open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pazo de Sensat

O **pazo de Sensat** é un pazo situado na Avenida da Atlántida, na parroquia de Alcabre, no concello de Vigo á beira da praia de Carril. O edificio actual data dos anos 40 do século XX, aínda que unha parte data de comezos do século XIX, e onde houbo un pazo anterior do que practicamente non se conservan restos. No entanto, o edificio actual aínda mantén elementos característicos dos pazos galegos, supondo o seu maior atractivo, a colección de 101 brasóns heráldicos espallados polos xardíns e muros ameados, a maior escolma de escudos nobiliarios existente en Galiza. Á beira do pazo está a nova igrexa de Santa Baia, finalizada no ano 1999. O pazo, malia ser relativamente novo, constitúe arquitectonicamente, unha obra senlleira.

Dende o ano 2005 o edificio acolle un hotel de cinco estrelas que leva o nome de ***Pazo Los Escudos***.

## O edificio principal 
Conforman o corpo principal do pazo unha edificación en granito, de planta rectangular e dous andares contigua a unha torre en tres alturas e planta cadrada. A fachada atópase profusamente enfeitada con gran cantidade de baixorrelevos representando escenas relixiosas e cunchas de vieira.

O interior caracterízase por unha grande escaleira central feita en madeira e a ampla lareira en pedra. Conserva, ademais, restos do antigo pozo, cortes e unha mesa de pedra baixo o soportal porticado do xardín.

## O xardín 
Arrodeado cun muro ameado, conta con diferentes fontes, pequenos conxuntos escultóricos e un pombal granítico de planta circular que mantén a mesma decoración que a fachada do edificio principal, cun tellado rematado cunha esfera de granito.

## Os escudos 
Entre a numerosa colección, con algúns escudos do século XV, existente salientan:
* Arco heráldico: conxunto pétreo formado por un arco de medio punto cuxas setes doelas conteñen os escudos de armas das familias nobre galegas: García, Ribeira, Lousada, Ozores, Ribadeneira, Quiroga, Valcárcel, Bolaño, Sarmiento, Lemos, Soutomaior, Saavedra e Somoza.
* Vila de Padrón: labra que amosa a lenda do traslado do corpo do apóstolo Santiago a Compostela. Aos lados atópanse dous leóns en baixorrelevo, un reloxo de sol e unha fonte co cano de pedra e rostro humano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* https://www.pazolosescudos.com Sitio web do establecemento hostaleiro
Eladio Rodríguez González (político)

**Eladio Rodríguez González**, nado en San Miguel de Outeiro (Vilamartín de Valdeorras) en 1912 e finado en Madrid o 21 de xaneiro de 1942, foi un político e militar galego.

## Traxectoria 
Fillo de labregos, era o segundo de seis irmáns. Orfo de moi novo, abandonou a escola para traballar no campo. Durante a República afiliouse ao PCE con Santiago Álvarez, e intentou crear células do partido en Valdeorras. Na folga xeral revolucionaria de 1934 logrou atrasar as tropas militares que ían cara Asturias. Tivo que ocultarse en Quiroga, pero ante a persecución das autoridades refuxiouse en Chaves, onde estivo quince meses, ata o triunfo da Fronte Popular. Regresou a Valdeorras trala amnistía concedida polo goberno participando en varios actos do partido, e na campaña do Estatuto de Autonomía.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 pasou a Asturias. Ingresou no Batallón Galicia e chegou a tenente-xefe do Corpo de Sanidade. Coa derrota de Asturias pasou a Barcelona onde se incorporou á XI División, e despois ao V Corpo do Exército onde chegou a tenente de información do Estado Maior. O 11 de febreiro de 1939 cruzou a fronteira francesa, logrou eludir os campos de concentración e instalouse en París. En marzo de 1939 solicitou asilo en México. Coa segunda guerra mundial o Comité Central do PCE ordenoulle a marcha a Cuba, vía Santo Domingo, con Santiago Álvarez; desembarcou na Habana o 29 de novembro de 1939. Saíu ilegalmente da illa o 8 de marzo de 1940 para traballar clandestinamente en España, arribando a Coruña o 26 de marzo. Trasladouse a Vigo para contactar con Francisco Barreiro Barciela que debía prepararlle a viaxe a Lisboa. Atravesou a raia polas Frieiras coa orde de acabar coa organización liderada por Julián Teixeira Vento. Actuou entre Galicia e Portugal. En Lisboa formou parte da dirección do PCE no exilio.

Trala caída de Eleuterio Lobo Martín foi detida a maior parte da dirección do PCE en Portugal e extraditados os seus membros pola policía salazarista; Eladio foi arrestado en Vigo o 26 de outubro de 1941 con Francisco Barreiro  e Jacinto Nogueira. Compareceu nun consello de guerra en Madrid e foi condenado a morte. Logo duns meses na prisión de Porlier, foi fusilado o 21 de xaneiro de 1942 no Cemiterio do Este con Francisco Barreiro, Isidoro Diéguez Dueñas, Jesús Larrañaga Churruca, Manuel Asarta Imaz e Jaime Girabau Estévez.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Repertorio biobibliográfico do exilio galego 
* Ficha en Memoria Pública 
* Ficha en Memoria Democrática
Real Club de Golf da Coruña

O **Real Club de Golf da Coruña** (oficialmente *Real Club de Golf de La Coruña*) é un club deportivo e social fundado en 1961 na Zapateira, no límite entre os concellos da Coruña, Culleredo e Arteixo.

miniatura|dereita|Anoitecer no RCG A Zapateira.
## Historia
As orixes do club están nun grupo de afeccionados ao golf xuntados para mercar os terreos nos montes da Zapateira. O seu primeiro presidente foi Pedro Barrié de la Maza. Durante o franquismo o club fíxose famoso polas visitas que facía Francisco Franco pasando alí os veráns xogando ao golf. O título de Real foille concedido en 2007 pola Casa Real.
## Presidentes
*Pedro Barrié de la Maza (1961 - 1971)
*Joaquín Menéndez Ponte (1971 - 1976)
*Antonio Yordi de Carricarte (1976 - 1978)
*Luis Quiroga de Abarca (1978 - 1982)
*Luis Fernando Quiroga y Piñeyro (1982 - 2006)
*Ignacio Olavide Riverós (2006 - 2014)
*Luis Quiroga Ordóñez (2014 - 2022)
*Jorge Cobián Casares (2022 -)
## Características do terreo de xogo
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Lista dos campos de golf de Galicia

### Ligazóns externas
* http://www.clubgolfcoruna.com 
* Federación Galega de Golf
Noah's Ark (filme de 1999)

'''''Noah's Ark''''' é un telefilme dirixido por John Irvin que se estreou en 1999. Está protagonizado por Jon Voight, Mary Steenburgen, F. Murray Abraham e Mark Bazeley. O filme conta a historia bíblica da Arca Noé no libro da Xénese. Foi estreado por televisión nos Estados Unidos en tres episodios de 60 minutos.

## Sinopse 
As cidades de Sodoma e Gomorra son o epicentro do pecado e a dexeneración. Por iso, Deus advierte a Noé de que colla á súa familia e se afaste delas. Malia as advertencias que o patriarca fai á xente das cidades para que o imiten, só Lot, o seu mellor amigo, o segue. Algúns anos despois, Deus dálle instrucións a Noé para que constrúa un gran barco para transportar unha parella de animais de cada especie, xa que Sodoma e Gomorra están a piques de recibir o castigo divino. Tralo diluvio universal, que durou 40 días, a Arca pousouse no cumio do Monte Ararat, onde o xénero humano tería unha segunda oportunidade para comezar de novo.

## Personaxes 
* Jon Voight como Noé
* Mary Steenburgen como Naamah
* F. Murray Abraham como Lot
* Carol Kane como Sarah
* Mark Bazeley como Shem
* Jonathan Cake como Japheth
* Alexis Denisof como Ham
* Emily Mortimer como Esther
* Sydney Tamiia Poitier como Ruth
* Sonya Walger como Miriam
* James Coburn como Vendedor ambulante
* Max Phipps como Jezer
* Terry Norris como Sumo Sacerdote
* Jonathan Biggins como Primeiro Sacerdote
* Sara Farrugia como Villager

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie
Thelma Ritter

**Thelma Ritter**, nada en Nova York o 14 de febreiro de 1902 e finada na mesma cidade o 5 de febreiro de 1969 foi unha actriz estadounidense.

## Traxectoria 
Tras actuar en obras teatrais no instituto, estudou na American Academy of Dramatic Arts. Comezou unha carreira teatral, pero parou por un tempo para criar os seus fillos.

O seu primeiro filme foi *Miracle on 34th Street*, en 1947, na que non aparecía acreditada. A partir da década de 1950 destacou en papeis secundarios, conseguindo seis candidaturas ao Oscar, sen chegar a gañar nunca. O seu último traballo foi no *The Jerry Lewis Show* en 1968.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Wendy Hiller

**Wendy Margaret Hiller**, nada en Bramhall (Cheshire) o 15 de agosto de 1912 e finada en Beaconsfield (Buckinghamshire) o 14 de maio de 2003 foi unha actriz inglesa.

## Traxectoria 
Hiller comezou a súa carreira profesional durante a década de 1930 en Manchester. O grande éxito da obra *Love on the Dole* (escrita polo que sería o seu marido, Ronald Gow) levouna a Nova York. Nesa cidade foi vista polo dramaturgo George Bernard Shaw, que a contratou para varias obras.

A súa carreira desenvolveuse especialmente no teatro, pero tamén participou en filmes, chegando a gañar o Oscar á mellor actriz secundaria en 1958 por *Separate Tables*, e en programas de televisión.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Actuacións no Theatre Archive University of Bristol
Bruc-sur-Aff

**Bruc-sur-Aff** (, galó: *Bruc*) é unha vila francesa do departamento de Ille e Vilaine, na rexión da Bretaña, en Francia.

## Demografía 
## Administración 
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Bruc-sur-Aff Church st michel.jpg|Igrexa de Bruc-sur-Aff
Ficheiro:Bruc-sur-Aff Church st michel2.jpg|Igrexa de Bruc-sur-Aff
Ficheiro:Site de freval.JPG|Gruta de Fréval

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Patrimonio cultural 
* Ministerio Francés de Cultura
Luffa

***Luffa*** é un xénero con 7 especies de plantas con flores pertencente á familia Cucurbitaceae. As plantas e sobre todo os seus froitos son coñecidos coma **estropallos** ou **esponxas vexetais**. É o único xénero da subtribo **Luffinae**.

## Etimoloxía 
O nome do xénero deriva do árabe: *Lufah*, لوف.

## Descrición 
Son plantas rubideiras tropicais e subtropicais.

## Usos 
O froito de polo menos dúas especies, *Luffa acutangula* e *Luffa aegyptiaca*, cultívase para se consumir coma hortaliza, sendo popular en Asia e África.

A súa popularidade medrou co uso do seu froito enxugado coma esponxa exfoliante, pois son de alta calidade, obtendo moi bos resultados dermatolóxicos.

As larvas dalgunhas especies de lepidópteros (bolboretas e avelaíñas), como *Hypercompe albicornis* aliméntanse das especies de *Luffa*.

## Sinonimia 
* *Poppya* Neck. ex M.Roem.
* *Trevauxia* Steud.
* *Trevouxia* Scop.
* *Turia* Forssk. ex J.F.Gmel.

## Galería de imaxes 

File:Natural loofah luffa sponges on an organic farm in Israel.jpg|Un feixe de estropallos sen procesar, nunha horta orgánica.
Image:Luffa acutangula seeds.jpg|Sementes de *Luffa acutangula*. Cada división da regra corresponde a 1&nbsp;mm. As sementes de *Luffa aegyptica* son moi semellantes.
Image:Luffa sponge.png|Unha esponxa de *Luffa*, ou estropallo, cuxa textura xota axuda á limpeza da pel.
Image:Spongegourd.jpg|Toro de *Luffa aegyptiaca*, amplificada 100x
File:Luffa operculata MHNT.BOT.2011.3.93.jpg|*Luffa operculata*
File:Luffa aegyptiaca MHNT.BOT.2011.3.94.jpg|*Luffa aegyptiaca*

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* http://biopl-a-181.plantbio.cornell.edu/
* http://www.ppp-index.de/
* http://www.ipni.org/index.html
* http://www.catalogueoflife.org/search.php 
* http://www.eol.org/
Bruz

**Bruz** é unha vila francesa do departamento de Ille e Vilaine, na rexión da Bretaña, en Francia.

## Demografía 
## Administración 
## Lingua bretoa 
No 2008, o 3,76% dos nenos asistiron a escolas primarias bilingües. O concello asinou o Ya d'ar brezhoneg o 1 de outubro de 2011.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina Oficial de Bruz
Cachos, Vigo, Cambre

**Cachos** é un lugar da parroquia de Vigo no concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Vigo
### Parroquias de Cambre
Enrique Fernández Maneiro

**Enrique Fernández Maneiro**, nado no Carril (Vilagarcía de Arousa) en 1905 e finado na Coruña o 1 de febreiro de 1988, foi un sindicalista anarquista galego.

## Traxectoria 
Mecánico fresador. Participou na constitución do Ateneo Sindicalista Libertario en Vigo en maio de 1931 e despois presidiu o Centro de Estudios Sociales da FLSU. Deuse a coñecer como sindicalista nas folgas do metal vigués dos anos 1932-1933. Organizou o Sindicato Metalúrxico afecto á CNT e incorporou á afiliación uxetista. En 1934 puxo en marcha o Sindicato Minero y Profesiones Varias nas minas de San Fins (Lousame) con Claro José Sendón e Ramón Rodríguez Varela (Curuxás). O 6 de xaneiro de 1936 foi elixido secretario xeral do comité da Confederación Regional Galaica.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 refuxiouse nos montes do Confurco. As autoridades da ditadura emitiron unha requisitoria en xaneiro de 1937. En 1940 presentouse ás autoridades despois de desbotar a posibilidade de incorporarse á guerrilla de Curuxás. En 1942 colaborou coa rede de espionaxe a prol dos Aliados artellada no Consulado británico de Vigo. Mantivo vencellos coa CNT clandestina en Vigo axudando a trasladar a José Luís Quintas ás minas de San Fins en 1946. Nos últimos anos presidiu a Asociación de Jubilados do Barrio das Flores na Coruña.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Manuel González-Añón Carou

**Manuel González-Añón Carou**, nado en Outes o 7 de novembro de 1968, é un exfutbolista galego, que xogaba na posición de porteiro.

## Traxectoria 
Comezou a súa carreira deportiva no Orillamar da Coruña. Despois pasou a xogar na terceira división co Sporting Sada e o Bergantiños FC, e en segunda B co CD As Pontes.

Debutou en primeira división tras fichar polo Rayo Vallecano, que adestraba David Vidal, malia que foi suplente do nixeriano Wilfred Agbonavbare. Xogou só seis partidos, destacando a súa actuación nun deles contra o FC Barcelona no Camp Nou, malia perder 1-0. A tempada seguinte fichou polo Real Valladolid, no que xogou un só partido ao ser titular César Sánchez. Ante a falta de oportunidades en primeira división, foi cedido ao Carabanchel.

Posteriormente probou sorte na Major League Soccer dos Estados Unidos, fichando primeiro polo MetroStars de Nova York e despois polo Long Island Rough Riders, cos que aínda xogou dous anos máis na A-League. Logo de tres anos nos Estados Unidos xogou catro tempadas na Segunda Liga de Portugal logo de fichar polo GD Chaves. Antes de retirarse xogou tres tempadas no Atlético Arteixo, co que acadou o ascenso a 2ªB logo de eliminar o Real Oviedo. Despois de xogar en 2ªB, estiveron unha tempada en Rexional preferente por mor dun descenso adinistrativo.

Comezou a súa carreira como adestrador cos xuvenís do Sporting Coruñés de Monte Alto, e despois pasou a adestrar os porteiros do Montañeros Club de Fútbol na súa etapa en 2ªB (2009-2012).

Traballa como xestor automatista en Zara Loxística, e xoga no equipo de veteranos do Deportivo da Coruña.

## Clubs como xogador 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Renaldinhos y Pavones: Manuel González-Añón Carou
O Graxal, O Temple, Cambre

**O Graxal** é unha vila da parroquia do Temple no concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2016) ten 3.901 habitantes (1.874 homes e 2.027 mulleres).

Neste lugar estaba o complexo hostaleiro de Casa Bailly.
## Notas
## Lugares e parroquias
### Lugares do Temple
### Parroquias de Cambre
José Ramón Suárez

**José Ramón Suárez** foi un carpinteiro, sindicalista e anarquista galego.

## Traxectoria
Carpinteiro de profesión e aveciñado na Coruña, foi directivo da Federación Local Obrera nos anos vinte. En 1919 foi deportado a Baltanás polo paro xeral en solidariedade coa folga de La Canadiense. Logo da caída da ditadura de Primo de Rivera tomou parte na campaña pro-amnistía artellada pola CNT galega e diversos grupos republicanos e en 1930, cando comezou a se reorganizar a Confederación Rexional Galaica, foi elixido secretario. Ao ano seguinte foi substituído no cargo por José Villaverde Velo.

## Véxase tamén
### Bibliografía
*
Xosé Sesto

**Xosé Sesto López**, nado en Pontevedra o 6 de outubro de 1909 e finado en Caracas o 20 de outubro de 1998, foi un xornalista, escritor, debuxante e pintor galego.

## Traxectoria 
Fundou a revista * Acción* onde publicou debuxos e tamén asinou contos co pseudónimo **A. Turuxo**. Despois participou na fundación das revistas *Cristal* e *Spes*. Militante do Partido Galeguista, adscribiuse á Dereita Galeguista en 1936. Viviu con Alexandre Bóveda as súas últimas horas. Montou un obradoiro de restauración.

Chegou a Venezuela en 1955, traído polo seu irmán Manuel. Dedicouse á docencia na Escola de Artes Plásticas Cristóbal Rojas. Ese ano realizou a súa primeira exposición no Ateneo de Caracas. En 1957 ditou un curso sobre cultura bibliográfica e artes do libro na Radio Caracas Televisión. En 1958 fundou o seu obradoiro de encadernación Finisterre. Recibiu a cátedra de Artes do libro e encadernación artística na Escola de Artes Plásticas Cristóbal Rojas. Foi restaurador e director do laboratorio de restauración do Departamento de Patrimonio Histórico e Artístico da Alcaldía de Caracas. Nos últimos anos da súa vida realizou dous murais na capela do Museo Arqueolóxico e Histórico Castelo de Santo Antón.

Publicou na Editorial Castrelos *Refraneiro da muller* (1976). No prólogo anunciaba outro refraneiro temático *O amor e a morte no refraneiro galego* e, tamén para máis adiante, un *Refraneiro xeral da Galiza*, que non chegou a rematar e que se dá por perdido. Entre 1953 e 1955 mantivo en *Faro de Vigo* unha sección titulada "El refrán y su sombra", na que en cada entrega comentaba un refrán e adobiábao cun debuxo orixinal.

## Recoñecementos 
Recibiu a Medalla Castelao en 1995.
## Vida persoal 
É pai de Farruco Sesto Novás.
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*

### Ligazóns externas 
* Xosé Sesto, o home que non só vivía de pan
* Ficha no Repertorio biobibliográfico do exilio galego
Lee Grant

**Lyova Haskell Rosenthal**, nada en Nova York o 31 de outubro de 1926 é unha actriz estadounidense coñecida como **Lee Grant**.

## Traxectoria 
Con catro anos actuou na Metropolitan Opera e con once uniuse ao American Ballet. Estudou arte e música en Nova York e asistiu ao Actors Studio.

Conseguiu un grande éxito en Broadway coa obra *Detective Story* en 1949. Dous anos despois debutou no cinema coa adaptación da obra. A finais da década de 1950 foi chamada polo Comité de Actividades Antiamericanas para declarar contra o seu marido, o dramaturgo Arnold Manoff. Ela rexeitou declarar e entrou na lista negra durante doce anos.

Tras volver á actuación gañou premios polos seus traballos na televisión e no cinema, gañando o Oscar á mellor actriz secundaria en 1975. Tamén traballou como directora de teatro, de televisión e de documentais, como *Down and Out in America*, en 1986.

En 2013 volveu ao teatro tras case trinta anos de ausencia.

## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Lee Grant
Marcia Gay Harden

**Marcia Gay Harden**, nada no barrio de La Jolla (San Diego) o 14 de agosto de 1959 é unha actriz estadounidense.

## Traxectoria 
Filla dun oficial da Mariña estadounidense viviu no Xapón, Alemaña e Grecia, ademais de California e Maryland.

Estudou teatro na universidade e na década de 1980 comezou a aparecer en varias series de televisión. O seu primeiro papel destacado foi no filme *Morte entre as flores*, dirixido polos irmáns Coen.

En 2000 gañou o Oscar á mellor actriz secundaria por interpretar a pintora Lee Krasner en *Pollock*.

## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Entrevista
George Kennedy

**George Harris Kennedy, Jr.**, nado en Nova York o 18 de febreiro de 1925 e finado o 27 de febreiro de 2016 en Boise (Idaho), foi un actor estadounidense.

## Traxectoria 
Naceu nunha familia do mundo do espectáculo, pois o seu pai era músico e director de orquestra e a súa nai bailarina de ballet. Tras debutar con só dous anos no teatro, chegou a ser locutor de radio.

Deixou o espectáculo para enrolarse no exército dos Estados Unidos durante a segunda guerra mundial. Tras dezaseis anos, retirouse do exército por mor dunha lesión no lombo, comezando a traballar na televisión, primeiro como técnico e logo como actor.

En 1967 gañou o Oscar ó mellor actor secundario por *A lenda do indomable*. Durante a década de 1970 actuou en *Airport* e tres das súas secuelas.

## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Hidróxeno triatómico

O **hidróxeno triatómico**, **trihidróxeno** ou H3 é unha molécula formada por tres átomos de hidróxeno, que se forma en condicións especiais pola súa menor estabilidade con respecto ao hidróxeno molecular diatómico, H2, ou do catión trihidróxeno, H3+. Pertence ao grupo das moléculas de Rydberg, que son moléculas preditas por Enrico Fermi, que son máis estables en estados de alta enerxía que no estado fundamental, que é disociativo. O enlace entre os seus átomos é extremadamente feble e fórmase  porque un dos seus átomos posúe un electrón moi afastado do núcleo (átomo de Rydberg) o que lle permite interactuar cos outros átomos e formar a molécula. Como é moi inestable, a molécula desfaise en aproximadamente unha millonésima de segundo. Este tempo de vida tan efémero fai que sexa unha molécula rara, pero no Universo fórmase e destrúese bastante frecuentemente grazas ao común que é o catión trihidróxeno. O espectro infravermello do H3 debido á vibración e á rotación é moi similar ao do ión H3+. A molécula só existe no estado excitado. Nas etapas iniciais do Universo a súa capacidade de emitir luz infravermella permitiu que o hidróxeno primordial e o gas helio arrefriasen para formaren estrelas.

## Descubrimento e primeiros estudos 
Foi descuberta espectroscopicamente nos anos 80 por Gerhard Herzberg, premio Nobel de Química en 1971 e pai da espectroscopía molecular. Por este descubrimento concedéuselle en 1985 a medalla da American Physical Society.

O trihidróxeno foi estudado polo físico alemán Wolfgang Ketterle, cuxa tese de doutoramento de 1986 trataba sobre a espectroscopía do hidruro de helio e do hidróxeno triatómico.

## Propiedades e reaccións 
Estas moléculas fórmanse a presións baixas (arredor de 2 cmHg en tubos de descarga.

Teñen tendencia a autoionizarse ou fotodisociarse, perdendo un electrón para daren o catión trihidrógeno, máis estable.
 H_3 \quad \longrightarrow \quad H_3^+ \ + \ e^- 

De feito, os estados excitados de H3 próximos ao limiar de ionización son resonancias no proceso de recombinación disociativa:

  H_3^+ \ + \ e^- \quad \longrightarrow \quad H_3^* \quad \longrightarrow \quad H \ + \ H_2

e tamén

  H_3^+ \ + \ e^- \quad \longrightarrow \quad H_3^* \quad \longrightarrow \quad H \ + \ H \ + \ H 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Dihidróxeno, H2
* Catión trihidróxeno, H3+
* Catión dihidróxeno, H2+

### Ligazóns externas 
* Páxina sobre o hidróxeno triatómico (en inglés) do Departmento de Física Molecular e Óptica, Universidade de Friburgo, Alemaña.
Pazo de Anceis

O **Pazo de Anceis** é unha edificación do século XVII-XVIII  situada no concello de Cambre. É a residencia habitual de Amancio Ortega.

Ten arquitectura típica galega, con planta en forma de U con baixo e un andar. A construción en pedra ten nun extremo unha capela e noutro un patín de entrada. Ten alpendres, hórreos e fonte nunha superficie de 42.000 metros cadrados.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pazos de Galicia
### Ligazóns externas 
*Datos do pazo en turismo.gal 
*Datos do pazo en mujerhoy.com
Edicións Castrelos

**Edicións Castrelos** foi unha editorial galega fundada en 1964 e radicada en Vigo. A Editorial Galaxia mercouna en 1979.
## Historia
Fundada en Vigo en 1964, con capital dos irmáns Xosé María e Emilio Álvarez Blázquez, coa finalidade de lograr unha maior penetración social do libro galego mediante a impresión de obras de elaboración menos custosa que as publicadas pola Editorial Monterrey.
Até 1967 publicou "Cuadernos de arte gallego", unha colección sobre o patrimonio artístico, histórico e etnográfico de Galicia. Escrita en castelán, publicou textos de Xosé María Castroviejo, Xesús Taboada Chivite, Hipólito de Sa e Xosé Trapero Pardo, con fotografías en branco e negro. Saíron do prelo case vinte e cinco monografías.

### Colección Pombal
A colección Pombal estaba destinada á recuperación dos clásicos da literatura galega, aínda que despois publicou obras de autores coetáneos, como *Cemiterio privado* de Celso Emilio Ferreiro, *Adiós, María* de Xohana Torres, *Contubernio catro de Tomé S.* de Alfredo Conde ou *Remuíño de sombras* de Neira Vilas. Saíron posteriormente *Aires da miña terra* de Curros Enríquez, *Follas novas* de Rosalía de Castro, *Queixumes dos pinos e outros poemas* de Eduardo Pondal, *As cruces de pedra na Bretaña* de Castelao, e *O siñor Afranio, ou como me rispei das gadoupas da morte* de Antón Alonso Ríos.

### Colección O Moucho
A colección O Moucho tivo como primeiro número *Catecismo do labrego* de Valentín Lamas Carvajal, asinado co pseudónimo Frai Marcos da Portela. A venda resultou espectacular, chegando a máis de 10 edicións nos tres primeiros anos, difundíndose máis de 30.000 exemplares a 100 pesetas. O seu deseño baseábase en cores vivas e debuxos de Pedro Ruiz Bofill que lle outorgaron moita sona. O éxito deste libro permitiu que a editorial puidese continuar a súa traxectoria e tirar do prelo novos títulos. Co lema "Libros do pobo pra o pobo" publicou 64 obras. Segundo os seus promotores, a colección vendeu en total máis de 300.000 exemplares; máis da metade dos títulos reimprimíronse. Entre outras obras, saíron nesta colección *Retorno a Tagen Ata* de Xosé Luís Méndez Ferrín, *O tío Miseria* de Enrique Labarta Pose, *A Virxe do Cristal* de Curros Enríquez, *Pauto do demo* de Ánxel Fole, *O Maroutallo* de Otero Pedrayo ou *Pedro Madruga* de Vasco da Ponte.

As últimas obras publicadas foron *A boda de Reimundo* (24 de decembro de 1980), *Parábolas chairegas* (31 de agosto de 1981), *A boda de Esganarello* (24 de abril de 1982), *A regueifa* (24 de abril de 1982), *Refraneiro galego* (16 de maio de 1983) e *Refendas de vida e morte* (16 de abril de 1983).

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* "Castrelos, Edicións" en *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada*.
* "Edicións Castrelos" en *Diccionario Enciclopédico Galego Universal*, t. 23, p.&nbsp;61.
### Ligazóns externas 
*
*
Celestino Sardiña Fernández

**Celestino Sardiña Fernández**, nado en Pontedeume o 20 de novembro de 1933 e finado o 3 de abril de 2017, foi un comerciante e político galego. Foi alcalde de Pontedeume desde 1970 ata 1987.

## Traxectoria
Foi fillo de Celestino Sardiña Navarro, membro de Izquierda Republicana e delegado gobernativo en 1936 quen, vítima da represión, foi asasinado na Capela o 18 de agosto dese mesmo ano xunto con outras persoas, entre as que estaba o seu irmán Ramón.

Cando tiña 15 anos a súa nai mandouno estudar a Madrid coa axuda dun familiar que residía alí. Logo de cursar os estudos de Maxisterio, iníciase na política desde a militancia na Acción Católica.

O 16 de setembro de 1970 foi nomeado alcalde de Pontedeume en substitución de Juan Sarmiento Patiño, quen ocupara a alcaldía desde 1940. Nada máis facerse cargo da alcaldía teñen lugar os actos do sétimo centenario da fundación da Vila de Pontedeume. Outros feitos salientábeis dos seus primeiros anos na alcaldía foron as xestións realizadas para a construción do Colexio Público.

Nas eleccións municipais de 1979 accedeu á alcaldía obtendo a maioría absoluta como cabeza de lista de Coalición Democrática. Repetiu maioría absoluta nas eleccións municipais de 1983 como cabeza de lista da Coalición Popular. Durante estes oito anos de mandato inaugurouse o colexio de EXB de Andrade e o edificio do Centro de Saúde.

Nas eleccións municipais de 1987 perdeu a alcaldía a pesar de ser a lista máis votada, pois o feito de non acadar maioría absoluta permitiu unha coalición das outras catro forzas con representación quen elixiron alcalde a Belarmino Freire Bujía do PSdeG-PSOE. Logo de repetir nas eleccións municipais de 1991, de novo sen éxito, renunciou a se presentar ás seguintes eleccións aínda que seguiu a ser o presidente local do PP. Nas eleccións de 1995 e 1999 os cabezas de lista do PP foron o comerciante Santiago Campos Rodríguez e José Costas Torrente, que non conseguiron desbancar da alcaldía a Belarmino Freire.

Celestino Sardiña volveu ser cabeza de lista do PP nas eleccións municipais de 2003 mais obtivo os peores resultados da súa formación desde o comezo das eleccións democráticas (1368 votos), se ben conseguiu ser a forza máis votada por unha escasa marxe de votos (39 máis ca o PSdeG-PSOE). Catro formacións obtiveron tres concelleiros e Sardiña tratou de acceder á alcaldía mediante un pacto co Círculo de Opinión Eumés que non chegou a frutificar. Logo deste novo intento errado de obter a alcaldía, Celestino Sardiña anunciou a súa retirada da vida política en xaneiro de 2006, e renunciou á presidencia local do PP e á súa cadeira de concelleiro.

Durante o seu longo traxecto político foi Deputado Provincial en varias ocasións, chegando mesmo a ser Vicepresidente desta institución.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Pontedeume
*Historia de Pontedeume
Xulio Sesto

**Julio Manuel Vicente Sesto**, coñecido como **Julio Sesto**, nado no Rosal o 10 de xullo de 1879 e finado en San Ángel (México) o 5 de maio de 1960, foi un xornalista e escritor galego.

## Traxectoria 
Emigrou a Porto Rico en 1895, onde ampliou os seus estudos, e en 1897 marchou a México, onde se estableceu dende 1901. Alí iniciou a súa actividade xornalística no diario *El Imparcial*, pasando despois a *El Correo Español* e *Diario del Hogar*. Fíxose famoso coa publicación do poema "Las abandonadas" no *Diario de la Marina* da Habana en 1909. Retornou a España en 1911 e foi redactor de *El Liberal* e colaborou en *Blanco y Negro*, *Nuevo Mundo* e *La Ilustración Española y Americana*, entre outros. A partir de 1917 abandonou o xornalismo para dedicarse exclusivamente á súa faceta de escritor. Actuou como intermediario diplomático en diferentes cuestións entre España e México.

En 1913 creou a editorial El Libro Español, e en 1917 fundou a revista ilustrada *Tricolor*, da que tamén foi director. Foi profesor de Literatura e Lingua castelás na Universidade Nacional de México en 1920, cargo do que dimitiu poucos anos despois. Varias das súas creacións foron levadas ao cine.

Estaba preparando as súas memorias cando se suicidou na súa casa de México.

Foi pai da xornalista Nina Sesto.

## Obras 
### Poesía 
* *Azulejos: poesías*, 1914.
* *Cactus*, 1921.
* *Cálices: poesías*, 1940.
* *El libro que canta: poema*, 1949.
* *Alboradas: o libriño da i-alma: poesía gallega y castellana*, 1958.

### Narrativa 
* *¡Mamacita linda...! (las divorciadas): novela mexicana*, 1927.
* *La reina de Acapulco*, 1935.
* *La sangre de España: novela heroica*, 1937.
* *Como ardían los muertos: novela mexicana*, 1947.
* *La casa de las bugambilias: novela romántica*, 1947.
* *La tórtola del Ajusto: novela mexicana*, 1951.
* *La emperatriz morena*, 1957.
* *La ciudad de los palacios*, 1958.

### Ensaio 
* *Las abejas del Rosal*, 1928.
* *La bohemia de la muerte*, 1929.
* *Historia del pensamiento mexicano: desde las siete peregrinaciones de Aztlán hasta nuestros días*, 1942.
* *Historia pasional del amor en América*, 1959.
* *El México de Porfirio Díaz*.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Repertorio biobibliográfico do exilio galego 
* Ficha na Enciclopedia de la literatura en México
Antón Silva

**Antón Silva**, coñecido como **Pardal**, nado no Seixo, foi un fotógrafo galego.

## Traxectoria 
Durante a Guerra Civil foi recrutado polo bando franquista, aínda que finalmente optou por pasar á zona republicana. Dedicábase á fotografía, polo que durante os días na fronte fotografou moitas escenas de guerra. Perseguido polos franquistas fuxiu da fronte e pasou a Francia, logo a República Dominicana. Chegou a Cuba en 1942, permaneceu na illa dedicándose á pesca e pasando a formar parte do grupo de pescadores galegos que se asentaban nos barrios habaneros de Regla e Casablanca. Era coñecido por ter moitas profesións: reloxeiro, mecánico, fundidor, músico.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha no Repertorio biobibliográfico do exilio galego
Alejandro Tejero Cuenca

**Alejandro Tejero Cuenca**, nado en Montauban en 1941 e finado en Venezuela en 1967, foi un político galego.

## Traxectoria 
Fillo do aviador republicano Braulio Tejero e a viguesa María Teresa Cuenca, secretaria de Indalecio Prieto e do director da Aviación da República, Ignacio Hidalgo de Cisneros. En 1957, Fernando Tejero, o irmán de Braulio, foi a España e levou a Venezuela ao seu fillo Alejandro, que tiña 17 anos no momento do derrocamento do ditador Marcos Pérez Jiménez. Fíxose militante da Mocidade Comunista 1957 e ingresou na guerrilla da FALN. Foi secuestrado e torturado até a morte en maio de 1967.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía en Vieiros
Latvijas Televizija

**Latvijas Televīzija** (polas súas siglas en letón **LTV**, televisión de Letonia) é unha emisora estatal de televisión pública, que transmite desde 1954. Está parcialmente financiada polo estado (60%) e o resto do orzamento vén da publicidade. Está controlada polo Consello Nacional de Radio e Televisión (NRTC). Está formada por dúas canles: LLv1 e LTV7 (anteriormente LLv2). Ambas as canles de televisión de Letonia son transmitidas vía satélite polo Sirius 4, como parte da Viasat, difusión de televisión.

En 1974 iniciouse a transmisión en cor inicialmente en sistema SECAM, pero a partir de 1998 pasouse ao sistema PAL. Dende 1986 ATVs teñen o estudo e complexo informativo en Zakusala. En 1993 o ATV tornouse como membro da Unión Europea de Radiodifusión (UER).
Yasujirō Ozu

**Yasujirō Ozu**, (en xaponés 小津 安二郎) nado en Tokyo o 12 de decembro de 1903 e finado na mesma cidade o 12 de decembro de 1963 foi un director de cinema xaponés.

## Traxectoria 
Comezou a interesarse polo cinema no instituto, cando escapaba das clases para ver filmes como *Quo Vadis?* ou *The Last Days of Pompeii*. En 1917 despois de ver o filme *Civilization* decidiu converterse en director. Porén o seu primeiro traballo foi como profesor substituto.

En 1923 entrou na Shochiku Film Company como axudante de fotografía grazas á intercesión do seu tío e contra a opinión do seu pai. Tras traballar como axudante de dirección foi ascendido e dirixiu o seu primeiro filme en 1927. O guión foi escrito por Kogo Noda, que sería o seu coguionista o resto da súa carreira.

O seu primeiro éxito de crítica foi *Nacín, pero*, comedia dramática sobre a adolescencia.

En 1937 foi chamado polo exército xaponés e pasou dous anos na China na segunda guerra sino-xaponesa. En 1943, durante a segunda guerra mundial foi contratado para facer un filme de propaganda en Birmania. Porén, foi levado a Singapur para dirixir o filme *Deruhi e, Deruhi e* e pasou o ano lendo, xogando ao tenis e vendo filmes estadounidenses. Cando acabou a guerra destruíu o guión e todo o material filmado.

Volveu ao Xapón en 1946, mudándose coa súa nai, coa que viviu ata a morte desta. O ano seguinte retomou a súa carreira e a partir deses anos chegaron as súas obras máis destacadas, como *Viaxe a Tokio*.

Antes da década de 1960 os seus filmes apenas foron vistos fóra do seu país, pero dende entón a súa influencia foi aumentando, sendo considerado un dos grandes directores da historia, aparecendo en enquisas como a da revista *Sight & Sound*.

## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* 
* Digital Ozu
* The quiet master en The Guardian
* Ozu's Angry Women por Shigehiko Hasumi
* Ozu-san.com Páxina web 
* OZU Yasujiro Story
Edwin S. Porter

**Edwin Stanton Porter**, nado en Connesville (Pensilvania) o 21 de abril de 1870 e finado en Nova York o 30 de abril de 1941 foi un director de cinema estadounidense, pioneiro da historia do cinema.

## Traxectoria 
Logo de ter distintos empregos, comezou a interesarse na electricidade, amosando unha gran capacidade como inventor.
Porter chegou ao mundo do cinema en 1896, ano no que se proxectaron comercialmente os primeiros filmes, converténdose en proxeccionista e viaxando por Suramérica facendo demostracións en feiras. Ao volver a Nova York en 1898 atopou traballo no Eden Musée, dependente da Edison Manufacturing Company, no que se dedicaba á montaxe e exhibición de filmes.

Pola creatividade que demostrou neses labores foi contratado directamente pola compañía en 1899, comezando a facer filmes para Edison.

O seu principal filme foi o western *The Great Train Robbery*, de 1903, que trouxo grandes innovacións, incluíndo un plano dun bandido disparando á cámara.

Entre 1917 e 1925 Porter foi presidente da Precision Machine Company. Tras retirarse, seguiu inventando e deseñando obxectos, logrando varias patentes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Douglas Fairbanks

**Douglas Elton Thomas Ullman**, nado en Denver (Colorado) o 23 de maio de 1883 e finado en Santa Monica (California) o 12 de decembro de 1939 foi un actor, director e produtor estadounidense, coñecido como **Douglas Fairbanks**.

## Traxectoria 
Fairbanks comezou a actuar de neno en teatros afeccionados de Denver. Na década de 1900 mudouse a Nova York para iniciar a súa carreira como profesional, uníndose á compañía de
Frederick Warde. Debutou en Broadway en 1902.

Tras marchar aos Ánxeles asinou un contrato con Triangle Pictures en 1915, traballando con David Wark Griffith. No seu primeiro filme, *The Lamb*, demostrou as súas capacidades atléticas, chamando a atención do público.

En 1916 coñeceu a actriz Mary Pickford, comezando unha relación. Os dous, xunto con D.W. Griffith e Charles Chaplin fundaron en 1919 a United Artists, para ter o control artístico total dos seus filmes.

En 1920, cando xa era o actor máis popular de Hollywood casou con Mary Pickford, tralo rápido divorcio desta. Convertéronse na primeira parella famosa de Hollywood, vivindo nunha mansión chamada Pickfair. Neses anos comezou a revitalizar o xénero dos filmes de aventuras.

En 1927 Fairbanks e Pickford foron os primeiros en deixar as súas pegadas no cemento fronte o Grauman's Chinese Theatre. Ademais, Fairbanks converteuse no primeiro presidente da Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas e o primeiro presentador dos premios Oscar.

Perdeu o entusiasmo coas limitacións que trouxo o cinema sonoro e despois de 1934 retirouse da interpretación. Mantívose relacionado marxinalmente coa industria do cinema ata que a súa saúde comezou a decaer.

## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* The Douglas Fairbanks Museum
Solidaridad Obrera (1920)

***Solidaridad Obrera*** foi un periódico editado na Coruña entre 1920 e 1922 de tendencia anarquista.

## Historia e características 
Periódico de carácter sindicalista, apareceu en abril de 1920 en substitución do voceiro da Federación Local da CNT *La Voz del Obrero*. O cambio de nome veu como consecuencia das decisións tomadas no chamado Congreso de la Comedia, celebrado no Teatro de la Comedia, en Madrid, entre o 10 e o 18 de decembro de 1919, que foi o segundo congreso nacional da CNT. Nela se propuxo a potenciación dos órganos escritos a través do xornal *Solidaridad Obrera*, que iría implantarse en numerosas localidades españolas ou aumentar o número das súas edicións naquelas nas que xa existía. José Villaverde Velo fundou e dirixiu, primeiro, o xornal en Vigo e, probablemente, axudou a facer o mesmo na Coruña.

Cesou a súa publicación a comezos de 1922.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Solidaridad Obrera (1922)

***Solidaridad Obrera*** foi un periódico editado na Coruña e Santiago de Compostela entre 1922 e 1934.

## Historia e características 
[miniatura|esquerda|[José Antonio Boedo Núñez sostendo un exemplar, entre dous compañeiros.]]
Subtitulado *Semanario Órgano de la Confederación Regional Galaica*, apareceu en agosto de 1922. Estivo dirixido por José Suárez Duque ata a súa morte en setembro de 1923. Foi substituído por Ricardo García Lago até decembro de 1924. Tiraba 3.300 exemplares.

### Segunda etapa 
O semanario trasladouse a Santiago de Compostela en 1925 debido ás frecuentes suspensións da ditadura de Primo de Rivera. Estivo dirixido por Ezequiel Rey Turnes. Mantívose até 1927, cando foi pechado pola ditadura.

### Terceira etapa 
Volveu aparecer en novembro de 1930 na Coruña. Estivo dirixido por José Villaverde Velo, que en febreiro de 1933 deixoulle o posto a Claro José Sendón. Desapareceu a resultas da represión que sucedeu á folga xeral revolucionaria de 1934

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
### Ligazóns externas 
* Ficha  no Catálogo da Hemeroteca da Deputación de Pontevedra
* Os 178 primeiros números de Solidaridad Obrera (terceira época: 1930)
Manuel Pita Armada

**Manuel Pita Armada**, nado en Cariño cara a 1910, foi un sindicalista libertario galego.

## Traxectoria 
Nado no seo dunha familia acomodada da vila de Cariño, foi un dos fundadores do Sindicato da Industria Pesquera de Cariño (1933), integrado na CNT. Como consecuencia da folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido no cárcere de Ortigueira e sufriu prisión no castelo de San Filipe. Despois do triunfo electoral da Fronte Popular saíu do cárcere ao beneficiarse dunha amnistía. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 embarcou no boniteiro Arkale coa directiva do sindicato rumbo ao porto francés de Saint Nazaire. De Francia trasladouse a Almería onde prestou servizo na base naval e axudou ao seu irmán José Pita na posta en marcha da industria pesqueira en Adra. Integrado na Agrupación de Gallegos Libertarios, colaborou no seu voceiro *Galicia Libre*. Coa derrota republicana exiliouse en Orán onde foi confinado nun campo de concentración, pero puido entrar en Francia por medio do SERE e embarcou rumbo a Chile no buque *Winnipeg* cos seus irmáns José e Vicente. Instalouse en Valparaíso onde traballou nunha compañía de seguros. Continuou vinculado ao movemento libertario en Chile até ben entrados os anos cincuenta.

## Na literatura 
A súa historia foi recreada na novela *Winnipeg* (2013) de Hixinio Puentes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Vencidos, mais non derrotados
Mom (serie de televisión)

***Mom*** é unha serie de televisión estadounidense, orixinalmente da canle CBS, estreada o 23 de setembro de 2013 nos Estados Unidos e o 8 de outubro do mesmo ano en Latinoamérica, protagonizada por Anna Faris e Allison Janney. En España emítese na canle TNT dende o 3 de febreiro de 2014 e en Neox dende o 24 de febreiro de 2014.

## Argumento 
Christy (Anna Faris) é unha nai solteira que despois de superar a súa adicción ó alcol e ás drogas, decide encamiñar a súa vida asistindo a reunións de "Alcólicos Anónimos". A súa nai, Bonnie (Allison Janney), que foi unha nai pésima, volve á súa vida despois de que ela fixese o mesmo. A filla, Violet (Sadie Calvano) queda embarazada ós dezaseis anos, como a súa nai e a súa avoa, polo seu mozo Luke. Christy tamén ten un fillo pequeno, Roscoe (Blake Garrett), do seu ex marido Baxter.

## Personaxes 
### Personaxes principais 
* Anna Faris é Christy Plunkett
* Allison Janney é Bonnie Plunkett
* Sadie Calvano é Violet
* Nate Corddry é Gabriel
* Matt L. Jones é Baxter
* French Stewart é Chef "Rudy", Rudolph
* Spencer Daniels é Luke
* Blake Garrett Rosenthal é Roscoe

### Personaxes secundarios 
* Mimi Kennedy é Marjorie Armstrong
* Reggie De Leon é Paul
* Octavia Spencer é Regina
* Kevin Pollak é Alvin Biletnikoff
* Courtney Henggeler é Claudia (pronunciado Cloudia)
* Justin Long é Adam

## Episodios 
## Emisións internacionais
Federación de Agrupaciones de Gallegos Libertarios

A **Federación de Agrupaciones de Gallegos Libertarios** foi unha organización política creada en 1938.

## Historia e características 
O exemplo da Agrupación Confederal Galaica en Asturias espallouse a Madrid, Valencia, Cartagena e Xirona, onde se crearon Agrupacións de "Gallegos Libertarios" entre 1937 e 1938. Na súa organización interviron militantes cenetistas galegos como Manuel Amil Barcia, en Madrid; Luís Chamorro e Manuel Pita Armada, en Cartagena; Alfonso Fandiño Ricart, en Valencia e Miguel Vázquez Valiño en Xirona. A máis numerosa foi a de Madrid, presidida por Samuel Gómez González, que tivo máis de mil militantes e editou o periódico *Galicia Libre*. En abril de 1938 tivo lugar un pleno en Madrid no que se acordou constituír a **Federación de Agrupaciones de Gallegos Libertarios**, establecendo a súa secretaría en Valencia a cargo de Melquíades Lestón.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Curuxás, Palas de Rei, Palas de Rei

**Curuxás** é un lugar da parroquia de Palas de Rei no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 estaba despoboado, o mesmo que en 1999.

Deste lugar tomou o seu alcume Ramón Rodríguez Varela, guerrilleiro antifranquista galego, máis coñecido como ***Curuxás*** (1904-1967).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Palas de Rei 
### Parroquias de Palas de Rei 
## Notas
Dominio de definición

dereita|miniatura|250px|Función *f*, de **dominio** *X* a *Y*. O óvalo pequeno dentro de *Y* é o rango ou percorrido de *f*.
En Matemáticas, o **dominio** ou **conxunto de definición** dunha función f \colon X \to Y \, é o conxunto dos valores nos que está definida, é dicir os valores que pode transformar. Denótase \operatorname{Dom}_f\,  ou  D_f.

O conxunto de todos os resultados posibles dunha función denomínase imaxe desa función.

Para unha función f\colon X\to Y, o conxunto  chámase *codominio*: o conxunto ao que deben pertencer todas as saídas. O conxunto de saídas específicas que a función asigna aos elementos de  chámase *rango* ou *imaxe*. A imaxe de f é un subconxunto de , que se mostra como un óvalo amarelo no diagrama que se acompaña.

Calquera función pode restrinxirse a un subconxunto do seu dominio. A restrición de f \colon X \to Y a A, onde A\subseteq X, escríbese como \left. f \right|_A \colon A \to Y.

## Definición 
O dominio de definición dunha función *f*:*X*→*Y* defínese como o conxunto *X* de todos os elementos *x* para os que a función *f* asocia algún *y* pertencente ao conxunto *Y*. De maneira formal:
{{ecuación|
 D_f = \; \left\{x \in X | \exists y \in Y: f(x)=y\right\}
||left}}

## Propiedades 
Dadas dúas función reais: 
{{ecuación|
f \colon X_1 \to \R\, \qquad \mbox{y}\quad g \colon X_2 \to \R\,
||left}}
Verifícanse as seguintes propiedades:
# D_{(f+g)} = X_1\cap X_2
# D_{(f-g)} = X_1\cap X_2
# D_{(f\cdot g)}\ = X_1\cap X_2
# D_{(f/g)} = \{x\in (X_1 \cap X_2)| g(x) \neq 0\}

## Cálculo do dominio dunha función real 
Algunhas funcións reais teñen restricións que axudan a identificar o seu dominio. As máis habituais son:

### Raíz *n*-ésima de *f*(*x*) 
Se *n* é par, a función *f*(*x*) que representa a raíz n-ésima só estará definida nos valores nos que a expresión do radicando sexa positiva. Por exemplo:
:y= \sqrt{7x-21}

O índice da raíz é par (2), polo que 7x-21 \geq 0; dedúcese entón que debe cumprirse que x &ge; 3. O dominio será o conxunto dos números reais no intervalo [3,+∞).

### Logaritmo de *f*(*x*) 
Pola definición do logaritmo, calquera función sobre a que se aplique o logaritmo debe ser estritamente maior ca cero. Por exemplo:
:y= \log (x^2-9)

Esta función está definida nos valores nos que x^2-9>0; estes valores son os números reais do conxunto (-∞, -3) U (3, +∞).

### Fraccións alxébricas 
Unha función non estará definida nos valores que anulen o denominador, xa que daría lugar a unha indeterminación.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Codominio