A cabra na cultura popular galega

dereita|miniatura|Cabuxa en Moraña.|180px

O que segue recolle unicamente información diversa sobre a pegada da **cabra na cultura popular galega**, así como a súa presenza na literatura oral. Toda esta información recóllese de diferentes traballos etnográficos —xerais a toda Galicia ou localizados nun ámbito xeográfico máis concreto—, dicionarios, refraneiros, cantigueiros, etc.

## Locucións 
* *Coma a cabra e o coitelo* (andar, estar, levarse): levarse moi mal dúas persoas, convivir moi mal.

## Refraneiro 
miniatura|250px|Cabras rubias nun curral.
miniatura|250px|Cabeza dunha cabra *mona* (sen cornos).
miniatura|250 px|*Xaneiro añeiro, e febreiro cabriteiro*
* *A filla da cabra, ¿qué ha de ser senón cabrita?*.
* *A muller e a cabra é mala sendo fraca*.
* *A muller e a cabra, a pata crebada*.
* *Cabrito de mes, porco de tres, muller de dezaoito e home de vinte e tres*.
* *En abril, cátanos no cubil; en maio, xa son bo galo; en san Xoán xa lle dou a carreira ó can; en santa Mariña xa vou pola cabritiña; en agosto xa vou co meu pai polo rostro; en Santos xa mato os bois nos campos e en xaneiro xa podo co carneiro*.
* *En abril está a loba no cubil, en maio sae co pai ó lado, en san Xoán atrévese co can, en Santa Mariña xa colle a cabritiña, en agosto sae co pai ó rostro*.
* *Febreiro, cabriteiro*.
* *Inda non pariu a cabra e xa o cabrito, mama*.
* *Leite de cabra e leite de burra danse camiño da sepultura*. 
* *Ó ano torto, horto; ó torto torto, cabra e horto; e ó torto retorto, cabra, horto e porco*.
* *O cabrito cómeo dun mes, i o año de tres*. 
* *O fillo da cabra, ou cabirto ou castrón*.
* *Ovella cornuda e cabra con landras, en poucos cortellos paran*. 
* *Queixo de ovella, leite de cabra e manteca de vaca*. 
* *Vai a cabra pola viña, tal é a mai como a filla*.
* *Xaneiro alleiro e febreiro cabriteiro*. 
* *Xaneiro añeiro, e febreiro cabriteiro*.

## Cantigueiro 
* *Ano novo con ben veñas,/ como o sol entre as estrelas,/ os cabritos coas cabras/ e os años coas ovellas*.
* *Beila quedo, beila quedo,/ non me rompas os zapatos/ que anque son de cordobán/ costároncheme os cartos*.
* *Cálate, boca de troita,/ pelo de cabra tiñosa,/ ollos de pita sarnenta/ i hastra por non ter, es coxa*.
* *Cambados, porto de cabras,/ e Fefiñáns de cabritos,/ Santo Tomé de cabróns,/ mira que tres lugaritos*.
* *Cantiguiña que dixeches/ inda lle faltan palabras;/ teño unha cabra no monte,/ vaille conta-las cagadas*.
* *En Queguas canta o cuco,/ en Vilar a cabra vella,/ en Véncias cantan os anxos/ que é a flor da nosa terra*.
* *Na miña vida tal vin/ unha cabra cunha roca/ e un castrón cun violín*.
* *O marrau de tres somanas,/ o cabirtiño dun mes,/ a meniña de quince anos,/ o galán de vintetrés*.
* *Se vírades o que eu vin/ fuxírades como eu fixín:/ unha cabra cunha roca/ i un castrón cun violín*.
* *Vinde, rapazas/ e mociños todos,/ vinde ve-lo dote/ que me deu meu sogro:/ unha cabra vella/ i un cabirto coxo,/ unha manta vella/ cun remendo roxo*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* BOUZA BREY, Fermín: "Cantigas populares da Arousa", en *Arquivos do Seminario de Estudos Galegos* III, 1929, 153-204 [en facsímile II].
* *Gran Enciclopedia Galega*.
* LORENZO FERNÁNDEZ, Xaquín: *Cantigueiro popular da Limia Baixa*, Galaxia, Vigo 1973.
* RODRÍGUEZ GONZÁLEZ, Eladio: *Diccionario enciclopédico gallego-castellano*, Galaxia, Vigo 1958-1961.
* RUBINOS CONDE, Miguel: "Da roda para a piola: refráns e frases do sur de Galicia", en *Cadernos de Fraseoloxía Galega* 15, 2013, 487-502.