Heimskringla

miniatura|Unha das páxinas da *Heimskringla*.
Chámase ***Heimskringla*** (*O orbe do mundo*) a unha colección de sagas históricas escritas en Islandia arredor dos anos 1225 - 1230 polo político, historiador, teórico literario e poeta Snorri Sturluson; tamén se coñece como *Historias dos reis de Noruega* (*Nóregs konunga s&#x1EB;gur*).
 
## O nome 
A palabra *heimskringla*, que tamén aparece no antigo nórdico occidental coas variantes *heimens kringla* e *kringla heimens*, significa o mesmo que o termo grego &#x3BF;&#x1F30;&#x3BA;&#x3BF;&#x3C5;&#x3BC;έ&#x3BD;&#x3B7; (*oicuméne*) e o latín *orbis terrarum* ou *orbis terrae* —do que posibelmente sexa un calco— é dicir, "a parte habitada polo ser humano". As palabras *orbis terrae* e *orbis terrarum* son utilizadas por primeira vez por Cicerón nos discursos *Defensa de Publio Sestio* («*qui locus orbi terrae iam non erat alicui destinatus?*»), *Contra Verres* («*Catule, displiceat, cuius amplissimum orbi terrarum clarissimumque monumentum est, quam plurimos esse custodes monumentorum et putare omnis bonos*») e *Sobre a lei agraria* («*Ager Campanus [...] orbis terrae pulcherrimus*» e «*permittitur infinita potestas [...] orbis terrarum, gentiumque omnium*»).  Tanto *orbis terrae/orbis terrarum* como *heimens kringla/kringla heimens* designan o mundo, non como unha esfera, senón como un disco redondo ou circular, e isto non pode ser unha coincidencia. A conclusión máis lóxica consiste en asumir que a palabra nórdica foi creada a partir do modelo da palabra ciceroniana -ou latina- e revela, indirectamente, o grao de formación que tiña Snorri.

Trátase dunha colección de dezaseis contos que abarcan uns catro séculos de historia e que se centran nas vidas dos reis de Noruega, desde os inicios lendarios da dinastía sueca da Casa dos *Ynglings* ata a morte de Eystein Meyla en 1177.

## Título 
O título provén da primeira frase dos *Ynglingasaga*:

## Contido 
A *Heimskringla* contén as seguintes sagas:

# Saga dos Ynglings. Título orixinal: *Ynglingasaga*.
# Saga de Halfdan o Negro. Título orixinal: *Hálfdans saga svarta*.
# Saga de Harald Beos Cabelos (morreu *ca.* 931). Título orixinal: *Haralds saga ins hárfagra*.
# Saga de Hakon o Bo (morreu *ca.* 961). Título orixinal: *Hákonar saga gó&#xF0;a*.
# Saga do rei Harald Grafeld (morreu *ca.* 969). Título orixinal: *Haralds saga gráfelds.*
# Saga do rei Olaf Tryggvason (morto en 1000). Título orixinal: *Óláfs saga Tryggvasonar*.
# Saga de Olaf Haraldson (morto en 1030). Título orixinal: *Óláfs saga Haraldssonar*, ou *Óláfs saga ins helga*.
# Saga de Magnus o Bo (morto en 1047). Título orixinal: *Magnúss saga gó&#xF0;a*.
# Saga de Harald o Severo (morto en 1066). Título orixinal: *Haralds saga har&#xF0;rá&#xF0;a*.
# Saga de Olaf o Pacífico (ou o Tranquilo) (morto en 1093). Título orixinal: *Óláfs saga kyrra*.
# Saga de Magnus, o Descalzo (morto en 1103). Título orixinal: *Magnúss saga berf&#x153;tts*.
# Saga de Sigurd, o cruzado (morto en 1130) e os seus irmáns. Título orixinal: *Sigur&#xF0;ar saga Jórsalafara ok* *br&#x153;&#xF0;ra hans ou* *Magnússona saga*.
# Saga de Magnus o Cego (destronado en 1135). Título orixinal: *Magnus saga blinda*.
# Saga de Sigurd (morto en 1155), Eystein (morto en 1157) e Inge (morto en 1161), fillos de Harald. Título orixinal: *Inga saga Haraldssonar* ou *Saga Inga konungs ok* *br&#x153;&#xF0;ra hans*.
# Saga de Hakon Anchas Espaldas (falecido en 1162). Título orixinal: *Hákonar saga her&#xF0;ibrei&#xF0;s*.
# Saga de Magnus Erlingsson (morto en 1184). Título orixinal: *Magnúss saga Erlingssonar*.

## Manuscritos 
A *Heimskringla* chegou ata nós en numerosos manuscritos, tanto completos como parciais, entre os que destacamos:

* AM 35, folio.
* SKB 18, fol., papel.
* AM 37, fol.
* AM 39, fol.

Explicación das siglas:

* AM: Bibliotheca Arnamagn&#xE6;ana de Copenhagen.
* SKB: Stockholms Kungliga Biblioteket (= Sveriges Nationalbibliotek) de Estocolmo.

A versión contida nos manuscritos *AM 35* é unha copia en papel realizada na segunda metade do século XVII dun orixinal en pergamiño, coñecido como *Kringla*, que pertencía á Biblioteca da Universidade de Copenhague e que, coa excepción dunha soa folla, foi queimada no Gran Incendio de Copenhague en 1728. A folla que se salvou conservouse na Biblioteca Real de Estocolmo coa sinatura *Cod.* *Holm. Isl. Perg. fol. nr. 9.* O rei Carlos XVI Gustavo de Suecia entregouna ao presidente de Islandia, Kristján Eldjárn, o 10 de xuño de 1975. Desde entón, consérvase no Landsbókasafn de Reiquiavik.

A versión contida no manuscrito *SKB 18 fol., pap.* da Biblioteca Real de Estocolmo, foi feita a partir do manuscrito en pergamiño *Kringla* do islandés Jón Eggertsson (transferido en 1689); ao final da copia, indícase que esta foi completada o 27 de xaneiro de 1682.

A versión contida no manuscrito *AM 37 fol.* é unha copia en papel do pergamiño orixinal coñecido como *Jöfraskinna*. Este orixinal perdeuse coa excepción de catro follas, que se conservan actualmente na Biblioteca Real de Estocolmo, unha folla en Copenhague e media folla no Norske Riksarkiv de Oslo. A copia en papel foi realizada por Jens Nielssön (falecido en 1600) entre 1567 e 1568. Existe outra copia en papel, *AM 38 fol.*, completada por Ásgeir Jónsson en 1698.

Finalmente, a versión contida no manuscrito *AM 39 fol.* está formada por unha colección de 49 fragmentos, a maioría dos séculos XVII e XVIII, que o propio Arni Magnússon recolleu de diversas fontes.

## Edicións 
* *Heimskringla eller Norges Kongesagaer af Snorre Sturlass&#248;n*, udgivne ved Carl Rikard Unger. Christiania: trykt hos Br&#248;gger & Christie, [1864-]1868. (Det Norske Oldskriftselskabs Samlinger. Bd. Nr. 4, 7, 9 og 10).
* *Heimskringla eða Sögur Noregs konunga* Snorra Sturlusonar. Ed. a cura de Nils Linder e H. A. Haggson. 3 volumes. Uppsala: W. Schultz' Boktrykkeri, 1869-1872.
* Finnur Jónsson: *Heimskringla - Nóregs konunga s&#491;gur af Snorri Sturluson*. Udgivne for Samfund til udgivelse af gammel nordisk litteratur ved Finnur Jónsson. Catro volumes. K&#248;benhavn: S. L. M&#248;llers Bogtrykkeri, 1893-1901 (SUGNI -. Vol. 23)
* *Snorri Sturluson - Heimskringla*. Bjarni A&#240;albjarnarson gaf út. Tres volumes. Reykjav&#237;k: Hi&#240; Íslenzka Fornritafélag, 1941-1951 (Íslenzk Fornrit, Bd. 26-28).
* STURLUSON, Snorri / LAGARDA, Ferran (2020). *Heimskringla. La epopeya vikinga de Sigurd el Cruzado, terror de Menorca, conquistador de Sidón, rey de Noruega.* Alfajarín: 2020. 
* 

## Véxase tamén 
#### Ligazóns externas 
* Versión orixinal en nórdico antigo occidental
* Edición escolar da *Netútgáfa*
* *Heimskringla* - Texto en islandés, noruegués e inglés
* Tradución ao inglés de Samuel Laing