Festival de Bayreuth

O **Festival de Bayreuth** (en alemán: ***Bayreuther Festspiele***) é un festival de música clásica, que se celebra cada ano desde 1876 en Bayreuth, Alemaña.

Está dedicado á representación de óperas da autoría do compositor alemán do século XIX Richard Wagner. O mesmo Wagner concibiu e promoveu a idea dun festival especial para amosar as súas propias obras, en especial a tetraloxía (representada en catro días) *Der Ring des Nibelungen* e *Parsifal*. Conta cunha orquestra e coro propios, seleccionados de entre os mellores músicos do mundo especializados en Wagner. O seu coro está considerado como dos mellores corpos corais para obras wagnerianas.

As representacións teñen lugar nun teatro deseñado *ex profeso* para o festival, o *Bayreuth Festspielhaus* (Teatro dos Festivais de Bayreuth). Wagner supervisou persoalmente o deseño e a construción do teatro, que albergaba numerosas innovacións arquitectónicas co fin de dar cabida ás inmensas orquestras para as que Wagner escribiu a súa visión particular do que debería ser a montaxe. As obras que se representan no Festival reciben o nome de Canon de Bayreuth.

O festival converteuse nunha peregrinación para os entusiastas wagnerianos, que adoitan esperar anos para conseguir as entradas.

## Orixes do festival 
miniatura|273x273px|Planta do teatro.
As orixes do Festival remóntanse ao interese que o propio Richard Wagner tiña en contar con independencia financeira. O empeoramento da súa relación co seu patrón, Lois II de Baviera, levouno a deixar Múnic, onde nun principio tiña planeado celebrar o festival. Despois interesouse por Núremberg, lugar que reforzaría a significación das súas obras, como *Die Meistersinger von Nürnberg*. Finalmente, por consello do director de orquestra Hans Richter, decidiu centrarse en Bayreuth, localización que contaba con tres grandes vantaxes: en primeiro lugar, a cidade dispuña dun espléndido escenario: o teatro de Ópera do Margrave construído para o margrave Frederico de Brandemburgo-Bayreuth e a súa muller Guillermina de Prusia (irmá do rei prusiano Frederico o Grande) en 1747. Co seu amplo aforamento e a súa excelente acústica, o teatro era ideal para o propósito de Wagner. En segundo lugar, a cidade de Bayreuth atopábase fóra das rexións nas que Wagner xa non gozaba do dereito a interpretar as súas propias obras, que vendera en 1864 para aliviar os seus problemas financeiros. Por último, a cidade non tiña unha vida cultural que puidese competir co talento artístico de Wagner. Unha vez inaugurado, o festival sería a principal atracción na desértica contorna cultural de Bayreuth.

En abril de 1870, Wagner e a súa muller, Cosima, visitaron Bayreuth, atopando inadecuada a Ópera do Margrave, que se construíu en 1744 pensando nas orquestras barrocas do século XVIII, e non podía acomodar as complexas montaxes e as grandes orquestras que requirían as óperas wagnerianas.

Con todo, os burgomaestres mostráronse dispostos á construción dun teatro totalmente novo, e programouse a inauguración do festival para 1873. Despois dunha reunión estéril para financiar o proxecto na primavera de 1871 co Chanceler alemán, Otto von Bismarck, Wagner embarcouse nunha xira para recadar fondos por toda Alemaña.

Nun primeiro momento o público non se mostrou moi pródigo. Así, para facer fronte ao esforzo económico, que incluía a construción dun novo teatro, Wagner seguiu o consello do seu amigo e admirador Emil Heckel e promoveu a constitución de numerosas sociedades wagnerianas para sufragar o festival. Entre outros lugares formáronse sociedades en Leipzig, Berlín e Viena.

A pesar do atractivo das sociedades, baseado no rol de Wagner como compositor do novo Imperio Alemán, as sociedades e outras fontes de financiamento non alcanzaron os fondos necesarios para finais de 1872. Wagner decidiu entón tratar de novo con Bismarck en agosto de 1873, séndolle de novo denegados os fondos.

Desesperado, Wagner dirixiuse ao seu antigo patrón, Lois II de Baviera, quen finalmente accedeu a prestarlle apoio financeiro. En xaneiro de 1874 comezou a construción do teatro deseñado por Gottfried Semper. O debut planeado para 1875 tivo que posporse un ano debido á construción do teatro e outros atrasos.

## Primeira etapa (1876 - 1944) 
### O primeiro festival 
[miniatura|327x327px|[Amalia Materna, primeira *Brünnhilde* no Festival de 1876.]]
O festival abriu as súas portas o 13 de agosto de 1876, coa representación completa, por primeira vez, das catro "xornadas" que compoñen *O anel do nibelungo*. As dúas primeiras, *Dás Rheingold* e *Die Walküre* xa se estrearan anteriormente (en Múnic, en 1869 e 1870, respectivamente), pero as outras dúas (*Siegfried* e *Götterdämmerung*) recibían a súa estrea mundial nesa ocasión. Os ensaios comezaran xa o verán anterior. Wagner concibiu el mesmo a posta en escena, con axuda do pintor austríaco Joseph Hoffmann, que deseñou os decorados, incluíndo novas e enxeñosas solucións técnicas para as complexas esixencias do libreto. Hans Richter encargouse da dirección musical. Representáronse tres ciclos completos da monumental obra.

O primeiro Festival de Bayreuth converteuse en todo un acontecemento sociocultural: asistiron xefes de estado como o Kaiser Guillerme I de Alemaña, Pedro II do Brasil, Lois II (asistiu aos ensaios e despois a algunhas representacións do último ciclo, en segredo, probablemente para evitar ao Kaiser) e membros da nobreza, ademais do filósofo Friedrich Nietzsche; e grandes compositores contemporáneos do seu director como Anton Bruckner, Edvard Grieg, Petr Chaikovskii, Camille Saint-Saëns e Franz Liszt.

No plano artístico, o festival foi un éxito rotundo («*O que aconteceu en Bayreuth é algo que os nosos netos e os seus fillos seguirán lembrando*», escribiu Chaikovskii en calidade de correspondente ruso) aínda que algúns problemas técnicos coa escenografía fixeron que Wagner renunciara a saír a saudar ó público tralas primeiras representacóns. Por outra banda, o aspecto financeiro era desastroso: o festival pechou cun déficit de 148.000 marcos (equivalentes a 1,14 millóns de euros). Wagner viuse obrigado a viaxar a Londres para dirixir unha serie de concertos tratando de paliar o déficit, pero non recadou máis que unha pequena parte do necesario. Unha nova achega do rei Lois II axudouno a sobrelevar a situación, pero as débedas e dificultades financeiras fixeron que o festival non puidera repetirse ata 1882.

### A estrea de *Parsifal* 
esquerda|miniatura|300x300px|Deseño de Paul von Joukowsky para a estrea de *Parsifal* en 1882.
Wagner comezou a composición da súa última obra escénica no verán de 1877, coa mente posta no espazo escénico e na acústica do teatro de Bayreuth. Mentres tanto, comeza a traballar sobre a posibilidade dun segundo festival en Bayreuth. Algúns escritos de Wagner indican que tiña a idea de que o festival servise como norma da forma correcta, segundo el mesmo, de representar e interpretar todas as súas obras. De feito, até pouco antes da súa morte tiña plans para revisar profundamente obras como *Tannhäuser* e *Der fliegende Holländer* para que fosen "dignas de Bayreuth". En 1878 consegue paliar en parte as perdas do primeiro festival, obtendo un crédito que se pagaría cos ingresos dos dereitos de autor xerados pola representación das súas obras en Múnic. En 1880 Wagner expresa a idea de instituír un Festival "permanente" en Bayreuth, e de reservar *Parsifal* en exclusiva para ser representado alí. A principios de 1882 dá por rematada a composición, e comeza a organizar a estrea para ese verán. De novo, o propio Wagner asumiu a posta en escena. A produción orixinal, con decorados deseñados por Paul von Joukowsky mantívose en escena no Festival até 1933, chegando a un total de 205 representacións. A tradición consolidouse, e mantívose até o festival de 1964, última ocasión na que Hans Knappertsbusch dirixiu a obra. Actualmente mantense a tradición só ao final do primeiro acto.

Wagner morreu en Venecia o 13 de febreiro de 1883, e foi enterrado no xardín da vila *Wahnfried*, en Bayreuh.

A exclusividade da obra para o Festival de Bayreuth mantívose, soportada legalmente, até 30 anos despois da morte de Wagner. Ademais de por razóns artísticas, Wagner dispuxo esta norma para asegurar a futura viabilidade económica do festival, e da súa familia. En decembro de 1903, a Metropolitan Opera de Nova York organizou unha representación, alegando que a lexislación alemá de dereitos de autor non tiña xurisdición en Estados Unidos. A esta primeira representación "pirata" seguiron outras en varias cidades de América. O 1 de xaneiro de 1914, unha vez cumprido o prazo legal, teatros de todo o mundo organizaron representacións da obra "liberada", contra a feroz oposición dos herdeiros do autor, e dun amplo grupo de artistas e intelectuais de todo o mundo (co que se mesturaron movementos de tendencia nacionalista xermánica, e mesmo xenófoba

### Siegfried Wagner (1906 - 1930) 
miniatura|300x300px|Produción de Siegfried Wagner de *Tannhäuser* (1930).
Seguindo a tradición, Siegfried encargouse da dirección de escena das obras presentadas no Festival. Nunha primeira etapa introduciu cambios de forma gradual no estilo das producións de Cosima, como substituír os panos pintados por escenarios sólidos, aumentar a profundidade da escena, introducir a cor nos monótonos decorados orixinais, mellorar as técnicas de iluminación, introducir as proxeccións, e dar máis liberdade de movementos aos cantantes. Despois foi presentando novas producións das óperas "secundarias" (mantendo en cartel a produción orixinal de *Parsifal* de 1882 e a do *Anel* de 1896, pero con lixeiras "modernizacións"). As novas producións de Tietjen resultaron ser luxosas, modernas e efectivas.
[esquerda|miniatura|350x350px|[Heinz Tietjen ensaiando con Martha Fuchs (Kundry) e Ivar Andresen (Gurnemanz) a produción de *Parsifal* de 1936.]]
No aspecto musical tamén se produciu unha certa renovación, coa presenza, xa en 1930, de Toscanini, que dirixiu *Tannhäuser* e *Tristan e Isolda* con grande éxito. En 1931 chegou a Bayreuth Wilhelm Furtwängler, que se encargou do *Tristan*, mentres Toscanini pasaba a dirixir *Parsifal*. Richard Strauss, que non dirixía en Bayreuth desde 1894, volveu en 1933 con *Parsifal*, e cunha novidade: a interpretación da novena sinfonía de Beethoven (para conmemorar os 50 anos da morte de Wagner), que, de forma extraordinaria, volveuse a interpretar no *Festspielhaus* só noutras cinco ocasións desde entón. O propio Tietjen encargouse da dirección musical dalgunhas das súas producións nesta etapa. En canto aos cantantes, os grandes nomes wagnerianos desta etapa foron Kirsten Flagstad, María Müller, Frida Leider, Martha Fuchs, Max Lorenz, Jaro Prohaska, Rudolf Bockelmann ou Franz Völker.

Pero o que marcou fundamentalmente a etapa de Winifred Wagner foi a súa relación persoal con Adolf Hitler, que se remonta ás primeiras visitas ao festival, en 1923. Hitler acudira ao festival, ademais de pola súa afección á música de Wagner, para entrevistarse co escritor panxermanista Houston Stewart Chamberlain, cuñado de Siegfried e Winifred (casou en 1908 con Eva Wagner, filla de Wagner). A influencia de Hitler no festival foi crecendo, até converterse practicamente no seu codirector, intervindo na programación e selección de artistas. Foi Hitler quen propuxo a Alfred Roller (a quen admiraba desde a súa mocidade como estudante de arte en Viena) como escenógrafo do novo *Parsifal* de 1934. Ante os "decepcionantes" resultados, o propio Hitler pediu unha nova produción para 1937, deseñada por Wieland, que recuperou a estética da produción orixinal. A primeira consecuencia da crecente influencia de Hitler en Bayreuth foi a renuncia de Toscanini, convencido antifascista, a volver dirixir no festival (ademais, estaba algo molesto pola contratación de Furtwängler). O propio Hitler escribiu a Toscanini rogándolle que volvese, para, trala súa nova negativa, ofrecerlle a substitución a Fritz Busch, quen rexeitou a oferta, e abandonou Alemaña coa súa familia. Bayreuth foi perdendo, progresivamente, a moitos dos grandes cantantes wagnerianos da época, que emigraron fóra de Alemaña (Kirsten Flagstad, Frida Leider, Lauritz Melchior, Herbert Janssen ou Alexander Kipnis) A propia filla de Winifred, Friedelind Wagner, púxose a mal coa familia e abandonou Alemaña en 1939.

A partir do inicio da segunda guerra mundial, a organización nazi *Kraft durch Freude* fíxose cargo da venda e distribución das entradas, e, na práctica, da organización do festival, a través dos seus programas de viaxes e vacacións para os traballadores do *Reich*. Hitler denominou á nova organización "festivais de guerra" (*Kriegsfestspiele*). O encargado da administración foi Bodo Lafferentz, oficial das SS, que en 1943 casou con Verena, filla máis nova de Winifried, entrando a formar parte da familia Wagner. Lafferentz garantiu a achega de fondos para o festival, e o cheo en tódalas funcións, con soldados da *Wehrmacht* feridos na guerra, ou traballadores das fábricas de armamento. Tralo inicio da guerra, prohibíronse as representacións de *Parsifal* en toda Alemaña, incluíndo Bayreuth. A partir de 1941, o festival comezou a estar cada vez máis afectado pola guerra: decretouse o escurecemento da iluminación a partir das 21 horas, en prevención de bombardeos aéreos, polo que as representacións debían comezar ao mediodía. En 1943 e 1944 só se representou *Die Meistersinger*. Tietjen modificou a súa produción escénica, adaptada ao gusto da xerarquía nazi (pero, en ningún caso, incluíndo en escena simboloxía do partido, como chegou a ser habitual noutros teatros de Alemaña). Furtwängler dirixiu as súas últimas representacións wagnerianas en Bayreuth, nun ambiente cargado de tensión. O 9 de agosto de 1944 celebrouse a última representación. O verán seguinte, Bayreuth estaba xa ocupado polas tropas norteamericanas, a casa da familia Wagner (*Wahnfried*) atopábase en ruínas, e Winifred e os seus fillos fuxiran da cidade.

## O «Novo Bayreuth» (desde 1951) 
Nos últimos días da segunda guerra mundial, os bombardeos aliados destruíron ao redor de dous terzos da cidade de Bayreuth, aínda que afortunadamente o *Festspielhaus* quedou intacto. Ao terminar a guerra, o teatro utilizouse como lugar de entretemento para os soldados das forzas norteamericanas de ocupación. Posteriormente, foi cedido en fideicomiso ao Concello da cidade por un período de cinco anos, durante o que se utilizou para algunhas representacións operísticas (único período no que no *Festspilehaus* representáronse obras non compostas por Wagner). Mentres tanto, producíronse algúns movementos para volver pór en pé o festival wagneriano. O Concello propuxo á filla de Winifred, Friedelind, que se exiliou nos Estados Unidos antes da guerra, que asumise a dirección dun novo festival, ao que se negou. Doutra banda, Franz Wilhelm Beidler, que reclamaba, como fillo de Isolde Wagner (filla "natural" de Richard e Cosima) o dereito a ser o principal herdeiro do compositor, propuxo unha fundación, presidida por Thomas Mann, que se fixese cargo do festival, deixando fóra á familia Wagner "oficial". Mentres tanto, Winifred sufrira un proceso de desnazificación, á vista da súa evidente relación co partido e o réxime nazi. Como resultado, prohibíuselle dirixir actividades teatrais. Como ela era a titular dos dereitos sobre o festival, desde o testamento de Siegfried, renunciou a eles en favor dos seus fillos Wieland e Wolfgang. Ao concluír o período de fideicomiso, en 1950, o *Festspielhaus* volveu ser propiedade da familia Wagner, que, finalmente, conseguiu a autorización e o apoio das novas autoridades alemás para reabrir as portas do festival no verán de 1951.

### A reapertura 
Os dous irmáns repartíronse os papeis: Wieland, que se formou como escenógrafo con Tietjen, e que iniciara unha carreira artística en Bayreuth e en Altenburg, faríase cargo da dirección artística e das producións escénicas. Wolfgang, ocuparíase da administración e dos aspectos financeiros. Para a reapertura programáronse novas producións de *Parsifal*, o *Anel* e os *Meistersinger*. Os irmáns Wagner tiñan claro que, desde o punto de vista artístico, debían iniciar canto antes unha ruptura coa "tradición" representativa da etapa anterior á guerra, dirixida pola súa nai. A produción de *Meistersinger* encargouse a Rudolf Otto Hartmann, que dispuxo unha posta en escena máis ben tradicional, pero no *Anel*, e, sobre todo, en *Parsifal*, Wieland Wagner deixou ver, desde o primeiro momento, a súa nova visión dos dramas musicais do seu avó. *Parsifal* era unha produción desposuída de referencias realistas, alixeirada de escenografía, con grande importancia da iluminación, e con movementos escénicos lentos e esquemáticos, que supuxeron unha espectacular ruptura coas producións que se viron até entón en Bayreuth. No caso do *Anel*, Wieland aínda mantivo algunhas referencias aos símbolos e referencias tradicionais, que foi alixeirando en sucesivos festivais. Era evidente a descarga en todas as obras de calquera referencia "xermanista", chegando a presentar aos Deuses do *Walhalla* como deuses gregos, evitando as asociacións ideolóxicas que se presentaron durante o nazismo.

No aspecto musical, tamén tentou romper con toda referencia á etapa anterior. Quixo contar con Furtwängler, que acababa de superar con éxito o proceso de desnazificación, pero este negouse a volver dirixir no foso do *Festspielhaus*. Finalmente, Furtwängler dirixiu o concerto que abriu o Festival, o 29 de xullo, coa novena de Beethoven. Para as óperas, elixiu a Knappertsbusch, un especialista en Wagner, representante da tradición interpretativa destas obras, pero que estaba libre de toda sospeita, ao ser destituído polos nazis do seu posto de director da ópera de Múnic, e, ademais, non dirixira nunca en Bayreuth. Como contrapunto, contratou a Herbert von Karajan, unha nova estrela emerxente da dirección de orquestra alemá cun prometedor futuro. Knappertsbusch fíxose cargo das funcións de *Parsifal*, Karajan das de *Meistersinger* e ambos se repartiron os dous ciclos do *Anel*. O propio Karajan recomendou a Wilhelm Pitz (con quen traballara na ópera de Aquisgrán) para formar e dirixir un novo coro, para o que percorreu Alemaña facendo audicións. A Orquestra do Festival formouse cos mellores músicos das orquestras alemás, principalmente da Filharmónica de Berlín e a Staatskapelle de Dresde.

Para os cantantes, Wieland tentou recrutar un equipo de cantantes-actores mozos, novos no Festival, e comprometidos coas súas "novas" ideas sobre a interpretación wagneriana. Nese primeiro festival xa apareceron varios dos que se converteron nos alicerces da nova etapa do Festival: Astrid Varnay, Martha Mödl, Wolfgang Windgassen, Paul Kuën, Hermann Uhde, Ludwig Weber ou George London.

A reapertura do festival converteuse nun dos primeiros acontecementos musicais despois da guerra, e deu inicio a unha histórica etapa de renovación e enriquecemento da interpretación das obras de Richard Wagner

### A "idade de Ouro" de Bayreuth 
Tralo éxito artístico e financeiro de 1951, o festival recobrou a súa periodicidade anual. O de 1952 repiteu o repertorio do ano anterior, pero engadindo unha nova produción de *Tristán e Isolda*, que abriu o festival. Na nova montaxe, dirixida musicalmente por Karajan, Wieland Wagner insistía no seu concepto escénico simplificado e simbólico, que tanto balbordo causara no primeiro festival, e deixaba clara a súa intención de renovar escenicamente todo o repertorio wagneriano. Ao ano seguinte, Wolfgang Wagner debutou como director escénico con *Lohengrin*, cultivando críticas que o comparaban desfavorablemente coas montaxes do seu irmán. Acusábaselle de pouca experiencia nas decoracións, e de mala dirección de actores. Domingo foi tamén o único español que dirixiu a orquestra do Festival, en tres funcións de *Die Walküre* en 2018.

Dos últimos anos da etapa de Wieland Wagner, pódese destacar especialmente a mítica produción de *Tristan und Isolde* de 1962, dirixida por Karl Böhm, coa parella formada por Wolfgang Windgassen e Birgit Nilsson. En 1965 Wieland Wagner presentou a súa segunda produción do *Anel*, dirixida por Böhm, co que esperaba continuar a súa renovación musical. Ese mesmo ano, trala morte de Knappertsbusch, confiou a dirección musical de *Parsifal* ao mozo Pierre Boulez, o que significou tamén unha ruptura co estilo máis tradicional do director alemán. A inesperada morte de Wieland Wagner, por un cancro de pulmón, tralo festival de 1966, truncou a renovación emprendida en 1951. Wolfgang asumiu en solitario a dirección artística e administrativa do festival, e comezou a substituír as producións do seu irmán polas propias. (na nova produción de *Parsifal* de 2016, un mes antes da estrea).

Tralo festival de 2015, Eva Wagner retirouse da dirección, deixando o posto de Directora do Festival en solitario en mans de Katharina, xunto a Holger von Berg e Heinz-Dieter Sense como administradores e a Daniel Weber como Director artístico. Do mesmo xeito que o seu pai, o seu tío, o seu avó e o seu bisavó, Katharina Wagner reservouse algunhas producións dos Festivais que dirixiu, para exercer tamén o labor de dirección de escena, comezando con *Die Meistersinger* en 2007 e continuando con *Tristan* en 2015.

A edición do festival do verán de 2020 tívose que suspender, debido ás medidas sanitarias establecidas en relación á pandemia de Coronavirus. Ese ano estaba previsto a estrea dunha nova produción do *Anel*, que se tivo que postpoñer para o ano seguinte. Foi a primeira vez, desde a reapertura do Festival en 1951, que se deixou de celebrar unha edición.

A pesar das loitas internas polo seu control, o festival segue atraendo miles de visitantes cada verán. A demanda (unhas 500.000 peticións) supera con fartura a oferta (60.000 entradas); o tempo de espera é de entre 5 e 10 anos, con certas excepcións para doantes do Festival, patróns famosos do mesmo e entusiastas do «Mestre». En 2013, por primeira vez, puxéronse á venda de forma "libre", por Internet, as entradas de varias das funcións do festival de 2014, fóra do proceso tradicional de adxudicación. As 10 000 entradas dispoñibles vendéronse integramente en poucos minutos.

A produción do *Anel* renóvase cada 5/7 anos, seguindo un ano no que non se representa. Os anos nos que representa *O Anel*, é acompañado doutras tres óperas, nos que non, represéntanse até cinco óperas.

Entre os grandes éxitos de Bayreuth no século XXI cabe destacar:

* *Die Meistersinger von Nürnberg* (2000-2002), con dirección musical de Christian Thielemann, na producinón de Wolfgang Wagner, con Robert Hall (Sachs), Robert-Dean Smith (Walther) e Emily Magee (Eva).
* *Lohengrin* (2002-2003 e 2005), dirixido por Andrew Davis, na produción de Keith Warner, con Peter Seiffert (Lohengrin), Petra-Maria Schnitzer (Elsa), John Wegner (Telramund) e Judit Nemeth (Ortrud).
* *Tannhäuser* (2002-2005), con dirección musical de Christian Thielemann e produción de Philippe Arlaud, con Stephen Gould (Tännhauser), Ricarda Merbeth (Elisabeth) e Roman Trekel (Wolfram).
* *Tristán e Isolda* (2006, 2008, 2009), con dirección musical de Peter Schneider, na produción de Christoph Marthaler, con Robert-Dean Smith (Tristan), Nina Stemme (Isolda) e Kwangchul Youn (Rey Marque).
* *Der Ring des Nibelungen* (2006-2010), con dirección musical de Christian Thielemann na produción de Tankred Dorst, con Albert Dohmen (Wotan), Andrew Shore (Alberich), Gerhard Siegel (Mime), Adrianne Pieczonka (Sieglinde), Stephen Gould, Christian Franz e Lance Ryan (Siegfried), Linda Watson (Brünnhilde), Kwangchul Youn (Fasolt/Hunding) e Hans-Peter König (Fafner/Hagen).

## Producións 
### *Der Ring des Nibelungen* en Bayreuth 
### *Parsifal* en Bayreuth 
## Discografía 
Conserváronse algúns documentos sonoros da primeira etapa do festival, de grande interese, e que documentan a forma "tradicional" de presentar as obras de Wagner na época de Siegfried e Winifred Wagner. A primeira é unha serie de fragmentos de *Parsifal* gravados en 1927 baixo a dirección de Karl Muck (escena final do primeiro acto, unha escena do segundo e gran parte do terceiro), xunto con outro fragmento do último acto interpretado por Alexander Kipnis e dirixido polo propio Siegfried Wagner. O segundo reúne unha ampla selección de fragmentos de *Tristan und Isolde* gravados en 1928 baixo a dirección de Karl Elmendorff, e conta coas voces de Gunnar Graarud, Nanny Larsen-Todsen, Rudolf Bockelmann e Ivar Andrésen. O último é un documento de 1930, cun *Tannhäuser* bastante resumido, que foi dirixido por Karl Elmendorff, debido a que, por razóns de contrato, non puido gravalo Toscanini, que foi quen ese ano dirixiu a estrea da última produción de Siegfried Wagner. Destaca a presenza no elenco de Herbert Janssen, Maria Müller e Sigismund Pilinszky. Todos estes rexistros foron reeditados en disco compacto por varios selos. Tamén se pode destacar o último *Meistersinger* previo á guerra (1943), dirixido por Furtwängler, que non se conservou completo, cantado por Jaro Prohaska, Max Lorenz, Maria Müller e Eugen Fuchs

O "novo Bayreuth" atópase bastante documentado discográficamente (e desde os anos 70, tamén videográficamente) por gravacións "oficiais" e tamén pola reedición das retransmisións radiofónicas da época. De entre a multitude de gravacións pódense seleccionar as seguintes:

### *O Anel do Nibelungo* 
* 1951 (só *Götterdämmerung* do primeiro ciclo) / Knappertsbusch / Aldenhoff, Varnay, Uhde etc.
* 1951 (só o terceiro acto da Valquiria do segundo ciclo) / Karajan / Varnay, Rysanek, Björling.
* 1955 / Keilberth / Hotter, Neidlinger, Varnay, Brouwenstijn, Windgassen, Greindl, Uhde
* 1958 / Knappertsbusch / Hotter, Rysanek, Vickers, Varnay, Windgassen, Greindl.
* 1966-1967 / Böhm / Adam, Neidlinger, King, Rysanek, Nilsson, Windgassen, Stewart.
* 1980 / Boulez / McIntyre, Altmeyer, Hofmann, Jones, Zednik, Jung (en DVD, produción de P. Chéreau de 1976)
* 1991-1992 / Barenboim / Tomlinson, Elming, Secunde, Evans, Jerusalem (en DVD, produción de Harry Kupfer de 1988)
* 2008 / Thieleman / Dohmen, Wottrich, Westbroek, Watson, Gould (existe gravación en DVD, de 2010, da walkiria desta produción de Tankred Dorst de 2006)

### *Parsifal* 
* 1951 / Knapperstbusch / Windgassen, Mödl, London, Weber
* 1953 / Krauss / Vinay, Mödl, London, Weber
* 1956 / Knappertsbusch / Vinay, Mödl, Fischer-Dieskau, Greindl
* 1960 / Knappertsbusch / Beirer, Crespin, Stewart, Greindl
* 1962 / Knapperstbusch / Thomas, Dalis, London, Hotter
* 1970 / Boulez / King, Jones, Stewart, Crass
* 1981 / Stein / Jerusalem, Randova, Weikl, Sotin (en DVD, produción de Wolfgang Wagner de 1975)
* 1985 / Levine / Hofmann, Meier, Estes, Sotin
* 1998 / Sinopoli / Elming, Watson, Sotin, Struckmann (en DVD, produción de Wolfgang Wagner de 1989)
* 2016 / Haenchen / Vogt, Zeppenfeld, Pankratova, McKinni, Lehner, Grochowski (en DVD, produción de Eric Uwe Laufenberg estreada o mesmo ano)

### *Die Meistersinger von Nürnberg* 
* 1951 / Karajan / Edelmann, Kunz, Hopf, Schwarzkopf
* 1956 / Cluytens / Hotter, Schmitt-Walter, Windgassen, Brouwenstijn
* 1960 / Knappertsbusch / Greindl, Schmitt-Walter, Windgassen, Grümmer
* 1968 / Böhm / Adam, Helmsey, Kmentt, Jones
* 1984 / Stein / Weikl, Prey, Jerusalem, Häggander (en DVD, produción de Wolfgang Wagner de 1981)
* 1998 / Barenboim / Holl, Schmidt, Seiffert, Magee (en DVD, produción de Wolfgang Wagner de 1996)
* 2008 / Weigle / Hawlata, Volle, Vogt, Kaune (en DVD, produción de Katharina Wagner de 2007)
* 2017 / Jordan / Volle, Kränzle, Vogt, Schwanewilms (en DVD, produción de Barrie Kosky estreada ese ano).

### *Tristan und Isolde* 
* 1952 / Karajan / Vinay, Mödl, Hotter, Malaniuk, Weber
* 1953 / Jochum / Vinay, Varnay, Neidlinger, Malaniuk, Weber
* 1957 / Sawallisch / Windgassen, Nilsson, Hotter, Hoffman, van Mill
* 1966 / Böhm / Windgassen, Nilsson, Wächter, Ludwig, Talvela
* 1974 / Kleiber / Brilioth, Ligendza, McIntyre, Minton, Moll
* 1983 / Barenboim / Kollo, Meier, Becht, Schwarz, Salminen (en DVD, produción de Jean Pierre Ponnelle de 1981)
* 1995 / Barenboim / Jerusalem, Meier, Struckmann, Priew, Hölle (en DVD, produción de Heiner Müller de 1993)
* 2009 / Schneider / Smith, Theorin, Rasilainen, Breedt, Holl (en DVD, produción de Christoph Marthaler de 2005)
* 2015 / Thielemann / Gould, Herlitzius, Patterson, Mayer, Zeppenfeld (en DVD, produción de Katharina Wagner estreada o mesmo ano.

### *Der fliegende Höllander* 
* 1955 / Knappertsbusch / Uhde, Varnay, Weber, Windgassen
* 1955 / Keilberth / Uhde, Varnay, Weber, Lustig
* 1961 / Sawallisch / Crass, Silja, Greindl, Uhl
* 1971 / Böhm / Stewart, Jones, Ridderbusch, Esser
* 1985 / Nelsson / Estes, Balslev, Salminen, Schunk (en DVD, produción de Harry Kupfer de 1978)
* 2013 / Thielemann / Youn, Merbeth, Selig, Muzek, Mayer, Bruns (en DVD, produción de Jan Philipp Gloger de 2012)

### *Tannhäuser* 
* 1955 / Cluytens / Windgassen, Brouwenstijn, Wilfert, Fischer-Dieskau, Greindl
* 1961 / Sawallisch / Windgassen, dos Angeles, Bumbry, Fischer-Dieskau, Greindl
* 1962 / Sawallisch / Windgassen, Silja, Bumbry, Wächter, Greindl
* 1978 / Davis / Wenkoff, Jones, Weikl, Sotin (en DVD, produción de Götz Friedrich de 1972)
* 1989 / Sinopoli / Versalle, Studer, Engert-Ely, Brendel, Sotin (en DVD, produción de Wolfgang Wagner de 1985)
* 2014 / Kober / Kerl, Nylund, Breedt, Eiche, Youn (en DVD, produción de Sebastiam Baumgarten estreada en 2011)

### *Lohengrin* 
* 1953 / Keilberth / Windgassen, Steber, Uhde, Varnay, Greindl
* 1958 / Cluytens / Konya, Rysanek, Blanc, Varnay, Engen
* 1962 / Sawallisch / Thomas, Silja, Vinay, Varnay, Crass
* 1967 / Kempe / Konya, Harper, McIntyre, Hoffman, Ridderbusch
* 1982 / Nelsson / Hofmann, Armstrong, Connell, Roar (en DVD, produción de Götz Friedrich, de 1979)
* 1990 / Schneider / Frey, Studer, Wlaschiha, Schnaut, Schenk (en DVD, produción de Werner Herzog, de 1987)
* 2012 / Nelsons / Vogt, Dasch, Rasilainen, Lang, Zeppenfeld (en DVD, produción de Hans Neuenfels, de 2010)

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Círculo de Bayreuth
* Árbore xenealóxica da familia Wagner

### Ligazóns externas 
* Sitio oficial do festival
* www.wagnermania.com
* El Festspielhaus de Bayreuth. Los años del III Reich
* Vídeo de Wolfgang Wagner amosando o teatro do festival