Qu Yuan

, nado no ano 343 a.C. e finado no 278 a.C., foi un poeta e aristócrata chinés do reino de Chu, durante o período dos Reinos Combatentes. É coñecido polo seu patriotismo e polas súas achegas á poesía clásica, especialmente os  poemas recollidos no *Chu ci* (en ), unha escolma atribuída ao poeta ou, cando menos, inspirada polos seus versos. Xunto co *Shijing*, é unha das dúas grandes coleccións de poesía chinesa antiga. Qu Yuan tamén é lembrado pola suposta conexión coa orixe da festa do Bote do Dragón.

Consérvanse poucos datos sobre a vida de Qu Yuan, e dubídase da autoría de moitos dos seus poemas no *Chu ci*. Porén, acéptase como seu o célebre *Li sao* (en ). A primeira referencia a Qu Yuan atópase nun poema do -174 escrito por Jia Yi, un funcionario de Luoyang que foi calumniado polos seus inimigos e exiliado a Changsha polo emperador Wen dos Han. Durante a viaxe, escribiu unha peza describindo a súa situación como semellante á dun certo Qu Yuan. Oito anos máis tarde, apareceu a primeira biografía do poeta no *Shiji* de Sima Qian, aínda que contén varias informacións contraditorias.

## Traxectoria 
A única fonte de información que se conserva sobre a súa vida é a biografía de Sima Qian no *Shiji*, malia que o texto sexa circunstancial e probablemente estea influenciado polo seu autor, quen se identificaba con Qu Yuan. Segundo Sima Qian, Qu foi membro do clan real dos Chu e serviu como oficial do rei Huai de Chu (r. 328-299 a.C.).

Durante os primeiros anos do reinado de Huai, Qu Yuan serviu como Ministro da Esquerda do reino de Chu. Porén, o monarca exiliouno ao norte do río Han debido ás acusacións de ministros corruptos. Co tempo, Qu Yuan foi perdoado e enviado nunha misión diplomática ao reino de Qi. Tentou restaurar as relacións entre ambos os estados, que o rei Huai rompera baixo o falso pretexto de que o rei Huiwen de Qin lle cedería territorios próximos a Shangyu.

Durante o mandato do rei Qingxiang de Chu (r. 298-263 a.C.), o seu primeiro ministro Zilan acusou en falso a Qu Yuan, provocando un novo desterro, nesta ocasión cara ao sur do Yangtzé. Dise que o poeta regresou primeiro á súa aldea natal. Xa no exilio, pasou gran parte do seu tempo viaxando polo rural, recompilando lendas e cancións populares. Ademais, escribiu algunhas das pezas máis famosas da literatura chinesa, expresando a súa preocupación polo estado do seu reino. Dise que a ansiedade lle causou graves problemas de saúde. Durante a súa depresión, adoitaba dar longos paseos arredor dun pozo no que contemplaba o seu reflexo. Supostamente situado nun outeiro de Xiangluping (no actual condado de Zigui, na provincia de Hubei), coñécese agora como "o pozo da cara reflectida".

En -278, ao saber da captura da capital do seu país, Ying, polo xeneral Bai Qi do reino de Qin, Qu Yuan redactou unha longa elexía titulada *Ai Ying* (en ). Finalmente, suicidouse guindándose ao río Miluo (na actual provincia de Henan) cun penedo nas mans. A escolla deste método para morrer foi obxecto de debate para as xeracións de eruditos posteriores. Unha das explicacións máis típicas do seu final é a do filósofo Zhu Xi, da dinastía Song, quen argumentou que se trataba dun martirio pola caída do seu reino natal ou pola desesperación causada pola política interna de Chu. Secasí, segundo o *Yu fu*, un coñecido poema atribuído ao propio Qu Yuan, o suicidio era un medio para protexer a súa inocencia e os seus principios de vida.

De acordo con Li Yinhe, Qu Yuan expresou o seu amor polo rei Huai de Chu en varias das súas obras, entre as que se atopan o *Li sao*.

## Influencia 
[alt=Retrato de Qu Yuan (Museo Nacional do Palacio, Taipei)|miniatura|Retrato de Qu Yuan ([Museo Nacional do Palacio, Taipei)]]
Qu Yuan é considerado o primeiro versificador da China que ten o seu nome asociado aos seus poemas, xa que con anterioridade non se adoitaban atribuír as pezas a autores específicos. Ademais, foi o iniciador do estilo *sao* de poesía, nomeado así polo seu *Li sao*. Esta obra destaca por abandonar os versos de catro caracteres, típicos do *Shijing*, en favor de versos de lonxitude variada. Esta mudanza resultou en maior ritmo e profundidade na expresión. A nivel de contido, Qu Yuan é unha das figuras máis senlleiras da poesía romántica clásica, e as súas obras mestras influíron nos grandes poetas románticos da dinastía Tang. Durante o mandato dos Han, Qu Yuan foi establecido como un exemplo de comportamento heroico, malia o trato que recibiu en vida como funcionario do imperio.

### *Chu ci* 
O reino de Chu estaba situado na actual área do río Yangtzé na China central. Naquela época, Chu representaba os límites meridionais do eido cultural chinés, sendo segundo o momento aliado, inimigo ou parte dos dominios dos Shang e dos Zhou. Non obstante, a súa cultura posuía certos trazos propios das tradicións locais, coma o xamanismo; a súa influencia pode apreciarse no *Chu ci*.

Esta obra foi compilada e anotada por Wang Yi (finado en -158), e constitúe a fonte de transmisión dos seus poemas e a única vía de información fiable sobre os mesmos para a posteridade; xa que logo, o papel de Qu Yuan como autor, editor ou corrector destas pezas permanece en dúbida. Os poemas do *Chu ci* influíron de xeito directo no xénero fu da literatura dos Han. Neste sentido, como medio de preservación da literatura chinesa antiga, o *Chu ci* ofrece datos moi valioso para a investigación lingüística sobre a historia da lingua chinesa, iniciada por autores coma Chen Di. 

### Relixión 
Tras o seu suicidio, Qu Yuan foi reverenciado por algúns coma unha divindade da auga. Por exemplo, algúns daoístas taiwaneses considérano un dos inmortais reis da auga.

### Patriotismo 
Durante a segunda guerra mundial, Qu Yuan comezou a ser considerado, dende un punto de vista nacionalista, como "o primeiro poeta patriótico da China". Wen Yiduo, un poeta e erudito socialista executado polo Kuomintang, escribiu no seu *Shenhua yu shi* (en ):

A peza teatral *Qu Yuan*, de Guo Moruo, tratouno dun xeito similar, establecendo paralelismos co *Hamlet* e *O rei Lear* de William Shakespeare.

Esta visión idealizada e patriótica de Qu Yuan canonizouse tras a vitoria comunista de 1949 na guerra civil chinesa e a constitución da República Popular da China. Por exemplo, un manual de instituto de 1957 comezaba coa frase "Qu Yuan foi o primeiro gran poeta patriótico na historia da literatura do noso país". Este status de culto elevou a súa posición no canon literario chinés, como amosa a súa aparición en selos postais ou a elección da festa do Bote do Dragón como festivo nacional chinés en 2008. Porén, esta conversión vai en contra das análises críticas da historicidade de Qu Yuan e das súas obras desenvolvidas por eruditos de finais da dinastía Qing e da primeira república.

### A festa do Bote do Dragón 
A lenda popular afirma que un grupo de campesiños en bote (que levaban *jiaozi*) tratou de salvar a Qu Yuan despois de este mergullarse no río Miluo, mais chegaron demasiado tarde. Porén, para afastar aos peixes e aos malos espíritos do seu corpo, tocaron uns tambores e remexeron na auga cos remos, ao tempo que guindaban arroz como ofrenda para o defunto. Con todo, dise que a pantasma do poeta apareceu unha noite ante os seus amigos e, informándoos do seu suicidio, pediulles que envolvesen arroz en paquetes de seda para escorrentar ao dragón.

Esta é a suposta orixe dunha comida típica chinesa coñecida como *zongzi*, que consiste en arroz e outros alimentos cociñados dentro de follas. O intento de salvar a Qu Yuan no bote sentou a base da tradición das carreiras en barcos dragón, que se realizan todos os anos no cabodano do poeta. Na actualidade, a xente aínda come *zongzi* e participa nestas carreiras o quinto día do quinto mes do calendario lunar chinés para conmemorar a figura do escritor. Os países da esfera cultural chinesa celebran variacións desta festa, como o *tango no sekku* do Xapón, o *dano* en Corea ou o *Tết Đoan ngọ* en Vietnam.

### Misións espaciais 
No poema titulado *Tianwen*, Qu Yuan fala de cuestións ontolóxicas sobre as orixes do universo e os misterios do ceo e a terra. O programa de exploración interplanetaria da China leva o nome desta peza. A súa primeira misión a Marte, Tianwen-1, enviouse con éxito o 23 de xullo de 2020, chegando ao planeta vermello o 10 de febreiro do ano seguinte.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* *Ai Ying*
* *Chu ci*
* Festa do Bote do Dragón
* *Li sao*

### Ligazóns externas 
* 屈原 (La literatura china traducida en España)