3 de setembro

O **3 de setembro** é o 246º día do ano do calendario gregoriano e o 247º nos anos bisestos. Quedan 119 días para finalizar o ano.

## Acontecementos 
* 401 a.C. - Batalla de Cunaxa: Ciro, príncipe pretendente ao trono persa, malia a axuda de mercenarios gregos, é vencido e morto polas tropas do xa Artaxerxes II. Os gregos emprenden, á consecuencia da derrota, a retirada ao seu país, narrada por Xenofonte na *Anábase*.
* 32 - México: primeiros documentos escritos de América nas estelas da época Olmeca tardía (ver Tres Zapotes)
* 301 - Fundación da república de San Marino.
* 1189 - Ricardo Corazón de León é coroado rei de Inglaterra na Abadía de Westminster.
* 1539 - Apróbanse os estatutos que Ignacio de Loiola presentara ao papa Paulo III para a fundación da Compañía de Xesús.
* 1783 - Inglaterra recoñece a independencia dos Estados Unidos de América a través dun Tratado de Paz asinado en París.
* 1791 - en Francia proclámase a primeira Constitución escrita da súa historia.
* 1813 - O pobo do Perú invade edificios públicos contra a demora na abolición da Inquisición.
* 1816 - O comandante ecuatoriano Carlos de Montúfar, fillo do prócer Juan Pío de Montúfar, é fusilado en Colombia.
* 1821 - Chiapas declárase independente de España.
* 1854 - Bartolomé Mitre funda o Instituto Histórico-Geográfico del Río de la Plata na Arxentina.
* 1864 - Prodúcese unha explosión na fábrica de Alfred Nobel para a elaboración de glicerina, elemento esencial para a produción de dinamita.
* 1873 - En España, Santiago Ramón y Cajal é destinado, como tenente militar, a Burgos
* 1900 - Gran Bretaña anéxase Natal.
* 1914 - O cardeal Giacomo della Chiesa é nomeado Papa Bieito XV.
* 1925 - Xógase o primeiro partido internacional de balonmán.
* 1930 - Un furacán devasta Santo Domingo, na República Dominicana, e causa a morte de máis de 800 persoas.
* 1930 - Os pilotos franceses Dieudonné Costes e Maurice Bellonte aterran preto de Nova York, despois de cruzar o Atlántico nun voo de 37 horas.
* 1935 - Malcolm Campbell convértese no primeiro home en conducir un automóbil a máis de 300&nbsp;mi por hora.
* 1939 - Chega a Valparaíso no navío **Winnipeg**, que transporta emigrantes españois sacados de Francia polo cónsul especial chileno, o poeta Pablo Neruda.
* 1939 - Francia e Inglaterra declaran a Guerra a Alemaña, tras a invasión de Polonia por parte desta.
* 1944 - As tropas aliadas liberan Bruxelas da ocupación alemá.
* 1947 - Estados Unidos entrega isótopos radioactivos a científicos de países amigos.
* 1950 - O Racing Club de Avellaneda, Arxentina, inaugura o Estadio Presidente Juan Domingo Perón.
* 1953 - Entra en vigor a Convención Europea de Dereitos Humanos.
* 1954 - É canonizado San Pío X.
* 1955 - Inauguración do estadio Ramón de Carranza, pertencente ao equipo andaluz Cádiz Club de Fútbol.
* 1967 - Suecia adopta a man dereita para a circulación.
* 1971 - Na Arxentina, Juan Domingo Perón recibe dos militares o cadáver da súa segunda esposa, Evita.
* 1976 - A nave Viking II aterra en Marte.
* 1978 - Comeza oficialmente o pontificado de Xoán Paulo II.
* 2004 - Masacre nunha escola da cidade de Beslan (Rusia), con 344 mortos, entre profesores e alumnos.

## Nacementos 
miniatura|100px|Fritz Pregl.
* 1834 - Luís Otero Pimentel, militar e escritor galego (m. 1920).
* 1854 - Isidoro Bugallal, político galego (m. 1914).
* 1869 - Fritz Pregl, químico austríaco, Premio Nobel de Química (m. 1930).
* 1870 - Federico Maciñeira, historiador e xeógrafo galego (m. 1943).
* 1875 - Ferdinand Porsche, proxectista de automóbiles austríaco (m. 1951).
* 1888 - Nereu Ramos, presidente do Brasil (m. 1958).
* 1898 - Marcial Fernández Vázquez, mestre e político galego (m. 1963).
* 1899 - Frank Macfarlane Burnet, biólogo australiano, Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina (m. 1985).
* 1900 - Urho Kekkonen, presidente de Finlandia (m. 1986).
* 1900 - Maurice Dobb, economista inglés (m. 1976).
* 1905 - Carl David Anderson, físico estadounidense (m. 1991).
* 1926 - Irene Papas, actriz grega.
* 1928 - Renán Flores Jaramillo, escritor ecuatoriano.
* 1930 - Xoán Bautista Andrade, escritor galego (n. 1879).
* 1938 - Ryoji Noyori, químico xaponés, Premio Nobel de Química o 2001.
* 1940 - Eduardo Galeano, xornalista uruguaio (m. 2015).
* 1942 - Levy Mwanawasa, presidente de Zambia.

## Mortes 
miniatura|100px|Iván Turguiéñef.
* 1658 - Lord Oliver Cromwell, líder político e militar inglés (n. 1599).
* 1883 - Iván Turguiéñef, escritor ruso (n. 1818).
* 1911 - Pancho Rodríguez, agrarista galego.
* 1927 - Luís Amado Carballo, poeta galego (n. 1901).
* 1936 - Juan Abramo Dios, mestre e político galego (n. 1908).
* 1948 - Edvard Beneš, presidente de Checoslovaquia (n. 1884).
* 1951 - Manuel Rodríguez González, guerrilleiro antifranquista galego.
* 1959 - Manuel García Rodríguez, guerrilleiro antifranquista galego.
* 1986 - Tomás Barros, pintor e escritor galego (n. 1922).
* 1991 - Frank Capra, director de cine estadounidense (n. 1897).
* 2017 - John Ashbery, escritor estadounidense (n. 1927).

## Festas e celebracións 
## Outros 
* Santoral: San Gregorio Magno.

Os 366 días do ano