open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Isopropil β-D-1-tiogalactopiranósido

O **isopropil β-D-1-tiogalactopiranósido** (**IPTG**) é un reactivo usado en bioloxía molecular. Este composto é un imitador molecular da alolactosa, un metabolito da lactosa que desencadea a transcrición do operón *lac* e é, por tanto, usado para inducir a expresión de proteínas nas que o xene está baixo o control do operador lac.

O IPTG, a diferenza da alolactosa, non é hidrolizable pola β-galactosidase. Por tanto, a súa concentración permanece constante durante un experimento. Para a indución, unha solución estéril filtrada 1 M de IPTG é tipicamente engadida a unha dilución 1:1000 nun cultivo bacteriano en crecemento exponencial, para dar unha concentración final de 1 mM. Porén, poden usarse tamén outras concentracións de IPTG.

## Mecanismo de acción 
Igual que a alolactosa, o IPTG únese ao represor lac e libera o represor tetramérico do operador lac de maneira alostérica, o que permite a transcrición dos xenes do operón *lac*, como o xene que codifica a beta-galactosidase, un encima hidrolase que cataliza a hidrólise de β-galactósidos dando monosacáridos. Pero, a diferenza da alolactosa, o átomo de xofre (S) crea un enlace químico que non é hidrolizable pola célula, impedindo que a célula metabolice ou degrade o indutor.

A captación de IPTG por *E. coli* pode ser independente da acción da lactosa permease, xa que están tamén implicadas outras vías de transporte. A baixa concentración, o IPTG entra na células por medio da lactosa permease, pero a altas concentracións (tipicamentre usadas para a indución de proteínas), o IPTG pode entrar nas células independentemente da lactosa permease.

## Uso en laboratorio 
O IPTG é un indutor efectivo da expresión de proteínas no intervalo de concentracións de 100 μM a 3,0 mM. A concentración usada depende da forza de indución requirida, así como o xenotipo de células ou plásmidos usados. Se está presente *lacIq*, un mutante que sobreproduce o represor lac, entón pode ser necesaria unha maior concentración de IPTG.

En cribados azul/branco, utilízase o IPTG xunto con X-gal. O cribado azul/branco permite identificar as colonias que foron transformadas co plásmido recombinante das que non.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* IPTG unido a proteínas no PDB
Danny Granger

**Danny Granger Jr.**, nado o 20 de abril de 1983 en Nova Orleáns, Luisiana, é un ex xogador profesional de baloncesto estadounidense que xogou dez tempadas na National Basketball Association (NBA). Mide 2,06 m e xogaba na posición de ala.

## Traxectoria profesional 
Granger foi elixido na 17ª posición do Draft da NBA de 2005 polos Indiana Pacers. Na súa primeira tempada na NBA, foi incluído no segundo mellor equipo de rookies na tempada 2005-06.

O 20 de febreiro de 2014, Granger foi traspasado xunto unha elección da segunda rolda do Draft de 2015 ós Philadelphia 76ers, a cambio de Evan Turner e Lavoy Allen. O 26 de febreiro foi cortado polos Sixers, e dous días máis tarde asinou cos Los Angeles Clippers.

O 14 de xullo de 2014, Granger asinou cos Miami Heat. O 19 de febreiro de 2015, Granger foi traspasado ós Phoenix Suns nun traspaso entre tres equipos que tamén incluía ós New Orleans Pelicans. Debido a problemas nun xeonllo, non chegou a xogar cos Suns na tempada 2014-15.

O 9 de xullo de 2015, Granger foi traspasado ós Detroit Pistons xunto a Reggie Bullock e Marcus Morris, a cambio dunha elección da segunda rolda do Draft de 2020. O 26 de outubro de 2015, foi cortado polos Pistons.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference.com
Cando Harry atopou a Sally

***Cando Harry atopou a Sally*** (en ) é un filme estadounidense de 1989 dirixido por Rob Reiner e escrito por Nora Ephron. Está protagonizado por Billy Crystal no papel de Harry e Meg Ryan como Sally. Conta a historia das dúas personaxes do título dende o primeiro momento que se encontran antes de compartir unha viaxe ó longo do país e durante doce anos de encontros fortuítos na cidade de Nova York. O filme lanza a pregunta "Poden os homes e as mulleres ser só amigos?" e avanza moitas ideas sobre as relacións que se converteron en conceptos domésticos, como a "alta dependencia" e as "persoas de transición".

## Personaxes 
* Billy Crystal como Harry Burns
* Meg Ryan como Sally Albright
* Carrie Fisher como Marie Fisher
* Bruno Kirby como Jess Fisher
* Steven Ford como Joe
* Lisa Jane Persky como Alice
* Michelle Nicastro como Amanda Reese
* Kevin Rooney como Ira Stone
* Harley Kozak como Helen Hillson
* Estelle Reiner como cliente

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes
Cando o amor se acaba

***Cando o amor se acaba*** (en ) é un filme estadounidense de 1992 dirixido e protagonizado por John Mellencamp. Foi producido por Little B e distribuído por Columbia Pictures.

Estreouse en galego o 29 de febreiro de 2001 a través da TVG.

## Personaxes 
* John Mellencamp como Bud Parks
* Mariel Hemingway como Alice Parks
* Claude Akins como Speck Parks
* Dub Taylor como avó Parks
* Kay Lenz como P.J. Parks
* Larry Crane como Ramey Parks
* Kate Noonan como Linda
* Deirdre O'Connell como Sally Cutler
* John Prine como Mitch Cutler
* Brent Huff como Parker Parks

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en BoxOfficeMojo
Cando os dinosauros gobernaban a Terra

***Cando os dinosauros gobernaban a Terra*** (en ) é un filme británico-estadounidense de 1970 de Hammer Film Productions. O filme foi producido por Aida Young, e escrito e dirixido por Val Guest.

## Personaxes 
* Victoria Vetri como Sanna
* Robin Hawdon como Tara
* Patrick Allen como Kingsor / Narrador
* Drewe Henley como Khaku
* Sean Caffrey como Kane
* Magda Konopka como Ulido
* Imogen Hassall como Ayak
* Patrick Holt como Ammon
* Jan Rossini como Rock Girl
* Carol Hawkins como Yani

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie
NMEA 0183

miniatura|250px|dereita|Memoria de posicións NMEA 0183

A norma **NMEA 0183** é un estándar internacional que define a interface e o protocolo de transmisión de datos entre dispositivos electrónicos de navegación. Foi editada pola NMEA, acrónimo en inglés para National Marine Electronics Association, organización de comercio electrónico.

## Creación 
A NMEA crea en 1983 a única interface estándar para a comunicación dixital en electrónica marítima. Dr. Robert Freeman, enxeñeiro de sistemas de autoguiado, foi o responsábel do primeiro borrador do estándar. Hoxe o NMEA 0183 é comunmente aceptado entre os fabricantes de electrónica de navegación, non só na industria marítima senón tamén na automoción, aeronáutica ou servizos de ecolocalización. A NMEA traballou ata conseguir o selo de aprobación da Comisión Electrotécnica Internacional da Unión Europea. A industria progresa cara a unha transición cara ao novo NMEA 2000.

## Descrición dos sinais 
Os sinais recollidos no estándar aceptan as seguintes mensaxes,

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Satélites
* Sistema Galileo
* GPS
Voo 322 de Aerolíneas Argentinas

O **voo 322 de Aerolíneas Argentinas** era un servizo regular entre Buenos Aires e Nova York, con escalas en São Paulo e Porto España operado cun de Havilland Comet 4, con rexistro LV-AHR, que se esnafrou trepando durante as primeiras fases da súa segunda parte, cando chocou con tres árbores pouco despois de engalar do aeroporto de Viracopos o 23 de novembro de 1961. Houbo 52 vítimas mortais, 40 delas pasaxeiros.

## Accidente 
O avión chegou de Buenos Aires e aterrou no aeroporto de Viracopos-Campinas, a 100&nbsp;km ao norte de São Paulo para facer unha escala. Engalou ás 05:38 dirixíndose cara ao aeroporto de Piarco, na illa Trinidad, sendo Nova York o seu destino final. Despois de chegar a unha altitude dus 100 metros (330 pés), o avión perdeu altura, chocou contra varios eucaliptos e esnafrouse contra o chan. Os seus tanques de combustible estouparon no impacto. As 52 persoas a bordo morreron no accidente.

## Notas
Cando menos o esperas

***Cando menos o esperas*** (en ) é un filme estadounidense de 2003 escrito, producido e dirixido por Nancy Meyers. Está protagonizado por Jack Nicholson e Diane Keaton, que intepretan a dous adultos maduros que encontran o amor malia ser completamente opostos. Keanu Reeves e Amanda Peet son os protagonistas, e Frances McDormand, Paul Michael Glaser, Jon Favreau e KaDee Strickland interpretan os papeis secundarios.

O filme recibiu críticas maioritariamente positivas e foi un éxito nos portelos de América do Norte, recadando máis de 266 millóns de dólares en todo o mundo. Pola súa interpretación, Keaton gañou un Globo de Ouro, un Satellite, así como un nomeamento ós Premios Oscar e ó SAG á mellor actriz, entre outros recoñecementos. Nicholson tamén recibiu un nomeamento ós Globos de Ouro ó mellor actor en comedia ou musical. Este foi o segundo filme de Nicholson e Keaton xuntos dende *Reds* en 1981.

## Personaxes 
* Jack Nicholson como Harry Sanborn
* Diane Keaton como Erica Barry
* Keanu Reeves como Julian Mercer
* Amanda Peet como Marin Klein
* Frances McDormand como Zoe
* Jon Favreau como Leo
* Paul Michael Glaser como Dave Klein
* Rachel Ticotin como Dr. Martinez
* KaDee Strickland como Kristen
* Peter Spears como Danny Benjamin

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en BoxOfficeMojo
Eduardo Serrano Serrano

**Eduardo Serrano Serrano**, finado na Coruña o 5 de outubro de 1937, foi un xornalista e escritor galego.

## Traxectoria 
Fillo do coronel Julián Serrano e de Timotea Serrano. Funcionario da Granja Agrícola, vivía na Coruña. Foi director literario e principal redactor do periódico *El Eco de Bergantiños* e redactor de *El Ideal Gallego*. É autor da humorada *Sin artistas* (1909) e de varios apropósitos de antroido como "Juicio de faltas" (1919) que satirizaban a vida municipal coruñesa. Finou na Coruña aos setenta anos.

## Vida persoal 
Casou na Coruña con Enriqueta Puch Rey en decembro de 1906.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* "Un desconocido periódico de Carballo", X. Ramón Barreiro. *La Voz de Galicia*, 30-5-1992, p.&nbsp;99.
Revolucións de 1917-1923

As **revolucións de 1917-1923** foron un período de descontento político e revoltas arredor do mundo inspirado polo éxito da revolución rusa de 1917 e as desordes xurdidas como consecuencias da primeira guerra mundial. Os levantamentos foron principalmente de natureza socialista ou anticolonialista e na súa maioría tiveron pouca repercusión, non logrando un impacto duradeiro. De toda a actividade revolucionaria deste período, a vaga revolucionaria de 1917-1923 refírese principalmente ao descontento causado pola primeira guerra mundial en Europa.

## Notas
Horst Wessel

**Horst Ludwig Georg Erich Wessel**, nado en Bielefeld, Westfalia o 9 de outubro de 1907 e finado en Berlín o 23 de febreiro de 1930, foi un activista do Partido Nacionalsocialista Obreiro Alemán (NSDAP), especialmente coñecido por ser o autor da canción «Die Fahne hoch», que foi posteriormente denominada «Horst-Wessel-Lied». A súa morte en 1930 foi profusamente utilizada pola propaganda do partido durante os seguintes anos, que o elevou á categoría de mártir do movemento nacionalsocialista.

## Notas 
## Véxase tamén
Voo 245 de Air India

O **voo 245 de Air India** era un servizo regular de pasaxeiros que se esnafrou no Mont Blanc, Francia, o día 3 de novembro de 1950. Na mañá dese día o Lockheed L-749A Constellation *Malabar Princess*, con rexistro VT-CQP, pilotado polo piloto xefe Alan R. Saint, británico de 34 anos, e o copiloto V. Y. Korgaokar chocou contra o Mont Blanc. No avión, que realizaba unha ruta entre  Bombai e Londres, con escalas en Istanbul e Xenebra, ían 40 pasaxeiros e 8 tripulantes. No accidente morreron todos os ocupantes do aparello.

## Accidente 
A derradeira transmisión do avión, recibida polos controladores de Grenoble e Xenebra, was "Estou en vertical con Voiron, a 4 700 metros de altitude" ás 10:43 a.m.

O *Malabar Princess* impactou na cara de Rochers de la Tournette a 4 677 m, na parte francesa do Mont Blanc. O tempo tormentoso impediu os esforzos de rescate inmediatos; os restos foron localizados por un avión suízo o 5 de novembro, os equipos de rescate chegaron ao lugar dous días despois. En setembro de 2013 un escalador descubriu xoias que se pensa que proceden dun deses dous voos.

## Notas
Lepóridos

[miniatura|240px|Coello europeo (*[Oryctolagus cuniculus*).]]

A dos **lepóridos** (*Leporidae*) é unha das dúas familias de mamíferos que se integran na orde dos lagomorfos (a outra é a dos ocotónidos).

A familia comprende unhas cincuenta especies agrupadas en once xéneros, que son coñecidas vulgarmente como **lebres** e **coellos**.

O coello europeo (*Oryctolagus cuniculus*) é a especie máis difundida no mundo, e a única que foi domesticada polo home.

## Taxonomía 
### Descrición 
A familia foi descrita en 1817 polo anatomista, entomólogo e paleontólogo alemán, nacionalizado ruso, Johann Fischer von Waldheim, en *Mém. Soc. Imp. Nat. Moscow*, **5**: 372.

### Etimoloxía 
O nome científico da familia, *Leporidae*, está formado, como é norma, pola raíz do xenitivo, *leporis*, do nome do xénero tipo, *Lepus*, á que se lle engade o sufixo do latín científico *-ĭdae*, empregado para construír os nomes das familias de animais.
 
### Xéneros 
Na familia recoñécense os once xéneros seguintes:

* *Brachylagus* Miller, 1900 
* *Bunolagus* Thomas, 1929
* *Caprolagus* Blyth, 1845
* *Lepus* Linnaeus, 1758
* *Nesolagus* Forsyth-Major, 1899
* *Oryctolagus* Lilljeborg, 1873
* *Pentalagus* Lyon, 1904
* *Poelagus* St. Leger, 1932
* *Pronolagus* Lyon, 1904
* *Romerolagus* Merriam, 1896
* *Sylvilagus* Gray, 1867

### Sinónimos 
Ademais de polo nome que lle adxudicou Fischer, e actualmente válido, a familia coñeceuse tamén polos sinónimos seguintes:

Dous achados de fósiles, aínda sen nome, datados en hai uns 48 Ma (na China) e nuns 53 Ma (na India), aínda que primitivos, mostran o nortello leporínico característico, o que indica que a diverxencia dos ocotónidos e os lepóridos foi máis antiga do que se pensaba.

O cladograma que se mostra, de Kraatz *et al*. (2015), está baseado en análises xenéticas de ADN mitocondrial e nucler.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Kingdon, Jonathan & M. Hoffmann (eds.) (2015): *The Kingdon Field Guide to African Mammals.  Volume V: Carnivores, Pangolins, Equids and Rhinoceroses*. Segunda edición. Londres: Bloomsbury Publishing. Bloomsbury Natural History. ISBN 978-1-4729-1236-7.
* Walker, E. (1975): *Mammals of the World*. 2 Vols. Sixth edition. Baltimore, Maryland, USA e Londres Reino Unido: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-5789-8. 
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M., editors (2005): *Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference*, 3rd ed. Baltimore, Maryland, USA: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-0.

### Outros artigos 
* Lagomorfos
* Ocotónidos

### Ligazóns externas 
* Leporidae. Hares and rabbits na ADW.
* Rabbits And Hares. Leporidae na EOL.
* Family Leporidae Fischer de Waldheim 1817 (rabbit)  en Fossilworks.
* Leporidae (como pertencente á orde Rodentia) en "Fauna ibérica; mamíferos". Ángel Cabrera Latorre. Ano 1914. Facsímile electrónico.
Oulainen

**Oulainen** é unha cidade de Finlandia situada na rexión de Ostrobotnia do Norte. En 2018 a súa poboación era de 7&nbsp;481&nbsp;habitantes. A superficie do termo municipal é de 597,53&nbsp;km2, dos cales 9,74&nbsp;km2 son auga. O concello ten unha  densidade de poboación de 12,73&nbsp;hab./km².

Limita cos concellos de Alavieska, Haapavesi, Merijärvi, Pyhäjoki, Raahe e Ylivieska, todos eles pertencentes á súa mesma rexión.

O concello é unilingüe en finés.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Oulainen
Función linear

miniatura|Gráficas de dúas funcións lineares.
En análise matemática e áreas relacionadas das matemáticas, unha **función linear** entre números reais é unha función cunha gráfica (en coordenadas cartesianas con escala uniforme) é unha recta do plano. A propiedade característica das funcións lineares é que cando se cambia o valor da variable independente, o cambio na variable dependente é proporcional.

As funcións lineares están relacionadas coas ecuacións lineares.

## Propiedades 
Unha función linear é unha función polinómica en que a variable *x* ten grao non superior a un:
:f(x)=ax+b.
Estas funcións denomínanse lineares porque a súa gráfica, conxunto de puntos (x,f(x)) do plano cartesiano, é unha recta. O coeficiente *a* denomínase pendente da función e da recta.

Se a pendente é a=0, é unha función constante f(x)=b que define unha recta horizontal, que algúns autores exclúen do conxunto de funcións lineares. Con esta definición, o grao dun polinomio linear sería exactamente un, a súa gráfica unha recta oblicua nin vertical nin horizontal. Con todo, neste artigo non se require a\neq 0, polo que as funcións constantes considéranse lineares.

O dominio natural dunha función linear f(x) é o conxunto de todos os números reais, x\in \mathbb R. Pódense tamén considerar funcións nun intervalo arbitrario.

A gráfica de y=f(x)=ax+b é unha recta non vertical que ten exactamente unha intersección co eixe *y*, a ordenada na orixe (x,y)=(0,b). Se a\neq 0, á gráfica é unha recta non horizontal que ten unha intersección co eixe *x* (x,y)=(-\tfrac ba,0). O valor x=-\tfrac ba é a solución da ecuación f(x)=0, e tamén se denomina raíz ou cero de f(x).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* James Stewart (2012), *Calculus: Early Transcendentals*, edition 7E, Brooks/Cole. 978-0-538-49790-9
* 
### Ligazóns externas 
* Understanding Linear Functions 
* Common Core State Standards for Mathematics
Inclusión citoplasmática

As **inclusións citoplasmáticas** son diversas substancias intracelulares acumuladas no citoplasma que non realizan ningunha actividade metabólica e non están unidas a membranas. As inclusións están constituídas por nutrientes almacenados, produtos de secreción e gránulos de pigmentos. Exemplos de inclusións son os gránulos de glicóxeno no fígado e células musculares, gotas de lípidos nos adipocitos, gránulos de pigmentos en certas células da pel e pelo, vacúolos que conteñen auga, e cristais de varios tipos.

Estas estruturas foron observadas primeiro por O. F. Müller en 1786. (As plantas, en vez de gránlos de glicóxeno teñen gránulos de amidón almacenados nos seus cloroplastos e amiloplastos, onde almacenan os azucres producidos na fotosíntese).

**Lípidos**. Os lípidos das inclusións son triglicéridos almacenados non só en células especializadas como os adipocitos, senón tamén como pingas individuais en varios tipos celulares, especialmente nos hepatocitos. Son fluídos á temperatura corporal e aparecen nas células vivas como pingas esféricas refractantes. Os lípidos producen máis do dobre de calorías por gramo que os carbohidratos. Serven como fonte de enerxía e de cadeas de carbono curtas que a célula usa para a síntese de membranas e outros lípidos ou produtos de secreción.

**Cristais**. As inclusións cristalinas son compoñentes normais de varios tipos celulares como as células de Sertoli e células de Leydig do testículo humano e ocasionalmente en macrófagos. Estas estruturas cristalinas son formas de certas proteínas que se localizan por toda a célula, como no núcleo, mitocondrias, retículo endoplásmico, aparato de Golgi e libres no citoplasma.

**Pigmentos**. O pigmento máis común do corpo, ademais da hemoglobina dos glóbulos vermellos, é a melanina, fabricada polos melanocitos da pel e pelo, células pigmentarias da retina e células nerviosas especializadas da substancia negra do cerebro. Estes pigmentos teñen funcións proectoras para a pel e axudan á función visual na retina, pero as súas funcións nas neuronas non se comprenden completamente. Ademais, o tecido cardíaco e as neuronas do sistema nervioso central mostran un pigmento de amarelo a castaño chamado lipofuscina.

**Produtos de secreción**. As hormonas, mucus, encimas dixestivos, neurotransmisores, proteínas fibrosas son todas tipos diferentes de produtos secretores que se atopan en inclusións citoplasmáticas.

## Notas
Etiqueta proteica

As **etiquetas proteicas** son secuencias peptídicas que se insiren xeneticamente nunha proteína recombinante, que poden ter tamaño de proteína ou de péptido. Estas etiquetas adoitan ser eliminables por axentes químicos ou por encimas, como por proteólise ou empalme de inteínas. As etiquetas únense a proteínas con varios propósitos.

As chamadas etiquetas de afinidade poden ser unidas a proteínas para que estas poidan purificarse dunha fonte biolóxica en cru usando unha técnica de afinidade. Entre estas están a proteína de unión á quitina (CBP), a proteína de unión á maltosa (MBP), o Strep-tag
* HA-tag, un péptido da hemaglutinina recoñecido por un anticorpo (YPYDVPDYA).
* His-tag, de 5 a 10 histidinas unidas a un quelato de níquel ou cobalto (HHHHHH).
* Myc-tag, un péptido derivado de c-myc recoñecido por un anticorpo (EQKLISEEDL).
* NE-tag, un novo péptido sintético de 18 aminoácidos (TKENPRSNQEESYDDNES) recoñecido por un anticorpo monoclonal IgG1, que é útil nunha ampla gama de aplicacións, como o western blot, ELISA, citometría de fluxo, inmunocitoquímica, inmunoprecipitación e purificación de afinidade de proteínas recombinantes.
* S-tag, un péptido derivado da ribonuclease A (KETAAAKFERQHMDS).
* SBP-tag, un péptido que se une á estreptavidina (MDEKTTGWRGGHVVEGLAGELEQLRARLEHHPQGQREP).
* Softag 1, para a expresión en mamíferos (SLAELLNAGLGGS).
* Softag 3, para a expresión procariótica (TQDPSRVG).
* Spot-tag, un péptido recoñecido por un nanocorpo (PDRVRAVSHWSS) para a inmunoprecipitación, purificacion de afinidade, inmunofluorescencia e microscopia de super-resolución. 
* Strep-tag, un péptido que se une á estreptavidina ou á estreptavidina modificada chamada estreptactina (Strep-tag II: WSHPQFEK).
* TC tag, unha etiqueta de tetracisteína que é recoñecida por FlAsH e compostos biarsénicos ReAsH (CCPGCC).
* Ty tag (EVHTNQDPLD).
* V5 tag, un péptido recoñecido por un anticorpo (GKPIPNPLLGLDST).
* VSV-tag, un péptido recoñecido por un anticorpo (YTDIEMNRLGK).
* Xpress tag (DLYDDDDK).

### Etiquetas de péptidos covalentes 
* Isopeptag, un péptido que se une covalentemente á proteína pilina *pilina-C* (TDKDMTITFTNKKDAE).
* SpyTag, un péptido que se une covalentemente á proteína *SpyCatcher* (AHIVMVDAYKPTK).
* SnoopTag, un péptido que se une covalentemente á proteína *SnoopCatcher* (KLGDIEFIKVNK).
* SnoopTagJr, un péptido que se une covalentemente a DogTag, mediado pola SnoopLigase (KLGSIEFIKVNK).
* DogTag, un péptido que se une covalentemente a SnoopTagJr, mediada por SnoopLigase (DIPATYEFTDGKHYITNEPIPPK).
* Nus-tag.
* Etiqueta de tiorredoxina.
* Etiqueta Fc, derivada do dominio Fc de inmunoglobulina, que permite a dimerización e solubilización. Pode usarse para a purificación da Proteína-A Sefarosa.
* Etiquetas deseñadas intrinsicamente desordenadas que conteñen aminoácidos que promoven a desorde (P,E,S,T,A,Q,G,..).
* Etiqueta de Dominio de recoñecemento de carbohidratos ou CRDSAT (*Carbohydrate Recognition Domain-tag*), unha proteína que se une á agarosa lactosa ou sefarosa.

## Aplicacións 
*Purificación de afinidade 
*Matriz de proteínas
*Western blot

## Notas
Wilhelm Lilljeborg

[miniatura|260px|Lámina de [cladóceros de Suecia (1900).]]
**Wilhelm Lilljeborg**, nado o 6 de outubro de 1816 en  Helsingborg e finado o 24 de xullo de 1908 en Uppsala, foi un zoólogo sueco.

## Traxectoria 
Estudou na Universidade de Lund, acadando o título de doutor. Posteriormente foi profesor en dita Universidade.

É particularmente coñecido polos seus traballos sobre os crustáceos cladóceros, ostrácodos e copépodos de Suecia, e das especies de baleas do xénero *Balaenoptera*.

Lilljeborg foi membro da Real Academia de Suecia das Ciencias desde 1861. Así mesmo, tamén foi membro da Sociedade Zoolóxica de Londres.

## Algunhas publicacións 
* *Sveriges och Norges ryggradsdjur 1872--91*
* *Beskrifning af tvenne för Skandinaviens fauna nya däggdjur 1842*
* *Bidrag till norra Rysslands och Norges fauna, samlade under en vetenskaplig resa i dessa länder 1848 och 1850*
* *Öfversigt af de inom Skandinavien hittills funna arterna af slägtet Gammarus Fabr. 1853*
* *Zoologisk resa i norra Ryssland och Finnmarken 1849*
* *Bidrag till den högnordiska hafsfaunan 1850*
* *Kullens hafs-mollusker 1851, 1854*
* *Hafs-crustaceer vid Kullaberg i Skåne 1852*, 1854
* *Några anmärkningsvärda former af Clausilia rugosa etc.* 1858
* *Beskrifning öfver tvenne märkliga Crustaceer af ordningen Cladocera* 1860
* *Beskrifning öfver två arter Crustaceer af ordningarna Ostracoda och Copepoda* 1862
* *En för Sveriges fauna ny fisk Leucaspius delineatus* (Heckel) 1871
* En Nova Acta Reg. Societ. Scient. Upsal.
** * Les genres Liriope et Peltogaster*, H. Rathke, Ser. III, Vol. 3
** *Supplément au mémoire sur les genres Liriope et Peltogaster ibm; On the Lysianassa magellanicia*, H. Milne-Edwards, & *on the crustacea of the suborder Amphipoda and subfamily Lysianassina, found on the coast af Sweden and Norway*, Vol. 6
** *On two subfossil whales discovered in Sweden*, ibm
* En Årsskrift utg. av K. Vet.-Societ. i Uppsala
** *Ornithologiska Bidrag, 1 och 2*
** *Bidrag till kännedomen om tandömsningen hos Otaria och Halichærus*
* En Uppsala universitets årsskrift
** *Öfversigt af de inom Skandinavien anträffade hvalartade däggdjur (Cetacea*)
* En Skandinaviska naturforskaremötenas förhandlingar
** *Några ord om förhållandet mellan Skandinaviens och norra Rysslands faunor*
** *Om utvecklingen af tänderna hos Phoca hispida*
* En Proceedings of the Zoological Society of London
** *Description of Halcrosia Afzelii, a new Crocodile from Sierra Leona, West-Africa* 1867, m. m.

## Abreviatura 
A abreviatura **Lilljeborg** emprégase para recoñecer a  como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*

### Ligazóns externas 
*
Voo 60 de All Nippon Airways

O **voo 60 de All Nippon Airways** foi un Boeing 727-81 que realizaba un servizo doméstico entre o aeroporto de Chitose en Sapporo e o aeroporto de Haneda en Tokyo. O 4 de febreiro de 1966 as 133 persoas a bordo do avión morreron cando o aparello esnafrouse misteriosamente ba baía de Tokyo a uns 10,4&nbsp;km de Haneda cun tempo despexado mentres se aproximaba ao aeroporto. Na época tratouse do peor accidente de aviación cun único avión implicado.

## Pasaxeiros e tripulación 
O avión levaba 126 pasaxeiros e unha tripulación de 7 persoas. A meirande parte dos pasaxeiros regresaban do anual Festival da neve de Sapporo, a 600 millas ao norte de Tokyo.

## Accidente 
Voando con bo tempo, o voo 60 estaba a tan só uns poucos minutos do aeroporto de Haneda cando o seu piloto radiou que aterraría visualmente, sen instrumentos. Posteriormente o avión desapareceu dos radares.

Habitantes da costa e o piloto doutro avión dixeron que viron chamas no ceo ao redor das 7 p.m., o momento no que o aparello tiña que aterrar. Despois pescadores e barcos da Forza de Defensa do Xapón comezaron a recoller corpos das turbias augas da baía. Recolleran uns 20 corpos cando un portavoz da aeroliña anunciou que se atopara a fuselaxe con ducias de corpos dentro. Dixo que crían que todos os ocupantes estaban mortos. Os ganchos de carga dun barco da Garda Costeira levantaron os restos.

A cola do aparello, incluídos polos menos dous dos tres motores, o estabilizador vertical e o estabilizador vertical recuperáronse case intactos. O resto do aparello desintegrouse durante o impacto. Os 133 mortos converteron o accidente no peor cun único avión implicado da época, ademais de ser o segundo peor en xeral detrás da colisión de 1960 en Nova York. A causa do accidente nunca foi determinada.

## Serie de accidentes 
Este accidente foi un dunha serie de cinco accidentes aéreos fatais (catro comerciais e un militar) ocorridos no Xapón en 1966. Un mes despois do accidente do voo 60 de ANA, o voo 402 de Canadian Pacific Air Lines, un Douglas DC-8, chocou coas luces de aproximación e un dique en Haneda, morrendo 64 dos seus 72 ocupantes. Menos de 24 horas despois, o voo 911 de BOAC, un Boeing 707, foi fotografado mentres rodaba ao lado dos restos aínda ardentes do avión canadense, e despois rompeuse en voo pouco despois de engalar mentres sobrevoaba o monte Fuji debido a unha turbulencia de aire claro, matando aos 124 pasaxeiros e tripulantes. O 26 de agosto esnafrouse un Convair 880-22M de Japan Air Lines e cinco persoas morreron. Finalmente, o voo 533 de All Nippon Airways esnafrouse e matou a 50 persoas o 13 de novembro. O efecto combinado destes cinco accidentes sacudiu a confianza do público na aviación comercial no Xapón, e tanto Japan Airlines como All Nippon Airways víronse forzadas a reducir algúns servizos domésticos debido á baixada da demanda

## Notas
Río Yarkon

O **río Yarkon** (en hebreo: נחל הירקון, Nahal HaYarkon; tamén escrito río Yarqon e en árabe:نهر العوجا, Nahr el-Auja), é un río asiático que transcorre por Israel. O nacemento do Yarkon se encontra en Tel Afek (Antipatris), ao norte de Petah Tikva. Flúe ao oeste a través de Gush Dan e Tel Aviv ata o mar Mediterráneo. É o río costeiro máis longo de Israel, con 27.5&nbsp;km de lonxitude.

## Notas 
## Véxase tamén
Jesse Chuku

**Jesse Chuku**, nado o 15 de marzo de 1993 en Londres, é un xogador profesional de baloncesto británico. Cunha estatura de 2,03 metros xoga na posición de ala-pivote.

## Traxectoria profesional 
O 17 de agosto de 2017, anunciouse a súa fichaxe polo Básquet Coruña da LEB Ouro.

O 6 de agosto de 2018, anunciouse a súa fichaxe por unha tempada polo Melilla Baloncesto da LEB Ouro.
Na tempada 2019-2020 xogou cos Leicester Riders na British Basketball League.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en realgm.com
Voo 903 de TWA

O **voo 903 de TWA** era un servizo regular dende o aeroporto de Bombai na India ata o aeroporto de Idlewild en Nova York, con escalas no aeroporto do Cairo e no aeroporto de Roma-Ciampino.

*The Star of Maryland*, un Lockheed L-749A Constellation, realizaba a ruta na noite do 31 de agosto de 1950. Engalou do Cairo ás 23:35 cara Roma con 55 persoas a bordo, 48 pasaxeiros e 7 tripulantes, con bo tempo.

Cando o voo 903 estaba trepando aos 10 000 pés (3 000 m), a tripulación informou de que o seu motor número 3 estaba ardendo e necesitaban regresar con prioridade ao Cairo. Cando o avión estaba de volta o motor separouse do avión, forzando á tripulación a intentar unha aterraxe de emerxencia no deserto, a unhas 65 millas ao norte do Cairo. O avión caeu preto da vila de Ityai el Barud, matando aos 55 ocupantes, incluídos 23 estadounidenses e a estrela de cine exipcia Camelia.

Os rescatadores atoparon os restos espallados uns 460 m despois de camiñar 24&nbsp;km para chegar a eles. O avión estaba case completamente queimado. Os corpos das vítimas estaban moi carbonizados, atrasando a súa identificación. Un correspondente de United Press International informou que o avión esnafrárase nun ferrocarril de vía estreita ao chocar contra o chan e rompera un tramo considerable de vía.

Unha ducia de nacións estaba representada entre os 48 pasaxeiros. Entre os estadounidenses destacaba a presenza de Aubrey William Schofield, executivo dunha compañía petrolífera; e do Dr. Everett Moore Baker, decano de estudantes no Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts. Mr. Schofield era xestor da división de produción do hemisferio leste da Gulf Oil Company e estivera traballando como xestor da Kuwait Oil Company. O Dr. Baker estivera en Bombai para presidir a conferencia anual do Servizo de Estudantes Internacionais. Tamén morreron o arquitecto Maciej Nowicki, que estivera traballando no deseño da nova cidade de Chandigarh, e o matemático indio S. S. Pillai, que estaba de camiño para participar no Congreso Internacional de Matemática na Universidade Harvard.

Despois dunha intensiva investigación, pénsase que a causa probable do accidente foi un fallo no rolamento mestre do eixo do motor número 3 . O fallo causou que as bielas traseiras se quentasen e fallasen rasgando as paredes do cilindro e o cárter. No proceso, as liñas de combustible abríronse, o que causou o lume. A acumulación de lodo nos cegoñais, bloqueando o fluxo de aceite, pénsase que foi a causa.

## Notas
El Eco Musical

***El Eco Musical*** foi un semanario editado na Coruña entre 1877 e 1878.

## Historia e características 
Semanario de literatura e belas artes. Apareceu en febreiro de 1877. Fundado e dirixido por José María Varela Silvari. Saíron 45 números.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Voo 202 de Pan Am

O **Voo 202 de Pan Am** foi un Boeing 377 Stratocruiser que se esnafrou na bacía do río Amazonas a uns 520&nbsp;km ao suroeste de Carolina, Brasil o 29 de abril de 1952. O accidente ocorreu na ruta dende Río de Xaneiro ata Porto España, durante a terceira parte da súa viaxe de catro partes.

A investigación realizouse en condicións excepcionalmente desfavorables e a causa exacta do accidente non puido concretarse. Porén, sabíase que os motores do Stratocruiser eran temperamentais, e teorizouse sobre que un motor se separou en voo despois dun fallo das hélices.

## Notas
Illas e áreas protexidas do Golfo de California

As **Illas e as Áreas Protexidas do Golfo de California** son un conxunto de illas, illotes e zonas costeiras situadas no Golfo de California, localizadas nos estados de mexicanos de Baixa California, Baixa California Sur, Sonora, Sinaloa e Nayarit..

Foi declarada Patrimonio Mundial pola Unesco no ano 2005 e ampliou a súa área de protección no ano 2007 e en 2011.
Esta denominación está composta polos seguintes espazos naturais:

## Ligazóns externas 
* en mexicodesconocido.com.mx Islas y Áreas Protegidas del Golfo de California: Patrimonio Mundial de la Humanidad 

## Referencias
Pudasjärvi

**Pudasjärvi** é unha cidade de Finlandia situada na rexión de Ostrobotnia do Norte. En 2018 a súa poboación era de 8&nbsp;065&nbsp;habitantes. A superficie do termo municipal é de 5&nbsp;867,23&nbsp;km2, dos cales 229,16&nbsp;km2 son auga. O concello ten unha  densidade de poboación de 1,43&nbsp;hab./km².

Limita cos concellos de Ii, Oulu, Taivalkoski e Utajärvi pertencentes á súa mesma rexión, Posio e Ranua, pertencentes á rexión veciña de Laponia e Puolanka e Suomussalmi, pertencentes ambos á rexión de Kainuu.

O concello é unilingüe en finés.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Pudasjärvi
Daniel Frederik Eschricht

**Daniel Frederik Eschricht**, nado en Copenhague o 18 de marzo de 1798 e finado o 22 de febreiro de 1863, foi un zoólogo, fisiólogo e anatomista danés, recoñecido como unha autoridade no estudo das baleas.

## Traxectoria 
Estudou medicina no *Frederiks Hospital*, graduándose en 1822. Trasladouse a París, onde foi alumno de François Magendie nos anos 1824 e 1825, redactando unha tese sobre os nervios craniais. Despois estudou con destacados naturalistas europeos, entre eles  Georges Cuvier. Regresou a Dinamarca en 1829, ingresando na Universidade de Copenhague, onde foi profesor de anatomía e fisioloxía desde 1836.

O xénero da balea gris, *Eschrichtius* foi denominado así, na súa honra, un ano despois da súa morte.

## Abreviatura 
A abreviatura **Eschricht** emprégase para recoñecer a  como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Fracción irredutible

Unha **fracción irredutible** é unha fracción en que tanto o numerador como o denominador son números enteiros que non teñen divisores comúns fóra do 1 (e do -1 se se consideran os números negativos). Noutras palabras, unha fracción a⁄b é irredutible se e só se *a* e *b* son coprimos, é dicir, se *a* e *b* teñen como máximo común divisor o 1. En matemáticas avanzadas, fracción irredutible pode referirse a fracción alxébricas en que o numerador e o denominador son polinomios coprimos Todos os números racionais positivos poden representarse mediante unha fracción irredutible de xeito único.

En ocasións pode ser útil unha fracción equivalente: se *a*, *b* son enteiros, entón a fracción *a*⁄*b* é irredutible se e só se non hai outra fracción *c*⁄*d* equivalente tal que |*c*| *a*⁄*b* e *c*⁄*d* son equivalente se e só se *ad* = *bc*.)

Por exemplo, 1⁄4, 5⁄6, e −101⁄100 son fraccións irredutibles. Por outra banda, 2⁄4 non é irredutible xa que é equivalente a 1⁄2, e o numerador de 1⁄2 é menor que o numerador de 2⁄4.

Unha fracción pode ser simplificada dividindo o numerador e o denominador entre un factor común. Pode ser obtida a fracción irredutible se se dividen ambos os termos entre o máximo común divisor. Para achar o máximo común divisor, pódense usar o algoritmo de Euclides ou a factorización en primos, mais o primeiro algoritmo adoita ser preferible ao non precisar factorizar números grandes para calculalo.

## Exemplos 
: \frac{120}{90}=\frac{12}{9}=\frac{4}{3} \,.

No primeiro paso dividíronse ambos os números entre 10, factor común de 120 e 90. No segundo paso, dividíronse entre 3. A solución final, 4/3, é unha fracción irredutible porque o único factor común de 4 e 3 é 1.

A fracción orixinal pode simplificarse nun só paso empregando o máximo común divisor de 90 e 120, que é 30 (i.e., mcd(90,120)=30):
: \frac{120}{90}=\frac{4}{3} \,.

## Unicidade 
Todo número racional ten unha representación única como fracción irredutible con denominador positivo

A fracción irredutible dun elemento dado é única agás a multiplicación do denominador e numerador polo mesmo elemento invertible. No caso dos números racionais, isto significa que calquera número ten dúas fraccións irredutíbeis, relacionadas por un cambio de signo do numerador e do denominador. Para evitar a ambigüidade, esta pódese eliminar fixando o denominador como positivo. No caso das funcións racionais, a ambigüidade elúdese se o denominador é sempre un polinomio mónico, é dicir, que o coeficiente do termo de maior grao é 1.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Número racional
Voo 540 de ČSA

O **voo 540 de ČSA** era un servizo regular internacional entre Praga e Teherán con escalas en Damasco e Bagdad. O voo, operado por un Ilyushin Il-62 bautizado como *Brno Trade Fair*, estaba na aproximación á pista 23R do aeroporto de Damasco o día 20 de agosto de 1975 descendendo con bo tempo cando se esnafrou a 17&nbsp;km do aeroporto. O avión rompeu e incendiouse no impacto; 126 dos 128 pasaxeiros e tripulantes morreron no accidente. É o peor accidente aéreo en Siria e tamén o peor accidente da aeroliña.

Determinouse que a causa do accidente foi o fallo da tripulación en manter a altura mínima de voo.

## Notas
Voo 704 de Mexicana

O **voo 704 de Mexicana** era un servizo entre Cidade de México e Monterrey. O día 4 de xuño de 1969 o Boeing 727-64, con rexistro XA-SEL, de Salinas Victoria, a unhas 20 millas ao norte de Monterrey. As 79 persoas a bordo morreron, incluídos o tenista Rafael Osuna e o político Carlos A. Madrazo. O avión estaba aproximándose ao aeroporto do Norte preto de Monterrey. 

O accidente do voo 704 foi o peor accidente en chan mexicano ata o voo 940 de Mexicana, outro Boeing 727, ocorrido o 31 de marzo de 1986, mantando os 167 ocupantes.

## Avión 
O aparello accidentado era un Boeing 727-64 de dous anos de idade con rexistro XA-SEL. O seu primeiro voo fora o 6 de xaneiro de 1967 e o día 17 dese mesmo mes foi entregado a Mexicana de Aviación, sendo bautizado *Azteca de Oro.* O avión estaba equipado con tres motores turboventilador Pratt & Whitney JT8D-7B.

## Notas
Terence Morrison-Scott

Sir **Terence Charles Stuart Morrison-Scott**, nado en 1908 e finado en 1991, foi un zoólogo británico. Foi o Director do Museo de Ciencia (Science Museum*) e do Museo de Historia Natural (*British Museum of Natural History*), de Londres, Inglaterra.

## Traxectoria 
Terence Morrison-Scott educouse no Eton College, no Christ Church de Oxford e no Royal College of Science (RCS). Remou en Eton e en Oxford, gañando o *Silver Sculls* (remeiro de prata) en Oxford. Graduouse no RCS en 1935 cun grao de primeira clase, e despois traballou brevemente como profesor asistente en Eton (1935–1936).

Morrison-Scott foi nomeado asistente conservador de 2ª clase no Departamento de Zooloxía do Museo de Historia Natural de Londres o 1 de outubro de 1936.

Durante a segunda guerra nundial foi membro da *Royal Naval Volunteer Reserve* (Real Reserva Naval de Voluntarios) e mandou unha flotilla de lanchas de desembarco durante o Día D en Normandía, gañando a Cruz de Servizo Distinguido do Reino Unido. Máis tarde, desde 1960, foi Director do Museo de Historia Natural de Londres, até a súa xubilación o 30 de novembro de 1968. Así mesmo, foi fideicomisario do Imperial War Museum (1956–1960), e gobernador do Imperial College of Science and Technology (1956–1972), sendo elixido Fellow en 1963. Tamén foi membro do Consello do *National Trust for Places of Historic Interest* (Fondo Nacional para os lugares de Interese Histórico), desde 1968 a 1983, e membro da Comisión Permanente de Museos e Galerías (1973–10876). Foi nomeado cabaleiro polos seus servizos.

## Publicacións 
* *Checklist of Palaearctic and Indian mammals* 1758 to 1946 / by J.R. Ellerman and T.C.S. Morrison-Scott. Londres: BM (NH), 1951.
* *Checklist of Palaearctic and Indian mammals* 1758 to 1946 / by J.R. Ellerman and T.C.S. Morrison-Scott. Londres: BM (NH), 1966.
* *A list of British mammals* [by] T. C. S. Morrison-Scott Published Londres, Printed by order of the trustees of the British Museum, 1952.
* *Southern African mammals'', 1758–1951: a reclassification, by J. R. Ellerman, T. C. S. Morrison-Scott, and R. W. Hayman, 1909–1973. Publicado en Londres: Printed by order of the trustees of the British Museum, 1953.

## Abreviatura 
A abreviatura **Morrison-Scott** emprégase para recoñecer a  como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Notas
Von den Jüden und iren Lügen

***Von den Jüden und iren Lügen*** (en ortografía&nbsp;alemá moderna *Von den Juden und ihren Lügen*, traducible ao galego como *Sobre os xudeus e as súas mentiras*) é un tratado antisemita de 65&nbsp;000 palabras escrito en 1543, polo líder da  Reforma Protestante, Martiño Lutero.

A actitude de Lutero cara aos xudeus, tomou diversas facetas ao longo da súa vida. No seu período máis inicial, previo a 1537 ou non moito antes, tentou converter aos xudeus ao luteranismo, pero non logrou convencelos. Posterior a iso, especialmente cando escribiu este tratado, difamounos e alentou a que fosen perseguidos.

Neste polémico tratado, Lutero declarou que as escolas (yeshivá) e sinagogas xudías debían ser queimadas, que os seus libros de oración (sidur) debían ser destruídos, prohibir que os rabinos predicaran, incendiar os seus fogares, e confiscar os seus ingresos e propiedades. Non se debe mostrar compaixón nin bondade cara a eles, non se lles deben brindar protección legal, e "estes velenosos vermes envelenados" terían que ser enviados a traballos forzados ou ser expulsados para sempre. Tamén se presenta a xustificación do seu asasinato, escribindo: "[Temos] a culpa de non matalos".

## Contido 
No tratado, Lutero describe aos xudeus como "a base da prostitución popular, é dicir, non son o pobo de Deus, e xáctanse da súa liñaxe, circuncisión, e por lei, deben ser considerados como inmundicia". Tamén escribiu que a sinagoga é unha "puta incorrixible e unha malvada rameira".

Nas primeiras dez seccións do tratado, Lutero expón, con considerable extensión, sobre as súas visións sobre sobre os xudeus e o xudaísmo, e como estes se comparan coa fe protestante e os seus seguidores. Tras a exposición, a Sección XI do tratado aconsella aos protestantes levar a cabo 7 accións. Estas son:

# Incendiar as escolas e sinagogas xudías, e advertir á xente sobre a súa presenza;
# Non permitir que os xudeus sexan propietarios de casas de cristiáns;
# Remover as escrituras relixiosas xudías;
# Negarlle aos rabinos o dereito de predicar;
# Non ofrecer protección aos xudeus nas estradas;
# Para que se prohibira a usura, debía eliminarse o ouro e a prata, permanecendo baixo custodia, e que esta fora devolta aos xudeus realmente conversos;
# Os xudeus novos e fortes, debían proverse de trillos, hachas, palas e fusos, coa fin de que puideran gañar o pan coa suor da súa fronte.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Martiño Lutero
* Antisemitismo
* Historia dos xudeus en Alemaña
Voo 633 de KLM

O **voo 633 de KLM** era un servizo de pasaxeiros entre Ámsterdam e Nova York. O 5 de setembro de 1954, xusto despois de engalar do aeroporto de Shannon, o Super Constellation que operaba a ruta acabou nun banco de barro no río Shannon. 28 persoas morreron no accidente. Foi causado por unha inesperada re-extensión do tren de aterraxe, posiblemente debido a un erro do piloto.

## Accidente 
O Lockheed Super Constellation *Triton* (con rexistro PH-LKY) estaba pilotado por Adriaan Viruly, un dos pilotos máis veteranos da aeroliña. Despois dunha parada de abastecemento en Shannon, o avión engalou para a parte transatlántica do voo ao redor das 02:40. Había 46 pasaxeiros e 10 tripulantes a bordo. Pouco despois da engalaxe o piloto reduciu a potencia do máximo ao METO (máximo agás engalaxe). O piloto non se decatou de que o tren de aterraxe non estaba recollido e como resultado o aparello descendeu ata aterrar no río Shannon. Deu a volta no impacto e partiu en días seccións.

O avión quedou parcialmente mergullado, e polo menos un dos tanques de combustible rompeu durante o accidente. Os vapores do combustible deixaron inconscientes moitos pasaxeiros e tripulantes, que despois afogaron ao subir a marea. Finalmente 3 tripulantes e 25 pasaxeiros morreron.

A pesar de que o accidente ocorreu menos dun minuto despois da engalaxe dende o aeroporto de Shannon, as autoridades do mesmo non souberon do desastre ata que o terceiro piloto do aparello, Johan Tieman, chegou ao aeroporto cheo de barro e informou, "Esnafrámonos!" Iso foi 2 horas e media despois de que o avión caese. Tieman nadara ata a ribeira e andou dolorosamente polas marismas ata o aeroporto, cuxas luces se vían claramente dende o lugar do accidente. Non foi ata as 7 da mañá, catro horas e media despois do accidente, cando os equipos de emerxencia chegaron ata os superviventes, que estaban amontoados nunha zona embarrada do río.

## Notas
Voo 389 de Cubana de Aviación

O **voo 389 de Cubana de Aviación** era un voo regular doméstico de pasaxeiros dende o aeroporto Mariscal Sucre de Quito ata o aeroporto Simón Bolívar (no presente aeroporto José Joaquín de Olmedo) en Guayaquil. O 29 de agosto de 1998 o Tupolev Tu-154M que operaba o voo pasouse da pista, esmagando varios edificios e chocando contra un campo de fútbol en Quito mentres engalaba do aeroporto. O avión estoupou e incendiouse morrendo 70 persoas a bordo. 10 persoas en terra tamén morreron no accidente.

O comité de investigación da Dirección Xeral de Aviación Civil ecuatoriana concluíu que o accidente foi causado debido a un fallo mecánico que levou a unha engalaxe abortada. A tripulación esqueceu seleccionar os interruptores das válvulas hidráulicas do sistema de control. Mentres acelaraban para engalar o avión non se levantou. Abortouse a engalaxe e o voo 389 saíuse da pista. É o segundo peor accidente de aviación en Ecuador tras o accidente aéreo de Cuenca dun Boeing 737-200 en 1983.

## Notas
Voo 1491 de Aeroflot

O **voo 1491 de Aeroflot** era un servizo regular doméstico de pasaxeiros entre o aeroporto de Moscova-Vnukovo e o aeroporto de Khárkiv na Unión Soviética. O día 18 de maio de 1972 mentres descendía para aterrar en Khárkiv, o Antonov An-10 que operaba a ruta esnafrouse matando aos 122 pasaxeiros e tripulantes a bordo.

## Accidente 
O voo 1491 engalou do aeroporto de Moscova-Vnukovo ás 10:39 en ruta cara a Khárkiv, na República Socialista Soviética de Ucraína. Mentres descendía dende a súa altitude de cruceiro de 7 200 metros (23 600 pés) a unha altura de 1 500 metros (4 900 pés), o Antonov An-10 sufriu un fallo estrutural que levou á separación das dúas ás. A fuselaxe caeu nunha área boscosa matando aos 114 pasaxeiros e 8 tripulantes a bordo.

## Notas