open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Salvador Fernández de la Cigoña

**Salvador Fernández de la Cigoña Fraga**, nado en Vigo o 27 de outubro de 1969, é un empresario do sector da consultoría e escritor galego.

## Traxectoria 
Neto do xornalista Fabriciano Fernández Serra. Como escritor, con nove libros e máis dun centenar de artigos publicados, colaborou en distintas revistas e boletíns: *Revista Pontenova* (Deputación Provincial de Pontevedra), *Revista Pontevedra* (Deputación Provincial de Pontevedra), *Soberosum* (Revista de Estudos do Museo de Ponteareas) e *Glaucopis* (Boletín do Instituto de Estudos Vigueses). É relevante á súa achega ao coñecemento da orixe dos cruceiros galegos, entre outros co artigo *A Orixe Barroca dos Cruceiros Galegos*, traballo publicado no I Congreso Cruceiros e Cruces de Pedra en Galicia (2009). Atopou e deu a coñecer o poema perdido *Despedida de Celorio. Un poema, en verso rudo, tosco y desabrido, sobre la exclaustración de San Salvador de Celorio en Asturias* (2008) un dos escasos poemas escritos polos frades exclaustrados atopados ata agora e que foi publicado no boletín do *Studium Ovetense* (Instituto de Estudios Teológicos Seminario Metropolitano de Oviedo). Foi o descubridor do guerreiro galaico de Borreiros, peza arqueolóxica que se deu a coñecer nas actas do XXII Congreso Nacional de Arqueología (1993) mediante o comunicado *Un Guerrero Galaico en la Parroquia de Borreiros (Gondomar), el Segundo hallado en la Provincia de Pontevedra. Breves Notas sobre los Guerreros Galaicos y sus Origenes*. Tamén ten numerosos artigos publicados na prensa galega (*La Voz de Galicia*, *Faro de Vigo* e *Atlántico Diario*).

Coleccionista de fotografías e postais antigas, conseguiu reunir xunto coa súa dona Belén Barreiro Iglesias unha relevante colección destas pezas de Galicia, dando a coñecer o patrimonio fotográfico antigo de Galicia en varios xornais galegos.

## Libros
* *Historia da Comarca do Val Miñor (Baiona, Nigrán e Gondomar)* (1995).
* *O Val Miñor na tarxeta postal. Catalogación de postal e fotografía antiga* (1999)
* *Cruceros de Val Miñor y Santa María de Oia (Aproximación a los orígenes y características arquitectónicas de los cruceros)* (2004)
* *Vigo y los tiempos vividos al trasluz de la postal antigua* (2006)
* *Crónicas y estampas de Baiona la Real* (2008)
* *Vigo, días en blanco y negro* (2011)
* *Vigo, setenta años para crear una ciudad* (2013) 
* *Bayona, memoria de un tiempo* (2014)
* *El bayonés Manuel Misa y Bertematti, filántropo y empresario bodeguero en Jerez, primer Conde de Bayona y primer Marqués de Misa* (2015)

## Vida persoal
Está casado e ten dous fillos. É sobriño dos tamén escritores Estanislao Fernández de la Cigoña e Francisco Fernández de la Cigoña.

É dono dunha empresa de consultoría empresarial orientada ó mundo da contratación de servizos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Galegos
Halothiobacillus

***Halothiobacillus*** é un xénero de Gammaproteobacteria. Comprende dúas especies aerobias obrigadas que necesitan oxíxeno para vivir. Son tamén halotolerantes e viven en ambientes con altas concentracións de sal ou outros solutos, pero non os precisan para crecer.

A especie tipo deste xénero, *Halothiobacillus neapolitanus*, era antes clasificada dentro do xénero *Thiobacillus*, pero foi reclasificada en 2000. Outras dúas especies que antes tamén estaban en *Thiobacillus* foron reclasificadas inicialmente como *Halothiobacillus halophilus* e *Halothiobacillus hydrothermalis*; porén, ambas as dúas eran halófilos obrigados en lugar de ser halotolerantes e presentaban unha comparativamente baixa identidade no xene de ARNr 16S con *Halothiobacillus neapolitanus*, o que fixo que fosen de novo reclasificadas no xénero de nova designación *Guyparkeria* en 2017, cos nomes *Guyparkeria halophila* e *Guyparkeria hydrothermalis*.

## Importacia ambiental 
*Halothiobacillus* é un xénero de bacterias, cuxas especies, xunto con outros organismos quimiolitoautótrofos, xogan un importante papel nos ciclos do carbono e do xofre globais. Teñen a capacidade de vivir dependendo só de fontes de compostos inorgánicos (CO2 e xofre reducido) para cubrir as súas necesidades de carbono e enerxía, pero poden asimilar algúns intermediarios do ciclo de Krebs durante o seu crecemento autótrofo.

## Especies 
* *Halothiobacillus kellyi*
* *Halothiobacillus neapolitanus* (basónimo: *Thiobacillus neapolitanus*), cuxa cepa tipo é a ParkerXT, illada dos sumidoiros de Melbourne, Australia por Cecil David 'Guy' Parker na década de 1940; esta cepa é agora un organismo modelo común para investigar a autotrofia, especialmente no estudo dos carboxisomas e o seu papel na concentración de carbono e mantemento da eficacia do encima RuBisCO durante o crecemento autótrofo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina xenónica do *Halothiobacillus neapolitanus c2* no Joint Genome Institute
Guyparkeria

***Guyparkeria*** é un xénero de Gammaproteobacteria. As súas dúas especies son bacterias aerobias obrigadas que necesitan oxíxeno para crecer. Son tamén halófilas e pesentan varios graos de termofilia. Viven en ambientes con altas concentracións de sal ou outros solutos, como nas plumas de chemineas hidrotermais ou en cuncas endorreicas hipersalinas, e necesitan altas concentracións de ión sodio para crecer, como ocorre tamén co outro xénero da súa familia, o *Thioalkalibacter*.

Ambas as especies do xénero foron publicadas orixinalmente como membros do xénero *Thiobacillus*, antes de ser reclasificadas en 2000 no xéneo *Halothiobacillus*, cos nomes *Halothiobacillus halophilus* e *Halothiobacillus hydrothermalis*, e, finalmente, foron voltas a clasificar debido ás súas diferenzas morfolóxicas, xenómicas e fisiolóxicas coas especies de dito xénero, creándose para elas o novo xénero *Guyparkeria* en 2017, e dándoselles os nomes *Guyparkeria halophila* e *Guyparkeria hydrothermalis*.

## Notas
José Manuel Rodríguez Alarcón

**José Manuel Bernardino Rodríguez Alarcón**, nado en Vilagarcía de Arousa cara a 1911 e finado no mesmo concello o 16 de xuño de 1990, foi un médico e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de José Rodríguez Bernárdez e Rosario Alarcón Milla e neto de Tiburcio Alarcón. Médico de Vilaxoán. Concelleiro en Vilagarcía de Arousa e colaborador de Elpidio Villaverde. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 logrou evadirse de Galicia na lancha *San José n.º 2*. Arribaron a Leixões e José Manuel marchou a Francia a finais de agosto xunto con Elpidio Villaverde, José Martínez Virel, Antonio Pérez Gómez, Antonio Lago Outeiral, Manuel Porteiro Viña e Pedro Díaz Abalo. Foi xulgado por rebelión e declarado en rebeldía. En 1942 retomouse o seu procesamento e foi xulgado en Ferrol, co resultado de sobresemento provisional. Finou en Vilagarcía de Arousa o 16 de xuño de 1990 con 78 anos.

## Vida persoal 
Casou con Amalia Oubiña Bermúdez de Prescedo e foi pai de Juan José Rodríguez Oubiña.

## Notas
Halotiobaciláceas

As **halotiobaciláceas** (**Halothiobacillaceae**) son unha familia de bacterias halotolerantes, mesofílicas e quimiolitoautótrofas obrigadas da orde *Chromatiales*, cuxo xénero tipo é *Halothiobacillus*. Están estreitamente relacionadas coa familia *Thioalkalibacteraceae* de autótrofos halófilos obrigados con características morfolóxicas e xenómicas distintas.

## Notas
Tioalcalibacteráceas

As **tioalcalibacteráceas** (**Thioalkalibacteraceae**) son unha familia de bacterias extremófilas, especificamente halófilas, alcalófilas ou alcalitolerantes, de mesófilas a termófilas obrigadamente quimiolitoautótrofas da orde Chromatiales, que comprende os xéneros *Thioalkalibacter* e *Guyparkeria*.

O xénero tipo da familia é *Thioalkalibacter*, e ambos os xéneros da familia son autótrofos obrigados que fixan o dióxido de carbono en composos biolóxicos usando o ciclo de Calvin-Benson (utilizando a forma IAc da RuBisCO) e oxidan oxianións de xofre, sulfuro e xofre elemental como doantes de electróns. Todos os xéneros usan ubiquinona-8 como principal quinona respiratoria e teñen unha fracción G+C de 54-68&nbsp;mol%. A diferenza da familia relacionada das *Halothiobacillaceae*, non presentan intermediarios de politionato detectables da oxidación do xofre, e ademais as *Thioalkalibacteracaceae* son halófilas obrigadas en vez de halotolerantes, e tamén alcalófilas ou alcalitolerantes, en vez de mesófilas ou acidotolerantes.

## Notas
Kuhmoinen

**Kuhmoinen** é un municipio de Finlandia situado na rexión de Pirkanmaa. En 2018 a súa poboación era de 2&nbsp;259&nbsp;habitantes. A superficie do termo municipal é de 936,68&nbsp;km2, dos cales 275,73&nbsp;km2 son auga. O concello ten unha  densidade de poboación de 3,42&nbsp;hab./km².

Limita cos concellos de Jämsä e Luhanka na rexión de Finlandia Central, Kangasala e Orivesi na súa mesma rexión, e Padasjoki e Sysmä na rexión de Päijänne Tavastia.

O concello é unilingüe en finés.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Kuhmoinen
Emma Calderón y de Gálvez

**Emma Calderón y de Gálvez**, nada en San Fernando (provincia de Cádiz), foi unha xornalista, mestra e escritora española.

## Traxectoria 
Filla de mariño, residiu en Ferrol desde nena pola profesión de seu pai, e despois regresou a vivir a Cádiz, onde xa residía en 1913. Foi mestra, e publicou poemas e artigos en prensa, entre eles un texto defendendo a entrada de Emilia Pardo Bazán na Real Academia Española. Tras a morte de Nicomedes Ferrari, con quen tiña amizade, pasou a dirixir o periódico *El Anunciador* de Xibraltar.

Publicou tamén en *Ilustración Gallega*, *Diario de Cádiz*, *Diana*, *Arco Iris*, *El Último*, *Cádiz Gráfica*, *La Alhambra*, *La Isla*, *El Heraldo*, *El Éxito*, *Alma Latina* e *Bromas y Veras*.

Foi membro da Academia Hispanoamericana de Cádiz, e en 1911 foi elixida socia de honra da Asociación da Prensa de Cádiz. Intercambiou correspondencia, entre outros, con Xesús Rodríguez López.

Segundo Carmen Ramírez Gómez (2000) empregou o pseudónimo de Narciso del Prado, nome que a maioría das fontes atribúen a outra escritora coetánea: Paulina Ibarra Blasco.

## Obras
* *¡Por su moreniya!* (1913, conto).
**Poesía y prosa* (Madrid, 1914).
**Sobre las cumbres* (1920; contos)
**Entre gavilanes* (folletín)
**Lucha* (folletín)
**Manjar de Dios* (folletín)
**Solera* (folletín)

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*  ISBN 84-7786-000-0.
*
Montse González Álvarez

**Montse González Álvarez**, coñecida co pseudónimo **Magadán**, nada en Lugo o 8 de maio de 1972, é unha poeta galega.

## Traxectoria 
Estudou no IES Ánxel Fole de Lugo e licenciouse en Filoloxía galego-portuguesa na Universidade de Santiago de Compostela. Traballa como normalizadora lingüística no Servizo de Publicacións da Deputación de Lugo.

Coordina o programa de radio *Verso a Verso*, sección da emisora on-line Openradio.es. Colaborou co Grupo colectivo CE-ARTE, de Lugo, entre novembro de 2013 e marzo de 2014. É presidenta da Asociación Cultural Caldaloba e membro da AELG.

En 2016 publicou a súa primeiro poemario en solitario, *Chorimas serodias*, "un poemario marcadamente intimista onde a poeta bebe das temáticas recorrentes na literatura do XIX como o amor e o desamor, o paso do tempo, a morte e a evasión da realidade, abeirándose no seu universo de maxín e fantasía. No libro poden apreciarse claras referencia á poesía rosaliana, así como ao simbolismo borgiano; destaca, asemade, a utilización harmoniosa que fai dos latinismos e cultismos ao estilo do culteranismo gongorino, presentes en toda a súa obra".

## Obra 
* *Chorimas serodias*, 2016, autoedición. ISBN 9788460854616.

### Libros colectivos 
* *Alén do silencio*, 2014.
* *Un libro de libros*, 2014.
* *Galiza-Moçambique: numa linguagem e numa sinfonía, Roteiro das artes internacional*, 2016
* *Angola-Galiza: sementes da lingua*, 2017
* *Manuel María -Libro Colectivo de Homenaxe no seu día das Letras Galegas 17 de Maio 2016,* Deputación de Lugo*.*
* *Mondoñedo é Poesía 2014-2018*, Asociación As San Lucas-Mondoñedo, maio 2018.

### Libros colectivos en formato dixital 
* *Poemas pendurados de Farolas. Lumes nunca máis!* Estraperlo Culturalia GZ, 2018.

* *As Rosalías abriron a fiestra*, Estraperlo Culturalia GZ, 2018.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Ficha en Galicia Dixital
Ignacio Bauer

**Ignacio Salomón Bauer**, nado en Budapest en 1828 e finado en Madrid en 1895, foi un banqueiro español de orixe xudeu-húngara.

## Traxectoria 
Bauer creceu na cidade portuaria de Trieste coa familia Morpurgo, e a temperá idade empezou a traballar para a recoñecida casa Rotschild en Viena. En 1848 foi enviado a España como representante da banca Rotschild en Madrid, pasando a colaborar co banqueiro Daniel Weisweiller. Ambos os homes actuaron en España como delegados dos Rotschild, tendo un papel importante na fundación da Compañía dos Ferrocarrís de Madrid a Zaragoza e Alacant (MZA). Posteriormente, Bauer chegou a ser membro do consello de administración de MZA, e durante algún tempo actuou como director xeral da compañía.

Ignacio Bauer chegou a establecer un negocio familiar —a casa Bauer— que existiu durante varias décadas e que actuaría como asina representante de Rotschild en España. En Madrid chegou a adquirir o chamado Palacio Bauer, que converteu en residencia familiar e que se faría soada na súa época polas festas que se organizaban no seu interior. Coa morte Weisweiller en 1892, Bauer asumiu en solitario a representación de Rotschild. Faleceu en 1895, sucedéndolle o seu fillo Gustavo á fronte do negocio familiar.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Compañía dos Ferrocarrís de Madrid a Zaragoza e Alacant
Eurocopter Fennec

Os **Eurocopter AS550 Fennec** (agora **Airbus Helicopters H125M**) e **AS555 Fennec 2** son helicópteros militares lixeiros multipropósito fabricados polo Eurocopter Group (agora Airbus Helicopters). Baseados nas series AS350 Ecureuil e AS355 Ecureuil 2 reciben o seu nome do fenec ou raposo do deserto. As versións armadas do AS550 e do AS555 poden ser equipadas con armas coaxiais, foguetes, torpedos ou outro tipo de munición.

## Historial operacional 
Como resultado do Tratado de Viena sobre forzas armadas convencionais en Europa, as variantes militares do Écureuil foron comercializadas cunha designación diferente; así a partir do ano 1990 o tipo foi comercializado co nome de Fennec.

En febreiro de 2007 India seleccionou o AS550 C3 Fennec sobre o Bell 407 nun contrato por 197 helicópteros valorado en 500 millóns de dólares. Este acordo suspendeuse no mes de xuño debido á presunta corrupción no proceso de licitación, e cancelouse definitivamente no mes de decembro. O contrato volveu a abrirse e o AS550 C3 estaba entre os helicópteros que competían. Porén, a India elixiu o Kamov Ka-226T sobre o AS550 C3 na licitación.

O 20 de xaneiro de 2011 comandos das forzas espaciais da Real Armada de Malaisia rescataron un barco de transporte de químicos malaisiano e á súa tripulación de piratas somalís. Un helicóptero Fennec realizou o recoñecemento e proporcionou apoio de fogo para manter ao barco nutriz dos piratas afastado mentres os comandos asaltaban o buque.

## Notas
Submarine (filme de 2010)

***Submarine*** é un filme de comedia de 2010 escrito e ditixido por Richard Ayoade e protagonizado por Craig Roberts, Yasmin Paige, Noah Taylor, Paddy Considine e Sally Hawkins. É unha adaptación da novela de 2008 *Submarine* de Joe Dunthorne, e trátase dunha coprodución internacional entre o Reino Unido e os Estados Unidos. *Submarine* é o primeiro filme como director de Ayoade.

## Personaxes 
*Craig Roberts como Oliver Tate
*Yasmin Paige como Jordana Bevan
*Sally Hawkins como Jill Tate
*Noah Taylor como Lloyd Tate
*Paddy Considine como Graham Purvis
*Gemma Chan como Kim-Lin
*Melanie Walters como Jude Bevan
*Steffan Rhodri como Mr. Davey
*Ben Stiller como Soap Opera Star (sen acreditar)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes
Daniel Weisweiller

**Daniel Bernard Weisweiller**, nado en Frankfurt en 1814 e finado en París o 13 de xaneiro de 1892, foi un banqueiro español de orixe xudía-alemá.

## Traxectoria 
Naceu nunha familia de ascendencia xudía. A temperá idade pasou a traballar para a recoñecida casa Rothschild. Cara a 1835 marchou á Madrid para traballar ás ordes de Lionel Rothschild, quen lle deu plenos poderes para actuar en nome da casa Rothschild. En pouco tempo revelouse como un home activo e eficaz, que sabía moverse entre os círculos políticos e financeiros de Madrid. Como sinalou o historiador Niall Ferguson, Weisweiller era «o axente máis importante dos Rothschild na década de 1830». A través dos seus contactos emprendeu negocios en diversos sectores.

Xa en 1838, mediante as súas influencias, fíxose cun importante contrato para o comercio do mercurio español, procedente das minas de Almadén. Con todo, non tardou moito en empezar a soportar unha gran carga de traballo, polo que en 1848 foi enviado desde Viena outro empregado da casa, Ignacio Bauer, para que o apoiase neste labor. Desde ese momento, tanto Weisweiller como Bauer actuaron como representantes de Rotschild en España. Outro dos seus grandes éxitos empresariais foi o ferrocarril. Weisweiller tería —xunto a Bauer— un importante papel na fundación da Compañía dos Ferrocarrís de Madrid a Zaragoza e Alacant (MZA), e o seu posterior desenvolvemento. Posteriormente, chegou a ser membro do consello de administración de MZA. Nos seus últimos anos viviu retirado dos negocios, falecendo en 1892.

Coa súa morte, Bauer asumiu en solitario a representación de Rotschild en España.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Compañía dos Ferrocarrís de Madrid a Zaragoza e Alacant
Replicón (xenética)

Un **replicón** é unha molécula ou rexión de ácido nucleico (ADN ou ARN) que se replica a partir dunha soa orixe de replicación.

## Procariotas 
Na maioría dos cromosomas procariotas, o replicón é o cromosoma enteiro. Unha notable excepción encóntrase nas arqueas, nas que dúas especies de *Sulfolobus* conteñen tres replicóns. Tamén hai exemplos de especies bacterianas que teñen múltiples replicóns, como: *Rhodobacter sphaeroides*, *Vibrio cholerae*, e *Burkholderia multivorans*. Estes cromosomas "secundarios" (ou terciarios) son a miúdo descritos como unha molécula que é unha mestura entre un verdadeiro cromosoma e un plásmido e son ás veces denominados "crómidos". Varias especies de *Azospirillum* posúen 7 replicóns, *Azospirillum lipoferum*, por exemplo, ten 1 cromosoma bacteriano, 5 crómidos, e 1 plásmido. Os plásmidos e os bacteriófagos replícanse xeralmente como un só replicón, pero os plásmidos grandes de bacterias gramnegativas posúen varios replicóns.

## Eucariotas 
Nos cromosomas eucariotas hai múltiples replicóns por cromosoma. No caso do ADN mitocondrial a definición de replicón é algo confusa, xa que nelas se realiza unha replicación unidireccional con dúas orixes separadas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Orixe de replicación
Kyyjärvi

**Kyyjärvi** é un municipio de Finlandia situado na rexión de Finlandia Central. En 2018 a súa poboación era de 1&nbsp;349&nbsp;habitantes. A superficie do termo municipal é de 469,61&nbsp;km2, dos cales 21,40&nbsp;km2 son auga. O concello ten unha  densidade de poboación de 3,01&nbsp;hab./km².

Limita cos concellos de Karstula e Kivijärvi na súa mesma rexión, Perho, pertencente a Ostrobotnia Central, e Alajärvi e Soini na rexión de Ostrobotnia do Sur.

O concello é unilingüe en finés.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Kyyjärvi
Antonio Bermúdez Leivas

**Antonio Bermúdez Leivas**, nado en Riotorto cara a 1880, foi un mariño e político galego.

## Traxectoria 
Fillo do que foi alcalde de Riotorto, José María Bermúdez. Piloto da mariña civil. Foi alcalde de Riotorto en 1917. Disparoulle a Vicente Fernández Díaz por cuestións políticas o 15 de setembro de 1918, foi acusado de homicidio frustrado e xulgado na Audiencia de Lugo en xullo de 1922. Foi elixido alcalde de Riotorto en marzo de 1930. Na Segunda República foi elixido concelleiro en 1931. Foi elixido alcalde de Riotorto o 19 de xuño de 1931. Militou en Izquierda Republicana e volveu ser alcalde o 24 de xuño de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi cesado como alcalde o 25 de xullo, e foi detido o 20 de agosto. Xulgado o 7 de maio de 1937 en consello de guerra na causa 321/37 co seu irmán Eugenio e Ramón Iglesias Valiña, foi condenado a cadea perpetua por rebelión. Estivo preso na prisión provincial de Lugo. Saíu en liberdade provisional por orde do Ministerio de Xustiza do 31 de maio de 1941. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas, e foi sancionado.

## Vida persoal 
Casou con Concepción Canto Lourido e foi pai de Elvira, Esther, Concepción e Antonio Bermúdez Canto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Expediente procesual de Antonio Bermúdez Leivas

* Ficha en Represión franquista en Lugo
Mónica García (1970)

**Mónica García**, nada en Avilés en 1970, é unha creadora da danza (coreógrafa e bailarina) e actriz.

## Traxectoria 
Titulouse en coreografía e técnicas de interpretación en danza no Conservatorio Superior de Danza de Madrid e en *Cambios en Cultura y Sociedad. Nuevas tecnologías, nuevas industrias y nuevos usos* pola Universidade Aberta de Cataluña. Además do seu traballo persoal, colabora con Matarile Teatro desde 2007. Interpretou o papel protagonista das película *Con el viento* e Dúo de Meritxell Colell Aparicio.

## Obra 
* Saltar o el desierto, 2022. Coreografía para 14 bailarinas en el RCPDM.
* Los limones, la nieve y todo lo demás, 2018( con Ana Vallés para Matarile Teatro)
* *La velocidad de las cosas 2011*
* *Nielheim 2011*

* *Naranjas de la China* (con Paloma Díaz), 2003
* *Y eso que no me dejaban ver Dallas* (con Daniel Abreu), 2004
* *Mínimos* (con Daniel Abreu), 2005
* *I really want to stay here now*, (con Ricardo Santana e Iván Marcos) 2010

* *Bungaló*, 2004
* *Abiba 2013*

### Coreografías das obras 
* *Sí, pero no lo soy*, de Alfredo Sanzol
* *A ópera dos tres reás*, ópera dirixida por Quico Cadaval para o Centro Dramático Galego.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Monica García páxina web 
*
Ciclo feniano

O **ciclo feniano** (en ), tamén coñecido como **ciclo ossiánico** polo seu narrador, Ossian, é un corpo de prosa e verso que se centra nas fazañas do heroe mitolóxico Fionn mac Cumhaill (en irlandés antigo, medio e moderno: Find, Finn, Fionn) e os seus guerreiros os Fianna. Estas historias contan as probas superadas por Finn e os Fianna. Este é un dos catro grandes ciclos da mitoloxía irlandesa, xunto co ciclo mitolóxico, o Ciclo do Ulster e o ciclo histórico. En orde cronolóxica, o ciclo feniano é o terceiro, entre o do Ulster e o ciclo histórico. O ciclo tamén contén historias sobre outros membros dos Fianna, incluíndo Diarmuid, Caílte, o fillo de Ossian Oscar, e o inimigo de Fionn, Goll mac Morna.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Campbell, J.F., *Leabhar na Feinne*. 1872
* Mac Neill, Eoin and Gerard Murphy (ed. and trans.). *Duanaire Finn: The Book of the Lays of Fionn.* 3 vols. Irish Texts Society 7, 28 and 43. Londres, 1908–53.
* Meyer, Kuno (intro, ed. and tr.). *Fíanaigecht, being a Collection of Hitherto Unedited Irish Poems and Tales Relating to Finn and his Fiana, with an English Translation*. Todd Lecture Series 16. Dublin: Dublin Institute for Advanced Studies, 1910.
* Ross, Neil, *Heroic Poetry from the Book of the Dean of Lismore*. Scottish Gaelic Texts Society, 1939
Laura Insua Calviño

**Laura Insua Calviño**, nada en Caldas de Reis o 11 de setembro de 1992, é unha escritora galega en lingua castelá, coñecida co pseudónimo de **Anya Rit**.

## Traxectoria 
Estudou no colexio La Encarnación de Caldas. Con 19 anos publicou a súa primeira novela romántica erótica *Encuentra tu lado salvaje*. Un ano máis tarde, sacou a segunda parte *Rompiendo con las reglas*. En febreiro de 2018 adoptou o pseudónimo de **Anya Rit**, co que publicou *Recorriendo tu geografía*. Tamén publicou relatos e participou en antoloxías solidarias.

EN 2019 foi a organizadora, xunto coa Asociación de Hostaleiros de Caldas de Reis do evento *Tapas con Letras*.

Amais da literatura romántica e erótica, entre os temas que abordou figuran a violencia de xénero, as relacións de parella, as pérdidas familiares, etc.

En 2020 publicou *A tiempo*, novela que forma parte da saga *Sin límites.*

No 2022 xunto con Queco Fresco consolidaron *PerVersos* co que fusionan os relatos e a poesía erótica a modo de performance. Representando xa en Vilagarcía, en Vilanova, en Oia...

Na súa páxina de youtube ten narrados algúns dos seus relatos, así como entrevistas coas que se pode coñecer un pouco máis á autora.

No ámbito laboral, está especializada en Comercio Internacional.

## Obras 
* *Encuentra tu lado salvaje* (Círculo Rojo, 2012)
* *Rompiendo con las reglas* (Punto Rojo, 2013)
* *Recorriendo tu geografía*, 2018.
* *Tú & Yo*, 2018 (relato).
* *Entre partituras*, 2018 (relato).
* *Latido de Navidad*, 2018 (relato).
* *Desnudando emociones*, 2019, relato que forma parte da antoloxía solidaria "Un sueño de verano".
* *La fruta prohibida*, 2019, recompilación de relatos eróticos.
* *El príncipe que se convirtió en bestia*, 2019, relato sobre a violencia de xénero.
* *A tiempo*, 2020.
* *Carta al cielo*, 2020, carta dun neno a un pai falecido.
* *La chica de la bicicleta*, 2020
* *Amanecer contigo*, 2020
* *San Valentin@: Amor en tiempos de pandemia*, 2021
* *Valentin@ tómate un café conmigo,* 2021
* *PerVersos* (Performance erótica xunto a Queco Fresco), 2022

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web da autora
Meritxell Colell Aparicio

**Meritxell Colell Aparicio**, nada en Barcelona en 1983, é unha directora de cinema catalá.

## Traxectoria 
Licenciouse en comunicación audiovisual pola Universidade Pompeu Fabra de Barcelona. Traballa como editora e montadora de películas de longametraxe. Estudou cinema na Universidade de Bos Aires. Desde 2007, fixo documentais, especialmente para a Fundació Joan Miró. Forma parte do proxecto de educación cinematográfica Cinema en Curs, un proxecto que implica tamén Carla Simón, Jonás Trueba e Mercedes Álvarez. En 2018, dirixiu a súa primeira longametraxe, *Con el viento (2018).* Esta película presentouse a competición na Berlinale de 2018 na sección do Foro. Meritxell Colell Aparicio é parte da nova xeración de cineastas españois. Foi seleccionada para a Cinéfondation para presentar o seu filme a L'Atelier no Festival de Cannes. *Con el viento* recibiu a mención especial da crítica D'A Film Festival.

## Películas 
* *Barcelona-París-Barcelona* (2005, documental)
* *Manuscrit a la ciutat* (2006, documental)
* *Remembering Buenos Aires* (2008, documental)
* *Arquitecturas en silencio* (2014, documental; diálogo entre Antoni Bonet e Le Corbusier)
* *Con el viento* (2018; 108 min, Polar Star Film)
## Notas
Ciclo mitolóxico

O **ciclo mitolóxico** é unha división convencional dentro da mitoloxía irlandesa que abrangue unha serie de contos sobre uns pobos divinos que chegaron en cinco ondas migratorias até Irlanda e que contan principalmente a historia dos Tuatha Dé Danann. É un dos catro grandes ciclos da tradición literaria mitolóxica irlandesa, sendo os outros o ciclo do Ulster, o ciclo feniano e o ciclo dos reis.

O termo "ciclo mitolóxico" empezou a gañar popularidade con Arbois de Jubainville, c. 1881–1883. 
Segundo a opinión de Mackillop (1998), o uso do termo é "un pouco incómodo hoxe".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Convención Internacional de Banda Deseñada de San Diego

miniatura|240px|Convención Internacional de Banda Deseñada de San Diego de 2014.
A **Convención Internacional de Banda Deseñada de San Diego** (en ) é unha convención multixénero de fanáticos do entretemento e da banda deseñada que se celebra anualmente en San Diego, California, nos Estados Unidos de América. O nome, tal como se amosa na súa páxina web, é **Comic-Con International: San Diego**, pero é moi común coñecela sinxelamente como **Comic-Con**, **San Diego Comic-Con** ou "**SDCC**".

Foi fundada como **Golden State Comic Book Convention** en 1970 por Shel Dorf, Richard Alf, Ken Krueger e Mike Towry; posteriormente, foi chamada "San Diego Comic Book Convention". É un evento de catro días (de xoves a domingo) que se celebra no verán (en xullo dende o ano 2003) no San Diego Convention Center de San Diego. O mércores anterior á apertura oficial, os profesionais, exhibidores e convidados pre-rexistrados para os catro días poden asistir a un preevento "Preview Night" para ofrecerlles a oportunidade de percorrer o centro de exhibición e ver antes que ninguén todo o que estará dispoñible os seguintes catro días.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Eurocopter X³

O **Eurocopter X³** (*X-Cubed*) é un helicóptero composto experimental de alta velocidade desenvolvido por Airbus Helicopters. Trátase dunha plataforma de demostración tecnolóxica para un "helicóptero híbrido de alta velocidade e longo alcance" ou concepto H³, e alacanzou unha velocidade de 472&nbsp;km/h a novel de voo o 7 de xuño de 2013, establecendo un récord de velocidade de helicópteros non oficial. En xuño de 2014 foi colocado no Museo do Aire e do Espazo de Le Bourget.

## Notas
Atanasio II, arcebispo de Ohrid

**Atanasio II** foi o arcebispo de Ohrid entre 1653 e 1660.
## Traxectoria 
A súa mención como arcebispo de Ohrid máis antiga é de febreiro de 1653, e non podía levar moito no cargo porque en 1652 menciónase como arcebispo a Dionisio I.

A Congregación para a Propagación da Fe enviara dende 1628 graduados do Pontificio Colexio Grego e monxes basilianos de Grottaferrata á rexión de Himara. Atanasio II, refuxiado na rexión,

O 20 de xaneiro de 1658 Atanasio II asinou finalmente a profesión de fe católica, recoñecendo o primado papal. Consagrou a Láscaris arcebispo de Durrës,

Por unha carta datada no 6 de outubro de 1671, sábese que Atanasio II estaba no mosteiro de Mezzojuso; na carta agradecía ao cardeal prefecto da Congregación para a Propagación da Fe a axuda económica recibida para o seu sosteñemento, así como informaba de fortes dores que lle impedían continuar coa viaxe.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Laura Romero

**Laura Romero Pereira**, nada en Alacant en 1991, é unha debuxante e música galega. 

Dende 2016 é a baixista do grupo Zënzar.

## Traxectoria 
Naceu en Alacant e instalouse en Ordes aos oito anos. Estudou Belas Artes na Universidade de Salamanca na especialidade de pintura. Iniciouse no debuxo urbano e participou no festival Portamérica. 

Dedicada tamén á música, en febreiro de 2016 entrou como baixista no grupo Zënzar, substituíndo ao enfermo Tabe, que faleceu pouco despois.

Co proxecto *Músicas Galegas Ilustradas* formou parte de *O galego, a miña lingua propia* da Deputación da Coruña e foi finalista en 2018 nos Premios Martín Codax da Música na categoría de mellor medio de comunicación. Tras ser finalista tamén en 2019, gañou finalmente o premio en 2020.
Preside a Asociación Galega de Profesionais da Ilustración.

## Obra 
* *A culpa foi de Zënzar*  (2024). Autoedición. 346 páxs. ISBN 978-84-09-66837-3. Historia da banda de música do mesmo nome.

### Ilustración 
* ''Ferreñas & Rock'n'roll. Anedoctario sobre músicas galegas. Crónica ilustrada das nosas múiscas máis senlleiras*, con Iria Pedreira (2019). Baía Ed. 84 páxs. ISBN 9788499953304.
* *Hermilindo esbirra poemas,* de Paula Señarís  (2023). Galaxia.
* *Milú e o edificio das persoas extraordinarias'', de Abel Tomé (2024). Edicións Xerais.

## Recoñecementos 
* Premio Martín Codax de 2020 na categoría de comunicación e difusión musical.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina web
*Páxina de Músicas Galegas Ilustradas
*Entrevista na CRTVG
*Premio Compostela Ilustrada
Merlene Ottey

**Merlene Joyce Ottey**, nada en Cold Springs (Hanover) o 10 de maio de 1960 é unha ex-atleta xamaicana. Comezou a súa carreira representando a Xamaica, antes de representar a Eslovenia entre 2002 e 2012. Está clasificada como a cuarta mellor de todos os temos nos 60 metros (indoor), a sétima nos 100 metros lisos e a cuarta nos 200 metros. Ten o récord do mundo indoor en 200 metros con 21,87 segundos dende 1993.
## Traxectoria
Ottey tivo a carreira máis longa dun velocista de alto nivel internacional, que rematou en 2012 coa súa participación co equipo de remudas 4×100 metros esloveno nos campionatos de Europa de atletismo de 2012, con 52 anos. Nove veces medallista olímpica, ten o récord de máis participacións (sete) de calquera atleta. Gañou catorce medallas nos campionatos do mundo, e en 2017 aínda tiña o récord de máis medallas en especialidades individuais con dez. Os seus méritos durante a súa carreira e a súa lonxevidade valéronlle ser chamada "Raíña da Pista". Ademais, a súa tendencia a lograr medallas de bronce en grandes campionatos supuxéronlle o título de "Raíña de Bronce".

## Competicións internacionais 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*IAAF
*Merlene Ottey & the advance of women
*The Merlene Ottey Tribute
Convención de Londres de 1861

[miniatura|[Benito Juárez|Benito Pablo Juárez García, Presidente de México]]
**A convención de Londres** foi un acordo diplomático asinado pola raíña de España, Isabel II; o emperador de Francia, Napoleón III; e Vitoria, raíña do Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda, o 31 de outubro de 1861 como resposta á lei de suspensión de pagos promulgada polo presidente de México, Benito Juárez, o 17 de xullo dese mesmo ano, cuxo primeiro artigo dicía: “Desde a data desta lei, o Goberno da Unión percibirá todo o produto líquido das rendas federais, deducíndose tan só os gastos de recadación das oficinas recadadoras, e quedando suspensos polo termo de dous anos todos os pagos, incluso o das asignacións destinadas para a débeda contraída en Londres e para as Convencións estranxeiras.”

O obxectivo da convención de Londres era demandar a México unha protección máis efectiva para as persoas e propiedades dos seus súbditos, así como o cumprimento das obrigacións contraídas cara a estes. A chegada dos seus ministros plenipotenciarios a México deu lugar aos Tratados preliminares de La Soledad e á Segunda intervención francesa en México.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Liu Cixin

, nado en Pequín o 23 de xuño de 1963, é un escritor chinés de ciencia ficción, gañador nove veces do premio Galaxy e unha vez do premio Xingyun (o máximo galardón en chinés para as novelas de fantasía e ciencia ficción). Autor moi prolífico, está considerado como un dos máis recoñecidos escritores do xénero na China. Antes de gañar fama como escritor, traballaba como enxeñeiro nunha central eléctrica en Yangquan, na provincia de Shanxi.
Liu creou un novo tema clásico na ciencia ficción chinesa, e os seus escritos están enfocados principalmente no rol da China nun mundo futuro.

## Obras 
* *A era da supernova* (《超新星纪元》, 1999）
* *Mestre rural* (《乡村教师》, 2001)
* *Esfera de luz* (《球状闪电》, 2004)
* ***Triloxía do tres corpos***
** O problema do tres corpos (《三体》, 2007). Edicións B, 2016.
** O bosque escuro (《黑暗森林》, 2008). Edicións B, 2017.
** O fin da morte (《死神永生》, 2010). Edicións B, 2018.

### Triloxía do tres corpos 
Na súa *triloxía do tres corpos*, Liu presenta a personaxes chineses en primeira liña nos contactos e guerras seculares contra unha civilización alieníxena. Imaxina civilizacións dispersas por toda a galaxia cun esquema de *lei da xungla*, aínda que a distancia entre civilizacións prevén contra encontros indeseados, e coa crenza de que todo contacto é un risco máis ca unha oportunidade: as civilizacións ocultan a súa localización, e atacan a calquera que expón a súa posición e ven en inferioridade.

No primeiro libro, unha científica chinesa que sofre depresión envía unha mensaxe a un planeta nun sistema estelar triplo durante a Revolución Cultural. Trinta anos despois, outro científico descobre de novo unha civilización no planeta, que sofre efectos negativos por causa do tres soles. A civilización despachou unha frota de naves para conquistar a terra, cuxa chegada se prevé en catro séculos.

Existe unha tradución ao inglés, ao portugués e ao español da triloxía mais non ao galego polo de agora. 

## Premios 
* Premio Galaxy (China) a escritor de ciencia ficción.
* Premio Nébula da *World Chinese Science Fiction Association*  (*Xingyun Jiang* 星云奖) ó mellor escritor.
* Premio Hugo á mellor novela en 2015 pola súa novela *O problema dos tres corpos.* Premio Locus á mellor novela de ciencia ficción en 2017 pola súa novela *O fin da morte.* Así mesmo coa citada novela foi nomeado ao Premio Hugo en 2017.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Blog de Liu Cixin ()
* Perfil e bibliografía de Liu Cixin en *The Encyclopedia of Science Fiction* ()
* http://www.isfdb.org/cgi-bin/ea.cgi?Cixin_Liu en Internet Speculative Fiction Database (en inglés).
* Bibliografía de Cixin Liu en *Fantastic Fiction* ()
* Bibliografía en español de Liu Cixin na Terceira Fundación
* Ficción online de Cixin Liu en *Free Speculative Fiction Online* ()
* 刘慈欣 (La literatura china traducida en España)
Azotobacter vinelandii

***Azotobacter vinelandii*** é unha bacteria gramnegativa diazótrofa que pode fixar o nitróxeno cando crece aerobicamente. É un sistema manexable xeneticamente que se usa para a fixación do nitróxeno. Son bacterias doadas de cultivar.

*A. vinelandii* é un fixador de N2 de vida libre que produce moitas fitohormonas e vitaminas nos solos. Produce pigmentos de pioverdina fluorescentes.

O holoencima nitroxenase de *A. vinelandii* foi caracterizada por cristalografía de raios X tanto no estado unido a  ADP tetrafluoroaluminato coma unido a  Mg-ATP.. O encima posúe un *cluster* dos cofactores  molibdeno ferro-sulfuro (FeMoco) como sitios activos, cada un dos cales leva dúas estruturas pseudocúbicas de ferro-sulfuro.

## Ploidía variable 
*A. vinelandii* pode conter ata 80 copias do seu cromosoma por célula.  Porén, isto só se observa en cultivos de crecemento rápido, mentres que nos cultivos feitos en medio sintético mínimo non é poliploide.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Azotobacter vinelandii* Genome Project
* Investigacións actuais sobre *Azotobacter vinelandii* no Norwich Research Park
*Cepa tipo de *Azotobacter vinelandii* en Bac*Dive* -  a Bacterial Diversity Metadatabase
Gránulo de volutina

Os **gránulos de volutina** son unha forma de almacenamento intracitoplasmático de polifosfatos inorgánicos en complexo, presentes principalmente nalgunhas bacterias, cuxa produción se utiliza como criterio de identificación cando se trata de illar a bacteria *Corynebacterium diphtheriae* en medio de Löffler. Os gránulos de polifosfatos mostran un efecto metacromático, e teñen aspecto vermello cando se tinguen con azul de metileno.

Poden encontrarse tamén no citoplasma do lévedo *Saccharomyces*, un xénero de fungos ascomicetos.

## Notas
Azotobacter chroococcum

***Azotobacter chroococcum*** é unha bacteria descuberta en 1901 por Martinus Beijerinck, que ten a capacidade de fixar o nitróxeno atmosférico e foi o primeiro fixador de nitróxeno de vida libre aerobio descuberto.

## Características 
*A. chroococcum* é unha bacteria microaerófila,

## Usos 
Fixéronse investigacións sobre as aplicacións potenciais de *A. chroococcum* para mellorar a produción agrícola. Polo menos un estudo mostrou un incremento significativo na produción das colleitas ligada á produción de "auxinas, citocininas e substanias de tipo GA" por *A. chroococcum*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Cepa tipo de *Azotobacter chroococcum* en Bac*Dive* - a Bacterial Diversity Metadatabase
Corynebacterium glutamicum

***Corynebacterium glutamicum*** (antes chamado ***Micrococcus glutamicus***) é unha bacteria grampositiva con forma de bacilo que se utiliza industrialmente para a produción a grande escala de aminoácidos. Aínda que inicialmente foi identificado nun cribado que buscaba organismos que segregaban L-glutamato, os mutantes de *C. glutamicum* foron tamén identificados como produtores doutros aminoácidos.

Debido á importancia do seu uso industrial, foron secuenciados varios clons de *C. glutamicum* por grupos industriais e académicos.

## *Brevibacterium flavum*
A cepa *Corynebacterium glutamicum* ATCC 14067 foi previamene coñecida como *Brevibacterium flavum*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Secuencia xenómica de *C. glutamicum* do NCBI.
*Cepa tipo de *Corynebacterium glutamicum* en Bac*Dive* - a Bacterial Diversity Metadatabase
Antonio de los Ríos Rosas

**Antonio Sánchez del Río y López de la Rosa**, que cambiou os seus apelidos polo máis sonoro **Antonio de los Ríos Rosas**, nado en Ronda o 16 de marzo de 1812 e finado en Madrid o 3 de novembro de 1873, foi un orador, xurista e político español, presidente do Congreso dos Deputados durante as lexislaturas de 1863-1864, 1865-1866 e 1872.

## Traxectoria 
Ríos Rosas era licenciado en Dereito pola Universidade de Granada e accedeu por vez primeira ás Cortes Xerais como deputado pola provincia de Málaga en 1836. Contrario ás manobras do xeneral Espartero durante a Rexencia de María Cristina, opúxose ao mesmo a partir de 1840. Coa caída do xeneral e a maioría de idade de Isabel II, foi nomeado membro do Consello Real.

Ao longo dos anos evolucionou cara a posicións menos absolutistas e máis proclives cara a un moderantismo democrático, opoñéndose a Narváez na Década Moderada, aínda que tamén se opuxo firmemente ás modificacións constitucionais que se propuñan desde o Goberno do Bienio Progresista, máis próximo á vella doutrina da soberanía compartida entre a Coroa e as Cortes. Coa chegada de Leopoldo O'Donnell ao poder nos gobernos da Unión Liberal, encargóuselle a redacción da *Acta Adicional* para facer máis liberal a restaurada Constitución de 1845 e foi nomeado ministro de Gobernación o 14 de xullo de 1856 no primeiro goberno, aínda que cesou en outubro do mesmo ano. En 1852 ingresou na Real Academia de Xurisprudencia e Lexislación.

Posteriormente foi embaixador de España en Roma e levou o peso das negociacións para restablecer as relacións diplomáticas coa Santa Sé e pór de novo en vigor o Concordato de 1851. A partir de 1861 foise separando da liña de O'Donnell e en 1863 foi elixido presidente do Congreso dos Deputados nos momentos máis críticos da Unión Liberal, ingresando na Real Academia Española e sendo elixido presidente do Ateneo de Madrid. Durante dous anos foi desterrado polo xeneral Narváez ás illas Canarias.

Tras a caída da monarquía, durante o Sexenio Democrático foi elixido membro do Consello de Estado e mantívose dentro dos moderados afastado das tentacións republicanas e apoiou a elección de Amadeu de Savoia como rei de España. Pero o fracaso desta experiencia e a proclamación da primeira república achegárono ás teses de Emilio Castelar (republicanismo unitario) fronte ás de Pi i Margall (republicanismo federal), moito máis radicais; aínda que discrepaba daquel nas cuestións relixiosas. Morreu en Madrid sen apenas recursos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Sandalio Alonso de la Riva

**Sandalio Alonso de la Riva**, nado en Boñar (provincia de León) o 8 de maio de 1904 e finado en Vilagarcía de Arousa o 19 de xullo de 1988, foi un político español.

## Traxectoria 
Militou nas Juventudes Socialistas e afiliouse ao PSOE en 1926. Na Segunda República foi alcalde de Boñar. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu a Asturias. En Asturias ocupou postos de mando no exército republicano. Ao remate da guerra marchou a Francia polos Pireneos. En Bordeos coñeceu a Rosina Villaverde, filla de Elpidio Villaverde. En 1939 exiliouse en Chile onde estivo algún tempo, para trasladarse a Arxentina en 1942, onde casou con Rosina. En Buenos Aires pertenceu á Agrupación Socialista Pablo Iglesias, na que ocupou diversos cargos directivos. En 1979 regresou coa súa muller a Vilagarcía, e foi secretario da agrupación socialista local ata a súa morte.

## Recoñecementos 
O 8 de decembro de 1986 foi homenaxeado en Vilagarcía polos seus 60 anos de exemplar militancia socialista.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* A primera vista y eterno
Premios Bacelos de Prata

Os **Premios Bacelos de Prata** son uns premios convocados pola Asociación Álvaro das Casas para premiar as empresas que apostan polo galego. En 2018 chegou á súa duodécima edición.
## Premiadas 
*2018: Conservas Amorodo, de Forcarei e a adega Vermutería de Galicia, de Padrón

## Notas
Premio de poesía Manuel Leiras Pulpeiro

O **Premio de poesía Manuel Leiras Pulpeiro** é un certame organizado desde o ano 2012 polo Concello de Mondoñedo, co patrocinio da Área de Cultura da Deputación Provincial de Lugo.

## Características
Ten por finalidade honrar a memoria do escritor mindoniense Manuel Leiras Pulpeiro e colaborar na promoción da escrita poética en lingua galega e na divulgación das súas autoras e autores premiando a poesía. É un premio a un único poema cunha extensión máxima de 150 versos. Tivo carácter anual até 2023, cando pasou a ser bianual.
## Obras premiadas 
## Notas
Sinorhizobium meliloti

***Sinorhizobium meliloti*** é unha bacteria gramnegativa que fixa o nitróxeno atmosférico. Establece unha relación simbiótica coas leguminosas dos xéneros *Medicago*, *Melilotus* e *Trigonella*, incluíndo a leguminosa modelo *Medicago truncatula*. Esta simbiose orixina un novo órgano na planta denominado nódulo radicular. A relación considérase simbiótica, xa que a bacteria deixa o exceso de nitróxeno fixado a disposición da planta. *S. meliloti* é móbil e posúe un grupo de flaxelos peritricos. O seu xenoma contén catro xenes que codifican a flaxelina, entre os que está *fliC1C2–fliC3C4*. O xenoma contén tres replicóns: un cromosoma (~3.7 megabases) e dous megaplásmidos pSymB (~1.7 megabases) e pSymA (~1.4 megabases). Secuenciáronse ata agora cinco xenomas de *S. meliloti*: Rm1021, AK83, BL225C, e SM11 e considérase que 1021 é o tipo silvestre.

A fixación do nitróxeno por *S meliloti* é interferida polo modificador plástico bisfenol A.

## Simbiose 
esquerda|miniatura|128x128px|Nódulo indeterminado.
A capacidade de simbiose de *S. meliloti* débese a xenes que están situados no megaplásmido pSymA. Unha vez que se infiltra no nódulo, a bacteria sofre unha nodulación indeterminada con plantas como as do xénero *Medicago*. Esta relación simbiótica non se comprende totalmente, xa que parece ser prexudicial para a bacteria porque cando está dentro dos nódulos radiculares diferénciase terminalmente en bacteroides e perde a capacidade de reproducirse independentemente no ambiente do solo.

A simbiose  entre *S. meliloti* e as súas plantas hóspede empeza cando a planta segrega un conxunto de betaínas e flavonoides na rizosfera, como: 4,4′-dihidroxi-2′-metoxichalcona, cinarosida, liquiritixenina, luteolina, 3′,5-dimetoxiluteolina, e trigonelina. que son os seguintes: Φ1, Φ1A, Φ2A, Φ4 (=ΦNM8), Φ11 (=ΦCM9), Φ16a, ΦA3, Φf2D, ΦFAR, ΦL1, ΦL3, ΦM1-5, ΦM3,  ΦM5 (=ΦF20), ΦM14, ΦM20S, ΦM23S, ΦMM1C, ΦMP2, ΦRm108, ΦRmp26, ΦRmp36, ΦSSSS305, e ΦPBC5.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Sinorhizobium meliloti* Genome Project
* *Sinorhizobium meliloti* 1021 Genome Page

### Bibliografía 
* 
*