Polgariño

***Polgariño*** (*Daumesdick* en alemán, *Le Petit Poucet* en francés, *Pulgarcito* en castelán e *Polegarzinho* en portugués) é un conto de fadas europeo escrito en francés por Charles Perrault no século XVII e reescrito en alemán no século XIX polos irmáns Grimm (conto número 37 da antoloxía; o número 45 chámase ***As viaxes de Polgariño***, ***As andanzas de Polgariño*** ou ***As aventuras de Polgariño*** (*Daumerlings Wanderschaft* ou *Des Schneiders Daumerling Wanderschaft*), e é precursor dos contos de fadas ingleses chamados *Tom Thumb* (coñecidos tamén en galego coma *Polgariño*). O conto de Polgariño foi traducido ao galego xa no século XX, entre outros, por Fran Alonso, e tamén por Xavier Senín para Galaxia en 1991.

O conto *Polgariño* (*Daumesdick*) corresponde aos tipos 41 e 700 da clasificación de Aarne-Thompson-Uther: *Comer en exceso da despensa* e *Tomé Polgar* (*Tom thumb *ou *Tom Pouce*).

## Orixe 
É ben posíbel que o *Polgariño* de Perrault fora inspirado na historia hebraica do pastor David, que despois se convertería no rei dos hebreos. Segundo a narrativa, David era o fillo máis novo de entre os sete pastores hebreos. O ogro podería ben ser referencia do autor francés ao Rei Saúl de Israel, para quen David traballou antes de se tornar rei. É só unha simple suposición  en función da gran semellanza entre ambas as dúas historias. As historias hebraicas inspiraron moitos escritores europeos.

## O Polgariño dos Irmáns Grimm 
### *Polgariño* 
Na primeira historia, de nome *Polgariño*, unha parella de campesiños sen fillos desexa ter un, e pide en voz alta que queren ter un fillo «sen importar como sexa de pequeno». Sete meses máis tarde a muller ten un meniño que «non é máis grande que un dedo cachapiollos ou polgar», e por isto deciden chamalo Polgariño. Era unha «criatura áxil e douta». Polgariño intenta axudar a seus padres en todas as tarefas, así que un día pregunta a seu pai se pode ir de a cabalo até onde el traballa, mais como é tan miudiño senta no ouvido da besta para o dirixir e darlle as indicacións. Dous homes abraiados ven pasar o cabalo mentres é conducido por voces escandalosas e, cando descobren que a voz pertence a unha persoa que senta no ouvido do cabalo, preguntan ao campesiño se poden comprarlle a Polgariño para facer unha fortuna coas exhibicións do cativo.

Polgariño convence ao campesiño de que colla o diñeiro que os homes ofrecen, así que marcha con eles sentado na aba do chapeu dun deles. Pouco despois, Polgariño consegue enganar aos homes dicíndolles que o deixen baixar, de xeito que foxe e se agocha no tobo dun rato.
Máis adiante cóntanse diferentes escenas. Unha noite Polgariño está a durmir na cuncha dun cascarolo, e é espertado polo ruído duns ladróns que planeaban roubar a casa dun pastor. Polgariño berra e ofrécese para axudalos no roubo, entrando el soíño mentres os ladróns permanecen fóra a agardar a que traia os obxectos. O caso é que Polgariño fai moito barullo na casa co risco de espertar aos donos que durmían no sobrado; e facendo ver que está a axudar uns ladróns con preguntas como: *Que queredes?, Querédelo todo?*. Unha criada esperta, asústase polos ladróns, mais non olla a Polgariño. Finalmente Polgariño consegue durmir ben nun leito de feo. De mañá cedo a criada dá de comer o feo á vaca polo que Polgariño é engulido até o estómago do animal. Este berra e o pastor pensa que é un espírito malvado que se apoderou da vaca, polo que a sacrifica. O estómago do animal bótase nunha morea de despoxos que un lobo come. Agora Polgariño, dentro do lobo, persuade ao leste para que o leve á casa dicíndolle que seus pais lle darán todo o alimento que queira. Os pais matan o lobo, sacan a Polgariño e prometen que non o volverán vender nin por todas as riquezas do mundo.

### *As viaxes de Polgariño* 
*As viaxes de Polgariño*, *As andanzas de Polgariño* ou *As aventuras de Polgariño* (*Daumerlings Wanderschaft*) é o nome da segunda historia. Nela, Polgariño é fillo único (do tamaño dun polgar) dun xastre. Polgariño fíxose ao mundo para procurar a súa fortuna. Antes de saír, toma un último xantar que lle prepara a súa nai e unha agulla como espada de seu pai. O vapor do pote da lareira arrastra a Polgariño pola cheminea lonxe do seu lar. O cativo vai parar na casa dun artesán que intenta que este sexa o seu aprendiz. O alimento que lle dan na casa non é do seu agrado, polo que, cando está a procurar mellor alimento pola cociña, a serventa da casa intenta apañalo cun pano de cociña coma se fose un insecto por riba da mesa. Ao final bótao.

No bosque, unha banda de malandríns topa con Polgariño, a quen recrutan para lles axudar a roubar o tesouro do rei. Pasando desapercibido das sentinelas, Polgariño comeza a guindar moedas dende a fiestra da sala do tesouro aos garduños. Este feito alerta ao rei e aos seus gardas, que ao non atoparen o ladrón cren que realmente non lle estaban a roubar. Polgariño rise deles mentres o perseguen pola sala do tesouro. Monta sobre a última moeda e foxe. Os moinantes ofrécenlle ser o líder da banda, mais el desiste.

Polgariño acepta un emprego coma criado nunha taberna, porén amola ás criadas axexándoas e contando ao taberneiro cando lle rouban comida no soto. Para se vingar, unha criada bótao coma alimento ás vacas entre o feo. Unha vaca cómeo e este tenta chamar a atención do taberneiro berrando dende dentro do animal. Matan a vaca e, aínda que Polgariño tenta fuxir das entrañas, vai parar dentro dunha morcilla. A criada corta o embutido en porcións e Polgariño foxe salvando de novo a vida.

Para rematar a viaxe Polgariño fica atrapado nun madeiro, mais consegue fuxir aganchado no papo dunha raposa, que o leva á casa. O seu pai alégrase moito do reencontro deixando á raposa comer uns pitos, porque segundo di no conto «el querería seguramente a seu fillo máis que ás aves do curral».

## *Tom Thumb* 
Os dous contos dos Grimm combínanse en inglés co nome de *Tom Thumb* (Tomé Polgar). A historia amplíase bastante, mesturándose coas lendas artúricas.

## O Polgariño de Perrault 
Na anterior versión, a de Perrault, Polgariño é o máis novo de sete irmáns, fillo duns pobre leñadores que non poden alimentalos; polo que un bo día o pai decide abandonar os fillos na foresta. Porén a nai, que nun principio estaba de acordo co pai, arrepíntese e decide darlle a Polgariño unhas pequenas pezas de cuarzo branco para que poida atopar o camiño de retorno á casa. Ao voltaren, o pai xa estaba arrepentido polo que se alegra da volta dos fillos. Mais a situación vólvese insostíbel polo que os deixa de novo no bosque.

Desta volta a nai non ten tempo para lles preparar os seixos, polo que lles dá faragullas de pan. Polgariño vainas deixando polo camiño, mais os paxaros comen as migallas e os raparigos fican perdidos polas fragas. Desesperados atopan un eido que resulta ser a casa dun ogro; a ama do agro apiádase deles e permítelles pasar a noite; mais cando o ogro chega á casa descóbreos e intenta comelos. Polgariño, grazas ao seu pequeno tamaño consegue fuxir, e aprópiase das botas de sete leguas para deste xeito ir ao castelo do rei, quen manda aos seus homes a capturaren o ogro; despois, ademais de recompensar a Polgariño, permítelle a este regresar a casa de seus pais, onde todos xuntos viviron cheos de ledicia.

## Notas 
* Grimm Brothers: ''The Complete Grimm's Fairy Tales.* Nova York: Pantheon Books, 1944. ISBN 0-394-49414-6; tradución inglesa de Margaret Raine Hunt (1831 – 1912).
** Texto da tradución inglesa de Hunt no seu libro *Grimm's Household Tales* (1884); en Wikisource.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *"Pulgarcito"*: texto castelán do conto dos Irmáns Grimm no sitio da Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes.
* *"Pulgarcito"*: texto castelán en Wikisource.
** Texto bilingüe castelán - alemán.
*** Textos alemáns en Wikisource.
* *As aventuras de Polgariño*: texto bilingüe castelán - alemán.
** Textos alemáns en Wikisource.
* *Contos de fadas ingleses* (*English Fairy Tales*, 1890): *La historia de Tom Thumb* (*The History of Tom Thumb*); versión recollida por Joseph Jacobs (1854 - 1916). 
** Texto inglés en Wikisource.
*** Ilustracións en Wikimedia Commons.
* *Pulgarcito* ou *Meñiquito*: texto castelán do conto de Perrault; en Wikisource.
** Texto francés en Wikisource.
*** Ilustracións en Commons.
* *Little Thumb*: versión do *Libro azul das fadas* (*The Blue Fairybook''), de Andrew Lang. 
** Texto inglés en Wikisource.