open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xordano Catalani

**Xordano Catalani**, tamén coñecido como **Xordano de Séverac** (fl. 1302-1330) foi un explorador de Asia e misioneiro dominico catalán coñecido por escribir as *Mirabilia descripta* ("Marabillas descritas") onde explica as marabillas de Oriente. Foi o primeiro ibérico que pisou a India, un dos primeiros europeos que foron alí como misioneiros e o primeiro bispo católico do subcontinente indio, nomeado polo papa Xoán XXII.

## Traxectoria 
### Misioneiro 
O freire Xordano, misioneiro en Oriente, foi considerado ao longo dos séculos, consecutivamente, portugués, italiano, catalán e francés. Porén, a bula papal que o nomea bispo menciónao como *Iordanus Catalani*, o que non deixa dúbidas sobre a súa nacionalidade (era común na época que os monxes –e tamén os bispos baixo o mesmo papado– fosen mencionados polo nome relixioso –de ordenación– e o xentilicio, como por exemplo, outro misioneiro, *Hieronymus Catalani* ou Xerome de Cataluña, bispo de Cafa). Con todo, un encabezamento probablemente apócrifo dunha copia latina posterior de *Mirabilia descripta*, agocha a súa condición de "catalanus" e o fai nativo ou oriúndo de "Severaco", quizais Severac del Castèl, ao nordeste de Tolosa, en Occitania. Xordano xa estivera en Persia algúns ans antes de unirse a un grupo de franciscanos que, cos xenoveses, foron enviados como misioneiros á China en 1320. Despois de partir de Ormuz, rumbo á China os freires arribaron ao porto de Tana (hoxe Thane), situado na illa de Salsete, preto de Bombai, que naquel momento era un dos portos principais da India. Foi durante estes anos en Aviñón cando escribiu a súa principal obra, as *Mirabilia descripta*.

Xordano non marchou de Aviñón antes de setembro de 1330, e fíxoo con cartas de recomendación para os gobernantes indios e o emperador de Etiopía, que eran zonas que formaban parte do seu bispado. Se ben xa houbera varios contactos a través doutros bispados de Persia e algúns misioneiros latíns xa chegaran alí, confiouse a Xordano a misión concreta de establecer relación directa cos gobernantes etíopes, pero non o fixo xamais. No que concirne á navegación, os seus escritos permitiron coñecer tecnoloxías que se incorporarían máis tarde en occidente, como a cabinas nos barcos para os comerciantes.

Na súa tripla división da India, a India Maior abrangue desde as Costas de Malabar ata a Cochinchina; mentres que a India Menor se estende desde Sind (ou quizais de Beluchistán) ás Costas de Malabar; e a India Media inclúe unha ampla rexión costeira sen definir ao oeste de Beluchistán, chegando ata Etiopía e os dominios do Preste Xoán.

Refírese á residencia do autor na India Maior e especialmente en Kollam, así como as súas viaxes por Armenia, o noroeste de Persia, a rexión do Lago Van, e Caldea; e subministra excelentes descricións das doutrinas dos parsis, dos costumes funerarios, do culto hindú ao boi, de ídolos e rituais, do *sati* ou suicidio das viúvas na pira funeraria do marido, así como das froitas da India, as súas aves, os seus animais en xeral e os seus insectos. Finalmente a súa pista pérdese e despois do 8 de abril de 1330 non se teñen máis noticias do bispo Xordano.

## Notas
Raimundo Viejo

**Raimundo Viejo Viñas**, nado en Vigo en 1969, é un politicólogo e político galego radicado en Cataluña.

## Traxectoria 
Licenciouse en Ciencias Políticas pola Universidade de Santiago de Compostela inicialmente e despois doutorouse na mesma e na Universidade Humboldt de Berlín. Como docente universitario, deu clase en Santiago, mais tamén na Chicago, na Pompeu Fabra e na de Lausana.

Como politicólogo ten tamén escrito en medios de comunicación, como *Tempos Novos*, *Diagonal*, *La Directa* ou Público. Tamén publicou libros que analizan os movementos políticos de raíz social, e en especial o 15-M.

Nos primeiros anos do século militou na agrupación Compostelá de Esquerda Unida, federación galega de Izquierda Unida. Nas eleccións municipais de 2015, preséntase como candidato na lista de Barcelona en Común, unha plataforma de esquerdas e cidadá encabezada por Ada Colau. A candidatura gaña as eleccións, Colau convértese en alcaldesa e Viejo pasa a ser concelleiro de Educación e Universidades no concello de Barcelona. Tamén foi concelleiro de distrito no barrio de Gràcia. Poucos meses despois, Viejo figurou nas listas de En Comú Podem pola provincia de Barcelona nas Eleccións Xerais de 2015, e resultou elixido deputado. A candidatura era de novo unha confluencia de forzas de esquerda e cidadáns de ámbito catalán. Como consecuencia de saír de deputado abandonou o seu posto como concelleiro.

## Obra 
* *La dansa de Medusa*. Barcelona: El Tangram, 2012 (con Marc Montanyès).
* *Les raons dels indignats*. Barcelona: Pòrtic, 2011 (editor).
* *Principis de la ciutat. Tres paradigmes normatius i la política contenciosa, Fundació Nous Horitzons, 2010. 
Tamén ten colaborado en volumes colectivos, entre eles *A praza é nosa*, de Marcos Pérez Pena (2011) ou *15-M: O pobo indignado'', de Alfredo Iglesias Diéguez (2011).

## Vida persoal 
É irmán do historiador do cinema e escritor Breixo Viejo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición
### Ligazóns externas 
* Conta de _mundus no Twitter 
* Web profesional
Cadaleito

Un **cadaleito** é a caixa onde se introduce o cadáver que vai ser soterrado. Tamén recibe os nomes de **ataúde**, **caixa** e **féretro**. Os cadaleitos son resistentee e impermeábeis, provistos no seu interior de material absorbente, usada para o acondicionamento, transporte e sepultamento de restos mortais humanos. En casos de cremación, as cinsas resultantes da incineración e moído dos ósos, gárdanse nun receptáculo denominado **urna cineraria**.

A palabra ataúde vén do árabe التبوت , *at-tābūt*; «caixón», «cofre»; e este do aramaico tēbūtā, e este do hebraico: tēbāh, e este á súa vez do exipcio: ḏb't.

## Historia 
Dende tempos remotos o ser humano procurou un xeito de preservar os corpos daqueles mortos que tiñan un valor significativo en vida. 
Algunhas culturas da antigüidade depositaban o cadáver nunha tarima para que ficase exposta aos elementos e noutros casos (como aínda se fai na India) incinerábanse.

Cando o home de acordo ás súas crenzas requiriu preservar o corpo e abeiralo dos elementos concibiu a idea dun elemento funerario que tivese esas condicións, como grandes vasillas de greda cocida nas que o defunto se colocaba en posición fetal ao interior, tamén foron feitos de arxila e de pedra ou madeira con forma de caixa, ou antropomorfa, como foi no caso da cultura exipcia. Noutras culturas utilizábanse envolturas con forma de fardos funerarios ou esteiras vexetais, co fin de resgardar o cadáver.

### Época contemporánea 
Dende a época contemporánea é unha caixa, que pode ser de diferentes materiais, normalmente de madeira rústica ou de boa calidade, na que se deposita o cadáver para o protexer na súa exposición, transporte e soterramento.

Existe toda unha industria arredor da construción de cadaleitos, fabrícanse de madeira elaborada e vernizada, cun acolchamento no seu interior, que pode levar un vidro que se usa só unha vez para o velorio, ou ben, poden ser semiabertos. Nalgúns casos extráselles o ar para evitar unha descomposición rápida e teñen accesorios como caixas nos que se depositan algúns obxectos que foron valiosos para o finado estando en vida, posúen agarradoiras de metal, abrazadeiras, e nalgúns casos moi suntuosos, un interior de luxo.
## Galería de imaxes

Buenos Aires - Cementerio de la Recoleta - 200808b.jpg|Cadaleitos nun mausoleo do Cemiterio da Recoleta, Buenos Aires
Landseer Edwin-Old Shepherds Chief Mourner 1837.jpg|''The Old Shepherd's Chief Mourner'' (Edwin Landseer, 1837)

Pasamento Alonso Montero.jpg|Cadaleito de Xesús Alonso Montero

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Sartego ou sarcófago, sepulcro de pedra.
Antonio Dieter Moure

**Antonio Dieter Moure Areán**, nado en Ourense en 1951, é un mestre e empresario galego, presidente da Confederación de Empresarios de Galicia.

## Traxectoria 
Licenciado en Arte e director dun centro de formación profesional privado da capital ourensá, o colexio Valle Inclán, que fundou en 1975, ostentou varios cargos relacionados co asociacionismo empresarial e máis tamén con outros tipos de asociacionismo. Foi presidente da Federación Galega de Balonmán, é impulsor do colectivo de valorización do románico O Sorriso de Daniel, e tamén parte do equipo directivo da Confederación de Empresarios de Galicia durante oito anos, baixo a presidencia de Antonio Fontenla. Tamén como dirixente empresarial foi presidente das empresas de formación de Ourense e secretario da asociación española de empresas dese mesmo sector.

A finais de 2015 Moure presentou a súa candidatura para suceder o dimitido Fernández Alvariño. Enfrontouse a outro candidato nado en Ourense, José Manuel Pérez Canal, a quen se impuxo en xaneiro de 2016 por unha escasa marxe. Porén, só uns meses despois, aínda antes de se facer o ano de mandato, presentou a súa dimisión.

## Notas
Miguel Alvariño

**Miguel Alvariño García**, nado nas Pontes de García Rodríguez o 31 de maio de 1994, é un arqueiro galego que compite na modalidade de arco recurvo. Foi campión de Galicia, de España e de Europa e gañou cinco medallas nos Xogos Europeos (dúas de ouro e tres de prata), nas edicións de 2015 e 2023. Participou nos Xogos Olímpicos de 2016.

## Traxectoria 
Comezou a practicar tiro con arco no club Sílex da súa vila natal. Campión galego en diversas ocasións e categorías, o seu primeiro resultado de importancia a nivel estatal foi a medalla de bronce no campionato cadete de 2011. Repetiu esa medalla dous anos máis tarde, en 2013, xa en categoría absoluta. Internacionalmente, foi bronce por equipos no Grand Prix de Francia de 2012, e prata no mundial da categoría júnior na modalidade de parellas mixtas, a canda Mirene Etxeberría.

En 2014 clasificouse para representar a España nas probas da Copa do Mundo, e participou por primeira vez no campionato de Europa, que se celebrou en Armenia. En 2015 gañou a medalla de ouro na categoría individual na primeira edición dos Xogos Europeos, celebrada en Bakú, mentres que obtivo a medalla de prata disparando por España na competición por equipos.

Recibiu unha bolsa da Fundación Telefónica para prepararse para participar nos Xogos do Río, en 2016. Xa no Brasil, caeu nos dezaseisavos de final contra o coreano Lee Seung-yun. Conseguiu tamén unha praza para os Xogos Olímpicos de 2020, pero tralo adiamento destes por mor da pandemia de COVID-19, a Federación Española volveu poñer en xogo a praza, sendo esta para Dani Castro, tamén pontés e compañeiro seu no Sílex. En xuño de 2021 proclamouse campión de España, tras derrotar na final a Yun Sánchez.

En xuño de 2022 proclamouse en Múnic campión de Europa de tiro con arco na modalidade de recurvo, despois de derrotar nas semifinais a Dani Castro e na final ao alemán Florian Unruh. Ademais, conseguiu a medalla de prata na competición por equipos, na que participou con Dani Castro e Pablo Acha, ao perder a final contra o equipo italiano.

En 2023 participou en Cracovia nos seus terceiros Xogos Europeos, dos que regresou con tres medallas. A primeira delas conseguiuna de ouro, ao gañar a proba de arco recurvo por equipos mixtos, xunto a Elia Canales, mentres que obtivo pratas nas probas individual e masculina por equipos. En marzo de 2024 anunciou a súa renuncia a participar no torneo de clasificación para os Xogos Olímpicos de 2024, coa intención de preservar a súa saúde mental ante o esgotamento psíquico que estaba a padecer.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil de Twitter
Freebase

**Freebase** foi unha base de coñecemento colaborativa composta por metadatos creados principalmente polos membros da súa comunidade. Tratábase dunha base de datos en liña recompilados dende diferentes fontes, incluíndo contribucións wiki individuais. O obxectivo de Freebase era crear un recurso global que permitise á xente e ás máquinas acceder á información dun xeito máis efectivo. Desenvolveuna a compañía de software estadounidense Metaweb e botou a funcionar en marzo de 2007. Porén, o 16 de xullo de 2010 foi adquirida por Google. O proxecto Knowledge Graph de Google comezou a funcionar en parte grazas a Freebase.

Os datos de Freebase estaban dispoñíbeis para uso comercial e non comercial baixo a licenza Creative Commons, abríndose tamén un API e un RDF para programadores.

O 16 de decembro de 2014, Knowledge Graph anunciou que pecharía Freebase nos vindeiros seis meses e que axudaría a trasladar os datos a Wikidata. Dende marzo de 2015, os datos de Freebase son só de lectura e non admiten a incorporación de nova información. O 16 de decembro de 2015, Google anunciou oficialmente que Knowledge Graph API substituiría a Freebase API e finalmente freebase.com desapareceu oficialmente o 2 de maio de 2016.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
La Sirena del Norte

***La Sirena del Norte*** foi un periódico editado en Viveiro en 1918.

## Historia e características 
Apareceu o 24 de agosto de 1918, para substitutir a *Pro Neutralidad*. Estaba dirixido por Fernando Pérez Barreiro e os redactores eran membros da Juventud Católica de Viveiro. Continuou a orientación xermanófila do seu antecesor e tamén a numeración. Cesou co número 6.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Lugo
Tamandua

[miniatura|250px|*[Tamandua mexicana*.]]
***Tamandua*** é un xénero de mamíferos placentarios da orde dos pilosos, familia dos mirmecofáxidos, que comprende dúas especies de osos formigueiros centro e suramericanos, tamén coñecidos vulgarmente como **tamanduás**, moi similares en aspecto e costumes, que se diferencian basicamente pola súa distribución xeográfica.

## Características 
Os tamamduás miden até 1,20 m de lonxitude, dos que 60&nbsp;cm corresponden á cola, que é cilíndrica, cónica, prénsil (adaptación á súa vida arborícola) e espida na súa parte inferior e no ápice. A súa pelaxe é curta, mesta e áspera, formada por pelos brillantes co aspecto de serdas, que sobresaen dunha sutil capa laúda; a súa cor é amarela dourada, cunha especie de chaleco negro no lombo, flancos e ombros.

O seu fociño é alongado (aínda que non tanto como o do oso formigueiro xigante) e convexo, adaptado especialmente para a súa alimentación. As orellas son arredondadas, proporcionalmente máis granes que as do oso formiguiro xigante. Outra diferenza con respecto a esta especie é que a cola carece de flocos de pelos longos, e está adornada tan só por unha mancha irregular negra.
* *Dryoryx* Gloger, 1841
* *Tamanduas* Cuvier, 1829
* *Uroleptes* Wagler, 1830
* *Uropeltes* Alston, 1880

### Clasificación 
Na actualidade recoñécense no xénero as seguintes dúas especies:

'*Xénero *Tamandua'''* Gray, 1825
* *Tamandua mexicana* Saussure, 1860 - tamanduá mexicano ou setentrional
* *Tamandua tetradactyla* (Linnaeus, 1758) - tamanduá de catro dedos ou meridional

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Kowalski, Kazimierz (1981): *Mamíferos. Manual de teriología*. Madrid: H. Blume Ediciones. ISBN 84-7214-229-9, p.&nbsp;341.
* McKenna, Malcolm C. & Bell, Susan K. (1997): *Classification of Mammals Above the Species Level*. Nova York: Columbia University Press. ISBN 0-231-11013-8.
* Nowak, Ronald M. (1999): *Walker's Mammals of the World*. 6ª ed. Baltimore, Maryland, EE. UU.: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-5789-8.
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M., eds. (2005): *Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference* 3rd ed. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-0.
* VV. AA. (1968): *Enciclopedia Salvat de las ciencias. Tomo 6. Animales vertebrados*. Pamplona: Salvat, S. A. de Ediciones, pp.&nbsp;78–83.

### Outros artigos 
* Pilosos
* Mirmecofáxidos
* Oso formigueiro xigante

### Ligazóns externas 
* *Tamandua'' na ADW.
Clemar Bucci

**Clemar Bucci** (nado o 4 de setembro de 1920 finou o 12 de xaneiro de 2011) Foi un piloto de carreiras arxentino. Debutou o 17 de xullo de 1954, participou en cinco Grandes Premios do Campionato Mundial de Fórmula Un, e en varias carreiras de Fórmula 1 fóra de Campionato. Non anotou ningún punto nos campionatos. Naceu en Zenón Pereyra e morreu en Buenos Aires.

## Resultado completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican *pole position*; as carreiras en *cursiva* indican volta rápida.

:'' Indica unidade compartida con Harry Schell e Carlos Menditeguy

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Clemar Bucci Racing
Pablo Birger

**Pablo Birger** (nado o 7 de xaneiro de 1924, finou o 9 de marzo de 1966) foi un piloto de carreiras arxentino que competiu en dous Grandes Premios do Campionato do Mundo co equipo Gordini. Correu nun Gordini tipo 15 no Gran Premio da Arxentina de 1953 pero o coche apenas aguantou vinte e un voltas. Dous anos máis tarde volveu alugar un asento con Gordini, esta vez competindo cun tipo 16, pero trompeou na primeira volta e chocou con Carlos Menditeguy.
Birger, naceu en Buenos Aires, morreu nun accidente de tráfico na súa cidade natal á idade de 42 anos.

## Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican *pole position*; as carreiras en *cursiva* indican volta rápida.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Gran Enciclopèdia Catalana

A ***Gran Enciclopèdia Catalana*** (**GEC**) é unha enciclopedia xeral escrita en lingua catalá. Recolle alfabeticamente toda clase de entradas históricas, xeográficas, culturais etc. de todo o mundo, vistas, cando se presta, cunha óptica catalá, e moi especialmente novas semellantes do ámbito catalán. Tamén contén un amplo dicionario de léxico común que foi revisado na primeira edición da obra por Ramon Aramon i Serra. Posteriormente, saíron diversas edicións e volumes de apéndice e tamén posúe unha versión dixital. No ano 1991 foi galardoada co Premio Creu de Sant Jordi.

## Edicións e reimpresións 
* Primeira edición: xullo de 1969.
* Segunda edición: xuño de 1986.
* Primeira reimpresión: abril de 1988.
* Segunda reimpresión: marzo de 1989.
* Terceira reimpresión: xuño de 1990.
* Cuarta reimpresión (actualizada): febreiro de 1992.
* Quinta reimpresión: setembro de 1992.
* Sexta reimpresión (actualizada): outubro de 1993.
* Sétima reimpresión (actualizada): xullo de 1994.
* Oitava reimpresión (actualizada): xaneiro de 1995.
* Novena reimpresión (actualizada): xaneiro de 1996.
* Décima reimpresión (actualizada): maio de 1998.
* Décimo primeira reimpresión (actualizada): outubro de 2000.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial
Roberto Bonomi

**Roberto Wenceslao Bonomi Oliva**, nado o 30 de setembro de 1919 en Buenos Aires, Arxentina, e finado o 10 de xaneiro de 1992, foi un piloto de carreiras que participou nun Gran Premio do campionato Mundial de Fórmula Un pilotando un Cooper do equipo Scuderia Centro Sud. Antes de participar na Fórmula Un foi campión de autos deportivos en 1952 e 1953, así como membro do equipo arxentino para competir en Europa.

## Resultado completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican *pole position*; as carreiras en *cursiva* indican volta rápida.

## Notas 
## Véxase tamén
Sugus

thumb|Sugus de varios sabores.|250px|dereita

***Sugus*** é unha marca de caramelos mastigábeis da empresa Wrigley. A súa orixe hai que buscala dentro da empresa chocolateira suíza Suchard, que os creou en 1931. Son de forma cadrada, e as súas medidas son de 2&nbsp;cm de lado e 7&nbsp;mm de espesor, incluíndo o envoltorio. O nome vén das linguas escandinavas, *suge*, que significa o mesmo que zugar ou chuchar. Hainos de diversos sabores: limón, laranxa, ananás, amorodo, e máis recentemente de mazá, menta, albaricoque, tutti–frutti, uva e cereixa, indicados segundo a cor do envoltorio (amarelo, alaranxado, azul, vermello, verde claro, verde escuro, laranxa claro, rosado,  violeta e granate, respectivamente), que é característico do caramelo. O envoltorio clásico (que mide 6,3 por 4,5&nbsp;cm) envolve a lambetada respectando a forma paralelepípeda da mesma, amosando en cor branca os nomes *sugus* (minúscula de maior tamaño), e o nome do sabor (letra capital de menor tamaño), ocupando todo o envoltorio. Dentro do envoltorio achábase un pequeno e livián papel branco de 6,3 por 1,9&nbsp;cm que arrodeaba o caramelo evitando que se pegase ao envoltorio exterior, por exemplo, en momentos de excesiva calor.

O nome, malia ser só unha marca, converteuse no nome xenérico deste produto, que ten aparecido no mercado con outras marcas.

A súa comercialización comeza en Galicia, cando no ano 1961 a marca chegou a España; no ano 2005, Wrigley asumiu a súa comercialización.

## Notas
Istituto Centrale per il Catalogo Unico

O **Instituto central polo catálogo único das bibliotecas italianas e pola información bibliográfica** ou **ICCU** (en ) é un organismo público de Italia que ten o obxectivo principal de coordinar, promover e xestionar o catálogo e a rede do Servizo Bibliotecario Nacional (SBN). Tamén é o responsábel técnico e científico en temas de dereitos de autor do Ministerio de Cultura de Italia. 

O ICCU foi creado en 1975 para substituír o anterior *Centro nazionale per il catalogo unico*, que fora creado no ano 1951 para catalogar o patrimonio bibliográfico do país.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial
Juan Manuel Bordeu

**Juan Manuel Bordeu**, nado o 28 de xaneiro de 1934 e finado o 24 de novembro de 1990, foi un piloto de carreiras de Buenos Aires, Arxentina.

## Traxectoria 
Foi un protexido de Juan Manuel Fangio, Bordeu tivo unha exitosa e temperá carreira, pero un grave accidente nunhas probas arruinou as súas posibilidades na Fórmula Un. A súa única participación no Campionato do Mundo de Fórmula Un foi no Gran Premio de Francia de 1961 nun Lotus do equipo UDT Laystall, pero o coche foi finalmente pilotado por Lucien Bianchi.

Correu ata a súa retirada en 1973, logo da cal representou ao seu país como delegado na FISA. Faleceu en 1990, vítima dunha leucemia que lle foi diagnosticada un tempo antes.

## Resultado completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican *pole position*; as carreiras en *cursiva* indican volta rápida.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Profile at ESPN F1 
* Datos biográficos de Juan Manuel Bordeu 
* Imaxes do Pianetto-Dodge de Juan Manuel Bordeu
* 35 anos do primeiro triunfo de Dodge
Cadea lateral

[miniatura|150px|dereita|Fórmula do aminoácido [ácido glutámico ionizado (glutamato), coa súa cadea lateral enmarcada en verde.]]
dereita|miniatura|Estrutura xeral dun alfa-**aminoácido** no que a súa cadea lateral xenérica se indica como R.
miniatura|dereita|A cadea lateral hidrocarbonada do colesterol sae do C 17 da parte cíclica da molécula.

En química orgánica e bioquímica, unha **cadea lateral** é un grupo químico que está unido á parte principal dunha molécula chamada "cadea principal" ou cadea do esqueleto da molécula. Unha cadea lateral en polímeros tamén se denomina ás veces **cadea colgante** (*pendant chain*), pero grupo colgante (ou grupo lateral) ten unha definición diferente. Xeralmente úsase a abreviatura ou símbolo **R** para indicar xenericamente as cadeas laterais de tipo alquilo (hidrocarburos saturados) nos diagramas e fórmulas abreviadas de estruturas químicas. Para indicar outros grupos non carbonados nos diagramas de estruturas químicas utilízase xeralmente **X**, **Y**, ou **Z**. O símbolo *R* foi introducido xa no século XIX polo químico francés Charles Frédéric Gerhardt, porque sería recoñecible en conextos de química en moitos idiomas europeos ao ser a inicial de palabras como "residuo", "raíz", "radical", "resto", etc, que empezan igual en moitas linguas.

Na ciencia dos polímeros, a cadea lateral é unha rama oligomérica ou polimérica que se estende desde a cadea do esqueleto molecular do polímero. As cadeas laterais teñen unha grande influencia nas propiedades dos polímeros, principalmente na súa cristalinidade e densidade. Unha rama oligomérica pode denominarse rama de cadea curta, e unha rama polimérica pode ser denominada rama de cadea longa. Non obstante, os grupos laterais son distintos das cadeas laterais, xa que non son nin oligoméricos nin poliméricos.

Os aminoácidos proteicos clasifícanse polo tipo de cadea lateral, xa que o resto da molécula é igual en todos eles, e acadea lateral é o que determina moitas das súas propiedades e pode ter carga. Nas proteínas, como están compostas de residuos de aminoácidos, as cadeas laterais están unidas ao átomo de carbono alfa do esqueleto amida. As cadeas laterais dos aminoácidos son as responsables de moitas das interaccións da proteína e do correcto pregamento e funcionamento das proteínas. Algúns aminoácidos teñen cadeas laterais ramificadas con diversos grupos químicos, como ocorre por exemplo coa leucina.

Teñen cadeas laterais multitude de moléculas, como o colesterol, os grupos hemo, o coencima Q ten unha cadea lateral de isoprenos, os polisacáridos ramificados ou as proteínas con cadeas laterais palmitoíl, como a SNAP25, que serven para ancorar proteínas a membranas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Alquilo
* Ramificación (química de polímeros)
* Grupo funcional
* Grupo colgante
* Substituínte
Jorge Daponte

**Jorge Alberto Daponte**, nado en Buenos Aires o 5 de xuño de 1923 e finado na mesma cidade o 9 de marzo de 1963, foi un piloto de carreiras arxentino.

Participou en dous Grandes Premios do Campionato Mundial de Fórmula Un, debutou por primeira vez o 17 de xaneiro de 1954, e non anotou ningún punto de campionato. Tamén participou en varias carreiras fóra de campionato. Morreu aos 39 anos de idade, posiblemente suicidouse.

## Resultado completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican *pole position*; as carreiras en *cursiva* indican volta rápida.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Asdrúbal Fontes Bayardo

**Asdrúbal Esteban Fontes Bayardo**, coñecido como "Pocho", nado o 26 de decembro de 1922 en Pan de Azúcar, Uruguai, e finado o 9 de xullo de 2006 en Montevideo, foi un piloto de carreiras uruguaio.

## Traxectoria 
Durante a segunda metade de finais da década de 1950, Fontes Bayardo participou na serie altamente competitiva Fórmula Libre arxentina, que foi evolucionando aos poucos ata ser disputada cos regulamentos da Fórmula Un. Gañou a primeira carreira celebrada no circuíto do Pinar de Montevideo en outubro de 1956, co seu Maserati 4CLT propulsado por un motor Chevrolet V8, tamén gañou en Interlagos en novembro de 1957 co mesmo coche.

Viaxou a Europa en 1959 para participar no Gran Premio de Francia de 1959 coa Scuderia Centro Sud, pilotando un vello Maserati 250F, co cal non chegou a cualificar. Regresou a América do Sur, onde continuou na Fórmula Libre e tamén participou en carreiras de resistencia.

Na década de 1960 tiña un concesionario de Gneeral Motors en Pan de Azúcar, San Carlos e Maldonado, e director dunha empresa produtora de camionetas baseadas nas Opel en Pan de Azúcar baixo o nome de "Marina". Máis tarde traballou para unha axencia asociada ao BSE (Banco de Seguros del Estado), unha gran corporación bancaria uruguaia..

Bayardo morreu na súa casa en Montevideo en xullo de 2006. O circuíto urbano de Piriápolis leva o seu nome.

## Resultado completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican *pole position*; as carreiras en *cursiva* indican volta rápida.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Alfredo Parga - "Historia Deportiva del Automovilismo Argentino".
Convento de Santa Clara de Santiago de Compostela

O **convento de Santa Clara** é un convento de clausura da orde das clarisas que se atopa na Rúa de San Roque, en Santiago de Compostela. O convento fúndase extramuros ao norte da cidade no ano 1260 grazas a doazóns da vila de Compostela e da dona do rei Afonso X o Sabio: Violante de Aragón. É o primeiro que as clarisas tiveron en Galicia. Foi fundado e impulsado por dona Violante, muller do rei Afonso X o Sabio, na segunda metade do s. XIII, polo que ten o título de "Real".

Sufriu diferentes modificación ao longo dos séculos, as primeiras no século XVI grazas ás doazóns da abadesa Isabel de Granada; e posteriormente nos séculos XVII e XVIII que lle deron o aspecto barroco actual. Nestes traballos participan os arquitectos Domingo de Andrade, frei Gabriel Domínguez,  Pedro Arén e Simón Rodríguez.

Salienta a fachada da igrexa, obra de Simón Rodríguez, grande obra do barrroco compostelán.

O convento de Santa Clara foi declarado Monumento Nacional en 1940.

## Descrición 
### Fachada 
A fachada é obra de Simón Rodríguez en 1719, de estilo barroco compostelán, tamén chamado "barroco de placas" polas formas xeométricas puras que semellan superporse aos muros: un estilo imposto pola dureza do granito, que obriga a unha talla de formas rotundas.

Trátase dunha fachada cortina que dá paso a un pequeno xardín onde se agocha a verdadeira e sinxela fachada da igrexa. Como todo o convento realízase en cantaría de granito, en tres corpos e salienta polo seu gran dinamismo barroco debido ao xogo de luces e sombras provocado pola intensa decoración centrada da parte centra da mesma. Aparece un exceso de orixinal ornamentación, grandes cornixas, volutas, frontóns crebados e son moi característicos os grandes cilindros de pedra no bico da fachada, a xeito de bocois, que crean unha sensación de grande inestabilidade.

### Interior 
No interior chaman a atención os enreixados típicos da clausura. Na igrexa atópanse varios altares churriguerescos dedicados a santos franciscanos e o retablo maior barroco elaborado por Domingo de Andrade no ano 1700.

A igrexa é visitábel só antes e despois das misas. A misa é todos os días ás sete da tarde, e o rosario todos os días ás 18:30.

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Convento de Santa Clara de Pontevedra
* Mosteiros e conventos de Galicia
Convento de Santa Clara

Co nome de **convento de Santa Clara** coñécense varios conventos baixo a advocación de Clara de Asís. Pode referirse a:

;En Galicia:
***Convento de Santa Clara de Allariz**, en Allariz;
***Convento de Santa Clara de Monforte de Lemos**, en Monforte de Lemos;
***Convento de Santa Clara de Pontevedra**, en Pontevedra;
***Convento de Santa Clara de Ribadeo**, en Ribadeo;
***Convento de Santa Clara de Santiago de Compostela**, en Santiago de Compostela;
***Convento de Santa Clara de Tui**, en Tui.

;En Portugal:
***convento de Santa Clara de Vila do Conde**;
***mosteiro de Santa Clara-a-Velha** en Coímbra;

## Véxase tamén
### Outros artigos
*

*Convento de San Francisco

*Convento de San Domingos
Oscar Alfredo Gálvez

**Oscar Alfredo Gálvez**, nado en Buenos Aires o 17 de agosto de 1913 e finado na mesma cidade o 16 de decembro de 1989, foi un piloto de carreiras arxentino. Participou nun Gran Premio do Campionato Mundial de Fórmula Un, o 18 de xaneiro de 1953, e anotou dous puntos no campionato.

## Traxectoria 
Procedente do barrio de Parque de los Patricios, foi un piloto moi popular, e un participante regular e campión na serie de Turismo Carretera, do mesmo xeito que o seu irmán Juan.

Morreu de cancro de páncreas no barrio de Palermo á idade de 76 anos. O circuíto de Buenos Aires foi renomeado na súa honra.

## Resultado completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican *pole position*; as carreiras en *cursiva* indican volta rápida.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Profile from GrandPrix.com
Arciprestado de Faro

[300px|miniatura|División eclesiástica de [Galicia en 2008.]]
O **arciprestado de Faro** é un arciprestado da arquidiocese de Santiago de Compostela. Pertence á vigairía da Coruña e abrangue 6 parroquias do concello da Coruña.

## Historia 
[miniatura|Arciprestado de Faro no mapa do arcebispado de Santiago de [1825.

]]
Recibe o nome polo antigo arciprestado de Faro, que se estendía polos actuais concellos da Coruña, Culleredo e Arteixo.

En 1959, mediante decreto de 30 de novembro do cardeal Quiroga, ficou reducido a 16 parroquias (dúas do municipio arteixán e o resto do coruñés): Santa María e Santiago, San Xurxo, San Nicolao, Santa Lucía, San Pedro de Mezonzo, Santa María de Oza, San Vicenzo de Elviña, San Cristovo das Viñas, San Pedro de Visma, San Tomé Apóstolo, San Xosé, Santa Margarida, San Rosendo, Nosa Señora do Carme, Santa María de Pastoriza e San Tirso de Oseiro.

En 1979 segregáronse del os arciprestados de Catro Camiños, Monelos e Riazor, e as freguesías de Pastoriza e Oseiro pasaron para o arciprestado de Laracha. San Xosé (establecida en 1954) e María Auxiliadora (establecida en 1977).

## Arciprestes de Faro 
*Sr. Leiceaga
*Víctor Corbiella
*Leoncio Barro
*Antonio Roura (1996 - 2010)
*José Manuel Hermida Abad (2010 - )

## Galería de imaxes 

Ficheiro:A Coruña - Real Colegiata de Santa María del Campo 09.JPG|Colexiata de Santa María do Campo
Ficheiro:Iglesia de Santiago. La Coruña.jpg|Igrexa de Santiago
Ficheiro:Iglesia de San Jorge, La Coruña, España, 2015-09-25, DD 42.jpg|Igrexa de San Xurxo
Ficheiro:Igrexa San Nicolao da Coruña.jpg|Igrexa de San Nicolao
Ficheiro:A Coruña - Iglesia de Santo Tomás Apóstol (Misioneros Paúles) 2.JPG|Igrexa de San Tomé
Ficheiro:A Coruña - Iglesia de San José 1.JPG|Igrexa de San Xosé
Ficheiro:Igrexa de María Auxiliadora.JPG|Igrexa de María Auxiliadora

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Buscador de parroquias da arquidiocese de Santiago de Compostela.
Arciprestado de Monelos

[300px|miniatura|División eclesiástica de [Galicia en 2008.]]
O **arciprestado de Monelos** é un arciprestado da arquidiocese de Santiago de Compostela. Pertence á vigairía da Coruña e abrangue 12 parroquias do concello da Coruña. Foi creado en 1979 a partir do antigo arciprestado de Faro. Recibe o nome polo barrio homónimo da cidade.

## Parroquias 
As 12 parroquias do arciprestado son Santa María de Oza, San Cristovo das Viñas, San Vicenzo de Elviña, Nosa Señora do Carme (creada en 1954), Santa Tareixa de Xesús (creada en 1964), San Fernando (creada en 1966), Nosa Señora de Fátima (creada en 1966), Santa Xema (creada en 1977), A Resurrección do Señor (creada en 1977), San Xoán Bautista (1977), e Santos Anxos (creada en 1982).

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de Sta María de Oza (Oza, A Coruña).jpg|Igrexa de Santa María de Oza
Ficheiro:Igrexa de San Cristovo das Viñas.JPG|Igrexa de San Cristovo das Viñas
Ficheiro:Igrexa de San Vicenzo de Elviña(Elviña, A Coruña).jpg|Igrexa de San Vicenzo de Elviña
Ficheiro:Santuario de Santa Xema.JPG|Santuario de Santa Xema
Ficheiro:Parroquia San Fernando, Feáns, A Coruña.JPG|Igrexa de San Fernando de Feáns
Ficheiro:Igrexa de San Xoán o Bautista de Monserrat (Oza, A Coruña) (71236).jpg|Igrexa de San Xoán Bautista de Eirís
Ficheiro:Igrexa da Milagrosa.JPG|Igrexa da Milagrosa
Ficheiro:Parroquia dos Santos Anxos (1).JPG|Igrexa dos Santos Anxos
Ficheiro:Parroquia da Resurrección (A Coruña).JPG|Igrexa da Resurrección
Ficheiro:Parroquia de Nosa Señora de Fátima (1).jpg|Igrexa de Nosa Señora de Fátima
Ficheiro:Parroquia de Nosa Señora do Carme - Fachada.jpg|Igrexa de Nosa Señora do Carme
Ficheiro:Parroquia de Santa Tareixa de Xesús.jpg|Igrexa de Santa Tareixa de Xesús (Carmelitas descalzos)

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Buscador de parroquias da arquidiocese de Santiago de Compostela.
Fumaces e A Trepa, Riós

**Santa María de Fumaces e A Trepa** é unha parroquia do concello de Riós na comarca de Verín da provincia de Ourense. Segundo o IGE, en 2023 tiña 219 habitantes (111 homes e 108 mulleres) distribuídos en 3 entidades de poboación.

Ata 1951 formou parte da parroquia eclesiástica de Fumaces e A Trepa que estaba formada polos 3 lugares desta parroquia civil, máis o único lugar da parroquia homónima do concello de Vilardevós. Desde ese ano, a parroquia eclesiástica de Fumaces e A Trepa desdobrouse en dúas: a de Fumaces, formada co lugar homónimo; e a da Trepa, formada cos outros tres lugares da antiga parroquia eclesiástica.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Fumaces e A Trepa 
### Parroquias de Riós 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fumaces e A Trepa
* Fumaces e A Trepa, Vilardevós
Arciprestado de Catro Camiños

[300px|miniatura|División eclesiástica de [Galicia en 2008.]]
O **arciprestado de Catro Camiños** é un dos arciprestados da arquidiocese de Santiago de Compostela. Pertence á vigairía da Coruña e abrangue seis parroquias do concello da Coruña. Creouse en 1979 a partir do antigo arciprestado de Faro. Recibe o nome do barrio do centro da cidade.

## Parroquias 
As 7 parroquias do arciprestado son Santa Lucía (creada en 1890), San Pedro de Mezonzo (creada en 1930), San Rosendo (creada en 1951), San Bieito, San Luís Gonzaga (ambas creadas en 1976), e San Paulo (creada tamén en 1977). En 1977 creouse a parroquia da Divina Pastora, suprimida en 2024.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:A Coruña - Iglesia de San Pedro de Mezonzo 01.JPG|Igrexa de San Pedro de Mezonzo
Ficheiro:Igrexa parroquial Santa Lucia na Coruña.jpg|Igrexa de Santa Lucía
Ficheiro:P1120474 Igrexa parroquia San Rosendo Coruña.JPG|Igrexa de San Rosendo
Ficheiro:A Coruña - Iglesia de la Divina Pastora (Capuchinos) 01.JPG|Igrexa da Divina Pastora
Ficheiro:A Coruña - Parroquia Santuario de San Benito 1.JPG|Igrexa de San Bieito
Ficheiro:Igrexa de San Luís Gonzaga.JPG|Igrexa de San Luís Gonzaga
Ficheiro:Igrexa de San Paulo.JPG|Igrexa de San Paulo

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Buscador de parroquias da arquidiocese de Santiago de Compostela.
Arciprestado de Riazor

[300px|miniatura|División eclesiástica de [Galicia en 2008.]]
O **arciprestado de Riazor** é un arciprestado da arquidiocese de Santiago de Compostela. Pertence á vigairía da Coruña e abrangue 22 parroquias dos concellos da Coruña e Arteixo. Recibe o nome polo barrio e a praia de Riazor.

Foi creado en 1979 a partir do antigo arciprestado de Faro.

## Parroquias 
As parroquias do arciprestado son:

* 10 no concello da Coruña: San Pedro de Visma, Santa Margarida (creada en 1954), Santo Antonio (creada en 1966), San Francisco Xabier (creada en 1976), San Francisco de Asís (creada en 1977), Nosa Señora do Socorro (creada en 1977), O Nadal do Señor (creada en 1979), Nosa Señora do Pilar (creada en 1988) A parroquia de San Miguel Arcanxo foi creada en 1977 mais suprimida en 2017.
* 12 no concello de Arteixo: San Pedro de Armentón, Santiago de Arteixo, San Xián de Barrañán, Santaia de Chamín, Santa Mariña de Lañas, Santo Estevo de Larín, Santa María de Loureda, San Tomé de Monteagudo, Santo Estevo de Morás, San Tirso de Oseiro, San Pedro de Sorrizo e  Santa María de Pastoriza. Esta última inclúe a antiga parroquia de San Martiño de Suevos, que foi suprimida.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de San Pedro de Visma (Visma, A Coruña).jpg|Igrexa de San Pedro de Visma
Ficheiro:A Coruña - Iglesia de San Pío X y San Roque (Esclavas del Sagrado Corazón de Jesús) 2.JPG|Igrexa de San Pío X
Ficheiro:A Coruña - Iglesia de Santa Margarita 2.JPG|Igrexa de Santa Margarida
Ficheiro:Iglesia de los Franciscanos.001 - A Coruña.jpg|Igrexa de San Francisco
Ficheiro:Igrexa do Socorro.JPG|Igrexa de Nosa Señora do Perpetuo Socorro
Ficheiro:Parroquia de San Antón.JPG|Igrexa de Santo Antón
Ficheiro:Parroquia de San Francisco Xabier.JPG|Igrexa de San Francisco Xabier
Ficheiro:Parroquia de San Miguel Arcanxo.JPG|Igrexa de San Miguel Arcanxo
Ficheiro:Parroquia do Pilar.JPG|Igrexa de Nosa Señora do Pilar
Ficheiro:Parroquia dos Rosales.JPG|Igrexa de Nosa Señora dos Rosales
Ficheiro:O Nadal do Señor, Bens.JPG|Igrexa do Nadal do Señor
Ficheiro:Igrexa de San Pedro de Armentón (2).JPG|Igrexa de San Pedro de Armentón
Ficheiro:Nova igrexa de Santiago de Arteixo, Arteixo.jpg|Igrexa de Santiago de Arteixo
Ficheiro:O Igrexario Barrañán Arteixo sXII.jpg|Igrexa de San Xián de Barrañán
Ficheiro:Igrexa de Chamin.jpg|Igrexa de Santaia de Chamín
Ficheiro:Igrexa de Santa Mariña de Lañas, Arteixo.jpg|Igrexa de Santa Mariña de Lañas
Ficheiro:Igrexa de Santo Estevo de Larín (1).JPG|Igrexa de Santo Estevo de Larín
Ficheiro:Igrexa Loureda.jpg|Igrexa de Santa María de Loureda
Ficheiro:Absides-santo-tome-monteagudo-arteixo.jpeg|Igrexa de San Tomé de Monteagudo
Ficheiro:Morás Arteixo A Coruña Galiza wikigl.jpg|Igrexa de Santo Estevo de Morás
Ficheiro:Portada-este-san-tirso-oseiro-arteixo.jpeg|Igrexa de San Tirso de Oseiro
Ficheiro:Igrexa de Sorrizo Arteixo.jpg|Igrexa de San Pedro de Sorrizo
Ficheiro:Portada-santa-maria-pastoriza-arteixo.jpeg|Igrexa de Santa María de Pastoriza

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Buscador de parroquias da arquidiocese de Santiago de Compostela.
Alfredo Pián

**Alfredo Pian** nado o 21 de outubro de 1912 en Las Rosas, e finado o 25 de xullo de 1990, foi un piloto de carreiras arxentino. participou no Gran Premio de Mónaco de 1950 cun Maserati 4CLT da Scuderia Achille Varzi. Durante as sesións de práctica do sábado, Pián, que tiña o sexto mellor tempo nese momento, escorregou sobre unha mancha de aceite e estrelouse contra a varanda, saíndo despedido da cabina. Sufriu lesións nas pernas e non puido iniciar a carreira. Nunca volveu participar nun evento de Fórmula Un do Campionato do Mundo.

## Resultado completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican *pole position*; as carreiras en *cursiva* indican volta rápida.

## Véxase tamén
Alberto Rodríguez Larreta

**Alberto Rodríguez Larreta,** nado o 14 de xaneiro de 1934 e finado o 11 de marzo de 1977, foi un piloto de carreiras de Buenos Aires, Arxentina. Participou nun Gran Premio do Campionato do Mundo de Fórmula Un, o Gran Premio da Arxentina de 1960 o 7 de febreiro de 1960. Pilotaba un Lotus 16 de Team Lotus, cualificouse 15º e terminou no noveno lugar. Segundo os datos Colin Chapman ofreceulle a Larreta unha unidade, pero rexeitouna e continuou competindo nunha ampla variedade doutros deportes de motor ata 1970. Morreu dun ataque ao corazón en 1977.

## Resultado completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican *pole position*; as carreiras en *cursiva* indican volta rápida.

## Notas 
## Véxase tamén
Fumaces e A Trepa, Vilardevós

**Santa María de Fumaces e A Trepa** é unha parroquia do concello de Vilardevós na comarca de Verín da provincia de Ourense. Segundo o IGE en 2014 tiña 44 habitantes (23 homes e 21 mulleres) distribuídos nunha única entidade de poboación.

Formaba parte da parroquia eclesiástica de Fumaces e A Trepa que estaba formada polo lugar desta parroquia civil (a aldea de Feilas) e mais os tres lugares da parroquia homónima do concello de Riós. Desde 1951 pertence á parroquia eclesiástica da Trepa, resultado da división da anterior parroquia eclesiástica en dúas.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Fumaces e A Trepa 
### Parroquias de Vilardevós 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fumaces e A Trepa
* Fumaces e A Trepa, Riós
Pegsat

**Pegsat** foi un satélite artificial lanzado o 5 de abril de 1990 mediante un foguete Pegasus desde a Base Edwards da Forza Aérea.

## Características 
Pegsat foi o primeiro satélite lanzado por un foguete Pegasus. Foi inxectado nunha órbita inicial de 697&nbsp;km de apoxeo e 468&nbsp;km de perixeo, cun período orbital de 96,0 minutos e 94,1 graos de inclinación orbital.

A misión de Pegsat foi tripla:

* Facer medicións do contorno das cargas lanzadas mediante o foguete Pegasus establecendo parámetros como vibracións, temperatura, presión...
* Exectar o microsatélite experimental de comunicacións 90-028B, da Armada dos Estados Unidos.
* Levar a cabo un experimento de liberación de bario no espazo para estudar a interacción entre o elemento químico e a magnetosfera e ionosfera terrestres desde diferentes bases en terra. A liberación do bario fíxose en dúas ocasións: o 16 de abril e o 25 de abril de 1990. Ambas liberacións foron observadas con éxito.

Pegsat reentrou na atmosfera terrestre o 14 de novembro de 1998.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pegasus
Joan Dausà

**Joan Dausà**, nado en Sant Feliu de Llobregat en 1979, é un músico, actor e presentador catalán. É coñecido principalmente pola súa banda de música pop Joan Dausà i els Tipus d'Interès.

## Traxectoria profesional 
Como actor, fixo os seguintes papeis:
* Extra en *El cor de la ciutat* (TV3)
* Krust en *Club Super 3* (TV3)
* Diversos papeis en obras dirixidas por Oriol Broggi e Javier Daulte
* Voz de Xavi Masdéu na serie de animación Arròs covat
* Personaxe de Nico na serie *La Riera* (TV3)
* Papel en ''Barcelona, nit d'estiu*
* Aparición en *Barcelona, nit d'hivern*

Habitualmente fai de presentador de actos e acontecementos, como La festa dels súpers, ou o *Certamen Nacional de Lectura en Veu Alta''.

Como músico, é membro, líder e cara visible do grupo Joan Dausà i els Tipus d'Interès, co fixo catro traballos, alén de varias xiras e concertos. É o autor da BSO dos filmes ''Barcelona, nit d'estiu* (pola cal recibiu un premio Gaudí) e *Barcelona nit d'hivern''.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina de Joan Dausà
Saw V

***Saw V*** é un filme estadounidense-canadense dirixido por David Hackl e escrito por Patrick Melton e Marcus Dunstan que se estreou no 2008. Está protagonizado por Tobin Bell, Costas Mandylor, Scott Patterson, Betsy Russell, Mark Rolston, Julie Benz, Carlo Rota e Meagan Good. É o quinto título da saga *Saw*.

## Personaxes 
* Tobin Bell como John Kramer
* Costas Mandylor como Detective Mark Hoffman
* Scott Patterson como Axente Peter Strahm
* Betsy Russell como Jill Tuck
* Mark Rolston como Axente Dan Erickson
* Julie Benz como Brit
* Carlo Rota como Charles
* Meagan Good como Luba Gibbs
* Greg Bryk como Mallick
* Laura Gordon como Ashley
* Joris Jarsky como Seth Baxter
* Niamh Wilson como Corbett Denlon
* Mike Realba como Detective Fisk
* Samantha Lemole como Pamela Jenkins
* Sarah Power como Angelina Hoffman
* Mike Butters como Paul Stallberg
* Tim Burd como Obi Tate
* Tony Nappo como Gus Colyard
* Donnie Wahlberg como Detective Eric Matthews

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes
Alberto Crespo

**Alberto Augusto Crespo**, nado o 16 de xaneiro de 1920 e finado o 14 de agosto de 1991, foi un piloto de carreiras de Buenos Aires, Arxentina.

## Traxectoria 
Participou nun só Gran Premio do Campionato Mundial de Fórmula Un, o Gran Premio de Italia de 1952, cun Maserati. Cualificou no 26º posto polo que non puido iniciar a carreira.

### Resultado completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican *pole position*; as carreiras en *cursiva* indican volta rápida.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Alberto Crespo, gran campión de Fuerza Libre Fórmula Histórica.
* Pilotos arxentinos en Fórmula 1 a historia arxentina.