open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Atol Tekokota

**Tekokota** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Está situado case no mesmo centro do arquipélago, a 22&nbsp;km ao nordés de Hikueru, e pertence á comuna de Hikueru.

## Xeografía 
Cunha superficie total de tan só 0,9&nbsp;km², é un dos atois máis pequenos do arquipélago. A lagoa interior ten un paso navegable cara ao océano. Está deshabitada, pero é visitada ocasionalmente pola pesca e a recolección de copra. Non dispón de infraestruturas.

## Historia 
Foi descuberto en 1774 polo inglés James Cook. O ano seguinte, José Andía chamouno *Os Mártires*, e Domingo Bonaechea, *Illa do Perigo*.
Atol Reitoru

**Reitoru** ou Te Pirehi, é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Está situado no centro do arquipélago, a 50&nbsp;km ao suroeste de Hikueru, e pertence á comuna de Hikueru.

## Xeografía 
A lagoa interior está pechada sen paso navegable algún cara ao oceáno. A superficie é de 1´39&nbsp;km². O atol está habitado por un pequeno grupo de dez persoas dedicadas ó cultivo e a colleita de perlas e de copra.  Non ten ningunha infraestrutura.

## Historia 
O atol foi descuberto polo francés Louis Antoine de Bougainville en 1768. O ano seguinte, o inglés James Cook chamouno *Bird Island* porque os paxaros eran os únicos habitantes que atopou. Durante o século XIX e comezos do XX foi un importante centro para os mergulladores que colleitaban perlas. En 1903 o atol quedou mergullado durante un ciclón provocando a morte dun centenar de persoas.
Atol Hikueru

**Hikueru** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Está situado no centro do arquipélago, a 700&nbsp;km ao leste de Tahití.

## Xeografía 
O atol ten unha forma ovalada con 15&nbsp;km de longo e unha superficie terrestre de 5,11&nbsp;km² máis 19,47&nbsp;km² de arrecifes. A lagoa, de 82,5&nbsp;km ², é profunda, sen ningún paso navegable pero con numerosas canles

A vila principal é Tapupati, e a poboación total é de 150 habitantes no censo de 2002. A poboación vive principalmente da produción de copra. Dispón dun aeródromo.

## Historia 
O atol foi descuberto polo francés Louis Antoine de Bougainville en 1768. Tamén se coñeceu historicamente como *Melville*, e Domingo de Bonaechea, en 1775, chamouno *San Juan*. En 1906 sufriu os efectos dun ciclón que causou a morte de 377 persoas. Ata os anos 1970 foi un dos grandes centros de recolección de perlas.

O escritor Jack London describiu os efectos do ciclón en Hikueru no seu conto «The house of Mapuhi», incluído en «South Sea Talles» (1911). A escritora catalá Aurora Bertrana escribiu un conto romántico e de aventuras sobre Hikueru: «Tekao», incluído en «Peikea, princesa caníbal i altres contes oceànics» (1934), e ampliado posteriormente como novela curta en «Ariatea» (1960).
Illas Dous Grupos

350px|miniatura|Mapa dos atois
As **illas Dous Grupos** (en francés, *îles Deux Groupes*) é o nome histórico de dous atois das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Son os atois Marokau e Ravahere, separados por menos de 2&nbsp;km. Están situados no centro do arquipélago, a 750&nbsp;km ao leste de Tahití, e están incluídos na comuna de Hikueru.

Foron descubertos por Louis Antoine de Bougainville en 1768, pero foi James Cook, o ano seguinte, quen os chamou *Two Groups* describíndoos como un ensamblado de illas unidas por escollos.

## Marokau
Marokau é un atol situado a 48&nbsp;km ao sueste de Hikueru e a 120&nbsp;km ao oeste de Hao. As súas coordenadas son: .

O atol ten forma triangular, cunha superficie total de 14,7&nbsp;km². A lagoa ten un pequeno paso ao océano. A vila principal é Vaiori. A poboación, cun total de 50 habitantes no censo de 2002, vive principalmente da recolección de copra. Non dispón de infraestruturas significativas.

O atol foi devastado por un ciclón en 1903, quedando totalmente mergullado polas ondas e provocando a morte a uns 100 habitantes.

## Ravahere
Ravahere é un atol situado a case 2&nbsp;km ao sur de Marokau. As súas coordenadas son: .

A superficie total é de 7&nbsp;km²;, e a lagoa non dispón de ningún paso navegable cara ao océano. Hoxe en día está deshabitado aínda que cando foi descuberto por James Cook tiña poboación. Non dispón de infraestruturas.
Lei de Gay-Lussac

Dentro do ámbito da Química e da Física a **Lei de Gay-Lussac** é unha lei dos gases ideais: a volume constante, a presión dunha cantidade constante de gas aumenta proporcionalmente coa temperatura:

:{P}\propto{T}
ou
:\frac{P}{T}=k

onde:

:*P* é a presión do gas.
:*T*  é a temperatura do gas (en kelvins).
:*k*  é unha constante.

Para comparar a mesma substancia en dous tipos de condicións:

:\frac{P_1}{T_1}=\frac{P_2}{T_2} \qquad \mathrm{ou} \qquad {P_1}{T_2}={P_2}{T_1}

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Castka, Joseph F., Metcalfe, H. Clark, Davis, Raymond E. e Williams, John E. (2002): *Modern Chemistry*. Holt, Rinehart and Winston. ISBN 0-03-056537-5
* Guch, Ian, (2003): ''The Complete Idiot's Guide to Chemistry*. Alpha, Penguin Group Inc. ISBN 1-59257-101-8
* Mascetta, Joseph A. (1988): *How to Prepare for the SAT II Chemistry''. Barron's. ISBN 0-7641-0331-8

### Outros artigos 
* Louis Joseph Gay-Lussac
* Lei de Charles
839

## Acontecementos 
* Sicardo de Benevento é asasinado a instancias de Radelchis, quen o sucede como príncipe de Benevento.
* Abd ar-Rahman II emprende unha campaña contra Galicia, que proseguirá até 840.

## Nacementos 
* Carlos III o Gordo, emperador alemán (m. 888).

## Mortes 
* Sicardo, príncipe de Benevento.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
854

## Acontecementos 
* Adelchis convértese en príncipe de Benevento.
* Primeira mención documental da cidade danesa de Ribe.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Radelgardo, príncipe de Benevento.
* Horik I, rei de Dinamarca.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
851

## Acontecementos 
* Unha expedición de viquingos invernan na illa de Thanet, na foz do río Támese.
* Radelgardo convértese en príncipe de Benevento.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Eneko Arista, primeiro rei de Navarra (desde 824).
* Radelchis I, príncipe de Benevento.
* 20 de marzo - Ermengarda de Tours, emperatriz carolinxia de Occidente (n. 804).
* 22 de outubro - Nunilona e Alodia, mortas en Huesca, por negarse a profesar o islam, como fillas de pai musulmán; foron canonizadas pola Igrexa.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
Langobardia

**Langobardia** foi o nome do  *thema* bizantino que ocupou a Italia meridional desde 874 ata o século XI.  Estaba dividido entre dous *strategoi*, o de Calabria e o de Apulia, título o deste último que despois se elevou ao de *catapán* de Italia (999).
Paranoid Park (filme)

***Paranoid Park*** é un filme dirixido en 2007 polo estadounidense Gus Van Sant, e onde continúa a súa traxectoria de exploración da conduta e personalidade dos adolescentes que xa visitara en filmes anteriores.

## Argumento 
Construída con diversos flashbacks e con pedazos soltos da trama, a historia narra a vida de Alex, un adolescente branco tímido e retraído que ten paixón polo skateboard. Vai a miúdo practicar este deporte ao Paranoid Park, unha pista de ramplas construída baixo unha ponte dunha gran cidade estadounidense. Unha noite coincide alí cun mozo, e por casualidade acaba coándose con el nun tren de mercadorías. Un garda de seguridade decátase diso e cando os acosa, Alex empurra o garda co seu skate, co que cae noutra vía e atropélao outro tren.

A investigación policial chega ao instituto de Alex, pero o mozo consegue desfacerse de todas as probas e nunca é considerado un sospeitoso.

## Premios 
Estreouse no festival de Cannes de 2007, onde obtivo un premio extraordinario do sesenta aniversario do certame.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial do filme 
* Ficha en filmaffinity
878

## Acontecementos 
* O conde galego Hermenexildo Guterrez conquista Coímbra
*21 de maio - Os árabes aglabís toman a cidade de Siracusa, en Sicilia, defendida polos bizantinos, logo de oito meses de asedio.
* Gaifeiros convértese en príncipe de Benevento.
* Batalla de Ethandune - Alfredo o Grande, rei de Inglaterra, vence aos daneses.
*O rei Alfredo o Grande toma Londres, en poder dos daneses.
* Incursión estival andalusí contra Galiza dirixida por Al-Barra ben Malik Al-Qurashí.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Adelchis, príncipe de Benevento.
* Muhammad Al-Mahdí, duodécimo e derradeiro califa alidí.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
884

## Acontecementos 
* Aiulfo II convértese en príncipe de Benevento tras enviar ao exilio a Radelchis II.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Mariño I, papa da Igrexa católica.
* 12 de decembro - Carlomán II de Francia, rei de Francia de 879 a 884, ferido por un porco bravo.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
890

## Acontecementos 
* Orso de Benevento convértese en príncipe de Benevento.

## Nacementos 
*Raúl I, rei de Francia (m. 936).

## Mortes 
* Aiulfo II, príncipe de Benevento.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
891

## Acontecementos 
* O principado de Benevento é conquistado polos bizantinos e pasa a formar parte do Thema de Langobardia. Guido IV de Spoleto hao reconquistar en 895.
 
## Nacementos 
## Mortes 
*

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
892

## Acontecementos 
* Ordoño II, rei de Galiza, ataca Évora, cunha tropa de 30&nbsp;000 homes, segundo a crónica de Al-Nasir.

## Nacementos 
* Ai, emperador da dinastía Tang
* Saadia ben Joseph Al-Fayumí, filósofo e teólogo xudeu-exipcio (m. 942).

## Mortes 
* Orso de Benevento, príncipe de Benevento.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
889

## Acontecementos 
* Lamberto II de Spoleto cédelle o principado de Spoleto a Guido IV de Spoleto.
 
## Nacementos 
* Abd ar-Rahman III, califa do Al-Andalus (m. 961).

## Mortes 
* Al-Dinawari, gramático, historiador e teólogo musulmán (n. 828).

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
881

## Acontecementos 
* Radelchis II convértese en príncipe de Benevento.
* 27 de abril: Asemblea en Braga, no Norte de Portugal, para fixar os límites da sede. Asistiron á mesma xentes procedentes de Lugo e das terras litorais comprendidas entre o río Tambre e o Ulla.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Gaifeiros, príncipe de Benevento.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
897

## Acontecementos 
* Alberico I de Spoleto convértese en príncipe de Spoleto. 
* Radelchis II de Benevento volve ser príncipe de Benevento.
 
## Nacementos 
*

## Mortes 
* Guido IV de Spoleto, príncipe de Spoleto e de Benevento.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
887

## Acontecementos 
* Dieta de Tribur : Carlos III o Gordo é obrigado a abdicar polos magnates do reino franco occidental, sendo elixido novo rei Arnulfo de Carintia. 
* Atenulfo I convértese en príncipe de Capua.
*O dux Witiza inicia unha revolta contra Afonso III, rei de Galiza.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*11 de xaneiro - Bosón da Provenza, rei da Provenza.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
895

## Acontecementos 
* Guido IV de Spoleto ocupa o principado de Benevento e convértese no seu príncipe. 
*O conde Hermenexildo Gutérrez sufoca a revolta do dux galego Witiza, apoderándose dos seus bens territoriais.
 
## Nacementos 
* Al-Muktadir, califa Dinastía abasida|abasida († 923).

## Mortes 
* Focio I de Constantinopla, teólogo bizantino (n. 820).
*Guthred, rei de *Jórvik*, reino viquingo de York, na antiga Northumbria.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
Harry Potter and the Goblet of Fire (videoxogo)

***Harry Potter and the Goblet of Fire *** é un videoxogo producido por Electronic Arts que foi oficialmente lanzado á venda o 11 de novembro do 2005, exactamente unha semana antes de que se estrease o cuarto filme. O xogo, como tamén o filme, están baseados en *Harry Potter e o Cáliz de fogo*, novela de J. K. Rowling e os seus máis importantes lanzamentos son para a PlayStation 2, Xbox, GameCube, PC e PlayStation Portable.

## Modo de xogo 
O xogo permite xogar con calquera dos tres personaxes protagonistas da historia (Harry Potter, Hermione Granger e Ron Weasley).

A diferenza doutras versións, neste videoxogo non se poderá ir con total liberdade polo castelo de Hogwarts, senón que o xogador se verá limitado a diversos lugares que terá que seleccionar nun menú á parte, e en cada un se terán que pasar certos obstáculos e retos.

Tamén ten un novo sistema para encantamentos e feitizos, permitíndolle ao xogador facer feitizos en conxunto ata cos tres personaxes ditos. A posibilidade de facer feitizos ou encantamentos de tal forma ten un fin de facelos máis poderosos. Así se poderán, por exemplo, erguer rochas de considerable tamaño.

Ademais conta coas xa famosas pílulas *"Bertie Bott de tódolos sabores"*, que cumpren diversas funcións. A principal é a de facer ás veces de moeda. Tendo varias, poderanse mercar cromos, e así mellorar diversas características de Harry, Ron ou Hermione, tales coma ter máis resistencia e máis potencia en feitizos, entre outras cousas.

## Argumento 
:*Para máis información, vexa o artigo: **Harry Potter e o Cáliz de fogo**.*

Harry Potter é elixido inexplicablemente como o cuartoparticipante para o *Torneo dos Tres Magos* no seu cuarto ano en Hogwarts. Durante o transcurso do ano no colexio debe aprender os feitizos e trucos necesarios para ser capaz de superar con éxito tres difíciles probas e, ao final do xogo, escapar da garras do infame e malvado mago Lord Voldemort.

### Personaxes cos que se pode xogar 
* Harry Potter é un mago de catorce anos. Harry é elixido inexplicablemente seleccionado como o cuarto campión para o *"Torneo dos Tres Magos"* e debe afrontar tres difíciles probas do Torneo. El é unha combinación das debilidades e fortalezas de Ron e Hermione, pero necesita frecuentemente a axuda dos seus amigos cando o perigo está preto.
* Ron Weasley é o mellor amigo de Harry, e que ten unha obsesión coas pílulas *Bertie Bott de tódolos sabores*, e frecuentemente alerta cando as pílulas aparecen na pantalla de xogo, ademais, é moi bo correndo.
* Hermione Granger é a mellor amiga de Harry e Ron e é coñecida pola súa lóxica e excelente elección nos feitizos. Ela vólvese bastante frustrada durante o xogo polas continuas exclamacións de Ron sobre atopar pílulas *Bertie Bott de tódolos sabores*. Ademais é unha moi boa meiga.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Harry Potter and the Goblet of Fire en MobyGames 
* Harry Potter and the Goblet of Fire (Game Boy Advance and DS) en MobyGames
Mariano Gamir Ulibarri

**Mariano Gamir Ulibarri**, nado en Madrid en 1877 e finado en Valparaíso de Abajo (Cuenca) en 1962, foi un militar español.

## Traxectoria 
Formado na Escola Militar de Toledo, da que logo foi director. Segundo Payne, Gamir era un militar competente e apolítico, que xa era xeneral de brigada no tempo da sublevación militar que o 17 de xullo de 1936 deu orixe á guerra civil española. Mantívose fiel á República e, esta fidelidade foi clave para que Valencia, onde estaba destinado, non triunfase a sublevación pois, nos primeiros días, como xefe da brigada de infantaría da III División orgánica, participou na detención e esmagamento da sublevación. Posteriormente, estivo á fronte das tropas republicanas na fronte de Teruel Cesado 'de facto' para dirixir novas operacións militares, enviouselle á inspección de Ensinanza Militar e a Cataluña como parte do grupo de militares españois que organizou a saída das Brigadas Internacionais en 1938. No final da guerra fuxiu a Francia onde residiu ata 1955, ano en que regresou a España por non ter xa condenas pendentes.

## Obras 
* Gámir Ulibarri, Mariano; Miaja, J. (1939). *"De mis memorias". Guerra de España 1936-1939. Campaña del norte. Comisión internacional*. Ediciones Estrella.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
*
Rafael Conde, el Titi

**Rafael Conde, el Titi**, nado en Talavera de la Reina (Toledo) en 1939 e finado en Valencia o 19 de agosto de 2002, foi un artista de variedades .

## Traxectoria 
Aos 19 anos chegou a Valencia, onde fixo a súa primeira actuación no teatro Alkazar e cidade onde viviría e de onde se sentiría ata a súa morte, no ano 2002, e que o considerou fillo adoptivo.

Algúns éxitos seus, como *Libérate* (canción que reivindicaba as liberdades homosexuais) ou *Colorines* fixérono pasar ao imaxinario colectivo da canción de variedades na Comunidade Valenciana e referencia de escenarios e festexos.
Campionato do Mundo de Atletismo 2007

dereita|miniatura|Cerimonia inaugural dos mundiais de Osaca
O **Campionato do Mundo de Atletismo de 2007** celebrouse na cidade xaponesa de Osaca dende o 24 de agosto ao 2 de setembro de 2007, no estadio de Nagai. Foi a undécima edición dos mundiais de atletismo, dende a súa creación en Helsinqui en 1983. Foi ademais a segunda edición dos mundiais en Asia, e tamén a segunda no Xapón, logo de Tokyo (mundiais de 1991). Competiuse en 47 disciplinas, 24 masculinas e 23 femininas.

A mascota do evento, chamada Traffie, é unha labarada azul ao estilo do manga e representa a enerxía e vitalidade do pobo xaponés. O nome deriva das palabras inglesas *track* e *field*, que é o nome co que se coñece o atletismo. O logotipo oficial baséase na aparencia dun cronómetro dixital, O:SA’KA’’ 2007, onde o O representa as horas, SA os minutos e KA os segundos.

A designación de Osaca anunciáraa a IAAF o 16 de novembro de 2002, logo de que as outras cidades concorrentes Budapest e Berlín retirasen as súas candidaturas.

## Participantes 
Nos mundiais de 2007 participaron 1.981 atletas (1.051 homes e 930 mulleres) de 203 federacións distintas. Esta cifra supuxo un récord, aumentando en 99 atletas e 7 federacións a cifra dos mundiais de Helsinqui 2005.

Galicia non competiu con selección de seu, senón integrada na de España. Outros países e territorios sen recoñecemento oficial completo que si participaron nestes mundiais foron Palestina, Taiwán, Xibraltar, Anguila, Illas Virxes Británicas, Illas Virxes Estadounidenses, Turks e Caicos, Guam, Illas Marianas do Norte, Illa Norfolk, Polinesia Francesa e Samoa Americana.

### Participación galega 
O único atleta galego nos Mundiais de Osaca foi o ourensán Santi Pérez, que competiu na marcha de 50 quilómetros. Despois de liderar a proba durante o seu primeiro terzo, retirouse no km 22.

## Resultados 
## Medalleiro 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados completos na web da IAAF
* Web oficial
Francisco Llano de la Encomienda

**Francisco Llano de la Encomienda**, nado en Ceuta en 1877, finado na Cidade de México o 31 de decembro de 1963, foi un militar español leal á Segunda República.

Nado en Ceuta en 1877, ingresa na Academia Militar de Toledo con catorce anos, da que sairá co grao de alférez tres anos despois. Combina destinos peninsulares e en África, e cando se proclama a República posiciónase como un dos seus defensores. Durante a etapa republicana ascende de rango pouco a pouco, e en 1936 o Goberno do Fronte Popular encomendaralle o mando da 4ª División Orgánica con sede en Barcelona. Dada a lealdade probada do xeneral cara ao goberno, a sublevación militar do 18 de xullo faise ás súas costas, e cando estala vese incapaz de controlala mediante a aplicación da súa autoridade como máximo mando militar da división, sendo detido a punta de pistola por un dos seus oficiais sublevados.

Tras o fracaso da rebelión militar en Cataluña é posto en liberdade, concedéndolle o goberno a xefatura do Exército do Norte ata xuño de 1937. Ocupará cargos administrativos ata o final da guerra, tras a cal se exilia á Cidade de México, na que falecerá en 1963
Ars nova

[dereita|miniatura|[Francesco Landini tocando un órgano portátil (Ilustración do Codex Squarcialupi do século XV).]]
***Ars nova*** (en latín "arte nova") é o estilo musical da produción francesa e italiana do século XIV, xurdido despois da *Ars antiqua*.

O compositor, teórico musical e poeta francés Philippe de Vitry é un dos representantes máis coñecidos deste novo estilo, que se desenvolveu entre os anos 1320 e 1380 con París como epicentro. As obras son coñecidas sobre todo polo *Codex Squarcialupi* e o compositor italiano Francesco Landini.
Este estilo musical supuxo tanto innovación técnica como unha codificación mais adiantada dos signos musicais.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ars antiqua
Atol Hao

**Hao** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Está situado no centro e ao leste do arquipélago, a 920&nbsp;km ao leste de Tahití.

## Xeografía
É un atol de forma alargada, de 50&nbsp;km de longo e 14&nbsp;km de ancho. A superficie total é de 47&nbsp;km², e a altitude máxima é de 3 m. A lagoa é unha das máis grandes da Polinesia Francesa, con 720&nbsp;km², que só se abre ao océano por un único paso onde se producen fortes correntes.

O clima é marítimo, onde unha temperatura que oscila entre 23 e 32&nbsp;°C ao longo do ano. A ausencia de relevo fai que os ventos alisios afasten as nubes e, polo tanto, as precipitacións son relativamente moderadas.

A vila principal é Otepa, e a poboación, cun forte incremento demográfico (de 194 habitantes en 1962 a 1.582 habitantes no censo do 1996) desde que se estableceu a base do Centro de Experimentación do Pacífico (CEP) para as probas nucleares. As infraestruturas construídas nos últimos anos son importantes: un aeroporto cunha pista de 3.380 m, un porto de carga, unha estrada de 15&nbsp;km, desalinizadoras, xeradores eléctricos e un hospital militar.

Como curiosidade, dispón dun campo de golf cun dos percorridos máis duros do mundo. A saída atópase nun illote e a chegada noutro. Unha barca co fondo de cristal axuda aos xogadores a atopar as pelotas perdidas. O par do percorrido de 18 buracos, é de 312.

## Historia
Hao foi descuberto no 1606 por Pedro Fernández de Quirós, que o chamou *A Conversión de San Pablo*. Pola súa forma alargada Louis Antoine de Bougainville chamouna o Arpa (*A Harpe*) e James Cook, o Arco (*Bow Island*).

En Hao estableceuse a base avanzada do Centro de Experimentación do Pacífico (CEP) para os ensaios nucleares. Entre 1963 e 1965 construíronse grandes infraestruturas que servían de ponte aérea e marítimo para desembarcar material nos atois de Mururoa e Fangataufa. En xuño de 2000 retiráronse as forzas armadas do atol. As infraestruturas pasaron ao goberno territorial que pretende aproveitalas para desenvolver o turismo ante a incerteza do futuro económico do atol.

330px|esquerda|Lagoa de Hao, Otepa a principal cidade ó fondo
Atol Hereheretue

**Hereheretue** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Forma unha comuna asociada á comuna de Hao. Está situado ao suroeste do arquipélago, a 450&nbsp;km de Hao.

É un atol pequeno e afastado. As terras máis próximas son as illas do Duque de Gloucester, a 150&nbsp;km, e algunha vez inclúeselle neste grupo. A superficie total é de 4&nbsp;km², pechando completamente a lagoa interior. A poboación total era de 50 habitantes no censo de 1996. Ademais dispón dunha estación meteorolóxica.
Orhan I

**Orhan** ou **Orkhan**, nado en Sogut en 1281 e finado en Bursa en 1362, foi *bei* (príncipe) do recentemente formado Imperio Otomán, coñecido entón como a tribo dos Osmanlís, entre 1326 e 1362. Era fillo do bei Osman I Gazi, fundador de dito imperio. Cando morreu, o Imperio tiña unha extensión de 95.000&nbsp;km².

Tivo cinco fillos:

* **Süleyman Paşa** (¿? - 1356).
* **Murad** (1319/26 - 1389), bei e sultán co nome de **Murad I**.
* **Ibrahim**.
* **Halil**.
* **Kasim**, e
* unha filla, **Fátima**.

## Traxectoria 
Orhan conquistou a maior parte do oriente da Anatolia e tomou parte nas intrigas do decadente Imperio Bizantino ao casar con Teodora Cantacuzeno, filla de Xoán VI Cantacuzeno, entón titor do emperador Xoán V Paleólogo. Como prezo deste prestixioso matrimonio, axudou a Cantacuzeno a derrocar a Xoán V e os seus rexentes. En 1354 o fillo de Orhan, Süleyman Paşa, ocupou Gallipoli (evacuada pola súa poboación grega a raíz dun terremoto), facilitando ao Estado otomán unha cabeza de ponte en Europa continental.
Atol Nengonengo

**Nengonengo** é un atol do arquipélago Tuamotu, na Polinesia Francesa, incluído na comuna de Hao. Está situada a 790&nbsp;km ao sueste de Tahití.

## Xeografía 
A superficie total é de 9&nbsp;km². Ten unha cincuentena de habitantes, un aeródromo privado que pertence a Robert Wan, o principal comerciante de perlas negras das Tuamotu.

## Historia 
Historicamente era coñecido co nome de *Prince William Henry*, nome que lle deu Samuel Wallis en 1767.
Atol Manuhangi

**Manuhangi** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa, incluído na comuna de Hao. Está situado a 900&nbsp;km ao sueste de Tahití.

## Xeografía 
É un atol pequeno, con forma de óvalo, cunha superficie total de 1&nbsp;km² e unha lagoa de 7&nbsp;km². O atol ten certa infraestrutura permanente (edificios e depósitos de auga) para encher a necesidade da pesca e cultivo das perlas negras cultivadas nas súas augas. Non están habitadas permanentemente.

## Historia 
Foi descuberto en 1767 polo inglés Samuel Wallis que o chamou *Duke of Cumberland*.
Atol Tauere

**Tauere** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa, incluído na comuna de Hao. Está situado no centro e ao leste do arquipélago, a 85&nbsp;km ao noroeste de Hao.

## Xeografía 
É un atol pequeno de forma cadrada, de 8&nbsp;km de longo, e unha superficie total de 2&nbsp;km². A lagoa interior ten dous pasos ao océano. Está deshabitado, sen ningunha infraestrutura.

## Historia 
Foi a décima illa que descubriu Pedro Fernández de Quirós, en 1606, chamándoa *Dezena*. En 1772, Domingo Bonaechea chamouna *San Simón e Xudas*. Outro nome histórico é *Resolution*.
Illas do Duque de Gloucester

As **illas do Duque de Gloucester** (en francés *îles du Duc de Gloucester*) é un grupo de tres atois das Tuamotu, na Polinesia Francesa, incluídos na comuna de Hao. Están situados nunha posición afastada, ao suroeste do arquipélago, a 480&nbsp;km ao sueste de Tahití. A illa máis próxima é a illada Hereheretue que ás veces a inclúen no mesmo grupo. Os tres atois son: Anuanuraro, Anuanurunga e Nukutepipi. Foron descubertos en 1767, polo inglés Philip Carteret.

## Anuanuraro
Anuanuraro é o máis grande dos tres atois, cunha superficie total de 18&nbsp;km². As súas coordenadas son .

É un atol circular sen algún paso cara á lagoa interior. Non está habitado de forma permanente, pero dispón dun aeródromo privado. Era propiedade privada de Robert Wan, que controla o 50% do mercado de perlas negras, e foi comprado polo goberno territorial o 15 de marzo de 2002.

## Anuanurunga
Anuanurunga é un atol situado a 25&nbsp;km ao sueste de Anuanuraro. As súas coordenadas son: .

O atol, de forma circular, ten unha superficie total de 7&nbsp;km², cunha lagoa pechada sen ningún paso cara ao océano. A barreira exterior de coral está practicamente mergullada, e as terras emerxidas constan de catro illotes. O atol é visitado ocasionalmente.

## Nukutepipi
Nukutepipi é un atol situado a 30&nbsp;km ao sueste de Anuanurunga. As súas coordenadas son: .

O atol, de forma circular, ten unha superficie total de 0,6&nbsp;km², e é ocasionalmente visitado. Dispón dun aeródromo privado que pertence a Jean-Pierre Fourcade, un dos grandes comerciantes de perlas negras.
Atol Ahunui

**Ahunui** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa, incluído na comuna de Hao. Está situado a 950&nbsp;km ao sueste de Tahití.

## Xeografía 
É un atol pequeno, case circular, coa lagoa rodeada polos arrecifes sen un paso navegable ao interior.

Non dispón de infraestruturas e estivo moito tempo deshabitado. É unha reserva natural de aves. Nas praias atópanse pequenas ostras cunhas perlas naturais pequenas chamadas*poe pipi*.

## Historia 
Foi descuberto polo inglés Beechey, en 1826, que o chamou *Byam Martin*.
Atol Paraoa

**Paraoa** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa, incluído na comuna de Hao. Está situado a 930&nbsp;km ao sueste de Tahití.

## Xeografía 
Ten unha superficie total de 4&nbsp;km² e está deshabitado, sen infraestrutura algunha. A lagoa interior, de 14&nbsp;km², é pechada sen ningún paso ao océano, pero con numerosas canles no suroeste.

## Historia 
Foi descuberto en 1767 polo inglés Samuel Wallis que o chamou *Gloucester*.
Atol Nukutavake

**Nukutavake** (antes **Reine Charlotte**) é un atol do arquipélago Tuamotu, na Polinesia Francesa. Está situado ao leste e centro do arquipélago, a 1.125&nbsp;km de Tahití.

## Xeografía 
É un atol alargado de 5,2&nbsp;km de longo e unha anchura variable entre 450 m e 1,3&nbsp;km. A superficie total é de 5,5&nbsp;km². A lagoa é pouco profunda e foi parcialmente secada e cuberta de densa vexetación. O anel coralino ten unha grande extensión de cocos. A vila principal é Tavananui, con moitas casas abandonadas debido á emigración a Tahití. A poboación total é de 196 habitantes tomando o censo de 1996, e viven principalmente da pesca e a produción de copra. Dispón dun aeródromo.

## Historia 
Foi descuberto polo inglés Samuel Wallis, o 1767, que o denominou Raíña Carlota (*Queen Charlotte*).
Atol Vahitahi

**Vahitahi** (antes *Les Quatre Facardins* e *Lagoon*) é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Administrativamente é unha comuna asociada á comuna de Nukutavake. Está situado a 50&nbsp;km ao norte de Nukutavake.

## Xeografía 
Ten unha superficie total de 2,5&nbsp;km², sen ningún paso navegable cara á lagoa interior. A vila principal é Mohitu (antes chamada Temanufaara). A poboación total era de 68 habitantes no censo de 1996. Dispón dun aeródromo.

## Historia 
Foi a primeira illa que atopou no Pacífico o francés Bougainville en 1768, na súa viaxe de circunnavegación. Recordoulle o nome dunha famosa novela da época: *Les Quatre Facardins*. O ano seguinte tamén foi a primeira illa que atopou o inglés James Cook na súa primeira viaxe, ademais do primeiro atol, e así o chamou *Lagoon Island*.
Atol Vairaatea

**Vairaatea** (antes *San Miguel Arcanxo*, *Lord Egmont* e *Industriel*) é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Administrativamente é unha comuna asociada á comuna de Nukutavake. Está situado a 180&nbsp;km ao sueste de Hao.

## Xeografía 
O atol está formado por dous illotes, cun único paso navegable á lagoa interior. A superficie total é de 3&nbsp;km². A vila principal é Ahurua, e a poboación total era de 70 habitantes no censo de 1996.

## Historia 
Foi descuberto por Pedro Fernández de Quirós en 1606, que o chamou *San Miguel Arcanxo*. Outros nomes históricos son: *Lord Egmont* e *Industriel*.
Atol Pinaki

**Pinaki** (antes **Nganati** e **Whitsunday**) é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Administrativamente depende da comuna de Nukutavake. Está situado a 10&nbsp;km ao sueste de Nukutavake.

## Xeografía 
É un atol circular formado por tres illotes, cunha superficie total de 1,3&nbsp;km². Hoxe en día está deshabitado.

## Historia 
Historicamente coñecíase como *Nganati*. Foi descuberto polo inglés Samuel Wallis o domingo de pentecoste do 1767 (en inglés *Whitsunday*).
Atol Rekareka

**Rekareka**, tamén chamado **Tehuata**, é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa, dependente administrativamente de Amanu, comuna asociada á comuna de Hao. Está situado a 720&nbsp;km ao leste de Tahití.

## Xeografía 
É un atol é pequeno, cunha superficie total de 1,6&nbsp;km², e unha lagoa pechada sen ningún paso ao océano. Está deshabitado, sen infraestruturas.

## Historia 
Foi descuberto en 1606, por Pedro Fernández de Quirós que o chamou *La Sagitaria*. Como está nun paralelo similar a Tahití, durante un tempo identificouse esta illa coa Sagitaria de Quirós. Tamén se coñeceu co nome de *Bonne Esperance*.
Atol Akiaki

**Akiaki** (antes *Lanciers* e *Thrum Cap*) é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Administrativamente depende da comuna de Nukutavake. Está situado no centro e ao leste do arquipélago, a 130&nbsp;km de Nukutavake.

## Xeografía 
Hoxe a lagoa interior está seca, e o atol está deshabitado.

## Historia 
Foi descuberto en 1768, polo francés Louis Antoine de Bougainville. Sorprendido de que unha illa tan pequena puidese estar habitada, pensou que serían náufragos, pero ao achegarse os indíxenas ameazáronlles cunhas enormes lanzas, e chamouna illa dos Lanceiros (*Lanciers*). O ano seguinte ao inglés James Cook pareceulle que tiña a forma da típica gorra dos mariñeiros e chamouna *Thrum Cap*.
Concha Piquer

**Concepción López Piquer**, máis coñecida como **Concha Piquer**, nada en Valencia o 8 de decembro de 1906 e finada en Madrid o 12 de decembro de 1990, foi unha cantante e actriz española, unha das figuras máis sobranceiras da copla. Interpretou diversas composicións clave da canción española, case todas elas obra de Quintero, León e Quiroga, como *Ojos verdes*, *Tatuaje*, *Cinco farolas* ou *La Parrala*, entre outras.

## Traxectoria 
Con 11 anos fixo o seu debut no teatro Segueros de Valencia. Estudou canto co mestre Laguna. Actuou no Grau de Gandia, nos teatros valencianos Apolo e Kursaal. Foi descuberta polo mestre Penella, que preparaba a estrea da súa ópera *El gato montés* en Nova York. O 13 de setembro do 1922, nun entreacto desta estrea, interpretou a canción *El florero*, de Penella. Estivo cinco anos nos Estados Unidos, cantando en Broadway e en moitos teatros. No ano 1927 participou na primeira película sonora, *O cantor de jazz* (*The Jazz Singer*, 1927, Alan Crosland), con Al Jolson. Volveu a España, onde actuou no teatro Romea de Madrid e no Coliseum barcelonés, e rodou en París *El negro que tenía el alma blanca*, de Benito Perojo. Seguiu con *La bodega* (1930, Benito Perojo), *Yo canto para ti* (1935, Fernando Roldán), *La Dolores* (1940, Florián Rey), *Filigrana* (1949, Luis Marquina) e *Me casé con una estrella* (1951, Luis César Amadori).

En 1933 casou co toureiro Antonio Márquez. Coñeceu o poeta e letrista Rafael de León e xunto con Antonio Quintero e o mestre Quiroga crearon unha serie de espectáculos onde aparecían cancións que se fixeron moi populares, como a copla *La parrala*. Outras cancións súas son *Tatuaje*, *Cinco Farolas*, *Ojos verdes*, *La Maredeueta* (única canción na que inclúe algunhas frases en catalán, a súa lingua materna), *No te mires en el río*, *Los piconeros, La Lirio, Romance de la reina Mercedes, A la lima y al limón, Antonio Vargas Heredia, Cárcel de oro, La niña de la estación, No me quieras tanto, Yo soy ésa* e *Y sin embargo te quiero*.
Atol Amanu

**Amanu** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Forma unha comuna asociada á comuna de Hao. Está situado no centro e ao leste do arquipélago, a 15&nbsp;km ao norte de Hao.

## Xeografía 
O atol ten unha forma ovalada, de 29&nbsp;km de longo e 10&nbsp;km de ancho. A superficie total é de 28&nbsp;km². A lagoa dispón de tres pasos ao oeste. Ao leste hai uns perigosos escollos para a navegación. A vila principal é Ikitake e a poboación total era de 163 habitantes no censo de 2007. Non dispón de infraestruturas significativas.

## Historia 
Amanu foi descuberto a vixilia de Todos Santos de 1774, por José Andía y Varela que o chamou *Illa das Ánimas*. Foi cartografado por Bellinghausen en 1820, baixo o nome de *Moller Island*. Tamén se coñeceu co nome de *Freycinet*.

En 1929 atopáronse os canóns da carabela española *San Lesmes*, perdida en 1526. Era a segunda expedición española ás Molucas comandada por García Jofre de Loaisa. Ao saír do estreito de Magalláns, a carabela *San Lesmes* perdeuse no Pacífico. O investigador australiano Robert Langdon mantén que encallou en Amanu, os tripulantes sobreviviron e influíron na cultura das illas veciñas. No ano 2000 atopáronse os restos do *HMS Hercules*, perdido en 1821.
Harry Potter and the Order of the Phoenix (videoxogo)

***Harry Potter and the Order of the Phoenix*** é un videoxogo que se basea no quinto libro da popular saga *Harry Potter* de J. K. Rowling e máis na adaptación cinematográfica. O xogo foi creado para Game Boy Advance, Microsoft Windows, Nintendo DS, PlayStation 2, PlayStation 3, PlayStation Portable, Xbox 360, Wii e Mac OS X. Foi posto á venda o 25 de xuño de 2007 nos Estados Unidos, o 28 de xuño en Australia e o 29 de xuño no Reino Unido e Europa para PlayStation 3, PSP, PlayStation 2, Windows e o 3 de xullo para a maioría das demais plataformas.

## Modo de xogo 
O tema do xogo é explorar Hogwarts e seguir a historia do libro e do filme. EA Games fomentou a participación dos *fans* no desenvolvemento do xogo, así que traballaron cun consello de *fans*. Porén, a diferenza do xogo anterior (*Cáliz de fogo*) que era de *acción-orientada*, desta vez a aventura está no estilo de *sandbox*. Similar a *Grand Theft Auto* e *Bully*, no que Hogwarts é completamente explorable a meirande parte do tempo, e onde hai *"puntos para descubrir"*, os cales proporcionan recompensas para o xogador, que pode ser activados ao completar misións en equipo. Ademais, durante o xogo, hai batallas entre un grupo de estudantes, como se mostra no *tráiler* do xogo.

## Argumento 
:*Para máis información, vexa o artigo: **Harry Potter e a Orde do Fénix**.*

Harry Potter, Ron Weasley e Hermione Granger volven á Escola Hogwarts de Maxia e Feiticería, e alí descobren que a meirande parte da comunidade máxica non cre que o retorno de Lord Voldemort sexa certo, tal e como Harry dixo.

### Personaxes cos que se pode xogar 
* Harry Potter

*(Cos seguintes personaxes de embaixo só se xoga durante unha misión).*

* Ron Weasley (loitando).
* Hermione Granger (loitando).
* Albus Dumbledore.
* Fred e George Weasley.
* Sirius Black.
* Remus Lupin (Loitando).

## Feitizos que se usan no xogo 
### Feitizos para combater 
* *Expelliarmus*, úsase para desarmar ao apoñente (facendo que a súa variña quede fóra do seu alcance).
* *Protego*, úsase para desviar os feitizos que che lanzan.
* *Rictusempra*, é un poderoso e veloz feitizo.
* *Petrificus Totalus*, paraliza o opoñente.
* *Levicorpus*, úsase para elevar o corpo do opoñente e cara a arriba e cara a baixo.
* *Expecto Patronum*, úsase ao principio contra os dementores, e nunha reunión do *Exército de Dumbledore*, pero non se usa máis durante o xogo.

### Feitizos cos que non se combate 
* *Reparo*, serve para reparar algunhas cousas estragadas ou rotas.
* *Wingardium Leviosa*, úsase para leventar obxectos no aire.
* *Depulso*, úsase para empurrar obxectos que impiden o paso.
* *Accio*, úsase para convocar obxectos e facer que veñan cara a ti voando.
* *Reducto*, úsase para destruír obxectos.
* *Incendio*, úsase para queimar obxectos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial (dispoñible en varios idiomas).
* 
* Harry Potter and the Order of the Phoenix en MobyGames 
* Harry Potter and the Order of the Phoenix (Game Boy Advance and Nintendo DS) en MobyGames
Los Satélites

**Los Satélites** é unha orquestra galega formada na Coruña en 1939 por Manuel Otero e Jaime Camino.

## Traxectoria
Nos anos 50 foi o seu cantante Pucho Boedo (que despois se uniría a Los Tamara), e despois o vocalista foi Sito Sedes. Durante moito tempo foron a orquestra mais popular en Galiza e un viveiro de grandes músicos, como Roberto Somoza. En 2014 recibiron o Premios Martín Codax da Música na categoría de orquestras / grupos / música de verbena.
## Notas
Atol Reao

**Reao** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Está situado ao leste do arquipélago, a 1.350&nbsp;km de Tahití.

## Xeografía 
Ten unha forma alargada de 16&nbsp;km e a lagoa interior está pechada sen ningún paso transitable ao océano. A vila principal é Rapuarava, cunha poboación total de 313 habitantes no censo de 1996. Os insulares viven principalmente da produción de copra, aínda que tamén se atopa unha granxa de cans para o consumo.

## Historia 
O atol foi poboado no século II. Hai diversos restos arqueolóxicos da antiga poboación polinesia. Foi descuberto polo francés Louis Isidore Duperrey en 1822, e chamouno Clermont-Tonnerre, nome do ministro de Mariña. En 1865 a poboación foi evanxelizada polos misioneiros católicos de Mangareva, que crearon unha leprosería.
Atol Tematangi

**Tematangi** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa, incluído na comuna de Tureia. Está situado no sueste do arquipélago, a 160&nbsp;km ao oeste de Mururoa.

## Xeografía 
Tematangi é un atol triangular de 11,5&nbsp;km de longo e 7&nbsp;km de ancho máximo, cunha superficie de 7,7&nbsp;km² e cunha lagoa relativamente profunda de 61&nbsp;km². Atópase a 121&nbsp;km ao oeste do atol de Mururoa, o máis próximo, e pertence á comuna de Tureia.

En 2002, o atol estaba habitado por unhas cincuenta persoas, na súa maioría na vila de Tuihana.

## Historia 
Foi descuberto polo inglés William Bligh en 1792, na súa segunda viaxe logo de sufrir o amotinamento do Bounty, e chamouno *Lagoon Island*. Tamén foi chamado ''Bligh's Lagoon* para diferencialo de *Cook's Lagoon'' (Vahitahi).
 
Tematangi está xusto nas antípodas da Meca. Isto significa que a dirección correcta da oración musulmá (qibla) varía enormemente entre Tematangi e as súas illas veciñas.
Atol Tureia

**Tureia** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Está situado ao sueste do arquipélago, a 1.100&nbsp;km ao sueste de Tahití e 115&nbsp;km ao norte de Mururoa.

## Xeografía 
É un atol pequeno, cunha superficie de 8,3&nbsp;km². Ten forma de rombo, con 13&nbsp;km de longo e 7,4&nbsp;km de ancho. O atol non ten ningún paso cara á lagoa interior. As terras emerxidas forman un grande illote, de 22,5&nbsp;km de longo e 250 metros de media de ancho, que ocupa a metade este, e a metade oeste complétana 27 illotes. A vila principal é Hakamaru. Dispón de diversas construcións do Centro de Experimentación do Pacífico (refuxios, cisternas, aeroporto, centro meteorolóxico), abandonadas desde 1996, cando finalizaron as probas nucleares francesas.

## Historia 
Historicamente coñecíase co nome de *Papahena*. O atol foi descuberto en 1791 polo inglés Edward Edwards, mentres buscaba aos amotinados do Bounty, e chamouno *Carysfort*.
Atol Vanavana

**Vanavana** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa, incluído na comuna de Tureia. Está situado ao sueste do arquipélago, a 55&nbsp;km ao leste de Tureia e 110&nbsp;km ao norte de Mururoa.

## Xeografía 
É un atol pequeno de forma ovalada con 5&nbsp;km de longo e 3,2&nbsp;km de ancho. A superficie terrestre é de 2&nbsp;km² e a lagoa é de 3&nbsp;km². Ten dúas canles abertas á lagoa (hoas), unha no leste e o outra ao oeste.

Só é visitado ocasionalmente desde os atois veciños para colleitar copra. Non dispón de infraestruturas.

## Historia 
Foi descuberto polo inglés Frederick Beechey en 1826, que o chamou *Barrow*.
Atol Fangataufa

**Fangataufa** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Administrativamente depende da comuna de Tureia, pero foi cedido pola Asemblea Territorial ao Centro de Experimentación do Pacífico, xunto co atol Mururoa, para que se fixesen probas nucleares. Está situado ao sueste do arquipélago, a 40&nbsp;km ao sueste de Mururoa.

## Xeografía 
O atol ten forma rectangular, de 8,5&nbsp;km de longo e 7,5&nbsp;km de ancho, cunha superficie total de 45&nbsp;km². Orixinalmente non tiña ningún paso cara á lagoa interior, pero as forzas armadas francesas voaron 400 metros de escollos para abrir un paso que facilitase o programa de probas nucleares. É unha zona militar con acceso prohibido sen autorización.

## Historia 
Fangataufa foi descuberto en 1826, polo inglés Frederick Beechey que o chamou *Cockburn*. Vinculouse a Polinesia Francesa en 1881. Foi habitado durante o século XX por recolectores de copra. En 1964 foi cedido para ser utilizado como branco de tiro no programa nuclear francés. Entre o 1966 e 1996 fixéronse cinco explosións nucleares atmosféricas e 10 subterráneas a unha profundidade de entre 500 e 700 metros baixo a lagoa.

A illa agora deshabitada polos seres humanos é obxecto desde 1998, dun control radiolóxico cunha campaña anual de mostraxe do medio ambiente levada a cabo por persoal do departamento de defensa francés, a Comisión da Enerxía Atómica (CEA) e os polinesios.
Xaime Costas Fernández

**Xaime Costas Fernández**, nado en Comesaña (Vigo), é un dinamizador cultural, actor e director de teatro galego.

## Traxectoria 
No ámbito da dinamización cultural salienta o seu traballo como director dos grupos de teatro afeccionado O Trasno Novo Teatro, vinculado á AVCD Nautilius de Comesaña, creado en 1980, e o grupo Esguello de Coia. Ten colaborado na *Revista Galega de Teatro*, con artigos e crónicas sobre o teatro afeccionado. Formou parte da directiva fundadora da Federación Galega de Teatro Afeccionado (Fegatea), creada en 2001 polas compañías Metátese, Ditea, O Trasno Novo Teatro, Aurín, Atrezzo, o Grupo da Asociación de Mulleres de Moaña e Escoitade.

## Obras dirixidas 
* *...muller ¿que?*, O Trasno Novo Teatro (2004).
* *Outra máis de Don Quixote*, Esguello (2005).
* *Vixía*, O Trasno Novo Teatro, creación colectiva a partir de textos de Baudelaire e Michael de Ghelderode, entre outros; inaugurou o IV Encuentro Estatal de Teatro Aficionado en Narón (2005).
* *D2N2,3*, O Trasno Novo Teatro; inaugurou o Festival de Teatro de Palas de Rei (2007).
Ramón Conde

**Ramón Ángel Conde Bermúdez**, nado en Ourense o 18 de decembro de 1951, é un escultor galego.

## Traxectoria 
Fixo os seus estudos na súa cidade natal até que en 1965 se trasladou a Xixón onde cursou estudos na universidade laboral. En 1969 regresou a Ourense, onde finalizou os seus estudos de bacharelato. En 1971 ingresou na Facultade de Filosofía e Letras da Universidade de Santiago de Compostela. En 1973 vive en Madrid coñecendo fundicións e obradoiros de diversos artistas. A partir de 1974 reside de novo en Ourense onde desenvolve a súa linguaxe plástica. En 1986 trasládase á Coruña onde viviu até 1991, instalando o seu estudo no Polígono industrial de Sabón, en Arteixo. Nestes anos realizou as súas primeiras obras públicas e comezou a súa proxección internacional coa participación en exposicións como a do *Salón des Indépendentes*, na *Exposición Internacional de Nogent Sur Marne*, no *Espace Delpha* e en Lorient. En 1991 inaugúrase a súa obra *Os Redeiros* na Gran Vía de Vigo. Nese mesmo ano foi para Houston como profesor convidado da Universidade de Houston-Downtown.
Ficheiro:Ferro couselo 2-2.jpg|Xesús Ferro Couselo (1996, Ourense).
Ficheiro:P1160742 Escultura El columpio baixo ponte autoestrada Ría Burgo 04.JPG|*O Columpio* (1998, O Burgo)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de obras públicas de Ramón Conde

### Bibliografía 
* Castro, X. A.: *Arte en Galicia nos 80*. Sada, Ediciós do Castro, 1986.
* Calvo Serraller, F.: *Enciclopedia del arte español del siglo XX*. Madrid, Editorial Mondadori, 1991.
* Castelo Álvarez, Bernardo: *La obra pública de Ramón Conde*. FINSA. Oviedo. 1999.

### Ligazóns externas 
* Páxina web do escultor e Obra pública
Nélson Évora

**Nélson Évora**, nado o 20 de abril de 1984 en Abixán (Costa do Marfil), é un atleta portugués, especialista en triplo salto.

## Traxectoria deportiva 
En 2001 competiu por primeira vez a nivel internacional representando a Cabo Verde (onde viviu os primeiros anos da súa vida), durante o Festival Olímpico da Mocidade Europea. Pero non é ata 2003 cando empeza a colleitar triunfos de importancia, xa representando a Portugal, cando se coroa como campión de Europa júnior en salto de lonxitude e triplo salto nos campionatos celebrados en Tampere (Finlandia).

En 2004, xa centrado no triplo salto, consegue o bronce nos Europeos sub-23 de Erfurt (Alemaña) e consegue a mínima para os Xogos de Atenas, se ben non se cualifica para a final. En 2005 participa nos mundiais de 2005 en Helsinqui (14º, fóra da final), e ao ano seguinte, nos mundiais de 2006 en pista cuberta, celebrados en Moscova, acada a sexta praza, mentres que nos europeos dese ano en Gotemburgo queda cuarto no triplo (17,07 m) e sexto en lonxitude (7,91 m). Nos europeos de pista cuberta de 2007, en Birmingham, quedou quinto no triplo logo de lesionarse no primeiro salto.

A consagración chegoulle o 27 de agosto de 2007 ao acadar o título de campión do mundo de triplo nos mundiais de Osaca, en 2007, cunha marca de 17,74 m, que supuña récord de Portugal. Malia estar seleccionado na proba de salto de lonxitude, non chegou a competir na rolda de clasificación para descansar e prepararse para a Golden League.

Milita no Benfica de Lisboa e posúe o récord portugués de triplo e de lonxitude, batendo as súas propias marcas varias veces. Tamén conserva os récords caboverdianos destas especialidades, obtidos en 2002.
### Resultados 
## Datos persoais 
É crente da relixión bahaísta.

Entre 2016 e 2021 foi parella da triplista ribeirá Ana Peleteiro. Anos despois de o deixaren, Peleteiro falou publicamente da relación, relatando prácticas tóxicas de abusos e intentos de violacións. O atleta portugués negou que fose el e ameazou con denuncias a quen o sinalase.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
Official Website: https://web.archive.org/web/20080326195711/http://www.nelson-evora.com/