open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tiburos

miniatura|dereita|Mapa das tribos ástures.
Os **tiburos** ou **tiburi** eran un pobo ástur da Gallaecia, que se identifican co topónimo actual de Trives, na que hoxe é provincia de Ourense.

## Fontes 
Plinio o Vello cita os **tiburi** entre as civitates que formaban parte do Convento xurídico asturicense, indicando que a súa capital é Nemetobriga, esta reducida, desde o século XVIII, co actual lugar de Mendoia, sito no concello da Pobra de Trives.

O lingüista Abelardo Moralejo Laso, demostrou filoloxicamente a evolución desde Nemetobriga até orixinar Mendoia

Durante o século VI o *Parochiale suevorum* cita o mesmo pobo como Teporos.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de tribos celtas
Dactonium

**Dactonium** era o nome da capital dos lemavos, pobo galaico da Gallaecia, sito dentro do Convento lucense, que se pode identificar coa actual cidade de Monforte de Lemos, no Sur da actual provincia de Lugo.

## Fontes 
250px|miniatura|Monforte de Lemos
Dactonium é citado por Tolomeo entre os *lemavos*. Aparece tamén citada entre as etapas do itinerario entre Lucus Augusti (Lugo) e Asturica Augusta (Astorga) que indican o documento denominado Táboas de barro de Astorga.

## Identificación 
Aínda que a localización entre o pobo dos *lemavos* (cuxo nome perdura no *Lemos* actual) estaba implícita nos textos antigos coñecidos, persistían dúbidas sobre a súa redución exacta, por canto non se vía continuidade entre o nome antigo e o moderno.

Porén certos documentos altomedievais mostran a perduración, así en 1080 como "*castrum Actonium quod dicitur Pino*", sendo Pino o actual mosteiro de San Vicente do Pino na mesma cidade (como mostra, entre outros, G.Vázquez).

A fórmula medieval mostra que o nome, quizais popular, sería **Castro (D)Actonio*, o que explica a perda do D- inicial por fonética sintáctica. Como se pode apreciar acabaría por mudar de nome, primeiro para Pino e logo para Monforte.

Porén aínda hai versións que identifican Dactonium coa actual Chantada

## Bibliografía 
A identificación de Dactonium con Monforte a través de diversa documentación medieval, remonta á obra de Ramón Barros Silvelo e outros autores, en en parte está recollida en Germán Vázquez, no artigo dedicado a Monforte de Lemos, na Grande Enciclopedia Galega (a explicación filolóxica non figura aí).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lemavos

### Ligazóns externas 
**Memorial de la Casa de Lemavia,* de Fernando López de Prado y López e Marcos Mailoc López de Prado
Tamaganos

Os **tamaganos** (latín: *tamagani*) eran un pobo galaico da antiga Gallaecia, que se localizaron na actual comarca de Verín, no val do río Támega até Portugal.

## Fontes 
Este pobo non é citado polas fontes clásicas (Plinio o Vello, Estrabón etcétera) senón que nos é coñecido a través de diversas inscricións epigráficas.

Entre estas fontes últimas cabe destacar o Padrón dos Pobos , unha columna que conmemoraba o erguemento da ponte de Chaves, sobre o río Támega, e na que son citados dez pobos ou *civitates*, entre os cales son citados os **tamagani**.

Outra epígrafe, procedente do castro de Cabanca, en Castrelo do Val, cita un *tamagano* (segundo Le Roux e Tranoy de nome *Lucius Casius Caenus*), decurión da Ala I Gigurrorum.

## Identificación 
O Padrón dos Pobos, especialmente, axuda a identificar os *tamagani* coa mesma raíz do río Támega, de onde se supón con forte razón que o grupo tomou o nome. A raíz *tam- corresponde a un hidrónimo, como vemos noutros casos e sen saír da mesma Galiza: río Tambre (antigo *Tamare*; cf. Praestamarcos), río Tamuxe, río Támoga etc, con paralelos noutros países, sendo o máis a man o do río Támese en Inglaterra, en inglés *Thames*. Trátase dunha coñecida raíz indoeuropea con significado de "escuro" o que val tanto como "profundo" (con significado de "escuro" aínda vivo en linguas eslavas, *cfr*. checo *tma* "escuro", ruso *temnotá* "escuro", *temnéti* "escurecer").

Porén a redución do pobo precísase máis aínda no val de Monterrei ou de Verín, polo feito de que aí perduran hoxe os topónimos Tamagos e Tamaguelos, de dous pequenos lugares. Tamagos deriva, sen dúbida, de *tamaganos*, sendo Tamaguelos un diminutivo, co sufixo, xa latino, -*ellos*; o que non é óbice para que o seu territorio se estendese aínda augas abaixo do Támega até o que hoxe é territorio portugués.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de tribos celtas
Edward Whymper

**Edward Whymper**, nado en Londres o 27 de abril de 1840 e finado en Chamonix-Mont Blanc, Francia, o 16 de setembro de 1911, foi un famoso montañeiro e explorador británico da época vitoriana coñecido pola primeira escalada do Matterhorn en 1865. No descenso, morreron catro membros da expedición.

## Obras 
* Edward Whymper, *Scrambles Amongst the Alps*, ISBN 0-7922-6923-3
* Edward Whymper, *The Ascent of the Matterhorn*, ISBN 1-903933-17-X
* Edward Whymper, *Travels Amongst the Great Andes of the Equator*, ISBN 1-904466-24-9

### Sobre Whymper 
* *Whymper,Le fou du Cervin*, Max Chamson Édition Perrin, 1986 ISBN 2-262-00393-9

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Edward Whymper on Peakfinder
* Peter H. Hansen, ‘Whymper, Edward (1840–1911)’, Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004.
Obús (grupo musical)

**Obús** é un grupo español de música rock con orixe en Madrid, fundado a comezos dos anos 80.

## Historia 
Nos primeiros meses de 1980 dous mozos madrileños, Juan Luis Serrano e Francisco Laguna, baixista e guitarrista, que xa coincidiran en outras formacións como Red Box e Madrid 20, decidiron formar Obús. Para completar o grupo chamaron o persusionista Manolo Caño (Mazo).

Así continuaron ata abril de 1981, mes no que Manolo Caño foi substituído por Fernando Sánchez; asemade incorpórase Fortu Sánchez como vocalista. Ata ese intre os encargados de poñerlle voz ás cancións eran Juan Luis e Paco.

Obús gañou a terceira edición do concurso de rock Villa de Madrid, o que lles serviu para asinar o seu primeiro contrato discográfico con Chapa Discos.

En xullo de 1981 entraron no estudio e comezaron a gravar o seu primeiro álbum, "Prepárate", producido por Tino Casal e Luis Soler, contando coa colaboración de Luis Cobos.

Nada máis ver a luz, o disco catapultou o grupo á fama, chegando ao número un de Los 40 Principales.

En 1982 sacaron o seu segundo álbum, "Poderoso como el Trueno", seguindo a liña do primeiro.

En 1984 chegoulles o momento da consagración co lanzamento do seu terceiro disco, "El Que Más", gravado nos Mediterráneo Studios de Eivisa, coa axuda do enxeñeiro de Judas Priest.

En 1987 tiñan suficientes cancións como para dicidirse a gravar un dobre disco en directo, "En directo" 21-2-87. Aínda que a música heavy en España ía perdendo forza, Obús volveu en 1996 aos escenarios e en absoluto silencio comezaron a compoñer novos temas, que se viron reflectidos no seu regreso discográfico, en outubro do 2000, co disco "Desde el fondo del abismo".

Dende xuño de 2004 o grupo conta cun novo baixista, Nacho García. En setembro de 2006 publicouse un novo disco recompilatorio.

## Membros 
*Francisco Laguna: guitarra e coros. 
* Fernando Sánchez: batería. 
*Fortu Sánchez: voz. 
* Nacho García: baixo e coros. 
 
## Discografía 
### Álbums de estudio 
* *Prepárate* (1981)
* *Poderoso como el trueno* (1982)
* *El que más* (1984)
* *Pega con fuerza* (1985)
* *Dejarse la piel* (1986)
* *Otra vez en la ruta* (1990)
* *Desde el fondo del abismo* (2000)
* *Segundos fuera* (2003)
* *Cállate!* (2010)

### En vivo 
* *En directo 21-2-87* (1987)
* *De Madrid al Infierno* (2012)

### Recompilatorios 
* *Cuando estalla la descarga* (2001)
* *Vamos muy bien* (2006)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do grupo
O Pazo, Lira, Carnota

**O Pazo** é un lugar da parroquia de Lira no concello coruñés de Carnota na Comarca de Muros. Tiña 15 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales eran 6 homes e 7 mulleres.

## Descrición 
Nesta zona case todas as casas son de pedra e están situadas de forma radiocéntrica, quedando no centro unha pequena praza, coñecida como O Claro. Alí hai tamén unha fonte moi antiga, que foi reconstruída en 2006 porque estaba bastante deteriorada. Hoxe en día presenta un aspecto máis atractivo.
 
Tamén destacan as súas fermosas vistas cara ás nosas praias e recunchos máis preciados. Dende alí pódese ver dende A Moa ata o porto de Lira. Ten un fácil acceso posto que se remodelaron as súas estradas fai pouco. É un lugar tranquilo con poucos habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Lira 
### Parroquias de Carnota
Río Llobregat

260px|miniatura 
O **Llobregat** é un dos principais ríos de Cataluña, con 170&nbsp;km de curso. O seu nome antigo foi transmitido polos romanos como *Rubricatus*.

## Percorrido 
Nace en Castellar de n'Hug (Barcelona), en plena Serra del Cadí, e desemboca no mar Mediterráneo en el Prat de Llobregat, preto de Barcelona, formando o delta do Llobregat, o segundo máis extenso de Cataluña. Toda a súa conca está en territorio catalán.

Atravesa a Cordilleira Litoral, alternándose a súa explotación industrial (nos encaixes) coa agrícola (nas chairas). Desemboca formando un vasto delta de 100&nbsp;km², onde se encontran as instalacións portuarias e aeroportuarias da cidade de Barcelona, así como varias reservas naturais de importancia europea. O percorrido do río modificouse na súa parte final para poder continuar ampliando as zonas dedicadas a loxística do transporte de mercadorías.

## Localidades nas beiras 
No curso medio salienta Manresa e, xa ao comezo do curso baixo, Martorell.
Na zona do curso inferior do río sitúanse numerosas poboacións, tradicionalmente agrícolas (que adoitan incluír Llobregat no seu nome), como Sant Boi de Llobregat, Cornellà de Llobregat ou o mesmo El Prat de Llobregat), que viven a perda desta actividade pola forte presión para obter solo de uso industrial.

## Afluentes 
Os principais afluentes do Llobregat son:
* Pola marxe dereita:
** Río Bastareny
** Río Cardener
** Río Anoia
* Pola marxe esquerda:
** Riera de Merlès
** Riera Gavarresa
** Riera de Rubí
** Riera de Vallvidirera ou de La Rierada
Canedo, San Mamede de Carnota, Carnota

**Canedo** é un lugar da parroquia de San Mamede de Carnota no concello de Carnota. Segundo datos do IGE do 2009 ten 97 habitantes (43 homes e 54 mulleres).

Canedo ten unha extensa área de lecer na que hai unha pista de baloncesto e un parque infantil. Entre os seus atractivos turísticos atópase a praia de Boca do Río.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Mamede de Carnota 
### Parroquias de Carnota
A Rateira, San Mamede de Carnota, Carnota

**A Rateira** é un lugar pertencente á parroquia de San Mamede de Carnota, concello de Carnota. Segundo datos do IGE do 2009 ten 27 habitantes (14 homes e 13 mulleres).

A igrexa parroquial de San Mamede está na Rateira.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Mamede de Carnota 
### Parroquias de Carnota
Maceiras, Santa Comba de Carnota, Carnota

**Maceiras** é un lugar da parroquia de Santa Comba de Carnota, no concello coruñés de Carnota. Segundo o IGE no ano 2018 tiña 43 habitantes (18 homes e 25 mulleres), o que supón unha diminución en coparación co ano 2007 cando tiña 58 habitantes.

## Historia 
En Maceiras hai unha ponte sobre o rego de Mallou, na que hai unhas pedras que teñen cerca de 200 anos. Na ponte descubríronse unhas pedras con inscricións antigas, que agora se atopan na casa do Concello, para evitar que se alteren co paso do tempo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santa Comba de Carnota 
### Parroquias de Carnota
Venus de Milo

A ***Venus de Milo***, tamén chamada pero menos coñecida como ***Afrodita de Melos***,  é unha célebre escultura grega da época helenística que representa a deusa Afrodita (Venus para os romanos), e actualmente conservada no Museo do Louvre, en París.

Trátase dunha estatua de mármore, de preto de 2,02 m de alto, desprovista dos brazos e falta tamén do seu baseamento orixinario. A partir dunha inscrición do perdido baseamento, a obra é atribuída a Alexandre de Antioquía. En tempos era, erradamente, adscrita ao célebre escultor Praxíteles.

## Descubrimento 
A Venus de Milo foi atopada, rota en dúas peza, en 1820, na illa grega de Milos (Grego moderno:&nbsp;Μήλος;&nbsp;grego antigo:&nbsp;Μῆλος&nbsp;*Melos*), no suroeste das illas Cícladas, por un campesiño chamado Yorgos Kentrotas. Un oficial da mariña francesa, Jules Dumont d'Urville, decatouse do valor da obra e, grazas á mediación do Marqués de Rivière, embaixador francés perante o goberno otomán, puido pechar a súa adquisición para lla ofrecer, logo de ser restaurada, ao rei Lois XVIII no ano 1821 que a mandou colocar no museo do Louvre, onde aínda se exhibe.

## Interpretacións 
miniatura|120px|Venus de Milo, dorso.|esquerda

A Venus de Milo data de arredor de 130 a 90 a.C., aínda que a súa composición responde a cánones do período clásico grego. É unha variante do tema de Afrodita seminúa, representada habitualmente a se mirar no escudo de Ares (o Marte romano), que ela acostuma soster tendo en equilibrio sobre o seu xeonllo esquerdo (como a Venus de Capua, do Museo Arqueolóxico Nacional de Nápoles).

Porén, ignorándose a postura orixinal da estatua, tamén podería tratarse dunha Afrodita vitoriosa presentando a mazá de ouro a Paris. Dous fragmentos, dun brazo esquerdo e dunha man esquerda, esta sostendo unha mazá, foran atopadas preto da estatua. Foron feitas numerosa tentativas de reconstitución da estatua, mais nunca foi emprendida a súa restauración completa.

Segundo outras versións, tamén podería representar a Anfitrite, unha deusa marítima, adorada na illa de Milo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha da obra , no sitio oficial do Louvre
Quilmas, O Pindo, Carnota

**Quilmas** é un lugar da parroquia do Pindo, no concello de Carnota. Segundo o IGE en 2018 tiña 164 habitantes (82 homes e 82 mulleres). Neste lugar atópase un porto natural ademais de sete praias ou calas: Porto de Arriba, Porto de Abaixo, Corna Becerra, O Portiño, Salomba, Portonegros e Rebeiroa.

## Lugares e parroquias 
### Lugares do Pindo 
### Parroquias de Carnota 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 20px *Grandes Lugares* na TVG.
Francombat

O ***francombat*** é unha arte marcial francesa, semellante ao jiu-jitsu e creado no ano 1988 por Alain Basset e Dominique Dumolin.

O francombat é practicado no sur de Francia. Pódense encontrar escolas de francombat nas cidades de París, Bordeos, e Montpellier. Os instrutores levan roupas vermellas e os estudantes verdes.

Esta arte marcial baséase na estratexia e na comprensión do corpo humano. A eficiencia no combate depende de tres factores: boa forma física, coñecemento das técnicas e da estratexia, e bo control do estrés.

O adestramento do francombat baséase en catro puntos:
*práctica intensiva de deporte.
*aprendizaxe firme da técnica de combate, que sempre é colocado dentro dos límites da estratexia, que ten como meta a eficiencia verdadeira.
*adestramento para confrontar o estrés.
*aproximación de acordo coa lei.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Unión francesa de Francombat 
*École Speciale de Défense Francaise 
*Francombat.net
Avilés

**Avilés** é unha cidade e concello do norte de España, situada na costa do Principado de Asturias, nas marxes da ría de Avilés, a 25&nbsp;km de Xixón e 27&nbsp;km de Oviedo.

Cunha poboación de 84.242 habitantes en 2009, é a terceira cidade da comunidade en poboación e forma parte da grande área metropolitana do centro de Asturias.

300px|miniatura|esquerda|Foto panorámica de Avilés dende a ermida da luz.

## Historia 
miniatura|esquerda|Avilés, Concello
miniatura|dereita|Avilés, Praza de abastos (Hermanos Orbón).
En 1085, Afonso VI outorgou un foro a Avilés, onde xa existía unha poboación dende tempos romanos. O foro de Avilés deulle categoría de vila de realego e ó longo da idade media apoiaría sempre a coroa. Avilés non foi nunca feudo nin tivo outro tribunal competente que os reais.
Mantívose como unha cidade pequena cun forte carácter mariñeiro e campesiño ata a industrialización dos séculos XIX e XX.

A industrialización iniciouse no século XIX co asentamento, entre outras, da Real Compañía Asturiana de Minas no veciño municipio de Castrillón, cuxos produtos comercialízanse dende o porto de Avilés.
 
A partir de 1950 a industrialización fíxose máis forte. A construción dunha xigantesca empresa siderúrxica que crea miles de postos de traballo, trouxo consigo que viñeran miles de inmigrantes de toda España, producíndose un crecemento desmesurado da poboación. A terceira etapa comeza coa aparición da famosa reconversión industrial.

Hoxe en día a cidade, coa recuperación medioambiental da ría e do centro histórico, trata de recuperar a súa vocación mariñeira tradicional.

## Xeografía 
**Avilés** é un concello pequeno, supón só o 0,239% de extensión do Principado, situado no centro da costa asturiana. Linda ó norte co mar Cantábrico, ó leste con Gozón, ó sur con Corvera e ó oeste con Castrillón e Illas. As súas principais poboacións son a propia Avilés, Miranda, Heros, Caliero, Tabiella e Sablera.

O porto de Avilés é o segundo porto comercial e o primeiro pesqueiro en importancia da rexión.

## Demografía 
## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Outros artigos 
* Centro Cultural Internacional Oscar Niemeyer
### Ligazóns externas 
* Páxina do Concello
* Festival Intercéltico de Avilés
* La Voz de Avilés Periódico local
* Revista dixital de Avilés
Manuel Caamaño Añón

**Manolo Caamaño Añón**, nado en Buño en 1950, é un artesán ceramista e escultor galego.

## Traxectoria 
Dende cativo comezou a aprender o oficio de ceramista traballando no obradoiro familiar, nunha das olerías máis importantes de Galiza, a de Buño. Aos 27 anos, independízase do taller de seu pai e instala un obradoiro en Covas (Ames). Ten realizadas diversas exposicións como artista.

## Técnica 
Usa o torno de roda. Nos seus comezos traballou a arxila de Buño, pero evolucionou para traballar con gres, arxila refractaria e porcelana, ás que lles dá uns característicos acabamentos en esmalte.
Manuel Caamaño

O nome de **Manuel Caamaño** pode referirse a:

***Manuel Caamaño Ferreiro**, político galego, alcalde de Negreira a comezos do século XX;
***Manuel Caamaño Devesa**, escritor galego (1879-1928);
***Manuel Caamaño Suárez**, aparellador e escritor galego (n. 1936);
***Manuel Caamaño Añón**, artesán ceramista e escultor de Buño (n. 1950);

## Véxase tamén
*
Cornualla 2000

**Cornwall 2000** é un grupo córnico pro dereitos humanos e liberdades civís con sede en Bodmin, Cornualla. O grupo foi creado por John Angarrack, un historiador e activista polos dereitos humanos córnico. Cornwall 2000 están actualmente en conflito co goberno do Reino Unido sobre a específica exclusión de Cornualla da Convención para a Protección das Minorías Nacionais. Os resultados da súa querela europea contra o goberno do Reino Unido poden ter amplas consecuencias en Cornualla e en todo o Reino Unido.
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Asemblea Córnica
*Autonomismo córnico
*Gorseth Kernow
*The Song of the Western Men
Alvarellos Editora

**Alvarellos Editora** é unha pequena empresa editorial galega fundada en Lugo na primavera de 1977. Publicou arredor de 400 títulos  e dende 2004 a súa sede está en Santiago de Compostela.
## Historia
O seu fundador, Enrique Alvarellos, puxo en marcha esta empresa a partir da imprenta da súa propiedade aproveitando o rexurdimento das letras galegas que se producía co fin do franquismo. Naceu coa idea de lle dar a oportunidade de publicar aos escritores noveis e a súa primeira edición foi a novela *Botei corenta anos*, da autoría do fundador. Na década de 1990 especializouse en edicións de luxo de facsímiles dos séculos XVIII e XIX.

Dende 2004 dirixe a editorial Henrique Alvarellos, fillo de Enrique Alvarellos.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Ficha na Asociación Galega de Editoras
Skuld

**Skuld** era unha das tres Norns da mitoloxía nórdica xunto a Urd e Verdandi. O seu nome significa *"aquilo que vai suceder"* ou *"o que virá"*. Xunto ás súas irmás tecía os tapices do destino baixo o freixo Yggdrasil.

Tamén desempeñaba un traballo de valquiria, cabalgando nos campos de batalla mentres decidía sobre as vidas dos combatentes e decidindo a sorte que levaría á vitoria.
París (mitoloxía)

:*Esta páxina é sobre a figura mitolóxica. Para a cidade capital de Francia vexa París.
**París** é unha figura da mitoloxía grega, fillo de Príamo (rei de Troia) e de Hécuba, e irmán de Heitor.

Segundo a profecías dos oráculos, había causar desasosego na cidade, pois Hécuba, súa nai, tivera un soño no cal vía saír lume das súas pernas; así pois, foi abandonado no monte Ida, mais aleitouno unha osa (compárese o caso de Rómulo e Remo, aleitados por unha loba). Logo foi adoptado por un matrimonio e medrou como pastor.

## Xuízo de París 
[miniatura|Xuízo do [Monte Ida, mosaico de sol,110-150, vila do Atrium, Antioquía]]
Era considerado polos deuses o home máis fermoso do mundo, e por iso o requiriu Hermes, que fora enviado Zeus, para que xulgase quen era a máis fermosa das deusas Atenea, Hera e Afrodita. A vencedora gañaría a mazá de ouro de Eris (deusa da discordia que non fora convidada á voda de Peleu e Tetis, pais de Aquiles; ela botara a mazá da discordia durante a cerimonia, na que figuraba escrito: "Á máis fermosa"). París escolleu a Afrodita, como a máis bela das tres, no xuízo levado a cabo no Monte Ida.

## Guerra de Troia 
Afrodita, agradecida, prometeulle a París o amor da fermosa Helena. Helena sería seducida por París, que lla roubou ao seu marido, Menelao, rei de Esparta, e marchou con ela a Troia. Isto causou a guerra (Guerra de Troia). Durante ela París matou a Aquiles, pero despois foi morto por Filoctetes, que posuía o arco máxico de Heracles (Hércules).

Na mitoloxía grega, e especialmente na Ilíada, é coñecido tamén polo nome de *Alexandre''.

## Véxase tamén
Corindón

O **corindón** é un mineral da clase dos óxidos cuxa fórmula química é **Al2O3** (contén un 53% de aluminio).

## Aspecto 
O corindón preséntase en forma de cristais hexagonais tabulares, bipiramidales ou en forma de bocois.

### Variedades de corindón 
Segundo sexa a súa coloración podemos diferenciar entre:

* **Rubí**, de cor vermella pola inclusión de átomos de cromo.
* **Zafiro**, de cor azul pola inclusión de ferro e titanio na súa composición.

Existen outras moitas coloracións (incolora, amarela, verde e parda) aínda que son moito menos características desde mineral.

Ficheiro:Rubin,_Ihosy,_Madagaskar.JPG|Rubí
Ficheiro:1szafir_Madagaskar.jpg|Zafiro

## Lugares nos que se atopa 
Podemos atopar corindón en xacementos de diversa natureza como en pegmatitas, en gneises, en mármores ou en peridotitas. Moito máis raro é atopalo en rochas volcánicas.

Tense atopado en forma detrítica nas areas no río Sil.

## Usos do corindón 
O corindón úsase basicamente en xoiería.

É ademais un axente abrasivo de grande efectividade cando é usado en sistemas para a preparación superficial do aceiro e traballos de gravado artístico en cristais, creando relevos con moita facilidade e incluso perforando o material. A altas presións pode cortar tamén o metal.

Pódese usar coma aditivo na elaboración do aceiro, otorgándolle características sobresalientes de maleabilidade.

## Outros óxidos 
Outros óxidos importantes son:

O rútilo, a magnetita e a casiterita.
Dehiscencia

[miniatura|dereita|[Sílicuas de *Rorippa microphylla* no momento da dehiscencia ou apertura.]]

En botánica, o termo **dehiscencia** designa a apertura espontánea dun órgano vexetal unha vez chegada a súa madurez, verquendo ó exterior ó seu contido. Referido a moitos tipos de froito, designa o momento en que estes se abren para liberar a semente.
Ravo

O **ravo**, de nome científico ***Raphanus sativus***, é unha hortaliza bianual da familia das Brasicáceas, cultivado polos seus característicos hipocotilos, (a parte do talo situado baixo os cotiledóns) de consistencia carnosa. O ravo consómese normalmente cru, sobre todo en ensaladas. O termo designa tamén por extensión á planta que o produce. Os seus froitos preséntanse nunha especie de cápsulas chamadas *sílicuas*.

## Variantes 
miniatura|230px|esquerda|Ravos de bulbo alongado.
miniatura|200px|dereita|Ravos de bulbo redondo.
A parte comestible, un bulbo de polpa branca, é a parte subterránea e inchada do talo, a que queda xusto enriba da raíz. Pódense atopar ravos de pela de cores varias que van dende o vermello ata o branco, pasando polos rosas, brancos cinsentos, ou mesmo *brancos rotos* dalgunhas variedades. De calquera forma, o vermello é a variante máis coñecida e corrente. Do mesmo xeito, e dentro da mesma especie, a forma do bulbo tamén pode variar, polo que podemos atopar ravos redondos, ou ben de forma alongada.
* Existe unha gran variedade de ravos de pela amarela, que teñen un sutil sabor a limón.
* O *ravo negro* (*Raphanus sativus* var. *niger*) (ás veces chamado incorrectamente *ravo picante*, aínda que non pertenza ó seu mesmo xénero) é unha variante de tamaño moito maior e de sabor máis picante. 
* Porén, o *ravo branco xigante* xaponés, tamén chamado *daikon* ten un sabor doce.

## Consumo 
Esta hortaliza é rica en vitamina C e posúe propiedades aperitivas e estimulantes, se ben resulta pouco dixestivo se non se deixou alcanzar a madureza.

O bulbo consómese xeralmente cru en ensalada, pero outras especies máis duras poden ser cocidas ó vapor. A *carne* crúa ten unha textura crocante e un sabor picante en maior ou menor medida segundo a variante do ravo. O "picante" do gusto pódese eliminar retirando a pel externa. O ravo é máis picante canto maior teña sufrido unha falta de auga durante o seu crecemento.
Pato rabilongo

O **pato rabilongo** (*Anas acuta*) é unha ave de familia dos anátidos (Anatidae) de distribución moi ampla

## Descrición 
É un parrulo relativamente grande. Os machos miden entre 65 e 75&nbsp;cm, as femias entre 50 e 55. Pesan entre 700 e 1.200 g. As ás teñen unha envergadura de ata 85&nbsp;cm. A cola, que lle dá o seu nome á especie, é longa e en forma de punta. Nos machos pode medir 10&nbsp;cm. Teñen os ollos negros e o bico e as patas grises. Na época reprodutora o macho é inconfundible: ten o corpo gris pálido, o peito branco, a cabeza negra e o pescozo branco. As femias teñen a cola máis curta, coa gorxa branca. A plumaxe ten debuxos sobre un fondo marrón. Diferénciase das femias doutras especies de parrulos polo pescozo longo e o peteiro longo e gris. Fóra da época de cría a plumaxe de femias e machos é semellante.

## Distribución 
Cría no hemisferio norte: norte de Europa e Asia, Canadá, Alasca e no Medio Oeste dos Estados Unidos
É unha ave migratoria, que pasa o inverno en zonas ben ó sur da súa área de cría, chegando ata o Ecuador. Na época invernal é moi gregario e forma bandadas mesturado con outras especies.

É un parrulo de zonas húmidas abertas, como praderías húmidas e a tundra. Aliméntase principalmente de plantas, pero durante a estación reprodutora come tamén insectos acuáticos, moluscos e crustáceos. Ás veces come plantas e sementes en campos cultivados.

## Reprodución 
A época de cría vai de abril a xullo. Maduran sexualmente ó ano de idade. Durante o cortexo non son raras as persecucións aéreas, nas que varios machos acosan unha femia. O seu niño, que constrúe a femia, é unha depresión non moi fonda no chan, ben agochada na vexetación, rodeada de plantas e cuberta de plumas interiores do parrulo. Fano en sitios enxoitos, en ocasións non moi preto na auga.

Poñen de seis a doce ovos duns 5&nbsp;cm de longo, de cor, en xeral, verde clara. Chócannos unhas tres semanas. Os polos poden voar cando teñen sete semanas.

## Taxonomía 
O seu vello nome científico era *Dafila acuta*.

A especie *Anas eatoni*, con dúas subespecies: *A. eatoni eatoni* (das illas Kerguelen, e *A. e. drygalskyi* da illa de Crozet, foron consideradas antigamente subespecies do pato rabilongo. Nesta especie os machos non desenvolven completamente a plumaxe de gala.

## Ameazas 
Os perigos meirandes para a súa subsistencia son as enfermidades e a perda dos espazos húmidos causada pola urbanización, a polución e as plantas invasoras. É unha das especies incluídas no "Acordo para a conservación das aves acuáticas migradoras de África e Eurasia" (AEWA).

## Galería 

Ficheiro:Anas acuta 2005.01.10-10.18.52.jpg
Ficheiro:Anas acuta2.jpg
Ficheiro:Pintail (10605877683).jpg
Ficheiro:Northern_Pintail.jpg
File:Pijlstaart mannetje en vrouwtje-4961953.webm| thumb |Anas acuta

## Notas
Lista de furacáns

Os nomes dos furacáns no Atlántico e no Pacífico nororiental, corresponden a homes e mulleres alternadamente, que se preparan en orde alfabética para cada unha das tempadas de furacáns. Se unha tempada rexistrase un número superior a 21 furacáns, usaríanse as letras do alfabeto grego (alfa, beta, gamma etc.) para designalos.

Hai preparadas seis listas de nomes para o ciclo dos vindeiros seis anos.

En teoría, os nomes poden estar en francés, español e inglés, se ben as formas inglesas son clara maioría. Os nomes non comezan polas seguintes letras: q, u, x, y e z. Este sistema de nomeamento ideouse en 1979.

## Nomes retirados 
Os nomes poden ser retirados a petición de países afectados se causaron un dano extenso a poboación e propiedades, como foi o caso do Katrina ou do Stan, por exemplo. Tamén se retirou o nome de Klaus, que impactara en Galicia en 1984 [véxase Ciclón Klaus (1984)], logo de devastar a Martinica en 1990 [véxase ciclón Klaus (1990)].
Boris Tadić

miniatura|dereita|Boris Tadić.
**Boris Tadić**, nado en Saraxevo o 15 de xaneiro de 1958, é un psicólogo e político serbio que foi presidente de Serbia de 2004 a 2012.

Nese período foi tamén presidente do Partido Democrático. Anteriormente fora Ministro de Telecomunicacións da República Federal de Iugoslavia e Ministro de Defensa de Serbia e Montenegro.

## Traxectoria 
Nas eleccións presidenciais de 2004 obtivo o primeiro posto co 27.3% dos sufraxios. Na segunda volta, o 27 de xuño do mesmo ano, venceu ó seu rival, Tomislav Nikolić, co 53.24% dos votos. Foi nomeado presidente de xeito oficial o 11 de xullo de 2004, na capital nacional, Belgrado. O 3 de febreiro de 2008 volveu gañar as eleccións presidenciais vencendo de novo a Nikolić.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Presidencia nacional
* Sitio oficial da campaña electoral
* Partido demócrata
Escala Fujita-Pearson mellorada

A **escala Fujita-Pearson mellorada** é unha actualización e variación feita sobre a escala Fujita-Pearson de medición do dano dun tornado. Esta proposta comezou a funcionar en febreiro de 2007.

## Escala
A escala abrangue seis niveis, dende o 0 ao 5.
Manuel Pérez Sáenz

**Manuel Pérez Sáenz** nado en Ortigosa de Cameros (A Rioxa) e finado en Santiago de Compostela o 12 de marzo de 1880, foi un empresario galego.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
En 1825 trasladouse a Santiago de Compostela onde comezou a traballar co comerciante da cera Francisco Rodríguez de Arijón,

### Actividade comercial 
Manuel Pérez Sáenz comezou no mundo dos negocios coa ceraría do seu sogro na década de 1840 e exportando millo cara a Irlanda, nos anos da fame; e tamén participou no negocio do transporte de emigrantes cara o Río da Prata. A partir dos intensos movementos comerciais, foi armador  de barcos de cabotaxe e de rutas internacionais para transportar as mercadorías cara a América e traer outras de volta.

### Actividade financeira 
A partir das relacións comerciais, pasou a ofrecer intermediación financeira a empresas da bisbarra de Santiago, especialmente ás fábricas de curtidos e préstamos para as actividades da familia Harguindey e, tamén, aos fomentadores cataláns da salgadura das rías de Arousa e Muros-Noia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Kvas

miniatura|esquerda|Un vaso de *kvas*.
miniatura|Un vaso de *Lauku Kvas* comercial lituano.
O **Kvas**, *bebida de pan* (lit. "fermento") é unha bebida fermentada lixeiramente alcohólica moi popular en Rusia, Belarús, Ucraína e outros países do leste europeo. É tan baixa en alcohol que se considera aceptable incluso para o consumo dos nenos. A pesar de que ás veces chámaselle *“cervexa para nenos”*, ten tamén aceptación entre tódalas idades.
En canto á súa graduación, o *kvas* pode ser dende practicamente sen-alcohol ata ter en torno ó 1-1.5% de graduación alcohólica para os máis fortes. A miúdo está aromatizada con froitas ou herbas como amorodos ou menta.

Os rusos tamén usan kvas para cociñar unha sopa fría especial do verán, a *okroshka*.
Na Rusia urbana, ou *“Kombucha”* (unha bebida que se fixo popular en Rusia dende principios do século XX) é denominado ás veces "té kvas" ou (erroneamente) simplemente como "kvas", a pesar de que estas dúas bebidas son claramente diferentes.
;Outras denominacións.
O ***kvas*** chámase **квас** (*kvas*) en ruso, belaruso e ucraíno; en polaco: **kwas chlebowy** (lit. "lévedo de pan"), en lituano: **gira**, e estoniano: **kali**.
## Historia 
[miniatura|Venda ambulante de *kvas* en [Kíiv, Ucraína.]]
miniatura|esquerda|175px|*Kvas* caseiro fermentando nun bote de cristal.
O Kvas ten sido unha bebida corrente na Europa do leste dende tempos remotos. Do mesmo modo, ten sido tanto un produto comercial como de produción caseira. Era un costume amplamente seguido consumilo en tódolos países eslavos, e en case tódalas cidades cidades había vendedores de *kvas* na rúa. Despois da caída da Unión Soviética en 1991, os vendedores ambulantes desapareceron das rúas de Letonia, debido ás novas leis de sanidade que prohibiron a súa venda na rúa, e a desestabilización económica obrigou ó peche de moitas fábricas de *kvas*.

A compañía multinacional *Coca-Cola* desembarcou e rapidamente dominou o mercado das bebidas refrescantes, pero en 1998 a industria local de bebidas refrescantes contraatacou coa venda de kvas embotellado e lanzando unha agresiva campaña de mercadotecnia. Esta repentina recuperación foi estimulada aínda máis polo feito de que o kvas vendíase por arredor da metade de prezo que a *Coca-Cola*. En tan só tres anos, o kvas constituíu un total do 30% do mercado das bebidas refrescantes en Letonia, mentres que a porción de mercado de Coca-Cola caeu do 65% ó 44%. Coca-Cola tivo perdas en Letonia que roldaron o millón de dólares en 1999 e 2000. A situación foi similar nos outros países bálticos e en Rusia. Coca-Cola defendeuse comprando fabricantes de kvas e comezando tamén a fabricación de kvass nas súas plantas de fabricación de bebidas carbonatadas.

A **East End Brewing Company** de Pittsburgh, (Filadelfia, USA) lanzou a primeira *cervexa de pan rusa* comercial fermentada nos Estados Unidos o 19 de outubro do 2006. A bebida, denominada *Session Ale #5*, ou *Kvas*, estará dispoñible durante un tempo limitado. En Letonia, a compañía *Coca-Cola* fabrica un kvass chamado *"Pilskalna Kvas"*.
Efecto grellada

O **efecto grellada** é un concepto de economía e da mercadotecnia, co que se designa a variabilidade das vendas en función do tempo climatolóxico.

O termo recóllese das técnicas de venda dos supermercados: no tempo de facer grelladas, as compras diríxense cara a produtos de consumo instantáneo e de fácil uso. Por exemplo, durante os meses de verán aumenta o consumo de xeados, leituga e froita, mentres que desce o de sopa e o de vexetais que necesitan cocción.

Estímase que o 75% dos bens que se venden en Europa Occidental sofren unha flutuación importante debida ao tempo climatolóxico.
Galicia Socialista

**Galicia Socialista** foi un grupo político clandestino de esquerdas e nacionalista organizado en Vigo en 1968 arredor de Camilo Nogueira Román e Xan López Facal composto fundamentalmente por traballadores, en especial da fábrica de Citroën, e que intentou, sen éxito, crear un sindicato nacionalista, contaba tamén con outro grupo en Compostela composto por estudantes universitarios, nun principio mantivo contactos coa FLP e traballou na vida sindical no seo de Comisións Obreiras. En 1972 integrouse na Unión do Povo Galego.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Galicia Socialista (revista)
Feldespato

Os **feldespatos** son un grupo de minerais constituídos por silicatos de aluminio, potasio, calcio e sodio. Son uns minerais que forman unha serie isomorfa na que estes tres últimos elementos químicos substitúen en ocasións ó aluminio creando diferentes variedes con diversas propiedades físicas e químicas.

## Aspecto 
Os feldespatos acostuman aparecer de forma masiva. Moi raras veces o fai en forma de cristais.

### Variedades do feldespato 
Segundo sexa a súa composición química os feldespatos poden dividirse en:

* **Ortoclasios**, que son feldespatos de potasio.
* **Plaxioclasios**, os formados polo calcio e o sodio.

## Lugares onde se atopa 
Os feldespatos son uns minerais moi abundantes na codia terrestre. Moi frecuentemente atópase en asociación co cuarzo e a mica formando parte das rochas plutónicas coma o granito, sendo o responsable da meteorización ou caolinización deste.

## Propiedades 
Os feldespatos son moi alterables polas condicións meteorolóxicas e acostuman sufrir cambios na súa estrutura e converterse moi facilmente en caolín, proceso de meteorización que se coñece co nome de caolinización. A caolinización prodúcese en ambientes húmidos e cargados de CO2 (dióxido de carbono). O CO2 convértese en CO3 para unirse co potasio, calcio ou sodio, formando carbonatos.

## Outros silicatos 
Outros silicatos importantes son:

A olivina, a mica e o cuarzo.

## Véxase tamén 
* Isomorfismo
Apiano

**Apiano** (en latín *Appianus Alexandrinus* e en grego Αππιανός Αλεξανδρεύς), ás veces citado como **Apiano de Alexandría,** nado en Alexandría *circa* o 95 e finado *circa* o 165, foi un historiador romano de orixe grega, que viviu durante os gobernos de Traxano, Hadriano e Antonino Pío. 

## Traxectoria 
Naceu arredor do ano 95 d.C en Alexandría (hoxe en Exipto). El mesmo conta que logo de cumprir diversas maxistraturas na provincia de Exipto, recalou en Roma cara ao 120, onde exerceu a avogacía, mantendo casos perante os emperadores. No 147 exerceu como procurador, posibelmente en Exipto mesmo, por recomendación do seu amigo Marco Cornelio Frontón. Este cargo de procurador só podía ser exercido por membros da clase, ou *ordo*, ecuestre.

## Obra 
A súa obra, Ῥωμαϊκά, coñecida como *Historia Romana*, en 24 libros (dos cales só 10 están completos) escrita en grego antes do ano 165. Neles, inclúese a historia de Iberia​ cun carácter etnográfico,​ e tamén deixou noticias sobre as guerras celtiberas e a conquista de Numancia (libro VI: *De rebus Hispaniensibus*).

Son máis ben unha colección de monografías que unha historia cohesionada. Nela efectúa unha narración sobre diversos pobos e territorios, desde as súas orixes ata a súa incorporación a Roma, rematando na morte de Traxano. Algúns dos libros completos e considerábeis fragmentos da obra chegaron até nós. Pese á falta de atractivo do seu estilo, a obra é valiosa, especialmente no que se refire ao período das guerras civís.
[miniatura|Historia Romana de Apiano (impresa en [República de Venecia|Venecia en 1477 por Erhard Ratdolt).]]

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Apiano. *Historia romana*. Madrid: Gredos. ISBN 978-84-249-1661-9
# *Volumen I: Historia romana I*. 1994. ISBN 978-84-249-3550-4.
# *Volumen II: Historia romana II: Guerras civiles. Libros I-II*. 1985. ISBN 978-84-249-3551-1.
# *Volumen III: Historia romana III: Guerras civiles. Libros III-V*. 1985. ISBN 978-84-249-3552-8

### Ligazóns externas 
* As guerras en Hispania (en proxecto Perseus). (en inglés)
*Las guerras ibéricas, na Biblioteca Nacional (texto traducido de 1882)
Mostaza

O termo **Mostaza** pode referirse a:

*Varias especies da familia das brasicáceas, así como os seus grans, a saber:
****Mostaza branca**, *Sinapis alba*;
****Mostaza negra**, xebra ou *Brassica nigra*;
****Mostaza parda**, ou *Brassica juncea*.
*O nome dun condimento feito a partir da semente da mostaza, utilizado na cociña e na gastronomía de moitos países. Véxase: **Mostaza (condimento)**;
*O nome dun ton de cor amarela, ou amarelo mostaza; 
*O nome dun gas utilizado como arma química, o Gas mostaza ou *Yperita*.
*O nome dun tipo de compostos químicos, as mostazas nitroxenadas.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***A Mostaza**, lugar da parroquia de Xallas de Castriz, no concello de Santa Comba.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Mostaz**, lugar da parroquia de Esperante, no concello de Folgoso do Courel.
Abd el-Krim

**Abd el-Krim** (amazigh: **Mulay Abdelkrim**, nome completo: '''Muhammad Ibn 'Abd El-Karim El-Khattabi'''), nado en Ajdir o 12 de xaneiro de 1882 e finado no Cairo o 6 de febreiro de 1963, foi un líder bérber do Rif convertido en líder da resistencia armada do goberno colonial español e francés no norte de África.

## Traxectoria
O seu pai era Abdelkrim El-Khattabi, un cadi (xuíz islámico) do clan Ait Yusuf da tribo Aith Uriaghel, colaborador dos españois. Abd el-Krim estudou na Universidade de Fez e ao rematar recibiu o nomeamento de cadi en Melilla. Durante a primeira guerra mundial seu pai colaborou cos alemáns e Abd el-Krim permaneceu en prisión un ano (1915). Cando os españois entraron nas montañas do Rif en 1919 seu pai chamou os seus fillos e Abd el-Krim acudiu á chamada. Trala morte de seu pai en agosto de 1920 Abd el-Krim converteuse no líder da resistencia rifeña, en xuño de 1921 os rifeños dirixidos por Abd el-Krim atacaron unha posición española en Abarran, a súa caída supuxo o punto de partida dunha resistencia máis ampla có comezo da Guerra do Rif, durante o verán atacáronse posicións españolas e o 22 de xullo derrotou ás tropas españolas na batalla de Annual.

Abd el-Krim constituíu un goberno central no Rif, nomeou un cadí en cada cabila co obxecto de reforzar ese poder e unha policía secreta que o mantiña informado, tamén organizou un exército regular, que non conseguiu desenvolverse xa que a maioría das accións militares realizáronas as propias cabilas. En 1923 estendeu o seu poder sobre Gomara, rexión ao oeste do Rif. En 1924 fíxose co control da Yebala (rexión ao sur de Tetuán) pero tivo contestación das cabilas locais, que non recoñecían a súa autoridade, e ás que reprimiu. En abril de 1925 atacou posicións francesas e en xuño as tropas rifeñas estaban a 40 quilómetros de Fez, mentres tanto España e Francia chegaban a un acordo en Madrid para unha acción militar coordinada, o 10 de setembro desembarcaron tropas españolas mentres os franceses avanzaban polo sur. O 26 de maio de 1926 Abd el-Krim rendeuse aos franceses que o deportaron á illa de Reunión, en 1947 fuxiu mentres era trasladado á metrópole e refuxiouse en Exipto, onde encabezou o Comité de Liberación do Magreb Árabe.

## Notas
Handan

**Handan** é unha cidade da China, unha das maiores da provincia de Hebei, no centro norte do país.

Está na beira occidental da gran chaira chinesa ao pé das Montañas Taihang, que fan fronteira coa provincia de Shanxi.

Situada nun dos berces da civilización chinesa, tense constancia de asentamentos no área dende a Dinastía Shang no segundo milenio antes da nosa era. A primeira mención data do 500aC pero a súa fama é consecuencia de ser elixida coma capital do Estado de Zhao (386-228aC) durante o período dos Reinos combatentes.

A poboación da municipalidade era de 8&nbsp;499&nbsp;000 (2004) para 12.000km2, dos que 1&nbsp;390&nbsp;000 considéranse da cidade propiamente dita.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia urbana de Handan.
Kim Basinger

[miniatura|Na cerimonia dos [Premios Oscar de 1990.]]
**Kimila Ann Basinger**, nada en Athens (Xeorxia) o 8 de decembro de 1953, é unha actriz norteamericana e antiga modelo.

## Traxectoria 
Comezou unha carreira como modelo ós 16 anos para o que se desprazou a Nova York para traballar coa Ford Modeling Agency, apareceu en ducias de portadas de revistas e anuncias, aos vinte anos era xa top model. En 1976 trasladouse ós Ánxeles para dar un novo rumbo á súa vida e comezar a actuar, apareceu con papeis pequenos nalgunha serie de televisión, o seu primeiro papel destacado foi no filme televisivo *Katie: Portrait of a Centerfold* (1978), apareceu como unha rapaza Bond en *007: Nunca digas endexamais* (1983) e en *The Natural* (1984) con Robert Redford. A súa consagración definitiva chegoulle con *9½ Weeks* (1986) con Mickey Rourke. Con *L.A. Confidential* gañou un Oscar á mellor actriz.

## Vida persoal 
Antes de ser famosa, Basinger saíu co modelo Tim Saunders, co fotógrafo Dale Robinette e co xogador de fútbol Joe Namath. Non tería outro vínculo público ata 2014, cando comezou a saír con Mitch Stone. Do mesmo xeito que Snyder e Peters antes que el, Stone coñeceu a Basinger mentres se peiteaba nun set de cine. A parella leva bandas de ouro a xogo e desde entón mudáronse xuntos.

## Filmografía 
* *Hard Country* (1981)
* *Mother Lode* (1982)
* *007: Nunca digas endexamais* (1983)
* *The Man Who Loved Women* (1983)
* *The Natural* (1984)
* *Fool for Love* (1985)
* *9½ Weeks* (1986)
* *No Mercy* (1986)
* *Cita a cegas* (1987)
* *Nadine* (1987)
* *My Stepmother Is an Alien* (1988)
* *Batman* (1989)
* *The Marrying Man* (1991)
* *Análise final* (1992)
* *Cool World* (1992)
* *The Real McCoy* (1992)
* ''Wayne's World 2* (1993)
* *The Getaway* (1994)
* *Ready to Wear (Prêt-à-Porter)* (1994)
* *L.A. Confidential* (1997)
* *I Dreamed of Africa* (2000)
* *Bless the Child* (2000)
* *8 Mile* (2002)
* *People I Know* (2002)
* *Unha muller difícil* (2004)
* *Elvis Has Left the Building* (2004)
* *Cellular* (2004)
* *Jump Shot* (2005)
* *The Sentinel* (2006)
* *While She Was Out (2007)

## Notas 
## Véxase tamén
Economía de Mozambique

thumb|left|Barco pesqueiro tradicional de Mozambique.
O 1975, ano da súa independencia, Mozambique era un dos países máis pobres do mundo. Problemas de xestión dunha economía socialista e unha guerra civil entre o 1977 e o 1992 empeoraron a situación.

O 1987 o goberno comezou unha serie de reformas macroeconómicas con fins de estabilizar a economía, coñecidas como o Programa de Rehabilitación Económica e Social, e cuxo obxectivo era introducir a economía de mercado no país. Estas reformas, adoptadas con axuda internacional e combinadas con eleccións libres o 1994, resultaron na mellora das taxas de crecemento. As reformas monetarias reduciron a inflación e as reformas fiscais conduciron a unha mellora da recadación. O goberno tamén buscou reestruturar o sector empresarial estatal, coa privatización de varias empresas.

A agricultura de subsistencia segue sendo a principal fonte de renda da maioría da poboación. Accións de ampliación rural, para a mellora de técnicas de conservación após a colleita e o aumento do período de seguranza alimentaria doméstica son medidas primarias para o desenvolvemento do mercado rural de Mozambique. A expansión da estrutura está facilitando o comercio de cereais e outras culturas aos mercados consumidores.

As áreas de comunicacións e transportes tamén están recibindo investimentos do goberno, coa execución de programas de recuperación de estradas para conectar as diferentes rexións. No sector industrial hai o desenvolvemento nas áreas de procesamento de produtos agrícolas, visando a substitución de importacións, e colocando a produción no mercado externo. Para iso, o goberno está reactivando o Fondo de Apoio á Rehabilitación da Economía (FARE), condicionando apoio á creación do empresariado nacional. A concesión de créditos en boas condicións aos pequenos empresarios da agricultura, pesca e pequena industria e o financiamento das cantinas rurais están entre as medidas tomadas polo Estado.

A débeda externa aínda é un gran problema para Mozambique, que encontra dificultades para saldar os compromisos cos acredores. Con esta situación, hai contactos coa comunidade internacional para que a débeda sexa reducida e as condizcións de pagamento sexan máis favorábeis. O país segue dependendo da asistencia internacional para case a metade do seu orzamento anual, e a maioría da poboación segue baixo o limiar da pobreza.

## Notas