open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Manuel Villacampa del Castillo

**Manuel Villacampa del Castillo**, nado en Betanzos o 17 de febreiro de 1827 e finado en Melilla o 12 de febreiro de 1889, foi un militar galego, de ideoloxía progresista e republicana, que protagonizó un infrutuoso intento de sublevación contra a Restauración borbónica en 1886.

## Traxectoria 
Nacido en Galicia, a súa familia era orixinaria do Alto Aragón. Era fillo do tenente coronel de infantaría José Villacampa Periel e sobriño de Pedro Villacampa Periel, que levou o apelido Maza de Lizama (1776-1854), capitán xeneral do exército e destacado militar liberal, heroe da Guerra da Independencia. Logo da morte do seu pai en 1836, a súa nai, Rosa del Castillo, inscribiuno na escola militar.

Participou na revolución de 1868, na que tivo un papel destacado na cidade de Granada. Tamén participou na Segunda Guerra Carlista (1846-1849) e na Terceira Guerra Carlista (1872-1876). Durante a Primeira República Española foi nomeado xeneral (1873) e gobernador militar de Castelló de la Plana (1874). En 1877 foi destituído dos seus cargos e encarcerado no castelo de Bellver. Ao ser posto en liberdade, comezou a preparar a sublevación republicana do 19 de setembro de 1886 que organizaba como líder civil Manuel Ruiz Zorrilla. Foi detido, xulgado e condenado a morte. Conmutaronlle a pena pola de prisión perpetua en África, primeiro en Fernando Poo e dende 1887 en Melilla, onde foi coidado ata o momento da morte pola súa filla Emilia, que procuraba defendelo das humillacións que se lle impuñan.

## Vida persoal 
Tivo dous irmáns, José e Federico. Casou con Matilde Morán.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Francisco Saro Gandarillas *Villacampa en Melilla*
* *Linajes de los Villacampa de Aragon*
The Illustrated London News

***The Illustrated London News*** foi unha revista ilustrada inglesa que publicou o seu primeiro número o 14 de maio de 1842, como a primeira revista ilustrada de noticias semanais. Foi fundada por Herbert Ingram.

A primeira edición incluíu imaxes da Primeira guerra anglo-afgá, un choque de trens en Francia, a explosión dun barco de vapor no Canadá e un luxoso vestido de baile no palacio de Buckingham. Foi a primeira revista en publicar unha imaxe copiada manualmente dunha fotografía.

A pesar de que se distribuíron 26 000 copias do primeiro número, houbo unha gran caída de vendas nas seguintes edicións. Con todo Herbert Ingram mostrouse empeñado en lograr que a súa publicación triunfase. Enviou a cada membro do clero do país un número da revista que contiña ilustracións sobre a instauración do arcebispo de Canterbury e, deste xeito, asegurouse un gran número de novos subscritores. A publicación foi posteriormente unha fonte de educación artística informal para o pintor post-impresionista Van Gogh.

A revista publicouse semanalmente até 1971, cando empezou a facelo mensualmente. Desde 1989 o fixo de xeito bimestral e desde 1994 en forma bianual, até a súa desaparición en 2003.

## Notas 
## Véxase tamén
Reómetro

miniatura|250px|Un reómetro rotativo usado nun laboratorio de investigación.
Un **reómetro** é un instrumento de medida de laboratorio que se usa para medir a forma en que flúen un líquido, unha mestura ou unha suspensión, baixo a acción de forzas externas.

Emprégase para fluídos que non poden definirse cun único valor de viscosidade e que, polo tanto, requiren máis parámetros que os que pode subministrar un viscosímetro. Mide a reoloxía do fluído.

As partes do reómetro son: cilindro xiratorio, cilindro estacionario, resorte de restitución, dial de lectura, conxunto de engrenaxes, panca posicionadora de velocidades (L600,L300), interruptor, manivela e soporte.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* K. Walters (1975): *Rheometry*. Londres: Chapman & Hall. ISBN 0-412-12090-9
* A. S. Dukhin & P. J. Goetz (2004): *Ultrasound for characterizing colloids*. Washington, D.C.: American Chemical Society. *ACS Symposium Series* Vol. 878. ISBN 978-0-8412-3834-3.

### Outros artigos 
* Reoloxía
* Viscosidade
* Viscosímetro

### Ligazóns externas 
*See Dynamic Shear Rheometer by Cooper Research Technology .
*Presentation on alternative uses of rheometers  .
Picafollas fusco

O **picafollas fusco**, tamén chamado **picafollas sombrío**, (***Phylloscopus fuscatus***) é unha especie de ave paseriforme da familia Phylloscopidae (antes considerábase un Sylviidae), que vive no leste de Asia.

O nome do xénero *Phylloscopus* procede do grego antigo *phyllon*, 'folla' e *skopos*, 'buscador' (de *skopeo*, 'observar, ollar'). O nome específico, *fuscata*, procede do latín *fuscus*, 'escuro'.

## Descrición 
Ten un tamaño e forma similares ao picafollas europeo, cunha lonxitude media entre os 12 e os 12,5&nbsp;cm. As súas partes superiores son de cor parda agrisada sen vetas e as inferiores son abrancazadas. Presenta unha destacada liña superciliar abrancazada e unha liña ocular algo máis escura que o resto da face. O bico é fino e bicudo, coa mandíbula superior gris e a inferior abrancazada. Os dous sexos teñen un aspecto similar, pero os inmaturos teñen as partes inferiores de tons verdosos.

## Distribución e hábitat 
É unha ave migratoria de longa distancia que cría en Siberia (desde o oeste das montañas Altai ata Kamchatka), Mongolia, Corea do Norte, o interior da China e o extremo oriental de Kazakhstán; e desprázase ao sur para pasar o inverno no sueste asiático, o sur da China e o leste do subcontinente indio. Adoita aparecer como ave errante en Europa e Norteamérica. En Galicia é unha ave accidental.

## Notas 
## Véxase tamén
Viscoelasticidade

miniatura|220px|Esquema de diferentes comportamentos dos materiais.
A **viscoelasticidade** e un tipo de comportamento reolóxico anelástico (non elástico) que presentan certos materiais que exhiben tanto propiedades viscosas como propiedades elásticas cando se deforman.
 
## Características 
Nun sólido viscoelástico:
* a deformación xeralmente depende do tempo; aínda en ausencia de forzas, a velocidade de deformación pode ser diferente a cero;
* as tensións e forzas resistidas dependen tanto da deformación como da velocidade de deformación, por tanto a ecuación constitutiva que relaciona tensións e deformacións debe ter a forma:

\phi(\sigma_{ij}, \dot\sigma_{ij}, \dots, \varepsilon_{ij},\dot\varepsilon_{ij},\dots, t)=0.

Fíisicamente as propiedades elásticas son o resultado de desprazar lixeiramente os átomos da súa posición de equilibrio ao longo de planos cristalográficos, mentres que as propiedades viscosas proceden da difusión de átomos ou moléculas no interior do material.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Freudenthal, A. M. & Geiringer, H. (1958): "The mathematical theories of inelastic continuum", en *Handbuch der Physik - Encyclopedia of Physics*, **VII**, Elasticity and Plasticity. Berlin-Göttingen-Heidelberg: Springer.

### Outros artigos 
* Viscosidade
* Vidro

### Ligazóns externas 
* Viscoelasticity na *Encyclopaedia Britannica* .
Picafollas asubiador

O **picafollas asubiador** (*Phylloscopus sibilatrix*) é un paseriforme común e moi espallado pertencente á familia Phylloscopidae (antes era considerado un Sylviidae), que se reproduce no norte e zona temperada de Europa, e no extremo oeste de Asia no sur dos Montes Urais. En Galicia é unha ave de paso rara.

Esta ave é fortemente migratoria e toda a poboación vai invernar á África tropical.

## Hábitat 
[esquerda|miniatura|Ovos da especie na colección do [Museo de Wiesbaden]]
É un paxaro de bosques maduros abertos pero sombreados, como os de faias e carballos, con algúns terreos espallados cubertos para a nidificación. O niño ten forma de cúpula e sitúase a pouca altura nunha matogueira ou arbusto baixo e nel poñen 6 ou 7 ovos en maio; pode haber unha segunda posta. É insectívoro.

## Descrición 
O picafollas asubiador mide de 11 a 12,5&nbsp;cm de longo, e parécese a moitos sílvidos, é verde pola parte superior e branco pola inferior cun peito amarelo limón. Pode distinguirse de especies similares, como o picafollas europeo (*P. collybita*) e o picafollas musical (*P. trochilus*) polo seu supercilio gorxa e parte superior do peito amarelos, beiras das terciarias claras, unha proxección das primarias máis longa e unha cola máis curta pero máis ancha.

Varios factores asociados coa estrutura do bosque, incluíndo a pendente do terreo, cuberta forestal, proporción dos bosques caducifolios, altura do dosel e lonxitude do bordo do bosque, todos eles inflúen nas taxas de ocupación desta especie forestal en declive. Cómpren medidas de conservación que protexan e manteñan a estrutura forestal preferida por estes picafollas. Teñen tamén unha preferencia polos bosques na estación non reprodutora; porén, ese hábitat está diminuíndo nas zonas de invernada como Ghana. Malia o declive dos hábitats forestais, non parece que cambiase nesas zonas o número de picafollas asubiador porque parece que a especie pode utilizar hábitats degradados, como granxas con bastantes árbores. Porén, unha maior perda de árbores probablemente terá un impacto negativo sobre esta especie no futuro.

## Cancións 
Ten dous tipos de cancións, a miúdo (pero non sempre) cantadas alternativamente; un trilo metálico fluído e agudo que aumenta o seu *tempo* e soa , que dura 2 ou 3 segundos, e unha serie de 3 a 5 notas piantes descendentes de ton baixo que soa *piüü-piüü-piüü*. A chamada de contacto é unha nota piante suave, similar ao segundo tipo de canción, pero máis curta e cantada soa, "*piü*".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* descrición e canción no sitio de RSPB
Picafollas musical

O **picafollas musical** ou **picafollas cantor** (***Phylloscopus trochilus***) é un paseriforme moi común e espallado, que se reproduce nas zonas setentrionais e temperadas de Europa e Asia, desde Irlanda cara ao leste ata o río Anadyr no leste de Siberia. En Galicia é unha ave de paso pouco común. Pertence á familia Phylloscopidae, aínda que antes estaba clasificado dentro de Sylviidae.

É unha ave de bosques abertos con árbores e cuberta vexetal do tereo para a nidificación, incluíndo principalmente  hábitats con bidueiros, amieiros e salgueiros. O niño constrúeo xeralmente en estreito contacto co chan, a miúdo en vexetación baixa. É insectívoro.

## Subespecies 
Acéptanse tres subespecies cunha redución en parte clinal dos tons de plumaxe verdes e amarelos de oeste a leste, sendo os paxaros da zona central e de máis ao leste predominantemente cincentos: As matogueiras no bordo dos bosques son beneficiosos para eles. Prefiren áreas boscosas húmidas. As matogueiras nos que se forman arbustos como os abruñeiros proporcionan bolss de hábitat. O ramalleo dos cervos pode degradar a cuberta de vexetación baixa que necesitan.

As maiores densidades de poboación encóntranse en Escandinavia (onde é o paxaro máis común), con ata 1&nbsp;100 parellas por km2 e unha poboación total en Suecia e Finlandia de 24 millóns de parellas. Hai menores densidades máis ao leste, cun pico de densidade de 27 parellas por km2 en Siberia central. Densidades menores atópanse no límite sur da súa área de distribución, con só 9 parellas por km2 en Suíza e un total de 100 parellas en todo o norte de España. e despois transferido ao xénero *Phylloscopus* (do cal é a especie tipo) por Boie en 1826. O nome científico vén do grego antigo. O nome do xénero *Phylloscopus* procede de *phyllon*, 'folla' e *skopos*, 'buscador' (de *skopeo*, 'ollar'), e o nome específico *trochilus* vén de *trokhilos*, '~paxaro sílvido'.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Vídeos, fotos e sons  en the Internet Bird Collection
* Plumas de picafollas musical
* Picafollas musical - Texto sobre a especie en *The Atlas of Southern African Birds*.
Irgendwoher

«**Irgendwoher**» (en galego: «Dalgún lugar») é unha canción composta por Lothar Löffler e interpretada en alemán por Christa Williams. Lanzouse como sinxelo en 1959 mediante Decca Records. Foi elixida para representar a Suíza no Festival de Eurovisión de 1959 tras gaña-la final nacional suíza, *Finale suisse 1959*.

## Festival de Eurovisión 1959 
### Selección 
«Irgendwoher» cualificouse para representar a Suíza no Festival de Eurovisión 1959 tras gaña-la final nacional suíza, *Finale suisse 1959*.

Foi interpretada en oitavo lugar, seguindo a Suecia con Brita Borg interpretando «Augustin» e precedendo a Austria con Ferry Graf interpretando «Der k. und k. Kalypso aus Wien». Ao final das votacións, a canción recibiu 14 puntos, obtendo o cuarto posto de 11.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Suíza no Festival de Eurovisión
Hou toch van mij

«**Hou toch van mij**» (en galego: «Ámame») é unha canción composta por Hans Flower e interpretada en neerlandés por Bob Benny. Lanzouse como sinxelo en 1959 mediante Philips Records. Foi elixida para representar a Bélxica no Festival de Eurovisión de 1959 tras gaña-la final nacional belga, *Grote prijs van het Eurovisielied*.

## Festival de Eurovisión 1959 
### Selección 
«Hou toch van mij» cualificouse para representar a Bélxica no Festival de Eurovisión 1959 tras gaña-la final nacional belga, *Grote prijs van het Eurovisielied*.

Foi interpretada en 11.º lugar, seguindo ao Reino Unido con Pearl Carr e Teddy Johnson interpretando «Sing Little Birdie». Ao final das votacións, a canción recibiu 9 puntos, obtendo o sexto posto de 11 xunto a Italia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Bélxica no Festival de Eurovisión
Sing Little Birdie

«**Sing Little Birdie**» (en galego: «Canta, pequeno paxariño») é unha canción composta por Stan Butcher e interpretada en inglés por Pearl Carr e Teddy Johnson. Lanzouse como sinxelo en 1959 mediante Columbia Records. Foi elixida para representar ao Reino Unido no Festival de Eurovisión de 1959 tras gaña-la final nacional británica, *Eurovision Song Contest of 1959 - British Finals*.

## Festival de Eurovisión 1959 
[miniatura|esquerda|[Pearl Carr e Teddy Johnson, intérpretes da canción, en 1962.]]
### Selección 
«Sing Little Birdie» cualificouse para representar ao Reino Unido no Festival de Eurovisión 1959 tras gaña-la final nacional británica, *Eurovision Song Contest of 1959 - British Finals*.

Foi interpretada en décimo lugar, seguindo a Austria con Ferry Graf interpretando «Der k. und k. Kalypso aus Wien» e precedendo a Bélxica con Bob Benny interpretando «Hou toch van mij». Ao final das votacións, a canción recibiu 16 puntos, obtendo o segundo posto de 11.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Reino Unido no Festival de Eurovisión
Reserva natural

As **reservas naturais** son, dentro do marco lexislativo español, espazos naturais que pretenden protexer a ecosistemas, comunidades ou outros elementos biolóxicos que por seren raros ou singulares son sensibles a se perder ou meritorios dunha alta protección.

Nas reservas naturais limítase a obtención de calquera recurso, ben material biolóxico ou xeolóxico. Só se permite a explotación daqueles recursos que non interfiran na protección das singularidades da reserva, ou nalgún caso de investigación ou formación educativa.

En Galiza é posible a declaración de microrreservas, ou espazos protexidos de reducida área, dentro das reservas, coa finalidade de conservar hábitats raros ou especies ameazadas. Esas microrreservas poden ter unha tempo determinado na para cumprir a súa función e ser revocadas posteriormente.

## Reservas naturais
## Notas
Der k. u. k. Kalypso

«**Der k. u. k. Kalypso**» (en galego: «O calipso imperial e real») é unha canción composta por Norbert Pawlicki e interpretada en alemán por Ferry Graf. Lanzouse como sinxelo en 1959 mediante Amadeo. Foi elixida para representar a Austria no Festival de Eurovisión de 1959 tras ser seleccionada internamente pola emisora austríaca ORF.

## Festival de Eurovisión 1959 
### Selección 
«Der k. u. k. Kalypso» foi seleccionada para representar a Austria no Festival de Eurovisión 1959 pola emisora austríaca ORF.

Foi interpretada en noveno lugar, seguindo a Suíza con Christa Williams interpretando «Irgendwoher» e precedendo ao Reino Unido con Pearl Carr e Teddy Johnson interpretando «Sing Little Birdie». Ao final das votacións, a canción recibiu 4 puntos, obtendo o noveno posto de 11 xunto a Suecia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Austria no Festival de Eurovisión
Chang Kee Jung

**Chang Kee Jung**, nado en Daegu o 24 de abril de 1955, é un físico e profesor estadounidense. Profesor da Universidade de Stony Brook, foi recoñecido como Profesor distinguido da Universidade Estatal de Nova York (SUNY) en 2015, e recibiu o premio Chanceler para Excelencia ó alto nivel de rendemento e Actividades Creativas de SUNY en 2014.

## Traxectoria
Chang Kee Jung naceu en Daegu, Corea do Sur, onde de neno tiña que camiñar ata hora e media para ir á escola. Trasladouse a Seúl ós 10 anos. Graduouse no Instituto de Seúl en 1973, e en Física na Universidade Nacional de Seúl en 1979, cunha interrupción breve para facer o servizo militar obrigatorio en 1976-77. Durante ese período, Jung era un activo membro do Club Alpino universitario, e afeccionado á música, deixando unha composición para o club.

Desde 1986-1990, Jung completou a súa investigación postdoctoral en SLAC na Universidade de Stanford, traballando no Experimento de HRS, PEP, e o Experimento MarkII, SLC. O grupo era parte dunha coalición que participou no Super Kamiokande, que levou  ao descubrimento do fenómeno da oscilación dos neutrinos. Este traballo ganou o Nobel Premio en Física en 2015. Jung Serviu nos equipos directivos e comités de varios experimentos de decaemento de Neutrinos e Nucleóns, incluíndo a súa función como Co-Portavoz para a colaboración K2K US e Internacional Co-Portavoz para a colaboración T2K.

En 2019, Jung é o portavoz para a colaboración T2K US e Fundador e Líder do Comité de dirección para os obradoiros da serie da próxima xeración de detectores do decamento de Nucleóns e Neutrinos (NNN). e ABC News. En particular, foi citado para achegar a súa idea científica no escándalo da NFL.

## Notas
Augustin (canción)

«**Augustin**» é unha canción composta por Harry Sandin e interpretada en sueco por Brita Borg. Lanzouse como sinxelo en febreiro de 1959 mediante Knäppupp. Foi elixida para representar a Suecia no Festival de Eurovisión de 1959 tras gaña-la final nacional sueca, *Säg det med musik: Stora Schlagertävlingen*.

## Festival de Eurovisión 1959 
[miniatura|esquerda|[Brita Borg, intérprete da canción, entre 1960 e 1961.]]
### Selección 
«Augustin» cualificouse para representar a Suecia no Festival de Eurovisión 1959 tras gaña-la final nacional sueca, *Säg det med musik: Stora Schlagertävlingen*, onde foi interpretada por Siw Malmkvist.

Foi interpretada en sétimo lugar, seguindo a Alemaña con Alice e Ellen Kessler interpretando «Heute Abend wollen wir tanzen geh'n» e precedendo a Suíza con Christa Williams interpretando «Irgendwoher». Ao final das votacións, a canción recibiu 4 puntos, obtendo o noveno posto de 11 xunto a Austria.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Suecia no Festival de Eurovisión
José Rodal Lanzós

**José-Modesto Rodal Lanzós**, coñecido como **Marrixo**, nado en Cangas cara a 1885, foi un mariñeiro e político galego.

## Traxectoria 
Patrón de costa. Foi un dos fundadores da Agrupación Socialista de Cangas, con Lorenzo Corbacho Rodal, Aniceto Franco, Manuel Nores Sotelo, Antonio Varela e Ángel Mato Peña. Directivo da Alianza Marinera e militante da CNT. Coa folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido. Logo do triunfo da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936, foi nomeado concelleiro de Cangas.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 26 de xullo cando estaba nunha barbería e ingresou na prisión de Cangas. Foi xulgado en consello de guerra en Pontevedra o 19 de setembro xunto a Agustín Jorge Etcheverri, Francisco Búa Carou, Víctor Sánchez Mártil, Lorenzo Corbacho Rodal, Ángel Fernández del Río, Manuel Sotelo Suárez e Jesús Barreiro Martínez. Foi condenado a cadea perpetua. Estivo preso no campo de concentración da illa de San Simón e despois foi trasladado á prisión do Forte de San Cristovo onde ingresou o 16 de maio de 1937. Sufriu expediente de responsabilidade civil pola Comisión Provincial de Incautación de Bens en 1939. Saíu en liberdade condicional o 29 de agosto de 1940. Conmutáronlle a pena a 4 anos o 12 de decembro de 1942 e obtivo a liberdade definitiva o 5 de xuño de 1944.

## Vida persoal 
Casou con Dolores Blanco Montes, e foi pai de Dolores, Ángel e José Rodal Blanco.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  
* 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Los presos del penal de Ezcaba
* Xoán chillón (2/11/2016). "Digna, resistente e luminosa" *Faro de Vigo*.

* Bará, Luís (13/12/2014). "Lola Rodal: A paixón da memoria resistente" nondesaesquecemento.blogspot.com
Magie Faure-Vidot

**Magie Faure-Vidot**, tamén chamada **Maggie Vijay-Kumar**, nada en Victoria en 1958, é unha escritora das Seychelles. Publica en lingua francesa, lingua inglesa e crioulo das Seychelles..

## Traxectoria
Viviu nos Estados Unidos, Líbano, Inglaterra, Italia e Francia, antes de regresar ás Seychelles., da que é directora, e a editorial dixital Edisyon Losean Endyen, que dirixe xunto co poeta húngaro Károly Sándor Pallai. Amais é a editora de *Sipay*, a única revista de literatura das Seychelles.
A súa obra, analizada en estudos críticos da literatura das Seychelles, adoita aparecer en *Seychelles Nation* e *The People*. Tamén é coñecida pola súa oralidade.

É membro do Institut Académique de Paris e da Académie Internationale de Lutèce. Acadou diversos premios e recoñecementos, e representou o seu país en varios festivais internacional de poesía.

## Obra 
* *Un grand cœur triste* (1983)
* ''L'âme errante* (2003)
* *Flamme mystique* (2011)
* *Rêves créoles* (2012)
* *L'Oasis des mots'' (2016)

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas
*Páxina web
Faro de Lobito

O **Faro de Lobito** é un faro angolano situado na parte superior dos acantilados do lado leste da entrada do porto e baía de Lobito, fronte á punta da restinga, ao norte da cidade de mesmo nome, na provincia de Benguela.

Trátase dunha torre de cachotería cilíndrica con galería e lanterna ao lado dunha pequena casa de faroleiros. O faro está pintado de branco cunha ampla barra vermella.

A lanterna semella estar, polo menos desde 1999, encaixada nun poste branco con franxas vermellas estreitas a pouca distancia do faro primitivo que funciona con enerxía solar.

O porto de Lobito é o terminal do famoso ferrocarril de Benguela, que serve ás minas de Zambia e ao suroeste da República Democrática do Congo.

## Cronoloxía 
[esquerda|miniatura|180x180px| En 1995 durante a [Guerra civil angolana|guerra civil, coas imaxes de Fidel Castro, Agostinho Neto e Camilo Cienfuegos. ]]

* 1915: Construción. 
* 1995: O faro resultou moi danado debido ao período de guerra civil. 
* 1999: O faro xa non ten lanterna, estando a luz nun poste a pouca distancia do faro primitivo. 
* 2004 / 2007: O faro foi restaurado. 
* 2007: O faro é xestionado a través dunha concesión que garante a súa conservación, sendo empregado como casa de fin de semana.

## Información 
* Operacional: Axuda de navegación activa 
* Acceso: en 4x4 a uns 14 Km do centro de Lobito 
* Aberto ao público: Local aberto, torre pechada 
* Nº internacional D-5280; 
* Nº NGA: 25640  
* Nº ARLHS: ANO-008 

## Véxase tamén 
* Lobito 
* Benguela

## Notas 
## Ligazóns externas 
*Foto antiga
*Foto antiga
*Foto de 1999
*Foto de 2007
Porto, As Maus, Vilar de Barrio

**Porto** é un lugar da parroquia das Maus, no concello ourensán de Vilar de Barrio, na comarca da Limia. Segundo o IGE, en 2023 tiña 96 habitantes (46 homes e 50 mulleres).

Está situado preto da Serra de San Mamede, na cal nace o río Arnoia, que separa Porto e Alemparte.

## Clima 
Porto posúe un clima suave pasando a frío. Podería cualificarse coma clima de montaña durante o inverno e coma clima de interior ou mediterráneo suave durante o verán. A serra que rodea  a aldea pode estar nevada nos meses de inverno, o cal sumado a estaren preto do río pode facer que a sensación térmica sexa máis intensa ca o marcado nos termómetros. No verán, en cambio, é habitual chegar a temperaturas moi elevadas.

## Patrimonio 
Na aldea hai unha pequena capela de finais do século XVIII. Pódense ver diversos hórreos e muíños por toda a zona; aínda que a meirande parte están en desuso. Ademais no monte do Castro de Porto encóntranse uns restos que mesmo poderían ser dun poboado castrexo, o cal está sen confirmar.
Tamén existen vestixios castrexos na Cruz de San Martiño, onde atopamos un xeito moi estendido de cristianizar poñendo un símbolo novo nunha zona de restos anteriores.

## Historia 
Segundo o catastro de Ensenada, de 1753, o couto de Alemparte formaba parte da xurisdición do conde de Maceda, mentres que os lugares de Porto e Parada da do Conde de Monterrei.

## Festividades 
Porto e Alemparte celebran a festa na honra de santo Antón a mediados do mes de xaneiro.

## Lugares e parroquias 
### Lugares das Maus 
### Parroquias de Vilar de Barrio 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vilar de Barrio
Eudoxia Comnena (filla de Andrónico)

**Eudoxia Comnena** (en grego: Ευδοκία Κομνηνή, *Eudokia Komnēnē*) era a filla de Andrónico Comneno, o segundo fillo do emperador Calo-Joannes.

## Traxectoria 
Estivo casada cunha persoa descoñecida e á morte do seu marido estivo emparellada co seu curmán Andrónico, que despois sería o emperador Andrónico I Comneno. Despois casou con Miguel Gabras.
Ángel Rodal Blanco

**Ángel Rodal Blanco**, nado en Cangas cara 1916 e finado en Xinzo (Ponteareas) o 5 de abril de 1937, foi un político galego.

## Traxectoria 
Fillo de José Rodal Lanzós. Estaba facendo o servizo militar na zona republicana. Acolleuse a unhas supostas medidas de graza dictadas polos franquistas entregouse e ingresou na prisión de Vigo. Aos poucos días, o 5 de abril de 1937 foi asasinado polos falanxistas no Pinal do Foxo (Xinzo, Ponteareas) con Manuel Cividanes, Manuel Álvarez Pereira, Serafín Chaves Bispo, Perfecto Méndez Pastoriza, Clemente Calvar Solla, Manuel Quintas Figueroa e Francisco Aldao Gallego. O cura negouse a enterrar o cadáver, tendo que ser trasladado a Cangas para ser soterrado alí,

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Superfluidez

miniatura|250px|O helio-2 «flúe» ao longo das superficies co fin de encontrar o seu propio nivel. Despois dun corto período de tempo, os niveis nos dous contedores igualanse. A "película de Rollin" tamén cobre o interior do recipiente máis grande. Se este non se selou, o Helio II pode fluír e escapar.

A **superfluidez** é un estado da materia (non clásico) caracterizado pola ausencia total de viscosidade (o cal o diferencia dunha substancia *moi fluída*, a cal tería unha viscosidade próxima a cero, pero non exactamente igual a cero), de maneira que, nun circuíto pechado, fluiría interminabelmente sen fricción.

Un fluído neste estado denomínase superfluído.

A superfluidez foi descuberta en 1937 por Piotr Kapitsa, John F. Allen e Don Misener, e o seu estudo denomínase hidrodinámica cuántica.

É un fenómeno físico que ten lugar a moi baixas temperaturas, cerca do cero absoluto, límite en que cesa toda actividade. Un inconveniente é que case todos os elementos conxelan a esas temperaturas.

Tamén é unha propiedade de varios outros estados exóticos da materia que foron teorizados en astrofísica, física de alta enerxía e nas teorías da gravidade cuántica.

Pero hai unha excepción: o helio. Existen dous isótopos estábeis do helio, o helio-4 (que é moi común) e o helio-3, que é raro e se produce na desintegración beta do tritio en reactores nucleares. Tamén se encontra na superficie da Lúa, arrastrado até alí polo vento solar.

Os dous isótopos compórtanse de modos moi diferentes, o cal serve para examinar os efectos das dúas estatísticas cuánticas: 
* a estatística de Fermi-Dirac, á que obedecen as partículas de spin semienteiro, e 
* a estatística de Bose-Einstein, seguida polas partículas de spín enteiro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* Svistunov, B. V.; Babaev, E. S. & Prokof'ev N. V. *Superfluid States of Matter*
* 

### Outros artigos 
* Viscosidade
Premio Vreneli

[miniatura|[Anverso dunha moeda suíza de ouro de 20 francos, coñecida como Vreneli, que lle dá o nome ao **Premio Vreneli** (gravador: Fritz Ulysse Landry)]]
O **Premio Vreneli** foi un recoñecemento aos servizos no campo da numismática outorgado anualmente entre 1992 e 2008 pola revista especializada suíza *Münzen-Revue* con ocasión da Feira Mundial do Diñeiro.

O premio tomou o nome da denominación coloquial dunha popular serie de moedas de ouro suízas, coñecida como Vreneli por amosar nos seus anversos unha imaxe de Verena (Vreneli é o diminutivo en alemánico), a imaxe feminina que personifica a nacionalizade suíza, obra do gravador Fritz Ulysse Landry (1842-1927).

En 2008 entregouse por derradeira vez, xa que a partir de 2009 foi substituído polo *World Money Fair Award*.

## Receptores 
*1992: António Miguel Trigueiros (da INCM, numismático portugués).
*1993: Derek Pobjoy (fundador da ceca privada *Pobjoy Mint*).
*1997: Benedikt Zäch (numismático suízo).
*1999: Kurt Meyer (director xeral da ceca austríaca *Münze Österreich*) e Kurt Wyprächtiger (enxeñeiro, arqueólogo e numismático.
*2000: Kirsten Petersen (*Royal Canadian Mint*).
*2001: *The Singapore Mint*.
*2002: Ursula Kampmann (historiadora e numismática) e Banco de Letonia.
*2003: Kurt Fischer e Helmut Kahnt (escritor numismático).
*2004: Thomas Pesendorfer (gravador), Hans-Ludwig Grabowski (xornalista numismático) e Rainer Albert (editor numismático).
*2006: Günter Schön (divulgador numismático).
*2007: Andreas Urs Sommer (filósofo e numismático).
*2008: Dietmar Spranz (director xeral da ceca austríaca *Münze Österreich*).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Vreneli
Esteban Quiñones Nistal

**Esteban Quiñones Nistal**, nado en San Cristóbal de la Polantera cara 1908, foi un mestre e político español.

## Traxectoria 
Sobriño de Alfredo Nistal Martínez. Participou na creación do Círculo recreativo de San Cristóbal de la Polantera. Na Segunda República Española militou en Unión Republicana e foi xestor do Concello. Cando tiña 28 anos de idade produciuse o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 e o seu pai, Eladio Quiñones Blanco, foi asasinado por falanxistas. Foi mobilizado en 1937 para integrarse no exército franquista, pero desertou por temor a sufrir represalias. Primeiro agochouse nun tobo da súa su casa e despois fuxiu á Pobra do Brollón, onde a súa irmá Felicidad, tamén mestra, casara cun veciño de Nogueiras que pertencía a unha familia de labregos acomodados. Agochouse e salvou a vida coa axuda dos irmáns Gumersindo e Remedios de Vilarmao caseiros da familia do seu cuñado. Ás veces agochábase na súa casa, pero por precaución moitas noites ía ao Burato dos Mouros, a boca dunha antiga mina situada na aba do castro de San Lourenzo. Gumersindo cargaba con el para cruzar o río que tiñan que atravesar para chegar ao castro, para que non pasase a noite cos pés mollados.

En 1940 decidiu entregarse voluntariamente no goberno militar de Lugo. En xuño de 1941 o xuíz instrutor de Lugo considera que Esteban incorreu nunha falta grave de deserción en tempo de guerra, e imponlle un correctivo de catro anos de recarga no servizo militar. O 7 de marzo de 1942, e mentres o proceso segue o seu curso, decrétase a prisión atenuada no seu domicilio e despois prisión preventiva na cadea militar de León. Xulgado o  22 de outubro de 1942, acusado de auxilio á rebelión, foi condenado a cadea perpetua, que despois foille conmutada a doce anos de prisión. Cando saíu en liberdade vixiada foi desterrado e viviu en Cereixa. En 1945 foi indultado. Durante uns anos viviu de dar clase en Nogueira e despois empregouse como contable nunha empresa familiar do barrio da Estación, onde a súa muller coidaba dunha pequena granxa de porcos.

## Vida persoal 
Casou con Remedios, a muller que o acolleu en Vilarmao.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Olga Novo: "Don Esteban no burato dos mouros" 8/8/2019.
### Ligazóns externas 
*"Un maestro republicano escondido en el castro de Cereixa" *La Voz de Galicia*, 20/8/2019.
Rede mundial de xeoparques

A **Rede Mundial de Xeoparques da UNESCO** (en inglés *UNESCO Global Geoparks*), é unha rede coordinada pola UNESCO que ten por obxecto promover e conservar a herdanza xeolóxica do planeta, así como promover unha investigación e desenvolvemento sustentable. Esta rede foi fundada no 1998 como unha entidade asociada á UNESCO co nome en inglés *Global Geoparks Network* e foi xestionada pola división das Ciencias Ecolóxicas e Terrestres da UNESCO. En 2015 foi redeseñada ao se crear o "Programa Internacional de Xeociencias e Xeoparques" e integrándoa dentro da UNESCO.

## A rede
right|miniatura|350px|A distribución global dos xeoparques en 2014.
A rede internacional procura a adhesión de membros que lideren a creación de xeoparques, áreas xeográficas onde a herdanza xeolóxica se lle preste atención, se forme sobre ela e se protexa. 
 
A UNESCO estableceu unha serie de criterios para a declaración dun xeoparque, despois de ser proposto polo goberno que lle competa, para ser incluído na rede mundial de xeoparques:

* A existencia dun plan de xestión deseñado para promover o desenvolvemento socio-económico local, e case seguro, baseado no agroturismo e o xeoturimo; 
* A demostración de métodos para a conservación e promoción da cultura xeolóxica, cun esforzo de apoio á formación xeocientífica e ambientais relacionadas coa anterior;
* A proposta conxunta de autoridades públicas, comunidades locais e entes privados, e con interese de colaborar en conxunto para promover a conservación, a difusión e as estratexias de desenvolvemento local.

Cada ano ou cada dous anos avalíanse se estes criterios de cumpren por parte dun comité dos xeoparques, que se reúne na Conferencia Internacional de Xeoparques, e se engaden novos espazos e se fai un seguimento dos xa aprobados. A primeira xuntanza do comité celebrouse no 2004 e continúan a se reunir desde entón.

A rede traballa en conxunto con outros programas da UNESCO, como a responsable das Programa sobre o Home e a Biosfera, que segue as Redes da Biosfera. Con iso promove o desenvolvemento local sostible grazas a interacción das comunidades locais cos espazos naturais nos que habitan.

En 2019 foran aprobados polo comité de seguimento un total 147 xeoparques en 41 estados.

## Notas
## Véxase tamén
*Rede Europea de Xeoparques
Picafollas ibérico

O **picafollas ibérico**  (***Phylloscopus ibericus***) é unha especie de ave paseriforme da familia Phylloscopidae (antes os picafollas estaban dentro de Sylviidae) que habita na Península Ibérica e África. En Galicia é común e nidificante, presente principalmente en verán. cunha taxa de diverxencia do 4,6% do ADN mitocondrial, polo que se nomeou como unha nova especie denominada *Phylloscopus brehmii*. Porén, cando un estudo posterior determinou que o exemplar tipo que se usara para a descrición deste taxon non era un picafollas ibérico, senón un individuo xove de picafollas europeo, invalidouse o taxon e máis tarde acabóuselle asignando o nome binomial *Phylloscopus ibericus*.

Os estudos taxonómicos parecen indicar que os picafollas ibéricos son a liñaxe máis antiga entre os picafollas, que se separou dos picafollas europeos hai dous millóns de anos, ao quedaren illados os picafollas ibéricos na Península durante as glaciacións do Plistoceno, e que os picafollas europeos regresaron á Península Ibérica durante o período interglaciar. Presenta liña ocular e brida tamén oliváceas. Ten as ás co extremo máis agudo que as do picafollas europeo e a súa cola algo máis longa. As patas adoitan ser de cor marrón. Ambos os sexos teñen un aspecto similar e é difícil distinguilos a simple vista.

Esta especie difire notablemente de *P. collybita* nos seus cantos e chamadas.

## Distribución e hábitat 
A área de cría desta especie encóntrase na Península Ibérica e o norte de África. A poboación europea estímase entre 360&nbsp;000 e 530&nbsp;000 parellas reprodutoras, o que supón o noventa por cento da poboación mundial. O país coa principal poboación reprodutora é España, onde aniñan entre 340&nbsp;000 e 400&nbsp;000 parellas reprodutoras.

Aínda que as poboacións do sur poidan dispersarse a distancias curtas, a maioría dos picafollas ibéricos son aves migratorias de longa distancia, que atravesan o deserto do Sáhara para dirixirse aos seus carteis invernais en África occidental, distribuíndose desde o Senegal polo sur de Malí, Burkina Faso e o norte de Ghana.

O picafollas ibérico prefire os hábitats montañosos e premontañosos, con bosques abertos, bosques de ribeira ou sotobosques.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Ficha de identificación de Javier Blasco Zumeta
*Picafollas ibérico en Avibase
*Ficha en Avibirds European birdguide online
* Sons e mapa de distribución de '''' en Xeno-canto.
Unión Gallega (Buenos Aires)

***Unión Gallega*** foi un periódico editado en Buenos Aires entre 1938 e 1988.

## Historia e características 
Subtitulada *Revista de la Agrupación Unión Gallega*, era o órgano de Agrupación Unión Gallega do Centro Gallego de Buenos Aires editada xeralmente co gallo das eleccións á asemblea de representantes da institución. Apareceu en 1938. Dirixida por Miguel Friendländer. Os contidos da revista circunscríbense especificamente a esa finalidade, reproducindo o programa electoral, nota biográfica dos candidatos e síntese do labor realizado pola agrupación no mandato anterior. Ás veces saíu algún número extraordinario con motivo dalgún acontecemento especial, como o correspondente a abril de 1988, editado polo 50 aniversario da agrupación. Algúns números aparecen integrados no periódico *Galicia*.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Publicacións impresas da diáspora galega
### Ligazóns externas
Fluído newtoniano

Un **fluído newtoniano** é un fluído cuxa viscosidade pode considerarse constante.

Os fluídos newtonianos son uns dos fluídos máis sinxelos de describir. A curva que mostra a relación entre a forza ou cizalla contra a súa velocidade de deformación é lineal. O mellor exemplo deste tipo de fluídos é a auga, en contraposición aos pegamento, os xeles e o sangue, que son exemplos de fluídos non newtonianos.

Un bo número de fluídos comúns compórtanse como fluídos newtonianos baixo condicións normais de presión e temperatura: o aire, a auga, a gasolina, o viño e algúns aceites minerais.

miniatura|250px|Curva de viscosidade dun polímero fundido.

## Ecuación constitutiva
Matematicamente, o rozamento nun fluxo unidimensional dun fluído newtoniano pódese representar pola relación:{{Ecuación|\tau_{xy}= \mu\frac{dv_{x}}{dy}||left}}
Onde:
:\tau_{xy} \, é a tensión tanxencial exercida nun punto do fluído ou sobre unha superficie sólida en contacto co mesmo, ten unidades de tensión ou presión (Pa).
:\mu \, é a viscosidade do fluído, e para un fluído newtoniano depende só da temperatura, pode medirse en [Pa·s] ou [kp·s/cm2].
:\frac{dv_{x}}{dy} é o gradiente de velocidade perpendicular á dirección ao plano en que estamos calculando a tensión tanxencial, [s−1].

É dicir, ao aplicarlle unha tensión de cizalla a un fluído newtoniano, a velocidade de deformación do fluído é directamente proporcional á tensión previamente aplicada, sendo a constante de proporcionalidade \mu \,.

A ecuación constitutiva que relaciona o tensor tensión, o gradiente de velocidade e a presión nun fluído newtoniano é simplemente:
{{Ecuación|
\sigma_{ij}=-p\delta_{ij}+\mu\left(\frac{\partial v_i}{\partial x_j}+\frac{\partial v_j}{\partial x_i}-\frac{2}{3}\delta_{ij}\nabla\cdot\mathbf{v}\right)
||left}}

## Viscosidade e temperatura 
A medida que aumenta a temperatura dun fluído líquido, diminúe a súa viscosidade. Isto quere dicir que a viscosidade é inversamente proporcional ao aumento da temperatura. A ecuación de Arrhenius predí de maneira aproximada a viscosidade mediante a ecuación:
{{ecuación|
\mu(T)=\mu_0 \exp \left( \frac {E}{RT} \right) 
||left}}

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Paul Germain (1972): *Mécanique des milieux continus*. Masson & Cie. ISBN 978-2-7302-1245-8.
* J. Lemaitre  & J.-L. Chaboche (1988): *Mécanique des matériaux solides*. París: Dunod. ISBN 2-0401-8618-2.
* Inge L. Rhyming (1991): *Dynamique des fluides*. Presses polytechniques romandes. ISBN 2-8807-4224-2.
* E. Guyon; J.-P. Hulin & L. Petit (2001): *Hydrodynamique Physique*. CNRS Éditions. ISBN 2-2710-5635-7.
 
### Outros artigos 
* Viscosidade

### Ligazóns externas 
* Newtonian fluid na *Encyclopaedia Britannica* .
Fritz Ulysse Landry

**Fritz Ulysse Landry**, nado na localidade suíza de Le Locle o 26 de setembro de 1842 e finado en Neuchâtel o 7 de xaneiro de 1927, foi un medallista e deseñador de moedas suízo. Destaca principalmente por ser o autor da serie de moedas suízas de ouro coñecida como Vreneli.

## Traxectoria 
[miniatura|esquerda|[Moeda de 20 francos de 1897 da serie Vreneli, deseñada por **Fritz Ulysse Landry**]]
Naceu nunha familia de gravadores de Neuchâtel; era fillo de Ulysse Landry, tamén medallista, e de Cécile Jacot.

A súa formación artística comezou xa no propio obradoiro familiar. Logo asistiu á escola en Neuchâtel e continuou a súa formación na Escola de Belas Artes de Xenebra da man do pintor Barthélemy Menn, onde se diplomou. Despois, en París, afondou no coñecemento das técnicas do gravado traballando ás ordes do gravador suízo Antoine Bovy.

En 1869 fundou na súa localidade natal unha escola de deseño profesional (a actual *Ecole des arts et métiers*), onde exerceu a docencia ata 1892.

Durante a década de 1870 foi tamén profesor de debuxo en varias escolas de ensino secundario de Neuchâtel. A súa creación máis sobranceira é a moeda de ouro de 20 francos coñecida como Vreneli, cuñada entre 1897 e 1949, así como o resto dos valores que compoñen a serie (10 e 100 francos). Esta moeda presenta novidades canto á súa temática en comparación coas anteriores de Suíza, que xeralmente presentaban un carácter máis convencional.
[miniatura|[Anverso do tálero de tiro emitido en Zürich en 1872, deseñado por Fritz Ulysse Landry]]
Landry é tamén coñecido polos seus deseños das moedas de cinco francos conmemorativas dos Festivais de Tiro de Zürich, en 1872, e de Sankt Gallen, en 1874, coñecidas como "táleros de tiro".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Vreneli
*Premio Vreneli
*Casa da Moeda de Suíza

### Bibliografía 
* Forrer, L. (1907). ''*. Spink & Son. Londres.
*Richter, J. (2005). *Die Schützentaler und Schützenmedaillen der Schweiz. Regenstauf.* ISBN 978-3924861957
*Schlup, M. (1996). *Biographies neuchâteloises''. Tomo 3. Hauterive, Attinger.
Dada Masiti

**Mana Sitti Habib Jamaladdin** (), nada en Barawa cara a década de 1810 e finada o 15 de xullo de 1919, foi unha poeta, mística e estudante do islam, máis coñecida como **Dada Masiti** ("Avoa Masiti"). Compuxo a súa poesía no dialecto bravanés da lingua suahili.

## Traxectoria
A súa familia, tanto por vía materna como paterna, tiña ascendencia do clan *Ashraf* Mahadali. A avoa materna da súa nai tamén pertencía á *Ashraf* de Ali Naziri, que tiña maior influencia na zona e era o maior dos dous subclans. Os *Ashraf*, cuxa liñaxe proviña do profeta Mahoma, establecéranse en Barawa a comezos do século XVII. Moitos dos seus contemporáneos comprometéronse a recordar a súa poesía, especialmente as mulleres. Os seus versos aínda figuran de xeito destacado nos anais poéticos de Barawa.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
*
*"*Dhikr* will Echo from All Corners: Dada Masiti and the Transmission of Islamic Knowledge" .
Landry

O antropónimo **Landry** pode estar referido a:

* **Landry Fields** (nado en 1983), xogador de baloncesto profesional estadounidense;
* **Caleb Landry Jones** (nado en 1989), actor estadounidense;
* **Carl Landry** (nado en 1983), xogador de baloncesto profesional estadounidense;
* **Fritz Ulysse Landry** (1842-1927), gravador, medallista e deseñador de moeda suízo;

## Véxase tamén 
* **Landry**, comuna francesa do departamento de Savoia.
Havoisa da Bretaña

**Havoisa da Bretaña** ou **Hawisa da Bretaña** en bretón *Hawiz Breizh*, nada en Rennes en 1027 e finada o 19 de agosto de 1072, era filla do duque Alan III da Bretaña e irmá do duque Conan II da Bretaña. 

## Traxectoria 
Casou antes do 1058 co conde Hoel de Cornualla, tamén coñecido como Hoel V de Nantes, ao que achegou os dereitos ao ducado da Bretaña á morte do duque Conan II o 11 de decembro de 1066: a casa de Rennes traspasou o ducado á casa de Cornualla. Foi a duquesa titular entre 1066 e 1072, mentres que o seu marido Hoel era duque *de iure uxoris* (por dereito da súa muller). Despois da súa morte en 1072, Hoel seguiu no goberno como rexente en nome do seu fillo Alan IV da Bretaña, ata a súa morte en 1084; entón o fillo subiu ao seu trono.
Laxedo, Covelo, A Lama

**Laxedo** é un lugar da parroquia de Covelo, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2018 tiña 69 habitantes (35 homes e 34 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Covelo 
### Parroquias da Lama 
## Notas
Tratado dos Touros de Guisando

dereita|miniatura|250px|Inscrición que lembra o tratado
O **Tratado**, **Xura ou** **Concordia dos Touros de Guisando** son denominacións historiográficas para o acordo ratificado o 19 de setembro de 1468 no cerro de Guisando (xunto aos Touros de Guisando, un conxunto de touros de pedra de orixe prerromana, na actual localidade abulense de El Tiemblo), entre o rei de Castela, Henrique IV e a súa medio irmá Isabel. Por mor do tratado, Isabel foi proclamada princesa de Asturias e recoñecida como herdeira da Coroa de Castela.

## Historia 
Os primeiros enfrontamentos que conduciron á Guerra de Sucesión Castelá comezaran en 1464, cando un grupo de nobres rebelouse coa intención de facer abdicar ao rei e depor ao seu valido, Beltrán de la Cueva. Os nobres rebeldes chegaron a realizar unha cerimonia, coñecida como a Farsa de Ávila de 1465, na que depuxeron de xeito simbólico a Henrique IV e entronizaron no seu lugar ao seu medio irmán Afonso de Castela. Tras a morte do infante Afonso en xullo de 1468, a outra medio irmá de Henrique, Isabel de Castela, pasou a ser a candidata dos nobres rebeldes.

Con todo, a infanta Isabel preferiu pactar co seu medio irmán, utilizando como mediador ao nuncio do Papa, Antonio de Véneris. Tras unhas vistas realizadas en Castronuevo no mes de agosto de 1468, ambos irmáns chegaron a un acordo preliminar, polo que finalizaría a guerra. Chegouse a ese acordo o 18 de setembro e formalizouse polas dúas partes ao día seguinte, ante os Touros de Guisando. Segundo o tratado, todo o reino volvía á obediencia do rei; a cambio Isabel pasaba a ser princesa de Asturias e, por tanto, herdeira do trono de Castela. Ademais, recibía un amplo patrimonio. 

O tratado estipulaba tamén que o matrimonio da princesa Isabel debía realizarse só co consentimento previo do rei. Por outra banda, Xoana, a filla de Henrique IV, quedaba desprazada da posible sucesión, ao declararse que o matrimonio dos seus pais, o rei Henrique IV e a raíña Xoana de Portugal, oficiárase sen a bula papal necesaria, dada a súa condición de curmáns. 

Con todo, a voda de Isabel con Fernando, o herdeiro do trono aragonés, celebrouse o 19 de outubro de 1469 en Valladolid sen contar coa aprobación do rei. Este enlace motivou o repudio da Concordia por Henrique IV, quen recoñeceu novamente os dereitos da súa filla Xoana na Cerimonia do Val do Lozoya, o 25 de novembro de 1470.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Guerra civil castelá
* Farsa de Ávila
* Guerra de Sucesión castelá
Videodrome

***Videodrome*** é un filme de ciencia ficción canadense de 1983, escrito e dirixido por David Cronenberg e protagonizado por James Woods, Sonja Smits e Deborah Harry.

## Sinopse 
Max Renn (James Woods) é dono dunha pequena cadea de televisión por cable de Toronto. Nunha ocasión, chéganlle imaxes nas que a xente parece ser torturada e asasinada. Nun comezo, o sinal semella provir de Malaisia, mais logo descobre que a súa orixe está en Pittsburgh, Pensilvania.

Máis tarde, Max descobre que esta transmisión, chamada *Videodrome*, é en realidade moito máis ca un programa de televisión morboso: é unha especie de experimento que utiliza transmisións regulares de televisión para alterar permanentemente a percepción dos seus espectadores, causándolles danos no cerebro e alucinacións.

Despois de quedar exposto a estes sinais, Max comeza a experimentar efectos estraños e alucinacións.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Videodrome* en Internet Movie Database