Annona muricata

miniatura|Flor.
miniatura|Fruto *in situ*.

A ***Annona muricata*** é unha árbore da familia Annonaceae, cultivada en moitos países tropicais polos seus froitos comestibles, coñecidos como **guanábanas**.

## Descrición 
É unha árbore sempre verde duns 10 m de altura. Ten a casca rugosa e follas, opostas, de pecíolo curto e limbo papiráceo obovado-oblongo a ovado-elíptico, duns 5–18 por 2–7&nbsp;cm, de envés verdoso e glabro e de face verde e brillante. 
As inflorescencias, con só 1 ou 2 flores, son axilares, mais tamén poden estar implantadas en calquera parte do tronco ou das pólas. As flores, duns 4&nbsp;cm de diámetro, son pediceladas e pubescentes. Os 3 sépalos, ovado-elípticos a ovado-triangulares, miden 3–5&nbsp;mm. Os 6 pétalos son verdes e despois amarelados, os 3 exteriores grosos, amplamente triangulares, de 2,5–5 por 2–4&nbsp;cm, co interior finamente pubescente e o ápice agudo a obtuso mentres os 3 internos son ovado-elípticos, de 2–4 por 1,5–3,5&nbsp;cm, algo delgado, imbricados, pubescentes e con ápice obtuso. Os numerosos estames, de 4–5&nbsp;mm, teñen os filamentos carnosos e o conectivo apical dilatado. Os abundantes carpelos, duns 5&nbsp;mm, son pubescentes. 
O froito, chamado **guanábana**, é un sincarpo verde, ovoide, con frecuencia de forma oblicua ou curvada, de 10–35 por 7–15&nbsp;cm, cuberta de espiñas suaves e polpa branca comestible. As sementes, unha por cada un dos froitos individuais agregados no sincarpo, son reniformes, de 2 por 1&nbsp;cm e de color amarelo apardazado.

## Distribución 
De procedencia incerta, as primeiras crónicas nomean esta especie en Porto Rico, as Antillas e a zona do Caribe en xeral. Con todo, moitos autores sitúan a orixe en Colombia, sendo este país o que posúe un maior número de variedades. Cultívase hoxe en día en torno ao Caribe, de México a Perú, zonas de África como Guinea Ecuatorial. Introducida e cultivada tamén en moitos países tropicais e subtropicais, incluída a China, Australia e a Polinesia. Actualmente estanse establecendo plantacións en zonas subtropicais de países coma España, sobre todo nas illas Canarias.

## Propiedades medicinais 
Desde o ano 1999, circulan por Internet anuncios publicitarios que afirman, sen fundamento científico, que o té de guanábana cura o cancro. Non se realizaron probas *in vivo* que demostren que a guanábana —ou algún composto desta— sexa efectiva contra algún tipo de cancro en humanos.

Existen diversos estudos sobre a anonacina, o compuesto da guanábana que supostamente tería efectos anticanceríxenos, pero eses estudos foron realizados *in vitro* ou *in vivo* en animais, non existindo aínda ningún estudo clínico en humanos. Un motivo citado para a falta de estudos clínicos en humanos é o feito de que non se pode patentar unha planta, o que leva a certos laboratorios, que patrocinan os estudos, a concentrar as investigacións nos principios activos, acetoxeninas annonáceas, en vez da planta.

Por outra parte, un estudo *in vitro* realizado en conxunto pola Facultade de farmacia e bioquímica da *Universidad Nacional Mayor de San Marcos* e a *Universidad Peruana Cayetano Heredia* demostrou que un extracto etanólico das follas de *Annona muricata* ten un efecto citotóxico sobre os tipos C678 e H460 de cultivos de liñas celulares de adenocarcinoma gástrico e pulmonar.

### Efecto das acetoxeninas das annonáceas nas células 
As acetoxeninas das anonáceas son substancias cerosas que resultan da combinación de ácidos graxos de cadea longa (C32 ó C34) cunha unidade de 2-propanol no carbono 2 para formar unha lactonaterminal (esta lactona fica ao inicio da cadea). Como outras acetoxeninas, a annonicina bloquea o complexo I, que é responsable de transformar NADH a NAD+, e crea a acumulación de protóns a través da membrana interna mitocondrial. Esta desactiva a habilidade dunha célula de xerar ATP mediante unha ruta oxidativa, obrigando finalmente a unha célula a apoptose ou necrose.

### Nutrición 
A froita é unha fonte excepcional de vitamina C, e unha boa fonte de vitaminas B1, B2, B3, B5, B6, ferro, magnesio e potasio.

### Riscos para a saúde 
[miniatura|A [annonacina é unha neurotoxina presente nas sementes da *Annona muricata*.]]

A annonacina, presente nas sementes da froita, é unha neurotoxina asociada a doenzas neurodexenerativas, Investigacións suxiren unha conexión entre o consumo de *Annona muricata* e formas atípicas da doenza de Parkinson debido ás altas concentracións de annonacina.

En 2010, a Axencia de seguridade alimentaria francesa concluíu que, a partir dos resultados dos estudos dispoñibles, "non é posible confirmar que os casos observados de síndrome de Parkinson atípica […] estean relacionados co consumo de *Annona muricata*", recalcando a necesidade de facer máis estudos sobre os posibles riscos para a saúde humana.

## Taxonomía 
A *Annona muricata* foi descrita por Carl von Linné e publicada en *Species Plantarum*, vol. 1, P. 536–537, 1753.

### Sinonimia 
* *Annona macrocarpa* Wercklé
* *Annona bonplandiana* H.B.K.
* *Annona cearensis* Barb.Rodr.
* *Guanabanus muricatus* (L.) M. Gómez
* *Annona sericea* Dunal *in* CorreiaM.P., (1984)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. México. CONABIO, Mexico City.
* Correa A., M. D., C. Galdames & M. N. S. Stapf. 2004. Cat. Pl. Vasc. Panamá 1–599. Smithsonian Tropical Research Institute, Panama.
* Cowan, C. P. 1983. Flora de Tabasco. Listados Floríst. México 1: 1–123.
* Dodson, C. H. & A. H. Gentry. 1978. Flora of the Río Palenque Science Center: Los Ríos Province, Ecuador. Selbyana 4(1–6): i–xxx, 1–628.
* Dodson, C. H., A. H. Gentry & F. M. Valverde Badillo. 1985. Fl. Jauneche 1–512. Banco Central del Ecuador, Quito.
* Flora of China Editorial Committee. 2011. Fl. China 19: 1–884. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
* Fries, R. E. 1938. Annonaceae, Flora of Peru. Publ. Field Mus. Nat. Hist., Bot. Ser. 13(2/3): 700–766.
* Funk, V. A., P. E. Berry, S. Alexander, T. H. Hollowell & C. L. Kelloff. 2007. Checklist of the Plants of the Guiana Shield (Venezuela: Amazonas, Bolivar, Delta Amacuro; Guyana, Surinam, French Guiana). Contr. U.S. Natl. Herb. 55: 1–584.
* Idárraga-Piedrahita, A., R. D. C. Ortiz, R. Callejas Posada & M. Merello. 2011. Flora de Antioquia. Catálogo de las Plantas Vasculares, vol. 2. Listado de las Plantas Vasculares del Departamento de Antioquia. pp.&nbsp;1–939.
* Jørgensen, P. M. & S. León-Yánez. (eds.) 1999. Catalogue of the vascular plants of Ecuador. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 75: i–viii, 1–1181.
* Killeen, T. J. & T. S. Schulenberg. 1998. A biological assessment of Parque Nacional Noel Kempff Mercado, Bolivia. RAP Working Papers 10: 1–372.
* Killeen, T. J., E. García Estigarribia & S. G. Beck. (eds.) 1993. Guía Arb. Bolivia 1–958. Herbario Nacional de Bolivia & Missouri Botanical Garden, La Paz.
### Outros artigos 
* Annonaceae
* Chirimoia
* *Annona squamosa*
### Ligazóns externas 
* Bridg, Hannia: Micropropagation and Determination of the in vitro Stability of *Annona cherimola* Mill. and *Annona muricata* L.
* Purdue University Descrición da *Annona muricata*, de *Froitas de Climas Cálidos* (1987, ISBN 0-9610184-1-0)
* Sorting *Annona* names
* Guanábana: nutrición
* Philippine Herbal Medicine: *Annona muricata*