Irixoa

**Irixoa** é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Betanzos. Segundo o IGE en 2014 tiña 1.421 habitantes. O seu xentilicio (non oficial) é .

## Xeografía 
miniatura|esquerda|Paisaxe en Irixoa.
### Situación 
O concello, de 68,6&nbsp;km², limita ao norte cos municipios de Miño, Vilarmaior e Monfero, ao sur con Aranga e Coirós, ao leste con Monfero e Aranga, e ao oeste con Paderne.

### Orografía e hidrografía 
Está nunha zona de transición entre a chaira da Terra Chá e as comarcas costeiras das Mariñas e Ferrolterra. Cara ao leste na prolongación da Serra da Loba están o Pico de Vales (702 m) e Monte Vila (684 m), entre os cales nace o río Zarzo, afluente do Mandeo. Cara ao oeste hai un perfil máis suave, polo que discorre o río Lambre, que desemboca na Ponte do Porco.

### Demografía 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:bar       value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white

PlotData=
  color:bar width:20 align:left
  bar:1900 from:0 till:3561
  bar:1910 from:0 till:3448
  bar:1920 from:0 till:3802
  bar:1930 from:0 till:3819
  bar:1940 from:0 till:3944
  bar:1950 from:0 till:3548
  bar:1960 from:0 till:3178
  bar:1970 from:0 till:2406
  bar:1981 from:0 till:2111
  bar:1991 from:0 till:1907
  bar:2001 from:0 till:1722
  bar:2009 from:0 till:1526
  bar:2014 from:0 till:1421

PlotData=
  bar:1900 at: 3561 fontsize:S text:3.561 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 3448 fontsize:S text:3.448 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 3802 fontsize:S text:3.802 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 3819 fontsize:S text:3.819 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 3944 fontsize:S text:3.944 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 3548 fontsize:S text:3.548 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 3178 fontsize:S text:3.178 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 2406 fontsize:S text:2.406 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 2111 fontsize:S text:2.111 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1907 fontsize:S text:1.907 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1722 fontsize:S text:1.722 shift:(-10,5)
  bar:2009 at: 1526 fontsize:S text:1.526 shift:(-10,5)
  bar:2014 at: 1421 fontsize:S text:1.421 shift:(-10,5)

## Historia 
Durante a Idade Media a zona pertenceu ao arciprestado de Pruzos, incluíndo tamén as parroquias de Paderne e Adragonte (concello de Paderne), dependente da arquidiocese de Santiago de Compostela, e pertencente ao condado de Lemos. O Conde nomeaba un xuíz, que exercía no Pazo de Irixoa.

Durante o Antigo Réxime e até o final do Reino de Galiza a zona pertenceu á provincia de Betanzos. Trala División territorial de España en 1833 pasou a formar parte da provincia da Coruña.

## Cultura 
### Símbolos 
O escudo do concello ten a seguinte descrición: *de ouro e sobre ondas de azur e prata, un monte de sinople cargado de sete estrelas de prata e acompañado de dúas cruces ensanchadas de goles. Ao timbre, coroa real pechada*. O cumio a que se refire é o monte de San Antón. As sete estrelas, aluden ás actuais sete parroquias, e as cruces ensanchadas refírense ás igrexas parroquiais de San Antón e Churío.

## Economía 
### Infraestruturas de transporte 
O municipio está atravesado de oeste a leste pola estrada comarcal AC-640 (Betanzos - Viveiro) e a autonómica AC-151 (Montesalgueiro - Pontedeume).

## Medios de comunicación 
Neste concello realizouse a gravación do programa de tele-realidade *A Casa de 1906*, o primeiro programa de tele-realidade feito en Galicia.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:San-cosme-mantaras-irixoa-vista.jpg|Ermida de San Cosme de Mántaras.
Ficheiro:Cine La Viña.JPG|Antigo Cine *La Viña* na parroquia da Viña.
File:Bandeira de Irixoa A Coruña, Galiza.svg|Bandeira de Irixoa, A Coruña.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lugares de Irixoa