Quino

**Joaquín Salvador Lavado**, máis coñecido como **Quino**, nado en Guaymallén, provincia de Mendoza (Arxentina), o 17 de xullo de 1932 foi un humorista gráfico arxentino. A súa obra máis famosa é a tira cómica de Mafalda, publicada entre 1964 e 1973.

## Traxectoria
Era fillo de emigrantes andaluces. Chamárono Quino desde pequeno para distinguilo do seu tío, o ilustrador Joaquín Tejón, que foi o que espertou nel a vocación de debuxante xa de novo. En 1945, trala morte da súa nai, empezou a estudar na Escola de Belas Artes de Mendoza. O seu pai morreu pouco despois, polo que abandonou a escola coa intención de converterse en autor de historietas cómicas. Intentou encontrar traballo nas editoriais porteñas, pero fracasou. Tras verse obrigado a facer o servizo militar, en 1954 estableceuse en Bos Aires en condicións paupérrimas.

Por fin logrou publicar a súa primeira páxina de humor no semanario *Esto es*. A partir de entón comezou a publicar noutros medios, como "Leoplán", *TV guía*, *Vea y lea*, *Damas y damitas*, *Usted*, *Panorama*, *Adán*, *Atlántida*, *Che* ou *Democracia*.

En 1954 comezou a publicar regularmente en *Rico Tipo*, seguindo en *Tía Vicenta* e *Dr. Merengue*. Ó pouco tempo comezou a facer debuxos publicitarios. Publicou o seu primeiro libro recompilatorio, *Mundo Quino*, en 1963. Logo diso encargáronlle unhas páxinas para unha campaña de publicidade, para as que creou a Mafalda. A campaña non se chegou a facer, pero gardou o personaxe. A primeira historia de Mafalda publicouse en *Leoplán*, e posteriormente apareceu regularmente no semanario *Primera Plana*. Entre 1965 e 1967 publicouse no xornal *El Mundo*, e axiña publicou o primeiro libro recompilatorio. Comezou a editarse en Italia, España (onde a censura obrigou a etiquetalo como "para adultos"), Portugal e outros países.

Tras abandonar a tira de Mafalda o 25 de xuño de 1973 ó ter as ideas esgotadas, transladouse a Milán, onde continuou traballando.

## Temas 
Os protagonistas adoitan ser xente normal facendo a súa vida, aínda que Quino non renuncia a escenas surrealistas ou alegóricas (como policías botando valium nas bocas abertas de manifestantes) e ás reaccións caricaturescas.

Así, aínda que Mafalda aparenta ser unha tira máis con protagonista infantil, os seus contidos adoitan ser máis próximos e á vez adultos que outras tiras similares. Destaca, por exemplo, a preocupación de Mafalda pola política mundial, ou a obsesión de Manolito cos cartos. Malia todo, estes personaxes aínda poden ser vistos polos lectores como nenos reais con pais reais, e non como "adultos en corpos de neno".

O humor de Quino é tipicamente ácido e mesmo cínico, afondando con frecuencia na miseria e o absurdo da condición humana, sen límites de clase. Así, fan ó lector enfrontarse á burocracia, os erros da autoridade, as institucións inútiles, e a estreitura de miras. Acostuma usar as viñetas para enviar mensaxes de contido social ós lectores. Con frecuencia, os chistes buscan o sorriso como medio de enfrontarse á crúa realidade.

Este enfoque pesimista da realidade non impide que as historias estean cheas de tenrura e amosen unha fonda simpatía polas inocentes vítimas da vida (empregados, nenos, amas de casa, pensionistas, escuros artistas...), sen ocultar os seus fallos e limitacións. Pero incluso nas súas caricaturas de xefes opresivos e burócratas sen sentimentos atísbase certa simpatía, por ser á súa vez vítimas da súa propia estupidez.

A óptica de Quino é probablemente produto das vicisitudes da Arxentina nos últimos cuarenta anos. A súa mestura de pesimismo e humanismo é posiblemente unha das principais razóns do seu grande éxito en toda Latinoamérica.

## Obras publicadas orixinalmente na Arxentina 
### Mafalda 
* *Mafalda 1-10*
* *Mafalda inédita*
* *10 años con Mafalda*
* *Toda Mafalda*
* *Mafaldita*

### Humor 
* *Mundo Quino* (1963)
* *A mi no me grite* (1972)
* *Yo que usted...* (1973)
* *Bien, gracias, ¿y usted?* (1976)
* *Hombres de bolsillo* (1977)
* *A la buena mesa* (1980)
* *Ni arte ni parte* (19
* *Déjenme inventar* (1983)
* *Quinoterapia* (1985)
* *Gente en su sitio* (1986)
* *Sí, cariño* (1987)
* *Potentes, prepotentes e impotentes* (1989)
* *Humano se nace* (1991)
* *Yo no fui* (1994)
* *Cuentecillos y otras alteraciones* (1995, con textos de Jorge Timossi)
* *¡Que mala es la gente!* (1996)
* *¡Cuánta bondad!* (1999)
* *Esto no es todo* (2002, recompilación)
* *¡Qué presente impresentable!* (2005)
* *La Aventura de Comer* (2007)

## Series de animación 
* *Quinoscopios* (1985), baseada nas súas ideas e debuxos.
* *Mafalda* (1993), serie de 104 capítulos dun minuto de duración.

## Premios 
* Palma de Ouro no Salón Internacional do Humorismo de Bordighera (1978);
* Debuxante do Ano (1982), concedido polos seus colegas;
* Konex de Platino das artes visuais - humor gráfico (1982 e 1992);
* Cidadán Ilustre e chave da cidade de Mendoza (1988);
* Gran premio internacional *Max und Moritz* do 3º Salón Internacional do Cómic de Erlangen (Alemaña, 1988);
* Placa de Prata da Asociación Madrileña de Empresarios de Restaurantes e Cafeterías (1997);
* Mestre de Arte pola Secretaría de Cultura do Goberno da Cidade de Bos Aires (1998);
* B'nai B'rith Dereitos Humanos (1998);
* Catedrático Honorífico do Humor pola Universidade de Alcalá de Henares (2000);
* Quevedos de Humor Gráfico (2000);
* Premio de caricatura La Catrina, outorgado pola Feria Internacional del Libro de Guadalajara en 2003.
* Cidadán Ilustre de Bos Aires  en 2004.
* Cabaleiro da Orde de Isabel a Católica en 2005
* Cidadán Ilustre de Guaymallén en 2005
* Fundación Príncipe Claus para a Cultura e o Desenvolvemento da Haia en 2005
* Doutor Honoris Causa pola Universidade Nacional de Córdoba en 2006
* Premio Extremadura á Creación da mellor Traxectoria Artística de Autor Iberoamericano en 2007
* Premio Konex - Mención á Traxectoria en 2012
* Cabaleiro da Lexión de Honor da República Francesa 2014. 
* Premio Príncipe de Asturias de Comunicación e Humanidades 2014
* Maio de 2014: Mención de honor "Senador Domingo Faustino Sarmiento", outorgada polo Congreso da Nación Arxentina.
* Premio de honor "John Buscema: Amar el cómic" (2014)
* Orden al Mérito Artístico y Cultural Pablo Neruda de Chile, cerimonia encabezada pola presidenta Michelle Bachelet en xaneiro de 2015.
* Doutor Honoris Causa pola Universidade Nacional de Cuyo en 2019.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Mafalda (personaxe)

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial 
* "Quino, el humor libre", na páxina da Unesco 
* Quino: "Me gusta la sopa" en BBC Mundo
* Un humor que nos hace más libres en *El Arca*