Salmonelose

A **salmonelose** é unha intoxicación alimentaria causada pola bacteria *Salmonella enterica*. Causa diarrea intensa e outros síntomas abdominais. A febre tifoide é unha enfermidade relacionada, mais causada por subespecies diferentes.

## *Salmonella enterica* 
As *Salmonella* son bacilos gramnegativos, móbiles e anaerobios facultativos, pertencentes á familia Enterobacteriaceae. Ten altos niveis de metabolismo en comparación con outras bacterias.

A *Salmonella enterica* produce unha enterotoxina. É resistente ao paso polo estómago, producindo encimas que a protexe da acidez e das proteases.

Invade localmente a mucosa intestinal a través da endocitose polas células M. É resistente á dixestión dentro dos fagocitos. Non é invasiva ao contrario da *Salmonella typhi*.

## Epidemioloxía 
dereita|miniatura|A carne de aves mal cociñada é a fonte de infección máis común
Afecta case todos os animais domésticos, mais especialmente as aves, a través dos alimentos ou auga contaminados. Os ovos e carne de aves mal cociñados son as fontes máis comúns da infección.

A prevalencia, en Europa, descendeu desde cifras de 35,3 casos por 100.000 persoas en 2006 ata valores do 23,6 en 2009. As taxas máis altas corresponden a Checoslovaquia (100,1 casos por 100.000 habitantes), Eslovaquia (77.3), Lituania (61.6) e Hungría (58.5); en España a prevalencia rolda o 25 por 100.000. http://www.ecdc.europa.eu/en/publications/Publications/1111_SUR_Annual_Epidemiological_Report_on_Communicable_Diseases_in_Europe.pdf.

En 2015 diagnosticáronse (en tres comunidades autónomas españolas xunto con Ceuta e Melilla) 9069  casos de salmonelose;  houbo un claro descenso nos casos producidos por *S. enteritidis* dende o ano 2011, e un aumento dos casos de  *Typhimurium*. Nun 32,9% dos casos (2 985) produciuse en meniños menores de 5 anos.

Os casos de salmonelose agrupáronse en 281 gromos, dos que o 84%% tiñan orixe alimentaria. Os alimentos implicados foron, principalmente, os ovos e derivados, cun 77,2% dos gromos, seguidos moi de lonxe polas carnes e produtos cárnicos co 10.2 %.

## Progresión e síntomas 
A enterite (inflamación da mucosa intestinal) iníciase de 6 a 48 horas despois da inxestión da comida contaminada. Xorden abruptamente síntomas como vómitos, náuseas violentas e diarrea profusa sen sangue, así como febre, dor abdominal forte e dores de cabeza, que persisten durante dous a sete días. Xeralmente non hai complicacións e a resolución é completa.

Unha complicación rara é a septicemia (infección do sangue), que é unha emerxencia médica que pode resultar en osteomielite, endocardite e artrite. Nestes casos úsanse antibióticos.

## Diagnóstico 
É feito por cultivo en medio específico de mostras fecais e análise microscópica e bioquímica.

## Tratamento 
Non se aconsella o tratamento antibiótico, porque moitas veces prolonga a doenza.

É aconsellado beber auga cun pouco de sal e azucre para evitar síntomas de deshidratación, especialmente en nenos.

## Prevención 
A carne de aves e ovos deben estar ben cociñados, e deben ser observadas medidas de hixiene básicas na preparación da comida. Despois de preparación de carne de aves crúa ou ovos, o mesado e os utensilios usados deben ser ben lavados antes de seren usados para preparar outros alimentos.

### Dez consellos para previ-la salmonelose 
Adaptados do *Instituto de Estudios del Huevo* :

# Compre sempre ovos coa casca intacta e limpa. Os ovos sucios poden ser perigosos pero aínda o son máis os que teñan a casca rota.
# Respecte a data de consumo preferente que estea indicada no envase.
# Non lave os ovos antes de metelos no frigorífico. Se os quere lavar, fágao inmediatamente antes da súa preparación culinaria, pero mellor sería limpalos cun pano húmido.
# Calle ben as tortillas e, de non consumilas no momento, gárdeas no frigorífico.
# Prepare a maionesa coa máxima hixiene, consérvea no frigorífico ata o seu consumo e desbótea se non a consome dentro das 24 horas.
# Non rompa o ovo no bordo dos recipientes onde os vaia bater.
# Utilice os utensilios de bate-los ovos unicamente para esa operación.
# Non separe as claras das xemas coa propia casca do ovo nin retire cos dedos os fragmentos que poidan caer.
# Non deixe os ovos, nin os alimentos que os conteñan, a temperatura ambiente.
# Conserve sempre no frigorífico os pasteis, crema de ovo, salsas etc. e consúmaos dentro das 24 horas seguintes á súa elaboración.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* European Centre for Disease Prevention and Control: *Annual Epidemiological Report 2011. Reporting on 2009 surveillance data and 2010 epidemic intelligence data*. Stockholm 2011, 101-104.