Congro

O **congro**, *Conger conger* (Linnaeus, 1758), é unha especie de peixe teleósteo da orde dos angüiliformes e familia dos cóngridos, común nas costas orientais do océano Atlántico norte, incluído o mar Báltico, desde Noruega até Senegal, así como en todo o Mediterráneo, até o mar Negro.

O congro é unha especie pesqueira de grande importancia comercial en Europa, onde se capturaban anualmente na década de 1990 entre 10.000 e 15.000 toneladas.

## Taxonomía e sinónimos 
A especie foi descrita por primeira vez en 1785 por Linneo, na décima edición do seu *Systema Naturae*. Nesta obra deulle o nome de ***Muraena conger***.

O nome científico inicial, *Muraena conger*, deriva dos termos latinos *muraena*, **morea**, e *conger*, **congro**; é dicir *a morea congro*. E o actualmente válido, ***Conger conger***, podemos traducilo como *o congro propiamente dito*.

### Sinónimos 
Despois de varios cambios na súa posición sistemática, o **congro** foi finalmente situado dentro do xénero *Conger*, que fundara Bosc en 1817. A continuación, a lista dos sinónimos científicos da especie:

* No xénero *Anguilla*
** *Anguilla conger* (Linnaeus, 1758)
* *Anguilla obtusa* Swainson, 1839
* No xénero *Conger*
** *Conger communis* Costa, 1844
** *Conger niger* (Risso, 1810)
** *Conger rubescens* Ranzani, 1840
** *Conger verus* Risso, 1827
** *Conger vulgaris* Yarrell, 1832
* No xénero *Leptocephalus*
** *Leptocephalus candidissimus* Costa, 1832
** *Leptocephalus conger* (Linnaeus, 1758)
** *Leptocephalus gussoni* Cocco, 1829
** *Leptocephalus inaequalis* Facciolà, 1883
** *Leptocephalus lineatus* Bonnaterre, 1788
** *Leptocephalus morrisii* Gmelin, 1789
** *Leptocephalus pellucidus* (Couch, 1832)
** *Leptocephalus spallanzani* Risso, 1810
** *Leptocephalus stenops* Kaup*, 1856
** *Leptocephalus vitreus* Kölliker, 1853
* No xénero *Muraena*
** *Muraena conger* Linnaeus, 1758 (nome orixinal)
** *Muraena nigra* Risso, 1810
* No xénero ***Ophidium*** (hoxe recoñecido como *Ophidion* Linnaeus, 1758)  
** *Ophidium pellucidum* Couch, 1832
* No xénero ***Ophisoma*** (hoxe recoñecido como *Ariosoma* Swainson, 1838)  
** *Ophisoma obtusa* (Swainson, 1839)

## Nomes vulgares 
### En galego 
Ademais de polo nome máis frecuente, e normativo, **congro**, nalgúns portos de Galicia denomínano tamén **anguiacho** e **corriolo** (este, aos exemplares cando son pequenos).

María do Carmo Ríos Panisse, na súa monumental *Nomenclatura*, recolle, entre outros, os nomes de
* *congro* (19 localidades)
* *cogrio* (17 localidades)
* *concrio* (10 localidades)
* *cóngaro* (4 localidades)

para os exemplares adultos, e os de
* *anguiacho* (23 localidades)
* *corriolo* (7 localidades)
* *curriolo* (4 localidades)
* *curriolo* (3 localidades)
* *congrela* (2 localidades)
* *congrelo*, *congria*, *congrillo*, *congracho*, *congrelo*, *correa*, *correolo*, *enguiacho*, *látigo*, *safío*, *safiro* (1 en cadansúa localidade)

para os individuos xuvenís.

### Noutros idiomas 
* Alemán: *Meeraal*, *Seeaal*
* Asturiano: *cóngaru*. Outros nomes iutilizados en Asturias son *congrio*, *anguilo* e, para os individuos xuvenís, *anguilachu*, *látigo* e *correa*  
* Castelán: *congrio*, *congrio común*, *culebra*, *negrillo*, *safio*
** en Cantabria tamén se coñece como *congrio de costa*, *congro*, *luciato* e *berrondia*.

* Corpo moi alongado, cilíndrico na parte anterior e comprimido lateralmente na posterior, de até 3 m de lonxitude máxima, cun peso de até 110 kg (os capturados en Galicia, normalmente entre os 2 e os 3 m de lonxitude e até algo máis dos 50 kg de peso), sendo as femias máis grandes do que os machos (que non adoitan sobrapasar 1 m de lonxitude).
* Cabeza lixeiramente deprimida, coa boca grande, co maxilar superior que supera ao inferior, armada de numerosos dentes desiguais e curvos, dispostos en varias fileiras sobre ambos os maxilares e o vómer. O fociño é curto e cónico. 
* Pel espida, sen escamas, e cuberta de mucosidade segregada por glándulas epiteliais. 
* Aletas pectorais con de 14 a 20 raios. aletas dorsa e anal longas, e que conflúen coa aleta caudal.
* Coloración que vai da gis cincenta á negra no dorso, e abrancazada na rexión ventral. Os poros da liña lateral están orlados de branco.

## Distribución xeográfica 
Habita en augas europeas e norteafricanas. No Atlántico, desde as costas de Noruega e Islandia ás do Senegal, e nas das illas Azores, Madeira e Canarias, e en todo o Mediterráneo até a parte oriental do mar Negro.
 
## Bioloxía 
### Hábitat 
O congro é unha especie bentónica, que vive desde a superficie até os 100 m de profundidade (máximo, 500 m), en costas rochosas con agochos en fendas, ou onde haxa barcos afundidos, onde pode refuxiarse, e tamén en fondos areosos, onde se enterra. O seguinte rexistro xa foi no século XX, en 1935, e débese a de Buen, que o cita como *Laeptocephalis conger*.

No terceiro terzo do século pasado, e xa co epíteto actual, *Conger conger*, podemos mencionar as de López Veiga *el al.*, en 1976, sobre a súa distribución e abundancia, e de 1977, sobre análise da pescaría. Traballos posteriores son os de Alonso Allende *et al.* (1978), Fernández *el al.* (1978), Fariña *el al.* (1983), Iglesias e González Gurriarán (1984), R. González (1986) e Sánchez e Pereiro (1992).

## Pesca 
Adoita pescarse con palangres de fondo, nasas, fisgas, arpóns (na pesca submarina), liña ou cana (empregando como carnada frecuentemente sardiña). Os pescadores deportivos buscan especialmente os exemplares máis grandes.

En Galicia son famosas as empanadas de congro, e tamén se come habitualmente cociñado *á galega* (cocido con patacas, en allada) ou en caldeirada, só ou mesturado con outros peixes. Actualmente consómese adoito mesturado con outros peixes ou con mariscos en arroces e *cassoletes*.

En Inglaterra tamén é moi apreciado, e é moi coñecida a súa preparación asado, que se cociña con sidra e se acompaña con col en vinagre.

## Historia, mitos e lendas 
Segundo asegura unha milenaria tradición helénica cando o deus Poseidón abandonaba o mar e ascendía ao Olimpo para visitar o seu irmán Zeus, adoitaba agasallalo cun fermoso congro. Tal era o aprecio que na Grecia antiga se sentía por esta especie.

Na Península Ibérica o seu consumo tivo o seu apoxeo na Idade Media. Por exemplo, aparece mencionado no *Libro de buen amor*, do Arcipreste de Hita (ca. 1284-ca. 1351), na pasaxe da *batalla que sostiveron don Carnal e dona Coresma*. E nun documento da facenda de Xoán II de Aragón (1398-1479) rei de Navarra (1425-1479) e de Aragón, Mallorca, Valencia Sardeña e Sicilia, datado en 1412 e denominado *cea real*, exixíanse, a xeito de imposto, varias cantidades de congro salgado e seco aos municipios de Sabiñánigo, Monreal, Calamocha e Murviedro (hoxe Sagunto).

Porén, desde aqueles tempos, o congro foi perdendo lentamente parte da súa antiga consideración. Proba deste menosprezo é que, desde o primeiro terzo do século XX, os camións que facían a rota Vigo-Barcelona, ao atravesar o vila burgalesa de Aranda de Duero descargaban as pezas de congro, que ali se vendían en calidade de *mercadoría de segunda orde*. Deste xeito, o *congro á arandina* chegou a tomar carta de natureza, constituíndo unha deliciosa especialidade da cociña castelá.

## Notas 
## Véxasae tamén 
### Bibliografía 
* Bauchot, M. L. e Pras, A. (1982): *Guía de los peces de mar de España y Europa*. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-0685-6.
* Capel, José Carlos (1982): *Manual del pescado*. Madrid: Penthalon Ediciones. ISBN 84-85337-70-0.
* Lahuerta Mouriño, F. e Vázquez Álvarez, F. X. (2000): *Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos*. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia. ISBN 84-453-2913-8, p. 190.
* Muus, Bent J.; Jørgen G. Nielsen; Preben Dahlstrøm e Bente O. Nyström (1998): *Peces de mar del Atlántico y del Mediterráneo*. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-1161-2.
* Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World*. John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.
* Ríos Panisse, M. C. (1977): *Nomenclatura de la flora y fauna marítimas de Galicia. I Invertebrados y peces.* Santiago: Universidad de Santiago de Compostela. ISBN 84-7191-008-X. 
* Rodríguez Solórzano, Manuel; Sergio Devesa Regueiro e Lidia Soutullo Garrido (1983): *Guía dos peixes de Galicia*. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-7154-433-4.
* Rodríguez Villanueva, X. L. e Xavier Vázquez (1995): *Peixes do mar de Galicia. (III) Peixes óseos (continuación)*. Vigo: Edicións Xerais de Galicia. ISBN 84-7507-870-2.
* Solórzano, Manuel R[odríguez]; José L. Rodríguez, José Iglesias, Francisco X, Pereira e Federico Álvarez (1988): *Inventario dos peixes do litoral galego (Pisces: Cyclostomata, Chondrichthyes, Osteichthyes).* O Castro-Sada, A Coruña: Cadernos da Área de Ciencias Biolóxicas (Inventarios). Seminario de Estudos Galegos, vol. IV. ISBN 84-7492-370-0.

### Outros artigos 
* Angüiliformes
* Cóngridos

### Ligazóns externas 
* Documental sobre un sequeiro de congro en Muxía
* *Conger conger* (Linnaeus, 1758) en FishBase.
* *Conger conger* (Linnaeus, 1758) no ITIS.
* *Conger conger* (Linnaeus, 1758) en Doris. 
* *Conger conger* en BOLD Sysems. 
* Congrio el Larompiente.com 
* *Conger conger'' (Linnaeus, 1758) en Asturnatura.com