Centrosoma

[miniatura|350px|Esquema dunha célula animal típica. O orgánulo co número 13 é un centrosoma, que mostra os seus dous [centríolos.]]

O **centrosoma** é un orgánulo celular, que funciona como o principal centro organizador de microtúbulos (COMT ou MTOC en inglés) da célula animal e como un regulador da progresión do ciclo celular. Foi descuberto por Edouard Van Beneden en 1883 
e foi descrito e nomeado en 1888 por Theodor Boveri. Pénsase que o centrosoma evolucionou só nos animais. Os fungos e plantas, polo contrario, usan outras estruturas para organizar os seus microtúbulos. Aínda que o centrosoma na célula animal xoga un papel no desenvolvemento eficiente da mitose, non é esencial para a mesma.

Os centrosomas compóñense de dous centríolos dispostos perpendicularmente e unha masa amorfa de proteínas que os rodea denominada material pericentriolar. O material pericentriolar contén as proteínas que interveñen na nucleación dos microtúbulos e na súa fixación entre as que se inclúen a γ-tubulina, a pericentrina e a nineína. En xeral, cada centríolo do centrosoma ten unha estrutura formada por nove tripletes de microtúbulos que forman un cilindro unidos por unha estrutura en roda de carro, e contén centrina, cenexina e tectina.

## Papel do centrosoma no funcionamento da célula 
dereita|miniatura|300px|Papel do centrosoma na progresión do ciclo celular
 
Durante a interfase do ciclo celular os centrosomas están con frecuencia asociados á membrana nuclear. Na mitose a membrana nuclear desfaise e os microtúbulos nucleados polo centrosoma poden interaccionar cos cromosomas e orixinar o fuso mitótico.

O centríolo herdado da célula materna xoga un papel central na formación de cilios e flaxelos. Mais ambos os procesos son moi diferentes porque a replicación do centrosoma non ocorre copiando un molde patrón. O centríolo "nai" simplemente axuda na acumulación dos materiais necesarios para a ensamblaxe do centríolo "fillo".

miniatura|dereita|400px|Centrosoma (sinalado coa frecha) próximo ao núcleo

Nas células animais os centrosomas conteñen dúas estruturas chamadas centríolos. En realidade, os centríolos non se requiren para a progresión da mitose. Cando se irradian os centríolos con láser e son destruídos, a mitose desenvólvese normalmente orixinando un fuso mitótico morfoloxicamente normal. Ademais, o desenvolvemento embrionario da mosca da froita *Drosophila* é moi normal cando os centríolos están ausentes debido a unha mutación nun xene requirido para a súa duplicación. En ausencia de centríolos os microtúbulos do fuso son movidos por proteínas motoras que permiten a formación do fuso bipolar. Moitas células poden realizar unha interfase completa sen centríolos. Hai dúas subfamilias principais de centrinas, ambas as dúas presentes no primitivo eucariota *Giardia intestinalis*, un protozoo. Xa que logo, as centrinas estaban xa presentes no devanceiro común de todos os eucariotas. As centrinas non teñen ningún homólogo recoñecible nas arqueas nin nas bacterias, polo que se consideran parte da "firma xenética dos eucariotas". Aínda que hai bastantes estudos sobre a evolución das centrinas e dos centríolos, non hai estudos publicados sobre a evolución do material pericentriolar.

É evidente que algunhas partes do centrosoma diverxiron moito nas especies modelo *Drosophila melanogaster* e *Caenorhabditis elegans*. Por exemplo, ambas as especies perderon unha das subfamilias de centrinas que están xeralmente asociadas á duplicación do centríolo. Os mutantes da mosca *Drosophila melanogaster* que perderon os centrosomas poden desenvolverse desde larvas a adultos normais, que morren pouco despois pola súa carencia de cilios nas súas neuronas motoras. indicaron que os centrosomas dos ovos de ameixa contiñan secuencias de ARN. As secuencias identificadas alí atopáronse en moi "poucos ou nigún" outros sitios da célula, e non aparecían nas bases de datos do xenoma existentes. Unha das secuencias de ARN identificadas contiña unha suposta ARN polimerase, o que levou a formular a hipótese de que existía un xenoma baseado no ARN no centrosoma. Non obstante, posteriores investigacións mostraron que o centrosoma non contén o seu propio xenoma baseado no ADN. Posteriormente, as secuencias atopadas nos centrosomas foron atopadas tamén no núcleo. Ademais, os centrosomas poden formarse *de novo* despois de ser eliminados con raio láser dunha célula normal. As alteracións dos centrosomas poden ser de dous tipos, estruturais ou numéricas, aínda que ambas poden aparecer simultaneamente. Nas estruturais hai cambios de tamaño nos centrosomas ou aparición de corpos estraños neles. 
As aberracións numéricas consisten en variacións no número normal de centrosomas, xa que aparecen centrosomas supernumerarios.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Centríolo
* Centro organizador de microtúbulos
* Fuso acromático

### Ligazóns externas 
* Protomedicos.com - BCH: Bioloxía celular e molecular do centrosoma