open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Playtime

***Playtime*** é un filme franco-italiano do director francés Jacques Tati gravado entre 1964 e 1967 e estreado en 1967. Constituíu un éxito de crítica pero foi un fracaso comercial en parte por se limitar a proxección a salas equipadas con proxectores de 70&nbsp;mm e equipos especiais de son estéreo. A trama consta de seis secuencias, dous son os personaxes que saen en todas, Barbara protagonizada por Barbara Dennek, unha turista americana de visita en París, e o Monsieur Hulot, protagonizado polo propio Tati, un personaxe cómico que xa aparecera noutros filmes de Tati.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en AllMovie
Willis Lamb

**Willis Eugene Lamb, Jr.**, nado nos Ánxeles (California) o 12 de xullo de 1913 e finado en Tucson (Arizona) o 15 de maio de 2008; foi un físico e profesor universitario estadounidense, galardoado mo ano 1955 co Premio Nobel de Física.

## Traxectoria 
Estudou química na Universidade de California licenciándose en 1934, ampliando posteriormente estudos e licenciándose en física en 1938. Entre 1956 e 1962 foi profesor de física na Universidade de Oxford e posteriormente tamén ensinou na Universidade Yale, Columbia e Stanford.

## Investigacións científicas 
En 1955 foi galardoado co Premio Nobel de Física, xunto co físico Polykarp Kusch *polos seus descubrimentos referentes á estrutura fina do espectro do hidróxeno*. Lamb e Kusch realizaron estudos parecidos sobre o electromagnetismo do electrón, establecendo Lamb o denominado efecto Lamb.

## Vida privada 
En 1939 Lamb casou coa súa primeira esposa, Ursula Schaefer, estudante alemá que se converteu nunha destacada historiadora de Latinoamérica. Trala morte dela en 1996, casou coa física Bruria Kaufman, da que logo se divorciou. En 2008 casou con Elsie Wattson.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Física 1955 .
Polykarp Kusch

**Polykarp Kusch**, nado en Blankenburg o 26 de xaneiro de 1911 e finado en Dallas (Texas) o 20 de marzo de 1993, foi un físico e profesor universitario estadounidense de orixe alemá, galardoado no ano 1955 co Premio Nobel de Física.

## Traxectoria 
Naceu na cidade alemá de Blankenburg, trasladándose o ano seguinte con toda a súa familia aos Estados Unidos. En 1931 licenciouse en física no Case Institute of Technology de Cleveland, conseguindo o seu doutoramento en 1936 pola Universidade de Illinois.

## Investigacións científicas 
Profesor da Universidade de Columbia na cidade de Nova York no ano 1949, xunto con Isidor Isaac Rabi estudou os efectos dos campos magnéticos en átomos, e traballou varios anos como cabeza académica antes de partir cara á Universidade de Texas, na cidade de Dallas onde se retirou en 1982.

En 1955 foi galardoado co Premio Nobel de Física xunto con Willis Eugene Lamb por demostrar que o momento magnético do electrón era maior que o seu valor teórico, provocando a reconsideración e a innovación na electrodinámica cuántica.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Física 1955 .
Tímpano

**Tímpano** pode referirse a:

* O **tímpano**, membrana do oído;
* O **tímpano**, un elemento de arquitectura;
* O **tímpano** ou *timbal*, instrumento de percusión.
Pico Basilé

O **Pico Basilé** (antigo **Pico de Santa Isabel**) é un volcán e a maior montaña da illa de Bioko, e ao tempo de Guinea Ecuatorial, país do que forma parte, cunha altura de 3.011 m.s.n.m..

## Xeoloxía
O Basilé é o cume máis alto dos tres volcáns de escudo basálticos que conforman a illa de Bioko. Desde a súa cima é visíbel a nordeste o Monte Camerún.

A illa de Bioko formouse na liña do Camerún, unha grande falla xeolóxica disposta desde o océano Atlántico até Camerún e de aí até o Chad. Na liña inclúense outras illas volcánicas do golfo de Guinea, como Annobón, Príncipe e San Tomé, e, por suposto, o macizo volcánico do monte Camerún.

## Erupcións
Os rexistros de erupcións son pouco claros, aínda que se sabe que durante o XIX hóuboas. A última ben rexistrada corresponde a 1923.

## Accesibilidade
O acceso até as inmediacións da cima está facilitado por unha estrada estatal.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Liña do Camerún
* Monte Camerún
Monte Binga

O **Monte Binga** é o punto de maior altitude de Mozambique, con 2.436 m.s.n.m.

## Situación
Está situado na provincia de Manica, no oeste do país, moi preto da fronteira con Zimbabwe, e á latitude aproximada da cidade de Chimoio, da que dista uns 100&nbsp;km. Forma parte das elevacións meridionais do Great Rift Valley, a enorme falla que percorre a África Oriental de norte a sur. O Binga pode considerarse como unha continuación das cadeas montañosas de Zimbabwe, que se prolongan cara a Mozambique.

## Protección
A montaña está encadrada nos lindes setentrionais do Parque Nacional de Chimanimani, compartido co veciño país de Zimbabwe. Da súa área total, 1.756&nbsp;km² están en territorio mozambicano.

## Escalada
As guías turísticas recomendan tentar a ascensión do Monte Binga durante a estación seca e tomar previsións sanitarias, pois o hospital máis próximo fica en Chimoio, con condicións dificultosas de comunicación.
Imposta

A **imposta** é o saínte prismático ou ringleira de perpiaños a modo de capitel rudimentario que se sobresae dun muro e sobre o que apea un arco ou unha bóveda. Na arquitectura clásica, a **imposta** é á xamba como o capitel á columna.

Tamén se denomina **imposta** a faixa saínte no paramento exterior dun edificio que indica a división dos pisos. Pode recibir os nomes de **imposta corrida**, **corón** ou **cincho**.[miniatura|Impostas decoradas na [Igrexa de San Pedro de la Nave|igrexa visigótica de San Pedro de la Nave (Zamora).|centro]]

## Notas
Rosetón

[miniatura|250px|Rosetón da fachada do [Mosteiro de Santa María da Armenteira de Meis.]][miniatura|esquerda|[Notre-Dame de París. Vista interior do rosetón.]]

Un **rosetón** é unha fiestra circular calada, dotada de vidreiras, cuxa trazaría disponse xeralmente de forma radial.

O rosetón utilizouse na arquitectura románica e con maior profusión na gótica. Inicialmente adoitaban ser de pequeno diámetro e dispúñase a modo de óculo nos laterais das naves. Pero a partir do século XIII os rosetóns foron aumentando en tamaño e en complexidade de decoración, ata chegar a incribles graos de filigrana pétrea. Pasaron a situarse nas fachadas, por encima das portadas, e en cada unha das frontes do transepto. As vidreiras decorábanse normalmente con escenas bíblicas en vivas cores.

Ao rosetón atribuíuselle un dobre simbolismo: un mariano, pola aparencia que ten da estrutura dunha rosa; outro que suxire a Cristo, como remedo dos raios do sol.

A súa misión tamén é dobre: por unha banda, a máis simple de iluminar o interior dos templos; por outro, o conseguir un ambiente misterioso ao incidir no altar os raios filtrados polas multicolores vidreiras cando os rosetones ábrense no imafronte da nave central.

Como un dos exemplos máis representativos dun rosetón adóitase citar a parella que adorna o transepto de Notre Dáme de París. En España existen magníficas e variadas mostras, por exemplo o maior do mundo, coñecido popularmente como o ollo do gótico na Catedral de Santa María de Palma de Mallorca ou tamén o da Catedral de Burgos entre tantos outros.
-207

## Acontecementos 
* O romano Marco Iunio Silano derrota na Celtiberia ao exército cartaxinés, reforzado con auxiliares indíxenas, que mandaban Hannón e Magón .

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
Universidade de Navarra

A **Universidade de Navarra** é unha universidade española de carácter privado e relixioso. Fundouna en Pamplona en 1952 por Xosemaría Escrivá de Balaguer e forma parte da estrutura do Opus Dei.

Na universidade de Navarra pódense cursar 27 titulacións oficiais e máis de 300 programas de posgrao en dez facultades, dúas escolas superiores, o IESE (Instituto de Estudos Superiores da Empresa), dúas escolas universitarias, ISSA (Instituto Superior de Secretariado e Administración) e outros centros e institucións. Inclúe a Clínica Universitaria, que con cerca de 1.700 profesionais cualificados, atende a máis de 100.000 pacientes ó ano. No ano 2004 inaugurouse o Centro de Investigación Médica Aplicada (CIMA) no que 300 investigadores desenvolven os seus estudos biomédicos.

Xunto coa Universidade Pública de Navarra e a UNED, é unha das tres universidades con sede na capital navarra.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial da Universidade de Navarra
Monte Moldoveanu

O **Monte Moldoveanu** é o cume máis elevado Romanía con 2.544 m de altitude. Está situado nos Montes Făgăraş, unha cadea montañosa dos Cárpatos. 

## Xeografía 
A cima do Moldoveanu forma parte do inmenso Monte Moldoveanu, que representa, de feito, un ramal do macizo de Viştea Mare, o cal na súa porción culminante se denomina *Culmea Ghiţu* (o cume Ghiţu).

Por mor das altas cimas sitos ao seu derredor, non é visíbel máis que desde as cristas do macizo Făgăraş. Por contra cimas menores do cordal de Făgăraş son visíbeis desde a depresión de Făgăraş, localizada ao norte do macizo.

## Contorna e accesos 
A cidade máis próxima ao Moldoveanu é Victoria, no flanco norte. A cima máis próxima e a do Viştea Mare, a 2.527 msnm, que fica a unha distancia de 421 metros, é dicir a uns 10 ou 15 minutos de marcha, como se indica nun panel colocado no seu cume. Pódese alcanzar a cima sur do Moldoveanu, polo noroeste, desde Câmpulung, ou ben polo nordeste, desde Curtea de Argeş.
Economía de Portugal

Ao longo dos últimos 40 anos Portugal foi o país da OCDE cunha maior taxa de crecemento do PIB, coa excepción da Irlanda (fonte: OCDE).

Sendo adherido á Unión Europea en 1986, o país iniciou entón un período de fortes reformas e de elevados investimentos en infra-estruturas que se reflectirán nunha rápida aceleración do crecemento económico. Entre 1970 e 2003 o PIB 'per cápita' medido en PPP (Paridade do Poder de Compra) creceu de pouco máis do 50% para preto do 70% do mesmo indicador para a media da Unión Europea (fonte: OCDE).

Portugal foi dos primeiros países seleccionados para a fase final da Unión Económica e Monetaria, iniciando a introdución do Euro como moeda a partir de 1 de xaneiro de 1999 (a circulación de billetes e moedas iniciouse o 1 de xaneiro de 2002). A participación no Euro obriga o país ao cumprimento das regras do Pacto de Estabilidade e Crecemento, obrigando ao control das contas públicas e da inflación, mais asegurando ao país niveis mínimos históricos da inflación.

Actualmente a estrutura da economía baséase nos servizos e na industria, que representan o 67,8% e o 28,2% do VAB (Fonte: INE, 2004).

### Moeda 
Desde o 1 de xaneiro de 2002 o euro (EUR) substituíu o escudo (PTE). A taxa de conversión é de 1 Euro = 200,482 escudos.

## Véxase tamén 
### Ligazóns internas 
* Imprensa Nacional-Casa da Moeda
-205

## Acontecementos 
* Hispania - Publio Cornelio Escipión funda a cidade de Itálica para asentar nela os veteranos das guerras contra os cartaxineses na Península Ibérica.
* Tolomeo V sobe ao trono de Exipto.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Indíbil, xefe dos ilergetas, en combate.
* Mandonio, xefe dos iacetani, executado.

## Outros 
*

Historia ano a ano
La casa de la Troya (filme de 1925)

miniatura|*La casa de la Troya*.
***La Casa de la Troya*** é un filme mudo español rodado en Galicia en 1924 e estreado o 28 de xaneiro de 1925 no Teatro de la Zarzuela de Madrid. A película baséase na novela homónima de Alejandro Pérez Lugín que foi un auténtico éxito de vendas desde a súa publicación en 1915. Lugín foi a alma do filme, foi o produtor por medio de Troya Film, e xunto a Manuel Noriega o guionista e o director.
## Descrición 
O filme rodouse no mes de agosto de 1924 na Coruña, Santiago de Compostela, Os Ánxeles (Brión), Betanzos, Pontedeume, Sada, Vigo e Combarro. Cun orzamento inicial de 300.000 pesetas converteuse na produción máis cara do cinema español daquela. Os protagonistas foron Carmen Viance, Clotilde Romero, Luis Peña, Pedro Elviro, Florián Rey e Juan de Orduña. O filme foi un éxito de público en España, chegando a se estrear nos Estados Unidos co título de ***College Boarding House***.

Consiste nun total de trece rolos e dura 3 horas; no ano 2005 o Centro Galego de Artes da Imaxe e a Filmoteca Nacional restaurárono.

## Galería de imaxes 
[miniatura|300px|Alejandro Pérez Lugín con tres actores de *La Casa de la Troya* diante da [Fachada das Pratarías.]]

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* González López, Palmira e Cánovas Belchí, Joaquín, *La casa de la Troya (1925)*, en *Catálogo del cine español. Películas de ficción, 1921-1930*, Madrid, Filmoteca Española, 1993, pp.&nbsp;42.
* 
* 

### Outros artigos 
* *A casa da Troia*

### Ligazóns externas 
* Versións cinematográficas Museo Casa da Troya.
*
Orde

O termo **orde** pode referirse a:

;Arquitectura
***Orde arquitectónica**, conxunto de trazos e estilos propios dunha época, que se aplican fundamentalmente aos cinco estilos clásicos: orde dórica, orde xónica, orde corintia, orde toscana e orde composta.

;Bioloxía
***Orde**, determinado nivel de clasificación taxonómica.

;Dereito
***Orde ministerial**, resolución administrativa de carácter xeral ditada por un Ministro;
***Tribunal de Orde Pública**, institución xudicial española xa desaparecida.

;Exército
***Orde militar**, en relación co significado anterior, grupo relixioso de combatentes que respecta unhas regras internas particulares, normalmente no marco duns principios e dunha misión específica. Por exmplo: orde de Santiago, orde Teutónica, orde de Malta, orde dos templarios etc;
***Orde de cabalaría**, grupo cortesán que continúa cos antigos valores das ordes militares e baixo o código de cabalaría;
*Coñécese co nome de **ordes** tamén os distintos galardóns, de carácter cívico-militar, que os estados e algunhas asociacións lles conceden aos mellores dos seus cidadáns e membros, como a Orde do Imperio Británico, a orde da Lexión de Honra francesa etc.

;Filosofía
***Orde**, concepto filosófico oposto ao caos.

;Lingüística e informática
***Imperativo**, a expresión lingüística de mandato;
***Orde**, en informática, instrución dada a unha máquina para que execute unha tarefa;
***Orde alfabética**, secuencia pola que se distribúen os termos conforme a súa primeira letra inicial.

;Matemáticas
***Teoría da orde**,  rama das matemáticas que investiga a noción intuitiva de orde mediante relacións binarias.
***Orde (teoría de grupos)**,  a orde dun grupo finito é o número dos seus elementos.

;Relixión
***Orde sacerdotal**, no cristianismo, o sacramento de incorporación a tarefas de pastor;
***Orde relixiosa**, tipos particular de asociación relixiosa que respecta unhas regras comúns: orde franciscana, orde dominica, orde do Císter, orde de Cluny, etc.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Vilar de Ordelles**, parroqiua do concello de Esgos;
****Vilar de Ordelles**, lugar de dita parroquia;
***Orde**, lugar da parroquia de San Miguel de Vilapedre, no concello de Sarria;
***A Orde**, lugar da parroquia de Vilarrubín, no concello da Peroxa;
***Ordelles**, lugar da parroquia de Chaodarcas, no concello do Pereiro de Aguiar;
***A Orden**, lugar da parroquia de Adelán, no concello de Alfoz.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Orde do Fénix**, grupo de magos da serie de ficción de Harry Potter: Véxase *Harry Potter e a Orde do Fénix*.
Tímpano (oído)

240 px|dereita|miniatura|300px|Vista frontal do tímpano.

O **tímpano** é unha delgada membrana que separa o oído externo do oído medio e que ten por función principal transmitir o son do aire aos osiños do interior do aparello auditivo.

## Descrición 
O tímpano é unha membrana de forma case circular e de cor gris clara, ou case branca, de entre 8 e 10&nbsp;mm de diámetro. Está situado ao remate do canal auditivo, xusto antes do martelo, sobre o que apoia, e que lle marca unha especie de catro cuadrantes cun punto central saínte chamado umbo timpánico ou simplemente umbo (ver imaxe, á dereita).

Estírase por medio de pequenos músculos, que fan que vibre reproducindo a presión das ondas sonoras. Esa vibración amplificada transmíteselles aos ósos do oído. Ademais, o tímpano ten unha función protectora, pois serve de barreira ao paso de bacterias cara ao oído medio.

## Patoloxía 
O problema que máis a miúdo afecta o tímpano é a súa ruptura, que pode levar á xordeira. A ruptura pode producirse, ben pola agresión dalgún corpo estraño que o perfore, ben por un diferencial de presión entre as cavidades externa e interna do oído, como consecuencia dun impacto, dun troco brusco de presión, ou dunha infección interna.
Hasan II de Marrocos

**Al-Hasan ibn Muhammad** ou **Hasan II**, nado en Rabat o 9 de xullo de 1929 e finado no mesmo lugar o 23 de xullo de 1999, foi rei de Marrocos dende 1961 ata o seu pasamento. Foi o fillo máis vello de Mohammed V, sultán primeiro e rei de Marrocos despois.

## Traxectoria 
Foi enviado ao exilio en Madagascar polas autoridades francesas en 1953 xunto co seu pai Mohammed V, aínda que se lle permitiu retornar en 1955, ano en que se estableceu o reino. Durante os disturbios de 1956, dirixiu a represión contra os bérberes sublevados nas montañas do Rif. Foi proclamado príncipe en 1957, e converteuse en rei despois da morte do seu pai en 1961.

Ordenou o secuestro de Mehdi Ben Barka o 29 de outubro de 1965, líder demócrata marroquí. Dende entón non se sabe nada del.

O seu goberno conservador fortaleceu a dinastía alauí e anexionouse o Sáhara Occidental coa Marcha Verde de 1975. Puxo en marcha un sistema parlamentario no que, porén, tiña moitas prerrogativas e onde o Majzen funcionaba coma un Estado paralelo. Na práctica, o sistema que rexeu e que logo chegou ó seu fillo parecíase máis a unha monarquía absoluta que a unha monarquía constitucional de tipo europeo. Co engadido de que a familia real era propietaria directa de boa parte das terras, industrias e recursos do país. Durante o seu reinado existiu unha férrea represión política baixo a que desapareceron varios milleiros de persoas. Tras a súa morte, o seu sucesor tivo que facerse eco das demandas sociais sobre o particular e crear mecanismos institucionais de investigación e compensación económicas das vítimas.

Sufriu varios intentos de asasinato dos que saíu ileso de forma milagrosa, o que foi utilizado para crearlle certa aura de personaxe santo ou elixido por Deus. Nunha ocasión, os conxurados estaban tan seguros de que non sobrevivira que se chegou a anunciar a proclamación da república polas radios do país.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* A Dinastía Alauí de Marrocos. 
* Historia de Marrocos.
Economía de Djibuti

A economía de Djibuti baséase principalmente nos servizos relacionados coa localización estratéxica do país e a súa condición de zona de libre comercio no nordeste africano. Dous terzos dos seus habitantes viven na capital, co terzo restante composto principalmente por pastores nómades. As reducidas precipitacións limitan a produción de produtos agrícolas, polo que a maioría dos alimentos teñen que importarse. Hai moi poucos recursos naturais, e unha ausencia case total de industria. Djibuti é polo tanto, altamente dependente en axuda internacional para soster á súa balanza de pagamentos e financiar proxectos de desenvolvemento. O desemprego de case 60% da poboación nas áreas urbanas continúa a ser un importante problema.

Djibuti prové servizos coma porto de navegación para tránsito rexional e centro internacional de transbordo e recarga de combustibles. A inestabilidade rexional provocada polos conflitos entre Etiopía e Eritrea alterou, porén, as canles de comercio normais. As exportacións e importacións da veciña Etiopía representan uns 70% do movemento do porto de Djibuti.

O consumo por habitante reduciuse un 35% entre o 1999 e o 2006 debido á recesión, á guerra civil, e ao alto crecemento demográfico, aumentado pola chegada dun gran número de inmigrantes e refuxiados. O país sufriu pouco impacto da crise económica global, a pesar diso a súa dependencia das importacións de alimentos e de diésel para producir electricidade deixan a maioría da poboación vulnerable a choques de prezos internacionais. O crecemento da débeda externa a largo prazo aumenta o atraso de Djibuti no ámbito económico, e complica o cumprimento das estipulacións impostas polos países que lle brindan axuda externa.

## Notas
RubyGems

**RubyGems** é un xestor de paquetes para Ruby que proporciona un formato estándar para distribuír programas ruby e librarías (contedores chamado "gems" (xemas)), é unha ferramenta deseñada para xestionar facilmente a instalación de xemas, e un servidor para distribuílas. RubyGems é agora parte da libraría estándar dende a versión 1.9 de Ruby.

## Deseño de xemas 
A estrutura interna das xemas segue sempre o seguinte patrón:

```text
CHANGELOG   # listaxe de cambios
README      # ficheiro LEAME
Rakefile    # ficheiro de instalación ou código a executar con rake
lib/        # situación das clases e código da xema
LICENSE     #licenza
RUNNING_UNIT_TESTS # outros documentos explicativos
init.rb     # inicializador, cando se instala a xema se executa este inicializador
test/       # cartafol para os test
```

Segundo as convencións esta estrutura é obrigatoria, asemade de facer tests para a xema e para cada clase.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ferramenta oficial de documentación de Rubygems
* Artigo do Linux Journal
Alto Exipto

Chámase **Alto Exipto** á zona sur do país, que se estende desde o sur da antiga rexión de Menfis (próxima a O Cairo), ata a *primeira catarata* do río Nilo (en Asuán). O nome árabe é ''al-Sa'īd (الصعيد)*, pero durante a época faraónica chamouse *schmau* «terra da cebada». Con todo, a rexión do delta do Nilo recibe a denominación de Baixo Exipto.

Durante o período predinástico de Exipto xurdiron dous reinos independentes: o Alto e o Baixo Exipto. Foron reunidos polo faraón Menes, do Alto Exipto, baixo o seu mando, comezando con este acontecemento a historia dinástica de Exipto.

O Alto Exipto tiña unha contorna excepcional: comprendía unha chaira moi fértil grazas aos aluvións do Nilo, e producía excedentes alimenticios. A pouca distancia, no deserto lindeiro, había oasis desde os que se organizaban expedicións aos xacementos mineiros do deserto e ás montañas do Sinaí, para obter metais e pedras preciosas.

Esta riqueza converteu o país nun punto de concentración de rutas comerciais, tanto por terra desde Nubia ao sur e o mar Vermello ao leste, a chamada *ruta Uadi Hammamat'', comercio que está confirmado polo achado en Abidos de ánforas de viño procedentes de Canaán. Evidentemente, tamén existía a ruta fluvial do Nilo cara ao Delta. Esta riqueza do país reflectíase na dos seus gobernantes, que empregaron parte destas riquezas nas súas tumbas.

## Lista de gobernantes do alto Exipto prehistórico
É posible que a seguinte lista non estea completa (hai moitos máis de existencia incerta):

## Lista de nomes
miniatura|upright|Mapa do Antigo Exipto cos seus nomes históricos. "Alto Exipto" está na parte inferior do mapa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

### Outros artigos 
* Baixo Exipto
-153

## Acontecementos 
* Guerra Celtibérica:
** Os arévacos, refuxiados en Numancia, elixen por xefes a Ambón e Leucón.
** Ocilis rompe a alianza con Roma e apoia aos celtiberos.

## Outros 
Historia ano a ano
-152

## Acontecementos 
* Guerra Celtibérica:
** O cónsul romano Marco Claudio Marcelo toma as cidades de Ocilis e Nertóbriga. 
** Belos e titos voltan á alianza con Roma.
* Guerra Lusitana:
* O cidade lusitana de Oxthraca réndese ao romano Marco Atilio.

## Nacementos 
*
## Mortes 
* Marco Emilio Lépido, cónsul (en -187), xeneral e pontífice máximo de Roma.

## Outros 
*

Historia ano a ano
Alogamia

A **alogamia** é un tipo de reprodución sexual en plantas consistente na polinización cruzada e fecundación entre individuos xeneticamente diferentes. Este tipo de reprodución favorece a produción de individuos xeneticamente novos e, por ende, a xeración constante de variabilidade xenética nas poboacións. Existen mecanismos que favorecen a polinización cruzada en plantas tales como a autoincompatibilidade, a heterostilia, a hercogamia e a dioecia.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Dicogamia
## Notas
* Frankel, R. & Galun, E.: "Pollination mechanisms, reproduction, and plant breeding". Monografía no número 2 de *Theoretical and Applied Genetics*. Springer-Verlag. Berlín, 1977. 281 p.
-154

## Acontecementos 
* Atalo II de Pérgamo vence ao rei Prusias de Bitinia.
* Comeza a Guerra Celtibérica:
** Os romanos conminan á cidade de Segeda, do pobo dos belos, a derrubar as murallas, ao que se nega. Ante a chegada dos romanos belos e titos refúxianse en territorio dos arévacos, cuxo *oppidum* principal era Numancia.

## Nacementos 
* Caio Sempronio Graco, censor e tribuno da plebe, reformador (m. -121).
* Caio Mario, político e xeneral romano (m. -86)

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
Base (arquitectura)

miniatura|Base
En arquitectura clásica, **base** é a parte inferior da columna, que ten como fin servir de punto de apoio ao fuste, ampliando aquel, e está composto xeralmente por molduras.

Segundo as ordes clásicas, a base cambia:

* Orde dórica: o fuste apoia directamente sobre o estilóbata.
* Orde xónica: a base consta de plinto, toro e dúas escocias cos seus filetes e astrágalos.
* Orde corintia: a base consta de plinto, toro superior, toro inferior, unha escocia, un astrágalo e dous filetes. Similar á base composta.
* Orde toscana: a base consta de plinto e toro.
Rabino

miniatura|250px|Rabino ensinando a nenos no 2004.
**Rabino** ou **rabí** (en , *ribí*; , *rabí*) dentro do xudaísmo significa "profesor", "mestre" ou literalmente "grande". A palabra "Rabbi" ("Meu Mestre") deriva da raíz hebraica *Rav*, que no hebraico bíblico significa "grande" ou "distinto" (en coñecemento).

No xudaísmo, Rabino é un título empregado para distinguir aquel que ensina, aquel que ten a autoridade dos doutores da Torá, ou aquel apuntado polos líderes relixiosos da comunidade. Hoxe os rabinos son os responsables do ensino e aplicación dos ensinos do xudaísmo. Ao contrario doutras relixións, o rabino non é un sacerdote, non sendo estritamente preciso para a realización da maioría dos actos do ciclo de vida xudaico, como o casamento, bar-mitzvá, sepulturas, etc. Os únicos actos que esixen a participación dun rabino son o xet (divorcio) e litixios que esixan a decisión dun tribunal rabínico.

Porén, nos nosos días, en gran parte pola laicización da comunidade xudía, os rabinos asumiron o papel de condutores da maior parte das cerimonias relixiosas. Aínda así, no xudaísmo non existe a figura do "representante de Deus" ou dunha persoa cun contacto especial coa divindade, pois cada individuo é considerado como dotado dunha ligazón directa con Deus.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibiliografía 
* 
*
Nienna

**Nienna** é un personaxe ficticio do *legendarium* de J. R. R. Tolkien, que aparece na súa obra O Silmarillion. Nienna é unha dos Valar, os seres anxelicais que custodian e gobernan Arda (o mundo no universo de Tolkien). É irmá de Mandos e máis Irmo, e o seu nome significa *Aquela que chora*, e en Quenya, *Don de Bágoas* (*nie* 'bágoa' + *anna* 'don, agasallo').

## Características 
Vive no extremo oeste de Arda, onde padece polo sufrimento do mundo, e consola os espíritos dos mortos que agardan nas Estancias de Mandos. Velaí a descrición que se fai dela n'O Silmarillion: 

Nienna é a única das Valar de aparencia feminina (as Valier) que non está casada, ao igual que Ulmo entre os homólogos masculinos.

Nienna chorou na lomba de Ezellohar, onde se erguían as Dúas Árbores, regándoas coas súas bágoas. Após a destrución destas por parte de Melkor, chorou sobre os seus restos, limpando a sucidade de Ungoliant, e nutrindo a froita e a flor que máis adiante se converterían no Sol e a Lúa. Gandalf foi discípulo seu (*"O máis sabio entre os Maiar era Olórin [Gandalf]. Tamén el moraba en Lórien, mais o seu camiño a miúdo o levaba á casa de Nienna, e dela aprendeu a piedade e a paciencia."*). Nienna encóntrase entre os oito Valar máis poderosos, os Aratar. Aínda que representa a Piedade, a Compaixón e a Curación, os seus poderes semellan incluír o crecemento, xa que tivo un papel principal, xunto a Yavanna, na creación das Dúas Árbores, e na curación do veleno que Ungoliant inoculara na súa lomba. Tamén foi dos poucos Valar que apoiou a liberación de Melkor do seu encadeamento logo da Idade da Paz, compadecéndose do seu sufrimento, sen ser consciente da súa indefectíbel natureza maligna.

En *The Book of Lost Tales* Nienna chamábase Fui ou Qalme-Tari e estaba casada con Vefantur (Mandos), que non era parente seu nese contexto. Non levou a cabo a curación das Dúas Árbores e negoulles a entrada a Turin e Nienori ás súas estancias de Fui (bautizadas no seu honor).

## Notas
-155

## Acontecementos 
* Guerra Lusitánica:
** Os lusitanos vencen o pretor Manilio.
** Lusitanos e vetóns, aliados, saquean na Bética e pasan á Mauritania Tingitana, onde devastan o territorio.

## Nacementos 
*
## Mortes 
*

## Outros 
Historia ano a ano
-168

## Acontecementos 
* Terceira Guerra Macedónica:
** 22 de xuño - Batalla de Pidna: Paulo Emilio, cónsul romano derrota o rei Perseo de Macedonia. Macedonia é desmembrada.

## Nacementos 
*
## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
Nova Providencia

**New Providence** ou **Nova Providencia** é a illa máis coñecida nas Bahamas.

Atópase situada entre as illas de Eleuthera ao leste, e Andros ao Oeste, formando parte das Antillas.

New Providence converteuse en refuxio de piratas desde 1715 a 1725 quen continuamente atacaban á frota española que volvía ó seu pais con importantes cargamentos de ouro e prata. Anos máis tarde o goberno británico estableceuna como colonia formal e cuartel militar, escollendo como centro neurálxico a pequena cidade de Nassau.
Berta Tapia

**María Berta Tapia Dafonte**, nada na Coruña o 1 de febreiro de 1927, foi unha política galega. Foi alcaldesa da Coruña entre 1978 e 1979.

## Traxectoria 
En 1973 foi elixida concelleira no consistorio coruñés polo terzo familiar. Cando a finais de 1978 dimite o alcalde José Manuel Liaño Flores, ela era primeira tenente de alcalde e convértese en alcaldesa. Foi a primeira muller en ocupar a alcaldía na historia da cidade. Estivo no cargo catro meses, ata as eleccións municipais de 1979. En abril dese ano, pouco antes de abandonar María Pita, inaugurou a nova sede da Real Academia Galega, acto ao que asistiu o rei Xoán Carlos I. Despois, retirouse da vida política.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Entrevista a Berta Tapia en laopinioncoruna.es
Intradorso

[miniatura|dereita|200px|Esquema dun arco
1. [Clave (arquitectura)|Clave 2. Doela 3. Extradorso 4. Imposta 5. Intradorso 6. Frecha 7. Luz, Van ]]
[dereita|miniatura|220px|Intradorso policromado do [arco de ferradura da Igrexa de Santa Comba de Bande, en Ourense.]]
O **intradorso** (do latín *intra*, dentro e *dorsum*, dorso), é un termo arquitectónico que designa á superficie interior, cóncava e inferior dun arco, bóveda ou doela, ou a cara dunha doela que corresponde a esta superficie.

En termos de aeronaútica pode referirse á parte inferior dunha á.

Contraponse coa voz extradorso.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Extradorso
Anatolii Marienhof

**Anatolii Borisovich Marienhof** (en ), nado o 6 de maio de 1897 e finado o 24 de abril de 1962, foi un poeta, novelista e dramaturgo ruso. Unha das figuras principais do Imaxinismo, recordado na actualidade polas súas memorias que describen a vida literaria rusa de 1920s e a súa amizade con Sergei Esenin.
## Traxectoria 
Anatolii Marienhof naceu nunha familia nobre en Nizhnii Novgorod. Tras a súa graduación no instituto en 1914 foi mobilizado e serviu durante a primeira guerra mundial na Fronte Oriental.

A carreira literaria de Marienhof empezou en 1918 cunha contribución nun almanaque publicado en Voronezh, nese ano tamén se trasladou a Moscova e coñeceu a Sergei Esenin e outros poetas moscovitas. Xuntos comezaron un novo movemento poético chamado Imaxinismo. Marienhof participou en todas as accións e publicacións imaxinistas, tamén publicou unha ducia de libros de poesía no período 1920-1928.

Marienhof gañou máis recoñecemento coa súa controvertida ficción: "A novela sen mentiras" (1927) e "Os cínicos" (1928). O primeiro noveliza a súa amizade con Sergei Esenin; o último é unha historia da vida dos intelectuais novos durante a revolución e o comunismo de guerra. Ámbolos dous recibiron duras críticas na prensa soviética.

Despois da publicación da súa última novela, "Homes afeitados", en 1930 en Berlín, Marienhof tan só escribiu para o teatro e máis tarde para a radio sen esperanza de publicar de novo.

Nos seus últimos anos, despois da morte de Stalin, Marienhof dedicouse a escribir as súas memorias que se publicaron décadas despois da súa morte.
Extradorso

[miniatura|dereita|200px|Esquema dun arco
1. [Clave (arquitectura)|Clave 2. Doela 3. **Extradorso** 4. Imposta 5. Intradorso 6. Frecha 7. Luz, Van]]

O **extradorso** (do latín *extra*, fóra, ao exterior e *dorsum*, dorso), é un termo arquitectónico que designa o plano superior externo convexo dun arco ou bóveda.

Tamén designa o lombo dunha doela, que adoita estar oculta por estar dentro da construción.

Contraponse coa voz intradorso.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Intradorso
Figueres

**Figueres** é un concello e cidade do nordés de Cataluña, capital da comarca do Alt Empordà, na provincia de Xirona. En 2018 vivían no seu concello 46.381 habitantes.

## Xeografía 
Está situada a 39 m sobre o nivel do mar, na chaira altempordanesa, nas proximidades dos Pireneos e da fronteira con Francia. A 36&nbsp;km da capital provincial, Xirona; a 136 de Barcelona e a 65 de Perpiñán, en Francia.

## Historia breve 
O nome actual deriva do latín *ficarias* "figueiras", que era indicado como *Ficaris* no latín deturpado da Alta Idade Media. O conde de Empúries, Hugo IV, incendiou a vila, e anos máis tarde o rei Xaime I de Aragón, concedeulle unha carta foral en 1267. Dada a súa proximidade á fronteira francesa a vila foi fortificada, xogando un importante papel como praza forte durante a Idade Moderna e nos anos iniciais do século XIX. De feito o castelo de Sant Ferran foi mandado construír polo rei Filipe V, que encargou as trazas ao célebre enxeñeiro francés Vauban.

## Arte e arquitectura 
miniatura|esquerda|200px|Igrexa de Sant Pere
miniatura|esquerda|200px|Teatro-Museo Dalí

Da antiga muralla apenas fica a torre Gorgot, integrada hoxe no Teatro-Museo Dalí.
Deben salientarse ademais os monumentos seguintes:
* O castelo de Sant Ferran (castelo de san Fernando).
* A igrexa de Sant Pere (igrexa de san Pedro).
* O Teatro-Museo Dalí.
* O Museu del Joguet de Cataluña (museo dos xoguetes), que como o seu nome indica está dedicado a xoguetes.

## Tradicións e cultura 
Figueres está considerado como o berce da sardana. As festas de Figueres son as da Santa Cruz, celebradas cada 3 de maio. O 29 de xuño celebra a festa do patrón, san Pedro.
Gran Caimán

**Gran Caimán** (Grand Cayman en inglés) é a maior das tres illas que formam as Illas Caimán, con 196&nbsp;km². Gran Caimán alberga a maioría da poboación e da actividade económica deste territorio británico de ultramar. Nela atópase a capital, George Town

As principais actividades económicas son o turismo e a industria financeira internacional. Centenares de bancos, aseguradoras e administradores de fondos de investimentos teñen na illa o seu domicilio fiscal e sede, atraídos pola estrutura legal que permite a existencia dun paraíso fiscal que non penaliza as transaccións económicas con taxas e impostos como na maioría dos países.
Gerlachovsky Stit

O **Gerlachovský štít** é unha montaña de 2.655 m.s.n.m., que constitúe non só a máxima elevación de Eslovaquia e dos Montes Tatra, senón tamén grande cordilleira europeo-oriental dos Cárpatos. Sitúase no norte do país, nas proximidades da fronteira con Polonia.

Aínda que a súa altura é relativamente baixa, mostra un acentuado aspecto elevado, debido a que se ergue uns 2.000 m sobre as terras da base.

## Variantes do nome 
Coloquialmente é denominado *Gerlach* ou *Gerlachovka*. O seu nome alemán *Gerlsdorfer Spitze* estivo tamén moi difundido mentres Eslovaquia formou parte do Imperio Austro-húngaro, sendo nesa época do que era a súa maior elevación do Reino de Hungría. Entre 1918, data da disolución dese imperio centroeuropeo, e 1993 foi o pico máis elevado de Checoslovaquia.

#### Significado do nome 
O nome procede da aldea de Gerlachov (en alemán *Ger(e)lsdorf*), situado ao pé da montaña. É corrente que moitos montes dos Cárpatos leven o nome dunha localidade situada aos pés.

## Xeoloxía 
O macizo do Gerlachovsky Stit está formado por granito e granodiorita. Estas rochas foron modeladas por catro grandes glaciacións, polo menos, responsábeis da plástica da montaña con circos e cantís, que lle dan o seu impoñente aspecto.

## Altura 
En 1868 foi recoñecido como a cima máis alta dos Montes Tatra polos servizos xeográficos austro-húngaros. Porén, ese feito fora xa demostrado en 1838, polo gardamontes Ľudovít Greiner, que efectuou unha boa medida da montaña, con só 3 m de desviación da que sería recoñecida noventa anos despois como oficial. No ano 1927 a altura foi estabelecida oficialmente en 2.655 m. Con todo medicións recentes danlle unha altitude de 2.654,4 m.

## Denominacións coloquiais 
Como a montaña ten nas proximidades da cima un enorme circo, ben visíbel desde a distancia, que é denominado na comarca veciña como *Kotlový štít* que significa "Pico da Caldeira" (a *caldeira* é o circo), polo mesmo chámase en alemán: *Kesselspitze*. A caldeira está 2.601 m no mesmo Gerlachovský štít. Nas proximidades hai outras cimas que levan o mesmo nome da aldea de Gerlach, como *Gerlachovská veža* (2.642 m), en alemán *Gerlachturm*, é dicir "Torre de Gerlach" e o *Zadný Gerlach* (2.616 m), en alemán *Hintergerlach*, ou "Pico de Tras-Gerlach".

## Ascensións 
A primeira escalada ben confirmada foi realizada en 1834 por Ján Still, morador na aldea de Nová Lesná. Desde 1880 dúas rutas,a través de *Velická próba* e *Batizovská próba*, polos respectivos vales, foron aseguradas con cadeas. Son aínda hoxe os camiños de acceso máis doados á cima. 
Debe terse en conta que as condicións climáticas da montaña mudan con frecuencia e imprevisibelmente. As temperaturas medias no cume oscilan entre 5&nbsp;°C no verán e -11&nbsp;°C nos meses invernais.

## Conservación 
O Gerlachovský štít está incluído dentro do Parque Nacional dos Altos Tatras, ao que debe consultarse sobre autorizacións de escaladas pois ten normas de acceso restrinxidas, para protexer o ambiente da zona.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Montes Tatra
* Parque Nacional dos Altos Tatras
* Cárpatos
Basse-Terre

**Basse-Terre** é unha comuna francesa, capital administrativa do departamento de Guadalupe.

## Historia 
En 1635, parte de Saint Kitts e Nevis unha expedición en busca dun lugar de implantación duradeiro en Guadalupe.

Co desencadeamento da guerra de exterminación do Caribe por Charles de L'Olive, os dominicanos chegan para evanxelizalos, mais pronto se apartan desta tarefa e obteñen unha concesión para implantarse aló.

## Xeografía 
A cidade de Basse-Terre sitúase ao suroeste da illa de Basse-Terre, ao pé do volcán da Soufrière.

## Clima 
Aínda que resulta complicado medir as precipitacións en períodos de tempo curtos, Basse-Terre tivo a maior cantidade de precipitacións no menor período de tempo segundo o Libro Guinness dos Récords de 2005. O 26 de novembro de 1970, 38 mm de choiva precipitaron nun minuto en Basse-Terre.
## Véxase tamén
Manuel Lorenzo Barxa

**Manuel Lorenzo Barxa**, nado en Ferrol en 1878 e finado en 1959 foi un gaiteiro ferrolán, fundador do Real Coro Toxos e Froles.

## Traxectoria profesional
Sábese da súa participación nun concorrido certame de gaiteiros no ano 1905 durante a celebracións das *Festas de Amboaxe*, ao que acoden entre outros o vello Rilo, gaiteiro de sona de Betanzos e gañador do primeiro premio deste certame, onde Lorenzo queda de segundo. Tamén se escoitaron nestas festas os famosos Trinta de Trives.

Poucos anos despois deste certame, en 1909, actuaba en Ferrol o primeiro Coro Galego Aires d'a Terra, e probablemente impresionou a Manuel Lorenzo, que desde aquela foi seguidor e admirador de Perfecto Feijoo, o seu fundador. O intercambio de opinións e coñecementos entre os dous gaiteiros foi moi importante.

Segundo os datos que obran no arquivo do Real Coro Toxos e Froles a entidade foi fundada polo gaiteiro Manuel Lorenzo, operario do obradoiro de forxas do Arsenal que, coa axuda de Luis Amor Soto, comezaron a buscar xente que quixera vestir o traxe galego. Tras moitos esforzos o soño de Manuel Lorenzo, converteuse en realidade facendo a súa presentación pública o sábado, 29 de maio de 1915, nun festival celebrado no Teatro Jofre.

## Véxase tamén
### Bibliografía
* Fernando DOPICO BLANCO & María do C. SANTISO MEDÍN, *Manuel Lorenzo Barxa (1878-1959): Un gaiteiro ferrolán á antiga usanza*, col. ‘Biblioteca de Ferrolterra’, Edicións Embora, Ferrol, 1997.
Doela

miniatura|250px|Partes do arco "clásico", de medio punto, en pedra.
A **doela**, en arquitectura e enxeñaría, é un elemento construtivo que conforma un arco e que pode ser de diferentes materiais, como ladrillo ou pedra. Actualmente elabóranse habitualmente en formigón, armado ou pretensado.

## Características 
En arquitectura clásica, a doela é unha peza, normalmente de pedra, en forma de cuña que compón o arco ou a bóveda e caracterízanse pola súa disposición radial.

A doela do centro, que pecha o arco, chámase clave. As doelas (basais) dos extremos e que reciben o peso, chámanse saimel (a primeira doela do arranque). A parte interior dunha doela chámase intradorso e o lombo que non se ve por estar dentro da construción, extradorso.

O despezamento de doelas é o xeito como están dispostas as doelas en relación co seu centro. Cando as doelas seguen os raios dun mesmo centro chámase arco radial aínda que ese centro non sempre coincida co centro do arco. É o arco visigótico. Cando as doelas se colocan horizontais ata certa altura chámase arco enxarxado. É o arco mozárabe.

### Partes 
Á súa vez, tamén se dá un nome a certos conxuntos de doelas:

**Clave*: a propia clave e as doelas contiguas.
**Ombreiros*: as comprendidas entre a *clave* e os *riles*.
**Riles*: as próximas ao apoio.

Tamén se chaman doelas as estruturas construídas actualmente con materiais que permiten facelos dunha soa peza, con forma de arco e que, nos seus apoios, funcionan do mesmo xeito que os construídos con doelas.

Adoitan ter forma de sector circular e son partes de varios elementos que forman un anel prefabricado e utilízase na construción de túneis.

A miúdo refírense tamén con este termo aos apoios estruturais que se funden en concreto reforzado no interior de muros construídos con ladrillo estrutural.
Clave (arquitectura)

miniatura|250px|Partes do arco "clásico", de medio punto, en pedra.

A **clave** (ou **chave**) é a doela central dun arco, ou unha bóveda. Adoita ser de maiores dimensións que as demais doelas, e a miúdo está decorada, pero non por razóns funcionais senón estéticas.

## Características 
A clave, do mesmo xeito que as doelas, susténtase debido á forma destas pezas, pois as súas caras laterais, cortadas en ángulo, transmiten lateralmente parte das tensións, equilibrándoo, e evitando que se esborrallen baixo unha carga vertical. A tensión horizontal da doela inferior transmítese ao muro, ou a outro arco, e a vertical transmítese ao muro ou a un alicerce.

A última peza que se coloca na construción dun arco é a clave. Ata que esta non se atopa colocada no seu lugar é necesario apear (soster) as doelas do arco, posto que se atopa inestable. Para iso utilízase unha cimbra, unha estrutura de madeira, ou metal, con forma de arco, que sustenta as doelas e só se retira unha vez completado o arco, ao colocarse a clave.

## Galería 

Ficheiro:Santiago, Cripta catedral 02-06a.JPG|Clave na cripta da Catedral de Santiago de Compostela.
Ficheiro:Clave-boveda-iglesia-sandoval-de-la-reina.JPG|Clave estelada da bóveda lateral da Igrexa de San Pedro de Sandoval de la Reina (Burgos).
Ficheiro:Middle keystone in the Chapel of St. Anne in Malbork showing Jesus Christ.jpg|Clave cunha representación de Xesús de Nazaret no castelo de Malbork ou  Mariemburgo en Polonia.

## Véxase tamén
Nave (arquitectura)

**Nave**, en arquitectura, denomínase ao espazo comprendido entre dous muros ou filas de columnas.

Este termo adoita utilizarse habitualmente ao referirse aos templos.
A nave principal é a que ocupa o centro do templo desde a porta de ingreso ata o cruceiro ou o presbiterio, xeralmente con maior elevación e máis anchura que as laterais a ela paralelas.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Coxía (arquitectura)
Presbiterio

250px|miniatura|dereita|Representación esquemática da planta dunha catedral onde se resalta o presbiterio.
O **presbiterio** é o espazo que nun templo ou catedral católicos, precede ao altar maior. Estaba, ata o Concilio Vaticano II, reservado ao clero e pode quedar separado da nave central por bancadas, escalinatas ou un enreixado. Adoita ser o lugar destinado ao coro, aínda que non ten porque selo necesariamente.

Nos estilos románico e gótico, é o tramo de nave que une a capela absidal coa nave ou o cruceiro, o que adoita coincidir coa definición anterior. O arco que separa o presbiterio da nave ou do cruceiro, sobre todo no primeiro estilo, coñécese como arco triunfal e adoita presentar os capiteis de decoración máis coidada.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Nártice

miniatura|Plano dunha igrexa que indica a localización do nártice.

O **nártice** nas basílicas románicas, é o adro separado do resto das naves por divisións fixas, destinado aos penitentes e aos catecúmenos (non bautizados). Cando se atopa no exterior das fachadas, como pórtico aberto, chámase *exonártex*
Deambulatorio

miniatura|200px|Deambulatorio
O **deambulatorio** é un espazo que rodea o altar maior dos templos por onde poden transitar os fieis.

É un elemento característico da arquitectura románica que logo se fixo extensivo á gótica. A súa utilidade xurdiu coa peregrinación masiva aos lugares de devoción popular, cando unha multitude de fieis concorría nunha igrexa e se aprestaba a venerar as reliquias que nela se atesouraban. Este corredor proporcionaba a necesaria fluidez de circulación para que todos alcanzasen a reverenciar as sacras reliquias e para non interromper a cerimonia relixiosa que se puidese estar oficiando na capela maior.

O normal é que na cabeceira da nave central se sitúe o presbiterio e a continuación a capela principal contendo o altar maior e formando unha ábsida de planta semicircular ou poligonal. En tal caso, o deambulatorio adóitase formar pola prolongación das naves laterais que envolven a ábsida polo seu exterior. En ocasións, ábsida e deambulatorio non están separados por un muro cego, senón por unha arcada que ofrece permeabilidade ao conxunto. É así mesmo habitual que ao redor del se dispoñan unha serie de absidiolas radiais, cada unha das cales alberga unha pequena capela.

## Notas 
## Véxase tamén
Spinosauroidea

***Spinosauroidea*** é unha superfamilia de dinosauros terópodos Tetanurae que viviron durante desde o Xurásico medio ata o Cretáceo superior no que hoxe é Europa, América, Asia e África.

## Clasificación 
**Superfamilia Spinosauroidea**
* ?*Lourinhanosaurus*
* **Familia Megalosauridae**
** *Piveteausaurus*
*** **Subfamilia Megalosaurinae**
**** "Brontoraptor"
**** *Edmarka*
**** *Torvosaurus*
**** *Megalosaurus*
**** *Poekilopleuron*
*** **Subfamilia Eustreptospondylinae**
**** *Streptospondylus*
**** *Piatnitzkysaurus*
**** *Eustreptospondylus*
**** *Magnosaurus*
**** *Dubreuillosaurus*
**** *Afrovenator*
* **Familia Spinosauridae**
** *Chilantaisaurus*
** *Suchosaurus*
*** **Subfamilia Baryonychinae**
**** *Baryonyx*
**** *Cristatusaurus*
**** *Suchomimus*
*** **Subfamilia Spinosaurinae**
**** *Angaturama*
**** *Irritator*
**** *Siamosaurus*
**** *Spinosaurus*