Estadio de San Mamés (2013)

:*Para o antigo estadio de San Mamés véxase:* **Estadio de San Mamés (1913)**.

**San Mamés** é un estadio de fútbol situado no barrio de Basurtu da cidade de Bilbao, no País Vasco. Foi inaugurado na súa primeira fase de construción o 16 de setembro de 2013 e é o sucesor do antigo San Mamés. É utilizado principalmente polo Athletic Club para a práctica do fútbol, aínda que terá outros usos complementarios nos que se inclúe un centro de innovación deportiva e outro de medicina deportiva, unha pista de atletismo subterránea e un polideportivo municipal. Ademais, será utilizado como recinto para concertos de grande envergadura, do mesmo xeito que o seu antecesor.

A primeira pedra colocouse o 26 de maio de 2010 e o inicio das obras foiu, oficialmente, o 25 de xuño do mesmo ano. O estadio estase realizando en dúas fases: na primeira, xa concluída, levouse a cabo a construción dos dous laterais e un dos fondos, mentres que na segunda construirase o último fondo e habilitaranse os palcos VIP. Estímase que o estadio estará totalmente construído na primavera de 2015, aínda que o Athletic Club comezou a xogar nel a partir da tempada 2013/14, a falta da construción dun dos fondos. O estadio foi inaugurado na súa primeira fase de construción, o luns 16 de setembro de 2013, nun partido de liga fronte ao Celta de Vigo que gañou o equipo local por 3-2.

O novo campo ten capacidade para 53&nbsp;289 localidades (ampliable en 2000 máis, segundo o arquitecto César Azcárate), e conta co rango de estadio de Categoría 4 (o máximo outorgado pola UEFA), co que poderá albergar finais organizadas pola UEFA.

## Historia 
### Anteproxectos 
O Athletic Club, xogou durante a maior parte da súa historia no antigo campo de San Mamés, o cal foi remodelado en varias ocasións desde a súa construción en 1913. A súa última gran remodelación tivo lugar en 1982, con motivo da celebración da Copa Mundial de Fútbol de 1982. Con todo, durante a década de 1990 empezouse a suscitar a construción dun novo estadio, debido a que o antigo estábase quedando obsoleto e as medidas de seguridade e acceso ao mesmo non eran o suficientemente eficientes que deberan ser. A iso sumábaselle que a UEFA cada vez esixía unhas medidas máis estritas, como a supresión das bancadas de pé ou melloras na seguridade e accesibilidade para persoas con discapacidades.

Durante a década de 1990, o concello de Bilbao comezou os primeiros proxectos para modernizar a cidade, entre eles creouse o metro de Bilbao, o museo Guggenheim en 1997 ou o Palacio Euskalduna en 1999. Nesa época buscábase un proxecto para Abandoibarra, barrio situado na ribeira da ría de Bilbao. Aproveitando isto, o arquitecto español Santiago Calatrava propuxo crear un novo estadio de fútbol nese mesmo lugar, aportando un deseño preliminar do mesmo. Pero a proposta foi descartada debido a que o concello non quería construír un campo nesa zona.

Outra das propostas veu da man de Norman Foster. O afamado arquitecto británico propuxo crear o novo campo no lugar onde se situaba a antiga feira de mostras, o proxecto de Foster incluía un estadio de 55.000 espectadores de aforamento con dous centros comerciais e un edificio de oficinas baixo as tribunas. Pero a proposta tampouco frutificou debido ás dificultades arquitectónicas.

Durante os primeiros anos da década de 2000, o por entón presidente do club, Javier Uria, comezou a tratar en serio a posibilidade de crear un novo estadio nos terreos da feira de mostras e iniciáronse os estudos pertinentes para atopar a forma de construír un estadio nesa zona. A idea do futuro proxecto foi presentada aos socios compromisarios na asemblea ordinaria anual, que deron o visto e prace á construción dun futuro campo. Desta forma comezábase a dar forma a un proxecto que anos máis tarde se convertería en realidade.

### Construción 

Image:San Mames, Bilbo, Euskal Herria 3.JPG|Vista exterior do lado sur (3 de outubro de 2014)
Image:San Mames panoramika, Bilbo, Euskal Herria 3.jpg|Vista exterior do lado norte (3 de outubro de 2014)

A partir de 2004, a xunta directiva presidida por Fernando Lamikiz, emprendeu as xestións para que o proxecto botase a andar, o sitio elixido para construír o novo estadio foi o lugar que ocupaba a antiga feira de mostras, que perdera a súa utilidade debido á construción do Bilbao Exhibition Centre. O 7 de abril de 2006 o concello de Bilbao presentou o acordo institucional polo que se modificaba o plan para a zona de Basurto-San Mamés, de forma que se reservaba un espazo para a construción do novo campo. O 28 de novembro do mesmo ano, o concello de Bilbao culminou a redacción do plan especial de renovación urbanística de San Mamés. O plan posibilitaba a creación dun novo campo de fútbol para o Athletic, cunha capacidade de entre 50.000 e 55.000 espectadores, que ocuparía unha superficie do chan de 29.634 m², fronte aos 21.500 m² do antigo estadio. Acordouse que o novo estadio sería construído sen suprimir o funcionamento do existente, e que compartiría o espazo herdado da antiga feira de mostras co novo campus da Universidade do País Vasco.

O 28 de decembro de 2006 comezouse coa derriba da antiga feira de mostras, o proceso demorouse ata outubro de 2007, debido a que se fixo unha minuciosa separación dos materiais para a súa posterior reciclaxe. O 19 de xaneiro de 2007 fundouse a sociedade San Mamés Barria; composta polo Athletic Club, a BBK e a Deputación Foral de Biscaia, que serían os propietarios do novo estadio. O Athletic e a Deputación Foral proporcionarían o terreo e unha parte do custo do novo estadio mentres a BBK correría coa outra parte e as fórmulas de financiamento.

O 7 de marzo de 2007 presentouse o proxecto básico do novo estadio e realizouse o acto de firma da constitución de
San Mamés Barría S.L. O arquitecto de ACXT-IDOM, César Azkarate, explicou as características do novo estadio: a pel externa do estadio sería unha cuberta de escamas de cristal, suxeita por unha estrutura metálica a modo de rede. Esta cuberta estaría permanentemente iluminada, grazas a un complexo código de iluminación que, ao estilo do Allianz Arena de Múnic, variará en catro estados distintos. Durante o día sería transparente; de noite estaría iluminado como un faro no medio da cidade; os días de partido a iluminación sería en vermello e branco, e cando houbese un gol do Athletic uns focos situados na fachada acenderanse a modo de flashes. Ademais, o estadio contaría cunha capacidade para 56.000 espectadores, repartidos en 3 aneis e un cuarto máis pequeno, que albergaría máis de 100 palcos V.I.P. O 23 de marzo do mesmo ano, convocouse unha asemblea xeral extraordinaria por parte dos socios compromisarios do Athletic, para levar a cabo a aprobación da construción do novo estadio. Realizada a votación, o proxecto foi aprobado polo 70% dos socios compromisarios.

A partir de 2008 e debido á crise, o proxecto atrasouse, e finalmente tivo que modificarse por completo para que a construción do estadio non resultase tan custosa. Tras varios meses sen noticias sobre o novo campo, ao fin en 2009 presentouse o novo proxecto, no que se suprimiron varios elementos importantes como a terceira bancada, a fachada de escamas de vidro e algunhas cousas máis. Isto suscitou malestar entre os socios, que vían como o proxecto inicial que se lles presentou na asemblea cambiara de forma considerable. Malia iso a xunta directiva, nesta ocasión presidida por Fernando García Macua, proseguiu coas xestións pertinentes para levar a cabo a construción do campo. De novo pasou longo tempo ata que se concretou de forma definitiva o inicio das obras; así, o 26 de maio de 2010 realizouse o acto de colocación da primeira pedra, e un mes máis tarde, o 25 de xuño, deron comezo os primeiros traballos, que consistiron principalmente na adecuación do terreo e movemento de terras. Logo houbo un pequeno paro de varios meses, e non foi ata marzo de 2011 cando por fin deu comezo a primeira fase da construción, que culminou no verán de 2013, como estaba programado.

### Inauguración 
O estadio inaugurouse o luns 16 de setembro de 2013, ás 22:00 horas, nun partido correspondente á 4ª xornada de liga da tempada 2013/14. Naquel partido o Athletic Club enfrontouse ao Celta de Vigo e o resultado final foi de 3-2 para os locais. O brasileiro Charles Dias foi o autor do primeiro gol da historia de San Mamés, adiantando ao Celta no marcador, pero só uns minutos despois Mikel San José logrou empatar para os bilbaínos. No segundo tempo o Athletic púxose por diante cun gol de Andoni Iraola e posteriormente aumentou distancias con outro de Beñat Etxebarria. Daquela Santi Mina recortou distancias para o Celta e puxo o definitivo 3-2 no marcador.

## Instalacións 
300px|right|miniatura|Bancadas.

O estadio foi construído para conservar e mellorar a actual atmosfera de son envolvente producida polos cánticos dos afeccionados locais. Exteriormente será un estadio de fútbol. Como resultado da condición do Goberno Vasco para a súa entrada na sociedade San Mamés Barria, e xa que logo na achega económica, acordouse que nos sotos do estadio sitúense ademais as seguintes instalacións ocupando un total de 5.434 m². Estas instalacións non afectan ao proxecto xeral do estadio, apenas supoñen un lixeiro aumento do custo e exteriormente non son apreciables.

* Módulo de atletismo cuberto de 112 metros de longo por 12 de ancho: pista de 60 metros liso e instalacións para a práctica de salto de altura, triplo salto, lonxitude, salto de pértega e lanzamento de peso.
* Centro de innovación deportiva.
* Centro de medicina deportiva.
* *Polideportivo municipal con piscina, ximnasio, fitness, spa...

**Outras instalacións**:
* 4 vestiarios (240 m²)
* 40 oficinas (50 m²)
* 48 palcos V.I.P.
* Museo do club
* Tenda oficial do club

## Capacidade 
## Construción 
### Modo de construción 
miniatura|300px|O novo San Mamés en construción.
San Mamés está construído sobre o soar da antiga feira de mostras e do antigo estadio de San Mamés, que se derribou unha vez construíronse 3/4 do novo estadio. Primeiro, levantáronse as bancadas laterais e un dos fondos. Unha vez construídas, o Athletic puido mudarse xa ao novo campo e comezar a xogar nel, a falta da construción dun dos fondos. Simultaneamente, procedeuse á derriba do antigo San Mamés (durante 2013, de forma que o histórico San Mamés logrou cumprir 100 anos de historia). Unha vez retirados os cascallos, construíuse o último fondo no lugar que ocupaba a tribuna principal do antigo San Mamés. Cando se rematou de construír este fondo, o estadio xa se atopa totalmente acabado dende principios de 2015. O resto do terreo é reutilizado para levantar varios edificios da UPV-EHU.

### Fases e cronoloxía das obras 
A continuación móstrase unha táboa coas fases e a cronolóxica oficial das obras, confirmadas polo directivo do club Juan Antonio Zarate na asemblea de socios compromisarios de 2010.

### Financiamento da construción 
O financiamento para a construción do estadio levarase a cabo pola sociedade San Mamés Barria, composta por cinco socios, a achega económica de cada socio é a seguinte:

## Comunicacións 
## Galería de imaxes 

Image:San Mames 04, Euskal Herria.jpg|Vista xeral do campo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial do novo Estadio San Mamés 
* Presentación virtual do novo estadio (vídeo)