Antilocapra americana

O **antílope americano** (*Antilocapra americana*), chamado *pronghorn* en inglés e *berrendo* polos castelán falantes americanos, é unha especie de mamífero artiodáctilo, a única actual da familia dos **antilocápridos** e do xénero ***Antilocapra***.

Aínda que hoxe e o único representante da familia, esta contaba até principios do plistoceno con numerosas especies. Co paso do tempo, todas se extinguiron por diversas causas, deixando ao antílope americano actual como único vestixio da súa presenza.

## Descrición 
miniatura|esquerda|Cabeza de *A. americana* macho.
Pese a que se lles chama antílopes americanos non son verdadeiros antílopes. Presenta un marcado dimorfismo sexual, sendo os machos maiores, cun peso de 45 a 60&nbsp;kg, mentres que as femias pesan entre os 35 e os 45&nbsp;kg.

Difire do resto dos ruminantes de cornos ocos por ter estoxos córneos caducos. Ambos sexos posúen cornos curvos e dirixidos cara a atrás que mudan cada ano, como os cervos, pero nunca se desprenden da base ósea que hai baixo a superficie córnea.

Estes cornos son máis grandes (de 12,5 a 45&nbsp;cm) e están ramificados nos machos, mentres que nas femias son curtos (de 2,5 a 15&nbsp;cm) e sen ramificacións. Tanto as femias como os machos presentan unha coroa de pelo na base dos cornos e unha crina de cor negra.

A lonxitude da cabeza e tronco é de 1,30 a 1,50 m, a altura na cruz de 70 a 80&nbsp;cm, a cola mide uns 10&nbsp;cm, e as orellas uns 15&nbsp;cm.

A forma do corpo recorda aos antílopes xa que, ao igual que eles, teñen o lombo a maior altura que os ombros, e as súas extremidades son delgadas e longas.

A pelaxe é de cor leonada ou pedrés (de dúas cores) no lombo (de onde provén o seu nome en castelán *berrendo*), aínda que en inverno escurécese lixeiramente. A cor aclárase nas partes inferiores do corpo até volverse branca na cara, garganta, ventre, patas e glúteos. Un elemento característico desta especie é a presenza dunha gran mancha branca ao redor da rexión caudal, que está presente en machos, femias e crías; a pelaxe nesta zona encréspase cando o animal nota algún perigo, o que serve de advertencia a outros membros do grupo. Na parte do pescozo sobresaen dúas bandas brancas localizadas unha á altura da gorxa e outra debaixo dela. Hai bandas de pelo escuro no nariz, na fronte, nas meixelas, nas partes posteriores do pescozo e da cola. As patas teñen catro dedos, aínda que camiñan sobre dous.

## Distribución e hábitat 
O antílope americano é propio de América do Norte, encontrándose desde o sur do Canadá, a través do oeste dos Estados Unidos, até o norte de México (Baixa California, Sonora, Chihuahua e Hidalgo).

O hábitat característico destes animais son os espazos abertos, como chairas herbáceas e semidesertos.

## Historia natural 
Aliméntanse durante gran parte do día de herbas, arbustos, musgos e, en ocasións, incluso de cactos. Móvense en grandes grupos, á veces en mandas de centos de animais, especialmente no verán. Os integrantes destas mandas son sempre femias coas súas crías e machos novos. Os machos adultos e os vellos adoitan seren solitarios ou viviren en pequenos grupos, aínda que ás veces poden formar tamén rabaños formados unicamente por individuos machos. En outono os machos en idade reprodutora compiten entre si trucando testa con testa co fin de gañar o dereito a reproducirse. 
[miniatura|esquerda|180px|Cría de antílope americano en [Novo México.]]

Ao contrario que en moitos outros ungulados, os machos non abandonan as mandas de femias tras a época de celo, senón que permanecen unidos a elas durante todo o inverno seguinte.

Tras 230 días de xestación, as femias paren unha cría (se é o seu primeiro parto) ou dúas no mes de xuño. Estas crías son de cor gris e pesan de 2 a 4&nbsp;kg. Poucas semanas despois van adquirindo a tonalidade dos adultos.

Inmediatamente despois do parto, as femias separan ás súas crías e escóndenas entre o mato, aínda que se manteñen vixiantes nas zonas próximas e acoden regularmente para aleitalas.

## Depredadores e estado de conservación 
miniatura|270px|Manda de antílopes americaos ao galope.
[miniatura|270px|Antílopes americanos en [Montana.]]

Actualmente os antílopes americanos non contan con auténticos depredadores. Porén, son os mamíferos máis rápidos de América do Norte, podendo correr a 65&nbsp;km/h durante varios quilómetros, saltando de 3 até case 6 m. [miniatura|270px|Manda de antílopes americanos no [Parque Nacional de Yellowstone.]]
A finais do século XX o número de espécimes estimábase nuns 700.000. A especie xeralmente estaba declinando en México, aínda que era máis estábel no resto da súa área de distribución; porén, o seu número variaba dependendo da severidade das secas e dos invernos. Estimábase que existían menos de 300 individuos de *berrendo sonorense* nos Estados Unidos e de 200 a 500 individuos en Sonora, México.

Na actualidade a poboación do antílope americano alcanza case os 3 millóns de animais, sendo especialmente abundantes nas zonas protexidas de Wyoming e Colorado. Nalgunhas zonas a caza volveu ser permitida co fin de controlar o exceso de poboación.

A UICN cualifica a situación da especie como *LC* (pouco preocupante). existentes segundo Spaulding *et al*. 2009.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* VV AA (2009): Berrendo (*Antilocapra americana*) 
* Wilson, D. E. & D. M. Reeder, editors (2005): *Mammal species of the world: a taxonomic and geographic reference*. Third edition. The Johns Hopkins University Press. Baltimore, Maryland, USA. ISBN 0-8018-8221-4.

### Outros artigos 
* Bóvidos
* Pecoros

### Ligazóns externas 
* Proyecto Conservación Berrendo Instituto Nacional de Ecología (México) [
* Páxina en Diversidade Animal, Museo de Zooloxía de Míchigan 
* North American Mammals: Antilocapra americana  
* WILDLIFE SPECIES: Antilocapra americana 
* Ficha do *pronghorn*  no situo do *Cabeza Prieta National Wildlife Refuge* en Arizona 
* Antilope d'Amérique, zoo de Winnipeg (Canadá)