Parque Nacional dos Volcáns de Hawai

O **Parque Nacional dos Volcáns de Hawai** é un parque nacional dos Estados Unidos situado en Hawai, na illa de Hawai. O parque abrangue dous volcáns activos: o Kilauea, un dos volcáns máis activos do mundo, e o Mauna Loa, o volcán en escudo máis grande do mundo. O parque proporciona aos científicos información sobre o desenvolvemento das illas hawaianas e acceso para estudos de vulcanismo. Para os visitantes, o parque ofrece paisaxes volcánicas espectaculares, vislumbres de flora e fauna raras e unha vista da cultura tradicional hawaiana conectada a estas paisaxes.

O parque estableceuse orixinalmente o 1 de agosto de 1916 como "Parque Nacional de Hawai", que logo se dividiu neste parque e no Parque Nacional de Haleakalā. En recoñecemento dos seus excepcionais valores naturais, o Parque Nacional dos Volcáns de Hawaii foi designado como Reserva Internacional da Biosfera en 1980 e como Patrimonio da Humanidade en 1987. En 2012, o parque
apareceu representado na moeda de vinte e cinco céntimos da serie America the Beautiful Quarters. O 11 de maio de 2018, o parque pechouse ao público na zona do cumio do volcán Kīlauea, incluído o centro de visitantes e a sede do parque, debido a explosións e nubes de cinza tóxica do cráter Halemaʻumaʻu, así como a terremotos e danos nas estradas. Partes do parque, incluído o centro de visitantes, reabriron ao público o 22 de setembro de 2018.

A principios de 2025, a maior parte do parque estaba aberto, non obstante, algúns tramos de estradas e sendeiros aínda estaban pechados aos visitantes. O Museo Jaggar e os edificios do Observatorio de Volcáns Hawaianos resultaron demasiado danados polos eventos de 2018 para seguir usándose e demolíronse en 2024. A actividade eruptiva, os derrubamentos de terreo e as explosións no parque cesaron a principios de agosto de 2018, e a pausa na actividade eruptiva en Kīlauea continuou  ata unha erupción o 20 de decembro de 2020 no cráter Halemaʻumaʻu. Desde entón, o cráter estivo en erupción de forma intermitente con fontes e fluxos de lava, aínda que a actividade non estivo á escala dos eventos de 2018.

## Medio ambiente
[thumb|left|Lava en erupción da cheminea [Puu Ōō en xuño de 1983]]
O parque inclúe 1,434.45 km² de terreo. Arredor da metade do parque (529 km²) designouse como área salvaxe dos Volcáns de Hawai en 1978, proporcionando unha contorna tranquila para practicar o sendeirismo e a acampada. A designación de natureza salvaxe abrangue a extensión noroeste do Parque Nacional, incluíndo Mokuaweoweo, o cumio do volcán Mauna Loa. Na parte suroeste do parque, unha gran parte da natureza salvaxe inclúe varios quilómetros de costa e unha pequena porción ao sueste do centro de visitantes. O parque abarca diversos ambientes desde o nivel do mar ata o cumio do volcán activo máis masivo da Terra, Mauna Loa, a 4.169 m. Os climas varían desde exuberantes selvas tropicais ata o árido e estéril deserto de Kaū.

Entre os sitios de erupcións recentes inclúense a caldeira principal do Kīlauea e unha cheminea máis activa pero remota chamada Puu Ōō.

A entrada principal ao parque é desde a Hawaii Belt Road. A Chain of Craters Road leva á costa, pasando por varios cráteres de erupcións históricas. A estrada continuaba ata outra entrada do parque preto da cidade de Kalapana, pero esa parte está cuberta por un fluxo de lava e só está dispoñible como ruta de evacuación de emerxencia. O distrito de Kahuku do parque é accesible a través da estrada de Kahuku pola autoestrada 11 preto do marcador de milla 70.

### Clima
## Historia
[thumb|Vista aérea de [Halemaʻumaʻu, setembro de 2009]]
O Kīlauea e a súa caldeira Halemaʻumaʻu considerábanse tradicionalmente o fogar sagrado da deusa volcánica Pele, e os hawaianos visitaban o cráter para ofrecerlle agasallos.

En 1790, un grupo de guerreiros, xunto con mulleres e nenos que estaban na zona, quedaron atrapados nunha erupción infrecuentemente violenta. Moitos morreron e outros deixaron pegadas na lava que aínda son visibles.

Os primeiros visitantes occidentais do sitio, o misioneiro inglés William Ellis e o estadounidense Asa Thurston, foron a Kīlauea en 1823. Ellis escribiu sobre a súa reacción á primeira vista do volcán en erupción:
″Un espectáculo, sublime e mesmo espantoso, presentouse ante nós. "Paramos e trememos". O asombro e o temor abraiante quedaron mudos durante uns momentos e, coma estatuas, quedamos fixos no lugar, cos ollos fixos no abismo de abaixo.″

[thumb|O Volcano Art Center foi o Hotel [Volcano House dende 1877 ata 1921.]]
O volcán converteuse nunha atracción turística na década de 1840, e empresarios locais como Benjamin Pitman e George Lycurgus rexentaron unha serie de hoteis na beira. Volcano House é o único hotel ou restaurante situado dentro dos límites do parque nacional.

Lorrin A. Thurston, neto do misioneiro estadounidense Asa Thurston, foi unha das forzas impulsoras do establecemento do parque despois de investir no hotel de 1891 a 1904. William R. Castle propuxo a idea por primeira vez en 1903. Thurston, que daquela era propietario do xornal *The Honolulu Advertiser*, publicou editoriais a favor da idea do parque. En 1907, o territorio de Hawai pagou a visita de cincuenta membros do Congreso e as súas esposas a Haleakalā e ​​Kīlauea, incluíndo un xantar cociñado sobre respiradoiros de lava. En 1908, Thurston agasallou ao Secretario do Interior James Rudolph Garfield e a outra delegación do Congreso ao ano seguinte. O gobernador Walter F. Frear propuxo un proxecto de lei en 1911 para crear o Parque Nacional de Kilauea por 50.000 dólares. Thurston e o terratenente local William Herbert Shipman propuxeron os límites, pero atopáronse con certa oposición por parte dos gandeiros. Thurston publicou avales de John Muir, Henry Cabot Lodge e do expresidente Theodore Roosevelt. Despois de varios intentos, a lexislación presentada polo delegado Jonah Kūhiō Kalanianaole finalmente aprobouse para crear o parque. A Resolución da Cámara 9525 asinouse por Woodrow Wilson o 1 de agosto de 1916. O Parque Nacional de Hawai converteuse no undécimo parque nacional dos Estados Unidos e o primeiro nun territorio.

Como se indica no documento fundacional:

En poucas semanas, a Lei Orgánica do Servizo de Parques Nacionais creou o Servizo de Parques Nacionais para xestionar o sistema. O parque renomeouse oficialmente como Parque Nacional dos Volcáns de Hawai despois de ser separado do Parque Nacional Haleakalā o 22 de setembro de 1961.

Un tubo de lava de fácil acceso recibiu o nome da familia Thurston. Un tramo sen urbanizar do tubo de lava de Thurston esténdese uns 340 m adicionais máis alá da zona urbanizada, o tunel de lava pérdese na ladeira e está pechado ao público en xeral.
thumb|Tubo de lava de Thurston no Parque Nacional dos Volcáns de Hawai

### Pintura de Pele 
[thumb|left|300px|upright=0.55|Pintura de [D. Howard Hitchcock de 1929 de Pele]]

Arredor de 1929, D. Howard Hitchcock realizou unha pintura ao óleo de Pele, a deusa hawaiana do lume, o lóstrego, o vento e os volcáns. En 1966, o fillo do artista, Harvey, doou a pintura ao Parque Nacional dos Volcáns de Hawai, onde estivo exposta no centro de visitantes de 1966 a 2005. A pintura foi criticada por retratar a deusa hawaiana como unha caucásica. Un xurado anónimo de anciáns nativos hawaianos seleccionou unha pintura de Arthur Johnsen de Puna, Hawai entre 140 propostas. Na pintura de Johnsen, a deusa ten trazos claramente polinesios. Ela sostén un pau de escavar (*ōō*) na man esquerda e o ovo que deu a luz á súa irmá máis nova Hiiaka na man dereita. En 2005, o cadro de Hitchcock substituse polo cadro de Johnsen.

### Expansión do distrito de Kahuku
miniatura|Mapa do parque que inclúe o distrito de Kahuku á esquerda (prema para ampliar)
En 2003, engadíronse ao parque 468´58 km² adicionais do Rancho Kahuku, a maior adquisición de terras na historia de Hawai. Agora chamado Distrito Kahuku, o parque ampliouse nun 56 % co terreo recentemente adquirido, que se atopa ao oeste da cidade de Waiōhinu e ao leste de Ocean View. O terreo adquiríuse por 21,9 millóns de dólares á herdanza de Samuel Mills Damon, con financiamento de The Nature Conservancy.

### Acontecementos recentes
## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Hawai
* Illa de Hawai
* Arquipélago de Hawai

### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial 
*Hawaiian Volcano Observatory
**What's Going On With The Volcanoes?
*Hawaii Volcanoes National Park Information: Photo Gallery, Volcano Live Cam, Eruption Update and Park Information. 
*Hawai'i Volcanoes publication index 
*Hawaii Volcanoes Incident Reports record