open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dólar tuvalés

O **dólar tuvalés** (en inglés *Tuvaluan dollar* ou simplemente *dollar*) é a moeda oficial de Tuvalu dende 1976. A pesar de todo, o dólar de tuvalés non é legalmente unha unidade monetaria independente, senón que se trata dunha emisión especial de moedas do dólar australiano coa efixie da raíña Isabel II no anverso, e motivos da fauna do arquipélago no reverso. Os billetes empregados en Tuvalu son os mesmos que os australianos, ademais as moedas australianas tamén circulan co mesmo valor que as de Tuvalu. O dólar tuvalés ten unha relación co dólar australiano similar á existente entre a coroa feroesa e a coroa dinamarquesa.

Como o dólar de Tuvalu non é unha moeda independente, non ten un código ISO específico e polo tanto comparte o código estándar internacional das moedas australianas, *AUD*. Normalmente abréviase como **$** ou **T$** para diferencialo do dólar estadounidense e doutros tipos de dólares.

A taxa de troco é a mesma que a do dólar australiano, a moeda de valor legal en Tuvalu.

## Moedas 
miniatura|Reverso das moedas de 10, 20, 50 centavos e dun dólar de Tuvalu.
En 1976, as moedas foron introducidas en denominacións de 1, 2, 5, 10, 20 e 50 centavos e dun dólar. As moedas de 1 e 2 centavos foron acuñadas en bronce, as de 5, 10 e 20 centavos en cuproníquel e son do mesmo tamaño e composición que as moedas australianas deses valores. Non obstante, a moeda de 50 centavos, tamén de cuproníquel, é distinta á dodecagonal moeda de 50 centavos australiana e a moeda dun dólar tuvalé posúe nove lados e foi acuñada en cuproníquel. Como en Australia, as moedas de 1 e 2 centavos foron retiradas da circulación, mais as moedas de 2 dólares non se introduciron, como si se fixo en Australia.

Os reversos das distintas moedas teñen os seguintes motivos:
* 1 CENT: cuncha de lambis
* 2 CENTS: Dasyatidae
* 5 CENTS: tiburón tigre
* 10 CENTS: cangrexo
* 20 CENTS: exocoetidae
* 50 CENTS: polbo
* 1 DOLLAR: quelónidos

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dólar
* Dólar australiano
* Dólar de Kiribati

### Ligazóns externas 
* Moedas de Tuvalu
Vilela, Troitosende, A Baña

**Vilela** é un lugar da parroquia de Troitosende no concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Tiña 23 habitantes no ano 2015 segundo datos do INE, , dos cales 13 eran homes e 10 eran mulleres. No 2010 tiña 29 habitantes: 15 mulleres e 14 homes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Troitosende 
### Parroquias da Baña 
## Notas
Chris Owen

**Christopher Owen**, nado en Houghton, Míchigan o 25 de setembro de 1980, é un actor de cinema estadounidense.

## Traxectoria 
É coñecido por interpretar a Chuck Sherman (alias "The Sherminator") nos filmes da serie de *American Pie*. Recentemente participou na adaptación cinematográfica *The Mist*, baseada na novela de terror de Stephen King.

## Filmografía 
## Véxase tamén
Extremo

O termo **extremo** pode referirse a:

## Topónimos
* **Extremo**, freguesía portuguesa do concello de Arcos de Valdevez.
* **Extremo Oriente**.
* **Olmeda del Extremo**, localidade española.
* **Salvaterra do Extremo**, freguesía portuguesa do concello de Idanha-a-Nova.
* **Solanillos del Extremo**, localidade española.

## Antropónimos
***Aurelio Joaniquet Extremo**, periodista e político español.

## Ciencias
***Evento extremo**, en ciencias da Terra.
***Extremos dunha función**, en matemáticas.

## Deportes
***Deporte extremo**, en deporte.
***Extremo**, unha das posicións dos dianteiros, en fútbol.
A Costa de Santa Marta, Santa Marta de Babío, Bergondo

**A Costa de Santa Marta** é un lugar da parroquia de Santa Marta de Babío no concello coruñés de Bergondo na comarca da Coruña. Tiña 29 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, , dos cales 14 eran homes e 15 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santa Marta de Babío 
### Parroquias da Bergondo 
## Notas
Cortes, Bergondo, Bergondo

**Cortes** é un lugar da parroquia de Bergondo no concello coruñés de Bergondo na comarca da Coruña. Tiña 90 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 45 eran homes e 45 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Bergondo 
### Parroquias de Bergondo 
## Notas
Samuel Witwer

**Samuel Stewart "Sam" Witwer**, nado en Glenview, condado de Cook, Illinois, o 20 de outubro de 1977 en Illinois, é un actor e músico estadounidense.

## Traxectoria 
Medrou en Glenview, Illinois nun pequeno suburbio fóra de Chicago. Witwer é máis coñecido por interpretar Davis Bloome/Doomsday na serie de televisión *Smallville* e como protagonista da serie *Being Human* da canle Syfy, onde interpreta o vampiro Aidan McCollin. Recentemente participou na adaptación cinematográfica *The Mist*, baseada na novela de terror de Stephen King.

## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* TV Guide 
* Páxina Oficial de The Crashtones
225088 Gonggong

**225088 Gonggong** é un obxecto trans-neptuniano cunha magnitude absoluta (H) de 1,7. Isto cualifícao coma un dos candidatos a planeta anano máis grandes: Mike Brown estima que ten un tamaño entre o de  e o de .

## Alcume 
O equipo de Mike Brown alcumou a este obxecto coma *Brancaneves*, debido ó seu gran brillo. Tamén alcumado polo equipo de Brown coma o *sétimo anano*, despois dos descubrimentos Quaoar no 2002, Sedna no 2003, Haumea e Orcus no 2004, e Makemake e Eris no 2005. En palabras de Brown, "realmente aínda no propuxemos ningún nome para el, por que non demos cun nome con suficiente *significado*. Isto fai del o terceiro obxecto coñecido máis distante dentro do Sistema Solar, despois de  (97 UAs) e Sedna (88 UAs). moito máis tarde acadará o seu afelio, cara o ano 2130. facendo del un obxecto do disco disperso. Foi descuberto a través dunha procura de obxectos realizada na área que ocupaba Sedna. Gonggong foi observado 46 veces, sete delas en oposición con imaxes recuperadas que nos retrotraen ó ano 1985.

O tamaño dun obxecto depende da súa magnitude absoluta (H) e do seu albedo (a cantidade de luz cun corpo reflicte). Gonggong ten unha magnitude absoluta (H) de 1,7. e máis brillante cá Orcus (H=2,3; ~950&nbsp;km). É posible que Gonggong teña un tamaño entre o de Sedna e o de Quaoar (H=2,6). Isto probablemente é debido á retención de metano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Obxecto trans-neptuniano
* Plutoide
* Plutino
* Planeta anano

### Ligazóns externas 
* Orbital simulation from JPL (Java) / Horizons Ephemeris 
* 2007 OR10 Precovery Images 
* 2007 OR10 Minor planet designation number 
* The redemption of Snow White (Part 1) (Mike Brown blog 9 Aug 2011)
Xeometría diferencial

En matemáticas, a **xeometría diferencial** é o estudo da xeometría usando as ferramentas da análise matemática. Os obxectos de estudo deste campo son as variedades diferenciábeis (tal e como a topoloxía diferencial) tanto como as nocións de conexión e curvatura (que non se estuda na topoloxía diferencial).

Na súa concepción moderna a **xeometría diferencial** podería confundirse coa álxebra multilineal.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Sobre **curvas, superficies e variedades**: 
**Xeometría diferencial de curvas 
**Xeometría diferencial de superficies 
**Xeometría diferencial de variedades.
* **Construcións técnicas** útiles en xeometría diferencial: 
**Grupo de Lie 
**Fibrado 
**Clase característica 
**Derivada covariante
* **Xeometría diferencial e física**: 
**Xeometría riemanniana 
**Teoría de gauge 
**Tensor de curvatura 
**Relatividade

### Ligazóns externas
* Curso avanzado de geometría diferencial, por Álvaro Tejero Cantero y Marta Balbás Gambra (con licenza libre)
San Cidre, Bergondo, Bergondo

**San Cidre** é un lugar da parroquia de Bergondo no concello coruñés de Bergondo na comarca da Coruña. Segundo o INE en 2010 tiña 448 habitantes (207 homes e 241 mulleres).
## Toponimia
O topónimo **San Cidre** é un haxiotopónimo referido a Sidro Labrego, e débese á presenza no lugar dunha capela baixo dita advocación.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Bergondo 
### Parroquias de Bergondo 
## Notas
Descubrimento

[miniatura|300px|Exemplo dun descubrimento, o [Descubrimento de América. Pintura de Dióscoro Puebla]]
Un **descubrimento** é a observación novidosa ou orixinal dalgún aspecto da realidade, normalmente un fenómeno natural; o achado, encontro ou manifestación do que estaba oculto e secreto ou era descoñecido.

No curso da innovación científica, as máis transcendentes teorías científicas e os maiores descubrimentos noutros ámbitos non adoitan ser obra persoal dun xenio, senón dun grupo de persoas, sexa en equipos ou pola suma de esforzos sucesivos de individuos ou grupos humanos. Na maior parte dos casos, non son éxitos debidos á serendipidade ou ao azar, senón froito de procesos de investigación ou exploración sistemática consciente e moi prolongados no tempo.

Tamén se pode denominar *descubrimento* á descrición das primeiras incursións de xentes dunha cultura no ambiente xeográfico e cultural doutra. A cultura occidental usou o termo para salientar a importancia na historia do mundo da exploración ligada á expansión de Europa cara ao resto do mundo. O *descubrimento* de cada continente, illa ou accidente xeográfico, por parte de viaxeiros, exploradores, conquistadores e colonizadores europeos, conduciu á noción de que os nativos foron *descubertos*, independentemente do feito de que xa estiveran alí desde había séculos ou mesmo milenios.

Neste sentido, adoita denunciarse que o termo implica un nesgo eurocéntrico e etnocéntrico na linguaxe e no pensamento.

## Exemplos de descubrimentos
* O descubrimento de Joseph John Thomson do modelo do electrón.
* O descubrimento da estrutura do ADN.
* O descubrimento dos quásars.
* O descubrimento da penicilina.
* O lume.
* A agricultura, na denominada revolución neolítica.
* O descubrimento de que a Terra non é plana, e que adoita atribuírse a Eratóstenes, que propuxo unha medición da Terra baseada na ausencia de sombra no solsticio de verán no trópico de Cáncer. 
* O descubrimento de que a Terra non é o centro do universo (Teoría xeocéntrica -Copérnico, Galileo, Johannes Kepler, Newton-).
* A Era dos descubrimentos, ou dos **grandes descubrimentos** é o nome que se dá ao período de tránsito entre a Idade Media e a Idade Moderna caracterizado polos descubrimentos xeográficos.
:* O Descubrimento de América.
* A finais da Idade Moderna e en plena Idade Contemporánea producíronse os descubrimentos de Australia, das fontes do Nilo, da Antártida ou dos fitos xeográficos nas exploracións polares (Polo Norte e Polo Sur) e na escalada dos montes máis elevados (Everest).
* A exploración submarina e a exploración espacial son dous novos campos para os descubrimentos.
Dólar de Kiribati

O **dólar de Kiribati** é a moeda oficial da República de Kiribati. Non é unha moeda independente, mais posúe o mesmo valor que o dólar australiano. Foron impresas e están en circulación dende 1979, circulando xunto ás moedas e billetes de dólar australiano. Estas moedas, a pesar de posuír o mesmo valor que o dólar de Australia, circulan con menor frecuencia que esta.

## Historia 
Antes da súa independencia, as moedas australianas xa circulaban en Kiribati (daquela chamado *Illas Gilbert*) entre 1966 e 1979. Antes da introdución en Australia do dólar, a libra australiana era frecuentemente empregada nas illas Gilbert e Ellice.
 
Durante a ocupación xaponesa das illas durante a segunda guerra mundial, o *Oceania Pound*, e tódolos billetes creados polo Goberno Xaponés para que foran unha moeda universal no Pacífico, estiveron en uso. A libra australiana restaurouse como a moeda nacional oficial logo do final da Guerra.
 
En 1979 introduciuse a nova moeda de Kiribati para lexitimar o seu novo status político independente.

## Moedas 
As moedas foron introducidas en 1979 en denominacións de 1, 2, 5, 10, 20 e 50 céntimos e de 1 dólar. A excepción dos 50 céntimos e 1 dólar, as moedas son do mesmo tamaño que as moedas australianas correspondentes. Os 50 céntimos son máis pequenos e redondos, mentres que a de 1 dólar é máis grande e posúe a forma dun dodecágono.

Descricións dos reversos das distintas moedas:

* 1 CENT: Illa de Nadal e fragatas
* 2 CENTS: Planta B'abal
* 5 CENTS: Tokai Gecko
* 10 CENTS: Árbore do pan
* 20 CENTS: Tres golfiños
* 50 CENTS: Planta Panda
* 1 DOLLAR: Outrigger
* 2 DOLLARS: Choza tradicional e Hibiscus

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dólar australiano
* Dólar tuvalés
Pumariño, Mera de Abaixo, Ortigueira

**Pumariño** é un lugar da parroquia de Mera de Abaixo no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Non tiña habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 2 habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da parroquia de Mera de Abaixo 
### Parroquias de Ortigueira
Ramón Noceda

**Ramón Noceda Caamaño**, nado en Lariño (Carnota) en 1954, é un político galego do BNG.

## Traxectoria 
Nas eleccións municipais de 1983 encabezou a candidatura do BNG á alcaldía de Carnota e foi elixido alcalde, gobernando en minoría con apoios puntuais de distintos partidos. Nas municipais de 1987 volveu ser elixido alcalde, esta vez con maioría absoluta. Porén, ao ano seguinte resultaría expulsado do BNG xunta outros 2 edís da formación nacionalista por diversos desencontros cos seus compañeiros. A finais de 1988 os cinco concelleiros do seu anterior partido, o BNG, e os dous de Coalición Progresista Galega presentaron unha moción de censura para apartalo da alcaldía e elixir o seu excompañeiro Manuel Brea Beiro coma novo rexedor. Finalmente a moción votouse o 21 de febreiro de 1989, gobernando ata entón co apoio dos outros 2 edís que foran expulsados xunta el do BNG e os edís do PSdeG, AP e CDS.

Presentouse ás municipais de 1991 como número 3 da candidatura da Frente Popular Galega, a cal logrou 2 concelleiros que apoiarían a continuidade de Brea Beiro na alcaldía. Posteriormente solicitou a súa reincorporación ao BNG. Nas municipais de 2003 foi de número seis na lista do BNG encabezada por Xosé Manuel García, se ben non resultou elixido. En 2007 foi suplente. 

Nas municipais de 2011 volveu encabezar a lista do BNG e foi elixido alcalde grazas ó apoio do PSdeG-PSOE, formando un goberno monocolor en minoría. Nas municipais de 2015 foi reelixido con maioría absoluta.

Nas eleccións municipais de 2019 non se presentou á reelección, sendo sucedido na alcaldía por Juan Manuel Saborido Rama do PSdeG. Nas municipais de 2023 regresou á política e encabezou a candidatura do BNG en Carnota, mais non logrou recupera-la alcaldía dado que o PSdeG logrou a maioría absoluta.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Eleccións municipais en Carnota

### Ligazóns externas 
*Un militante rodeado de polémica en *La Voz de Galicia*.
Diferenza

O termo **diferenza** pode facer referencia a:

* O contrario da **identidade**, tanto en termos matemáticos como lóxicos, filosóficos, sociais e outros.
* **Subtracción**, operación matemática oposta á suma.
* Outros conceptos matemáticos:
:* Ecuación diferencial.
:* Diferenciábel (diferenciabilidade dunha derivada).
:* Diferenza de conxuntos tamén chamado complemento relativo.

* Outros conceptos científicos ou sociais:
:* Diferenza de potencial, en física.
:* Diferenzas rexionais.
:* Diferenzas de xénero.
:* Diferenzas sexuais (véxase tamén dimorfismo sexual).

* **Diferenciación**
:* Diferenciación celular.
:* Diferenciación conceptual.

* *Diferente*, filme de Luis María Delgado producido en 1961.

## Véxase tamén
* Diferencial
* Desigualdade
Jake Weber

**Jake T. Weber**, nado o 19 de marzo de 1964 en Londres, é un actor inglés radicado en Estados Unidos.

## Traxectoria 
É recoñecido internacionalmente por interpretar a "Michael" en *Dawn of the Dead* e por protagonizar xunto a Brad Pitt o filme *Meet Joe Black*.

Entre os anos 2001 e 2002, Weber apareceu de xeito regular na serie *The Mind of the Married Man* e fixo aparicións como convidado en *Law & Order: Criminal Intent* e *NYPD Blue*. Tamén interpretou a "Joe DuBois", o home da mentalista "Allison DuBois" na serie de televisión *Medium*.

## Filmografía 
### Filmes 
**Born on the Fourth of July* (1989) - O mozo de Donna
**Bed & Breakfast* (1991) - Bobby
**A Stranger Among Us* (1992) - Yaakov Klausman 
**Skin Art* (1993) - Richard
**The Pelican Brief* (1993) - Curtis Morgan/Garcia 
**Cultivating Charlie* (1994) - Charles Thundertrunk
**Vanishing Son II* (1994) - Bo
**Vanishing Son IV* (1994) - Bo
**What the Deaf Man Heard* (1997) - Tolliver Tynan
**Amistad* (1997) - Mr. Wright 
**Meet Joe Black* (1998) - Drew
**Dangerous Beauty* (1998) - Henrique III de Inglaterra
**Into My Heart* (1998) - Adam
**Pushing Tin* (1999) - Barry Plotkin
**In Too Deep* (1999) - Dr. Beverly Kirk 
**Cherry* (1999) - Daniel Connelly
**The Cell* (2000) - Axente especial do FBI Gordon Ramsey
**U-571* (2000) - Tenente Hirsch, USNR
**Wendigo* (2001) - George
**Love Thy Neightbor* (2002) - Home na sección para adultos
**Leo* (2002) - Ben Bloom 
**100 Mile Rule* (2002) - Bobby Davis 
**The Warrior Class* (2004) - Phil Anwar
**Haven* (2004) - Officer Powell
**Dawn of the Dead* (2004) - Michael
**The Haunting of Molly Hartley* (2008) - Mr. Hartley

### Televisión 
**Something Wilder* (1994-1995) - Richie Wainwright (15 episodios)
**American Gothic* (1995–1996) - Doutor Matt Crower (15 episodios)
**Liberty! The American Revolution* (1994) - Cabaleiro / Oficial de Virxinia (5 episodios)
**The $treet* (2001) - Pete Dearborn (2 episodios)
**The Mind of the Married Man* (2001–2002) - Jake Berman (20 episodios)
**Medium* (2005–2011) - Joe Dubois (129 episodios)
**Human Target* (2011) - Bill Fickner (1 episodio)

## Véxase tamén
Peter Hanly

**Peter Hanly**, nado o 28 de novembro de 1964 na cidade de Dublín, é un actor irlandés de cinema e televisión.

## Traxectoria 
É recoñecido internacionalmente por participar en *Braveheart* como Eduardo II de Inglaterra, e como "Garda Ambrose Egan" na serie de televisión da BBC *Ballykissangel*.

## Filmografía 
## Notas
This Boy's Life

'''''This Boy's Life'''* é un filme estadounidense dirixido por Michael Caton-Jones que se estreou en 1993. É unha adaptación das memorias de Tobias Wolff recollidas no libro *This Boy's Life''.

## Sinopse 
En 1957, Caroline (Ellen Barkin), unha nai solteira e o seu fillo Toby (Leonardo DiCaprio) foxen da cidade para atopar unha nova vida. Rematan nun pequeno pobo chamado Concrete no Estado de Washington, onde ela coñece a un educado e amable mecánico de taller chamado Dwight (Robert De Niro). Caroline casa con Dwight, pero pronto descobre que o que parecía un amábel mecánico, é un autoritario e abusivo home que lle fai a vida imposible ó rapaz. Toby, pola súa actitude rebelde, continuamente se mete en problemas na escola. Mentres Toby medra, os abusos de Dwight empeoran, e na mesma medida aumenta a súa gana de deixar o pobo e abandonar o fogar de Dwight. Caroline e Toby loitan por manter a esperanza nunha situación que parece imposíbel de soportar.

## Personaxes 
* Leonardo DiCaprio como Tobias "Toby" Wolff
* Robert De Niro como Dwight Hansen
* Ellen Barkin como Caroline Wolff Hansen
* Jonah Blechman como Arthur Gayle
* Eliza Dushku como Pearl Hansen
* Chris Cooper como Roy
* Carla Gugino como Norma Hansen
* Zachary Ansley como Skipper Hansen
* Tracey Ellis como Kathy
* Kathy Kinney como Marian
* Tobey Maguire como Chuck Bolger
* Sean Murray como Jimmy Voorhees
* Lee Wilkof como Director Skippy
* Bill Dow como Subdirector
* Deanna Milligan e Morgan Brayton como as Irmás Silver

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb 
* Ficha en Filmaffinity
Jude Law

**David Jude Heyworth Law**, nado en Londres o 29 de decembro de 1972, é un actor, produtor e director de cine inglés.

## Filmografía 
## Premios 
### Premios Óscar 
### Globos de Ouro 
### Premios BAFTA 
### Premios do Sindicato de Actores 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* British Film Institute's Screenonline 
* Filmografía no British Film Institute
Ácido alfa-cetoglutárico

miniatura|dereita|Fórmulas do ácido α-cetoglutárico e do α-cetoglutarato.
O **ácido α-cetoglutárico**, tamén chamado **ácido α-oxoglutárico**, **ácido 2-oxoglutárico** ou ácido 2-oxopentanodioico, é un dos cetoácidos derivados do ácido glutárico, un ácido dicarboxílico de 5 carbonos. A outra variante é o ácido β-cetoglutárico, que só varía na posición do grupo cetona, e que é moito menos común (polo que cando non se menciona a letra grega case sempre se están referindo ao ácido α-cetoglutárico).

O seu anión recibe o nome de **α-cetoglutarato** (ou tamén **α-oxoglutarato** ou **2-oxoglutarato**) é un importante composto biolóxico. É o cetoácido producido pola desaminación do glutamato, e é un dos intermediarios do ciclo de Krebs.

O ácido α-cetoglutárico é un ácido dicarboxílico, o cal quere dicir que leva dous grupos carboxilo (-COOH), un en cada extremo da molécula. É tamén un cetoácido, porque leva un grupo cetona no carbono 2 ou α.

## Funcións
### Ciclo de Krebs
O α-cetoglutarato é un composto intermediario chave no ciclo de Krebs, formado a partir da deshidroxenación do isocitrato e que, á súa vez, orixina por descarbixilación succinil-CoA, polo que unha das moléculas de CO2 desprendidas no ciclo de Krebs procede directamente do α-cetoglutarato .

As reaccións anapleróticas poden orixinar este intermediario sintetizándoo por transaminación a partir do glutamato, ou pola acción sobre o glutamato do encima glutamato deshidroxenase.

### Catabolismo de aminoácidos
Na desaminación dos aminoácidos arxinina, histidina, glutamina, prolina orixínase glutamato, e este pode dar lugar a α-cetoglutarato, polo que todos eses aminoácidos son glicoxénicos Porén, os únicos estudos que mostraron que o α-cetoglutarato pode reducir a toxicidade do amoníaco fixéronse en pacientes sometidos a hemodiálise.

## Produción
O α-cetoglutarato pode producirse no organismo por:
* Descarboxilación oxidativa do isocitrato pola isocitrato deshidroxenase;
* Desaminación oxidativa do glutamato pola glutamato deshidroxenase.

## Notas
Galería de imaxes dos Vilares, Guitiriz

**San Vicenzo dos Vilares** é unha parroquia que se localiza no concello de Guitiriz.

## Galería de imaxes

Ficheiro:Igrexa dos Vilares.JPG|Igrexa de San Vicenzo dos Vilares.
Ficheiro:Fachada igrexa dos Vilares.JPG|Fachada da Igrexa.
Ficheiro:Igrexa dos Vilares II.JPG|Igrexa.
Ficheiro:Cruceiros dos Vilares.jpg|Calvario dos Vilares.
Ficheiro:Cruceiro con ara.JPG|Cruceiro con ara.
Ficheiro:Muíño do Batán 1.JPG|Muíño do Batán.
Ficheiro:Muíño do Batán 2.JPG|Muíño do Batán.
Ficheiro:Árbore afrontando treboada.jpg

## Véxase tamén
*Galería de imaxes de Guitiriz
Ferran Torrent

**Ferran Torrent i Llorca**, nado en  Sedaví (València) o 31 de maio de 1951, é un xornalista e escritor na variante valenciana da lingua catalá.

## Traxectoria 
Logo de estudar nun colexio xesuíta, comezou a carreira de Dereito, que non rematou. Antes de vivir da literatura, traballou en diversos oficios como vendedor e comercial.

Colabora os sábados e domingos no programa de radio *La Primera Pedra* de RAC1, amais de escribir columnas e artigos para prensa como *El País*, *La Vanguardia* o *El Temps*.

## Obra 
Iniciouse coa novela *La gola del llop* (1983), escrita xunto a Josep Lluís Seguí co pseudónimo de Pere Lavaca.

Acadou éxito de público coa serie de novela negra (o xénero no que máis publicou) protagonizada polo periodista e ex-boxeador Hèctor Barrera e o detective Butxana.

*La mirada del tafur* (1997) desenvólvese na época final do franquismo, nunha cafetería na que se organizan timbas de póquer. ''L'illa de l'holandés* (1999) presenta un escritor e profesor universitario marxista deportado nunha illa da costa mediterránea.

**La gola del llop* (1983, xunto a Josep Lluís Seguí).
**No emprenyeu el comissari* (1984).
**Penja els guants, Butxana!* (1985).
**Un negre amb un saxo* (1987).
**Cavall i rei. Barcelona* (1989).
**L'any de l'embotit* (1992).
**Gràcies per la propina* (1994; Premi Sant Jordi).
**Tocant València. Altea* (1995).
**La mirada del tafur* (1997).
**Semental, estimat Butxana* (1997, con Xavier Moret).
**L'illa de l'holandès* (1999).
**Living l'Havana* (1999).
**Cambres d'acer inoxidable* (2000).
**Societat limitada* (2002).
**Espècies protegides* (2004).
**La vida en el abismo* (2004).
**Judici final* (2006).
**L'any de l'embotit* (2007).
**Només socis* (2008).
**Bulevard dels francesos* (2010).

Escribiu dúas obras de teatro xunto a Carles Alberola: *O tu o res* (1991) e *Nit i dia* (1993).

Varias das súas obras foron traducidas ao castelán e ao francés, e tres delas (*Un negre amb un saxo*, *Gràcies per la propina* e *L'illa de l'holandés'') foron levadas ao cinema.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial de Ferran Torrent
Os Campós, Cortiñán, Bergondo

**Os Campós** é un lugar da parroquia de Cortiñán no concello coruñés de Bergondo na comarca da Coruña. Tiña 21 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 13 eran homes e 8 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cortiñán 
### Parroquias de Bergondo 
## Notas
Juan Manuel Rodríguez Pérez

**Juan Manuel Rodríguez Pérez**, nado nas Palmas de Gran Canaria o 16 de decembro de 1958, é un adestrador de fútbol español. Actualmente adestra a UD Las Palmas

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Datos do adestrador en bdfutbol.com
O Bosque, Cortiñán, Bergondo

**O Bosque** é un lugar da parroquia de Cortiñán no concello coruñés de Bergondo na comarca da Coruña. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 5 habitantes (2 homes e 3 mulleres), o que supón un aumento con respecto a 2010, cando tiña 3 habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cortiñán 
### Parroquias de Bergondo 
## Notas
A Regueira, O Mosteiro, Ortigueira

**A Regueira** é un lugar da parroquia de Mosteiro no concello Coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2009 tiña 16 habitantes (sete homes e nove mulleres), un menos ca en 2000.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da parroquia do Mosteiro 
### Parroquias de Ortigueira
O Romanchón, O Mosteiro, Ortigueira

**O Romanchón** é un lugar da parroquia de Mosteiro no concello Coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 2 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística que eran 2 homes, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 3 habitantes.

## Lugares e parroquias
### Lugares da parroquia do Mosteiro
### Parroquias de Ortigueira
Curros

Como topónimo **Curros** pode referirse a:

;En Galiza
***Curros**, lugar da parroquia de Mabegondo, no concello de Abegondo;
***Curros**, lugar da parroquia da Ponte do Porto, no concello de Camariñas;
***Curros**, lugar da parroquia de Soandres, no concello da Laracha;
***Curros**, lugar da parroquia de Santa María Maior, no concello de Mondoñedo;
***Curros**, lugar da parroquia de Bravos, no concello de Ourol;
***Curros**, lugar da parroquia de Lavadores, no concello de Vigo;
***Os Curros**, lugar da parroquia de Cortiñán, no concello de Bergondo;
***Os Curros**, lugar da parroquia do Alto de Xestoso, no concello de Monfero;
***Os Curros**, lugar da parroquia de Senra, no concello de Oroso;
***Os Curros**, lugar da parroquia de Filgueira, no concello de Palas de Rei;
***Os Curros**, lugar da parroquia de Castiñeiras, no concello de Ribeira;
***Os Curros**, lugar da parroquia da Capela, no concello de Toques;
***Os Curros**, lugar da parroquia de Mourence, no concello de Vilalba;
***Currospedriños**, lugar da parroquia de Refoxos, no concello de Silleda.

Amais, como apelido **Curros** pode referirse a:

***Manuel Curros Enríquez**, escritor galego (1851-1908).

## Véxase tamén
### Outros artigos
Seoane, O Mosteiro, Ortigueira

**Seoane** é un lugar da parroquia do Mosteiro no concello Coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Non ten habitantes desde hai máis dunha década segundo datos do Instituto Galego de Estatística.

## Toponimia 
O topónimo deriva do latín , San Xoán.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da parroquia do Mosteiro 
### Parroquias de Ortigueira 
## Notas
A Pallarega, O Mosteiro, Ortigueira

**A Pallarega** é un lugar da parroquia do Mosteiro no concello coruñés de Ortigueira na comarca de Ortegal. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2025 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller), pero estivo deshabitado entre 2007 e 2024.

## Toponimia 
O topónimo *Pallarega* fai referencia a un pallar, o lugar no que se garda a herba seca e a palla, xunto cos apeiros e o carro, ou tamén o terreo que logo da sega fica cuberto das canas do cereal.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da parroquia do Mosteiro 
### Parroquias de Ortigueira 
## Notas
Enxertos

O topónimo **Enxertos** pode referirse a:

;En Galiza
***Enxertos**, lugar da parroquia de Sigrás, no concello de Cambre;
***Enxertos**, lugar da parroquia do Mosteiro, no concello de Ortigueira;
***Enxertos**, lugar da parroquia de San Claudio, no concello de Ortigueira.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Paco Flores

**Francisco "Paco" Flores Lajusticia**, nado en Barcelona o 26 de novembro de 1952, é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol español. Xogaba de dianteiro e actualmente adestra o RSD Alcalá.

## Traxectoria 
### Como adestrador 
Na pretempada 2011–12 foi contratado polo RSD Alcalá de Segunda División B, en substitución de Antonio Acosta.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com 
* Datos do adestrador en bdfutbol.com
Pallarega

O termo **Pallarega** pode referirse a:

*Unha **pallarega** é un pallar, o lugar no que se garda a herba seca e a palla, xunto cos apeiros e o carro, ou tamén o terreo que logo da sega fica cuberto das canas do cereal. 

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Pallarega**, lugar da parroquia de Cabanas, no concello do Vicedo;
***A Pallarega**, lugar da parroquia do Mosteiro, no concello de Ortigueira;
***A Pallarega**, lugar da parroquia de Santo André de Boimente, no concello de Viveiro.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
***Pallaregas**, lugar da parroquia de Covas, no concello de Viveiro;
****Pallarega***, novela de Marcelino Fernández Mallo (2011).
Antonio Calderón Burgos

**Antonio Calderón Burgos**, nado en Cádiz o 2 de xuño de 1967, é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol español do Huesca.

## Traxectoria 
### Como adestrador 
No verán de 2011 foi presentado como novo adestrador do CD Tenerife en substitución de David Amaral, ao non conseguir este último evitar o descenso a Segunda División B. Foi cesado en 2012. En agosto de 2012 asina polo Huesca trala marcha de Fabri González.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com 
* Datos do adestrador en bdfutbol.com
Baldomir, Guísamo, Bergondo

**Baldomir** é un lugar da parroquia de Guísamo no concello coruñés de Bergondo na comarca da Coruña. Tiña 347 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 164 eran homes e 183 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Guísamo 
### Parroquias de Bergondo 
## Notas
Manosa

A **manosa** é un glícido monosacárido da serie das hexosas (de 6 carbonos) con grupo aldehido (aldosa). É un epímero da glicosa no carbono 2.

A palabra da que derivan manosa e manitol é maná, o termo que se usa na Biblia para denominar o alimento que, segundo as narracións bíblicas, enviou Deus aos israelitas no deserto.

## Estrutura
A manosa ten isómeros D e L, e alfa e beta. Pode estar en forma cíclica ou linear. Entre os isómeros de forma cíclica hai dous que son piranosas, é dicir, forman un anel de 6 membros ou vértices, outros dous isómeros son furanosas (anel de 5 membros).

## Metabolismo
Os seres humanos non metabolizan ben a manosa.
Por tanto, non participa significativamente no metabolismo dos carbohidratos unha vez que se consome nos alimentos, e, aínda que se detectan usando marcadores radioactivos trazas de manosa de oríxe exóxena en todos os tecidos do corpo, pénsase que o 90% da manosa inxerida é excretada pola urina sen transformar só 30–60 minutos despois de inxerida, e o 99% da que queda é excretada nas seguintes 8 horas. Non hai un incremento significativo nos niveis de glicosa sanguíneo durante ese tempo.

A manosa está presente en numerosos glicoconxugados, como as proteínas N-glicosiladas. A C-manosilación é tamén común e pode atoparse en rexións de tipo coláxeno; a manosa únese ao primeiro triptófano da secuencia Trp-X-X-Trp (X é calquera aminoácido).

As proteínas recombinantes producidas polos lévedos poden ser suxeito de adición de manosa de xeito distinto a como é habitual en mamíferos. Esta diferenza cos mamíferos en proteínas recombinantes usadas na preparación de vacinas pode influír na efectividade das vacinas.

A hexoquinase pode fosforilar diversas hexosas, incluíndo a manosa. A manosa-6-fosfato pode incorporarse á glicólise converténdose en frutosa-6-fosfato por acción do encima fosfomanoisomerase, pero a súa contribución á glicólise non é significativa.

A manosidose é unha enfermidade lisosómica na que os encimas lisosómicos alfa-manosidase ou beta-manosidase, que hidrolizan a manosa, non son funcionais .

## Formación
A manosa pode orixinarse por oxidación do manitol.

Pode formarse tamén a partir da glicosa por medio da transformación de Lobry-de Bruyn-van Ekenstein

A D-manosa véndese domo remedio de naturopatía para infeccións do tracto urinario, aducindo que actúa dificultando a adherencia das bacterias ao tracto urinario.

## Configuración
A manosa difire da glicosa na inversión do C-2, que é un centro quiral. Na manosa o OH está situado por riba do plano do anel na proxección de Haworth e á esquerda na de Fischer. Este cambio aparentemente simple produce unha diferenza drástica nas propiedades químicas das dúas hexosas.

A manosa é un epímero no C-2 da glicosa e mostra unha flexión ^4C_1 no seu anel en disolución.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Glicosilación
*Receptor de manosa

## Notas
KrioRus

**KrioRus** é unha empresa rusa que presta servizos na área da criónica e criopreservación. Ofrece a posibilidade de criopreservación neuronal ou criopreservación de corpo enteiro e incluso ofrece a posibilidade de criopreservación de ADN.
Ata agosto de 2011, a KrioRus xa crioxenizara 17 pacientes humáns, 2 gatos, 4 cans e 2 paxáros.

## Historia 
En 2005 oito crionicistas rusos fundaron KrioRus na contorna de Moscova. A súa primeira paciente foi Lidia Fedorenko Ivanovna, un caso que se fixo famoso en toda Rusia ao ser mantida durante meses en xeo seco (-80 graos), ata a creación de KrioRus. As súas instalacións de almacenaxe a longo prazo están situadas en Alabushevo, nas aforas de Moscova.

## Organización 
En 2011, KrioRus estaba composta por:
:

## Servizos 
KrioRus ofrece a posibilidade de criopreservación de humáns e animais. Existe a posibilidade de criopreservación neuronal (só a cabeza) cun custo de 10.000 dólares ou criopreservación de corpo enteiro cun custo de 30.000 dólares. A criopreservación de animais, depende do seu tamaño, pero ten un custo medio de 5.000 dólares. Existe tamén a posibilidade de criopreservación de ADN.
 
KrioRus presta servizos a persoas de todo o mundo. Xa foron crioxenados varios pacientes ao longo de Europa, desde Portugal a Ucraína entre outros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Nanomedicina
* Futuroloxía

### Ligazóns externas 
* Páxina Oficial KrioRus .
* Publicacións acerca da KrioRus .
O Corral da Igrexa, Lubre, Bergondo

**O Corral da Igrexa** é un lugar da parroquia de Lubre no concello coruñés de Bergondo na comarca da Coruña. Segundo o INE en 2010 tiña 85 habitantes (46 homes e 35 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Lubre 
### Parroquias de Bergondo 
## Notas
Antonio Acosta

**Antonio Acosta Rivera**, nado en Madrid o 22 de novembro de 1971, é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol español. Xogaba de centrocampista.

## Traxectoria 
### Como adestrador 
Foi adestrador do RSD Alcalá de Segunda División B entre 2009 e 2011, sendo substituído na pretempada 2011–12 por Paco Flores.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com 
* Datos do adestrador en bdfutbol.com
A Queira

O topónimo **A Queira** pode referirse a:

;En Galiza
***A Queira**, lugar da parroquia de Cervás, no concello de Ares;
***A Queira**, lugar da parroquia de Loureda, no concello de Arteixo;
***A Queira**, lugar da parroquia de Coruxou, no concello de Irixoa;
***A Queira**, lugar da parroquia do Mosteiro, no concello de Ortigueira;
***A Queira**, lugar da parroquia das Somozas, no concello das Somozas.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***As Queiras**, lugar da parroquia de Magalofes, no concello de Fene.
A Campiña

O topónimo **A Campiña** pode referirse a:

;En Galiza
***A Campiña**, lugar da parroquia de Bergondo, no concello de Bergondo;
***A Campiña**, lugar da parroquia de Lubre, no concello de Bergondo;
***A Campiña**, lugar da parroquia de San Salvador de Muxa, no concello de Lugo;
***A Campiña** lugar da parroquia de Rodeiro, no concello de Oza-Cesuras.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***As Campiñas** lugar da parroquia de Soñar, no concello de Lugo;
****Campiña : órgano de las Hermandades de Labradores y Ganaderos***, publicación periódica coruñesa iniciada ca. 1947.http://biblioteca.galiciana.gal/gl/consulta/registro.do?id=579861
Club Tijuana

O **Club de Fútbol Tijuana Xoloitzcuintles de Caliente** é un club de fútbol mexicano da cidade de Tijuana, Baixa California. Fundouse en xaneiro de 2007 e compite na Primeira División de México.

## Xogadores 
:*Categoría principal: Xogadores do Club Tijuana.*

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina oficial do club
Ácido glutárico

miniatura|dereita|Estrutura química do ácido glutárico.
miniatura|dereita|Modelo do ácido glutárico.
miniatura|dereita|80 px|Fórmula do ácido glutárico.
O **ácido glutárico** ou ácido pentanodioico é un ácido dicarboxílico coa fórmula  HO2C(CH2)3CO2H. É un ácido de 5 carbonos con dous grupos carboxilo (-COOH) situados nos seus extremos, polo que é un ácido dicarboxílico.

Aínda que ácidos dicarboxílicos "lineares" similares como o ácido adípico e o ácido succínico son moi pouco solubles en auga a temperaturas moderadas, o ácido glutárico, polo contrario, presenta unha solubilidade en auga de arredor do 50%. Outros datos: masa molar 132,12 g/mol ; punto de fusión de 95 a 98&nbsp;°C (o máis baixo entre os ácidos dicarboxílicos) ; punto de ebulición 200&nbsp;°C/20 mmHg.

Un cetoácido derivado seu moi importante no metabolismo é o ácido ácido α-cetoglutárico. O 3-hidroxi-3-metilglutaril-CoA é un tioéster que intervén nas rutas de formación de corpos cetónicos, terpenos e esteroides.

## Obtención
O ácido glutárico pode obterse pola apertura do anel da butirolactona con cianuro potásico, da que se obtén carboxilato potásico-nitrilo, que é hidrolizado ao ácido glutárico. Outra posibilidade é a hidrólise seguida de oxidación do dihidropirano, que dá ácido glutárico. Finalmente, tamén se pode obter facendo reaccionar 1,3-dibromopropano con cianuro sódico ou cianuro potásico, o que produce dinitrilo, que despois se somete a hidrólise.

## Usos
O 1,5-Pentanodiol, un plastificante común e precursor dos poliésteres, prodúcese por hidroxenación do ácido glutárico e os seus derivados.

O propio ácido glutárico tamén se usou na produción de polímeros como os poliéster poliois, e poliamidas. O número impar de átomos de carbono (5) da molécula é útil para rebaixar a elasticidade do polímero . Tamén se usa na síntese de fármacos, inhibidores da corrosión e surfactantes.

## Notas
## Ligazóns externas
*Calculator: Water and solute activities in aqueous glutaric acid
Ligue 1 2010-2011

A tempada **2010–11** da **Ligue 1** foi a 73ª edición da máxima competición ligueira de fútbol en Francia. O defensor do título era o Olympique de Marsella, pero o equipo que acadou a vitoria final no torneo foi o Lille OSC por 4ª vez na súa historia.
## Clasificación
Tralas 38 xornadas do campionato, o Lille OSC acadou o título de campión con 8 puntos de vantaxe sobre o Olympique de Marsella e 12 sobre o Olympique de Lyon.

;Máximos Goleadores *(Fonte)*
* Con 25 goles:  Moussa Sow (Lille OSC)
* Con 22 goles:  Kevin Gameiro (FC Lorient)
* Con 17 goles: *3 xogadores*

;Lenda

|}

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Calendario da Ligue 1 2010-11 en Marca.com
Succinil-CoA

miniatura|dereita|80 px|Fórmula do succinil-CoA. A pH celular o grupo -COOH estaría ionizado como -COO-. O coencima en vermello enlazado polo átomo de xofre do seu grupo -SH.
O **succinil-coencima A** ou abreviadamente **succinil-CoA** é unha molécula formada pola unión do ácido succínico co coencima A formando un tioéster.

## Metabolismo 
### Ciclo do ácido cítrico 
O succinil-CoA é un importante intermediario do ciclo do ácido cítrico, onde se orixina a partir do alfa-cetoglutarato pola descarboxilación catalizada polo encima alfa-cetoglutarato deshidroxenase. Durante esta reacción engádese o coencima A ao esqueleto de 4 carbonos da molécula e libérase CO2.

Na seguinte reacción do ciclo convértese en succinato e coencima A libre cando a succinil coencima A sintetase (ou succinato tioquinase) do ciclo do ácido cítrico hidroliza o enlace tioéster que o une ao coencima A, reacción na que se aproveita a enerxía liberada ao romper o tioéster para sintetizar GTP a partir de GDP e fosfato, polo que é un caso de fosforilación a nivel de substrato.

### Metabolismo de aminoácidos 
Na degradación dos aminoácidos metionina, isoleucina e valina orixínase propionil-CoA que orixina en dúas reaccións succinil-CoA, polo que estes aminoácidos son glicoxénicos, xa que os intermediarios do ciclo do ácido cítrico poden ser desviados á gliconeoxénese. Este succinil-CoA tamén se pode incorporar o ciclo de Krebs para producir enerxía  O propionil-CoA carboxílase a D-metilmalonil-CoA, este isomerízase a L-metilmalonil-CoA, e unha reordenación da molécula orixina succinil-CoA con intervención dun encima dependente da vitamina B12.

### Metabolismo de carbohidratos 
O succinil-CoA pode contribuír á gliconeoxénese, xa que no ciclo do ácido cítrico pode converterse en oxalacetato e este en fosfoenolpiruvato, que entra na gliconeoxénese.

Un caso especial é a dos ruminantes. As bacterias do rume consomen nas súas fermentacións case toda a glicosa da herba que comen estes animais, orixinando lactato, acetato, propionato e butirato, principalmente, polo que o ruminante para obter glicosa debe sintetizala por gliconeoxénese. Unha das maneiras de facelo é converter o propionato resultante das fermentacións bacterianas en succinil-CoA, que pode desviarse á gliconeoxénese.

### Síntese de porfirinas 
Outro destino metabólico do succinil-CoA é a síntese de porfirinas, na cal o succinil-CoA e a glicina son combinados pola ácido aminolevulínico sintase para formar ácido delta-aminolevulínico (dALA).

## Notas
José Manuel Rodríguez Portela

**José Manuel Rodríguez Portela**, nado na Coruña o 5 de outubro de 1962, é un exfutbolista galego. Xogaba de defensa.

## Traxectoria 
Iniciouse na tempada 1981–82 co Deportivo da Coruña en Segunda División, xogando un encontro nesa campaña. Permaneceu como un xogador habitual no cadro coruñés até a tempada 1988–89 cando foi traspasado ao Real Burgos, co que ascendeu na campaña seguinte a Primeira División. Na máxima categoría xogaría 3 partidos na tempada 1990–91.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com
Tomás Blesa

**Tomás Ismael Blesa Noé**, nado en Ariño (Teruel) o 21 de febreiro de 1962, é un exfutbolista español. Xogaba de defensa.

## Traxectoria 
Debutou na tempada 1981–82 no Real Zaragoza en Primeira División, xogando un partido, logrando tan só 2 encontros máis nas seguintes dúas campañas, motivo polo que foi relegado ao equipo filial, o Deportivo Aragón, na tempada 1985–86, que militaba en Segunda División.

No filial maño xogou 37 partidos e tendo un papel protagonista, pero descendendo o equipo a Segunda División B ao final da campaña. Na tempada 1986–87 volveu á disciplina do Real Zaragoza en Primeira División, xogando 18 partidos e anotando 2 goles.

Na tempada 1987–88 fichou por unha tempada polo Deportivo da Coruña, en Segunda División. No club galego participou en 34 partidos e anotou un gol, conseguindo salvar ao conxunto coruñés do descenso nun disputado final de liga. Foi compañeiro de zaga de Portela, Cayetano Tomás Navarrete, Modesto López Novoa ou Ramón Calvo, entre outros.

Na tempada 1989–90 foi contratado polo Levante UD, onde permaneceu dúas campañas, descendendo ao final da última a Segunda División B.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com .
Casal de Agra, Lubre, Bergondo

**Casal de Agra** é un lugar da parroquia de Lubre no concello coruñés de Bergondo na comarca da Coruña. Tiña 66 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 30 eran homes e 33 eran mulleres.

## Toponimia 
O topónimo provén do latín , e é unha extensión de terreo cultivábel dividida en leiras que pertencen a varios propietarios.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Lubre 
### Parroquias de Bergondo 
## Notas
Ácido isocítrico

miniatura|dereita|300 px|Fórmulas do ácido cítrico (esquerda) e do citrato a pH celular (dereita).
O **ácido isocítrico** é un ácido orgánico de 6 carbonos coa fórmula HOOC–CH2–CH(COOH)–CHOH–COOH, que intervén no ciclo do ácido cítrico. Contén tres grupos carboxilo (-COOH), polo que é un ácido tricarboxílico, e un -OH. É isómero do ácido cítrico.

É un ácido feble, e a pH celular os seus grupos carboxilo están ionizados, polo que está en forma do anión **isocitrato**. Os seus sales e ésteres tamén son isocitratos.

## O isocitrato no ciclo do ácido cítrico
O isocitrato é unha das moléculas intermediarias do ciclo do ácido cítrico ou de Krebs. Durante algúns anos despois da formulación deste ciclo entre os investigadores persistían as dúbidas sobre cal era o primeiro produto formado a partir da condensación do oxalacetato cos carbonos do acetil-CoA procedentes do piruvato. Sabíase que era un ácido tricarboxílico, pero non se sabía cal, xa que podía ser o citrato, o isocitrato ou o cis-aconitato, polo que ao ciclo se lle chamou "ciclo do ácido tricarboxílico". Despois soubose con certeza que era o citrato, polo que se lle chamou "ciclo do ácido cítrico".

No ciclo do ácido cítrico, o isocitrato fórmase a partir do citrato nunha reacción de isomerización catalizada polo encima aconitase, na que o -OH do citrato cambia de carbono. Na reacción fórmase un produto intermedio chamado cis-aconitato, que normalmente non se disocia do centro activo do encima, e que orixina rapidamente o isocitrato. Citrato e isocitrato son, pois, isómeros.

Na seguinte reacción do ciclo o isocitrato convértese en alfa-cetoglutarato nunha descarboxilación catalizada pola isocitrato deshidroxenase. O citrato perde un dos grupos -COOH en forma de CO2 á vez que se deshidroxena, formando NADH. Por tanto, parte do CO2 e do poder redutor formado no ciclo do ácido cítrico procede do isocitrato

## Isocitrato no ciclo do glioxilato
O ciclo do glioxilato pode considerarse unha variante do ciclo do ácido cítrico que teñen as plantas e algúns microorganismos, que lles permite transformar graxas en azucres. O isocitrato participa nel. Neste ciclo o isocitrato orixínase a partir do citrato pola mesma reacción do ciclo do ácido cítrico. Pero a reacción seguinte é distinta, xa que o encima isocitrato liase escinde o isocitrato en glioxilato e succinato. Este succinato será o que se desvíe á gliconeoxénese para producir azucres No zume de laranxa auténtico, por exemplo, a proporción de ácido cítrico/ácido D-isocítrico é normalmente menor de 130. Un valor de ácido isocítrico maior ca este pode ser un indicio de adulteración no zume.

## Notas
Riomaior

Como topónimo **Riomaior** pode referirse a:

;En Galiza
***Riomaior**, lugar da parroquia de Lubre, no concello de Bergondo;
***Riomaior**, lugar da parroquia de Esteiro, no concello de Muros;
***Riomaior**, lugar da parroquia de Senra, no concello de Ortigueira;
***Riomaior**, lugar da parroquia de Quintá de Lor, no concello de Quiroga;
***Riomaior**, lugar da parroquia de Santa Cristina de Cobres, no concello de Vilaboa.

## Véxase tamén
### Outros artigos