Noiteboa cinsenta

A **noiteboa cinsenta** ou **noiteboa cincenta,** comunmente chamada **avenoiteira**, **denoiteira**, **noitarega**, **noitebra e noitébrega**, *Caprimulgus europaeus* L., é unha especie de ave da orde das caprimulxiformes, e familia dos caprimúlxidos, unha das numerosas incluídas no xénero *Caprimulgus*.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1758 por Linneo na páxina 193 da 10ª edición do seu *Systema Naturae*.

### Etimoloxías 
Para a do xénero, ver *Caprimulgus*.

O epíteto específico, *europaeus*, refírese a que a súa especie tipo describiuse en Europa.

### Subespecies 
Na actualidade recoñécense na especie seis subespecies:

Todas as súas poboacións son migratorias, e a maioría pasan o inverno na África subsahariana, aínda que con algúns rexistros en Paquistán, Marrocos e Israel. As migracións prodúcense principalmente pola noite, de forma individual ou en pequenos grupos pouco compactos de até vinte aves. Os que crían en Europa atravesan o Mediterráneo e o norte de África, mentres que as poboacións orientais desprázanse a través de Oriente Medio e o leste de África. as illas Azores, Madeira e as illas Canarias.

*Caprimulgus europaeus* habita en espazos abertos e secos con algunhas árbores e arbustos, como os breixeiras, os prados, os páramos, os claros dos bosques e as zonas forestais desarboradas ou recentemente plantadas. Cando están criando adoitan evitar tanto as zonas sen árbores como as densamente arboradas, ademais das cidades e as montañas altas, aínda que si adoitan alimentarse nas zonas húmidas e nas zonas de cultivo. En inverno usan un espectro máis amplo de hábitats, incluídas as sabanas con acacias, os terreos áridos areosos e as montañas. Rexistráronse a altitudes de 2 800 m nas súas zonas de cría e até os 5 000 m nas zonas de invernada. 

### En Galicia 
En Galicia, a onde chega a finais de abril e parte en setembro, non é escasa, aniñando desde o nivel do mar até os 2 000 m de altitude.

## Características 
miniatura|200px|En voo. Lámina do século XIX
*Caprimulgus europaeus* mide entre 24,5 a 28 cm de lonxitude e ten unha envergadura alar de 52 a 59 cm. Os machos pesan entre 51 e 101 g, e as femias entre 67 e 95 g. 

A súa plumaxe é bastante críptica. Os adultos da subespecie nominal (tipo) teñen as partes superiores de tons pardas agrisadas con veado escuro, unha lista ocre na parte posterior do pescozo e *bigoteiras* brancas. As súas ás pregadas son agrisadas con manchas amarelo-alaranxadas (de cor semellante á do ante), as partes inferiores tamén son principalmente pardo agrisadas, con listas pardas e manchas cor crema. O seu curto pico é anegrado, o iris dos ollos é pardo escuro e as patas son curtas e tamén pardas. e a perda ou degradación do hábitat, causada xeralmente polo pastoreo de breixeiras e bosques de pastoreo e a conversión destes hábitats en cultivos agrícolas, viñedos, silvicultura comercial e zonas urbanas. A perturbación do uso recreativo dos breixos e as mortes nas estradas tamén poden contribuír ao seu descenso. 

A especie posúe numerosos depredadores, especialmente de ovos e pitos, entre os que destacan os corvos (*Corvus*), as pegas (*Pica pica*), o gaio (*Garrulus glandarius*), os mouchos (estríxidos), o falcón *Falco concolor*, o ourizo cacho (*Erinaceus europaeus*), a donicela (*Mustela nivalis*) e cans domésticos. Os contaminantes nitroxénicos da chuvia poden provocar a eutrofización das zonas de cría de secaño e unha estrutura vexetal inadecuada. O cambio climático pode afectar a área xeográfica da especie no futuro.

## Na cultura popular 
Tanto o seu nome científico como o vulgar refírense a un mito, tan vello que foi citado por Aristóteles, de que estas aves maman das cabras, o que ocasionaría que deixaran de dar leite e quedaran cegas. Esta antiga crenza reflíctese no nome desta ave en varias linguas europeas, como *Ziegenmelker* en alemán, *succiacapre* en italiano e no antigo inglés *goatsucker*, que significan "muxidoras de cabras" ou "chuchacabras". A pesar da antigüidade deste mito europeo non ten equivalentes nas tradicións árabes, indias ou chinesas. É probábel que proveña da atracción destas aves polos insectos que rodean os recintos de gando doméstico, e que pola súa natureza de criaturas nocturnas e misteriosas, se as culpara de calquera desgraza que lle sucedera ás reses.​ 

Outro nome antigo en inglés, *puckeridge*, usábase tanto para referirse a esta ave como a unha enfermidade do gando,​ que en realidade está causada por larvas de carracha​, e outro termo do antigo inglés, *Lich fowl* (ave cadáver) indica a superstición e rexeitamento que rodeaba a esta ave nocturna.​

Algúns poetas usaron ás noiteboas como indicadoras da calidez ou a quietude das noites de verán, como George Meredith en *Love in the Valley*, Dylan Thomas en *Fern Hill*, William Wordsworth en *Calm is the fragrant air*, ou Thomas Hardy en *Afterwards*.​ 

Porén, en Galicia é considerada como indutora do repouso nocturno (ver cita supra).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Barthel, Peter H. & Dougalis, Paschalis (2008): *New Holland Field Guide to the Birds of Britain and Europe*. Londres: New Holland. ISBN 978-1-8477-3110-4.
* Cleere, Nigel & Nurney, David (1998): *Nightjars: A Guide to the Nightjars, Frogmouths, Potoos, Oilbird and Owlet-nightjars of the World*. Londres: Christopher Helm. ISBN 1-8734-0348-8.
* Holyoak, David & Woodcock, Martin (2001): *Nightjars and Their Allies: The Caprimulgiformes*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-1985-4987-1.
* Penas Patiño, Xosé M.; Pedreira López, Carlos e Silvar, Carlos (1991): *Guía das aves de Galicia*. A Coruña: Baía Edicións. ISBN 84-87674-06-2. p.&nbsp;198.
* Snow, David & Perrins, Christopher M., eds. (1998): *The Birds of the Western Palearctic concise edition (2 volumes)*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-1985-4099-1.
* VV. AA. (1995): *Atlas dos vertebrados de Galicia. II. Aves*. Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega / Sociedade Galega de Historia Natural. ISBN 84-87172-89-X, pp.&nbsp;450–451. 

### Ligazóns externas 
* Ficha en rios-galegos.com
* Xosé M. Rivas (28/3/2008). "O misterioso mundo da avenoiteira" *La Voz de Galicia*.
* Ficha e canto en club-caza.com .