Tromboxano

[miniatura|[Tromboxano A2.]]
[miniatura|[Tromboxano B2.]]
Os **tromboxanos** son lípidos do grupo dos eicosanoides. Reciben ese nome polo seu papel na formación de coágulos sanguíneos (trombose). Os dous principais tromboxanos son o tromboxano A2 e o tromboxano B2. Os tromboxanos caracterízanse quimicamente polo seu anel de 6 membros que contén un enlace éter. Os tromboxanos pertencen ao grupo dos prostanoides, xunto coas prostaglandinas e prostaciclinas.

## Produción 
[miniatura|250px|[Encimas e substratos asociados coa síntese de tromboxanos e prostaciclinas.]]
miniatura|250px|Síntese de eicosanoides.
A tromboxano-A sintase, un encima propio das plaquetas e doutros tecidos como o pulmonar, converte a prostaglandina H2 (un derivado do ácido araquidónico) en tromboxano A2 , e a partir deste fórmase o B2 ao romper un enlace éter.

## Mecanismo 
O tromboxano actúa uníndose aos receptores de tromboxano, receptores acoplados á proteína G, asociados á subunidade Gq da proteína G.

## Funcións 
O tromboxano é un vasoconstritor e un potente axente hipertensivo, e facilita a agregación plaquetaria.

Están en equilibrio homeostático no sistema circulatorio coa prostaciclina, un composto relacionado.
O mecanismo de secreción dos tromboxanos polas plaquetas aínda non está claro.

A súa principal función biolóxica é participar na hemostasia, é dicir nos procesos de coagulación e agregación plaquetaria. No sistema respiratorio, especialmente o TXA2, é un potente broncoconstritor. Debido á súa función na agregación plaquetaria, o TXA2 é importante para pechar feridas e hemorraxias.

## Papel do tromboxano A2 na agregación plaquetaria 
O Tromboxano A2 (TXA2), producido polas plaquetas activadas, ten propiedades protrombóticas, estimula a activación de máis plaquetas e incrementa a agregación plaquetaria.

A agregación plaquetaria conséguese por medio da expresión do complexo de glicoproteínas GP IIb/IIIa na membrana celular das plaquetas. O fibrinóxeno circulante únese a estes receptores en plaquetas adxacentes, e reforza o coágulo.

## Patoloxía 
Crese que a vasoconstrición causada polos tromboxanos xoga un papel na anxina de Prinzmetal. Os ácidos graxos omega-3 producen maiores niveis de TxA,3, que é relativamente menos potente ca o TxA2 e a PGI3; polo que hai un cambio no equilibrio que favorece a vasoconstrición e a inhibición da agregación plaquetaria. Crese que este cambio no equilibrio rebaixa a incidencia de infarto de miocardio e accidentes cerebrovasculares.

## Inhibidores 
Os inhibidores do tromboxano poden clasificarse en liñas xerais como inhibidores da síntese de tromboxano, e inhibidores do efecto diana do tromboxano.

Os inhibidores da síntese do tromboxano, á súa vez, poden clasificarse de acordo co paso da ruta de síntese que inhiben:
* O medicamento de amplo uso aspirina actúa inhibindo a capacidade do encima COX (ciclooxixenase) de sintetizar os precursores do tromboxano nas plaquetas. A baixas doses, o uso a longo prazo da aspirina bloquea irreversiblemente a formación de tromboxano A2 nas plaquetas, producindo un efecto inhibitorio na agregación plaquetaria. Esta propiedade anticoagulante fai que a aspirina sexa útil para reducir a incidencia de ataques ao corazón. 40&nbsp;mg de aspirina diarios poden inhibir unha grande proporción da liberación de tromboxano A2 máxima provocada de forma aguda, afectando menos á síntese de prostaglandina I2; porén, requírense maiores doses de aspirina para conseguir a súa inhibición.
* Os inhibidores da tromboxano sintase inhiben o encima final (tromboxano sintase) da ruta de síntese de tromboxano. O *ifetroban* é un potente e selectivo antagonista do receptor do tromboxano. O *dipyridamole* é tamén antagonista dese receptor, pero ten outros mecanismos máis de actividade antiplaquetaria.

Os inhibidores dos efectos diana do tromboxano son o antagonista do receptor do tromboxano, incluído o *terutroban*.

O *picotamide* ten actividade tanto de inhibidor da tromboxano sintase coma de antagonista do receptor do tromboxano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eicosanoide
* Prostaglandina
* Prostaciclina
* Leucotrieno

### Ligazóns externas 
* Lipid Library PROSTANOIDS - PROSTAGLANDINS, PROSTACYCLINS and THROMBOXANES.