open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pícidos

Os **pícidos**, coñecidos en galego como **petos** ou **picapaus** (**Picidae**) son unha gran familia de aves da orde das Piciformes que inclúe 218 especies. Teñen unha distribución cosmopolita, coa excepción de Australia, Madagascar e as rexións polares extremas. Poden ser sedentarias ou migratorias; moitas especies fican na mesma área durante anos, mentres que outras viaxan grandes distancias dende as súas zonas de reprodución ás zonas de invernada.

En Galicia habitan 6 especies desta familia.

## Descrición 
O tamaño das aves desta familia varía entre os 20 e os 59&nbsp;cm. A plumaxe da maioría das especies é predominantemente verde rechamante, morado e laranxa, aínda que moitos petos presentan certa cantidade de amarelo e rosa. Nos petos moitas especies mostran partes vermellas e beixe na cabeza e o abdome. Os membros da familia **Picidae** teñen fortes peteiros, para tradear e tamborilar nas árbores, e linguas finas, afiadas e con pequenas sedas, para extraer a comida.

Os petos que viven en África posúen pés zigodáctilos, é dicir, con catro dedos, dous apuntando cara a adiante e dous cara a atrás. Esta distribución dos dedos é moi útil para sosterse e gabear polas ramas e troncos das árbores nos que viven.

## Comportamento 
### Alimentación 
Normalmente aliméntanse de insectos, vermes e larvas que poden atopar durante todo o ano, capturándoas baixo a codia, no interior das árbores ou en troncos caídos.

### Reprodución 
Todas as especies da familia **Picidae** aniñan en buratos. Os petos furan nas árbores os seus propios niños. Os niños furados normalmente só están forrados cos anacos de madeira producidos mentres se construía o burato. Moitas especies de petos furan un niño por tempada. Leva aproximadamente un mes o terminar o traballo. Os niños abandonados adoitan ser empregados por outras moitas aves e animais.

Os membros da familia Picidae son tipicamente monógamos. A parella traballa xunta para construír o niño, chocar os ovos e sacar adiante ao pito. No entanto, na maioría das especies, o macho realiza a maior parte da escavación do niño, e realiza a quenda de noite ao chocar os ovos. Unha niñada consiste tipicamente en 2 a 5 ovos, os cales son brancos e redondeados. Os ovos son incubados durante uns 11 a 14 días antes da eclosión. Daquela o pito tardará uns 18 a 30 días antes de estar listo para abandonar o niño.

## En Galicia 
En Galicia existen 6 especies pertencentes á orde *Picidae*. Delas, 5 pódense atoparse durante todo o ano (*Picus viridis*, *Dryocopus martius*, *Dendrocopos major*, *Dendrocopos medius* e *Dendrocopos minor*) e 1 é estival (*Jynx torquilla*).

## Notas 
## Ligazóns externas
Parteluz

O **parteluz** ou **mainel** é un elemento arquitectónico sustentante, en forma de columna, que se dispón no centro do van dun arco, «partindo» a «luz» dese van, é dicir, dividíndoo en dous vans.

Habitualmente disponse baixo o tímpano nun pórtico ou formando parte dunha fiestraxe, nese caso tal fiestra recibe o nome de mainel.

Se está situado nun pórtico, pode estar adornado cunha figura, xeralmente de iconografía relixiosa.

Ficheiro:Fenetre.XIIIe.siecle.2.png|Fiestra con mainel.
Ficheiro:SantCompostela16.jpg|Pórtico da Gloria, Catedral de Santiago de Compostela. O parteluz inclúe a figura de Santiago o Maior.
Ficheiro:Ventana1.jpg|Mainel gótico. Suxeitando a parte central da complexa trazaría, a columna intermedia é o parteluz.
Ficheiro:Sasamon Burgos Portico.jpg|Pórtico de Santa María a Real, Sasamón (Burgos). O parteluz inclúe unha figura da Virxe co Neno.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
-561

## Acontecementos 
* Primeira tiranía de Pisístrato en Atenas que logo de apoderarse da Acrópole, coa axuda do pobo, proclámase tirano de Atenas. Os xefes do partido aristocrático marchan da cidade. Solón abandona a vida política.
* Atenas coloniza o Quersoneso tracio.
* Milcíades o Vello (ateniense) convértese en tirano do Quersoneso tracio (finais de -556).
* Principio do reinado de Creso, rei de Lidia (fin en -547), que se apodera de Anatolia. É fabulosamente rico grazas ás areas auríferas do río Pactolo. Somete as cidades gregas de Xonia (sobre -560).

## Nacementos 
*
## Mortes 
*
## Outros 
*

Historia ano a ano
Concello de Atlacomulco

**Atlacomulco** é un concello ao norte do Estado de México, no México. Limita ao norte con Acambay e Temascalcingo, ao nordeste con Timilpan, ao leste con Morelos e Timilpan, ao suroeste con Jocotitlán e ao noroeste con Temascalcingo e El Oro. A súa área é de 257,89&nbsp;km², e a súa poboación no ano 2010 era de 93&nbsp;718 habitantes. A cabeceira municipal do concello é Atlacomulco de Fabela.

## Topónimo 
Atlacomulco identifícase co nome na lingua náhuatl de **Atlacomolco** (cfr. náhuatl actual **Atlacomol**li (pozo), e o sufixo de lugar -**co**). O seu actual nome provén do náhuatl que significa "lugar onde hai pozos".

## Política e goberno 
### Alcaldes 
## Demografía 
O concello ten moitas localidades e na seguinte táboa amósanse as principais parroquias.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:AtlacomulcoMunicipalHall.JPG|Pazo do concello de Atlacomulco.
Ficheiro:CathedralDivineProvidenceAtlacomulco.JPG|Catedral de Atlacomulco.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Concello de Atlacomulco INEGI, 2009.
Lofiformes

Os **lofiiformes** ou **lofiformes** (*Lophiiformes*) son unha orde de peixes teleósteos, da superorde dos paracantopterixios (*Paracanthopterygii*).

Son peixes mariños, normalmente de augas pouco profundas, areosas e limosas. Inclúe especies tan coñecidas e apreciadas como o peixe sapo ou rabada.

## Características 
Adoitan teren cabezas enormes, anchas, chatas e deprimidas dorsoventralmente, co resto do corpo reducido como se fose un apéndice da cabeza. A boca tamén é desproporcionadamente grande, con longos e afiados dentes dirixidos cara a atrás. As mandíbulas e o estómago son distensibles, o que lles permite tragar peixes máis grandes ca eles. Poden alcanzar tamaños de ata 2 m e pesos máximos de 30&nbsp;kg.

A pel é núa. As aletas carecen de espiñas e as pectorais están sostidas por un curto brazo. Esta característica explica o nome de *pediculados* (*Pediculati*) co que tamén se coñece esta orde. Con estas "patas", as especies bentónicas son quen de "camiñar" polo chan do océano.

Resulta característica a modificación que sofre a primeira aleta dorsal: o primeiro ou primeiros raios espiñosos transfórmanse nun apéndice filiforme, rematado por un ensanchamento carnoso, que lles serve para atraer as presas e podelas enviar para a boca, nun rápido movemento, cando están próximas.

Xeralmente son peixes abisais que viven en augas tan profundas que non existe luz, polo que algunhas especies hainos que desenvolven órganos bioluminiscentes.

## Clasificación 
miniatura|250px|*Melanocetus johnsonii*.
miniatura|250px|*Lophius budegassa*.

Divídense en tres subordes, con 16 familias:

* '*Suborde *Antennarioidei* 
** Familia *Antennariidae* 
** Familia *Brachionichthyidae*
* *'Suborde *Lophioidei* 
** Familia *Lophiidae* 
* '*Suborde *Ogcocephalioidei* 
** Superfamilia *Ceratioidea* 
*** Familia *Caulophrynidae*
*** Familia *Centrophrynidae*
*** Familia *Ceratiidae* 
*** Familia *Diceratiidae*
*** Familia *Gigantactinidae*
*** Familia *Himantolophidae* 
*** Familia *Linophrynidae*
*** Familia *Melanocetidae*
*** Familia *Neoceratiidae*
*** Familia *Oneirodidae*
*** Familia *Thaumatichthyidae*
** Superfamilia *Chaunacioidea* 
*** Familia *Chaunacidae* 
** Superfamilia *Ogcocephalioidea* 
*** Familia *Ogcocephalidae*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Miya, M.; T. Pietsch; J. Orr; R. Arnold; T. Satoh; A. Shedlock; H. Ho; M. Shimazaki e M. Yabe (2010): "Evolutionary history of anglerfishes (Teleostei: Lophiiformes): a mitogenomic perspective". *BMC Evolutionary Biology* **10**: 58. Amplo resumo  Consultado o 13/11/2012.
* Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World*. John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.

### Outros artigos 
* Osteíctios
* Teleósteos

### Ligazóns externas 
* *Lophiiforme'' pescando. Vídeo Consultado o 13/11/2012.
Cruz grega

miniatura|Cruz grega.
[miniatura|Planta de *cruz inscrita* baseada na cruz grega. Cattolica di Stilo, igrexa bizantina de [Stilo (Calabria, sur de Italia), século IX.]]
A **cruz grega** ou *crux immissa quadrata* é unha cruz formada por catro brazos de igual medida que intersecan en ángulo recto.

## Arquitectura
En arquitectura a intersección de nave e transepto confire ás igrexas unha planta de cruz. Fálase de planta de cruz grega para as igrexas nas que nave e o transepto teñen o mesmo longo e se intersecan á metade da súa lonxitude. Cando a nave e o transepto son de diversa lonxitude, fálase de planta de cruz latina.

A planta de cruz grega é típica da arquitectura bizantina: o prototipo é a xa destruída Igrexa dos Santos Apóstolos en Constantinopla, recreada despois en Italia durante o alto medievo, pero case completamente substituída pola cruz latina coa chegada do románico. Un famoso exemplo de igrexa con cruz grega de inspiración bizantina é a Basílica de San Marcos de Venecia. Nas igrexas ortodoxas de Europa Oriental a cruz grega foi usada desde a Idade Media ata a actualidade, utilizándose para describir a súa planta o termo cruz en cadrado, cúpula en cruz ou igrexa inscrita en cruz. Unha forma particular é *i tetraconch* (catro cunchas).

A planta de cruz grega foi retomada en Italia central durante o Renacemento, cando se construíron varios edificios de planta central: Filippo Brunelleschi experimentouna na Sancristía Vella de San Lourenzo e usouna na Capela dei Pazzi. Suxestionados polo resultado quedaron os irmáns da Sangallo: primeiro Giuliano realizou a Basílica de Santa Maria delle Carceri en Prato, logo Antonio da Sangallo proxectou a igrexa de San Biagio en Montepulciano; do mesmo período son tamén o Templo de Santa María da Consolación de Todi (de atribución incerta) e o proxecto orixinario de Donato d'Angelo Bramante e de Michelangelo para a Basílica de San Pedro no Vaticano. Bramante reintroduciu esta tipoloxía tamén no norte de Italia. Outro exemplo de igrexa con cruz grega é a igrexa de Sant'Egidio, máis coñecida como igrexa de Sangallo, en Cellere (provincia de Viterbo).

Coa Igrexa do Gesù en Roma e coa modificación do proxecto de San Pedro, os experimentos de planta con cruz grega termináronse, para aplicar mellor a harmonía propia do Renacemento a través do emprego de plantas con cruz latina. Con todo, durante o Barroco, Pietro da Cortona realizou a Igrexa dos Santos Luca e Martina en Roma recorrendo a unha cruz grega lixeiramente alargada; ademais pódense considerar plantas de cruz grega a Igrexa de San Carlo ai Catinari (tamén en Roma) e a capela da Sorbona, en París.

En Galiza hai varios templos construídos con planta de cruz grega, como a Concatedral de San Xiao de Ferrol.

## Vexiloloxía
En vexiloloxía, a cruz grega aparece en bandeiras de diversos países, como a bandeira de Suíza ou a bandeira de Malta. Outro exemplo de estandarte con cruz grega é a cruz de San Xurxo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
A Brea, A Capela, A Capela

**A Brea** é un lugar da parroquia da Capela, no concello da Capela, na comarca do Eume. No ano 2010 tiña 10 habitantes segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, deles 5 eran homes e 5 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Capela 
### Parroquias da Capela
Ofidiformes

Os **Ofidiformes** (Ophidiiformes) son unha orde de peixes teleósteos, dentro da superorde Paracantopterixios (Paracanthopterygii). A orde inclúe especies mariñas, algunhas de augas profundas, como o peixe de hábitat máis profundo que se coñece, *Abyssobrotula galatheae*, atopado a 8.370 m na Foxa de Porto Rico.

## Características 
As aletas pelvianas, cando están presentes, insírense ó nivel do preopérculo ou mesmo por diante, e ás veces presentan unha espiña nelas. As aletas dorsal e anal son longas, achegándose á caudal e, usualmente, unidas a esta.

## Clasificación 
Divídese en días subordes con cinco familias:
* Suborden Bythitoidei 
** Familia Aphyonidae
** Familia Bythitidae 
** Familia Parabrotulidae (clasificada aquí con dúbidas)
* Suborden Ophidioidei 
** Familia Carapidae 
** Familia Ophidiidae
miniatura|300px|*Brotula multibarbata*|centro
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Taxconomía ITIS
* Taxonomía FishBase
Os Calzados, A Capela, A Capela

**Os Calzados** é un lugar da parroquia da Capela, no concello da Capela, na comarca do Eume. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2010 tiña 21 habitantes (once homes e dez mulleres). Sitúase xunto aos Calzados (Caaveiro).

## Lugares e parroquias
### Lugares da Capela
### Parroquias da Capela
Percopsiformes

miniatura|300px|*Amblyopsis rosae*
Os **Percopsiformes** son unha orde de peixes teleósteos, da superorde Paracantopterixios (Paracanthopterygii), propios de augas mariñas.

## Características 
A forma do corpo é parecida á das percas. As aletas pelvianas, cando existen, sitúanse por detrás das aletas pectorais, con 3 a 8 radios brandos; na aleta dorsal presenta espiñas pero normalmente débiles. Moitas especies con escamas ctenoides. Teñen seis fendeduras branquiais. Premaxilar non protráctil.
 
## Clasificación 
Divídense en dúas subordes e tres familias:
* Suborde Aphredoderoidei 
** Familia Amblyopsidae (Bonaparte, 1846) 
** Familia Aphredoderidae (Bonaparte, 1846)
* Suborde Percopsoidei 
** Familia Percopsidae (Agassiz, 1850)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Taxonomía ITIS
* Taxonomía FishBase
As Chás, San Simón da Costa, Vilalba

**As Chás** é un lugar da parroquia de San Simón da Costa, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Simón da Costa 
### Parroquias de Vilalba 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vilalba
Gonzalo Torrente Malvido

**Gonzalo Torrente Malvido**, nado en Ferrol o 4 de abril de 1935 e finado en Madrid o 26 de decembro de 2011, foi un escritor, tradutor e autor de guións cinematográficos galego.

## Traxectoria 
Foi o segundo fillo, e o maior entre os homes, de Gonzalo Torrente Ballester e da súa primeira muller, Josefina Malvido Lorenzo.

Licenciado en Filoloxía hispánica, trasladouse a Madrid e comezou a publicar novelas nos anos sesenta. Co seu primeiro volume, *Hombres varados*, chegou a ser finalista do Premio Nadal en 1960, e tres anos máis tarde conseguiu o Premio Café Gijón, daquela un importante galardón da escena literaria madrileña, con *La raya*. Habitual de festas e excesos durante o franquismo, en 1968 foi condenado a unha pena de cárcere por suplantación de personalidade. Posteriormente viviu en diversas cidades da costa mediterránea.

Escritor de novela negra, relato e novela breve, tamén foi o autor da biografía oficial do seu pai, así como da adaptación dunha das súas novelas, *Crónica del rey pasmado* ao cine, o que lle valeu un Premio Goya en 1992. Como tradutor, destacou sobre todo por verter ao español boa parte das novelas de Georges Simenon que tiñan como protagonista ao comisario Maigret. Durante os últimos anos da súa vida pasou algún tempo como esmolante, durmindo nun parque de Madrid, ao tempo que daba recitais de poesía en diversos locais da cidade.

## Obra 
### Ficción 
* *Hombres varados*, 1963 (finalista do Premio Nadal)
* *La Raya*, 1963, Premio Café Gijón
* *La muerte dormida y otras narraciones*, 1963
* *Balada de Juan Campos*, 1963
* *Tiempo provisional*, 1968, Premio Sésamo 1969.
* *Cuentos de mala vida*, 1980 (contos)
* *Sonata en muerte menor*, 1981
* *Introducción al crimen de la herradura*, 1985 (novela negra)
* *Teorema del mal*, 1986 (novela negra)
* *Cuentos recuperados de la papelera*, 1986 (contos)
* *Doce cuentos ejemplares*, 1986 (contos, narración duns encontros con Camarón de la Isla e Rancapino).
* *Escenas amatorias*, 1992
* *Puro cuento*, 2005

### Non ficción 
* *Apéndices a Baroja y su mundo: breve censo de personajes*, 1962
* *Torrente Ballester, mi padre. La saga/fuga de Gonzalo Torrente Ballester*, 1990

### Adaptacións ao cine 
* *El rey pasmado*, filme de Imanol Uribe, adaptado a partir de *Crónica del rey pasmado*, de Gonzalo Torrente Ballester, escrita conxuntamente con Juan Potau. Goya ao mellor guión adaptado en 1991.

## Vida persoal 
Era tío do escritor Marcos Giralt Torrente. Faleceu como consecuencia dunha operación, foi incinerado e as súas cinzas espalladas en Galicia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* La saga/fuga de JB, Reportaxe no que entrevistan a Gonzalo Torrente Malvido, Televisión Española, a partir do minuto 5'00".
Judy Garland

**Judy Garland**, nada co nome de **Frances Ethel Gumm** en Grand Rapids, Minnesota, o 10 de xuño de 1922 e finada en Londres, Reino Unido, o 22 de xuño de 1969, foi unha actriz e cantante estadounidense.

O seu papel máis coñecido foi Dorothy Gale en *The Wizard of Oz* (1939). Foi nomeada para o Óscar á mellor actriz e gañou moitos outros premios na súa carreira. Era a nai da actriz e cantante Liza Minnelli.

## Traxectoria 
## Filmografía 

* *The Big Revue* (1929)
* *A Holiday in Storyland* (1929)
* *The Wedding of Jack and Jill* (1929)
* *Bubbles* (1929)
* *La Fiesta de Santa Barbara* (1935)
* *Every Sunday* (1936)
* *Pigskin Parade* (1936)
* *Broadway Melody of 1938* (1937)
* ''Thoroughbreds Don't Cry* (1937)
* *Silent Night* (1937)
* *Everybody Sing* (1938)
* *Love Finds Andy Hardy* (1938)
* *Listen, Darling* (1938)
* *The Wizard of Oz* (1939)
* *Babes in Arms* (1939)
* *If I Forget You* (1940)
* *Andy Hardy Meets Debutante* (1940)
* *Strike Up the Band* (1940)
* *Little Nellie Kelly* (1940)
* *Ziegfeld Girl* (1941)
* *Life Begins for Andy Hardy* (1941)
* *Babes on Broadway* (1941)
* *We Must Have Music* (1941)
* *For Me and My Gal* (1942)
* *Presenting Lily Mars* (1943)
* *Girl Crazy* (1943)
* *Thousands Cheer* (1943)
* *Meet Me in St. Louis* (1944)
* *The Clock* (1945)
* *The Harvey Girls* (1946)
* *Ziegfeld Follies* (1946)
* *Till the Clouds Roll By* (1946)
* *The Pirate* (1948)
* *Easter Parade* (1948)
* *Words and Music* (1948)
* *In the Good Old Summertime* (1949)
* *Summer Stock* (1950)
* *A Star Is Born* (1954)
* *Pepe* (1960)
* *Judgment at Nuremberg* (1961)
* *Gay Purr-ee* (1963)
* *Anxos sen paraíso* (1963)
* *I Could Go On Singing'' (1963)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Judy Garland at HighBeam
* The Judy Garland Database
* The Judy Room
* The Judy Garland Online Discography
* The Judy Garland Birthplace and Museum in Grand Rapids, MN
* The Judy Garland Club: established 1963; official international Club supported by Judy during her lifetime
* Judy Garland - The Live Performances
* Judy Garland: By Myself - American Masters special
Barcelona Sporting Club

O **Barcelona Sporting Club** é unha entidade polideportiva ecuatoriana da cidade de Guayaquil, fundada o 1 de maio de 1925, máis coñecida pola sección de fútbol, a máis laureada do país con 14 títulos da Liga ecuatoriana. Nos anos 1990 e 1998 disputou a final da Copa Libertadores, caendo en ámbalas dúas, fronte ó Club Olimpia e ó CR Vasco da Gama.

Outras seccións do club adícanse ó baloncesto (1 título nacional), béisbol (14 títulos nacionais), voleibol, birlos (1 título nacional), water polo, natación, fútbol sala, boxeo, tenis e remo.

O club mantén unha forte rivalidade co outro gran club da cidade, o Club Sport Emelec, co cal disputa cada ano o *Clásico do Estaleiro*, un dos derbis mais tradicionais do país. Segundo varias enquisas, o Barcelona SC é o club que ten un maior número de seguidores en Ecuador, por diante doutros equipos como o propio CS Emelec, o LDU Quito, o CD El Nacional ou o Deportivo Quito.

O equipo de fútbol disputa os seus encontros como local no Estadio Monumental Isidro Romero Carbo, chamado dende 2008 Estadio Banco Pichincha por razóns de patrocinio. Trátase do estadio máis grande do país e un dos máis grandes de Suramérica, cunha capacidade superior a 90&nbsp;000 persoas, pero que por regulamento da FIFA está limitado a 60&nbsp;000. O estadio, inaugurado o 29 de maio de 1988, é propiedade do propio Barcelona Sporting Club.

No momento da creación do club, este foi bautizado co nome Barcelona como recoñecemento ó apoio recibido en Guayaquil pola comunidade española de Cataluña, terra onde naceron varios dos socios fundadores do equipo. Concretamente o fundador do club, Eutimio Pérez Arumí, era nativo de Vilassar de Mar.

## Palmarés 
### Continental 
* Copa Libertadores (0) = -
** *Subcampionatos* (2) = 1990, 1998
### Nacional 
* **Serie A de Ecuador (14)** = 1960, 1963, 1966, 1970, 1971, 1980, 1981, 1985, 1987, 1989, 1991, 1995, 1997, 2012
** *Subcampionatos* (11) = 1957, 1962, 1968, 1982, 1986, 1990, 1992, 1993, 2002, 2003, Apertura 2005

### Rexional 
* Campionato de Guayaquil (5) = 1955, 1961, 1963, 1965, 1967
** *Subcampionatos* (7) = 1953, 1954, 1956, 1957, 1962, 1964, 1966

## Xogadores 
350px|miniatura|dereita|Estadio Monumental Isidro Romero Carbo.
Os seguintes xogadores compoñían o equipo na tempada 2012:

 

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do Barcelona de Guayaquil
Esociformes

A dos **esociformes** (*Esociformes*) é unha pequena orde de peixes teleósteos da superorde dos protacantopterixios, dulciacuícolas, distribuídos por ríos de Norteamérica e do norte de Eurasia. 

Nela encóntrase incluída unha famosa especie, o lucio, un voraz depredador dotado de mandíbulas moi potentes.

## Taxonomía 
### Descrición 
A orde foi descrita en 1859 polo naturalista, anatomista comparativo e ictiólogo neerlandés Pieter Bleeker, experto no estudo comparado dos peixes, fundamente dos do leste asiático.

### Etimoloxía 
O nome científico *Esociformes* está formado pola unión dos elementos *esoc*- e -*iformes*. O primeiro está tirado da raíz do nome do xénero tipo, *Esox*,  e o segundo é o sufixo empregado no latín científico para formar os nomes das ordes de animais.

### Sinónimos 
Ademais de poo seu nome actualmanet válido, a orde coñeceuse tamén polos sinónimos:
*Esocoidei
*Haplomi
*Esocae
*Umbriformes

### Familias 
A orde comprende na actualidade dúas familias: 

Os esócidos comprenden cinco especies de lucios que se encontran só nos lagos e ríos de máis fríos do hemisferio norte. Son peixes de aspecto moi característico, con fociños que recordan a un pico de pato, e corpos longos e tubulares. Poden chegar a medir até 1,8 m, e pesar até 35 kg. Son depredadores voraces, que comen outros peixes (incluídos outros lucios) e outros vertebrados como ras, aves e pequenos mamíferos; poden comer animais de até un terzo do seu tamaño. Os lucios son populares entre os pescadores deportivos, xa que pelexan cando son capturados e son bos como alimento.

Os úmbridos só contan cun xénero actual, con tres especies, que ocupan hábitats de auga doce sufocados por malas herbas no leste de América do Norte e o leste de Europa. Aínda que a familia contiña tradicionalmente os xéneros *Umbra*, *Novumbra* e *Dallia*, investigacións xenéticas e paleontolóxicas recentes considerararon esta agrupación como parafilética, e *Novumbra* e *Dallia* foron trasladadas á familia dos esócidos. Observouse que as especies de *Umbra* sobreviven baixo o xeo en invernos especialmente fríos, e teñen a capacidade de sobrevivir ao desecamento escavando coa cola no barro en tempos de seca. Poden respirar aire atmosférico usando unha vexiga natatoria modificada para absorberen o oxíxeno.

## Filoxenia 
O seguinte cladograma ilustra as relacións entre os esociformes.

   
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Nelson, J. S. (2016): *Fishes of the world*. 5ª edición. Hoboken, Nova Jersey: John Wiley & Sons, Inc. ISBN 978-1-1183-4233-6.

### Outros artigos 
* Protacantopterixios
* Salmoniformes
Mourente, A Capela, A Capela

**Mourente** é un lugar da parroquia da Capela, no concello da Capela, na comarca do Eume. No ano 2010 tiña 35 habitantes segundo datos do INE, deles 19 eran homes e 16 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Capela 
### Parroquias da Capela
Guitiriz (homónimos)

Como topónimo **Guitiriz** pode referirse a:

;En Galiza
***Guitiriz**, concello de comarca de Terra Chá;
***Guitiriz**, lugar da parroquia de Lagostelle, no concello de Guitiriz;
***Guitiriz**, lugar da parroquia da Capela, no concello da Capela;
***Guitiriz**, lugar da parroquia de Visantoña, no concello de Mesía;
***Guitiriz**, lugar da parroquia de San Fiz de Monfero, no concello de Monfero.
Frutosa 1,6-bisfosfato

A **frutosa 1,6-bisfosfato** (ou **frutosa-1,6-difosfato**, tamén escrita **frutosa 1,6-difosfato**) é unha molécula de frutosa fosforilada nos carbonos 1 e 6 . A forma β-D deste composto é moi común nas células e é un dos metabolitos formados na glicólise e gliconeoxénese.

Os fosfatos que contén están ionizados a pH celular, polo que é unha molécula cargada na célula. Isto fai que non poida atravesar a membrana plasmática e saír da célula, polo que se ve obrigada a participar na ruta glicolítica do citosol celular. Este mecanismo de fosforilación e confinamento dentro da célula utilízase tamén con outros azucres.

## Papel na glicólise 
A frutosa 1,6-bisfosfato é un intermediario da glicólise. Orixínase pola fosforilación da frutosa 6-fosfato catalizada pola fosfofrutoquinase, reacción na que se gasta ATP, que proporciona o fosfato que se une ao carbono 1 do azucre. Esta é unha das reaccións de "cebado" (carga de enerxía) da glicólise, e esta enerxía que se gasta agora en forma de ATP recuperarase con ganancia nas reaccións finais da glicólise.

Esta reacción é esencialmente irreversible nas condicións celulares, polo que é un punto de control da glicólise. O encima inhíbese cando hai moito ATP na célula e actívase en caso contrario ou cando hai moito ADP e AMP (que son produtos da degradación do ATP). Tamén se inhibe cando na célula hai moitos produtos que poden producir facilmente enerxía (ATP) como o citrato ou ácidos graxos..

Unha vez formada a frutosa 1,6-bisfosfato (Fru-1,6-DP) é hidrolizada por unha aldolase, que rompe a molécula en dúas, orixinando dúas triosas-fosfato, o gliceraldehido 3-fosfato (G3P) e a dihidroxiacetona fosfato (DHAP), que continúan a ruta glicolítica. Neste caso a reacción é reversible

## Historia 
A frutosa 1,6-bisfosfato tamén se chama **éster de Harden-Young** en honor dos seus dous descubridores. A principios do século XX Arthur Harden e William J. Young ampliaron os estudos de Eduard Buchner sobre a fermentación alcohólica nos que descubriron un azucre fosfatado intermediario, que recibiu inicialmente o nome de éster de Harden-Young, e que posteriormente se determinou que era a frutosa 1,6-bisfosfato, que foi o primeiro intermediato descuberto na fermentación. Isto permitiu describir a fermentación en termos de intermediatos moleculares (teoría da molecularización) .

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Frutosa
* Frutosa 2,6-bisfosfato
* Glicólise
Giulio Cesare (ópera)

***Giulio Cesare in Egitto*** (en galego *Xulio César en Exipto*), tamén denominada simplemente como ***Giulio Cesare*** (en galego, *Xulio César*), é unha ópera en tres actos con música de Georg Friedrich Händel e libreto en italiano de Nicola Francesco Haym quen empregou un libreto anterior de Giacomo Francesco Bussani musicado por Antonio Sartorio (1676). O libreto baséase dun xeito moi libre a chegada de Xulio César a Alexandría logo da batalla de Actium, e a súa relación con Cleopatra. Foi composta para a Royal Academy of Music.

A ópera foi estreada o 20 de febreiro no Dorset Garden Theatre de Haymarket (Londres) coa famosa soprano Francesca Cuzzoni e o castrato Francesco Bernardi Senesino e foi un éxito inmediato, un dos máis grandes de Händel. En vida do compositor volveuse representar en 1725, 1730 e 1732; tamén se representou en París, Hamburgo e Brunswick. Como a meirande parte das óperas de Händel, *Giulio Cesare* caeu no esquecemento no século XIX, e non foi ata 1922 cando se volveu representar en Göttingen. Coa recuperación da música barroca a partir dos anos '50, converteuse nunha das óperas máis populares de Händel.

Os papeis principais de Giulio Cesare, Sesto e Tolomeo foron escritos para castrati. Actualmente estes papeis adoitan ser interpretados por contraltos ou contratenores, aínda que ás veces Giulio Cesare transpórtase a barítono. Está considera unha das mellores óperas de Händel e de todo o repertorio clásico, que destaca polas súas partes vogais, de gran profundidade. É o exemplo máis significativo do ideal heroico e de demostración efectiva de toda a arte e a experiencia que Händel acumulara ata aquela.

## Personaxes 
## Notas 
## Véxase tamén
-554

## Acontecementos 
* Unha coalición oligárquica depón a Fálaris, tirano de Agrigento.
* Regresan a Atenas os líderes do partidos aristocrático.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
Mictofiformes

miniatura|300px|*Protomyctophum subparallelum*
Os **Mictofiformes** (Myctophiformes), ou *peixes lanterna*, son unha orde de peixes teleósteos, a única orde da superorde Escopelomorfos (Scopelomorpha). Son peixes bentopeláxicos de augas profundas.

## Características 
Presentan un corpo e cabeza moi comprimidos, cunha boca tamén grande e terminal. Teñen aletas pelvianas con 8 radios e unha aleta adiposa. Teñen de 7 a 11 fendeduras branquiais.

## Clasificación 
Divídense en dúas familias:
* Familia Myctophidae 
* Familia Neoscopelidae

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Taxonomía ITIS
* Taxonomía FishBase
Alborada do Brasil

***Alborada do Brasil*** é o oitavo álbum de estudio do artista galego Carlos Núñez. Foi publicado o 16 de xuño de 2009, baixo o selo Sony Music.

O disco está producido por Alê Siqueira e Mario Caldato Jr. e ten numerosas colaboracións de personalidades da música brasileira e celta como The Chieftains, Carlinhos Brown, Lenine, Adriana Calcanhotto, Jaques Morelenbaum, Dominguinhos, Fernanda Takai, Yamandú Costa, a Escola do Samba Beija Flor, Wilson das Neves, Dj CIA...

## Lista de cancións 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Birlos

O xogo dos **birlos** consiste en lanzar unha bóla pesada a ras do chan cara a 10 pezas de madeira (que son as que se chaman *birlos*) colocadas verticalmente nunha posición determinada, situadas ó final dunha pista de 19,2 metros de lonxitude e 1,06 metros de anchura, co obxectivo de derrubar a maior cantidade delas. A bóla é esférica e ten 3 buratos polos cales meter os dedos para dominar a forza e a dirección do lanzamento. O peso das bolas pode variar entre as 9 e as 16 libras, ou sexa, entre 4,08 e 7,25 quilogramos.

Os birlos colócanse ó final da pista, equidistantes 30,5 centímetros uns dos outros, formando un triángulo equilátero, cunha das puntas do triángulo apuntando cara ao lanzador.

Unha partida de birlos consta de 10 roldas de lanzamento. A puntuación consiste en sumar a cantidade de birlos derrubados. En cada rolda, cada xogador dispón de dúas oportunidades para derrubar tódolos birlos. Denomínase *strike* cando un xogador derruba os 10 birlos no primeiro lanzamento dun rolda. Nese caso, a puntuación que acade nos seus seguintes dous lanzamentos multiplícase por 2. Denomínase *spare* cando un xogador derruba os 10 birlos no conxunto dos dous lanzamentos dunha rolda. Nese caso, a puntuación que acade no seu seguinte lanzamento multiplícase por 2. No caso de acadar un *strike* ou un *spare* na 10º rolda de lanzamento, pódese lanzar unha vez máis.

Deste xeito, a máxima puntuación que se pode acadar nunha partida de birlos é 300. Acadaríase esa puntuación facendo 12 *strikes* consecutivos.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Birlos celtas

### Ligazóns externas 
* Páxina da Federación Española de Birlos 
* Páxina da Asociación Española de Clubs de Bowling
Lucita Villar Jar

**Lucita Villar Jar**, nada en Lodeiro (Lalín) o 5 de outubro de 1941, é unha política galega do PPdeG.

## Traxectoria 
Bacharel e ama de casa. Foi presidenta da Asociación de Mulleres Rurais Deza de Lalín dende a súa fundación en 1986. Concelleira do PPdeG no concello de Lalín dende as municipais de 1991. Nas eleccións xerais de 1996 foi elixida deputada pola provincia de Pontevedra polo Partido Popular. Volveu ser elixida deputada nas xerais de 2000.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Ficha no Congreso dos Deputados
Cinema do mar

***Cinema do mar*** é o sétimo álbum do artista galego Carlos Núñez. Foi publicado no 2005 na versión francesa, e en febreiro de 2007 na española.

## Lista de temas 
# "Home Da Terra"
# "Bolero"
# "Shining Boy & Little Randy"
# "Historias de Terramar"
# "Historias de Terramar II"
# "Gabriel’s oboe (La Misión)"
# "Women of Ireland"
# "Preludio de la Suite Nº 1 para Cello de Bach"
# "You’re so cool"
# "Noite e Luar"
# "Weep Not For The Memories"
# "Títulos Finales (Mar Adentro)"
# "Finale (El Padrino)"
# "Conciero de Aranjuez (Adagio)"
# "Quero Ir ao Mar"
# "Dragon"
# "El viaje (Mar Adentro)"
# "Town Jig"
# "The Sailor’s Hornpipe (Popeye)"
# "Tristán e Isolda"
# "Smile"

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
-552

## Acontecementos 
* Os xefes do partido aristocrático (entre eles Megacles o alcmeónida) botan de novo a Pisístrato de Atenas e este exíliase en Eubea.
* Milón de Crotone obtén a primeira das súas vitorias nos Xogos Olímpicos. Obterá seis vitorias consecutivas en loita nestes xogos e mais nos píticos.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
Ateleopódidos

miniatura|300px|*Ateleopus japonicus*
Os **Ateleopólidos** (Ateleopodidae) son a única familia da orde Ateleopodiformes, dentro da superorde Estenopterixios (Stenopterygii), un pequeno grupo de peixes mariños teleósteos propios de augas profundas. Distribúense polo mar Caribe, este do océano Atlántico e algunhas áreas do Índico e Pacífico.

## Características 
Posúen un esqueleto con abundante cartilaxe, aínda que son verdadeiros peixes óseos sen ningunha relación cos condrictios. Posúen unha gran cabeza e un nariz bulboso, e xeralmente teñen un corpo longo e rematado en punta, cunha cola coa aleta caudal moi pequena. As aletas dorsais tenden a ser moi prominentes e sitúanse xusto detrás da cabeza.

Trátase de peixes raros e pouco coñecidos.

## Clasificación 
Divídense en catro xéneros e doce especies:
* Orde Ateleopodiformes 
** Familia Ateleopodidae 
*** Xénero *Ateleopus* (Temminck e Schlegel, 1846) 
*** Xénero *Guentherus* (Osório, 1917) 
*** Xénero *Ijimaia* (Sauter, 1905)
*** Xénero *Parateleopus* (Smith e Radcliffe en Radcliffe, 1912)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Taxonomía ITIS
* Taxonomía Ateleopodiformes (FishBase)
* Taxonomía Ateleopodidae (FishBase)
Troquíter umeral

O **troquíter** ou **tubérculo maior** é unha formación ósea da epífise proximal do úmero, que serve para a inserción de distintos músculos.

Ten por diante e por dentro o troquino umeral, e entre ambos dous discorre a canle bicipital do úmero. O bordo lateral é convexo e se continúa polo resto do úmero.

Insírense de arriba cara a abaixo:
* O músculo supraespiñal
* O músculo infraespiñal
* O músculo redondo menor
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gray. Anatomy of the human body* . Edición de 1918 de dominio público.
Carlos Núñez & Amigos

***Carlos Núñez & Amigos*** é o sexto álbum do artista galego Carlos Núñez. Foi publicado no 2004.

## Lista de temas 
# "Intro"
# "Mar Adentro ( títulos finales)"
# "Camino De Santiago"
# "A Costa De Galicia"
# "Amanecer"
# "Pasacorredoiras"
# "Entrelazado De Allariz"
# "Tears Of Stone (Non Te Namores Meniña)"
# "Duelling Chanters"
# "Galleguita (Tango)"
# "An Dro"
# "Solo Le Pido A Dios"
# "Reels"
# "Alborada De Veiga / Muiñeira De Chantada"
# "Aires De Pontevedra"

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
A Veiga de Pude, San Simón da Costa, Vilalba

**A Veiga de Pude** é un lugar da parroquia de San Simón da Costa, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Simón da Costa 
### Parroquias de Vilalba 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vilalba
O Lombo, A Capela, A Capela

**O Lombo** é un lugar da parroquia da Capela, no concello da Capela, na comarca do Eume. No ano 2010 tiña 9 habitantes segundo datos do INE, deles 5 eran homes e 4 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Capela 
### Parroquias da Capela
-553

## Acontecementos 
* Ciro II, rei de Anshan, rebélase contra Astiaxes que se ve na obriga de evacuar a rexión de Harrán.
** Tras un soño ocorrido en -556, que lle anunciaba o porvir, e malia a oposición dos sacerdotes de Marduk, o rei de Babilonia Nabonido decide reconstruír o templo de Sin en Harrán. Para isto solicita a axuda de Ciro II o Grande, rei de Anshan contra os medos, para tomaren a cidade. Ciro acepta. O seu soberano e gran rei Astiaxes, rei dos medos, dáse conta do complot e convócao a Ecbatana . Ciro négase, cousa que provoca unha guerra que había rematar coa vitoria dos persas.

## Nacementos 
* Itoku – Emperador lendario do Xapón.

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
-541

## Acontecementos 
* Os primeiros xudeus comezan a reconstruíren Israel.
* Dáse a regulamentación dun calendario igual para todo o Imperio Babilónico.
* Confucio dá inicio aos seus estudos, que terminan en -531. Fixo estudos para a vida militar e para a corte. Con 19 anos, encóntrase casado, é pai aos 20. Foi pai dun único fillo.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
Canle bicipital umeral

A **canle bicipital** do úmero é unha canle ósea da epífise proximal do úmero, situada entre o troquíter umeral e o troquino. Pola canle discorre o tendón da porción longa do músculo bíceps braquial. O seu traxecto é oblicuo descendente cara a fóra, para rematar no terzo medio do úmero. Tamén permite o paso dunha póla da arteria circunflexa umeral anterior que abastece a articulación glenoumeral.

Constitúe a parede lateral da axila. A canle está tapizada polo ligamento de Gordon-Brodie
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gray. Anatomy of the human body* . Edición de 1918 de dominio público.
-532

## Acontecementos 
* Pitágoras abandona Samos e diríxese a Crotone, e logo a Metaponto, en Italia.
* Primeiro título olímpico *senior* para Milón de Crotone en loita. Alumno de Pitágoras, este atleta emblemático dos Xogos Olímpicos antigos dá conservado posteriormente a súa coroa en ocasión dos catro Xogos Olímpicos posteriores, elevando así a seis o número das súas vitorias olímpicas.
## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
-542

## Acontecementos 
* Ciro II de Persia conquista toda Asia menor, terminando as contendas iniciadas no 547 a.C.. Antes conquistara o reino dos Medos (c. 553 - 549 a.C.) para o que tivo o apoio de parte da nobreza meda; conquistou igualmente o reino de Lidia.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
-531

## Acontecementos 
* Data aproximada da fundación da colonia grega de Dicearquia, en Pozzuoli; fundárona colonos de Samos so a éxida de Cumas.
## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
Troquino umeral

O **troquino umeral** é unha tuberosidade ósea da epífise proximal do úmero, situada por diante e por dentro respecto ao troquíter umeral. Serve para a inserción do músculo subescapular.
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gray. Anatomy of the human body* . Edición de 1918 de dominio público.
Manuel Sáinz de Vicuña

**Manuel Sáinz de Vicuña Camino**, nado en Irún o 25 de marzo de 1888 e finado en Madrid o 14 de maio de 1973, foi un arquitecto, empresario e político español.

## Traxectoria 
Fillo de Lesmes Sáinz de Vicuña Arrascaeta, fundador da sociedade Perfumería Gal, con Salvador Echeandía Gal. En 1893 a familia trasladouse a Madrid. Ingresou en 1906 na Escola Superior de Arquitectura de Madrid. Como arquitecto participou na construción do Barrio de Moratalaz e foi autor da praza de touros de Albacete, xunto co tamén arquitecto Julio Carrilero. Casou con Avelina García-Prieto Montero-Ríos, II marquesa de Alhucemas, filla de Manuel García Prieto en 1915. Foi elixido deputado representando ao Partido Liberal polo distrito de Ponferrada nas eleccións de 1916, polo distrito de Santiago de Compostela en 1918 e polo distrito de Lalín en 1919, 1920 e 1923. A partir de 1923 abandonou a vida política, dedicándose á arquitectura. Tamén foi conselleiro da empresa familiar Perfumería Gal, e na década dos corenta foi presidente de Occidente Seguros e fundou a Inmobiliaria Urbis, da que foi presidente.

Un colexio do barrio de Moratalaz, construído pola Inmobiliaria Urbis en 1962, leva o seu nome.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Manuel Sáinz de Vicuña, diputado a Cortes por Lalín
-517

## Acontecementos 
* Samos, Quíos e Lesbos so dominio persa.
* Darío I acaba de vencer todos os seus rivais e afirma a súa autoridade sobre os sátrapas que se volveran independentes tras os feitos posteriores á morte de Cambises II.
* Expedición do grego Escílax de Carianda, enviado por Darío a explorar o curso do Indo. Descende o río, navega polo océano Índico e polo Mar Vermello ata Suez.
* Numerosos gregos ao servizo dos persas instálanse na India.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
O Pazo, A Capela, A Capela

**O Pazo** é un lugar da parroquia da Capela, no concello da Capela, na comarca do Eume. No ano 2010 tiña 21 habitantes segundo datos do INE, deles 7 eran homes e 14 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Capela 
### Parroquias da Capela
Melanotaénidos

miniatura|300px|*Melanotaenia boesemani*
Os **Melanotaénidos** (**Melanotaeniidae**) son unha familia de peixes de auga doce e estuarios de río, pertencente á orde dos Ateriniformes (Atheriniformes). Son peixes distribuídos por ríos tropicais do sueste de Asia e Oceanía, hoxe moi apreciados como peixes de acuario polas súas cores rechamantes.

## Características 
Teñen un corpo comprimido lateralmente e de lonxitude máxima de 12&nbsp;cm. Dúas aletas dorsais separadas por un pequeno espazo, a primeira con 3 a 7 espiñas e a segunda con 6 a 22 radios brandos (nalgunhas especies, o primeiro é unha espiña robusta). A liña lateral adoita estar ausente ou ben pouco definida. As escamas, relativamente grandes.

Presentan coloracións vistosas, estando os machos normalmente moito máis coloreados cás femias.

## Clasificación 
Divídense en sete xéneros  con 75 especies válidas:
* Xénero *Cairnsichthys* (Allen, 1980)
* Xénero *Chilatherina* (Regan, 1914)
* Xénero *Glossolepis* (Weber, 1907)
* Xénero *Iriatherina* (Meinken, 1974)
* Xénero *Melanotaenia* (Gill, 1862) (o xénero máis amplo, con 53 especies)
* Xénero *Pelangia* (Allen, 1998)
* Xénero *Rhadinocentrus* (Regan, 1914)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Taxonomía FishBase
-516

## Acontecementos 
* O ateniense Milcíades instálase en Tracia. Nas súas posesións do Quersoneso.
* Darío I acaba de conquistar Gandhara e o val do Indo.
* Iníciase a reconstrución do Templo de Xerusalén.
## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
-515

## Acontecementos 
* Destrución da colonia grega de Tocra, en Cirenaica.
## Nacementos 
* Parménides de Elea – filósofo grego. (data aproximada).

## Mortes 
* Aristón, rei de Esparta.

## Outros 
*

Historia ano a ano
John James Rickard Macleod

**John James Rickard Macleod**, nado en Clunie o 6 de setembro de 1876 e finado en Aberdeen o 16 de marzo de 1935, foi un médico escocés.

## Traxectoria 
Obtivo a licenciatura en Medicina na Universidade de Aberdeen en 1898. En 1900 e tras obter unha praza de profesor de fisioloxía na Universidade de Cleveland, trasládase ós Estados Unidos. Posteriormente trasládase a Toronto, Canadá, onde tiveron lugar os experimentos que conduciron ó descubrimento da insulina. En 1928 regresou a Escocia para exercer de profesor en Aberdeen.

Foi galardoado co Premio Nobel de Medicina en 1923, compartido con Frederick Banting.

Escribiu nove libros, entre os que cabe destacar:
* *Recent Advances in Physiology* (1905).
* *Fundamentals of Physiology* (con Pearce, 1916).
* *Diabetes: its Pathological Physiology* (1925).
* *Carbohydrate Metabolism and Insulin* (1926). 
* *Physiology and Biochemistry in Modern Medicine* (9.ª ed., 1941).

## Véxase tamén
O Poboado, A Capela, A Capela

**O Poboado** é un lugar da parroquia da Capela, no concello da Capela, na comarca do Eume. Segundo o INE en 2010 tiña 25 habitantes (13 homes e 12 mulleres).

Creouse a mediados do século XX para acoller os traballadores da construción do encoro do Eume.

## Lugares e parroquias
### Lugares da Capela
### Parroquias da Capela
Willem Einthoven

**Willem Einthoven**, nado en Semarang, (actual Indonesia), o 21 de maio de 1860 e finado en Leiden (Países Baixos) o 28 de setembro de 1927, foi un médico neerlandés.

## Traxectoria 
Fillo dun médico militar, naceu na colonia holandesa de Xava, hoxe Indonesia. Trala morte do pai, a familia regresou ó seu país, onde Einthoven acabou obtendo a licenciatura en Medicina na Universidade de Utrecht.

Pronto foi nomeado profesor de fisioloxía e histoloxía na Universidade de Leiden, onde desenvolvería o seu labor investigador. Ós 26 anos de idade, era un científico de notable reputación, participaba en numerosos foros científicos internacionais e falaba varias linguas con extraordinario dominio.

En 1901, Einthoven publicou o seu primeiro artigo científico comunicando as súas experiencias co galvanómetro de corda e a súa utilidade para o rexistro dos potenciais cardíacos ("*Un nouveau galvanométre*. *Arch Néerland Sci exactes naturelles*, Serie 2, 6:625-633"). Cinco anos máis tarde, describía con detalle as aplicacións clínicas do electrocardiograma nun artigo titulado: "*Le telecardiogramme* (1906). *Arch Int Physiol*. 4:132-164". Este artigo sentou as bases para a extraordinaria avalancha informativa que se desenvolveu desde entón acerca desta imprescindible ferramenta na análise cardiolóxica.

Os seus traballos fixéronlle merecedor do Premio Nobel de Medicina en 1924.

## Véxase tamén
The Cult

**The Cult** é unha banda inglesa de rock gótico formada en Bradford, Yorkshire en xaneiro do ano 1984, sucesora da banda Death Cult. Gañou popularidade no Reino Unido a mediados dos anos 80 como grupo post-punk con sinxelos como "She Sells Sanctuary", antes de irromper no *mainstream* estadounidense a finais da década como unha banda de hard rock co tema "Love Removal Machine". Dende a súa primeira formación a banda pasou por varios cambios nas súas ringleiras, sendo os membron máis duradeiros o vocalista Ian Astbury e o guitarrista Billy Duffy, os seus dous compositores.

## Discografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Johannes Fibiger

**Johannes Andreas Grib Fibiger**, nado en Silkeborg, Dinamarca, o 23 de abril de 1867 e finado en Copenhague o 30 de xaneiro de 1928, foi un médico danés.

## Traxectoria 
Estudou na Universidade de Copenhague onde obtivo a súa licenciatura en 1890. Posteriormente ampliou os seus estudos na Universidade de Berlín, onde foi discípulo de Robert Koch e Emil Adolf von Behring e onde exerceu como profesor de anatomía patolóxica.

Regresou á súa cidade natal para traballar no Laboratorio de Bacterioloxía da Universidade de Copenhague como axudante, onde obtivo o doutoramento en 1895 cunha tese sobre estudos bacteriolóxicos da difteria.

Recibiu varias distincións, entre as que destaca o Premio Nobel de Medicina en 1926, polas súas investigacións sobre a hipótese inflamatoria na etiopatoxenia do cancro.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía oficial na páxina dos premios nobel
O Poulo, A Capela, A Capela

**O Poulo** é un lugar da parroquia da Capela, no concello da Capela, na comarca do Eume. No ano 2010 tiña 5 habitantes segundo datos do INE, deles 2 eran homes e 3 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Capela 
### Parroquias da Capela
Pseudomuxílidos

miniatura|300px|*Pseudomugil furcatus*
Os **Pseudomuxílidos** (Pseudomugilidae) son unha familia de peixes teleósteos, da orde Ateriniformes (Atheriniformes), propios de auga doce ou salobre, rara vez de augas salgadas. Distribúense por Nova Guinea e as illas inmediatas, Australia setentrional e oriental e partes do leste de Indonesia.

## Clasificación 
Divídense en tres xéneros e 18 especies:
* Xénero *Kiunga* (2 especies)
* Xénero *Pseudomugil* (a máis representada, con 15 especies)
* Xénero *Scaturiginichthys* (1 especie)

Están moi próximos ós Melanotaénidos. ITIS considéraos dentro da familia Bedotiidae http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=165974.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Taxonomía FishBase