open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1627

## Acontecementos 
* Extínguese o uro.

### Arte e cultura 
* O pintor Franz Hals remata "O bebedor ledo", hoxe no Rijksmuseum de Ámsterdam.

## Nacementos 
* 25 de xaneiro, Robert Boyle, físico e químico angloirlandés (m. 1691).
* 29 de novembro, John Ray, naturalista inglés (m. 1705).

## Mortes 
* 23 de maio - Luis de Góngora, poeta español (n. 1561).
* 8 de setembro - Juan Sánchez Cotán, pintor español (n. 1560).
* 11 de outubro - Bernardo de Balbuena, prelado e escritor castelán (n. 1564).

## Outros 
Historia ano a ano
1626

## Acontecementos 
* Publicación da obra de Francisco de Quevedo *La vida del Buscón*.

## Nacementos 
* 19 de febreiro: Francesco Redi, poeta italiano (m. 1698).
* 12 de marzo - John Aubrey, escritor inglés (m. 1697).
* 21 de marzo - Pedro de Betancur, monxe e misioneiro español (m. 1667).
* 27 de maio - Gullerme II de Orange-Nassau, príncipe de Orange (m. 1650).
* 1 de agosto - Shatai Zevi, cabalista xudeu (m. 1676).
* 18 de decembro - Cristina, raíña de Suecia (m. 1689).
* Francis Barlow, ilustrador inglés (m. 1704 aprox.).
* Jean Steen, pintor neerlandés (m. 1679).

## Mortes 
* 9 de abril - Francis Bacon, filósofo inglés, un dos pais do método científico (n. 1561).
* 19 de xullo - Isabel de Dinamarca (n. 1573).
* 25 de setembro: Théophile de Viau, escritor francés.
* 2 de outubro: Diego Sarmiento de Acuña, diplomático galego, conde de Gondomar (n. 1567).
* 30 de outubro - Willebrord Snel (Snellius), astónomo e matemático neerlandés (n. 1580).
* Santiago Morán, pintor galego (n. c. 1471).

## Outros 
Historia ano a ano
1623

## Acontecementos 
* 8 de marzo - Faise público o dereito de Galiza a representación e voto nas cortes reais. 
* Velázquez instálase en Madrid.
* Wilhelm Schickard construíu a primeira calculadora mecánica.
* Urbano VIII accede ao papado

## Nacementos 
* 19 de xuño, Blaise Pascal, filósofo francés (m. 1662).
* Margaret Cavendish, escritora inglesa (m. 1673).

## Mortes 
* 4 de xullo - William Byrd, compositor inglés
* 8 de xullo - Gregorio XV, papa (n. 1554).
* Francisco Sánchez, o *Escéptico*, filósofo hispano (n. 1550).

## Outros 
Historia ano a ano
1621

## Acontecementos 
* Edición da *Arithmetica* de Diofanto de Alexandría a cargo do francés Bachet de Meziriac.

## Nacementos 
* 8 de xullo - Jean de La Fontaine, poeta francés.

## Mortes 
* 28 de xaneiro - Papa Paulo V.

## Outros 
Historia ano a ano
1620

## Acontecementos 
### América 
* Os *pais pelegríns* (puritanos) chegan a Plymouth (Massachusetts) a bordo do *Mayflower*.

## Asia 
* Os manchús conquistan Mukden.

### Europa 
* 8 de novembro - Guerra dos Trinta Anos - batalla da Montaña Branca: o exército da Liga católica derrotan os checos, e o seu rei Frederico V do Palatinado foxe aos Países Baixos.
* Galiza: piratas berberiscos atacan Vilagarcía de Arousa.

### Arte e cultura 
* O filósofo inglés Francis Bacon publica "*Novum Organum*", no que desenvolve ideas sistematizadas sobre o método científico.

## Nacementos 
* 29 de xuño - Masaniello, revolucionario italiano (m. 1647).
* 1 de outubro - Nicolaes Berchem, pintor e gravador holandés.
* 16 de outubro - Pierre Puget, escultor francés (m. 1694).
* 20 de outubro - Aelbert Cuyp, pintor holandés (m. 1691).
* Edmé Mariotte, físico e biólogo francés (m. 1684).

## Mortes 
* 26 de setembro - Taichang, emperador da dinastía Ming da China (n. 1582).
* Prudencio de Sandoval, clérigo, bispo de Tui e historiador español (n. 1553).
* Xefe Powhatan, amerindio, xefe da tribo powhatan dos algonquinos (n. ca. 1570).
* Simon Stevin, matemático neerlandés.
* Lodewijk II Elzévir, libreiro e impresor holandés (n. 1566).

## Outros 
* Érguese en Sevilla, España, a manufactura de San Pedro, dedicada á elaboración de tabaco en po para consumo.

Historia ano a ano
1622

## Acontecementos 
* 22 de decembro, Miguel Trujillo e Andrés Páez de Sotomaior fundan a cidade colombiana de Bucaramanga. 
* Canonización de Tareixa de Xesús.
* Devólvese a Galiza o dereito de representación e voto nas Cortes de Castela. A devolución non se fará efectiva legalmente até 1623.

## Nacementos 
* 27 de febreiro - Carel Fabritius, pintor holandés (m. 1654).
* Juan de Valdés Leal, pintor barroco español (m. 1690).

## Mortes 
* 20 de maio: Osman II, sultán do Imperio Otomán. (n.1604).
* 16 de agosto - Ishikawa Akimitsu, xeneral xaponés (n. 1550).
* 5 de setembro - Bartolomé García de Nodal, navegante galego.

## Outros 
Historia ano a ano
Escola Técnica Superior de Enxeñaría de Telecomunicación de Vigo

A **Escola Técnica Superior de Enxeñaría de Telecomunicacións de Vigo** é un centro de educación universitaria da Universidade de Vigo, situado no CUVI.

Na actualide existen tres tipos de titulación: enxeñaría (chamada *a superior*) de cinco cursos, e dúas especialidades da enxeñaría técnica (Son e imaxe e Sistemas de telecomunicación) de tres cursos cada unha.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*www.teleco.uvigo.es
Trobador, trobadora

Os **trobadores** máis antigos eran poetas líricos en lingua occitana ligados ás cortes de entre a segunda metade do século XI e o século XIII. O nome provén do verbo *trobar*, que significaba "compor versos".

## Historia e características
[miniatura|[Bernart de Ventadorn, trobador provenzal do século XII|esquerda]]
A área na que foron activos incluía o Languedoc, a Provenza, Auvernia, Poitou, Lemosín e Cataluña. Sábese da existencia de preto de cincocentos trobadores e téñennos chegado as composicións duns 400. Eran de extracción social moi variada: nobres, cregos, burgueses, e plebeos.

O tema fundamental da produción trobadoresca era o amor, entendido como amor cortés. As composicións máis típicas foron as cancións, así como o sirventés, a tenzón, a pastorela ou a danza. Son tipos de rima moi acentuada. O *trobar clus* ("fechado") contiña sentidos voluntariamente escuros e o *trobar leu* era claro e explícito.

Musicalmente apartábanse tanto do canto gregoriano como da polifonía para adoptaren formas musicais que se asemellan ao que hoxe se coñece como canción, con ritmos acusados, división en estrofas e retrousos e o uso de instrumentos musicais para realzar a voz.

O trobador máis antigo de que se ten noticia foi Guillerme IX de Aquitania. Outros trobadores coñecidos son Jaufré Rudel, Raimbaut d'Aurenga, Arnaut Daniel, Giraut de Bornelh, Bernart de Ventadorn, Aimeric de Peguilhan, Uc de Saint Circ e Sordel, que era italiano.

A poesía dos trobadores tivo unha influencia considerábel sobre Dante e Petrarca e, en xeral, sobre todo o desenvolvemento da lírica amorosa europea.

En Galiza e no norte de Portugal tamén xurdiu a figura do trobador ao redor de comezos do século XII, e grazas a el e a outros creadores de cantigas xurdiu unha das primeiras líricas europeas de maior calidade.

Un *trouvère* era un poeta medieval do norte de Francia, especialmente da Picardía, contemporáneo dos *troubadours* occitanos. Ao igual que estes, compuñan sobre tópicos parecidos, pero en lingua d'oïl. Creaban tamén cancións de xesta e romances bretóns.

Coñécese o nome dalgúns deles: Jean Bodel, Blondel de Nesle ou Conon de Béthune.[miniatura|Trobador, á esquerda, nunha ilustración do [Cancioneiro da Ajuda.|centro]]

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Trobadorismo
* Cultura trobadoresca

### Ligazóns externas 
* Información sobre trobadores e xograis galego-portugueses
1648

## Acontecementos 
* Finaliza a guerra dos 30 anos, páctase a paz mediante o Tratado de Westfalia, o cal recoñece a independencia e neutralidade de Suíza.
* Independencia dos Países Baixos do imperio español.

### Ciencia e tecnloxía 
* O francés Blaise Pascal demostra que a presión atmosférica diminúe segundo se sobe en altitude.

## Nacementos 
* 7 de decembro - Giovanni Ceva, matemático italiano.
* Pedro II de Portugal.

## Mortes 
* Tirso de Molina, autor teatral español (n. 1584).
*Joan-Geraud Dastròs, poeta occitano (n. 1594).

## Outros 
* Setembro - Rematan as obras do mosteiro de San Lorenzo del Escorial.

Historia ano a ano
1616

## Acontecementos 
* A obra *De revolutionibus* de Nicolás Copérnico é colocada no índice de libros prohibidos da Igrexa católica

## Nacementos 
* 27 de marzo, Beata María de Jesús Ruano, *La Sabia de Coria*, Terciaria franciscana.

## Mortes 
* 23 de abril, Miguel de Cervantes, escritor español.
* 23 de abril, William Shakespeare, escritor inglés

## Outros 
Historia ano a ano
1615

## Acontecementos 
* Documéntase o uso do café como bebida en Europa, na cidade italiana de Venecia.
### Arte e cultura 
* Publicación da 2ª parte de Don Quixote da Mancha

### Ciencia e tecnoloxía 
* Sanctorius, médico italiano, inventa o primeiro termómetro para toma-la temperatura humana.
* O francés Salomón de Caus asenta a diferenza entre o aire e o vapor de auga, así mesmo define o fenómeno da condensación por arrefriamento.

## Nacementos 
* 15 de marzo - Inocencio XII, papa (m. 1700)
* Pedro Díaz Morante, (1615-1639), calígrafo e secretario de Filipe II.

## Mortes 
* Felipe Huamán Poma de Ayala, historiador peruano (data posíbel de defunción; n. 1534).

## Outros 
Historia ano a ano
1619

**1619** (**MDCXIX**) foi un ano común comezado en martes segundo o calendario gregoriano.

## Acontecementos 
* 4 de decembro, 38 colonos da parroquia de Berkeley de Inglaterra desembarcan en Virxinia dando grazas a Deus (isto é considerado como o primeiro día de Acción de Grazas en Estados Unidos).
* A unión polaco-lituana alcanza a súa maior extensión territorial.

## Nacementos 
* 6 de marzo - Cyrano de Bergerac, escritor francés.
* 6 de agosto - Barbara Strozzi, cantante e compositora italiana.
* 29 de agosto - Jean-Baptiste Colbert, ministro do rei de Francia Lois XIV.
* Walter Charleton, médico e naturalista británico.

## Mortes 
* Antonio de Remesal - relixioso e historiador nado en Allariz (n. 1570).
* Girolamo Fabrizi d'Acquapendente - anatomista italiano (n. 1537).

## Outros 
Historia ano a ano
1613

## Acontecementos 
* Comeza a colonización inglesa na India.
*Diego Sarmiento de Acuña, conde de Gondomar, é nomeado embaixador en Londres por Filipe III.

## Nacementos 
* 7 de abril - Gerrit Dou, pintor holandés (m. 1675).
* Claude Perrault, arquitecto francés.
*Khushal Khattak, poeta paxto (m. 1689).

## Mortes 
*8 de xullo - Ipatii Potii, escritor e teólogo ucraíno (n. 1541).
*8 de setembro - Carlo Gesualdo, compositor italiano (n. 1566).
*Lupercio Leonardo de Argensola, escritor español.
*Pedro Periáñez, compositor español (n. 1560).

## Outros 
Historia ano a ano
1617

## Acontecementos 
## África 
* Os portugueses crean o porto de Benguela, en Angola. 
## Europa 
* 29 de xuño : Fernando II é coroado como rei de Bohemia na catedral de Praga.
* 12 de outubro - 22 de outubro: Coroación de Gustavo II Adolfo de Suecia como rei en Uppsala <8até 1632).
* Lois XIII de Francia asume o goberno do seu país.
* Galiza: 18 navíos berberiscos fondean xunto as illas Cíes, atacando desde alí a vila de Cangas.

## Nacementos 
* 15 de maio - Debendranath Tagore, filósofo e reformador hindú (m. 1905).
* 31 de decembro - Bartolomé Esteban Murillo, pintor español (m. 1682).
* Decembro - Gerard ter Borch, pintor holandés (m. 1681).
* Losang Gyatso, quinto Dalai Lama do Tíbet (m. 1682).

## Mortes 
* 1 de xaneiro - Hendrick Goltzius, pintor e gravador flamengo. 
* 4 de abril - John Napier, matemático escocés.
* 24 de agosto - Santa Rosa de Lima
* 12 de outubro - Bernardino Baldi, escritor e matemático italiano. (n. 1533)

## Outros 
* 12 de xuño - O rei de España outorga o condado de Gondomar ao galego Diego Sarmiento de Acuña (1567 - 1626).

Historia ano a ano
1612

## Acontecementos 
* Xuízo de Bitcse contra os colaboradores da condesa Erzsébet Báthory de Transilvania, suposta asasina en serie.

## Nacementos 
* Simón Contarini, artista italiano.
* 28 de agosto - Marcus Zuerius van Boxhorn, lingüista neerlandés (m. 1653).
* 15 de outubro - Isaac de Benserade, escritor e dramaturgo francés (m. 1691).

## Mortes 
* 13 de novembro - Elizabeth Jane Weston, poetisa inglesa.
* setembro - Giovanni de' Bardi, literato, militar, escritor, compositor e crítico italiano (n. 1534).
* John Harington - inventor inglés (n. 1561).

## Outros 
Historia ano a ano
1609

## Acontecementos 
* Galileo Galilei realiza as primeiras observacións astronómicas con telescopio.
* Johannes Kepler publica as dúas primeiras leis do movemento planetario.
* 11 de setembro - Descubrimento do Río Hudson por Henry Hudson.

### Economía 
* Fundación do Banco de Ámsterdam nos Países Baixos, con actividades tanto de depósito como de cambio, para acoller axiña funcións crediticias.

## Nacementos 
## Mortes 
* Annibale Carracci, pintor italiano (n. 1560).
* Frederigo Zuccaro, pintor italiano (n. ca. 1540).

## Outros 
* Historia ano a ano
1607

## Acontecementos 
* Fundación de Jamestown, primeira colonia inglesa en América.

### Ciencia e tecnoloxía 
* Paso do cometa Halley, que é observado por Johannes Kepler.

## Nacementos 
* 26 de novembro - John Harvard, colono norteamericano.
* 30 de decembro - Song Siyeol, político, filósofo e erudito coreano (m. 1689).

## Mortes 
## Outros 
Historia ano a ano
1602

## Acontecementos 
* Os holandeses fundan en Suráfrica a colonia do Cabo.

### Arte e cultura 
* William Shakespeare da a coñecer a súa traxedia "Hamlet".
miniatura|esquerda|200px|Escena de Hamlet, por Delacroix, 1839
* O poeta español Martín del Barco publica o poema "La Argentina", que dá nome ao país homónimo.

### Economía 
* Fundación da Compañía holandesa das Indias Orientais.

## Nacementos 
* 14 de xullo, Cardeal Mazarino, eclesiástico e político francés.
* 17 de agosto, Pierre de Fermat, matemático francés.
* 20 de novembro, Otto von Guericke, físico alemán.

## Mortes 
* 19 de maio, Salvatore Giovanni Famiglietti, pintor italiano

## Outros 
Historia ano a ano
1605

## Acontecementos 
### América 
* O explorador español Juan de Oñate funda no actual Novo México a cidade de Santa Fe.
* 21 de decembro - Sae de El Callao, o Perú, a expedición de Pedro Fernández de Quirós que descubriría a maior parte das illas Novas Hébridas no océano Pacífico.

### Europa 
* 1 de abril - León XI elixido Papa.
* 16 de maio - Paulo V elixido Papa.
* 5 de novembro - Conspiración da pólvora de Guy Fawkes.

### Arte e cultura 
* Publicación da primeira parte de *Don Quixote da Mancha* de Miguel de Cervantes.

### Ciencia e tecnoloxía 
* Franz von Taxis obtén de Carlos V un privilexio de monopolio internacional dos servizos de correos entre España, Francia, os Países Baixos e Alemaña. O privilexio foi confirmado en 1516.

## Nacementos 
* 8 de abril - Filipe IV, rei de España (m. 1665).

## Mortes 
* 19 de febreiro - Orazio Vecchi, compositor italiano (n. 1550).
* 3 de marzo - Papa Clemente VIII.
* 23 de abril - Boris Godunov, tsar de Rusia (n. 1552).
* 27 de abril - Papa León XI.
* 20 de xuño - Teodoro II, tsar de Rusia (n. 1589).
* 27 de outubro - Akbar, emperador mongol.
* 8 de novembro - Robert Catesby, líder da conspiración da pólvora (n. 1572).
* Ulisse Aldrovandi, científico italiano (n. 1522).

## Outros 
Historia ano a ano
1600

## Acontecementos 
### Asia 
* Batalla de Sekigahara, no Xapón, Ieyasu Tokugawa derrota ó sucesor de Hideyoshi Toyotomi e asegúrase o poder ó exterminar a familia Toyotomi. Os Tokugawa dominan o Xapón sen que teñan contendentes.

### Europa 
* A poboación de París calcúlase en 200&nbsp;000 habitantes.

### Ciencia e tecnoloxía 
* Invención do telescopio nos Países Baixos.
* William Gilbert publica *De Magnete*, estudo científico dos imáns, no que demostra que a Terra se comporta como un enorme imán.

## Nacementos 
* 17 de xaneiro, Pedro Calderón de la Barca, dramaturgo español
* 19 de novembro - Carlos I de Inglaterra, rei de Inglaterra (m. 1649).
* Juan Ricci, pintor español.

## Mortes 
* 17 de febreiro, Giordano Bruno, filósofo, matemático e astrónomo, queimado na fogueira.

## Outros 
Historia ano a ano
1599

## Acontecementos 
* Carlos IX de Suecia sobe ó trono.

## Nacementos 
* 13 de febreiro - Alexandre VII, Papa da Igrexa católica.
* 22 de marzo - Anton van Dyck, pintor (m. 1641).
* 25 de abril - Oliver Cromwell, derradeiro *Lord Protector* de Inglaterra, Escocia e Irlanda.
* 6 de xuño - Velázquez, pintor español.
* 25 de setembro - Francesco Borromini, arquitecto italiano.

## Mortes 
* 13 de xaneiro, Edmund Spenser, poeta inglés.

## Outros 
Historia ano a ano
1598

## Acontecementos 
* Coroación de Filipe III de España.
* Batalla de Noryang no Mar Amarelo. O almirante coreano Yi Sun Shin derrota ós invasores xaponeses.

## Nacementos 
* Gian Lorenzo Bernini, artista plástico e arquitecto italiano.
* Baldassare Longhena, arquitecto italiano (m. 1682)
* Bonaventura Cavalieri, matemático italiano (m. 1647)

## Mortes 
* 13 de setembro, Filipe II de España.
* Yi Sun Shin, durante a batalla de Noryang.
* Toyotomi Hideyoshi, xeneral xaponés. Tamén na batalla de Noryang, pouco despois de ordenar a retirada.

## Outros 
Historia ano a ano
1601

## Acontecementos 
* Expedición española a Irlanda.

## Arte e cultura 
* William Shakespeare publica Hamlet.
* Estréase a comedia *"As alegres comadres de Windsor"* de William Shakespeare.

## Nacementos 
* 8 de xaneiro - Baltasar Gracián, escritor e relixioso aragonés (m. 1658).
* 19 de marzo - Alonso Cano, pintor, escultor e arquitecto español (m. 1667).
* 17 de agosto - Pierre de Fermat, matemático francés (m. 1665).
* 22 de setembro, Ana de Austria, raíña de Francia.
* 27 de setembro - Lois XIII, rei de Francia (m. 1643).
* Jan Brueghel o Novo, pintor flamengo (m. 1678).

## Mortes 
* 9 de agosto - Miguel o Valente, príncipe de Transilvania e de Moldova (n. 1558).
* 24 de outubro - Tycho Brahe, astrónomo dinamarqués (n. 1546).
* Scipione Ammirato, historiador italiano (n. 1531).

## Outros 
Historia ano a ano
1597

## Acontecementos 
### Arte e cultura 
* William Shakespeare, *Romeo e Xulieta*.

### Ciencia e tecnoloxía 
* Francis Bacon, *Ensaios*.

## Nacementos 
* Artemisia Gentileschi, pintora italiana (m. 1651).
* Cristóbal de Acuña - xesuíta español.

## Mortes 
* Padre Anchieta cofundador de Río de Xaneiro.
* Willem Barents, explorador holandés.

## Outros 
Historia ano a ano
1594

## Acontecementos 
* 25 de agosto, Fundación da cidade de San Luis na Arxentina.
* 27 de febreiro, Henrique IV de Francia é coroado Rei.

## Nacementos 
* 14 de decembro - Willem Claeszoon Heda, pintor holandés.
*Joan-Geraud Dastròs, poeta occitano (m. 1648).

## Mortes 
* 31 de maio - Tintoretto, pintor italiano.
* 29 de novembro - Alonso de Ercilla, autor de *La Araucana*
* 2 de decembro - Gerardus Mercator, cartógrafo flamengo.
* Pedro Mariño de Lobeira, militar e cronista galego.

## Outros 
Historia ano a ano
1596

## Acontecementos 
### América 
* Fundación, polos franceses, da cidade de Pensacola, no golfo de México, na actual Florida.

### Ciencia e tenoloxía 
* Galileo Galilei, Termoscopio.

## Nacementos 
* 5 de xaneiro, Henry Lawes, compositor inglés.
* 13 de xaneiro, Jan van Goyen paisaxista neerlandés.
* 31 de marzo, René Descartes, filósofo francés.
* 1 de novembro, Pietro da Cortona, arquitecto e pintor barroco italiano.

## Mortes 
## Outros 
Historia ano a ano
1593

## Acontecementos 
## Nacementos 
* 19 de maio - Jacob Jordaens, pintor flamengo (m. 1678).

## Mortes 
* 30 de maio - Christopher Marlowe, poeta, dramaturgo e tradutor inglés (n. 1564).
* 11 de xuño - Giuseppe Arcimboldo, pintor italiano.

## Outros 
Historia ano a ano
1592

## Acontecementos 
### América 
* 20 de decembro, Unha cédula de Filipe II declara cidade á Habana.

### Europa 
* O pensador italiano Giordano Bruno é detido en Venecia. Será submetido a xuízo, nos anos seguintes, pola Inquisición romana.

### Arte e cultura 
* O escultor Francisco de Moure ingresa no obradoiro de Martínez de Montánchez, en Ourense.

## Nacementos 
* 22 de xaneiro - Pierre Gassendi, filósofo e científico francés.

## Mortes 
* 23 de setembro, Michel de Montaigne, escritor francés.
* Pedro Sarmiento de Gamboa, navegante e historiador galego.
* Jacopo Bassano, pintor italiano.

## Outros 
Historia ano a ano
1595

## Acontecementos 
### Asia 
* O emperador da India, Akbar, apodérase do Beluchistán e da praza de Kandahar.
* Os rusos derrotan os tátaros de Babara a oriente da cidade de Omsk.
### América 
* Fundación da cidade de Santo Tomé de Guayana en Venezuela por Diego Hernández de Serpa.
### Europa 
* 18 de maio - Paz de Tayssina (Tyavzino), ou Paz de Teusin, preto de Narva, como conclusión da guerra ruso-sueca. O acordo fixa as fronteiras orientais de Finlandia. Suecia adquire Narva e toda Estonia; á vez cede a Rusia unha parte da Carelia, do curso do río Neva e máis a costa sur do golfo de Finlandia até Ivangorod.
* 13 de agosto a 23 de agosto - Batalla de Călugăreni: Miguel de Valaquia, con axuda do príncipe de Transilvania, do que recoñece a súa soberanía, vence o exército turco de Sinan Pachá, preto de Bucarest.
* 12 de outubro - Os turcos evacúan Bucarest, retirándose para alén do río Danubio.
* 18 de outubro - Batalla de Târgovista: Miguel I o Bravo toma Târgovista, antiga capital da Valaquia.

### Oceanía 
* O explorador berciano Álvaro de Mendaña descobre as illas Marquesas.

### Oriente Próximo 
* 15 de xaneiro - Mehmed III tórnase sultán do Imperio Otomán (até 1603).

### Arte e cultura 
* 29 de xaneiro - Estréase *Romeu e Xulieta* de William Shakespeare.

### Ciencia e tecnoloxía 
* Invención do microscopio polo holandés Zacharias Janssen
* Giordano Bruno, *Suma sobre a nomenclatura metafísica*.
* O alemán Gerardus Mercator publíca o seu Atlas.

## Nacementos 
* Alessandro Algardi, escultor italiano.

## Mortes 
* 25 de abril - Torquato Tasso, poeta italiano (m. 1544).
* 26 de maio - Filipe Neri, relixioso e santo italiano (m. 1515).
* 26 de agosto - Antonio I, rei portugués (n. 1531).
* 18 de outubro - Álvaro de Mendaña, explorador español, na illa de Santa Cruz, no océano Pacífico (n. ca. 1542).
* 19 de outubro - Philip Howard, nobre inglés e santo da Igrexa Católica.

## Outros 
*

Historia ano a ano
1588

## Acontecementos 
* Expedición da Grande e Felicísima Armada ou Armada invencible.
* Publícase a "Comedia Poética", comezando aquí as festas de Mouros e Cristiáns de Caudete, as máis antigas de España documentalmente datadas.

### Ciencia e tecnoloxía 
* Giordano Bruno, Acrotismo Cameracense.

## Nacementos 
* 5 de abril, Thomas Hobbes, filósofo inglés (+ 1679) 
* 2 de maio, Étienne Pascal, matemático (+ 1651)

## Mortes 
* Febreiro, Don Álvaro de Bazán, marqués de Santa Cruz do Marcenado.
* Diego Durán, historiador español

## Outros 
Historia ano a ano
1587

## Acontecementos 
* 29 de decembro, Lope de Vega é detido no teatro da Cruz de Madrid e engaiolado, acusado de difamación.

### Ciencia e tecnoloxía 
* Giordano Bruno, Da lámpada combinatoria luliana.

## Nacementos 
* 6 de xaneiro: Gaspar Guzmán Pimentel, aristócrata español coñecido coma o *Conde-Duque de Olivares*.

## Mortes 
* 8 de febreiro, María Estuardo, raíña de Escocia.

## Outros 
Historia ano a ano
1586

## Acontecementos 
## Nacementos 
* 30 de abril, Santa Rosa de Lima.
* 26 de xuño, Cristian Vinueza

## Mortes 
* 30 de marzo - Ana do Palatinado-Veldenz, condesa do Palatinado-Veldenz.
* 21 de xuño - Martín de Azpilicueta, intelectual español.
* 28 de xuño - Antonio Pazos Figueroa, xurista, eclesiástico e estadista galego.
* Francesco Camilliani, escultor italiano.

## Outros 
Historia ano a ano
1585

## Acontecementos 
* Oitava guerra de relixión en Francia.
* A cidade de Anveres, Flandres, réndese ás tropas do Imperio español. Boa parte dos seus habitantes emigran, especialmente, para países de Alemaña.
* Cortes de Monzón : esta asemblea da Coroa de Aragón equipara legalmente a casteláns e aragoneses, en xeral, para o acceso a cargos públicos e eclesiásticos. 
* O rei Filipe II de España, vende o señorío da vila de Noia ao xenovés Baltasar de Lomelín, até entón pertencente ao arcebispo de Santiago. Este novo señorío perdurou até 1636.

### Ciencia e tecnoloxía 
* Giordano Bruno, A cábala do cabalo Pegaseo e do asno Cilénico.
* Os Países Baixos adoptan o calendario gregoriano.

## Nacementos 
## Mortes 
* 27 de decembro, Pierre de Ronsard, poeta francés.

## Outros 
*

Historia ano a ano
1590

**1590** (**MDXC**) foi un ano común comezado en luns segundo o calendario gregoriano e un ano común comezado en xoves segundo o calendario xuliano.

## Acontecementos 
* 17 de maio, Ana de Dinamarca é coroada raíña de Escocia.
* Zacharias Janssen, holandés, inventa o microscopio composto.
* Batalla das Illas Cíes

### Ciencia e tecnoloxía 
* Galileo Galilei, De motu.

## Nacementos 
* Théophile de Viau, Escritor francés.

## Mortes 
* 13 de febreiro - Bertrand d'Argentré, xurista e historiador bretón (n. 1519).
* 20 de decembro - Ambroise Paré, cirurxián francés.
* Gonzalo Argote de Molina, militar, poeta e historiador español (n. 1549).
* Agostino Beccari, foi un poeta italiano. (m.c. 1510)

## Outros 
miniatura|esquerda|150px|Castelo de San Antón
* Remata na Coruña a construción do castelo de Santo Antón, sobre un illote.

Historia ano a ano
1591

## Acontecementos 
* 29 de outubro, Inocencio IX asume como papa sucedendo a Gregorio XIV. 
* 24 de decembro, Filipe II publica un perdón xeral para os amotinados e respecta a esencia dos fueros aragoneses. 
* Fundación da cidade de Hyderabad.
* Borís Godunov é nomeado tsar.

## Nacementos 
## Mortes 
* 23 de agosto - Frei Luis de León, profesor, teólogo e poeta español.
* 14 de decembro - San Xoán da Cruz, místico e poeta español, patrón dos poetas en lingua castelá.
* 30 de decembro - Papa Inocencio IX.

## Outros 
Historia ano a ano
1584

## Acontecementos 
### Europa 
* 10 de xuño: en Francia, a sucesión pasa a Henrique de Navarra, protestante, o que provoca a reacción da liga e a oitava guerra de relixión, a chamada "Dos tres Henriques" (1584-1598).
* Catro falsos Sebastiáns aparecen en Portugal entre 1584 e 1598.
* En Rusia, Fedor I ascende ao trono. Enfermizo e simple, rodéase dun consello tutelar (Nikita Romanov, Boris Godounov, os príncipes Mstislavski, Ivan Chouiski, Bogdan Bielski, Zourev.
:En abril, Bogdan Bielski tenta un golpe contra os demais membros do consello. Os Bielski exílanse. Nikita Romanov, tío do tsar, toma o goberno. A viúva de Iván IV, Marie Nagai e o seu fillo, Dimitri, son afastados a Ouglitch.
:En maio, reúnese o Zemski sobor e Fedor é coroado.
: O Sobor vota unha lei que prohibe a extensión da grande propiedade nobiliaria ou eclesiástica e abole os privilexios fiscais dos propietarios.

### Asia 
* Os españois chegan a Hirado (Xapón).
* Phra Narai crea un reino independente en Siam.
* Na India, a corte mongol pasa de Agra a Fathpur-sikri.

### América 
* Walter Ralegih e Richard Grenville organizan a colonización británica de Virxinia.

## Nacementos 
* Miyamoto Musashi, militar xaponés.
* Tirso de Molina, autor teatral español (m. 1648).

## Mortes 
* 18 de marzo - o tsar Iván IV, chamado Iván o Terríbel.
* 22 de agosto - Jan Kochanowski, poeta polaco.
* Lope Díez Aux de Armendáriz

## Outros 
* Giordano Bruno publica *Da causa, o principio e a unidade*.
* O bispo Hólar Gudbrandr Thorlaksson traduce a Biblia ao islandés.

Historia ano a ano
1583

## Acontecementos 
### Ciencia e tecnoloxía 
* Giordano Bruno, O selo dos selos.

### Arte e cultura 
* Fúndase a universidade de Zaragoza.

## Nacementos 
* 18 de abril, Hugo Grotius, xurista neerlandés.

## Mortes 
* Juan de Garay, explorador e colonizador español.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1581

## Acontecementos 
* As provincias rebeldes holandesas eríxense en República independente.

## Nacementos 
*4 de xaneiro - James Ussher, arcebispo anglicano (m. 1656).
*24 de abril - Vicente de Paúl, sacerdote católico (m. 1660).
*15 de outubro - Juan Bautista Maíno, pintor español (m. 1649).
*2 de novembro - Elizabeth Jane Weston, poetisa inglesa (m. 1612).
*Juan Ruiz de Alarcón, escritor mexicano.

## Mortes 
* 26 de abril - Francisco Blanco Salcedo, relixioso castelán.

## Outros 
Historia ano a ano
1578

## Acontecementos 
* Publicación da segunda parte de *A Araucana* de Alonso de Ercilla.

## Nacementos 
* 14 de abril - Filipe III, rei de Castela, Aragón e Portugal (m. 1621)
* 9 de xullo - Fernando II de Habsburgo, emperador do Sacro Imperio Romano (m. 1637)
* Jorge Manuel Theotocópuli, arquitecto e pintor español (m. 1631)

## Mortes 
* 4 de agosto - Sebastián I, rei de Portugal (n. 1554)
* 1 de outubro, Xoán de Austria, fillo natural do emperador Carlos V, vencedor da Batalla de Lepanto, gobernador dos Países Baixos
* Hernando Pizarro, conquistador español (n. 1502)

## Outros 
* 29 de setembro - Fundación da cidade de Tegucigalpa

Historia ano a ano
1580

## Acontecementos 
### América 
* Segunda fundación de Bos Aires por Xoán de Garay.
* O español Juan Fernández explora as costas de Chile.

### Asia 
* O viaxeiro ruso Irmak Timofejev explora a Siberia Occidental.

### Europa 
* O duque de Alba conquista Portugal.
** Acceso ó trono de Portugal de Filipe II de Castela que se converte en Filipe I de Portugal.

## Nacementos 
* 25 de xuño - Pere Claver, relixioso católico catalán.
* 17 de setembro - Francisco de Quevedo, escritor español (m. 1645).
* Antonio Freire de Andrade, xesuíta e explorador portugués (m. 1634).
* Francisco de Araujo, teólogo galego (m. 1664).

## Mortes 
* 31 de xaneiro - Rei Henrique I de Portugal. (n. 1512)
* 10 de xuño - Luís de Camões, poeta portugués. (n. 1524)

## Outros 
Historia ano a ano
1577

## Acontecementos 
### Asia 
* O gurú indio Ram Das funda a cidade de Amritsar, no Panxab, cidade santa sikh.

### Europa 
* El Greco instálase en Toledo.
* A raíña Isabel I de Inglaterra encarga a Francis Drake obstaculizar o comercio español no Pacífico.

### Arte e cultura 
* Tareixa de Ávila publica "*Las Moradas*".

## Nacementos 
* 29 de xuño: Peter Paul Rubens, pintor flamengo (m. 1640).
* Francisco de Moure, escultor galego (m. 1636).
* Pietro Tacca, escultor italiano (m. 1640).

## Mortes 
* * O escultor hispano-francés Juan de Juni (n. 1506) .

## Outros 
Historia ano a ano
1575

## Acontecementos 
* Primeiro auto de fe da Inquisición de Galiza.

### Arte e cultura 
* Torquato Tasso, poeta italiano, publica "*Xerusalén liberada*".

### Ciencia e tecnoloxía 
* Imprímese por vez primeira a **Arithmetica** de Diofanto de Alexandría.

## Nacementos 
* 15 de setembro - Juan de Solórzano Pereira, xurista español (m. 1655).
* 4 de novembro - Guido Reni, pintor italiano.
* Pierre de Berulle, cardeal e escritor ascético francés.
* Bartolomé García de Nodal, navegante galego.
* Augustine Bradshaw - monxe misionario inglés (m. 1618).

## Mortes 
* 24 de marzo - Yosef Caro, rabino de orixe sefardí (n. 1488)
* Andrés de Vandelvira, arquitecto español (n. 1509).

## Outros 
Historia ano a ano
1573

## Acontecementos 
### América 
* 13 de xullo - Ordenanza do rei Filipe II de España, pola que se dan normas legais para o urbanismo das novas cidades a construír en América: prazas e rúas deben seguir un trazado rectilíneo.
* 15 de novembro, Juan de Garay funda Santa Fe.
* Fundación da cidade arxentina de Córdoba.

### Europa 
* Francis Bacon ingresa no Trinity College de Cambridge.
* No mes de outubro prodúcese a Batalla de Delft, nesa localidade dos Países Baixos, entre tropas españolas e unha alianza anglo-holandesa.

### Arte e cultura 
* Paolo Veronese executa o cadro "Cea na casa de Leví".

## Nacementos 
* 10 de xaneiro, Simon Marius, astrónomo alemán.
* 18 de xaneiro, Ambrosius Bosschaert, pintor holandés.
* Inigo Jones, arquitecto e escenógrafo británico (m. 1652).

## Mortes 
* 7 de xullo - Giacomo Vignola, arquitecto e tratadista arquitectónico italiano (n. 1507).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1563

## Acontecementos 
* 4 de decembro clausúrase oficialmente o Concilio de Trento (iniciado 13 de decembro de 1545).
* Establecemento oficial da Igrexa anglicana.
* 8 de xullo: Fundación da Vila de Victoria de Durango, no "Val do Guadiana" por Francisco de Ibarra no que hoxe é o estado de Durango, México.
### Arte e cultura 
* *Voda de Caná*, pintura de Paolo Veronese (hoxe no Museo do Louvre, París)

## Nacementos 
* 14 de outubro - Jodocus Hondius, gravador e cartógrafo flamengo (m. 1633).

## Mortes 
* 18 de febreiro - Francisco de Guisa, dirixente dos católicos franceses.
* 9 de abril - Francisco Marroquín, primeiro bispo de Guatemala.

## Outros 
Historia ano a ano
1562

## Acontecementos 
### América 
* 13 de xuño, fundación da cidade de San Xoán na Arxentina.

### Europa 
* Tareixa de Xesús comeza as reformas na orde do Carmelo.
* Implántase a Inquisición en Galiza e O Bierzo, aínda que non comeza a actuar até 1575.

### Arte e cultura 
*

## Nacementos 
* Bartolomé Leonardo de Argensola, poeta español.

## Mortes 
* Jan van Scorel, pintor holandés (n. 1495).

## Outros 
Historia ano a ano
1576

## Acontecementos 
## América 
* Desátase unha epidemia de vexigas en México.

## Asia 
* Os otománs emprenden a guerra contra Persia (até 1590).

## Europa 
* 1 de maio: Estevo I Báthory, é coroado como rei de Polonia, en Cracovia. No mesmo día casa con Ana Jagiellon.
* 2 de novembro: Inicio do reinado no Sacro Imperio, de Rodolfo II de Bohemia. Instala a súa capital en Praga.
* 3 de novembro: Os terzos españois, amotinados, entran a saco en Anveres.
* Corsarios franceses atacan a illa de Santa María, nos Azores.

## Nacementos 
* Lionello Spada, pintor italiano, dito* Scimmia del Caravaggio* (m. 1622)

## Mortes 
* 5 de marzo - Luís de Requesens, gobernador español dos Países Baixos (n. 1528).
* 2 de maio - Bartolomé de Carranza, teólogo español.
* 27 de agosto - Tiziano, pintor italiano (n. ca. 1490).
* 21 de setembro - Gerolamo Cardano, matemático, filósofo e médico italiano (n. 1501).
* Maximiliano II, Sacro Emperador Romano-Xermánico.

## Outros 
Historia ano a ano
Pobos bantús

miniatura|dereita|Unha pulseira bantú na colección permanente do Museo dos Nenos de Indianápolis.

Os **bantús** son un conxunto de preto de 400 grupos étnicos diferentes de África, esténdense dende o Camerún ata Suráfrica, e pertencen á mesma familia lingüística, a familia bantú, e partillan en moitos casos costumes comúns.

O termo definiuno pola primeira vez Wilhelm Bleek no libro *A Comparative Grammar of South African Languages* (1862). Os negros de Suráfrica foron ás veces chamados oficialmente "bantús" polo réxime do Apartheid, aínda que na actualidade xa non se emprega en ningún caso, xa que resulta ofensivo.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina con mapas e explicacións sobre as linguas da rama bantú
Pobo zulú

O **zulú** é un pobo do sur da África. Vive en territorios que na actualidade pertencen administrativamente a Suráfrica, Lesotho, Eswatini, Zimbabwe e Mozambique. Aínda que hoxe teña expansión e poder político restritos, o pobo zulú foi, no pasado, unha nación guerreira que resistiu á invasión imperialista británica e boer no século XIX.

A súa lingua principal é denominada isiZulu, un idioma da familia bantú.

A poboación zulú foi estimada nuns 14 millóns 2001, máis de 10 millóns só na República de Suráfrica. Neste país, vive principalmente na provincia de KwaZulu-Natal, da que é orixinaria.

### Personalidades Históricas Zulús 
* Shaka
* Cetewayo
* Senzangakona
* Dingane
* Mhlangane
* Mpande
* Zwelithini

### Cidades Históricas Zulús 
* Amatikulu
* Bapedi
* Hlobane
* Isandhlwana
* Ulundi
* Umtata
* Umfoloci

## Notas
1608

## Acontecementos 
### América 
* 3 de xullo - Os franceses fundan Quebec.
### Europa 
* 21 de setembro - A Universidade de Oviedo inicia as súas actividades na cidade homónima.

## Nacementos 
* 12 de febreiro - Daniello Bartoli, xesuíta italiano (m. 1685).
* 15 de outubro - Evangelista Torricelli, científico italiano.
* 23 de novembro - Francisco Manuel de Melo, escritor, político e militar portugués.
* 9 de decembro - John Milton, poeta inglés.
* Antonio Vieira, xesuíta e predicador luso-brasileiro (m. 1697).

## Mortes 
* Giambologna, escultor flamengo.
* Bernardo Buontalenti, arquitecto italiano (n. 1536).

## Outros 
Historia ano a ano
Prudenci Bertrana

**Prudenci Bertrana**, nado en Tordera o 19 de xaneiro de 1867 e finado en Barcelona o 21 de novembro de 1941, foi un escritor catalán.

## Traxectoria 
Estudou en Xirona, e en 1884 trasladouse a Barcelona para cursar enxeñería industrial, carreira que deixou logo do primeiro ano para estudar na Escola de Belas Artes, pero non chegou a rematar os estudos. Non obstante, á súa volta a Xirona comezou a ser coñecido como pintor de retratos e paisaxes e accedeu a un posto de profesor na Escola Municipal de Belas Artes. En 1898 apareceron as primeiros contos na revista *Lo Geronès*. En 1902 incorporouse á redacción da revista *Vida*, modernista e conservadora. Colaborou coa revista *Catalunya* e entrou en contacto co grupo de escritores modernistas locais: Xavier Montsalvatge, Carles Rahola e Miquel de Palol.

En 1906 publicou a novela *Josafat*, de grande éxito. Posteriormente publicou *Nàufrags* (1907) e o libro de relatos *Crisàlides* (1907). En 1912 marchou vivir a Barcelona e converteuse en director das revistas satíricas ''L'Esquella de la Torratxa* e *La Campana de Gràcia* e colaborou con *El Poble Català*.

Publicou coleccións de contos e relatos: *La lloca de la vídua i altres conts* (1915), *Els herois* (1920), *El meu amic Pellini i altres contes* (1923), *La bassa roja* (1923), *El desig de pecar* (1924) *L'òrgan del diputat* (1924), *L'ós benemèrit i altres bésties* (1932) e obras de teatro, en parte escritas para mellorar a súa precaria situación económica, como *Enyorada solitud!* (1918), *Les ales d'Ernestina* (1921), *La dona neta* (1924), *L'auto del senyor Moixet* (1925), *El comiat de Teres*a (1931) e a novela *Jo! Memòries d'un metge filòsof* (1925). En 1936 recolleu en *Impromtus* algúns dos artigos de crítica teatral que publicara na *Revista de Catalunya* e *La Veu de Catalunya*.

A triloxía *Entre la terra i el núvols* está escrita en clave autobiográfica e componse de *L'hereu* (1931), *El vagabund* (1933) e *L'impertinent'' (escrita en 1939, pero que non se puido publicar ata 1948)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Fondo Bertrana, de la Universidad de Girona 
* DUGi Fons Especials. Manuscrits de Prudenci Bertrana
Acrópole

miniatura|A acrópole
**Acrópole** (do grego *acro*:alto, elevado - *polis*:cidade) é a parte da cidade construída nas zonas máis altas do relevo da rexión. A posición ten tanto valor simbólico, elevar e ennobrecer os valores humanos, como estratéxico, pois desde alí podía ser mellor defendida.

Na acrópole das diversas cidades construíanse as estruturas máis nobres, tales como templos e os pazos dos gobernantes.

A acrópole grega orixinal de Atenas fíxose famosa pola construción do Partenón, suntuoso templo en honra á deusa Atenea, ricamente construído en mármores raros e ornado con esculturas de Fidias por orde de Pericles e con recursos orixinalmente destinados a patrocinar a guerra contra os persas.

A palabra acrópole tense usado en arqueoloxía e historia para designar os centros das cidades antigas ou sitios arqueolóxicos onde se sitúan as principais estruturas arquitectónicas.

Nas cidades maias é común e recorrente a acrópole con pirámides-templos, grandes prazas públicas, estadios e palacios e non poucos historiadores comparáronas coas formacións arquitectónicas da acrópole orixinal.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castelo de Monterrei.
Festa do cabazo de Cabral

miniatura|260px|Cabazo
A **festa do cabazo de Cabral** é unha festa gastronómica celebra o 3º domingo de novembro no Colexio Carballal de Cabral (Vigo) dende 1984, organizada pola Asociación Cultural O Coto.

## Historia
A festa naceu co afán de evitar a perda das tradicións, polo que se quixo recuperar e ensalzar o cabazo como produto alimenticio, recollendo todas aquelas tradicións culinarias do mesmo e dando a coñecer numerosas utilizacións do seu produto estrela: o cabazo.

Consiste na realización e mostra dun certo número de pratos diferentes que se poden facer con cabazo, como o caldo, flans, marmelada, chulas, pan, galletas, pisto, pasteis, empanadas de cabelo de anxo, sopaipillas ou licor de cabazo.

Para os cociñados, todos feitos de xeito artesanal por voluntarios da propia Asociación e outros colaboradores, utilízanse algunhas dependencias do colexio, diversas casas de socios e colaboradores e no día anterior á festa fanse nunha carpa auxiliar que se habilita ó lado da carpa da festa. Nos últimos anos, contan coa grande axuda de dúas panaderías que de xeito totalmente desinteresado, déixanlles empregar os seus fornos.

Utilízanse arredor de douscentos cabazos dunha media duns 40 quilos cada un, doados pola veciñanza e socios da Asociación. Tamén lles ofrecen cabazos doutras parroquias de Vigo e incluso doutros municipios dos arredores.

Para a realización da festa precísase a colaboración dunhas sesenta persoas, tanto para o sábado anterior como para o día da festa. Durante todo o proceso de preparación da Festa do Cabazo, chegan a colaborar ó redor de duascentas persoas diferentes.

Normalmente realízase unha pequena degustación gratuíta dalgúns dos pratos feitos con cabazo.

Prepáranse ademais envases de degustación que tódolos asistentes poden adquirir a prezos módicos ó longo de todo o día.

Tamén poderán facerse coa publicación sobre a Festa do Cabazo, na que se fala do cabazo e as súas cualidades, da Festa do Cabazo e os seus obxectivos e algunhas das receitas que fan.

No día da festa ofrécense actuacións de grupos diversos e pódense ver diversas exposicións. A festa prolóngase ata ó serán.

Durante a Festa pódese ver tamén unha exposición sobre a historia da Festa do Cabazo, na que se mostra o proceso de cultivo, recollida, elaboración e degustación do cabazo.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Asociación Cultural "O Coto"
1579

## Acontecementos 
## Nacementos 
* San Martín de Porres, santo peruano dominico.
* Luis Vélez de Guevara, dramaturgo e novelista español.
* Frans Snyders, pintor flamengo.

## Mortes 
* Gonzalo Ximénez de Quesada, conquistador e cronista español.
* Joseph Nasi, cortesán xudeu na corte otomá (n. 1524).

## Outros 
Historia ano a ano
Chongqing

ou **Chunquin** é unha das catro municipalidades controladas directamente polo goberno central da República Popular da China, con estatuto de provincia. En 2020 tiña 32.054.159 habitantes.

Gran parte do concello, que ocupa unha superficie de arredor de 80.000&nbsp;km² (máis de 2,6 veces a área de Galicia), é rural. A poboación da área urbana de Chongqing propio era "só" de 5&nbsp;090&nbsp;000 habitantes segundo datos de 2000.

Chongqing é denominado de modo simple: Yú, unha abreviación que foi aprobada polo Consello de Estado a data de 18 de abril de 1997. O nome abreviado procede dunha vella denominación de parte do río Jialing, que atravesa Chongqing e desauga no Yangtzé.

## Xeografía 
Chongqing está situada sobre o río Yangtzé, xusto sobre o comezo do enorme lago artificial creado pola retención de augas do Encoro das Tres Gargantas. A aglomeración está construída na confluencia do Yangtzé e do seu tributario o Jialing. O centro da cidade érguese sobre a península formada por ambos os dous cursos de auga.

A topografía da cidade é moi particular: Chongqing está composta en realidade de outeiros pendentes, o que a fai a única grande urbe chinesa sen de bicicletas, pois as ladeiras son demasiado ásperas. Igualmente é a única na que o paso dos ríos que a atravesan se fai por medio de teleféricos. Desde a apertura internacional de Chongqing, sobre todo desde 1997, foron construídas numerosas pontes.
miniatura|esquerda|200px|Climodiagrama de Congqing

O clima da cidade é de tipo subtropical húmido, e como no resto da Asia extremo-oriental a influencia do monzón é notábel. A media de precipitacións caídas na cidade no período 1961-90 foi de 1.101&nbsp;mm, pero están concentradas nos meses que van de abril a setembro. A media anual das temperaturas é de 19&nbsp;°C. As temperaturas son cálidas nos meses estivais; en xullo e agosto as medias máximas poden superar os 32&nbsp;°C e as mínimas medias non baixar de 24&nbsp;°C. Por contra no mes máis frío, xaneiro, as temperaturas máis altas apenas soben de 6&nbsp;°C, e as mínimas de 5&nbsp;°C.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia urbana de Chongqing

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
1561

## Acontecementos 
### América 
* Batalla de Lomaco - Tropas españolas vencen aos mapuches, resultando morto na loita o xefe destes, Colocolo.
* Venezuela, fundación da cidade de San Cristóbal por Juan Maldonado.

### Europa 
* 5 de maio - Madrid, capital de España.

## Nacementos 
* 22 de xaneiro - Francis Bacon, filósofo inglés, considerado un dos pais do método científico (m. 1626)
* Henry Briggs, matemático inglés (m. 1630).
* 11 de xullo - Luis de Góngora, poeta español (m. 1627)
* 20 de agosto - Jacopo Peri, compositor de ópera italiano (m. 1633)
* John Harington - inventor inglés (m. 1612).

## Mortes 
* Olivier de Magny, poeta francés.
* Ridolfo Ghirlandaio, pintor florentino.
* Colocolo, xefe mapuche, en combate (n. 1515).

## Outros 
Historia ano a ano
1560

## Acontecementos 
* Jean Nicot introduce o tabaco na corte de Francia.
* Proclámase a bula da creación do Concilio de Trento.

## Arte e cultura 
* Bernardo Tasso, poeta italiano, publica o "*Amadigi*", poema baseado no Amadís de Gaula.

## Nacementos 
* 7 de agosto, (?) Erzsébet Báthory, condesa de Transilvania, suposta asasina en serie.
* Annibale Carracci, pintor italiano (m. 1609).

## Mortes 
* 19 de abril - Philipp Schwarzerd, dito Philipp Melanchton, reformador relixioso alemán (n.1497)
* 5 de decembro - Francisco II, rei de Francia.
* Melchor Cano, freire dominico, teólogo e bispo.
* Baccio Bandinelli, escultor florentino (n. 1493).
* Clement Jannequin, compositor francés (n. 1475).

## Outros 
Historia ano a ano
1559

## Acontecementos 
* 15 de xaneiro: a raíña Isabel I de Inglaterra é coroada na Abadía de Westminster.
* 21 de maio: Auto de fe en Valladolid: son queimadas catorce persoas, un en efixie e doutro os seus ósos. 
* 24 de setembro: Auto de fe en Sevilla: son queimadas vinte e unha persoas, un en efixie e oitenta foron penitenciadas.
* 8 de outubro: Novo auto de fe en Valladolid: son queimadas trece persoas, doutro os ósos, e dezaseis foron penitenciadas. 
* Jean Calvin funda a Academia de Xenebra.

## Nacementos 
* 7 de febreiro - Catarina de Borbón, nobre e aristócrata francesa.
* Lupercio Leonardo de Argensola, escritor español.

## Mortes 
* 18 de agosto, Papa Paulo IV. 
* Henrique II de Francia

## Outros 
Historia ano a ano
1558

## Acontecementos 
### América 
* Fundación da cidade de Mérida en Venezuela por Juan Rodríguez Suárez.
* 27 de marzo, fundación da cidade de Osorno en Chile polo gobernador García Hurtado de Mendoza.

### Europa 
* Rusia toma cidade de Tartu (hoxe en Estonia).
* O uso do tabaco para aspirar, o rapé, documéntase no Vello Mundo, por vez primeira en Lisboa.
* Francia reconquista Calais tras 211 anos de dominio inglés.

## Nacementos 
## Mortes 
* 21 de setembro, Carlos I de España.
* 17 de novembro, María Tudor, raíña de Inglaterra e Irlanda.
* Caupolicán, xefe mapuche, é executado por empalamento.

## Outros 
Historia ano a ano
Campos do Jordão

**Campos do Jordão** é unha cidade turística con clima de montaña do estado de São Paulo. Fica a uns 165&nbsp;km da capital, por dúas modernas estradas. No inverno é moi visitada polo seu clima, que lembra o de rexións da Suíza ou Austria (o frío pode chegar ata mesmo a -5&nbsp;°C en noites moi frías). Os seus cafés, os hoteis de estilo alpino, e o seu Festival de Inverno de música erudita reciben, nesa época, milleiros de visitantes e tamén estudantes de música que buscan perfeccionárense estudando coas orquestras que se presentan no Festival.

Moitas persoas ricas teñen grandes mansións nos barrios densamente arborizados da cidade, que habitan na temporada de inverno. A clase media costuma transladarse por períodos máis curtos: fins de semana ou mesmo facendo unha visita dun día, apenas. Pola cantidade de visitantes pódese comparar o movemento na cidade no inverno coas cidades de praia durante os meses de verán.

miniatura|esquerda|245px|Vista do centro de Campos do Jordão.