Xenebreiro

O **xenebreiro** ou **cimbro** (*Juniperus communis* L.) é unha árbore ou arbusto dioico da familia das cupresáceas.

## Características 
miniatura|150px|esquerda|Ilustración de *Juniperus communis*.
Dependendo da subespecie ten un porte moi variable, desde un arbusto mediano até superar os 10 metros.

Ten un tronco con moitas pólas e copa espesa. As follas son lineais, verdes, ríxidas, punzantes, cunha única banda de estomas branca na cara exterior (polo envés e polas marxes é verde) e insírense verticiladas de tres en tres. As flores femininas dispóñense en conos axilares, en forma de escama, de cor parda vermella. As flores masculinas, de cor amarela, teñen entre 2 e 3&nbsp;mm de longo e caen pouco despois de esparexer o pole entre marzo e abril.

Por froitos ten gálbulos con forma de bagas elipsoidais ou esféricas de cinco a sete milímetros de diámetro, de cor negra purpúrea cando están maduras e cunha lene cor azulada como consecuencia dunha substancia cerosa, con tres sementes case ovaladas, pero angulosas nos seus extremos. A madeira, que tamén se coñece simplemente polo nome da planta, xenebreiro, é avermellada, forte e recendente.

## Subespecies 
* '''*Juniperus communis* subsp. *communis*'*. Normalmente un arbusto ou pequena árbore, cun porte estreito e piramidal. Os verticilos están separados por entrenós xeralmente de maior tamaño cás follas. Atópase en lugares temperados, a baixa ou media altitude, moitas veces en bosques doutras especies, sobre todo caducifolias. É a subespecie de *Juniperus communis* máis espallada por Europa.
* *'*Juniperus communis* subsp. *alpina*'* (Suter) Čelak (=*Juniperus communis* subsp. *nana* Syme, *Juniperus alpina* Gray, *Juniperus sibirica* Burgsd.). Chamada **xenebreiro rastreiro**, é un arbusto rastreiro que non chega a un metro e cuxas pólas fican a rente do chan. As follas miden de 5 a 15&nbsp;mm, están curvadas cara ó ápice e reviradas cara a dentro agochando a cara. Os entrenós adoitan ser máis pequenos cás follas. Os gálbulos miden de 6 a 10&nbsp;mm. É unha planta de zonas alpinas e subalpinas en climas temperados atopada tamén en áreas subárticas. En Galiza áchase nas maiores alturas (os Ancares, Pena Trevinca).
* *'*Juniperus communis* subsp. *hemisphaerica*'* (J.Presl & C.Presl) Nyman (=*Juniperus depressa* Steven) é un arbusto de 3 ou 4 metros, aínda que tamén pode ter un porte deitado.

Ficheiro:Lüneburger Heide 006.jpg|*Juniperus communis* subsp. *communis*.
Ficheiro:JuniperusSibirica PuyGriou 02.JPG|Xenebreiro rastreiro (*Juniperus communis* subsp. *alpina*) en  Francia.
Ficheiro:Juniperus communis depressa1.jpg|*Juniperus communis* subsp. *hemisphaerica*, nos Estados Unidos de América. 

## Usos 
O xenebreiro é frecuentemente utilizado na horticultura como planta ornamental, xa que é demasiado pequeno para ser aproveitado como madeireiro. Porén, en Escandinavia a súa madeira emprégase na fabricación de caixas para produtos lácteos, como a manteiga, o queixo e tamén para facer cabos de coitelos.

As súas bagas teñen propiedades adstrinxentes mais son demasiado agres para consumilas crúas, polo que se venden secas para preparar mollos e recheos cos que adubar carnes. Adóitanse cascar antes de utilizalas para así liberar o aroma.

Tamén é frecuente usalas para aromatizar a xenebra. De feito, a denominación da propia árbore en francés, *genévrier*, foi a que deu lugar ó nome máis coñecido internacionalmente da bebida, *gin*, a través dun apócope da palabra francesa pero pronunciada á inglesa (o nome inglés da planta é *juniper*, que en ningún modo soaría *"gin"*).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Juniperus, artigo sobre o xénero ao que pertence o *Juniperus communis*.
### Bibliografía 
* García, Xosé Ramón (2008). *Guía das plantas de Galicia'', Edicións Xerais de Galicia. ISBN 978-84-9782-939-7

### Ligazóns externas 
* CONDE, M.: "Cimbros e xenebros", 28 de outubro de 2006