Córdoba, España

**Córdoba** é unha cidade andaluza, capital da provincia homónima, situada a beiras do río Guadalquivir e ao pé de Serra Morena. Provén do latín *Corduba*, e posiblemente dunha anterior fenicia, *Qorteba*, que viría a significar 'muíño de aceite' para algúns autores , ou ben 'cidade boa', a partir de *Qart-tuba* para outros.

Foi capital do Califato Omeia de Occidente, época do seu maior esplendor e da que conserva numerosos monumentos, entre eles o máis importante é a Mesquita de Córdoba.

Córdoba na actualidade é un gran referente cultural do sur de Europa, unha das cidades máis atractivas, conservadas e de maior calidade de vida de España. Cun dos cascos históricos máis extensos do mundo, declarado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO o 17 de decembro de 1984. Hoxe en día a cidade presenta diversas zonas moi modernas e ben comunicadas referentes da moderna Córdoba do século XXI, destacando a enorme transformación urbana do Plano RENFE e no río Guadalquivir, alén da expansión da cidade cunha gran dimensión urbana e alta calidade de vivenda, aínda que os prezos acadados nos andares dos novos barrios son moi elevados. Foi candidata á capitalidade cultural europea para o ano 2016.

A Xunta de Andalucía está estudando dende hai un tempo, a creación da **Área Metropolitana de Córdoba** que estaría composta, ademais de pola capital, polas poboacións de Villafranca, Obejo, La Carlota, Villaharta, Villaviciosa de Córdoba, Almodóvar del Río e Guadalcázar, contando así cunha poboación aproximada de 351.000 habitantes.

## Xeografía 
A súa localización á beira do río Guadalquivir e o seu doado acceso aos recursos mineiros de Serra Morena (carbón, chumbo, zinc) responde o porqué dos seus temperáns asentamentos humanos.

## Historia 
### Prehistoria 
Os primeiros vestixios humanos atopados na zona corresponden a un *Homo neanderthalensis* que pode datar en torno ao 32000 a. C. aproximadamente. Segundo os últimos estudos, o asentamento definitivo de poboación produciuse en torno ao século III a. C. na zona denominada "Outeiro dos Queimados" hoxe ocupada polo Parque Cruz-Conde.

### Idade Antiga 
#### Época prerromana 
No século VIII a.C., no período tarteso antigo, existía xa un núcleo protourbano que ocupaba unha superficie dunhas 50 hectáreas, que exercía certo control e explotación sobre o territorio circundante. Esta función potenciouse durante o período orientalizante, producíndose a urbanización da poboación e certa expansión económica baseada na metalurxia do cobre e a prata, ao confluír as minas de Serra Morena, as terras da campiña e o río Betis. Á explotación dos metais engadiuse a actividade agrícola, que se converteu no alicerce básico da economía a finais do período orientalizante, tras unha crise na minería. Isto traería consigo a colonización de zonas adxacentes.

No século III a. C., co ascenso polo río Betis dos cartaxineses o asentamento recibiu novas influencias exteriores. De feito apareceu o primeiro nome do que se ten constancia histórica: *Karduba* (contracción de Kart-Iuba). O asentamento foi así bautizado polo xeneral cartaxinés Hamílcar Barca en honor dun xeral númida chamado Iuba, que combateu e morreu nunha batalla na rexión ao redor do ano 230 a.C..

Na súa descrición sobre a Segunda guerra púnica Silio Itálico incluíu a *Corduba* (nome outorgado polos romanos á cidade) na lista de aliados de Aníbal describíndoa como *decus aurifera terra*, mencionando aos caudillos da cidade: Phorcys e Arauricus.

#### Época romana 
[dereita|miniatura|320px|Córdoba, [Ponte romana de Córdoba|Ponte romana e Mesquita-Catedral]]
Os romanos conquistárona no -206, trala batalla de Ilipa e chamárona *Corduba*. No ano -169, o entón pretor Marco Claudio Marcelo fundou, xunto ao asentamento prerromano, unha colonia latina, que foi habitada por poboación patricia orixinaria da mesma Roma,

;División administrativa

Desde xullo de 2008, a cidade divídese en 10 distritos administrativos, coordinados por Xuntas Municipais de Distrito, que á súa vez se subdividen en barrios.

## Monumentos e lugares imprescindibles 
miniatura|dereita|200px|Mesquita de Córdoba ao fondo
* Catedral de Córdoba - Antiga Mesquita
* Conxunto arqueolóxico de Medina Azahara
* Alcázar dos Reis Cristiáns
* Xudería
* Ponte romana
* Torre da Calahorra
* Xardín Botánico de Córdoba
* Sinagoga
* Templo romano xunto ao Concello
* Cristo dos Farois
* Quella das flores
* Arco do Triunfo ou Porta da Ponte
* Palacio de Viana
* Praza da Corredera
* Praza das Tendillas
* Praza de touros "Os Califas"

## Outros lugares de interese 
miniatura|dereita|200px|Patio de Córdoba
**Monumentos**
* Pousada do Potro
* Palacio da Mercé
* Muralla romana
* Porta de Almodóvar
* Triunfo de San Rafael (hai varios)
* Ruela do pano
* Costa do Bailío
* Baños califais
* Cabaleirizas reais
* Palacio de Orive
* Torre da Malmuerta
* Mausoleo romano

**Espazos naturais**
* Parque periurbano de "Os Villares"
* Balcón do Guadalquivir
* Santa María de Trassierra
* Xardíns da Vitoria
* Noria da Albolafia

**Espazos deportivos**
* Palacio de deportes de Vistalegre
* Estadio Nuevo Arcángel

**Espazos universitarios e culturais**
* Antiga facultade de Veterinaria
* Campus universitario de Rabanales
* Hospital do Cardeal Salazar - Facultade de Filosofía e Letras
* Gran Teatro
* Filmoteca de Andalucía

**Lugares Relixiosos**
* Mosteiro de San Xerónimo
* Igrexa de Santa Mariña
* Igrexa de San Francisco

**Construcións emblemáticas**
* Ponte de Andalucía
* Aeroporto de Córdoba

**Fontes**

## Museos 
* Museo Julio Romero de Torres
* Museo Arqueolóxico e Etnolóxico de Córdoba
* Museo de Belas Artes
* Museo Taurino
* Museo Regina
* Sala museística de Cajasur
* Museo Diocesano

## Festas e acontecementos culturais 
* A Semana Santa.
* As cruces (1 a 3 de maio) envolvidas en caraveis ou outras flores.
* O concurso de patios cordobeses en maio.
* O concurso de Reixas e Balcóns.
* A Feira da nosa Señora da Saúde (última semana do mes de maio: 600 casetas de tódolos estilos, sevillanas, salsa etc. abertas a tódolos visitantes), con multitude de concertos, corridas, flamenco...
* Festival internacional da guitarra (xuño-xullo).
* Festival de Blues.
* Entroido de Córdoba.
* Velá da Fuensanta, (festas folclóricas en honor da Virxe da Fuensanta en torno ao 8 de setembro).
* Arcanxo RafaelSan Rafael, o 24 de outubro
* A Batalla das Flores.
* Todo o ano: multitude de bares, pubs en zona centro e novo Paseo de Córdoba.
* Festival Aéreo de Córdoba.
* Festival Internacional de Animación (Animacor).

## Produtos típicos 
* Gastronomía:
** Aceite
** Tapas
** Rabo de touro
** Mans de porco á cordobesa
** Salmorejo
** Flamenquines
** Perol
** Viños fino e *branco* de Montilla-Moriles
** Viño doce Pedro Ximénez
** Pastel Cordobés
* Artesanía, cuxa tradición remóntase á época árabe e, no caso da ourivaría, a época romana:
** Cordobáns (coiros repuxados).
** Xoias de filigrana de prata.
** Cerámica califal (preciosa).
** Ourivaría con pedras preciosas. Xoia cordobesa.
** Mobles de Lucena.
* Vestir:
** Chapeu cordobés.

## Deporte 
Fútbol Masculino:
* Córdoba Club de Fútbol
Fútbol Feminino
* Fray Albino
Voleibol Feminino:
* Club Voleibol Córdoba
* Adecor
Voleibol masculino:
* Barín C.V. El Carmen
Fútbol Sala masculino:
* Adecor
Fútbol Sala feminino:
* Cajasur F.S.F.
Baloncesto feminino:
* UCO
Baloncesto masculino:
* C.B. Ciudad de Córdoba
Atletismo:
* Fundación Córdoba C.F.
Motociclismo:
* Córdoba Patrimonio de la Humanidad
Ciclismo:
* Andalucía

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Autobuses Urbanos de Córdoba 
* Portal turístico de Córdoba
* Información deportiva
* Noticias
* Wiki sobre Córdoba e a súa provincia "Cordobapedia"

|}