84, Charing Cross Road

***84 Charing Cross Road*** é un breve libro epistolar da estadounidense Helene Hanff, onde se transcriben as relacións inicialmente comerciais e logo máis profundas entre unha clásica librería londiniense de segunda man (Marks & Co., situada no enderezo que dá título ó libro) e a propia autora.
__TOC__

Durante vinte anos vemos modificarse o trato e a historia que contextualiza ós remitentes: a época do racionamento na Inglaterra trala segunda guerra mundial, os contratos de Helen para a serie televisiva Ellery Queen e a súa mudanza de piso, as intencións de ilos visitar a Londres etc. Con lapsos de tempo sen misivas e outros documentados mesmo con cartas persoais, o texto amosa a relación de dous mundos coa mesma lingua e distintos parámetros na vida (só hai que ver os problemas coa premura nas entregas, coa comida koxer ou as confusións terminolóxicas respecto a "Madam" ou "Ground ground-nuts"), que se admiran e recean mutuamente e que van intercambiando posicións coma imperio a nivel global. A medida que vai pasando o tempo, a intimidade vaise estreitando, e o trato de cortesía vai deixando paso á informalidade (paso que sorprendentemente se dá antes nos "estirados" irmáns británicos que nos "pícaros" curmáns americanos), e comezan a aparecer non só remites e alusións íntimas entre Helene e Frank P. Doel ou bromas e xogos de palabras ("hotspurs"), senón cartas dos familiares del (a muller Nora e a filla Sheila) e dos compañeiros de traballo (Cecily Farr, Megan/Meg Wells, Bill Humphries, J[anet] Pemberton, George Martin e ó final Joan Todd) e veciñas (Mary Boulton). A seguinte táboa quere ser un índice de tódalas cartas transcritas no libro, o seu remitente e o seu destinatario (con certa diferenciación do tratamento formal ou informal), para poder observar a evolución destes cambios:

Escritos do enderezo **14 East 95th Street**

**Data****De****A**
5 de outubro de 1949 HH M&C 
25 de outubro de 1949 FPD HH 
3 de novembro de 1949 HH M&C 
9 de novembro de 1949 FPD HH 
18 de novembro de 1949 HH M&C 
26 de novembro de 1949 FPD HH 
8 de decembro de 1949 HH M&C 
9 de decembro de 1949 HH M&C 
20 de decembro de 1949 FD HH 
25 de marzo de 1950 HH FD 
7 de abril de 1950 FD HH 
7 de abril de 1950 CF HH 
10 de abril de 1950 HH CF 
20 de setembro de 1950 FD HH 
25 de setembro de 1950 HH FD 
2 de outubro de 1950 CF HH 
15 de outubro de 1950 HH FD 
1 de novembro de 1950 FD HH 
2 de febreiro de 1951 FD HH 
20 de febreiro de 1951 C H 
25 de febreiro de 1951 H C 
4 de abril de 1951 C H 
5 de abril de 1951 MW sH 
5 de abril de 1951 BH sH 
9 de abril de 1951 FD HH+ 
16 de abril de 1951 HH M&C 
10 de setembro de 1951 MAX H 
15 de setembro de 1951 H MAX 
15 de outubro de 1951 HH M&C 
20 de outubro de 1951 FD HH 
2 de novembro de 1951 HH F 
7 de decembro de 1951 FD HH+ 
15 de xaneiro de 1952 FD HH 
20 de xaneiro de 1952 ND sH 
29 de xaneiro de 1952 MB HH 
9 de febreiro de 1952 HH MAX 
9 de febreiro de 1952 HH M&C 
14 de febreiro de 1952 FD HH 
3 de marzo de 1952 HH FD 
24 de marzo de 1952 MB HH 
17 de abril de 1952 FD HH 
4 de maio de 1952 N H 
11 de maio de 1952 HH F 
24 de agosto de 1952 N H 
26 de agosto de 1952 FD H 
18 de setembro de 1952 HH F 
12 de decembro de 1952 H M&C 
17 de decembro de 1952 N H 
3 de maio de 1953 HH F 
11 de xuño de 1953 FD H 
23 de setembro de 1953 C H 
2 de setembro de 1955 HH F 
13 de decembro de 1955 FD H 
4 de xaneiro de 1956 HH F 
16 de marzo de 1956 FD H 
1 de xuño de 1956 HH F 

Escritos do enderezo **305 East 72nd Street**

**Data****De****A**
3 de maio de 1957 F H 
6 de maio de 1957 G&E H 
10 de xaneiro de 1958 HH F 
11 de marzo de 1958 F H 
7 de maio de 1958 N H 
18 de marzo de 1959 F H 
15 de agosto de 1959 HH F 
2 de setembro de 1959 F H 
1 de xaneiro de 1959 HH F 
5 de marzo de 1959 F H 
8 de maio de 1959 HH F 
2 de febreiro de 1961 HH F 
15 de febreiro de 1961 F H 
10 de marzo de 1961 HH F 
14 de outubro de 1963 F H 
9 de novembro de 1963 F H 
sábado de 1963-1964H F 
30 de marzo de 1964 H F 
14 de abril de 1964 F H 
4 de outubro de 1965 F H 
30 de setembro de 1968 H F 
16 de outubro de 1968 F H 
8 de xaneiro de 1969 JT sH 
29 de xaneiro de 1969 N H 
11 de abril de 1969 H K 
día de outubro de 1969 Sh H 

Significado das abreviaturas

**BH**: Bill Humphries; **C & CF**: Cecily Farr; **F & FD & FPD**: Frank P. Doel; **G&E**: Genny & Ed; **H & HH**; Helene Hanff; **JT**: J[anet] Pemberton; **M&C**: Marks & Co.; **MAX**: Maxine; **MB**: Mary Boulton; **MW**: Meg/Megan Wells; **N & ND**: Nora Doel; **sH**: señorita Helene; **Sh**: Sheila Doel; **+**: tarxeta engadida

## Remisións e referencias 
As referencias fanse máis reais coa aparición de amigos de Helen na librería (Maxine ou Ginny e Ed), os encontros deportivos, o intercambio mesmo da receita do budin con Meg e a contextualización histórica (a Coroación da Raíña Sabela II ou a elección de Churchill), pero tamén se vai notando unha constante nos intercambios escritos: o amor pola literatura, polos libros ben encadernados (que mesmo se personifican) e polas historias ben contadas. Fronte ós ollos do lector vai pasando o máis variado da literatura inglesa e da cultura clásica: Geoffrey Chaucer, William Blake, o Beowulf, Stratford-upon-Avon, Sam Pepys, Safo, Catulo, a Vulgata, Jane Austen, Horacio, Charles Dickens, Hazlitt, Stevenson, Walter Savage Landor, Jonh Henry Newman, Mary Shelley, Keats, Walton, M. de Tocqueville, Platón, John Done, Louis, duque de Saint-Simon, Oliver Cromwell, E. M. Delafield, Virginia Woolf, Friedrich Haendel, Johan Sebastian Bach, Kenneth Grahame, Tristram Shandy (que quizais lle dese nome á editorial galega Tristram), Ródope, a orixe irlandesa de Nora etc.

A historia foi publicada por casualidade cando Helene as preparaba para un redixido curto: un amigo levoullas a un editor que as publicaría íntegras. Grazas á publicación do libro, a autora pode viaxar a Londres en 1971 e coñecer o tan longamente imaxinado Londres. En 1975, a BBC produce un telefilme coa obra e é levada ó teatro no Ambassador londiniense (1981) e no Nederlander Teatre neoiorquino (1982). En 1987, o director de cinema David Jones dirixe a Anne Bancroft coma Helene e a Anthony Hopkins coma Frank, nunha película sobre literatura convertida posteriormente en obxecto de culto.

### Edicións existentes 
O texto (publicada en castelán polo Círculo de Lectores) levouse á television británica en 1975 protagonizada por Frank Finley e Anne Jackson e ó cine en 1987 da man de Anthony Hopkins e Anne Bancroft. Existe tamén como obra para teatro (representada polo menos en Santiago de Compostela e Lugo durante 2006)