open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Orust

**Orust** é un concello sueco no condado de Västra Götaland. A súa capital é a localidade de Henån. En setembro do ano 2022 o municipio tiña unha poboación de 15 444 habitantes.

O concello esta composto pola illa de Orust, onde vive a meirande parte dos seus habitantes, e moitas outras illas e illotes pequenos que a rodean, algúns deles habitados como Flatön, Lyrön, Härmanö, Gullholmen, Käringön e Malö.

O municipio está situado no Skagerrak e no centro do landskap de Bohuslän, co concello de Lysekil ao norte e o de Uddevalla ao nordés. Ao sueste do concello atópase o municipio de Stenungsund, e ao sur o de Tjörn. O municipio está separado da Suecia continental (*fastlandet*) polos fiordes Björnsundsfjorden e Kalvöfjord ao norte e polo de Havstensfjorden ao leste. No sur está separada da illa de Tjörn polo Stigfjorden.

## Notas
Vila Le Lac

A **Villa Le Lac**, tamén coñecida como **Vila "Le Lac" Le Corbusier**, é un edificio residencial no Lago de Xenebra en Corseaux, Cantón de Vaud, Suíza, deseñado polos arquitectos e curmáns suízos Le Corbusier e Pierre Jeanneret entre 1923 e 1924 para os pais de Le Corbusier. É un exemplo de Arquitectura moderna residencial e mostra tres dos Cinco puntos da arquitectura moderna de Le Corbusier. O edificio está designado como Propiedade Cultural Suíza de Importancia Nacional e foi engadido á Lista do Patrimonio Mundial da UNESCO en 2016.

## Historia
Entre 1912 e 1919 os pais de Le Corbusier Georges-Édouard Jeanneret e Marie-Charlotte-Amélie Jeanneret-Perret viviron na Villa Jeanneret-Perret na súa cidade natal La Chaux-de-Fonds, que tamén deseñara o seu fillo para eles. Desde 1919 ata que se construíu Villa Le Lac, os Jeanneret residiron nun chalé en Blonay. Trasladáronse á nova vila en Corseaux na véspera de Nadal de 1924. O irmán de Le Corbusier, Albert Jeanneret, músico, viviu na vila ata a súa morte en 1973.

## Deseño
thumb|Fachada sur de aluminio engadida en 1951
A Villa Le Lac deseñouse especificamente para dúas persoas maiores sen criada, neste caso, os pais de Le Corbusier. Mide  de área, ou  por , o lado máis longo segue a costa do lago Léman. É por iso que o edificio foi elixido como Patrimonio da Humanidade da UNESCO.

En 2015, con motivo do cincuenta aniversario da morte de Le Corbusier, a Asociación Vila "Le Lac" Le Corbusier patrocinou unha exposición na vila, invitando a coñecidos arquitectos contemporáneos Mario Botta, Gigon/Guyer, Zaha Hadid, Toyo Ito, Daniel Libeskind, Rafael Moneo, Rudy Ricciotti, SANAA, Álvaro Siza Vieira , e Bernard Tschumi para imaxinar adicións ao edificio. Algúns dos arquitectos suxeriron construír parasois sobre o edificio, estendelo subterráneo ou baixo a auga, ou levantalo sobre pilotes (pilotes é outro dos Cinco Puntos da Arquitectura de Le Corbusier).

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Bibliografía
### Outros artigos
### Ligazóns externas
* Villa "Le Lac" Le Corbusier páxina oficial
Ovanåker

**Ovanåker** é un concello sueco no condado de Gävleborg. A súa capital é a localidade de Edsbyn. En setembro do ano 2022 o muncipio tiña unha poboación de 11 674 habitantes.

## Notas
Lavaux

**Lavaux** () é unha rexión do cantón de Vaud en Suíza, no distrito de Lavaux- Oron. Lavaux consta de 830 hectáreas de viñedos en socalcos que se estenden por uns 30 km ao longo da beira norte do Lago de Xenebra, orientada ao sur.

Aínda que hai algunha evidencia de que a vide se cultivaba na zona na época romana, os socalcos reais remóntanse ao século XI, cando os mosteiros beneditinos e cistercienses controlaban a zona. Benefíciase dun clima temperado, pero o aspecto sur dos socalcos co reflexo do sol no lago e os muros de pedra dánlle un carácter mediterráneo á rexión. A principal variedade de viño uva cultivada aquí é a Chasselas.

## Patrimonio da Humanidade 
Segundo a lei cantonal, os viñedos de Lavaux están protexidos do desenvolvemento. Desde xullo de 2007, Lavaux é Patrimonio da Humanidade da UNESCO.

Desde 2016, os viñedos de Lavaux xa non son tratados con pesticidas sintéticos.

## Ruta de sendeirismo 
Hai moitas rutas posibles polos viñedos de Lavaux. Hai unha ruta de sendeirismo ("Terrasses de Lavaux"), que vai desde Saint-Saphorin ata Lutry, recomendada pola Oficina de Turismo de Suíza.

## Protección legal 
[thumb|Placa conmemorativa que honra o compromiso de [Franz Weber (activista)|Franz Weber pola protección de Lavaux.]]

En 1977, os electores do Cantón de Vaud aceptaron (55%) a iniciativa popular "Salvar a Lavaux" En consecuencia, en 1979, aprobouse unha lei para protexer a Lavaux (*Loi sur le plan de protection de Lavaux*).

En 2003 entrou en vigor a nova constitución do Cantón de Vaud pero non contiña o artigo sobre a protección de Lavaux. Unha segunda iniciativa popular "Save Lavaux" púxose en marcha para reintroducilo e aceptouse en 2005 polo 81% dos votantes.

En 2009, Franz Weber lanzou unha terceira iniciativa "Save Lavaux" para reducir as posibilidades de construír novos edificios en Lavaux, que foi rexeitada o 19 de maio de 2014 polo 68% dos votantes. A contra-iniciativa do goberno rexional (Consello de Estado de Vaud) aceptouse polo 68% dos votantes (reforzando a protección pero menos estritamente que a iniciativa de Franz Weber).

## Influencias e homenaxes 
* *Lavaux* é o nome dunha canción de Prince, no seu álbum *20Ten* (2010)..
* En 2011, o Correo Suízo emitiu tres selos especiais para celebrar a rexión de Lavaux.

## Galería 

Lake Geneva Lavaux.jpg|Viñedos preto de Lausana
File:Lavaux Alpes et Lac léman.jpg|Lago de Xenebra e os Alpes suízos de Lavaux..
File:Lavaux+Léman 2.jpeg|Lago de Xenebra dende o Lavaux, mirando cara a Lausana.
File:Aran Patrimoine mondial 2007 10 06.JPG|Socalcos de viñedos de Lavaux.
File:Geneva lake.jpg|Lavaux desde a liña de ferrocarril que vai de Lausana a Palézieux e Berna.
File:Lac Léman on sunset.jpg|Lago de Xenebra visto desde os viñedos.

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina oficial
* Lavaux Vineyard Terraces hiking trail
* Lavaux Vinorama
Nucleótido cíclico fosfodiesterase

As **3′,5′-nucleótido cíclico fosfodiesterases** (EC 3.1.4.17)  son unha familia de fosfodiesterases. Xeralmente, estes encimas hidrolizan un nucleósido fosfato 3′,5′-cíclico orixinando un nucleoósido 5′-fosfato:

:nucleósido fosfato 3′,5′-cíclico + H2O  = nucleósido 5′-fosfato

Así controlan os niveis celulares de segundos mensaxeiros cíclicos e as súas taxas de degradación.
Algúns exemplos de nucleósidos fosfato 3′,5′-cíclicos son:
*AMP 3′,5′-cíclico
*dAMP 3′,5′-cíclico
*IMP 3′,5′-cíclico
*GMP 3′,5′-cíclico
*CMP 3′,5′-cíclico
Existen 11 familias de fosfodiesterases (denominadas da PDE1 á PDE11) con diversas isoformas e variantes de empalme que tgeñen estruturas tridimensionais únicas e propiedades cinéticas, modos de regulación, localización intracelular, expresión celular e sensibilidade ao inhibidor características.

## Función 
### Fototransdución 
A retinal 3′,5′-GMPc fosfodiesterase (PDE) está localizada nos segmentos externos dos fotorreceptores e é un importante encima na fototransdución visual.

As 3′,5′-nucleótido cíclico fosfodiesterases dos bastóns da retina son oligoméricas, constituídas por dúas subunidades catalíticas pesadas, α (de 90 kDa) e β (de 85 kDa,) e dúas subunidades γ máis lixeiras inhibidoras (de 11 kDa cada unha).

A PDE dos bastóns é activada pola transducina. A transducina é unha proteína G que intercambia GDP/GTP na súa subunidade α unha v ez activada pola rodopsina fotolizada. A subunidade α da transducina (Tα) libérase do complexo β e γ e difunde no citosol para interaccionar e activar a PDE.

### Activación pola Tα 
Propuxéronse dous mecanismos para a activación da PDE. O primeiro propón que as dúas subinidades inhibitorias están unidas diferencialmente, son secuencialmente retirables e intercambiables entre o complexo nativo PDEαβγ2 e PDEαβ. A Tα unida a GTP retira as subunidades γ inhibitorias unha por unha das subunidades αβ catalíticas. A unión do complexo GTP-Tα ás subinidades γ da PDE probablemente causa un cambio conformacional na PDE, o que permite un mellor acceso ao sitio da hidrólise do GMPc na PDEαβ.

### Estrutura 
Os sitios de unión para as subunidades α e β da PDE están probablemente na rexión central das subunidades γ da PDE. O C-terminal da subunidade γ da PDE está probablemente implicado na inhibición das subunidades α e β da PDE, ten o sitio de unión para Tα e a actividade acelerante da GTPase para o GTP-unido a Tα.

Nos conos a PDE é un homodímero de cadeas α, asociado a varias subunidades máis pequenas. Tanto a PDE de conos coma a de bastóns catalizan a hidrólise de AMPc ou GMPc ás súas formas 5′-monofosfato. Ambos os encimas tamén se unen ao GMPc con grande afinidade. Os sitios de unión ao GMPc están localizados na metade N-terminal da secuencia da proteína, mentes que o núcleo catalítico sitúase na porción C-terminal.

## Exemplos 
Xenes humanos que codifican proteínas que conteñen este dominio son:
* PDE1A, PDE1B, PDE1B2, PDE1C, PDE2A, PDE3A, PDE3B, PDE4A, PDE4B,  PDE4B5, PDE4C, PDE4D, 
* PDE5A,  PDE6A, PDE6B, PDE6C, PDE7A, PDE7B, PDE8A, PDE8B, PDE9A, 
* PDE10A, PDE10A2, PDE11A,

## Notas
María Alicia Viaño García

**María Alicia Viaño García**, nada na Coruña o 24 de xuño de 1888 e finada en Arzúa o 20 de xullo de 1979, foi unha mestra galega.

## Traxectoria 
Aprobou as oposicións en 1914 e foi destinada como mestra a Rendal (Arzúa). Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi suspendida de emprego e soldo a finais de agosto. Foi desterrada a Astorga en 1936. Finou en Arzúa o 20 de xullo de 1979 aos 91 anos.

## Vida persoal 
Casou con Juan Manuel Vidal García.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Concello de Oskarshamn

**Oskarshamn** é un concello sueco no condado de Kalmar. A súa capital é a cidade de Oskarshamn. No mes de decembro de 2024 o municipio tiña unha poboación de 26 923 habitantes.

Gran parte do concello está formada por unha zona de leito rochoso chan e inclinado, pero que no extremo norte transfórmase nunha paisaxe de val de fractura. O interior do municipio está cuberta de morena e de bosques de coníferas, con elementos de bosques de caducifolias. O municipio inclúe o arquipélago de Oskarshamn cunhas 6 000 illas. O concello ten unha longa tradición industrial e o porto de Oskarshamn tamén foi importante para a actividade económica local.

## Xeografía 
O concello de Oskarshamn atópase no leste da provincia histórica de Småland a carón do estreito de Kalmar. O municipio limita ao oeste con Hultsfred, ao suroeste con Högsby, ao sur con Mönsterås, ao norte con Västervik e ao nordoeste con Vimmerby. 

## Notas
Isabel Moreno Muñoz

**Isabel Moreno Muñoz**, nada en Madrid en 1992, é unha física e meteoróloga española.

## Traxectoria 
Estudou o Grao en Ciencias Físicas e realizou un máster en Meteoroloxía  na Universidade Complutense de Madrid. 

Desde o ano 2016 presentou a sección do tempo en diferentes medios e no programa *Aquí la Tierra* de La 1 de Televisión Española, ademais de participar como divulgadora da música en varios programas de radio.

En 2022 publicou o libro *Cambio climático para principiantes* (Ediciones B).

## Notas
Os Santásticos

[miniatura|250x250px| O equipo do [Santos Futebol Clube|Santos FC que gañou a súa primeira Copa Libertadores en 1962 tras vencer a Peñarol por 3-0 no estadio River Plate de Bos Aires, Arxentina, o 30 de agosto de 1962.]]
***Os Santásticos*** é o alcume do grupo de xogadores do Santos Futebol Clube dirixido por "Lula" Alonso e Antoninho que gañou un total de 25 títulos entre 1959 e 1974, entre eles dúas Copa Libertadores. Moitas veces considerado como un dos equipos máis fortes xamais reunidos en calquera deporte, marcando máis de 3.000 goles nese período, cunha media de máis de 2,5 goles por partido.

Tamén coñecido como ***O Balé Branco*** ou ***Time dos Sonhos***, dominou o fútbol brasileiro e converteuse nun símbolo de *Jogo Bonito* grazas a figuras como Gilmar, Mauro, Mengalvio, Coutinho, Pepe ou o emblemático Pelé. Pelé fixo famoso ao Santos FC en todo o mundo nesta época revolucionaria, polo que os seus compañeiros menos coñecidos son máis coñecidos como "os amigos de Pelé".  Na súa etapa no Santos Pelé marcou mais de 1000 goles. 

O 19 de novembro de 1969, Pelé marcou o seu milésimo gol en todas as competicións. Ese era un momento moi esperado no Brasil. O gol, coñecido popularmente *como O mil*, produciuse nun partido ante o Vasco da Gama, cando Pelé marcou de penalti, no estadio Maracanã.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Santos
* Santos Futebol Clube 
* Selección de fútbol do Brasil 

## Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ligazóns externas 
*  (en portugués)
Lista de lugares Patrimonio da Humanidade en Oceanía

alt=|thumb|200px|right|Parque Nacional de Kakadu, un dos primeiros sitios de Oceanía inscrito como Patrimonio da Humanidade
Un Patrimonio da Humanidade é un lugar catalogado pola UNESCO como un destacado valor cultural ou natural para o patrimonio común da humanidade. O Comité do Patrimonio Mundial designou 37 sitios Patrimonio da Humanidade en Oceanía. Estes están en 14 países, coa maioría dos sitios situados en Australia. As tres primeiras inscricións da rexión, a Gran Barreira de Coral, o Parque Nacional de Kakadu e os Lagos Willandra, foron en 1981, tres anos despois da creación da lista. A rexión contén os tres sitios máis grandes do mundo: Área Protexida das Illas Phoenix, Papahānaumokuākea, e a Gran Barreira de Coral. Ademais, a Zona de natureza salvaxe de Tasmania é un dos dous únicos sitios que cumpren sete dos dez criterios para a súa inclusión na Lista do Patrimonio Mundial (o outro é o Monte Tai na China).

Cada ano, o Comité do Patrimonio Mundial pode inscribir novos sitios na lista ou eliminar sitios que xa non cumpran os criterios. A selección baséase en dez criterios: seis para o patrimonio cultural (I - VI) e catro para o patrimonio natural (VII - X). Algúns sitios, designados sitios mixtos, representan tanto patrimonio cultural como natural. En Oceanía hai 11 sitios culturais, 19 naturais e 7 mixtos. A UNESCO tamén pode especificar que un sitio esta en perigo, indicando "condicións que ameazan as propias características polas que un ben inscribiuse na Lista do Patrimonio Mundial". En 2013, o Comité engadiu Rennell Oriental á Lista do Patrimonio Mundial en Perigo debido á ameaza de actividades de talla de árbores para o valor universal excepcional do sitio.

## Lenda
A seguinte lista inclúe todos os sitios situados xeograficamente dentro de Oceanía, e está construída sen facer referencia ás divisións estatísticas da UNESCO. A lista comprende unha serie de sitios dos que o Estado parte está fóra a rexión, pero o propio sitio está situado en Oceanía, isto inclúe sitios pertencentes a Chile (Parque Nacional Rapa Nui), Francia (Lagoas de Nova Caledonia e Taputapuātea), o Reino Unido (illa Henderson) e os Estados Unidos (Parque Nacional dos Volcáns de Hawai, Papahānaumokuākea).

A táboa pódese ordenar por columna facendo clic na icona link=|alt=Ordenar ascendente/descendente na parte superior da columna apropiada, de forma alfanumérica para as columnas de sitio, superficie e ano, por estado parte seguido da rexión para a columna Localización, e polo tipo de criterio seguido do país para a columna Criterios.

:**Sitio**: recibe o nome da designación oficial do Comité do Patrimonio Mundial.

## Sitios
## Mapa dos sitios
## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*UNESCO World Heritage Centre – Official site
*UNESCO World Heritage List – Official site
*Worldheritage-Forum – Information and weblog on World Heritage issues
Hälsingland

**Hälsingland** é unha provincia histórica de Suecia (*landskap*) no sur da rexión de Norrland. Limita ao sur con Gästrikland, ao oeste con Dalarna e Härjedalen, ao norte con Medelpad e ao leste co golfo de Botnia.

Hälsingland atópase ao norte do limes norrlandicus (a fronteira biolóxica de Norrland) pero principalmente ao sur da fronteira do terreo montañoso de Norrland. En Hälsingland fálase o hälsingemål, e considérase que a provincia está dividida pola fronteira dialectal entre o *norrländska mål* e o *sveamål*.

## Nome 
A primeira mención de *hälsingar* pode que sexa no poema inglés *Widsith* do século IX, que fala sobre un pobo chamado Hælsings e que foi gobernado por un rei mitolóxico chamado Wada. O nome de Hälsingland aparece por vez primeira de mans de Adán de Bremen a finais do século XI como *Halsingland*, en relación coa frota do *ledungen*. A provincia tamén é nomeada no Florenslistan, orixinalmente de 1103, coa súa forma latina "Helsingia".

Hälsingland significa "terra dos hälsingars”. Hälsing interpretouse como unha combinación da palabra *hals* e o sufixo *inge*, 'habitante'. No se sabe exactamente o que significa *hals*, pero non ten nada que ver co pescozo (*hals* en sueco significa pescozo). As interpretacións propostas refírense a unha sección estreita de auga (comparando con Helsingborg-Helsingör), é dicir, un curso de auga estreito, ou unha porción estreita de terra. Propuxéronse varios cursos de auga como orixe do nome, como por exemplo tres baías que penetraban na provincia na antigüidade, as de Alir, Sundhed e Nordanstig. Porén, a opinión máis común é que o "hals" ao que se refire é o golfo de Botnia e que a poboación que vivía ao longo das súas costas eran os "hälsingar".

## Notas
Relixión exipcia antiga

[miniatura|300x300px| O *[Libro dos mortos*, escrito para ser útil no Alén.]]
A **relixión do antigo Exipto** era politeísta, é dicir, crían en máis dun deus. Ao principio, adoraban a deuses con forma de animais, chamados deuses zoomorfos. Deificaban os animais máis útiles e sagrados, como o crocodilo, que anunciaba o ascenso do Nilo; ibis, un paxaro que adoitaba comer serpes.

Os templos dedicados aos deuses exipcios aínda están en pé. O máis grande é o Templo de Amón en Karnak, situado na cidade de Luxor.

## Elementos importantes 
### Os deuses 
Nos cinco mil anos de historia do Exipto faraónico, a relixión cambiou moi pouco. Porén, segundo os tempos, algúns deuses cobraron máis importancia que outros, deixando outros nun segundo plano. Ademais, sendo cada tipo de culto específico dunha rexión en particular, a importancia da divindade tamén variou dunha rexión a outra.

Os deuses podían ter moitas formas, sendo invisibles (Amón) ou expresados en hipóstases tanxibles (Apis o touro, por exemplo). Ás veces os deuses uníanse, pois eran diversos e únicos.

Os deuses máis importantes doNovo Imperio foron Ptah, Amón e Ra.
Ficheiro:Amun post Amarna.svg|Amón
Ficheiro:Sun god Ra2.svg|Ra
Ficheiro:Isis.svg|Isis
Ficheiro:Standing Osiris.svg|Osiris
Ficheiro:Horus standing.svg|Horus
Ficheiro:Maat.svg|Maat
Ficheiro:Ptah standing.svg|Ptah
Ficheiro:Thoth.svg|Thoth

### Responsables da liturxia 
No pensamento exipcio, os deuses estruturaban a Terra e estableceron unha orde harmoniosa (Maat), permitindo que o milagre da vida se producise día a día. O faraón, herdeiro dos deuses, era o único co papel de manter esa harmonía e loitar contra o Mal que quere perturbar a harmonía. Así, o faraón é o único mediador entre os deuses e os mortais. Para manter a harmonía divina, moitos cultos debían realizarse todos os días en todo o Exipto, pero o faraón non podía realizar a tarefa só. Ese era o papel principal dos sacerdotes, substituír o faraón no culto diario.

## Os templos 
Para os exipcios, o templo non era só un lugar de oración, senón tamén a residencia terrestre dun deus. Os deuses decidiron vivir alí, baixo o pretexto dun estado divino. Os sacerdotes miraban polo benestar destas estatuas, facían ofrendas e realizaban ritos de adoración.

Os templos tamén tiñan unha función de iniciación, onde os novos sacerdotes estudaban teoloxía e a sabedoría dos Antigos. Tamén eran un lugar de estudos astronómicos, e moitas veces un lugar onde os escribas estudaban e reescribían textos antigos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* ''Philosophies d'ailleurs.* *Volume 2 : Les pensées hébraïques, arabes, persanes et égyptiennes'', editado por Roger-Pol Droit, Hermann Publications, 2009

* Antigo Exipto
* Mitoloxía exipcia
Hermes Trismegistus

**Hermes Trismegistus** ou **Hermes Trismexisto** (, 'tres veces grande') foi un filósofo neoplatónico grego, autor de moitas obras. Algunhas delas consérvanse en grego ou traducidas ao latín. Comparaba as relixións grega e exipcia e identificou o deus Hermes co exipcio Thoth. Esta mestura acentuouse durante a expansión do cristianismo.

## Historia 
Mencionado principalmente na literatura ocultista como un sabio alquimista, desenvolveu un sistema de crenzas metafísicas que hoxe se coñece como *Hermetismo*. Para algúns pensadores medievais, Hermes Trismexisto foi un profeta pagán que anunciou a chegada do cristianismo. Atribuíronselle estudos de alquimia como a *Táboa Esmeralda*, traducida do latín ao inglés por Isaac Newton, e de filosofía, como o *Corpus Hermeticum*. Debido á falta de probas da súa existencia, o personaxe histórico foi construído de forma ficticia dende a Idade Media, e en especial tras o rexurdir do esoterismo.

## A tradición islámica 
Segundo Antoine Faivre, Hermes Trismexisto ten un lugar na tradición islámica, aínda que o nome de *Hermes* non aparece no Corán. Os haxiógrafos e cronistas dos primeiros séculos da Héxira islámica identificaron a Hermes Trismexisto con Idris (o Nabi das suras 19, 57, 21, 85) e tamén con Henoc.

Segundo Faivre, o seu nome alude a que era "tres veces Hermes". O primeiro, comparable a Thoth, era un "heroe civilizador", un iniciado nos misterios da ciencia divina e da sabedoría que anima o mundo, e gravou os principios desa ciencia sagrada nos xeróglifos. O segundo, o de Babilonia, foi o iniciador de Pitágoras. O terceiro Hermes foi o primeiro mestre da alquimia. "Un profeta sen rostro", escribe o islamista Pierre Lory. 

## Traballos 
Atribúenselle milleiros de obras (Iámblico falaba dunhas 20.000 e Manetón de máis de 36.000). Consérvanse algúns libros de carácter filosófico, astrolóxico e relixioso. Probabelmente, o gran número de escritos mencionados (aínda que menos de 20.000) non fosen obra do propio Hermes senón de autores neoplatónicos. As principais obras son:

*  (talvez a máis antiga)

* 

* 

* 

* *De Revolutionibus Nativitatum*

* *Aforismi sive Centum Sententiae Astrologicae* ou *Centiloquium*,

* *Liber Physico-Medicus Kiranidum Kiram, id est, regis Persarum vere aureus gemmesque*,

* *Tractatus vere Aureus de Lapidis Philosophici Decreto*

* *Tabula Smaragdina*

* 

* 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* La posada de Hermes  Arquivado o 31 de agosto de 2008: *Historia da filosofía hermética*,
Campo Municipal de Vilas

O **Campo Municipal de Vilas** é un estadio de fútbol galego do concello de Rianxo. Ten capacidade para 500 espectadores e serve de localía ao Unión de Asados.

## Historia 
O 12 de marzo de 2010 foi inaugurado, contando cun terreo de xogo de 102x65 metros, dous campos de fútbol 7, bancadas para 500 espectadores, vestiarios e oficinas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do terreo de xogo en futgal.es
* Datos do terreo de xogo en concelloderianxo.gal
* Datos do terreo de xogo en siguetuliga.com
Cordeilinos

A dos **cordeilinos** (*Chordeilinae*) é unha das tres subfamilias de aves da orde dos caprimulxiformes nas que, segundo algúns autores, se subdivide a familia dos caprimúlxidos.

## Taxonomía 
### Descrición 
A descrición da subfamilia atribúese, en 1851, ao ornitólogo estadounidense John Cassin.

### Clasificación 
Os cordeilinos comprenden catro xéneros con 10 especies:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Scientists track nighthawks' migration route in search of clues to species' steep decline (Científicos rastrexan a ruta migratoria da avenoiteiras en busca de pistas sobre o forte declive das especies).
Chibis

[miniatura|O astronauta [Aleksandr Kaleri ao lado dun traxe Chibi na Estación Espacial Internacional.]]

**Chibis** é un tipo de traxe ruso usado en voos espaciais para redistribuir os líquidos no corpo dos astronautas sometidos a ingravidez.

## Características 
Ao comezo da carreira espacial descubriuse que en ingravidez o sangue e resto de fluídos (linfa, auga) no corpo humano tende a acumularse na parte superior, a diferenza de na superficie terrestre, onde a gravidade tende a mantelos na parte inferior do corpo. Esta redistribución de líquidos causa que o corpo dos astronautas aumente de volume e soporte maior presión na parte do torso e da cabeza, producindo inchazón na face e potencias problemas cardiovasculares, así como problemas na visión. 

Para estudar e resolver o problema da redistribución de fluídos no corpo humano en ingravidez, a Unión Soviética desenvolveu o traxe Chibis. O traxe usouse por primeira vez na estación espacial Saliut 1 e síguese usando na Estación Espacial Internacional. O traxe está composto por unha parte na que o astronauta introduce as súas pernas e unhas cintas que se pasan polo hombreiro para suxetalo. As pernas do traxe van a unha bomba de baleiro que crea unha presión que produce que os fluídos se redistribúan cara a parte inferior do corpo como ocorrería na superficie terrestre, contrarrestrando os efectos da ingravidez e permitindo estudar os dos fluídos nunha e outra situación. O traxe úsas tamén como parte das actividades previas ao regreso dos astronautas á Terra tras voos de longa duración.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Saliut 1
*Estación Espacial Internacional
Penicillium rubrum

***Penicillium rubrum*** é unha especie de fungo do xénero *Penicillium* que produce ácido kójico, mitorrubrina, mitorrubrinol, rubratoxina A, rubratoxina B rubralactona e rubramina e pode atoparse vivindo sobre grans de millo e feixóns de soia. *Penicillium rubrum* é similar á especie *Penicillium chrysogenum*. Non debe confundirse con *Penicillium rubens*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Baniano

Un **baniano,** ás veces escrito coa ortografía inglesa, ***banyan***, é un tipo de árbore do xénero *Ficus*.

## Variantes 
A palabra *banyan* inclúe varias especies de *Ficus* que teñen un ciclo de vida e aparencia semellantes, aínda que a principal e máis característica é *Ficus benghalensis*. Esta árbore atópase en moitas partes do subcontinente indio, moitas veces nos arredores das aldeas. Representa a senectude na tradición india porque os vellos da aldea adoitan sentar á sombra das súas pólas para fuxir da calor e para faceren reunións, unha especie de consello de anciáns. Tamén é unha árbore importante dentro da relixión hindú e atópase a miúdo preto dos templos.

*Ficus benghalensis* é a árbore nacional da India.

Outras especies de *Ficus* que tamén se chaman "banyan" son:

* *Ficus microcarpa*, de Sri Lanka.
* *Ficus pertusa*, desde o sur de México até o Paraguai .
* *Ficus citrifolia* desde Florida, o Caribe, América Central e do Sur até Paraguai.
* *Ficus aurea* de Florida até o Caribe.

## Ciclo 
A árbore comeza a súa vida como planta epífita cando as súas sementes xerminan dentro dunha fenda na casca dunha árbore hóspede ou nun muro ou edificio. A planta crece até que as súas raíces aéreas forman un pseudotronco que finalmente roza a árbore hóspede ou destrúe o edificio.  Os seus froitos vermellos brillantes atraen esquíos e todo tipo de aves. Estes son os encargados de dispersar as sementes, que poden crecer nos lugares máis improbables. Aínda así, hai banáns que conseguen medrar de forma convencional.

As vellas árbores de banyan, xa que as grandes ramas se espallan horizontalmente, envían brotes aéreos que forman troncos adicionais. Estes sosteñen as pólas permitindo que a árbore se estenda para ocupar áreas moi grandes. A árbore de banyan máis grande do mundo está situada no xardín botánico Howrah, nos arredores de Calcuta. A súa circunferencia é de 412 m, cun diámetro de 131 m.

## Galería 

Ficheiro:FicusBengShoot.jpg|Froitas
Ficheiro:Banyan tree with Hindu temples-Thomas Daniell, 1796.jpg|Unha árbore de baniano nun templo, Bihar
Ficheiro:Forbes Street.jpg|Baniano nun muro en Hong Kong
Ficheiro:Ficus macrophylla011.jpg|*Ficus macrophylla* en Palermo
Ficheiro:Banyan-tree-Lahaina-Hawaii.jpg|Plátano en Lahaina, Hawai
Ficheiro:A spreading banyan tree-John Greig after James Forbes, 1774.jpg|Representación dun baniano cortando unha palmeira, século XVIII
Ficheiro:Chinese Banyan, 1971-2007.jpg|Un "banyan chinés", *Ficus microcarpa* Retusa, en bonsai

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Foto panorámica de 360° dun baniano .
* Stranglers and Banyans  Arquivado en 2007, en palomar.edu.
* Cultivos vexetais: historia e botánica das árbores de Banyan  Arquivado en 2008, en plantcultures.org.uk.
* Under the Banyan Tree (Baixo o baniano) .
* Thimmamma Marrimanu - O maior baniano do mundo - vídeo en YouTube
Ricardo Costoya Núñez

**Ricardo Costoya Núñez**, finado en Arzúa o 3 de maio de 1955, foi un comerciante e político galego.

## Traxectoria 
Comerciante de tecidos en Arzúa. Na ditadura de Primo de Rivera foi concelleiro de Arzúa. Membro da Unión Patriótica, foi nomeado alcalde de Arzúa en 1927. En 1930 instalou o primeiro cine de Arzúa, o Cine Costoya. Na República foi membro da Junta de Partido da Unión Regional de Derechas polo concello de Arzúa, Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado alcalde de Arzúa en 1942, permanecendo no posto ata o ano seguinte. Finou en Arzúa o 3 de maio de 1955.

## Vida persoal 
Casou con María García González en 1917, e foi pai de Julio, Ricardo, José, Benjamín, Ana María, Enrique, Manuel, Cesáreo e Ernesto Costoya García.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Hematocromo

O **hematocromo** é un pigmento biolóxico amarelo, laranxa ou máis comunmente vermello presente nalgunhas algas verdes, especialmente cando se expoñen a unha luz intensa. É un  termo usado principalmente en literatura científica vella. O hematocromo é unha mestura de pigmentos carotenoides e os seus derivados.

## Notas
Giulio Cesare Aranzi

**Giulio Cesare Aranzi**, nado en Boloña en 1530 e finado en 1589, tamén coñecido como **Giulio Cesare Aranzio**, **Julius Caesar Aranzi** e **Arantius**, foi un médico e anatomista italiano.

## Traxectoria 
Traballou como mestre en Boloña e Padua e foi o médico persoal do papa Xulio III.

Foi unha figura moi relevante no campo da anatomía e describiu por primeira vez un gran número de peculiaridades anatómicas dos fetos, en particular o conduto de Aranzi que une a vea umbilical e a vea cava inferior. É pioneiro nas descricións anatómicas en relación cos procesos patolóxicos.

### Traballos publicados 
* *De humano foetu opusculum*, Roma, 1564; 32: *De formato foetu. Bononiae*, J. Rubrius, 1564; Venecia, 1571; Basilea, 1579. 
* *De tumoribus secundum locus affectum*. Boloña, 1571.
* *In Hippocrates librum de vulneribus capitis*. Leiden, 1580.
* *Observationes anatomicae*. Basilea, 1579; Venecia 1587.

Estes traballos foron publicados xuntos en 1587 en Venecia:

* *De tumoribus prater naturam secundum locos affectus liber*.
* *De humano foetu liber*.
* *Anatomicarum observationum liber*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Who Named It?
Chordeiles

***Chordeiles*** es un xénero de aves caprimulxiformes pertencentes á familia *Caprimulgidae* que agrupa especies nativas de América, que se distribúen dende o interior meridional e o suroeste do Canadá, por América do Norte, Central, illas do Caribe e América do Sur até o centro da Arxentina.

## Lista de especies 
De acordo coas clasificacións do Congreso Ornitolóxico Internacional (IOC, Versión 5.1, 2015) e Clements Checklist 6.9, este xénero agrupa as seguintes 6 especies: 
* *Chordeiles nacunda* (Vieillot, 1817)
* *Chordeiles gundlachii* Lawrence, 1857
* *Chordeiles acutipennis* (Hermann, 1783)
* *Chordeiles minor* (Forster,JR, 1771)
* *Chordeiles pusillus* Gould, 1861
* *Chordeiles rupestris* (Spix, 1825)

## Taxonomía 
A especie *Nyctiprogne vielliardi* incluíase neste xénero como *Chordeiles vielliardi*, mais foi transferida de acordo cos estudos de Whitney *et al*. (2003), o que foi recoñecido mediante a aprobación da Proposta N° 232 ao South American Classification Committee (SACC).
En marzo de 2011, baseándose en estudos filoxénicos moleculares conducidos por Han *et al* (2010), foi aprobada a Proposta N° 467 ao SACC transferindo o género monotípico *Podager* para *Chordeiles*.

## Notas 
## Véxase tamén
Bacurau norteamericano

miniatura|230px

O **bacurau norteamericano** (***Chordeiles minor***) é unha especie de ave da orde dos caprimulxiformes e  familia dos caprimúlxidos propia de América.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1771 polo naturalista e pastor luterano alemán de orixe escocesa Johann Reinhold Forster.

### Sinónimos 
Ademais de polo nome actualmente válido a especie coñeceuse tamén polo nome de:
**Caprimulgus minor* J.R.Forster, 1771 (protónimo)

### Subespecies 
Recoñécense as seguintes subespecies:
**Chordeiles minor aserriensis* Cherrie, 1896
**Chordeiles minor chapmani* Coues, 1888
**Chordeiles minor henryi* Cassin, 1855
**Chordeiles minor hesperis* Grinnell, 1905
**Chordeiles minor howelli* Oberholser, 1914
**Chordeiles minor minor* (J. R. Forster, 1771)
**Chordeiles minor neotropicalis* Selander & Alvarez del Toro, 1955
**Chordeiles minor panamensis* Eisenmann, 1962
**Chordeiles minor sennetti* Coues, 1888

### Nota taxonómica 
O nome específico, *minor* ("menor"), pode causar confusión. Orixinariamente esta especie encadrouse no xénero *Caprimulgus*, e é, de feito, máis pequena ca algúns outros membros dese xénero, como *Caprimulgus vociferus*. Porén, cando se integrou no xénero *Chordeiles*, resultou ser máis grande que *Chordeiles acutipennis.

## Características 
Os adultos son escuros coa plumaxe castaña, con patróns grises e brancos no dorso e no peito; as ás, longas, son negras e mostran unha barra branca en voo. A cola é escura cunha raia cruzada branca; a parte superior das ás escuras con raia branca.

O macho adulto ten a gorxa branca; a femia ten unha gorxa de cor castaña clara.

## Historia  natural 
Invernan en América do Sur; migran en bandadas. É raro velo en Europa occidental.

O seu hábitat de cría é América do Norte. Normalmente aniñan no chan espido, ás veces en toros de árbores costadas ou en terrazas de area grosa. As femias poñen dous ovos directamente na terra, no hai niño. A incubación realízaa a femia e dura aproximadamente 20 días. O polo xove voa aos 20 días de idade.

Pode haber unha segunda camada na parte do sur dos Estados Unidos. 

Capturan insectos ao voo, buscando alimento principalmente cerca da alba e do crepúsculo, ás veces pola noite con lúa chea ou cerca da iluminación das rúas. 

A chamada normalmente é curta. O macho realiza un despregue das ás durante o cortexo, mentres emite un son.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
*Caprimulxiformes
*Caprimúlxidos
**Chordeiles*

### Ligazóns externas 
* USGS 
* Cornell University--All About Birds
* Birdweb 
* University of Michigan BioKids
* American Heritage Dictionary--entry for *bullbat''
Adrián Noia

**Adrián Noia Vázquez**, coñecido como **Adrián Noia**, nado en Santiago de Compostela en xullo de 2001, é un filólogo e escritor galego.

## Traxectoria 
Noia estudou a ESO e o Bacharelato no IES Arcebispo Xelmírez I de Santiago de Compostela. É graduado en Lingua e Literatura Españolas e máster de Profesorado pola USC. Comezou a súa andaina literaria escribindo relatos curtos e gañou varios certames na categoría xuvenil.  

Obtivo o II premio de novela curta no programa Xuventude Crea 2021 da Xunta de Galicia con *O país dos raposos* (Toxosoutos, 2022). 

A súa segunda novela é *A terra leve* (Medulia Editorial, 2024). Segundo o autor, este libro trátase dunha "obra íntima de alento devanceiro, que só pretende facer xustiza a unha historia familiar agochada e menosprezada".

En outubro de 2025, publicou a súa terceira novela *Pontealbar* (Editorial Galaxia, 2025), unha novela xuvenil de fantasía baseada na lenda da aldea da Pontealbar (Xavestre, Trazo). En novembro de 2025, recibiu o Premio SELIC de Creación Literaria (2025) do Concello de Santiago pola novela *O silencio non arrola.*

Adrián Noia participou como membro do xurado do certame de banda deseñada AX1 e do premio Breviter de microrrelatos do IES Arcebispo Xelmírez I en varias edicións.

Abriu a páxina web adriannoia.gal en outubro de 2024.

## Obra 
### Narrativa 
* *O país dos raposos* (2022). Noia: Toxosoutos. 122 páxs. ISBN 978-84-125393-3-2.
* *A terra leve* (2024). A Coruña: Medulia. 112 páxs. ISBN 978-84-19438-79-9.
* *Pontealbar* (2025). Vigo: Galaxia. 160 páxs. ISBN 978-84-1176-508-4.

### Obras colectivas 
* "Quero vivir nun mundo inventado" (limiar) en *AX1: obras premiadas no Certame de Banda Deseñada AX1* (2022). Santiago de Compostela: IES Arcebispo Xelmírez I. 83 páxs. Edición non venal.
* "Estoria do bendito San Amaro", en coautoría con Rosario Crespo Amado, en *Viñetas BD* (2025). A Coruña: Viñetas desde o Atlántico / Concello da Coruña. 63 páxs. Edición non venal.
* "Alegoría da morte" na antoloxía literaria *Scripta manent. 50 anos de memoria e palabra* (2025), coordinada por Cristina Mourón. Santiago de Compostela: Edicións USC. 147 páxs. ISBN 978-84-10142-79-4.

## Premios 
* I premio de relato xuvenil no XXV Certame Literario *A Pipa da Alta Montaña Luguesa* (2016) por *Aquel anaco de carta*. 
* I premio de relato xuvenil no XI Certame Literario *Terras de Chamoso* (2017) por *Diario dunha marea negra.*
* II premio de novela curta no programa Xuventude Crea (2021) por *O país dos raposos* (Toxosoutos, 2022).
* Premio SELIC de Creación Literaria 2025 do Concello de Santiago pola novela *O silencio non arrola*.

## Notas
Primeira Galicia 2022/23

A tempada **2022–23** da Primeira Galicia iniciouse o 11 de setembro de 2022 e finalizou o 14 de maio de 2023.

## Equipos e estadios 
### Grupo 1: A Coruña/Ferrol 
### Grupo 2: Costa/Santiago 
### Grupo 3: Lugo 
### Grupo 4: Ourense 
### Grupo 5: Pontevedra / Vigo 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina da Federación Galega de Fútbol
Patty's World

'''''Patty's World'''* é unha serie de historietas creada en 1971 polo guionista británico Philip Douglas e a debuxante española Purita Campos. 

## Traxectoria editorial 
A primeira historieta de *Patty's World* apareceu na revista británica *Princess Tina* en 1971. O guión era obra do inglés Philip Douglas, mentres que os debuxos eran obra da debuxante española Purita Campos. Foi publicada posteriormente noutros moitos países, como Alemaña, Australia, Canadá, Grecia, Holanda e Suráfrica. En España, a editorial Bruguera incluíuna, co título de *Esther y su mundo* na revista *Lily* a partir de 1974.

En 1981 e dado o seu éxito, Bruguera editou unha revista de historietas co seu propio nome.

En 2006, a serie foi relanzada por Edicións Glénat co título de *Las nuevas aventuras de Esther*, despois dunha exitosa reedición dos números antigos en formato álbum. Purita Campos séguese encargando dos debuxos, mentres que Carlos Portela fai o propio cos guións.

## Argumento e personaxes 
Esther é a protagonista indiscutible destas historias xunto coa súa mellor amiga Rita, o seu amor platónico Juanito, a súa irmá máis vella Carol e o seu rival Doreen; ademais doutros personaxes secundarios.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* *Esther e o seu mundo*, páxina web ao redor da serie
* *Esther e o seu mundo'', por Miguel S. Alberca, "A historia xamais contada da música do sesenta"
Jorge Riechmann

**Jorge Riechmann Fernández**, nado en Madrid o 24 de marzo de 1962, é un poeta, tradutor, ensaísta, matemático, filósofo, ecoloxista e doutor en ciencias políticas español. Como autor dunha extensa obra poética, está vinculado co grupo de poetas da poesía da conciencia e da xeración do oitenta ou postnovísimos.

## Traxectoria 
Licenciouse en Matemáticas pola Universidade Complutense en 1986. Tamén estudou Filosofía na UNED (1984-1986) e literatura alemá na Universidade Wilhelm von Humboldt de Berlín Oriental (1986-1989). É doutor en Ciencias Políticas pola Universidade Autónoma de Barcelona cunha tese sobre o partido verde alemán. Desde 1990 até 2008 pertenceu ao departamento de Socioloxía e Metodoloxía das Ciencias Sociais da Universidade de Barcelona; desde 1995 foi profesor titular de filosofía moral na mesma.

Entre 1990 e 2003 foi redactor da revista de ciencias sociais e reflexión política *Mentres tanto*. De 1996 a 2008 formou parte do Departamento Confederal de Medio Ambiente do sindicato Comisións Obreiras, como responsable de biotecnoloxías e agroalimentación. Entre 1998 e 2005 dirixiu, xunto con José María Parreño, a colección de poesía *Hoja por ojo* na editorial valenciana Germanía. 

Entre 2001 e 2008 foi investigador en cuestións ambientais do Instituto Sindical de Traballo, Ambiente e Saúde (ISTAS) de Comisións Obreiras. Tamén foi membro do Consello de Greenpeace de España entre 2002 e 2006. No curso 2008-2009 foi profesor convidado na Facultade de Ciencias Políticas e Socioloxía da Universidade Complutense de Madrid (UCM). En 2009 incorporouse ao Departamento de Filosofía da Universidade Autónoma de Madrid (UAM) como profesor titular de filosofía moral.

Milita en Ecoloxistas en Acción e en Esquerda Anticapitalista, e é membro da Sociedade Española de Agricultura Ecolóxica. En febreiro de 2015 foi elixido membro do Consello Cidadán de Podemos na Comunidade de Madrid.

O 7 de outubro de 2019, nunha protesta ecoloxista conxunta de Extinction Rebellion e 2020 Rebelión por el Clima, foi detido ao bloquear a ponte de Nuevos Ministerios de Madrid.

## Premios e recoñecementos 
Obtivo premios de poesía como os seguintes: Premio Hiperión (1987) por *Cántico da erosión* (ex aequo con Miguel Casado) , "Feira do Libro de Madrid-Parque do Bo Retiro" (1993), nacional "Villafranca del Bierzo" (1996), Premio Xaén (1997), Internacional Gabriel Celaya (2000), Stendhal de tradución (2000), Cidade de Mérida (2008), entre outros.

## Notas
Carlos Carvalhal

**Carlos Augusto Soares da Costa Faria Carvalhal**, nado en Braga o 4 de novembro de 1965, comunmente coñecido coma **Carlos Carvalhal** é un exfutbolista e adestrador portugués que dirixe o Celta de Vigo.

## Clubs 
### Como xogador 
### Como adestrador 
*Partidos amigables, torneos de verán,...
A Parrocha, Bembrive, Vigo

**A Parrocha** é un lugar da parroquia de Bembrive, no concello pontevedrés de Vigo, na comarca de Vigo.

## Toponimia 
Segundo Nicandro Ares *A Parrocha* indica caseta nun eido lonxe da casa, significado propio de Lemos.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Bembrive 
### Parroquias de Vigo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vigo
Mirallos, Mirallos, A Peroxa

**Mirallos** é un lugar da parroquia de Mirallos no concello ourensán da Peroxa, na comarca de Ourense. Segundo o IGE, en 2023 tiña 20 habitantes (9 homes e 11 mulleres).

## Toponimia 
Segundo Nicandro Ares *Mirallos* vén do antropónimo gótico , serían as súas posesións.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Mirallos 
### Parroquias da Peroxa 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Peroxa
Mirallos, Oseira, San Cristovo de Cea

**Mirallos** é un lugar da parroquia de Oseira, no concello ourensán de San Cristovo de Cea, na comarca do Carballiño. Segundo o IGE, en 2022 tiña 8 habitantes (3 homes e 5 mulleres).

## Toponimia 
Segundo Nicandro Ares *Mirallos* vén do antropónimo gótico , serían as súas posesións.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Oseira 
### Parroquias de San Cristovo de Cea 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de San Cristovo de Cea
Mirallos, Santa Mariña de Brañas, Toques

**Mirallos** é un lugar da parroquia de Santa Mariña de Brañas, no concello coruñés de Toques, na comarca da Terra de Melide. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 12 habitantes (7 homes e 5 mulleres).

## Toponimia 
Segundo Nicandro Ares *Mirallos* vén do antropónimo gótico , serían as súas posesións.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santa Mariña de Brañas 
### Parroquias de Toques 
## Notas
Marta Tafalla

**Marta Tafalla**, nada en Barcelona en 1972, é unha filósofa e profesora universitaria española.

## Traxectoria 
**Marta Tafalla** licenciouse en Filosofía pola Universidade Autónoma de Barcelona (UAB). Nos seus anos de estudante traballou como voluntaria para Amnistía Internacional. Unha vez licenciada conseguiu unha bolsa FPI, período durante o cal fixo estancias de investigación nas universidades de Friburgo e Münster, así como cursos complementarios nas universidades de Heidelberg e Bamberg.

En 2002 obtivo o doutoramento en Filosofía cunha tese sobre Theodor Adorno, publicada por Herder Editorial (Theodor W. Adorno. *Una filosofía de la memoria*, 2003). En 2004 obtivo unha bolsa posdoutoral DAAD na Universidade de Potsdam, e en 2006 realizou unha estancia de investigación na Universidade de Londres grazas a un programa da UAB e a unha bolsa da Generalitat de Cataluña. En 1998 empezou a dedicarse á docencia e impartir clases na UAB.

É membro do consello científico do Center for Animal Ethics (UPF-CAE) da Universidade Pompeu Fabra. Centrou o seu traballo de investigación na relación entre animais, humanos e natureza desde unha perspectiva ética e estética.

## Premios e recoñecementos 
En 2011 recibiu o premio Aposta 2011 polo seu estudo *Olfato y* *anosmia* *en la apreciación estética*. 

## Notas
Castor Casas Sánchez

**Castor Casas Sánchez**, nado en Sacos (Concello de Cotobade) cara a 1895 e finado en Arzúa o 22 de setembro de 1937, foi un médico e político galego.

## Traxectoria 
Estudou o Bacharelato no Instituto de Pontevedra. Médico en Arzúa. Na ditadura de Primo de Rivera pertenceu ao corpo de Somatenes, foi nomeado alcalde de Arzúa polo gobernador civil en agosto de 1925. Médico titular do concello de Arzúa. Na República foi membro da Unión Regional de Derechas de Arzúa e foi multado polo gobernador civil con 500 pesetas xunto con Eugenio Rilo Torres, por interromper cun grupo de mozos un mitin da Agrupación Socialista de Arzúa en abril de 1932. Foi separado do servizo como médico titular a finais de 1932. Cando en 1936 se fundaron as Juventudes de Acción Popular en Arzúa, por delegación da organización compostelá, Castor Casas foi nomeado o seu presidente. Finou en Arzúa o 22 de setembro de 1937.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Thurston Harris

**Thurston Harris**, nado en Indianapolis o 11 de xullo de 1931 e finado en Pomona o 4 de abril de 1990, foi un cantante e compositor estadounidense, coñecido polo seu éxito «Little Bitty Pretty One», de 1957.

## Traxectoria 
A primeira gravación de Harris data de 1953. Era o vocalista de The Lamplighters, unha banda de R&B de South Los Angeles, na rexión do condado homónimo. A banda cambiou varias veces de nome, de The Tenderfoots a The Sharps. Chegou ao posto 6 dos *US* *Billboard* Hot 100. O sinxelo logrou o disco de ouro, con máis dun millón de copias.

## Versións 
* Unha das primeira gravacións do inglés Adam Faith foi unha versión de «Runk Bunk».
* O maior éxito en solitario do estadounidense Frankie Lymon foi unha versión de «Little Bitty Pretty One», que acadou o posto 58 da US *Billboard* *R&B* chart en 1960.
* The Dave Clark 5 acadou o número 24 na UK Singles Chart coa súa versión de «Little Bitty Pretty One» en 1965.
* The Jackson 5 versionou «Little Bitty Pretty One» no seu álbum ''Lookin' Through the Windows'', de 1972.
* O galés Shakin' Stevens versionou «Do What You Did» no seu álbum *Take One* de 1980.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Discografía completa de Thurston Harris
Merja Halmetoja

**Merja Halmetoja**, nada en Nivala o 5 de marzo de 1987 é unha ex xogadora de hóckey sobre xeo finlandesa que xogaba na posición de defensa ou centro. Se ben durante a tempada 2015-16 xogou coa camisola do HPK de Hämeenlinna, Halmetoja desenvolveu case toda a súa carreira no Ilves de Tampere, equipo no que exerce como adestradora asistente dende a tempada 2022-23.

Ao longo da súa carreira xogou 308 partidos de liga regular na máxima competición do hóckey sobre xeo feminino finlandés, a Naisten Liiga, nos que marcou 30 goles e deu 85 asistencias para un total de 115 puntos. Nos *play-offs* disputou un total de 87 partidos cun rexistro de 7 goles e 12 asistencias para 19 puntos.

Halmetoja integrou o equipo de Ilves que se proclamou campión finlandés na tempada 2009-10, e gañou cinco medallas de prata co equipo de Tampere nos anos 2008, 2009, 2011, 2018 e 2019, así como outra prata máis con HPK en 2016.

## Notas