Constante da gravitación universal

A **constante da gravitación universal** e unha constante da natureza que determina a intensidade da forza de atracción gravitacional entre os corpos. Denótase **G** e aparece tanto na Lei da gravitación universal de Newton como na Teoría xeral da relatividade de Einstein. Tamén se pode sinalar como a lei que trata das masas dos corpos físicos no universo e as súas relacións de forzas.

## Teoría da gravitación de Newton 
miniatura|200px|dereita|F e -F son as forzas de atracción,G a constante gravitacional, M e m as masas de cada obxecto,r é a distancia entre os centros de gravidade.
A constante da gravitación que aparece na teoría newtoniana da gravitación pode calcularse medindo a forza de atracción entre dous obxectos dun quilogramo cada un separados por un metro de distancia.

Newton (1642-1727) formulou a seguinte lei, coñecida como **lei da gravitación universal**: "a interacción gravitacional entre dous corpos pódese expresar mediante unha forza directamente proporcional as masas dos corpos e inversamente proporcional ao cadrado da distancia que os separa."

: F = G \frac{m_1 m_2}{r^2} 

Que pode ser expresada vectorialmente da forma:

:\vec{F} = G\frac{m_1 m_2}

onde G é a constante de gravitación universal, con valor:

:G = (6{,}67428\pm 0{,}00067) \cdot 10^{-11}~\mathrm{\frac{m^3}{kg \cdot s^2}}

Só se sabe con certeza que son correctas as tres primeiras cifras decimais: trátase dunha das constantes físicas determinadas con menor precisión. Isto ocasiona dificultades a hora de medir con precisión a masa dos diferentes corpos do Sistema Solar, como o Sol ou a Terra.

A primeira medición de seu valor foi atribuída en moitos libros de texto erroneamente a Henry Cavendish, polo experimento da balanza de torsión descrito nas *Philosophical Transactions* de 1798, publicadas pola Royal Society. Nel descríbese o seu propósito, isto é, medir a densidade da Terra, que resultou "ser 5,48 veces a da auga". O artigo remata sen ningunha referencia á constante G nin tan sequera a Newton, aínda que si aplica a lei proposta por el para comparar forzas gravitacionais entre masas diferentes. O certo é que, coñecida tal densidade, facilmente obtense G.

*G*, a constante de gravitación universal, no debe ser confundida con *g*, letra que representa a intensidade de campo gravitacional da terra sobre a superficie terrestre.

## Teoría da gravitación de Einstein 
Na teoría da relatividade aparece outra constante chamada **constante da gravitación de Einstein** que vén dada por:
{{ecuación|
G_E = \frac{8\pi G}{c^2}
||left}}
Esta constante e o factor de proporcionalidade entre o tensor da curvatura de Einstein (que é unha medida da intensidade do campo gravitacional) e o tensor enerxía-impulso da materia que provoca o campo:
{{ecuación|
G_{ik} = R_{ik} - \left(\frac{g_{ik} R}{2}\right) + \Lambda g_{ik} = G_ET_{ik}
||left}}
O equivalente clásico desta última ecuación e a ecuación de Poisson para o potencial gravitacional:

## Medición recente 
No número do 5 de xaneiro de 2007 da revista Science, na páxina 74, hai un informe chamado *Atom Interferometer Measurement of the Newtonian Constant of Gravity* (*Medición da Constante Gravitacional Newtoniana por un Interferómetro Atómico*) de J. B. Fixler, G. T. Foster, J. M. McGuirk, e M. A. Kasevich, no que aparece unha descrición dunha nova forma de medición de *G*. No extracto, eles din: * "Aquí, calculamos un valor de G = 6,693 x 10 –11 metros cúbicos sobre quilogramo por segundo cadrado, con un erro estándar do ±0,027 x 10 –11 metros cúbicos sobre quilogramo por segundo cadrado, e un erro sistemático de ±0,021 x 10 –11 metros cúbicos sobre quilogramo por segundo cadrado." *

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Gravidade

### Ligazóns externas 
* Medida da constante G da Gravitación Universal, en sc.ehu.es (ac. 04-04-09)
* Revista Science 5 de xaneiro de 2007