open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Amphiarius phrygiatus

***Amphiarius phrygiatus*** é unha especie  de peixe actinopterixio da orde dos siluriformes, familia dos aríidos e subfamilia dos ariinos, unha das dúas integradas no xénero *Amphiarius*.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1840 polo zoólogo francés, especializado en ictioloxía, Achille Valenciennes, baixo o nome de *Arius phrygiatus*.

### Sinónimos 
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos: entre os 12° N e 1° S, e os 72° O e os 48° O, nas costas do Atlántico occidental, desde Venezuela até a desembocadura do río Amazonas, no Brasil. 

Pódese encontrar en estuarios salobres con salinidades moi baixas, case entrando en augas doces, 
en fondos lamacentos pouco profundos. aínda que a lonxitude media é de 20,0 cm.

## Bioloxía 
As femias poñen os ovos agrupados nunha masa xelatinosa sobre unha depresión areosa. Os machos gardan e incuban os ovos na boca, até a súa eclosión.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Cuvier, G. & A. Valenciennes (1840): *Histoire naturelle des poissons. Tome quinzième*. Suite du livre dix-septième. Siluroïdes. *Histoire naturelle des poissons* **15**: 1-540.
* Froese, Rainer & Pauly, Daniel, eds. (2011): *Amphiarius phrygiatus*  en FishBase. Versión de decembro de 2011.
* Marceniuk, A. P. & Menezes, N. A. (2007): "Systematics of the family Ariidae (Ostariophysi, Siluriformes), with a redefinition of the genera". *Zootaxa* **1416**: 1–126. 
* Nelson, J. S. (2006): *Fishes of the World* (4ª ed.) Hoboken, Nova Jersey: John Wiley & Sons, Inc. ISBN 978-0-4712-5031-9.

### Outros artigos 
* Siluriformes
* Aríidos
* *Amphiarius*
Der Erlkönig

***Der Erlkönig*** (en galego, *Rei dos Elfos* ou *Elfo-Rei*) é unha balada escrita por Johann Wolfgang von Goethe o ano 1782. Considérase un dos seus traballos máis coñecidos e musicárono compositores como Franz Schubert, Carl Loewe e Ludwig van Beethoven (que non chegou a rematala pois faleceu).

## Orixe 
O material da balada vén do dinamarqués, onde o Erlkönig é chamado de *Ellenkonge* (forma próxima a *Elvenkonge*, ou, Rei dos Elfos). Parte do poema foi traducida erroneamente por Johann Gottfried von Herder, que traduciu a palabra *Eller* como "Erle" (Álamo). Entón, o nome da balada sería, en galego, *Rei dos Elfos* (preservando o sentido orixinal) ou *Rei dos Álamos* (traducindo a palabra *Erle* literalmente).
miniaturadaimagem|Memorial ao Erlkönig en Jena
A inspiración para a balada vén do período en que Goethe estivera na cidade de Jena, onde recibiu a noticia dun construtor da vila de Kunitz que galopaba con seu meniño enfermo na procura dun médico da universidade. En lembranza a iso, creouse, aínda no século XIX, un memorial a Erlkönig exactamente no camiño entre a vila de Kunitz (actualmente un barrio) e Jena.miniaturadaimagem|Ilustración do Erlkönig por Albert Sterner.|centro
## Contextualización 
Mentres as baladas do movemento Sturm und Drang (*Tempestade e Ímpeto*) abordan, maioritariamente, temas como o amor, Goethe desenvolveu, por primeira vez, unha balada que trae un tema máxico e da natureza. Ademais, a diferenza do século XVIII, a natureza non é abordada polo seu aspecto estético ou relixioso, mais si polo seu lado descoñecido, esconxurador, fantástico e mortal. É a primeira vez que se fala sobre o descoñecido e os sentimentos máis profundos da alma, e, en oposición ó tempo da Ilustración, mentres o meniño inocente consegue percibir as forzas máxicas da natureza e desespérase, o pai, que é a figura esclarecida, non as percibe. Esa temática foi posteriormente desenvolvida no Romanticismo por autores como Novalis.

## Resumo 
Nunha noite con bastante vento, un pai galopa con seu fillo nos brazos por unha foresta escura. O meniño afirma recoñecer a forma do Erlkönig pola foresta e asústase. O pai calma o meniño afirmando que iso é soamente a mera. Entre tanto, a figura non deixa o neno en paz e tenta convencelo para atraelo ao seu reino, ofrecendo vestidos dourados e a compañía de súas fillas, pero o meniño fica cada vez máis inquedo e o pai tenta encontrar unha explicación lóxica para as cousas que o fillo está vendo, tales como: o vento soprando polas follas ou os pastos brillando. A figura do Erlkönig tamén fica cada vez máis ameazadora e o fillo está cada vez máis asustado. Cando o Erlkönig finalmente ataca o fillo con violencia, o pai desespérase e galopa o máis rápido posible para chegar á corte. Pero xa era moi tarde, pois nos seus brazos o meniño xa estaba morto.

## Texto 
## Notas
As Chairas, Ferreiravella, Riotorto

**As Chairas** é un lugar da parroquia de Ferreiravella, no concello lugués de Riotorto, na comarca de Meira.

En 2024 tiña, segundo o Instituto Galego de Estatística, 9 habitantes (4 homes e 5 mulleres), xunto co veciño lugar da Granxa.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Ferreiravella 
### Parroquias de Riotorto 
## Notas
Concello de Bengtsfors

**Bengtsfors** é un municipio sueco (*kommun*) do condado de Västra Götaland, e antes do antigo condado de Älvsborg. A súa capital é a localidade de Bengtsfors.

A área que forma o concello é moi montañosa cunha paisaxe quebrada. O 13 por cento da superficie está formada por lagos, principalmente por lagos longos de val de fractura, e o 80% está cuberta por bosques de coníferas con zonas de bidueiros. 

O municipio tivo unha etapa preindustrial temperá coa manipulación do ferro, que foi substituída por serradoiros a mediados do século XIX e posteriormente tamén por fábricas de pasta de papel e fábricas de papel. Ademais, o municipio conta cunha industria turística en crecemento.

Salvo algúns anos, a poboación do municipio foi diminuíndo desde que se constituíu en 1971. En decembro de 2024 vivían no municipio 9 076 persoas.

## Xeografía 
O concello está situado no norte do *landskap* de Dalsland e limita ao norte co municipio de Årjäng e ao nordés co de Säffle, ámbolos dous no condado de Värmland, ao leste co concello de Åmål, ao sueste co de Mellerud, ao suroeste co de Färgelanda, e ao oeste co de Dals-Ed, todos eles pertencentes ao antigo condado de Älvsborg.

## Notas
Concello de Arvidsjaur

**Arvidsjaur** (saami: *Árviesjávrrie*) é un municipio sueco (*kommun*) no condado de Norrbotten, no *landskap* de Lappland. A súa capital é Arvidsjaur.

A paisaxe está formada por terreo montañoso ondulado (*bergkullsterräng*) quebrado, o 70% do cal está cuberto de bosque. A economía sofreu grandes cambios e a principios da década de 2020 estaba dominada pola silvicultura e a industria da madeira, así como a produción de servizos públicos e privados.

Dende os anos 80 a tendencia de poboación é negativa. En decembro de 2024 vivían no municipio 6 089 persoas. A política do concello está dominada dende sempre polos socialdemócratas, aínda que perdeu a maioría absoluta en 2010. Dende entón o partido gobernou en coalición co Vänsterpartiet.

## Xeografía 
O municipio de Arvidsjaurs xunto á vía férrea Inlandsbanan, no medio do *landskap* de Lappland, a uns 110 quilómetros ao sur do círculo polar ártico. O concello limita cos municipios de Arjeplog, Jokkmokk, Älvsbyn, Piteå, Skellefteå, Norsjö, Malå e Sorsele.

### Topografía e hidrografía 
O terreo montañoso quebrado formado por montañas individuais o grupos de montañas conforman a paisaxe do municipio. Todos os picos acadan entre os 500 e os 650 metros sobre o nivel do mar. O terreo ten unha orientación noroeste-sueste. Granito e arvidsjaur pórfiro forman a rocha base. Na zona hai lagos longos e estreitos, así como bosques e marismas. En total, o 70% da zona está cuberta de bosque de crecemento lento. Este lento crecieento pode atribuírse á escasa morena e ao clima frío. Varios ríos atravesan o municipio, entre eles o río Pite (un dos ríos nacionais suecos), o río Byske e o río Skellefte. Os vales dos ríos carecen de asentamentos, pero en cambio as alturas si os atraeron no sur. Alí, o risco de xeadas é menor e a terra é máis apta para o cultivo.

### Conservación natural 
No ano 2022 había 60 reservas naturais no municipio. Ademais existen ecoparques, áreas claves de biodiversidade, zona da Rede Natura 2000 e outros tipos de áreas con protección para a flora e a fauna.

Varias das reservas naturais son áreas montañosas, como Lillträskberget, Mattisberget e Myrberget. Outras zonas, como Björkselberget, inclúen bosque primario. Nesta reserva natural hai por exemplo piñeiros que teñen ao redor de 600 anos de idade.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do municipio
A Muxueira, A Muxueira, Riotorto

**A Muxueira** é un lugar da parroquia da Muxueira, no concello lugués de Riotorto, na comarca de Meira.

No ano 2024 tiña, segundo o Instituto Galego de Estatística, 42 habitantes (22 homes e 20 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Muxueira 
### Parroquias de Riotorto 
## Notas
Bradyrhizobium japonicum

***Bradyrhizobium japonicum*** é unha especie de bacteria fixadora do nitróxeno microsimbiótica que forma nódulos radiculares en legumes. A especie é un bacilo gramnegativo que pertence o grupo dos rizobios. Dentro dese grupo de organismos clasifícase no grupo de homoloxía II (dos tres que se estableceron por secuenciación do ADN).

## Usos 
### Agricultura 
*B. japonicum* engádese a sementes de legumes para mellorar o rendemento das colleitas de legumes, particularmente en áreas do mundo nas que a bacteria non é nativa. A miúdo o inoculado adhírese ás sementes antes de plantalas usando unha solución de azucre.

### Investigación 
Unha cepa de *B. japonicum*, a USDA110, leva sendo utilizada como organismo modelo desde 1957. É amplamente utilizado en estudos de xenética molecular, fisioloxía vexetal e ecoloxía vexetal debido á súa actividade de fixación do nitróxeno relativamente superior na planta da soia (comparado con outras especies de rizobios). Secuenciouse o seu xenoma completo en 2002, o que revelou que a especie tiña un só cromosoma circular con 9.105.828 pares de bases.

## Metabolismo 
*B. japonicum* pode degradar as catequinas coa formación do ácido carboxílico floroglucinol, que segidamente é descarboxilado a floroglucinol, que é deshidroxilado a resorcinol e hidroxiquinol.

*B. japonicum* posúe o xene *nosRZDFYLX*, que axuda na desnitrificación e ten dúas subunidades catalíticas, Cu-a e Cu-z (con varios residuos de histidina). Controla unha fervenza de expresión que pode percibir os gradientes de oxíxeno, denominada 'FixJ-FixK2-FixK1.' FixJ regula positivamente a FixK2, que activa os xenes de respiración de nitróxeno, así como a FixK1. Os mutantes de FixK1 son incapces de respirar o nitróxeno debido a unha subunidade catalítica de cobre defectuosa (Cu-z) en *nosRZDFYLX*.

## Transformación xenética 
A transformación xenética natural en bacterias é un proceso parasexual que implica a tansferencia de ADN dunha célula a outra a través do medio que as separa, e a integación da secuencia doante no xenoma do recipiente por recombinación homóloga. As células *B. japonicum* poden sufrir transformación. Fanse competentes para a captación do ADN durante a fase logarítmica tardía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bradyrhizobium en www.bacterio.cict.fr
*Cepa tipo de *Bradyrhizobium japonicum* en Bac*Dive* -  the Bacterial Diversity Metadatabase
Cunchiña

**Cunchiña** é unha mascota galega empregada para promover o camiño de Santiago e o Ano Xacobeo. Foi creada en 2021 cando substituíu a anterior mascota, Xubi.

## Características
Foi deseñada polo estudio coruñés Bululú Creativos. Ten forma de emoticona e representa o símbolo xacobeo por antonomasia: a vieira. O nome de **Cunchiña** era inicialmente só interno mais acabou sendo o definitivo.

Está dispoñíbel como unha serie de *stickers* para o WhatsApp ou iMessage e como gifs no correspondente catálogo do Instagram e Facebook.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Stickers no Camiño. *Camiño de Santiago en Galicia*.
Peter James Palmer Whitehead

**Peter James Palmer Whitehead**, nado o 24 de xuño de 1930, e finado en 1992, foi un científico e artista  inglés que destacou no campo da ictioloxía.

## Traxectoria 
Whitehead naceu o 24 de xuño de 1930. 

Era fillo de Sir Philip Henry Rathbone Whitehead, 4º Baronet, e de Gertrude Palmer.   

## Algunhas publicacións 
*''Drawings of fishes from Captain Cook's Voyages* (1969).
**A Dutch 17th-Century Portrait of Brazil'' (1989).

## Notas
Notarius

[miniatura|260px|Cabeza de *[Notarius lentiginosus*]]

***Notarius*** é un xénero de peixes actinopterixios da orde dos siluriformes, familia dos aríidos e subfamilia dos ariinos.

Son peixes de auga doce e mariños, distribuídos por ríos e costas do Atlántico e o Pacífico en América do Sur e Centroamérica. 

## Taxonomía 
### Descrición 
O xénero foi descrito en 1863 polo ictiólogo estadounidense  Theodore Nicholas Gill.

### Sinónimo 
Ademais de polo nome actualmente válido, o xénero coñeceuse tamén polo sinónimo:
* *Sciadeops* Fowler, 1944

### Especies 
Recoñécense no xénero as seguintes 12 especies, que se encontran n.
**Notarius armbrusteri* Betancur-R. & Acero P., 2006
**Notarius biffi* Betancur-R. & Acero P., 2004
**Notarius bonillai* (Miles, 1945)
**Notarius cookei* (Acero P. & Betancur-R., 2002)
**Notarius grandicassis* (Valenciennes, 1840)
**Notarius insculptus* (Jordan & Gilbert, 1883)
**Notarius kessleri* (Steindachner, 1876)
**Notarius lentiginosus* (Eigenmann & Eigenmann, 1888)
**Notarius neogranatensis* (Acero P. & Betancur-R., 2002)
**Notarius osculus* (Jordan & Gilbert, 1883)
**Notarius planiceps* (Steindachner, 1876)
**Notarius troschelii* (Gill, 1863)
 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Froese, Rainer & Pauly, Daniel, eds. (2011): *Amphiarius phrygiatus*  en FishBase. Versión de decembro de 2011.
* Nelson, J. S. (2006): *Fishes of the World* (4ª ed.) Hoboken, Nova Jersey: John Wiley & Sons, Inc. ISBN 978-0-4712-5031-9.

### Outros artigos 
* Siluriformes
* Aríidos
Reading, Inglaterra

**Reading** (/ˈrɛdɪŋ/) é unha cidade no condado de Berkshire, en Inglaterra, Reino Unido.

Situada na confluencia dos ríos Támesis e Kennet, a cidade está a medio camiño entre Londres e Oxford, ao bordo da autoestrada M4. 

Reading é probabelmente o centro de negocios máis importante do sueste de Inglaterra, á parte do Gran Londres. A maioría das compañías importantes de Gran Bretaña teñen a súa sede na cidade, que tamén alberga numerosas multinacionais. O ECMWF (Centro Europeo de Predición Meteorolóxica a Prazo Medio) ten a súa sede alí. É ademais unha cidade universitaria cunha importante comunidade estudantil.

## Xeografía 
O centro da cidade está situado cerca da confluencias do Támesis e o Kennet, o que reflicte a historia da cidade como porto fluvial. Antes da confluencia, o Kennet esténdese por unha estreita abertura para formar a planicie fluvial do Támesis.

Reading está a 64 km ao oeste do centro de Londres e a 40 km ao sueste de Oxford.
Río Kennet

O hidrónimo **río Kennet** pode referirse a:

* **Río Kennet**, río de Inglaterra tributario do Támese;
* **Río Kennet**, río de Inglaterra que discorre por Suffolk e Cambridgeshire.
Río Kennet, río Támese

O **río Kennet** é un curso fluvial de Inglaterra, afluente do río Támese, que discorre polo Wiltshire e o Berkshire. Ten unha lonxitude de 72 km, a unha conca de 1164 km².

## Percorrido
Nace en Swallowhead Spring, en Silbury Hill, e flúe cara ao sur antes de bifurcarse cara ao leste. Atravesa Marlborough (onde recibe as augas do Og), Hungerford (onde se une so Dun) e Newbury, antes de confluír co río Támesis en Reading.

Forma parte da rede de conexión fluvial Londres-Bristol a través do Támese.
Concello de Upplands Väsby

**Upplands Väsby** (antes de 2002 o seu nome oficial era **Upplands-Väsby**) é un municipio sueco (*kommun*) do condado de Estocolmo. A súa capital é Upplands Väsby. En decembro de 2024 o concello tiña unha poboación de 50 323 habitantes.

A paisaxe do concello é suavemente ondulada con chairas de arxila, lagos e paisaxes culturais. Dende o peche da fábrica de AB Optimus en 1983 o sector servizos domina a actividade económica local.

## Xeografía 
O concello está situado na parte sur do *landskap* de Uppland na ribeira oriental do lago Mälaren. No sur o municipio limita co concello de Sollentuna, no oeste cos de Järfälla e Upplands-Bro, no norte co de Sigtuna, e no leste cos de Vallentuna e Täby, todos eles no condado de Estocolmo.

## Notas
Abingdon-on-Thames

**Abingdon-on-Thames** é unha cidade e parroquia civil do condado de Oxfordshire de Inglaterra, Reino Unido, comunmente coñecida como **Abingdon**.

## Xeografía 
O municipio ocupa unha extensión de 9,09 km².

Segundo o censo de 2011 contaba cunha poboación  de 33 130 habitantes, polo que a súa densidade de poboación, nese ano, era de 3 645 hab./km².

Abingdon está 8,9 km ao sur de Oxford e a 8 km ao norte de Didcot, no val do Támesis, na marxe dereita deste río, na súa confluencia co pequeno río Ock.

### Comunicacións 
Abingdon ten un aeroporto (Estación RAF de Abingdon, código IATA: ABB).

A cidade está situada na A145, entre Witney e Dorchester. Limita coa estrada nacional A34, estrada que une as autoestradas M4 e M40. As estradas B4017 e A4183 tamén pasan pola cidade.
 
## Historia 
Abingdon forma parte do condado de Oxfordshire desde 1974: antes formaba parte do de Berkshire. 

Antes de 1867, Abingdon era a principal cidade do condado de Berkshire. Desenvolveuse arredor dunha abadía fundada no século VII. Foi unha cidade importante durante moito tempo, pero quedou algo marxinada no século XIX, en particular a favor de Reading, mellor comnicada polo ferrocarril. 

A cidade agora benefíciase do dinamismo da rexión de Oxford e alberga varias empresas de novas tecnoloxías.

## Cidades irmandadas 
Abingdon está irmandada con:
* Argentan
* Colmar
* Lucques
* Schongau

## Notas
Reading

O topónimo **Reading** pode referirse a:
* **Reading**, cidade de Inglaterra;
* **Reading**, cidade estadounidense no estado de Kansas;
* **Reading**, vila estadounidense no estado de Massachusetts;
* **Reading**, localidade estadounidense no estado de Míchigan;
* **Reading**, localidade estadounidense no estado de Nova York;
* **Reading**, localidade estadounidense no estado de Ohio;
* **Reading**, localidade estadounidense no estado de Pensilvania;
* **Reading**, localidade estadounidense no estado de Vermont;
* **Reading Football Club**, equipo de fútbol da cidade inglesa de Reading.
Concello de Bjurholm

**Bjurholm** é un municipio sueco (*kommun*) do condado de Västerbotten. A súa capital é a localidade de Bjurholm.

O terreo quebrado consiste nunha vasta paisaxe forestal atravesado polo río Öreälven. A silvicultura e a agricultura son a columna vertebral da economía do concello, isto a pesar da racionalización da primeira e do feito de que máis de dous terzos das empresas agrícolas pecharon dende a década dos 50.

Dende a fundación do municipio en 1983 a tendencia de poboación ten sido fortemente negativa. En decembro do ano 2024 vivían no concello 2 359 persoas.

## Notas
Concello de Kiruna

**Kiruna** é un municipio sueco (*kommun*) do condado de Norrbotten. A súa capital é a cidade de Kiruna. É o concello máis setentrional e o de maior superficie de Suecia.

O leste do municipio está formado po unha paisaxe boscosa, mentres que a parte occidental consiste nunha zona de alta montaña. Ao redor da capital hai rocas con minerais que son a base da economía local pero tamén a causa da transformación urbana da cidade.

Dende a fundación do municipio en 1971 a tendencia de poboación sempre foi negativa, coa excepción da primeira metade dos anos 70 e posteriormente anos soltos. Os socialdemócratas dominaron a vida política do concello ata as eleccións de 2018 e tamén foron parte da meirande parte das coalicións de goberno durante a década de 2000. No mandato de 2018 a 2022 o concello está gobernado por unha coalición integrada polos partidos Centerpartiet, Sjukvårdspartiet, Moderaterna e Kristdemokraterna.

## Xeografía 
O concello está situado no norte da provincia histórica de Laponia e limita ao leste co municipio de Pajala e ao sur co de Gällivare, os dous no condado de Norrbotten. Ao oeste Kiruna limita cos concellos noruegueses de Narvik, no *fylke* de Nordland, e cos de Bardu, Målselv e Storfjord no *fylke* de Troms. Ao norte Kiruna foi fronteira co municipio finés de Enontekiö, na rexión de Laponia.

## Historia 
Os restos arqueolóxicos mostran que as primeiras persoas chegaron á zona hai uns 6 000 anos, cando se retirou a capa de xeo da última glaciación.

No ano 1642 atopouse magnetita en Masugnsbyn, onde se abriu a primeira mina de ferro en 1647, e a onde chegaron os primeiros poboadores que non eran saami.

A cidade de Kiruna fundouse no ano 1900, sendo aprobados oficialmente os planos deseñados por Per Olof Hallman  o 27 de abril dese ano.

No ano 1902 completouse a liña ferroviaria de Malmbanan entre Kiruna e Narvik, o que facilitou enormemente a exportación  de mineral. A liña Malmbanan foi inaugurada oficialmente polo rei Óscar II o 14 de xullo de 1903. A liña electrificouse en 1915.

A poboación medrou durante o século XX ata que o concello acadou o seu máximo de habitantes nos anos 70, ao superar os 31 000. Tras dúas décadas dun acusado descenso, cara o ano 2005 a poboación estabilizouse e no ano 2024 o municipio tiña 22 426 habitantes.

## Notas
Concello de Säffle

**Säffle** é un municipio sueco (*kommun*) do condado de Värmland. O concello atópase na ribeira do lago Vänern e limita ao suroeste co municipio de Åmål, ao oeste co de Årjäng, ao norte con Arvika e ao nordés co concello de Grums. A súa capital é a cidade de Säffle.

## Notas
Río Kennet, Suffolk

O **río Kennett** é un río que discorre polos condados de Suffolk e Cambridgeshire, no leste de Inglaterra.

Nace nos outeiros ao oeste de Cowlinge Hall, no oeste de Suffolk, a unha altitude duns 108 m sobre o nivel do mar. Flúe cara ao nordeste até a aldea de Cowlinge antes de virar cara ao oeste, cruzando a fronteira do condado de Cambridgeshire, na parroquia de Kirtling. Despois de pasar só un par de quilómetros por Cambridgeshire, cruza de novo a Suffolk, onde flúe cara ao norte, a través de Dalham e Moulton. En Kentford forma a fronteira entre Suffolk e Cambridgeshire, ao redor dunha milla, volvendo a pasar a Cambridgeshire ao norte da aldea de Kennett. Cando chega a Freckenham, despois de percorrer	28 km desde o seu necemento, desemboca no río Lee Brook, un afluente, á súa vez, do Lark, a unha altitude duns 10 m sobre o nivel co mar. 

Este río xeralmente seca no verán.
Notarius grandicassis

***Notarius grandicassis*** é unha especie  de peixe actinopterixio da orde dos siluriformes, familia dos aríidos e subfamilia dos ariinos, unha das incluídas no xénero *Notarius*.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1840 polo zoólogo francés, especializado en ictioloxía, Achille Valenciennes, baixo o nome de *Arius grandicassis*.

### Sinónimos 
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:
**Arius grandicassis* Valenciennes, 1840 (protónimo)
**Arius parmocassis* Valenciennes, 1840
**Arius stricticassis* Valenciennes, 1840
**Arius vandeli* Puyo, 1936
**Notarius parmocassis* (Valenciennes, 1840)
**Notarius stricticassis* (Valenciennes, 1840)

## Notas
Estraxiz, Estraxiz, Samos

**Estraxiz** é un lugar da parroquia de Estraxiz no concello lugués de Samos, na comarca de Sarria. Segundo o IGE, en 2022 tiña 34 habitantes (16 homes e 18 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Estraxiz 
### Parroquias de Samos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Samos
A Airexa, Formigueiros, Samos

**A Airexa** é un lugar da parroquia de Formigueiros no concello lugués de Samos na comarca de Sarria.

## Toponimia 
A orixe do topónimo é o latín , o lugar da igrexa.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Formigueiros 
### Parroquias de Samos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Samos
Concello de Vallentuna

**Vallentuna** é un municipio sueco (*kommun*) do condado de Estocolmo. A súa capital é Vallentuna, o que converte ao concello nun dos 52 que non teñen unha antiga área urbana administrativa (cidade, *köping*, *municipalköping* ou *municipalsamhälle*) como capital.

A zona está formada por unha paisaxe de val de fractura rica en lagos. Nas partes máis altas esta paisaxe está cuberta de bosque, mentres que os vales están formados por solos arxilosos cultivados.

A proximidade á cidade de Estocolmo caracteriza a economía local. A principios da década de 2020 as industrias de servizos e comercio dominaban a actividade do concello.

Dende a formación do concello en 1971 a súa poboación aumentou considerablemente. En decembro de 2024 vivían en Vallentuna 35 119 persoas.

## Administración histórica 
A área do municipio correspóndese ás parroquias de Angarn, Frösunda, Kårsta, Markim, Orkesta, Vada, Vallentuna e Össeby-Garn. Coa reforma municipal de 1862 a partir desas parroquias formáronse os municipios rurais co mesmo nome.

Coa reforma municipal de 1952 os municipios fusionáronse nos municipio rurais de Vallentuna e Össeby.

O concello de Vallentuna fundouse coa reforma de 1971 a partir dos concellos rurais de Vallentuna e Össeby.

Dende a súa fundación ata o ano 1977 o concello pertenceu ao partido xudicial do oeste do condado de Estocolmo, dende 1977 ata o ano 2007 pertenceu ao partido xudicial de Södra Roslag, e dende entón ao de Attunda.

## Xeografía 
O concello está situado na parte sur do *landskap* de Uppland e limita ao norte e ao nordés co municipio de Norrtälje, ao sueste co de Österåker, ao sur co de Täby, ao suroeste co de Upplands Väsby e ao noroeste co concello de Sigtuna, todos no condado de Estocolmo.

## Notas
Sundbyberg

**Sundbyberg** é un municipio sueco (*kommun*) do condado de Estocolmo. A administración municipal atópase no distrito de Hallonbergen, a onde se trasladou a casa do concello en outubro de 2013 dende a praza de Sundbyberg. As áreas densamente poboadas do concello están integradas na área urbana de Estocolmo. Sundbyberg é o concello con menor superficie de toda Suecia, e á súa vez é o de maior crecemento de poboación.

O municipio está no sur do *landskap* de Uppland e está formado principalmente por áreas que no pasado eran parte das parroquias de Bromma e Spånga, no *härad* de Sollentuna. Limita ao sur, oeste e norte co municipio de Estocolmo, ao norte tamén co de Sollentuna e ao leste co de Solna, todos no condado de Estocolmo.

## Historia 
A mediados do século XIX Sundbyberg era un pobo agrícola no rural formado por unhas poucas propiedades. Estas pertencían a Anders Petter Löfström (1831-1909), que mercou o terreo en 1863. Löfström vivía na granxa Sundbyberg e é considerado o fundador da localidade.

Cara a década de 1870 a industria aumentara en Estocolmo e moitos habitantes do rural sueco mudáranse á capital en busca de traballo. Debido a este feito existía unha gran necesidade de vivendas e Löfström decatouse de que os terreos agrícolas de Sundbyberg poderían ter un novo uso. En 1876 vendeu os seus primeiros terreos para a liña de ferrocarril Estocolmo-Västerås-Bergslagen.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Páxina oficial do municipio

### Ligazóns externas
Inosín trifosfato

{{chembox
| Name =
| ImageFile = Inosine triphosphate Haworth.svg
| ImageSize = 200
| ImageAlt = Estrutura molecular 2D da inosín trifosfato
| IUPACName = *O*1-{[(2*R*,3*S*,4*R*,5*R*)-3,4-Dihidroxi-5-(6-oxo-1,6-dihidro-9*H*-purin-9-il)oxolan-2-il]metil} tetrahidróxeno trifosfato
| OtherNames = iniosín trifosfato ; inosín 5'-trifosfato ; trifosfato de inosina
| Section1 = 
| Section2 = 
| Section3 = 
}}

O **inosín trifosfato** (**ITP**) é un nucleósido trifosfato e un intermediario na vía do metabolismo das purinas, que intervén na síntese de ATP e GTP. Consta dun nucleósido inosina (base hipoxantina + azucre ribosa) con tres grupos fosfato esterificados no residuo de azucre en posición 5'.

O ITP orixínase pola desaminación do ATP, que modifica a base nitroxenada adenina. A incorporación de ITP no ADN pode causar danos no ADN, mutaxénese e outros efectos nocivos. O ITP é procesado polo encima inosín trifosfato pirofosfatase (ITPA), que o converte no nucleótido inosín monofosfato (IMP), para evitar a súa incorporación ao ADN.

## Notas
Martin Hägglund

**Martin Hägglund**, nado o 23 de novembro de 1976 en Sollentuna (Estocolmo), é un filósofo sueco e estudoso da literatura modernista. É profesor de Literatura Comparada e Humanidades na Universidade Yale. É tamén membro da Harvard Society of Fellows, na que foi socio Junior de 2009 a 2012. É o autor de *Kronofobi: Essäer om tid och ändlighet* (2002), *Radical Atheism: Derrida and the Time of Life* (2008), *Dying for Time: Proust, Woolf, Nabokov* (2012) e *This Life: Secular Faith and Spiritual Freedom* (2019). 

## Obras 
### *Radical Atheism* (2008) 
*Radical Atheism* é unha intervención centrada esenciamente na deconstrución. Detalla a xeito de novela unha recensión do pensamento de Jacques Derrida sobre o tempo e o espazo, a vida e a morte, o ben e o mal, o propio e o alleo. De acordo con Hägglund, todos os nosos compromisos implican un investimento e uns coidados para unha vida finita. Mediante a deconstrución da noción do tempo, Hägglund mostra de que xeito reconsidera Derrida a constitución de identidade, a ética, a relixión e a emancipación política de acordo co feito do tempo ser finito.

### *Dying for Time* (2012) 
*Dying fot Time* ofrece novos puntos de vista da cuestión da temporalidade na obra de Marcel Proust, Virginia Woolf e Vladimir Nabokov. Por medio dunha relación entre Sigmund Freud e Jacques Lacan, Hägglund desenvolve amais unha teoría propia da relación entre o tempo e o desexo ("chronolibido"), en que trata temas coma o dó e a melancolía, o pracer e a dor, ou o apego e a perda.

### *This Life* (2019) 
Nesta obra, Hägglund realiza unha crítica do ideal relixioso da eternidade e reconcibe a fe, no aspecto secular, como a forma fundamental de compromiso práctico. Mediante novas interpretacións do pensamento de G.W.F. Hegel, Karl Marx e Martin Luther King, Hägglund desenvolve as participacións sociais e políticas da súa análise da nosa existencia temporal, e argumenta que o traballo concibido dende a perspectiva do capitalismo aliena a nosa vida finita. 

A través da reivindicación de reconsiderarmos os nosos valores, Hägglund presenta unha visión de socialismo democrático como modo de vida post-capitalista. Dese xeito poderiamos posuír o noso tempo de xeito real e recoñecer a nosa liberdade compartida.

## Recoñecementos 
* 2014: Schückska priset, outorgado pola Academia Sueca
* 2018: Bolsa de estudos Guggenheim
* 2020: Ingemar Hedenius-priset
* 2020: René Wellek en 2020.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web de Martin Hägglund
Ilmari Federn

**Ilmari Federn** foi unha occidentalista, autor do "Vocabulario occidental-inglés" (1937) e do "Occidental-Dansk Ordbog" (1937). Fillo do autor austríaco Karl Federn (1868 - 1943), Ilmari traduciu moitas das súas obras ao occidental, entre elas *Li pont* e *Li verd parapluvie*. Chamado "a man dereita de de Wahl", fixo a revisión final do "Dictionarium English-Occidental" dos señores Pope e Kemp.

## Notas
Lei Fundamental da República Federal de Alemaña

A **Lei Fundamental da República Federal de Alemaña** )  é a Constitución de Alemaña.

## Historia 
[ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Constitui%C3%A7%C3%A3o_da_Alemanha.jpeg/253px-Constitui%C3%A7%C3%A3o_da_Alemanha.jpeg|miniatura|338x338px| Edición en portugués impresa no [Brasil en 1961.|esquerda]]
Foi aprobada formalmente o 8 de maio de 1949 e, coa sinatura dos Aliados, entrou en vigor o 23 de maio de 1949 como a constitución *de facto* da Alemaña Occidental.

A palabra alemá *Grundgesetz* pódese traducir como *Lei básica ou Lei* *Fundamental*. Non se utilizou o termo *Verfassung* (constitución), xa que os creadores viron o *Grundgesetz* como un documento provisional, que sería substituído pola constitución da Alemaña reunificada. Isto non foi posible no contexto da Guerra fría, a falta de entendemento entre os aliados despois da conferencia de Ialta e as proclamacións da a proclamación República Federal de Alemaña o 7 de outubro de 1949 e da República Democrática Alemá cinco semanas despois.

### Reunificación 
Corenta anos despois, en 1990, uns meses despois da simbólica caída do muro de Berlín, Alemaña foi reunificada cando os estados da RDA se fusionaron coa RFA. A Lei Fundamental mantívose como base realizándose algúns cambios, a maioría deles pertinentes á reunificación, e no preámbulo. Outras modificacións importantes realizáronse en 1994, 2002 e 2006.

## Notas 

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* GG - nichtamtliches Inhaltsverzeichnis (índice non oficial da Lei Fundamental en gesetze-im-internet.de)
Auli

O **auli** (tamén coñecido como **proto-Occidental**; nome derivado de *Auxiliari Lingue International*) é o termo utilizado para os estadios do proxecto de idioma de Edgar de Wahl, antes da súa publicación en 1922.

Non tiña unha gramática nin un vocabulario fixos​.

En 1909, de Wahl publicou un proxecto provisional e a revista *Discussiones*, da Academia pro Interlingua, nun artigo titulado *Abstracti Verbal Substantives*​.

## Exemplo 
Carta de Edgar de Wahl ao Baron de Orczy escrita en auli:

## Referencias 
## Bibliografía 
* Creux, A & Eric Berger (1933) *Orígines de Occidental*, Editiones del Sviss Association por Occidental (Ligation).
Concello de Haparanda

**Haparanda** é un municipio sueco (*kommun*) do condado de Norrbotten. O concello está no *landskap* de Norrbotten e a súa capital é Haparanda. No ano 2024 o concello tiña unha poboación de 9 151 habitantes.

O sector servizos domina a economía local que tradicionalmente dependeu fortemente do comercio fronteirizo con Finlandia.

Dende a fundación do municipio no ano 1971 e ata 1995 a súa poboación medrou, e dende entón o número de habitantes diminúe. Tras as eleccións de 2018 os socialdemócratas tiveron que ceder o poder en favor dun goberno conservador.

## Historia administrativa 
A área do concello correspóndese coa das parroquias de Karl Gustav e Nedertorneå. Nesas dúas parroquias creáronse concellos rurais co mesmo nome coa reforma municipal de 1862. A zona tamén incluía a cidade de Haparanda, fundada en 1842, e que se converteu nun municipio urbano en 1863.

A reforma municipal de 1952 non tocou as divisións da zona, xa que non afectou aos condados de Västerbotten e Norrbotten.

En 1969 os concellos rurais de Nedertorneå e Karl Gustav pasaron a formar parte da cidade de Haparanda. O actual concello de Haparanda naceu coa reforma municipal de 1971 a través da transformación da cidade de Haparanda.

## Xeografía 
O municipio de Haparanda atópase na fronteira con Finlandia e o núcleo urbano de Haparanda está na desembocadura do río Torne no golfo de Botnia. Ao norte Haparanda limita co concello de Övertorneå e ao oeste co de Kalix, ámbolos dous suecos, mentres que ao leste limita co concello finés de Tornio.

### Topografía e hidrografía 
Por regra xeral, o os lagos e cursos de auga do concello teñen unha dirección que vai do noroeste cara o sueste, o que pode atribuírse a fisuras do leito rochoso. Nas partes orientais do municipio o substrato está formada por rochas ígneas básicas, que proporcionan un solo nutritivo. Ao redor das zonas costeiras e das illas do arquipélago, a área quedou inundada polas ondas relacionadas co levantamento do terreo, o que provocou formacións rochosas lavadas en frío, zonas con terrapléns de cantos rolados e antigas baías que se encheron de sedimentos.

O terreo ondulado deu lugar a comunidades vexetais con abundancia de especies, os chamados bloques de prados de praia (*blockstrandängar*). Nas illas de Sandskär e Seskar-Furö atópanse campos con dunas de area ben desenvolvidas. O río Torne é unha das zonas máis valiosas do municipio e é un dos catro últimos ríos sen explotar do país. A paisaxe vese afectada polo rápido fluxo de xeo asociado ao desxeo da primavera. O clima cálido do verán no val do río ofrece oportunidades para o cultivo, mentres que a zona está chea de especies do norte.

## Notas
Cantares da miña terra

***Cantares da miña terra*** é o primeiro álbum de estudio do músico galego de folk Xoán Rubia. Foi publicado en 1973 baixo o selo Philips.

## Lista de cancións 
### Cara A 
### Cara B 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Datos do álbum en discogs.com
Fosforribosil pirofosfato

O **fosforribosil pirofosfato** (**PRPP**) é unha pentosa fosfato e un intermediario bioquímico na formación de nucleótidos púricos a través da inosina-5-monofosfato. Por tanto, é un bloque de construción químico necesario para a formación do ADN e ARN. As vitaminas tiamina e cobalamina e os aminoácidos triptófano e histidina tamén conteñen fragmentos derivados do PRPP. Fórmase a partir de ribosa 5-fosfato (R5P) pola acción do encima ribosa-fosfato difosfoquinase:
:500px

Xoga un papel na transferencia de grupos fosfo-ribosa en varias reaccións, algunhas das cales son vías de salvamento de nucleótidos: 

Na xeración de purinas *de novo*, o encima amidofosforribosiltransferase actúa sobre o PRPP para crear fosforribosilamina. O mesmo ocorre na biosíntese do triptófano, no que o primeiro paso é a N-alquilación do ácido antranílico catali<ada polo encima antranilato fosforribosiltransferase.

## Aumento do PRPP 
O aumento dos niveis de PRPP caracterízanse pola sobreprodución e acumulación de ácido úrico o que conduce á hiperuricemia e hiperuricosuria. É unha das causas da gota.

O incremento dos niveis de PRPP tamén se observan na enfermidade de Lesch–Nyhan. Unha diminución dos niveis do encima hipoxantina guanina fosforribosil transferase (HGPRT) causa esta acumulación, xa que o PRPP é un substrato utilizado pola HGPRT durante o salvamento de purinas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Biosíntese de purinas
Nicolás Villageliú

**Nicolás Villageliú Mandía**, nado na Coruña en 1815 e finado na Habana o 8 de agosto de 1892, foi un avogado e notario galego.

## Traxectoria 
Marchou a Cuba. Fíxose avogado e traballou como escribán no bufete de Ramón Irola. Foi Escribán Real de Facenda durante moitos anos. Despois traballou como notario público na cidade da Habana. Foi o primeiro presidente do Centro Gallego de La Habana. Finou na Habana o 8 de agosto de 1892.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Nicolás Villageliú foi o primeiro presidente do Centro Galego da Habana, ca. 1879.
Berg

**Berg** (saami: *Bïerjen*) é un municipio sueco (*kommun*) do condado de Jämtland. Berg atópase nos *landskap* de Jämtland e Härjedalen e a súa capital é a localidade de Svenstavik. En decembro de 2024 o municipio tiña unha poboación de 7 108 habitantes.

O municipio de Berg é o que ten o menor grao de aglomeración urbana de toda Suecia. O grao de aglomeración é do 30%, en comparación coa media nacional de case o 85%. Dende o 1 de xaneiro de 2010 o concello está incluído na área administrativa para a lingua saami, que garante dereitos especiais aos habitantes que falan saami.

O concello conta cunha unha antiga área cultural, especialmente na zona ao redor de Hackås, onde varias granxas foron transmitidas de xeración en xeración, e tamén na zona da capela de Storsjö co campo de tumbas de Krankmårtenhögen, do 200 a.C. ao 200 d.C. As zonas forestais e de montaña conforman o resto do municipio. A actividade económica máis importante en termos de emprego é a das pequenas empresas do sector privado.

O concello, ao igual que a localidade de Berg e a parroquia de Berg, toma o seu nome da montaña Hoverberget que está nunha península ao norte da capital.

## Notas
Lourido Pequeno, Loureiro, Samos

**Lourido Pequeno** é un lugar da parroquia de Loureiro no concello lugués de Samos na comarca de Sarria. Segundo o IGE, en 2022 tiña 8 habitantes (4 homes e 4 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Loureiro 
### Parroquias de Samos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Samos
Concello de Sorsele

**Sorsele** (saami: *Suorsán tjeälddie*) é un municipio sueco (*kommun*) do condado de Västerbotten. Atópase no landskap de Lappland. O concello limita ao oeste co municipio de Rana en Noruega, e cos concellos suecos de Arjeplog ao norte, Arvidsjaur ao nordés, Malå e Lycksele ao leste e Storuman ao sur. Sorsele é o segundo municipio sueco con menos habitantes. A súa capital é Sorsele, que é o único núcleo urbano do concello onde en 2015 vivía o 46,7% dos seus habitantes. No ano 2022 a poboación do concello era de 2 455 habitantes.

O concello de Sorsele forma parte dende o 1 de xaneiro de 2010 dunha administración onde a cultura e a lingua saami teñen unha protección especial.

## Administración histórica 
A área do municipio correspóndese coa parroquia de Sorsele onde se fundou o concello rural do mesmo nome cando se aplicou a reforma municipal de 1862 en Lappland en 1874.

A localidade municipal de Sorsele estableceuse o 15 de novembro de 1935 e disolveuse a finais de 1955.

A reforma municipal de 1952 non afectou ás divisións da zona, que tampouco afectou aos condados de Västerbotten e Norrbotten.

O municipio de Sorsele naceu coa reforma municipal de 1971 a través da reorganización do municipio rural de Sorsele.

O concello pertence dende a súa formación ao partido xudicial de Lycksele.

## Xeografía 
O concello de Sorsele atópase no noroeste do condado de Västerbotten e limita ao oeste co municipio noruegués de Rana, e cos suecos de Arjeplog tamén ao norte, Arvidsjaur ao nordés, Malå e Lycksele ao leste e Storuman ao sur.

## Notas
O Vao, Pascais, Samos

**O Vao** é un lugar da parroquia de Pascais no concello lugués de Samos na comarca de Sarria. Sitúase a carón do río Sarria. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 8 habitantes (3 homes e 5 mulleres).

## Notas 

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Pascais 
### Parroquias de Samos
Concello de Övertorneå

**Övertorneå** (finés: *Ylitornion kunta*) é un municipio sueco (*kommun*) do condado de Norrbotten. A súa capital é Övertorneå. No ano 2022 o concello tiña unha poboación de 4 192 habitantes.

O río Torne, un dos ríos suecos máis grandes sen centrais hidroeléctricas, flúe a través do concello. A industria de servizos domina a economía local, aínda que os principais empregadores locais sons os gobernos musicipal e rexional.

Dende a fundación do municipio en 1971 a tendencia de poboación ten sido negativa. O concello tivo varios gobernos de coalición, porén o partido máis votado en todas as eleccións foi o sociademócrata.

## Notas
Teibilide, Teibilide, Samos

**Teibilide** é o único lugar da parroquia de Teibilide no concello lucense de Samos, na comarca de Sarria. Segundo o IGE, en 2023 tiña 40 habitantes (20 homes e 20 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Teibilide 
### Parroquias de Samos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Samos
Vilameá, Romelle, Samos

**Vilameá** é un lugar da parroquia de Romelle no concello lugués de Samos na comarca de Sarria. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 9 habitantes (3 homes e 6 mulleres).

## Toponimia 
A orixe do topónimo é o latín , que é a vila situada no medio.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Romelleo 
### Parroquias de Samos 
## Notas
Samos, Samos, Samos

**Samos** é unha vila da parroquia de Samos no concello lugués de Samos na comarca de Sarria. É a capital do concello ao que lle dá nome. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 155 habitantes (79 homes e 76 mulleres).

## Notas 

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Samos 
### Parroquias de Samos
O tiroliro

***O tiroliro*** é o primeiro álbum de estudio do grupo galego de folk Campana de Pau. Foi publicado en 1981 baixo o selo Ruada. Foi gravado nos estudios Audiofilm de Madrid, en febreiro de 1981. Encargouse da dirección artística Rodrigo Romaní.

O álbum editouse en LP e casete. Reeditouse en 1984.

## Lista de cancións 
### Cara A 
### Cara B 
## Membros 
* Gonzalo Ageitos: voz
* Maxi Álvarez: voz
* Manolo Iglesias: voz
* Luis Iglesias: voz
* Félix Louro: voz
* Pedro Alonso: voz
* Xosé Ramos: voz

### Colaboracións 
* Michael Canada: violín, mandolina, baixo eléctrico
* Paco: batería

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Datos do álbum en discogs.com
Campana de Pau

**Campana de Pau** foi un grupo musical galego de folk formado en Noia na década de 1980. Os seus temas estaban baseados na música popular de taberna.

## Traxectoria 
En 1981 publicaron o seu primeiro álbum *O tiroliro* e posteriormente *Bailaches, bailaches*, ambos discos baixo o selo galego Ruada.

## Discografía 
* *O tiroliro* (1981)
* *Bailaches, bailaches* (1981)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do grupo en gzmusica.com
O Mesón, San Mamede do Couto, Samos

**O Mesón** é un lugar da parroquia de San Mamede do Couto no concello lugués de Samos na comarca de Sarria. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller).

## Toponimia 
O topónimo "Mesón" pode facer referencia a un establecemento público onde se serve comida, ou tamén pode estar vinculado cun orónimo que fai referencia a unha zona chá e elevada, nunha relación figurada co termo *meso* semellante á existente entre *meseta* e *mesa*.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Mamede do Couto 
### Parroquias de Samos 
## Notas
Fosfoserina

A **fosfoserina** (abreviada como **SEP** ou **J**) é un éster do aminoácido serina e un ácido fosfórico. A fosfoserina é un compoñente de moitas proteínas como resultado da súa modificación postraducional. A fosforilación do grupo funcional alcohol da serina para producir fosfoserina é catalizada por varios tipos de quinases. Ningún codón do código xenético codifica de forma natural a fosfoserina, polo que non se introduce nas proteínas durante a súa tradución. Porén, utilizando tecnoloxías que fan uso dun código xenético expandido, a fosfoserina pode tamén incorporarse ás proteínas durante a tradución.

É un metabolito normal que se encontra en biofluídos humanos.

A fosfoserina ten tres sitios de coordinación potenciais (grupos carboxilo, amino e fosfato) A determinación do modo de coordinación entre ligandos fosforilados e ións metálicos que ocorre nun organismo é un primeiro paso para explicar a función da fosfoserina nos procesos bioinorgánicos.

## Notas
Vilar do Robledo, Santalla, Samos

**Vilar do Robledo** é un lugar da parroquia de Santalla no concello lucense de Samos, na comarca de Sarria. Segundo o IGE, en 2022 tiña 4 habitantes (1 home e 3 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santalla 
### Parroquias de Samos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Samos