open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Damil, Xinzo de Limia

**San Salvador de Damil** é unha das 20 parroquias do concello ourensán de Xinzo de Limia. No ano 2022 tiña 69 habitantes, dos cales 37 eran homes e 32 mulleres.

## Demografía 
## Patrimonio 
miniatura|dereita|220px|Igrexa.
A súa igrexa de estilo barroco construíuse en 1722, de nave única e bóveda de crucería, con capelas ás beiras.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Damil 
### Parroquias de Xinzo de Limia 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Xinzo de Limia
Mozilla Thunderbird

**Mozilla Thunderbird** é un cliente de correo multiplataforma baseado no incluído en Mozilla Application Suite, que é desenvovido como software libre pola Mozilla Foundation, axudada por centos de voluntarios.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Mozilla Application Suite
* Mozilla Firefox
* Mozilla Foundation

## Ligazóns externas 
* Thunderbird Páxina oficial - Páxina oficial .
* Páxina web oficial
Erosión

[miniatura|225px|Erosión do solo nun campo de millo na [Universidade do Estado de Washington, Estados Unidos.]]

Denominase **erosión** ao transporte de partículas sedimentarias por correntes superficiais de auga, vento e procesos gravitatorios. As partículas inclúen: 
* Fragmentos de rochas creados por abrasión mecánica pola acción do vento, augas superficiais, glaciares e expansión-contracción térmica por variacións estacionais ou diúrnas. 
* Solos, os cales son creados pola descomposición química das rochas mediante a acción combinada de ácidos débiles disoltos en auga superficial e meteórica, hidrólise, ácidos orgánicos, bacterias, acción de plantas etc.

A pesar de que a erosión é un proceso natural, esta pode ser acelerada fortemente por actividades humanas tales como a deforestación, a construción de camiños e a urbanización.

Un problema particularmente serio é a erosión costeira propiciada pola construcións en praias, que perturban o fluxo de sedimentos nelas.

Os tipos de erosión son: 
* Xelivación 
* Interperismo 
* Erosión fluvial 
* Erosión glaciar 
* Erosión subterránea 
* Erosión mariña 
* Erosión eólica e 
* Erosión antrópica.
VRML

miniatura|Plano dun apartamento deseñado en VRML.
**VRML** (*Virtual Reality Modeling Language*) é unha linguaxe para o desenvolvemento de aplicacións  de realidade virtual, deseñado para o seu emprego na World Wide Web.
VRML é un formato de ficheiro de texto no que se especifican os vértices e as arestas de cada polígono tridimensional.
VRML é a base sobre a que se desenvolveu X3D, que a substituíu, o que non provocou a desaparición de VRML, que aínda é amplamente usada.

## Versións
A primeira versión, VRML 1.0, apareceu en outubro de 1994 e completouse en maio de 1995 feito por unha división de Silicon Graphics. A linguaxe só permitía crear mundos estáticos polo que en agosto de 1996 apareceu VRML 2.0 que permitía a animación e interacción dos mundos vituais.
VRML 97 saíu en decembro de 1997 para adaptala ás específicacións ISO, e non tiña cambios substanciais en relación á anterior.

## Ligazóns externas
Salar de Uyuni

O **Salar de Uyuni** é a máis extensa planicie salgada do mundo. Atópase nos departamentos de Potosí e Oruro, no suroeste da Bolivia, próximo á cordilleira dos Andes, a uns 3650 m de altura.
 
Uns 40.000 anos atrás, a área era parte do lago Michin, un xigantesco lago prehistórico. Cando o lago secou, deixou como remanecentes os actuais lagos Poopó e Urú Urú, e dous grandes desertos salgados, Coipasa e Uyuni.miniatura|270px|esquerdaEstimase que o salar de Uyuni conteña uns 10 mil millóns de toneladas de sal, das cales só 25.000 t son extraídas anualmente. No comezo de novembro, o Salar de Uyuni tamén é lar de tres especies suramericanas de flamengos: o flamengo chileno, o flamengo andino e o flamengo de James. Tamén é un importante destino turístico.miniatura
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Minería do sal
Illa de Trindade

A **Illa de Trindade** é unha illa volcánica situada a uns 1200&nbsp;km da costa da América do Sur, pertencente ao estado brasileiro do Espírito Santo, que xunto con Martim Vaz e outras illas forman un arquipélago. Está protexida pola Mariña do Brasil e utilizada como base de investigacións científicas e meteorolóxicas. É un local protexido pola lei brasileira para a desova de tartarugas mariñas do océano Atlántico.
Glándula

[250px|miniatura|Situación da [hipófise]]
Unha **glándula** é un epitelio especializado na secreción de substancias, que se desenvolve a partir das superficies epiteliais invaxinándose no tecido conectivo subxacente. Estas substancias poden ser excretadas dentro do sistema circulatorio ou fóra del. No primeiro caso a glándula ten unha función endócrina e no segundo unha función exócrina. Unha glándula pode conter os dous tipos de función ao mesmo tempo. O páncreas, por exemplo, posúe as dúas funcións: o páncreas endócrino é responsábel da produción de insulina e o páncreas exócrino é responsábel da produción de enzimas dixestivos (lipase e amilase) responsábeis por axudar na dixestión das proteínas.

O tecido adiposo é a maior glándula endócrina do organismo humano, como quedou probado hai pouco tempo, cando se recoñeceu a liberación de diversas substancias polos adipocitos (células de graxa), no canto do fígado, anteriormente detentor deste título.

## Lista de glándulas 
* Glándula bulbocavernosa
* Glándula lacrimal
* Glándula mamaria
* Glándula pancreática
* Glándula pineal
* Glándula pituitaria ou hipófise
* Glándula prostática ou próstata
* Glándula salivar
* Glándula sebácea
* Glándula submandibular
* Glándula sudorípara
* Glándula suprarrenal
* Glándula tiroide
* Glándula vulvovaxinal
* Glándula parótide
Glándula pineal

:*Para o extremo dos ósos longos ver epífise.*

A **glándula pineal** ou **epífise** está situada no teito do mesencéfalo, entre os tubérculos bixéminos craniais, na denominada fosa pineal. Ten o tamaño aproximado dun chícharo e pesa uns 130&nbsp;mg. Esta glándula actívase e produce melatonina cando non hai luz.

A melatonina é producida polos pinealocitos a partir da serotonina. A epífise está relacionada coa regulación dos ciclos de vixilia e sono. Comprobouse que esta hormona serve para contrarrestar os efectos da síndrome de diferenza de zonas horarias. É tamén un poderoso antioxidante e tense comprobado que participa na apoptose de células cancerosas no timo, pero tamén está comprobado que altas doses desta hormona teñen un efecto canceríxeno. É tamén un feito que controla o comezo da puberdade e que podería influír nos ritmos circadianos. A produción desta hormona diminúe coa idade.
Ovario

O **ovario**, en todos os seres vivos con órganos diferenciados, é o órgano onde se producen os gametos femininos, tanto nos animais como nas plantas.

## Ovarios nos animais 
O **ovario** é a gónada feminina produtora de hormonas sexuais e óvulos. Son estruturas pares con forma de améndoa (mais dúas veces máis grandes), de cor branca rosada, situadas a ambos os lados do útero. Os ovarios femininos son homólogos aos testículos masculinos.

Os folículos ováricos producen óvulos (ovocitos) e segregan un grupo de hormonas: estróxenos e proxesterona. Estas hormonas inducen e manteñen os cambios físicos da puberdade e as características sexuais secundarias, apoian a maduración do endometrio uterino ante unha posíbel implantación dun óvulo fecundado. Así mesmo, subministran os sinais axeitados ao hipotálamo e á pituitaria para manter o ciclo menstrual. Os estróxenos teñen un papel preponderante no mantemento da graxa subcutánea, a fortaleza dos ósos e algúns aspectos das funcións cerebrais.

Durante a vida fértil feminina (a cal comeza na puberdade), cada ovario desenvolve un óvulo alternamente en ciclos (ovulación) de aproximadamente 28 días, momento no cal libérao.

Os óvulos teñen que atravesar un pequeno espazo para entrar nas trompas de Falopio e se dirixir gradualmente cara ao útero. Se neste traxecto é fecundado por un espermatozoide, converterase en cigoto e posteriormente en embrión.

Ocasionalmente, un ovo fertilizado pode ficar nunha das trompas de Falopio, o que dá lugar a un embarazo ectópico, resultando moi perigoso, tanto para a muller como para o posíbel feto, xa que cada trompa é moi estreita.

Se un óvulo fica no folículo ovárico pode producir un quiste.

## Ovario das plantas 
300px|miniatura|Diagrama dunha flor
Das estruturas que constitúen o carpelo, o estigma é o que se atopa na parte superior, ligándose ao ovario a través do estilete. O ovario é unha cavidade onde se atopan aloxados os óvulos. Estes atópanse ligados ao ovario a través dun pedúnculo, o funículo, nunha rexión designada como placenta.
## Véxase tamén
Escroto

Nos animais do sexo masculino, o **escroto** ou **saco/bolsa testicular** é unha bolsa externa de pel e músculo que contén os testículos. É unha extensión do abdome e atópase entre o pene e o ano.

## Histoloxía 
Nos humanos, ata a novena semana de xestación, o feto macho ou femia só presenta aínda dous túbulos labio-escrotais que darán na meniña os labia maiora da vulva e o escroto no meniño. Cara ó sétimo ou oitavo mes os testículos baixarán ás bolsas escrotais.

A función do *escroto*, é manter os testículos a unha temperatura inferior á do resto do corpo (34,4º celsius) para favorece-la produción de espermatozoides (espermatoxénese), a calor excesiva destrúe os espermatozoides. A regulación térmica efectúase grazas ó movemento reflexo do músculo cremáster que, contraendo o escroto, achega os testículos ó corpo cando vai frío e á inversa cando vai calor, favorecendo pola transpiración o mantemento dunha temperatura máis baixa.

miniatura|250px|esquerda|Escroto Humano.
A pel do escroto é particularmente permeable a numerosas moléculas, podería xogar un rol no sistema hormonal. O cirurxián inglés Percivall Pott (1714-1788) decatárase xa de que os nenos que foran empregados, polo seu pequeno tamaño, desenfeluxando chemineas eran máis propensos a desenvolver un cancro de escroto na idade adulta, cara ós 20 anos, o que foi un dos primeiros indicios das causas ambientais de certos cancros.

Aínda que a temperatura ideal varíe conforme a especie, nos animais de sangue quente parece haber unha maior necesidade de control, e de aí a necesidade e evolución do *escroto*, a pesar do riscos que representa por non ofrecer protección aos testículos.

Suponse que a fraca resistencia do esperma ás altas temperaturas, sirva para impedir que mulleres doentes (con febre), poidan empreñar.

Nos humanos e noutros mamíferos, o escroto fica coberto de pelos pubianos a partir da puberdade.
Shenyang

**Shenyang** (en chinés 沈阳市) é unha cidade chinesa, capital da provincia de Liaoning en Manchuria. Ata 1950 coñecida coma Mukden, é o maior e máis importante centro urbano do nordeste da República Popular da China, destacado núcleo industrial do país (3.372.216 h, censo 2000; máis de seis millóns na aglomeración).

Situada no extremo nororiental da conca baixa do río Liao, sempre foi lugar de fronteira, fronte aos pobos nómades do norte primeiro (dende o século X), os mongois despois, entre o imperio ruso e o xaponés no cambio do XIX ao XX; polo que as múltiples influencias de todas estas culturas reflectíronse na forma e vida da cidade.
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Historia de Shenyang
Política de Ecuador

O funcionamento da **política de Ecuador** aparece recollido na constitución de Ecuador, cun mandato de 4 anos para a presidencia, a vicepresidencia e para os membros do Congreso Nacional Ecuatoriano. O cargo da presidencia pode reelixirse, pero non para o mandato inmediatamente seguinte. Para votar é necesario ter máis de 18 anos, e o sufraxio é universal e obrigatorio dos 18 os 65 anos, e facultativo para quen ten máis de 65.

Os gobernos provinciais e municipais, e os lexislativos provinciais e municipais son directamente elixidos. O congreso funciona o ano enteiro, excepto nos recesos, en xullo e decembro.

## Poder executivo 
O presidente e o vicepresidente son elixidos na mesma elección polo voto popular para un período de 4 anos, sen reelección. O poder executivo inclúe aínda 15 ministerios, e os ministros son nomeados directamente polo presidente da república.

## Poder lexislativo 
Ecuador ten un congreso unicameral (non existe a figura do senado) formado por 100 membros, elixidos directamente polo voto popular nas provincias, para un período de 4 anos. Ecuador é dividido en 22 provincias, subdivididas en municipios. Tanto as provincias como os municipios teñen os seus lexislativos locais.

## Poder xudicial 
A Suprema Corte de Ecuador está composta de 31 xuíces. O país non acepta xurisdición compulsoria da Tribunal Internacional de Xustiza. Os novos membros da "Suprema Corte" son escollidos polos membros actuais da corte. Hai tamén unha corte electoral e unha corte constitucional. Nunha crise política en 2004, membros da corte electoral e da corte constitucional foron substituídos polo congreso. En 2005, foi a vez do congreso substituír 27 dos 31 xuíces da "Suprema Corte".
Bioloxía pesqueira

A **bioloxía pesqueira** estuda os parámetros biolóxicos que caracterizan unha pesqueira: recrutamento, reprodutores, talle de primeira maduración etc., e os relaciona cos factores propios da pesca: esforzo pesqueiro, cota de captura, características da frota etc.
Get Smart

***Get Smart*** foi unha serie de televisión que foi un éxito na década dos 60 nos USA, e nas seguintes no resto do mundo. Creada por Mel Brooks xunto con Buck Henry, a serie estaba protagonizada por Don Adams (como Maxwell Smart, Axente 86), Barbara Feldon (como Axente 99) e Edward Platt (como Thaddeus, o xefe).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Irina Korschunow

**Irina Korschunow**, nada en Stendal o 31 de decembro de 1925 e finada en Múnic o 31 de decembro de 2013, foi unha escritora e xornalista alemá.
## Traxectoria
Filla de nai alemá e pai ruso. Estudou filoloxía alemá e socioloxía en Göttingen e Múnic. Autora de numerosas novelas e guións cinematográficos, en especial de literatura infantil e xuvenil.

## Obras 
* "Die Wawuschels mit den grünen Haaren" (1967)
* "Die Sache mit Christoph" (1978)
* "Er hieß Jan" (1979)
* "Ein Anruf von Sebastian" (1981)
* "Glück hat seinen Preis" (1983)
* "Es muss auch kleine Riesen geben" 
* "Kleiner Pelz" (1984)
* "Hanno malt sich einen Drachen" (1987)
* "Wenn ein Unugunu kommt" (1985
* "Kleiner Pelz will größer werden" (1986)
* "Von Juni zu Juni" (1999)
* "Das Luftkind" (2003)
Viñetas desde o Atlántico

[miniatura|250x250px|[Miguelanxo Prado na edición de 2017.]]
**Viñetas desde o Atlántico** ou tamén coñecido como **Salón do cómic da Coruña** é un evento que se celebra na cidade da Coruña tódolos anos durante o verán.

## Historia e características
A primeira edición celebrouse en 1998 e foi anunciada cun cartel deseñado por Miguelanxo Prado. Durante as vinte e cinco edicións até o 2023, diversos autores e autoras galegas realizaron o cartel anunciador.

O evento combinaba exposicións con orixinais de autores clásicos, como Will Eisner, ou outros autores convidados, con charlas e outros eventos, no local do Quiosco Alfonso, no Palacio de María Pita, na Casa da Cultura Salvador de Madariaga, na sala de exposicións do Colexio de Arquitectos de Galicia (COAG), na sala municipal que alberga Palexco e nas rúas da cidade, con reproducións de personaxes da BD, tanto europeos como Asterix e Obelix como superheroes de DC Comics e Marvel  ocupando lugares emblemáticos da cidade.

A súa VIII edición foi celebrada entre os días 15 e 22 de agosto do 2005. Nesta edición foi celebrado o 50 aniversario do Capitán Trueno.

A XI edición celebrouse entre o 11 e o 17 de agosto de 2008 e tivo entre os seus convidados a Catel Muller, Daniel Acuña, David Aja, Howard Cruse, José Louis Bocquet, Luc Brunschwig, Mark Buckingham, Olivier Ka, Sergio Bleda, Francisco Solano López e Étienne le Roux. Tamén se realizaron diferentes charlas e exposicións sobre a BD *Arrugas* de Paco Roca, Solano López, David Aja, Olivier Ka etc.

Durante a pandemia de Covid-19 o festival mantivo actividade e presenza retransmitindo actos en *streaming.*

### Dirección 
Desde 1998 até 2023 o seu director foi Miguelanxo Prado. En marzo de 2023 convocou unha roda de prensa para explicar a súa renuncia após 25 anos, onde explicou que foi o resultado dunha combinación de descontento coa xestión orzamentaria, desafíos estruturais e organizativos e discrepancias coa administración local, o que o levou a tomar a decisión despois de 15 anos considerándoo. En agosto de 2023 tivo lugar a primeira edición non dirixida por Prado, sendo a dirección do festival asumida por Manel Cráneo.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Salón del Cómic de Zaragoza*
* Salón Internacional de Banda Deseñada de Barcelona (en catalán *Saló Internacional del Còmic de Barcelona* )
* ''Salón Internacional del Cómic del Principáu d'Asturies''

### Ligazóns externas 
*Sitio web de Viñetas desde o Atlántico
Albany

O topónimo inglés **Albany** pode referirse a:

* **Albany**, poboación australiana en Australia Occidental;
* **Albany**, poboación canadense en Nova Escocia;
* **Albany**, poboación canadense en Ontario;
* **Albany**, poboación canadense na illa do Príncipe Eduardo;
* **Albany**, barrio neozelandés de Auckland;
* **Albany**, poboación estadounidense en California;
* **Albany**, poboación estadounidense en Illinois;
* **Albany Township**, poboación estadounidense en Illinois;
* **Albany**, poboación estadounidense en Indiana;
* **Albany**, poboación estadounidense en Iowa;
* **Albany**, poboación estadounidense en Kentucky;
* **Albany**, poboación estadounidense en Luisiana;
* **Albany Township**, poboación estadounidense en Maine;
* **Albany**, poboación estadounidense en Minnesota;
* **Albany Township**, poboación estadounidense en Minnesota;
* **Albany**, poboación estadounidense en Missouri;
* **Albany Township**, poboación estadounidense en Nebraska;
* **Albany**, poboación estadounidense en Nova Hampshire;
* **Albany**, poboación estadounidense no estado de Nova York;
* **Albany**, poboación estadounidense en Ohio;
* **Albany**, poboación estadounidense en Oklahoma;
* **Albany**, poboación estadounidense en Oregón;
* **Albany Township**, poboación estadounidense en Berks County, Pensilvania;
* **Albany Township**, poboación estadounidense en Bradford County, Pensilvania;
* **Albany**, poboación estadounidense en Tennessee;
* **Albany**, poboación estadounidense en Texas;
* **Albany**, poboación estadounidense en Vermont;
* **Albany**, poboación estadounidense en Wisconsin;
* **Albany**, poboación estadounidense en Pepin County, Wisconsin;
* **Albany**, poboación estadounidense en Xeorxia;
* **Albany**, poboación surafricana no Cabo Oriental;
Esquerda política

**Esquerda**, en política, é un termo referido (sen precisión particular) ó segmento do espectro político tipicamente asociado a calquera clase de socialismo ou socialdemocracia, en oposición á dereita política e ó liberalismo.

## Historia
A terminoloxía de esquerda-dereita política está orixinalmente baseada no lugar no que se sentaban os partisanos parlamentarios durante a Revolución Francesa. Os partidarios máis ardentes de medidas revolucionarias radicais eran denominados comunmente como esquerdistas porque sentaban no lado esquerdo das sucesivas asembleas lexislativas.

Dentro da esquerda, existe un amplo espectro político que vai dende o que se considera *esquerda moderada* até a denominada extrema esquerda. O comunismo (así como a filosofía marxista na que se basea) e o anarquismo están considerados como formas radicais de **esquerda política**. A esquerda tamén está asociada co sindicalismo e as manifestacións, inda que estes non sexan exclusivos da esquerda. Tamén se consideran de esquerda movementos sociais, como a antiglobalización, o ecoloxismo, o feminismo, o movemento okupa, o pacifismo ou o punk.

Os conceptos de esquerda e dereita, en calquera caso, son relativos ao país e á situación política do propio país e do mundo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Centro político
*Dereita política
Diplodoco

220px|miniatura|Cranio de diplodoco.
**Diplodoco** é o nome co que se coñecen as especies pertencentes ao xénero *Diplodocus*, dinosauros da familia dos diplodócidos, que viviron a finais do período Xurásico, hai aproximadamente de 150 a 147 millóns de anos no que hoxe é Norteamérica.

## Características 
Eran uns dinosauros enormes, que se contan entre os maiores animais terrestres que existiron na Terra, pois medían entre 27 e 45 m e chegaban a pesar entre 30 e 50 t, aínda que saurópodos posteriores do Cretáceo, como o *Argentinosaurus*, os superaban, sobre todo no peso.

Os fósiles de *Diplodocus* encontráronse no oeste dos Estados Unidos de América (Colorado, Montana, Utah e Wyoming).

Os primeiros restos foron descubertos en 1877 por Samuel Wendell Williston, que os denominou *Diplodocus* ("os de dupla viga") en referencia á forma das vértebras da parte inferior da cola. Pensouse que estes ósos eran exclusivos dos *Diplodocus*, porén, acháronse tamén noutros membros da familia dos diplodócidos e en sauropódos non diplodócidos, como *Mamenchisaurus*.

Tiñan un pescozo e un rabo moi longos, cun corpo baixo, e camiñaba sobre as catro patas. A pesar do seu gran tamaño, tiñan unha cabeza moi pequena, con dentes así mesmo moi pequenos.

É probábel que pastaran nas grandes chairas de felgos e cicadáceas da súa época, chegando a consumir tamén as árbores de baixa altura, xa que non podía subir moito o seu pescozo.

## Especies 
* *Diplodocus longus* Marsh (especie tipo)
* *Diplodocus carnegiei* Hatcher, 1901
* *Diplodocus hallorum* (Gillette, 1991) Lucas *et al*., 2004
* *Diplodocus hayi* Holland, 1924

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Diplodocus 
* Diplodocus fossil picture
Mato Groso

**Mato Groso** é un estado brasileiro localizado ó oeste da rexión Centro-Oeste. Ten como límites o Amazonas e Pará ao norte; Tocantins e Goiás ao leste; ao sur Mato Groso do Sur; e o estado de Rondonia e Bolivia ao oeste. Ocupa unha superficie de 906.806,9&nbsp;km². A súa capital é Cuiabá. As principais cidades son: Cuiabá, Varzea Grande, Juína, Rondonópolis, Sinop, Barra do Garças e Alta Floresta.

## Historia 
Polo Tratado de Tordesillas, o territorio do actual estado de Mato Grosso pertencía á España, pero coa Unión Iberica en 1580 esa exclusividade de dominio español desapareceu. Coa descuberta de ouro en súas terras por *bandeirantes* (desbravadores) orixinarios de San Paulo o 1718, comezou o poboamento da rexión. En 1719 fundouse a freguesía de Cuiabá, actual capital do estado.

En 1750 co Tratado de Madrid tornouse territorio portugués. Posteriormente o Tratado de Santo Ildefonso confirmou os novos límites dos territorios portugués e español nas Américas, e a rexión de Mato Grosso tornouse definitivamente portuguesa.

Coa independencia do Brasil o 1822 a rexión tornouse provincia do Imperio. Posteriormente coa república, tornouse estado. En 1977 a través dunha lei, o sur do estado emancipouse como unidade federativa, tornando-se o estado de Mato Groso do Sur.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Brasil
* Estados do Brasil

### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Harold Pinter

**Harold Pinter**, nado en Hackney (Londres) o 10 de outubro de 1930 e finado en Londres o 24 de decembro de 2008, foi un dramaturgo e guionista cinematográfico inglés. Recibiu o Premio Nobel de Literatura en 2005.

## Traxectoria 
Harold Pinter introduciuse no mundo do teatro como actor. A súa primeira peza foi *The Room* (1957), cun único acto. Despois escribiu moitas comedias, como *The Birthday Party* (1958), *The Caretaker* (1960), *The Dumb Waiter* (1960) ou *The Homecoming* (1965).

Dedicouse tamén intensamente á radio e a televisión: *The Collection* (1961), *The Lover* (1963) e colaborou co director J. Losey. Entre as súas obras recentes están *Vellos tempos* (*Old Times*, 1971), ''No Man's Land* (1975), *Betrayal* (1978) e *The Hothouse* (1980), *Mountain Language* (1988), *Moonlight* (1993), *Ashes to Ashes* (1996) e *Celebration* (2000), nas que alternan momentos sombríos e momentos de farsa.

Harold Pinter é tamén un activista político, crítico coa Guerra de Iraq, os gobernos de George W. Bush e Tony Blair, o tratamento turco dos kurdos e defensor de Fidel Castro e Slobodan Milošević. Unha boa mostra da súa ideoloxía pode verse no seu polémico discurso de aceptación do Nobel.

## Obra 
O teatro de Pinter ten como referentes a Franz Kafka, Samuel Beckett e o teatro do absurdo. Os protagonistas padecen as neuroses do home contemporáneo e ocultan os seus sentimentos. A linguaxe é coloquial e está chea de ambigüidades, pausas e silencios, ademais da sensación de inadecuación expresiva.

As dúas obras de Pinter publicadas en galego foron *Vellos tempos* e *A festa de aniversario'', nun mesmo volume.

## Vida persoal 
Casado dúas veces, a segunda con Antonia Fraser. Morreu dun cancro de fígado.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial (en inglés)
* Páxina do Premio Nobel
Josep Pla

**Josep Pla i Casadevall**, nado en Palafrugell o 8 de marzo de 1897 e finado en Llofriu o 23 de abril de 1981, foi un escritor catalán.

## Traxectoria 
Fillo de pequenos propietarios rurais do Empordà, fai o bacharelato en Xirona, comeza a carreira de medicina en Barcelona, que deixa para estudar dereito. Tras licenciarse exerce o xornalismo primeiro en xornais locais e logo a partir de 1918 como profesional en *Las Noticias* e posteriormente en *La Publicitat*. Exerceu de correspondente de *La Veu de Catalunya* en Francia, Gran Bretaña, Italia, Alemaña ou a URSS.

Militante da Lliga Regionalista, en 1921 saíu elixido deputado provincial polo distrito de Bisbal. Durante a Segunda República española viviu en Madrid, aínda que seguiu colaborando en *La Veu de Catalunya*. En 1936 co inicio da Guerra civil española marchou a a Francia e a Italia para pasar posteriormente á España nacional, estableceuse en Donostia e colabora co *Diario Vasco* entre outubro de 1938 e xaneiro de 1939. Coa ocupación de Cataluña volta e foi subdirector durante tres meses no xornal *La Vanguardia*, *denominada entón La Vanguardia Española* e posteriormente entra na redacción da revista *Destino*, da que se converte no principal ideólogo.

O primeiro libro que publicou foi *Coses vistes* (1925). Outras obras foron *Rússia* (1925), *Llanterna màgica* (1926), «Relacions» (1927), *Vida de Manolo* (1928), *Cartes de lluny* (1928), *Cartes meridionals* (1929), *Madrid (Un dietari)* (1929), *Francesc Cambó* (1928-1930), *Vint-i-cinc anys de política catalanista* (1931), ''Madrid (L'adveniment de la República)* (1931), *Viatge a Catalunya* (1934), *Cadaqués* (1947), *Bodegó amb peixos* (1950), *L'illa dels castanyers* (1951), *Pa i raïm* (1951), *Un senyor Barcelona* (1951), *El carrer estret* (1952), *Llagosta i pollastre* (1952), *El vent garbí* (1952), *Girona* (1952), «Els pagesos» (1952), «Nocturn de primavera» (1953), «Els anys» (1953), *Les hores* (1453), *Contraban* (1954), *Peix fregit* (1954), *L'Empordanet* (1954), *Cartes d'Itàlia* (1955), *Santiago Rusiñol i el seu temps* (1955), *Els moments* (1955), *Week-end d'estiu a Nova York* (1955) e *De l'Empordanet a Barcelona*(1956).

Logo da guerra civil publicou versións en castelán pola imposibilidade de facelo en catalán, lingua na que sempre escribiu; entre a súa produción desa época destacan *Historia de la Segunda República Española* (1940-41), que vai rexeitar posteriormente, *Guía de la Costa Brava* (1941), *Las ciudades del mar* (1942), *Viaje en autobús* (1942), *Rusiñol y su tiempo* (1942), *El pintor Joaquín Mir* (1944), *Un señor de Barcelona* (1945) e *La huida del tiempo* (1945).

En 1956 comeza a publicar as súas *Obras Completas*, que chegaron aos vinte e nove volumes e que quedaron incompletas pola morte do editor. En 1966 comeza con *El quadern gris* a publicación das Obras Completas na editorial Destino.

En galego apareceu traducido en 1999 *Viaxe por Galicia: de Ribadeo a Tui'', crónica dunha viaxe realizada por Pla a Galicia.
Literatura islandesa

As primeiras manifestacións da **Literatura islandesa** foron textos xurídicos e traducións do latín, a partir do século XII comezáronse a pór por escrito as composicións da literatura oral. Debido á insularidade de Islandia, esta produción escrita conservouse inalterada até que no século XVI apareceu un movemento de eruditos que se interesou pola consolidación deste acervo. Grazas a isto, as literaturas nórdicas antigas (literaturas norrenas) puideron conservar moito do seu carácter.

## Historia e características 
No século XI florecían os escaldos, os poetas que actuaban nas cortes feudais, moitos dos cales emigraron cara a outros países escandinavos. O *Íslendingabók* de Ari Þorgilsson do século XII foi fundamental para o desenvolvemento da prosa islandesa ao substituír o latín nas obras historiográficas e nas mediadas dese século aparece un tratado de ortografía. A mediados do século XII apareceron as sagas de islandeses, literatura narrativa en prosa consistente en sagas, derivadas de feitos históricos do tempo dos viquingos. O século XIII a época de Snorri Sturluson, o maior erudito islandés antigo, que escribiu unha historia dos reis de Noruega, a *Heimskringla* e unha historia da poesía escáldica, a *Edda*.

Islandia foi dominada polos noruegueses e no século XV iniciouse a súa decadencia cultural. O único poeta foi o bispo católico J. Arason. Coa Reforma retomouse a tradición lingüística islandesa. Destaca a tradución da Biblia de O. Gottskálksson e G. Thorlálksson. Ironicamente, o interese pola literatura antiga provocou que nos séculos XVII e XVIII se fosen levando os documentos máis importantes para bibliotecas dinamarquesas e suecas. O pastor protestante H. Pétursson compuxo poesía relixiosa.

O Romanticismo islandés naceu en Copenhaguen entre estudantes que formularon o problema da identidade nacional e se agruparon arredor da revista *Fjölnir* e entre os que destacaban B. Thórarensen e J. Hallgrímsson. Durante os séculos XIX e XX déronse dúas correntes, unha verista, interesada polas tradicións locais e comprometidos na representación da dura realidade diaria, como G. Pálssson e Th. Gjallandi e outra espiritualista e simbolista, como E. Benediktsson e S. G. Stephansson.

Entre os autores recentes destacan os novelistas H.K. Laxness, Premio Nobel de Literatura en 1955, e G. Gunnarson.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Lingua islandesa
* Poesía escáldica
* rímur
* Landnámabók
Baixa California

**Baixa California** é un dos 31 estados que xunto co Distrito Federal conforman as 32 entidades federativas de México. É o estado máis setentrional do México. Fai fronteira co estado norteamericano de California, ao leste co estado mexicano de Sonora e co mar de Cortez, ao sur co estado mexicano de Baixa California Sur, e a oeste co océano Pacífico. No ano 2010 tiña unha poboación de máis de tres millóns de habitantes. A capital do Estado é a cidade de Mexicali.

Cidades importantes son Tijuana e Ensenada, ademais da capital, como tamén outras: Tecate, Playas de Rosarito, San Felipe, San Quintín, Ciudad Guadalupe Victoria, Ciudad Morelos, Los Algodones e La Rumorosa.

## Notas
Estado de Chihuahua

**Chihuahua** é o maior dos 31 Estados do México. Limita cos Estados mexicanos de Coahuila de Zaragoza, Durango, Sinaloa e Sonora, así como o Estado norteamericano de Texas. A súa área é de 244.938&nbsp;km², o estado máis extenso de México, e a súa poboación é de 3&nbsp;047&nbsp;900 habitantes. A capital do Estado é a cidade de Chihuahua, e a súa maior cidade é Ciudad Juárez. Outras cidades importantes son Delicias, Cuauhtémoc, Parral, Nuevo Casas Grandes, Camargo e Jiménez.

Ten 67 concellos.

## Véxase tamén
Sonora

**Sonora** é un dos 31 estados de México que se atopa no norte de México. A súa capital e cidade máis poboada é Hermosillo. Limita cos estados mexicanos de Chihuahua polo leste, Sinaloa polo sur e Baixa California polo noroeste, co mar de Cortés ou golfo de California (océano Pacífico) polo oeste e cos Estados Unidos polo norte. Con 179&nbsp;503 km² é o segundo meirande estado, por detrás de Chihuahua, e con 14,83 hab/km², o quinto menos densamente poboado, por detrás de Campeche, Chihuahua, Durango e Baixa California Sur. Foi fundado o 10 de xaneiro de 1824. 

O territorio está conformado por catro provincias fisiográficas: a Serra Madre Occidental, as Serras e Vales Paralelos no centro, o deserto e a costa do golfo de California. Está composto principalmente por desertos semiáridos e pradeiras, onde só nas zonas máis altas se produce chuvia de abondo para manter outros tipos de vexetación. 

É fogar de oito pobos indíxenas, entre eles os mayos, os yaquis e os seris. Foi economicamente importante pola agricultura, a gandería (en especial de vacún) e a minería dende o período colonial, e pola súa situación como estado fronteirizo dende a Intervención estadounidense en México. Despois da venda de La Mesilla, Sonora perdeu máis dun cuarto do seu territorio. Dende o século XX até o presente, a industria, o turismo e os agronegocios dominaron a economía, o cal atraeu migración doutras partes de México.

Divídese en 72 concellos e algunhas das localidades máis importantes son Ciudad Obregón, Navojoa, Caborca, Guaymas, Puerto Peñasco, Nogales, Agua Prieta, San Luis Río Colorado, Nacozari de García e Cananea.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Estado de Guanajuato

O **Estado de Guanajuato**, é un dos 31 estados do México, localizado no centro do país, e facendo fronteira cos estados mexicanos de Xalisco, San Luis Potosí, Zacatecas, Querétaro e Michoacán. A súa área é de 30.589&nbsp;km² e a súa poboación é de 4&nbsp;656&nbsp;760 habitantes. A capital do Estado é a cidade de Guanajuato. A súa principal fonte de renda é a minaría de prata (o Estado posúe unha das maiores reservas mundiais deste mineral), entre outros como estaño, ouro, cobre, chumbo e mercurio.

Ten unha extensión territorial de 30.491&nbsp;km². Por esta extensión ocupa o vixésimo segundo lugar entre as entidades de México. É maior que Nayarit, Estado de México, Tabasco, Querétaro, Aguascalientes, Colima, Hidalgo, Morelos, Tlaxcala e o Distrito Federal. Se se compara a súa extensión coa doutras entidades, Guanajuato cabe oito veces en Chihuahua e é sete veces máis grande que Tlaxcala.

O estado de Guanajuato abarca 46 municipios e cada un deles ten unha localidade na que se acha a denominada *cabecera* municipal, onde se asenta o goberno do municipio.

## Etimoloxía 
A verba *Guanajuato* remóntase ao século XIII ou XIV, cando os purépechas ou tarascos chegaron e ocuparon o que actualmente é o Estado de Michoacán e a parte sur do Estado de Guanajuato. O pobo purépecha acostumaba bautizar os lugares coas súas características físicas, coa abundancia dalgunha planta ou material en específico.
 
A palabra *Guanajuato* provén dos vocábulos *Kuanasï* e *Uato* da lingua purépecha. O nome significa *"Lugar montuoso de ras" ou "cerro de ras"*. Puxéronlle este nome debido a que os cerros que se encontran arredor da cidade de Guanajuato, aos antigos purépechas pareceulles que tiñan forma de ras.

## Historia 
[esquerda|miniatura|200px|Zona arqueolóxica de [Plazuelas, Pénjamo, lugar onde se desenvolveu a cultura chupitaro.]]
Os habitantes máis antigos do estado, segundo estudos recentes, puideron ser os chupícuaros; á chegada dos españois, os otomís e os chichimecas eran os grupos que habitaban a rexión.

O feito máis destacable da historia estatal (e tamén feito nacional importante) foi o acontecido na madrugada do 16 de setembro de 1810, nunha pequena localidade de Los Altos, chamada Dolores (actualmente Dolores Hidalgo). O cura Miguel Hidalgo, guanajuatense nado en Pénjamo, e os seus compañeiros independentistas levantáronse en armas contra o réxime virreinal, lanzando o famoso Grito de Dolores.

Xa consumada a independencia iniciada por Miguel Hidalgo, o territorio converteuse nun estado libre e soberano por decreto do 3 de febreiro de 1824.
Bágoa

miniatura|Lenda: **a** =glándula lacrimal, **b**= punto lacrimal superior, **c** =conduto superior, **d**= saco lacrimal, **e** =punto lacrimal inferior, **f**= conduto inferior, **g** = canle lácrimo-nasal
Unha **lágrima**, **bágoa**, **bagulla** ou **fluído lacrimal** é un líquido composto de auga, sales minerais e proteínas, producido polas glándulas lacrimais (do sistema lacrimal) nas pálpebras superiores do ollo humano para lubrificar e limpar o ollo. É producido en gran cantidade cando alguén chora.

## Lágrimas de crocodilo 
A expresión popular **derramar lágrimas de crocodilo** usada para dicir que alguén chora sen razón ou por finximento, xurdiu dun feito real que acontece cos crocodilos. Cando o animal come unha presa, faino sen mastigar, engulíndoa directamente. Para isto, abre a mandíbula de tal forma que comprime a glándula lacrimal, localizada na base da órbita, o que fai que os réptiles choren. Outra hipótese é, simplemente que esa secreción mantén húmidos os ollos cando están fóra da auga.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* RODRIGUES, Greice. **Rio de Lágrimas**: Na semana passada, o País assistiu a cenas de choradeira. Mas nem sempre o pranto é sincero. São Paulo: Editora Três, ISTOÉ n° 1865, p.&nbsp;40-41, 13 de jul. 2005.

### Outros artigos 
* Sistema lacrimal
Baixa California Sur

**Baixa California Sur** é un dos 31 Estados de México, que, xunto coa&nbsp;Cidade de México, forman os&nbsp;Estados Unidos Mexicanos. A súa capital e cidade máis poboada é La Paz. Atópase ó sur da península de Baixa California, na rexión noroeste do país, limitando polo norte con Baixa California, polo leste co mar de Cortés (océano Pacífico) e polo sur e oeste co océano Pacífico. Con 712 029 habitantes en 2015 é o segundo estado menos poblado, por diante de Colima. Con 73922&nbsp;km², é o noveno máis extenso, por detrás de Chihuahua, Sonora, Coahuila, Durango, Oaxaca, Tamaulipas, Xalisco e Zacatecas. Con 8,62 hab/km² é o estado menos densamente poboado. É, xunto con Quintana Roo, o estado máis recente do país, sendo ambos promovidos de territorio Federal a Estado Libre e Soberano, o 8 de outubro de 1974.

miniatura|230px|Oasis de Mulegé.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* INEGI: Información do Estado de Baja California Sur 
* Enciclopedia dos Municipios de México: Baja California Sur
Historia de São Paulo

[miniatura|*Fundação de São Paulo*, 1913. Pintura de [Antônio Parreiras.]]
A orixe da **historia urbana de São Paulo** é o patio dun colexio xesuíta que, no 1554, na festividade da conversión de São Paulo, fundan uns misioneiros da Compañía para evanxelizar aos indios da rexión. Elixen un outeiro protexido polos vales de dous regatos: o Anhangabaú ao oeste e o Tamanduateí ao leste.

Ao arredor configúrase unha pequena vila que terá forma triangular: nos vértices, tres centros relixiosos, e tres rúas delimitadoras: rúa Direita, de leste a oeste, entre o Colexio e o convento de San Francisco ata o Anhangabaú; rúa Sao Bento, de sur a norte, entre S.Francisco e o convento de Sao Bento; e facendo de hipotenusa, a rúa XV de Novembro .

Así vai permanecer practicamente ata a segunda metade do século XIX cando, da man da expansión do cultivo do café pola rexión e o ferrocarril que o trasportaba ata o porto de Santos, na costa, a cidade de São Paulo vaise desenvolver freneticamente ata se converter nunha metrópoles.

Primeiro, oubo que salvar a orografía que a constreñía, e fíxose cos viadutos que caracterizan a actual urbe. Os primeiros, que salvan o Anhangabaú: o do Chá continuando a rúa Direita ata o Teatro Municipal; e o de Santa Efixenia, máis ao norte, dende Sao Bento ata a igrexa de Sta. Efixenia no barrio homónimo .

Despois a cidade medrou brutal e descontroladamente por mera xustaposición de barrios . O máis destacado por seren o corazón da actual cidade, o do suroeste, en torno a Avenida Paulista .

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Megalópole de São Paulo
Etnoloxía

A **etnoloxía** é a ciencia social que estuda e compara os diferentes pobos ou razas do mundo. Por algúns autores é considerada unha disciplina e metódo de investigación da antropoloxía.

A etnoloxía, na súa acepción orixinal, é o estudo das sociedades primitivas, aínda que, co desenvolvemento da antropoloxía, o termo "primitivo" foi abandonado por se considerar que xustificaba preconceptos étnicos. Así, actualmente dise que etnoloxía é o estudo das características de calquera etnia, isto é, agrupamento humano -pobo ou grupo social- que presenta algunha estrutura socioeconómica homoxénea, onde en xeral os membros teñen interaccións cara a cara, e hai unha comuñón de cultura e de lingua. Este estudo pretende establecer liñas xerais e de desenvolvemento das sociedades.

A etnoloxía estuda sistematicamente e procura estabelecer relacións comparativas entre as características dos diferentes pobos humanos dende diferentes aspectos como son:

* A **diversidade cultural:** a etnoloxía concibe a cultura como unha pluralidade e en oposición á natureza. Así, o estudo da cultura obriga á análise das relacións que unen e separan ambas dimensións nas sociedades humanas e tamén  a esclarecer o que é universal no home e o que é arbitrario no seu comportamento, xerando unha reflexión sobre os nexos que unen as leis naturais coas regras culturais.
* O parentesco entre diferentes sociedades e as súas influencias.
* A subsistencia e sistemas económicos das culturas ou civilizacións.
* A relixión e expresión simbólica transcendental.
* A organización familiar, sistemas sociais e políticos.

Se bioloxicamente se clasifica ó home como homínido, etnoloxicamente debe clasificarse como humánido.[miniatura|centro|Cultura material, [Museo Valenciano de Etnoloxía.]]
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Etnografía
* Antropoloxía clásica
* Etnoloxía veterinaria
* Artes e tradicións populares
Subdivisións de Chile

100px|dereita
Chile está dividido en 16 rexións, 56 provincias e 346 comunas. Abaixo segue a relación das 13 rexións (do norte para o sur):

* I - Rexión de Tarapacá - Capital: Iquique
* II - Rexión de Antofagasta - Capital: Antofagasta
* III - Rexión de Atacama - Capital: Copiapó
* IV - Rexión de Coquimbo - Capital: La Serena
* V - Rexión de Valparaíso - Capital: Valparaíso
* VI - Rexión do O'Higgins - Capital: Rancagua
* VII - Rexión do Maule - Capital: Talca
* VIII - Rexión do Biobío - Capital: Comcepción
* IX - Rexión da Araucanía - Capital: Temuco
* X - Rexión de Los Lagos - Capital: Puerto Montt
* XI - Rexión de Aisén - Capital: Coihaique
* XII - Rexión de Magallanes e Antártica - Capital: Punta Arenas
* RM - Rexión Rexión Metropolitana de Santiago - Capital: Santiago de Chile
* XIV - Rexión de Los Ríos - Capital: Valdivia
* XV - Rexión de Arica e Parinacota - Capital: Arica
* XVI -Rexión de Ñuble - Capital: Chillán
Historia de Colombia

A **historia de Colombia** abrangue a historia de Colombia e a dos seus estados predecesores. Colombia fórmase como nación no 1810 a partir da colonia española de Nueva Granada, oficializada no 1550, aínda que se constituíu uns anos antes e tomou definitivamente o seu nome actual no 1863.  Este artigo cobre a historia do actual territorio de Colombia, incluíndo o que sabemos de antes da colonia.

## Período prehispánico
As testemuñas arqueolóxicas indican que o territorio actual de Colombia foi habitado polo ser humano polo menos durante 10.000 anos.

## Idade Moderna
Os exploradores españois chegaron á zona arredor do ano 1500, atopando na rexión tribos indíxenas como os Muiscas, ás que foron subxugadas e conquistadas. Os españois construíron varios asentamentos que finalmente se converteron nas provincias que conformaron a Nova Granada, ao principio como Real Audiencia e dende 1717 como vicerreinado, incluíndo varias provincias que pertenceran ata ese momento á xurisdición do vicerreinado do Perú.

### Época da independencia 
O movemento de independencia, en gran parte liderado por Simón Bolívar e Francisco de Paula Santander, dende 1810 finalmente tivo éxito no 1819 cando o territorio ocupado polo vicerreinado de Nova Granada se converteu nunha República Federal, logo coñecida como a Gran Colombia en honra ao navegante Cristovo Colón, tras a batalla de Boyacá (7 de agosto de 1819) e o Congreso de Angostura ese mesmo ano.

### República 
As divisións internas dos caudillistas conduciron no 1830 á separación dos departamentos que compuñan a Gran Colombia: Venezuela, Quito (actual Ecuador) e Cundinamarca no 1830. Cundinamarca tivo o nome de Nueva Granada ata o 1863, e logo foi nomeada Estados Unidos de Colombia ata que no 1886 tomou o seu nome actual: República de Colombia.

As divisións internas permaneceron, acendendo a guerra civil de vez en cando e contribuíndo a debilitar o país no tempo previo á independencia, coa axuda de Estados Unidos que proxectaba construír unha canle de paso entre o Caribe e o Pacífico, de Panamá no 1903, que orixinalmente se unira á Gran Colombia dende 1821.

## Século XX
Dende a década de 1960 en adiante, o país viuse afectado por grupos insurxentes irregulares como as Forzas Armadas Revolucionarias de Colombia (FARC) ou o Exército de Liberación Nacional (ELN). O presidente Belisario Betancur no 1982 comezou un movemento de reconstrución nacional tratando de integrar ás guerrillas no sistema, con resultados parciais e á vez tráxicos. No 2002, o fracaso da negociación do presidente Andrés Pastrana Arango coas guerrillas levou á elección de Álvaro Uribe, e ao desestimarse a necesidade de negociación, preséntase nun primeiro plano continuar á elaborar as estratexias da loita contra as drogas, que se materializou co Plan Colombia.
Subdivisións do Perú

O Perú divídese en 25 departamentos e estes divídense en 194 provincias (cidades), e máis a Provincia de Lima.
As 196 provincias (incluíndo a provincia de Lima), á súa vez, están subdivididas en 1 869 distritos.

A provincia de Lima, localizada na costa central do país, é a única que non pertence a ningún departamento. A cidade de Lima, capital do país, está localizada nesta provincia.

A rexión de Callao, onde se localiza a cidade de Callao, posúe unha única provincia, a provincia constitucional de Callao.
## Departamentos
Lista de todos os departamentos e as súas respectivas capitais:

# Amazonas (Chachapoyas)
# Ancash (Huaraz)
# Apurímac (Abancay)
# Arequipa (Arequipa)
# Ayacucho (Ayacucho)
# Cajamarca (Cajamarca)
# Callao (El Callao)
# Cuzco (Cuzco)
# Huancavelica (Huancavelica)
# Huánuco (Huánuco)
# Ica (Ica)
# Junin (Huancayo)
# La Libertad (Trujillo)
# Lambayeque (Chiclayo)
# Lima (Huacho)
# Loreto (Iquitos)
# Madre de Dios (Puerto Maldonado)
# Moquegua (Moquegua)
# Pasco (Cerro de Pasco)
# Piura (Piura)
# Puno (Puno)
# San Martín (Moyobamba)
# Tacna (Tacna)
# Tumbes (Tumbes)
# Ucayali (Pucallpa)
## Provincias
O país atópase dividido en 196 Provincias, as cales se dividen á súa vez en 1874 Distritos. As provincias e distritos creados desde o ano 2010 son:

Fonte: Normas Legais do Diario Oficial El Peruano, segundo data de publicación, que en todos os casos é o día seguinte da data da Lei, e/ou Secretaria de Demarcación y Organización Territorial de la Presidencia del Consejo de Ministros.