Rimas (Bécquer)

As ***Rimas*** de Bécquer é o conxunto de poemas deste escritor sevillano do ‘tardorromanticismo español’. Foron publicadas trala súa morte con ese título. A obra é universalmente recoñecida como «a máis fonda e fina poesía do século XIX, en ton menor», malia que as opinións sobre ela foron moi variadas. Foi ridiculizada por Núñez de Arce, máis tamén eloxiada por Antonio Machado, Rafael Alberti e Federico García Lorca, e homenaxeada por Rubén Darío e Juan Ramón Jiménez. A primeira edición reunía 76 poemas breves, mentres que algunhas edicións posteriores inclúen até 96 pezas poéticas. Entre os estudos clásicos realizados sobre a obra destacan os de Rafael Montesinos, José Luís Cano ou Luis Cernuda. Nos aspectos formais, resulta innovadora a abundancia da rima asonante e os versos libres.

## *Libro de los gorriones* 
Bécquer deixou composto o manuscrito titulado *Libro de los gorriones: colección de argumentos, ideas y planes de cosas diferentes que se concluirán o no según sople el viento*, asinado en 1868 como «Gustavo Adolfo Claudio D. Bécquer», conforme o antedito documento, que se conserva na Colección de Obras Maestras de la Literatura da Biblioteca Nacional de España, en Madrid. 

Trala morte do poeta, ao parecer, sen coñecemento do manuscrito, os seus amigos Narciso Campillo e Augusto Ferrán recompilaron a obra de Bécquer –que ordenaron e revisaron con diversa, discutible e discutida fortuna–, e publicáronna nunha primeira edición titulada *Obras* en 1870.

En 1914, o hispanista Franz Schneider, tralas súas pescudas na Bibli*o*teca Nacional de Madrid, deu a coñecer o manuscrito do *Libro de los Gorriones*. Tratouse dun achado documental que implicaría unha nova revisión das *Rimas*. Isto débese á «aparición de poemas non publicados na edición de 1871, a súa distinta ordenación e a autoría das numerosas correccións do texto». Descoñécese o paradoiro do manuscrito entre 1868 e 1896, ano no que a Biblioteca Nacional llo comprou a Consuelo B. de Ortiz por vinte e cinco pesetas.

Rafael Montesinos, na súa edición revisada de 1995, presentou o corpo "definitivo" das *Rimas* e incluíu a *Introducción Sinfónica* escrita por Bécquer, seguida de 76 *rimas*. Como apéndices, achega «Las tres rimas rechazadas por Bécquer», amais de «Cuatro poesías publicadas por Ramón Rodríguez Correa, fuera del contexto de las *Rimas*, en la cuarta edición de las *Obras* (1885)», e unha «Poesía que no figura en las ediciones de Fernando Fé» (a titulada *La gota de rocío*). Montesinos engade outros dous apéndices, un co poema *Lejos, y entre los árboles*, e outro cos «Versos apócrifos de Ferrán y Campillo para la 1ª ed. (1871)».

## Contexto e estilo 
Manuel Altolaguirre considerou a poesía de Bécquer como a máis humana do Romanticismo español. Situado no nacemento da poesía moderna en termos cronolóxicos e estilísticos, semella que Bécquer intuíu dalgún xeito a gran repercusión popular que ían adquirir os seus versos co paso do tempo cando escribiu: «a poesía popular é a síntese da poesía».

O 20 de xaneiro de 1861, nunha análise publicada en *El Contemporáneo*, sobre a obra *La Soledad*, de Augusto Ferrán, poeta e amigo do sevillano, Bécquer escribe:

Max Aub preséntao como herdeiro de san Xoán da Cruz na loita contra «a imposibilidade de expresar os sentimentos». Lembra, amais, a influencia do «elemento feminino de Heinrich Heine» (que xa fora descuberto por Emilia Pardo Bazán e explicado por Díez-Canedo), que o sevillano talvez coñeceu a través das traducións que Eulogio Florentino Sanz realizara sobre a poesía de Heine. Aub tamén o enfronta ao seu contemporáneo Arthur Rimbaud. En efecto, responde as preguntas que o francés deixou sen contestar na súa carreira por ir alén na innovación poética «no nacemento da poesía moderna». Finalmente, Max Aub relaciónao tamén con Lord Byron, e percibe na poesía de Luis Cernuda a suma deste e mais do de Sevilla.

Así mesmo, os diferentes estudos críticos destacan a depuración do Romanticismo feita por Bécquer, e desposúen a expresión do ampuloso ou histriónico. Deste xeito, ábrese un novo estilo poético, evocado por poetas posteriores como Antonio Machado, José Martí ou Pablo Neruda.

De entre os numerosos estudos e investigacións, cómpre mencionar, ademais, os de Dionisio Gamallo Fierros (1948), de Jesús Domínguez Bordona e dos hispanistas norteamericanos Russell P. Sebold (1994) e W. S. Hendrix.

## Temática 
Malia supoñer unha notábel simplificación do conxunto de motivos poéticos incluídos nas *Rimas*, poderían destacar, en trazos xerais, catro temas ou bloques: 

*a poesía como inspiración innata
*o amor esperanzado e gozoso
*o fracaso amoroso
*a soidade que leva ao pesimismo

Tamén se sinala a insistencia no binomio «amor/traizón» e a súa «aparente sinxeleza expresiva». Como indicaba Aub, foxe da rima rica e consegue unha musicalidade interna nova no verso.

## Principais edicións 
A partir da selecta bibliografía reunida por Montesinos en 1995, poden seleccionarse como edicións capitais das *Rimas* –ou dos conxuntos de poemas de Bécquer así titulados–, os seguintes libros:

* *Libro de los gorriones*, edición facsímile con nota preliminar e transcrición de Guillermo Guastavino Gallent. Un estudo e transcrición das *Rimas* por Rafael de Balbín e Antonio Roldán. Madrid: Ministerio de Educación y Ciencia / Dirección General de Archivos y Bibliotecas, 1971.
* *Libro de los gorriones*, edición facsímile que reproduce a encadernación do manuscrito orixinal.
* Edición dentro do estudo *La semana pasada murió Bécquer*, de Rafael Montesinos.
* *Rimas*, edición de José Luis Cano. Madrid: Ediciones Anaya, 1965.
* *Rimas*, edición de Russel P. Sebold. Madrid: Espasa Calpe, 1994.
* *Rimas*, edición de Rafael Montesinos. Madrid: Cátedra, 1995.

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
* 

### Outros artigos 
* Cartas literarias a una mujer
* Leyendas de Bécquer