Tinis

**Tinis** ou **Tis** (exipcio: **Tjenu**; ) foi a capital das primeiras dinastías do antigo Exipto. Tinis é aínda, unha cidade perdida pero ben testemuñada por escritores antigos, incluído o historiador clásico Manetón, que a cita como o centro da Confederación Tinita, unha confederación tribal cuxo líder, Menes (ou Narmer), uniu Exipto e foi o seu primeiro faraón. Tinis comezou un forte descenso na importancia desde a III dinastía, cando a capital reubicouse a Menfis, que se cre é a primeira capital verdadeira e estable despois da unificación do antigo Exipto por Menes. A localización de Tinis na fronteira das dinastías Heracleopolitan e Tebana do Primeiro Período Intermedio e a súa proximidade con certos posibles oasis. A importancia militar asegurou que Tinis continuara sendo importante durante os reinos Antigo e Novo. Este foi un breve respiro e Tinis finalmente perdeu a posición como centro administrativo rexional durante a época romana.

Debido ao seu antigo patrimonio, Tinis seguiu sendo un importante centro relixioso, que alberga a tumba e a momia da divindade rexional. Na antiga cosmoloxía relixiosa, como se ve (por exemplo) no *Libro dos mortos*, Tinis xogou un papel mítico no ceo.

Aínda que a localización precisa de Tinis é descoñecida, o consenso principal exiptolóxico sitúao nas proximidades da antiga Abidos e a moderna Girga.

## Nome e localización 
O nome *Tinis* (Grego: Θίνις) deriva do uso que fai Manetón do adxectivo *Tinito* para describir ao faraón Menes. Aínda que o correspondente *Tinis* non aparece no grego, é demandado pola lingua orixinal exipcia

A localización máis aceptada de Tinis e na moderna Girga ou nunha cidade veciña, posiblemente El-Birba. Outras propostas para a localización de Tinis abandonáronse a favor de Girga. O consenso exiptolóxico do mainstream continúa localizando a Tinis en Girga, (onde se di que se atopou un fragmento de estatua cunha inscrición mencionando a Tinis).

## Historia 
[250px |miniatura|dereita| Preto de [Abidos (*foto de Osireion*), despois de ceder o seu rango político a Tinis, seguiu sendo un importante centro relixioso. .]]

### Períodos predinásticos e dinásticos temperás 
Aínda que nunca se localizou o sitio arqueolóxico de Tinis, hai evidencias da concentración de poboación en Abidos. A rexión de Tinis data do cuarto milenio a.C. Tinis tamén se menciona como o máis antigo lugar de enterramento real en Exipto.

Nun momento inicial, a cidade de Abidos cedeu o seu rango político a Tinis, e aínda que Abidos seguiría gozando dunha importancia relixiosa suprema, a súa historia e funcións non se poden entender sen referencia a Tinis. O papel de Tinis como centro da Confederación Tinita (ou dinastía 0) e no período Primeiro período dinástico (especialmente I Dinastía e II Dinastía)  está tomada de Manetón, e, segundo Wilkinson (2000), parece ser confirmada pola I dinastía e as tumbas reais da tardía II Dinastía en Abidos, a principal necrópole da rexión. Non obstante, Tinis conservou a súa importancia rexional, durante a V Dinastía foi a probable sede do "Supervisor do Alto Exipto, un funcionario administrativo con responsabilidade no val do Nilo ao sur do Delta do Nilo, e ao longo da antigüidade foi a capital homónima do *nomo* VIII do Alto Exipto e sede do seu nomarca.

Durante as guerras do Primeiro Período Intermedio (c. 2181–c. 2055 a.C.), Ankhtifi, nomarca de Hierakonpolis, esixiu o recoñecemento da súa soberanía do "supervisor do Alto Exipto" en Tinis, e aínda que os muros da cidade, citados na autobiografía de Ankhtifi,

Despois da morte de Ankhtifi, Tinis foi o 'nomo' máis setentrional que caeu baixo o dominio de Intef II, o faraón Tebano XI Dinastía (c. 2118– c. 2069 antes de Cristo). O progreso ao norte dos exércitos de Tebanos foi detido por Kheti III, faraón Heracleopolitano da IX Dinastía, nunha batalla na propia Tinis e, ao longo dos anos posteriores de Intef II, a súa guerra contra os Heracleopolitanos e os seus aliados, os nomarcas de Asiut, tivo lugar nas terras entre Tinis e Asiut.

Durante o Segundo Período Intermedio (c. Século XVIII antes de Cristo), Tinis puido experimentar unha autonomía resucitante: Ryholt (1997) propón que a dinastía dos reis de Abidos podería ser chamada mellor "Dinastía Tinita" e que, en todo caso, o seu trono estaba probablemente en Tinis, xa capital do nomo.

### Reino Novo e o Período Final 
O declive da cidade parece que se detivo brevemente durante a XVIII Dinastía (ca. 1550 - c. 1292 antes de Cristo), cando Tinis gozou dunha renovada importancia, baseada na súa conexión xeográfica con diversos oasis  de posible importancia militar. Certamente, o cargo de alcalde de Tinis estivo ocupado por varias figuras notables do Reino Novo: Satepihu, que participou na construción dun obelisco para Hatshepsut  o heraldo Intef, membro indispensable da casa real e compañeiro de viaxe de Thutmose III; e Min, titor do príncipe Amenhotep III.

Non obstante, Tinis pasou a ser un asentamento de pouca importancia durante o período histórico. A enganosa referencia nunha estela Asiria do século VII a.C. "Nespamedu, rei de Tinis" non é máis que un reflexo do descoñecemento asirio da sutileza da xerarquía política exipcia.

Por certo, no período romano, Tinis foi substituída como capital do seu nomo por Ptolemaida, talvez desde a fundación da cidade por Tolomeo I. venerados despois da súa morte  como Khenti-Amentiu, e quen, como deus- *nomo*, foi colocado á cabeza do enclave local.

O sumo sacerdote do templo de Anhur en Tinis foi chamado primeiro profeta, ou xefe de videntes, un título que Maspero (1903) suxire é o reflexo da caída de Tinis no status de cidade.

Un dos xefes videntes, Anhurmose, que faleceu no reinado de Merneptah (c. 1213–C 1203 a. C.), rompe coa tradición dos seus antecesores do Reino Novo, que foron enterrados en Abidos, e enterrrouse en Tinis.

A deusa leoa Mehit tamén foi venerada en Tinis, e a restauración do seu templo alí durante o reinado de Merneptah foi probablemente supervisada por Anhurmose.

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*