Fento arborescente

:*Véxase o artigo Pteridophyta para unha introdución ás plantas vasculares sen semente.
Os **fentos arborescentes** ou arbóreos actuais son fentos que medran con tronco elevando as frondes, e, a diferenza dos fentos comúns, estas non saen a rentes do chan. A maior parte dos fentos arbóreos pertencen ás familias **Dicksoniaceae** e **Cyatheaceae** na orde **Cyatheales**, categoría taxonómica circunscrita deste xeito pola moderna clasificación de Christenhusz et al. 2011.

## Taxonomía 
:*Introdución teórica en Taxonomía

A clasificación máis actualizada é a de Christenhusz et al. 2011 (baseada en Smith et al. 2006, 2008); que tamén fornece unha secuencia lineal das licófitas e mais das monilófitas.

** Orde M. Cyatheales A.B.Frank en J.Leunis, Syn. Pflanzenk., ed. 2, 3: 1452 (1877). Sinónimos: Dicksoniales Pic.Serm. ex Reveal, Phytologia 74: 175 (1993). Hymenophyllopsidales Pic.Serm. ex Reveal, Phytologia 74: 175 (1993). Loxsomatales Pic.Serm. ex Reveal, Phytologia 74: 175 (1993). Plagiogyriales Pic.Serm. ex Reveal, Phytologia 74: 176 (1993). Metaxyales Doweld, Tent. Syst. Pl. Vasc. (Tracheophyta): 12. (2001).
::8 familias. Referencias: Holttum & Sen (1961), Korall et al. (2006a).
*** Familia 18. Thyrsopteridaceae C.Presl, Gefässbündel Farrn: 22, 38 (1847), como ‘Thyrsopterideae’. 
:::1 xénero (*Thyrsopteris*). Referencias: Boodle (1915), Sen & Rahaman (1999).
*** Familia 19. Loxsomataceae C.Presl, Gefässbündel Farrn: 31 (1847), como ‘Loxsomaceae’. 
:::2 xéneros. (*Loxsoma* , *Loxsomopsis*). Referencias: Bower (1923), Lehnert et al. (2001).
:::Nota: O nome ‘*Loxoma*’ foi un erro de ortografía e foi corrixido a *Loxsoma* (Hooker 1838) .
*** Familia 20. Culcitaceae Pic.Serm., Webbia 24: 702 (1970). 
:::1 xénero (*Culcita*). Referencia: Sen (1968).
*** Familia 21. Plagiogyriaceae Bower, Ann. Bot. (Londres) 40: 484 (1926). 
:::1 xénero (*Plagiogyria*). Referencia: Zhang & Nooteboom (1998).
*** Familia 22. Cibotiaceae Korall in A.R.Sm. et al., Taxon 55: 712 (2006). 
:::1 xénero (*Cibotium*). Referencia: Smith et al. (2006a).
*** Familia 23. Cyatheaceae Kaulf., Wesen Farrenkr.: [119] (1827). Sinónimos: Alsophilaceae C.Presl, Gefässbündel Farrn: 22 (1847). Hymenophyllopsidaceae Pic.Serm., Webbia 24: 712 (1970).
:::4 xéneros ( *Alsophila*, *Cyathea*, *Gymnosphaera*, *Sphaeropteris*). Referencias: Christenhusz (2009b), Conant et al. (1995, 1996), Conant & Stein (2001), Janssen et al. (2008), Korall et al. (2006a), Lantz et al. (1999), Lehnert (2006, 2008, 2009), Marquez (2010), Stein et al. (1996), Wang et al. (2003) .
*** Familia 24. Dicksoniaceae M.R.Schomb., Reis. Br.-Guiana (Ri. Schomburgk) 2: 1047 (1848). Sinónimo: Lophosoriaceae Pic.Serm., Webbia 24: 700 (1970).
:::3 xéneros (*Calochlaena*, *Dicksonia*, *Lophosoria*). Referencias: Churchill et al. (1998), Lehnert (2006), White & Turner (1988).
*** Familia 25. Metaxyaceae Pic.Serm., Webbia 24: 701 (1970). 
:::1 xénero ( *Metaxya*). Referencias: Qiu et al. (1995), Sen (1969), Smith et al. (2001).

### Clasificación *sensu* Smith *et al.* 2006 
Localización taxonómica:

Clados superiores incluído Monilophyta para texto, Clase Polypodiopsida, Orde **Cyatheales**.

Sinónimo: "**Fentos arborescentes e afíns**".

Incluído **Dicksoniales**, **Hymenophyllopsidales**, **Loxomatales**, **Metaxyales**, **Plagiogyriales**.

8 familias: 
* Thyrsopteridaceae
* Loxomataceae
* Culcitaceae
* Plagiogyriaceae
* Cibotiaceae
* Cyatheaceae
* Dicksoniaceae
* Metaxyaceae

## Filoxenia 
:*Introdución teórica en Filoxenia

Monofilético (Hasebe *et al.* 1995, Wolf *et al.* 1999, Pryer *et al.* 2004b).

Cibotiaceae, Dicksoniaceae, Cyatheaceae e Metaxyaceae, forman o clado do "**núcleo dos fentos arborescentes**" ("core tree ferns").

## Caracteres 
Os fentos arborescentes e afíns, son plantas vasculares con ciclo de vida haplodiplonte onde a alternancia de xeracións é ben manifesta, con esporófito e gametófito multicelulares e independentes, con esporas coma unidade de dispersión e de resistencia. O gametófito é un "talo" (corpo sen organización), e o esporófito é un "cormo" (con raíz, vástago e sistema vascular). Por mor a estas características tradicionalmente agrúpanas coas "pteridófitas".

Posúen esporófitos con megafilos ou "frondes" (Euphyllophyta).

As familias desta orde posúen unha relación moi achegada entre elas, segundo os estudos moleculares xa citados, pola contra a orde non posúe caracteres morfolóxicos conspicuos que o caractericen; algunhas especies teñen talo formando un estípite, outras teñen rizomas rastreiros. Algunhas teñen soamente pelos nos talos e follas, outras teñen escamas. Os soros son abaxiais ou marxinais, indusiados ou sen indusio. As esporas son globosas ou tetraedro-globosas, con marca trilete. Os gametófitos son verdes, cordados.

## Galería de imaxes 

File:DirkvdM baracoa palmtrees.jpg|Fentos arborescentes tipo palmeira
Image:Dicksonia_antarctica_20_-_Kew_Gardens.jpg|*Dicksonia antarctica* en Kew
Image:Tree fern frond at Akatarawa.jpg|Fronde de fento arborescente no río Akatarawa, Nova Zelandia: As frondes fechadas son comestíbeis, mais cómpre cociñalas para tirar un ácido tóxico.
File:Fern Tree next to the Peak Tram road.jpg|thumb|right|Un fento arbóreo illado preto na illa de Hong Kong
Image:nzfern.arp.500pix.jpg|*Dicksonia antarctica* no parque *Combe Martin Wildlife and Dinosaur Park*, en Devon, Inglaterra
File:Cyathea-med2.jpg|*Cyathea medullaris* pode medrar até 20 m na súa área nativa de Nova Zelandia.

## Notas 
### Notas 
* Pryer, Kathleen M., Harald Schneider, Alan R. Smith, Raymond Cranfill, Paul G. Wolf, Jeffrey S. Hunt e Sedonia D. Sipes. 2001. "Horsetails and ferns are a monophyletic group and the closest living relatives to seed plants".* Nature *409: 618-622 (resumo en inglés aquí).
* Pryer, Kathleen M., Eric Schuettpelz, Paul G. Wolf, Harald Schneider, Alan R. Smith e Raymond Cranfill. 2004. "Phylogeny and evolution of ferns (monilophytes) with a focus on the early leptosporangiate divergences". *American Journal of Botany* 91:1582-1598 (resumo en inglés aquí ).
* A. R. Smith, K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider, P. G. Wolf. 2006. "A classification for extant ferns". *Taxon* 55(3), 705-731 (pdf aquí )

### Referencias máis específicas 
* Korall, P., K.M. Pryer, J. Metzgar, H. Schneider, D.S. Conant. 2006. "Tree ferns: monophyletic groups and their relationships as revealed by four protein-coding plastid loci." *Molecular Phylogenetics and Evolution'' 39: 830-845. (pdf aquí )

### Referencias citadas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lepidodendrales (licófitas arborescentes)

### Ligazóns externas 
* P. F. Stevens, 2001 en adelante, Angiosperm Phylogeny Website. Versión 9, xuño de 2008, e actualizado dende aquela. http://www.mobot.org/MOBOT/research/APweb/
* Pryer's lab cos pdfs das publicacións da autora.