Atentados contra Afonso XII

Os dous **atentados contra Afonso XII**, rei de España, tiveron lugar en outubro de 1878, o primeiro, e en decembro de 1879, o segundo. Foron perpetrados por anarquistas que aplicaban a nova estratexia da propaganda polo feito aprobada pola Internacional anarquista no Congreso de Verviers celebrado en 1877. Nas dúas ocasións o rei Afonso XII resultou ileso e os autores respectivos —o obreiro catalán Juan Oliva Moncasi, do de 1878; e o obreiro galego Francisco Otero González, do de 1879— foron detidos, xulgados e executados mediante garrote vil.

## Antecedentes 
Desde 1874 a Federación Rexional Española da Asociación Internacional de Traballadores (FRE-AIT) estaba prohibida e como consecuencia diso estaba a ser obxecto dunha dura represión —un dous mil internacionalistas foron deportados ás Filipinas e ás illas Marianas; e a mediados de 1877 máis de cen seguían en prisión—. O «obrigado abandono da loita societaria, cotiá e laboralista», segundo Josep Termes, contribuíu á radicalización da FRE-AIT, que subsistía na clandestinidade, pero este feito tamén se debeu á evolución do movemento anarquista europeo cara a posicións favorables ao uso da violencia por influencia do populismo e do nihilismo rusos, que se concretaron no Congreso de Verviers de 1877 coa aprobación da política da «propaganda polo feito» —que tamén foi apoiada polo delegado da FRE Tomás González Morago—.
[esquerda|miniatura|280x280px|Atentando de [Giovanni Passannante contra o rei Humberto I de Italia (17 de novembro de 1878).]]

Aínda que inicialmente a «propaganda polo feito» referíase sobre todo á acción insurreccional, comezou a aplicarse aos atentados individuais, seguindo o exemplo do perpetrado en febreiro de 1878 por Vera Zasulich que disparou e feriu o coronel Trepov, xefe de policía de San Petersburgo, e que causou un enorme impacto en Rusia e fóra dela. Aos poucos meses o emperador Guillerme I sufriu dous atentados errados perpetrados polos anarquistas alemáns Emil Hoedel e Carl Nobiling. En novembro o anarquista italiano Giovanni Passannante tentou acabar coa vida do rei de Italia Humberto I. Un mes antes produciuse o primeiro atentado contra o rei de España Afonso XII, tamén obra dun anarquista.

[miniatura|Retrato de Karl Nobiling, que tentou asasinar o emperador alemán [Guillerme I de Alemaña|Guillerme I.]]
Sobre os atentados contra o emperador alemán o xornal ''L'Avant-Garde'', órgano da federación francesa da Internacional anarquista editado na Chaux-de-Fonds, no Xura suízo, por Paul Brousse —a quen precisamente se atribúe a invención do termo «propaganda polo feito»—, e onde colaboraba o anarcocomunista Piotr Kropotkin, publicou un artigo no que fixo a apoloxía do atentado, aínda que con matices, como medio de propaganda das ideas anarquistas:

As conferencias «comarcais» (enténdase, rexionais) da Federación Rexional Española celebradas en setembro de 1878 tamén manifestaron a súa simpatía polos autores dos atentados contra Guillerme I, «homes que tiveron o suficiente ánimo e boa vontade para atentar contra a vida dos opresores e explotadores do xénero humano e moi principalmente contra os que impiden o desenvolvemento das ideas anarco-colectivistas».

## Desenvolvemento 
O primeiro atentado contra Afonso XII tivo lugar o 25 de outubro de 1878. O mozo obreiro toneilero catalán Joan Oliva Moncasi, admirador de Hoedel e Nobiling —segundo un xornal dixera que «no hi havia aqui a Espanya un home capás de imitalos» ('que non había aquí en España un home capaz de imitalos')—, disparou dous tiros contra o rei sen alcanzarlle cando este facía a súa entrada en Madrid de volta dunha viaxe polo norte de España. Foi detido inmediatamente e o 4 de xaneiro de 1879 foi executado mediante garrote vil. O xornal ''L'Avant-Garde*, que encomiou a valentía de Oliva e o seu «gran servizo á revolución», publicou a seguinte nota dun grupo de anarquistas españois en apoio do atentado:

O segundo atentado tivo lugar un ano e dous meses despois. O 30 de decembro de 1879, cando os monarcas volvían de pasear polo Retiro, Francisco Otero González, de 20 anos, disparoulles case a pelacorpo sen ferilos. Otero, nacido en Lindín (Mondoñedo) pero residente en Madrid, tiña unha pastelaría que apenas lle daba para vivir a el e á súa compañeira, polo que pensou en suicidarse, pero alguén lle dixo que mellor que atentase contra o rei. Foi executado mediante garrote vil o 14 de abril de 1880.

De novo a prensa anarquista europea fíxose eco do suceso, aínda que esta vez limitouse a relatar o ocorrido. *La Revolte*, que sucedera a *L'Avant-Garde'' despois da súa clausura por orde das autoridades suízas, chegou a afirmar que si o atentado tivese éxito a monarquía en España caería. Segundo o historiador Juan Avilés Farré, este parece ser o propósito dos atentados contra o rei, que carecía de herdeiro: «crear un baleiro de poder que propiciase un alzamento republicano, que eles [os anarquistas] tratarían de conducir cara á revolución social».

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
*
### Outros artigos 
* Afonso XII de España
* Francisco Otero González
* Juan Oliva Moncasi