Johannes Brahms

**Johannes Brahms**, nado en Hamburgo o 7 de maio de 1833 e finado en Viena o 3 de abril de 1897, foi un pianista, director de orquestra e compositor alemán do romanticismo. Brahms é unha figura prominente da música do século XIX, quizais o último gran compositor clásico, é considerado a antítese de Wagner e Liszt. Trátase dun dos máis importantes músicos do romanticismo e é considerado por moitos como o "sucesor" de Beethoven, ata o punto de que a súa *Primeira Sinfonía* foi descrita por Hans von Bülow como *a décima sinfonía de Beethoven*. Home ás veces difícil e intransixente, compuxo obras mestras en tódolos xéneros agás a ópera.
As expresións *Os tres bes* ou *A santa trindade* (frase acuñada por Hans von Bülow) refírense a Bach, Beethoven e Brahms como tres dos maiores compositores da historia da música. Algúns opinan, non obstante, que von Bülow incluíu a Brahms en dita "trindade" por despeito e para prexudicar a Wagner, con quen estaba enemistado dende que a súa dona o abandonou para casar co outro compositor.

Brahms é frecuentemente considerado á vez tradicional e innovador. A súa música está firmemente enraizada nas estruturas e técnicas de composición dos mestres do barroco e do clasicismo. Era un mestre do contrapunto, a complexa e altamente disciplinada arte que fixo famoso a Johann Sebastian Bach, e do desenvolvemento, un ethos compositivo creado por Joseph Haydn, Wolfgang Amadeus Mozart, Ludwig van Beethoven, entre outros compositores. Brahms tivo como obxectivo honrar a "pureza" destas venerables estruturas "alemás" e avanzar nelas cara a un idioma romántico, no proceso de creación de novos enfoques para a harmonía e a melodía. A natureza dilixente e altamente construída das súas obras foi un punto de partida e unha inspiración para unha xeración de compositores. Con todo, incrustados dentro dos seus meticulosas estruturas, hai motivos profundamente románticos. Mentres que moitos contemporáneos atoparon a súa música demasiado académica, a súa contribución e artesanía teñen sido admiradas por figuras posteriores tan diversas como Arnold Schönberg ou Edward Elgar.

Brahms compuxo para orquestra sinfónica, conxuntos de cámara, piano, órgano e voz e coro. Foi pianista e estreou moitas das súas propias obras. Traballou con algúns dos principais artistas do seu tempo, incluída a pianista Clara Schumann e o violinista Joseph Joachim (o tres eran amigos próximos). Moitas das súas obras convertéronse en elementos básicos do repertorio de concertos moderno. Era un perfeccionista intransixente, destruíu algunhas das súas obras e deixou outras inéditas.
## Traxectoria 
### Infancia e xuventude (1833-1850) 
[thumb|upright|left|Fotografía de [1891 do edificio no que naceu Brahms en Hamburgo. A familia de Brahms vivía en parte do primeiro andar, entre as dúas dobres fiestras da parte esquerda. O edificio foi destruído por un bombardeo en 1943.]]
O pai de Brahms, Johann Jakob Brahms (1806-1872), era da cidade de Heide en Holstein. Contra a vontade da súa familia, Johann Jakob seguiu unha carreira musical e trasladouse a Hamburgo en 1826, onde atopou traballos a tempo parcial como músico de corda e vento. En 1830, casou con Johanna Henrika Christiane Nissen (1789-1865), unha costureira de clase media 17 anos maior que el a que gustáballe escribir cartas e ler a pesar dunha educación aparentemente limitada. Ese mesmo ano conseguiu un posto como trompetista na milicia de Hamburgo. Finalmente, converteuse nun contrabaixista no *Stadttheater* e a *Philharmonisches Staatsorchester*. A medida que Johann Jakob prosperou, a familia mudouse co paso dos anos a un aloxamento cada vez mellor na cidade.

Johannes Brahms naceu o 7 de maio de 1833. A súa irmá Elisabeth (Elise) nacera en 1831 e un irmán menor, Fritz Friedrich (Fritz), naceu en 1835. Johann Jakob deulle ao seu fillo as súas primeiras leccións musicais. Johannes tamén aprendeu a tocar o violín e o básico para tocar o violoncello. A partir de 1840, á idade de sete anos, comezou a estudar piano co profesor Otto Friedrich Willibald Cossel (1813-1865). Cossel queixouse en 1842 de que Brahms «podería ser moi bo intérprete, só que non deixa nunca de dedicarse á súa interminable composición». Á idade de 10 anos, fixo o seu debut como intérprete nun concerto privado que incluíu o *Quinteto para piano e vento* op.&nbsp;16 de Beethoven e un cuarteto de piano de Mozart. Tamén interpretou como solista un estudo de Henri Herz. En 1845, escribira unha sonata para piano en *sol* menor. Os seus pais desaprobaron os seus primeiros esforzos como compositor e crían que tiña mellores perspectivas profesionais como intérprete.

De 1845 a 1848, Brahms estudou co mestre de Cossel, o pianista e compositor Eduard Marxsen (1806-1887). Marxsen coñecera persoalmente a Beethoven e Franz Schubert, admiraba as obras de Mozart e Joseph Haydn e era un devoto da música de Johann Sebastian Bach. Marxsen transmitiu a Brahms a tradición destes compositores e asegurouse de que as propias composicións do seu alumno baseásense nesa tradición. En 1847, Brahms fixo a súa primeira aparición pública como pianista solista en Hamburgo, interpretando unha fantasía de Sigismund Thalberg. O seu primeiro recital de piano completo, en 1848, incluíu unha fuga de Bach, así como obras de Marxsen e virtuosos contemporáneos como Jacob Rosenhain. Un segundo recital en abril de 1849 incluíu a sonata *Waldstein* de Beethoven e unha fantasía valse da súa propia composición, e obtivo críticas favorables nos xornais.

Sábese que as composicións de Brahms neste período incluíron música de piano, música de cámara e obras para coro de voces masculinas. Baixo o pseudónimo «GW Marks», a compañía de Hamburgo Cranz publicou algúns arranxos e fantasías para piano en 1849. As súas primeiras obras recoñecidas (a súa *Scherzo* op.&nbsp;4 e a canción *Heimkehr* op.&nbsp;7 núm.&nbsp;6) datan de 1851. Con todo, Brahms foi máis tarde dilixente ao eliminar todas as súas primeiras obras e mesmo en 1880 escribiulle á súa amiga Elise Giesemann para que lle enviase os seus manuscritos de música coral para que os puidese destruír.

As historias constantes do empobrecido adolescente Brahms tocando en bares e bordeis só teñen unha procedencia anecdótica e moitos expertos modernos descártanas, xa que a familia Brahms gozaba de boa posición e a lexislación de Hamburgo prohibía estritamente tanto a música como a admisión de menores nos bordeis.
### Comezo da súa carreira (1850-1862) 
miniatura|upright|Johannes Brahms en 1853.
En 1850, Brahms coñeceu ao violinista húngaro Eduard Reményi e acompañouno en varios recitais nos anos seguintes. Esta foi a súa introdución á música de «estilo xitano», como as zardas, que máis tarde se converteu na base das súas composicións máis lucrativas e populares, os dous conxuntos de *Danzas húngaras* (1869 e 1880). Ese ano tamén supuxo o primeiro contacto de Brahms con Robert Schumann, aínda que errado. Durante a visita de Schumann a Hamburgo ese ano, os amigos persuadiron a Brahms para que lle enviase algunhas das súas composicións, pero o paquete foi devolto sen abrir.

En 1853, realizou unha xira de concertos como acompañante de Reményi. A finais de maio, visitaron ao violinista e compositor Joseph Joachim en Hannover. Brahms escoitara anteriormente a Joachim interpretar a parte solista no concerto para violín de Beethoven e quedou profundamente impresionado. Brahms tocou algunhas das súas propias pezas para piano só para Joachim, quen lembrou cincuenta anos despois: «Nunca no curso da miña vida de artista sentín tan completamente atafegado». Este foi o comezo dunha amizade que durou toda a vida, aínda que se descarrilou temporalmente cando Brahms púxose ao lado da esposa de Joachim no proceso de divorcio de 1883. Brahms tamén admiraba a Joachim como compositor e en 1856 embarcáronse nun exercicio de adestramento mutuo para mellorar as súas habilidades en, en palabras de Brahms, «dobre contrapunto, canons, fugas, preludios ou o que sexa». Bozarth afirma que «os produtos do estudo de Brahms do contrapunto e música antiga nos seguintes anos incluíron "pezas de baile, preludios e fugas para órgano, e obras corais neorrenacentistas e neobarrocas"».

Aínda que a relación entre Robert Schumann e Brahms durou ata o fin dos días de Schumann, o vencello máis destacable foi o que tivo coa dona deste, Clara Schumann, unha pianista recoñecida naqueles momentos, compositora tamén e coa que estableceu unha longa e profunda amizade.

Despois do intento de suicidio de Schumann e o seu posterior confinamento nun sanatorio mental preto de Bonn en febreiro de 1854 (onde morreu de pneumonía en 1856), Brahms estableceuse en Düsseldorf, onde apoiou á familia deste e ocupouse dos asuntos comerciais en nome de Clara. A esta non se lle permitiu visitar a Robert até dous días antes da súa morte, pero el puido visitalo e actuou como intermediario. Brahms comezou a ter sentimentos intensos por Clara, quen para el representaba un ideal de feminidade. A súa relación platónica intensamente emocional durou até a morte dela. En xuño de 1854, Brahms dedicoulle o seu op.&nbsp;9, as *Variacións sobre un tema de Robert Schumann*. No outono de 1862, fixo a súa primeira visita a Viena e permaneceu alí durante o inverno. Relacionouse con dous membros próximos do círculo de Wagner, o seu antigo amigo Peter Cornelius e Karl Tausig, e con Josef Hellmesberger (pai) e Julius Epstein, respectivamente director do Conservatorio de Viena e director de estudos de violín, e o director de estudos de piano. O círculo de Brahms creceu para incluír ao notable crítico (e opositor da Nova Escola Alemá) Eduard Hanslick, o director Hermann Levi e o cirurxián Theodor Billroth, que se converteron entre os seus mellores defensores. e foi recompensado por Tausig cun manuscrito de parte da ópera *Tannhäuser* (que Wagner esixiu en 1875). Tamén se interpretaron as variacións de Händel, xunto co primeiro cuarteto de piano, nos seus primeiros recitais vieneses, nos que as súas interpretacións foron mellor recibidas polo público e a crítica que a súa música.

Aínda que Brahms considerou a idea de ocupar postos de dirección noutros lugares, estableceuse cada vez máis en Viena e pronto a converteu no seu fogar. En 1863, foi nomeado director da *Wiener Singakademie*. Sorprendeu ao seu público ao programar moitas obras dos primeiros mestres alemáns como Heinrich Schütz e Johann Sebastian Bach, e outros primeiros compositores como Giovanni Gabrieli. A música máis recente estaba representada por obras de Ludwig van Beethoven e Felix Mendelssohn. Brahms tamén escribiu obras para o coro, incluído o seu *Motete*, op.&nbsp;29. Con todo, ao descubrir que o posto lle restaba demasiado tempo para compor, deixou o coro en xuño de 1864. Desde ese ano a 1876, pasou moitos dos seus veráns en Lichtental, hoxe parte de Baden-Baden, onde Clara Schumann e a súa familia tamén pasaron algún tempo. A súa casa na cidade, onde traballou en moitas das súas principais composicións, incluído un *Ein deutsches Requiem* e as súas obras de cámara da época intermedia, consérvase como museo.

En febreiro de 1865, morreu a súa nai e comezou a compor a súa gran obra coral *Ein deutsches Requiem* op.&nbsp;45, da que seis movementos completáronse en 1866. As estreas dos primeiros tres movementos déronse en Viena, pero a obra completa estreouse en Bremen en 1868 con grande éxito. Agregouse un sétimo movemento (o só de soprano «Ihr habt nun Traurigkeit») para o igualmente exitosa estrea de Leipzig (febreiro de 1869) e a obra pasou a recibir concertos e aclamacións da crítica en toda Alemaña e tamén no Reino Unido, Suíza e Rusia, e supuxo efectivamente a chegada de Brahms ao escenario internacional. Brahms foi descrito como agnóstico e humanista. O devoto católico Antonín Dvořák escribiu nunha carta: «Un home así, unha alma tan bela... e non cre en nada! Non cre en nada». Cando o director de orquestra Karl Reinthaler pediulle que engadise un texto adicional explicitamente relixioso ao seu *Réquiem alemán*, dise que Brahms respondeu: «No que respecta ao texto, confeso que omitiría de boa gana mesmo a palabra alemán e utilizaría no seu lugar humano; tamén co meu mellor coñecemento e vontade prescindiría de pasaxes como Xoán 3:16. Por outra banda, elixín unha cousa ou outra porque son músico, porque o necesitaba e porque cos meus venerables autores non podo suprimir nin discutir nada. Pero mellor me deteño antes de dicir demasiado».

Tamén experimentou neste período o éxito popular con obras como o seu primeiro conxunto de *Danzas húngaras* (1869), o *Liebeslieder Walzer* op.&nbsp;52 (1868-1869) e as súas coleccións de lieder (op.&nbsp;43 e 46-49). Durante 1869, Brahms namorouse da filla de Schumann, Julie (entón de 24 anos), pero non se lle declarou; cando máis tarde ese ano anunciouse o compromiso de Julie co conde Marmorito, este escribiulle e deulle a Clara o manuscrito da súa *Rapsodia para alto* op.&nbsp;53. Clara escribiu no seu diario que «el chamouna» a súa «canción de vodas» e percibíase «a profunda dor no texto e a música».

De 1872 a 1875, Brahms foi director dos concertos da *Gesellschaft der Musikfreunde* de Viena. Asegurouse de que a orquestra contase só con profesionais e dirixiu un repertorio que abarcaba desde Bach até os compositores do século XIX que non pertencían á Nova Escola Alemá, que incluía a Beethoven, Franz Schubert, Mendelssohn, Schumann, Joachim, Ferdinand Hiller, Max Bruch e a si mesmo (en particular as súas obras corais a gran escala, o *Réquiem alemán*, a *Rapsodia para alto* e o patriótico *Canto do triunfo* op.&nbsp;55, que celebraba a vitoria de Prusia na guerra franco-prusiana de 1870-1871). En 1873, tivo lugar a estrea das súas *Variacións sobre un tema de Haydn*, orixinalmente concibido para dous pianos, que se converteu nunha das súas obras máis populares.

### Anos de fama (1876-1890) 
miniatura|esquerda|Cara a 1878, Johannes Brahms cambiou a súa imaxe e deixouse barba. Fotografía do compositor circa 1885.
A *Primeira sinfonía* op.&nbsp;68 de Brahms apareceu en 1876, aínda que a comezou (e anunciara unha versión do primeiro movemento a Clara e a Albert Dietrich) a principios da década de 1860. Durante a década evolucionou moi gradualmente e puido non comezar a concepción do final até 1868. Brahms foi cauteloso e tipicamente autocrítico sobre a sinfonía durante a súa creación, escribiu aos seus amigos que era «longa e difícil», «non exactamente encantadora» e, significativamente «longa e en *do* menor», que, como sinala Richard Taruskin, deixaba en claro «que Brahms estaba a adoptar o modelo de modelos [para unha sinfonía]: a *Quinta* de Beethoven».

A pesar da calorosa acollida da Primeira Sinfonía, Brahms seguía insatisfeito e revisou amplamente o segundo movemento antes de publicar a obra. Seguiu unha sucesión de obras orquestrais ben recibidas: a Segunda Sinfonía. Op. 73 (1877), o Concerto para violín Op. 77 (1878; dedicado a Joachim, a quen consultou estreitamente durante a súa composición), e a *Abertura do Festival Académico* (escrita tras a concesión dun título honorífico pola Universidade de Breslau) e a *Abertura Tráxica* de 1880.
#### Fama, crítica e Dvořák
En maio de 1876, a Universidade de Cambridge ofreceu conceder os títulos honoríficos de Doutor en Música tanto a Brahms como a Joachim, a condición de que compuxesen novas pezas como «teses» e estivesen presentes en Cambridge para recibir os seus títulos. Brahms mostrouse remiso a viaxar a Inglaterra e solicitou recibir o título «in absentia», ofrecendo como tese a sinfonía interpretada anteriormente (novembro de 1876). Pero dos dous, só Joachim foi a Inglaterra e concedéuselle o título. Brahms «agradeceu a invitación» entregando a partitura manuscrita e as partes da súa Primeira Sinfonía a Joachim, quen dirixiu a interpretación en Cambridge o 8 de marzo de 1877 (estrea en Inglaterra).

O eloxio de Brahms por parte de Breslau como «o líder na arte da música seria na Alemaña actual» deu lugar a un comentario bilioso de Wagner no seu ensaio «Sobre poesía e composición»: «Sei dalgúns compositores famosos que nos seus concertos disfrázanse un día de cantantes de rúa, ao día seguinte de periquito do aleluia de Händel, noutra ocasión de violinista xudeu de zardas, e de novo dunha sinfonía moi respectable disfrazada de Número Dez» (referíndose á Primeira Sinfonía de Brahms como unha suposta décima sinfonía de Beethoven).

Brahms era recoñecido agora como unha figura importante no mundo da música. Formara parte do xurado que outorgou o Premio Estatal de Viena ao (entón pouco coñecido) compositor Antonín Dvořák en tres ocasións, a primeira en febreiro de 1875 e as seguintes en 1876 e 1877, e recomendara, a Dvořák, con éxito ao seu editor, Simrock. Os dous homes coñecéronse en 1877 e Dvořák dedicoulle a Brahms o seu Cuarteto de corda núm. 9 (Dvořák), Op. 34, composto ese mesmo ano. Tamén comezou a recibir diversas honras: Lois II de Baviera concedeulle a Orde Maximiliana das Ciencias e as Artes en 1874, e o duque Xurxo II de Saxonia-Meiningen, gran amante da música, outorgoulle a Cruz de Comendador da Orde da Casa de Meiningen en 1881.

Nesa época, Brahms tamén decidiu cambiar a súa imaxe. Sempre ben afeitado, en 1878 sorprendeu aos seus amigos deixándose crecer a barba, e en setembro escribiulle ao director de orquestra Bernhard Scholz: "Veño cunha barba enorme! Prepara á túa esposa para unha visión espantosa." O cantante George Henschel lembrou que despois dun concerto "vin a un home descoñecido, bastante corpulento, de estatura media, co pelo longo e unha barba tupida. Cunha voz moi grave e rouca, presentouse como "Musikdirektor Müller"&nbsp;... un instante despois, todos nos atopamos rindo a gargalladas polo éxito perfecto do disfrace de Brahms." O incidente tamén pon de manifesto a afección de Brahms polas bromas pesadas.

En 1882 Brahms completou o seu Concerto para piano núm. 2, op. 83, dedicado ao seu mestre Marxsen.  Brahms foi convidado por Hans von Bülow a estrear a obra coa Orquestra da Corte de Meiningen. Este foi o comezo da súa colaboración con Meiningen e con von Bülow, quen clasificaría a Brahms como un dos 'Tres Bes'; nunha carta á súa esposa escribiu: "Xa sabes o que penso de Brahms: despois de Bach e Beethoven, o máis grande e sublime de todos os compositores".
#### Sinfonías posteriores e recoñecemento continuo 
Durante case 30 anos compuxo obras musicais que chegaron a formar parte do repertorio esencial da música clásica romántica, e que xa durante a vida de Brahms foron acollidas moi favorablemente, de xeito que se lle considerou como un dos grandes compositores da súa época. O seu primeiro éxito importante tívoo con *Ein deutsches Requiem*, unha grande obra coral. A acollida dispensada polo público animouno a comezar a composición da súa *Sinfonía nº 1*, que tardou dez anos en escribir. Rematada en 1876, compuxo as súas outras tres sinfonías no transcurso dos oito anos seguintes.

Á idade de 57 anos Brahms decidiu abandonar a composición. Con todo, non foi consecuente coa súa decisión, xa que uns anos antes da súa morte compuxo aínda algunhas das súas mellores obras, como as dúas *Sonatas para clarinete* e as catro *Cancións serias*.

Moitos consideraron a Brahms como sucesor de Beethoven, e a súa primeira sinfonía foi alcumada *décima sinfonía de Beethoven*. Ademais das xa citadas obras, compuxo outras tamén moi apreciadas, como o *Concerto para violín* e diferentes *Variacións*, xénero que cultivou con especial mestría. Foi prolífico na composición de *música de cámara* e de *pezas para piano só*, así como de *cancións*.

Como a maioría dos compositores románticos, Brahms louvaba a Beethoven, quen exerceu unha marcada influencia nel. Pero tamén sentiu unha grande admiración polos grandes compositores da época clásica, Mozart e Haydn. Coleccionaba primeiras edicións das súas partituras e sinaturas, e ata editaba partituras das obras que se adoitaban representar. A súa identificación coa música do período clásico foi tanta que incorporou a moitos movementos das súas obras as formas daquela música. Por iso a Brahms considéraselle o máis clásico dos compositores románticos.

No seu traballo, Brahms foi un perfeccionista. Unha mostra diso é o feito de que tardase tantos anos en rematar a súa primeira sinfonía. Algúns expertos opinan que esa sinfonía en realidade non foi a primeira, xa que a primeira non chegou a saír á luz por non sentirse Brahms satisfeito con ela. O que é certo é que Brahms rachaba con certa frecuencia novas composicións que non estaban á altura das súas esixencias.

Brahms foi amante da natureza. Nos seus paseos polos bosques que rodean Viena levaba sempre lambetadas que repartía entre os nenos. Cara aos maiores era máis ben frío, aínda que os seus amigos o apreciaban sinceramente. Brahms nunca chegou a casar. Morreu aos 64 anos de idade en Viena, como consecuencia dun cancro de fígado. Foi considerado un compositor moi importante nesta época, un caso atípico nos músicos do seu tempo.

## Obra 
Brahms combina o mellor dos estilos clásico e romántico. Rexeitou o uso superfluo de novos efectos harmónicos e cromatismos, a diferenza dos seus contemporáneos, e só os empregaba para resaltar os matices estruturais internos da obra. Ata 1873 Brahms escribira sobre todo música para piano, o instrumento que mellor coñecía, e para coro e orquestra. Entre as súas obras orquestrais atópase a Sinfonía nº 1 en dó menor, opus 68 (1876); a Sinfonía nº 2 en re maior, opus 73 (1877); a Abertura do festival académico, opus 80 (1880), que contén cancións de estudantes alemáns; a Abertura tráxica, opus 81 (1881); a Sinfonía nº 3 en fa maior, opus 90 (1883), e a Sinfonía nº 4 en mi menor, opus 98 (1885). Todas estas obras mostran unha estrutura moi complexa, herdada da tradición vienesa clásica.

Esforzouse máis ben por compor música de gran coherencia interna. Así pois, as súas mellores obras non conteñen engadidos innecesarios: cada tema, figura e modulación están anunciadas nas pasaxes precedentes.

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  En 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Programme, volumens 1916-1917, Boston Symphony Orchestra, pub. 1916
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Johannes Brahms ligazóns 
* Kreusch Sheet Music
* Classic Cat - Brahms mp3s