Óperas de Claudio Monteverdi

[miniatura|O [Palacio Ducal de Mantua|Palacio Ducal de Mantua, onde se estreou ''L'Orfeo* en 1607.]]
Claudio Monteverdi (1567–1643) escribiu varias obras para a escena entre 1604 e 1643, incluídas dez no xénero, daquela emerxente, da ópera. Destas, consérvase tanto a música como o libreto de tres: *L'Orfeo* (1607), *Il ritorno d'Ulisse in patria* (1640) e *L'incoronazione di Poppea* (1643). Coñécense outros sete proxectos operísticos; catro foron finalizados e representados en vida do compositor, mentres que abandonou outros tres nalgún momento. Dalgunhas destas óperas perdidas sobreviviu o libreto.

A ópera xurdiu durante os inicios da carreira de Monteverdi, primeiro como entretemento cortesán tratando de revivir o teatro grego. A primeira obra coñecida en ser considerada unha ópera no sentido moderno é *Dafne* (1598) de Jacopo Peri, e a súa *Euridice* (1600) é a máis antiga que sobreviviu. Dado que Monteverdi exerceu como compositor da corte da familia Gonzaga entre 1590 e 1612, posiblemente unírase ao duque Vincenzo Gonzaga en Florencia para a estrea o 6 de outubro de 1600 de *Euridice*. Se ben non se coñecen as propias impresións de Monteverdi sobre a obra, o duque deuse conta do potencial desta nova forma de arte e procurou gañar prestixio patrocinándoa. Polo tanto, a finais de 1606 encargou a Monteverdi unha obra que agora é considerada como o "nacemento da Ópera Occidental", *L'Orfeo*, sobre un libreto de Alessandro Striggio o Novo.

En 1613, Monteverdi converteuse en *maestro di cappella* na basílica de San Marcos en Venecia, onde continuou a compoñer óperas para a corte dos Gonzaga e posteriormente para o Teatro Santi Giovanni e Paolo. As dúas únicas que sobreviviron son *Il ritorno d'Ulisse in patria* con libreto de Giacomo Badoaro e a súa última ópera, *L'incoronazione di Poppea*, sobre un libro de Giovanni Francesco Busenello. Sete das súas óperas están perdidas. Destas, *L'Arianna*, *Andromeda*, *Proserpina rapita* e *Le nozze d'Enea con Lavinia* foron completadas e representadas en vida do compositor. As outras tres óperas perdidas *Le nozze di Tetide*, *La finta pazza Licori* e *Armida abbandonata*,  nunca foron finalizadas, polo que se descoñece canta música completou, se a chegou a haber. Para algunhas delas, sobreviviu canto menos o libreto, de autores como Scipione Agnelli, Ercole Marigliani, Ottavio Rinuccini, Giulio Strozzi e Torquato Tasso.

O termo *ópera* non era amplamente empregado ata o século XVII, polo que as obras musicais de Monteverdi para a escena foron coñecidas por distintos nomes como *favola in musica* (fábula musical), *dramma in musica* (drama musical), ou *tragedia in musica* (traxedia musical). Monteverdi xogou un papel decisivo no desenvolvemento e popularización do xénero para o teatro musical público, a súa obra *L'Orfeo* é a primeira ópera que aínda se representa regularmente.

## Táboa 
|

|}

## Óperas 
### *L'Orfeo* 
(Galego: "Orfeo")

Monteverdi compuxo *L'Orfeo*, unha *favola in musica* (historia en música), sobre un libreto de Alessandro Striggio para a tempada anual de carnaval en Mantua en 1607. Encargada pola Accademia degli Invaghiti, foi estreada no Palacio Ducal o 4 de febreiro de 1607. A obra é a ópera máis antiga que aínda se representa e grava con frecuencia. O libreto está escrito con instinto dramático, diferente dos experimentos anteriores no novo xénero.

### *L'Arianna* 
(Galego: "Ariadna")

*L'Arianna*, unha *tragedia in musica* (traxedia en música), foi escrita para as celebracións da voda do fillo máis vello e herdeiro do duque Vincenzo, Franceso e Margarida de Savoia. O libreto de Riinuccini baséase no mito grego de Ariadna. Foi estreada no Palacio Ducal o 28 de maio de 1608.

### *Le nozze di Tetide* 
(Galego: "A voda de Tetis")

*Le nozze di Tetide*, unha *favola marittima'' (historia marítima), foi un proxecto para as celebracións da voda do duque Ferdinando e Caterina de' Medici. Monteverdi recibiu o libreto de Scipione Agnelli sen nome de autor, algo que criticou nunha carta en decembro de 1616. Iniciou a composición, ata que o encargo foi retirado en xaneiro de 1617.

### *Andromeda* 
*Andromeda* é unha *favola in musica* encargada por Don Vincenzo Gonzaga para o Carnaval de Mantua de marzo de 1618, con libreto de Marigliani. Debido ao desinterese de Monteverdi levou dous anos en completarse e foi estreada durante a tempada de Carnaval de 1620, do 1 ao 3 de marzo. A música perdeuse, mais o libreto, que durante moito tempo se considerou perdido, foi redescuberto en 1984.

### *Armida abbandonata* 
(Galego: "Armida abandonada")

*Armida abbandonata* foi escrita sobre un libreto de Torquato Tasso, e estaba destinada ás celebracións para a voda do duque Eduardo de Parma e Margarida de Medici. Monteverdi finalizou a obra, pero a representación foi cancelada a causa da morte do duque Vincenzo II Gonzaga a finais de decembro de 1627. Só sobreviviu unha canción a tres voces, "Come dolce oggi l'auretta".

### *La finta pazza Licori* 
(Galego: "A tola finxida Licori")

*La finta pazza Licori* foi encargada polo secretario da corte de Mantua, Alessandro Striggio o Novo, probablemente para celebrar o ascenso do duque Vincenzo II. A obra é o primeiro intento de ópera cómica coñecido, mais a Striggio non lle gustou o libreto de Strozzi e cancelou o encargo en setembro de 1627.

### *Proserpina rapita* 
(Galego: "O rapto de Proserpine")

*Proserpina rapita*, un anatopismo, foi composta sobre un libreto de Strozzi para as celebracións pola voda de Lorenzo Giustiniani e Giustiniana Mocenigo, e estreada no Palacio Mocenigo en Venecia o 16 de abril de 1630. Só sobreviviu unha canción a tres voces, "Come dolce oggi l'auretta".

### ''Il ritorno d'Ulisse in patria* 
(Galego: "O regreso de Ulises á súa patria")

Logo da apertura do primeiro teatro público en Venecia, o Teatro San Cassiano en 1637, Monteverdi compuxo unha triloxía de óperas para o teatro público en Venecia, comezando con *Il ritorno d'Ulisse in patria*, un dramma per musica, sobre un libreto de Badoaro. A súa estrea tivo lugar no Teatro Santi Giovanni e Paolo durante a tempada de Carnaval de 1639–40.

### *Le nozze d'Enea con Lavinia* 
(Galego: "A voda de Eneas con Lavinia")

*Le nozze d'Enea con Lavinia*, unha *tragedia di lieto fine* (traxedia con final feliz), con outro libreto de Badoaro, foi a segunda ópera escrita para o Teatro Santi Giovanni e Paolo e estreada na tempada de Carnaval de 1640–41. Aínda que o libreto sobreviviu, a música perdeuse.

### *L'incoronazione di Poppea* 
miniatura|Portada do libreto.
(Galego: "A coroación de Popea")

*L'incoronazione di Poppea* e un *dramma musicale'' con libreto de Busenello. É a última ópera da triloxía escrita para o Teatro Santi Giovanni e Paolo, onde foi estreada durante a tempada de Carnaval de 1643. Foi unha das primeiras óperas baseadas en eventos e personaxes históricos.

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
;Libros
* 
* 
* 
* 
* 

;Artigos

*  
*  
*  
*  
*