Igrexa de San Pedro Fiz do Hospital

[dereita|miniatura|Portada románica con catro arquivoltas e tímpano, con escudo coroado da [cruz de Malta.]]
A **Igrexa de San Pedro Fiz do Hospital** é o templo parroquial do Hospital (O Incio). De arquitectura románica, foi declarada ben de interese cultural o 19 de xuño de 1981.

## Historia
Pertenceu á Orde Hospitalaria de San Xoán de Xerusalén, ao igual ca a igrexa de San Nicolao de Portomarín. Formaba parte dun conxunto formado pola igrexa, unha fortaleza, unha hospedería, e un hospital para necesitados e peregrinos, pois por aquí pasa unha variante do camiño de Santiago. Durante séculos mantiveron a súa Encomenda, unha das sete existentes en Galicia.

Orixinalmente contaba con dúas torres defensivas. Unha delas foi reconvertida en torre campanario, e a outra foi usada no século XVI para o panteón da casa dos Quiroga.

## Arquitectura
Foi realizada con perpiaños de pedra calcaria e mármore procedente dunha canteira próxima.  A fachada principal está encadrada por dous anchos contrafortes. Ten unha portada románica cara ao oeste, con catro arquivoltas de medio punto de mediacanas e a escocia decorada con rosetas. A portada está envolta nun zigzagueado. Ten oito columnas con capiteis sinxelos con motivos vexetais. O tímpano adintelado, posterior á construción inicial, está decorado cunha cruz de Malta coroada, símbolo da Orde Hospitalaria de San Xoán. No lado sur ten un soportal acaroado que protexe unha segunda portada con dúas arquivoltas e outra cruz de Malta no tímpano.

O interior consta dunha nave con presbiterio e ábsida poligonal, cuberta con bóveda de canón con nervios de reforzo apoiados en columnas angulares, que a fan tripartita na cabeceira. Algúns capiteis destas columnas teñen decoración zoomórfica. O presbiterio ábrese cun arco triunfal e outro que o separa da ábsida, sobre o que pende un Cristo crucificado de catro cravos con brazos articulados, posiblemente do século XIV.

A nave está dividida en tres tramos mediante dous pares de pilastras con semicolumnas acaroadas ao muro. No muro norte hai un arcosolio de mármore do século XV con sepulcro de frei Álvaro de Quiroga, comendador do priorado de San Xoán de Portomarín. Segundo a tradición, o día que se levante a tapa do sepulcro virase a igrexa abaixo.

En 1986, durante a restauración do templo, atopouse entre os cascallos do presbiterio unha peza esculpida, posiblemente orixinaria da decoración dun sepulcro ou dun frontal do altar, que representa a Cristo crucificado con dúas caras enriba dos seus brazos (que representan o Sol e a Lúa) e baixo del dous personaxes, un en reverencia e outro en oración.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Igrexa Parroquial de San Pedro Fiz de Hospital, ficha en *Turgalicia*.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de San Pedro Fiz de Hospital do Incio.jpg|Igrexa
Ficheiro:Igrexa de San Pedro Fiz do Hospital, O Incio.jpg|Igrexa
Ficheiro:Igrexa de Hospital.jpg|Portada románica con catro arquivoltas e tímpano, con escudo coroado da cruz de Malta
Ficheiro:Incio 97010.jpg|Igrexa
Ficheiro:Incio 97011.jpg|Igrexa
Ficheiro:Incio 97012.jpg|Ventá
Ficheiro:Incio 97013.jpg|Interior
Ficheiro:Incio 97014.jpg|Igrexa
Ficheiro:Incio 97015.jpg|Igrexa
Ficheiro:Lintel Hospital O Incio.jpg|Lintel
Ficheiro:Oincio1.jpg|Lápida homenxe aos devanceiros no adro 
Ficheiro:Oincio2.jpg|Igrexa e torre
Ficheiro:Oincio3.jpg|Busto do cura Anxo González que promoveu a restauración da igrexa
Ficheiro:Oincio4.jpg|Estrada, torre e igrexa
Ficheiro:Oincio5.jpg|Lateral exterior da igrexa
Ficheiro:Oincio6.jpg|Virxe aleitando, cun só peito
Ficheiro:Oincio7.jpg|Porta desde o interior
Ficheiro:Oincio8.jpg|Interior da igrexa
Ficheiro:Oincio9.jpg|Detalle interior
Ficheiro:Oincio10.jpg|Detalle da entrada ao outro edificio
Ficheiro:Oincio11.jpg|Interior do outro edificio
Ficheiro:Oincio12.jpg|Cristo crucificado