open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
297

## Acontecementos 
* Logo da súa derrota do ano anterior, o césar romano, Galerio, prepara no inverno a próxima campaña contra Persia. Neste ano avanza até Armenia collendo por sorpresa ao xa, Narseh, a quen vence, obtendo á par un enorme botín e mesmo capturando como refén o harén do monarca sasánida.
* Diocleciano divide o Imperio Romano en 12 dioceses gobernadas por vicarios e 101 provincias.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Chen Shou, historiador chinés (n. 233).

## Outros 
*

Historia ano a ano
324

## Acontecementos 
* Constantino derrota a Licinio en Adrianópolis e convértese no único emperador do Imperio Romano.

### Arte e cultura 
* Fúndase a Basílica de San Pedro en Roma.

### Economía 
* Reforma monetaria do emperador Constantino, que introduce dúas novas moedas a *siliqua* de prata e o *solidus* de ouro.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Zhang Mao, monarca chinés do estado de Liang Anterior (n. 277).

## Outros 
*
357

## Acontecementos 
### Asia 
* Iníciase, na China, o reinado de Fu Jian (até 385), emperador dos Qin Anteriores.

### Europa 
* Agosto - Batalla de Argentoratum na que o césar Xuliano vence aos alamáns, mandados por Chnodomario, cerca de Argentoratum (actual Estrasburgo), restabelecendo a fronteira no Rin.
* Inauguración do Concilio de Sirmium (até 359), que tenta restabelecer a unidade dogmática da Igrexa, dividida entre os partidarios de Nicea e os arianos.

### Arte e cultura 
* Créase a biblioteca imperial de Constantinopla, estabelecéndose á par un obradoiro estatal de copistas de libros.

## Nacementos 
*
## Mortes 
* Fu Sheng, emperador chinés dos Qin Anteriores.

## Outros 
*

Historia ano a ano
391

## Acontecementos 
* Teodosio I fai do cristianismo a relixión oficial do Imperio Romano

## Nacementos 
## Mortes
392

## Acontecementos 
* Asasinato do emperador romano occidental Valentiniano II, instigado polo xeneral Arbogasto, quen propicia a subida ao trono de Euxenio (até 394), solicitando o seu recoñecemento polo emperador oriental Teodosio.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Valentiniano II, emperador romano.

## Outros 
*

Historia ano a ano
394

## Acontecementos 
* Teodosio I emperador único de Roma, ao vencer en Flavio Frígido, preto de Aquileia, a Euxenio, emperador de Occidente, en realidade un home-de-palla do xeneral Arbogasto.
* 24 de agosto - Grávase a derradeira inscrición coñecida na escritura xeroglífica exipcia, na illa de Filae.
## Nacementos 
*

## Mortes 
* Euxenio, emperador romano de Occidente desde 392, en combate.

Historia ano a ano
247

## Acontecementos 
* Filipo o Árabe vence aos Carpios no val do Danubio.

## Nacementos 
* Santa Helena, mai do emperador romano Constantino I o Grande (m. 328).

## Mortes 
* * Abba Areca, rabí hebreo, autor do Talmud de Babilonia (n. 175).

## Outros 
*

Historia ano a ano
Monarquía británica

Os **monarcas británicos** son aqueles que gobernaron a algún dos dous reinos máis importantes de Gran Bretaña, Escocia e Inglaterra ou á unión destas dúas coroas con Irlanda primeiro e Irlanda do Norte despois, formando o Reino Unido (de Gran Bretaña e Irlanda do Norte).

## Evolución dos títulos reais británicos 
Ao redor do século IX xurdiron en Gran Bretaña dous grandes reinos: Escocia e Inglaterra, cada un dos cales levaba aparellado o título de rei. Esta situación mantívose ata o século XII, xa que ao conquistar parte de Irlanda, o monarca inglés Henrique II, creou o Señorío de Irlanda, que pasou ao seu fillo máis novo Xoán I (coñecido como Xoán sen Terra), mentres que a coroa de Inglaterra recaía no seu fillo máis vello Ricardo Corazón de León; ao morrer este último, Xoán converteuse rei de Inglaterra e Señor de Irlanda.

O título mantívose constante ata que Henrique VIII de Inglaterra converteu o señorío en reino, pasando a denominarse rei de Inglaterra e Irlanda. Precisamente ao morrer sen descendencia a última das súas fillas, Isabel, as coroas inglesa e escocesa únense na persoa de Xacobe I de Inglaterra e VI de Escocia, que gobernou cos títulos de rei de Escocia, Inglaterra e Irlanda.

Este título mantívose ata que Ana I asinou a Lei de Unión entre Inglaterra e Escocia, pasando a ser Raíña de Gran Bretaña e Irlanda. O sucesor de Ana, Xurxo I de Inglaterra, achegou o electorado de Hannover á lista de títulos reais británicos. Posteriormente, unha Lei de Unión similar á de Ana, esta vez entre Gran Bretaña e Irlanda, foi asinada por Xurxo III do Reino Unido, que pasou a titularse Rei do Reino Unido, Gran Bretaña e Irlanda. Posteriormente, este mesmo monarca conseguiu que o Congreso de Viena convertese o electorado de Hannover en reino. Con todo, a súa neta Vitoria non puido conservar ese título debido á Lei sálica imperante en Hannover, aínda que foi coroada posteriormente como emperatriz da India, converténdose polo tanto en Raíña do Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda e Emperatriz da India.

A independencia de Irlanda en 1922 e da India en 1947, reduciu o título ao de Raíña do Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda do Norte, que é o usado pola monarca actual, Isabel II.

## Listaxe de reis británicos 
|width = "50%" valign = top|

|}

|width = "50%" valign = top|

|}

|width = "50%" valign = top|

|}
228

## Acontecementos 
* 
## Nacementos 
*
## Mortes 
* Ulpiano, un dos xurisconsultos máis importantes da historia do Dereito (n. 170).

## Outros 
* Historia ano a ano
Sébastien Bourdais

**Sébastien Bourdais**, nado en Le Mans o 28 de febreiro de 1979, é un piloto de automobilismo francés.

## Traxectoria
Foi contratado para a tempada de  por Scuderia Toro Rosso, após facer varias probas en anos anteriores para Arrows e para Renault F1 Team. É un dos pilotos máis exitosos da historia da Champ Car, xa que acadou o título catro veces consecutivas, de 2004 a 2007 coa escudería Newman/Haas/Lanigan Racing.
244

O ano **244** (**CCXLIV**) foi un ano bisesto comenzado en luns do calendario xuliano, en vigor naquela data.

No Imperio romano o ano foi nomeado como **"o do consulado de Armenio e Emiliano"** ou, menos comunmente, como o **997 Ab urbe condita**, sendo a súa denominación como *244* posterior, da Idade Media, ao establecerse o *Anno Domini*.

## Acontecementos 
### Por lugar 
#### Imperio romano 
* Batalla de Misiche: O rei Shapur I lanza un contraataque cerca de Faluya (Iraq) e derrota ao exército romano augas arriba do río Éufrates.
* 11 de febreiro: o emperador Gordiano III es asasinado por soldados amotinados en Zaitha (Mesopotamia). Un montículo se eleva en Carchemish na súa memoria.
* Filipo o Árabe se declara a si mesmo coemperador e fai unha paz vergoñosa cos persas. Evacúase Siria e dálle a Sapor I 500&nbsp;000 pezas de ouro.
* Filipo o Árabe constrúe a cidade de Shahba (Siria), a provincia do seu nacemento. Os persas ocupan Armenia.
* Filipo o Árabe é recoñecido polo Senado Romano como novo emperador e lle da ao seu irmán Prisco o poder supremo (rector Orientis) nas provincias orientais.
* Filipo I é proclamado Augusto e se designa ao seu fillo Filipo, de 6 anos, co título de César e herdeiro ao trono.
* O contido de prata do denario romano cae a 0,5% en tempo do emperador Filipo I, fronte ao 28% en tempo de Gordiano III.

## Nacementos 
* 22 de decembro: Caio Aurelio Valerio Diocleciano, emperador romano.
* Alexandre de Constantinopla, patriarca de Constantinopla.

## Finamentos 
* 11 de febreiro: Gordiano III, emperador romano (n. 225).
* Heliconis, mártir de Tesalónica.
* Cao Xun (n. 230).
* Zhang Cheng, xeral do Reino de Wu (n. 178)
Hanga Roa

**Hanga Roa** (do rapanui: "*baía longa*") é a principal cidade, porto e a capital da provincia de Illa de Pascua, en Chile. Practicamente a totalidade dos habitantes pertencentes a esta comuna localízanse neste poboado situado ao suroeste da illa, nas terras baixas entre os volcáns extintos de Maunga Terevaka e Rano Kau.

Segundo o censo de 2002, a poboación de Hanga Roa era de 3.304 habitantes, o que supón máis do 87% da poboación total da Illa de Pascua.

[miniatura|esquerda|300px|Vista dun [moai e, ao fondo, a vila de Hanga Roa.]] Posúe unha rúa principal en dirección norte-sur, a avenida Atamu Tekena, chamada así en honra ao heroe local Atamu Tekena, anteriormente coñecida como avenida Policarpo Toro, nomeada en memoria do Capitán Policarpo Toro, oficial naval chileno que anexionou a Illa de Pascua a Chile en 1888. Esta rúa é o centro da cidade, posúe moitas tendas, hoteis, restaurantes, o único supermercado da illa e a farmacia. Na intersección con Te Pito Te Henua, sitúanse os edificios públicos e o resto do comercio.

Ao norte da cidade, na zona de Tahai, atópase o *Museo Antropolóxico Padre Sebastián Engler*. Nesa mesma zona poden visitarse tres plataformas sacras que foron restauradas co fin de presentar os moais tal como os podiamos ver cando foron emprazados por primeira vez, así como unha tradicional casa-cova sacerdotal.

A principal actividade da localidade é o turismo, principalmente para ver os moais da illa. Hanga Roa, recibe practicamente na súa totalidade, turistas a través do Aeroporto Internacional Mataveri -cuxa construción se comezou en 1965-, ao que chegan avións de LAN Airlines, a aeroliña nacional chilena, que ofrece voos directos a Santiago e Papeete (en Tahití, Polinesia Francesa) e é a única aeroliña comercial que con regularidade voa á illa.

Á parte do turismo, outras actividades en Hanga Roa son a pesca, a agricultura e a administración (xa que varios departamentos chilenos de goberno incluíndo a Armada de Chile manteñen establecementos aquí, a illa máis occidental de Chile).

*Praia Pea*, é unha pequena praia situada no lado sur da caleta de Hanga Roa.

## Véxase tamén
Manuel Facal

**Manuel Facal Ponte**, nado en Carballo o 20 de xullo de 1943 e finado en Benagalbón (provincia de Málaga) o 6 de abril de 2024, foi un gravador e pintor galego.

## Traxectoria  
Nos seus inicios dedicouse ao debuxo, con inspiración en Pablo Picasso, Salvador Dalí ou Urbano Lugrís. Achegouse a tendencias máis convencionais un breve espazo de tempo que viviu en Vigo. A mediados da década dos setenta trasladouse a Barcelona, para estudar e traballa no deseño gráfico e téxtil.

A súa dedicación ao gravado empezou durante a súa estancia en Londres, nos anos setenta, onde aprendeu a técnica de man da arxentina Carmen García. Interesoulle a textura e a morfoloxía dos materiais. Viaxou por Grecia, Turquía e Italia e cultivou un cinetismo emparentable con Victor Vasarely e Eusebio Sempere, exacto, xeométrico, case mecánico.

Coñeceu Nova York, onde afondou en novos modos de expresión, e foi ao norte de Europa para ensaiar representacións abstractas de animais. O seu dominio das técnicas do gravado levárono a realizar obras para artistas como Joan Miró; tamén ensaiou a pintura de gran materia, afastada da representación formal, e os seus cartafoles de gravados sobre Rosalía de Castro, Álvaro Cunqueiro e outros escritores galegos.

O movemento aglutinado polo Grupo Atlántica nos anos oitenta proxectou a súa visión da arte, que derivou cara a modos "pobres" do cartón e a colaxe. Non abandonou a estampación e un dos traballos máis notables foi a serie de augafortes titulada "As cinzas do amor", sobre textos de poetas españois. En 1987 instalouse nunha vila da serra de Málaga.

Fixo exposicións en todo o mundo: Nova York, Londres, Porto Rico, Noruega, Galiza e Suramérica e con presenza en importantes colectivas de pintura e sobre todo, gravado. Está representado en museos de Galiza, Centro e Suramérica, Estados Unidos de América, España, países escandinavos e Portugal.

Colaborou en *Luzes de Galiza* e *A Nosa Terra*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *I Mostra Unión Fenosa*. A Coruña, 1989.
* VV. AA.: *O proceso abstracto*. Santiago, Consorcio da Cidade de Compostela, 1993.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Páxina web do autor 
* Bibliografía sobre Manuel Facal Ponte
434

## Acontecementos 
* Odoacro tórnase no novo monarca dos hérulos (até 493).
* Atila e Bleda, sobriños de Rugas, convértense nos seus sucesores como xefes dos hunos.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Rugas, rei dos hunos.

## Outros 
*
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
348

## Acontecementos 
### Asia 
* Samudragupta, soberano indio dos Gupta, vence a Rudrasena.

### Europa 
* 1 de xaneiro - Flavio Filipo e máis Flavio Salia son os novos cónsules romanos.

## Nacementos 
* Aurelio Prudencio Clemente poeta cristián hispanorromano, en Bilbilis (m. ca. 415).

## Mortes 
## Outros 
*

Historia ano a ano
Festival do queixo a rolos

[miniatura|dereita|250 px|Unha carreira o [27 de maio de 2013.]]
O **festival do queixo a rolos** (en inglés '''Cooper's Hill Chesse-Rolling and Wake''') é un concurso anual que se desenvolve no outeiro Cooper, en Brockworth, unha viliña do oeste de Inglaterra preto de Cheltenham e de Gloucester. O concurso consiste en botar un queixo a rolos por unha forte pendente e tentar collelo despois. Como isto raramente sucede, considérase gañador a quen primeiro baixa o monte, correndo ou a rolos.

## Historia
miniatura|esquerda|O mestre de cerimonias Rob Seex
Existen moi diversas lendas que colocan o concurso do queixo a rolos nos albores da historia, pero ningunha delas está probada. Sir James George Frazer relacionouna con poboamentos fenicios e Michael James con ritos pagáns do século VII, e incluso hai quen a relaciona co despenamento de doncelas de época romana. Porén, non existe ningunha referencia escrita e probada ata 1836, e a partir de 1884 xa é unha cita anual nos xornais locais.

Ao longo dos anos incorporáronse e suprimíronse diversos costumes á práctica xeral da carreira a tras do queixo, como a creación do mestre de cerimonias, carreiras de fachos, sorteos de leitóns, ou mesmo o uso de queixos de madeira durante o racionamento da segunda guerra mundial. Está probada a existencia de seis mestres de cerimonias: Thomas Organ (primeira metade do século XIX), William Brookes (1884-1934), Tom Windo (1935-1955), Edward Millard (1958-1973), Arthur Bick (1973-1989), e Rob Seex (1990-actualidade).

## Características
O outeiro Cooper atópase a 1,5 kms da viliña de Brockworth. A súa aba norte, que é onde se celebra o certame, ten uns 180 metros de longo e unhas pendentes que oscilan entre o 50% e o 100%.

A proba celébrase a finais de maio. En diversas series, o mestre de cerimonias guinda a rolos do monte unha gran peza de queixo de Gloucester redonda, de ata 40 centímetros de diámetro, e deseguido saen os participantes tratando de coller o queixo ou, no seu defecto, de cruzar antes cós outros a liña de chegada ao final do outeiro. O queixo pode acadar velocidades de ata 100 kms por hora. Os vencedores obteñen de premio o queixo que o precedeu na carreira, ademais dunha mención acreditativa.

No curuto do outeiro Cooper sitúase un fito de madeira, de varios metros de longo, cun galo de metal no extremo.

## Factores negativos
A asistencia do público ao acto, así como as carreiras dos concursantes outeiro abaixo provocaron unha forte erosión, que fixo que na década de 1970 se pensase incluso en suspender o certame . Ademais, a dureza da proba, o costento do outeiro e o alcol que acompaña a moitos dos participantes fai que se produzan un bo número de lesións, fundamentalmente traumáticas. A falla dun dispositivo de seguridade fixo suspender oficialmente o festival, por exemplo, en 1998 e en 2003, se ben tiveron lugar carreiras non oficiais.

A febre aftosa fixo suspender a proba en 2003.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Web oficial do certame
230

## Acontecementos 
* 21 de xullo - Ponciano substitúe como papa a Urbano I.

## Nacementos 
* Marcus Aurelius Carus, emperador romano.

## Mortes 
* Urbano I, papa.

## Outros 
* Historia ano a ano
319

## Acontecementos 
### Asia 
* Chandragupta I convértese no primeiro monarca da dinastía e reino dos Gupta no Noroeste da India (até 335).

### Europa 
* O emperador romano Constantino I o Grande prohibe a separación das familias de escravos cando cambian de propietarios.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
231

## Acontecementos 
* Alexandre Severo, emperador romano, inicia unha campaña contra os partos, que proseguirá no ano seguinte.

## Nacementos 
* Cao Fang, emperador Wei, China (m. 274).

## Mortes 
*
## Outros 
* Historia ano a ano
233

## Acontecementos 
* Roma - Comeza unha serie de invasións xermánicas no nordeste que non serán detidas ata o 235.

## Nacementos 
* Chen Shou, historiador chinés (m. 297).

## Mortes 
*
## Outros 
* Historia ano a ano
Aketx

A **Illa de Aketx**, (*Aketx Uhartea*, en éuscaro) é unha illa española situada na contorna do cabo Matxitxako, en Bermeo (Biscaia). Ten tres hectáreas e trátase dunha mole pétrea con escasa vexetación e aparencia de penedo, case inabordable. É un santuario de cría de aves mariñas. Está xunto á península de Gaztelugatxe, pero esta é máis baixa.
Txatxarramendi

A **Illa de Txatxarramendi** (*Txatxarramendi Uhartea, Illa de Montenegro*) é unha pequena illa española de 2,7 hectáreas situada fronte ás costas de Sukarrieta) (Biscaia), no complexo intermareal da boca da ría de Mundaca. A illa acolle a sede do Instituto de Estudos Oceanográficos do Goberno Vasco, que ocupa os edificios dun antigo hotel-balneario de luxo (en activo desde 1896 ata 1947). Está unida a terra por unha ponte, aínda que as amplísimas baixamares fan que moi a miúdo a illa estea totalmente rodeada de area, unida tamén así a terra. Posúe un xardín botánico atravesado por varios carreiros peonís e ten dous pequenos embarcadoiros.
Billano

**Illa Billano** (ou *Illa do Frade*) é unha illa sita en Gorliz, na costa de Biscaia, fronte ó cabo Billano. O alcume vénlle da súa forma vista desde o mar, que semella a un grupo de frades cubertos polas capuchas dos seus hábitos.

É unha illa inhóspita e de tan só 1,8 hectáreas. É moi coñecida pola súa característica forma de dragón recostado. A súa única vexetación é unha tenue capa herbácea. Na zona do faro de cabo Billano pódese visitar un antigo destacamento de artillaría de costa que aínda conserva un dos seus canóns e unha serie de galerías subterráneas (que comunican as baterías coa dirección de tiro) situada na ladeira do cantil á altura da lanterna do faro.
328

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
## Mortes 
* Santa Helena, mai do emperador romano Constantino I o Grande (n. 247).

## Outros 
*

Historia ano a ano
Illa de Deva

Nas proximidades da praia de Bayas en dirección nordés atópase a **Illa da Deva**. Cos seus 90 m de altitude e 500 m de longo por 300 de ancho constitúe a maior illa do litoral asturiano. 
Este illote cuarcítico é usado por multitude de aves mariñas como lugar de aniñamento, principalmente gaivotas e corvos mariños; especialmente importante son as pequenas poboacións censadas de especies protexidas como son o corvo mariño moñudo e o falcón peregrino.

O nome de Deva é común en moitas localidades asturianas e crese provén dunha divindade prerromana asociada co culto á auga.

Na actualidade existe unha senda costeira de case 10&nbsp;km de lonxitude, que comezando na praia de Arnao vai ata o extremo Leste do areal de Bayas. Trátase dunha senda peonil que percorre varias praias do concello de Castrillón.

Outra posible ruta, esta vez en coche, consiste en dirixirse ao Aeroporto de Asturias, e tras pasar o cruzamento coa estrada nacional, a uns 2&nbsp;km antes de chegar ao aeroporto, tomar o desvío cara á praia de Santa María do Mar. Ao atravesar o pobo de Naveces tómase un desvío á esquerda debidamente sinalizado. Pásase o final da pista do aeroporto e finalmente, 1&nbsp;km despois aproximadamente, tómase un desvío á esquerda por un camiño de cemento entre unhas casas próximas ao mar. Tras baixar unha pendente atópase un amplo aparcadoiro, sen asfaltar, adxacente á zona central da praia.
Illas Pantorgas

As **illas Pantorgas** ou **illas das Pantorgas ** son unhas illas españolas que se sitúan na costa de Serantes Tapia de Casarego (Asturias). Non é senón unha illa alargada e plana que cando sobe a marea escíndese en dúas. En total cando están unidas alcanzan as sete hectáreas de superficie, o que fai que teñan o mesmo tamaño que a illa tradicionalmente considerada como a máis grande de Asturias: Illa de Deva.
Ulpiano

[miniatura|Ulpiano (estatua no [Palacio de Xustiza de Bruxelas).]]
**Domicio Ulpiano** (en latín, ***Domitius Ulpianus***), nado en Tiro? no 170? e finado en Roma no 228 ou no 224, foi un xurista romano de orixe fenicia, *magister libellorum* e prefecto do pretorio do emperador Alexandre Severo.
## Traxectoria 
A época do nacemento de Ulpiano é descoñecida, aínda que adoita situarse en torno ao ano 170, en Fenicia. Pertencía a unha das familias máis importante do grupo dos équites na provincia romana de Siria.) e Papiniano, na lei de citas de 426, que regulaba a *recitatio* das obras dos xuristas ante os tribunais (é dicir, que xuristas podían ser invocados e os criterios para a decisión do xuíz ante opinións diversas destes). 

A súa actividade expositiva do dereito permitiulle obter o maior premio para un xurista romano: ser o máis utilizado na compilación de Xustiniano (unha terceira parte provén das súas obras), converténdoo nun dos principais informantes do dereito romano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Papiniano.
* Paulo.
Illa do Castrón de Santiuste

A **Illa do Castrón de Santiuste** (*Islla do Castrón de Santiuste, Isla del Castrón de San Yuste*) é unha recortadísima e abrupta illa española de tres hectáreas de superficie situada na costa do municipio de Llanes (Asturias), moi preto do litoral. Carece de construcións e está cuberta por unha tenue capa de vexetación herbácea. Realízanse excursións en barco para a práctica do mergullo.
Illas de Póo

As **Illas de Póo** (*Islles de Po* en asturiano) son un pequeno arquipélago formado por varios farallóns e illotes a poñente da vila de Llanes (Asturias). Tan só destácase a Illa Almenada, que conta cunha superficie de 5,2 hectáreas, amesetada como a anterior, e tamén unida a terra firme por un tómbolo areoso en baixamar. Os outros illotes son o Castru de Po, San Martín, o Palu de Po e outros. Nas inmediacións deste pequeno arquipélago está o famoso Castru Gaiteru, que non é máis que un pequeno farallón.
Illa del Forcón

A **Illa del Forcón** é unha illa española, abrupta pero bastante chaira preto da costa de El Franco, en Asturias occidental. En baixamar queda parcialmente unida a terra por arrecifes e area. Mide 2,8 hectáreas. Forma parte dun pequeno arquipélago de farallóns e illotes desprendidos de terra firme coñecidos como *El Castelo*, dos cales é, con diferenza, a maior e máis destacada illa.
Illa de Borizu

[miniatura|dereita|250px|Vista parcial da illa de Borizu (esquerda). A [praia de Borizu atópase á dereita.]]
A **illa de Borizu**, tamén coñecida como **illa de Amielles**, é unha illa española que se sitúa na costa de Celoriu (no concello asturiano de Llanes) de 2,8 hectáreas. Trátase dunha illa moi recortada e fragosa na que o mar cava fondas enseadas e grutas. Só ten vexetación herbácea e carece de construcións.
Illa do Carme

A **Illa do Carme** (en asturiano *Islla del Carme*) é unha illa asturiana do mar Cantábrico, pertencente á parroquia de Luanco (concello de Gozón).

De forma alongada, ten unha superficie de 2,2 hectáreas. Está bordeada de arrecife e moi preto do litoral. Posúe unha antiga ermida na parte sur, adicada á Virxe do Carme, á que se pode acceder a través do arrecife e a area se as mareas son baixas.
La Islona

**La Islona** ou **Illa Grande** (ou *Islla*, en asturiano) está situada na costa oriental de Llanes (Asturias), é unha hectárea máis grande que a illa que a precede e ten trazos de meseta, cuberta toda ela de herba. Nas grandes baixamares un tómbolo de area únea con terra firme. Na beira oriental despréndense dous illotes semellantes á Illa Grande pero de moito menor tamaño (non chegan á media hectárea).
320

## Acontecementos 
* Licinio, emperador romano oriental, inicia unha serie de medidas legais contra os cristiáns, o que provoca que se abra a guerra entre el e o emperador occidental, Constantino I o Grande, defensor do cristianismo.

## Nacementos 
* Constante, futuro co-emperador romano (m. 350).

## Mortes 
## Outros 
*

Historia ano a ano
350

## Acontecementos 
* O usurpador Magnencio, xeneral do exército do Rin, ocupa o trono imperial romano (até 353).

## Nacementos 
## Mortes 
* Constante, co-emperador romano, asasinado (n. 320).

## Outros 
*

Historia ano a ano
351

## Acontecementos 
* 15 de marzo - Constancio Galo é nomeado *césar* polo emperador Constancio II.
* 28 de setembro - Batalla de Mursa Major: Nas beiras do río Sava, en Panonia, e preto de Mursa (actual Osijek), o emperador romano oriental, Constancio II, derrota o usurpador Magnencio, mais non logra aniquilalo aínda.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Hanzei, futuro emperador do Xapón (m. 410).

## Outros 
*
Historia ano a ano
Illa Herbosa, España

A **Illa Herbosa** está situada no espazo protexido do Cabo de Peñas. Con 4,2 hectáreas é a segunda maior illa do Principado de Asturias. É alta, abrupta e inabordable, constituída enteiramente de roca. Está rodeada de arrecifes e pequenos illotes e farallóns. É un importante punto de cría de aves acuáticas, especialmente corvos mariños e gaivotas.
352

## Acontecementos 
* Rebelión en Galilea, no Norte de Palestina, que é desfeita polo xeneral do *césar* Constancio Galo, Ursicino, quen ordena unha forte represión, executando os revoltados.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 12 de abril - Xulio I, papa da Igrexa católica.

## Outros 
*

Historia ano a ano
353

## Acontecementos 
* Verán - Batalla do Monte Seleuco: Na Galia, Constancio II, emperador romano de Oriente, vence ao usurpador Magnencio, preto de Lugdunum (actual Lión). Magnencio escapa con vida, pero suicidarase pouco despois.
** Constancio II fica como único emperador de Roma, tras a morte de Magnencio.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 11 de agosto - Magnencio, usurpador do trono imperial romano, suicidado.
* 18 de agosto - Decencio, *césar* de Magnencio, suicidado.

## Outros 
*

Historia ano a ano
257

## Acontecementos 
* agosto - Edicto do emperador romano, Valeriano, polo que ordenaba que bispos, sacerdotes e diáconos cristiáns ofrecesen sacrificios en honra dos deuses imperiais. A negativa a facelo comportaría o desterro. O edicto prohibía o culto público dos cristiáns e que se reunisen nos cemiterios.
** A consecuencia do edicto anterior, son desterrados Cibrán de Cartago e Dionisio de Alexandría, entre outros.

## Nacementos 
## Mortes 
* 2 de agosto - Estevo I, papa da Igrexa católica.

## Outros 
*

Historia ano a ano
254

## Acontecementos 
* 12 de maio - Inicia o seu pontificado Estevo I (até 257).

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 5 de marzo - Lucio I, papa.

## Outros 
*
Historia ano a ano
Esperpento

O **esperpento** é un estilo literario creado e denominado así por Ramón María del Valle-Inclán, e que se caracteriza pola estilización grotesca das personaxes e as situacións, e o predominio da violencia verbal, os detalles groseiros e extravagantes, e unha visión amarga e degradada da realidade, todo iso posto ao servizo dunha implícita intención crítica da sociedade española do seu tempo. Como afirmou Valle-Inclán en *Luces de bohemia* (obra representativa do estilo e onde este é definido), "el sentido trágico de la vida española sólo puede ofrecerse con una estética sistemáticamente deformada". Esta técnica empregouse tamén na triloxía *Martes de Carnaval* e ten os seus precedentes en Quevedo e Francisco de Goya. Algunhas das súas características son:
#O grotesco como forma de expresión:
#*a degradación dos personaxes.
#*a reificación ou cousificación das personaxes, reducidas a mero signo ou a bonecos.
#*a animalización ou fusión de formas humanas e animais
#*a literaturización da linguaxe coloquial, frecuentemente investido de todo tipo de intertextualidades
#*o abuso do contraste
#*a mestura de mundo real e de pesadelo
#*a distorsión da escena exterior
#A deformación sistemática da realidade:
#*a aparencia de burla e caricatura da realidade
#*o significado profundo, semi transparente, cargado de crítica e intención satírica que constitúe a auténtica lección moral
#A presenza da morte como personaxe fundamental.

Esta técnica teatral fixo de Valle-Inclán un precedente cinematográfico, debido aos continuos cambios de escenario así como á profusión de historias durante o desenvolvemento da obra, que finalmente acababan por cruzarse.
A Encomenda, A Pobra de Trives

**Santo Antonio da Encomenda** é unha parroquia do concello da Pobra de Trives, na provincia de Ourense. Segundo o IGE, en 2015 tiña 103 habitantes (46 homes e 57 mulleres), 47 menos ca no 2000. Situada na vertente setentrional da Serra de Queixa a 835 m de altitude, está bordeada polo río San Lázaro e o río Cabalar e atravesada por regato da Retorta.

A parroquia eclesiástica da Encomenda inclúe tamén a parroquia civil da Somoza.

## Patrimonio 
A igrexa parroquial, do século XIX, está no barrio dos Casares.

Fóra do núcleo de poboación hai varios soutos de castiñeiros na zona do Marzal, San Cosmede e nas beiras do río Cabalar, así como bosques de rebolos dende o Real até Veigas de Reis. Existe unha zona de bidueiros desde as Meas até o Alto do Castelo e Chao do Mouro. O Penedo Grande é unha rocha duns 20 m de altura con vistas a Pobra de Trives.

Lindando coa parroquia de Sobrado, no cumio do monte do Castelo, atópanse os restos dun castelo medieval (segundo as xentes da zona destruído na Guerra da Independencia española). Seguindo a liña do mesmo cumio, na zona chamada a Cividá, atópanse os restos do asentamento castrexo de Poula das Ánimas.

## Festas 
Nesta parroquia celébranse a festa da Santa Ana (o primeiro domingo de setembro) e a festa patronal do Santo Antonio Abade (o 17 de xaneiro).

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Encomenda 
### Parroquias da Pobra de Trives 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares da Pobra de Trives
Ignorancia

A **ignorancia** é un desfasamento entre a realidade e unha percepción errónea da realidade. A ignorancia é a consecuencia dunha crenza ou dun feito probado que non se coñece, ou dito doutro modo, é a ausencia de coñecemento.

## Concepción folosófica
En filosofía o estudo da ignorancia vai parello ao estudo do coñecemento, sendo ambos a parte central da epistemoloxía. A filosofía secular condena xeralmente a ignorancia ao modo ilustrado na obra clásica *Conto de Nadal* de Charles Dickens. Nela a pantasma do Nadal presente amosa a Scrooge a ignorancia e a miseria personificadas en nenos, sinalando á primeira como a máis daniña.

## Enfoques
* No budismo, a ignorancia é descrita como un veo que induce as paixóns e causa os renacementos.
* Na industria, a aplicación dun coeficiente de ignorancia permite garantir a seguridade de todo ou parte dun sistema técnico.
* Na alegoría da caverna, de Platón, o estado de ignorancia é asociado a dous aspectos da condición do home mergullado na escuridade.
* A ignorancia invencible é unha forma de ignorancia que é o obxecto dunha defensa de inocencia.
* O escurantismo esta asociado a miúdo á ignorancia.

## Ignorancia sabia e ignorancia profunda
Son dous conceptos moi importantes no ámbito da véspera estratéxica e da intelixencia económica.
* A ignorancia sabia é a daquel que sabe que non sabe.
* A ignorancia profunda é a daquel que non sabe que non sabe.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Coñecemento
* Dúbida
Illa dos Faisáns

A **Illa dos Faisáns** (, en francés: *Île des Faisans*, *Île de l´hôpital* ou *Île da Conférence*; en éuscaro: *Faisaien uhartea* ou *Konpantzia*) é un illote fluvial situado preto da desembocadura do río Bidasoa, e cuxa soberanía é compartida amigabelmente entre España e Francia, que acordaron encargarse de coidala durante seis meses ao ano cada un.

[miniatura|esquerda|A illa desde a ponte internacional sobre o [río Bidasoa. Á esquerda, Irún; á dereita, Hendaia.]]A súa superficie actual é de 2.000 m² e atópase estabilizada grazas aos traballos de protección que levaron a cabo na mesma.

A illa pertencía antigamente ao termo municipal de Hondarribia (Guipúscoa), pero na actualidade está administrada polo concello de Irún pola parte española e polo concello de Hendaia pola parte francesa. A esta illa atribuíronselle moitos nomes: en francés chámaselle maiormente "*île de l´hôpital*", en castelán, e, aparentemente, por un erro na tradución dun nome que se lle deu no idioma galo, leva o nome de "Isla de los Faisanes". En éuscaro hai aínda quen lle chama "*Konpantzia*" sendo a súa orixe, sen dúbida, as conferencias que se realizaron na illa durante o século XVII.

[miniatura|esquerda|200px|*[A entrevista de Lois XIV e Filipe IV na illa dos Faisáns* na que se asinou o Tratado dos Pireneos en 1659.]]
Entre os abundantes sucesos históricos que tiveron lugar nesta illa, o máis importante foi a rúbrica do Tratado de Paz dos Pireneos logo de vinte e catro conferencias levadas a cabo entre Luis de Haro e o Cardeal Mazarino en 1659. O Tratado foi ratificado polo compromiso contraído entre Lois XIV e a Infanta María Teresa de Austria.

No centro da illa érguese un monólito cunha inscrición conmemorativa dos devanditos sucesos. Ademais leváronse a cabo intercambios de reféns, entregas de infantas casadeiras etc.

É o territorio en condominio máis pequeno do mundo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tratado dos Pireneos
### Ligazóns externas 
* Embaixada de Francia en España   e 
* pyrenees-decouvertes.com
234

## Acontecementos 
* O emperador romano, Alexandre Severo, diríxese a Maguncia para combater os alamáns, porén finalmente comprará a paz con eles.

## Nacementos 
*
## Mortes 
* China - Morre o gran estratego Zhuge Liang, por enfermidade, aos 53 anos nas chairas de Wu Zhang.

## Outros 
* Historia ano a ano
Zhuge Liang

**Zhuge Liang**, tamén chamado **Zhuge Kongming** ou **Kongming**, nado no ano 181 e finado no 234, foi un estratego chinés.

## Traxectoria 
Foi o principal estratego e conselleiro do Reino de Shu, debido á súa xenialidade foi chamado "Dragón Dormente", decidiu servir a Liu Bei, logo de ser honrado con tres visitas do novo líder de Shu. Moi capaz tanto para cuestións domesticas como estranxeiras, un estratego notábel, que mesturaba cos seus coñecementos meteorolóxicos, e astronómicos, coas condicións da natureza. Tamén foi inventor. Entre as súas invencións se atopan a lanterna de Kongming ou as lámpadas flotantes mediante o efecto do globo para iluminar o camiño pola noite sen que o seu exército fose descuberto.

Foi partícipe da fundación de Reino de Shu. Morreu na batalla de Wuzhang Plains.
236

## Acontecementos 
* 10 de xaneiro - Fabián é elixido Papa da Igrexa católica.
* Maximino o Tracio nomea o seu fillo Máximo como sucesor.

## Nacementos 
* Sima Yan, primeiro emperador da dinastía Jin, China (m. 290).

## Mortes 
* 3 de xaneiro - Antero, papa.

## Outros 
* Historia ano a ano
Christijan Albers

**Christijan Albers**, nado en Eindhoven o 16 de abril de 1979, é un expiloto neerlandés de Fórmula 1 e de DTM. Conduciu para Minardi, Midland e Spyker en F1, e para AMG-Mecerdes en DTM, onde acadou un segundo e un terceiro na clasificación final en 2003 e 2004.

## Traxectoria 
Iniciouse nos karts obtendo o campionato nacional danés da disciplina en 1997. Nese mesmo ano tamén foi campión na Fórmula Ford 1800 nos Países Baixos e Bélxica, e participou na serie Renault Mégane.

En 1998 pasou ao Campionato de Alemaña de Fórmula 3, categoría na que obtivo o título no 1999 tras gañar en 6 carreiras. No seguinte ano participou no campionato internacional de Fórmula 3000 e tamén na Fórmula europea.

[esquerda|miniatura|Christijan Albers, [Spyker M16, (2006).]]

No 2001 Albers participou na DTM, categoría na que obtivo o subcampionato tras acadar 4 vitorias. Ao mesmo tempo desenvolveu actividades coma piloto de probas da escudaría Minardi de Fórmula 1, e pilotou o bipraza do equipo empregado para fins promocionais. En novembro de 2004 obtivo o mellor rexistro nas probas de Misano di Gera d'Adda.

Albers foi confirmado para a tempada 2005 de Fórmula 1 como piloto titular de Minardi. Non acadou resultados de relevancia nas primeiras carreiras do ano. Ao finalizar a tempada, na que conseguiu catro puntos no Gran Premio dos Estados Unidos, Albers foi confirmado coma piloto principal de Midland F1 Racing.

Na tempada 2007 de Fórmula 1 foi confirmado piloto oficial do equipo Spyker F1 Team, xunto ao seu compañeiro de equipo Adrian Sutil, pero tralo non pagamento do seu patrocinador deixou de correr con esta escudaría, facendo o seu último gran premio en Silverstone.

## Resultados na Fórmula 1 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web Oficial
238

## Acontecementos 
* Valeriano obtén o cargo de *princeps senatus*.
* 22 de marzo - A revolta encabezada por Gordiano I e o seu fillo Gordiano II intenta expulsar a Maximino Tracio do trono imperial, pero ambos son finalmente derrotados, sendo nomeados co-emperadores Pupieno e Balbino.
* 29 de xullo - Gordiano III é nomeado emperador.
* Os carpos alianse cos godos e atacan a provincia romana de Moesia.

## Nacementos 
*
## Mortes 
* 12 de abril - Gordiano I, emperador romano.
* 12 de abril - Gordiano II, emperador romano.
* Abril - Maximino Tracio, emperador romano e o seu fillo Máximo I.
* 29 de xullo - Pupieno e Balbino, emperadores romanos.

## Outros 
* Historia ano a ano
239

## Acontecementos 
* Oríxenes publica o Antigo Testamento en cinco idiomas.

## Nacementos 
*
## Mortes 
*
### Outros 
*
Historia ano a ano
Oríxenes

miniatura|Oríxenes
**Oríxenes**, nado en Alexandría no 185 e finado en Tiro ou Cesarea Marítima no 
254, foi un relixioso do século III, considerado un Pai da Igrexa e destacado pola súa erudición.

## Traxectoria 
Foi discípulo de Clemente de Alexandría e de Ammonio Saccas. Oríxenes ensinou o cristianismo a pagáns e cristiáns. Viaxou a Palestina no ano 216, tras ser invitado a dar conferencias sobre as escrituras, pois se caracterizaba polo seu gran erudición, chegando a ser un gran exégeta. No ano 248 escribiu oito libros Contra Celso. No ano 250 foi encarcerado durante as persecucións emprendidas polo emperador Decio. Foi sometido a tortura durante un ano e morreu catro anos despois como consecuencia dos malos tratos sufridos.

## Obra conservada 
A obra escrita de Oríxenes que chegou ata hoxe é máis ben escasa. Atópase fundamentalmente en citas rexistradas en crónicas, tratados doutros autores e as traducións de San Xerome e Rufino. Porén, consérvanse Exaplos, os Principios e a Defensa do Cristianismo. Nos seus libros aseverou que coñecía máis de vinte versións dos Evanxeos, queixándose polo pésimo estado de conservación deses documentos e polas malas interpretacións que facían aqueles encargados de escribilos. No seu libro *Principios*, referíndose a estes, di:

Contrario ao que afirman teosofistas como Geddes MacGregor (1978), Oríxenes era contrario á doutrina da reencarnación. Coñecedor do concepto a partir da filosofía grega, afirma que a transmigración "...é allea á Igrexa de Deus, non ensinada polos apóstolos, e non apoiada polas Escrituras" (comentario ao Evanxeo de Mateu, 13:1:46?53)
As teorías que se expuxeron posteriormente sobre os seus traballos foron motivo de controversias, en especial durante a Idade Media. Foi un afanoso combatente das teorías anti-cristiás de Celso.
No seu Comentario sobre o Evanxeo de Xoán (libro II, capítulo II ), Oríxenes afirma que o Logos (O Verbo de Deus) é *theos* (deus) sen o artigo definido ("o"), en cambio o Pai é *ho theos* (o Deus) con artigo. Na Teoloxía de Oríxenes o Fillo de Deus é inferior ao Pai e pode ser considerado un "segundo Deus" (*deuteros theos*).

Nesta cita pódese resumir o que el afirma sobre o Ser de Deus :

Nesta cita móstrase a súa visión do Espírito Santo :

As ensinanzas de Oríxenes conteñen moitas especulacións sobre temas en que a Igrexa católica da súa época non se definiu. Algunhas das súas ideas especulativas, como a apocatástase, foron consideradas erróneas á luz do desenvolvemento posterior da doutrina católica, que á súa vez aceptou a validez do resto da súa ensinanza.

## Véxase tamén 
### Outras páxinas 
* Escola de Alexandría

### Ligazóns externas 
* http://www.apocatastasis.com/santos-padres-iglesia-griega.php Oríxenes entre os Pais da Igrexa Grega.
* Filosofía.org Capítulo IV: ollada xeral sobre a filosofía na Idade Media.
* Bieito XVI presenta a Oríxenes
* Bieito XVI presenta os ensinos de Oríxenes sobre a oración e a Igrexa
388

## Acontecementos 
### Asia 
* Vahram IV sobe ao trono persa (até 399), sucedendo a Sapor III.

### Europa 
* Batalla do Save: O emperador romano Teodosio I vence o usurpador Magno Máximo, nas beiras do río Save. Máximo refúxiase en Aquileia, onde é apresado. Posteriormente é executado.
* Teodosio I prohibe os cárceres privados, ante os abusos dos latifundistas cos encomendados ao seu patrocinio.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Sapor III, monarca sasánida da Persia.
* 28 de agosto - Magno Máximo, usurpador do trono imperial romano, executado (n. 335).

## Outros 
*
Historia ano a ano
Sistema de posicionamento global

[miniatura|250px|dereita|[Satélite Navstar GPS]]

**O Global Positioning System** ou **Sistema de Posicionamento Global** (máis coñecido coas siglas **GPS** aínda que o seu nome correcto é NAVSTAR-GPS1) é un sistema global de navegación por satélite (GNSS) o cal permite determinar en todo o mundo a posición dun obxecto, unha persoa, un vehículo ou unha nave, cunha precisión ata de centímetros usando GPS diferencial, aínda que o habitual son uns poucos metros. Aínda que a súa invención se lle atribúe aos gobernos francés e belga, o sistema foi desenvolvido e instalado, e actualmente operado, polo Departamento de Defensa dos Estados Unidos.

## Funcionamento do sistema 
dereita|250px|miniatura|Tres receptores GPS
O **GPS** funciona mediante unha rede de 27 satélites (24 operativos e 3 de apoio) en órbita sobre o globo a 20 200 km con traxectorias sincronizadas para cubrir toda a superficie da Terra. Cando se desexa determinar a posición, o aparato que se utiliza para iso localízase automaticamente como mínimo tres satélites da rede, dos que recibe unhas sinais indicando a posición e o reloxo de cada un deles. Con base nestas sinais, o aparato sincroniza o reloxo do GPS e calcula o atraso dos sinais, é dicir, a distancia do satélite. Por "triangulación" calcula a posición no que este se atopa. A triangulación no caso do GPS, a diferenza do caso 2-D que consiste en detectar o ángulo respecto dos puntos coñecidos, se basea en determinar a distancia de cada satélite respecto o punto de medición. Coñecidas ditas distancias, determinase facilmente a propia posición relativa respecto os tres satélites. Coñecendo ademais as coordenadas a posición de cada un deles polo sinal que emiten, obtense a posición absoluta ou coordenadas reais do punto de medición. Tamén se consegue unha exactitude extrema no reloxo do GPS, similar a da os reloxos atómicos que levan a bordo cada un dos satélites.

No 2019 téñense resinado ataques contra o sistema, producindo diversas consecuencias indesexables, como a perda de barcos ou vidas humanas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Gladys West
*Satélites
* Sistema Galileo
387

## Acontecementos 
* O usurpador Magno Máximo apodérase de Roma, e logo de toda Italia, expulsando ao emperador Valentiniano II. Este busca a protección e axuda do emperador oriental romano, Teodosio I o Grande.

### Ciencia e tecnoloxía 
* O médico grecorromano Oribasio de Pérgamo, publica un tratado no que expón explicacións sobre a parálise e as hemorraxias.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Aelia Flaccilla, esposa do emperador Teodosio I.
* Santa Mónica, nai de Santo Agostiño.
* Alateo, xeneral ostrogodo.

## Outros 
*

Historia ano a ano
382

## Acontecementos 
* 3 de outubro - O emperador romano oriental Teodosio I pechou un novo tratado cos visigodos, polo cal lles concede a Mesia e máis Tracia. En troques, os visigodos forneceron tropas auxiliares a Roma.
* Magno Máximo, xeneral romano, derrota en Britania a pictos e escotos.
* O emperador Graciano desloca a capital occidental para Milán (Mediolanum). Só ocasionalmente o emperador visita Roma.

## Nacementos 
* An, emperador chinés da dinastía Jin (m. 419).

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
383

## Acontecementos 
### Asia 
* Sapor III inicia o seu reinado como xa de Persia (até 388).

### Europa 
* 19 de xaneiro - Teodosio I eleva a seu fillo máis vello, Arcadio, á *augusto*.
* Co apoio das tropas de Britania, o xeneral Magno Máximo rebélase contra o emperador Graciano e proclámase emperador de Roma (até 388). Traizoado polas súas tropas, Graciano sería entregado en Lugdunum (Lión), cuxo gobernador mandou executalo.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 25 de agosto - Graciano, emperador romano, asasinado.

## Outros 
*

Historia ano a ano
355

## Acontecementos 
### Asia 
* O xa de Persia, Sapor II, realiza campañas en Armenia e Mesopotamia (**355**-356).

### Europa 
* 11 de agosto - Sublevación na Galia: Claudio Silvano proclámase emperador de Roma. A súa tentativa apenas durará vinte e oito días, ao ser derrotado e morto polo xeneral Ursicino.
* Os francos asedian Colonia, nas proximidades do *limes* xermánico. Os alamáns saquean cidades da Galia oriental como Lens, Autun e Troyes, instalándose na actual rexión de Alsacia.
** 6 de novembro - O emperador romano Constancio II, ante a gravidade suscitada polas rebelións internas e as ameazas dos pobos xermanos, nomea, en Mediolanum (Milán), *césar* a Xuliano, medio irmán do co-emperador Treboniano Galo.
** 1 de decembro - Xuliano inicia unha campaña na Galia, atacando a francos e alamáns e liberando as cidades damnificadas.
* Decembro - O papa Liberio é desterrado a Tracia por negarse a sancionar os acordos arianos do recente sínodo de Milán. Constancio II nomea a Fiz II para substituílo.
* Leis imperiais conceden que os bispos cristiáns só poderán ser xulgados por tribunais eclesiásticos, substraéndoos da xurisdición ordinaria.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 7 de setembro - Claudio Silvano, usurpador imperial romano, executado.

## Outros 
*

Historia ano a ano
356

## Acontecementos 
### Asia 
* Sapor II, xa de Persia, continúa as campañas iniciadas contra Armenia e Mesopotamia.

### Europa 
* O césar Xuliano prosegue as campañas iniciadas no ano anterior contra os pobos xermánicos que ameazan as fronteiras romanas do Rin.
* Constancio II confirma todas as inmunidades outorgadas á Igrexa cristiá desde 343. Paralelamente ordéase pechar os templos pagáns e confiscar os seus bens.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*
## Outros 
*

Historia ano a ano
359

## Acontecementos 
* O emperador Constancio II derrota a godos e máis cuados na fronte do río Danubio, garantindo así a estabilidade da fronteira nororiental romana por varios anos.
* Clausúrase o Concilio de Sirmium (inaugurado en 357), que tenta resolver a controversia entre niceanos e arianos, que divide a Igrexa.

## Nacementos 
* Godexisilo, rei dos vándalos (m. 406).

## Mortes 
*

## Outros 
*
Historia ano a ano
340

## Acontecementos 
### Asia 
* Comeza o reinado de Rudrasena, soberano de Vakataka, no Decán, India (até 360).

### Mundo Mediterráneo 
* Abril - Batalla de Aquileia: Ambicionando quedar como único emperador, Constantino II é derrotado polo seu irmán Constante preto de Aquileia, no nordeste de Italia, sendo morto durante a fuxida.
** Constante e Constancio II, ambos os dous fillos de Constantino I, repártense o imperio entre eles.

## Nacementos 
* Quinto Aurelio Símaco orador e político romano, defensor do paganismo (m. 402).
* Ambrosio de Milán, bispo e santo (m. 397).

## Mortes 
* Constantino II, co-emperador romano, en combate (n. 316).
* Eusebio de Cesarea, eclesiástico e historiador (n. 265).

## Outros 
*

Historia ano a ano
402

## Acontecementos 
### Asia 
* Os ávaros (chamados ruanruan polas fontes orientais) estabelecen o seu dominio nómade entre Manchuria e o río Irtich.
### Europa 
* Inocencio I sucede a Anastasio I (ou nos días últimos de 401), na sede pontificia (até 417).
* 6 de abril - Batalla de Pollenza: Estilicón derrota os visigodos no Norte de Italia.
* Xuño - Batalla de Verona - Estilicón volta a vencer os visigodos de Alarico I na Italia setentrional.
* O emperador Honorio move a capital imperial occidental de Milán para Rávena, ante os últimos ataques dos visigodos contra aquela.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Quinto Aurelio Símaco, orador e político romano, defensor do paganismo (n. 340).

## Outros 
*

Historia ano a ano