Oito

O **oito** (**8**) é o cardinal posterior ao sete e anterior ao nove. É o quinto número par, sendo o anterior o seis e o seguinte o dez. Trátase do primeiro número cúbico.

## Etimoloxía 
Procede do latín *octo*. 
* A forma neolóxica dá lugar a numerosas palabras como octaédrico, octaedro, octanaxe, octano, octante, octaviano, octeto, octocoraliarios, octogonal, octógono, octópodos, octosilábico, octosílabo, octoxenario, octoxésimo e óctuplo. 
* A forma patrimonial dá lugar a numerosas palabras como oitava, oitavado, oitavar, oitavino, oitavo, oitenta, oitentón, oitocentista e oitocentos.

## Evolución da grafía 
* O oito é *8* en algarismo arábico e *VIII* en algarismo romano.

## Familia léxica 
* Octoxenario: persoa de oitenta a oitenta e nove anos.
* Octoxésimo: ordinal e partitivo de oitenta (80º e 1/80).
* Óctuplo: múltiplo de oito, oito veces maior.
* Oitavo: ordinal e partitivo de oito (8º e 1/8).
* Oitenta: dez veces oito (80).
* Oitentón: persoa de idade aproximada de oitenta a oitenta e nove anos.
* Oitocentos: cen veces oito (800).

## Unidades de medida 
miniatura|200px|dereita|Indicadores en millas da estrada I-295 north en Rhode Island
No sistema anglosaxón de medicións:
* hai 8 onzas nunha cunca
* 8 pintas nun galón
* 8 furlongs nunha milla 
* aproximadamente 8 chiscos nunha culleriña

## Xeometría 
* O octaedro é un volume de oito faces planas.
* O octógono é unha figura plana de oito bordos e oito vértices.
* Un obxecto oitavado ten oito bordos ou faces.

## Literatura 
[miniatura|*[O divino sainete|Divino sainete* de Curros, publicado en 1888.]]
* Jenaro Marinhas del Valle (1952) *A serpe: conto de monifates en oito diálogos, acotacións e coros*.
* Jorge de Sena (1979) *Sobre esta praia: oito meditações á beira do Pacífico*.
* Katherine Neville (1990) *The Eight*. 
* Manuel Curros Enríquez (1888) *O divino sainete: poema en oito cantos*.

## Maxia 
* O cadro máxico de Mercurio ten oito casas.
* Empréganse oito candeas brancas para os rituais de protección xeral.

## Xeografía 
miniatura|200px|Bandeira de Andalucía. 
* Andalucía está formada por oito provincias: Almería, Cádiz, Córdoba, Granada, Huelva, Málaga, Sevilla e Xaén.
* O Grupo dos Oito (G8) agrupa aos sete países máis industrializados do mundo e máis a Rusia. 
* O portugués é lingua oficial de oito países: Portugal, Brasil, Angola, Cabo Verde, Guinea-Bissau, Guinea Ecuatorial, Mozambique, San Tomé e Príncipe e Timor Leste.

## Literatura 
* Un verso de arte menor é aquel con oito ou menos sílabas. 
* Un verso de arte maior é aquel máis de oito sílabas.
* Unha oitava ou unha copla de arte maior teñen oito versos.
* Un verso de oito sílabas é un octosílabo.

## Música 
* Número de notas dunha oitava.
* A ocarina é un pequeno instrumento de vento, feito de cerámica, sen chaves e xeralmente con oito orificios para os dedos.
* Un grupo de oito músicos é un octeto.
* Un oitavino é unha frautiña coa escala nunha oitava para cima dos sons correspondentes á frauta.

## Historia 
[miniatura|200px|[Henrique VIII, rei de Inglaterra (1491–1547).]] 
* Compartiron o refuxio con outras catro persoas, en total eran oito os ocupantes da “Casa de Atrás” con Anne Frank.
* Oito reis de Inglaterra chamáronse Henrique.
* Xoán IV Láscaris tiña só oito anos cando foi nomeado emperador do Imperio de Nicea en 1258, á morte do seu pai Teodoro II Láscaris.
* Oitocentista é o relativo ao anos mil oitocentos (século XIX).

## Deporte 
* No xadrez, cada lado ten oito casas.
* Oito son os equipos que chegan aos cuartos de final dunha competición. 16 os que chegan aos oitavos de final.

## Relixión 
### Budismo 
Unha roda con oito radios é o símbolo do Budismo.

### Celtismo 
Son oito as festividades solares anuais: 
* Samhain: 1 de novembro
* Yule (Solsticio de inverno): 23 de decembro
* Ymbolg: 1 de febreiro
* Ostara (Equinoccio de primavera): 21 de marzo
* Beltayne: 1 de maio
* Randaghâdh (Solsticio de verán): 21 de xuño
* Lughnassâdh: 1 de agosto
* Mabon (Equinoccio de outono): 22 de setembro

### Cristianismo 
miniatura|200px|Biblia pauperum.
* O oito é amentado 80 veces na Biblia. 
* Cando a terra foi cuberta polo Diluvio, Noé foi o "oitavo" en baixar a terra co fin de iniciar unha nova orde de cousas.
* O oito representa o primeiro dun novo período, a resurrección.
* A Biblia contén o rexistro de oito resurreccións individuais, ademais de Cristo e dos santos. 
* Oito papas con nome de Alexandre.
* Oito santos Simión.

### Ioga 
* Oito son os pasos da disciplina do ioga Pantajali.

### Masonería 
Oito principios fundamentais da masonería regular.

### Xudaísmo 
[miniatura|200px|dereita| [Kipá e **menorá** (Colección de Harry S. Truman)]] 
* Aos oito días de nacer, realízase a circuncisión aos nenos xudeus.
* Tradicionalmente sostense que a gran menorá (candelabro) do Templo de Xerusalén estivo aceso durante oito días, a pesar de que non había aceite dabondo para que isto sucedese.

### I-Ching 
Os oito trigramas do I-Ching son:
* ''Ch'ien*: o creativo: o ceo.
* *Chen*: o sucitativo: o trono.
* *K'an*: o abismal: a auga.
* *Ken*: o aquietamento: a montaña.
* *K'un*: o receptivo: a terra.
* *Sun*: o suave: o vento.
* *Li*: o adherente: a chama.
* *Tui*: o sereno: o lago.

## Natureza 
miniatura|200px|Polbo Galego.
* Os polbos son moluscos mariños da clase Cephalopoda e da orde Octopoda, que significa oito pés.
* É o número atómico do osíxeno.
* É o número de patas dos arácnidos.
* Un gas nobre ten oito electróns no seu último nivel de enerxía.
* Hidrocarburo saturado, molécula de oito átomos de carbono, que forma parte da mestura constituínte das gasolinas.
* A octanaxe é a escala que mide a resistencia que presenta un combustible para detonar prematuramente cando se comprime dentro do cilindro dun motor.
* Un octante é un instrumento astronómico de medida cun sector que comprende a oitava parte do círculo (45°).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Número
* Número enteiro
* Número cardinal

### Bibliografía 
* Blaschke, J. (2006) *Enciclopedia de las creencias y religiones*. Barcelona: Ed. Robinbook. 
* Chen, C. (2005) El número 8, en *Revista Aguas Vivas*, nº 32, marzo- abril. 
* Libau, K. (2003) *Numerología: Guía práctica''. México: Selector.