Felipe Juaristi

**Felipe Juaristi Galdos**, nado en Azkoitia, Gipúscoa, o 12 de xuño de 1957, é un escritor en éuscaro. 

É máis coñecido como poeta, aínda que publicou novelas e contos. Traduciu ao español varios textos literarios vascos. Gañou varios premios, entre eles o Premio Euskadi dúas veces. Tamén gañou o primeiro premio no concurso "Bizi, Irakurri 2002"  polo seu traballo *Haydn-en loroa.*

Foi Premio Rosalía de Castro no 2002 do Centro PEN Galicia.

## Traxectoria 
Estudou Xornalismo e Socioloxía na Universidade Complutense de Madrid e traballou en diversos medios de comunicación como crítico literario. Tamén foi o director de Euskadi Irratiko desde 2010. Traballou en ETB e na Universidade do País Vasco, na escola de formación de profesores. Foi un dos fundadores das revistas de *Literatura Kazeta* e *Porrot,* ademais de editor nas editoras Baroja e Bermingham.

As súas lecturas levárono cara á literatura e Antonio Machado foi un dos autores que o fascinou. É máis coñecido polo seu traballo no campo da poesía. Neste campo, recibiu dúas veces o Premio Euskade de Literatura, o Premio Lizardi e o Premio da Crítica de poesía en éuscaro catro veces. Entre os seus principais poemarios inclúense *Denbora, nostalgia* (1985), *Hiriaren melankolia* (1987) e *Laino artean zelatari* (1993). Na década dos 90 publicou principalmente obras para nenos e mozos, e tamén destacou como tradutor neste campo, aínda que seguiu estreitamente relacionado coa poesía, tanto na súa obra, como lector ou preparando e traducindo publicacións doutros poetas.

Despois da novela curta *Intzentsua lurrean bezala* (1988), publicou a súa primeira novela a principios dos anos 90, *Arinago duk haizea, Absalon,* qu*e* tamén se publicou en castelán en 1992 *(Más leve es el viento, Absalón)*. En 1996 publicouse *Bordelera.* Gañou o Premio Euskadi de Literatura en 1998 polo seu libro de poesía *Xeografía de preguntas* ( 1997) (publicado en castelán en 2000, *Geografía de las preguntas* ). *Airezko emakumeak* lanarekin (*Mujeres de aire*; Erein, 2004) foi finalista do Premio Euskadi 2005.

En canto á literatura infantil e xuvenil, o traballo creativo de Felipe Juaristi está dotado de calidade e beleza por todos os lados. Publicou libros dirixidos a este público, incluíndo *Tristuraren teoria* (1993), que gañou o premio Lizardi ese ano, *Ilargi lapurra* (1994), *Sagitario* (1995) e *Eguzkiren etxea* (1998). En 2000 gañou o Premio Euskadi de Literatura por segunda vez no campo da literatura infantil pola súa obra *Animalien inauteria* .

Foi nomeado académico correspondente da Euskaltzaindia o 26 de maio de 2006.

## Obras 
### Narrativa 
* *Bordelera* (1996). Erein. (A Bordeos).
* *Inazio Muniberen abenturak* (2001). Olerti Etxea. (As aventuras de Inazio Munibe).

### Novela 
* *Intzensua lurrean bezala* (1988). Baroja*.* (Como o incenso na terra). Tamén como obra teatral.
* *Arinago duk haizea, Absalon* (1990). Erein*.* En castelán: *Más leve que el viento, Absalon* (1991),VOSA.
* *Airezko emakumeak* (2003). Erein*.* (Mulleres no aire).
* *Ez da gaua begietara etortzen* (2007). Erein. (A noite vén aos ollos).
* *Etxearen negarra* (2007). Erein.

### Poesía 
* *Denbora, nostalgia* (1984). Baroja*.* (Tempo, nostalxia)
* *Hiriaren melankolia* (1986). Baroja*.* (A melancolía da cidade)
* *Laino artean zelatari* (1993). Alberdania*.* (Axexando entre a néboa)
* *Galderen geografia* (1997). Alberdania*.* (Xeografía das preguntas)
* *XX. mendeko poesia kaierak - Felipe Juaristi* (2001). Susa*.*
* *Begi-ikarak* (2004). Erein*.* (Temblores oculares)
* *Aingeruaren angelua = El ángulo del angel* (2011). Luces de Gálibo*.*
* *Piztutako etxea* (2014). Erein*.* (A casa iluminada)

### Infanto xuvenil 
* *Tristuraren teoria* (1993). Ilustrador Jon Zabaleta. Erein. (Teoría da tristeza).
* *Ilargi-lapurra* (1994). Ilustrador Antton Olariaga. Erein. (O ladrón de lúas).
* *Eguzkiren etxea* (1998). Ilustrador Antton Olariaga. Alberdania. (A casa do sol).
* *Laura eta itsasoa* (1998). Ilustrador Luis Alonso. Aizkorri. (Laura e o Mar).
* *Animalien inauteria* (1999). Iilustrador Antton Olariaga. Erein. (O Entroido dos animais).
**Aduna eta aduanak* (2000). Erein. (Aduna e as aduanas).
**Izar euria* (2001). Ilustradora Elena Odriozola. Elkar. (A chuvia de estrelas).
* *Hiria eta haurrak* (2001). Ilustrador Juan Luis Landa. Erein.
* *Printzesen eskola* (2001). Ilustrador Enrique Morente. Ibaizabal. (O colexio das princesas).
* *Itzarri nahi ez zuen printzesa* (2002). EEF - Alberdania. (A princesa que non quería espertar).
* *Haydn-en loroa* (2003). Ilustradora.  Elena Odriozola. Aizkorri. (O papagaio de Haydn).
**Basalimoien Usaina* (2003). O recendo dos limóns salvaxes.
**Zezena eta mutila* (2005). Desclée de Brower. (O touro e o mozo).
**Zazpi bider zazpi* (2005). (Sete por sete).
**Etxearen Negarra* (2007). (O pranto da casa).
* *Tarzan eta pantera emakumea* (2010). Ilustrador Aitziber Alonso. Aizkorri. (Tarzán e a muller pantera).
* *Iraganik gabe* (2017). Erein. (Sen o pasado).
* *Hamzaren bizitza* (2018). Erein. (A vida de Hamza).

## Premios 
* 1985: Premio da Crítica de Poesía en éuscaro, *Denbora, nostalgia.*
* 1987: Premio da Crítica de Poesía en éuscaro, *Hiriaren melankolia.*
* 1990: Premio da Crítica de Narrativa en éuscaro, *Arinago duk haizea,* pola súa obra *Absalon*.
* 1992: Premio Xabier Lizardi,*Tristuraren teoria*.
* 1998: Premio Euskadi de lLiteratura, *Galderen geografia.*
* 2000: Premio Euskadi no campo da literatura infantil e xuvenil, *Animalien inauteria*. 
* 2002: 6º Premio de Literatura Xuvenil de Everest por *Leer es vivir.*
* 2002: Premio Rosalia de Castro do Centro PEN Galicia.
* 2004: Premio da Crítica de Poesía en éuscaro, *Begi-ikarak.*
* 2014: Premio da Crítica Española de Poesía en éuscaro, *Piztutako etxea.*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Aldekoa Beitia, Iñaki: *Felipe Juaristiren poesiagintza: desparadisurako ibilbidea*. - Egan, 1993-1, 29-33
*Izagirre, Koldo (2001). *Felipe Juaristi, XX. mendeko Poesia Kaierak.* Susa.
* Zubeldia, Iñaki: *Felipe Juaristi Haur Literaturako idazle handi baten bilakaera*. - Egan, 2001-3/4, 2015-214.