open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Antón Risco

**Antón Martínez-Risco Fernández**, máis coñecido como **Antón Risco**, nado en Allariz o 30 de maio de 1926 e finado en Vigo o 7 de febreiro de 1998, foi un escritor galego, fillo de Vicente Risco.

## Traxectoria 
Doutor en Filosofía e Letras pola Universidade Complutense de Madrid, exerceu a docencia na Universidade de Tolosa, onde estivo en contacto con republicanos e exiliados do franquismo. Logo dunha estancia en Oregón, en 1964 asentouse no Quebec, acadando a praza de catedrático de lingua castelá e portuguesa na Universidade de Laval. Trala súa xubilación regresou a Galiza, onde morreu por mor dun cancro.

É autor de numerosos traballos de teoría e crítica literaria, sendo especialista na obra de Valle-Inclán. Tamén é coñecido pola súa obra de ficción en galego.

Na súa honra, creouse en 2015 o Premio Antón Risco de literatura fantástica.

## Obra 
### Narrativa 
* *Memorias dun emigrante* (1986). Vigo: Galaxia. Premio da Crítica española. 177 páxs. ISBN 978-8471545534.
* *O caso* (1989). Santiago: Sotelo Blanco. 302 páxs. ISBN 84-86021-85-5.
* *As metamorfoses de Proteo* (1989). Vigo: Galaxia. Premio da Crítica de Galicia. 256 páxs. ISBN 9788471546647.
* *Xogo de gardas e ladróns* (1989).  Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-458-8.
* *A noite do sábado* (1991). Vigo: Ir Indo. 111 páxs. ISBN 978-8476800607.
* *Tres situacións elementais* (1991). Vigo: Galaxia. 284 páxs. ISBN 9788471548078.
* *Margarida d´Ouridac* (1993). Sada: Ediciós do Castro. 84 páxs. ISBN 84-7492-593-2.
* *Hipogrifo* (1994). Vigo: Xerais. ISBN 978-8475077857.
* *Mascarada* (1995). 156 páxs. ISBN 9788482880136.
* *Tánata* (1998). Vigo: Xerais. 144 páxs. ISBN 978-8483022085.
* *Os fillos do río* (1999). Vigo: Galaxia. 192 páxs. ISBN 978-8482882864.
* *O embrión* (2002) Galaxia. 196 páxs. ISBN 978-84-8288-572-8.

### Ensaio 
* *A figuración literaria* I (1991). Vigo: Xerais. 160 páxs. ISBN 9788475075839

### Conversas 
* *Risco segundo Risco*, por Arturo Lezcano Fernández (2013). Vigo: Galaxia.

### Obras colectivas 
* *Para ler a Vicente Risco* (1997). Vigo: Galaxia. Con Arturo Lezcano Fernández. 216 páxs. ISBN 978-84-8288-133-1.

## Obra en castelán 
### Ensaio 
* *Estética de Valle-Inclán en los esperpentos y en "Ruedo ibérico"* (1967). Gredos.
* *Demiurgo y su mundo: Hacia un nuevo enfoque de la obra de Valle-Inclán* (1977). Gredos.
* *Azorín y la ruptura con la novela tradicional* (1980).  Alhambra.
* *Literatura y figuración* (1982). Gredos.
* *Literatura fantástica de la lengua española* (1987). Taurus.

### Obras colectivas 
* *El relato fantástico: historia y sistema* (1998). Colegio de España, Salamanca.

## Notas
A Grosa, Almofrei, Cerdedo-Cotobade

**A Grosa** é un lugar da parroquia de Almofrei, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2010 tiña 64 habitantes (33 homes e 31 mulleres), 2 menos ca en 2007.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Almofrei
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade
Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia

**Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia**.

### Casas do concello de Galicia
#### Provincia da Coruña 

Ficheiro:Arzúa, concello 01-01.JPG|Arzúa
Ficheiro:Casa do Concello de Cariño.JPG|Cariño
Ficheiro:Casa do concello de Fene.JPG|Fene
Ficheiro:Muros.Galiza.04-2008 casa do concello.jpg|Muros

#### Provincia de Lugo 

Ficheiro:Casa do concello de Abadín.jpg|Abadín
Ficheiro:Casa consistorial de Cervantes.jpg|Cervantes
Ficheiro:Casa do Concello de Portomarín.JPG|Portomarín
Ficheiro:Casa do concello de Trabada.jpg|Trabada

#### Provincia de Ourense 

Ficheiro:Casa do concello de Amoeiro.JPG|Amoeiro
Ficheiro:Bande Concello 26075033.jpg|Bande
Ficheiro:Casa consistorial de  Calvos de Randín.jpg|Calvos de Randín
Ficheiro:Casa do concello da Rúa, provincia de Ourense.jpg|A Rúa

#### Provincia de Pontevedra 

Ficheiro:Casa do Concello de Agolada.JPG|Agolada
Ficheiro:Casa consistorial de Catoira.jpg|Catoira
Ficheiro:Concello de Salceda de Caselas.JPG|Salceda de Caselas
Ficheiro:Casa do concello de Silleda.JPG|Silleda

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Galería de imaxes de Galicia
* Galería de imaxes dos concellos da provincia da Coruña
* Galería de imaxes dos concellos da provincia de Lugo
* Galería de imaxes dos concellos da provincia de Ourense
* Galería de imaxes dos concellos da provincia de Pontevedra
* Galería de imaxes de placas altimétricas dos concellos de Galicia
Jules Gilliéron

**Jules Gilliéron**, nado en La Neuveville, Suíza, o 21 de decembro de 1854 e finado en Cergnaux o 26 de abril de 1926, foi un dos lingüistas suízos máis prestixiosos de finais do século XIX e comezos do XX.

Ademais da súa importante contribución á dialectoloxía francoprovençal, a súa obra máis saliente, polo talle colosal, foi o Atlas Linguistique de la France, feito coa colaboración de Edmond Edmont, entre 1902 e 1912, que marcou o punto de partida da confección dos atlas lingüísticos posteriores.

## Traxectoria 
Jules Gilliéron era fillo de Jean Victor, profesor de francés en Basilea, e de Marie Jeanne Ritter. Estudou na academia de Neuchâtel (onde obtivo a súa "graduación" en 1875). Logo proseguiu estudos na Universidade de Basilea e, entre 1876 e 1880, na *Ecole pratique des hautes études* (EPHE) e máis na *Ecole des chartes* (Escola de mapas), ambas as dúas en París. A partir de 1883, e até a súa morte, este lingüista ensinou Dialectoloxía na EPHE. Jules Gilliéron sucedeu a Arsène Darmesteter nesta escola. A partir de entón, a Dialectoloxía vaise xestando como ciencia seria. Dedicouse toda a súa vida á investigación dialectoloxía galorománica, o que fructificaría en diversos estudos a respecto da distribución xeográfica das variedades dialectais. En 1887, cofundou co abade Jean-Pierre Rousselot a *Revue des patois gallo-romans*, que se publicou até 1893. O punto álxido da súa produción foi a publicación do '*Atlas linguistique de la France*. Esta obra monumental realizouse entre 1897 e 1907 e publicouse despois entre 1902 e 1910, mercé ó labor efectuado en cada localidade polo seu colaborador Edmond Edmont.
 
## Obras 
* *Le patois de la commune de Vionnaz* (1880)
* *Petit atlas du Valais roman* (1882)
* ''Généalogie des mots qui désignent l'abeille* (1918)
* *Pathologie et thérapeutique verbales'' (1921)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* A biography.com
Xosé Xaquín Rodríguez Ambrosio

**Xosé Xaquín Rodríguez Ambrosio**, nado en Rairiz de Veiga en 1968, é un político galego, que foi alcalde de Rairiz de Veiga.

## Traxectoria 
É axente forestal da Consellería do Medio Rural. En 1995 foi elixido concelleiro de Rairiz de Veiga polo BNG e foi tenente de alcalde. Foi elixido alcalde de Rairiz de Veiga polo BNG en 1999, aínda que gobernando en minoría. Nas municipais de 2003 acadou a maioría absoluta e volveu ser alcalde, repetindo a maioría absoluta en 2007. 

En 2009 abandonou o BNG e, nas eleccións municipais de 2011, encabezou a candidatura do PPdeG ao concello de Rairiz de Veiga, resultado elixido alcalde por maioría absoluta. Nas de 2015, revalidou a súa maioría absoluta, mais pouco durou no cargo por mor dunha condena por prevaricación que o apartou da política e foi substituído pola súa número 2 Asunción Morgade.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Eleccións municipais en Rairiz de Veiga

### Ligazóns externas 
*En el BNG de Rairiz hay vida más allá de Xaquín Rodríguez Noticia en *La Voz de Galicia*
*Entrevista en *La Voz de Galicia*
Christian Dior

**Christian Dior**, nado en Granville o 21 de xaneiro de 1905 e finado en Montecatini (Italia) o 24 de outubro de 1957, foi un deseñador de moda francés.

## Traxectoria 
Christian Dior foi educado polo servizo diplomático na *École des Sciences Politiques* de París. Logo, comezou a traballar na industria da moda. Dior fixo esbozos para Robert Piguet, o gran deseñador parisiense da época.

En 1946, apoiado polo magnate téxtil (Marcel Boussac, o "rei do algodón"), estableceu o seu principal casa de costura en París. En vinte anos expandió o seu negocio a 15 países e empregaba a máis de 2.000 persoas.

Dior é especialmente coñecido polo estilo "New Look" de 1947 (sobrenome dado por unha xornalista americana): ombreiros torneados, cintura fina cunha saia ampla en forma de corola a vinte centímetros do chan. Os seus modelos representan a elegancia clásica, dando valor a unha imaxe feminina. Despois da súa morte, a casa Dior continuou con outros deseñadores, Yves Saint Laurent, Marc Bohan, Gianfranco Ferré, John Galliano, Raf Simons e Maria Grazia Chiuri.

## Notas
Gucci

**Gucci** é unha firma italiana de luxo dedicada ao deseño e á fabricación de artigos de moda, reloxos, xoiaría, perfumes etc. Foi fundada en 1921 polo artesán Guccio Gucci nun pequeno taller de Florencia.

Segundo a revista Forbes, Gucci atópase no posto número 47 entre as marcas máis valiosas do mundo, cun valor de preto de 12,7 mil millóns de dólares en maio de 2017.

## Historia 
No ano 1920, un mozo florentino interesado polo luxo, Guccio Gucci, abriu unha tenda en Florencia baseada no trato artesanal do coiro. Pouco despois, coa axuda de tres dos seus fillos, Aldo, Vasco e Rodolfo, Gucci comezou a súa expansión abrindo sucursais en Milán e Roma. Despois da apertura destas tendas, en 1947 apareceu por primeira vez o coñecido símbolo de Gucci, as dúas «G» unidas.

Nos anos posteriores á morte do seu creador, en 1953, a marca abre a súa primeira tenda en Nova York, iniciando así a súa internacionalización. Así e todo, as diferenzas entre os herdeiros provocaron unha grave crise para o grupo, que conduciu á súa venda en 1989. Hoxe é parte da multinacional Kering, antigamente PPR, dedicada á venda de artigos de luxo. No ano 1993, Tom Ford únese á marca e esta volveu ser obxecto cobizado para millóns de persoas. No ano 2003, o grupo Gucci tivo unhas vendas superiores aos 2.580 millóns de euros.

## Marcas 
[miniatura|297x297px|Tenda de Gucci en [Las Vegas.]]
O grupo Gucci mantén intereses comerciais e representación societaria nas seguintes marcas:
* Moda:
** Gucci (100 %)
** Yves Saint Laurent (100 %)
** Sergio Rossi (100 %)
** Bottega Veneta (78,5 %)
** Alexander McQueen (51 %, en perfume, 100 %)
** Stella McCartney (50 %, en perfume, 100 %)
** Balenciaga (91 %)
* Perfumes:
** Roger & Gallet
** Boucheron (tamén xoiería e reloxos)
** Ermenegildo Zegna
** Oscar de la Renta
** Van Cleef & Arpels
** Fendi
** Armani
* Reloxos:
** Bedat & Co (85 %)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Gucci
* Grupo Gucci 

### Outros artigos 
* Guccio Gucci
Galería de imaxes de praias de Galicia

**Galería de imaxes** de praias de Galicia.

## Praias de Galicia 
### Provincia da Coruña 
#### Ares 

Ficheiro:Ares-chant19.jpg|Unha vista da praia de Chanteiro na retirada da tarde

#### Ferrol 

Ficheiro:Praia da Graña.JPG|Praia da Graña

#### Mugardos 

Ficheiro:Ga-Mugar09.JPG|Praia de Bestarruza

#### Oleiros 

Ficheiro:Praia de Espiñeiro en Mera (Oleiros).jpg|Praia de Espiñeiro en Mera 

#### Valdoviño 

Ficheiro:Valdoviño praia-Galiza.jpg|Praia de Valdoviño
Ficheiro:Praia de Meirás na bruma.jpg|Praia de Meirás na bruma
Ficheiro:Praia do Río.JPG|Praia do Río (Meirás)
Ficheiro:Costa de Meirás co Cabo Prior ó fondo.JPG|Costa de Meirás co Cabo Prior ó fondo
Ficheiro:Praia da Frouxeira.JPG|Praia da Frouxeira
Ficheiro:Praia de Vilarrube.JPG|Praia de Vilarrube

### Provincia de Lugo 
#### Cervo 

Ficheiro:San Cibrao, Cervo, Lugo.JPG|Praia leste en San Cibrao

#### Ribadeo 

Ficheiro:Ribadeo123.JPG|Cala en Ribadeo

### Provincia de Pontevedra 

Ficheiro:Illas Cies Praia.jpg|Praia nas illas Cíes
Ficheiro:Praia de Bao. A Illa de Arousa.1.jpg|Praia do Bao na illa de Arousa
Ficheiro:Marin Praia Loira.JPG|Praia de Loira no concello de Marín
Ficheiro:Vista_de_Vilagarcía_dende_Carril.JPG|Vista da Praia Compostela, con Vilagarcía de Arousa ao fondo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Galería de imaxes de Galicia
*Galería de imaxes de illas de Galicia
*Praias da provincia da Coruña
*Praias da provincia de Lugo
*Praias da provincia de Pontevedra
Yves Saint Laurent

[miniatura|Tenda Yves Saint Laurent en [Portugal por Christophe Moustier, 1996]]
**Yves Mathieu-Saint-Laurent**, nado en Orán (Alxeria) o 1 de agosto de 1936 e finado o 1 de xuño de 2008 en París, foi un deseñador de moda francés, fundador da marca de roupa de alta costura homónima.

## Traxectoria 
Con 18 anos entrou a traballar na firma Christian Dior, onde substituíu o propio Dior á fronte da súa firma dous anos despois, converténdose no modisto máis mozo da alta costura francesa. A súa carreira na sinatura Dior concluíu no ano 1960 cando foi chamado para cumprir co servizo militar francés.

En 1962 finalizou as súas obrigas coa milicia, e ao volver a París descobre que a casa Dior substituíralle por Marc Bohan, deseñador que se achegaba máis ao estilo *ladylike* que se buscaba. Saint-Laurent demandou á empresa por danos morais coa axuda do seu amigo Pierre Bergé, e co diñeiro recibido, mailo do empresario estadounidense Mack Robinson, creou a súa propia casa de costura. A primeira colección, *Ligne Trapéze*, dese mesmo ano, convértese nun éxito instantáneo.

As súas coleccións nos anos 60 salientan pola incorporación do smóking ao vestiario actual e a innovación en *prét-a-porter* feminino. Deseña decorados e vestiario para filmes e obras como *Cyrano de Bergerac* e *A Pantera Rosa*, e converte a Catherine Deneuve en icona de estilo e musa persoal.

A súa afección á arte lévalle a *homenaxear* a mestres como Piet Mondrian, Picasso e Braque, con vestidos que reproducen os seus motivos. Unha exposición na Coruña (febreiro de 2008) ilustraba esta influencia no seu traballo, reunindo os seus deseños xunto con obras de arte que os inspiraron.

Saint Laurent e Bergé reuniron unha importante colección de arte, ata que en data recente declararon que «*cos prezos actuais, xa non podemos seguir comprando*».

Cabe destacar que a imaxe e o logotipo da empresa encargouse o deseñador gráfico francés Cassandre, en uso hoxe en día.

## Logros 
Pasou á historia como o primeiro deseñador de moda que expuxo nun museo, o Metropolitan Museum de Nova York.
Anunciou a súa retirada do deseño en xaneiro de 2002.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Yves Saint Laurent (marca)
### Ligazóns externas 
* Sitio web da compañía Saint Laurent
* Pierre Bergé Yves Saint Laurent Foundation
* Yves Saint Laurent - Biografía
Santanyí

**Santanyí** é un concello das Baleares, sito na illa de Mallorca. A súa área ocupa 124,47&nbsp;km², e a súa poboación en 2007 era de 11.720 habitantes. A capital do concello é a entidade do mesmo nome, que ten arredor de 3.000 habitantes.

## Descrición
**Santanyí** é o concello mallorquino máis meridional da illa. Pertence á comarca do Migjorne limita cos municipios de Ses Salines, Campos e Felanitx. Ten numerosas calas, ás que hai unha afluencia turística notábel, como son Cala Figuera, Cala Santanyí, Cala Mondragó, Portopetro e máis Cala d'Or.

## Poboacións
miniatura|esquerda|250px|Praza Maior de Santanyí
O concello agrupa once localidades: S'Alqueria Blanca (993 habs.), Cala d'Or (3.693 habs.), Cala Figuera (614 habs.), Calonge (831 habs.), La Costa (29 habs.), Es Llombards (541 habs), Portopetro (551 habs.), Santanyí (3.014 habs.), Cala Llombards (304 habs.), Cala Santanyí (487 habs) e máis Cap d'es Moro (115 habs.).

## Véxase tamén
### Outras páxinas
*Cabo de Ses Salines

### Ligazóns externas
*Páxina do Concello
*Guía de Santanyí
A Costa, Triabá, Castro de Rei

**A Costa** é un dos barrios da parroquia de Triabá, no concello lugués de Castro de Rei. Segundo o IGE, en 2019 tiña 15 habitantes (7 homes e 8 mulleres), o que supón unha diminución respecto do ano 2014, cando tiña 18 habitantes.

Conta cunhas once casas, estando algunhas delas deshabitadas.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Triabá 
### Parroquias de Castro de Rei 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Castro de Rei
Laurent Cantet

**Laurent Cantet** é un director de cine francés nado o 15 de xuño de 1961 na pequena cidade de Melle (departamento das Deux-Sèvres). Os seus pais eran mestres de escola na vila de Ardilleux do mesmo departamento francés. Fixo estudos de audiovisual.

O 25 de maio de 2008, é premiado pola Palma de Ouro no momento do 61 Festival de Cannes 2008, para a súa película *Entre les murs* (Entre as paredes).
Entre les murs

***Entre les murs*** (*Entre as paredes*), é unha película francesa realizada en 2008 por Laurent Cantet e baseada na novela homónima de François Bégaudeau. Esta película recibiu a Palma de Ouro do Festival de Cannes 2008, algo que non ocorría cunha película francesa desde o 1987, ano no que *Sous le soleil de Satan* (*Baixo o sol de Satanás*) de Maurice Pialat recibía o dito premio.

## Sinopse 
François é un xove mestre de lingua francesa nun instituto difícil, situado nun barrio conflitivo. Os seus alumnos teñen entre 14 e 15 anos. Non dubida en enfrontarse a Esmeralda, a Souleymane, a Khoumba e ós demais en estimulantes liortas verbais, como se a lingua estivese en xogo. Pero a aprendizaxe da democracia pode implicar auténticos riscos. François e os demais profesores prepáranse para se enfrontar a un novo curso. Cheos de boas intencións, desexosos de proporcionarlles a mellor educación ós seus alumnos, ármanse contra o desalento. Pero as culturas e as actitudes enfróntanse na clase, microcosmos da Francia contemporánea. Por moi divertidos e estimulantes que sexan os adolescentes, os seus comportamentos poden cortar de raíz o entusiasmo dun mestre que non cobra dabondo.

## Premios e nomeamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Francia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 81ª edición dos Óscar

### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb .
* Ficha en Filmaffinity .
Tombouctou

**Tombouctou** (en francés *Tombouctou* e na lingua Koyra Chiini *Tumbutu*; ás veces escrita *Timbuktu*) é unha cidade da rexión de Tombouctou, en Malí. Foi o centro intelectual e espiritual que favoreceu o espallamento do islam en África nos séculos XV e XVI. É a sede da prestixiosa Universidade Sankore, ademais doutras madrasas. As tres grandes mesquitas, Djingareyber, Sankore e Sidi Yahya, son os maiores expoñentes da idade dourada de Tombouctou, e aínda que foron restauradas en varias ocasións na actualidade corren risco de desertificación.

Debido á súa situación a uns 15&nbsp;km ao norte do río Níxer, no cruzamento das rutas comerciais transaharianas dende o Sáhara ata Araouane, foi historicamente importante polo comercio de rochas de sal procedentes de Taoudenni. Tamén foi o punto de encontro entre os pobos no oeste africano, nómades bérberes, pobos árabes do norte e comerciantes xudeus. Este feito deulle á cidade un halo fabuloso, sendo recoñecida en moitos lugares coma unha terra afastada e exótica. Na actualidade, Tombouctou ten unha poboación pertencente ás etnias songhai, tuareg, fulbe e mandé.

A maior contribución de Tombouctou á civilización mundial e ao islam foi a súa produción cultural. Arredor do século XIV escribíronse e copiáronse moitos libros, e a cidade comezou a considerarse coma un lugar importante da tradición escrita en África. Por esta razón, a Unesco declarou a cidade e a rexión como Patrimonio da Humanidade no ano 1988.

## Cidades irmás 
Tombouctou está irmandada coas seguintes cidades:
*  Chemnitz
*  Hay-on-Wye
*  Kairuan
*  Marrakech
*  Saintes
*  Tempe

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Tombouctou na páxina da Unesco 
* Okolo Rashid. Legacy of Timbuktu: Wonders of the Written Word Exhibit - International Museum of Muslim Cultures https://web.archive.org/web/20090209112453/http://muslimmuseum.org/LegacyOfTibmuktu.aspx
Sistema de elocución

Un **sistema de elocución** é modo expresivo ou estratexia discursiva que serve para a presentación verbal no discurso de accións, personaxes, pensamentos, sentimentos, ambientes, épocas, obxectos... Os sistemas de elocución fundamentais son a argumentación, a exposición, a narración, a descrición, o diálogo, e o monólogo.
Iniciativa Aragonesa

**Iniciativa Aragonesa** (ou en aragonés **Iniziatiba Aragonesa**), **INAR**, é un partido político español de ámbito aragonés. Orixinouse como unha escisión do Partido Aragonés, e está liderado por Manuel Escolá Hernando, que con anterioridade ocupaba escano coma deputado das Cortes de Aragón polo Partido Aragonés e do Parlamento Europeo por Coalición Nacionalista. Tivo unha implantación testemuñal, pois en diversas eleccións quedou bastante lonxe do 1% dos votos. Nas diversas eleccións posteriores ao ano 2003, INAR, estivo inactiva politicamente e non presentou ningunha candidatura. Mais o partido oficialmente non se disolveu.

## Ideoloxía 
É un partido nacionalista aragonés. Provocou certa polémica ao lanzar unha campaña contra o Plan Hidrolóxico Nacional de España que co berro de *Apadrina un murciano*, parodiaban unha ONG que envía botellas de auga aos habitantes de Murcia, España.

## Resultados electorais
Nas eleccións xerais de España de 2000 e autonómicas de 2003 presentou candidaturas nas tres circunscricións electorais aragonesas, sen obter representación parlamentaria. Foi a sétima opción política máis votada dun total de quince en ámbolos dous comicios.

* **Eleccións municipais do 2003**: presentou candidatos en dezaseis municipios aragoneses, dous na provincia de Huesca, seis na de Teruel e oito na provincia de Zaragoza. Na localidade de Jasa conseguiu un concelleiro, sendo este o único representante obtido por INAR até o de agora.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Nacionalismo aragonés
Yellowknife

**Yellowknife** (en inglés *coitelo amarelo*) pode referirse a:

*a cidade de Yellowknife, nos Territorios do Noroeste, no Canadá;
*o pobo dos yellowknives e a súa lingua yellowknife;
*o río Yellowknife;
*a baía Yellowknife.
Pemón de Friúl

**Pemón **(ou **Pemmo**) (? - post 737) foi duque longobardo de Friúl do 710 aproximadamente ao 737. 
## Traxectoria
Fillo de *Billo*, turbulento nobre longobardo de Belluno que despois pasou a Cividale, subiu ao trono ducal tras a deposición de Córvulo, sobre o 710. Tiña a estima de Paulo Diácono, que nace durante o seu reinado e o define como "home intelixente e útil á patria" (*Historia Langobardorum*, VI, 26); o historiador narra tamén como a muller do duque, Ratperga, lle pediu que buscase outra esposa, máis fermosa ca ela e, xa que logo, máis adaptada ao papel de duquesa. Di Paulo Diácono:

Como varios dos seus predecesores, debeu el tamén facer fronte aos eslavos, aos que derrotou valorosamente e obrigou a aceptar as súas condicións. A batalla tivo lugar  en Lauriana e, segundo Paulo Diácono, concluíu coa eliminación dos invasores fronte a unha soa perda da parte longobarda. O historiador precisa tamén que o groso das tropas de Pemón estaba constituído polos fillos xa crecidos dos guerreiros longobardos caídos, sempre por man eslava, co duque Ferdulfo; o mesmo Pemón os criara, acolléndoos "como se tamén eles fosen fillos seus" (*Historia Langobardorum*, VI, 26).

Pouco máis tarde atopouse enleado nunha grave confrontación co patriarca de Aquileia Calisto, apoiado polo rei Liutprando. O patriarca protestou contra o feito de que o bispo de Zuglio, Fidencio, mudase a sede da súa diocese a Cividale; a decisión foi ratificada tamén polo sucesor de Fidencio, Amador. Calisto, titular da cátedra de Aquileia, vivía en Cormons a causa da excesiva vulnerabilidade da sede patriarcal aos ataques dos bizantinos e valorou inconveniente que outro bispo se asentase na capital ducal. Desterrou, xa que logo, a Amador e estableceuse na súa residencia en Cividale. Pemón non aceptou a resolución patriarcal e procedeu contra Calisto, mandándoo á cadea baixo dure condicións no castelo de Pozio. Na controversia intervén daquela o rei Liutprando, que se situou contra o duque e o privou do título, confiándollo ao máis vello dos fillos de Pemón, Rachis. Intención de Liutprando era a eliminación de Pemón, pero desistiu pola insistencia de Rachis.
## Fontes
*Paulo Diácono, *Historia Langobardorum* (*Historia dos longobardos*, Lorenzo Valla/Mondadori, Milán, 1992).
Slave

**Slave** pode referirse a:
*un pobo indíxena do Canadá, os slave.
*a lingua slave que fala dita tribo.
*un álbum da banda de metal alternativo Amen.
Pobo slave

Os **slave** (os ingleses chámanlle **Slavey** e os franceses **Esclaves**) ou **Etchaottine** son unha tribo india do grupo de linguas na-dené, cuxo nome significaba “xente das rocas”. Tamén eran coñecidos como **Awokanak** ou **Slaves**. Dividíanse en seis grupos: **Desnedeyarelottine**, **Eleidlinottine**, **Etchaottine**, **Etcheridiegottine**, **Etchesottine** e **Klodesseottine**.

## Localización
Vivían nas ribeiras do Gran Lago do Escravo, nas chairas do río Mackenzie e do Liard e noutras terras limítrofes. Bistchonigottine e Krayiragottin eran dúas divisións.
## Demografía
En 1980 eran uns 10.000 habitantes cos chipewyan e yellowknife. Segundo o censo canadense do 2000, estaba repartidos en reservas do seguinte modo:
* En Alberta, na reserva ** Dene Tha’ Tribe** (2.480 habitantes).
* Na Columbia Británica, nas de Fort Nelson (740 habitantes) e Prophet River (208 habitantes)
* Nos Territorios do Noroeste, nas reservas de Acho Dene Koe (583 habitantes), Deh Cho (1.001 habitantes), Liidlii Kue (1.176 habitantes), Pehdzeh Ki (319 habitantes), Katlodeeche (525 habitantes), Sambaa K'e (178 habitantes) e Tulita o Ft Norman (578 habitantes).

## Costumes
O nome de *Slave* (escravo) puxéranllo os cree, posto que escravizaron a moitos, e tamén foi empregado polos ingleses e franceses porque os consideraban unha tribo tímida e pacífica, aínda que non fose así. Como moitas tribos atapascanas, estaban separadas en numerosas bandas independentes pouco organizadas e con xefes nominais, asociados a certos territorios de caza. Un informal Consello de Cazadores resolvía as disputas.
As mulleres eran tratadas cun respecto e estimación atípicos entre os na-dené, e os vellos e desvalidos eran ben tratados, e non abandonados como facían os chipewyan.

Moraban nos bosques e nas ribeiras dos ríos, cazaban caribús e outros mamíferos, e ademais pescaban. A pel dos animais empregábase para fabricar mantos, faldras, polainas, mocasíns e outras pezas. Os flocos e outros accesorios facíanse con cornamenta de cervo, espiñas de porco espiño e outros materiais naturais.
No verán habitaban en *tipis* cubertos de estopa e no inverno, en casas de paus e ramaxe de abeto, de forma rectangular. Non tiñan unha relixión ou cerimonias definidas. Só se sabe que crían en espíritos gardiáns, no poder dos bruxos e na outra vida. Unha práctica común era a confesión de faltas no leito de morte, para tentar dese xeito adialo pasamento.

## Historia
Alexander Mackenzie visitou o territorio en 1789 e fundou Fort Providence, pero cara ao 1820 os británicos abandonaron o territorio.
O pastor Grandin estabeleceu unha misión católica en 1861, ao tempo que a Compañía da Baía de Hudson construía un campamento comercial.
En 1899, asinaron o tratado Ocho co goberno canadense.
Nos anos sesenta do século XX, cando se construíu a autoestrada en Yellowknife, non tiveron case ningunha relación co goberno do Canadá.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Lingua slave

### Ligazóns externas 
* Slave 
* Entrevista en 1929 dun home que se atopara cos slave
Yellowknife, Canadá

**Yellowknife** é a capital dos Territorios do Noroeste no Canadá. É a única cidade no territorio con máis de 5.000 habitantes, cunha poboación de 15.748 habitantes (2006), 19.234 habitantes (2011).. Atópase na beira norte do Gran Lago do Escravo, aproximadamente a 400&nbsp;km do Círculo Polar Ártico, na marxe oeste da Yellowknife Bay, próxima á foz do río Yellowknife. Yellowknife e os corpos de auga do lugar foron denominados así polos indios Dene coñecidos como os 'Copper Indians' ('indios do cobre') ou 'Yellowknife Indians' ('indios de coitelo amarelo') que comerciaban con materiais feitos do cobre extraído dos depósitos da costa Ártica.

A súa poboación actual é mestiza. Das once linguas oficiais dos Territorios do Noroeste, cinco son faladas de xeito significativo en Yelloknife.
Alén do inglés e do francés, fálanse o chipewyan, o dogrib e o slave.
En chipewyan, a cidade chámase *Somba K’e* (Som-ba Kay) ("onde está o carto").

O pobo de Yellowknife considérase que se fundou en 1934, tras a descuberta de ouro na zona, aínda que a actividade comercial na zona costeira que hai hoxe en día empezou en 1936. Yellowknife converteuse rapidamente nun centro económico dos Territorios, nomeándose capital dos Territorios do Noroeste en 1967. Cando a produción mineira do ouro empezou a minguar, Yellowknife pasou de ser un pobo mineiro a un centro gobernamental de servizos nos anos 1980. Mais, ao descubrimento de diamantes ao norte de Yellowknife en 1991, este cambio empezou a cambiar.

## Notas 
## Véxase tamén
Dogrib

Os **dogrib**, **thlingchadinne** ou **Tli Cho** (**Tłįchǫ**) son unha tribo amerindia (falante da lingua dogrib pertencente ás linguas na-dené) cuxo nome significaba "*xente descendente do can*", xa que, segundo unha lenda súa, eran descendentes dun mítico home-can. Por esta razón os británicos chamáronos *dog*-*ribs*, "costelas de can".

## Localización 
Vivían na tundra nas ribeiras dos lagos Gran Lago do Oso e Gran Lago do Escravo, nos Territorios do Noroeste, no Canadá.

## Demografía 
En 1856 eran 927 individuos, e en 1906 aumentaron a 1.150.
En 1970 eran un 1.200 habitantes. En cambio, no 1990 eran 2.500. Segundo o censo canadense de 2001, había 3.548 indios dogrib nos Territorios do Noroeste, repartidos nas reservas Dog Rib (2.526 habitantes), Dechi Laot’i (156 habitantes), Gameti (313 habitantes) e Wha Ti (553 habitantes).

## Costumes 
Cazaban caribús con lanzas e trampas, e tamén pescaban. Vivían en *tipis* cubertos de peles, e durante os duros invernos da rexión habitaban en casas de madeira cubertas de cortiza.
A súa organización social era moi independente. Dividíanse en numerosas bandas nilladas con territorio de caza propio, como a maioría dos seus veciños. A mulles desfrutaba dun status social mellor que noutras tribos da zona, pero os anciáns e os enfermos a miúdo eran abandonados ou ben castigados a morrer sós.

Curtían peles de caribú, animal do cal aproveitaban todo. Empregaban os ouriños para eliminar o exceso de graxa na pel, técnica copiada polos chipewyan. As mulleres vestían unha pel afumada de caribú cosida cos tendóns, e decorada con cintos de plumas. Tamén facían medias, con forma tubular. Pola súa parte, os homes levaban un abrigo con capucha, influídos polos cree e polos inuit.

## Historia 
Tradicionalmente foron inimigos dos cree, dos chipewyan e dos yellowknife.
Foron visitados por Dobbs en 1744 e La Potherie en 1753.
Non comerciaron cos franceses por odia aos cree. En 1933, Elizabeth Mackenzie e Mary Siemens iniciaron a tradución do Evanxeo á súa lingua, influídos por Louis Ayah, predicador hare.
O membro máis destacado da tribo foi o escritor Richard van Camp.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Artigo no Globe and Mail 
* Os dogrib na The Canadian Encyclopedia
Premio Nacional de Arquitectura e espazos públicos

O **Premio Nacional de Arquitectura e espazos públicos** foi un galardón outorgado en 2008 pola Xunta de Galicia e concedido por un xurado de quince persoas de distintos ámbitos da cultura galega, como un dos dez Premios Nacionais da Cultura Galega.

Estes premios concedéronse a creadores vivos que destacasen ese ano polo seu labor neste campo artístico da arquitectura e do urbanismo, ou en recoñecemento a unha traxectoria. O premio convocouse unicamente en 2008, edición na que os galardoados recibiron 15.000 euros de premio. Aínda que con vocación de continuidade, a mudanza de goberno producida en 2009 supuxo a interrupción da convocatoria, e cando se recuperou en 2010 como Premios da Cultura Galega non existía unha categoría para a arquitectura e o urbanismo.

## Premiados
*2008 - Manuel Gallego Jorreto
Anxo Quintela

**Anxo Quintela González**, nado en Castrelos (Vigo) o 21 de decembro de 1960, é un escritor e xornalista galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Filosofía, foi Premio Castelao de poesía en 1978. En 1982 conseguiu o Premio Esquío pola obra *A sombra dos pavillóns*, publicado no ano seguinte. Os seus poemas tamén apareceron nas revistas *Dorna*, *Revista das letras*, *Grial* e *Horas de papel*.

Traballou como xornalista en Vídeo Voz e na TVG, onde foi presentador de diversos espazos, entre eles, os informativos. Foi tamén redactor xefe da revista *Agrocultura*. Entre 2003 e 2006 dirixiu o xornal electrónico *Vieiros*. Traballou no programa *Diario Cultural* da Radio Galega.

## Obras 
### Poesía 
* *Á sombra dos pavillóns*, 1983, Sociedade de Cultura Valle-Inclán.
* *O asasino estrábico*, 1996, Xerais.

### Traducións 
* *Afinidades culturais Galicia-Irlanda* de Elisabeth Frances Keating, 1990, Galaxia.
* *A casa da madriña* de Lygia Bojunga Nunes, 1990, Galaxia.

### Obras colectivas 
* *Escolma de poesía galega (1976-1984)*, 1984, Sotelo Blanco.
* *Chineses*, 1996, O Correo Galego.

### Proxectos artísticos 
* *A voz e o poema. Os periplos de Avilés de Taramancos* con Ana Romaní.

## Premios 
* Premio Esquío de poesía no 1982, por *Á sombra dos pavillóns*.
* Premio Nacional de Xornalismo Cultural de España no 2019.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha do autor en Xerais
A Aldea de Abaixo, Borela, Cerdedo-Cotobade

**A Aldea de Abaixo** é un lugar da parroquia de Borela, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2016 tiña 9 habitantes (4 homes e 5 mulleres), catro menos ca en 2006.

Neste lugar atópase un cruceiro cun pedestal triangular, o único destas características do concello. Este cruceiro conta tamén cun peto de ánimas.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Borela 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade
Dima Bilan

**Dima Bilan** (escrito en caracteres cirílicos Дима Билан), de nome real **Victor Belan**, nado na noiteboa de 1981 en Ust-Dxeguta, daquela Unión Soviética, é un cantante pop ruso.

## Biografía 
Nado nunha pequena cidade da república non-independente caucásica de Carachai-Circasia, ao sur da Unión Soviética. Despois de vivir na cidade de Naberexnie Chelni, en Tartaria e en Cabardino-Balcaria, fixo estudos musicais e, en 2002 comezou a presentarse a distintos cursos de ámbito ruso. En 2003 publicou o seu primeiro álbum, con pezas propias e alleas (Lucio Dalla, Elvis Presley etc.)

En 2005 tentou representar a Rusia no Festival de Eurovisión, pero quedou en segunda posición. A súa traxectoria internacional comeza cando se que conseguiu representar a Rusia no Festival de Eurovisión 2006, coa canción *Never Let You Go*, coa que quedou en segunda posición, por detrás do grupo finlandés Lordi. Bilan obtivo 248 puntos, a 44 de Lordi: as puntuacións máximas obtívoas de Armenia, Belarús, Finlandia, Israel, Letonia, Lituania e Ucraína, e unicamente dous países Mónaco e Suíza non lle concederon ningún punto. Nesa ocasión, Rusia participou na semifinal, nunha época de Eurovisión onde só participaban na semifinal os peores clasificados do ano anterior.

Despois de seguir actuando en Rusia e de publicar algúns álbums máis, en 2007 asinou un contrato cun selo californiano para comezar a vender fóra do seu país. En 2008 volveu participar en Eurovisión en representación rusa. Clasificouse nas semifinais (desta volta, xerais para case todos os países), e logo impúxose na final con 272 puntos e sete máximas puntuacións (Armenia, Belarús, Estonia, Israel, Letonia, Lituania e Ucraína) , mentres que seis países non lle concederon ningún voto (San Marino, Suíza, Suecia, Islandia, Dinamarca e o Reino Unido). A canción interpretada foi "Believe", e acompañárono o violinista húngaro Edvin Marton e o campión mundial de patinaxe artística Evgueni Pluxenco.

## Discografía 
### Álbums 
* 2003, Я ночной хулиган (*Son un hooligan da noite*)
* 2004, На берегу неба (*Na ribeira do ceo*)
* 2006, Время-река (*Río Tempo*)
* 2008, Против Правил (*Contra as regras*)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial
A Brea, Borela, Cerdedo-Cotobade

**A Brea** é un lugar da parroquia de Borela, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.

Segundo o IGE do 2016 tiña 11 habitantes (5 homes e 6 mulleres), 8 menos que no 2006.

O topónimo posiblemente proveña do latín *vereda*, facendo referencia a un antigo camiño.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Borela 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade
A Cavada, Borela, Cerdedo-Cotobade

**A Cavada** é un lugar da parroquia de Borela, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade.

Segundo o IGE do 2016 tiña 12 habitantes (7 homes e 5 mulleres), o mesmo número que no 2006.

O topónimo fai referencia a unha cavada ou foxo existente no lugar.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Borela 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade
A Costa, Borela, Cerdedo-Cotobade

**A Costa** é un lugar da parroquia de Borela, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2016 tiña 14 habitantes (4 homes e 10 mulleres), dous menos ca en 2006.

Ó igual que outros lugares co mesmo topónimo, debe o seu topónimo a estar situado ó pé dun outeiro.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Borela 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade
A Graña, Borela, Cerdedo-Cotobade

**A Graña** é un lugar da parroquia de Borela, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2007 tiña 64 habitantes (34 homes e 30 mulleres), dez máis que no 2006.

O topónimo, ó igual que noutros lugares co nome da Graña, posiblemente fai mención a unha antiga explotación gandeira ou agrícola dependente do próximo mosteiro de Tenorio e rexida por un monxe labrego ou mestre.

Na Graña hai un río moi fermoso e tamén podes subir algunhas montañas se queres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Borela 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade
Pazos, Borela, Cerdedo-Cotobade

**Pazos** é un lugar da parroquia de Borela, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2016 tiña 120 habitantes (56 homes e 67 mulleres), 17 menos ca en 2006. É o lugar máis poboado da parroquia.

Neste lugar atópase unha capela adicada a San Roque, e dous petos de ánimas, o de Portapedra e o de Pazos de Borela.

O topónimo fai referencia á existencia de varios pazos ou casas grandes existentes na zona, ó igual que o próximo lugar de Pazos na parroquia de Carballedo.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Pazos de Borela2.JPG|Pazos.
Ficheiro:Pazos de Borela.jpg|Capela de San Roque.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Borela 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade
A Ponte Borela, Borela, Cerdedo-Cotobade

**A Ponte Borela** é un lugar da parroquia de Borela, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2016 tiña 35 habitantes (18 homes e 17 mulleres), 5 máis ca en 2006.

Neste lugar atópase a capela da nosa Señora de Lourdes, moi preto da ponte medieval sobre o río Almofrei que dá nome ó lugar. A capela é de planta rectangular e cuberta a dúas augas, cunha porta de arco de medio punto. A ponte, do século XV, é dun van de arco oxival, de 8,15 metros de luz. Tamén hai un cruceiro de 1843.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:CapelaLourdes.jpg|Capela da nosa Señora de Lourdes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Borela 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade
A Senra, Borela, Cerdedo-Cotobade

**A Senra** é un lugar da parroquia de Borela, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2024 tiña 77 habitantes (44 homes e 33 mulleres), 4 menos que no 2007.
Neste lugar atópase o cruceiro da Senra, construído en 1979 por Daniel de Tomeza. O topónimo fai referencia a unha senra ou seara, un campo labrado á parte, xeralmente con cereais.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Borela 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade 
## Notas
Premio Nacional de Literatura de Galicia

O **Premio Nacional de Literatura** foi un galardón outorgado pola Xunta de Galicia e concedido por un xurado de quince persoas de distintos ámbitos da cultura galega, como un dos dez Premios Nacionais da Cultura Galega.

Os premios concedéronse a creadores vivos que destacasen ese ano polo seu labor neste campo artístico da literatura, ou en recoñecemento a unha traxectoria. O premio convocouse unicamente en 2008, edición na que os galardoados recibiron 15.000 euros de premio.

Aínda que con vocación de continuidade, a mudanza de goberno producida en 2009 supuxo a interrupción da convocatoria. Ao creárense en 2010 os Premios da Cultura Galega definiuse como continuadora a categoría Premio Cultura Galega das Letras.

## Premiados
*2008 - Xosé Luís Méndez Ferrín
A Xesteira, Almofrei, Cerdedo-Cotobade

**A Xesteira** é unha aldea da parroquia de Almofrei, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade, se ben unha parte do seu núcleo (Rascadería), pertence á parroquia de Tenorio. Segundo o IGE en 2010 tiña 67 habitantes (32 homes e 35 mulleres), os mesmos ca en 2007. Xunto coa Rascadería, as outras entidades de poboación son A Xesteira e as Cachopeiras.

Neste lugar atópase o cruceiro da Xesteira, de 1701.

María Dolores Villanueva Gesteira escribiu *Lingua en Sociedade; A aldea da Xesteira*, un estudo sociolingüístico que acadou o premio de investigación Antonio Fraguas no ano 2006. Amais, neste lugar desenvolveuse o traballo da mesma autora que deu lugar ao artigo "O campo semántico das cores visto por tres xeracións" (*Estudos de Lingüística Galega*, 2009).

O seu topónimo fai mención a unha xesteira, un lugar onde abundan as xestas.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Almofrei 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade
O Picoto de Abaixo, Borela, Cerdedo-Cotobade

**O Picoto de Abaixo** é un lugar da parroquia de Borela, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2007 tiña 29 habitantes (16 homes e 13 mulleres), tres máis ca en 2006.

Neste lugar atópase o cruceiro de Picouto.

Debe o seu topónimo a que o lugar está situado ó pé dun cumio alto (*pico outo*), o monte Meán (434 metros).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Borela 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade
Ralph Lauren

miniatura|dereita|Ralph Lauren
**Ralph Lauren**, nado co nome de **Ralph Lifshitz** en Nova York o 14 de outubro de 1939, é un deseñador de moda estadounidense.
## Traxectoria 
Os seus pais son orixinarios de Rusia. Comezou a estudar economía no City College de Manhattan, pero deixouno pouco antes de graduarse. Traballou un tempo como vendedor de luvas e posteriormente para un fabricante de gravatas. Este traballo inspirouno a deseñar a súa propia liña de gravatas.

En 1967 abriu a súa primeira tenda de gravatas. En 1968 introduciu unha liña completa para cabaleiros, e en 1971 a liña para damas.

O deseñador é sobre todo coñecido pola súa marca "Polo by Ralph Lauren". A prestixiosa marca de roupa Ralph Lauren é universalmente comprada e manipulada, sendo considerada unha das mellores marcas do mercado. Tamén existe unha marca de perfumes do mesmo nome, que ó igual que a marca de roupa é moi usado, vendido e recoñencido como un dos máis finos e elegantes existentes no mercado. Tanto a vestimenta como os perfumes son recoñecibles polos típicos logotipos de Ralph Lauren: o xogador de Polo e a bandeira RL.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Ralph Lauren Página Oficial 
*Ralph Lauren Home
Manuel Vilanova

**Manuel Vilanova Rodríguez**, nado en Barbantes (Punxín) en 1944 e finado en Vigo o 5 de marzo de 2019, foi un profesor e escritor galego.

## Traxectoria 
Estudou Filoloxía Románica na Universidade de Santiago de Compostela e doutorouse na Universidade Complutense de Madrid coa tese *La soledad en la poesía de Luís Cernuda*. 

Como poeta está considerado como un dos que marcou o paso da literatura socialrealista á preocupación máis esteticista dos anos oitenta xunto con Xosé Luís Méndez Ferrín e Arcadio López-Casanova. Para Ramiro Fonte Manuel Vilanova é o introdutor da poesía artellada sobre a intertextualidade.

Comezou escribindo en castelán pero pronto se decidiu polo galego co libro inédito *A tarde cheia de verán*. O primeiro poemario publicado en galego foi *E direi-vos eu do míster das cobras* (1980). Segundo César Antonio Molina "é unha especie de grande *happening* da poesía galega deste século, un suceso lúdico no cal Vilanova descolga os fantasmas ancestrais e sácaos a pasear polas rúas deste fin de milenio". O libro parte da transgresión temporal e espacial, facendo simultáneos nos seus poemas feitos que na vida real non o son.
* *A lenda das árbores de prata* (1985). Edicións Nós. ISBN 84-7540-026-4.
* *A esmeralda branca* (2006). Follas Novas. 525 páxs. ISBN 8485385950.
* *Antonio das mortes e a muller de verde* (2010). Sociedade de Cultura Valle-Inclán. 198 páxs. ISBN 9788492597130.
* *Nin sequera no ceo* (2011). Follas Novas. 64 páxs. ISBN 9788492794409.
* *Un banco na Gran Vía* (2016). Ir Indo. 533 páxs. ISBN 9788476807262.
**A substancia das horas* (2017). Ir Indo. 232 páxs. ISBN 9788476807323.

### Obras colectivas 
* *Escolma de poesía galega (1976-1984)* (1984, Sotelo Blanco).
* *Sis poetes gallecs* (1990, Editorial Columna). Edición bilingüe galego-catalán.
* *Volverlles a palabra. Homenaxe aos represaliados do franquismo* (2006, Difusora).
* *En defensa do Poleiro. A voz dos escritores galegos en Celanova* (2010, Toxosoutos).

## Obra en castelán 
### Poesía 
* *Mejor el fuego* (1972). Fablas Ediciones. Las Palmas.
* *El cazador de días* (1977). Fablas Ediciones. Las Palmas. 170 páxs.
* *El quinto cáliz* (1977). Deputación Provincial de Granada. Colección Genil de Literatura. 56 páxs. ISBN 978-8478072101.
* *Casa para los ojos* (1988). Deputación Provincial de Málaga. Puerta del Mar XXXVI. 106 páxs.
* *El corazón del pan* (2002). Fundación Jorge Guillén, Valladolid. 350 páxs. ISBN 978-8489707559.

## Premios 
* Premio da Crítica de Galicia no 1986, por *A lenda das árbores de prata*.
* Premio da Crítica española no 2006, por *A esmeralda branca*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*O autor fala da súa obra. Vídeo entrevista en AELG. 2012
*“Al ser poeta veo las cosas con imágenes y se me hace el doble de difícil escribir prosa”. Entrevista de Ana Fuentes en Atlántico.net. 24/02/2018

* Palabras liberadas. Manuel Vilanova. YouTube Biblioporrino. 16/05/2008.
Springfield (marca)

**Springfield** ou abreviado, **SPF** é unha cadea de tendas de moda española pertencente ao grupo Cortefiel fundada en 1988. Hai 187 tendas actualmente en España, que contrastan coas 270 do seu principal rival, Zara pertencente ao grupo Inditex. A súa publicidade insiste en que a idea básica da cadea é lograr a mellor relación calidade-prezo sen deixar de lado o estilo e o deseño.

## Traxectoria 
Aínda que a orixe da cadea é España, hai 356 tendas repartidas en Portugal, Francia, Bélxica, Luxemburgo, Alemaña, Austria, Hungría e Polonia. Así mesmo, operan a través de franquías en países como Eslovenia, Ucraína, Rusia, Malta, México, Canadá, Chile, Serbia, Grecia, Xordania, Filipinas, Israel, Líbano, Singapur ou China.

A cadea ofrece desde hai algúns anos en España un cartón de fidelización que permite *acumular puntos* para obter descontos e certas supostas vantaxes.

A identidade visual corporativa da cadea está baseada en liñas simples e cores brillantes. Sen ir máis lonxe, o logotipo utilizado é o nome da cadea cunha tipografía simple de gran espazado. Nas tendas repítese o concepto, predominando as cores pastel e a madeira para o chan. En canto ao mobiliario dos locais, este adoita estar xeralmente cheo de cromados e cristais, copiando o estilo da gran maioría de tendas de roupa actuais.

### Roupa 
Aínda que a cadea é principalmente de téxtil, en realidade as tendas inclúen numerosos artigos que non entran nesa categoría; é o caso do calzado ou os artigos de perfumería (colonias, desodorizantes etc). A roupa da cadea foi sempre para home ata 2006, cando decidiron aproveitar a cadea Sprinfield para competir coas tendas do seu competidor Inditex (Zara, Bershka e Stradivarius) no terreo da moda feminina. A este sector da cadea denominóuselle desde entón *Springfield Woman*, en español, *Springfield Mujer*. Pese ao entusiasmo inicial, a roupa masculina segue predominando nos escaparates de Springfield.

O público ao que está destinado o vestiario de Springfield é dun estilo urbano, cosmopolita, natural e desenfadado. O estilo da roupa e dos complementos suxiren unha vida igualmente activa e deportiva.

## Fábricas 
A roupa de Springfield fabricase principalmente en países coma Bangladesh.​ As súas seccións de calzado e bolsos de pel fabrícase en Portugal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Moda

### Ligazóns externas 
* Grupo Cortefiel .