open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Takanori Nagase

miniatura|**Takanori Nagase** (esquerda), representando a Universidade de Tsukuba, despois de gañar o ouro na categoría de <81 kg nos Campionatos Universitarios do Xapón de 2013. O seu anterior compañeiro, Un Chang-rim (segundo pola dereita), tamén gañou o título para a súa universidade, na categoría de <60 kg.
**Takanori Nagase** (en xaponés 永瀬貴規), nado en Nagasaki o 14 de outubro de 1993 é un judoka xaponés.

Os logros de Nagase inclúen a Universiade en Kazan no 2013, o Grand Slam de Tokio en 2013 e 2014; e o Campionato Nacional do Xapón, o Masters da IJF (Federación Internacional de Judo) en Rabat e o Mundial Judo en 2015.

A técnica favorita de Nagase é uchi mata  e mundialmente coñecido polo seu newaza. É o primeiro e único judoka xaponés que conseguiu ser campión mundial na categoría de -81&nbsp;kg.

## Traxectoria
Nagase comezou no judo á idade de 6 anos. Como neno, competiu nacionalmente na categoría de -40&nbsp;kg, e perdeu esta competición contra o seu futuro compañeiro Naohisa Takato, acabando quinto.

Cursou na Universidade de Nagasaki Nihon, sola que competiu nacionalmente. Gañou varios premios para o seu centro en diferentes categorías de peso. Nagase aínda adestra con asiduidade nesta universidade, e ensina aos novos judokas.

Nagase estudou na Universidade de Tsukuba. Foi o campión na categoría de -81&nbsp;kg no Campionatos Universitarios do Xapón do 2013. Tamén ensinaba no Kodokan como un instrutor de nenos.

O tío-avó de Nagase é Katsushi Hirao, medallista de prata nos Campionatos Mundiais de 1969.

Despois de se graduar na universidade de Tsukuba, Nagase asinou con Asahi Kasei.

## Notas
Illa Zhoushan

**Illa Zhoushan** é a principal e homónima illa nas Illas Zhoushan, anteriormente romanizado como o **Illas Chusan**, un arquipélago administrado pola Prefectura de Zhoushan na Provincia de Zhejiang na República Popular da China. É a illa máis grande da provincia e a terceira máis grande en China continental logo de Hainan e Chongming. A illa acolle os distritos de Dinghai e Putuo.

Cando se denomina porto, **Porto de Zhoushan** (舟山市) refírese á prefectura a nivel "cidade" que consiste na illa de Zhoushan, así como as outras illas periféricas próximas, en Zhejiang. O antigo nome de Zhoushan era Dinghai (chinés: 定海). O porto de Zhoushang é un porto popular para os graneleiros.

## Nome 
O nome *Zhoushan* significa "illa barco" e refírese á forma da illa nun mapa. 

## Xeografía 
[thumbnail | A canle de Changhai é unha canle que divide [Changhai County|Illa Changbai e Illa Zhoushan Main]]
A 30° N. 122° E., aliñease do noroeste ao sueste, e ten 170´16&nbsp;km de litoral costeiro, 44&nbsp;km no seu punto máis longo e 18&nbsp;km no seu punto máis estreito. A súa superficie é de 502´65&nbsp;km² (incluída a zona de mareas). No seu punto máis próximo, está a 9´1 quilómetros da parte continental da China. Elévase a unha altitude de 503´6 metros.

A illa ten unha variada gama de paisaxes, con outeiros e vales, ademais de ser regada con numerosos pequenos arroios, dos cales o máis importante é o Dongjiang (Río Leste), que pasa polo porto de Dinghai. Hai varios centos de peiraos ao redor das illas, separados en tres áreas: Zona portuaria de Dinghai, Zona portuaria de Shen-jia-men (沈家门港区) e Zona portuaria de Laotangshan (老塘山港区). As rexións turísticas inclúen as rexións de Shen-jia-men e Dinghai.

## Subdivisións 
Na illa viven medio millón de persoas, a maioría Han, en 150.000 familias nas seguintes 17 subdivisiónes dos distritos Dinghai e Putuo ambos na Illa Zhoushan:

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
### Ligazóns externas
Manuel Morgado

**Manuel Morgado González del Valle**, nado en Ferrol o 16 de decembro de 1892 e finado na mesma cidade o 13 de agosto de 1936, foi un editor e político galego.

## Traxectoria 
Empregado da Sociedad Española de Construcción Naval. Membro do comité de folga dos estaleiros en 1920. Participou na fundación e foi administrador da editorial Céltiga en 1922. Foi director de *El Obrero* de Ferrol.

Pertenceu á Agrupación Socialista de Ferrol. Foi elixido concelleiro de Ferrol nas eleccións municipais do 12 de abril de 1931, e foi sexto tenente alcalde na corporación presidida por Xaime Quintanilla Martínez. Foi candidato do PSOE pola Coruña nas eleccións de 1933 aínda que non resultou elixido. Coa folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido e cesado como concelleiro e condenado en consello de guerra a quince anos de reclusión. Logo do triunfo da Fronte Popular en febreiro de 1936 foi reposto como concelleiro. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido en Ferrol o día 21 e condenado a morte en consello de guerra. Foi fusilado en Ferrol o 13 de agosto de 1936.
Ne-waza

**Ne-waza** (en xaponés "técnicas de chan") é unha categoría de técnicas de Judo que agrupa as técnicas de katame-waza, cando estas se executan no chan.

O termo **ne-waza** emprégase ás veces como sinónimo de katame-waza, aínda que non é de todo correcto xa que non todas as técnicas que pertencen ao grupo katame-waza son executadas mentres os combatentes están no chan. Algúns estrangulamentos e luxacións poden ser executadas amén dende unha posición erguida. Por tanto, tendo en conta a terminoloxía do Kodokan, o termo xeral para designar as técnicas de inmobilización, estrangulamento e luxación no Judo é katame-waza, que cando son aplicadas no chan pódese designar coma **ne-waza**.

## Notas
Tunjo

[dereita|miniatura|258x258px|*Tunjos* no [Museo do Ouro, Bogotá]]
dereita|miniatura|200x200px|*Tunjo* zoomorfo no Museo do Ouro.
Un ***tunjo*** (do muisca: *chunso*) é unha pequena figura antropomorfa ou zoomorfa elaborada polo pobo muisca como parte da súa arte. Os *tunjos* facíanse con ouro ou con *tumbaga*; unha aliaxe de ouro, prata e cobre. Os muiscas empregaban os *tunjos* en varios aspectos da súa relixión e estas pequenas ofrendas votivas foron descubertas en diversos lugares do Altiplano Cundiboyacense, Colombia. Os *tunjos* eran ofrecidas para comunicarse cos deuses e cando os muiscas querían os favores das súas deidades.

## Descrición 
Os tunjos eran pequenas figuras que representaban persoas, deidades da relixión muisca ou animais. Empregábanse con tres obxectivos; como ornamentos nas tumbas de persoas de diferentes estamentos sociais, como decoración nas entradas dos templos e santuarios, e como figuras rituais nas lagoas e ríos sagrados dos muiscas.

Foron descubertos na lagoa de Guatavita, no río Bosa; na parte oeste do río Bogotá e en varios outros lugares sagrados para os muiscas. Tamén foron atopados algúns dentro de covas. No ano 2001, un labrego atopou tres *tunjos* en Carmen de Carupa, Cundinamarca.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Iraca

dereita|miniatura|250x250px|Vista do sagrado Val Iraca (Tobasía).
O ***iraca***, ás veces tamén escrito ***iraka***, era o gobernante e alto sacerdote de Sugamuxi no seo da confederación muisca que habitaba no Altiplano Cundiboyacense; as terras altas centrais nos Andes de Colombia. *Iraca* tamén pode facer referencia ó *val de Iraka* no que gobernaba.

## Contexto 
[miniatura|dereita|250px|Reconstrución do [Templo do Sol (Sogamoso)|Templo do Sol de Sugamuxi, onde vivía o *iraca*.]]
Nos séculos anteriores á chegada dos Conquistadores españois no centro de Colombia, os vales da Cordilleira Oriental eran gobernados por catro líderes principais e numerosos *caciques* independentes. Os territorios do norte eran gobernados polo *zaque* de Hunza, a capital do actual departamento de Boyacá, mentres que os territorios do sur eran gobernados polo *zipa*, con sede en Bacatá, que no presente é a capital de Colombia, Bogotá. Outros líderes salientables eran o *iraca* e o *cacique* Tundama con sede en Tundama, na actual cidade de Duitama. Os muiscas eran unha das catro civilizacións avanzadas de América, xunto cos aztecas, os maias e os incas.

## Iracas coñecidos 
Por mor da conquista española das nacións chibchas é pouco o que se coñece sobre eles e a maioría baséase na mitoloxía. *Iracas* confirmados foron:
* Nompanim - finado a finais do século XVI
* Sugamuxi - finado en 1539

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Gobernantes muiscas
### Bibliografía 
* 
* 
*
Tundama

dereita|miniatura|260x260px|Paisaxe de Duitama, asentamento de Tundama.
**Tundama**, nado no século XV e finado en Duitama en decembro de 1539 foi un *cacique* da Confederación muisca, unha alianza de gobernantes dos muiscas que habitaron nas terras altas centrais (Altiplano Cundiboyacense) dos Andes de Colombia. A cidade de Tundama, no presente coñecida como Duitama, e a provincia de Tundama, en Boyacá, reciben este nome polo *cacique*. Tundama gobernou nos territorios do norte dos muiscas, sometidos posteriormente polos conquistadores españois.

Tundama foi asasinado en decembro de 1539 baixo un gran martelo de Baltasar Maldonado. O seu sucesor, coñecido como *Don Juan* foi asasinado pouco despois, rematando o reinado dos muiscas no Novo Reino de Granada, o nome das actuais Colombia e Venezuela no Imperio Español.

O coñecemento sobre Tundama foi recompilado polo estudoso Lucas Fernández de Piedrahita.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tundama (filme)
Sogamoso

**Sogamoso** é unha cidade do departamento de Boyacá, en Colombia. É a capital da provincia de Sugamuxi, nomeado após o gobernante iraca Sugamuxi. Sogamoso é alcumada a "Cidade do Sol", baseándose na tradición orixinal muisca de peregrinación e adoración o seu deus do Sol Sué no Templo do Sol. A cidade atópase a unha altitude de 2,569 metros no Altiplano Cundiboyacense nas Cordilleiras Orientais dos colombiano Andes.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Museo Arqueolóxico de Sogamoso
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Xenaro Ruano

**Xenaro Ruano Sanjurjo**, nado na Coruña en maio de 1910 e finado na mesma cidade o 11 de xullo de 1937, foi un dramaturgo e político galego.

## Traxectoria 
Dirixente das Irmandades da Fala. Dramaturgo, o 2 de decembro de 1935, o cadro artístico Apolo representou a súa comedia dramática *Contrabando en el alma* no Teatro Rosalía da Coruña, no marco dun festival benéfico-cultural. Colaborou en *A Nosa Terra*. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 formou parte dun operativo que tentou sacar da Coruña ao deputado socialista Luis Rufilanchas e foi detido con outras vinte e catro persoas a finais de febreiro de 1937. Foi procesado polo delito de rebelión militar e xulgado en consello de guerra do 17 ao 19 de maio. Foi condenado á pena de morte con Luis Rufilanchas, Manuel Fernández López, Domingo Rey Lago, Francisco González Agilda, Rotilio Naya Rodríguez, Conrado Naya Rodríguez, Manuel Rúa Losada, Delfino Liñeira Fraga, Juan Sánchez Serantes, Argimiro Aradas Leiro, Francisco Meizoso Veiga, Carlos Ponte Patiño, Nicolás Veiga Núñez, José Santiago García Rey, Manuel Martínez Piñó, Emilio Zufia Moreno, José Méndez Serantes, José Santiago Temprano e Ramón Lea García. Foron executados o 11 de xullo de 1937 na Coruña, excepto Conrado Naya, Juan Sánchez, José Santiago, Manuel Martínez, Emilio Zufia, José Méndez e Ramón Lea aos que se lles conmutou a pena por cadea perpetua; Carlos Ponte foi condenado a 15 anos. Emilia Pérez Pazos e Generoso Rumbo Lafuente foron condenados a 20 anos; Enrique Sardinero Rey a 15 anos; José Lombardía Bargos e Luis Duro de La Iglesia foron absoltos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* No 80 aniversario do fusilamento de 12 antifascistas na Coruña
Duitama

**Duitama** é unha cidade e concello do departamento de Boyacá. É a capital da provincia de Tundama. Duitama atópase a 240&nbsp;km ó nordeste de Bogotá, a capital de Colombia e a 50&nbsp;km ó nordeste de Tunja, a capital de Boyacá. Duitama é coñecida como a "Perla de Boyacá".

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas
*Sitio web oficial do municipio
Elvira Lodeiro González

**Elvira Lodeiro González**, nada en Pontevedra en 1908 e finada na mesma cidade o 19 de decembro de 1936, foi unha membro da resistencia galega.

## Traxectoria 
Casada co chofer da liña de autobuses a Cangas Juan Manuel Gómez Corbacho. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou na defensa da República que se orquestrou desde o Goberno Civil de Pontevedra ata a súa rendición, o 20 de xullo. Despois fuxiu e agochouse. Reclamada mediante requisitoria polo xuíz militar de Pontevedra o 4 de setembro xunto con Aurelio Torres Lorenzo, Manuel Martínez, Albino Sánchez Leiro e Manuel Pedreira Rumbo. Foi detida o 12 de decembro con Consuelo Acuña Iglesias e o irmán desta Ramón Acuña Iglesias, nunha acción na que resultaron mortos Manuel Méndez Montes e o seu home. Xulgados en consello de guerra sumarísimo por rebelión militar ao día seguinte, foron condenados á pena de morte. Consuelo e Ramón foron fusilados ao amencer do 14 de decembro. Elvira dixo que estaba embarazada e adiáronlle a sentenza, pero acabou executada o 19 de decembro de 1936, alegando que as probas médicas descartaran o estado de gravidez.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Elvira Lodeiro González
* Morrer en Salcedo.

* Con nome de muller.
Diego de Torres y Moyachoque

[dereita|miniatura|330px|Mapa da Confederación muiscaTurmequé atópase no centro, na parte amarela (antigo goberno do *[zaque*).]]
**Diego de Torres y Moyachoque**, nado en Tunja, Novo Reino de Granada en 1549, e finado en Madrid, España, o 4 de abril de 1590, foi un *cacique* de Turmequé, na antiga confederación muisca, baixo goberno español. Foi xefe dende 1571 até a súa morte. De Torres y Moyachoque foi un mestizo, fillo dun conquistador español e unha nai muisca. É coñecido pola súa defensa dos nativos muiscas e pola resistencia contra os encomenderos españois, particularmente contra o seu medio irmán Pedro de Torres. De Torres y Moyachoque tamén é coñecido por ser o primeiro cartógrafo das terras que arrodeaban a capital do Novo Reino de Granada, Santa Fe de Bogotá.

De Torres y Moyachoque viaxou dúas veces a España, a primeira entre 1575 e 1577, e a segunda na década de 1580, onde presentou queixas polos malos tratos dos muiscas por parte dos colonizadores españois perante o rei Filipe II. Despois desta última viaxe, permaneceu, casou e morreu en Madrid o 4 de abril de 1590.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Juan Rodríguez Freile, *Conquista y Descubrimiento de El Nuevo Reino de Granada de las Indias Occidentales del Mar Océeano*, [El Carnero], Bogotá, Imprenta de Pérez y Pizano, 1859.[1636]
* Gertrudis Gómez de Avellaneda, "El Cacique de Turmequé, una leyenda colombiana", en *Obras Literarias*, vol V, pp. 227-282, Madrid, 1869. Novela.
* Gilberto Abril Rojas, *La segunda sangre*, Tunja, 1996. Novela.
* Maria Luz Arrieta de Noguera, *La fuerza del mestizaje o el cacique de Turmequé*, Bogotá, Biblioteca Familiar, 1991. Novela.
* Rico, Diana, "Cacique sonoro", *El Lado B de la Historia*, Bogotá, Museo Nacional, 2008. Video en You Tube
Turmequé

**Turmequé** é un concello colombiano que se atopa na provincia de Márquez, no departamento de Boyacá.

Atópase a unha distancia de 45&nbsp;km de Tunja. Este concello limíta polo oeste con Ventaquemada, polo leste con Úmbita, poolo norte con Nuevo Colón e polo sur con Villapinzón. Atópase xunto ao cerro de pozo negro e preto do páramo de Guacheneque onde nace o río Bogotá.

## Etimoloxía 
[esquerda|miniatura|Estatua de indíxena practicando o deporte do [Tejo (deporte)|turmequé no concello de Turmequé.]]
O nome de Turmequé procede da lingua muisca, e quere dicir « xefe vigoroso ». Este concello tamén recibe o nome de *val das trompetas*, porque na conquista os españois empregaron catro destes instrumentos para intimidar ós índixenas

## Historia 
Turmequé antigamente era unha aldea tributaria do zaque de Hunza, ademais era fronteirizo coa tribo do Quimuinchatecha cara ó sur. No ano de 1490 houbo un conflito entre as forzas do zipa de Bacatá e o zaque de Hunza nos arredores da vila, pola supremacía desa rexión.

Décadas despois o conquistador español Gonzalo Jiménez de Quesada descobre a vila no ano de 1537, e conquístaa para España.

A vila é nacionalmente recoñecida por ser o berce do deporte local e nacional coñecido como tejo.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
José Manuel Maza

**José Manuel Maza Martín**, nado en Madrid o 23 de outubro de 1951 e finado en Buenos Aires o 18 de novembro de 2017, foi un maxistrado, criminólogo e escritor español. Foi Fiscal Xeral do Estado desde 2016 até a súa morte.

## Biografía 
Licenciouse en Dereito e en Historia pola Universidade Complutense de Madrid. Tamén obtivo un diploma en Criminoloxía pola mesma institución. Ingresou na Carreira Xudicial en 1975 e na Fiscal en 1978, onde foi o primeiro da súa promoción. Exerceu uns anos como avogado e como letrado da Rede Nacional de Ferrocarrís. Estaba divorciado e tiña un fillo.  O 17 de novembro de 2017 foi ingresado nun hospital de Buenos Aires por unhas dores. Morreu ao día seguinte.

## Traxectoria 
Na década dos 90 foi portavoz da asociación conservadora de xuíces e maxistrados Unión Xudicial Independente (UJI). Durante eses anos pasou a ser xuíz decano de distrito en Madrid tras ocupar a titularidade nos xulgados de Alcorcón, Valencia e Cangas do Morrazo (Pontevedra). Máis tarde foi presidente da sección primeira na Audiencia Provincial de Madrid e en 2002 foi nomeado maxistrado da Sala Segunda do Tribunal Supremo ("Sala Penal"), en substitución de Adolfo Prego, que foi nomeado vogal do CGPX.

Foi autor do *Manual de Psiquiatría Legal e Forense*, *Circunstancias que exclúen ou modifican a Responsabilidade criminal e Casación Penal Práctica*, así como doutras publicacións relacionadas co Dereito Penal e os vínculos entre o Dereito e a Medicina.

Dentro da súa labor no Supremo, defendeu a inhabilitación do xuíz Baltasar Garzón por abrir unha causa que investigase os crimes do franquismo. En 2007 pronunciouse en contra da Doutrina Botín que permitiu arquivar o caso en contra do expresidente do Banco Santander, o defunto Emilio Botín. Tamén votou en contra de deixar en liberdade ao preso de ETA Ignacio Pujana, pola anulación da Doutrina Parot.

En abril de 2016, foi o relator da decisión de arquivar a querela de Manos Limpias contra os líderes do partido Podemos, Pablo Iglesias e Íñigo Errejón, por financiamento ilegal con fontes procedentes de Irán.

Foi o primeiro en desenvolver nunha sentenza a responsabilidade penal das persoas xurídicas, en aplicación da recente reforma do Código Penal de España.

Desde o 25 de novembro de 2016, por decisión do Consello de Ministros, foi Fiscal Xeral do Estado.

Jose Manuel Maza foi reprobado, o 16 de maio do 2017, polo Congreso dos Deputados xunto ao Ministro de Xustiza Rafael Catalá Polo e Manuel Moix, este último presentou a súa renuncia como fiscal xefe Anticorrupción o 1 de xuño de 2017 tras revelarse a súa sociedade en Panamá.

En setembro de 2017, José Manuel Maza, manifestou a posibilidade de deter o presidente da Generalitat de Cataluña, Carles Puigdemont, por malversación de fondos públicos.

## Notas
Nompanim

[dereita|miniatura|260x260px|O (reconstruído) [Templo do Sol (Sogamoso)|Templo do Sol en Sugamuxi; onde vivía Nompanim.]]
**Nompanim** ou **Nomparem** (en muisca: "vasilla de xaguar"), nado no século XV e finado o primeiro terzo do século XVI, foi o segundo derradeiro *iraca*; *cacique* da sagrada Cidade do Sol; Sugamuxi. Sugamuxi, no presente chamada Sogamoso, era unha importante cidade da relixión dos muiscas, que habitaron no Altiplano Cundiboyacense antes da conquista española das nacións chibchas. Os outros gobernantes muiscas dentro dos territorios da Confederación muisca eran Tundama en Tundama, o *zaque* Quemuenchatocha en Hunza e os *zipas* Nemequene e Tisquesusa en Bacatá.

## Notas
Sugamuxi

**Sugamuxi**, finado en 1539, foi o derradeiro *iraca*; *cacique* da Cidade sacra do Sol Suamox. Sugamuxi, no presente chamada Sogamoso, era unha cidade importante na relixión dos muiscas que habitaron o Altiplano Cundiboyacense no tempo antes da chegada dos conquistadores españois as terras altas dos Andes colombianos. Os outros gobernantes muiscas dos territorios dentro da Confederación muisca foron Tundama de Tundama, o *zaque* Aquiminzaque de Hunza e o *zipa* Sagipa de Bacatá.

[miniatura|230px|esquerda|Sugamuxi, o derradeiro gobernante de Suamox nunha representación de 1688 por [Lucas Fernández de Piedrahita.]]

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Conquista española das nacións chibchas
* Templo do Sol
Schenkenschanz

**Schenkenschanz** é unha poboación alemá, actualmente integrada en Kleve, no estado federado de Renania do Norte-Westfalia, Alemaña. É coñecida polo seu antigo forte de Schenk ou Skink, que ocupaba unha posición estratéxica na antiga fronteira entre o Sacro Imperio Romano Xermánico e os Países Baixos. Neste lugar o río Rin forma un meandro e sepárase en dous brazos: o principal, chamado Waal, diríxese a Nimega, e o secundario ou vello Rin flúe cara a Arnhem, ao noroeste. O primeiro castelo foi construído polo conde Juan de Cléveris no século XIV, no extremo do confluente, para controlar o tráfico.

No século XVI a fortaleza destaca baixo o mando de Maarten Schenck van Nydeggen, militar que traballou en función das circunstancias para España ou para as Provincias Unidas, a través do bestallung,  cobrando por cada barco que debía pasar pola fortaleza, durante a Guerra dos Oitenta Anos.

[centro|miniatura|400px|*O asedio de Schenckenschans polo príncipe [Frederik Hendrik van Oranje, abril de 1636*, cadro de Gerrit van Santen]]
## Galería de imaxes 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ducado de Kleve
Antonio Culebras Souto

**Antonio Culebras Souto**, nado en Santiago de Compostela o 26 de outubro de 1907 e finado en Becerreá o 14 de agosto de 1954, foi un médico internista galego republicano.

## Formación 
Fillo de Xesús Culebras Rodríguez. Iniciou os estudos de medicina na Universidade de Santiago de Compostela, finalizándoos na Universidade de San Carlos de Madrid. Alumno interno da Cátedra de Roberto Nóvoa Santos. Bolseiro da Junta para la Ampliación de Estudios (JAE) para colaborar como profesor invitado da cátedra de hematoloxía dirixida polo prof. Müller na Universidade de Leipzig, de onde regresou precipitadamente a Madrid, ao inicio da Guerra Civil.

Médico Interno de Patoloxía Xeral dende marzo de 1931 (Prof. Azcárraga) e Axudante de Clases Prácticas durante o curso 1933/34. Médico Interno en febreiro de 1935, prorrogado por un ano o de marzo de 1936.

## Actividade profesional 
miniatura|esquerda|175px|Figura 1
Pola súa formación académica e polas necesidades da guerra, foi destinado en setembro de 1936 ao Hospital Clínico de Madrid, denominado a partir desas datas, Hospital de sangue intuíndo xa a súa función primordial de proporcionar todas as terapias relacionadas co fluído vital para tratar aos feridos que se presupuña chegarían en aluvión desde a fronte próxima.
miniatura|175px|Figura 2
O Instituto hispano-canadense de transfusión, no número 36 da rúa do Príncipe de Vergara de Madrid, foi un dos primeiros bancos de sangue creados en España e tamén no mundo. Alí, en colaboración con Edward Barski da Brigada Lincoln norteamericana e Norman Bethune do Batallón Papineau do Canadá desenvolveron e instauraron as unidades de transfusión de sangue na fronte de Madrid e no que o Dr. Culebras, xunto ao resto do equipo sanitario, prestaron un extraordinario servizo; ver figura 1 onde se mostra a certificación de prestación de servizos no Hospital de Sangre, 1936. Posteriormente, Antonio Culebras trasladouse a Linares (Jaén) onde exerceu de Comandante Xefe de Transfusión de Sangre dos Exércitos de Estremadura e Andalucía ata a fin da guerra.

Figura como cesado o 28 de marzo de 1939 ao ser sinalado por Enrique García Ortíz como persoa identificada co Fronte Popular, e en consecuencia separado como docente.

Ao finalizar a guerra foi condenado polo delito de auxilio á rebelión en consello de guerra reunido en Madrid o 7 de outubro de 1939, á pena de doce anos e un día de reclusión, conmutada pola de seis anos e un día de prisión (recluído no cárcere de Porlier), en Madrid, onde cumpriu dous anos de condena. En consecuencia, foi apartado da universidade e inhabilitado para cargos públicos e de confianza.

En xuño de 1954, dous meses antes da súa morte, obtivo a cancelación da nota de antecedentes penais no rexistro Central de Penados e Rebeldes (ver imaxe).

Morreu aos 47 anos en accidente de automóbil.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Jesús Manuel Culebras Fernández. Francis D. Moore: Cirujano, maestro y líder. Valladolid, España: Real Academia de Medicina y Cirugía de Valladolid; 2008.
Consuelo Acuña Iglesias

**Consuelo Acuña Iglesias**, nada en Pontevedra en 1876 e finada na mesma cidade o 14 de decembro de 1937, foi unha membro da resistencia antifranquista galega.

## Traxectoria 
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detida o 12 de decembro co seu irmán Ramón Acuña Iglesias e Elvira Lodeiro González nunha acción na que resultaron mortos Manuel Méndez Montes e Juan Manuel Gómez Corbacho. Foi xulgada por rebelión militar en xuízo sumarísimo celebrado en Pontevedra ao día seguinte. Condenada á pena de morte, foi executada por un piquete da Garda Cívica xunto ao ser irmán Ramón Acuña Iglesias.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Consuelo Acuña Iglesias
* Morrer en Salcedo.
* Con nome de muller.
Soiuz TM-17

**Soiuz TM-17** foi unha misión espacial tripulada rusa lanzada o 1 de xullo de 1993 mediante un foguete Soiuz U2 desde o cosmódromo de Baikonur.

## Características 
Soiuz TM-17, unha Soiuz  modelo TM cos cosmonautas Jean-Pierre Haigneré, Aleksandr Serebrov e Vasili Tsibliiev a bordo, foi unha misión lanzada para acoplarse coa estación espacial Mir, facer experimentos científicos e manter a estación. Durante a súa estancia, na noite do 12 ao 13 de agosto, producise o máximo da choiva das Perseidas, que para ese ano predeciuse moi intenso. En consecuencia mantívose a alerta en terra por se fora necesario un regreso de emerxencia desde a estación e os equipos de rescate necesitaran movilizarse de inmediato. A choiva non tivo consecuencias graves para a estación, que rexistrou dez impactos contra as xanelas mentres que os sensores mediron un fluxo de partículas 2000 veces superior ao normal. Despois da choiva os cosmonautas fixeron un paseo espacial para revisar o exterior da Mir.

Durante a súa estancia recibiron a visita da Progress M-19 e a Soiuz TM-18.

O 14 de xaneiro a Soiuz  TMA-17 desacoplouse da Mir para volver á Terra. Antes fixo un voo arredor da Mir para examinala, como era costume, pero debido a unha configuración errónea da nave acabou impactando levemente contra o módulo Kristall. O piloto, Tsibliyev, retomou o control da Soiuz  e evitou danos maiores. O exame tanto da estación como da Soiuz  non mostrou danos graves. A Soiuz  regresou a terra ese mesmo día ás 8:19 GMT.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Soiuz TM
*Estación espacial Mir
*Soiuz TM-16
*Soiuz TM-18

## Notas
Aeroporto de Newark Liberty

O **aeroporto internacional de Newark Liberty** (IATA: **EWR**, ICAO: **KEWR**, FAA LID: **EWR**), orixinalmente **aeroporto metropolitano de Newark** e posteriormente **aeroporto internacional de Newark**, é o principal aeroporto que serve ao estado de Nova Jersey. O aeroporto atópase no límite entre as cidades de Elizabeth e Newark, sendo esta última a cidade do estado con máis habitantes. É propiedade das dúas cidades e está operado pola Port Authority of New York and New Jersey.

O aeroporto de Newark está a 97&nbsp;km ao nordés de Filadelfia e a 24&nbsp;km ao suroeste da cidade de Nova York, e é un dos grandes aeroportos que serven ámbalas dúas áreas metropolitanas. Nel operan ao redor de 50 aeroliñas e é o terceiro centro de conexións máis grande para United Airlines (despois de Chicago-O'Hare e Houston-Intercontinental), sendo a principal compañía que opera en Newark. A segunda compañía con máis presenza é FedEx Express, que ten no aeroporto o seu terceiro centro de conexións máis grande.

## Aeroliñas e destinos
### Pasaxeiros
### Carga
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto

## Notas
Aeroporto de Montreal-Pierre Elliott Trudeau

O **aeroporto internacional de Montreal-Pierre Elliott Trudeau** (IATA: **YUL**, ICAO: **CYUL**) ou sinxelamente **Montreal-Trudeau**, anteriormente coñecido como **aeroporto internacional de Montreal-Dorval**, é un aeroporto canadense situado na illa de Montreal, a 20&nbsp;km do centro da cidade. As terminais atópanse no suburbio de Dorval, mentres que o complexo de oficinas de Air Canada e unha das pistas están na veciñanza de Saint-Laurent. O aeroporto serve ao Gran Montreal e ás rexións adxacentes no Quebec, o leste de Ontario, Vermont, e o norte do estado de Nova York. O aeroporto foi bautizado na honra de Pierre Elliott Trudeau, o 15º Primeiro Ministro do Canadá e pai do actual Primeiro Ministro Justin Trudeau.

O aeroporto é un dos dous dirixidos e operados por Aéroports de Montréal (ADM), unha corporación sen ánimo de lucro e sen capital social; o outro é o aeroporto de Montreal-Mirabel, ao noroeste da cidade, que inicialmente ía substituír o de Dorval pero que no presente opera case unicamente voos de carga. Montreal-Trudeau é propiedade de Transport Canada, que ten un contrato de alugueiro con Aéroports de Montréal por 60 anos.

Trudeau é o aeroporto máis concorrido da provincia do Quebec, o terceiro máis concorrido do Canadá en termos de pasaxeiros, con 16,6 millóns, e o cuarto en número de operacións, con 225 206 movementos en 2016. É unha das principais portas de entrada ao Canadá con 10,1 millóns de pasaxeiros internacionais (o 63% do total), sendo a maior proporción entre os aeroportos do país en 2016. Montreal-Trudeau é un dos catro centros de conexión de Air Canada. A ruta entre Montreal e París (Charles de Gaulle e Orly) é a ruta internacional máis concorrida dende o Canadá. De media, cada día pasan polas súas instalacións ao redor de 45 000 pasaxeiros.

As aeroliñas que operan en Trudeau ofrecen voos sen escalas a cinco continentes: África, Asia, Europa, Norteamérica e Suramérica. É un dos dous aeroportos canadenses con voos a cinco ou máis continentes, sendo o outro o de Toronto-Pearson. O aeroporto é unha base operativa para Air Inuit, Air Transat e Sunwing Airlines.

## Aeroliñas e destinos
### Pasaxeiros
### Carga
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto

## Notas
Soiuz TM-18

**Soiuz TM-18** foi unha misión espacial tripulada rusa lanzada o 8 de xaneiro de 1994 mediante un foguete Soiuz U2 desde o cosmódromo de Baikonur.

## Características 
Soiuz TM-18, unha Soiuz  modelo TM cos cosmonautas Viktor Afanasiev, Valeri Poliakov e Iuri Usachov a bordo, foi unha misión lanzada para acoplarse coa estación espacial Mir, facer experimentos científicos e manter a estación.

Durante a súa estancia recibiron a visita da Progress M-20, a Progress M-21, a Progress M-22 e a Soiuz TM-19.

A Soiuz  regresou a terra o 9 de xullo de 1994 ás 10:32 GMT, tocando terra a uns 110&nbsp;km ao norte de Arkalyk (Kazakhstán).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Soiuz TM
*Estación espacial Mir
*Soiuz TM-17
*Soiuz TM-19

## Notas
V Asemblea Nacionalista

A **V Asemblea Nacionalista** celebrouse na Coruña o 18 e 19 de marzo de 1923.
## Historia e características 
[dereita|miniatura|[Casa do Consulado, onde se celebrou a V Asemblea Nacionalista.]]

A Asemblea tivo lugar na Casa do Consulado, que ocupaba o Consello Provincial de Fomento. Iniciouse coa lectura da memoria anual polo presidente da Irmandade Nazonalista Galega, Vicente Risco. Ratificáronse as conclusións adoptadas na Asemblea de Monforte. Aprobouse un proxecto de organización do partido e propaganda presentado pola delegación da Coruña. Como conclusións aprobouse a intensificación das relacións coas colonias galegas en Suramérica, Cuba e Portugal. Na sesión do día 19 aprobouse por unanimidade unha proposta de Paz Andrade para a unificación das forzas agrarias e o nacionalismo. Tamén se acordou encomendar a Xaime Quintanilla e Calviño as xestións coas sociedades obreiras para constituír a Confederación Nacional del Trabajo Gallego. Finalmente Vicente Risco foi reelixido como xefe da ING.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* Artigos "*Irmandandes da Fala*" e "*Galeguismo*" na Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada (DVD).
### Outros artigos 
*IV Asemblea Nacionalista

*VI Asemblea Nacionalista
José Rodríguez Bretos

**José Rodríguez Bretos**, nado en Fene e finado en Ferrol o 22 de xaneiro de 1937, foi un escultor e militar galego.

## Traxectoria 
Escultor. Auxiliar de Artillaría de Mariña. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en consello de guerra en Ferrol, foi condenado á pena de morte. Foi executado na Punta do Martelo no Arsenal o 22 de xaneiro de 1937 con 28 anos.
Lado da epístola e lado do evanxeo

:*Para calquera nave arquitectónica véxase Nave (arquitectura).*
[miniatura|300px|Planta da [catedral de Palma de Mallorca, onde se sinalan as naves do evanxeo, central e da epístola.]]
O **lado do evanxeo** é unha zona das igrexas cristiás occidentais. Nese lugar líanse os evanxeos na liturxia. Cara ao altar maior, atópase no lado esquerdo.

O lado oposto é o **lado da epístola**, onde se lían as epístolas (cartas) canónicas na liturxia. Cara ao altar maior, o lado da epístola atópase no lado dereito.

Por extensión denomínase nave do evanxeo á que se atopa situada nese lado dentro do templo e da mesma maneira nave da epístola a que está no lado da epístola.

Na liturxia tridentina, que se segue usando nalgunhas comunidades cristiás, o lector que sostiña o misal movíase ao lado da epístola á beira do evanxeo despois de ler a súa epístola.

## Descricións gráficas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Concilio Vaticano II
Feais

O topónimo **Feais** pode referirse a:

;En Galiza
***Feais**, lugar da parroquia de Cereixido, no concello de Quiroga;
***Bendollo de Feais**, lugar da parroquia de Bendollo, no concello de Quiroga.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Fente

Como topónimo **Fente** pode referirse a:

;En Galiza
***Fente**, parroquia do concello de Monterroso;
****Fente**, lugar de dita parroquia;
***Fente**, lugar da parroquia de Chamín, no concello de Arteixo;
***Fente**, lugar da parroquia de Santa Cristina de Asma, no concello de Carballedo;
***A Lama de Fente**, lugar da parroquia de Santa Mariña do Castro, no concello de Carballedo;
***Fenteira**, lugar da parroquia de Pontecesures, no concello de Pontecesures;
***A Fenteira**, lugar da parroquia de Mourentán, no concello de Arbo;
***A Fenteira**, lugar da parroquia de Feás, no concello de Boborás;
***A Fenteira**, lugar da parroquia de Cerdeira, no concello das Neves;
***A Fenteira**, lugar da parroquia de Xián, no concello de Taboada;
***A Fenteira**, lugar da parroquia de Guillarei, no concello de Tui;
***As Fenteiras**, lugar da parroquia das Achas, no concello da Cañiza.

## Véxase tamén
### Outros artigos
José Prol Figueiro

**José Prol Figueiro**, coñecido como **Cabo Chiquitín**, nado no Grove en 1914 e finado en Pontevedra o 2 de decembro de 1936, foi un sindicalista galego.

## Traxectoria 
Participou nos sucesos do Arsenal de Cartaxena, en agosto de 1934, cando era cabo. Xulgado en consello de guerra en Cartaxena por intento de sublevación en novembro de 1934, foi condenado a dez anos de presidio. En xaneiro de 1935 tentou fugarse das prisións militares do Arsenal de Cartaxena xunto cos seus compañeiros de condena, facendo un buraco coas patas metálicas das camas. Sindicalista. Líder do Sindicato de Industria Pesqueira da CNT. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en Pontevedra por rebelión militar con Jacobo Barral Otero, Ángel Cadavid Caamaño, Jacobo Otero Goday, Miguel Mandiás Merino e Manuel Puente Iglesias, foi condenado á pena de morte. Foi executado en Pontevedra no km 1 da estrada a Campañó o 2 de decembro de 1936.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Apuntamentos para unha enciclopedia histórica do anarquismo galego (P)
David Mariño Ramos

**David Mariño Ramos**, nado en Portosín (Porto do Son) o 5 de decembro de 1899 e finado en Santiago de Compostela o 11 de outubro de 1937, foi un sindicalista galego.

## Traxectoria 
Emigrado nos Estados Unidos, estaba en Filadelfia en 1925. Retornou a Portosín cara 1928. Sindicalista de Goiáns Portosín. Presidente do Sindicato de Pescadores e Oficios Varios da CNT. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en Santiago de Compostela foi condenado a pena de morte. Foi executado no Cemiterio de Boisaca o 11 de outubro de 1937 con Gerardo Piñeiro Piñeiro e Ramón Pazos Liñares.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Apuntamentos para unha enciclopedia histórica do anarquismo galego (M)
Ramón Fuentes Canal

**Ramón Fuentes Canal**, nado en Verín cara a 1908 e finado na mesma cidade o 9 de decembro de 1936, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
Avogado e funcionario de estatística en Ourense. Foi vogal da directiva (1931) e despois presidente das Juventudes Socialistas de Ourense (1932), tamén presidiu a Federación de colectividades socialistas da provincia de Ourense en 1933. Pertenecía ao sector da esquerda do PSOE. Foi candidato do PSOE por Ourense nas eleccións de febreiro de 1936 pero non foi elixido. En abril de 1936 foi elixido compromisario do PSOE por Ourense para a elección do novo Presidente da República.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido en Montederramo a principios de agosto. Ingresou na Prisión Provincial de Ourense o 8 de agosto. Xulgado en Ourense por rebelión militar, foi condenado á pena de morte. Foi executado no Campo de Aragón o 9 de decembro de 1936 con 28 anos.
## Notas
Xosé López López

**Xosé López López**, nado en Riotorto e finado na Coruña o 22 de xullo de 1936, foi un político galego.

## Traxectoria 
Membro da Irmandade da Fala da Coruña. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi asasinado na Coruña o 22 de xullo de 1936 con 48 anos.
Marcial Vicente Iglesias Rodríguez

**Marcial Vicente Iglesias Rodríguez**, nado en Vigo e finado en Santiago de Compostela o 9 de xullo de 1937, foi un sindicalista galego.

## Traxectoria 
Sindicalista de Ribeira. Secretario liberado do Sindicato xeral de traballadores de Ribeira da CNT. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi declarado en rebeldía. Foi capturado en Pontevedra en abril de 1937. Xulgado en Santiago de Compostela por rebelión militar, foi condenado á pena de morte. Foi executado en Compostela o 9 de xullo de 1937 con 26 anos.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Apuntamentos para unha enciclopedia histórica do anarquismo galego (I)
Gil González Mosquera

**Gil González Mosquera**, nado en Sada e finado no mesmo concello o 5 de setembro de 1936, foi un político galego.
## Traxectoria 
Veciño de Riovao. Auxiliar do Secretario do Xulgado de Sada. Membro da Irmandade da Fala de Sada e despois do Partido Galeguista de Sada, do que foi secretario; foi tamén secretario de propaganda da Alianza de Esquerdas en Sada. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi recoñecer os cadáveres de Juan Antonio Suárez Picallo e outros compañeiros o 15 de agosto, quitouse a vida na súa casa de Sada o 5 de setembro con 34 anos.
Mar de Savu

O **mar de Savu** (en indonesio, *Laut Sawu*) é un pequeno mar do océano Índico localizado no interior do arquipélago indonesio, nomeado así pola illa de Savu (Sawu), cuxas augas pertencen a Indonesia e Timor Leste.

## Xeografía 
Os seus límites son:
* ao norte, as illas de Flores, Lembata e o arquipélago de Alor;
* ao sur, polas illas de Rai Jua, Savu, Roti e Semau o océano Índico e o mar de Timor;
* ao sueste, a illa de Sumba e o estreito de Sumba, que o conecta co mar de Flores;
* ao suroeste, a illa de Timor e o estreito de Ombai, que o conecta co mar de Banda.

O mar de Savu ten unha profundidade máxima duns 3.500 m. Esténdese ao redor de 600&nbsp;km de oeste a leste, e 200&nbsp;km de norte a sur. A cidade máis grande no litoral do mar é Kupang, capital da provincia de Nusa Tenggara Oriental na illa de Timor, cunha poboación de máis de 450.000 habitantes.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Mar de Flores
* Mar de Banda

### Ligazóns externas
Ehki ya shahrazade

***Ehki ya shahrazade*** (en ) é un filme exipcio dirixido por Yousry Nasrallah. O filme foi estreado nuns 60 cinemas de Exipto en xuño de 2009.

## Sinopse 
Hebba, unha presentadora de televisión, ten un exitoso programa de debates políticos dunha cadea privada. Karim, o seu marido, é o director adxunto dun xornal propiedade do goberno e soña con chegar a ser o director. Os peixes gordos do partido convénceno de que as intromisións da súa muller no eido político poñen en risco a súa promoción. Servíndose do seu encanto e das súas armas sexuais, convence a Hebba para que escolla temas sociais que non afecten ó goberno.

## Galardóns 
* Premio Lina Mangiacapre no Festival de cine de Venecia 2009.
* Premio do público no Festival dos Tres Continentes (Nantes), Francia 2009.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
A Fernal

O topónimo **A Fernal** pode referirse a:

;En Galiza
***A Fernal**, lugar da parroquia de Pesqueiras, no concello de Salvaterra de Miño;
***A Fernal**, lugar da parroquia de Ribadelouro, no concello de Tui.
Os Fernández

Como topónimo **Os Fernández**, derivado do apelido Fernández, pode referirse a:

;En Galiza
***Os Fernández**, lugar da parroquia de Crecente, no concello de Crecente;
***Os Fernández**, lugar da parroquia de San Lourenzo de Trives, no concello da Pobra de Trives;
***Os Fernández**, lugar da parroquia de Chaguazoso, no concello de Vilariño de Conso;
***O Eido Fernández**, lugar da parroquia da Graña, no concello de Covelo;
***Vila Fernández**, lugar da parroquia de Marantes, no concello de Santiago de Compostela;
***Vilafernández**, lugar da parroquia de Olveira, no concello de Dumbría.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Os Fernandes**, lugar da parroquia de Frades, no concello de Frades.
César Parapar Sueiras

**César Parapar Sueiras**, nado en Viveiro en 1901 e finado en Lugo o 17 de decembro de 1936, foi un carpinteiro e político galego.

## Traxectoria 
Carpinteiro. Pasou un tempo na emigración en Cuba e alí foi un dos membros fundadores  da Xuntanza Nazonalista Galega d'Habana en 1920, volvendo a Galicia o ano seguinte. Membro da Irmandade da Fala de Viveiro e despois secretario de actas do Grupo Galeguista de Viveiro. Logo do triunfo do Frente Popular en febreiro de 1934 foi nomeado concelleiro de Viveiro. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 27 de xullo. Xulgado en Lugo por rebelión militar, foi condenado á pena de morte. Foi executado nas tapias do cuartel da Garda Civil de Lugo o 17 de decembro de 1936 con 35 anos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Represión franquista en Lugo
Ferral

O topónimo **Ferral** pode referirse a:

;En Galiza
***Ferral**, lugar da parroquia de Arbo, no concello de Arbo;
***Ferral**, lugar da parroquia de San Pedro de Batalláns, no concello das Neves;
***A Ferrala**, lugar da parroquia de Liáns, no concello de Oleiros.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Febral**, lugar da parroquia de Santiago de Acevo, no concello de Ribeira de Piquín.
Shiro Saigo

**Shiro Saigo** (en xaponés 西郷四郎 Saigō Shirō), nado en Aizuwakamatsu (prefectura de Fukushima) o 4 de febreiro de 1866 e finado o 22 de decembro de 1922, foi un dos primeiros discípulos de judo. **Saigo**, xunto con Tsunejiro Tomita, foron os primeiros na historia do Judo en recibir o Shodan polo fundador de judo Jigoro Kano, quen estabeleceu o sistema de clasificación kyu-dan.

## Traxectoria
Foi o terceiro fillo do samurai Shida Sadajiro. Durante a súa infancia, adestrou no estilo de loitar do Aizu clan, chamado *oshikiuchi.* En 1882, **Saigo** mudouse a Tokio e en agosto daquel ano, matriculouse no Kōdōkan, pasando a ser o segundo estudante to mestre Jigoro Kano. En 1883, xunto con Tsunejiro Tomita, converteuse nun dos primeiros en recibir o grao yudansha en calquera arte marcial. O mesmo día da súa graduación, asumiría o desafío de loitar contra Sakujiro Yokoyama, un loitador de jujutsu moito máis pesado, o que derrotou, situación que fixo que Yokoyama se unise a escola tamén. Pénsase que Takisaburo Tobari tamén foi derrotado por **Saigō** antes de unirse ao Kōdōkan.

Un home de axilidade extrema, **Shiro** era coñecido co alcume do "Gato" debido á súa habilidade para aterrar nos seus pés cando era derribado, unha habilidade que observou en gatos reais e que adestrou saltando do segundo piso dun edificio. Era tamén coñecido como "Pés de Polbo" pola súa habilidade para evitar perder a súa estabilidade. Desenvolveu unha técnica persoal a que chamou "yama arashi", posibelmente relacionada coa técnica de Judo moderna do mesmo nome, aínda que segundo Tsunejiro Tomita, o seu traballo perdeuse tras a súa morte.

**Saigō** foi responsable do aumento de popularidade do Judo Kodokan, cando demostrou a súa superioridade derrotando a adversarios moito máis grandes.

De xeito semellante, **Saigō** loitou representando ao Kodokan en 1884, cando tres loitadores da escola de jūjutsu Yōshin-ryū chamados Matsugoro Okuda, Daihachi Ichikawa e Morikichi Otake retaron os seus membros. Aínda que Kano non se atopaba no Kodokan nese intre, **Shiro** e os seus colegas Yokoyama e Tsunejiro Tomita, decidiron aceptar o desafío. O tres membros do Kodokan derrotaron os seus adversarios nos seus respectivos combates, con **Shiro** derribando a Okuda tres veces antes de rematalo co o seu yama arashi. Kano non aprobou o comportamento dos seus discípulos cando descubriu o que acontecera, pensando que se mostraran demasiado prestos para loitar, mais as súas vitorias axudaron a aumentar o renome do Kodokan  no Xapón.

Cando Jigoro Kano empezou para desenvolver o judo a partir do Jujutsu, os seus esforzos atopáronse coa oposición dos practicantes de Jujutsu. Con todo, Kano conseguiu un grupo leal de seguidores que incluían loitadores excepcionais. De aí o nome dos "Catro Gardiáns do Kōdōkan", que se refire a **Shiro Saigo** xunto con Yamashita Yoshiaki, Yokoyama Sakujiro, e Tsunejiro Tomita.

## Notas
Feros

O topónimo **Feros** pode referirse a:

;En Galiza
***Feros**, lugar da parroquia de Cacheiras, no concello de Teo;
***Os Feros**, lugar da parroquia de Somede, no concello das Pontes de García Rodríguez.
Ferrador

O topónimo **Ferrador** pode referirse a:

;En Galiza
***Ferrador**, lugar da parroquia de Verís, no concello de Irixoa;
***O Ferrador**, lugar da parroquia de Salto, no concello de Oza-Cesuras.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Ferreiroá

Como topónimo **Ferreiroá** pode referirse a:

;En Galiza
***Ferreiroá**, lugar da parroquia de Eiré, no concello de Pantón;
***Ferreiroá**, lugar da parroquia de San Nicolao de Portomarín, no concello de Portomarín.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Aeroporto de Lycksele

O **aeroporto de Lycksele** (IATA: **LYC**, ICAO: **ESNL**) é un aeroporto rexional en Lycksele, no norte de Suecia. No ano 2016 pasaron polas súas instalacións un total de 17 851 pasaxeiros.

## Aeroliñas e destinos
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto

## Notas
Aeroporto de Friedrichshafen

O **aeroporto de Friedrichshafen** (IATA: **FDH**, ICAO: **EDNY**), é un aeroporto situado a 3 quilómetros ao norte de Friedrichshafen, Alemaña, nas ribeiras do lago Constanza. É o terceiro aeroporto máis grande do estado alemán de Baden-Württemberg despois dos de Stuttgart e Karlsruhe/Baden-Baden e no ano 2015 serviu a 521 245 pasaxeiros. Friedrichshafen conta con voos a destinos metropolitanos e de lecer europeos. Debido á súa proximidade cos Alpes austríacos tamén é moi usado en inverno para o turismo de esquí.

## Aeroliñas e destinos
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto

## Notas