Xavier Rodríguez Baixeras

**Francisco Xavier Rodríguez Baixeras**, nado en Tarragona en 1945, é un poeta, ensaísta e tradutor galego. É irmán do pintor Rafael Baixeras.

## Traxectoria 
Naceu en Tarragona, onde estaba destinado como militar o seu avó paterno, orixinario de Nois (Foz). O seu pai, galego, era secretario de administración local, exercía na Pobra do Caramiñal, a súa nai era catalá. Por tanto medra políglota en tres idiomas: catalán, castelán e galego. A familia marcha despois a Ribadeo. Alí fai os estudos primarios. En 1957 trasladáronse a Segovia ao ser nomeado o pai secretario da Deputación. En Segovia estuda o bacharelato. Pasa pola Universidade de Valladolid, e despois pola de Madrid, onde se licenciou en Filoloxía Románica.

En Madrid retomou o contacto con Galicia a través das clases que na delegación da UNESCO dirixía Ben-Cho-Shey. Tamén coñeceu a Reimundo Patiño, o último dos Brais Pinto en Madrid. En 1970 trasladouse novamente coa familia á Coruña, onde comezou a impartir clases no instituto Ramón Puga. Ao aprobar as oposicións obtivo praza en Palma, onde viviu tres anos. En 1977 trasladouse a Vigo onde entrou en contacto con escritores e xente da cultura, e comezou a escribir libros en galego e a súa actividade como tradutor. Amigo persoal de poetas e artistas da Movida viguesa dos 80, como Xosé María Álvarez Cáccamo, Fernán Vello ou Ramiro Fonte. Desde 2006, unha vez xubilado como profesor de lingua e literatura do instituto Castelao do Calvario de Vigo, pasou a residir en Salvador de Baía (Brasil) durante catro anos. Reside en Vigo alternando estadías en Nois (Foz) onde cultiva a poesía, ensaio e a tradución. Como tradutor traduciu ao galego a autores italianos, cataláns e de lingua portuguesa ao galego; tamén a autores galegos ao castelán e ao catalán. Participa activamente en recitais poéticos, presentacións, colaboracións literarias e congresos.

## Premios 
*Premio da Crítica española no 1988, por *Anos de viaxe*.
*Premio de poesía Miguel González Garcés no 1996, por *Visitantes*.
*Premio da Crítica de Galicia de Creación Literaria no 1996, por *Nadador*.
*Premio da Crítica Española na modalidade de poesía galega no 1997, por *Beira Norte*
*Premio Antón Losada Diéguez de creación literaria no 2001, por *Eclipse*.
*Premio de poesía Afundación VIII (antes Caixanova) 2009 , por *Deserto Diamantino*.
* Homenaxe *O Escritor na súa Terra* da Asociación de Escritores en Lingua Galega no 2007.
* Premio da *XXX edición de Poesía Cidade de Ourense* no 2013, por *A luz extinta*.
*Premio Ramón Cabanillas de Tradución, da Xunta de Galicia no 1992, por "O deserto dos tártaros"
*En 2020 gañou o XXVI Premio Nacional de Periodismo Gastronómico Álvaro Cunqueiro convocado polo Concello de Lalín no marco da Feira do Cocido polo *Dicionario da comida galega.*

## Obra en galego 
### Poesía 
* *Fentos no mar* (1981, Ediciós do Castro).
* *Lembranza do areal* (1985, Caixa Ourense).
* *Anos de viaxe (Poesía 1981-1987)* (1987, Xerais), que inclúe a súa obra anterior máis *Os celestes faiados* e *A gándara da noite* (da que hai edición bilingüe en 1991).
* *Sonetos do irmán* (1991).
* *Visitantes* (1991, Deputación da Coruña).
* *Nadador,* Premios da Crítica Galicia de creación literaria (1996, Espiral Maior).
* *Beira Norte* , Premio da Crítica Española na modalidade de poesía galega (1997, Sotelo Blanco. Edición anterior, máis pequena, de 1996, en Monograma).
* *As augas abandonadas. Las augas abandonadas* (1999, Ediciones Trea, Xixón). Antoloxía bilingüe galego-castelán.
* *Eclipse* (2001, Espiral Maior).
* *Francesca* (2003, Deputación de Pontevedra).
* *O pan da tarde* (2006, Galaxia). Edición bilingüe galego-castelá no 2008.
* *Deserto diamantino,* VIII Premio Caixa Nova 2009 (2010, PEN Clube de Galicia-Caixanova).
* *Luz extinta* (2015, Espiral Maior).
* *O bosque sem saída* (2020). Laiovento. 162 páxs.
* *Onde ferve a memoria* (2023, colección Dombate, Editorial Galaxia) 102 páxs. Ilustrado por Baldo Ramos.

### Ensaio 
* *Trece poetas cataláns* (1996, Espiral Maior).
* *Diario de comidas* (2004, Galaxia).
* *Bos tempos para a lírica. A xeración de 1980* (2009, Espiral Maior).
* *Brasil no centro* (2011, Galaxia).

### Dicionarios 
* *Dicionario da Comida Galega* (2018, Aira/Engaiolarte).&nbsp; &nbsp;
**O Dicionário Electrónico e-Estraviz*, de Estraviz e Xavier Baixeras&nbsp;(colaborador).

### Traducións ao galego 
* *O deserto dos tártaros* (Dino Buzzati, 1991, Xerais).
* *Flanagan de luxe* (Andreu Martín e Jaume Ribera, 1994, Xerais).
* *Alfagann é Flanagan* (Andreu Martín e Jaume Ribera, 1996, Xerais).
* *Os noivos* (Alessandro Manzoni, 1996, Galaxia).
* *O Gatopardo* (Giuseppe Tomasi di Lampedusa, 2005, Galaxia).
* *O oficio de vivir* (Cesare Pavese, 2006).
* *A memoria da árbore* (Tina Vallès, 2019).
**Crónicas da verdade oculta* (Pere Calders, Xabarín, Xerais).
**O demo nos outeiros* (Cesare Pavese, Xerais).
**O deserto dos tártaros* (Dino Buzzati, Xerais).
**O can que viu a Deus e outros contos* (Dino Buzzati, Ed. do Cumio)
**Así é (se vos parece)* ( L. Pirandello, Xerais).
**Os Noivos* (Alessandro Manzoni, Galaxia).
**Andreu Milà* (M. A. Riera. Xerais).
**Camiño de sirga* (Jesús Moncada, Xerais).
**O violín de Auswitz* (Àngels Anglada, Xerais).
**Antoloxía da poesía mallorquina* (Espiral Maior).
**Antoloxía* (Josep Mª Llompart, Espiral Maior).
**Antoloxía* (Blai Bonet, Espiral Maior).
**Antoloxía* (B. Rossellò Porcel, Espiral Maior).
**Antoloxía* (Marià Villangómez Espiral Maior).
**Antoloxía* (Miguel Costa i Llobera, Espiral Maior).
**Antoloxía* (Joan Alcover, Espiral Maior). &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; 
**Marido e outros contos* (Lídia Jorge, Xerais).
**Montedemo* (Hélia Correia, Xerais).
**Preludio* (Antoni Marí, Kalandraka). &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;

### Edicións críticas 
* *Cantares gallegos*, de Rosalía de Castro (1990, Xerais).
**O divino sainete*, de Manuel Curros Enríquez (1999, Xerais).
**Obra poética completa*, de Xosé Mª Álvarez Blázquez. (2004, Xerais)

### Obras colectivas 
* *III Festival da Poesía no Condado* (1983, S. C. D. Condado).
* *IV Festival da Poesía no Condado* (1984, S. C. D. Condado).
* *Escolma de poesía galega (1976-1984)* (1984, Sotelo Blanco).
* *V Festival da Poesía no Condado* (1985, S. C. D. Condado).
* *VII Festival da Poesía no Condado* (1987, S. C. D. Condado).
* *VIII Festival da Poesía no Condado. Escolma Poética* (1988, S. C. D. Condado).
* *Sede central. 1* (1988, Clube Cultural Adiante).
* *IX Festival da Poesia no Condado. Escolma Poética* (1989, S. C. D. Condado).
* *Sis poetes gallecs* (1990, Editorial Columna). Edición bilingüe galego-catalán.
* *XI Festival da Poesía no Condado* (1991, S. C. D. Condado).
* *XIV Festival da Poesía no Condado* (1994, S. C. D. Condado).
* *Los caminos de la voz: seis poetas gallegos de hoy* (1995. Deputación de Granada). Edición bilingüe galego-castelán, a cargo de Luciano Rodríguez Gómez.
* *Construír a paz* (1996, Xerais).
* *Unha liña no ceo (58 narradores galegos 1979-1996)* (1996, Xerais).
* *Manuel María* (2001, Ophiusa).
* *Poetas e Narradores nas súas voces (Vol. I)* (2001, Consello da Cultura Galega).
* *Galicia: nai e señora* (2002, Nigra).
* *Antoloxía consultada da poesía galega 1976-2000* (2003, Tris Tram). Por Arturo Casas.
* *Carlos Casares. A semente aquecida da palabra* (2003, Consello da Cultura Galega).
* *Intifada. Ofrenda dos poetas galegos a Palestina* (2003, Fundación Araguaney).
* *Son de poesía* (2005, Edições Fluviais, Lisboa).
* *Dix-sept poètes galiciens 1975-2000. Dezasete poetas galegos 1975-2000* (2008, Universidade da Coruña).
* *Cociñando ao pé da letra* (2011, Galaxia). Colaboración con varios autores sobre poesía e cociña.
* *Preludios para Miguel Anxo Fernán-Vello* (2011, Laiovento).
* *Versos no Olimpo. O Monte Pindo na poesía galega* (2013, Toxosoutos).

## Obra en castelán  
### Poesía 
* *La ciudad sumergida* (1971, Salamanca). Premio de Poesía *El Álamo* 1971.

### Traducións ao castelán 
* *Debacle*, de Camilo Gonsar (2003, Trea, Xixón).
**En el país de las lágrimas,* J. Viale Moutinho. Ed. Xerais.
**Bretaña Esmeraldina,* X. L. Méndez Ferrín, Ed. Xerais.
**Arnoia, Arnoia,* X. L. Méndez Ferrín, Ed. Anaya.
**Amor de Artur,* X. L. Méndez Ferrín (en col.) Ed. Debate.
**Danina y Lalila,* J. Cardoso Pires, Alianza ed.
**Lisboa. Diario de abordo,* J. Cardoso Pires, Alianza ed.
**Un juego de apócrifos*, X. C. Caneiro. Ed. Espasa Calpe.
**La rosa de Borges,* X. C. Caneiro. Ed. Espasa Calpe.
**Una abeja en la lluvia,* Carlos de Oliveira. Ed. KRK.
*&nbsp;*Finisterra,* Carlos de Oliveira. Ed. KRK.
**Diario de una expedición,* Euclides da Cunha, Ed. KRK.
*&nbsp;*Adiós norte,* Ramiro Fonte, Ed. Renacimiento.
**Capitán invierno,* Ramiro Fonte, Ed. Pre-textos.
**La gándara de la noche,* Xavier Rodríguez Baixeras, Ed Libertarias.
**Mar al norte,* Álvaro Cunqueiro, Ed. Alento.

## Obra en catalán 
### Traducións ao catalán 
**Bretanya Esmeraldina*, X. L. Méndez Ferrín, Laia.
**La llum dels esgarriats*, Xosé Mª Álvarez Cáccamo, Abella.
**Sis poetes gallecs*, colaboración con Àlex Susanna. Ed. Columna, Barcelona 1990.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* [http://bvg.udc.es/ficha_autor.jsp?id=XavRodr%ED&alias=Xavier+Rodr%EDguez+Baixeras ] na Biblioteca Virtual Galega.
**Galiza: Berço da Lusofonia,* páxina 122 nomea a Xavier Rodriguez Baixeras *como* colaborador do dicionario en liña Estaviz. http://palavracomum.com/wp-content/uploads/2016/11/Arcosonline-galiza-berco-da-lusofonia.pdf