Nymphaea

O xénero ***Nymphaea*** L., 1753, as **ninfeas** ou **tapadeiras**, comprende entre 7 e 17 especies (segundo os autores) de herbas perennes acuáticas, e pertence á familia das Nymphaeaceae. A súa especie tipo é a tapadeira (*Nymphaea alba* L., 1753), común nos encoros e augas quedas de toda Galiza.

## Etimoloxía 
O seu nome provén do latín *nympha* e este do grego *nymphe*, ninfa, indicando a súa predilección polas augas, coma neses seres mitolóxicos. O nome galego de tapadeira fai referencia ao xeito de cubrir ou *tapar* a tona da auga coas súas follas.

## Descrición 
miniatura|left|Flor de *Nymphaea thermarum*
Coas caracteres xerais da familia Nymphaeaceae.

* Herbas perennes, acuáticas, con rizomas simples ou ramificados, horizontais ou erectos.
* Follas usualmente boiantes, raramente emerxidas, saxitadas a orbiculares, de bordo enteiro, sinuado ou dentado, con nerviación fundamentalmente palmada, usualmente no envés máis ou menos avermellado a purpúreo; as mergulladas, membranosas.
* Flores solitarias, brancas, amarelas, rosas, vermellas ou azuis, flotantes ou emerxidas; sépalos (3-)4(-5), libres; pétalos (6-)8-40(-50), períxinos; estames numerosos (varios centos), amarelos ou crema, os externos petaloides, os internos filantéreos, períxinos, erectos, tecas de dehiscencia lonxitudinal introrsa, ás veces con apéndice apical do conectivo; carpelos (5-)8-35, basalmente sincárpicos, apicalmente sincárpicos a apocárpicos, estigmas en copa estigmática con apéndices carpelares (cando están presentes) arredor, incurvos.
* Froito globoso a elipsoide, de dehiscencia irregular, en pedúnculos curvos ou espirais.
* Sementes numerosas, ovoides, globosas ou elipsoides, con arilo, envoltas en mucilaxe.
* Pole zonasulculado, de anazonasulculado a zonizonasulculado.
* Número cromosómico: *2n* = 28-224; *x* = 14.

## Ecoloxía 
Medran en lagos, lagoas e envoros, ou regueiros de corrente lenta. A antese pode ser nocturna ou diúrna, no primeiro caso a polinización efectúana escaravellos (cantaridofilia) e no segundo, abellas.

## Distribución 
miniatura|left|*Nymphaea pubescens*
O xénero é de distribución cosmopolita.

## Usos 
As especies deste xénero teñen unha grande importancia en xardinaxe para ornamento das tonas de auga e mais na acuariofilia. Existen numerosos cultivares das especies máis utilizadas. Nalgunhas especies, as flores botan un recendo penetrante e teñen sido usadas como narcótico psicodisléptico en prácticas adivinatorias e extáticas. Nalgúns lugares, úsanse na alimentación humana as sementes e os tubérculos.

## Sinonimias 
* *Nimphaea* Neck., 1768 (erro).
* *Nimphea* Nocca, 1793 (erro).
* *Castalia* Salisb., 1805.
* *Nymphea* Raf., 1808 (erro).
* *Leuconymphaea* Kuntze, 1891.

## Especies 
miniatura|Flor de *Nymphaea colorata*
El ITIS recoñece 17 especies dentro do xénero:
* *Nymphaea alba*, tapadeira, abroíño de río, ninfea branca europea;
* *Nymphaea amazonum*
* *Nymphaea ampla*
* *Nymphaea blanda*
* *Nymphaea caerulea*
* *Nymphaea capensis*
* *Nymphaea conardii*
* *Nymphaea elegans*
* *Nymphaea glandulifera*
* *Nymphaea jamesoniana*
* *Nymphaea leibergii*
* *Nymphaea lotus*, a ninfea branca exipcia ou loto exipcio;
* *Nymphaea mexicana*
* *Nymphaea micrantha*
* *Nymphaea odorata*
* *Nymphaea rudgeana*
* *Nymphaea tetragona*

## Híbridos 
Coñécense numerosos híbridos artificiais e cultivares de xardinaxe.
* *Nymphaea x daubenyana*
* *Nymphaea x thiona*

## Notas 
* Schneider, E.L. & Williamson, P.S. 1993. Nymphaeaceae. En: Kubitzki, K., Rohwer, J.G. & Bittrich, V. (Editores). The Families and Genera of Vascular Plants. II. Flowering Plants - Dicotyledons. Springer-Verlag.
* Verdcourt, B. 1989. Nymphaeaceae. En: Polhill, R.M. (Ed.). Flora of Tropical East Africa. 12 pp.
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Nymphaea* × *marliacea* 
* *Nymphaea mexicana*
* *Nymphaea glandulifera*
* *Nymphaea caerulea*
* *Nymphaea tetragona*
* *Nymphaea alba*