Gae Aulenti

**Gaetana Aulenti**, nada en Palazzolo dello Stella, Udine en 1927 e finada en Milán o 31 de outubro de 2012, foi unha arquitecta italiana. Aulenti é unha das poucas mulleres que deixaron unha profunda impresión, ás veces polémica, na arquitectura internacional, así como na escenografía teatral e no deseño industrial.
dereita|miniatura|275x275px|Gae Aulenti. Cadeira de xardín
[dereita|miniatura|413x413px|Gae Aulenti. [Museo de Orsay]]
[dereita|miniatura|275x275px|Gae Aulenti. [Museo Nacional de Arte de Cataluña]]
[dereita|miniatura|458x458px|Gae Aulenti. Instituto Italiano de Cultura de [Tokyo]]
[dereita|miniatura|275x275px|Gae Aulenti. Palacio Público, [San Marino]]
[miniatura|275x275px|Pavillón de Italia, [Exposición Universal de Sevilla de 1992]]

## Formación 
O seu pai era contador, fillo dun mestre da escola de Trani e a súa nai, napolitana, filla dun médico que ensinaba en Palermo. Aulenti asiste ao Liceo artístico de Florencia, mais por mor da Guerra debe retornar ao norte, onde presta pequenos servizos á Resistencia.

En 1954 licénciase na Facultade de Arquitectura do Politécnico de Milán, e comeza a súa decenal colaboración coa redacción da revista *Casabella* dirixida por Ernesto Nathan Rogers. Entre outras actividades foi membro do Comité de Dirección da revista *Lotus International* desde 1974 até 1979.  Ao longo de case 60 anos de carreira, Aulenti traballou de forma independente en proxectos de arquitectura, deseño industrial, deseño de interiores e mesmo escenografía teatral. Logo de obter o título de doutora, deu clases na Escola de Arquitectura de Venecia desde 1960 até 1962 e na Escola de Arquitectura de Milán desde 1964 até 1967.

## Traxectoria 
### Deseño 
Como moitos dos seus contemporáneos, Aulenti deseñou varias series de móbeis en toda a década de 1960 para a tenda La Rinascente e máis tarde deseñou móbeis para Zanotta.

Tamén desempeñou o cargo de vicepresidenta da Asociación Italiana de Deseño Industrial (ADI).

En 1972 participa na exposición Italy: *The New Domestic Landscape* organizada por Emilio Ambasz no MoMA xunto con outros numerosos deseñadores e arquitectos emerxentes, entre eles Marco Zanuso e Richard Sapper, Joe Colombo, Ettore Sottsass, Gaetano Pesce, Archizoom, Superstudio, Gruppo Strum e 9999.

A paixón pola arte escénica levouna a colaborar, de 1976 a 1978, co director de ópera Luca Ronconi, deseñando a escenografía de óperas como *Il viaggio a Reims*, de Gioachino Rossini.

#### Listaxe de deseños 
* cadeira April (1964) unha cadeira encartábel feita de aceiro inoxidábel
* a lámpada Giova (1964)
* a mesa Tavolo con ruote (1980)
* a mesa Tour (1993)
* mesa Sanmarco (1984)

Xunto a Piero Castiglioni deseñou: 

* a familia de lámpadas Parola (1980)
* lámpada de parede Diamante (1986)
* lámpada Calle (1988)
* foco Diastema (1994)

### Arquitectura 
Aulenti é coñecida por varios proxectos de museos de grande escala na década de 1980. En 1981 foi escollida para reformar a estación de trens de Orsay en París, orixinalmente deseñada por Victor Laloux, no Museo de Orsay. O espazo expón obras de artistas franceses de 1848 a 1915. Este traballo abriulle o camiño para conseguir comisións como o Pavillón de Italia na Exposición Universal de Sevilla 1992, o encargo para crear un espazo para o Museo Nacional de Arte Moderna no Centro Georges Pompidou de París, a restauración do Palazzo Grassi como un museo de arte en Venecia (1985); a conversión dunha antiga embaixada de Italia en Berlín nunha Academia de Ciencias e a reforma do Palacio Nacional de Montjuïc (Barcelona),  como Museo nacional de Arte de Cataluña (1985). En San Francisco, converteu a Biblioteca Central da cidade nun museo de arte asiática. En 2008 levou a cabo a restauración do Palazzo Branciforte en Palermo. En 2011, Aulenti supervisou a expansión do aeroporto de Perugia.

Ela entendía que para deseñar eficazmente os ambientes domésticos, facíase necesario estabelecer un diálogo cos elementos e calidades da contorna urbana. Desta forma, poderíanse xerar formas arquitectónicas nas que os ámbitos privado e o público compartisen a súa complexidade formal e estilística.

Parte dos seus arquivos atópanse no International Arquive of Women in Architecture en Virginia Tech.

#### Listaxe de obras 
* 1960 : Percorrido de ingreso ao Parque Sempione para a XII Trienal de Milán
* 1965 : Showroom de Olivetti en París
* 1968 : Showroom de Olivetti en Buenos Aires
* 1970 : Casa dunha coleccionista - Reestruturación do departamento de Gianni Agnelli en Milán
* 1973 : Residencia privada en Pisa
* 1975 : Residencia privada en Parma
* 1980/86 : Recualificación da Gare d'Orsay e acondicionamento do Museo d'Orsay, París
* 1982/85 : Acondicionamento interior do Museo Nacional de Arte Moderna no Centro Georges Pompidou, París
* 1985/2004 : Museo nacional de Arte de Cataluña, Barcelona
* 1985/86 : Reestruturación do Palazzo Grassi, Venecia
* desde 1987 : Cidade universitaria e sede destacada do Politécnico de Turín, escola e nova biblioteca na sede de Biella
* 1990 : Residencia privada en Saint Tropez
* 1990 : Rampla de acceso á Estación de Santa Maria Novella desde o piazzale Montelungo
* 1992 : Pavillón italiano na EXPO '92 de Sevilla
* 1996 : Praza de entrada á ex-estación Leopolda (Florencia)
* 1996/2003 : Museo de arte asiática, San Francisco
* 1996 : Mobiliario urbano da praza Ciullo e da praza do Mercado, Alcamo
* 1996 : Restauración do Palacio Público, San Mariño
* 1998 : Ampliación dunha estrutura hoteleira, Xerusalén
* 1999 : Reestruturación do Spazio Oberdan, Milán
* 1999 : Reestruturación das ex-corte das bestas do Palacio do Quirinal, Roma
* 1999 : Ampliación do Museo de Arte Oriental Edoardo Chiossone, Xénova
* 1999/2002 : Estacións de subterráneo “Museo” e “Dante” da liña 1 e redeseño das Prazas Cavour e Dante, Napoli
* 2000 : Mobiliario urbano do Piazzale Cadorna e redefinición da fachada da sede das Ferrovías Nord, Milán
* 2000 : Realización dun emprendemento turístico-hoteleiro nunha granxa, Taranto
* 2001 : Novo edificio direccional en Rímini
* 2001 : Galería de arte contemporánea e deseño en Vila Capriati, Bari
* 2001 : Recualificación da costa do lago en Meina
* 2001 : Escola maternal en Villar Perosa
* 2003/05 : Reestruturación do Palavela para as Olimpíadas Invernais Turín 2006, Turín
* 2003 : Restauración do Castello Estense en Ferrara
* 2005 : Sistematización da Praza San Giovanni en Gubbio
* 2005 : Instituto de Cultura Italiano, Tokyo
* 2008 : Central de utilización térmica de residuos sólidos urbanos e novo edificio para residuos e calefacción urbana, Forlì
* 2011/12 : Reestruturación e ampliación do aeroporto San Francisco de Asís, Perugia
* 2012 : Restyling da Praza Mario Pagano, Potenza
* 2012 : Palazzo Branciforte, restauración e transformación en polo cultural polifuncional, Palermo
* 2013 : Sede da Hixiene Ambiental Hera de Cesena

## Premios e honras 
* Foi nomeada Membro honorario do Instituto Americano de Arquitectura en 1990
* En 1991 recibiu o Premio Imperial outorgado pola Japan Art Association (Tokyo, 1991).
* Recibiu o título honorario en Belas Artes na Rhode Island School of Design (Providence, 2001).
* En 2007 foille outorgado ex aequo o Marble Architectural Awards 2007 xunto a Renzo Piano
* En 2012, recibiu a Medalla de Ouro da Trienal de Milán pola súa traxectoria artística en recoñecemento á súa posición como un dos mestres do deseño italiano xunto a Vittorio Gregotti e a Maria Giuseppina Grasso Cannizzo.

Ademais fóronlle concedidas as seguintes honras:

* Cabaleiro da Lexión de Honra (Francia), 1987
* Medalla de ouro Benemérito da cultura e da arte, 28 de marzo de 1994
* Dama da Gran Cruz da Orde ao Mérito da República Italiana, 6 de decembro de 1995
* Sigillo Longobardo outorgado pola Lombardía 27 de abril de 1999

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*