Relacións Colombia-España

As **relacións Colombia-España** son as relacións exteriores entre a República de Colombia e o Reino de España. Ambos os países son membros de pleno dereito da ABINIA, a ASALE, a AICO, a BIPM, os CAF, a CEI, a CEPAL, o CERLALC, a COMJIB, a COPANT, a FELABAN, a Fundación EU-LAC, o IICA, a OCDE, a OEI, a OISS, a OIJ, a ONU e a SEGIB. Tamén comparten a súa pertenza ao sistema de Cumes Iberoamericanos.

## Historia 
### Era do vicerreinado 
O territorio que se converteu en Colombia foi visitado por primeira vez por europeos cando a primeira expedición de Alonso de Ojeda chegou ao Cabo de la Vela en 1499. Os españois fixeron varias tentativas de asentarse ao longo da costa norte da actual Colombia, no século XVI, pero o seu primeiro estabelecemento permanente, en Santa Marta, non se creou até 1525. A cidade de Cartaxena foi fundada o 1 de xuño de 1533 polo comandante español Pedro de Heredia, e creceu rapidamente, alimentado por primeira vez polo ouro nas tumbas da cultura zenú, e máis tarde polo comercio.

O avance do español cara ao interior dende a costa do Caribe comezou de forma independente dende tres direccións diferentes, en virtude de Gonzalo Jiménez de Quesada, Sebastián de Belalcázar e Nicolás Federmann. Aínda que o tres foron atraídos polos tesouros das Indias, non tiñan ningunha intención de alcanzar territorio muisca, onde finalmente se atoparon. En agosto de 1538 Quesada fundou Santa Fe de Bogotá no sitio muisca de Bacatá.

En 1549, a Audiencia Real Española fixo de Bogotá a capital de Nova Granada, que comprendía en gran parte o que hoxe é territorio de Colombia. En 1717, o Vicerreinado da Nova Granada foi creado orixinalmente, con Santa Fe de Bogotá como capital. Este Vicerreinado incluíu algunhas outras provincias do noroeste de Suramérica que estiveran previamente baixo a xurisdición da Nova España ou o Vicerreinado do Perú e corresponden principalmente na actualidade a Ecuador, Panamá e Venezuela. A cidade de Bogotá converteuse así nun dos principais centros administrativos das posesións españolas no Novo Mundo.

### Independencia 
[miniatura|A [batalla de Boyacá foi a batalla decisiva que garantizaría o éxito da campaña de liberación de Nova Granada.]]

Un movemento iniciado por Antonio Nariño, que se opoñía o centralismo de España e levou á oposición en contra do vicerreinado, o que leva á independencia de Cartaxena de Indias en novembro de 1811, e a formación de dous gobernos independentes que se enfrontaron nunha guerra civil, un período coñecido como a Patria Boba. O ano seguinte, Nariño proclamou as Provincias Unidas da Nova Granada, dirixidas por Camilo Torres Tenorio. Malia os éxitos da rebelión, a aparición de dúas correntes ideolóxicas distintas entre os libertadores (federalismo e o centralismo) deu lugar a un enfrontamento interno que contribuíu á reconquista do territorio polos españois. O vicerreinado foi restaurado baixo o mando de Juan de Sámano. A Rebelión reiniciouse, combinada cunha España debilitada, o que fixo posible unha exitosa rebelión dirixida por Simón Bolívar. Finalmente proclamouse a independencia en 1819. A resistencia proespañola foi finalmente derrotada en 1822 no actual territorio de Colombia e en 1823 en Venezuela.

O territorio do Vicerreinado da Nova Granada converteuse na República de Colombia organizada como unha unión de Ecuador, Colombia, Panamá e Venezuela. O Congreso de Cúcuta en 1821 adoptou unha constitución para a nova República, e Simón Bolívar converteuse no primeiro Presidente de Colombia. Porén, a nova república era inestable e rematou coa ruptura de Venezuela en 1829 e Ecuador en 1830.

### Despois da independencia 
[miniatura|250px|Sala con obxectos da [Pobo quimbaya|cultura quimbaya no Museo de América, en Madrid.]]
[miniatura|dereita|O presidente do goberno español [Pedro Sánchez xunto co presidente colombiano Gustavo Petro en Bogotá; 2022.]]
O 30 de xaneiro de 1881, en París, Colombia e España asinaron o tratado de paz e amizade que supoñía o recoñecemento completo de Colombia por parte de España e unha nova era nas relacións bilaterais.

Carlos Holguín Mallarino presidente de Colombia, agasallou á raíña rexente de España, María Cristina de Habsburgo-Lorena o Tesouro dos Quimbayas, composto por 122 pezas de ourivaría (ouro e aliaxes de ouro e cobre) que datan de entre os séculos IV e VII.

Durante a guerra civil española, moitos en Colombia apoiaron a Facción Nacionalista dirixida polo xeneral Francisco Franco contra a Facción Republicana. Durante este tempo, algúns españois emigraron a Colombia para fuxir da guerra. Porén, non foron grandes en número en relación coa inmigración española na Arxentina, México e o Uruguai durante o mesmo período. Despois da guerra, Colombia mantivo relacións diplomáticas co goberno español baixo o mando do xeneral Franco. Dende entón, a familia real española realizou varias visitas a Colombia e varios presidentes colombianos realizaron visitas oficiais a España.

Colombia, España e Francia tiveron un período de cooperación antiterrorista contra ETA e as FARC-EP. Estes grupos considerados como terroristas, supostamente intercambiaron adestramentos por medio dunha complexa conexión co IRA e os servizos secretos de Venezuela.

En 2014, Felipe González, expresidente do goberno español, obtivo a nacionalidade colombiana polos seus esfuerzos no proceso de paz colombiano. 

Actualmente, España é un socio comercial salientable para Colombia. Os intercambios económicos víronse favorecidos polo acordo de libre comercio asinado pola Unión Europea con Colombia e o Perú, que segue en vigor dende 2013, ao que se sumou Ecuador en 2017. Este acordo dispón a apertura gradual dos mercados por ámbalas partes. En febreiro de 2022, Colombia e España estreitaron lazos en materia de seguridade.

En xuño de 2022, intensificouse a disputa no referente á recuperación dos restos do galeón español *San José*, xunto a outros restos de navíos por identificar, xa que ambos países os reclaman como patrimonio histórico-cultural respectivamente. As leis internacionais defenden a soberanía de cada país sobre as súas augas: o *San José* atópase fronte a costa colombiana. Pero dende 2001, a UNESCO recoñece que as embarcacións pertenecen ao país da súa bandeira, é dicir, España.

## Cooperación cultural 
Colombia conta cun Centro de Formación da Cooperación Española en Cartaxena de Indias. En 2018, ambos países realizaron eventos culturais a través de varios dos seus museos e teatros, salientando os vínculos que comparten os dous países como a historia ou a lingua castelá. Asemade, en 2023, promocionáronse xiras de artistas de flamenco en Colombia e México.

Tanto a Armada colombiana como a Armada española realizan actos de conmemoración ao almirante español Blas de Lezo, coñecido por dirixir a exitosa defensa de Cartaxena de Indias durante o asedio británico de 1741.

A cidade de Cartaxena (España) está irmandada coa homóloga Cartaxena de Indias (Colombia). Tamén están irmandadas as cidades de Zaragoza (España) e Medellín (Colombia).

## Acordos bilaterais 
Ao largo dos anos, ambas nacións asinaron acordos e tratados sobre cooperación xudicial, dobre nacionalidade, extradición, seguridade social, garantía de propiedade intelectual, promoción e protección de investimentos, turismo, evitación da dobre imposición e acordo para que os cidadáns residentes de ambas nacións voten en eleccións municipais locais. En 2013, a Unión Europea (o cal inclúe España) suprimiu a necesidade de visado para os colombianos.

## Misións diplomáticas residentes
;de  en España
* Madrid (embaixada e consulado xeral)
* Barcelona (consulado xeral)
* Bilbao (consulado xeral)
* Las Palmas de Gran Canaria (consulado xeral)
* Palma de Mallorca (consulado xeral)
* Sevilla (consulado xeral)
* Valencia (consulado xeral)

;de  en Colombia
* Bogotá (embaixada e consulado xeral)

Ficheiro:Embajada de Colombia, Madrid.JPG|Embaixada de Colombia en Madrid.
Ficheiro:Consulado de Colombia, España.jpg|thumb|Consulado xeral de Colombia en Madrid.
Ficheiro:Carrer Pau Claris 102 Barcelona 001.jpg|CConsulado xeral de Colombia en Barcelona.
Ficheiro:Sevilla - Consulado de Colombia (Pabellón de Colombia en la Exposición Iberoamericana de 1929) 07.jpg|Consulado xeral de Colombia en Sevilla.
Ficheiro:Consulado de Colombia en Valencia 01.jpg|Consulado xeral de Colombia en Valencia.

Ficheiro:Embajada de España en Bogota.jpg|Embaixada de España en Bogotá.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castelán colombiano
* Colombianos en España