open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alvariza

O termo **Alvariza** pode referirse a:

***Apiario**, conxunto de colmeas de abellas;
***Abellariza**, construción tradicional consistente nun muro, xeralmente circular, onde se garda un apiario para o protexer do clima e os animais;
***Alvariza**, grupo musical folk galego.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Alvariza**, lugar da parroquia de Barro, no concello de Noia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Abelliñas do mel

**Abelliñas do mel** é un xogo tradicional infantil ó que xogan as nenas e nenos. Parecido á roda, consiste en formar un círculo colléndose da man e ó tempo que se canta danse voltas. Cando nomean a un dos participantes o resto danlle as costas sen detérense.

## Cántiga 
*Abelliñas de Miguel, /todas cargadas de mel /e de mel e de melacho, /revírate de culacho !
*As abelliñas do mel, /e do mel e de meluro, /que se volva (Fulana) de «culo».

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Xogos populares
Rexencia

A **rexencia** (do latín *regentia* ) é un período transitorio durante o cal unha personalidade (xeralmente da familia real) exerce o poder en nome do monarca titular xa sexa porque este é demasiado novo ou vello, por ausencia do mesmo, ou pola súa incapacidade para gobernar por si mesmo.

A rexencia cesa cando desaparece a causa que a motivou. A rexencia pode ser individual ou colectiva. Xeralmente exercen a rexencia persoas achegadas á coroa como o pai ou a nai do rei, tamén o príncipe herdeiro no suposto caso de ausencia ou incapacidade do rei.[miniatura|[María Cristina de Borbón-Dúas Sicilias actuou como rexente durante a enfermidade e a morte do seu esposo Fernando VII, até que a súa filla Isabel II acadou a maioría de idade.|centro]]
## Notas 
## Véxase tamén 
* Goberno
* Correxencia
Heitor Villa-Lobos

**Heitor Villa-Lobos**, nado o 5 de marzo de 1887 en Río de Xaneiro e finado na mesma cidade o 17 de novembro de 1959, foi un compositor brasileiro.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Heitor Villa-Lobos naceu o 5 de marzo de 1887 na cidade de Río de Xaneiro no seo dunha familia de clase media. O seu pai, Raúl Villa-Lobos era de ascendencia española e a súa nai, Noemia Umbelina, de ascendencia indíxena. Seu pai era historiador e ensinou ó seu fillo a tocar a frauta e o clarinete. Na casa era habitual a música clásica, e o propio Heitor, sendo neno reuníase cos músicos da rúa para improvisar sobre instrumentos  locais partindo de melodías de moda. Deste xeito, o mozo Villa-Lobos de seguida converteuse nun gran guitarrista A obra de Villa-Lobos caracterízase pola combinación de elementos melódicos e rítmicos da música indíxena coa tradición musical clásica.

## Legado 
[miniatura|Villa-Lobos no billete de 500 [cruzado brasileiro|cruzados brasileiros de 1987.]]
Dende 2006 a data do seu nacemento é celebrada no Brasil como o "Dia Nacional da Música Clássica".

O billete de 500 cruzados brasileiros tiña no seu reverso ao compositor como protagonista.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Villa-Lobos, Sinfonía Nº10. Amerindia. Orquesta Sinfónica de Tenerife. Director de Orquesta: Víctor Pablo Pérez. CD e Libreto editado por Harmonía Mundi Ibérica s.a. (en castelán)
* 

### Ligazóns externas 
* Museu virtual do músico, compositor e multi-instrumentista Heitor Villa-Lobos
Sociocracia

**Sociocracia**, é, en suma, o goberno social. Forma de goberno teórica onde a sociedade como un todo sería detentora do poder.
Ilmenau

**Ilmenau** é unha cidade de 26.713 habitantes do distrito de Ilm-Kreis, Turinxia, Alemaña. O río Ilmenau, do mesmo nome, na Baixa Saxonia, e non pasa pola cidade de Ilmenau.

## Historia 
A primeira referencia á cidade data do ano 1273, o que a converte no máis antigo lugar mencionado en Turinxia. En 1341 recibiu dereitos de cidade. En 1777 fundouse na vila unha fábrica de porcelana, e en 1894 unha universidade. 

Imenau ten varios museos, como o *Jagdhaus Gabelbach* (antigo pavillón de caza construído en 1783, no bosque sur do municipio, realiza exposicións forestais e científicas), a *Fischerhütte:* na rúa Langewiesener (antiga fábrica de vidro, cun obradoiro, ás veces realiza exposicións temporais de óptica e luz), ou o *Goethe-Stadt-Museum:* dentro do Amtshaus en Marktplatz, que ademais de mostrar características importantes da rexión, expón a conexión de Johann Wolfgang von Goethe coa cidade , que a escollía como sitio habitual de descanso e onde escribiu varias das súas obras, entre elas un longo poema chamado «Ilmenau».

## Ecomomía 
O principal sector económico é a enxeñaría mecánica. A minería (cobre, prata e manganeso) tamén foi historicamente importante. Desde 1777 a industria da porcelana e a industria do vidro, que tamén se reconvertiu para fabricar instrumentos ópticos e de laboratorio. 

## Enerxía renovábel 
Para o final da lexislatura comezada en 2021, a cidade pretende cubrir o 44% do seu consumo de enerxía con renovábeis. As emisións de CO2 reducíronse arredor de dous terzos en 2020 desde 1990.

## Galería de imaxes 

File:Straße des Friedens Ilmenau.JPG|Área peonil
File:Ilmenau, Lindenstraße, Westen.jpg|Lindenstraße 
File:Villa Waldstraße Ilmenau4.JPG|Casa histórica na Waldstraße
File:Villa Waldstraße Ilmenau.JPG|Casa Art Nouveau  
File:Villa Sturmheide Ilmenau2.JPG|Casa en Sturmheide  
File:Ilmenau Poerlitzer Hoehe.JPG|Pörlitzer Höhe
File:TU Ilmenau Helmholtzbau.JPG|Campus Ehrenberg
File:Ilmenau_Lindenberg.JPG|Vista aérea de Ilmenau

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial da cidade
Monforte

**Monforte** (do latín "montem fortem" ‘monte fortificado’) é o nome de varias localidades en España, Italia e Portugal. En Francia e outros países tamén aparece como **Montfort**, **Monfort** ou **Montfoort**, usado igualmente como patronímico correspondente. 

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Monforte de Lemos**, concello da comarca de Terra de Lemos;
****Monforte de Lemos**, parroquia de dito concello.

;Fóra de Galiza

;En Aragón
***Monforte de Moyuela**, na provincia de Teruel.

;En Castela e León
***Monforte de la Sierra**, na provincia de Salamanca.

;Na Comunidade Valenciana
***Monforte del Cid**, na provincia de Alacant.

;En Italia
***Monforte di San Giorgio**, na provincia de Messina, en Sicilia;
***Fragneto Monforte**, na comarca del Benevento;
*'''Monforte d'Alba**, na provincia de Cuneo.

;En Portugal 
***Monforte**, vila alentexana do distrito de Portalegre;
***Monforte**, freguesía sede do concello de Monforte;
***Monforte da Beira**, freguesía do concello de Castelo Branco;
***Monfortinho**, freguesía do concello de Idanha-a-Nova.;
***Santo António de Monforte''', freguesía do concello de Chaves.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
Henri Poincaré

**Jules Henri Poincaré**, xeralmente coñecido como **Henri Poincaré**, nado en Nancy o 29 de abril de 1854 e finado en París o 17 de xullo de 1912, foi un prestixioso matemático, científico teórico e filósofo da ciencia francés. Poincaré é descrito a miúdo como o derradeiro «*universalista*» (logo de Gauss) capaz de entender e contribuír en todos os eidos da disciplina matemática. En 1894 descubriu o grupo fundamental dun espazo topolóxico.

## Traxectoria 
No campo da mecánica elaborou diversos traballos sobre as teorías da luz e as ondas electromagnéticas, e desenvolveu, xunto Albert Einstein e H. Lorentz, a Teoría da Relatividade restrinxida (tamén coñecida como Relatividade especial). A conxectura de Poincaré é unha das conxecturas (recentemente demostrada para a esfera tridimensional no espazo de catro dimensións polo matemático ruso Grigory Perelman) máis desafiantes da topoloxía alxébrica, sendo o primeiro en considerares a posibilidade do caos nun sistema determinista, no seu traballo sobre órbitas planetarias. Este traballo tivo pouco interese ata que comezou o estudo moderno da dinámica caótica en 1963.

En 1889 foi premiado polos seus traballos sobre o problema dos tres corpos, básico no ámbito da astronomía. Algúns dos seus traballos máis importantes inclúen os tres volumes de *Os novos métodos da mecánica celeste* (*Les méthodes nouvelles de la mécanique céleste*), publicados entre 1892 e 1899, e *Leccións de mecánica celeste* (*Leçons de mécanique céleste*, 1905). Tamén escribiu numerosas obras de epistemoloxía, propedéutica, metodoloxía e divulgación científica que acadaron unha gran popularidade, como *Ciencia e hipótese* (1901), *Ciencia e método* (1908) e *O valor da ciencia* (1904).
946

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
*Henrique I de Borgoña, duque de Borgoña (m. 1002).

## Mortes 
* 26 de maio - Edmundo I de Inglaterra.
* maio - Mariño II papa da Igrexa católica.
Historia ano a ano
Carballeda

O topónimo **Carballeda** pode referirse a:

;En Galiza
***Carballeda de Avia**, concello da comarca do Ribeiro;
****Carballeda**, parroquia de dito concello;
*****Carballeda de Avia**, lugar de dita parroquia;
***Carballeda de Valdeorras**, concello da comarca de Valdeorras;
****Carballeda**, parroquia de dito concello;
*****Carballeda**, lugar de dita parroquia;
***Carballeda**, parroquia do concello de Piñor;
****Carballeda**, lugar de dita parroquia;
***Carballeda**, lugar da parroquia da Piteira, no concello do Carballiño;
***Carballeda**, lugar da parroquia de Ribela, no concello de Coles;
***Carballeda**, lugar da parroquia de Santiago de Covelo, no concello de Covelo;
***Carballeda**, lugar da parroquia de Espiñeira, no concello do Irixo;
***Carballeda**, lugar da parroquia da Veiga, no concello de Lalín;
***Carballeda**, lugar da parroquia de Taboada, no concello de Silleda;
***Carballeda**, lugar da parroquia de Lobios, no concello de Sober;
***Carballeda de Abaixo**, lugar da parroquia de Laias, no concello de Cenlle;
***Carballeda de Arriba**, lugar da parroquia de Laias, no concello de Cenlle.

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***La Carballeda**, comarca da provincia de Zamora.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***As Carballedas**, lugar da parroquia do Val, no concello de Narón;
***Carballede**, lugar da parroquia de Guillade, no concello de Ponteareas;
***Carballediña**, lugar da parroquia de Coiras, no concello de Piñor.
948

## Acontecementos 
* Revolta popular en Roma contra a nobreza.

## Nacementos 
*
## Mortes 
* Romano I, emperador bizantino.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
949

## Acontecementos 
* O rei dinamarqués Gorm convértese ó cristianismo.

## Nacementos 
*
## Mortes 
*

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
Askari

Nas linguas árabe, persa e suahili, a palabra **askari** significa *soldado*. Nas linguas occidentais esta palabra é utilizada para definir ás tropas mercenarias indíxenas de África e Oriente que serviron ós exércitos coloniais europeos durante os séculos XIX e XX.

## Orixe 
### Funcións orixinais 
O cometido orixinal dos **askari** era o de servir de apoio ás tropas coloniais procedentes da metrópole e sufocar as revoltas locais contra estas. Os **askari** tamén desempeñaron labores policiais e de seguridade persoal.

### Invasión de Abisinia 
A finais do século XIX, Italia invade Abisinia. Para iso leva a un bo número de **askari** para engrosar o seu exército. A invasión é frustrada en 1896 cando o exército abisinio vence ós italianos. Os **askari** que foron feitos prisioneiros foron mutilados en castigo por seren considerados traidores.

[miniatura|dereita|300px|**Askari** [Suráfrica|surafricano de 1943.]]
### Primeira guerra mundial 
Axiña, os **askari** tamén se usaron como forza de combate contra os exércitos coloniais doutras nacións. O mellor exemplo disto deuse na primeira guerra mundial, cando o comandante Alemaña Paul von Lettow-Vorbeck se valeu de entre once mil e doce mil **askari** para manter en xaque ás forzas británicas, moi superiores en número. Os británicos non puideron gañar unha soa batalla contra eles en África oriental en toda a contenda.

## Novos significados 
### Segunda guerra mundial 
O termo acadou novos significados nas décadas posteriores. Durante a segunda guerra mundial os oficiais das SS o empregaron para denominar ós desertores do Exército Vermello soviético que se unían máis tarde ás filas alemás.

### Suráfrica 
En Suráfrica chamóuselle **askari** ós guerrilleiros que combatían orixinalmente contra o réxime do Apartheid e tras seren capturados, colaboraban co exército surafricano coma espías ou mercenarios.

## Hoxe 
Na actualidade, a palabra tamén é empregada nalgúns países africanos para denominar ós soldados armados con lanza ou, simplemente, a aqueles encargados de montar garda.
Horizonte

**Horizonte** pode referirse a:

*en xeografía, o **horizonte** é a liña de visión que divide o ceo e a Terra nun terreo sen elevacións;
*en debuxo técnico, o **horizonte** é a representación desta mesma liña;
*en edafoloxía, o **horizonte** é cada unha das capas horizontais do solo;

## Prensa 
****Horizonte***, revista publicada en Vigo en 1932.

## Véxase tamén 
**El Horizonte*
**Horizontes*
Microviridae

***Microviridae*** (microvíridos) é unha familia de bacteriófagos.

## Xéneros 
* *Microvirus*; especie tipo: *Enterobacteria phage φX174*
* *Spiromicrovirus*; especie tipo: *Spiroplasma phage 4*
* *Bdellomicrovirus*; especie tipo: *Bdellovibrio phage MAC1*
* *Chlamydiamicrovirus*; especie tipo: *Chlamydia phage 1*
Ronnie Simpson

**Ronald Campbell Simpson**, coñecido como **Ronnie Simpson**, nado en Glasgow o 11 de outubro de 1930 e finado na mesma cidade o 19 de abril de 2004, foi un futbolista e adestrador de fútbol escocés. Xogaba de porteiro e foi internacional coa selección escocesa. Xogou no Celtic FC e foi compoñente dos Lisbon Lions, que foran quen de consegui-la única Copa de Europa que ten o club católico aló polo 1967.

## Traxectoria 
Xogou para os de Glasgow un total de 188 partidos de carácter oficial quedando a súa portaría sen recibir gol ningún en aproximadamente o 50% dos encontros que disputou..

Ademais de formar parte dese mítico Celtic entre as tempadas de 1964 á de 1970 (retírase non pola idade senón por unha mancadura nun brazo), tiña defendido anteriormente as cores do Queen's Park, do Third Lanark, do Newcastle United e mais do Hibernian nesta orde.

Puido vesti-la camisola nacional en 5 ocasións chegándolle o debut con 36 anos por incrible que poida semellar. De feito, foi un daqueles xogadores que venceron en Wembley no 1967 por 2-3 a uns ingleses que dende que quedaran campións do mundo no ano anterior non perderan deica ese intre.

Era fillo de Jimmy Simpson, un defensa central da década dos 30 que chegara a xogar coa selección escocesa de fútbol e que pertencera ó Rangers por curioso que poida resultar e ó Dundee United.

Como adestrador tan só estivo en ativo un ano no mando do Hamilton Academical F.C.. A nivel persoal cómpre salienta-lo galardón recibido en 1967 de Xogador escocés do ano segundo a Asociación de Xornalistas do Fútbol Escocés.

Morreu a causa dun infarto de miocardio.

## Palmarés 
;Newcastle United
* FA Cup: 1952, 1955

;Celtic
* Copa de Europa: 1967

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en scottishfa.co.uk
Aberración

O termo **aberración** pódese utilizar para referirse:
*A unha **aberración da luz**, un fenómeno astronómico.
*A unha **aberración óptica**, un defecto nas imaxes producido por un sistema óptico.
:*A unha **aberración cromática**, unha clase de variación óptica.
*A unha **aberración sexual**, unha desviación da conduta sexual.
Presidencialismo

O **presidencialismo** é un sistema de goberno no que o líder do poder executivo é escollido polo pobo para mandatos regulares acumulando a función de xefe de Estado e xefe de goberno. Este sistema de goberno foi creado polos norte-americanos no século XVIII. A monarquía inglesa actuaba como xefe de Estado sobre as trece colonias. O descontento coa actuación do monarca e as influencias de autores que se opoñían ó sistema absolutista, principalmente Locke e Montesquieu, foron determinantes para que os americanos adoptasen un sistema onde houbesen mecanismos que impedisen a concentración de poder.
Xuridicamente o presidencialismo caracterízase pola separación de poderes. O presidente é o xefe de Estado, e é el quen escolle os xefes dos grandes departamentos (ministerios). O lexislativo, o xudicial e o executivo son independentes entre si.
Abelmosco

Os **abelmoscos** son plantas cormófitas da familia das malváceas orixinarias da África tropical, Asia e Australia setentrional. Antigamente incluídas no xénero *Hibiscus*, actualmente forman un xénero propio: *Abelmoschus*.

O xénero contén especies anuais e perennes de porte herbáceo, que acadan os dous metros de altura. As follas teñen un largo de 10 a 40&nbsp;centímetros, con de tres a sete lóbulos. As flores teñen diámetros de catro a oito&nbsp;centímetros, con pétalos xeralmente brancos ou amarelos, a miúdo cunha mancha escura na base de cada un deles. O froito é unha cápsula, de cinco a 20 centímetros de lonxitude, que contén múltiples sementes.

Serven de alimento ás larvas dalgúns lepidópteros, incluíndo *Chionodes hibiscella* (atopada en *A. moschatus*).

## Etimoloxía 
Do árabe أبو المسك (*abu-l-misk*, "pai do almiscre"), nome dado polo alemán Friedrich Kasimir Medikus en 1787 cando describiu o xénero por primeira vez, observando caracteres diferenciais en estilos e estigmas (fronte a *Hibiscus*).

## Usos 
Varias especies teñen follas e vaíñas comestibles. A especie de maior interese comercial é *A. esculentus*. *Abelmoschus manihot* proporciona filamentos comparables aos do xute (Corchorus capsularis), mentres que *A. moschatus* é fonte de almiscre.

## Algunhas especies 
* *Abelmoschus caillei - (syn. *Hibsicus manihot* var. *caillei*).
* *Abelmoschus esculentus - (syn. *Hibiscus esculentus*).
* *Abelmoschus ficulneus* - (syn. *Hibiscus ficulneus*).
* *Abelmoschus manihot - (syn. *Hibiscus manihot*).
* *Abelmoschus moschatus - (syn. *Hibiscus abelmoschus*).

## Galería 

Ficheiro:Abelmoschus sagittifolius at Kudayathoor.jpg|*Abelmoschus sagittifolius* en Kerala, India
Ficheiro:Abelmoschus manihot ssp tetraphyllus W IMG 2169.jpg|*Abelmoschus manihot* ssp. *tetraphyllus* en Goa, India.
Ficheiro:Abelmoschus manihot ssp tetraphyllus W IMG 2166.jpg|*Abelmoschus manihot* ssp. *tetraphyllus* en Goa, India.
Ficheiro:Abelmoschus manihot ssp tetraphyllus W IMG 2157.jpg|*Abelmoschus manihot* ssp. *tetraphyllus* en Goa, India.
Ficheiro:Abelmoschus manihot ssp tetraphyllus W2 IMG 2157.jpg|*Abelmoschus manihot* ssp. *tetraphyllus* en Goa, India.
Ficheiro:Abelmoschus ficulneus (Jungli Bhendi) leaves in Kawal, AP W IMG 2221.jpg|*Abelmoschus ficulneus* enKawal Wildlife Sanctuary, India.
Ficheiro:Abelmoschus ficulneus (Jungli Bhendi) leaves in Kawal, AP W IMG 2216.jpg|*Abelmoschus ficulneus* en Kawal Wildlife Sanctuary, India.
Ficheiro:Abelmoschus ficulneus (Jungli Bhendi) in Kawal, AP W IMG 2214.jpg|*Abelmoschus ficulneus* en Kawal Wildlife Sanctuary, India.
Ficheiro:Abelmoschus ficulneus (Jungli Bhendi) fruit in Kawal, AP W IMG 2218.jpg|*Abelmoschus ficulneus* en Kawal Wildlife Sanctuary, India.

## Notas
Oligarquía

**Oligarquía** (do grego **ολιγαρχία**, de *olígoi*, poucos, e *arché*, goberno) significa, literalmente, goberno de poucos. Porén, como aristocracia significa, tamén, goberno de poucos -neste caso, os mellores-, tense, por oligarquía, o goberno en beneficio propio dun grupo reducido de persoas que pertencen a unha clase social privilexiada.

Logo, o termo oligarquía presenta un contido eticamente negativo ó denominar ó goberno dos ricos, mais tamén pode indicar o goberno de poucos mantido pola intimidación, como no caso da oligarquía militar.

## Notas
Fisioloxismo

O **fisioloxismo** é un tipo de relación de poder político no que as accións políticas e decisións son tomadas en troques de favores, favorecementos e outros beneficios a intereses individuais. É un fenómeno que ocorre frecuentemente en parlamentos, mais tamén no poder executivo, estreitamente asociado á corrupción política.
Protesta

[miniatura|Protesta contra o [Centro de detención de Guantánamo]]

A **protesta** expresa unha reacción contraria a eventos ou a situación. As protestas poden adoptar moitas formas diferentes, desde as declaracións individuais ás manifestacións masivas. Os protestantes organizan unha protesta como unha maneira pública de que as súas opinións se escoiten nunha tentativa de influenciar á opinión pública ou á política do goberno, ou poden emprender a acción directa tentando decretar directamente as mudanzas desexadas por eles mesmos.

## Formas de protesta 
Algunhas formas recoñecidas de protesta son:
* A arte e literatura pode manifestarse en forma de protesta ou reacción por diversos motivos.
* Boicot
* Canción protesta
* Desobediencia civil
* Envío de cartas
* Folga
* Inmolación
* Manifestación
* Nudez pública
* Ocupación
* Queima de bandeira
* Satyagraha
* Sentada

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Maio do 68, en París.
* Protestas da Praza Tian'anmen en 1989, en Pequín.
Condicións estándar

Cando en termodinámica nos dan un valor de entalpía ou de entropía ou de calquera outra magnitude en condicións normais ou estándar o termo condicións normais ou estándar  refírese a  substancias (habitualmente a 1&nbsp;mol das mesmas) no seu estado estándar (a forma máis estable da substancia a 1 atmosfera de presión e a unha determinada temperatura, que adoita ser 298 K ou 25&nbsp;°C).

Represéntase poñendo un cero como superíndice, así  H0 para referirse a entalpía estándar, S0 para referirse a entropía estándar e de igual xeito para outras magnitudes termodinámicas.

Cando nos referimos a volumes de gases,  Condicións normais ou estándar de presión e temperatura  ou presión e temperatura normais, son termos químicos que implican que a temperatura á que se fai referencia é de  0°C (273,16 K) e á presión de 1  atm (definida como 101.325 Pa).
A partir de 1982 a IUPAC recomendou empregar un valor para a presión estándar de 105 Pa = 100 kPa (equivalente a 1 bar).
1&nbsp;mol dun gas medido en condicións normais ocupa un volume de 22,4 L.
Os Biocos

[miniatura|250px|Minas dos Biocos en [San Xoán de Río]]
**Os Biocos** son unhas explotacións mineiras romanas a ceo aberto do século I, situadas na Serra de Cabanas no concello de San Xoán de Río (Ourense), caracterizadas polos catro biocos, buratos enormes no chan de forma circular, restos da antiga explotación.
947

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
*
## Mortes 
* Hugo de Arles.
* Inderquina Menendiz - nobre galega.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
Xenofonte

O nome de **Xenofonte** pode referirse a varias persoas da Antigüidade:

* **Xenofonte de Atenas**, escritor e político ateniense.
* **Xenofonte de Éfeso**, novelista da Roma Clásica.
* **Xenofonte (arconte)**, arconte epónimo de Atenas en -288 e -287.
* **Xenofonte de Lampsaco**, xeógrafo grego.
* **Caio Estertinio Xenofonte**, médico persoal do emperador romano Claudio.
* **Xenofonte de Corinto**, deportista corintio.
* **Xenofonte de Atenas (xeneral)**, xeneral ateniense.
* **Xenofonte de Exion**, militar aqueo. 
* **Xenofonte (escritor)**, escritor  grego  ateniense.
* **Xenofonte de Antioquía**, escritor  grego. 
* **Xenofonte de Chipre**, escritor  grego.  
* **Xenofonte (médico do século -IV)**, médico grego.  
* **Xenofonte de Cos**, médico do século -III. 
* **Xenofonte (escultor)**, escultor ateniense.
Invasión (serie de televisión)

***Invasión*** é unha serie norteamericana de ciencia ficción que comezou a emitir a ABC o 21 de setembro de 2005 e que emitiu a TVG (2006). A serie conta a historia das consecuencias dun furacán tras o que se infiltran nunha pequena cidade de Florida uns extraterrestres baseados na auga e comezan a asumir o control dos corpos dos seus habitantes.
## Protagonistas
*William Fichtner como Sheriff Tom Underlay
*Eddie Cibrian como Russell Varon
*Kari Matchett como Dr. Mariel Underlay
*Lisa Sheridan como Larkin Groves
*Tyler Labine como Dave Groves
*Alexis Dziena como Kira Underlay
*Evan Peters como Jesse Varon 
*Ariel Gade como Rose Varon
*Nathan Baesel como Lewis Sirk
A miña sogra e mais eu

***A miña sogra e mais eu*** é unha serie de televisión producida por Voz Audivisual para a TVG no ano 2004, creada e escrita por Raúl Dans e Daniel Domínguez e dirixida por Quico Cadaval. O argumento céntrase nun actor en paro, Óscar, que non ten máis remedio que ir vivir coa súa familia á casa da súa sogra, Ana.

## Elenco de actores 
* Ana Kiro (Ana, a sogra)
* Marcos Orsi (Óscar Ledo, o xenro)
* Carolina Vázquez (Alicia, a muller)
* Sara Casasnovas (Carol, a filla)
* Adrián Seijas (Rober, o fillo)
*Laura Méndez (Lila, a amiga de Rober)
* Teté Delgado (Nuria, empregada axencia de viaxes)
* Xoán Pérez (Ricardo, xefe de Alicia e Nuria)
* Santi Romay (Daví, camareiro do Universal)
* Evaristo Calvo (Fidel, o representante)
* Marta Castro (Elvira, a amiga de Ana)
* Xosé Luís Bernal (Telmo, pretendente de Ana)

## Capítulos 

# *A grande ilusión*
# *Chovendo pedras*
# *Sabotaxe*
# *O substituto*
# *Otelo*
# *O rei da comedia*
# *Adiviña quen vén esta noite*
# *A vida nun fío*
# *Crise? Que crise?*
# *Naceu unha estrela*
# *Sospeita*
# *A familia ... e un máis*
# *Viaxe a ningunha parte*
# *Bola de fogo*
# *Pequeno grande home*
# *Tes un e-mail*
# *Xiro inesperado*
# *Touro salvaxe*
# *A idade da inocencia*
# *A gran bouffe*
# *Presunto inocente*
# *Nos brazos da muller madura*
# *O xogo de Hollywood*
# *Viven*
# *A fogueira das vanidades*
# *Voando a Río*

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* A miña sogra e mais eu en AVG de Culturagalega.org
Miro Magariños

**Ramiro Bahamonde Magariños**, coñecido profesionalmente como **Miro Magariños**, nado en Cuntis en 1957, é un actor e artesán do coiro galego.

## Traxectoria 
Comezou no teatro na década de 1980, baixo as ordes de directores como Cándido Pazó ou Avelino González e formou parte do Centro Dramático Galego. Tamén integrou Teatro do Morcego e fundou a súa propia compañía, a Compañía Miro Magariños, chegando a compatibilizar ata seis espectáculos simultáneos. Nos anos 90 entrou no mundo do audiovisual, traballando en series como *Mareas vivas* ou *Pratos combinados* e en filmes como *Lena* ou *Ilegal*. Con todo, foi o seu papel de Elías na serie de éxito da Televisión de Galicia *Libro de familia*, a que lle deu gran sona entre o público galego entre 2005 e 2011. Nos seguintes anos participou noutras producións de sona como *Todo é silencio*, *Fariña*, *Jacinto*, *Rapa* ou *Los domingos*.

Afincado en Barro dende a década de 1980, traballa tamén como artesán do coiro. Rexentou un negocio de coiro na rúa Real de Pontevedra e dende 2016 traballa no seu taller da rúa Cruz Vermella da capital pontevedresa.

## Televisión 
* *Pequeno Hotel*
* *Pratos combinados*
* *Mareas vivas*
* *Libro de familia* (2005-)
* *La que se avecina* (2010)
* *Casa Manola* (2014)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* [http://www.culturagalega.org/avg/persoas_detalle.php?Cod_prsa=1155 ] no Soportal do Audiovisual Galego.
950

## Acontecementos 
* Comeza o reinado de Iago ap Idwal, rei de Gwynedd, pequeno pais no noroeste de Gales (até 979).
* Harald I Blaatand (Dente azul) inicia o seu reinado en Dinamarca (ata 985).
* Gotescalco, bispo de Le Puy, fai a peregrinación a Santiago de Compostela, sendo o primeiro non hispano de que temos noticia segura que efectuara a romaxe.
*Aldara de Celanova (Santa Ilduara), funda o mosteiro de San Salvador de Celanova.

### Arte e cultura 
* Pirámide de Quetzalcoatl en Tula, cidade maia.

## Nacementos 
* Erik o Roxo.
* Drogón da Bretaña, duque da Bretaña (m. 958).
* Odón I de Blois, conde de Blois, Tours, Châteaudun, Chartres, Beauvais e Dreux e señor de Chion e Saumur (m. 996 ou 995).

## Mortes 
* Ramiro II, rei de León (n. ca. 898).
* Al-Farabí, filósofo persa (n. ca. 872).

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
Heckler & Koch USP

**Heckler & Koch USP** (*Universelle Selbstladepistole*) é unha pistola semiautomática de fabricación alemá producida desde 1993. Orixinalmente constituída por modelos de .40 S&W e 9 mm Parabellum, máis tarde desenvolveu unha variante .45 ACP e máis adiante desenvolveu as series USP Compact, que están dispoñibles en 9&nbsp;mm Parabellum, .40 S&W, .45 ACP, e .357 SIG.
Barril (homónimos)

**Barril** pódese referir a:
*un barril, recipiente para conservar líquidos;
*un barril, unidade de capacidade utilizada na industria do petróleo.
*un barril é un tipo de estrutura das proteínas, como o barril beta e o barril TIM.
Galón

[miniatura|Unidades de [gasolina utilizadas en todo o mundo:]]
O **galón** é unha medida de capacidade para medir volumes de líquidos. O galón americano equivale a 3,785411784 l mentres o galón británico ou imperial equivale a 4,54609 l.

## Notas
Felipe Calderón

**Felipe de Jesús Calderón Hinojosa**, nado o 18 de agosto de 1962 en Morelia, é un político mexicano membro do Partido de Acción Nacional (PAN) polo que foi candidato ás eleccións presidenciais de 2006 e nas que saíu elixido presidente de México por estreito marxe de votos fronte ó candidato da esquerda Andrés Manuel López Obrador.

## Traxectoria 
Durante a súa carreira foi Secretario Nacional da Xuventude Acción, Secretario da Educación e Secretario-Xeral do Partido de Acción Nacional, era candidato para o Goberno de Michoacán, en 1995.  Entre 1994 e 1999, foi o presidente do Partido de Acción Nacional, representado dunha maioría na Asemblea do Distrito Federal, deputado federal por dúas veces, de 2000 a 2003, foi coordinador do Grupo parlamentario do Partido de Acción Nacional na Cámara dos Deputados de México. gustavo
Abeto

*Para o xénero máis común ver artigo **Abies**.*

miniatura|150 px|Follaxe de *Abies grandis*

O **abeto** é o nome co que se coñece a diversas especies de árbores dos xéneros ***Picea*** e ***Abies*** da familia Pinaceae nativas de bosques temperados de Europa, Asia e América do Norte. Acostuman ser especies de montaña ou alta montaña no sur de Europa. En Galicia non aparece ningunha especie de xeito natural malia seren comúns en xardinaxe.

Algunhas especies dos xéneros ***Pseudotsuga*** e ***Cunninghamia*** tamén reciben o nome de abeto, por exemplo o abeto de Douglas (*Pseudotsuga menziesii*).
Adoitan ser especies forestais de bos crecementos e madeira de calidade. Pola súa forma cónica e o seu arume sempre verde acostuman empregarse coma ornamentais, especialmente en xardinaxe ou coma árbores de Nadal.

O bosque formado por abetos denomínase **abetal**.
Androide

miniatura|220px|dereita|Androide EveR-2.
Un **androide** é un robot antropomorfo, o termo utilizouno pola primeira vez o escritor francés Auguste Villiers de l'Isle-Adam (1838-1889). O primeiro androide real foi o Repliee Q1 deseñado por Hiroshi Ishiguro da Universidade de Osaka presentado na Expo 2005 de Aichi, o segundo androide foi o EveR-1, deseñado por científicos de Corea do Sur.

## Notas
Helmut Kohl

**Helmut Joseph Michael Kohl**, nado o 3 de abril de 1930 e finado o 16 de xuño de 2017, foi un político e estadista alemán. Desempeñou o cargo de chanceler de Alemaña entre o 1 de outubro de 1982 e o 27 de outubro de 1998. Ata o 3 de outubro de 1990, data da unión das dúas Alemañas, foi só chanceler da República Federal de Alemaña, e a partir dese momento da Alemaña unida. Tamén dirixiu o partido Unión Demócrata Cristiá (CDU) entre 1973 e 1998. Morreu o 16 de xuño de 2017 aos 87 anos de idade.

## Biografía 
Nacido en Ludwigshafen no seo dunha familia católica e conservadora, Kohl foi alistado na Wehrmacht (o exército regular da Alemaña nazi) e loitou, sendo aínda adolescente, no período final da segunda guerra mundial.

Estudou na Universidade de Heidelberg, onde se doutorou en Historia e Ciencia Política.

Casou con Hannelore Renner, á que coñeceu cando contaba apenas 15 anos, coa que tivo dous fillos. O 5 de xullo de 2001 Hannelore foi achada morta na súa casa en Ludwigshafen. Casou despois con Maike Richter, en 2008.

## Carreira política 
Kohl incorporouse á CDU en 1947. En 1958 se doutorou en Historia cunha tese titulada *O desenvolvemento político no Palatinado e o rexurdimento dos partidos logo de 1945*. Entre 1969 e 1976 foi primeiro ministro do estado federado de Renania-Palatinado, pasando a continuación a ser membro do Parlamento federal como líder da oposición cristián-demócrata contra o goberno do socialdemócrata Helmut Schmidt. Foi candidato da CDU á chancelería nas eleccións federales de 1976, nas que se impuxo o SPD.

O 1 de outubro de 1982 Kohl sucedeu a Helmut Schmidt como chanceler a través dunha moción de confianza, na que o Partido Liberal de Alemaña (FDP), que ata ese momento apoiara aos socialdemócratas, cambiou de alianza e apoiou aos democristianos. Nos primeiros días do seu goberno, Kohl tivo que enfrontarse a unha dura oposición por parte dos socialdemócratas: os seus adversarios políticos referíanse a el a miúdo co alcume despectivo de "Birne" ('pera', en alemán), xa que a cabeza do chanceler representábase nas caricaturas da época con esa forma. Inicialmente Kohl ofreceu unha imaxe débil, pero pronto se viu que se trataba dun político decidido.

Kohl é o chanceler de Alemaña que durante máis tempo ocupou o cargo, exceptuando a Otto von Bismarck (que o foi durante 19 anos). O 27 de outubro de 1998 sucedeulle no posto Gerhard Schröder tras unha importante vitoria do SPD nas eleccións daquel ano.

## Notas
Ciclo de Born-Haber

O **ciclo de Born-Haber** é un ciclo de reaccións químicas desenvolvido nun principio por Max Born e o químico alemán Fritz Haber en 1917.

O ciclo de Born-Haber comprende a formación dun composto iónico dende a reacción dun metal (normalmente un elemento do grupo 1 ou 2) cun non metal (como halóxenos, osíxeno etc.). Os ciclos de Born-Haber empréganse principalmente como medio para calcular a enerxía de rede ou enerxía reticular, que non pode ser calculada directamente.

A enerxía reticular está directamente involucrada na formación de compostos iónicos a partir de ións gasosos. Algúns químicos defínena como a enerxía que se desprende cando se forma un mol dunha substancia iónica a partir dos ións constituíntes inicialmente separados (estado gasoso), outros como a enerxía necesaria para romper un mol dunha substancia iónica e obter os ións constituíntes separados. A primeira definición implica unha reacción exotérmica e a segunda unha reacción endotérmica.

Un ciclo de Born-Haber calcula a enerxía reticular comparando a entalpía estándar de formación do composto iónico coas entalpías correspondentes ós pasos necesarios para facer ións gasosos a partir dos elementos. Esta é unha aplicación da Lei de Hess.

Para facer ións gasosos de elementos é necesario convertelos en gas, disocialos se é preciso e ionizalos. Se o elemento é unha molécula haberá que ter en conta a súa entalpía de disociación. A enerxía necesaria para arrancar un electrón e formar un catión é a enerxía de ionización, mentres que a necesaria para engadilo e formar un anión é a afinidade electrónica.

## Exemplo 
O proceso de formación do cloruro de sodio (sólido), a partir do sodio (sólido) e do cloro (gas), podemos consideralo a suma dos seguintes procesos:
1-	Transformar o sodio sólido en sodio gas (sublimación do sodio)
2-	Transformar os átomos de sodio separados (gas) en ións sodio arrincándolles un electrón (ionización do sodio)
3-	Transformar as moléculas de cloro (Cl2), en átomos de cloro separados.
4-	Transformar os átomos de cloro en ións cloruro proporcionándolles un electrón.
5-	Xuntar os ións cloruro e os ións sodio dando lugar o cloruro de sodio.

Estes procesos, poden ser esquematizados mediante as correspondentes reaccións químicas :

1- Na (s) → Na (g) ; ΔHsublimación

2- Na(g) → Na+ (g) ; ΔH ionización

3- **½ Cl2 (g) → 1 Cl (g)** ; ½ ΔH disociación

4- Cl (g) → Cl- (g) ; ΔH afinidade electrónica

5- Na+ (g) + Cl- (g) → NaCl (s) ; ΔH reticular

Dado que a formación do cloruro de sodio:

Na (s) + ½ Cl2 (g) → NaCl (s) ; ΔH formación

equivale á suma dos procesos antes relatados, a súa variación de enerxía é igual a suma da variación de enerxía destes procesos (por aplicación da Lei de Hess) e se coñecemos o valor de tódolos termos menos un (por exemplo descoñecemos a enerxía de rede) este termo pode calcularse a partir dos demais.

ΔHformación = ΔHsublimación + ΔHionización + ½ ΔHdisociación + ΔHafinidade electrónica + ΔHreticular

Ciclo de Born-Haber para a entalpía de formación do cloruro de sodio.
Aldea global

**Aldea global** é o termo empregado habitualmente para describir as consecuencias da globalización da información e dos medios de comunicación, en especial desde a invención de Internet. O termo foi empregado por vez primeira por P. Wyndham Lewis no libro *America and Cosmic Man*, publicado en 1948. Habitualmente emprégase como metáfora para describir Internet e a World Wide Web, que globalizan a comunicación permitindo que usuarios de todo o mundo se conecten entre si, permitindo a comunicación directa entre toda a poboación como se fose unha aldea. Esta nova realidade podería ter implicacións sociolóxicas ao formar novas estruturas dentro do contexto da cultura.

En 1968 o sociólogo canadense Marshall McLuhan publicou o ensaio *Guerra e paz na Aldea Global*, onde desenvolve dito concepto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Globalización
* Antiglobalización
* Cidade global
Flammekueche

miniatura|150 px|Flammekueche
**Flammkuchen**, ou **Flammenkuchen**, é un tipo de coca que se come en Alemaña e tamén é típica da gastronomía da zona de Alsacia (Francia). En Alemaña hai tamén outros tipos de receitas parecidas, o Palatinado e Baden.

En alsaciano é coñecido como **Flammekuechle**, e en francés ás veces tradúcese como **tarte flambée**.

## Ingredientes e preparación 
A base da flammkuchen é unha fina masa de pan sinxela, elaborada con fariña e auga, sobre a que se colocan outros alimentos; tradicionalmente cebola crúa, touciño e nata líquida, que adoita estar un pouco condimentada. Os ingredientes mistúranse e bótanse sobre a masa de pan en cru, e logo cócense a forno forte de dez a quince minutos.

Dependendo da zona úsase nata, unha especie de *petitsuís* batido (ao que chaman "queixo fresco") ou unha mestura de ambos.
The Quarrymen

**The Quarrymen** foi unha banda británica de skiffle e rock and roll, inicialmente formada en Liverpool en 1956, por John Lennon, e que foi a orixe do que despois sería The Beatles.

## Historia 
### Formación 
Estivo integrada, entre outros, por tres dos catro membros de The Beatles (John Lennon, Paul McCartney e George Harrison), a banda máis aclamada pola crítica en toda a historia do rock. 
Orixinalmente composta por John Lennon e varios dos seus compañeiros de colexio, The Quarrymen tomaron o seu nome da escola Quarry Bank High School, onde asistían devanditos músicos. A nai de Lennon, Julia, ensinou ao seu fillo e a Eric Griffiths como afinar as súas guitarras do mesmo xeito que nun banjo, algúns acordes e a cantar.

### En Galiza 
En  En 2014 a ONG *Acordes pola Paz* organizou en Santiago de Compostela unha gala de homenaxe a John Lennon, presentada pola irmá de Lennon, Julia Baird, xunto a Javier Gurruchaga, na que actuou o grupo The Qarrymen con Rod Davis.

## Notas 
## Véxase tamén
Romano II

miniatura|Morte de Romano II.
**Romano II**, nado en 939 e finado en 963, sucedeu ao seu pai Constantino VII como emperador bizantino á idade de vinte e un anos, e morreu en 963,
segundo se cre, envelenado pola súa segunda esposa, a emperatriz Teófano.
## Traxectoria 
Aínda pequeno, foi desposado con Berta, filla ilexítima de Hugo de Arlés, rei de Italia -a cal cambiou o seu nome a Eudocia ao converterse á igrexa ortodoxa-; pero cando Hugo abdicou do trono de Italia e morreu en 947, e tamén morreu Berta en 949, Romano fixo cumprir a promesa do seu pai que lle permitía elixir á súa propia esposa. A elección de Romano recaeu nada menos que na filla dun taberneiro chamada Anastaso, coa que casou, tomando esta o nome de Teófano.

Foi un emperador amante dos praceres, pero tamén foi sensato na elección dos seus ministros. O grande acontecemento do seu reinado foi a reconquista de Creta, tomada aos árabes polo seu xeneral e sucesor no trono Nicéforo Focas en 961.
Romano I

[miniatura|200px|[Moeda bizantina dun follis de **Romano I**.]]
**Romano I Lecapeno** (*Romanos I Lakapenos*, 870 - 948), compartiu o trono do Imperio bizantino con Constantino VII, exercendo o poder total entre 919 e 944. Era o almirante da frota bizantina no Danubio cando, ao saber da derrota do exército na batalla de Anchialus (917), decidiu dirixirse a Constantinopla.

## Traxectoria 
Tralo matrimonio da súa filla Helena con Constantino, foi nomeado, por primeira vez na historia bizantina, *basileopator* ("pai do emperador") en 919, e pouco despois, coroado coemperador do seu xenro. Durante o seu reinado intentouse limitar a acumulación de latifundios por parte dos grandes terratenentes do Imperio. Os seus dous fillos, Estevo e Constantino, impacientes por ocuparen o poder e cansados da lonxevidade do seu pai, acabaron co seu reinado e poder case absoluto en 944, deportándoo ás illas dos Príncipes no mar de Mármara e obrigándoo a profesar como monxe. Pero no canto de facerse co poder, Constantino VII foi recoñecido como único emperador, sendo ambos deportados á mesma illa xunto ao seu pai. Romano morreu en 948.
Alexandre III de Bizancio

**Alexandre III**, nado no ano 870 e finado no 913, foi un emperador bizantino, fillo do emperador bizantino Basilio I e irmán de León VI o Sabio.

Alexandre fora nomeado coemperador durante o reinado do seu irmán León VI. Trala morte de León en 912, Alexandre converteuse en emperador e rexente do fillo de León, Constantino. O seu reinado foi moi breve, pois mentres os búlgaros empezaban a prepararse para a guerra contra o Imperio, Alexandre morreu en 913. No seu leito de morte nomeou a Constantino como herdeiro, que pasaría a ser Constantino VII.
Artillaría

[miniatura|Peza de artillería en [Papúa-Nova Guinea|Nova Guinea.]]
A **artillería** ou **artillaría** é a arma do exército que está a cargo de armas de fogo superiores ó calibre 20 con carga explosiva. Tamén se refire o conxunto de armas deseñadas para disparar prollectis de tamaño considerable. A palabra segundo se utiliza no contexto actual orixinouse na Idade Media, provén do francés antigo *atellier* (arranxar) e *attillement* (equipamento). A partir do século XIII un *artillier* referiase a un construtor de calquera equipamento de guerra e nos seguintes 250 anos a palabra artillaría cubriu todas as formas de armas militares. Propiamente a artillaría nace coa aparición da pólvora. Na Europa do século XIV hai varias referencias ó uso de pezas artilleiras primitivas en Al-Andalus e en Inglaterra, consistían nunha especie de potes de ferro que disparaban croios e frechas de gran tamaño. Na batalla de Crezy (1346) sábese dun canón que disparaba croios.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Infantaría
* Cabalaría
Bobby Murdoch

**Robert Murdoch**, nado o 17 de xullo de 1944 e finado o 15 de maio de 2001 a causa dunha apoplexía, foi un futbolista escocés.

Este escocés destacou no mediocampo daquel Celtic histórico gañador da Copa de Europa no 1967 sendo, deste xeito, un máis daqueles Lisbon Lions, que tanta sona tiveron na época. Chegou a Celtic Park sendo ben novo o 23 de outubro de 1959. Representou os de Glasgow en 484 encontros logrando unha suma total de 102 goles.

Despois de marchar de Celtic Park no 1973 seguiu a xogar ó fútbol no Middlesbrough F.C. ata a súa retirada en 1976. Nas tarefas de adestrador comezou levando ás categorías pequenas do propio Middlesbrough para chegar máis adiante a se-lo adestrador do primeiro equipo por só unha tempada, a de 1981-1982.

Na selección escocesa de fútbol xogou 12 partidos metendo 6 goles co que demostrou a súa grande cualidade de ser un centrocampista con cheiro de gol e tamén aquela coherencia no xogo que xa o fixera soado no Celtic.
Billy McNeill

**William McNeill**, nado en Bellshill o 2 de marzo de 1940, foi un futbolista escocés.

Foi un dos Lisbon Lions, é dicir, un dos compoñentes daquel selecto grupo de xogadores que lograron gaña-la Copa de Europa no 1967 pró Celtic FC. Coñecíaselle tamén nos seus tempos de futboleiro coma **Cesar** polo feito de que era un dos pouquiños xogadores que daquela posuían un coche de seu, lembrando desta maneira ó actor César Romero que facía a fuxida no seu coche no filme orixinal de Ocean's Eleven.

Este defensa central chegou ó Celtic sendo ben mozo dende un equipo de xuvenís chamado Blantyre Victoria no 1957 para quedar no conxunto católico de por sempre coma xogador ata o seu retiro en 1975 e chegando a ser considerado o capitán máis importante do club en toda a súa historia. Fixo 830 aparicións pró equipo de Celtic Park acadando 35 goles e gañouse 29 internacionalidades pola Selección escocesa de fútbol logrando 3 tantos.

Este xogador difícil de canear prós seus rivais, por mor dos seus 1.85 metros e arredor de 90 quilogramos, tamén foi adestrador. Comezou a súa carreira polos banquiños no Clyde F.C. no 1977 para no mesmo ano ir parar ó Aberdeen F.C. antes de volver á súa casa para servir ó Celtic dende 1978. Tras cinco tempadas en Glasgow foi probar sorte en 1983 a Inglaterra primeiro co Manchester City F.C. e despois co Aston Villa F.C. pero sen demasiado bo pé no seu derradeiro ano ó descender ámbolos dous equipos de categoría na mesma tempada (1986-1987). Volta novamente ó Celtic para comezar a dirixi-lo club no ano do seu centenario e tras catro anos futbolísticos dimite. Púxolle punto derradeiro á súa carreira de adestrador no Hibernian mais xa coma un adestrador interino.

Para rematar habería que salientar que foi premiado coa Orde do Imperio Británico grazas a todo o que este futboleiro supuxo pró Celtic mais tamén pró fútbol británico e co galardón de Futbolista escocés do ano segundo a Asociación de Xornalistas do Fútbol Escocés en 1965.
Jim Craig

**James Philip Craig**, nado en Glasgow o 7 de maio de 1943), coñecido polos seus achegados coma **Cairney**, foi un xogador de fútbol escocés, un dos Lisbon Lions.

Chegou ó Celtic de Glasgow asinando un contrato de afeccionado no 1963 para se converter en profesional o 7 de xaneiro de 1965. Dende entón e ata o seu retiro vestiu a camisola verdibranca nun total de 231 ocasións metendo 6 goles. Este xogador escocés desenvolvía a demarcación de lateral dereito.

A pesar dos grandes fitos acadados co Celtic, só puido te-la oportunidade de xogar para a Selección escocesa de fútbol nunha ocasión sendo un encontro de clasificación para a Eurocopa de 1968 contra o País de Gales co resultado final de 3-2 para os escoceses.

É rechamante o feito de que despois de pasaren uns anos dende a consecución da Copa de Europa se retirara do fútbol para dedicarse enteiramente ó seu grande soño, ser odontólogo.
Jimmy Johnstone

miniatura|dereita|Estatua de Jimmy Johnstone
**James Connolly Johnstone**, tamén chamado **Jinky**, nado o 30 de setembro do 1944 na vila escocesa de Uddingston (Lanarkshire) e finado o 13 de marzo do 2006 na mesma localidade, foi un futbolista escocés.

## Traxectoria 
Foi un dos grandes da historia do Celtic ó artellar parte dos Lisbon Lions que conseguiran gañar a Copa de Europa para os católicos de Glasgow no 1967. Cos verdibrancos xogou 515 encontros conseguindo 130 goles.

Pero non só xogou para o Celtic, senón que tamén o fixo no San Xosé Earthquakes antes de volver ó Reino Unido no 1975 para xogar previamente ó seu retiro no Sheffield United, Dundee F.C., Shelbourne F.C. e Elgin City nesta orde.

Futbolista que desenvolvía o rol de extremo e de curta estatura co seu 1.57 metros mais moi rápido, áxil, forte, un diaño coa bola nos pés e un xogador que endexamais se viña cara embaixo. De feito gañou o sobrenome de *Lord of the Wings*, é dicir, de señor das bandas.

Representou a selección escocesa nun total de 23 veces acadando 4 tantos e sendo partícipe da soada vitoria en Wembley por 2-3 fronte ós ingleses en 1967.

Foi Balón de Bronce nunha ocasión.