Apolo e Dafne (de Bernini)

***Apolo e Daphne*** é unha escultura de Gian Lorenzo Bernini realizada entre 1622-1625 que se conserva na Galería Borghese de Roma. Formaba parte dun conxunto de catro estatuas, e está realizada en mármore.

## Mito 
É un tema mitolóxico referido ao deus Apolo e á ninfa Dafne que aparece nas *Metamorfoses* de Ovidio (Libro I, 450-567).  Dafne é unha ninfa, filla do deus-río Peneo, que percorre Tesalia. Para vingarse de Apolo por burlarse del, Eros, o deus do amor (tamén coñecido como Cupido) dispara simultaneamente dúas frechas, unha de ouro para o propio deus, que lle provoca un apaixonado amor pola ninfa Dafne, e outra de chumbo á ninfa para provocar o rexeitamento do amor do deus. Para satisface-la súa paixón, Apolo perséguea e trata se emprega-la violencia, mais Dafne pide axuda a seu pai o deus-río que, para evitar que a capture, a vai transformar en árbore.

## Descrición da obra 
A escultura ten unha altura de 243&nbsp;cm e o comitente do traballo foi o cardeal Scipione Caffarelli-Borghese, sobriño do papa Paulo V, que a encargou para a súa vila. Non era un traballo illado senón que formaba parte dun grupo de catro obras: *Eneas e Anquises fuxindo de Troia* (1619-1620), *O rapto de Proserpina* (1621-1622), *Apolo e Dafne* (1622-1625) e *David* (1623-1524). Como as esculturas de Giambologna, este conxunto de imaxes aspiraban a competir cos grupos helenísticos clásicos e facer esquecer que están esculpidas en mármore.

Cando Bernini comezou a obra, en 1622, tiña vinte e catro anos de idade, polo que se pode dicir que foi unha obra de xuventude. Non a rematou inmediatamente, senón que houbo un parón, posiblemente para traballar no *David*, polo que non se rematou até 1625, que foi cando se trasladou á vila Borghese. Bernini non executou a escultura por si mesmo senón que contou coa participación dun membro do seu taller, o escultor de Carrara Giuliano Finelli, que realizou os detalles que mostran a conversión de Dafne en árbore, como a codia e as pólas, e tamén o cabelo. Outros autores, en cambio, minimizan ou negan a importancia desa contribución.

Sempre estivo exposta na mesma sala da vila. Orixinalmente, estaba sobre unha base máis estreita e máis baixa contra a parede, preto da escaleira. Se ben a escultura se pode observar dende múltiples ángulos, Bernini planeou que fose vista de lado, permitindo ao espectador ve-las reaccións de Apolo e Dafne simultaneamente, comprendendo o miolo da narración da historia nun só instante, sen necesidade de moverse desa posición: Apolo correndo na procura da ninfa que comeza a súa transformación na codia do loureiro para se escapar do deus. Segundo Ovidio, a man de Apolo podía sentir o latexar do corazón da ninfa.

A presenza deste mito pagán na vila do cardeal é "xustificada" por un pequeno verso moral, composto en latín polo cardeal Maffei Barberini, o futuro papa Urbano VIII , e gravado no cartucho da base que dicía: "Aquel que gusta de perseguir as formas do pracer fugaz non atopa máis que follas e froitas amargas nas súas mans".

## Análise 
miniatura|Detalle lateral.
É un tema representado moi a miúdo na pintura pero moito menos na escultura, por ser moi difícil de reproduci-la tensión da escena e a transformación da ninfa nun loureiro.

A composición da obra é helicoidal, sendo unha composición empregada acotío por Bernini nas súas obras. Alterna entre superficies ásperas, puídas e esculpidas. O traballo está feito para ter múltiples puntos de vista e que o espectador participe na recreación da obra pois debe dar volta ao redor da obra para podela ver como un conxunto. Todo o traballo é tratado coa mesma atención aos detalles, ningunha parte queda sen esculpir.

Apolo ten unha roupaxe cunha morea de detalles sobre as dobras, que son moi profundas. A representación da pel é moi realista, e a musculatura está moi suavizada. A postura do corpo amplifica o efecto dramática da escena. A torsión do corpo é real. Apolo corre para se achegar á ninfa. Pódese ve-la súa perna esquerda no aire, o que xera a sensación dun movemento rápido. Ademais o tecido non está pegado ao corpo e dá a impresión de moverse e voar polo impulso da carreira do deus.

A ninfa, nun último esforzo, bótase para adiante como para chegar máis preto do ceo. Ese derradeiro chimpo de desesperación é perceptible pola torsión do corpo e a sensación de movemento.

O tratamento dos rostros é moi puro. Pódese ver unha expresión ambigua en Dafne. Por unha banda, na súa faciana, caracterizada pola boca entreabierta, amosa non só a expresión de terror por ter sido alcanzada por Apolo, senón tamén, en certo sentido, alivio, como se presaxiara a súa metamorfose definitiva.

O esquema compositivo amosa dous arcos descritos polas figuras e un desenvolvemento en espiral. Tamén é relevante como Bernini resolve o problema do peso das figuras e o funcionamento das masas de mármore cara ao exterior. Nun refinado xogo de equilibrio, os brazos, pernas, dedos e cabelos das dúas figuras esténdese no espazo, desafiando as leis da gravidade levando a materia marmórea ao límite das dúas posibilidades expresivas. A escena é tan espectacular porque semella ver dúas figuras suspendidas no espazo.

Os historiadores actuais son máis positivos. Robert Torsten Petersson afirma que é "unha obra mestra extraordinaria ... impregnada dunha enerxía que traballa dende as puntas das follas do loureiro e a man e as roupaxes de Apolo".

## Galería 

Ficheiro:Apollo and Daphne (15777054428).jpg|Vista dende abaixo
Ficheiro:Apollo by Bernini 01.jpg|Detalle
Ficheiro:Apollo by Bernini 04.jpg|Vista lateral
Ficheiro:Museo borghese, stanza dell'apollo dafne, g.l. bernini, apollo e dafne, 1624, 09,1.jpg|Detalle da cabeza Dafne
Ficheiro:Museo borghese, stanza dell'apollo dafne, g.l. bernini, apollo e dafne, 1624, 20.JPG|Detalle das pregas
Ficheiro:Apolo e Dafne (de Bernini) 01.jpg|Detalle lateral

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Pausanias, *Description de la Grèce*, VIII, 20, 1-4
* Audioguia da Villa Borghese
* 
* 
* 
* 
* 
*
*
*
* 

### Outros artigos 
* Gian Lorenzo Bernini
* Apolo e Dafne

### Ligazóns externas 
* 10 tesouros da Galería Borghese