Nephelium lappaceum

A **rambutaneira** (***Nephelium lappaceum***) é unha árbore da laurisilva tropical da familia *sapindaceae*, nativa da Insulindia, ten unha altura de 15 a 20 m, e o seu toro entre 50 e 60&nbsp;cm de diámetro. O seu froito, comestíbel e un dos máis coñecidos da zona, recibe o nome de **rambután** (do malaio *rambut*, "cabelos") e está estreitamente relacionado con outros froitos comestíbeis tropicais como o lichi, o longan e o mamoncillo (*Melicoccus bijugatus*). Malia ser nativa do arquipélago malaio, en Guatemala, O Salvador, Honduras, Costa Rica, Nicaragua, Panamá e México, coñéceselle coma *mamón chino* ou *lichas*, no Ecuador coma *achotillo* ou *rambután* e no Brasil coma *rambutã, rambutão* ou *rambotã*.

## Descrición 
miniatura|esquerda|Rambután
É unha árbore perenne que acada 10-20 metros de altura. As follas son alternas e pinnadas, de 10–30&nbsp;cm de lonxitude, con 3-11 divisións, cada unha de 5–15&nbsp;cm de lonxitude e 3–10&nbsp;cm de largo, coas marxes enteiras. As flores son pequenas, 2-2,5&nbsp;mm, non teñen pétalos e nacen dunha panícula terminal de 15–30&nbsp;cm de longura.

A árbore pode ser: macho, con flores estaminíferas soamente e polo tanto, sen froita; e femia, que se produce froita; ou ambos os dous hermafrodito).

O froito é unha drupa oval de 3–6&nbsp;cm de lonxitude e 3-4 de largo, nacen en acios de 10-20 xuntos. A pela é avermellada (raramente amarela ou alaranxada) e está cuberta por espiños macíos.

A froita ten unha polpa abrancazada e zumarenta, que pode ser moi aceda ou moi doce e melosa. A única semente de cor marrón ten 2–3&nbsp;cm de lonxitude e é velenosa, polo que non debe ser consumida coa polpa do froito. De ser así, cómpre expulsala do corpo.

## Produción 
* Esta árbore medra e produce mellor ao pleno sol. Pode sementarse en lombas ou en chairas sempre que non sexan moi húmidas.
* É boa idea sementala en liñas de cerca, áreas abertas, zonas abandonadas ou para substituír árbores mortas de cacao, xa que  pode servir de sombra para o cacao.
* O espazo que ocupa unha árbore adulta é de entre 8 e 10 metros de lado a lado.
* Só a árbore femia, que é hermafrodita, produce froitos e comeza a producir entre 4 e 6 anos. Cómpre eliminar ou enxertar a maioría de árbores machos.
* Unha árbore adulta pode producir até 400 quilos de froitos ao ano.

## Valor nutricional 
## Taxonomía 
*Nephelium lappaceum* foi descrita por Carl von Linné e publicada en *Mantissa Plantarum 1: 125*, en 1767.
;Sinonimia:

* *Dimocarpus crinitus* Lour.	
* *Euphoria crinita* Poir.	
* *Euphoria nephelium* Poir.
* *Euphoria nephelium* DC.	
* *Euphoria ramb-outan* Labill.
* *Scytalia crinita* Raeusch.	
* *Scytalia ramboutan* Roxb.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Árbore froiteira
* *Blighia*
* Korlan (*Nephelium hypoleucum*)
* Longan
* Lichi
* Mamoncillo

### Bibliografía 
* 
* Fruits of Warm Climates: Rambutan
* Know and Enjoy Tropical Fruit: Lychee, Rambutan and Longan
* Nephelium lappaceum (Sapindaceae)
* Sorting Nephelium names

### Ligazóns externas 
* Artigo da *Encyclopedia of Asian Food* (en inglés)
* Páxina web sobre o rambután (en inglés)
* Artigo de Verónica Murguía con referencias literarias acerca do rambután (en castelán)