Eris (deusa)

Na mitoloxía grega **Eris** (en grego antigo Ἔρις) é a deusa da discordia e da representación da envexa. Ás veces refírese directamente co nome de **Discordia**.

## Mitoloxía grega 
Nos *Traballos e días*, Hesíodo distingue dúas deusas diferentes chamadas Eris:

*"Así que, despois de todo, non había só unha clase de discordia, senón que en toda a terra había dúas. Respecto a unha, o home podería eloxiala cando chegase a coñecela, pero a outra é censurable, e son dunha natureza totalmente distinta.*

*Pois unha fomenta a guerra e a batalla malvadas, sendo cruel: ninguén a ama; pero forzosamente, debido á vontade dos deuses inmortais, os homes pagan a súa débeda de honra á Discordia severa .*

*Mais a outra é a irmá maior da Noite escura (Nicte), e o fillo de Cronos que está sentado no alto e habita no éter, as súas raíces esténdense pola terra: e é moito máis amable cos homes. Mesmo logra que os preguiceiros traballen duro; pois un home ten ganas de traballar cando considera ao seu veciño, un home rico que se apresura a labrar, plantar e poñer en orde a súa casa, e o veciño compite co veciño na procura da riqueza. Esta Discordia é saudable para os homes. E o oleiro está enfadado co oleiro, e o artesán co artesán, e o mendigo envexa ao mendigo, e o trobador ao trobador".*

Na *Teogonía*, Hesíodo fala menos amablemente de Eris, filla da Noite, ao xerar outras personificacións:

*"Pola súa parte, Eris (Discordia) paiu a Ponos (Traballo), a Lete (Esquecemento) a Limos (Fame) e ao choroso Algos (Dor), tamén ás Hisminas (Disputas), ás Macas (Batallas), ás Fonos (Matanzas), ás Androctasias (Masacres), aos Neikeas (Odios), ás Pseudologos (Mentiras), ás Anfilogías (Ambigüidades), a Disnomia (Desorde) e a Ate (a Ruína e a Insensatez), todos eles compañeiros inseparables, e a Horcos (Xuramento), o que máis problemas causa aos homes da terra cada vez que alguén perxura voluntariamente"*.

A outra Eris é presumiblemente a que aparece na *Ilíada* de Homero como irmá de Ares e, polo tanto, filla de Zeus e/ou Hera (non se especifica o nome dos pais). Esta deusa é referida por outros autores co nome de Enio para diferenciala de Eris:

*"A discordia, insaciable nas súas rabias, irmá e compañeira do asasino Ares, que nun primeiro momento aparece pequena e logo medra ata que a súa cabeza toca o ceo mentres camiña pola terra. Entón a Discordia, penetrando entre a multitude, lanzou no medio dela o combate fatal para todos e aumentou o desexo dos guerreiros"*.

Ao comezo do Libro XI da *Ilíada*, Zeus envía a Eris para provocar aos aqueos. 

A lenda máis famosa protagonizada por Eris conta como comezou a guerra de Troia. Tanto os deuses como as deusas, así como varios mortais foron invitados á voda de Peleu e Tetis (que máis tarde serían os pais de Aquiles). Só a deusa Eris non foi convidada debido á súa natureza problemática.
[miniatura| *O xuízo de Paris* de [Enrique Simonet, 1904. Paris sostén a mazá dourada na man dereita mentres mira as deusas meditativamente.]]
Así que Eris (nun fragmento da *Cipria*, como parte dun plan trazado por Zeus e Temis) apareceu na festa coa Mazá da Discordia, unha mazá dourada coa palabra *kallisti* (para a máis fermosa) inscrita, que lanzou entre as deusas facendo que Afrodita, Hera e Atenea a reclamasen para si mesmas, comezando unha pelexa. Zeus, para non ter que escoller entre as deusas, xa que unha é a súa muller e a outra a súa filla, encargoulle xulgar a Paris. Hermes transmitiulle entón ao desgraciado París, príncipe de Troia, que tería que escoller a máis fermosa (ver Xuízo de Paris). Sendo a moral mitolóxica grega a que era, cada unha das tres deusas intentou subornalo para que a escollese a ela: Hera ofreceulle poder político e terras, Atenea prometeulle sabedoría e destreza militar, e Afrodita tentouno coa muller máis fermosa do mundo, Helena, esposa de Menelao de Esparta. Sendo Paris un mozo apaixonado, e aínda que non se sabe canto tempo meditou sobre o tema, acabou regalando a mazá a Afrodita, raptando logo a Helena e provocando así a Guerra de Troia.

Nas *Dionisíacas*, Nonus de Panópois conta que cando Tifón se prepara para loitar contra Zeus:

*"Eris era a escolta de Tifón no enfrontamento; Niké levou a Zeus á batalla"*.

## Discordianismo 
O discordianismo é unha relixión satírica que adora a **Eris**, a deusa grecorromana da discordia. Foi fundada en 1957 por Greg Hill, tamén coñecido como Malaclypse o Novo e Kerry Wendell Thornley, ou Omar Khayyam Ravenhurst. A versión discordiana de Eris é considerablemente máis amable que a súa contraparte grecorromana a miúdo malvada, e adoita mostrarse como unha forza positiva, aínda que travesa, de creación caótica. No *Principia Discordia*, o primeiro libro sagrado do discordianismo, aparece como o *desaire orixinal* *o* mito de que Eris foi desprezada e isto levou indirectamente á Guerra de Troia.

## Na cultura popular 
O conto popular da Bela Dormente está parcialmente inspirado no mito grego da voda de Tetis e Peleu, á que Eris non foi convidada. No conto, unha fada maldice a unha princesa por non ser invitada ao seu bautizo.

Eris é a principal antagonista da película de animación de 2003 *Sinbad: Legend of the Seven Seas*; a súa voz está interpretada por Michelle Pfeiffer .

Eris é o principal antagonista de *Eris, Evil Goddess*, a primeira película da serie de anime *Saint Seiya*, así como do anime e manga *Saint Seiya Saintia Sho*, aínda que con dúas personaxes diferentes.

No programa de televisión *Hércules: The Legendary Journeys*, o personaxe recorrente "*Strife*" (Discordia) é o sobriño de Ares e sementa a discordia para axudarlle aos plans posteriores de Ares.

Na serie de Cartoon Network *The Grim Adventures of Billy & Mandy*, móstrase a Eris sostendo a súa mazá de ouro da discordia e é representada de forma cómica.

Eris aparece nun cameo na novela de fantasía *The House of Hades* como un dos fillos de Nyx que se ven no libro.

Discordia aparece como personaxe en "Xena: Warrior Princess" como secuaz de Ares, deus da guerra. Nela represéntase como unha adolescente altiva e maleducada, a típica moza mala. Nun episodio trata de cobrar a retribución (sendo nomeada por Ares como a deusa da retribución) polo asasinato dun cazarrecompensas que buscaba a princesa guerreira. Noutro episodio móstrase como unha contraparte de Afrodita. Ao final da quinta tempada, é asasinada por Xena cando lle dá o poder de matar deuses.

En *New 52* Eris pasou a chamarse "*Strife*", un alcohólico de carácter sarcástico e velenoso. 

En *My Little Pony: Friendship Is Magic*, a versión romana do nome de Eris, Discordia, é tomada por un *draconequus* antagónico chamado Discord, o espírito do caos, que ten unha actitude un tanto problemática e caótica con Eris. O seu nome foi referenciado orixinalmente por unha versión feminina creada por fans e actualmente pola prima de Discord, creada pola editorial *IDW Publishing* para a miniserie de cómics *Nightmare Knights*.

Na serie e franquía de videoxogos *Lufia* (Estpolis Denki no Xapón), é unha antagonista coñecida como "*Sinistral da Morte*" e unha importante personaxe secundaria, dun xeito un tanto indirecto, dependendo do seu papel en cada xogo.

Discordia aparece como personaxe xogable no videoxogo *SMITE* co papel de maga na liña central. As súas habilidades baséanse en enfrontarse aos inimigos, ser caótica e imprevisible e enganar aos seus inimigos con ilusións. Neste videoxogo tamén aparece o seu parente Ares e todos os demais deuses olímpicos. Porén, curiosamente, Discordia aparece neste xogo na súa versión romana, a pesar de que se menciona explicitamente no xogo como a deusa grega Eris, que viaxou a Roma e cambiou a súa identidade despois do alboroto que causou no Olimpo e logo decidiu axudar ao Imperio romano no seu primeiro desenvolvemento.

## Notas e referencias