Vespa (xénero)

***Vespa*** é un xénero de insectos himenópteros eusociais da suborde dos apócritos, que é o tipo da superfamilia dos	vespoideos, e da familia dos véspidos.

Comprende vinte e dúas especies, coñecidas popularmente como **avespas** e **abázcaros** ou **abellóns**, que están repartidas sobre todo pola Asia tropical e temperada, aínda que tamén ocupan de forma natural Europa e o norte de África. 

## Taxonomía 
### Descrición 
O xénero foi descrito por Linneo na 10ª edición do seu *Systema Naturae*.

### Etimoloxía 
O nome científico *Vespa* tomonuno Linneo de latín *vespa*, "avespa".

### Especies 
Recoñécense as seguintes:
 

### Especies fósiles 
## Características 
Son avespas marróns ou negras e amarelas que constrúen niños de *papel* en forma de pelota en árbores, edificios ou baixo terra. Para fabricar o *papel* co que fan o niño, as avespas mastigan as fibras da madeira morta e forman unha pasta. Unha raíña soa comeza a construír o niño, pero pronto cede o traballo a un número crecente de obreiras. Os niños poden albergar até cinco mil obreiras e teren un diámetro de 80&nbsp;cm. As obreiras morren en inverno, pero novas raíñas sobreviven até a primavera seguiente.

## Especies invasoras 
En tempos recentes producíronse introducións accidentais dalgunhas especies: unha especie europea, o abázcaro (*Vespa crabro*), estendeu a súa área de dispersión a Norteamérica, e dúas de Asia tropical, *Vespa velutina* e *Vespa bicolor* establecéronse en Europa; a primeira delas é a especie alóctona que máis problemas causou.

## Imaxes 

Vespa bicolor 1.jpg|*Vespa bicolor*
Vespa.crabro.872.Kommentkampf.jpg|Abázcaros (*Vespa crabro*) nunha disputa ritualizada
Vespa crabro germana with prey Richard Bartz Crop.jpg|*Vespa crabro germanica* manipulando á súa presa
Vespa orientalis (KPFC) 01.jpg|*Vespa orientalis*
Fondatrice de Vespa vélutina.png|*Vespa velutina* raíña

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Aguiar, Alexandre P. *et al*. (2013): "Order Hymenoptera". En Zhang, Z.-Q. (ed.): "Animal Biodiversity: An Outline of Higher-level Classification and Survey of Taxonomic Richness (Addenda 2013)". *Zootaxa* **3703**: 1–82.
* Arnett, R. H. Jr. (2000): *American insects*, 2ª ed. Boca Ratón, Londres, Nova York, Washington DC: CRC Press. ISBN 0-8493-0212-9.
* Borror, D. J., DeLong, D. M. & Triplehorn, C. A. (1976): *An introduction to the study of insects*, 4ª ed. Nova York, Chicago: Holt, Rinehart and Winston.  ISBN 0-0308-8406-3.
* Grimaldi, D. & Engel, M. S. (2005): *Evolution of the Insects*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-5218-2149-0.
* Huber, John T. (2009): "Biodiversity of Hymenoptera". Capítulo 12. En Robert G. Foottit & Peter H. Adler: *Insect Biodiversity: Science and Society*. Hoboken, New Jersey: Blackwell Publishing. ISBN 978-1-4051-5142-9.
* O'Toole, Christopher & Raw, Anthony (1999): *Bees of the world*. Londres: Cassell & Co. ISBN 0-8160-5712-5.
* Sharkey, Michael J. (2007): "Phylogeny and Classification of Hymenoptera". *Zootaxa* **1668**: 521–548.
* Sharkey, M. J.; Carpenter, J. M & Vilhelmsen, L. (2012): "Phylogenetic relationships among superfamilies of Hymenoptera". *Cladistics* **28** (1): 80–112.
* Michener, Charles D. (2007): *The Bees of the World*. 2ª ed. Baltimore: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8573-0.
* Vilhelmsen, Lard (2001): "Phylogeny and classification of the extant basal lineages of the Hymenoptera (Insecta)". *Zoological Journal of the Linnean Society* **131**: 393–442.

### Outros artigos 
* Himenópteros
* Apócritos
* Vespoideos
* Véspidos