Alicia Valero Delgado

**Alicia Valero Delgado,** nada en  Zaragoza o 31 de marzo de 1978, é unha enxeñeira química española especializada na exerxía do capital mineral da Terra. Está considerada unha das principais expertas de Europa en minerais críticos.

## Traxectoria 
Licenciada en Enxeñaría Química pola Universidade de Zaragoza no ano 2002. Durante os últimos anos da carreira realizou tres estancias Erasmus : dúas na Universidade Técnica de Berlín en 4o curso e para o traballo de fin de grao; e na Universidade Paul Sabatier de Tolosa durante o 5º curso. En 2005 obtivo o mestrado en Ecoeficiencia, Aforro e Alternativas Enerxéticas,  pola Universidade de Zaragoza.

### Carreira profesional 
Doutora en Enxeñaría Química pola Universidade de Zaragoza cunha tese de doutoramento defendida en 2008 sobre o *Estudo da evolución exerxética do capital mineral da terra*. Para estimar a composición mineralóxica media da codia continental superior, tivo que viaxar ao Reino Unido, ao British Geological Survey (BGS), o centro xeolóxico de referencia en Europa, e consultar a especialistas de España, Australia, Francia, Rusia e Polonia . Durante as súas investigacións case non atopou literatura científica e percibiu unha gran opacidade sobre o que se extrae, non se sabe o que se extrae, nin o que queda nas minas existentes, sendo a extracción de minerais en mans dunhas poucas multinacionais que controlan o mercado e a información.

Profesora da Universidade de Zaragoza, é responsable da área de Ecoloxía Industrial do 'Instituto Universitario de Investigación Mixto de la Energía y Eficiencia de los Recursos de Aragón (Energaia)'.  Desde 2024 é profesora de Máquinas e Motores Térmicos no Departamento de Enxeñaría Mecánica da Universidade de Zaragoza.

A súa actividade investigadora centrouse na procura de solucións eficientes no uso dos recursos e na aplicación da termodinámica para avaliar o capital mineral da Terra, polo que recibiu catro premios internacionais.  Participou nunha trintena de proxectos nacionais e internacionais, todos eles relacionados co estudo e optimización de enerxía e materiais. É membro de varios grupos internacionais de expertos en materias primas críticas.  e membro dos *Grupos Operativos do EIP de Materias Primas* (2017-2020). Tamén é membro do Grupo de Investigación Transdisciplinar en Transicións Socioecolóxicas "GinTRANS2" da Universidade Autónoma de Madrid desde 2013.

### Carreira investigadora 
Entre as súas publicacións destaca o seu libro, escrito en colaboración con Antonio Valero e Guiomar Calvo, ''Thanatia: The Destiny of the Earth's Mineral Resources* (WSP, 2014), *Thanatia.* *Os límites minerais do planeta'' (Icaria Editorial, 2021). Conta con máis de cincuenta publicacións en revistas científicas e capítulos de libros, así como comunicacións en congresos internacionais. e os límites minerais da terceira revolución industrial. A " Economía Verde " (sostida con enerxías renovables e bioenerxías, con vehículos híbridos e eléctricos e tecnoloxías "intelixentes" e obxectos de consumo) precisa de materiais e minerais de todos os elementos da táboa periódica. Máis que Economía Verde, chámaa “Economía Multicolor” ou “A era da táboa periódica”. Son materias primas denominadas críticas que son escasas como o litio, cobalto, indio, telurio ou terras raras. E poden ser susceptibles de alimentar conflitos armados polo seu control, son explotados xerando fortes danos ambientais e, polo tanto, resistencias lexítimas, e cuxa distribución xeolóxica se concentrou en moi poucos países, algúns socio-politicamente inestables. Atopa un déficit de reciclaxe de minerais, ao considerar que é moi difícil reciclar un obxecto que non foi deseñado para poder facelo. Alicia Valero sinala que a economía descarbonizada e dixital do século XXI dependerá tanto destes grandes produtores de minerais como a economía fosilista do século XX da OPEP. E aínda que a exerxía asociada ao consumo de combustibles fósiles vai diminuír, farao a costa do aumento do consumo de minerais.

## Notas