Landra

[miniatura|Landras dun [carballo común|carballo bravo en Escocia.]]
miniatura|*Quercus macrolepis*

A **landra** ou **belota** é o froito característico dos carballos, das especies do xénero *Quercus* (fam. Fagaceae), como son o carballo común e outras árbores semellantes como a aciñeira ou a sobreira.

## Etimoloxía 
A orixe da palabra **landra** é descoñecida, se ben podería ser preindoeuropeo, anterior ás linguas celtas e mais ao latín, xa que en éuscaro *landare* significa froito. 
Outra teoría aproxima **landra** ao latín *glans glandis*, con caída do g inicial; mesmo a palabra *glande* está definida como froito do carballo. De onde tamén derivaría o termo francés: *gland* e o asturiano: *llande*.
A palabra **belota**, tamén usada en Galicia, ou a variante portuguesa *bolota*, poderían ser vocábulos de orixe árabe: *ballūṭa* (aciñeira) ou grega: *βαλανωτή*, *ballanus* (glande ou testa do membro viril).

## Descrición 
A landra é un froito anual, aquenio con forma oval lustroso e de cor verde que se torna parda no outono, entre 2 e 4&nbsp;cm de longo e 0,8 a 1,8&nbsp;cm de diámetro. Está cuberta polo **cascabullo**, un carapucho formado por unha casca dura e unida á árbore pola parte posterior por unha especie de carapucho con escamas ovado triangulares imbricadas e máis ou menos soldadas entre elas. O endocarpo é glabrescente.

A landra pendura dun pedúnculo duns 6&nbsp;cm de lonxitude. Asociado ao mesmo pedúnculo acostuman aparecer dúas landras terminais. É moi frecuente tamén, atopar unha grande terminal e outra pequena basal, esta última non chega a desenvolverse por completo, polo que non é fértil.

A landra madura entre outubro e novembro.

## Árbores en Galicia con landras 
* Carballo veriño: *Quercus robur* L.
* Aciñeiras: *Quercus ilex* e *Quercus ilex* subsp. *ballota*.
* Carballo albariño ou carbia: *Quercus petraea*.
* Carballo cerquiño: *Quercus pyrenaica*.
* Sobreira: *Quercus suber*.
* Carballo anano: *Quercus lusitanica*
* Carballo americano: *Quercus rubra* (non autóctono).

## Usos 
A landra de carballo é consumida por distintos animais bravos como xabarís, esquíos etc., de aí a importancia ecolóxica do carballo. Tamén se emprega como alimento para os porcos. Tense falado que os pobos castrexos: galaicos e ástures empregaban a fariña de landras para facer pan antes da chegada dos romanos, porén é unha hipótese non documentada.

As dúas especies de aciñeiras dan dous tipos distintos de landras: a landra agre (*Quercus ilex* subsp. *ilex*) e a landra doce (*Quercus ilex* subsp. *ballota*); ambas recóllense para penso dos cochos. Na Estremadura e en Andalucía os cochos pastan pola devesas aproveitando as landras caídas, mentres as cabras frecuentemente aganchan polas árbores buscándoas. Os vacceos e outros pobos do centro da Iberia prerromana obtiñan fariña panificábel delas.

## Usos medicinais 
As landras secas son adstrinxentes, antisépticas e tónicas.
Os humanos só poden tomar crúas certas variedades de landras doces da aciñeira, mentres o resto das variedades poden tomarse torradas á brasa, o que elimina o exceso de taninos. Tamén se elabora un saboroso licor na Estremadura.

## Refraneiro 
* *A landra que non se ve en maio, non se ve en todo o ano.* 
* *Ano de landras, ano de graxas.*

## Notas