open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fernanda Fernández

**Sor Fernanda Fernández**, nada en Zújar (Granada) en 1755, foi unha monxa e unha das primeiras persoas intersexuais coñecidas en España.

## Traxectoria 
Foi educada nunha familia cristiá e, tendo vocación de relixiosa capuchina, tomou hábito o 10 de abril de 1774 con 18 anos.

Desde o comezo da súa mocidade decatouse que, ao espirrar, tusir ou facer algún esforzo extraordinario, separábase do seu órgano sexual un corpo carnoso duns 3 cm de lonxitude, que logo se volvía ocultar sen causarlle ningunha molestia. Por pudor non reflexionou sobre o fenómeno até os 32 anos, xa que se producían frecuentes desprendementos e movementos involuntarios dese corpo carnoso no seu órgano sexual.

Decidiu contarllo ao seu confesor e pediulle que a extraese do mosteiro, xa que era home e non muller. Porén, os directores que pasaron polo mosteiro no seguintes cinco anos rexeitaron a súa instancia. Atribuíron aqueles estímulos carnais a unha forte histeria e á relaxación do útero ou da vaxina do corpo estraño que tiña. O seguinte confesor, Frei Esteban Garrido, recapacitou fondamente e consultou cos mellores teólogos e físicos. Resolveu pedirlle á superiora do mosteiro que apartase a Sor Fernanda das compañeiras e a custodiase baixo chave até a resolución de Juan Manuel Moscoso y Peralta, arcebispo de Granada.Informado o arcebispo por Frei Esteban Garrido, permitiu que entrase no mosteiro unha comadroa para que a recoñecese e expuxese o seu ditame. Certificouse que era home e foi extraída do mosteiro o 21 de xaneiro de 1792 con traxe de muller segrar. Tivérona nun lugar seguro até que volveu ser recoñecida por dous médicos, dous cirurxiáns e unha matrona. Entre outras cousas, atestaron:

En virtude do exposto afirmaron que, ao prevalecer na persoa os órganos principais do sexo masculino, debía considerarse home.

O arcebispo aceptou o ditame e anulou a profesión de Sor Fernanda Fernández. Fíxoa vestir de home e o 11 de febreiro de 1792 remitiuna aos seus pais, quen seguían vivindo en Zújar. O expediente atópase arquivado na Curia Eclesiástica de Granada.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleno de Céspedes
* Catalina de Erauso
* Margarida Borràs
Milladoiro SD

O **Milladoiro Sociedade Deportiva** é un club de fútbol da vila do Milladoiro (Ames), fundado en 2001. En 2024 contaba con dezaseis equipos de oito categorías diferentes.

## Historia
O equipo fundouse na primavera de 2001 da man de Carlos Rivas, Jose Manuel Guldís "Josecho", e a comisión de festas da vila. A primeira directiva, ata 2005, formárona Alejandro Marcuño, Juan Calvo Raña e Antonio Lamas Quintela. Tras unha campaña de promoción formáronse equipos dende a categoría benxamín até o equipo sénior, que iniciou a súa andaina na Terceira Galicia.

Inicialmente, o Polideportivo do Milladoiro acolleu os encontros de fútbol sala, e os equipos de fútbol xogaban no campo das Penedas, en Ventín, mentres que os partidos de fútbol 7 se xogaban en campos designados pola delegación compostelá da Federación Galega de Fútbol. Dende 2011 as categorías de fútbol xogan no campo municipal do Milladoiro.

O escudo do club está inspirado nun azulexo da capela da Magdalena, cunha cuncha de vieira e a cruz de Santiago sobre fondo branco, detallado en azul mariño e vermello.
Monosomía

[miniatura|[Cariograma esquemático dunha persoa que presenta un cariotipo normal diploide. Mostra bandas e subbandas anotadas tal como se usan na nomenclatura das anormalidads cromosómicas, incluíndo as monosomías parciais. Mostra 22 cromosomas homólogos, e as versións dos cromosomas sexuais femininos (XX) e masculinos (XY) (abaixo á dereita), así como o xenoma mitocondrial (a escala, abaixo á esquerda).]]
A **monosomía** é unha forma de aneuploidía na que só hai un cromosoma nun determinado par de cromosomas, mentres que no resto dos pares hai dous. As monosomías parciais ocorren cando unha porción dun cromosoma dun determinado par está ausente.

## Monosomía humana 
Condicións humanas que se deben a unha monosomía:
* Síndrome de Turner – As persoas con síndrome de Turner teñen un só cromosoma X. A síndrome de Turner é a única monosomía completa que se observa nos seres humanos, xa que todas as outras clases de monosomía completa son letais e o individuo non sobrevive á etapa de desenvolvemento embrionario. Fenotipicamente parécense a mulleres con diversos trastornos e anormalidades, pero non son XX senón X (ou X0, xe-cero).
* Síndrome cri du chat (en francés "chío ou grito do gato"), no cal a larinxe malformada destas persoas crea un laio característico parecido ao miar dun gato. Trátase dunha monosomía parcial causada pola deleción do extremo do brazo curto do cromosoma 5.
* Síndrome da deleción 1p36. Unha monosomía parcial causada por unha deleción no extremo do brazo curto do cromosoma 1.
* Síndrome da microdeleción 17q12. Unha monosomía parcial causada por unha deleción de parte do brazo longo do cromosoma 17.

## En embrións 
Análises dos produtos dos abortos naturais humanos mostran que a maioría das aneuploidías (trisomías ou monosomías) nos embrións en fase temperá do desenvolvemento orixínanse por erros que ocorren durante a meiose materna, mentres que os erros na meiose paterna só contribúen a menos do 10 % dos casos. Este nesgo pode deberse á complexidade da maeiose na ovoxénese e a detención extremadamente prolongada durante a meiose do ovocito que xera unha tendencia a producir erros. Porén, en embrións que se desenvolveron ata o estadio de segmentación, obsérvase unha contribución igual materna e paterna ás monosomías.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Retardo da anafase
* Aborto natural

### Ligazóns externas
Pazo de Tarrío

O **pazo de Tarrío** é unha construción civil situada no lugar de Tarrío, parroquia de Laíño, no concello de Dodro, de titularidade privada.

## Descrición 
Iniciouse a construción en 1567 polo fidalgo Antonio Ballesteros del Mazo e a súa dona María Cardama, con posesións en Santiago de Compostela e en San Xián de Laíño. A planta ten disposición angular, conta cunha torre cuadrangular de amplas xanelas e posúe unha cheminea monumental. Na fachada principal hai unha escaleira que culmina nun patín e dá acceso á planta nobre. Ten unha fonte de dous canos que acubilla unha imaxe de Santo Antón e a capela do Corpus Christi.

O escudo, do século XVIII, está composto por dúas béstas cruzadas (armas dos Ballesteros), unhas vieiras e cinco estrelas dispostas en cruz.

## Historia 
Erixido no século XVI, a súa construción foise desenvolvendo conforme medrou a fortuna da familia. que pasou a pertencer deseguido á familia fidalga dos Romay.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Luís López Ballesteros

### Ligazóns externas 
* Turismo.gal Xunta de Galicia.
Aquiles e Briseida

miniatura|dereita|*Briseida raptada por Aquiles*, cuarto estilo de pintura mural pompeiana, do adro da Casa do Poeta Tráxico
***Aquiles e Briseida*** é unha pintura romana antiga do século I d.C., que representa cadros da *Ilíada* relacionados co agasallo de Briseida a Aquiles atopado na Casa do Poeta Tráxico en Pompeia, Italia. A imaxe está pintada en distemper, semellante ao branqueamento de coloreado e intermediario entre o fresco e a pintura. No seu momento foi trasladado ao Museo Arqueolóxico Nacional de Nápoles.

Agostino Carracci realizou un gravado a partir del, que foi incluído na súa colección de poses eróticas, *I Modi*.

## Véxase tamén
### Bibliografía
* Wheeler, William A. e Charles G. Wheeler. *Alusions familiares Un manual de información diversa*. Boston e Nova York: Houghton, Mifflin, and Company The Riverside Press, Cambridge, 1881. Impresión.
Porsche 356

O **Porsche 356** é un automóbil deportivo que foi producido primeiro pola empresa austríaca Porsche Holding GmbH (1948–1949), e despois pola empresa alemá Porsche GmbH (1950–1965). Foi o primeiro automóbil de produción de Porsche. Os coches anteriores deseñados pola compañía austríaca inclúen os coches de carreiras Cisitalia Grand Prix, o Volkswagen Beetle e os automóbiles Auto Union Grand Prix.

O 356 é lixeiro e de manexo áxil, con motor traseiro, tracción traseira e con dúas portas dispoñible tanto en configuracións cupé de teito duro como cabriolé. As innovacións de enxeñería continuaron durante os anos de fabricación, contribuíndo ao seu éxito e popularidade nos deportes de motor. A produción comezou en 1948 en Gmünd, Austria, onde Porsche construíu aproximadamente 50 coches. En 1950 a fábrica trasladouse a Zuffenhausen, Alemaña, e a produción xeral do 356 continuou ata abril de 1965, moito despois de que o modelo de substitución 911 fixese o seu debut en setembro de 1964. Dos 76.000 producidos orixinalmente, aproximadamente a metade inda sobreviven. 

O prezo orixinal en 1948 para o cupé 356 foi de 3.750 dólares estadounidenses (equivalente a 45.700 dólares en 2022). O convertible 356 custaba 4.250 dólares (equivalente a 51.800 dólares en 2022).

## Notas
Soiuz MS-14

**Soiuz MS-14** foi unha misión espacial non tripulada rusa lanzada o 22 de agosto de 2019 mediante un foguete Soiuz 2-1a desde o cosmódromo de Baikonur.

## Características 
Soiuz MS-14, unha Soiuz  modelo MS, foi unha misión lanzada sen tripulación para acoplarse automaticamente coa Estación Espacial Internacional. Foi a primeira Soiuz en voar sen tripulación en 33 anos co motivo de certificar o novo foguete Soiuz 2-1a como lanzador para misións tripuladas. O mesmo lanzador tivo un problema no ano 2015 ao enviar ao espazo a nave de carga Progress M-27M. A misión sen tripulación foi unha oportunidade tamén para probar novos sistemas na nave Soiuz. En lugar da tripulación ademais enviouse un robot denominado FEDOR capaz dalgunhas accións autónomas e de replicar os movementos dun operador.

A Soiuz achegouse á ISS nunha traxectoria de dous días de duración para acoplarse co módulo Poisk. O acoplamento iniciouse de maneira automática, como estaba previsto, pero abortouse aos 60 m de distancia ao observarse evidentes problemas para a Soiuz MS-14 á hora de fixar o porto de acoplamento. A nave foi posta nunha órbita de seguridade tras a ISS e despois de varias probas decidiuse intentar o acoplamento o 26 de agosto. A orixe do problema foi trazada ata un compoñente defectuoso no sistema Kurs-P do módulo Poisk, que debía ter proporcionado á Soiuz MS-14 sinais para guiala adecuadamente. O control de terra decidiu acoplar a MS-14 ao módulo Zvezda, co seu sistema Kurs-P funcionando ben, para o cal a Soiuz MS-13 tivo que recolocarse manualmente no módulo Poisk. Ao segundo intento a MS-14 aliñouse correctamente co porto e acabou atracando sen problemas cos seus 670 kg de carga para a estación.

Tras 17 días acoplada, a Soiuz MS-14 regresou a Terra o 6 de setembro co robot FEDOR e varios experimentos incluídos, aterrando a 148 km ao sueste da cidade de Dzhezkazgan (Kazakhstán).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Soiuz 2-1a
*Estación Espacial Internacional
CTGF

O **CTGF** (**factor de crecemento do tecido conectivo**), tamén coñecido como **CCN2** (**factor de rede de comunicación celular 2**), é unha proteína matricelular da familia CCN das proteínas que se unen á heparina asociadas coa matriz extracelular. O CTGF ten importantes funcións en moitos procesos biolóxicos, como a adhesión celular, migración celular, proliferación celular, anxioxénese, desenvolvemento do esqueleto e reparación de feridas nos tecidos, e está directamente implicado na enfermidade fibrótica e varias formas de cancro.

## Estrutura e unión a moléculas 
Os membros da familia de proteínas CCN (do inglés *cellular communication network*, rede de comunucación celular), incluíndo o CTGF ou CCN2, caracterízanse estruturalmente por ter catro dominios ricos en cisteína conservados. Estes dominios son, desde o N- ao C-terminal, o dominio de factor de crecemento similar á insulina (IGFBP), o dominio de repeticións de von Willebrand tipo C (vWC), o dominio de repetición de trombospondina tipo 1 (TSR), e un dominio C-terminal (CT) cun motivo de nó de cisteína. O CTGF exerce as súas funcións uníndose a varios receptores da superficie celular de modo dependente de contexto, entre os que están os receptores de integrinas, proteoglicanos do heparán sulfato (HSPGs) da superficie celular, LRPs, e TrkA. Ademais, o CTGF tamén se une a factores de crecemento e proteínas da matriz extracelular. A metade N-terminal do CTGF interacciona co agrecano, o dominio TSR interacciona co VEGF, e o dominio CT interacciona con membros da superfamilia do TGF-β, fibronectina, perlecano, fibulina-1, slit, e mucinas. Os ratos nulos para Ctgf tamén mostran defectos na anxioxénese, cunha alteración da interacción entre as células endoteliais e os pericitos e deficiencia de coláxeno IV na membrana basal endotelial. O CTGF é tamén importante para o desenvolvemento da célula beta pancreática, e é esencial para o desenvolvemento normal dos folículos ováricos  e da ovulación.

## Importancia clínica 
O CTGF está asociado coa curación de feridas e virtualmente con todas as patoloxías fibróticas. Pénsase que o CTGF pode cooperar co TGF-β para inducir unha fibrose sostida e para exacerbar a produción da matriz extracelular en asociación don outras condicións indutoras da fibrose. e a deleción do Ctgf en fibroblastos e células do músculo liso reduce grandemente a fibrose da pel inducida pola bleomicina.

Ademais da fibrose, a expresión aberrante do CTGF está tamén asociada con moitos tipos de tumores malignos, nefropatía diabética e retinopatía, artrite e doenzas cardiovasculares. Varios ensaios clínicos están actualmente en marcha para investigar o valor terapéutico do CTGF na fibrose, nefropatía diabética e cancro pancreático.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Ctgf/hcs24 CAESAR
*CYR61 (CCN1)

### Ligazóns externas 
*
Margarida Borràs

**Margarida Borràs**, nada en Mallorca e finada en Valencia o 28 de xullo de 1460, foi unha muller transexual da Valencia do século XV aforcada por mor da súa identidade de xénero. Converteuse nunha icona pola defensa dos dereitos LGBT en Valencia.

## Historia 
Posibelmente foi filla dun importante notario de Mallorca. Debeu frecuentar os círculos da alta sociedade valenciana da época, e logrou certa fama na Valencia máis acomodada. Foi presa, torturada e máis tarde executada na forca da Praza do Mercado de Valencia, como se adoitaba facer na Idade Media cos asasinos, parricidas, uxoricidas e sodomitas, neste caso por identificarse co xénero feminino e comportarse e vestir como tal. O 17 de maio de 2017 colocouse unha placa de homenaxe na Praza do Mercado, onde foi executada.

## Cultura popular 
* A obra teatral *Margarida*, de Rubén Rodríguez Lucas, inspirouse en Margarida Borràs. O autor recibiu o Premio Federico García Lorca da Universidade de Granada ao mellor texto teatral. A obra foi estreada no Festival Russafa Escènica de Valencia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleno de Céspedes
* Fernanda Fernández
* Catalina de Erauso
Escudo de Ferrol

O **escudo da cidade de Ferrol** foi aprobado o 22 de xuño de 1778 por unha sesión municipal do seu concello. O alcalde, Pedro Bayón, declarou que o escudo heráldico de armas consistía nunha torre con farol, canón e áncora a cada lado. Este deseño foi modificado co tempo e ten variantes que se poden ver por toda a cidade. Nin o escudo de Ferrol nin a bandeira están aprobados pola Xunta de Galicia nin foron publicados no DOG. O concello de Ferrol emprega como deseño nas súas comunicacións un logo estilizado con coroa, castelo con farol, bandeiras e canóns.

## Descrición do escudo 
O elemento central do escudo de Ferrol é unha torre que posúe un torreón de pequeno tamaño na súa parte superior. Con frecuencia a torre aparece representada de cor branca (blasonado *de prata*) aínda que nalgunhas ocasións é de cor amarela ou dourada (*de ouro*). A porta e as xanelas da torre posúen unha cor (*esmalte heráldico*) diferente, xa que son vermellas (*de goles*) e sobre a torre (*sumada*) aparece representada unha pértega cun farol. A torre aparece representada sobre unhas rochas (*terrazada de rochas*) que se atopan situadas sobre ondas (*faixado-ondulado*) azuis (*de azur*) e brancas. 

Detrás da torre aparecen colocadas catro bandeiras, situadas dúas a cada lado. Dúas das bandeiras son da cidade de Ferrol, formadas por cadros de cor branca e azul e as outras dúas son españolas. Xunto ás bandeiras hai dous canóns e, apoiadas na torre, dúas áncoras.

Aínda que no timbre do escudo estendeuse o uso dunha coroa de marqués (en ocasións substituída por unha ducal), algúns autores sinalaron que sería máis axeitado substituíla por unha coroa real pechada porque a cidade dependía da Coroa cando se adoptaron as súas armas. 

Nalgunhas ocasións, os elementos do escudo aparecen rodeados por unha coroa formada por pólas de loureiro. 

Dende 1987, o concello utiliza un logotipo no que pode observarse unha versión esquemática do escudo ferrolán no que se utiliza como coroa un festón con seis puntas, catro á vista.

Malia que non coñecerse o significado que se lle deu aos elementos do escudo no momento da súa creación, o máis probable é que representasen a importancia militar e naval desta cidade.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Aracil, Carlos de; Burgoa, Juan J. Ferrol. La Historia y los símbolos de la ciudad ilustrada. Consultado o 18 de setembro de 2015.
Escudo de Betanzos

O **escudo de** **Betanzos** componse, en campo de azur, dunha torre de dous corpos de prata sostida por unha ponte de tres arcos de idéntico metal, sobre augas de río ao natural. Flanquean a torre, tres a cada lado, seis roeles de ouro. Por timbre, unha coroa real.

## Historia 
O escudo representa unha das pontes medievais de entrada á cidade de Betanzos, caracterizadas no pasado por contar cunha torre defensiva situada no seu centro, denominada "Caramona". Porén, non está claro a cal de devanditas pontes corresponde: se á "Ponte Nova", que cruzaba o río Mendo e que foi derrubada en 1969 para ampliar o trazado da estrada N-VI; ou á "Ponte Vella", que aínda na actualidade cruza o río Mandeo ao seu paso pola localidade. En canto aos roeles, representan o seis monterías que rodean a cidade.

O brasón máis antigo de Betanzos que se coñece data do século&nbsp;XV, e atópase esculpido nun dos arcosolios da Igrexa de San Francisco de devandita cidade. Descuberto en 1961, carece dos seis roeles que na actualidade, e dende polo menos o século&nbsp;XVI, flanquean a torre.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *As torres da Caramona ¿ou "de Carmona"?*. Xosé María Veiga Ferreira. Anuario Brigantino, 1998.
* *El Puente Nuevo y la Caramona representados en el blasón de Betanzos de los Caballeros*. José Raimundo Núñez Lendoiro e José Enrique Rivadulla Porta. Revista Untia, 1986.
* Gran Enciclopedia Gallega. Tomo 3. Santiago de Compostela, Silverio Cañada Ed. 1974.
Escudo de Cangas

O **escudo de Cangas** ten unha antigüidade comprobada de cando menos 200 anos, mais en realidade é moito máis antigo, xa que data (con leves variacións) da Idade Media, cando as terras de Cangas pasan a depender directamente dos arcebispos de Santiago de Compostela e constrúese o castelo arcebispal de Darbo.

Foron, polo tanto, os arcebispos composteláns os que lles deron estas armas a Cangas. Por iso no escudo predominan os elementos xacobeos (dende o bastón de peregrino, á tumba do Apóstolo ou a cruz de Santiago e as vieiras -nótese ademais que o propio santo patrón de Cangas é o Apóstolo Santiago, e a el está consagrada a antiga colexiata da vila). Soamente o sol heráldico (que forma parte tamén da bandeira) é un elemento “autóctono”, un antigo símbolo da vila.

Dende hai uns anos, dada a complexidade do escudo e especialmente a dificultade de reprodución dos lambrequíns, adoptouse unha forma simplificada do mesmo, hoxe amplamente empregado na rotulación e para fins turísticos, aínda que carece de oficialidade.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Bandeira de Cangas
Akçe

[miniatura|Akçe de [Selim I da ceca de Constantinopla, 1512.]]
O ***akçe*** ou ***akça*** (tamén escrito *akche*, *akcheh* ; turco otomán : آقچه , en Europa coñecida como ***asper*** ou ***aspre*** ) refírese a unha moeda de prata que era a principal unidade monetaria do Imperio Otomán. A propia palabra evolucionou a partir da palabra" prata" ou "diñeiro de prata", esta palabra deriva do turco *ak* ("branco") e do sufixo diminutivo - *ça*. Tres *akçe*s eran iguais a un *para*. Cento vinte *akçe*s equivalían a un *kuruş*. Máis tarde, despois de 1687, o *kuruş* converteuse na principal unidade de conta, substituíndo ao *akçe*. En 1843, ao *kuruş* de prata uniuse a lira de ouro nun sistema bimetálico. O seu peso variou entre 1,15 e 1,18 gramos. O nome *akçe* referíase orixinalmente a unha moeda de prata pero máis tarde o significado cambiou e converteuse nun sinónimo de "diñeiro".

A ceca de Novo Brdo, unha cidade mineira fortificada do Despotato serbio rico en minas de ouro e prata, comezou a acuñar *akçe* en 1441 cando foi capturada polas forzas otomás por primeira vez.

A mesquita de Solimán en Istanbul dise que custou 59 millóns *de akçe* cando foi construída na década de 1550. Dise que esta cantidade equivalía a 700.000 ducados en ouro (probablemente veneciano).

## Notas
Timar

O ***timar*** foi unha concesión de terras dada polos sultáns do Imperio Otomán entre os séculos XIV e XVI, cuns ingresos fiscais anuais de menos de 20.000 *akçes*. Os ingresos producidos pola terra actuaban como compensación polo servizo militar. Un posuidor dun timar era coñecido como *timariot*. Se os ingresos producidos polo timar fosen de 20.000 a 100.000 *akçes,* a concesión de terras chamábase *zeamet**,* e se fosen superiores a 100.000 *akçes*, a subvención chamaríase *hass*.

## Notas
Baamonde, Coucieiro, Paderne de Allariz

**Baamonde** é un lugar da parroquia de Coucieiro no concello ourensán de Paderne de Allariz, na comarca de Allariz - Maceda. Segundo o IGE, en 2022 tiña 9 habitantes (5 homes e 4 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Coucieiro 
### Parroquias de Paderne de Allariz 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Paderne de Allariz
Carabus (embarcación)

***Carabus*** (grego antigo: *κάραβος* e *καράβιον*) era un pequeno coracle ou barco feito de vime e cuberto con peles. Estas embarcacións eran propulsadas por remos curtos. Autores antigos escribiron que os *carabus* se usaban no río Po. César describiu como empregou estes barcos en Hispania, por velos en Britania. 

A "carabela" e a palabra en grego *καράβι*, que significa vaso, derivan de *carabus*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Coracle
Rumelia

**Rumelia** (turco otomán: روم ايلى "terra dos romanos"; turco: *Rumeli* ; grego: *Ρωμυλία* ) foi o nome dunha rexión histórica do sueste de Europa que foi administrada polo Imperio Otomán, aproximadamente correspondente aos Balcáns. No seu sentido máis amplo, utilizábase para referirse a todas as posesións e vasalos otománs en Europa. Estes máis tarde serían clasificados xeopolíticamente como "os Balcáns", coa excepción xeral da Hungría otomá.

## Notas
Giorgetto Giugiaro

**Giorgetto Giugiaro**, nado en Garessio, provincia de Cuneo, Piemonte, o 7 de agosto de 1938, é un deseñador de automóbiles italiano.

## Traxectoria 
Traballou en superdeportivos e automóbiles de uso cotián. Naceu en Garessio, Cuneo, Piemonte. Giugiaro foi nomeado Deseñador de Automóbiles do Século en 1999 e incluído no Salón da Fama do Automóbil en 2002. Recibiu seis veces o premio Compasso d'Oro de deseño industrial. 

Ademais dos coches, Giugiaro deseñou corpos de cámaras para Nikon, o *Paseo marítimo* de Porto Santo Stefano, en 1983, o órgano da catedral de Lausana (composto por preto de 7000 tubos) en 2003, e desenvolveu unha nova forma de pasta, "Marille". Tamén deseñou varios modelos de reloxos para Seiko, principalmente cronómetros de carreiras, así como mobles de oficina para Okamura Corporation.

## Deseños 
[miniatura|Giugiaro (esquerda) e un empregado de [Bertone cun modelo do Ferrari 250 GT de 1962.]]
[miniatura|[Iso Grifo.]]
[miniatura|[Alfa Romeo Giulia Sprint GT.]]
[miniatura|[Maserati Bora.]]
[miniatura|[Italdesign Aztec.]]
[miniatura|[BMW Nazca C2 Spider.]]
[miniatura|[DMC DeLorean.]]
miniatura|Lotus Esprit S1 1977 Fed.

### Automóbiles 
[miniatura|[Ducati 860]]

### Motocicletas 
* Ducati 860 GT (1975)
* Suzuki RE5 (1975)
* Derbi Predator (1998)
* TOMOS A5 Colibri (1989)
* MV Agusta 350 Ipotesi

### Cámaras 
[miniatura|[Nikon F4 Giugiaro Design]]

;Nikon

* EM (1979)
* F3 (1980) 
* L35AF (1983)
* F4 (1988)
* F5 (1996)
* D2H (2003)
* F6 (2004)
* D3 (2007)
* D4 (2012)
* D800 (2012)
* Df (2013)

### Armas 
;Beretta

* Neos (2002)

* CX4 Storm (2003)
* UGB25 Xcel Trap 12 GA, 30"

### Outros 
* Teléfono Sirio, ''Società Italiana per l'Esercizio Telefonico* (principios da década de 1990)
* Tren FIAT Ferroviaria/Alstom ETR 460 (*Pendolino*) (1993)
* Prototipo Nitro tractor (2013)
* Reloxo Seiko Speedmaster (1986)
* Reloxo Seiko Macchina Sportiva
* Tractor Deutz Fahr 6215 RCSHIFT (2017)
* Paseo marítimo de Porto Santo Stefano, *Giugiaro Design* (1983)
* Pasta *Marille''
* Órgano da catedral de Lausana, composto por preto de 7000 tubos
* Pelota de baloncesto Molten (pelota oficial para FIBA)

## Notas
Isabel Faraldo

**Isabel Faraldo Calvo**, nada en Labañou (Visma, A Coruña) en 1966, é unha sindicalista e política galega.

## Traxectoria 
Traballou nunha empresa téxtil. Conseguiu praza no Servizo Galego de Saúde, onde foi representante sindical. Foi candidata da Marea Atlántica nas eleccións municipais de 2019 pero non foi elixida. En setembro de 2020 o concelleiro Xiao Varela dimitiu, e Isabel Faraldo entrou como concelleira, pero decidiu non integrarse no grupo político da Marea, optando polo seu paso ao grupo mixto. É candidata da coalición Podemos Galicia-Alianza Verde nas eleccións ao Parlamento de Galicia de 2024.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Isabel Faraldo, del ayuntamiento de A Coruña a candidata de Podemos para la Xunta de Galicia
The Poisoned Chocolates Case

***The Poisoned Chocolates Case*** é unha novela de detectives escrita por Anthony Berkeley e ambientada no Londres da década de 1920. Trata sobre a fundación "Crimes Circle", un grupo de investigadores que formulan teorías sobre un recente caso de asasinato que Scotland Yard non puido resolver. Cada un dos seis membros, incluído o seu presidente, o detective afeccionado de Berkeley Roger Sheringham, chega a unha solución totalmente diferente sobre o motivo e a identidade do agresor, e tamén aplica diferentes métodos de detección. Totalmente carente de brutalidade, pero con moito humor sutil e irónico, *The Poisoned Chocolates Case* é un dos clásicos da idade do ouro dos detectives. Como as seis explicacións do que aconteceu realmente son verosímiles, o lector, igual que os propios membros do "Crimes Circle", segue adiviñando ata as páxinas finais do libro.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Gadetection.pbwiki.com *The Poisoned Chocolates Case*
Ácido metilmalónico

O **ácido metilmalónico** (**MMA**) é un ácido dicarboxílico que é un derivado *C*-metilado do ácido malónico. A súa base conxugada é o **metilmalonato**.

A forma ligada ao coencima A do ácido metilmalónico, o metilmalonil-CoA, convértese en succinil-CoA por acción da metilmalonil-CoA mutase, nunha reacción que require vitamina B12 como cofactor. Deste modo, entra no ciclo de Krebs e contribúe a unha das reaccións anapleróticas.

## Patoloxía 
Un incremento dos niveis de ácido metilmalónico pode indicar unha deficiencia de vitamina B12. Porén, é un test sensible (os que teñen a deficiencia case sempre dan positivo no test) pero non específico (nos que non teñen deficiencia de vitamina B12 poden detectarse niveis elevados de ácido metilmalónico). O ácido metilmalónico está elevado nun 90–98 % dos pacientes con deficiencia de vitamina B12. Ten unha especificidade máis baixa, xa que o 20–25 % dos pacientes de máis de 70 anos teñen niveis elevados de ácido metilmalónico, pero o 25–33 % deles non teñen deficiencia de vitamina B12. Por esta razón, os tests de ácido metilmalónico (MMA) non se recomendan como unha rutina en persoas vellas. Ademais, a acumulación de ácido metilmalónico no sangue co aumento da idade foi ligado á progresión de tumores en 2020.

Un sobrecrecemento de bacterias no intestino delgado pode tamén orixinar niveis elevados de ácido metilmalónico debido á competición das bacterias no proceso de absorción de vitamina B12. Isto é certo para a vitamina B12 procedente dos alimentos e a suplementación oral e pode ser sorteado por medio de inxeccións de vitamina B12. Tamén se hipotetizou a partir de estudos de casos de pacientes de síndrome do intestino curto que o sobrecrecemento de bacterias intestinais causa un incremento na produción de propionato, o cal é un precursor do ácido metilmalónico. Observouse que neses casos, os niveis de ácido metilmalónico volveron ao normal coa administrción de metronidazol.

Un exceso está asociado coa acidemia metilmalónica.

Se os niveis elevados de ácido metilmalónico van acompañados de niveis elevados de ácido malónico, isto pode indicar que se padece a enfermidade metabólica aciduria metilmalónica e malónica combinada (CMAMMA nas súas siglas en inglés). Calculando a proporción de ácido malónico respecto do ácido metilmalónico no plasma, a CMAMMA pode distinguirse da acidemia metilmalónica clásica.

As concentracións de ácido metilmalónico no sangue mídense por espectroscopia de masas cromatográfica de gas ou espectrometría de masas-cromatografía líquida (LC-MS) e os valores esperados de ácido metilmalónico en persoas sas están entre 73 e 271 nmol/L.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ácido malónico

### Bibliografía 
* Vitamin B12, cognition, and brain MRI measures: a cross-sectional examination.
Soiuz MS-15

**Soiuz MS-15** foi unha misión espacial tripulada rusa lanzada o 25 de setembro de 2019 mediante o último foguete Soiuz FG desde o cosmódromo de Baikonur.

## Características 
Soiuz MS-15, unha Soiuz  modelo MS cos cosmonautas Oleg Skripochka, Jessica Meir e Hazzaa Ali Almansoori a bordo (a tripulación de respaldo eran Sergei Rizhikov, Thomas Marshburn e Sultan Al-Neyadi), foi unha misión lanzada para acoplarse coa Estación Espacial Internacional. A Soiuz chegou á estación seguindo unha traxectoria rápida de seis horas e media, acoplándose ao módulo Zvezda e coa tripulación uníndose aos membros das Soiuz MS-12 e MS-13 xa a bordo. O asento de Almansoori foi movido da Soiuz MS-15 á MS-12, xa que volvería nesta nave.

Tras 205 días en órbita, a Soiuz MS-15 desacoplouse do módulo Zvezda o 17 de abril de 2020 con Skripochka e Meir a bordo. A Soiuz 15 aterrou a 147 km ao sueste da cidade de Dzhezkazgan (Kazakhstán).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Soiuz FG
*Estación Espacial Internacional
Escudo de Dodro

O **escudo de Dodro** é un dos símbolos oficiais deste concello. Foi aprobado polo Decreto 193/1995, do 16 de xuño (DOG nº 126, do 3 de xullo), da Xunta de Galicia onde di:

## Notas
Soiuz MS-16

**Soiuz MS-16** foi unha misión espacial tripulada rusa lanzada o 9 de abril de 2020 mediante o un foguete Soiuz 2-1a desde o cosmódromo de Baikonur.

## Características 
Soiuz MS-16, unha Soiuz  modelo MS cos cosmonautas Anatoli Ivanishin, Ivan Vagner e Christopher Cassidy a bordo (a tripulación de respaldo eran Sergei Rizhikov, Andrei Babkin e Stephen Bowen), foi unha misión lanzada para acoplarse coa Estación Espacial Internacional. Foi a primeira Soiuz tripulada lanzada por un foguete Soiuz 2-1a e unha vez en órbita chegou á estación seguindo unha traxectoria rápida de seis horas, acoplándose ao módulo Poisk e coa tripulación uníndose aos membros das Soiuz MS-15 xa a bordo, cuxa partida marcou o inicio da Expedición 63.

Tras 196 días en órbita, a Soiuz MS-16 desacoplouse do módulo Zvezda o 22 de outubro de 2020, aterrando a 147 km ao sueste da cidade de Dzhezkazgan (Kazakhstán).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Soiuz 2-1a
*Estación Espacial Internacional
Lezhë

**Lezhë** (en albanés tamén: *Lezha* ) é unha cidade da República de Albania e sede do condado de Lezhë e do municipio de Lezhë. É unha das cidades continuamente habitadas máis lonxevas de Albania, con aproximadamente 2400 anos de historia rexistrada.

Era un dos principais bastións dos labeatas, o máis antigo dos muros de fortificación de Lezhë son de construción típica iliria e datan de finais do século IV a. C. Lezhë foi un dos principais centros do Reino ilirio. Durante os conflitos con Macedonia, foi capturada por Filipe V converténdose na saída de Macedonia ao mar Adriático. Tamén está recollido en material numismático. O *ethnicon* ΛΙΣΣΙΤΑΝ *Lissitan* atópase nas inscricións de moedas da época helenística. Considérase un topónimo grego, derivado do grego *λισσός* *lissós,* que significa "liso, rocha lisa, áspero".

O antigo nome *Lissus* evolucionou ata a súa forma moderna *Lezhë* (arcaico: *Lesh* ) En turco, a cidade coñécese como *Leş* ou *Eşim* e en italiano como *Alessio*. Lezhë tamén é coñecida como *Alise*, *Alexiensis*, *Eschenderari* ou *Mrtav*.

## Notas
Raúl Hernández Grados

**Raúl Hernández Grados**, nado en Leganés o 11 de setembro de 1994, é un futbolista español, que xoga como extremo dereito no Lugo, da Primeira División RFEF.

## Traxectoria 
Formouse como futbolista na canteira do Rayo Majadahonda e aos 18 anos debutou co primeiro equipo na Terceira División. A continuación pasou polas filas do Móstoles, o Alcobendas e o Atlético de Pinto, antes de recalar en 2016 no Rayo Vallecano B. Tras dúas campañas no filial do Rayo, fichou polo Barakaldo, co que debutou na Segunda División B, e onde coincidiu con Sergio Benito, compañeiro seu en varios equipos. no que disputou un total de 22 partidos, 19 deles como titular.

No verán de 2024 asinou como novo xogador do Lugo, da mesma categoría.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en LaPreferente.com .
Józef Kowalski

**Józef Kowalski**, nado en Siedliska o 13 de marzo de 1911 e finado en Auschwitz o 4 de xullo de 1942, foi un sacerdote católico salesiano polaco asasinado no campo de concentración de Auschwitz durante a segunda guerra mundial. Foi beatificado en Varsovia o 13 de xuño de 1999.

## Traxectoria 
Kowalski naceu en Siedliska (terceira partición de Polonia) o 13 de marzo de 1911, o sétimo dos nove fillos de Wojciech e Zofia Borowiec. Foi ordenado sacerdote salesiano o 29 de maio de 1938 en Cracovia Durante a ocupación alemá de Polonia os salesianos continuaron co seu labor educativo. A Gestapo arrestou a Kowalski o 23 de maio de 1941, xunto con outros 11 salesianos que traballaban en Cracovia. Foron levados á prisión de Montelupich e torturados.

### Auschwitz 
O 26 de xuño de 1941 Kowalski foi enviado ao campo de concentración de Auschwitz, co número de prisioneiro 17.350 ou 17.950. Alí predicou en segredo aos compañeiros prisioneiros no Bloque 25 e tentou fortalecer a súa vontade de sobrevivir no campo. Absolveu condenados a morte, normalmente en segredo, mais polo menos unha vez en público no momento das execucións en masa. En Auschwitz era coñecido como Padre Józef. Nunha das veces que pasou lista, o Blockführer Gerhard Palitzsch descubriuno co seu rosario e ordenoulle pisalo. Kowalski negouse, polo que se lle asignaron traballos forzosos. Na última carta aos seus pais, Józef escribiu:

O 3 de xullo de 1942 foi humillado, ridiculizado e fortemente golpeado polos gardas por ser sacerdote. Esa mesma noite sacárono do barracón, mallaron nel e posibelmente o afogaron. O corpo de Kowalski foi atopado o día seguinte e incinerado con outros. Tiña 31 anos.

En Polonia empezouse a venerar a súa figura após a segunda guerra mundial. O papa Xoán Paulo II coñecérao persoalmente antes da guerra, cando Kowalski vivía e exercía na parroquia de San Estanislau Kostka en Dębniki, Cracovia. Nunha das súas visitas a Polonia, Xoán Paulo II beatificou a Kowalski en Varsovia. A misa cerimonial de tres horas tivo lugar o 13 de xuño de 1999, á que asistiron unhas 600.000 persoas, entre elas o entón presidente Aleksander Kwaśniewski. Kowalski foi un dos 108 mártires polacos da segunda guerra mundial beatificados polo papa aquel día.

## Notas
Business Model Canvas

O ***Business Model Canvas*** (tea ou cadro de modelo empresarial) ás veces abreviado a ***Canvas*** ou **BMC**, é un modelo de xestión estratéxica que se utiliza para desenvolver novos modelos de negocio e documentar os existentes. Ofrece un gráfico visual con elementos que describen a proposta de valor dunha empresa ou produto, infraestrutura, clientes e finanzas, axudando ás empresas a aliñar as súas actividades ilustrando posíbeis compensacións.

Os nove "bloques de construción" do modelo de deseño do modelo de negocio que chegou a chamarse Business Model Canvas foron propostos inicialmente en 2005 por Alexander Osterwalder, baseándose no seu traballo de doutoramento supervisado por Yves Pigneur sobre ontoloxía do modelo de negocio. Desde a publicación do traballo de Osterwalder ao redor de 2008, os autores desenvolveron ferramentas relacionadas como o *Value Proposition Canvas* e o *Culture Map*, e tamén apareceron novos lenzos para nichos específicos.

## Descrición 
As descricións formais dunha empresa convértense nos bloques de construción das súas actividades. Existen moitas conceptualizacións empresariais diferentes; A tese de Osterwalder de 2004 e o libro coautor de 2010 propoñen un *único modelo de referencia* baseado nas semellanzas dunha ampla gama de conceptualizacións de modelos de negocio. Co seu *modelo de deseño de modelo de negocio*, unha empresa pode describir facilmente o seu modelo de negocio.

O lenzo de Osterwalder ten nove caixas: segmentos de clientes, propostas de valor, canles, relacións cos clientes, fontes de ingresos, recursos clave, actividades clave, asociacións clave e estrutura de custos. As descricións que aparecen a continuación baséanse en gran medida no libro *Business Model Generation* de 2010. de Strategyzer AG e pódese usar sen ningunha restrición para modelar empresas. Tamén está dispoñíbel en formato de software baseado na web.

## Formas alternativas 
 O ***Business Model Canvas*** utilizouse e adaptouse para adaptarse a escenarios e aplicacións empresariais específicas,  como o *Lean Canvas* de Ash Maurya para novas empresas (*startup)*.

## Crítica 
O *Business Model Canvas* caracterizouse como estático porque non recolle os cambios de estratexia nin a evolución do modelo  nin moitos detalles sobre a interacción entre os compoñentes e como isto fai que o modelo funcione. Algúns límites do modelo son o seu foco nas organizacións e o seu consecuente illamento conceptual do seu contorno, tanto se estea relacionado coa estrutura da industria como con partes interesadas como a sociedade e o medio natural. 

## Notas 
## Véxase tamén 
* Empresa
* Economía
* *Minimum viable product* § **BMC**
* Mercado
* Negocio
* Plan de negocio
* PMBOK

### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Mapping Business Models (a Knowledge Game) 
* Alexander Osterwalder: Tools for Business Model Generation, Vídeo de 53' sobre o BMC. *Stanford Entrepreneurship Corner*, 26 de xaneiro de 2012
O Outeiro, Santo André de Comesaña, Vigo

**O Outeiro** é un lugar da parroquia de Santo André de Comesaña, no concello pontevedrés de Vigo, na comarca de Vigo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santo André de Comesaña 
### Parroquias de Vigo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vigo
Chicken Run 2: O amencer dos nuggets

***Chicken Run 2: O amencer dos nuggets*** (en ) é un filme británico de 2023 dirixido por Sam Fell a partir dun guión de Karey Kirkpatrick, John O'Farrell e Rachel Tunnard. Baséase nunha historia concibida por Kirkpatrick e O'Farrell. É a secuela de *Chicken Run* (2000), e foi producido por Aardman Animations e está protagonizado polas voces de Thandiwe Newton, Zachary Levi, Bella Ramsey, Romesh Ranganathan, David Bradley, Daniel Mays, Jane Horrocks, Imelda Staunton, Lynn Ferguson, Josie Sedgwick-Davies, Peter Serafinowicz, Nick Mohammed e Miranda Richardson. Conta a historia de Rocky e Ginger que lideran unha misión de rescate cando a súa filla é secuestrada nunha granxa de aves moi avanzada dirixida pola súa antiga inimiga, a Señora Tweedy.

*Chicken Run 2: O amencer dos nuggets* estreouse internacionalmente no Festival de Cinema de Londres o 14 de outubro de 2023, e estreouse en Netflix o 15 de decembro de 2023, onde conta con opción dobrada e subtitulada en galego. Recibiu valoracións xeralmente positivas da crítica.

## Personaxes 
* Thandiwe Newton como Ginger
* Zachary Levi como Rocky
* Bella Ramsey como Molly
* Imelda Staunton como Bunty
* Lynn Ferguson como Mac
* David Bradley como Fowler
* Jane Horrocks como Babs
* Romesh Ranganathan como Nick
* Daniel Mays como Fetcher
* Josie Sedgwick-Davies como Frizzle
* Peter Serafinowicz como Reginald Smith
* Nick Mohammed como Dr. Fry
* Miranda Richardson como Mrs. Melisha Tweedy

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
O pistoleiro de Cheyenne

***O pistoleiro de Cheyenne*** (en ) é un filme estadounidense de 1960 dirixido por George Cukor. É unha adaptación da novela de Louis L'Amour de 1955 novel *Heller with a Gun*. Está protagonizado por Sophia Loren e Anthony Quinn. O filme salienta polos traxes luxosamente adornados de Edith Head e o seu estilo visual único influenciado polo asesor técnico George Hoyningen-Huene.

Estreouse en galego o 22 de decembro de 2000 na TVG.

## Personaxes 
* Sophia Loren como Angela Rossini
* Anthony Quinn como Thomas "Tom" Healey
* Margaret O'Brien como Della Southby
* Steve Forrest como Clint Mabry
* Eileen Heckart como Mrs. Lorna Hathaway
* Ramon Novarro como De Leon
* Edmund Lowe como Manfred 'Doc' Montague
* George Mathews como Sam Pierce
* Edward Binns como Sheriff Ed McClain
* Frank Silvera como Santis
* Cal Bolder como Goober

## Notas
Chrysolampis mosquitus

***Chrysolampis mosquitus*** é unha especie de colibrí da subfamilia Polytminae. A súa área de distribución esténdese por Aruba, Bolivia, Bonaire, o Brasil, Colombia, Curaçao, a Güiana Francesa, Güiana, Panamá, Suriname, Trinidad e Tobago, e Venezuela.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Ruby-topaz hummingbird (Chrysolampis mosquitus) male in flight.jpg|Macho voando.
Ficheiro:Beija-flor vermelho (Chlorostilbon mosquitus) RPPN Frei Caneca, Jaqueira, PE.jpg|Macho voando.
Ficheiro:Female Ruby-topaz Hummingbird (Chrysolampis mosquitus).jpg|Femia voando.
Ficheiro:Ruby-topaz hummingbird (Chrysolampis mosquitus) female.jpg|Femia (esquerda)
Ficheiro:Chrysolampis mosquitus - Tiergarten Schönbrunn.jpg|Macho
Ficheiro:Chrysolampis mosquitus by Buffon.jpg|Macho por Georges-Louis Leclerc de Buffon (1707-1788)

## Notas
A Small Town in Germany

***A Small Town in Germany*** é unha novela de 1968 escrita polo autor británico John le Carré. Ambientada na cidade de Bonn, a "pequena vila" do título, conta unha historia nun contexto de preocupación de que os antigos nazis estaban a recuperar postos de poder en Alemaña Occidental. Salienta por ser a primeira novela de le Carré que non presenta o seu protagonista recorrente George Smiley nin "The Circus", a versión ficticia de le Carré do MI6.

## Personaxes principais 
* Rawley Bradfield - xefe da Chancelería da Embaixada Británica en Bonn
* Leo Harting - empregado temporal a longo prazo da embaixada británica
* Alan Turner - Funcionario do Ministerio de Asuntos Exteriores británico
* Ludwig Siebkron - funcionario do Ministerio do Interior alemán
* Klaus Karfeld - industrial e político alemán

## Notas
Jexi

***Jexi*** é un filme estadounidense-canadense de 2019 dirixido por Jon Lucas e Scott Moore. Está protagonizado por Adam DeVine, Alexandra Shipp, Michael Peña, Rose Byrne, Justin Hartley, Wanda Sykes, Ron Funches e Charlyne Yi. Conta a historia dun teléfono intelixente consciente de si mesmo que se apega emocionalmente ao seu propietario socialmente incómodo.

Estreouse o 11 de outubro de 2019 nos cinemas dos Estados Unidos a través de CBS Films e Lionsgate. Foi o último filme estreado por CBS Films, que foi absorbido polo grupo principal de CBS Entertainment para facer filmes para CBS All Access (agora chamada Paramount+). Estreouse en galego o 7 de febreiro de 2024 a través da TVG.

## Personaxes 
* Adam DeVine como Phil Thompson
* Alexandra Shipp como Cate Finnegan
* Michael Peña como Kai
* Rose Byrne como a voz de Jexi
* Justin Hartley como Brody
* Ron Funches como Craig
* Charlyne Yi como Elaine
* Wanda Sykes como Denice
* Kid Cudi como el mesmo
* Richard Harder como Kickball Umpire

## Notas
Chumi

**Juan Brandariz Movilla**, máis coñecido como **Chumi**, nado na Laracha o 2 de marzo de 1999, é un futbolista galego que xoga como defensa central ou lateral dereito no Almería, da Primeira División.

## Traxectoria 
### Comezos 
Naceu na Laracha, sendo fillo do coruñés Fernando Brandariz e de Mercedes Movilla, natural de Castro Caldelas. Comezou a xogar ao fútbol aos 7 anos na canteira do Laracha, onde axiña destacou, polo que pouco despois foi fichado polo Montañeros da Coruña. En 2009 ingresou na canteira do Deportivo da Coruña. Co equipo cadete do club coruñés, adestrado por Juan Ignacio Subirán, conquistou a Liga Galega e proclamouse campión de España tras vencer ao Zaragoza na final da Copa Coca-Cola. As súas actuacións fixeron que se fixase nel o FC Barcelona, que o fichou ese mesmo verán.

### FC Barcelona 
Aínda en idade cadete, comezou a xogar co xuvenil B do *Barça*, e na temada 2017/18 consagrouse co xuvenil A, proclamándose campión do grupo III da División de Honra e conquistando a Liga Xuvenil da UEFA, tras vencer por 0-3 ao Chelsea na final disputada no Centre Sportif de Colovray de Nyon, partido que disputou completo.

En 2018, rematada a súa etapa como xuvenil, foi subido ao filial, na Segunda División B, debutando nun partido ante o Ejea. O 1 de novembro do mesmo ano disputou o seu primeiro partido co primeiro equipo, sendo aliñado por Ernesto Valverde como  titular na vitoria por 0-1 ante a Cultural Leonesa na Copa do Rei, formando no centro da defensa xunto a Jorge Cuenca. Foi titular tamén no encontro de volta, así como na ida dos oitavos de final ante o Levante. Unha semana despois dese último partido orixinouse unha gran polémica debido á súa participación no encontro, cando o xornal *El Mundo* publicou que o xogador galego non debería ter sido aliñado, despois de recibir un quinto cartón amarelo un día antes nun partido co filial. O Levante denunciou o caso pero a súa reclamación foi desestimada por ter sido presentada fóra de prazo.

O 8 de novembro de 2018 renovou o seu contrato co *Barça* ata 2020, cunha cláusula de rescisión de 100 millóns de euros. Disputou 28 partidos co filial na tempada 2018/19 e 16 na seguinte, ata que a pandemia de COVID-19 paralizou as competicións.

### Almería 
O 10 de setembro de 2020 fíxose oficial a súa fichaxe polo Almería, da Segunda División. Durante a súa primeira campaña no club andaluz, apenas contou coa confianza do adestrador, o portugués, José Gomes, situación que mudou trala chegada de Rubi ao banco almeriense. Disputou sen éxito a promoción de ascenso en 2021, e na tempada 2021/22 proclamouse campión da categoría, sendo titular indiscutible no centro da defensa, xunto ao serbio Srđan Babić, ata que unha lesión o obrigou a pasar polo quirófano. Converteuse así no terceiro larachés en xogar na máxima categoría do fútbol español, tras Carlos García Becerra e David Añón.

## Palmarés 
;Almería
* **Segunda División (1):** 2021/22.

## Notas
Carreira, O Condado, Padrenda

**Carreira** é un lugar da parroquia do Condado no concello ourensán de Padrenda, na comarca da Terra de Celanova.

## Lugares e parroquias
### Lugares do Condado
### Parroquias da Padrenda
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Padrenda