open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
RT-2UTTH Topol M

O **RT-2UTTH "Topol M"** e o máis recente mísil balístico intercontinental despregado por Rusia, e o primeiro que desenvolve trala disolución da Unión Soviética. No código da OTAN, leva o nome de **SS-27 "Topol"** (lamigueiro en ruso).

* **Entrada en servizo**: 1997
* **Lonxitude**: 21,9 m
* **Diámetro máximo**: 1,9 m
* '*Número de etapas*: 3***
* **Autonomía*: 11.000 - 11.500&nbsp;km***
* **Masa na engalaxe*': 41,7 t

Este mísil de combustible sólido, pode transportar dunha a seis testas de guerra cunha carga de pago de entre 1 e 1,2 t.

O seu desenvolvemento comezou a finais dos 1980, en 1994 realizou a súa primeira proba de voo e en decembro de 1997 comezou a súa despregadura en silos de SS-19 modificados. É producido polo Instituto de Tecnoloxía Termal de Moscova. En decembro de 2005 despregaran 42 unidades deste modelo.

Unha versión submarina está sendo desenvolvida (*Bulava*), co código OTAN SS-NX-30.
Pobo maxiar

Os **maxiares** ou **húngaros**, (en ) é  grupo étnico de Europa do leste, son os actuais poboadores de Hungría.

## Historia e características 
Orixinariamente tribos eslavas e finesas que baixaron da península de Kola e arredores cara a Hungría aproximadamente desde o s.IX que ocuparon o baleiro que os ávaros deixaron en Eslovaquia e Hungría. Iniciaron as súas incursións a primeiros do s.VII e fóronas intensificando ata acadar Saxonia, a Lotarinxia e mesmo Francia. Os actuais maxiares proveñen de tribos separadas dos grupos fino-ugros asentados ata o s.V nas estepas que se estenden entre os ríos Volga e Kama que se desprazaron cara aos territorios ao norte do Cáucaso e de Crimea. Aínda que etnicamente relacionados co grupo fino-ugro, as diversas migracións e a influencia doutros grupos asiático (ávaros, hunos, mongois) así como a influencia dos pobos otománs e iranianos, evidenciada nos modismos lingüísticos do idioma, obtida durante a migración maxiar cara ao oeste das estepas rusas, determinaron a diferenciación final do gurpo étnico mesmo antes do seu asentamento final nas rexións históricas de Pannonia e Dacia.

Durante a máxima extensión do pobo maxiar (ss.XI e XII) a influencia destes chegou desde os Cárpatos e Transilvania, e ao sur, ata a rexión localizada entre os ríos Sava e Drava.

A batalla do río Lechja supuxo a fin da época de incursións e o principio dos asentamentos nas chairas de Hungría. O reino maxiar foi o predecesor do reino de Hungría e as súas primeiras fronteiras estendíanse desde a Bohemia imperial ata os lindes dos montes Dálmatas, os límites da Bosnia bizantina e a fronteira norte de Eslovaquia. As súas primeiras incursións de expansión foron cara ao norte e o nordeste, lindando por fin co reino de Polonia. Tiveron unha rápida conversión ao catolicismo debido á herdanza maxiar da época das invasións (Polonia, Baviera, Saxonia, Lombardía e Austria, todas elas provincias cristiás) preto do novo milenio.

Na actualidade os maxiares representan o 92% da poboación de Hungría.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Hungarian migration.jpg
Ficheiro:Hungarians in Hungary (1890).png
Ficheiro:Magyars in Austro-Hungarian Empire 1911.gif
Ficheiro:MagyarsOutsideHungary.png

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Korai Magyar Történeti Lexicon (9–14. század) (Encyclopedia of the Early Hungarian History (9th–14th Centuries)) Budapest, Akadémiai Kiadó; 753. ISBN 963-05-6722-9.
* Károly Kocsis (DSc, Universidade de Miskolc) – Zsolt Bottlik (PhD, Universidade de Budapest) – Patrik Tátrai: Etnikai térfolyamatok a Kárpát-medence határon túli régióiban + CD (for detailed data), Magyar Tudományos Akadémia (Hungarian Academy of Sciences) – Földrajtudományi Kutatóintézet (Academy of Geographical Studies); Budapest; 2006.; ISBN 963-9545-10-4
### Ligazóns externas 
* Orixe dos húngaros 
* Guía
Península de Kola

[miniatura|Península de Kola como parte da [Rexión de Múrmansk.]]

A **Península de Kola** (en ; en , *Kolsky poluostrov*) é unha península que se atopa no norte da Rusia europea, no oblast de Múrmansk. Limita ao norte co mar de Barents e ao leste e ao sur co mar Branco.

A fronteira occidental da península de Kola esténdese ao longo do meridiano desde o golfo de Kola a través do lago Imandra, o lago Kola e o río Niva ata o golfo de Kandalaksha. A península cobre unha área de máis de 100.000&nbsp;km². A costa setentrional elévase abruptamente desde o nivel do mar, mentres que a meridional é practicamente chá. Ao oeste da península atópanse dúas cordilleiras: as montañas Khibinys e a tundra de Lovozero.
Óblast de Múrmansk

O **óblast de Múrmansk** (en ruso: Му́рманская о́бласть) é unha entidade federal de Rusia (un óblast). Está situado no noroeste do país, sendo a súa capital a cidade de Múrmask. Ocupa unha superficie de 144.900&nbsp;km², e acolle unha poboación de 892.534 persoas (segundo o censo do 2002).

## Xeografía 
Xeograficamente está situado principalmente na península de Kola, e forma parte da máis extensa Laponia, rexión que se estende por catro países. O óblast de Múrmansk linda coa república de Carelia (Rusia), co condado de Finnmark (Noruega) e Lappi (Finlandia). O condado sueco de Norrbotten está moi próximo tamén.
Murmansk

**Múrmansk** (ruso: *Мурманск*; Saami de Kildi: *Мурман ланнҍ*; Saami setentrional: *Murmánska*; Saami de Skolt: *Muurman*) é unha cidade de Rusia, no oblast de Múrmansk. Porto importante situado no mar de Barents. A súa poboación é de 264.339 habitantes. É a cidade máis grande ao norte do Círculo Polar Ártico. Ten o porto base da frota rusa do norte, onde atracan ducias de submarinos de propulsión nuclear.

## Véxase tamén
República Socialista Soviética Galiciana

A **República Socialista Soviética Galiciana** existiu entre o 8 de xullo de 1920 e o 21 de setembro de 1920 no contexto da revolución bolxevique no Imperio Ruso e a guerra ruso-polaca. Comprendía a área de influencia na fronte dominada polo Exército Vermello.

Foi controlada polo **Comité Revolucionario Galiciano** (**Galrevkom**) a capital situouse en Tarnopol, en Galicia, o primeiro presidente foi Vladimir Zatonsky. O **Galrevkom** organizou a administración, estableceu moeda, exército e sistema educativo. As linguas cooficiais foron o polaco, o ucraíno e o yiddish.

O goberno galiciano non chegou a ocupar Lviv. O 21 de setembro de 1920, Polonia conquistou o territorio da efémera república.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*República Nacional de Ucraína Occidental, estado de Europa oriental entre 1918 e 1919.
Illas Shetland

As **illas Shetland** son un grupo de illas do océano Atlántico setentrional situadas entre as illas Feroe, ao suroeste de Noruega e Gran Bretaña. Lixeiramente por enriba dos 60ºN de latitude, representan o extremo setentrional do Mar do Norte. Administrativamente constitúen un dos 32 condados de Escocia.

As illas teñen un total de 1469&nbsp;km², cunha poboación duns 22.000 habitantes, dos cales uns 7.000 viven en Lerwick, a capital.

O clima é húmido e fresco (aínda que suavizado pola influencia da corrente do Golfo). Lerwick acumula 1.140&nbsp;mm en 181 días de precipitación ao ano. As temperaturas, moi constantes ao longo do ano (debido á latitude) son de 7&nbsp;°C de media, con 12&nbsp;°C en xullo e agosto e 3&nbsp;°C en xaneiro e febreiro.

## Historia e cultura 
Despois de seren colonizadas polos escandinavos e formar parte de Noruega durante toda a Idade Media, as illas pasaron á coroa escocesa o 20 de febreiro de 1472. Durante a segunda guerra mundial barcas procedentes das Shetland, coñecidas como "Shetland bus", proporcionaron axuda á Noruega ocupada, e evacuaron fuxitivos.

Como lingua da poboación, o antigo norn foi substituído por un dialecto insular do scots chamado shetlándico, que á súa vez está sendo substituído polo inglés.

## Xeografía e xeoloxía 
As Shetland están aproximadamente a 170&nbsp;km. ao norte de Escocia, ten unha superficie de 1.468&nbsp;km² e ten unha costa de 2.702&nbsp;km. de longo. 
Das aproximadamente 100 illas, só 16 están habitadas. A illa principal do grupo é coñecida como Mainland. As outras illas habitadas son: Bressay, East Burra, West Burra, Fetlar, Muckle Roe, Papa Stour, Trondra, Vaila, Unst, Whalsay, Yell no grupo de illas principal das Shetland, ademais Foula ao suroeste, Fair Isle ao sur, e Housay e Bruray no arquipélago de Out Skerries cara ao leste .
 
As illas deshabitadas inclúen Out Stack, o punto máis setentrional das Illas Británicas e Mousa coñecida polo Broch de Mousa, unha torre redonda da Idade de Ferro. Que é o mellor exemplo conservado en Escocia.

A xeoloxía das Illas Shetland é complexa, con numerosas fallas e pregamentos. Gran parte da economía das Illas Shetland depende dos sedimentos que conteñen petróleo nos mares circundantes.

## Economía 
A pesca e a gandaría perderon peso ante a explotación do petróleo e o gas natural dos xacementos próximos.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ovella das Shetland
* Illiña de Forvik
Lerwick

**Lerwick** é a única vila e principal porto das illas Shetland, situada a máis de 160 km ao norte da costa de Escocia. Ten unha poboación duns 7.500 residentes e é de lonxe a vila máis setentrional do Reino Unido, estando á mesma distancia de Bergen, en Noruega, que de Aberdeen, en Escocia.

Lerwick está situada na costa leste da illa principal das Shetland. Foi fundada no s.XVII como porto pesqueiro, e axiña se converteu en porto para ferries. O porto está tamén moi concorrido con barcos de descarga de petróleo.

De Lerwick saen ferries cara a Kirkwall (Illas Orcadas), Aberdeen (Escocia), illa de Fair, Bergen (Noruega), Seyðisfjörður (Islandia) e Tórshavn (illas Feroe), así como cara a outras localidades do arquipélago das Shetland.

Os edificios máis significativos de Lerwick son Fort Charlotte, Lerwick Town Hall, o Böd of Gremista e Clickimin Broch.

Lerwick é un nome con raíces no antigo noruegués e o seu descendente local, o norn, que se falou nas Shetland ata mediados do s.XIX. As palabras *Ler Wich* quere dicir *baía lamacenta*. O correspondente noruegués é *Leivik*. *Leir* quere dicir *arxila* e *vik* quere dicir *baía* ou *cabo*.

Lerwick está irmandado con Måløy en Noruega.
Mar de Barents

O **mar de Barents** é unha parte do océano Ártico, situado ao norte de Noruega e de Rusia. Leva o nome do navegante holandés Willem Barents. É unha plataforma continental bastante profunda (230 m de media), rodeada polo mar de Noruega ao oeste, o arquipélago de Svalbard (Noruega) ao noroeste, e as illas de Terra de Francisco Xosé e Nova Cembla (Rusia) ao leste e nordeste.

Os portos de Múrmansk (Rusia) e Vardø (Noruega) atópanse na metade meridional do mar de Barents, e permanecen libres de xeos ao longo de todo o ano debido ás correntes do océano Atlántico norte. En setembro, practicamente todo o mar de Barents está libre de xeo.
## Véxase tamén
Portus Cale

miniatura|dereita|260px|O* Portus Cale na actualidade: Porto en primeiro plano e Gaia no fondo*
**Portus Cale** era o nome dunha cidade da Gallaecia romana que se corresponde coa actual cidade portuguesa de Porto.

Do seu nome provén o do actual Portugal, pois durante a Alta Idade Media o norte luso, foi tamén denominado como condado de Portu Cale, para diferencialo do condado de Galiza. A denominación histórica para o territorio cuberto por ambos era o de Galiza, herdando o nome da Gallaecia romana.

## Cale e Gaia 
Mentres a primeira parte do sintagma (*Portus*) se continúa no nome do actual Porto, na orela dereita do Douro, o de segundo está continuado polo de Gaia, a localidade sita en fronte de Porto, na beira esquerda do mesmo río, oficialmente denominada Vila Nova de Gaia.

## Cale e Galiza 
A raíz do nome *Cale*, é, posibelmente, a mesma que se contén no nome dos kallaikoí ou galaicos. Mesmo se ten defendido que en orixe os galaicos serían un pobo localizado nos arredores da foz do Douro, que acabou por estender o seu nome ao conxunto de *populi* sitos ao Norte dos lusitanos. Aínda que non deixa de ser unha hipótese verosímil, en apoio cítanse casos similares. O nome do que nós chamamos Alemaña é en realidade a extensión da designación dunha tribo, os alamáns, a un conxunto de pobos xermanos. Grecia, nome romano para designar a Hélade, é outro caso semellante.
Dredg

**dredg** é unha banda estadounidense de rock alternativo formada e 1993 en Los Gatos, California. O seu son é bastante experimental e é difícil definilo, indo dende sinxelas baladas románticas ata peculiares temas instrumentais con fortes tendencias progresivas. A banda está formada polo vocalista Gavin Hayes, o guitarrista Mark Engles, o baixista Drew Roulette e o batería e pianista Dino Campanella. 

## Membros 
* Gavin Hayes - voz e guitarra.
* Drew Roulette - baixo.
* Mark Engles - guitarra.
* Dino Campanella - batería e piano.

## Discografía 
### Álbums 
### EPs 
* *Conscious* 1996 
* *Orph* 1997

### Directos 
* *Live At The Fillmore* 2006

## Notas 
## Ligazóns externas 
* Páxina oficial da banda
* Sitio MySpace da banda
Gish

***Gish*** é o álbum de estrea da banda estadounidense de rock alternativo The Smashing Pumpkins, editado o 28 de maio de 1991 a través do selo Caroline Records. O álbum foi chamado así pola actriz Lillian Gish, admirada por Billy Corgan. Foi gravado dende decembro de 1990 ata marzo de 1991 nos Smart Studios de Butch Vig (que foi o produtor do disco) en Madison.

Os temas "I Am One", "Rhinoceros", "Bury Me", e "Daydream" aparecen xa nas súas demos de 1989. Os catro temas foron re-gravados para *Gish*. Seis temás máis foron composto e gravados para o disco, pero finalmente non se incluíron e apareceron noutras edicións da banda.

James Iha mencionou que mercou a súa primeira guitarra Gibson Les Paul para a gravación do Gish. El usou ese modelo de guitarra case exclusivamente ata o Adore de 1998.

A pesar de só acadar o número 196 da lista *Billboard 200* despois da súa edición, en maio de 2005 o disco xa vendera 1,1 millóns de copias nos Estados Unidos.

## Lista de cancións 
## Sinxelos 
* "Siva" foi unha edición limitada en 12" e CD con "Window Paine".
* "Rhinoceros" apparecía no *Lull EP*.
* "I Am One" foi reeditada como sinxelo en CD con "Plume" e "Starla".
* "Tristessa", un sinxelo anterior á gravación do álbum que non foi reeditado.

## Descartes 
As seguintes cancións foron escritas e gravadas para *Gish* pero non entraron no disco. Todas elas serían editadas en futuros lanzamentos.
* "Blue" (editada no *Lull EP* e no *Pisces Iscariot*)
* "Obscured" (editada no *Pisces Iscariot*)
* "Slunk" (released on the *Lull EP*)
* "Why Am I So Tired?" (editada en *Earphoria*)
* "Jesus Loves His Babies" (nunca editada oficialmente, aparece en *Mashed Potatoes*, cinco discos feitos por Billy Corgan e dados á banda e aos seus axudantes como regalo de Nadal en 1994)
* "La Dolly Vita" (orixinalmente a cara-B de "Tristessa", reeditada no *Pisces Iscariot*)
Indiana

**Indiana** é un dos estados dos Estados Unidos de América, situada no Medio Oeste. É o trixésimo oitavo meirande estado e o décimo sétimo máis poboado dos 50 Estados dos Estados Unidos de América. A súa capital e cidade máis grande é Indianapolis. Indiana foi admitido nos Estados Unidos como décimo noveno estado o 11 de decembro de 1816. Limita co lago Michigan polo noroeste, Míchigan polo norte, Ohio polo leste, o río Ohio e Kentucky polo sur e sueste, e co río Wabash e Illinois polo oeste.

Diversos pobos indíxenas habitaron Indiana durante miles de anos, algúns dos cales foron expulsados polo goberno dos Estados Unidos entre 1800 e 1836. Indiana recibe o seu nome por ser un estado que estaba amplamente habitado por tribos nativas mesmo despois de que se lle concedese a condición de estado. Dende entón, os patróns de asentamento en Indiana reflectiron a segmentación cultural rexional presente no leste dos Estados Unidos; a parte máis setentrional foi colonizada por xente que procedía de Nova Inglaterra e Nova York, Indiana central polo inmigrantes de Mid-Atlantic e Ohio, e a Indiana do sur por colonos de estados sureños como Kentucky e Tennessee.

Indiana ten unha economía diversa cun produto interior bruto de 377,1&nbsp;billóns de dólares en 2019. Ten varias áreas metropolitanas cunha poboación superior a 100&nbsp;000 habitantes e un bo número de cidades pequenas e vilas. Indiana é a sede de equipos deportivos profesionais nos que se contan os Indianapolis Colts da NFL e os Indiana Pacers da NBA, e neste estado celébrase o evento deportivo de carreiras de Indianapolis 500.

## Notas
Buenafuente

**Buenafuente** pode referirse a:

***Andreu Buenafuente** (1965-), humorista e presentador de televisión catalán.
****Buenafuente*** (2005-2011), programa de televisión emitido en Antena 3 e laSexta.
****Buenafuente***, revista con contidos do programa de televisión.
****Buenas noches y Buenafuente*** (2012), programa de televisión emitido en Antena 3.
*'''*En el aire* con Andreu Buenafuente''' (2013-2015), programa de televisión emitido en laSexta.
IMAP

**IMAP** é un acrónimo inglés de *Internet Message Access Protocol*, Protocolo de rede de acceso a mensaxes electrónicas almacenadas nun servidor. Mediante IMAP pódese ter acceso ao correo electrónico dende calquera equipo que teña unha conexión a Internet. Unha vez configurada a conta IMAP, pode especificar os cartafoles que desexa mostrar e os que desexa ocultar, esta característica faino distinto do protocolo POP.
Novell GroupWise

**Novell GroupWise** é unha solución de software colaborativa completa que mantén aos traballadores informados mediante correo electrónico, calendario, mensaxería instantánea, manexo de tarefas e manexo de contactos e documentos.
Bergen

**Bergen** é a segunda cidade máis grande de Noruega. A cidade atópase situada na costa suroeste do país, no condado de Hordaland, cuxo centro está situado entre un grupo de montañas coñecidas como *de Syv Fjell* ("As Sete Montañas"). A poboación da cidade era de 242.854 habitantes a 1 de abril de 2006, segundo o Instituto Nacional de Estatística de Noruega (Statistisk sentralbyrå).

Bergen está recoñecida como a capital non oficial da rexión coñecida como Noruega occidental, e é coñecida tamén como a porta aos coñecidos fiordes noruegueses e por iso comezou a ser a un dos máis grandes portos cruceirísticos non só de Noruega se non tamén do mundo.

Bergen é a cidade máis chuviosa de Escandinavia con 235 días de precipitación ao ano (2248&nbsp;mm).

## Historia 
A cidade de Bergen foi fundada no s.XI polo rei Olav Kyrre no ano 1070. Celebrou o seu 9º centenario en 1970. Foi a capital de Noruega no s.XIII ata 1299. A finais dese século Bergen converteuse nunha das cidades máis importantes da Liga Hanseática. A principal razón da importancia de Bergen foi o comercio do bacallau seco da costa norte de Noruega, comezado sobre o ano 1100.

Os mercadores haseáticos alemáns viviron no seu propio barrio separado da cidades, onde o baixo alemán era a lingua común, gozando de dereitos exclusivos para o comercio cos mariñeiros do norte que cada verán navegaban ata Bergen. Hoxe, aínda se pode apreciar na zona costeira de Bergen chamada Bryggen, declarada Patrimonio mundial pola UNESCO.

En 1349, a peste negra foi introducida en Noruega pola tripulación dun barco inglés que atracou en Bergen. No s.XV a cidade foi varias veces atacada polos Victual Brothers, en 1429 conseguiron queimar o castelo real e gran parte da cidade. En 1536 o rei conseguiu forzar os mercadores alemáns a converterse en cidadáns noruegueses ou volver ao seu país, o que supuxo o declive da influencia alemá. En 1665 o porto da cidade foi o lugar da sanguinolenta batalla de Vågen, entre barcos ingleses por un lado e os barcos holandeses, apoiados polos cidadáns, do outro.

Aínda así durante os ss. XV e XVI Bergen seguiu sendo a cidade máis grande dos países nórdicos, e seguiu sendo a cidade máis grande de Noruega ata 1850, cando foi superada por Oslo. Bergen conservou o monopolio do comercio co norte de Noruega ata 1789.

En 1916 partes do centro da cidade foron destruídas por un devastador incendio, o último de dos moitos que sufriu a cidade ao longo da súa dilatada historia. Durante a segunda guerra mundial a cidade foi ocupada o primeiro día da invasión alemá, o 9 de abril de 1940, despois dunha breve batalla entre os barcos alemáns e a artillaría costeira norueguesa.

En 1972, Bergen uniuse cos concellos veciños (Arna, Fana, Laksevåg e Åsane), adquirindo así as súas actuais fronteiras.

## Galería de imaxes 
## Véxase tamén
Forza Aérea dos Estados Unidos de América

A **Forza Aérea dos Estados Unidos** (en inglés: *United States Air Force*, *USAF*) é unha das ramas das Forzas Armadas dos Estados Unidos. É a forza aérea máis grande e máis avanzada tecnoloxicamente do mundo e conta cuns 15 000 avións en servizo e uns 352 000 homes en activo, 72 000 na reserva, e 102 000 na garda aérea nacional (Air National Guard).

O 18 de setembro de 1947, trala aprobación da Acta de Seguridade Nacional de 1947, escindiuse do exército (*US Army*). A misión actual da USAF é "dar opcións soberanas para a defensa dos Estados Unidos de América e os seus intereses globais, voar e combater no ar, no espazo e no ciberespazo".

## Galería de imaxes 
Galería de imaxes dos avións máis coñecidos da USAF:

Ficheiro:B1s.jpg|B-1 Lancer ("Bone")
Ficheiro:USAF_B-2_Spirit.jpg|B-2 Spirit ("Stealth Bomber")
Ficheiro:A10Thunderbolt2 990422-F-7910D-517.jpg|A-10 Thunderbolt II ("Warthog")
Ficheiro:F-16 CJ Fighting Falcon.jpg|F-16 Fighting Falcon ("Viper")
Ficheiro:F-117 Nighthawk flight.jpg|F-117 Nighthawk ("Stealth Fighter", "Cockroach")
Ficheiro:F-15 takeoff.jpg|F-15 Eagle
Ficheiro:Lockheed C-130 Hercules.jpg|C-130 Hercules
Ficheiro:Usaf.e3sentry.750pix.jpg|Boeing E-3 Sentry
Policía Autonómica Galega

A **Policía Autonómica Galega** (oficialmente **Unidade de Policía Adscrita de Galicia**) é unha unidade do Corpo Nacional de Policía adscrita á comunidade autónoma galega.

## Organización e administración 
Depende organicamente da Dirección Xeral de Policía (Ministerio do Interior) e funcionalmente da Dirección Xeral de Interior e Protección Civil da Xunta de Galicia, segundo as previsións do artigo 25.27 do Estatuto de autonomía de Galicia.

Cando foi creada o 19 de xuño de 1991, dispoñía de 157 axentes, destinados na capital de Galicia. En 1993 eran 264 axentes e abríronse as catro sedes provinciais, ás que se sumou a de Vigo en 1997. No ano 2000 había 407 axentes, en 2007 eran 420 e en 2016 435 (61 mulleres e 374 homes) . Entre 2015 e 2018 o comisario xefe foi Silverio Blanco Fernández. Dende 2020 ata a actualidade (2025) éo Jorge Manuel Rubal Pena. A xefatura está en Santiago de Compostela, e ten xefaturas provinciais na Coruña, Lugo, Pontevedra e Ourense, e unha xefatura local en Vigo. O parque móbil está composto por 112 vehículos: 65 coches rotulados, 49 camuflados, 4 motos rotuladas e 4 camufladas .

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web da UPA Galicia
MIME

**MIME** (*Multipurpose Internet Mail Extensions*, Extensións Multifunción para Mensaxes de Internet), son unha serie de convencións ou especificacións dirixidas a que se poidan intercambiar a través de Internet todo tipo de Ficheiros (textos, sons, vídeos etc.) de forma transparente para o usuario, MIME actúa convertendo os datos non-ASCII inseridos polo usuario, en datos ASCII, de forma que poidan ser transmitidos polo SMTP . Unha parte importante do MIME está dedicada a mellorar as posibilidades de transferencia de texto en distintos idiomas e alfabetos.

En 1991 a IETF (Internet Engineering Task Force) comezou a desenvolver esta norma e dende 1994 todas as extensións MIME están especificadas de forma detallada en diversos documentos oficiais dispoñibles en Internet (RFC 2045-2049).

Na actualidade ningún programa de correo electrónico ou navegador de Internet pode considerarse completo se non acepta MIME nas súas diferentes facetas (texto e formatos de ficheiro).

## Notas
José Manuel Durão Barroso

**José Manuel Durão Barroso**, nado en Lisboa o 23 de marzo de 1956, é un político portugués, presidente da Comisión Europea dende o 23 de novembro de 2004; antes, foi primeiro ministro de Portugal (do 6 de abril de 2002, cando herdou o cargo de António Guterres, ó 29 de xuño de 2004, cando foi substituído por Pedro Santana Lopes.

## Vida antes de 1995 
### Formación e inicio da súa carreira 
Licenciouse en Dereito na Universidade de Lisboa e estudou Ciencias Económicas e Sociais na Universidade de Xenebra. Foi profesor asistente na Facultade de Dereito en Georgetown; despois, regresou a Lisboa e converteuse en director do departamento de relacións internacionais da Universidade Lusíada.

### Inicio da súa actividade política 
Na súa xuventude, Durão pertenceu a numerosos grupos maoístas e comunistas, antes da Revolución dos Caraveis do 25 de abril de 1974. En 1980 uniuse ó Partido Social Demócrata, de dereitas, no que continúa ata o día de hoxe.

### Etapas 
* Subsecretario de Estado no Ministerio de Asuntos Internos (1985-1987)
* Secretario de Estado de Asuntos Externos (1987-1992)
* Ministro de Asuntos Exteriores (1992-1995)

## Vida despois de 1995 
### Oposición 
En 1995, Durão Barroso foi escollido deputado no Parlamento portugués. Catro anos máis tarde, sería designado presidente do PSD e, polo tanto, líder da oposición.

### Goberno 
O 6 de abril de 2002, Durão Barroso facíase primeiro ministro de Portugal. A súa política viuse marcada polo conservadorismo económico e polo apoio á Guerra de Iraq, opoñéndose así á opinión maioritaria da sociedade do seu país.

### Comisión Europea 
O 29 de xuño de 2004, Barroso dimitiu como primeiro ministro de Portugal para asumi-lo cargo de presidente da Comisión Europea, cargo no que sucedeu ó italiano Romano Prodi.

A elección da Comisión liderada por Barroso non estivo exenta de polémica. Na primeira proposta que se presentou ó Parlamento Europeo, o comisario de Xustiza e vicepresidente era Rocco Buttiglione. Ante a evidencia de que, por uns e outros motivos, o Parlamento non ía acepta-la Comisión, Durão Barroso realizou unha serie de cambios: tras substituír a Rocco Buttiglione por Franco Frattini e a Ingrida Udre por Andris Piebalgs, a Comisión presentouse definitivamente ante o Parlamento e foi aprobada.

Na actualidade, José Manuel Durão Barroso é un dos homes máis destacados na escena política europea actual.
Polanos occidentais

:*Outra tribo distinta, a dos **polanos orientais**, vivía na zona do río Dniepper*.

miniatura|120px|Polanie
Os **polanos** (en polaco, *polanie*) foron unha tribo eslava que habitou as beiras do río Warta a finais do século VIII.

## Historia
Cara ao século X, chegaran a se-la tribo máis poderosa entre os ríos Odra e Bug e entre os Cárpatos e o Mar Báltico, asoballando as demais tribos eslavas. No século X tamén conseguiron integrar as terras da Masovia, Cujavia e Grande Polonia.

Os achados arqueolóxicos máis recentes mostran catro fortalezas principais no antigo estado polano:

* Giecz - lugar desde onde os piasts controlaron outros grupos de polanos.
* Poznannia - o maior *gród* no estado, probabelmente a principal fortaleza.
* Gniezno - probabelmente o centro relixioso do estado, mais non hai achados arqueolóxicos para probar esa teoría.
* Ostrów Lednicki - pequena fortaleza a medio camiño entre Poznan e Gniezno.

A unión tribal liderada pola dinastía Piast en breve se transformaría no que hoxe é a Polonia.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Polanos orientais.
Decapitación

miniatura|dereita|250px|Execución por decapitación no Xapón de 1860.
A **decapitación** (do latín *caput*, *capitis*, que significa testa) é un xeito de execución que consiste en separar a cabeza do corpo. O resultado é a morte instantánea, xa que cercenar a testa priva a tódolos órganos das súas funcións involuntarias que son esenciais para o corpo, mentres que o cerebro é privado de sangue osixenado.

A decapitación realízase xeralmente cun coitelo, espada, sabre, machado ou guillotina e durante moito tempo foi unha forma normal de aplicala pena de morte. A decapitación accidental pode ser o resultado dunha explosión, accidente de coche ou industrial, a execución errada por enforcamento ou outra ferida violenta. O suicidio por decapitación é raro pero non descoñecido. É unha pena de morte legal en Arabia Saudita, Qatar e o Iemen, pero só se aplica no primeiro país.

## Galería de imaxes

Ficheiro:Odilienberg-Kreuzgang3.jpg|Decapitación de san Xoán Bautista
Ficheiro:Ourense Museo Catedral 01-10.JPG|San Xoán Bautista decapitado
Ficheiro:Albrecht Altdorfer 008.jpg|Decapitación de Kathraina, Albrecht Altdorfer

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Pardo de Cela
Segunda República

**II República** pódese referir a estas repúblicas:
*Segunda República Venezolana (1813 – 1814)
*Segunda República Francesa (1848 – 1852)
*Segunda República Surcoreana (1960 e 1961)
*Segunda República Austríaca (1945 – actualidade)
*Segunda República Española (1931 – 1939)
Macrino

**Marcus Opelius Macrinus**, nado en Cesarea (Mauritania) no 164 e finado en Partia no 218, foi un emperador romano que gobernou co nome de *Caesar Marcus Opelius Severus Macrinus Augustus*, adoptando o *cognomen* dos Severos aínda que non era tal.

## Traxectoria 
Foi o primeiro emperador que chegou a dirixir o imperio sen ser senador. Durante o seu mandato tampouco pisou Roma. A súa vida en Roma estivo ligada aos xuristas e chegou a ser o asesor legal de Plautiano, precepto dos pretorianos. Á morte deste por Caracalla, foi el o elixido para dirixir os pretorianos.

Como tal, participou nas campañas de Caracalla e no ano 217 acompañou a este ao Oriente, onde foi asasinado o emperador. Nomeado polas lexións como novo emperador, nomeou *augustus* ao seu fillo Diadumediano. Era consciente do poder que a rexente en ausencia de Caracalla levaba os asuntos do Imperio, a súa nai Xulia Domna, e dirixiulle unha carta onde se comprometía a manter os seus privilexios.

O perigo para os Severos era que Macrino conseguira asentar o seu imperio, e como tal, Xulia Domna comeza a intrigar para que nomeasen emperador ao seu sobriño Heliogábalo**,** de só 14 anos, cousa que consegue no 218, co visto e prace do Senado e o apoio dunha boa parte das lexións.

Mentres tanto en Oriente, a loita contra os partos non ían ben. Despois da batalla de Nisibis, onde non houbo vencedor nin vencido, Macrino firma unha paz vergoñenta para as armas romanas, e ademais se comprometía a pagar unha forte cantidade a Partia. Esa cantidade foi descontada da soldada do exército, co conseguinte malestar dos militares. Pouco a pouco o malestar vaise estendendo, e Macrino pronto se atopa só co apoio da lexión Gallia. Nestas condicións en xuño do 218 prodúcese o encontro entre as tropas de Macrino e Heliogábalo, onde se consumou o abandono de Macrino, xa que os pretorianos o deixan en plena batalla. Logra fuxir, pero é recoñecido ao tratar de coller unha embarcación para cruzar o Bósforo e morto en xullo do 218. O seu fillo Diadumediano tentou de se achegar deica Partia, pero foi detido en Siria, onde morreu pouco despois. 

Co recoñecemento total de Heliogábalo como emperador voltan de novo os Severos ao poder.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de emperadores romanos
Terceira República

**III República** pódese referir a estas repúblicas:
* Terceira República Francesa
* Terceira República Filipina
* Terceira República Surcoreana
* Terceira República Portuguesa
Fusilamento

miniatura|200 px|Fusilamento de Andreas Hofer, 1810
O **fusilamento** é un método de execución, particularmente é común en tempo de guerra. O pelotón de fusilamento xeralmente está formado por militares ou policías e o método require que todos os membros do pelotón disparen á vez. Tradicionalmente foi un método especialmente utilizado para executar espías e desertores dos exércitos.

## Notas
Garrote

[miniatura|Execución por garrote en Filipinas en [1901.]]
O **garrote**, máis coñecido como **garrote vil**, é un instrumento para executar a pena de morte. Consiste nun pau cun colar de ferro que comprime a gorxa atravesado por un parafuso. Ao virar este, causa a rotura do pescozo.

## Características
O seu nome provén do medievo, época en que o medio de execución da plebe, dos viles (“vil”), era a garrotazos (“garrote”), a diferenza dos nobres, axustizados por decapitación con espada ou machado.

Empregado dende a Idade Media, foi un método de execución legal en Portugal e en España. Tamén se aplicou en países de colonización española, como Cuba, Filipinas ou Porto Rico. En Inglaterra usábase para axustizar a condenados por herexía antes de queimalos.

miniatura|Funcionamento do garrote vil

O seu uso en España remóntase a 1820, pero convértese no medio de axustizamento oficial en 1832, cando o rei Fernando VII impón este método por consideralo máis rápido cá forca, o utilizado ata entón.

A pena de morte estivo vixente ata que a Constitución Española de 1978 a aboliu. Os últimos executados por garrote vil en España foron, en 1974, o anarquista catalán Salvador Puig Antich e mailo delincuente común Heinz Ches, en ambos os casos o 2 de marzo dese ano. A película *Salvador (Puig Antich)*, de 2006, relata os últimos anos do mozo, tamén coñecido como **el Metge** (*o médico*), e a súa execución mediante o garrote vil.
[miniatura|Mural adicado a [Salvador Puig Antich, un dos últimos executados por garrote vil, no barrio gasteiztarra de Errekaleor]]

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Amnistía Internacional
* A crueldade do garrote 
* Morreron a garrote vil (El País)
Abazón

A **abazón** é unha dilatación en forma de bolsa situadas a ambos os lados da boca de certos animais, como moitos monos e algúns roedores que serve para almacenar alimentos antes de os mastigaren ou depositaren nalgún outro sitio, a súa composición é moi parecida á do tecido adiposo, que en condicións normais garda entre un 10% ao 20% das graxas necesarias.[miniatura|Grupo de [babuínos (*Papio hamadryas*) cos abazóns cheos de alimento|centro]]
Primeira República

**I República** pódese referir a estas repúblicas:

***Primeira República Galega**
***Primeira República Austríaca** (1918-1934)
***Primeira República Francesa**
***Primeira República Italiana**
***Primeira República Filipina**
***Primeira República Polaca**
***Primeira República Portuguesa** (1910-1926)
***Primeira República Española** (1873-1874)
***Primeira República Nixeriana**
***Primeira República Surcoreana**
***Primeira República Venezolana** (1811-1812)
Monte Olimpo

**Monte Olimpo** pode ser:

***Monte Olimpo**, en Grecia;
***Monte Olimpo**, en Chipre;
***Monte Olimpo** ou **Tahtalı Dağı**, en Licia, Turquía;
***Monte Olimpo**, volcán de Marte;
***Monte Olimpo**, en Esciro, illa grega do mar Exeo.
Monte Olimpo, Grecia

O **monte Olimpo** (que significa *o luminoso*) é a montaña máis alta de Grecia, e dos Balcáns xunto ó Musala de Bulgaria, ambos con 2925 metros de altitude.

A mitoloxía grega situaba no Olimpo o fogar dos deuses olímpicos, os principais deuses do panteón grego. Os gregos crían que nel había construídas mansións de cristal na que moraban os deuses.

Existen máis montañas con este nome en todo o mundo, unhas dezaoito, ademais dun volcán marciano.
Galería de imaxes da Pobra do Caramiñal

**Galería de imaxes** do concello da Pobra do Caramiñal na provincia da Coruña.

## A Pobra do Caramiñal 

Ficheiro:A Pobra do Caramiñal vista desde A Curota.jpg|A Pobra do Caramiñal vista desde A Curota.
Ficheiro:Pía megalítica da necrópole de Moldes, A Pobra do Caramiñal.jpg|Pía megalítica da necrópole de Moldes.
Ficheiro:Valle-Inclán.JPG|Valle-Inclán.
Ficheiro:Woman Worker.jpg|Estatua homenaxe á muller traballadora.
Ficheiro:Torre do Pazo de Xunqueiras - A Pobra do Caramiñal.jpg|Torre do Pazo de Xunqueiras.
Ficheiro:Pobra GDFL 0507 001.JPG
Ficheiro:Porto da Pobra do Caramiñal, 2005.jpg
Ficheiro:Pobra_GDFL_0507_003.JPG
Ficheiro:Pobra_GDFL_0507_012.JPG
Ficheiro:Pobra_GDFL_0507_013.JPG
Ficheiro:Pobra_GDFL_0507_014.JPG
Ficheiro:Pobra_GDFL_0507_015.JPG
Ficheiro:Pobra_GDFL_0507_016.JPG
Ficheiro:Pobra_GDFL_0507_018.JPG
Ficheiro:Pobra_GDFL_0507_002.JPG
Ficheiro:Pobra_GDFL_050917_019.jpg|Porto de Pobra.
Ficheiro:Poboa do Caramiñal. María Castaña.jpg
Ficheiro:Grelos no mercado, A Pobra do Caramiñal.jpg|Grelos no mercado.
Ficheiro:Restos da Ermida de Santa Lucía.jpg|Restos da Ermida de Santa Lucía.
Ficheiro:Mercado Municipal A Pobra do Caramiñal.jpg
Ficheiro:FachadaInsti.jpg|Xobre.

## Praias 

Ficheiro:Praia de Raposiños, A Pobra do Caramiñal.jpg|Praia de Raposiños.
Ficheiro:Praia de Raposiños, A Pobra do Caramiñal 2.jpg|Praia de Raposiños.
Ficheiro:Praia da Mercé, A Pobra do Caramiñal.jpg|Praia da Mercé.
Ficheiro:Praia de Lombiña, A Pobra do Caramiñal.jpg|Praia de Lombiña.

### Cabío 

Ficheiro:Cabio - Pobra do caramiñal - Galicia.gif
Ficheiro:Cabio._A_Pobra_060521_01.jpg|Praia da Lombiña/Cabío
Ficheiro:Cabio._A_Pobra_060521_05.jpg|Vista cara ó lado dereito da praia
Ficheiro:Cabio._A_Pobra_060521_02.jpg|Cabío, un dos laterais da praia
Ficheiro:Cabio. A Pobra 060521 07.jpg|Praia
Ficheiro:Cabio. A Pobra 060521 12.jpg|Outra vista
Ficheiro:Cabio._A_Pobra_060521_03.jpg|Illa
Ficheiro:Cabio._A_Pobra_060521_04.jpg|Illa
Ficheiro:Cabio._A_Pobra_060521_11.jpg|Rochas diante da praia
Ficheiro:Cabio. A Pobra 060521 14.jpg|Rochas
Ficheiro:Cabio. A Pobra 060521 13.jpg|Parque infantil no cámping de Cabío

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Galicia
*Lugares da Pobra do Caramiñal
*Eleccións municipais na Pobra do Caramiñal
Enerxía interna

A **enerxía interna** (U) dun sistema, é o resultado da enerxía cinética das moléculas ou átomos que o constitúen, das súas enerxías de rotación e vibración, ademais da enerxía potencial intermolecular debida ás forzas de tipo gravitatorio, electromagnético e nuclear, que constitúen conxuntamente as interaccións fundamentais. Intenta ser un reflexo da enerxía a escala microscópica, sen incluír a enerxía cinética translacional ou rotacional do sistema como un todo nin a enerxía potencial que o corpo poida ter pola súa localización nun campo gravitacional ou electrostático externo. Nese caso falamos de entalpía.
* Nun gas ideal monoatómico chega con considerar a enerxía cinética de translación das súas moléculas.
* Nun gas ideal poliatómico debemos considerar ademais a enerxía vibracional e rotacional das mesmas.
* Nun líquido ou sólido deberemos contar tamén coa enerxía potencial que representan as interaccións moleculares.
* Ó aumentar a temperatura dun sistema, sen que varíe nada máis, aumenta a súa enerxía interna.

Convencionalmente, cando se produce unha variación da enerxía interna sen que se modifique a composición química do sistema, fálase de variación da enerxía interna sensible. Se se produce alteración da estrutura atómica-molecular, como ocorre nunha reacción química, fálase de variación da enerxía interna química. Nas reaccións de fisión e fusión fálase de enerxía interna nuclear.

En todo sistema illado (que non pode intercambiar enerxía co exterior), a enerxía interna consérvase (Primeiro Principio da Termodinámica). Ademais, neste tipo de sistemas, a variación total da enerxía interna é igual á suma das cantidades de enerxía comunicadas ao sistema en forma de calor e de traballo  \Delta U = Q + W. Aínda que a calor transmitida depende do proceso en cuestión, a variación de enerxía interna é independente do proceso, só depende do estado inicial e final, polo que se di que é unha función de estado. Por esta mesma razón dU é unha diferencial exacta, contrapoñéndose a \partial Q, que depende do proceso.

## Ecuación fundamental 
En termodinámica dedúcese a existencia dunha ecuación da forma
:U=U(S,V,N) \qquad
coñecida como a ecuación fundamental.

A importancia da mesma radica en que concentra nunha soa ecuación toda a información termodinámica dun sistema. A obtención de resultados concretos a partir dela é pois un proceso sistemático. 
Se calculamos a súa diferencial:
: dU=\left(\frac{\partial U}{\partial S}\right) dS +\left(\frac{\partial U}{\partial V}\right) dV +\left(\frac{\partial U}{\partial N}\right) dN

defínense as súas derivadas parciais como:
* temperatura T = \frac{\partial U}{\partial S}
* presión P = -\frac{\partial U}{\partial V}
* potencial químico \mu = \frac{\partial U}{\partial N}.

Como T, P e \mu son derivadas parciais de U, serán funcións das mesmas variables que U:
:T=T(S,V,N) \qquad P=P(S,V,N) \qquad \mu=\mu(S,V,N)
Estas relacións coñécense como ecuacións de estado.

## Notas
Biscaia

**Biscaia** (en éuscaro e oficialmente: *Bizkaia*; en castelán: *Vizcaya*) é unha provincia de Euskadi, ademais de ser unha das sete provincias do histórico País Vasco. Dá nome ao golfo de Biscaia e sitúase ao norte da Península Ibérica, limitando ao norte co mar Cantábrico, ao sueste coa provincia de Burgos, ao sur con Áraba, ao leste coa provincia de Guipúscoa e ao oeste con Cantabria. A súa capital é Bilbao.

A provincia esténdese por unha superficie de 2217&nbsp;km², e no ano 2006 contaba cunha poboación de 1&nbsp;139&nbsp;863 habitantes, polo que ofrecía unha elevada densidade de cerca de 514 hab/km².

## Etimoloxía 
O termo **Biscaia** ten unha etimoloxía discutida. Para algúns significa *cima*, e sería un sinónimo da actual palabra vasca *bizkar* 'touticeira'. No ano 1141 en referencia á cima do monte Igeldo de Donostia, aparece inscrito o seguinte topónimo: *Iheldo Bizchaya* (cima de Igeldo); tamén en Navarra, hai unha comarca denominada "A Biscaia", que pode significar "A cima". Propuxéronse tamén outras etimoloxías, como *bits-kaia* (porto de espuma), menos probables.

## Poboación 
Segundo o censo INE 2007, Biscaia conta con 1&nbsp;141&nbsp;457 habitantes (denominados "biscaíños") e a súa densidade de poboación é de 514,1 hab/km;, só superada por Madrid e Barcelona. Quinta provincia española por poboación en 1981, a pesar da crise demográfica que vén sufrindo desde a Transición é aínda a novena provincia española en número de habitantes. Debido a que desde principios dos 80 presentou un forte saldo migratorio negativo cara a outras rexións de España, contaba no 2005 tan só cun 3,19% de estranxeiros, cinco puntos e medio menos que a media nacional.

[miniatura|300px|Museo Guggenheim de [Bilbao]]

## Notas
Reacción exotérmica

Denomínase **reacción exotérmica** a calquera reacción química na que ten lugar un desprendemento de calor.
A reacción contraria denomínase endotérmica.

Cando o desprendemento de calor e moi elevado, os produtos da reacción poden chegar a temperaturas moi altas e acadar a incandescencia formándose chamas (lume).

Un exemplo de reacción exotérmica é a combustión.

Dende o punto de vista termodinámico, unha reacción exotérmica é aquela que transcorre con diminución de entalpía, aquela na que ΔH\Delta H = H_{produtos} - H_{reactivos} \,\!

onde Hprodutos menor que Hreactivos

A ecuación termoquímica do exemplo que segue indícanos que cando un mol de carbono (sólido, 12 gramos), reaccionan cun mol de osíxeno (22,4 Litros de gas, medidos en condicións normais de presión e temperatura), formándose un mol de dióxido de carbono (22,4 L de gas medidos en condicións normais) despréndese unha calor de 393500 J. O feito de ser calor desprendida indícase co signo menos; ΔH2 (g) → CO2 (g) ; ΔH= -393,5 kJ/mol
Eintracht Frankfurt

O **Eintracht Frankfurt** é un club de fútbol alemán, da cidade de Frankfurt. Actualmente milita na primeira división da Bundesliga.

## Estadio 
O Deutsche Bank Park foi inaugurado en 1925 e reformado en 2005. Ten capacidade para 59.500 persoas, e as dimensións do campo son 105 x 68 m.

## Palmarés 
### Torneos nacionais 
* **Liga alemá**:1959
* **Copa de Alemaña**:1974, 1975, 1981, 1988, 2018

### Torneos internacionais 
* **Copa da UEFA**: 1980, 2022

## Xogadores 
miniatura|Estadio
### Cadro Actual 
## Lista histórica de adestradores 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina Web oficial do club
Reacción endotérmica

Denomínase **reacción endotérmica** a calquera reacción química na que ten lugar unha absorción de calor.

A reacción contraria denomínase exotérmica.

Dende o punto de vista termodinámico, unha reacción endotérmica é aquela que transcorre con aumento de entalpía, aquela na que ΔH>0, 
É dicir, aquela reacción na que debido á absorción de enerxía o contido enerxético dos produtos é maior que o dos reactivos.

:\Delta H = H_{productos} - H_{reactivos} \,\!

onde Hprodutos maior que Hreactivos

A ecuación termoquímica do exemplo que segue indícanos que cando un mol (60 gramos) de dióxido de silicio (sólido), se descompón dando un mol de silicio (28 gramos) e un mol de osíxeno (22,4 L de gas medidos en condicións normais), absorbe unha calor de 858570 J; son precisos 558570 J de calor para descompoñer un mol de SiO2. O feito de ser calor absorbida indícase co signo mais; ΔH>0

SiO2 (s) → Si (s) + O2 (g) ; ΔH= +858,57 kJ

É importante dicir que as reaccións endotérmicas ao absorber calor poden ser útiles e prácticas nalgúns casos, por exemplo, ao querer arrefriar un lugar.
Giuseppe Tavani

**Giuseppe Tavani**, nado en Roma o 21 de marzo de 1924 e finado o 22 de marzo de 2019, foi un filólogo italiano.

## Traxectoria 
Giuseppe Tavani foi catedrático de Filoloxía Románica da Universidade de Roma I e un dos principais estudosos da poesía lírica galego-portuguesa medieval. Foi nomeado doutor *honoris causa* das Universidades de Santiago de Compostela e de Barcelona. Foi socio do Institut d´Estudis Catalans e da Academia das Ciências de Lisboa, e un prestixioso especialista da literatura galego-portuguesa, catalá, provenzal e francesa.

Ademais, Giuseppe Tavani tamén é tradutor de obras literarias galegas e portuguesas para o italiano.

## Obra 
* *Poesia catalana di protesta* (1968)
* *Preistoria e protostoria delle lingue ispaniche* (1968)
* *Raimon, canzoni contro* (1971)
* *Foix, Pere Quart, Espriu: tres maneres de fer poesia* (1976)
* ''Méthodologie et pratique de l'édition critique des textes littéraires contemporains* (1985)
* *A poesía lírica galego-portuguesa* (1986, Galaxia)
* "Martin Codax, o seu cancioneiro e o pergaminho Vindel" en *Ensaios portugueses*, Imprensa Nacional-Casa da Moeda, Lisboa, 1988, pp.&nbsp;267–285.
* *A poesía de Airas Nunez* (1992, Galaxia)
* *Dicionário da Literatura medieval Galega e Portuguesa* (1993), sendo coordinadores Giulia Lanciani e G. Tavani.
* *Breu història de la llengua catalana* (1994) 
* *As cantigas de escarnio* (1995), en colaboración con Giulia Lanciani.
* *Per una història de la cultura catalana medieval* (1996).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* , H. (2011). "Giuseppe Tavani, filólogo maxistral, amante da poesía e grande amigo de Galicia". pp.&nbsp;110–111. *Grial* nº 189. Galaxia.

### Ligazóns externas 
* "Giuseppe Tavani" *Gran Enciclopèdia Catalana'' .
Canón

**Canón** pode referirse a:

***Canón, arma de fogo;

***Canón**, formación xeolóxica en cuña, normalmente causada pola erosión dos ríos;
***Canón submarino**, formación xeolóxica do fondo mariño, prolongamento do anterior;
***Bóveda de canón**, un tipo de bóveda en arquitectura;
***Canón''', en zooloxía, a parte córnea e oca das plumas das aves.

## Véxase tamén