open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Unidade por Narón

**Unidade por Narón** é unha formación política de carácter municipalista, independente, nacionalista e progresista.

A súa orixe primeira foi a Unidade Galega de 1979. Logo da súa desintegración os seus compoñentes fundaron a Agrupación Nacionalista Galega de Narón, que máis tarde se integraría no PSG-EG e despois na Unidade Galega de 1991. Trala integración de Unidade Galega (sucesora do PSG-EG) no BNG, o alcalde de Narón Xoán Gato e o seu equipo de goberno no concello de Narón, descontentos coa decisión do partido, fundaron Unidade por Narón. Nas súas primeiras eleccións acadaron 10 concelleiros que sumado ó único concelleiro de EU déronlles a gobernabilidade no período 95-99. No período 99-03 acadaron 9 concelleiros ós que se lle engadiron os 3 do BNG cos que formaron goberno. Finalmente no 2003 acadou a maioría absoluta con 13 concelleiros dos 21 totais.

Para as Eleccións Municipais de 2007 integrouse  en Terra Galega, obtendo 10 concelleiros.
Hell Paso

***Hell Paso*** é o primeiro EP da banda estadounidense de post-hardcore At the Drive-In, editado en 1994 a través da discográfica independente Western Breed Records. O traballo foi reeditado no ano 2000 polo selo Off Time Records. 

## Lista de cancións 
# "Grand Mox Turkin" – 2:43
# "Red Planet" – 2:31
# "Emptiness is a Mule" – 5:30

## Notas
Anápsidos

Os **anápsidos** (*Anapsida*) constitúen unha subclase dos réptiles amniotas que se caracteriza por non posuír, orixinariamente, fenestracións no cranio. Hoxe comprenden as tartarugas e animas fósiles.

Antigamente se consideraron parafiléticos, pois o estado anápsido é común a todos os réptiles primitivos, polo cal non constitúe unha simplesiomorfía.

## Clasificación 
### Taxonomía 
* Orde Mesosauria
** Familia Mesosauridae
* Parareptilia
** Familia Millerettidae
** Familia Bolosauridae
* Procolophonomorpha
** Lanthanosuchoidea
*** Familia Acleistorhinidae
*** Familia Lanthanosuchidae
** Nyctiphruretia
*** Familia Nyctiphruretidae
*** Familia Nycteroleteridae
*** Familia Rhipaeosauridae
** Procolophonoidea
*** Familia Owenettidae
*** Familia Procolophonidae
** Hallucicrania
*** Familia Sclerosauridae
*** Familia Pareiasauridae

### Filoxenia 
**Árbore filoxenética**

       ,_________________ *Testudines* ou *Chelonia*
 ______|
       |_________________ Parareptiles +

Os únicos réptiles vivos anápsidos son os testudíneos, todas as outras familias están extintas. Os fósiles máis antigos desta familia remóntanse ao Triásico, pero son xa demasiado semellantes ás tartarugas actuais, de modo que dificilmente se poden considerar como o inicio da liñaxe destes animais.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Introdución aos anapsida
* https://web.archive.org/web/20080513193116/http://www.palaeos.com/Vertebrates/Units/Unit200/000.html
* https://web.archive.org/web/20070615125557/http://www.fmnh.helsinki.fi/users/haaramo/Metazoa/Deuterostoma/Chordata/Reptilia/Parareptilia/Anapsida_1.htm
Mariño de Lobeira

A familia **Mariño de Lobeira** é unha liña orixinal da Illa de Sálvora, na ría de Arousa. A súa orixe e liñaxe reside nos séculos XI e XII como rama colateral da Casa de Traba.

## Orixe lendaria
O apelido orixinal é **Mariño**, procedente da illa de Sálvora. Foi orixinado por Xoán Froila, descendente de Pedro Froila de Trava. Segundo a lenda era Conde-Duque de Valadares, e logo de naufragar na illa de Sálvora foi rescatado pola serea Dona Mariña.

Os dous casaron e concibiron un fillo chamado Xoán Froilaz Mariño (1200 - c. 1250), personaxe que se atopa rexistrado na historia de Galicia e que testou en Pontevedra. Foron unha familia poderosa, construtora do castelo de Vimianzo e do Castelo de Serra de Outes, así como doutras fortalezas e pazos.

A súa ascendencia rexístrase como romano-visigótica, xa que descendían do rei visigodo Vitiza (rei entre 694 e 710) e de Cixillo Balthes.

As liñaxes creadas por esta familia estendéronse ata América e Filipinas.

## Personaxes Mariño (de Lobeira) 
* Pedro Mariño de Lobeira (1528-1594), conquistador, explorador e escritor. Desembarcou en América e radicouse en Chile. Ten descendentes en Chile e o Perú.
* Pedro Mariño de Lobeira Lemos (1618-1649)
** Fernando Antonio Mariño de Lobeira e Andrade, morgado do anterior e señor da Serra de Outes, posteriormente Marqués da Serra en 1693 e Viceconde de Albeos
** Antonio Mariño de Lobeira e Andrade (n. 1640), I Marqués de Mariño e casado con Inés Enríquez de Monroy, e despois con Teresa Sarmiento Quirós Soutomaior
*** Fernando Pablo Mariño de Lobeira Quirós, fillo de Fernando Antonio, tamén  Marqués da Serra e Viceconde de Albeos, casou en 1705 con Isabel Nieto, condesa de Guaro e do Arco
**** Fernando Pablo Mariño de Lobeira Nieto (n. 1712), fillo do anterior, Marqués da Serra, Viceconde de Albeos, conde de Guaro e do Arco, casado con María Juana Micaela Pardo de Figueroa
***** María del Rosario Mariño de Lobeira e Pardo de Figueroa (n. 1743), a maior das catro fillas do anterior, Marquesa da Serra e  de Villafiel, condesa de Guaro e do Arco, casada con Antonio Patiño en 1751
****** Ramón Patiño Mariño de Lobeira, fillo da anterior, nado xa fóra de Galicia
* Jerónimo Mariño de Lobeira y Sotomayor, Capitán de terzos españois orixinario de Pontevedra. Ten descendentes en Colombia, parte de Venezuela e Ecuador.

## Véxase tamén
### Bibliografía
* 
### Ligazóns externas
*A pegada dos Mariño en Fisterra finisterrae.org
*Os Mariño de Lobeira  xenealoxia.org

### Outros artigos
* Casa de Lobeira (sen relación directa)
Diápsidos

Os **diápsidos** (*Diapsida*) son unha Subclase de réptiles que se caracterizan por presentar, orixinariamente, dúas aberturas no cranio por detrás da órbita do ollo. Este grupo contén os dinosauros, lagartos, serpes, crocodilos, as aves e os seus correspondentes antecesores. Algúns diápsidos descendentes dos antigos perderon despois esta estrutura cranial típica; así aos lagartos quedoulles unha soa abertura, as serpes perderon as dúas, e as aves modernas restruturaron profundamente o seu cranio.

Algúns réptiles primitivos (ictiosauros, placodontes, notosauros e plesiosauros) desenvolveron, secundariamente, a partir do cranio diápsido, un novo tipo de fenestración, a euriápsida, cunha soa abertura na parte superior do óso temporal, xa que se perdeu a outra.

O nome diápsido significa "dous arcos", que son os que delimitan as súas aberturas craniais características. Esta disposición cranial permite a inserción de músculos mandibulares grandes e longos, e facilita que a mandíbula se poida abrir máis amplamente. A clasificación dos grandes grupos de amniotas fíxose clasicamente atendendo á súa estrutura cranial. A estrutura do teito cranial permite identificar entre eles 3 grandes grupos, que diverxeron durante o período do Carbonífero. Estes grupos son: 
* 1. **Diápsidos** 
* 2. Sinápsidos 
* 3. Anápsidos.

## Clasificación 
### Taxonomía 
* **Subclase DIAPSIDA**
** Orde Araeoscelidia
** Orde Avicephala
** Orde Younginiformes
** Superorde Ichthyopterygia (ictiosauros)
** **Infraclase Lepidosauromorpha**
*** Orde Eolacertilia
*** Superorde Lepidosauria (tuatara, lagartos, e serpes)
*** Superorde Sauropterygia (plesiosauros)
** **Infraclase Archosauromorpha**
*** Orde Aetosauria
*** Orde Choristodera
*** Orde Phytosauria
*** Orde Prolacertiformes
*** Orde Pterosauria (pterosauros)
*** Orde Rauisuchia
*** Orde Rhynchosauria
*** Orde Trilophosauria
*** Superorde Crocodylomorpha (crocodilos)
*** Superorde Dinosauria (dinosauros)

### Filoxenia 
  ,_____________________________________________ *Younginiformes* +
 _|
  |                                     ,_______ *Ichthyosauria* +
  |                                     |
  |               ,_ *Lepidosauromorpha* _|  
  |_ *Neodiapsida* _|                     |_______ *Sauropterygia*
                  |                     |
                  |                     |_ *Lepidosauria*
                  |
                  |_____________________________ *Archosauromorpha*

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Anapsida
* Synapsida
* Euryapsida

### Ligazóns externas 
* Diapsida . Michel Laurin e Jacques A. Gauthier. 
* Diapsida Cladograma
Aparición mariana

miniatura|Virxe María de Umbe, España.

Unha **aparición mariana** é a suposta visión extemporánea da Virxe María que din ter algúns crentes católicos.

Ás veces as informacións das aparicións sucédense nun mesmo sitio durante un período de tempo, pero na maioría só unhas poucas persoas e moi ocasionalmente informan de que presuntamente viron a Virxe. Moitos cristiáns, incluíndo algúns católicos, e non crentes teñen ás aparicións marianas como alucinacións fomentadas pola superstición, e ocasionalmente como simples mentiras ou fraudes deliberadas.

Ademais da católica a Igrexa Ortodoxa Copta recoñece aparicións marianas. Son numerosas as aparicións que se teñen propagado desde o comezo do cristianismo, pero só unhas poucas foron recoñecidas como auténticas pola Santa Sé. As aparicións máis coñecidas son as de Lurdes e Fátima. En España tiveron lugar aparicións marianas en Garabandal, Umbe, Zaragoza (O Pilar) e La Codosera. En Galiza tiveron lugar as aparicións de Pontevedra, en 1925 e 1926.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Páxina do santuario de Fátima 
* Páxina do santuario de Lurdes 
* Páxina dos Peregrinos de Fátima
Sinápsidos

Os **sinápsidos** ("arco fusionado"), tamén coñecidos como **Terópsidos** (**Theropsida**), foron descritos tradicionalmente como "**réptiles mamiferoides**". Son unha clase de amniotas que se caracterizan por presentar, orixinariamente, unha única abertura no cranio (fenestra) detrás de cada ollo, na parte inferior do óso temporal (sen). Viviron hai 320 millóns de anos, durante o Período Carbonífero tardío.

Os mamíferos actuais evolucionaron a partir dalgún grupo de Sinápsidos, de maneira análoga a como o fixeron as Aves a partir dos Arcosaurios Terópodos.

## Clasificación 
### Taxonomía 
* **Series Amniota**
** **CLASE SYNAPSIDA** *
*** **Orde Pelycosauria** *
**** **Suborde Caseasauria**
**** **Suborde Eupelycosauria** *
***** Familia Varanopseidae
***** Familia Ophiacodontidae
***** Familia Edaphosauridae
***** Familia Sphenacodontidae *
*** **Orde Therapsida** *
**** **Suborde Biarmosuchia** *
**** **Suborde Dinocephalia**
**** **Suborde Anomodontia**
**** **Suborde Gorgonopsia**
**** **Suborde Therocephalia**
**** **Suborde Cynodontia** *
***** Familia Probainognathidae
***** **Superfamilia Chiniquodontoidea** *
** **CLASE MAMMALIA**

### Filoxenia 
      ,_______________________ *Pelycosauria* +
      |
      |              ,_______ *Dicynodontia* +
 _____|              |
      |__ *Therapsida* _|   ,___ *Cynodontia* +
                     |___|
                         |___ *Mammalia*

### Outra Filoxenia 
 Synapsida
  |-Caseasauria
  `-Eupelycosauria
     |-Varanopseidae
     `-+-Ophiacodontidae
       `-+-Edaphosauridae
         `-Sphenacodontia
            |-Sphenacodontidae
            `-Therapsida
               |-Biarmosuchia
               |   `-*Eotitanosuchus*
               `-Eutherapsida
                  |-Dinocephalia
                  `-Neotherapsida
                    |-Anomodontia
                    `-Theriodontia
                        |-Gorgonopsia
                        `-Eutheriodontia
                          |-Therocephalia
                          `-Cynodontia
                             |- + -*Dvinia*
                             |  `--*Procynosuchus*
                             `- Epicynodontia
                                |-*Thrinaxodon*
                                `-Eucynodontia
                                   |- + -*Cynognathus*
                                   |  `- + -Tritylodontidae
                                   |      `- Traversodontidae 
                                   `-Probainognathia
                                      |- + - Trithelodontidae
                                      |  `--Chiniquodontidae 
                                      `- + - *Prozostrodon*
                                         `- Mammaliaformes
                                             `-Mammalia

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Anapsida
* Diapsida

### Ligazóns externas 
* Synapsida - Pelycosauria
* Transitional Vertebrate Fossils - Inclúe unha explicación da transición de réptiles a mamíferos.
Uva de can

O termo **uva de can** ou **uvas de can** pode referirse ás seguintes especies botánicas:

* **Dulcamara** (*Solanum dulcamara*), chamada tamén de uva de can.
* **Norza moura** (*Tamus communis*), chamada normalmente de uvas de can.
Dulcamara

A **dulcamara** (***Solanum dulcamara***) é unha planta herbácea perenne da familia das solanáceas, nativa de Eurasia pode chegar a acadar os 4 metros de altura, aínda que o normal é que non chegue aos 2. As follas, pecioladas, teñen entre 4 e 12&nbsp;cm de longo, as flores, violetas, están en acios de 3 a 20. O froito é unha baga ovoide vermella, velenosa para os humanos e o gando por conter solanina pero comestible para os paxaros.

Outros nomes en galego inclúen: escornacabras (non confundir coa especie: *Pistacia terebinthus*, cornabude ou terebinto), mexacán (non confundir coa especie: *Taraxacum officinale*), uvas de can (non confundir coa especie: *Tamus communis* ou norza moura) e uva de can.

## Galería 

File:Bitterweet Nightshade 2.jpg|Flores en Ottawa, Ontario
File:SolanumDulcamara-bloem-sm.jpg|Flores
File:XN Solanum dulcamara 01.jpg|Froitos
File:Solanum dulcamara, Fogner, Oslo..JPG|Hábitat e porte en Oslo

## Notas
Río Caselas

O **río Caselas** é un pequeno río galego da provincia de Pontevedra, afluente do Miño, no seu curso baixo, pola marxe dereita.

## Percorrido 
O Caselas nace ao norte do concello de Salceda de Caselas, nas inmediacións do monte Corucho (450 msnm).

Atravesa o municipio de Salceda de Caselas para entrar logo no de Salvaterra de Miño, encurvándose e servindo de linde entre os dous concellos. No seu tramo final é linde entre os concellos de Tui e Salvaterra, antes de desaugar no río Miño. O seu percorrido total atinxe 12&nbsp;km.

## Afluentes 
Os seus afluentes son regatos de escaso desenvolvemento.

## Réxime hídrico 
É un río de réxime pluvial, de tipo oceánico.
Orniacos

miniatura|dereita|Mapa das tribos ástures.
Os **orniacos** (latín: *orniaci*) eran un pobo ástur da Gallaecia, pertencente ao convento xurídico asturicense, situados nos arredores do curso do seu río epónimo, o actual Duerna, é dicir, aproximadamente, na tamén chamada comarca de Valduerna, na provincia de León.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de tribos celtas
Narbasos

Os **narbasos** (latín: *narbasi*) eran un pobo galaico da Gallaecia, situado dentro do convento xurídico bracarense. A súa situación actual é difícil de precisar, mais deberon ocupar a zona oriental dos Tras-os-Montes, Portugal.

## Fontes 
As fontes acerca deles son escasas, pois só son citados por Tolomeo, *Geographia*, 6, 49, que nomea á par o Forum Narbasorum, como o seu centro. Na orde de citación seguida por Tolomeo, son indicados despois dos lubenos, citando, a continuación dos narbasos, un pobo xa celtibero: os vacceos.

## Redución xeográfica 
O feito de que fosen citados antes dos vacceos, levou a unha boa parte dos historiadores (Contador de Argote, Manuel Murguía, Cortés López), a situalos no extremo oriental do Norte portugués, en boa medida nos arredores de Braganza. Só Jorge de Alarcão os sitúa nas proximidades da *serra do Gerês* (o Xurés dos galegos).

En Hidacio cítanse uns *montes Nerbasos*, posibelmente relacionados, onde libran combate suevos e vándalos asdingos, no ano 420, pero con datos imprecisos.

As fontes epigráficas, practicamente nulas, non axudan a mellorar as tentativas para localizalos mellor.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de tribos celtas
Río Duerna

O **Duerna** é un río da provincia de León, afluente do Tuerto, que á súa vez é afluente do Órbigo, e este o é do Esla, que á súa vez o é do Douro.

## Percorrido
O Duerna nace nos Montes de León, nunha das abas do monte Teleno, desaugando no Tuerto en terras de La Bañeza, despois dun percorrido de 54&nbsp;km. As terras sitas nas súas beiras forman a comarca de Valduerna.

A súa conca hidrográfica abarca unha área de 312&nbsp;km².

## Historia
En torno ao seu curso os historiadores sitúan o pobo ástur dos orniacos, pois considérase que era o seu río epónimo, por canto en documentos da Alta Idade Media o río era denominado *Ornia*.

En tempos posteriores, o territorio comezou a denominarse ''Val d'Ornia*, con aglutinación da preposición de, e tras a ditongación do -o- tónico, pasou a ser coñecida como a Valduerna. Unha defectuosa segmentación levou a que o mesmo río acabase por ser coñecido como *Duerna''.
Openbravo

**Openbravo** é un sistema de xestión empresarial (ERP) baseado en web e completamente funcional. Está orientado ás pequenas e medianas empresas. Inclúe a maioría de funcionalidades dun ERP: xestión de servizos e proxectos, xestión de produción, xestión financeira etc. A súa estrutura de datos está baseada orixinalmente en Compiere.

Escrita en Java execútase sobre Apache e Tomcat e con soporte para bases de datos PostgreSQL e Oracle. Actualmente atópase dispoñible en español, inglés, italiano, portugués, ruso e ucraíno.

A licenza de Openbravo é Openbravo Public License Version 1.1 ("OBPL") que é unha adaptación da licenza libre Mozilla Public License.

## Descrición 
Openbravo é unha aplicación completamente web que foi desenvolvida seguindo o modelo MVC (Model, View, Control). A maior parte do código xérase automaticamente polo motor denominado WAD (Wizard for Application Development), baseándose na información contida no Dicionario do modelo de datos (Data Model Dictionary). O motor executa e recompila a aplicación cada vez que o administrador modifica a configuración para adaptala a un novo requirimento do usuario.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do proxecto Openbravo
* Demostración en liña
Río Pequeno, río Miño

O **río Pequeno** é un afluente do Miño pola dereita, no seu curso alto, na provincia de Lugo.

## Percorrido
O Pequeno nace no Cordal de Neda, a 700 msnm, no concello da Pastoriza, e percorre a chaira luguesa, atravesando os concellos de Castro de Rei e Cospeito, para despois  duns 19&nbsp;km, render as súas augas, na marxe dereita do Miño, a altura da freguesía de Bazar, de novo no municipio de Castro de Rei.

## Afluentes
Os seus afluentes son todos pola esquerda, e de curta entidade, como os regos da Fraga e o rego de Vilar.
Árbol

Como topónimo **Árbol** pode referirse a:

;En Galiza
***Árbol**, parroquia do concello de Vilalba;
***Árbol**, parroquia do concello de Antas de Ulla.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Grupo Árbol**, conglomerado de empresas de comunicación de fala castelá.
Vitamina B1

A **vitamina B1**, tamén coñecida como **tiamina**, é unha substancia que actúa como coenzima no metabolismo dos hidratos de carbono, permitindo metabolizar o ácido pirúvico. Ademais participa na síntese de substancias que regulan o sistema nervioso. A súa forma activa é o **pirofosfato de tiamina (TPP)**.

A súa absorción no intestino realízase facilmente, polo que a súa falta na dieta causa problemas metabólicos, en particular a nivel do metabolismo dos carbohidratos, poucos días despois.

A carencia de vitamina B1 produce unha enfermidade con sintomatoloxía nerviosa denominada beriberi.

A vitamina B1 ou tiamina atópase na carne de vacún ou de porco, noces, garavanzos, millo, ovos, figos secos, fígado, avea, chícharos, cacahuetes, pataca, arroz integral, fabas de soia, trigo e fariña branca enriquecida.

## Notas
Coenzima

miniatura|Coenzima A

Os **coenzimas** ou **coencimas** son cofactores orgánicos non proteicos, termoestables, que unidos a un apoenzima constitúen o holoenzima ou forma cataliticamente activa do enzima. Teñen en xeral baixa masa molecular. Son claves no mecanismo de catálise, por exemplo, aceptando ou doando electróns ou grupos funcionais, que transportan dun enzima a outro. A diferenza dos enzimas, os coenzimas modifícanse e consómense durante a reacción química.

## Mecanismo de acción 
O mecanismo de acción básico dos coenzimas é o seguinte:

# O coenzima únese a un enzima, 
# O enzima capta o seu substrato específico, 
# O enzima ataca ese substrato, arrincándolle algúns dos seus átomos, 
# O enzima cede ao coenzima eses átomos provenientes do substrato, 
# O coenzima acepta eses átomos e despréndese do enzima. 
# O coenzima non é o receptor final deses átomos, senón que debe liberalos tarde ou cedo, 
# O coenzima transporta eses átomos e acaba cedéndoos, recuperando así a súa capacidade para aceptar novos átomos.

Este último paso é esencial para non esgotar a dotación de coenzimas dunha célula, xa que os encimas xunto cos que actúa non poden realizar a reacción química sen o concurso do seu coenzima.

Cada coenzima está especializado en aceptar e transportar un tipo de átomos determinado; uns aceptan hidróxenos, outros grupos acetilo etc. No entanto, os coenzimas non son nada específicos respecto dos encimas aos que se unen, de modo que un mesmo coenzima pode unirse a un gran número de enzimas distintos, e por iso o número de coenzimas diferentes é relativamente baixo.

## Principais coenzimas 
* FAD (Flavin-adenín dinucleótido): transporte de electróns e protóns. 
* FMN (Flavín mononucleótido): transporte de electróns e protóns. 
* NAD+ (Nicotin-adenín dinucleótido): transporte de electróns e protóns. 
* NADP+ (Nicotin-adenín dinucleótido fosfato): transporte de electróns e protóns. 
* Coenzima A: transporte de grupos acetilo (por exemplo, na descarboxilación do ácido pirúvico). 
* Coenzima Q: transporte de electróns na cadea respiratoria. 
* Coenzima B12: transporte de grupos metilo ou hidróxenos entre moléculas. 
* Pirofosfato de tiamina: forma parte, entre outros, do complexo piruvato deshidroxenase. 
* Vitamina C

## Coenzimas e vitaminas 
Moitas vitaminas, ou os seus derivados, actúan como coenzimas:

* Vitamina B1, ou tiamina: o seu derivado pirofosfato de tiamina é esencial para o catabolismo de ácido pirúvico. 
* Vitamina B2, ou riboflavina: os seus derivados son nucleótidos encimáticos con gran poder redutor, como o FAD ou o FMN . 
* Vitamina B3, ou niacina: os seus derivados son nucleótidos enzimáticos con gran poder redutor, como o NAD+ ou o NADP+. 
* Vitamina B5, ou ácido pantoténico: o seu principal derivado é o coenzima A (Co-A), con grande importancia en procesos metabólicos. 
* Vitamina B6, ou piridoxina. 
* Vitamina B12, ou cianocobalamina: coenzima B12. 
* Vitamina E e Vitamina K: quimicamente similares ao coenzima Q.
Vitamina B2

Esta vitamina hidrosoluble, tamén coñecida como **riboflavina**, intervén nos procesos encimáticos relacionados coa respiración celular, en oxidacións tisulares e na síntese de ácidos graxos. É necesaria para a integridade da pel e das mucosas e pola súa actividade osixenadora da córnea para a boa visión. A súa presenza faise máis necesaria cantas máis calorías incorpore a dieta.

As súas fontes naturais son as carnes e produtos lácteos, cereais, fermentos e vexetais verdes.

As súas necesidades diarias son de 1,5&nbsp;mg para nenos e de 1,7&nbsp;mg para adultos. Por outra banda, a riboflavina non é almacenada polo organismo, polo que o exceso de consumo se elimina por vía urinaria.

A súa carencia xera trastornos oculares, bucais e cutáneos, cicatrización lenta e fatiga. Máis que a unha inxesta insuficiente pode ser debida a réximes non equilibrados, alcoholismo crónico, diabetes, hipertiroidismo, exceso de actividade física, estados febrís prolongados, lactación artificial, tensión, calor intensa ou ó uso dalgunhas drogas.

Esta vitamina é sensible á luz solar e a certos tratamentos, como a pasteurización, proceso que fai perder o 20% do seu contido. Por exemplo, a exposición á luz solar dun vaso de leite durante dúas horas fai perder o 50% do seu contido de vitamina B.

É un aditivo alimentario permitido pola Unión Europea, identificado polo código E101.
Vitamina B5

A **vitamina B5** ou ácido pantoténico é unha vitamina hidrosoluble (soluble en auga) que intervén como compoñente do coenzima A e doutras moléculas importantes.

Desempeña un papel moi importante no funcionamento do metabolismo celular e do sistema nervioso e inmunitario. Esta vitamina utilízase no tratamento das alopecias, enfermidades das uñas e cambras do embarazo. Tamén se utiliza no tratamento de acne, xa que practicamente non ten efectos secundarios e dá moi bos resultados.

Atópase na maioría dos alimentos, sobre todo en ovos de ave e de peixe, fígado, ril, lácteos e fermento. Fontes de orixe vexetal: aabaza, cacahuetes, fermento de cervexa, pemento doce, tofu, arroz integral, améndoas, pipas de xirasol, entre outros.

A falta de ácido pantoténico pode provocar infertilidade e insuficiencia renal, aumento de fatiga e tensión, caída do cabelo, feridas e úlceras cutáneas e alteracións na sensibilidade dos pés.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibiliografía 
*
Vitamina B3

A **niacina**, ou **ácido nicotínico**, **vitamina B3** ou **vitamina PP**, é unha vitamina hidrosoluble cuxos derivados, NADH e NAD+ , e NADPH e NADP+, xogan roles esenciais no metabolismo enerxético da célula e da reparación do ADN . A designación *vitamina B3* tamén inclúe ás correspondentes amidas, **nicotinamida** ou **niacinamida**, con fórmula química C6H6ON2. 
 
Co termo xenérico de **niacina** enténdese o **ácido nicotínico**, a súa amida (a nicotinamida) e todos os derivados biolóxicos que se poden transformar en compostos bioloxicamente activos. Polo xeral defínese a actividade da niacina nos alimentos como a concentración de ácido nicotínico formado pola conversión en niacina do triptófano contido nos alimentos. Esta é bioloxicamente precursora de dúas coenzimas que interveñen en case todas as reaccións de oxidorredución: o nicotín adenín dinucleótido (NAD+) e o nicotín adenín dinucleótido fosfato (NADP+).

A nicotinamida e o ácido nicotínico atópanse abundantemente na natureza. Hai unha predominancia de ácido nicotínico nas plantas, mentres que nos animais predomina a nicotinamida. Atópase principalmente no lévedo, o fígado, as aves, as carnes sen graxa, os froitos secos e os legumes. O triptófano, precursor da niacina, atópase abundantemente na carne, o leite e os ovos.

A niacina participa nas reaccións que xeran enerxía grazas á conversión bioquímica de hidratos de carbono, graxas e proteínas. NAD e NADH son fundamentais para utilizar a enerxía metabólica dos alimentos. A niacina participa na síntese dalgunhas hormonas e é fundamental para o crecemento.

As necesidades diarias recomendadas de equivalentes de niacina (NE) para un adulto son: 6,6 NE por 1.000 kcal e non menos de 13 NE por consumo de calorías inferior a 2.000 kcal. Para os nenos de ata seis meses, cunha dieta calórica de 1.000 kcal ao día, son de 8 NE/día. Para idades superiores as necesidades diarias dependen de cantas calorías se inxiren. As mulleres embarazadas necesitan suplementos de 2 NE ao día, as que aleitan necesitan 5 NE ao día.

A pelagra é a consecuencia dunha carencia de vitamina B3 (de aí o nome de factor PP, Preventivo da Pelagra) e de triptófano ou do seu metabolismo.

## Biosíntese 
O heterociclo aromático de 5 membros (vértices) do triptófano é clivado e despois volto a formar co grupo amino alfa do triptófano orixinando o heterociclo de 6 membros aromático da niacina, na seguinte reaacción:

:[miniatura|600px|Biosíntese: [triptófano → quinurenina → niacina|centro]]

## Notas
Suso Pensado

**Jesús Pensado Figueiras**, coñecido como **Suso Pensado**, nado en Pastoriza (Arteixo) o 17 de outubro de 1971, é un escritor e investigador galego.

## Traxectoria 
Doutor en Filoloxía Hispánica pola Universidade da Coruña. Despois de vivir varios anos na Bretaña, na actualidade reside na Coruña, alternando con estadías periódicas en Francia. Empezou a súa carreira como tradutor, publicando unha antoloxía dos *Cantos*, de Giacomo Leopardi.

## Obra 
### Poesía 
* *A tarde*, 2005, Espiral Maior.

### Investigación 
* *El códice Zabálburu de medicina medieval: edición crítica y estudio de fuentes*, 2013 (Tese de doutoramento).
* «Pasajes del Macer Floridus castellano en el ms. II-3063 de la Real Biblioteca», 2012, Revista de Filología Española.
* «Textos médicos extraacadémicos: difusión de prognósticos, recetarios, herbarios y tratados de alimentos medievales en romance peninsular», 2014, *SIGNA. Revista de la Asociación Española de Semiótica*, vol. 23.
*

### Traducións 
* *Cantos*, de Giacomo Leopardi, 1996, Espiral Maior. Do italiano para o galego.
* *O barco ebrio*, de Arthur Rimbaud, 2000, revista Clave Orión.
* *Campo de Marte*, de Xulio López Valcárcel, 2002. Do galego para o castelán.
* *Serodio amor*, de Emilio Coco, 2006, Espiral Maior. Do italiano para o galego. Con Xulio López Valcárcel.
* *Le volume de l’absence*, de Xulio López Valcárcel, 2006, AULIGA, Espiral Maior. Do galego para o francés.
* *Os alimentos terrestres*, de André Gide, 2007, Laiovento. Do francés para o galego.
* *Le feu blanc*, de Xosé María Álvarez Cáccamo, 2007, AULIGA, Espiral Maior. Do galego para o francés.
* *El volumen de la ausencia*, de Xulio L. Valcárcel, ed. Caja de Ahorros y Monte de Piedad de Zaragoza, Aragón y Rioja (Ibercaja, Obra Social y Cultural). Do galego para o castelán.
* Tradución ao español dunha selección de poemas do libro *Les planches courbes* de Yves Bonnefoy, revista Antaria, Murcia; páxina de literatura *A Rama*, na edición arousá de Faro de Vigo.

### Obras colectivas 
* *Letras novas*, 2008, Asociación de Escritores en Lingua Galega.
* *Dez anos de poesía nas Pontes*, 2013, Galebook.

## Premios 
* III Premio Uxío Novoneyra, 2004, pola obra *A tarde*.
* Premio extraordinario de doutoramento, 2013.
Desviación de poder

Incorre en **desviación de poder** o órgano da Administración pública que, na súa actuación, utiliza as súas competencias ou potestades públicas  para fins ou obxectivos distintos dos que serviron de orzamento para o outorgamento desas competencias ou potestades.

Cando a desviación de poder é de transcendencia considerable, pola gravidade das súas consecuencias, pola torpeza das formas en que se produce, ou por ser ilícita a motivación persoal do titular do órgano que a comete, pode dar lugar á comisión dun delito de prevaricación por parte do devandito titular do órgano administrativo que incorre nela.

Supostos de desviación de poder:

* a denegación dunha licenza de edificación por causas que nada teñen que ver co seu contido, a pesar de concorrer os requisitos para o seu outorgamento;
* a concesión dun contrato administrativo, dun premio ou dunha subvención vulnerando as  bases da convocatoria (por amizade ou afinidade política, por exemplo).
The Bootlicker

***The Bootlicker*** é un álbum de The Melvins, editado en 1999 a través do selo Ipecac Recordings. O álbum é parte da triloxía formada por *The Maggot*, *The Bootlicker* e *The Crybaby*.

## Listaxe de cancións
#"Toy" (Osborne) – 1:09
#"Let It All Be" (Osborne) – 10:48
#"Black Santa" (Osborne) – 3:41
#"We We" (Osborne) – 0:57
#"Up the Dumper" (Osborne) – 2:23
#"Mary Lady Bobby Kins" (Osborne) – 3:37
#"Jew Boy Flower Head" (Osborne) – 6:06
#"Lone Rose Holding Now" (Osborne) – 2:23
#"Prig" (Osborne) – 8:47
Surbia

A **surbia** (***Veratrum album***) é unha planta herbácea perenne da familia das melanthiáceas, con flores pequenas de cor branca, verde ou amarela. Planta tóxica que se utilizou para envelenar dardos, tamén se empregou tradicionalmente con fins medicinais como remedio homeopático.
Giovanni Antonio Canal

miniatura|A gran canle e a igrexa da Saúde
**Giovanni Antonio Canal**, nado o 7 de outubro de 1697 e finado o 19 de abril de 1768, máis coñecido como **Canaletto**, foi un pintor veneciano, famoso polas súas vistas panorámicas (vedute) de Venecia. Eran as postais da época, para aqueles que puidesen adquirilas. Fillo do pintor Bernardo Canal, de aí lle veu o diminutivo de Canaletto.

## Breve biografía artística 
Foi exitoso primeiro polos seus traballos decorativos para teatro, logo pintou *Vistas de Venecia*, que son hoxe moi buscadas. Utilizaba con proveito grande a cámara escura na composición dos seus cadros. Boa parte das súas obras eran vendidas a ingleses que facían o Grand Tour, de modo que unha gran parte da súa produción consérvase en mans da Casa Real británica. Inspirouse nas vedute de Giovanni Paolo Panini, distinguíndose polo axustado dos seus efectos e pola transparencia dos seus fondos e ceos.

En 1746, Canaletto instalouse en Londres, onde pintou numerosas panorámicas inglesas, mais seguiu aínda a realizar vistas da súa Venecia natal, a partir de deseños preparados que levara consigo desde Italia.

No 1753, tornou para Venecia. Dez anos despois foi posta ao seu cargo a cátedra de Perspectiva na Academia de Belas Artes, por designio do director da institución, o tamén pintor Giambattista Tiepolo. Os lenzos dos seus derradeiros anos foron criticados pola utilización repetida de temas, que antes foran a base do seu éxito.

Das súas panorámicas venecianas admíranse, sobre todo, as súas vistas do *Palacio Ducal* e da Praza de San Marcos. Unha colección das vedute foron editadas ao gravado na súa cidade, en 1742.

## Discípulos 
Entre os seus discípulos máis salientes cóntanse o seu sobriño Bernardo Bellotto (tamén alcumado *Canaletto*), Francesco Guardi, Michele Marieschi, Gabriele Bella, Giuseppe Moretti e Giuseppe Bernardino Bison.

## Galería 

Ficheiro:Canaletto, San Cristoforo, San Michele and Murano.jpg|San Cristoforo, San Michele e Murano (Venecia)
Ficheiro:Canaletto (Giovanni Antonio Canal), Il Campo di Rialto.jpg|O Campo de Rialto en Venecia
Ficheiro:Canaletto, Capriccio-River Landscape with a Column, a Ruined Roman Arch and Reminiscences of England.jpg|Capriccio: Paisaxe fluvial con columna e arco de triunfo
Giovanni Paolo Panini

**Giovanni Paolo Panini** ou **Pannini**, nado en Piacenza o 17 de xuño de 1691 e finado en Roma o 21 de outubro de 1765, foi un pintor, arquitecto e escenógrafo italiano. 
## Traxectoria 
Cando mozo Panini estudou en Piacenza como escenógrafo teatral. Estabeleceuse en Roma en 1711, onde estudo debuxo con Benedetto Luti, obtendo sona como decorator de pazos, traballos nos que compre destacar os realizados na *villa Patrizi* (1718–1725) e no *Palazzo de Carolis* (1720).

Como pintor, Panini é máis coñecido polas súas vistas ou *vedute* de Roma; especialidade na que se interesou en particular polas antigüidades da cidade. Entre os seus traballos máis coñecidos están as vistas interiores do Panteón e as "vedute" nas que pintou galerías de cadros, que á súa vez mostra vistas da cidade.

No 1719 Panini foi admitido na *Congregación dos Virtuosos* do Panteón. Ademais ensinou en Roma na *Accademia di San Luca* e na Académie de France (Academia de Francia). As súas ensinanzas foron fundamentais para Hubert Robert e Jean-Honoré Fragonard. Por outra banda a súa obra levaría ao veneciano Canaletto a especializarse nas vedute.
Río Sardiñeira

O **río Sardiñeira** é un río galego da provincia de Lugo, afluente pola marxe esquerda do río Miño, que desauga nel á altura do encoro de Belesar, dentro do concello do Saviñao, (Lugo).

## Percorrido 
*A Sardiñeira*, como é coñecido na zona, nace na Serra das Penas, no concello de Paradela, para desembocar no río Miño, na parte alta do encoro de Belesar, logo de descender por suaves pendentes, e xa no concello do Saviñao.

## Afluentes 
A maior parte son regos e regatos, dos que compre destacar o río do Portiño, que se lle une en Eirexafeita, no municipio do Saviñao.

## Réxime hídrico 
É un río de réxime pluvial, do tipo oceánico, consonte unha media de precipitacións na súa conca de 1.122&nbsp;mm anuais.

## Fauna e vexetación 
A Sardiñeira caracterízase pola alta calidade das súas augas, o que fai abundante a vexetación e fauna que vive nas súas beiras.

En canto á flora asociada ao río, predominan os carballos, castiñeiros, salgueiros e amieiros; un tanto afastados, nas partes altas das ladeiras, áchanse tamén piñeiros. Preto da ribeira encóntranse tamén, en parte debido ao abandono das terras, e en grande cantidade, arbustos tales como o toxo o a uz.

A fauna está representada principalmente pola troita común (*Salmo trutta*) e a boga de río (*Chondrostoma polylepis*). Ligada tamén ao medio acuático, e de salientar a presenza de lontras (*Lutra lutra*).

Respecto ás aves pódense observar azores (*Accipiter gentilis*), aguionchos (*Circus cyaneus*) e aguionchos cincentos (*Circus pygargus*).
It's a Shame about Ray

'''''It's a Shame about Ray'''* é un álbum da banda estadounidense de rock alternativo The Lemonheads. Foi editado o día 2 de xuño de 1992 e publicado baixo o selo Atlantic Records.

Despois do seu lanzamento inicial, o álbum foi re-editado cunha versión de "Mrs. Robinson", tema de Simon and Garfunkel, que foi publicado como sinxelo e fora gravada para celebrar o 25 aniversario do filme *O graduado''. A canción e o seu vídeo aparecen no DVD da mesma.

## Listaxe de cancións
Todos os temas escritos por Evan Dando excepto onde se indique o contrario.

## Notas
Cerqueiro

O termo **Cerqueiro** pode referirse a:

*Un **cerqueiro** é un cerquiño, unha especie de  carballo caducifolio, tamén coñecida como cerquiño. 

Como topónimo derivado do latín ,, pode referirse a:

;En Galiza
***Cerqueiro**, lugar da parroquia de Oia, do concello de Vigo;
***Cerqueiro**, lugar da parroquia de Santa Comba de Bértola, do concello de Vilaboa;
***O Cerqueiro**, lugar da parroquia de Baldráns, do concello de Tui;
***O Cerqueiro**, lugar da parroquia de Navia, do concello de Vigo.

Amais, como apelido pode referirse a:

***Domingo Diéguez Cerqueiro**, futbolista galego;
***Xan Cerqueiro**, frautista galego, membro de Luar na Lubre;
***Manuel Rodriguez Cerqueiro**, empresario galego;
***Javier Cerqueiro González**, político do PSdeG, deputado no Congreso por Lugo.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
***Carpintería Cerqueiro**, empresa de Carral.
Vitamina B6

A **vitamina B6** é o coenzima de numerosos enzimas que actúan no metabolismo das proteínas e dos ácidos graxos, entre outras funcións. En realidade é unha denominación común para tres compostos químicos chamados piridoxina, piridoxal e piridoxamina.

Atópase no xerme do trigo, carne e verduras. Ó tratarse dunha vitamina hidrosoluble elimínase a través dos ouriños e hase de repor diariamente coa dieta. Necesítase en maior cantidade cando se seguen dietas altas en proteínas.

A carencia de vitamina B6 provoca náuseas, parestesia, debilidade muscular e alteracións cutáneas (dermatite, ó que se debe o nome que se lle deu de *adermina*).

## Beneficios 
Adóitase coñecer, a nivel popular, como a "vitamina das mulleres", xa que contribúe a aliviar a síndrome premenstrual (irritabilidade, desánimo etc.). Pode haber falta desta vitamina no embarazo e cando se toman anticonceptivos orais.

A vitamina B6 intervén na elaboración de substancias cerebrais que regulan o estado de ánimo, como a serotonina, podendo ser útil, nalgunhas persoas, en casos de depresión, tensión e alteracións do soño. Simultaneamente, pode axudar a reducir a sequidade de boca ocasionada pola toma de medicamentos (sobre todo por algúns antidepresivos).

É moi popular entre os deportistas xa que incrementa o rendemento muscular e a produción de enerxía. Iso é debido a que cando hai necesidade dun maior esforzo favorece a liberación de glicóxeno que se atopa almacenado no fígado e nos músculos. Tamén pode colaborar a perder peso xa que axuda a que o noso corpo consiga enerxía a partir das graxas acumuladas.

É necesaria para que o corpo fabrique adecuadamente anticorpos e hemacias (glóbulos vermellos).

É moi importante para unha adecuada absorción da vitamina B12 e do magnesio.

A diabetes durante o embarazo e a lactación relacionouse cunha deficiencia de vitamina B6 que provocaría unha baixo nivel de insulina para asimilar os hidratos de carbono da dieta. As persoas diabéticas a miúdo observan que necesitan menos insulina polo que deben vixiar os seus niveis de glicosa e adecuar a dose de insulina.

## Outros efectos 
* Alivia as náuseas.
* Axuda en caso de tendencia a espasmos musculares nocturnos, cambras nas pernas e adormecemento das extremidades.
* Participa na formación de anticorpos.
* Intervén na síntese de ADN e ARN.
* Mantén o funcionamento das células nerviosas. 
* Favorece a absorción de ferro. 
* Intervén na formación de mielina.
Po

O termo **Po** pode referirse a:

***Po**, masa de partículas residuais en suspensión, no ar ou depositadas nunha superficie.
***Po**, símbolo do elemento químico **polonio**.
* **PO**, código IATA da aeroliña Polar Air.
* **PO**, antiga matrícula da provincia de Pontevedra, aplicado tamén como código prefixal nas denominacións das estradas convencionais desta provincia na Rede de estradas de Galicia.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Po**, lugar da parroquia de Valcarría, no concello de Viveiro.

;Fóra de Galiza

;En Italia
***Río Po**, río no norte de Italia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Primeira división española 2005/06

A tempada da **primeira división española 2005/06** de fútbol comezou o 27 de agosto de 2005 e concluíu o 20 de maio de 2006, coa disputa do partido atrasado entre o Athletic de Bilbao e o FC Barcelona, intranscendente xa para a clasificación final. O Barcelona conseguiu revalidar o título conseguido a tempada anterior. Por primeira vez na historia da liga, o campión cantou o alirón durante o descanso do seu propio partido, mercé á derrota do Valencia CF fronte ao RCD Mallorca. O Osasuna conseguiu a súa primeira clasificación para unha edición da Liga de Campións da UEFA, e o Celta de Vigo logrou a clasificación para a Copa da UEFA coa condición de recentemente ascendido, sendo a sétima vez que ocorre na liga. O Málaga CF, o Cádiz CF e o Deportivo Alavés non conseguiron a permanencia na categoría e descenderon á segunda división española.

## Participantes e estadios 
Participaron vinte equipos.

: A partir de xaneiro de 2006, o Estadio de El Sadar pasou a chamarse Reyno de Navarra por motivos de patrocinio.

## Clasificación 
#### Lenda 

**PX** = Partidos xogados; **G** = Partidos gañados; **E** = Partidos empatados; **P** = Partidos perdidos; **GF** = Goles a favor; **GC** = Goles en contra; **DG** = Diferenza de goles; **Pts** = Puntos

## Resultados 

## Distincións individuais 
### Trofeo Pichichi 
O trofeo ao máximo goleador da liga foi adxudicado a Samuel Eto'o, logo de quedar a un só gol a campaña anterior. O gol que lle deu o trofeo ao camerunés anotouno no último partido fronte ao Athletic de Bilbao, cando a liga estaba xa acabada, rompendo así o empate con David Villa.
[miniatura|150px|[Samuel Eto'o conquistou o seu anhelado Trofeo Pichichi]]

### Trofeo Zamora 
miniatura|200px|Pinto conquistou o Zamora na última xornada.
José Manuel Pinto conseguiu o trofeo ao porteiro menos goleado por primeira vez na súa carreira, desbancando a Santiago Cañizares na última xornada. O de Puertollano perdeu a opción de gañar o seu quinto trofeo tras encaixar dous goles no último partido.. Para optar ao premio foi necesario disputar 60 minutos en, como mínimo, 28 partidos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial da LFP
Monte de Paradanta

O monte **Paradanta**, de 954 metros de altitude, está situado no municipio da Cañiza no sur da provincia de Pontevedra. O mosteiro da Franqueira atópase no canto norte do monte, sendo este o punto de peregrinación máis importante do sur da provincia de Pontevedra.
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Montes da Paradanta
Allegro ma non troppo

Co termo italiano de **allegro ma non troppo** coñécese:
* Un tempo musical, que poderiamos traducir por *lixeiro, pero non demasiado*.
* O título do libro *Allegro ma non troppo*, de Carlo Maria Cipolla.
Tempo (homónimos)

O termo **tempo** ten moitas acepcións en galego:
* O tempo como decorrer dos acontecementos
* O tempo entendido como o ritmo co que se interpretan as pezas musicais
* O tempo, como sinónimo de situación meteorolóxica.
* O tempo gramatical, que é a categorización das formas verbais conforme o momento da acción
* O Tempo narrativo, inherente á narración, entendida esta como proceso creativo.

## Véxase tamén
* Temporal: páxina de homónimos.
São Carlos

**São Carlos** é unha importante cidade industrial brasileira, do estado de São Paulo. Nela están modernas industrias mecánicas, de alta tecnoloxía, equipamentos eléctricos e electrónicos, ademais dun moderno e diversificado comercio e servizos.

O seu desenvolvemento comezou no século XIX coa construción do ferrocarril que o ligou á cidade de São Paulo. Nesa época, instaláronse as primeiras industrias, a cidade tomou un grande impulso.

O poboamento e a media distancia da capital paulista atrairan máis empresas e máis xente para poboar a cidade. Hoxe, ademais da Estrada Washington Luis, hai tamén a Estrada Anhanguera e Bandeirantes, ligandoa a São Paulo. A cidade posúe tamén un bo sector hoteleiro e alberga universidades, moitas escolas públicas e particulares, centros de lecer e cultura e dous *shopping centers* de medio porte.
Allegro ma non troppo (libro)

***Allegro ma non troppo*** é un libro do historiador e economista italiano Carlo Maria Cipolla, publicado en 1988 pola editorial boloñesa Il Mulino. Componse de dous ensaios humorísticos distintos, que parodian as técnicas metodolóxicas da análise humanística e da historiografía.

## Contido
A primeira parte titúlase *Il ruolo delle spezie (e del pepe in particolare) nello sviluppo economico del Medioevo* ("O papel das especies, e da pementa en particular, no desenvolvemento económico da Idade Media"). Nel Cipolla traza unha historia fantástica da importancia económica da pementa na Idade Media europea en base ás súas propiedades afrodisíacas, ás que atribúe tanto a creación do movemento das cruzadas coma o desenvolvemento da economía inglesa na Idade Moderna.

Na segunda parte, *Le leggi fondamentali della stupidità umana* ("As leis fundamentais da estupidez humana"), clasifica a poboación humana en catro grandes grupos: as persoas inxenuas, as intelixentes, as malvadas e as estúpidas. Ademais, enuncia as cinco leis da estupidez, que definen o comportamento da estupidez na humanidade:
# *Sempre e inevitabelmente, cada un de nós subestima o número de individuos estúpidos que hai no mundo*.
# *A probabilidade de que unha persoa determinada sexa estúpida é independente de calquera outra característica da mesma*.
# *Unha persoa é estúpida se lle causa un dano a outra ou a un grupo sen obter ningún beneficio para si, ou mesmo sufrindo un prexuízo*.
# *As persoas non estúpidas infravaloran sempre o potencial nocivo das persoas estúpidas; esquecen constantemente que en calquera momento e lugar, e en calquera circunstancia, tratar ou asociarse con individuos estúpidos constitúe infaliblemente un custoso erro*.
# *A persoa estúpida é o tipo de persoa máis perigoso que existe*.

## Edicións 
Os dous escritos foron publicados por separado en 1973 e 1976 en edición limitada en lingua inglesa, reservada para as persoas achegadas ao autor. Porén, tiveron tanto éxito que comezaron a circular fotocopias, e o autor decidiu publicar os dous textos. A primeira edición de 1988 foi unha tradución ao italiano de Anna Parish.

A segunda parte do libro foi traducida ao galego por Moisés Barcia e publicada por Rinoceronte Editora en 2016 como *As leis fundamentais da estupidez humana*

Foi traducido ao castelán por María Pons (Ed. Crítica, 1991), ao francés (Ed. Balland) e ao portugués (Ed. Celta).

## Notas