open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Premio María Casares ó mellor vestiario

Os **Premios de Teatro María Casares ao mellor vestiario** outórgaos a Asociación de Actores e Actrices de Galicia aos mellores traballos nesa especialidade teatral da temporada anterior.

## Os galardóns 
Os Premios María Casares galardoaron na categoría de mellor vestiario os seguintes profesionais:

* 1997. Suso Montero por *Escola de bufóns* (Ollomoltranvía)
* 1998. Isabel Vázquez por *O barbeiro de Sevilla* (Librescena)
* 1999. Carmela Montero por *Tics* (Sarabela Teatro)
* 2000. Gilda Bonpresa por *Si o vello Simbad volvese ás illas...* (Centro Dramático Galego)
* 2001. Carlos Rodríguez por *O lapis do carpinteiro* (Sarabela Teatro)
* 2002. Carlos Alonso por *Fausto* (Teatro de Ningures)
* 2003. Carlos Alonso por *Momo* (Teatro do Morcego)
* 2004. Carlos Alonso por *A comedia do gurgullo* (Centro Dramático Galego) e Teté Seoane por *Así que pasen cinco anos* (Sarabela Teatro)
* 2005. Carlos Alonso por *O ano do cometa* (Centro Dramático Galego)
* 2006. Carlos Alonso e Ruth Díaz por *O heroe* (Sarabela Teatro) e *Tío Vania* (A Factoría Teatro)
* 2007. Paco Conesa por *Imperial Café Cantante* (Teatro do Noroeste)
* 2008. Gilda Bonpresa por *Noite de reis. Ou o que queirades* (Centro Dramático Galego) e La Canalla por *O burgués fidalgo* (Teatro do Morcego)
* 2009. Carlos Alonso por *Unha primavera para Aldara* (Teatro do Atlántico).
* 2010. Cloti Vaello por *Bicharada* (Berrobambán)
* 2011. Carlos Alonso por *Trogloditas* (Tanxarina).
* 2012. Carlos Alonso por *A ópera dos tres reás* (Centro Dramático Galego)
* 2013. Suso Montero por *Viaxe a ningunha parte* (Sarabela Teatro) e Uxía Vaello, por *Tokio 3*, de Voadora.
* 2014. Uxía Vaello por *Waltz* (Voadora)
* 2015. Yaiza Pinillos por *Perplexo* (ilMaquinario Teatro)
* 2016. Marián Bañobre por *O furancho* (Ibuprofeno Teatro)
* 2017. Mari Seoane por *Voaxa e Carmín* (ButacaZero e Eme2)
* 2018. Suso Montero por *A cabeza do dragón* (Producións Teatrais Excéntricas)
*2019. Suso Montero por *Commedia* (Contraproducións)
*2020. Carlos Pinilla por *Despois das ondas* (ButacaZero)
*2021. Diego Valeiras por *Dreaming Juliet* (Elefante Elegante)
*2022. Silvia Delagneau, por *Othello*, de Voadora.
*2023. Carlos Alonso  por *O porco de pé*, de Producións Teatráis Excéntricas

### As profesionais máis premiadas 
Carlos Alonso conseguiu o galardón en nove ocasións e Suso Montero en catro, mentres que Gilda Bonpresa e Uxía Vaello recibírono en dúas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información sobre todas as edicións dos Premios na páxina da AAAG
* Asociación de Actores e Actrices de Galicia
Premio María Casares á mellor maquillaxe

miniatura|Trini F. Silva, gañadora no 2014.
Os **Premios de Teatro María Casares á mellor maquillaxe** outórgaos a Asociación de Actores e Actrices de Galicia aos mellores traballos nesa especialidade teatral da temporada anterior.

## Os galardóns 
Os Premios María Casares de galardoaron na categoría de mellor maquillaxe as seguintes profesionais:

* 1997. Carmela Montero por *Escola de bufóns* (Ollomol Tranvía).
* 1998. Carmela Montero por *Unha rosa é unha rosa* (Teatro do Noroeste).
* 1999. Carmela Montero por *Tics* (Sarabela Teatro).
* 2000. Cristina Couto e Raquel Fidalgo por *Si o vello Simbad volvese ás illas...* (Centro Dramático Galego).
* 2001. Quique Martínez por *O lapis do carpinteiro* (Sarabela Teatro).
* 2002. Carmela Montero por *Sexismunda* (Sarabela Teatro).
* 2003. Carmela Montero por *A conxura dos necios* (Sarabela Teatro).
* 2004. Fanny Bello por *Sidecar* (Belmondo)
* 2005. Dolores Centeno por *As laranxas máis laranxas de todas as laranxas* (Centro Dramático Galego).
* 2006. Paloma Ucieda por *García* (Teatro do Adro).
* 2007. Carmela Montero por *Macbeth* (Sarabela Teatro).
* 2008. Bacana por *Hendaya mon amour* (Bacana).
* 2009. Cristina Couto por *Dáme veleno, eu tamén soñar* (Sarabela Teatro).
* 2010. Fanny Bello por *Testosterona* (Chévere)..
* 2011. Tanxarina, por *Trogloditas* (Tanxarina)..
* 2012: Trini F. Silva, por *A ópera dos tres reás* (Centro Dramático Galego)
* 2013: Raquel Fidalgo por *Viaxe a ningunha parte* (Sarabela Teatro).
* 2014: Trini F. Silva por ''C'est la vie* (Matrioshka Teatro)
* 2015: Raquel Fidalgo por Pequenas Certezas (Sarabela Teatro)
* 2016: Raquel Fidalgo por *Ensaio sobre a cegueira* (Sarabela Teatro)
* 2017: Trini F. Silva por *Voaxa e Carmín* (ButacaZero e Eme2)
* 2018: Trini F. Silva por *Outono* (Pista Catro)
*2019: Martina Cambeiro por *O servidor de dous amos* (Talía Teatro)
*2020. Martina Cambeiro por *Vida de cans* (Talía Teatro)
*2021. Fani Mosqueira por *O premio* (La Quintana Teatro)
*2022. LaPelu F. Silva, por *Comando Comadres*, de Matrioshka
*2023. Diego Valeiras por *Papagena'', de ButacaZero

### As profesionais máis premiadas 
Carmela Montero conseguiu o galardón en seis ocasións, Raquel Fidalgo en catro e Trini F. Silva en catro, mentres que Cristina Couto, Fanny Bello e Martina Cambeiro o fixeron en dúas. Nesta categoría é salientábel tamén que ata en nove ocasións (de vinte e cinco edicións dos Premios) foron os espectáculos de Sarabela Teatro os que levaron o premio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información sobre todas as edicións dos Premios na páxina da AAAG
* Asociación de Actores e Actrices de Galicia.
Premio María Casares á mellor iluminación

miniatura|Fidel Vázquez, premiado no 2014.
Os **Premios de Teatro María Casares á mellor iluminación** outórgaos a Asociación de Actores e Actrices de Galicia aos mellores traballos nesa especialidade teatral da temporada anterior.

## Os galardóns 
Os Premios María Casares de Teatro galardoaron na categoría de mellor iluminación os e as seguintes profesionais:

* 1997. Eduardo Alonso por *Noite de Reis* (Teatro do Noroeste)
* 1998. Baltasar Patiño por *Negro é negro* (Matarile Teatro)
* 1999. Baltasar Patiño por *Teatro para camaleóns* (Matarile Teatro)
* 2000. Baltasar Patiño por *Si o vello Simbad volvese ás illas...* (Centro Dramático Galego)
* 2001. Ánxeles Cuña, Suso Díaz Seoane e Antón R. Macías por *O lapis do carpinteiro* (Sarabela Teatro)
* 2002. Suso Díaz Seoane por *Sexismunda* (Sarabela Teatro)
* 2003. Roberto Vidal Bolaño por *Animaliños* (Teatro do Aquí)
* 2004. Baltasar Patiño por *Acto seguido* (Matarile Teatro)
* 2005. Baltasar Patiño por *O ano do cometa* (Centro Dramático Galego)
* 2006. Baltasar Patiño por *Historia natural (Matarile Teatro)*
* 2007. *Ex aequo* Octavio Mas por *O regreso ao deserto* (Centro Dramático Galego) e Eduardo Alonso por *Imperial Café Cantante* (Teatro do Noroeste)
* 2008. Afonso Castro por A piragua* (Centro Dramático Galego)
* 2009. Xulio Lago por *Unha primavera para Aldara* (Teatro do Atlántico)
* 2010. Suso Díaz Seoane por *A esmorga* (Sarabela Teatro)
* 2011. Suso Díaz Seoane por *O incerto señor don Hamlet, príncipe de Dinamarca* (Sarabela Teatro). A título póstumo.
* 2012. Octavio Mas por *Oeste solitario* (Producións Teatrais Excéntricas) 
* 2013. Baltasar Patiño por *Tokio 3* (Voadora)
* 2014. Fidel Vázquez por *Eurozone* (Chévere)
* 2015. Tito Asorey e Germán Gundín por *Perplexo* (ilMaquinario Teatro)
* 2016. Afonso Castro por *Xardín Suspenso* (Centro Dramático Galego)
* 2017. Afonso Castro por *O tolleito de Inishmaan* (Contraproducións e FIOT Carballo)
*2018. Jose Manuel Faro "Coti" por *Resaca* (ilMaquinario Teatro)
*2019. Laura Iturralde por *Invisibles* (Redrum Teatro)
*2020. Laura Iturralde por *O empapelado amarelo* (A quinta do Cuadrante)
*2021. Laura Iturralde por *Bailar agora* (Marta Alonso Tejada)
*2022. Nuno Meira, por *Othello*, de Voadora.
*2023. Montse Piñeiro, Raquel Hernández e Pedro Fresneda por *O Deus do pop*
*2024: Laura Iturralde por *Unha inimiga do pobo*, de Talía Teatro
*2025: Laura Iturralde por *O dragón de Ouro'', de Sarabela Teatro

### As profesionais máis premiadas 
Baltasar Patiño conseguiu este galardón en sete ocasións, mentres que Laura Iturralde o fixo en cinco, Suso Díaz Seoane en catro, Afonso Castro en tres e Octavio Mas e Eduardo Alonso en dúas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información sobre todas as edicións dos Premios na páxina da AAAG
* Asociación de Actores e Actrices de Galicia
Premio María Casares ó mellor espectáculo

Os Premios María Casares de Teatro galardoaron na categoría de mellor espectáculo ás seguintes producións:

* 1997. *A noite das tríbades* (Teatro do Atlántico) 
* 1998. *Anxeliños* (Teatro do Aquí)
* 1999. *Qui pro quo* (Ollomoltranvía)
* 2000. *Cyrano de Bergerac* (Librescena)
* 2001. *O lapis do carpinteiro* (Sarabela Teatro)
* 2002. *Sexismunda* (Sarabela Teatro)
* 2003. *Animaliños* (Teatro do Aquí)
* 2004. *Así que pasen cinco anos* (Sarabela Teatro)
* 2005. *Fobias* (Lagarta lagarta)
* 2006. *Tío Vania* (Factoría Teatro)
* 2007. *A raíña da beleza de Leenane* (Teatro do Atlántico)
* 2008. *Noite de reis. Ou o que queirades* (Centro Dramático Galego)
* 2009. *Unha primavera para Aldara* (Teatro do Atlántico)
* 2010. *A esmorga* (Sarabela Teatro)
* 2011. *Un cranio furado* (Producións Teatrais Excéntricas).
* 2012. *Citizen total* (Grupo Chévere)
* 2013. *Nuncabunga* (Elefante elegante)
* 2014. *Eurozone* (Chévere)
* 2015. *Perplexo* (ilMaquinario Teatro)
* 2016. *O principio de Arquímedes* (Teatro do Atlántico)
* 2017. *Eroski Paraíso* (Chévere)
* 2018. *Elisa e Marcela* (A Panadaría)
*2019. *Commedia* (Contraproducións)
*2020. *Bernada* (Malasombra)
*2021*. A lingua das bolboretas* (Sarabela Teatro)

### As compañías máis premiadas 
Sarabela Teatro recibíuo en cinco ocasións, Teatro do Atlántico en catro ocasións, Chévere en tres e Teatro do Aquí en dúas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información sobre todas as edicións dos Premios na páxina da AAAG
* Asociación de Actores e Actrices de Galicia
Premio María Casares á mellor actriz protagonista

dereita|miniatura|Patricia de Lorenzo, gañadora en tres ocasións.
Os **Premios de Teatro María Casares á mellor actriz protagonista** outórgaos a Asociación de Actores e Actrices de Galicia ás mellores actrices de teatro da tempada anterior.

## Os galardóns 
Os Premios María Casares galardoaron na categoría de mellor actriz protagonista as seguintes profesionais.

* 1997: Casilda García por *A noite das tríbades* (Teatro do Atlántico)
* 1998: Mercedes Castro por *Anxeliños* (Teatro do Aquí)
* 1999: Patricia de Lorenzo por *Rastros* (Teatro do Aquí)
* 2000: Susana Dans por *O cerco de Leningrado* (Teatro do Atlántico)
* 2001: Rosa Álvarez por *Compañía* (Manivela & Galería)
* 2002: Elena Seijo por *Sexismunda* (Sarabela Teatro)
* 2003: Laura Ponte por *Mulleres* (Uvegá)
* 2004: Maxo Barjas por *A gran ilusión* (Teatro do Morcego)
* 2005: Rosa Álvarez por *Fobias* (Lagarta lagarta)
* 2006: Anabel Gago por *Tío Vania* (Factoría Teatro)
* 2007: Luísa Merelas por *O regreso ao deserto* (Centro Dramático Galego)
* 2008: Susana Dans por *A piragua* (Centro Dramático Galego)
* 2009: María Bouzas por *Unha primavera para Aldara* (Teatro do Atlántico)
* 2010: Belén Constenla por *O segredo dos Hoffman* (Lagarta Lagarta)..
* 2011: Iolanda Muíños por *Life is a paripé* (Obras Públicas)..
* 2012: Patricia de Lorenzo por *Citizen* (Grupo Chévere)
* 2013: Marián Bañobre por *Pequenos actos pseudorrevolucionarios* (Ibuprofeno teatro).
* 2014: Susana Dans por *As do peixe* (Abrapalabras creacións escénicas).
* 2015: Elina Luaces por *Meu ben* (Eme2 producións).
* 2016: Mela Casal por *Noiteboa* (Redrum Teatro) e Melania Cruz por *Xardín Suspenso* (Centro Dramático Galego)
* 2017: Patricia de Lorenzo por *Eroski paraíso* (Chévere)
* 2018: Areta Bolado por *Elisa e Marcela* (A Panadaría)
* 2019: Iria Pinheiro por *Anatomía dunha serea* (Chévere)
* 2020: Rocío González por *Liberto*
* 2021: Marta Alonso Tejada por *Bailar agora*
* 2022: Belén Constenla por *Terceiro acto*
* 2023: Noelia Castro por *As que limpan*
* 2024: Marta Lado por *Unha inmiga do pobo*
* 2025: Lidia Veiga por *Iribarne*, de ButacaZero.

### Actrices máis premiadas 
Susana Dans e Patricia de Lorenzo obtiveron o galardón en tres ocasións, Rosa Álvarez e Belén Constenla en dúas ocasións.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información sobre todas as edicións dos Premios na páxina da AAAG

* Asociación de Actores e Actrices de Galicia.
Mi vida sin mí

***Mi vida sin mí*** é unha coprodución española e canadense dirixida por Isabel Coixet no ano 2003. Está baseada na novela *Pretending the bed is a raft* de Nanci Kincaid.

## Sinopse 
Ann (Sarah Polley) é unha moza de 23 anos que traballa como limpadora polas noites. Casou moi nova e é nai de dúas fillas Penny (Jessica Amlee) e Patsy (Kenya Jo Kennedy) co seu noivo de sempre, Don (Scott Speedman), que pasa máis tempo no paro que traballando. A parella vive nunha caravana no xardín da casa da nai de Ann, en Vancouver, mentres que o seu pai leva anos no cárcere.

A súa vida vai cambiar de xeito radical cando nun recoñecemento médico descobre que está gravemente enferma e que lle queda pouco tempo de vida. A partir de aí Ann, sen contarlle a ninguén o que ocorre, fai unha lista das cousas que quere facer nos dous meses que lle quedan antes de morrer.

## Personaxes 
* Sarah Polley como Ann
* Scott Speedman como Don
* Mark Ruffalo como Lee
* Deborah Harry como nai de Ann
* Jessica Amlee como Penny
* Kenya Jo Kennedy como Patsy
* Amanda Plummer como Laurie
* Leonor Watling como Ann
* Maria de Medeiros como a perruqueira
* Julian Richings como Dr. Thompson
* Alfred Molina como pai de Ann

## Premios 
### Premios Goya 
* Premio Goya á mellor canción orixinal
* Premio Goya ó mellor guión adaptado
* Nomeado ó Premio Goya á mellor película
* Nomeado ó Premio Goya á mellor dirección
* Nomeado ó Premio Goya á mellor interpretación feminina protagonista

## Unión de Actores 
* Premio da Unión de Actores á mellor actriz secundaria (Leonor Watling)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Web oficial
Galería de imaxes de Celanova

**Galería de imaxes** do concello de Celanova na provincia de Ourense.

## Celanova 

Ficheiro:Plaza Maior Celanova Panorama.jpg|Praza Maior
Ficheiro:Castromao, Celanova, Galiza 7.jpg|Castromao
Ficheiro:Motos antiguas en Celanova.jpg|Motos antigas en Celanova
Ficheiro:Motos antigas en Celanova, Galiza.jpg|Motos antigas en Celanova
Ficheiro:Plaza mayor de Celanova.jpg|Praza maior

## Parroquias 
### Vilanova dos Infantes 

Ficheiro:Vilanova dos Infantes (Celanova - Ourense) - 13 Setembro 08.jpg
Ficheiro:Vilanova dos Infantes. Galiza. Vista panorámica.jpg
Ficheiro:Gaiteiros em romaria galega.jpg|Gaiteiros
Ficheiro:Casa de Zapatos. Vilanova dos Infantes, Celanova, Ourense, Galicia. Romaría Etnográfica Raigame.jpg|Casa de zapatos na Romaría Etnográfica Raigame
Ficheiro:Cesteiros na Romaría Etnográfica Raigame, Vilanova dos Infantes, Celanova.jpg|Cesteiros na Romaría Etnográfica Raigame

#### Torre de Vilanova dos Infantes 

Ficheiro:Torre de Vilanova dos Infantes - Celanova - Ourense.jpg
Ficheiro:Vilanova dos Infantes Celanova torre.jpg
Ficheiro:Vilanova dos Infantes Celanova.jpg

## Mosteiro de San Salvador de Celanova 

Ficheiro:Fachada San Salvador de Celanova.jpg|Fachada de San Salvador de Celanova
Ficheiro:Fachada leste Mosteiro de Celanova.jpg|Fachada leste do mosteiro de Celanova
Ficheiro:GaleriaDo claustro vello Mosteiro de Celanova.jpg|Galería do claustro vello
Ficheiro:Mosteiro de Celanova 5.jpg|Claustro vello
Ficheiro:Capela de San Miguel Mosteiro de San Salvador de Celanova.jpg|Capela de San Miguel
Ficheiro:Mosteiro de San Salvador de Celanova 1.jpg
Ficheiro:Mosteiro de San Salvador de Celanova 3.jpg
Ficheiro:Mosteiro de San Salvador de Celanova 6.jpg
Ficheiro:Mosteiro de San Salvador de Celanova 7.jpg
Ficheiro:Mosteiro de San Salvador de Celanova 8.jpg
Ficheiro:Mosteiro de San Salvador de Celanova.jpg
Ficheiro:Planta SMdC.jpg
Ficheiro:Plaza Maior Celanova Panorama.jpg|Praza Maior
Ficheiro:Mosteiro_(monastery)_de_San_Salvador,_Celanova,_Ourense,_Galicia.jpg
Ficheiro:Interior_of_the_monastery_*San_Salvador_de_Celanova*,_Celanova,_Ourense,_Galicia.jpg
Ficheiro:Dome_of_San_Salvador_monastery,_Celanova,_Ourense,_Galicia.jpg
Ficheiro:Choir_of_San_Salvador_monastery,_Celanova,_Ourense,_Galicia.jpg
Ficheiro:Estatua no frontal do Mosteiro de San Salvador de Celanova - Galiza.jpg|Rosendo de Celanova

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Galería de imaxes de Galicia
* Lugares de Celanova
* Eleccións municipais en Celanova
* Galería de imaxes da comarca da Terra de Celanova
Corrente de marea

A **corrente de marea** é unha corrente mariña xerada polas mareas. A súa forza e dirección evolucionan co momento da marea. É importante preto das costas que bordean os mares influenciados polas mareas. Son máis ou menos marcadas dependendo da topografía da costa e dos fondos. Poden ser particularmente fortes en zonas como os estreitos e as foces de rías e esteiros.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Corrente oceánica
* Corrente de resaca
* Macareu
XVIII edición dos Premios Goya

A **18ª Cerimonia de entrega dos Premios Goya** tivo lugar no Palacio Municipal de Congresos do Campo das Nacións en Madrid o día 31 de xaneiro de 2004.

Nesta edición, a AVT convocou unha manifestación fronte á gala debido a que entre as nomeadas estaba a longametraxe documental de Julio Medem *La pelota vasca, la piel contra la piedra*, debido a que segundo eles equiparaba ás vítimas cos asasinos. Por iso pedían o apoio dos asistentes, ós que solicitaban portar un adhesivo co slogan "*Non a ETA*". Recordaban con isto as chapas dicindo "Non á guerra" que actores e directores non dubidaron en levar durante a XVII edición dos Premios Goya.

En devandita manifestación podían lerse pancartas con mensaxes como "*Non a Medem*" ou "*Non ó Pelota Vasco: a caluga contra a bala*". Pola súa banda, algúns dos asistentes pecharon filas arredor do seu compañeiro, e luciron os seus propios adhesivos nas que podían lerse mensaxes como "*Medem Si, ETA Non*", "*Si á liberdade de expresión*" ou "*Non ó terrorismo*".

A presenza galega nesta gala veu da man da película *O lapis do carpinteiro* con 2 candidaturas. A coruñesa María Pujalte optaba ó galardón á mellor interpretación feminina secundaria e Juan Pedro de Gaspar era candidato ó premio á mellor dirección artística, pero finalmente ningún deles se impuxo na súa categoría. O que si conseguiu o seu premio foi o lucense Luís Tosar, mellor actor protagonista polo seu traballo en *Te doy mis ojos*, que foi ademais a película máis premiada con 7 estatuíñas.

## Presentadores da cerimonia 
* Cayetana Guillén Cuervo e Diego Luna (Condutores da gala)
* Cecilia Roth (Premio á mellor película)
* Lolita (Premio á mellor dirección novel)
* Rossy de Palma e Daniel Freire (Premio á mellor actriz revelación e mellor vestiario)
* Leonardo Sbaraglia e Leonor Watling (Premio ao mellor actor revelación)
* Mercedes Morán e Álvaro de Luna (Premio á mellor película de animación)
* Pilar Bardem (Premio á mellor música orixinal)
* Pilar López de Ayala e Elena Anaya (Premio á mellor fotografía)
* Goya Toledo e Antonio Valero (Premio á mellor montaxe)

## Candidaturas 
### Goya de Honra 
* Héctor Alterio (Actor)

### Mellor película 
### Mellor dirección 
### Mellor dirección novel 
### Mellor actriz 
### Mellor actor 
### Mellor actriz secundaria 
### Mellor actor secundario 
### Mellor actriz revelación 
### Mellor actor revelación 
### Mellor guión orixinal 
### Mellor guión adaptado 
### Mellor película europea 
### Mellor película estranxeira de fala hispana 
### Mellor película de animación 
### Mellor música orixinal 
### Mellor canción orixinal 
### Mellor fotografía 
### Mellor montaxe 
### Mellor dirección artística 
### Mellor dirección de produción 
### Mellor deseño de vestiario 
### Mellor maquillaxe e peiteado 
### Mellor son 
### Mellores efectos especiais 
### Mellor película documental 
### Mellor curtametraxe de ficción 
### Mellor curtametraxe documental 
### Mellor curtametraxe de animación 
## Notas
Corrente de resaca

Unha **corrente de resaca** é unha forte corrente superficial (ou case superficial) de auga, que retrocede desde a costa cara ao mar. Xérase fundamentalmente no rompemento irregular das ondas ao longo da crista, chegando bruscamente á praia cun índice elevado de enerxía, desvanecendo logo sobre o fondo para, posteriormente, regresar cara ao mar por un carreiro a través das ondas.

A súa intensidade depende da altura das ondas de das características topográficas da beira, sendo ademais son reforzadas polas correntes de marea, polo que se fan máis perigosas en baixamar. 
Estas correntes poden ser visibles ou non dependendo da intensidade da corrente e do tipo de sedimento que se atopa na praia.

## Perigosidade 
O perigo real coas correntes de resaca non é o ser arrastrado por elas mar aberto, senón a forma en que a persoa reacciona: moitos bañistas éntralles o pánico e tratan de nadar contra da corrente, cansándose axiña e afundíndose. A chave para escapar non é nadar en contra senón nadar en paralelo á costa, escapando desta forma, xa que a anchura da zona de resaca non acostuma a ser de moito máis duns 10 metros.

## Véxase tamén 
* Corrente oceánica
* Corrente de marea

## Ligazóns externas 
En inglés:
* Rip Current Safety (US National Weather Service)
* United States Lifesaving Association, Rip Currents
* Rip Currents - Everything a swimmer needs (pictures too) on just one page
* Rip Current Awareness (New Jersey Marine Sciences Consortium)
* Rip currents: Going with the flow, New Scientist, 27 de xuño de  2007.
XIX edición dos Premios Goya

A **19ª Cerimonia de entrega dos Premios Goya** tivo lugar no Palacio Municipal de Congresos do Campo das Nacións de Madrid o 30 de xaneiro de 2005.

A película gañadora da noite foi *Mar Adentro*, dirixida por Alejandro Amenábar con 14 goyas de 15 candidaturas. Entre eses galardóns estaban o de mellor película e director, así como tres para os actores galegos que participaban na cinta: Mabel Rivera (actriz secundaria), Celso Bugallo (Actor secundario) e Tamar Novas (actor revelación).
## Presentadores da cerimonia 
* Antonio Resines e Maribel Verdú (Condutores da gala)
* Penélope Cruz (Premio á mellor película)
* Santi Millán e Pastora Vega (Premio á mellor dirección novel)
* Concha Velasco e Luís Tosar (Premio ó mellor actor)
* Alejo Sauras e Laia Marull (Premio á mellor actriz)
* María Adánez e José Coroado (Premio ó mellor actor secundario)
* Fernando Tejero e Mónica Cruz (Premio ó mellor actor revelación)
* Vitoria Abril (Premio ó mellor guión orixinal)
* Antonio Gala (Premio ó mellor guión adaptado)
* Raphael e Alaska (Premio á mellor canción orixinal)
## Candidaturas 
### Goya de Honra 
* José Luís López Vázquez (Actor)

### Mellor película 
### Mellor dirección 
### Mellor dirección novel 
### Mellor actriz 
### Mellor actor 
### Mellor actriz secundaria 
### Mellor actor secundario 
### Mellor actriz revelación 
### Mellor actor revelación 
### Mellor guión orixinal 
### Mellor guión adaptado 
### Mellor película europea 
### Mellor película estranxeira de fala hispana 
### Mellor película de animación 
### Mellor música orixinal 
### Mellor canción orixinal 
### Mellor fotografía 
### Mellor montaxe 
### Mellor dirección artística 
### Mellor dirección de produción 
### Mellor deseño de vestiario 
### Mellor maquillaxe e peiteado 
### Mellor son 
### Mellores efectos especiais 
### Mellor película documental 
### Mellor curtametraxe de ficción 
### Mellor curtametraxe documental 
### Mellor curtametraxe de animación
79ª edición dos Óscar

A **79ª edición dos Óscar** presentada pola Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas (AMPAS), galardoou os mellores filmes de 2006 dos Estados Unidos de América e celebrouse o 25 de febreiro de 2007 no Kodak Theatre en Hollywood, Os Ánxeles. Durante a cerimonia, Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas presentou os Premios da Academia (comunmente coñecidos como Oscars) en 24 categorías. A cerimonia, televisada nos Estados Unidos pola ABC, foi producida por Laura Ziskin e dirixida por Louis J. Horvitz. A actriz Ellen DeGeneres foi a presentadora por vez primeira. Dúas semanas antes, nun evento do Beverly Wilshire Hotel en Beverly Hills o 10 de febreiro, foron presentados os Premios da Academia ó Logro Técnico por Maggie Gyllenhaal.

*Infiltrados* gañou catro premios, incluíndo o de mellor filme e mellor director para Martin Scorsese. Outros gañadores foron *El laberinto del fauno* con tres, *An Inconvenient Truth*, *Dreamgirls* e *Little Miss Sunshine* con cadanseus dous premios, *Babel*, *The Blood of Yingzhou District*, *Den danske dikteren*, *Happy Feet*, *The Last King of Scotland*, *Cartas de Iwo Jima*, *The Lives of Others*, *Marie Antoinette*, ''Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest*, *The Queen* e *West Bank Story* cun premio. A audiencia ascendeu a case 40 millóns de espectadores nos Estados Unidos.

## Gañadores e nomeados 
Os nomeados da 79ª edición foron anunciados o 23 de xaneiro de 2007, no Teatro Samuel Goldwyn en Beverly Hills, por Sid Ganis, presidente da Academia, e pola actriz Salma Hayek. *Dreamgirls* foi o que máis nomeamentos recibiu, oito, seguido por *Babel'' con sete. Nesta edición, ocorreu por primeira vez que o filme con máis nomeamentos non o estaba para o premio ó mellor filme.

Os gañadores foron anunciados durante a cerimonia o 25 de febreiro de 2007. Co seu derradeiro nomeamento coma mellor actor, Peter O'Toole converteuse no intérprete máis nomeado sen ter gañado un só premio. "I Need to Wake Up" de *An Inconvenient Truth* converteuse na primeira canción dun documental en gañar o premio á mellor canción orixinal.

### Premios 
[miniatura|dereita|150px|[Martin Scorsese, mellor director.]]
[miniatura|dereita|150px|[Forest Whitaker, mellor actor.]]
[miniatura|dereita|150px|[Helen Mirren, mellor actriz.]]
[miniatura|dereita|150px|[Alan Arkin, mellor actor secundario.]]
[miniatura|dereita|150px|[Jennifer Hudson, mellor actriz secundaria.]]
[miniatura|dereita|150px|[Guillermo Navarro, mellor fotografía.]]

Os gañadores son os que aparecen en primeiro lugar e destacados en letra grosa.

### Oscar de Honra 
* Ennio Morricone

### Premio humanitario Jean Hersholt 
* Sherry Lansing

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Lista oficial de candidatos ós Oscar 2006 (en inglés)
* Lista de nomeados  (en español)
Catecismo do labrego

O ***Catecismo do labrego*** é unha obra literaria en prosa escrita por Valentín Lamas Carvajal, en colaboración con Arturo Vázquez Núñez, publicada en 1889 baixo o pseudónimo de Frei Marcos da Portela.

## Características 
Comezou a publicarse en 1888 na revista ''O Tio Marcos d'a Portela* e levaba por título *Catecismo do Gallego*. O ano seguinte, 1889, editouse de xeito independente en *El Eco de Orense* co título completo de *Catecismo da doutrina labrega composto por R. P. M. Fr. Marcos da Portela, Doutor en Teoloxía Campestre*.

Parodiando o *Catecismo de la doctrina cristiana*, do padre Gaspar Astete que era, daquela, a obra que se empregaba  na catequese en Galicia,  un labrego responde ás preguntas que se lle fan e arremete contra o alcalde, o secretario, o cacique e as míseras condicións de vida do mundo rural denunciando a dura vida á que estaban sometidos por culpa do asoballamento destes representantes do poder estatal. Por outra banda, e a diferenza de Manuel Curros Enríquez, non critica a Igrexa.

## Edicións e traducións 
### Edicións en galego 
[miniatura|*[A Gaita Gallega (revista)|A Gaita Gallega* incluíu fragmentos do *Catecismo do labrego*.]]
Tivo un elevado número de edicións e acadou un enorme éxito popular. En 1967 publicouse na colección O Moucho de Edicións Castrelos, aínda baixo pseudónimo, e en 1968 fixéronse catro reimpresións. Posteriormente o libro apareceu na Biblioteca das Letras Galegas de Edicións Xerais de Galicia, na Biblioteca de Autores Galegos do *Diario 16 de Galicia*, na Biblioteca 114 de *El Correo Gallego* e na Biblioteca Galega 120 de *La Voz de Galicia*.
### Traducións 
* Foi traducido ao castelán en 1969 por Carlos Martines e Gabriel Aresti co título de *Catecismo de la doctrina labriega* e publicado en Editorial Kriselu*.* Existe tamén unha edición bilingüe de Xesús Alonso Montero publicada en 1990 pola Gran Enciclopedia Gallega co título de *Catecismo del campesino*.
* Ao éuscaro en 1969 por Gabriel Aresti co título de *Nekazarien Dotrina*.
* Ao portugués en 2004 por Luís Nogueira co título de *Catecismo do labrego'' publicado por Mareantes Editora.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*

### Outros artigos 
* Literatura galega do período intersecular
Jordi Sevilla

**Jordi Sevilla Segura**, nado en Valencia o 19 de marzo de 1956, é un político español membro do PSOE e economista, foi Ministro de Administracións Públicas do Goberno de España (2004-2007).
## Traxectoria
Licenciado en Ciencias Económicas pola Universidade de Valencia, é funcionario por oposición, pertence ao Corpo Superior de Técnicos Comerciais e Economistas do Estado. Ademais está casado e ten tres fillos.

Entre 1985 e 1991 foi asesor de Relacións Económicas Internacionais do gabinete da Presidencia do Goberno. De 1991 a 1993 foi Xefe do gabinete do Ministro de Agricultura. De 1993 a 2000 Director do gabinete do Ministro de Economía e Facenda.

Entre 1998 e 2000 foi asesor do Grupo Parlamentario Socialista no Congreso. Desde marzo de 2000 foi deputado no Congreso pola provincia de Castelló e desde xullo de 2000 Secretario de Política Económica e Ocupación da Comisión Executiva Federal do PSOE.

O 18 de abril de 2004, coa vitoria do partido socialista nas eleccións xerais, foi nomeado Ministro de Administracións Públicas. O 6 de xullo de 2007 foi relevado do cargo de Ministro de Administracións Públicas, sendo substituído pola anterior titular do Ministerio de Sanidade, Elena Salgado.
## Obra
* *Balance y perspectivas de las relaciones Norte-Sur* (1993)
* *La economía española ante la moneda única* (1997)
* *De nuevo socialismo* (2002)

Publicou dúas novelas negras: *La joven de la foto* (2009) e *El valle de los olvidos* (2011), as dúas protagonizadas polo detective Ricki Trullos.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Blog de Jordi Sevilla
Fabio McNamara

**Fabio de Miguel**, nado en Madrid o 8 de xaneiro de 1957, coñecido como **Fabio McNamara** ou **Fanny McNamara**, é un artista relacionado coa subcultura xordida da movida madrileña.

## Traxectoria 
Foi parella musical do director de cine Pedro Almodóvar nun dúo cabareteiro (*cabaret ganso*) que levaba o nome dos seus compoñentes (aparecen na película de Almodóvar *Laberinto de pasiones* interpretándose a si mesmos). Segundo conta a lenda, Andy Warhol animou a McNamara a seguir no mundo do espectáculo tras asistir a unha actuación do dúo, dirixíndolle as palabras: "you are a star". Cando o director manchego decidiu dedicarse enteiramente ó cine, Fabio McNamara creou un novo proxecto musical xunto a Luis Miguélez, guitarrista do grupo Dinarama, e Juan Tormento. Debutaron en 1986 co disco *Fanny y Los +*, o primeiro dos catro que o grupo producirá en 20 anos de carreira, e que obtivo escaso éxito. Unha década máis tarde aparece *A tutti plein*, o primeiro álbum asinado como McNamara, de inspiración oitenteira pero xa con ritmos máis modernos, que sentan as bases do que será a produción posterior do artista. En 2000 sae *Rockstation* e no 2006 *Mariclones*, co seu novo grupo Saras$as Music.

Ademais de *Laberinto de pasiones* (1982) aparece nas películas de Almodóvar *Pepi, Luci, Bom y otras chicas del montón* (1980), onde fai de representante de cosméticos Avon, e en *¿Qué he hecho yo para merecer esto?*, onde volve a interpretarse a si mesmo, e novamente en compañía do director, facendo un *Lipdub* da copla *La bien pagá*. Participa nas bandas sonoras doutras obras de Almodóvar como *La ley del deseo* ou *¡Átame!*. Pódeselle ver así mesmo na película *Pestañas postizas* (1982) de Enrique Belloch e en diversas producións que repasan ou recrean o mundo da movida madrileña, como o documental *Gran Casal, me como el mundo* (2004), de José Antonio Quirós, dedicado ó cantante Tino Casal.

O nome adoptouno dun xeneral americano dunha película de Billy Wilder. Como nos clubs de ambiente gay do Madrid tardofranquista sempre podía haber redadas, os habituais adoptaban nomes de guerra.

Ademais da música a súa outra grande afección é a pintura, e expuxo obras no ARCO.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Entrevista a McNamara, 30.11.2006
Santos González Capilla

**Santos González Capilla**, nado en Crevillent o 17 de decembro de 1973, é un ciclista español.

Fixo o seu debut como profesional en 1994 co equipo Kelme.

## Palmarés 
**2000**
* 1 etapa da Vuelta a Castilla y León
* 1 etapa da Vuelta a España
* Participou nos Xogos Olímpicos de Sydney

**2001**
* Campionato de España contra o reloxo

**2005**
* 2º Campionato de España contra o reloxo

**2006**
* Vuelta a Murcia

## Equipos 
* Kelme (1994 - 1998)
* ONCE (1999 - 2001)
* Acqua & Sapone (2002)
* Domina Vacanze (2003)
* Phonak (2004 - 2005)
* 3 Molinos Resort (2006)
* Karpin Galicia (2007)
El Intermedio

***El Intermedio*** é un programa de televisión producido por Globomedia e emitido pola cadea de televisión laSexta. Está presentado por El Gran Wyoming, coa colaboración de Sandra Sabatés, Thais Villas, Dani Mateo, Fernando González "Gonzo" e Usun Yoon. Este programa tamén ten a súa versión en Internet, a través de Second Life.

## Historia do programa 
*El Intermedio* estreouse o 30 de marzo de 2006. O programa comezou sendo semanal, de dúas horas de duración, e máis tarde pasou a emitirse de luns a xoves, cunha duración diaria de 30 minutos. Unha das características do programa é a actitude crítica coa Igrexa Católica e coa cadea COPE.

## Contido 
Trátase dun espazo de actualidade en clave de humor. No programa non só se narra o acaecido na actualidade, senón que tamén se critica e se parodia como o contan os demais medios de comunicación. Teñen cabida, por tanto, os grandes temas da actualidade semanal, ademais doutros temas. Todo o contido está relacionado co universo dos medios.

### Invitados 
Entre a longa lista dos invitados que recibiu o programa dende a súa estrea están os galegos Pepe Domingo Castaño, Paula Vázquez e Cristina Saavedra entre outros. Tamén estiveron políticos como Carme Chacón, Gaspar Llamazares, Pedro Zerolo, Josep Antoni Duran i Lleida ou José Antonio Labordeta; actores como Elena Ballesteros, Fernando Tejero, Hugo Silva, Michelle Genner, José Coronado, Ariadna Gil, Leonor Watling, Antonio Resines, Malena Alterio ou Belén Rueda; xornalistas como Hilario Pino, Helena Resano ou Mamen Mendizábal e músicos como Pasión Vega, Malú, Alaska e Antonio Carmona.

### Seccións 
* **Lo que España vota, va a Misa**.
* **Fritanga de medios:** Beatriz Montañez presenta a actualidade diaria con dose de humor
* **Expediente Iker:** Cristina Peña satiriza o programa *Cuarto Milenio*, de Iker Jiménez, emitido pola cadea televisiva Cuatro.
* **Todo sobre mi madre:** Yolanda Ramos presenta esta sección na que os telespectadores envían críticas a Wyoming.
* Ademais de todo isto, Thais Villas e Usun Yoon adoitan facer entrevistas e reportaxes a pé de rúa.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web da produtora do programa Globomedia
Claude Makélélé

**Claude Makélelé Sinda**, nado o 18 de febreiro de 1973 en Kinshasa, é un exfutbolista congolés, nacionalizado francés. Xogaba de centrocampista e foi internacional coa selección francesa.

## Traxectoria 
Naceu na República Democrática do Congo e transferiuse coa súa familia aos suburbios de París en 1977 á idade de 4 anos. O seu pai xogou na selección nacional do seu país e no campionato de fútbol belga.

Á idade de 16 anos trasladouse a Brest a unha escola de fútbol, de onde foi recrutado en 1992 polo Nantes, permanecendo alí ata 1997. Co equipo francés conquistou o título nacional en 1995, empezou a xogar na selección nacional e en 1997 pasou ó Olympique de Marsella (1997–98) onde quedou só unha tempada.

Logo foi transferido ó club galego Celta de Vigo, onde estivo dúas tempadas, fichando en 2000 polo Real Madrid, co que gañou dúas veces a Liga, unha Copa de Europa, unha Supercopa Española, unha Supercopa Europea e unha Copa Intercontinental.

En 2003 pasou ao Chelsea FC dirixido polo técnico Claudio Ranieri por unha cifra próxima ós 17 millóns de libras esterlinas. Co club inglés gañou a Premier League e a League Cup no 2005, repetindo o logro no campionato 2006.

Desde principios do 2004 ten unha relación coa modelo francesa Noémie Lenoir coa que tivo un fillo en febreiro de 2005 chamado Kelyan.

En agosto de 2007 Makélélé renovou o seu contrato co Chelsea. O novo contrato uniu ao centrocampista francés co club londiniense ata finais de xuño de 2009.

## Selección nacional 
Coa Selección de fútbol de Francia xogou máis de 50 partidos, formando parte dela nos Xogos Olímpicos de Atlanta 1996 e nos mundiais de fútbol Corea-Xapón 2002 e Alemaña '06.

### Participacións en Copas do Mundo 
## Palmarés 
### Campionatos nacionais 
### Copas internacionais 
(*) Incluíndo a Selección

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com
Juan Bautista Martínez del Mazo

dereita|miniatura|300px|*Vista de Zaragoza*
**Juan Bautista Martínez del Mazo**, nado posiblemente en Beteta (Cuenca) cara ao 1605 e finado en Madrid en 1667, foi un pintor español, discípulo de Velázquez, que formou parte da chamada Escola de Madrid.

## Biografía 
Del Mazo era conquense de nacemento, fillo de Hernando Martínez e Luisa Bueno del Mazo, foi bautizado o 22 de maio de 1605 na igrexa de San Martiño. Descoñécese como se formou, mais en 1643 era xa mestre pintor e estaba xa en Madrid, logrando entrar no taller de pintura de Velázquez, de quen era xenro ao desposar coa súa filla Francisca o 21 de agosto de 1633. O seu parentesco con Velázquez doulle acceso ao pazo real, sendo en 1645 nomeado pintor do malogrado príncipe Baltasar Carlos, quen lle encargaría copiar afamados cadros, especialmente de cacerías, de importantes pintores flamengos como Paul de Voos, Rubens, e outros. No ano 1646 acompañou ao príncipe até Aragón onde pintaría a súa “Vista de Zaragoza”.

Falecida a súa esposa Francisca en 1654, Juan Bautista casou de novo con Francisca de la Vega (esta é a retratada no lenzo “A familia do artista”, e falecida esta tamén, casaría por terceira vez coa súa cuñada Ana de la Vega.

Activo entre 1645 e 1666, é considerado polo seu estilo o discípulo máis directo de Velázquez, Del Mazo sería tamén pintor do Rei, aínda que non foi o seu pintor de Cámara xamais.

## Obra (selección) 
* *Vista de Zaragoza* (1646), Museo do Prado, Madrid.
* *Retrato do príncipe Baltasar Carlos*, Grovenor House, Londres.
* *A familia do artista* (ca. 1660-65), Kunsthistorisches Museum, Viena.
* *Retrato de Mariana de Austria en roupa de dó* (1666), National Gallery, Londres e Casa Museo de El Greco, Toledo.
Spyker

**Spyker** pode referirse a varias compañías de construción de coches:

* Spyker: Fabricante de coches dos Países Baixos en funcionamento dende 1880 até 1926.
* Spyker Cars: Fabricante de coches dos Países Baixos, sen relación coa anterior, creada en 1999.
* Spyker Midland: nome co que se coñeceu á escudería de Fórmula 1 Midland F1 Racing durante os últimos Grandes Premios de .
* Spyker F1: Construtor de Fórmula 1 propiedade de Spyker Cars.
Esmeralda

A **esmeralda** (do grego *smaragdus* que significa pedra verde, en referencia á súa cor) é un mineral da clase dos silicatos cuxa fórmula química é **Be3Al2Si6O18** e que é unha variedade do berilo.

## Aspecto 
A esmeralda preséntase en forma de cristais prismáticos hexagonais de cor verdosa. Esta cor é debida á inclusión na súa composición de partículas de óxido de cromo. Segundo a concentración de cromo que apareza na súa composición, e se aparecen ou non tamén inclusións de vanadio, a esmeralda presentará diferentes tonalidades de verde.

Ficheiro:Beryl emeralds cut XH.jpg|Esmeraldas talladas

As esmeraldas talladas presentan un brillo moito máis intenso e unha maior transparencia.

## Lugares onde se atopa 
A esmeralda é un mineral de orixe magmática que acostuma formarse a temperaturas duns 800&nbsp;°C. Fai presenza en pegmatitas, en xistos micáceos e especialmente en filóns hidrotermais de calcio.

Atópanse esmeraldas de calidade en Colombia, onde a extracción deste mineral é un dos motores de importancia dentro da economía do país, no Brasil e en Zambia, onde as explotacións son moito máis modestas pero de onde se obteñen os exemplares máis valorados.

## Usos da esmeralda 
A esmeralda é unha pedra preciosa moi apreciada polos coleccionistas e tamén no mundo da xoiería por ser o único mineral de cor verde que presenta un brillo vítreo intenso.

### A esmeralda sintética 
A primeira esmeralda de laboratorio foi sintetizada por Jacques-Joseph Ebelmen no ano 1848 mesturando po de esmeralda con ácido bórico. O resultado do experimento foi unha placa cuns pequenos cristais hexagonais de esmeralda.

Moito se ten avanzado dende aquela época. Na actualidade conséguense recrear esmeraldas dunha excelente perfección. Estas esmeraldas son destinadas a satisfacer a demanda no mundo da xoiería e teñen, case sempre, un prezo máis baixo que as naturais.

## Outros silicatos 
O cuarzo, o feldespato e a mica son outros silicatos de importancia.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Berilo
* Augamariña
Juan Carreño de Miranda

[miniatura|dereita|250px|*Retrato do embaixador ruso Piotr Potemkim*, 1681-82, [Museo do Prado]]
**Juan Carreño de Miranda** (1614 – 1685) foi un pintor español do período barroco, considerado o máis conspicuo representante da Escola de Madrid.

## Biografía 
Carreño naceu en Avilés o 25 de marzo de 1614 no seo dunha familia fidalga asturiana, aínda que seu pai, que tiña o mesmo nome era pintor. Trasladado a Madrid en 1625, realizou o seu aprendizado pictórico nos talleres de Pedro de las Cuevas e de Bartolomé Román. Amigo do tamén pintor Francisco Rizi, como el dedicouse a traballar para igrexas e conventos, obra que devela a influencia dos grandes mestres flamengos: Rubens e van Dyck.

Anos máis tarde, cóidase que a instancia de Velázquez, entrou a servizo do pazo real. No ano 1669 é nomeado pintor do Rei, unha vez falecido Del Mazo, e dous anos máis tarde, en 1671, é xa pintor de Cámara do derradeiro monarca da Casa de Habsburgo, Carlos II. Carreño faleceu en Madrid o día 3 de outubro de 1685.

## Estilo 
Carreño mostra no seu estilo características velazqueñas, mais nalgunha das súas obras mesmo revela influencias de pintores estranxeiros como van Dyck. Cultivou especialmente o retrato, no que realizou elegantes composicións, e, como foi nota distintiva da pintura española, a temática relixiosa foi moi importante no seu labor.
Entre os seus discípulos máis coñecidos figura Pedro Ruíz González.

## Obra (selección) 
* *Fundación da orde trinitaria* (1666), Museo do Louvre, París.
* *Virxe de Atocha*, Museo do Prado, en depósito na Casa Museo de El Greco, Toledo.
* *Asunción da Virxe*, Museo de Poznan.
* *Retrato de Carlos II, con armadura* (1681), Museo do Prado, depositado na Casa Museo de El Greco, Toledo.
* *Retrato do duque de Pastrana*, Museo do Prado, Madrid.
* *Retrato do embaixador ruso Piotr Potemkim* (1681-82), Museo do Prado, Madrid.

## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Pérez Sánchez, Alfonso, *Pintura y escultura*, in R. Menéndez Pidal, *Historia de la Cultura Española: El siglo del Quijote: 1580-1680*, vol IIº. Madrid. Espasa Calpe. 1996
Naomi Klein

**Naomi Klein**, nada en Montreal en 1970, é unha xornalista, autora e activista canadense, coñecida polas súas análises políticas e críticas da globalización e do capitalismo.

## Traxectoria 
É economista política, xornalista e escritora. Caracterizada polo seu traballo independente nos medios xornalísticos, colaborou como columnista para publicacións como *The Guardian* de Londres ou *The Globe and Mail* de Toronto. É filla de pais que pertenceron ó movemento hippy e foron próximos ó anarquismo. Emigraran ao Canadá dende os Estados Unidos a causa da guerra de Vietnam. A súa nai creara un documental en contra da pornografía, titulado *Not a Love Story* ("Non é unha historia de amor", 1981).

Estudou as influencias do capitalismo de finais do século XX e do sistema da Terceira Vía, así como no pulo do imperialismo neoliberal e os seus efectos na cultura de masas. Publicou varios libros como *No Logo* (2001) e *Fences and Windows* (2003), o guión do documental *The Take* (dirixido polo seu marido Avi Lewis, centrado na crise arxentina e as mobilizacións cidadás entre 2001 e 2002) e diversos artigos xornalísticos e políticos.
* *The Shock Doctrine: The Rise of Disaster Capitalism* (2007)
* *This Changes Everything: Capitalism vs. the Climate* (2014)
* ''No Is Not Enough: Resisting Trump's Shock Politics and Winning the World We Need* (2017)
* *The Battle for Paradise: Puerto Rico Takes on the Disaster Capitalists* (2018)
* *On: The (Burning) Case for a Green New Deal* (2020)
* *How to Change Everything* (con Rebecca Stefoff, 2022)
* *Doppelganger: A Trip into the Mirror World* (2023)

## Filmografía 
* *The Take* (2004)
* *This Changes Everything'' (2016)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial da escritora 
*  (IMDb)
Luis Tristán

**Luis Tristán de Escamilla**, nado en 1585 e finado en 1624, foi un pintor español, o principal dos discípulos de El Greco. É coñecido habitualmente como **Luis Tristán** e, incluso, ás veces como simplemente **Tristán**.

## Traxectoria 
Tristán naceu na mesma cidade de Toledo no ano 1585. Formou parte do taller de El Greco entre 1603 e 1606. Nos anos seguintes viaxou a Italia, onde estivo até 1613, independizándose posteriormente. O seu primeiro contrato coñecido é do ano 1613. Poucos anos despois faleceu o 7 de decembro de 1624.
[miniatura|A Visión de San Francisco de Asís cadro do [museo do Louvre.]]
## Estilo 
Cóidase que Tristán realizou copias de cadros de El Greco, que figuran asinados polo mestre, pero o seu estilo, a pesar de ser considerado como o discípulo máis importante, é diferente, pois mostra tipos máis realista, con uso de técnicas claroscuras que aproximan a obra de Luis Tristán á doutros pintores de comezos do século XVII, influenciados polo tenebrismo.

## Obra (selección) 
* *Santa Cea* (1613), Cuerva.
* *Retablo da igrexa de Yepes* (1616), Toledo, do que fican fragmentos no Museo do Prado. 
* *San Domingos penitente*, Casa Museo de El Greco, Toledo.
* *Cristo na cruz*, Casa Museo de El Greco, Toledo.
* *Trindade* (1624), Capela dos Cálices, Catedral de Sevilla.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Alfonso E. Pérez-Sánchez; Navarrete Prieto, Benito, *Luis Tristán: 1585-1624*. Ediciones del Umbral. 2001