IES Sánchez Cantón

O **Instituto de Ensino Secundario Sánchez Cantón** é un centro pertencente á rede pública de institutos da Xunta de Galicia, situado en Pontevedra. Leva o nome do polígrafo Francisco Javier Sánchez Cantón. Está situado no Verxel, a carón do río dos Gafos.

## O centro 
No instituto impártese Educación Secundaria Obrigatoria (ESO), Bacharelato e os títulos de Técnico Superior en Animación de Actividade Física e Deportiva, Técnico Deportivo en fútbol, Técnico Deportivo en balonmán, Técnico Superior en fútbol e Técnico Superior en balonmán. O Instituto Sánchez Cantón ten unha extensión no Centro Galego de Tecnificación Deportiva.

O centro conta cun paraninfo grande, aparcadoiro privativo, patio de deportes, pavillón polideportivo, biblioteca, cafetaría, varias aulas de audiovisual-informática, museo de ciencias naturais, museo de física e química, grupo de teatro, revista Cartafol etc.

## Historia
O Instituto de Pontevedra foi creado por Real Orde do 30 de outubro de 1845 ao abeiro do *Plan Xeral de Estudos* (plan Pidal), que creaba un centro de ensino secundario en cada capital de provincia. A súa localización inicial foi no convento de San Bartolomeu de Pontevedra (anterior colexio dos Xesuítas e desamortizado uns anos antes), actual edificio Sarmiento do Museo de Pontevedra. En 1880 acolleu parte da Exposición Rexional que acolleu a cidade.
miniatura|esquerda|O Instituto de Pontevedra (posteriormente IES Sánchez Cantón) estivo nas instalacións do actual IES Valle-Inclán entre 1929 e 1971.
Despois pasou ó edificio da Escola Normal de Maxisterio (pertencente despois á Deputación de Pontevedra), e en 1929 construíuse un edificio novo a carón das ruínas de San Domingos (IES Valle-Inclán). En 1963 o Instituto de Pontevedra dividiuse en Masculino e Feminino. O Masculino trasladouse á localización actual  a finais dos anos sesenta, inaugurada en 1971, e en 1973 recibiu o nome de Sánchez Cantón, historiador finado dous anos antes. O instituto estivo dirixido por Xosé Filgueira Valverde entre 1946 e 1976, ano da súa xubilación. O novo edificio presentaba problemas estruturais, e foi reconstruído de novo en 1986.

O Sánchez Cantón herdou do histórico Instituto de Pontevedra:

* A colección ornitolóxica doada por Víctor Seoane López en 1866.
* Diferentes pezas do Museo de Ciencias Naturais (herbarios, materiais didácticos, animais disecados …) e dos laboratorios de Física e Química.
* Arquivo onde se conservan memorias, expedientes e outros documentos fundamentais para coñecer a historia do Instituto e dos seus alumnos e profesores.
* Libros antigos da Biblioteca do centro.
* Retrato de Frei Martín Sarmiento mercado polo Instituto en 1859.

Por todo isto considérase o IES Sánchez Cantón como o herdeiro do antigo Instituto de Pontevedra (compartido co IES Valle Inclán, que herdou o edificio, e cos outros institutos da cidade) e tamén do Instituto Masculino de Pontevedra. Deste xeito pertence á REDE MUPEGA, que integra os institutos históricos de Galicia. Tamén participou activamente nas IV Jornadas de Institutos Históricos españois en xullo de 2010.

En 2022 ingresou con outros tres institutos históricos galegos na Orde de Afonso X O Sabio coa categoría de Placa de Honor.

## Profesorado 
Desde a súa creación foron pasando polo Instituto profesores como: Juan Antonio Saco y Arce, Luís M. Sobrino, Jesús Muruais, Andrés Muruais, Emilio Álvarez Giménez, Víctor Said Armesto, Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, Antón Losada Diéguez, Ramón Sobrino Buhigas, Carlos Sobrino Buhigas, Ernesto Caballero Bellido, Enrique Vidal Abascal, Bibiano Fernández Osorio-Tafall, Vicente García de Diego, Antón Iglesias Vilarelle...

Coa Guerra Civil do 36 hai expedientes de depuración: Bibiano Fernández Osorio-Tafall, Daniel Rodríguez Castelao, Echave Susaeta; e dous profesores ligados ao instituto: Antón Fraguas e Celestino Noya. Dous profesores da preparatoria son procesados e fusilados: Paulo Novás e Gonzalo Martín March.

Na posguerra prodúcese o paso fugaz de Antonio Blanco Porto e o pintor Laxeiro. Imparten docencia no instituto entre outros: Aquilino Iglesia Alvariño, Isidoro Millán González-Pardo, Marcelino García e, ademais, Xosé Filgueira Valverde.

Nos finais do século XX, entre outros: Manuel Luis Casalderrey, Adela Figueroa, Anxo González Guerra, Francisco Moldes Fontán, Antonio de Ron...

Despois de Filgueira Valverde o IES Sánchez Cantón foi dirixido por José Ramón Pereiró Rodríguez, Eladio Rodríguez Gandoy, Elena Santillán Pedrosa, Margariña Valderrama, Casimiro Mesejo González, Rafael Táboas Pastor, Eladio Otero López, Rocío Vieites e Carlos A. Rodríguez Blanco.

En 2018 o claustro do instituto contaba con 75 profesoras e profesores.

## Alumnado 
Nos primeiros anos o instituto de Pontevedra tiña entre 60 e 100 alumnos, en 1860 xa eran máis de 150. As mulleres puideron matricularse desde 1882.

Na primeira parte do século XX pasan polo instituto: Francisco Javier Sánchez Cantón, Xerardo Álvarez Limeses, Antonio Blanco Porto, José Loureiro Crespo, Carlos Sobrino Buhigas, Xosé Filgueira Valverde, Antón Fraguas, Fermín Penzol, Ramón María Aller, Antonio Puig Gaite, Antonio Palacios,Daría González etc

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web e historia do centro.
*Vídeo de benvida ao centro