open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Países megadiversos

Os **países megadiversos** son un grupo de países que conteñen a meirande parte das especies da Terra e un gran número de especies endémicas. Conservación Internacional identificou 17 países megadiversos en 1998. Moitos deles atópanse en rexións tropicais ou subtropicais.

No 2002, México formou unha organización diferente que se centrou nos Países megadiversos afíns, formados por países cunha rica diversidade biolóxica e coñecementos tradicionais asociados. Esta organización non inclúe tódolos países megadiversos como os identifica Conservación Internacional.

En orde alfabética, os 17 países megadiversos son:

* 
* 
* 
*  
* 
*  
* 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Punto quente de biodiversidade
Discurso secreto

[thumb|right|235px|O [Secretario Xeral do PCUS Nikita Khrushchev realizou o discurso durante o 20º Congreso partidario.]]

O chamado ***discurso secreto***, cuxo nome oficial é **sobre do culto á personalidade e ás súas consecuencias**, é unha famosa intervención do líder soviético Nikita Khrushchev durante o 20º Congreso do Partido Comunista da Unión Soviética, o 25 de febreiro de 1956. Neste denunciáronse os crimes de Stalin e a represión durante a chamada Gran Purga nos anos anteriores á segunda guerra mundial.

Este discurso significou o rompemento da liña oficial do partido dos postulados reflectidos no chamado stalinismo, dunha maneira que intentase volver de regreso ao PCUS ao seu leninismo oficial e inicial, instaurando o repudio contra o culto á personalidade.

O seu nome é debido á sesión na cal foi pronunciado, xa que era unha sesión reservada na cal non participaron os invitados estranxeiros do Congreso. Ademais o seu texto orixinal só foi publicado na súa totalidade na gaceta oficial do Comité Central do partido o 3 de marzo de 1989, como produto da apertura realizada por Gorbachov no proceso coñecido como *glásnost*.

## Estrutura do discurso 
A estrutura parcial do discurso é a seguinte:

*Denuncia do culto a Stalin.
**Citas dos textos clásicos de marxismo-leninismo polos que se ataca ao culto ao individuo.
**Citas do testamento de Lenin e de escritos de Nadezhda Krupskaya nos cales se ataca ao carácter de Stalin.
**Antes de Stalin a disputa ideolóxica co Trotskismo era netamente intelectual, e el foi o que introduce o concepto de "inimigo do pobo".
**Violación por parte de Stalin das normas sobre o liderado colectivo.
***Represión contra os "vellos bolcheviques" e os delegados ao XVII Congreso. Dos 1.966 delegados, 1.108 foron acusados de ser contrarevolucionarios, sendo executados 848 deles. Dos 139 membros e candidatos ao Comité Central, 98 foron declarados "inimigos do pobo".
***Despois da brutal represión, Stalin deixa de considerar as opinións colectivas.
**Exemplos da represión stalinista:
***Creación de probas falsas para acusar aos seus inimigos.
***Esaxeración do seu rol durante a Gran Guerra Patriótica.
***Deportación das nacionalidades.
***Complot dos doutores
***Creación de pinturas, cancións etc. para gabanza ao líder.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Stalin
*Desestalinización
*Culto á personalidade

### Ligazóns externas 
*BBC, *"Cando a URSS "desterra" a Stalin"* . 
* Texto do Discurso secreto .
Midas

[miniatura|*Midas ante Baco*, cadro do [Clasicismo|clasicista francés Poussin, representanto o momento final no que Midas agradece a Dioniso que o liberase do don.]]
[miniatura|Reconstrución da tumba do rei Midas no Museo das Civilizacións de [Ankara, Turquía.]]
**Midas** (en grego Μίδας, chamado *Mita* en fontes asirias) foi un rei de Frixia que gobernou no período entre o -740 e o -696, aproximadamente.

## Traxectoria 
Casado cunha grega, foi o primeiro rei estranxeiro que mandou un agasallo ao santuario de Delfos. Probabelmente, foi durante o seu reinado cando Frixia adoptou o alfabeto grego.

O reinado de Midas supón a maior época de esplendor de Frixia, que se expandiu cara ao leste, até a fronteira con Urartu, ocupando unha extensa zona de Asia Menor. Mantivo relacións comerciais con Asiria e Urartu, alcanzando o rei unha riqueza extraordinaria, que chamou a atención dos gregos, quen lle dedicaron un espazo na mitoloxía.

Contemporáneo de Tiglath-Pileser III, Salmanasar V, e Sargón II, durante moitos anos instigou levantamentos dos principados de Asia Menor contra Asiria, apoiando a Hama, Karkemish, Tabal, Gurgum, Kummukhu e Meliddu, ata que finalmente foi atacado por Sargón II. Medorento do poder do asirio, Midas envioulle unha embaixada, declarándose vasalo.

Despois dos conflitos con Sargón II, sufriu invasións dos cimerios, que destruíron a capital Gordio. Segundo a tradición, Midas suicidouse e así terminou o curto período hexemónico de Frixia.

## O mito 
Na mitoloxía grega, Midas era rei de Frixia, e fillo de Gordias. Tiña unha filla chamada Zoe.

Pola súa hospitalidade con Sileno, Dioniso outorgoulle o poder de converter en ouro todo canto tocase. Vendo que non podía comer os alimentos que ao seu contacto quedaban transformados no devandito metal, pediu ao deus que o liberase do seu don, para o que tivo que bañarse no río Pactolo, que desde entón contivo areas auríferas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Historia Universal século* XXI. *Los imperios del Antiguo Oriente. La primera mitad del primer milenio.* ISBN 84-323-0048-9

### Ligazóns externas 
* Historia completa do rei Midas.
* O rei Midas no sitio "Ecos do heroe".
* Midasno sitio "Mitoloxía grecorromana".
* Conto mitolóxico do rei Midas.
* Midas nas metamorfoses, de Ovidio: Libro XI, 85 - 193; texto español en Wikisource.
** XI: texto latino: en Wikisource.
* Higino: *Fábulas* (Fabulae).
** 191: *O rei Midas* (rex Midas).
*** Texto italiano.
*** Texto inglés en Theoi.
**** Texto latino no sitio da *Bibliotheca Augustana* (Augsburgo).
**** Ed. de 1872 en Internet Arquive: texto latino en Facsímile.
* Filóstrato o Vello: *Cadros*; I, 21: *Midas* (Μίδας).
** Texto bilingüe grego - francés no sitio de Philippe Remacle (1944 - 2011).
Hepatite C

A **hepatite C** é unha doenza infecciosa que afecta principalmente ao fígado, e é causada polo virus da hepatite C (VHC). A infección en fase aguda adoita ser, polo xeral, asintomática. Porén, na meirande parte dos casos a doenza tórnase crónica, podendo producir lesións no fígado e, co tempo, evolucionar a cirrose e hepatocarcinoma. En certos casos, os doentes con cirrose tamén poden presentar insuficiencia hepática, cancro de fígado e varices esofáxicas.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Caso da hepatite C en Galicia
* Cirrose hepática
### Ligazóns externas
* International free HCV-Newsletter for scientists, supervision Dr. Monika Runggaldier - Europe
Arraianos (filme)

***Arraianos*** é un filme galego dirixido por Eloy Enciso que se estreou no 2012. Trátase da segunda longametraxe de Enciso. É unha crónica sobre unha pequena aldea perdida nas montañas da fronteira entre Galicia e Portugal, unha comunidade rural que se resiste a desaparecer. Os momentos de ficción coexisten coa vida diaria dos veciños que interpretan diálogos dunha obra existencialista e lírica chamada *O bosque* (1977), do escritor Marinhas del Valle. Recadou 5.194,28 €.

## Sinopse 
Neste relato sobre unha pequena aldea perdida nos bosques entre Galicia e Portugal, a ficción e a vida cotiá mestúranse. Os protagonistas, os arraianos, son actores que representan a súa propia vida.

## Personaxes 
* Eulalia González como Muller dura
* Aurora Salgado como Muller acañada
* Celsa Araújo como Muller do conto de Pitipín
* Antonio Ferreira como Baqueano
* José Izquierdo como Home da machada
* Hipólito Paz como Home serrando
* Jesús Fariñas como Home do bar
* Pablo Herrero como Home do acordeón
* Octavio Gómez como Home do bar
* José Gómez como Home do bar
* Eduardo Martínez como Home do bar
* Xoán Antón Losada como Home xove do bar
* María Rodríguez como Muller acariñando o burro
* María Prieto como Muller coa vaca e o tenreiro

* Dolores Carredelo como Muller da misa
* Antonia André como Muller da misa
* Miguel Blanco como cura
* Brígida Trigo como Vella no fogo (Pitipín)
* Ricardo Martínez como Home na porta (Pitipín)
* Rosa Rodríguez como Muller na horta chovendo
* José Fernandes de Moura como Home na neve
* José Rua como Home do parto da vaca
* Alberto Ramos como Axudante do parto
* Teresa de Jesús Cuinha Araujo como Muller cantando
* Celeste Fernandes Vaz como Muller que ri
* Mª Teresa de Zé Rodrigues Araujo como Muller cantando II
* Maria da Cuinha como Vella recitando

## Galardóns e nomeamentos 
* 2012: Festival de Locarno: Sección oficial.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de filmes en galego con maior recadación
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do filme
Resultados de Maserati na Fórmula 1

Estes son os resultados completos nos Grandes Premios do Campionato Mundial para Officine Alfieri Maserati, o equipo de fábrica de Maserati.

(Chave) (resultados en **negra** indican pole position, resultados en *italica* indican volta rápida) 

 O campionato de Constutores non se celebrou ata .

† Indica unidade compartida

## Resultados doutros coches Maserati
(Chave) (resultados en **negra** indican pole position, resultados en *italica* indican volta rápida)

† Indica unidade compartida

## Como fornecedor de motores
(Chave) (resultados en **negra** indican pole position, resultados en *italica* indican volta rápida) 

## Referencias
Andrés Lago

**Andrés Lago Louro**, nado en Louro (Muros) o 16 de febreiro de 1973, é un xuíz galego.

## Traxectoria
Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Ingresou na carreira xudicial no ano 2004, e desde entón ocupou diversos xulgados como o Xulgado de Instrución número 2 de Corcubión, o número 1 de Cistierna (León), e o Xulgado do Contencioso-Administrativo número 2 de Santiago de Compostela.

Entre outros, foi o xuíz instrutor dos xuízos polo caso Orquesta, o accidente de Angrois

É profesor da Universidade de Santiago de Compostela no mestrado de Avogacía. Foi elixido xuíz decano de Santiago de Compostela en 2018 e reelixido no cargo en 2022.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Accidente de Angrois
* Caso da hepatite C en Galicia
Utopía e distopía na literatura

[miniatura|dereita|Ilustración da obra de [Thomas More *Utopia*, publicada en 1516.]]
**Utopía e distopía na literatura**, ás veces referidas como **ficción utópica e ficción distópica,** son senllas denominacións para dous xéneros literarios nos que se exploran as estruturas sociais e políticas dentro dun determinado contexto.

## Características 
Por unha banda, a ficción utópica desenvólvese arredor do concepto de utopía, termo que designa un mundo ideal onde todo é perfecto. Pola contra, a ficción distópica ten que ver cunha sociedade na que impera o sufrimento sistemático dos cidadáns.

Ambas as dúas, utopía e distopía, son comúns na ciencia ficción literaria.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Historia da ciencia ficción
* Cyberpunk
* Ucronía

### Ligazóns externas 
* The Society for Utopian Studies* 
* *Portal for Dystopian related Media* 
* *Dystopia Tracker*
Isidoro de Kíiv

**Isidoro de Kíiv**, nado arredor de 1385 en Monemvasia (Imperio Bizantino) e finado o 27 de abril de 1463 en Roma (Estados Pontificios), foi un eclesiástico católico grego, metropolita de Kíiv e toda a Rus entre 1437 e 1441, cardeal e patriarca latino de Constantinopla.

## Traxectoria 
Era de orixe grega, dunha familia ortodoxa de Monemvasia. Algúns historiadores indican que arredor de 1413 foi elixido metropolita de Monemvasia, mais outros historiadores rexeitan dita identificación proposta. Entrou no mosteiro, e chegou a ser hegúmeno do mosteiro de San Demetrio de Constantinopla. Dende moi cedo foi partidario da reunión da Igrexa ortodoxa coa Igrexa católica.

Cando o Imperio Bizantino estaba ameazado polos otománs, a corte valorou a posibilidade dun rescate dos reinos de Europa Occidental como resultado da reunión entre as igrexas, e en 1434 Isidoro foi enviado por Xoán VIII Paleólogo a Basilea, como parte dunha delegación para negociar co Concilio de Basilea. Á súa volta, continuou a participar nas preparacións da reunión.

En 1437 foi nomeado metropolita de Kíiv e toda a Rus (estando entón a sé en Moscova) polo patriarca ecuménico de Constantinopla Xosé II, tamén favorable á unión. Á súa chegada a Moscova, comezou a organizar a delegación moscovita para o Concilio de Ferrara, malia a hostilidade do gran duque Basilio II.

No concilio, o 5 de xullo de 1439 foi asinada a fórmula de entendemento, a bula *Laetantur coeli*, polos representantes de rito latino e rito bizantino, Isidoro entre eles. Posteriormente, o 18 de decembro do mesmo ano, Isidoro foi creado cardeal por Uxío IV, e nomeado legado papal para Lituania, Livonia e Moscovia. Á súa volta a Moscova, publicou dende Buda unha encíclica chamando aos seus bispos a aceptar a unión, mais cando chegou a Moscova na pascua de 1441 se encontrou coa oposición de Basilio II e de varios bispos.

Á súa chegada a Moscova, durante a súa primeira Divina Liturxia na Catedral da Dormición no Kremlin, Isidoro nomeou o papa Uxío IV durante a liturxia, e proclamou o decreto de unificación. Ademais, Isidoro enviou unha mensaxe do Vaticano a Basilio II, pedíndolle a súa colaboración para a propagación da unión. Tres días máis tarde, Isidoro foi arrestedo e encerrado no mosteiro de Chudov.

En setembro de 1443, logo de dous anos encerrado, o metropolita fuxiu a Tver, posteriormente a Lituania e, finalmente, a Roma, onde foi recibido polo papa. Alí foi nomeado bispo de Sabina.

O papa Nicolao V enviouno como legado a Constantinopla en 1452 para continuar coa reunión de católicos e ortodoxos. Levou con el arredor de 200 soldados para a defensa da cidade. Coa caída de Constantinopla en mans dos otománs o 29 de maio de 1453 salvou a vida ao vestir a un cadáver coas súas roupas, mais caeu como prisioneiro e foi enviado a Asia Menor como escravo.

Cando conseguiu fuxir volveu a Roma. O 10 de maio de 1456 foi nomeado administrador de Nicosia, e o 20 de abril de 1458 patriarca titular de Constantinopla.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
**Isidore of Kiev * - Encyclopaedia Britannica 
* *Isidore of Kiev* - Catholic Encyclopedia
Dismaland

**Dismaland** foi un proxecto artístico temporal organizado polo artista da rúa Banksy, construído na vila resort de Weston-super-Mare en Somerset, Inglaterra, aberto durante varias semanas ao final do verán e principio do outono de 2015. 

## Historia 
miniatura|Dismaland.|esquerda
Preparado en segredo, a exhibición temporal do "Tropicana", unha piscina pública sen uso, foi unha "versión sinistra de Disneyland" que abriu durante a fin de semana do 21 de agosto de 2015 e pechou permanentemente o 27 de setembro de 2015, 36 días despois. Banksy describiuno como un "parque temático non apto para nenos."

Na construción do parque participaron até 58 artistas de 27 países diferentes convidados persoalmente polo autor. Pódense atopar obras inéditas de artistas como Damien Hirst, Jenny Holzer, Mike Ross, Ben Long, Dietrich Wegner e Jimmy Cauty. 

O nome elixido para o parque xoga coa verba inglesa *Dismal* que quere dicir *deprimente*; e pretende ser unha sátira irónica de Disneyland, cousa que pon de manifesto no seu logo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Vaidade

A **vaidade** (chamada tamén **orgullo**, **presunción**) é o desexo de atraer a admiración das outras persoas, unha estima esaxerada que alguén ten de si mesmo, das súas cualidades e dos seus intereses. Unha persoa vaidosa crea unha imaxe persoal para transmitir ós outros, co obxectivo de ser admirada e envexada. A vaidade é máis utilizada tamén hoxe para estética, visual e aparencia da propia persoa. A imaxe dunha persoa vaidosa estará polo xeral en fronte dun espello, a exemplo de Narciso.

Nos ensaios de Montaigne hai un capítulo sobre *vaidade*. Un escritor brasileiro, Flávio Gikovate, dedicouse a analizar a influencia da vaidade na vida das persoas e os seus impactos na sociedade.

Unha abordaxe da vaidade na literatura foi feita por Oscar Wilde no libro *O retrato de Dorian Gray*, onde o principal tema é a vaidade da personaxe de Dorian, onde o rapaz é ó mesmo tempo vello, e o vello é ó mesmo tempo novo.miniatura|"Todo é Vaidade" por C. Allan Gilbert, amosando unha entrevista coa vida e a morte.|centro
## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Arrogancia
* Efecto Dunning-Kruger
* Hybris
* Orgullo
* Soberbia
Muanda, República Democrática do Congo

**Muanda** ou **Moanda** é unha cidade que fica na costa do océano Atlántico na desembocadura do río Congo na República Democrática do Congo. É unha cidade situada na Provincia do Baixo Congo (en francés *Province du Bas-Congo*) e ten unha poboación de 50 000 habitantes. Muanda é coñecida polas súas praias. Conta cunha infraestrutura turística débil, pero isto non afecta ás actividades económicas da cidade xa que o turismo non é unha actividade económica principal.

## Xeografía 
A cidade de Muanda localízase a 8 quilómetros ao leste do pequeno porto de Bananas, na desembocadura do río Congo, e 6,5 quilómetros ao sueste de Point Kipundji. A terminal de hidrocarburos de Moanda, que conta con varias plataformas, viadutos, un buque e un tanque permanente e esta queda a 10 millas ao suroeste de Point Kipundji.

Uns 100 quilómetros río arriba da cidade de Muanda, na marxe norte do río Congo, está a cidade de Boma, o segundo maior porto da República Democrática do Congo. A súa grande largura e profundidade do río Congo permite que os navíos que veñen polo mar que cheguen a Boma e ao seu maior porto, Matadi, a pesar da súa distancia da costa.

## Clima 
Segundo a clasificación climática de Köppen-Geiger, Muanda ten un clima tropical seco e húmido.

 

## Aeroporto 
A cidade ten un aeroporto e o seu código IATA é o *FZAG*.

## Notas 
## Véxase tamén
Bargo

O topónimo **Bargo** pode referirse a:

;En Galiza
***Bargo**, lugar da parroquia de Toxos Outos, no concello de Lousame;
***Bargo**, lugar da parroquia da Somoza, no concello da Estrada;
***O Bargo**, lugar da parroquia de Matasueiro, no concello de Outes;
***O Bargo**, lugar da parroquia de Nodar, no concello de Friol;
***O Bargo**, lugar da parroquia da Peregrina, no concello de Santiago de Compostela;
***O Bargo**, lugar da parroquia de Vilapena, no concello de Trabada;
***O Bargo**, lugar da parroquia de Xuances, no concello de Xove.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Filib Naxim

**Filib Naxim** (en ), nado en Bagdad (Iraq), é un eclesiástico católico caldeo, entre 2010 e 2018 administrador patriarcal do Cairo.
## Traxectoria 
Naceu en Bagdad o 26 de setembro de 1959. En 1979 marchou a Roma, onde se graduou en 1984 en Filosofía e Teoloxía pola Pontificia Universidade Urbaniana, e onde no mesmo ano foi ordenado sacerdote por Xoán Paulo II na basílica de San Pedro. exerceu este cargo até o nomeamento como visitador de Ramsi Karmu o 20 de xullo de 2013. Exerceu como administrador patriarcal até a súa renuncia o 27 de agosto de 2018, e foi sucedido por Bulus Sati. En outubro de 2020 formaba parte do clero da eparquía de San Pedro Apóstolo, e o 22 de setembro de 2022 foi nomeado vigairo xudicial e párroco da parroquia de San Xosé de Spring Valley por seis anos.

## Notas
Encoro de Los Bermejales

O **encoro de Los Bermejales** atópase situado no suroeste da provincia de Granada, España, sobre a canle do río Cacín. Está integramente no termo municipal de Arenas del Rey. autorizouse a execución, mediante poxa, das obras do proxecto reformado do pantano. Francisco Franco autorizou ao ministro de Obras Públicas, Alfonso Pena Boeuf, a executalo cun orzamento de 5.526.496,33 pesetas, que se liquidaron en catro anualidades.

Para a súa ordenación traballaron conxuntamente o Ministerio de Obras Públicas e o Instituto Nacional de Colonización levando a cabo unha adaptación ao regadío. Para iso construíronse bancais, canles, tubaxes, cámaras para rego por aspersión (estanques para auga), exequias, camiños, etc. e transformaron a estrutura da propiedade das terras co que apareceron así novos poboados de colonización, como é o caso de Peñuelas, Fuensanta, Loreto e Romilla la Nueva.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Arenas del Rey
* Río Cacín
### Ligazóns externas 
* Ficha en Embalses.net 
* Presas y embalses de Andalucía
Caso das fotografías de Alberto Núñez Feijóo con Marcial Dorado

O **caso das fotografías de Alberto Núñez Feijóo con Marcial Dorado**, en ocasións citado como **escándalo das fotos con Marcial Dorado** fai referencia ao escándalo político en Galicia tras a publicación dunhas fotografías no xornal *El País* o 30 de marzo de 2013, onde aparecía o presidente da Xunta de Galicia, o político do Partido Popular Alberto Núñez Feijóo, xunto ao narcotraficante Marcial Dorado. A publicación da información puxo en evidencia a relación de amizade entre o político galego e o narcotraficante, os cales chegaron a realizar viaxes xuntos.

As polémicas fotos foron tiradas nunha embarcación recreativa no ano 1995. Por aquel entón, Dorado era xa un recoñecido narcotraficante residente na Illa de Arousa, que fora xa detido en dúas ocasións. Pola contra, Feijóo ocupaba un posto destacado na Administración galega, no departamento de Saúde, sendo o "número dous" do daquela conselleiro, Romay Beccaría.

Feijóo non dimitiu como esixía a oposición, pese a que el mesmo pedira a dimisión de Anxo Quintana, antigo Vicepresidente da Xunta de Galicia, cando se publicaran unhas fotografías nas que saíra cun empresario.

Por outra banda, o voceiro nese momento do grupo parlamentario de Alternativa Galega de Esquerda (AGE), Xosé Manuel Beiras, acusou a Feijóo nunha sesión parlamentaria de *"narcopresidente"*.

O xornal *La Voz de Galicia* publicou unha enquisa na súa páxina web na que participaron máis de 2 700 internautas, onde se afirmaba que o 75 % dos votantes pensaban que o escándalo non erosionara a carreira política de Feijóo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Escándalo da hepatite C

### Ligazóns externas 
* Radiografía de Marcial Dorado, el narco con el que veraneó Feijóo. Artigo en Vanity Fair.
Campinense Clube

O **Campinense Clube**, coñecido como **Campinense**, é un club de fútbol brasileiro da cidade de Campina Grande, en Paraíba. Foi fundado en 1915 e compite no Campionato Paraibano (liga do estado da Paraíba).

## Palmarés 
### Rexional 
* **Copa do Nordeste** (1): 2013

### Estatal 
* **Campionato Paraibano** (21):	1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1967, 1971, 1972, 1973, 1974, 1979, 1980, 1991, 1993, 2004, 2008, 2012, 2015, 2016
Enrique Cal Pardo

**Enrique Cal Pardo**, nado o 8 de novembro de 1922 en Galdo (Viveiro) e finado en Burela o 28 de abril de 2016, foi un escritor e sacerdote católico galego.

## Traxectoria
Estudou inicialmente no Seminario de Mondoñedo e marchou a Santander para obter a licenciatura en Teoloxía na Universidade Pontificia Comillas, que obtivo no ano 1946. Regresou de volta a Mondoñedo, onde foi profesor of Teoloxía no Seminario Maior entre 1946 e 1967, onde ademais ocupou o cargo de reitor entre 1956 e 1958. En 1969 doutórase en Teoloxía, tamén en Comillas, e a partir de 1970 comezou a dar clase de teoloxía no Instituto Teolóxico de Santiago de Compostela, onde permaneceu ata a súa xubilación en 1992.

Vinculado á catedral de Mondoñedo e ao bispado de Mondoñedo, foi arquiveiro da catedral dende 1953, e deán catedralicio dende 1979, así como vigairo da diocese entre 1958 e 1966, e director diocesano do apostolado da oración, tamén de 1958 ata 1967.

## Obras
* *Synodicon Hispanum, Madrid, 1981, obra colectiva a que Cal Pardo contribúe coa transcrición dos sínodos galegos anteriores ao Concilio de Trento.
* *El monasterio de San Miguel de la isla de la Coelleira*, Madrid, 1983.
* *El monasterio de San Salvador de Pedroso en tierras de Trasancos*, A Coruña, 1984.
* *Catálogo de los documentos medievales, escritos en pergamino, del Archivo de la Catedral de Mondoñedo*, Lugo, 1990.
* *Vivero en la Edad Media*, 1991.
* *Catálogo-regesta de la documentación del siglo XVI del Archivo de la Catedral de Mondoñedo* , 1992.
* *Mondoñedo – Catedral, Ciudad, Obispado – en el siglo XVI. Catálogo de los documentos del Archivo*, Lugo, 1992.
* *Colección diplomática medieval do Arquivo da Catedral de Mondoñedo*, 1999, reeditado en 2005.
* *La Catedral de Mondoñedo*, 2002.
* *Rehabilitación del Museo Catedralicio y Diocesano de Mondoñedo*, 2004
* *Tumbos da Catedral de Mondoñedo'', 2005 e 2006, en varios tomos.

## Honras
A Xunta de Galicia concedeulle a Medalla de Bronce de Galicia, en 1997.

Tamén escribiu numerosos artigos e notas sobre o Episcopoloxio Mindoniense, ou sexa, a historia dos bispos da diocese de Mondoñedo, así como sobre a colección musical da catedral.

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* "Homenaxe a Enrique Cal Pardo" (2016)
* Don Enrique, o xeneroso
Bernardino Varela do Campo

**Bernardino Varela Docampo**, nado na Coruña en 1889 e finado na mesma cidade o 24 de marzo de 1944, foi un mariño e político galego.

## Traxectoria 
[miniatura|300px|Visita á campa de [Xoán Vicente Viqueira|Vicente Viqueira en Ouces (Bergondo), en 1930. Co gallo da homenaxe a Manuel Lugrís Freire. De esquerda a dereita, Víctor Casas, Carlos Monasterio, Benito Ferreiro Pardo, Lugrís, familiar de Bernardino Varela, Emilio González, Salvador Mosteiro, Francisco Abelaira, Bernardino Varela e Manuel María González.]]
Piloto e capitán da mariña mercante. Fundou a Escola de Náutica da Coruña onde foi profesor de Cosmografía e Navegación. Foi administrador da empresa Castromil. Militou na Irmandade da Fala da Coruña e foi un dos asinantes do Manifesto Nacionalista da Asemblea de Lugo. Despois militou no Partido Galeguista e foi secretario do periódico *A Nosa Terra*. Traduciu ao galego textos para as representacións teatrais das Irmandades. Foi o editor do primeiro conto para nenos en galego.

## Vida persoal 
Casou con Elvira Bao Maceiras e foi pai de Elvira e de Bernardino Varela Bao.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* I Asemblea Nacionalista
### Ligazóns externas 
* "Elvira Varela Bao"  (2013). Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña. *Nomes e Voces*.
Rapazas, rapaces e rapazadas

***Rapazas, rapaces e rapazadas*** é o noveno álbum de estudio (e undécimo na discografía) do cantante de folk galego Suso Vaamonde. Foi publicado en 1997 baixo o selo Produccións Trebón.

Trátase dun dobre CD para nenas e nenos con letras populares e máis dos poetas Pura Vázquez, Bernardino Graña, Uxío Novoneyra, Antón Zapata, Dora Vázquez, Manuel Cuña Novás, Camilo José Cela, Luís Pimentel, Crecente Vega, Neira Vilas, Emilio Álvarez Blázquez, e Manuel María.

## Lista de cancións
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina sobre Suso Vaamonde
*Páxina sobre Suso Vaamonde
Eduardo González-Moro

**Eduardo González-Moro Cervigón**, nado na Coruña cara 1894 e finado na mesma cidade o 17 de marzo de 1945, foi un médico e político galego.

## Traxectoria 
Médico na Coruña. Militante da ORGA, foi concelleiro da Coruña de 1931 a 1934. Integrouse en Izquierda Republicana e formou parte da xestora municipal da Coruña de 1936. Foi nomeado vogal do Padroado local de Formación Profesional da Coruña en xullo de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e xulgado por rebelión. Foi condenado a 12 anos e 1 día de prisión. Cumpriu condena na Prisión provincial da Coruña, da que saíu en liberdade condicional en maio de 1941. Finou na Coruña o 17 de marzo de 1945.

## Vida persoal 
Casou con Dolores Pujalte Díaz.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Lenda da pedra do destiño

***Lenda da pedra do destiño*** é o segundo álbum de estudio do músico galego de folk Emilio Cao. Foi publicado en 1979, baixo o selo Guimbarda.

Emilio Cao contou coa colaboración de Xoán Silvar na gaita, frautas e percusión. O deseño da cuberta é obra de Manuel Pereira. En 1986 foi novamente reeditado.

## Lista de cancións 
;Cara A

;Cara B

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do álbum en discogs.com 
* Datos do álbum en rateyourmusic.com
Outra volta de roda

***Outra volta de roda*** é o décimo sexto álbum do grupo galego de folk A Roda. Foi publicado o 8 de maio de 2014, baixo o selo PAI Música.

O disco conta coa colaboración de varios artistas. No primeiro tema "O andar miudiño" participan Xosé Luis Abalde, Cabaleiro, Moretón, Que No, Luis Vaamonde, Bernardo Xosé, Sés, Miguel Costas e Emilio Rúa. No segundo tema "Pousa pousa" colaboran Luis Vaamonde, Sés, Luis Iglesia, Miguel Costas, Segundo Grandío e Pancho Álvarez. No terceiro tema "O gato" participa Luis Miguel Crespo. No cuarto tema "A filla" colabora Piotr. No quinto tema "A raíz do toxo verde" participa Brais Ferreira. No sétimo tema "Carmeliña" colabora Najla Shami. No undécimo tema "Se te casas en Ourense" participan Emilio Rúa e Diego Pacheco.

O álbum foi presentado no Salón Teatro de Compostela.

## Lista de cancións 
## Formación
*Alfredo Dourado: voz, baixo
*Xan Barcón: voz, gaita, frautas
*Ángel Comesaña: percusión, voz
*David Cabaleiro: teclado, acordeón, guitarra, voz
*Manuel Dopico: voz, guitarra, bouzouki

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do grupo
* Datos do álbum en itunes.apple.com 
* Entrevista co grupo en YouTube
Amizade con dereito a rozamento

A **amizade con dereito a rozamento** refírese á relación entre dúas persoas nas que se tenta combinar a vinculación afectiva e os comportamentos característicos da amizade, coa posibilidade de manter relacións íntimas ou sexuais.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Amor libre
### Ligazóns externas
* Artigo sobre a amizade colorida en El Economista.
Bugchasing

A **persecución do bicho**, do inglés ***bugchasing***, é unha práctica sexual consistente en manter relacións sen protección con individuos infectados polo VIH coa fin de se contaxiar do virus. Os individuos que participan nesta actividade denomínanse bugchasers, mentres que as peroas que teñen o VIH e deciden contaxiar ao bugchaser reciben o nome de giftgivers (literalmente, os "transmisores do agasallo". O bugchasing é un xeito de autolesión, ao atentar coa propia saúde. O termo provén da xerga empregada por algúns membros da comunidade LGTB, xa que neste ambiente o virus da inmunodeficiencia humana recibe o nome de "bicho".

Os *bugchasers* alegan moitas razóns polas que toman a decisión de practicaren esta actividade. Algúns deles argumentan facelo pola emoción e a intimidade dunha actividade tan perigosa, isto é, que non teñen un desexo explícito de contraer o VIH. Outros fano polo extremo medo a contraer a doenza, de xeito que ao contaxiarse quítanse ese peso de enriba. Algúns investigadores apuntan que este comportamento pode ter a súa orixe no "desexo de resistiren á moral e a norma heterosexual dominante na sociedade".

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Hatfield, K. (2004). A Quest for belonging: Exploring the story of the bug chasing phenomenon. Paper presented at the National Communication Association Conference, Chicago, Illinois.
*
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos
* VIH
* Autolesión
* Parafilia
* Transmisión criminal do VIH
### Ligazóns externas
*HIV sex parties 'spread disease' Artigo de *Times Online*, 29 de setembro de 2005.
Gilbert Thomas Burnett

**Gilbert Thomas Burnett**, nado o 15 de abril 1800 en Londres, e finado na mesma cidade o 27 de xullo de 1835, foi un botánico e zoólogo inglés.

## Traxectoria 
Burnett foi, desde 1831 a 1835, o primeiro profesor de Botánica do ''King's College* de Londres.

En 1840 publicouse postumamente a súa obra *Plantæ Utiliores or Illustrations of Useful Plants employed in the Arts & Medicine*, na que as ilustracións son da súa irmá M. A. Burnett.

Burnett tamén escribiu sobre zooloxía, como *Illustrations of the Manupeda or apes & their allies*, de 1828.

## Obras 
* 1828. *Illustrations of the Manupeda or apes and their allies*.
* 1835. *Outlines of Botany*. 
* 1836. *An Historical and Descriptive Account of China: Its Ancient and Modern History, Language, Literature, Religion, Government, Industry, Manners, and Social State; Intercourse with Europe from the Earliest Ages; Missions and Embassies to the Imperial Court; British and Foreign Commerce ..., vol. 3. Con Hugh Murray, John Crawfurd, Peter Gordon, Thomas Lynn, William Wallace. 400 pp. Ed. Oliver & Boyd
* 1840. *Plantæ Utiliores or Illustrations of Useful Plants employed in the Arts & Medicine* vol. 1 vol. 3
* 1852. *An Encyclopædia of Useful and Ornamental Plants Consisting of Beautiful and Accurate Coloured Figures of Plants Used in the Arts, In Medicine, and For Ornament, with Copious Scientific and Popular Descriptions of Each, Accounts of Their Uses, and Mode of Culture, and Numerous Interesting Anecdotes*. 2 vols. Ed. George Willis, Great Piazza, Covent Garden

## Honores 
### Eponimia 
;Xénero
* (Orchidaceae) *Burnettia* Lindl.
;Especies
* (Ericaceae) *Erica × burnettii* hort. ex Planch.
* (Thymelaeaceae) *Leucosmia burnettiana* Benth.

## Abreviatura 
A abreviatura **Burnett** emprégase para recoñecer a  como autoridade na descrición e taxonomía en botánica e zooloxía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Burnett, Gilbert Thomas (1800–1835), surgeon and botanist por A. M. Lucas, no *Oxford Dictionary of National Biography* .

### Ligazóns externas 
* Burnett, Gilbert Thomas (1800-1835) en The International Plant Names Index (IPNI).
A. J. Watson

**A. J. Watson **, nado en California o 8 de maio de 1924 e finado o 12 de maio de 2014 foi un construtor de coches e xefe de mecánicos estadounidense. Participou desde 1949 ata 1984 nas 500 Millas de Indianápolis, gañou a carreira seis veces como construtor de coches, 3 delas cando formaba parte do Campionato Mundial de Fórmula 1. A súa primeira vitoria como construtor coche chegou en  cando Pat Flaherty logrou a vitoria nese ano na Indy 500. Watson gañara o ano anterior como xefe de equipo de Bob Sweikert.

## Traxectoria
Nativo do sur de California, Watson chegou a Indianápolis en 1948, pero perdeuse a carreira. Volveu ao ano seguinte cun coche de fabricación caseira e non se clasificou. Durante os seguintes 11 anos, os seus coches non só cualificaban, senón que foron líderes en moitos anos. De 1955 a 1958 asociouse co equipo de John Zink, e desde 1959 con Bob Wilke. Os seus coches dominaron a carreira ata 1964. Malia que a continuou participando durante outras dúas décadas, nunca foi capaz de recuperar a posición privilexiada do seu apoxeo.

En 1964, con moitos equipos seguindo o exemplo de Lotus Watson construíu un par de coches con motor traseiro. Funcionaron razoablemente ben, pero non puideron reproducir o éxito que tivo co seu motor dianteiro "roadster". Construíu coches de motor traseiro monocasco en 1966 e 1967 cun éxito cada vez menor.

De 1969 ata 1977, Watson correu con Eagles e logo construíu unha pequena serie de novos automóbiles derivados do "Watson" en 1977, 1978 e novamente en 1982, baseados nos deseños de Lightning e March antes de retirarse. Frecuentemente aparece na folla de entrada da Indy 500 como un "estratego de carreira" para PDM Racing, aínda que o seu rol co equipo foi en gran parte honorario. Morreu o 12 de maio de 2014 á idade de 90 anos.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Legendary Mechanic Celebrating 50th Year at Indy
Kuzma F1

**Kuzma** foi un construtor estadounidense de coches de carreiras unicamente nos Estados Unidos entre 1950 e 1960 Foi  fundada por Eddie Kuzma.

Entre  e  as 500 Millas de Indianápolis formaron parte do  Campionato Mundial de Fórmula 1, polo que o Kuzma tamén ten 10 participacións en grandes premios e unha vitoria na F1 grazas a Troy Ruttman en .

## Resultados no Campionato Mundial na Indy 500 
*Nota: todos os coches equiparon motores Offenhauser*.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
Javier Teniente

**Javier Teniente Lago**, nado en Vigo en 1968, é un fotógrafo galego.

## Traxectoria
Comezou como fotógrafo no xornal *Atlántico Diario* e despois estivo en *Faro de Vigo*. Na actualidade traballa como *freelance*, publicando as súas fotografías en *El País Semanal*, *Geo*, *Interviú*, *La Vanguardia*, *El Mundo, Tiempo*, *Planeta Humano*, *Gatopardo* ou *Arte Fotográfico*. Colaborou con organizacións internacionais como Nacións Unidas, Médicos do Mundo, Médicos sen Fronteiras ou Acción contra a Fame.

## Obra
**La Ruta Iluminada* (Xunta de Galicia, 2000)
**Emergencias Humanitarias* (Médicos do Mundo, 2001)
**Mans salgadas* (Ed. Xerais, 2002; sobre a pesca en Galicia)
**Iraq: días de posguerra* (Ed. Xerais, 2003; sobre a guerra de Iraq)
**Cabalos de vento. Curros de pedra* (Ed. Xerais, 2009; sobre a rapa das bestas)

## Premios
*Premio Internacional Luis Valtueña de Fotografía Humanitaria 2003 (Guerra de Iraq) e 2005 (tsunami de Sumatra)
*Premio Galicia de Comunicación (2004)
*Mención especial nos Premios Ortega y Gasset de xornalismo (2006, tsunami de Sumatra)
I cento passi

***I cento passi*** é un filme italiano de 2000 dirixido por Marco Tullio Giordana.

## Sinopse 
[miniatura|esquerda|upright=1.4|A casa de [Gaetano Badalamenti, a cen pasos (*cento passi*) da de Peppino]]
O mozo Peppino Impastato vive en Cinisi intentando fuxir do vínculo inexorable co ambiente mafioso que o seu pai Luigi, en parte por inercia, en parte porque ten unha familia que protexer e dous fillos que criar, non ten a forza de romper. Mesmo ante a vulnerabilidade da súa propia e da súa propia familia, Peppino, animado por un espírito cívico imparable, non dubida, coa complicidade involuntaria do seu irmán Giovanni, en atacar os mafiosos de Cinisi e denunciar publicamente as súas maldades.

O camiño "contracorrente" de Peppino naceu cando, de neno, viu como xurdía a loita política contra a mafia e o seu poder coludido, unha loita en que entón participou activamente, primeiro de adolescente e despois de adulto. Despois da morte violenta do seu tío Don Cesare Manzella, nun Alfa Romeo Giulietta en que se colocara un artefacto explosivo, o encontro co pintor comunista Stefano Venuti, a negativa do seu pai e familia (entendida no sentido mafioso) e a súa formación co pintor idealista, o seu verdadeiro "pai ético", son os momentos decisivos na vida de Peppino, que o marcarán o resto da súa vida.

## Personaxes 
* Luigi Lo Cascio: Peppino Impastato
* Luigi Maria Burruano: Luigi Impastato
* Lucia Sardo: Felicia Bartolotta
* Paolo Briguglia: Giovanni Impastato
* Tony Sperandeo: Gaetano Badalamenti
* Andrea Tidona: Stefano Venuti
* Claudio Gioè: Salvo Vitale
* Domenico Centamore: Vito
* Ninni Bruschetta: Anthony
* Paola Pace: Cosima
* Simona Cavalieri: Felicetta
* Pippo Montalbano: Cesare Manzella

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Italia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 73ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb
Lasiorhinus

***Lasiorhinus*** é un xénero de mamíferos marsupiais da orde dos diprotodontes, suborde dos vombatiformes e familia dos vombátidos, coñecidos na bibliografía internacional como **uombats de fociño peludo**.

Na actualidade sobreviven dúas especies deste xénero, que viven nos bosques das montañas de Australia, onde escavan grandes tobos: o uombat de fociño peludo do norte e o uombat de fociño peludo do sur.

### Especies 
Segundo o *Mammal Species of the World* na actualidade recoñécense as seguintes dúas especies, coas subespecies indicadas:
** *Lasiorhinus krefftii gillespiei* DeVis, 1900 
** *Lasiorhinus krefftii barnardi* Longman, 1939 
* *Lasiorhinus latifrons* (Owen, 1845) - uombat de fociño peludo do sur.

O uombat de fociño peludo do norte, que antigamente vivía en numerosas rexións áridas e semiáridas de Australia, desde  o centro-sur de Nova Gales do Sur até o centro de Queensland, está actualmente restrinxida ao Parque Nacional Epping Forest, onde ten unha área de dispersión dunhas 500 ha.

En cambio, o status do uombat de fociño peludo do sur, que está amplamente distribuído no sur de Australia do Sur, ao oeste do río Murray, e parcialmente distribuído nas penínsulas de Cabo York e de Eyre, e tamén está presente na chaira de Nullarbor en Australia Occidental, e con dúas pequenas colonias en Nova Gales do Sur é cualificado como *LC* (pouco preocupante), debido a que a súa área de dispersión expandiuse nos últimos 45 anos, e aínda que hai gromos esporádicos de sarna sarcóptica, que sofre a competencia dos herbívoros introducidos, é susceptíbel á seca, e a súa poboación está moi fragmentada en partes da súa área de dispersión, a especie ten unha distribución ampla, a súa poboación é grande, encóntrase nun bo número de áreas protexidas, polo que non é probábel que a diminución dos seus efectivos alcance a velocidade necesaria como para cualificala nunha categoría ameazada.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Grzimek, B., Schlager, N. & Olendorf, D (2003): ''Grzimek's Animal Life Encyclopedia*. Detroit: Thomson Gale.
* McKenna, Malcolm C.; Bell, Susan K., eds. (1997). Classification of mammals – above the species level. Nova York: Columbia University Press. ISBN 978-0-2311-1012-9.
* Rowland, P. & Strahan, R., eds. (1995): *The Mammals of Australia*. Washington, D.C.: Smithsonian Institution Press.
* Vaughan, T. A. (1986): *Mammalogy*. Third Edition. Fort Worth, Texas: Saunders College Publishing. 
* Vaughan, T. A.; J. M. Ryan & N. J. Czaplewski (2000): *Mammalogy*. Fourth Edition. Philadelphia, Pennsylvania: Saunders College Publishing. 
* Wilson, D. E. & Reeder D. M. (editores) (2005): *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference*, 2 vol. 3ª ed. Baltimore, Maryland, EE. UU.: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-4.

### Outros artigos 
* Marsupiais
* Australidelfos
* Diprotodontes
* Vombatiformes
* Vombátidos

### Ligazóns externas 
* *Lasiorhinus* Gray 1863 (hairy-nosed wombat)  en Fossilworks.
* *Lasiorhinus* Gray, 1863 no ITIS.
* *Lasiorhinus* na ADW.
* *Lasiorhinus* na EOL.
* *Lasiorhinus'' na NCBI.
Epperly

**Quincy David "Quin" Epperly**, nado en Floyd (Virxinia) o 3 de marzo de 1913 e finado o 7 de xaneiro de 2001, foi un construtor de coches de carreiras estadounidense.

## Traxectoria 
Fillo de John Wesley e Iowa Texas Epperly. Logo de completar un curso por correspondencia en "Teoría de construción de aeronaves", Epperly trasladouse ao sur de California en 1940 para traballar na Lockheed e  Pacific Airmotive. Durante a guerra, uniuse á Coast Guard Reserve para pasar as tardes despois do traballo de servizo na Base da Patrulla de Gardacostas de Wilmington.

A finais da década de 1940, foise a traballar a construír carrozarías de coches de carreiras con Frank Kurtis. A mediados da década de 1950 Epperly abriu o seu propio taller, onde deu un enfoque radical ao deseño de coches de carreiras, colocando o motor de catro cilindros Offenhauser de lado, en lugar de en posición vertical, como era o costume para os bólidos Indy da época. Chamada a "deposición Offy", permitía unha mellor aerodinámica a alta velocidade e a distribución do peso na pista ovalada.

Tamén construíu a carrozaría do primeiro *Spirit of America* marca de velocidade en terra, fóra da súa tenda en Gardena, California. Mantívose ocupado moito despois da súa xubilación, reparando bloques de motor de carreiras actuais e históricos de todo o mundo, así como restaurando con mestría coches de carreira antigos.

Quizais a súa máis notable restauración foi o motor para o Cooper Type 54-Climax, que, en mans de Jack Brabham, comezou a "revolución do motor traseiro" en Indianápolis.

O seu último gran proxecto era completar a restauración da carrozaría do seu propio *Demler Special* #99 en 1998. O Demler terminara segundo nas 500 Millas de Indianápolis de 1958.

Os coches Epperly competiron en cinco carreiras do Campionato Mundial de Fórmula 1 en , , ,  e  nas 500 Millas de Indianápolis, gañando as carreiras en 1957 e 1958.

## Resultados no Campionato Mundial na Indy 500
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Tribute to Quincy D. Epperly
Lasiorhinus krefftii

***Lasiorhinus krefftii*** é unha especie de mamífero marsupial da orde dos diprotodontes, suborde dos vombatiformes e familia dos vombátidos, unha das dúas que integran na actualidade o xénero *Lasiorhinus*], coñecido na bibliografía internacional como **uombat de fociño peludo do norte**.

É un dos mamíferos máis raros do mundo, e está en perigo crítico de extinción.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1873 polo biólogo inglés Richard Owen en *Philos. Trans. R. Soc. London*, **162**: 178.

En canto ao nome específico, *krefftii*, é unha homenaxe ao zoólogo e paleontólogo australiano Gerard Krefft (1830–1881).

### Subespecies 
Segundo o *Mammal Species of the World*, e o Sistema Integrado de Información Taxonómica, na actualidade recoñécense as seguintes tres subespecies:
* *Lasiorhinus krefftii* (Owen, 1873) 
** *Lasiorhinus krefftii krefftii* Owen, 1873 
** *Lasiorhinus krefftii gillespiei* DeVis, 1900 
** *Lasiorhinus krefftii barnardi* Longman, 1939 

## Estado de conservación 
O uombat de fociño peludo do norte, que antigamente vivía en numerosas rexións áridas e semiáridas de Australia, desde  o centro-sur de Nova Gales do Sur até o centro de Queensland, está actualmente restrinxida ao Parque Nacional Epping Forest, onde ten unha área de dispersión dunhas 500 ha.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Grzimek, B., Schlager, N. & Olendorf, D (2003): ''Grzimek's Animal Life Encyclopedia*. Detroit: Thomson Gale.
* McKenna, Malcolm C.; Bell, Susan K., eds. (1997). Classification of mammals – above the species level. Nova York: Columbia University Press. ISBN 978-0-2311-1012-9. 
* Rowland, P. & Strahan, R., eds. (1995): *The Mammals of Australia*. Washington, D.C.: Smithsonian Institution Press.
* Vaughan, T. A. (1986): *Mammalogy*. Third Edition. Fort Worth, Texas: Saunders College Publishing. 
* Vaughan, T. A.; J. M. Ryan & N. J. Czaplewski (2000): *Mammalogy*. Fourth Edition. Philadelphia, Pennsylvania: Saunders College Publishing. 
* Wilson, D. E. & Reeder D. M. (editores) (2005): *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference*, 2 vol. 3ª ed. Baltimore, Maryland, EE. UU.: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-4.

### Outros artigos 
* Marsupiais
* Australidelfos
* Diprotodontes
* Vombatiformes
* Vombátidos
* *Lasiorhinus*

### Ligazóns externas 
* *Lasiorhinus krefftii* (Owen, 1873) no ITIS.
* *Lasiorhinus krefftii* na ADW. Con abundante información e bibliografía .
* *Lasiorhinus krefftii* na EOL. Con abundante información e bibliografía .
* Northern hairy-nosed wombat (*Lasiorhinus krefftii'') en ARKive. Con abundante información, imaxes e bibliografía .
Lousã

**Lousã** é unha vila portuguesa no distrito de Coímbra, rexión Centro e subrexión do Pinhal Interior Norte.

## Características 
Situada nunha zona de transición entre as dúas dinámicas de desenvolvemento que demarcan a subrexión: dun lado, as terras máis «urbanas», máis próximas da capital rexional; do outro, as máis afastadas, con carácter máis «rural». De entre os concellos da subrexión con variación demográfica positiva, o concello da Lousã é o que ten a máis elevada (18 %), superior aos valores medios da rexión (3,4 %) e do país (4,6 %).

## Notas