open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Avelina Valladares

**Avelina Valladares Núñez**, nada en Vilancosta (A Estrada) o 23 de outubro de 1825 e finada na Estrada o 17 de marzo de en 1902, foi unha escritora galega, e unha das primeiras mulleres que publicou artigos de opinión na prensa escrita, e empregou o galego como lingua dalgúns dos seus poemas. É irmá do tamén escritor Marcial Valladares.

## Traxectoria 
Filla de José Dionisio Valladares Gómez, cunha considerable formación académica debido á súa ascendencia fidalga, Avelina Valladares dedicou parte da súa vida ao coidado dos demais (sempre dende as súas fondas conviccións relixiosas), participando na Xunta Parroquial de Beneficencia da súa parroquia, Berres. Nos períodos comprendidos entre 1840 e 1850, e 1864 e 1879, a escritora adicou a meirande parte do seu tempo á escrita, realizando durante eses anos a maior parte da súa obra literaria.

Como poeta afincada no seu tempo, as súas composicións tratan temas relixiosos, amicais ou de costumes. Non obstante, o que máis chama a atención dentro da súa produción literaria, son os artigos conservados, xa que abordan cuestións prácticas coma os cultivos, fan denuncia social ("El ochavo milagroso" critica algunhas supersticións populares) ou diríxense á autoridade (neste caso eclesiástica) para facer peticións de interese xeral. É tamén digno de destacar o seu *Diálogo entre un peregrino que se dirige a Compostela y un labriego*, obra bilingüe con claras características proclives á dramatización (hoxe existe unha versión teatral feita por Xosé Lueiro Lemos).

## Obra 
* *Obra poética. Avelina Valladares Núñez* (2025), edición de Xosé Luna Sanmartín. Vigo: Galaxia. 180 páxs. ISBN 978-84-1176-533-6.

## Recoñecementos
Na súa memoria creouse o Premio de poesía Avelina Valladares, convocado polo concello da Estrada.

En 2025, e coincidindo co bicentenario do seu nacemento, o Concello da Estrada retomou a programación do Ano Cultural para dedicarllo á «Cantora do Ulla» e publicar a súa obra.
[miniatura|page=35|Artigo de [Manuel Castro López|Castro López.]]
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* : "Avelina Valladares", pp.&nbsp;33–35 en *Almanaque Gallego* para 1898, Buenos Aires, 25 de outubro de 1897 .
* : "N'a súa memoria", *El Emigrado*, 24/10/1925.
*  (2000). ''Ond'o sol facheaba ô amañecer: vida e obra da cantora da Ulla Avelina Valladares Núñez''. ISBN 84-95429-05-5.
* 
### Outros artigos 
* Premio de poesía Avelina Valladares
* José Dionisio Valladares Gómez
* Marcial Valladares
### Ligazóns externas 
* Concello da Estrada
O diario vermello de Carlota

***O diario vermello de Carlota*** é un libro escrito no 2003 por Gemma Lienas, publicado orixinalmente en catalán como ***El diari vermell de la Carlota***. É o cuarto libro da saga protagonizada por Carlota. Este libro, parello a *O diario vermello de Flanagan*, de Andreu Martín e Jaume Ribera, segue a liña da saga. Neste caso é un libro de divulgación sobre a sexualidade, escrito para adolescentes. Foi traducida ao galego por Silvia Gaspar, que tamén traduciu *O diario vermello de Flanagan*, pero hai personaxes con traducións diferentes dos nomes, como Marc (Marcos) e Mireia (Mireya).

## Trama 
A trama dura entre comezos de febreiro e mediados de abril. Carlota coñece na estación do metro a Flanagan, e comezan a falar. Carlota dille que vai comezar un *diario vermello*, onde porá as súas ideas, experiencias e esperanzas sobre a sexualidade. Flanagan decide escribir un el tamén, para ó rematalo intercambialo e comparar dúbidas e aprender xuntos.

Pero a situación sáese de nai, e o que comezara como unha relación marcada por ese eixo, axiña se torna unha relación con forte carga sentimental, cos problemas que iso xera. A Carlota aínda lle gusta Koert, un rapaz holandés, e Flanagan tamén está confundida, pois aínda non deixou a relación con Nines, malia que pasan por unha época ben fría .

Logo de perderen a virxindade xuntos e de moitos sentimentos contraditorios, rematan como amigos. Carlota ten previsto viaxar a Ámsterdam para ver a Koert.

## Temática 
Máis alá da trama, o libro tamén serve de manual. Fala extensamente de métodos anticonceptivos, tendencias sexuais, enfermidades de transmisión sexual, e da relación entre o sexo e o amor.

Carlota recolle no seu diario inclúe moitos informes tirados de libros, crónicas de charlas feitas na clase e conversas con familiares e amigas, ademais de todo o que vai aprendendo con Flanagan.

## Adaptación cinematográfica 
O 23 de xullo de 2010 estréase a adaptación cinematográfica, unha comedia xuvenil dirixida por José Manuel Carrasco e protagonizada por actores do mundo da televisión (Maxi Iglesias e David Castillo) e debutantes (Andrea Ros e Lydia Fairen). A adaptación non inclúe o personaxe de Flanagan.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na web da editorial.
Botorrita

**Botorrita** é un concello e un concello aragonés situado no sur da Comarca de Zaragoza. A súa poboación era de 526 habitantes en 2007. O termo municipal ocupa unha área de 19.8&nbsp;km².

## Xeografía 
A localidade está localizada na conca do río Huerva, ao pé das súas augas e dista 22&nbsp;km da cidade de Zaragoza. O concello ten unha altitude media de 394 msnm.

O termo municipal linda cos concellos de Mozota, La Muela, María de Huerva e Jaulín. 
 
## Historia 
Está identificada coa antiga *Contrebia Belaiska*. Os belaiscos eran celtiberos sometidos aos iberos sedetanos. Son famosos os bronces de Botorrita, escritos no século I a.C., nunha primeira fase de romanización, cando aínda se empregaban na escrita as linguas prerromanas, neste caso o celtibérico en alfabeto ibérico.

## Festas 
* San Miguel, 8 de maio. 
* Santo Agostiño, 28 de agosto. 
* Virxe do Rosario, primeira semana de outubro.
Mozota

**Mozota** é un concello aragonés, situado no sur da Comarca de Zaragoza (provincia de Zaragoza). A súa poboación era de 128 habitantes en 2005.

## Xeografía 
O concello ocupa unha área de 8,7&nbsp;km². Está localizado na conca do río Huerva, sobre a beira dereita. A altitude media do concello é de 396 msnm. A capital municipal dista 25&nbsp;km da cidade de Zaragoza.

Concello rural, domina o viñedo, con variadades de garnacha, tempranillo e cariñena, que dan un viño corpudo e forte.
 
## Festas 
* *Santicos*, 30 de agosto.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Oficina de turismo de Zaragoza
Jaulín

**Jaulín** (*Exaulín * en aragonés) é unha localidade e un concello aragonés situado no sur da Comarca de Zaragoza. A súa poboación era de 306 habitantes en 2005. A capital municipal dista 28&nbsp;km da cidade de Zaragoza.

## Xeografía 
O municipio ocupa unha superficie de 46,1&nbsp;km², o que consonte os datos de poboación resulta nunha densidade de 6,64 hab/km².
A altitude media do concello é de 508 msnm.

## Límites 
Jaulín linda cos municipios de Mezalocha, Villanueva de Huerva, Fuendetodos e Valmadrid.
La Patagonia rebelde

***La Patagonia rebelde*** é unha película dirixida por Héctor Olivera en 1974, baseada no libro *Los vengadores de la Patagonia trágica*, de Osvaldo Bayer, que á súa vez relata os feitos da denominada Patagonia rebelde de 1921.

A trama comeza cando, ante a situación económica, as seccións locais da Federación Obrera Regional Argentina, dominada polos anarcosindicalistas nas cidades de San Julián e Río Gallegos, impulsan unha campaña de sindicalización de peóns, *hacheros* e outros asalariados. Pero a resposta dos estancieiros foi extremadamente dura: despedimentos, violencia e ameazas. A simple elaboración de reclamacións por parte dos peóns podía dar lugar a represalias. Isto conduciu á intensificación do conflito, que trouxo a rebelión dos traballadores cara aos patróns e as institucións estatais.

Héctor Olivera afirma que tivo a idea de facer unha película sobre o tema en 1959, ó ler o libro de David Viñas *Los dueños de la tierra*. A súa sexta película, converteuse en 1974 nunha das que forman parte do boom cinematográfico arxentino.

A película sufriu varias vicisitudes, e comportou persecución para o seu director e para o seu guionista, Osvaldo Bayer. Primeiramente foi censurada, polo entón presidente, ata que finalmente foi aprobada o 13 de xuño polo mesmo Juan Domingo Perón. Posteriormente, logo da morte deste, foi censurada novamente o 12 de outubro polo goberno de Isabel Perón. Co regreso da democracia formal en 1984 puido ser exhibida de novo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha  en cinenacional.com .
* Ficha en Rebeldemule .
* artigo de Osvaldo Bayer .
* "Génesis, desaparición y regreso de un película" artigo de Osvaldo Bayer .
Manuel Seixas

**Manuel García Seixas**, coñecido como **Manuel Seixas**, nado en Vilagarcía de Arousa o 20 de xuño de 1961, é un profesor, escritor e músico galego.
## Traxectoria 
Profesor de filosofía, psicoloxía e valores éticos no IES A Basella de Vilanova de Arousa ata o 2021. Como músico foi membro do grupo Korosi Dansas, posteriormente fundou o grupo Neuroband e ten editados varios proxectos en solitario. Como escritor editou varias novelas, poemarios, artigos... e colaborou en obras conxuntas.

## Obra 
### Narrativa 
* *A velocidade do frío* (1996). Vigo: Xerais. 296 páxs. ISBN 978-84-8302-068-5. Novela.
* *Viñeron do espacio interior* (1996). Santiago. Positivas. ISBN 978-84-87783-37-1. Relatos.
* *Bailarina* (1999). Vigo: Xerais. 232 páxs. ISBN 978-84-8302-405-8. Novela.
* *Interferencias* (2015). Vigo: Xerais. 144 páxs. ISBN 978-84-9914-905-9. ePub: ISBN 978-84-9914-912-7. Novela.

### Poesía 
* *Vestixios do verme* (1999). Santiago: Positivas. 48 páxs. ISBN 978-84-87783-56-2
* *Diario de ausencias* (2001). Lisboa: Tema.
*"A coitelada da morte" (2020). En *Grial*, 228, tomo XVIII.
**Trevo (Triloxía do Outono)* (2021). Vigo: Ed. Galaxia. Ilustracións de Xurxo Romero Román. ISBN 978-84-9151-591-3.

### Obras colectivas 
* *A memoria de Vilagarcía* (2003). Con Carlos Díaz Martínez.
* *Narradio. 56 historias no ar* (2003). Xerais.
* *Xuro que nunca volverei pasar fame* (2003,). Difusora.

## Obra musical 
### Con Korosi Dansas
**Cordura* (CD; Man Records, 1995).
**Non!* (CD; Chorima Records, 1996).

### En solitario
**A velocidade do frío* (CD; Xerais, 1997). Conxunto de temas baseados na súa novela homónima).
**Presentimento* (CD; Madame Mir, 2001).
**O estraño karaoke do home bata* (CD dobre. Tríptico 32 páxinas; Ferror Records, 2021)
**Electric Eyes* (LP-CD dobre; Ferror Records, 2023)

### Con Neuroband
**Microse* (In memoriam Roberto Camba; Autoedición, 2004).
**Proceso Amniótico* (CD; Pai Música, 2011).
**Verde* (CD; Con de tres pés, 2015).

## Premios 
* 1996: Premio Xerais de novela por *A velocidade do frío*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina persoal de Manuel Seixas
Ateca

**Ateca** é un concello español da provincia de Zaragoza situado na comarca da Comunidade de Calatayud. Ten unha área de 84,7&nbsp;km². Segundo o INE en 2015 tiña 1968 habitantes, cunha densidade de poboación de 23,23 hab/km².

É unha localidade con arte mudéxar, que aparece citada no *Cantar de Mio Cid*.
 
## Xeografía 
Está localizado na ribeira esquerda do río Jalón, na confluencia co río Manubles e preto do lugar onde conflúen o río Mesa e mais o Piedra. Hai alí unha famosa fábrica de chocolate. A altitude media do concello é de 603 msnm. A capital municipal dista uns 100&nbsp;km da cidade de Zaragoza.

## Nome 
Segundo algúns historiadores identifícase coa antiga *Attacum*, mencionada por Ptomoleo. Ten un sufixo celta *-acum*, *-ecum*, con xorda intervocálica conservada consonte á fonética mozárabe e aragonesa. Na época de dominio musulmán chamábase *Teca*, que, casualmente, en árabe significa *a antiga*. Porén, tamén se identificou o seu nome a través do éucaro, como un derivado de *ate*, "porta".

## Festas 
* 3 de febreiro, San Brais. 
* 8 de setembro, Virxe da Peana (patronais).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* SEAT Ateca
### Ligazóns externas 
* www.AytoAteca.es
Borja, Zaragoza

**Borja** é unha cidade e un concello español da comarca do Campo de Borja, localizado no oeste da provincia de Zaragoza, na comunidade autónoma de Aragón. Está localizada a uns 62&nbsp;km da cidade de Zaragoza. O concello esténdese por unha área de 154 km², e tiña en 2008 unha poboación de 4.868 habitantes.

Do seu patrimonio histórico destacan os edificios do Pazo do Concello, a Igrexa de Santa María, a de San Miguel e mais o convento da Concepción.

## Historia 
As orixes da cidade remóntanse ao século V a.C. cando era habitada polos celtiberos. O nome prerromano da localidade era Bursau, cuxos restos fican no actual castelo. Logo da conquista romana, no século I a.C. constituíuse como unha importante zona de poboamento, acadando o seu máximo esplendor coa chegada dos musulmáns.

No século XII foi reconquistada polo rei aragonés e no século XV transformouse nunha fortaleza militar contra as invasións castelás, o cal lle valeu o título cidade, outorgado por Afonso o Magnánimo en 1438. Durante o reinado dos Reis Católicos foi expulsada a importante comunidade xudía que vivía nesta cidade. Os séculos XV e XVI foron tempos de grande auxe económico para a localidade. En troques, os séculos XVII e XVIII foron períodos de recesión, enfermidades e secas. Durante o século XIX a cidade comezou a se recuperar economicamente mercé a liña férrea Borja-Cortes de Navarra.

Durante o século XX a actividade agraria, sobre a que se baseaba a economía de Borja, foi perdendo peso específico, mais Borja non deu adquirido relevancia industrial, o que derivou nun declive da cidade, de xeito que parte da súa poboación tivo que emigrar cara a centros industriais.

miniatura|Praza do Mercado.

Nos últimos anos do século XX, Borja consolidou a súa economía tradicional a través da tecnificación da agricultura e da DO Campo de Borja para os seus viños. Estabeleceuse un polígono industrial, denominado "Barbablanca", que confire novas oportunidades. O sector servizos desenvolveuse e modernizouse tamén.

## Ligazóns externas 
* Municipio de Borja
Eu tampouco me chamo Flanagan

***Eu tampouco me chamo Flanagan*** é un libro escrito no 2006 por Andreu Martín e Jaume Ribera. É o undécimo da saga protagonizada polo detective xuvenil *Flanagan*.

## Trama 
A trama comeza o venres 20 de xuño, cando rematan os exames de 2º de bacharelato. O pai de Flanagan quere que bote unha man no bar, e o detective Oriol Lahoz o contrata para que o axude a atopar a Alí, un neno magrebí do barrio que desapareceu. Remata compracendo os dous, servindo cafés e atopando a Alí.

Ademais, vese enganado de novo polos amigos de Nines, o que unido á falta de diálogo con ela, créalle novos problemas sentimentais. Tamén aparece de novo en escena o seu amigo Charche, coa súa relación con Vanesa, onde o conselleiro sentimental Flanagan volve xogar un importante papel para desta volta resolver o secuestro de Charche.

Segue a relación con Nines, malia as turbulencias, e desta volta parece que bastante consolidada. Deixa o futuro aberto a un posible acceso á universidade a estudar criminoloxía.

## Narración 
Neste libro, ó contrario dos demais da saga, inclúe unha incoherencia, pois di que en *O longo adeus*, de Raymond Chandler, Philip Marlowe rexeita un billete de 1000 dólares, cando é de 5000 (un retrato de Madison).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na web da editorial.
Dialecto iron

O **iron** (Ирон) (ou "irati"), é unha das variantes lingüísticas da lingua oseta. É falado por unha gran maioría da poboación oseta (tanto do norte coma do sur), é o dialecto máis grande do oseto, sendo a outra variante o digorés.
Linguas dárdicas

As **linguas dárdicas** son un grupo de linguas indoiranias faladas na parte oriental de Afganistán, no norte de Paquistán (NWFP) e no disputado estado de Jammu e Caxemira.

O grupo dárdico foi tradicionalmente definido coma un subgrupo das  linguas indoarias as que experimentaron unha forte influencia dende as linguas nuristanias e as linguas iranias. O nuristanés, un grupo de linguas faladas no nordeste Afganistán, ás veces foi incluído no grupo dárdico, pero hoxe menténse coma un grupo independente, coma un dos tres subgrupos do indoiranio.

O iranista noruegués Georg Morgenstierne escribiu que o Chitral é a área de máis diversidade lingüística do mundo. Aínda que do dárdico o khowar é a lingua máis predominante do Chitral, máis de dez linguas fálanse nesta área. Estas inclúen as dárdicas calaxa-mun, palula, dameli, gawar-bati, as nuristanís, idgá, buruxasquí, guxar, vakhí, a lingua kirguiz, as linguas iranias taxico e paxtó. Moitas destas linguas non se usan na escritura, non teñen unha norma gráfica para escribílas. Ás veces para redactar unha carta usan o sistema urdú ou persa.

Agás o caxemirés, tódalas linguas dárdicas son linguas minoritarias as que non foron o suficientemente estudadas. Na maioría dos casos son faladas en áreas de difícil acceso debido ás montañas e/ou aos conflitos armados da rexión. Tódalas linguas (incluíndo o caxemirés) foron influenciados polas linguas veciñas non dárdicas.

## Lista das linguas dárdicas
***Grupo Chitral**
**Khowar [khw], falado no (Paquistán)
**Calaxa  [kls], falado no (Paquistán)
***Grupo caxemirés**
**Caxemirés [kas], falado na (India)
***Grupo cohistanés** (9)
**Bateri [btv], falado no (Paquistán)
**Chilisso [clh], falado no (Paquistán)
**Kalami [gwc], falado no (Paquistán)
**Gowro [gwf], falado no (Paquistán)
**Indo-cohistanés [mvy], falado no (Paquistán)
**Tirahi [tra], falado no (Afganistán) 
**Torwali [trw], falado no (Paquistán)
**Wotapuri-Katarqalai [wsv], falado no (Afganistán)
**Kalkoti [xka], falado no (Paquistán)
***Grupo Cunar** (8)
**Dameli [dml], falado no (Paquistán)
**Gawar-Bati [gwt], falado no (Afganistán)
**Grangali [nli], falado no (Afganistán)
**Paxai (4)
***Paxai oriental setentrional [aee], falado no (Afganistán)
***Paxai occidental setentrional [glh], falado no (Afganistán)
***Paxai occidental meridional [psh], falado no (Afganistán)
***Paxai oriental meridional [psi], falado no (Afganistán)
**Xumaxti [sts], falado no (Afganistán)
***Grupo Xina** (7)
**Brokskat [bkk], falado na (India)
**Domaaki [dmk], falado no (Paquistán)
**Phalura [phl], falado no (Paquistán)
**Xina-Kohistanés [plk], falado no (Paquistán)
**Xina [scl], falado no (Paquistán)
**Savi [sdg], falado no (Afganistán)
**Uxoio [ush], falado no (Paquistán)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Dárdico
*Linguas nuristanias

### Ligazóns externas 
*Rama das linguas dárdicas
Oktoberfest

A **Oktoberfest** é unha festa da cervexa e unha feira de produtos e diversións celebrada orixinalmente en Múnic, Baviera, e diseminada por varios lugares do mundo. En Múnic, a Oktoberfest comeza a mediados de setembro e remata dúas semanas máis tarde, no primeiro domingo de outubro. De aí o seu nome, Oktoberfest (en alemán, "Oktober" significa outubro, e "Fest", festa ou festival). Ao respecto da participación galega na festa, dicir que a comunidade galega de Múnic participa cunha carroza alusiva a temas galegos.

## O festival 
A Oktoberfest atrae a máis de 6 millóns de visitantes de todo o mundo, converténdose así no meirande festival do planeta. É habitual o uso de traxes típicos de Baviera, de modo que os visitantes visten con *lederhosen* (pantalóns curtos de pel) os homes e *dirndl* (traxe tradicional) as mulleres. O acontecemento máis importante durante a festa é o desfile de vestidos típicos da Oktoberfest, unha manifestación costumista, e o paso dos *Schützen* (tiradores). Isto ten lugar cada ano durante o primeiro domingo. Outros acontecementos pintorescos son o desfile dos cervexeiros, e a apertura oficial do primeiro bocoi de cervexa a cargo do alcalde da vila.

Para o tempo que dura a Oktoberfest os cervexeiros de Múnic fabrican unha cervexa especial (Wiesnbier) con maior contido de alcohol que as cervexas convencionais en Alemaña. Así mesmo, os concesionarios das carpas de venda de cervexa están obrigados a tocar música de banda tradicional até as 18 horas e cun volume máximo de 85 db. Á noite tócanse éxitos do momento e música pop.

## Historia 
A primeira Oktoberfest de Múnic, en 1810, nada tiña a ver coa multitude de turistas, enormes vasos de cervexa e o parque de atraccións da actual festa na capital da Baviera. Naquela época, foi instituída unha corrida de cabalos para conmemorar o casamento do príncipe herdeiro Luís, máis tarde rei Lois I de Baviera, coa princesa Teresa de Saxe-Hildburghausen.

A festa, para a cal estaban convidados todos os moradores de Múnic, tivo lugar nun parque afastado do centro, bautizado Theresienwiese, en homenaxe á noiva. Aínda hoxe é neste mesmo parque onde transcorren os meirdande eventos da Oktoberfest.

A fin e asemade o punto álxido da festa era a corrida de cabalos, coa presenza da familia real de Baviera. O enorme éxito fixo que fose marcada outra festa para outubro do ano seguinte, e así, devagar, comezou a tradición. Coa emigración dos alemáns, a festa mais popular da Alemaña espallouse polo planeta. Hoxe existen Oktoberfest en diversos países, como: Arxentina, Brasil, Estados Unidos, Hong Kong, Italia, Vietnam, entre outros.miniatura|300px|A Oktoberfest de noite|centro
Retranca (revista)

***Retranca*** é unha publicación humorística mensual galega, publicada desde novembro de 2007 ata o ano 2012, cando a empresa editora quebrou a causa da entrada en concurso de acredores da empresa distribuidora das súas revistas . Estaba dirixida polo deseñador Kiko da Silva.

## Características 
Cada publicación dedícase a un tema concreto (feísmo, Cidade da Cultura de Galicia, tren de alta velocidade, entroido, cambio climático, series televisivas galegas ou bilingüismo en Galiza), pero tamén contaba con seccións fixas.

Colaboraron nela autores como Miguelanxo Prado, Xaquín Marín, Pinto & Chinto, Camilo Franco, Manuel Jabois ou o propio Kiko da Silva.

Desde o número 2 incluíu a publicación en branco e negro *A Nosa Pedra*, con textos de diversos autores.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Retranca Editora
* Banda deseñada
* Ironía
### Ligazóns externas 
* Páxina web da revista
* Banda deseñada Consello da Cultura Galega.
Caspar David Friedrich

**Caspar David Friedrich**, nado en Greifswald o 5 de setembro de 1774 e finado en Dresden o 7 de maio de 1840, foi o principal representante da pintura romántica alemá, xunto a Philipp Otto Runge, sendo a máis destacada no ámbito do paisaxismo.

## Traxectoria 
### Primeiros anos (1774-1800) 
Caspar David Friedrich era o sexto dos nove fillos de Adolf Gottlieb Friedrich, un fabricante de candeas e xabóns de Greifswald, e a súa dona Sophie Dorothea Friedrich, de solteira Bechly. Greifswald pertencía, con toda Nova Pomerania Anterior e dende a guerra dos trinta anos á coroa sueca. Ambos os proxenitores procedían da cidade de Neubrandenburg, actual Mecklemburgo-Pomerania Occidental, que Friedrich visitou en varias ocasións. 
[miniatura|esquerda|220px|*[Camiñante sobre o mar de néboa* (1817-1818)]] 
Foi educado segundo a relixión protestante da súa familia. Varios falecementos acontecidos na súa familia ao longo da súa infancia fixeron que a Friedrich lle abordase intensamente o tema da morte. Así, en 1781 morreu a súa nai; ao ano seguinte, a súa irmá Elisabeth de vexigas; en 1787 o seu irmán Johann Christoffer, afogado ao tentar salvar ao propio Caspar quen se afundira no xeo, o que lle conmoveu tanto pola súa curta idade, 7 anos, como por crerse culpable de tal suceso; e, finalmente, a súa irmá María en 1791 polo tifo.

Cara 1790, cando tiña 16 anos, e quizais xa en 1788, recibiu clases de Johann Gottfried Quistrop, profesor de Debuxo da Universidade de Greifswald, quen probablemente lle transferiu o seu entusiasmo pola paisaxe da súa terra natal.

Entre 1794 e 1798 estudou na Academia Real de Belas Artes de Copenhaguen, fundada en 1754 segundo o modelo francés e considerada por entón unha das Academias máis modernas. Alí foi alumno de Nicolai Abildgaard e, sobre todo, de August Lorentzen e Jens Juel, un dos pintores dinamarqueses máis importantes do século XVIII. Pintou baleirados de xeso de esculturas clásicas, formándose máis como debuxante que como pintor.

En 1798 regresou a Greifswald, renovando a súa amizade co poeta e patriota «demagogo» Ernst Moritz Arndt e, no outono do mesmo ano, trasladouse a Dresde, o centro do movemento romántico alemán, onde acabou de formarse.

En Dresde viviu como pintor e mantivo a súa residencia ata a súa morte. Frecuentou sobre todo ao pintor e deseñador Philipp Otto Runge, formado coma el na Academia de Copenhaguen e aos escritores e poetas Ludwig Tieck e Novalis, formando xunto a eles o centro literario-artístico do romanticismo alemán. Foi Friedrich un pintor-filósofo, que contaba entre as súas amizades non só con pintores (Runge, Dahl, Kersting, Kügelgen, Ferdinand Hartmann, e Louise Seidler), senón tamén con escultores (Christian Gottlieb Kühn), poetas (Tieck, Heinrich von Kleist), o filósofo e naturalista Gotthilf Heinrich Schubert.

En 1799 expuxo por primeira vez a súa obra, debuxos de paisaxes, na Academia de Belas Artes de Dresde.
## Véxase tamén
Max Ernst

**Max Ernst**, nado en Brühl o 2 de abril de 1891 e finado en París o 1 de abril de 1976, foi un artista alemán nacionalizado francés, figura fundamental tanto no movemento dada como no surrealismo. Caracterizouse pola utilización dunha extraordinaria diversidade de técnicas, estilos e materiais.

## Traxectoria 
En 1891 ingresou na Universidade de Bon onde estudou filosofía e psiquiatría. Alistouse no exército alemán durante a primeira guerra mundial. Cando Ernst deixou o exército xa xurdira en Suíza o movemento dada; atraído pola revolución dadaísta contra o convencional, Ernst instalouse en Colonia e comezou a traballar no *collage*.

En 1922 trasladouse a vivir a París, onde comezou a pintar obras surrealistas nas que figuras humanas de grande solemnidade e criaturas fantásticas habitan espazos renacentistas realizados con detallada precisión (L'eléphant célèbes, 1921, Tate Gallery, Londres).

En 1925 inventou o *frottage* (que transfire ao papel ou ao lenzo a superficie dun obxecto coa axuda dun sombreado a lapis); máis tarde experimentou co *grattage* (técnica pola que se raspan ou gravan os pigmentos xa secos sobre un lenzo ou táboa de madeira). Ernst foi encarcerado tras a invasión de Francia polos alemáns durante a segunda guerra mundial; na prisión traballou na decalcomanía, técnica para transferir ao cristal ou ao metal pinturas realizadas sobre un papel especialmente preparado.

En 1930, debutou como actor no cine a película ''L'age d'or'', segundo filme surrealista do director español Luis Buñuel, onde interpreta o papel do cruel xefe dos bandidos. Devandito filme causou un verdadeiro escándalo en Francia, e foi prohibida por máis de 50 anos. Con todo, Max Ernst seguiu colaborando noutros filmes de corte surrealista, nos seguintes anos.
miniatura|Museo Max Ernst.
En 1941 emigrou aos Estados Unidos coa axuda de Peggy Guggenheim, que se convertería na súa terceira esposa en 1942. En 1953 regresou a Francia e a partir de entón as súas obras gozaron dunha notable revalorización.

Ao longo da súa variada carreira artística, Ernst caracterizouse por ser un experimentador infatigable. En todas as súas obras buscaba os medios ideais para expresar, en dous ou tres dimensións, o mundo extradimensional dos soños e a imaxinación.

Faleceu aos 85 anos en París o 1 de abril de 1976 por un paro cardíaco.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* René Magritte
* Leonora Carrington
* Frida Kahlo
Lista de faros de Galicia

Esta é unha **lista de faros de Galicia**.

## Listaxe de faros 
## Listaxe doutros balizamentos con torre 
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Faro de Mera, Oleiros.jpg|Faro de Mera

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos 
* Navegación marítima
### Ligazóns externas 
* Mapa dos faros e balizas da Autoridade Portuaria de Ferrol
* Mapa dos faros e balizas da Autoridade Portuaria da Coruña
* Faros e Balizas na web da Autoridade Portuaria de Marín e Ría de Pontevedra
* Mapa dos faros e balizas da Autoridade Portuaria de Marín e Ría de Pontevedra
* Faros na web da Autoridade Portuaria de Vigo
* Mapa dos faros e balizas da Autoridade Portuaria de Vigo
* Listaxe de faros en Galicia  
* Listaxe de faros en Galicia  *na web do Concello de A Coruña.*
Ducado longobardo de Reggio

O **Ducado de Reggio** foi un dos ducados instituídos polos longobardos en Italia. As informacións sobre os seus asuntos internos son escasas e mesmo é incerta a data de constitución do ducado; é posíbel que se remonte ás fases da primeira penetración longobarda na zona durante o Período dos duques, entre os anos 560-580, ou senón sería despois da conquista definitiva da cidade polos longobardos, realizada polo rei Axilulfo no 593.

## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Jörg Jarnut. *Storia dei Longobardi*. Torino, Einaudi, 2002. ISBN 8846440854
*Paulo Diácono, *Historia Langobardorum* (*Historia dos Longobardos*, Lorenzo Valla/Mondadori, Milán, 1992).
### Outros artigos
* Emilia Romagna.
* Ducados longobardos.
* Longobardos.
* Reggio nell'Emilia.
Adón de Friúl

**Adón** (ou **Ado**) (? - Cividale *circa* 700) foi un duque longobardo de Friúl, rexente do ducado de Friúl desde 698 ao 700 aproximadamente

Son moi escasas as informacións sobre a súa figura; Paulo Diácono refire que, logo da deposición e o exilio do rebelde Ansfrido, lle foi confiada a rexencia do ducado polo rei Cuniperto, no 698. Rexeu o ducado por un ano e sete meses e morreu en Cividale.

## Véxase tamén
### Bibliografía
* Paulo Diácono (1992). *Historia Langobardorum*. Milán: Lorenzo Valla/Mondadori.
Landari de Friúl

**Landari** (? - 671?) foi un duque longobardo do ducado de Friúl no 671.
## Traxectoria
Son moi escasas as informacións sobre o seu goberno; Paulo Diácono, na súa *Historia Langobardorum*, só indica a orde de sucesión.
## Fontes 
* Paulo Diácono, *Historia Langobardorum* (*Historia dos Longobardos*, Lorenzo Valla/Mondadori, Milán, 1992).
Córvulo de Friúl

**Córvulo** (?-?) foi un duque longobardo do Friúl de principios do século VIII.
## Traxectoria
Ascendeu ao ducado á morte de Ferdulfo, pero rexeu o ducado por pouco tempo: condenárono a ser cegado por ter ofendido ao rei Ariperto II. Destituído e substituído por Pemón, "viviu despois na vergonza", escribe Paulo Diácono.
## Fontes
*Paulo Diácono, *Historia Langobardorum* (*Historia dos Longobardos*, Lorenzo Valla/Mondadori, Milán, 1992).
Corvo (constelación)

: *Para ***corvo***, véxase Corvo (homónimos)*.

**Corvus** ou **Corvo** é unha constelación austral menor, con só 11 estrelas visibles ó ollo humano, situada entre Virgo e Crater, e por riba de Hidra. Para formar o nome das súas estrelas úsase o xentitivo, **Corvi**. Exemplo: **γ Corvi** é a estrela gamma do Corvo.

As súas estrelas γ Corvi (Gienah Gurab, en árabe) e δ Corvi (Algorab), serven de indicadoras para atopar a Espiga (*Spica* ou α Virginis). Mentres que δ, γ, ε, e β forman o asterismo da *vela* (por recordar unha vela cadrada (en realidade trapezoidal) antiga.

## Observación das súas estrelas 
**Localización da constelación**

Aínda que a constelación é pequena, é bastante visible, e a súa forma é moi característica, que recorda unha antiga *vela* cadrada. Pódese reparar facilmente nela, ao sur de α Virginis (ou *Spica*, a Espiga).

Ficheiro:Corvus.gif

## Estrelas principais 
* α Corvi (Alchiba), con magnitude 4,02 é só a quinta máis brillante da constelación.
* β Corvi (Kraz), a segunda máis brillante con magnitude 2,65, unha estrela xigante amarela.
* γ Corvi (Gienah Gurab), a máis brillante con magnitude 2,58, unha estrela branco-azulada. Pertence ó grupo das estrelas de mercurio-manganeso e atópase a 165 anos luz.
* δ Corvi (Algorab), de magnitude 2,94 é unha estrela dobre fácil de observar. A compoñente máis feble é unha estrela moi nova, con só 110 millóns de anos de idade.
* ε Corvi (Minkar), estrela xigante laranxa de magnitude 3,02.
* ζ Corvi, estrela Be de magnitude 5,20; forma unha binaria óptica con outra estrela situada a 11,2 segundos de arco. 
* η Corvi, estrela de magnitude 4,31 cun disco circumestelar ó redor semellante ó de Vega (α Lyrae).
* 3 Corvi, estrela branca de magnitude 5,46.
* R Corvi, estrela variable tipo Mira, cun brillo que oscila entre magnitude 6,7 e 14,4 nun período duns dez meses.
* VV Corvi, estrela cuádrupla, variable eclípsante semellante a Algol (β Persei).

## Obxectos Notables do espazo profundo 
* NGC 4038 e NGC 4039, dúas galaxias en interacción coñecidas coma Galaxias Antennae. Situadas ó oeste da constelación, 4º ó sueste de Gienah Gurab (γ Corvi).
* NGC 4361, nebulosa planetaria dunha lixeira cor azulada.

## Mitoloxía 
Na mitoloxía grega, o corvo foi enviado por Apolo a buscar auga na súa copa (Crater), pero o corvo tardou en volver porque estivera esperando a que madurara un figo cerca da fonte. Trouxo a copa (Crater) e unha serpe de auga entre as súas poutas e díxolle a Apolo que se atrasara porque a serpe lle tiña atacado. Apolo, sabedor de que o corvo mentía, puxo ós tres no ceo: condenou ó corvo a estar sedento para sempre, pois aínda que a copa está preto, a serpe non lle permite beber.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Corvus 
* Star Tales – Corvus and Crater
Cabra (homónimos)

O termo **Cabra** pode referirse a:

*A **cabra**, nome común de varios mamíferos do xénero *Capra;
*A constelación da **Cabra**, máis coñecida como *Capricornus* ou Capricornio*;
*O símbolo do zodíaco* **Cabra**, máis coñecido como Capricornio;
*Un peixe, **cabra** ou *cabra de altura* (*Helicolenus dactylopterus'').

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Cabradoiro**, lugar da parroquia das Oiras, no concello de Alfoz;
***O Cabradoiro**, lugar da parroquia de Devesos, no concello de Ortigueira;
***O Cabradoiro**, lugar da parroquia de San Simón da Costa, no concello de Vilalba;
***Cabrais**, lugar da parroquia de Ribasieira, no concello de Porto do Son.

;Fóra de Galiza

;En Andalucía
***Cabra**, concello da provincia de Córdoba.

;En Irlanda
***Cabra**, suburbio do norte de Dublín.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Coroa Boreal

**Corona Borealis** ou **Coroa Boreal** é unha pequena constelación boreal. As súas principais estrelas forman un arco semicircular. Esta é unha das 88 constelacións modernas, e foi tamén unha das 48 constelacións listadas por Tolomeo, quen referiu á constelación coma Coroa. A palabra *Borealis* foi engadida despois, en contraste coa Corona Australis, a Coroa Austral.

Non ten estrelas de primeira magnitude. A súa estrela máis brillante, α CrB (Alphecca, tamén coñecida coma Gemma) ten unha magnitude de 2,2 (lixeiramente variable) e é considerada membro difuso da asociación estelar da Ursa Major. A constelación contén moitas estrelas variables interesantes: dúas das máis coñecidas son R Coronae Borealis e T Coronae Borealis.

## Estrelas 
### Estrelas principais 
* α Coronae Borealis (Alphecca, Gemma ou Gnosia), de magnitude 2,22 e situada a 72 anos luz da Terra, é unha estrela binaria cunha compañeira que xira ó seu redor nun período de 17,4 días. 
* β Coronae Borealis (Nusakan). De magnitude 3,66 tamén é un sistema binario.
* γ Coronae Borealis, de magnitude 3,81 forma parte dun sistema triplo e está a 140 anos luz da terra.
* θ Coronae Borealis, estrela binaria de magnitude 4,14, cunha compoñente principal que é unha variable eruptiva.
* κ Coronae Borealis, xigante laranxa de magnitude 4,82 cun planeta extrasolar.
* ν Coronae Borealis, binaria óptica formada por dúas xigantes vermello-alaranxadas, ν1 Coronae Borealis e ν2 Coronae Borealis.
* ρ Coronae Borealis, de magnitude 5,39 ten un planeta extrasolar.

### Outras estrelas con designación de Bayer 
* 10/δ CrB 4,59 atópase a 165 anos luz da Terra. 13/ε CrB 4,14; 7/ζ1 CrB 6,00; 7/ζ2 CrB 5,07; 2/η CrB binaria 4,99 - 6,08; 14/ι CrB 4,98; 12/λ CrB 5,43; 6/μ CrB 5,14; 20/ν1 CrB 5,20; 21/ν2 CrB 5,40; 19/ξ CrB 4,86; 1/ο CrB 5,51; 9/π CrB 5,57; 17/σ CrB binaria 5,23 - 6,66; 16/τ CrB 4,73; 18/υ CrB 5,80

### Outras estrelas notables 
* R Coronae Borealis, estrela variable de magnitude 5,85, superxigante amarela que perde intensidade a intervalos irregulares. Dá nome a un tipo de variables.
* T Coronae Borealis, nova recorrente que estourou nos anos 1866 e 1946.

## Obxectos Notables do espazo profundo 
Corona Borealis non contén obxectos do espazo profundo brillantes. Abell 2065 é un cúmulo de galaxias que contén cerca de 400 membros, o máis brillante deles é de magnitude 16.

## Mitoloxía 
150px|miniatura|Corona Borealis e Bootes.

Na mitoloxía grega a coroa pertence a Ariadna, filla do rei de Minos. Ariadna non quería acepta-la proposta de matrimonio de Dioniso, que tiña forma mortal, pois non quería casar cun humano despois de ser abandonada por Teseo. Para probar que era un deus, Dionisio quitouse a coroa e lanzouna ó ceo. Ariadna, compracida, casou con el e tornou inmortal.

Outra lenda di que Dionisio agasallou a Ariadna unha coroa coma presente de vodas. Cando ela morreu, o deus lanzou a coroa ó ceo onde ficou coma constelación. Posteriormente Ariadna foi divinizada por Zeus.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Corona Australis

### Ligazóns externas 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Corona Borealis 
* Star Tales – Corona Borealis
Carlos Oroza

**Carlos Oroza Fernández**, nado en Viveiro o 13 de maio de 1923 e finado en Vigo o 21 de novembro de 2015, foi un poeta galego.

## Traxectoria 
[miniatura|Cuarto na [Casa Museo de Uxío Novoneyra onde Carlos Oroza residiu.]]

De novo marchou a Madrid, onde comezou a traballar nunha pensión. Na década de 1960 fíxose famoso con recitais por toda España, na liña da poesía beat. Naquel tempo fundou a revista *Tropos* xunto con Víctor Lizárraga e Victoria Paniagua. Participou como actor no filme *¿Por qué te engaña tu marido?* (Manuel Summers, 1969), e despois pasou un ano en Eivissa. De ideoloxía libertaria e antifranquista, tivo problemas coa súa actividade poética nos anos setenta. A súa adscrición ao movemento beat foi recoñecida nos Estados Unidos, onde recibiu o premio internacional de Poesía Underground en Nova York.
En 1975 cantou xunto ao grupo Eclipse, publicando o sinxelo *Malú* (Ariola, 7"), coas cancións "Malú" e "Evame Malú", dous temas de rock progresivo con influencias tribais e planeantes. En 1985 regresou a Galiza e viviu en Vigo até a súa morte no 2015.

A pesar de non ter unha gran cantidade de obra escrita e publicada (e os seus libros son dificilmente atopables), Carlos Oroza é coñecido pola interpretación e performance dos seus propios poemas.

## Obra
### Poesía
**Eléncar* (1974).
**Cabalum* (1980, Ediciós do Castro).
**Alicia* (1985).
**Una porción de tierra gris del norte* (1996).
**En el norte hay un mar que es más alto que el cielo*, primeira edición en 1997, revisada e ampliada en 2005 (Deputación de Pontevedra).
**La llama prestada* (1998).
**Évame* (2012), Editorial Elvira.

## Recoñecementos 
Recibiu o Premio Laxeiro no ano 2008.

Levan o seu nome un centro de ensino público de Pontevedra e unha pequena rúa peonil de Vigo, que conecta as rúas do Príncipe e de Policarpo Sanz, próxima á Porta do Sol.

A asociación Évame Oroza, cun local social na Praza do Abanico de Vigo, ten como misión custodiar e promover o coñecemento e difusión do legado literario de Carlos Oroza.

## Galería de imaxes
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
*
Coroa Austral

**Corona Australis** ou **Coroa Austral** é unha das 48 constelacións nomeadas por Tolomeo no século II, e tamén unha das 88 constelacións modernas.

É unha constelación pequena característica dos ceos do sur que está practicamente integrada a Saxitario, bordeándoa polo norte e oeste. No leste e sur ten as constelacións de Scorpius e Telescopium respectivamente. Debaixo do arqueiro vese un pequeno semicírculo de estrelas de magnitude 4 e 5, a Coroa Austral.

## Estrelas principais 
* α Coronae Australis (Alfecca Meridiana), estrela branca de magnitude 4,10 é algo menos brillante que β Coronae Australis.
* β Coronae Australis, estrela amarelo-alaranxada de magnitude 4,10.
* γ Coronae Australis, estrela dobre de magnitude 4,23.
* ε Coronae Australis, con magnitude 4,83 é a binaria de contacto máis brillante do hemisferio sur.
* κ Coronae Australis, binaria óptica formada por dúas estrelas branco-azuladas.
* R Coronae Australis, estrela moi noviña do tipo Herbig Ae/Be que aínda non acadou a secuencia principal.
* RX J1856.5-3754, estrela de neutróns illada a uns 400-450 anos luz de distancia e posible candidata para ser unha estrela de quarks.

## Obxectos Notables do espazo profundo 
* NGC 6541. Cúmulo globular a 15.000 anos luz do Sol que, visto cun telescopio pequeno, presenta un pequeno disco nebuloso. AR: 01h 44m 06.0s Dec: +61°53'00" (Época 2000). 
* NGC 6729. Parte dunha rexión nebular que contén estrelas variables como R CrA e TY CrA. AR: 19h 01m 54.0s Dec: -36°57'00" (Época 2000).

## Mitoloxía 
Representa a coroa de loureiro que pertenceu a Quirón o centauro e algunhas veces é chamada Corona Sagittarii.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Corona Borealis
### Ligazóns externas 
* Información sobre esta constelación 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Corona Australis 
* Corona Australis photo - http://images.google.com/imgres?imgurl=http://www.astroworks.com/gallery/ST2000GAL/NGC6728.JPG&imgrefurl=http://www.astroworks.com/gallery/ST2000GAL/n6727.html&h=1200&w=1600&sz=222&tbnid=gVk3B43szMYJ:&tbnh=112&tbnw=150&hl=en&start=11&prev=/images%3Fq%3DCorona%2BAustralis%26svnum%3D10%26hl%3Den%26lr%3D%26rls%3DGGLG,GGLG:2005-48,GGLG:en%26sa%3DN
* Star Tales – Corona Australis 

esquerda|250px|miniatura|Corona Australis.
Marcos Besada

**Marcos David Besada Pérez**, nado en Salceda de Caselas en 1975, é un político galego, alcalde de Salceda de Caselas desde 2007 ata 2019.

## Traxectoria 
Enxeñeiro técnico industrial. Foi concelleiro do BNG en Salceda de Caselas dende 1999, sendo candidato á alcaldía nas eleccións municipais de 2003 e consolidándose como principal forza da oposición.

Nas eleccións municipais de 2007 logrou a vitoria, deixando fóra do poder tras 31 anos na alcaldía a José Manuel Fernández do PPdeG, e establecendo un pacto de goberno co PSdeG-PSOE. Nas municipais de 2011 volveu ser elixido alcalde grazas a un pacto de goberno co PSdeG-PSOE. Memebro da corrente Máis Galiza, que abandonou o BNG en marzo de 2012, o 12 de abril de 2013 anunciou o seu abandono do BNG xunto cos cinco edís do seu grupo, os cales conformaron o grupo Movemento Salceda e co cal continuou gobernando en coalición coa única concelleira socialista. Nas municipais de 2015 encabezou Movemento Salceda e logrou gañar por maioría simple, sendo reelixido alcalde como cabeza da lista máis votada. En 2016 incorpórase ao proxecto de En Marea, e foi dos dirixentes que continuou na formación con Luis Villares logo de que dende finais de 2018 Podemos, Esquerda Unida e Anova a fosen abandonando. Encabezou de novo Movemento Salceda nas municipais de 2019, mais logo de sufrir unha notable perda de apoios e pasar de 6 a 4 concelleiros, quedando notablemente por detrás do PPdeG, optou por non recoller a acta de concelleiro co fin de facilitar que a súa formación puidese conservar a alcaldía mediante un pacto co PSdeG-PSOE. Finalmente a seguinte na lista de Movemento Salceda, Dolores Castiñeira, sucedeuno na alcaldía tras lograr un pacto de goberno "in extremis" cos socialistas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Salceda de Caselas
Ecser

**Ecser** é unha cidade de Hungría e localízase no condado de Pest próxima a Budapest, capital de Hungría. Posúe 3.252 (en 2001) en 13,1 km², cunha densidad de 248,05 h/km².
José Fernández Ramos

**José Fernández Ramos**, nado en 1955 e finado o 17 de maio de 2008, foi un político galego do PSdeG-PSOE.

## Traxectoria 
Mestre de profesión, foi profesor da Escola Agraria de Guísamo e, logo de aprobar as oposicións, exerceu como docente no colexio A Solana de Narón e en distintos centros educativos de Bergondo e Betanzos. Militante do PSdeG, foi concelleiro en Bergondo dende 1987. Conseguiu a alcaldía de Bergondo nas eleccións municipais de 1999. Nesa lexislatura gobernou co apoio do grupo nacionalista. Nas municipais de 2003 experimentou unha suba en votos, co cal continuou como alcalde con maioría absoluta. Esa vantaxe diluíuse nas municipais de 2007, tras as que foi investido de novo alcalde, pero desta volta formando un goberno socialista en minoría. En setembro dese mesmo 2007, foi escollido presidente do Consorcio das Mariñas, unha entidade supramunicipal desa comarca coruñesa. En marzo de 2008 deixou a alcaldía por razóns de saúde. Faleceu unhas semanas despois, no mes de maio.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Bergondo

### Ligazóns externas 
* Artigo en *La Opinión*
Galería de imaxes de Baltar

**Galería de imaxes** do concello de Baltar  na provincia de Ourense.

## Baltar 

Ficheiro:Escudo_de_Baltar.svg|Escudo de Baltar
Ficheiro:Situacion_Baltar.PNG|Mapa coa localización de Baltar en Galicia
Ficheiro:Casa concello Baltar, Ourense 2.JPG|Casa do concello de Baltar
Ficheiro:Coutomixto4.jpg|Couto Mixto
Ficheiro:Meaus.JPG|As Maus

## Parroquias 
### Baltar 

Ficheiro:Baltar Cruceiro 64.JPG|Cruceiro
Ficheiro:Baltar Cruceiro 65.JPG|Cruceiro

Ficheiro:Baltar San Bartolomé 60.JPG|lIgrexa de San Bartolomeu
Ficheiro:Baltar San Bartolomé 61.JPG|Igrexa de San Bartolomeu

### Texós 

Ficheiro:Texós, Baltar, Ourense.JPG|Vista de Texós

### Tosende 

Ficheiro:Igrexa Tosende, Baltar.jpg|Igrexa parroquial
Ficheiro:Vista xeral Tosende, Tosende, Baltar.jpg|Vista xeral da aldea de Tosende
Ficheiro:Igrexa Tosende, Baltar 2.jpg|Vista da igrexa desde o sueste
Ficheiro:Inscrición igrexa Tosende, Baltar.jpg|Inscrición na igrexa
Ficheiro:Figuras igrexa Tosende, Baltar.jpg|Cruces e figura antropomorfa no muro da igrexa
Ficheiro:Peto de ánimas Tosende, Baltar.jpg|Vista traseira do peto de ánimas

### Vilamaior da Boullosa 

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Galicia
*Lugares de Baltar
*Eleccións municipais en Baltar
*Galería de imaxes da comarca da Limia
Xosé Carlos Gómez Alfaro

**Xosé Carlos Gómez Alfaro**, nado nas Chabolas (Sanín, Ribadavia) o 10 de febreiro de 1949 e finado na Guarda o 14 de maio de 2008, foi un profesor e escritor galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago de Compostela, dedicouse profesionalmente ao ensino de secundaria na Guarda, onde traballaba como profesor dende 1978. Literariamente, Gómez Alfaro destacou pola súa faceta como poeta.

## Obra en galego 
### Poesía 
* *As labaradas da lembranza*, Mancomunidade do Baixo Miño, 1996.
* *Alba plena do alén*, Espiral Maior, 1997.
* *Os ciclóns do sino*, Deputación de Ourense, 1997.
* *Matria da néboa*, Ediciós do Castro, 1997.
* *Ofertorio de solpores*, Espiral Maior, 1999.
* *Pasos cara á alba*, Follas Novas Edicións, 2000.
* *Alén do lume*, Espiral Maior, 2002.
* *O clamor da eclipse*, Espiral Maior, 2004.
* *Confíteor*, Litoral das Rías, 2005.
* *Mar aberto*, Espiral Maior, 2007.
* *Poesía galega toda*, Editorial Danú/PEN Clube de Galicia, 2009. Edición de Román Raña.

### Obras colectivas 
* *Homenaxe poética ao trobador Xohan de Requeixo*, 2003.
* *23 poetas cantan a don Antonio Machado*, Hipocampo, 2004.
* *Poetas con Rosalía*, Fundación Rosalía de Castro, 2006.
* *A Coruña á luz das letras*, Trifolium, 2008.
* *Tamén navegar*, Toxosoutos, 2011.

## Premios 
* Premio Cidade de Ourense no 2004, por *O clamor da eclipse*.
* Premio Cidade de Ourense no 2006, por *Mar aberto*.

## Obra en castelán 
### Poesía 
* *De rodillas*, Editorial CLA, 1969.

## Datos persoais 
Estaba casado. Faleceu dun infarto mentres participaba nun xurado literario.
## Notas