Mar de Aral

O **mar de Aral** é un mar interior da Asia Central, situado entre os 53° e os 56° de latitude norte e entre os 58° e os 62° de lonxitude leste. Está situado entre Kazakhstán ao norte e Uzbekistán ao sur, é un grande lago de auga doce que estivo considerada como a cuarta extensión de auga doce da Terra.

A inicios do século XXI atópase en grave degradación ao ser desviada durante décadas a auga dos dous ríos tributarios, Amur Daria e Sir Daria, con fins agrícolas, o que provocou que perdese unha gran parte da súa superficie e maior aínda do seu volume de auga.

En 1960 cubría 68&nbsp;000&nbsp;km², sendo o 4º maior lago do mundo. En 2000, a súa superficie xa estaba dividida en dúas partes. A separación entre o *Pequeno mar* ao norte e *o Grande mar* ao sur data de 1989. A evolución actual predí a desaparición total do segundo por volta de 2025.

## Desaparición 
A diminución do volume de auga no Mar de Aral é considerado un dos maiores desastres ambientais e humanos da historia.

Recibindo auga de dous ríos, o Amur Daria e o Sir Daria, o Mar de Aral foi secando progresivamente. As nacentes dos dous ríos é nas altas montañas que fan parte do sistema do Himalaia e que distancian cerca de 1000&nbsp;km da foz. Durante toda esta extensión, sucesivas drenaxes feitas polo goberno soviético nas repúblicas da Asia Central a partir de 1920 fixeron que o fluxo dos ríos no mar diminuíse considerabelmente (o 90% do caudal no río Syr-Daria). As drenaxes feitas con propósitos de irrigación de culturas de algodón no Uzbekistán, e arroz no Kazakhstán, en pleno deserto. Os fluxos acumulados en anos normais dos dous ríos pasaron de 60&nbsp;km³; na década de 1950 a 38,5&nbsp;km³; en 1970, 10&nbsp;km³; en 1975 e 1,3&nbsp;km³; en 1986.

Na década de 1960, o mar de Aral tiña unha superficie de 66,5 mil km², con profundidade media de 16 metros e salinidade de 1/3 máis baixa que a rexistrada xeralmente nos océanos. Dous ríos principais vertían as súas augas no Aral: o Amu Daria, ao sur e o Sir Daria a nordeste. Por ano proporcionaba 40 mil toneladas de pesca, e era unha rica fonte para a variedade biolóxica da rexión. Nesta mesma década, as autoridades soviéticas intensificaron a política de irrigación, utilizando as augas dos ríos. A meta era cultivar 7 millóns de hectáreas da Asia Central na cultura do algodón. Ese sistema de cultivo tornou en pouco tempo o Uzbekistán no cuarto maior produtor e no segundo exportador mundial do “ouro branco”. Tal éxito económico provocou enormes danos ao medio ambiente e ás poboacións da rexión, especificamente para mais de 1 millón de persoas da Karakalpakia, república autónoma do Uzbekistán.

O nivel do Mar de Aral baixou 22 m desde 1960 e perdeu o 60% da súa superficie, e o seu volume pasou de 1000&nbsp;km² a 650&nbsp;km² de 1960 a 1990. O litoral recuou mais de 80&nbsp;km. En 1990 mais do 90% das terras húmidas ao redor da rexión secaron. Cara a mediados dos anos 2010, a parte sur do lago estaba virtualmente seca (no 2014 o lóbulo leste da parte sur do lago desapareceu). Iso, despois de terse construído unha presa en 2005, "Kok-Aral" para restablecer os niveis de auga na parte norte do lago, con bos resultados, aínda que non se prevé que acade os niveis de partida.

Mentres, prodúcense fenómenos como a creación dun novo deserto no que antes era a súa superficie mariña

O documental *Aral, el mar perdido* de Isabel Coixet trata esta desertificación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* David Shukman "Aral catastrophe recorded in DNA" BBC. Muynak, Uzbekistán, 29/6/2004 (en inglés).
* The Aral Sea Homepage (en inglés).
* "Kazakhs 'to save north Aral Sea'" BBC, 29/10/2003 (en inglés).
* "Anthrax 'time bomb' ticking in Aral Sea, researchers say" CNN , 22/6/1999 (en inglés).

### Bibliografía 
* Bissell, Tom. "Eternal Winter: Lessons of the Aral Sea Disaster." Harper's, abril de 2002, pp.&nbsp;41–56.
* Ellis, William S. "A Soviet Sea Lies Dying." National Geographic, febreiro de 1990, pp.&nbsp;73–93.