open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Smart Bar Chicago 1985

***Smart Bar Chicago 1985*** é un álbum en directo da banda estadounidense de rock alternativo Sonic Youth, publicado o 13 de novembro de 2012 a través de Goofin' Records. Inclúe unha gravación en directo de 4 pistas da actuación da banda no Smart Bar de Chicago, Illinois, o 11 de agosto de 1985, durante a xira de promoción do segundo álbum de estudio da banda, *Bad Moon Rising* (1985).

## Listaxe de cancións 
## Notas
Live at the Continental Club

***Live at the Continental Club*** é un álbum en directo da banda de rock alternativo Sonic Youth, gravado no Continental Club de Austin, Texas, o 12 de abril de 1986. Moitas das cancións interpretadas eran do seu novo disco (naquel momento) EVOL.
## Listaxe de cancións 
## Notas
In/Out/In

***In/Out/In*** é un álbum recompilatorio da banda estadounidense de rock alternativo de Sonic Youth, publicado o 18 de marzo de 2022 por Three Lobed Recordings. Os seus cinco temas foron gravados entre 2000 e 2010.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Harry Crews

**Harry Crews** foi un supergrupo estadounidense de curta duración, influenciado polo hardcore punk e o crossover thrash, composto por Lydia Lunch (guitarra), Kim Gordon (baixo) e Sadie Mae (batería). A banda só estivo musicalmente activa en 1988, e só produciu e lanzou oficialmente un álbum, *Naked in Garden Hills*. de aí o título do álbum tomado dunha novela de Crews.

## Notas
Fer Fraga

**Fernando Fraga**, tamén coñecido como **Fer Fraga**, nado en Dorrón (Sanxenxo) en 1999, é un modelo e actor galego.

## Traxectoria 
Comezou xogando no xuvenil do Pontevedra CF. Despois traballou de modelo no mundo da moda, desfilando en Madrid ou Milán. 

Como actor formouse en Timbre4 con Claudio Tolcachir, no Centro del Actor con Lorena Bayonas, Módulo I con Fernando Piernas, Curso Regular en Theater for the people con Adan Black e Técnica Vocal con María Hernández.

## Filmografía 
### Cinema 
* 2025: *Rondallas*, de Daniel Sánchez Arévalo, como Elías.
* 2025: *Mala influencia*, de Chloe Wallace, como Raúl.
* 2026: *Pioneras*, de Marta Díaz de López Díaz.

#### Curtametraxes 
* *Una reverencia a destiempo*, de Mariano Schoendorff
* *Encerrados*, de Carolina Edo

### Televisión 
* 2023: *30 monedas*, HBO, como Carlos.
* 2024: *Rapa*, Movistar+, como Mateo.
* 2025: *Animal*, Netflix, como Roi
* 2025: *Marusía. Vientos de honor*, Telecinco.
* 2025: *El crimen de Pazos*, Netflix.

### Teatro 
* 2024: *Los de ahí*, Dir. Claudio Tolocachir.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Entrevista en *Vanity Fair*, 9/12/2025
Antonio Araújo González

**Antonio Araújo** **González** nado en Mira de Cima (Coles), o 22 de setembro de 1916, e finado en Gusen o 11 de outubro de 1941, foi un refuxiado galego deportado aos campos de concentración nazis.

## Traxectoria 
A casa do pai de Antonio Araújo estaba localizada na hoxe desaparecida rúa das Tapias do antigo concello de Canedo, desde 1943 pertencente a Ourense.
miniatura|dereita|Rexistro dos aliados ao liberar o campo
Antonio miilitou na UGT, pero cando comezou a guerra civil tivo que alistarse no exército golpista, ata que en novembro de 1937 conseguiu pasar ao campo republicano. Rematou a guerra en Barcelona, desde onde semella que fuxiu a Francia a principios de 1939, xunto con outros centos de milleiros de persoas.

Pouco se sabe do seu paso por Francia, aínda que seguramente compartiu o destino dos camaradas republicanos, sendo encerrado nos campos de refuxiados e  integrándose nunha Compañía de Traballadores Estranxeiros.
miniatura|Aviso de deceso enviado polo Goberno francés ao pai de Antonio.
Ingresou no campo de concentración de Mauthausen o 25 de xaneiro de 1941, procedente do stalag XII-D de Tréveris, sendo clasificado como "agricultor", e de estado civil solteiro. O seu número de prisioneiro foi o 4.110.

Enviado a Gusen, o matadoiro, o 17 de febreiro de 1941, morreu alí o 11 de outubro do mesmo ano, con só 24 anos. Segundo o rexistro de Gusen a causa da morte foi unha colite ulcerosa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Amat-Piniella, Joaquim (2014). *K. L. Reich*. Barcelona: Libros del Asteroide.
* Bermejo, Benito; Checa, Sandra (2006). *Libro memorial: españoles deportados a los campos nazis (1940-1945)*. Madrid: Ministerio de Cultura. p. 403.
* *Deportación. El horror de los campos de concentración*. Fédération Nationale des Déportés e Internés Résistants e Patriotes. Barcelona: Editorial Petronio, 1969.
* Hernández de Miguel, Carlos (2015). *Los últimos españoles de Mauthausen. La historia de nuestros deportados, sus verdugos y sus cómplices*. Barcelona: Ediciones B.
* VV. AA. (2004). *Livre-mémorial des déportés de France arrêtés par mesure de répression et dans certains cas per mesure de persécution 1940-1945*. París: Éditions Tirésias. p. III-1147.
Fañch

**Fañch** é un nome propio masculino bretón. É o hipocorístico de Fransez. A súa orixe é o xermánico **frankisk*, que quere dicir 'franco, propio dos francos', o cal pasou ao latín serodio *franciscus* como unha adaptación do grupo étnico.

## Polémica xudicial 
O nome foi obxecto de varias disputas xudiciais, nos que varias familias quixeron inscribir os seus fillos como Fañch, que leva o “ñ” propio do alfabeto bretón. En varias ocasións o Rexistro Civil francés negou a inscrición alegando que a letra ñ non forma parte oficialmente do alfabeto francés, polo que non se podía empregar en nomes legais.

Isto produciu unha forte polémica sobre o dereito das linguas rexionais en Francia e a preservación da identidade cultural na Bretaña. A polémica Fañch converteuse nun símbolo da defensa das linguas rexionais en Francia e puxo en evidencia as limitacións legais e culturais sobre o uso de caracteres non estándar do francés.

## Fañch noutras linguas 
* Aragonés: Francisco / Francés / Francho
* Castelán: Francisco
* Catalán: Francesc
* Éuscaro: Frantzes / Frantses / Frantzisko / Patziku
* Francés: François
* Bretón: Francisco
* Inglés: Francis
* Italiano: Francesco
* Portugués: Francisco
* Romanés: Francisc

## Personalidades 
* Fañch Peru, profesor e escritor bretón en lingua bretoa.
* Fañch Broudig, xornalista bretón e escritor en lingua bretoa.
* Fañch Morvannou, lingüista bretón.
* Fañch Eliès, nacionalista bretón, novelista e dramaturgo en lingua bretoa.

## Notas
Karl-Heinz Buhse

**Karl-Heinz Buhse**, nado o 25 de xuño de 1913 e finado o 12 de febreiro de 2002, foi un numismático alemán.

## Traxectoria 
Karl-Heinz Buhse foi membro da Sociedade Numismática Alemá, entidade na que actuou como o seu terceiro presidente, entre os anos 1965 e 1975. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Cunz, R.; Raff, A. (2002). "Karl-Heinz Buhse (1913-2002)", En *Numismatisches Nachrichtenblatt.* Vol. 51. Nº 3. Páxinas 115-116.
Xogos Olímpicos de Inverno de 2026

Os **Xogos Olímpicos de Inverno 2026** (en ), oficialmente os **XXV** **Xogos Olímpicos de Inverno** e comunmente coñecidos como **Milano Cortina 2026**, foron un evento multideportivo internacional que tivo lugar do 6 ao 22 de febreiro de 2026 en sitios de Lombardía e o nordés de Italia.

A oferta conxunta de Milán e Cortina d'Ampezzo obtivo os Xogos Olímpicos de Inverno 2026 na 134ª Sesión do COI o 24 de xuño de 2019, superando a oferta conxunta feita por Estocolmo e Åre (Suecia); foron os primeiros Xogos Olímpicos que serán oficialmente copatrocinados por dúas cidades, con Milán organizando principalmente eventos sobre xeo, e os eventos restantes celebrándose en grupos arredor de Cortina, e os vales de Valtellina e Fiemme. Marcaron os terceiros Xogos Olímpicos de Inverno, e o cuarto en xeral, que foi acollido por Italia; Cortina d'Ampezzo acollera previamente os Xogos Olímpicos de Inverno de 1956.

Os Xogos contaron co debut do esquí de montaña como un evento olímpico de inverno, e foron os primeiros Xogos Olímpicos baixo a presidencia do COI de Kirsty Coventry.

## Calendario 
A primeira versión do calendario publicouse en marzo de 2024. As competicións comezaron dous días antes da cerimonia de apertura o 4 de febreiro co evento de dobres mixtos de curling, e finalizaron o 22 de febreiro de 2026 coa final do torneo masculino de hockey sobre xeo. A segunda versión do calendario publicouse en decembro de 2024.

## Países participantes 
O Comité Olímpico Internacional autorizou a participación de atletas rusos e bielorrusos unicamente baixo bandeira neutral e en modalidades individuais, e sempre que non teñan vínculos coas Forzas Armadas nin apoiaran publicamente a invasión de Ucraína. Polo contrario, non estableceu ningunha restrición á participación de Israel.

## Notas 
## Véxase tamén 
## Ligazóns externas 
*Páxina oficial dos Xogos .
*Milán-Cortina d'Ampezzo 2026 na páxina do Comité Olímpico Internacional .
Live in Brooklyn 2011

***Live in Brooklyn 2011*** é un álbum ao vivo da banda estadounidense de indie rock Sonic Youth, publicado o 18 de agosto de 2023. O álbum documenta a última actuación da banda nos Estados Unidos e é unha versión remesturada e remasterizada do álbum de 2018 *Brooklyn, NY • Williamsburg Waterfront • 12 de agosto de 2011*.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Aghori Mhori Mei

***Aghori Mhori Mei*** é o décimo terceiro álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo The Smashing Pumpkins, publicado dixitalmente o 2 de agosto de 2024 a través dos selos Martha's Music e Thirty Tigers. As versións físicas do álbum foron lanzadas o 22 de novembro dese ano. Este é o primeiro álbum da banda desde *Zeitgeist* (2007) que non conta co guitarrista Jeff Schroeder, tras a súa marcha en 2023. 

O álbum foi escrito e gravado durante un período de dous anos e foi anunciado como un "disco de rock and roll de guitarra". Escrito e producido por Billy Corgan, o álbum é un disco de rock progresivo, rock alternativo e heavy metal. A composición está impulsada en gran medida por unha mestura de guitarra, baixo e batería con algunhas pistas de medio tempo que utilizan sintetizador e arranxos orquestrais. O álbum non tiña sinxelos antes do lanzamento. "Sighommi" foi lanzado como o primeiro sinxelo do álbum o 2 de agosto de 2024. 

Tras o lanzamento do álbum, a acollida da crítica e dos fans foi xeralmente positiva. Moitos críticos eloxiaron o álbum e a banda por volver a territorio familiar, incorporando un son máis pesado que lembraba os seus traballos anteriores. Algúns críticos atoparon problemas coa produción e mestura do álbum, especialmente na interpretación vocal e na mestura.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Christian Joel

**Christian Joel Sánchez Leal**, coñecido simplemente como **Christian Joel**, nado na Habana o 9 de xullo de 1999, é un futbolista cubano que xoga na posición de porteiro. O seu equipo actual é o Sporting de Gijón da Segunda División.

## Traxectoria
Formouse nas categorías inferiores de dous equipos de Langreu, o San Esteban CF de Ciaño e o Alcázar CF de Sama. Posteriormente xogou no Club Deportivo Roces e con 12 anos ingresou na estrutura de base do Sporting de Gijón. O 20 de agosto de 2017 debutou co Sporting B nun partido de Segunda División B contra o Gernika Club. Renovou o seu contrato co club asturiano en 2018 até o ano 2021.

Tras xogar unha tempada como suplente de Dani Martín, o 8 de xuño de 2019 tivo lugar a súa estrea no fútbol profesional, sendo titular nun encontro de Segunda División contra o Cádiz Club de Fútbol. O 27 de agosto de 2021, Christian Joel estendeu o seu contrato co club xixonés até 2026 e foi cedido ao AEK Larnaca da Primeira División de Chipre.  

O 19 de agosto de 2022 comezou unha nova cesión no Celta de Vigo B da Primeira Federación. Foi titular do filial celeste e foi nomeado suplente de Iván Villar tras a lesión de Diego Alves; con todo, non chegou a debutar no primeiro equipo. En xuño de 2023 finalizou o seu contrato temporal co Celta e regresou ao Sporting.

## Vida persoal
É fillo de pai cubano e nai francesa. Con cinco anos de idade trasladouse de Cuba a Asturias. O pai, Lorenzo Joel Sánchez, foi porteiro no FC Pinar del Río e xogou na Selección de fútbol de Cuba.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Christian Joel en BDFutbol
* Christian Joel en LaPreferente.com
* Christian Joel en Soccerway
Fernando Pumar

**Fernando Pumar Prieto**, nado en Ourense o 30 de setembro de 1989, é un exfutbolista galego que xogaba na posición de defensa. 

## Traxectoria
Formouse nas categorías inferiores do Montañeros. No 2007 comezou a xogar co primeiro equipo na Terceira División. En 2009 fichou por outro equipo da mesma liga, o Narón Balompé Piñeiros. O 16 de xuño de 2010 asinou polo Racing Club de Ferrol e contribuíu ao ascenso do equipo á Segunda División B no ano 2013.

O 16 de xullo de 2014 asinou contrato co Real Murcia, onde xogou novamente baixo a dirección do que fora adestrador do Racing, José Manuel Aira. O 17 de xullo de 2017 fichou por unha tempada co Club Lleida Esportiu. O 12 de xullo de 2018 comezou un novo contrato co Salamanca CF UDS. Porén, debido a unha lesión no seu xeonllo, Pumar non puido xogar co equipo en toda a tempada.

O 11 de xullo de 2019 fichou polo San Fernando CD. No verán de 2020 regresou ao Racing, renovando contrato en 2022. En novembro dese ano sufriu outra lesión de xeonllo que lle impediu xogar o resto da tempada.

En febreiro de 2024, Pumar cedeu a súa ficha de xogador a Pinchi, pero seguiu adestrando co equipo nos seguintes meses. En xuño de 2024 finalizou o seu contrato co club ferrolano e retirouse do fútbol profesional.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Fernando Pumar en BDFutbol
* Fernando Pumar en LaPreferente.com
* Fernando Pumar en Soccerway
Pobo aragonés

Os **aragoneses** son un grupo etnolingüístico romance orixinario da rexión histórica de Aragón, no interior do nordés de España. A súa lingua propia, o aragonés, falouse en todo o Reino de Aragón, o Reino de Navarra e A Rioxa na Idade Media, e é unha lingua gravemente ameazada, falada de forma nativa só por unhas 25.000 persoas na zona montañosa norte da comunidade autónoma de Aragón. En 2009, a lingua aragonesa foi recoñecida polo goberno rexional como a "lingua materna, orixinal e histórica" de Aragón, e recibiu varios dereitos lingüísticos, como o uso na administración pública. Esta lexislación foi derrogada por unha nova lei en 2013 (Lei 3/2013).

A maioría dos aragoneses (90% ou máis) falan o castelán, tradicionalmente nunha variedade do norte con algúns trazos rexionais, particularmente en entonación e vocabulario. Nas zonas máis orientais, A Franxa, as variedades da lingua catalá son faladas por ao redor do 90% da poboación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Nacionalismo aragonés
### Bibliografía 
* Julio Caro Baroja *Los Pueblos de España*. Ediciones Istmo Colección Fundamentos. 1981
Alejandro Ojaos Valera

**Alejandro Ojaos Valera**, nado en Cartaxena o 7 de setembro de 1992, é un árbitro de fútbol español, que milita na Segunda División.

## Traxectoria 
Arbitrou dous anos na Segunda Federación e outros dous na Primeira Federación, antes de conseguir en 2025 o ascenso á Segunda División.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do árbitro en BDFutbol .
Patricia Muñiz Núñez

**Patricia Muñiz Núñez** nada en Cambre en 1974 , é unha arquitecta, profesora e escritora galega.

## Traxectoria 
Arquitecta e doutora pola Universidade da Coruña (UDC) coa tese *Viviendas prefabricadas en procesos de alojamineto de transición para refugiados y desplazados internos Haití, Japón, Siria_2010-201*6. Tamén é Master Metrópolis in Urban Culture na Universidade Politécnica de Cataluña e Posgrao en Cooperación Internacional pola UDC.

Foi profesora no Graduado de Arquitectura de Interiores na UDC (2009 al 2013), no College of Management (2013), no Tecnológico de Monterrei (2014, 2015) e profesora axudante doutor na UDC, Departamento de Proxectos Arquitectónicos, Urbanismo e Composición. Está integrada no grupo de investigación Persona-Ambiente desde 2019.

É socia fundadora do Estudio MMASA (A Coruña, 2004), que foi Premio da Bienal Española de Arquitectura e Urbanismo en 2018 e seleccionado para a Bienal Iberoamericana de 2019, Premio Europan 10 en Polonia, Premio de Ordenación do Territorio non COAG en 2012 por “A Cidade dos Barrios”. Como directora do proxecto *Da emerxencia á recuperación. Plan de resposta diferenciada ás necesidades de vivenda transicional na crise humanitaria de Cabo Delgado. Mozambique* recibiu en 2025 o Premio González Llanos de Investigación en Enxeñaría e Arquitectura, que lle outorgou o Concello de Ferrol.

Ten participado en proxectos da ONG Causas Comúns, coa ONG FPSC nun proxecto en Xordania e o Líbano no 2013. Entre o 2013 e o 2020 integrouse nun grupo de traballo Shelter dirixido por UNCHR e NRC en Xordania.

## Premios 
* 2025: Premio Mujer TEC, Tecnológico de Monterrei.
* 2018: Premio Manuel del Castillo polas súas achegas na investigación académica e cinetífica no ámbito da cooperación, a paz e o desenvolvemento humano.
* 2019: Premio do Colexio de Arquitectos de Galicia de Divulgación, Investigacióne e Deseño.
* 2023: Premio Galego de Educación para o Desenvolvemento e a Cidadanía Global polo seu labor investigador e académico.
* 2025: Premio González Llanos de Investigación en Enxeñaría e Arquitectura.

Ademais levou diversos premios en concursos de ideas e proxectos de arquitectura.

## Notas
Joshua Eustis

**Joshua Leeds Eustis** é un músico, cantautor e produtor discográfico estadounidense, coñecido sobre todo por ser o único membro actual do grupo de música electrónica Telefon Tel Aviv dende a morte do seu compañeiro Charles Cooper en 2009. Participou como membro de xira do grupo de rock industrial Nine Inch Nails en 2013 e colaborou fortemente ao longo dos anos co proxecto en solitario de Maynard James Keenan, Puscifer, no que tamén participou como membro de xira. O proxecto en solitario de Eustis é Sons of Magdalene, co que comezou a publicar música en 2008. Tamén é membro fundador da banda The Black Queen.

## Traxectoria 
Eustis formou Telefon Tel Aviv co seu amigo do instituto Charles Cooper en 1999. O dúo lanzou o seu álbum de estrea, *Fahrenheit Fair Enough*, en 2001 a través de Hefty Records. A este seguiulle *Map of What Is Effortless* en 2004 e *Immolate Yourself* en 2009. O 22 de xaneiro de 2009, dous días despois da publicación de *Immolate Yourself* , Charles Cooper faleceu, deixando o futuro de Telefon Tel Aviv incerto.

En 2011 Eustis coproduciu o segundo álbum de estudio de Puscifer, *Conditions of My Parole*. Tamén contribuíu ao EP *Donkey Punch the Night* de Puscifer e ao álbum de remesturas *All Re-Mixed Up* en 2013. En 2013 anunciouse que Eustis actuaría como membro en directo de Nine Inch Nails na xira *Tension 2013*. Principalmente encargouse do baixo durante a primeira xira, debido á saída de Eric Avery da banda. Tras a inclusión do baixista Pino Palladino na nova formación, tocou principalmente a guitarra, os teclados e diferentes instrumentos, acompañando momentos clave dalgunhas das cancións, como o saxofón e o erhu. En decembro de 2013 anunciouse que Eustis non actuaría coa banda na seguinte xira de 2014.

En 2014 Eustis anunciou que lanzaría un álbum de estrea en solitario como Sons of Magdalene, alcume adoptado en 2007, cando o seu pai foi diagnosticado con cancro. O álbum, titulado *Move to Pain*, foi gravado parcialmente antes da morte de Cooper e foi lanzado o 24 de xuño de 2014 a través de Audraglint Recordings.

A partir de principios de 2015, Eustis converteuse nun membro activo de The Black Queen, xunto con Greg Puciato e Steven Alexander.

Eustis apoiou a xira europea de Tropic of Cancer do 27 de outubro ao 13 de novembro de 2015.

O 4 de xaneiro de 2016 revelouse que Eustis daría o seu primeiro concerto oficial como Telefon Tel Aviv o 2 de abril de 2016, na actuación de Benjamin Wynn en The Regent, no centro dos Ánxeles.

No ano 2019 Telefon Tel Aviv publicaría o seu primeiro álbum tras a morte de Charles Cooper en 2009, *Dreams Are Not Enough*.

## Notas
Álvaro García Pascual

**Álvaro Miguel García Pascual**, nado en Benalmádena o 1 de xaneiro de 2002, é un futbolista español que xoga como dianteiro do Cádiz, da Segunda División.

## Traxectoria 
Nacido en Benalmádena, xogou nas canteiras de varios clubs locais, así como no Black Rock FC dos Estados Unidos. En 2021 iniciou unha etapa de tres anos no fútbol universitario estadounidense, pasando polas conxuntos da Universidade de Carolina Costeira e da Universidade Marshall.

De regreso en España, o 4 de xullo de 2024 incorporouse ao Sevilla C. Anotou o seu primeiro gol na categoría o 13 de maio seguinte, facendo o único tanto dunha vitoria ante a UD Las Palmas.

O 4 de xullo de 2025 asinou un contrato de tres anos co Cádiz, da Segunda División.

## Notas
Río Ottawa

O **río Ottawa** (en , en algonquino: *Kichi-Sìbì/Kitchissippi*) é un río das provincias canadenses do Quebec e Ontario. Recibe o seu nome da palabra algonquina "comerciar", xa que era a principal ruta comercial do leste do Canadá naquel momento. Durante a maior parte da súa lonxitude, define a fronteira entre estas dúas provincias. e o río máis longo do Quebec con 1271 km.

## Notas 
## Véxase tamén
Siro Ouro

**Siro Ouro**, tamén coñecido como **Gold Sirope**, nado en Ferrol en 2001 e finado o 1 de xaneiro de 2026, foi un actor e músico galego.

## Traxectoria 
Desde moi novo formou parte da compañía La Tristura coa que traballou en producións como *Materia prima* e *Future lovers.* Tamén participou en películas, curtametraxes e series de televisión.

Impulsou un proxecto musical propio, Gold Sirope, con varias cancións e colaboracións con outros artistas.

Era fillo do tamén actor Dani Ouro.

## Filmografía 
### Cinema 
* *Somos Reyes* (2024). De Daniel Ouro.
* *La consagración de la primavera* (2022). Como José Luís. De Fernando Franco García.

#### Curtametraxes 
* *Se nos hizo de noche* (2022)
* *Jano* (2022)

## Televisión 
* *La Mesías* (2023), como Alex. De Javier Ambrosi e Javier Calvo. Movistar+.

## Teatro 
* *Materia prima* (2011). La Tristura.
* *Future lovers* (2018). La Tristura.

## Notas
Beach Life-in-Death

"**Beach Life-in-Death**" é unha canción escrita polo músico de rock estadounidense Will Toledo, que foi publicada orixinalmente en *Twin Fantasy* (2011), o seu sexto álbum baixo o seu alcume Car Seat Headrest. Despois de que Car Seat Headrest se expandise para converterse nunha banda de catro membros, a canción foi regravada e reeditada o 13 de decembro de 2017 como o sinxelo principal do seu álbum *Twin Fantasy (Face to Face)* (2018), que é unha regravación completa en estudio do álbum orixinal.

## Notas
Olavo V de Noruega

**Olavo V**, nado como **Príncipe Alexandre de Dinamarca** en Sandringham House o 2 de xullo de 1903, e finado en Oslo o 17 de xaneiro de 1991, foi rei de Noruega desde 1957 até a súa morte en 1991.

Olavo naceu en Sandringham House en Inglaterra, o único fillo do príncipe Carl de Dinamarca e a princesa Maud de Gales. Converteuse en herdeiro aparente do trono noruegués cando o seu pai foi elixido rei Haakon VII de Noruega en 1905. Foi o primeiro herdeiro do trono noruegués que se criou en Noruega desde Olavo IV no século XIV, e os seus pais aseguráronse de que se lle dese unha crianza o máis norueguesa posible. En preparación para o seu futuro papel, asistiu a escolas civís e militares. En 1929 casou coa súa curmá primeira, a princesa Marta de Suecia. 

Era un atleta consumado. Olavo saltou do salto de esquí de Holmenkollen en Oslo e competiu en regatas de vela. Gañou unha medalla de ouro na navegación nos Xogos Olímpicos de 1928 en Ámsterdam e seguiu sendo un mariñeiro activo na vellez.

Durante a Segunda Guerra Mundial, o seu liderado foi moi apreciado, e foi nomeado Xefe de Defensa de Noruega en 1944. Olavo converteuse en rei tras a morte do seu pai en 1957.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial da Casa Real de Noruega
* Rei Olavo – biografía (Sitio web oficial da Casa Real de Noruega)
* A Real Orde Norueguesa de San Olav - S.M. Rei Olavo V o ex Gran Mestre da Orde
* Medallistas de Holmenkollen: faga clic en Holmenkollmedaljen para descargar o arquivo pdf ()
*
Arnold Schwede

**Arnold Schwede**, nado en Königsberg o 31 de xullo de 1937 e finado en Paderborn o 9 de xaneiro de 2020, foi un enxeñeiro, numismático e autor alemán.

## Traxectoria 
Schwede naceu o 31 de xullo de 1937 na cidade prusiana de Königsberg, a actual Kaliningrado, en territorio ruso, e pasou a súa infancia en Münster.

A súa actividade profesional centrouse na enxeñaría civil, traballando para a Asociación Rexional de Westfalia-Lippe en proxectos de construción de estradas na Westfalia oriental. Esta dedicación fixo que asentase a súa residencia en Paderborn, Renania do Norte-Westfalia.

## Publicacións 
Esta é unha escolma dos principais traballos monográficos publicados por Arnold Schwede ao longo da súa traxectoria:.

* (1999). *Der heilige Liborius auf Münzen und Medaillen* ["San Liborio en moedas e medallas"]. Volksbank Paderborn, Paderborn.
* (2004). *Das Münzwesen im Hochstift Paderborn 1566-1803* ["A ceca no bispado de Paderborn 1566-1803"]. Bonifatius, Paderborn. ISBN 3-89710-270-6
* (2005). *Medaillen, Plaketten und Abzeichen aus dem Paderborner und Corveyer Land bis 1945* ["Medallas, placas e insignias das rexións de Paderborn e Corvey ata 1945"]. Volksbank Paderborn-Höxter, Paderborn. ISBN 3-9810556-0-8
* (2007). *Das Münzwesen im Stift Corvey 1541-1794* ["A ceca no mosteiro de Corvey 1541-1794"] (con P. Ilisch). Bonifatius, Paderborn. ISBN 978-3-89710-382-5
* (2012). *Das Münzwesen in der Reichsgrafschaft Rietberg* ["A ceca no Condado Imperial de Rietberg"]. Bonifatius, Paderborn. ISBN 978-3-89710-517-1
* (2013). *Medaillen, Plaketten und Abzeichen aus dem Paderborner und Corveyer Land von 1946 bis 2010* ["Medallas, placas e insignias das rexións de Paderborn e Corvey de 1946 a 2010"]. Volksbank Paderborn-Höxter, Paderborn. ISBN 3981055667
* (2015). *Das Marsberger Münzwesen in der Neuzeit (1605-1650)* ["O sistema monetario de Marsberg na época moderna (1605-1650)"]. Bonifatius, Paderborn. ISBN 978-3-89710-640-6
* (2016). *Das Münzwesen der Grafen und Fürsten zur Lippe 1528-1913* ["A ceca dos condes e príncipes de Lippe 1528-1913"]. (con H. Ihl). 2 Bände. Bonifatius, Paderborn. ISBN 978-3-89710-641-3

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Dethlefs, G. (2017). "Personalia: Arnold Schwede zum 80. Geburtstag". En *Numismatisches Nachrichtenblatt*. Nº 8. Agosto. Páxinas 310-311.
* Dethlefs, G. (2020). "Personalia: Arnold Schwede (1937-2020)". En *Numismatisches Nachrichtenblatt*. Nº. 3. Marzo. Páxina 115.
Fakafifine

As **fakafifine** son persoas de Niue que foron asignadas como homes ao nacer pero que teñen unha expresión de xénero feminino. En Niue isto enténdese como un terceiro xénero, culturalmente específico do país.

## Etimoloxía 
O termo provén do niueano e está composto polo prefixo faka- (ao xeito de) e o sufixo -fifine (muller) e defínese no *Niue Language Dictionary* como "comportarse como unha muller" ou "ser efeminado". Un termo relacionado é fakataane, que significa "comportarse como un home". 

O termo fakafifine está incluído no acrónimo  MVPFAFF+ (māhū, vakasalewalewa, palopa, fa'afafine, akava'ine, fakaleitī ou leiti, fakafifine e outros), acuñado por Phylesha Brown-Acton, para "mellorar a concienciación sobre a diversidade de xénero no Pacífico ademais do termo LGBTQI".

## Fakafifine destacadas 
* Phylesha Brown-Acton (nada en 1976), activista polos dereitos humanos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Fa'afafine
*Fakaleitī
*Māhū
Imperio Sunga

O **Imperio Sunga** ( IAST: *Śuṅga* ) foi unha entidade gobernante centrada en Magadha e que controlou a maior parte do subcontinente indio norte desde aproximadamente o ano 187 ata o 75 a. C. A dinastía foi establecida por Pushyamitra, despois de tomar o trono de Magadha dos mauryas. A capital do Imperio Sunga foi Pataliputra, pero emperadores posteriores como Bhagabhadra tamén celebraron a corte en Besnagar (a moderna Vidisha ) no leste de Malwa. Esta dinastía tamén é responsable de loitar e resistir con éxito aos gregos na guerra sunga grega.

Pushyamitra gobernou durante 36 anos e foi sucedido polo seu fillo Agnimitra. Houbo dez gobernantes sunga. Non obstante, tras a morte de Agnimitra, o segundo rei da dinastía, o imperio desintegrouse rapidamente: as inscricións e as moedas indican que gran parte do norte e centro da India consistía en pequenos reinos e cidades estado que eran independentes de calquera hexemonía sunga. A dinastía é coñecida polas súas numerosas guerras con potencias estranxeiras e indíxenas. Loitaron contra os kalinga, a dinastía satavahana, o Reino Indogrego e posiblemente contra os panchalas e os mitras de Mathura.

A arte, a educación, a filosofía e outras formas de aprendizaxe floreceron durante este período, incluíndo pequenas imaxes de terracota, esculturas de pedra máis grandes e monumentos arquitectónicos como a estupa de Bharhut e a recoñecida estupa de Sanchi. Os gobernantes sunga axudaron a establecer a tradición de patrocinio real do aprendizaxe e a arte. A escritura utilizada polo imperio era unha variante da escritura brahmi e usábase para escribir o sánscrito.

Os sungas foron importantes mecenas da cultura nunha época na que estaban a ter lugar algúns dos desenvolvementos máis importantes do pensamento hindú. *O Mahābhāṣya* de Patanjali foi composto neste período. A arte tamén progresou co auxe do estilo artístico mathura.

O último dos emperadores Sunga foi Devabhuti (83 - 73 a. C.). Foi asasinado polo seu ministro Vasudeva Kanva e dise que lle gustaba demasiado a compañía das mulleres. A dinastía kanva sucedeu aos sunga arredor do ano 73 a. C.

## Notas
Pere Milla

**Pere Milla Peña**, nado en Lleida o 23 de setembro de 1992, é un futbolista catalán que xoga na posición de centrocampista. O seu equipo actual é o Espanyol da Primeira División.

## Traxectoria
Formouse nas categorías inferiores do Unió Esportiva Lleida. Tras a disolución deste club, foi traspasado ao Club Lleida Esportiu, equipo co que debutou durante a Segunda División B 2011/12. O 11 de xuño de 2014 asinou polo Getafe Club de Fútbol, sendo asignado ao filial. Estreouse co primeiro equipo o 14 de xaneiro de 2015, nun partido da Copa do Rei 2014/15 contra o Almería.

O 20 de xullo de 2015, Milla asinou un contrato dun ano co Logroñés. Durante esta tempada anotou 18 goles, naquel momento o máximo na súa carreira. O 20 de xuño de 2016 fichou polo Eibar na máxima categoría, sendo cedido en agosto dese mesmo ano ao UCAM Murcia da Segunda División. O 22 de abril de 2017 conseguiu o seu primeiro gol profesional nun encontro contra o Girona. 

O 6 de xullo de 2017 comezou unha nova cesión co Numancia. Regresou ao Eibar para a Primeira División 2018/19. O seu debut na máxima categoría tivo lugar o 24 de agosto de 2018 nun partido contra o seu antigo equipo, o Getafe. O 15 de xuño de 2019 asinou polo Elche Club de Fútbol na segunda categoría. O 23 de agosto de 2020, Pere Milla anotou o gol decisivo nun partido de promoción de ascenso contra o Girona, contribuíndo ao regreso do Elche á máxima categoría tras cinco anos.

O 18 de outubro de 2020, Milla anotou o seu primeiro gol na Primeira División ante o Deportivo Alavés. O 15 de agosto de 2023 fichou polo Espanyol, acabado de descender á Segunda División. Xa de volta na máxima categoría, durante a tempada 2024/25 foi decisivo o gol de Milla nun partido contra a UD Las Palmas que certificaba a salvación do Espanyol. 

### Traxectoria internacional 
Pere Milla é internacional coa Selección de fútbol de Cataluña. O 25 de marzo de 2019 xogou nun partido amigábel de Cataluña contra Venezuela no estadio de Montilivi, que finalizou cun 2-1 a favor do conxunto catalán. En maio de 2022, o seleccionador Gerard López convocouno para un partido contra Xamaica, tamén en Montilivi, que resultou nunha vitoria de Cataluña por 6-0.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Pere Milla en BDFutbol
* Pere Milla en LaPreferente.com
* Pere Milla en Soccerway
The Men They Couldn't Hang

'''The Men They Couldn't Hang** (en acrónimo, **TMTCH'*) son un grupo de *folk punk* británico formado orixinalmente por Stefan Cush (voz, guitarra), Paul Simmonds (guitarra, *bouzouki,* mandolina, teclados), Swill Odgers (voz, guitarra, *tin whistle*, melódica), Jon Odgers (batería, percusión) e Shanne Bradley (baixo). O nome da banda está inspirado en John Babbacombe Lee, supervivente a tres aforcamentos. Foi acuñado por Shane MacGowan -con quen Bradley tocara en The Nips- como un nome para a súa banda, que finalmente se chamou The Pogues.

## Historia 
### 1984–1991: formación, polémica e éxito 
TMTC formouse en 1984 para actuar con The Pogues e os Boothill Foot Tappers no festival de Camden Town. Simmonds e os irmáns Odgers, da banda de Southampton Catch 22, coñeceron o *roadie'' dos Pogues Stefan Cush tocando en Shepherd's Bush, Londres.

## Referencias musicais 
A banda de rock canadense The Tragically Hip fai unha referencia aparente á banda na canción "Bobcaygeon".

Shane MacGowan puxolle a unha música instrumental o nome de "Shanne Bradley", en homenaxe ao baixista orixinal de TMTCH. A canción apareceu nos CDs de 12" de *Fairytale of New York* e en versións remasterizadas de *If I Should Fall from Grace with God*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Celtic Punk*
* *Folk punk*

### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial 
* Sesións de John Peel
* [ Perfil AMG]
* En Discogs
Prémio CarValho da Cátedra Carvalho Calero

O **Prémio CarValho da Cátedra Carvalho Calero** foi creado en 2025 con periodicidade anual para distinguir obras individuais ou colectivas, persoas, entidades ou empresas, que contribúan ao coñecemento da produción intelectual, pensamento, valores e personalidade de Ricardo Carvalho Calero, así como promover ou reforzar as relacións da Galiza cos países de Lingua Portuguesa.

## Modalidades (1ª ed.) 
### Investigación 
* TFG ou TFM: Eliseu Zua Cateco polo TFG *Modo de interação e compreensão da língua portuguesa mediante as variantes linguísticas na USC Galiza: o caso dos estudantes lusófonos*. Nel o estudante angolano estudou as variantes do portugués no proceso de interacción entre o estudantado do campus compostelán, coincidindo coa experiencia de intercambio do autor.
* Tese de Doutoramento ou Monografía/Libro publicado: José Manuel Rodríguez Gómez por *Carvalho Calero: Por um Galego útil, rendível, económico e competitivo.* ISBN 979-13-990743-3-8. No traballo de Joel R. Gómez analízanse máis dun cento de artigos difundidos por Carvalho Calero no xornal *La Voz de Galicia*, no que se ocupou de temas de política lingüística.

### Creación 
* Creación Literaria a un Libro inédito: Angel José Brea Hernández por *Ensinamentos de Rahotep*. É unha ambiciosa narrativa de ambiente exipcio, na que o autor traballou durante máis dunha década.

### Mención de Honra 
* Entidade, empresa ou personalidade: Fundación e Asociación Cultural Artabria. Pola súa defensa da unidade lingüística galego-portuguesa e o pleno recoñecemento do galego (entendido como portugués da Galiza) como lingua nacional.
## Notas
Let's Go Eat the Factory

'''''Let's Go Eat the Factory'''* é o décimo sexto álbum de estudio da banda estadounidese de indie rock Guided by Voices, publicado dixitalmente o 20 de decembro de 2011 a través da iTunes Store. O 1 de xaneiro de 2012 foi lanzado por correo e finalmente publicado ao público en formato físico o 24 de xaneiro de 2012. O disco é o primeiro desde a súa disolución en 2004 e o primeiro en presentar a formación clásica da banda dende *Under the Bushes Under the Stars* de 1996. O álbum foi producido pola banda e gravado nas casas dos membros Tobin Sprout, Mitch Mitchell e Greg Demos. Do mesmo xeito que os traballos anteriores, presenta o famoso son de 4 pistas lo-fi da banda, así como unha produción máis moderna. Tamén é o primeiro álbum de Guided by Voices que se publica baixo o selo Guided by Voices, Inc.

O álbum estreouse no número 17 da lista *Top Heatseekers* da *Billboard* e no 24 da lista *Tastemaker Albums*. Finalmente chegou ao 8 de *Heatseekers*, ao 5 da *Tastemaker Albums* e ao 35 da lista *Top Independent Albums*, tamén de *Billboard''.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Ilan

**Ilan** (en ) é un nome propio masculino hebreo cuxo significado é árbore. Outras variedades do nomes son Alon e Elon, e as formas femininas son Ilana (אִילָנָה)

## Historia 
[miniatura|[Ilan Ramon.]]
É un nome moderno, tomado dun termo hebreo que significa "árbore".

## Notas 
## Véxase tamén
High Rise

***High Rise*** é un EP da banda estadounidense de rock Stone Temple Pilots, publicado o 8 de outubro de 2013 a través do se propio selo Play Pen, LLC. É o primeiro lanzamento da banda sen o vocalista principal Scott Weiland, quen fora despedido do grupo en febreiro de 2013, e o seu único lanzamento que conta con Chester Bennington de Linkin Park como vocalista principal. Lanzaronse dous sinxelos para promover o EP: "Out of Time" e "Black Heart". O EP recibiu críticas xeralmente dispares por parte da crítica.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Sunniva

**Sunniva** (en , do ), nada no século X, é a santa patroa da diocese de Bjørgvin, pertencente á Igrexa de Noruega, así como do oeste de Noruega.

Sunniva era venerada xunto co seu irmán Alban, que na tradición norueguesa se identifica con Albano de Verulamio, un santo británico da época romana.

## Lenda 
### Fontes 
A principal haxiografía latina de Alban e Sunniva é a *Acta sanctorum in Selio*, composta pouco despois de 1170. Oddr Snorrason usouna para compoñer o relato *Albani þáttr ok Sunnifu* (en ), unha sección da súa saga *Óláfs saga Tryggvasonar* (en ), e o *Seljumanna þáttr*. A obra orixinal de Oddr estaba tamén en latín, mais só sobreviviu en traducións islandesas. A lenda aparece tamén nunha escolma posterior, *Óláfs saga Tryggvasonar en mesta*, baseada directamente no *Acta sanctorum in Selio*. É probable que date tamén do século XII.

### Contidos 
Segundo a lenda, Sunniva era a herdeira dun reino irlandés que tivo que fuxir da illa para non casar cun caudillo viquingo invasor. Así, xunto co seu irmán Alban (versións posteriores engaden a dúas irmás, Borni e Marita) e os seus seguidores asentouse nas illas deshabitadas de Selja e Kinn, na costa norueguesa. Porén, no territorio continental gobernaba o *jarl* pagán Hákon Sigurðarson (r. 962-995). A poboación veciña comezou a sospeitar que os cristiáns lles furtaban as ovellas, polo que se queixaron perante o seu monarca. Sigurðarson viaxou até Selja cunha tropa armada, coa intención de asasinar os seus residentes. Cando os irlandeses se decataron da situación agocháronse nas covas próximas e rezaron ó seu deus para que colapsase as cavernas, evitándolles a furia dos viquingos. Así sucedeu, e todos os cristiáns faleceron sepultados.

A historia continúa con dous gandeiros, Tord Eigileivsson e Tord Jorunsson, que de camiño a Trondheim fondearon en Selja para pasar a noite. Alí, enxergaron unha luz sobrenatural que coruscaba sobre a illa e atoparon unha branca caveira de doce arrecendo. Ó chegar a Trondheim, narraron a súa experiencia a Ólaf Tryggvason e mais ó bispo Sigurd. Tras varios relatos similares doutros testemuños, o rei e o bispo presentáronse no lugar, onde encontraron múltiples ósos cun olor doce. Escavando nas covas recuperaron o corpo incorrupto de Sunniva, que semellaba durmida. Os restos óseos gardáronse nun cadaleito, namentres a santa se conservou nun templo de madeira.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
Sanxingdui

é un sitio arqueolóxico da Idade de Bronce na moderna Guanghan, Sichuan, China. Descuberto en gran parte en 1986, tras un achado preliminar en 1927, os arqueólogos escavaron artefactos que a datación por radiocarbono situou nos séculos XII - XI a. C. O sitio arqueolóxico Sanxingdui é o sitio tipo da cultura Sanxingdui que produciu estes artefactos; os arqueólogos identificaron o lugar co antigo Reino de Shu, o que suxire a presenza dunha civilización única nesta rexión antes de que o Estado Qin conquistase a zona no ano 316 a. C. Os artefactos expóñense no Museo Sanxingdui, situado preto da cidade de Guanghan.

## Galería 

Ficheiro:Gold Mask (黄金面罩).jpg|Máscara de ouro.
Ficheiro:青铜纵目面具B.jpg|Máscara de bronce con ollos saíntes.
Ficheiro:2014 Jinsha Gold Mask a.jpg|Máscara de ouro de Jinsha.
Ficheiro:Bronze Holy Altar (青銅神壇).jpg|Altar sagrado de bronce.
Ficheiro:Bronze Standing Figure.jpg|Figura de bronce de 2,62 m de altura.
Ficheiro:Ⅰ号大型青铜神树.jpg|Gran árbore sagrada de bronce.
Ficheiro:三星堆-青铜扭头跪坐人像 sanxingdui.jpg|Estatua de bronce.
Ficheiro:Bronze Ge Dagger-axe, Sanxingdui 1.jpg|Daga de bronce.
Ficheiro:三星堆遗址出土玉璋.jpg|Cetro de xade.
Ficheiro:三星堆-铜神兽 Sanxingdui bronze mythical beast.jpg|Besta mítica en bronce.

## Notas
Flow Critical Lucidity

***Flow Critical Lucidity*** é o décimo sexto álbum en solitario do músico estadounidense Thurston Moore, publicado o 20 de setembro de 2024 e foi producido por Thurston e Eva Marie Moore.

Cinco sinxelos foron extraídos do álbum, sendo o primeiro de Moore despois da publicación do seu libro *Sonic Life: A Memoir*. Foi aclamado pola crítica tras o seu lanzamento e alcanzou o posto número 12 na lista de álbums independentes do Reino Unido.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Cartilla de racionamento

[miniatura|Cartillas de racionamento [Iugoslavia|iugoslavas para o leite (1950)]]
Unha **cartilla de racionamento** é un vale emitido por un goberno para que a persoa titular poida obter alimentos ou outros produtos escasos en tempo de guerra ou en situacións de emerxencia en que estea en vigor o racionamento.

Este documento permite acceder a produtos de primeira necesidade como pan, leite, carne ou patacas. Así mesmo, permite rexistrar que os membros das unidades familiares teñen acceso a eses alimentos, repartíndoos de forma equitativa entre a poboación. As cartillas de racionamento foron habituais en gran parte de Europa durante a Primeira e a Segunda guerra mundial, así como na Guerra civil española e durante a autarquía da ditadura de Franco (1939-1952). Tamén se empregaban tras os conflitos bélicos nun esforzo dos países afectados por retomar a produción e a distribución, como sucedeu nos primeiros anos da posguerra española.

En países cunha economía deficiente ou un estado de emerxencia producido por unha catástrofe natural, aplícanse as cartillas de racionamento como unha medida excepcional. Foi o caso de varias nacións comunistas como a República Popular de Polonia, que distribuíron cartillas de racionamento en dúas ocasións, entre abril de 1952 e xaneiro de 1953 e entre agosto de 1976 a 1989.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
María del Carmen Bastos Rodríguez

**María del Carmen Bastos Rodríguez**, nada en Vigo en 1949, é unha empresaria e política galega.

## Traxectoria 
Cursou o bacharelato superior. Empresaria, dedicada a un negocio familiar en Redondela. Presidenta do Partido Popular de Redondela (1992-1995), pertenceu á executiva do PPdeG de Pontevedra (1991-1999). Foi concelleira de Redondela (1991-1999) e primeira tenente de alcalde (1995-1999). Foi deputada no Parlamento de Galicia en 1996, substituíndo a Tomás Iribarren.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Machina: Aranea Alba Editio

***Machina: Aranea Alba Editio*** é un box set da banda estadounidense de rock alternativo The Smashing Pumpkins. Foi lanzado como unha caixa con oito vinilos en outubro de 2025, despois dalgúns atrasos na produción, a través do sitio web da tenda de té Madame Zuzu de Billy Corgan. A caixa contén material dos álbums do ano 2000 da banda *Machina/The Machines of God* e *Machina II/The Friends & Enemies of Modern Music*. A banda separouse pouco despois do lanzamento deste último disco, e Corgan dixo que consideraba que todo o proxecto *Machina* estaba inacabado.

O conxunto inclúe 48 cancións dos álbums *Machina*, así como 32 cancións extra. Inclúe algunhas cancións regravadas e todo o material foi remesturado e remasterizado. Foi promovido cunha xira de concertos por América do Norte, con Corgan formando unha nova banda chamada Billy Corgan and the Machines of God. A banda incluía a Corgan xunto co baixista Kid Tigrrr e o batería Jake Hayden, así como a guitarrista de xira dos Smashing Pumpkins, Kiki Wong.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Michele Cavataio

**Michele Cavataio**, tamén coñecido como **Cavatajo**, nado en Palermo o 18 de marzo de 1929 e finado na mesma cidade o 10 de decembro de 1969) foi un mafioso siciliano e poderoso membro de Cosa Nostra. Foi xefe do mandamento Acquasanta de Palermo e membro da primeira Comisión de Cosa Nostra.

Un dos mafiosos máis temidos da súa época, tivo un papel chave no estalido da Primeira Guerra de Mafia.

## Traxectoria 
Despois da Segunda Guerra Mundial, fixo fortuna vendendo gasolina roubada á Armada italiana. Dende un modesto posto de taxista, acumulou unha fortuna considerable en poucos anos, segundo un informe da Comisión Parlamentaria Antimafia. A familia mafiosa Acquasanta controlaba os peiraos de Palermo que estaban situados na súa zona, actuando como rompefolgas contra os traballadores portuarios, e non dubidaban en disparar contra os folguistas se era necesario. Con todo, segundo Gaetano Grado, que foi un dos participantes e que se converteu en testemuña do goberno en 1999, foi Provenzano quen estragou o ataque, disparando demasiado cedo. Na oficina disparáronse 108 balas.

Grado, que era primo do *pentito* Salvatore Contorno, dixo que axudou a organizar o ataque e que foi testemuña dos asasinatos de primeira man. «Todo o mundo lle tiña medo a Cavataio». Todos os soldados da mafia enviados para matar a Cavataio «eran veteranos», dixo Grado. «Todos nós xa asasináramos polo menos a 10 persoas».

A composición do escuadrón de mafia, segundo Buscetta, era unha clara indicación de que o asasinato fora sancionado colectivamente por todas as principais familias da mafia siciliana. O baño de sangue de Viale Lazio marcou o fin dunha "pax mafiosa" que reinara desde a masacre de Ciaculli ata o final do Xuízo dos 114.

## Xuízos de Viale Lazio 
En setembro de 1972 tivo lugar o xuízo polo masacre de Viale Lazio, con 24 procesados. Filippo e Angelo Moncada, os fillos do construtor, foron encarcerados ao principio por sospeita de formar parte da conspiración. No hospital, onde foi internado polas súas feridas de bala, Filippo comezou a falar das reunións do seu pai con mafiosos notorios e describiu como Cavataio se convertera gradualmente no verdadeiro xefe da empresa de Moncada.

Os irmáns Moncada foron liberados da prisión, pero o seu pai foi posto baixo custodia xunto con 24 presuntos participantes no masacre de Viale Lazio, que foran detidos polas probas presentadas polos dous irmáns. O veredicto final do xurado no primeiro xuízo resultou na absolución dos 24 acusados por falta de probas.

Tras varias apelacións, en 2007 Salvatore Riina e Bernardo Provenzano foron xulgados polo seu papel no masacre de Viale Lazio. Riina foi acusado de ordenar o ataque e Provenzano de participar nel. En abril de 2009, case 40 anos despois do masacre, ambos foron declarados culpables e condenados a cadea perpetua.

## Notas