Tritón común

O **tritón común** ou **tritón ibérico** (*Lissotriton boscai*, antes *Triturus boscai*) é un anfibio urodelo da familia dos salamándridos (*Salamandridae*), endémico da metade noroccidental da Península Ibérica.

Este anfibio é tamén coñecido popularmente como *lagarto da agua*, *pinta da auga*, *salamántiga de agua*, *salamanca* ou
*sabanduxa*, sendo, especialmente estes dous últimos, nomes comúns que tamén reciben as salamántigas.

O rabo, de similar lonxitude que a cabeza e o tronco xuntos, está comprimido lateralmente, e nos machos acaba nun pequeno filamento.

As larvas miden uns 2&nbsp;mm ao naceren, e acadan entre 10 e 18&nbsp;mm; son de cor amarelada clara cun leve deseño punteado escuro, e despois adquiren unha coloración parda clara con moitos puntiños negros distribuídos homoxeneamente polo dorso; a zona ventral está despigmentada. Presentan unha crista dorsal que se continúa até o final da cola, onde acaba en ángulo agudo. As patas teñen os dedos bastante curtos.

Para a súa reprodución require pequenas charcas temporais, estanques, pozas, regos con zonas remansadas, abrevadoiros ou fontes.

### Alimentación 
Durante a súa fase acuática, os adultos aliméntanse de invertebrados acuáticos, especialmente larvas de dípteros. Os cágados consomen sobre todo crustáceos planctónicos, incluíndo tamén na súa dieta larvas de dípteros e outros invertebrados acuáticos.

### Reprodución 
240px|thumb|Rexión ventral do tritón común, *Lissotriton boscai*.

No norte, o celo comeza a principios do inverno e adoita rematar a mediados de maio. Nas poboacións con fase terrestre dilatada os machos son os primeiros en chegar á auga, pero tamén son os que a abandonan antes. O cortexo é semellante ao de todos os tritóns, aínda que presenta algunhas particularidades. e pode producirse de día ou de noite, indistintamente. En Galicia, as primeiras posturas son depositadas a finais de xaneiro, continuándose até finais de maio ou principios de xuño. Cada femia pon de 100 a 250 ovos, que son fixados, un a un, a plantas acuáticas. En ausencia de plantas, póñenos sobre outro tipo de materiais, incluso plásticos mergullados. Os primeiros cágados obsérvanse na primavera, e completan a súa metamorfose de xullo a setembro.

No sur da área de distribución, os adultos acoden aos medios acuáticos para reproducirse en outono, manténdose a época de cortexos e ovoposición durante o inverno. As larvas obsérvanse de febreiro a xuño, completando a metamorfose os primeiros individuos en maio.

### Interaccións entre especies 
Describiuse unha gran similitude no uso dos hábitats reprodutivos con *Triturus pygmaeus*, hai pouco elevado ao status de especie, e anteriormente considerado como unha subespecie do tritón verde (*Trituris marmoratus*), que habita na Península Ibérica, ao sur do río Texo. En Portugal, aparece ao longo da costa desde Aveiro, polo norte. As súas larvas teñen dietas similares, pero manteñen distintas estratexias de caza, espreitando o tritón común ás súas presas normalmente tras unha busca lenta polo fondo das charcas, mentres que *T. pygmaeus* as inxire rapidamente tras observar o seu movemento na columna de auga.

Segundo Galán, en Galicia parece ser que hai unha forte competencia entre as larvas nas charcas onde conviven as tres especies galegas de tritóns (*T. boscai*, *T. helveticus* e *T. marmoratus*).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Andrada, Javier (1980): *Guía de campo de los anfibios y reptiles de la península Ibérica*. Barcelona: Omega. ISBN 84-282-0589-2.
* Arnold, E. N. e J. A. Burton (1978): *Guía de campo de los reptiles y anfibios de España y Europa*. Barcelona: Omega. ISBN 84-282-0488-8.
* SGHN / CCG (1995): *Atlas de vertebrados de Galicia. Tomo I. Peixes, anfibios, réptiles e mamíferos*. Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega / Sociedade Galega de Historia Natural. ISBN 84-87172-89-X.
* Conde Teira, M. A. (1996): "Acerca dos nomes dos anfibios e réptiles galegos" en *Cadernos de Lingua, 13*, Real Academia Galega.
* Curt Martínez, José e Pedro Galán Regalado (1982): Esos anfibios y reptiles gallegos. Pontevedra: Ed. José Curt.
* Galán Regalado, Pedro e Gustavo Fernández Arias (1993): *Anfibios e réptiles de Galicia*. Vigo: Xerais. ISBN 84-7507-722-6.

### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas