Ñu

Os **ñus** son mamíferos artiodáctilos ruminantes pertencentes á familia dos bóvidos, subfamilia dos alcelafinos e tribo dos alcelafininos.

Son grandes antílopes africanos que se integran no xénero ***Connochaetes***, que comprende tan só dúas especies, o chamado ñu negro (*Connochaetes gnou*) e o ñu azul (*Connochaetes taurinus*).

## Taxonomía 
O xénero ***Connochaetes*** foi descrito por primeira vez en 1812 polo explorador, naturalista, médico e zoólogo alemán Martin Lichtenstein, na páxina 162 dun traballo publicado no número 6 da revista *Der Gesellschaft Naturforschender Freunde zu Berlin Magazin für die neuesten Entdeckungen in der Gesammten Naturkunde* (coñecida abreviadamente como *Ges. Naturf. Freunde Berlin Mag.*).miniatura|250px|Dous ñus azuis machos pelexando polas femias.|esquerdaO nome xenérico *Connochaetes* deriva das palabras do grego antigo κόννος *kónnos*, "barba", e χαίτη, *chaítē*, "pelo que flue", "melena".

O nome común, *ñu* é a adaptación de ''t'gnu*, 
o nome que lle dan a estes animais os khoikhoi, pequeno grupo étnico nómade da África do suroeste, especialmente de Botswana e Namibia, que se separou da tribo dos hotentotes ou khoisan.

### Especies e subespecies 
Existen dúas especies de ñus, distinguíndose nunha delas tres subespecies:
* Xénero ***Connochaetes*** Lichtenstein, 1812
** ***Connochaetes gnou*** Burchell, 1823 — Ñu negro, ou de cola branca.
** ***Connochaetes taurinus*** Zimmermann, 1780 - Ñu azul
*** ***C. t. albojubatus*** Thomas, 1912 — Ñu de barba branca oriental, que se encontra no Val do Rift ao sur do ecuador, desde o centro de Kenya até o norte de Tanzania.
*** ***C. t. cooksoni*** Blaine, 1914 - Ñu de Cookson, que está restrinxido no val de Luangwa, en Zambia, aínda que ás veces estes animais poden deambular pola rexión da meseta central de Malawi.
*** ***C. t. johnstoni*** Sclater, 1896 — Ñu de Niasa, que se estende desde Mozambique (ao norte do río Zambeze) até o centro-leste de Tanzania. A pesar do seu nome (Niasalandia hoxe denomínase Malawi) esta subespecie está acualmente extinguida na República de Malawi.
*** ***C. t. mearnsi*** (Heller, 1913) — Ñu de barba branca occidental, que se encontra no norte de Tanzania e en Kenya meridional. A súa área de dispersión esténdese desde o oeste do Val do Rift até a baía de Speke, no lago Vitoria.
*** ***C. t. taurinus*** (Burchell, 1823) — Ñu azul, ñu común ou ñu alistado, que se encontra na África meridional, desde Namibia e Suráfrica a Mozambique (ao norte do río Orange) e desde o suroeste de Zambia (ao sur do río Zambeze) até Angola meridional.

## Descrición 
[miniatura|250px|Os cornos, semellantes aos dun [búfalo.]]
[miniatura|250px|Ñu azul (*[Connochaetes taurinus*.]] 
[miniatura|250px|Ñu negro, ou de cola branca (*[Connochaetes gnou*).]]
miniatura|Ñus azuis atravesando un río nunha migración.
* Son antílopes grandes de patas longas e delgadas, e co corpo e a cabeza máis ben macizos, coa pel dunha cor que oscila entre o gris escuro e o pardo. 
* Teñen ademais unha crina negra que parte dende a caluga e chégalles ata a metade do lombo, así como unha cola longa rematada igualmente por unha crina, o que lles dá un aspecto semellante ao dun cabalo. 
* Os cornos destes animais, presentes tanto en machos coma en femias, e de 60 a case 83&nbsp;cm de longo), están curvados cara a arriba, e lixeiramente cara a atrás, recordando aos dun búfalo.
* As femias son similares aos machos, pero de menor tamaño e cos cornos máis finos. 
* Lonxitude do corpo: de 150 a 240&nbsp;cm.
* Altura na cruz: de 98 a 147&nbsp;cm.
* Lonxitude da cola: 70 a 100&nbsp;cm.
* Peso: entre os 130 e os 270&nbsp;kg (os machos) e entre os 100 e os 220&nbsp;kg (as femias). 
* Lonxevidade: poden vivir de 15 a 20 anos na natureza, e até os 40 en catividade.
* Xestación: 8 meses.
* Número de crías por parto: 1.
* Velocidade en carreira: de 30 a 40&nbsp;km/h en carreiras a longas distancias; os ñus azuis poden, porén, alcanzar unha velocidade media de 73&nbsp;km/h e, en momentos puntuais, de até os 100&nbsp;km/hen distancias curtas; son máis rápidos que os ñus de cola branca, que poden correr a 58&nbsp;km/h de media e até 85&nbsp;km/h como máximo.

## Hábitat e distribución 
Os ñus viven en grandes rabaños na sabana africana. Como ruminantes que son, son herbívoros, alimentándose de diversas plantas herbáceas.

Atopámolos sobre todo en Suráfrica, Namibia, Kenya e Tanzania.

Os animais enfermos, ou os feridos, os individuos novos e as femias en avanzado estado de preñe, máis lentos, son os máis vulnerábeis paea os depredadores. Porén, os que están en boas condicións físicas, máis vigorosos, son moi áxiles e rápidos na carreira, e saben defenderse moi ben, ou mesmo atacar, e poden ser temíbeis cando actúan en grupo.

## Migracións 
Os ñus son bastante sedentarios, a menos que a herba sa que se alimentan chegue a ser insuficiente. Daquela, realizan grandes migracións estacionais, de moitos quilómetros. Durante a viaxe son acompañados por cebras, gacelas e outros antílopes, formando grupos de máis de 2 millóns de cabezas.

Segundo a *National Geographic* a gran migración dos ñus entre o Serengueti e Masai Mara é a última das grandes migracións por vía terrestre que ocorre no noso planeta.

En novembro de 2006 esta gran migración foi cualificada como unha das "sete novas marabillas do mundo" por un grupo de expertos durante o popular programa da ABC *"Good Morning America"*.[miniatura|799x799px|Manda de ñus azuis migrando no [Parque Nacional de Serengueti|Serengueti.|centro]]
## Estado de conservación 
Segundo a UICN, o status das dúas especies, na actualidade (2014), é de *LC* (pouco preocupante).

## Os ñus e o home 
A carne dos ñus é moi valorada polos pobos aborixes. É suave e lixeira. Os cornos utilízanse ás veces para tallar obxectos artísticos, ou aínda pola súa (suposta) calidade afrodisiaca.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Dorst, J. & Dandelot, P. (1973): *Guía de campo de los mamíferos salvajes de África*, Barcelona: Ediciones Omega, S. A. 
* Estes, R. (2014): *The gnu's world: Serengeti wildebeest ecology and life history''. Berkeley: University of California Press. ISBN 978-0-520-27318-4. Resumo.
* Groves, Colin & Peter Grubb (2011): 'Tribe Alcelaphini in Wallace, 1876 en *Ungulate Taxonomy*. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-1-4214-0093-8.
* Rodríguez de la Fuente, F. (1970): *Enciclopedia Salvat de la fauna*. Tomo I. África (Región etiópica). Pamplona: Salvat, S. A. de Ediciones, pp.&nbsp;55–72. 
* Haltenorth, T. & Diller, H. (1986): *A Field Guide of the Mammals of Africa including Madagascar*. Londres: William Collins Sons & Co Ltd. ISBN 0-00-219778-2. 
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (editors) (2005): *Mammal Species of the World — A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-8221-4.

### Outros artigos 
* Bóvidos
* Antílope
* Alcelafinos

### Ligazóns externas 
* *Connochaetes* Lichtenstein, 1812 no SIIT.
* *Connochaetes* na *Lista vermella* da UICN. 
* *Connochaetes* en ADW.
* La grande migration des gnous en Safari Tanzanie.