open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gustav Hartlaub

**Carl** (ou **Karel**) **Johan Gustav Hartlaub**, nado en Bremen o 8 de novembro de 1814 e finado na mesma cidade o 29 de novembro de 1900, foi un médico e zoólogo alemán, especializado en ornitoloxía.

## Traxectoria 
Gustav Hartlaub naceu en Bremen, e estudou en Bonn e en Berlín antes de graduarse en medicina na Universidade de Gotinga.

En 1840 empezou a coleccionar e estudar aves exóticas, que logo doaría ao Museo de Historia Natural de Bremen.

Describiu algunhas destas especies por primeira vez.

En 1852 fundou unha nova revista científica, o *Journal für Ornithologie*, xunto con Jean Cabanis.

En 1840 foi admitido como membro número 186 da Société Cuviérienne. Así mesmo, foi membro da Academia alemá das ciencias naturais Leopoldina.

## Algunhas especies descritas por Hartlaub 
Entre outras especies descibiu as seguintes:
* *Nectarinia hartlaubii* Hartlaub, 1857, hoxe coñecida como *Anabathmis hartlaubii*  (Hartlaub, 1857).
* *Athene leucopsis* Hartlaub, 1849, despois chamada *Noctua Hartlaubi* Giebel, 1849 e hoxe coñecida como *Otus hartlaubi* (Giebel, 1849).
* *Calamoherpe griseldis* Hartlaub, 1891, hoxe coñecida como *Acrocephalus griseldis* (Hartlaub, 1891).

## Abreviatura 
A abreviatura **Hartlaub** emprégase para recoñecer  a Gustav Hartlaub como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Honores 
### Eponimia 
Algunhas aves fóronlle dedicadas e levan o seu nome, entre elas:
* *Pteronetta hartlaubii* Cassin, 1863. 
* *Turdoides hartlaubii* Bocage, 1868.
* *Lissotis hartlaubii* Heuglin, 1863.
* *Larus hartlaubii*, Bruch, 1853. 
* *Euplectes hartlaubi* Bocage, 1878.
* *Tauraco hartlaubi* (Fischer & Reichenow, 1884).
* *Francolinus hartlaubi* Bocage, 1869.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bo Beolens & Michael Watkins (2004): *Whose Bird? Common Bird Names and the People They Commemorate.*  New Haven, Connecticut, USA. Yale University Press. ISBN 978-0-3001-0359-5.
* Hans Christian Andersen & Lina von Eisendecher (2003): *Briefwechsel*. Göttingen, Deutschland. Wallstein Verlag. ISBN 978-3-8924-4648-4.
* Paul Leverkühn (1901): "Zur Erinnerung an Dr. Gustav Hartlaub". *J. of Ornithology* **49** (3). ISSN 0021-8375.
* Otto Finsch (1902): "Zur Versöhnung zweier toten Meister. (Hartlaub-Petényi)". *J. of Ornithology* **50** (3) ISSN 0021-8375.
Lingua colima

O **colima** é unha lingua indíxena extinta falada até o século XIX na beira dereita do río Magdalena e sobre os ríos Negro e Pacho, no departamento colombiano de Cundinamarca.

## Clasificación 
A lingua coñécese por polo menos dúas listas de vocabulario que conteñen menos de cincuenta de palabras en total. Aínda que eses datos non permiten clasificar a lingua con seguridade, uns cantos dos termos mostran semellanzas coas linguas caribes e coa lingua muzo, outra lingua de difícil clasificación da mesma rexión.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Marshall Durbin & Haydée Seijas (1973): "A Note on Panche, Pijao, Pantagora (Palenque), Colima and Muzo", *International Journal of American Linguistics*, Vol. 39, No. 1 (Jan., 1973), pp.&nbsp;47–51.
Falcao

* Paulo Roberto Falcão (n. 1953), futbolista brasileiro.
* Marcondes Falcão Maia (n. 1957), cantante brasileiro.
* Alessandro Rosa Vieira (n. 1977), alcumado *Falcão*, futbolista brasileiro.
* Élson Falcão da Silva (n. 1981), futbolista brasileiro.
* Maiquel Falcão (n. 1981), loitador de MMA.
* Radamel Falcao (n. 1986), futbolista colombiano.
* Richard Falcão (n. 1987), futbolista brasileiro.
Manuel García Hermo

**Manuel García Hermo**, nado na Pobra do Caramiñal cara 1899 e finado en Vilacova (Lousame) o 30 de agosto de 1936, foi un xastre e político galego.

## Traxectoria 
Instalouse como xastre en Ribeira en 1924. Home de esquerdas, afiliado á UGT, escribía na prensa local. Logo de golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, o 30 de agosto, un garda civil do posto de Ribeira enredouno pola tarde no Café Núñez, mentres un pistoleiro da Falange de Vilagarcía de Arousa e dous homes da Pobra do Caramiñal o esperaban preto do cine Colón. Metérono pola forza nun coche e trasladárono ao lugar de Comparada na parroquia de Vilacova onde o asasinaron. O cadáver apareceu nunha cuneta con varios impactos de bala no corpo e nas pernas e cos calcetíns ensanguentados nunha man. Os veciños soterrárono, xunto a outros seis represaliados, nunha fosa común no cemiterio de Vilacoba.

## Vida persoal 
Casou con Carmen Neira Amado e tivo nove fillos.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* , Perfecto: "Honrarás a tu padre y a tu madre" 'La Voz de Galicia'' 20/12/2001 .
Chaguaní

**Chaguaní** é un concello do departamento de Cundinamarca (Colombia), que se atopa na provincia de Magdalena Centro, a 121&nbsp;km de Bogotá. Chaguaní é coñecido como «A Terra de Cupido» polo "Festival do Solteiro" que se realiza no mes de maio.

## Toponimia 
O topónimo de Chaguaní, en lingua panche, significa «home do cerro de ouro».

## Historia 
Na época precolombiana, o territorio do actual concello de Chaguaní estivo habitado polos panches, cuxas terras foron conquistadas por Hernán Venegas Carrillo en 1543, de paso para Mariquita. O poboado colonial foi fundado o 6 de agosto de 1770 polo pai dominico frei José Ledo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Eugenio Rodríguez Bilbao

**Eugenio Rodríguez Bilbao**, nado na Coruña en 1904 e finado en Santiago de Compostela o 29 de xaneiro de 1937, foi un médico e político galego.

## Traxectoria 
Estudo o bacharelato no Instituto de Santiago de Compostela. Fixo medicina na Universidade de Santiago de Compostela. Estableceuse como médico en Ribeira en 1929. Afiliado ao PSOE. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 defendeu a legalidade republicana na casa do Concello de Ribeira e foi detido. Xulgado en Santiago de Compostela por rebelión militar o 21 de decembro con Manuel Fernández Sendón, Julio Silva Vilas, José Sieira González e José Lijó Louro, foi condenado a pena de morte. Foi executado no cemiterio de Boisaca de Compostela o 29 de xaneiro de 1937.

## Notas
Falaropo de bico groso

O **falaropo de bico groso**, ás veces **falaropo cincento**, ***Phalaropus fulicarius***, é unha pequena ave limícola. Este falaropo reprodúcese nas rexións do Ártico de Norteamérica e Eurasia. É unha ave migrtoria e, de maneira pouco común nunha limícola, migra principalmente seguindo rutas oceánicas e inverna no mar nos océanos tropicais. En Galicia é o falropo máis común, pero aínda así é unha ave de paso ou invernante escasa.

## Descrición 
[miniatura|227x227px|Un exemplar non reprodutor en [Bodega Bay, California.]]
Mide uns 21&nbsp;cm de lonxitude, ten dedas lobuladas e un bico recto, algo máis groso que o do falaropo bicofino. A femia reprodutora é predominantemente marrón escura e negra por arriba, coa parte inferior vermella e manchas brancas na meixela. O bico é amarelo coa punta branca. O macho reprodutor é unha versión máis apagada da femia. Os paxaros novos son grises claros e marróns pola parte superior, coa parte inferior beixe e manchas escuras na zona do ollo. En inverno, a plumaxe é esencialmente gris por arriba e branca por abaixo, pero a mancha negra dos ollos está sempre presente. O bico é negro en inverno. A súa chamada describiuse como un curto *bik*.

## Reprodución 
miniatura|Ovos de *Phalaropus fulicarius*
Os roles máis típicos dos dous sexos nas aves están invertidos nas tres especies de falaropo. As femias son maiores e máis coloreadas que os machos. As femias perseguen os machos, compiten polo territorio de nidificación e defenden agresivamente os seus niños e os machos elixidos. Unha vez que as femias poñen os seus ovos marróns oliváceos, empezan a súa migración ao sur, deixando os machos incubando os ovos e coidando das crías que nacerán. Poñen de tres a seis ovos nun niño en terra preto da auga. A incubación dura 18 ou 19 días. As crías aliméntanse case por completo por si mesmas e poden voar aos 18 días de vida.

## Comportamento 
Cando se alimenta adoita nadar facendo un círculo pequeno e rápido, formando un pequeno remuíño. Este comportamento crese que lle axuda a alimentarse ao levantar a comida do fondo das augas pouco profundas. A ave chega á pate externa do vórtice co seu bico, recollendo pequenos insectos ou crustáceos. Ás veces voan para capturar insectos en voo. No océano aberto encóntranse en áreas onde converxen correntes oceánicas e hai afloramentos e a miúdo encóntranse preto de grupos de baleas. Fóra da estación de nidificación adoitan viaxar en bandadas.

Esta especie a miúdo é mansa e deixa que se lle aproximen.

## Status e conservación 
É unha das especies ás que se lle aplica o *Acordo sobre a conservación de aves acuáticas migratorias africano-eurasiático* (AEWA).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Phalaropus fulicariusen eNature.com
* Selos de correos do falaropo de bico groso de   en bird-stamps.org 
* 
* 
* 
* 
* 
* *Phalaropus fulicarius*  - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
*
Oshakati

miniatura|O antigo mercado de Oshakati, demolido en 2016.
miniatura|O novo mercado de Oshakati.

**Oshakati** é unha cidade de Namibia, unha das máis desenvolvidas da zona coñecida como Ovambolandia, no norte do país. Desde xullo de 1966 é a capital da Rexión de Oshana, a segunda máis densamente poboada das catorce rexións namibianas.

## Xeografía 
Situada a 1074 msnm, está comunicada pola autoestrada B1, a principal de Namibia, que une a fronteira con Suráfrica, a través da capital Windhoek, coa fronteira de Angola. Ademais, a cidade comparte un pequeno aeroporto coa súas veciñas cidades de Ondangwa e Ongwediva.

O complexo das cidades Oshakati-Ongwediva-Ondangwa experimentou un importante crecemento urbano desde que Namibia alcanzou a independencia, o 21 de marzo de 1990 e constitúe un importante foco comercial e industrial.

No seu conxunto, forma a segunda maior concentración de poboación de Namibia despois de Windhoek, pero aínda carece de infraestruturas básicas e da maioría dos servizos e instalacións que normalmente se achan en zonas urbanas deste tamaño. A maioría das empresas do norte de Namibia sitúanse aquí, subministrando unha cantidade importante de emprego.

## Historia 
A cidade foi utilizada como base de operacións pola Forza de Defensa de Suráfrica (SADF) durante a Guerra da fronteira de Suráfrica. Este foi un conflito que se produciu en Namibia, daquela África do Suroeste, administrada por Suráfrica, que implicou a este país, Zambia e Angola desde o 26 de agosto de 1966 ao 21 de marzo de 1990. A SADF enfrontouse ao o Exército de Liberación Popular de Namibia (PLAN), e ao da Organización do Pobo de África do Suroeste (SWAPO) e os seus aliados (principalmente Angola, e os *asesores* de Cuba e a URSS). Esta guerra deu lugar a algunhas das maiores batallas no continente africano desde a segunda guerra mundial, e estivo intimamente relacionada coa Guerra civil angolana.

Poucos anos antes da independencia de Nambia, en febreiro de 1988, explotou unha bomba en Oshakati, na sede do *First National Bank*, ocasionando a morte de 27 persoas e ferindo a outras 30, a maioría enfermeiras e profesores. Ninguén foi condenado oficialmente por esta causa, que decaeu coa independencia de país en 1990, en favor da reconciliación nacional.

En abril de 2006 foi inaugurado o novo edificio do Consello Municipal de Oshakati  polo presidente de Botswana, Festus Mogae.

A cidade de Oshakati no ano 2011 tiña unha poboación de 36 541 habitantes.

Na actualidade, a súa alcaldesa é Katrina Shimbulu.

## Cultura 
O Concello de Oshakati organiza a exposición anual *Oshakati Totem Expo*, que combina a celebración das tradicións locais cunha moderna exposición empresarial.

O evento organizado por primeira vez o 9 de xuño de 2012 polo daquela gobernador de Oshana Clemens Kashuupulwa. Ten lugar anualmente durante un período de catro días nos meses de xuño ou xullo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Oshana
José Lijó Louro

**José Lijó Louro**, coñecido como **Pepe o Cocheiro**, nado en Ribeira en 1900 e finado en Santiago de Compostela o 29 de xaneiro de 1937, foi un sindicalista e político galego.

## Traxectoria 
Chofer. Membro Sindicato xeral de traballadores da CNT e do Comité da Fronte Popular en Ribeira. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en Santiago de Compostela por rebelión militar o 21 de decembro con Julio Silva Vilas, Manuel Fernández Sendón, Eugenio Rodríguez Bilbao e José Sieira González, foi condenado a pena de morte. Foi executado no cemiterio de Boisaca de Compostela o 29 de xaneiro de 1937.

## Notas
Esther Razanadrasoa

**Esther Razanadrasoa**, nada en Antananarivo en 1892 e finada en abril de 1931, foi unha poeta malgaxe, que asinou a súa obra literaria co pseudónimo de **Anja-Z**.

## Traxectoria
Pouco se sabe da súa vida máis que a data de nacemento e defunción, que casou xa maior. O seu pseudónimo literario é unha homenaxe á súa nai. O seu pai, segundo Jean-Joseph Rabearivelo, foi poeta, xornalista, novelista, orador e compositor

Escribiu en lingua malgaxe. Publicou tamén varias novelas.

Foi unha grande influencia para o poeta Jean-Joseph Rabearivelo, que a admiraba tanto pola súa obra como polas súas actividades no curso da súa vida. O poeta escribiulle unha *fasana* (equivalente a un treno) á súa morte, no que, no verso "le poète inscrira son chant de vivant" expresa a súa fe na reencarnación da alma da súa musa. Amais, Rabearivelo traduciu ao francés parte da obra de Esther Razanadrasoa. Segundo os escritos do propio Rabearivelo, Esther Razanadrasoa morrería pola inxestión de produtos abortivos, para evitar quedar embarazada logo de deitarse con el.

Na homenaxe que recibiu tras a súa morte en 1931, mencionouse que Esther Razanadrasoa recibira dez honores malgaxes, e que estaba considerada como "unha das figuras máis simpáticas da escrita malgaxe".

## Obra
**Rasolihanta* (Antananarivo: Jean Paoli et Fils, 1931)

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
Instituto Nacional de Estatística

***Instituto Nacional de Estatística** de Angola
***Instituto Nacional de Estatística** de Cabo Verde
***Instituto Nacional de Estadística** de España
***Instituto Nacional de Estatística** de Guinea-Bissau
***Instituto Nacional de Estatística** de Mozambique
***Instituto Nacional de Estatística** de Portugal
***Instituto Nacional de Estatística** de San Tomé e Príncipe
***Instituto Nacional de Estadística y Censos** da Arxentina
***Instituto Nacional de Estadística y Geografía** de México
O Portamedos, Antas, A Lama

**O Portamedos** é un lugar da parroquia de Antas, no concello pontevedrés da Lama, na comarca de Pontevedra.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Antas 
### Parroquias da Lama
## Notas
Falaropo de Wilson

O **falaropo de Wilson** (***Phalaropus tricolor***) é unha pequena ave limícola, a máis grande entre os falaropos, que se reproduce na pradeiras de América do Norte no oeste do Canadá e no oeste dos Estados Unidos. É unha ave migratoria, que pasa o inverno en lagos salgados do interior, preto dos Andes, na Arxentina. Son aves migrantes de paso en América Central polos meses de marzo e abril e despois de novo en setembro e outubro. O nome do xénero *Phalaropus* procede do grego *phalaris*, 'galiñola' e *pous*, 'pé', é dicir, 'pés de galiñola', xa que teñen dedas parecidas. O nome específico *tricolor* significa en latín 'tres cores'

## Descrición 
miniatura|esquerda|Falaropo aínda con algunhas plumas xuvenís
O falaropo de Wilson é lixeiramente máis grande que o falaropo bicogroso e chega aos 23&nbsp;cm de lonxitude. É unha ave costeira delicada con dedas lobuladas e un bico negro fino. A femia en estación reprodutora é gris e marrón pola parte superior e branca pola inferior, cun pescozo avermellado e manchas nos flancos avermelladas. O macho na época reprodutora é unha versión máis apagada da femia, con dorso branco e as manchas avermelladas reducidas ou ausentes. Nun estudo de falaropos reprodutores feito na provincia canadense de Saskatchewan, as femias eran como media un 10% meirandes que os machos nas medidas estándar e pesaban arredor dun 30% máis, chegando a pesos entre os 68 e os 79&nbsp;g, e como media 51,8&nbsp;g.

## Ecoloxía e status 
Os falaropos de Wilson son aves halófilas (gústalles vivir en auga salgada) e grandes cantidades deles aliméntanse en lagos salinos durante a migración, como o lago Mono en California, lago Abert en Oregón e o Gran Lago Salgado de Utah, a miúdo en compañía dos falaropos bicofinos.

Cando se alimentan adoitan nadar en círculo rapidamente formando un remuíño, o que se cre trae á superficie comida do fondo en zonas de augas profundas, que despois el recolle na superficie, capturando insectos ou crustáceos.

Nos falaropos, a diferenza do que é máis común nas aves, a femia é o sexo dominante. Ela é a máis coloreada, persegue os machos, compite polo territorio de nidificación e defende agresivamente a posesión do seu niño e do macho elixido. Unha vez que pon os ovos, abandona o niño e o macho ten que incubalos e coidar as crías, aínda que estas poden alimentarse por si mesmas. Poñen tres ou catro ovos nun niño no chan preto da auga.

Aínda que é moi común, a poboación desta ave pode que declinase en certas áreas debido á perda dos hábitats de pradeira húmida que necesita. Hai unhas cantas áreas de descanso e parada que son de grande importancia durante a súa migración.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Hayman, Peter; Marchant, John & Prater, Tony (1986): *Shorebirds: an identification guide to the waders of the world*. Houghton Mifflin, Boston. 

### Ligazóns externas 
* *Phalaropus tricolor*  – USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
* Fotos do falaropo de Wilson en Oiseaux.net
* 
* 
* 
*
Badoucos, Arcos da Condesa, Caldas de Reis

**Badoucos** é un lugar da parroquia da Arcos da Condesa, no concello pontevedrés de Caldas de Reis, na comarca de Caldas. Segundo o IGE, en 2018 tiña 43 habitantes (20 homes e 23 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Arcos da Condesa 
### Parroquias de Caldas de Reis
## Notas
A noite vai coma un río

***A noite vai coma un río*** é unha obra dramática de Álvaro Cunqueiro publicada en 1974 (e 2003) por Galaxia e reeditada pola mesma editorial na *Obra en galego Completa I* (1980). Xa fora publicada en 1965 no número 10 da revista *Grial*.

En 1974 engádese un monólogo de dona Inés. Foi escrita para figurar nunha primeira versión en galego do que logo sería a novela en castelán *Un hombre que se parecía a Orestes*, na que se dan algúns anacos.

## Contido 
Peza dramática nun prólogo e dúas xornadas, divididas en cinco cadros e un epílogo.

Dramatis personae: O correo, El Rei, O músico, O Capitán, O Morto, O Mendiño, Ana Modesta, Dona Inés, Liria, Alcántara, A Viúva; Mulleres, soldados, xentes que van e veñen, A noite

O asunto pasa nun país moi lonxe.

### Prólogo 
No Paso de Valverde, na torre de dona Inés.

Ana Modesta e outras mulleres dialogan sobre os soldados e a guerra. Despois Ana Modesta fala co Correo sobre as cartas de amores que non chegan a dona Inés. O Correo méntelle a dona Inés sobre o cabaleiro de Florencia.

### Primeira xornada 
Entra o Músico que dialoga con Ana Modesta e logo con dona Inés sobre o amor. Logo o Correo trae a El Rei e ponlle os ollos de vidro. El Rei quéixase de ser  viúvo, de ser casado de neno e de no coñecer o amor, de que as mulleres suspiren polo Capitán, que é seu criado. Falan de amor o Capitán e dona Inés:

### Segunda xornada 
No xardín da Torre de Paso Valverde

Vén a Viúva co seu marido morto facendo camiño para o enterrar. Descóbrense outras amantes do xastre morto, a viúva reclama ser a oficial. E dona Inés aparece ser a súa amada secreta por cartas.

Dona Inés fai un longo pranto polo xastre morto, que é un pranto por si mesma, pola ausencia de amor:

Entra o Mendiño que fala dos seus soños con dona Inés. Ela quéixase de que lle matan os seus amores nada máis nacer e tenta aferrarse ao Mendiño.

### Epílogo 
Unha noite pecha na fraga de Esmorís.

El Rei, o Capitán, o Correo, a Viúva, as mulleres buscan na noite o Camiño Real. Pasa dona Inés cunha rosa na man:

## Significado 
Segundo Laura Tato Fontaíña:
[ligazón=https://gl.wikipedia.org/wiki/Ficheiro:Coru%C3%B1a,_praza_do_Humor_01-02a.JPG|miniatura|Praza do Humor (antigamente praza dos Ovos), [A Coruña.]]
É unha traxedia breve e intensa, a exposición lírica da arela hu­mana de ato­par unha resposta que dea razón á vida e á morte. A protagonista é dona Inés de Valverde que, cunha flor na man, representativa da súa permanente disposición á entrega espiritual, camiña pola vida en irremediábel soidade. É unha personaxe feminina de rango universal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Chipaque

**Chipaque** é un concello do departamento de Cundinamarca (Colombia), que se atopa na provincia de Oriente, a 14&nbsp;km de Bogotá pola autoestrada Bogotá - Villavicencio. Chipaque en *muysccubun* (lingua muisca) quere dicir «bosque do noso pai».

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
José Queiruga Allegue

**José Queiruga Allegue**, nado en Porto do Son o 8 de outubro de 1908 e finado en Pasaia o 6 de xaneiro de 1983, foi un mariñeiro, miliciano e anarcosindicalista galego.

## Traxectoria 
Mariñeiro de Porto do Son afiliado á CNT. En 1931 comezou a traballar en Pesquerías y Secaderos de Bacalao de España (PYSBE), no porto de Pasaia. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 incorporouse a fronte en Trintxerpe (Pasaia) para defender a República o 18 de xullo. En Porto de Son o seu pai José Queiruga Carou foi aldraxado e zorrado, obrigado a ir en procesión co cartel "Muera Rusia, Arriba España" con outros veciños. A súa nai Carmen Allegue Pérez foi vítima de represalias e tivo que fuxir ao monte para evitar que a rapasen e lle desen aceite de rícino.

Despois da caída de Donostia, José Queiruga incorporouse a fronte republicana de Asturias en setembro de 1936 na Agrupación Confederal Galaica pertencente á Federación de Grupos do Batallón 207, na 3ª Compañía, ata que caeu a fronte en outubro de 1937. Agochouse en Xixón. Foi detido xunto a nove máis en xaneiro de 1938 cando intentaban fuxir en barco á zona republicana. Estivo preso no penal asturiano de Cerillero e tamén no castelo de San Filipe de Ferrol. Xulgado en Ferrol por rebelión, foi condenado a cadea perpetua. Ingresou no cárcere da Coruña onde estivo preso ata que, logo de varias reducións de pena, lle concederon a liberdade condicional en decembro de 1942. Na prisión da Coruña coincidiu co seu irmán Francisco, condenado por berrar cando levaban os seus amigos ao exército franquista e con Xerardo Díaz Fernández, amigo que despois escribiu sobre os horrores vividos.

Ao saír da cadea volveu a Porto do Son onde casou. En 1955 a familia trasladouse a Trintxerpe (Pasaia). Durante a ditadura escondeu na súa casa un vello amigo, ao que axudou a fuxir a Francia.
## Vida persoal 
Casou con Ana María Fernández García e foi pai de José, Mari Carmen, Abelardo e Venancio Queiruga Fernández.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Xosé Queiruga Allegue, mariñeiro e cenetista
* 

### Ligazóns externas 
* Apuntamentos para unha enciclopedia histórica do anarquismo galego (Q)
* Mortes por fame
Palabras de víspera

***Palabras de víspera*** é unha obra dramática de Álvaro Cunqueiro publicada en 1974 (e 2003) por Galaxia e reeditada pola mesma editorial na *Obra en galego Completa I* (1980). Foi escrita en 1968.

En 2017 Grupo de Teatro da A. C. Alexandre Bóveda representou *Palabras de víspera e outras pezas*, de Álvaro Cunqueiro, baixo a dirección de Xoán Carlos Mejuto.

## Introdución do autor 
## Características 
A fonte argumental é historia me­dieval española, dela recolle Cunqueiro personaxes colaterais á xura de Sta. Gadea e ofrece a súa particu­lar versión (Dona Urraca e o rei Afonso son os personaxes escollidos como obxecto de análise, o Cid fica fora da atención do dramaturgo).

Estes feitos e época están tamén recollidos nas novelas *Morte de Rei* de Darío Xohán Cabana e *Magog* (1997) de María Gándara.

## Contido 
[miniatura|A protagonista da historia, Urraca de Zamora, segundo un gravado da revista *Zamora Ilustrada* de [1882.]]
Función en dous cadros cun epílogo.

### Cadro primeiro 
Dona Urraca está soa no castelo (de Zamora). Laméntase da súa situación de sitiada polo rei Sancho e de como ama en segredo o seu irmán Afonso. Entra a súa doncela Belvís e logo o Encuberto ao que ela lle promete o seu amor, entregarse a el fuxir a Ultramar a cambio de que mate o rei Sancho. E el descobre o seu nome, Belido.

### Cadro segundo 
Campamento do rei Afonso próximo a Santa Gadea.

Dialogan o Bispo de León e o conselleiro Maldonado:

Chega Belvís con recado de dona Urraca dicindo que se é preciso ela virá con salvoconduto dos casteláns declarar que o rei Afonso non tivo parte na morte do seu irmán. Foi ela, e en lexítima defensa. E tamén trae recado privado para o rei Afonso, que Belido non entrou na súa cama, que puxo a escusa de que non o deixará mentres Afonso non sexa rei de Castela. Que logo buscará outra escusa e mentres quere que a saque de Zamora. O rei Afonso acepta que Urraca vaia a Luna e Belido escape de Zamora antes de chegar a xustiza. Tamén fala Belvís dos últimos días de Don García, o outro irmán, do que estaba namorada.

E remata o bispo:

## Notas
CubeSat

[thumb|256px|Un CubeSat ([AAUSAT3-FM).]]

**CubeSat** é un tipo de bus estándar para Satélites. O concepto foi ideado en 1999 polos profesores Jordi  Puig-Suari, da Universidade Politécnica do Estado de California (Cal Poly) e Bob Twiggs, do Laboratorio de Desenvolvemento de Sistemas Espaciais da Universidade de Stanford (SSDL).

## Características 
A finalidade do estándar é permitir o lanzamento de picosatélites (satélites artificias cunha masa da orde de kg) funcionais e de baixo custo, cun baixo tempo de desenvolvemento e facilitando o acceso ao espazo a organizacións modestas. O proxecto CubeSat abrangue máis de cen universidades, institutos e empresas privadas que desenvolven picosatélites con finalidades científicas, comerciais e gobernamentais. cunha masa de ata 1,33 kg, coa posibilidade de apilar unidades para formar picosatélites de 3 ou máis unidades.

Algúns CubeSats son:

*AAUSAT-II
*Lume-1
*Xatcobeo
*Delfi-C3

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina da organización CubeSat
Johann Voldemar Jannsen

**Johann Voldemar Jannsen**, nado en Vändra (Livonia) o 16 de maio de 1819 e finado en Tartu o 13 de xullo de 1890, foi un profesor, xornalista e poeta estoniano, autor da letra do himno nacional *Mu isamaa, mu õnn ja rõõm* ("A miña terra nativa, o meu gozo e dita"), figura central no movemento do Espertar Nacional Estoniano. Foi pai da poetisa Lydia Koidula.
## Traxectoria
Editor do primeiro número do semanario *Pärnu Postimees* o 5 de xuño de 1857, fito que representou o inicio dun xornalismo ininterrompido en estoniano ata o día de hoxe. 
En paralelo ao seu traballo como profesor de escola primaria na cidade de Pärnu, traballou no semanario como xornalista até o 1863. Así mesmo, Jannsen foi o organizador do primeiro Festival Nacional do Cante Estoniano no ano 1869, e o segundo en 1879 en Tartu.

## Recoñecementos
O 1 de xuño de 2007 foi homenaxeado na vila de Pärnu baixo a iniciativa do aínda existente *Pärnu Postimees* co apoio do goberno do país na celebración do 150 aniversario do xornalismo ininterrompido en estoniano. No paseo central da cidade ergueuse unha estatua súa feita polo escultor Mati Karmin.
## Véxase tamén 
### Outros artigos
*Festival Nacional do Cante e Baile Letón

### Ligazóns externas 
*Páxina web do Festival Nacional do Cante Estoniano
Walije Gondwe

**Walije Gondwe**, nada en Kayiwonanga (distrito de Mzimba) en 1936, é unha escritora de Malawi, a primeira muller do país en publicar unha novela. A maior parte dos seus libros son obras de literatura infantil e xuvenil publicados nas décadas de 1980 e 1990. Dirixe o proxecto educativo Vinjeru.
## Traxectoria
Naceu nunha familia de devoción cristiá. Varios anos despois de deixar a escola comezou a prepararse como administrativa, e gañou unha bolsa para completar os seus estudos no Reino Unido. A bolsa foi anulada por mor da situación política en Malawi, pero Gondwe permaneceu en Inglaterra. En 1985 publicou o seu primeiro libro, ''Love's Dilemma*, editado por Macmillan Publishers na serie Pacesetter Novels. Desde entón foi considerada a primeira muller novelista de Malawi ou "unhas das primeiras mulleres escritoras do país". En 1994 publicou *Double Dating'', a súa obra máis vendida.

En 1999, logo de deixar a escrita, fundou o proxecto educativo Vinjeru, que recolle libros e material educativo no Reino Unido para levalo a Malawi, especialmente ás áreas máis remotas do país. Gondwe vive entre o Reino Unido e Malawi.

Gondwe ten unha filla e un fillo.

## Notas
Función de Romeo e Xulieta, famosos namorados

[miniatura|Representación da famosa escena do balcón de *Romeo e Xulieta*. Pintura de [1884, por Frank Dicksee.]]
***Función de Romeo e Xulieta, famosos namorados*** é unha pequena obra dramática de Álvaro Cunqueiro publicada en 1956 dentro da novela *As crónicas do Sochantre*. Foi reeditada por Galaxia en *Don Hamlet e tres pezas máis* (1974) e en *Don Hamlet e outras pezas. Teatro galego completo. 1932-1968* (2013).

## Características 
Na peza, que aparece entre as historias que lle acontecen ao Sochantre de Pontivy, alúdese á obra de William Shakespeare e intégrase o texto na novela *As Crónicas do Sochantre.* A anécdota fabulada e relatada nas crónicas desenvólvese por medio dunha representación teatral *all’improviso* de acordo coas normas de representación da *Commedia dell’ Arte*. Ofrécese unha visión absurda que se adianta aos principais representantes do absurdo europeo como Eugène Ionesco.

O autor explica na introdución:

## Contido 
### Escena I 
Praza de Verona en Italia, uns mozos cantan e a xente e os soldados conversan.

Despois de once anos os suízos levantaron o cerco da cidade. Celébrase a vitoria e chega un correo.

### Escena II 
Fala o Gonfaloneiro:
Entra o correo cunha alforxa de cartas.

### Escena III 
Mais o correo só trae unha carta: "Para a mui dolorida infanta de Verona, dama Xulieta". A xente agardaba novas de Mantua, de comidas, de...

### Escena IV 
Entra Xulieta para ler a carta. O correo confírmalle que é de Romeo. Le na carta:
 No texto hai agora na marxe e en tinta vermella unha anotación do sochantre que di: "aquí comezou a anoitecer e comezaron a mostrarse os esqueletes". Continúa Xulieta coa lectura da carta e mentres as súas mans descobren a carne e ela, horrorizada de si mesma, deixa caer a carta. As xentes botan grandes berros:
Todos foxen, a praza queda deserta, os defuntos corren ata a carroza.

### Escena V 
Dun recuncho sae unha nena mendiña e farrapenta:

## Notas
Johannes Rydberg

**Johannes (Janne) Robert Rydberg** (|ˈryːdˌbærj|), nado en Halmstad o 8 de novembro de 1854 e finado en Lund o 28 de decembro de 1919 foi un físico sueco, coñecido principalmente por desenvolver a fórmula de Rydberg en 1888, que se emprega para describir as lonxitudes de onda dos fotóns emitidos por cambios no nivel de enerxía dun electrón nun átomo de hidróxeno.

## Traxectoria 
Rydberg naceu no sur de Suecia, fillo único de Sven Rydberg e Maria Anderson Rydberg. Cando tiña catro anos faleceu o seu pai, e a familia viuse obrigada a vivir cun pequeno salario. En 1873 graduouse no Halmstads elementärläroverk, onde recibiu notas altas en matemáticas e física. Máis tarde entrou na universidade de Lund e dous anos máis tarde logrou o seu grao. En 1879 recibiu o seu doutoramento coa disertación "Konstruktioner af kägelsnitt i 3- och 4-punktskontakt".

Rydberg comezou a súa carreira como amanuensis na institución. Converteuse en profesor de matemáticas en 1880, e en 1882 converteuse en profesor de física. Nese tempo comezou a estudar a masa atómica estándar, porque se preguntaba cal era a razón do incremento aparentemente aleatorio na masa dos átomos na táboa periódica de Mendeleiev. Procurou unha fórmula durante varios anos sen conseguilo.

O seu seguinte traballo foi investigado o espectro atómico, explicando por que ocorrían. Non obstante, a investigación de Rydberg levouno a publicar unha fórmula en 1888 que podía ser empregada para describir as liñas espectrais non só do hidróxeno, senón tamén doutros elementos. Trala súa publicación en 1890 sobre a materia, Rydberg volveu á súa investigación sen froito sobre a táboa periódica.

Rydberg presentouse para ser profesor en 1897, mais a pesar das recomendacións dos expertos na materia foi rexeitado. Porén, converteuse en profesor extraordinario. Non foi ata 1909 cando foi ascendido a profesor. Para gañar cartos extra traballou a tempo parcial como examinador numérico no Sparbanken de Lund dende 1891 e como actuario en Malmö dende 1905.

En 1913, Rydberg púxose enfermo e viuse obrigado a rebaixar o seu ritmo de investigación, e en 1915 tivo que abandonalas a causa da súa doenza. Morreu o 28 de decembro de 1919 no hospital de Lund e foi sucedido polo seu alumno Manne Siegbahn. Rydberg está enterrado no cemiterio do norte de Lund, e foi sobrevivido pola súa esposa Lydia Carlsson (1856-1925), o seu fillo Helge Rydberg (1887-1968) e a súa filla Gerda Rydberg (1891-1983).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Mike Sutton, "Getting the numbers right the lonely struggle of Rydberg Chemistry World", Vol. 1, No. 7, xullo de 2004.
* 

### Ligazóns externas 
*
Corleone

**Corleone** (en siciliano: *Curliùni*) é unha vila de preto de 11.000 habitantes situada na Cidade Metropolitana de Palermo, en Sicilia, Italia. É coñecida mundialmente por ser o lugar de nacemento de varios personaxes ficticios da novela de Mario Puzo *The Godfather*, entre eles o protagonista Vito Andolini Corleone.

Foi capital dun dos distritos do Reino das Dúas Sicilias. A súa importancia histórica débese a súa posición estratéxica, a medio camiño da vella estrada que liga Palermo e Agrigento, e á súa produción agrícola, sendo un dos principais produtores de trigo da illa.

## Crime 
A localidade é coñecida por ser a vila natal dalgúns dos xefes de Cosa Nostra, como Michele Navarra, Luciano Leggio, Leoluca Bagarella, Salvatore Riina ou Bernardo Provenzano. Isto inspirou ao novelista Mario Puzo a ambientar nesta vila parte da súa novela *The Godfather*, adaptada ao cine por Francis Ford Coppola.

O crime organizado dominou á localidade durante décadas, e só recentemente algúns segmentos da poboación protestaron  contra a súa influencia. Dende a década de 1990 véñense desenvolvendo moitas campañas de sensibilización e de educación por parte de asociacións de voluntariado sen fins lucrativos.

O 10 de agosto de 2016, o Goberno italiano ordenou disolver o Executivo Municipal polos seus nexos coa Mafia, sendo este o cuarto executivo disolto por estes motivos durante o goberno de Matteo Renzi.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *O Padriño*

### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial de Corleone
Aïcha Fofana

**Aïcha Aminata Laïla Fofana**, nada en Bamaco en 1957 e finada na mesma cidade o 10 de agosto de 2003 Activista polos dereitos da muller, a súa obra procura mellorar as condicións sociais da muller no seu país. A obra amosa as dificultades da sociedade maliana, representada pola vida dunha gran familia. O título está inspirado polas estruturas sociais, que poden ser comparadas cunha colonia de formigas.

Frustrada polo tempo que leva a publicación dos libros, Fofana decidiu pasar a escribir teatro, onde podía levar ao público as súas ideas de modo máis rápido. En abril de 1997 estreouse no Centro Cultural de Bamaco a súa primeira obra, *Excellence on fait le ménage*. Como a obra criticaba a corrupción política, causou unha grande axitación tanto nos actores como no público. A súa segunda obra de teatro, ''L'Africaine de Paris no 2'', presentada en 1998, conta a historia dun home maliano que casa cunha muller. Pouco despois a súa primeira esposa, unha africana coa que casara en París, chega para reclamalo como o seu marido, e enturba o ambiente familiar.

En 1998 Fofana foi unha dos membros fundadores da Association Malienne des Droits de l'Homme.

## Obra
;Novelas
*
*

;Obras de teatro
*
*

## Notas
Lista de presidentes de Djibuti

Esta é a **lista dos presidentes de Djibuti**. Dende a creación do cargo de presidente en 1977, houbo dous presidentes. O presidente é xefe de estado e xefe de goberno de Djibuti e comandante en xefe das Forzas Armadas de Djibuti. O actual presidente é Ismaïl Omar Guelleh, dende 1999.

## Lista 
## Véxase tamén 
* Djibuti
* Somalilandia francesa
* Xefes de Estado e Goberno actuais 

## Notas
Amadeo Rodríguez Malvar

**Amadeo Rodríguez Malvar** foi un mestre e xornalista galego.

## Traxectoria 
Mestre de instrución primaria. Foi administrador de *El Eco de Puente-Caldelas* na súa primeira época. Cando o periódico cambiou de orientación e se fixo caciquil, dirixiu *La Voz de Puente-Caldelas* a principios de 1913, que continuou a liña agrarista de *El Eco de Puente-Caldelas*. Foi denunciado por inxúrias por Lorenzo García Vidal por algúns artigos e versos publicados no periódico co título "Fazañas de un grilo", e xulgado en agosto de 1913. En setembro foi condenado ao desterro. En maio de 1914 celebrouse o xuízo dunha querela por inxurias graves por denuncia de Adolfo Piñeira. Foi absolto pola Audiencia Provincial de Pontevedra.

## Notas
O Tellado, Penosiños, Ramirás

**O Tellado** é un lugar da parroquia de Penosiños, no concello ourensán de Ramirás, na comarca da Terra de Celanova. Segundo o IGE, en 2023 tiña 58 habitantes (25 homes e 33 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Penosiños 
### Parroquias de Ramirás 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ramirás
Forzáns, Forzáns, Ponte Caldelas

**Forzáns** é un lugar da parroquia de Forzáns, no concello pontevedrés de Ponte Caldelas, na comarca de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 134 habitantes (57 homes e 77 mulleres).

## Galería de imaxes

Ficheiro:Centro Cultural de Forzáns, Ponte Caldelas.jpg|Centro cultural.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Forzáns 
### Parroquias de Ponte Caldelas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ponte Caldelas
Herminio González Cobelo

**Herminio González Cobelo**, nado en Ponteareas cara a 1895 e finado en Xinzo o 31 de outubro de 1936, foi un industrial e político galego.
## Traxectoria 
Industrial. Militante do PSOE, foi nomeado conceleiro de Ponteareas en 1924, durante a ditadura de Primo de Rivera. Dende 1928 rexentou o comercio Casa Agraria. Na República foi elixiso concelleiro de Pontearease en 1931. Coa folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido, e foi liberado a principios de 1935. Coa vitoria da Fronte Popular foi restituído como concelleiro e foi nomeado primeiro síndico. Foi o último presidente da Casa do Pobo de Ponteareas.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 agochouse nunha propiedade da familia na parroquia de Cristiñade, pero ao decatarse de que as patrullas paramilitares resultaban perigosas fuxiu ao monte. Os falanxistas torturaron o seu irmán e encarceraron a súa muller para tratar de capturalo. Pasou a Portugal, pero foi capturado e entregado ás patrullas falanxistas de Ponteareas, que o torturaron en Tui e despois o asasinaron. O seu cadáver apareceu no Pinal do Foxo na parroquia de Xinzo. Fóronlle incautados os bens á súa familia e incoáronlle expediente de responsabilidades políticas en 1941.
## Vida persoal 
Casou con Concepción Trigo Méndez en abril de 1922.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Familias rotas que no pueden olvidar
* Denuncia ante Garzón por 16 desaparecidos en la Guerra Civil
Berito Kuwaru'wa

'''Berito Kuwaru'wa''' é un ecoloxista colombiano do pobo u'wa. Foi galardoado no ano 1998 co Premio Medioambiental Goldman e a súa extracción nas súas terras tradicionais.

## Traxectoria 
Nado no seo dunha comunidade u'wa, cando era neno Berito Kuwaru'wa foi secuestrado por misioneiros católicos e levado a vivir nunha misión. e aprendeu algo de castelán. Viviu na misión durante varios anos até que a súa nai conseguiu rescatalo. Como resultado desa experiencia, dende moi novo Kuwaru'wa traballou pola defensa do seu pobo.

Nomeado como representante dos u'wa co resto do mundo, Kuwaru'wa dirixiu unha campaña internacional contra a extracción de recursos nas terras u'wa. Isto valeulle o apoio de grupos medioambientais e pola defensa dos dereitos humanos, e en 1995 conseguiu apelar con éxito nas cortes colombianas para evitar que Oxy explotase petróleo nestas terras. Porén, o goberno colombiano exerceu presión para revogar esta decisión e que a licenza fose autorizada de novo.

En maio de 1997, Kuwaru'wa viaxou ós Estados Unidos en compaña de Edgar Méndez, membro da Organización Nacional Indíxena de Colombia, para reunirse cos executivos de Oxy, en California. Alí explicou a cosmoloxía dos u'wa, segundo a cal o petróleo é o sangue da terra e extraelo é un matricidio,

En maio de 1998, Oxy anunciou a súa retirada das terras tradicionais u'wa en virtude da lei colombiana pero que que quería manter os dereitos de perforación do petróleo. Ese mesmo ano, foi galardoado co Premio Medioambiental Goldman, considerado como os "Nobel" do ecoloxismo, polo seu papel como líder na campaña non violenta.

## Notas
José Trigo Ucha

**José Trigo Ucha**, nado en Ponteareas, foi un político galego.

## Traxectoria 
Dono dunha librería e papelería en Ponteareas. Militante do PSOE, en 1930 era o presidente da Casa do Pobo de Ponteareas. Foi recadador de cédulas persoais da Deputación de Pontevedra no partido xudicial de Ponteareas dende 1932 até 1934. Logo do triunfo do Frente Popular foi nomeado concelleiro de Ponteareas. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi represaliado. Logo da súa morte, incoáronlle expediente de responsabilidades políticas en 1941.

## Vida persoal 
Casou en 1927 con María Antonia Riveiros Martínez, que logo do golpe de Estado foi detida e estivo presa en Ponteareas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Casa do Pobo de Ponteareas
* Organizadores da festa do 1º de maio de 1924
Robustiano Sánchez Vila

**Robustiano Sánchez Vila**, coñecido como **El Sapo**, nado en Ponteareas en 1900 e finado en Valladolid en marzo de 1941, foi un político galego.

## Traxectoria 
Mecánico e serrador. Militante do PSOE e delegado de Traballo da Fábrica Candeira. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu ao monte. Encartadao na causa 1.284/36 de Vigo por rebelión, foi declarado en rebeldía. Entregouse en 1939. Foi xulgado en Vigo por auxilio á rebelión e condenado a prisión atenuada no seu domicilio. En decembro de 1940 foi levado ao Manicomio Provincial de Valladolid, onde morreu en marzo de 1941.

## Vida persoal 
Casou en 1928 con Genoveva Villar Táboas, que logo do golpe de Estado foi detida e estivo presa en Ponteareas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Antonio Usero

O nome **Antonio Usero** pode referirse a:

***Antonio Usero Torrente**, farmacéutico e político galego (1879-1969);
***Antonio Usero Tíscar**, farmacéutico galego, fillo do anterior.
Saida Menebhi

**Saida Menebhi**, nada en Marrakech en setembro de 1952 e finada en Casablanca o 11 de decembro de 1977 foi unha profesora e activista do feminismo marroquí, militante do movemento marxista-leninista Ila l-Amam (literalmente, «Adiante»).
## Traxectoria
Tras terminar o bacharelato, estudou literatura inglesa na Universidade de Rabat. Alí comezou a militar no sindicato estudantil Unión Nacional de Estudantes de Marrocos a través do seu compoñente comunista Vía Democrática, movemento marxista-leninista marroquí fundado na década de 1970 por opositores comunistas, que reivindicaba a independencia do Sáhara Occidental. Uniuse na clandestinidade ao movemento marxista-leninista Ila al-Amam e ao primeiro sindicato marroquí, a [Unión Marroquí do Traballo. Se ben os demais militantes condenados no proceso foron trasladados ao cárcere central de [Kenitra, Saida Menebhi, Rabea Ftouh, Abraham Serfaty e Fatima Oukacha ingresaron na prisión de Casablanca.

Despois dunha folga de fame de 34 días, faleceu no hospital Averroes de Casablanca.

Escribiu numerosos poemas, antes e durante a estancia en prisión, nos que denunciou o réxime represivo de Hasan II de Marrocos, e deixou escrita a súa esperanza nunha sociedade mellor.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Poèmes de Saïda Menebhi
Capuchino

O termo **capuchino** pódese referir a:

* ao **frade capuchino**, pertencente a unha rama reformada da orde franciscana da igrexa católica;
* ao **capuchino** ou ***cappuccino***, un tipo de café con leite cuxa cor lembra ás carapuchas dos frades;
* aos **monos capuchinos**, primates americanos, principalmente no xénero *Cebus*, chamados así pola semellanza da súa pelaxe co hábito dos freires capuchinos;
** **Capuchino de cara branca** (*Cebus capucinus*) unha especie de tamaño medio de monos do Novo Mundo.
** **Capuchino pardo** (*Sapajus apella*) unha especie de primate do Novo Mundo.
* a varias especies de paxaros na familia ***Estrildidae***, clasificadas nos xéneros *Lepidopygia*, *[Lonchura*, *Heteromunia* e *Amadina*;
Capuchino (café)

miniatura|Un capuchino clásico.
Un **capuchino** (do italiano ***cappuccino***) é un café con leite moi escumoso. A bebida naceu en Italia e prepárase con café expreso e leite montado con vapor para crear a escuma característica. É tamén común esparxerlle por riba da escuma cacao ou canela en po. Por regra xeral a proporción de ingredientes é 125&nbsp;ml de leite e 25&nbsp;ml de café. Para conseguir un capuchino perfecto é importante que o café sexa expreso e controlar a temperatura do leite, que non debe superar os 70&nbsp;°C.

A técnica do barista para lle dar volume ao leite é introducindo, por medio de vapor a presión, burbullas de ar miudiñas que lle outorgan a textura cremosa.

## Orixe 
O capuchino toma o seu nome da cor do hábito dos frades capuchinos (*cappuccio* significa "capucha" ou "carapucha" en italiano), ou se cadra do aspecto da súa tonsura (o pequeno círculo que se rasuraba antigamente no curuto da cabeza dos aspirantes a eclesiásticos). Segundo a lenda, despois da batalla de Viena de 1683, os vieneses prepararon café usando os sacos deixados polos turcos e, para suavizar o seu forte sabor, engadiron crema e mel, obtendo unha cor semellante ao do hábito dos capuchinos. A bebida sempre foi coñecida polo seu nome italiano, xa que a máquina de café expreso coa que normalmente se fai é un invento patentado en 1901 por Luigi Bezzera nese país.

## Consumo 
Hoxe en día, o capuchino non só é común en Italia senón tamén en todo o mundo. O capuchino estendeuse inicialmente por toda Europa, adquirindo a súa forma definitiva ao redor de 1950, para despois chegar ás Américas. A partir da segunda metade dos anos 90 a bebida é consumida en todo o planeta. En Italia o capuchino bébese exclusivamente no almorzo, a miúdo con bolos, e noutros países tamén se toma ao longo da xornada.
[miniatura|Capuchino feito con leite de camelo (*camel* en [Lingua inglesa|idioma inglés), de aí a variación no nome: "camelcino".]]
O capuchino sérvese nunha cunca de cerámica duns 180&nbsp;ml, ideal para reter a calor. Nalgúns locais, os baristas expertos crean *arte del latte* ao verter o leite correctamente cremado ao vapor no café expreso, creando deseños coma por exemplo: mazás, corazóns, follas e rosas.

## Notas 
## Véxase tamén 
## Ligazóns externas 
*  Free newsletter featuring articles on the quality of espresso, chemical and sensory analysis, and market trends.
* 
*
Sebastián Solla de Ron

**Sebastián Solla de Ron**, nado en Lourenzá, foi un político galego.

## Traxectoria 
Nomeado secretario do concello de Lourenzá en 1908. Foi deputado provincial por Mondoñedo nos anos dez. Concelleiro electo polo artigo 29 en 1931. Concelleiro de elección popular en 1931. Co triunfo da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936 foi reposto como concelleiro e elixido alcalde. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 sufriu expediente de responsabilidades políticas en 1941.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha en Represión franquista en Lugo
Karas

**Karas** pode referirse a:

* **Karas**, unha serie de anime.
* **Karas**, unha rexión de Namibia.
* **Anton Karas**, un citarista vienés (1906-1985).
* **Kenneth Michael Karas**, un xuíz federal dos Estados Unidos (1964).