open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Golfo de Riga

O **Golfo de Riga** (ou **Baía de Riga**, en letón *Rīgas Jūras līcis*, en estoniano *Liivi Laht*) é unha baía do mar Báltico situada entre Letonia e Estonia.

O Golfo de Riga ten unha área de 18 000 km cadrados. A súa máxima profundidade é de 54 m. A illa de Saaremaa, en Estonia, separa parcialmente o golfo do mar Báltico. A illa de Ruhnu, no medio do golfo, tamén pertence a Estonia.  A conexión principal entre o golfo e o mar Báltico é o estreito de Irbe. O Golfo de Riga, como subconca do Báltico, tamén inclúe o mar de Väinameri no arquipélago occidental de Estonia.

Salientan algunhas cidades do golfo como Riga e Pärnu. Os ríos principais do golfo son o Daugava, o Lielupe, o Gauja e o Salaca.

## Xeografía 
### Extensión 
A Organización Hidrográfica Internacional define o límite occidental do Golfo de Riga como "unha liña que corre desde Lyser Ort (57° 34'N), en Letonia, ata o extremo sur da Illa Œsel, a través desta illa ata Pammerort (22°34'E), desde alí ata punta Enmast, o extremo Sur de Dagö, a través de Dagö ata punta Takhkona, desde o extremo norte da mesma a punta Spithamn en Estonia".
 
## Inverno 
No inverno, a maior parte ou a totalidade da baía normalmente conxélase. Isto é debido á baixa salinidade e ao efecto calmante da pechadura parcial da entrada do golfo. Durante o inverno, moitas persoas percorren a baía. O xeo máis gordo rexistrado tivo 90 cm de espesor no inverno de 1941-42. Hole de xeo A pesca no xeo foi unha fonte tradicional de comida invernal e segue a ser unha actividade común. O xeo xeralmente funde entre marzo e abril. A finais de marzo de 2013, cando o xeo comezou a derreterse, 200 persoas tiveron que ser rescatadas dos bloques de xeo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* The Gulf of Riga  (Estonica)
Caproni Ca.310

O **Caproni-Bergamaschi Ca.310 Libeccio** (vento do suroeste) foi un bombardeiro lixeiro e avión de recoñecemento italiano da segunda guerra mundial. Produciuse paralelamente ao Ca.309, co que compartía célula, pero tiña mellores motores e tren de aterraxe retráctil que melloraban as súas prestacións. Voou por primeira vez en febreiro de 1937 e fabricáronse uns 1.600 exemplares.

Estreouse en combate na guerra civil española, e tomou parte nas primairas faces da segunda guerra mundial en Libia. Algúns foron usados en grupos de ataque como substitución temporal do insatisfactorio Breda Ba.65. O derradeiro Ca.310 foi retirado fa Forza Aérea Italiana en 1948.

## Deseño 
O Ca.310 deseñouse como un avión de recoñecemento/bombardeiro monoplano bimotor de á baixa, sendo esencialmente unha versión do semi-militar Ca.309 con tren de aterraxe e mellores motores. A fuselaxe era de tubos de aceiros soldados cubertos por paneis de aliaxe lixeira e tea, mentres que a zona de cola era de madeira con recubrimento de contrachapado nas zonas fixas e tea nas superficies de control. Sobre a fuselaxe había unha torreta dorsal operada manualmente armada cunha metralladora de calibre 7,7&nbsp;mm Breda-SAFAT.
Fiat RS.14

O **Fiat RS.14** foi un hidroavión de bombardeo e recoñecemento estratéxico italiano usado na segunda guerra mundial. Voou por primeira vez en maio de 1939 e construíronse 184 exemplares, algúns deles empregados en misión de busca e rescate. Tivo un derivado baseado en terra chamado AS.14.
Petronio Máximo

**Petronio Máximo**, nado en Roma no ano 397 e finado o 31 de maio de 455, foi un emperador romano, que só gobernou por dous meses.

## Traxectoria 
Nace nunha familia con antecedentes senatoriais, sa desde moi curta idade, **Petronius Maximus** adicouse á política. No 411, con catorce anos é nomeado *praetor*, un cargo cerimonial, pero que lle abría as portas para ser nomeado no 415, *tribunus et notarius*, que era a antesala dos cargos imperiais. E así foi, xa que entre os anos 416 ao 419 foi nomeado *Comes Sacrarum Largitionum*, o xefe do tesouro imperial. Entre os anos 419 e 439 foi Prefecto da cidade de Roma por dúas veces e *Praefectus Pretorio Italiae*. Xa no 433, sendo Prefecto, acada a dignidade consular e volve a ser elixido como cónsul no 443. No 445 noméano *Patricius*, e xunto cos seus dous consulados, chega a ser o senador de máis alto nivel de Roma.

No 454 viuse envolto na conspiración que remata coa vida do xeneral Flavio Aecio, o único que lle facía sombra no status imperial. En conivencia con Heraclio, un eunuco ao servizo de Valentiniano III, consegue que o emperador, axudado por Heraclio, mate coas súas propias mans a Aecio, deixando a Roma sen o mellor dos seus xenerais e vencedor de Atila.

Pero Valentiniano III comete un erro, xa que viola a muller de **Petronio Máximo**, e despois de lle negar maiores dignidades pola grande oposición de Heraclio, conspira de novo contra o emperador, e consegue que, xunto con outros adversarios seus, os galos Optila e Transtila o maten mentres vía unha carreira de carros.

Ao quedar baleiro o trono imperial, os que optan a ser nomeados *augustus* florecen, pero **Petronio Máximo** conségueo, tomando coas súas forzas o pazo imperial e obrigando á viúva de Valentiano III, Eudocia, a casar con el.

**Petronio Máximo** nomea rapidamente a Avito como comandante e envíao a Toulusse en busca da axuda dos visigodos. Pero, segundo os escritos de Xoán de Antíoquia, Eudoxia xa pedira axuda aos vándalos de Xenserico, que tiñan estabelecido o seu reino en África. Este, que só esperaba un pretexto para atacar Roma, cruza o Mediterráneo e desembarca en Ostia, preto de Roma. Ao se saber a nova en Roma, estalan as desordes, que acaban coa vida de **Petronio Máximo** e a do seu fillo Paladio, que son despezados e tirados ao río Tíber. Tres días despois, Xenserico entra en Roma e saquea a cidade, capturando moitos escravos. Entre os reféns que leva para África, están a emperatriz Eudocia, e a súa filla Eudocia, xunto con Placidia, esposa do patricio Olibrio, que se atopaba naquel intre en Constantinopla, e irmán de Eudoxia. Máis tarde, Xenserico casa a Eudocia, filla da emperatriz co seu fillo Hunerico.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "Petronius Maximus", *De Imperatoribus Romanis*, Ralph W. Mathisen.
Piaggio P.108

O **Piaggio P.108** foi un bombardeiro pesado italiano da segunda guerra mundial. Realizou o seu primeiro voo en novembro de 1939 baseado no P.50-II. Foi o único bombardeiro cuadrimotor italiano da guerra. Deseñáronse catro versións do avión, pero só o P.108B bombardeiro foi producido en cantidades significativas antes do armisticio. As outras variantes inclúen o P.108A antibuque, equipado cun canón de 102&nbsp;mm, o P.108C, un modelo de pasaxe con máis envergadura e unha fuselaxe remodelada con capacidade para 32 pasaxeiros, e o P.108T de transporte militar.
Savoia-Marchetti S.M.82

O **Savoia-Marchetti S.M.82 Marsupiale** foi un bombardeiro medio e transporte italiano da segunda guerra mundial. Deseñouse a partir do S.M.35 dándolle unha fuselaxe máis ampla, e voou por primeira vez en 1938. Construíronse uns 875 dos cales só 12 estaban en servizo en xuño de 1940, cando Italia entrou na guerra. Non foi un bo bombardeiro debido ás súas pobres prestacións, polo que fixo sobre todo tarefas de transporte.

Despois da guerra ao redor de 30 SM.82 continuaron en servizo coa *Aeronautica Militare Italliana*, e algúns deles estiveron voando ata principios dos anos 60.
Condado de Madonas

O  **condado de Madonas** (en letón: *Madonas rajons*) é un dos condados, unidade adminstrativa, nos que se atopa dividida Letonia. Está formado polos concellos de Cesvaine, Lubāna e Madona.
Caproni Ca.309

O **Caproni-Bergamaschi Ca.309 Ghibli** (vento do deserto) foi un bombardeiro lixeiro italiano da segunda guerra mundial. Desenvolveuse a partir do transporte lixeiro **Ca.308** *Borea* (vento do norte). Antes da guerra estivo destinado a tarefas de policía no norte de África. Cando foron quedando obsoletos foron usados como transportes lixeiros e avións de comunicacións.

Fabricouse paralelamente ao Caproni Ca.310, co que compartía a célula, pero este último tiña mellores motores e tren de aterraxe retráctil, co cal as súas prestacións eran superiores.
CANT Z.1007

O **C.R.D.A. CANT Z.1007 Alcione** (Picapeixe) foi un bombardeiro medio italiano da segunda guerra mundial. Foi un dos mellores bombardeiros medios italianos da guerra. Voou por primeira vez en marzo de 1937 e despois de producirse 34 exemplares sería revisado. O Z.1007bis era máis longo, tiña motores radiais e armamento revisado. producíronse 560 exemplares.
Fiat BR.20

O **Fiat BR.20 Cicogna** (cegoña) foi un bombardeiro bimotor medio italiano da segunda guerra mundial fabricado por Fiat. Voou por primeira vez en febreiro de 1936 e tiña unhas prestacións mediocres. Construíronse uns 600 exemplares, dos cales 85 foron para Xapón. Cando entrou en servizo en 1936 foi o primeiro bombardeiro totalmente metálico italiano, e foi considerado un dos bombardeiros medios máis modernos do mundo.
CANT Z.506

O **C.R.D.A. CANT Z.506 Airone** (garza real) foi un hidroavión trimotor italiano producido por CANT a partir de 1935. Serviu como avión de transporte e de correos para a aeroliña Ala Littoria. Estableceu 10 récords mundiais en 1936 e outros 10 en 1937. Durante a segunda guerra mundial foi usado como bombardeiro, avión de recoñecemento e avión de rescate no mar polas *Regia Aeronautica* e *Regia Marina* italianas, a Aeronáutica Cobelixerante do Sur, a Aeronáutica Nacional Republicana e a *Luftwaffe*. A súa produción iniciouse en 1935 e contruíronse 356 exemplares, 314 Z.506B e 40 Z.506C. A versión militar revelou ser un dos mellores hidroavións construídos. A pesar da súa estrutura de madeira era capaz de operar en mares moi axitados. Varios Z.506S de rescate no mar permaneceron en servizo ata o ano 1959.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Angelucci, Enzo and Paolo Matricardi. *World Aircraft: World War II, Volume I* (Sampson Low Guides). Maidenhead, UK: Sampson Low, 1978. .
* Gunston, Bill. *Gli aerei della seconda guerra mondiale* . Milán, Alberto Peruzzo Editore, 1984.
* Mondey, David. *The Hamlyn Concise Guide to Axis Aircraft of World War II*. Londres: Bounty Books, 2006. .
Plátano

O termo **plátano** pódese referir a:

## Árbores de folla ancha 
* **Plátano**, nome vulgar das especies arbóreas do xénero *Platanus* da familia Platanaceae;
***Plátano**, árbore ornamental alta, de folla parecida á do pradairo, empregada para dar sombra (*Platanus x hispanica*);
* **Plátano americano**, nome vulgar da especie *Platanus occidentalis*, plátano de Virxinia;
* **Plátano europeo** nome vulgar da especie *Platanus orientalis*.

## Plantas froiteiras 
***Plátano**, froito do plataneiro ou bananeiro, **banana**.
Algunhas especies da familia das musáceas:
***Plátano**, planta que dá bananas, **bananeiro**, **bananeira**;
* **Plátano primitivo**, banan primitiva ou banana malaia, nome vulgar da especie *Musa acuminata*;
* **Plátano macho** ou banana macho, nome vulgar da especie *Musa balbisiana*;
* **Plátano**, bananeiro, nome vulgar de varias especies híbridas de *Musa × paradisiaca*.
Estudios Galicia

**Estudios Galicia** foi un centro educativo ourensán especializado en Bacharelato por Ensino Libre e na preparación de opositores para ingreso no Corpo Nacional de Ensino primario. Comezou a funcionar, legalmente autorizado polo Ministerio de Educación Nacional, en setembro de 1947 baixo a dirección de Albino Núñez Domínguez, acompañado por un equipo de experimentados docentes.

Nesa data, o *Instituto de Bacharelato do Posío* era o único centro oficial para impartir ese tipo de docencia en toda a provincia ourensá. Un reducido número de colexios privados, maioritariamente relixiosos, completaban a oferta educativa.

O ensino libre era outra opción posible: os alumnos preparábanse nalgún centro habilitado e logo examinábanse no instituto, dos programas das diferentes materias, nas convocatorias de xuño e setembro. Este tipo de ensino requiría unha preparación moi minuciosa e un esforzo intenso e constante por parte do alumno.

Estudios Galicia, ao longo dos seus 25 anos de existencia (1949-1974), dedicouse, como queda apuntado, a dúas actividades docentes fundamentais: Bacharelato Libre e preparación de oposicións para ingreso no Maxisterio Nacional Primario.
En bacharelato, este centro comezou o seu funcionamento establecendo a coeducación. Por esta circunstancia, a Inspección Educativa de Santiago de Compostela recriminou a Albino Núñez Domínguez, chegando a ameazar co peche das instalacións. O director nunca acatou a orde e o centro educativo seguiu funcionando: o número de alumnos afectados e a popularidade do colexio, farían moi impopular a medida.

Na preparación para oposicións, a calidade das ensinanzas impartidas determinou que un gran número de mestres ingresasen no Corpo Nacional.
O aumento de institutos en toda a provincia e a implantación das reformas educativas, produciron o decaemento e finalmente a desaparición do Ensino Libre. Estudios Galicia cesou no desenvolvemento da práctica docente ao final do curso 1973-1974.
Kannon

**Kannon** foi un grupo vigués de música nu metal. A formación fundouse no ano 1997, e tras 9 anos de concertos e a publicación de 4 discos, o grupo disolveuse no ano 2006.

## Membros 
* Vicente Folgar - voz
* Anxo Bautista - guitarra
* David Álvarez - guitarra
* Uka - baixo
* Ouzo - batería

## Discografía 
* *De Nuevo Nunca* - 2000 (Zero Records)
* *Imagina* - 2002 (Zero Records)
* *Intro* - 2004 (Zero Records)
* *Destino* - 2006 (Inferno Recordings)

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*
*
Castelo da Palma

O **castelo da Palma** ou **castelo de Nosa Señora da Palma** é un castelo do século XVI situado no concello de Mugardos, que formaba parte do sistema defensivo da ría de Ferrol.

## Historia 
A súa orixe remóntase á época dos enxeñeiros militares de Filipe II, no último cuarto do século XVI, concretamente no ano 1597. Formaba parte do sistema defensivo de acceso á ría de Ferrol dende o mar polo que se empraza nunha enseada na entrada da ría de Ferrol fronte ao castelo de San Filipe.

Nace integrado nunha estrutura defensiva de tres castelos, coñecida como un *"triángulo de fogo"*: San Filipe, San Martín e o da Palma. Este sistema defensivo bloqueaba a entrada da ría por medio dunha cadea submarina tendida desde este castelo ao de San Filipe.

Co desenvolvemento do Arsenal Militar realízanse obras de ampliación nos séculos XVIII e XIX por mor dos avances tecnolóxicos no eido militar.

Pouco armamento posuía e a súa función limitábase a vixilancia do tráfico marítimo. Contaba cunha batería en ángulo aberto cara ao mar e unha dobre fronte con baluartes cara a terra firme.

O edificio actual provén das reformas levadas a cabo no século XVIII e finais do século XIX.

A súa última función, na segunda metade do século XX, foi como cárcere militar, onde estivo confinado, entre outros, o golpista do **23-F** o tenente coronel da Garda Civil Antonio Tejero.

En 2002, un grupo hoteleiro iniciou negociacións para adquirir o castelo ao Estado español, sen que o proxecto se tivese levado a cabo ata o momento. En 2021 a Oficina de Turismo de Mugardos organizou visitas guiadas ao edificio.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:1556-La Palma.JPG
Ficheiro:1558-La Palma.JPG|Castelo da Palma.
Ficheiro:Castelo da Palma.JPG|Porta de acceso desde a ría de Ferrol.
Ficheiro:Castelo da Palma, Mugardos.jpg

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Castelos de Galicia

### Ligazóns externas 
* Decreto 187/2006 de 19 de outubro polo que se delimita o contorno de protección do Castelo da Palma .
Rudolf Thurneysen

**Rudolf Thurneysen**, nado en Basilea o 14 de marzo de 1857 e finado en Bonn o 9 de agosto de 1940, foi un lingüista e estudante do celtismo.

## Traxectoria 
En 1909 Thurneysen publicou o seu *Handbuch des Alt-Irischen*, traducido ao inglés como *A Grammar of Old Irish* por D. A. Binchy e Osborn Bergin, unha das mellores gramáticas do irlandés antigo.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Estudos celtas
Honorio

O nome **Honorio** pode referirse a:

* Flavio Honorio, emperador romano.
* Honorio I, papa da igrexa católica.
* Honorio II, papa da igrexa católica.
* Honorio III, papa da igrexa católica.
* Honorio IV, papa da igrexa católica.
* Juan Carlos López Abuín, Honorio, escultor galego.
Alexandre Dumas (homónimos)

* Alexandre Dumas (pai) (1802-1870), escritor francés.
* Alexandre Dumas (fillo) (1824-1895), tamén escritor francés.
Giuseppe Fanelli

**Giuseppe Fanelli**, nado en Nápoles o 13 de outubro de 1826 e finado en Nocera Inferiore o 5 de xaneiro de 1877, foi un anarquista italiano. En 1868 Mikhail Bakunin enviouno a España para difundir as ideas da Asociación Internacional dos Traballadores (AIT) e da Alianza da Democracia Socialista, con intención de recrutar membros para a Primeira Internacional. 

## Traxectoria 
Combateu a prol da República romana (1848-1849). Enrolado con Giuseppe Garibaldi participou na Expedición dos Mil (1860) a fin de sublevar Sicilia contra a monarquía borbónica. Entre 1862 e 1863 participou no levantamento de Polonia contra o Imperio tsarista. Volto a Italia, combatería en 1866 contra os austríacos, que retiñan aínda parte do Norte italiano. Paulatinamente iría desligándose de Giuseppe Mazzini, achegándose aos ideais socialistas. Incorporado á AIT, sería fundador, con Bakunin da Alianza da Democracia Socialista (1868). Obtivo acta de deputado no parlamento italiano para gozar da inmunidade que correspondían aos deputados.

### Fanelli en España 
A finais de 1868 chegou a Madrid, enviado por Bakunin, para difundir o ideario da Primeira Internacional. O 24 de xaneiro de 1869, organizou unha reunión, no domicilio madrileño de José Rubau Donadeu, á que concorreron varios traballadores, aos que Fanelli explicou o programa da AIT e que formaron o primeiro núcleo internacionalista en España. Fanelli mostrou tamén as bases da Alianza da Democracia Socialista, logrando que se crease a primeira sección española desa organización.

Desde Madrid, Fanelli continuou para Barcelona. Na correspondente reunión en casa de José Luis Pellicer, expuxo os programas da AIT e da Alianza da Democracia. O 2 de maio de 1869 quedou constituída a sección barcelonesa da AIT, que publicaría xa un xornal *La Federación* o 1 de agosto de 1869, dirixido por Rafael Farga Pellicer.
Libio Severo

[miniatura|Libio Severo nun [ás]]
**Libio Severo** foi emperador romano desde o ano 461 ao 465.

Coa morte de Maioriano, ábrese un interregno no que non hai candidatos para ser emperador. Ricimer convértese de xeito real no gobernante de Italia, que era o único territorio ao que fora constrinxido o Imperio Romano. Durante meses, dende agosto de 461, o trono esta baldeiro.

Teodorico II propón o seu candidato e como tal envía embaixadas a Oriente para que sexa aceptado. O mesmo fai o vándalo Xenserico, que propón o seu neto, xa que o seu fillo Henerico casara coa irmá de Honorio, Eudocia, raptada no saqueo de Roma. Porén, é Ricimer quen nomea en Rávena o novo emperador na persoa de **Libius** **Severus**, coñecido coma *Serpentius* e natural de Lucania. Foi un 19 de novembro do 461.

Pero León I propoñíase de tomar o control dos restos do Imperio de Occidente, e non recoñeceu este nomeamento, xa que tiña o seu propio candidato con Antemio, xenro de Marciano.

## O seu reinado 
**Libio Severo** estaba baixo o control total de Ricimer, que era de xeito quen controlaba o estado. Aínda que as posesións do Imperio estaban case limitadas a Italia, tivo que lle facer fronte á rebelión de Aegidus, partidario do emperador Maioriano, quen non recoñece o nomeamento e se rebela contra o novo emperador.

No 462, diríxese a Narbona para atopar unha alianza dos visigodos na loita contra Aegidus, e chega a un acordo co conde Agripino, rival de Aegidus. Este morre no 465 en Arles e a autoridade romana queda restaurada.

Poucas das accións ocorridas baixo o seu reinado son coñecidas, xa que a maior parte delas foron atribuídas a Ricimero, converténdose este emperador nun monicreque nas mans do xeneral ariano. Os ataques de parte dos vándalos ás costas de Italia por parte de Xenserico, para empurrar polo nomeamento do seu candidato Olibrio. A pesar das embaixadas enviadas a Oriente, non é recoñecido, e como os ataques dos vándalos contra as costas italianas continuaban, estas embaixadas eran imperiosas, xa que os ataques se estenden ao Peloponeso grego, o que fai que León I nomee como emperador do Oeste o seu candidato Antemio no 467. Pero antes, **Libio Severo** xa deixara de serlle útil a Ricimer.

## A súa morte 
A desaparición de **Libio Severo** ocorre no outono do 465. Non obstante, algúns historiadores romanos datan a súa morte en agosto, o día 15, aínda que tamén se observa que algunhas leis firmadas por el foron publicadas o 25 de setembro. Segundo Casiodoro, foi envelenado por Ricimer no seu Palacio de Roma, mentres que o historiador Sidonio Apolinar, case o seu contemporáneo, data a súa morte no 468 de xeito natural. O certo é que **Libio Severo** non deixou pegada ningunha e forma parte da lista dos emperadores sen sombra.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Moedas de Libio Severo
Lingua irlandesa media

**Irlandés medio** é o nome que lle deron os filólogos á forma da lingua irlandesa falada entre o século X ao XII; é, xa que logo, contemporáneo das fases finais do inglés antigo e iniciais do inglés medio. As linguas goidélicas modernas: irlandés, gaélico escocés, e manx son todas descendentes do irlandés medio.

## Historia
O irlandés medio falouse en Irlanda e Escocia; desde o Munster ata a illa de Inchcolm no Mar do Norte. A súa extensión xeográfica fixo dela a máis estendida de todas as linguas insulares a finais do século XII, cando o inglés medio comezou a facer incursións en Irlanda e moitas das rexións célticas do norte e do oeste de Britania.

Poucas linguas europeas poden rivalizar no volume de literatura que nos legou o irlandés medio. Moita desta supervivencia é debida ao teimudos que foron uns poucos anticuarios irlandeses modernos, pero o simple volume de sagas, anais, haxiografías (etc) que sobreviviron mostra a confianza que tiñan os membros das instruídas ordes gaélicas medievais na súa lingua. Case todo o que sobreviviu vén de Irlanda, un pouco de Escocia e moi pouco da Illa de Man. O *Lebor Bretnach*, o "Nennio irlandés", só se conserva en manuscritos preservados en Irlanda; con todo, Thomas Owen Clancy hai pouco propuxo que foi escrito en Escocia, no mosteiro de Abernethy.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Lingua irlandesa.
* Dicionario da lingua irlandesa.
Caciquismo

O **caciquismo** foi unha práctica política que tivo o seu maior auxe durante a época da Restauración Borbónica, empregando o sistema de encadramento, pucheirazo, "resurrección de mortos" etcétera.

## Características 
[miniatura|300px|[Caricatura satírica do semanario La Flaca que ironiza sobre a farsa electoral. Con Sagasta á fronte, aparece unha comitiva de caciques, sicarios, forzas da orde pública, labregos e obreiros prisioneiros e a manipulación das papeletas facendo votar aos mortos.]]
Este sistema caracterízase por un peculiar sistema de elección de candidatos denominado sistema de quendas, no que o cacique formaba parte da oligarquía local encargada de someter ó pobo con restricións económicas e sociais, co último fin de afianzar as súas redes de compromiso co goberno central.
miniatura|300px|«Mapa del caciquismo en España».
Cita de Castelao sobre o caciquismo:

En Galiza, o caciquismo ten unha longa historia, a tal punto que "as discusións acerca da pervivencia ou non do caciquismo en Galiza e baixo que formas parece ser un dos tópicos permanentes dos debates". Hoxe, algunhas das prácticas mantéñense e son obxecto de polémica, especialmente o reconto de votos de persoas falecidas. Por outra banda, tamén é habitual recoñecer os designamentos a dedo como unha das máis estendidas prácticas caciquís.

### Literatura 
A figura do cacique como máximo expoñente do caciquismo ten sido tratada en numerosas ocasións tanto na literatura galega, como é o caso por exemplo da novela *A Besta!* de Patricio Delgado Luaces ou máis recentemente o de *Casa Skylab* de Santiago Jaureguízar, como na literatura en castelán escrita por galegos, como sucede coa novela *O anarquista*, da autoría de Leandro Pita Romero.

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Caciquismo e funcionariado na Galicia do século XIX*. Pablo Isidoro González Mariñas e José Ramón Barreiro Fernández, 1997, ISBN 84-453-2088-2
* *Caciquismo e poder local na Galicia da Restauración*. Francisco Candeira Mosquera, 1990, Edicións Galicia-Sur (Ponteareas) ISBN 84-404-8088-1
* *El poder de la influencia : geografía del caciquismo en España: (1875-1923)*. José Varela Ortega, Centro de Estudios Políticos y Constitucionales, 2001 ISBN 84-259-1152-4
### Outros artigos 
* Cacique
* Corrupción política
Físico (homónimos)

O termo **Físico** pode referirse á:

***Físico, física**, persoa que traballa no campo da Física
***Físico**, unha característica dos materiais.
Karl Liebknecht

**Karl Liebknecht**, nado en Leipzig o 13 de agosto de 1871 e finado en Berlín o 15 de xaneiro de 1919, foi un socialista alemán, fundador do Partido Comunista Alemán.

## Traxectoria 
Fillo dun dos fundadores do Partido Socialdemócrata de Alemaña (SPD), Wilhelm Liebknecht, críase na miseria a causa do encarceramento do seu pai. As reformas sociais de Bismarck afectárono cando aínda andaba na escola.

Máis tarde comezaría a estudar Filosofìa, Economía, Historia e Dereito na súa cidade natal ata que a súa familia mudou para Berlín, onde contiuou os seus estudos.
Entre 1883-1884 foi recrutado. Logo presentaría a súa tese doutoral en Dereito. A avogacía foi a súa primeira profesión: abriu un despacho para defender socialdemócratas e recrutas maltratados polo réxime monárquico.

Continua a súa actividade política desde o SPD e escribindo libros contra o Exército. Precisamente a súa obra "*Militarismo e Antimilitarismo*" (1907) cústalle un ano e medio de cadea. Defendeuse a si mesmo no caso, gañando dese xeito moita popularidade ata o punto de que foi elixido deputado do parlamento de Prusia.

Durante a primeira guerra mundial desmarcouse da liña oficial do seu partido, que apoia no parlamento a aprobación dos créditos de guerra (que serán aprobados), declarándose publicamente contrario á guerra . Porén foi enviado á fronte o ano 1915 (a pesar da súa inmunidade parlamentaria), vivindo, polo tanto, moi de preto a contenda. Un ano despois, con outros membros do SPD, condenan a guerra, sendo expulsados do partido. Proseguiu, logo de volver da fronte, co seu activismo antibelicista, encabezando unha manifestación. Isto tróuxolle unha condena de catro anos de cárcere. Os opositores á guerra, entre os que destaca Rosa Luxemburg, crean Spartakusbund (Liga Espartaquista), o 1 de xaneiro de 1916, para agrupar os disidentes do SPD.

Karl Liebknecht é liberado da prisión logo da revolución de outubro de 1918, a Revolución alemá, que marcará o fin da guerra e o comezo da Alemaña republicana. O 7 de xaneiro de 1919 os espartaquistas tentan organizar un Comité Militar Revolucionaro, ao estilo ruso, pero non hai detrás sóviets. O 13 de xaneiro, un destacamento dos "Corpos Libres" (Freikorps), organizados polo ministro de Defensa, Noke, detivérono. Dous días despois é asasinado xunto a Rosa Luxemburg e Leo Jogiches en aplicación da "lei de fugas".
Mosteiros e conventos de Galicia

[miniatura|dereita|350px|Sala capitular ou "das palmeiras" do [Mosteiro de Santa María de Oseira, o cumio da arquitectura monacal galega]]
Esta é unha lista dos **mosteiros e conventos de Galicia** divididos en provincias.

Para o uso desta lista é necesario facer algunhas precisións:
* Nome: recóllese o nome oficial que tivo o edificio cando cumpría coa súa función monacal, o que non significa que na actualidade conserve ese nome. De feito, en máis dun caso a ligazón envía a páxinas que se titulan de xeito distinto, respectando o nome actual do edificio.
* Fundación: data, o máis aproximada posible, da primeira fundación, deixando ben sabido que moitos cenobios, sobre todo os máis antigos, cambiaron de orde titular, de status, foron abandonados e de novo ocupados etc.
* Estilo: case tódolos mosteiros e conventos, sobre todo os de historia máis longa e de economía máis próspera, pasaron por transformacións e ampliacións, en distintas épocas e con distintos estilos. Na táboa consígnase o estilo ou estilos dominantes na construción tal como se conserva na actualidade. A maior parte dos casos en que se dá como estilo o románico, fálase de edificios románicos con engadidos ou transformacións posteriores.

## Mapa xeral dos mosteiros máis relevantes 
## A Coruña 
Os principais focos de atracción do monacato na provincia foron a capitalidade relixiosa de Santiago de Compostela e tanto a comarca de Betanzos como do Eume. Tamén chama a atención a relativa densidade de mosteiros na Costa da Morte.

## Lugo 
Tres zonas destacan neste mapa: A Mariña, herdeira da vella diocese de Britonia; os mosteiros do Camiño; e, por enriba de todas, a Ribeira Sacra. Pola contra, chama a atención a ausencia de conventos na Terra Chá.

## Ourense 
En Ourense, os mosteiros concéntrase na zona da ribeira do Sil, que mereceu o nome da Ribeira Sacra ou da Tebaida galega, na Comarca do Ribeiro e nas terras de Celanova.

## Pontevedra 
Pontevedra é a provincia con menor densidade de mosteiros de toda Galicia. É un monacato urbano onde destaca a concentración de mosteiros arredor das dúas cidades historicamente máis importantes: Pontevedra e Tui. Tamén destaca a forte presenza monacal na Comarca do Salnés, o que lembra a histórica relación entre os monxes bieitos e o cultivo do Albariño.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Mosteiros e Conventos de Galicia (Universidade da Coruña).
* : "El Monacato Femenino Gallego en la Alta Edad Media (La Coruña y Pontevedra)", en *Nalgures n.º 1. Asociación Cultural de Estudios Históricos de Galicia*, 2004.
* : "El Monacato Femenino Gallego en la Alta Edad Media (Lugo y Orense)", en *Nalgures n.º 2. Asociación Cultural de Estudios Históricos de Galicia*, 2005.
* : *Mosteiros de Galicia na Idade Media*. (2008). Deputación Provincial de Ourense. ISBN 978-84-96503-82-3 .

### Ligazóns externas 
* Románico de Lemos. Arte románica no país de Lemos, no sur lucense blog
Pascal (unidade)

O **pascal** (símbolo **Pa**) é a unidade de presión no Sistema Internacional. 
É equivalente a un newton por metro cadrado. O nome provén de Blaise Pascal, o físico, matemático e filósofo francés.

; 1 Pa
: = 1 N/m2 = 1 (kg·m/s2)/m2 = 1 kg/m·s2
: = 0.01 milibar

A presión atmosférica media é 101.300 Pa = 1.013 mbar = 759,81 Torricelli (ISO 2533).
A unidade de presión atmosfera estándar equivale a 101.325 Pa = 1.013,25 mbar = 760 Torr
Antoine Gizenga

**Antoine Gizenga**, nado en Mushiko o 5 de outubro de 1925, é o actual primeiro ministro da República Democrática do Congo e un veterano político dese país.

## Traxectoria 
Gizenga foi primeiro ministro en 1960, e en 1961-62 baixo a presidencia do histórico líder Patrice Lumumba. Logo do asasinato deste en 1961 continuou como primeiro ministro, pero en rebeldía. O seu goberno, con sede en Stanleyville (actual Kisangani) foi recoñecido por 21 países de África, Asia, e Europa do Leste en febreiro de 1961. Estivo no cárcere entre xaneiro de 1962 e xullo de 1964 e outra vez entre outubro de 1964 e novembro de 1965. Viviu no exilio entre 1965 e 1992.

En 2006 regresou á política presentándose ás primeiras eleccións presidenciais democráticas do país á fronte do Partido Lumumbista Unificado. Neses comicios obtivo un 13,06% dos votos e a terceira posición tras Joseph Kabila e Jean-Pierre Bemba. Na segunda volta, Gizenga apoiou a Kabila, e este ao vencer nomeouno primeiro ministro (30 de decembro de 2006).

O seu primeiro goberno estivo formado por seis ministros de estado e 54 ministros e viceministros máis, entre os que se atopou Nzanga Mobutu, fillo de Mobutu Sese Seko na carteira de agricultura e nunha teórica vicepresidencia. Tamén estivo entre eles Mbusa Nyamwisi, ministro de exteriores e antigo líder rebelde, pero non Azarias Ruberwa, o líder rebelde máis importante na actualidade e cabeza da Asemblea Congolesa a prol da Democracia (RCD).
Oirán, Mondoñedo

**Santo Estevo de Oirán** é unha parroquia do concello de Mondoñedo. Ten 233 habitantes e sitúase a uns 120 m de altitude aproximadamente. Caracterízase polos seus montes de eucaliptos, e pola súa produción de alimentos ecolóxicos de gran calidade, como é o caso do mel e tamén das fabas.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Oirán
### Parroquias de Mondoñedo
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Mondoñedo
Gregorio Español

**Gregorio Español**, nado en Astorga ca. 1560 e finado despois de 1630, foi un escultor que traballou en León e Galiza nos séculos XVI e XVII. A súa obra máis relevante foi o novo coro da Catedral de Santiago de Compostela.

## Traxectoria
Debeu estar vinculado ao taller de Gaspar Becerra (1520-1570), escultor andaluz que traballou durante un tempo na diocese de Astorga.

No ano 1596 trasladouse a Santiago de Compostela, encargándolle de seguido o cabido da sé, un novo coro, no que traballa xunto a Xoán Davila entre 1599 e 1608. No intermedio deste tempo, no ano 1598 foi chamado a Monforte de Lemos, para realizar traballos no Colexio de Nosa Señora da Antiga.

Español non se desvinculou da diocese de Astorga, onde volvería para realizar traballos diversos. Realizou o sagrario da igrexa parroquial de Biobra, na comarca de Valdeorras. En 1630, porén, volvía a estar activo en Compostela, onde se sabe que estaba traballando no retablo das Reliquias da Catedral. Ignórase a data certa da súa morte.

Parte da súa obra está exposta actualmente no Museo de Astorga.

## Véxase tamén
Andrés de Losada e Prada

**Andrés de Losada e Prada**, finado en Madrid o 8 de decembro de 1625, foi un político galego. Foi secretario de Estado cos reis de España Filipe III e Filipe IV.

## Traxectoria 
Ignórase o exacto lugar de nacemento de Andrés de Losada, pero é posíbel que fose valdeorrés pola súa mai, Francisca de Santalla, irmá de Andrés de Prada e Gómez de Santalla, que foi secretario do rei Filipe II, ou ben quirogués, a xulgar polo lugar onde funda morgadío, orixe que lle viría pola liña paterna (seu pai era un tal Álvaro de Losada y Somoza).

O seu tío conseguiríalle honores dos reis aos que serviu, pois Andrés de Losada sería tesoureiro da Real Casa da Moeda da Coruña e alcaide da fortaleza desa mesma cidade (1611). Nese mesmo ano morría o seu tío, mais antes obtería para el o nomeamento de secretario do rei Filipe III. Os dotes persoais do sobriño non debían ser magros, pois conseguiría ser Secretario de Guerra co mesmo rei, posto que mantivo con Filipe IV, aínda que pouco tempo, pois falecería aos poucos meses da subida ao trono dese monarca.

No seu testamento funda para o seu sobriño Pedro de Monseiro e Losada un morgadío vinculado no Hospital (Quiroga), onde tiña a súa casa e onde foi soterrado. Andrés de Losada foi, ademais, cabaleiro da Orde de San Xoán de Xerusalén e comendador de Fregenal de la Sierra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
José Ramón Quiroga Uría

**José Ramón Quiroga Uría**, nado no Hospital (Quiroga) e finado en Casoio (Carballeda de Valdeorras) o 23 de marzo de 1847, foi un relixioso e militar galego, prototipo de cura guerrilleiro durante a guerra de Independencia española (1808-1814).

## Traxectoria 
Procedía da familia fidalga da casa da Lamela, en San Salvador do Hospital, no actual concello de Quiroga. Foi irmán de Juan Bernardo Quiroga Uría, deputado nas Cortes de Cádiz.
En vésperas da entrada dos franceses en Galiza era abade da freguesía valdeorresa de Casoio, actual concello de Carballeda de Valdeorras. A Xunta de Defensa, Alarma e Guerra de Valdeorras, constituída cando xa o exército francés penetrara na comarca, nomeouno comandante principal ou xefe xeral da mesma, con mando sobre uns 4000 homes, cos que fustrigaría o inimigo en diversas ocasións, chegando ata o Bierzo, onde colaborou coas tropas de liña.
Rematada a guerra Quiroga Uría retomou o seu oficio pastoral até.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Manuel Girón

**Manuel Girón Bazán**, alcumado **Girón**, nado en Barrios de Salas (O Bierzo) o 16 de febreiro de 1910 e finado en Molinaseca (León) o 2 de maio de 1951, foi un guerrilleiro antifranquista. Actuou principalmente en León e oriente de Galiza.

## Traxectoria 
De familia campesiña e el mesmo campesiño. Despois de loitar durante a guerra civil na fronte de Asturias, como outros, integrouse nas partidas de fuxidos xunto co seu irmán José. Acabarían por refuxiarse na serra Calva, nos límites entre a rexión leonesa e Galiza. Xefe de partida, a súa actuaría nos concellos ourensáns do Bolo, A Veiga, Carballeda de Valdeorras e Viana do Bolo, e tamén na comarca zamorana de Sanabria. En 1949 marchou a Francia con Silverio Yebra Granja, e regresou rapidamente con el.

Abandonou a zona onde operaba, para actuar con maior intensidade nas comarcas leonesas da Cabreira e O Bierzo, que non deixara de visitar anteriormente. O 17 de xullo de 1950 foi sorprendido con Silverio Yebra, Francisco Martínez López e Pedro Juan Méndez en Corporales (Truchas) onde despois dun combate de dez horas morreron os gardas civís Agustín Puente Martínez e Manuel Combarros García, e os guerrilleiros lograron romper o cerco. Vítima dunha emboscada, foi asasinado en Las Puentes del Malpaso (Molinaseca) por José Rodríguez Cañueto, un infiltrado da Garda Civil, en presenza da súa compañeira Alida González Arias o 2 de maio de 1951.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Girón no murió cuatro veces
Sylvester Stallone

**Michael Sylvester Gardenzio Stallone**, nado o 6 de xullo de 1946 en Nova York, é un actor e director de cinema estadounidense de orixe italiana.

## Traxectoria 
Foi bautizado coma **Michael Sylvester Enzino Stallone** aínda que é coñecido familiarmente coma "Sly"; é descendente de emigrantes italianos que vivían en Hell's Kitchen "A Cociña do Inferno" (un dos moitos barrios perigosos de Nova York). Debido a un accidente no seu parto, xa que naceu por fórceps, provocáronlle a parálise dun nervio facial.
miniatura|
Estudou en Filadelfia onde se interesou polo mundo da interpretación, a pesar de que tivo problemas na escola e foi expulsado de varios centros. Tamén en Filadelfia destacou coma atleta de fútbol.

Máis tarde estudou nun colexio americano en Genève (Suíza), pero en pouco tempo volveu a Estados Unidos a estudar arte dramática, na universidade de arte dramática de Miami en 1967 onde cursou dous anos, no cales empezou a escribir guións.

A principios dos 70, para se pagar as clases de arte dramática, traballou como actor nunha película pornográfica chamada ''The Party at Kitty and Stud's* aínda que tivo un cameo en *Bananas* de Woody Allen facendo de delincuente nas escenas do metro.

### Rocky: O salto ao estrelato 
Stallone escribiu o guión e protagonizou da saga do boxeador de orixe italiana Rocky Balboa. Con *Rocky* (1976), primeira película da saga. Con este filme, que gañou o Óscar ó mellor filme, Stallone conseguiu ser nomeado ao Óscar nas categorías de mellor actor e mellor guión orixinal.

Desta película seguiron máis secuelas, entre elas a sexta, *Rocky Balboa* (2006), que foi moi ben acollida polo público. Ao longo da súa carreira cinematográfica seguiu explotando o arquetipo de tipo duro protagonizando numerosas películas de acción con algunhas incursións na comedia. A destacar dúas comedias de corte policial: *Tango e Cash* e *O demoledor*.

### Rambo: Segue o éxito 
Stallone logo protagonizaría outro dos seus máis importantes filmes: *Acurralado'' (1982), na que o soldado John J. Rambo lanzou a Stallone máis arriba que calquera outro actor da época. Deste filme sairían outras tres secuelas con moi boa acollida polo público.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina Web oficial de Sylvester Stallone
Albanelaría

200px|dereita|miniatura|Imaxe que representa o sistema de levantamento de muros por cachotaría
200px|dereita|miniatura|Aínda que irregular, a disposición das pedras na cachotaría non é completamente arbitraria: véxase se non a impresión de estabilidade que causa a imaxe dun muro rotada 90º
A **albanelaría** é a técnica de colocación de pedras para a construción. Pode subdividirse en:

* cantaría: técnica de tratamento e golpeo da pedra para darlle forma, tanto na súa extracción coma para darlle formas xeométricas ou figurativas;
* cachotaría ou cachotería: sistema que consiste en xuntar pedras de formas irregulares; un tipo particular desta é a cachotaría ciclópea.
* perpiaño: sistema que consiste en xuntar pedras de formas regulares, normalmente paralelepípedos;
Noutras linguas distintas do galego, a clasificación da albanelaría (*masonry*, en inglés) faise en función de se as pedras que se xuntan levan morteiro (*brickwork*) ou non (*dry stone*), aínda que manteñen un expresión para o traballo que se fai nunha soa peza (*stone masonry*).

Os distintos sistemas de cantaría teñen unha longa tradición na arquitectura popular galega. Dende os cruceiros ou a catedral de Santiago ata as murallas dos castros ou os simples muros de pedra, a arquitectura tradicional leva séculos construíndo obras rechamantes pola súa funcionalidade, importancia ou beleza.

## Nomenclatura
As caras que conforman unha peza de perpiaño segundo a súa posición no edificio teñen uns nomes moi específicos no léxico galego, que son:
# *paramento*: é a cara que dá ó exterior;
# *sobreleito*: é a base sobre a que se apoia a pedra por gravidade;
# *leito*: é a cara oposta á base;
# *xuntas*: son os laterais da peza que contactan con outras pedras;
# *extradorso*: é a cara que dá ó interior da construción;
Loxicamente, as formas irregulares da cachotaría impiden que se lle dean uns nomes estables para cadansúas caras. De tódolos xeitos, cómpre dicir que o perpiaño é unha técnica máis moderna cá cachotaría, e pode incluír distintas técnicas con dificultade gradualmente maior, o cal mesmo permite datar relativamente restos arqueolóxicos (por exemplo, no Castelo da Rocha Forte).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Perpiaño.
* Cachotería e cachotería ciclópea.
* Cantaría.
Tensión

O termo **tensión** pode referirse a:

* A tensión mecánica (física)
* A tensión superficial (física)
* A tensión eléctrica (electricidade)
* Nas **ciencias da saúde**, á tensión psicolóxica ou **estrés**.
* A **Tensión sanguínea** á a  presión do sangue no interior dos vasos sanguíneos.
* En música, unha **tensión** é a forza harmónica existente nun intervalo non perfectamente consoante como unha novena ou unha onceava.
Platón, exarca

**Platón** foi un exarca bizantino do exarcado de Rávena desde o 638 ata o 648 (segundo outros, desde o 646 ata o 649). Sucedeu a Isaac e foi sucedido por Teodoro I.
Lista de concellos de Zamora

Esta é unha **lista dos concellos da provincia de Zamora**, e a súa poboación:

miniatura|450px|Mapa dos concellos de Zamora

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Lista de concellos de Castela e León
Bartolomé de Raxoi

**Bartolomé de Raxoi e Losada**, nado en Pontedeume o 24 de agosto de 1690 e finado en Santiago de Compostela o 17 de xullo de 1772, foi arcebispo de Santiago entre 1751 e 1772.

## Traxectoria 
Estudou gramática na súa vila natal, de onde pasou a Santiago de Compostela, ingresando no Colexio de San Xerome, obtendo o grao de bacharelato en leis. Logo de pasar á Coruña, graduouse como avogado. Posteriormente abrazou o estado eclesiástico, exercendo no cabido de Ourense e, logo, no de Lugo. En 1730 gañou a Penitenciaría de Santiago. Enviado a Madrid polo cabido compostelán, foi nomeado Comisario Xeral da Cruzada. O 30 de maio de 1751 foi designado polo rei Fernando VI de España Arcebispo de Santiago, posto que exerceu ata o seu falecemento.

## Raxoi comitente 
### En Compostela 
[miniatura|[Pazo de Raxoi no Obradoiro]]
Ao longo do seu goberno ordenou unha serie de obras que contribuíron a mudar en boa parte a paisaxe urbana de Santiago. Entre elas cómpre salientar:
* A nova fachada da Acibechería, no lado norte da Catedral, aprobada en 1757.
* O novo Pazo de Raxoi (1766), que se destinaría no proxecto, en parte como seminario. Na actualidade é a sede do concello.
* A capela da Comuñón, tamén na catedral (presentación do Cabido en 1769).
* A ampliación do Pazo Episcopal coa construción de dous saíntes cara ao leste.
* O hospital de Carretas con 50 camas.
* Unha casa para mulleres arrepentidas, ao carón do hospital mencionado.
* Un Hospicio, hoxe desaparecido, para o cal obtén de El Rei a cesión duns terreos na beira do río Sarela.
### En Pontedeume 
[miniatura|Pazo de Raxoi de [Pontedeume]]
Non esqueceu Raxoi á súa terra natal. As obras que impulsou en Pontedeume foron:
* A nova igrexa parroquial de Pontedeume, rematada en 1763, obra do mestre arquitecto Alberte Ricoi.
* A ampliación do Convento de Santo Agostiño, coa obriga de celebrar tres misas cantadas ao ano os días de Santo Agostiño, San Nicolao de Tolentino e Santo Tomás de Vilanova.
* Os almacéns ou lonxas de pescadores no peirao antigo.
* O seu propio pazo na que hoxe é a Rúa Real. A fachada está rematada por un escudo nobiliario.
* A fundación de dúas escolas para nenos e nenas.
* A construción da igrexa de San Martiño de Porto, no actual concello de Cabanas.
* A capela de Covés, hoxe desaparecida.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Couceiro Freijomil, Antonio, *Historia de Pontedeume*. 1926; 1995, 4ª ed.
* Otero Túñez, Ramón, *Rajoy, constructor*, in "Cátedra. Revista Eumesa de Estudios" (Pontedeume, 2001), nº 8, páx. 57 e ss. 
### Ligazóns externas 
*
*
Ministerio de Cultura de España

O **Ministerio de Cultura** de España é o departamento ministerial encargado da promoción e protección do patrimonio histórico español, dos museos, bibliotecas e arquivos estatais e da promoción e difusión das artes e do libro. En coordinación co Ministerio de Asuntos Exteriores, Unión Europea e de Cooperación tamén se chegou a ocupar do impulso da cooperación e das relacións internacionais en materia cultural. 

## Lista cronolóxica dos Ministros de Cultura de España 
### Ministros de Cultura e Benestar 
* **Lexislatura Constituínte (1977 - 1979)** 
** (1977 - 1979): Pío Cabanillas Gallas

### Ministros de Cultura 
* **I Lexislatura (1979 - 1982)** 
** (1979 - 1980): Manuel Clavero 
** (1980): Ricardo de la Cierva 
** (1980 - 1981): Íñigo Cavero 
** (1981 - 1982): Soledad Becerril
* **II Lexislatura (1982 - 1986)** 
** (1982 - 1986): Javier Solana
* **III Lexislatura (1986 - 1989)** 
** (1986 - 1988): Javier Solana
** (1988 - 1989): Jorge Semprún
* **IV Lexislatura (1989 - 1993)** 
** (1989 - 1991): Jorge Semprún
** (1991 - 1993): Jordi Solé Tura
* **V Lexislatura (1993 - 1996)** 
** (1993 - 1996): Carmen Alborch

### Ministros de Educación e Cultura 
* **VI Lexislatura (1996 - 2000)** 
** (1996 - 1999): Esperanza Aguirre 
** (1999 - 2000): Mariano Rajoy

### Ministros de Educación, Cultura e Deporte 
* **VII Lexislatura (2000 - 2004)** 
** (2000 - 2004): Pilar del Castillo

### Ministros de Cultura 
* **VIII Lexislatura (2004 - 2008)** 
** (2004 - 2007): Carmen Calvo 
** (2007 - 2008): César Antonio Molina
* **IX Lexislatura (2008 - 2011)**
** (2008 - 2009): César Antonio Molina
** (2009 - 2011): Ángeles González-Sinde

### Ministros de Educación, Cultura e Deporte 
* **X Lexislatura (2011 - 2015)**
** (2011 - 2015): José Ignacio Wert 
** (2015): Íñigo Méndez de Vigo
* **XI Lexislatura (2016)**
** (2016): íñigo Méndez de Vigo (en funcións)
* **XII Lexislatura (2016-2019)**
** (2016-2018): Íñigo Méndez de Vigo

### Ministros de Cultura e Deporte 
* **XII Lexislatura (2016-2019)**
** (2018): Màxim Huerta
** (2018-2019): José Guirao
* **XIII Lexislatura (2019)**
** (2019): José Guirao (en funcións)
* **XIV Lexislatura (2020-2023)**
** (2020-2021): José Manuel Rodríguez Uribes
**(2021-2023): Miquel Iceta

### Ministros de Cultura 
***XV Lexislatura (2023- )**
** (2023- ): Ernest Urtasun

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do Ministerio de Cultura