Neuroestética

[miniatura|255px|Organización funcional do [córtex cerebral humano

]]
[miniatura|387x387px|*AirTubes* de Doron Gazit. Boa parte do seu labor artístico pretende concienciar, nas súas palabras, contra o [quentamento global]]
A **neuroestética** é un fenómeno relativamente recente, unha subdisciplina ou escola da estética empírica. Esta disciplina ten como obxectivo o estudo das percepcións estéticas, da arte e da música ou das experiencias estéticas, a través dun enfoque científico.

A neuroestética utiliza técnicas da neurociencia en particular para experimentar e explicar experiencias estéticas a nivel neurolóxico. Segundo Yannick Bressan: “Nun sentido científico, a neuroestética é unha rama da neurociencia cognitiva que estuda precisamente as vías neuropsicolóxicas da creación artística. Permite unha mellor comprensión das fontes da creación pero tamén da súa elaboración psíquica e da necesidade do compromiso do artista, a adhesión emerxente (PAEm) do espectador e o papel do artista antes, durante e despois do acto creativo”.

Os pioneiros deste enfoque son Maurice Griveau, Semir Zeki, Vilayanur S. Ramachandran e Yannick Bressan. A neuroestética recibiu a súa definición formal en 2002 como o estudo científico das bases neuronais da contemplación e creación dunha obra de arte. A neuroestética utiliza a neurociencia para explicar e comprender as experiencias estéticas a nivel neurolóxico. É un tema que atrae enfoques multidisciplinares, incluíndo os de neurólogos, historiadores da arte, artistas e psicólogos.

[alt=Alt text|miniatura|387x387px| Os investigadores están a vincular a neurociencia coas artes visuais. *[Mona Lisa* de da Vinci]]
[miniatura|380x380px|Obra [Cubismo|cubista de Juan Gris]]

## Historia 
A neuroestética é un campo da ciencia experimental que ten como obxectivo combinar a investigación psicolóxica coa estética investigando "a percepción, produción e resposta á arte, así como as interaccións con obxectos e escenas que evocan unha intensa sensación, moitas veces de pracer". O campo recentemente desenvolvido busca, entre outras cousas, atopar conexións neuronais de xuízo estético e creatividade. Arguméntase que a estética visual, é dicir, a capacidade de asignar diferentes graos de beleza a certas formas, cores ou movementos, é un trazo humano adquirido despois da diverxencia das liñaxes humanas.

Unha cuestión central para o campo é, por exemplo, se as preferencias artísticas ou estéticas están guiadas por un conxunto de leis ou principios universais. Ademais, búscase a razón evolutiva da formación e características destes principios. Crese que identificar os circuítos cerebrais implicados nos xuízos estéticos (por exemplo, mediante o uso de imaxes cerebrais) pode axudar a identificar a orixe destas respostas.

## Enfoques do estudo 
[miniatura|260x260px|Aparello para [Imaxe por resonancia magnética|imaxes por resonancia magnética]]
Os investigadores que se destacaron no campo combinan os principios de psicoloxía da percepción, a bioloxía evolutiva, déficits neurológicos e a anatomía funcional do cerebro co fin de abordar o significado evolutivo de beleza que pode ser a esencia da arte. Considérase que a neurociencia é un camiño moi prometedor para a procura da avaliación cuantificada da arte.

Co obxectivo de descubrir regras xerais sobre a estética, un enfoque é a observación de suxeitos ao ver a arte e a exploración da mecánica da visión. Noutras palabras, as persoas sen adestramento aplican automaticamente o hábito de identificar obras de arte a través da visualización, utilizando un control de arriba abaixo para reducir este hábito pode ter que implicar unha percepción estética. Isto suxire que os artistas mostran diferentes niveis de excitación que os non artistas.

Exploráronse recentemente respostas estéticas a diferentes tipos de técnicas de arte. O cubismo é das máis radicais formas occidentais de arte, coa finalidade proposta de obrigar ao espectador a descubrir elementos menos inestables do obxecto a representar. Elimina interferencias tales como a iluminación e o ángulo de perspectiva para capturar obxectos tal como son. Isto pode ser comparado a como o cerebro mantén a identidade dun obxecto a pesar das condicións variables.A arte moderna, de representación, e impresionista tamén se estudou co propósito de expor os sistemas de procesamento visual. Con todo, ven involucrados os xuízos estéticos.Por tanto un enfoque neurolóxico á fonte desta variabilidade pode explicar experiencias subxectivas particulares, así como os rangos de capacidades para crear e experimentar a arte. Zeki teoriza que os artistas inconscientemente usan técnicas para crear arte visual para estudar o cerebro. Zeki suxire que:

[miniatura|*[Natureza-morta con melón*, de Monet]]
[miniatura|*Xanelas*, obra do pintor cubista [Robert Delaunay|R. Delaunay]]

El propón dúas leis supremas do cerebro visual:

#### Constancia 
A pesar dos cambios que se producen no tratamento dos estímulos visuais (distancia, ángulo de visión, iluminación etc.), o cerebro ten a capacidade única de reter o coñecemento sobre as propiedades constantes e esenciais dun obxecto e refugar propiedades dinámicas irrelevantes. Isto non se aplica só á capacidade de ver sempre un plátano como a cor amarela, senón tamén o recoñecemento de caras en ángulos variábeis.

Comparativamente, unha obra de arte capta a esencia dun obxecto. A creación de arte en si mesmo pode ser modelado fóra desta función neuronal primitiva. O proceso da pintura, por exemplo. Zeki tamén tratou de representar o ideal platónico e o concepto hegeliano a través do estado: as formas non teñen unha existencia sen cerebro e a capacidade de memoria almacenada, en referencia a como os artistas como Monet poderían pintar sen saber cales son os obxectos co fin de capturar a súa verdadeira forma.

#### Abstracción 
Este proceso refírese á coordinación xerárquica onde unha representación xeral pode dividirse en moitos detalles, permitindo ao cerebro procesar de forma eficiente estímulos visuais. Pode que a capacidade de abstracción evolucionase como unha necesidade debido ás limitacións da memoria. En certo xeito, a arte exterioriza as funcións da abstracción no cerebro. A neurobioloxía cognitiva descoñece o proceso de abstracción. Non obstante, Zeki formula unha interesante cuestión de se hai unha diferenza significativa no patrón de actividade cerebral durante a visualización da arte abstracta xa que é oposto á figuración. Isto pode apoiar a importancia evolutiva xa que as rexións de contraste son ricas en información de reforzo que require atención. En contraste co principio de agrupación, as características contrastantes están moi próximas.

#### Percepción 
O mecanismo garante que a loita está a reforzar para que o espectador segue buscando até o descubrimento. Desde un punto de vista de supervivencia, isto pode ser importante para a procura continua dos depredadores. Ramachandran suxire pola mesma razón que un modelo cuxas cadeiras e seos están a piques de ser revelados é máis provocativa que un que xa está completamente espido.

O fenómeno fisiolóxico pode explicar varios aspectos da valoración da arte. Pode que evolucionasen diferentes áreas extraestriadas da cortiza visual para extraer correlacións de características. O descubrimento e a vinculación de varios estímulos visuais facilítase e refórzase mediante conexións directas desde estas áreas a estruturas límbicas. Ademais, a arte pode resultar máis atractiva se produce actividade intensificada nunha única dimensión en vez de activación redundante de varios módulos, restrinxida pola asignación de recursos de atención. A percepción da estética destas áreas débese á activación do sistema de recompensas do cerebro cunha certa intensidade.

Ademais, o córtex dorsalateral prefrontal (PDC) actívase de forma selectiva soamente por estímulos considerados belos mentres que a actividade prefrontal no seu conxunto actívase durante o xuízo de ambos os estímulos agradábeis e desagradábeis.Con todo, a activación das circunvolucións ou xiros occipitais bilaterais pode ser causada polos grandes requirimentos de procesamento colocados no sistema visual durante a visualización dun alto nivel de detalle na obra de arte como pinturas figurativas. Unha delas é que os experimentos realizados non poden explicar directamente estas teorías. Ademais, a experimentación actual equipara a resposta verbal dunha persoa a como se sente sobre a arte, o que a miúdo se filtra selectivamente. Ramachandran suxire o uso da resposta galvánica da pel para cuantificar os xuízos asociados á visualización da estética.

## Orientacións futuras e campos relacionados 
Desde 2005 a idea de combinar a ciencia do cerebro e as artes visuais converteuse nun campo de crecente interese internacional. No seu libro de 2008, *"Neuroarthistory: From Aristotle and Pliny to Baxandall and Zeki"* (Neuroarthistoria": de Aristóteles e Plinio a Baxandall e Zeki,) o profesor John Onians da Universidade de East Anglia considérase a vangarda no campo da investigación artística histórica. Moitos personaxes históricos foron precursores da *neuro-art-historia* (Karl Marx, por exemplo). Artistas contemporáneos como Mark Stephen Smith (William Campbell Gallery, Estados Unidos) e outros desenvolveron numerosos traballos sobre o mapeo da converxencia da neurociencia e da pintura. A obra de Smith explora analoxías visuais fundamentais entre a función neuronal e a expresión na arte abstracta. A última década viu un crecemento correspondente na estética da música estudada a partir de enfoques de neurociencia. A investigación adicional sobre trastornos psicolóxicos e condicións que afectan o procesamento visual, como a demencia, pode proporcionar información valiosa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Araguz, Antonio; Campos-Bo, José Javier; Fernández-Armayor, Victor; de Juan Ayala, Octavio (Eds.) (2010): *Neuroestética*. Madrid: Saned.
* Bressan Yannick, (2013), ''Lle théâtral comme lieu d'expérience deas neurosciences cognitives*. *A la recherche du principe d'adhésion'', L'Harmattan (Eds.), written in French).
* Cappelletto, Chiara (2009): Neuroestetica: L'arte do cervell. Roma: Editori Laterza.
* Chatterjee, A. (2013). "The Aesthetic Brain: How We Evolved to Desire Beauty and Enjoy Art". Nova York: Oxford University Press.
* Elbs, Oliver (2005): Neuro-Esthetics: Mapological foundations and applications (Map 2003). Múnic: m-press. (The first dissertation on Neuroesthetics, written by an art historian).
* Huston, J. P.; Nadal, M.; Moura, F.; Agnati, L. F. & Cela-Conde, C. J. (Eds.) (2015). "Art, Aesthetics and the Brain". Oxford: Oxford University Press.
* Lauring, J. Ou. (Ed.) (2014). "An introduction to neuroaesthetics: The neuroscientific approach to aesthetic experience, artistic creativity, and arts appreciation". Copenhague: Museum Tusculanum Press.
* Skov, Martin & Vartanian, Oshin (Eds.) (2009): "Neuroaesthetics". Amitiville NY: Baywood.
* Zeki, Semir (2008): Splendors and Miseries of the Brain. Love, Creativity, and the Quest for Human Happiness. Oxford: Blackwell.
* Frontiers in Human Neuroscience: Research Topic Brain and Art
* Psychology of Aesthetics, Creativity and the Arts, 2013, Volume 7, Issue 1.