Lei do contraste simultáneo das cores

A **lei do contraste simultáneo das cores** (en ) é unha característica da percepción humana da cor establecida en 1839 polo químico Michel-Eugène Chevreul:
As pezas deben ter un tamaño suficiente para seren percibidas na súa totalidade e non ocupar unha parte demasiado importante do espazo visual. Se as pezas difiren en luminosidade, a xustaposición aumenta a percepción da diferenza de luminosidade; se as pezas difiren polo ton, a diferenza de ton aumenta. Ambos os efectos poden ocorrer simultaneamente.

Os artistas levaban tempo sinalando e empregando os efectos do contraste. Chevreul enunciou a lei en termos xerais, despois de comprobala mediante unha serie de experimentos e razoamentos sistemáticos baseados nunha composición aritmética das luces.

## Método 
[miniatura|335x335px|Libro *De la loi du contraste simultané des coleurs...* en [PDF.]]
Chevreul presentou as súas investigacións nun libro titulado ''Da loi du contraste simultané deas couleurs et de l'assortiment deas objets colorés* [Da lei do contraste simultáneo das cores e obxectos coloreados].

O efecto dese contraste xa era coñecido polos artistas; Leonardo da Vinci xa o sinalou en relación coas cores complementarias,  Castel, a quen Chevreul estudara e tiña criticado a súa obra, sinalara a pasaxe, e máis recentemente, Goethe mencionárao na súa *Traité deas couleurs* [Tratado de cores].Chevreul, autor de dous libros de química, reivindicou, nun ámbito regxido polo gusto en lugar de pola ciencia, un traballo. 

Formulando algunhas hipóteses, entón imaxinou varios experimentos para probalas. Concibindo a idea de que a visión da cor dun obxecto dependía de obxectos veciños, el imaxinou unha serie de experimentos que presaxiaban os experimentos de psicoloxía experimental, simplificando os estímulos e as respostas dos suxeitos. Cortou as follas de papel de cores e presentou as mostras en condicións moi específicas.

## Leis de contraste simultáneo 
### Contraste de luminosidade 
Unha superficie de brillo medio aparece máis escura sobre un fondo claro e máis clara sobre un fondo escuro. **Os dous cadrados, un encima do outro, na zona da dereita teñen a mesma luminancia, e aparecen tan claros uns e outros, xa que se ven no mesmo fondo claro.  O pequeno cadrado escuro adxacente na parte inferior dereita aparece case tan escuro coma o anaco grande á esquerda, pero ten a mesma luminancia que o cadrado pequeno no centro do cadrado grande á esquerda,  que parece moito máis lixeiro xa que está sobre un fondo sombreado.** 
A diferenza é máis sensible á unión entre as pezas de cores, o que significa que se a peza ten unha certa extensión, o efecto pode xogar de xeito diferente coa mesma peza de cor noutro ambiente.

O contraste simultáneo de claridade é a causa da "ilusión Chevreul", tamén coñecida como bandas de Mach, que se refire ao límite entre as distintas pezas de luminosidade.

### Contraste de ton 
En contacto cunha peza de distinta cor, pero cunha luminosidade itan gual como sexa posible, unha cor cambia o seu ton para distanciarse da que está xustaposta. **Exemplo con vermello e laranxa: se, mantendo as dúas cores illadas como referencia sobre un fondo neutro, se xuntan un vermello e un laranxa, o vermello da parte en contacto tira cara ao morado, mentres que o laranxa tira ao amarelo. Só hai dúas cores no fondo gris.** 
Unha cor pode ser analizada como a adición dun ton (cor pura) e unha certa cantidade de branco.

Modificar o ton da peza de cor equivale a engadir unha certa cantidade de ton (cor pura) á cor complementaria xustaposta.

Exemplo: a cor complementaria do laranxa, un azul, engadido ao vermello, fai que xire cara a roxos ou violetas.

Se as cores xustapostas son complementarias e non poden ser máis opostas, a súa saturación ou intensidade de luz aparente aumenta. De feito, a adición dunha certa cantidade do ton puro da cor complementaria do xustaposto engade unha parte do seu propio ton puro.

O efecto é máximo cando o contraste de luminancia é mínimo. O papel do movemento do ollo é importante, xa que se provoca un contraste sucesivo de cores que refresca o contraste simultáneo.

### Combinación de ton e de claridade 
Cando os dous contrastes  se combíinan o efecto é máximo.

**Os dous cadrados pequenos son en realidade os extremos dunha banda de cor, cuberta no medio polas raias horizontais. Dispositivo de Albers, 2013, p. IV.1.**

### Xeneralización 
miniatura|Contraste de tamaño. As liñas do par curto son iguais, como as do par longo.
Si Chevreul deu unha lei cuxo alcance se limita á cor, é porque o seu método experimental impediulle dar explicacións sobre as causas; pero sinalou, como conclusión, que era unha lei xeral:

Non deseñando e posto en práctica experiencias capaces de probar este punto, isto conservaba un carácter filosófico. Pero hai outra ilustración nunha ilusión óptica, ou máis ben, de erro de percepción, nunha *loi du contraste de grandeur* (§ 965), que mostra que a percepción do tamaño dun obxecto dependía dos obxectos próximos. Esta constatación, tamén feita por outros, especialmente en relación coa ilusión do tamaño da lúa, levou a Chevreul a preguntarse si non sería unha lei cognitiva xeral.

Se se confirmase que a lei do contraste era unha lei xeral da mente humana, sería necesario examinar os seus efectos nos máis diversos campos. Chevreul ten a intención, desde 1839 en *De la loi du contrast*, de estudar o efecto sobre a visión, oído, o olfacto, o gusto e, posteriormente, analizar a posibilidade de que, nas ciencias morais e políticas (hoxe chamadas ciencias humanas), o efecto da lei de contraste levaría a sobrevalorar o que cambia e descoidar o que permanece inalterado e esaxerar as diferenzas en detrimento do que é común. Con todo, as opinións de Chevreul non obtiveron o apoio dos seus compañeiros de estudos no seu tempo e só regresarán a Francia mediante algúns estudos máis sistemáticos e máis xerais da psicoloxía da forma no século seguinte.

## Conclusións e posteridade 
As conclusións de Chevreul non foron nunca impugnadas até a data, aínda que relativamente poucos estudos tentaron unha avaliación cuantitativa destes fenómenos.

O contraste simultáneo é parte dos efectos de «indución cromática».

O contraste de claridade explorouse máis adiante por Ernst Mach, que probabelmente non coñecía a obra de Chevreul. Mach deu un modelo para explicar o efecto do contraste local, máis tarde chamado "bandas de Mach".

### Interpretacións 
O libro de Chevreul, que foi longo, detallado e minucioso, e que reportou exemplos útiles só nas páxinas finais, sería pouco lido e quedaría rapidamente fóra de vista; pero durante moitos anos, foi un curso de cor de acceso aberto do que se falou bastante. A interpretación particular de Charles Blanc tería sido máis publicitada.   

Os pintores reteñen o ton local: a cor inherente dun obxecto. Este ton local, segundo Chevreul, non existe en si mesmo, senón que é dependente da cor dos obxectos circundantes. Así, calquera cor percibida chama ao seu complementario para existir. O ollo tende a chamar á cor que falta, o complementario, para formar un equilibrio neutro no cerebro.

Reivindicándose seguidores de Chevreul nos seus textos, os artistas neoimpresionistas quererán, sen reparar no feito de que Chevreul indicaba que o contraste simultáneo só se producía cando a superficie das áreas coloreadas fose suficiente, basear a súa produción no achado de que cando as áreas de cor son pequenas, o ollo aproxima as cores unha á outra, nun *fenómeno de asimilación*.

Exemplo de contraste e asimilación: superpóñense dúas follas de papel tintado, unha azul e outra vermella.

* Colocados por separado sobre papel gris, servirán de referencia.
* Dous rectángulos suficientemente grandes xustapostos nun mesmo fondo dan un azul e un vermello máis diferentes.
* Dous pequenos rectángulos dan un azul e un vermello máis próximos.
* Un mosaico de puntos de cores imperceptibles destas cores dá un morado.

Este principio foi utilizado sobre todo polos impresionistas e puntillistas. Tamén inspirou a Robert Delaunay. En lugar de utilizar un verde mesturado na paleta (mestura mecánica), aplicaban á tea un toque de amarelo yuxtapuesto cun toque de azul, de maneira que a cor mesturábase por simple percepción: de aí o termo mestura óptica.

Este descubrimento úsase moito nas pantallas de televisión e monitores de computadores. As superficies de cores descompóñense nun mosaico de puntos de só tres cores, chamadas cores primarias, e forman todas as cores intermedias. Nos procesos de reprodución fotomecánica ( serigrafía, impresión ...), as imaxes divídense seguindo os cadros de cores variadas de cadros (tres cores primarias + negro = cor ), que se superpoñen parcialmente e se funden no ollo do espectador.

Josef Albers propón no seu libro *The Interaction of Colors'' unha serie de experimentos a realizar con recortes de papel que mostren a magnitude dos fenómenos de contraste simultáneos e como a aplicación das leis da colorimetría, que de feito os exclúen do seu dispositivo experimental, poden inducir a erro aos practicantes que buscan alí orientación.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Adaptación visual
* Josef Albers
* Edwin H. Land
* Simultaneísmo

### Bibliografía 
; Chevreul

* 
* Compte-rendu deas cours de Chevreul : .  ; . 
* 
* 

; Outros autores

* 
*