Sostibilidade

miniatura|250x250px|Arrozais en Nishihata, Ikoma, Xapón.
En ecoloxía, **sostibilidade** é a capacidade que teñen os sistemas biolóxicos de manterse diversos e produtivos co transcurso do tempo. Refírese ao equilibrio dunha especie cos recursos da súa contorna. Por extensión aplícase á explotación dun recurso por baixo do límite de renovación do mesmo, desde a perspectiva da prosperidade humana e segundo o Informe Brundtland de 1987.

A sostibilidade significa a existencia de condicións económicas, ecolóxicas, sociais e políticas que determinen o seu funcionamento de forma harmónica ao longo do tempo e do espazo. Consiste en satisfacer as necesidades da actual xeración sen sacrificar a capacidade de futuras xeracións de satisfacer as súas propias necesidades. É un termo ligado á acción do home en relación á súa contorna, refírese ao equilibrio que existe nunha especie baseándose na súa contorna e todos os factores ou recursos que ten para facer posible o funcionamento de todas as súas partes, sen necesidade de danar ou sacrificar as capacidades doutra contorna.

## Principios e conceptos 
O principio de sostibilidade está baseado en varios conceptos. A ciencia da sostibilidade e a ciencia ambiental forman as bases da estrutura analítica e filosófica, mentres que os datos colecciónanse por medio de medidas de sostibilidade. Despois úsanse estes datos para formular plans de políticas de sostibilidade.

A posta en práctica do desenvolvemento sostible ten como fundamento certos valores e principios éticos. A Carta da Terra presenta unha articulación comprensiva e integral dos valores e principios relacionados coa sostibilidade. Este documento é unha declaración da ética global para un mundo sostible e foi desenvolvido a partir dun proceso altamente participativo global, por un período de 10 anos, iniciado no Cume de Río 92, e culminado no ano 2000. A lexitimidade da Carta da Terra provén precisamente do proceso participativo polo cal foi creado, xa que miles de persoas e organizacións de todo o mundo brindaron a súa contribución para atopar eses valores e principios compartidos que poden axudar ás sociedades a ser máis sostibles. Actualmente existe unha crecente rede de individuos e organizacións que utilizan este documento como instrumento educativo e de incidencia política.

### Escala e contexto 
A sostibilidade estúdase e manexa varios niveis de tempo e espazo e en moitos contextos de organización económica, cultural, social e ambiental. Enfócase desde a sostibilidade total do planeta á de sectores económicos, países, municipios, barrios, casas individuais; bens e servizos, ocupacións, estilos de vida etc. En resumo, pode incluír o total das actividades humanas e biolóxicas ou partes especializadas delas.

### Poboación 
alt=Graph showing human population growth from 10,000 BC – 2000 AD, illustrating current exponential growth|miniatura|300x300px|Gráfico que mostra o incremento da poboación humana (miles de millóns) no período 10.000 a. C. - 2.000 d. C., ilustrando o seu crecemento exponencial.
O crecemento da poboación humana no século XX foi explosivo, duplicándose aproximadamente cada medio século. De acordo á Revisión 2008 nas estimacións oficiais de poboación das Nacións Unidas, espérase que a poboación mundial chegue ás 7000 millóns de persoas a principios de 2012 —partindo de 6900 millóns en maio de 2009— e que exceda 9000 millóns de persoas cara a 2050. A maior parte do incremento será en países en vías de desenvolvemento, cuxa poboación proxectada incrementarase de 5600 millóns en 2009 ata 7900 millóns en 2050. Este incremento distribuirase entre a poboación con idades de 15 a 59 anos (1200 millóns) e con 60 anos ou máis (1100 millóns), xa que se espera que diminúa o número de nenos por debaixo de 15 anos nos países en desenvolvemento. En contraste, espérase que a poboación dos países desenvolvidos só presente un leve incremento no mesmo período: de 1230 a 1280 millóns. Algunhas estimacións actuais da poboación global para o mediano prazo suxiren que un máximo de nove a dez mil millóns de persoas podería ocorrer ao redor de 2070, cun posterior leve descenso a 8400 millóns cara ao ano 2100.

Economías emerxentes como a China e a India aspiran cada vez máis a estándares de vida semellantes aos países occidentais, da mesma forma que o resto do mundo non industrializado. A combinación dun rápido crecemento de poboación con novas aspiracións a lograr niveis de consumo como os do mundo desenvolvido actual presentouse como un dos maiores desafíos a enfrontar para a sostibilidade humana no futuro.

## A sostibilidade como dereito 
A sostibilidade é un dereito. O artigo 41 da Constitución arxentina di: “Todos os habitantes gozan do dereito a un ambiente san, equilibrado, apto para o desenvolvemento humano e para que as actividades produtivas satisfagan as necesidades presentes sen comprometer as das xeracións futuras; e teñen o deber de preservalo…”

Con todo, a OIT advirte de que moitos empregos que son verdes en principio non o son na práctica debido ao dano ambiental causado por prácticas inadecuadas. Ademais, as probas dispoñibles demostran que os empregos verdes non son automaticamente traballo decente. Moitos empregos actuais de reciclaxe, por exemplo, recuperan materias primas e, por tanto, axudan a aliviar a presión sobre os recursos naturais, pero o proceso utilizado moitas veces é sucio, perigoso e difícil, e provoca danos significativos no medio ambiente e na saúde humana. O emprego adoita ser precario e os ingresos son baixos. Para que os empregos verdes poidan representar unha ponte cara a un futuro verdadeiramente sostible, a situación ten que cambiar.

## Novas formas de sostibilidade 
### Compras verdes 
En artigos de uso diario pódese colaborar para contaminar menos, convertendo estas pequenas accións nun grande impacto na sociedade, como, por exemplo:
* Produtos naturais sen químicos, seguros e que respectan o medio ambiente, feitos a base de aceites vexetais e herbas.
* Artigos que axudan ao medio ambiente: por exemplo, cueiros, toallas femininas e protectores diarios de tea; ou artigos cuxo funcionamento é a base solar.
* Xabonería vexetal, aceites esenciais e vexetais feitos artesanalmente, a man.
* Bolsas reutilizables e compactas (uso persoal ou para compras diarias).

### Arquitectura sostible 
É o modo de concibir a arquitectura de modo que non dane o medio ambiente, da forma máis ecolóxica posible, aproveitando os recursos naturais e minimizando o impacto sobre eles.

A construción máis recomendable para unha determinada zona debe cumprir con principios ambientais que se deducen despois dunha análise do lugar. As orientacións, a posibilidade de ter ventilación cruzada ou o illamento térmico, son estratexias óptimas para algúns climas.

## Principais retos que expón o desenvolvemento sostible 
A incapacidade da especie humana para vivir en harmonía co planeta, a gran interacción entre o home e o sistema natural, son os grandes problemas ambientais de hoxe. Ata os nosos días, ningunha especie, excepto o home, conseguiu modificar tan substancialmente, en tan pouco tempo, as características propias do planeta.

Así se expoñen os grandes problemas planetarios seguintes:
*Superpoboación e desigualdades
*O incremento do efecto invernadoiro
*Destrución da capa de ozono
*Humanización da paisaxe
*Perda da biodiversidade
*A erosión, a desertización e a destrución da selva
E a escala local:
*O sistema produtivo
*A auga
*Os residuos domésticos
*Subministración enerxética
*O sistema de transportes

## O modelo económico 
Todos os problemas expostos a escala planetaria e local teñen un denominador común e radican no funcionamento do actual sistema económico. O modelo hoxe dominante é aquel que di que a economía vai ben cando crece o produto interior bruto (PIB). Este modelo non ten en conta canto custa á colectividade en termos ecolóxicos e sociais o crecemento dun punto do PIB. Non ten en conta que a capacidade de crecemento económico é finita, nin tampouco ten en conta as limitacións do sistema natural que están a levar ao planeta ao desequilibrio ecolóxico.

O PIB: un Produto Insostible e Bruto

O PIB é a vaca máis sacra de todas as vacas sacras da economía. O PIB mide o valor das mercadorías producidas. Canta máis produción, máis crecerá o PIB; canto máis creza o PIB, mellor viviremos e máis riqueza haberá. Pero a estatística ensínanos que nos últimos quince anos o número de empregos non foi en aumento e en cambio o PIB crecería un 60% en termos nominais.

A perversión do sistema vixente de contabilidade pode chegar a extremos insólitos. É o caso do gravísimo terremoto de 1994 en Kobe (Xapón). Alguén con autoridade prognosticou un impacto positivo coa reconstrución da zona de Kobe no produto interior bruto xaponés. Ao cabo de poucos días empezou a subir a bolsa de Tokio. Temos un sistema de medida que permite afirmar que é bo para a economía que haxa desfeitas.

Sen ir tan lonxe, aquí na casa, o "sistema" establece que os accidentes de tráfico teñen globalmente un impacto positivo na economía do país, posto que dan traballo a aseguradoras, a mecánicos, a médicos, a funerarias etc.

**Outros problemas asociados**

En segundo lugar da clasificación da ortodoxia económica aparecen outras variables socioeconómicas. A inflación, o déficit público, a débeda pública acumulada, a produtividade etc. Todos estes parámetros tradicionais miden a situación dun sistema desde un único punto de vista, prescindindo dos demais factores.

Parece razoable pensar que aos indicadores macroeconómicos tradicionais lles poderiamos engadir outros de carácter ecolóxico e social, para medir a sostibilidade do sistema. Algunhas propostas de novos indicadores poderían ser, a partir das suxestións incluídas nos informes de "A situación no Mundo" do Worldwatch Institute, os que se indican a continuación:
*Utilización de fontes enerxéticas renovables
*Indicador de eficiencia enerxética
*Materiais reciclables
*Residuos industriais
*Crecemento de poboación
*Superficie sostible
*Transporte sostible
*Biodiversidade
*Desigualdade social
*Desemprego
*Precariedade laboral
*Integración étnica

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Cátedra UNESCO en Sostibilidade