open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Čuvari noći

***Čuvari noći*** é un filme bosníaco de 2008 dirixido por Namik Kabil. Foi escollido como candidato de Bosnia e Hercegovina para Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 82ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Sinopse 
Mahir leva tres anos casado con Geraldine e aínda non teñen fillos. Entón, Mahir convéncese a si mesmo de que está embarazado.

## Personaxes 
* Vahid Piralic como Mahir
* Milan Pavlovic como Brizla
* Namik Kabil como Specijalac

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Bosnia e Hercegovina propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 82ª edición dos Óscar

### Ligazóns externas 
*
Leucoaraiose

dereita|miniatura|Imaxe de resonancia magnética: leucoaraiose nun paciente de 90 anos, que presenta ademais unha atrofia cerebral.
O termo **leucoaraiose** emprégase en medicina para describir un achado radiolóxico que consiste na perda difusa de densidade en varias rexións da substancia branca do cerebro, próximas aos ventrículos cerebrais e á cortiza cerebral profunda. Non é un diagnóstico, senón un achado radiolóxico, detéctase mediante imaxes obtidas por diferentes técnicas, como a resonancia magnética nuclear e a tomografía axial computarizada.
miniatura|Imaxe de resonancia magnética ponderación T2 FLAIR: lesións de leucoaraiosis (frechas).
A leucoaraiose pode aparecer en diferentes procesos, como a doenza de Alzhéimer, a demencia multiinfarto e a enfermidade de Binswanger, aínda que é frecuente que se observe en persoas de idade avanzada que non presentan ningún signo de enfermidade. Desta forma detéctase no 22% de suxeitos menores de 40 anos e  nun 30-92% en maiores de 60 anos, por iso para moitos autores non sería máis que un proceso fisiolóxico asociado ao envellecemento.

Suscitouse un debate na comunidade médica sobre a orixe e importancia deste achado, non estando totalmente aclarado o seu significado e prognóstico. A asociación de leucoaraiose coa existencia de cambios de conduta ou demencia é factible, pero para moitos especialistas é inconsistente, tendo en conta que nalgunhas series aparece leucoaraiose no 90% das persoas de máis de 60 anos.

## Historia 
O termo procede do grego *leuko* (branco) e *araios* (rarefacción). O neurólogo canadense Vladimir Hachinski acuñou o nome en 1987.

## Frecuencia 
* Persoas normais: A leucoaraiose aparece entre o 9 e 19% de persoas normais de calquera idade, no 22% dos suxeitos normais menores de 40 anos e no 30-92% das persoas de máis de 60 anos.

## Notas
Gran Premio de Mónaco de 1930

O **Gran Premio de Mónaco de 1930** foi un Gran Premio de carreiras de motor celebrado no Circuíto de Mónaco o 6 de abril de 1930. O francés René Dreyfus gañou a carreira nun Bugatti privado, por diante dos Bugattis oficiais de Louis Chiron e Guy Bouriat. A carreira viuse un tanto ensuciada polas acusacións de amaño de .
.

## Participantes
## Grella de saída
**Nota:** os espazos da grella determináronse por sorteo (Bowes, Ferrari e Frankl debían comezar provisionalmente na primeira, terceira e cuarta filas, respectivamente).

## Clasificación
[miniatura|[René Dreyfus despois de gañar a carreira]]
### Carreira
## Notas
## Véxase tamén
Gran Premio de Mónaco de 1948

O **Gran Premio de Mónaco de 1948** foi un Gran Premio, celebrado en Monte Carlo o 16 de maio de 1948.

O primeiro evento baixo unha nova fórmula, 1½ litros sobrealimentados ou 4½ litros con aspiración natural, contou cunha multitude variada de marcas. O Simca-Gordini de  de Jean-Pierre Wimille tomou o liderado, pero foi adiantado polos Maserati 4CLs de Giuseppe Farina e despois por Luigi Villoresi . Farina logrou a vitoria.

## Clasificación
A menos que se indique o contrario, todos os resultados da carreira tómanse de 

## Notas 
### Bibliografía 
*Kettlewell, Mike. "Monaco: Road Racing on the Riviera", in Northey, Tom, editor. *World of Automobiles*, Volume 12, pp.&nbsp;1381–4. London: Orbis, 1974.
### Ligazóns externas 
{{Navbox
|name    = Campionatos F1
|title   = Gran Premio de Mónaco
|listclass = hlist
|belowclass = hlist
|state={}
|list1   = 
*1929
*1930
*1931
*1932
*1933
*1934
*1935
*1936
*1937
*1948
*1950
*1951
*1952
*1953
*1954
*1955
*1956
*1957
*1958
*1959
*1960
*1961
*1962
*1963
*1964
*1965
*1966
*1967
*1968
*1969
*1970
*1971
*1972
*1973
*1974
*1975
*1976
*1977
*1978
*1979
*1980
*1981
*1982
*1983
*1984
*1985
*1986
*1987
*1988
*1989
*1990
*1991
*1992
*1993
*1994
*1995
*1996
*1997
*1998
*1999
*2000
*2001
*2002
*2003
*2004
*2005
*2006
*2007
*2008
*2009
*2010
*2011
*2012
*2013
*2014
*2015
*2016
*2017
*2018
*2019
*2020
*2021
*2022
*2023
|below  = 
*Pilotos
*Pilotos campións do mundo
*Escudarías
*Escudarías campioas do mundo
*Grandes Premios
*Circuítos
}}
Forzas Aéreas do Exército dos Estados Unidos

As **Forzas Aéreas do Exército dos Estados Unidos** (**USAAF** ou **AAF**) foi o principal servzo de guerra aérea baseado en terra do Exército dos Estados Unidos e, de facto, foi o servizo aéreo dos Estados Unidos durante e inmediatamente despois da segunda guerra mundial. Creouse o 20 de xuño de 1941 como sucesoro do Corpo Aéreo do Exército dos Estados Unidos e é o predecesor directo da Forza Aérea dos Estados Unidos, unha das actuais seis forzas armadas dos Estados Unidos. A AAF foi un compoñente do Exército que o 2 de marzo de 1942 foi dividida funcionalmente por orde executiva en tres forzas autónomas: as Forzas Terrestres do Exército, o Servizo de Subministración do Exército (que en 1943 converteuse nas Forzas de Servizo do Exército), e as Forzas Aéreas do Exército. Cada unha destas forzas tiña un comandante xeneral que reportaba directamente ao Xefe do Estado Maior do Exército.

## Notas
Thor Agena Vibration Experiment

**Thor Agena Vibration Experiment** ou **TEVA** foi un conxunto de instrumentos acaroado á etapa superior do foguete Thor Agena B que lanzou o satélite Alouette 1.

## Características 
TAVE foi deseñado para medir as vibracións de baixa frecuencia do foguete durante o lanzamento e medir o seu rendemento. Os datos permitiron verificar as predicións do fabricante, Lockheed Martin, sobre o comportamento do foguete, o que serviu para o deseño de futuros foguetes.

TAVE tiña unha masa de 790 kg e foi deseñado, construído e probado en só vinte días. Funcionou alimentado por baterías e quedou nunha órbita de 995 km de perixeo e 1021 km de apoxeo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
*Thor Agena B
TD-1A

**TD-1A** foi un observatorio espacial da antiga axencia espacial europea ESRO lanzado a bordo dun foguete Delta N desde a base Vandenberg da Forza Aérea o 12 de marzo de 1972.

## Características 
TD-1A (*Thor Delta 1A*) foi un observatorio espacial europeo con sete experimentos a bordo. A súa misión foi observar o ceo no rango do ultravioleta, os raios X e os raios gamma e detectando raios cósmicos. Cinco dos experimentos estaban adicados a observar o ceo en xeral, mentres que dous adicáronse a observar o Sol en raios X e raios gamma.

O satélite, de 472 kg de masa, estabilizábase nos tres eixos e alimentábase mediante paneis solares. Tiña forma de caixa de 1 x 0,9 x 2,2 m, coa parte interior adicada aos subsistemas de comunicacións, enerxía e propulsión e a superior albergando os experimentos científicos. O observatorio estivo funcionando ata maio de 1974, en que se terminou o gas que controlaba a actitude do satélite. TD-1A reentrou na atmosfera terrestre o 9 de xaneiro de 1980.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
*Delta N
Tracking and Data Relay Satellite

miniatura|Maqueta dun satélite TDRS.
**Tracking and Data Relay Satellite** ou **TDRS** é unha serie de satélites de comunicacións en órbita xeoestacionaria dos Estados Unidos usado para dar cobertura a satélites artificiais e naves espaciais en órbita terrestre.

## Características 
A rede de satélites TDRS da servizo a satélites militares e científicos dos Estados Unidos e deu servizo aos transbordadores espaciais. Permiten manter contacto en todo momento cos vehículos en órbita sobre calquera punto do planeta sen depender de estacións terrestres. Os satélites TDRS caracterízanse por estar alimentados por paneis solares e dispoñer de dúas grandes antenas parabólicas, ademais doutras máis pequenas. A serie de satélites vai pola terceira xeración.
miniatura|TDRS 7 na bodega do transbordador Discovery.
### TDRS 8, 9 e 10 (TDRS H, I e J) 
A segunda xeración de satélites TDRS foi construída por Boeing Satellite Systems. Son tres satélites de 3192 kg de masa que usan o bus BSS-601 e lanzados entre 2000 e 2002 usando foguetes Atlas 2A. Ademais de transpondedores en banda S e Ku levan transpondedores en banda Ka para aumentar a súa capacidade, chegando a poder recibir a 800 Mbps e a transmitir a 25 Mbps. Os seus paneis solares xeneran ata 2300 W de potencia, usando baterías de hidruro de níquel.

### TDRS 11, 12 e 13 (TDRS K, L e M) 
A terceira xeración de satélites TDRS foi tamén construída por Boeing pero usando o bus BSS-601HP, cunha masa de 3454 kg. Foron lanzados entre 2013 e 2017 usando foguetes Atlas 5.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Transbordador espacial Challenger
*Transbordador espacial Discovery
*Transbordador espacial Atlantis
*Transbordador espacial Endeavour
*Atlas 2A
*Atlas 5
A Buavista, Serantes, Tapia de Casarego

**A Buavista** é un lugar da parroquia de Serantes no concello de Tapia de Casarego que se localiza no occidente de Asturias. 
Situado a 139 metros sobre o nivel do mar, a aldea localízase a 8 km da vila, e capital do concello, de Tapia de Casarego e en 2021 contaba con 6 habitantes. 
## Notas
Telstar

miniatura|Un dos satélites Telstar.
**Telstar** foi o nome dos dous primeiros satélites de comunicacións activos.

## Características 
O desenvolvemento dos satélites Telstar comezou en outono de 1960 por parte da operadora de comunicacións AT&T. O plan inicial era lanzar entre 50 e 120 satélites activos a órbitas de máis de 10.000 km de altura para ofrecer cobertura case continua. Finalmente o sistema viuse reducido a dous satélites prototipo cos que probar os conceptos e técnicas que usaría a constelación orixinal.

Un total de seis satélites Telstar foron deseñados e construídos polos Bell Telephone Laboratories con contribución da NASA, que proporcionou o lanzamento e en parte o seguimento e telemetría dos satélites, dos que finalmente se puxeron en órbita dous. Ademais dos transmisores de comunicacións os satélites levaban tamén instrumentos para medir a distribución dos protóns e electróns no cinto de Van Allen. Os satélites alimentábanse mediante células solares e tiñan unha masa de 171 kg (Telstar 1) e 176 kg (Telstar 2).

Telstar 1 foi lanzado o 10 de xullo de 1962 mediante un foguete Delta a unha órbita duns 956 x 5634 km. Funcionou sen problemas ata novembro en que o canal de recepción de comandos comezou a ter fallos de maneira intermitente. O transmisor fallou totalmente o 21 de febreiro de 1963.

Telstar 2 foi lanzado o 7 de maio de 1963 mediante un foguete Delta B. Funcionou todo o tempo ata que foi apagado o 16 de maio de 1965.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Delta
*Delta B
Dinastía watásida

A **dinastía watasida** ou **watásida** (en , *Iweṭṭasen*, en , *al-waṭṭāsīyūn*) foi a dinastía bérber que gobernou o territorio do reino de Fez, no actual Marrocos durante os séculos XV e XVI. 

Os merínidos perderon o poder na revolta de 1465 e foron substituídos polos watasidas en 1472. As dúas familias estaban emparentadas e os merínidos tiñan varios visires watasida. 

Abu Abd Allah al-Sheikh Muhammad ibn Yahya *al-Mahdi* foi o primeiro sultán watasida. Só gobernou no norte do que hoxe é Marrocos, xa que o sur estaba dividido en varios principados. En 1554, na batalla de Tadla, os sahaditas de Tagmadert foron derrotados.

## Líderes watasidas 
### Visires 
* 1420-1448: Abu Zakariya Yahya al-Wattasi
* 1448-1458: Ali ibn Yusuf
* 1458-1459: Yahya ibn Abi Zakariya Yahya

### Sultáns 
* 1472-1504: Abu Abd Allah al-Sheikh Muhammad ibn Yahya
* 1504-1526: Mohammed o Portugués (Abu Abd Allah al-Burtuqali Muhammad ibn Muhammad, quen enviou a Leo Africanus e o seu tío a explorar Tumbuctú) 
* 1526-1526: Abu al-Hasan Abu Hasan Ali ibn Muhammad
* 1526-1545: Abu al-Abbas Ahmad ibn Muhammad
* 1545-1547: Nasir ad-Din al-Qasri Muhammad ibn Ahmad
* 1547-1549: Abu al-Abbas Ahmad ibn Muhammad
* 1554-1554: Abu al-Hasan Abu Hasun Ali ibn Muhammad

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Leo Africanus
* Al-Andalus
* Reino de Portugal
* Reino de Castela
* Marrocos
* Alxeria
Svenska damhockeyligan

A **Svenska damhockeyligan** (traducible ao galego como **Liga Sueca de Hóckey Feminino**) é a máxima categoría do hóckey sobre xeo feminino en Suecia. A competición naceu na tempada 2007-08 e na actualidade a integran dez equipos.

## Equipos 2023-24 
## Palmarés 
miniatura|Copa entregada ao equipo campión.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web da liga
Tempsat

**Tempsat** foi o nome de dous satélites artificiais do Laboratorio de Investigación Naval dos Estados Unidos.

## Características 
Os dous satélites Tempsat consistían en esferas pintadas de negro para o estudo do control térmico de satélites usando esta clase de pintura. Tempsat 1 foi lanzado mediante un Thor Ablestar o 13 de agosto de 1965, mentres que Tempsat 2 foi lanzado cun Thor Agena D o 30 de setembro de 1969, ambos desde a base Vandenberg da Forza Aérea.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Thor Ablestar
* Thor Agena D
A Terra

***A Terra*** foi unha revista publicada en Córdoba, Arxentina, de 1920 a 1927.

## Historia e características 
Subtitulada *Revista mensual. Órgano del Centro Gallego* posteriormente cambiou o subtítulo por *Revista mensual del Centro Gallego*, apareceu en maio de 1920. Fundada por Juan Pérez de Santiago, presidente do Centro Gallego de Córdoba, distribuíase gratuitamente entre os socios do Centro. Aínda se publicaba en 1927.

Reproduciu textos de Nicomedes Pastor Díaz, Rosalía de Castro, Manuel Curros Enríquez, Valentín Lamas Carvajal, Enrique Labarta Pose, Manuel Lugrís Freire etc.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Publicacións impresas da diáspora galega
### Ligazóns externas
Espermátida

[miniatura|*Epitelio xerminal do [testículo.*1: lámina basal2: espermatogonia3: espermatocito primario4: espermatocito secundario5: espermátida6: espermátida madura7: célula de Sertoli8: unión hermética (barreira hematotesticular)]]
[miniatura|Esquema que mostra as analoxías no proceso de maduración do [óvulo e o das espermátidas (espermatozoides inmaturos).]]
[miniatura|Sección transversal dun [túbulo seminífero dun testículo de rata (× 250).]]

As **espermátidas** son células xerminais masculinas haploides que son o resultado da división de espermatocitos secundarios e dan lugar ao espermatozoide maduro. Como resultado da meiose cada espermátida contén só a metade do material xenético presente no espermatocito primario orixinal.  

No testículo, as espermátidas están conectadas unhas con outras por material citoplásmico (ponte protoplásmica) e teñen material citoplásmico superfluo arredor dos núcleos. Este tipo de pontes protoplasmáticas aparecen tamén nas espermatogonias e espermatocitos e son resultado da división incompleta dos citoplasmas durante a división (citocinese incompleta), polo que constitúen sincitios. Os espermatozoides sepáranse deste sincitio no momento da súa liberación do epitelio e paso á luz do túbulo seminífero.

Cando se forman, as *espermátidas termperás arredondadas* deben sufrir un proceso de maduración para converterse en espermatozoides chamado espermioxénese. 

Durante a maduración, ás espermátidas empézalle a crecer unha proxección filamentosa (futuro flaxelo), desenvolven unha parte media engrosada na que se localizan mitocondrias e forman un acrosoma. O ADN das espermátidas sofre un empaquetamento, quedando moi condensado. Inicialmente o ADN empaquétase coas proteínas básicas nucleares habituais (histonas) e despois estas son substituídas por protaminas durante a elongación da espermátida. A cromatina moi empaquetda resultante é transcricionalmente inactiva.

En 2016 científicos da Universidade médica de Nanjing afirmaron ter producido artificialmente células similares ás espermátidas de ratos a partir de células nais. Inxectaron estas espermátidas en óvulos de rato, o cigoto formado foi implantado en ratos e finalmente naceron crías.

## Reparación do ADN 
A medida que as células xerminais postmeióticas se desenvolven en espermatozoides maduros perden progresivamente a capacidade de reparar os danos que sofre o ADN que entón se acumulan e son transmitidos ao cigoto e finalmente ao embrión. En concreto, a reparación das roturas de dobre febra polo mecanismo da unión de extremos non homólogos, aínda que está presente nas espermátidas arredondadas, parece perderse a medida que se desenvolven dando lugar a espermátidas alongadas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*  - "Sistema reprodutor masculino: testículo, espermátidas temperás"
*  - "Sistema reprodutor masculino: testículo, espermátidas tardías"
* Histoloxía en okstate.edu
Iria Vázquez Silva

**Iria Vázquez Silva**, nada en Vigo en 1980, é unha profesora universitaria e escritora galega.

## Traxectoria 
Licenciada en Socioloxía pola Universidade da Coruña (2004), é doutora tamén en Socioloxía coa tese *La inmigración senegalesa en Galicia: remesas y cuidados en familias transnacionales* (2014). Foi profesora interina de socioloxía na Universidade de Vigo e integrante do Grupo de Estudos Territoriais da Universidade da Coruña.

Realizou o proxecto *Mulleres inmigrantes, lingua e sociedade. Novas perspectivas para a integración* (2015-2017), desenvolvido na Universidade de Vigo e financiado pola Xunta de Galicia. Especialista en xénero pola Universidade de Vigo e en igualdade pola Universidade Autónoma de Barcelona. As súas liñas de investigación abranguen a socioloxía das migracións, ademais da socioloxía do traballo e de xénero.  Traballou no ámbito da intervención social con mulleres en situación de violencia e colaborou con diversos colectivos feministas de Galiza.

Publicou no *Journal of Ethnic and Migration Studies* "Transnational mothering strategies: Senegalese experiences" (2017), con Luna Vives. Publicou artigos na *Soziologia eta zientzia politikoaren euskal aldizkaria* (en galego, *Revista vasca de socioloxía e ciencia política)* e en diversos congresos.

## Obras 
* *Muller inmigrante, lingua e sociedade* (2017). Vigo: Galaxia, Ensaio.  Coordinadora con Laura Rodríguez Salgado. ISBN 978-84-9151-056-7.
* *Cómplices. A violencia machista institucional* (2020). Vigo: Galaxia. 240 páxs. ISBN 978-84-9151-442-8. Coordinadora e autora de artigos.

## Notas
Glicoforina

Unha **glicoforina** é unha sialoglicoproteína da membrana plasmática dos glóbulos vermellos do sangue. É unha proteína que abrangue toda a membrana e contén moléculas de azucre (é unha glicoproteína). Está moi glicosilada (60%). As glicoforinas son ricas en ácido siálico, o que lles dá aos glóbulos vermellos un recubrimento cargado electricamente e moi hidrófilo. Isto permítelles circular polo sistema circulatorio sen adherirse a outras células ou ás paredes dos vasos sanguíneos.

Unha determinada mutación que se encontra nas glicoforinas crese que produce un 40% de redución do risco de padecer malaria grave. 

## Identificación 
Ao realizar a separación das membranas de glóbulos vermellos por medio de electroforese SDS-PAGE e tinguir con tinguidura de ácido periódico-Schiff (PAS), poden identificarse catro glicoforinas. Foron nomeadas como glicoforina A, B, C e D en orde da cantidade na que se presentan nas membranas, das cales a glicoforina A é a máis común e a D a menos común (a D considérase agora unha variante da C, xa que están codificadas no mesmo xene). Identificouse unha quinta glicoforina (glicoforina E) no xenoma humano, pero non pode detectarse doadamente nunha tinguidura de xel de rutina. En total, as glicoforinas constitúen o ~2% do total da masa das proteínas da membrana dos glóbulos vermellos. Estas proteínas tamén se coñecen con outras nomenclaturas.

## Membros da familia 
Os seguintes catro xenes humanos codifican proteínas glicoforinas:

* Glicoforina A (GYPA)
* Glicoforina B (GYPB)
* Glicoforina C (GYPC)
* Glicoforina E (GYPE)

A glicoforina D considérase agora que é unha variante da glicoforina C.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* UMich Orientation of Proteins in Membranes protein/pdbid-1afo
Severiano López Tojo

**Severiano López Tojo**, finado en Viveiro en febreiro de 1907, foi un xornalista galego.

## Traxectoria 
Funcionario de Facenda. Dirixiu *El Eco de Vivero*. Foi representante da Compañía Arrendataria de Tabacos en Viveiro. Finou en Viveiro en febreiro de 1907.
## Notas
Francisco Regueira

**Francisco Regueira**, nado na Coruña cara a 1892 e finado en Buenos Aires o 22 de xuño de 1978, foi un político e xornalista galego.

## Traxectoria 
Emigrou a Arxentina. Participou en moitas iniciativas culturais galegas na Arxentina. En maio de 1929 creou con Manuel Oliveira Viqueira e Antón Zapata García a Institución Cultural Gallega, protectora do Seminario de Estudos Galegos. Foi un dos asinantes do "Manifesto nacionalista" o 1 de setembro de 1930, con Ramón Suárez Picallo, Lino Pérez, Eduardo Blanco Amor, Pedro Campos Couceiro e Antón Alonso Ríos. En maio de 1931 incorporouse á comisión de prensa de *Galicia*. Colaborou e despois foi director de *Correo de Galicia*. Formou parte da Comisión Organizadora do Primeiro Congreso da Emigración Galega en 1956. Recibiu unha homenaxe en Buenos Aires en 1964. Finou en Buenos Aires o 22 de xuño de 1978, vítima dun accidente de tráfico.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Galegos da emigración esquecidos. Francisco Regueira: Periodista e militante galeguista
* Cartas de Ramón Suárez Picallo a Francisco Regueira
Mauritia (planta)

***Mauritia*** é un xénero con dúas especies de plantas con flores pertencente á familia  das palmeiras (Arecaceae).  

É orixinaria do norte de América do Sur. *Mauritia flexuosa* está amplamente distribuída e esténdese desde o norte de América do Sur até Trindade, mentres que a outra *Mauritia carana* limítase á rexión do Amazonas.

## Taxonomía 
O xénero foi descrito por Carlos Linneo o Mozo e publicado en *Supplementum Plantarum* 70, 454. 1781[1782].

## Etimoloxía 
:

***Mauritia***: nome xenérico que foi outorgado en honra do conde João Mauricio de Nassau (1604-1679), alcumado ***o brasileiro***, que foi gobernador da Compañía Neerlandesa das Indias Occidentais no Brasil.

## Especies 
* *Mauritia carana*
* *Mauritia flexuosa*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Palmeira
* Mauritiinae

### Ligazóns externas 
*Imáxes en Google
Meseta das Mascareñas

dereita|miniatura|250x250px|Topografía da meseta
A **Meseta das Mascareñas** é unha meseta oceánica situada ao leste da illa de Madagascar que se estende ao redor do 2000 km ao longo entre as Seychelles no norte até a Illa da Reunión no sur. Deste xeito, abrangue un espazo de 115 000 km², o que a converte na meseta máis grande do océano Índico, ocupando o centro-oeste, a unha profundidade de entre 8 e 150 m , que contrastan coa profundidade do leito de 4000 m .

A meseta formaba parte da área oriental de Gondwana, un “supercontinente” xurdido fai , que comezou a fracturarse no período xurásico. A meseta sitúase ao leste de Madagascar e ao suroeste do Índico, e actualmente esténdese nun arco até o norte das illas Seychelles. Situándose nela os restos do antigo e pequeno continente prehistórico desgarrado ao que bautizaron como Mauritia baixo as terras emerxidas das illas Mauricio e Reunión.

Após sucesivos desprendementos que deron lugar a Madagascar, a India, Australia e a Antártida, que derivaron até ocupar as súas actuais posicións, un pedazo desas masas continentais á deriva, empezou a se afundir, por períodos de tempo, estando emerxida por última vez segundo estimacións, hai uns 6000 anos, cando o nivel do mar baixou 130 metros durante a última glaciación.

A meseta das Mascareñas, como **Zealandia**, son os restos dun continente case mergullado, que se afundiu despois de separarse da India fai 60-85 millóns de anos. A maior parte está afundida baixo o océano Índico, excepto a área das Seychelles graníticas, que ocuparía as áreas montañosas remanentes que non se mergullaron. As extensas illas situadas sobre a meseta corresponden a erupcións volcánicas que recubriron a meseta ou a crecementos coralinos nas augas pouco profundas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Continente de Mauritia
* Subcontinente indio
* Océano Índico
* Illas Mascareñas
* Mauricio
* Seychelles
* Illas Agalega
Mauritia (continente)

[miniatura|201x201px| **Mauricia**, situada no [océano Índico .]]
**Mauricia** é un pequeno continente prehistórico científicos de diferentes universidades do mundo indican que foi ser cuberto no océano Índico, atópase baixo Mauricio e as Illas Reunión. É un "microcontinente" prehistórico escondido baixo unha espesa capa de lava que ten miles de metros de profundidade no océano Índico. Teríase desmembrado hai uns 60 millóns de anos de Madagascar ao derivar na formación do subcontinente da India actual.

A formación dos continentes adoita asociarse con columnas volcánicas eruptivas, polo que durante o proceso (deriva continental) se foron perdendo algunhas partes destas masas.

## Descubrimento 
[miniatura|211x211px|Unha praia en [Mauricio.]]
O continente, que científicos principalmente da Universidade de Oslo, liderados polo xeólogo Trond H. Torsvik, xunto con outros da Universidade de Witwatersrand e da Universidade de Liverpool, afirman ter descuberto no océano Índico.

Calculan que nos últimos 65,5 millóns de anos se formaron mesetas a partir dunha serie de cadeas volcánicas. Observando a invesión da gravidade, descubriuse que o chan do continente é anormalmente espeso.

Os científicos analizaron a area das praias de Mauricio, onde atoparon pequenos cristais de silicato de circonio, formados hai millóns de anos, moito antes de que existise calquera outra rocha na illa tras varios estudos sobre unha masa terrestre que chamaron Mauritia.

## Localización 
Segundo indican nos seus estudos, Mauritia ocupa a zona onde se erguen agora as Illas Mascareñas e a meseta adxacente, ao leste de Madagascar e ao suroeste do océano Índico, e, hoxe, esténdese nun arco ao norte das Seychelles, colocando os restos do vello continente desgarrado en baixo de Mauricio e na Illa da Reunión.

## Formación 
[miniatura| Deriva dos continentes de [Panxea. Na zona da dereita pódese ver o movemento da masa que máis tarde formaría a India.]]
Propoñen que o pequeno continente se fragmentou despois da ruptura de Madagascar, formando unha liña de dorsal no medio do océano Índico. Durante o período de 83,5 e 61 millóns de anos, que resultou na apertura da conca ceada nas illas Mascareñas, que fixo que ao final se desprendese do territorio que hoxe é Madagascar.

Foi afundido aproximadamente ao mesmo tempo que a masa terrestre coñecida agora como subcontinente iindio comezou a moverse ao norte / nordés de Madagascar. Indican que a reconstrución do movemento das placas e da gravidade atopada no terreo apoian a súa teoría, tendo en conta que as Seychelles son un fragmento supervivente do continente perdido.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Océano Índico
* Seychelles
* Mauricio
* Reunión
Enrique Correa

**Enrique Correa Álvarez**, nado en Lugo o 1 de febreiro de 1876 en finado na mesma cidade o 13 de novembro de 1963, foi un mestre e xornalista galego.

## Traxectoria 
Foi mestre en Abade (Moeche) en 1908, A Gándara (Oroso), Oubiña (Cambados), Rianxo, Viveiro, onde foi presidente da Asociación de Mestres do partido, e Lugo. Escribiu na prensa, foi por un tempo director de *Heraldo de Vivero*, colaborou en *Gaceta de Galicia*, *Galicia Nueva*, *La Provincia*, *Suevia*, *A Terra*, *Heraldo de Galicia*, *Eco de Galicia*, *El Pueblo Gallego* e na revista pedagóxica *Vida Escolar*. Xubilouse en 1946.
## Vida persoal 
Casou en Santiago de Compostela coa tamén mestra María del Socorro Rey Otero en 1910, e foi pai de María Luz Correa Rey.

## Notas
Plácido Moas Cotilla

**Plácido Moas Cotilla** foi un avogado e xornalista galego.

## Traxectoria 
Sucedeu a Severiano López Tojo na dirección de *El Eco de Vivero* dende 1889. Abandonou a dirección en 1893 e converteuse en administrador do periódico. En 1906 cesou como administrador pero continuou colaborando no xornal co pseudónimo **Amado L. Picos**. Foi secretario do xulgado municipal de Viveiro, abandonando o cargo en 1895 para traballar como procurador. En 1905 foi nomeado fiscal municipal suplente de Viveiro. Marchou a Cuba, onde foi socio do Hotel Dos Hermanos, regresando a Galicia en 1921.
## Notas
Francisco de Arruda

**Francisco de Arruda**, nado no século XV e finado en Évora o día 30 de novembro de 1547, foi un arquitecto e escultor portugués.
É irmán máis novo de Diogo de Arruda e pai de Miguel de Arruda. Francisco e Diogo de Arruda asimilaron o estilo gótico flamíxero e desenvolveron o estilo manuelino nos seus edificios.

## Traxectoria 
miniatura| A torre de Belem
miniatura| Interior da Igrexa da Nossa Senhora da Asunção
miniatura| Casa dos Bicos
miniatura| Castelo do Monte Évora
miniatura| acueduto de Amoreira
Encargouse da reparación das fortificacións de Moura, Mourão e Portel, en 1510. Ademais de reparar muros, transformou castelos para acomodar o cambio da artillaría neurobalística ao uso de armas pirobalísticas (armas de fogo). Por petición do rei Dom Manuel I, co acordo de don Jaime, duque de Braganza, restaurou os pazos de Portel, hoxe en ruínas , e a capela de San João Bautista.

O rei encargoulle a construción da Torre de Belem, en 1514, que ten a distinción de ser unha estrutura militar cunha decoración exuberante.

Entre 1514 e 1520, Francisco viaxou ao norte de África co seu irmán Diogo de Arruda, a Safi, Mazagán (Mazagão).

En el-Jadida (Mazagán), o rei Manuel enviara unha carta en maio de 1505 a Jorge de Mello para construír alí unha fortaleza. O duque de Braganza informou ao rei en 1513 de que non se tiña construído nada. En carta de Diogo e Francisco de Arruda datada en 1514 solicitaban materiais para construír as murallas da cidade. Traballaron na fortaleza de Azamor que fora conquistada na batalla de Azamor, en 1513, polo duque de Braganza. Daquela foron influenciados pola arte islámica.

Desde 1517, durante 20 anos, Francisco de Arruda dirixiu a construción da *Igrexa da* *Nossa Senhora da Asunção*, catedral de Elvas.

En 1520 os membros da familia Arruda farán varias construcións en Évora, en particular no mosteiro de San Francisco.

En 1523 fixo a Casa dos Bicos en Lisboa para Dom Brás de Albuquerque, fillo natural lexitimado do segundo gobernador da India portuguesa, Afonso de Albuquerque.

Ao redor de 1530, traballou no Palacio de Bacalhoa ou Palacio de Albuquerque, en dúas grandes torres cilíndricas.

Tras a morte de Diogo de Arruda en 1531, Francisco foi pouco a pouco interesándose pola cultura humanista e cambiou o seu estilo cara ao do primeiro Renacemento.

A partir de 1531 modificará o castelo de Évora Monte, no concello de Estremoz, para convertelo nun palacio de estilo italiano.

Construíu entre 1531 e 1537, o acueduto da Água de Prata, en Évora, inaugurado o 28 de marzo de 1537.

En 1537, o rei Xoán III de Portugal nomeou a Francisco de Arruda Mestre das obras do Alentexo. Fixo o acueduto da Amoreira, até a súa morte, rematado por Afonso Álvares, en 1580.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bernard Oudin, *Diccionario de arquitectos*, p. 33, Seghers, París, 1994 ; p. 664

### Outros artigos 
* Arquitectura gótica
* Renacemento en Portugal
* Renacemento
* Estilo Manuelino
* Manierismo

### Ligazóns externas 
* Agrupamento de escolas Francisco de Arruda : Francisco de Arruda  
* Torre de Belém : Francisco de Arruda  
* Structurae : Francesco de Arruda ,
O Perdigón

O topónimo **O Perdigón** pode referirse a:

;En Galiza
***O Perdigón**, lugar da parroquia de Albeos, no concello de Crecente;
***O Perdigón**, lugar da parroquia de Vilar, no concello de Crecente.

## Véxase tamén
### Outros artigos
A Peregrina

Como topónimo **A Peregrina** ten a súa orixe na advocación da Virxe Peregrina. Pode referirse a:

;En Galiza
***A Peregrina**, parroquia do concello de Santiago de Compostela;
****A Peregrina**, lugar de dita parroquia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Capela da Virxe Peregrina de Pontevedra**, templo relixioso situado en Pontevedra, declarada Ben de Interese Cultural.
Real Forza Aérea do Canadá

A **Real Forza Aérea do Canadá** (**RCAF** en inglés e **ARC** en francés) é a forza áerea e espacial do Canadá. O seu rol é o de "proporcionar ás Forzas do Canadá un poder aéreo relevante, receptivo e efectivo". A RCAF é un dos tres comandos dentro das Forzas Armadas do Canadá unificadas. En 2020 a Real Forza Aérea do Canadá estaba formada por 12 074 soldados regulares e 1 969 reservistas, apoiados por 1 518 civís, e operaba 258 aeronaves tripuladas e 9 non tripuladas. O tenente xeneral Al Meinzinger é o actual comandante da Real Forza Aérea do Canadá e o xefe do Estado Maior da Forza Aérea.

A Real Forza Aérea do Canadá é a responsable de todas as operacións de aeronaves das Forzas Canadenses, de facer cumprir a seguridade do espazo aéreo do Canadá, e de proporcionar aeronaves para apoiar as misións da Real Armada do Canadá e do Exército do Canadá. A RCAF é socia da Forza Aérea dos Estados Unidos na misión de protexer o espazo aéreo continental baixo o Comando de Defensa Aeroespacial de América do Norte (NORAD). A RCAF tamén proporciona os principais recursos aéreos e é a responsable do Programa Nacional de Busca e Rescate.

A RCAF ten as súas raíces na Forza Aérea do Canadá, formada no ano 1920. A Forza Aérea do Canadá recibiu o apelativo real en 1924 de mans do rei Xurxo V para formar a Real Forza Aérea do Canadá. En 1968 a RCAF fusionouse coa Armada e o Exército, co obxectivo de unificar todas as forzas do Canadá. As unidades aéreas dividíronse entre distintos comandos: Mando de Defensa Aérea (ADC; interceptores), Mando de Transporte Aéreo (ATC; transporte, busca e rescate), Mando Móbil (cazas tácticos, helicópteros), Mando Marítimo (guerra antisubmarina, patrulla marítima), así como o Mando de Adestramento (TC).

En 1975 disolvéronse algúns comandos (ADC, ATC, TC), e todas as unidades aéreas pasaron a estar baixo un novo mando coñecido sinxelamente como Mando Aéreo (AIRCOM). O Mando Aéreo volveu ao seu nome histórico en agosto de 2011.

A Real Forza Aérea do Canadá operou na segunda guerra mundial, na guerra de Corea, e na guerra do Golfo, así como en varias misións da ONU para o mantemento da paz e en varias operacións da OTAN. Como membro da OTAN, a RCAF estivo presente en Europa durante a segunda metade do século XX.

## Notas
Angelos

***Angelos*** (en ) é un filme grego de 1982 dirixido por Giorgos Katakouzinos. Foi escollido como candidato grego para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 55ª edición dos premios, pero finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Michalis Maniatis como Angelos
* Dionysis Xanthos como Mihalis
* Katerina Helmy como nai de Angelos
* Vasilis Tsaglos como pai de Angelos
* Giorgos Bartis como exmozo de Angelos
* Maria Alkeou como avoa de Angelos

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Grecia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 55ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Marina Garcés Mascareñas

**Marina Garcés Mascareñas**, nada en  Barcelona o 30 de maio de 1973, é unha filósofa e ensaísta catalá. É profesora adxunta da materia Pensamento filosófico e científico contemporáneo na Universidade Aberta de Cataluña. Foi profesora titular de Filosofía na Universidade de Zaragoza durante quince anos. Tamén foi profesora noutras universidades como a Universidade Pompeu Fabra ou a Universidade de Xirona, a través de varios mestrados. Un dos conceptos centrais do seu pensamento é *o común* na forma de desenvolver alternativas para afrontar as crises actuais. Defende a filosofía como forma de vida, unha arte que nace na rúa e continúa ininterrompida no espazo íntimo e invisible. Desde 2016 é membro do profesorado do Programa de Estudos Independentes do MACBA e dirixe a Aula Aberta do Instituto de Humanidades do CCCB. En 2017 foi a pregoeira das Festas da Mercè. O seu discurso provocou a polémica polos atentados do 17 de agosto dese ano.

## Pensamento 
Os seus referentes son Baudelaire, Immanuel Kant, o confucianismo e Jaurès. Malia as súas aproximacións ao marxismo heterodoxo da escola de Frankfurt na  obra *Nova il·lustració radical*, as súas razóns teñen máis que ver co relativismo posmoderno e a filosofía confucionista.

Marina Garcés percibe a filosofía como unha práctica vinculada non só ao mundo académico, senón tamén relacionada cos movementos sociais e culturais, que cualifica como un territorio de experimentación, resposta e compromiso.

Considera que as novas formas de politización se caracterizan polo anonimato. Non se trata do anonimato das masas, da homoxeneización, da uniformidade, senón da vida que se pode dicir ao mesmo tempo en primeira persoa do singular e do plural. Algo que non se fai desde unhas siglas concretas, representantes, senón desde unha presenza compartida. Trátase de querer reapropiarse da vida e, ao mesmo tempo, de abrir espazos para unha politización radical da vida.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de Marina Garcés
* Marina Garcés en *Noms Propis*
* Espai en Blanc 
* Aula aberta do Instituto de Humanidades do CCCB
* Entrevista en *El Periódico*
A Candaosa de Bustelfollado, Ponticella, Villaión

**A Candaosa de Bustelfollado** é un lugar da parroquia de Ponticella no concello de Villaión que se localiza no occidente de Asturias. 
Situado a 462 metros sobre o nivel do mar, o casarío localízase a 14,5 km da vila, e capital do concello, de Villaión e en 2021 contaba con 8 habitantes. 
## Notas
O anthropos me to garyfallo

***O anthropos me to garyfallo*** (en ) é un filme grego de 1980 dirixido por Nikos Tzimas. O filme conta a historia do arresto, xuízo e execución do comunista grego Nikos Belogiannis e os seus asociados en 1951-1952. Estreouse na 12ª edición do Festival Internacional de Cinema de Moscova, onde gañou un Diploma Especial. Foi escollido como candidato grego para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 54ª edición dos premios, pero finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Alekos Alexandrakis como Ministro Georgios Kartalis
* Angelos Antonopoulos como Tom
* Kostas Kazakos
* Vangelis Kazan como Georgios Papadopoulos
* Petros Fyssoun
* Manos Katrakis como Primeiro Ministro Nikolaos Plastiras
* Foivos Gikopoulos como Nikos Belogiannis
* Costas Arzoglou
* Anestis Vlahos como Apostolos

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Grecia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 54ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Candaosa

**Candaosa** ou **A Candosa** é un topónimo galego que pode facer referencia a:
***Candaosa**, lugar da parroquia de Balmonte en Castropol;
***A Candaosa de Bustelfollado**, lugar da parroquia de Ponticella en Villaión; 
***A Candaosa de Solares**, lugar da parroquia de Ponticella en Villaión;
## Notas
Iphigenia (filme)

***Iphigenia*** (en ) é un filme grego de 1977 dirixido por Michael Cacoyannis e baseado no mito grego de Ifixenia, a filla de Agamenón e Clitemnestra, a cal ten que ser sacrificada para aplacar a ira da deusa Artemisa. Cacoyannis adaptou o filme, o terceiro na súa triloxía de "traxedia grega" (despois de *Electra* en 1962 e *Troades* en 1971), a partir da obra de Eurípides *Ifixenia en Áulide*. O filme está protagonizado por Tatiana Papamoschou como Ifixenia, Kostas Kazakos como Agamenón e Irene Papas como Clitemnestra. A banda sonora foi composta por Mikis Theodorakis.

*Iphigenia* foi nomeado ao Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 50ª edición dos premios. Tamén estivo nomeado á Palma de Ouro no Festival Internacional de Cinema de Cannes de 1977.

## Personaxes 
* Irene Papas como Clitemnestra
* Tatiana Papamoschou como Ifixenia
* Kostas Kazakos como Agamenón
* Costas Carras como Menelao
* Christos Tsagas como Ulises
* Panos Mihalopoulos como Aquiles
* Dimitri Aronis como Calcas

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Grecia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 50ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie
Pepe

O nome **Pepe** é o hipocorístico do antropónimo masculino **Xosé**. Pode referirse a:

***Pepe**, futbolista brasileiro (n. 1935);
***Pepe**, futbolista brasileiro-portugués (n. 1983);
***Pepe Barro**, deseñador, ilustrador e escritor galego (n. 1955);
***Pepe Carballude**, escritor galego (n. 1956);
***Pepe Carreiro**, humorista gráfico, debuxante e guionista de banda deseñada galego (n. 1954);
***Pepe Carvalho**,  personaxe de ficción creado por Manuel Vázquez Montalbán;
***Pepe Coira**, guionista galego (n. 1963);
***Pepe de Xan Baña**, escritor galego (1872-1945);
***Pepe Domingo Castaño**, cantante e xornalista galego (n. 1942);
***Pepe Fechoría**, restaurador galego (1931-2006);
***Pepe Hermida**, futbolista galego (1897-1970);
***Pepe Iglesias**, gastrónomo, escritor, hostaleiro e xornalista español (1955-2020);
***Pepe López**, piloto de automobilismo español (n. 1995);
***Pepe Mel**, exfutbolista, adestrador e escritor español (n. 1963);
***Pepe Miñones**, avogado, empresario e político galego (1900-1936);
***Pepe Murcia**, adestrador de fútbol español (n. 1964);
***Pepe Peinó**, director de cine, escritor e político galego (n. 1960);
***Pepe Pozas**, xogador de baloncesto español (n. 1992);
***Pepe Rei**, xornalista galego (1947-2021);
***Pepe Rodríguez**, xogador e adestrador de baloncesto español (n. 1962);
***Pepe Rubianes**, actor galego (1947-2009);
***Pepe Sales**, escritor catalán (1954-1994);
***Pepe Sánchez**, futbolista español (n. 2000):
***Pepe Sendón**, escritor, actor, músico e tradutor galego (n. 1964);
***Pepe Solla**, cociñeiro galego (n. 1966);
***Pepe Torres**, futbolista galego (n. 1901);
***Pepe Villar**, futbolista e adestrador de fútbol galego (1928-2007);
***Pepe Viyuela**, actor e escritor español (n. 1963);
****O Tío Pepe***, quincenario editado na Fonsagrada;
***Pepe Vaamonde Grupo**, banda galega de música folk;
****Pepe o inglés***, serie de televisión galega;
****Pepa y Pepe***, serie de televisión española;
***Pepe Jeans**, marca de roupa inglesa.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Pepe**, lugar da parroquia de Agar, no concello da Estrada.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Pepes**, lugar da parroquia de Castro, no concello de Carballedo.
Itinerarius (Johannes Witte de Hese)

O '''*Itinerario* de Johannes Witte de Hese'* é un breve relato medieval de viaxes en latín de arredor de 1400. Aínda que pretende ser un relato certo de viaxes do autor, é un relato ficticio dunha viaxe imaxinaria na mesma tradición o *Itinerarius* de Xoán de Mandeville. O título *Itinerarius* procede da primeira edición impresa de arredor de 1490. Johannes Witte de Hese é o nome dado ao autor no manuscrito máis antigo que se conserva, pero non se coñece por ningunha outra fonte e o nome pode ser unha invención. Descríbese como un sacerdote da diocese de Utrecht que estivo en Xerusalén en maio de 1389 antes de emprender os seus dous anos de viaxe polo mundo.

A mediados do século XV, o *Itinerario* fora traducido ao holandés medio (xermánico occidental).

## Nome da obra 
Witte escribiu en latín. O título completo da súa obra é *Itinerarius Joannis de Hese, presbiteri, a Hierusalem describens dispositiones terrarum, insularum, montium et aquarum ac etiam quedam mirabilia et pericula per diversas partes mundi contingentia lucidissime enarrans*. A tradución do título ao galego sería: *Caderno de viaxe do sacerdote Johannes de Hese, que describe desde Xerusalén as situacións de países, illas, montañas, ríos e que conta moi claramente algunhas marabillas e perigos en (pasando por) varios continentes do mundo*.

Witte comeza o seu diario de viaxe en Xerusalén, visitando a Terra Santa. Desde alí viaxa polo Xordán até o Mar Vermello e Exipto. En Exipto visita os mosteiros do Sinaí e lugares asociados á mocidade de Xesús. Desde alí cruzou o Mediterráneo dende o porto de Damietta. Navegou a Edesa. A súa viaxe levouno ao Imperio do Preste Xoán, sobre o que na Idade Media había moita fantasía. Witte foi capturado polos soldados do Gran Khan (latín: *Grandicanis*). Os seus itinerarios eran fantasiosos: viu pigmeos, peixes voadores, unicornios, desertos vivos etc. e narrou milagres experimentados en primeira persoa. Ao leste viu os muros da Terra Paradisíaca no monte Edom. Os seus muros brillaban entre o musgo e chegaban alto até o ceo, coma unha fortaleza inexpugnable. Tamén atopou a entrada do Purgatorio. En Oriente, describe o "Amazonas Branco" (sen relación coa zona actual do Amazonas salvo a orixe grega do nome): aquí viu unha *Insula Masculina* (illa con homes) e ao seu carón unha *Insula Feminina* (illa con mulleres).

Como outras historias de viaxes imaxinarias nos Países Baixos, o *Itinerario* foi moi popular. Coa chegada da imprenta, a obra foi reeditada repetidamente: en Colonia (1500) , Deventer (1504) e Anveres (1565).

## Edicións posteriores 
Máis tarde, os editores engadiron descricións sobre os pobos cristiáns (*Tractatus decem nationibus Christianorum* ou tamén *Divisiones decem nationum totius Christianitatis*) e cartas entre o Papa Pío II e Johannes Soldanus ou mesmo omitiron partes do *Itinerius''. As traducións do latín ao holandés medio seguiron a editarse.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Xoán de Mandeville
Xoán de Joinville

**Xoán de Joinvil,** en francés **Jean de Joinville** nado o 1 de maio de 1224 e finado 24 de decembro de 1317 foi un cronista francés medieval.

## Biografía 
Procedente dunha familia nobre de Champaña, Joinville formouse na corte de Teobaldo I de Navarra. Despois da morte do seu pai, converteuse en senescal de Champaña. En 1241, Xoán acompañou a Teobaldo á corte de Lois IX de Francia (futuro San Lois), e uniuse á Sétima Cruzada organizada polo rei en 1244. Durante a campaña militar, Xoán foi conselleiro e confidente íntimo do rei, participando en moitas das súas decisións.

Algún tempo despois da morte de Lois, que tivo lugar en Tunisia en 1270, a raíña Xoana I de Navarra encargou a Xoán de Joinville unha *Historia de San Lois* *(Histoire de Saint Louis),* o cronista rematou en 1309. Lois xa fora canonizado en 1297, proceso que incluíu os testemuños de João de Joinville como antigo confidente do rei.

## Notas 
* *Joinville e Villehardouin: Crónicas das cruzadas*. *Chronicles of the Crusades*. Tradución, introdución e notas ao inglés de Caroline Smith. Penguin Classics, 2008. ISBN 978-0-140-44998-3
Pereda

O topónimo **Pereda** pode referirse a:

;En Galiza
***Pereda**, parroquia do concello de San Cristovo de Cea;
****Pereda**, lugar de dita parroquia;
***Pereda**, lugar da parroquia de Cartelle, no concello de Cartelle;
***A Ponte Pereda**, lugar da parroquia de Conxo, no concello de Santiago de Compostela.

;Fóra de Galiza

;En Asturias
***Pereda**, parroquia do concello asturiano de Grau.

;En Castela e León
***Pereda**, poboación do concello de Merindad de Sotoscueva, na provincia de Burgos.

Ademais, como apelido pode referirse a:

* **Antonio de Pereda**, pintor barroco español (1611-1678);
* **Javier Pereda Gutiérrez**, xogador de baloncesto español (1939);
* **José María de Pereda**, escritor español (1833-1906);
* **José Pereda Maruyama**, futbolista peruano (1973);
* **Chus Pereda**, futbolista español (1938-2011).

## Véxase tamén
### Outros artigos
***A Perecha**, lugar da parroquia de San Mamede de Carnota, no concello de Carnota.