La Aldehuela

**La Aldehuela** é un municipio de Castela e León pertencente á provincia de Ávila. No ano 2005 tiña 233 habitantes, cunha superficie de 17,04 km², dando unha densidade de poboación de 13,91 hab./km².

O seu alcalde é José Hernández Lázaro, pertencente ao Partido Popular. A corporación está formada por cinco concelleiros devandito partido e un do Partido Socialista Obreiro Español.

## Servizos 
* Forma parte da Mancomunidad de Servizos de Barco-Piedrahíta.
* Extensión do Colexio Rural Agrupado *O Calvitero*.
* En 1998 autorizouse a apertura dunha Farmacia no municipio.
* Secretario municipal os luns, mércores e venres de 10 a 2.
* Diversas casas rurales en Las Navas e El Rehoyo.
* A entidade bancaria máis próxima atópase a 6&nbsp;km de distancia no municipio da Horcajada.
* O municipio atópase a media hora por estrada da estación de esquí de La Covatilla.

## Poboación 
Segundo o censo elaborado polo INE, en 2004 La Aldehuela tiña 237 habitantes (117 homes e 120 mulleres).

miniatura|Vista do bebedoiro de Las Navas, no municipio de La Aldehuela.

Posúe cinco núcleos de poboación:
* Los Molinos
* Las Navas
* El Rehoyo
* Solanas del Carrascal
* Las Solanillas

## Xeografía 
O municipio atópase a 70 quilómetros de Ávila pola N-110 que no seu quilómetro 319,5 divide o núcleo principal de poboación. La Aldehuela esténdese encaixada nun fértil e estreito val sucado polo arroio Caballeruelo de nordeste a suroeste. O val queda delimitado pola serra de Piedrahíta ao sueste e os picos próximos a La Horcajada (Madrueña, Pena el Oso e Umbrela, con máis de 1.500 m.) cara ao noroeste, dando paso desde o val do Corneja ao val do Tormes. Aínda que se atopa xa na vertente do Tormes o municipio pertenceu ao señorío de Valdecorneja. O que fai que a súa adscrición comarcal varíe segundo as fontes considerándose frecuentemente que pertence á comarca do Val do Corneja. Para rematar á efectos soamente funcionais a Deputación de Ávila adscribe o municipio á macrocomarca de Barco-Piedrahíta, en todo caso a máis occidental da provincia.

Picos próximos son: Tayaruela (1.963 m), La Dehesa, Los Barranqueros, Cabeza Llana, La Campanilla, Peña Caballera e Los Rullos.

O arroio Caballeruelo é moi irregular e case seca cada verán. Nace preto da serra da Lastra e daserra de Piedrahíta. Son os seus afluentes diversos arroios e fontes (Rebollar, Bullicio, Gargantilla...). O Caballeruelo desemboca finalmente no Tormes no termo municipal de Vallehondo tras pasar por Santa María de los Caballeros e San Lorenzo de Tormes.

### Coordenadas dos distintos núcleos de poboación 
* El Rehoyo: **latitude** 5°23′20″&nbsp;O / **lonxitude** 40°25′33″&nbsp;N.
* Las Navas: **latitude** 5°24′5″&nbsp;O / **lonxitude** 40°24′14″&nbsp;N.
* La Aldehuela (núcleo principal): **latitud** 5°24′33″&nbsp;O / **lonxitude** 40°24′37″&nbsp;N.
### Municipios limítrofes 
* Ao **oeste**: La Horcajada e Santa María dos Cabaleiros
* Ao **sur**: Aldeanueva de Santa Cruz e Avellaneda.
* Ao **leste**: Santiago do Collado.
* Ao **norte**: Hoyorredondo.

### Clima 
Clima continental húmido, frío no inverno e fresco no verán especialmente nas horas nocturnas. A abundancia de precipitacións no val débese ao choque producido na zona entre as correntes procedentes as vertentes que o delimitan no norte e no sur.

### Medio ambiente 
A fauna común componse de animais domesticados que viven nas granxas dos paisanos (cabalos, vacas, ovellas, galiñas e porcos), así como de animais salvaxes como o xabaríns, raposos, morcegos e xenetas. As aves máis comúns son pardais, xílgaros, miñatos, cegoñas, aguias e lavandeiras. En canto aos anfibios son comúns ras, píntegas, sapos e cobras, ademais de lagartos e lagartas de distinta tipo. Existe unha gran variedade de insectos e invertebrados.

Os chans da zona da Aldehuela están formados por lousas do paleozoico.

A flora de La Aldehuela é rica e variada xa sexa nas pedanías situadas nas ladeiras do val ou no chan. As árbores máis comúns son nogueiras, sabugueiros, carballos, acivros, aciñeiras e castiñeiros. Os arbustos e herbas máis comúns son xestas negras, romeu, gatuñas, verbasco, ourego e ortigas meñas. Como cultivos comúns destacan árbores frutales, cereais e hortalizas.

O municipio forma parte da zona de produción agrícola dos feixóns(*Phaseolus vulgaris*) coa denominación de orixe *Judías de El Barco de Ávila*.

## Transportes e comunicacións 
La Aldehuela é parada de dúas liñas diarias de autocar con destino Madrid xa sexa na ruta que une a capital con Béjar ou con Plasencia, ambas gestionadas pola compañía CEVESA. De luns a sábados laborables saen 3 autobuses desde A Aldehuela e retornan 4 desde Madrid. O municipio tamén dispón dun servizo de autobuses a demanda gestionado pola mesma empresa que une todas as súas pedanías con El Barco de Ávila.

La Aldehuela posúe cobertura regular de telefonía móbil en practicamente todo o seu termo municipal.

## Historia 
O municipio foi integrado no señorío de Valdecorneja o 27 de febreiro de 1444 co nome de *Aldehuela de Sancho Benito*, formando parte dos *lugares dos llanos*, con cabeza en Piedrahíta, dentro do concejo de Santiago.

A finais do s. XV co aumento da poboación A Aldehuela adquire certa autonomía dentro do Señorío, o que se recolle nas ordenanzas de 1497, que asuntos como os oficios concejiles e certas capacidades xudiciais, aínda que estas ordenanzas houberon de ser aprobadas previamente polo señor e o concejo de Piedrahíta.

La Aldehuela foi en 1527 o lugar de nacemento de Fernando de Toledo, que chegaría a Gran Prior de Castela. Fernando de Toledo foi o fillo bastardo que tivo Fernando Álvarez de Toledo, III duque de Alba cunha molinera do lugar. A este feito referiríase posteriormente Lope de Vega na súa comedia *Más mal hay en La Aldehuela de lo que suena*.

Antes da reorganización de provincias de Javier de Burgos en 1833 pertenceu á provincia de Salamanca, como o resto da comarca natural do Alto Tormes.

## Monumentos 
* miniatura**Igrexa**: posúe unha soa nave cunha cabecera de forma rectangular máis estreita que a planta da nave e cuberta con cúpulas no interior. Hai un interesante púlpito con chanzos labrados. O retablo é de mediados do século XVIII, realizado por un retablista da comarca. Componse dun banco con relevos nas rúas laterais, corpo de tres rúas separadas por columnas, e ático, onde está a imaxe da Asunción.
* **Ermida da nosa Señora do Soto**: virxe que goza de gran devoción desde a Idade Media. Foi remodelada a finais do século XVII ou principios do XVIII. Ten unha soa nave e testero plano. Posúe un camarín detrás do seu retablo, ao que se accede por unha das portas do retablo. Aínda ten mostras de milagres da Virxe e exvotos. O seu retablo maior foi realizado en 1762 por Miguel Martínez da Quintana, un dos mellores pintores de retablos de Salamanca por aquel tempo. Componse dun único corpo e un grande ático comunicado co camarín da Virxe a través dun van que ten unha imaxe da nosa Señora do Soto de pedra tallada a finais do Románico. Tamén existe outra talla de madeira da Virxe de que é da mesma época. Esta talla é a que se saca na procesión. A ermida está situada aproximadamente a media legua (uns 5 quilómetros) do pobo en dirección a Piedrahíta, á dereita da N-110. Segundo a tradición levando á virxe nun carro de bueyes cara a Piedrahíta nunha das ramplas rebentaron os bueyes e nese xusto lugar fíxose unha pequena ermida a beira da estrada que se denominou *O Santito*.

## Heráldica 
En ouro, unha aguia de sabre, surmontada dunha estrela de azur, e deitada de dúas veneras da súa cor, retocadas tamén de ouro.

## Festas 
* **Nuestra Señora de la Asunción** (8 de setembro): conmemórase á patroa do pobo. Os fieis chegan ata a ermida dacabalo, generalmente vestidos co traxe típico. Na mesa póxanse banzos.
* **Festa do Verán** (xuño).
* **Festa dos Nenos** (domingo de agosto).
* **Romaría para limpar as fontes** (primeiro xoves de agosto), obrigada historicamente polo corregidor do Duque de Alba co obxecto de que o pobo non perdese o dereito á auga ordenado polo Duque.

## Notas