Estado asociado

Un **estado asociado** é o socio menor nunha relación formal e libre entre un territorio político cun grao de estado e unha nación (normalmente maior), para o cal non se adopta ningún outro termo específico, tal como protectorado. Os detalles desta asociación gratuíta están recollidos na resolución 1541 (XV) Principio VI, un Tratado de Libre Asociación ou Acto de estado asociado e son específicos para os países implicados. No caso das Illas Cook e Niue, os detalles do seu acordo de libre asociación están recollidos en varios documentos, como as súas respectivas constitucións, o intercambio de cartas de 1983 entre os gobernos de Nova Zelandia e as Illas Cook, e a Declaración Centenaria Común de 2001. Os estados libre asociados poden ser descritos como independentes ou non, pero a asociación libre non é unha cualificación da condición ou status dunha entidade como un suxeito ao dereito internacional.

Informalmente pode considerarse máis amplamente: desde unha forma post-colonial de protección amiga, protectorado, a unha confederación de membros desiguais cando o(s) socio(s) menor(es) delega no principal (moitas veces a ex-potencia colonial) algún poder normalmente exclusivo dun estado soberano, xeralmente en campos como a defensa e as relacións exteriores, mentres que a miúdo gozan de condicións económicas favorables como o acceso ao mercado.

Segundo algúns estudosos, unha forma de asociación baseada na protección e delegación de soberanía benigna pódese ver como unha característica definitoria dos microestados.

Unha federación, é un tipo de goberno onde polo menos unha das subunidades dun estado unitario goza de autonomía como unha subunidade dentro dunha federación, é semellante a un estado asociado, con tal subunidade(s) cunha considerable independencia n cuestións internas, agás asuntos exteriores e defensa. Non obstante, en termos de dereito internacional é unha situación completamente diferente porque as subunidades non son entidades internacionais independentes e non teñen ningún dereito potencial á independencia.

## Estados en asociación oficial 
A Commonwealth de Filipinas foi o primeiro estado asociado dos Estados Unidos. De 1935 a 1946, os asuntos exteriores e as forzas militares da mancomunidade filipina foron tratados polos Estados Unidos, aínda que que era independente en asuntos domésticos.

Os Estados Federados de Micronesia (desde 1986), as Illas Marshall (desde 1986) e Palau (desde 1994) están asociados cos Estados Unidos baixo o que se coñece como o Tratado de Libre Asociación, dando aos estados a soberanía internacional e un control definitivo sobre o seu territorio. Non obstante, os gobernos destas áreas acordaron permitir aos Estados Unidos proporcionar a defensa, o fondo do goberno federal dos Estados Unidos concede acceso aos servizos sociais dos Estados Unidos para os cidadáns destas áreas. Os Estados Unidos beneficianse da súa capacidade de usar as illas como base militar estratéxica.

As Illas Cook e Niue teñen o status de "autogoberno en libre asociación". Nova Zelandia non pode lexislar por eles, e nalgunhas situacións considéranse estado soberano. En relacións exteriores ambos interactúan como estados soberanos, e se lles permite asinar como un estado nos tratados e órganos da ONU. Nova Zelandia non os considera estados constitucionais soberanos debido ao seu uso continuado da cidadanía de Nova Zelandia.
 
Tokelau (un territorio dependente de Nova Zelandia) votou un referendo en febreiro de 2006 para determinar se quería seguir sendo un territorio neozelandés ou converterse no terceiro estado en libre asociación con Nova Zelandia. Aínda que a maioría dos electores elixiron a libre asociación, o voto non alacanzou o limiar de dous terzos necesarios para a súa aprobación. Un repetido referendo en outubro de 2007 baixo a supervisión das Nacións Unidas produciu resultados semellantes, coa proposta de libre asociación rexeitada a falta de 16 votos para a aprobación.

## Outras relacións comparables 
Existen outras situacións onde un estado ten poder sobre outra unidade política. Un territorio dependente é un exemplo diso, onde unha área ten o seu propio sistema político e moitas veces o autogoberno interno, pero non ten soberanía xeral. Nunha forma solta de asociación, algúns estados soberanos ceden algún poder a outros estados, moitas veces en materia de asuntos exteriores e / ou defensa.

Os asuntos exteriores de Bután, unha monarquía budista do Himalaia, foron tratados parcialmente pola veciña república India (desde 1949, nunha forma solta de asociación, aínda que Bután está constitucionalmente separada e é independente en todos os outros asuntos. Unha relación semellante existiu entre Sikkim e a India desde 1950 ata 1975, cando Sikkim se converteu nun estado da India.

Segundo unha lei da República de Tatarstan (1990-2000) e o Tratado de Delegación Mutua de Poderes entre ela e a Federación Rusa (1994), de 1994 a 2000, Tatarstán considerouse un Estado soberano baixo o dereito internacional, pero asociado a Rusia.

Segundo as declaracións dos estamentos de Abkhazia e Transnistria (autoproclamadas repúblicas parcialmente recoñecidas) separáronse das repúblicas constitutivas da ex-URSS de Xeorxia e Moldova, ambas teñen a intención despois do recoñecemento da súa independencia en converterse en estados asociados da Federación Rusa. En Transnistria realizouse un referendo en setembro de 2006, onde a secesión de Moldova e a "futura asociación libre" con Rusia aprobouse cunha marxe do 97%, aínda que os resultados do referendo non foron recoñecidos internacionalmente.

## Ex estados asociados da Commonwealth 
Existiu unha asociación oficial baixo a Acta de estado asociado de 1967 entre o Reino Unido e os seis estados asociados das Indias Occidentais. Estas eran as antigas colonias británicas no Caribe: Antiga (1967–1981), Dominica (1967–1978), Granada (1967–1974), Saint Christopher-Nevis-Anguilla (1967–1983), Santa Lucía (1967–1979), e San Vicente (1969–1979). Segundo este acordo, cada estado tiña control total sobre a súa constitución. As Nacións Unidas nunca determinaron se estes estados asociados alcanzaran unha medida completa de autogoberno no sentido da Carta das Nacións Unidas e as resolucións da Asemblea Xeral. Uns anos despois de que se crease o estado dos estados asociados, todos, os seis estados asociados solicitaron e obtiveron a total independencia, a excepción de Anguila da antiga Saint Kitts-Nevis-Anguilla, que se separou do estado asociado antes da independencia e segue sendo un territorio dependente do Reino Unido.

## Microestados como estados protexidos modernos 
A existencia de relacións libres baseadas na delegación de soberanía e na protección benigna pode verse como unha característica definitoria dos microestados. Segundo a definición de microestados proposta por Dumienski (2014): "Microestados son estados modernos protexidos, é dicir, estados soberanos que puideron ceder unilateralmente certos atributos de soberanía a potencias máis grandes a cambio dunha protección benigna da súa viabilidade política e económica contra as súas limitacións xeográficas ou demográficas. Liechtenstein, San Marino, Mónaco, Cidade do Vaticano, Andorra, Niue, as Illas Cook, ou Palau.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Reinos da Commonwealth de Nacións
* Dependencia da Coroa británica