open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rudolph Rocker

miniatura|Rudolf Rocker(sentado, o segundo empezando pola esquerda), con varios anarquistas londinienses.

**Rudolf Rocker**, nado en Maguncia o 25 de marzo de 1873 e finado preto de Nova York o 19 de setembro de 1958, foi un historiador e ilustre pensador e activista anarquista, alemán.

Os seus primeiros pasos en política deunos na socialdemocracia xermana, da cal, finalmente, afastouse, por discrepancias tácticas e teóricas. Rocker contribuíu ao pensamento libertario contemporáneo como poucas figuras fixérono; transformándose, deste xeito, nun dos homes máis recordados polo seu legado ao pensamento anarquista do século XX.

En Alemaña Rocker organizara a Freie Arbeiter-Union Deutschlands (FAUD).

A mellor obra de Rudolf Rocker, e a que nos entrega maiores indicios sobre o seu pensamento é *Nacionalismo e Cultura*. Nesta, sinala a ruptura existente entre o nacionalismo moderno e o proceso xeral da cultura, considerando ao ambiente intelectual en que se move un individuo máis forte que as supostas influencias do "espírito nacional".

Así mesmo, o primeiro capítulo da obra comentada anteriormente (que posúe máis de 550 páxinas), chámase *A insuficiencia do materialismo económico* no cal sitúa a "vontade de poder" como un factor histórico no desenvolvemento da humanidade. De igual xeito expón, como o fixese Max Weber anos antes, a imposibilidade de analizar a historia con métodos científicos e crítica, tamén, a visión de "simple superestrutura", que a escola marxista ten sobre o Estado.

*Nacionalismo e Cultura*, contén, en todo caso, unha variada cantidade de capítulos que abarcan desde o absolutismo europeo á manifestacións da arte contemporánea.

A bibliografía de Rocker ten máis unha trintena de títulos, sen contar o achegue a numerosos diarios e a cantidade de conferencias dadas ao longo da súa axitada carreira.

En galego editouse o texto *Porque sou anarquista*, unha declaración da súa ideoloxía e actitude vital, que inclúe tres artigos: "Marx e as ideias libertárias", onde critica a falta de honestidade intelectual do comunista alemán Karl Marx e o seu desprezo por Proudhon; "O sistema dos sovietes e a ditadura do proletariado", e "O papel dos sindicatos na construção do socialismo".

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
**Porque sou anarquista*, textos en galego.
Gobernador, gobernadora

O **gobernador** é o xefe da administración gobernamental nalgúns dos estados, provincias ou dependencias administrativas que constitúen países con goberno republicano.

## Características 
Países federados como Estados Unidos ten un gobernador na cabeza de cada un dos estados que a conforman, pero tamén países conformados nun estado unitario como Turquía teñen gobernadores nas súas provincias.

A tarefa do Gobernador abarca numerosas funcións:

* Executar as tarefas do Goberno Interior, fundamentalmente as destinadas a manter na provincia a orde pública e a seguridade dos seus habitantes e bens.
* Permitir xuntas ou reunións en lugares de uso público.
* No territorio que conforma a súa xurisdición, pode requirir o apoio da Forza Pública.
* Tomar as medidas necesarias para previr e enfrontar urxencias.
* Seguindo as instrucións do Intendente, exerce a vixilancia dos servizos públicos existentes na provincia.
Batalla do Vimeiro

A **batalla do Vimeiro** foi trabada durante a guerra peninsular, o 21 de agosto de 1808, entre as tropas francesas de Jean-Andoche Junot e as tropas luso-británicas do futuro duque de Wellington, con resultado desfavorábel para as primeiras.

## Antecedentes 
Logo de derrotaren as forzas francesas so o mando do xeneral Delaborde na batalla de Roliça, apenas dous días antes, o 19 de agosto, as tropas luso-británicas (cerca de 14.000 homes) mandadas polo xeneral Arthur Wellesley, proseguiran cara Lisboa. A eses efectivos se axuntaran máis 4000 británicos, desembarcados no Porto Novo, en Maceira (Torres Vedras).

## Desenvolvemento da batalla 
Preto de Torres Vedras estaba apostado o groso do exército francés, (uns 12.000 homes baixo o comando do xeneral Junot), e deuse novo choque, xunto ao Vimeiro no día 21 de agosto, tamén con saldo favorábel aos anglo-portugueses.
Vimeiro comezou como unha batalla de movementos. Os franceses tentaron situarse sobre o flanco esquerdo luso-británico, mais Wellesley soubo repregar o seu exército a fin de facer fronte ao asalto inimigo. Durante ese movemento, Junot lanzou dúas columnas contra o centro aliado, mais foron obrigadas a retirarse so as continuas das tropas anglo-británicas despregadas en liña. Pouco tempo despois, os ataques de flanco eran rexeitados e Junot bateuse en retirada cara Torres Vedras logo de perder uns 2000 homes e 13 canóns, mentres os aliados perderon uns 700 homes. Non se emprendeu ningunha persecución dos retirados por non tomar esa decisión o mando por pexas dos xenerais Hew Dalrymple e Harry Burrard (o segundo chegara no transcurso da batalla e o primeiro pouco despois). Fora Burrard quen realmente impediu a Wellesley perseguir a Junot.

## Consecuencias 
A batalla do Vimeiro abriu camiño para as negociacións que culminaron na Convención de Sintra, que permitiu ás tropas francesas a retirada de Portugal, en navíos británicos, con toda a súa impedimenta e bens logrados por pillaxe.

"O escándalo foi tanto que os tres xenerais británicos (Wellesley, Sir Harry Burrard e o Sir Hew Dalrymple, que chegara na mañá do dia 21 de agosto e foi quen acabou por determinar as intencións británicas) tiveran que xustificar todo o proceso en tribunal."
Batalla de Valmaseda

A **batalla de Valmaseda** tivo lugar o 6 de novembro de 1808, na localidade homófona, durante a retirada de Cantabria do Exército de Galiza, comandado polo tenente xeneral  Blake, contra forzas francesas, superiores en número, que conducía o xeneral Victor. Blake logrou unha pequena vitoria.

## Antecedentes
Logo de recibir o reforzo das tropas veteranas da "División do Norte", acabadas de chegar de Dinamarca, que estaban ao mando do marqués de la Romana, Blake decidiu facer fronte ao exército napoleónico que o perseguía.

A derrota francesa foi a consecuencia da desgraciada iniciativa do mariscal Lefebvre na anterior batalla de Durango, que permitira que Blake escapase co seu exército practicamente intacto. Outros erros derivaron da maneira de efectuar a persecución, especialmente cando Victor cometeu a lixeireza de deixar que as súas tropas se desperdigasen na busca dun inimigo que considerou que xa estaba batido. Isto permitiu a Blake atraer os franceses cara a unha trampa.

## Desenvolvemento da batalla
O 15 de novembro a división do xeneral Vilatte, que operaba por diante do resto das formacións galas, caeu nunha emboscada.

Aínda que os seus xefes cometesen bos erros, os soldados franceses, tallados nunha disciplina de ferro, non fallaron. Vilatte, refusando renderse, dispuxo as súas tropas en cadros e conseguiu escapar do cerco no que caíra. Con todo os españois fixeron aínda 300 prisioneiros e máis se apoderaron dunha peza de artillaría.

## Balance
Amolado ao saber o que a súa Grande Armée sufrira, o que en realidade non era máis que unha derrota menor ante *un exército de bandidos dirixido por frades*, Napoleón reprendeu severamente a Victor pola súa imprudencia. Porén Victor vingouse seis días máis tarde cando derrotou a Blake en Espinosa de los Monteros.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Guerra da Independencia española
Volante de inercia

[miniatura|dereita|200px|O veo de manivelas (vermello), pistóns (cinsento), e os cilindros (azul) encóntranse acoplados ao [Volante do motor|volante que transferirá a enerxía mecánica á caixa de velocidades.]]
O **volante de inercia** é un elemento que contribúe a prestar estabilidade ao sistema móbil dun motor de combustión interna. O volante é totalmente pasivo, unicamente achega ao sistema unha inercia adicional coa súa masa. Este volante continúa o seu movemento por inercia cando se baixa o par motor que o propulsa e oponse á aceleración cando este aumenta. Desta forma, o volante de inercia oponse á aceleración ou paradas brutais nun movemento rotativo. Así se conseguen reducir as flutuacións de velocidade.

## Principio de funcionamento 
Estes elementos son necesarios, pois na maior parte das máquinas motrices o traballo producido pola expansión do vapor, pola explosión ou pola combustión das mesturas carburadas, é transmitido por un mecanismo biela-manivela a unha árbore animada de movemento continuo (por exemplo nunha locomotora de vapor ou o motor dun automóbil). As diferentes fases dos ciclos motores non teñen a mesma importancia en canto á produción de enerxía; ademais o mecanismo biela-manivela non garante un par constante.

Adoitan empregarse volantes de inercia en máquinas cíclicas para reducir as variacións da velocidade cando hai cambios no par motor ou no par solicitado ao motor (par da carga), dentro do ciclo.

## Deseño 
Polo xeral o volante consiste nunha roda ou un disco, de fundición ou de aceiro, calado na árbore motora, e cuxas dimensións están calculadas de acordo coas características xerais do sistema do que forma parte.

Nos motores de avión, a mesma hélice fai ás veces de volante de inercia.

## No automóbil 
O volante do motor é un dispositivo circular, de material pesado, unido á cambota dun motor, axudando a manterse en equilibrio conservando o sentido de rotación, e contribuíndo para a redución das vibracións no ciclo do motor.

É contra o volante do motor que o disco de embraiaxe fai presión e que, a través das súas superficies antiescorregantes (que aumentan o atrito) permiten ou desligan a transferencia da enerxía mecánica (rotación) para a caixa de velocidades.
Mandarín estándar

O **mandarín padrón** ou **estándar**  é a lingua oficial da República Popular da China, de Taiwán, de Malaisia e de Singapur. A lingua chinesa escrita oficial desde o inicio do século XX, o chinés vernacular, é próxima mais non completamente idéntica ao mandarín padrón.

## Características 
O mandarín padrón baséase no dialecto de Pequín, que pertence ao mandarín, un grupo de dialectos chineses falados no norte, centro e suroeste da China.

O mandarín padrón é coñecido oficialmente por nomes distintos segundo o país:
*na China continental como 普通話,普通话, Pǔtōnghuà , literalmente "dialecto común"
*en Taiwán como ‘‘‘Guoyu’‘‘ (, Wade-Giles: Kuo-yü, literalmente "lingua nacional")
*na Malaisia e Singapur como , literalmente "a lingua chinesa"). Os tres termos úsanse como sinónimos nas comunidades chinesas en todo o mundo, onde os varios grupos entraron en contacto.

## Notas
Cabeza do motor

[250px|dereita|miniatura|Cabeza do motor desmontada, mostrando as [Válvula (motores)|válvulas]]
Nun motor de combustión interna a **cabeza do motor** é a tampa de fechamento da parte superior do bloque de cilindros; é a parte superior da cámara de combustión e onde se localizan as buxías ou inxectores e as válvulas de admisión e exhaustión.

Alén de facilitar a manutención do motor, a cabeza do motor é a chave para o bo desempeño, por determinar o formato da cámara de combustión, a pasaxe dos gases de admisión e exhaustión, o funcionamento das válvulas e o seu comando.

Usualmente é manufacturada no mesmo material do restante do bloque, ferro fundido ou, en motores de alto desempeño, aliaxes de aluminio.
Balancín

O **balancín** (tamén chamado **balanceiro**) é un peza dun motor de combustión interna que serve para accionar as válvulas. Se a árbore de levas non está situada xusto enriba da válvula, o balancín transmite o movemento desta á válvula, que é operada indirectamente.

Un dos extremos do balancín é accionado pola árbore de levas: cando este movemento sobe un extremo do balancín, o outro baixa, abrindo a válvula. Pola contra, cando a leva baixa o balancín elevase no lado da válvula e permite que o resorte a feche.

## Notas
Colector (motor)

miniatura|dereita|100px|1-entrada de mestura polo colector de admisión (á dereita)4-saída dos gases polo colector de escape(á esquerda)

En mecánica do automóbil. o **colector** refírese aos tubos que distribúen ou recollen os gases do motor. Esta tubaxe ramifícase en varias saídas (ou entradas), unha por cilindro.

## Colector de admisión 
O colector de admisión leva ar, ou mestura de ar/combustíbel, á entrada dos cilindros dos motores. Cando as válvulas de admisión se abren por acción da árbore de cames, o pistón, que está nun movemento descendente, ten un efecto de succión no colector de admisión provocando a entrada de gas no interior dos cilindros.

## Colector de escape 
O colector de escape agrupa as varias saídas dos cilindros do motor. Após a deflagración do combustíbel no interior ábrese a válvula de escape cando a subida do pistón e a presión obriga aos gases queimados a saíren, sendo conducidos polo colector de escape até o tubo de escape do motor.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* ARIAS-PAZ, Manuel: *Manual de Automóviles*, 56ª edición. ISBN 978-84-89656-58-1
Xunta da cabeza

250px|miniatura|dereita|A xunta da cabeza pousada sobre o bloque dun motor de catro cilindros
A **xunta da cabeza**,  sitúase entre o bloque dos cilindros do motor e a respectiva cabeza.

## Finalidade
A xunta da cabeza visa asegurar a estanquidade de cada unha das cámaras de combustión, ben como a continuidade dos circuítos de auga de refrixeración do motor e dos circuítos de pasaxe do óleo lubrificante do motor.

## Composición
As xuntas mais antigas eran constituídas por papel groso untado con óleo grafitado, sendo despois substituídas por outras con dúas follas de cobre posuíndo no seu interior amianto. Coa prohibición do uso do amianto] na Europa e en moitos países do mundo, esas xuntas están en fase de desaparición.

As xuntas actuais son xeralmente feitas de cobre ou de múltiplas follas de aceiro .

## Notas
*ARIAS-PAZ, Manuel. *Manual de Automóviles*, 56º edición
Secundino Zuazo

[miniatura|dereita|220px|[Novos Ministerios en Madrid.]]

**Secundino Zuazo Ugalde**, nado en Bilbao o 12 de maio de 1887 e finado en Madrid o 12 de xullo de 1971, foi un arquitecto e urbanista español.

## Traxectoria 
Graduouse pola Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid en 1913, e desde entón residiu nesa cidade.

Zuazo foi un dos primeiros arquitectos racionalistas de España, considerado entre os máis importantes da súa xeración. O máis coñecido da súa obra son a "Casa de las Flores" e os Novos Ministerios de Madrid (cuxa construción non dirixiu). Como urbanista cabe destacar o seu plano para a Comarca de Madrid e máis o seu proxecto de prolongación do Paseo de la Castellana (Madrid).

## Obras destacadas 
* Hotel en El Escorial, Madrid (1919).
* Pazo da Música, Madrid (1924-26).
* Casa de Correos, Bilbao (1927).
* Hotel Martínez Sierra, Madrid (1929).
* Plano de Ensanche de Madrid (1930).
* Casa de las Flores, Madrid (1930-32).
* Casa na rúa Antonio Maura, Madrid (1931).
* Edificio de vivendas na Praza da Independencia de Madrid (1931).
* Banco de España, Córdoba (1932).
* Banco de España, Granada (1932).
* Frontón de pelota, Madrid (con Eduardo Torroja) (1935).
* Frontón Jai-Alai, Donostia (1961).

## Notas
Iahrdseit

miniatura|Unha candea do iahrtseit acesa en memoria dun ser querido no aniversario da súa morte
***Iahrtseit*** (יאָרצײַט, *"Tempo (dun) ano"* en yiddish, escrito tamén *iortsait* coa ortografía iiddish estándar do YIVO, Instituto Científico Xudeu; *Iohr Tseit*, *iahrseit*, e *iartseit*, é un termo usado polos xudeus asquenacís non yiddish-parlantes para referirse á conmemoración anual do día da morte dun familiar.

Esta data tamén é coñecida en ladino como *naghala*. É de práctica xeral, baseada na tradición xudía de que os doentes deben conmemorar a morte dun parente.

Os familares que teñen que completar este ritual son os fillos, irmáns, esposos e pais dos finados. A costume discútese en profundidade por vez primeira en *Sefer HaMinhagim* (publicado en 1566) polo rabino Isaac Tyrnau.

A data do *Iahrtseit* determínase polo calendario hebreo, e cae anualmente na data hebrea da morte dos parentes defuntos.

A principal obriga *ghalaghic* é recitar a versión da oración *caddish* propia do doente tres veces (mañá, tarde e noite), e moitos acoden á sinagoga aos servizos matutinos (*Shacharit*), vespertinos (*Mincha*) e nocturnos (*Maariv*) dese día. (Durante o servizo de pregarias o caddish é recitado, polo menos, catro veces). Un costume, ou minghag, moi estendido, é aquel no que os parentes acenden unha candea especial que está acesa vinte e catro horas, chamada "candea do *Iahrtseit*".

Acendendo unha candea do iartseit en memoria dun ser querido é unha tradición que está profundamente arraigada na vida xudía, honrandoa memoria e as ánimas dos defuntos.

A estrita lei xudía esixe que unha persoa faga xaxún o día do iartseit dun dos pais, aínda que isto non é necesario, algunhas persoas xaxúan seguindo a versión máis estrita da lei. Entre moitos xudeus ortodoxos converteuse en costume facer un siium completando un tratado do Talmud ou un volume da Mishnah a véspera do *Iahrtseit*, en memoria do finado. Un *ghalagha* que requira un *siium* ("comida conmemorativa"), tras completar un estudo dese tipo, elimina a obrigatoriedade do xaxún.

Moitas sinagogas terán luces nunha placa conmemorativa especial nun muro do templo, cos nomes dos membros da singagoga que morreron. Cada unha destas luces será acendida para os seus respectivos *iartseits* e todas para o servizo do *iiscor*. Algunhas sinagogas tamén as acenderán nos días conmemorativos, como o ''Iom Gha'Shoah''.
Casa Amatller

A **Casa Amatller** é o segundo gran monumento modernista do Paseo de Gracia, en Barcelona, proxectado polo arquitecto Josep Puig i Cadafalch entre os anos 1898 e 1900. A causa da proximidade coa Casa Lleó Morera e coa Casa Batlló (de Antoni Gaudí), o lugar onde se localizan estes tres edificios modernistas tense denominado a *Illa de la Discòrdia* .

No ano 1898, o industrial chocolateiro Antoni Amatller quixo transformar un edificio vello de 1875, que comprara para trasladarse para el. O industrial encarregou as obras a Puig i Cadafalch, que apostou por darlle a aparencia dun pazo gótico urbano, cunha fachada plana e un patio central cunha escaleira que dá acceso ao andar principal, tendo en conta que o edificio había de ser habitado por diversas familias.

Puig i Cadafalch creou a Casa Amatller cunha lectura moi persoal do gótico, mesturando influencias do gótico catalán co gótico dos palacetes urbanos dos Países Baixos e Flandres; finalmente tamén están presentes os típicos detalles de inspiración medieval. O máis sorprendente do edificio é a fachada en chanzos de reminiscencia nórdica, que lembra unha tableta clásica de chocolate.

O andar principal é un dos poucos de Barcelona que aínda conserva a riqueza ornamental e a atmosfera dourada e opulenta daquela burguesía do ensanche barcelonés.

Actualmente acolle as oficinas do Institut Amatller d'Art Hispànic.

## Información práctica 
* Enderezo: Passeig de Gràcia, 41 (Barcelona)
* Visita: só se pode visitar a planta baixa, onde hai unha oficina de turismo.
* No Museo Nacional de Arte de Cataluña (MNAC) poden verse diversos elementos do mobiliario orixinal desta casa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Alberto de Palacio

miniatura|Estación de Atocha (Madrid).
[miniatura|Ponte Colgante sobre o [río Nervión.]]
**Paz Martin Alberto de Palacio y Elissague** nado en Sara (Pyrénées-Atlantiques, Francia) o 25 de xaneiro de 1856 e finado en 1939, foi un enxeñeiro e arquitecto español.

## Traxectoria 
miniatura|Banco de España, Madrid.
Era fillo de pai biscaíno e de nai saratarra (nome dos habitantes de Sara). Pasou a súa infancia na súa vila natal, e logo os seus pais instaláronse en Gordexola, preto de Bilbao, onde fixo os estudos secundarios no colexio de San Zoilo y San Félix.

En 1882 acabou os estudos na Escola de Arquitectura de Barcelona. Logo marchou para París, para se perfeccionar, trabando trato con Ferdinand Arnodin (1845-1924), especialista en pontes sostidas por cables.

## Obra 
miniatura|"Palacio de Cristal", Parque do Retiro, Madrid.
* Palacio de Velázquez (1883). No parque do Bo Retiro de Madrid, con Ricardo Velázquez Bosco e o ceramista Daniel Zuloaga.
* Sede central do Banco de España (1884-1891). Madrid, en colaboración.
* Pazo de Cristal do Retiro (1887). No parque do Bo Retiro, Madrid, de novo con Ricardo Velázquez Bosco e o ceramista Daniel Zuloaga. Inspirado no Crystal Palace de Londres.
* Estación de Atocha (1888-1892). Madrid, en colaboración co enxeñeiro Saint-James.
* Ponte-transbordador de Portugalete, tamén chamada ponte de Biscaia (1893). En 2006 foi declarada patrimonio mundial pola UNESCO.
* Fábrica Osram (1916). Paseo de Santa María de la Cabeza, Madrid.
Alludo

**Alludo** ou **Cascade Parent Limited**, anteriormente chamada **Corel Corporation**, é unha compañía canadense desenvolvedora de software. Foi fundada en 1985 por Michael Cowpland, presidente da empresa ata o ano 2000.

## Software de deseño gráfico 
A firma Corel é coñecida internacionalmente polo seu programa de debuxo vectorial CorelDRAW, e de edición de imaxes e fotografías Corel PHOTO-PAINT, comercializados conxuntamente na súa versión X3, o seu programa para maquetado Corel VENTURA 10, o seu programa para artistas Corel PAINTER na súa versión X, o seu programa para retoque fotográfico PAINTSHOP PRO PHOTO XI. Os seus competidores son Adobe Photoshop e Adobe Illustrator. Outro dos seu competidores, Freehand, xa está en fase de extinción ao ser adquirida Macromedia, a empresa que o producía por Adobe, e abandonar esta a súa actualización en favor de Illustrator.

## Ofimática 
Tamén está presente no sector de ofimática, despois en cota de mercado que Microsoft Office, co seu Corel WordPerfect Office X3. Esta suite ofimática integra o procesador de textos WordPerfect (anteriormente unha compañía independente), a folla de cálculo QuattroPro, un programa para crear presentacións (Presentations), e a base de datos Paradox (antes pertencente a Borland). No 2005 saíu ao mercado WordPerfect Mail.

## Corel e Linux 
Durante 1999 - 2000 lanzou varios produtos para Linux, entre eles CorelDRAW e WordPerfect. Tamén creou a súa propia distribución de Linux (Corel Linux), baseada en Debian e actualmente desenvolvida e distribuída por Xandros. A partir de 2001 Corel deixou de comercializar os seus produtos para Linux.

## Outros produtos 
Corel ten na súa carteira: o WinZip e os produtos de Intervideo e Ulead, especializadas en software para o fogar: WinDVD, MediaOne, VideoStudio, DVD Movie factory, PhotoImpact, entre outros. Os complementos para programas de edición de mapa de bits: KPT e KnockOut, o novo xestor de fotos dixitais Corel SnapFire, variantes do CorelDRAW como Corel Designer Technical Suite e CorelDRAWINGS, os produtos de iGRAFx para deseño de gráficas de procesos, entre outros. Tamén ten un especializado para Tablet PC: Corel Grafigo.

Pasaron polos enxeñeiros de Corel Roxio Easy Creator, DAZ Bryce, XMetal, que teñen gran prestixio nos seus segmentos.

## Acordos con outras compañías 
En 1996 comprou o departamento de ofimática de Novell, é dicir WordPerfect, para crear Corel WordPerfect Office. Tras cancelarse o proxecto de fusión con Borland, firmou un acordo con Microsoft en 2001. En 2003, Corel foi comprada por Vector Capital, en 2006 novamente cotiza na bolsa. Adquiriu recentemente as compañías JASC, Winzip e Intervideo, o que sitúa a Corel na segunda empresa de software con maior variedade de produtos, despois de Microsoft.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Inxector

miniatura|dereita|440px|A- Vapor a alta presión B- Válvula de agulla, C- Mazaneta da válvula de agulla, D- Mestura de vapor e auga, E- Entrada de auga, F- Cono de mesturaa, G- Estritamentoe cono de saída, H- Cavidade e cano de saída, K- Válvula anti-retorno
Un **inxector** é un dispositivo utilizado para bombear fluídos utilizando o efecto Venturi. Utiliza un fluído a alta presión que sae por unha estreitamento a alta velocidade e baixa presión convertendo a súa enerxía potencial en enerxía cinética.

## Historia 
O inxector foi inventado polo francés Henri Giffard en 1858 e utilizouse orixinalmente para inxectar auga nas caldeiras de vapor. Neste caso o fluído a alta presión é o vapor da caldeira que sae a alta velocidade e mestúrase con auga o que produce a súa condensación. O chorro resultante de auga ten enerxía cinética suficiente para entrar na caldeira.

## Usos 
Á parte do xa indicado para caldeiras de vapor, utilízanse bombas de inxector para bombear augas con sólidos en suspensión que poderían danar outro tipo de bombas. Tamén se usan inxectores para facer disolucións xa que os fluídos mestúranse moi eficientemente no inxector. Como exemplo se pode citar a carbonatación de bebidas carbónicas onde a bebida sen carbónico inxéctase a alta presión e arrastra o gas carbónico que se disolve inmediatamente polo que á saída do inxector obtense bebida xa carbonatada.
Renda per cápita

thumb|280px|Países por PIB (nominal) per cápita en 2019
A '*renda *per cápita*** ou **PIB *per cápita''''' é a relación que hai entre o PIB (Produto Interior Bruto) dun país e a súa cantidade de habitantes. Para conseguilo, hai que dividir o PIB dun país pola poboación deste.

É un indicador comunmente usado para estimar a riqueza económica dun país. Numerosas evidencias mostran que a renda per cápita está positivamente correlacionada coa calidade de vida dos habitantes dun país.

## Críticas 
Existen diversas críticas ao uso deste indicador como medida do benestar social ou da calidade de vida dos habitantes dun país. Algunhas destas críticas son:

# Ignora as desigualdades da renda. Así, ao dividir o total do PIB entre o seu número de habitantes, o que fai é atribuír o mesmo nivel de renda a todos, ignorando as diferenzas económicas entre os habitantes. Para medir aproximadamente a distribución uniforme da renda entre todos os individuos dun país determinado existen indicadores económicos alternativos como o coeficiente de Gini ou o índice de Atkinson.
# Non contabiliza externalidades negativas. Cando os recursos naturais dun país diminúen, ou se consomen excesivamente rápido ou se produce polución, aparecen factores que fan diminuír o benestar social dun país, que non están contabilizados dentro do PIB.
# Non toda a produción incrementa o benestar material. Certo tipo de gastos contabilizados do PIB non teñen por obxecto ser consumidos ou aumentar as posibilidades de produción, senón que só teñen por obxecto protexernos de externalidades negativas. Tal é o caso dos gastos militares ou en seguridade.

Existen medidas alternativas da renda nacional que contabilizan dalgún xeito os factores englobados nas críticas 2 e 3, estes indicadores son: o índice de benestar económico sostible (IBES) e o índice de progreso xenuíno (IPG).

## Véxase tamén 
* Lista de países por PIB nominal per cápita
* Lista de países por PIB (PPA) per cápita - PIB calculado a prezos de paridade de poder adquisitivo (PPA) por habitante
* Limiar de pobreza

### Ligazóns externas 
* Clasificación dos países por I.N.B.  do Banco Mundial.
* [Fondo Monetario Internacional(https://gl.wikipedia.org/wiki/Fondo_Monetario_Internacional) ].
* Datos históricos do PIB 1820-2003 .
Francisco Martins Sarmento

**Francisco de Gouveia Martins Sarmento**, nado en Guimarães o 9 de marzo de 1833 e finado na mesma vila o 9 de agosto de 1899, foi un destacado arqueólogo e escritor portugués.
 

## Traxectoria
Licenciado en Dereito pola Universidade de Coímbra, dedicouse con gran paixón ao estudo da arqueoloxía. Fixo o estudo e escavación sistemática e metódica da citania de Briteiros e Sabroso, preto de Guimarães (1874-1879), onde residía na Casa da Ponte, hoxe convertida en Museu da Cultura Castreja.

Tamén cultivou a poesia e colaborou con asiduidade en revistas e  publicacións científicas.

Entre as súas obras pódense citar: *Os Argonautas*; *Ora Marítima*; *Lusitanos, Lígures e Celtas*.

No museo da Sociedade Martins Sarmento en Guimarães consérvanse gran parte dos obxectos arqueolóxicos atopados nas súas escavacións.
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina da Sociedade Martins Sarmento
*Francisco Martins Sarmento e Galiza
Advanced Audio Coding

miniatura
O **Advanced Audio Coding** (**AAC**) é un formato de son dixital comprimido con perda. Foi deseñado co fin de substituír o MP3. Para un mesmo número de impulsos por segundo (bitrate) e un mesmo tamaño de arquivo MP3, o formato AAC é máis estable e ten máis calidade, producindo un son máis cristalino.

Tratase dun formato en propiedade, pero utilizado por multitude de aplicacións como Ahead Nero, iTunes (como m4a), Winamp etc.

## Características 
Este códec está orientado a usos de banda larga e baséase na eliminación de redundancias do sinal acústico, así como en compresión mediante a transformada de coseno discreta, case igual que no caso de MP3. Porén, permite empregar frecuencias de amostra desde os 8 Hz (hertzs) ata os 96 KHz (MP3 só soporta desde os 16&nbsp;Hz ata os 48 KHz). Ademais soporta un máximo de 48 canais independentes, o cal o converte nun códec apropiado para son envolvente (Surround) avanzado.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* QuickTime - Technologies - AAC Audio
Enseada

[miniatura|dereita|200px|[Praia de Botafogo|Enseada de Botafogo, na cidade do Río de Xaneiro, Brasil.]]
Unha **enseada** é un accidente xeográfico costeiro. En xeografía emprégase este termo para describir unha entrada de auga circular cunha boca estreita, aínda que popularmente o termo úsase para facer referencia a calquera baía ao abrigo.

As enseadas fórmanse sobre as costas concordates, onde franxas de rocha de diferentes resistencias van paralelas á costa. Esta costa concordante ten que estar constituída por unha primeira franxa de material duro, como a calcaria ou o granito, que é seguida por outra franxa de material brando, como a arxila ou a area. Unha terceira franxa de material duro será a que determine o final da enseada. A acción erosiva do mar sobre os puntos débeis, como xunturas ou fendeduras, da primeira franxa acabará por deixar ao descuberto a segunda franxa que será rapidamente erosionada. As ondas do mar viaxarán a través da angosta entrada e logo disperánsanse no interior da enseada. Asín, a erosión é igual en todos os puntos internos do contorno deste corpo de auga, dándolle esa forma redondeada tan característica.

A enseada de Lulworth na costa de Dorset, Inglaterra, é un claro exemplo do proceso de formación dunha enseada.
## Ligazóns externas
Pole position

Nos deportes a motor, a **pole position** (en inglés, literalmente: posición de poste) ou simplemente **pole**, é o termo que se utiliza para designar ao primeiro lugar na grella de saída das carreiras de circuíto. A frase ten a súa orixe na hípica, onde o primeiro corredor saía desde o lugar máis próximo aos postes interiores.

As posicións de saída normalmente determínanse sobre a base dunha ou máis sesións previas de cualificación, onde os pilotos tratan de establecer a súa volta máis rápida, ou sobre a base das posicións que obtiveron na carreira anterior.

Diferentes categorías de deporte motor usan diferentes formatos para determinar que corredor ten a oportunidade de saír desde a pole position.

300px|miniatura|"Visión da recta de meta desde a pole position

;Fórmula 1 1950 a 1995:
Este foi o sistema de clasificación máis longo na historia da Fórmula 1, xa que se empregou durante 46 tempadas. Celebrábanse dúas sesións dunha hora: unha, o venres; e outra, o sábado. O mellor tempo de cada piloto en calquera das dúas sesións contaba para a grella de saída.

;Fórmula 1 1996 a 2003: 
Os pilotos tiñan permitido ata un máximo de 3 saídas de boxes e 12 voltas nunha sesión clasificatoria dunha hora os Sábados previos á carreira.

;Fórmula 1  desde o 28 de maio de 2003, 2004 e 2005: 
A pole position era determinada polo mellor tempo nunha soa volta con tanques cheos os Sábados.

;Fórmula 1 dende o 6 de marzo ata o 22 de maio de 2005: 
A pole position era determinada pola sumatoria de tempos de dúas sesións de cualificación.. Unha os Sábados co mínimo de combustible e outra a mañá do Domingo con tanques cheos.

;Fórmula 1 dende o 2006, ata a actualidade: 
Logo de 2 sesións eliminatorias de 15 minutos cada unha, os 12 coches máis lentos son eliminados, 6 en cada unha. Logo, os restantes 10 pilotos tratan de establecer a volta máis rápida coa carga de combustible da súa elección (que deberán usar ao momento da largada)

;NASCAR: 
A pole position determínase mediante a cronometraxe de dúas voltas (unha volta nos circuítos da Copa Nextel). A volta máis rápida marca a pole.

;500 Millas de Indianápolis: 
A pole position determínase o primeiro día dos 4 días de cualificación. Cada coche realiza 2 voltas. A velocidade media é o que determina as posicións, incluída a pole. O mellor tempo establecido nunha sesión previa sempre sairá por diante dun mellor tempo establecido nunha sesión posterior. Así, os 33 mellores tempos sempre saen.
Galería de imaxes de Ares

**Galería de imaxes** do concello de Ares na provincia da Coruña.

## Ares 

Ficheiro:Situacion Ares.PNG|Situación
Ficheiro:Municipio de Ares en la provincia de A Coruña (España) (escudo).svg|Escudo de Ares
Ficheiro:Casa do Concello de Ares.JPG|Casa do concello
Ficheiro:Ares-ria18.jpg|Panorámica da ría de Ares, vista dende Breamo
Ficheiro:Ares, Galicia (Spain). Mar e vela.jpg

## Parroquias 
### Ares 

Ficheiro:Alianza Aresana 1911.JPG|Alianza Aresana
Ficheiro:Igrexa de Ares.JPG|Igrexa parroquial de San Xosé
Ficheiro:Ponte da Ciscada.JPG|Ponte da Ciscada
Ficheiro:Mercado de Ares.JPG|Mercado municipal
Ficheiro:Casa da Xuventude de Ares.JPG|Casa da Xuventude
Ficheiro:Museo da Salazón en Ares.JPG|Taberna-Museo da salgadura
Ficheiro:Igrexa Evanxélica de Ares.JPG|Igrexa evanxélica
Ficheiro:Paseo Marítimo de Ares.JPG|Paseo marítimo
Ficheiro:Porto de Ares.JPG|Porto
Ficheiro:Casas típicas en Ares.JPG|Casas típicas
Ficheiro:Soportais en Ares.JPG|Soportais
Ficheiro:Ares. Galicia. Spain.jpg|Praia de Ares
Ficheiro:Ares Estuary. Beach. Galicia (Spain).jpg|Praia de Ares
Ficheiro:Panoramica praia Ares - Panoramica playa Ares - 01.jpg|Panorámica da praia de Ares.
Ficheiro:Homenaxe en Ares ós presos do campo de Mauthausen - 01.JPG|Homenaxe ás vítimas do campo de concentración de Mauthausen.

#### Igrexa de Santa Olaia de Lubre 

Ficheiro:Igrexa de Santa Eulalia de Lubre, Ares.jpg|Vista xeral
Ficheiro:Igrexa de Santa Eulalia de Lubre - 05.JPG|Vista frontal.
Ficheiro:Igrexa de Lubre vista frontal.JPG|Vista frontal.
Ficheiro:Igrexa de Lubre vista lateral.JPG|Vista lateral.
Ficheiro:Igrexa de Santa Eulalia de Lubre - 07.JPG|Vista posterior.
Ficheiro:Igrexa de Santa Eulalia de Lubre - 06 - Campanario.JPG|Campanario.
Ficheiro:Igrexa de Santa Eulalia de Lubre - 03.JPG|Porta principal

### Caamouco 

Ficheiro:Igrexa de Caamouco.JPG|Igrexa de San Vicente de Caamouco
Ficheiro:Redes 1.JPG|Casas de Redes cara á ría de Ares
Ficheiro:Redes 2.JPG|Vista de Redes
Ficheiro:Redes 3.JPG|Vista de Redes
Ficheiro:Redes 4.JPG|Vista de Redes
Ficheiro:Peirao de Redes.JPG|Peirao de Redes
Ficheiro:Agrupación Instructiva de Redes e Caamouco.JPG|Agrupación Instrutiva de Redes e Caamouco
Ficheiro:Lugar de Redes, Galiza 22 abril 07 - 017.jpg|Porto e praia de Redes

### Cervás 

Ficheiro:Ares-chant20.jpg|Ermida da Virxe da Mercede en Chanteiro
Ficheiro:Ares-chant21.jpg|A ermida da Virxe da Mercede, entrada
Ficheiro:Ares-chant19.jpg|Unha vista da praia de Chanteiro na retirada da tarde
Ficheiro:Praia-de-Chanteiro-97.JPG|Praia de Chanteiro
Ficheiro:Antiga batería militar na Punta do Segaño, Ares.jpg|Antiga batería militar na Punta do Segaño

#### Mosteiro de Santa Catalina de Montefaro 

Ficheiro:Mosteiro de Santa Catalina de Montefaro, Ares.jpg|Vista exterior
Ficheiro:Patio do mosteiro de Santa Catalina de Montefaro, Ares.jpg|Claustro
Ficheiro:Acroteira da igrexa do mosteiro de Santa Catalina (Montefaro).JPG|Acroterio da igrexa

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Galicia
*Lugares de Ares
*Eleccións municipais en Ares
Praia de Chanteiro

A **praia de Chanteiro** é un pequeno areal en forma de cuncha, de area dourada e fina, situada na enseada de Ares, entre Punta do Segaño e Punta Coitelada, nunha contorna semiurbana. Ten unha distancia de 350 metros por 40 de ancho.

Con ondada moderada, ideal para a vela e os deportes náuticos, como o mergullo. Propicia a navegación, con zona de fondeo de embarcacións. Boa para nadar e gozar da auga (máis ben fresquiña) e do Sol, nun contorno moi tranquilo, rodeada de piñeirais e toxeiras.
Corrente de Foucault

As **correntes de Foucault** ou **correntes parasitas** son correntes inducidas nun condutor cando o fluxo magnético a través dunha mostra razoabelmente grande de material condutor varía. O nome foi dado en homenaxe a Jean Bernard Léon Foucault, que estudou ese efecto.

Se o material o permite, féchanse circuítos a través dos cales circulan correntes inducidas seguindo a Lei de Faraday. Estas correntes poden producir resultados indesexábeis, como a disipación por efecto Joule, o que fai que a temperatura do material aumente. Para evitar a disipación por efecto Joule, os materiais suxeitos a campos magnéticos variábeis son frecuentemente laminados ou construídos con placas moi finas illadas unhas das outras. Con isto faise que os circuítos formados estean orientados co campo, a corente teña un percorrido moi pequeno e a disipación sexa mínima.
Efecto Joule

**Lei de Joule** (tamén coñecida como **efecto Joule**) é unha lei física que expresa a relación entre a calor xerada e a corrente eléctrica que percorre un condutor en determinado tempo. O nome é debido a James Prescott Joule (1818-1889) que estudou o fenómeno en 1840.

## Definición
Ela pode ser expresa por:

:Q = i^2 \cdot R  \cdot t
 
onde:

**Q* é o calor xerado por unha corrente constante percorrendo unha determinada resistencia eléctrica por determinado tempo.
**I* é a corrente eléctrica que percorre o condutor.. 
**R* é a resistencia eléctrica do condutor. 
**t* é a duración ou espazo de tempo en que a corrente eléctrica percorreu ao condutor.
Se a corrente non for constante:
: Q = R \int_{t_1}^{t_2} i^2 dt \, 

## Termodinámica
Cando unha corrente eléctrica atravesa un material condutor, hai produción de calor. Esa produción de calor é debida aos choques e rozamentos dos electróns (as cargas) a través do material.

## Potencia disipada
Nos resistores eléctricos pódese calcular a potencia disipada utilizando a lei de Joule:

:P = Q/t = I^2 \cdot R 

## Aplicacións
* Diferentes tensións no transporte da enerxía eléctrica
É, principalmente, por causa do **efecto Joule** que a enerxía eléctrica é transportada en longas distancias en tensións máis altas. A maior tensión permite que a corrente sexa menor (para unha mesma potencia , P = V.i) e así menos enerxía desperdizada no efecto Joule (o outro motivo é o uso de cables de menor sección coa economía do material condutor e estrutura de sustentación).
Alcatrán

O **alcatrán** é unha substancia bituminosa, graxa, escura e de cheiro forte, que se obtén da destilación de certas materias orgánicas, principalmente da hulla, turba, carbón, ósos e dalgunhas madeiras resinosas.

## Usos 
O alcatrán de madeira (producido polo quecemento ou o queimado parcial de dito material), foi amplamente empregado para calafetar o casco das embarcacións de madeira. Hoxe emprégase principalmente na elaboración de diversos produtos, como xabóns, pinturas, plásticos, asfalto (para a pavimentación) e produtos químicos. Tamén se emprega como combustible.

## Datos 
* Os alcatráns de maior punto de fusión, as breas, empréganse na fabricación de illantes para tellados e de aglomerados do carbón.
* O alcatrán é un residuo negro e pegañento composto por miles de substancias químicas, algunhas das cales considéranse carcinoxenas ou están clasificadas como residuos tóxicos. Entre as substancias que compoñen o alcatrán do tabaco, atópanse os hidrocarburos aromáticos policíclicos, aminas aromáticas e compostos inorgánicos. É importante sinalar que o alcatrán obstrúe os pulmóns e afecta á respiración, sendo ao igual que os outros compoñentes do tabaco, o causante da toxicidade deste.

## Notas
Embrión

: *Para o embrión nas plantas, véxase Embrión (botánica)*.

Nos animais, **embrión** (do grego ἔμβρυον *émbryon*, "acabado de nacer", "feto") é un organismo pluricelular que se atopa nas súas primeiras etapas de desenvolvemento. Nos organismos con reprodución sexual, a fusión do espermatozoide e do óvulo no proceso chamado fecundación, determina a formación dun cigoto, que contén unha combinación do ADN de ambos os dous proxenitores.

Xusto despois da súa formación, o cigoto comeza un proceso de división, o cal produce un incremento do número de células, chamadas blastómeros. Logo diso iníciase un proceso de diferenciación celular que determinará a formación dos diferentes órganos e tecidos de acordo a un patrón establecido para dar lugar a un organismo final.

Perante este proceso de diferenciación celular podemos diferenciar tres etapas: blastulación, gastrulación e organoxénese.

Ao rematar o desenvolvemento embrionario, o organismo resultante recibe o nome de feto e completará o seu crecemento até o momento do parto.

## Desenvolvemento embrionario na especie humana 
miniatura|dereita|250px|Embrión humano ás 5 semanas de xestación (10 mm).
O embarazo comeza cando un espermatozoide fecunda a un óvulo e fórmase un cigoto, proceso que ocorre no oviduto da muller (trompa de Falopio). Trinta horas despois da concepción, o cigoto sofre a primeira división celular. O embrión, como se chama a partir dese momento, segue a se dividir en dúas células, posteriormente en catro, en oito, dezaseis, trinta e dúas, a medida que percorre a trompa de Falopio. Ao cuarto día chega á fase de mórula, unha esfera de células nunha masa embrionaria discoidal. O cigoto segue o seu camiño até implantarse no útero, entre 4 e 7 días despois da fecundación.

Na segunda semana comeza a formarse a placenta, que nutre ao embrión, formado xa por tres tipos de tecido primordial: endoderma, ectoderma e mesoderma. No curso da terceira semana fórmase o tubo neural, precursor do sistema nervioso. Na cara dorsal do embrión comenzan a formarse masas de tecido muscular chamadas *sómitas* ou *sómites*, das que xurdirán os principais órganos e glándulas. Os vasos sanguíneos e os primordios da cavidade dixestiva xorden cara ao final desta semana. Cando remata o primeiro mes, xa comezaron a desenvolverse todos os órganos importantes. Os ollos son perceptibles, os brazos e as pernas comezan a aparecer e late por primeira vez un corazón de catro cavidades.

Perante ese proceso comeza a segmentarse no útero e alcanza o estadio de blástula. Certos trocos no blastocito determinan a diferenciación e a formación de dous macizos celulares: un interno, o embrioblasto, que orixina as estruturas propias do embrión, e outro externo, o trofoblasto que forma a placenta e os demais anexos embrionarios. O endometrio nútrese e pode recibir o blastocito e, unha vez alí, este entra en contacto cos vasos sanguíneos maternos. Do mesmo xeito, fórmase o cordón umbilical, que une o embrión á placenta.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina referida ao ciclo do embrión en Medlineplus .
* Desenvolvemento do feto humano .
Organismo pluricelular

[thumb|right|Nesta imaxe vese un *[Caenorhabditis elegans* do tipo silvestre (ilumínase para observar os núcleos das súas células).]]
Un **organismo pluricelular** ou **multicelular** (das formas do latín *plures, plura, plurium* que significan "varios", "moitos"; e *cellula*, diminutivo tamén latino de *cella*, "cela", "cuarto pequeno") é aquel organismo que está constituído por máis dunha célula e que posúe células diferenciadas que realizan funcións especializadas, en contraposición aos organismos unicelulares (protozoos e bacterias, entre moitos outros) que reúnen todas as súas funcións vitais nunha única célula.

A pluricelularidade ten a vantaxe de que permite a especialización de diferentes grupos celulares, ao liberar as células de ter que asumir todas as funcións vitais. Así, posibilítase a formación de diferentes tecidos e órganos. Un grupo de células similarmente diferenciadas que levan a cabo unha determinada función nun organismo multicelular coñécese como un tecido. Non obstante, nalgúns organismos unicelulares, tales como as *Myxobacteria*, atópanse células diferenciadas, aínda que a diferenciación é menos pronunciada que a que se atopa tipicamente en organismos pluricelulares.

Os organismos pluricelulares deben afrontar o problema de rexenerar o organismo enteiro a partir de células xerminais, obxecto de estudo pola bioloxía do desenvolvemento. A organización espacial das células diferenciadas como un todo o estuda a anatomía.

Os organismos pluricelulares poden sufrir de cancro, cando falla a regulación do crecemento das células dentro do marco de desenvolvemento normal.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Organismo unicelular
Francisco Javier Comesaña

**Francisco Javier Comesaña Concheiro**, nado na Habana en 1944 e finado en El Escorial o 8 de abril de 2011, foi un violinista galego.

## Traxectoria 
Fillo de Francisco Comesaña Rendo, exiliado republicano en México, comezou os seus estudos musicais no Conservatorio Nacional de México. Continuou a súa formación no Conservatorio Chaikovsky de Moscova con Igor Bezrodny.

Entre 1974 e 2003 foi profesor da Orquestra Sinfónica de Radiotelevisión Española. Foi un dos integrantes do "Cuarteto Hispánico-Numen", co que estreou o *Concerto para frauta e sexteto de corda* de Cristóbal Halffter tocando cos Stradivarius da colección da Casa Real.

Actuou como solista con diferentes orquestras en España, México, Canadá e Rusia, entre as cales se atopa a Orquestra Filharmónica da Universidade Nacional de México, a Orquestra Sinfónica de Galicia e a Orquestra Sinfónica Portuguesa.

Estreou en España o *Concerto número 2* e a *Sonata* de Dmitrii Shostakovich, o *Concerto número 3* e o *Concerto número 4* de A. Schnittke e o *Offertorium* de Sofiia Gubaidulina.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ha muerto Francisco Comesaña
Moodswinger

[miniatura|220px|Aa Moodswinger, unha [cítola eléctrica cunha terceira ponte adicional, Yuri Landman, 2006]]
miniatura|220px|Ataque, resonancia e a combinación
miniatura|220px
A **Moodswinger** é un instrumento de corda eléctrico creado por Yuri Landman por encarga da banda Liars. Aínda que semella unha guitarra é realmente unha cítara.
centro|600px

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
*Article - modernguitars.com  
*Bio - Institutione Pop Hollande 
*Article - popmuzikant.nl
Xaime I

**Xaime I** pode referirse a:

*Xaime I de Aragón (1208–1276) 
*Xaime I de Sicilia (1267–1327) 
*Xaime I de Chipre (1334–1398) 
*Xacobe I de Escocia (1394–1437) 
*Xacobe I de Inglaterra (1566-1625)
216

## Acontecementos 
* Termínanse finalmente as termas de Caracalla, en Roma.

## Nacementos 
## Mortes 
## Outros 
* Historia ano a ano
215

## Acontecementos 
* As tropas de Caracalla masacran á poboación de Alexandría, no Exipto.

## Nacementos 
## Mortes 
* Clemente de Alexandría, teólogo cristián, en Cesárea de Capadocia.

## Outros 
* Historia ano a ano
217

## Acontecementos 
* 8 de abril - O emperador Caracalla é asasinado (e sucedido) polo prefecto da Garda Pretoriana, Marcus Opelius Macrinus.
* Calisto I é elixido papa da Igrexa católica, sucedendo a Ceferino.

## Nacementos 
## Mortes 
* 8 de abril - Caracalla, emperador romano (asasinado).
* 20 de decembro - Ceferino, papa.

## Outros 
* Historia ano a ano