Heinrich Moritz Willkomm

**Heinrich Moritz Willkomm**, nado en Herwigsdorf, Zittau, o 29 de xuño de 1821 e finado en Schloss Wartenberg, Bohemia, o 26 de agosto de 1895 foi un distinguido botánico e xeógrafo alemán, que adquiriu no seu tempo un gran prestixio principalmente polas súas importantes contribucións no campo da sistemática vexetal, fitoxeografía e patoloxía vexetal . Tamén foi un gran promotor das modernas técnicas de xardinería e da conservación das sementes e da propagación das plantas . En Portugal, foi especialmente coñecido polo seu herbario, parcialmente incorporado ao Herbario da Universidade de Coímbra, e pola súa obra *Prodromus Florae Hispanicae...* (escrita en colaboración co botánico danés Johan Lange), publicada entre 1861 e 1880, considerada como a mellor contribución deste tipo ao coñecemento da flora da Península Ibérica.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Naceu na cidade de Herwigsdorf, nos arredores da cidade de Zittau, cidade de Saxonia situada no extremo sueste da actual Alemaña, preto das fronteiras con Polonia e República Checa. Era o máis novo de oito fillos que naceron de Amalia Tugendreich Bergmann e Karl Gottlob Willkomm, este último pastor protestante en Herwigsdorf e moi coñecido na época polos seus escritos teolóxicos. Era irmán do escritor e filólogo Ernst Adolf Willkomm.

Cando era un neno con graves problemas de saúde, durante a súa educación secundaria no *Gymnasium* de Zittau, illou-se dos seus compañeiros e desenvolveu un profundo interese polo mundo natural, especialmente as plantas.

### Formación e primeiras viaxes 
[miniatura| *[Atropa baetica* Willk. nunha ilustración de Willkomm (en *Ill.* *Fl. Hispan.* 2: lámina CLXX, 1892.|esquerda]]
En 1841 ingresou na Universidade de Leipzig, onde comezou a estudar Medicina e Ciencias Naturais co obxectivo de afondar no seu interese pola Historia Natural e en particular pola Botánica. Porén, en 1868 foi expulsado da Universidade antes de rematar os seus estudos de medicina por pertencer a unha *Burschenschaft*, a *Leipziger Burschenschaft Kochei*, unha das asociacións estudantís ilegalizadas no proceso de represión do irredentismo alemán que naquel momento estaba a medrar entre mocidade universitaria.

Malia esta expulsión, un profesor da Universidade de Leipzig, co que colaborara anteriormente, encargoulle unha viaxe de herborización por Suíza, o suroeste de Francia, o sur da Península, por Andalucía e o Algarve. Esta viaxe permitiulle a Willkomm entrar en contacto coa rica e daquela pouco coñecida flora da Península Ibérica, que a partir de entón constituiría o principal obxectivo das súas investigacións e publicacións máis importantes.

Tras esta primeira viaxe de dous anos de duración, volveu a Leipzig, pero abandonou a idea de seguir a carreira de Medicina, e tras reingresar na Universidade concentrou os seus estudos na área de Ciencias Naturais, achegándose a campos tan diversos. como Xeografía Física, Xeoloxía e Meteoroloxía.

### Doutoramento e segunda viaxe á Península Ibérica 
Despois de doutorarse en Filosofía pola Universidade de Leipzig en 1850, regresou á Península onde, durante 9 meses, percorreu o centro e o norte da Península Ibérica. 

Despois volveu a Leipzig, onde foi nomeado profesor e casou con Clara Angelica Contius, coa que tivo seis fillos.

Entre 1855 e 1868 foi profesor de Historia Natural na Real Academia Forestal de Tharandt (*Forstliche Hochschule Tharandt* ), en Tharandt, preto de Dresde. Durante este período, realizou numerosas expedicións de exploración florística, incluíndo visitas a varias rexións de Alemaña e Holanda, Dinamarca e Suecia.

Neste momento, comeza o seu proxecto máis ambicioso, que consistía na publicación, en colaboración co botánico danés Johan Lange, Unha flora da Península Ibérica, unha obra titulada *Prodromus Florae Hispanicae su synopsis methodica omnium plantarum in Hispania sponte nascentium vel frequentos cultarum. quoe inortuerunt*. Esta obra, froito principalmente das súas viaxes pola Península Ibérica, foi a primeira visión sistemática da flora do suroeste de Europa e, dous séculos despois, mantén un grande valor para o coñecemento florístico do Mediterráneo occidental.

O *Prodomus Florae Hispanicae* foi fundamental na situación da Historia Natural na España do século XIX, con moi escasa catalogación da flora e fauna. O catedrático da Universidade Central, Mariano de la Paz Graells, liderou esa iniciativa (Fraga Vázquez, 2001). A un alumno de Graellls, o catedrático Miguel Colmeiro, correspondeulle, pola súa posición institucional, abordar a catalogación florística, proxecto que non foi quen de levar adiante (Fernández Pérez, 1984), e entón a obra de Willkomm e Lange constituíuse na base dos posteriores estudos florísticos peninsulares e puxo en evidencia aos botánicos académicos locais, aínda que colaboraron con outros situados fóra das institucións académicas, como Loscos, Pardo e Pérez Lara.[miniatura|300x300px| *Centaurea costae* Willk. (= *[Centaurea alba* subsp. *costae* (Willk. ) Dostál), planta pirenaica descrita por **Willkomm** en 1859.]]Os datos relativos á flora galega que se recollen no texto débense, practicamente en exclusiva, aos exemplares herborizados por Lange na súa viaxe á Península en 1852. Tamén aparecen algúns fornecidos polo naturalista Víctor López Seoane, citado como “collector plantarum Gallecicarum” (Willkomm & Lange, 1861: XIX). No *Prodomus* aparecen citados o *Ensayo de una Flora Fanerogámica gallega* (Planellas Giralt, 1852) e os *Recuerdos botánicos de Galicia* (Colmeiro, 1850) na bibliografía. Willkomm dedicou a Colmeiro a *Genista candicans* var. *colmeiroi* Willk (1847) e *Malva colmeiroi* Willk (1859) (Devesa Alcaraz, J.A.& Viera Benítez, 2001). Coñecera ao profesor Colmeiro na súa primeira visita á Península, e causáralle unha boa impresión, pero co paso do tempo foi comprobando como a súa carreira ía derivando cara a un traballo erudito sen labor práctico.
* (Poaceae) *Willkommia* Hack. antigo Schinz 
; Especies

* ( Aceraceae ) *Acer willkommii* Wettst. 
* ( Amaryllidaceae ) *Narcissus willkommii* ( Samp. ) A.Feito. 
* ( Asteraceae ) *Aster willkommii* Sch. Pito. ex Willk. 
* ( Brassicaceae ) *Alyssum willkommii* R.Roem. ex Willk. 
* ( Campanulaceae ) *Campanula willkommii* Witasek 
* ( Caryophyllaceae ) *Stellaria willkommii* Roem. ex Willk. & Lange 
* (Caryophyllaceae) *Silene willkommiana* J.Gay ex Coss. 
* ( Crassulaceae ) *Sedum willkommianum* R.Fernandes 
* ( Cupressaceae ) *Juniperus willkommii* Antoine 
* ( Geraniaceae ) *Erodium × willkommianum* Sünd. 
* ( Globulariaceae ) *Globularia willkommii* Nyman 
* ( Lamiaceae ) *Teucrium willkommii* Porta 
* ( Leguminosae ) *Trifolium willkommii* Chabert 
* ( Leguminosae ) *Ulex willkommii* Webb 
* ( Malvaceae ) *Malva willkommiana* Scheele 
* ( Plumbaginaceae ) *Armeria willkommii* Henriques 
* (Poaceae) *Brachypodium × willkommii* Sennen ex St.-Yves 
* (Poaceae) *Phragmites willkommianus* Mabille 
* ( Primulaceae ) *Anagallis willkommii* Sennen 
* ( Rubiaceae ) *Galium willkommianum* Batt. 
* ( Saxifragaceae ) *Saxifraga willkommii* Kuzinsky ex Willk. 
* (Saxifragaceae) *Saxifraga willkommiana* Boiss. ex Inglés. 
* ( Scrophulariaceae ) *Euphrasia willkommii* Freyn 
* ( Smilacaceae ) *Smilax willkommii* Gand. 
* ( Valerianaceae ) *Valerianella willkommii* Freyn ex Willk. 
* ( Violaceae ) *Viola willkommii* De Roem. ex Willk. 

## Notas 

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Willkomm, Heinrich Moritz no *Nordisk familjebok* (edición de 1921)
* Biblioteca dixital do  Real Xardín Botánico de Madrid 
* Devesa Alacaraz, JA & Viera Benitez, MC **2001** *Viajes de un sajón botánico por la Península Ibérica. Heinrich Moritz Willkomm (1821-1895)* Servizo de Publicacións da Universidade de Estremadura, Cáceres. 375 pp.