Tunicados

Os '*tunicados (*Tunicata*)** ou **urocordados*' (*Urochordata*) son un subfilo de animais encadrado dentro do filo dos cordados (*Chordata*), o mesmo do que forman parte os vertebrados (*Vertebrta*), á súa vez situados no clado (rama evolutiva) dos deuteróstomos.

Comprende case 2 800 especies, todas elas mariñas, e con distinto tipo de mobilidade: hainas bentónicas, plantónicas, e solitarias ou coloniais.

## Características 
* Reciben o nome de tunicados porque a parede do corpo segrega unha túnica constituída por unha substancia celulósica chamada tunicina.
* As larvas presentan a notocorda na rexión caudal. 
* O corpo está dividido en tórax e abdome (ás veces prolongado nun postabdome); no tórax localízase a función respiratoria consistente nunha cámara branquial ou farinxe. 
* O sistema dixestivo nace nunha boca que comunica coa farinxe que dispón dun número variábel de fendeduras branquiais onde se aloxa o endóstilo, constituído por un suco provisto de células ciliadas que segregan unha substancia mucilaxinosa.

: Os nutrientes, aglutinados pola mucilaxe, son conducidos polo movemento duns flaxelos ao verdadeiro aparello dixestivo.

## Ciclo vital 
Os urocordados son hermafroditas. A fecundación é habitualmente externa. Os gametos expúlsanse polo sifón exhalante. Ao completarse a fecundación fórmase un cigoto, que se converte nunha larva parecida a un cágado en canto á morfoloxía.

As larvas, que son nadadoras, están dotadas de cola con notocorda, de aí o nome de urocordados (das fomas latinas *uro-*, do grego ουρά *ourá*, "cola", e *-chordata*, do grego χορδή *chordé*, "corda"). Estas larvas nadadoras son de vida peláxica até que o alcanzar un determinado desenvolvemento e en resposta a un fototropismo negativo, descenden ao fondo.

Entón, a raíz dunha metamorfose retrógada, a cola desaparece por dixestión, perden a notocorda e sofren unha inversión de 180º que fai abrirse o sifón, reorganizarse a posición das gónadas e adoptar a vida adulta de forma bentónica no fondo do mar.

Algunhas especies son vivíparas (os embrións desenvólvense nunha cámara interna).

## Biotipos 
Hai tres biotipos ou formas biolóxicas que coinciden coas tres clases en que se adoitaban clasificar antigamente (todas, menos as dos sorberáceos (*Soberacea*):
* As **ascidias**, da clase dos ascidiáceos (*Ascidiacea*), son formas bentónicas (é dicir, que crecen sobre o fondo) solitarias ou coloniais, cunha cutícula feita de polisacáridos, un feito excepcional entre os animais. Expulsan auga polo sifón cando son irritadas. É sorprendente a concentración de vanadio e niobio no seu sangue. 
* As **salpas**, da clase dos taliáceos (*Taliacea*), son planctónicas (viven en suspensión), solitarias ou coloniais, neste último caso con moitos individuos crecendo aliñados sobre un eice común.
* As **apendicularias**, da clase das apendicularias (*Appendicularia*), son formas peláxicas (de augas libres) solitarias, nadadoras, que conservan na idade adulta a simetría e polaridade típicas dos cordados.

## Usos culinarios 
Algúns tipos de urocordados son consumidos como alimento. Exemplo diso é o *piure* (*Pyura chilensis*), das costas de Chile; *Microcosmus sabatieri* do mar Mediterráneo; *Halocynthia roretzi* das costas de Corea e o Xapón, ou *Styela clava* de Corea.

## Clasificación 
**Taxononomía actualizada** 
miniatura|250px|right|*Clavelina moluccensis*, un belo tunicado azul.
miniatura|250px|right|Colonia de tunicados da especie *Botrylloides violaceus*, cos tentáculos orais e os sifóns orais abertos visíbeis.
miniatura|250px|right|*Pyura spinifera*.

'*Filo *Tunicata***
* **Clase *Ascidiacea'''*
** Orde *Aplousobranchia*
*** Familia *Clavelinidae*
*** Familia *Diazonidae*
*** Familia *Didemnidae*
*** Familia *Euherdmaniidae*
*** Familia *Holozoidae*
*** Familia *Placentelidae*
*** Familia *Polycitoridae*
*** Familia *Polyclinidae*
*** Familia *Protopolyclinidae*
*** Familia *Pseudodistomidae*
*** Familia *Pycnoclavellidae*
*** Familia *Ritterellidae*
*** Familia *Stomozoidae*
** Orde *Phlebobranchia*
*** Familia *Agneziidae*
*** Familia *Ascidiidae*
*** Familia *Cionidae*
*** Familia *Corellidae*
*** Familia *Dimeatidae*
*** Familia *Hypobythiidae*
*** Familia *Octacnemidae*
*** Familia *Perophoridae*
*** Familia *Plurellidae*
** Orde *Stolidobranchia*
*** Familia *Hexacrobylidae*
*** Familia *Molgulidae*
*** Familia *Plidaeuridae*
*** Familia *Pyuridae*
*** Familia *Styelidae*
* *'Clase *Sorbereacea*'*
** Orde *Aspiraculata*
* *'Clase *Thaliacea*'*
** Orde *Doliolida*
** Orde *Pyrosomida*
** Orde *Salpida*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Brusca, Richard C. & Gary J. Brusca (2003): *Invertebrates*. 2ª ed. Sinauer Associates. ISBN 978-0-87893-097-5.
* Zeng, L. & Swalla, B. J. (2005): "Molecular phylogeny of the protochordates: chordate evolution" *Canadian Journal of Zoology* **83**:24-33.

### Outros artigos 
* Cefalocordados

### Ligazóns externas 
* Marcelo Loureiro. *Introducción a los cordados. Urocordados*. Facultade de Ciencias, Univ. da Rep. do Uruguai.  Consultada o 28/08/2012.
* ANISEED  *A model organism database for Ciona intestinalis, Ciona savignyi, Halocynthia roretzi and Phallusia mammillata*.  Consultada o 28/08/2012.
**Tunicata* en Sistema Integrado de Información Taxonómica *(en inglés)* Consultada o 21/04/2020.
* NCBI. *Tunicata''  Consultada o 19/11/2012.