Miranda (lúa)

**Miranda** é a lúa máis pequena e interior das cinco grandes lúas (as cinco lúas clásicas) do planeta Urano. Foi descuberta por Gerard Kuiper o 16 de febreiro de 1948 no Observatorio McDonald. Foi máis tarde chamada Miranda, personaxe da obra de William Shakespeare, *A Tempestade*, nome suxerido por Kuiper no seu informe do descubrimento. Foi tamén designada coma **Urano&nbsp;V**.

As únicas imaxes de Miranda tomadas de preto fíxoas a sonda espacial *Voyager 2*, estas observacións da lúa realizáronse durante o sobrevoo de Urano en xaneiro de 1986, como nese momento o hemisferio sur da lúa apuntaba cara ao Sol só se puido estudar esa parte. Miranda amosa máis evidencias dunha actividade xeolóxica pasada que calquera outra lúa de Urano.

## Características físicas 
[miniatura|esquerda|200px|[Verona Rupes vista de preto, unha grande escarpa en Miranda; posiblemente de 5 km de altura.
 Os canons e cristas elevadas serían debidas a fallas extensivas, estas tipos de *fallas compostas* normalmente levan consigo a formación de bloques na superficie chamados graben e horst, os graben serían os bloques que estarían nas depresións das fallas e os horst serían os bloques elevados entre as fallas (véxase o diagrama para visualiza-lo fenómeno). Outros accidentes xeolóxicos serían debido o criovulcanismo, erupcións de xeos *mornos* (criomagma). Os diapiros poderían ter cambiado a distribución da densidade no interior da lúa, a cal podería se-la causa de *auto-reorientación* de Miranda, de xeito semellante o acontecido coa lúa xeoloxicamente activa de Saturno,Encelado. Miranda é un dos poucos corpos celestes do Sistema Solar no cal a circunferencia ecuatorial é máis pequena cá circunferencia polar (circunferencia pasando a través dos dous polos), posiblemente unha consecuencia da actividade dos diapiros.

Pensase que a actividade xeolóxica pasada de Miranda foi producida polo *quencemento gravitatorio* nun tempo pasado no cal a órbita de Miranda era moito máis excéntrica do que o é hoxe en día. Nos primeiros tempos da súa historia, Miranda aparentemente estaba nunha resonancia orbital de 3:1 con Umbriel, da cal escaparía posteriormente. A resonancia debería ter incrementado a excentricidade orbital; dando coma resultado unha *fricción gravitatoria* debido ás oscilacións das forzas gravitatorias procedentes de Urano que poderían causa-lo quecemento do interior da lúa. No sistema de Urano, debido ó baixo índice de achatamento, e o tamaño relativamente grande dos seus satélites, estes poden escapar dunha resonancia dun xeito moito máis doado cós satélites de Xúpiter ou Saturno. A inclinación orbital de Miranda (4,34°) é estrañamente alta para unha lúa tan próxima ó seu planeta. Miranda probablemente escapou da súa resonancia con Umbriel vía unha segunda resonancia, e este mecanismo de escape explicaría cá súa inclinación orbital é 10 veces máis grande respecto das outras grandes lúas de Urano.
esquerda|miniatura|300px|Diagrama explicativo da aparición dos Graben e Horst.

Un teoría máis antiga, propuxo pouco antes de sobrevoo de Urano por parte da *Voyager 2*, que a antiga Miranda foi alcanzada por un impacto masivo, dando fragmentos que se volverían a ensamblar e os máis densos afundiríanse dando coma resultado o éstrano patrón actual.

[miniatura|300px|dereita|Aproximándose ó [equinoccio do 07-12-2007, Miranda produce breves eclipses solares sobre o centro de Urano.]]

Os científicos déronlle nome a unha serie de tipos de accidentes xeolóxicos de Miranda:
* Cráteres
* Coronae (grandes estruturas ovoides)
* Regiones (rexión xeolóxicas)
* Rupes (escarpas)
* Sulci (grandes sucos paralelos)

## Miranda na cultura popular 
* Astronomy Domine, unha canción de Pink Floyd, que fai referencia a Miranda e tamén a Oberón e Titania.
* Na Mars Trilogy de Kim Stanley Robinson a lúa é visitada polas personaxes Ann Clayborne e Zo Boone.
* Na serie de ficción Sailor Moon creada por Naoko Takeuchi, o Castelo Miranda foi o palacio que recibiu a Princesa Urano de mans da Raíña Serenity cando naceu.
* Na novela Red Dwarf Infinity Welcomes Careful Drivers Miranda é visitada por Lister.
* *Into The Miranda Rift*, a novela de G. David Nordley, ten catro astronautas facendo espeleoloxía nunha falla cando acontece un terremoto que pecha o punto de entrada a mesma, quedando atrapados no interior da lúa.
* No filme de ciencia ficción Earthstorm, onde os científicos co problema de como estabiliza-la lúa despois de que esta quede chea de fendas ó recibir un impacto, amósase neste filme a posibilidade de que Miranda puidera *cicatrizar* por si soa despois dun evento de colisión.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista dos accidentes xeolóxicos da lúas de Urano

### Ligazóns externas 
* Miranda Profileby NASA's Solar System Exploration 
* Miranda page on *The Nine8 Planets* 
* Miranda, a Moon of Uranus on *Views of the Solar System* 
* Paul Schenk's 3D images and flyover videos of Miranda and other icy satellites