Homo sapiens sapiens

***Homo sapiens sapiens*** é a única especie viva do xénero *Homo* ou xénero humano. *H. sapiens* é a única especie que sobrevive do xénero *Homo*. *O homo sapiens* chámase ás veces "humanos anatomicamente modernos". ***Homo sapiens sapiens*** é a única subespecie sobrevivente dos *homo sapiens,* alén das extintas *Homo sapiens idaltu, Homo sapiens rhodesiensis* e outras propostas ou máis difusas como *homo sapiens arcaico.* 

## Orixe 
miniatura|300px| Representación esquemática da aparición de *H. sapiens* de especies anteriores de *Homo*. O eixo horizontal mostra a localización xeográfica; o eixo vertical mostra o tempo en millóns de anos atrás. As zonas azuis mostran presenza nun momento e lugar determinados.
A recente orixe africana dos humanos modernos é o modelo principal da orixe e dispersión dos humanos anatomicamente modernos.

A hipótese de que os humanos teñen unha única orixe foi publicada en *The Descent of Man* (1871), de Charles Darwin. O concepto está apoiado por un estudo do ADN mitocondrial actual, e con evidencias baseadas na antropoloxía física dos humanos fósiles. Segundo a evidencia xenética e fósil, as versións máis antigas do *Homo sapiens* evolucionaron só en África, hai entre 200.000 e 100.000 anos, cos membros dunha rama que abandonaron África hai 90.000 anos e ao longo do tempo substituíron a poboacións humanas anteriores como os Neandertais e o *Homo erectus*.

A recente orixe única dos humanos modernos no leste de África é a posición case consensuada da comunidade científica.   

A secuenciación do xenoma completo de Neandertal (*Neanderthal genome project*) suxire que os neandertais e algúns humanos modernos comparten algunhas antigas liñaxes xenéticas. Os autores do estudo suxiren que os seus descubrimentos son consistentes coa mestura de neandertais de até un 4% nalgunhas poboacións. Non se coñece o motivo desta mestura. En agosto de 2012, un estudo suxeriu que a superposición de ADN é un resto dun antepasado común tanto dos neandertais como dos humanos modernos. 

## Evolución 
O período de tempo para a evolución do xénero *Homo* a partir do último antepasado común é de hai aproximadamente 10 a 2 millóns de anos, o de *H. sapiens* a partir do *Homo erectus* hai aproximadamente 1,8 a 0,2 millóns de anos.

O estudo científico da evolución humana está principalmente relacionado co desenvolvemento do xénero *Homo*, pero normalmente implica o estudo doutros homínidos e homininae, como o *Australopithecus*. Os "humanos modernos" defínense como a especie *Homo sapiens*, da que a única subespecie viva é coñecida como *Homo sapiens sapiens*.

*Homo sapiens idaltu*, a outra subespecie coñecida, xa está extinta. *Homo neanderthalensis*, que se extinguiu hai 30.000 anos, ás veces foi clasificado como unha subespecie, "*Homo sapiens neanderthalensis*". Os estudos xenéticos suxiren agora que o ADN funcional dos humanos modernos e dos neandertais diverxeu hai 500.000 anos.

Do mesmo xeito, os exemplares descubertos da especie *Homo rhodesiensis* foron clasificados por algúns como subespecies, pero esta clasificación non é amplamente aceptada.

### Os primeiros fósiles da especie 
Ata hai pouco tempo pensábase que os humanos anatomicamente modernos apareceron por primeira vez no rexistro fósil de África hai uns 195.000 anos. Estudos de bioloxía molecular suxeriron que o tempo aproximado de diverxencia do antepasado común de todas as poboacións humanas modernas foi hai 200.000 anos.     O amplo estudo da diversidade xenética africana descubriu que o pobo ǂKhomani San (Khoisa) tiña a maior diversidade xenética entre as 113 poboacións distintas mostradas, converténdoas nun dos 14 "conglomerados de poboacións ancestrais". A investigación tamén puxo a orixe da migración humana moderna no suroeste de África, preto da fronteira costeira de Namibia e Angola. 

Na década de 1960 un xacemento arqueolóxico en Jebel Irhoud en Marrocos foi datado como uns 40.000 anos de antigüidade, pero foi redatado na década de 2000. Agora pénsase que ten entre 300.000 e 350.000 anos de antigüidade. A forma do cranio é case idéntica á dos humanos modernos, aínda que a mandíbula é diferente.

As forzas da selección natural continuaron operando sobre as poboacións humanas, con evidencia de que certas rexións do xenoma humano mostran selección nos últimos 15.000 anos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cerebro humano
* Corpo humano
* Ser humano