Linguas iberorrománicas

thumb|300px
As **linguas iberorrománicas** son un subgrupo de linguas románicas que se desenvolveron en territorios ocupados polos romanos cara ao ano 415, é dicir, a Península Ibérica e o norte do Magreb e as súas posteriores conquistas (Suevia). 

Linguas consideradas universalmente dentro do grupo iberorrománico son o galaico-portugués (e os seus modernos descendentes, galego e portugués), o asturleonés, o castelán e o aragonés. Todas estas linguas forman un *continuum* xeolectal con alta intelixibilidade entre linguas adxacentes.

## Características principais das linguas iberorrománicas 
* A principal característica é que non perden as vogais latinas finais, a diferenza das linguas galorrománicas. O aragonés perde o último (e), sendo a excepción nas linguas iberorrománicas.

* Perden as formas adverbiais latinas (Ibi) e (Index), a diferenza das outras linguas románicas. 

* O infinitivo está formado con (r) e non se perde como ocorre coas linguas galorrománicas.

* Evolución dos grupos latinos (cl, fl, pl) ao /ʎ/ /t͡ʃ/ (ll) (ch).

* Evolución dos grupos latinos (ci, ti, ce, te) ao (/θ/, /z/, /s/)

* Sonorización das oclusivas xordas intervocalicas /k, p, t/, por exemplo (formica - formi**g**a, sapere - sa**b**er, totus - to**d**os)

* Forman digonygo fronte (e, o) breves latinas, exceptuando ao galaico-portugués. Por exemplo en castellán (ventum - v**ie**nto, ponte - p**ue**nte) e en aragonés (folia - f**ue**lla).

* Betacismo: non hai distinción entre b e v, excepto o portugués onde se conserva a distinción.

* Forman os plurais con (s).

* Cambio do (f) latino a (h). Este fenómeno ocorreu no castelán, estremeño, cántabro e asturiano oriental pola influencia do éuscaro. Esta característica tamén se comparte co occitano gascón. 

## Clasificación
### Iberorromance nuclear 
As linguas iberorrománicas occidentais (**Grupo Ibero-Occidental**) son: 

* **Asturleonés**: 
** Asturiano 
** Leonés 
** Mirandés
** Falas de transición entre o castelán e o asturleonés:  
*** Estremeño ou eltoeetremeño 
*** Cántabro ou Montañés
* **Castelán**
** Dialectos do castelán
** Sefardí ou ladino
* Galego-portugués (†)
** **Galego**
** **Fala**
** **Portugués**
*** Dialectos do portugués
*** Xudeoportugués (†)

### Grupos de transición 
Noutra clasificación máis ampla, as linguas iberorrománicas poden incluír o seu grupo de linguas principais e os seus grupos de transición.

* **Navarroaragonés** (†)
** Aragonés
** Navarro (†)
** Riojano precastelán (†)
* **Mozárabe** (†)
* **Linguas occitano-románicas (ibero-orientais)**
** Catalán
** Occitano

### Iberorromance pirenaico-mozárabe (grupo controvertido) 
A clasificación de *Ethnologue* inclúe un grupo de linguas románicas da Península Ibérica dubidoso, formado polo navarroaragonés e polo mozárabe: o Grupo Pirenaico-Mozárabe, aínda que moitos especialistas consideran que dita división non é un grupo válido, nin atopan demasiados argumentos para postular unha relación especial entre o aragonés e o mozárabe.

* Navarroaragonés (†):
** **Navarro** (†)
** **Riojano precastelán** (†)
** **Aragonés**
*** Aragonés occidental: Aragüesino, Ansotano, Cheso, Aisino
*** Aragonés central: Belsetano, Aragonés do val de Vió, Panticuto
*** Aragonés oriental: Patués ou Benasqués
*** Aragonés meridional ou Somontanés
*** Xudeoaragonés (†)
* Mozárabe (†)

## Notas