Asplenium ruta-muraria

***Asplenium ruta-muraria*** L. 1753 é un fento da familia Aspleniaceae.

## Descrición 
[miniatura|Porte. Obsérvese o escaso [Solo|chan que sustenta ao individuo.]]
miniatura|Ilustración
miniatura|Fronde.
Trátase dunha planta rizomatosa da cal emerxen frondes en fascículos laxos. Ditas frondes, de 2 a 15 cm de lonxitude, posúen láminas pinnadas dunha a tres veces. As pínnulas, en forma de cuña, son enteiras ou denticuladas. O peciolo, castaño na súa base, é verdoso no resto da súa lonxitude. Os soros, baixo un indusio fimbriado, son lineares. 2n=144. A forma vital é de hemicriptófito.

## Distribución e hábitat 
Presente nas zonas tépedas do Hemisferio Norte. Común no norte da Península Ibérica, pode aparecer tamén no centro, sur e levante. Trátase dunha especie propia de fisuras de rochas calcarias e de pedregais en xeral, especialmente en zonas umbrías e húmidas, sempre a altitudes superiores a 800 m.

## Usos 
Emprégase a planta enteira en medicina popular como expectorante, antitusivo e diurético.

Principios activos: contén taninos, sales, mucílago, ácido gálico.

Indicacións: é pectoral, aperitivo, antitusivo. emenagogo, oftálmico, adstrinxente, hemostático suave. En forma de colirio deu moi bos resultados en oftalmias e numerosas enfermidades dos ollos.

Úsanse os frondes. Colléitase a fins da primavera.

## Taxonomía 
*Asplenium ruta-muraria* foi descrita por Carl von Linné  e publicada en *Species Plantarum* 2: 1081. 1753.

; Citoloxía
:

Número de cromosomas de *Asplenium ruta-muraria* (Fam. Aspleniaceae) e taxóns infraespecíficos: n=72

*ruta-muraria*: epíteto composto pola palabra grega: ruta, ρυτη = "herba amarga" e *murus* = "muro, parede",

; Sinonimia
:

* *Asplenium cryptolepis* Fernald
* *Asplenium cryptolepis var. ohionis* Fernald
* *Asplenium ruta-muraria var. cryptolepis* (Fernald) Massey
* *Asplenium ruta-muraria subsp. cryptolepis* (Fernald) R.T. Clausen & Wahl
* *Asplenium ruta-muraria var. ohionis* (Fernald) Wherry
* *Chamaefilix ruta-muraria* (L.) Farw.
* *Phyllitis ruta-muraria* (L.) Moench
* *Acrostichum ruta-muraria (L.) Lam.*
* *Asplenium ruta-muraria subsp. ruta-muraria L.  *
* *Asplenium ruta-muraria var. angustifolium Haller ex H. Christ*
* *Asplenium ruta-muraria var. leptophyllum Wallr.	*
* *Asplenium ruta-muraria var. microphyllum Wallr.*
* *Trichomanes ruta-muraria (L.) Bubani*

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 
* Bailey, L. H. & E. Z. Bailey. 1976. Hortus Third i–xiv, 1–1290. MacMillan, New York.
* Flora of Chinesa Editorial Committee. 1988-2013. Fl. China Unpaginated. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
* Flora of North América Editorial Committee, e. 1993. Pteridophytes and Gymnosperms. 2: i–xvi, 1–475. In Fl. N. Amer.. Oxford University Press, New York.
* Lellinger, D. B. 1985. A Field Manual of the Ferns and Fern Allies of the United States and Canada. 389 pp.
* Li, H., T. Liu, T. Huang, T. Koyama & C. E. DeVol. 1979. Vascular Plants. Volume 6: 665 pp. In Fl. Taiwan. Epoch Publishing Co., Ltd., Taipei.
* Radford, A. E., H. E. Ahles & C. R. Bell. 1968. Man. Vasc. Fl. Carolinas i–lxi, 1–1183. University of North Carolina Press, Chapel Hill.
* Scoggan, H. J. 1978 [1979]. Pteridophyta, Gymnospermae, Monocotyledoneae. 2: 93–545. In Fl. Canada. National Museums of Canada, Ottawa.

### Ligazóns externas 
* Herbario da Universidade das Illas Baleares