Oso

A dos **úrsidos** (*Ursidae*) é unha familia de mamíferos da orde dos carnívoros que inclúe animais de grandes dimensións coñecidos como **osos**, incluíndo o oso panda.

## Aspecto 
Todos os osos teñen en común a pelaxe densa que pode ser de distintas cores segundo o oso, un rabo curto e un bo sentido do olfacto e do ouvido. Son animais corpulentos, aínda que isto depende, en último grao, da dieta de cada animal, e mesmo son quen de alzarse en pé sobre as patas posteriores. Posúen un fociño longo e orellas arredondadas.

## Bioloxía 
### Hábitat 
O osos adáptase a unha gran variedade de ambientes, desde os trópicos ao Ártico, e da selva até a banquisa. Normalmente son animais moi solitarios e non permanecen uns con outros máis que períodos moi curtos. Certas especies, como o oso polar (*Ursus maritimus*) e o oso pardo (*Ursus arctos*), poden ser perigosos para os humanos. Defenden, en especial, os seus territorios e tocos.

### Comportamento 
Nas rexións temperadas e frías os osos pasan o período invernal nun estado de sono profundo e prolongado, que vén sendo denominado, erradamente, como estadio de letargo, e que é mais apropiado denominar como período de *repouso invernal*, portque, de feito, aínda que o seu organismo non consome alimento nin auga, o certo é que durante este tempo a súa temperatura corpórea non baixa moito, e as súas funcións fisiolóxicas, pese a reducírense, desenvólvense consonte á regra. As femias mesmo corren o risco de parir e ter que aleitar a prole. Mais a causa deste longo estado de torpor, as crías son de dimensións moi reducidas con respecto do tamaño da nai (até un 1/600 menores), aforrando así gastos elevados de enerxía, ora no parto, ora no aleitamento.

### Alimentación 
Son omnívoros, aínda que algúns posúen unha dieta baseada só en carne, como ocorre co oso polar. Comen tamén liques, raíces e bagas. Son capaces de capturar peixes en cursos de auga. Cazan, especialmente, na tarde e na alba, salvo que haxa seres humanos na contorna.

### Reprodución 
A época de reprodución dos osos é moi breve. Reprodúcense de maneira estacional, polo común logo do período de hibernación. As crías nacen desdentados, cegos e pelóns. O habitual son camadas de 1 a 3 crías, que permanecerán coa nai durante uns seis meses. Primeiro alimentados co leite materno; logo de tres meses comezarán a cazar en compaña da nai. Despois xa son xebrados, mais ficarán aínda nas mesmas paraxes durante tres anos. Ao cabo duns sete anos xa atinxen a madurez sexual.

Teñen unha esperanza de vida de entre 25 a 40 anos, segundo as especies.

## Clasificación 
'*Familia *Ursidae'''*
* Subfamilia *Ailuropodinae*
** Xénero *Ailuropoda*
*** *Ailuropoda melanoleuca* – Oso panda ou panda xigante 
* Subfamilia *Ursinae* 
** Xénero *Helarctos*
*** *Helarctos malayanus*
** Xénero *Melursus*
*** *Melursus ursinus*
* Subfamilia *Tremarctinae*
** Xénero *Tremarctos*
*** *Tremarctos ornatus*
** Xénero *Ursus*
*** *Ursus americanus*
*** *Ursus arctos* – Oso pardo
*** *Ursus maritimus* – Oso polar
*** *Ursus thibetanus* - Oso tibetano

## Relacións filoxenéticas 
Os úrsidos son unha familia de evolución tardía, e comparten cos cánidos un antepasado común. Comparten trazos cos prociónidos (mapaches), os otaríidos (leóns mariños) e os odobénidos (morsas).

O mapaches e os osos diverxeron hai ao redor de 30 Ma. *Tremarctos ornatus* (o oso de anteollos) separarouse dos outros osos hai uns 3 Ma. As seis especies distintas de osos apareceron hai uns 6 Ma. O rexistros fósiles e as análises de ADN permitiron demostrar que o oso polar e o oso pardo se separaron hai tan só uns 200 000 anos.

### Unha clasificación controvertida 
Houbo numerosos debates sobre a posición filoxenética dos pandas (o maior e o menor) e os mapaches, desde situalos a todos na familia dos prociónidos, até situar o xénero *Ailuropoda* nunha familia propia, a dos ailuropódidos. Porén, recentes análises xenéticas mostran que o panda xigante é un parente moi próximo dos osos, polo que a mairoía dos autores o sitúan dentro da familia dos **úrsidos** como único representante actual da subfamilia dos ailuropodinos, mentres que a clasificación do panda menor (*Ailurus fulgens*) aínda se discute.

## Distribución xeográfica 
[650px|centro|miniatura|&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;*[Ailuropoda melanoleuca* (&nbsp;&nbsp;&nbsp;, &nbsp;&nbsp;&nbsp;)
&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;*Helarctos malayanus* (&nbsp;&nbsp;&nbsp;)
&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;*Melursus ursinus* (&nbsp;&nbsp;&nbsp;)
&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;*Tremarctos ornatus*
&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;*Ursus americanus*
&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;*Ursus thibetanus* (&nbsp;&nbsp;&nbsp;, &nbsp;&nbsp;&nbsp;, &nbsp;&nbsp;&nbsp;, &nbsp;&nbsp;&nbsp;)
&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; *Ursus arctos* (&nbsp;&nbsp;&nbsp;)
&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;*Ursus maritimus'']]

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Díaz d'a Silva e Carrtelle, Y. (2007): *Guía dos mamíferos de Galicia*. A Coruña: Baía Edicións. ISBN 978-84-96883-20-7. 
* Kowalski, K. (1981): *Mamíferos. Manual de teriología*. Madrid: H. Blume Ediciones. ISBN 84-7214-229-9.
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds.) (2005): *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. Baltimore, Mariland, USA: Johns Hopkins University Press, 2 vols. ISBN 0-8018-8221-4.

### Outros artigos 
* Carnívoros

### Ligazóns externas 
* *Ursidae* en ADW