Poznan

**Poznan** ou **Poznán**, (en polaco *Poznań*, en latín: *Posnania*, en alemán: *Posen*, yiddish: פּױזן (Pojzn), tamén utilizado en ocasións festivas o seu nome histórico: *Stołeczne Miasto Poznań*, "Cidade capital de Poznań") é unha das máis antigas e grandes cidades polacas (quinta por poboación absoluta con 567.000 habitantes e sexta por extensión xeográfica), situada a beiras do río Varta. Capital da rexión da Gran Polonia e arquidiocese de Poznan. Poznan atópase entre Berlín (270&nbsp;km) e Varsovia (300&nbsp;km) e é un importante nó ferroviario e vía de comunicación por estrada no país (estradas europeas E30 e E261), posúe ademais un aeroporto internacional.

Poznan é recoñecida por ser o berce da nación polaca, por cumprir no pasado a función de capital do estado e por ser a residencia dos monarcas polacos. Polo nomeamento do presidente da nación, Lech Kaczyński, con data 11 de decembro de 2008 foi declarada, *Poznan - conxunto histórico, en recordo da memoria histórica*. Poznan é candidata a Capital Europea da Cultura en 2016.

## Historia 
miniatura|180px|dereita|A Casa do Concello de Poznan.
miniatura|180px|Antiga Praza Maior.
miniatura|Catedral Poznan.
miniatura|Igrexa da Colexiata de Poznan.
miniatura|Museo Nacional.
Poznan é unha das cidades máis antigas da actual Polonia. É un importante centro histórico e a capital de Voivodia de Gran Polonia. Algúns historiadores pensan que foi a capital de Polonia no século X, durante o goberno dun dos primeiros knyaz de dinastía de Piastas. O territorio de influencia da cidade de Poznan recibe en polaco o nome de Poznańia, territorio que ocupa o centro-oeste da rexión chamada Gran Polonia ou (en polaco) Wielkopolska.

É un lugar hipotético do acto simbólico de bautizar a *todos os polacos*, cando o príncipe Mieszko I converteuse ao cristianismo. Seguramente o primeiro bispo polaco, Jordan, instalouse en Poznan, na actual Illa da Catedral coa primeira das catedrais da cidade (968).

Poznan foi a capital da rexión da Gran Polonia até que esta pasou a converterse en posesión de Prusia en 1793 coa Segunda Partición de Polonia, cando a súa área administrativa pasou a denominarse Prusia Meridional. En 1797 os límites da cidade foron ampliados para incluír os asentamentos fóra das murallas, e en 1800 anexionouse a illa de Ostrów Tumski (incluíndo a cidade separada de Chwaliszewo) e áreas sobre a beira dereita do Warta, incluíndo Śródka e as máis pequenas cidades de Ostrówek e Łacina.

Durante o Levantamento da Gran Polonia de 1806, soldados polacos e voluntarios civís colaboraron cos esforzos de Napoleón por expulsar ás forzas prusianas. A cidade converteuse en parte do Ducado de Varsovia en 1807 e capital do Departamento de Poznan. Con todo, tras o Congreso de Viena, a Gran Polonia foi devolta a Prusia, e Poznan pasou a ser a capital do autónomo Gran Ducado de Pousen. Despois das Revolucións de 1848, Poznan converteuse en capital da Provincia prusiana de Pousen. Posteriormente pasou a formar parte do Imperio Alemán coa unificación dos estados alemáns en 1871.

Trala derrota do Imperio Alemán na primeira guerra mundial, tivo lugar o Alzamento da Gran Polonia (1918-1919) que liberou a cidade así como a maior parte da Gran Polonia. Durante a Segunda República Polaca de entreguerras, foi a capital do Voivodato de Poznan. A Universidade de Poznan, agora coñecida como Universidade Adan Mickiewicz, foi fundada en 1919. Durante a segunda guerra mundial, Polonia sufriu a ocupación Nazi e a poboación foi reprimida con severidade. En 1945, Adolf Hitler declarou a cidade un Festung (un lugar fortificado no cal as forzas alemás conducisen unha última defensa). Como Poznan atópase na ruta directa entre Varsovia e Berlín, o Exército Vermello primeiro cercou para logo asaltar a defensa alemá na Batalla de Poznan, que culminou no asalto sobre a cidadela, causando graves danos á cidade. Desde o final da guerra, Poznan foi a capital da súa área circundante, a pesar de que as fronteiras administrativas foron modificadas en 1957, 1975, e 1999. Así mesmo, Poznan é actualmente a sede do Voivodato de Gran Polonia, unha das dezaseis provincias de Polonia.

As manifestacións obreiras e os combates contra as forzas de seguridade do 28 e 29 de xuño de 1956 (Protestas de Poznán de 1956) foron algúns dos acontecementos principais da historia recente de Polonia.

## Economía 
Poznan é un dinámico centro empresarial, académico, científico e cultural. Centro industrial (grandes empresas - Volkswagen, MAN, Unilever, Beiersdorf, Bridgestone, Imperial Tobacco, Kompania Piwowarska) e de servizos, coa anual Feira Internacional de Poznan e oitenta exposicións diversas. As feiras de mostras, xuntanzas e congresos atraen cada ano 500 mil de visitantes (o que representa 50% do mercado feiral en Polonia), garantindo á cidade o segundo lugar entre as cidades máis importantes do turismo de negocios en toda Europa Central e do Leste).

En Poznan hai oito institutos públicos de ensino superior (entre eles 4 universidades) e dezasete escolas privadas, onde estudan aproximadamente preto de 142 mil estudantes. Por cada 1000 habitantes hai 221 estudantes, o que provoca que Poznan sexa neste sentido, a primeira cidade polaca que conte coa comunidade estudantil máis extensa. O mercado de traballo é moi favorable aos cidadáns. Poznan tiña en 2009 a menor taxa de desemprego de tódalas cidades polacas (2%), e o Voivodato da Gran Polonia menos do 10%.

## Demografía 
miniatura|180px|dereita|Centro comercial *Stary Browar*.

ImageSize = width:630 height:300
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:600000
ScaleMajor = unit:year increment:100000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:25000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:19 align:left
  bar:1600 from:0 till:20000
  bar:1732 from:0 till:4000
  bar:1794 from:0 till:12358
  bar:1824 from:0 till:22000
  bar:1848 from:0 till:42000
  bar:1885 from:0 till:68315
  bar:1900 from:0 till:110000
  bar:1910 from:0 till:156696
  bar:1925 from:0 till:220023
  bar:1939 from:0 till:274155
  bar:1946 from:0 till:267978
  bar:1965 from:0 till:438209
  bar:1980 from:0 till:552938
  bar:1990 color:cobar2 from:0 till:590101
  bar:2000 from:0 till:574896
  bar:2007 from:0 till:560932
  bar:2009 from:0 till:554221
PlotData=
  textcolor:black fontsize:S
  bar:1600 at: 20000 text: 20.000 shift:(-14,5)
  bar:1732 at: 4000 text: 4.000 shift:(-11,5)
  bar:1794 at: 12358 text: 12.358 shift:(-14,5)
  bar:1824 at: 22000 text: 22.000 shift:(-14,5)
  bar:1848 at: 42000 text: 42.000 shift:(-14,5)
  bar:1885 at: 68315 text: 68.315 shift:(-14,5)
  bar:1900 at: 110000 text: 110.000 shift:(-17,5)
  bar:1910 at: 156696 text: 156.696 shift:(-17,5)
  bar:1925 at: 220023 text: 220.023 shift:(-17,5)
  bar:1939 at: 274155 text: 274.155 shift:(-23,5)
  bar:1946 at: 267978 text: 267.978 shift:(-17,5)
  bar:1965 at: 438209 text: 438.209 shift:(-17,5)
  bar:1980 at: 552938 text: 552.938 shift:(-17,5)
  bar:1990 at: 590101 text: 590.101 shift:(-23,5)
  bar:2000 at: 574896 text: 574.896 shift:(-17,5)
  bar:2007 at: 560932 text: 560.932 shift:(-11,5)
  bar:2009 at: 554221 text: 554.221 shift:(-8,5)

## Festividades 
A festa máis importante da cidade é 11 de novembro, a festa de San Martiño. Unha das rúas máis importantes da cidade chámase "Św. Marcin" (San Martiño).

Entre as festas máis importantes destaca a Feira de San Xoán (*Jarmark Swietojanski*) na semana do 23 de xuño, na que se desgustan *Bigos* compostos de col agre, moi similar ao *sauerkraut* alemán e varios tipos de carnes frescas, embutidos e cogomelos.

## Monumentos 
miniatura|Catedral de Poznan.
Entre os sitios máis destacados para visitar en Poznan están:

* Illa da Catedral de Poznan; A Catedral coa Capela Dourada.
* Antiga Praza Maior (*Stary Rynek*).
* A Casa do Concello do século XVI.
* Igrexa Parroquial da Cidade.
* O Castelo do Emperador (século XIX), construído polos Prusianos.
* A Biblioteca dos Raczyński (século XIX) e arredores da Praza da Independencia (Plac Wolności).
* Monumento ao Xuño de Poznan.
* Feira Internacional de Poznan (a máis importante de Polonia)
* O lago Malta.
* O Parque Wilson e invernadoiro.
* Xardíns zoolóxicos (co Zoo Antigo e Novo)

## Universidades 
A cidade de Poznan é un importante núcleo académico en Polonia. Hai até oito universidades públicas e dezaoito privadas. Algunhas das universidades de Poznan continúan coa longa tradición de ensino, tales como a Academia Lubranski, o Colexio Xesuíta ou a Universidade de Poznan.

Universidades públicas:
* Universidade Adam Mickiewicz
* Universidade de Medicina "Karol Marcinkowski"
* Universidade de Ciencias Naturais
* Universidade de Ciencias Económicas
* Academia de Educación Física "Eugeniusz Piasecki"
* Academia de Belas Artes
* Academia de Música
* Universidade Politécnica

Institutos públicos científicos e investigación:
* Instituto Occidental "Zygmunt Wojciechowski" 
* Biblioteca Kórnicka
* Instituto de Física Molecular 
* Instituto de Qímica Biorgánica
* Instituto de Xenética Humana
* Instituto de Xenética Vexetal
* Centro de Investigación Cósmica, "Observatorio Astroxeodinámico en Borowcz preto de Poznan"

## Deporte 
miniatura|300px|Estadio Municipal durante un partido.
O equipo do fútbol máis importante de Poznan é o Lech Poznań, que xoga na primeira división polaca.
Poznan foi unha das cidades da Eurocopa 2012. Os partidos xogáronse no Estadio Municipal de Poznań.

Outros eventos internacionais:
* 2009: XXXIV Campionato Mundial de Remo, no Lago Malta
* 2010: XXXVIII Campionato Mundial de Piragüismo, no Lago Malta
* 2011: Campionato Mundial de hóckey sobre herba en pista cuberta.

## Cidades irmandadas 
A cidade está irmandada con:

*  Plovdiv
*  Assen
*  Braşov
*  Brno
*  Hannover
*  Jyväskylä
*  Khárkiv
*  Nablus
*  Nottinghamshire
*  Pozuelo de Alarcón
*  Rennes
*  Shenzhen
*  Toledo
*  Győr

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial