Pretor

Un **pretor** (do latín *prætor*) era un maxistrado romano cuxa xerarquía era inmediatamente inferior á do cónsul, e que tiña xurisdición sobre as causas civís.

Nos primeiros tempos da República Romana, o termo *pretor* servía para designar aos cónsules, porque estaban colocados á fronte dos exércitos. Pero no ano 366 a. C. creouse en Roma co título particular de *pretor*, unha nova maxistratura, cuxa función consistía en administrar xustiza. Os plebeos non chegaron á pretura senón ata o 337 a. C.

Eran os encargados de presidir os tribunais, durante un ano, aínda que finalizado este tempo podían convertérense en propretores e gobernar outro ano sobre uns territorios determinados. Eran oito, e podían considerarse os axudantes dos cónsules.

## Historia 
O pretor de Roma dividiu as súas funcións a partir do 246 a. C.: o *Praetor Urbanus* ocupouse das cuestións dos cidadáns; e o *Praetor Peregrinus* das cuestións suscitadas entre cidadáns e non cidadáns. A división de funcións foi necesaria polo incremento das causas.

O cónsul perdeu as funcións xudiciais civís en favor dun maxistrado curul designado como pretor, por prazo dun ano, quen posuía o *imperium* e figuraba entre os maxistrados de maior xerarquía. O seu nomeamento recaeu nos Comicios Centuriados e co mesmo cerimonial relixioso que se usaba para a elección do cónsul. A insignia do seu cargo era a toga pretexta. Ao pretor correspondían ademais as funcións consulares cando os cónsules estaban ausentes.

O pretor era patricio ata o 337 a. C. en que puideron acceder á pretura os plebeos. Progresivamente os plebeos ostentan a maxistratura na maioría das ocasións.

Máis tarde xurdiu un segundo pretor (chamado *Praetor Peregrinus*) encargado de resolver os asuntos civís suscitados entre cidadáns e visitantes non cidadáns.

A medida que a dominación romana se estendeu fóra de Italia, creouse o cargo chamado *Praetor provinciales*, destinados a gobernar os países conquistados e comandar os exércitos, cando había varios campos de operacións. Os pretores entón tiñan o dereito de publicar edictos. Sobre a porta do seu tribunal había unha pedra branca, onde cada pretor novo, ao entrar en funcións, facía gravar o seu edicto, é dicir, anunciaba as regras de dereito segundo as cales se administraría xustiza durante o curso da súa maxistratura. Cando atopaban lagoas na lexislación, os pretores redactaban as regras necesarias sobre o caso que se presentaba; ou se xulgaban que as do dereito antigo non conviñan ás novas necesidades, sen abrogalo expresamente, temperaban o seu rigor.

Esta lexislación anual tiña a vantaxe de seguir facilmente os progresos da civilización; serviu para perpetuar o *ius ciuile* e regular o paso dese dereito ao *ius gentium*.

En tempos de Hadriano, o xurisconsulto Salvius Iulianus reuniu e ordenou todos os edictos dos pretores, ese corpo de edictos recibiu o nome de *edictum perpetuum* (edicto perpetuo).

Os pretores subsistiron ata fins do Imperio, pero, aos poucos, desposuídos das súas antigas atribucións, acabaron por conservar unicamente a intendencia dos xogos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Pretoriano
* Pretor peregrino
* Maxistraturas romanas
* Roma antiga
* Roma (República)