Hipopótamo anano

O **hipopótamo anano** (nome científico: *Choeropsis liberiensis*, do grego *khoiros*, ‘porco’; e *opsis*, ‘parecido a’; e *liberiensis*, ‘relativo a Liberia’) é unha especie de mamífero da familia Hippopotamidae, nativo das selvas e os pantanos da África Occidental. É unha das dúas especies viventes da familia dos hipopótamos. E é a única especie actual do xénero *Choeropsis*.

Ao contrario do Hippopotamus amphibius, é unha especie máis adaptada ao ambiente terrestre, motivo polo cal presenta diversas características morfolóxicas distinguidas, e máis relacionadas cos hábitats forestais nos que vive. Debido aos hábitos furtivos e nocturnos, pouco se coñece sobre o comportamento social, reprodutivo e alimentario deste hipopótamo.

É unha especie ameazada de extinción, sendo considerada en perigo pola Unión Internacional para a Conservación da Natureza (IUCN). A súa área de distribución diminuíu drasticamente nos últimos 30 anos, principalmente pola deforestación, que fragmentou as poboacións. A guerra civil na rexión tamén influenciou negativamente as poboacións de hipopótamos, principalmente en Liberia.

Coñécense dúas subespecies, cuxas poboacións están separadas por preto de 1.800 quilómetros, polo Corredor de Daomé. A subespecie nixeriana atópase posiblemente extinta, sendo rexistrada soamente por algúns cranios recollidos na década de 1940, polo explorador colonial inglés Ian Robert Penicuick Heslop.

## Distribución e hábitat 
O hipopótamo anano é endémico da África Occidental, sendo rexistrado na Serra Leoa, Guinea, Costa do Marfil, Liberia e Nixeria. Un rexistro do río Corubal en Guinea-Bissau feito por Cristino (1958), que mantivo que era un individuo, é case certamente un espécime novo de hipopótamo común. É unha especie forestal, preferindo as matas densas achegadas a cursos de auga. Pero tamén pode ser atopado en matas ciliares que se estenden aos bosques transicionais e ao sur da sabana de Guinea.

A área orixinal de distribución do hipopótamo anano non difire significativamente da actual, malia que as poboacións se teñan fragmentado e desaparecido dalgunhas rexións. As maiores poboacións da especie atópanse en Liberia, onde se rexistra nos condados de Grand Cape Mount, Lofa, Grand Bassa, Nimba, Grand Gedeh, Sinoe, Grand Kru e Maryland. As poboacións están dispersas en diversas áreas forestais no interior do país, como o Parque Nacional de Sapo, Selva de Cestos-Senkwehn, Selva Nacional Krahn-Bassa, Selva Nacional Gbi, Selva Nacional Grebo e en diversas áreas no condado de Grand Kru. Non hai informacións sobre as poboacións do noroeste do país, que pode abrigar un substancial número de hipopótamos.

Costa do Marfil, perdeu gran parte da súa cobertura forestal, e a poboación de hipopótamos fíxose fragmentaria, e pode ser atopada principalmente na fronteira con Liberia na rexión de Fresco, no Parque Nacional de Taï e posiblemente na Reserva Forestal Cavally, Reserva Natural do Monte Nimba, Reserva Forestal N'Zo, Selva Taipleu, Lagoa Tatigbo e ao longo dos ríos Gagbe, Bolo e Niouniourou.

Os hipopótamos ananos comparten a mesmo formato xeral dos hipopótamos: un esqueleto graviportal con catro pernas curtas apoiando unha armazón corpulenta, e superficialmente parecen miniaturas dos outros hipopótamos, pero hai diferenzas estruturais notábeis entre eles. As femias posúen un par de mamas.. O comportamento do hipopótamo anano diferénciase do hipopótamo común de moitos modos. Mentres o hipopótamo común é gregario, o anano vive solitario ou en pequenos grupos, tipicamente en parella ou unha femia e a súa cría.

O hipopótamo anano é un animal nocturno, pasando os días descansando nos remansos, pozas de lama e ríos. Algúns poden utilizar cavidades ou túneles escavados por outros animais ao longo das beiras dos ríos, malia as diferenzas no número de dentes entre as especies. Moitos autores, entre eles, Peter Grubb (1993; 2005), seguiron as conclusións de Coryndon. Con todo, Boisserie (2005), despois do exame completo da filoxenia da familia Hippopotamidae, constatou que o hipopótamo anano pertencía a un xénero propio, restituíndoo ao *Choeropsis*. Malia os cambios na nomenclatura, o hipopótamo anano é a única especie actual do seu xénero.

[miniatura|dereita|200px|(Vídeo) Hipopótamo anano no Zoolóxico de Ueno, [Xapón.]]

### Subespecies 
Descríbense dúas subespecies de hipopótamo anano.

Con todo, estes espécimes non foron suxeitos a avaliación taxonómica ata 1969, cando G. B. Corbet clasificou os cranios como dunha subespecie separada, baseándose en variacións consistentes nas proporcións dos cranios. O nome da subespecie deriva de I. R. P. Heslop, que afirmaba, en 1945, haber cazado un hipopótamo anano na rexión do delta do Río Níxer e coleccionar varios cranios. Estimou que talvez non existisen máis de trinta hipopótamos ananos naquela rexión.

A subespecie foi separada por unha extensión de 1.800&nbsp;km e polo Corredor de Daomé, unha rexión desértica que divide as rexións forestais da África Occidental. Os hipopótamos ananos de Nixeria foron avistados ou mortos no estado de Rivers, no estado de Imo e no estado de Bayelsa. Malia que algunhas poboacións locais teñan un coñecemento acerca da anterior existencia da especie, a súa historia na rexión é pouco documentada. O Plan de Acción da IUCN de 1993 calculou unha poboación entre 2.000 e 3.000 exemplares na selva, a maioría en Liberia. A poboación máis pequena está en Serra Leoa, estimada, en 1993, en só preto de 100 animais. Debido ás condicións deterioradas en Liberia, a Lista Vermella da IUCN prevé que en 2006 estes números poidan mostrar un probábel descenso, particularmente debido á perda de hábitat.

A maior ameaza á poboación remanente de hipopótamos ananos é a perda de hábitat. As selvas nas cales os hipopótamos viven están suxeitas á deforestación, á ocupación para habitación e a agricultura, con mínimos esforzos para facer sustentábel a retirada da madeira. Debido á redución das selvas, as poboacións quedaron máis fragmentadas, o que conduce á perda da diversidade xenética no potencial grupo de reprodutores. O EDGE clasificou especies que son evolutivamente distinguidas e que necesitan de maior protección para previr a súa extinción.

A pesar de estar ameazado na selva, o hipopótamo anano reprodúcese e vive moi ben en zoolóxicos. Entre 1970 e 1991, a poboación nada en cativerio máis que dobrou. A supervivencia das especies nos zoolóxicos é maior que na selva. En cativerio, o hipopótamo anano vive entre 42-55 anos, máis que na selva. Desde 1919, só o 41% dos hipopótamos ananos nados en zoolóxicos eran machos.

## Aspectos culturais 
[miniatura|esquerda|230px|Hipopótamos ananos no Zoolóxico de Duisburg, [Alemaña.]]
Mentres o hipopótamo xa era coñecido polos europeos desde a Antigüidade clásica, o hipopótamo anano aínda era descoñecido fóra das súas áreas de distribución en África Occidental ata o século XIX. Debido aos seus hábitos nocturnos e forestais, eran pouco coñecidos aínda dentro das súas áreas de distribución. En Liberia, o animal era tradicionalmente coñecido como *vaca de auga* (en inglés, *water cow*).

Recolléronse xa varios contos tradicionais sobre o hipopótamo anano. Un deles conta que os hipopótamos ananos levan consigo, dentro da boca, un diamante que os auxilia nas súas viaxes nocturnas a través das densas selvas; de día, os hipopótamos ananos posúen un lugar secreto onde esconden os diamantes, pero se son capturados durante a noite, os diamantes poden ser obtidos. Algúns habitantes das aldeas por veces cren que os hipopótamos bebés non son aleitados, senón que, no canto diso, lamben a pel da súa proxenitora.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* 
* 
* 
* 
*