Xénero literario

## Os xéneros retóricos
Ata a fin da idade media, a retórica coñeceu tres xéneros definidos polas súas motivacións:
* o xudiciario, co que se trata de acusar ou de defender.
* o deliberativo, onde se trata de persuadir ou disuadir.
* o demostrativo, co que se trata de eloxiar ou censurar.
A historia dos xéneros clásicos foi rastrexada minuciosamente por Gerard Genette no *Introdución ó Arquitexto* (1979). Genette estráñase de que esta clasificación puidese sobrevivir no esencial durante tantos anos cando contradí de forma manifesta a súa base. O avogado que acusa ou defende non pode facelo sen persuadir e sen eloxiar ou censurar. Os teóricos franceses do século XVII e XVIII recoñecen este estado do asunto e alertan de que os xéneros tenden a prestarse un apoio mutuo. Un sermón, por exemplo, pode alternar entre deliberativo e demostrativo.
A aplicación desta teoría ás obras literarias presentaba aínda maiores problemas aínda que ofrecía, en contrapartida, a comodidade de tomar como base a existencia de tres funcións lingüísticas (incitar, persuadir e conmover) que certamente recubrían os nomes dos tres xéneros.

## Os xéneros como estrutura piramidal 
Ó longo do século XIX e durante a primeira metade do século XX, a estrutura piramidal domina a concepción do xénero, organizado en subxéneros compostos por varias especies de textos, que á súa vez comprenderían varias outras subespecies. Esta terminoloxía iría acompañada dos conceptos de paraxéneros (ó lado da novela, o relato breve e o conto) e de superxéneros (o lirismo ou o teatro, por exemplo).

## Os xéneros como esquemas de comunicación 
Henri Bonnard é partidario de falar dos xéneros como de categorías que existen nunha época dada nun certo número e que poden ser clasificados atendendo ós diversos factores non xerarquizados que interveñen no esquema da comunicación:
* canal: oral (conferencia, discurso...) ou escrito (carta, novela...), con canal visual asociado (teatro, cine...)
* Código: prosa ou verso; con música asociada (canción...)
* Emisor: escritor como axente da acción (memorias...), narrador (novela, relato histórico); escritor falando no seu nome (poema lírico) ou facendo falar os personaxes (teatro)
* Receptor: particular (carta), colectivo en asemblea (discurso), conxunto anónimo e ilimitado de lectores (libro) ou de auditores (drama, canción).
* Situación: actual (panfleto, crítica), pasada (novela histórica), futura (ciencia ficción), xeral (máxima, proverbio), imaxinaria (conto), exótica, rexional, tráxica, cómica...
* Motivación: incitador (manifesto, publicidade), informativo (reportaxe, relato, poesía didáctica), conmovedor (traxedia, comedia, poesía lírica, sátira, apoloxía, panexírico, epigrama, diatriba...)

## Os diferentes xéneros 
Velaquí unha lista de xéneros e formas literarias:

### Xéneros poéticos 
* Poesía
** Alba
** Balada
** Caligrama
** Canción de berce
** Elexía
** Epigrama
** Fábula
** Haïku
** Lai
** Oda
** Pastorela
** Poesía en prosa
** Rondel
** Sirventés
** Soneto

### Xéneros narrativos 
* Novela
** Novela cortés
** Novela histórica
** Novela de aventuras
** Novela epistolar
** Novela de amor
** Novela negra
** Novela policial
** Novela de ciencia ficción
*** Ciberpunk
*** Fantasía
**** Animal
**** Dark
**** Urbana
**** Heroica
**** Light
**** Romántica
* Biografía
** Autobiografía
** Autoficción
** Xornal íntimo
* Conto
* Epopea
** Cantar de xesta
* Novela breve

### Xéneros teatrais 
* Peza de teatro
** Traxedia
** Comedia
** Farsa
** Moralidade
** Drama
** Misterio

### Xéneros gráficos 
* Banda deseñada
** Manga
*** Ecchi
*** Hentai
*** Shojo
*** Shonen
* Álbum
* Novela gráfica

### Xéneros experimentais 
* Complexa
* Experimental

### Outros 
* Epístola
* Ensaio
* Fantástica
* Infantil e xuvenil
* Libro de referencia
** Dicionario
** Enciclopedia
** Estudo
** Tratado
* Panfleto
* Potencial
* Sermón

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Os xéneros literarios
* Curso sobre a noción de xénero