open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eumedonia eumedon

***Eumedonia eumedon*** (sin. *Aricia eumedon*) é unha bolboreta da familia Lycaenidae, subfamilia Polyommatinae e tribo dos Polyommatini (Esper, 1780).

## Distribución 
Atópase distribuída na zona paleártica.

## Descrición 
É unha pequena bolboreta que ten dimorfismo sexual: a parte superior do macho é de cor gris máis ou menos escura cunha franxa branca; a da femia é de cor marrón con algunhas manchas de cor laranxa submarxinais nas ás posteriores tamén cunha franxa branca. O reverso é de cor beixe cun negrón difuso decorado cunha liña submarxinal de puntos amarelos alaranxados aliñados cunha fila de puntos negros rodeados de branco. 

Ten unha envergadura alar de 26-30&nbsp;mm. Os adultos voan de maio a agosto, dependendo da localización.

As eirugas aliméntanse de especies de *Geranium* e *Erodium*.

## Taxonomía 
Esta bolboreta foi incluída nos xéneros *Plebejus*, *Plebeius*, *Polyommatus* e *Aricia*, pero os estudos moleculares recentes demostraron que *Eumedonia* é un xénero válido, diferente aos anteriores xéneros mencionados.

### Sinónimos 
* *Aricia eumedon* (Esper, 1780)
* *Plebeius eumedon* (Esper, 1780)
* *Plebejus eumedon* (Esper, 1780)
* *Papilio chiron* (Rottemburg, 1775)

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Biodiversidad Virtual: *Aricia eumedon*
* Moths and Butterflies of Europe and North Africa: *Aricia eumedon* (inglés)
* European Butterflies and Moths: *Aricia eumedon*
* Eurobutterflies.comː *Eumedonia eumedon* (inglés)
Arciprestado de Vigo-Teis

miniatura|División eclesiástica de Galicia
miniatura|División eclesiástica do concello de Vigo
O **arciprestado de Vigo-Teis ** é un arciprestado pertencente á diocese de Tui-Vigo. Abrangue 7 parroquias eclesiásticas do concello de Vigo.
Limita cos arciprestados de Vigo-Casabranca, Vigo-Centro, Vigo-Lavadores e Redondela-Oitavén.

## Parroquias 
* San Salvador de Teis
* Santo Cura de Ars
* Santo Ignacio de Loiola (Maceiras)
* San Francisco Xavier
* San Xoán do Monte (ou San Xoán Bautista de Vigo)
* Nosa Señora das Neves (Os Caños) 
* San Fausto de Chapela

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa parroquial de San Salvador de Teis.jpg|Igrexa de San Salvador de Teis
Ficheiro:Igrexa parroquial de Santo Cura de Ars, Vigo, Galicia.jpg|Igrexa do Santo Cura de Ars
Ficheiro:Vigo - Iglesia de San Francisco Xabier 1.jpg|Igrexa de San Francisco Xavier
Ficheiro:Igrexa parroquial de San Xoán Bautista ou San Xoán do Monte, rúa San Xoán, Vigo.jpg|Igrexa de San Xoán do Monte
Ficheiro:Igrexa parroquial de Nosa Señora das Neves, Vigo.jpg|Igrexa de Nosa Señora das Neves
Ficheiro:Chapela-vieja-parroquia-de-san-fausto.jpg|Igrexa vella de San Fausto de Chapela
Ficheiro:Chapela-nueva-iglesia-san-fausto-torre.jpg|Igrexa nova de San Fausto de Chapela
Ficheiro:Vigo-Ermida da Guía.jpg|Capela de Nosa Señora da Guía
Ficheiro:San Ignacio de Loyola, Vigo, retocada.jpg|Igrexa de Santo Ignacio de Loiola
Ficheiro:Mosteiro da Visitación, Salesas Reais, Vigo, 1942, Antonio Palacios.jpg|Mosteiro da Visitación das Salesas Reais
Ficheiro:Tribunal Eclesiástico, bispado, Vigo.jpg|Tribunal Eclesiástico da diocese

## Notas
Arciprestado de Vigo-Casabranca

miniatura|División eclesiástica de Galicia
miniatura|División eclesiástica do concello de Vigo
O **arciprestado de Vigo-Casabranca** é un arciprestado pertencente á diocese de Tui-Vigo. Abrangue 8 parroquias eclesiásticas do concello de Vigo. Limita cos arciprestados de Vigo-Centro, Vigo-Teis, Vigo-Lavadores e Vigo-Fragoso. Debe o seu nome ao barrio de Casabranca.

## Parroquias 
* Nosa Señora da Soidade (O Castro)
* San Paulo de Vigo (O Calvario)
* San Xosé Obreiro e Santa Rita
* Nosa Señora da Paz (A Dobrada)
* Parroquia-Santuario de Nosa Señora de Fátima
* María Nai do Bo Pastor (A Divina Pastora)
* O Corazón Inmaculado de María
* A Inmaculada Concepción de Santa María (Os Picos, O Calvario)

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Vigo - Iglesia de Nuestra Señora de la Soledad 06.JPG|Igrexa de Nosa Señora da Soidade
Ficheiro:Parroquia de San Pablo, Vigo, rúa San Roque, 2.jpg|Parroquia de San Paulo
Ficheiro:Parroquía San Xosé Obreiro e Santa Rita e Hospital Xeral.jpg|Igrexa de San Xosé Obreiro e Santa Rita
Ficheiro:Ntra Sra de la Paz, Vigo.jpg|Igrexa de Nosa Señora da Paz
Ficheiro:Igrexa de Fátima, Vigo (arquitecto Antonio Cominges Tapia, 1959).jpg|Igrexa-Santuario de Nosa Señora de Fátima
Ficheiro:María Nai do Bo Pastor Capuchinos Vigo 2.jpg|Igrexa de María Nai do Bo Pastor
Ficheiro:Parroquia do Corazón de María, Vigo.jpg|Igrexa do Corazón Inmaculado de María
Ficheiro:Igrexa parroquial da Inmaculada Concepción do arquitecto Antonio Román Conde, 1968, Vigo.jpg|Igrexa parroquial da Inmaculada Concepción

## Notas
Cardiopatía conxénita

A **cardiopatía conxénita** é un problema na estrutura do corazón presente no nacemento. Os signos e síntomas dependen tipo específico de problema. Os síntomas poden variar desde ningún ata síntomas que ameazan a vida. Cando se producen os síntomas, poden incluír respiración rápida, pel azulada (cianose), dificultade para gañar peso e fatiga. A condición non causa dor no peito. Entre as posibles complicacións está a insuficiencia cardíaca. A maioría dos problemas cardíacos conxénitos non ocorren xunto con outras enfermidades.

## Causa e diagnóstico 
A causa dun defecto cardíaco conxénito é en moitos casos descoñecida. Algúns casos poden orixinarse de infeccións durante o embarazo como como a rubéola, o consumo de certos medicamentos ou drogas como alcohol ou tabaco, o feito de que os proxenitores sexan parentes próximos, ou a mala alimentación ou a obesidade da nai. Ter un familiar cun defecto cardíaco conxénito tamén é un factor de risco. Hai varias condicións xenéticas asociadas aos defectos cardíacos conxénitos, incluíndo a síndrome de Down, a síndrome de Turner e a síndrome de Marfan. Os defectos cardíacos conxénitos divídense en dous grupos principais: cianóticos e acianóticos, dependendo de se o neno ten ou non tendencia a ter a pel azulada. As enfermidades cardíacas poden afectar ás paredes internas do corazón, ás válvulas cardíacas ou aos grandes vasos sanguíneos que teñen orixe e destino no corazón. Co tratamento axeitado, o prognóstico é xeralmente bo, mesmo para os problemas máis complexos. Afectan entre 4 e 75 nacidos vivos por cada 1000 nacidos, segundo os criterios diagnósticos. Só entre 6 e 19 por 1000 causan problemas de moderados a graves. As cardiopatías conxénitas son a principal causa de morte relacionada con enfermidades conxénitas. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Atresia pulmonar
* Circulación pulmonar
* Cirurxía cardíaca
* Cirurxía torácica
* Cirurxía pediátrica 
* Tetraloxía de Fallot
Arciprestado de Vigo-Centro

miniatura|División eclesiástica de Galicia
miniatura|División eclesiástica do concello de Vigo
O **arciprestado de Vigo-Centro** é un arciprestado pertencente á diocese de Tui-Vigo. Abrangue 9 parroquias eclesiásticas do concello de Vigo.
Limita cos arciprestados de Vigo-Casabranca, Vigo-Teis e Vigo-Fragoso.

## Parroquias 
* Igrexa dos Santos Apóstolos
* Igrexa das Irmás Trinitarias
* Santiago de Vigo
* María Auxiliadora
* San Francisco do Berbés
* San Xoán de Ávila e Santa Xoana de Lestonnac
* O Sagrado Corazón de Xesús
* Santa María de Vigo (Concatedral-Basílica)
* A Sagrada Familia

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Santiago de Vigo - panoramio.jpg|Igrexa de Santiago de Vigo
Ficheiro:María Auxiliadora, Vigo.jpg|Igrexa de María Auxiliadora de Vigo
Ficheiro:Vigo - Antiguo Convento de San Francisco 01.JPG|Igrexa de San Francisco do Berbés
Ficheiro:Vigo - Concatedral de Santa María 01.JPG|Concatedral-Basílica de Santa María de Vigo

## Notas
Arciprestado de Redondela-Oitavén

miniatura|División eclesiástica de Galicia.
O **arciprestado de Redondela-Oitavén** é un arciprestado pertencente á diocese de Tui-Vigo. Abrangue 40 parroquias e tres anexos dos concellos de Redondela, Pazos de Borbén, Fornelos de Montes, Soutomaior, Ponte Caldelas e A Lama. Linda cos arciprestados de Vigo-Teis, Vigo-Lavadores, A Louriña, Tea-Condado e Montes-Mondariz, ademais do de Avión-Leiro, da diocese de Ourense, e do das Pontes e Cotobade, da arquidiocese de Santiago de Compostela.

## Parroquias 
* San Sadurniño de Amoedo
* Santiago de Antas
* San Salvador da Lama
* Santo André de Anceu
* Santiago de Borbén
* Santa María de Barbudo
* Santiago de Arcade
* San Pedro de Cepeda
* Santo André de Cedeira
* Santo Adrián de Calvos
* San Pedro de Cesantes
* San Fiz de Forzáns
* San Lourenzo de Fornelos de Montes
* Santa María das Estacas
* San Pedro de Gaxate
* Santa Mariña da Insua
* San Xosé da Laxe
* San Paio de Moscoso
* Santo Estevo de Negros
* San Martiño de Nespereira
* Santa María de Pazos
* Santiago de Redondela
* Santa María de Reboreda
* San Mamede de Quintela
* San Román de Saxamonde
* San Bartolomeu de Seixido
* San Salvador de Soutomaior
* San Vicente de Trasmañó
* San Martiño de Verducido
* San Miguel de Ventín
* Santa María de Traspielas
* San Martiño de Ventosela
* San Bartolomeu de Xesta
* San Paulo de Xende
* Santa María do Viso
* San Salvador de Xunqueiras
* Santiago de Vilavella
* San Martiño de Vilar de Infesta
* San Vicente de Oitavén

## Anexos 
* San Xoán de Cabeiro
* Nosa Señora da Anunciación da Ermida
* A Inmaculada Concepción de Santa María de Silvoso
* A Santa Cruz de Fornelos

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa Parroquial Santiago Redondela.JPG|Igrexa de Santiago de Redondela
Ficheiro:Santo André de Cedeira, Redondela, igrexa.jpg|Igrexa de Santo André de Cedeira
Ficheiro:Igrexa de Santa María de Pazos.jpg|Igrexa de Santiago de Borbén
Ficheiro:Igrexa de Santiago de Arcade, Soutomaior.jpg|Igrexa de Santiago de Arcade
Ficheiro:Igrexa de Santiago de Soutomaior, Taboadela.jpg|Igrexa de Santiago de Soutomaior
Ficheiro:Igrexa de San Lourenzo de Fornelos de Montes.jpg|Igrexa de San Lourenzo de Fornelos de Montes
Ficheiro:Igrexa de San Salvador da Lama.jpg|Igrexa de San Salvador da Lama
Ficheiro:Igrexa de Santa Mariña da Insua.jpg|Igrexa de Santa Mariña da Insua

## Notas
Morteiro (construción)

[miniatura|Morteiro «recibido» entre os [Ladrillo|ladrillos enchendo as «xuntas».]]
O **morteiro** é unha mestura de aglutinantes inorgánicos, engadidos finos e auga, e posibles aditivos que serven para aparellar elementos de construción tales como ladrillos, pedras, bloques de formigón, etc. Ademais, úsase para encher os espazos que quedan entre os bloques e para o revestimento de paredes. Os conglomerantes máis comúns na actualidade son os de cemento aínda que historicamente foron o cal, a terra e o xeso os máis utilizados. A palabra «morteiro» provén do francés antigo *mortier*, 'morteiro de construción, xeso; tazón para mesturar'. (13c.).

Polo xeral, utilízanse para obras de albanelaría, como material de agarre, revestimento de paredes, etc. O morteiro de cemento vólvese duro cando cura, o que resulta nunha estrutura ríxida de árido; porén, o morteiro funciona como un compoñente máis débil que os bloques de construción e serve como elemento de sacrificio na cachotaría, porque o morteiro é máis fácil e menos custoso de reparar que os bloques de construción. Os albaneis adoitan facer morteiros usando unha mestura de area, un aglutinante e auga. O aglutinante máis común dende comezos do século é o cemento Portland, pero o aglutinante antigo morteiro de cal aínda se usa nalgunhas construcións novas especializadas. O cal, o morteiro de cal e o xeso en forma de xeso de París utilízanse particularmente na reparación e rexuntado de edificios e estruturas históricas, de maneira que os materiais de reparación serán semellantes en rendemento e aparencia aos materiais orixinais. Existen varios tipos de morteiros de cemento e aditivos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Formigón
Quinto Servilio Cepión (cónsul 140 a. C.)

**Quinto Servilio Cepión** (en latín, **Quintus Servilius Caepio**), nado cara ao 183 a. C. en Roma e finado arredor do 188 a. C., foi un político romano. Fillo de Cneo Servilio Cepión, serviu como cónsul no ano 140 a. C. xunto a Caio Lelio Sapiente, foi pai de Quinto Servilio Cepión (cónsul 106 a.C.). 

## Traxectoria 
Despois do seu consulado, Cepión foi destinado a un proconsulado en Hispania Ulterior tras a derrota de Quinto Fabio Máximo Serviliano a mans do líder lusitano Viriato e a ratificación dun tratado favorable a este último. Ao comezo do mandato de Cepión, "acosou ao senado con constantes misivas, pedindo urxente permiso para retomar a guerra contra Viriato e desprezando o deshonroso tratado de Serviliano". A súa vitoria, con todo, non foi completa: "outras comunidades do oeste da península inspiráronse no exemplo de Viriato e continuaron asaltando as provincias [romanas]" nos próximos anos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cónsules romanos na República
Igrexa de San Clemente de Taüll

A **igrexa de San Clemente de Taüll** (en ) é unha igrexa románica que se atopa na localidade de Taüll, no concello de La Vall de Boí. Atópase na entrada suroeste do centro de Taüll, ao bordo da estrada L-501. Non está moi lonxe da de Santa María de Taüll, que está situada na praza da vila. En 1931, foi declarada Monumento Histórico-Artístico (Ben de Interese Cultural) e en 2000, Patrimonio da Humanidade pola UNESCO, dentro do conxunto das igrexas románicas catalás da Vall de Boí.

## Historia 
Ao igual ca o resto igrexas de La Vall de Boí, a de San Clemente de Taüll foi obxecto da venda e troco no ano 1064 polos condes de Pallars Sobirà, Artau I e a súa muller Llúcia de la Marca, aos condes de Pallars Jussà, Ramon V e a súa muller Valença de Tost, xunto co castelo de Erill e outras posesións.

A primeira mención específica da igrexa é de 1123: o 10 de decembro foi consagrada por San Ramón, bispo de Roda, xusto un día antes de consagrar Santa María de Taüll, igrexa coa que compartiu parroquia durante case toda a Idade Media. Existe unha terceira igrexa en Taüll: San Martiño. A data de consagración de San Clemente de Taüll conservouse nunha pintura mural románica no interior mesmo da igrexa.

En calquera caso, San Clemente semella ser o intento marrado dos señores de Erill de estabelecer un núcleo monástico no val.

Na Baixa Idade Media, e por pertencer ao Condado de Pallars, La Vall de Boí pasou ao bispado de Urgell, onde gozou dun réxime especial, xa que o conxunto das parroquias estaba rexido por un conxunto de correitores, que chegaban a oito nalgúns períodos. Estes correitores tiñan que ser fillos de La Vall de Boí; o santuario de Caldes de Boí actuaba como centro coordinador das parroquias do val.

O 5 de setembro de 1907 foi un dos lugares polos que pasou a ''Missió arqueològico-jurídica a la ratlla d'Aragó'', organizada polo Institut d'Estudis Catalans coa misión de protexer o patrimonio artístico catalán. O equipo estaba formado por Josep Puig i Cadafalch, Guillem Marià Brocà, Josep Gudiol, Josep M. Goday e Adolf Mas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Adell i Gisbert, Joan-Albert [et al.]. "Sant Climent de Taüll", a *Catalunya romànica. XVI. La Ribagorça*. Barcelona: 1996, Enciclopèdia Catalana. 
* Chordá, Frederic. *El ábside de Sant Climent de Taüll*, Casimiro libros, 
* Gavín, Josep M. ''Inventari d'esglésies. 2. Baixa Ribagorça, Alta Ribagorça, Vall d'Aran*. Barcelona: Arxiu Gavín, 1978. 
* Junyent, Eduard. *Rutas románicas de Cataluña/I*. Madrid: Editorial Encuentro, 1995. .
* Centre del Romànic de la Vall de Boí.* El Conjunt Romànic de la Vall de Boí [fulletó] ''. 2017, Centre del Romànic de la Vall de Boí
### Outros artigos 
* Ábsida central de San Clemente de Taüll
* Igrexas románicas catalás da Vall de Boí
Arciprestado de Vigo-Lavadores

miniatura|División eclesiástica de Galicia
miniatura|División eclesiástica do concello de Vigo
O **arciprestado de Vigo-Lavadores** é un arciprestado pertencente á diocese de Tui-Vigo. Abrangue 9 parroquias eclesiásticas do concello de Vigo. Limita cos arciprestados de Vigo-Casabranca, Vigo-Fragoso, Vigo-Teis, Vigo-Santo André, Louriña e Redondela-Oitavén.

## Parroquias 
* San Paio de Lavadores
* San Pedro de Sárdoma
* Santa Tareixa de Xesús
* Santa Lucía da Salgueira
* Santa Clara
* Santa Cristina de Lavadores
* Santa Mariña de Cabral
* San Cristovo de Candeán
* Santiago de Bembrive

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa parroquial de San Paio de Fóra ou San Paio de Lavadores, Vigo.JPG|Igrexa parroquial de San Paio de Lavadores
Ficheiro:San Pedro de Sárdoma, Vigo.JPG|Igrexa de San Pedro de Sárdoma
Ficheiro:Sta Teresa de Xesús Lavadores Vigo.jpg|Parroquia de Santa Tareixa de Xesús de Lavadores
Ficheiro:Parroquia de Santa Clara de Vigo Lavadores.jpg|Igrexa de Santa Clara
Ficheiro:Igrexa de Santa Cristina de Lavadores, Vigo.jpg|Igrexa de Santa Cristina de Lavadores
Ficheiro:Igrexa de Santa Marina de Cabral.jpg|Igrexa de Santa Mariña de Cabral
Ficheiro:Iglesia de Santiago de Bembrive 2.jpg|Igrexa de Santiago de Bembrive

## Notas
Fabriciana adippe

[miniatura|Macho fotografado preto do [encoro de Cavallers, Alta Ribagorza.]]
miniatura|*Viola hirta*, unha das plantas nutricias da eiruga.
***Fabriciana adippe*** é un lepidóptero ropalócero da familia Nymphalidae. (Denis & Schiffermüller, 1775)

## Distribución 
Atópase ao noroeste de África, Europa e a Asia tépeda. En Europa atópase entre o nivel do mar e os 2100 m s. n. m. Ausente nas illas mediterráneas excepto en Sicilia.

Na Península Ibérica distribúese principalmente ao norte e no centro e sur habita en zonas de montaña.

## Descrición 
Envergadura alar de entre 50 e 60 mm. Os machos caracterízanse por dúas marcas androconiais nas veas V2 e V3 do anverso das ás anteriores. 

En xeral trátase dunha especie fenotípicamente moi variable, con numerosas subespecies de aspecto diferente e fáciles de confundir con outras especies semellantes.

## Hábitat 
Prefire zonas arbustivas secas e herbosas, así como claros en bosques abertos. A eiruga aliméntase de plantas do xénero *Viola*.

## Período de voo e hibernación 
Unha xeración ao ano entre finais de maio e agosto, segundo a localidade e a altitude. Hiberna en forma de eiruga xa formada dentro do ovo.

## Comportamento 
Os imagos adoitan visitar flores de cardos e bebedoiros. A posta realízase sobre os talos ou follas da planta nutricia ou en pedras próximas. A eiruga aliméntase pola noite.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* [Biodiversidad Virtual](http://www.biodiversidadvirtual.org/insectarium/Argynnis-adippe-(Denis-y-Schiffermuller-1775).-cat5290.html)
* UK Butterflies (inglés)
* European Butterflies (inglés)
Speyeria aglaja

miniatura|Vista ventral.

***Speyeria aglaja*** é unha especie de lepidóptero da familia Nymphalidae.
Distribución xeográfica: Europa, Marrocos, Irán, Siberia, a China, Corea e o Xapón.

## Descrición 
É unha bolboreta de tamaño mediano de cor laranxa brillante, con sombra de gris-verdoso na femia, adornado con fileiras de puntos marxinais, formando unha liña e manchas redondas e unha decoración de liñas.

## Hábitat 
Gusta de pendentes abertas, con herba e con flores, claros de bosques abertos, prados húmidos, etc.

## Período de voo e hibernación 
Unha xeración ao ano entre xuño e agosto, segundo a localidade e a altitude. Hiberna en forma de eiruga acabada de nacer.

As eirugas aliméntanse de *Viola hirta*,  *Viola tricolor*, *Viola palustris*, *Viola verecunda*, *Viola bicolor*.

 Speyeria aglaja MHNT CUT 2013 3 25 Auzat Dorsal.jpg|*Speyeria aglaja*
Speyeria aglaja MHNT CUT 2013 3 25 Auzat Ventral.jpg| △ *Speyeria aglaja*

## Subespecies 
* *Speyeria aglaja aglaja*
* *Speyeria aglaja bessa* (Fruhstorfer, 1907)
* *Speyeria aglaja borealis* (Strand, 1901) en Siberia.
* *Speyeria aglaja clavimacula* (Matsumura, 1929)
* *Speyeria aglaja excelsior* (Rothschild, 1933)  Marrocos.
* *Speyeria aglaja gigasvitatha* (Verity, 1935)
* *Speyeria aglaja kenteana* (Stichel, 1901)
* *Speyeria aglaja lyauteyi* (Oberthür, 1920)  Marrocos.
* *Speyeria aglaja matsumurai* (Nakahara, 1926)
* *Speyeria aglaja ottomana* (Röber, 1896) en Armenia.
* *Speyeria aglaja tonnai* (Matsumura, 1928)
* *Speyeria aglaja vitatha* (Moore, 1874)

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Emmet, A.M., J. Heath *et al.* (Ed.), 1990. The Butterflies of Great Britain and Ireland. *The Moths and Butterflies of Great Britain and Ireland* Vol. 7 Part 1 (Hesperiidae to Nymphalidae). Harley Books, Colechester, UK. 370p.
* Tomlinson, D. e R. Still, 2002. ''Britain's Butterflies''. WildGuides, Old Basing, UK. 192p.

### Ligazóns externas
* Bracken for Butterflies Publicación de "Butterfly Conservation"
Linguas siníticas

As **linguas siníticas**, (漢語族/汉语族), a miúdo coñecidas tamén como **linguas chinesas**, son un grupo de linguas analíticas de Asia Oriental que constitúen a rama principal da familia sino-tibetana. Con frecuencia proponse que hai unha división primaria entre as linguas siníticas e o resto da familia (as linguas tibetano-birmanas). Esta opinión é rexeitada por varios investigadores pero atopou apoio filoxenético entre outros. As linguas bai maiores, cuxa clasificación é difícil, poden ser unha rama do chinés antigo e polo tanto siníticas; por outra banda, o grupo sinítico defínese só polas moitas variedades do chinés unificadas por un trasfondo histórico compartido, e o uso do termo "sinítico" pode reflectir a visión lingüística de que o chinés constitúe unha familia de linguas distintas, no canto de variantes dunha única lingua.

## Notas 
### Referencias 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
*.
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
Fabriciana niobe

***Fabriciana niobe*** é un insecto lepidóptero ropalócero da familia Nymphalidae.

## Distribución 
Atópase en Europa (ausente nas illas mediterráneas, excepto o norte de Sicilia), Turquía, Oriente Medio, Irán, Asia central, Mongolia e río Amur. 

Na Península Ibérica está ausente ao suroeste.

## Hábitat 
Áreas herbosas abertas, barrancos con vexetación dispersa e claros de bosque. A eiruga aliméntase de plantas do xénero *Viola*.

## Período de voo e hibernación 
Unha xeración ao ano entre finais de maio e agosto, segundo a localidade e a altitude. Hiberna como eiruga formada dentro do ovo.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* [Biodiversidad Virtual](http://www.biodiversidadvirtual.org/insectarium/Argynnis-niobe-(Linnaeus-1758).-cat5291.html)
* Asturnatura
* European Butterflies
* Granada Natural
Manuel Novo López

**Manuel Novo López**, nado en Moreda (Seoane do Courel) o 13 de outubro de 1895 e finado en Seoane do Courel o 23 de xaneiro de 1974, foi un industrial e político galego.

## Traxectoria 
Militante de Unión Republicana, da que foi tesoureiro en Seoane do Courel en 1935. Logo do triunfo da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936 foi nomeado concelleiro e elixido alcalde de Folgoso do Courel o 18 de marzo. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi cesado. Estivo fuxido, agochado na súa casa de Moreda. Foi detido o 29 de abril de 1939 con Antonio Aira Domínguez e Manuel Rodríguez Pombo, e internado no cárcere de Monforte de Lemos. Pasou ao cárcere de Lugo o 5 de maio e foi xulgado en Lugo o 23 de novembro por auxilio á rebelión na causa 1004/36 xunto con Manuel Rodríguez Valcárcel, e condenado a 12 anos de prisión. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en marzo de 1940. Cumpriu condena na Prisión do Balneario de Lugo. Saíu en liberdade condicional o 13 de xullo de 1941. Finou en Seoane do Courel o 23 de xaneiro de 1974.

## Vida persoal 
Casou con Ángela López Díaz. Foi tío e padriño de Uxío Novoneyra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Represión franquista en Lugo
* Expediente de Responsabilidades políticas acumulado nº 18/1940 contra Manuel Novo López e Manuel Rodríguez Valcárcel

* Expediente procesual de Manuel Novo López
Os crimes da academia

***Os crimes da academia*** (en ) é un filme estadounidense de 2022 escrito e dirixido por Scott Cooper. É unha adaptación da novela homónima de 2006 de Louis Bayard. Está protagonizado por Christian Bale, Harry Melling, Gillian Anderson, Lucy Boynton, Charlotte Gainsbourg, Toby Jones, Harry Lawtey, Simon McBurney, Timothy Spall e Robert Duvall. A súa trama segue ao veterano detective Augustus Landor en 1830 en West Point, Nova York, mentres investiga unha serie de asasinatos na Academia Militar dos Estados Unidos coa axuda de Edgar Allan Poe, un mozo cadete militar.

*Os crimes da academia* estreouse nuns poucos cinemas dos Estados Unidos o 23 de decembro de 2022, antes de estrearse en liña o 6 de xaneiro de 2023 a través de Netflix, onde conta con versión subtitulada en galego. O filme recibiu valoracións dispares da crítica.

## Personaxes 
* Christian Bale como Augustus Landor
* Harry Melling como Cadete Edgar Allan Poe
* Gillian Anderson como Mrs. Julia Marquis
* Lucy Boynton como Lea Marquis
* Charlotte Gainsbourg como Patsy
* Toby Jones como Dr. Daniel Marquis
* Harry Lawtey como Cadete Artemus Marquis
* Simon McBurney como Capitán Hitchcock
* Hadley Robinson como Mattie
* Timothy Spall como Superintendente Thayer
* Robert Duvall como Jean Pepe
* Joey Brooks como Cadete Stoddard
* Brennan Keel Cook como Cadete Huntoon
* Gideon Glick como Cadete Haratio Cochrane
* Fred Hechinger como Cadete Randolph Ballinger
* Matt Heim como Cadete Llewellyn Lee
* Jack Irving como Cadete Hamilton
* Steven Maier como Cadete Fry
* Charlie Tahan como Cadete Loughborough

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Lingua badeshi

A **lingua badeshi** é unha lingua indoaria sen clasificar falada en Paquistán. A lingua está nunha situación de grave perigo e considérase en risco de extinción. En 2018 a BBC atopou tres homes que aínda podían falar a lingua.

Muhammad Zaman Sagar, un lingüista de campo conectado ao Forum for Language Initiative, traballou nesta lingua. Porén, o resultado da súa investigación de dous anos foi a recollida dunhas cen palabras.

En 2018, xornalistas da BBC atoparon tres anciáns (Said Gul, Ali Sher e Rahim Gul) que aínda podían falar o badeshi no Val de Bishigram, no norte de Paquistán. Dixeron que a lingua torwali substituíu o badeshi na súa aldea. Os homes tamén traballaran en zonas turísticas do val de Swat onde falaban paxto. Algunhas frases recollidas en badeshi son:
*  - O meu nome é Rahim Gul
*  - Eu falo badeshi
*  - Como estás?
*  - Xa comín
*  - Non hai moita neve este ano

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* The Badeshi People in Bishigram and Tirat valley, Swat 
* Badeshi: Only three people speak this 'extinct' language 
* Badeshi bible scripture
Arciprestado de San Martiño

miniatura|División eclesiástica de Galicia.
O **arciprestado de San Martiño** é un arciprestado pertencente á diocese de Tui-Vigo. 

## Xeografía 
Abrangue 25 parroquias e un anexo dos concellos da Cañiza, Arbo e Crecente. Linda cos arciprestados de Tea-Condado e Montes-Mondariz, ademais de Ribadavia e Cortegada, da diocese de Ourense. O río Miño exerce de fronteira coa diocese de Viana do Castelo (Portugal).

## Parroquias 
* San Bernabeu de Ameixeira
* San Xoán Bautista e San Paio de Albeos
* San Sebastián de Achas
* Santa Tareixa de Xesús da Cañiza
* San Xoán Bautista de Angudes
* Santa María de Arbo
* San Xoán de Barcela
* San Sebastián de Cabeiras
* San Bartolomeu do Couto
* San Miguel de Cequeliños
* San Pedro de Crecente
* Santa Baia de Deva
* San Pedro de Filgueira
* San Roque do Freixo
* Santa María de Luneda
* San Cristovo de Mourentán
* Santa María de Oroso
* Santiago de Parada das Achas
* Santa Mariña de Ribeira
* Santa María de Rebordechán
* San Caetano de Quintela
* Santa Cruz de Sendelle
* Santa Mariña de Sela
* Santa Cristina de Valeixe
* San Xurxo de Vilar

## Anexos 
* San Xián de Petán

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa da Cañiza.jpg|Igrexa de Santa Tareixa de Xesús da Cañiza
Ficheiro:Igrexa das Achas, A Cañiza.jpg|Igrexa de San Sebastián das Achas
Ficheiro:Igrexa de Petán, A Cañiza.jpg|Igrexa de San Xián de Petán
Ficheiro:Igrexa de Oroso, A Cañiza.jpg|Igrexa de Santa María de Oroso
Ficheiro:Igrexa Luneda, A Cañiza.jpg|Igrexa de Santa María de Luneda
Ficheiro:Igrexa Valeixe, A Cañiza.jpg|Igrexa de Santa Cristina de Valeixe
Ficheiro:Igrexa O Couto, A Cañiza.jpg|Igrexa de San Bartolomeu do Couto
Ficheiro:Igrexa de Arbo.jpg|Igrexa de Santa María de Arbo
Ficheiro:Igrexa Mourentan, Arbo.jpg|Igrexa de San Cristovo de Mourentán
Ficheiro:Igrexa Cabeiras, Arbo.jpg|Igrexa de San Sebastián de Cabeiras
Ficheiro:Igrexa Sela, Arbo.jpg|Igrexa de Santa Mariña de Sela
Ficheiro:Igrexa de Filgueira, Crecente.jpg|Igrexa de San Pedro de Filgueira
Ficheiro:Igrexa da Ameixeira, Crecente.jpg|Igrexa de San Bernabeu da Ameixeira
Ficheiro:Igrexa Sendelle, Crecente.jpg|Igrexa de Santa Cruz de Sendelle
Ficheiro:Igrexa Rebordechán, Crecente.jpg|Igrexa de Santa María de Rebordechán
Ficheiro:Igrexa Angudes, Crecente.jpg|Igrexa de San Xoán Bautista de Angudes
Ficheiro:Igrexa Ribeira, Crecente.jpg|Igrexa de Santa Mariña de Ribeira
Ficheiro:Igrexa Quintela, Crecente.jpg|Igrexa de San Caetano de Quintela
Ficheiro:Igrexa O Freixo, Crecente.jpg|Igrexa de San Roque do Freixo
Ficheiro:Igrexa de San Xoán de Albeos, Crecente.jpg|Igrexa de San Xoán Bautista e San Paio de Albeos
Ficheiro:Igrexa de San Xurxo de Vilar, Crecente.JPG|Igrexa de San Xurxo de Vilar
Ficheiro:Iglesia de San Pedro de Crecente.jpg|Igrexa de San Pedro de Crecente

## Notas
Mestre de Taüll

O **Mestre de Taüll** é un pintor de identidade descoñecida, considerado o máis grande pintor mural do século XII en Cataluña e un dos pintores románicos máis importantes de Europa. A súa obra principal, da que toma o seu nome, é a da igrexa de San Clemente de Taüll. Salienta como un pintor moi formado que domina as técnicas e que coñece a iconografía que se empregaba naquel momento.

A súa forma de articular os espazos considérase case perfecta. Debuxa as facianas das figuras con gran realismo e estilización. Utiliza na súa gama cromática as cores carmín, azul e branco. Chegou a pensar que trouxo de Italia, ademais das ferramentas, os materiais necesarios para o seu traballo.

Grazas a unha pintura nunha das columnas da nave, sabemos que o 10 de decembro de 1123 o bispo Ramon de Roda consagrou a igrexa de Taüll; e moi probábel que entrase en contacto con este mestre, encargando daquela da decoración da pequena ábsida da catedral de Roda de Isábena en Huesca .

As pinturas da capela maior de Santa María de Taüll teñen bastante afinidade coas de San Clemente, e dedúcese que o artista tiña que ser do círculo do Mestre de Taüll, aínda que a súa obra é menos brillante e cunha gama cromática menos rica en matices.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ábsida central de San Clemente de Taüll
### Bibliografía 
*Junyent, Eduard. *Rutas románicas de Cataluña/I*. Editorial Encuentro, Madrid 1995. ISBN 84-7490-390-4
*Pijoán, José. Historia general del arte, Volumen IX, colección Summa Artis. *El arte románico siglos XI y XII*. Editorial Espasa Calpe S.A. Madrid 1949.
*Gudiol, José. *Cataluña*, tomo I, sección de Arte. Colección *Tierras de España*. Editorial Noguer, 1974. Publicaciones de la Fundación Juan March. ISBN 84-7075-019-4
### Ligazóns externas 
* Gigafoto del pantocràtor
Bosque de sequoias de Poio

O **bosque de sequoias de Poio** ou **Bosque de Colón** é un bosque de sequoias situado no monte Castrove, en San Xoán de Poio. Este bosque alberga o maior conxunto de sequoias vermellas (californianas) de Europa. 

O bosque foi creado en 1992 para celebrar o 500 aniversario da chegada de Cristovo Colón a América. A súa orixe tivo lugar nunha iniciativa xurdida no Congreso dos Estados Unidos, e o proxecto levouse a cabo logo de que expertos norteamericanos tomaran mostras da terra para confirmar a ideoneidade do solo para a especie. O 4 de decembro dese ano foron plantadas un total de 500 sequoias vermellas por parte da veciñanza de Poio e de persoal californiano que supervisaba o traballo. No acto estiveron presentes o daquela presidente da Xunta, Manuel Fraga, e o embaixador dos Estados Unidos de América en España, Richard Capen.

Na actualidade, a Comunidade de Montes de San Xoán de Poio é parte responsable da conservación e promoción do bosque.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Panel informativo do bosque de sequoias de Poio.jpg|Panel informativo do bosque de sequoias de Poio
Ficheiro:Placas conmemorativas no bosque de sequoias de Poio.jpg|Placas conmemorativas no bosque de sequoias de Poio
Ficheiro:Bosque de sequoias de Poio (vista xeral dende a parte inferior do bosque).jpg|Bosque de sequoias de Poio (vista xeral dende a parte inferior do bosque)
Ficheiro:Bosque de sequoias de Poio (debaixo das árbores).jpg|Bosque de sequoias de Poio (debaixo das árbores)
Ficheiro:Dúas sequoias no bosque de sequoias de Poio.jpg|Dúas sequoias no bosque de sequoias de Poio

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bosque de Colón - Turismo de Poio
* Ficha en Turismo Rías Baixas 
* Ficha en galiciamaxica.eu
Brenthis ino

***Brenthis ino*** é un insecto lepidóptero da familia Nymphalidae.

## Descrición 
miniatura
*Brenthis ino* é unha bolboreta de tamaño medio, cunha envergadura de 34 a 42 milímetros. As femias son máis grandes e xeralmente máis escuras que os machos. As antenas son claviforme. A cor básica da parte superior das ás é de cor laranxa con varias manchas de cor marrón escura. Os bordos son de cor marrón tamén, cunha raia descontinua de pequenas manchas. A parte inferior das ás é cremoso-laranxa cun bordo dentado e manchas marróns escuras nas ás anteriores, mentres que as ás posteriores mostran manchas de cor beixe-marrón no fío e algunhas manchas marróns escuras e violeta anilladas como sombreado. As ás desta especie carecen de manchas prateadas. A bolboreta voa entre xuño e agosto, dependendo da localización. Pasa o inverno en forma de eiruga. As larvas aliméntanse de *Filipendula ulmaria* , *Filipendula vulgaris*, *Rubus saxatilis*, *Rubus idaeus*, especies de *Aruncus* e *Spiraea* e *Sanguisorba minor*.

Brenthis ino MHNT CUT 2013 3 20 Espezel Dos.jpg|*Brenthis ino*
Brenthis ino MHNT CUT 2013 3 20 Espezel Ventre.jpg|△ *Brenthis ino*

## Subespecies 
* *Brenthis ino ino*
* *Brenthis ino achasis* (Fruhstorfer, 1907)
* *Brenthis ino acrita* (Fruhstorfer, 1907)
* *Brenthis ino adalberti* (Fruhstorfer, 1916)
* *Brenthis ino amurensis* (Staudinger, 1887)
* *Brenthis ino maxima* (Staudinger, 1887)
* *Brenthis ino paidicus* (Fruhstorfer, 1907)
* *Brenthis inoparvimarginalis* Nakahara, 1926
* *Brenthis ino schmitzi* Wagener, 1983
* *Brenthis ino siopelus* (Fruhstorfer, 1907)
* *Brenthis ino tigroides* (Fruhstorfer, 1907)
* *Brenthis ino trachalus* (Fruhstorfer, 1916)

## Distribución 
Está presente en España, Francia, Italia, en Europa central e do norte, en Siberia, na Asia tépeda, no norte da China e no Xapón.

## Hábitat 
Esta especie prefire os prados húmidos e turbeiras nunha elevación de 0 a 1500 metros sobre o nivel do mar.

## Galería de imaxes 

File:Brenthis ino, Violetter Silberfalter 07.JPG|Parella.
File:Nymphalidae - Brenthis ino.JPG|Eiruga.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Euro butterflies
* Butterfly guide
* Lepiforum e. V.
* Moths and Butterflies of Europe and North Africa
Brenthis daphne

***Brenthis daphne*** é un lepidóptero ropalócero da familia Nymphalidae descrita por Denis & Schiffermüller en 1775.

## Distribución 
Distribúese polo sur de Europa, nordeste de Turquía, Iraq, Irán, sur dos Urais, noroeste de Kazakhstán, sur de Siberia, Mongolia, a China e o Xapón. Na Península Ibérica atópase na serra de Gredos, serra de Guadarrama, Cataluña, os Pireneos, montes Universales e a cordilleira Cantábrica.

## Hábitat 
Zonas con flores e arbustos, frecuentemente en claros de bosque. A eiruga aliméntase de diferentes especies do xénero *Rubus*.

## Período de voo e hibernación 
Univoltina, unha xeración ao ano entre finais de maio e comezos de agosto. Hibernación como ovo ou larva nova.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* [Biodiversidad Virtual](http://www.biodiversidadvirtual.org/insectarium/Brenthis-daphne-(Bergstrasser-1780).-cat5300.html)
* European Butterflies (inglés)
San Amedio

O nome **San Amedio** é unha variante de **Santo Amedio**, referido a **Mamede de Capadocia**, tamén coñecido como **Mamede de Cesarea** ou **San Nomedio**, santo mártir da Igrexa católica. 

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***San Amedio**, lugar da parroquia de Oleiros, no concello de Ribeira;
***San Amedio**, lugar da parroquia de Beluso, no concello de Bueu;
***San Amedio**, lugar da parroquia da Armenteira, no concello de Meis.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Parroquias de Galicia baixo a advocación de san Amedio
Sabela, nai de Xoán Bautista

**Sabela** (en grego Ἐλισάβετ e en hebreo אֱלִישֶׁבַע / אֱלִישָׁבַע) foi a nai de Xoán Bautista. Ademais era descendente de Aharón, parente de María e esposa de Zacarías, de acordo co Evanxeo de Lucas. 

## Narración bíblica 
Deus enviou o arcanxo Gabriel a Nazaret, en Galilea, para comunicarlle a María, parente de Sabela, que concibiría polo Espírito Santo un fillo, que se chamaría Xesús. O arcanxo informoulle tamén de que a seu parente Sabela comezara o seu sexto mes de embarazo. María viaxou a un monte de Hebrón, en Xudea, para visitar a Sabela (Lucas 1:26-40).

Esta visita da Virxe María á seu parente Sabela constitúe o misterio da Visitación á Virxe María (Lucas 1:39-56). María loa a Deus cunha oración chamada *Magnificat*.

## Tradición 
Segundo a tradición, Sabela é filla dunha muller chamada Sobe, filla de Eliud, da tribo de Levi e de Emerenciana. Esta, ao quedar viúva casa con Matán (Mt. 1,15), natural de Belén e dedícanse á crianza de ovellas. Foron os pais de Ana, a nai de María e a avoa materna de Xesús.

## Apócrifos 
Moitos evanxeos apócrifos mencionan a Sabela. O máis famoso é o *Evanxeo de Santiago*, que menciona que o seu esposo, Zacarías, foi asasinado.

## Santidade 
Sabela é venerada como santa pola Igrexa católica o 5 de novembro. Na Igrexa ortodoxa e na Igrexa Anglicana éo o 5 de setembro, o mesmo día que Zacarías. Sabela está considerada como matriarca no santoral (5 de novembro) da Igrexa Luterana Sínodo de Missouri e Zacarías é considerado un profeta.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Parroquias de Galicia baixo a advocación de santa Isabel
Brenthis hecate

A ***Brenthis hecate*** é un insecto lepidóptero pertencente á familia Nymphalidae, foi descrita por Denis & Schiffermüller en 1775.

## Descrición 
*Brenthis hecate* alcanza unha envergadura que chega a 35-45 milímetros e en ten os lados superiores das ás de cor laranxa brillante. A parte inferior das ás posteriores mostran unha liña paralela dobre de manchas marróns. O período de voo esténdese desde maio até principios de agosto. A larva aliméntase de *Filipendula ulmaria* e *Dorycnium*.

## Distribución 
*Brenthis hecate* atópase no suroeste de Europa, ao sur de Rusia, os Balcáns, Asia Menor, Irán e Asia Central.

## Hábitat 
Esta especie é típica de prados floridos secos con marxes de matogueira e arboredo con luz, a unha altura de 25-1 500 metros de altitude.

## Subespecies 
* *Brenthis hecate hecate* no sur de Europa e Siberia occidental.
* *Brenthis hecate alaica* (Staudinger, 1886)
* *Brenthis hecate duxtina* Klazlauskas, 1984
* *Brenthis hecate latericia* Tuzov, 2000
* *Brenthis hecate transcaucasica* Wnukowsky, 1929
* *Brenthis hecate warren* Kudrna, 1974

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Leps It
* Funet
* Moths and Butterflies of Europe and North Africa
* Butterfly Guide
Cerámica campaniense

A **cerámica campaniense** ou de **verniz negro** é un tipo de cerámica de mesa con esmalte negro orixinaria de Italia (Campania, Etruria, etc.) entre finais do século IV a. C. e o último cuarto do século I a. C. Foi abundantemente imitada por numerosos talleres da Galia, de onde chegou á Península Ibérica, especialmente, despois da Segunda Guerra Púnica.

A Galiza (Gallaecia) comezaron a chegar despois da expedición de Décimo Xunio Bruto xunto a máis cantidade de moeda romana.

## Tipoloxía 
[miniatura|Cerámica campaniense [República Romana|republicana procedente dun pecio romano encontrado na illa de Escombreras (Cartaxena).]]

### Cerámica campaniense A 
Precedido polo chamado pre- ou protocampaniense, o campaniense A foi a primeira e máis importante exportación de cerámica de solo italiano, cun gran volume de produción en todo o Mediterráneo central e occidental, sobre todo despois da Segunda Guerra Púnica. A súa produción céntrase principalmente nos obradoiros de Nápoles.

Está feito con arxilas da illa de Ischia, caracterizadas pola súa cor avermellada, a súa dureza e a presenza de partículas de mica. O verniz, pola súa banda, ten unha calidade desigual e reflexos que van dende o avermellado ata a agrisada ou azulada. O pé amosa pegadas dixitais, o que indicaría que o verniz foi aplicado mergullando a peza no líquido.

En canto á decoración destas pezas, o máis común son as estampas en relevo no interior das pezas. A decoración pintada en branco ou marrón tamén aparece en forma de círculos concéntricos.

### Cerámica campaniense B 
A súa produción comezou en Etruria a mediados do século II a. C., expandíndose posteriormente polo Mediterráneo occidental. As súas formas imitan as dos recipientes metálicos con gran calidade.

Non hai decoración pintada, sendo a decoración máis común incisa con círculos concéntricos.

### Cerámica campaniense C 
Mantén formas similares ao campaniense B, a súa fabricación centrándose na rexión de Siracusa. Presenta un verniz negro moi denso que cobre a metade superior das pezas e o interior. A súa cronoloxía sitúase entre o 150 a. C. e 50 a. C.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* N. Lamboglia, “Per una classificazione preliminare della ceramica campana”, *Atti del 1. congresso internazionale di studi liguri* 1950, Bordighera, 1952, pp. 139-206 (en italiano).
* J.-P. Morel, *Céramique campanienne: les formes*, París, 1981 (en francés).
* C. Guerrini, "Ceramica 'campana' a vernice nera", en "La ceramica di età romana", VV.AA., *Introduzione allo studio della ceramica in Archeología*, Dipartimento di Archeologia e Storia delle Arti, Università di Siena, Florencia, 2007, pp. 199-203 (bibliografía específica en pp. 221-223) (en italiano).
* "Cerámica campaniense", en "Cerámica", GEA (2000-2008).
* M. Beltrán Lloris, *Cerámica romana. Tipología y clasificación*, Zaragoza, 1978, pp. 47-60, láms. I-XV; *id*., "La cerámica ibérica de Azaila. Problemas de cronología del valle medio del Ebro", *Caesaraugusta*, 47-48, Zaragoza, 1979, pp. 141-232.

### Outros artigos 
* Olaría da Grecia antiga
Boloria dia

***Boloria dia*** é un insecto lepidóptero da familia Nymphalidae.

## Descrición 
É unha bolboreta con ás de cor laranxa marrón con lúnulas e con triángulos en negro nos seus bordos. A lonxitude das súas ás vai dende os 16 aos 17&nbsp;mm. A parte inferior distínguese por ter unha cinta de cor púrpura a través das ás posteriores.

En Europa as eirugas aliméntanse de especies de *Viola* (*Viola odorata*, *Viola hirta*, *Viola canina*, *Viola reichenbachiana*, *Viola* *tricolor*) , e fóra de Europa con plantas como *Prunella vulgaris* e *Rubus idaeus*

## Distribución 
*Boloria dia*  voa en Europa, desde o Cáucaso até Mongolia. É común a través do sur de Francia. ou desde o norte de España a Italia, Grecia e Polonia, os Balcáns e Turquía. Non se atopa en Gran Bretaña.

## Subespecies 
* *Boloria Clossiana dia dia* Europa occidental.
* *Boloria Clossiana dia alpina* (Elwes, 1899).
* *Boloria Clossiana dia calida* (Jachontov, 1911).
* *Boloria Clossiana dia disconota* (Krulikovsky, 1909) Europa central parte occidental Siberia.
* *Boloria Clossiana dia semota* Tuzov, 2000.
* *Boloria Clossiana dia setania* (Fruhstorfer, 1909).

## Galería de imaxes 

File: Petite violette - dos MHNT.jpg |*Boloria dia*. Espécime montado, lado dorsal.
File: Petite violette - ventre MHNT.jpg |*Boloria dia*. Espécime montado, lado ventral.
File: Boloria dia.jpg|

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* http://www.vlindernet.nl/?soortcode=BOLODIA Vlindernet (Holandés)
* http://webh01.ua.ac.be/vve/Checklists/Lepidoptera/Nymphalidae/Bdia.htm Lepidoptera de Bélxica
* https://web.archive.org/web/20110608004024/http://nlbif.eti.uva.nl/bis/vlinders.php?selected=beschrijving&menuentry=soorten&id=229 Bolboretas de Europa
Fiz de Xirona

**Fiz de Xirona,** ou **Fiz, o Africano**, tamén **Fins de Xirona** e **Fins, o Africano**, foi un mártir xerundense que morreu durante a última persecución de Diocleciano contra os cristiáns, no ano 304.  

## Primeiros anos 
Fiz era un segrar de procedencia africana que predicou o Evanxeo e a fe cristiá en Xirona e que aceptou até as súas últimas consecuencias o seu compromiso. Coñécese a súa amizade con Covade, mártir en Barcelona, incluso tamén se chegan a considerar irmáns.
## Martirio 
En 303, Diocleciano deu a orde de exterminar os cristiáns no que sería a última das grandes persecucións contra o cristianismo no Imperio romano. As autoridades romanas detiveron a Fiz en Empúries.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Parroquias de Galicia baixo a advocación de san Fiz
* Parroquias de Galicia baixo a advocación de san Fins

## Notas
MYC

O **proteína do protooncoxene MYC**, **c-Myc**, **c-myc** ou **factor de transcrición bHLH** é unha proteína que en humanos está codificada no xene **MYC** do cromosoma, que é membro da familia myc de factores de transcrición. A proteína contén o motivo estrutural hélice básica-bucle-hélice (bHLH).

## Función 
Este xene é un protooncoxene e codifica unha fosfoproteína nuclear que ten un papel na progresión do ciclo celular, apoptose e transformación celular. A proteína codificada forma un heterodímero co factor de transcrición relacionado MAX. Este complexo únese á secuencia consenso do ADN E box e regula a transcrición de xenes diana específicos. A amplificación deste xene obsérvase frecuentemente en numerosos cancros humanos. As translocacións que afectan a este xene están asociadas co linfoma de Burkitt e co mieloma múltiple en pacientes humanos. Hai evidencias que mostran que a tradución se inicia tanto desde un codón non AUG (CUG) augas arriba en pauta coma desde un codón de iniciación AUG, o que ten como resultado a produción de dúas isoformas con distintos N-terminais.

## Como diana de fármacos 
Baixo circunstancias normais, c-Myc, por medio do seu dominio bHLHZip, heterodimerízase con outros factores de transcrición con MAD, MAX e MNT. Os dímeros Myc/Max activan a transcrición de xenes, mentres que os dímeros Mad/Max e Mnt/Max inhiben a actividade de Myc. c-MYC sobreexprésase na maioría dos cancros humanos e esta sobreexpresión orixina unha proliferación de células cancerosas.

Preparouse unha forma recombinante de c-Myc chamada Omomyc, na cal están mutados catro residuos. Omomyc heterodimerízase con c-Myc e inhibe a actividade transcricional de c-Myc. Cando a liña celular de cancro de ratos NIH3T3 se trata con Omomyc, este inhibe a proliferación.

Omomyc mostra unha alta afinidade por MAX (proteína X asociada a Myc) e para as secuencias de ADN do elemento da caixa amplificadora CACGTG, o que ten como resultado o desacoplamento da proliferación celular da regulación normal por factores de crecemento e contribúe a moitas das marcas distintivas fenotípicas do cancro. Omomyc tamén pode unirse a monómeros de MYC e impedir que este entre no núcleo.

A miniproteína Omomyc producida por recombinación desenvolveuse como fármaco (OMO-103) e actualmente está en ensaios clínicos.

## Notas 
### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
*
*