Arco de Traxano (Benevento)

O **Arco de Traxano** () é un antigo arco de triunfo romano en Benevento, ao sur de Italia. Erixíuse na honra ao emperador Traxano a través da Vía Apia, no punto onde entra na cidade.

## Historia
O arco construíuse entre os anos 114 e 117.

Na época do Lombarda, incorporouse ao sector sur das murallas da cidade e pasou a coñecerse como *Porta Aurea* ("Porta de Ouro"). Nas proximidades construíuse a igrexa de Sant'Ilario, que hoxe alberga o Videomuseo do Arco. O arco estudouno Sebastiano Serlio en época renacentista e debuxouno por Giovanni Battista Piranesi no século XVIII.

Restaurouse varias veces debido ao envellecemento e aos terremotos: baixo o Papa Urbano VIII, despois en 1661, 1713 (despois do derrube do arquitrabe de mármore) e en 1792. En 1850, con motivo da visita do Papa Pío IX a Benevento, quedou illado pola demolición dos edificios contiguos.

## Descrición
left|thumb|Detalle do panel do sacrificio no arco.
O arco ten un único arco con bóveda de canón, e ten 15,60 m de alto e 8,60&nbsp;m de ancho. Cada fachada ten catro pilastras nas esquinas dos dous alicerces laterais, que sosteñen un entaboamento. Sobre os arquitrabes hai un faiado que, coma eles, sobresae na súa sección central sobre o arco. O arco está construído en pedra calcaria cuberto por *opus quadratum* de laxas de mármore de Pariano. Presenta decoración ricamente esculpida nas dúas fachadas principais. O entaboamento formado por arquitrabe, friso e cornixa. presenta unha inscrición dedicatoria e, nos laterais, dous paneis en baixorrelevo: nos lados exteriores o da esquerda, só parcialmente conservado, representaba a *Homenaxe das divindades do campo da provincia*, e o á dereita a *Fundación de colonias provinciais*. No lado interior, á esquerda, había unha representación de Traxano acollido pola Tríade Capitolina e, á dereita, Traxano no Forum Boarium.

thumb|Traxano con príncipes bárbaros
O friso do entaboamento retrata a procesión triunfal de Traxano tras a súa vitoria sobre Dacia. En cada un dos píos, entre as pilastras de esquina, hai dous paneis, un sobre o outro, con escenas e alegorías de actividades imperiais (a chegada formal de Traxano a Roma, a concesión da cidadanía romana aos auxiliares , Traxano acollido polo Senado, o Pobo Romano e a Orde Ecuestre, entre outros). Están separados por paneis decorativos máis estreitos que representan *Vitorias que ofrecen sacrificios de touros* no centro e *Amazonas* na parte superior.

As pendentes do arco representan personificacións do Danubio e da Mesopotamia no lado exterior, e a *Vitoria e Lealdade Militar* no lado que mira á cidade, acompañada dos xenios da * Catro Estacións*. Nas claves do arco hai máis personificacións: *Fortuna* no exterior e *Roma* no lado da cidade. A fachada interna do arco presenta dous amplos paneis esculpidos, que representan escenas de Traxano en Benevento: á esquerda (dende o interior da cidade) está o Sacrificio pola apertura da Vía Traiana, co emperador flanqueado por lictors, mentres que á dereita está a institución da *alimenta* (unha institución benéfica creada por Traxano para axudar aos nenos na Italia romana), simbolizada por anacos de pan sobre a mesa. no centro, con personificacións de cidades italianas con nenos. A bóveda ten un teito artesoado, no centro do cal se atopa unha personificación do Emperador coroado pola Vitoria.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
### Ligazóns externas
* O arco de Traxano no sitio do municipio de Benevento
* La «Porta Aurea» no sitio da Soprintendenza per i beni architettonici e per il paesaggio delle province di Caserta e Benevento