Primeiro ministro de Afganistán

O **primeiro ministro de Afganistán**, oficialmente **primeiro ministro do Emirato Islámico de Afganistán**, é o xefe de goberno de Afganistán.

O posto foi creado en 1927 como un cargo nomeado polo rei de Afganistán. O primeiro ministro funcionou principalmente como unha especie de asesor até o final do Reino de Afganistán en 1973. Durante a década de 1980, o primeiro ministro foi o xefe de goberno. O posto foi abolido despois da invasión estadounidense que derrocou ao réxime talibán, despois do cal se estableceu unha forma presidencial de goberno que durou de 2004 a 2021. Trala retirada dos Estados Unidos e o restablecemento do réxime talibán, o cargo foi recuperado.

O primeiro ministro e o goberno están baixo as ordes do líder supremo. O 7 de setembro de 2021, os funcionarios talibán que exercían o control *de facto* de Afganistán anunciaron ao erudito islámico Hasan Akhund como primeiro ministro interino do novo goberno provisional no restablecido Emirato Islámico de Afganistán. O 15 de agosto de 2025 Akhund e outros membros do seu gabinete, ata entón interinos, foron nomeados sobre unha base permanente.

## Historia 
### Reino de Afganistán 
Durante a época do Reino de Afganistán, o presidente do Consello de Ministros non era o primeiro ministro, senón o rei. Só durante a ausencia deste, era o Primeiro Ministro o presidente interino do Consello.

Até 1963, o rei Mohamed Zahir nomeou a familiares seus como primeiros ministros. O rei tamén tiña o poder de despedir ou cambiar de primeiro ministro. A situación cambiou a partir de 1963, cando se estableceu ao primeiro ministro como xefe do goberno afgán. Era a primeira vez que o rei non xogaba un papel importante no goberno, deixándoo a unha autoridade elixida por el. 

A Constitución de 1964 outorgou ao Primeiro Ministro o poder de convocar ao **Colexio Electoral** en caso da morte do rei. O primeiro ministro respondía só ante Wolesi Jirga (a cámara baixa do Parlamento) sobre a *Política Xeral* do goberno, e individualmente polos seus deberes prescritos.

### República Democrática 
En abril de 1978, Mohammad Daoud Khan foi asasinado durante un golpe de estado que iniciou a Revolución Saur . Ese mesmo ano, o Partido Democrático Popular de Afganistán (PDPA) restableceu o cargo de primeiro ministro, que se mantivo durante toda a década de 1980.

O Presidente encargábase do nomeamento do Primeiro Ministro, quen á súa vez nomeaba o seu Consello de Ministros. O propósito declarado do Consello era formular e aplicar políticas internas e externas, formular plans de desenvolvemento económico e orzamentos estatais e garantir a orde pública. O primeiro ministro tiña o poder de disolver o goberno. Varios presidentes afgáns durante a era da República Democrática tamén foron nomeados Primeiro Ministro. Coa invasión soviética de Afganistán, o primeiro ministro xa non estaba a cargo do goberno, exercendo o secretario xeral do PDPA ou o director do KHAD maior poder.

### Estado Islámico 
Despois da caída do goberno de Mohammad Najibullah, creouse un Estado de transición. Houbo friccións constantes entre o presidente e o primeiro ministro durante este período. O Estado derrubouse e non houbo un goberno central efectivo entre 1992 e 1996. Así, o cargo de primeiro ministro era *de facto* cerimonial, con escaso poder de actuación.

### Emirato Islámico 
O título foi abolido cando as forzas talibán do Emirato Islámico de Afganistán tomaron o control en 1996. O número dous dos talibán era coñecido a miúdo como o primeiro ministro durante todo o seu goberno. Coa morte de Mohammad Rabbani en 2001, os talibán decidiron non manter o cargo. Até setembro de 1997, o goberno que os talibán derrocaran, que permaneceu en rebelión até o final do réxime talibán en 2001, tiña un primeiro ministro no goberno, pero a posición foi abolida.

O 7 de setembro de 2021, os talibán restableceron o cargo de primeiro ministro coa formación dun novo goberno provisional.

## Lista de primeiros ministros 
## Notas