos de simetría radial, as redes nerviosas traballan para o sistema nervioso. Non hai rexión cerebral nin cabeza centralizada e, no seu lugar, hai neuronas interconectadas estendidas nas redes nerviosas. Atópanse nos cnidarios, os ctenóforos e os equinodermos.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Nervous system William E. Skaggs, Scholarpedia
* 
* 
* 
* Squire, L. *et al.* (2012). *Fundamental Neuroscience, 4th edition*. Academic Press; 
* 
* Damasio, A. R. (1994). ''Descartes' Error: Emotion, Reason, and the Human Brain*. Nova York, Avon Books.  (Hardcover)  (Paperback)
* Gardner, H. (1976). *The Shattered Mind: The Person After Brain Damage*. Nova York, Vintage Books, 1976 
* Goldstein, K. (2000). *The Organism. '' Nova York, Zone Books.  (Hardcover)  (Paperback)
* 

### Outros artigos 
* Cerebelo
* Cerebro
* Troncoencéfalo
* Tecido nervioso
* Lesións de nervio
* Neurofibromatose
* Neuropatía
* Neuralxia
* Membro pantasma
* Neuroglía
* Célula glial
* Sinapse
* Sistema nervioso
* Neurociencia
### Ligazóns externas 
* Listaxe de nervios