América

**América** (), as **Américas**, ou o **Novo Mundo** é unha división do mundo que se estende no Hemisferio Occidental desde o océano Ártico polo norte até case o océano Antártico polo sur, e está entre o océano Pacífico ao oeste, e o océano Atlántico ao leste. Está formado por dous subcontinentes (América do Norte e América do Sur), unidos por un estreito istmo. O seu nome deriva do explorador europeo Américo Vespucio.

É frecuente a sinécdoque de referirse con este nome aos Estados Unidos de América.

## Xeografía física 
Hai moitas semellanzas xerais entre os dous subcontinentes de América. Ambos os dous teñen montañas moi altas nas súas rexións occidentais e montañas máis pequenas no leste. Ademais, estas montañas occidentais e orientais están separadas por grandes extensións de terra chá. Os extremos de América no norte e no sur son ambos os dous máis fríos, e a terra no centro é máis quente e tropical. Tamén, cada continente ten un río importante, máis grande que todos os outros: o río Amazonas en Suramérica, e o río Mississippi en América do Norte.

## Etnografía 
A poboación americana está constituída polos descendentes de 3 grandes grupos étnicos e a súa mestura: amerindios e esquimós (que constituíron os habitantes autóctonos de América); europeos (de orixe británica, española, francesa, portuguesa, alemá, italiana e holandesa sobre todo), e africanos negros descendentes de escravos. Hai tamén outros emigrantes máis recentes, como os árabes de Oriente Medio e os chineses e xaponeses.

## Idiomas 
miniatura|300px
Fálanse varios idiomas europeos e indíxenas en América. O idioma máis falado en América é o español, falado como lingua nativa por máis de 350 millóns de persoas en moitas nacións, rexións, illas e comunidades ao longo do continente.

Outros idiomas importantes son *(enumerado por número de falantes)*:

* Inglés - 300-325 millóns de falantes nos Estados Unidos de América, Güiana, Illas Malvinas, a maioría do Canadá, e varias illas no mar Caribe.
* Portugués - 189 millóns de falantes, predominantemente no Brasil.
* Francés - Aproximadamente 10-15 millóns de falantes en Haití, Güiana Francesa, partes do Canadá, Saint-Pierre-et-Miquelon, e varias illas francesas no mar Caribe.
* Quechua - Falado por moita xente indíxena, 10-13 millóns, nos Andes, especialmente en Bolivia, o Perú e Ecuador.
* Guaraní - Aproximadamente 6 millóns de falantes no centro de Suramérica, predominantemente en Paraguai.

En menor medida, tamén se falan: 
* Aimará - lingua indíxena falada nos Andes, especialmente en Bolivia.
* Quiché - lingua indíxena falada en Guatemala e o sur de México.
* Náhuatl - lingua indíxena falada no centro de México por 1,5 millóns de persoas.
* Neerlandés - falado nas Antillas Neerlandesas, Aruba e Suriname.
* Mapuche (ou mapudungun) - lingua indíxena falada por aproximadamente 440 mil persoas en Chile e a Arxentina.

Coa inmigración, hai moitas comunidades onde se falan outros idiomas de todas as partes do mundo, especialmente nos Estados Unidos e no Canadá, dous destinos importantes para os inmigrantes.

O total de idiomas de América supera a centena.

## Historia 
Segundo a teoría máis aceptada actualmente, os amerindios descenden de grupos de cazadores-colleitadores de orixe siberiana que migraron a América polo estreito de Bering durante a última glaciación. A súa situación de illamento físico durante milenios respecto ás sociedades do Vello Mundo, permitiu o desenvolvemento de sociedades autónomas e moi orixinais, como os maias, os aztecas e os incas.

A partir de finais do século XV, produciuse a conquista europea do continente.

## Xeografía política 
Como resultado deste devir histórico, América conta actualmente cos seguintes países e dependencias:
Mapa de América|dereita|300px

### América do Norte 
* Canadá
* Estados Unidos de América
* México
* Groenlandia (Dinamarca)
* Saint-Pierre-et-Miquelon (Francia)

### América Central 
* Belize
* Costa Rica
* O Salvador
* Guatemala
* Honduras
* Nicaragua
* Panamá
* Antiga e Barbuda
* Aruba (Países Baixos)
* Bahamas
* Barbados
* Cuba
* Dominica
* Granada
* Guadalupe (Francia)
* Haití
* Xamaica
* Martinica (Francia)
* Porto Rico (Estados Unidos de América)
* República Dominicana
* San Cristobo e Nevis
* San Vicente e as Granadinas
* Santa Lucía
* Trinidad e Tobago
* Antillas Holandesas (Países Baixos)
* Illas Caimán (Reino Unido)
* Illas Virxes Americanas (Estados Unidos de América)
* Illas Virxes Británicas (Reino Unido)

### América do Sur 
* Arxentina
* Bolivia
* Brasil
* Chile
* Colombia
* Ecuador
* Güiana Francesa (Francia)
* Güiana
* Paraguai
* Perú
* Suriname
* Uruguai
* Venezuela
* Illas Malvinas (Reino Unido)

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* América Latina
* Descolonización de América