open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Grigori Kromanov

**Grigori Kromanov** (en ), nado en Talín o 8 de marzo de 1926, e finado en Vihula o 18 de xullo de 1984, foi un director de cinema e teatro estoniano. Dirixiu algúns dos filmes estonianos máis coñecidos, entre eles *Viimne reliikvia* e *"Hukkunud Alpinisti" hotell*.

O seu filme de 1976 *Briljandid proletariaadi diktatuurile* baséase na novela homónima de detectives de 1974 escrita por Yulian Semyonov. O seu filme *Mis juhtus Andres Lapeteusega?* de 1966 tamén adquiriu unha relevancia especial. Trata as consecuencias do culto á personalidade estalinista no contexto do desxeo na Unión Soviética.

## Traxectoria 
Graduouse na Universidade de Talín 6 en 1946 e estudou no Instituto de Teatro Estatal da RSS de Estonia de 1946 a 1949. De 1953 a 1956 foi actor no Teatre Dramático. En 1956, comezou a traballar como director na televisión de Estonia, exercendo como director de 1956 a 1961 e como director en xefe de 1962 a 1963. En 1961-1962 e 1963-1981 foi o director da Tallinnfilm. Despois, entre 1981 e 1982, foi o director en xefe do Teatro Dramático Ruso e de 1966 a 1984 (con pausas) foi profesor especialista na Escola de Artes Escénicas da Academia Estoniana de Música e Teatro.

## Filmografía 
* *Põrgupõhja uus Vanapagan* (1964, con Jüri Müür)
* *Mis juhtus Andres Lapeteusega?* (1966)
* *Meie Artur* (telefilme de Artur Rinnest, 1968, con Mati Põldre)
* *Viimne reliikvia* (1969)
* *Briljandid proletariaadi diktatuurile* (1975)
* *Hukkunud Alpinisti hotell* (1979)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Director Grigori Kromanov: memoirs, articles, letters, diaries*. Compiled by Irena Veisaitė-Kromanova  (1995)
Weblate

**Weblate** é unha ferramenta de tradución na web de código aberto con control de versións. Inclúe soporte para centos de linguas  con definicións básicas, e habilita a adición de máis definicións de lingua. Todas as traducións poden ser editadas pola comunidade na web ou por un conxunto definido de persoas, así como por tradución automática, como DeepL Translator, Amazon Translate, ou Google Translate.

## Obxectivos 
Weblate ten como obxectivo facilitar a tradución baseada na web cunha estreita integración con Git para unha ampla gama de formatos de ficheiro, axudando aos tradutores a contribuír sen ter coñecementos do fluxo de traballo de Git.

As traducións seguen o desenvolvemento de preto, xa que se aloxan no mesmo repositorio no que está almacenado o código fonte. Non hai plans para a resolución de conflitos importantes, xa que se argumenta que estes deberían ser principalmente xestionados no lado de Git. 

## Nome do proxecto 
O nome do proxecto é unha amálgama formada polas palabras inglesas *web* e *translate* (en galego, web e traducir).

## Usos notables 
Estes son algúns proxectos que empregan Weblate:

* Godot
* Blender
* FreePBX
* OsmAnd
* phpMyAdmin
* Organic Maps
* Unknown Horizons
* OpenPetra
* Turris Omnia
* Debian Handbook
* LibreOffice e Collabora Online
* Monero
* openSUSE
* Open Journal Systems
* H5P
* Kodi
* CryptPad
* ParaView
* SCP: Secret Laboratory

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Software libre e de código aberto

* Translate Toolkit
* Memoria de tradución
* Tradución asistida por computador
## Notas
Pórticos de Boloña

Os **pórticos de Boloña** son un importante patrimonio cultural e arquitectónico de Boloña, Italia, e representan un símbolo da cidade xunto coas numerosas torres. Ningunha outra cidade do mundo ten tantos pórticos como Boloña, en total, abarcan máis de 38 km. só no centro histórico, pero poden chegar ata 53 km. se tamén se consideran os que están fóra das murallas medievais da cidade.

Debido á súa importancia cultural e artística, en 2021 os pórticos de Boloña foron declarados Patrimonio da Humanidade da UNESCO.

## Historia 
miniatura|esquerda|160px|Pórticos de madeira na vía Marsala, un exemplo do aspecto dos primeiros pórticos
Os pórticos de Boloña construíronse case espontaneamente, probablemente a principios da Idade Media, como proxección de edificios privados sobre terreos públicos, co fin de aumentar os espazos habitables. A primeira evidencia histórica é de 1041. Nun primeiro período, as casas ampliáronse expandindo os seus pisos superiores e coa creación de proxeccións de madeira. Co paso dos anos, os espigóns aumentaron de tamaño e foi necesario construír columnas de soporte debaixo para evitar que se derrubasen, creando así as arcadas.

Nos séculos seguintes, as arcadas permitiron que os edificios acollesen a gran afluencia de estudantes e estudosos á Universidade de Boloña e a inmigración do campo. A expansión dos soportais comezou en 1288, cando unha notificación do concello local estableceu que todas as casas novas debían construírse cun soportal, mentres que as xa existentes que non o tivesen estaban obrigadas a engadilo. Durante toda a Idade Media, as arcadas estaban feitas de madeira, despois, tras un decreto emitido o 26 de marzo de 1568 polo gobernador pontificio Giovanni Battista Doria e o chamado *gonfaloniere* Camillo Paleotti, foron reconstruídas con ladrillos ou pedras. A pesar disto, algúns edificios con soportais de madeira permanecen, como os da vía Marsala ou da Corte Isolani.

O Pórtico de San Luca é o máis longo do mundo. Conecta a Porta Saragozza (unha das doce portas das murallas medievais que rodean a cidade antiga) co Santuario da Madonna di San Luca. As ventosas arcadas de 666 bóvedas teñen case catro quilómetros (3796 m.) de longo. Os seus pórticos albergan a tradicional procesión que cada ano desde 1433 leva ata a Catedral de Boloña unha icona bizantina da Virxe co Neno atribuída a Lucas o Evanxelista durante o Día da Ascensión.

## Galería 

Ficheiro:Bologna san luca-6.jpg|Pórtico de San Luca
Ficheiro:I portici di Bologna.JPG|Pórticos na vía Farini
Ficheiro:DSC04575-01.jpg|O "Pórtico da morte"
Ficheiro:Portico del Pavaglione - Via dell'Archiginnasio (4).JPG|Pórtico do Pavaglione
Ficheiro:Bologna elegant Arcade.jpg|Portico do Palacio Malvezzi Campeggi
Ficheiro:DSC06397-01.jpg|Pórtico do Palacio Bianchini
Ficheiro:Walkway, Bologna.jpg|Pórtico do Palacio do  Banco de Italia
Ficheiro:I colori di Via Farini.jpg|Pórticos na vía Farini
Ficheiro:Portico di San Leonardo (1).JPG|Pórticos na vía San Leonardo

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Bibliografía
### Outros artigos
### Ligazóns externas
* UNESCO World Heritage: The Porticoes of Bologna
Milan Carter

**Milan Carter**, nado o 29 de setembro de 1987 é un actor estadounidense. É coñecido polos seus papeis en series de televisión como *Warped!* (2021), *The Neighborhood*, *Wild Things*, e o show de Netflix *FUBAR* (2023) ao lado de Arnold Schwarzenegger.
## Notas
Unravel (videoxogo)

***Unravel*** é un videoxogo de crebacabezas e plataformas desenvolvido pola empresa sueca Coldwood Interactive e publicado por Electronic Arts. Foi anunciado o 15 de xuño de 2015 e lanzado o 9 de febreiro de 2016 para PlayStation 4, Windows e Xbox One. O xogo céntrase en Yarny, unha pequena criatura antropomorfa feita de fíos que o xogador controla polo ambiente, utilizando o fío que se desenreda para resolver crebacabezas, evitar criaturas perigosas e atravesar obstáculos.

*Unravel* recibiu unha acollida favorable despois do lanzamento, con moitos críticos de acordo en que os elementos visuais, o protagonista, a banda sonora e o ton xeral do xogo estaban entre os seus fortes. Algúns formularon críticas sobre os controis, a variedade de crebacabezas e as plataformas. A súa secuela, *Unravel Two*, estreouse en xuño de 2018.

## Notas
Unravel Two

***Unravel Two*** é un videoxogo de crebacabezas e plataformas desenvolvido pola empresa sueca Coldwood Interactive e publicado por Electronic Arts. O seu motor de xogo é PhyreEngine e a música foi composta por Frida Johansson e Henrik Oja. O xogo céntrase en dous Yarnys, dúas pequenas criaturas antropomorfas feitas de fíos. É a secuela do xogo de 2016 *Unravel*, e lanzouse para PlayStation 4, Windows e Xbox One en xuño de 2018, e para Nintendo Switch en marzo de 2019.

## Modo de xogo 
Mentres que *Unravel* era para un só xogador, *Unravel Two* é un xogo para un só xogador e multixogador, pero só en cooperativa local. O xogo céntrase en dous Yarnys (que poden ser controlados por un ou dous xogadores) que deben traballar xuntos para resolver crebacabezas e manipular o mundo. A historia principal do xogo está ambientada nunha illa e inclúe niveis de desafío adicionais máis difíciles.

## Notas
YAML

**YAML** é un formato de serialización de datos lexible por humanos inspirado en linguaxes como XML, C, Python, Perl, así como no formato dos correos electrónicos (RFC 2822). YAML foi proposto por Clark Evans en 2001, deseñado por el mesmo xunto con Ingy döt Net e Oren Ben-Kiki.

## Nome
YAML é un acrónimo recursivo que significa ''YAML Ain't Markup Language* (en galego, «YAML non é unha linguaxe de marcado»). No comezo do seu desenvolvemento, YAML significaba «*Yet Another Markup Language»'' (outra linguaxe de marcado máis) para distinguir o seu propósito centrado nos datos en lugar do marcado de documentos. Con todo, dado que XML se emprega frecuentemente para serializar datos e XML é unha auténtica linguaxe de marcado de documentos, é razoable considerar YAML coma unha linguaxe de marcado lixeiro.
Felisa Pérez Corbillón

**Felisa Pérez Corbillón**, nada en Vilaverde (Podentes, A Bola) en 1897, foi unha antifranquista galega.

## Traxectoria 
Acusada dun atraco perpetrado no comercio dos irmáns Lisardo e Hermindo de Castro Álvarez de Porto Quintela o 11 de setembro de 1940 xunto con Saturnino Darriba, Gabriel Hernández González, José Fernández Alonso, Francisco Domínguez, Gumersindo Delgado Gallego e Remigio Fernández Rodríguez. Foi detida o 17 de febreiro de 1941. Xulgados en Ourense o 13 de outubro de 1941, acusados de auxilio á rebelión. Felisa foi condenada a prisión mentres os cinco asaltantes foron condenados a morte. O 12 de decembro de 1942 saíu en liberdade vixiada. Fuxiu e agochouse ata que volveu ser detida o 27 de abril de 1945. Foi trasladada á prisión de Mulleres de Amorabieta o 18 de agosto de 1945. Saíu do cárcere nos anos cincuenta e instalouse en Ourense. En 1969 adquiriu un panteón no cemiterio de San Francisco.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Historia das nosas mullerés ourensás
Estado eléctrico

***Estado eléctrico*** (en ) é un filme estadounidense de 2025 producido e dirixido polos irmáns Russo. O guión foi escrito por Christopher Markus e Stephen McFeely e baséase vagamente na novela gráfica *Passagen* de 2018 creada por Simon Stålenhag. Está protagonizado por Millie Bobby Brown e Chris Pratt, xunto con Ke Huy Quan, Jason Alexander, Woody Harrelson, Anthony Mackie, Brian Cox, Jenny Slate, Giancarlo Esposito e Stanley Tucci.

Os plans para unha adaptación cinematográfica foron anunciados en 2017, con Andy Muschietti. Os irmáns Russo ficharon para dirixir en decembro de 2020. Universal Pictures adquiriu os dereitos de distribución antes de que Netflix asumise os dereitos en xuño de 2022. Gran parte do elenco foi revelado entre xuño de 2022 e novembro de 2024, e a rodaxe tivo lugar en Atlanta, Xeorxia no outono de 2022. Cun orzamento de 320 millóns de dólares, é un dos filmes máis caros xamais feitos.

Estreouse en Netflix o 14 de marzo de 2025, onde conta con opción de dobraxe en galego.

## Personaxes 
* Millie Bobby Brown como Michelle Greene
* Chris Pratt como John D. Keats
* Ke Huy Quan como Dr. Clark Amherst / a voz de P.C.
* Stanley Tucci como Ethan Skate
* Woody Norman como Christopher
* Giancarlo Esposito como Marshall Bradbury
* Jason Alexander como Ted Finister
* Marin Hinkle como Ms. Sablinsky
* Michael Trucco como Ben Abbott
* Holly Hunter como Madeline Vance
* Patti Harrison como Ligotti

### Voces 
* Anthony Mackie como Herman
** Martin Klebba na captura de movementos
* Woody Harrelson como Mr. Peanut
** Terry Notary na captura de movementos
* Jenny Slate como Penny Pal
* Alan Tudyk como Cosmo
* Brian Cox como Popfly
* Hank Azaria como Perplexo
* Colman Domingo como Wolfe
* Rob Gronkowski como Blitz
* Jordan Black como Clem
* Billy Gardell como Garbage Bot
* Susan Leslie como Mrs. Scissors

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
The Road to Sunrise

***The Road to Sunrise*** é un filme de Malawi de 2017 dirixido por Shemu Joyah e rodado en lingua chewa. Foi escollido como candidato de Malawi para o Óscar ó mellor filme internacional na 91ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. Foi o primeiro filme proposto por Malawi aos Óscars.

## Personaxes 
* Tapiwa Gwaza como Nanawake
* Bright Kabota como Lamba

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Malawi propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 91ª edición dos Óscar
Asasinato de Jalil Andrabi

**Jalil Andrabi** foi un importante avogado de dereitos humanos caxemirés, activista e partidario da independencia de Caxemira asociado coa Fronte de Liberación de Jammu e Caxemira (JKLF). Jalil Andrabi foi presuntamente asasinado polo grupo paramilitar indio Rashtriya Rifles e renegados indios en marzo de 1996 cando Andrabi tiña 42 anos.

## Sucesos 
### O asasinato de Jalil Andrabi 
O 8 de marzo de 1996 Andrabi foi detido en Srinagar polo militar indio Avtar Singh, da 35ª unidade da paramilitar Rashtriya Rifles do exército indio. As testemuñas presenciais afirmaron que Andrabi foi detido ao redor das 18:00 h por unha unidade do Rashtriya Rifle, que interceptou o seu coche a uns centos de metros da súa casa.

O corpo de Jalil Andrabi apareceu na mañá do 27 de marzo de 1996, flotando no río Jhelum, na zona de Kursu Rajbagh da cidade de Srinagar. Segundo informes xornalísticos, o corpo atopábase dentro dunha bolsa de estopa. A autopsia demostrou que fora asasinado días despois do seu arresto. 

Avtar Singh, o axente supostamente responsable, fuxiu do país e foi buscado polo Estado Indio debido ó seu asasinato. O goberno indio emitiu unha orde de arresto e unha alerta á Interpol pero estas medidas nunca chegaron a nada. Existe un caso xudicial pendente nun tribunal Budgam contra Avtar Singh. 

### Presunta morte de Avtar Singh 
O 9 de xuño de 2012, Avtar Singh, con 47 anos, que nese momento vivía en Selma, California, matou a súa muller Hervinder Kaur, de 36, o seu fillo, Jay Singh, de 3 anos, e a Kinwaljeet "Aryan" Singh, o seu fillo de 17, ademias de ferir gravemente o seu fillo Kanwarpal "Chris" Singh, o cal tiña 15 anos, cunha pistola. Avtar chamou á policía para confesar os seus crimes e logo suicidouse coa súa propia pistola. Kanwarpal, a pesar de sobrevivir, sufriu graves feridas na cabeza. Foille retirado o soporte vital no Centro Médico Rexional Comunitario de Selma e morreu o 14 de xuño. A fonte da que procede esta información non especifica se este Avtar Singh é o mesmo que supostamente asasinou a Jalil Andrabi.

## Notas
Virtudes (e misterios)

***Virtudes (e  misterios)*** é unha novela en lingua galega de Xesús Fraga, publicada por editorial  Galaxia en xaneiro de 2020. A obra é un repaso pola historia da emigración galega a través da historia dunha familia das Mariñas coruñesas. Recibiu o Premio Nacional de Narrativa en 2021.

## Argumento 
Virtudes,campesiña e galega, viuse na obriga de abandonar a súa aldea, a mediados do século XX, e emigrar a Londres debido ás difíciles condicións socioeconómicas da España dos anos 60. Abandonada polo seu home, decidiu buscar na emigración unha saída para garantir un futuro ás súas tres fillas.

Nun contexto no que as mulleres españolas precisaban do permiso conxugal para poder traballar ou viaxar ao estranxeiro, Virtudes falsificou dita autorización, desafiando as limitacións legais impostas polo réxime franquista. Sen coñecer o idioma e cunha formación limitada, foi quen de &nbsp;establecerse en Londres, onde  creou un espazo propio e traballou duramente, privándose de calquera luxo para poder manter e educar as súas fillas.. 

## Personaxes principais 
* Avoa Virtudes: Motor da familia e protagonista indiscutible da novela
* Isabel: Filla maior de virtudes. A primeira universitaria da familia
* Xesús: Neto de virtudes, fillo de Isabel, narrador e autor da historia.

## Temas e estilo literario 
* Temas abordados na obra: emigración; memorias; solidariedade; amizade; feminismo como apoderamento da muller

* Estilo narrativo: novela, non ficción.

## Premios 
* Premio Blanco Amor de Novela, 2019
* Premio Nacional de Narrativa, 2021

## Traducións 
* Ao castelán (outubro de 2020)

## Notas
As malas mulleres

***As malas mulleres*** é unha novela de Marilar Aleixandre, publicada en 2021 por Editorial Galaxia. Ambientada na prisión de mulleres da Galera, na Coruña, durante o século XIX, a obra aborda a represión, a desigualdade e a falta de dereitos das mulleres encarceradas nesa época. Foi recoñecida co Premio Blanco Amor en 2020 e o Premio Nacional de Narrativa de España en 2022.
En 2022 a editorial Xordica publicou a edición en castelán, traducida pola propia autora, co título *Las malas mujeres*. 

## Argumento 
A novela sitúase no ano 1863 e ten como protagonista a Sisca (personaxe ficticio baseado nunha historia real), unha moza de quince anos condenada por non ser as mulleres donas do seu corpo. A través do seu relato e do doutras reclusas, reconstrúense as duras condicións de vida na prisión da Galera
* **Juana de Vega:** activista liberal e filántropa galega, presidenta da Sociedade da Madalena. Na obra, colabora con Arenal nas súas visitas á Galera e representa o esforzo reformista das clases altas. Na novela, a súa presenza reforza o carácter de denuncia e rescate da memoria colectiva das mulleres marxinalizadas.
* **Mudo coro das malas mulleres**: representa a colectividade destas mulleres marxinalizadas e analfabetas, cuxa palabra non tiña valor. Toman a voz prestada de poetas como Rosalía de Castro para expresar as súas penas e contar a súa historia.

## Estrutura e estilo 
*As malas mulleres* caracterízase por unha estrutura híbrida e polifónica. A autora combina diferentes rexistros literarios: narración en primeira persoa, cartas, documentos históricos, cantigas populares e fragmentos poéticos..

### Premios 
* Premio Blanco Amor (2020), outorgado á mellor novela inédita escrita en galego.
* Premio Nacional de Narrativa de España (2022), concedido polo Ministerio de Cultura e Deporte de España.

## Notas
Jaak Joala

**Jaak Joala**, nado en Viljandi o 26 de xuño de 1950 e finado en Talín o 25 de setembro de 2014, foi un cantante e músico estoniano. Comezou a súa carreira como frautista, sendo despois tamén vocalista e baixista. Joala foi membro das bandas Kristallid e Virmalised. Joala é considerado unha lenda da música por algúns.

## Traxectoria 
Jaak Joala naceu en Viljandi, Estonia, e medrou en Talín. A súa nai, Helgi Ridamäe, era profesora de música en varias escolas da capital. O seu pai era Arno Joala, que era músico e máis tarde tamén se coñecería como curandeiro. Cando Jaak cumpriu sete anos, comezou a tomar clases de piano e, na adolescencia, tamén comezou a tomar clases de frauta.

### Carreira 
Comezou a súa carreira musical co grupo Kristallid en 1966 como frautista, e despois como cantante e baixista. En 1968, foi baixista e cantante principal do popular grupo Virmalised. Con Virmalised cantou varias das cancións de Toivo Kurmet: "Ainult sul", "Ma ei tea, miks", "Naer", "Taas on päev" e "Üksinda". Joala presentou a música rock occidental ao público estoniano e soviético cantando na súa lingua materna.

Na década de 1980 gañouse o alcume de "Reiseñor do Kremlin" porque actuaba e gravaba a miúdo en Rusia, e unha gran parte do seu repertorio, composto por cancións escritas por grandes compositores como Raimonds Pauls, David Tukhmanov e Alexander Zatsepin, naquel momento cantabase en ruso.

O compañeiro de banda de Joala, Paap Kõlar, contou que finalmente Joala cansouse de actuar, dicindo que Goskontsert, a axencia de entretemento soviética, esixíalle que actuase. Kõlar suxeriu que Joala non tiña moita elección sobre se actuar ou non.

Na década de 1990 os proxectos máis coñecidos de Joala como cantante foron con Kollane Allveelaev G. Nesa banda interpretaba música dos anos 60 xunto con Ivo Linna, Karl Madis, Meelis Punder e outros. A mediados desa década actuou en concertos conxuntos con Ivo Linna e Tõnis Mägi. A xira de concertos foi coñecida informalmente como "a xira dos Tres Tenores". Despois da década de 1990 Joala dedicou o seu tempo á docencia, á produción e á presentación de programas de televisión e radio. Nos últimos dez anos da súa vida viviu en gran medida illado.

Joala faleceu o 25 de setembro de 2014 e foi enterrado no cemiterio forestal de Talín.

## Notas
Veiko Õunpuu

**Veiko Õunpuu**, nado na illa de Saaremaa (condado de Saare, Estonia) o 16 de marzo de 1972, é un director de cine e guionista estoniano coñecido sobre todo polas súas películas artísticas *Sügisball* (2007) e *Püha Tõnu kiusamine* (2009). As películas de Õunpuu adoitan ser películas artísticas de ritmo lento con personaxes excéntricos.

## Traballo cinematográfico 
En 2006 escribiu e dirixiu a curtametraxe independente *Tühirand*. En 2007 adaptou a novela *Sügisball*, de Mati Unt, que gañou o premio Horizon no 64º Festival Internacional de Cinema de Venecia, o que segue a ser o maior recoñecemento internacional que recibiu unha película estoniana.

En 2010, a segunda longametraxe de Õunpuu, *Püha Tõnu kiusamine*, proxectouse no Festival de Cine de Sundance. Foi seleccionada como a proposta de Estonia para o Óscar á mellor película en lingua estranxeira na 83ª edición dos premios Óscar, pero non chegou á lista final.

A súa terceira longametraxe, *Free Range*, estreouse no Festival Internacional de Cinema de Berlín de 2014 e a súa cuarta, *Roukli* (2015), na 28ª edición do Festival Internacional de Cinema de Tokyo en 2016. *Free Range* foi seleccionada como candidata de Estonia ao premio á Mellor Película en Lingua Estranxeira na 86ª edición dos Premios da Academia, pero non foi nomeada.

Õunpuu tamén fixo dúas direccións escénicas no teatro NO99 de Talín. En 2010, a obra *Praht, linn ja surm* de Rainer Werner Fassbinder e en 2016 *Ema Courage* de Bertolt Brecht.

## Filmografía 
* *Viimased* (2020)
* *Roukli* (2015)
* *Free Range* (2013)
* *Püha Tõnu kiusamine* (2009)
* *Sügisball* (2007)
* *Tühirand* (2006) (curtametraxe)
## Notas 
## Véxase tamén
Carl Robert Jakobson

**Carl Robert Jakobson**, nado en Tartu o 26 de xullo de 1841 e finado o 7 de marzo de 1882, foi un escritor, político e profesor estoniano que traballou na gobernación de Livonia, no Imperio ruso. Foi unha das persoas máis importantes do espertar nacional estoniano na segunda metade do século XIX.

## Traxectoria 
### Actividade política 
[esquerda|miniatura|Cabeceira dos primeiros números do xornal *[Sakala (xornal)|Sakala* (1878).]]
Entre 1860 e 1880, a gobernación de Livonia estivo dirixida por un goberno moderado dominado pola nobreza. Jakobson converteuse no líder da á radical, defendendo reformas xeneralizadas en Livonia. Foi responsable do programa económico-político do movemento nacional estoniano. Jakobson instou os estonianos a esixir a igualdade de dereitos políticos cos alemáns da rexión e a fin da posición privilexiada da nobreza báltico-alemá.  

En 1878, Jakobson fundou o primeiro xornal político en estoniano, *Sakala*. O xornal converteuse rapidamente nun promotor vital do espertar cultural. Tamén tivo un papel central no establecemento da Sociedade de Literatos de Estonia, que foi unha influente asociación estoniana na segunda metade do século XIX. 

Jakobson morreu o 19 de marzo de 1882, aos 40 anos, na aldea de Kurgja, onde vivía na mansión de Kurgja.

## Legado 
En 1948, a filla máis vella de Jakobson, Linda, fundou o Museo de Carl Robert Jakobson na propiedade familiar en Kurgja. A casa principal do museo inclúe unha exposición que presenta a vida e as actividades de Jakobson. O museo está deseñado para ilustrar elementos da vida rural en Estonia durante a vida de Jakobson e segue sendo unha granxa activa con cría de gando e cultivo da terra.

Carl Robert Jakobson apareceu representado no billete de 500 coroas.

## Galería 

Ficheiro:Kurgja talumuuseum.jpg|Vista da Casa Museo en Kurgja.
Ficheiro:C.R. Jakobsoni talumuuseum, Pärnumaa Kurgja..jpg|Fachada da Casa museo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Museo de Carl Robert Jakobson en Kurgja.
Apagamento eléctrico na Península Ibérica de 2025

O 28 de abril de 2025, ás 12:33 p.m. (CEST), produciuse un importante **apagamento eléctrico** a través da Península Ibérica e partes do suroeste de Francia, afectando especificamente a Andorra, Portugal, España e o sur de Francia. O corte de enerxía provocou dificultades nas comunicacións, sistemas de transporte e sectores esenciais como hospitais e servizos de emerxencia.

## Feitos 
Os informes sinalan problemas coa rede eléctrica europea. Os semáforos deixaron de funcionar en moitos lugares e as liñas de metro tiveron que ser evacuadas. Aproximadamente ás 16:00 h (hora local), o operador eléctrico español Red Eléctrica estimou que o restabelecemento do servizo tardaría entre seis e dez horas. Aínda que aproximadamente á mesma hora, o operador de rede portugués indicou que a normalización podería tardar até unha semana.
Tres persoas faleceron en Taboadela afogadas polo fume dun xerador durante o apagamento.

## Notas
Conxunto multiplicativamente pechado

En álxebra abstracta, un **conxunto multiplicativamente pechado** (ou **conxunto multiplicativo**) é un subconxunto *S* dun anel *R* tal que se cumpren as dúas seguintes condicións:  

* 1 \in S ,
* xy \in S para todos x, y \in S.

Noutras palabras, *S* é pechado baixo os produtos finitos, incluído o produto baleiro 1.  De xeito equivalente, un conxunto multiplicativo é un submonoide do monoide multiplicativo dun anel.

Os conxuntos multiplicativos son importantes especialmente na álxebra conmutativa, onde se usan para construír localizacións de aneis conmutativos.

Un subconxunto *S* dun anel *R* chámase **saturado** se é pechado baixo o subconxunto de divisores: é dicir, sempre que un produto *xy* está en *S*, os elementos *x* e *y* tamén están en *S.*

## Exemplos 
Algúns exemplos de conxuntos multiplicativos son:

* o complementario dun ideal primo nun anel conmutativo;
* o conxunto {{Nowrap|{1, *x*, *x*2, *x*3, ...}}, onde *x* é un elemento dun anel;
* o conxunto de unidades dun anel;
* o conxunto de divisores distintos de cero nun anel;
*  para un ideal *I*;
* os números de Jordan-Pólya, o peche multiplicativo dos factoriais.

## Propiedades 
* Un ideal *P* dun anel conmutativo *R* é primo se e só se o seu complementario  é multiplicativamente pechado.
* Un subconxunto *S* é á vez saturado e multiplicativamente pechado se e só se *S* é o complemento dunha unión de ideais primos. En particular, o complemento dun ideal primo é á vez saturado e multiplicativamente pechado.
* A intersección dunha familia de conxuntos multiplicativos é un conxunto multiplicativo.
* A intersección dunha familia de conxuntos saturados é saturada.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* M. F. Atiyah and I. G. Macdonald, *Introduction to commutative algebra*, Addison-Wesley, 1969.
* David Eisenbud, *Commutative algebra with a view toward algebraic geometry*, Springer, 1995.
* 
* Serge Lang, *Algebra* 3rd ed., Springer, 2002.

### Outros artigos 
* Localización dun anel
* Anel de división
Número de Jordan-Pólya

[miniatura| Unha árbore que (como [grafo abstracto) ten 480 simetrías (automorfismos). Hai 2 xeitos de permutar os dous fillos do vértice superior esquerdo, 2 xeitos de permutar os dous fillos do vértice superior central e 5! = 120 xeitos de permutar os cinco fillos do vértice superior dereito, sendo 2 · 2 · 120 = 480 simetrías en total.]]

En matemáticas, os **números de Jordan-Pólya** son os números que se poden obter multiplicando un ou máis factoriais, sen que sexa necesario que sexan distintos entre si. Por exemplo, 480 é un número de Jordan-Pólya porque  

Toda árbore ten un número de simetrías que é un número de Jordan-Pólya, e todo número de Jordan-Pólya xorde deste xeito como a orde dun grupo de automorfismos dunha árbore. 

Estes números reciben o nome de Camille Jordan e George Pólya, que escribiron sobre eles no contexto das simetrías das árbores.

A secuencia de números de Jordan-Pólya comeza: 

:1, 2, 4, 6, 8, 12, 16, 24, 32, 36, 48, 64, 72, 96, 120, 128, 144, 192, 216, 240, 256, ... 

## Factoriais que son produtos de factoriais máis pequenos 
Todo número de Jordan-Pólya n, agás 2, ten a propiedade de que o seu factorial n! pódese escribir como produto de factoriais máis pequenos. 

Isto pódese facer simplemente expandindo n!=n\cdot(n-1)! e despois substituíndo n neste produto pola súa representación como produto de factoriais. 

Conxectúrase, pero non está demostrado, que os únicos números n cuxo factorial n! é igual a un produto de factoriais máis pequenos son os números de Jordan-Pólya (agás 2) e os dous números excepcionais 9 e 10, onde temos 9!=2!\cdot3!\cdot3!\cdot7! e 10!=6!\cdot7!=3!\cdot5!\cdot7!. 

A única outra representación coñecida dun factorial como produto de factoriais máis pequenos, non obtida substituíndo n na expansión do produto de n!, é 16!=2!\cdot5!\cdot14!, mais como 16 é en si mesmo un número de Jordan-Pólya, tamén ten a representación 16!=2!^4\cdot 15!

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Factorial
Museo de Arquitectura de Estonia

O **Museo de Arquitectura de Estonia** (en ) é un museo de arquitectura que se atopa en Talín, Estonia. Atópase no distrito Rotermann da cidade. É membro da Confederación Internacional de Museos Arquitectónicos.

## Historia 
O museo creouse o 1 de xaneiro de 1991 para documentar, preservar e informar aos visitantes da historia da arquitectura de Estonia e do seu desenvolvemento na actualidade. O museo comezou a funcionar nun espazo temporal en Kooli 7 na Cidade vella de Talín, onde as coleccións estaban situadas na torre medieval de Loewenschede. En 1996, o museo trasladouse ao Almacén de Sal de Rotermann. Abriu ao público o 7 de xuño de 1996.

## Edificio 
A adega con arco do edificio, que foi completada segundo un proxecto do enxeñeiro alemán do Báltico Ernst Boustedt en 1908, era espazo para o almacenamento de sal. O Almacén de sal foi reconstruído entre 1995 e 1996 segundo un proxecto do arquitecto Ülo Peil e do arquitecto de interiores Taso Mähar (ambos da oficina de arquitectura Urbel & Peil). No transcurso desta reconstrución, a estrutura, que orixinalmente era dunha soa planta, dividiuse en varias plantas con teito intermedio e galerías para ofrecer así un maior número de espazos expositivos diferentes.

## Coleccións 
As coleccións do museo están clasificadas en coleccións de *arquivo, fotografía, maqueta, mobles e arte*. Hai aproximadamente 11500 elementos na *Colección de arquivos* xunto con planos da cidade, proxectos de construción, debuxos arquitectónicos, fotografías e manuscritos. *The Photo Collection* ten case 18.000 elementos (fotografías e negativos). Máis de 200 elementos (modelos de construción de diferentes arquitecturas) están expostos na *Colección de modelos* do museo. *Mobles* e *Coleccións de arte* tamén conteñen elementos asociados a arquitectos, como mobles, debuxos, pinturas e gráficos deseñados por arquitectos.

## Notas 
## Véxase tamén
Telia Eesti

**Telia Eesti AS** (anteriormente **AS Eesti Telekom**) é unha das empresas de telecomunicacións máis grandes nos países bálticos e membro de Telia Company. AS Eesti Telekom é un holding rexistrado que opera na República de Estonia, cuxas filiais ofrecen servizos de telecomunicacións.

## Historia 
A empresa, fundada en 1991 logo da independencia de Estonia, fíxose cargo da rede telefónica do goberno existente. A empresa comezou cunha rede de cable de cobre do período ruso soviético e unha longa lista de persoas que agardaban unha conexión telefónica. Cun monopolio de oito anos, a empresa investiu na construción dunha nova rede telefónica. Na década de 1990 entrou en Internet co buscador NETI, acceso a Internet baixo a marca ATLAS e correo electrónico. Cando o monopolio acabou polo teléfono fixo en 2000, os servizos telefónicos posicionáronse baixo ET no mercado da competencia.

O operador móbil estoniano EMT e o operador de banda ampla Elion fusionaron as súas funcións e coñécense como AS Eesti Telekom dende agosto de 2014.

Eesti Telekom mudou o seu nome a Telia Eesti en 2016.

## Notas
Boadicea Editora

**Boadicea Editora** é unha editorial galega especializada en literatura fantástica, de ciencia ficción e de terror. Foi fundada no ano 2022 por Alba Rozas Arceo, José Manuel Dopazo e Marcos López.

## Notas
Kika Moreno

**Lourdes Yaurimar Moreno Beleno**, máis coñecida como **Kika Moreno**, nada en Barinas (Venezuela) o 25 de xaneiro de 1997,  é unha futbolista venezolana que xoga como centrocampista no 3B da Amazônia, do Campionato Brasileiro.

Foi internacional coa selección venezolana.

## Traxectoria 
Comezou a xogar ao fútbol na súa Venezuela natal, onde vestiu as camisetas de Potros de Barinas e Deportivo Lara. En 2017 recalou en Galicia, onde ingresou o 1 de febreiro no Deportivo da Coruña, que acababa de recuperar a súa sección feminina. Fichou xunto á súa compatriota Gaby García, converténdose nas dúas únicas estranxeiras do equipo. Militou durante catro anos e medio no club galego, disputando 76 partidos oficiais nos que marcou 25 goles, e foi unha das grandes figuras do primeiro ascenso do equipo á Primeira División.

Na tempada 2021/22 militou no Dux Logroño e a continuación regresou a América do Sur para xogar no Independiente Medellín. En 2024 fichou polo 3B da Amazônia, do Campionato Brasileiro Série A2. Con este equipo conseguiu o ascenso á Série A1 na súa primeira tempada.

## Notas
Reforma da nomenclatura municipal de España de 1916

A **reforma da nomenclatura municipal de España de 1916** foi unha reforma lexislativa que tivo lugar para evitar homonimias nos nomes dos concellos de España. Levouse a cabo durante a presidencia de Álvaro de Figueroa Torres-Mendieta.

## Proceso 
O plan de «desambiguar» os nomes dos municipios españois propuxérao anos atrás Manuel de Foronda, para resolver a homonimia de 1020 municipios.

Víronse afectados 573 concellos. Nos municipios cunha dupla denominación determinouse escoller unha das dúas, e nos municipios que tiñan no seu nome a fórmula «junto á» mudouse dita partícula pola palabra «de».
## Afectación en Galicia
Esta reforma afectou a quince dos 322 concellos de Galicia.

*Acevedo do Río (pasou de *Acebedo* a *Acebedo del Río*)
*Antas de Ulla (antes Antas)
*Campo Lameiro (antes Campo)
*Malpica de Bergantiños (pasou de Malpica a *Malpica de Bergantinos*)
*Monforte de Lemos (antes Monforte)
*As Nogais (pasou de *Nogales* a *Los Nogales*)
*Oza dos Ríos (pasou de *Oza* a *Oza de los Ríos*)
*Paderne de Allariz (antes Paderne)
*Ramirás (que pasou de *Villameá* a *Villameá de Ramiranes*)
*Salceda de Caselas (antes Salceda)
*Salvaterra de Miño (pasou de *Salvatierra* a *Salvatierra de Miño*).
*San Cristovo de Cea (pasou de *Cea* a *San Cristóbal de Cea*)
*Viana do Bolo (pasou de Viana a *Viana del Bollo*)
*Vilamartín de Valdeorras (pasou de *Villamartín* a *Villamartín de Valdeorras*)
*Vilanova dos Infantes (pasou de *Villanueva de los Infantes* a *Vilanova*)

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 
*
Juhan Liiv

**Juhan Liiv**, nado en Alatskivi o 30 de abril de 1864 e finado en Kavastu-Koosa, actual Luunja, Tartumaa, o 1 de decembro de 1913, foi un dos poetas e escritores en prosa máis famosos de Estonia.

## Traxectoria 
### Primeiros anos e formación 
Juhan (cuxo nome de nacemento era Johannes) Liiv, fillo de Benjamin e Marianna Liiv (de solteira Pärn), naceu o 30 de abril de 1864 na parroquia de Alatskivi (agora parroquia de Peipsiääre), no distrito de Dorpat da gobernación de Livonia. Medrou na aldea de Rupsi, na granxa de Oja, propiedade da súa familia.

Liiv creceu nunha familia pobre e devotamente relixiosa e era o segundo máis novo de oito irmáns, tres dos cales morreron na infancia, incluídas as súas dúas únicas irmás Liisa e Miina. O seu irmán maior Jakob tamén se converteu en poeta. Na casa, el e os seus irmáns foron criados para seren ferventes cristiáns e os seus pais reprendían calquera pequena transgresión. Malia da súa pobreza e relixión, os pais de Liiv comprenderon a importancia da educación e investiron o pouco diñeiro que tiñan na escolarización dos seus fillos.

Primeiro estudou na escola da aldea de Naelavere, despois na escola parroquial de Kodavere. Despois de pasar por ámbalas dúas escolas, os seus pais enviárono a Dorpat (actual Tartu) para estudar no ximnasio Hugo Treffner, en 1886, pero non puido adaptarse á escola e marchou despois de seis meses.

Liiv pasou a maior parte da súa infancia só, illado doutros nenos da súa idade, en parte debido a enfermidades crónicas infantís. A enfermidade obrigou a Liiv a deixar a escola e volver á casa, onde escribiu poesía e ocasionalmente columnas para o xornal *Olevik*. A súa poesía contrastaba fortemente coa dos seus contemporáneos e, polo tanto, foi amplamente ignorada.

### Carreira profesional 
#### Contos curtos 
Liiv finalmente acadou o éxito en 1894 coa publicación do seu primeiro relato curto, *Vari* (en galego, *A sombra*). Era escuro e lúgubre, presaxiando as súas futuras obras tanto en prosa como en poesía.

## Obras 
* *Kümme lugu* (1893)
* *Vari* (1894, relato curto)
* *Luuletused* (1909, 1910, 1919, 1926, Poemas)

## Premio Juhan Liiv 
En 1965, creouse o Premio Juhan Liiv de Poesía. Está outorgado pola parroquia de Alatskivi e se entrega o 30 de abril de cada ano. O premio coniste nunha bolsa de pastor de coiro feita a man por un artista local.

## Notas 
## Véxase tamén
Andrés Allegue Dopico

**Andrés Allegue Dopico**, nado en Pontedeume o 25 de abril de 1911 e finado o 10 de marzo de 1993, foi un sindicalista e guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Dependente de comercio, afiliado ao Sindicato de Dependientes de Comercio da Coruña da CNT. En 1935 era secretario do sindicato de representantes comerciais da CNT da Coruña e membro do comité local da CNT. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e xulgado na Coruña polo achado de armas e explosivos no local da CNT na causa 332/36 xunto con Cipriano Alvite Alonso, José Boedo López e Eladio Muíños Díaz. O seu caso foi sobresido e foi posto a disposición do Delegado de Orde Pública. Integrouse na Central Nacional Sindicalista. En 1937 incorporouse ao exército sublevado, loitando como soldado até o fin da guerra. En 1944 foi contactado por Juan García Durán, Félix Álvarez Arganzúa e Fernando López Mantiñán para reorganizar a CNT. Foi vogal do Comité Rexional e despois secretario do Comité Rexional galego da CNT. Detido nunha redada en marzo de 1947, foi procesado na causa 156/47 e condenado en consello de guerra en Vigo en 1948 a cinco anos de prisión. Cumpriu condena na Colonia Penitenciaria Militarizada de Dos Hermanas onde foi trasladado o 20 de setembro de 1948. Saíu en liberdade condicional o 17 de setembro de 1949. Despois da súa liberación emigrou a Venezuela.

## Vida persoal 
Casou na Coruña con Carmen Varela Roca en 1935 e foi pai de María del Carmen, Alejandro, Olga e Berta Allegue Varela.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Apuntes para unha enciclopedia histórica do anarquismo galego (A)
Blue Eye Samurai

***Blue Eye Samurai*** é unha serie de animación franco-estadounidense creada e escrita para Netflix por Amber Noizumi e Michael Green, coa directora supervisora ​​e produtora de series Jane Wu. Foi animada polo estudio francés Blue Spirit.

Durante o período Edo do Xapón, a onna-musha (feminina guerreira) mestiza Mizu busca vinganza de catro homes brancos, un dos cales é o seu pai, que permaneceu ilegalmente no Xapón durante o peche das súas fronteiras polo shogunato Tokugawa.

## Personaxes 
* Maya Erskine como Mizu
* George Takei como Seki
* Masi Oka como Ringo
* Cary-Hiroyuki Tagawa como mestre Eiji
* Brenda Song como Princesa Akemi
* Darren Barnet como Taigen
* Randall Park como Heiji Shindo 
* Kenneth Branagh como Abijah Fowler

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Eladio Muíños Díaz

**Eladio Muíños Díaz**, nado na Coruña en 1897 e finado na mesma cidade o 19 de setembro de 1966, foi un sindicalista galego.

## Traxectoria 
Socio do Centro de Estudios Sociales Germinal. Participou na reorganización do Sindicato de Tranviarios da Coruña da CNT en maio de 1930, do que foi secretario e representante no Pleno Regional celebrado na Coruña. Foi secretario da Federación Local Obrera da Coruña en febreiro de 1932. Foi detido como consecuencia da folga de solidariedade cos obreiros ferroláns do verán de 1932 por ser membro do Comité de folga. Presidente do Sindicato de Tranviarios da Coruña en 1934, en novembro dese ano foi detido polos sucesos da folga xeral de outubro. Colaborou en *Solidaridad* en 1935. Integrou unha comisión que foi entrevistarse co gobernador civil despois do mitin do 18 de xullo de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 integrouse no Comité de Defensa coruñés en representación da CNT. Foi detido e xulgado na Coruña polo achado de armas e explosivos no local da CNT na causa 332/36 xunto con Andrés Allegue Dopico, Cipriano Alvite Alonso e José Boedo López. O seu caso foi sobresido e foi posto a disposición do Delegado de Orde Pública. Finou na Coruña o 19 de setembro de 1966.

## Vida persoal 
Casou na Coruña con María Díaz Pardo e foi pai de Eladio Muíños Díaz.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Expediente personal de Eladio Muiños Díaz
* Apuntes para unha enciclopedia histórica do anarquismo galego (M)
* Desayunos con la Torre. Entrevista co seu fillo Eladio Muíños Díaz.
Teodoro de Colofón

**Teodoro de Colofón**, en latín *Theodorus*, en grego antigo , foi un poeta grego de época descoñecida, posibelmente do século -V.

## Traxectoria 
Escribiu un poema titulado ἀλῆτις (*a vagabunda*) que se cantaba nun festival ateniense chamado ἀλῆτις ou αἰῶραι (*a vagabunda pendurada*) para conmemorar a longa busca de Erígone por atopar a Ícaro, o seu pai.

Aristóteles, na súa obra sobre a constitución de Colofón, di que Teodoro era unha persoa lasciva e autocomplacente, e parecíalle que así tamén era a súa poesía. Afirma que morreu violentamente.

## Notas
Rapla

**Rapla** (en alemán: *Rappel*) é unha cidade do centro de Estonia, capital do condado de Rapla. A vila atópase a 45 km ao suroeste de Talín. É o centro administrativo do concello de Rapla, ao que está adscrito, e o concello limita cos concellos de Kohila e Juuru ao norte, con Raikküla e Kehtna polo sur e co de Märjamaa, polo oeste. Na parte noroccidental, tamén limita co concello de Kernu, pertencente ao condado de Harju.

## Historia 
Do ano 1241, é o Liber Census Daniæ, o primeiro documento que fai referencia á vila de Rapla por vez primeira, e aparece como *Rapal*. A finais dese mesmo século foi cando se construíu a igrexa de María Magdalena, cuxo edificio actual, de nova construción, foi rematado no 1901.
[esquerda|miniatura|Vídeo con [Vehículo aéreo non tripulado|dron de Rapla e o seu edificio octogonal KEK en 2021.]]
Tanto a vila como a igrexa, orixinalmente, pertencían ao señorío de Alu. Posteriormente, no 1478, pasou a depender do mosteiro de Padise. Non foi até 1705, que Alu e Rapla se separaron, formando unidades administrativas diferentes. A cidade orixinouse arredor dunha casa señorial, da que non queda ningún edificio na actualidade.

A mediados do século XIX, comezou un período de crecemento para Rapla cando, en 1866, se abre unha farmacia; no 1868, unha escola e no 1893, unha estación para dilixencias de correo. A partir de 1900, o concello beneficiouse da creación da liña de ferrocarril de vía estreita que unía Talín e Viljandi, e pasou a haber unha estación en Rapla. Durante este período, se estableceron preto de Rapla, unha fábrica de ladrillos e outra de refrescos. Foi construída en 1901, en estilo neorrománico por Rudolf von Engelhardt.

## Galería 

Ficheiro:Rapla raudteejaam 2010-05-12.jpg|Estación de tren de Rapla.
Ficheiro:Rapla kultuurikeskus.JPG|Centro cultural de Rapla.
Ficheiro:Rapla ringtee.JPG|Vista da cidade.
Ficheiro:Rapla, pangahoone Tallinna mnt 12 (1).jpg|Edificio de entidade bancaria.
Ficheiro:Rapla kirik inside 2024 (1) 01.jpg|Interior da igrexa de María Magdalena.
Ficheiro:Rapla kirik2.jpg|Portada da Igrexa de María Magdalena.
Ficheiro:Rapla-Virtsu railway construction in Rapla 1928.jpg|Construción da liña Rapla-Virtsu (1928).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Juhan Viiding

**Juhan Viiding**, nado en Talín o 1 de xuño de 1948 e finado ibídem o 21 de febreiro de 1995, tamén coñecido co pseudónimo **Jüri Üdi**, foi un poeta e actor estoniano.

## Traxectoria 
Juhan Viiding naceu o 1 de xuño de 1948 en Talín, fillo de Paul Viiding, un poeta coñecido en Estonia que pertenceu ao influente grupo *Arbujad*, un grupo colectivo de oito poetas mozos que salientaron antes de estoupar a segunda guerra mundial, e Linda Viiding (de solteira Laarmann), unha tradutora. Juhan era o máis novo de catro fillos e unha única filla; as súas irmás máis vellas eran Reet, Anni e a xornalista radiofónica Mari Tarand. Era un mozo intelectualmente precoz e inquedo. Entre os anos 1968 e 1972, Viiding estudou teatro e escenografía no Conservatorio de Talín (agora a Academia Estoniana de Música e Teatro), baixo a instrución do actor e pedagogo teatral Voldemar Panso, graduándose en 1972. Entre os seus compañeiros de clase graduados estaban Kersti Kreismann, Ivo Eensalu, Vello Janson, Rein Kotkas, Helle Meri (de solteira Pihlak), Katrin Kumpan, Martin Veinmann e Tõnis Rätsep.

## Obras escollidas 
* *Närvitrükk* (1971) 
* *Aastalaat* (1971) 
* *Detsember* (1971) 
* *Käekäik* (1973) 
* *Selges eesti keeles* (1974)
* *Armastuskirjad* (1975) 
* *Ma olin Jüri Üdi* (1978)
* *Olevused* (1979)
* *Elulootus* (1980)
* *Tänan ja Palun* (1983) 
* *Osa* (1991)

## Premios e recoñecementos 
* Premio de actor Ants Lauter en 1978.
* Premio Literario Juhan Smuul en 1984 pola súa colección *Tänan ja palun*.
* Premio de Poesía Juhan Liiv en 1985 polo poema “Soov”.

## Notas
Edgar Kant

**Edgar Kant**, nado en Talín o 21 de febreiro de 1902 e finado en Lund o 16 de outubro de 1978, foi un xeógrafo e economista estoniano. Sentou as bases da xeografía urbana de Estonia. As súas principais actividades foron o estudo da situación xeopolítica de Estonia, a xeografía urbana do país e a edición de "Atlas de Estonia".

## Traxectoria 
En 1928 licenciouse na Universidade de Tartu. Dende 1934 foi lector (dende 1936 profesor) na Universidade de Tartu.

Dende 1938 foi membro da Academia de Ciencias de Estonia; tamén foi o xefe do departamento de ciencias humanitarias.

En setembro de 1944 marchou a Suecia onde traballou na Universidade de Lund.

## Notas