open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Foros de Debate

Os **Foros de Debate** son uns encontros celebrados en Ribadeo pola Fundación Sargadelos e o Grupo Voar.

## Características
Inclúen un conxunto de charlas (de 4 a maioría dos anos a 7 nunha das edicións) impartidas por persoeiros relacionados co tema anual escollido, seguidas dunha quenda de preguntas por parte do público. Desenvólvense nas instalacións do Hotel Voar, en Ribadeo. Na primeira etapa, entre 1994 e 1998, tiveron carácter anual, co nome de Foros de Debate do Grupo Voar por ser organizados directamente polo grupo xestionado por Segismundo García. Recuperáronse en 2016, e desde entón tiveron unha cadencia aproximadamente anual.
## Edicións 
*I edición (1994): "A crise económica". Coordinado por Balbino Pérez Vacas, coa participación de Víctor Moro, Xosé Luís Barreiro Rivas, Ramón Tamames, Rafael del Pino e Guillermo de la Dehesa.
*II edición (1995): "A crise institucional". Participantes: Vitorino Núñez, Isaac Díaz Pardo, Perfecto Conde, Fernando Ónega, Baltasar Garzón, Gustavo Bueno e Fernando Morán López.
*III edición (1996): "Formas de Estado: Monarquía e República". Participantes: Sir Raymond Carr, Juan Pablo Fusi, Xosé Ramón Barreiro, Eduardo Haro Tecglen, Santiago Carrillo e Gonzalo Fernández de la Mora.
*IV edición (1997): "Europa e os nacionalismos". Participantes: Leopoldo Calvo-Sotelo, Mario Onaindia, Camilo Nogueira, Fernando Savater e Josep Antoni Duran i Lleida.
*V edición (1998): "O poder: as súas formas e aparencias". Participantes: Sabino Fernández Campo, Miguel Boyer, Clemente Auger e Miguel Ángel Aguilar.
*VI edición (2016): "Europa, un proxecto común". Coordinado por Balbino Pérez Vacas, coa participación de Miguel Ángel Revilla, Josep Borrell, José Manuel García-Margallo e Bieito Rubido.
*VII edición: "Ética e política". Participantes: Alberto Núñez Feijóo, Rosa Díez González, Íñigo Errejón Galván e Patxi López Álvarez.
*alt=Rodrigo Rato nos Foros de Debate|miniatura|Rodrigo Rato nos Foros de DebateVIII edición (2023): "Estatalismo ou liberalismo". Participantes: Juan Carlos Monedero Fernández, Ana Pontón Mondelo, Rodrigo Rato Figaredo (28 de xaneiro, presentado por Lois Caeiro) e Antonio Garamendi Lecandia.
*IX edición (2024): "O estado: Súbditos e cidadáns". Participantes: Iván Espinosa de los Monteros (19 de xaneiro), Alfonso Guerra González (26 de xaneiro), Soraya Sáenz de Santamaría (2 de febreiro) e Manuela Carmena Castrillo (16 de febreiro).
*X edición (2025): "Iniciativa privada e poder público". Participantes: Mario Conde (10 de xaneiro, presentado polo escritor Alfredo Conde), José Blanco López (24 de xaneiro, presentado por Alfonso Riveiro, dir. El Progreso), Juan Luis Cebrián Echarri (31 de xaneiro, presentado por Lois Caeiro) e Isabel Díaz Ayuso (14 de febreiro)

## Notas
Amador Lorenzo Blach

**Amador Lorenzo Blach**, nado en Bueu en 1976, é un fotógrafo galego.

## Traxectoria 
Comezou traballando na panadería familiar e despois estudou Técnico Superior en Imaxe na Escola de Imaxe e Son da Coruña. Traballou de cámara de televisión, ten publicado obra gráfica en *El País* (edición Galicia), *Xornal de Galicia*, *Marca*, *Luzes* e *Los Angeles Times*. Dende 2017 é codirector de FFoco, o Festival de Fotografía da Coruña, onde tamén foi comisario de exposicións como *O Piano pola xanela* (Fundación Luis Seoane, 2020) e *Profundar* (Lúa Ribeira). Traballou na fotografía de varias películas.

*Nacenza* e mais *Curro da Mosenda* é un proxecto documental iniciado por Amador Lorenzo no ano 2014 co obxectivo de retratar a vida e os habitantes do Macizo Central de Queixa-Manzaneda acompañando un veterinario rural no seu traballo diario.
* *Nacenza* (2024). Fabulatorio. ISBN 978-84-124260-6-9.
* *Curro da Mosenda* (2024). Fabulatorio. ISBN 978-84-124260-7-6.
* *OU24112* (2024). Alauda Negra. Plasma a súa particular «declaración de amor á cidade de Ourense». Os números do título reflicten a data en que coñeceu á súa parella e onde comezou a súa relación coas Burgas. 

## Premios 
* Premio de Creación Fotográfica Luís Ksado 2012 con unha serie sobre Portugal titulada "Tudo isto e fado".
* Finalista en Descubrimentos PHotoESPAÑA 2014.

## Notas
Cerro Lambaré

O **Cerro Lambaré** é unha formación rochosa de orixe volcánica situada a beiras do río Paraguai, dentro do radio urbano da cidade de Asunción.

## Monumento 
No cume do cerro atópase o Monumento a la Paz Victoriosa, un miradoiro inspirado polo Valle de Cuelgamuros, monumento polo cal o ditador Alfredo Stroessner quedara sorprendido na súa visita a España. Para a súa edificación, o goberno paraguaio accedeu ao contacto dun dos arquitectos do ditador Francisco Franco, Juan de Ávalos y Taborda.

En 1976, despois da morte de Franco, o arquitecto estremeño chegou a Paraguai e empezou a facer observacións, medicións, planos e deseños. En 1979 comezaron as obras dirixidas polo mesmo Juan de Ávalos, con total liberdade por parte do goberno paraguaio. A obra culminouse en 1982 e estableceuse o 28 de abril dese ano como o Monumento a La Paz Victoriosa.

Na base eríxese a estatua dun cacique indíxena, que moitos atribúen como homenaxe ao famoso cacique Lambaré, sostendo unha pequena imaxe da Virxe María. Polas paredes exhíbense gravados históricos gregos, e no alto do monumento osténtase a talla dun anxo. A obra conta coas estatuas dos patriarcas do país, o prócer José Gaspar Rodríguez de Francia; o primeiro presidente constitucional, Carlos Antonio López; o mariscal Francisco Solano López e o expresidente e asinante da acta de fundación da Asociación Nacional Republicana, Bernardino Caballero. Ata o 7 de outubro de 1991, contaba tamén coa figura do ditador Stroessner, pero foi derrubada polo intendente da cidade nese entón, Carlos Filizzola.

## Notas
Referendo sobre o status político de Santo Eustaquio de 2005

O 8 de abril de 2005 celebrouse un **referendo sobre o status político** da illa de Santo Eustaquio.

## Contexto 
Despois de que o referendo de 1994 saíse a prol do mantemento e reestruturación das Antillas Neerlandesas, o goberno das Antillas Neerlandesas intentou reestruturarse e intentou estreitar lazos entre as illas, como se exemplifica na adopción dun himno das Antillas Neerlandesas en 2000. Un novo referendo sobre Sint Maarten, que estaba a prol dun status separado para Sint Maarten como país dentro do Reino dos Países Baixos, provocou unha nova serie de referendos nas Antillas Neerlandesas.

Santo Eustaquio foi a única illa que volveu votar a prol de manterse nas Antillas Neerlandesas. Porén, como ningunha das outras illas optou por seguir formando parte das Antillas Neerlandesas, o consello insular de Santo Eustaquio optou por lazos directos cos Países Baixos.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Referendo de independencia
* Referendo sobre o status político de Santo Eustaquio de 2014
Zamarra

miniatura|Home vestindo unha zamarra.
Unha **zamarra** é unha peza de vestir rústica, propia dos pastores vascos, feita de pel, la ou tecido groso.

## Características 
Tradicionalmente, a zamarra utilízase sen mangas, amodo de chaqueta; conta cunha abertura dianteira e péchase por medio de botóns, cremalleira ou calquera outro sistema similar.

## Uso 
Aínda que ancestralmente utilizada por pastores e labregos para protexerse do frío, tamén se usa como complemento estético ou como selo de identidade.

## Notas
Bompaire

O apelido **Bompaire** pode estar referido a:

***Jacques Bompaire** (1924-2009), helenista francés;
***Marc Bompaire** (nado en 1957), historiador e numismático francés, fillo do anterior.
Campo de concentración de Padrón

O **campo de concentración de Padrón** foi un dos campos de concentración do Franquismo, que acolleu prisioneiros do bando republicano. Situado na parroquia de Iria Flavia (Padrón), estivo activo entre 1937 e 1940.

## Historia 
A edificación, que a principios do século XX fora unha fábrica dedicada á produción de azucre de remolacha, foi reconvertida en prisión polo bando sublevado na guerra civil española en novembro de 1937. O recinto carcerario estaba formado por varios edificios e terreos que abarcaban unha extensión de 5,98&nbsp;hectáreas rodeados por un cercado de arame de espiño, Os prisioneiros, unha vez chegados,  eran posteriormente enviados ós campos de concentración de Rianxo e Muros. e a segunda, a partir de febreiro de 1939, conformada por reclusos procedentes do campo de concentración de San Juan de Mozarrifar (Zaragoza),

As condicións eran estritas e encargábanse da vixilancia arredor de oitenta soldados axudados por membros da Garda Civil. Algúns dos presos falecidos durante o seu cativerio foron soterrados no camposanto de Adina. Cesou a súa actividade o 2 de abril de 1940.

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Marc Bompaire

**Marc Bompaire**, nado en Rennes o 30 de setembro de 1957, é un historiador e numismático francés, que presidiu a Sociedade Francesa de Numismática.

## Traxectoria 
Marc Bompaire naceu en Rennes en 1957, fillo do helenista e profesor universitario Jacques Bompaire. En 1976 comezou os seus estudos na *École nationale des chartes*,

Logo da súa graduación, Bompaire continuou as súas investigacións numismáticas no *Centre national de la recherche scientifique* (CNRS). Nesta institución acadou o posto de director de investigación no centro Ernest Babelon. Igualmente, é director de estudos da cátedra de Numismática e Economía Monetaria do Occidente Medieval e Moderno da *École pratique des hautes études*, e encargado dos cursos de Numismática na *École des chartes*.

Bompaire é tamén un dos directores da revista *Revue numismatique* a partir de 2005 e presidiu a Sociedade Francesa de Numismática entre 2003 e 2006.

## Escolma de publicacións 
Bompaire é autor de numerosos artigos sobre historia e numismática en revistas especializadas. Esta é unha escolma dos traballos monográficos máis salientables de Marc Bompaire ao longo da súa traxectoria:

* (1993). ''L'économie médiévale* (con P. Contamine et al.). Armand Colin, París. ISBN 978-2200015466
* (2000). *Numismatique médiévale. Monnaies et documents d'origine française* (con F. Dumas). Brepols, Turnhout. ISBN 9782503509518
* (2017). *Medieval European Coinage. Vol. 5:* *Medieval France*. T. 1*: The* *Age of the Denier*. Cambridge University Press. ISBN 978-0521260138
* (2004). *Le travail des métaux dans les villes à la fin du Moyen Âge* (con N. Thomas et al.). Sorbonne. ISBN 979-1035109561

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Cabanel, P. (2015). "Marc Bompaire". En Cabanel, P.; Encrevé, A. (dir.). *Dictionnaire biographique des protestants français de 1787 à nos jours.'', T. 1. Éditions de Paris Max Chaleil, Paríis. Páxina 361. ISBN 978-2846211901
Bardhaman

**Bardhaman**, oficialmente **Bardhaman Sadar**, é unha cidade e concello do estado indio de Bengala Occidental. É a capital do distrito de Purba Bardhaman dende o período do dominio británico. **Burdwan**, un nome alternativo para a cidade, mantívose en uso desde entón.

## Demografía 
## Notas 
## Véxase tamén
Maracay

**Maracay** é unha cidade venezolana, capital do estado de Aragua e do Municipio de Girardot, situada ao pé da Cordilleira da Costa, e está situada a 109 km ao suroeste da capital venezolana, Caracas. A cidade adoita ser coñecida como a "Cidade Xardín de Venezuela"​ e, en menor medida, como o "Berce da Aviación Venezolana"​ ou o "Berce dos Grandes Toureiros".

## Demografía 
Cunha poboación de máis de 600&nbsp;035 habitantes en 2011, é a oitava cidade máis poboada de Venezuela. A área metropolitana de Maracay tiña unha poboación de 1&nbsp;723&nbsp;236 habitantes en 2021. É a 5.ª área urbana máis poboada do país.

## Notas 
## Véxase tamén
Wall Street

**Wall Street** é unha rúa do Baixo Manhattan, na cidade de Nova York. Corre ao sueste desde Broadway, a través do distrito financeiro até South Street no East River. 

## Etimoloxía 
O seu nome significa "rúa do muro" e de feito provén dun muro construído polos holandeses no século XVII. O muro foi erixido para protexer a colonia de Nova Ámsterdam, que máis tarde se convertería en Nova York, dos ataques e posíbeis invasións ou incursións por parte de colonos ingleses e tribos nativas americanas incluíndo osindios iroqueses. O muro estaba situado na parte norte da colonia, que hoxe simboliza o distrito financeiro neoiorquino.

Aínda que a orixe máis aceptada do nome é a de que a presenza deste muro é o que eventualmente deu nome á rúa, tamén hai relatos que suxiren unha orixe alternativa, que o nome podería derivar dos "*walloons*", que eran parte dos primeiros colonos belgas de fala francesa nesa área.

## Actividade financeira 
É o fogar da Bolsa de Nova York (New York Stock Exchange), a maior bolsa de valores do mundo e do Salón Federal (Federal Hall). 

A maioría das sedes de moitas outras bolsas estadounidenses NYSE, NASDAQ, AMEX, NYMEX, NYBOT tamén se realizan desde Wall Street.

O termo "Wall Street" úsase a miúdo para referirse en xeral a toda a industria financeira estadounidense ou mesmo como unha metonimia da economía estadounidense no seu conxunto.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Bolsa de valores
* Economía dos Estados Unidos de América
Avenida de García Barbón

A **rúa da García Barbón** é unha vía urbana da cidade de Vigo. Constitúa unha das principais arterias do rueiro olívico, e unha das vías que conecta o barrio de Teis co centro urbano.

Trátase dunha avenida de entre dous e tres carrís, bidireccional, e que no seu percorrido atravesa rúas importantes coma a rúa de Isaac Peral, Rosalía de Castro, Afonso XIII, República Arxentina e Colón. A rúa termina coa súa unión coa rúa de Policarpo Sanz.

Recibe o seu nome de Xosé García Barbón, empresario verinés establecido e finado en Vigo. Após de emigrar a Habana, volveu á cidade, onde comprou diferentes propiedades e construíu varios edificios senlleiros, coma o Teatro Rosalía de Castro ou a Escola de Artes e Oficios, entre outros.

## Historia
A rúa de García Barbón foi construída e humanizada a finais do século XIX. Inicialmente a vía era moito máis longa, con aproximadamente 1&nbsp;700 metros de lonxitude, pois abarcaba a que a día de hoxe é a rúa Policarpo Sanz. Estaba pensada como unha circunvalación que conectase Teis, concretamente a rúa de Julián Estévez, coa Porta do Sol.

A rúa é unha das máis largas de Vigo, e conseguiuse tras fusionar dous ramais paralelos proxectados e expropiar os terreos entre unha e outra vía. Durante a época de José Elduayen encargouse a expropiación dos terreos e a humanización da vía, que custou unhas 150&nbsp;000 pesetas.

## Notas
Raúl Villamarín Rodríguez

**Raúl Villamarín Rodríguez,** nado en Pontevedra en 1995, é un profesor, consultor e investigador galego residente na India.

É especialista en psicoloxía cognitiva e na intelixencia artificial aplicada á industria para que os produtos e servizos sexan do agrado do cliente. Tamén é experto en ciberseguridade (colaborou coa Policía de Bombay para esclarecer varios crimes).

## Traxectoria 
Marchou no 2012 á India nun programa promovido polo Rotary Club, alí estudou, casou e comezou a traballar. Completou cun mestrado de Administración Empresarial en Tech-HR inducido e un Mestrado en Big data, ambos os dous desde a Universidad Internacional Isabel I de Castilla, España. Ademais, ten o doutoramento en Filosofía (Ph.D.), en Human-Centered AI (Tecnoloxía e Psicoloxía Cognitiva) na Universidade de San Miguel.

É o Vicerreitor da Woxsen Universidade na India e un prominente consultor tecnolóxico. É consultor en varios ámbitos académicos internacionais e cadros corporativos, incluíndo IBS  Ranepa, PUCPR, Johannesburg Business School, Milpark Business School, PetThinQ Inc, e SpaceBasic Inc. O dr. Rodriguez é Profesor Visitante na Universidad del Rosario, Experto da UNESCO e membro do Consello Editorial de World Summit AI. Ten publicado artigos en revistas especializadas da súa área de estudo.

Foi recoñecido pola súa pericia na converxencia de psicoloxía cognitiva e tecnoloxías avanzadas, recibiu numerosos eloxios, incluíndo o Steven Pinker Professorship in Cognitive Psychology e o Classavo Chair Professorship en Procura Integradora e Aprendizaxe Dixital.

Raúl V. Rodriguez continúa a influír nos campos de psicoloxía, tecnoloxía e educación pola súa procura, publicacións e contribucións en varias palestras e congresos. Está detrás de tres mestrados con proxección internacional. No marco dos World University Rankings, o de Business Analytics situouse no top 150 mundial, mentres que os de General Management e o de Financial Services colocáronse no top 200.

### Relación profesional con Galicia 
O tecnólogo cognitivo pontevedrés está inmerso no proxecto de achegar o ecosistema galego ao contorno empresarial do país asiático. É responsable, xunto con Anik Nandi que é o director, do primeiro Centro de Estudos Galegos de Asia abrindo unha oficina da Universidade de Woxsen coa axuda da Xunta de Galicia, localízase en Hyderabad, na India. O folclore, a lingua galega e o comercio son os intereses principais.

Tamén colabora co Celta de Vigo.

## Notas
Apolonio de Antioquía

**Apolonio de Antioquía** (en grego antigo Άπολλώνιος Ἀντιοχεύς) foi un médico grego pertencente á seita dos empíricos, unha das seitas ou correntes da medicina grecorromana.
## Traxectoria 
Probabelmente viviu no século -II e foi posterior a Serapión de Alexandría e anterior a Menodoto de Nicomedia. Foi pai doutro doutor homónimo coñecido por Apolonio Empírico.
## Notas
Louis Chaurand

**Louis Chaurand**, nado en Saint-Geoire-en-Valdaine, Isère, o 23 de agosto de 1913 e finado en Lión o 23 de decembro de 2010, foi un erudito, numismático e xenealoxista francés, que presidiu a Sociedade Francesa de Numismática.

## Traxectoria 
Louis Chaurand era propietario dun castelo en Payzac, Ardèche, coñecido como *château des Chanels*. Aínda que exerceu a profesión de axente de seguros en Lión e avogado do tribunal de apelación desa cidade, é coñecido polas súas facetas como numismático e xenealoxista.

Chauraud herdou do seu avó Gustave Vallier (1815-1892) as súas coleccións de obxectos preciosos, sinaladamente moedas, e tamén a súa paixón polo coleccionismo. Ao longo da súa vida non só incrementou a colección familiar senón que se converteu nun estudoso da numismática. En 2000 pasou a ser presidente honorario. e a Sociedade Literaria, Histórica e Arqueolóxica de Lión, na que ingresou en 1952.

Louis Chaurand finou no distrito 7 de Lión o 23 de decembro de 2010 aos 97 anos de idade, e foi soterrado o 27 de decembro en Paysac, Ardèche, de onde procedía a súa familia.

* (1966). "Les Médailles de Claude Expilly". En ''Bulletin de l'Academie Delphinale''. 8ª serie. Tomo V. Páxinas 148-151.
* (1971). "Sur la découverte d'un trésor de monnaies constantiniennes faites à Chavannes (Drôme)". En 8ª serie. Tomo I. Xaneiro. Páxinas 63-69.
* (1971). "Sur les balanciers lyonnais". En *Revue Numismatique*. 26. Xullo. Páxina 95.
* (1972). "Sur une variété d'un follis de Constance Chlore, César, pour l'atélier de Lyon". En *Revue Numismatique*. 27. Xaneiro. Páxina 156.
* (1973). "Le trésor de Lavilledieu (Ardèche)". En *Revue Numismatique*. 15. Páxinas 300-319.
* (1974). "Trésor de Marchais". En *Revue numismatique*. Vol. 29. Outubro. Páxinas 661-662.
* (1976). "Gustave Vallier numismate dauphinois". En *Revue numismatique*. Vol. 6. Xuño. Páxinas 70-71.

* (1986). *Cinq siècles de chronique familiale (XVe-XXe siècle)*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Donne, J. P. (1992). "Le Baron Chaurand et l’Association et Cercle Lyonnais de Numismatique". En *Bulletins et Cahiers des musées lyonnais.* 2. Páxinas 52-53.
Ponte de Sarandón

A **ponte de Sarandón** é unha ponte que salva o río Ulla e une as parroquias de San Miguel de Sarandón (Vedra) e Ribeira (A Estrada) e ó mesmo tempo as provincias da Coruña e Pontevedra. Sobre ela pasa a estrada PO-7021 e o camiño Miñoto Ribeiro.

Calcúlase que se levantou no século XII e sufriu varias inundacións que a destruíron case na súa totalidade. Estivo tempo sen repararse e en 1929 terminouse de construír unha nova sobre os vellos piares.

## Historia 
Crese que no ano 1180 (século XII) existía unha ponte que contaba con seis arcos e unha capela dedicada a San Miguel. Dúas inundacións danaron considerablemente a ponte. A primeira no 1571 desfíxoa cando menos parcialmente e a segunda, no ano 1708 apenas deixou rastro dos cimentos. Esta subida do río tamén afectou varios quilómetros arriba á ponte da parroquia de Ponte Ulla. Durante anos empregáronse barcas para trasladar persoas e mercadorías polo río. Estas barcazas eran arrendadas por períodos de catro e seis anos e deron lugar ao nome de «barca de Sarandón». Finalmente no ano 1835 reconstruíuse a ponte de Ponte Ulla pero a de Sarandón tardaría case un século en levantarse de novo.

No *Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar* de Pascual Madoz publicado en 1849 menciónase o nome da barca de Sarandón:

Non sería ata o 20 de outubro do ano 1913 cando se deixou constancia no pleno municipal do concello da Estrada a necesidade de mellorar a comunicación entre ambas provincias.

Esta situación repetiuse nos plenos de 1915 e en 1917 acórdase «*solicitar del Sr. Gobernador Civil la correspondiente declaración de utilidad pública, previa instrucción del expediente*». O 22 de marzo de 1918 aprobase finalmente no pleno o proxecto para a reconstrución e en 1921 o enxeñeiro Manuel Espárrago Fernández realiza un informe onde explicaba a situación da ponte e a súa orixe romana. Aclaraba ademais que se destruíra parcialmente durante o enfrontamento de Pedro Madruga e o arcebispo de Santiago no contexto das guerras irmandiñas e que a principios do século XIX xa se atopaba derruído.

No informe especifícase que «construirase sobre as pías que se conservan unha ponte nova de 8 tramos, de 10,80 metros cada un, de formigón armado, acadando unha lonxitude total de 96 metros». Faríase ademais un firme novo de canto rodado machucado e conectaríanse os camiños de ambos lados do río. O custo total das obras ascendían a 106.208,84 pesetas financiado o 54% o Estado e o resto o concello da Estrada. Estableceuse un prazo inicial de dous anos pero que non se cumpriu e a obra non se levou a cabo ata finais de 1926 tras varias queixas da Deputación Provincial. As obras iniciáronse pero alargáronse ata 1929 con cambios no proxecto inicial. Algúns veciños chamaron a atención aos enxeñeiros que a ponte era demasiado baixa xa que en épocas de choivas o río medraba ata a altura da plataforma. A pesar disto continuouse e cando se inaugurou houbo unha inundación aínda que non ocasionou danos. Tal era a subida do río que unha persoa podía alcanzar a auga dende a ponte a punta dun paraugas.

## Notas 
## Véxase tamén
Premio Fernando Lara

O **Premio de Novela Fernando Lara** outórgao anualmente en España a Editorial Planeta, en colaboración coa Fundación AXA, a unha novela inédita en lingua castelá. Creado en 1996, leva o nome do fillo máis novo de José Manuel Lara Hernández, fundador da editorial, e que foi conselleiro delegado do Grupo Planeta ata a súa morte aos 38 anos nun accidente de tráfico, o 18 de agosto de 1995, mentres se dirixía á súa residencia de Puigcerdà, tras asistir á entrega do premio Ciutat de Barcelona en Sarrià. 

Non prevé a publicación da obra finalista, aínda que en ocasións é editada pola propia Planeta (como no caso de *La sombra del viento*, de Carlos Ruiz Zafón, finalista no 2000).

## Listaxe de obras e autores premiados 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Fundación José Manuel Lara
* Editorial Planeta
* Página del Premio Fernando Lara

## Notas
Elemento irredutíbel

En álxebra, un **elemento irredutíbel** dun dominio de integridade é un elemento distinto de cero que non é invertíbel (é dicir, non é unha unidade) e non é o produto de dous elementos non invertíbeis.

Os elementos irredutíbeis son os elementos terminais dun proceso de factorización; é dicir, son os factores que non se poden factorizar máis. 

Se os factores irredutíbeis de cada elemento non unidade distinto de cero están definidos de forma única, ata a multiplicación por unha unidade, entón o dominio de integridade chámase dominio de factorización única. No século XIX descubriuse que os aneis de números enteiros dalgúns corpos numéricos non son dominios de factorización única e, polo tanto, que algúns elementos irredutíbeis poden aparecer nalgunha factorización dun elemento e non noutras factorizacións do mesmo elemento. O descoñecemento deste feito é o principal erro en moitas das probas erróneas do Último Teorema de Fermat que se deron durante os tres séculos entre o enunciado de Fermat e a demostración de Wiles do Último Teorema de Fermat.

Se R é un dominio de integridade, entón a é un elemento irredutíbel de R se e só se, para todos os b,c\in R, a ecuación a=bc implica que o ideal xerado por a é igual ao ideal xerado por b ou igual ao ideal xerado por c. Esta equivalencia non se cumpre para aneis conmutativos en xeral, polo que a suposición de que o anel non ten divisores de cero distintos de cero adoita facerse na definición de elementos irredutíbeis. Resulta tamén que hai varias formas de estender a definición dun elemento irredutíbel a un anel conmutativo arbitrario.

## Relación cos elementos primos 
Os elementos irredutíbeis non deben confundirse cos elementos primos. (Un elemento non unidade distinto de cero a nun anel conmutativo R chámase primo se, sempre que a \mid bc para algúns b e c en R, entón a \mid b ou a \mid c. ) Nun dominio de integridade, todo elemento primo é irredutíbel, pero o recíproco non é certo en xeral. O contrario é certo para dominios de factorización única 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Outros artigos 
* Número primo.
* Dominio de factorización única.
Gael García Cochón

**Gael García Cochón**, nado en Vigo en 1981, é un publicista galego. Desde 2024 encárgase da área de márketing, comunicación e estratexia dixital do Real Club Celta de Vigo.
## Traxectoria
Gael García é Licenciado en Publicidade e Relacións Públicas pola Universidade de Vigo. Comezou a traballar en publicidade como responsábel de marca e comunicación dixital da extinta caixa de aforros Caixanova en 2008, e até 2015 no banco herdeiro, ABANCA. En 2017 comezou a traballar para o Celta de Vigo como responsable de contidos, e en 2024 pasou a ser director de márketing en substitución de Maruxa Magdalena Seoane. Foi o cordinador e conceptualizador do Centenario.

## Premios
*Terceiro posto nos Premios Nacionais de Marketing da Asociación Española de Marketing,  na categoría de Marca (2018).

*Premio Paraugas do Clúster de Comunicación de Galicia á Mellor Estratexia de Comunicación no Centenario do Celta de Vigo (2023).
Ademais, "Oliveira dos cen anos" acadou diversos premios no Premio Nacional de Creatividade 2024 (Ouro á Mellor Estretexia, Ouro á Mellor Realización, Ouro á Mellor Dirección de Fotografía, Ouro ao Mellor Son e Música, Prata ao Mellor contido sonoro, Prata á Mellor Dirección de produción, Prata aos Mellores Efectos especiais e Bronce á Mellor Idea) e mais o Premio Mestre Mateo 2024 da Academia Galega do Audiovisual ao Mellor Videoclip.
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Centenario do Celta de Vigo
* Oliveira dos cen anos
Lucía Ferro

**Lucía Fernández Rodríguez**, nada en San Miguel de Reinante (Barreiros) o 14 de decembro de 1991, coñecida como **Lucía Ferro**, é unha novelista, poeta, blogger e performer galega. exerceu primeiro alí (March, Cambridgeshire e Cambridge) e desde finais dos 2010 nos Países Baixos. Regresou á Mariña a comezos dos 2020 coa súa primeira novela no berce, e abandonou o exercicio profesional para se dedicar á escrita, na que se pode observar a influencia do seu contacto co mundo da sanidade. 

Segundo as súas propias verbas, comezou a escribir por unha necesidade vital de expresión en recoñecemento. *O Salto* ou *Chío*, e participou en eventos como a Cedofestiña co Colectivo As Vacas Fracas.

No eido persoal, casou con José Manuel Ventoso Picos (con quen xa emigrara) no 2016 en Galicia.
* *En Brandán* (2023, ISBN 978-84-128471-1-6)

### Poesía 
* *Laídos cardíacos* (2024, ISBN 978-84-128471-8-5)

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Web persoal
* Blog
* Presentación do crowdfunding de *Pomba, a que non era*
Luc Smolderen

**Luc Hyppolite Marie Smolderen**, nado en Anveres o 7 de febreiro de 1924 e finado en Uccle, Bruxelas, o 3 de xullo de 2013, foi un diplomático, historiador e numismático belga.

## Traxectoria 
### Primeiros anos e formación 
Luc Smolderen, nado en 1924 en Anveres, era fillo de Joseph Smolderen, un recoñecido arquitecto e urbanista, e profesor do Instituto Superior de Belas Artes de Anveres. cunha tese titulada *Introduction à l’histoire du règne de Jean sans Peur* ("Introdución á historia do reino de Xoán sen Medo"), dirixida por Léon van der Essen.

No mesmo 1947 obtivo a súa habilitación para a docencia no ensino medio, e en 1950 acadou o seu doutoramento en Dereito na mesma universidade.

Como embaixador, encabezou a representación de Bélxica nas embaixadas de Siria (1972-1976) e Marrocos (1981-1985), e rematou a súa carreira diplomática como embaixador en Francia (1986-1989). en 1996. en 2009, un amplo tratado sobre a historia da medalla en Bélxica.

Ao longo da súa vida, Smolderen estivo moi vinculado á Sociedade Real de Numismática de Bélxica, na que ingresou como membro correspondente o 4 de marzo de 1956 e xa de pleno dereito o 21 de marzo de 1965. Nesta entidade ocupou os cargos de secretario (1966-1970), vicepresidente (1986-1989), e finalmente presidente (1990-1996)

Luc Smolderen finou en Buccle, Bruxelas, o 3 de xullo de 2013, aos 89 anos.

## Recoñecementos 
Ao longo da súa traxectoria, Luc Smolderen foi merecedor de diversos recoñecementos, entre eles os seguintes.

* (1972). *La Statue du duc d’Albe à Anvers par Jacques Jonghelinck (1571)*. Académie royale de Belgique, Bruxelas.
* (1996). *Jacques Jonghelinck, sculpteur, médailleur et graveur de sceaux (1530-1606)*. Université catholique de Louvain, Louvain-la-Neuve. ISBN 978-2960046243
* (2004). *Les Waterloos, graveurs bruxellois de médailles et de sceaux (xviie siècle)*. Association de numismatique professeur Marcel Hoc, Louvain-la-Neuve. ISBN 296004620X 
* (2009). *La Médaille en Belgique des origines à nos jours*. Wetteren. ISBN 9789090240398 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Doyen, J-M. (2013). "Nécrologie. Luc Smolderen (1924-2013)". En ''Bulletin du Cercle d'Études Numismatiques*. Vol. 50. Nº 3. Páxinas 211-212.
* Moucharte, G. (2013). "Luc Smolderen (1924-2013)". En *Revue belge de Numismatique*. Société royale de numismatique de Belgique. Páxinas I-X.
* Van Laere, R. (2013). "Luc Smolderen". En *Revue belge d'archéologie et d'histoite de l'art''. 82. Páxinas 232-233.
Izhevsk

**Izhevsk** (en , en  ou ) é a capital de Udmurtia, en Rusia. Está situada ao longo do río Izh, ao oeste dos montes Urais, no leste de Europa. É a 21ª cidade máis grande de Rusia e a máis poboada de Udmurtia, con máis de 600&nbsp;000 habitantes.

De 1984 a 1987, a cidade chamábase **Ustinov** (), o nome do ministro de defensa soviético, Dmitry Ustinov. A cidade é un centro importante de industria, comercio, política, cultura e educación na rexión do Volga. É coñecida polas súas industrias de defensa, enxeñaría e metalurxia.

## Demografía 
## Notas 
## Véxase tamén
Sindo Otero

**Gumersindo Otero Badás**, máis coñecido como **Sindo Otero**, nado no Ribeiro (Bande) o 25 de outubro de 1965, é un músico galego de música folk e de autor.

## Traxectoria 
En 1999 foi un dos fundadores do grupo de música folk galego Kérkennai. Ademais, desenvolveu en solitario a faceta de guitarrista e compositor.

## Discografía 
### Con Kérkennai 
* *Vía Nova* (Zouma Records, 2003)
* *Nas Beiras de Lethes* (Zouma Records, 2007)
* *Un Soño Cotián de Bolboretas* (Phonos, 2013)

### En solitario 
* *Adiante – A Palabra de Xosé Velo* (2023). Obra baseada en poemas de Xosé Velo.

## Audiovisual 
* *Campanal de Loureda. Paixón por un sentimento* (2022). Documental dirixido por Xabier Maceiras e Fran Naveira.
* *Xosé Velo en Vigo. A guerrilla antifranquista na provincia de Pontevedra* (2020). Documental dirixido por Aser Álvarez.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Música inmortalizará a obra inédita do escritor Xosé Velo en *La Región*.  
* Adiante: Cinco poemas de Pepe Velo musicados por Sindo Otero en *Tercera Información*.
My Dying Bride

**My Dying Bride** é unha banda inglesa de doom metal formada en Bradford. Dende a súa incepción en 1990 leva editados 15 álbums de estudio, cinco EPs, unha demo, unha caixa, catro recompliatorios, un álbum ao vivo, é un CD/DVD ao vivo.

Xunto con Anathema e Paradise Lost, My Dying Bride  foi un precursor dos xéneros death doom metal e gothic metal durante os primeiros anos 90. Estas bandas forman "As Tres de Peaceville " xa que todas elas estaban fichadas por Peaceville Records naquel momento.

## Discografía 
### Álbums 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina da banda
Tiamat (grupo musical)

**Tiamat** é unha banda de metal sueca formada en Täby no ano 1987 e liderada por Johan Edlund. O grupo pasou por varios cambios estilísticos durante os seus primeiros lanzamentos antes de asentarse no gothic metal. Ata a data Tiamat leva publicados dez álbums de estudio.

## Discografía 
### Álbums 
## Notas
Theatre of Tragedy

**Theatre of Tragedy** foi unha banda de metal norueguesa procedente de Stavanger, activa entre 1993 e 2010. O grupo é sobre todo coñecido polos seus primeiros álbums, que influíron no xénero do gothic metal.

## Discografía 
### Álbums 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina da banda
Improvisación musical

A **improvisación musical** (tamén coñecida como **extemporización musical**) é a actividade creativa de composición musical inmediata ("no momento"), que combina a interpretación coa comunicación de emocións e a técnica instrumental, así como a resposta espontánea a outros músicos. Ás veces as ideas musicais na improvisación son espontáneas, pero poden estar baseadas en cambios de acordes na música clásica Outra é "tocar ou cantar (música) de forma extemporánea, inventando variacións dunha melodía ou creando novas melodías, ritmos e harmonías". A improvisación adoita facerse dentro (ou baseada) nun marco harmónico preexistente ou nunha progresión de acordes. A improvisación é unha parte importante dalgúns tipos de música do século XX, como o blues, a música rock, o jazz e o jazz fusion, nos que os intérpretes instrumentais improvisan solos, liñas melódicas e partes de acompañamento. 

Ao longo das épocas da tradición musical artística occidental, incluíndo os períodos medieval, renacentista, barroco, clásico e romántico, a improvisación foi unha habilidade valorada. J. S. Bach, Händel, Mozart, Beethoven, Chopin, Liszt, e moitos outros famosos compositores e músicos eran coñecidos especialmente polas súas habilidades para improvisar. A improvisación podería ter desempeñado un papel importante no período monofónico. Os primeiros tratados de polifonía, como o *Musica enchiriadis* (século IX), indican que as partes engadidas foron improvisadas durante séculos antes dos primeiros exemplos anotados. Porén, foi só no século XV cando os teóricos comezaron a facer unha clara distinción entre a música improvisada e a escrita.

Algunhas formas de música clásica conteñen seccións para a improvisación, como a *cadenza* nos concertos solistas, ou os preludios dalgunhas suites para teclados de Bach e Händel, que consisten en elaboracións dunha progresión de acordes, que os intérpretes deben utilizar como base para a súa improvisación. Händel e Bach improvisaban con frecuencia ao clavicémbalo ou ao órgano. Na época barroca, os intérpretes improvisaban adornos e os teclistas de baixo continuo improvisaban voces de acordes baseadas na notación do baixo cifrado. Porén, no século XX e principios do XXI, a medida que a práctica común da interpretación musical artística occidental se institucionalizaba nas orquestras sinfónicas, os teatros de ópera e os ballets, a improvisación foi xogando un papel menor. Ao mesmo tempo, algúns compositores contemporáneos dos séculos XX e XXI incluíron cada vez máis a improvisación no seu traballo creativo.

Na música clásica india, a improvisación é un compoñente central e un criterio esencial das actuacións. Na música clásica da India, Afganistán, Paquistán e Bangladesh, *raga* é o "marco tonal para a composición e a improvisación". A Enciclopedia Británica define unha *raga* como "un marco melódico para a improvisación e a composición".

## Notas 
## Bibliografía 
* 

*
Theatres des Vampires

**Theatres des Vampires** é unha banda italiana de gothic metal que destaca sobre todo polo tema predominante do vampirismo dentro das súas letras. O material inicial da banda foi acreditado como black metal melódico ou black metal sinfónico, pero o grupo abandonou por completo toda influencia do black metal a mediados da década de 2000. Ata a data Theatres des Vampires publicou once álbums de estudio.

## Discografía 
### Álbums 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bandcamp do grupo
Delmiro Sarmiento

**Delmiro Sarmiento Cerradelo**, nado en Bande cara a 1891, foi un militar e político galego.

## Traxectoria 
Fillo do garda civil Silvestre Sarmiento Rodríguez e de Benita Cerradelo Novoa. Estudou o Bacharelato no Instituto  de Ourense. Alférez de Infantería do Rexemento de Zaragoza, foi adscrito ao Batallón de Reserva e Caixa de Recrutas da Estrada en 1920. Ascendeu a tenente na Estrada e foi declarado excedente en 1927. Despois estivo destinado no Rexemento Garellano de Bilbao ata o seu ascenso a capitán en 1930 sendo destinado a Pontevedra. Concedéronlle o retiro en xullo de 1931. Militante socialista, foi elixido vogal da Comisión Executiva da Federación de Colectividades Socialistas de Pontevedra presidida por Francisco Tilve Rodríguez en 1934. Participou no mitin socialista de Vilariño (Cambados) en setembro de 1933, e como representante socialista no mitin contra o fascismo e a lei de amnistía do Cine Coliseum de Pontevedra en abril de 1934, xunto con Desiderio Comesaña Prado, Ramón Suárez Picallo, Manuel García Filgueira e José Adrio Barreiro.

Colaborou en *El Emigrado* dende 1927, onde tamén mantivo unha sección titulada "Divagaciones" nos anos trinta. Foi director de *La Hora* dende xaneiro de 1934 ata o seu cesamento en xullo, aínda que continuou como redactor xefe ata a súa dimisión a finais de agosto dese ano. Foi detido o 11 de outubro de 1934 con motivo da folga xeral revolucionaria de 1934. Instalouse en Vigo. Participou na campaña electoral das eleccións de febreiro de 1936 a prol da Fronte Popular.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido en Vigo. Xulgado en Vigo o 3 de marzo de 1937 acusado de rebelión militar, foi condenado a cadea perpetua coa accesoria de perda de emprego. Como consecuencia foi dado de baixa no Exército o 6 de abril de 1937. Cumpriu condena na Colonia Penitenciaria da Illa de San Simón, de onde saíu en liberdade condicional en 1941, logrando a liberdade definitiva o 20 de decembro de 1944. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en 1940, e foi sancionado cunha multa de 250 pesetas en 1941.
## Recoñecementos 
Foi condecorado coa Orde de San Hermenegildo en decembro de 1935.
## Vida persoal 
Casou na Estrada con Dolores Sánchez Álvarez en febreiro de 1923.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Un fiscal fala da orixe...
* Epistolario (2) : De Guillán a Maquieira.
Hubert Frère

**Hubert Frère**, nado en Liexa o 15 de xullo de 1920 e finado na mesma cidade o 20 de marzo de 1999, foi un xurista e numismático belga, especializado na moeda do Principado de Liexa.

Entre outras entidades, foi presidente da Sociedade Real de Numismática de Bélxica.

## Traxectoria 
Frère, nado en Liexa en 1920, cursou a educación secundaria na súa cidade natal e logo ingresou na Universidade de Liexa, onde se doutorou en Dereito e se especializou en Notariado. 

Á marxe da súa dedicación á xudicatura, Frère é moi recoñecido como numismático, e destaca o seu interese polas emisións monetarias do Principado Episcopal de Liexa. Nesta cidade, foi un dos fundadores do Círculo Numismático, no que exerceu varios cargos, e tamén creou o Círculo de Estudo da Numismática.

Como resultado dos seus amplos coñecementos e das súas investigacións na materia, Frère foi profesor de Numismática tanto na Universidade de Liexa como na Universidade Católica de Lovaina.

### Monografías 
* (1977). *Le Denier carolingien, spécialement en Belgique*. Séminaire de numismatique Marcel Hoc, Louvain-la-Neuve.
* (1982). *Numismatique, initiation aux méthodes et aux classements*. Séminaire de numismatique Marcel Hoc, Louvain-la-Neuve. ISBN ISBN 978-2-930449-03-6

### Escolma de artigos 
*(1961). "Monnaies de L'évêque de Liège Frappées À Maastricht". En *Revue belge de numismatique et de sigillographie*. 107. Páxinas 83-116.
*(1961). "Accroissement du médaillier liégeois du Musée Curtius". En *Chronique archéologique du Pays de Liège*. Institut archéologique liégeois. Páxinas 30-37.
* (1966). "Le droit de monnaie de l'évêque de Liège". En *Revue* *numismatique**.* 8. Páxinas 70-88.
* (1977). "Les noms de lieux sur les monnaies carolingiennes de "Belgique". En *Revue belge de numismatique et de sigillographie*. 123. Páxinas 133-148.
* (1991). "Les trouvailles de monnaies antiques et médiévales à Liège". En *Revue belge de numismatique et de sigillographie*. 137. Páxinas 201-210.
* (1996). "Études de numismatique liégeoise. La monnaie de Notger". En *Revue belge de numismatique et de sigillographie*. 142. Páxinas 53-124.
* (1997). "Études de numismatique liégeoise. Les premières monnaies de l'Église de Liège". En *Revue belge de numismatique et de sigillographie*. 143. Páxinas 113-124.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Dengis, J-L. (2000). "In memoriam Hubert Frère (Liège 15 juillet 1920-Liège 20 mars 1999)". En *Revue Belge de Numismatique et de Sigillographie*. Société royale de numismatique de Belgique. 146. Páxinas V-VII.
* Engen, L. (1999). "In memoriam: Hubert Frère (1920-1999)". En ''Chroniques d'archéologie et d'histoire du Pays Liége''. Institut archéologique liégeois. Tomo 1. Nº 4-8. Páxinas 5-6.
Frère

O apelido **Frère** pode estar referido a:

***Paul Frère** (1917-2008), piloto de carreiras e xornalista belga;
***Hubert Frère** (1920-1999), numismático belga.
Métis

Os **métis** son un pobo indíxena mestizo cuxas terras históricas inclúen as Pradarías canadenses que se estenden por Ontario, a Columbia Británica, os Territorios do Noroeste e noroeste dos Estados Unidos de América. Os métis comparten unha historia e cultura comúns, a cal deriva da mestura entre os europeos (principalemente franceses, escoceses e ingleses) e indíxenas (principalmente cree), que se distinguiu a través da etnoxénese a mediados do século XVIII, durante os primeiros anos do comercio de peles en América do Norte.

No Canadá, había 624.220 métis no ano 2021, e son un dos tres grupos de pobos indíxenas legalmente recoñecidos pola *Acta constitucional de 1982 do Canadá*, xunto coas Primeiras Nacións e os inuit.

[miniatura|250px|[Bandeira dos métis.]]
O Consello Nacional Métis (MNC) é a organización política que representa a Nación Métis a nivel nacional e internacional. En 2002, o Consello definiu como *métis*: "unha persoa que se identifica como métis, distinta doutros pobos indíxenas, de ascendencia histórica da nación métis e que é aceptada pola propia nación". e as novas terras métis preto de Fort McKay, compradas ao Goberno de Alberta en 2017.

## Etimoloxía do termo 
A palabra *métis* é orixinalmente un termo francés para describir unha 'persoa de filiación mixta' e deriva da palabra latina , de , 'mesturado'. É un termo afín ao mestizo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Michif
* Bandeira dos métis
Mosaicos de Batitales

Os **mosaicos de Batitales** son uns mosaicos romanos atopados en Lugo na rúa de Batitales. O seu descubrimento en 1842 marcou un fito na historia arqueolóxica da cidade, sendo o primeiro mosaico romano apreciado e estudado na cidade.

O mosaicos representan un exemplo significativo do legado romano na Península Ibérica. Foron documentados con detalle polo cronista Juan de Dios de la Rada y Delgado durante a visita de Isabel II a Lugo en 1858, quen incluíu unha descrición extensa e un debuxo na publicación do seu relato de viaxe.

## Descubrimento 
Xa en 1786, o ilustrado galego José Cornide mencionara a existencia de mosaicos romanos en Lugo nunha carta publicada no xornal *Diario Curioso, Erudito, Económico y Comercial* de Madrid. Referíase a un mosaico atopado na rúa de Batitales cara 1768. Segundo Cornide, o pavimento estaba situado a unha profundidade de 1,60 metros e tiña unha anchura de máis de 6,50 metros, pero o seu longo non foi completamente explorado debido á presenza de edificios.

O 3 de setembro de 1842, durante a apertura dunha gabia para o sistema de sumidoiros na rúa Batitales (actual rúa Doutor Castro), os obreiros atoparon o mosaico. A SEAP, en colaboración co Concello de Lugo, detivo as obras para proceder á documentación e estudo do mosaico. O informe resultante foi impreso na imprenta de Manuel Pujol e Hermano, constituíndo o primeiro documento oficial sobre este relevante achado arqueolóxico.

## Conservación 
Co paso do tempo, os mosaicos sufriron danos significativos debido ás tentativas primitivas de extracción e conservación. Parte do pavimento foi enviado á Real Academia de San Fernando. En 2004, leváronse a cabo traballos de acondicionamento para mellorar a conservación do mosaico e instalar unha ventá arqueolóxica permanente que permite a súa contemplación.

O Museo de Lugo presentou a restauración de dous dos mosaicos. O proxecto, realizado pola empresa Terra-Arqueos, incluíu a limpeza, consolidación e contextualización das pezas, e contou cun financiamento de preto de 17 000 euros. Segundo os responsables do museo, estes mosaicos figuran entre os máis valiosos da cidade, xunto cos da Casa dos Mosaicos e a piscina de Santa María.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Mosaico de Dédalo e Pasífae
Premio Alfaguara de Novela

O **Premio Alfaguara de Novela** en lingua castelá creouno en 1965 a editorial Homónima (fundada un ano antes polo escritor Camilo José Cela, autor da obra *A familia de Pascual Duarte*) e seguiuse convocando até 1972. A súa dotación económica era de 200.000 pesetas.

En 1980, Alfaguara foi adquirida polo Grupo Santillana e, despois de vinte e cinco anos de ausencia, en 1998 volveu convocar o premio con carácter anual, cunha dotación económica de 175.000 dólares e unha escultura do artista español Martín Chirino. O galardón outórgase na sede do Grupo en Madrid entre febreiro e marzo, e entrégase un mes despois.

A obra gañadora distribúese simultaneamente en España, Latinoamérica e Estados Unidos e isto, xunto á calidade das obras galardoadas, conferiulle gran prestixio.

Como dato curioso, o escritor Manuel Vicent obtivo este galardón en dúas ocasións, en 1966 coa obra *Pascua y naranjas* e en 1999 con *Son de mar*, que foi adaptada ao cine dous anos máis tarde polo director Bigas Luna.

## Listaxe de obras e autores gañadores 
## Notas
Anoxia

A **anoxia** significa un esgotamento total do nivel de osíxeno, unha forma extrema de hipoxia ou "baixo osíxeno". Os termos anoxia e hipoxia utilízanse en varios contextos:

* **Augas anóxicas**, corpos de auga, do mar, auga doce ou augas subterráneas, que carecen de osíxeno disolto, resultando nun ambiente incapaz de soster a maioría das formas de vida dependentes do osíxeno.
* **Evento anóxico**, período durante o cal as augas dos océanos da Terra, especialmente nas zonas máis profundas, quedan desprovistas de osíxeno disolto. Este fenómeno, a menor escala, tamén pode producirse pola eutrofización que promove o crecemento excesivo de algas, seguido dunha descomposición masiva que consome o osíxeno dispoñible.
*  **Euxinia**, condicións anóxicas en presenza de sulfuro de hidróxeno.
* **Hipoxia** (ambiente), condicións ambientais de baixo osíxeno.
* **Hipoxia** (medicina), dase cando o corpo ou unha rexión do corpo está privado de subministración adecuada de osíxeno
** A anoxia cerebral, cando o cerebro está completamente privado de osíxeno, unha forma extrema de hipoxia cerebral.

## Véxase tamén 
* ***Anoxia*** (escaravello)
* Saturación de osíxeno
* Toxicidade do osíxeno (hiperoxia, a condición oposta da hipoxia, un exceso de osíxeno nos tecidos do corpo)