Silvamar

miniatura|*Smilax aspera*
A **silvamar** ou **zarzaparrilla** (***Smilax aspera***) é un arbusto da familia das esmilacáceas (antigamente situábase nunha definición ampla das liliáceas) de talo delgado, follas pecioladas e espiñentas, flores abrancazadas en umbela, froito globoso de cor vermella escura e rizoma alongado e nodoso, da que se utiliza principalmente o rizoma en infusión; as follas teñen tamén propiedades medicinais. É orixinaria de Asia, África e Europa.

## Descrición 
É un arbusto cos talos magros, volúbeis, dun a dous metros de longo e espiñentos, follas pecioladas, alternas, ásperas, con moitos nervios, forma de corazón, e persistentes, as flores de cor amarela-crema en acios axilares, os froitos en forma de bagas globosas coma o chícharo e raíces fibrosas e case cilíndricas utilizadas en menciñas en medicamentos sudoríficos e depurativos. É común no continente americano e en España.

O froito contén dunha a tres sementes. Na base do pecíolo de cada folla, hai dous gabiáns. O froito non se utiliza, o que se utiliza é a súa raíz.

Cómpre non confundir a especie coa outra rubideira semellante: as uvas de can ou norza moura (*Tamus communis*), cuxos froitos son velenosos: enróscase no senso das agullas do reloxo, o seu froito contén 6 sementes, e non ten gabiáns.

## Distribución e hábitat 
A súa orixe é de África, Asia e Europa
Localízase sempre nas terras baixas en moitos tipos de bosques, matogueiras e silveirais.

## Usos 
A zarzaparrilla Con todo determinados compostos presentes na planta foron utilizados para a elaboración de pesticidas e velenos altamente potentes. Xa na época Inca, durante a batalla de Cajamarca, os cabalos españois que participaron no cerco que deu lugar á captura do inca Atahualpa, pasaron a noitada espertos grazas á inxesta accidental desta planta.
miniatura|Silvamar.
miniatura|Ilustración técnica da silvamar.

## Propiedades 
Son utilizadas como plantas medicinais, especialmente nos casos de reumatismo e as doenzas da pel (eccema, psoríase), tamén nos casos de gripe, a anorexia ou a gota. Ten acción diurética e diaforética, porque favorece a circulación. Utilízanse só as súas raíces e as bagas, que realmente non son tóxicas.

A planta tamén se utiliza como tónico e polas súas propiedades afrodisíacas en México e na Amazonia para aumentar a virilidade e o tratamento dos trastornos da menopausa. Utilízase no tratamento das enfermidades respiratorias e a sífilis.

## Taxonomía 
*Smilax aspera* foi descrito por Carl von Linné e publicado en *Species Plantarum* 2: 1028–1029. 1753.
; Etimoloxía
***Smilax***: nome xenérico que recibe o seu nome do mito grego de Crocus e a ninfa Smilax. Aínda que este mito ten numerosas formas, sempre vira en torno ao amor frustrado e tráxico dun home mortal que é convertido nunha flor, e unha ninfa do bosque que se transforma nunha videira.

***aspera***: epíteto latíno que significa "rugosa".
; Sinónimos
: 
* *Smilax tetragona* L.f., Suppl. Pl.: 427 (1782).
* *Smilax mauritanica* Poir., Vou. Barbarie 2: 263 (1789).
* *Smilax rigida* Sol. ex Sm. in A.Russell, Nat. Hist. Aleppo, ed. 2, 2: 271 (1794).
* *Smilax mauritanica* Desf., Fl. Atlant. 2: 367 (1799), nom. illeg.
* *Smilax excelsa* Duhamel, Traité Arbr. Arbust., nouv. ed., 1: 236 (1803), nom. inval.
* *Smilax catalonica* Poir. in J.B.A.M.de Lamarck, Encycl. 6: 467 (1805).
* *Smilax nigra* Willd., Sp. Pl. 4: 773 (1806).
* *Smilax variabilis* Pers., Syn. Pl. 2: 618 (1807).
* *Smilax capitata* Buch.-Ham. ex D.Don, Prodr. Fl. Nepal.: 49 (1825), prol syn.
* *Smilax maculata* Roxb. ex D.Don, Prodr. Fl. Nepal.: 49 (1825).
* *Smilax sagittata* Desv. in W.Hamilton, Prodr. Pl. Ind. Occid.: 58 (1825).
* *Smilax sagittifolia* Lodd., Bot. Cab. 18: t. 1799 (1832).
* *Smilax pendulina* Lowe, Trans. Cambridge Philos. Soc. 4(2): 12 (1833).
* *Smilax mauritanica var. vespertilionis* Boiss., Vou. Bot. Espagne: 609 (1842).
* *Smilax mauritanica* Webb & Berthel., Hist. Nat. Iles Canaries 2(3): 322 (1846), nom. illeg.
* *Smilax picta* K.Koch, Dendrologie 2(2): 337 (1873).
* *Smilax nilagirensis* Steud. ex A.DC. in A.L.P.P.de Candolle & A.C.P.de Candolle, Monogr. Phan. 1: 167 (1878), prol syn.
* *Smilax balearica* (Willk. ex A.DC.) Burnat & Barbey, Not. Vou. Bot. Balear.: 12 (1882).
* *Smilax longipes* Gand., Contr. Fl. Terr. Slav. Merid. 1: 28 (1883).
* *Smilax saxicola* Gand., Contr. Fl. Terr. Slav. Merid. 1: 28 (1883).
* *Smilax mauritanica subsp. vespertilionis* (Boiss.) K.Richt., Pl. Eur. 1: 234 (1890).
* *Smilax goetzeana* Engl., Bot. Jahrb. Syst. 30: 275 (1901).
* *Smilax willkommii* Gand., Bull. Soc. Bot. France 47: 124 (1901).
* *Smilax brevipes* Jord. in C.T.A.Jordan & J.P.Fourreau, Icon. Fl. Eur. 3: 42 (1903), nom. illeg.
* *Smilax conferta* Jord. in C.T.A.Jordan & J.P.Fourreau, Icon. Fl. Eur. 3: 43 (1903).
* *Smilax inermis* Jord. in C.T.A.Jordan & J.P.Fourreau, Icon. Fl. Eur. 3: 43 (1903), nom. illeg.
* *Smilax intricatissima* Jord. in C.T.A.Jordan & J.P.Fourreau, Icon. Fl. Eur. 3: 44 (1903).
* *Smilax oxycarpa* Jord. in C.T.A.Jordan & J.P.Fourreau, Icon. Fl. Eur. 3: 43 (1903).
* *Smilax peduncularis* Jord. in C.T.A.Jordan & J.P.Fourreau, Icon. Fl. Eur. 3: 42 (1903), nom. illeg.
* *Smilax platyphylla* Jord. in C.T.A.Jordan & J.P.Fourreau, Icon. Fl. Eur. 3: 43 (1903).
* *Smilax rettiana* Willis ex Livera, Ann. Roy. Bot. Gard. (Peradeniya) 11: 103 (1928).

## Nome común 
* Galego: silvamar, zarzaparrilla, rigorda bigorda , silva do mar.

## Notas