Expediente Artieda

***Expediente Artieda*** é unha novela de Luís Rei Núñez publicada no ano 2000 por Edicións Xerais de Galicia, tras lograr o Premio Xerais dese ano. A novela está estruturada en 44 breves capítulos non numerados nos que un narrador omnisciente e diferentes narradores protagonistas introducen o lector nunha historia que transcorre entre os últimos días de agosto e os primeiros de setembro de 1959. Comeza co asalto frustrado dos maquis á emisora de Radio Nacional de España na Coruña e a chegada de Ricardo Artieda, un militante comunista, coa misión de matar o traidor que os denunciou. Asísteoes tamén á vida cotiá doutros personaxes ligados entre si e aos anteriores por parentesco, amizade, traballo ou ideoloxía. É unha novela coral na que se homenaxea os últimos membros da resistencia antifranquista e unha parte da cidade da Coruña en gran parte xa desaparecida. Coida ademais con esmero a lingua e o que converte esta historia en materia literaria singular non é o seu argumento, esperable, senón o seu tratamento formal.

## Estrutura 
## Personaxes 
(por orde de aparición)

* **Bibiana Brea**: dependenta nunha tenda de fotografía preto ou dentro da antiga estación de Renfe. É a narradora de varios capítulos. Está estudando comercio porque quere ter un traballo mellor. Ten melena ondulada.
* **Odilo Querentes**: dono da tenda de fotografía. Orfo, foi recollido polo pai de María, a muller de Cosme, e ambos nenos criáronse xuntos. Odilo sempre estivo namorado de María.
* **Mungo Ures**: encargado de acender e apagar os farois coa pértega, é, grazas ao seu traballo, un dos que máis informado está sobre os demais. É alto, calvo, e moi presumido. Está casado e ten unha filla que vai facer a primeira comuñón. Mungo, membro da resistencia, debátese entre o afecto e a ideoloxía.
* **Mamede Aneiros**: tranviario que vive nun piso ao que regresa no 10. Viste zamarra azul e é pouco falador. Logo saberase que se converteu tardiamente no amante de Susan.
* **Mateo Lan**: cego a causa das torturas, frecuenta a tenda de fotos para que Bibiana lle lea os xornais.
* **Camilo Dubra**: o fillo de Lola, a costureira da rúa onde se encontra a tenda de fotos, e dun membro da resistencia asasinado. Camilo estudou 4º de bacharelato con certas dificultades e agora prepárase para facer a reválida.
* **Trina**: cantante na boîte do hotel Embaixador e amante do gobernador civil.
* **Cosme Leis**: membro da resistencia e autor, por celos, da raizón aos maquis. Está ingresado no hospital de Oza, doente dunha enfermidade terminal.
* **María**: muller de Cosme; persoa sensible que escribe poesía para soportar as noites de insomnio e a soidade.
* **Doutor Segade**: médico do hospital que atende a Cosme e asiduo da boîte do Embaixador. Está fascinado con Trina e atende ao caudillo cando este está en Meirás.
* **Elisenda**: enfermeira en Oza e membro da resistencia. Ten unha relación amorosa cun dos implicados no asalto á radio. Cosme está namorado dela.
* **Recarei**: un dos catro asaltantes á radio. Corenta anos, disfrazado de cura; é o que fala pola radio.
* **Rilo**, **Trasbache** e **Tobío**, o máis novo, son os outros tres membros.
* **Ricardo Artieda**: Vasco de Bilbao, encargado pola organización de facer pagar a Cosme a súa traizón. É un neno da guerra, que escapou a Francia coa súa nai e a súa irmá e logo foi enviado á URSS. Comunícase coa súa irmá, que vive en Bilbao, a través de pequenas notas escondidas na tumba da nai. É un personaxe elegante (viste sempre de azul), atractivo, profundamente solitario, que busca amores dunha noite. Séntese profundamente atraído por Elisenda, a quen seduce con algunhas das pasaxes máis líricas do relato.
* **Susan Temple**: inglesa, veu a Galicia nunha viaxe de estudos e namorouse profundamente de Alfredo, un membro da resistencia, natural da Costa da Morte, que pouco despois foi abatido. Susan decidiu quedar, sobrevivindo coas clases de inglés, e seguir participando nas actividades clandestinas. No momento da historia é amante de Mamede.
* **Varelita**, **Moncho**, **Chuco**, **Chilique**, ...: mozos amigos de Camilo.
* **Fefa Dubra**: irmá de Camilo. Pequena, rápida. Traballa nunha mercería na Costa da Unión.
* **Casimiro**: antigo soldado que se gaña a vida como vixiante. Bastante parvo.
* **Lola**, a costureira, nai de Camilo e Fefa.
* **Mariña de Bescansa**: señora de familia acomodada, próxima ao réxime.
* **Marinita**: filla da anterior.
* **Etelvina**: nena veciña de Camilo.
* **Valeriano de Frutos**: gobernador civil da Coruña. Artieda recoñéceo polas súas actividades en Burgos.
* **Silverio Bescansa**: mozo falanxista fillo de Mariña.

## Premios 
* Premio Xerais de Novela 2000.
## Edicións 
* Luis Rei Núñez, *Expediente Artieda,* Edicións Xerais, 2000.
* Luis Rei Núñez, *Expediente Artieda*, Alianza Editorial (2001) .
* Luis Rei Núñez, *Expediente Artieda,* n.º 112 da Biblioteca Galega 120, *La Voz de Galicia*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha do libro na páxina web de Edicións Xerais de Galicia.
* , Antonio (2008) "A Coruña anos 50-60" YouTube.
* , Santos: "Expediente Artieda"; El Cultural, 2/1/2002 .