Século III

Hemisferio Oriental a principios do século III d.C.|alt=Hemisferio Oriental a principios do século III d.C.|miniaturaPeríodo de tempo que transcorre entre o 1 de xaneiro de 201 e o 31 de decembro de 300 da era cristiá.

## Acontecementos importantes 
### Galiza 
* 260 - Comeza a construción da Muralla de Lugo.

* 298 - Trala reforma administrativa e militar de Diocleciano, Hispania divídese en sete provincias e Gallaecia pasa a ter unha administración propia.

### Europa 
* Os godos trasládanse de Gothiscandza a Ucraína, dando lugar á cultura Chernyakhov.
* Comeza o período copto.
* 211-217: Caracalla, emperador romano.
* 212: a *Constitutio Antoniniana* concede a cidadanía a todos os homes romanos libres.
* 212-217: termas de Caracalla.
* 222-235: Alexandre Severo, emperador romano.
* 235-284: a crise do século III sacudiu o Imperio Romano.
* 258: masacre de cristiáns de Valeriano.
* 268-270, Claudio II o Gótico comeza o proceso de reunificación, reconquistando Hispania. Aureliano, man dereita de Claudio II continúa o proceso de restauración da autoridade imperial. En 274 o Imperio recuperaba as súas fronteiras orixinais.
* 284-305: Diocleciano, emperador romano.

### Oriente 
* 208: prodúcese a Batalla dos acantilados vermellos.
* 224: Ardashir I da dinastía sasánida conquista o Imperio Parto na batalla de Hormozdgan.
* 230-232: a dinastía sasánida de Persia lanza unha guerra para reconquistar as terras perdidas no leste romano.
* 241: o Reino de Hatra disolveuse tras a caída de Hatra en Persia
* 260: o emperador romano Valeriano I é tomado cativo por Shapur I de Persia.

### Asia 
* O reino de Funan alcanza o seu cénit.
* Siddhartha no Palacio, detalle dun relevo de Nagarjunakonda, Andhra Pradesh, India. Agora consérvase no Museo Nacional de Nova Deli.
* 220: a dinastía Han chega ao fin co establecemento dos Tres Reinos na antiga China.
* 220-280: o período dos Tres Reinos.
* 234: Zhuge Liang morre de enfermidade nun enfrontamento das chairas de Wuzhang.
* 244: batalla de Xingshi na China.
* 263: Cao Wei conquist
* 266: a dinastía Jin fúndase despois do derrocamento da dinastía Cao Wei por Sima Yan ao Reino Shu Han.
* 280: a dinastía Jin reúne a China baixo un só imperio despois da conquista de Wu Oriental.
* 291-306: a Guerra dos Oito Príncipes, unha guerra civil do clan Sima na China.
* 300-538: era Kofun, a primeira parte do período Kofun no Xapón.

## Personaxes destacadas 
300px|right|O mundo no ano 250 d.C.

* Alexandre Severo (208-235): emperador romano, último emperador da dinastía Severan.
* Ardashir I (- 240): rei de Persia e fundador do Imperio Sasánida.
* Artabano IV (163-224): último rei de Partia.
* Aureliano (214/215-275): emperador romano, unificou de novo o imperio baixo o seu dominio.
* Cao Cao (155-220): político chinés da dinastía Han.
* Caracalla (188-217): emperador romano, creou a Constitutio Antoniana.
* Claudio II (213-270): emperador romano, coñecido como Claudio II "o gótico".
* Cniva (197-257): rei dos godos que derrotou ao emperador Decio e ao seu fillo Herenio etrusco na batalla de Abritus en 251.
* Decio (c. 201-251): emperador romano, famoso polas súas campañas contra os cristiáns e por ser o primeiro emperador en morrer na batalla.
* Diocleciano (244-311): emperador romano, creador da tetrarquía.
* Filipo o Árabe (ca. 204-249): emperador romano.
* Galieno (c. 218-268): emperador romano.
* Gordiano III (225-244): emperador romano.
* Heliogábalo (c. 203-222): emperador romano.
* Julia Domna (170-217): emperatriz romana, esposa de Septimio Severo e matriarca da dinastía Severan.
* Liu Bei (161-223): emperador Shu durante o período dos Tres Reinos.
* Maximiano (285/286-305): emperador romano, colega de Diocleciano no goberno do imperio.
* Maximino Tracio (173-238): primeiro emperador que non é de orixe romana.
* Póstumo (m. 269): primeiro emperador do Imperio Galo.
* Probo (232-282): emperador romano.
* Shapur I (215-272): rei de Persia.
* Septimio Severo (146-211): emperador romano, fundador da dinastía Severan.
* Tétrico (n. século II-f. século III): último emperador do Imperio Galo.
* Valeriano (c. 200-c. 260): Emperador romano, primeiro emperador capturado na batalla.
* Zenobia (245-274): primeira e única raíña do Imperio Palmireno.

### Literatura e filosofía 
* Gaius Julius Solinus: gramático romano e compilador de historias.
* Casio Dión (155-235): historiador e político romano.
* Hipólito de Roma (170-236): escritor e antipapa.
* Nāgārjuna (150-250): filósofo indio.
* Plotino (205-270): filósofo creador do neoplatonismo.
* Tertuliano (c. 160-c. 220): escritor e considerado un dos Pais da Igrexa.

### Ciencia 
* Diofanto de Alexandría: matemático grego, considerado o pai da álxebra.
* Li Hui: matemático chinés.

### Relixión 
* Ario (256-336): predicador cristián, cuxas premisas foron a base do arrianismo.
* Icía de Roma (m. 230): santa romana.
* Cibrán de Cartago (ca. 200-258): bispo de Cartago, santo e mártir.
* Mani (215-276): relixioso iraniano, fundador da corrente filosófica coñecida como maniqueísmo.
* Oríxenes (185-254): predicador cristián.

## Invencións, creacións e descubrimentos 
* Realízanse *Menorahs e Arca da Alianza*, pintura mural nunha catacumba xudía, Villa Torlonia (Roma).
* Principios do século III: o enterramento en catacumbas faise habitual.
* Faise o mosaico de Magerius. Agora consérvase no Museo Arqueolóxico de Sousse, Tunisia.
* Sarnath convértese nun centro de artes budistas na India.
* Comeza a difusión do millo como cultivo alimentario desde México a América do Norte.
* Finais do século III - principios do século IV: Realízase o *Bo Pastor, Orantes e Historia de Jonás*, teito pintado das catacumbas de Marcelino e Pedro en Roma.