open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Josemi Rodríguez-Sieiro

**José Miguel Rodríguez-Sieiro y Rodríguez-Vila**, nado en Vigo en 1950, é un comunicador galego, coñecido polas súas aparicións na prensa rosa.

## Traxectoria 
Cursou estudos de bacharelato no Colexio Labor de Vigo e no Colexio Estudio de Madrid, e estudou Dereito na Universidade Complutense de Madrid. Tras dedicarse a diversos negocios relacionados co petróleo e a medicina a través da Clínica Biotonus de Montreux, dirixiu a súa actividade profesional cara ao mundo da comunicación.

Colaborador habitual dende entón dos medios audiovisuais, comezou a traballar neste ámbito en 1991, en Antena 3 Radio, no programa Miguel Ángel García-Juez, comentando a actualidade social. En 1992 deu o salto á televisión para participar na tertulia sobre crónica social de *Pasa la vida*, o programa conducido por María Teresa Campos nas mañás de Televisión española. A partir dese momento vincúlase profesionalmente coa periodista malagueña, a quen acompaña igualmente nos seus espazos de TV *Día a día* (1996-2002) en Telecinco e *Cada día* (2004-2005).

Outras incursións na pequena pantalla inclúen colaboracións nos espazos *A la carta* (2004) e *Mirando al mar* (2004), ambos os dous de Antena 3 e *Territorio comanche* (2006-2008), os dous últimos presentados por Cristina Tárrega.

Dende 2004 intervén no programa *Herrera en la onda* de Onda Cero, conducido polo periodista Carlos Herrera e con anterioridade, con Marta Robles, tamén en Onda Cero.

## Obra 
* *Cuestión de estilo* (2005)
* *Cuestión de ricos* (2009)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* “Josemi y la infidelidad”
* “Josemi Rodríguez Sieiro - Colección de intervenciones en Ondacero con Carlos Herrera”
Símbolos de propiedade intelectual

Os **símbolos de propiedade intelectual** son signos tipográficos empregados para informar do réxime de dereitos de autor ou de copyright aos que están suxeitas creacións artísticas, literarias, científicas, audiovisuais, de software etc.

## Lista de símbolos de propiedade intelectual 
* O **símbolo de copyright** (**©**), formado pola letra *C* maiúscula (do inglés *copyright*) encerrada nun círculo, é o signo tipográfico empregado nas obras intelectuais, a excepción das gravacións sonoras, para informar do copyright ou dereito de copia que as protexe. O uso do signo está contemplado internacionalmente na * Convención Universal sobre o Dereito de Autor* adoptada en Xenebra en 1952 e revisada en París en 1971.
* O **símbolo de copyright de gravación sonora** (**℗**), formado pola letra *P* maiúscula (do inglés *phonogram*) encerrada nun círculo, é o signo tipográfico usado para informar do copyright ou da reserva de dereitos de autor das gravacións sonoras (fonogramas) rexistradas en discos de vinilo, cintas de casete, discos compactos etc. O seu uso orixinouse en 1971 na *Lei do Copyright* estadounidense, sendo case simultaneamente ratificado a través dun tratado internacional..
* O **símbolo de copyleft** (11px) formado pola letra *C* maiúscula virada para a esquerda e encerrada nun círculo é un signo tipográfico usado xeralmente, en contraposición ao *símbolo do copyright* para informar da autorización dada polo autor da obra para utilizar, difundir e, a miúdo, modificar libremente o seu traballo, respectando certas condicións que varían segundo o tipo de licenza copyleft.
* O **símbolo de marca rexistrada** (**®**), formado pola letra *R* maiúscula (do inglés *registered*) encerrada nun círculo, é un signo tipográfico usado nalgúns países para indicar que a marca que o precede é unha marca comercial ou marca de servizo que foi rexistrada no organismo oficial correspondente, como a Oficina Nacional de Patentes e Marcas, no caso dos Estados Unidos.
* O **símbolo de marca comercial** (**™**), formado polas letras maiúsculas *TM* (do inglés *trademark*) en estilo sobrescrito, é un signo tipográfico utilizado nalgúns países para indicar que a palabra, imaxe ou outro signo que o precede é unha marca comercial. Emprégase normalmente para marcas aínda non rexistradas oficialmente.
* O **símbolo de marca de servizo** (**℠**), formado polas letras maiúsculas *SM* (do inglés *service mark*) en estilo sobrescrito, é un signo tipográfico usado nalgúns países para indicar que a marca que o precede é unha marca de servizo. É utilizado xeralmente para marcas de servizo aínda non rexistradas oficialmente. O seu emprego é menos común ca o do *símbolo de marca comercial*, especialmente fóra dos Estados Unidos.
* O **símbolo de mask work** (**Ⓜ**), formado pola letra *M* maiúscula (do inglés *mask*) encerrada nun círculo, é un signo tipográfico usado nalgúns países para informar dos dereitos de propiedade intelectual, no ámbito da informática, sobre os mask works, os esquemas de trazado dos circuítos integrados.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Copyright
* Copyleft
Linguas de Azerbaidján

[miniatura|250px|O mapa etnográfico de Azerbaidján (2024, despois do colapso do [Estado non recoñecido|estado separatista da República de Nagorno-Karabakh e a fuga de armenios do Nagorno-Karabakh en 2023).]]
[miniatura|250px|O mapa etnográfico de Azerbaidján (1994-2020, estado despois da [primeira guerra de Nagorno-Karabakh e antes da segunda guerra de Nagorno-Karabakh).]]

En **Azerbaidján** o idioma dominante e oficial é o azerí menos na rexión separatista de Artsakh, non recoñecida internacionalmente, que o idioma predominante e oficial auto-proclamado é o Armenio. Noutras zonas do país fálanse (minoritariamente) as linguas: Ávaro, Budukh, Khinalug, Krits,  lezguio, Rutul, Talish, Tat, Tat-Xudeu, Tsakhur, Udi e Xeorxiano, que non teñen oficialidade ningunha.
Linguas de Andorra

A única lingua oficial e predominante de **Andorra** é o catalán, segundo estabelece a súa constitución:

## Notas
Linguas de San Marino

A única lingua oficial de **San Marino** é o italiano. O emiliano-romañola e a seguinte lingua máis falada do país.
Linguas de Åland

250px|miniatura|Mapa de Åland.
En **Åland** o idioma oficial é o Sueco, xa que depende totalmente de Suecia.

As linguas máis faladas en 2012 eran:
* Sueco: 25,395 (89.10%)
* Finés: 1,373 (4.82%)
* Letón: 243 (0.85%)
* Romanés: 231 (0.81%)
* Estoniano: 156 (0.55%)
* Tailandés: 126 (0.44%)
* Ruso: 115 (0.40%)
* Inglés: 104 (0.36%)
* Alemá: 87 (0.31%)
* Kurdo: 73 (0.26%)

## Notas
Linguas da Illa de Man

O principal idioma da **Illa de Man** é o inglés, principalmente o dialecto de Man. O Manx é a lingua histórica da illa e só a fala unha mínima parte da poboación.

## Lingua manx 
No século V, os goidélicos ou gaélicos, procedentes de Irlanda invaden a illa, traendo a súa lingua céltica, que, cos séculos, evolucionaría ata se converter na actual lingua manx, a cal tamén ten préstamos nórdicos, froito das sucesivas invasións viquingas: primeiro no século IX e logo unha segunda invasión viquinga procedente de Irlanda no século XI. A illa mantívose baixo dominación norueguesa ata a segunda metade do século XIII.

O illamento da illa e a súa dependencia da coroa inglesa (logo británica) a partir do século XIV fixeron que o manx adoptase unha grafía baseada no inglés e non noutros idiomas celtas.
A poboación conservou o seu idioma ata o século XVII, comezando a declinar no século XVIII cando comezou a súa decadencia. En 1831 falábao regularmente o 30% da poboación; en 1901 só o falaban 970 persoas e o último falante nativo de manx, Ned Maddrell, morreu o 27 de decembro de 1974 á idade de 97 anos.

Hoxe en día, o manx sobrevive grazas a un pequeno número de persoas que o aprenderon como segunda lingua e que intentan potencialo fronte ao inglés, a súa lingua materna. En 2001 un 2.2% da poboación da Illa de Man, 1.689 de 76.315 habitantes, aseguraba poder desenvolverse en manés, aínda que en graos diversos. Non foi até 2003 cando o goberno pasou a introducilo oficialmente na escola. Actualmente, o manés é segunda lingua nas escolas primarias e secundarias, na universidade da Illa e no centro de estudos de manés.

## Lingua inglesa 
## Notas
Linguas de Transnistria

En **Transnistria**, as linguas oficiais son o ruso, o ucraíno e o moldovo, este último só en cirílico, xa que a rusificación do goberno transnistrio prohibe a educación do moldovo co alfabeto latino.

## Notas
Signo igual

O **signo igual** (**=**) é un símbolo matemático empregado para indicar a igualdade de expresións matemáticas.

## Historia 
miniatura|esquerda|Primeiro uso do signo igual, equivalente a 14*x*+15=71. Da obra *The Whetstone of Witte* de Robert Recorde.
O símbolo foi inventado en 1557 polo matemático galés Robert Recorde na súa obra *The Whetstone of Witte*. Decidiu empregar dúas liñas iguais por considerar que era a mellor representación da idea de igualdade.

O signo = non foi inmediatamente popular, senón que algún autores empregaban dúas barras paralelas ( || ) ou *æ* (ou *œ*), abreviaturas da palabra latina *aequalis* (“igual”).

## Uso 
* En Matemáticas pode empregarse para indicar un valor particular (x&nbsp;=&nbsp;2), crear definicións (sexa&nbsp;x&nbsp;=&nbsp;2), expresar condicións (se&nbsp;x&nbsp;=&nbsp;2, entón…), ou indicar unha equivalencia universal (x&nbsp;+&nbsp;1)2&nbsp;=&nbsp;x2&nbsp;+&nbsp;2x&nbsp;+&nbsp;1. 
* En Informática acostuma empregarse para asignar valores.
* Nalgunhas linguaxes de programación empréganse varios signos iguais: ===.
* Algunhas linguas africanas utilízano como signo diacrítico para indicar ton.

## Símbolos relacionados 
### Aproximadamente igual 
Os símbolos para expresar a idea de “aproximadamente igual” adoitan ter forma de ondas ou incluír puntos: ≈, ≃, ≅, ∼, ∽, ≐, ≒, ≓

### Desigual 
O símbolo empregado para a relación "non é igual" é un signo igual cunha barra ("≠").

### Identidade 
Símbolos utilizados para indicar unha identidade ou equivalencia son "≡", "≝", ":=" ou "≘".

### Menor ou igual e maior ou igual 
O signo igual pode combinarse cos signos "menor que" (  ): ≤ e ≥.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Símbolos matemáticos
Lee Wallard

**Lee Wallard**, nado o 7 de setembro de 1910 en Schenectady, Nova York e finado o 29 de novembro de 1963 en San Petersburgo, Florida, foi un piloto de carreiras dos Estados Unidos.

## Traxectoria 
Nas 500 Millas de Indianápolis de 1951 Wallard levou ao número 99 Belanger Special á vitoria, con 40 anos. Tony Bettenhausen cederalle o coche, porque quería pilotar un vehículo de tracción dianteira máis moderno. Unha semana despois de gañar as 500 Millas de Indianápolis, Wallard lesionouse durante unha carreira de automóbiles en Reading, PA. Sufriu graves queimaduras cando o seu coche de carreiras se incendiou na recta final da carreira. Requiriu 27 enxertos de pel.

## Resultados nas 500 Millas de Indianápolis 

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Referencias
Ruta das Pedras (Redondela)

miniatura|Petróglifo da Pedreira, un dos elementos arqueolóxicos da ruta das Pedras.
A **ruta das Pedras** é unha ruta de sendeirismo sito na parroquia redondelá de San Martiño de Ventosela. O seu nome provén das múltiples formacións rochosas que se atopan ao longo do camiño. Ten un percorrido circular e conta cunha lonxitude de 10 km.

## Características 
O itinerario, que ten unha duración aproximada de tres horas e unha lonxitude de 10&nbsp;km, é un sendeiro circular que comeza na Casa Cultural de Ventosela e remata no mesmo punto. A ruta ascende pola montaña até chegar ao punto máis alto, lugar onde se atopa a pedra Taió. Dende o cumio da montaña pódese observar a ría de Vigo e a enseada de San Simón.
[miniatura|Igrexa parroquial de [Ventosela, Redondela|San Martiño de Ventosela.]]
## Patrimonio arqueolóxico 
O patrimonio arqueolóxico da ruta das Pedras conta cos seguintes elementos de interese:
* Conxunto rupestre da Pedreira: está formado por varios petróglifos con figuras ecuestres e figuras circulares concéntricas.
* A Pedra que Fala: trátase dunha formación pétrea en forma de cova que permite entrar no seu interior. Ao se producir un son, a estrutura da construción fai que se produza unha reverberación acústica que semella a unha persoa a falar.
* Pedra Taió: constitúe o punto máis alto do percorrido. A súa estrutura simula un pequeno refuxio.
* Laxe das Abellas: tamén coñecida coma Pedra das Abellas por existiren panais de abellas para a produción de mel no seu interior. Trátase dun conxunto de grandes formacións rochosas compostas de granito das que na actualidade saen pequenos regatos procedentes de mananciais da montaña.
* Pedras Agudas
* Pedra Erosionada

## Patrimonio arquitectónico 
No seu percorrido tamén pasa pola igrexa parroquial de Ventosela.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Anecdotario redondelán: A ruta das Pedras.
Tripla Alianza (1717)

A **Tripla Alianza**, pactada mediante a sinatura do **tratado da Haia de 1717**, do 4 de xaneiro de 1717 na Haia, foi a unión das Provincias Unidas dos Países Baixos, Francia e Gran Bretaña, nun intento por obrigar a España a cumprir as disposicións do tratado de Utrecht de 1713.

## Contidos do acordo 
O 4 de xaneiro de 1717, o abade Dubois e Pierre Antoine de Châteauneuf, enviados por Filipe II de Orleans (rexente de Francia durante a minoría de idade do rei Lois XV), William Cadogan en representación de Xurxo I de Gran Bretaña e dos delegados dos Estados Xenerais dos Países Baixos, reunidos na cidade da Haia, asinaron o acordo, que incluía coma principais puntos os seguintes:

* Ratificación dos acordos pactados nos tratados de Utrecht de 1713.
* Francia expulsaría da súa residencia en Aviñón a Xacobe Estuardo, pretendente á coroa inglesa.
* As Provincias Unidas expulsarían do seu territorio aos partidarios de Xacobe Estuardo, considerados rebeldes contra Inglaterra.
* Francia debería demoler o cal de Mardyke, construído tras o desmantelamento do porto de Dunquerque pactado no tratado de Utrecht. 
* En caso de que algún dos países asinantes vera invadido o seu territorio por forzas dun país estranxeiro ou tivera que facer fronte a rebelións internas, os outros dous o socorrerían con axuda militar. En tal caso, Francia e Inglaterra proporcionarían 8.000 soldados de infantaría e 2.000 de cabalaría cada un; as Provincias contribuirían con 4.000 infantes e 1.000 xinetes. A requirimento do país invadido, estas tropas poderían ser substituídas por unha forza naval equivalente. Este punto só tería validez nos territorios dos asinantes en Europa.

## Repercusións 
En 1718, coa adhesión do Sacro Imperio Romano Xermánico mediante a firma do tratado de Londres, converteuse na Cuádrupla Alianza.

## Notas
O Cid, a lenda

***O Cid, a lenda*** (en ) é un filme español de animación dirixido por José Pozo, que se estreou no 2003. Baséase na historia lendaria de Rodrigo Díaz de Vivar, tamén coñecido como O Cid.

Contou coa participación de profesionais da factoría Bren Entertainment, sita en Santiago de Compostela, nun labor centrado na animación 3D. Foi editado en DVD con son en galego.

## Sinopse 
Rodrigo ten ante si un futuro prometedor. Fillo dun nobre castelán, edúcase na corte na compañía do seu mellor amigo Sancho, o primoxénito do monarca Fernando I. Mais tras a morte do Rei, Rodrigo vese envolto nun mundo de tramas e conspiracións que acabarán coa vida de Sancho e a coroación do infante Afonso. Desterrado de Castela e deshonrado, Rodrigo emprende cos seus fieis unha arriscada aventura.

## Personaxes 
## Galardóns e nomeamentos 
* 2003: Nomeado na 2ª edición dos Premios Mestre Mateo ó mellor filme
* 2003: Premios Goya: Mellor filme de animación.
* 2004: Festival de Annecy: Sección oficial longametraxes a concurso.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no soportal do audiovisual galego.
*
Signo de multiplicación

miniatura|esquerda|175px

O **signo de multiplicación** ( **×** ) é un símbolo matemático empregado para representar un produto. É semellante á letra *x*, coa que se pode confundir en ocasións.

## Historia
O símbolo de multiplicación foi introducido por William Oughtred en 1631.

## Usos
### Matemáticas
En Matemáticas o signo de multiplicación pode ter distintos usos:
* Indicar o produto de dous números. *2 × 3*. Para evitar confusións, é habitual neste contexto empregar o punto medio: *2 • 3*.
* Indicar o produto vectorial de dous vectores.
* Indicar o produto cartesiano.
* Indicar a dimensión dunha matriz.

### Outros usos
* É o símbolo empregado habitualmente para indicar unha dimensión: “o cuarto mide 4 m × 5, 5 m”. 
* En Bioloxía indica o nome dun híbrido.

## Notas
500 Millas de Indianapolis de 1951

right|300px|Vehículo gañador das 500 Millas de Indianapolis de 1951
As **500 Millas de Indianapolis de 1951** foi unha carreira de automobilismo de Fórmula Un, celebrada o 30 de maio de 1951 no Circuíto de Indianapolis. Foi incluída na tempada de Fórmula 1 de , da que foi a segunda carreira.

Por segundo ano consecutivo, de novo non houbo equipos europeos de Fórmula Un na carreira.

Duke Nalon, que sufrira queimaduras graves nun accidente en 1949, e que se perdera a carreira de 1950, fixo a súa reaparición na Indy, e gañou a pole position cun Novi.

O forte desgaste da carreira provocou que so remataran oito coches. O coche do gañador Lee Wallard perdeu os seus freos sufriu  danos no tubo de escape, e rompeu un amortecedor. Ademais tivo unha carreira totalmente incómoda, Wallard puxera un traxe ignífugo, creado por inmersión do seu uniforme nunha mestura de cristais de bórax e auga. Debido a que non levaba camiseta, Wallard sufriu graves rozaduras na pel, e requiriu tratamento no hospital despois da celebración da vitoria. Estimouse que perdeu 15 libras durante a carreira. It was estimated he lost 15 pounds during the race.

Ao redor dunha semana logo de gañar a carreira, Wallard sufriu queimaduras graves nun accidente en Reading, que puxeron fin á súa carreira como piloto profesional.

O tres veces gañador Mauri Rose, na súa 15º participación na Indy, estrelouse e envorcou na volta 126. Foi o seu último 500, se retirou das carreiras despois do accidente.

## Ensaios Tempo 
As clasificacións de tempo disputáronse durante seis días. Pero a choiva, levou a cualificación definitiva ao sétimo día.

## Clasificación 
## Notas 
* Ayulo (100 voltas) e McGrath (100) compartiron o coche. Os puntos da 3ª posición foron compartidos por ambos pilotos.

## Posicións logo da carreira 
***Nota**: Só as cinco primeiras posicións están na lista. Só os 4 mellores resultados contan para o Campionato.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Indianapolis 500 History: Race & All-Time Stats – Páxina oficial
*''A menos que se indique o contrario, todos os resultados da carreira tómanse de 
*Van Camp's Pork & Beans Presents: *Great Moments From the Indy 500* – Fleetwood Sounds, 1975
*1951 Indianapolis 500 at RacingReference.info (Estatísticas de pilotos)
Linguas de Kosovo

Aproximadamente o 90% da poboación de **Kosovo** son de etnia albanesa, a lingua albanesa é recoñecida como unha lingua oficial xunto có serbio. Outras linguas incluíndo turco, romaní, e bosníaco son tamén faladas.

O inglés é amplamente falado, especialmente pola xuventude. O estudo do inglés é obrigatorio en todo Kosovo.

## Notas
Linguas das Illas Feroe

A lingua oficial das **Illas Feroe** é o feroés. A lingua de feroés é unha lingua xermánica que descende do nórdico antigo.

O feroés é similar en gramática ao islandés e ao nórdico vello, pero máis próximo en pronunciación ao noruegués. No século XX, o feroés convertíase na lingua oficial das illas. Dado que as Illas Feroe son un territorio danés, o danés é ensinado en escolas locais.
Frutosa-1,6-bisfosfatase

A **frutosa-1,6-bisfosfatase**, tamén chamada **frutosa 1,6-bisfosfatase**, **frutosa bisfosfatase** ou **FBPase** (número EC 3.1.3.11) é un encima que converte a frutosa 1,6-bisfosfato en frutosa 6-fosfato na gliconeoxénese e o ciclo de Calvin da fase escura da fotosíntese, que son ambas as dúas vías metabólicas anabólicas. A frutosa bisfosfatase cataliza unha reacción de hidrólise que é a inversa da reacción que cataliza a fosfofrutoquinase-1 na glicólise. Estes dous encimas só catalizan a reacción nunha reacción, e son regulados por metabolitos como a frutosa 2,6-bisfosfato para que a actividae alta dun dos encimas vaia acompañada da actividade baixa do outro. A frutosa 2,6-bisfosfato inhibe alostericamente á frutosa-1,6-bisfosfatase, pero activa a fosfofrutoquinase-1. A frutosa-1,6-bisfosfatase está implicada en moitas vías metabólicas e encóntrase na maioría dos organismos. A FBPase require ións metálicos para a catálise (Mg2+ e Mn2+ son os preferidos) e o encima é inhibido potencialmente polo Li+.

## Familia proteica da FBPase 
O pregamento que presenta a frutosa-1,6-bisfosfatase de porco é idéntico ao da inositol-1-fosfatase (IMPase). Ademais, a inositol polifosfato 1-fosfatase (IPPase), IMPase e FBPase comparten unha secuencia motivo (Asp-Pro-Ile/Leu-Asp-Gly/Ser-Thr/Ser) que se une a ións metálicos e participa na catálise. Este motivo tamén se encontra nos homólogos da IMPase relacionadas distantemente de bacterias, os lévedos *Saccharomyces cerevisiae* e outros fungos. Suxeriuse que estas proteínas definen unha antiga familia proteica conservada estruturalmente implicada en diversas vías metabólicas, como a sinalización por inositol, gliconeoxénese, asimilación do sulfato e posiblemente o metabolismo das quinonas.

Identificáronse tres grupos diferentes de FBPases en eucariotas e bacterias, chamadas FBPase I, II e III. Ningún destes grupos se atopou en arqueas ata agora, aínda que nas arqueas se identificou recentemente un novo grupo de FBPases, denominadas FBPase IV, que tamén teñen actividade de inositol monofosfatase.

Outro grupo novo de FBPases, as FBPase V, atopouse en arqueas termófilas e nas bacterias hipertermófilas *Aquifex aeolicus*. Os membros caracterizados deste grupo mostran especificiade de substrato estrita pola frutosa 1,6-bisfosfato, polo que se suxeriu que son verdadeiras FBPases nestes organismos. Un estudo estrutural suxeriu que as FBPase V teñen un pregamento proteico que novo nunha fosfatase de azucres, que forma un sandwich de catro capas alfa-beta-beta-alfa, a diferenza do arranxo máis común en cinco capas alfa-beta-alfa-beta-alfa. Os mutantes que carecen deste encima aparentemente aínda poden crecer con substratos gliconeoxénicos como o malato e o glicerol.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Deficiencia de frutosa bisfosfatase
* Fosfofrutoquinase-1

### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* 

*Este artigo incorpora contidos de InterPro en dominio público* (IPR000146, IPR009164, IPR002803)''.
Pazo de Reboreda

**Pazo de Reboreda** pode referirse a dous pazos en Galicia:
*O **Pazo de Reboreda**, no concello pontevedrés de Redondela.
*O **Pazo de Reboreda**, no concello ourensán do Carballiño,
Fundación (homónimos)

**Fundación** pode referirse a:

***Fundación**, un tipo de institución;
* a **cimentación** dunha estrutura;

Como topónimo, dá nome aos seguintes lugares:
* **Fundación**, municipio colombiano.
* **Fundación**, distrito dominicano.

## Literatura
****Fundación***, novela de Isaac Asimov, primeira da
****Saga da Fundación***, serie de novelas de ciencia ficción do mesmo autor.
* ***La fundación***, obra teatral de Antonio Buero Vallejo (1974).
Pazo de Reboreda (Redondela)

O **Pazo de Reboreda** é unha casa do lugar de Quintana, anexa á igrexa de Santa María de Reboreda, no concello pontevedrés de Redondela.

## Descrición 
miniatura|Placa na casa.
Foi fundado a finais do século XVII por García Prego de Montaos. Os Prego de Montaos emparentaron cos Troncoso de Lira e cos vascos Mondragón, que fixeron a capela, despois igrexa parroquial.

Moi modificado, o seu estado de conservación é bo. Está comunicado coa igrexa por unha pasaxe elevada. Feito con perpiaño e cachotería, con cuberta a dúas augas, ten un portalón ameado cara ao oeste, un hórreo na leira, e dous escudos na fachada leste, amais do escudo da ábsida da igrexa.

Pertenceu a Ignacio Manuel Pereira, caudillo de milicianos que participou na Batalla de Ponte Sampaio da Guerra da Independencia española. Na casa naceu Xoán Manuel Pereira de Castro, seu fillo, protagonista da novela *O señorito da Reboraina* de Ramón Otero Pedrayo.

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Juan Manuel López-Chávez Meléndez e Grato Enrique Amor Moreno: *Inventario Pazos y Torres de la provincia de Pontevedra* (tomo I), p.&nbsp;188. Deputación de Pontevedra, 1988. ISBN 84-86845-09-2.

### Outros artigos 
* Pazo de Torrecedeira
Fundación

Unha **fundación** é un tipo de persoa xurídica, que ten como característica principal a de ser unha organización sen ánimo de lucro, creada para realizar labores benéficas ou de investigación. 

## Funcionamento 
As fundacións son creadas cun fin común, que pode ser moi variado. Unha fundación adoita estar dotada, o que significa que recibe unha gran cantidade de diñeiro para facer o seu traballo.  Polo xeral obteñen o capital dos seus padroados, que son os que gobernan a institución; non obstante, poden realizar actividades económicas para cumprir os seus obxectivos. 

Exemplos de fundacións inclúen a Fundación Rockefeller e a Fundación Wikimedia. A familia Rockefeller gañou o seu diñeiro coa banca e o petróleo e a súa fundación familiar está dotada dunha gran cantidade de diñeiro. Outro exemplo é a Fundación Bill & Melinda Gates. Gates fixo unha fortuna con Microsoft. El e a súa exesposa doan diñeiro a proxectos como a educación, o tratamento da SIDA ou a malaria no Terceiro Mundo.

En Galiza hai fundacións como Meniños, Xeito Novo, FGS ou Fundación Andrea

## Na lexislación 
A lexislación galega recolle o seguinte:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fundación Galicia Sustentable.
* Fundación Meniños.
* Fundación Xeito Novo.
Elysium (filme)

***Elysium*** é un filme estadounidense dirixido por Neill Blomkamp que se estreou no 2013.

## Sinopse 
No ano 2159, os seres humanos divídense en dous grupos: os ricos, que viven na estación espacial Elysium, e tódolos demais, que sobreviven como poden nunha Terra devastada e superpoboada. Rhodes (Jodie Foster), unha dura gobernante, promove unha ríxida lei antimigración, cuxo obxectivo é preservar o luxoso estilo de vida dos cidadáns da estación espacial. Malia isto, os habitantes da Terra farán todo o posible por emigrar a Elysium. Max (Matt Damon) acepta unha misión case utópica, pero que, se tivese éxito, significaría a conquista da igualdade entre as persoas deses dous mundos tan opostos.

## Personaxes 
* Matt Damon como Max Da Costa
** Maxwell Perry Cotton como Max de neno
* Jodie Foster como Secretaria de Defensa Jessica Delacourt
* Sharlto Copley como Axente C.M. Kruger
* Alice Braga como Frey Santiago
** Valentina Giros como Frey de nena
* Diego Luna como Julio
* Wagner Moura como Spider
* William Fichtner como John Carlyle
* Brandon Auret como Drake
* Josh Blacker como Crowe
* Emma Tremblay como Matilda Santiago
* Jose Pablo Cantillo como Sandro
* Faran Tahir como Presidente Patel
* Adrian Holmes como Manuel
* Jared Keeso como Rico
* Carly Pope, Ona Grauer e Michael Shanks como Axentes da CCB

## Galardóns e nomeamentos 
* 2013: Satellite Awards: Nomeado a mellor son.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes
Manifesto de Manzanares

miniatura|200px|dereita|O'Donnel asinou o Manifesto de Manzanares

O **Manifesto de Manzanares** do 7 de xullo de 1854, redactado por Antonio Cánovas del Castillo a petición do xeneral Serrano e asinado por Leopoldo O'Donnell en Manzanares esixía unhas reformas políticas e unhas Cortes Constituíntes para facer posible unha auténtica «rexeneración liberal». Este manifesto deu paso ao chamado Bienio progresista, tempo durante o cal os liberais estiveron á cabeza do goberno español.

## Historia 
O 7 de xullo de 1854 o Xeneral en Xefe do Exército Constitucional Leopoldo O'Donnell, conde de Lucena, pronúnciase contra o Goberno nas proximidades de Madrid (Vicalvarada). A politización do levantamiento lógrase a través dun Manifesto, redactado desde Manzanares polo mozo Antonio Cánovas del Castillo, futuro artífice da restauración borbónica. Serviu para atraer o apoio popular ao pronunciamento liberal para cambiar o goberno.

O Manifesto foi unha chamada aos españois, no cal pídese a continuidade do Trono, pero sen camarillas que o deshonren, ao mesmo tempo que se fala de cousas moi desexadas polos progresistas: mellorar a lei electoral e a de imprenta, e rebaixar os impostos.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Outros artigos
* Vicalvarada
Ramón Martínez Saco

**Ramón Martínez Saco**, nado en Torroso (Mos) na década de 1810 e finado  no Couto (Ourense) a principios de outubro de 1884, foi un político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Nicómedes Martínez e Josefa Saco. Progresista. Foi deputado provincial polo distrito de Redondela en 1843, 1863, 1865 e 1868 (entre 1864 e 1865 presidiu 6 sesións da Deputación de Pontevedra). Foi alcalde de Redondela en setembro de 1854 (rexeitou a proposta de ser deputado a Cortes para converterse en alcalde) e volveu ser alcalde en 1861 e 1869. Foi elixido deputado a Cortes polo distrito de Redondela nas eleccións de 1871. Finou no Couto a principios de outubro de 1884.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Redondeláns para a historia: Ramón Martínez Saco
Cheaper by the Dozen (filme de 2003)

***Cheaper by the Dozen*** é un filme estadounidense dirixido por Shawn Levy que se estreou no 2003. Remake do filme de 1950 *Cheaper by the Dozen*.

## Sinopse 
A historia conta as peripecias dos Baker, un matrimonio con doce fillos. Cando o pai consegue facer realidade o soño da súa vida, adestrar un equipo de fútbol americano, a familia ten que trasladarse dende unha vila de Illinois a unha gran cidade.

## Personaxes 
### Os Baker 
* Steve Martin como Tom Baker
* Bonnie Hunt como Kate Gilbreth Baker
* Piper Perabo como Nora Baker
* Tom Welling como Charlie Baker
* Hilary Duff como Lorraine Baker
* Kevin Schmidt como Henry Baker
* Alyson Stoner como Sarah Baker
* Jacob Smith como Jake Baker
* Forrest Landis como Mark Baker
* Liliana Mumy e Morgan York como Jessica e Kim Baker
* Blake Woodruff como Mike Baker
* Brent e Shane Kinsman como Kyle e Nigel Baker

### Outros 
* Steven Anthony Lawrence como Dylan Shenk
* Paula Marshall como Tina Shenk
* Alan Ruck como Bill Shenk
* Richard Jenkins como Shake McGuire
* Ashton Kutcher como Hank
* Tiffany Dupont como Beth
* Cody Linley como Quinn
* Jared Padalecki como Abusón
* Dax Shepard como Equipo de cámara
* Regis Philbin como El mesmo
* Kelly Ripa como Ela mesma
* Frank Welker como Gunner

## Galardóns e nomeamentos 
* 2003: Nomeado ós Premios Razzie: peor actor (Ashton Kutcher).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en AllMovie
Cheaper by the Dozen 2

***Cheaper by the Dozen 2*** é un filme estadounidense dirixido por Adam Shankman que se estreou no 2005. Secuela do filme de 2003 *Cheaper by the Dozen*.

## Sinopse 
Tom Baker (Steve Martin) e a súa muller Kate (Bonnie Hunt), agardando reunir á súa familia nunhas memorables vacacións de verán, levan ós seus doce fillos ó lago Winnetka, en Wisconsin, que é o lugar no que sempre pasaron as súas vacacións. Mais a súa paz e tranquilidade axiña desaparecen cando se atopen cos competitivos membros doutra gran familia, os Murtaugh.

## Personaxes 
### Os Baker 
* Steve Martin como Tom Baker
* Bonnie Hunt como Kate Baker
* Piper Perabo como Nora Baker-McNulty
* Tom Welling como Charlie Baker
* Hilary Duff como Lorraine Baker
* Kevin G. Schmidt como Henry Baker
* Alyson Stoner como Sarah Baker
* Jacob Smith como Jake Baker
* Forrest Landis como Mark Baker
* Morgan York como Kim Baker
* Liliana Mumy como Jessica Baker
* Blake Woodruff como Mike Baker
* Shane Kinsman como Kyle Winnetka Baker
* Brent Kinsman como Nigel Lake Baker
* Jonathan Bennett como Bud McNulty

### Os Murtaugh 
* Eugene Levy como Jimmy Murtaugh
* Carmen Electra como Sarina Murtaugh
* Shawn Roberts como Calvin Murtaugh
* Robbie Amell como Daniel Murtaugh
* Jaime King como Anne Murtaugh
* Melanie Tonello como Becky Murtaugh
* Taylor Lautner como Eliot Murtaugh
* Madison Fitzpatrick como Robin Murtaugh
* Courtney Fitzpatrick como Lisa Murtaugh
* Alexander Conti como Kenneth Murtaugh

## Galardóns e nomeamentos 
* 2005: 2 Nomeamentos ós Premios Razzie: peor actriz (Duff) e peor actor secundario (Levy).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en BoxOfficeMojo
Constantino Ardanaz Undabarrena

**Constantino de Ardanaz y Undabarrena**, nado en Bilbao o 5 de febreiro de 1820 e finado en Santander en 1873, foi un enxeñeiro e político español.

## Traxectoria 
Enxeñeiro de Camiños, iniciou o seu labor profesional aos 23 anos. Dous anos despois foi destinado a Barcelona onde traballou no río Llobregat. En 1857 pasou a dirixir o ferrocarril de Sevilla a Cádiz.

Republicano convencido, durante a lexislatura de 1865 foi elixido deputado polo distrito de Ribadeo. Tras a Gloriosa ocupou o cargo de Ministro de Facenda entre o 13 de xullo e o 1 de novembro de 1869.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de ministros de Economía e Facenda de España
Didio Riobó

**Didio Riobó Bustelo**, nado en Bueu en 1888 e finado na illa de Ons o 3 de outubro de 1936, foi un médico e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Manuel Riobó Guimeráns. Fundou a Agrupación Republicana Radical de Bueu e foi concelleiro de Bueu durante a Segunda República. Desde 1931 instalouse na illa de Ons (que herdou á morte do seu pai en 1933) e intentou mellorar a vida dos colonos das illas, introducindo unha escola (hoxe o Centro de Visitantes) e facendo repoboación forestal. Ao iniciarse o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, foi acosado polos falanxistas, o que o levou a aforcarse na illa o 3 de outubro de 1936.

### Audiovisual 
O documental *A illa de Don Didio* (Xosé Cermeño, Marta Lemos, 2008) céntrase na historia da illa de Ons e da familia Riobó, e en particular na vida e morte tráxica de Didio Riobó. Tamén aborda o abandono da illa polos seus habitantes a partir dos anos 70 cando pasou a pertencer ao Estado español, describindo as dificultades da vida na illa nesa época.

## Vida persoal 
Casou con María Antonozzi.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "Islas: Ons y el doctor Didio Riobó" *Diario de un médico de guardia* 
* Celestino Pardellas de Blas: "Ons: Riobó, unha historia un estudo" *Faro de Vigo*, 19/12/2010.
* "El último señor de Ons" *Faro de Vigo*, 31/12/2009 .
Manuel Riobó

**Manuel Riobó Guimeráns**, nado en Cela (Bueu) en 1860 e finado no mesmo concello o 30 de decembro de 1933, foi un médico e político galego.

## Traxectoria 
Estudou Medicina e Cirurxía na Universidade de Santiago de Compostela, licenciándose en 1887. Doutorouse en Madrid en 1894 e coa tese *Regulación del calor en la fiebre y sus relaciones con la temperatura hiper-pirética post mortem*. Especializouse en epidemioloxía e marchou a Filipinas. En 1890 estivo en Romblon e alí fixo fronte a un gromo de varíola; de alí pasou a Cayagán de Misamis, na illa de Mindanao, onde enfermou de paludismo crónico e gastroenterite e tivo que regresar a Galicia. Volveu a Filipinas en 1894 e estivo na illa de Panay onde puxo en marcha algúns negocios e adquiriu terras. Fixo amizade con José Rizal, que foi fusilado por rebelión. A finais de século volveu a Galicia, foi concelleiro en Bueu (1902-1905) e estableceu a súa consulta de médico forense en Vigo.

Investiu a fortuna adquirida en Filipinas na compra de bens entre o que destacou a illa de Ons, que adquiriu en dúas fases: en 1919 a metade aos anteriores donos, a marquesa viúva de Mos y Valladares e o marqués de Alcedo. A outra metade adquiriuna en marzo de 1921 a un veciño da illa, Marcial Bernadal, que a tiña arrendada dende 1911. Intentou mellorar as condicións dos habitantes de Ons, creando unha escola en 1925. En 1930 creou a sociedade "Isla de Ons S.L", poñendo a administración en mans do seu fillo Didio Riobó Bustelo. Finou en Bueu o 30 de decembro de 1933.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Islas: Ons y el doctor Didio Riobó
* "El último señor de Ons" *Faro de Vigo*, 31/12/2009 .
Alejandro Marquina Álvarez

**Alejandro Marquina Álvarez**, nado en Ourense o 12 de xaneiro de 1819 e finado na Coruña o 16 de outubro de 1876, foi un militar e político galego.

## Traxectoria 
Fillo do coronel Camilo Marquina. Comandante do Exército retirado. Foi deputado polo distrito de Ourense en 1863 e polo de Celanova en 1864, nas eleccións de 1869 foi elixido deputado polo distrito de Vigo. En 1872 foi elixido senador pola provincia de Ourense. Foi gobernador civil de Pontevedra entre maio e novembro de 1874 e de novo de abril a setembro de 1875. O 17 de setembro deste último ano foi designado gobernador civil da Coruña. En marzo de 1876 ditou unha disposición coa que pretendeu regulamentar o servizo doméstico. No mes de maio presentou varias veces a súa dimisión, pero non lle foi aceptada. Finalmente, desenvolveu o cargo ata o seu pasamento.

## Vida persoal 
Casou con Dolores Kindelan Díaz, coa que tivo cinco fillos (Vicente, Camilo, Ramón, Dolores e Alejandro). Dos seus fillos, Alejandro foi oficial de cabalaría e morreu novo, en 1882.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Senado
500 Millas de Indianapolis de 1952

right|300px|Vehículo gañador das 500 Millas de Indianápolis de 1952
As **500 Millas de Indianápolis de 1952** foi unha carreira de automobilismo de Fórmula Un, celebrada o 30 de maio de 1952 no Circuíto de Indianápolis. Foi incluída na tempada de Fórmula 1 de , da que foi a segunda carreira.

Troy Ruttman gañou a carreira para JC Agajanian. Ruttman, cunha idade de 22 anos e 80 días, estableceu a marca para o gañador máis novo na historia das 500. Tamén foi o último coche midget en gañar a Indy. A vitoria de Ruttmann tamén o converteu no gañador máis novo da carreira do Campionato Mundial de Pilotos, unha marca que mantería durante 51 anos ata o Gran Premio de Hungría de 2003 cando o piloto español Fernando Alonso gañou á idade de 22 anos e 26 días.

Bill Vukovich liderou 150 voltas, pero a 9 voltas para o final, rompeu a dirección cando lideraba

No terceiro ano que as 500 Millas se incluían no Campionato do Mundo, Ferrari participou na carreira con Alberto Ascari, O esforzo logrou unha considerable atención, pero Ascari saíuse e terminou 31º. Foi a única carreira do Campionato do Mundo na tempada de  na que Ascari participou e non gañou.

## Cualificacións 
As cualificacións duraron catro días, pero a choiva obrigou a un quinto día de cualificación.

## Clasificación 
## Notas 
* **Pole position:** Fred Agabashian – 4:20.85 (4 voltas)
* O Cummins Diesel Special de Agabashian foi o primeiro coche nas 500 Millas de Indianápolis en ser accionado por un motor turboalimentado (entón descrito como "turbosupercharged"). Sopradores centrífugos con engrenaxes coñecidos como "compresores" utilizábanse desde a década de 1920 para aumentar a eficiencia volumétrica e a potencia dos motores de carreiras, pero o Cummins Diesel foi o primeiro en facer uso da enerxía "libre" contida na corrente de escape do motor para mover unha roda de turbina conectada a un ventilador centrífugo (polo tanto, "turbo-sobrealimentado" ) .
* **Volta rápida**: Bill Vukovich - 1:06.60
* Ata 2009, Troy Ruttman foi o piloto máis novo en gañar as 500 de Indianápolis, con 22 anos e 80 días.
* Ruttmann tamén se converteu no piloto máis novo en gañar unha carreira do campionato de Fórmula Un. A súa marca foi rota por Fernando Alonso no Gran Premio de Hungría de 2003.
* Alberto Ascari foi o primeiro caso dun piloto que competía seriamente polo Campionato do Mundo de Pilotos (as 500 Millas era unha carreira puntuable) en competir nas 500 Millas. Aínda que terminou 31º na Indy, gañou todas as carreiras que quedaban e o título.
* 1952 foi a única ocasión na que o máis rápido (Chet Miller) e o máis lento (Jim Rigsby) na fase de clasificación para a carreira comezaron un xunto á outro.

## Posicións logo da carreira 
* **Nota**: Só as cinco primeiras posicións están na lista. Só os 4 mellores resultados contan para o Campionato.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Indianapolis 500 History: Race & All-Time Stats - Páxina oficial
* 
* Van Camp's Pork & Beans Presents: *Great Moments From the Indy 500* - Fleetwood Sounds, 1975
Carbino

En química, un **carbino** é un tipo de composto que contén un átomo de carbono univalente electricamente neutro con tres electróns non enlazados conectado con outro átomo por enlace simple. Un carbino ten a fórmula xeral R-C3•, onde R é un grupo monovalente e o 3• indica tres valencias non enlazadas.

É máis forte e máis ríxido que calquera outro material coñecido. De feito, o carbino é aproximadamente dúas veces máis forte que o grafeno e os nanotubos de carbono, que ata hai pouco eran os materiais máis fortes. O carbino ten unha longa lista de propiedades infrecuentes e moi desexables que o converten nun material interesante para unha ampla gama de aplicacións.
Os carbinos foron nomeados polo seu composto máis simple, o HC3•, o radical metilidino ou carbino (non substituído).

## Fase gasosa/intermediario reactivo 
Un carbino pode obterse como un intermediario reactivo de curta duración. Por exemplo, o fluorometilidino (CF) pode detectarse en fase gasosa mediante espectroscopía como un intermediario na fotólise flash do CHFBr2. O átomo de carbono está xeralmente nun estado electrónico de dobrete: os electróns de valencia dispóñense como un radical (electrón desapareado) e un par de electróns, deixando un orbital atómico vacante, en vez de comportarse como un tri-radical. O átomo de carbono ten unha hibridación complexa, así que a análise da Regra de Hund simple dun átomo simple que contén tres orbitais p (ou catro orbitais híbridos sp3) non é correcto.

:

## Ligando organometálico 
Os carbinos incorpóranse a complexos con metais de transición como un ligando trivalente. Por exemplo, en WBr(CO)2(2,2'-bipiridina)C-Aril e [WBr(CO)2(PPh3)2C-NR2]. Un exemplo de como obter tales compostos sería facer reaccionar [W(CO)6] con diisopropilamida de litio para formar [(iPr2N)(OLi)C=W(CO)5]. Despois fáiselle reaccionar ou ben con bromuro de oxalilo ou ben con dibromuro de trifenilfosfina e despois con trifenilfosfina. Outro método é tratar un carbeno metoxi metálico cun ácido de Lewis.

## Notas
Signo de división

O signo de división **÷** é un símbolo formado por un trazo horizontal cun punto arriba e outro abaixo. Emprégase para representar a división e tamén representa, tradicionalmente, a progresión aritmética.

## Historia
Orixinariamente o símbolo era empregado como **óbelo** (segundo Martínez de Sousa, tamén era denominado **lemnisco**) para marcar pasaxes de manuscritos antigos que podían ser dubidosos ou espurios e tiña forma dun guión («-»). Posiblemente fose inventado por Aristarco de Samotracia.

Tras ser empregado para representar a subtracción, o símbolo foi utilizado por primeira vez como signo de división en 1659 no libro *Teutsche Algebra* de Johann Rahn.

## Uso
miniatura|esquerda|Calculadora co signo de división
O uso habitual do signo ÷ é representar a división, especialmente nas calculadoras.

Nos países anglosaxóns emprégase na aritmética básica como signo para indicar unha división entre números, pero este uso é rexeitado nos textos científicos.

Colocado diante dunha sucesión indica que é unha progresión aritmética, igual que o signo ∺ indica que é unha progresión xeométrica:
÷ 2, 6, 10, 14…
∺ 2, 6, 18, 54…

## Escritura en informática 
## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Michael Quinion: *Signs for Sums*
RMS Atlantic

O '*RMS *Atlantic'''* foi un barco de vapor da White Star Line que operaba entre Liverpool e Nova York. Durante a súa décimo novena travesía, o 1 de abril de 1873, o buque precipitouse contra as rocas, afundíndose preto da costa de Nova Escocia e causando 545 mortes. Logo da súa botadura o 26 de novembro de 1870, a compañía planeaba utilizalo na liña de América do Sur a partir de xaneiro de 1871. Con todo, resultou non ser así, xa que o Atlantic foi entregado á empresa o 3 de xuño de 1871, e o 8 de xuño dese ano partiu desde Liverpool cara a Nova York na súa viaxe inaugural.

O Atlantic podía transportar 166 pasaxeiros de clase salón e 1000 pasaxeiros en entreponte (equivalente á terceira clase).

### O naufraxio 
O 20 de marzo de 1873, o Atlantic partiu desde o porto de Liverpool para realizar a súa décimo novena viaxe. Ao día seguinte fixo escala en Queenstown (Irlanda), poñendo rumbo cara a Nova York con 957 persoas a bordo, das cales 833 eran pasaxeiros, segundo as cifras proporcionadas polas autoridades canadenses.

Durante a viaxe, o capitán James A. Williams decidiu facer escala en Halifax para que o barco se reabastecera de carbón. O 31 de marzo, achegándose a Halifax, o capitán Williams e o terceiro oficial Brady permaneceron na ponte ata a medianoite, mentres o Atlantic atravesaba unha tempestade a unha velocidade de 9 nós, a visibilidade era fortemente reducida e o mar axitado. Das 957 persoas que ían a bordo, morreron 545 e se salvaron 412.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
* White Star Line
### Ligazóns externas 
* Lista dos pasaxeiros do *Atlantic'' en Immigrants ships.net
José María Beránger

200px|miniatura|José María Beránger en 1902.
**José María Beránger y Ruiz de Apodaca**, nado en Cádiz no 1824 e finado en Madrid o 23 de xaneiro de 1907. Foi un militar e ministro español.

## Traxectoria 
Ao mando da *Victoria*, uniuse á causa do xeneral Prim en 1868, apresando ao vapor de guerra *Colón*, no que viaxaba o almirante Pavía, Capitán Xeneral do Departamento de Ferrol 

Entre o 20 de marzo de 1870 e o 4 de xaneiro de 1871 ocupou a carteira de Ministro de Mariña durante o período de rexencia do xeneral Francisco Serrano y Domínguez trala Revolución de 1868.

Xa baixo o reinado de Amadeu I ocupará esa mesma carteira ministerial en tres ocasións. A primeira delas, sen solución de continuidade coa anterior, abarcará desde o 4 de xaneiro ata o 24 de xullo de 1871 no goberno presidido polo xeneral Francisco Serrano. Posteriormente ocupará a citada carteira entre o 24 de xullo e o 5 de outubro de 1871, así como entre o 13 de xuño de 1872 e o 11 de febreiro de 1873, en ambas ocasións en gobernos presididos por Manuel Ruiz Zorrilla.

Trala renuncia ao trono de Amadeu I e a proclamación da Primeira República Española formou parte do primeiro goberno da mesma presidido por Estanislao Figueras, encargándose novamente do ministerio de Mariña entre o 11 de febreiro e o 24 de febreiro de 1873.

O golpe de Estado protagonizado polo xeneral Manuel Pavía o 2 de xaneiro de 1874, seguido polo pronunciamento que o 29 de decembro dese mesmo ano realizará o xeneral Martínez Campos, provocarán a caída da Primeira República Española e a restauración monárquica. José María Beránger e Ruiz de Apodaca, que colaborara no golpe do xeneral Pavía, será elixido senador por Almería en 1876 e por A Coruña en 1881. En 1883 o rei Afonso XII noméao senador vitalicio.

O 27 de novembro de 1885 volveu ocupar a carteira do ministerio de Mariña no goberno presidido por Sagasta, cesando na mesma o 10 de outubro de 1886 pola súa negativa a aceptar o indulto ao xeneral Villacampa. En 1890 e 1892 ocupou de novo a citada carteira ministerial, cunha paréntese entre ambas etapas, con Cánovas. Nesta etapa ocupouse de destruír o proxecto do submarino de Isaac Peral y Caballero.
Entre 1895 e 1897 volveu de novo á mesma carteira o mesmo presidente de goberno. Pasou á reserva en 1896.

## Notas 
### Bibliografía 
*