Mulleres no espazo

[miniatura|As tres mulleres astronautas do voo [STS-131 do transbordador espacial posan nunha foto tomada por Tracy Caldwell na Expedición 23 da ISS en 2010, a primeira vez que catro mulleres estiveron no espazo á vez.]]
[miniatura|[Mae Jemison, a primeira muller negra no espazo, a bordo do STS-47 en 1992.]]
[miniatura|[Jessica Meir con Christina Koch (á dereita) da Expedición 61 da ISS en 2019, antes de realizar o primeiro paseo espacial exclusivamente feminino.]]
As **mulleres no espazo** estiveron presentes e activas desde o inicio dos voos espaciais tripulados. A primeira muller voou ao espazo en 1963, dous anos despois da primeira persoa, pero non foi ata case 20 anos despois cando se enviaron máis. Desde entón, un número considerable de mulleres de diversos países traballaron no espazo, aínda que en xeral as mulleres seguen sendo significativamente menos elixidas para ir ao espazo que os homes e representan en 2020 só o 10% de todos os astronautas que estiveron no espazo. O obstáculo principal para as mulleres é a discriminación de xénero.

## As mulleres nos programas de voos espaciais tripulados 
### Historia 
Os voos espaciais tripulados comezaron a finais da década de 1950 e principios da de 1960, e as primeiras investigacións sobre posibles misións tripuladas ao espazo estudaron os efectos esperados do espazo nos seres humanos, considerando tamén ás mulleres. As investigacións demostraron que as mulleres poderían mesmo ser máis adecuadas para as misións espaciais por unha serie de razóns. 

Na competición entre a Unión Soviética ( URSS) e os Estados Unidos, coñecida como a Carreira Espacial, ambas nacións elixiron aos seus primeiros pilotos espaciais (coñecidos como cosmonautas na URSS e astronautas nos Estados Unidos) para os seus programas de entre as filas dos seus pilotos de probas de avións militares de alta velocidade, que eran exclusivamente homes.

A primeira muller que voou ao espazo foi Valentina Tereshkova a bordo da Vostok 6 o 16 de xuño de 1963, pero nin a URSS enviou a outra nos 20 anos seguintes ata Svetlana Savitskaya en 1982, a segunda muller, nin Estados Unidos ata 1983 coa súa primeira muller Sally Ride. 

Desde este conxunto de mulleres foron ao espazo unha serie de mulleres, sobre todo co programa dos Estados Unidos de América, comezando co grupo de 8 astronautas da NASA de Ride. A pesar diso, as mulleres seguen representando só un 10% de todas as persoas que foron ao espazo, sendo menos elixidas e habilitadas.

Dado que todos os astronautas que foron á Lúa eran homes, aínda falta que unha muller sexa a primeira astronauta en volver á Luna, obxectivo que persegue o programa estadounidense Artemis.

**Unión Soviética ( URSS)** 
miniatura|upright|A soviética Valentina Tereshkova converteuse na primeira muller no espazo a bordo do Vostok 6 en 1963 e a única que o fixo nunha misión en solitario.
A soviética Valentina Tereshkova converteuse na primeira muller no espazo a bordo da Vostok 6 en 1963 e a única que o fixo nunha misión en solitario. O director da formación de cosmonautas da URSS, Nikolai Kamanin, comezou en 1961 a facer presión para que as mulleres fosen cosmonautas, despois de ser inspirado polas repetidas preguntas da prensa sobre as mulleres como cosmonautas. Para aumentar as probabilidades de enviar primeiro a unha muller soviética ao espazo, as cosmonautas comezaron o seu adestramento antes que os homes.  Kamanin enmarcouna como " Gagarin con saia"  O 8 de xuño de 1964, case un ano despois do seu voo espacial, deu a luz á súa filla Elena Andrianovna Nikolaeva- Tereshkova, a primeira persoa de pai e nai que viaxara ao espazo.
miniatura|upright|A primeira muller piloto que voa ao espazo, Svetlana Savitskaya.
Kamanin esperaba facer voar a outras dúas mulleres nos voos Voskhod 3 e 4, pero estes foron cancelados en 1965, deixando ás mulleres con comisións de oficiais da Forza Aérea Soviética. En 1978 Tereshkova e Tatyana Kuznetsova impulsaron un novo programa de cosmonautas para mulleres, Tras as doce primeiras mulleres estadounidenses, a terceira e última muller lanzada pola URSS foi Helen Sharman en 1991, a primeira muller de Europa Occidental e a primeira que foi á estación espacial Mir. É a primeira e única muller británica ata a data, o que converte ao Reino Unido no primeiro dos dous países (o outro é Corea do Sur) en ter a unha muller como primeira persoa en ir ao espazo. Aínda que non foi enviada polo goberno do Reino Unido, xa que foi financiada de forma privada polo Proxecto Juno, sendo a segunda persoa e a primeira muller en ser financiada de forma privada para ir ao espazo.

**Estados Unidos**
miniatura|esquerda|Sharman en outubro de 2015.
En 1959, un grupo de trece mulleres pilotos estadounidenses, alcumadas pola prensa americana como as Mercury 13, quixeron ter a oportunidade de converterse en astronautas e realizaron, supervisadas por persoal da NASA, as mesmas probas médicas que os homes, obtendo os mesmos resultados e mesmo mellores. Aínda que Jerrie Cobb, das " Mercury 13", converteuse en consultora do programa espacial da NASA en 1961 e testificou en xullo de 1962 no Congreso sobre os resultados positivos da " Mercury 13" e sobre a discriminación de xénero. Un dos recrutas foi a especialista en misións Sally Ride, que en 1983 converteuse na primeira muller estadounidense en voar ao espazo, na sétima misión do Transbordador Espacial O 18 de outubro de 2019 realizouse a primeira camiñada espacial totalmente feminina por parte de Jessica Meir e Christina Koch. 

Só 12 seres humanos, pisaron a Lúa; todas as misións humanas á Lúa formaron parte do programa estadounidense Apolo entre 1969 e 1972 e ningunha muller pisou a Luna.En 2020, o director de comunicación da NASA informou de que a NASA planeaba aterrar astronautas na lúa, incluíndo posiblemente unha ou varias mulleres astronautas, como parte do programa estadounidense Artemis. Aínda non se asignou ningún astronauta a ningunha misión Artemis específica. A única muller cosmonauta rusa actual, Anna Kíkina, foi admitida no corpo de cosmonautas rusos en 2012. En 2019 Roscosmos anunciou cambios nos seus traxes espaciais para acomodar ás mulleres e anunciou en 2020 que Kikina foi seleccionada para un voo á Estación Espacial Internacional en 2022. O programa espacial ruso tamén acolleu a cosmonautas internacionais. Claudie Haigneré de Francia (1996 e 2001), Anousheh Ansari de Irán (2006), Yi So- yeon de Corea do Sur (2008) e Samantha Cristoforetti de Italia (2014). 
miniatura|A astronauta Julie Payette.
**Canadá** 

Roberta Bondar foi a primeira muller canadense no espazo, e a segunda canadense. Voou no transbordador espacial Discovery en xaneiro de 1992. Outra muller astronauta canadense é Julie Payette, de Montreal. Payette formou parte da tripulación da misión STS-96, no transbordador espacial Discovery, do 27 de maio ao 6 de xuño de 1999. Durante a misión, a tripulación realizou o primeiro axuste manual do transbordador á Estación Espacial Internacional, e entregou catro toneladas de loxística e subministracións á estación. No Endeavour en 2009 para a misión STS-127, Payette serviu como especialista da misión. A súa principal responsabilidade era operar o brazo robótico Canadarm desde a estación espacial. Payette xurou o seu cargo como 29ª Gobernadora Xeral do Canadá o 2 de outubro de 2017. En xullo de 2017, a Dra. Jennifer Sidey- Gibbons foi seleccionada pola Axencia Espacial Canadense para recibir formación como astronauta no Centro Espacial Johnson. Completou o Programa de Formación de Candidatos a Astronautas, de dous anos de duración, e obtivo o título oficial de astronauta en xaneiro de 2020.

**Xapón**
miniatura|A astronauta Chaiki Mukai.
En 1985, Chiaki Mukai foi seleccionada como unha das tres candidatas xaponesas a especialista de carga útil para a primeira proba de procesamento de material (Spacelab- J) que voou a bordo do STS-47 en 1992. Tamén serviu como especialista de carga útil de reserva para a misión Neurolab ( STS-90). Mukai rexistrou máis de 566 horas no espazo. Voou a bordo do STS-65 en 1994 e do STS-95 en 1998. É a primeira muller xaponesa e asiática que voa ao espazo, e a primeira cidadá xaponesa que voa dúas veces. 

Naoko Yamazaki converteuse na segunda muller xaponesa en voar ao espazo co seu lanzamento o 5 de abril de 2010. Yamazaki entrou no espazo no transbordador Discovery como parte da misión STS-131. Yamazaki traballou en proxectos de desenvolvemento de hardware da ISS na década de 1990. É enxeñeira aeroespacial e tamén ten un máster nese campo. Foi seleccionada para a formación de astronautas en 1999 e obtivo a certificación en 2001.

En novembro de 2022, Sara García Alonso foi seleccionada pola Axencia Espacial Europea  en calidade de reserva, converténdose na primeira muller española candidata a astronauta.

**China** 

En 2012, o programa espacial chinés enviou á súa primeira muller ao espazo. Ás primeiras candidatas a astronauta da China, elixidas en 2010 entre as filas dos pilotos de combate, esixíuselles que fosen nais casadas. Os chineses declararon que as mulleres casadas eran "máis maduras física e psicoloxicamente" e que a norma de que tivesen fillos debíase á preocupación de que os voos espaciais puidesen danar os seus órganos reprodutores (incluídos os óvulos non liberados). Parte do motivo polo que foron tan estritos foi porque se trataba da súa primeira selección de astronautas e estaban a tratar de ser "extra cautelosos".

Wang Yaping converteuse na segunda muller astronauta chinesa como membro da tripulación da nave espacial Shenzhou 10, que orbitou a Terra en xuño de 2013, e da estación espacial orbital Tiangong-1 coa que se axustou. 

**Outros países**

Yi So-yeon, Corea do Sur (2008, financiada polo Estado como participante nun voo espacial con Roscosmos) Jessica Meir, Suecia (2019, debido á dobre nacionalidade, aínda que voou como astronauta estadounidense) 

**Mulleres turistas espaciais** 

Despois da segunda persoa cofinanciada con fondos privados en xeral e a primeira muller, Helen Sharman, Anousheh Ansari foi a cuarta viaxeira espacial financiada con fondos privados en xeral, a primeira cidadá iraniana (con dobre nacionalidade cos Estados Unidos de América) en ir ao espazo, así como a primeira muller financiada con fondos privados en voar á Estación Espacial Internacional. Voou á estación en 2006 na nave Soyuz TMA-9. A súa misión despegou do cosmódromo de Baikonur o 18 de setembro de 2006. A Soyuz TMA-9 transportou dous terzos da Expedición 14 da ISS á estación espacial xunto con Ansari. Ansari realizou varios experimentos en nome da Axencia Espacial Europea. 

A tripulación do STS-107 perecería no desastre do Columbia, incluídas Kalpana Chawla e Laurel Clark. No desastre do transbordador espacial Columbia de 2003 perdeuse a tripulación na reentrada, incluídas as especialistas da misión Kalpana Chawla e Laurel Clark.

**Discriminación** 

Os programas espaciais non permitiron a entrada de mulleres ata ben entrada a era espacial, xa que a NASA inaugurou o seu programa espacial en 1976. Cando Sally Ride converteuse en 1983 na primeira muller astronauta estadounidense en ir ao espazo, a prensa fíxolle preguntas sobre os seus órganos reprodutivos e sobre se choraría se as cousas ían mal no traballo. As mulleres con fillos tamén tiveron que enfrontarse a preguntas sobre como se compararían coas expectativas tradicionais da maternidade. Shannon Lucide, unha das primeiras mulleres astronautas dos Estados Unidos de América, lembra as preguntas da prensa sobre como manexarían os seus fillos o feito de ser nai no espazo. A miúdo espérase que as mulleres sexan as principais responsables da crianza dos fillos, o que pode afectar á súa carreira.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Mulleres na NASA

### Ligazóns externas 
* "The Women of NASA" 
* "Women@NASA