open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xenócrates de Afrodisias

**Xenócrates de Afrodisias** (en latín *Xenocrates*, en grego antigo Ξενοκρὰτης) era un médico grego nado en Afrodisias en Cilicia que debeu vivir sobre a metade do século I e foi probabelmente contemporáneo de Andrómaco o Novo.
## Traxectoria
Galeno di que viviu dúas xeracións antes que a súa. Escribiu algúns libros de farmacia e Galeno critícao porque confeccionaba remedios con substancias desaxeitadas como ouriños, cerebros humanos, excrementos, etc. Unha das súas obras titúlase Περὶ τῆς ἀπὸ τῶν Ζώων Ὠφελείας, *De utilitate ex animalibus percipienda*. Galeno, Clemente de Alexandría, Artemidoro, Plinio, Oribasio, Aecio e Alexandre de Trales cítano en diversas ocasións. Das súas obras Oribasio conservou o ensaio Περὶ τῆς ἀπὸ τῶν Ἐνύδρων Τροφῆς *De alimento ex aquatilibus*, un interesante rexistro do estado da historia natural da época na que viviu.
## Notas
Arracada de Vilar de Santos

A **arracada de Vilar de Santos** é unha peza de ourivería castrexa de ouro, datada na Idade de Ferro, que destaca pola súa complexidade técnica e a súa singular iconografía ornitomorfa. Foi achada no concello de Vilar de Santos, Ourense e actualmente consérvase no Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense.

## Contexto 
A peza pertence ao ámbito cronolóxico cultural da cultura castrexa. Na ourivería do Noroeste peninsular conflúen tradicións endóxenas do Bronce Final Atlántico con influencias mediterráneas (fenicias e púnicas) e centroeuropeas (Hallstatt). Esta arracada encádrase no *Morfotipo II* da clasificación de Bieito Pérez Outeiriño, caracterizado por un corpo penalunar e un colgante triangular plano.
centro|senmarco|300x300px

## Notas
Quintín Testa Ventosela

**Quintín Testa Ventosela**, nado en Ourense o 11 de novembro de 1911 e finado en Cidade de México en 1993, foi un ebanista, militar e político galego.

## Traxectoria 
Ebanista e carpinteiro. En 1927 trasladouse a Bilbao onde traballou nas empresas Gogebola e Aranzabal. En 1932 incorporouse á UGT de Bilbao. Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estaba traballando en Villarcayo onde foi detido e trasladado á prisión de Burgos, da que saíu para incorporarse á Lexión no Rexemento de Villarrobledo. Resultou ferido en Peña Lemona o 11 de outubro de 1936. Cando se recuperou volveu ao seu Rexemento no que permaneceu ata o 18 de xullo de 1937 cando pasou á zona leal por Quintanilla de las Peñas. Afiliouse ao PSOE ese mesmo mes e incorporouse ao exército republicano formando parte do 235 Batallón. Combateu nas frontes de Cabezón de la Sal, Oviedo e Xixón co grao de tenente de Infantería, volvendo resultar ferido en Asturias o 24 de setembro de 1937, sendo evacuado á zona republicana de Cataluña onde prestou servizos auxiliares nunha prisión de Barcelona. Coa caída de Cataluña exiliouse en Francia cruzando a fronteira por La Junquera o 28 de xaneiro de 1939. Estivo internado no Centro de Refugiados Españoles de Montolieu desde o que escribiu á Embaixada de México en Francia o 16 de marzo solicitando axuda. O 24 de maio de 1939 embarcou no *Sinaia* rumbo a México, arribando a Veracruz o 13 de xuño. Instalouse en Cidade de México onde traballou en Vulcano Construcciones Mecánicas. Tivo que deixar o traballo por enfermidade derivada das feridas recibidas durante a guerra.

## Vida persoal 
Casou con Elena Carnicer Marín.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "México enriqueceuse moito coa chegada dos exiliados republicanos"
Pär Larson

**Pär Larson**, nado o 17 de maio de 1959 en Suecia e formado academicamente en Florencia e en Estocolmo, é un lingüista e filólogo sueco estudoso do galego-portugués.

## Traxectoria 
Licenciouse en Historia da Lingua Italiana con Arrigo Castellani, é profesor-investigador no Instituto C.N.R. Opera del Vocabolario Italiano de Florencia. A súa especialidade é a lexicografía e a gramática histórica do italiano antigo, da lírica románica medieval e de historia lingüística da Córsega. É autor dun centenar de libros e artigos, entre os que destacan o pioneiro *Glossario diplomatico toscano avanti il 1200* (1995) e a gramática do galego-portugués *La lingua delle cantigas* (2018), traducido e publicado en galego en 2019.

É socio correspondente da Accademia della Crusca, coa que publicou en 1995 un *Glossario diplomatico toscano*, explorando os elementos pre-literarios italianos na documentación latina medieval. En 2025 tamén foi publicado en galego *Et in Gallaecia Ego*.

## Obra 
* ''Glossario diplomatico toscano avanti il 1200: studi sull'italiano preletterario* (1996). Stockholms universitet, Institutionen för franska och italienska. ISBN  9789171534309.
* *La lingua delle cantigas: grammatica del galego-portoghese* (2018). Carocci editore. ISBN 9788843093953.
** *A lingua das cantigas. Gramática do galego-portugués* (2019). Reed. 2026, Vigo: Galaxia. 200 páxs. ISBN 978-84-9151-390-2.

### Libros colectivos 
* *A lexicografía galega moderna. Recursos e perspectivas'' (2008). Consello da Cultura Galega.

## Notas
Museo Arqueolóxico de Sogamoso

O **Museo Arqueolóxico de Sogamoso**, cuxo nome oficial é **Parque Museo Arqueolóxico Eliécer Silva Celis**, é un museo colombiano dos descubrimentos arqueolóxicos da área de Sogamoso, a cidade sagrada do Sol para os muiscas. O museo contén 4000 pezas arqueolóxicas muiscas e do período Herrera. Foi fundado en 1942 polo arqueólogo Eliécer Silva Celis, quen axudou a edificar a reconstrución do Templo do Sol no museo. Dende 1953 o museo é xestionado pola Universidade Pedagóxica e Tecnolóxica de Colombia, con sede en Tunja.

## Descrición 
O museo contén un parque arqueolóxico, paleontoloxía e seccións precolombianas e muiscas. Hai unha zona dedicada á minaría de carbón, instrumentos musicais e tecidos muiscas, momias, metalurxia e reconstrucións dos bohíos (casas) muiscas. A principal atracción é o Templo do Sol reconstruído, de 18 metros de altura.

O museo tamén alberga unha escultura do derradeiro *iraca* de Sogamoso; Sugamuxi.

O museo organiza obradoiros celébrase a Festa do Huán, relacionada coa fonte da Conchucua onde a iraca se bañaba.

En 2015, descubriuse unha tumba no terreo do museo.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Malokas.jpg|Malokas.
Ficheiro:ParqueArqueológicoSogamoso.JPG|Bohíos
Ficheiro:Sugamuxi - Museo Arqueológico Sogamoso.jpg|Escultura de Sugamuxi

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pobo muisca
* Museo Arqueolóxico de Pasca
### Ligazóns externas 
* Vídeo do museo
Kayunga

**Kayunga** é unha vila da Rexión Central de Uganda. É o principal centro municipal, administrativo e comercial do distrito de Kayunga.

## Xeografía 
Kayunga está situada a unha altitude media de 1.063 metros sobre o nivel medio do mar e está aproximadamente a 72 quilómetros ao nordeste de Kampala, a capital e meirande cidade de Uganda, accesible por unha autoestrada asfaltada para todo tipo de clima. Atópase a 49 quilómetros ao noroeste da cidade de Jinja, a segunda cidade industrial de Uganda, tamén accesible por autoestrada.

## Demografía 
## Notas
Victoria Cirlot

**Victoria Cirlot Valenzuela**, nada en Barcelona o 9 de abril de 1955, é unha filóloga e tradutora española, experta na cultura e a literatura medievais.

## Traxectoria 
Foi catedrática e Filoloxía Románica na Universidade Pompeu Fabra de Barcelona, así como directora do Instituto Universitario de Cultura desa mesma institución.

As súas investigacións céntranse no estudo da Idade Media, a cultura dos cabaleiros e a mística. Traduciu varias novelas artúricas dos séculos XII e XIII do francés antigo, como *Perlesvaus* ou *El alto libro del Grial*, e pezas da lírica trobadoresca. Entre os seus estudos sobre a materia de Bretaña destaca *Figuras del destino: mitos y símbolos de la Europa medieval*. No ámbito da mística medieval, ocupouse da figura de Hildegarda de Bingen en libros como *La mirada interior: escritoras místicas y visionarias de la Edad Media*. Ademais, realizou estudos comparativos co século XX, como *Hildegard von Bingen y la tradición visionaria de Occidente* e *La visión abierta: el mito del Grial y el surrealismo*.

É directora da colección El Árbol del Paraíso da editorial Siruela e coordinadora do grupo de investigación da Bibliotheca Mystica et Philosophica Alois M. Haas. Tamén editou a obra do seu pai, o poeta Juan Eduardo Cirlot, autor dun *Diccionario de símbolos*. 

Os seus principais eidos de traballo son a literatura medieval, a teoría da literatura e a literatura comparada.

## Publicacións 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Notas
Vicente Rodríguez Rodríguez

**Vicente Rodríguez Rodríguez**, nado en Monforte de Lemos o 27 de febreiro de 1907 e finado en Cidade de México, foi un político galego.

## Traxectoria 
Irmán de Pedro Rodríguez Rodríguez. Traballou como camareiro na Coruña e foi detido en 1929 con motivo dunha folga de camareiros. Foi camareiro e axudante de laboratorio en Monforte de Lemos e membro da UGT dende 1930. Trasladouse a Barcelona e foi cobrador da Compañía de Gas y Electricidad e afiliouse á Agrupación Socialista de Barcelona en 1931. Con motivo da folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi responsable de Intendencia do Cuartel Carlos Marx de Barcelona e dende abril de 1938 delegado da Dirección Xeral de Carabineiros na 3ª Brigada Mixta co grao de sarxento. Coa caída de Cataluña exiliouse en Francia cruzando a fronteira o 10 de febreiro de 1939 por La Tour de Carol. Estivo internado no campo de concentración de Vernet d’Ariège. O 24 de maio de 1939 embarcou no *Sinaia* rumbo a México, arribando a Veracruz o 13 de xuño. Instalouse en Cidade de México, traballou como camareiro e formou parte da Agrupación Socialista Española do PSOE na que aínda estaba afiliado a finais dos anos noventa.

## Vida persoal 
Casou con María Valín Andrade e foi pai de Electra Rodríguez Valín.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "México enriqueceuse moito coa chegada dos exiliados republicanos"
Prefoldina

As **prefoldinas** (do inglés *prefoldin*, derivada do verbo *fold*, 'pregar, dobrar') son unha superfamilia de proteínas usada en complexos de pregamento de proteínas. Clasifícase como proteína chaperona molecular heterohexámera presente en arqueas e eucariotas, incluíndo os seres humanos. Unha molécula de prefoldina funciona como proteína de transferencia xunto cunha molécula de chaperonina para formaren un complexo chaperona e realizaren o pregamento correcto doutras proteínas nacentes. O principal uso das prefoldinas en eucariotas é a formación de moléculas de actina que se utilizarán no citoesqueleto da célula eucariota.

## Funcións 
A prefoldina é unha familia de proteínas chaperonas atopada nos dominios Eukarya e Archaea. A prefoldina actúa en combinación con outras moléculas para promover o pregamento das proteínas en células nas que hai moitas outras vías que compiten no pregamento. As proteínas chaperonas realizan unha ensamblaxe non covalente doutras estruturas que conteñen polipéptidos in vivo. Están implicadas no pregamento da maioría das demais proteínas.

En arqueas as prefoldinas crese que funcionan en combinación con chaperoninas do grupo II no pregamento de proteínas *de novo*. Porén, en eucariotas, as prefoldinas adquiriron unha función máis específica: úsanse para establecer a correcta ensamblaxe tubular de moitas proteínas tubulares, como a actina. A actina supón do 5 ao 10 % de todas as proteínas que se atopan en células eucariotas, o cal, por tanto, significa que a prefoldina ten que ser bastante frecuente nas células. A actina está feita de dúas "cadeas de doas" trenzadas unha sobre a outra e é un dos tres principais compoñentes do citoesqueleto das células eucariotas. A prefoldina únese especificamente a chaperoninas citosólicas. Este complexo de prefoldina e chaperonina forma despois moléculas de actina no citosol. A prefoldina actúa como molécula transportadora que transporta as proteínas diana non pregadas unidas ata a molécula de chaperonina (C-CPN).

## Descubrimento 
Esta proteína descubriuse no laboratorio de Nicholas J. Cowan do Departamento de Bioquímica do Centro Médico da Universidade de Nova York. Descubriuse usando cromatografía. Púxose en solución β-actina non pregada etiquetada de testículo bovino e esa disolución contiña un exceso de chaperonina citosólica (C-CPN), unha proteína chaperona eucariota necesaria para o pregamento da actina. Despois dunha filtración en xel da actina,comezou a formarse o complexo da actina consistente en actina e as súas proteínas unidas e mediuse o peso molecular do complexo. Analizouse por electroforese en xel o complexo proteico, o cal formaba unha soa banda que foi extraída e sometida a SDS-PAGE. Resolveuse en cinco bandas, o que probaba que a célula usaba unha proteína heterooligómera para unirse á actina non pregada. A prefoldina eucariota probablemente evolucionou a partir da arqueana, xa que non está presente (ou perdeuse) en bacterias.

## Estrutura 
A prefoldina é unha proteína heterohexámera que consta de dúas subunidades α e catro β.

## Notas
Xenócrates de Éfeso

**Xenócrates de Éfeso** (en latín *Xenocrates*, en grego antigo Ξενοκράτης) era un historiador e xeógrafo grego, que Plinio o Vello menciona a miúdo na súa obra *Naturalis Historia*, como referencia ou autoridade. 

## Traxectoria
As súas obras non se conservaron. O seu *floruit* foi pouco antes  ou de manira contemporánea que o de Plinio, que nunha pasaxe engade ao seu nome: *qui de iis nuperrime scripsit* (*que escribiu sobre isto hai ben pouco*).

## Notas
Rexión Central, Uganda

A **Rexión Central** é unha das catro rexións de Uganda. Segundo o censo de Uganda de 2014, a poboación da rexión era de 9&nbsp;529&nbsp;227 habitantes. É coincidente nos seus límites co reino de Buganda, unha das antigas monarquías africanas recoñecidas constitucionalmente en Uganda.

## Notas
Wang Xiji

, nado o 26 de xullo de 1921 en Kunming (Yunnan), é un enxeñeiro aeroespacial chinés pioneiro en tecnoloxía espacial.

## Traxectoria 
Wang Xiji naceu en 1921 nunha familia de comerciantes. En 1942 graduouse na Universidade Nacional Asociada do Suroeste en enxeñaría mecánica. En 1948 viaxou a Estados Unidos para obter un máster no Instituto Politécnico de Virxinia, regresando ao seu fogar despois da vitoria comunista sen chegar a completar o seu doutoramento. Xa en China traballou como profesor no Instituto Delian de Enxeñaría, na Universidade Shanghai Jiaotong e na Universidade Científica e Técnica de Shanghai. En 1958 estaba preparándose para un intercambio educativo de dous anos con Alemaña cando foi transferido por orde do Comité Municipal do Partido en Shanghai ao Instituto de Deseño Eléctrico e Mecánico de Shanghai como responsable para desenvolver o primeiro foguete sonda chinés, o T-7. Posteriormente foi nomeado vicepresidente do Quinto Directorado e despois director de astronáutica para o Ministerio de Industria. Foi responsable do desenvolvemento do primeiro foguete espacial chinés, o Longa Marcha 1, e das cápsulas recuperables Fanhui Shi Weixing. En 1993 pasou a ser membro da Academia Chinesa de Ciencias.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Academia Chinesa de Ciencias
*Longa Marcha 1
*FSW
Alicia Relinque Eleta

**Alicia Relinque Eleta**, nada en Madrid en 1960, é unha profesora e tradutora española especializada na lingua chinesa clásica. Entre as súas áreas de estudo, destacan a literatura clásica chinesa, a teoría da literatura, a crítica literaria e o teatro chinés. Na actualidade, traballa na Universidade de Granada.

## Traxectoria 
Licenciouse en Dereito pola Universidade Autónoma de Madrid, para logo estudar Sinoloxía na Universidade de París VII. Estivo catro anos como bolseira na Universidade de Beijing. Doutorouse pola Universidade de Granada.

Foi profesora invitada na Universidade de Beijing, na Universidade da Cidade de Hong Kong e na Universidade de Estudos Estranxeiros de Guandong. Realizou estancias de investigación en Harvard, no SOAS da Universidade de Londres e colaborou coa Universidade Aberta de Cataluña.

## Recoñecementos 
No 2017, recibiu o premio especial do libro do goberno chinés. Así mesmo, foi galardoada co premio de Tradución Literaria Marcela de Juan, o premio Cátedra Chinesa e o premio do China Club á Traxectoria Profesional.

## Publicacións 
### Traducións 
* *El corazón de la literatura y el cincelado de dragones*, de Liu Xie''*
* *Ensayo sobre literatura*, de Cao Pi
* *El huérfano del clan de los Zhao*, de Ji Junxiang
* *La injusticia contra Dou E*, de Guan Hanqing
* *Historia del ala oeste*, de Wang Shifu**
* *Historia del Caballero Encantado*, de Lin Shu (unha versión do *Don Quixote* de Cervantes en chinés clásico)

### Monografías 
* *La construcción del poder en la China Antigua'' (2009)

## Notas
Pepper Ann

***Pepper Ann*** é unha serie de animación estadounidense creada por Sue Rose e emitida en Disney's One Saturday Morning en ABC. Estreouse orixinalmente o 13 de setembro de 1997 e finalizou o 30 de novembro de 2001. Foi a primeira serie de televisión animada de Disney creada por unha muller.

Tom Warburton, quen máis tarde crearía *Codename: Kids Next Door* para Cartoon Network, foi o deseñador principal dos personaxes da serie.

## Sinopse 
*Pepper Ann* céntrase nas probas e tribulacións que ocorren durante a adolescencia da personaxe principal e describe os seus altos e baixos na escola secundaria Hazelnut. A personaxe orixinouse nunha tira cómica publicada na revista *YM*.

Nos primeiros episodios, Pepper Ann escorregaba debaixo da mesa despois de recibir unha nota de detención do seu profesor Roland Carter por chegar tarde á clase de novo, atopando un artigo diferente en cada episodio, como un billete de 5 dólares, un bálsamo labial de kiwi ou un driedel.

## Notas
Susana Muhamad

**María Susana Muhamad González**, nada en Barranquilla o 21 de abril de 1977, é unha politicóloga, ambientalista e política colombiana, membro do partido Colombia Humana. Foi ministra de Ambiente e Desenvolvemento Sostible, entre agosto de 2022 e febreiro de 2025, no goberno de Gustavo Petro.

Foi a presidenta da Conferencia das Nacións Unidas sobre Biodiversidade de 2024. Foi secretaria de ambiente e secretaria xeral de Bogotá durante a alcaldía de Gustavo Petro; e concelleira da cidade entre 2020 e 2022.

## Traxectoria 
De ascendencia palestina por parte do seu avó, Susana Muhamad é filla de Carlos Muhamad quen naceu en Santa Marta. Susana Muhamad naceu en Bogotá e viviu no barrio Cedritos, un barrio de clase media ao norte da cidade. Aos 8 anos de idade, o seu pai decidiu trasladar a familia a Barranquilla. Alí estudou nun colexio bilingüe e creceu en contacto coa comunidade árabe local. Permaneceu en Barranquilla até rematar o bacharelato, tras o cal regresou a Bogotá para continuar a súa educación.

É profesional en Ciencia Política da Universidade dos Andes (2002) e cursou unha mestría en Xestión e Planeamento do Desenvolvemento Sostible na Universidade de Stellenbosch de Suráfrica (2007).

## Notas
ADN circulante tumoral

dereita|miniatura|500x500px|Representación gráfica do ADN circulante tumoral no plasma sanguíneo.
O **ADN circulante tumoral** (ADNct ou ctDNA, *circulating tumor DNA*, polas súas siglas en inglés) é ADN liberado á sangue procedente de células tumorais mediante unha serie de mecanismos que non están enteiramente esclarecidos. A súa cuantificación e caracterización podería axudar no diagnóstico, tratamento e detección de recaídas no cancro, así como para determinar as mutacións características que conteñen. A detección do ADNct en plasma é unha ferramenta emerxente na clínica, ao ser minimamente invasiva empregándose principalmente no campo da oncoloxía para tumores que sexan difíciles de biopsiar ou pacientes nun estado máis crítico. Aínda así, necesítase unha maior validación en ensaios para poder monitorear a evolución do tumor e a adquisición de mecanismos de resistencia ante fármacos (farmacorresistencia). As técnicas xenómicas, como a secuenciación do xenoma completo (WGS (*Whole genome sequencing*), polas súas siglas en inglés), permiten estudar o ADNct en diferentes casos tendo en conta as características xenéticas de cada cancro.

## Técnicas 
### WGMAF 
O WGMAF (*Whole Genome Mutant Alelle Fractions*) avalía os niveis de ADNct a partir dunha biopsia de tumor do paciente, combinada con análise de plasma periódicos. Realízase un WGS para tumores con mínimo 50 mutacións detectables, para poder monitorizar posteriormente os seus fragmentos asociados no torrente sanguíneo.

Ao xerar unha libraría xenética individualizada para cada paciente pódese monitorizar a resposta a tratamentos quimioterápicos, permitindo distinguir aos pacientes como respondedores (redución da fracción de alelos mutantes en plasma) ou non respondedores (o medicamento de elección está a ser ineficaz e sería recomendable probar con outra alternativa terapéutica).

### ARTEMIS-DELFI 
ARTEMIS-DELFI (*Analysis of repeat elements in disease-DNA evaluation of fragments for early interception*) permite analizar o fragmentoma do ADNct en plasma, sen necesidade dunha biopsia previa de tumor. Esta tecnica de machine learning permite avaliar cambios na fragmentación do ADNct tras tratamento quimioterápico, segundo a variación do número de copias do fragmentoma. Para isto é necesario realiar unha extracción de plasma previo ao inicio do tratamento. 

Os pacientes pódense separar entre respondedores (scores baixos con pouca variación do número de copias (CNV) en plasma) ou non respondedores (scores altos, alta inestabilidade xenética e variación do número de copias).

ARTEMIS-DELFI pode tamén identificar fast-fails (non respondedores a largo plazo detectados nas primeiras semanas de tratamento) en pacientes tras un só ciclo de quimioterapia (28 días), dirixindo así cara a un cambio de fármaco que si teña efecto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Secuenciación do xenoma completo
* Biopsia líquida
One Battle After Another

***One Battle After Another*** é un filme estadounidense de 2025 de comedia negra e suspense escrito, coproducido e dirixido por Paul Thomas Anderson. Baséase vagamente na novela de 1990 *Vineland* de Thomas Pynchon. Está protagonizado por Leonardo DiCaprio, Sean Penn, Benicio del Toro, Regina Hall, Teyana Taylor e Chase Infiniti (no seu debut cinematográfico). Segue a historia dun ex-revolucionario que se ve obrigado a volver ao seu antigo estilo de vida combativo cando el e a súa filla son perseguidos por un oficial militar corrupto.

## Personaxes 
* Leonardo DiCaprio como "Ghetto" Pat Calhoun / "Rocketman" / Bob Ferguson
* Sean Penn como Coronel Steven J. Lockjaw
* Benicio del Toro como Sergio St. Carlos
* Regina Hall como Deandra / "Lady Champagne"
* Teyana Taylor como Perfidia Beverly Hills
* Chase Infiniti como Willa Ferguson / Charlene Calhoun
* Wood Harris como Laredo
* Alana Haim como "Mae West"
* Paul Grimstad como Howard Sommerville / "Billy Goat" / "Gringo Coyote"
* Shayna McHayle como "Junglepussy"
* Tony Goldwyn como Virgil Throckmorton
* John Hoogenakker como Tim Smith
* Starletta DuPois como Grandma Minnie
* Eric Schweig como Avanti
* D. W. Moffett como Bill Desmond
* Kevin Tighe como Roy More
* Jim Downey como Sandy Irvine
* James Raterman como Coronel Danvers
* Dijon Duenas como "Talleyrand"
* Dan Chariton como Comrade Josh
* Jon Beavers como 1776 James
* Tisha Sloan como mestra de Willa
* Jena Malone como voz do código

## Notas
Włodzimierz Jakubowski

**Włodzimierz Jan Jakubowski**, nado en Poznań o 14 de decembro de 1939 e finado ibídem o 10 de xaneiro de 2026, foi un futbolista e adestrador polaco que xogaba na posición de dianteiro. A súa carreira deportiva estivo vencellada principalmente ao Lech Poznań.

## Traxectoria como xogador
Con 14 anos, Jakubowski integrouse no equipo xuvenil do Lech Poznań. En 1958 debutou co primeiro equipo nun partido contra o Marymont Warszawa. Xogou varias tempadas co Lech, principalmente nas divisións máis baixas, onde era coñecido como goleador prolífico. Un exemplo notable foi un encontro do 5 de abril de 1965 contra o Vitcovia Witkowo, no que Jakubowski anotou cinco goles para un resultado final de 9-0. Tamén xogou a tempada 1962/63 na Ekstraklasa, na que participou en 24 partidos e anotou un tanto. 

Jakubowski xogou a maior parte da súa carreira no Lech Poznań, con tan só dúas excepcións. Entre 1959 e 1961, coincidindo coa chamada ao servizo militar obrigatorio, formou parte dun club vencellado ao exército, o Flota Gdynia. Por outro lado, Jakubowski uniuse ao Polonia Poznań en 1969, retirándose como xogador profesional neste club no ano 1974. 

## Traxectoria como adestrador
Entre 1984 e 1986, Jakubowski pasou a formar parte do cadro técnico do Lech Poznań, primeiro como asistente de Wojciech Łazarek e posteriormente como adestrador principal. Estes anos son considerados parte da época dourada do club polaco, incluído un dobrete histórico en 1984 que representa un dos seus maiores logros deportivos.

En xaneiro de 1987, Jakubowski foi contratado polo Stal Mielec como substituto de Zenon Książek, co obxectivo de conseguir a salvación na Ekstraklasa. Con todo, non puido evitar o descenso do club tras unicamente tres vitorias na segunda metade da tempada. 

Posteriormente, Jakubowski adestrou outros equipos no seu país natal, como por exemplo Olimpia Poznań, Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski, Tarnovia Tarnowo Podgórne, GKS Bełchatów, Kotwica Kórnik e Mieszko Gniezno. Co Kotwica, consegiu un ascenso histórico á segunda categoría do fútbol polaco. Adestrou o Mieszko en dous períodos: entre 1975 e 1977 e posteirormente na tempada 1990/1991, tras dirixir previamente o GKS Bełchatów.

## Vida persoal
Nado en Poznań, Jakubowski creceu preto do estadio de Dębiec, o campo onde adoitaba xogar o Lech Poznań. Estivo moi vencellado ao club da súa cidade natal como xogador, adestrador e afeccionado durante toda a súa vida.

Jakubowski faleceu en Poznań o 10 de xaneiro de 2026, á idade de 86 anos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Włodzimierz Jakubowski en 90minut.pl (en polaco)
Ramón Testa Ventosela

**Ramón Testa Ventosela**, nado en Ourense o 9 de decembro de 1903 e finado en Madrid o 23 de xuño de 1986, foi un mecánico, chofer e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Germán Testa Novoa e Rosario Ventosela Cid. Mecánico e chofer de Antonio Goicoechea. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 chegou a Salamanca o 24 de agosto procedente de Portugal, onde se encontraba dende o 17 de xullo. Foi detido o 25 de agosto no Gran Hotel de Salamanca por un axente da Comisaría de Investigación e Vixilancia, por propalar noticias en contra do Movimiento e ter unha pistola no seu poder. Ingresou na Prisión Provincial de Salamanca o 1 de setembro a disposición do Xulgado Militar nº 7 de Salamanca. Foi xulgado en consello de guerra o 29 de setembro na causa 574/36; acusado de auxilio á rebelión foi condenado a 12 anos de reclusión menor. Trasladado á Prisión Central de Burgos o 16 de xaneiro de 1937, pasou despois aos Talleres Penitenciarios de Alcalá de Henares. Revisada a súa condena o 22 de marzo de 1941, foi rebaixada a 6 anos. Saíu en liberdade condicional o 18 de maio de 1941. Instalouse en Madrid. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas. Finou en Madrid o 23 de xuño de 1986.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Base de datos de víctimas
Fosducina

A **fosducina** é unha proteína humana codificada no xene **PDC** do cromosoma 1. Pertence á familia da fosducina de proteínas.

O xene PDC codifica unha fosfoproteína, que está localizada nos segmentos externo e interno dos bastóns da  retina. Esta proteína pode participar na regulación da fototransdución visual ou na integración do metabolismo fotorreceptor. Modula a fervenza de fototransdución interaccionando coas subunidades beta e gamma da proteína G da retina transducina. Ao asociarse soamente con estas subunidades, a subunidade alfa da transducina permanece activa máis tempo. Isto incrementa a cantidade de tempo da excitación visual.

Este xene é un posible xene candidato a ser responsable da retinite pigmentosa e a síndrome de Usher tipo II. Identificáronse variantes de empalme alternativo que codifican diferentes isoformas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Familia da fosducina

### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
CapZ

**CapZ**, tamén coñecida como **CAPZ**, **CAZ1**, **CAPPA1** e **beta-actinina**, é unha proteína de caparuza que cobre o extremo *barbado* (+) dos filamentos de actina en células musculares.

## Estrutura 
CapZ é unha proteína heterodímera, constituída por unha subunidade α e unha β. As subunidades α e β son similares en estrutura. Cada subunidade está dividida en tres dominios e unha extensión C-terminal compartida.

## Función 
miniatura|Esta imaxe mostra as estruturas de Cap32/34 superpostas a CapZ (en verde).

### Estabilización da actina 
A principal función da CapZ é cubrir o extremo *barbado* (+) dos filamentos de actina en células musculares. Está localizado na banda Z do sarcómero muscular. Esta proteína axuda a estabilizar os filamentos de actina protexéndoos da ensamblae e desensamblaxe. A regulación da actividade desta proteína poden facela outras proteínas reguladoras que se unen aos filamentos de actina bloqueando a CapZ, o cal permite a ensamblaxe.

### Sinalización celular 
A CapZ xoga un papel na sinalización celular, xa que regula a actividade da proteína quinase C (PKC) en células cardíacas.

### Movemento celular 
A CapZ xoga un papel no movemento celular (reptación celular) controlando a lonxitude dos microfilamentos. Cando a CapZ é inhibida polos factores reguladores, ocorre a polimerización e despolimerización dos microfilamentos permitindo que crezan e se retraian os lamelipodios e filopodios. Esta polimerización e despolimerización fai que a célula pareza que repta. Cando se une a CapZ, detéñense ambos os procesos.

## Regulación 
A experimentación de músculos de polo indicou que hai certas proteínas e outras moléculas que inhiben a unión de CapZ. Isto inclúe o PIP2 e outros fosfolípidos. Estas moléculas únense á popia CapZ para impedir que se una á actina. Porén, a introdución de certos deterxentes (neste caso Triton X 100) impide a unión destas moléculas á CapZ; permitindo á súa vez que se una aos microfilamentos. A competición polos sitios de unión da actina pode tamén regular a unión de CapZ, como se viu cos factores de elongación dos filamentos. Entre estes factores están ENA/VASP (fosfoproteína activada/estimulada por vasodilatador). A CapZ non está regulada polo calcio ou a calmodulina, como se observou con outras proteínas de caparuza, como a xelsolina.

## Importancia clínica 
### Saúde cardíaca 
Unha lixeira redución na proteína CapZ cardíaca protexe o corazón contra as lesións de isquemia-reperfusión agudas.

## Xenes 
Xenes humanos que codifican proteínas capZ:
* 
* 
* 
* 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* CyMoBase - Base de datos das secuencias de proteínas motoras e citoesueléticas
Antonio Valencia Fernández

**Antonio Valencia Fernández**, nado en Ourense o 26 de agosto de 1891 e finado en México, foi un militar e político galego.

## Traxectoria 
Fillo do farmacéutico Carlos Valencia Pérez. Oficial de carreira, ingresou na academia de Enxeñeiros o 13 de outubro de 1907. Foi promovido a tenente o 24 de xuño de 1913. Obtivo o título de piloto militar o 26 de febreiro de 1915. Foi nomeado comandante o 5 de marzo de 1920. Serviu en Marrocos e Cabo Juby. Pasou ao retiro voluntario o 31 de xullo de 1931. Nestas datas incorporouse á Agrupación Socialista de Madrid.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 reingresou no exército co grao de tenente coronel e encargouse das fortificacións da fronte de Estremadura en outubro de 1936. Incorporouse ao batallón gráfico durante as primeiras semanas da defensa de Madrid. Ata xuño de 1937 asumiu a xefatura dos Servizos Telegráficos Militares das frontes madrileñas. Posteriormente desenvolveu tarefas de organización na Subsecretaría do Exército de Terra e na Inspección xeral de Enxeñeiros. Ascendeu a coronel. Coa derrota da República exiliouse en Francia. Estivo internado no campo de Saint-Cyprien, pasando ao refuxio de Vernet les Bains. O 24 de maio de 1939 embarcou no *Sinaia* rumbo a México, arribando a Veracruz o 13 de xuño. En México traballou de enxeñeiro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Movimientos Migratorios
* "México enriqueceuse moito coa chegada dos exiliados republicanos"
Unidade Veciñal de Dodro

**Unidade Veciñal de Dodro** (**UV Dodro** ou **UVD**) é un partido político galego de ámbito local de Dodro creado en 2015 que se define como galeguista e progresista.

## Historia
Xurdiu a partir dunha xuntanza celebrada en Dodro en xaneiro de 2015 tras decidir os asistentes constituírse como partido para presentarse ás eleccións municipais. Fabián Sanmarco Janeiro, concelleiro do BNG de Dodro e profesor do CPI Os Dices de Rois, foi escollido trala celebración dunha asemblea como candidato á alcaldía polos integrantes da formación, desvinculándose en consecuencia do BNG. Nas eleccións municipais de 2015 logrou 3 concelleiros, conservando o PP a maioría absoluta con 6 concelleiros.

Nas eleccións municipais de 2019 a formación elixiu como candidato á alcaldía a Xoán Xosé Vicente Franco, conseguindo 2 concelleiros e logrou entrar no goberno municipal en coalición co BNG, con 1 concelleiro, e o PSdeG con 3. Foi escollido como alcalde Xabier Castro Tourís, do PSdeG. e Abel Tarrío Abuín nomeado concelleiro de educación, deportes e emprego. a formación logrou 2 concelleiros, ó igual que nos comicios anteriores. Non obstante, o PSdeG e Unidade Veciñal de Dodro non logroron acadar un pacto de goberno, no entanto, o PSdeG conseguiu manter alcaldía cos votos a favor de Unidade Veciñal pero gobernando en minoría.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Dodro
Benito Rivas Hermida

**Benito Rivas Hermida**, nado cara a 1877 e finado en Verducido (Pontevedra) o 25 de xullo de 1962, foi un político galego.

## Traxectoria 
Importante propietario e maior contribuínte no censo industrial de Xeve. Foi fiscal e xuíz municipal de Xeve. Foi elixido concelleiro de Xeve en 1909 e dende 1912 foi alcalde de Xeve. Cesou como alcalde coa ditadura de Primo de Rivera. Foi presidente do grupo cooperativo de Verducido na Caja Rural de Lérez en 1930 e membro do consello de administración da entidade. En marzo de 1933 figura como secretario do congreso agrícola que se celebra en Pontevedra. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado alcalde de Xeve en 1938. Continuou na alcaldía ata a anexión de Xeve por Pontevedra en 1944. Despois foi concelleiro de Pontevedra. Finou en Verducido o 25 de xullo de 1962 con 84 anos.

## Recoñecementos 
Foi nomeado concelleiro honorario de Pontevedra en 1955.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Alcaldes de Xeve no 1936.
Xiloglicano

Un **xiloglicano** (/ksilo/) é unha hemicelulosa que se encontra na parede celular primaria de todas as plantas vasculares; porén, todos os encimas responsables do metabolismo do xiloglicano tamén se encontran en algas Charophyceae. En moitas plantas dicotiledóneas é a hemicelulosa máis abundante na parede celular primaria. Os xiloglicanos únense á superficie das microfibrilas de celulosa e poden unilas. Son o substrato da xiloglicano endotransglicosilase, que corta e liga os xiloglicanos, como medio de integrar novos xiloglicanos na parede celular. Tamén se pensa que son o substrato da alfa-expansina, que promove o agrandamento da parede celular.

## Química 
O xiloglicano ten un esqueleto molecular de residuos de glicosa unidos por enlaces glicosídicos β1→4, a maioría dos cales son substituídos por cadeas laterais de xilosa con enlace 1-6. A cadea de residuos de xilosa está rematada no seu extremo cun residuo de galactosa terminal ás veces seguido dun residuo de fucosa. A estrutura específica dos xiloglicanos é distinta en diferentes familias de plantas.

## Biosíntese 
O xiloglicano sintetízase nas cisternas trans do aparato de Golgi e na rede trans Golgi (TGN) e transpórtase á membrana plasmática polas vesículas, onde se expulsa e despois se absorbe nas microfibrilas celulósicas nacentes.

## Metabolismo no tracto dixestivo humano 
O xenoma humano non contén xenes que codifiquen encimas para a degradación de xiloglicanos, a pesar de que estes compostos son compoñentes importantes na maioría das dietas humanas. Estudos recentes mostraron que un locus xenético discreto confire a capacidade de metabolizar xiloglicano en determinadas bacterias Bacteoridota do intestino humano. Este descubrimento revela que o metabolismo de compoñentes incluso máis abundantes da fibra dietaria poderían depender de especies nicho. O metabolismo dos xiloglicanos é o resultado da acción concertada de varios encimas e transportadores de membrana. Porén, dada a gran diversidade da composición dos xiloglicanos de diferentes fontes vexetais, hai un encima clave endoxiloglicanase chamado BoGH5A, que ten a capacidade de cortar diversos xiloglicanos para xerar xiloglicanos curtos listos para captarse. Unha análise detallada da estrutura e función do encima revelou a presenza dun dominio chamado dominio BACON, cuxa función primaria no BoGH5A pode ser distanciar o módulo catalítico da superficie celular e proporcionar mobilidade adicional ao dominio catalítico para atacar o polisacárido. Unha ancha fenda do sitio activo xera plasticidade de unión e é unha característica clave que permite que o BoGH5A acomode unha ampla variedade de xiloglicanos naturais.

A prevalencia dos xiloglicanos na dieta humana suxire que o mecanismo polo cal as bacterias degradan estes polisacáridos complexos é moi importante para a adquisición de enerxía polos humanos. Ademais, a rareza do metabolismo dos xiloglicanos salienta a importancia de micoorganismos como *Bacteroides ovatus* e outros proficientes Bacteroidota degradadores de xiloglicanos como membros clave do consorcio microbiano do intestino humano.

## Notas
Josep Amorós Barra

**Josep Vicenç Amorós i Barra** (tamén coñecido como **José Vicente Amorós Barra**), nado en Valencia o 29 de novembro de 1887 e finado en Barcelona o 28 de xaneiro de 1970, foi un numismático e profesor universitario valenciano.

## Traxectoria  
Josep Vicenç Amorós i Barra naceu o 29 de novembro de 1887 en Valencia, fillo do compositor e pedagogo Amanci Amorós Sirvent, director do Conservatorio de Valencia.  

Estudou Música e Belas Artes na Real Academia de Belas Artes de San Carlos, e posteriormente cursou estudos superiores de Filosofía e Letras, sección de Historia, na Universidade de Valencia, onde se licenciou en 1908. Posteriormente acadou o doutoramento en 1910 na Universidade de Madrid, onde completou a súa formación numismática.   

En 1914 incorporouse como docente na cátedra de Arqueoloxía, Numismática e Epigrafía da Universidade de Barcelona, e en 1941 foi nomeado profesor titular da cátedra.  

* (1933). *D’una troballa de monedes emporitanes i la possible cronologia de les monedes d’Empúries*. Junta de Museus, Barcelona.
* (1933). *Les dracmes empuritanes*. Junta de Museus, Barcelona.
* (1934). *Les monedes empuritanes anteriors a les dracmes*. Junta de Museus, Barcelona.
* (1942). *Algunas cuestiones complementarias de la Numismática emporitana*. Universidad de Barcelona.
* (1950). *Bustos y monedas de Pirro*. Instituto Diego Velazquez.
* (1957). *Comentarios en torno de la Historia de la Medalla en España*. Zaragoza.
* (1958). *Medallas de los acontecimientos, instituciones y personajes españoles*. Gabinete Numismático de Cataluña, Barcelona. 
* (1943). *Fonocromía. Ensayo sobre los paralelismos y correspondencia históricos entre polifonía y policromía*. Universidad de Barcelona.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Beltrán, A. (1960.). "Bio-bibliografías arqueológicas: D. José Amorós Barra". En *Ceasaraugusta*, Publicaciones del Seminario de Arqueología y Numismatica Aragonesas. Páxinas 139-147.
* Estivill Rius, A. (2016). «Josep V. Amorós Barra». En ''Qui era qui a l'Escola de Bibliotecàries. Notícies biogràfiques del professorat (1915-1972)*. Universitat de Barcelona. Páxinas 83-84. ISBN 978-84-475-4015-0
* García Alonso, F. (2025). "José Vicente Amorós Barra (1887-1970). El desconocido primer catedrático de Arqueología de la Universidad de Barcelona (1914-1957)". En *Entre Málaga y Tiro, una travesía mediterránea''. Diputación de Málaga. Páxinas 655-667.
Formina

[miniatura|esquerda|Estrutura de dominios das proteínas forminas a través dos [filo (bioloxía)|filos.]]

As **forminas (proteínas con homoloxía de formina)** son un grupo de proteínas que interveñen na polimerización da actina e asócianse co extremo en crecemento rápido (extremo *barbado* ou +) dos filamentos de actina. A maioría das forminas son proteínas efectoras Rho-GTPases. As forminas regulan a actina e o citoesqueleto de microtúbulos e están implicadas en varias funcións celulares, como a polaridade celular, citocinese, migración celular e a actividade transcricional do SRF. As forminas son proteínas multidominio que interaccionan con diversas moléculas de sinalización celular e proteínas citoesqueléticas, se ben se lle asignaron a algunhas forminas funcións dentro do núcleo celular.

## Diversidade 
As forminas atopáronse en todos os eucariotas estudados. Ao contrario, os lévedos só conteñen 2 ou 3 forminas.

## Estrutura e interaccións 
As forminas caracterízanse pola presenza de tres dominios de homoloxía de formina (FH) (FH1, FH2 e FH3), aínda que os membros da familia da formina non necesariamente conteñen os tres dominios. Ademais, habitualmente presentan outros dominios adicionais, como o PDZ, DAD, WH2, ou o FHA.

O dominio FH1 rico en prolina é o mediador en interaccións con diversas proteínas, incluíndo a proteina que se une á actina profilina, proteínas de dominio SH3 (*Src homology 3*), e proteínas de dominio WW. A actividade promotora da nucleación da actina das forminas de *S. cerevisiae* foi localizada no dominio FH2. O dominio FH3 está peor conservado e cómpre para dirixir as forminas á localización intracelular correcta, como o fuso mitótico, ou a proxección que se forma nas células durante a conxugación celular de lévedos. Ademais, algunhas forminas poden conter un dominio para a unión de GTPases (GBD) necesario para unirse a pequenas GTPases Rho, e un dominio Dia-autorregulador (DAD) C-terminal conservado. O GBD é un dominio autoinhibidor bifuncional que interacciona e é regulado por membros da familia Rho activados. A Drf3 de mamíferos contén un motivo similar a CRIB dentro do seu GBD para unirse a Cdc42, o cal é necesario para que Cdc42 se active e guíe Drf3 cara ao córtex celular, onde remodela o esqueleto de actina.  O DAD únese ao GBD N-terminal; esta ligazón rompe cando a Rho unida a GTP se une ao GBD e activa a proteína. A adición do DAD a células de mamífero induce a formación de filamentos de actina, estabiliza os microtúbulos, e activa a transcrición mediada por SRF.

As forminas tamén se unen directamente aos microtúbulos por medio do seu dominio FH2. Esta interacción é importante para promover a captura e estabilización dun subconxunto de microtúbulos orientados cara ao bordo de avance das células en migración. As forminas tamén promoven a captura de microtúbulos polos cinetocoros durante a mitose e a aliñación dos microtúbulos ao longo dos filamentos de actina.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Formina-2

### Ligazóns externas 
*
Valeriano Menéndez-Conde Álvarez

**Valeriano Menéndez-Conde Álvarez**, nado en Samartín de Lluiña (Cudillero) o 24 de novembro de 1848 e finado en Valencia o 5 de marzo de 1916, foi un bispo católico español.

## Traxectoria 
Estudou a carreira eclesiástica no Seminario de Oviedo. Exerceu como coadxutor en Pravia, párroco de Illas e profesor do Seminario. Colaborou en periódicos asturianos e destacou como orador. Obtivo a a licenciatura en Teoloxía e o doutoramento na Universidade Pontificia en 1884. O cardeal Miguel Payá y Rico apoiouno para gañar as oposicións a unha coenxía de Maxistral en Santiago de Compostela e nomeouno profesor do Seminario. Co traslado de Payá a Toledo acompañouno e foi nomeado bispo auxiliar de Toledo en 1888. En 1890 converteuse en bispo de Tui. Encargouse de eliminar o poderoso grupo carlista que controlaba o seminario e administraba a diocese de Tui. Foi senador pola provincia eclesiástica de Santiago en 1896 e 1903. En 1914 foi elevado a bispo de Valencia, onde morreu o 5 de marzo de 1916.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Expansionismo estadounidense baixo Donald Trump

O **expansionismo estadounidense baixo Donald Trump** é un conxunto de ideas, accións e políticas características do goberno do presidente estadounidense Donald Trump. Durante ambos os seus mandatos, Trump expresou o seu desexo de estender o territorio dos Estados Unidos a través da compra de terreos ou por vía militar. No seu segundo discurso de inauguración, Trump fixo referencia directa a unha potencial expansión territorial, converténdose no primeiro presidente do país en usar a expresión "destino manifesto" durante un discurso inaugural. Os últimos territorios adquiridos polos Estados Unidos foron as illas Marianas do Norte, as Carolinas e as Marshall en 1947. Destas, só as Marianas pasaron a ser un territorio dos Estados Unidos, namentres as Carolinas e as Marshall se independizaron nas décadas de 1980 e 1990 baixo o Tratado de Libre Asociación.

Trump afirmou a súa intención de anexionar Groenlandia en 2019, durante o seu primeiro período á fronte do goberno. Dende a súa reelección en 2024, expresou nocións semellantes respecto do Canadá e da canle de Panamá. Tamén suxeriu a invasión de Venezuela, a anexión de México ou a toma da franxa de Gaza, así como facer presión á Igrexa Católica. Tras o secuestro do presidente de Venezuela en xaneiro de 2026, Trump reiterou o seu interese en Groenlandia, expresou a súa intención de conquistar Cuba e manifestou o seu desexo de controlar o estreito de Ormuz e mais a illa de Kharg como parte da guerra contra Irán.

A súa determinación de tratar o hemisferio occidental como esfera de influencia dos Estados Unidos foi descrita como unha recuperación da doutrina Monroe; a proclamación da Estratexia de Seguridade Nacional de 2025 foi cualificada pola administración como o "corolario de Trump" á devandita doutrina. O subxefe de gabinete Stephen Miller explicou a política exterior do goberno como unha postura dos Estados Unidos como superpotencia, afirmando: "Somos unha superpotencia. Baixo o presidente Trump, imos comportarnos como tal".

Segundo unha enquisa de YouGov de febreiro de 2025, apenas un 4% dos cidadáns estadounidenses apoiaban a expansión do país pola forza, un terzo era favorable se non implicaba coerción militar ou económica, e o 48% se opoñía a calquera expansión territorial.

## Notas
José Antonio García Alonso

**José Antonio García Alonso**, coñecido como **Covelo**, nado en Vigo o 2 de xuño de 1963, é un exfutbolista e adestrador galego que xogaba na posición de porteiro. 

## Traxectoria
### Como xogador
Formouse nas categorías inferiores do Atlántida de Matamá e do Alondras Club de Fútbol. En 1979 foi fichado polo equipo xuvenil do Fútbol Club Barcelona e en 1983 pasou a formar parte do Barcelona Atlètic. Foi porteiro suplente no primeiro equipo en dous períodos, 1985-1986 e 1987-1988. Durante esas campañas formou parte do equipo vencedor da Copa da Liga e da Copa do Rei. Como parte do cadro técnico da Escola Deportiva Val Miñor, participou na formación de Dro Fernández.

## Vida persoal
O seu alcume futbolístico provén do concello de orixe da súa familia, Covelo.

Covelo mantiña unha grande amizade con Tito Vilanova, con quen compartiu formación en La Masia.

## Palmarés 
**FC Barcelona**
* Copa da Liga: 1986
* Copa do Rei: 1987/88

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Covelo en BDFutbol