Carnota

**Carnota** é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Muros. Segundo o IGE no ano 2024 tiña 3.809 habitantes (4.376 no 2014, 4.938 no 2009, 5.017 no 2007, 5.112 no 2006, 5.244 no 2005, 5.285 no 2004, 5.421 no 2003). O xentilicio é .

## Demografía 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:bar       value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:8000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:white

PlotData=
  color:bar width:20 align:left
  bar:1900 from:0 till:5507
  bar:1910 from:0 till:6227
  bar:1920 from:0 till:6331
  bar:1930 from:0 till:6594
  bar:1940 from:0 till:7048
  bar:1950 from:0 till:7196
  bar:1960 from:0 till:6632
  bar:1970 from:0 till:6681
  bar:1981 from:0 till:6504
  bar:1991 from:0 till:5978
  bar:2001 from:0 till:5593
  bar:2009 from:0 till:4938
  bar:2014 from:0 till:4376
  bar:2024 from:0 till:3814
PlotData=
  bar:1900 at: 5507 fontsize:S text:5.507 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 6227 fontsize:S text:6.227 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 6331 fontsize:S text:6.331 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 6594 fontsize:S text:6.594 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 7048 fontsize:S text:7.048 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 7196 fontsize:S text:7.196 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 6632 fontsize:S text:6.632 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 6681 fontsize:S text:6.681 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 6504 fontsize:S text:6.504 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 5978 fontsize:S text:5.978 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 5593 fontsize:S text:5.593 shift:(-10,5)
  bar:2009 at: 4938 fontsize:S text:4.938 shift:(-10,5)
  bar:2014 at: 4376 fontsize:S text:4.376 shift:(-10,5)
  bar:2024 at: 3809 fontsize:S text:3.809 shift:(-10,5)

## Xeografía 
[miniatura|esquerda|Praia de Carnota. [Lira, Carnota|Lira está na península, Carnota, a capital, á esquerda de todo.]]

O concello ten 70,9&nbsp;km2, e abrangue 5 parroquias. Ocupa unha estreita franxa costeira entre os montes da serra de Outes ao leste (límite co concello de Mazaricos) e a costa do océano Atlántico ao oeste. Limita ao norte co concello de Dumbría a través da desembocadura do río Xallas e o monte Pindo, e ao sur co concello de Muros a través da punta Lens, nas inmediacións do Ancoradoiro. O seu centro administrativo e a casa do concello atópanse no núcleo de Carnota, dentro da parroquia de Santa Comba de Carnota.

Desde a súa creación, a estrada C-550 (de Fisterra a Tui) é a principal rota de comunicación. Na actualidade, coa mellora da estrada de Santa Comba a Muros, esta última converterase na vía principal con Santiago de Compostela.

[miniatura|esquerda|Praia de Carnota, co lugar de [Parada, San Mamede, Carnota|Parada en primeiro plano, logo Boca do Río e Caldebarcos no fondo.]]

O concello marca a transición entre as rías Altas e as rías Baixas e é, segundo algúns, o derradeiro polo sur da costa da Morte.

A parte norte, a partir de Caldebarcos, é pedregosa e vai subindo cara ao Pindo, que no extremo norte cae sobre o mar desde unha grande altura. Os montes do Pindo esténdense entre a desembocadura do Xallas e o Valdebois. Este macizo montañoso atinxe a súa maior altura na monte Pindo (627 m), desde a que se poden albiscar as torres da catedral de Santiago. Existen numerosas lendas relacionadas con estes montes, chamados "O Olimpo Celta". Ao sur predominan as praias. A praia de Carnota pasa, cos seus case sete quilómetros, por ser a máis longa de Galiza. Parte deste espazo natural está protexido dentro da Rede Natura 2000 e ten dunas móbeis, semi-móbeis e fixas. O relevo érguese rapidamente cara ao interior, chegando aos 503 m no lugar de Adraño.

O clima é oceánico húmido, con temperaturas suaves de 14-15&nbsp;°C anuais e precipitacións abondosas entre 1.500 e 2.000&nbsp;mm anuais.

## Historia 
[miniatura|dereita|250px|Castelo de San Xurxo, no [monte Pindo.]]

Existen mámoas e castros que indican que a zona foi poboada desde antigo. O castro de Mallou é unha acrópole fortificada da idade de ferro. O castro de Miñarzos está na actual vila de Lira, polo que está moi alterado.

Na Idade Media pertenceu aos condes de Trastámara e de Lemos e formou parte do antigo condado de *Cornatum*. Coa Gran Guerra Irmandiña de 1467 desapareceron as fortalezas. Hai restos de catro fortificacións:
O **castelo de Penafiel**, situado sobre o monte e a fervenza do Ézaro, foi derrubado durante a Gran Guerra Irmandiña. Era un castelo roqueiro, cunha serie de construcións e aterrazamentos nun penedo de difícil acceso. Na súa base hai unha inscrición de excomuñón, o que podería remontar a súa existencia cando menos ao século XII
**O castelo de Pindo Central** é unha gran fortificación na zona máis alta do Monte Pindo. Nela había unha capela.
O **castelo de San Xurxo** está nunha penichaira do monte Pindo, no camiño natural entre o arco de Carnota e as aldeas do Ézaro e o Pindo. Foi construído no século X polos prelados da Catedral de Santiago de Compostela, e pertenceu á Mitra de Santiago, á monarquía e a nobres feudais. Foi escenario da Revolta de Carnota.
O **castelo de Canedo** (*Canetum*, ou Bico do Santo) é outra fortificación episcopal do século X. Tamén tiña unha capela, destruída segundo a tradición oral polo exército francés.

O lugar da capital, Carnota, naceu no século XVII. No século XIX foi saqueada polos franceses na Guerra de Independencia española.

## Monumentos e turismo 
miniatura|esquerda|Hórreo de Carnota.
Carnota é coñecida sobre todo polos hórreos ("cabaceiras") de Carnota e Lira, que compiten por seren os máis grandes de Galiza.

A igrexa de Carnota (Santa Comba) é barroca, ten planta de cruz latina e tres naves lonxitudinais. A de San Mamede é neoclásica, e conta cun retablo do século XVIII, obra do escultor J. Ferreiro.

O bico do Santo, situado no *lugar* de **Pedrafigueira**, é un picacho en cuxo cumio houbo unha ermida dedicada a San Sebastián e que hoxe alberga unha cruz de factura civil.

Na praia de Carnota o areal mide sete quilómetros. As dunas son o produto do insistente vento do noroeste. A zona de marismas divídese en dúas partes: Caldebarcos, ao norte e A Lagoa ao sur. Sepáranas Punta Larada, que tamén divide as praias de Carnota estrita e a de San Mamede (A Berberecheira).

A praia de Boca do Río, onde desemboca o río Valdebois, é moi popular entre os veraneantes. De feito, a revista alemá *Traum Strände* considéraa unha das praias máis fermosas do mundo.

## Festas 
* O 1 de xaneiro celebrase a festa popular de San Gregorio con gran prestixio na comarca.
* A comezos de agosto, celébrase a Festa de San Mamede, en honor ó patrón municipal.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Enerxía eólica - O Pindo - Galicia.jpg|Aeroxeradores nos montes do Pindo.
Ficheiro:Hórreo de Carnota.jpg|Hórreo de Carnota.
Ficheiro:Horreo de lira.jpg|Hórreo de Lira.
Ficheiro:Porta da Igrexa de San Mamede.jpg|Vista da Igrexa de San Mamede de Carnota dende a porta do adro.
Ficheiro:Praia de Carnota. 01 Maio 09 2.jpg|Solpor na praia de Carnota.
Ficheiro:Marismas carnota e caldebarcos.jpg|Vista das marismas de Carnota e Caldebarcos no inverno de 2018.

## Parroquias 
## Lugares de Carnota 
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Carnota vexa: Lugares de Carnota.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web do Concello de Carnota