Lémure

O **lémure**, *Lemur catta*, é un primate da suborde dos estrepsirrinos, infraorde dos lemuriformes e familia dos lemúridos, o único representante do xénero *Lemur*.

É o lemúrido máis coñecido por mor da súa longa cola con aneis brancos e negros. Como todo os lémures, é endémico da illa de Madagascar. É coñecido localmente como **hira** (en malgaxe) ou **maki** (en francés e malgaxe).

Vive en bosques de galería e matogueiras das rexións meridionais da illa. É omnívoro e tamén é o lémure máis terrestre de todos. É un animal fundamentalmente diúrno, pero moitas veces é catemeral.

## Taxonomía 
### Descrición 
Tanto o xénero como a súa única especie foron descritos en 1758 por Linneo,

##### Especie 
O epíteto específico, *catta*, é un termo do latín científico tirado do latín *cattus*, "gato", debido ao aspecto felino desta especie, e porque a súa voz rosmante é similar á do gato doméstico.

### Sinónimos 
#### Xénero 
O xénero, ademais do protónimo cuñado por Linneo, coñeceuse tamén polos sinónimos:
* *Catta* Link, 1806
* *Maki* Muirhead, 1819
* *Mococo* Lesson, 1878
* *Odorlemur* Bolwig, 1961
* *Procebus* Storr, 1780
* *Prosimia* Boddaert, 1785

#### Especie 
Ademais de polo protónimo, debido a Linneo, o especie coñeceuse tamén polo sinónimo:

A lonxitude deas patas traseiras é de entre os 10,2 e os 11,3&nbsp;cm, a das orellas é de 40 a 48&nbsp;mm e a lonxitude do seu cranio é de entre os 78 e os 88&nbsp;mm. O número total de aneis practicamente coincide co número aproximado de vértebras caudais. 

A cola non é prénsil, e utilízaa como axuda para manter o equilibrio e para a comunicación e a cohesión do grupo.

A pelaxe é tan densa que pode, por exemplo, obstruír máquinas de afeitar eléctricas. A zona ventral e a garganta son de cor branca ou crema e a zona dorsal (costas) varía da gris á parda rosada, ás veces cunha mancha marrón ao redor da zona da cola, onde a pelaxe varía do gris pálido á parda agrisada. Aínda que se poden observar pequenas variacións faciais entre individuos, non hai ningunha diferenza apreciábel entre sexos. De feito, na parte superior da súa área de distribución en Andringitra, o lémure encóntrase nunha zona por rina da liña forestal e nunha vasta extensión de rochas verticais con valgadas de até 400 m de altura, rodeadas de sabana ericoide. Acha as condicións climáticas máis extremas desde a zona máis quente e seco, Tsimanampesotse, até a máis fría, o Macizo de Andringitra ("deserto de rochas"), no Parque Nacional de Andringitra. Só hai oito poboacións coñecidas que teñen máis de 100 individuos. Noutros lugares están suxeitos á presión da caza para o consumo, e á captura de espécimes vivos para o comercio de mascotas dentro do país. O lume tamén presenta un risco para os lémures, ao igual que a perda de diversidade xenética resultante do illamento das poboacións. Semella que esta especie  se ve afectada negativamente pola fragmentación do hábitat.

## Bioloxía 
### Nutrición 
[miniatura|O lémure ten unha dieta [omnívoro|omnívora, aínda que é fundamentalmente fruxívoro e folívoro]]

*Lemur catta* ten unha dieta variada que non parece estar limitada polas fontes de auga dispoñíbeis,

É un primate omnívoro oportunista, aínda que a súa dieta está formada fundamentalmente por froitas e follas, en especial as do tamarindo (*Tamarindus indica*), coñecido localmente como *kily*. Cando está dispoñíbel, o tamarindo forma o 50 % da súa dieta, sobre todo durante a tempada seca invernal. 

Aliméntase de non menos de tres ducias de especies de plantas diferentes, e a súa dieta inclúe flores, herbas, cascas e saiba. Foi observado comendo madeira en descomposición, terra, arañeiras, larvas de insectos, artrópodos (arañas, eirugas, chicharras e saltóns) e pequenos vertebrados (paxaros e camaleóns). Durante a tempada seca vólvese máis oportunista.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Linnaeus, C. (1758): [*Systema Naturae per regna tria naturæ, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis, Tomus I. Editio decima, reformata. Holmiæ(https://gl.wikipedia.org/wiki/Estocolmo): impensis direct. Laurentii Salvii*].
* Wilson, D. E. & Hanlon, E. (2010): "*Lemur catta* (Primates: Lemuridae)". *Mammalian species* **42** (854): 58–74.
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M., eds. (2005): *Mammal Species of the World - A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press, 2 vols. ISBN 978-0-8018-8221-4.
* 
* Tattersall, I. (1982): *The Primates of Madagascar*. Nova York, NY, USA: Columbia University Press. ISBN 978-0-2310-4704-3, pp. 43–46. 

### Outros artigos 
* Lemúridos

### Ligazóns externas 
* *Lemur catta* na ADW. Con abundante información en bibliografía .
* Ring Tailed Lemur. *Lemur catta* Linnaeus 1758 na EOL.