Avelino González

:*Non confundir con Avelino González Mallada, anarquista asturiano.*

**Xosé Avelino González Fernández**, coñecido como **Avelino González**, nado en Santo André de Comesaña (Vigo) en 1962, é un actor galego, narrador oral, director e tradutor de teatro, especialista en comedia, contacontos e animación de rúa. A súa irmá é Helena González Fernández.
[miniatura|Avelino González (esquerda) con [Xesús Ron e Xulio Lago nunha entrevista.]]

## Traxectoria 
Comezou a súa carreira no teatro en A Farándula (Vigo, 1980), compañía na que colaborou ata a súa desaparición. Fundador de Tranvía Teatro (1989), con Cándido Pazó, e de Ollomoltranvía (1993), deu o salto ao cine en 1987 con *Gallego*, no que ten feito filmes nos que destaca *¿A ti como se che di adeus?* Na pequena pantalla ten actuado en programas de lecer (*Arestora*, *Luar*...), series (*Mareas Vivas*, *Galicia Express*...) e telefilmes (*Condenado a vivir*). O seu personaxe Miñato, da serie *Padre Casares*, é un dos que máis popularidade lle dan. Foi presidente da Asociación de Actores e Actrices de Galicia entre 2013 e 2015.

Cómpre salientar o seu traballo como narrador, actor, tradutor e director teatral. Nas súas historias o humor combínase cun emprego enxeñoso da lingua, a historia, a memoria, a literatura, a tradición oral e mais a crítica social e política. Mantén un fío de escrita creativa no Facebook, titulado "Blogme tendal" a partir de fotografías de roupa estendida, ao xeito das cousas de Castelao. Unha delas foi publicada na revista *Luzes*. Participou no audiolibro *Contos de Castelao nas voces de Santiago Prego, Avelino González e Cándido Pazó* editado polo Consello da Cultura Galega, 2010. Interveu na homenaxe a Xela Arias, con quen mantiña relación de amizade, que tivo lugar en Vigo en 2014, e mais no libro *Xela Arias, quedas en nós*.

Ten publicado, de maneira puntual, colaboracións sobre teatro nas revistas *ADE: Teatro*, *Escaramuza*, *Información Teatral*. A revista *Luzes* recolle unha das cousas de Blogme Tendal.

## Teatro 
### Como actor 
* *Commedia*, *un xoguete para Goldoni. 25 anos despois,* de Carlo Goldoni (coproducido por Contra e a MIT Ribadavia); dirixido por Cándido Pazó (2018). Estrea na MIT Ribadavia. Versión revisada do espectáculo orixinal de 1993.
* *Tarará-chis-pum*, produción do Centro Dramático Galego; dirixido por Artello Teatro Alla Scala (2006).
* *As laranxas mais laranxas de todas as laranxas*, de Carlos Casares, produción do Centro Dramático Galego; dirixido por José Caldas (2004)
* *Animaliños*, de R. Vidal Bolaño (Compañía Teatro do Aquí); dirixido por Roberto Vidal Bolaño (2002)
* *Policía,* de Sławomir Mrożek (Ollomoltranvía); dirixido por Cándido Pazó (2001)
* *Estação Mahagonny,* de Alexandra Moreira da Silva (adaptación de *Aufstieg und Untergang der Stadt Mahagonny* de Bertolt Brecht e Kurt Weill (Teatro do Noroeste e Centro Dramático de Viana, 1998)
* *Escola de Bufóns*, de Michel de Ghelderode (Ollomoltranvía); dirixido por Fabio Mangolini (1997)
* *O rei nu*, de Cándido Pazó e Quico Cadaval (Ollomoltranvía); dirixido por Cándido Pazó (1995)
* *Raíñas de Pedra*, de Cándido Pazó (Ollomoltranvía); dirixido por Hélder Costa (1994)
* *Commedia*, *un xoguete para Goldoni,* de Carlo Goldoni (Ollomoltranvía); dirixido por Cándido Pazó (1993)
* *Historia do Soldado*, de Igor Stravinskii (Centro Dramático Galego) (1993)
* *Un Soño de Verán* de William Shakespeare (Centro Dramático Galego); dirixido por Eduardo Alonso (1992)
* *As Alegres Casadas* de William Shakespeare (Centro Dramático Galego); dirixido por Eduardo Alonso (1989)

### Como director e autor 
* *Saaabor!*, 2018, producido por Culturactiva SCQ. Dirección.
* *Sénior*, 2018, producido por Coperactiva. Dirección.
* *Copérate*, 2017, producido por Coperactiva. Dirección.
* *Dous no camiño*, 2017, producido por Coperactiva. Dirección.
* *Filosofando*, 2015, producido por Coperactiva. Dirección.
* *The Telephone*, 2015, de Gian Carlo Menotti para a Real Filharmonía de Galicia. Dirección.
* *A historia de Brancaflor*, 2014, producido por Coperactiva. Dirección e texto. Adaptación con Fran Rei do conto marabilloso recollido por Xosé Ramón Mariño Ferro. Espectáculo infantil.
* *Pelos na lingua*, 2011. Estrea no Pazo da Cultura de Carballo por Talía Teatro. A partir de textos de Avelino González, María Ordóñez, Artur Trillo e Séchu Sende.
* *Tarará-chis-pum 2007.* Texto do espectáculo do mesmo nome. Creación colectiva de Anabel Gago, Avelino González, Bea Porrúa, Fran Peleteiro, José Carlos Illanes, Manuel Polo, Noemi Rodríguez, Rosa Hurtado e Santiago Montenegro. Foi publicado en libro en Laiovento, 2011.
* *Crónica de Avilés de Taramancos*, 2003, producido por Falabarato. Dirección.
* *Bicos con lingua*, 2003. Estrea no Teatro Principal de Compostela, producido por Talía Teatro. Dirección e texto. A partir de relatos de Suso de Toro, Cándido Pazó, Avelino González, Ana Iglesias, Xavier Lama, Marta Echevarría e Manuel Núñez Singala.
* *Cartas de amor* (*Love Letters* no seu título orixinal en inglés), 2001, de A.R. Gurney, para Lagarta, lagarta. Dirección.

### Como tradutor e adaptador 
* *Meu ben*, de Elaine Murphy, con Olga F. Nogueira. Estreada no Pazo da Cultura de Narón en 2014 pola compañía Eme2. Dirección de Álvaro Lavín.
* *Unha hora na vida de Stefan Zweig*, de Antonio Tabares. Estreada en Narón en 2014 pola compañía Lagarta, lagarta. Dirección de Rosa Álvarez.
* *Ladrón e familia* (*Non tutti i ladri vengono per nuocere* no seu título orixinal en italiano), de Dario Fo. Estreada en 2012 no Auditorio Patelas de Cuntis por Teatro do Astracán. Dirección de Evaristo Calvo.
* *Un cranio furado* (*A Skull in Connemara* no seu título orixinal en inglés), de Martin McDonagh. Estreada en 2010 pola compañía Producións Teatrais Excéntricas. Dirección de Quico Cadaval.
* *A bombilla máxica*, de Woody Allen con Olga F. Nogueira. Estreada en 2007 pola compañía Teatro do Atlántico. Dirección de Xúlio Lago.
* *A raíña da beleza de Leelane*, de Martin McDonagh, con Olga F. Nogueira. Estreada en 2006 na Sala Yago de Santiago de Compostela por Teatro do Atlántico. Dirección de Xúlio Lago.

## Narración oral ou contacontos 
Ten participado en numerosos festivais de narración oral galegos e internacionais.

O espectáculo *Vento mareiro* xorde do Primeiro Concerto expansivo Nunca Máis organizado pola Plataforma contra a Burla Negra en 2003. Trátase dunha colaboración do narrador oral co Cuarteto Caramuxo. Nel recóllense historias viradas ao mar: unha copla do entroido de Cee sobre a caza de baleas e as factorías de Caneliñas e de Massó, un conto arredor da relación mítica de Galicia coas sereas, outra historia sobre un paisano de Noia chamado Andrucho que pasou de patrón de veleiro a patrón de gabarra no Amazonas organizando remesas de armas para a guerrilla colombiana, unha historia de pesca no Gran Sol. A narración oral combínase coa parte musical (habaneras, valses, pasodobres e jazz). O contacontos é fonte de historias, sucesos e anécdotas amables, tráxicas ou canallas como contar a historia das baleas de Massó en Cangas e o xabón de La Toja; a da decadencia do acordeón por culpa das sereas que acaban bailando o tico-tico homenaxeando ós Acordeóns Mallo; ou a historia do Andrucho -de Avilés de Taramancos- que de patrón de veleiro na ría de Noia, converteuse, xa vello, en contrabandista no Amazonas. Os autores definen o espectáculo como bailable, «a medio camiño entre unha sesión de contacontos e a sesión vermouth.*Vento mareiro* foi o espectáculo máis representado en Galicia en 2005.

Algúns dos seus monólogos e contos son:

* *Entre un galo e un polbo* (2017), baseado na vida e na obra literaria de Carlos Casares.
* *Contos de contrabando* (2017)
* "O conto da lumbrighanta e anguiacho", no encontro Ponte... nas ondas! (2016), baseado en *Os ausentes de Casteltón*, de Jacobo Barros
* *Historias tenras e canallas* (2015)
* *Contos literarios* (2015)
* *Xente coma nós* (2014)
* "Conto do reloxo", no encontro Ponte... nas ondas! (2012)
* "De como os galegos falamos portugués ao acatarrármonos" (2011)
* "Algúns exemplos de lingüística gastronómica" (2011)
* *Vento mareiro*, creado por Avelino González e o Cuarteto Caramuxo. Estrea oficial no Teatro Coliseo Noela de Noia en 2005. Guión con textos de Manuel Rivas, Xurxo Souto, Antón Avilés de Taramancos e o propio Avelino González
* "El e ela" (2008)

## Audiovisual 
Actor de ficción en distintos formatos e medios, que inclúe series de televisión, cine e webseries, tamén traballou como personaxe para programas infantís (*O campo de atrás*) e de entretemento. Fixo de actor de captura de momentos para o filme *El Cid* e a serie *Goomer* (Filmax/Bren Entertainment). Parte do seu traballo audiovisual aparece nos videobooks de 2012 e 2017.

### Cine 
* *Valores familiares*, dirección de Jesús Pedrosa (2012). Curtametraxe.
* *O máis rico (do cemiterio)*, dirección e guión de Jorge Fernández (2007). Curtametraxe.
* *Lúa e Leo*, dirección de Clara García Nieto (2007). Curtametraxe.
* *Te encontré*, dirixida por Susana Estévez (2006). Curtametraxe.
* *Heroína* (Gerardo Herrero, 2004)
* *Condenado a vivir* (Roberto Bodegas, 2000)
* *Lena* (Gonzalo Tapia, 2000)
* *A caída dun manager malvado* (Marcos Estebo, 2000)
* *¿A ti como se che di adeus?*, dirección de Jorge Coira (1998). Curtametraxe.
* *Gallego* (Octavio Gómez, 1987)

### Televisión 
* Serramoura, producido por Voz Audiovisual para TVG. Serie.
* Pazo de familia, producido por Voz Audiovisual para TVG. Serie
* *Seis Hermanas*, producido por Bambú Producciones para TVE (2015). Serie.
* *Clases de lo social*, webserie con dirección e guión de Pablo Cacheda de la Paz (2013). Webserie.
* *Piratas*, dirección de Jorge Coira e Jorge Saavedra Mancebo, para Telecinco (2011). Serie.
* *Padre Casares*, producido por Voz Audiovisual para TVG (2008). Serie.
* *A vida por diante*, producido por Voz Audiovisual para TVG (2006). Serie.
* *Comando zapping*, producido por Productora Faro para TVG (2005-2006)
* *Cuéntame*, producido por Ganga para TVE (2005).
* *As leis de Celavella*, producido por Voz Audiovisual para TVG (2003-2004). Serie.
* *Rías baixas*, producido por Zenith Televisión para TVG (2004). Serie.
* *Máxima Audiencia*/zapping producido por TVG (2004)
* *Hospital Central*, producido por Videomedia para Telecinco (2003). Serie.
* *Lluvia*, dirixido por Isabel Coixet, producida por Canal+ (2000)
* *Galicia Express*, producido por Portozás Visión para TVG (2000). Serie.
* *Mareas vivas* producido por N.T.R. para TVG (2000). Serie.
* *Pratos combinados*, producido por Editorial Compostela para TVG (1998-2004). Serie.
* *Luar*, producido por TVG (1997)
* *Arestora*, (TVG) (1988-1989), onde facía de Pupo.
* *O Campo de Atrás* dirixido por Manuel Pombal para a TVG (1988). Infantil.

## Premios 
* Premio Compostela ao mellor actor secundario por *Un soño de verán* (1993)
* Premio María Casares ó mellor texto orixinal por *Bicos con Lingua* (2004)
* Nomeado ao Premio María Casares á mellor dirección por *Bicos con lingua* (2004)
* Nomeado ao Premio María Casares ó mellor texto adaptado por *Vento Mareiro* (2006)
* Premio María Casares ó mellor texto traducido, con Olga F. Nogueira, por *A raíña da beleza de Leelane* (2007)
* Premio María Casares ó mellor texto traducido, con Olga F. Nogueira, por *A bombilla máxica* (2007)
* Premio María Casares ó mellor texto traducido, por *Un cranio furado* (2011)
* Premio Max ao mellor autor teatral en galego, con Artur Trillo e María Ordóñez, por *Pelos na lingua* (2012)
* 2025: Premio Alfredo Iglesias, que recoñece o labor cultural e o compromiso social.

## Activismo 
Avelino González participa en accións reivindicativas, a prol da defensa da lingua e da cultura galegas, contra a censura e pola liberdade de expresión, a axuda aos campos de refuxiados do Sáhara, e sinalados movementos cidadáns en Galicia (Nunca máis...). Nalgúns casos participa prestando a súa imaxe pública:

* Intervención e adaptación do poema de Rosalía de Castro en *Adiós ríos, adiós fontes. Microactivismo poético dende o Val Miñor* (2017), na campaña Lumes Nunca Máis!. Música de Rubén Artabe. Gravación e edición de Alga Photography e mediaLab Casa Colorida.
* Intervención na campaña *Como cho digo*, da Coordinadora de Traballadores/as de Normalización da Lingua (2014)
* Intervención na campaña #euapoioa Asodifisi, da Asociación de Disminuidos Físicos y Síquicos ASO.DI.FISI (2012)https://www.youtube.com/watch?v=M_gB-9rbsq8

## Vida persoal 
É irmán da profesora, escritora e tradutora Helena González Fernández.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en culturagalega.org