Gran Barreira de Coral

A **Gran Barreira de Coral** (en inglés *Great Barrier Reef*) é o máis grande arrecife coralino do mundo composto por máis de 2.900 arrecifes individuais (sen incluír os arrecifes do estreito de Torres, que se calculan en 750 nunha área de 37.000&nbsp;km2), O arrecife está situado no mar do Coral, ao longo da costa do estado de Queensland no nordés de Australia.

A Gran Barreira de Coral pódese ver desde o espazo exterior e é a estrutura máis grande do mundo feita por organismos vivos. A estrutura do arrecife está composta por miles de millóns de pequenos organismos coñecidos como pólipos de coral. Pódense atopar máis de 400 especies de coral, algunhas microscópicas e outros que chegan aos 2&nbsp;metros de anchura. Nas marxes externas do arrecife fórmanse especies viscosas con capacidade de resistir os embates das ondas, en cambio as delicadas variedades lanceoladas deben gorecerse nas augas máis tranquilas. As formas son variadas: abanico, cúpula, cornos, flor, etc. As cores oscilan entre tons rosados, fucsia, amarelos, azuis e verdes.

As augas da Gran Barreira de Coral son temperadas e soportan unha gran variedade de vida e foron seleccionadas como Patrimonio da Humanidade en 1981. A *Queensland National Trust* considerouna unha icona estatal de Queensland.

Boa parte do arrecife está protexido polo Parque mariño da Gran Barreira de Coral (*Great Barrier Reef Marina Park*), que axuda a limitar o impacto do uso humano, como a sobrepesca e o turismo. Outras ameaza ambientais sobre o arrecife e o seu ecosistema inclúen a calidade das augas dos ríos que desembocan nel; o cambio climático, acompañado por unha masivo branqueamento do coral, e gromos cíclicos da estrela de mar *Acanthaster planci* que se come o coral e estao destruíndo en enormes cantidades. Segundo un estudo publicado en outubro de 2012 pola revista científica *Proceedings of the National Academy of Sciences*, o arrecife perdeu máis da metade da súa cuberta de coral desde 1985.

A Gran Barreira de Coral foi coñecida e utilizada polos aborixes australianos e polos insulares do estreito de Torres, e é unha parte importante da cultura e espiritualidade dos grupos locais. O arrecife é un destino moi popular para os turistas, especialmente nas illas Whitsunday e nas zonas da Rexión de Cairns. O turismo é unha actividade económica importante para a rexión, xerando máis de 3 mil millóns de AU$ ao ano.

Un informe de marzo de 2016 afirma que o branqueo de coral estaba máis amplamente estendido do que se pensaba, afectando seriamente ás partes setentrionais da Barreira como resultado do aumento das temperaturas oceánicas. En outubro de 2016, a revista *Outside* publicou un obituario da Barreira; o artigo foi criticado por ser prematuro e ocultar os esforzos para reforzar a resiliencia do arrecife. En marzo de 2017, a revista científica *Nature* publicou un artigo mostrando que grandes seccións nun tramo de 800 quilómetros de extensión na parte norte do arrecife, morreran ao longo do ano 2016 debido ás altas temperaturas da auga oceánica, un evento que os autores atribúen aos efectos do cambio climático global.

## Xeoloxía e xeografía 
A Gran Barreira de Coral esténdese desde o estreito de Torres (entre Bramble Cay, a illa máis setentrional, e a costa sur de Papúa-Nova Guinea ) ao norte da pasaxe sen nome que hai entre a illa Lady Elliot (a súa illa máis meridional) e a illa Fraser ao sur. A illa Lady Elliot está situada 1.915&nbsp;km ao sueste de Bramble Cay.

A teoría da tectónica de placas indica que Australia se move cara ao norte a unha velocidade de 7&nbsp;cm por ano, desde a Era cenozoica. Australia Oriental experimentou un período de elevación tectónica, facendo que a deriva continental movese Queensland 400&nbsp;km cara ao interior. Neste período, Queensland experimentou erupcións volcánicas con importantes fluxos de basalto. Cando Queensland moveuse cara a augas tropicais fai 24 millóns de anos, creceron algúns corais, ou, raramente, volcáns O GBRMPA considera esta primeira proba para suxerir que a estrutura completa de arrecifes ten 600.000&nbsp; anos de antigüidade. Segundo estima o Great Barrier Reef Marine Park Authority, as actuais estruturas de arrecifes vivos empezaron a crecer a partir das plataformas máis antigas hai uns 20.000&nbsp; anos.

O Great Barrier Reef World Heritage Area divídese en 70 biorexións, das cales 30 son biorrexións de arrecifes, Na parte norte da Gran Barreira de Coral fórmanse arrecifes de cinta e arrecifes deltaicos; estas estruturas non se atopan no resto do sistema da Gran Barreira.

Trinta especies de baleas, golfiños, e marsopas inventariáronse na Gran Barreira de Coral, incluíndo o rorcual alibranco, golfiños sousa, e a balea xibardo. Tamén viven alí grandes poboacións de dugongos. Máis de 1.500 especies de peixes viven no arrecife, incluído o peixe pallaso, robaliza vermella, emperador garganta vermella, e varias especies de pargos e troitas de coral. Dezasete especies de serpes mariñas viven nas augas cálidas da Gran Barreira de Coral ata unha profundidade de 50 m e son máis comúns no sur que na sección norte. Ningunha das que se atopan na área do Patrimonio Mundial da Gran Barreira de Coral son  endémicas, nin están en perigo de extinción.
[miniatura|esquerda|[Tartaruga mariña verde na Gran Barreira de Corall]]
Seis especies de tartarugas veñen ao arrecife para criar: a tartaruga mariña verde, a tartaruga de coiro, a tartaruga mariña carei, a tartaruga mariña común, a tartaruga mariña de dorso plano, e a tartaruga mariña olivácea. A tartaruga verde da Gran Barreira de Coral ten dúas poboacións xeneticamente distintas, unha na parte norte do arrecife e outra na parte sur. Quince especies de algas localizadas en praderías mariñas atraen aos dugongos e as tartarugas,

Os crocodilos de auga salgada viven en mangleirais e marismas da costa preto do arrecife.

## Presenza humana 
A Gran Barreira de Coral foi coñecida e usada polos aborixes australianos e as xentes das illas do estreito de Torres. Os aborixes australianos estiveron vivindo na zona durante, polo menos, os últimos 40.000 anos, e os insulares do estreito de Torres desde hai arredor de 10.000 anos. Para estes 70 ou máis grupos tribais, o arrecife é tamén un importante factor cultural.

En 1768, Louis de Bougainville atopou o arrecife durante unha misión exploratoria, mais non reclamou a zona para Francia. O 11 de xuño de 1770, o buque Endeavour capitaneado polo explorador James Cook, encallou na Gran Barreira de Coral, producíndose danos considerables. Finalmente conseguiron salvar a nave alixeirando a carga e reflotándoa durante a subida da marea. Un dos máis famosos naufraxios foi o do buque Pandora, que afundiu o 29 de agosto de 1791, morrendo 35 homes. O museo de Queensland leva feitas varias prospeccións arqueolóxicas desde 1983 para tratar de achar os seus restos. O feito de que non haxa atois no arrecife, fixo que non fora estudado suficientemente durante o século XIX. Durante este tempo, algunhas das illas coralíferas foron minadas para faceren depósitos de guano, e construíronse faros a modo de balizas ao longo de toda a Barreira, En 1922, o Comité da Gran Barreira de Coral comezou a realizar gran parte das primeiras investigacións sobre o arrecife.

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía
*

### Outros artigos 
* Illas Galápagos
* Península Valdés

### Ligazóns externas 
* Official site of the Great Barrier Reef Marine Park 
* Scientific research centre for the Great Barrier Reef 
* Photos of the Great Barrier Reef - Terra Galleria