Immanuel Kant

**Immanuel Kant**, nado en Königsberg o 22 de abril de 1724 e finado na mesma vila o 12 de febreiro de 1804, foi un filósofo prusiano considerado a figura central da filosofía moderna. Foi o primeiro e máis importante representante do criticismo e precursor do idealismo alemán. Kant sostivo que a mente humana crea a estrutura da experiencia humana, que a razón é a fonte da moral, que a estética xorde dunha facultade de xuízo desinteresado, que o espazo e tempo son formas da nosa sensibilidade e que o mundo tal como é «en si» é independente dos nosos conceptos sobre el. Kant provocou unha revolución copernicana da filosofía, semellante ao xiro de Copérnico da crenza milenaria de que o Sol xiraba en torno á Terra. As súas crenzas continúan a ter unha grande influencia na filosofía contemporánea, especialmente nos eidos da metafísica, epistemoloxía, ética, teoría política e estética.

Kant na súa fase crítica buscou «inverter» a orientación da filosofía precrítica amosando como os problemas tradicionais da metafísica poden ser superados supondo que o acordo entre a realidade e os conceptos que empregamos para a concibir xorde non porque os nosos conceptos mentais teñan vindo a reflectir a realidade de xeito pasivo, senón porque a realidade debe axustarse aos conceptos activos da mente humana para seren concibibles e en todo o posible para que nós experimentar. Así, Kant consideraba as categorías da mente humana como a «condición de posibilidade» transcendental para calquera experiencia. A natureza exacta das ideas relixiosas de Kant continúa a ser obxecto dunha disputa filosófica especialmente acalorada, con puntos de vista que van dende a idea de que Kant foi un expoñente temperán e radical do ateísmo que finalmente estoupou o argumento ontolóxico da existencia de Deus, os tratamentos máis críticos representados por Nietzsche que afirmaban que Kant tiña «sangue teolóxico» e que Kant era simplemente un apoloxista sofisticado para a crenza relixiosa cristiá tradicional, escribindo que «Kant quería probar, dun xeito que confundise o home común, que o home común tiña razón: esa era a charabisca secreta desta alma».

Na obra principal de Kant, *Kritik der reinen Vernunft* (*Crítica da razón pura*, 1781), tentou explicar a relación entre a razón e a experiencia humana e de ir alén dos fracasos da filosofía e a metafísica tradicionais. Kant quería pór fin a unha era de teorías inútiles e especulativas da experiencia humana, resistindo o escepticismo de pensadores coma David Hume. Kant considerábase que remataba e amosaba o camiño máis aló do estancamento que a filosofía moderna levara entre os racionalistas e os empiristas, así como o sintetizador destas dúas tradicións modernas temperás no seu pensamento. Unha consecuencia importante deste punto de vista é que a nosa experiencia das cousas é sempre do mundo fenoménico tal como o transmite os nosos sentidos: non temos acceso directo ás cousas en si mesmas, o chamado mundo noumenal. Kant publicou outras obras importantes sobre ética, relixión, dereito, estética, astronomía e historia. Estas inclúen *Die Metaphysik der Sitten* (*Metafísica dos costumes*, 1797), que trata a ética, e *Kritik der Urteilskraft* (*Crítica do xuízo*, 1790), onde aborda a estética e a teoloxía.

Kant apuntaba a resolver disputas entre enfoques empíricos e racionalistas. O primeiro afirmou que todo coñecemento vén a través da experiencia; o último sostiña que a razón e as ideas innatas eran prioritarias. Kant argumentou que a experiencia é puramente subxectiva sen ter sido procesada pola razón pura. Tamén dixo que empregar a razón sen aplicala á experiencia só conduce a ilusións teóricas. O exercicio libre e adecuado da razón polo individuo foi un tema tanto da Ilustración coma dos enfoques de Kant aos diversos problemas da filosofía. As súas ideas influíron a moitos pensadores de Alemaña durante a súa vida, e moveu a filosofía alén do debate entre os racionalistas e os empiristas.

## Traxectoria 
[miniatura|esquerda|Casa de Immanuel Kant en [Königsberg, nunha pintura de 1842.]]
Immanuel Kant foi bautizado como *Emanuel* pero cambiou o seu nome a *Immanuel* tras aprender hebreo. Naceu en 1724 en Königsberg (daquela pertencente á Prusia, desde 1946 Kaliningrado, Rusia). Era o cuarto de nove irmáns, dos cales só cinco alcanzaron a adolescencia. Pasou toda a súa vida dentro ou nos arredores da súa cidade natal, a capital de Prusia Oriental nesa época, sen viaxar xamais máis aló de 150 km de Königsberg. O seu pai, Johann Georg Kant (1682-1746), era un artesán alemán de Memel, naquel tempo a cidade máis ao nordés de Prusia (agora Klaipeda, Lituania). A súa nai era Anna Regina Reuter (1697-1737), nacida en Núremberg, filla dun fabricante alemán de cadeiras de montar. É posible que os Kant obtivesen o seu nome do pobo de Kantvainiai (en alemán: *Kantwaggen*, hoxe parte de Priekulė) e fosen de orixe kursenieki.
### Mocidade
Na súa mocidade, Kant foi un estudante constante, aínda que non espectacular. Creceu nun fogar pietista que puña énfase nunha intensa devoción relixiosa, a humildade persoal e unha interpretación literal da Biblia. Por conseguinte, Kant recibiu unha educación severa que favorecía o ensino do latín e a relixión por encima das matemáticas e as ciencias.

Desde o principio dos seus estudos, Kant mostrou gran aplicación nas súas investigacións. Primeiro foi enviado ao Collegium Fridericianum (en), no que se graduou a finais do verán de 1740, e despois, á idade de 16 anos, matriculouse na Universidade de Königsberg, onde permanecería máis tarde o resto da súa vida profesional. Estudou a filosofía de Leibniz e Wolff co profesor Martin Knutzen (profesor asociado de lóxica e metafísica dende 1734 ata a súa morte en 1751), un racionalista que tamén estaba familiarizado cos desenvolvementos da filosofía e a ciencia británica e que introduciu a Kant na nova física matemática de Newton. Knutzen disuadiu a Kant da teoría da harmonía preestablecida, que consideraba "a almofada para a mente preguiceira". Tamén preveu ao novo alumno respecto do idealismo, visto negativamente por toda a filosofía do século XVIII, e, mesmo despois da creación da teoría do idealismo transcendental, Kant refutou o idealismo na segunda edición da súa obra principal: a *Crítica da razón pura*. Kant tiña contactos con estudantes, colegas, amigos e comensais que frecuentaban a loxia masónica local.

O ictus do seu pai e a súa posterior morte en 1746 interromperon os seus estudos. Kant converteuse nun profesor particular nos pequenos pobos ao redor de Königsberg, pero continuou a súa investigación académica. En 1749 publicou a súa primeira obra filosófica, *Gedanken von der wahren Schätzung der lebendigen Kräfte* (*Meditacións sobre a verdadeira estimación das forzas vivas*) (escrita entre 1745 e 1747). 
### Traballos temperáns
miniatura|upright|Retrato de Kant pola condesa Caroline Charlotte Amalie von Keyserlingk (c. 1755).
Kant é máis coñecido polo seu traballo en filosofía ética e metafísica, pero tamén fixo importantes contribucións a outras disciplinas. En 1754, mentres reflexionaba sobre unha pregunta premiada pola Academia de Berlín sobre o problema da rotación da Terra, argumentou que a gravidade da Lúa retardaría o xiro da Terra e tamén expuxo o argumento de que a gravidade acabaría provocando que o bloqueo de marea da Lúa coincidise coa rotación da Terra. Ao ano seguinte, ampliou este razoamento á formación e evolución do sistema solar na súa obra “”Historia natural universal e teoría dos ceos“”. A teoría de Kant, que implicaba desprazamentos en enormes cavernas cheas de gases quentes, aínda que inexacta, foi un dos primeiros intentos sistemáticos de explicar os terremotos en termos naturais en lugar de sobrenaturais. En 1757, Kant comezou a dar clases de xeografía, o que o converteu nun dos primeiros profesores en ensinar explicitamente a xeografía como materia independente. A xeografía era un dos temas máis populares nas clases de Kant e, en 1802, Friedrich Theodor Rink publicou unha recompilación das notas das clases de Kant, titulada "Xeografía física". Despois de converterse en profesor en 1770, Kant ampliou os temas das súas clases para incluír clases sobre lei natural, ética e antropoloxía, entre outros temas..

Desde este momento, Kant concentrouse en temas cada vez máis filosóficos, aínda que continuaría escribindo sobre as ciencias ao longo da súa vida. Nos inicios dos anos 1760, Kant concibiu unha serie de importantes obras de filosofía: *Die falsche Spitzfindigkeit der vier syllogistischen Figuren* (*A falsa sutileza das catro figuras do siloxismo*), unha obra sobre lóxica, publicada en 1762. Apareceron dous libros máis ao ano seguinte: *Versuch, dean Begriff der negativen Größen in der Weltweisheit einzuführen* (*Ensaio para introducir o concepto de magnitudes negativas na filosofía*) e *Der einzig mögliche Beweisgrund zu einer Demonstration deas Daseins Gottes* (*O único fundamento posible dunha demostración da existencia de Deus*).

En 1764, Kant escribiu *Beobachtungen über dás Gefühl deas Schönen und Erhabenen* (*Observacións sobre o sentimento do belo e o sublime*) e quedou segundo tras Moses Mendelssohn nun concurso da Academia de Berlín co seu *Untersuchung über die Deutlichkeit der Grundsätze der natürlichen Theologie und Moral* (*Sobre a nitidez dos principios da teoloxía natural e da moral*) (a miúdo chamada "O ensaio con premio"). En 1766, Kant escribiu un artigo crítico sobre Soños dun vidente espiritual de Emanuel Swedenborg.

En 1770, á idade de corenta e cinco anos, Kant foi nomeado finalmente profesor de lóxica e metafísica na Universidade de Königsberg. Kant escribiu a súa disertación inaugural (*De mundi sensibilis atque intelligibilis forma et principiis*) en defensa deste nomeamento. Esta obra viu a aparición de moitos temas centrais da súa obra madura, incluíndo a distinción entre as facultades do pensamento intelectual e a receptividade sensible. Ignorar esta distinción significaría cometer o erro da subrepción (es) e, como di no último capítulo da disertación, a metafísica tan só progresará evitando devandito erro.

Tiña a convicción curiosa de que unha persoa non podía ter unha dirección firme na vida ata que non atinxise os 39 anos. Con esa idade, era apenas un metafísico menor nunha universidade prusiana, mais foi entón cando pasou por unha breve crise existencial. Pode argumentarse que tivo influencia na súa posterior dirección.

Kant foi un respectado e competente profesor universitario durante case toda a súa vida, mais nada do que fixo antes dos 50 anos lle garantiría ningunha reputación histórica. Viviu unha vida extremadamente regulada: o paseo que facía ás tres e media todas as tardes era tan puntual que as mulleres domésticas dos arredores podían axustar os reloxos por el.

Kant nunca deixou Prusia e raramente saíu da súa cidade natal. A pesar da reputación que gañou, era considerado unha persoa moi sociábel: recibía convidados para xantar con regularidade, insistindo en que a compañía era boa para a súa constitución física.
[miniatura|esquerda|Kant con algúns dos seus amigos, entre os que están [Christian Jakob Kraus, Johann Georg Hamann, Theodor Gottlieb von Hippel e Karl Gottfried Hagen]]
### Publicación da *Crítica da razón pura*
[miniatura|upright|O filósofo [David Hume por Allan Ramsay]]
Á idade de 46 anos, Kant era un coñecido erudito e un filósofo cada vez máis influente. Esperábase moito del. Como resposta a unha carta do seu alumno Markus Herz, Kant chegou a recoñecer que na *Disertación inaugural* non lograra dar conta da relación e conexión entre as nosas facultades sensibles e intelectuais. Cara 1770, con 46 anos, Kant leu a obra do filósofo escocés David Hume e recoñeceu que Hume espertouno dun "soño dogmático" no que aceptara incuestionablemente os principios tanto da relixión como da filosofía natural. Hume, na súa obra de 1739 "A Treatise of Human Nature" ("Tratado sobre a natureza humana"), argumentara que as persoas só coñecen a mente a través dunha serie de percepcións subxectivas e esencialmente ilusorias. Ideas como a causalidade, a moralidade e os obxectos non son evidentes na experiencia, polo que a súa realidade pode porse en dúbida. Kant consideraba que a razón podía eliminar este escepticismo e propúxose resolver estes problemas. Aínda que lle gustaba a compañía e a conversación cos demais, Kant illouse e resistiuse aos intentos dos seus amigos de sacalo do seu illamento. Cando Kant saíu do seu silencio en 1781, o resultado foi a *Crítica da razón pura*, posibelmente o libro máis influente da filosofía moderna, impresa por Johann Friedrich Hartknoch (en). Kant rebateu o empirismo de Hume afirmando que algúns coñecementos existen de forma inherente na mente, independentemente da experiencia.

[esquerda|miniatura|upright|Retrato de Kant de [Johann Christoph Frisch (en), segundo Johann Gottlieb Becker, ]]
Aínda que agora se recoñece como unha das obras máis importantes da historia da filosofía, a *Crítica* decepcionou aos lectores de Kant cando se publicou por primeira vez. O libro era longo, máis de 800 páxinas na edición orixinal alemá, e estaba escrito nun estilo arrevesado. Kant estaba bastante molesto coa súa recepción. O seu antigo alumno Johann Gottfried Herder criticouno por situar a razón como unha entidade digna de crítica por si mesma, en lugar de considerar o proceso do razoamento dentro do contexto da linguaxe e da personalidade completa de cada individuo. Do mesmo xeito que Christian Garve e Johann Georg Heinrich Feder, rexeitou a postura de Kant de que o espazo e o tempo posúen unha forma que pode analizarse. Garve e Feder tamén criticaron a *Crítica* por non explicar as diferenzas na percepción das sensacións. A súa densidade convertíao, como dixo Herder nunha carta a Johann Georg Hamann, nun "no difícil de desfacer", escurecido por "toda esta pesada telaraña". A súa recepción contrastou radicalmente cos eloxios que Kant recibira por obras anteriores, como o seu «Ensaio premiado» e obras máis breves que precederon á primeira «Crítica». Recoñecendo a necesidade de aclarar o tratado orixinal, Kant escribiu en 1783 os *Prolegómenos a toda metafísica futura* como resumo das súas principais ideas. Pouco despois, o amigo de Kant, Johann Friedrich Schultz (1739-1805), profesor de matemáticas, publicou «Explicacións da Crítica da razón pura do profesor Kant» (Königsberg, 1784), que era un comentario breve pero moi preciso sobre a Kritik der reinen Vernunft (*Crítica da razón pura*) de Kant.

A reputación de Kant foi crecendo gradualmente ao longo da última parte da década de 1780, impulsada por unha serie de obras importantes: o ensaio de 1784 *Beantwortung der Frage: Was ist Aufklärung?* (en galego: *Resposta á pregunta: Que é a Ilustración?*); *Grundlegung zur Metaphysik der Sitten* (*Fundamentos da metafísica da moral*), de 1785 (a súa primeira obra sobre filosofía moral); e *Metaphysische Anfangsgründe der Naturwissenschaft* (*Fundamentos metafísicos das ciencias naturais*), de 1786. A fama de Kant chegou finalmente dunha fonte inesperada. En 1786, Karl Leonhard Reinhold publicou unha serie de cartas públicas sobre a filosofía kantiana. Nestas cartas, Reinhold enmarcou a filosofía de Kant como unha resposta á controversia intelectual central da época: a controversia sobre o panteísmo (en). Friedrich Jacobi acusara ao recentemente falecido Gotthold Ephraim Lessing (un distinguido dramaturgo e ensaísta filosófico) de spinozismo. Tal acusación, equivalente a unha acusación de ateísmo, foi enerxicamente negada polo amigo de Lessing, Moses Mendelssohn, o que provocou unha amarga disputa pública entre os partidarios. A controversia intensificouse gradualmente até converterse nun debate sobre os valores da Ilustración e o valor da razón. Reinhold sostiña nas súas cartas que a Crítica da razón pura de Kant podía resolver esta disputa defendendo a autoridade e os límites da razón. As cartas de Reinhold foron moi lidas e converteron a Kant no filósofo máis famoso da súa época.

### Silencio e crítica
Hume é por moitos considerados un empirista ou un escéptico, desprezando toda a metafísica, mentres que outros o consideran un naturalista. A súa tese máis famosa é que nada na nosa experiencia xustifica a existencia de "poderes causais" inherentes nas cousas. Por exemplo, cando unha bola de billar choca con outra, a segunda "debe" moverse. Obviamente, as cousas sempre aconteceron así, e por iso tendemos a pensar, "polo costume e polo hábito" que así sexa. Só que non hai motivos racionais para iso. Kant non publicou ningún traballo de filosofía nos once anos seguintes. Na "Introdución" á súa *Crítica da razón pura* dá conta, coa súa metáfora da pomba, de que o máis importante era fundamentar sólidamente unha nova filosofía limitando a imaxinación dos seus alcances ao xenuíno alcance da razón:

Kant sentiuse profundamente perturbado, achaba o argumento de Hume irrefutábel, mais as súas conclusións inaceptábeis. 

Neste libro desenvolveu a súa noción dun argumento transcendental para mostrar que, en suma, a pesar de non podermos saber necesariamente verdades sobre o mundo "como el é en si", estamos forzados a percibir e a pensar acerca do mundo de certas formas: podemos saber con certeza un gran número de cousas sobre "o mundo como el nos aparece": por exemplo, que cada evento estará causalmente conectado con outros, que aparicións no espazo e no tempo obedecen a leis da xeometría, da aritmética etc.
[miniatura|upright|Tumba de Kant en [Óblast de Kaliningrado|Kaliningrad, 2017.]]
Nos preto de vinte anos seguintes, ata á súa morte en 1804, a produción de Kant foi incesante. O seu edificio da filosofía crítica completouse coa *Crítica da razón práctica*, que lidaba coa moralidade de forma similar ao modo que a primeira "crítica" lidaba co coñecemento; e a *Crítica do xuízo*, que lidaba cos varios usos dos nosos poderes mentais que nin confiren coñecemento factual nin nos obrigan a actuar: o xuízo estético (Do Belo e Sublime) e xuízo teleolóxico (Construción de Cousas Como Tendo "Fins"). Como Kant os entendeu, o xuízo estético e teleolóxico conectan os nosos xuízos morais e empíricos un ao outro, unificando o seu sistema.

Unha das súas obras, en particular, atinxe hoxe en día grande importancia entre os estudosos da filosofía moral. A *Fundamentación da Metafísica dos Costumes* considérase por moitos filósofos a máis importante obra escrita sobre a moral. É nesta obra onde o filósofo delimita as funcións da acción moralmente fundamentada e presenta conceptos como o Imperativo Categórico e a Boa Vontade.

Á parte disto, Kant escribiu algúns ensaios medianamente populares sobre historia, política e a aplicación da filosofía á vida. Cando morreu, en 1804, estaba a traballar nunha proxectada "cuarta crítica", tendo chegado á conclusión de que o sistema estaba incompleto; este manuscrito foi entón publicado como *Opus Postumum*.

## Filosofía 
miniatura|esquerda|Retrato de Kant de autor descoñecido.
A pesar de ter adoptado a idea dunha filosofía crítica, cuxo obxectivo primario era "criticar" as limitacións das nosas capacidades intelectuais, Kant foi un dos grandes construtores de sistemas, levando a cabo a idea de crítica nos seus estudos da Metafísica, Ética e Estética.

Unha cita famosa, "o ceo estrelado sobre min e a lei moral dentro de min", é un resumo dos seus esforzos: el pretendía explicar, nunha teoría sistemática, aquelas dúas áreas. Isaac Newton desenvolvera a teoría da física baixo a cal Kant quería edificar a súa filosofía. Esta teoría envolvía a asunción de forzas naturais que os homes non perciben, mais que se usan para explicar o movemento de corpos físicos.

O seu interese na ciencia tamén o levou a propor en 1755 que o Sistema Solar fora creado a partir dunha nube de gas na cal os obxectos se condensaron debido á gravidade. Esta hipótese é amplamente recoñecida como a primeira teoría moderna da formación do Sistema Solar e é precursora das actuais teorías da formación estelar.

### Metafísica e Epistemoloxía 
O libro máis lido e máis influente de Kant é a *Crítica da Razón Pura* (1781), que resulta dunha experiencia de pensamento notabelmente simple. El dixo: "tente imaxinar algunha cousa que existe fóra do tempo e que non ten extensión no espazo". A mente humana non pode producir tal idea. Tempo e espazo son formas fundamentais de percepción que existen como estruturas innatas da mente. Nada pode ser percibido excepto a través destas formas, e os límites da física son os límites da estrutura fundamental da mente.

Kant denominou a súa filosofía crítica como "idealismo transcendental". A pesar de que a interpretación exacta desta frase pueda ser discutible, unha maneira da comprender é a través da comparación de Kant no segundo prefacio á *Crítica da Razón Pura* da súa filosofía crítica coa revolución de Copérnico na astronomía. Kant escribe:

Tal como Copérnico revolucionou a astronomía ao mudar o punto de vista, a filosofía crítica de Kant pregunta cales as condicións "a priori" para que o noso coñecemento do mundo se poida concretar. O idealismo transcendental describe este método de procurar as condicións da posibilidade do noso coñecemento do mundo.

O "idealismo transcendental" de Kant deberá ser distinguido de sistemas idealistas como os de Berkeley. En canto Kant acha que os fenómenos dependen das condicións da sensibilidade, espazo e tempo, esta tese non é equivalente á dependencia mental no sentido do idealismo de Berkeley. Para Berkeley, unha cousa é un obxecto só se pode percibirse. Para Kant, a percepción non é o criterio da existencia dos obxectos. Antes, as condicións de sensibilidade -espazo e tempo- ofrecen as "condicións epistémicas", para usar a frase de Henry Allison, requiridas para que coñezamos obxectos no mundo dos fenómenos.

Kant descubriu "o escándalo da filosofía": non se poden definir os termos correctos para un sistema metafísico ata que se defina o campo, e non se pode definir o campo ata que se teña definido o límite do campo da física primeiro. Física, neste sentido significa, xenericamente, a discusión do mundo perceptíbel.

### Filosofía moral 
[dereita|miniatura|Estatua de Immanuel Kant en [Kaliningrado, hoxe territorio ruso. Réplica realizada por Harald Haacke da orixinal de Christian Daniel Rauch, perdida en 1945.]]
dereita|miniatura|Crítica da razón pura. 1781

Kant desenvolve a súa filosofía moral en tres obras: *Fundamentación da Metafísica dos Costumes* (1785), *Crítica da razón práctica* (1788) e *Metafísica dos Costumes* (1798).

Nesta área, Kant é probabelmente máis coñecido pola súa teoría sobre unha obriga moral única e xeral, que explica todas as outras obrigacións morais que temos: o Imperativo Categórico.

O Imperativo Categórico, en termos xerais, é unha obriga incondicional, ou unha obriga que temos independentemente da nosa vontade ou desexos (en contraste co imperativo hipotético).

As nosas obrigas morais poden ser resultantes do imperativo categórico. Este pode formularse en tres formas, que el consideraba seren máis ou menos equivalentes (a pesar de opinión contraria de moitos comentadores):

* A primeira formulación (a fórmula da lei universal) di:

* A segunda fórmula (a fórmula da humanidade) di:

* A terceira fórmula (a fórmula da autonomía) é unha síntese das dúas previas. Di que deberemos actuar de forma que poidamos pensar de nós mesmos como leis universais lexislativas a través das nosas máximas. Só podemos pensar en nós como tales lexisladores autónomos se seguimos as nosas propias leis.

## Fitos na vida de Kant 
* 1724: nace o 22 de abril.
* 1740: Frederico II convértese en Rei de Prusia. Foi un rei que trouxo sinais de tolerancia á Prusia, que era unha nación célebre pola disciplina militar. Trouxo ilustrados (Voltaire, o máis famoso) para a súa corte e continuou a política de encoraxamento á inmigración que o pai tiña seguido. 
* 1746: falecemento do pai de Kant. Kant deixou de ter sustento e tivo que atopar traballo como profesor particular.
* 1748 - 1754 (entre os 24 e os 30 anos): Kant dá clases a nenos en pequenas vilas dos arredores.
* 1755 (Kant ten 31 anos): publicación do Libro "Historia natural xenérica e teoría dos ceos". Kant consegue o título de Mestre e o dereito a dar clases na Universidade Alberto. Tamén daría clases como docente privado. 
* 1762 (Kant ten 38 anos): Kant le as recentes publicacións de Rousseau *Emile* (un libro sobre a educación nun sentido individualista) e o ensaio *Contrato social*.
* 1770 (Kant ten 46 anos): convértese en profesor de Lóxica e Metafísica na Universidade, despois de 14 anos como docente (pagado polos alumnos). Kant le a obra de David Hume, que o espertará do seu "sono dogmático", como el mesmo dixo.
* 1773 (Kant ten 49 anos): ironicamente, Frederico II, un protestante, concede refuxio á Orde dos Xesuítas, prohibidos polo Papa. 
* 1774 (Kant ten 50 anos): auxe do movemento romántico chamado "Sturm-und-Drang". Herder publica "Tamén unha filosofía da Historia para educación da Humanidade"
* 1781 (Kant ten 57 anos): publica en maio *Crítica da razón pura*. A reacción é pouco encoraxadora. Moses Mendelssohn e Johann Georg Hamann pronúncianse con indecisión.
* 1784 (Kant ten 60 anos): escribe un artigo titulado "Que é a Ilustración?" para a revista "Berlinischen Monatsschrift", como resposta a unha discusión na revista. Un anónimo escribira que a cerimonia do casamento xa non se conformaba ao espírito dos tempos da ilustración. Un pastor preguntou na resposta, que era entón a ilustración. Kant respondeu co seu artigo.
* 1788 (Kant ten 64 anos): publicación de *Crítica da razón práctica*. Morte do amigo Johann Georg Hamann.
* 1789 (Kant ten 65 anos): inicio da Revolución Francesa. Kant pronúnciase inicialmente de forma favorábel á Revolución, e sobre todo á secularización resultante, despois do cal o rei de Prusia Frederico Guillerme II prohíbelle pronunciarse sobre calquera tema relixioso.
* 1795 (Kant ten 71 anos): publicación do tratado "Sobre a paz perpetua", no cal xorde a perspectiva dun cidadán do mundo esclarecido.
* 1804: con case 80 anos de idade, Kant faleceu en Königsberg, despois dunha prolongada doenza que presentaba síntomas semellantes á doenza de Alzhéimer. Xa non recoñecía sequera os seus amigos íntimos.

## Influencia 
[miniatura|150px|Selo postal de 1974 editado na [República Federal Alemá (1949–1990)|República Federal Alemá para conmemorar o 250 aniversario do nacemento de Kant.]]
A influencia de Kant no pensamento occidental foi moi profunda. Por riba da influencia sobre pensadores concretos, Kant cambiou o marco dentro do cal se levarían a cabo as investigacións filosóficas. Estableceu un cambio de paradigma: hoxe en día realízase moi pouca filosofía ao estilo da filosofía pre-kantiana. Este cambio consiste nalgunhas innovacións fortemente relacionadas que se fixeron axiomáticas, na mesma filosofía e nas ciencias sociais e humanidades en xeral:
* A "revolución copernicana" de Kant, que situou o papel do suxeito humano ou coñecedor no centro de toda investigación dentro do noso coñecemento, tal que é imposible filosofar acerca das cousas xa que son independentes de nós ou de como son para nós.
* A súa invención da filosofía crítica, isto é, a noción de sermos capaces de descubrir e  explorar sistematicamente os posíbles límites inherentes á nosa habilidade para coñecer a través do razoamento filosófico.
* A súa creación do concepto de "condicións de posibilidade", como na súa noción das "condicións de experiencia posible", isto é que as cousas, o coñecemento, e as formas de consciencia, descansan en condicións previas que as fan posibles, polo tanto, para entendelas ou coñecelas, temos primeiro que entender esas condicións.
* A súa teoría de que a experiencia obxectiva está constituída activamente ou construída polo funcionamento da mente humana.
* A súa noción autonomía moral como fundamental para a humanidade.
* A súa aserción do principio de que os seres humanos deben ser tratados como fins e non como medios.

As ideas de Kant foron incorporadas a unha gran variedade de escolas de pensamento. Estas inclúen o idealismo alemán, o marxismo, o positivismo, a fenomenoloxía, o existencialismo, a teoría crítica, a filosofía lingüística, o estruturalismo, o posestruturalismo, e a deconstrución.

## Notas 
### Referencias 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Filosofía transcendental
* David Hume
* Johann Gottlieb Fichte
* Crítica da razón práctica
* Crítica da razón pura
* Zum ewigen Frieden

### Ligazóns externas 
* *Crítica da Razón Pura*, libro electrónico
* O legado de Kant