Chelonoidis chilensis

***Chelonoidis chilensis*** é unha especie de tartaruga da familia Testudinidae endémica de  Suramérica.

## Distribución xeográfica 
Vive principalmente na Arxentina, pero tamén en Bolivia e Paraguai, esencialmente dentro das ecorrexións do Chaco e o Monte. A súa distribución está limitada principalmente por variables limitadas pola temperatura e as precipitacións no período reprodutor.

## Taxonomía 
O nome científico desta especie, *Chelonoidis chilensis*, pode levar á confusión, porque non é nativa de Chile. Está distribuída na Arxentina, Bolivia e Paraguai. O nome *chilensis* debeuse a un erro cando se describiu por primeira vez a especie en 1870; o seu descritor, Gray, escribiu erradamente que o exemplar fora recollido en "Mendoza, Chile", cando en realidade Mendoza está na Arxentina, e deulle o nome *chilensis*. Despois, ese mesmo ano, Sclater corrixiu o erro de Gray, pero as regras de nomenclatura danlle preferencia ao primeiro nome, *chilensis*, incluso se se debeu a un erro, polo que o nome persistiu.

## Descrición 
A coiraza de *C. chilensis* pode medir ata 43,3&nbsp;cm (pero normalmente mide menos de 25&nbsp;cm) en liña recta, e pode ser totalmente marrón amarelada ou ten aneis marrón escuros ou negros rodeando un centro torrado en cada  escudo. Os espécimes que se encontran máis ao sur adoitan ser moito máis grandes que os que se encontran máis ao norte. A beira da coiraza está lixeiramente aserrada e ten unha cuña escura de pigmento na beira posterior de cada escudo. O plastrón pode ser uniformemente marrón amarelado ou ter unha cuña triangular escura ao longo das beiras de cada escuro. A cabeza, patas e cola son de agrisadas a marróns amareladas, e a parte dianteira de cada pata anterior está cuberta de escamas angulares grandes e cada coxa presenta varios tubérculos alongados.

## Dieta 
Como todas as especies de tartarugas de terra, esta tartaruga é principalmente herbívora, e come herbas, arbustos, froitos e cactos.

## Status de especie 
miniatura|Os dous grandes haplogrupos de *C. chilensis*, o do "Chaco seco" (en rosa) e o "do monte" (verde).
Só se recoñece unha especie. Hai investigacións que indican que esta pode cualificarse como especie separada, mentres que *C. petersi* podería ser simplemente unha variante de *C. chilensis*, pero as variacións son clinais en poboacións adxacentes. Porén, os taxons mencionados foron todos sinonimizados formalmente e aceptados. A variación morfolóxica é explicable como un factor de elevación.

Un amplo estudo xenético concluíu que as poboacións desta tartatuga pertencían a unha única especie, pero que estaba dividida en dous grandes grupos: o haplogrupo “Chaco seco” (distribuído no Chaco en Bolivia, Paraguai e norte da Arxentina) e o haplogrupo “do monte” (do centro-oeste arxentino e norte da Patagonia).

### Relación coas tartarugas das Galápagos 
Estableceuse que, malia a súa diferenza de tamaño, hai unha proximidade xenética entre o complexo de especies das tortarugas das Galápagos e *Chelonoidis chilensis*, cunha distancia xenética menor que a que hai entre esta última e outras especies do xénero *Chelonoidis* de América do Sur: *Chelonoidis carbonaria* e *Chelonoidis denticulata*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*Boulenger GA (1889). *Catalogue of the Chelonians, Rhynchocephalians, and Crocodiles in the British Museum (Natural History). New Edition.* Londres: Trustees of the British Museum (Natural History). (Taylor e Francis, printers). x + 311 pp. + Plates I-III. ("*Testudo argentina*", p.&nbsp;159).
*Gray JE (1870). "Notice of a new Chilian [sic] Tortoise (*Testudo chilensis*)". *Ann. Mag. Nat. Hist., Fourth Series* **6**: 190. ["*Testudo (Gopher) chilensis*", new species].