Issa Kodzoev

**Issa Kodzoev**, nado o 12 de agosto de 1938 en Anguxt, é un escritor, político, profesor e figura pública inguxo, autor da primeira novela épica en lingua inguxa, *ГIалгIай*. 
## Traxectoria 
Naceu nunha pequena localidade, de gran relevancia histórica ao ser o primeiro asentamento inguxo ao que chegaron os rusos e do que tomaron o nome para denominar a todo o pobo inguxo, e que no momento de vir Kodzoev ao mundo formaba parte da República Socialista Soviética Autónoma de Chechenia-Inguxetia. O 23 de febreiro de 1944, con cinco anos, as autoridades stalistas acusaron ao pobo inguxo de colaborar cos alemáns e procederon á deportación dos inguxos do seu territorio ancestral. Issa e a súa familia víronse obrigados a marchar a Kazakhstán, no exilio morreu toda a súa familia e el educouse nun orfanato. A partir de 1957 os inguxos puideron retornar a Inguxetia pero non á parte onde el nacera, transferida a Osetia do Norte e Issa ao volver instalouse en Thoj-Jurt. Estudou filoloxía no Instituto Pedagóxico Checheno-Inguxo e nesa época comezou a escribir sobre o drama que viviran os chechenos e os inguxos despois da deportación a Kazakhstán, como resultado estes escritos constituíron a base da colleita *Kazakhstanskii dnevnik*. En 1960 mentres aínda estaba na facultade publicou no almanaque *Лоаман Iуйре* o conto "Наьна дог". Logo de graduarse en 1962 ensinou no Instituto Secundario de Thoj-Jurt e posteriormente foi director do de Ekkažak’ongij-Jurt.

As autoridades soviéticas arrestárono o 4 de xullo de 1963 por distribuír os relatos contidos en *Kazakhstanskii dnevnik*. O Tribunal Supremo da RSSA de Chechenia-Inguxetia ditou sentenza o 10 de setembro de 1963 condenándoo, canda Ali Tatarovii, a 4 anos de traballos forzados no campo de Dubravlag Mordovia. Despois da súa liberación en 1967 continou co seu labor cultural, colaborou na revista infantil *СелаIад* e no xornal «Сердало», e contra 1990 traduciu, dende a versión rusa de Boris Pasternak, ao inguxo a peza de Shakespeare *O rei Lear*.

En maio de 1988 foi un dos fundadores e dirixentes do movemento sociopolítico Niisho, para a restauración dos dereitos e liberdades do pobo inguxo, a formación dunha república propia dentro de Rusia e a restauración da súa integridade territorial. En setembro de 1989 converteuse en presidente do comité para a restauración da autonomía inguxa pero dous meses despois cesou, o que levou ao cisma á organización, quedando Issa como presidente do partido, mentres outro grupo formaba o Consello Popular de Inguxetia. Nas eleccións de 1990 resultou elixido deputado do Consello Supremo de Chechenia-Inguxetia, xogou un papel activo na aprobación das leis rusas sobre a rehabilitación dos pobos represaliados e a da formación da República dos Inguxos en 1992.

Escritor en inguxo e ruso, a súa grande obra é *Ğalğaj* (*ГIалгIай*), novela épica en sete volumes, que narra a historia dos inguxos entre 1222 e 1675.

## Obra 
### En inguxo 
* *Дувцараш*, 1990
* *Хьасани, Хьусени, Анжела яха хоза йиIиги*, 2001 novela infantil
* *Вешта аьлча*, 2003
* *КIантий дегаш*, 2003 
* *ГIалгIай* — novela épica en 7 volumes (2001-2013)
** *Магате-Фаьрате*, 2001 
** *ГIалгIай Лоаме*, 2001
** *Зоазо*, 2004
** *Дадеков*, 2006
** *Мехка гIонча*, 2010
** *Ивизда ГIазд*, 2011
** *Аьже Ахк*, 2013

### En ruso 
* *Казахстанский дневник*
* *Над бездной*, 2006
* *Обвал*, 2009
* *Сердца отважных*
* *Сулумбек Сагопшинский*, 2011
* *Джамбулат и другие*

## Notas