Salmo (xénero)

***Salmo*** é un xénero de peixes osteíctios, o tipo da orde dos salmoniformes e máis da familia dos salmónidos.

Comprende numerosas especies, os **salmóns e troitas do Atlántico** e do **Vello Mundo**, que son peixes mariños e de auga doce, distribuídos polos océanos e mares de todo o mundo agás o océano Pacífico, así como especies que só viven en auga doce en Europa e Asia.

Algunhas especies, como *Salmo salar* (o salmón do Atlántico) e *Salmo trutta* (a troita común) teñen unha ampla distribución xeográfica, mentres que a maioría dos outros taxa son formas endémicas dalgunhas concas determinadas.

Xeneticamente son parentes moi próximos, e con anatomía semellante, dos salmóns e troitas do Pacífico, do xénero *Oncorhynchus*, aínda que a análise de ADN mitocondrial amosou que ambos os dous xéneros son diferentes.

## Taxonomía 
O xénero *Salmo* foi descrito por Linnaeus na 10ª edición do seu *Systema Naturae*. O nome que lle deu procede do latín *salmo*, que é como chamaban na antiga Roma a estes peixes.

O número de distintas especies e subespecies do xénero *Salmo* é unha cuestión moi debatida.

### Especies 
Por exemplo, para FishBase existen as seguintes especies válidas:

* *Salmo akairos* (Delling e Doadrio, 2005) 
* *Salmo aphelios* (Kottelat, 1997)
* *Salmo balcanicus* (Karaman, 1927)
* *Salmo carpio* (Linnaeus, 1758) 
* *Salmo cettii* (Rafinesque, 1810) 
* *Salmo coruhensis* (Turan, Kottelat e Engin, 2010) 
* *Salmo dentex* (Heckel, 1851)
* *Salmo ezenami* (Berg, 1948)
* *Salmo ferox* (Jardine, 1835)
* *Salmo fibreni* (Zerunian e Gandolfi, 1990) 
* *Salmo ischchan* (Kessler, 1877) 
* *Salmo labrax* (Pallas, 1814) 
* *Salmo letnica* (Karaman, 1924) 
* *Salmo lumi* (Poljakov, Filipi e Basho, 1958)
* *Salmo macedonicus* (Karaman, 1924)
* *Salmo marmoratus* (G. Cuvier]], 1829)
* *Salmo nigripinnis* (Günther]], 1866)
* *Salmo obtusirostris* (Heckel, 1851)
* *Salmo pallaryi* (Pellegrin, 1924)
* *Salmo pelagonicus* (Karaman, 1938)
* *Salmo peristericus* (Karaman, 1938)
* *Salmo platycephalus* (Behnke, 1968)
* *Salmo rhodanensis* (Fowler, 1974)
* *Salmo rizeensis* (Turan, Kottelat e Engin, 2010)  ou **Salmón do Atlántico**.
* *Salmo schiefermuelleri* (Bloch, 1784)
* *Salmo stomachicus* (Günther, 1866)
* *Salmo taleri* (Karaman, 1933)
* *Salmo trutta* (Linnaeus, 1758) - **Troita** común, coas seguintes subespecies:
** *Salmo trutta aralensis* (Berg, 1908) 
** *Salmo trutta fario* (Linnaeus, 1758) - **Troita**.
** *Salmo trutta lacustris* (Linnaeus, 1758)
** *Salmo trutta macrostigma* (Duméril, 1858)
** *Salmo trutta oxianus* (Kessler, 1874)
** *Salmo trutta trutta* (Linnaeus, 1758) **Reo**.
* *Salmo visovacensis* (Taler, 1950)
* *Salmo zrmanjaensis* (Karaman, 1938)

Porén, o WoRMS só admite as seguintes:

O seu tamaño é variábel segundo as especies, podendo chegar como máximo até os 2 m de lonxitude.

Outras moitas especies pasan toda a súa vida no río ou en lagos.
[miniatura|170px|dereita|[Troitas nunha piscifactoría.]]

Por outra parte, en todos os países da área de distribución da troita existen piscifactorías destinadas á produción de pequenas troitas para liberalas nos ríos para incrementar as poboacións naturais (e de adultas para a súa comercialización).

Pero esta cría non é tan produtiva como a da exótica (e pertencente a outro xénero), a troita arco da vella (*Oncorhynchus mykiss*), especie propia do Pacífico.

## En Galicia 
En Galicia habitan dúas especies máis difundidas do xénero, *Salmo salar* (o salmón) e *Trutta trutta* (as troitas).

O salmón vive de 1 a 3 anos nos nosos ríos, e outros tantos no mar. A época na que remontan os ríos é de outubro a xullo. Despois da desova moitos exemplares morren, e os sobreviventes regresan de novo ao mar. Pódense ver nos ríos Eo, Masma, Ouro, Landro, Mandeo, Ulla, río Umia, Lérez, Verdugo e Miño. Porén, a construción de encoros e a contaminación dos ríos provocou que esta especie, antano tan abundante, estea hoxe en perigo de extinción en Galicia.

O reo (*Salmo trutta trutta*) ten ciclo de vida semellante ao do salmón, aínda que permanece menos tempo nas augas mariñas e nunca se afasta moito dos estuarios. Despois de pasar entre un e dous anos no mar, no verán, sobre todo en agosto, soben para desovar polos ríos Sor, Eume, Mandeo, Tambre e Miño, entre outros, onde son pescados, sempre preto das desembocaduras.

A outra subespecie, ou forma, de *Salmo trutta*, a troita *residente* (*Salmo trutta fario*), é o peixe de río máis abundante en Galicia, aínda que parece ser menos común na provincia de Ourense debido ás numerosas alteracións dos cursos de auga.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Lahuerta, F. e Vázquez, F. X. (2000): *Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos*. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia. ISBN 84-453-2913-8.
* Muus, Bent J.; Jørgen G. Nielsen; Preben Dalslstrøm & Bente O. Nyström (1998): *Peces de mar del Atlántico y del Mediterráneo*. Barcelona: Ediciones Omega, S.A. ISBN 84-282-1161-2.
* Nelson, J. S. (2006): *Fishes of the World*. Cuarta edición. Nova York: John Wiley and Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.
* Rodríguez Villanueva, X. L.; Xavier Vázquez e Henrique Álvarez Escudero (1995): *Peixes do mar de Galicia*. Vigo: Edicións Xerais de Galicia. ISBN 84-7507-870-2.
* van der Land, J.; Costello, M. J.; Zavodnik, D.; Santos, R. S.; Porteiro, F. M.; Bailly, N.; Eschmeyer, W. N. & Froese, R. (2001): "Pisces", en: Costello, M. J. *et al*. (Eds.) (2001): *European register of marine species: a check-list of the marine species in Europe and a bibliography of guides to their identification*. París: Muséum national d'Histoire naturelle. Collection Patrimoines Naturels, **50**: 357-374. ISBN 2-85653-538-0.

### Outros artigos 
* Salmonicultura
* Acuicultura
* Salmón (cor)

### Ligazóns externas 
* *Salmo*  en Fauna Europaea.
* *Salmo* en FishBase. 
* *Salmo* no SIIT.
* *Salmo* en ADW.
* *Salmo* no NCBI.