Helena Villar Janeiro

**Helena Villar Janeiro**, nada en Becerreá o 28 de setembro de 1940, é unha escritora galega. Membro correspondente da Real Academia Galega desde 2017.

## Traxectoria 
Despois de rematar o bacharelato, fixo estudos de Maxisterio en Lugo e posteriormente licenciouse en Filosofía e Letras (Sección de Pedagoxía) na Universidade de Madrid, exercendo como profesora de ensino primario e secundario, acabando a súa carreira profesional en Santiago de Compostela. Como escritora cultiva varios xéneros, especialmente a poesía e a narración, pero dedicando unha atención moi particular á literatura infantil e xuvenil. Pertenceu ao colectivo poético Cravo Fondo. Dende 2005 ata 2012 foi presidenta da Fundación Rosalía de Castro e tamén, nese mesmo período, membro do Plenario do Consello da Cultura Galega.

Casada co escritor Xesús Rábade, é a nai da poeta María do Cebreiro e do músico de jazz Abe Rábade.

Traballou en fotografía, tendo participado en varias exposicións.

## Obra 
### Poesía 
* *Alalás*, 1972, edición da autora.
* *Rosalía no espello*, 1985, Patronato Rosalía de Castro.
* *Festa do corpo*, 1994, Deputación da Coruña.
* *Album de fotos*, 1999, Espiral Maior.
* *Nas hedras da clepsidra*, 1999, Ediciós do Castro.
* *Pálpebra azul*, 2003, PEN Clube de Galicia.
* *Remontar o río*, 2014.
**Poesía mínima./Minimal Poetry*, 2018, Alvarellos Editora
**De rosa antiga. 50 anos de poesía (1972-2022)* (2022). Vigo: Galaxia. 154 páxs. ISBN  978-84-9151-922-5.

### Literatura infanto-xuvenil 
* *O día que choveu de noite*, 1985, Galaxia. Traducida ao castelán, ao catalán e ao éuscaro.
* *Viaxe a Illa Redonda*, 1987, Galaxia.
* *Vermiño*, 1988, Galaxia. Traducida ao castelán, ao catalán, ao éuscaro e ao aranés.
* *A cidade de Aldara*, 1989, Casals.
* *Ero e o capitán Creonte*, 1989, S. M.
* *Patapau*, 1989, Ir Indo.
* *A canción do rei*, 1992, Galaxia.
* *Don Merlo con chaqueta*, 1993, Xerais.
* *Contos do paxaro azul*, 1994, Sotelo Blanco.
* *Novos contos para nenos*, 1994, Citania.
* *A voda do papá*, 1994, Obradoiro.
* *A campá da lúa*, 1999, Xerais.
* *O avó de Pipa*, 2000, Bruño. Traducida ao castelán.
* *Belidadona*, 2003, Edelvives.
* *Na praia dos lagartos*, 2004, Ediciós do Castro.
* *Raúl*, 2005, Galaxia.
* *Rosalía*, 2006, Fundación Rosalía de Castro. Biografía para nenas e nenos.
* *O souto do anano*, 2007, Obradoiro-Santillana.
* *Un rato na casa*, 2008, Galaxia.
* *O caderno de Edua*, 2010, Xestión Literaria Galega. Reeditada por Sushi Books en 2015. Traducida ao éuscaro.
* *As señoras cousas*, 2014, Galaxia.
* *Contos do Sol e da Lúa*, 2017, Alvarellos.
* *Fina a pirata* (2019). Galaxia. 40 páxs. ISBN 978-84-9151-354-4.
* *A fuga de Guillermo* (2021). Galaxia. 72 páxs. ISBN 978-84-9151-610-1.
* *Alba* (2021). Vigo: Galaxia. 40 páxs. ISBN 978-84-9151-635-4. Ilustracións Abi Castillo.

### Narrativa 
* *O enterro da galiña de Domitila Rois*, 1991, Galaxia.
* *A tarde das maletas*, 1992, Contos do Castromil.

### Ensaio 
* *Os equipos de normalización lingüística nos centros de ensino*, 1993, Xunta de Galicia.
* *Delas*, 1999, Toxosoutos.
* *Paseos literarios*, 2001, Xunta de Galicia.
* *Feminino plural*, 2003, El Correo Gallego.
* *O sabor da terra*, 2005, Galaxia.

### Obras colectivas 
#### Obras con Xesús Rábade Paredes 
* *Símbolos de Galicia. A bandeira, o escudo e o himno*, 1979, Patronato Rosalía de Castro. Edición corrixida no 2008 a cargo da Fundación Rosalía de Castro. Para nenos.
* *Lección conmemorativa sobre Rosalía de Castro*, 1980, Patronato Rosalía de Castro. Para nenos.
* *Morrer en Vilaquinte*, 1980, Universidade de Santiago de Compostela. Reeditado en 1992 na Biblioteca 114. Narrativa.
* *O sangue na paisaxe*, 1980, Edicións do Cerne. Poesía.
* *No aló de nós*, 1981, Universidade de Santiago de Compostela. Poesía.
* *Viaxe e fin de don Frontán*, de Rafael Dieste, 1982, Ediciós do Castro. Tradución.
* *Contos de nós e da xente*, 1983, S. M. Literatura infanto-xuvenil.
* *Cantan os nenos (O libro de María)*, 1984, Xunta de Galicia. Cancións para nenos.
* *Cabeleira de pedra*, 1993, Consorcio da Cidade de Santiago, con tradución multilingüe. Reeditado en 2004. Poesía.
* *Eduardo Blanco Amor con Auria ó fondo*, 1993, Xunta de Galicia.
* *Símbolos de Galicia*, con vídeo, 1993, Ophiusa.
* *Poemas*, de Rosalía de Castro, 2002, Fundación Rosalía de Castro. Tradución en antoloxía bilingüe.
* *Dona e Don*, 2004, Galaxia. Literatura infanto-xuvenil.
* *Follas Novas/Hojas Nuevas*, de Rosalía de Castro, 2004, Fundación Rosalía de Castro. Tradución en antoloxía bilingüe.
* *Versos a Compostela*, de Rosalía de Castro, 2008, Consorcio de Santiago/Alvarellos. Tradución.

#### Outras obras colectivas (escolma) 
[300px|miniatura|Villar Janeiro, [Marta Dacosta, Rosa Enríquez e Yolanda Castaño no congreso *Nós tamén navegar. 40 anos de poesía galega*, no Pazo da Cultura de Pontevedra.]]
* *Cravo fondo*, 1977, Follas Novas Edicións. Poesía.
* *Os escritores lucenses arredor de Ánxel Fole*, 1986, Concello de Lugo.
* *8 contos*, 1989, Xunta de Galicia. Literatura infanto-xuvenil.
* *Contos eróticos / Elas*, 1990, Xerais. Narrativa.
* *Contos de hogano*, 1992, El Correo Gallego. Narrativa.
* *Premios Pedrón de Ouro. Certames XVI (1990) e XVII (1991)*, 1992, Ediciós do Castro. Narrativa.
* *Berra liberdade*, 1996, Galaxia. Relato.
* *Daquelas que cantan. Rosalía na palabra de once escritoras galegas*, 1997, Fundación Rosalía de Castro. Poesía.
* *E dixo o corvo...*, 1997, Xunta de Galicia. Literatura infanto-xuvenil.
* *Ninguén está só*, 2001, Tris Tram. Narrativa.
* *A poesía é o gran milagre do mundo*, 2001, PEN Clube de Galicia. Poesía.
* *Un futuro para a lingua*, 2002, Xunta de Galicia. Ensaio.
* *Carlos Casares. A semente aquecida da palabra*, 2003, Consello da Cultura Galega. Poesía.
* *Homenaxe poética ao trobador Xohan de Requeixo*, 2003. Poesía.
* *Intifada. Ofrenda dos poetas galegos a Palestina*, 2003, Fundación Araguaney. Poesía.
* *Narradio. 56 historias no ar*, 2003, Xerais. Narrativa.
* *Negra sombra. Intervención poética contra a marea negra*, 2003, Espiral Maior. Poesía.
* *Palabra por Palabra. Contos da Policía*, 2003, Ir Indo. Narrativa.
* *23 poetas cantan a don Antonio Machado*, 2004, Hipocampo. Poesía.
* *Catro contos para unha data*, 2004, Xunta de Galicia. Narrativa.
* *Contos de charlatáns, grumetes, botas e fendas*, 2004, Xunta de Galicia. Literatura infanto-xuvenil.
* *Postais do Camiño*, 2004, Galaxia.
* *Amor en feminino: antoloxía das poetas galegas de Rosalía á Xeración dos 80*, 2006, Baía Edicións. Edición de Maximino Cacheiro Varela.
* *Poetas e Narradores nas súas voces. II*, 2006, Consello da Cultura Galega.
* *Polifonías: voces poéticas contra a violencia de xénero*, 2006, Espiral Maior/Xunta de Galicia. Poesía.
* *Marcos Valcárcel. O valor da xenerosidade*, 2009, Difusora.
* *Quen casa ten de seu: cinco contos na casa de Rosalía*, 2009, Fundación Rosalía de Castro. Literatura infanto-xuvenil.
* *Erato bajo la piel del deseo*, 2010, Sial Ediciones. Poesía.
* *Xosé Chao Rego: renacer galego. (Actas do Simposio-Homenaxe)*, 2010, Fundación Bautista Álvarez de Estudos Nacionalistas. Poesía.
* *Cociñando ao pé da letra*, 2011, Galaxia. Colaboración con varios autores sobre poesía e cociña.
* *Vivir un soño repetido. Homenaxe a Lois Pereiro*, 2011, Asociación de Escritores en Lingua Galega, libro electrónico. Colaboración fotográfica.
* *A cidade na poesía galega do século XXI*, 2012, Toxosoutos. Poesía.
* *Unha cesta de pombas e mazás. Homenaxe a Isaac Díaz Pardo*, 2013, Academia Real Isaac Díaz Pardo. Poesía.
* *Versos no Olimpo. O Monte Pindo na poesía galega*, 2013, Toxosoutos. Poesía.
* *Versus cianuro. Poemas contra a mina de ouro de Corcoesto*, 2013, A. C. Caldeirón. Poesía.
* *Xabarín 18*, 2013, EEI Monte da Guía/Concello de Vigo/Galaxia.
* *150 Cantares para Rosalía de Castro* (2015, libro electrónico). Poesía.
* *De Cantares Hoxe. Os Cantares gallegos de Rosalía de Castro no século XXI*, 2015, Fundación Rosalía de Castro/Radio Galega. Poesía.
* *6 poemas 6. Homenaxe a Federico García Lorca*, 2015, Biblos Clube de Lectores. Poesía. Coedición con Suso Díaz. ISBN 978-84-15086-51-2
* *Verbo na arria. Homenaxe literaria a Xohan Xesus González*, 2016, Fervenza.
* *Os aforismos do riso futurista*, 2016, Xerais. Aforismos.
* *Pico Sacro. Ferido polo lóstrego e a lenda*, 2017, Alvarellos. Poesía.
* *O libro dos libros* (2018, Galaxia), co relato "Evolucións".
* *En el vuelo de la memoria. Antología para Ángel Campos Pámpano*. (Editora Regional de Extremadura, 2018).

## Premios 
* Premio Patronato Rosalía de Castro para Mestres e Pedagogos en 1979, pola obra en común con Xesús Rábade Paredes *Símbolos de Galicia. A bandeira, o escudo e o himno*.
* Premio Galicia de Narrativa da Universidade de Santiago no 1980, pola obra en común con Xesús Rábade Paredes *Morrer en Vilaquinte*.
* Premio Galicia da Universidade de Santiago no 1981, pola obra en común con Xesús Rábade Paredes *No aló de nós*.
* Premio Manuel Antonio no 1981, pola obra en común con Xesús Rábade Paredes *O sangue na paisaxe*.
* IV Premio de poesía Eusebio Lorenzo Baleirón no 1991, por *Nas hedras da clepsidra*.
* Premio Modesto R. Figueiredo no 1991, por *O cadro*.
* Accésit do Premio de poesía Miguel González Garcés no 1994, por *Festa do corpo*.
* Premio *Arume* de literatura infantil outorgado pola Fundación Xosé Neira Vilas no 2003, por *Na praia dos lagartos*.
* Foille adicado un Hectómetro literario no Paseo dos Soños vilalbés, en conxunto con Xesús Rábade Paredes.
* Premio da Asociación de Escritores en Lingua Galega no 2016.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* [http://bvg.udc.es/ficha_autor.jsp?id=helvilla&alias=Helena+Villar+Janeiro ] na Biblioteca Virtual Galega.
* Blog da autora
* Perfil en *As escollas electivas*
* Entrevista de Literatura Galega do S.XX do alumnado do IES Manuel García Barros