open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Urðarbrunnr

[miniatura|dereita|200px|As tres [norns no pozo Urðarbrunnr tal como foi descrito por Fredrik Sander na súa tradución de 1893 da *Poetic Edda*. Gravado en madeira de L. B. Hansen.]]
**Urðarbrunnr** (Antigo nórdico "Pozo de Urðr"; ou tamén referido ó concepto xermánico de destino —*urðr*— ou á norn chamada Urðr) é un pozo de auga da Mitoloxía nórdica. Urðarbrunnr aparece atestado na *Edda poética*, compilada no século XIII a partir de distintas fontes tradicionais, e na *Edda prosaica*, escrita no século XIII polo islandés Snorri Sturluson. En ámbalas fontes, o pozo atópase baixo a árbore do mundo Yggdrasil, e é asociado co trío das Norns (Urðr, Verðandi e Skuld). Na *Edda prosaica*, Urðarbrunnr é citada como un dos tres pozos que existen baixo as raíces de Yggdrasil, que están localizados en tres terras diferentes; os outros dous pozos son Hvergelmir, localizado baixo a raíz en Niflheim, e Mímisbrunnr, localizado preto do fogar dos jötnar de xeo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Hvergelmir
* Mímisbrunnr
Alemaña, ano cero

***Alemaña, ano cero*** (en italiano *Germania anno zero*) é un filme italiano dirixido por Roberto Rossellini que se estreou en 1948. Emitiuse na TVG o 1 de setembro de 2001.

## Sinopse 
Edmund, un neno alemán de doce anos, intenta sobrevivir baixo as duras condicións da posguerra da segunda guerra mundial, especialmente en Berlín, unha cidade que quedou completamente derruída tralo fin da guerra.

## Personaxes 
* Edmund Moeschke como Edmund Kohler 
* Ernst Pittschau como Mr. Kohler
* Ingetraud Hinze como Eva Kohler 
* Franz-Otto Krüger como Karl-Heinz Kohler
* Erich Gühne como Herr Henning

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb 
* Ficha en RottenTomatoes
Aviazione Legionaria

[miniatura|275px|Bombardeo da *Aviazione Legionaria* sobre [Barcelona en marzo de 1938]]
A ***Aviazione Legionaria*** foi un corpo expedicionario da Regia Aeronautica. Foi creada en 1936 e enviada para proporcionar apoio loxístico e táctico á forzas nacionais de Francisco Franco durante a Guerra Civil española, xunto coa súa equivalente alemá, a Lexión Cóndor, e as tropas de terra italianas do Corpo Truppe Volontarie. Serviron dende agosto de 1936 ata o fin do conflito en marzo de 1939. A súa principal base de operacións estaba na illa de Mallorca.

## Avións 
12 biplanos Fiat CR.32 chegaron a Melilla en barcos de transporte o 14 de agosto de 1936 (serían enviados 405 durante a guerra) e cara finais dese mes o escuadrón "Cucaracha" formouse en Cáceres con avións dese tipo. Os envíos iniciais foron seguidos por outros máis numerosos. En marzo de 1939 once unidades do novo caza monoplano Fiat G.50 foron enviadas e baseadas na base de Ascalona, aínda que nunca chegaron a combater.

Foron enviados 55 bombardeiros trimotores S.M.81 "Pipistrello", 99 trimotores Savoia-Marchetti SM.79 "Sparviero" e 16 Fiat BR.20 "Cicogna". As unidades formaron parte do 21 Stormo da Bombardamento Pesante e das 251 e 252 Squadriglia Pipistrelli delle Baleari. Os "Cicogne" serviron na 230 Squadriglia da bombardamento veloce no verán de 1937, antes de ser trasladados á 231 escuadrilla en 1938.

Foron enviados un total de 758 avións:
* Fiat CR.32: 377
* Fiat G.50: 12
* Fiat BR.20: 13
* Savoia-Marchetti SM.79: 100
* Savoia-Marchetti SM.81: 64
* Breda Ba.65: 12
* Varios tipos de hidroavións: uns 22 (9 CANT Z.501 foron enviados para axudar ás unidades navais en abril de 1937, xunto con 4 CANT Z.506 en xullo de 1938)
* Transportes militares de varios tipos: uns 53
* Transportes de tropas varios: uns 10
* Avións de adestramento e recoñecemento: 25 biplanos IMAM Ro.41, 36 IMAM Ro.37, 16 Caproni Ca.310, 10 Caproni A.P.1, 6 Breda Ba.28 e un feixe de Fiat C.R.20B
125px|miniatura|Círculo negro colocado nas ás dos avións
Os 276 destes avións superviventes ao final da guerra foron transferidos á nova Forza Aérea de Franco.

## Marcas 
Os símbolos de recoñecemento da unidade eran círculos situados nos lados das ás e na cola do temón. O símbolo das ás era completamente negro; posteriormente personalizado con símbolos brancos que ían dunha sinxela cruz ata deseños referidos a mandoa da *Lexión Cóndor* e da Aviación Nacional. O símbolo da cola era unha cruz negra sinxela nun campo branco, que lembraba ao distintivo de cola do posterior Exército do Aire español.
Zooplancto

[miniatura|250px|Un [Euphausiacea|eufausiáceo (krill).]]
[miniatura|250px|Un [copépodo.]]
Tradicionalmente dividiuse a comunidade planctónica en fitoplancto ou plancto vexetal e en **zooplancto** ou plancto animal.

Denomínase zooplancto á fracción do plancto constituída por seres que se alimentan por inxestión, de materia orgánica xa elaborada. Intégrana protozoos, é dicir, protistas diversos, fagótrofos que engloban o alimento fagocitándoo, e tamén por larvas de animais máis grandes, como esponxas, vermes, equinodermos, moluscos ou crustáceos e doutros artrópodos acuáticos, así como formas adultas de pequeno tamaño de crustáceos como copépodos ou cladóceros, rotíferos e fases xuvenís de peixes.

Son heterótrofos que oupan na cadea trófica as primeiras posicións de consumidores, alimentándose dos produtores primarios (compoñentes do fitoplancto), de organismos descompoñedores (como bacterias) ou doutros compoñentes do zooplancto. Algúns se alimentan de residuos orgánicos particulados.

En moitos casos os integrantes do zooplancto gardan unha gran proximidade sistemática con outros do fitoplancto, ás veces incluso son do mesmo xénero. Por exemplo, moitas algas unicelulares flaxeladas simultanean ou alternan a fotosíntese coa inxestión de alimentos orgánicos.

## Integrantes do holoplancto 
* Protozoarios
** Foraminiferos: Teñen unha casca de carbonato de calcio con perforacións por onde xorden prolongamentos para capturar o seu alimento. Son heterótrofos.
** Radiolarios: Móvense por pseudópodos. Posúen un esqueleto de sílice e teñen simetría radial.
** Ciliados: Presentan no seu corpo unha multitude de pequenos filamentos denominados cilios. Os ciliados mariños encóntranse xeralmente sobre as algas, nos sedimentos, e tamén sobre a pel dos peixes e no intestino de ourizos de mar.
** Tintínidos: Posúen unha cuberta orgánica, unha testa e, ao igual que os outros ciliados, móvense utilizando os cilios.
* Pluricelulares
** Medusas: Unha medusa pode ser un estado de desenvolvemento doutro pluricelular sésil, é dicir, que non ten mobilidade, polo que se relaciona co bentos, ou ser un organismo libre adulto. Logra a súa flotación grazas á súa forma de paracaídas. O seu corpo está formado fundamentalmente por auga (até o 98 %).
** Sifonóforos: Entre outras especies, as do xénero *Physalia* (fragata portuguesa).
** Copépodos: Son crustáceos que constitúen case o 70 % do zooplancto. Posúen dous pares de antenas (como todos os crustáceos), e o tórax está dividido en seis segmentos, cada un cun par de apéndices aplanados, e o abdome presenta cinco segmentos desprovistos de apéndices.
** Eufausiáceos: Nalgunhas latitudes forman o que se coñece co nome de **krill** (principal alimento das baleas).

## Integrantes do meroplancto ou plancto temporal 
* Larvas de invertebrados (non crustáceos nin equinodermos)
** Trocófora (moluscos, poliquetos)
** Veliger (moluscos)
* Larvas de crustáceos
** Nauplio, zoea, megalopa, cipris etc. 
* Larvas de equinodermos
** *Pluteus*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Plancto

### Ligazóns externas 
* *Plancton du monde* en Océanopolis.  Consultada o8/01/2013.
Pacios de Toutelle, Alais, Castro Caldelas

** Pacios de Toutelle** é un lugar da parroquia de Alais no concello ourensán de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas. Tiña 12 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 5 eran homes e 7 mulleres. Iso supón un mantemento da poboación respecto a 2010, cando tiña 12 habitantes (5 homes e 7 mulleres).
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Alais 
### Parroquias de Castro Caldelas 
## Notas
Gran Premio de Italia de 1966

O Gran Premio de Italia de Fórmula 1 de  (formalmente o '''XXXVII Gran Premio d'Italia**) celebrouse en Monza o 4 de setembro de 1966.

Foi a sétima rolda da tempada de Fórmula Un de . A carreira foi a 37º Gran Premio de Italia e o 32º, que se celebraba en Monza. A carreira levouse a cabo sobre 68 voltas ao circuíto de cinco quilómetros cunha distancia de carreira de 391 quilómetros.

A carreira foi gañada polo piloto italiano Ludovico Scarfiotti pilotando un Ferrari 312 na súa única vitoria nun Gran Premio. Scarfiotti gañou ao seu compañeiro de equipo, o británico Mike Parkes por cinco segundos. Parkes bateu ao piloto neozelandés Denny Hulme no seu Brabham BT20, por menos de medio segundo.

O líder por puntos no campionato Jack Brabham detívose cunha fuga de aceite no seu Brabham BT19 na sétima volta, conseguiu o seu terceiro campionato mundial, sendo o único piloto en converterse en campión do mundo nun coche da súa propia marca, cando o seu único posible rival John Surtees detívose cunha fuga de combustible no seu Cooper T81 24 voltas máis tarde.

## Informe da carreira 
Jack Brabham era o favorito con máis probabilidades para gañar o campionato, só John Surtees podía superalo, e só gañando as tres últimas carreiras. Non puido facelo por unha impresionante actuación dos pilotos de Ferrari no seu circuíto de casa. Honda trouxera un novo motor V12 de 3 litros e 370 CV para Richie Ginther, mentres que Dan Gurney tiña o seu motor Weslake e Graham Hill tiña o BRM H16. Lorenzo Bandini e Mike Parkes lideraron desde o inicio, o motor de Hill rompeu na primeira volta, seguido do abandono de Jackie Stewart na volta 5 cunha fuga de combustible, e logo de Brabham na volta 8 cun fallo de motor que recubriu o coche en aceite. Jim Clark no Lotus H16 movíase con forza a través da pista. Na volta 17, Richie Ginther tivo un terrible accidente, estrelándose fortemente contra as árbores e foi moi afortunado de saír con vida. Cando Clark entrou en boxes, Ludovico Scarfiotti, Parkes, Surtees disputaron o liderado ata que Surtees se retirou co tanque de gasolina roto que derramaba gasolina sobre os seus pneumáticos e poñía fin ás súas posibilidades no campionato. Denny Hulme avanzaba a través da pista no terceiro lugar. Pero a carreira foi para Scarfiotti, convertendose no primeiro italiano en gañar cun Ferrari en Monza desde Alberto Ascari en . Parkes completou a ledicia de Ferrari, xa que superou a Hulme en 0´3 segundos, acadando o segundo lugar. No medio de todas as celebracións, Jack Brabham coroouse campión.

## Clasificación 
## Posicións logo da carreira 
;Clasificación no campionato de pilotos

;Clasificación do campionato de construtores

* **Notas''': Só están incluídos os cinco primeiros postos en ambos os grupos de clasificación. Só os 5 mellores resultados contan para o Campionato. Os números sen paréntese son os puntos do campionato, os números entre paréntese son o total de puntos anotados. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Ligazóns externas
Seoane, Alais, Castro Caldelas

** Seoane** é un lugar da parroquia de Alais no concello ourensán de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas. Tiña 4 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE (2 homes e 2 mulleres), o mesmo número ca no ano anterior.

## Toponimia 
O topónimo deriva do latín , San Xoán.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Alais 
### Parroquias de Castro Caldelas 
## Notas
CP Areces

O **Club Patín Areces**, coñecido por motivos de patrocinio como **Areces L5**, é un equipo de hóckey a patíns fundado en 1965 na localidade de Grau, Asturias. Actualmente compite na segunda categoría do hóckey a patíns español, a Primeira División. Xoga os seus partidos como local no Polideportivo Municipal de Grau.

## Palmarés 
* **2 Primeira División:** 1993-94 e 2000-01
* **1 Copa do Príncipe:** 2007

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial do club 
* O CP Areces en www.okcat.cat
Casixordo, Folgoso, Castro Caldelas

**Casixordo** é un lugar da parroquia de Folgoso no concello ourensán de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 estaba deshabitado, o que supón unha diminución con respecto a 2011, cando tiña 1 habitante.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Folgoso 
### Parroquias de Castro Caldelas
## Notas
Limnoloxía

A **limnoloxía**, do grego λίμνη *límnē*, "lago", e λόγος, *lógos*, "coñecemento", é a rama da ecoloxía que estuda os ecosistemas acuáticos continentais (lagos, lagoas, ríos, pozas, marismas e esteiros), as interaccións entre os organismos acuáticos e o seu ambiente, que determinan a súa distribución e abundancia en ditos ecosistemas.

[miniatura|200x200px|O [lago Léman, o primeiro lago estudado pola limnoloxía.|esquerda]]
## Historia e características 
A limnoloxía non foi considerada como unha ciencia até a publicación de *A orixe das especies*, de Charles Darwin, a mediados do século XIX.

Nun principio, e até 1922, o termo limnoloxía cinguíase só ao estudo dos lagos, ano en que a Asociación Internacional de Limnoloxía incluíu todas as augas epicontinentais.

As masas de auga continentais son de grande importancia para o ser humano, xa que moitas son fonte de recursos básicos para a economía (auga potábel, alimentos) ou desempeñan un papel de depuración das augas.

Isto, ademais tense que compatibilizar coa convivencia de especies de flora e fauna que subsisten no medio, ou dependen del.

Por estas razóns, a limnoloxía converteuse nunha ciencia máis importante, necesaria para a xestión e conservación dos medios acuáticos.[miniatura|Lagoa do *Acebuche* no [Parque Nacional de Doñana en España. As zonas húmidas son os ecosistemas máis importantes dalgúns países, especialmente os europeos.|centro]]
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Oceanografía
* Ictioloxía

### Ligazóns externas 
* *Un termómetro para las aguas* Hispagua. 
* Limnetica (Internet) uma publicação electrónica da Associação Ibérica de Limnologia contendo principalmente elementos da edição impressa de Limnetica 
* Páxina web oficial da SIL, *Societas Internationalis Limnologiae* ou *International Society of Limnology*
CH Vila-Seca

O **Club Hoquei Vila-Seca** é un equipo de hóckey a patíns fundado en 1975 na localidade de Vila-seca, Cataluña. Actualmente compite na máxima categoría do hóckey a patíns catalán, a Nacional Catalana, aínda que chegou a xogar na OK Liga (a máxima categoría do hóckey a patíns do Estado español) en tres ocasións. Xoga os seus partidos como local no Pavelló Poliesportiu Municipal.

## Palmarés 
* **2 Primeira División:** 1996-97 e 2002-03

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial do club  http://www.okcat.cat/clubs/34/ch-vila-seca
* O CH Vila-Seca en www.okcat.cat
Gran Premio dos Estados Unidos de 1966

O **Gran Premio dos Estados Unidos de 1966** foi unha carreira de automobilismo de Fórmula Un, celebrada o 2 de outubro de 1966 no circuíto de Watkins Glen. Foi a oitava carreira da tempada de Fórmula Un de .

A carreira foi o noveno Gran Premio dos Estados Unidos (16º incluíndo as carreiras do Gran Premio de América 1908 a 1916). Foi o sexto que tivo lugar en Watkins Glen. A carreira levouse a cabo sobre 108 voltas ao circuíto de 3´78 quilómetros de lonxitude cunha distancia total de carreira de 408 quilómetros.

A carreira foi gañada polo piloto británico Jim Clark pilotando un Lotus 43 do equipo Lotus. Clark percorreu o circuíto para lograr o seu 20º triunfo no Campionato do Mundo por máis dunha volta. As restantes prazas do podio foron ocupados polos compañeiros de equipo en Cooper Car Company, o piloto austríaco Jochen Rindt e o piloto británico John Surtees nos seus Cooper T81.

Aínda que ningún dos Brabham finalizaron, o fallo do motor do Ferrari 312 de Lorenzo Bandini deulle a Jack Brabham un dobrete, o campionato do mundo de pilotos e o de construtores nun coche de fabricación propia.

## Clasificación 
## Posicións logo da carreira 
;Clasificación no campionato de pilotos

;Clasificación do campionato de construtores

* **Notas**: Só están incluídos os cinco primeiros postos en ambos os grupos de clasificación. Só os 5 mellores resultados contan para o Campionato. Os números sen paréntese son os puntos do campionato, os números entre paréntese son o total de puntos anotados.

## Notas 
Malia non anotar ningún punto, Brabham-Repco gañou o Campionato de Construtores a falta dunha carreira.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Doug Nye (1978). *The United States Grand Prix and Grand Prize Races, 1908-1977.* B. T. Batsford. ISBN 0-7134-1263-1
* Henry N. Manney (Decembro, 1966). "U. S. Grand Prix". *Road & Track*, 36-41.

### Ligazóns externas
O Castro de Caldelas, Castro Caldelas, Castro Caldelas

**O Castro de Caldelas** é unha vila da parroquia de Castro Caldelas no concello ourensán de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña 673 habitantes (315 homes e 358 mulleres), 4 menos ca en 2010 (320 homes e 357 mulleres).

É a capital do concello.

## Toponimia 
A orixe do topónimo é o latín , que fai referencia a unha fortaleza ou poboado fortificado.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Castro Caldelas 
### Parroquias de Castro Caldelas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Castro Caldelas
### Bibliografía 
*
O Real da Pousa, Castro Caldelas, Castro Caldelas

** O Real da Pousa** é un lugar da parroquia de Castro Caldelas no concello ourensán de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas. Tiña 10 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 5 eran homes e 5 mulleres. Iso supón un mantemento da poboación respecto a 2010, cando tiña 10 habitantes (5 homes e 5 mulleres).
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Castro Caldelas 
### Parroquias de Castro Caldelas 
## Notas
Europa (foguete)

**Europa** () foi o nome dunha serie de foguetes europeos desenvolvidos na década de 1960 pola ELDO (*European Launcher Development Organisation*) e composta polo **Europa I** e o **Europa II**.

## Historia 
Os foguetes Europa foron os primeiros lanzadores espaciais desenvolvidos por unha organización europea. O Europa I estaba formados por unha primeira etapa británica Blue Streak, unha segunda etapa francesa Coralie e unha terceira etapa alemá Astris, e o Europa II levaba unha cuarta etapa adicional P068. A cofia foi desenvolvida por Italia e os sistemas de seguimento do foguete, polos Países Baixos e Bélxica. Australia tamén participou no proxecto a cambiou do uso das instalación de lanzamento en Woomera. Só dous dos oito lanzamentos de proba tiveron éxito e o proxecto finalmente foi cancelado para dar paso ó desenvolvemento dos foguetes Ariane por parte da sucesora da ELDO, a ESA.

O plan para as probas dos foguetes tiña tres partes:

*Na fase 1 terían lugar tres voos suborbitais con tan só a primeira etapa para probar os cambios feitos nela para formar parte do foguete Europa e probar tamén algúns dos sistemas de guiado, seguimento e telemetría. Os lanzamentos fixéronse desde Australia occidental e realizáronse con éxito.
*Na fase 2 tamén habería tres voos suborbitais, coa primeira etapa Blue Streak e maquetas da segunda e terceira etapas. As maquetas serían substituídas en cada voo consecutivo polas correspondentes etapas funcionais: no segundo voo voaría unha segunda etapa funcional e no terceiro, a terceira etapa, completando o foguete.
*Na fase 3 levaríanse a cabo catro lanzamentos a órbita para declarar o foguete operativo en 1970.

De todas as fases, só a 1 finalizou con éxito. Todos os voos da fase 2 foron un fracaso, cos fallos concentrándose nas etapas 2 e 3. Para compensar os fallos, lanzouse un foguete adicional durante a etapa 2, que tamén fracasou. Fíxose un último intento cun Europa II, simplemente engadindo unha cuarta etapa, pero tampouco tivo éxito, poñendo fin ó programa de foguetes Europa. Tralo peche do programa, o Reino Unido abandonou a ELDO, dando fin ao mesmo tempo á organización. O programa de lanzadores renacería baixo a ESA e o liderado francés, o que daría lugar ós foguetes Ariane.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén
Quintela, Mazaira, Castro Caldelas

** Quintela** é un lugar da parroquia de Mazaira no concello ourensán de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña dezanove habitantes (once homes e oito mulleres), a mesma cantidade ca en 2010.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Mazaira 
### Parroquias de Castro Caldelas 
## Notas
Da Cor do Pecado

***Da Cor do Pecado*** é unha telenovela brasileira escrita por João Emanuel Carneiro, que se estreou na Rede Globo o día 26 de xaneiro de 2004 rematada o 28 de agosto de 2004. Contén 185 episodios.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Páxina Oficial
Culture Club

**Culture Club** é unha banda de pop inglesa formada en Londres nos anos oitenta que formaba parte do movemento New Romanticism. A banda está liderada por Boy George, quen se destacaba pola súa estética glam e transgresora. O son do grupo caracterizouse por combinar new wave e soul, con outros estilos como o reggae.

## Discografía 
* *Kissing to Be Clever* (1982)
* *Colour by Numbers* (1983)
* *Waking Up with the House on Fire* (1984)
* *From Luxury to Heartache* (1986)
* ''Don't Mind If I Do'' (1999)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do grupo
Os Cerdeiros

Como topónimo **Os Cerdeiros** é un fitónimo que indica a presenza de cerdeiras. Pode referirse a:

;En Galiza
***Os Cerdeiros**, lugar da parroquia de Paradela, do concello de Castro Caldelas;
***Os Cerdeiros**, lugar da parroquia das Cabanas, do concello de San Xoán de Río.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Pleusto

[miniatura|*[Physalia physalis*, un típico organismo pleustónico.]]
[miniatura|Dous [Pita cega|pitas cegas.]]
miniatura|*Azolla caroliniana*.

En ecoloxía denomínase **pleusto** ou **pleuston**, do grego πλευστόν *pleustón* "flotante", ao conxunto dos organismos que viven na delgada capa superficial existente na interface auga-aire dun corpo de auga, ou vivindo directamente sobre a tona da auga, e cuxos desprazamentos están fundamentalmente determinadas polo vento.

## Primeiro uso 
O termo *pleusto*, creado como analoxía lingüística de plancto, foi introducido na literatura científica por Carl Schroeter e Oskar Kirchner, nun artigo publicado en 1896 sobre a vexetación do lago Constanza (*Bodensee*).

## Descrición 
O concepto de *pleusto* está, en xeral, circunscrito aos organismos macroscópicos, ou agregados de organismos microscópicos que formam estruturas macroscópicas, incluíndo organismos que viven literalmente na interface aire-auga e que por esta razón dependen fundamentalmente da interrelación entre o corpo de auga e a atmosfera, e de fenómenos de fronteira como a tensión superficial.

Dado que os organismos do pleuston poden, en todo ou en parte, sobresaír da auga, son en xeral moi dependentes das correntes e dos ventos, nalgúns casos *navegando a vela* literalmente, a favor dos ventos e das correntes.

A pesar das semellanzas, e das fronteiras conceptuais relativamente indefinidas entre ambos os grupos, se o comparamos co neusto, o pleusto é moito máis susceptíbel á deriva inducida polo vento do que polas correntes.

Aínda que o neusto sexa xeralmente entendido como a comunidade de organismos que viven no interior da masa de auga xunto á superficie, a delimitación da fronteira co concepto de pleuston non está establecida polo de agora de forma consistente.

Un exemplo típico dun organismo pleustónico que vive literalmente veleando é a **carabela portuguesa** (*Physalia physalis*). Aínda que dotados de movementos propios e da capacidade de moverse sobre a película superficial, os insectos da familia dos *Gerridae* (Gerromorpha), os zapateiros, que dependen da tensión superficial, son outro exemplo de organismo pleustónico.

De acordo con Adolf Steuer, o pleuston diferénciase na acepción de Ernst Hentschel en:
* **Planctopleusto**: algas flotantes, medusas, salpas e organismos semellantes;
* **Nectopleusto**: cetáceos, peixes voadores, tartarugas mariñas;
* **Pteropleusto**: aves mariñas.

## Exemplos 
Exemplos de organismos pleustónicos son algunhas cianobacterias que forman masas flotantes, algúns gasterópodos, a carabela portuguesa (*Physalia physalis*), os fieitos dos xéneros *Azolla* e *Salvinia* e as plantas fanerógamas dos xéneros *Lemna*, *Wolffia*, *Pistia*, *Eichornia* e *Hydrocharis*, entre outros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Pleuston* na Encyclopædia Britannica.
Colour by Numbers

***Colour by Numbers*** é o segundo álbum da banda de new wave inglesa Culture Club, publicado en 1983.

## Lista de cancións 
Tódolos temas compostos por O'Dowd/Moss/Craig/Hay, excepto "Karma Chameleon" e "It's a Miracle", compostas por O'Dowd/Moss/Craig/Hay/Pickett.

;Cara A
# "Karma Chameleon" – 4:12
# "It's a Miracle" – 3:25
# "Black Money" – 5:19
# "Changing Every Day" – 3:17
# "That's the Way (I'm Only Trying to Help You)" – 2:45
;Cara B
#  "Church of the Poison Mind" – 3:30
# "Miss Me Blind" – 4:30
# "Mister Man" – 3:36
# "Stormkeeper" – 2:46
# "Victims" – 4:55
;2003 CD Bonus tracks
#  "Man-Shake" – 2:34
# "Mystery Boy" (Suntory Hot Whiskey Song) – 3:33
# "Melting Pot" – 4:31
# "Colour by Numbers" – 3:57
# "Romance Revisited" – 5:00

"Time (Clock Of The Heart)" foi incluída na edición xaponesa en vinilo.

## Formación 
* Boy George – voz
* Mikey Craig – baixo
* Roy Hay – guitarra, piano, teclados, sitar, sitar eléctrico
* Jon Moss – percusión, batería

### Músicos adicionais 
* Judd Lander – harmónica
* Phil Pickett – teclados, background vocals
* Steve Grainger – saxofón
* Patrick Seymour – frauta
* Helen Terry – coros
* Graham Broad – percusión
* Trevor Bastow – string arrangements
* Jermaine Stewart – coros
* Terry Bailey – trompeta
Patí Hoquei Club Sant Cugat

O **Patí Hoquei Club Sant Cugat** é un equipo de hóckey a patíns da localidade de Sant Cugat del Vallès, Cataluña. Actualmente compite na Primeira División, a segunda categoría do hóckey a patíns no Estado español.

## Historia 
O P.H.C. Sant Cugat comezou a súa andaina como club de hóckey en 1967, cando varios equipos comezaron a realizar os seus adestramentos. Con todo non foi ata o 8 de decembro de 1969 cando o equipo xogou os seus primeiros partidos, nos que se enfrontou ao decano do hóckey a patíns español, o Cerdanyola CH, como culminación de dous anos de escola.

O club comezou con dous equipos e uns 15 xogadores. Formouse o equipo sénior, que pasou a militar na Segona Catalana, e sentaron as bases do P.H.C. Sant Cugat formando a novos xogadores. A primeira pista do equipo sería a pista Méndez, unha pista descuberta.

En 1984, cos primeiros adestramentos, os rapaces que acudían á pista atopáronse o pavillón pechado. O daquela responsabletécnico Roc Mestres fixo cambiarse aos rapaces como se fosen adestrar e os puxo a patinar na rúa, o que provocou que en poucos minutos se producira un atasco que fixo acudir á zona ao concelleiro de deportes. Tras unha tensa reunión aclarouse a situación do malentendido.

## Cores 
O negro e o vermello son as cores que representan ácidade e que dende o principio estiveron ligados ó club, porén non sempre as dúas cores tiveron a mesma importancia e durante a década dos '80 o vermello cedeulle o protagonismo ao negro ata a actualidade.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Santo, Paradela, Castro Caldelas

** Santo** é un lugar da parroquia de Paradela no concello ourensán de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas. Tiña 9 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 4 eran homes e 5 mulleres. Iso supón un mantemento da poboación respecto a 2010, cando tiña 9 habitantes (4 homes e 5 mulleres).
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Paradela 
### Parroquias de Castro Caldelas 
## Notas
Gran Premio de México de 1966

O Gran Premio de México de Fórmula 1 de  celebrouse en Cidade de México o 23 de outubro de 1966. A carreira, que foi a novena e última da tempada de Fórmula Un de , a carreira foi o quinto Gran Premio de México. A carreira levouse a cabo sobre 65 voltas ao circuíto de cinco quilómetros cunha distancia de carreira de 325 quilómetros.

A carreira foi gañada polo piloto británico John Surtees pilotando un Cooper T81, a súa primeira vitoria desde que saíra da Scuderia Ferrari para unirse a Cooper Car Company. Surtees gañou ao recentemente coroado campión do mundo o australiano propietario-piloto Jack Brabham pilotando un Brabham BT20 por oito segundos. A unha volta, no terceiro lugar, tamén conducindo un Brabham BT20 quedou o compañeiro de equipo de Brabham o neozelandés Denny Hulme.

A vitoria de Surtees conferiulle o ascenso ao segundo lugar no campionato, pasando ao piloto austríaco Jochen Rindt do equipo Cooper.

## Clasificación 
## Posicións logo da carreira 
;Clasificación no campionato de pilotos

;Clasificación do campionato de construtores

* **Notas**: Só están incluídos os cinco primeiros postos en ambos os grupos de clasificación. Só os 5 mellores resultados contan para o Campionato. Os números sen paréntese son os puntos do campionato, os números entre paréntese son o total de puntos anotados.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Ligazóns externas 
*
Nogueira de Abaixo, Nogueira de Miño, Chantada

**Nogueira de Abaixo** é un lugar na parroquia de Nogueira de Miño, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. No ano 2011 tiña 11 habitantes segundo datos do INE e do IGE deles 6 eran homes e 5 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Nogueira de Miño 
### Parroquias de Chantada 
## Notas
Catedral de Coventry

miniatura|dereita|200px|A antiga e a nova catedral
A **Catedral de Coventry**, tamén coñecida como **Catedral de San Miguel**, é a sé do bispo de Coventry et da diocese de Coventry, situada en Coventry, Midlands do Oeste, Inglaterra.

A cidade tivo tres catedrais. A primeira foi a de *Santa María*, un convento, do cal só quedan algunhas ruínas. A segunda foi a de *San Miguel*, unha igrexa anglicana, que recibiu o nome de *catedral* posteriormente. Desta aínda queda a estrutura externa, despois de que a bombardearan na segunda guerra mundial. A terceira e actual *Catedral de San Miguel* construíuse trala destrución da anterior. Esta catedral é famosa na arquitectura do século XX.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:New Coventry Cathedral outside.jpg|Exterior da nova catedral
Ficheiro:Coventry Cathedral Ruins with Rainbow edit.jpg|As ruínas da antiga catedral.
Ficheiro:William Crotch - St. Michael&#039;s, Coventry - NORF NWHCM L1976.9.55.jpg|
Ficheiro:Coventry-cathedral-interior.jpg|A vella catedral en 1880
Ficheiro:CoventryCathedralSpire.jpg|A torre da antiga catedral hoxe en día
Ficheiro:Coventry Cathedral -from above-8.jpg|A nova catedral vista dende a torre da antiga
Ficheiro:Winston Churchill at Coventry Cathedral cph.3a18421.jpg|Winston Churchill visitando as ruínas da antiga catedral en 1941
Ficheiro:Ruins of the Old Cathedral -Coventry-5July2008.jpg|A torre que actualmente se utiliza como reloxo
Ficheiro:Bishop Huyshe Wolcott Yeatman-Biggs full.jpg|Tumba do bispo Huyshe Wolcott Yeatman-Biggs, o primeiro de Coventry
Ficheiro:Reconciliation by Vasconcellos, Coventry.jpg|Reconcilación de Josefina de Vasconcellos, na nave da antiga catedral
Ficheiro:Coventry Cathedral Baptistry window.jpg|Ventá do interior da catedral
Ficheiro:Coventry Cathedral font.jpg|Pía da catedral
Ficheiro:New coventry cathedral spire 14d06.jpg|Parte superior da torre da nova catedral
Ficheiro:Graham Sutherland Tapestry -Coventry Cathedral.jpg|Tapiz de Graham Sutherland

## Véxase tamén
A Veiga, Nogueira de Miño, Chantada

**A Veiga** é un lugar da parroquia de Nogueira de Miño, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2025 estaba deshabitado, o que supón unha diminución en relación a 2011, cando tiña 3 habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Nogueira de Miño 
### Parroquias de Chantada 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Chantada
Santibáñez de Ecla

**Santibáñez de Ecla** é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 75 habitantes (INE 2012).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do concello
Chiqui Fernández

**Carmen Fernández**, nada en Madrid o 27 de xuño de 1969, coñecida artisticamente como **Chiqui Fernández**, é unha actriz española.

## Biografía 
En televisión deuse a coñecer no ano 2001 a raíz dun papel secundario na serie *Periodistas*.

Máis tarde ficharía por *Un paso adelante*, onde estivo as últimas tempadas interpretando o papel de Puri, ademais de colaborar con personaxes episódicos noutras producións como *Hermanas*, *Hospital Central* e *Un lugar en el mundo*.

En 2005, e pouco logo de dar a luz ao seu primeiro fillo, grava a serie *Mujeres* ás ordes de Félix Sabroso e Dunia Ayaso, o seu primeiro papel como actriz protagonista. Nun principio, Televisión Española descartou a emisión da serie, que finalmente viuse un ano despois (último trimestre de 2006) na segunda cadea pública conseguindo uns máis que aceptables resultados de audiencia respecto da media de La 2 e tamén excelentes críticas.

En cine destacan as súas participacións con pequenos papeis en cintas como *Flores de otro mundo* (Icíar Bollaín) ou *Plenilunio* (Imanol Uribe). Varios curtos completan a súa filmografía.

En 2003 recibiu o premio da Unión de Actores á mellor actriz de repartimento por *Periodistas*. En 2007 fíxose co mesmo premio, esta vez na categoría de actriz protagonista de televisión, polo seu traballo en *Mujeres*.

En agosto de 2007 comezou a rodaxe doutra serie televisiva, a comedia *La familia Mata*, protagonizada por Elena Ballesteros e Daniel Guzmán e emitida por Antena 3.

Desde o 11 de setembro de 2011 estréase *Cheers* é a versión española, da que forma parte co papel de Dolores "Lola" Mendoza, emitida por Telecinco.

## Cine 
### Longametraxes 
**Una Palabra Tuya*
**Flores de otro mundo* (Icíar Bollaín)
**Plenilunio* (Imanol Uribe, 1999)
**Pulsiones* (Javier de la Torre, 2000)
**Deseo* (Gerardo Vera, 2002)
**Salir pitando* (Álvaro Fernández Armero, 2007)

### Curtametraxes 
**Garbanzos* (2000)
**Manchas* (2005)
**El Último Adiós* (2011)

## Televisión 
#### Personaxes fixos 
* *Periodistas* (2001-2002)
* *Un paso adelante* (2005)
* *Mujeres* (2006)
* *La familia Mata* (2007-2009), como Gloria.
* *Cheers* (2011-2012), como Dolores 'Lola' Mendoza.
* *Familia* (2013-), como Palmira.

#### Personaxes episódicos 
* *Hermanas* (1998)
* *Fernández y familia* (1998)
* *Hospital Central* (2000)
* *Un lugar en el mundo* (2003)

#### Outros 
* *La maja de Goya: El Musical* (1996), de Vicente Escrivá e Fuentes Vicente.

## Teatro 
* *La maja de Goya*, de Vicente Escribá (1996)
* *Pareja abierta*, de Dario Fo e Franca Rame (1998)
* *Cuento de invierno*, de Juan Pastor (2001)
* *Hombres, mujeres y punto* (2005)
* *¡Manos quietas!* (2010)
* *La Regenta* (2012)
Fragmoplasto

miniatura|300px|Formación do fragmoplasto e da placa celular durante a citocinese da célula das plantas. Esquerda: Fórmase o fragmoplasto e a placa celular empeza a ensamblarse no centro da célula. Cara á dereita: O fragmoplasto aumenta de tamaño tomando forma de donut cara á periferia da célula, deixando detrás no céntro a placa celular madura incompleta. A placa celular transfórmase na nova parede celular ao completarse a citocinese.

O **fragmoplasto** é unha estrutura específica das células das plantas en división formada por compoñentes do citoesqueleto celular e vesículas, que aparece durante a citocinese. O fragmoplasto serve como armazón para a ensamblaxe da placa celular, que é a estrutura precursora da parede celular divisoria, que separará as dúas células fillas.

O fragmoplasto é un complexo conxunto de microtúbulos, microfilamentos, e vesículas procedentes na súa maior parte do aparato de Golgi, e elementos do retículo endoplasmático, que se ensamblan en dous conxuntos opostos, que nas plantas son perpendiculares ao plano da futura placa celular durante o final da mitose. O fragmoplasto ten inicialmente forma de barril e fórmase a partir do fuso acromático mitótico entre os dous núcleos xa formados das células fillas mentres se está a reensamblar a envoltura nuclear arredor de ditos núcleos.

A placa celular fórmase inicialmente como un disco entre as dúas metades da estrutura do fragmoplasto. Nas plantas, mentres que se engade novo material á placa celular polos seus bordos, os microtúbulos do fragmoplasto van desaparecendo da zona central e desprazándose a zonas máis periféricas, e así ata chegar á parede do outro extremo e completar a formación da parede divisoria. Se na célula había un fragmosoma, o fragmoplasto e a placa celular crecen a través do espazo ocupado polo fragmosoma. Chegarán á parede da célula parental exactamente na mesma posición antres ocupada pola banda da preprofase.

Os microtúbulos e filamentos de actina do fragmoplasto serven de guía ás vesículas que levan o material da parede celular á placa celular en crecemento. Estas vesículas proceden do aparato de Golgi e fusiónanse formando a placa, e levan as moléculas precursoras que se ensamblarán na placa formando pectina, hemicelulosa e outros compoñentes da parede celular primaria.

## Notas
Sernande

Como topónimo **Sernande** pode referirse a:

;En Galiza
***Sernande**, lugar da parroquia de Nogueira de Miño, no concello de Chantada;
***Sernande**, lugar da parroquia de Farnadeiros, no concello do Corgo;
***Sernande**, lugar da parroquia de San Fiz de Cangas, no concello de Pantón;
***Sernande**, lugar da parroquia de Bouzoa, no concello de Taboada.

;Fóra de Galiza

;En Portugal
***Sernande**, freguesía do concello de Felgueiras;
***Sernande**, lugar da freguesía de Quirás e Pinheiro Novo, no concello de Vinhais.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Elena Tarrats

**Elena Tarrats Gómez**, nada en Barcelona, é unha actriz de cine e televisión española.

## Filmografía 
### Televisión 
* *La Sagrada Familia* (2011) como Carlota.
* *Ventdelplà* (2009-2010) como Gemma.
* *Gran Hotel* (2011) como Catalina.
* *Cuéntame cómo paso* (2012) como La Reme.
* *Familia* (2013-¿?) como Lidia.

### Cine 
* *Fairytale* de Marc Oller, como Bela dormente.
* *La verdadera historia de Caperucita roja y el lobo ¿feroz?* de Didac Cervera, como Carapuchiña vermella.
* *Mil Cretinos* de Ventura Pons.

## Discografía 
* *Ma. El poder de decidir* (2013): O seu primeiro disco en solitario, xunto coa pianista Yamini T. Prabhu. 
* *Cantos de Poeta* (2016): Primeiro disco de Gelria, trío de música galega.
Terminal punto de venda

miniatura|200px|Terminais puntos de venda nunha tenda.
**TPV** é o acrónimo de terminal punto de venda (en inglés "POS terminal" ou "Point of sae terminal"). Fai referencia ao dispositivo e tecnoloxías que axudan na tarefa de xestión dun establecemento comercial de venda ao público.

Estes locais poden contar con sistemas informáticos especializados que axudan nas tarefas de xestión do punto de venda mediante unha interface accesible para os vendedores que se denomina terminal de punto de venda ou TPV.

Os TPV permiten a creación e impresión do tícket de venda mediante as referencias de produtos, realizan diversas operacións durante todo o proceso de venda, así como cambios no inventario. Tamén xeran diversos reportes que axudan na xestión do negocio. Os TPV componse dunha parte hardware (dispositivos físicos) e outro software (sistema operativo e programa de xestión).

## Datáfono 
O nome datáfono, erroneamente chamado**TPV**, dáse ao equipo que se instala nos establecementos comerciais, empresas de servizos, bancos, hoteis, liñas aéreas... para que estes poidan realizar transaccións electrónicas cos cartóns de crédito ou débito dos bancos.

O antecedente do uso destes equipos remóntase aos anos 1970. Na actualidade estes terminais poden ser tamén sen fíos e o seu uso está amplamente estendido en todo tipo de establecementos: restaurantes, gasolineiras etc., xa que axiliza as operacións de venda e proporciona seguridade tanto a clientes como a prestadores de servizos. Desenvolveuse *software* de acordo coas necesidades de cada tipo de comercio e continuamente xorden actualizacións tanto de *hardware* como de *software*.
Datáfono

Un **datáfono** ou pasa cartóns, é un dispositivo compacto que, instalado nun establecemento comercial ou tenda, permite cobrar aos seus clientes (por rede telefónica, ou IP vía GSM, GPRS, Wi-Fi etc.) mediante tarxeta de crédito ou débito. Normalmente o datáfono dun comercio é proporcionado polo banco co que traballa.

Os datáfonos contan cun teclado, unha pequena impresora, un lector da banda magnética dos cartóns, un chip e un software para xestionar a operativa de venda e o protocolo de comunicacións. Habitualmente utiliza o servizo de transmisión de datos por vía telefónica.

O software que utilizan os datáfonos chámase kernel-EMV. EMV é un sistema de cifrado de datos que nos últimos anos está a ser implementado nos datáfonos.

## Ligazóns externas 
* excelec.com
Aureliano Pardo Villar

**Aureliano Pardo Villar**, nado en Arzúa o 18 de xaneiro de 1882 e finado en Padrón o 13 de xaneiro de 1957, foi un frade e escritor galego.

## Traxectoria 
Estudou latín e humanidades en Arzúa e ingresou no convento dominico en setembro de 1898. Cursou os primeiros anos de carreira no convento de San Xoán de Corias (Asturias) e os cinco últimos no convento de Santo Estevo de Salamanca. Foi destinado ás Misións de América, pero unha grave enfermidade retívoo na Península. En 1909, durante a convalecencia, asignárono ao convento do Carme de Padrón.

Dirixiu a Asociación Regional del Santo Rosario (1913) e foi bibliotecario e sancristán maior no convento de Padrón. Tamén foi socio colaborador do Seminario de Estudos Galegos. Estudoso da orde dos Predicadores en Galicia, no boletín católico *Logos* publicou cinco ensaios entre 1933 e 1936, no *Boletín de la comisión Provincial de Monumentos Históricos y Artísticos de Lugo* o artigo “El convento Santo Domingo de Vivero” e no *Boletín de la comisión Provincial de Monumentos Históricos y Artísticos de Orense* un artigo sobre o santoral (1937), que deu pé á publicación de *Santoral gallego* (1941). Colaborou en *Faro de Vigo*, *El Ideal Gallego* e *La Voz de Galicia* co pseudónimo de **León Yebra Oliver**.

Foi escollido membro correspondente da Real Academia Galega en 1934, e en 1941 nomeárono membro de número.
## Obras 
* *Los dominicos en Santiago. Apuntes históricos*, 1953.
## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
Pereira de Arriba, Pereira, Chantada

**Pereira de Arriba** é un lugar na parroquia de Pereira, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. No ano 2011 tiña 45 habitantes segundo datos do INE e do IGE deles 24 eran homes e 11 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Pereira 
### Parroquias de Chantada 
## Notas
Valle del Retortillo

**Valle del Retortillo** é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 191 habitantes (INE 2012).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do concello
Soilán, Pereira, Chantada

**Soilán** é un lugar na parroquia de Pereira, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña 23 habitantes (once homes e doce mulleres).
## Toponimia
O topónimo **Soilán** ten orixe no antropónimo de orixe xermánica  a partir da forma en xenitivo .

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Pereira 
### Parroquias de Chantada 
## Notas
Fractura umeral

Unha **fractura umeral** é unha fractura que afecta ao óso do mesmo nome, o úmero. Segundo a súa localización podemos falar de:

* Fractura umeral proximal
* Fractura da diáfise umeral
* Fractura umeral distal
Radio Líder

**Radio Líder** é unha rede de emisoras de radio pertencentes á empresa Cadena Noroeste de Medios de Comunicación S.A.. A súa sede central está situada na cidade da Coruña.

As súas emisións comezaron no ano 2001 da man do xornalista e escritor Diego Bernal por iniciativa do tamén xornalista Manuel Casal e coa colaboración de Javier Sánchez de Dios.

Na actualidade emite na FM en Galicia, Asturias, Cantabria e País Vasco.

## Emisoras en Galicia 
* Santiago de Compostela: 97.7
* A Coruña: 101.9
* Ferrol: 101.9
* Vigo: 91.1
* Ourense: 100.1
* Costa da Morte: 101.9
* Noia: 107.6
* Oviedo: 96.2
* Gijón - Avilés: 103.4
* Santander: 91.3
* Bilbao: 94.3

## Programas 
* *Matinal Líder* de luns a venres de 08:00 a 10:30
* *Fórmula éxitos* de luns a venres de 10:30 a 14:00 
* *Galicia Express* de luns a venres de 14:00 a 14:30 
* *Líder Sport* de luns a venres de 14:30 a 15:00
* *Fórmula éxitos* de luns a venres de 15:00 a 20:00
* *Al día*: de luns a venres de 20:00 a 21:00
* *Líder Sport* de luns a venres de 21:00 a 22:00

Tamén realiza desconexións locais.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Web de Radio Líder
Fragmosoma

[miniatura|Formación do fragmosoma nunha célula de planta moi vacuolada. De arriba a abaixo: 1) Célula en interfase cun vacúolo central grande. 2) Cordóns citoplasmáticos que empezan a penetrar no vacúolo. 3) Migración do núcleo ao centro da célula e formación do fragmosoma. 4) Complétase a formación do fragmosoma e formación da banda da preprofase (puntos vermellos dos extremos), que marca o futuro plano da [división celular.]]

O **fragmosoma** é un cordón de citoplasma con elementos citoesqueléticos, que empuxa o núcleo da célula vexetal cara ao centro da célula durante a división das célula das plantas moi vacuoladas. O fragmosoma fórmase no ciclo celular durante a preparación para a mitose na fase G2 da interfase, xusto despois da replicación do ADN. A diferenza das células animais, que adoitan ter un núcleo situado no centro da célula e vacúolos moi pequenos, as células das plantas a miúdo teñen un gran vacúolo central, que pode chegar a ocupar o 90% do volume celular e que relega ao núcleo a unha posición periférica afastada do centro. Para que teña lugar a mitose nestas células o núcleo debe ser movido cara ao centro da célula, para o cal se forma o fragmosoma.

Inicialmente, fórmanse cordóns citoplasmáticos que penetran no vacúolo central da planta e que orixinarán o camiño por onde se producirá a migración do núcleo. Sitúanse filamentos de actina ao longo destes cordóns citoplasmáticos, que empurran o núcleo cara ao centro da célula. Estes cordóns citoplasmáticos fusiónanse formando unha lámina transversal de citoplasma ao longo do que será o plano da futura división celular, formando así o fragmosoma. A formación do fragmosoma só é claramente visible naquelas células de plantas en división que están moi vacuoladas.

O fragmoplasto (conxunto de microtúbulos e vesículas que orixinan a placa celular) sitúase perpendicular ao fragmosoma e avanza desde o centro seguindo o plano do fragmosoma, desprazándose cara á periferia conforme vai formando a placa celuar. Cando remata a mitose, a placa celular deu lugar á nova parede celular divisoria situada ao longo do plano que ocupara o fragmosoma e fusionada coa parede celular parental nos puntos onde estaba a banda da preprofase.

## Notas