Ozono troposférico

O **ozono troposférico** é o ozono que se encontra na primeira capa da atmosfera terrestre, a troposfera, onde actúa como un contaminante. O ozono (O3) é relativamente abundante na estratosfera, onde forma a capa de ozono e alí é un gas beneficioso que nos protexe das radiacións ultravioleta. Ao contrario, é só un gas traza na troposfera, onde ten unha concentración media de 20-30 partes por mil millóns en volume (ppbv), pero chega a ter preto de 100 ppbv en áreas contaminadas. A troposfera esténdese desde o chan ou o nivel do mar ata unha altura variable duns 14&nbsp;km sobre o nivel do mar.

O ozono está menos concentrdo na capa do chan (ou capa do límite planetario) da troposfera. A súa concentración aumenta a medida que se incrementa a altura sobre o nivel do mar, chegando a unha concentración máxima na tropopausa. Aproximadamente un 90% do ozono total da atmosfera está na estratosfera e o 10% restante na troposfera. Aínda que o ozono troposférico está menos concentrado que o ozono estratosférico, é preocupante polos seus efectos sobre a saúde. O ozono na troposfera é considerado un gas de efecto invernadoiro, e pode contribuír ao quecemento global.

A fotólise do ozono ten lugar a lonxitudes de onda por debaixo duns 310-320 nanómetros. Esta reacción inicia a cadea de reaccións químicas que eliminan o monóxido de carbono, metano e outros hidrocarburos da atmosfera por oxidación. Por tanto, a concentración de ozono troposférico afecta a como estes compostos permanecen no aire. Se a oxidación do monóxido de carbono ou metano ocorre en presenza de monóxido de nitróxeno (NO), esta cadea de reaccións ten como resultado a produción neta de ozono, que se engade ao sistema. Como a estratosfera ten unha maior concentración de ozono que a troposfera, é importante para os instrumentos de detección remota poder determinar a altitude xunto coas medidas de concentración. O instrumento TOMS-EP que leva un satálite da NASA é un exemplo de medición por satélite da capa de ozono, e o TES é un exemplo de satélite de medición do ozono específico para a troposfera. O lidar é unha técnica de detección remota común desde o chan para medir o ozono. Por exemplo, nos Estados Unidos a TOLnet é a rede de lídars para a observación do ozono nese país.

As ozonosondas son unha forma de medida local ou in situ. Unha ozonosonda é un instrumento de medida do ozono montado nun globo meteorolóxico, para que o instrumento poida medir directamente a concentración do ozono a varias altitudes ao longo do ascenso do globo pola atmosfera. A información recollida polo instrumento unido ao globo é transmitida usando tecnoloxía de radiosonda.

O ozono é tamén medido en redes de monitorización ambiental da calidade do aire. Nestas redes, utilízanse monitores de ozono in situ baseados nas propiedades de absorción UV do ozono para medir os niveis en partes por mil millóns (ppb) no aire ambiental.

## Formación 
A maioría da formación do ozono troposférico ocorre cando os óxidos de nitróxeno (NOx), monóxido de carbono (CO) e compostos orgánicos volátiles (COV), reaccionan na atmosfera en presenza de luz solar no espectro UV. Os NOx, CO e COVs son considerados precursores do ozono. aproximadamente), os radicais peroxi (HO2• ) formados a partir da oxidación reaccionarán entre eles para formar peróxidos e non se produce ozono.  O ozono troposférico causa aproximadamente 22&nbsp;000 mortes prematuras ao ano en 25 países da Unión Europea.

## Cambio climático 
A fusión dos xeos do Ártico libera cloro molecular, o cal ao recibir radiación ultravioleta produce radicais de cloro. Como os radiais cloro son moi reactivos, poden acelerar a degradación do metano e ozono troposféricos e a oxidación do mercurio a formas máis tóxicas. A produción de ozono aumenta durante as vagas de calor, porque as plantas absorben menos ozono. Un exemplo de mortes causadas por esta razón observouse no Reino Unido, onde se estimou que a redución da absorción de ozono polas plantas foi a responsable da perda de 460 vidas no caloroso verán de 2006. Unha investigación similar para avaliar os efectos conxuntos do ozono e a calor durante as vagas de calor de 2003 en Europa concluíu que estas parecían ser aditivas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Química atmosférica
* Ozono
* Smog fotoquímico
* Troposfera

### Bibliografía 
*
*
*

### Ligazóns externas 
*The European Environment Agency's near real-time ozone map (ozoneweb)
*U.S. Environmental Protection Agency Ozone Information
*U.S. Environmental Protection Agency Live Ozone Map
*U.S. Environmental Protection Agency Ozone Regulation Information
*University Corporation for Atmospheric Research on ozone pollution
*Total Ozone Mapping Spectrometer (monitorización por satélite)
* WHO-Europe reports: Health Aspects of Air Pollution (2002) (PDF) e "Respostas a cuestións de CAFE (2003) (PDF)
* Páxina da NASA con recursos sobre o ozono 
* https://web.archive.org/web/20110527131558/http://www.ccme.ca/assets/pdf/pmozone_standard_e.pdf Canada-Wide Standards for particulate matter (PM2.5) and ozone (PDF)