open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tifón (mitoloxía)

Na mitoloxía grega, **Tifón**, **Tifaón** ou **Tifeo** (en grego antigo Τυφών Typhôn, Τυφάων Typhaôn, Τυφωεύς Typhôeus ou Τυφώς Typhôs, de τῦφος tuphos, ‘fume’; en latín Typhon) é unha divindade primitiva que se presenta en forma de furacán destrutor ou dun enorme e horrible monstro alado cun centenar de serpes repartidas polas súas coxas que lanza chamas pola boca. 

Foi o último fillo de Xea, esta vez con Tártaro, personificación dos infernos profundos: 
miniatura|Tifón nun mural etrusco|esquerda 

O *Himno homérico a Apolo* fai do monstro Tifón en Delfos un fillo da arcaica Hera na súa forma minoica, xerado por ela soa, como unha versión monstruosa de Hefesto, parido nunha cova de Cilicia e confinado alí na misteriosa terra de Arimos (*A Ilíada*, II, 781-783). Foi en Cilicia onde Zeus loitou co antigo monstro e derrotouno, nunha complicada batalla: Tifón atacou a Zeus coas súas chamas, derrotándoo temporalmente, cortándolle os tendóns e deixándoo nun saco de coiro, o *korukos*, que é a orixe etimolóxica de *korukion atron*, a cova Coricia. A rexión de Cilicia, no sueste de Anatolia, tivo moitas oportunidades de relacionarse cos hititas do norte. Walter Burkert advirte algunhas coincidencias próximas desta historia co mito hitita de Iluyanka. 

O inveterado inimigo dos deuses olímpicos foi finalmente derrotado por Zeus e guindado ao Tártaro, ou encerrado baixo o volcán Etna (Esquilo, *Prometeo encadeado* 370; Píndaro, *Píticas*, I. 19-20) onde «o seu leito raspa e aguilloa todo o longo das súas costas estendidas contra el», ou noutras rexións volcánicas, onde é o causante das erupcións. 

Tifón é pois a figuración ctónica das forzas volcánicas, como Hefesto (Vulcano na mitoloxía romana) é a manifestación olímpica. 

Entre os fillos de Tifón con Equidna están Cérbero, Ortro, a Quimeira, a Esfinxe, a Hidra de Lerna, o dragón Ladón, o León de Nemea, a Aguia de Prometeo, o Dragón da Cólquida e a Porca de Cromio. Tamén é o pai dos cálidos e perigosos ventos (do grego *typhein*, 'fumar'), polo que é considerado como unha posible etimoloxía para a palabra «tifón», supostamente tomada polos persas como طوفان *Tufân* e polos árabes para incluír as tormentas ciclónicas do océano Índico. 

Escritores helenísticos posteriores identificaron a Tifón co deus exipcio Set, e os investigadores relixiosos identifícano co arcanxo Sandalfón. 

Ás veces menciónase a un segundo **Tifón**, fillo do primeiro, idéntico a el e considerado xeralmente un dos Xigantes. 

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Walter Burkert, *Religión griega*, 1985
* Robert Graves, *Los mitos griegos*, I, 36.1-3
* Karl Kerenyi, *Los dioses de los griegos*, 1951

### Ligazóns externas 
* http://theoi.com/Gigante/Typhoeus.html
Resío

[miniatura|250px|Orballo nunha [folla seca en outono.]]

O **resío**, tamén denominado **orballo** e **rosada**, é o fenómeno atmosférico no que as pingas de auga se depositan no chan e plantas, procedentes da condensación do vapor de auga da atmosfera. O orballo fórmase pola noite e en tempo tranquilo e claro, cando o frío do chan se transmite ao aire que se atopa en contacto con el e causa a condensación de vapor da súa capa inferior.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Orballo, Dew.jpg
Ficheiro:Orballo. Margaridas de Galicia.jpg
Ficheiro:Rosa e orballo. Galiza.jpg
Ficheiro:Poranna rosa na pajęczynie(Aw58).jpg
Shirley Horn

**Shirley Horn**, nada en Washington, D.C. o 1 de maio de 1934 e finada o 20 de outubro de 2005, foi unha cantante e pianista estadounidense de jazz e de pop. A súa especialidade eran as baladas e a súa voz é suave e lixeiramente grave. É tamén unha pianista moi apreciada.

## Traxectoria esencial 
Estudou piano desde os catro anos de idade. Tras pasar pola Howard University, Horn formou o seu primeiro trío en 1954 e foi animada na súa carreira a comezos dos sesenta por artistas tan importantes como Miles Davis e Quincy Jones. Co grupo de Davis gravaría en 1960 unha serie de concertos no *Village Vanguard* de Nova York. Gravou tres discos durante 1963-1965 para a compañías Mercury e *ABC/Paramount*; con todo, acurrunchou a súa carreira en beneficio da súa familia e fixo só actuacións esporádicas en clubs de Baltimore e Washington, D.C.. A comezos dos oitenta, empezou a gravar outra vez para *SteepleChase*, selo danés, sempre en formación de trío; posteriormente, tivo un grande éxito en 1987 cando empezou a gravar para Verve, asociación que foi moi produtiva; conseguiu *sete nomeamentos aos Grammy (gañando un premio ao *Best Jazz Vocal Album* por *I Remember Miles*), o Premio *Billie Holiday* da Academia Francesa do Jazz polo seu disco de 1990 *Close Enough for Love* etc. En 2005 saíu á venda un recompilatorio das súas gravacións con Verve, *But beautiful. The best of Shirley Horn*.

Horn morreu como consecuencia dunha apoplexía. Ademais, sufría de diabetes, polo que lle foi amputado o seu pé dereito en 2001.

## Discografía 
* *Live at the Village Vanguard* (Can-Am, 1961)
* *Embers and Ashes* (Stereo-Craft, 1961)
* *Loads of Love* (Mercury, 1963)
* *Shirley Horn with Horns* (Mercury, 1963)
* *Travelin' Light* (ABC/Paramount, 1965)
* *A Lazy Afternoon* (Steeple Chase, 1978)
* *At Northsea* (Steeple Chase, 1981)
* *Violets for Your Furs* (Steeple Chase, 1981)
* *All Night Long* (Steeplechase, 1981)
* *Garden of the Blues* (Steeple Chase, 1984)
* *I Thought About You* (Verve, 1987; en directo)
* *Softly* (Audiophile, 1987)
* *Close Enough for Love* (Verve, 1988)
* *You Won't Forget Me* (Verve, 1990)
* *Here's to Life* (Verve, 1991)
* *Shirley Horn with Strings* (Verve, 1991)
* *I Love You, Paris* (Verve, 1992, en directo)
* *Light out of Darkness (A Tribute to Ray Charles)* (Verve, 1993)
* *The Main Ingredient* (Verve, 1995)
* *Loving You* (Verve, 1997)
* *I Remember Miles* (Verve, 1998)
* *You're My Thrill* (Verve, 2001)
* *May the Music Never End* (Verve, 2003)
* *Marian McPartland's Piano Jazz Radio Broadcast* (Concord Records, 2006)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Artigo sobre o disco *But Beautiful. The Best of Shirley Horn'' en www.vervemusicgroup.com .
Carlos Luz

**Carlos Coimbra da Luz**, político (deputado federal) nado en 1894 e finado en 1961 foi presidente interino do Brasil entre o 9 de novembro e o 11 de novembro de 1955, despois que João Café Filho afastouse do goberno por razóns de saúde.

Presidente da Cámara dos Deputados, era o segundo na liña de sucesión do goberno despois do suicidio de Getúlio Vargas (o primeiro era o vicepresidente, João Café Filho). Cando Café Filho afastouse do poder, Carlos Luz ocupou interinamente a presidencia. Pero desentendeuse co mariscal Henrique Lott a respecto de garantir a pose, en 31 de xaneiro de 1956, de Juscelino Kubitschek de Oliveira como presidente e de João Goulart como vicepresidente. Ambos foran electos en fins de 1955 e comezarían o seu mandato no ano seguinte. Carlos Luz era contrário a esta pose, e Henrique Lott favorábel. Como resultado, Lott realizou un movemento militar que obrigou o afastamento de Carlos Luz e a pose do presidente do Senado, Nereu Ramos, que garantiu a Lott que os electos tomarían pose.
Electra (Sófocles)

[miniatura|[Clásicos en Galego 22:*Áiax* e *Electra*.]]
***Electra*** é unha traxedia grega de Sófocles, de data incerta pero moi probablemente representada entre o 418 e o 410 a.C.. Discútese se seguía ou precedía á *Electra* de Eurípides, de se cadra o 417.

## Personaxes 
* Un pedagogo 
* Orestes 
* Electra 
* Coro de doncelas arxivas 
* Crisótemis 
* Clitemnestra 
* Existo

## Trama 
Orestes chega a Micenas, acompañado por Pílades e un ancián, servente de Orestes na súa nenez (*paidagogos*), para vingarse do asasino do seu pai Agamenón, obedecendo o oráculo délfico. Envían ao ancián a contar á nai de Orestes, Clitemestra, que Orestes morreu nunha carreira de carros, e eles prepáranse para continuar o engano, levando supostamente unha urna que leva as súas cinzas. Entre tanto, Clitemestra, que tivo un soño de mal agoiro, envía á súa filla Crisótemis a verter libacións sobre a tumba de Agamenón, o esposo que ela asasinara. Aparece Clitemestra e insulta a Electra, que lle contesta secamente, pero vense interrompidas pola chegada do ancián, que relata, con alegría apenas disimulada, a forma da morte de Orestes. Electra cae en profundo abatemento. O anuncio de Crisótemis de que atopou na tumba de Agamenón un mechón de pelo que é claramente de Orestes parécelle só un xeito de burlarse da súa pena. Decide, agora que a esperada axuda de Orestes está definitivamente descartada, matar a Clitemestra e a Existo ela mesma. Crisótemis, máis prudente, rexeita participar no asasinato. Orestes e Pílades achéganse. Orestes insinúa a Electra quen é. El e Pílades entran no palacio, e óese o choro de Clitemestra cando a matan. Existo achégase. A punta de espada obrígano a ir á habitación onde Agamenón foi asasinado e alí danlle morte.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Clásicos en Galego
### Ligazóns externas 
* Electra en Sofocles.org 
* Libro Electra de Sofocles
Nanga Parbat

O **Nanga Parbat** é un cumio da cordilleira do Himalaia, de 8.126 m, sendo a novena montaña máis alta do mundo e a segunda de Paquistán. Situado ao norte do país, é o pico superior aos oito mil metros localizado máis ao occidente.

## Topónimo
O nome do monte significa *montaña espida* en urdú e hindi. A denominación débese a que se trata dunha montaña illada, separada do resto de grandes montañas, feito que a fai destacar na paisaxe circundante. Este mesmo isolamento faina ao tempo especialmente perigosa para os escaladores.

En caxemir o seu nome é **Diamir**, que quere dicir *rei das montañas*.

## Cimas secundarias
O Nanga Parbat, como outras montañas elevadas, ten varios cumes menores, a parte do principal, entre os que cómpre desetacar os seguintes:

## Ascensións 
En 1953 unha expedición alemá, dirixida por Karl-Maria Herrligkoffer, logrou pisar o cume do Nanga Parbat o 3 de xullol de 1953. O único integrante desta expedición que chegou ao cume foi o escalador austríaco Hermann Buhl, co mérito engadido de facelo sen máscara de osíxeno.

A primeira ascensión invernal tardaría sesenta e tres anos máis, o 23 de febreiro de 2016 e pola seguinte orde Ali Sadpara, Alex Txikon e Simone Moro chegaron ó máis alto do pico paquistaní.

## Notas
Electra

Na mitoloxía grega, **Electra** (en grego antigo Ἠλέκτρα Êléktra *Êléktra*) ou Laódice era, de acordo coa narración homérica, filla de Agamenón e Clitemnestra. Estaba ausente de Micenas cando o seu pai volveu da Guerra de Troia e foi asasinado (xunto con Casandra, a súa concubina) por Existo, o amante de Clitemnestra ou pola mesma Clitemnestra.

Oito anos máis tarde, Electra volveu de Atenas co seu irmán, Orestes. Segundo Píndaro, a Orestes salvárono a súa vella ama de cría ou Electra, que o levaron a Fanote, tras o monte Parnaso, onde o confiaron ao rei Estrofo.

Cando cumpriu vinte anos, o oráculo en Delfos ordenou a Orestes que regresase á súa patria e vingase a morte do seu pai. Segundo Esquilo, atopouse con Electra ante a tumba de Agamenón, onde ambos foran a render honras fúnebres aos mortos, recoñecéronse e puxéronse de acordo para que Orestes puidese vingar ao seu pai.

Orestes, logo de vingarse (nalgunhas versións con axuda de Electra), volveuse tolo, e foi perseguido polas Erinias, a misión destas misión era castigar calquera transgresión dos lazos de piedade familiar. Electra non foi acosada polas Erinias.

Orestes refuxiouse no templo en Delfos. Aínda que Apolo (ao cal estaba dedicado o templo délfico), lle ordenou vingarse, foi incapaz de protexelo das consecuencias das súas accións.

Ao fin, Atenea (tamén coñecida como *areia*) recibiuno na Acrópole de Atenas e arranxou un xuízo ante doce xuíces áticos. As Erinias reclamaron a súa vítima; el presentou como atenuante as ordes de Apolo; os votos dos xuíces estaban equitativamente divididos, pero Atenea deu o seu voto de calidade a favor da absolución.

Máis tarde Electra casou con Pílades, amigo íntimo de Orestes e fillo do rei Estrofo, o mesmo que coidara de Orestes mentres se escondía da súa nai e de Existo, o seu amante.

Existe unha traxedia chamada Electra de Sófocles e outra chamada tamén Electra de Eurípides, nas que os seus argumentos están baseados neste mito.

### A pléiade Electra 
**Electra**, filla de Atlas e de Pléione, é tamén unha das sete Pléiades. Unida a Zeus, foi a nai de Dárdano, Ematión, Yasión e (segundo algúns autores) de Harmonía.

Deu o seu nome a Electra, unha estrela da nebulosa das Pléiades.

## Outros personaxes co mesmo nome 
* Unha filla de Océano e Tetis, nai con Taumante de Iris e as Harpías.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Complexo de Electra
Jorge Eduardo Acosta

**Jorge Eduardo Acosta**, coñecido como *"el Tigre"*, nado o 27 de maio de 1941, era un capitán de corveta xefe do Grupo de Tarefas 3.3.2 baseado na ESMA e dese centro clandestino de detención.

## Traxectoria 
### Delitos e asasinatos 
Acosta era quen tomaba as decisións sobre tortura e morte na ESMA. En particular foi quen tomou a decisión de lanzar ao río ao grupo de monxas francesas Duquet e Domon e as nais de Praza de Maio Villaflor, Ballestrino e Ponce , así como a morte de Dagmar Hagelin.

Descubríronselle polo menos 82 delitos probábeis. Entre eles os secuestros, desaparición e torturas da familia Tarnopolsky, Nilda Noemí Actis Goretta, Lisandro Cubas, Carlos Alberto García e Ricardo Coquet, da adolescente sueco-arxentina Dagmar Hagelin, do grupo de Nais de Praza de Maio e activistas de dereitos humanos secuestrados na igrexa da Santa Cruz entre o 8 e o 10 de decembro de 1977 entre quen estaban tamén a monxas francesas Alice Domon e Léonie Duquet.

Membro do Centro de Informacións sobre a Represión.

En 1981 viaxou a Suráfrica para asesorar ao goberno do apartheid na loita contrainsurxente.

En 1998 descubriuse que posuía unha conta secreta en Suíza, que podería haberse usado para bens subtraídos aos detidos-desaparecidos .

## Xuízos 
Beneficiado pola Lei de Obediencia Debida, foi detido novamente e permanece en arresto preventivo pola súa participación no roubo de nenos nacidos en cativerio.

Anuladas as leis de Punto Final e Obediencia Debida polo Congreso en 2003, reabríronse as causas nas que estaba imputado. En agosto de 2006 a xustiza arxentina decidiu elevar a xuízo oral e público a causa da ESMA na que Jorge Eduardo Acosta será axuízado xunto a Alfredo Astiz e Adolfo Miguel Donda 

En Italia acúsaselle de crimes cometidos contra cidadáns italianos durante a ditadura.

### Xuízo en España 
En 1997 o xuíz español Baltasar Garzón solicitou a detención e extradición de 45 militares arxentinos e un civil a quen procesou por xenocidio, terrorismo de Estado e someter a torturas a presos políticos durante o réxime de facto que gobernou na Arxentina entre 1976 e 1983. Entre eles atópase Rubén Franco . A petición foi rexeitada varias veces polo goberno arxentino alegando o principio de territorialidade.

O 27 de xullo de 2003 o presidente Néstor Kirchner mediante o Decreto 420/03 modificou o criterio de rexeitamento das extradicións sustentado ata ese momento ordenando a "obrigatoriedade do trámite xudicial" solicitado pola Xustiza española, e abrindo así o camiño á extradición efectiva dos militares requiridos .

En agosto de 2003 o entón presidente de España José María Aznar ordenou non continuar co proceso de extradición dos solicitados por crimes durante o goberno de facto na Arxentina. Esta decisión foi anulada polo Tribunal Supremo de España en 2005  ordenando continuar adiante coas extradicións solicitadas por Garzón.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Guerra sucia na Arxentina
* Proceso de Reorganización Nacional
* Dereitos humanos

### Ligazóns externas 
* *Jorge Eduardo Acosta*, Argirópolis
O tabaco na cultura popular galega

A seguir recóllese a pegada do hábito de fumar **tabaco na cultura popular galega**, na etnografía e na literatura de transmisión oral.

## Refraneiro
miniatura|dereita
* *Despois de almorzar non te poñas a fumar, e despois de xantar déitate a descansar*.
* *Home morto, non fuma*.
* *Home que non troula, nin fuma, nin xoga, nin bebe, nin bica, nin cuspe no curro, máis ca home é burro*.
* *Muller, viño e tabaco, poñen ó home fraco*.
* *Non fumes en pipa nin bebas viño porque os dous xuntos fan mal camiño*. 
* *O que non fuma nin bebe viño, lévallo o demo por outro camiño*.
* *O que non fuma nin toma tabaco, lévallo o diaño por outro buraco*.
* *O tabaco e o viño hai algúns que os regalan ó seu veciño*.
* *Quen sen tasa bebe e fuma, nunca fará fortuna*. 
* *Tabaco, muller e viño, millor pra min que pró meu veciño*.
* *Tabaco, viño e muller, botan ó home a perder*.
* *Tabaco, viño e muller, botan un home a perder*.

## Cantigueiro
* *Adios, ‘paloma hermosa’,/ quen te pudera levar/ no bolsillo do chileque/ como o papel de fumar* .
* *As mociñas de Requeixo/ quen che mas dera levar/ no bolsillo do chileque/ como o papel de fumar* .
* *Catro cartos para pan,/ tres e medio para viño,/ un carto para tabaco,/ alá vai un realiño*.
* *Cun anaco de pitillo,/ unha copa de augardente/ i o brazo dunha nena/ xa marcha un home contente* .
* ''Dame un bico, Mariquiña,/ que che hei de dar un pataco./ Non quero bicos dos homes/ que me cheiran a tabaco’' .*
* *Dámo, queridiña, dámo,/ dámo que non é pecado,/ un tizonciño de lume/ para encender o cigarro*.  
* *Mala varredoira veña/ pola folla do tabaco;/ mala morte mate ós homes,/ que non queden senón catro* .
* *Mala varredoira veña/ polo vicio do tabaco,/ mala morte mate ós homes,/ que non deixan nin un coarto* .
* *Pra leva-los reises/ traguemos un saco,/ diánno-los cartos/ pra mercar tabaco* .
* *Quixen facer un cigarro/ por non perde-lo costume,/ e arreparei que non tiña/ tabaco, papel nin lume* .
* *Se se che apaga o cigarro/ non o volvas acender;/ se unha moza te deixou/ non a volvas pretender* .
* *Señor San Roque de Lobios,/ estanqueiro do tabaco,/ dígame, señor San Roque,/ quen o meteu niste trato?* .
* *Teño tres cartos e medio/ metidos nun tabaqueiro;/ cásate comigo, nena,/ que teño moito diñeiro* .
* *Véndeme os bois e véndeme as vacas/ e non me vendas o pote das papas./ Véndeme as cuncas e mais o cunqueiro/ e non me vendas o meu tabaqueiro*.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Tabaco
* Planta do tabaco

### Bibliografía 
* CASAS, Álvaro das (colector): "Pra un canzoneiro de Noia", en "Arquivo Filolóxico e Etnográfico de Galiza", en *Nós* 95, 15.11.1931.* ANÓNIMO: *Saudade. Verba Galega nas Américas*, México 1942-1953. Ed. facsímile do Centro do Ramón Piñeiro 2008.
* LORENZO FERNÁNDEZ, Xaquín: *Cantigueiro popular da Limia Baixa'', Galaxia, Vigo 1973.
Gasherbrum I

O **Gasherbrum I** é unha montaña de 8080 m de altitude que se sitúa como décimo primeira cima máis alta do planeta. O Gasherbrum I forma parte do macizo do Gasherbrum, situado na cadea do Karakorum, un xigantesco ramal do Himalaia, na fronteira entre Paquistán e a China.

## Toponimia
En 1856, cando se fixo o primeiro recoñecemento do Karakorum, T. G. Montgomery nomeouno **K5** por ser o quinto pico de  dita cordilleira. Porén, en 1892 William Martin Conway deulle o nome de **Hidden Peak** (Pico Oculto ou Escondido), en referencia ao seu extremado afastamento.
O topónimo **Gasherbrum** é un orónimo en lingua balti, formado polas palabras "rgasha" (fermosa) e "brum" (montaña).

## Ascensións
A primeira ascensión foi realizada por unha expedición norteamericana o 5 de xullo de 1958, so a dirección de Nich Clinch. Dous membros alcanzaron a cima: Pete Schoening e Andy Kauffman.

No ano 1983 houbo tres expedicións, suíza, polaca e española, que atinxiron o cume.

O alpinista vigués Abel Alonso faleceu xunto con Xebi Gómez e Álvaro Paredes, despois de facer cumio o 21 de xullo do 2013 ao perderse nunha tormenta no descenso.

## Notas
Shishapangma

miniatura|dereita|300px|Vista do Shishapangma
O **Shishapangma** é a décimo cuarta montaña máis alta do mundo con 8.013 m.s.n.m. Está situada na cadea montañosa do Himalaia no Tíbet (República Popular da China). O Shishapangma é o pico máis baixo de todos os que superan os oito mil metros de altura. As súas coordenadas xeográficas son: 28° 21′ N e 85° 47′ E.

O pico é denominado tamén **Gosainthan**, **Xixabangma** ou **Xixabangma Feng**. A terceira é a denominación oficial chinesa.

## Ascensións 
O Shishapangma foi o derradeiro en ser escalado dos picos de máis de oito mil metros. O feito foi debido a que as autoridades chinesas obstaculizaban e negaban os permisos para entrar no Tíbet, o que finalmente fixo que un equipo de montañeiros chineses fosen os que realizasen o intento exitoso. Así no 2 de maio de 1964 o cume do Shishapangma foi coroado por unha expedición chinesa dirixida por Hsu Ching.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tíbet
* Himalaia
Broad Peak

miniatura|dereita|300px|O Broad Peak.
O **Broad Peak** (en , e ), é unha montaña de 8.047 m de altitude, o décimo segundo pico máis alto da Terra. Forma parte do macizo do Gasherbrum situado na cadea do Karakorum, un brazo da cordilleira do Himalaia. Está sito na fronteira entre a República Popular da China e Paquistán.

## Outros nomes
O nome usual en Occidente é unha versión inglesa da denominación autóctona **Falchen Kangri**, que fai referencia á anchura da súa cima. O Broad Peak foi tamén denominado como  **K3** (é dicir, terceiro pico do Karakorum) por T.G. Montgomery, en 1856, cando se efectuou un recoñecemento do Karakorum por vez primeira.

## Ascensións
O 9 de xuño de 1957 realizouse a primeira escalada exitosa ao Broad Peak, por parte dunha expedición austríaca dirixida por Marcus Schmuck. Alcanzaron o cume Hermann Buhl, Kurt Diemberger, Fritz Wintersteller e máis o mesmo Marcus Schmuck.

En 1981 logrouse a primeira ascensión de españois a cargo dunha expedición catalá, chegando á cima Enric Pujol, que faleceu durante o descenso, e máis Manuel Hernández, utilizando a vía normal.

## Notas
Painstream

**Painstream** é unha banda finlandesa de hardcore punk formada no anos 2000 na cidade de Turku. Tocan punk con algunhas influencias de metal. Painstream é diferente doutras bandas da escena punk de Finlandia polo uso de instrumentos pouco comúns no xénero, como o órgano Hammond, o saxofón e o violoncello.

## Discografía 
* *Painstream* (2002) 
* *Turku Hardcore* (2003) 
* *Á bas lles tyrans*' (2004)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio Oficial de Painstream
Nikkei 225

**Nikkei 225** comunmente denominado **índice Nikkei**, é o índice bolsista máis popular do mercado xaponés.

## Características 
Compóñeno os 225 valores máis líquidos que cotizan na Bolsa de Tokyo (TSE). Desde 1971, calcúlao o xornal *Ninhon Kei zai Shinbun*, (*Diario Xaponés dos Negocios*), das súas iniciais provén o nome do índice.

Estes valores caracterízanse pola súa elevada liquidez. Ten a súa base 100 o 16 de maio de 1949. Alcanzou un máximo de 38957,44 o 29 de decembro de 1989.

Os valores do índice Nikkei ponderan por prezos e non por capitalización, aínda que este cálculo difire dunha media simple xa que o divisor é axustado.

A lista dos seus compoñentes é revisada anualmente e os cambios fanse efectivos a principios de outubro, aínda que poden introducirse en casos excepcionais, cambios noutras datas.

## Historia
O Nikkei publicouse por primeira vez o 16 de maio de 1949.

## Composición
O índice Nikkei 225 está composto polas 225 maiores empresas seleccionadas dos 450 valores máis líquidos do Primeiro Mercado (First Section) da Bolsa de Tokyo (TSE), e a lista renóvase cada ano.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Índice nikkei en tempo real 
* Empresas constituíntes do índice Nikkei
Tenzing Norgay

miniatura|Monumento a Tenzing Norgay 
**Tenzing Norgay**, guía, Sherpa (Solu Khumbu, Nepal, 15 de maio (?) de 1914 - Katmandú,† Nepal, 9 de maio de 1986), foi o primeiro en subir ao Everest, xunto con Sir Edmund Hillary, Norgay significa "Afortunado".

A primeira vez que foi profesionalmente á montaña foi en 1936, coa expedición de E. Shipton ao Garhwal. Posteriormente tomou parte na expedición británica ao Everest en 1938, ao Nanga Parbat (1950), Nanda Devi cos franceses (1951) e dúas expedicións suízas ao Everest (1952) dirixidas por Raymond Lambert, que serían os primeiros intentos serios de subir ao Everest polo lado nepalí. Nesta última expedición, Tenzing Norgay chegou por primeira vez aos 8.599 m, altura nunca lograda ata entón.

Fíxose famoso cando, ás 11:30 da mañá do 29 de maio de 1953, coroou o Everest xunto con Sir Edmund Hillary, formando parte da expedición británica que dirixía Sir John Hunt.

En 1978 fundou unha empresa dedicada a ofrecer servizos aos numerosos alpinistas e excursionistas que visitaban Nepal.

Casou tres veces, a súa primeira muller morreu nova. Con ela tivo un fillo, que morreu sendo un neno, e dúas fillas, Nima e Pem Pem. A segunda muller foi Ang Lahmu. Tomou unha terceira esposa cando a segunda aínda vivía, cousa permitida polos costumes sherpas, e tivo un terceiro fillo.

O seu fillo Jamling Tenzing Norgay continuou a tradición, e subiu ao Everest en 1996.
Léonard Bourdon

**Louis Jean Joseph Léonard Bourdon da Cronière**, nado en Alençon o 6 de novembro de 1754 e finado en Breslau o 29 de maio de 1807, foi un político revolucionario francés, presidente da *Assemblée nationale* e procurador da Comuna de París, participou na revolta contra Robespierre que puxo fin ao período do Terror.

## Biografía
Fillo dun encargado de finanzas, era avogado do consello do rei Lois XVI cando en 1789 fundou unha escola de educación e tomou parte na toma da Bastilla do 14 de xullo.

Delegado da sección do gremio dos gravistas da comuna de París, apropiouse de parte das xoias confiscadas aos axustizados en Versalles na xornada do 10 de agosto de 1792 mentres eran custodiadas cara a Orleáns o 9 de setembro de 1792 onde decretou o estado de rebelión.

O mesmo ano é elixido deputado da Convención polo departamento de Loiret próximo ás posicións do partido Hebertistas que defendían as políticas de descristianización.

Durante os sucesos de 9 de Termidor, xunto a Barras, dirixiu a columna que asaltou o *Hôtel de Ville* de París que resultou na morte de Le Bas e ordenou a exhumación do cadáver de Jean-Paul Marat do Panteón. Tras o golpe de estado do 18 de Brumario, o 9 de novembro de 1799, que deu o poder a Napoleón Bonaparte, dirixiu unha das ''maison d'éducation*.

## Véxase tamén
### Bibliografía
* Michael J. Sydenham, *Leonard Bourdon: The Career of a Revolutionary. 1754‑1807'', Waterloo Ontario, Wilfrid Laurier University Press, 1999.

### Ligazóns externas
*Recensión biográfica en ahrf.revues.org
Halterofilia

miniatura|dereita|300px|Home practicando halterofilia 
A **halterofilia** ou **levantamento olímpico de pesos** é un deporte consistente no levantamento da maior cantidade de peso posible nunha barra á que se lle fixan nos seus extremos varios discos, os cales determinan o peso final a levantar. O devandito conxunto denomínase haltere.

Existen dúas modalidades de competición: arrancada e dous tempos. Na primeira, débese elevar, sen interrupción, a barra desde o chan ata a total extensión dos brazos sobre a cabeza. Na segunda, hase de conseguir o mesmo, pero permítese unha interrupción do movemento cando a barra se acha á altura dos ombreiros.

Desenvolveuse en Europa durante o século XIX aínda que ten antecedentes en épocas anteriores. Forma parte dos deportes dos Xogos Olímpicos desde Atenas 1896, aínda que desapareceu en 1908 pero reincorporouse en Antuerpen 1920.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Haltere
### Ligazóns externas
*Federación Española de Halterofilia
*Federación Internacional de Halterofilia
Veloi, Sada, Sada

**Veloi** é un lugar da parroquia de Santa María de Sada, no Concello de Sada. Ocupa unha área interior da parroquia, lindando coa de Santo André de Carnoedo. Tradicionalmente estivo pouco habitado, e os veciños dedicábanse á agricultura e á pesca. 
En Veloi naceron os irmáns Ramón e Juan Antonio Suárez Picallo.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Sada
### Parroquias de Sada
Doutrina Kirkpatrick

A **Doutrina Kirkpatrick** foi unha doutrina política exposta pola Embaixadora de Estados Unidos Jeane Kirkpatrick ante as Nacións Unidas nos anos oitenta para xustificar, no contexto da guerra fría, o sostén dos Estados Unidos a ditaduras do Terceiro Mundo que eran anticomunistas. Kirkpatrick aseguraba que os estados prol-soviéticos eran réximes **totalitarios** mentres as ditaduras prol-occidentais eran **autoritarios**. Kirkpatrick indicaba que os réximes totalitarios eran máis estables que os réximes autoritarios, e polo tanto teñen unha maior propensión a influír nos estados veciños.

O principio de Kirkpatrick de que os réximes totalitarios son máis estables que os réximes autoritarios foi duramente críticado desde a caída da Unión Soviética en 1991, especialmente porque Kirkpatrick predicía que o sistema soviético duraría por décadas. Os seus defensores din que a Unión Soviética caeu só pola constante oposición Occidental dirixida por EEUU contra o Comunismo durante a guerra fría. Estes tamén argumentan que a transición do totalitarismo á democracia no Bloque do Leste non foi unha suave transición como normalmente acontece con outros estados autoritarios cara á democracia.

Segundo Kirkpatrick, os réximes autoritarios soamente tratan de controlar e/ou castigar a conduta dos seus cidadáns, mentres que os réximes totalitarios van máis aló diso procurando controlar os pensamentos dos seus cidadáns, utilizando propaganda, lavado cerebral, reeducación, a espionaxe a particulares e a represión política masiva baseada na ideoloxía do estado. A Unión Soviética, especialmente durante o mandato de Stalin e a Alemaña nazi son citados como exemplos de arquetípos de réximes totalitarios.

Os réximes totalitarios tamén a miúdo procuran socavar ou destruír as institucións tradicionais da comunidade (por exemplo, a relixión, ou aínda a institución familiar), mentres os réximes autoritarios usualmente non pretenden danar tales institucións. Por esta razón, ela argumenta que o proceso de restaurar a democracia é máis fácil en ex-estados autoritarios que en ex-estados totalitarios, e os estados autoritarios son máis dóciles á reforma gradual nunha dirección democrática que os estados totalitarios.

A Doutrina Kirkpatrick foi moi influente durante a presidencia de Ronald Reagan. A administración Reagan deu diferentes graos de apoio a ditaduras anticomunistas, como en Guatemala (en 1985), Filipinas (en 1986), e a Arxentina (en 1983), e armou o *mujahideen* en Afganistán, UNITA en Angola, e os Contra en Nicaragua, para destruír aos réximes ou partidaros comunistas neses países.
-51

## Acontecementos 
* Soben ao trono de Exipto, como co-reis, Cleopatra VII (17 anos) e Tolomeo XIII Diónisos (10 anos), sucedendo a Tolomeo XII Auletes.

### Arte e cultura 
* Cicerón publica o ensaio *De Repubica*.
* Xulio César acaba os *Comentarios sobre a Guerra das Galias*.

## Nacementos 
* Cheng, futuro emperador da dinastía Han da China (m. -7).

## Mortes 
* Tolomeo XII Auletes, faraón de Exipto entre -80 e -58 e entre -55 e -51 (n. -117).
* Posidonio, erudito grecorromano (n. ca. -135).

## Outros 
*

Historia ano a ano
-33

## Acontecementos 
* Sobe ao trono chinés (dinastía Han) o emperador Cheng (até -7).

### Arte e cultura 
* Construción do acueduto de Augusto en Nápoles.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
Economía de Botswana

[miniatura|left|Mina de [diamantes de Jwaneng, a máis grande do mundo.]]
Botswana é o terceiro produtor mundial de diamantes. O país ten unha economía de libre mercado. Entre 1987 e 1997 experimentou un crecemento medio do 7,3%, sendo unha das economías con máis alta taxa de crecemento do mundo. Entre 2006 e 2008 seu PIB creceu abaixo dos 5%, e o 2009 contraeuse fortemente, cunha caída da industria de case 30%. A través dunha disciplina fiscal e unha eficiente xestión, o país transformouse dun dos máis pobres do mundo nunha economía de renda mediana, cun PIB per cápita de U$ 14.100 o 2008. Dous importantes bancos de investimento clasificaron o país como un dos mellores en termos de risco de crédito en África.

A minería de diamante axudou a expansión económica e actualmente representa máis de 1/3 do produto interno bruto, entre o 70 e o 80% das exportacións e preto de metade das rendas do goberno. A súa renda per cápita aumentou de 7.800 dólares en 1997 para case o dobro, 14 700 dólares o 2007.A grande dependencia do país dun único produto de luxo nas súas exportacións foi un factor crítico na forte retracción económica o 2009. Outros sectores de importancia son o turismo, os servizos financeiros e a gandería de subsistencia.

A pesar do desemprego ser, segundo datos oficiais, soamente o 7,5% da forza de traballo o 2007, estimativas non oficiais dan conta de case 40%. Os índices de infección polo VIH están entre os máis elevados do mundo, e ameazan as impresionantes ganancias económicas do país. Tamén se espera unha retracción da produción de diamantes nas próximas dúas décadas, o que pode significar unha forte redución do crecemento en longo prazo.

O seu maior socio comercial é Suráfrica.

## Notas
Illa do Bananal

[miniatura|200px|Illa do Bananal, santuario ecolóxico do [río Araguaia]]
A **Illa do Bananal** é a maior illa fluvial do mundo, con 19.162,25&nbsp;km² de extensión, cercada polos ríos Araguaia e Javaés. Localízase no estado de Tocantins (Brasil), próximo á fronteira cos estados de Goiás, Mato Grosso e Pará. Localízase entre as latitudes 9°44'S e 12°49'S e entre as lonxitudes 49°52'O e 50°44'O. Abriga ao norte o Parque Nacional do Araguaia e, ao sur, dúas reservas indíxenas: Carajás e Javaés.

## Historia 
Descuberta o 26 de xullo de 1773 polo sertanista José Pinto Fonseca, recibiu o nome de Santana. Posteriormente, pasouse a chamar Bananal, debido á existencia de extensos bananais silvestres. Esta illa abriga cerca de quince aldeas indíxenas, sendo unha delas a aldeia Kanoanã, fica preto da rexión de Formoso do Araguaia no Tocantins.

## Santuario ecolóxico: fauna e flora 
Está considerada un dos santuarios ecolóxicos máis importantes do país. Por estar na faixa de transición entre a foresta Amazónica e O Cerrado, posúe fauna e flora bastante diversificadas. A fauna ten especies comúns ao Pantanal de Mato Grosso, como a onza-pintada, boto, uirapuru, a garza azulada ou a tartaruga da Amazonia.

Na flora destacan varios xéneros de orquídeas terrestres, a mazaranduba, a piazava e a canxerana. Na vexetación predominan os campos, coñecidos na rexión polo nome de *varjões*. Aparecen aínda o cerrado, a mata seca de transición, as matas ciliares de igapó, vexetación das encostas secas e vexetación dos bancos de area.

Statuette Karajà MHNT.ETH.2010.24.01.jpg| figuriña de cerámica        

## Clima 
Predomina o clima tropical quente semi-húmido con temperaturas máximas de 38&nbsp;°C nos meses de agosto a setembro e mínimas de 22&nbsp;°C en xullo. Dúas estacións están nitidamente marcadas na illa, o verán (de novembro a abril) no que predominan as choivas, e o inverno (de maio a outubro) onde ocorre o período da seca. A humidade relativa do ar rexistrada nas estacións mais definidas xira en torno do 60% (xullo) e 80% (épocas chuviosas).

Durante os meses de xaneiro a marzo, época de chea do río Araguaia, parte da illa permanece inundada. As choivas dese período corresponden a cerca de 50% do total anual.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*A invasão e a ocupação da ilha do Bananal
Bathurst

A **illa de Bathurst** é unha illa canadense que forma parte das Illas da Raíña Isabel no territorio de Nunavut. Ocupa unha superficie estimada de 16&nbsp;042&nbsp;km², 188&nbsp;km de longo por 149´5&nbsp;km de largo, é a 54ª na Lista de illas por superficie e a 13ª das illas máis grandes do Canadá. Está deshabitada.

## Xeografía 
A illa é de pouca altura con poucas partes que escedan os 330 de altitude. O punto máis alto ten 412 m. en Stokes Mountain na Stokes Range. Que á súa vez forma parte do sistema montañoso da Cordillera Ártica. As boas condicións do chan producen abundante vexetación e alimenta unha poboación silvestre máis prolífica que outras illas do Ártico.

Na illa atópanse as áreas do Programa Biolóxico Internacional, Polar Bear Pass e Parque Nacional Qausuittuq.

## Historia 
Foi descuberta por Sir William Edward Parry no ano 1819 e debe o seu nome ao Conde Henry Bathurst, Secretario de Estado británico para a guerra e as colonias (1812-1827). A illa foi poboada pola tribo Thule cara ao ano 1000, probablemente debido a que nesa época houbo un clima máis cálido (nesa época chegan os viquingos a Vinland). Robert Aldrich trazou gran parte da súa costa oeste en 1851, mentres que George Henry Richards (George Henry Richards) e Sherard Osborn (Sherard Osborn) debuxaron a súa costa do norte en 1853.

Robert Aldrich trazou gran parte da súa costa oeste en 1851, mentres que George Henry Richards e Sherard Osborn debuxaron a súa costa do norte en 1853.

The Earth's North Magnetic Pole tracked north

O Norte da Terra, o Polo Magnético rastrexouse cara ao norte a través da illa de Bathurst durante os anos sesenta e setenta.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Outros artigos 
* Illas Árticas do Canadá

### Ligazóns externas 
* Bathurst Island in the Atlas of Canada - Toporama; Natural Resources Canada
Río Lahn

O **Lahn** é un río da Alemaña. É un dos afluentes máis caudalosos do Rhin, ao cal se une pola súa marxe dereita, logo dun curso de 242&nbsp;km. A súa bacía cobre unha área de 5.964&nbsp;km².

## Percorrido 
O Lahn nace na Rootharrgebirge a uns 600 msnm e desauga no Rhin en fronte da cidade de Coblenza (en alemán Koblenz).

O río atravesa os estados (*Länder*, nominativo plural do alemán *Land*) de Hessen, Renania-Palatinado e máis Renania do Norte-Westfalia.

Entre as cidades importantes que baña, cómpre destacar Marburg, Gießen, Wetzlar, Limburg e Coblenza.
Nordaustlandet

**Nordaustlandet** (literalmente, en noruegués, "Terra do nordeste") é unha illa do grupo das Svalbard situada ao nordeste do arquipélago, de aquí o seu nome, separada da illa principal (Spitzbergen) polo estreito de Hinlopen. Cunha extensión de 14.433&nbsp;km², 11.009&nbsp;km² de glaciares, é a segunda illa máis grande do arquipélago. Está deshabitada.

A súa superficie está esencialmente recuberta de glaciares, que se dividen en dúas zonas principais: Austfonna (é dicir, o "glaciar do leste", o máis grande de Europa polo seu volume e Vestfonna (o "glaciar do oeste"). Nordaustlandet está incluída dentro do Parque Natural do Nordeste de Svalbard.

## Historia 
miniatura|left|Nordaustlandet é un deserto ártico
Cazadores de morsas ingleses foron os primeiros en avistar a punta sur de Nordaustlandet en 1617. O descubrimento foi mostrado no mapa da "Compañía de Moscúvia" (1625, pero baseado en descubrimentos feitos en e antes de 1622), coa illa etiquetada como ''Sir Thomas Smyth's Iland*. Tamén mostra o Cabo Norte (*Point Purchas''). Primeiro chamouse Oostlandt ("Terra Leste") nun mapa holandés de 1662, e ao ano seguinte outro mapa holandés marcou a súa liña de costa máis claramente, mostrando as súas costas oeste e norte, separando esta última das Sete Illas (Sjuøyane). Un mapa holandés de 1710 foi o primeiro en mostrar a illa con precisión, nomeándoa "Het Noord Ooster Land" ("Terra do nordeste").

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
### Outros artigos
### Ligazóns externas
* Western Nordauslandet on Svalbard Images. (URL consultado o 24 de xullo de 2006)
* Eastern Nordauslandet on Svalbard Images. (URL consultado o 24 de xullo de 2006)
* Mapa de Nordaustlandet
* Geology and landscape
Košice

miniatura|dereita|Košice
**Košice** (*Kaschau* en alemán, *Kassa* en húngaro e *Cassovia* en Latín) é unha cidade de 235.000 habitantes, situada no leste de Eslovaquia, a rentes do río Hornád. O 89.1% da poboación é de nacionalidade eslovaca, 3.8% húngara, 2.1% cíngara e 1.2% checa. O 58.3% católicos romanos, 7.6% grecocatólicos e 4.1% evanxélicos.

## Historia 
A primeira mención da cidade data de 1230.

En 1918 Košice pasou a formar parte da primeira república checoslovaca, e pese a decadencia económica derivada da ocupación húngara de 1938 a 1945, a cidade declarouse capital temporal de Checoslovaquia durante a fase final da Segunda Guerra Mundial cando pasou a control soviético, mantivo este status por un curto período de tempo, ata que o Exército Vermello chegou a Praga. A partir do 1950 o crecemento económico acelerouse debido á incorporación da cidade na rede do leste eslovaco de fábricas de aceiro *East Slovakian Steelworks (VSŽ)*. No espazo dunha xeración a poboación multiplicouse por cinco e a área destinada a vivendas por vinte. 

Hoxe en día segue a percibir crecemento económico coa chegada de provedores da automoción como Magna International  ou Magneti Marelli, deslocalizados do oeste europeo.

miniatura|Centro comercial de Košice, xaneiro de 2023

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial da cidade (en eslovaco e inglés)
Tupinambarana

**Tupinambarana** é o nome da segunda illa fluvial máis grande do mundo despois da Bananal, limitada polos ríos Amazonas, Madeira, Sucunduri e Abacaxis, no estado brasileiro de Amazonas. Hoxe en día, en realidade, esta illa quedou dividida en catro partes a causa das canles naturais que atavesan o seu territorio. A extensión do complexo das catro illas fluviais é de 11.850&nbsp;km².

Este grupo de illas está malloritariamente cuberto pola selva amazónica e so é accesible por río ou ben desde o ar. Ten unha pequena serra e alberga a cidade de Parintins, coñecida polo seu festival folclórico. Tamén atópanse restos dunha localidade construída na década de 1930 por inmigrantes xaponeses que cultivavan xute.

## Véxase tamén
Gasherbrum II

O **Gasherbrum II** (tamén chamado **K4**), con 8.035 metros é a décimo terceira montaña do mundo pola súa altura. Tense por un dos picos máis accesíbeis entre os que superan os oito mil metros de altura, e só o Everest e o Cho Oiu gozan de máis ascensións.

A ruta normal de escala é a través da aresta suroeste, xa que está relativamente libre de perigos obxectivos, como o xeo e os aludes. Unha expedición típica tarda unhas 7 ou 8 semanas e os permisos de escalada roldan os 7.500 dólares, para cinco alpinistas.

O Gasherbrum II foi escalado por primeira vez o 8 de xullo de 1956 por Fritz Moravec, Josef Larch e Hans Willenpart, dunha expedición austríaca.

## Situación 
O Gasherbrum II está situado na fronteira entre Paquistán e a China, coas coordenadas 35º 45' 31" N e 76º 39' 10" E. Forma parte do macizo do Gasherbrum, á súa vez integrado no cordal do Karakorum, que é un ramal occidental do Himalaia. Todo ese macizo dos Gasherbrum forman a cabeceira do glaciar de Baltoro, moi próximo ao K2, polo que compartiran as primeiras exploracións da zona.

## Denominacións 
O nome Gasherbrum procede do balto *rgasha brum* que significa "montaña fermosa". Nos primeiros recoñecementos topográficos do Karakorum foi bautizado como **K4** (é dicir como cuarto pico do Karakorum).

## Ascensos 
O 7 de xullo de 1956, ás once e media da mañá os austríacos Sepp Larch, Fritz Moravec e Hans Willempart pisaron o cume do Gasherbrum II. Formaban parte dunha expedición patrocinada pola Sociedade Austríaca do Himalaia. Utilizaron na súa escalada a ladeira do suroeste.

En 1980, os cataláns Pere Aymerich e Enric Font, en colaboración cunha cordada xaponesa, coroaron a cima da montaña.

No 2000 o guipuscoano Félix Iñurrategui chegou ao cume do Gasherbrum II.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Karakorum
* Himalaia
Philippe-François-Joseph Le Bas

**Philippe-François-Joseph Le Bas** (Frévent, 4 de novembro de 1762 - París, 28 de xullo de 1794) revolucionario francés, membro do partido dos Montañeses e comisario do *Comité de sûreté générale*, era un estreito colaborador de Robespierre cando tras os sucesos do *9 de termidor* que levaron á caída deste, decidiu suicidarse antes de que se procedese ao seu arresto.

## Traxectoria
Fillo dun notario e intendente do príncipe de Rache, Le Bas foi elixido en 1792 deputado representante da provincia de Calais na Convención en compañía de Saint-Just, polo partido da *Montagne*.

Durante o proceso do rei Lois XVI, Le Bas votou en favor da súa condena á morte e en contra do seu sobresemento.

En agosto de 1793, foi nomeado delegado do exército do Norte xunto a Duquesnoy, decidindo o arresto dos xenerais Richardot e Ou'Moran acusados de incompetencia. Membro do *Comité de sûreté générale* e comisario da Convención para os exércitos, partiu xunto a Saint-Just ao leste do país coa misión de reorganizar as forzas republicanas tras a invasión de Alsacia e a toma de Wissembourg polos austríacos, para despois, trasladarse ao exército do Norte por orde do Comité de Salvación Pública, contribuíndo á vitoria da batalla de Fleurus.

Sempre fiel a Robespierre, tras os acontecementos do 9 de termidor, suicidouse dun disparo na cabeza no momento en que os axentes dirixidos por Barras e Léonard Bourdon entraban para arrestar o no concello de París.

O seu fillo, Philippe Le Bas (1794-1860) será director da biblioteca da Sorbona e presidente do *Institut de France*.
Illa Bolxevique

A **illa Bolxevique** (en ruso остров Октябрьской Большеви́к, *óstrov Bolxevik*) é a máis meridional do arquipélago ruso da Terra do Norte, no Ártico, situada ó sueste da illa da Revolución de Outubro, da cal está separada polo estreito de Xokalski, e é a segunda illa máis grande do grupo.

## Historia 
A illa, xunto coa costa do leste do que foi chamada Terra do Emperador Nicolao II, foi descuberta por Boris Vilkitsky na época da Expedición Hidrográfica do océano Ártico de 1913. A súa insularidade, con todo, non foi demostrada ata 1931, cando foi explorada por primeira vez pola expedición de Gueorgui Uixàkov e Nikolai Urvantsev (1930-1932), que foron os que lle deron este nome en honor dos bolxeviques, os primeiros comunistas rusos. Segundo un decreto aprobado o 1 de decembro de 2006 polo extinto goberno rexional de Taimiria, a illa foi renomeada **illa de Santa Olga** (остров Святой Ольги, *óstrov Sviatoi Olgui*) en honor da gran duquesa Olga, asasinada durante a Revolución Rusa.

Na actualidade a única estación Polar que opera en Severnaya Zemlya, atópase nesta illa preto de Cabo Baranov.

Ten unha superficie estimada de 11.312&nbsp;km². É montañosa, cunha altitude máxima de 935 m. Un 30% da illa está cuberta de glaciares (Leningrad, Semiónov – Tian Xanski e Kropotkin), mentres que as zonas costeiras teñen unha vexetación espesa de brión e liques. Aloxa a base ártica *Prima*.

## Galería

Ficheiro:Bolshevik island, Russia, Landsat 7 image.jpg|Imaxe da illa Bolxevique (Landsat-7 1999-07-29)
Ficheiro:Antsev Point 1 2014-08-29.jpg|Costa sur da Illa Bolxevique:  Antsev Point (78°11’N, 103°7’E)
Ficheiro:Solnechnaya-Bucht 1 2014-08-29.jpg|Casota sur da Illa Bolxevique:  Baía Solnechny (78°11’N, 103°7’E)
Ficheiro:Solnechnaya-Bucht 2 2014-08-29.jpg|Costa sur da Illa Bolxevique:  Baía Solnechny (78°11’N, 103°7’E)
Ficheiro:Solnechnaya-Bucht 3 2014-08-29.jpg|Costa sur da Illa Bolxevique:  Baía Solnechny (78°11’N, 103°7’E)
Ficheiro:Akhmatowa-Fjord 1 2014-08-30.jpg|Illa Bolxevique: Akhmatov Fjord (79°30‘N, 103°12‘E)
Ficheiro:Akhmatowa-Fjord 2 2014-08-30.jpg|Illa Bolxevique: Akhmatov Fjord (79°30‘N, 103°12‘E)
Ficheiro:Mikojana-Bucht 1 2014-08-30.jpg|Illa Bolxevique:  Baía Mikoyan unha das máis espectaculares senda de icebergs do mundo
Ficheiro:Mikojana-Bucht 2 2014-08-30.jpg|Illa Bolxevique:  Baía Mikoyan (79°22‘N, 102°E)
Ficheiro:Eisberg-Straße 1 2014-08-30.jpg|Costas nordeste da Illa Bolxevique: senda de iceberg (79°28‘N, 103°E)
Ficheiro:Eisberg-Straße 2 2014-08-30.jpg|Costa nordeste da Illa Bolxevique: senda de iceberg (79°28‘N, 103°E)
Ficheiro:Eisberg-Straße 3 2014-08-30.jpg
Ficheiro:Eisberg-Straße 4 2014-08-30.jpg
Ficheiro:Eisberg-Straße 5 2014-08-30.jpg
Ficheiro:Eisberg-Straße 6 2014-08-30.jpg

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Terra do Norte

### Ligazóns externas
* Datos e fotos de satélite das illas do grupo das Severnaya Zemlya, dispoñibles en:: http://www.oceandots.com/arctic/russia./severnaya-zemlya.htm .