Xosé Estévez

**Xosé Estévez Rodríguez**, nado en Quiroga o 29 de agosto de 1943, é un historiador galego.

## Traxectoria 
Diplomado en Estudos Eclesiásticos, Seminario Maior Diocesano de Lugo, licenciado en Filosofía e Letras pola Universidade Complutense de Madrid en 1973, e doutor en Historia pola Universidade de Deusto, en 1990. 

Primeiro foi crego, un crego atípico, moi lembrado pola banda da Fonsagrada, que non cobraba nos enterros e participaba como un veciño máis en todos os traballos comunais. Secularizouse e fíxose historiador. Máximo especialista en Galeusca.

Trasladouse en 1973 ao País Vasco segundo as súas sus propias palabras "pola agradable chaamada do amor e o duro imperativo do traballo". Tivo dous fillos, e unha filla falecida en 2006.

Profesor na Universidade de Deusto, Campus de Donostia, de Historia Moderna desde 1973, de Historia Moderna e Contemporánea do País Vasco desde 1993, de Nacionalismos e Rexionalismos desde 1995, de Sociedade e Cultura na España Contemporánea desde 1999 e de Historia da España Actual tamén desde 1999 ata a súa xubilación. Tamén exerceu a docencia como profesor titular de FP-2 e de Bacharel LOGSE no Centro Nazaret, da Fundación Kutxa.

Socio de número da Real Sociedade Bascongada de Amigos do País, desde 1987, colaborador da Gran Enciclopedia Ilustrada do País Vasco e dos periódicos *Deia*, *Gara* e *A Nosa Terra*.

Grande amigo de Manuel María, publicou un estudo sobre a súa relación con Euskal Erria.

En 2017 foi o duodécimo Premio Galiza Mártir.

## Obra en galego 
### Ensaio 
* *Impenitencias Galeuzcanas* (1992). Ediciós do Castro.
* *Manuel Martínez Murguía. De estirpe vasca e berce do nacionalismo galego/Manuel Martinez Murguia. Euskal jatorrikoa eta Galiziako Abertzaletasunaren Aintzindari* (2000).  Gipuzkoako Foru Aldundia, Kultura, Euskara, Gazteria eta Kirol Departamentua. En galego e éuscaro.
* *Castelao e o Galeuzca* (2002). Laiovento.
* *A Lagoa da memoria* (2002). Trintxerpe. Guipúscoa: Fato Cultural Galego Daniel Castelao.
* *Un crego atípico na Fonsagrada 1967-69* (2014). Museo da Fonsagrada.
* *Da Galiza ao Galeusca*. *Memorias dun nacionalista e investigacións sobre as relacións entre Galiza, Euskadi e Catalunya* (2020).  Instituto Galego de Historia, Monografías.
* *O Val de Quiroga e Galiza na saudade do corazón* (2020).
**A presenza de Castelao en Euskadi* (2021). Noia: Toxosoutos. 303 páxs. ISBN  978-84-123409-7-6

### Obras colectivas 
* *Actas do Congreso Manuel María. Literatura e Nación* (2009) Fundación Manuel María.

## Obra en castelán 
### Ensaio 
* *Cultura Vasca (I)* (1977).
* *Euskal Herría. Historia y Sociedad* (1985).
* *Historia del País Vasco (Siglo XVIII)* (1985).
* *La Autodeterminación de los Pueblos. Un reto para Euskadi y Europa* (1985).
* *Leizaola, la lealtad del viejo roble* (1989).
* *De la Triple Alianza al Pacto de San Sebastián (1923-1930). Antecedentes del Galeuzca* (1991). Universidade de Deusto = Deustuko Unibertsitatea, Servizo de Publicacións = Argitalpen Zerbitzua
* *Antología del Galeuzca en el exilio (1939-1960)* (1992).
* *El Nacionalismo Vasco y los Congresos de Minorías nacionales de la Sociedad de Naciones (1916-1936)* (1992).
* *Ideología y Nacionalismo* (1992).
* *El Pueblo Vasco en el Renacimiento (1491-1521)* (1994).
* *Galeuzca* (1994).
* *Ehun Urte Euskal Herrian. Desarrollo nacional y social en el Siglo XX* (1995).
* *Historia de Euskal Herria. II. Del hierro al roble* (1996).
* *Las Juntas Generales de Gipuzko*, (1996).
* *Negociar* (2000).
* *El Contexto histórico-estructural de El Quijote* (2005). Universidade de Deusto = Deustuko Unibertsitatea, Servizo de Publicacións = Argitalpen Zerbitzua.
* *Galeuzca. La periferia contra el páramo* (Nabarralde, 2023).

## Obra en éuscaro 
### Ensaio 
* *Galiziako Historia (Finisterreko oroimena)* (1994) Gaiak, D.L.
## Notas