open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eliseo Seoane

**Eliseo Seoane Bardanca**, nado en Vilamaior (Santa Comba) o 1 de abril de 1915 e finado en Santiago de Compostela o 5 de maio de 1986,. En Santiago de Compostela foi profesor axudante de Química Orgánica (1945-1949), adxunto (1946-1954), profesor agregado de Química Orgánica na Universidade de Barcelona (1967-1974) e catedrático da mesma materia na Universidade de Valencia (1974-1985).

As súas investigacións e publicacións, coroadas por varias patentes científicas, acreditouno para traballar en universidades británicas como Birkbeck College, Chemistry Department Imperial College e na Universidade de Glasgow, xunto ao premio Nobel de Química, Derek Barton. En Londres elaborou estudos sobre os constituíntes de resinas vexetais Mastic, separando nelas por primeira vez dúas substancias, tirucalol e ácido oleanónico, e outras dúas descoñecidas ás que denominou ácido masticadienónico e ácido isomasticadienónico. Foi director dos departamentos de Química Orgánica de Barcelona e Valencia e do Consello Superior de Investigacións Científicas de España.

Presentou estudos no Internacional Symposium on Microchemical Techniques, en Pensilvania (EEUU), entre eles o seu traballo "Demostration of Funcional Groups in Indole Compouns by Micro Scale Reactions". Era membro da Real Sociedade Española de Física e Química, Boletín da Universidade Santiago de Compostela, Journal of the Chemical Society, Revista de Ciencia Aplicada, Ión, Tetrahedron e Información de Química Analítica, entre outras.

Realizou 105 traballos científicos editados coa súa sinatura, 22 teses de doutoramento dirixidas durante o seu maxisterio. Todo isto compaxinouno co seu labor de crego e franciscano concretado en diversos labores pastorais como catequese rural, predicación, ensino a futuros frades e publicación de escritos en revistas como *Liceo Franciscano* e *Verdad y Vida*. Cando finou, no Hospital Xeral de Galicia en Santiago de Compostela, contaba con 71 anos e foi soterrado na súa parroquia natal de Vilamaior.

## Obra 
### Ensaio 
* *Sulfamidas arsenicales*, 1949.

## Notas
UNVI

**Unidad de Vehículos Industriales S.A.** (**UNVI**) é unha empresa galega, fabricante de autobuses e carrozarías, con sede en Ourense e fundada en 1995. Dispón ademais doutra fábrica no Porto, Portugal. Ten 325 traballadores. Máis do 80% da produción anual destinase a mercados estranxeiros, os seus buses poden verse en cidades como Roma, Berlín, Barcelona, San Petersburgo, París ou Dubai. Tamén contan cun programa de prácticas remuneradas para alumnos de formación profesional do IES Universidade Laboral de Ourense.

## Notas
Lamelas, Veiga, Ortigueira

**Lamelas** é un lugar da parroquia de Veiga no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Sitúase xunto a Lamelas (Teixido, Cedeira).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Veiga 
### Parroquias de Ortigueira
Música das películas de Chano Piñeiro

***Música das películas de Chano Piñeiro*** é un EP que recolle once temas extraídos da banda sonora de distintas películas dirixidas por Chano Piñeiro. É a quincuaxésimo terceira casete da colección Fonoteca 92, foi publicado en 1992 pola Editorial Compostela de *El Correo Gallego*.

## Lista de cancións 
## Notas
Eleccións imperiais

[miniatura|As eleccións de [Matías de Habsburgo|Matías como emperador polos príncipes electores en 1612 representadas nun gravado contemporáneo.]]
As eleccións dun emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico era o proceso polo cal o rei dos romanos era elixido por un pequeno grupo dos príncipes máis grandes do reino, os príncipes electores. Isto era seguido pouco despois pola súa coroación como rei, orixinalmente en Aquisgrán e máis tarde en Frankfurt. Espérase entón que o rei marchara a Roma, para ser coroado emperador polo papa. En 1356, o emperador Carlos IV promulgou a bula dourada, que se converteu na lei fundamental pola que se elixían todos os futuros reis e emperadores. Despois de 1508, os gobernantes normalmente eran recoñecidos como " **Emperador electo** " despois da súa primeira coroación real.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Bula dourada
* Príncipe elector

## Notas
Magna Lykseth-Skogman

**Magna Elvine Lykseth-Skogman**, nada en Oslo o 6 de febreiro de 1874, e finada en Danderyd o 13 de novembro de 1949, tamén coñecida como **Magna Lykseth-Schjerven**, foi unha cantante soprano de ópera. Despois de debutar na Ópera Real Sueca en 1901 como Santuzza na *Cavalleria rusticana* de Mascagni, estivo comprometida alí ata 1918 converténdose na prima donna da compañía. Interpretou papeis principais nunha ampla gama de óperas, pero é lembrada en particular polas súas interpretacións wagnerianas, intepretando a Brünnhilde nas estreas suecas de *Siegfried* e ''Götterdämmerung' ', e Isolda en 1909. Considerada unha das cantantes de ópera suecas máis destacadas da súa xeración, foi galardoada coa medalla Litteris et Artibus en 1907 e converteuse en membro da Real Academia Sueca de Música en 1912.

## Traxectoria 
Magna Elvine Lykseth naceu na actual Oslo, Noruega (daquela Christiania, Suecia-Noruega), o 6 de febreiro de 1874. Completou os seus estudos en Christiania, e despois comezou a preparación da súa voz no Conservatorio de Christiana con Ida Basilier-Magelssen. En 1894 trasladouse a Estocolmo, onde foi alumna de John Forsell no Real Conservatorio de Estocolmo. Tamén estudou en Alemaña, adquirindo experiencia no Festival de Bayreuth. De 1901 a 1910, estivo casada co comerciante noruegués Olav Schjerven e dende 1911 co barón sueco Karl Skogman.

En 1898, debutou nun concerto antes de ir de xira por Suecia coa compañía de ópera de Oscar Lomberg, onde os seus papeis incluíron a Leonora en *Il trovatore* de Verdi e Philine en *Mignon* de Ambroise Thomas. En 1901, Lykseth fixo o seu debut na Real Ópera Sueca como Santuzza na *Cavalleria rusticana* de Mascagni, seguida de Marguerite na *Faust* de Gounod. During her engagement with the company until 1918, she became particularly successful in her Wagnerian roles, creating the Swedish premieres of Brünnhilde in *Siegfried* (1905) e *Götterdåmmerung* (1907), e en 1909 fixo o papel principal en *Tristan und Isolde*. Foi a intérprete convidada frecuente no Teatro Nacional de Oslo onde estreou *Tosca* (1908) de Puccini e *Aida* (1909) de Verdi. Debido ao seu amplo repertorio, fíxose moi popular en Suecia. Como resultado, ademais dunhas cantas actuacións convidadas en Dinamarca e Suecia, viaxou pouco. O seu amplo rango de voz e as súas actuacións escénicas contribuíron ao seu éxito na ópera italiana, incluíndo a Desdémona en *Otello*. Entre os seus moitos outros papeis estaban a de condesa en *As vodas de Fígaro* de Mozart, Leonora na *Fidelio* de Beethoven e Micaela na *Carmen* de Bizet.

Magna Lykseth-Skogman morreu en Estocolmo o 13 de novembro de 1949.

## Galardóns 
En 1907, foi honrada coa medalla sueca Litteris et Artibus e en 1912 converteuse en membro da Real Academia Sueca de Música.

## Notas
Callitriche stagnalis

***Callitriche stagnalis*** é unha especie de planta vascular acuática perenne. *C. stagnalis* prosperar nunha variedade de hábitats acuáticos e subacuáticos, especialmente aqueles que presentan non movemento de auga ou un movemento lento. Esta especie é capaz de prosperar tanto en hábitats de auga doce como de auga salobre.

### Introdución nos Estados Unidos 
O rexistro máis antigo de *C. stagnalis* en América do Norte procede de Nova York e Nova Jersey en 1861. E foi atopado por primeira vez na costa oeste en 1871 en Oregón. Aínda que o mecanismo exacto da súa introdución non está claro, a súa existencia suxire que puido ser liberado accidentalmente a través do transporte marítimo. A finais do século XIX converteuse nunha planta de acuario popular, crese que esta é a razón pola que a invasión non só se centra nas costas dos Estados Unidos e puido entrar nos estados do interior.

*Callitriche stagnalis* atópase en todos os estados do Atlántico medio (Nova York, Nova Jersey, Pensilvania, Maryland, Delaware e Virxinia Occidental), Virxinia, Tennessee, Alabama, Wisconsin, Montana, Washington, Oregón e California. En Nova Inglaterra, atopouse en Massachusetts, Connecticut e Maine.

### Ameaza invasiva 
miniatura| Esteira vexetativa densa de *C. stagnalis*.
Aínda que esta especie non supón unha ameaza para os humanos, ten o potencial de ameazar a vexetación nativa. Debido á capacidade desta especie de reproducirse por propagación clonal, *C. stagnalis* pode formar esteiras vexetativas grosas e localmente densas que poden desprazar a outra vexetación ao ocupar espazo e nutrientes limitados no medio.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Jepson Manual Treatment — especies introducidas en California. 
* USDA Plants Profile.
José Sueiro López

**José Sueiro López**, nado en Mesía cara a 1905, foi un labrego e político galego.

## Traxectoria 
Veciño de Céltigos. Logo do triunfo da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936 foi nomeado concelleiro de Frades en marzo, na comisión xestora presidida por Jesús Lodeiro Souto, e foi síndico da corporación. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado por rebelión na Coruña o 4 de setembro de 1937 xunto con Ramón Cabo Budiño, Jesús Sánchez Rodríguez, José Mirás, Antonio Sánchez Uzal, Manuel Pérez Tojo, José Pérez Cabo, José Díaz Vázquez, Antonio Sánchez Sánchez, Manuel Grobas Oliver, Antonio García Iglesias, Jesús Corral Ferrer, Manuel Mella Sánchez, José Vázquez Sánchez, Manuel Bermúdez Tizón, Constante Carro Bermúdez e José Bermúdez Fraga. Foi condenado a cadea perpetua. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en 1942.

## Notas
Matriz identidade

En álxebra linear, a **matriz identidade** de tamaño n é a  matriz cadrada  n\times n  con todo uns na diagonal principal e ceros no resto de posicións. Ten propiedades únicas, por exemplo, cando a matriz de identidade representa unha transformación xeométrica, o obxecto permanece inalterado pola transformación. Noutros contextos, é análogo a multiplicar polo número 1.

## Terminoloxía e notación 
A matriz identidade adoita denotarse por I_n, ou simplemente por I se o tamaño non é importante ou pode determinarse polo contexto. 

I_1 = \begin{bmatrix} 1 \end{bmatrix}
,\ 
I_2 = \begin{bmatrix}
1 & 0 \\
0 & 1 \end{bmatrix}
,\ 
I_3 = \begin{bmatrix}
1 & 0 & 0 \\
0 & 1 & 0 \\
0 & 0 & 1 \end{bmatrix}
,\ \dots ,\ 
I_n = \begin{bmatrix}
1 & 0 & 0 & \cdots & 0 \\
0 & 1 & 0 & \cdots & 0 \\
0 & 0 & 1 & \cdots & 0 \\
\vdots & \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\
0 & 0 & 0 & \cdots & 1 \end{bmatrix}.
Nalgúns campos, como a teoría de grupos ou a mecánica cuántica, a matriz de identidade denótase ás veces por un número 1 en letra grosa, \mathbf{1}, ou chámase "id" (abreviatura de identidade). Con menos frecuencia, algúns libros de matemáticas usan U ou E para representar a matriz de identidade, que significa "matriz unitaria"  e a palabra alemá  respectivamente. 

Outra nomenclatura pode ser I_n = \operatorname{diag}(1, 1, \dots, 1).Ou coa notación do delta de Kronecker : (I_n)_{ij} = \delta_{ij}.

## Propiedades 
Cando A é unha matriz de tamaño m\times n , temos que a multiplicación matricial pola matriz identidade seríaI_m A = A I_n = A.En particular, a matriz de identidade serve como a identidade multiplicativa do anel matricial de todas as matrices n\times n, e como elemento de identidade do grupo lineal xeral GL(n), que consta de toda matriz invertible n\times n  baixo a operación de multiplicación matricial.  Neste grupo, dúas matrices cadradas teñen a matriz identidade como produto exactamente cando son inversas entre si.

O determinante da matriz identidade é&nbsp;1, e a súa traza é n.

A matriz identidade é a única matriz idempotente con determinante distinto de cero. É dicir, é a única matriz tal que:

# Cando se multiplica por si mesma, o resultado é ela mesma.
# Todas as súas filas e columnas son linearmente independentes.

A raíz cadrada principal dunha matriz de identidade é ela mesma, e esta é a súa única raíz cadrada definida positivamente. No entanto, cada matriz de identidade con polo menos dúas filas e columnas ten unha infinidade de raíces cadradas simétricas. 

O rango dunha matriz de identidade I_n é igual ao tamaño n, é dicir:\operatorname{rank}(I_n) = n .

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Matriz binaria (matriz cero-un)
* Matriz elemental
* Matriz de uns
* Matriz de Pauli (a matriz de identidade é a matriz de Pauli cero)
* Matriz cero
Alfonso Soto

**Alfonso Carlos Soto Martín**, nado en Ribadavia en 1953, máis coñecido como **Alfonso Soto** ou simplemente como **Fon**, é un pintor galego.

## Traxectoria 
Con estudos en formación profesional, traballou como obreiro, primeiro en Vigo e logo en Ourense, desempeñando distintos oficios, actividade profesional que compaxinou coa pintura. Dedicouse ó estudo dos movementos artísticos do século XX, como o cubismo e o expresionismo, experimentou con diferentes técnicas e materiais como spray, acrílico, terra ou cartolina.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 20px
Tempada 1943/44 do Deportivo da Coruña

Durante a **tempada 1943/44** o **Deportivo da Coruña** competiu na Primeira División, acadando a duodécima posición.

## Persoal 
### Corpo técnico 
### Xogadores 
## Clasificación 
## Partidos 
### Pretempada e amigables 
### Primeira División 
### Promoción de permanencia 
### Copa do Xeneralísimo 
## Notas
Betanina

{{chembox
| Verifiedfields = changed
| Watchedfields = changed
| verifiedrevid = 444073517
|   Name = Betanina
|   ImageFile = Betanin.svg
|   ImageName =
|   ImageFile2 = Betanin ball-and-stick.png
|   IUPACName = (2*S*)-1-{2-[(2*S*)-2,6-dicarboxi-2,3-dihidropiridin-4(1*H*)-ilideno]etilideno}-5-(β-D-glicopiranosiloxi)-6-hidroxi-2,3-dihidro-1*H*-indol-1-ium-2-carboxilato
| Section1 = 
| Section2 = 
}}
A **betanina**, ou **vermello de remolacha**, é un glicósido colorante alimentario vermello natural obtido da remolacha; a súa aglicona, obtida eliminando por hidrólise a molécula de glicosa que contén, é a betanidina. Como aditivo alimentario o seu número E é **E162**.

A cor da betanina depende principalmente do pH e da temperatura; con valores de pH entre 4 e 5 é vermella azulada brillante, facéndose violeta azulada a medida que se incrementa o pH. Unha vez que o pH é alcalino a betanina degrádase por hidrólise, dando lugar a unha cor marrón amarelada. Os alimentos que se colorean con betanina deberían estar a pH entre 4.0 e 7.0, expostos a baixas temperaturas e protexidos do aire e a luz para conseguir unha máxima estabilidade da cor.

A betanina é un pigmento de tipo betalaína, xunto coa isobetanina, probetanina e neobetanina. Outros pigmentos contidos na remolacha son a indicaxantina e as vulgaxantinas.

## Fontes 
A betanina adoita obterse dos extractos de zume de remolacha; a concentración de betanina na remolacha vermella pode chegar a 300–600&nbsp;mg/kg. Outras fontes dietarias de betanina e outras betalaínas son os froitos dos cactos *Opuntia*, *Beta vulgaris* subsp. *vulgaris*, e as follas dalgunhas cepas de amaranto.

## Usos 
Os usos máis comúns das betaninas son para darlle cor a xeados e refrescos en po; outros usos son nalgúns doces como fondants, febras de azucre, coberturas de azucre, e recheos de cremas ou froitas. En caramelos procesados quentes, poden usarse se se engaden na parte final do procesamento. A betanina tamén se usa en sopas e produtos feitos con tomate e bacon. A betanina "non foi implicada como causante de alerxia alimentaria clínica cando se usa como axente colorante".

Pode utilizarse para colorear a carne e as salchichas.

Tamén ten unha actividade antimicrobiana e pode utilizarse como un axente antimicrobiano natural para a conservación dos alimentos.

## Degradación e estabilidade 
A betanina degrádase cando se somete á luz, calor e oxíxeno; polo tanto, utilízase en en produtos conxelados, produtos de curta vida nos andeis dos supermercados ou produtos vendidos secos. A betanina pode soportar a pasteurización en produtos con alto contido en azucre. A súa sensibilidade ao oxíxeno é maior en produtos cun alto contido de auga e/ou que conteñen catións metálicos (por exemplo ferro e cobre); os antioxidantes como o ácido ascórbico e os secuestrantes poden retardar este proceso, xunto cun empaquetamento axeitado. En forma seca a betanina é estable en presenza de oxíxeno.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Betalaína

### Bibliografía 
*
O Fontán, Rodís, Cerceda

**O Fontán** é un lugar da parroquia de Rodís no concello coruñés de Cerceda na comarca de Ordes. Forma un único núcleo xunto co Fontán (Xesteda).

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Rodís 
### Parroquias de Cerceda
Basilio Río Brenlla

**Frei Basilio Río Brenlla**, coñecido como "O padre Basilio", nado en San Salvador de Padreiro (Santa Comba) o 5 de outubro de 1913 e finado en Xerusalén o 17 de outubro de 1994, foi un misioneiro, teólogo, organista e procurador xeral de Terra Santa.

## Traxectoria 
Entre 1927 e 1930 cursou os estudos humanísticos no seminario franciscano de Herbón (Padrón) e vestiu o hábito da orde de San Francisco o 30 de xullo de 1930. Despois de estudar teoloxía en Santiago de Compostela, ordenouse sacerdote o 6 de xuño de 1941. Durante nove anos desempeñou o oficio de organista e dedicouse á ensinanza desta materia. Compaxinou este labor co de administrador dos centros franciscanos de Ponteareas e Herbón, así como o traballo apostólico coa xuventude Antoniana da vila de Ponteareas.

O 6 de novembro de 1950 incorpórase á Misión de Terra Santa. Alí, primeiro durante oito meses presta servizo no Santo Sepulcro, e logo é destinado á Procura Xeral de Terra Santa, no convento de San Salvador, onde permanece por espazo de 30 anos, co que acada o grao de procurador xeral (1968-1981) e convértese no derradeiro dos procuradores xerais en Terra Santa. En 1973, Río Brenlla recibe o recoñecemento da Encomenda da Orde de Isabel a Católica no madrileño palacio de Santa Cruz, de mans do subsecretario de Asuntos Exteriores, Gabriel Fernández.

Ao mesmo tempo entre 1951 e 1962 foi corista custodial e sempre traballou en Palestina nas obras de beneficencia, especialmente como membro do comité da parroquia latina de Xerusalén. Rematado o seu período como procurador en Terra Santa foi superior no Santo Sepulcro (1981-1983), en Betania (1983-1990) e en Caná de Galilea (1990-1993).

## Notas
Francisco Llanos Mas

**Francisco Llanos Mas**, nado en Valencia e finado en Vigo o 28 de xuño de 1928, foi un fotógrafo galego.

## Traxectoria 
Pintor e escenógrafo. Deu o salto á fotografía. Estableceuse en Vigo cara a 1880, onde abriu un establecemento de "fotografía artística y gran taller de ampliaciones". Colaborou coas súas fotografías en revistas. En 1911 presentou o Pabellón Infantil Guiñol que despois ofreceu películas e espectáculos líricos.

## Vida persoal 
Casou con Josefina Trápaga Ortize e foi pai de Francisco Miguel Llanos Trápaga e avó de Ángel Llanos González.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Foto Llanos Museo Etnolóxico de Ribadavia.
Francisco Miguel Llanos Trápaga

**Francisco Miguel Llanos Trápaga**, nado en Madrid o 22 de decembro de 1888 e finado en Vigo o 16 de decembro de 1956, foi un fotógrafo e fotoxornalista galego.

## Traxectoria 
Fillo de Francisco Llanos Mas, colaborou co seu pai no estudio de fotografía. En 1909 sacou a rúa a revista *Alegría*. A partir dos anos vinte colaborou en *Faro de Vigo* como redactor e fotógrafo. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 destruíu moitos clixés que poderían ser comprometedores para os vigueses de esquerda. Finou en Vigo o 16 de decembro de 1956.
## Vida persoal 
Casou en Vigo con Ángeles González Iglesias e foi pai de Ángel Llanos González.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Foto Llanos
Connellita

A **connelita** é unha especie mineral rara, un clorosulfato de cobre hidratado, de fórmula química Cu19(OH)32(SO4)Cl4·3H2O, que cristaliza no sistema hexagonal.

Preséntase como penachos de cristais aciculares moi delicados dunha fina cor azul, e asóciase a outros minerais de cobre de orixe secundaria, como a cuprita e a malaquita.

A súa aparición en Cornualla foi observada por Philip Rashleigh en 1802, e foi examinada quimicamente por primeira vez polo profesor de Edimburgo Arthur Connell en 1847, de quen recibe o nome.

A localidade tipo é Wheal Providence en Carbis Bay en Cornualla. Fóra de Cornualla atopáronse en máis de 300 lugares do mundo, incluíndo Almería, Badaxoz, Castelo Branco, Namaqualand en Suráfrica, Bisbee en Arizona (EUA) e Neuquén na Arxentina.

[centro|miniatura|350x350px|Estrutura cristalina de **Connellita**: *Código de cores:* [Cobre|Cu: cobre, S: oliva, O: vermello, Cl: verde; Célula: maxenta]]

## Notas 
## Véxase tamén 
* Cristal
* Cristalografía
* Sulfato de cobre (II)
Electrólito

[miniatura|235x235px|Gráfica da [condutividade eléctrica dalgúns electrólitos en función da súa concentración.]]
Un **electrólito** é un produto químico que conduce a corrente eléctrica. Úsase nas baterías para facer fluír os ións, producindo corrente. Os electrólitos ionizan cando se disolven en disolventes axeitados como auga. A maioría dos sales, ácidos e bases solúbeis son electrólitos. 

Un electrólito usado nas "células electrolíticas" leva os ións entre os eléctrodos da cela. As celas electrolíticas pódense utilizar para extraer os elementos químicos constituíntes e os compostos contidos na solución.

Unha concentración correcta de electrólitos é importante para a fisioloxía.

## Véxase tamén 
* Ánodo
* Cátodo
* Electrólise
Nostr

**Nostr** é un protocolo de rede descentralizado para sistemas de redes sociais distribuídos. O nome é o acrónimo da expresión inglesa "Notes and Other Stuff Transmitted by Relays" (en galego: "Notas e outras cousas transmitidas por relés"). Foi deseñada co obxectivo de fuxir da censura.

A primeira implementación coñecida de Nostr data do 7 de novembro do 2020, e foi creada polo desenvolvedor coñecido como fiatjaf. Esta persoa é considerada como a creadora de Nostr.

## Usuarios 
A data de abril do 2023, a audiencia principal de Nostr eran usuarios de Bitcoin. Jack Dorsey, o cofundador de Twitter, apoia publicamente a plataforma, e chegou a doar uns 250.000 dólares en bitcoin aos desenvolvedores do proxecto.

## Notas
Shiyan

, tamén coñecidos como **SY**, é o nome dunha serie de satélites da República Popular da China adicados a facer diversos experimentos e probar novas tecnoloxías no espazo. Os primeiros SY lanzáronse en 2004.

## Shiyan 1 e 2 
Shiyan 1 e 2 foron os dous primeiros satélites da serie Shiyan en ser lanzados. Os dous engalaron a bordo de foguetes Longa Marcha 2C, o primeiro o 18 de abril de 2004 e o segundo o 18 de novembro do mesmo ano. Tiñan unha masa de 204 kg e levaban un sistema experimental de imaxe dixital capaz de obter imaxes estereográficas da superficie terrestre con usos civís e militares.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*CZ-2C
*CZ-2D
*CZ-3C
*CZ-4B
*CZ-4C
*CZ-7A
*CZ-3B
*KZ 1A
*CZ-6
*CZ-11
*CZ-11H

*Lijian-1
A lei de Lidia Poët

***A lei de Lidia Poët*** (en ) é unha serie de televisión italiana creada por Guido Iuculano e Davide Orsini. A historia baséase vagamente na vida de Lidia Poët, a primeira avogada moderna de Italia.

Estreouse o 15 de febreiro de 2023 a través de Netflix, onde conta con opción subtitulada ao galego.

## Personaxes 
* Matilda De Angelis como Lidia Poët
* Eduardo Scarpetta como Jacopo Barberis
* Pier Luigi Pasino como Enrico Poët
* Sinéad Thornhill como Marianna Poët
* Sara Lazzaro como Teresa Barberis
* Dario Aita como Andrea Caracciolo

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Retrato de Tenochtitlan

miniatura|250px|Tenochtitlan, Tlatelolco e os volcáns, por Thomas Kole.
**Retrato de Tenochtitlan** (en ) é unha representación gráfica de Tenochtitlan e do val de México ao redor do ano 1518, creada en 3D por computadora polo programador neerlandés Thomas Kole. A recreación artística xera imaxes cribles da capital dos mexicas que se sobrepoñen a fotografías da moderna Cidade de México tomadas con drons polo enxeñeiro xeomático mexicano Andrés Semo.

## Desenvolvemento 
Kole creou as imaxes utilizando software de código aberto Blender, Gimp e Darktable no seu tempo libre entre 2022 e 2023. Kole baseouse en fontes publicadas e beneficiouse de consellos de expertos.

## Lanzamento 
As imaxes publicáronse na páxina web do proxecto en setembro de 2023, incluíndo un texto en náhuatl, traducido por Rodrigo Ortega Acoltzi do castelán. Os dereitos liberáronse con atribución obrigatoria baixo licenza Creative Commons BY 4.0.

## Recepción 
Retrato de Tenochtitlán chamou a atención de National Geographic en castelán e fíxose viral. Na súa primeira visita á Cidade de México de Kole, en febreiro de 2024, presentou o seu traballo xunto con Semo e Ortega no Museo Nacional de Antropoloxía de México. Unha semana despois presentaron o traballo no Centro Cultural Universitario Tlatelolco.

## Galería de imaxes 

Vista ocidental, direção Chapultepec.jpg|Visto cara ao oeste
Horizonte de Tenochtitlán.jpg|Tenochtitlan e o Popocatépetl
Vista aérea de Tenochtitlán.jpg|Vista de Tenochtitlan mirando cara a Tenayuca.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web
Marjorie Emory Simpson

**Marjorie Emory Simpson** (chamada de solteira Marjorie Tilghman Emory), nada en en Annapolis, Maryland, en 1910 e finada en 1950, foi unha escultora e deseñadora de moeda estadounidense.

## Traxectoria 
Marjorie Emory cursou os seus estudos artísticos na Escola de Escultura Rinehart, do Instituto de Belas Artes de Maryland, en Baltimore.

Nesa escola coñeceu o escultor William Marks Simpson, que exercía como profesor de Escultura, e con quen casou o 29 de xuño de 1937 en Anne Arundel, Maryland. A partir dese momento, Marjorie tomou como apelido o do seu marido e pasou a utilizar o seu apelido de solteira como segundo nome. A parella Simpson instalou un estudio artístico conxunto en Baltimore.

Xa desde a súa infancia, Marjorie E. Simpson amosou a súa afección pola escultura de animais, sinaladamente cabalos, e xa na súa madureza artística recibiu numerosas encargas de esculturas ecuestres, entre as que destacan unha serie de retratos de cabalos de Maryland, cara a 1940. Outra das súas obras máis destacadas foi unha réplica da estatua ecuestre do Marqués de Lafayette erixida en Baltimore, orixinal de Andrew O'Connor, que Simpson creou para a Exposición Nacional de Flores de 1936, onde ocupou un lugar destacado. mais o deseño final, caracterizado polo Selo de Norfolk no anverso e a maza cerimonial da cidade no reverso, non se completou ata o ano seguinte. Aínda que a moeda amosa a data de 1936 —a data do bicentenario—, a cuñaxe non se produciu ata 1937. A modo de marca de gravador, esta moeda amosa no seu reverso un monograma composto polas letras WMES, que recolle as iniciais dos nomes e os apelidos da parella de artistas.

Marjorie Emory finou en 1950, oito anos antes que o seu marido.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bowers, Q. D. (1991). ''*. Bowers and Merena Galleries, Wolfeboro. ISBN 978-0-943161-35-8
* Taxay, D. (1967). *An Illustrated History of U.S. Commemorative Coinage''. Arco, Nova York. ISBN 978-0-668-01536-3
The Eyes of the Dragon

***The Eyes of the Dragon*** é unha novela de fantasía creada por Stephen King. Publicouse por primeira vez como unha edición limitada de tapa dura en estoxo por Philtrum Press en 1984, ilustrada por Kenneth R. Linkhauser. A novela sería posteriormente publicada para o mercado masivo por Viking en 1987, con ilustracións de David Palladini. Esta edición comercial foi lixeiramente revisada para a súa publicación. A edición francesa de 1995 non reproduciu as ilustracións estadounidenses; incluía novas ilustracións de Christian Heinrich, e unha nova versión francesa de 2016 tamén incluía novas ilustracións de Nicolas Duffaut.

No momento da publicación, considerouse unha desviación do estilo de King, que era máis coñecido pola súa ficción de terror. O libro é unha obra de fantasía épica nun escenario case medieval, cunha batalla claramente estabelecida entre o ben e o mal, e a maxia xogando un papel protagonista. *The Eyes of the Dragon* titulouse orixinalmente *The Napkins*.

## Notas
Folklore do Mundo (Coro Liceo de Vilagarcía)

***Folklore do Mundo*** é un EP que recolle once temas de música folclórica interpretados polo Coro Liceo de Vilagarcía de Arousa, dirixido por Margarita Guerra. É a quincuaxésimo quinta casete da colección Fonoteca 92, foi publicado en 1992 pola Editorial Compostela de *El Correo Gallego*.

## Lista de cancións 
## Notas
Mercedes-Benz C112

O **Mercedes-Benz C112** é un prototipo de automóbil superdeportivo desenvolvido por Mercedes-Benz, que se presentou no Salón do Automóbil de Frankfurt en 1991 como un vehículo de produción. É un cupé bipraza con portas de á de gaivota.

## Equipamento 
O Mercedes-Benz C112 está equipado con coxín de seguridade, un elemento de seguranza pasiva que aínda non era moi común a principios dos anos 90.

O coche conta co Active Body Control, que foi deseñado para controlar a estabilidade do vehículo a través dunha combinación de resortes activos e sistema hidráulico en cada roda, ademais de sensores que monitorean os movementos do vehículo. A computadora do vehículo avalía a información dos sensores e axusta a suspensión en consecuencia.

Na súa época, o C112 tamén contaba coas actualizacións máis recentes en freos antibloqueo (ABS) e sistema de control antideslizante (ASR) que dividen a presión de freado entre as rodas dianteiras e as traseiras.

## Mecánica e prestacións 
Erixido na tradición do vehículo experimental C111, o C112 ten un motor V12 de 5987 centímetros cúbicos (6 litros), 48 válvulas e 402 HP (408 CV; 300 kW) que lle permite acadar unha velocidade máxima de 310 km/h e acelerar de 0 a 100 km/h en 4,9 segundos. A caixa de cambios é manual de 6 marchas.

## Produción 
Malia que Mercedes-Benz tiña a intención de fabricar este modelo, finalmente a marca decidiu non producir o vehículo mesmo após recibir 700 pedidos. Esta decisión probabelmente se debese á dificultade e os custos de trasladar naquela época toda a avanzada tecnoloxía do C112 a un coche de produción.

## Referencias 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Fotos e datos do C112 (en inglés).
* Especificacións do C112 en español.
Hibernia (personificación)

***Hibernia*** é unha personificación nacional de Irlanda que apareceu en debuxos, obras de arte e *charge*, especialmente no século XIX. 

## Representación e usos 
John Tenniel, ilustrador de *Alicia no país das marabillas*, realizou varias representacións de Hibernia. Era representada a miúdo como "irmá menor de Britannia" en publicacións como *Punch*, unha revista crítica co nacionalismo irlandés e descrita como unha rapaza atractiva e aparentemente vulnerábel, que, incapaz de defenderse por si mesma, frecuentemente recorre a Britannia para protexela. Por ese uso de parte dos unionistas, os nacionalistas irlandeses preferiron outras figuras como símbolos da nación irlandesa, tales como Ériu e Kathleen Ni Houlihan. 

Aínda así, o termo "Hibernia" continuou a ser empregado en diversos contextos polos nacionalistas, incluíndo a Ancient Order of Hibernians. A representación de Hibernia evolucionou co tempo, e unha estatua que mostra a unha Hibernia máis confiada, equipada con arpa e lanza, destaca na posición central sobre a General Post Office en Dublín, simbolizando o espírito a fortaleza de Irlanda.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 

* Illa de Irlanda
* Irlanda
* Irlanda do Norte
* Mitoloxía de Irlanda
* Éire
* Ériu
* Hibernia - nome latino da illa de Irlanda
* Britania - nome latino da illa de Gran Bretaña
* Britannia - personificación de Gran Bretaña
* Prosopopea
* Reino de Irlanda
* Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda
* Reino Unido (Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda do Norte, en inglés: *United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland*)
* Illas Británicas
* Gran Bretaña
* Bretaña (rexión do Edo. francés)
* Bretaña (rexión histórica)
* Imperio Británico
Hibernia (homónimos)

**Hibernia** é o nome latino clásico da illa de Irlanda.

**Hibernia** tamén pode referirse a:

* Varios topónimos nos Estados Unidos, Canadá, e Australia, como Hibernia en Queensland.

* Hibernian F.C. equipo de fútbol de Edimburgo que xoga con equipamento similar á selección irlandesa.

* *Hibernia* (locomotora), unha das dúas primeiras locomotoras ferroviarias en funcionar en Irlanda, e un tipo de locomotoras de vapor de Alemaña.
* *Hibernia* (barco), varios buques mercantes e da Royal Navy británica.

* Hibernia (personificación), figura usada ocasionalmente como personificación nacional de Irlanda
* Hibernian Rifles, pequena milicia irlandesa católica participante no Alzamento de Pascua.
* Hibernia Atlantic, un cable de comunicacións submarino transatlántico que conecta Canadá e os Estados Unidos con Irlanda e o Reino Unido.
* *Hybernia*, un sinónimo do xénero de trazas *Erannis.*

## Véxase tamén 
* Hibernación
* Hibernáculo
Loito

[miniatura|Tristeza inconsolábel: pintura de [1884 de Ivan Kramskoy.]]
O **loito** tamén chamado **luto**, **lucto** e **luito**, do latín *luctu*é unha forma social de expresar a perda ante a morte e o concepto designa tanto a propia dor e tristeza como a roupa ou determinados complementos que levan os familiares do finado durante un tempo. 

esquerda|miniatura|153x153px|Lazo de loito.

A través de diferentes elementos representativos, os familiares e a sociedade expresan ante a colectividade a dor polo sentimento de perda. Os elementos formais -roupas, cores e outros signos externos- varían segundo os países e culturas, e foron variando co paso do tempo. Na cultura occidental, a manifestación do loito exprésase mediante roupas de cor negra (*roupa de loito*), mediante o que os familiares mostraban ante a sociedade campesiña tradicional que mantiñan a memoria do finado. Esa mesma colectividade criticaba a quen o fixera mediante comentarios do tipo de "*non lle gardaron loito ningún*".

Hai tempo era habitual que toda a familia do finado vestisen de negro, tanto os adultos como os mozos e incluso nenos. Co paso do tempo, o loito deixou de ser tan rigoroso en homes e mozos, nos que abondaba o uso de gravatas -quen as usase- negras ou botóns negros na chaqueta, se ben as mulleres mantiñan o costume de vestir completamente de negro. Aínda así, hoxe en día tamén se suavizou moito o loito nas mulleres.

A duración do loito tamén é moi variable, e diferente entre homes e mulleres. Era usual que as viúvas mantiveran o loito toda a súa vida, no que se pode ver unha reprobación social cara ás segundas nupcias. De feito cando un viúvo ou viúva casaban de segundas podían sufrir as cornetadas ou cencerradas, burla píublica dos veciños fronte a súa casa.

Caso da morte de pais ou fillos, o loito podía manterse entre un e tres anos, e no caso de irmáns, tíos, netos, etc. duraba entre tres meses e un ano.

Pasado o tempo de loito, seguía un período de *alivio*, durante o que as mulleres podían vestir roupa gris ou branca con motivos negros para chegar, máis tarde, á roupa de cor. 

Durante o período de loito non se participaba en festas, romarías nin cousa semellante. Nos lugares onde era costume ir cantando de casa en casa os Reises, Aninovos ou Entroidos, non se paraba diante da casa, nin os nenos da casa podían participar en tales actos.

Dada a perigosidade da emigración, existía un tipo de loito para o home que emigraba ás Américas. Era certamente suave (unha saia negra, un pano negro) e e mantíñase ata recibir carta anunciando a chegada ó destino.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Fraguas Fraguas, Antón, en *Gran Enciclopedia Galega* 2003, s. v. *loito*
* Mariño Ferro, Xosé Ramón (2000): *Antropoloxía de Galicia*. Xerais, Vigo, 449-450.

### Outros artigos 
* a cor negra na cultura popular galega
* a viuvez na cultura popular galega
* a morte na cultura popular galega
* a morte na literatura popular galega
* cemiterio
* dó (psicoloxía)
* funeral
* tristura
Carmen Rodríguez Dacosta

**María del Carmen Rodríguez Dacosta**, nada en 1969 en Ourense, é unha avogada e política galega do PSdeG-PSOE.
[miniatura|*[Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2020*, papeleta do PSdG-PSOE na provincia de Ourense.]]

## Traxectoria 
Licenciada en dereito e Técnica de Riscos Laborais. Foi formadora en cursos de administración, xestión, documentación de empresas e outros entre 1994 e 1995. Dende 1996 é asesora xurídica da UXT.

Foi delegada da Consellería de Traballo na provincia de Ourense durante o goberno bipartito na Xunta de Galicia (2005-2009). Foi concelleira non electa de Persoal e Recursos Humanos no concello de Ourense dende 2009 ata 2013, ostentando a mesma responsabilidade con categoría de Directora Xeral dende 2013 ata 2015. Nas eleccións municipais de 2015 concorreu como número 2 da candidatura do PSdeG-PSOE en Ourense e foi elixida concelleira, cargo que ostentou ata as seguintes eleccións de 2019. Paralelamente foi Secretaria Xeral da Agrupación Local do PSdeG en Ourense (2012-2018).

En xullo de 2019 tomou posesión como deputada no Parlamento de Galicia en substitución do falecido Raúl Fernández. Nas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2020 revalidou a súa acta de deputada. Nas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2024 foi cabeza de lista do PSdeG-PSOE pola provincia de Ourense, revalidando novamente a súa acta parlamentaria.

## Vida persoal
Está casada co tamén dirixente socialista Ramón Alonso López, alcalde de Entrimo, co que ten 2 fillas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lista de deputados da XII Lexislatura do Parlamento de Galicia
Lyocell

[miniatura|[Colchón con Lyocell como material de cuberta.]]
O **lyocell** é unha fibra semisintética que se utiliza para facer téxtiles para roupa e outros fins. É unha forma de celulosa rexenerada que se obtén mediante a disolución de pasta de celulosa e a *dry jet-wet spinning* (fiación seca en chorro húmido). A diferenza do raión; que se fai polos procesos de viscosa máis comúns, a produción de Lyocell non usa disulfuro de carbono, que é tóxico para os traballadores e o medio ambiente. Lyocell foi orixinalmente marca rexistrada como **Tencel** en 1982.

" *Lyocell* " converteuse nunha marca comercial xenérica, utilizada para referirse ao **proceso Lyocell** para facer fibras de celulosa. A Comisión Federal de Comercio dos Estados Unidos define o Lyocell como "unha fibra composta de celulosa precipitada a partir dunha solución orgánica na que non ten lugar a substitución dos grupos hidroxilo e non se forman intermediarios químicos". Clasifica a fibra como unha subcategoría do raión.

## Usos 
Utilízase en moitos tecidos cotiáns. As fibras descontinuas ( *staple fibers* ) úsanse en roupa como denim, roupa interior, roupa casual e toallas. As fibras de filamento ( *filament fibers* ), que son xeralmente máis longas e suaves que as fibras descontinuas, úsanse en artigos que teñen un aspecto máis sedoso, como vestidos e camisas de vestir. O lyocell pódese mesturar con outras fibras como a seda, o algodón, o raión, o poliéster, o liño, o nailon e a la. Cando se mestura con outras fibras, o tecido resultante é moito máis forte, máis resistente ao desgaste e á rotura. O lyocell tamén se usa en cintas transportadoras, papeis especiais e apósitos médicos.

## Notas
Jean Paul

**Johann Paul Friedrich Richter**, máis coñecido como **Jean Paul** e ás veces como **Jean Paul Richter** ou só como **Richter**, nado en Wunsiedel, Baviera, Alemaña, e finado o 21 de marzo de 1763 en Bayreuth, Baviera, no 14 de novembro de 1825, foi un escritor novelista alemán e tivo moitos seguidores en Europa, sendo as súas obras moi populares no século XIX, a principios de século.

Polo seu enfoque sobre a conciencia e os soños, é considerado por algúns un precursor da psicanálise.

## Traxectoria 
### Orixe 
Era fillo dun ministro protestante e estudou teoloxía en Leipzig.

Utilizou o alcume de ***Jean Paul*** en referencia ao escritor Jean-Jacques Rousseau. 

### Obras de finais do XVIII 
Despois de 1787 publicou os seus primeiros contos famosos: *Auswahl aus des Teufels Papieren nebst einem nöthigen Aviso vom Juden Mendel* (1789, "Pasaxes escollidos dos papeis do demo xunto cun informe necesario sobre o xudeu Mendel"), *Maria Wuz* (1790) e *Die unsichtbare Loge* (1793, "A loxa invisible"). Con *Hesperus* (1795) alcanzou gran fama; despois viñeron obras importantes: *Blumen-, Frucht-, und Dornenstücke* (1796, "Pezas de flores, froitas e espiñas", tamén coñecido baixo o nome do heroe *Siebenkäs*), *Quintus Fixlein* (1796) e a novela didáctica *Titan* (1800-1803), a súa obra mestra.

### Obras do século XIX 
En 1804 estableceuse na cidade de Bayreuth, e alonxouse das ideas neoclásicas do pasado e dos románticos posteriores, perdendo o seu entusiasmo por elas, aínda que non perdeu o sentido do humor: *Dr. Katzenbergers Badereise* (1809, "A viaxe de baño do doutor Katzenberger") e *Des Feldpredigers Schmelzle Reise Nach Flätz mit forgehenden Noten* (1809, "A viaxe do capelán militar Schmelzle a Flätz con notas preliminares").

## Notas 
## Véxase tamén 
* Friedrich Hölderlin
* Friedrich Schiller
* Johann Gottlieb Fichte
* Johann Wolfgang von Goethe
* Literatura alemá
* Neoclasicismo
* Novalis
* Romanticismo
Anna Maleras Colomé

**Anna Maleras Colomé**, nada en Barcelona en 1940, é unha bailarina e coreógrafa coñecida pola súa tarefa de difusión da danza contemporánea en España. Foi pioneira da danza contemporánea e do jazz (danza do teatro e do cine musical). 

Colaborou con numerosos bailaríns, coreógrafos e profesorado de danza moderna, jazz e contemporáneo de varios países de todo o mundo. Titulouse polo Instituto do Teatro de Barcelona.

Formou parte como bailarina do Gran Teatro do Liceo coa compañía de Joan Magriñà. En 1967 creou a súa escola, chamada entón *Estudi Anna Maleras* e que posteriormente pasou a chamarse *Escola de dansa Anna Maleras*.

Na década dos 70 revolucionou a danza, cansada da oferta limitada que había até o momento (escola boleira de Barcelona ou de Madrid-Sevilla, flamenco, danza clásica española e danza clásica) incorporou a danza que se facía noutros países, e especialmente a danza moderna, o jazz, o claqué e o contemporáneo.En 1979 creou a compañía de danza *Grup Estudi Anna Maleras*, que dirixiu ata o ano da súa disolución, en 1989.

Foi nomeada vogal do Consello de Danza do Ministerio de Cultura en 1997 e dende 2009 pertence ao Consell d'Assessors Artístics do Gran Teatre del Liceu. De 1997 a 2004 formou parte do xurado do Local Nacional de Cataluña.

Formou grandes figuras como Francesc Bravo, Avelina Argüelles, Montse Colomé, Marta Almirall, Ramón Oller ou Cesc Gelabert. Como curiosidade, entre o seu alumnado estivo o escritor Luis Racionero. 
* 2004: Premio de l'Associació de Professionals de la Dansa de Cataluña.
* 1999: Premi Nacional de l'ensenyament de les Arts, en l'especialitat de dansa contemporània
* 1999: Premi Cesc Gelabert
* 1995: Medalla de Plata ao *Mérito a las Bellas Artes* del Ministerio de Cultura.
* 1988: Premio Nacional da Danza, de la Generalidad de Cataluña
* 1985: Premio a profesionalidade, da Universidade de Barcelona e Ràdio 4

## Notas 

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Anna Maleras Escola de Danza Anna Maleras
Weltschmerz

[alt=|miniatura| Melancólica figura dun poeta. [Gravado de José de Ribera.]]
''''* (do alemán, pronunciado [ˈvɛltʃmɛɐ̯ts]); literalmente *dor do mundo* ou *cansazo do mundo,* é un concepto literario que describe o sentimento experimentado por un individuo que entende que a realidade física nunca pode satisfacer as esixencias da mente,  resultando nun "estado de cansazo ou tristeza en relación coa vida derivada da aguda conciencia do mal e do sufrimento".

O termo foi acuñado polo autor romántico alemán Jean Paul Richter na súa novela de 1827 *Selina*, e na súa definición orixinal no *Deutsches Wörterbuch* dos irmáns Grimm, denota unha profunda tristeza pola insuficiencia do mundo ("*tiefe Traurigkeit über die Unzulänglichkeit der Welt* "). A tradución pode diferir segundo o contexto; en referencia ao "eu" pode significar "cansazo do mundo", mentres que en referencia ao mundo pode significar "a dor do mundo". 

Este tipo de weltanshauung ou cosmovisión foi visto retroactivamente como estendido entre varios autores románticos e decadentes como Jean Paul, o marqués de Sade, Lord Byron, Oscar Wilde, William Blake, Charles Baudelaire, Giacomo Leopardi, François-René de Chateaubriand, Alfred de Musset., Mikhail Lermontov, Nikolaus Lenau,  Hermann Hesse, e Heinrich Heine. e sinala que na década de 1860 a palabra foi usada ironicamente en Alemaña para referirse á hipersensibilidade destas mesmas preocupacións.

O termo é un xermanismo usado en galego e noutras linguas de orixe europea, como o inglés, castelán, portugués, catalán etc.

## Exemplos 
O significado moderno de Weltschmerz na lingua alemá é a dor psicolóxica causada pola tristeza que pode ocorrer cando un se decata de que as propias debilidades son provocadas pola insuficiencia e crueldade do mundo e das circunstancias (físicas e sociais).

En *Tropic of Cancer*, Henry Miller describe a un coñecido, "Moldorf", que ten receitas para  en anacos de papel no peto. John Steinbeck escribiu sobre este sentimento en dúas das súas novelas; en *East of Eden*, Samuel Hamilton séntao despois de coñecer a Cathy Trask por primeira vez, e coñécese como os *Welshrats* en *The Winter of Our Discontent* . Ralph Ellison usa o termo en *Invisible Man* en relación co patetismo inherente ao canto dos espirituais: "debaixo da rapidez do ritmo cálido había un ritmo máis lento e unha cova e entrei e mirei arredor e escoitei a unha vella cantando un espiritual tan cheo de Weltschmerz como o flamenco". Kurt Vonnegut fai referencia ao sentimento na súa novela *Player Piano*, na que o senten o doutor Paul Proteus e o seu pai. Na novela *Free Fall in Crimson*, de John D. MacDonald, Travis McGee describe  como "a ansia dun lugar que nunca viches".

## Véxase tamén 
* Dó (psicoloxía)
* Gnosticismo
* *Koyaanisqatsi*
* Melancolía
* Nihilismo
* *Pathos*
* Patoloxía
* Pesimismo
* Saudade
* Síndrome do mundo cruel
* Sufrimento
* *Sturm und Drang*
* Teoría da mente
* *Tikun Olam*
* *Ubi sunt''
Circuíto Municipal de Carballo

miniatura|Trazado do Circuíto Municipal de Carballo.

O **Circuíto Municipal de Carballo**, tamén coñecido como **Circuito de Bértoa** ou **Circuíto de Autocross de Carballo**, é un circuíto de carreiras situado na parroquia de Bértoa (Carballo). Utilízase habitualmente para carreiras de autocross.
## Historia
En 2002 fíxose cargo do circuíto a empresa Racer Center, e tras a súa renovación presentouse como "un centro deportivo único en Galicia". Porén, o recinto tan só se acolleu dúas probas e axiña caeu no abandono, mais recuperouse en 2008 con xestión municipal. É un dos poucos circuítos galegos do calendario do Campionato de España de Autocross.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Coro Ultreya (Fonoteca 92)

A quincuaxésimo sexta casete da colección Fonoteca 92 é un EP que recolle once temas de canto gregoriano e outras dúas polifonías interpretados polo Coro Ultreia, dirixido por Vicente Couceiro, gravado na igrexa do Mosteiro de Armenteira (Meis) o 23 de maio de 1992, publicado en 1992 pola Editorial Compostela de *El Correo Gallego*.

## Lista de cancións 
## Notas