open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Román, Vilalba

**Santalla de Román** é unha parroquia do concello de Vilalba (Lugo). Segundo o IGE, en 2024 tiña 353 habitantes (181 homes e 172 mulleres).

## Xeografía 
Está localizada entre as estradas de Mondoñedo e Meira e crúzana a de Moscarán a Goiriz e a de Vilalba a Árbol.

Da mesma maneira que Goiriz, a parroquia está dividida en roldas, unha división creada polos veciños para a organización das festas. A repartición dos lugares nas roldas é o seguinte:

* **A Rolda da Abelaira**: A Abelaira, Pedrouzo, Roidíaz e Romariz.
* **A Rolda de Arriba**: A Carboeira, Os Carrís, Cartemil, Fontemarín, A Fraguella, Leboreiro, Sande e Vilafurada.
* **A Rolda de Seivane**: Os Aneirós, Bouzamelle, A Casería, O Foxo e Seivane.
* **A Rolda do Medio**: Alfaiate, Locencia, Murazó, O Pazo, O Valiño e Xunto á Irexa.

## Historia 
Na parroquia quedan varios vestixios da cultura castrexa, e tamén aparece mencionada nun documento do século X e noutro de 1286.

## Patrimonio 
Os numerosos cruceiros que se atopan na parroquia dan boa conta da tradición do oficio de canteiro que dende o século XVII hai nestas terras.

## Demografía 
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Exterior do conxunto igrexa e cemiterio de Román, Vilalba 04.jpg|Detalle do cemiterio
Ficheiro:Exterior do conxunto igrexa e cemiterio de Román, Vilalba 08.jpg|Antiga escola (1927)
Ficheiro:Exterior do conxunto igrexa e cemiterio de Román, Vilalba 03.jpg |Vista interior do recinto do cemiterio-igrexa
Ficheiro:Exterior do conxunto igrexa e cemiterio de Román, Vilalba 05.jpg|Entrada ao recinto cemiterio-igrexa
Ficheiro:Exterior do conxunto igrexa e cemiterio de Román, Vilalba 01.png|Exterior do conxunto igrexa-cemiterio
Ficheiro:Exterior do conxunto igrexa e cemiterio de Román, Vilalba 02.jpg|Terreo comunal
Ficheiro:Exterior do conxunto igrexa e cemiterio de Román, Vilalba 07.jpg|Fachada da igrexa

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Román 
### Parroquias de Vilalba 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vilalba
Congo Belga

O **Congo Belga** foi o nome da actual República Democrática do Congo desde a desaparición do Estado Libre do Congo posesión persoal de Leopoldo II dos belgas o 15 de novembro de 1908 e a independencia congolesa o 30 de xuño de 1960.

## Gobernadores da colonia 
# Baron Krieger (1908-1912)
# Felix Alexandre Fuch (1912–1916)
# Eugene Joseph Marie Henry (1916–1921)
# Maurice Eugene Auguste Lippens (1921–1923)
# Martin Joseph Marie René Rutten (1923–1927)
# Auguste Constant Tilkens (1927–1934)
# Pierre Marie Joseph Ryckmans (1934–1946)
# Eugène Jacques Pierre Louis Jungers (1946–1951)
# Léon Antoine Marie Petillon (1951–1958)
# Henri Arthur Adolf Marie Christopher Cornelis (1958–1960)

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia da República Democrática do Congo
* Estado Libre do Congo
Mohr von Wien

***Mohr von Wien*** é unha obra cómico-satírica en tres actos do dramaturgo austríaco Karl Meisl, estreada en Viena no ano 1806. É do estilo típico Pawlatsche (en Viena estilo remedando os checos establecidos na cidade). Na obra, Karl Meisl critica a política do seu tempo; a única posibilidade que tiñan os intelectuais da súa época de o facer era mediante este tipo de obras.
Piliscsaba

**Piliscsaba** é unha cidade en Hungría de 5.500 habitantes. Está localizada no extremo noroeste do distrito de Pest próximo ó límite con Komárom-Esztergom no val entre as cordilleiras de Buda e Pilis. Pola súa proximidade a Budapest unha parte importante da poboación traballa ou estuda alí. A cidade divídese en tres zonas diferenciadas:Magdolna-völgy (a zona nova da cidade), Klotildliget, e a área delimitada pola vía de ferro.
Klotildliget está arrodeada polo bosque e dous grandes outeiros, coñecidos como Kiskopasz e Nagykopasz. Na parte occidental da cidade sitúanse as instalacións dependentes da Universidade Católica de Péter Pázmány que se construíu no lugar que ocupaban unhas antigas instalacións soviéticas.
Daşoguz

**Daşoguz** é unha cidade en Turkmenistán, capital da provincia de Daşoguz. En 2009 tiña 227.184 habitantes. Sitúase a 88 metros sobre o nivel do mar.

## Historia
Os rusos fundaron o asentamento como un forte a principios do século XIX. A cidade actual ten o estilo arquitectónico soviético e actúa como centro administrativo local e de transportes. Da cidade parten as visitas a Konya-Urgench, declarado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.
Anela

**Anela** é un concello italiano da provincia de Sassari, na rexión de Sardeña. Ten 764 habitantes (en 2004) repartidos en 37&nbsp;km², o que dá unha densidade de poboación de 21 hab/km². A elevación máxima é de 446 metros sobre o nivel do mar. San Cosme e San Damián son os patróns da comuna.
Ciclo carbono-nitróxeno-osíxeno

miniatura|Ciclo carbono-nitróxeno-osíxeno

O **ciclo carbono-nitróxeno-osíxeno** é unha das dúas reaccións de fusión nuclear polas que as estrelas converten o hidróxeno en helio; a outra reacción é a cadea protón-protón. A pesar que esta é importante para as estrelas do tamaño do Sol ou menores, os modelos teóricos mostran que o ciclo carbono-nitróxeno-osíxeno é a fonte principal de enerxía nas estrelas de masa máis elevada. Este ciclo é tamén probablemente a principal fonte de produción de nitróxeno e de osíxeno.
Corcoracidae

miniatura|dereita|225px|Struthidea cinerea
***Corcoracidae*** é unha rara familia de passeriformes que está formada por dúas especies superficialmente diferentes: *Corcorax melanorhamphos* e *Struthidea cinerea*. Ámbalas as dúas son endémicas de Australia. Non existe acordo en canto a un nome común para designar a familia pero ás veces úsase o de "construtoras de niños de barro australianas".

No campo do parentesco coas *Corcorax* e *Struthidea* faise evidente de inmediato: ambas especies son moi sociais, pasan moito do seu tempo buscando alimento entre a follaxe cun andar moi distintivo, chamándose constantemente unhas a outras, e ambas especies responden a intrusos humanos voando pesadamente a unha árbore próxima, onde esperan que a intromisión termine, a miúdo pousándose en pares ou tríos e compoñéndose entre si as plumas.
Chámaselles paxaros apóstolos porque se di: "¡sempre hai doce de eles!". De feito, tipicamente o tamaño dos grupos varía ao redor de 6 ata 20.
## Véxase tamén
Nonstop

**Nonstop** é un grupo musical feminino portugués que xurdiu no ano 2001 grazas ao programa de televisión *Popstars*. Andrea, Kátia, Fátima, Liliana e Rita foron as compoñentes iniciais. Publicou o seu primeiro álbum no ano 2001, *Ao limite eu vou*, co que conseguiron o disco de platino en Portugal. En 2004, despois de que unha das compoñentes, Fátima, abandonase o grupo, o grupo volveu á acción con *Tudo vai mudar*. Foi elixido para representar a Portugal no Festival da Canción de Eurovisión.

## Discografía 
* *Ao limite eu vou* (2001)
* *Tudo vai mudar* (2004)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web con información de Nonstop
Alexander L. Kielland (plataforma)

miniatura|Plataformas Alexander Kielland (dereita) e Edda

**Alexander L. Kielland** foi unha plataforma petrolífera de Noruega situada no campo de extracción de Ekofisk, a 320&nbsp;km ó leste de Dundee, propiedade da compañía norteamericana Phillips Petroleum e que levaba o nome dun coñecido escritor. Foi unha plataforma de extracción 40 meses e a partir de entón serviu como plataforma vivenda para a achegada plataforma de Edda. O 27 de marzo de 1980 entrementres a maioría dos traballadores estaban na sala de cine, un dos brazos de apoio da plataforma caeu e esta envorcou. Morreron 123 dos 212 residentes.
Jardim

O topónimo portugués **Jardim** (en galego "xardín") pode referirse a:

; No Brasil
***Belo Jardim**, Pernambuco;
***Bom Jardim**, Maranhão;
***Bom Jardim**, Pernambuco;
***Bom Jardim**, Estado do Río de Xaneiro;
***Bom Jardim de Goiás**, Goiás
***Bom Jardim de Minas**, Minas Xerais
***Bom Jardim da Serra**, Santa Catarina
***Jardim**, Ceará
***Jardim**, Mato Groso do Sur
***Jardim**, Estado de San Paulo
***Jardim Alegre**, Estado do Paraná
***Jardim de Angicos**, Rio Grande do Norte
***Jardim do Mulato**, Piauí
***Jardim Olinda**, Paraná
***Jardim de Piranhas**, Rio Grande do Norte
***Jardim do Seridó**, Rio Grande do Norte
***Novo Jardim**, Tocantins
***Santo Antônio do Jardim**, São Paulo
***Silva Jardim**, Estado do Río de Xaneiro

;En Portugal
*Jardim do Mar, parroquia de  Calheta (illas de Madeira);
*Jardim da Serra, parroquia da Câmara de Lobos (illas de Madeira).
Doblougprisen

O **Doblougprisen** é un premio literario concedido pola Academia Sueca que premia a autores noruegueses e suecos e que se entrega cada 17 de maio, durante o Festival Literario noruegués. O premio ten a súa orixe no legado que deixou en 1938 o millonario noruegués Birger Dobloug.

## Premiados
Millonario

**Millonario**, **-a** é un termo que, de forma xenérica, se aplica a calquera persoa ou entidade que teña un millón de calquera cousa ou característica.

**Millonario, -a** é tamén unha persoa que ten unha fortuna ou patrimonio neto de máis de 1&nbsp;000&nbsp;000 de euros, dólares, libras ou outra unidade monetaria de valor comparable.

## Uso e distincións 
A condición de **millonario** adoita referirse ao valor total dos activos menos as débedas, polo que non depende unicamente dos ingresos anuais.

Dado que na actualidade existen moitas persoas cun patrimonio superior ao millón de euros ou dólares (especialmente en países desenvolvidos), o termo "millonario" pode considerarse relativo. Por este motivo, ás veces emprégase o termo **milmillonario** para referirse a quen posúe mil millóns (1.000.000.000) de euros ou dólares. En inglés, estas persoas denomínanse ***billionaires***, pero hai que ter en conta a diferenza entre a escala curta (habitual en inglés estadounidense, onde *billion* significa mil millóns) e a escala longa (tradicional en Europa continental, onde *billón* significaba un millón de millóns).

## Estatísticas 
Segundo o *World Wealth Report* de 2005, ao final do ano 2004 había aproximadamente 8,3&nbsp;millóns de persoas en todo o mundo consideradas "millonarias" nun sentido máis literal ou *High Net Worth Individuals* (HNWI), é dicir, persoas cun patrimonio investible superior a un millón de dólares (sen contar a súa residencia habitual).

As revistas *Forbes* e *Fortune* publican periodicamente listas das persoas máis ricas do mundo segundo o seu patrimonio estimado. A lista de *Forbes* do ano 2006 indicaba que había 793 **persoas con máis de mil millóns** de dólares. 

Segundo *Fortune*, en 2025 chegouse por primeira vez á cifra de 15 persoas **cenmilmillonarias** no mundo (a dispór de máis de cen mil millóns de dólares).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Billón / Millón
* Clase social
* Desigualdade económica
* Filantropía
* Pobreza
* Riqueza

### Ligazóns externas 
* Lista anual de millonarios de Forbes 
* World Wealth Report (Capgemini)
Ambasvías, Cervantes

**Santalla de Ambasvías** é unha parroquia que se localiza no concello de Cervantes. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 41 habitantes (26 homes e 15 mulleres), distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 44 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 29 habitantes, sendo 20 homes e 9 mulleres.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Ambasvías
### Parroquias de Cervantes
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Cervantes
Hemólise

A **hemólise** consiste na desintegración de eritrocitos (glóbulos vermellos). Comunmente os glóbulos vermellos teñen un período de vida próximo ós 120 días; logo deste período morren e descompóñense naturalmente. Algunhas enfermidades poden producir unha hemólise temperá na vida dos eritrocitos, o que provoca un descenso na súa concentración, producindo así un descenso no transporte activo de osíxeno. Un exemplo de devanditas enfermidades é un tipo de anemia, denominada anemia hemolítica.
1428

## Acontecementos 
* O 3 de xullo asínase na cidade holandesa de Delft o Tratado de Delft, entre Jacqueline de Babiera e Filipe o Bo.
* Celébrase o primeiro Ano Santo Xacobeo, por caer en domingo o 25 de xullo, día do Apóstolo Santiago.
 
### América 
* Iníciase o reinado de Itzcoatl, 4º soberano azteca (até 1440). Inmediatamente iniciou unha guerra para liberar o seu pobo do xugo dos tepanecas (até 1430).
* Netzahualcóyotl proclámase soberano de Texcoco, logo de vencer aos tepanecas, como aliado do monarca azteca Izcoatl.

## Nacementos 
*2 de novembro - Iolanda de Anjou, duquesa de Lorena e de Bar (m. 1483).
* Donato Acciaiuoli, sabio italiano
* Giovanna Scopelli, relixiosa e santa italiana.

## Mortes 
* Tommaso Masaccio, pintor italiano
## Outros 
* Historia ano a ano
1427

## Acontecementos 
* Os húngaros ocupan Belgrado.
* O portugués Diogo de Silves descobre as illas dos Azores, no océano Atlántico..

### Arte e cultura 
* Masaccio pinta a Trindade para a igrexa de Santa Maria Novella, Florencia.

## Nacementos 
* Alessio Baldovinetti, pintor italiano
## Mortes 
* Gentile da Fabriano, pintor italiano
* Chimalpopoca, terceiro rei azteca de Tenochtitlán (data aproximada).

## Outros 
* Historia ano a ano
1424

## Acontecementos 
* 17 de agosto: batalla de Verneuil, durante a guerra dos Cen Anos, que enfrontou ingleses e franceses

## Nacementos 
* Abu Said, soberano de Persia e Afganistán
* 9 de xuño; Branca II de Navarra, raíña de Navarra (m. 1464)

## Mortes 
* Muzio Sforza, mercenario italiano
* Alfonso Álvarez de Villasandino, poeta
* Catarina de Castela, infanta de Castela filla de Xoán II de Trastámara
## Outros 
* Historia ano a ano
1426

## Acontecementos 
## Nacementos 
* William Brandon, nobre inglés.

## Mortes 
* Tezozomoc, gobernante de Azcapotzalco.
* Hubert van Eyck, pintor flamengo.

## Outros 
* Historia ano a ano
1421

## Acontecementos 
* Pequín (en chinés *Beijing*) pasa a ser a capital da China da dinastía Ming.

## Nacementos 
* Henrique VI de Inglaterra.
* Bartolomeo Platina, humanista e escritor italiano.

## Mortes 
* Mehmed I, emperador otomán.
## Outros 
* Historia ano a ano
1420

## Acontecementos 
### Arte e cultura 
* Filippo Brunelleschi ergue o "*Hospital dos Inocentes*", en Florencia.
* Retablo maior da catedral de Vic, por Pere Oller.
### Ciencia e tecnoloxía 
* Invención do berbiquín e a barrena en Flandres.

## Nacementos 
* 7 de agosto - Margarida de Savoia (duquesa de Anjou), raíña de Nápoles (m. 1479).
* Jean Fouquet, pintor francés
* Tomás de Torquemada, inquisidor xeneral da Coroa de Castela (m. 1498).
* Sesshū Tōyō, pintor e relixioso xaponés (m. 1506).

## Mortes 
* Pierre d'Ailly, teólogo francés
## Outros 
* Ulugh Beg (1394-1449), neto de Tamerlán, crea un observatorio astronómico en Samarcanda.

* Historia ano a ano
1417

## Acontecementos 
### Europa 
* Fin do Cisma de Occidente.
* Martiño V sucede a Gregorio XII como papa.

### América 
* Chimalpoca sucede, como 3º soberano azteca (até 1427), a Huitzilihuitl.

### Arte e cultura 
* Donatello esculpe a estatua de San Xurxo, en Florencia.

## Nacementos 
* Papa Paulo II.
* Diego Hurtado de Mendoza y Figueroa, primeiro duque do Infantado.
## Mortes 
* 5 de marzo - Manuel III, emperador de Trebisonda (n. 1364).
* Gregorio XII, papa.
* Guillerme IV de Baviera, duque de Baviera-Straubing.
* Huitzilihuitl, 2º soberano azteca (n. ca. 1380).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1423

## Acontecementos 
* O rei de Navarra, Carlos o Nobre crea o título de Príncipe de Viana, que ostentarán en adiante os herdeiros da coroa.

## Nacementos 
* Fernando I de Nápoles
* Lois XI de Francia, rei de Francia entre o 1461 e o 1483. (m. 1483)
* Laónico Calcocondilas, historiador bizantino (m. 1490).

## Mortes 
* Antipapa Bieito XIII

## Outros 
* Historia ano a ano
1414

## Acontecementos 
* Orde do rei Fernando I de Aragón que obrigaba os xudeus a vivir apartados do resto da poboación, recluídos nos seu propios barrios (*calls* en catalán).

## Nacementos 
* Jami, poeta persa.
* 11 de maio - Francisco I da Bretaña, duque da Bretaña (m. 1450).
* 21 de xullo - Sisto IV, Papa da Igrexa católica.

## Mortes 
* Thomas Arundel, arcebispo de Canterbury
## Outros 
* Historia ano a ano
1413

## Acontecementos 
* 30 de outubro - O antipapa Xoán XXIII convoca o Concilio de Constanza.
* Henrique V chega a ser Rei de Inglaterra.

## Nacementos 
* Luis de Savoia.
* Joanot Martorell.

## Pasamentos 
* Bernat Metge
* 20 de marzo - Henrique IV de Inglaterra (nado en 1367).
* 6 de outubro - Dawit I de Etiopía (nado en 1382).

## Outros 
* Historia ano a ano
Custo de oportunidade

**Custo de oportunidade** é un termo que se utiliza en economía para indicar o custo de algo en termos dunha oportunidade á que se renuncia, é dicir, o custo da non realización dunha oportunidade, ou dito doutro xeito, o *valor da mellor opción non realizada*.

Por exemplo, se un concello decide construír un hospital nunhas terras ermas que lle pertencen, o custo de oportunidade represéntase pola renuncia a edificar outros edificios nese terreo con ese mesmo capital investido, así como pola renuncia dos beneficios que outras opcións lle poderían dar ao lugar.

## Notas
1410

## Acontecementos 
* 15 de xullo - Batalla de Tannenberg: O rei de Polonia e Lituania, Ladislau II de Polonia derrota os cabaleiros da Orde Teutónica, en disputa pola Samagitia, territorio ao Oeste de Lituania. Os polacos denomínana* batalla de Zalgiris*.
* Jan Hus é excomungado polo Arcebispo de Praga.
* O reino de Castela toma aos mouros as cidades de Antequera e Archidona.

## Nacementos 
* Data posíbel - Vecchietta, pintor de Siena (m. 1480).
* Alonso Carrillo de Acuña, arcebispo de Toledo. (m.1482).
* Feo Belcari, poeta florentino (m. 1484).

## Mortes 
* Martiño I de Aragón.
* Beatriz de Portugal.
* Data probábel - Teófanes o Grego, pintor bizantino en Rusia (n. ca. 1340).

## Outros 
* Historia ano a ano
1409

## Acontecementos 
### Arte e cultura 
* Data máis antiga de libros impresos con tipos móbeis de metal na China.

## Nacementos 
* Carlos VIII de Suecia

## Mortes 
* Martiño I de Sicilia
## Outros 
* Historia ano a ano
1408

## Acontecementos 
## Nacementos 
* Inés de Baden.
* David, emperador de Trebisonda (data aproximada) (m. 1463)

## Mortes 
* Valentina Visconti, dona de Lois de Valois
* Pere Nicolau, pintor valenciano.

## Outros 
* Historia ano a ano
1407

## Acontecementos 
* Fundación da *Casa di San Giorgio*, en Xénova, primeiro banco público europeo.

## Nacementos 
* Xacobe I de Baden
* Demetrio II Paleólogo, déspota de Morea (m. 1470).

## Mortes 
* 24 de xuño - Teodoro I Paleólogo, déspota de Morea.
* xullo - Xu, emperatriz da dinastía Ming.
* Pedro López de Ayala, militar español

## Outros 
* Historia ano a ano
1411

## Acontecementos 
### África 
* En Etiopía finaliza o reinado de David I (iniciado en 1382).

## Nacementos 
* Juan de Mena, poeta castelán (m. 1456).

## Mortes 
* 6 de febreiro, Esaú de' Buondelmonti, déspota de Epiro.
* Leopoldo IV de Austria.

## Outros 
* Historia ano a ano
Manuel Igrexas

**Manuel Igrexas Rodríguez**, nado en Lalín o 21 de decembro de 1961, é un historiador e escritor galego.
## Traxectoria 
Licenciado en Filosofía pola Universidade Literaria de Valencia, pasou polos institutos do Porriño, Bande, Chantada, Ponteceso, Muros, o Aller Ulloa de Lalín, O Carballiño, Silleda e finalmente o IES Laxeiro de Lalín no que se xubilou ao remate de 2021.

### Publicacións 
Ten feito publicacións sobre a historia local en xornais e libros coma *Os emigrantes e a transformación social na comarca de Deza,* tamén en Nós Diario*.*

Participou con comunicacións nos Congresos: 
* O exilio galego. Santiago de Compostela, 2001.
* I Congreso da Memoria A represión franquista en Galicia. Narón, 2003.

É autor (con Mario Pereira) dunha edición crítica do libro de contos *O Naranxo* de Ramón de Valenzuela. Escribiu unha biografía do mestre Xesús Golmar (*Xesús Golmar*, Ed. Fervenza, 2005).

### Outras actividades  
[miniatura|De esquerda a dereita: [Anxo González Guerra, Vitoria Ogando, Chus Pato e Manuel Igrexas, a carón do monumento a Rosalía de Castro en Santiago de Compostela en 2018.]]
Pertenceu á directiva das Redes Escarlata. É socio fundador e vicepresidente da Asociación Cultural O Naranxo, así como membro da Comisión pola Memoria Histórica Siñor Afranio.

Encabezou a candidatura da Coordinadora Alternativa de Lalín nas eleccións municipais de 1987 e foi elixido concelleiro. Posteriormente integrouse no BNG. Pasou despois a militar na FPG e nas Eleccións ao Parlamento de Galicia 2005 foi candidato desta formación na cuarta posición pola provincia de Pontevedra.

No 2015 foi elixido terceiro candidato da Plataforma Aberta Cidadá de Lalín ás Eleccións municipais de 2015 en Galicia.

É editor habitual na Galipedia desde 2007.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Lalín
### Ligazóns externas 
* *Historias de Deza*, blog de Manuel Igrexas
* Publicacións de Manuel Igrexas na Biblioteca da USC
1405

## Acontecementos 
* Remata a conquista de Fuerteventura (Illas Canarias) por parte do Reino de Castela.
* Comezan as expedicións do almirante chinés Zheng He para explorar o Mundo.
miniatura|esquerda|250px|Cristina de Pizán escribindo no seu cuarto.
* Cristina de Pizán publica *A cidade das mulleres* (*La Cité des dames*).

## Nacementos 
* Xoán II de Castela.
* Eneo Piccolomini, papa Pío II.
* Xoán IV, emperador de Trebisonda (data aproximada) (m. 1459)  (ou 1403 ou 1404).

## Mortes 
* Tamerlán, soberano mongol (n. ca. 1336).
* 18 de marzo - Margarida III de Flandres (n. 1350).

## Outros 
* Historia ano a ano
1404

## Acontecementos 
## Nacementos 
* Constantino XI, emperador bizantino.
* Xoán IV, emperador de Trebisonda (data aproximada) (m. 1459)  (ou 1403 ou 1405).

## Mortes 
* 20 de setembro - Pedro II de Alençon, conde de Alençon, Perche e Porhoët (n. 1340).
* Alberte IV de Austria

## Outros 
* Historia ano a ano
1402

## Acontecementos 
* Batalla de Ankara: os mongois derrotan aos turcos e o seu sultán Bayaceto I cae prisoeiro. Os otománs recoñécense vasalos de Tamerlán.

## Nacementos 
* Netzahualcóyotl, monarca de Texcoco, en México (m. 1471), datas aproximadas.
* Jean de Dunois, militar francés

## Mortes 
* María de Sicilia

## Outros 
*

Historia ano a ano
1416

## Acontecementos 
* O almirante chinés Cheng Ho chega coa súa frota até Melinde, na costa oriental africana.

### Arte e cultura 
* Janin de Lomme inicia o sepulcro de Carlos o Nobre na catedral de Pamplona.
* O escultor Pere Joan realiza o medallón de San Xurxo no Pazo da Generalitat, Barcelona (até 1418).

## Nacementos 
* Piero della Francesca, artista italiano
* Gomes Eanes de Zurara, cronista portugués (data probábel) (m. ca. 1474).
* Nerio II Acciaioli, duque de Atenas (m. 1451).

## Mortes 
* Fernando I de Aragón
## Outros 
* Historia ano a ano
1401

## Acontecementos 
* Tamerlán toma en Mesopotamia a cidade de Bagdad, acción á que segue o masacre de miles de cidadáns.

### Arte e cultura 
* Lorenzo Guiberti gaña o concurso para realizar a Porta norte do Baptisterio de Florencia.

## Nacementos 
* 21 de decembro, Tommaso Masaccio, pintor italiano.
* Nicolao de Cusa, teólogo e filósofo alemán.

## Mortes 
## Notas 
## Outros 
* Historia ano a ano

## Véxase tamén
1400

## Acontecementos 
* Parameswara, un príncipe exiliado de Palembang funda o reino de Malaca, na península de Malaia.
* 23 de abril : Comezo do reinado de Alexandre I, príncipe de Moldova (até 1432).
* Venecia faise coa cidade croata de Zadar, que converte en capital das súas posesións na Dalmacia.

## Nacementos 
* Andrónico V, emperador bizantino (m. 1407).
* Luca della Robbia, escultor de Florencia.
* Rogier van der Weyden, pintor flamengo (m. 1464).
* Jacopo Bellini, pintor veneciano (m. 1470).
* Data probábel - Shubun, pintor xaponés (m. 1465).

## Mortes 
* Geoffrey Chaucer, poeta inglés

Historia ano a ano
3899 Wichterle

**3899 Wichterle** é o nome dun asteroide do cinto principal que debe o seu nome a Otto Wichterle. Foi descuberto o 17 de setembro de 1982 por Marie Mahrová.

## Notas
*Datos de 3899 Wichterle na Base de Datos de Plantas Menores do JPL
Anita Kulcsár

**Anita Kulcsár**, nada en Szerencs o 2 de outubro de 1976 e finada en Fejér o 19 de xaneiro de 2005, foi unha xogadora de balonmán húngara.

## Traxectoria 
Campioa de Europa no 2000, medalla de prata nos Xogos Olímpicos de Sidney 2000 e subcampioa do mundo no 2003. Xogou no club do Dunaferr, cos que conseguiu varios campionatos de Hungría. Morreu dun accidente de automóbil.
1399

## Acontecementos 
* 13 de outubro - Coroación de Henrique IV de Inglaterra.
* Batalla do Worskla - Os tártaros derrotan os polacos.

### Arte e cultura 
* Pozo de Moisés, obra escultórica de Claus Sluter para a abadía de Champmol, Borgoña (hoxe no Museo de Dijon).

## Nacementos 
* Zara Yaqob, emperador de Etiopía.
* Lope García de Salazar, cronista e escritor biscaíño.

## Mortes 
* Spytek z Melsztyna, nobre polaco.
*Xoán IV da Bretaña, duque da Bretaña (n. 1339).
Historia ano a ano
Gers

**Gers** (32) é o departamento de Francia número 32, na rexión administrativa de Occitania. A súa capital é Auch. Outra cidade importante é Condom. 
Paisaxe e economía rurais.
É un dos maiores centros de produción de fígado de ganso, especialidade gastronómica do suroeste de Francia.

## Principais cidades 
Auch, prefectura

Condom

Mirande

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
Páxina oficial do Conseil Departemental de Gers
1403

## Acontecementos 
## Nacementos 
* 22 de febreiro - Carlos VII de Francia, rei de Francia (m. 1461).
* Fernando I, duque de Bragança (m. 1478).
* 24 de febreiro - María de Aragón, raíña de Castela (m. 1445).
* 25 de setembro - Lois III da Provenza, conde da Provenza, duque de Anjou e rei titular de Nápoles (1417 - 1434), e duque de Calabria (1426 - 1434) (m. 1434).
* Xoán IV, emperador de Trebisonda (data aproximada) (m. 1459)  (ou 1404 ou 1405).

## Mortes 
* Beyazid I, sultán otomán
* 23 de xullo - Thomas Percy, 1º conde de Worcester (n. 1343).
## Outros 
* Historia ano a ano
Castelo, Cervo

**San Xiao de Castelo** é unha parroquia que se localiza no concello de Cervo. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 235 habitantes (122 mulleres e 113 homes), distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 243 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 180 habitantes, sendo 87 homes e 93 mulleres.

## Lugares e parroquias 
miniatura|esquerda
### Lugares de Castelo 
### Parroquias de Cervo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cervo
* Lenda de Santa Eufemia de Cervo
1406

## Acontecementos 
* Comezo do reinado de Xoán II (1405-1454), rei de León e de Castela.

## Nacementos 
* Agostino Steuco, sabio italiano.
* Fra Filippo Lippi, pintor italiano (m. 1469).

## Mortes 
* 1 de novembro - Xoana de Brabante, duquesa de Brabante (n. 1322).
* Roberto III de Escocia.
* ibn Khaldun, viaxeiro e intelectual marroquí (n. 1332).
* Tokhtamysh, khan da Horda Dourada, deposto por Tamerlán.
* Claus Sluter, escultor holandés (n. ca. 1350).

## Outros 
* Historia ano a ano
Athol Fugard

**Harold Athol Lannigan Fugard**, nado en Middleburg o 11 de xuño de 1932 e finado en Stellenbosch o 8 de marzo de 2025, foi un dramaturgo surafricano.

## Traxectoria 
Pasou a infancia en Porto Elizabeth, estudou nunha escola católica e comezou estudos na Universidade de Cidade do Cabo, aínda que non rematou e durante un tempo formou parte da tripulación dun navío e viaxou por todo o mundo. Xa en terra estableceuse en Port Elizabeth e en Xohanesburgo traballou nos xulgados ao tempo que dirixía a un grupo de actores negros para os que escribiu a súa primeira obra, *No Good Friday*, e tomaba partido contra as leis do apartheid e en 1962 apoiou un boicot internacional contra os teatros segregados. En 1992 dirixiu a versión cinematográfica dunha das súas obras, *The Road to Mecca*

A súa dona Sheila Fugard e a súa filla Lisa Fugard son tamén escritoras.

## Notas 
{{ORDENAR:Fugard, Athol]]
Lieiro, Cervo

**Santa María de Lieiro** é unha parroquia que se localiza no concello de Cervo. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 2.670 habitantes (1.359 mulleres e 1.311 homes), distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 2.713 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 2.362 habitantes, sendo 1.167 homes e 1.195 mulleres. Onda o lugar de San Cibrao está situada unha importante factoría de Alumina-Aluminio, actualmente Alcoa.

## Lugares de interese
Igrexa de Santa María e a súa reitoral en Lieiro, capela do Guioncho, capela de Santo André e de San Cibrao, pazo de Pedrosa, ponte do Vao, antigas fábricas de salgadura e Museo do Mar en San Cibrao. Praia do Torno, praia da Caosa, praia de Cubelas e praia de Lieiro.

## Galería de imaxes 
## Lugares e parroquias
### Lugares de Lieiro
### Parroquias de Cervo
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Festa da Maruxaina
*Lugares de Cervo
San Román de Vilaestrofe, Cervo

**San Román de Vilaestrofe** é unha parroquia que se localiza no concello de Cervo. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 238 habitantes (122 homes e 116 mulleres), distribuídos en 12 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 252 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 213 habitantes, sendo 106 homes e 107 mulleres.

## Lendas 
Cóntase que unha balea atemorizaba ós habitantes da Mariña lucense e, concretamente, ós mariñeiros que se dedicaban á caza de baleas do porto de San Cibrao (en Cervo). Cando o soubo o bispo de Mondoñedo, San Gonzalo, achegouse á praia onde nadaba a balea. Esta, ó velo chegar, acaroouse ata onde a profundidade non implicaba risco de varamento e bispo e balea puxéronse a falar. Cando remataron, o bispo bendixo ó animal, subiu a unha barca e achegouse onda a balea. A balea abriu a boca e o bispo penetrou nela, para saír ó pouco cunha imaxe da Virxe nas mans. É a Virxe de Vilaestrofe, que se conserva na igrexa de San Román de Vilaestrofe.

## Lugares e parroquias
miniatura|esquerda|Fachada da igrexa parroquial de San Román Vilaestrofe, Cervo, Lugo.
### Lugares de San Román de Vilaestrofe
### Parroquias de Cervo
## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos
*Lugares de Cervo
1302

## Acontecementos 
* Sublevación de Flandres, con apoio inglés, contra o dominio francés.
** 11 de xullo - Batalla das esporas de ouro - Tropas de cidadáns flamengos derrotan, preto de Courtrai, a cabaleiros franceses.

## Nacementos 
* Barna de Siena, pintor italiano (m. 1381).

## Mortes 
* setembro - Henrique III de Bar, conde de Bar (n. 1259).
* Valdemar I de Suecia
* Cimabue, pintor italiano (n. 1240).

Historia ano a ano
1300

## Acontecementos 
### África 
* Comeza a gobernar no reino africano de Reino de Malí a dinastía Keita.

### Europa 
* O rei Xaime II de Aragón funda a universidade de Lleida.

## Nacementos 
* Andrea Tafi, artista italiano
## Mortes 
* 29 de agosto - Guido Cavalcanti, poeta italiano (n. 1255).

Historia ano a ano
1306

## Acontecementos 
* Os Cabaleiros da Orde de San Xoán de Xerusalén compran as illas gregas de Rodas e Cos.
* Robert Bruce proclámase rei de Escocia.

## Nacementos 
* 
## Mortes 
* 21 de marzo - Roberto II, duque de Borgoña (n. 1248).
* 4 de agosto - Venceslau III de Bohemia, rei de Hungría, Bohemia e Polonia.
* 25 de decembro - Jacopone da Todi, poeta italiano (n. ca. 1230).
* Adam de la Halle, trobador francés

Historia ano a ano
1307

## Acontecementos 
### Asia 
* Primeiro arcebispado católico en Pequín, China.

### Europa 
* 1 de decembro - Xaime II de Aragón ordena a persecución dos templarios.

## Nacementos 
* 
## Mortes 
* 13 de outubro - Catarina de Courtenay, emperatriz titular do Imperio Latino de Constantinopla (n. 1274).
* Eduardo I de Inglaterra

Historia ano a ano
1308

## Acontecementos 
* Dinís de Portugal outorga carta foral a Póvoa de Varzim.

## Nacementos 
*Xoana III de Borgoña, condesa de Borgoña e Artois e duquesa consorte de Borgoña (m. 1347).

## Mortes 
* Pietro Cavallini, artista italiano.
* Duns Scoto - filósofo escocés.

Historia ano a ano
1310

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* Casimiro III de Polonia
*Alvar Peres de Castro (O Vello), nobre galego (m. 1384)
*Johan Ferrández d'Heredia, escritor e político aragonés (m. 1396)
*Lionor de Guzmán, nobre castelá (m. 1351)
*Urbano V, papa (m. 1379)
*Xoana de Évreux, raíña consorte de Francia e Navarra (m. 1371).

## Mortes 
* Ardenet le Roi, trobador brabanzón (n. c. 1240)
* Arnolfo di Cambio, arquitecto e escultor florentino (n. 1245)

*

Historia ano a ano
1309

## Acontecementos 
* O Papa Clemente V traslada a sé papal de Roma a Avignon. 
* A Orde dos Cabeleiros Teutónicos arrebata Pomerelia (ao sur da actual Gdansk) aos polacos.

### Ciencia e tecnoloxía 
* Documéntase o primeiro reloxo mecánico, público, na igrexa de San Eustorxio, en Milán, Italia.

## Nacementos 
*Margarida I de Borgoña, condesa de Borgoña e de Artois (m. 1382).

## Mortes 
*Carlos II de Nápoles.
* 5 de maio - Carlos II de Anjou, rei de Xerusalén e Sicilia, duque de Apulia, príncipe de Capua, príncipe de Acaia, conde de Anjou, da Provenza, de Forcalquier e de Piemonte (m. 1254).

Historia ano a ano
1313

## Acontecementos 
*
## Nacementos 
* Giovanni Boccaccio, escritor italiano (m. 1375).
* Bartolo de Sassoferrato, xurista italiano (m. 1357).

## Mortes 
24 de agosto - Henrique VII de Luxemburgo, emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico (n. c. 1275).

*

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1312

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* 13 de novembro Eduardo III de Inglaterra, rei de Inglaterra entre 1327 e 1377.
## Mortes 
* 27 de agosto - Artur II da Bretaña, duque da Bretaña (n. 1261).
* Fernando IV de Castela
* Xoán II de Brabante, duque de Brabante e Limburgo (n. 1275). 
Historia ano a ano
1315

## Acontecementos 
* Batalla de Morgarten: no cantón de Schwyz, os suízos vencen un exército de Leopoldo I de Austria.

## Nacementos 
* 
## Mortes 
* Ramon Llull, filósofo catalán.
* Hugo V de Borgoña, duque de Borgoña (n. 1294).
Historia ano a ano
1314

## Acontecementos 
* 24 de xuño - Batalla de Bannockburn: Os exército escocés liderado por Robert the Bruce, derrota a Eduardo II de Inglaterra, recuperando a independencia de Escocia.

## Nacementos 
* Valdemar III de Dinamarca
* Bartolo, xurista italiano (m. 1357).

## Mortes 
* Jacques de Molay, derradeiro grande mestre da orde do Temple, queimado (n. ca. 1243).

Historia ano a ano
1316

## Acontecementos 
* O rei Xaime I de Aragón funda a orde de Montesa.

## Nacementos 
* 15 de novembro - Xoán I, rei de Francia e Navarra (m. 1316).

## Mortes 
* Lois X de Francia
* 2 de agosto - Lois de Borgoña, príncipe de Acaia e pretendente ao trono de Tesalónica (n. 1297).
* 19 de novembro - Xoán I, rei de Francia e Navarra (n. 1316).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1318

## Acontecementos 
* O papa Xoán XXII declara que as doutrinas franciscanas ascéticas quédanse equivocadas.

## Nacementos 
* Eleanor de Lancaster
## Mortes 
*

Historia ano a ano
Eácidas

Na Grecia Antiga os **Eácidas** (en grego antigo **Αἰακίδης**, *Aiakídês*) eran os fillos e descendentes de Éaco, fillo de Zeus e rei de Exina segundo a mitoloxía grega.

## Mitoloxía grega 
O primeiro Eácida foi Peleu, fillo de Éaco e a ninfa Endeis. Porén, o personaxe ó que se alude máis acotío con este patronímico é Aquiles, fillo de Peleu e Tetis, chamado tamén por esta razón o «Pelida».

Outros Eácidas recordados polos autores antigos son Telamón, irmán de Peleu, e Áiax Telamonio, heroe da guerra de Troia.

## Historia grega 
Os reis molosos de Epiro autoproclamáronse Eácidas (Αἰακίδαι *Aiakídai*), pois remontaban a súa descendencia a Neoptólemo, fillo de Aquiles e Deidamia e bisneto de Éaco. Olimpia, nai de Alexandre Magno, pertencía a esta dinastía, polo que Alexandre afirmaba ser descendente de Aquiles.

O nome tamén é dado ós habitantes de Exina, onde Éaco foi obxecto dun culto heroico.

### Relación de reis Eácidas 
* De -390 a -385: Alcetas I (-410 - -370), fillo de Taribas de Molosia.
* De -370 a -360: Neoptólemo I (-390 - -360) e Arimbas (-390 - -322), correxentes, fillos ámbolos dous do anterior.
* De -360 a -342: Arimbas, que desposó a Troas, filla de Neoptólemo I (nada en -365).
* De -342 a -326: Alexandre (-362 - -326), fillo de Neoptólemo I.
* De -326 a -323: Neoptólemo II (-334 - -295), fillo do anterior.
* De -323 a -322: Arimbas.
* De -322 a -317: Eácida (-361 - -313), fillo de Arimbas.
* De -317 a -313: Neoptólemo II, que recuperou o trono.
* En -313: Eácida.
* De -313 a -307: Alcetas II (morto no -307), fillo máis vello de Arimbas.
* De -307 a -302: Pirro I (-318 - -272), fillo de Eácida e Ftía de Farsala.
* De -302 a -297: Neoptólemo II, que recuperou o trono.
* De -297 a -272: Pirro I de novo.
* De -272 a -240: Alexandre II (-295 - -242), fillo de Pirro I e Antígona de Exipto.
* De -240 a -236: Pirro II (-275 - -234), fillo de Alexandre e da súa irmá e esposa Olimpia (-296 - -234).
* De -236 a -234: Tolomeo (-272 - -234), irmán do anterior.
1319

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* 26 de abril - Xoán II, futuro rei de Francia desde 1350 (m. 1364).
* Roberto de Tarento, príncipe de Tarento (1332-1346), rei de Albania (1332-1364), príncipe de Acaia (1333-1346), conde de Cefalonia e Zante (1336-1357) e emperador titular de Constantinopla (como **Roberto II**, 1343/1346-1364) (m. 1364).
*Carlos de Blois, barón de Mayenne, señor de Guise e, por matrimonio, conde de Penthièvre e duque da Bretaña (m. 1364).

## Mortes 
* Duccio, pintor italiano

Historia ano a ano
1320

## Acontecementos 
* 16 de setembro: O bispo Berenguel de Landoria ordena o asasinato de once representantes dos burgueses de Santiago que acudiran a negociar con el ao Castelo da Rocha Branca en Padrón.
*

## Nacementos 
* 8 de abril - Pedro I rei de Portugal (m. 1367).
* Bertrand du Guesclin, futuro condestábel de Francia (m. 1380).

## Mortes 
* Duccio de Bonnisegna, pintor italiano (n. 1260).
* Erik VI, rei de Dinamarca.
* Miguel IX Paleólogo - emperador bizantino (n. 1277).

Historia ano a ano
1321

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* 
## Mortes 
* 13 ou 14 de setembro - Dante Alighieri, escritor italiano (n. 1265).

Historia ano a ano
1323

## Acontecementos 
* 18 de xullo: é canonizado, polo papa Xoán XXII, o escritor e teólogo italiano Tomé de Aquino.
* Vilnius convértese na capital de Lituania.
* O faro de Alexandría, unha das sete marabillas do mundo, é destruído por unha serie de grandes terremotos.

## Nacementos 
* 
## Mortes 
* Amadeu V de Savoia.

Historia ano a ano
1324

## Acontecementos 
* Marsilio de Padua publica a súa obra *Defensor pacis*.

## Nacementos 
* David II de Escocia (m. 1371)

## Mortes 
* Marco Polo, explorador italiano

Historia ano a ano
1326

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* Murad I, sultán turco (m. 1389).
* Iván II Ivánovich, grande príncipe de Moscova (data probábel; m.1359).

## Mortes 
* Leopoldo I de Austria
* Otomán ou *Otmán*, fundador do estado otomán (n. 1259).

Historia ano a ano
1328

**1328** (**MCCCXXVIII**) foi un ano bisesto comezado en venres segundo o calendario xuliano.

## Acontecementos 
* 1 de maio - Tratado de Edimburgo-Northampton: Inglaterra recoñece a Escocia como unha nación independente despois das Guerras de independencia de Escocia.

## Nacementos 
* 
## Mortes 
* Carlos IV de Francia

Historia ano a ano
1317

## Acontecementos 
* Comeza en Francia o reinado de Filipe V.
* O papa Xoán XXII nomea arcebispo de Santiago de Compostela a frei Berenguel de Landoira, até entón xeneral da orde dominica (até 1330).

## Nacementos 
* Blanca Margarete de Valois, futura esposa do rei de Bohemia Karl I († 1 de agosto de 1348)

## Mortes 
* 14 de febreiro - Margarida de Francia, dona de Eduardo I de Inglaterra (n. 1282).
* 8 de outubro - Fushimi, emperador do Xapón (n. 1265)

## Outros 
* Estabelecemento de relacións marítimas regulares entre Bruxas, no mar do Norte, e Venecia, no mar Adriático (*galere da mercato*).
* Dinís I de Portugal pecha contrato co mercador xenovés *Manuel Pessagno* (cuxo nome será portuguesizado como Manuel Pessanha), polo cal se pon ao servizo de Portugal coa súa frota dunha vintena de naves. Os Pessanha ostentarán en Portugal o título de almirantes durante cinco xeracións.

Historia ano a ano
Primeira mutación consonántica

A **primeira mutación consonántica** é unha lei fonética que afectou ás consoantes oclusivas do protoindoeuropeo en xermánico común (por iso tamén é coñecida polo seu nome en alemán: *erste germanische Lautverschiebung*) e en armenio. Actualmente, ese proceso é situado arredor do século V.

As súas modificacións son descritas polas leis de Grimm e de Verner (esta última é frecuentemente asimilada á primeira por se tratar só dun refinamento que explica algunhas excepcións non aclaradas por Grimm).

De entre as linguas xermánicas, certos dialectos meridionais da rama occidental sufriron aínda unha nova modificación fonética chamada segunda mutación consonántica, que foi a orixe do alto alemán (base do alemán estándar).
Dragutin Mate

: *Para o rei da Serbia medieval de nome Dragutin, véxase Estevo Dragutin.*

**Dragutin Mate**, nado o 2 de maio de 1963 en Čakovec, Croacia, é un político esloveno, pertencente ó SDS, de centro-dereita.

En 1990 entrou no Ministerio de Defensa iugoslavo, é desde decembro de 2004 é ministro do interior de Eslovenia.
C. J. Cherryh

**Carolyn Janice Cherry**, coñecida como **C. J. Cherryh**, nada o 1 de setembro de 1942, é unha escritora de ficción científica e fantasía dos Estados Unidos que escribiu máis de 60 libros desde 1976 entre eles as novelas galardonas co Premi Hugo, *Cyteen* e *Downbelow Station*.

## Traxectoria 
Estudou na Universidade de Oklahoma onde, non contenta coa súa formación en antropoloxía, historia clásica, arqueoloxía e lingüística, dedicouse pola súa conta a aprender ciencias como a física, a xenética e outras. Exerceu como profesora de latín na citada universidade ata que a partir de 1976 se dedica en exclusiva a escribir.
4º sen ascensor

***4º sen ascensor*** é unha serie de televisión galega de comedia de situación. Narraba as aventuras que tiñan lugar nun piso de estudantes e emitiuse na TVG no ano 2005. Foi dirixida por Beatriz del Monte e producida por Filmanova e La Región TV. Emitíronse 33 capítulos duns 60 minutos de duración máis ou menos.

## Elenco
*Xulio Abonjo (Sebas).
*Cristina Castaño (Lucía).
*Xosé Barato (Fran).
*Mónica Camaño (Ana).
*Xoán Carlos Mejuto (Diego).
*César Goldi (Raúl).
*Laura Ponte Santasmarinas (Maruxa).
*Pepe Soto (Pedro).
*Julia Gómez (Nuria).

## Sinopse
As vivencias de dous mozos e unha moza duns vinte anos que comparten un piso de estudantes nunha cidade calquera:

* Sebastián (Xúlio Abonjo), un mozo nervioso, algo histérico e bastante inocente que estuda medicina mentres traballa como testador, cobaia de toda clase de medicamentos e probas; Sebas ten un problema patolóxico, xa que é incapaz de mentir; 
* Lucía (Cristina Castaño), a súa curmá, unha moza responsable, traballadora, boa estudante e intelixente pero moi maniática e mandona.
* Fran (José Barato) un vividor atractivo especializado en non dar pancada, aproveitarse dos demais -sobre todo de Sebas- e gañar cartos co póker.

En fronte vive un matrimonio de corentóns: ela, unha aspirante a artista plástica cunha obra desastrosa e el, un vendedor de seguros moi metódico.

O bar que frecuentan é dun home máis ben calado que cando fala... non para. Alí traballa Lucía de camareira.

Os pais de Sebastián, e tíos de Lucía, deixan a aldea de cando en vez para visitar o fillo. Ela é unha mestura de Karmele Marchante e un sarxento e el un xanciño. Cada unha das súas visitas ao piso de estudantes é un terremoto nas súas vidas, especialmente na de Fran, a quen consideran un pésimo exemplo para Sebas e... non lles falta razón.

## Premios e candidaturas
*4º sen ascensor* conseguiu 7 candidaturas nos Premios Mestre Mateo 2005, entre as que destacan ás de Mellor serie de TV, Mellor interpretación feminina protagonista para Cristina Castaño e Mellor interpretación masculina protagonista para Xosé Barato.

### Premios Mestre Mateo 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Tráiler de *4º sen ascensor* en Culturagalega.org
* *4º sen ascensor* na AVG de Culturagalega.org
* *4º sen ascensor* na TVG
A tumba aberta

***A tumba aberta*** foi un programa cultural da TVG que se emitiu en 1987.

Dirixido por Xaime Fandiño estaba presentado por Alberto Comesaña e Antonio Blanco, coa participación de Antonio Durán "Morris", e Serxio Pazos. Foi uns dos primeiros programas en usar a cámara oculta nas rúas de Galicia.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
**A tumba aberta*
Apaga a luz

***Apaga a luz*** foi unha serie da TVG, emitida en 1999. Estaba dirixida por Carlos Alleres e Miguel Piñeiro.

Entre os seus actores estaban Evaristo Calvo, Víctor Mosqueira e Santi Prego.
1325

## Acontecementos 
* 7 de xaneiro - Afonso IV convértese en rei de Portugal.
* Eduardo III de Inglaterra sucede a Eduardo II de Inglaterra no goberno do Ducado da Aquitania.
* É editado o portolano de Angelino Dalorto ("Angellinus de Dalort", posibelmente Angelino Dulcert) que sinala unha illa, ao oeste da Irlanda, denominada como *Bracile*.
* 2 de febreiro - Andrónico II Paleólogo coroa o seu neto Andrónico III Paleólogo coemperador para terminar coa guerra civil.
* 13 de marzo - Fundación de México-Tenochtitlán segundo coa mitoloxía mexica.
* 14 de xuño - Ibn Battuta inicia as súas viaxes de exploración.

## Nacementos 
* Nicolao de Oresme, filósofo francés (m. 1382), data aproximada de nacemento.
* 1 de maio - D. João Martins de Soalhães bispo de Lisboa e arcebispo de Braga.
* 12 de maio - Ruperto II, Elector Palatino do Rin, de 1390 a 1398 (m. 1398).

## Mortes 
* 7 de xaneiro - Don Dinís rei de Portugal e poeta (n. 1261).
* 16 de decembro - Carlos de Valois, conde de Valois, de Anjou, de Maine e de Perche e Emperador titular do Imperio Latino (n. 1270).

## Notas 
Historia ano a ano
Avenida de América

***Avenida de América*** foi unha serie de televisión emitida na TVG en 2002, sendo a primeira producida integramente por esta canle. Contou con dúas temporadas de 40 episodios cada unha (80 episodios en total).

Está gravada nas instalacións da Facultade de Xornalismo de Santiago, onde foron montados os decorados da escola de hostalería.

## Sinopse
Fala da vida dun grupo de mozos e mozas que estudan na escola de Hostalería e as súas relacións con pais e profesores.

Neste marco a ficción amosa os soños, amizades e amores, cobizas e fracasos, así como outra serie de sentimentos que envolven a vida deste grupo de estudantes.

## Personaxes 
* Alfonso Agra como don Mario Viveiro
* Rosa Álvarez como Asun
* Isabel Blanco como Antonia
* Evaristo Calvo como Ramón
* María Castro Jato como Sara
* Merce Castro como Marga
* John Eastham como Robert
* Fernando Epelde como Mario Viveiro
* Juanillo Esteban como León
* Xavier Estévez como Bermúdez
* Manu Fernández como Daniel
* Julia Gómez como Uxía Buciños
* Marta Lema como Leticia
* Denis López como Ulises
* Aitana Míguez como Suzi Toubes
* Rebeca Montero como Suzanne
* Fernando Moreira como Luis Pintado
* Marta Pazos como Belén
* Miguel Pernas como Roberto Pintado
* Silvia Saavedra como Amparo
* Mara Sánchez como Marta Salgado
* Vicente de Souza como Simón Toubes
* Manuel Suárez como Pechas
* Gonzalo Uriarte como Pedro Buciños
* Carolina Vázquez como Merche
* Tuto Vázquez como alcalde
* Estíbaliz Veiga como Bibiana

### Colaboracións especiais 
*Ricardo de Barreiro
*Miro Magariños (antenista)
*Xosé Manuel Conde 
*Celso Parada (Regueiro)
*Silvia Saavedra
*Iria Sobrado (Ánxela)
*Manuela Varela (Sonia)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
*Avenida de América en AVG de Culturagalega.org
O campo de atrás

***O campo de atrás*** foi un programa infantil que emitiu a TVG en 1988. Dirixido por Manuel Pombal, contou coa participación, entre outros, dos actores Avelino González como o boneco Bogo, a xa falecida Marisa Soto, Xosé Lois, Serxio Pazos, Gonzalo Uriarte e Xosé Manoel Conde como o "Profesor Lampantín". Foron guionistas do programa Xosé Manoel Conde, Cándido Pazó, Avelino González, Manoel Pombal e Paco Barreiro.
262

## Acontecementos 
* Os godos destrúen a cidade de Éfeso.
* Grupos francos penetran en Hispania. Saqueo de Tarraco (Tarragona) por parte dos mesmos.

## Nacementos 
## Mortes 
* Xi Kang, escritor chinés.

## Outros 
* Historia ano a ano