Sufixo

miniatura|dereita|Sufixación e prefixación nas linguas do mundo.
En morfoloxía lingüística, **sufixo** é o morfema derivativo ou afixo que se engade despois do lexema, raíz ou tema dunha palabra e antes dos morfemas constitutivos para engadirlle a este unha información suplementaria. A palabra nova así formada denomínase palabra derivada, e o mecanismo polo cal se fai coñécese como derivación.
## Características
Os sufixos en galego posúen tres características:

#son **tónicos**: cargan co acento da palabra: *Azucre* / *azucreiro*.
#poden cambiar o rango gramatical dunha palabra: *am-ou* (verbo), *am-or* (substantivo), *am-able* (adxectivo), *amable-mente* (adverbio)
#poden cambiar o xénero dun substantivo: *A casa* / *O cas-ón*. *A cabra* / *O cabrón*

## Tipoloxía 
Existen varias clases de sufixos segundo deferentes criterios. Por exemplo, segundo a categoría gramatical que fornece ao lexema, hai sufixos que son **nominalizantes** porque forman substantivos (-*anza*, *-encia*, *-ción*, *-zón* etc...); adxectivizantes porque crean adxectivos (*-il*, *-oso*, *-ble* etc...) **verbalizantes** porque crean verbos *(-ear*, *-izar*, *-ificar*) e **adverbializadores** porque crean adverbios *(-mente*).

### Sufixos alterativos 
Varían a significación sen mudar a categoría gramatical. Pódense dividilos en tres subtipos: diminutivos, aumentativos e despectivos. Os diminutivos e aumentativos permiten falar dunha certa gradación dos substantivos, mais acostuman transmitir tamén valores afectivos, pexorativos, intensificativos...

Un dos sufixos diminutivos máis común en galego é -iño/a, pois pode empregarse con tódolos substantivos, conforme ás seguintes regras:

::* Substantivos rematados en vogal átona: moza>mociña, navalla>navalliña.
::* Substantivos rematados en vogal tónica: pé>peíño, papá>papaíño.
::* Os rematados en ditongo crecente -io, -ia: croio>croíño, xoia>xoíña, raia>raíña.
::* Os rematados en ditongo decrecente ou -n: pau>pauciño, man>manciña, irmán>irmanciño, nai>naiciña, rei>reiciño, can>canciño. Os substantivos femininos do tipo de irmá fan o diminutivo partindo do masculino: irmá>irmanciña, mañá>mañanciña, la>lanciña, ra>ranciña...
::* Os rematados en consoante distinta de -n: rapaz>rapaciño, luz>luciña, muller>mulleriña.

O resto dos diminutivos teñen menor rendemento e empréganse cun número limitado de substantivos.

### Sufixos alterativos 
::oso/orgulloso
::* ico/a: *fachico*
::* echo: *cornecho, fendecha*
::* oupo/a: *casoupa*
::* uxo/a: *cabuxa*
::* uco: *fachuco, mulleruca*
::* acho/a: *riacho, fiacho, coiracho*
::* ancho: *ferrancho*
::* astro/a: *palastro*
::* olo/a: *rapazolo, pernolas*
::* elo/a: *soutelo, fontela*
::* ete/a: *mocete, rapaceta*
::* exo/a: *lugarexo*
::* azo/a: *homazo*
::* on/a, oa: *cabalón, mullerona, mulleroa*

### Sufixos derivativos 
Ademais de variar a base semántica do substantivo poden cambiar a palabra de categoría gramatical: alumnado, amilladoiro, verdadeiro.

Son moi ricos en matices significativos; entre eles están:

::* ado: *profesorado*
::* eiro: *taberneira*
::* ista: *xornalista*
::* al: *cultural*
::* és: *francés*
::* ego: *chairego*
::* ada: *niñada*
::* doiro: *obradoiro*, *lavadoiro*

Estes sufixos poden estar especializados en diversas significacións; **sufixos colectivos** como *-eda* ou -*edo*; que indican **potencialidade**, como *-ble* ou "que está cheo de", como *-oso*.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Afixo
* Prefixo
* Lista de prefixos e sufixos