Ida Noddack

**Ida Noddack**, nada en Lackhausen (Imperio Alemán) o 25 de febreiro de 1896 e finada en Bad Neuenahr-Ahrweiler (Alemaña) Occidental o 24 de setembro de 1978, cuxo nome de solteira era **Ida Eva Tacke**, foi unha química e física alemá. Foi a primeira científica en mencionar a idea da fisión nuclear, en 1934. Xunto co seu marido Walter Noddack, de quen tomou o apelido, descubriu o elemento renio, de número atómico 75.Foi nomeada tres veces para o Premio Nobel de Química.

## Fisión nuclear 
Noddack criticou con acerto a interpretación química que fixo Enrico Fermi dos seus experimentos de 1934 sobre bombardeo de neutróns, na que este postulaba que poderían ser producidos os elementos transuránicos, e que foi amplamente aceptada durante algúns anos. No seu artigo, "*Sobre o elemento 93*", Noddack suxeriu outras posibilidades, centrándose no fracaso de Fermi en eliminar todos os elementos químicos máis lixeiros que o uranio das súas probas, e non só até o chumbo. O artigo *é* hoxe considerado de importancia histórica non só porque sinalou acertadamente o erro na interpretación química de Fermi, senón porque suxeriu a posibilidade de que "é concebible que o núcleo rompa en varios fragmentos grandes que serían, por suposto, *isótopos* *de elementos coñecidos pero non serían veciños do elemento irradiado*". Deste xeito presaxiábase o que sería coñecido anos máis tarde como a fisión nuclear. Con todo Noddack non ofreceu ningunha base teórica desta posibilidade, que desafiaba a comprensión da época, e a súa suxestión de que o núcleo rompe en varios fragmentos de gran tamaño non é o que ocorre na fisión nuclear. Por isto e porque Ida Noddack tivo que traballar como invitada no laboratorio do seu marido durante a maior parte da súa carreira, debido a lexislación sexista que obrigaba as mulleres a deixar o seu emprego ao casar, non se tomaron en serio as súas ideas.

Experimentos posteriores seguindo unha liña similar á de Fermi foron levados a cabo en 1938 por Irène Joliot-Curie e Pavle Savic, expondo o que se chamou "dificultades de interpretación" pois o elemento transuránico supostamente obtido posuía as propiedades das terras raras no canto das dos elementos adxacentes. Por último, en 1939, Otto Hahn e Fritz Strassmann, en consulta coa súa antiga colega Lise Meitner (que fora obrigada a fuxir de Alemaña) achegou a proba química de que os supostos elementos transuránicos eran isótopos do bario. Mantívose a interpretación de Meitner e o seu sobriño Otto Frisch, utilizando a hipótese da pinga líquida de Niels Bohr e Fritz Kalckar (proposta por primeira vez por George Gamow en 1935), que proporcionaba un modelo teórico e unha demostración matemática do que chamaron a fisión nuclear. Frisch tamén comprobou experimentalmente a reacción nuclear de fisión por medio dunha cámara de néboa, o que confirmaba a liberación de enerxía).

## Descubrimento do elemento renio 
Noddack e o seu esposo buscaron os elementos aínda descoñecidos de número atómico 43 e 75 na Physikalisch-Technische Reichsanstalt. En 1925, publicaron un documento (Zwei neue Elemente der Mangangruppe, Chemischer Teil), alegando que o fixeron, e chamaron renio e masurio aos novos elementos. Só foi confirmado o descubrimento do renio. Eles non foron capaces de illar o elemento 43 e os seus resultados non foron reproducibles. A elección do nome masurio tampouco se considerou aceptable por motivos nacionalistas (facía referencia a Masuria, rexión da antiga Prusia Oriental) e pode contribuír a unha mala reputación entre os científicos da época.

O elemento 43 foi producido artificialmente e illouse definitivamente en 1937 por Emilio Segre e Carlo Perrier nun anaco de folla de molibdeno refugado dun ciclotrón, o cal fora sometido a desintegración beta. Foi chamado tecnecio. Ningún isótopo do tecnecio ten unha vida media maior de 4,2 millóns de anos e suponse que por esta causa non se atopa na Terra como un elemento natural. En 1961, pequenas cantidades de tecnecio foron producidos na pechblenda a partir da fisión espontánea de átomos de 238-Ou e foron descubertos por BT Kenna e PK Kuroda. Sobre a base deste descubrimento, o físico belga Pieter Van Assche realizou unha nova análise de datos para demostrar que o límite de detección analítica do método dos Noddacks «podería ser 1.000 veces menor que o valor de 10-9 reportado no seu artigo, co fin de mostrar os Noddacks poderían ser os primeiros en atopar cantidades mensurables do elemento 43, xa que os minerais que analizaran contiñan uranio. Usando as estimacións de Van Assche sobre a composición dos residuos cos que traballaron os Noddacks, o científico do NIST, John T. Armstrong, simulou cun computador o espectro orixinal de raios X, e afirmou que os resultados eran "sorprendentemente próximos ao espectro publicado". Gunter Herrmann da Universidade de Maguncia examinou os argumentos de Van Assche, e chegou á conclusión de que foron desenvolvidos *ad hoc*, e levaban a un resultado predeterminado. Segundo Kenna e Kuroda, ou contido en 99-Tc que se espera nunha pechblenda típica (50% de uranio) é duns 10-10 g/kg de mineral. F. Habashi sinalou que non había máis do 5% de uranio nas mostras de columbita dous Noddack, e a cantidade presente do elemento 43 non podía superar uns 3 × 10-11 mg/kg de mineral. Esta baixa cantidade non puido ser pesada, nin dar liñas non espectro de raios X do elemento 43 que puidesen distinguirse claramente do ruído de fondo. A única maneira de detectar a súa presenza é mediante medicións radioactivas, unha técnica que vos Noddack non usaron, aínda que se ou fixeron Segrè e Perrier.

Tras as afirmacións de Van Assche e Armstrong, realizouse unha investigación nas obras de Masataka Ogawa que fixera unha reivindicación previa á dos Noddack. En 1908 afirmou illar o elemento 43, chamándoo Nipponium. Usando unha placa orixinal (non unha simulación), Kenji Yoshihara determinou que Ogawa non atopara o elemento 43 (Período 5; Grupo 7 ; eka-manganeso), pero si separara con éxito o elemento 75 (Período 6; Grupo 7; dvi-manganeso ou renio), anticipándose aos Noddack en 17 anos.

## Nomeamentos para o Premio Nobel de Química 
Ida Noddack foi nomeada tres veces para o Premio Nobel de Química: unha vez por Walter Nernst e K. L. Wagner en 1933; ambos os esposos Noddack foron nomeados por W. J. Müller en 1935 e por A. Skrabal en 1937. 

## Notas 
## Véxase tamén 
Ligazóns externas

* Bibliografía de Ida Noddack. Alsos Dixital Library for Nuclear Issues.