open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bierzo Baixo

O **Bierzo Baixo** ou **Baixo Bierzo** é a zona central da bisbarra leonesa do Bierzo, e fórmana os concellos de Arganza, Borrés, Cabañas Raras, Cacabelos, Camponaraia, Carracedelo, Cubillos del Sil, Ponferrada, Priaranza do Bierzo, Sancedo, Toural dos Vaos e Vilafranca do Bierzo.

Ocupa a parte máis profunda e plana da foxa tectónica que forma O Bierzo, coñecida como *fosa berciana*.

Tradicionalmente o sector máis importante foi o primario a través da gran produción hortofrutícola favorecida polo micro-clima do que goza O Bierzo o cal é máis adondo nesta bisbarra do Bierzo Baixo. Durante o século XX e, principalmente, debido á explotación dos depósitos de carbón e ferro. Do bierzo produciuse un gran desenvolvemento do sector secundario protagonizado polas empresas Mineiro Siderúrxica de Ponferrada e Endesa, esta última coas súas centrais térmicas de Compostilla I (xa desmantelada, hoxe sede do CIUDEN (Fundación Cidade da Enerxía), e Compostilla II en Cubillos del Sil, a segunda central térmica en cantidade de produción de España. Tamén outras empresas como Cementos Cosmos en Tuoral dos Vaos tiveron un gran protagonismo neste sector.

Coa chegada da segunda metade do século XX e o crecemento da cidade de Ponferrada prodúcese unha engalaxe do sector terciario, o sector de servizos, principalmente no núcleo urbano de Ponferrada e en menor medida nos de Camponaraia e Cacabelos.

En Fontesnovas, concello de Ponferrada, ten a súa sede a Mancomunidade de Concellos da Bisbarra de Ponferrada

## Notas
Mancomunidade de Concellos da Bisbarra de Ponferrada

miniatura|190px|right|Escudo
A **Mancomunidade de Concellos da Bisbarra de Ponferrada** é un ente público formado polos concellos de Arganza, Cabañas Raras, Cacabelos, Camponaraia, Carracedelo, Cubillos del Sil, Ponferrada e Sancedo (na práctica son a meirande parte dos concellos que comprenden a bisbarra do Bierzo Baixo agás de Vilafranca do Bierzo, Toural dos Vaos, Priaranza do Bierzo, Borrés e Carucedo.), podendo adherirse outros municipios de acordo ao recollido nos seus Estatutos e ao procedemento indicado na Lei 1/ 1998, do 4 de xuño do Réxime Local de Castela e León.

Ten a súa sede en Ponferrada, no barrio de Fontesnovas na Avda. de Galicia, 369.

O seu escudo está coroado, e componse por un fondo amarelo sobre o que aparece unha vieira que ocupa a parte principal (representando o Camiño de Santiago como símbolo da comunicación entre os concellos que a forman), debaixo dela oito estrelas rodeando a parte inferior da vieira, e catro ondulacións en branco sobre fondo azul que representan a auga.

Os oito concellos que compoñen a mancomunidade de Concellos da Bisbarra de Ponferrada esténdense polo sueste e centro do Bierzo, ocupan a meirande parte da fosa berciana (a parte máis profunda da fosa tectónica que forma a rexión do Bierzo) estendéndose por uns 560&nbsp;km² dos 2.954,8 que forman o ámbito do Consello Comarcal do Bierzo, ou sexa, a sexta parte do seu territorio, e que xunta no seu conxunto unha poboación de 90.000 habitantes, o que supón o 65 por cento da poboación total da bisbarra do Bierzo.

Foi creada o 7 de marzo de 1969 polo Consello de Ministros, sendo unha das primeiras institucións deste tipo que se crean en España, sendo considerada un xerme das organizacións supramunicipais que se crearon coa chegada da democracia (Comunidades Autónomas, Bisbarras, Consellos Xerais,…) tendo personalidade xurídica propia e unha demarcación territorial de actuación delimitada, rompendo co réxime centralizador establecido dende as Cortes de Cádiz de 1833 con catro obxectivos principais que recollen os seus estatutos:

* 1. Executar obras de abastecemento de auga potable ás localidades pertencentes aos municipios sinalados, así como as obras de rede de sumidoiros e saneamento dos seus núcleos de poboación.
* 2. Instalar e adquirir un servizo común de extinción de incendios.
* 3. Crear un servizo e realizar comunicacións intermunicipais.
* 4. Promover e impulsar o desenvolvemento industrial, agrario e docente da bisbarra.

O feito de que se use o nome de Bisbarra de Ponferrada en canto de Bisbarra do Bierzo Baixo (bisbarra tradicional) vén dado pola falta deses catro municipios do Bierzo Baixo aos que se facía mención anteriormente, e ao ser Ponferrada o municipio de maior poboación e capital administrativa do Bierzo levou á súa extensión na denominación.

No outono de 2008, o concello de Ponferrada mostrou a súa vontade de abandonar a Mancomunidade.

## Ligazóns externas 
* Estatutos da Mancomunidade de municipios da Bisbarra de Ponferrada

## Notas
Íbico

**Íbico**, (en grego antigo, Ἴβυκος), nado en Rhegium, na Magna Grecia italiana, foi un poeta lírico grego do século VI a.C. Foi contemporáneo do tamén poeta lírico Anacreonte. Estaba incluído na canónica lista dos Nove poetas líricos da entón helenística Alexandría.

Malia a desafogada e despreocupada situación económica familiar, viviu unha vida de aventuras e pasou unha considerábel parte da súa vida na corte de Polícrates, tirano de Samos, por quen foi protexido. Cóntase así a historia da súa morte: Mentres estaba na veciña vila de Corinto, o poeta foi mortalmente ferido por uns ladróns. Mentres xacía moribundo, viu un numeroso grupo de grúas que voaban sobre a súa cabeza, ás que invitou a vingar a súa morte. Os ladróns (que eran de Corinto), logo da súa criminal acción dirixíronse ao teatro a ver unha representación. Alí apareceron as grúas. Un dos ladróns, nun xesto de burla ao ver as grúas, berrou: Observade aos vingadores de Íbico!, e así eles mesmos deron a pista para a súa detención polo crime cometido . A frase "as grúas de Íbico" converteuse así nun proverbio entre os gregos polo descubrimento do crime a través da intervención divina.
## Obra poética 
Segundo o *Suda*, Íbico escribiu sete libros de lírica, ata certo punto mítica e heroica, pero xeralmente erótica , celebrando os encantos dos máis novos e as raparigas fermosas. Foi soado polo carácter pederasta da súa literatura, algo que aos antigos gregos non lles parecía mal: "IÍbico, que escolleu o doce florecer de Persuasión e o amor dos rapaces." . Considérano o inventor ou introdutor do *eloxio* (escribiu o do tirano Polícrates) e o seu poema *Xogos para Pelia* é de carácter épico-lírico. Pero deses sete libros só subsistiu un centenar de versos. Os antigos gregos comparábano a Estesícoro no tratamento dos temas míticos (a Guerra de Troia, a expedición dos Argonautas), pero o pouco que del se conservou, con todo, revela unha sensíbel diferenza e independencia, proba da diversidade de estilo do poeta. Algunhas das súas fórmulas foron retomadas polo poeta latino Horacio. A balada do poeta romántico alemán Friedrich Schiller *As grúas de Íbico* celebra a súa famosa lenda. F.G. Welcker suxire que as súas obras eran cantadas por coros de raparigos nas competicións de beleza que se levaban a cabo na illa de Lesbos. Aínda que a súa métrica e o seu dialecto eran dóricos, os poemas teñen o espírito da poesía melódica eólica.
## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Juan Manuel Rodríguez Tobal: *El ala y la cigarra. Fragmentos de la poesía arcaica griega no épica*. Edición bilingüe. Hiperión, Madrid, 2005. 
### Ligazóns externas 
* Pierre Alexis Pierron: *Historia de la literatura griega* (*Histoire de la littérature grecque*, 1850).
** Entrada de «Íbico» (*Ibycus*).
*** Texto francés no sitio de Philippe Remacle (1944 - 2011). Ed. de Hachette, 1875.
* Sobre Íbico e fragmentos da súa obra, en francés, no mesmo sitio.
### Outros artigos
* Os nove poetas líricos
Isabel Carrasco

**Isabel Carrasco Lorenzo**, nada en Campo y Santibáñez, provincia de León, en 1955 e finada en León o 12 de maio de 2014, foi unha política española que desempeñou toda a súa carreira en Castela e León. Foi membro e presidenta do Partido Popular de León.

## Asasinato 
Morreu tiroteada o 12 de maio de 2014, pola tarde, en plena vía pública da Cidade de León, en Castela e León, pouco antes de dirixirse a Valladolid a un mitin electoral. A muller e a filla do inspector xefe da comisaría de Astorga foron detidas como presuntas autoras materiais do asasinato. As primeiras investigacións apuntaron a unha vinganza como motivo do crime, xa que a detida de menor idade foi despedida do organismo provincial.

## Polémicas 
Ao longo da súa carreira política foi protagonista de distintas polémicas; foi condenada nos tribunais polo presunto amaño dunhas oposicións na Deputación de León, foi acusada de pasar quilometraxe non realizado no erario público, foi tamén polémico o seu aumento de soldo (un 13% en xulio de 2011), en plena crise económica e co apoio do PSOE, e foi tamén acusada de pagar tratamentos de beleza con diñeiro público.

Tamén era coñecida como a muller dos trece soldos, acumulando 150.000 euros anuais. Os cargos que chegou a ocupar foron os seguintes:

* Presidenta do PP de León.
* Concelleira do Concello de León.
* Presidenta da Deputación de León.
* Presidenta do Consorcio do Aeroporto de León.
* Presidenta do Instituto Leonés de Cultura.
* Presidenta do Consorcio Provincial de Turismo.
* Presidenta de Gersul.
* Conselleira de Tinsa.
* Conselleira de Caja España.
** Conselleira da Asemblea Xeral de Caja España.
** Conselleira de Viproelco.
** Conselleira de Inmocasa.
** Vicepresidenta de Invergestión.

## Notas
Mario Costeja

**Mario Costeja González**, nado no Brasil en 1955, é un perito caligráfico galego, coñecido por conseguir que os tribunais lle recoñecesen o dereito ao esquecemento.

## Traxectoria 
Fillo de catalán e galega, naceu na emigración brasileira. Casado, posuía unha tenda coa súa muller, que entrou en crise e pechou con altos niveis de endebedamento. En 1998 o xornal *La Vanguardia* publicaba un anuncio do Ministerio de Traballo de España onde se avisaba da poxa de bens embargados a Mario Costeja. Anos máis tarde, ao dixitalizarse o arquivo histórico de *La Vanguardia* ese anuncio mostrábase cada vez que algúen googleaba o nome de Mario Costeja, polo que este entendía que se lle causaba un prexuízo, especialmente dado que os motivos que causaran o embargo foran xa resoltos e Costeja xa non estaba casado.

Costeja reclamoulle en 2009 o borrado desas páxinas do resultado da busca a Google, apoiado pola Axencia Española de Protección de Datos. Google negouse, a Audiencia Nacional pediu consulta ao Tribunal Europeo de Xustiza e este, en maio de 2014 sentenciou en favor de Costeja, recoñecéndolle o seu dereito á protección de datos derivados dos procesos de busca automatizada en Internet. A sentenza do tribunal europeo tivo unha ampla repercusión internacional.

## Notas
Aeroporto de Londres-Luton

O **Aeroporto de Londres–Luton**  (anteriormente coñecido como **Aeroporto Internacional de Luton**) é un aeroporto internacional situado a 2,8 km ao leste do centro de Luton, no condado de Bedfordshire, Inglaterra e a 56,5&nbsp;km do centro de Londres. O aeroporto está a 3,2&nbsp;km da saída 10a da Motorway M1. Trátase do cuarto maior aeroporto que serve á zona de Londres despois de Heathrow, Gatwick e Stansted, e é un dos seis aeroportos internacionais de Londre, xunto co da Cidade de Londres e Southend.

En 2013, pouco menos de 9,7 millóns de pasaxeiros pasaron polo aeroporto, facendo de Luton o sexto aeroporto máis ocupado do Reino Unido. O aeroporto serve como base a EasyJet, Monarch, Thomson Airways e Ryanair. A gran maioría de rutas ofrecidas son dentro de Europa, aínda que hai algúns voos chárter e regulares cara a destinos no norte de África e Asia.

## Aeroliñas e destinos
### Pasaxeiros
### Carga
## Véxase tamén 
* Aeroporto de Londres–Heathrow
* Aeroporto de Londres–Gatwick
* Aeroporto de Londres–Stansted
* Aeroporto da Cidade de Londres
* Aeroporto de Londres–Southend

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do aeroporto
Aeroporto de Cork

O **Aeroporto de Cork** (en irlandés: *Aerfort Chorcaí*)  é un dos tres principais aeroportos internacionais de Irlanda, xunto con Dublín e Shannon. Está localizado a 6,5 km ao sur de Cork, nunha zona coñecido como Farmers Cross. En 2012, o aeroporto de Cork albergou 2,34 millóns de pasaxeiros, polo que é o segundo aeroporto máis ocupado do Estado en termos de número de pasaxeiros, despois de Dublín, e o terceiro máis transitado da illa de Irlanda, logo de Dublín e Belfast–Internacional.

## Aeroliñas e destinos
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do aeroporto
Os Porrás, San Martiño de Ferreiros, Pol

**Os Porrás** é un lugar da parroquia de San Martiño de Ferreiros no concello lugués de Pol na comarca de Meira. Segundo o IGE, en 2013 tiña 18 habitantes (13 homes e 5 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Martiño de Ferreiros 
### Parroquias de Pol 
## Notas
Imma Clopés

**Imma Clopés Gasull** nada en Pedret i Marzà (Alt Empordà, Provincia de Xirona) o 19 de xaneiro de 1968, é unha atleta catalá retirada que participaba en competicións de héptatlon e péntatlon.

## Resultados internacionáis
Aeroporto da Cidade de Londres

O **Aeroporto da Cidade de Londres** (en inglés: *London City Airport*)  é un aeroporto internacional en Londres. Localízase no antigo sitio de Docklands, no distrito londiniense de Newham, a uns 11 km do centro de Londres e a unha distancia menor ao leste de Canary Wharf. Este é o centro financeiro de Londres, que é un grande usuario do aeroporto. O aeroporto foi construído pola empresa de enxeñería Mowlem en 1986–87 e actualmente é propiedade dun consorcio formado por AIG Financial Products e Global Infrastructure Partners (GIP).

O City Airport dispón dunha única pista de 1.500 m (4,900&nbsp;ft), e Licenza de Uso como Aeródromo de Uso Público da CAA (No. P728)  que lle permite voos de transporte público de pasaxeiros ou voos de formación para operacións no propio aeroporto. O avión de maior tamaño que pode ser empregado é o Airbus A318.

En 2013, o aeroporto serviu a máis de 3,3 millóns de pasaxeiros, cun incremento do 12% en relación a 2012 e unha cifra récord para o aeroporto. Foi o quinto aeroporto máis ocupado en termos de pasaxeiros e movementos de aeronaves servindo a zona de Londres despois de Heathrow, Gatwick, Stansted e Luton e o 15º máis activo do Reino Unido.

## Aeroliñas e destinos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Aeroporto de Londres–Heathrow
* Aeroporto de Londres–Gatwick
* Aeroporto de Londres–Stansted
* Aeroporto de Londres–Luton
* Aeroporto de Londres–Southend

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do aeroporto
Looney Tunes

***Looney Tunes*** é unha serie de debuxos animados da Warner Bros. que comezou a súa carreira oficialmente en 1930 coa curtametraxe ''Sinkin' in the Bathtub*.

Das series que se produciron e distribuíron de xeito regular, é a segunda máis lonxeva.

Aos personaxes de debuxos animados máis soados da Warner adóitaselles chamar Looney Tunes, especialmente no seu conxunto.

A expresión «*Looney Tunes*» («Cancións atoleiradas»), que é unha alusión ás *Silly Symphonies* (*Sinfonías parvas*) de Walt Disney, ás veces escríbese erroneamente coma «*Looney Toons*» («Historietas atoleiradas»), por se entender «*toons*» coma aférese de «*cartoons*» (en inglés, «historietas» ou, por extensión, «debuxos animados»).

Dende 1942 até 1969, a serie *Looney Tunes* foi a máis popular nas salas de cinema.

A serie de debuxos animados de Looney Tunes emitíronse en galego no espazo *Xabarín Club'' da Televisión de Galicia.

## Personaxes 
### Principais 
* Bugs Bunny (coello)
* Pato Lucas
* Tweety Bird (Piolín)
* Gato Silvestre
* Porky Pig (porco)
* O Coiote e o Papaleguas
* Taz (Diaño de Tasmania)
* Pepé Le Pew (mofeta)
* Penelope Pussycat (gatiña)
* Hubie e Bertie (ratos)
* Foghorn Leghorn (Galo Claudio)
* Speedy Gonzales (rato)
* Granny (Looney Tunes) (avoíña dona de Silvestre e Tweety)
* Henery Hawk (gabián)
### Viláns ou antagonistas 
* Elmer Fudd (Elemer Fungón)
* Yosemite Sam (Sam Bigotes)
* Marvin o marciano
* Witch Hazel (Looney Tunes) (Bruxa Hazel)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Warner Bros.
* Merrie Melodies
* The Looney Tunes Show
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial; en inglés.
* Enciclopedia libre de Looney Tunes; en inglés.
Os Porrás

O topónimo **Os Porrás** pode referirse a:

;En Galiza
***Os Porrás**, lugar da parroquia de Damil, no concello de Begonte;
***Os Porrás**, lugar da parroquia de San Martiño de Ferreiros, no concello de Pol.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Juliana Top

O **Juliana Top** (**Montaña Juliana** ou **Pico Juliana**) é a montaña máis alta do Suriname, localizada no distrito de Sipaliwini. Ata a independencia do Suriname dos Países Baixos no 1975, o *Juliana Top* era o pico máis alto do Reino Neerlandés.

Posúe unha altura de 1280 m e está situado no centro das Montañas Wilhelmina.

A montaña foi nomeada así pola daquela princesa neerlandesa Xiana dos Países Baixos.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lista de puntos máis altos por país
Lingua betaf

A **lingua betaf** ou **tena** é unha lingua papúa de Indonesia, na rexión de Papúa Occidental. Segundo datos de 2005 tiña 600 falantes.

## Notas
Galería de imaxes de San Xoán de Laíño, Dodro

## Petróglifo de Bouza Abadín 

Ficheiro:Círculos do petróglifo de Bouza Abadín, Imo, San Xoán de Laíño, Dodro.jpg|Círculos do Petróglifo de Bouza Abadín.San Xoán de Laíño, Dodro
Ficheiro:Petróglifo de Bouza Abadín, Imo, Dodro.jpg|Petróglifo de Bouza Abadín. Detalle.
Ficheiro:Petróglifo de Bouza Abadín, Imo, San Xoán de Laíño, Dodro.jpg|Petróglifo de Bouza Abadín en Imo.

## Cruz de Avelán 

Ficheiro:Cruz de Avelán.JPG|A Cruz de avelán.
Ficheiro:Cruz do Avelán inscripción 1672.jpg|A Cruz de Avelán coa inscrición 1672. Tratada dixitalmente.

## Muíño da Devesa 

Ficheiro:Muiño da Devesa.JPG|Muíño da Devesa.

## Cruceiro de Bustelo 

Ficheiro:Cruceiro de Bustelo.JPG|Cruceiro de Bustelo.

## Cruceiro de Teaio 

Ficheiro:Cruceiro de Teaio, San Xoán de Laíño, Dodro.jpg|Cruceiro de Teaio.
Drap

**Drap** é unha localidade francesa sitúada na rexión da Provenza-Alpes-Costa Azul no departamento dos Alpes Marítimos, no distrito de Niza. O concello ten unha extensión de 5,54 km2.

## Toponimia 
O topónimo **Drap** apareceu por vez primeira nas fontes en 1025 coa forma de *Drapo* e, posteriormente, en 1114 como Drappum. Ernest Négre fai derivar a denominación do nome propio de orixe gala Drappus, mais non hai un acordo xenérico.

## Demografía 
Os seus habitantes son denominados como *Drapois*. A evolución do número de habitantes é continua a través dos diferentes recontos levados a cabo pola alcaldía dende 1793. Mais a partir de 2006, a cifra oficial de habitantes son publicadas anualmente polo Insee *(Institut national de la statistique et des études économiques).* Para os concellos de menos de 10 000 habitantes, realízase unha enquisa cada cinco anos, mentres nos anos intermedios faise unha extrapolación ou unha interpolación. En Drap, o primeiro censo exhaustivo realizouse en 2006. En 2015, o concello contaba con 4 444 habitantes, incrementado a poboación o 1,35% respecto do informe de 2010 (no mesmo período, en Alpes Marítimos o incremento foi dun 0,34%, e en Francia -eliminando Mayotte- foi un incremento de 2,44%).

## Cultura 
### Lugares monumentais 
* Igrexa de Saint-Jean-Baptiste
* Capela de Sainte-Catherine d'Alexandrie

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha de Drap no sitio do Institut géographique national (*en francés*)
* Sitio oficial de Drap
A Pantera Rosa

O termo **Pantera Rosa** pódese referir á **saga** ou ao **filme** ***The Pink Panther***, e especificamente a:

## Debuxos animados 
* **A Pantera Rosa**, nome da personaxe de debuxos animados e da súa serie (que tivo varias versións), emitida en parte na TVG. A personaxe animada foi creada por Friz Freleng para os créditos do filme *The Pink Panther*.

## Filmes 
* ***The Pink Panther (filme de 1963)***, filme británico-estadounidense de 1963, dirixido por Blake Edwards;
* ***The Return of the Pink Panther***, filme británico de 1975, escrito e dirixido por Blake Edwards, sendo a cuarta da saga e a primeira en sete anos;
* ***The Pink Panther Strikes Again***, filme británico-estadounidense de 1976, dirixido por Blake Edwards;
* ***Revenge of the Pink Panther***, filme británico-estadounidense de 1978, dirixido por Blake Edwards e interpretado por Peter Sellers, Herbert Lom, Burt Kwouk, Dyan Cannon, e Robert Webber;
* ***Trail of the Pink Panther***, filme británico-estadounidense de 1982, dirixido por Blake Edwards, o sétimo da saga;
* ***Curse of the Pink Panther***, filme británico-estadounidense de 1983, dirigida por Blake Edwards, o oitavo e penúltimo da saga orixinal;
* ***Son of the Pink Panther***, filme estadounidense de 1993 dirixido por Blake Edwards, quen se retirou coma cineasta despois desta produción;
* ***The Pink Panther (filme de 2006)***, filme de 2006, dirixido por Shawn Levy e protagonizado por Steve Martin, Kevin Kline, Beyoncé Knowles, Jean Reno e Emily Mortimer;
* ***The Pink Panther 2***, secuela realizada no ano 2009, do filme do ano 2006: ***The Pink Panther (filme de 2006)***.

## Outros usos 
* **Pantera Rosa**, bolo da marca Bimbo.
* ***Pink Panther: Pinkadelic Pursuit***, (en Galiza comercializado en castelán: *La Pantera Rosa: la persecución más rosa*), videoxogo en tres dimensións producido pola compañía española Wanadoo xunto á compañía francesa Étranges Libelules.
Cubillas de Santa Marta

**Cubillas de Santa Marta** é un concello e localidade español da provincia de Valladolid, en Castela e León. Está situado a 25&nbsp;km de Valladolid e a outros 25 da cidade de Palencia. Pertence a Denominación de Orixe Cigales.

## Patrimonio cultural
*Igrexa de Santa María.
*Ermida do Santo Cristo.
*Adegas tradicionais en boa conservación.
*Casas-cova
*Lavadoiro e fonte tradicional situada en Las Fuentes.
*Casas blasonadas.
Marxites

***Marxites*** (en grego *Μαργίτης*) é un poema cómico épico que se considera como unha parodia da *Odisea*.

Na antigüidade, atribuíase a Homero, como pode lerse nas obras de Platón e Aristóteles.

O personaxe Marxites, que dá título ao poema, era de Colofón, cidade onde se cría que nacera Homero. A *Suda*, en cambio, atribúeo a Pigres de Halicarnaso, irmán da raíña Artemisa I.

Marxites foi proverbial pola súa estupidez e ignorancia. Do poema, que estaba composto en hexámetros mesturados con trímetros iámbicos, só se coñecen fragmentos, pero debeu de ser moi popular. Non se sabe cando foi escrito, aínda que se aventuraron como posíbeis os séculos -VI ou -VII, cando a poesía épica estaba en auxe en Colofón.
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Smith, William (editor): *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*.
* *Fragmentos de épica griega arcaica*. Edición de Alberto Bernabé Pajares. Gredos. Madrid, 1979. ISBN 84-249-3524-1
### Ligazóns externas 
* Fragmentos e escolios que tratan sobre o *Margites*.
** Texto bilingüe grego - inglés en Internet Archive; facsímile electrónico da ed. de 1914 de Hugh Gerard Evelyn-White de obras de Hesíodo e de Homero na Loeb Classical Library.
Esteban Andrés Suárez

**Esteban Andrés Suárez**, nado en Avilés o 27 de xuño de 1975, é un futbolista asturiano, que xoga na demarcación de gardameta.

## Traxectoria 
Formouse no equipo da súa localidade natal, o Real Avilés Industrial CF, tras un breve paso polo Navarro Club de Fútbol. Tras dúas campañas no club en Segunda División B fichou polo Real Oviedo en 1995, porén durante dous anos xogou no equipo filial antes de debutar co primeiro equipo o 19 de outubro de 1997 substituíndo ao expulsado Juan Luís Mora. A partir de entón foi titular indiscutíbel nas seguintes catro tempadas, perdéndose so doce encontros nos seus cinco anos en Oviedo.

Tras un ano no equipo ovetense en segunda división foi cedido a comezos da tempada 2002/03 ao Atlético de Madrid, porén pese a desprazar da titularidade a Germán Burgos o equipo madrileño non exerceu a opción de compra a final de tempada. Así quedou libre de contrato no verán de 2003 e comprometeuse co Sevilla FC.

En Sevilla foi o porteiro titular durante dúas tempadas, clasificándose o equipo os dous anos para disputar a Copa da UEFA. De cara á tempada 2005/06 o Sevilla ficha ao porteiro Andrés Palop que fixo que Esteban saíse do equipo e fichase polo Celta de Vigo.

No Celta tamén acadou a clasificación para a Copa da UEFA na súa primeira tempada, porén non contou con apenas oportunidades a causa do bo momento do porteiro titular, José Manuel Pinto, que gañou o Trofeo Zamora esa tempada. Ao ano seguinte seguiu sen xogar en Liga pero foi o gardameta titular na competición europea, onde o equipo acadou oitavos de final. Pese a este logro o ano rematou co descenso do equipo a Segunda División.

Na división de prata Esteban acadou a titularidade tralo traspaso de Pinto ao FC Barcelona. A final de tempada deixa o equipo e ficha polo UD Almería. No equipo andaluz tamén xoga un papel secundario ao ser o suplente de Diego Alves, militou no equipo ata 2014 sendo titular os últimos anos, no ascenso a Primeira División e un ano na máxima categoría.

Antes de rematar a tempada 2013/14 anunciou que o ano seguinte xogaría no Real Oviedo de Segunda División B.

## Notas
El Ferrolano

***El Ferrolano*** foi un periódico de inclinación provincialista editado en Ferrol en 1846.

## Historia e características 
Subtitulado *Periódico de literatura*, apareceu o 10 de febreiro de 1846 como sucesor ou continuador de *El Águila*. Imprimíao Nicasio Taxonera Marzal. Foron os seus redactores Leandro de Saralegui Fernández, Juan Antonio Lacaci e Benito Vicetto Pérez. Contiña artigos de fondo, sección de literatura, contos, poesía, charadas, gacetiñas e comunicados. Cesou a súa publicación o 31 de marzo dese ano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Bailén (homónimos)

**Bailén** pode referirse a:

* **Bailén**, cidade andaluza da provincia de Xaén;
* a **Batalla de Bailén**, que tivo lugar durante a Guerra da Independencia española;
* ***Bailén***, cuarto dos *Episodios Nacionales* de Benito Pérez Galdós;
* o **Señorío de Bailén**, señorío xurisdiccional español;
* o **Ducado de Bailén**, título nobiliario español;
* o **Condado de Bailén**, título nobiliario español;
* o **Himno de Bailén**, composto en conmemoración da batalla de Bailén;
* a rexión vitivinícola de **Bailén**;
* o **Recreativo de Bailén**, club de fútbol da cidade de Bailén;
Federación Mundial de Curling

A **Federación Mundial de Curling** (en inglés *World Curling Federation*, **WCF**) é o organismo internacional dedicado a regular as regras do curling a nivel competitivo e regularmente realizar competicións e outros eventos.

## Historia 
A FMC foi fundada o día 1 de abril de 1966 en Perth (Escocia) por 7 países (Escocia, Canadá, os Estados Unidos, Suecia, Noruega, Suíza e Francia) co nome de *International Curling Federation*. En 1991 o nome foi cambiado ao actual.

En 1968 foi celebrado o primeiro Campionato Mundial de Curling, limitado á participación masculina (o primeiro Campionato Mundial de Mulleres realizouse en 1979).

En 1992 o Comité Olímpico Internacional decidiu aceptar o curling como parte da programación oficial dos Xogos Olímpicos de Inverno, facendo este deporte a súa aparición oficial nos xogos de 1998. Antigamente tiña figurado dúas veces como deporte demostración, nos xogos de 1988 e de 1992.
## Organización 
A estrutura xerárquica da federación está conformada polo Presidente e os Vicepresidentes, o Director Xeral, o Congreso (efectuado cada dous anos), o Comité Executivo, o Consello e oito Comités Técnicos - un para cada disciplina.

### Presidentes 

### Federacións nacionais 
miniatura|400px|Membros da FMC e as súas divisións rexionais (América, Europa e Pacífico).
Deseguido amósase unha lista das asociacións membros da FMC:

A Federación de Curling de Armenia foi suspendida por non pagar a cotas pertinentes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial da WCF
Nicasio Taxonera

**Nicasio Taxonera**, finado en Ferrol en abril de 1911, foi un impresor e político galego.

## Traxectoria 
[miniatura|A *Historia de Galicia* de [José Verea Aguiar|José Verea, imprentada por Nicasio Taxonera.]]
Foi o seu pai Nicasio Taxonera Marzal, un importante empresario ferrolán en posesión dunha imprenta desde, cando menos, o 1837. Desta imprenta saíu no 1838 a *Historia de Galicia* de José Verea y Aguiar e a edición do primeiros periódicos locais de ideoloxía provincialista: *El Águila* (1845) e *El Ferrolano* (1846).

Finado o seu pai no 1854, continuou Nicasio Taxonera fillo cos seus negocios, editando na imprenta familiar os xornais *El Eco Ferrolano* (1854-1855, 1864-1869), *El Pensamiento de Galicia* (1865-1866) e *El Diario Ferrolano* (1867-1869). Da imprenta dos Taxonera saíron tamén os sete volumes da *Historia de Galicia* de Benito Vicetto (1865-1873) e os *Estudios sobre la época céltica en Galicia* de Leandro de Saralegui. 

Foi elixido deputado provincial en 1877.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *El Eco Ferrolano*
* *El Ferrolano*
El Bien del Obrero

***El Bien del Obrero*** foi un periódico editado en Ferrol entre 1900 e 1901.

## Historia e características 
Subtitulado *Órgano de la Agrupación Socialista de esta ciudad*, apareceu en novembro de 1900. Publicación semanal, aparecía os días 7, 15, 23 e 30 ou 31 de cada mes. Dirixido por Francisco Fernández García. Foi continuado por *Antorcha Social*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Albanyà

**Albanyà** é unha localidade e concello catalá, situado na provincia de Xirona, na comarca do Alt Empordà.

## Demografía 
Segundo o INE, no ano 2023 tiña unha poboación de 171 habitantes.

## Símbolos 
### Escudo 
O escudo de Albanyà defínese polo seguinte brasón:

* *«Escudo embaldosado: de goles, dúas chaves pasadas en sautor cos dentes enriba e mirando cara a fóra, a de ouro en banda por enriba en barra cantonadas enriba dun besante de ouro cun roque de azur. Por timbre unha coroa mural de pobo.»*

Foi aprobado o 20 de marzo de 1992 e publicado no DOGC número 1575 o 30 do mesmo mes. As chaves de san Pedro son o atributo do patrón da localidade. Enriba hai o roque de azur sobre camper de ouro extraído das armas falantes dos Rocabertí, señores do pobo.

### Bandeira 
A bandeira do municipio é unha bandeira apaisada, de dous de alto por tres de lago: de goles, unha barra de prata por debaixo dunha banda de ouro pasada en sautor e as dúas pasadas por enriba dun rombo de azur.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Alt Empordà
* Provincia de Xirona
Picnose

miniatura|dereita|300px|Características morfolóxicas da picnose e outras formas de destrución nuclear.
[miniatura|300px|[Apoptose.]]
A **picnose** (do grego *pyknono*, que significa "engrosar, pechar ou condensar") ou **cariopicnose** é a condensación irreversible da cromatina no núcleo dunha célula que está sufrindo necrose ou apoptose. Vai seguida da cariorrexe, ou fragmentación do núcleo.
A picnose tamén se observa na maduración dos eritrocitos e nos neutrófilos. O metarrubricito en maduración (un estadio da maduración dos eritrocitos) condensa o seu núcleo antes de expulsalo da célula e converterse nun reticulocito. O neutrófilo en maduración condensa o seu núcleo en varios lóbulos conectados que permanecen na célula ata o final da vida da célula.

Na zona reticular da glándula adrenal poden verse a miúdo núcleos picnóticos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Apoptose
* Cariólise
* Cariorrexe
La Verdad (1931)

***La Verdad*** foi un periódico editado en Ferrol entre 1931 e 1936.

## Historia e características 
Subtitulado *Órgano de la Derecha Regional Gallega*, apareceu o 4 de outubro de 1931. Semanario dirixido por Vicente Mayor Gimeno, que foi substituído na dirección por Fernando Pérez Barreiro. Entre os seus colaboradores figuraron Enrique Montenegro, Julio Murua, Javier Casares e Juan Blas Domínguez. Converteuse en diario a principios de agosto de 1932. Periódico afecto a Acción Popular, foi suspendido polo Ministerio da Gobernación en agosto de 1932, con motivo dos sucesos do 10 de agosto. Reapareceu o 15 de outubro de 1932.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Cariorrexe

miniatura|dereita|300px|Características morfolóxicas da picnose e outras formas de destrución nuclear.
[miniatura|300px|[Apoptose.]]
A **cariorrexe** (do grego antigo *karyon* = "améndoa, semente ou núcleo", e *rhexis-* = "rebentar") é a fragmentación destrutiva do núcleo dunha célula moribunda na que a súa cromatina se distribúe irregularmente polo citoplasma. Xeralmente vai precedida da picnose e seguida da cariólise e pode ocorrer como resultado da morte celular programada (apoptose), senescencia, ou necrose.

Na apoptose, a clivaxe do ADN realízana endonucleases dependentes de Ca2+ e Mg2+.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Apoptose
* Cariólise
Cariólise

miniatura|dereita|350px|Características morfolóxicas da cariólise e outras formas de destrución nuclear.
[miniatura|dereita|300px|[Micrografía na que se observa **cariólise** e necrose de bandas de contraccíón nun individuo que tivo un infarto de miocardio. Tinguidura de hematoxilina-eosina.]]

A **cariólise** é a completa disolución da cromatina dunha célula moribunda debido á degradación encimática producida por endonucleases. Nas preparacións, despois da cariólise a célula enteira se tingue finalmente de eosina uniformemente. Xeralmente a cariólise vai precedida pola cariorrexe e ocorre principalmente como resultado de necrose, mentres que na apoptose, despois da cariorrexe o núcleo xeralmente se disolve e na célula fórmanse *corpos apoptóticos*.

## Nota 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Apoptose
* Necrose
* Picnose
* Cariorrexe
Oración (relixión)

[dereita|miniatura|[María Magdalena por Ary Scheffer (1795–1858).]]
A **oración** ou **pregaria** é un acto de invocación que pretende activar unha sintonía cun deus, un obxecto de adoración ou unha entidade espritual a través de comunicación deliberada. A oración é unha práctica relixiosa que pode ser individual ou comunal, e que pode facerse en público ou e privado. Realízase mediante fórmulas ou cancións. Existen diferentes formas de orar, como as peticións, as súplicas, as oración de grazas e as de adoración. O ioga é tamén unha forma común de orar.

A maioría das grandes relixións teñen a oración como unha das súas prácticas dalgún xeito ou doutro. Algunhas relixións ritualizan o acto do orador, que debe seguir unha estrita secuencia de accións ou situarse nun lugar concreto para orar, mentres outras permiten que o orador o faga de xeito espontáneo en calquera intre.

## Notas
José Eiroa Mosquera

**José Ricardo Eiroa Mosquera**, nado en Ferrol cara a 1907 e finado no mesmo concello o 9 de novembro de 1937, foi un político e xornalista galego.
## Traxectoria 
Empregado da Constructora Naval. Foi presidente do Partido Republicano Radical Socialista de Ferrol. Foi redactor xefe da revista *Maruxa*, colaborou en *El Pueblo Gallego* e dirixiu o semanario *Renovación*. Foi secretario de Unión Republicana de Ferrol e asistiu ao Congreso do partido celebrado en Madrid en outubro de 1935. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 agochouse na casa do seu sogro. Descuberto en marzo de 1937, foi detido e xulgado en Ferrol por rebelión militar con Alfonso de Cal Fernández, sendo condenado á pena de morte. Foi executado en Ferrol no Arsenal o 9 de novembro de 1937.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Libación

Unha **libación** é un ritual que consiste na vertedura dun líquido en ofrenda a un deus ou espírito ou na memoria daqueles que morreron. Era unha práctica común nas relixións da antigüidade.

Para as libacións, empregábanse diversos tipos de substancias, sendo a máis común o viño e o aceite de oliva, e na India, o ghee. Os recipiendtes usados no ritual, como a patera, adoitaban ter unha forma significativa que os diferenciaba dos vasos normais. A libación podía facerse enriba dun lugar relixiosamente relevante, como un altar, ou na mesma terra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* 
*
Renovación (Ferrol)

***Renovación*** foi un semanario editado en Ferrol entre 1933 e 1936.

## Historia e características 
Subtitulado *Semanario Republicano de Izquierda*, apareceu o 9 de setembro de 1933. Dirixido por Pedro Guimarey Filgueira, Carlos Pérez Fachal, José Cao Cortiñas (de xaneiro a xullo de 1935), José R. Eiroa Mosquera (1935) e Alfonso de Cal Fernández (1936). Entre os seus colaboradores figuraron Xosemaría Pérez Parallé e Adriano Paz Suárez. Era laico, criticou a actuación dos gobernos radical-cedistas, denunciou o caciquismo e manifestou o temor a unha inminente conflagración mundial:

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
La Requejada

**La Requejada** (*La Requexada* en leonés) é unha subbisbarra da bisbarra zamorana de Seabra (Castela e León, España).

As características propias de La Requejada, tanto culturais coma lingüísticas, dificultaron en ocasións a súa adscrición comarcal. Tradicionalmente foron vencelladas á bisbarra de Seabra, e os seus habitantes considéranse sanabreses, pero nalgunhas divisións comarcais inclúese na bisbarra da Carballeda.
miniatura|Vista de Villarejo de la Sierra
A vacilación no seu encadramento comarcal, débese a que o seu territorio se encontra nunha zona de transición entre Seabra e La Carballeda, ao que se une as grandes afinidades de La Requejada coa lindante bisbarra da Cabreira, esta última xa na provincia de León.

Ocupa un territorio claramente definido nalgúns dos seus contornos. Ao norte a Serra da Cabreira, ao leste a prolongación desta serra que a separa do resto de Seabra. A zona oeste e sur carece de notables accidentes xeográficos, pero está incomunicada por estrada con La Carballeda. O acceso a La Requejada, só é posible a través dunha estrada que parte de Palacios e que, tras atravesar La Requejada, se dirixe cara a bisbarra da Cabreira leonesa. A súa situación propiciou o seu histórico illamento, o que permitiu que se xerasen e mantiveran características culturais e lingüísticas singulares que, dende principios do século XX, foron obxecto de diversos estudos. De feito La Requejada é unhas das zonas onde aínda pervive a lingua leonesa no seu dialecto sanabrés e foi estudada amplamente polo filólogo alemán Fritz Krüger.

O seu territorio inclúe as localidades de Santiago da Requejada (*Santiagu* en leonés), Rosinos de la Requejada (*Rosinos de la Requexada*), Doney de la Requejada (*Donéi*) , Carbajalinos(*Carbalinos*), Villarejo (*Villarieju*), Gusandanos e Faramontanos.

## Notas
Sacrificio

[miniatura|230px|[Marco Aurelio e membros da familia imperial facendo un sacrificio en agradecemento pola vitoria contra as tribos xermanas.]]
Un **sacrificio** é unha ofrenda de comida, obxectos ou vidas de animais na honra dun propósito maior, particularmente de deuses ós que se pretende louvar ou congraciar. Malia que o termo *sacrificio* a miúdo implica unha morte ritual, o termo **ofrenda** (do latín *oblatio*) pode referirse a sacrificios de alimentos e artefactos. Para ofrendas de vertedura de líquidos, emprégase o termo libación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* Heinsohn, Gunnar: "The Rise of Blood Sacrifice and Priest Kingship in Mesopotamia: A Cosmic Decree?" *Religion*, Vol. 22, 1992 http://www.informaworld.com/smpp/content~db=all~content=a933947061
* Sacrifice (Catholic Encyclopedia)
* 
* 
* 
* Adolf E. Jensen, *Myth and Cult among Primitive Peoples*, University of Chicago Press, 1963
Presión osmótica

[250px|miniatura|Esquema dunha [membrana semipermeable|membrana semipermeábel. As moléculas grandes do sangue non poden atravesar a membrana, mentres que as pequenas de solvente si.]]
A **presión osmótica** pode definirse como a presión que se debe aplicar a unha solución para deter o fluxo neto de disolvente a través dunha membrana semipermeábel. A presión osmótica é unha das catro propiedades coligativas das solucións (dependen do número de partículas en disolución, sen importar a súa natureza). Trátase dunha das características principais a ter en conta nas relacións dos líquidos que constitúen o medio interno dos seres vivos, xa que a membrana plasmática regula a entrada e saída de soluto ao medio extracelular que a rodea, exercendo de barreira de control.

Cando dúas solucións se poñen en contacto a través dunha membrana semipermeábel (membrana que deixa pasar as moléculas de disolvente pero non as dos solutos), as moléculas de disolvente difúndense, pasando habitualmente dende a solución con menor concentración de solutos á de maior concentración. Este fenómeno recibe o nome de osmose, verba que deriva do grego *osmos*, que significa "impulso". Ao suceder a osmose, créase unha diferenza de presión en ambos os lados da membrana semipermeábel: a presión osmótica.
Simónides

**Simónides** pode facer referencia a:

* Simónides de Ceos, poeta lírico grego, considerado o creador da mnemotecnia.
* Simónides de Amorgos, ou Semónides, poeta iámbico grego, considerado un dos creadores da sátira grega.
* Simónides (arconte), arconte epónimo de Atenas en -311 e -310.
* Simónides de Ceos o Novo, poeta grego neto de Simònides de Ceos.
* Simónides de Caristo, poeta épico grego.
* Simónides de Magnesia, poeta épico grego.
* Simónides (historiador), historiador grego.
Simónides de Ceos

**Simónides de Ceos** (nado en Iulis, na illa xónica de Ceos, actual Kea, *ca.* -556 e finado en Siracusa, *ca.* -468), foi un poeta lírico grego, creador da mnemotecnia.
## Traxectoria
Aínda que foi chamado a Atenas cara ao ano 526 a.C. pola corte do tirano Hiparco, logo marchou a Tesalia co seu sobriño, o tamén poeta e discípulo seu Baquílides. Alí relacionouse coa aristocracia gobernante, os escopadas e os alendas. Despois viaxou a Cranón e Farsalia. Volto a Atenas cantou as fazañas dos gregos na batalla de Maratón, co que se fixo moi popular. Terminou a súa vida na corte do tirano de Siracusa Hierón I. Escribiu para diversos mecenas en gran variedade de metros e xéneros: epigramas (principalmente epicedios como o dos trescentos espartanos de Leónidas I, e inscricións votivas), elexías patrióticas e morais, peáns, hiporquemas, e obras de lírica coral, como himnos, odas, epinicios, trenos e ditirambos, pero soamente unha pequena parte da súa obra sobreviviu.

Si que se conservaron bastantes anécdotas sobre o agarrado que era así como a noticia, transmitida por Cicerón no seu *De oratore*, de que foi un dos fundadores da mnemotecnia, en concreto da técnica ou sistema da localización que permitía a un orador recordar longuísimos discursos compostos previamente por un logógrafo, técnica que expón Quintiliano, na súa famosa *Institutio oratoria*, e que consistía en visualizar ou situar mentalmente nos distintos lugares dun templo coñecido polo expositor as distintas partes do discurso trazando un itinerario segundo a orde requirida. Ao parecer, no ano 500 a.C. estaba nun banquete cando se ausentou brevemente, salvándose así de morrer esmagado polo derrube do teito; e foi o único en poder recoñecer os esnaquizados corpos de ditos comensais ao recordar os lugares onde estaban sentados. Tamén se adoita recordar bastante en poética a súa afirmación de que «a poesía é pintura que fala e a pintura poesía muda», o que se considera orixe do tópico horaciano de *ut pictura poesis*. Tamén é o autor dunha famosa definición de xustiza, segundo a cal esta é "a obrigación de dar a cada un o que se lle debe".

## Véxase tamén 
### Bibliografía
* Juan Manuel Rodríguez Tobal: *El ala y la cigarra. Fragmentos de la poesía arcaica griega no épica*. Edición bilingüe. Hiperión, Madrid, 2005. 
### Outros artigos
* Os nove poetas líricos
Gjon Buzuku

dereita|miniatura|Páxina do *Meshari*.
**Gjon Buzuku**, nado en Ljare o 6 de marzo de 1499 e finado en Venecia o 29 de setembro de 1577, foi un bispo católico albanés, autor do documento impreso máis antigo en lingua albanesa, unha tradución do Misal Romano (o *"Meshari"*), impreso arredor de 1555.

## Traxectoria 
Non se sabe moito de Buzuku. A falta de datos fiables débese ao feito de que existe un único exemplar do *Meshari*, conservado na Biblioteca Apostólica Vaticana, e ao que lle faltan as primeiras 16 páxinas; isto implica que non sexan coñecidos nin o título nin o lugar e data exactos de publicación. A pouca información que se ten, incluíndo o nome do autor, ven do colofón final que Buzuku, consciente da importancia histórica da súa empresa, escribiu en lingua albanesa. O primeiro en descubrir o *Meshari* foi o bispo Gjon Kazazi en 1740. A copia mutilada, redescuberta en 1910 polo bispo de rito bizantino Paolo Schirò tiña inicialmente 188 páxinas numeradas.

Crese que Gjon Buzuku naceu na aldea de Ljare, unha pequena localidade do concello de Bar, no actual Montenegro. Pénsase que pertenceu á Orde franciscana e que foi bispo das dúas dioceses de Albania setentrional. A tradución do Misal Romano dende o latín ao albanés realizouse entre o 20 de marzo de 1554 e o 5 de xaneiro de 1555.
Pedro Guimarey

**Pedro Guimarey Filgueiras**, nado en Ferrol o 5 de xullo de 1905 e finado na mesma cidade o 20 de setembro de 1936, foi un escritor, xornalista e político galego.

## Traxectoria 
Practicante de profesión, colaborou en *El Practicante Galaico*. Escritor e bibliotecario do Centro Obreiro de Cultura. En 1931 publicou algúns poemas en castelán na revista *Vida Gallega*, colaborou en *El Gráfico*, fíxose cargo do periódico *Nueva infancia. Ensayo de periódico para niños* e dirixiu o semanario *Renovación*. Foi presidente do Partido Republicano Democrático Federal de Ferrol (1933). En 1934 integrouse en Unión Republicana. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e paseado en Ferrol o 20 de setembro de 1936.

Amais da súa vida cultural e política foi futbolista, chegando a militar no Racing Club de Ferrol na temporada 1924/25 aínda que sen disputar partidos de competición oficial co club verde.

## Obras 
miniatura|*Pepa Andrea*, 1933.
**Pepa Andrea*, Nós, 1933 (reimpresión: Concello de Ferrol, 2018). Escenificada por Xosé María Pérez Parallé.
**La Luminaria de Dios*, 1934.
**Nidos de esclavos*, 1935.
**Doña Tierra*, estreada no Teatro Jofre en xuño de 1936.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
### Outros artigos 
* Represión franquista en Galicia
### Ligazóns externas 
* Deibe Ceniza, Alba (21/11/2015). Pedro Guimarey Filgueiras galiciaterramaxica.blogspot.com
* Lorenzo Gil, César (22/4/2016). "Noticia de Pedro Guimarey, dramaturgo de éxito asasinado no 1936", *Biosbardia*.
Carlos Pérez Fachal

**Carlos Pérez Fachal**, nado en Ferrol cara a 1903 e finado na mesma cidade o 18 de agosto de 1936, foi un político e xornalista galego.

## Traxectoria 
Electricista da construción naval. Dirixiu o semanario *Renovación*. Militante do PCE. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e estivo preso na Escollera do Arsenal. O 18 de agosto, xunto con outros trece detidos foi levado pola policía e os falanxistas ao Monte San Felipe, onde foron asasinados coa desculpa da aplicación da "lei de fugas".
## Notas