open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lista de xefes de Estado de Eritrea

Esta é unha **lista dos xefes de Estado de Eritrea**. Dende a creación do cargo de presidente en 1993, o único en ostentar o cargo foi Isaias Afewerki. O presidente é o xefe de Estado e xefe de goberno de Eritrea, así como comandante en xefe das Forzas Armadas de Eritrea. 

A lista tamén inclúe o Secretario Xeral do Goberno Provisional, que actuou como xefe de Estado de Eritrea entre 1991 e 1993, antes da proclamación de independencia.

## Lista 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eritrea
* Xefes de Estado e goberno actuais 

### Ligazóns externas 
* Dirixentes do mundo - Eritrea
Maria Etxabe

**Maria Etxabe Aldai**, nada en Zarautz en 1903 e finada en 1993, foi unha destacada escritora, política e axente cultural. Foi tamén coñecida polo pseudónimo *Lau Uxo*. En 2017 foi unha das autoras seleccionadas para conmemorar o Día das Escritoras baixo a lema Mulleres, saber e poder.

## Traxectoria 
Fixo a tradución ao éuscaro da peza teatral do sacerdote Salvador Arriola *La Virgen de las Angustias*, á que puxo de título ''Itziar'ko Ama*. Con iso gañou o certame literario "*Juventud*" organizado pola Caixa de Aforros Provincial de Guipúscoa. A obra estreouse en Azpeitia o 7 de setembro de 1929.

Formou parte da *Emakume Abertzale Batza*, asociación nacionalista feminina relacionada co Partido Nacionalista Vasco creada en Bilbao en 1922. Realizou varias conferencias sobre as relacións entre mulleres e homes. Un dos guións das súas conferencias impartida o 30 de abril de 1930 en San Sebastián, foi publicado a título póstumo en 2002 por Olerti Etxea de Zarauz con motivo do Día Internacional de Poesía. O título da conferencia foi *Zorionaren ituria gizonak non du?*

Escribiu diversos artigos co pseudónimo *Lau Uxo''.

En 2017 foi unha das autoras seleccionadas con motivo do Día das Escritoras convocado baixo a lema Mulleres, saber e poder cunha lectura de textos na Biblioteca Nacional de España.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Maria Etxabe. Zarauzkoidazleak .
* María Etxabe Día das escritoras .
Cuba na Copa Mundial de Fútbol de 1938

|-
|**Asociación**
|Asociación de Fútbol de Cuba
|-
|**Confederación**
|Concacaf
|}
A **Selección de fútbol de Cuba** foi un dos 15 equipos que participaron no **Mundial de Fútbol de 1938** celebrado en Francia. 

Cuba converteuse no primeiro equipo caribeño en participar nunha fase final do Mundial. Aínda que en Cuba o deporte máis popular é o béisbol, os "leóns do Caribe" conseguiron un meritorio 7º posto. 

## Clasificatorias de Norteamérica, Centroamérica e o Caribe 
, , ,  e  retiráronse.  clasificouse automaticamente.

## Xogadores 
: *Os datos corresponden a situación previa ao comezo do torneo.*

[miniatura|Partido [Selección de fútbol de Suecia|Suecia - Cuba de cuartos de final, no Estadio de Fort Carré en Antibes.]]

## Participación 
### Primeira fase 
#### Primeiro partido 
#### Partido de desempate 
### Cuartos de final 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Cuban National Team 1938 - Fifa.com
Daniel Chenlo

**Daniel Chenlo Padín**, nado en Caldas de Reis en 1953, e veciño de Pontecesures, é un profesor de educación secundaria e político galego do PSdeG-PSOE.
[miniatura|Papeleta da circunscrición electoral de Pontevedra para o [Senado de España|Senado nas Eleccións xerais de abril de 2019.]]
## Traxectoria 
Profesor no IES de Valga, nas Eleccións xerais de España de abril de 2019 foi escollido senador do Senado de España pola Provincia de Pontevedra. Repetiu candidatura nas Eleccións xerais de novembro do mesmo ano, porén non obtivo escano desa volta.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de senadores galegos desde a Transición
### Ligazóns externas 
* Declaración de bens *Boletín Oficial de las Cortes Generales*, 4/6/2019 .
Fútbol Club Villa Clara

O **Fútbol Club Villa Clara** é un club de fútbol de Cuba, da provincia de Vila Clara. Xoga no Campionato Nacional de Fútbol de Cuba, onde é o club máis laureado con 14 títulos.

## Uniforme 
* **Uniforme titular**: Camiseta a raias verticais brancas e laranxa, e pantalón e medias laranxa.

## Estadio 
 O Club de Fútbol Villa Clara xoga os seus partidos no estadio Camilo Cienfuegos, en Zulueta, no concello de Remedios, aínda que ás veces xoga de local no estadio do municipio de Santo Domingo. 

## Palmarés 
### Torneos nacionais 
* **Campionato nacional de fútbol de Cuba (14)** : 1980, 1981, 1982, 1983, 1986, 1992, 1996, 1997, 2002 - 2003, 2004 - 2005, 2011, 2012, 2013, 2016 

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* O FC Villa Clara en Transfermarket .

*
Piromanía

A **piromanía** (do grego πυρός *pyrós*, "lume" e μανία *teima* "tolemia") segundo o DSM-V, é un trastorno do control dos impulsos relacionado coa provocación de incendios e a atracción polo lume. Ó suxeito que padece piromanía denomínaselle pirómano.

O pirómano non debe ser confundido co incendiario que é aquela persoa que intencionadamente decide provocar incendios con premeditación, con ánimo de lucro ou simplemente por facer dano.

A piromanía forma parte da lenda urbana da tríade psicopática, xuntamente coa enurese e os malos tratos animais.

## Sintomatoloxía 
Os síntomas adoitan comezar coa atracción ó lume cando son nenos e adolescentes. A piromanía se se dá en adultos pode ser crónica ou episódica, provocando incendios con frecuencia como un xeito de aliviar a súa tensión, ou fano só durante os períodos de tensión infrecuente nas súas vidas.

## Estatísticas 
A piromanía é unha desorde mental moi rara, e os pirómanos representan unha moi pequena proporción das admisións nos hospitais psiquiátricos.

## Notas
Luísa Crestar

**Luísa Crestar Díaz**, nada en Betanzos en 1908 e finada na Coruña o 23 de febreiro de 1988, foi unha poeta galega, coñecida tamén por recitar poesía de Rosalía, Curros ou Cabanillas. Accionista da Editorial Galaxia, doou a súa biblioteca persoal á Biblioteca Municipal de Betanzos.

## Traxectoria 
Foi a cuarta nunha familia de canteiros de Moaña asentada en Betanzos dende mediados do século XIX. Os seus pais Xacobe Crestar Faraldo (1870-1940) e Enriqueta Díaz Vázquez tiveron nove fillos. A familia moraba na rúa Travesa número 7 onde había unha tenda no baixo, propiedade dunha tía que tamén residía con eles. Os seus irmáns Manuel e Eduardo foron debuxantes e caricaturistas. O seu curmán Antón Crestar (Miño 1896 - Montevideo 1983) foi presidente do Centro Galego de Montevideo e destacado persoeiro da emigración e o galeguismo no Uruguai.

Foi xefa de negociado da Compañía Telefónica en Santiago de Compostela. Na década dos 50 actuou con frecuencia na Radio Galicia e nos 60 publicou poesías nos xornais *La Voz de Galicia* e *La Noche*. Gravou tamén unha cinta recitando autores galegos que foi reproducida varias veces na Radio de la Capital en Montevideo.

Accionista da Editorial Galaxia dende a súa fundación, na súa biblioteca persoal atesoura primeiras edicións desta, edicións especiais e numeradas. Outras son publicacións de pequena tirada, edicións de autor e algunha non venal.

Publicou o seu poemario *Nas orelas do Mendo* no ano 1982, que consta de setenta e sete poemas en galego e sete en castelán. Adicouno a Domingo García-Sabell e Segundo Hevia Torres, quen o ilustrou con once debuxos máis a portada. O libro foi presentado o 28 de agosto do 1982 en Coirós, onde residía nese intre Luísa. A súa poesía é de inspiración popular, con ecos de Bécquer e Rosalía de Castro, algunhas relacionadas co Nadal, de estilo humilde. O título do poemario fai referencia ó río menor da cidade, o Mendo.

O 12 de agosto do 1984 doou uns 2000 libros da súa biblioteca á Biblioteca Municipal A. Castelao de Betanzos. Moitos destes libros están dedicados á poeta por Otero Pedrayo, Vales Villamarín, Domingo García-Sabell etc. Entre os libros de Galaxia que conteñen dedicatorias autógrafas destacan a de Ramón Piñeiro, Xoán Rof Carballo, Álvaro Cunqueiro, Ánxel Fole ou Xohana Torres. Doutros libros destacan os autógrafos de Aquilino Iglesia Alvariño ou Baldomero Cores.

Morreu o 23 de febreiro do 1988 no hospital CHUAC da Coruña ós oitenta anos, solteira e sen fillos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* , Carmen (1992). *Escritoras galegas*. Biblioteca 114 n.º 87. Editorial Compostela. ISBN 84-85553-98-5.
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Manuel Crestar Díaz
Amador Arias

**Amador Arias Mon**, nado na Fonsagrada o 15 de marzo de 1957, é un garda forestal e actor non profesional galego, protagonista do filme *O que arde*.

A súa filla é a poeta e xornalista Xiana Arias.

## Traxectoria 
Durante a etapa de preprodución do filme de Óliver Laxe *O que arde* fíxose unha selección de actores en Navia de Suarna. Arias, garda forestal de profesión, achegouse alí interesado pola rodaxe e foi escollido como un dos protagonistas. Arias asistiu á estrea mundial na 72ª edición do Festival Internacional de Cinema de Cannes na sección oficial Un Certain Regard o 21 de maio de 2019, onde o filme gañou o premio do Xurado.

## Galardóns 
En novembro de 2019, gañou o premio ó mellor actor no Festival Internacional de Cinema de Tesalónica pola súa interpretación en *O que arde*.

Foi nomeado ó mellor actor na 18ª edición dos Premios Mestre Mateo por *O que arde*.

## Notas
Virxe (astroloxía)

En astroloxía, **Virxe** ou **Virgo** (♍︎) é o sexto signo do zodíaco, o terceiro de natureza negativa (nocturna, pasiva, yin, feminina) e de calidade mutábel. Simboliza o traballo e o seu símbolo representa unha virxe, pertence xunto a Tauro e Capricornio ó elemento terra. Está rexido por Mercurio.

Dado que o seu símbolo está representado por unha muller, foi identificada con varias deusas tales coma Artemisa e mesmo comparada con Afrodita. Para os romanos representaba a Ceres, a deusa da agricultura, as colleitas e a fecundidade, quen posúe unha espiga na súa man, de aí o nome da estrela Spica que pertence a esta constelación. Considérase que alguén é do signo Virxe cando nace entre o 22 ou 23 de agosto e o 22 ou 23 de setembro segundo o zodíaco tropical ou entre o 17 de setembro e 17 de outubro segundo o zodíaco sideral. O seu oposto e compatíbel é Pisces.

## Mitoloxía 
Na mitoloxía grega, a constelación de Virxe é a representación de Astrea, unha titánide, filla de Zeus e Temis, quen era a deusa virxe que levaba os raios de Zeus nos seus brazos. Foi tamén a derradeira inmortal que viviu entre os humanos durante a Idade dourada de Cronos, abandonando a Terra en último lugar cando esta se envileceu na Idade de Bronce. Zeus subiuna ó ceo, situándoa entre as estrelas como a constelación Virxe, e a balanza da xustiza que levaba nas mans converteuse na próxima constelación Libra. A recompensa pola súa lealdade cara a Zeus pode ser o permiso para conservar a súa virxindade (é a única virxe entre todas as Titánides) e un lugar entre as estrelas como a constelación Virxe (pois aínda que nacera coma unha deusa das estrelas, presumibelmente ó principio non era máis que unha sinxela estrela, coma os seus irmáns).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Henrique IV de Bar

**Henrique IV de Bar**, nado entre 1315 e 1320 e morto en 1344, foi conde de Bar de 1336 a 1344. Era fillo de Eduardo I, conde de Bar, e de María de Borgoña.

## Traxectoria 
Citado por primeira vez en 1323, e despois en 1329 cando o seu pai considera casar cunha filla de Xoán de Luxemburgo, rei de Bohemia, converteuse en Conde de Bar en 1336. 

O entendemento que reinaba co duque de Lorena Raúl remata en 1337 e comezaron a guerra, que destruíu mutuamente as súas terras. Foi necesaria a arbitraxe de Filipe VI de Valois, rei de Francia, señor feudal do conde de Bar, para lle poñer fin. 

Despois uniuse ao exército de Filipe VI de Valois, rei de Francia, en 1339 e 1340, cando Eduardo III, rei de Inglaterra ameazaba con invadir o reino de Francia, pero asinouse unha tregua a finais de 1340. 

A inacción das tropas que seguiu foi a causa dun novo enfrontamento con Raúl de Lorena, ao redor da cidade de Neufchâteau, e o rei de Francia tivo que intervir de novo para acabar con ela. 

En 1344, o rei de Inglaterra ameazou con acabar coa tregua con Francia, e o rei dese país enviou unha embaixada, composta por Xoán, duque de Normandía, o seu herdeiro, Eudes IV de Borgoña e Henrique IV de Bar, primo do rei de Inglaterra, ao papa Clemente VI para que este impuxese unha nova tregua. Unha epidemia obrigounos a abandonar a cidade de Aviñón e a embaixada dirixiuse a Tolosa. Henrique IV contraeu unha enfermidade, deixou aos seus compañeiros en xullo e regresou a Vincennes en outubro. A enfermidade acabou coa súa vida e morreu o 24 de decembro de 1344.

## Matrimonio e fillos 
Casou en 1338 con Iolanda de Dampierre (1331 - 1395), filla de Roberto de Dampierre, señor de Marle e Cassel, e de Xoana da Bretaña, neta de Roberto III, conde de Flandres, de Iolanda de Borgoña, condesa de Nevers, de Artur II, duque da Bretaña, e Iolanda, condesa de Montfort. Tiveron a: 
*Eduardo II (1339 - 1352), conde de Bar.
* Roberto I (1344 - 1411), conde e despois duque de Bar.

## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Georges Poull, *La Maison souveraine et ducale de Bar*, 1994
Laureano Blanco Rodríguez

**Laureano Blanco Rodríguez**, finado en Lalín en 1913, foi un político e xornalista galego.

## Traxectoria 
Fillo de José Blanco Porto. Foi secretario do Concello de Lalín. Foi nomeado alcalde de Lalín por Real Orde en xullo de 1891.  Volveu ser nomeado alcalde por Real Orde e tomou posesión en xaneiro de 1902. Dende decembro de 1907 foi director do periódico *La Defensa*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Zhivka Baltadzhieva

**Zhivka Baltadzhieva** (), nada en Sofía o 23 de setembro de 1947, é unha poeta, profesora e tradutora búlgara.

## Traxectoria
Creceu en Sliven, onde comezou a escribir poesía. En 1971 graduouse en Filoloxía búlgara pola Universidade de Sofía Kliment Ohridski. Despois traballou en Radio Búlgara e máis tarde no departamento de Poesía da revista *Plumak*. Desde 1994 é profesora de literatura na Universidade Complutense de Madrid. Tamén é editora da editorial Amargord en Madrid, onde xestiona a colección Ala Este.

## Obra
**Слънчево сплитане* (O raio de sol, 1971)
**Дневно осветление* (Luz do día, 1982)
**Безродни митологии* (Mitoloxías sen barba, 2007)
**Никога. Други стихове* (Nunca. Outros poemas, 2010)
**Sol – Слънце* (2012, edición bilingüe en búlgaro e castelán)
**Fuga a lo Real – Бягство в реалността* (2012, edición bilingüe en búlgaro e castelán)
**GenES* (2016)

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Zhivka Baltadzhieva en GoodReads
* Zhivka Baltadzhieva en Amargor de Ediciones
Vilela, Son, Navia de Suarna

**Vilela** é un lugar da parroquia de Son, no concello lugués de Navia de Suarna, na comarca dos Ancares. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres). 

## Notas 

## Lugares e parroquias
### Lugares de Son
### Parroquias de Vilalba
William Smith

O nome de **William Smith** pode referirse a:

* **William Smith** (1711–1787), erudito e tradutor inglés
* **William Smith** (1769-1839), xeólogo inglés;
* **William Smith** (1775-1820), explorador británico;
* **William Smith** (1813-1893), lexicógrafo inglés;
* **William Smith** (nado en 1833), actor estadounidense;
* '''William Smith O'Brien** (1803-1864), político nacionalista irlandés;
* **William Eugene Smith''' (1918-1978), fotógrafo de prensa estadounidense.
A batalla de occidente

***A batalla de occidente*** (en ) é unha novela francesa de 2012 escrita por Éric Vuillard. Trátase dunha novela histórica e antibelicista sobre a primeira guerra mundial. O libro gañou o premio Franz-Hessel no ano 2012, e o premio Valery-Larbaud no 2013.

Foi traducido ó galego por Antía Veres e foi publicado polo selo editorial Faktoría K de Kalandraka no ano 2019.

## Notas
Larry Nance, Jr.

**Larry Donnell Nance Jr.**, nado en Akron, Ohio, o 1 de xaneiro de 1993, é un ex xogador estadounidense de baloncesto profesional que xoga nos New Orleans Pelicans da National Basketball Association (NBA).

## Traxectoria profesional 
O 25 de xuño de 2015, Nance foi elixido na 27ª posición do Draft da NBA de 2015 polos Los Angeles Lakers. O 10 de xullo de 2015, asinou o seu contrato de rookie cos Lakers. Fixo o seu debut na NBA o 6 de novembro de 2015 na vitoria dos Lakers por 104–98 contra os Brooklyn Nets, facendo seis puntos e cinco rebotes.

O 8 de febreiro de 2018, Nance foi traspasado xunto a Jordan Clarkson ós Cleveland Cavaliers, a cambio de Channing Frye, Isaiah Thomas e unha elección da primeira rolda do Draft de 2018. O 15 de outubro de 2018, asinou unha extensión de contrato cos Cavaliers por catro anos e 44.8 millóns de dólares.

O 28 de agosto de 2021, Nance foi traspasado ós Portland Trail Blazers nun traspaso entre tres equipos no que tamén participaron os Chicago Bulls.

O 8 de febreiro de 2022, Nance foi traspasado xunto a CJ McCollum e Tony Snell ós New Orleans Pelicans a cambio de Josh Hart, Nickeil Alexander-Walker, Tomáš Satoranský, Didi Louzada e unha elección da primeira rolda do Draft de 2022.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference.com
Tomás Fernández Ruiz

**Tomás Fernández Ruiz**, nado en Santander en 1908 foi un futbolista español nacionalizado cubano, que xogaba como centrocampista.
## Traxectoria 
Naceu en Santander segundo consta na listaxe de pasaxeiros do buque *Orizaba*, se ben na listaxe do do buque *Queen Mary* que o transportou no Mundial de 1938 consta como nado en Donostia. Comezou a xogar ao fútbol aos 10 anos nas rúas de Santander e aos 13 emigrou coa súa familia a Cuba. Na Habana militou nos equipos infantís do Castellanos, do Canarias e do Iberia. Máis tarde pasou ao España, co que se proclamou máximo goleador da segunda categoría.

Fernández é, até a data, o último xogador cubano en marcar un gol nun mundial.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cuba na Copa Mundial de Fútbol de 1938
Manuel Fraga Solar

**Manuel Fraga Solar**, finado na Coruña o 29 de maio de 2007, foi un político galego.

## Traxectoria
Concelleiro e tenente-alcalde da Coruña durante o franquismo. Foi elixido deputado provincial por representación sindical e vicepresidente da Deputación da Coruña en 1974. En 1977 foi elixido presidente da Deputación da Coruña. Permaneceu no cargo até as primeiras eleccións democráticas.

## Vida persoal 
Casou con María Luisa Bermúdez de Castro Carnicero.

## Notas
Yasuke

**Yasuke** (escrito como 弥助 ou 弥介, 彌助 ou 彌介 en diferentes fontes) foi un escravo de orixe africana que serviu ó daimyō Oda Nobunaga durante o período Sengoku. Yasuke chegou ó Xapón en 1579 ó servizo do misioneiro xesuíta italiano Alessandro Valignano, visitador as misións nas Indias. Yasuke estivo presente durante o incidente de Honnō-ji, o suicidio forzado de Oda Nobunaga o 21 de xuño de 1582 a mans do seu samurai xeneral Akechi Mitsuhide. Crese que Yasuke foi o primeiro africano que Nobunaga viu na súa vida, mais foi un dos varios africanos que chegaron ó Xapón cos portugueses durante a época do comercio Nanban.

## Teorías sobre a súa vida 
[miniatura|Un grupo [comercio Nanban|Nanban viaxando no Xapón.]]
Segundo *Histoire Ecclesiastique Des Isles Et Royaumes Du Japon*, escrito por François Solier da Compañía de Xesús en 1627, é probable que Yasuke fose orixinario de Mozambique.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* Lockley, T. (2016) "The Story of Yasuke: Nobunaga's Black Retainer", 桜文論叢、91
* Matsuda, Kiichi, ed., *Jūroku-jūnanaseiki Iezusukai Nihon Hōkokushuu*, Hōdōsha, 1987–1998.
* Ōta, Gyūichi, *Shinchōkōki*, 1622.
William Smith (lexicógrafo)

Sir **William Smith**, nado no municipio de Enfield, no Gran Londres, o 20 de maio de 1813, e finado en Londres o 7 de outubro de 1893, foi un distinguido lexicógrafo inglés.  

## Traxectoria 
### Estudante 
William Smith naceu nunha familia de puritanos anglicanos e cursou os seus primeiros estudos xunto co seu irmán na escola Madras House, en Hackney, da man do relixioso John Allen.  

Smith comezou estudos de teoloxía, aínda que acabou por graduarse en dereito. No seu tempo libre e dun xeito autodidacta accedeu á lectura dos autores clásicos, e cando entrou no University College, en Londres, recibiu diversos premios relacionados cos mundos grego e romano. 

*The Atlas* ("O Atlas"), que contou coa colaboración de George Grove, apareceu en 1875. 

Smith foi tamén autor de obras moi relevantes acerca de temas relixiosos, sempre desde un punto de vista lexicográfico, entre os que salientan un dicionario da Biblia (*Dictionary of the Bible*), publicado entre 1860 e 1865, outro sobre as antigüidades cristiás (*Dictionary of Christian Antiquities*), entre 1875 e 1880, e un terceiro acerca das biografías de personaxes cristiáns (*Dictionary of Christian Biography*), entre 1877 e 1887. 

Entre 1853 e 1869 Smith exerceu como examinador de filoloxía clásica na Universidade de Londres e, logo da súa xubilación, foi elixido membro do Senado, onde formou parte da comisión que se ocupou da regulación dos dereitos de autor. Durante varios anos foi secretario do *Royal Literary Fund*, unha institución benéfica de axuda a escritores con dificultades económicas. Ademais, foi o editor de Edward Gibbon, con notas de François Guizot, en 1854 e 1855. 

En 1867 converteuse en editor da revista política e literaria *Quarterly Review*, posto que exerceu ata o seu falecemento. 

## Obras salientables 
* 1842: ''*. Londres. Taylor and Walton. 1ª edición.
* 1849: *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*. Londres. Taylor and Walton. 1ª edición.
**. 1849. Londres. Taylor and Walton. 1ª edición.
**. 1849. Londres. Taylor and Walton. 1ª edición.
**. 1849. Londres. Taylor and Walton. 1ª edición.

* 1854-1857: *Dictionary of Greek and Roman Geography.*
**. Londres. Little, Brown & Company.
**. Londres. Walton & Maberly. 
*1860-1865, *Dictionary of the Bible* 
*1870, *The Atlas.* 
*1875-1880, *Dictionary of Christian Antiquities.* 
*1877-1887, *Dictionary of Christian Biography.* 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *A Dictionary of Greek and Roman Antiquities*
* *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*
* *Dictionary of Greek and Roman Geography''
Juan Bautista Pérez de Cabo

**Juan Bautista Pérez de Cabo**, nado no Carballiño cara a 1895 e finado en Alacant o 5 de novembro de 1941, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
Natural do Carballiño, emigrou a Cuba. Traballou na prensa cubana. En marzo de 1932 retornou a Galicia con Adelardo Novo, e instalouse en Ourense. Alí colaborou cos periódicos *Galicia*, *La Zarpa* e *Heraldo de Galicia*, con artigos en clave autonomista, apoiando as teses fiscais de Alexandre Bóveda. Foi directivo do Partido Republicano Gallego de Ourense, do que se escindiu para crear o Partido Republicano Gallego Independente, co que se presentou ás eleccións de 1933. Non resultou elixido e pasou a apoiar aos carlistas e falanxistas ourensáns. En abril de 1934 anunciouse a aparición do periódico *El Clarín* en Ourense, que ía dirixir Pérez de Cabo, aínda que nunca viu a luz. Foi presidente da Confederación Universal de Sociedades Gallegas.

En 1935 publicou un dos primeiros libros sobre o nacionalsindicalismo, *Arriba España*, prologado por José Antonio Primo de Rivera.

En xaneiro de 1936 colaborou coas Juventudes de Acción Popular e co semanario carlista *España*, e despois achegouse ao tradicionalismo e fundou unha sociedade conspiradora denominada "Caballeros de Santiago", que tiña por emblema unha cruz de Santiago enriba dunha caveira. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 publicou case diariamente en *La Región* artigos a favor dos sublevados e da represión contra os republicanos. Foi nomeado inspector provincial de Requetés da Comuñón Tradicionalista, encargándose da instrución militar dos mozos carlistas e acompañándoos ás frontes de guerra. Logo da unificación, ingresou en FET y de las JONS.

En 1939 foi nomeado delegado de Auxilio Social de Valencia. En decembro dese ano pasou a formar parte da clandestina Junta Política de Falange Auténtica -en representación de Levante-, oposta á liña oficialista e franquista de FET y de las JONS. Desde o seu cargo de delegado do Auxilio Social estivo implicado no estraperlo de produtos de primeira necesidade. Foi detido polas autoridades franquistas acusado de estraperlo. Condenado a morte, foi fusilado en Alacant o 5 de novembro de 1941. A súa execución foi utilizada como «chivo expiatorio» por todos os casos de estraperlo, pero tamén como castigo exemplarizante polas conspiracións de Falange «auténtica».

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 
* 
*
Sonia Marpez

**Sonia Martínez López,** coñecida como **Sonia Marpez**, nada en Sarria en outubro de 1987, é unha fotógrafa e escritora en lingua castelá e lingua galega.

## Traxectoria 
Tras rematar os seus estudos na Facultade de Ciencias da Educación da Universidade de Santiago de Compostela, trasladouse a Málaga, onde ampliou a súa formación en Historia da Arte.

Coordinou co escritor Gabriel Noguera o monográfico sobre a morte *Obituario* (2015) e a revista homónima, realizando un total de cincuenta números ao longo de catro anos. Codirixiu igualmente os fanzines *Benalzine*, *MacGuffins*, *Gorogó* e *Verdescuro,* este último xunto ao autor Jesús Castro. Como fotógrafa ilustrou para diversos medios, libros de poesía e ensaio, entre os que cabe destacar *Coordenadas* (2017), así tamén revistas como *Dorna*. Na súa labor de creadora e xestora cultural comisariou diversas exposicións e participou en varias colectivas e individuais.

## Publicacións (en castelán) 
* *Último acto* (2017). Ed. Colección Diverso. Sevilla (Plaquette). 3ª entrega da colección "Diverso".
* *Demolición* (2018). Col. Monosabio, Área de Cultura del Ayuntamiento de Málaga.
* *Sedimento* (2019). Huerga y Fierro Editores, Poesía. 94 páxs. ISBN 978-84-120491-3-8.
* *Adormidera* (2022). Maclein y Parker, Poesía. 76 páxs. ISBN 978-84-125030-4-3
* *Hábito* (2023). Ediciones del Genal, Tania Poesía. 38 páxs. ISBN 978-84-19442-89-5.

## Exposicións 
* *Inmune* (2015). Espacio Sonámbula. Madrid.
* *Escala de Grises* (2015). Cultumanía. Dulces Dreams. Málaga.
* *Cinza* (2015). Dulces Dreams. Málaga.
* *Punto de encuentro* (Sonia Marpez e Adriana Schlittler) (2019). Sala Siroco. Madrid.
* *Gaia* (Llum A. González e Sonia Marpez) (2019). Codex Cinema. Lugo.

## Premios 
* 2015: Obra seleccionada no certame Anónimos 2.3 de Cosmopoética.
* 2015: Primeiro premio de poesía MálagaCrea, con *Escala de grises*. 
* 2015: Segundo premio (ex aequo) de poesía Xuventude Crea, Xunta de Galicia, con *Interacións fundamentais*.
* 2016: Accésit de poesía "Impresor José Andrade Martín" dos Premios Ateneo-Universidade de Málaga, con *Efugio*. 
* 2016: Finalista de microrrelato MálagaCrea, con *Transubstanciación*.
* 2017: Primeiro premio de poesía Xuventude Crea, Xunta de Galicia, con *O abeiro*.
* 2017: Primeiro premio de poesía Jóvenes Creadores do concello de Salamanca, con *Subsuelo*. 
* 2018: Primeiro premio de microrrelato MálagaCrea, con *Red*. 
* 2019: Artista seleccionada para participar en UKYA City Takeover: Nottingham 19, con *Poetry Partea*. 
* 2023: Obra seleccionada para a exposición *Horizontes* do Centro de Arte Contemporáneo de Vélez-Málaga. 
* 2024: Segundo premio no VI Certame de Microrrelatos Día do Libro do Concello de Vilalba, con *Reflector*.  
* 2024: Primeiro premio de relato curto no XVIII Certame Literario Terras de Chamoso, con *Ariz.*
* 2025: Finalista no VI Premio de Poesía Visual "Paqui Jiménez Yepes".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web de Sonia Marpez.
* Ficha da autora no Centro Andaluz das Letras.
Pelle Dragsted

**Pelle Dragsted**, nado o 13 de abril de 1975, é un político dinamarqués. Dende 2015 é deputado do parlamento do seu país pola alianza Enhedslisten. Previamente, fora asistente educativo e asesor político .

## Traxectoria 
É licenciado en Historia, Lingua española e tamén en Retórica e comunicación.

Dende novo, Pelle Dragsted foi moi activo politicamente, primeiro nas Xuventudes Comunistas de Dinamarca e máis tarde na Kirkeasyl, dependente da igrexa de Brorsons, en Nørrebro. Algunhas accións súas motivaron que fose condenado por violar a lei, como en 1998 por vandalismo contra o campamento de Sandholm. En 1999, foi un dos afectados polas accións do líder nazi dinamarqués Jonni Hansen.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil de Pelle Dragsted na páxina web de Enhedslisten .
Juan Bello Sánchez

**Juan Bello Sánchez**, nado en Santiago de Compostela o 6 de xuño 1986, é un escritor galego en lingua castelá.

## Traxectoria 
É diplomado en Ciencias da Educación, especialidade de Educación Primaria na Universidade de Santiago de Compostela.

Ademais dos libros de poemas publicou as plaquettes *Nueva York no existe* (2011, Nanoediciones), *Versión original subtitulada del azul* (2013, Nanoediciones) e *Blues con luciérnagas* (2014, Carmina in minima).

## Publicacións 
* *El futuro es un bosque que ya ardió en alguna parte* (2011). La Bella Varsovia. 84 páxs. ISBN 8493932914.
* *Talk about the blues* (2014). Origami. 82 páxs. ISBN 8494155199.
* *Todas las fiestas de mañana* (2014). Pre-Textos. 80 páxs. ISBN 978-84-15894-45-2.
* *Cuatro canciones* (2015). Ártese quién pueda Ediciones. 118 páxs. ISBN 9788494375941.
* *Nada extraordinario* (2016). Pre-textos. 64 paxs. ISBN 978-84-16453-38-2.
* *Motel memoria* (2017). Valparaíso Ediciones. 76 páxs. ISBN 978-84-16560-92-9.
* *Mi tiempo perdido* (2018). S.L. Ediciones de la Isla de Siltola. 100 páxs. ISBN 9788417352028.
* *Casa* (2018). Tulipa Ed. Tradución Berta Dávila. 25 páxs. ISBN 978-84-949477-1-1.
* *Reliquias* (2020). Tulipa Editorial. 44 páxs. ISBN 978-84-121220-1-5.
* *Todos hablando al mismo tiempo* (2021). Maclein y Parker, Poesía. 60 páxs. ISBN 978-84-123478-2-1.
* *Una oscuridad* (2022). Ediciones Liliputienses. 66 páxs. ISBN  9788412456073. 
* *Separación* (2023). RIL Editores. 50 páxs. ISBN 978-84-19372-81-9.
* *Remedios Caseros* (2024). Sonámbulos Ediciones. 54 páxs. ISBN 978-84-127065-6-7.
* *Una plegaria...* (2024). Bajamar Editores. 58 páxs. ISBN 978-84-129564-0-5.

## Premios 
* 2011: IV Premio de Poesía Joven “Pablo García Baena”. Por *El futuro es un bosque que ya ardió en alguna parte.*
* 2014: VI Premio de Poesía Joven RNE. Por *Todas las fiestas de mañana.*
* 2015: XVI Premio de Poesía Emilio Prados, dotado con 6000 €. Por *Nada extraordinario*.
* 2018: III Premio de Poesía Nicanor Parra. Por *Mi tiempo perdido.*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Blog do autor
Claudia González Caparrós

**Claudia González Caparrós,** nada na Coruña  en 1993, é unha escritora en lingua castelá e lingua galega.

## Traxectoria 
É graduada en Estudos Literarios pola Universidade Autónoma de Barcelona, cursou un mestrado en Historia da Arte contemporánea na Universidade de Madrid e completou estudos en Literaturas Hispánicas na Universidade de Indiana (Estados Unidos).
[miniatura|Con [Sonia Marpez na Libraría Paz de Pontevedra (16/10/19)]]
Publicou poemas en revistas como *Nayagua* o *Años Diez.*

## Publicacións 
* *Si la carne es hierba (Sully Morland)* (2015). La Bella Varsovia. 60 páxs. ISBN 978-8494355783. (Poesía)
* *Te miro como quien asiste a un deshielo* (2018). La Bella Varsovia. 52 páxs. ISBN 978-8494800719. (Poesía)

### Tradución e selección 
* Myers, Robin (2018). *Este é o agasallo que lle dou ao meu corpo*. Tulipa Ed. Colección 10x15. 32 páxs. ISBN 978-8494947735.

## Premios 
* 2015: Accésit do VIII Premio de Poesía Joven Pablo García Baena. Por *Si la carne es hierba (Sully Morland).*

## Notas
Channing Frye

**Channing Thomas Frye**, nado en White Plains, Nova York, o 17 de maio de 1983, é un ex xogador estadounidense de baloncesto profesional que xogou durante 14 tempadas na National Basketball Association (NBA).

## Traxectoria profesional 
Frye foi elixido na 8ª posición do Draft da NBA de 2005 polos New York Knicks. Ó remate da súa tempada de rookie, foi incluído no mellor quinteto de rookies da tempada 2005-06.

O 28 de xuño de 2007, Frye foi traspasado xunto a Steve Francis ós Portland Trail Blazers, a cambio de Zach Randolph, Fred Jones e Dan Dickau.

O 14 de xullo de 2009, Frye asinou cos Phoenix Suns un contrato de dous anos e 3.8 millóns de dólares. En febreiro de 2010, Frye foi elixido para xogar o concurso de triplas do All-Star Weekend da NBA, converténdose no primeiro pivote en participar dende Sam Perkins en 1997. O 8 de xullo de 2010, Frye asinou un novo contrato cos Suns por cinco anos e 30 millóns de dólares.

O 14 de xullo de 2014, Frye asinou cos Orlando Magic un contrato por catro anos e 32 millóns de dólares.

O 18 de febreiro de 2016, Frye foi traspasado ós Cleveland Cavaliers a cambio de Jared Cunningham e unha futura elección da segunda rolda do Draft.

O 8 de febreiro de 2018, Frye foi traspasado xunto a Isaiah Thomas e unha elección da primeira rolda do Draft de 2018 ós Los Angeles Lakers, a cambio de Jordan Clarkson e Larry Nance, Jr..

O 19 de xullo de 2018, Frye asinou cos Cleveland Cavaliers. O 1 de marzo de 2019, Frye anunciou que a tempada 2018-19 sería a súa derradeira tempada coma xogador profesional.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference.com
Música clásica contemporánea

A **música clásica contemporánea** é a música clásica feita no momento actual. Ao principio do século XXI, xeralmente refírese ás formas modernas de música post tonal posteriores a 1945 e á morte de Anton Webern, e abrangue a música serial, música electrónica, música experimental, e música minimalista. As formas máis novas de música inclúen a música espectral, e o postminimalismo.

## Compositores modernos 
O termo, porén, é ambiguo e pode referirse ás veces a compositores posteriores á época da Música do Clasicismo, desde o século XIX, tal como son referidos ás veces os músicos da Idade Contemporánea. Esta é unha lista dalgúns deses compositores. Non están incluídos autores de bandas sonoras para audiovisuais, como Philip Glass, Ennio Morricone, Michael Nyman, John Williams, Danny Elfman ou Carlos Núñez (autor da BSO de *Mar adentro*).

* Aaron Copland
* Alban Berg
* Alexander Borodin
* Anton Bruckner
* Anton Webern
* Antonín Dvorak
* Arnold Bax
* Arthur Honegger
* Arvo Pärt
* Bedrich Smetana
* Béla Bartók
* Benjamin Britten
* Camille Saint-Saens
* Carl Loewe
* Carl Maria von Weber
* Carl Orff
* Charles Gounod
* Charles Ives
* Clara Schumann
* Claude Debussy
* Conlon Nancarrow
* Daniel Auber
* Darius Milhaud
* Dmitrii Shostakovich
* Edgard Varese
* Edvard Grieg
* Einojuhani Rautavaara
* Elliott Carter
* Ennio Morricone
* Erik Satie
* Ernest Bloch
* Fanny Mendelssohn
* Felix Mendelssohn
* Fernando Sor
* Francis Poulenc
* Franz Berwald
* Franz Liszt
* Franz Schubert
* Frédéric Chopin
* Fryderyk Franciszek Chopin
* Gabriel Fauré
* Gaetano Donizetti
* Galina Ustvolskaya
* George Gershwin
* Georges Enescu
* Giacinto Scelsi
* Giacomo Meyerbeer
* Giacomo Puccini
* Gioacchino Rossini
* Giuseppe Verdi
* Gustav Mahler
* György Kurtág
* György Ligeti
* Hans Werner Henze
* Harrison Birtwistle
* Hector Berlioz
* Heitor Villa-Lobos
* Henryk Górecki
* Henryk Wieniawski
* Iannis Xenakis
* Igor Stravinskii
* Jacques Offenbach
* Jean Sibelius
* Jean Sibelius
* Joaquín Rodrigo
* Johann Strauss
* Johann Strauss II
* Johannes Brahms
* John Adams
* John Cage
* Josef Strauss
* Juan Crisóstomo Arriaga
* Kaikhosru Shapurji Sorabji
* Karl Goldmark
* Karlheinz Stockhausen
* Krzysztof Penderecki
* Leonard Bernstein
* Ludwig van Beethoven
* Maurice Ravel
* Mikhail Glinka
* Modest Musorgskii
* Niccolò Paganini
* Olivier Messiaen
* Paul Hindemith
* Philip Glass
* Pietro Mascagni
* Petr Ilich Chaikovskii
* Richard Strauss
* Richard Wagner
* Robert Schumann
* Samuel Barber
* Sergei Prokofiev
* Sergei Rachmaninoff
* Silvestre Revueltas
* Sofia Gubaidulina
* Vincenzo Bellini
* Virgil Thomson
* Witold Lutoslawski
* Zoltan Kodály

### Compositores de música clásica contemporánea da segunda metade do XXI 
* Alois Haba
* Anthony Philip Heinrich
* Francis Edward Bache
* George Benjamin
* George Crumb
* Giya Kancheli
* Harry Partch
* Horatiu Radulescu
* Howard Hanson
* James MacMillan
* Jean Barraque
* Julius Reubke
* Kaija Saariaho
* La Monte Young
* Lukas Foss
* Milton Babbitt
* Morton Feldman
* Norbert Burgmüller
* Otto Lindblad
* Paul Lansky
* Por Norgard
* Robert Volkmann
* Tan Dun
* Tristan Murail

## Véxase tamén
José Luis Vázquez Dodero

**José Luis Vázquez Dodero**, nado en Ourense o 30 de xaneiro de 1908 e finado en Madrid o 2 de febreiro de 2001, foi un xornalista, escritor e crítico literario galego.
## Traxectoria 
Nado en Ourense, aos nove anos trasladouse coa familia a Madrid. Fixo o bacharelato no colexio dos xesuítas de Chamartín. Doutorouse en Dereito e licenciouse en Ciencias Políticas. Dende mozo colaborou nos periódicos *El Siglo Futuro* e *La Nación*. Durante a Segunda República militou na Comuñón Tradicionalista e escribiu na revista *Acción Española*, colaborando estreitamente con Eugenio Vegas Latapié. Discípulo e amigo de Ramiro de Maeztu, acolleuno na súa casa antes de ser apresado, cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936.

Despois da guerra traballou como crítico literario na revista *Blanco y Negro* e no periódico *ABC*. Foi xefe de colaboracións dese periódico e director da Editorial Prensa Española. En 1957 obtivo o Premio Luca de Tena polo seu artigo "El mito del progreso indefinido", publicado en *ABC* o 26 de outubro de 1956.  Analista de Menéndez Pelayo, dedicouse ao estudo da novela española contemporánea. De ideas conservadoras e monárquicas, pertenceu ao Consello Privado do Conde de Barcelona.

## Obras 
* *Tradicionalismo y fascismo*. (*Esbozo de un ensayo sobre sus analogías y diferencias*) Madrid, 1934.
* *El príncipe que forjó una República*. Madrid, 1958 (con Ramiro de Maeztu e o marqués de Quintanar).
* *Delapuente*. Madrid, 1973.
* *Lope y Góngora frente a frente*. Arbor, Madrid, 1975.

## Premios 
* Premio Nacional de Literatura Emilia Pardo Bazán, 1964.
* Premio Nacional de Periodismo, 1978.
* Premio Nacional de Crítica Literaria.
* Premio Luca de Tena de periodismo polo artigo “El mito del progreso indefinido” (*ABC*, 26 de outubro de 1956).
* Gran Cruz da Orde do Mérito Civil, 1977.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
Alexánder Doval Expósito

**Alexánder Doval Expósito**, nado en Sigüeiro, no concello de Oroso, o 8 de novembro de 1990, é un político e avogado galego pertencente ao Partido Popular de Galicia, alcalde de Oroso dende xuño de 2023.

## Traxectoria
Fillo de pai periodista e nai economista, neto do músico Ricardo Doval Doldán, propietario da orquestra Los Satélites durante máis de 40 anos.

Licenciado en Ciencias Políticas e da Administración pola Universidade de Santiago de Compostela e en Dereito pola Universidade da Coruña, fixo un mestrado en Asesoría Xurídica de Empresa nesta última universidade e MBA (Master Bussines Administration; Mestrado en Administración de Negocios) no IECE.

Está afiliado ao PPdeG dende o ano 2007 e foi presidente de Novas Xeracións de Galicia en Oroso entre 2008 e 2017, e membro das Xuntas Directivas de Novas Xeracións provincial, rexional e estatal.

En 2011, converteuse en concelleiro en Oroso, e foi o voceiro do PPdeG no concello dende 2015. Tamén en 2011, entrou na dirección provincial do PP. 

Nas eleccións municipais de 2023, obtivo unha ampla maioría absoluta recuperando á alcaldía de Oroso, tras algo máis de dúas décadas en mans do PSdeG-PSOE, converténdose en xuño de 2023 en alcalde de Oroso.

Entre outros cargos ostenta o da presidencia da Asociación de Concellos da Vía Verde Compostela-Tambre-Lengüelle, membro da Comisión de Fondos Europeos da FEMP, Vicepresidente da Mancomunidade de Municipios da Comarca de Ordes e membro da directiva da Asociación de Concellos do Camiño Inglés.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Oroso
Enrique González Luaces

**Enrique González Luaces**, nado en Vilalba o 21 de agosto de 1885 e finado en León o 30 de novembro de 1953, foi un médico e político galego.

## Traxectoria 
Estudou Medicina na Universidade de Santiago de Compostela, obtendo a licenciatura en 1908 e o doutoramento en 1913. Exerceu de médico titular de asistencia pública na localidade leonesa de Pajares de los Oteros, onde coñeceu a Consuelo Fernández Llamazales-Santos, propietaria de viñedos, coa que casou tempo despois.

En 1920 trasladouse a Alemaña e Suíza cunha bolsa da JAE para ampliar estudos de uroloxía nas universidades de Múnic e Zúrich. Regresou a León en 1921 e foi nomeado secretario do Colexio de Médicos de León (30 de novembro de 1921), elaborando o seu primeiro Regulamento Interior. En 1931 ocupou a presidencia do Colexio de Médicos, co apoio de Enrique Salgado Benavides, sendo reelixido en varias ocasións.

Entre 1934 e 1936, cando a corporación municipal foi rexida por unha xestora nomeada polo goberno radical-cedista a raíz dos sucesos revolucionarios de outubro de 1934, foi nomeado alcalde de León. Debido ás persecucións que sufrían os médicos rurais acordou crear un Fondo de Axuda Mutua. Logo do triunfo do Fronte Popular nas eleccións de 1936, foi substituído polo socialista Miguel Castaño.

Ao producirse o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936), quedou ao mando da situación o xeneral Carlos Bosch Bosch, que logo de controlar a cidade, destituíu ao alcalde Miguel Castaño e propuxo a González Luaces como alcalde. Tomou posesión o 21 de xullo e permaneceu no cargo unhas semanas, pois o 22 de agosto foi designado vogal e presidente da Deputación, substituíndo a Joaquín López Robles.

Acusado de masón e pola súa relación coa institución educativa Sierra Pambley, tivo que abandonar a actividade política en 1938. Dedicouse a exercer a medicina, nas especialidades de uroloxía e radioloxía, e a atender os negocios familiares, os viñedos de Pajares de los Oteros. Polo seu prestixio como enólogo, obtivo a Medalla de Oro nunha exposición en Barcelona.

Morreu o 30 de novembro de 1953 dun infarto xogando unha partida de cartas.

## Obras 
* Traduciu a obra *Die Seele Spaniens* (*A alma de España*) de Rudolf Lothar, editada en Léon en 1938.
* Os seus diarios consérvanse cos apuntamentos de medicina.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Enrique González Luaces na web Galegos.
Violencia obstétrica

miniatura|A violencia obstétrica diríxese contra a muller embarazada.
Enténdese por **violencia obstétrica** calquera conduta, por acción ou omisión, que realizada por persoal da saúde afecte o corpo e os procesos reprodutivos das mulleres, como o trato deshumanizado, a medicalización inxustificada e a patoloxización de procesos que son naturais.

Segundo as opinións da avogada estadounidense Farah Diaz-Tello, a violencia obstétrica é unha violación dos dereitos humanos das mulleres, unha transgresión á non discriminación, á liberdade e á seguridade da persoa, tamén constitúe unha violación á saúde reprodutiva e á autonomía, así como do dereito á ausencia dun trato cruel, inhumano e degradante.

A primeira referencia do termo apareceu no ano 1827, nunha publicación en inglés, como crítica ás prácticas brutais habituais nos paritorios.

A Organización Mundial da Saúde emitiu unha declaración no 2014 para previr e erradicar a falta de respecto e os malos tratos durante a atención ao parto nos centros de saúde a nivel global.

## Violencia obstétrica física e psicolóxica 
Existe a posibilidade de considerar violencia obstétrica prácticas como o tacto realizado por máis dunha persoa, a episiotomía como procedemento de rutina, o uso de fórceps, a manobra de Kristeller, o raspaxe de útero sen anestesia, a cesárea sen unha verdadeira xustificación médica ou a subministración de medicación innecesaria. 

O recurso á cesárea, xeralmente, é a práctica máis criticada como medio de acelerar innecesariamente un parto que se presenta sen complicacións., ademais de ser unha práctica moi utilizada.

A violencia obstétrica psicolóxica maniféstase nun trato deshumanizado por discriminación, burlas ou críticas á muller ou ao seu fillo. 

## Manifestacións da violencia obstétrica 
# Non atender de xeito correcto e eficaz as emerxencias obstétricas.
# Obrigar á muller a parir nunha posición que lle resulta incómoda, se existise algunha alternativa.
# Obstaculizar, sen causa xustificada, o apego precoz do neno coa súa nai, negándolle a posibilidade de cargalo e aleitalo no momento en que é nado. 
# Alterar o proceso natural do parto de baixo risco, mediante o uso de técnicas de aceleración, sen obter o consentimento voluntario, expreso e informado da muller.
# Practicar o parto por vía de cesárea, cando existan  condicións favorables para o parto natural, sen obter o consentimento voluntario, expreso e informado da muller.

## Controversia 
O termo violencia obstétrica non é aceptado polos profesionais da saúde, moitos profesionais argumentan que é contrario á súa ética. Tamén se obxecta que algunhas prácticas presentan máis beneficios que riscos no caso de que se apliquen de xeito temperán, de feito afirman que atrasalas pode facer que resulten ineficaces se se evidencian necesarias.

## Opositores á violencia obstétrica 
* A Revolución das Rosas, movemento internacional creado en España en 2011
* Gabriela Arguedas
* Stella Villarmea

## Notas
Abraham Boba

**David Cobas Pereiro**, coñecido artisticamente como **Abraham Boba**, nado en Vigo o 3 de xuño de 1975, é un músico galego, coñecido principalmente por ser o vocalista e tecladista da banda de indie rock, León Benavente.

## Traxectoria 
### Inicios 
Aos 14 anos comezou a tocar a batería. Aos 18 deixou Vigo e marchou a vivir a Barcelona, onde comezou a estudar música, solfexo e a tocar o piano, mentres realizaba distintos traballos (camareiro, compositor de politóns para móbiles...). Montou un grupo de curta existencia chamado Belmode e logo púxose o nome artístico de "Abraham Boba".

### Carreira en solitario e Nacho Vegas 
En 2007 publicou o seu primeiro disco, de título *Abraham Boba*, no que cantaba e tocaba o piano. En 2008 mudouse a Madrid e pouco despois comezou a tocar o piano no grupo de Nacho Vegas, tanto nos seus discos como nas xiras. En 2009 publicou, co selo discográfico Limbo Starr, o seu segundo disco en solitario titulado *La educación*. Foi gravado en Cádiz e consta de once temas.

### León Benavente 
Tras tres discos en solitario e outros catro tocando o piano con Nacho Vegas, en 2012 uniuse a Eduardo Baos, Luis Fernández e César Vedú para crear o grupo León Benavente. En 2013 sacaron o seu primeiro disco, de título homónimo, con 10 cancións compostas por Boba. O grupo alcanzou grande éxito e despois dese disco foron fichados pola Warner, publicaron outros dous álbums (*2* e *Vamos a volvernos locos*, ambos con letras compostas por Boba) e deron multitude de concertos por toda España e fóra dela (destacando numerosas actuacións en México).

## Colaboracións 
Ademais de con Nacho Vegas, Boba ten colaborado en traballos de numerosos artistas como Amaral, Tulsa, Julio de la Rosa, Violeta Gil,Pumuky, Carlos Ann, INRA, ou Ornamento y Delito.

## No cine 
Tamén ten traballado no cine, na parte musical dos filme *Primos*, de Daniel Sánchez Arévalo, *Lo contrario al amor*, de Vicente Villanueva, e nas curtas *Mentiras* e *Aunque todo vaya mal*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* León Benavente