Canle de Erie

A **canle de Erie** (en ), é unha vía fluvial histórica dos Estados Unidos de América, no estado de Nova York. Abrangue dende Buffalo no lago Erie ata Albany no río Hudson, conectando os Grandes Lagos co océano Atlántico.

Aínda que a canle foi proposta por primeira vez en 1807, non foi ata 1817, encomendado polo gobernador DeWitt Clinton, cando a Compañía da Canle do Niágara comezou os preparativos para a construción. Inaugurouse en 1825 e contribuíu enormemente ao asentamento do Medio Oeste, permitindo o transporte de persoas e provisións.
 
Foi ampliado varias veces, chegando a medir 547&nbsp;km de longo, 46&nbsp;m de largo e 4&nbsp;m de fondo. Emprégase principalmente para a navegación de recreo.

## Historia 
miniatura|Lockport en 1839.
No ano 1800, precisábanse habitualmente dúas semanas e media para ir de Nova York a Cleveland, Ohio (a740&nbsp;km) e catro semanas a Detroit (985&nbsp;km).

Durante os séculos XVIII e XIX os residentes do litoral tiñan claro que había que conseguir un sistema de transporte cara ao oeste máis eficiente. Naqueles tempos había proxectos para Virxinia e Maryland.

A primeira sección da canle foi completada en 1819, inaugurándose, unha vez finalizada a canle, o 26 de outubro de 1825. Ten unha lonxitude de 584&nbsp;km, 12 metros de largo e 1,2&nbsp;m de profundidade. Tivo 83 comportas, cada unha de 27&nbsp;m por 4,5&nbsp;m. Permitía navegar a barcos de carga cun desprazamento de 68 toneladas. A canle de Erie foi a primeira ruta de transporte que desbancou os carros tirados por animais entre a costa leste dos Estados Unidos e o oeste interior, recortando os custos de transporte cara ás terras inexploradas do oeste preto dun 95&nbsp;%. Como resultado da construción da canle xurdiu unha importante poboación no oeste do estado de Nova York, abrindo dese modo o establecemento futuro en terras cada vez máis ao Oeste.

O éxito do canal du Midi de Francia (1681), a canle de Bridgewater de Gran Bretaña (rematado totalmente en 1769) e a canle de Kiel (1784) impulsaron nos Estados Unidos a *canlemanía*. George Washington fixo un esforzo para converter o río Potomac nun enlace navegable cara ao oeste.

## Enxeñaría 
miniatura|Mapa da canle de Erie, 1840.
Aproveitouse o río Mohawk, afluente do río Hudson, que nace preto do lago Ontario e discorre ao norte dos montes Catskill dos Apalaches, que o separa dos montes Adirondack ao norte.

O problema é que o territorio se alza uns 600&nbsp;pés dende o Hudson no lago Erie. Naquela época as esclusas podían manexar 12 pés. Coa tecnoloxía actual pódese construír unha canle dese tipo, mais tamén sería demasiado caro. Sobre esa idea, o presidente Thomas Jefferson dixo que era unha tolemia (*little short of madness*) e rexeitou que se fixese; porén, interesou ao gobernador de Nova York DeWitt Clinton e axiña foi ridiculizado como a «parvada de Clinton» (''Clinton's folly* e *Clinton's ditch''). En 1817, non obstante, Clinton recibiu o apoio lexislativo de sete millóns de dólares para a súa construción.

A canle orixinal tiña 584&nbsp;km de lonxitude, dende Albany no Hudson a Buffalo no Erie. A canle construíuse con 12&nbsp;m de largo e 1,2&nbsp;m de fondo coa terra extraída amoreada en pendente aos lados para formar un paso coñecido como camiño de sirga.

Moitos irlandeses que traballaron na construción da canle, establecéronse nas cidades da vía.

A consecuencia da resposta británica á Corn Law resultou un incremento das exportacións de trigo do Medio Oeste a Gran Bretaña así como do comercio co Canadá.

A preocupación pola erosión da canle levou á creación do Adirondack Park en 1885.

Moitos grandes autores escribiron sobre a canle de Erie, incluíndo Herman Melville, Frances Trollope, Nathaniel Hawthorne, Harriet Beecher Stowe, Mark Twain, Samuel Hopkins Adams e o marqués de La Fayette.

En 1918, a canle foi substituída por unha máis grande, o New York State Barge Canal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
*  Online review.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*