Coturnix japonica

miniatura|240px|Exemplar sostido na man dun home.
***Coturnix japonica***, coñecida na bibliografía internacional como **paspallás xaponés** (coas modificacións propias de cada idioma) para diferencialo das outras especies do xénero, e dalgúns xéneros afíns, é unha especie de ave da orde das galiformes, familia dos fasiánidos e subfamilia dos perdicinos, unha das integran hoxe en día o xénero *Coturnix*.

É unha ave de pequeno tamaño, unha das poucas galiformes que son migratorias, que é moi apreciada gastronomicamente pola súa carne e os seus ovos. Foi domesticada (polas razóns anteditas, e tamén para introducila noutros países como ave de caza).

Orixinaria do leste de Asia desempeñou un papel activo na vida da humanidade desde o século XII, e continúa desempeñando hoxe papeis importantes na industria e na investigación científica.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1849 polo naturalista neerlandés Coenraad Jacob Temminck e o seu colaborador, o ornitólogo alemán Hermann Schlegel. na obra *Fauna Japonica*, p.&nbsp;103, pl. 61.

### Etimoloxía 
Para a do xénero, ver *Coturnix*.

O epíteto específico, *japonica*, fai referencia a un dos países onde se atopa, e onde foi domesticada na Idade Media.

### Subespecies 
Non se recoñecen subespecies.

### Variacións taxonómicas 
O paspallás xaponés, moi semellante ao paspallás común (co que se pode hibridar), durante moitos anos foi considerado unha subespecie deste, e non foi confirmado como especie independente até o ano 1983.

## Características 
A morfoloxía do paspallás xaponés difire segundo a súa etapa de vida. Os pitos masculinos e femininos exhiben o mesmo tipo de plumaxe e coloración. As súas cabezas son de cor avermellada, con pequenas manchas negras que cobren a zona  sobre el bico. As ás e a parte posterior del polo son de cor marrón pálida; a parte posterior tamén presenta catro raias pardas ao longo de toda a súa lonxitude. Unha raia pálida de cor amarela apardazada, rodeada por raias negras máis pequenas percorre a parte superior da cabeza. É unha especie migratoria e, aínda que varias poboacións residentes deste paspallás invernan no Xapón e Manchuria, a maioría migra cara ao sur, a zonas como Vietnam, Camboxa, Laos, Myanmar, Bután, o extremo oriental da India e o sur da China. Tamén se comprobou que este paspallás reside en moitas partes de África, incluíndo Tanzania, Malawi, Kenya, Namibia, Madagascar e o val do río Nilo, desde Kenya até Exipto. Polo tanto, os seus hábitats naturais comprenden campos de herba, arbustos ao longo das beiras dos ríos e campos agrícolas con cultivos como a avea, o arroz e o orxo. En España tamén foi introducido para a caza.

## Domesticación 
Os primeiros rexistros de paspallás xaponeses domesticados datan do Xapón, no século XII. Porén, hai evidencias de que a especie fora domesticada en realidade moito antes, xa no século XI. Orixinariamente criáronse como paxaros cantores, e crese que se usaron adoito en concursos de canto.

### Cría en catividade 
#### No Xapón 
A principios da década de 1900, os criadores xaponeses comezaron a reproducilos selectivamente para aumentar a produción de ovos. En 1940 a industria de prodiución de ovos deste paspallás estaba florecendo. Porén, os acontecementos da segunda guerra mundial levaron á perda completa das liñas de paspallases criados para as variedades cantoras, así como a case todos os criados para a produción de ovos. Despois da guerra, os poucos paspallases que quedaban usáronse para reconstruír a industria, e considérase que todas as liñas comerciais e de laboratorio actuais se orixinaron a partir desta pequena poboación de paspallases. O paspallás xaponés tamén se cría en granxas para soltalo en coutos de caza. Debido ao seu potencial colonizador e constituír unha ameaza grave para as especies autóctonas de Europa, como o paspallás común, os hábitats ou os ecosistemas de España, foi incluído no catálogo español de especies exóticas invasoras, aprobado polo Real Decreto 630/2013, de 2 de agosto, polo que en España está prohibida a súa introdución no medio natural, a posesión, transporte, tráfico e comercio.

#### Uso en estudos espaciais 
Os ovos do paspallás xaponés orbitaron a Terra en diversas ocasións en naves soviéticas e rusas, incluíndo o satélite Bion 5 e o Saliut 6, e a Estación Espacial Internacional.

En marzo de 1990 logrouse incubar e que eclosionaran uns ovos na MIR.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Head of Coturnix japonica - Herbert Goodchild.jpg|Debuxo da cabeza dun paspallás xaponés.
Ficheiro:Quail's egg2015082.jpg|Ovos de paspallás xaponés da variedade "normal" e da variedade "branca".
Ficheiro:Coturnix japonica day 01.jpg|Paspallás xaponés acabado de nacer.
File:Coturnix japonica day 07 and king Quail day20.jpg|Paspallases xaponeses aos 7 días (esquerda) e aos 20 días (dereita).
File:Awauzura by Tosa Mitsuyoshi.jpg|*Coturnix japonica*, pintura sobre seda de Tosa Mitsuyoshi (1700-1772).
File:Coturnix vulgaris japonica Fauna Japonica.jpg|Ilustración de *Coturnix japonica*, en *Fauna Japonica*, de Philipp Franz von Siebold (1842). 

## Ameazas 
Descoñécense as ameazas específicas para a especie, aínda que pode estar ameazada polos cambios agrícolas en Asia. A caza é unha ameaza no Xapón, e é probábel que esta actividade sexa tamén unha ameaza noutras partes da súa área de distribución.

## Status 
A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN) cualifica o status dsta especie como *NT* (case ameazada) porque se sospeita que está experimentando un declive de poboación moderadamente rápido, potencialmente debido á caza e aos cambios na agricultura.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* del Hoyo, J.; Collar, N. J.; Christie, D. A.; Elliott, A. e Fishpool, L. D. C. (2014): *HBW and BirdLife International Illustrated Checklist of the Birds of the World. Volume 1: Non-passerines*. Barcelona: Lynx Edicions / Cambridge, UK: BirdLife International. ISBN  978-84-9655-394-1.
* Hennache, A. & Ottaviani, M. (2011): *Cailles, Perdrix et Francolins de l’Ancien Monde*. Clères, Seine-Maritime: Éditions W.P.A. France. ISBN  978-2-9512-4673-7. 
* Johnsgard, P. A. (1999): The Pheasants of the World. 2nd ed. Oxford, UK: Oxford University Press. ISBN 978-1-5609-8839-7.
* Johnsgard, P. A. (1988): The Quails, Partridges, e Francolins of the World. Oxford, UK: Oxford University Press. ISBN 978-0-1985-7193-3.

### Outros artigos 
* Galiformes
* Fasiánidos
* Perdicinos
* *Coturnix*
* Paspallás