Gabeador vermello

O **gabeador vermello**,  *Tichodroma muraria*, é unha pequena ave que se encontra en numerosas montañas de Eurasia, incluíndo os Pireneos, os Alpes e as montañas do Altai.

É o único membro do xénero *Tichodroma*, que, á súa vez, é o único da familia dos ticodromádidos (*Tichodromadidae*),

Porén, algúns autores considérano como o único membro da subfamilia dos ticodromadinos (*Tichodromadinae*) da familia dos sítidos.
 
## Características 
O gabeador vermello é maiormente non migratorio (aínda que é migrados parcial) (a media é de 16 a 16,5&nbsp;cm), cunha plumaxe sorprendentemente atractiva en carmesí, gris e negro, con voo como de bolboreta, espasmódico, e con breves planeos, separada da subespecie típica, *Tichodroma muraria muraria*.

## Taxonomía 
### Descrición 
; Familia
A familia foi descrita en 1827 polo naturalista e ornitólogo inglés William Swainson.

; Xénero
O xénero xa fora descrito en 1811 polo zoólogo alemán Johann Karl Wilhelm Illiger.

; Especie
A descrición da especie é máis antiga, xa que o seu autor foi Linneo, en 1766 (aínda que con outro nome, *Certhia muraria*, por iso figura na bibliografía o nome e a data entre parénteses).

### Etimoloxía 
; Familia
O nome da familia está formado, como é normal, sobre a raíz do xénero tipo (e neste caso único), engadíndolle a desinencia do latín científico *´-idea*, plural neutro de *´-ideus*, derivada do grego antigo εἴδος *eídos*, "aspecto", "aparencia", "forma", empregada para formar os nomes das familias de animais.

; Xénero 
O nome do xénero *Tichodroma* está formado plos elementos do latín científico *teicho-* e *-droma*, tirados das voces do grego antigo τεῖχος *teîchos* "muro", "muralla", e δρόμος *drómos*, "carreira", "acción de correr". (O adxectivo equivalente do latín clásico é *mūrālis*).

### Clasificación 
* **Familia Tichodromidae** Swainson, 1827 
*** *Tichodroma muraria* (Linnaeus, 1766) 
**** *Tichodroma muraria muraria* (Linnaeus, 1766) 
**** *Tichodroma muraria nepalensis* Bonaparte, 1850 

A Seo-BirdLife nomeou o gabeador vermello como a Ave do Ano 2025.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Christie D. (editors). (2007): *Handbook of the Birds of the World. Volume 12: Picathartes to Tits and Chickadees*. Bellaterra (Barcelona): *Lynx Edicions*. ISBN 978-84-96553-42-2. 
* Harrap, Simon & David Quinn (1996): *Chickadees, Tits, Nuthatches, and Treecreepers*. Pinceton: Princeton University Press. ISBN 978-0-6910-1083-0.
* Penas Patiño, Xosé M., Carlos Pedreira López e Carlos Silvar (1991): *Guía das aves e Galicia*. A Coruña: Bahia Edicións. ISBN 84-8767-406-2.
* Peterson, Roger; Guy Mountfort & P. A. D. Hollom (1973): *Guía de campo de las aves de España y demás países de Europa*. Barcelona: Ediciones Omega, S. A. ISBN 84-2820-334-2. 
* Svensson, Lars, & Peter J. Grant (2001): *Guía de aves. La guía de campo de aves de España y de Europa más completa.* Barcelona: Ediciones Omega, S. A. ISBN 84-2821-218-X.

### Outros artigos 
* Paseriformes
* Páseros
* Paséridos
* Certioideos
* Cértidos
* Sítidos

### Ligazóns externas 
* Tichodromidae Swainson, 1827 no ITIS.
* *Tichodroma* Illiger, 1811 no ITIS.
* *Tichodroma muraria* na ADW.
* Tichodromadidae en Fauna Europaea.
* Tichodroma no NCBI.
* *Tichodroma muraria* na EOL. Con información , numerosas imaxes, mapas de distribución e bibliografía.
* Wallcreeper (*Tichodroma muraria*) en ARKive. Con información , numerosas fotos e un vídeo.
* L’oiseau papillon. La vie incroyable du Tichodrome . Vídeo documental de 26 minutos, por Frank Neveu.
* Tichodrome échelette. *Tichodroma muraria* en Oiseaux.net . 
* *Tichodroma muraria* na *Lista vermella* da UICN .