open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sucralosa

A **sucralosa** é un edulcorante coñecido co nome comercial de **Splenda** ®. Na Unión Europea, tamén co **E 955**.
É unhas 600 veces máis doce que a sacarosa, case o dobre que a  sacarina e catro veces máis doce que o aspartamo.

Fabricase por haloxenación selectiva da sacarosa, na que os tres grupos hidroxilos da sacarosa se substitúen por cloro dando 1,6-dicloro-1,6-dideoxi-β-D-fruto-furanosil 4-cloro-4-deoxi-α-D-galactopiranosido ou C12H19Cl3O8.
A diferenza do aspartamo, é termoestable  e resiste variacións do pH.

Pode usarse en pastelaría, e en produtos de longa vida.
A inxesta diaria admisible é de 0-15 miligramos por quilogramo de peso corporal.

## Notas
Deportistas olímpicos con discapacidade

Ao longo da historia olímpica houbo tres casos de **deportistas olímpicos que participaron nos Xogos malia teren unha discapacidade severa**, independentemente da súa participación nas edicións correspondentes dos Xogos Paralímpicos, se os houber. Estes foron os casos:

# George Eyser, un ximnasta estadounidense cunha perna de madeira, que conseguiu seis podios nos Xogos Olímpicos de 1904 en St. Louis, entre eles tres medallas de ouro en barras paralelas, cabalo e gabear pola corda. Eyser perdera a perna logo de ser atropelado por un tren.
# Neroli Fairhall, de Nova Zelandia, participou na competición de tiro con arco dos Xogos dos Ánxeles en 1984, acadando a posición 35ª na final. Ela, que anteriormente fora atleta, quedara parapléxica como consecuencia dun accidente de moto.
# Marla Runyan, unha atleta estadounidense rexistrada como cega participou nas probas olímpicas de 1500 metros nos Xogos de Sydney e de 5000 m nos de 2004.
Clasificación de discapacidades en atletismo

A **clasificación das discapacidades en atletismo** fixa as categorías de participación dos atletas con discapacidade nas competicións internacionais, coma os Xogos Paralímpicos.

As categorías son numéricas, e van precedidas dunha letra **T** ou **F**, segundo sexan para competicións de carreiras (en. *track*) ou saltos e lanzamentos (en. *field*).

## Táboa de códigos e discapacidades
Premio Goya á mellor interpretación masculina protagonista

Na lista seguinte lista amósase a relación dos gañadores do Premio Goya á **mellor interpretación masculina protagonista** desde a orixe do premio ata a actualidade.
Premio Goya á mellor interpretación feminina protagonista

Na lista seguinte amósase a relación dos gañadores do Premio Goya á mellor interpretación feminina protagonista desde a orixe do premio.
Premio Goya á mellor actriz revelación

Na lista seguinte recóllese a relación das gañadoras do **Premio Goya á mellor actriz revelación** desde que comezara a concederse este premio, en 1995.
Premio Goya á mellor dirección de produción

Na táboa seguinte amósase a relación dos gañadores do **Premio Goya á mellor dirección de produción** desde que comezou a concederse este premio, en 1988.
Premio Goya á mellor película europea

O **Premio Goya á mellor película europea** creouse na VII edición. A seguinte listaxe recolle os títulos galardoados dende ese ano.

Os directores Stephen Frears e Paweł Pawlikowski gañaron dous premios nesta categoría.

## Gañadores
Premio Goya de honra

O **Goya de honra** é o premio que a Academia das Artes e as Ciencias Cinematográficas de España lle concede a un profesional do mundo do cine como recoñecemento a toda a súa carreira.

Na lista seguinte amósase a relación dos gañadores do Premio Goya de honra desde a orixe do galardón ata a actualidade.
[miniatura|[José Luis López Vázquez]]

[miniatura|[Manuel Alexandre]]
## Listaxe
Alauí

Coa palabra **alauí** podemos querer referirnos a:
*Dinastía alauí, a dinastía reinante en Marrocos
*Alauísmo, seita xií presente sobre todo en Siria
Dendrofobia

A **dendrofobia** (do grego =δενδρον, árbore) é o pánico extremo ás árbores e de todo o que se relaciona con elas: follas, pólas; os seus síntomas principais, similares ás das outras fobias extremas, inclúen ataques de pánico, dificultade para respirar, suor excesiva, vertixe, palpitacións, afasia, náuseas e tamén conatos de vómito. Na súa maioría as persoas con dendrofobia non teñen conciencia de ter unha fobia.
De profundis (homónimos)

Coa frase latín *de profundis* ("dende o fondo") coñecemos en galego:

*O filme de animación *De profundis*, creado por Miguelanxo Prado e con música de Nani García.
*Unha longa e soada carta de Oscar Wilde, traducido e publicado en galego con este título de *De profundis*.
*O nome do psalmo 130, que comeza coa expresión *De profundis*.
**De profundis: cartas desde o abismo*, un xogo de rol.
De profundis: cartas desde o abismo

***De profundis: cartas desde o abismo*** é un xogo de rol creado polo escritor polaco Michał Oracz e editado inicialmente por Wydawnictwo Portal en Polonia co título orixinal de *De Profundis*, e que se basea en distintas obras de Lovecraft.

## Introdución 
*De Profundis* é un xogo de psicodrama con cartas. Da mesma forma que un xogo de rol permite que un grupo de persoas (xogadores) interpreten un personaxe baixo a dirección dun director de xogo, o psicodrama elimina a necesidade deste último e permite que sexan os propios xogadores os que vaian creando a historia a medida que se mergullan nela.

## Sistema de xogo 
O sistema de xogo de *De profundis* é moi sinxelo, pois consiste en enviar e recibir cartas entre os xogadores, e ir tecendo a historia entre todos eles baseándose nesas cartas. Cada xogador describe un suceso, un lugar ou un acontecemento nas súas cartas que os demais xogadores van complementando, engadindo detalles adicionais, e creando novas direccións que van dando forma a unha trama envolvente creada por eles mesmos.

A ambientación das partidas epistolares é variada, pero recoméndase a época actual ou os anos vinte e trinta do século XX, na época en que se ambientan as obras de Lovecraft.

## Ligazóns externas 
* Wydawnictwo Portal
Premio Princesa de Asturias das Artes

O **Premio Princesa de Asturias das Artes** é concedido pola Fundación Princesa de Asturias dende 1981 á persoa, institución, grupo de persoas ou institucións cuxo labor na arquitectura, cinematografía, danza, escultura, música, pintura e demais expresións artísticas, constitúa unha achega relevante ó patrimonio cultural da humanidade.

## Lista de galardoados 
## Galardoados por país 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Fundación Príncesa de Asturias
*Galardoados co Princesa de Asturias das Artes
Lista de concellos de Teruel

**Concellos da provincia de Teruel**:

miniatura|550px|Mapa dos concellos de Teruel

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Deputación de Teruel
Le Grand-Bornand

**Le Grand-Bornand** é unha pequena vila francesa, situada no departamento da Alta Savoia, e na rexión de Ródano-Alpes. É unha zona de fala francoprovenzal.

## Xeografía 
A vila está situada entre o macizo dos Bornes e a serra dos Aravis e é fundamentalmente coñecida por ser unha estación de esquí. Non está por conseguinte lonxe do Mont Blanc, do lago de Annecy e da fronteira con Suíza, O nome vénlle do río que a cruza, o Borne, que é un afluente do Arve. Ten unha extensión de 61,42&nbsp;km², onde viven unciamente 2.115 habitantes (conforme o censo de 1999).

O territorio do concello divídese en tres grandes áreas: o val do Bouchet, o val do Chinaillon, e mais o poboamento do Gran-Bornand, que se atopa nunha valga de orixe lacustre no cruzamento dos dous vales maiores. O Bouchet, situado río arriba da vila, é un val moi encaixado, mentres que O Chinaillon, por riba deles, concentra a maior parte da actividade de deportes de inverno.

## Historia 
O pequeno tamaño do Grand-Bornand non lle conferiu demasiada importancia histórica. O incendio dunha igrexa en 1569 e un tremor de terra en 1817 son as principais datas antes de que se crease, o 28 de outubro de 1923 un club de esquí que lle daría pulo á vila.

As demais aparicións de Grand-Bornand na historia cóntanse por traxedias. O 24 de agosto de 1944, ao tempo que se producía a liberación de París, un grupo de oficiais das Forzas Francesas do Interior (FFI) fusilaba, logo dun proceso sumarísimo e sen garantías legais, a 76 milicianos, moitos deles menores de idade, acusados de colaboraren coa ocupación nazi. Iso acontecía preto do bosque de Peseretaz, en Grand-Bornand. O 14 de xullo de 1987, unha riada do Borne levou por diante un campamento e matou 21 dos seus ocupantes, con dous desaparecidos. O campamento estaba situado nunha zona de crecidas do río. O 12 de abril de 2003, un veciño asasina á familia enteira do produtor inmobiliario Xavier Flactif (5 vítimas) no seu chalé do Chinaillon, no que foi coñecido como caso Flactif.

## Turismo e cultura 
O edificio con maior valor histórico do Grand-Bornand é a igrexa de Nosa Señora da Asunción. Aínda que se sabe da existencia deste templo dende 1346, foi destruído parcialmente no incendio de 1569, e logo reconstruído varias veces ata a última reforma, de 1877.

Ademais do turismo deportivo derivado da estación de esquí (37 remontes, 90&nbsp;km de pistas de esquí alpino e 62 de esquí de fondo), é propio do Grand-Bornand o queixo reblochon producido con leite de vaca. Tamén hai unha tradicional fábrica de limoada, que leva en funcionamento dende 1870.

Na vila, que foi xa por dúas veces (2004 e 2007) final de etapa do Tour de Francia, viven numerosos deportistas de inverno, que teñen colleitado éxitos internacionais para os equipos franceses de esquí e de bíatlon.
Lista de concellos de Salamanca

**Lista de concellos da provincia de Salamanca**:

450px|dereita|miniatura|Mapa cos límites municipais na provincia de Salamanca

## Ligazóns externas 
* Lista de concellos da Deputación de Salamanca
Iñigo Landaluze

**Iñigo Landaluze Intxaurraga**, nado en Getxo (Biscaia) o 9 de maio de 1977, é un exciclista vasco.

## Traxectoria 
Procedente da canteira do Punta-Galea, que forneceu moitos dos ciclistas vascos de primeira fila, militou como afeccionado no Café-Baqué e deu o paso a profesional en 2001 co Euskaltel-Euskadi. No 2005, pouco despois de vencer na Dauphiné Libéré, o seu título máis importante, foi acusado de dopaxe, razón pola que estivo sen competir durante case un ano. Ao final do ano 2006 foi declarado inocente logo de detectarse un erro no método de análise do laboratorio, co que regresou á bicicleta en 2007.
Linus Gerdemann

**Linus Gerdemann**, nado en Münster o 16 de setembro de 1982, é un ciclista alemán.

## Carreira deportiva 
Gendermann debutou como profesional en 2003 no equipo Winfix Techem. En 2005 ficha polo Akud Arnolds Sicherheit ata maio, pero logo muda para o CSC, un equipo xa de primeira fila, grazas á que o seu compatriota Jens Voigt llo recomenda ao director técnico Bjarne Riis. Estando nel leva durante un tempo o maillot amarelo nos Catro días de Dunkerque, onde finalmente queda quinto, e vence na sétima tirada da Volta a Suíza.

Ao ano seguinte, cando aínda lle quedaba un ano de contrato, troca para o T-Mobile, equipo que o acompañará nos seus mellores resultados, quedando 6º na Volta a Cataluña de 2006 e 7º na Volta a Suíza. En 2006 a piques está de participar no Tour de Francia, logo da descualificación dos seus compañeiros Jan Ullrich e Óscar Sevilla por dopaxe, pero finalmente o seu equipo decide non substituílos e queda fóra.

O 14 de xullo de 2007, logo dunha longa escapada dun grupo de catorce corredores na que vai quedando só, obtén unha vitoria de tirada no Tour, na chegada de Le Grand-Bornand. Mercé a esa vitoria colocouse durante un día de líder na proba francesa, no primeiro ano da súa participación.
Nora

**Nora** pode referirse a:

*a **nora**, unha máquina usada para quitar auga dun río ou pozo;
*a **nora**, unha atracción das festas con forma de roda moi grande;
*familiarmente, unha **nora**, é a muller do fillo respecto dos pais deste;
*o **río Nora**, afluente do río Nalón;
*o antigo asentamento púnico de **Nora** (Sardeña);
*o antigo burgo fortificado de **Nora** (Turquía);
*o concello sueco de **Nora**;
*a película do ano 2000 ***Nora***, baseada na vida de James Joyce;
*o asteroide **783 Nora**, que orbita arredor do Sol;
*o historiador francés **Pierre Nora**;
*o antropónimo feminino **Nora**.
Lista de concellos da provincia de Santa Cruz de Tenerife

**Concellos da provincia de Santa Cruz de Tenerife**:

miniatura|350px|Mapa de concellos

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de concellos da provincia das Palmas

### Ligazóns externas 
* Instituto Canario de Estadística
KD Avia

**KD Avia** (IATA: **KD**, OACI: **KNI**) foi unha aeroliña rusa que tivo a súa base no Aeroporto de Khrabrovo en Kaliningrado, Rusia. Establecida o 8 de outubro de 1945 co nome de **Kaliningrad Avia** comezou a operar en 1946,  no ano 2004 estableceu servizos internacionais e pouco despois, o 25 de maio de 2005 cambiou o seu nome a KD Avia ao tempo que renovaba a súa frota substituíndo os Tupolev Tu-134 e Tupolev Tu-154 por Boeing 737-300. 
## Destinos
*Alemaña
**Berlín (Aeroporto Internacional de Berlín-Tegel)
**Düsseldorf 
**Hamburgo 
**Hanóver
**Múnic 
*Bélxica
**Bruxelas
*Kazakhstán
**Astana
*Chequia
**Praga
*España
**Barcelona
*Finlandia
**Hensilki
*Grecia
**Atenas
*Hungría
**Budapest 
*Italia
**Milán (Aeroporto de Milán-Malpensa) 
**Roma (Aeroporto de Roma-Fiumicino) 
*Países Baixos
**Ámsterdan
*Reino Unido
**Londres
*Rusia
**Moscova
***Aeroporto Internacional de Domodedovo
***Aeroporto Internacional de Sheremetievo
**Nizhnii Novgorod 
**Tiumen
**Omsk 
**San Petersburgo (Aeroporto de Pulkovo)
**Samara 
**Ufa 
*Ucraína
**Kíiv (Aeroporto de Kíiv-Borispil)
Lista de concellos de Sevilla

**Lista de concellos da provincia de Sevilla**:

miniatura|450px|Mapa municipal

* Aguadulce
* Alanís
* Albaida del Aljarafe
* Alcalá de Guadaíra
* Alcalá del Río
* Alcolea del Río
* La Algaba
* Algámitas
* Almadén de la Plata
* Almensilla
* Arahal
* Aznalcázar
* Aznalcóllar
* Badolatosa
* Benacazón
* Bollullos de la Mitación
* Bormujos
* Brenes
* Burguillos
* Las Cabezas de San Juan 
* Camas
* La Campana
* Cantillana
* Cañada Rosal
* Carmona
* Carrión de los Céspedes
* Casariche
* Castilblanco de los Arroyos
* Castilleja de Guzmán
* Castilleja de la Cuesta
* Castilleja del Campo
* El Castillo de las Guardas
* Cazalla de la Sierra
* Constantina
* Coria del Río
* Coripe
* El Coronil
* Los Corrales
* El Cuervo de Sevilla
* Dos Hermanas
* Écija
* Espartinas
* Estepa
* Fuentes de Andalucía
* El Garrobo
* Gelves
* Gerena
* Gilena
* Gines
* Guadalcanal
* Guillena
* Herrera
* Huévar del Aljarafe
* Isla Mayor
* La Lantejuela
* Lebrija
* Lora de Estepa
* Lora del Río
* La Luisiana
* El Madroño
* Mairena del Alcor
* Mairena del Aljarafe
* Marchena
* Marinaleda
* Martín de la Jara
* Los Molares
* Montellano
* Morón de la Frontera
* Las Navas de la Concepción
* Olivares 
* Osuna
* Los Palacios y Villafranca
* Palomares del Río
* Paradas
* Pedrera
* El Pedroso
* Peñaflor
* Pilas
* Pruna
* La Puebla de Cazalla
* La Puebla de los Infantes
* La Puebla del Río
* El Real de la Jara
* La Rinconada
* La Roda de Andalucía
* El Ronquillo
* El Rubio
* Salteras
* San Juan de Aznalfarache
* San Nicolás del Puerto
* Sanlúcar la Mayor
* Santiponce
* El Saucejo
* Sevilla
* Tocina
* Tomares
* Umbrete
* Utrera
* Valencina de la Concepción
* Villamanrique de la Condesa
* Villanueva de San Juan
* Villanueva del Ariscal
* Villanueva del Río y Minas
* Villaverde del Río
* El Viso del Alcor

## Ligazóns externas 
* Deputación de Sevilla
Manitol

miniatura|dereita

O **manitol** (**E 421**) é un azucre-alcohol, polialcohol, ou poliol de tipo monosacárido hidroxenado. É un edulcorante obtido da hidroxenación do azucre manosa.

O manitol pode ter varias utilizacións:
* En alimentos dietéticos.
* Simplemente, como adozante (edulcorante) común.
* En goma de mascar.
* Para fabricar resinas.
* Para substituír a glicosa en especialidades farmacéuticas para que estas poidan ser receitadas para os diabéticos.
* Como substituto do plasma sanguíneo en casos de hemorraxia. Nestes casos úsase como solución ó 20%, a súa duración no torrente sanguíneo é maior que as solucións cristaloides a base de electrólitos (soros).

Máis de 20 gramos de manitol ó día poden ocasionar diarrea.

O manitol ó 20% tamén se usa como diurético osmótico en situacións agudas, como a síndrome nefrótica, ou para aliviar a hipertensión intracranial. Facilita tamén a manipulación cirúrxica cranial. Está contraindicado na insuficiencia cardíaca polo posible edema agudo de pulmón que pode producirse polo exceso de volume. Dependendo da dose pode producir hiponatremia, ou deshidratación e hipernatremia e acidose.
O seu emprego máis de 2 ou 3 días é de dubidosa utilidade e de alto risco. Pode producir efecto rebote e producir edema cerebral .

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* www.aditivosalimentarios.com
Comité Olímpico Internacional

O **Comité Olímpico Internacional** (**COI**) (en inglés: *International Olympic Committee*, *IOC*, en francés: *Comité international olympique*, *CIO*) con sede en Lausana, foi creado o 23 de xuño de 1894 polo Barón Pierre de Coubertin en París co fin de revivir os antigos Xogos Olímpicos gregos.

O COI coordina as actividades do Movemento Olímpico. Ademais está encargado de supervisar e administrar todo o concernente ós Xogos Olímpicos. É dono de todos os dereitos asociados ós símbolos olímpicos, a bandeira, himno, lema, xuramento e xogos. Controla os dereitos de transmisión dos Xogos, a publicidade e demais actividades conforme a Carta Olímpica. É o organismo internacional encargado de organizar e seleccionar as cidades que serán sedes dos Xogos Olímpicos cada 4 anos.

## Reunións
Desde a súa fundación, o COI, realizou unha serie de reunións de alto nivel onde se discutiu o pasado, presente e futuro do movemento olímpico internacional. Divídense en dous tipos, a saber:

### Congresos
Nos congresos, 13 na súa totalidade, celebrados en períodos de tempo irregulares, trátase sobre temas de importancia referentes ó movemento olímpico internacional nese momento; ademais exponse, discútese e conclúese sobre o nivel e historial olímpicos acadados ata ese momento e a súa proxección cara ó futuro.
* **I** - París, 1894
* **II** - Le Havre, 1897
* **III** - Bruxelas, 1905
* **IV** - París, 1906
* **V** - Lausana, 1913
* **VI** - París, 1914
* **VII** - Lausana, 1921
* **VIII** - Praga, 1925
* **IX** - Berlín, 1930
* **X** - Varna, 1973
* **XI** - Baden Baden, 1981
* **XII** - París, 1994
* **XIII** - Copenhague, 2009

### Sesións
As Sesións do COI son xeralmente reunións de membros do COI onde se somete a votación cuestións ou accións a tomar referentes ó movemento olímpico. É o órgano supremo do COI e as súas decisións son finais. Cada membro do COI ten dereito a voto.

Unha sesión ordinaria efectúase unha vez ó ano. En caso de emerxencia ou de resolver puntos aínda pendentes, pódese chamar a unha sesión extraordinaria en conveniencia co Presidente do COI ou por petición escrita de polo menos as dúas terceiras partes dos membros.

As actividades máis importantes realizadas nas sesións son, entre outras:

* Adaptar ou modificar a Carta Olímpica.
* Elixir os membros do Comité Olímpico, o Presidente Honorario, membros honorarios e membros de honra.
* Elixir o Presidente, Vicepresidente e todos os demais membros do Corpo Executivo.
* Elixir a cidade sede dos Xogos Olímpicos.
* Determinar que deportes formarán parte do calendario olímpico e cales non.

## Presidentes do COI 
Desde 1894 o COI tivo 9 presidentes:

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Web oficial do COI
Polidextrosa

A **polidextrosa** **E 1200**  é un substituto do volume de azucre pero non do seu sabor doce utilizado en varias aplicacións alimentarias como alimentos e bebidas dietéticas, suplementos dietéticos, chocolates, caramelos, petiscos, doces, marmeladas, lambetadas, xeados artesáns e industriais, galletiñas, tortas, repostería, iogures, bombóns de froita.

A polidextrosa actúa como axente de masa, espesante, estabilizante, humectante e axente de firmeza. É un carbohidrato especial cun 90 % de fibra. Achega 1 kcal/gr. É un substituto da graxa, permitindo mellorar a sensación dos alimentos na boca, a padalabilidade dos mesmos.

A polidextrosa e un similar da mesma, a maltodextrina, non aportan calorías porque o corpo non as pode dixerir. Resultan moi apropiadas para a preparación de produtos de pastelería, xa que dan ó alimento esponxosidade e textura, calidades que se perden ó substituír o azucre normal por outros edulcorantes. As súas claras vantaxes non implican que se poidan usar arbitrariamente, pois o seu exceso pode producir diarrea.
Arona

Co topónimo de **Arona** podemos estar a referirnos a:

***Arona**, concello canario, localizado na illa de Tenerife;
***Arona**, concello italiano da provincia de Novara;
***Arona**, vila dos estadounidense, en Pensilvania;
***Arona**, vila de Papúa-Nova Guinea;
***Arona**, unha parroquia do distrito de Madona, en Letonia;

Amais, o apelido **Arona** pode referirse a:

***Danilo Arona**, escritor italiano.
Neoazucres

Reciben o nome de **neoazucres** unha serie de azucres da familia dos fruto-oligosacáridos.

Os neoazucres obtéñense pola fixación, grazas ó encima frutosal-transferase, dunha ou varias unidades de frutosa, provenientes das moléculas de sacarosa sobre unha molécula de sacarosa-frutosa. Son disolucións que conteñen unha mestura de GF2 (1 molécula de frutosa fixada ), GF3 (2 moléculas de frutosa fixadas) e GF4 (3 moléculas de frutosa fixadas).
 
O poder edulcorante destas disolucións varía coa súa composición e oscila entre 30 e 60, o que quere dicir que teñen un poder para adozar de 30 a 60 veces maior que o da sacarosa.
A estabilidade destas disolucións é bastante boa tanto en medio ácido como en quente

*Actilight* e *Raftilose* (marcas rexistradas) son mesturas de fruto-oligosacáridos.
Taumatina

A **taumatina**, tamén coñecido polo código **E 957**, é un dos edulcorantes máis poderosos.
É un extracto glucopeptídico extraído da polpa do froito do *katemfe*, *Thaumatococcus danielli*, planta arbustiva de África Occidental, que o organismo metaboliza como as demais proteínas da dieta.

Ten un certo regusto a regalicia, e ás veces mesturase con glutamato para potenciar o sabor.
En Inglaterra está autorizada para adozar medicinas, nos Estados Unidos para a goma de mascar e en Australia como axente aromatizante.

Utilizase en bebidas que conteñen café, saborizantes, refrescos, produtos enriquecidos con vitaminas e minerais, produtos para a hixiene da  boca e produtos baixos en graxa.

Figura no Libro Guinness dos Récords como a substancia máis doce coñecida, unhas 2.500 veces máis que o azucre común.
Isomalt

O **Isomalt** (Isomaltitol ou Isomaltosa hidroxenada), Código europeo E-953, é un edulcorante dietético fabricado empregando  azucre como materia prima.

## Características
Foi descuberto na década de 1960 e é mestura de dous alcohois disacáridos: gluco manitol e gluco sorbitol. É un carbohidrato pouco dixerible. Dixírese soamente de xeito parcial na parte baixa do tracto intestinal. Algunhas das partes non absorbidas son metabolizadas polas bacterias do intestino groso. Ese proceso pode causar nalgunhas persoas deposicións máis brandas ou máis gases intestinais do usual de xeito similar á reacción do corpo a comidas con alto contido de fibras. As poucas persoas que presentan este problema, evítano se comezan con pequenas porcións e incrementan o seu consumo gradualmente.

Realizáronse extensas investigacións sobre o efecto do Isomalt nos niveis de glicosa e insulina. Os resultados sobre persoas con diabetes tipo 1 e tipo 2 teñen mostrado que despois da dixestión de Isomalt, ditos niveis non difiren de maneira apreciable dos niveis normais.

Resumo de características:
* Está feito a partir do azucre.
* Emprégase nunha gran variedade de alimentos e fármacos.
* Ten o mesmo gusto, textura e aparencia que o azucre.
* Potencia o gusto doce dos edulcorantes.
* Posúe menos de dúas calorías por gramo (a metade que o azucre).
* Non produce carie dental.
* Non é pegañento porque non é higroscópico.
* Non incrementa o índice de glicosa en sangue, (glicemia) nin os niveis de insulina.

Fórmula: mestura aproximadamente equimolecular de 
6-O-a-D-Glucopiranosil-D-Manitol dihidratado (C12H24O11 . 2H2O) con 
6-O-a-D-Glucopiranosil-D-Sorbitol (C12H24O11)

Masa molecular: Gluco-piranosil-D-Sorbitol: 344,32. Glucopiranosil-D-Manitol dihidratado: 380,32

Humidade: (Karl Fischer): non máis do 7%

Rango de fusión: entre 145&nbsp;°C e 150&nbsp;°C.

Cinzas sulfatadas: non máis do 0,05%.
Acesulfamo-k

O **acesulfamo-k** é un edulcorante artificial denominado na industria alimenticia coas siglas **E 950**.
É un edulcorante non calórico de estrutura química relativamente sinxela, que pertence á familia dos dióxidos de oxatiazinonas. Foi descuberto en 1967.

É unhas 200 veces máis doce que o azucre. Non provoca carie e é apto para diabéticos.

O acesulfamo é moi soluble en auga e pouco soluble en alcohol. Presenta estabilidade a temperaturas elevadas, ante os tratamentos tecnolóxicos e durante o almacenamento.

Emprégase en bebidas carbonatadas e non carbonatadas, produtos lácteos, como edulcorante de mesa, marmelos, lambetadas, gomas de mascar, doces, produtos enfornados, pasta dental etc.

O acesulfamo K non é metabolizado polo organismo humano. Nin se dixire nin se acumula. Elimínase rapidamente por vía renal, polo que é inocuo. 
O seu uso autorizouse en Inglaterra en 1983; dende entón autorizouse en Alemaña, Italia, Francia, Estados Unidos e outros países, e está considerado un aditivo seguro.
A Inxesta Diaria Admisible (I.D.A.) de Acesulfamo é de 9.0&nbsp;mg/kg

O acesulfamo en mestura con outros edulcorantes intensos como sacarina, ciclamato ou aspartamo, ou con glícidos como a sacarosa, presentase un efecto sinérxico. Esta sinerxía faio útil por dous motivos: permite unha diminución da concentración a utilizar e permite neutralizar as imperfeccións sensoriais peculiares de cada edulcorante.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* http://www.fao.org/ag/agn/jecfa-additives/specs/Monograph1/Additive-001.pdf
Glicemia

A **glicemia** indícanos a taxa de glicosa no sangue. A glicemia normal establécese entre 0,8 e 1,1 gramos/litro.

Debido á actividade corporal e á inxestión variábel de azucres, a cantidade de glicosa sofre variacións, controladas por mecanismos homeostáticos nos que están implicados o páncreas, a hipófise e as cápsulas suprarrenais. A glicosa almacénase no fígado en forma de glicóxeno e cando o índice de glicemia baixa, unha enzima encárgase de transformar o glicóxeno en glicosa e liberala no torrente sanguíneo. Os illotes de Langerhans do páncreas segregan hormonas, a insulina e o glicagón, que se encargan de controlar os niveis de glicosa no sangue, en condicións normais. No momento da contracción muscular, os músculos esixen glicosa e o fígado libéraa no torrente sanguíneo para que chega ás células musculares.

## Regulación hormonal 
### Insulina 
A insulina segrégase cando os niveis da glicosa no sangue son elevados. A súa acción produce:
* A diminución do nivel de glicosa, xa que estimula a súa absorción e utilización por parte das células.
* A transformación da glicosa en glicóxeno, que se almacena no fígado.

### Glicagón 
O glicagón segrégase cando os niveis da glicosa no sangue diminúen. A súa acción é antagónica á da insulina:
* Incrementa a concentración de glicosa no sangue a partir do glicóxeno hepático ou muscular.
Cando o organismo se atopa nunha situación de perigo, por xaxún, por exemplo, necesita unha subministración maior de glicosa. Entón a adenohipófise segrega hormonas adrenocorticotropas, que estimulan no córtex suprarrenal a secreción de cortisol. A acción do cortisol acelera a degradación das proteínas no fígado e a súa conversión en glicosa. Ao mesmo tempo a medula suprarrenal, estimulada polo sistema nervioso simpático, segrega adenalina e noradrenalina. Estas hormonas favorecen o catabolismo das graxas nas células e entra menos glicosa nelas, polo que aumenta a cantidade de glicosa no sangue.

## Notas
Escudo Canadense

O **Escudo Canadense** é unha unha vasta base de rocha que se estende desde os Grandes Lagos ata o océano Ártico, pasando polas rexións do norte de Saskatchewan, Manitoba, Ontario e o Quebec, así como a maior parte de Labrador, é dicir a parte continental da provincia de Terra Nova e Labrador. Ocupa o 49% da superficie do país.

Consiste principalmente en terreo erosionado e ondulado e contén moitos ríos importantes utilizados na produción de enerxía hidroeléctrica, particularmente no norte do Quebec e Ontario. O Escudo Canadense tamén rodea unha área de terras húmidas, os baixos da baía de Hudson. Algunhas rexións particulares do escudo están cubertas por cordilleiras que inclúen os montes Torgat e os montes Laurentinos.

A pesar de que non é posible a práctica da agricultura intensiva no Escudo Canadense, persiste a agricultura en menor escala e a silvicultura, e existen pequenas granxas nos vales fluviais e ao redor de lagos, particularmente en rexións do sur. Os bosques boreais cobren gran parte do Escudo, cunha variedade de coníferas que prové un importante recurso para a industria madeireira. Nesta rexión existen grandes reservas minerais.miniatura|O Escudo Canadense|centro
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Canadá
* Ontario
Alba Caride

[miniatura|Alba Caride nos [Xogos Olímpicos de Atlanta 1996.]]
**Alba Caride Costas**, nada en Vigo o 24 de abril de 1980, é unha ex-ximnasta galega.

## Traxectoria 
Reside en Valladolid desde a súa infancia. Foi campioa de España en ximnasia rítmica en 1997 e representou o seu país en diversas competicións internacionais incluíndo os Xogos Olímpicos de Atlanta 1996, onde acadou as semifinais.

Formou parte da selección española desde outubro de 1994 ata xullo de 2000, ano da súa retirada. As súas adestradoras foron, por orde cronolóxica, Sonia Conde, Silvia Yustos, Emilia Boneva, Mar Lozano, Ana Bautista e Dalia Kutkaite.

Os mellores resultados da súa carreira foron:
*5ª no Europeo Júnior de Salónica en 1994.
*Semifinalista (19ª) en Atlanta 1996. 
*6ª en cinta no mundial de Budapest 1996.
*13ª no Europeo de Patras en 1997.
*5ª no Campionato do Mundo 1999 co equipo español de ximnasia artística.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Datos sobre Alba Caride
Falkirk F.C.

O **Falkirk Football Club** é un club de fútbol escocés da cidade de Falkirk. Foi fundado en 1876 e compite na Scottish First Division.

## Historia 
A data de formación do club é obxecto de controversia, pero o ano 1876 é o usado polo propio Falkirk FC e polos seus seareiros como a data de referencia. O club rapidamente recibiu o alcume de *The Bairns*, que é un termo escocés co significado de "os nenos". Considerado un equipo de segunda fila, moi poucas veces estivo entre os grandes do fútbol escocés, a última delas dende 2005.

En xaneiro de 2009 ficha polo Falkirk FC o porteiro coruñés Dani Mallo.

## Xogadores 
### Cadro actual 
:*Datos do 24 de maio de 2010.*

## Datos do club 
***Maior goleada conseguida**: 12-1 contra o Laurieston FC, en partido de Copa, o 23 de setembro de 1893
***Maior goleada encaixada**: 1-11 contra o Airdrieonians, o 28 de abril de 1951
***Máximo goleador**: Dougie Moran, 86 tantos.

## Palmarés 
Estes son os mellores resultados acadados polo Falkirk FC ao longo da súa historia:
* 2 veces campión da Copa escocesa, en 1913 e 1957.
* 2 veces campión da Copa Desafío en 2005 e 1998.
* 4 veces vencedor da Segunda división escocesa, en 1991, 1994, 2003 e 2005.

## Notas
Pedro II de Rusia

**Pedro II de Rusia** (en  ou Pyotr II Alekseyevich), nado o 23 de outubro de 1715 e finado o 30 de xaneiro de 1730, foi o Emperador de Rusia dende 1728 até a súa morte. Foi o único fillo do tsarévich Aleksei Petrovich, fillo de Pedro o Grande e da súa dona Eudoxia lupokhina. Foi o único home na liña sucesoria directa de Pedro o Grande.
miniatura|esquerda|Pedro II de caza (1900)
Pedro naceu en San Petersburgo o 18 de outubro de 1715 polo calendario xuliano. Dende a súa infancia, o orfo Gran Duque foi estritamente apartado do seu cargo. O seu avó, Pedro o Grande, ignorouno sistematicamente. A súa educación correu a cargo, nos primeiros anos, por parte dun capitán chamado Norman, o cal lle ensinou as bases da navegación, cando se fixo máis grande, a súa educación continuou a cargo dun refuxiado húngaro, Janos Zeikin.

Durante o reinado de Catalina I, Pedro seguía sendo ignorado, pero xusto despois da morte de Catalina Pedro deuse conta do poder que acumulaba na súa persoa. A maioría da nación e tres cuartas partes da nobreza apoiábano, mentres que o seu primo (e rival), o Emperador Carlos IV, a través do seu embaixador en San Petersburgo, persistía nas súas demandas para obter o poder. O problema sucesorio arranxouse entre os dous enviados das partes litigantes, Aleixandre Danilovich Menshikov e Andrei Osterman.

O 18 de maio de 1727, Pedro foi proclamado como Soberano Autócrata de todos os rusos.

A coroación levouse a cabo en Moscova, o 25 de febreiro de 1728.

Pedro morreu o 30 de xaneiro de 1730 por mor dunha rubéola.
Xilitol

miniatura|300px|Molécula de xilitol
O **xilitol** (/ksilitól/) é un azucre-alcohol, polialcohol, ou poliol, de tipo monosacárido hidroxenado obtido pola redución do azucre xilosa. UItilízase na industria alimentaria como edulcorante (co código **E 967**) e obtense comercialmente da madeira de bidueiro.

## Características 
Posúe aproximadamente ó mesmo valor edulcorante que o azucre común ou sacarosa, e o mesmo valor calórico teórico, aínda que a súa absorción polo organismo é baixa (pero progresiva). Non é moi útil para as persoas que desexan reducir peso pero si por outras calidades.

Non é transformado en ácidos polas bacterias presentes na boca e polo tanto, a diferenza da sacarosa, non produce carie. Ten un efecto de arrefriamento do padal polo que os produtos que o conteñen resultan refrescantes. Por todo iso é moi utilizado na industria da goma de mascar o outras lambetadas.

O xilitol utilizase tamén como un substitutivo da sacarosa nos alimentos para diabéticos debido a que non require de insulina para o seu metabolismo.

A meirande parte das gomas de mascar son adozados con xilitol. A compañía Chupa Chups produce unha pastilla para o alento baseada no xilitol, *Smint*, que se comercializa no mundo enteiro.

Un consumo excesivo pode ter efectos laxantes. Non se coñecen casos de toxicidade nos humanos polo xilitol: sábese de persoas que consumiron grandes cantidades durante largos períodos de tempo sen aparentes efectos adversos.

Nalgúns animais, a inxestión de xilitol pode causar serios problemas. Os cans que consuman produtos adozados con xilitol poden sufrir unha baixada de azucre no sangue: hipoglicemia, podéndose producir perda de coordinación, depresión, ou colapso despois da toma.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* http://www.fao.org/ag/agn/jecfa-additives/specs/Monograph1/Additive-491.pdf 
* www.aditivosalimentarios.com
Aro

O termo **Aro** pode referirse a:

Como topónimo, pode referirse a:

***Aro**, parroquia do concello de Negreira;
****Aro**, lugar de dita parroquia;
***O Aro**, lugar da parroquia de Céltigos, no concello de Ortigueira;
***Rego do Aro**, lugar da parroquia das Oiras, no concello de Alfoz.

;Fóra de Galiza

;En Cataluña
*'''Platja d'Aro**, vila catalá da provincia de Girona;
***Castell d'Aro**, vila catalá da provincia de Girona;
***Santa Cristina d'Aro**, vila catalá da provincia de Girona.

;En Dinamarca
***Årø**, illa de Dinamarca (non confundir con Ærø).

;Botánica
***Aro**, as plantas do xénero ***Arum***:
****Aro'*, o nome común da especie *Arum maculatum*;
****Aro**, o nome común da especie *Arum italicum*, herba das anadas, herba do xario.

;Xogos
*O **aro**, un xogo infantil;
*O **aro**, un dos elementos da ximnasia rítmica.

;Zooloxía
***Aro común** (*Uria aalge*), ave costeira da familia dos álcidos;
***Aro de altura** (*Fratercula arctica*), ave mariña palmípede da familia dos álcidos;
***Aro ñopo** (*Alca torda''), ave mariña palmípede da familia dos álcidos.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*O **aro**, grupo étnico das ribeiras do río Níxer;
***ARO**, marca de automóbiles romanesa.
Alitamo

O **Alitamo** ® é un edulcorante de tipo dipéptido ( L-aspártico D-alanina amida). Posúe unha boa estabilidade térmica e o seu poder edulcorante é 2.000 veces o da sacarosa.

O seu uso como aditivo alimentario non está autorizado na Unión Europea .

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Ficha da FAO
Dulcina

A **dulcina** é un edulcorante que se obtén a partir da sacarosa, azucre común, por cloración de tres grupos hidroxilo. O seu poder edulcorante é 600, (2 veces o da sacarina e 3 veces o do aspartamo ). É estable en medio ácido polo que pode empregarse en bebidas tipo cola ou zumes de cítricos. Tamén é estable á temperatura á que se cocen ou esterilizan habitualmente.
Monelina

A **monelina** é un edulcorante de tipo proteínico extraído do froito do *Doscoreophylium camensi* (baga de Nixeria), que é unha planta rubideira que se atopa en zonas forestais de África e Madagascar.
 
O seu poder edulcorante é de 2.000, aproximadamente. O seu sabor doce prolóngase na boca até case media hora despois do seu consumo.

Temperaturas elevadas (>70&nbsp;°C) e pH extremos ocasionan unha descomposición da mesma e perda do seu poder edulcorante. Co frío tamén perde actividade.
Miraculina

A **miraculina** é un edulcorante de tipo proteínico. É  unha glicoproteína extraída do froito *Syncepalurn dulcificum* (denominado ás veces «froito milagre»). O sabor da baga é escaso, pero despois de que o froito se teña algún tempo na boca os sabores máis ácidos percíbense como fortemente doces.
Esteviósido

O **esteviosido** é un edulcorante . É un glicósido das follas da estevia (*Stevia rebaudiana*), herba silvestre que medra en Extremo-Oriente e en América do Sur (Paraguai). O seu poder edulcorante está comprendido entre 120 e 240.
Glizirrizina

miniatura|dereita|A glicirricina é un glicósido de sabor doce.
A **glizirrizina** ou **glicirricina** é un edulcorante obtido da planta da regalicia (*Glyzyrrhiza glabra*).

Quimicamente a glicirricina é un glicósido saponínico triterpenoide do ácido glicirrícico (ou glicirrícínico). Cando sofre hidrólise, este glicósido perde o seu sabor doce e convértese na aglicona ácido glicirretínico e dúas moléculas do glicido ácido glicurónico. A forma ácida non é moi hidrosoluble, pero o seu sal amónico é soluble en auga a pHs maiores de 4,5.

Non se permite o seu uso como aditivo alimentario aínda que a regalicia si que se utiliza na industria alimentaria como ingrediente de doces ou bebidas.

O consumo excesivo pode ocasionar unha serie de trastornos, como hipocalcemia, hipertensión e ademais retención de sodio e trastornos do electrocardiograma. Para evitar o risco, os alimentos nos que se engade deben indicalo na etiqueta mediante a lenda: "*Contén regalicia: as persoas que padezan hipertensión deben evitar un consumo excesivo*", a menos que o termo *regalicia* estea mencionado na lista de ingredientes ou na denominación do produto .

## Notas
Fita (homónimos)

O termo **Fita** pode referirse a:

*A **fita**, unha letra do alfabeto cirílico;
*A **fita**, un dos elementos da ximnasia rítmica;
*A **FITA**, a Federación Internacional de Tiro con Arco.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Corda (homónimos)

[miniatura|[Corda no porto pesqueiro da Coruña]]
[miniatura|Cordas no [Porto (comunicacións)|porto pesqueiro da Coruña]]

O termo **Corda** pode referirse a:

*A **corda** é un feixe de fibras trenzadas ou enroladas entre si que pode ser usado para atar ou ligar;
*A **corda** é un dos elementos da ximnasia rítmica;
*A **corda** é un fío tensado que, ao manipulalo, produce son en determinados instrumentos musicais, denominados instrumentos de corda;
*A **corda** é cada unha das seccións nas que se divide un coro, e que están compostas por voces da mesma tesitura;
*A **corda** é unha arte de pesca semellante ao palangre para a pesca de anguías;
*A **corda** é o segmento resultante da intersección dunha recta cunha circunferencia á cal é secante; 
*A **corda** de perfil de á é a maior distancia entre o bordo de ataque da á e o seu bordo de fuga;
*A **corda** é un obxecto básico unidimensional conforme a Teoría de cordas;
*A **corda** é un xogo infantil;
*Algunhas serras e accidentes montañosos, como a **corda de Neda**;
*Os **tendón**s, en particular o tendón de Aquiles;
*As **veas mamarias** das vacas.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Tralacorda**, lugar da parroquia de Seoane da Pregación, no concello de Friol.

Amais, como apelido, pode referirse a:

***August Carl Joseph Corda**, físico checo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Pelota (homónimos)

Coñecemos co termo **pelota**:
* Unha pelota, proxectil esférico e de tamaño variábel que se emprega en distintos deportes, coma o fútbol, o balonmán, o tenis ou o golf.
* A pelota é un deporte individual por equipos que se xoga proxectando unha bóla contra unha parede, das que son variantes a pelota vasca e a pelota valenciana. 
* A pelota francesa, un xogo propio da Francia do século XVIII, antecesor do tenis.
* A pelota é un dos elementos que compoñen a ximnasia rítmica.
* O xuramento do xogo de pelota, o compromiso acadado polos representantes do terceiro estado nas vésperas da Revolución Francesa.
* A cidade de Pelotas, no Brasil, ás ribeiras do río Pelotas.
* *A pelota vasca*, un filme do director vasco Julio Medem
Achtung Baby

***Achtung Baby*** é o sétimo álbum de estudio da banda irlandesa U2, editado o 19 de novembro de 1991. O álbum marca un cambio drástico no son da banda, collendo moitas influencias electrónicas nos ritmos, tendo unha produción máis detallada e máis efectos de guitarra, así como un contido nas letras máis escuro e persoal.

*Achtung Baby* foi colocado no número 63 da lista da *Rolling Stone* dos "500 mellores álbums de todos os tempos". No mes de febreiro do 2011 foi elixido polos lectores da revista *Rolling Stone* o cuarto mellor álbum dos anos 90.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Leisure

***Leisure*** é o álbum de estrea da banda inglesa de rock alternativo Blur. Foi editado o 26 de agosto de 1991 no Reino Unido a través do selo Food Records e chegou ata o número 7 da lista inglesa de álbums. Nos Estados Unidos publicouse un mes máis tarde cunha listaxe de cancións distinta.

A versión estadounidense tiña como primeiros temas os tres sinxelos británicos do álbum, e o tema "Sing" foi substituído pola cara-b "I Know". A versión canadense tiña as mesmas cancións que a británica. "Sing" foi incluída na banda sonora da película ''Trainspotting en 1996.

## Listaxe de cancións
Different Class

***Different Class*** é o quinto álbum da banda inglesa de britpop Pulp, editado o 30 de outubro de 1995. Dous dos sinxelos do disco, "Common People" e "Disco 2000", destacaron especialmente, e axudaron a que a banda se fixese famosa en todo o Reino Unido.

## Lista de cancións
Acrobatic Tenement

***Acrobatic Tenement*** é o álbum de estrea da banda estadounidense de post-hardcore At the Drive-In, publicado o 18 de agosto de 1996 polo selo Flipside. O disco, xunto con *In/Casino/Out* e *Relationship of Command*, sería reeditado por Fearless Records en 2004, e novamente en 2013.

Só un dos seus temas, "Initiation", dos álbum apareceu no recompilatorio de 2005 *This Station Is Non-Operational*, aínda que como unha gravación ao vivo na BBC sacada do sinxelo de 2001 "Invalid Litter Dept.".

## Antecedentes e gravación 
O disco foi lanzado inicialmente o 18 de agosto de 1996 unicamente en CD a través do selo/fancine dos Ánxeles *Flipside*, despois de que varios membros da discográfica quedasen impresionados pola actuación do grupo nun pequeno club da cidade. O traballo gravouse nos Ánxeles cun custo de tan só 600$ despois de rematar unha xira polos Estados Unidos en xullo de 1996.

O álbum destaca pola súa falta de distorsión, que se debe ao feito de que o guitarrista Jim Ward cría que as súas gravacións non serían usadas para o máster final. Reflexionando sobre as consecuencias da gravación de *Acrobatic Tenement*, o vocalista Cedric Bixler dixo en 2013: "Antes [do lanzamento do álbum] a banda rompera. Fixéramos unha xira estadounidensense e decidimos separarnos. Sempre necesitaba que Jim estivese alí, pero tivera unha pelexa con Omar. Fixemos un montón de movementos estúpidos nesa época, botamos ao batería [Ryan Sawyer] que estaba no disco, e despois ao outro guitarra [Adam Amparan], pero entón Tony e Paul viñeron e tocaron. Omar pasouse á guitarra nese momento, porque tocaba o baixo no álbum, así que cando tocabamos ao vivo era moi diferente".

Gran parte do álbum, particularmente o tema "Ebroglio", inspirouse na vida e suicidio de Julio Venegas, un amigo da banda. Venegas posteriormente foi a inspiración para o álbum de 2003 de The Mars Volta *De-Loused in the Comatorium*.

## Listaxe de cancións 
## Persoal 
* Cedric Bixler - voces principais
* Jim Ward - guitarra e coros
* Adam Amparan - guitarra
* Omar Rodríguez - baixo
* Ryan Sawyer - batería

## Notas
Albaialde

O **albaialde** é carbonato básico de chumbo, (CO3)2(OH)2Pb2, sólido e de cor branca, empregado en pinturas, ata comezos do século XIX, cando se descrubiu o branco de cinc foi a única cor branca de calidade empregada na pintura ao óleo. Utilizado dende antigo, o químico sueco Torbern Olof Bergmann determinou a súa composición en 1774. 
Ten como sinónimos **branco de chumbo**. 
O termo *albaialde* procede do árabe *al-bayad* (*branco*, *albo*). Actualmente, o sulfuro de cinc e o dióxido de titanio ofrecen un ton branco excelente sen ser tóxicos nin escurecer co tempo. Ademais, o prezo de mercado das tres substancias é parecido. Cando se descubriu o branco de cinc (sulfuro de cinc) o albaialde deixou de utilizarse.

## Historia
O albaialde foi utilizado desde antigo como pigmento até principios do século XIX. Durante séculos, foi a única cor branca de calidade empregada na pintura. A súa brancura era moi valorada, pero o seu uso presentaba dous inconvenientes importantes:

1. Tende a escurecer co paso do tempo debido á actuación sobre el do gas sulfhídrico ou sulfuro de hidróxeno (contaminante do aire), que produce sulfuro de chumbo negro:
Pb3(CO3)2(OH)2(sólido branco) + 3H2S(gas) → 3PbS(sólido negro) + 2CO2(gas) + 4H2O(gas)

2. É fortemente tóxico.

Tamén foi un pigmento que mesturado con mel utilizaban as hetairas gregas como máscara para o rostro. Mantíñano toda a noite e ao erguerse lavaban o rostro con auga fría, aplicándose posteriormente outra capa da mesma mestura pero máis diluída, que lle confería ao rostro unha coloración esbrancuxada.

Ademais, o chamado *ungüento de albaialde*, foi unha pomada que se usaba antigamente para as infeccións.

## Notas