open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Marko Babić

**Marko Babić**, nado en Osijek o 28 de xaneiro de 1981, é un futbolista croata. Xoga de centrocampista e o seu equipo actual é o NK Osijek.

## Traxectoria 
Babić debutou co NK Osijek, onde estivo 3 temporadas. En 2000 marchou ao Bayer Leverkusen, etapa na que comezou a ser chamado pola selección do seu país. Co equipo alemán chegou á final da Liga de Campións, perdendo ante o Real Madrid. 
A mediados da temporada 2007-2008 marchou ao Real Betis Balompié, que xogaba na primeira división española. Pero ao non contar para ningún adestrador, decidiu marchar coa carta de liberdade ao Hertha de Berlín. Alí estivo seis meses, nos que xogou dous partidos.

En agosto de 2009 fichou polo Real Zaragoza por dúas temporadas. Debutou o 29 de agosto de 2009 en La Romareda contra o CD Tenerife. O 6 de setembro de 2010 o Real Zaragoza rescindiu unilateralmente o contrato.

## Selección nacional 
Debutou coa súa selección en maio de 2002 contra Hungría. Foi convocado para a Eurocopa 2004 de Portugal, pero non xogou partido algún.

## Notas
Dado Pršo

**Miladin "Dado" Pršo**, nado en Zadar o 5 de novembro de 1974, é un exfutbolista croata. Xogaba de dianteiro e foi internacional coa selección croata. Antes de dedicarse profesionalmente ó fútbol, traballaba coma mecánico en Croacia.

## Traxectoria 
Dado Pršo debutou co NK Zadar no fútbol profesional, no ano 1991. Pouco despois marchou ó Hajduk Split e ó NK Pazinka sen causar un grande impacto. En 1993 foise vivir a Francia, adicándose a outros traballos mentres xoga en clubs modestos coma distracción, coma o FC Rouen e o San Raphael.

En 1996 ficha polo AS Monaco FC, e adícase a xogar no equipo de reservas. Foi cedido ao club italiano AC Ajaccio onde deu un moi bo rendemento o que fixo que á súa volta ao club francés en 1999 fora tomado máis en conta polos técnicos. Ese mesmo ano foi campión da liga francesa.

A mellor tempada de Prso no Monaco foi a 2003-2004, cando se proclamaron subcampións da Liga de Campións, perdendo na final contra o FC Porto. Durante as eliminatorias anotou catro goles na vitoria por 8-3 contra o Deportivo da Coruña.

### Selección nacional 
Participou en dúas grandes competicións coa Selección croata: A Eurocopa de Fútbol 2004 en Portugal e o Mundial de Fútbol Alemaña 2006.

En ámbalas dúas foi titular indiscutible, mais a escuadra non foi quen de supera-la primeira rolda en ningunha ocasión. Na Eurocopa anotou un gol contra a Francia nun disputado empate a dous goles.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Fansite de Dado Prso
* The Men Who Matter: Dado Prso 
* Na Prensa Francesa
* O mecánico que se converteu nun dianteiro de clase
* Perfil en JadranSport.org
Darijo Srna

**Darijo Srna** [], nado en Metković o 1 de abril de 1982, é un futbolista croata que na actualidade xoga para o equipo ucraíno do Shakhtar Donetsk.

Pode ocupar calquera posición da banda dereita e é un auténtico especialista nos lanzamento de falta, amais dun bo centrador.

## Clubs 
Srna comeza a súa carreira no Hajduk Split. As súas boas actuacións co cadro croata fixo que os olladores do Shakhtar Donetsk se fixaran nel, e así no ano 2003 é transferido xunta un dos seus compañeiros de equipo, o porteiro Stipe Pletikosa.

Na actualidade, dous clubs, o SL Benfica e o Liverpool FC andan tentando contratar a Srna, mais até o de agora no hai nada asinado.

## Selección 
Srna participou en dúas grandes competicións coa selección croata.

Na Eurocopa de Portugal no 2004 xogou dous encontros. O equipo balcánica non puido pasar da primeira rolda.

No Mundial 2006 en Alemaña, foi titular nos tres encontros que disputou o equipo. No encontro decisivo contra a Australia anotou un magnífico tanto dun lanzamento de falta dende 32 metros. Malia este gol o encontro rematou cun empate a dous, e Croacia non foi quen de pasar de rolda.

En setembro de 2006 foi expulsado xunta os seus compañeiros Bosko Balaban e Ivica Olic, da concentración que estaba a face-la selección para preparar o encontro de clasificación para a Eurocopa 2008 contra a Rusia. A causa foi unha saída nocturna a unha discoteca na que se viron implicados nuha liorta.

Despois dun tempo o adestrador xa volta contar con el para a selección nacional.

## Familia 
Srna ten ascendencia bosníaca por parte do pai, que ademais foi porteiro na súa xuventude.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos en JadranSport.org (Inglés)
* Croatian trio expelled from squad  (Inglés)
Vilnius

**Vilnius** (en polaco Wilno, en belaruso Vilnia) é a capital e cidade maior de Lituania cunha poboación de 553.904 habitantes, situada na provincia de Vilnius. A súa cidade vella foi declarada Patrimonio da Humanidade pola Unesco en 1994. En 2009 foi a Capital Europea da Cultura xunto coa cidade austríaca de Linz.

## Xeografía 
Vilnius está situada nun val formado polo río Viliya e rodeado case completamente por montañas. A cidade atópase a 105&nbsp;km a SE. de Kaunas.

## Poboación 
A poboación de Vilnius está composta por: 52,8% lituanos, 19,8% polacos, 19,2% rusos, 4,8% belarusos e 3,3% outras nacionalidades.

## Economía 
Vilnius é o principal centro económico de Lituania e un dos maiores centros financeiros dos Estados Bálticos. Aínda que a cidade só ten un 15% da poboación do país, Vilnius produce preto do 35% do PIB. Conforme mostran os estudos (o PIB da capital baseado na paridade do poder adquisitivo) en 2005 o PIB per cápita foi de US$ 33.100 US$, superior á media da Unión Europea.

Vilnius é tamén o maior centro administrativo de Lituania con tódolos principais centros políticos, económicos, sociais, e culturais do país.

## Deporte 
* FK Žalgiris
* FK Riteriai
* LFF stadionas

## Personaxes egrexios 
* Bohdan Paczyński, astrónomo e astrofísico lituano-polaco (1940 – 2007)
* Romain Gary, escritor e diplomático nacionalizado francés (1914 – 1980)
* Jevel Katz, famoso comediante e cantante da comunidade xudía na Arxentina na década de 1930 (1902 – 1940)

## Cidades irmandadas 
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Vilnius presidential palace.jpg|Palacio presidencial
Ficheiro:Vilnius Cathedral Exterior 2, Vilnius, Lithuania - Diliff.jpg|Catedral de Vilnius
Ficheiro:Church of St. Catherine in Vilnius 2007.jpg|Templo no centro
Ficheiro:Church of St. Francis of Assisi in Vilnius 2007.jpg|Templo ortodoxo

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Vilnius
* Jewish Partisan Group Near Vilna 
* Kurzbiographien
* Partisan Rachel Rudnitzky After Liberation
* Partisans in Vilna
* Partisans of Vilna 
* Vilna Partisans
Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega

O **Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega** (**PXNLG**), elaborado baixo a moderación da Dirección Xeral de Política Lingüística da Xunta de Galicia, aínda que na súa redacción participaron representantes dunha pluralidade de forzas vivas galegas (sindicatos, administración, Igrexa católica, asociacións, partidos, MNL ou AS-PG, pero non o ILG, a RAG ou o CCG). Aprobado por unanimidade no Parlamento de Galicia o 21 de setembro de 2004, presentouse o 22 de xaneiro de 2005 en Santiago de Compostela e divídese en sete sectores de acción (e estes á súa vez en áreas). Contén unha análise do estado sociolingüístico de cada sector e unha serie de 445 medidas correctoras que a Xunta se compromete a levar a cabo.

## Partes
O Plan divídese en tres eidos transversais aplicados a sete sectores estratéxicos. Os ámbitos horizontais son:
* Dereitos lingüísticos;
* Novas tecnoloxías;
* Introdución do corpus;
Os sete sectores nos que se aplicarán son:
* administración;
* educación, familia (transmisión xeracional) e mocidade;
* medios de comunicación e industrias culturais (editoriais);
* economía (e industria);
* sanidade;
* sociedade (asociacionismo, turismo, lecer);
* proxección exterior da lingua galega;

## Formulación
Os obxectivos xerais do plano son:
* garantir a posibilidade de vivir en galego a quen así o desexe, sabendo que conta co amparo da lei e das institucións;
* conseguir para a lingua galega máis funcións sociais e máis espazos de uso, priorizando a súa presenza en sectores estratéxicos;
* introducir na sociedade a oferta positiva (a atención do cidadán ou cliente inicialmente en galego coma norma de cortesía) simbolizando unha nova espírito de convivencia lingüística;
* promover unha visión afable, moderna e útil da lingua galega, que esfarele prexuízos, reforce a súa estimación e aumente a súa demanda;
* dotar o galego dos recursos lingüísticos e técnicos necesarios que o capaciten para vehicular a vida moderna;
Os criterios estratéxicos para os sete sectores serían:
* implicación dos sectores sociais ós que vai dirixido;
* asociación da lingua ós elementos máis innovadores do progreso social;
* rendemento das intervencións, selecionado accións con poder multiplicador;
* preferencia polos procedementos persuasivos sobre os coercitivos;
* consenso, con tal de evitar conflitos;

## Medidas
Entre algunhas das 445 accións programadas, de moi distinta importancia, pódense comentar as seguintes:
* incremento da presenza do galego coma vehicular no ensino ata un 50% mínimo en primaria, secundaria obrigatoria e bacharelato;
* aumento da presenza do galego nos xornais de maior tiraxe mediante acordos ata chegar a un 30% en dez anos;
* creación do *Instituto de Lingua e Cultura Galegas "Rosalía de Castro"* para coordinar os centros de estudos galegos existentes no exterior e as accións de promoción exterior;
* solicitude conxunta con Cataluña e Euskadi ó estado español para que os niveis de ensino non universitario de toda España se estude unha das lingua co-oficiais;

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* PXNLG. Nun documento .pdf
6 de agosto

O **6 de agosto** é o 218º día do ano do calendario gregoriano e o 219º nos anos bisestos. Quedan 147 días para finalizar o ano.

## Acontecementos 
* 1538 - na actual Colombia, Gonzalo Jiménez de Quesada funda Santa Fe de  Bogotá, actualmente a capital do país.
* 1825 - Bolivia tórnase independente do Perú e España.
* 1936 - Asasinados na Volta da Moura (Guillarei) os republicanos do Porriño Víctor Valverde Mayo, José Juan Teijeira Coto e Saturnino Álvarez Sotelino.
* 1945 - Estados Unidos lanza a primeira bomba atómica contra Hiroxima, no Xapón.

* 1962 - Xamaica tórnase independente do Reino Unido.

## Nacementos 
miniatura|100px|Andy Warhol
*1504 - Matthew Parker, arcebispo de Canterbury.
*1775 - Lois XIX de Francia, Rei de Francia (1830).
*1809 - Alfred Tennyson, poeta inglés.
*1816 - Thomas Russell Crampton, enxeñeiro inglés.
*1850 - Patricio Delgado Luaces, militar e escritor galego (m. 1900).
*1877 - Salustiano Portela Pazos, clérigo e historiador galego (m. 1976).
*1881 - Alexander Fleming, científico británico.
*1895 - Ernesto Lecuona, intérprete e compositor de música cubano.
*1906 - Alejandro Outeiriño, xornalista galego (m. 1996).
*1917 - Robert Mitchum, actor estadounidense (m. 1997).
*1928 - Andy Warhol, pintor e director cinematográfico norteamericano (m. 1987).
*1963 - Xurxo Borrazás, escritor galego.
*1965 - David Robinson, xogador de baloncesto estadounidense.

## Mortes 
miniatura|100px|Arturo Cuadrado
*1936 - Ramón Acín Aquilué, pintor, escultor e xornalista aragonés.
*1936 - Manuel del Río Vázquez, sindicalista e político galego.
*1938 - Manuel Linares Rivas, político e dramaturgo galego (n. 1867).
*1959 - Avelino Barrio López, médico galego (n. 1885).
*1969 - Theodor Adorno, filósofo e musicólogo alemán (n. 1903).
*1973 - Fulgencio Batista, ditador cubano.
*1988 - Francis Ponge, escritor francés (n. 1899).
*1990 - Gordon Bunshaft, arquitecto estadounidense.
*1991 - Manuel Lema Otero, pintor e inventor galego (n. 1916).
*1998 - Arturo Cuadrado, escritor e político galego (n. 1904).
*2009 - Antonia Ferrín Moreiras, matemática e astrónoma galega (n. 1914).

## Festas e celebracións 
*Día da Independencia de Bolivia

## Outros 
Os 366 días do ano
Analoxía

A **analoxía** é un proceso que se dá en numerosas disciplinas, polo cal dous elementos teñen unha relación estrutural. Algúns dos campos nos que ten lugar este proceso son a bioloxía, a lingüística, o debuxo técnico ou as matemáticas.

## Tipos
### Bioloxía
En Bioloxía dise que dúas estruturas son análogas se cumpren funcións semellantes por medios semellantes, sen que se requira que teñan a mesmo orixe evolutiva. Se amais teñen a mesmo orixe evolutiva, á vez que análogas serán homólogas. Por outra banda as estruturas homólogas poden diverxer na súa función para cumprir papeis diferentes.

### Lingüística
Os cambios analóxicos son mudanzas nas que unha unidade lingüística fai alternar o seu resultado espontáneo con outro ou outros creados por aplicación do modelo doutras unidades próximas do sistema coas que garda relacións de solidariedade. Teñen lugar no ámbito dos paradigmas morfolóxicos (xeralmente nos paradigmas morfolóxicos de estrutura complexa, como o do verbo, o substantivo, o pronome ou o adxectivo), no campo semántico ou no fonético. En moitos casos a forma analóxica acaba por desterrar a espontánea, xeralmente despois dun longo período de convivencia. Chámanse analóxicas por se basearen no principio da proporción -PRŌPORTIŌ en latín, como correspondencia do grego άναλογία-.

Dáse un caso de analoxía nas linguas nalgún dos seus niveis estruturais cando dous elementos (fonema, sílaba, palabra ou texto) teñen unha certa semellanza dentro da mesma secuencia. Por exemplo, cando alguén di **aericulares* no canto de *auriculares* para referirse ós aparellos que serven para escoitar música e que se meten nas orellas, está deformando a palabra orixinaria por analoxía debido á súa semellanza a nivel fonético, etimolóxico e derivativo (os dous teñen os sufixos *-cula* + *-arium*, con significados diminutivo e colectivo respectivamente).

Do mesmo xeito, cando alguén di **sinceiro* ou **zoa* (referido a *área*) en galego está facendo unha ultracorrección por analoxía con tódalas verbas que rematan en *-eiro* ou tódalas caídas patrimoniais de *n* intervocálico. A este exemplo concreto de analoxía incorrecta chámaselle hiperenxebrismo, pero este proceso pode chegar a gramaticalizarse e entrar a formar parte da lingua.

A analoxía máis característica dáse no nivel fonético, pero pode aparecer tamén no semántico (usar **entrar o coche* por *meter o coche no garaxe*). É un erro que se debe evitar na tradución (sobre todo na interpretación), pero tamén pode aparecer nos trastornos da linguaxe ou nos espoonerismos na fala habitual.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Homoloxía
7 de agosto

O **7 de agosto** é o 219º día do ano do calendario gregoriano e o 220º nos anos bisestos. Quedan 146 días para finalizar o ano.

## Acontecementos
*1815 - Napoleón Bonaparte é desterrado para a illa de Santa Helena.
*1819 - coa vitoria na batalla de  Boyacá, Colombia independízase do Reino de España.
*1924 - Fundase en Lima, Perú o Club Universitario de Deportes.
*1942 - Segunda guerra mundial: os norteamericanos desembarcan en Guadalcanal.
*1960 - Costa do Marfil tórnase independente de Francia
*1998 - Atentados terroristas contra as embaixadas estadounidenses en Kenya e Tanzania.

## Nacementos
miniatura|100px|Xosé Luís Méndez Ferrín.
*1688 - Cayetano Gil Taboada, arcebispo de Santiago de Compostela (m. 1751).
*1862 - Emilio Tapia Rivas, xornalista e escritor galego (m. 1918).
*1876 - Mata Hari (Margaretha Geertruida Zelle), espía (m. 1917).
*1882 - José María Crespo Rodríguez, profesor e escritor galego (m. 1971).
*1892 - Federico Zamora Mosquera, político e escritor galego (m. 1975).
*1901 - Manuel Colmeiro Guimarás, pintor galego (m. 1999).
*1916 - Manuel Fabeiro Gómez, historiador e escritor galego (m. 1992).
*1938 - Xosé Luís Méndez Ferrín, escritor galego.
*1942 - Caetano Veloso, cantor e compositor brasileiro.
*1946 - Luís Alonso Girgado, escritor, investigador e tradutor galego.
*1966 - Jimmy Wales fundador da Wikipedia.
*1975 - Charlize Theron, actriz, produtora e modelo surafricana.

## Mortes
miniatura|100px|Tagore.
*1848 - Jöns Jacob Berzelius, químico sueco (n. 1779).
*1921 - Alexander Blok, poeta ruso (n. 1880).
*1924 - Joan Salvat-Papasseit, poeta catalán (n. 1894).
*1925 - Ricardo Mella, intelectual e activista libertario galego.
*1941 - Rabindranath Tagore, escritor indio (n. 1861).
*1952 - Benigno Andrade García, guerilleiro antifranquista galego (n. 1908).
*1957 - Oliver Hardy, actor estadounidense (n. 1892).
*1984 - Marcial Lafuente Estefanía, escritor español (n. 1903).
*1994 - Rosa Chacel, escritora en lingua castelá (n. 1898).

## Festas e celebracións
## Outros
*Santoral: San Caetano, Santa Nadia.

Os 366 días do ano
9 de agosto

O **9 de agosto** é o 221º día do ano do calendario gregoriano e o 222º nos anos bisestos. Quedan 144 días para finalizar o ano.

## Acontecementos
*1173 - En Italia iníciase a construción da Torre de Pisa.
*1936 - Son fusilados na Coruña os dirixentes sindicais Cipriano Alvite Alonso, Jaime Rodríguez García, Francisco Ballón Pequeño, José Quintas Pena, Venancio Seoane García e Julio Sabio Sanmartín
*1937 - Paseados na Insua os irmáns Eduardo e Rogelio Fernández Miniño
*1945 - Unha bomba atómica estadounidense é lanzada sobre a cidade de Nagasaki, no Xapón, matando entre 60 mil e 80 mil persoas

## Nacementos
miniatura|100px|Jean Piaget.
*1764 - Ramón Romay,  mariño galego (m. 1849).
*1776 - Amedeo Avogadro, físico e químico italiano.
*1863 - Álvaro de Figueroa Torres-Mendieta, Conde de Romanones, político español (n. 1950).
*1863 - José Vicente Pérez Martínez, crítico da arte, escritor e político galego.
*1881 - Ramón Pérez de Ayala, escritor e xornalista español (m. 1962).
*1896 - Jean Piaget, psicólogo e pedagogo suízo.
*1911 - William Alfred Fowler, físico estadounidense (m. 1995).
*1922 - Philip Larkin, escritor inglés (m. 1985).
*1923 - Mário Cesariny de Vasconcelos,  pintor e poeta portugués (m. 2006).
*1927 - Marvin Minsky, científico estadounidense.
*1935 - Joaquim Jordà, cineasta e tradutor catalán (m. 2006).
*1936 - José Luis Uribarri, presentador e realizador de televisión española.
*1939 - Romano Prodi, político italiano.
*1948 - Xavier Navaza, xornalista galego.
*1957 - Melanie Griffith, actriz de cine estadounidense.
*1963 - Whitney Houston, cantante estadounidense de R&B, pop e gospel (m. 2012).

## Mortes
miniatura|100px|Hermann Hesse.
miniatura|100px|Sharon Tate.
*803 - Irene, emperatriz bizantina.
*1848 - Frederick Marryat, novelista e mariño inglés (n. 1792).
*1888 - Octavio Lois Amado, científico e escritor galego (n. 1857).
*1919 - Ruggero Leoncavallo, compositor italiano (n. 1857).
*1936 - Francisco Paradela Núñez, comerciante e político galego.
*1948 - Yellapragada Subbarao, científico indio (n. 1895).
*1957 - José María Blanco Gerpe, sacerdote e antropólogo galego (n. 1878).
*1962 - Hermann Hesse, escritor suízo de orixe alemá. 
*1969 - Sharon Tate, actriz estadounidense (n. 1943).
*1975 - Dmitrii Shostakovich, compositor ruso.
*1976 - José Lezama Lima, escritor cubano.
*2006 - James Van Allen, físico estadounidense (n. 1914).
*2012 - Josep Maria Ainaud de Lasarte, figura destacada do catalanismo.

## Festas e celebracións
* Día Internacional das Poboacións Indíxenas

## Outros
*Santoral: San Fabio.

### Fases da lúa
150px
*2006 - Lúa chea

Os 366 días do ano

## Notas
Lucius Afranius

**Lucius Afranius** foi un poeta cómico romano do século II a.C.
## Traxectoria
As súas comedias reflicten a vida cotiá da clase media romana, influenciado por Menandro e Terencio. Moi popular na súa época, as súas obras representáronse mesmo na época imperial. Da súa produción só quedan 40 títulos de obras e 400 versos.

## Obras
**Libertus*
**Prodigus*
**Materterae*
Códec

**Códec** é un acrónimo de «codificador/decodificador». Fai referencia a unha especificación implementada en software, en hardware ou en ambos que permite transformacións bidireccionais sobre datos e sinais. O obxectivo desas transformacións pode ser converter un sinal de analóxico a dixital e viceversa (transmisión), comprimir e descomprimir datos co obxectivo de aproveitar mellor a capacidade dos dispositivos de almacenaxe ou para facilitar a súa transmisión (compresión) ou para converter datos a un formato que só se pode ler se se escribe o contrasinal que restrinxe o acceso ao contido (encriptación).

## Véxase tamén
### Códecs de son 
* AAC
* AIFF
* FLAC
* LAME
* MPEG 1-2 Audio Layer 3 (abreviadamente coñecido coma MP3)
* Mp3PRO
* MPC (tamén coñecido coma Musepack ou MPEGPlus/MP+) 
* Ogg Vorbis
* RealAudio
* WAV
* Windows Media Audio (WMA)

### Códecs de vídeo 
* ASF
* AVI
* DivX
* MPEG
* Ogg Theora
* Quick Time
* XviD
11 de agosto

O **11 de agosto** é o 223º día do ano do calendario gregoriano e o 224º nos anos bisestos. Quedan 142 días para finalizar o ano.

## Acontecementos
*1114 - nas illas Baleares, Ramón  Berenguer III, conde de Barcelona, conquista Eivisa (Ibiza).
*1960 - Chad declárase independente de Francia.
*1967 - Nixeria declara a guerra total a Biafra.
*1979 - Marrocos invade o sur do Sáhara Occidental, administrado por Mauritania.

## Nacementos
miniatura|100px|Peter Eisenman.
* 1858 - Christiaan Eijkman, fisiólogo neerlandés (m. 1930).
* 1867 - Edgar de Wahl, creador da lingua auxiliar internacional chamada Occidental ou Interlingue.

* 1871 - Purificación Pazó Prado, mestra e política galega (m. 1958).

* 1881 - José Soto Reguera, político galego (m. 1953).

* 1903 - Ánxel Fole, escritor galego (m. 1986).
* 1916 - Amparo Alvajar, xornalista, tradutora e escritora galega. (m. 1998).
* 1928 - Lucho Gatica, cantante chileno.
* 1932 - Peter Eisenman, arquitecto estadounidense.
* 1932 - Fernando Arrabal, escritor español.
* 1950 - Stephen Wozniak, enxeñeiro electrónico estadounidense.
* 1951 - Fina Casalderrey, escritora galega.
* 1967 - Collin Chou, actor e especialista en artes marciais taiwanés.

## Mortes
miniatura|100px|Edith Wharton.
* 1259 - Mongke, Gran Khan do Imperio Mongol.
* 1494 - Hans Memling, pintor flamengo.
* 1801 - Félix María Samaniego, escritor español.
* 1936 - Blas Infante, político e escritor español.
* 1936 - Manuel Gómez del Valle, escritor e xornalista galego (n. 1906).
* 1936 - Jesús Parrado Vaamonde, político galego (n. 1911).

* 1937 - Edith Wharton, escritora estadounidense (n. 1862).
* 1951 - Ramón Obella Vidal, médico e empresario galego (n. 1888).

* 1956 - Jackson Pollock, pintor estadounidense.
* 1963 - Ignacio Vidales Tomé, xornalista, debuxante e caricaturista galego (n. 1896).
* 1973 - Karl Ziegler, químico alemán (n. 1898).
* 1995 - Alonzo Church, matemático e lóxico norteamericano (n. 1903).

## Festas e celebracións
## Outros
*Santoral: Santa Clara *(virxe)*.

Os 366 días do ano
8 de agosto

O **8 de agosto** é o 220º día do ano do calendario gregoriano e o 221º nos anos bisestos. Quedan 145 días para finalizar o ano.

## Acontecementos
*1945 - A URSS declara a guerra ao Xapón e invade Manchuria.
*1949 - Bután tórnase independente.
*1967 - Fúndase a Asociación de Nacións do Sueste Asiático (ASEAN).
*1974 - Richard Nixon renuncia ao seu cargo polo escándalo Watergate.
*1978 - Lanzamento de Pioneer 13 cara Venus.
*2008: en Pequín (China) inaugúrase a  XXIX edición dos Xogos Olímpicos.

## Nacementos
miniatura|100px|Emiliano Zapata.
*1879 - Emiliano Zapata, revolucionario de México.
*1881 - Gerardo Abad Conde, político galego (m. 1936).
*1901 - Ernest Lawrence, físico estadounidense.
*1902 - Paul Dirac, físico inglés (n. 1984).
*1933 - Carlos Díaz, *O Xestal*, humorista galego.
*1937 - Dustin Hoffman, actor estadounidense.
*1941 - John Rutherford, hispanista inglés.
*1948 - Emilio Pérez Touriño, político galego.
*1952 - Jostein Gaarder, escritor e filósofo noruegués.
*1960 - Ralf König, autor de banda deseñada alemán.
*1981 - Roger Federer, tenista suízo.

## Mortes
miniatura|100px|Antonio Cánovas del Castillo.
*1816 - Custodio García Rovira, militar colombiano.
*1897 - Antonio Cánovas del Castillo, político e historiador español.
*1898 - Eugène Boudin, pintor francés (n. 1824).
*1936 - Manuel Gallego Durán, político galego.
*1954 - Celestino Poza Cobas, médico e político galego (n. 1868).
*1974 - Alfredo Canalejo Martínez, escritor galego (n. 1898).
*1988 - Kid Chocolate, boxeador cubano (n. 1910).
*1996 - Nevill Francis Mott, físico inglés.

## Festas e celebracións
* Día Internacional do Gato 
* Día do Pai en Taiwán

## Outros
*Santoral: San Domingos.

Os 366 días do ano

## Notas
12 de agosto

O **12 de agosto** é o 224º día do ano do calendario gregoriano e o 225º nos anos bisestos. Quedan 141 días para finalizar o ano.

## Acontecementos 
*1914 - O Reino Unido declara guerra á Austria-Hungría na primeira guerra mundial
*1975 - O militante nacionalista Moncho Reboiras é asasinado a tiros pola policía franquista na cidade de Ferrol.
*1975 - Accidente ferroviario entre Bamio e a estación de Vilagarcía de Arousa. Descarrilou un ferrobús que realizaba o percorrido entre Santiago de Compostela e Vigo. Morreron seis persoas e máis de corenta resultaron feridas.
*2000 - O submarino ruso *Kursk* afunde no Mar de Barents.

## Nacementos
*1681 - Vitus Bering, explorador danés.
miniatura|Erwin Schrödinger.
*1762 - Rei Xurxo IV do Reino Unido (m. 1830)
*1866 - Jacinto Benavente, escritor español, Premio Nobel de Literatura (m. 1954)
*1887 - Erwin Schrödinger, físico austríaco, Premio Nobel de Física (m. 1961)
*1905 - Juana Capdevielle, bibliotecaria e pedagoga (asasinada na 1936)
*1907 - Miguel Torga, escritor portugués (m. 1995)
*1911 - Cantinflas, comediante mexicano (m. 1993)
*1924 - Muhammad Zia-ul-Haq, presidente do Paquistán (m. 1988)
*1949 - Fernando Collor de Mello, expresidente do Brasil
*1949 - Mark Knopfler, músico británico (Dire Straits)
*1952 - Isidro Infante, músico portorriqueño.
*1971 - Pete Sampras, tenista

## Mortes
miniatura|William Blake.
*30 a.C. - Cleopatra VII, famosa raíña exipcia, amante de Xulio César e de Marco Antonio.
*1827 - William Blake, poeta e pintor inglés (n. 1757).
*1902 - Luís Rodríguez Seoane, médico e político galego (n. 1836).
*1936 - Manuel Prego Chas, sindicalista galego (n. 1907).
*1936 - Juan Antonio Suárez Picallo, galeguista e agrarista sadense (n. 1907).
*1955 - Thomas Mann, escritor alemán, Premio Nobel (n. 1875).
*1970 - Juan López Suárez, médico e filántropo galego (n. 1884).
*1973 - Karl Ziegler, químico alemán, Premio Nobel (n. 1898).
*1975 - Moncho Reboiras, militante nacionalista (n. 1950).
*1975 - Federico Zamora Mosquera, político e escritor galego (n. 1892).
*1979 - Ernst Boris Chain, científico británico, Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina (n. 1906).
*1989 - William Shockley, físico estadounidense, Premio Nobel (n. 1910).
*1992 - John Cage, compositor estadounidense (n. 1912).
*1996 - Viktor Amazaspovich Ambartsumian, astrónomo armenio.
*2004 - Godfrey Hounsfield, enxeñeiro estadounidense, Premio Nobel (n. 1919).
*2014 - Lauren Bacall, actriz estadounidense (n. 1924).

## Festas e celebracións
* Día Internacional da Xuventude 
* Día Internacional do Vinilo 
* Día Mundial do Elefante 

## Outros
*Santoral: Santa Beatriz.

## Notas
Os 366 días do ano
ADSL

miniatura|Módem ADSL
**ADSL** son as siglas en inglés de *Asymmetric Digital Subscriber Line* (liña de abonado dixital asimétrica). Tecnoloxía dixital de transmisión asimétrica que permite, empregando o par de cobre de teléfono convencional, transportar información a alta velocidade. A capacidade de transmitir esta información depende moito da distancia do cliente á central telefónica.

## Estándares 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Router.
* RDSI.

### Ligazóns externas 
* Foro sobre ADSL  .
Unidade aritmético-lóxica

A **unidade aritmético-lóxica** (UAL) (*arimetic logic unit* (ALU) en inglés) da CPU dun computador é a unidade encargada de efectuar os cálculos. Polo xeral a UAL inclúese na unidade central ou no microprocesador.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Deseño da UAL
AT

**AT** pode referirse á:
**Advanced technology* (tecnoloxía avanzada), termo empregado no **IBM AT**.
*O nome en inglés da **arroba**.
*A abreviatura do **Antigo Testamento**.
*O código ISO 3166-1 para **Austria**.
BIOS

**BIOS** é o acrónimo de ***Basic Input/Output System*** (Sistema Básico de Entrada e Saída, en inglés). É un *firmware* (programa informático gravado nun chip) que se encarga de xestionar o acendido dun ordenador mediante a comunicación co hardware e, como mínimo, o teclado e o monitor. As BIOS son específicas de cada placa nai e escríbense en linguaxe ensambladora, que é nativa ao CPU.

Ao acender o computador execútase unha rutina de arranque que está gravada nunha memoria (antigamente en memoria ROM, actualmente en EEPROM ou incluso en memoria flash) e que se coñece como BIOS. A BIOS realiza, entre outras, as seguintes operacións:
* Comproba se hai tarxeta gráfica
* Comproba se se trata dun acendido simple ou se é un reinicio. (Neste último caso omite as comprobacións seguintes:)
** Comproba canta memoria RAM hai e se hai teclado e rato, discos duros e disqueteiras
* Mostra información na pantalla sobre o sistema
* Localiza os controladores (*drivers*) para dispositivos especiais
* Usa unha lista de dispositivos para decidir en que orde busca o que ten o sistema operativo.
* Carrega o sistema operativo na memoria e pásalle o control. A partir deste momento, o sistema operativo faise responsábel da comunicación cos dispositivos e co usuario e de xestionar a memoria e a interacción entre os programas.

Curiosamente, *BIOS* é un substantivo feminino en galego, aínda que a palabra *sistema* sexa masculina.

## Véxase tamén 
* CMOS
15 de maio

O **15 de maio** é o 135º día do ano do calendario gregoriano e o 136º nos anos bisestos. Quedan 230 días para finalizar o ano.

## Acontecementos 
*977  - Visclávara Vistrariz funda o Mosteiro de San Martiño de Xuvia.
*1252- O papa Inocencio IV fai pública a bula papal * ad  extirpanda*, na que se autoriza, con algúns límites, a tortura de  herexes a cargo da Inquisición.
* 1918 - Termina a Guerra Civil en Finlandia
* 1891 - O papa León XIII publica a encíclica Rerum Novarum
* 1896 - Realízase a primeira proxección pública do cinematógrafo de Lumière, no hotel Rusia, en Madrid .

## Nacementos 
miniatura|100px|Claudio Monteverdi.
* 1567 - Claudio Monteverdi, compositor italiano (m. 1634).
* 1689 - Mary Wortley Montagu, aristócrata e escritora británica (m. 1762).
* 1848 - Carl Wernicke, médico e anatomista alemán (m. 1905).
* 1857 - Williamina Fleming, astrónoma estadounidense de orixe escocesa (m. 1911).
* 1859 - Pierre Curie, físico francés (m. 1906).
* 1867 - Eoin MacNeill, historiador e político irlandés (m. 1945).
* 1888 - José María Sánchez Brea, escritor e xornalista galego (m. 1949).

* 1902 - Ramiro Díaz Baliño, siluetista galego (m. 1972).

* 1906 - Humberto Delgado, militar portugués (m. 1965).
* 1911 - José de Castro Arines, crítico de arte galego (m. 1997).
* 1915 - Paul Samuelson, economista estadounidense, Premio Nobel de Economía.
* 1926 - Peter Shaffer, dramaturgo inglés.
* 1930 - Jasper Johns, pintor, escultor e artista gráfico estadounidense.
* 1937 - Trini López, cantante estadounidense.
* 1941 - José Antonio Durán, escritor e investigador.
* 1948 - Brian Eno, músico e produtor musical británico.
* 1951 - Frank Wilczek, físico estadounidense, Premio Nobel de Física
* 1953 - Mike Oldfield, multi-instrumentista e compositor inglés.
* 1953 - Luis Gregorio Ramos Misioné, piraguista e medallista olímpico galego.
*1961 - Fátima Rodríguez, escritora e tradutora galega.
* 1965 - Raí, futbolista brasileiro.

## Mortes 
miniatura|100px|Kasimir Malevich.
* 1634 - Hendrick Avercamp, pintor holandés (n. 1585).
*1786 - Eva Ekeblad, agrónoma e científica sueca (n. 1724).
* 1886 - Emily Dickinson, poeta estadounidense (n. 1830).
* 1924 - Francisco Tettamancy Gastón, escritor galego (n. 1854).
* 1924 - Paul-Henri-Benjamin d'Estournelles de Constant, diplomático francés, Premio Nobel da Paz (n. 1852).
* 1935 - Kasimir Malevich, pintor ruso precursor da Arte moderna.
* 1945 - Manuel del Río Botana, guerrilleiro antifranquista.
* 1966 - Venceslau Braz, presidente do Brasil (n. 1868).
* 1967 - Edward Hopper, pintor estadounidense (n. 1882).
* 1978 - Robert Menzies, primeiro ministro de Australia (n. 1894).
* 2012 - Carlos Fuentes, escritor mexicano (n. 1928).
* 2017 - Karl-Otto Apel, filósofo alemán (n. 1922).
* 2017 - Javier Valdez, xornalista mexicano asasinado no estado de Sinaloa (n. 1967).
* 2018 - Tom Wolfe, xornalista e scritor norteamericano (n. 1931).

## Festas e celebracións 
* Día Internacional das Familias 

## Outros 
## Notas 
Os 366 días do ano
10 de agosto

O **10 de agosto** é o 222º día do ano no calendario gregoriano e o 223º nos anos bisestos. Quedan 143 días para finalizar o ano.

## Acontecementos
*997 - As tropas de Almanzor entran na cidade de Santiago de Compostela, levándose como botín as campás e as portas da catedral.
*1557 - na batalla de San Quintín, as tropas de Filipe&nbsp;II, compostas por continxentes españois, flamengos, alemáns e ingleses, derrotan ás francesas de Henrique II.
*1920 - O Imperio Otomán foi dividido entre os aliados polo *Tratado de Sèvres*
*1923 - Formalízase a fusión entre o Vigo Sporting Club e o Club Fortuna de Vigo para dar lugar ao Celta de Vigo.
*1929 - Abre ó público o Museo de Pontevedra, no pazo de Castro Monteagudo.
*1982 - Aprobouse o estatuto de autonomía das Illas Canarias.
*1999 - Proclamouse a independencia da rexión rusa Daguestán.

## Nacementos
miniatura|100px|dereita|Basilio Álvarez.
miniatura|100px|Jean-François Lyotard
*1877 - Basilio Álvarez, líder agrarista galego (m. 1943).
*1878 - Alfred Döblin, escritor alemán (m. 1957).
*1912 - Jorge Amado, escritor brasileiro (m. 2001).
*1912 - Wolfgang Paul, físico alemán (m. 1993).
*1916 - Lorenzo Varela, poeta galego (m. 1978).
*1920 - Avelino Barrio Pérez, médico e herpetólogo arxentino de orixe galega. (m. 1979)
*1924 - Jean-François Lyotard, filósofo francés (m. 1998).
*1947 - Ian Anderson, músico escocés.
*1949 - Ángel Rodríguez Castedo, alto funcionario galego.
*1950 - Esther Koplowitz, empresaria española.
*1952 - José Ramón Ripoll, poeta español.
*1960 - Antonio Banderas, actor español.
*1964 - Aaron Hall, cantante estadounidense.
*1969 - Aline Küppenheim, actriz chilena.
*1973 - Javier Zanetti, futbolista arxentino.

## Mortes
miniatura|100px|Waldo Álvarez Insua
*1759 - Fernando VI, rei de España.
*1849 - Manuel Costa Varela, militar e político galego (n. 1774).
*1861 - Nathaniel Lyon, xeneral estadounidense.
*1915 - Henry Moseley, físico e químico inglés (n. 1887).
*1916 - Nazario Sauro, militar e irredentista italiano.
*1923 - Joaquín Sorolla, pintor español.
*1936 - Jacobo Zbarsky Kuper, odontólogo e político galego (n. 1914).
*1936 - Narciso Vidal Fraga, avogado e político galego (n. 1901).
*1936 - Rodrigo Álvarez Pardo, avogado e político galego.
*1938 - Waldo Álvarez Insua, escritor e xornalista galego.
*1967 - Raimundo Riestra Calderón, empresario e político galego (n. 1882).
*2007 - Tony Wilson, empresario musical inglés.
*2025 - Manuel Lourenzo, actor e dramaturgo galego (n. 1943).

## Festas e celebracións
## Outros
*Santoral: San Lourenzo

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Os 366 días do ano
14 de maio

O **14 de maio** é o 134º día do ano do calendario gregoriano e o 135º nos anos bisestos. Quedan 231 días para finalizar o ano.

## Acontecementos 
* 1747 - Primeira batalla do cabo Fisterra entre británicos e franceses no marco da Guerra de Sucesión Austríaca.
* 1796 - O médico inglés Edward Jenner aplica por vez primeira a vacina contra a varíola, con éxito.
* 1940 - Rotterdam, nos Países Baixos é bombardeada por Alemaña.
* 1948 - Créase o estado de Israel.
* 1970 - Créase a Fracción do Exército Vermello (Rote Armee Fraktion) en Alemaña
* 2009 - Lanzamento do observatorio espacial Planck para o estudo do fondo cósmico de microondas.

## Nacementos 
miniatura|100px|Robert Owen.
* 1707 - José Quiroga Méndez, mariño galego (m. 1784).
* 1707 - António Teixeira, compositor portugués (m. 1774).
* 1771 - Robert Owen, socialista utópico e cooperativista inglés (m. 1858).
* 1875 - José Pan de Soraluce, político e diplomático galego (m. 1948).
* 1877 - José María Ozores de Prado, político galego (m. 1927).
* 1883 - Celestino Cabarcos, sacerdote e escritor galego (m. 1961).
* 1907 - Vicente Enrique y Tarancón, cardeal e arcebispo de Madrid (m. 1994).
* 1914 - Avelino Pousa Antelo, mestre, político e escritor galego (m. 2012).
* 1932 - Richard Estes, pintor estadounidense.
* 1935 - Roque Dalton, poeta e revolucionario do Salvador (m. 1975).
* 1944 - George Lucas, director estadounidense.
* 1945 - Yochanan Vollach, israelí futbolista.
* 1950 - Adolfo Domínguez, deseñador de moda galego.
* 1951 - Miguel Cortizo, político galego.
* 1952 - David Byrne, cantante, compositor, guitarrista.
* 1953 - Wim Mertens, compositor belga.
* 1953 - Norodom Sihamoni, rei de Camboxa.
* 1957 - Xosé Manuel Cid Fernández, pedagogo galego.
* 1961 - Tim Roth, actor e director inglés.
* 1965 - Krist Novoselic, músico estadounidense.
* 1966 - Mike Inez, músico estadounidense.
* 1971 - Sofia Coppola, actriz e directora de cine estadounidense.
* 1984 - Mark Zuckerberg, cofundador da rede social Facebook.
* 1998 - Gabriel Guimarães, matemático, youtubeiro e divulgador portugués.

## Mortes 
miniatura|100px|August Strindberg.
* 1643 - Lois XIII de Francia (n. 1601).
* 1761 - Thomas Simpson, matemático británico (n. 1710).
* 1912 - August Strindberg, dramaturgo sueco.
* 1931 - David Belasco, dramaturgo e director teatral estadounidense (n. 1853).
* 1940 - Emma Goldman, anarquista de orixe lituana-asquenací (n. 1869).
* 1943 - Lisardo Barreiro, xornalista e escritor galego (n. 1862).
* 1967 - Ramón Rodríguez Varela, **Curuxás**, guerrilleiro antifranquista galego (n. 1905).
* 1973 - Manuel Sáinz de Vicuña, arquitecto e político español.
* 1974 - Fernando Osorio do Campo, escritor e político galego (n. 1894).
* 1987 - Florencio Delgado Gurriarán, escritor galego (n. 1903).
* 1991 - Victoriano Fernández Asís, xornalista e escritor galego (n. 1906).
* 1998 - Frank Sinatra, cantante estadounidense.
* 2008 - Xosé Carlos Gómez Alfaro, escritor galego (n. 1949).
* 2016 - José Giráldez Maneiro, político galego (n. 1933).
* 2020 - Staffan Mörling, etnólogo e antropólogo sueco (n. 1936).

## Festas e celebracións 
* Día Internacional das Familias.

## Outros 
Os 366 días do ano
Afrodita

[miniatura|dereita|Estatua de **Afrodita**, copia dun orixinal grego ([Museo do Louvre).]]
**Afrodita** é a deusa grega do amor e da beleza. Nacida da escuma do mar de Chipre, segundo Hesíodo, ó ser fecundado polos xenitais do Ceo/Urano, botados polo seu fillo Crono/Saturno despois de castralo. 

Durante o xuízo de Paris, nada puido a maxestade da deusa Hera nin a belicosidade de Atenea fronte á súa sedutora beleza, e Paris concedeulle a mazá de ouro como premio á fermosura. Foi a protectora de Paris e de Troia, e logo do heroe latino Eneas, o fillo de Anquises e fundador simbólico de Roma. É tamén a fecundidade na natureza vexetal e animal. O seu fillo é Eros -o latino Cupido- caprichoso frecheiro de dous dardos: un para os amores felices, e o outro para os desgrazados.

Os seus poderes eran inmensos: protexía aos esposos, fecundaba os fogares, estaba presente nos partos, simbolizaba a paixón desenfreada, incitaba aos mortais a toda clase de voluptuosidades e vicios.

A illa de Citeres era o centro do seu culto.

Afrodita tiña o seu propio festival, as Afrodisias, celebradas en toda Grecia, pero sobre todo en Atenas e Corinto.

O seu equivalente romano era Venus, Ishtar en Mesopotamia, Ashtart en Fenicia, Turan en Etruria.

Por mor da súa fermosura, Zeus temía que puidese ser causa de violencia entre os deuses, polo que a casou con Hefesto, pero a infelicidade do seu matrimonio causou que buscase compañía noutros deuses, especialmenteAres, pero tamén Adonis, Anquises e moitos outros.
13 de maio

O **13 de maio** é o 133º día do ano do calendario gregoriano e o 134º nos anos bisestos. Quedan 232 días para finalizar o ano.

## Acontecementos 
* 1568 - Derrota de María I de Escocia na Batalla de Langside
* 1830 - Ecuador independizase da Gran Colombia.
* 1839 - Comezan disturbios en Gales que durarán ata 1843.
* 1888 - Abolida a escravitude no Brasil
* 1917 – Tres cativos informan da primeira aparición da Nosa Señora de Fátima en Fátima, Portugal.
* 1943 - O *Afrika Korps* de Alemaña rendese ós Aliados
* 1981 - Atentado contra o Papa Xoán Paulo II na praza de San Pedro, no Vaticano, cometido polo turco Mehmet Ali Ağca.

## Nacementos 
miniatura|100px|Alphonse Daudet.
miniatura|100px|Daphne du Maurier.
miniatura|100px|Uxía Casal.

* 947 - Ce Ácatl Topiltzin Quetzalcóatl, gobernante azteca.
* 1655 - Inocencio XIII, papa.
* 1699 - Marqués de Pombal, primeiro ministro de Portugal.
* 1717 - María Tareixa I de Austria, Arquiduquesa de Austria e raíña de Hungría-Bohemia.
* 1753 - Lazare Carnot, matemático e político francés.
* 1767 - Xoán VI, rei de Portugal.
* 1792 - Pío IX, papa.
* 1840 - Alphonse Daudet, escritor de Francia.
* 1842 - Arthur Sullivan, compositor inglés.
* 1857 - Ronald Ross, matemático e zoólogo escocés.
* 1875 - Nan de Allariz, escritor galego.
* 1882 - Georges Braque, pintor francés
* 1889 - Ramón Fernández Mato, escritor galego.
* 1907 - Daphne du Maurier, escritora inglesa.
* 1914 - Antonia Ferrín Moreiras, matemática e astrónoma galega (m. 2009).
* 1923 - Rafael Landín Carrasco, avogado, xornalista e político galego (m. 2005).
* 1928 - Enrique Bolaños Geyer, presidente de Nicaragua.
* 1938 - Charles Edouard Guillaume, físico suízo.
* 1939 - Harvey Keitel, actor estadounidense.
* 1941 - Xosé Manuel Casabella López, arquitecto galego.
* 1949 - Xavier Senín, tradutor galego.
* 1955 - Carlos Souto, publicitario arxentino.
* 1957 - Uxía Casal, escritora galega.
* 1986 - Robert Pattinson, actor inglés.

## Mortes 
miniatura|100px|Fridtjof Nansen.
* 1835 - John Nash, arquitecto inglés.
* 1902 - Ramón Parada Justel, pintor galego.
* 1906 - Xoán Cuveiro Piñol, lingüista e escritor galego (n. 1821).
* 1910 - Eduardo Pardo Gómez, xornalista e escritor galego.
* 1913 - José de la Hermida, escritor e político galego.
* 1930 - Fridtjof Nansen, explorador, científico e diplomático noruegués (n. 1861).
* 1938 - Consuelo Alonso González, militante comunista galega (fusilada).
* 1938 - Segundo Abal Padín, mestre e político galego (fusilado).
* 1938 - Charles Edouard Guillaume, físico suízo (n. 1861).

* 1956 - Alexander Alexandrovich Fadeyev, escritor soviético (n. 1901).
* 1960 - Germán Vidal Barreiro, avogado e político galego (n. 1892).
* 1961 - Gary Cooper, actor estadounidense.
* 1985 - Alberto Vilanova, ensaísta e profesor galego.
* 1988 - Chet Baker músico de *jazz* estadounidense.
* 2007 - Ramón Caamaño, fotógrafo galego.

## Festas e celebracións 
* Nosa Señora de Fátima
* Día do Meniño Hospitalizado
* Día Mundial do Adestrador de Fútbol

## Notas 
Os 366 días do ano
Afyonkarahisar

miniatura|Unha vista desde Cumhuriyet Square e o monumento Utku
**Afyonkarahisar**, capital da provincia de Afyonkarahisar, Turquía.
Situada nas beiras dor río Akar a 1&nbsp;034 m. 128&nbsp;516 habitantes (2004). Localizada nunha encrucillada entre Esmirna, Konya, Ankara e Istanbul, centro tradicional da maior rexión produtora de opio de Turquía.
## Historia 
Xa o rei hitita Mursilis II construíu unha fortaleza na cidade.
Coñecida como **Acroënus** ata o reinado do emperador bizantino León III, o que despois da súa vitoria sobre os árabes en 740 cambioulle o nome a **Nicopole** (*Cidade da Vitoria*).
Os turcos Seljuk trocáronlle o nome para **Kara Hissar** (*Castelo negro*) por un antiga fortaleza situada sobre a rocha volcánica situada 200 metros enriba da cidade.
Conquistada polo Sultán Bayezid I en 1392, perdeuna despois da invasión de Timur Lenk en 1402, en 1428 volveu de novo a poder dos turcos.
Capturada polos gregos en 1920, serviu en agosto de 1922 como cuartel xeral de Mustafa Kemal, despois de 1923 forma parte da República de Turquía.
## Véxase tamén
13 de agosto

O **13 de agosto** é o 225º día do ano do calendario gregoriano e o 226º nos anos bisestos. Quedan 140 días para finalizar o ano.

## Acontecementos 
* 1521 - Hernán Cortés recibe o título de gobernador de *Nova España* (dominios españois en Norteamérica).
* 1882 - A posta en escena na Coruña da obra *A fonte do xuramento*, de Francisco María de la Iglesia, constitúe a primeira representación teatral en galego da que hai noticia.
* 1898 - Auguste Honoré Charlois, dende Niza, e por Gustav Witt dende Berlín descobren o asteroide 433 Eros.
* 1905 - En plebiscito decidese a separación de Noruega e Suecia
* 1913: Harry Brearley produce por primeira vez aceiro inoxidábel.
* 1961 - Iníciase a construción do Muro de Berlín separando a Alemaña Oriental da Alemaña Occidental
* 2001 - Matthew J. Holman, John J. Kavelaars, Dan Milisavljevic, e Brett J. Gladman descobren Ferdinando e Trínculo, dúas pequenas lúas do planeta Urano. O descubrimento de Ferdinando sería confirmado no ano 2003, mentres que ó de Trínculo sería confirmado no ano 2002. Matthew J. Holman, Brett J. Gladman e algúns colaboradores de ambos descubriron ese mesmo día a lúa Francisco (tamén de pertencente a Urano), este descubrimento sería confirmado no 2003.
* 2002 - M. Holman, J.J. Kavelaars, T. Grav, W. Fraser e D. Milisavljevic descobren a lúa do planeta Neptuno, Laomedeia.

## Nacementos 
miniatura|100px|Alfred Hitchcock.
* 1814 - Anders Jonas Ångström, astrónomo sueco (m. 1874).
* 1819 - George Gabriel Stokes, matemático e físico irlandés (m. 1903).
* 1871 - Víctor Said Armesto, escritor e catedrático galego (m. 1914).
* 1872 - Richard Willstätter, químico alemán, Premio Nobel (m. 1942).
* 1888 - John Logie Baird, inventor escocés da televisión (m. 1946).
* 1899 - Alfred Hitchcock, cineasta británico (m. 1980).
* 1912 - Salvador Luria, biólogo italiano, Premio Nobel (m. 1991).
* 1913 - Makarios III, arcebispo e presidente de Chipre (m. 1977).
* 1918 - Frederick Sanger, químico británico, Premio Nobel.
* 1926 - Fidel Castro, primeiro ministro de Cuba dende 1961.
* 1967 - Amélie Nothomb, escritora belga.

## Mortes 
miniatura|100px|Eugène Delacroix.
* 1856 - José María Estrada, presidente de Nicaragua (n. 1802).
* 1863 - Eugène Delacroix, pintor francés (n. 1798).
* 1912 - Jules Massenet, compositor francés (n. 1842).
* 1917 - Eduard Buchner, químico alemán, Premio Nobel (n. 1860).
* 1936 - Camilo Palmeiro Fernández, mestre e político galego.
* 1946 - H. G. Wells, escritor británico (n. 1868).
* 1952 - Wilm Hosenfeld, oficial alemán da Wehrmacht (n. 1895).
* 1990 - Bibiano Fernández Osorio-Tafall, científico galego (n. 1902).
* 1996 - António de Spínola, presidente de Portugal (n. 1910).
* 1998 - Julien Green, escritor estadounidense (n. 1900).
* 2005 - David Lange, primeiro ministro de Nova Zelandia (n. 1942).
* 2017 - Basilio Martín Patino, director de cine español (n. 1930).

## Festas e celebracións 
* Día Internacional das Persoas Zurdas 

## Outros 
* Santoral: San Ponciano e Santo Hipólito.

## Notas 
Os 366 días do ano