open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Principio holográfico

O **principio holográfico** é unha conxectura especulativa sobre as teorías da gravidade cuántica, proposta por Gerard 't Hooft e mellorada e difundida por Leonard Susskind, que afirma que toda a información contida nun volume de espazo pode ser representada por unha teoría que reside no límite daquela rexión. Noutras palabras, se tes unha sala pechada, podes modelar todos os eventos dentro desa sala creando unha teoría que só teña en conta o que ocorre dentro das paredes da sala. O principio holográfico tamén indica que hai polo menos un grao de liberdade (ou unha constante de Boltzmann *k* de máxima entropía) por cada catro áreas de Planck nesta teoría, S\le A/4, algo coñecido como *límite de Bekenstein*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Burato Negro
* Teoría de cordas

### Ligazóns externas 
* Raphael Bousso da UC Berkeley dá unha lección introdutoria sobre o pincipio holográfico. Vídeo 
* Artigo de Jakob Bekenstein publicado na ''Scientific American:
* "Físicos enfrentam o pesadel das viagens no tempo" 
* "A última pergunta" na Gazeta Mercantil
Michael P. Anderson

**Michael Phillip Anderson**, nado en Nova York o 25 de decembro de 1959 e finado o 1 de febreiro de 2003, foi un astronauta estadounidense que formou parte das misións STS-89 e STS-107, falecendo nesta última, durante o accidente do transbordador espacial Columbia.

## Traxectoria 
Anderson graduouse en física e astronomía pola Universidade de Washington en 1981 e era máster en física pola Universidade Creighton en 1990.

Foi seleccionado como astronauta pola NASA en decembro de 1994, participando nas misións STS-89 e STS-107, finando durante esta última. Pasou un total de 24,76 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-89
*STS-107
*Accidente do transbordador espacial Columbia
Micoestróxeno

miniatura|A zearalenona (ZEN) é un dos micoestróxenos máis importantes. Non é un estróxeno, pero ten unha estrutura similar, o que fai que teña afinidade polos receptores de estróxenos e, por tanto, actividade estroxénica.
Os **micoestróxenos** son xenoestróxenos producidos por fungos. Quimicamente non son realmente estróxenos nin esteroides, mais son estruturalmente parecidos e teñen afinidade cos receptores de estróxenos e certa capacidade estroxénica. Con frecuencia son denominados micotoxinas, aínda que non todas as micotoxinas son micoestróxenos. Entre os micoestróxenos máis importantes están os seguintes: zearalenona (ZEN), zearalenol e zearalanol. Aínda que todos eles poden producilos varias especies do mofo *Fusarium*, o zearalenol e o zearalanol poden tamén ser producidos endoxenamente en ruminantes que inxeriron zearalenona. O alfa-zearalanol tamén se pode producir semisinteticamente, para o seu uso veterinario, pero tal uso está prohibido na Unión Europea.

## Mecanismo de acción 
Os micoestróxenos actúan como agonistas dos receptores de estróxenos (ER), ERα e ERβ.

## Fontes 
Os microestróxenos prodúcenos varias cepas de fungos, moitos dos cales son do xénero *Fusarium*. Os mofos *Fusarium* son fungos filametosos que se encontran no solo e están asociados con plantas silvestres e cultivadas, especialmente cereais. A zearalenona é producida principalmente por cepas de *F. graminearum* e *F. culmorum*, que habitan en diferentres áreas do mundo dependendo da temperatura e humidade. *F. graminearum* prefire vivir sitios cálidos e húmidos como Europa oriental, América do Norte, Australia oriental, e a China meridional en comparación con *F. colmorum* que se encontra na máis fría Europa occidental.

## Efectos sobre a saúde 
Os micoestróxenos imitan os estróxenos naturais no corpo ao actuaren como ligandos dos receptores de estróxenos (ER). Realizáronse estudos que suxiren fortemente unha relación entre os niveis detectables de micoestróxenos e o crecemento e desenvolvemento na puberdade. Varios estudos mostraron que os niveis detectables de zearalenona e o seu metabolito alfa-zearalanol en mozas están asociados cun acurtamento significativo da súa altura na menarquía. Tamén se documentaron interaccións da zearalenona (ZEN) e  seu metabolito cos receptores de andróxenos humanos (hAR).

### Fase II 
A metabolización de fase II comprende a glicuronidación e sulfatación do composto micoestróxeno. A glicuronidación é a principal vía metabólica da fase II. A tranferase UGT (5'-difosfato glicuronosiltransferase) engade un grupo ácido glicurónico cedido pola uridina 5'-difosfato ácido gñicurónico (UDPGA). Algunhas estimacións indican que o 25% da produción de cereais global e o 20% da produción de plantas global pode estar ata certo punto contaminada por micotoxinas, das cales os micoestróxenoss, especialmente os procedentes de cepas de *Fusarium*, poden supoñer unha significativa porción.

## Notas
Clayton Anderson

**Clayton Conrad Anderson**, nado en Omaha, Nebraska, o 23 de febreiro de 1959, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-131, STS-117 e STS-120 e foi membro das expedicións 15 e 16 á Estación Espacial Internacional.

## Traxectoria 
Anderson graduouse en física pola Facultade Hastings en 1981 e é máster en enxeñaría aeroespacial pola Universidade do Estado de Iowa en 1983.

Foi seleccionado como astronauta pola NASA en xuño de 1998, participando nas misións STS-131, STS-117 e STS-120 e sendo membro das expedicións 15 e 16 á Estación Espacial Internacional. Pasou un total de 166,88 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-131
*STS-117
*STS-120
*Expedición 15
*Expedición 16
*Estación Espacial Internacional
Paradoxo da información en buratos negros

O **paradoxo da información nos buracos negros** resulta da suma de efectos previsibles en varias teorías que implican as leis dun universo imaxinario coas leis da relatividade xeral e da mecánica cuántica igualmente deducidas.

A información procedente dos buratos negros é un dos efectos que xerou controversia entre os científicos, xa que a información á que se adaptan os sentidos humanos depende da enerxía electromagnética, é dicir, da luz, e de como os buratos negros atraen tanta materia como a enerxía da luz non hai forma de confirmalos ou saber da súa existencia tanto no macro como no microcosmos.

## Ecuación 
A entropía dun burato negro vén dada pola seguinte ecuación:

S = \frac{c^{3}kA}{4 \hbar G}

Onde **S** representa a entropía, **c** a velocidade da luz, **k** a constante de Boltzmann, **A** a superficie do horizonte de eventos, **ħ** a constante de Planck e **G** a constante gravitacional.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* O problema da perda de información nos buracos negros
* Hawking, SW (xullo de 2005), *Information Loss in Black Holes*, arxiv:hep-th/0507171 .
Franz Wagner

**Franz Jacob Wagner**, nado o 27 de agosto de 2001 en Berlín, é un xogador profesional de baloncesto alemán que xoga para os Orlando Magic da National Basketball Association (NBA). Cunha estatura de 2,08 metros xoga na posición de ala. É o irmán do tamén xogador da NBA, Moritz Wagner.

## Traxectoria profesional 
O 29 de xullo de 2021, Wagner foi elixido na 8ª posición do Draft da NBA de 2021 polos Orlando Magic. O 3 de agosto de 2021, asinou cos Magic o seu contrato de rookie. Tras o remate da súa primeira tempada na liga, foi incluído no mellor equipo de rookies da NBA. O 10 de setembro de 2023 gañou a final do Mundial de 2023 contra a selección de Serbia, sendo nomeado mellor xogador do partido.  

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference.com
Ignas Brazdeikis

**Ignas Brazdeikis**, nado o 8 de xaneiro de 1999 en Kaunas, é un xogador profesional de baloncesto lituano que xoga para o BC Žalgiris Kaunas lituano. Cunha estatura de 1,98 metros xoga nas posicións de ala e escolta.

## Traxectoria profesional 
O 20 de xuño de 2019, Brazdeikis foi elixido na 47ª posición do Draft da NBA de 2018 polos Sacramento Kings, e foi traspasado ós New York Knicks. O 6 de xullo de 2019, asinou cos Knicks o seu contrato de rookie. Debutou na NBA o 3 de novembro de 2019 contra os Sacramento Kings, facendo catro puntos na derrota dos Knicks por 113–92.

O 25 de marzo de 2021, Brazdeikis foi traspasado ós Philadelphia 76ers, e foi cortado tras participar tan só nun partido co equipo.

O 2 de maio de 2021, Brazdeikis asinou un contrato de dez días cos Orlando Magic. Debutou cos Magic o día seguinte, facendo 14 puntos na vitoria de Orlando por 119–112 contra os Detroit Pistons. O 12 de maio de 2021, Brazdeikis asinou cos Magic para o resto da tempada 2020-21. O 12 de agosto de 2021, asinou un novo contrato con Orlando e o seu afiliado na NBA G League, os Lakeland Magic.

O 24 de xullo de 2022, Brazdeikis asinou un contrato de dous anos co equipo da súa cidade natal, o BC Žalgiris Kaunas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference.com
Moritz Wagner

**Victor Moritz "Moe" Wagner**, nado o 26 de abril de 1997 en Berlín, é un xogador profesional de baloncesto alemán que xoga para os Orlando Magic da National Basketball Association (NBA). Cunha estatura de 2,11 metros xoga nas posicións de ala-pivote e pivote. É o irmán do tamén xogador da NBA, Franz Wagner.

## Traxectoria profesional 
O 21 de xuño de 2018, Wagner foi elixido na 25ª posición do Draft da NBA de 2018 polos Los Angeles Lakers. O 1 de xullo de 2018, asinou cos Lakers o seu contrato de rookie. Debutou na NBA o 17 de novembro de 2018 contra os Orlando Magic.

O 6 de xullo de 2019, Wagner foi traspasado xunto a Isaac Bonga, Jemerrio Jones e unha elección da segunda rolda do Draft de 2022 ós Washington Wizards, nun traspaso entre tres equipos no que os Lakers obtiveron a Anthony Davis. Na súa segunda tempada na liga, foi elixido para xogar no Rising Stars Challenge do All-Star Weekend da NBA de 2020.

O 25 de marzo de 2021, Wagner foi traspasado ós Boston Celtics nun traspaso entre tres equipos no que tamén participaron os Chicago Bulls. O 16 de abril de 2021, foi cortado polos Celtics.

O 27 de abril de 2021, Wagner asinou cos Orlando Magic para o resto da tempada 2020-21. O 23 de agosto de 2021, Wagner asinou un novo contrato cos Magic.

O 10 de setembro de 2023 gañou a final do Mundial de 2023 coa selección de Alemaña contra a selección de Serbia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference.com
Perturbador endócrino

[250px|miniatura|Unha comparación das estruturas da hormóna [estróxeno|estróxena natural estradiol (esquerda) e un dos noiyl-fenois (dereita), un xenoestróxeno perturbador endócrino.]]
Os **perturbadores endócrinos** (disruptores endócrinos, interruptores endócrinos), ás veces chamados **axentes hormonalmente activos**, ou **compostos perturbadores endócrinos** (**EDC**, *endocrine disrupting compounds* -ou *endocrine disrupting chemicals-*), son compostos químicos que poden interferir cos sistemas endócrinos (ou hormonais). Estas perturbacións poden causar tumores cancerosos, defectos conxénitos e outros trastornos do desenvolvemento. Os perturbadores endócrinos, que se encontran en moitas produtos industriais e domésticos "interfiren coa síntese, secreción, transporte, unión, acción ou eliminación de hormonas naturais no corpo que son responsables do desenvolvemento, comportamento, fertilidade e mantemento da homeostase."

Calquera sistema do corpo controlado por hormonas pode ser alterado por perturbadores endócrinos. Concretamente, os perturbadores endócrinos poden ser asociados co desenvolvemento de incapacidades de aprendizaxe, graves trastornos de déficit de atención, cognitivos e problemas de desenvolvemento cerebral.

Houbo moita controversia nalgúns países sobre os perturbadores endócrinos, na que algúns grupos clamaban por unha rápida acción para que se retirasen eses produtos do mercado, e reguladores e outros científicos que pedían que se fixesen maiores estudos. Algúns perturbadores endócrinos foron identificados e retirados do mercado (por exemplo, un fármaco chamado dietilstilbestrol), pero non está claro se algúns perturbadores endócrinos que están no mercado causan realmente algún dano aos seres humanos e á vida silvestre ás baixas doses ás que humanos e animais están expostos. Adicionalmente, un artigo científico clave, publicado en 1996 na revista *Science*, que axudou a lanzar o movemento dos que se opoñían aos disruptores endócrinos, foi retractado polo seu autor, o cal foi reprendido por ter unha conduta científica pouco ética.

Os estudos feitos en células e animais de laboratorio demostraron que os compostos perturbadores endócrinos poden causar efectos adversos en procesos biolóxicos en animais e as exposicións a baixos niveis poden causar efectos similares en seres humanos.
Os compostos disruptores endócrinos no medio ambiente poden tamén relacionarse con problemas reprodutivos e de infertilidade na vida silvestre e certas prohibicións e restricións sobre o seu uso foron asociadas coa posterior redución de problemas de saúde e a recuperación dalgunhas poboacións de anmais silvestres.

## Notas
Angara (foguete)

miniatura|A familia de foguetes Angara, en maquetas.
**Angara** (*Ангара* en ruso) é unha familia de foguetes planificados, deseñados e operados po Rusia.

## Historia e características 
A familia de foguetes Angara comezou a ser deseñada nos anos 1990 para substituír os foguetes Zenit (Zenit-2, Zenit-2M, Zenit-3SL e Zenit-3SLB), construídos en Ucraína, e Proton (Proton K, Proton K/DM, Proton M...), que so poden lanzarse desde territorio kazakh, para contar cunha serie de foguetes completamente nacional. As etapas foron deseñadas para poder ser transportadas mediante ferrocarril ata o cosmódromo de Baikonur e o de Svobodnii. A familia de foguetes consiste nunha etapa central común a tódolos foguetes arredor da que se configuran etapas do mesmo tipo en diferentes disposicións para proporcionar diferentes capacidades de carga. A falta de financiamento fixo que o programa se estendera no tempo e que aínda non voaran tódolos modelos da familia. A etapa central usa motores desenvolvidos para os foguetes Zenit. Co tempo os deseños pensados para a disposición das etapas foron cambiando.

## Notas 
## Véxase tamén
As Eiras, Gondrame, O Páramo

**As Eiras** é un lugar da parroquia de Gondrame no concello lugués do Páramo na comarca de Sarria. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 11 habitantes (5 homes e 6 mulleres).

## Notas 

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Gondrame 
### Parroquias do Páramo
Outeiro, Gondrame, O Páramo

**Outeiro** é un lugar da parroquia de Gondrame no concello lugués do Páramo na comarca de Sarria.

## Toponimia 
A orixe do topónimo é o latín , que é unha parte alta ou elevación do terreo. Forma un único núcleo xunto con Outeiro (Ribas de Miño).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Gondrame 
### Parroquias do Páramo 
## Notas
A Eirexe, Moscán, O Páramo

**A Eirexe** é un lugar da parroquia de Moscán no concello lugués do Páramo na comarca de Sarria.

## Toponimia
O topónimo **A Eirexe** (do latín , o lugar da igrexa) débese á presenza no lugar da igrexa parroquial de Santa María Magdalena de Moscán.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Moscán 
### Parroquias do Páramo 
## Notas
Angara A5

**Angara A5** é un lanzador pesado ruso composto por catro módulos universais UM na primeira etapa, dous UM na segunda e unha terceira etapa KRV, Briz M ou Blok-D (Persei). Pode poñer en órbita 28,5 toneladas en órbita baixa e 8 toneladas en órbita de transferencia xeoestacionaria.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Angara (foguete)
O Campo da Feira, Vilarmosteiro, O Páramo

**O Campo da Feira** é un lugar da parroquia de Vilarmosteiro no concello lugués do Páramo na comarca de Sarria. É a capital do concello, e como tal acolle diversos servizos.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilarmosteiro 
### Parroquias do Páramo
Mortal Engines (filme)

***Mortal Engines*** é un filme de 2018 de estilo steampunk dirixido por Christian Rivers e con guión de Fran Walsh, Philippa Boyens, e Peter Jackson. Baséase na novela homónima de 2001 escrita por Philip Reeve, e está protagonizado por Hera Hilmar, Robert Sheehan, Hugo Weaving, Jihae, Ronan Raftery, Leila George, Patrick Malahide e Stephen Lang. É unha coprodución entre os Estados Unidos e Nova Zelandia, e está ambientado nun mundo postapocalíptico onde cidades enteiras móvense sobre rodas e practican o darwinismo municipal; o seu universo cinematográfico é diferente ao dos libros.

*Mortal Engines* tivo a súa estrea internacional o 27 de novembro de 2018 na cidade de Londres, estreouse nos cinemas de Australia e Nova Zelandia o 6 de decembro de 2018, e nos Estados Unidos o 14 de decembro de 2018. O filme recibiu valoracións negativas por parte da crítica, con algúns eloxiando os efectos visuais e a banda sonora, mais a maioría criticou a dirección, o guión e a "falta de personalidade". Pasou á historia como un dos meirandes fracasos de recadación na historia do cinema, conseguindo só 83,7 millóns de dólares contra un orzamento de produción de entre 100 e 150 millóns de dólares, e cunhas perdas estimadas para o estudio de 175 millóns de dólares.

## Personaxes 
* Hera Hilmar como Hester Shaw
** Poppy MacLeod como Hester Shaw de nena
* Robert Sheehan como Tom Natsworthy
* Hugo Weaving como Thaddeus Valentine
* Jihae como Anna Fang
* Ronan Raftery como Bevis Pod
* Leila George como Katherine Valentine
* Patrick Malahide como Magnus Crome
* Stephen Lang como Shrike
* Colin Salmon como Chudleigh Pomeroy
* Mark Mitchinson como Vambrace
* Regé-Jean Page como Capitán Madzimoyo Khora
* Menik Gooneratne como Sathya Kuranath
* Frankie Adams como Yasmina Rashid
* Leifur Sigurdarson como Nils Lindstrom
* Kahn West como Toa Heke
* Andrew Lees como Herbert Melliphant
* Sophie Cox como Clytie Potts
* Caren Pistorius como Pandora Shaw

## Notas
The Gaelic King

***The Gaelic King*** é un filme británico de 2017 dirixido por Philip Todd. Está ambientado na Alta Idade Media escocesa e está protagonizado por Jake McGarry no papel de Alpin.

## Personaxes 
* Jake McGarry como Alpin
* Noah Irvine como Finn
** Daniel Todd como Finn de bebé
* Shona Melrose como Edana
* Kerry Browne como a feiticeira
* Laurence Whitley como Lachlan
* Peter Cosgrove como Fergus
* Ellie Reid como Sinead
* Alan Cuthbert como Torcall
* Eve Wengel como Kyra
* Simon DeSilva como rei Unust
* Alasdair Blair como rei Eachdach
* David Richardson como rei Conall
* Olivia Easton como nena secuestrada
* Kyle Wallace as Gart
* Fiona Stewart as Biddy
* Rhona Fleming como nai de Alpin
* Chris Watt como Vind
* Tony Fuggle como Dunadd Gael
* Scott Iain Robertson como Nechtan
* Alistair Wales como Ciar

## Produción 
### Financiamento 
O segundo bloque de rodaxe foi en gran parte financiado por unha exitosa campaña de micromecenazgo a través de Indiegogo, a cal recadou máis de 8&nbsp;000 libras.

### Rodaxe 
A rodaxe tivo lugar en Escocia en tres bloques entre 2015 e 2016. Os lugares principais foron Stirling e os Cairngorms. Como parte da produción, construíuse unha aldea da idade escura a grande escala, coa axuda das comunidades locais.

## Notas
Walter Jonathan Andrew

**Walter Jonathan Andrew**, nado en Derbyshire en 1859 e finado en 1934, foi un numismático e arqueólogo afeccionado británico.

## Traxectoria 
### Primeiros anos e formación 
Walter Jonathan Andrew naceu en Derbyshire en 1859, no seo dunha familia coñecida pola súa implicación en asuntos cívicos. Asistiu á escola de Rugby, Warwickshire, e titulouse como avogado en 1882.

### Aruqeoloxía e numismática 
Á marxe do mundo do Dereito, Andrew tiña outros variados intereses, sinaladamente a arqueoloxía e a numismática. Formou parte do grupo de afeccionados á numismática que en 1903 fundaron a *British Numismatic Society*, entidade da que foi o seu segundo presidente, entre 1909 e 1910, e tamén foi elixido membro da Sociedade de Anticuarios de Londres, en 1902, e do *Hampshire Field Club and Archaeological Society.* da que logrou determinar, a través da investigación en rexistros, que fora construído polo rei Xoán I de Inglaterra e que posteriormente o seu fillo, Henrique III, llo concedera á abadía de Romsey. 

## Publicacións 
Estes son os traballos monográficos máis representativos dos publicados por Andrew ao longo da súa traxectoria:

* (1901). *A numismatic history of the reign of Henry I (1100-1135)*. 2 volumes. Separata de *Numismatic Chronicle*. Quaritch, Londres.
* (1903). *Notes on ‘A  numismatic history of the reign of Henry I*.
* (1928). *History of King John’s House, Romsey*. Romsey.
* (1933). *Numismatic sidelights on the battle of Brunanburh, A.D. 937*. Harrison, Londres.
* (1934-1935). ''The die for Stephen's coinage in the Guildhall Museum, and secondary evidence there of an unpublished penny of Henry I*. Separata de *Numismatic Chronicle'', Londres.

## Notas
Todo é posíbel

***Todo é posíbel*** (en , e orixinalmente titulado *What If?*) é un filme estadounidense de 2022 dirixido por Billy Porter e escrito por Ximena García Lecuona. 

O filme estreouse o 22 de xullo de 2022 a través de Amazon Prime Video, onde conta con opción subtitulada en galego.

## Personaxes 
* Eva Reign como Kelsa
* Abubakr Ali como Khal
* Renée Elise Goldsberry como Selene
* Courtnee Carter como Em
* Kelly Lamor Wilson como Chris
* Grant Reynolds como Otis
* Caroline Travers como Molly 
* Lav Raman como Shivani
* Tordy Clark como Minty Fresh

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Dog: Unha viaxe salvaxe

***Dog: Unha viaxe salvaxe*** (en ) é un filme estadounidense de 2022 dirixido por Channing Tatum e Reid Carolin. O filme está protagonizado polo propio Tatum, xunto con Jane Adams, Kevin Nash, Q'orianka Kilcher, Ethan Suplee, Emmy Raver-Lampman e Nicole LaLiberte nos papeis secundarios. O filme foi producido por Free Association cun orzamento de 15 millóns de dólares.

O filme estreouse nos cinemas dos Estados Unidos o 18 de febreiro de 2022 a través de United Artists Releasing. Está dispoñible en Amazon Prime Video con opción de subtitulado en galego.

## Personaxes 
* Channing Tatum como Jackson Briggs
* Jane Adams como Tamara
* Kevin Nash como Gus
* Q'orianka Kilcher como Niki
* Ethan Suplee como Noah
* Emmy Raver-Lampman como Bella
* Nicole LaLiberte como Zoe
* Luke Forbes como Capitán Jones
* Ronnie Gene Blevins como Keith
* Aqueela Zoll como Callan
* Junes Zahdi como Dr. Al-Farid
* Amanda Booth como Tiffany
* Cayden Boyd como Corporal Levitz

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Birkbeck College

**Birkbeck, Universidade de Londres** (formalmente, **Birkbeck College**), é unha universidade pública de investigación que forma parte da Universidade de Londres, situada en Bloomsbury, Londres, Inglaterra.

## Historia 
Fundado como Instituto de Mecánica de Londres en 1823 por Sir George Birkbeck, coa colaboración e financiamento de Jeremy Bentham, JC Hobhouse e Henry Brougham, foi unha das poucas institucións especializadas para a educación superior nocturna.

## Situación 
O edificio principal de Birkbeck está na zona de Bloomsbury en Camden, no centro de Londres. En asociación coa Universidade de East London, Birkbeck ten un campus adicional en Stratford, xunto ao Theatre Royal Stratford East.

## Oferta educativa 
Birkbeck ofrece máis de 200 programas de posgrao e posgrao que se poden estudar a tempo completo ou a tempo parcial, e case todas as clases se imparten pola noite. As actividades académicas de Birkbeck organízanse en cinco facultades que se subdividen en dezanove departamentos. Tamén ofrece moitos cursos de formación continua.

Conta con 11 áreas temáticas; máis do 90 por cento dos estudosos de Birkbeck son investigadores activos. Birkbeck, sendo parte da Universidade de Londres, comparte os estándares académicos e concede títulos da Universidade de Londres. Do mesmo xeito que os outros colexios da Universidade de Londres, Birkbeck tamén obtivo os seus propios poderes independentes de concesión de títulos, que foron confirmados polo Consello Privado en xullo de 2012. En 2005 e 2010 a calidade dos títulos de Birkbeck foi confirmada pola Axencia de Garantía de Calidade do Reino Unido tras auditorías institucionais.

## Recoñecementos 
Birkbeck foi preseleccionada polos "Times Higher Education Awards" como Universidade do Ano. Birkbeck é membro de organizacións académicas como a Asociación de Universidades da Commonwealth e a Asociación Universitaria Europea.

En 2005, o Centro de Investigación para a Función e Desenvolvemento Cerebral da Universidade foi galardoado co Premio Aniversario da Raíña pola súa investigación sobre o cerebro.

## Alumnado e profesorado 
Birkbeck produciu moitos antigos alumnos notables nos campos da ciencia, o dereito, a política, a economía, a literatura e a arte. Os seus estudantes e profesorado inclúen catro premios Nobel, numerosos líderes políticos, membros do Parlamento do Reino Unido e un primeiro ministro británico.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Universidade de Londres
Fantasma

O termo galego **fantasma** é sinónimo de **pantasma**, de orixe latina *phantasma* e este do grego φάντασμα, da raíz φαινεῖν.
En portugués tamén se usan fantasma e pantasma, sendo este último máis usado en Tras os Montes e o Brasil.

As palabras pantasma e fantasma poden referirse a:
* **Pantasma** ou **fantasma** - Visión ou imaxe fantástica, produto dos soños ou da imaxinación exaltada (véxase o termo relacionado Fantasía).
* **Alma** en pena dun defunto que se supón que anda entre os vivos, penando polas súas culpas (véxase Santa Compaña).
* **Fantasma** ou **pantasma** como posibilidade de que ocorra algo negativo (*fantasma da fame*).
* **Fantasma** ou **pantasma** como expresión de irreal ou inexistente.
** **Membro pantasma**.
** **Empresa pantasma** (empresa inexistente, nomeada como **fraude**).
** **Aldea, cidade, estación, etc... pantasma** (lugar deshabitado).

## Xeografía 
* **Pantasma**, val de Nicaragua.
** **Río Pantasma** río en Pantasma.
** **Santa María de Pantasma** localidade en Pantasma.

## Arte, música, literatura 
* ***A pantasma da ópera*** novela de Gaston Leroux e as súas adaptacións de teatro e cinema.
* ***Fantasmas de luz*** novela de Agustín Fernández Paz.
* ***Fantasma***, álbum do xaponés Cornelius.
* ***Pantasma de amor***, filme de 1981.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Fantasía
O axente invisible

***O axente invisible*** (en ) é un filme estadounidense de 2022 dirixido por Anthony e Joe Russo. O guión foi escrito por Christopher Markus e Stephen McFeely, e baséase na novela homónima de 2009 escrita por Mark Greaney. Está protagonizado por Ryan Gosling, Chris Evans, Ana de Armas, Jessica Henwick, Regé-Jean Page, Wagner Moura, Julia Butters, Dhanush, Alfre Woodard e Billy Bob Thornton. Foi producido pola compañía dos irmáns Russo, AGBO, e o filme tenta comezar unha franquía baseada nas novelas de *Gray Man* de Greaney.

A adaptación da novela de Greaney anunciouse orixinalmente en 2011, con James Gray para dirixir a Brad Pitt, e máis tarde a Charlize Theron nun papel de intercambio de xénero, aínda que ningunha das dúas versións chegou a bo porto. A propiedade permaneceu no inferno do desenvolvemento ata xullo de 2020, cando se anunciou que os irmáns Russo dirixirían, con Gosling e Evans como protagonistas. A rodaxe comezou nos Ánxeles en marzo de 2021, antes de rematar en Praga, en xullo dese ano. Cun orzamento de produción de 200 millóns de dólares, está entre os filmes máis caros realizados por Netflix.

*O axente invisible* tivo unha estrea limitada en cinemas o 15 de xullo de 2022, a cal foi seguida pola estrea dixital en Netflix o 22 de xullo, onde conta con versión subtitulada en galego traducida por Laura Feijóo. Recibiu valoracións dispares por parte da crítica, que eloxiou o elenco, mais criticou o "guión inzado de clichés e o ritmo vertixinoso."

## Personaxes 
* Ryan Gosling como Courtland "Court" Gentry " Sierra Six"
** Cameron Crovetti como Six de mozo
* Chris Evans como Lloyd Hansen
* Ana de Armas como Dani Miranda
* Jessica Henwick como Suzanne Brewer
* Regé-Jean Page como Denny Carmichael 
* Wagner Moura como Laszlo Sosa 
* Julia Butters como Claire Fitzroy
* Dhanush como "Lone Wolf"
* Alfre Woodard como Margaret Cahill
* Billy Bob Thornton como Donald Fitzroy
* Callan Mulvey como "Sierra Four" 
* DeObia Oparei como Dulin
* Robert Kazinsky como Perini
* Shea Whigham como pai de Six
* Eme Ikwuakor como Barnes

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Malnazidos

***Malnazidos*** é un filme español de 2020 dirixido por Javier Ruiz Caldera e Alberto de Toro. Ambientado na guerra civil española, está protagonizado por Miki Esparbé, Aura Garrido, Luis Callejo, Álvaro Cervantes, Jesús Carroza e María Botto.

## Sinopse 
Ambientado no ano 1938, durante a guerra civil española. Logo da aparición de zombis como resultado da despregadura da guerra biolóxica por parte da Schutzstaffel nazi sobre os habitantes dunha pequena aldea, as forzas republicanas e franquistas vense obrigadas a aliarse temporalmente entre si para facer fronte aos non mortos.

## Personaxes 
* Miki Esparbé como Jan Lozano
* Aura Garrido como Matacuras
* Luis Callejo como Sargento
* Álvaro Cervantes como Mecha
* Jesús Carroza como Jurel
* María Botto como Sor Flor
* Manel Llunell como Decruz
* Mouad Ghazouan como Rafir
* Dafnis Balduz como Comisario
* Sergio Torrico como Brodsky
* Ken Appledorn como Americano
* Manuel Morón como o xeneral Lozano
* Frank Feys como o Oficial da Waffen SS
* Oriol Ramis como Carlos
* Sanna Toivanen como Ochoa
* José Pérez Ocaña como Montoya
* Asia Ortega como noiva
* Pol Corominas como noivo

## Notas
Chisum

***Chisum*** é un filme estadounidense de 1970 dirixido por Andrew McLaglen. Está protagonizado por John Wayne, que interpreta o papel de Chisum, e foi adaptado para a gran pantalla por Andrew J. Fenady a partir da historia curta "Chisum and the Lincoln County War." O resto do elenco está composto por Forrest Tucker, Christopher George, Ben Johnson, Glenn Corbett (como Pat Garrett), Andrew Prine, Bruce Cabot, Patric Knowles, Richard Jaeckel, Lynda Day George, Pedro Armendariz Jr., John Agar, John Mitchum, Ray Teal, Christopher Mitchum e Hank Worden, xunto con Geoffrey Deuel (como Billy the Kid) e Pamela McMyler como actores "debutantes". O filme foi rodado en Panavision e Technicolor.

## Personaxes 
* John Wayne como John Chisum
* Forrest Tucker como Lawrence Murphy
* Christopher George como Dan Nodeen
* Ben Johnson como James Pepper
* Glenn Corbett como Pat Garrett
* Andrew Prine como Alex McSween
* Bruce Cabot como Sheriff Brady
* Patric Knowles como Henry Tunstall
* Richard Jaeckel como Jess Evans
* Lynda Day como Sue McSween
* Geoffrey Deuel como Billy "The Kid" Bonney
* Pamela McMyler como Sallie Chisum
* John Agar como Amos Patton
* Lloyd Battista como Neemo
* Robert Donner como Morton
* Ray Teal como Justice J.B. Wilson
* Edward Faulkner como James Dolan
* Ron Soble como Charlie Bowdre
* John Mitchum como Baker
* Glenn Langan como Coronel Nathan Dudley
* Alan Baxter como gobernador Samuel Beach Axtell
* Alberto Morin como Juan Delgado
* Bill Bryant como Jeff
* Pedro Armendáriz Jr. como Ben
* Christopher Mitchum como Tom O'Folliard
* John Pickard como sarxento Braddock
* Abraham Sofaer como Xefe White Buffalo
* Gregg Palmer como Karl Riker
* Hank Worden como Stationmaster Elwood
* Pedro Gonzalez Gonzalez como rancheiro mexicano

## Notas
Basil Hiley

**Basil J. Hiley**, nado en  Myanmar o 15 de novembro de 1935 e finado o 25 de xaneiro de 2025, foi un físico británico. Foi profesor na Universidade de Londres.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Fillo dun soldado británico, marchou a Inglaterra aos doce anos. Estudou no King's College de Londres, onde obtivo o doutoramento en 1962 con Cyril Domb e Michael Fisher. 

### Docencia e investigación 
En 1961 foi profesor no Birkbeck College, onde David Bohm era profesor. Comezou a traballar con el, con quen publicou o libro póstumo *The Undivided Universe* en 1993 (Bohm finou en 1992), que se considera a principal referencia para a interpretación de Bohm da teoría cuántica.

O traballo de Bohm e Hiley caracterizouse por abordar principalmente a cuestión de "se podemos ter unha concepción adecuada da realidade dun sistema cuántico, sexa esta causal ou sexa estocástico ou sexa de calquera outra natureza" e se enfronte ao reto científico de proporcionar unha descrición matemática dos sistemas cuánticos que coincida coa idea dunha *orde implícita*.

En 1995 obtivo unha cátedra no Birkbeck College de Londres.

## Recoñecementos 
En 2012 recibiu o Premio Majorana "Best Person in Physics".

## Obras 
### Coautor con David Bohm: 
* *The Undivided Universe: An Ontological Interpretation of Quantum Theory*, Routledge, 1993
* *An ontological basis of quantum theory I*, Physics Reports, 144, 1987, 323-348

### Coeditor con David Peat: 
* *Quantum implications.* *Essays in Honor of David Bohm*, Routledge, 1987

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina persoal
Wayne Homren

**Wayne Knobel Homren**, nado en Pittsburgh, Pensilvania, o 24 de agosto de 1958, é un editor e numismático estadounidense.

## Traxectoria 
Homren graduouse na Universidade de Pittsburgh en 1980 e acadou senllos mestrados, en Ciencias na Universidade de Míchigan (1981) e MBA na Universidade de Pittsburgh (1992).

Paralelamente á súa actividade profesional, Homren dedicouse tamén ao mundo editorial e numismático. Foi creador e redactor do boletín electrónico semanal sobre numismática *E-Sylum*. É membro da *American Numismatic Society* e presidiu entidades como a *Numismatic Bibliomania Society*, a Sociedade Numismática do Oeste de Pensilvania e a Asociación de Numismáticos de Pensilvania.
* (2021): Inclusión da lista das persoas máis influentes en numismática de 1960-2020, da revista *Coin World*.

## Publicacións 
Wayne Knobel Homren é autor de varios artigos en diversas revistas especializadas estadounidenses, como *The Asylum*, *The Numismatist* ou *Paper Money*. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* "Homren, Wyne". En *Coins Weekly*. 25 de xuño de 2020.
* Smith, P. (2012). "". En *American Numismatic Biographies*. Páxina 185.
* "Wayne Homren". En *The Most Influential People in Numismatics 1960-2020*. *Coin World*. 2021. Páxina 97.

### Ligazóns externas 
* Guide to the Wayne Homren Papers 1830s-1990s. *Historic Pittsburgh*
Purple Heart

miniatura| Corazón púrpura
O **Corazón púrpura** ou **Purple Heart** é unha decoración militar dos Estados Unidos. Concédese en nome do presidente aos feridos ou mortos mentres prestaban servizo, desde o 5 de abril de 1917. É o sucesor da Insignia do Mérito Militar, que tomou a forma dun corazón feito de pano púrpura. O Corazón Roxo é o premio militar máis antigo que aínda se concede aos militares estadounidenses. O National Purple Heart Hall of Honor está situado en New Windsor, Nova York.
dereita|miniatura|173x173px| Cinta
dereita|miniatura|150x150px|O ***Purple Heart*** orixinal, chamado "Insignia do Mérito Militar" (*"Badge of Military Merit"*), foi establecido por George Washington en 1782.  A Insignia do Mérito Militar só foi concedida a tres soldados da Guerra de Independencia dos Estados Unidos. En caso de terse adxudicado algún máis, perdéranse os rexistros.

## Na cultura popular 
*The Purple Heart* é unha película bélica estadounidense de 1944.

## Notas 
### Referencias 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Orde Militar do Corazón Púrpura
* The Purple Heart, Departamento de Asuntos de Veteranos dos Estados Unidos
* A Pirámide da Honra; Orde de Prelación dos Premios Militares
Maximino Rodríguez Pérez

**Maximino Rodríguez Pérez**, coñecido como **Maxi**, nado en Paradela en 1902, foi un guerrilleiro antifranquista galego.
## Traxectoria 
Veciño das Bustaregas (Castro de Rei de Lemos). Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 5 de agosto e internado na cadea de Monforte. Xulgado en Lugo o 28 de novembro por auxilio á rebelión con Teodoro López Rodríguez, foi condenado a 16 anos de prisión. Abríronlle expediente de responsabilidade civil en xuño de 1937. Ao saír da cadea foi enlace da guerrilla de Xosé Castro Veiga, e botouse ao monte cando foi descuberto. Preso, acusado de ter contacto co Partido Comunista e con partidas de guerrilleiros, foi xulgado en consello de guerra o 6 de febreiro de 1948, e condenado por rebelión militar xunto con José Santiago Temprano, Victor López Rodríguez e Manuel Rábade Rodríguez. Estivo na Prisión Central de Burgos, de onde saíu en liberdade condicional en marzo de 1950.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha en Represión franquista en Lugo
* Victor López Rodríguez, preso por axudar a un falecido
Automated Navigation and Guidance Experiment for Local Space

**Automated Navigation and Guidance Experiment for Local Space5**, coñecido tamén polo seu acrónimo **ANGELS** e como **USA 255**, é un satélite artificial militar dos Estados Unidos lanzado o 28 de xullo de 2014 mediante un foguete Delta 4M desde Cabo Cañaveral.

## Características 
ANGELS foi construído por Orbital Sciences para o Laboratorio de Investigación da Forza Aérea. A finalidade do satélite era probar técnicas de achegamento e operacións na proximidade doutros obxectos, para o que usou a última etapa do foguete lanzador como obxectivo. O satélite tamén probou un receptor GPS e acelerómetros de alto rendemento. ANGELS foi retirado en novembro de 2017.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Delta 4M
Nasal velar

O **nasal nelar** ou **ene velar** é un tipo de fonema consoante (nasal, oclusivo e velar). Foneticamente é común en moitas linguas, cunha alofonía típica de  antes de consoantes velares como as consoantes  /g/ e  /k/  por exemplo (en castelán por exemplo *domingo* é pronunciado  .

## Presenza no galego 
En lingua galega, alén do -n- antes de  /g/  e  /k/ , por exemplo en *domingo* ou *áncora*, o son nasal velar correspóndese en galego coa pronuncia do -nh- en *unha, algunha,* ou do -n final en *camión, avión*. 

En castelán, tanto europeo como de América Latina o -n final correspóndese co /n/ e non co ene velar, salvo cando é pronunciado con acento fonético doutras linguas. 

Algunhas palabras de orixe galego-portuguesa na lingua xaponesa ou coreana conservan o ene velar final, por exemplo 빵 (pan) é pronunciado /ppaŋ/.

## Representación 
O símbolo deste son no Alfabeto Fonético Internacional é , e o seu símbolo equivalente X-SAMPA é N. O símbolo AFI é a *n* minúscula cun gancho esquerdo que sobresae da parte inferior dereita da letra.

## Características 
* O seu modo de articulación é oclusivo, o que significa que se produce ao obstruír o fluxo de aire no aparello vocal.
* O seu punto de articulación é velar, o que significa que se articula co dorso da lingua contra o padal brando.
* O tipo de fonación é sonora, o que significa que as cordas vocais vibran durante a articulación.
* É unha consoante nasal, o que significa que permite que o aire escape polo nariz.
* é unha consoante central, o que significa que se produce deixando que a corrente de aire flúe polo medio da lingua en lugar dos lados .
* O mecanismo do aire é egresivo, o que significa que se articula expulsando o aire dos pulmóns a través do aparello vocal.

## O ene velar en diversas linguas 
## Notas 
## Véxase tamén 
* Consoante nasal
* Consoante velar
Linguas kwa

As **linguas kwa**, tamén coñecidas como **novo kwa**, é unha familia lingüística proposta, mais aínda non demostrada, das linguas faladas na parte sueste de Costa do Marfil, a través do sur de Ghana e no centro de Togo. O nome foi introducido en 1895 por Gottlob Krause e deriva da palabra para 'persoas' (*kwa*) en moitos destas linguas.

## Linguas 
Os diversos grupos de linguas incluídas na familia kwa están, cando menos, relacionadas de forma distante, e non foi demostrado que sexan máis achegadas as unhas das outras que as veciñas linguas níxer-congo.

Stewart distinguiu as seguintes ramas importantes, o cal a análise histórica comparativa apoia como grupos válidos:

* Potou–Tano (incluíndo Akan)
* Ga–Dangme
* Na-Togo
* [Anteriormente] Gbe (inclusión dubidosa)

As **linguas lagoon** do sur de Costa do Marfil non son particularmente próximas a este grupo, nin a algún outro, así que fican sen grupo: 

* Avikam–Alladian
* Attié
* Abé
* Adjukru
* Abidji
* [Dubidoso] Ega

A lingua esuma, extinta ca. 1800, permanece sen clasificar.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Bennett, Patrick R. & Sterk, Jan P. (1977) 'South Central Niger–Congo: A reclassification'. *Studies in African Linguistics*, 8, 241&ndash;273.
*Hintze, Ursula (1959) *Bibliographie der Kwa-Sprachen und der Sprachen der Togo-Restvölker (mit 11 zweifarbigen Sprachenkarten)*. Berlin: Akademie-Verlag.
*Stewart, John M. (1989) 'Kwa'. In: Bendor-Samuel & Hartell (eds.) *The Niger–Congo languages*. Lanham, MD: The University Press of America.
*Westermann, Diedrich Hermann (1952) *Languages of West Africa* (Handbook of African Languages Part II). Londres/Nova York/Toronto: Oxford University Press.
*Williamson, Kay & Blench, Roger (2000) 'Niger–Congo', in Heine, Bernd and Nurse, Derek (eds) *African Languages - An Introduction.* Cambridge: Cambridge University press, pp.&nbsp;11–42.
Burnett Anderson

**Burnett Anderson**, nado en Grantsburg, Wisconsin, o 13 de xullo de 1919 e finado o 26 de novembro de 1998, foi un numismático e funcionario do servizo exterior estadounidense.

## Traxectoria 
### Formación 
Burnett Anderson acadou o grao de *Bachelor of Arts* na Universidade de Rochester, en Nova York, en 1940, e posteriormente completou os seus estudos na *National Defense University*, entre 1960 e 1961.

## Vida persoal 
Anderson casou o 3 de agosto de 1954 con Maria Troell, con quen tivo dous fillos.

## Recoñecementos 
### Premio *Burnett Anderson Memorial* 
Na memoria de Burnett Anderson, a *American Numismatic Association*, a *American Numismatic Society* e o Gremio Literario Numismático (*Numismatic Literary Guild* -NLG-) instituíron en 1999 o premio *Burnett Anderson Memorial*, con motivo do seu pasamento. El mesmo foi a primeira persoa premiada, a título póstumo.
* (1999): Premio Burnett Anderson Memorial, de ANA, ANS e NLG.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* "Hobby mourns Anderson's death". En *Numismatic News*, Vol. 47. Nº 50. 15 de decembro de 1998.
* Smith, P. (2012). "". En *American Numismatic Biographies*. Páxina 11.
Alphonse Pyrame de Candolle

**Alphonse Louis Pierre Pyrame de Candolle**, nado en París o 28 de outubro de 1806 e finado en Xenebra o 4 de abril de 1893, foi un botánico suízo.

## Traxectoria 
Fillo do tamén botánico Augustin Pyrame de Candolle, inicialmente dedicouse aos estudos xurídicos, aínda que pronto os abandonou para dedicarse á botánica, seguindo os pasos de seu pai. Ao terminar os seus estudos conseguiu o posto de profesor de Historia Natural na Universidade de Xenebra e de director do Xardín botánico desa cidade. Sucedeu ao seu pai na cátedra de Historia Natural da Universidade de Xenebra. 

Publicou unha serie de traballos botánicos, incluíndo a continuación do *Prodromus systematis naturalis*, iniciada polo seu pai e que continuou redactando despois da súa morte en 1841, en colaboración co seu fillo, Casimir de Candolle. Na súa versión final, o texto comprende máis de 90 000 especies. 

Estudou a orixe das plantas cultivadas e a importancia dos factores ambientais no desenvolvemento dos organismos vivos. Dedicouse tamén á fixación das normas internacionais da nomenclatura botánica.

## Obras 
* des plantes cultivées*, 1882
* *Origines des plantes cultivées*. 1883
* *La phytographie, ou l’art de décrire les végétaux considérés sous différents points de vue*. 1880
* *Existe-t-il dans la végétation actuelle des caractères généraux et distinctifs qui permettraient de la reconnaître en tous pays si elle devenait fossile?* 1875
* *Histoire des sciences et des savants depuis deux siècles*. 1872
* *Lois de la nomenclature botanique adoptées par le Congrès international de botanique tenu à Paris en août 1867...* Xenebra e Basilea: H. Georg; París: J.-B. Baillière et fils, 1867
* *Mémoires et souvenirs de Augustin-Pyramus de Candolle, écrit par lui-même et publiées par son fils* (Con Augustin Pyrame de Candolle). 1862
* *On the causes which limit vegetable species towards the north, in Europe and similar regions*. Annual Report of the Board of Regents of the Smithsonian Institute. pp. 237–245 1859
* *Géographie botanique raisonnée*. 1856
* *Géographie botanique raisonnée ou exposition des faits principaux et des lois concernant la distribution géographique des plantes de l’époque actuelle*. París: V. Masson; Xenebra: J. Kessman, 1855
* *Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis*. Volumes 7 a 17. 1844-1873
* *Monographie des Campanulées*. París: Veuve Desray, 1830

## Honores 
### Condecoracións 
* 1889: Medalla linneana

### Eponimia 
;Xénero 
* (Annonaceae) *Alphonsea* Hook.f. & Thomson
;Especie
* (Sapotaceae) *Isonandra alphonseana* Dubard

## Abreviatura 
A abreviatura **A.DC.** emprégase para indicar a Alphonse Pyrame de Candolle como autoridade na descrición e clasificación científica en botánica. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Candolle, Augustin Pyrame de na *Enciclopedia Británica*
* 
* 

### Outros artigos 
* Augustin Pyrame de Candolle
Universidade de Xenebra

A **Universidade de Xenebra** (*Université de Genève*) é unha universidade pública suíza localizada en Xenebra. É membro do Grupo Coimbra, así como da Liga de Universidades de Investigación Europeas (LERU), da Asociación de Universidades Europeas AUE) e do International Forum of Public Universities (IFPU).

## Historia 
Fundouna Jean Calvin (Calvino) en 1559. Inicialmente foi un seminario teolóxico, onde tamén se ensinaba Dereito. Seguiu sendo marcadamente teolóxica durante o século XVII, cando comezaron a agregarse outras disciplinas, mentres se convertía nun centro para a *Ilustración erudita*.

En 1873 cesaron as súas connotacións relixiosas, co cal adquiriu o carácter secular. Hoxe desempeña un papel líder en moitos campos, e a súa localización en Xenebra dálle unha situación privilexiada para os estudos en asuntos diplomáticos e internacionais. Así mesmo, considérase como unha das universidades de vangarda en temas de investigación en Europa, pois ten realizado notábeis descubrimentos na área de Ciencias da Terra, e tamén en Xenética, entre outros campos.

## Facultades 
A Universidade de Xenebra conta con 9 Facultades e Escolas Universitarias:
*Facultade de Ciencias
*Facultade de Medicina
*Facultade de Artes
*Facultade de Xurisprudencia
*Facultade de Teoloxía (protestante)
*Facultade de Filosofía e Educación
*Facultade de Tradución e Interpretación
*Escola de Xenebra para estudos económicos e administración
*Escola de Xenebra para estudos sociais

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Amyl and the Sniffers

**Amyl and the Sniffers** é unha banda australiana de pub rock e punk rock baseada en Melbourne. Está formado pola vocalista Amy Taylor, o batería Bryce Wilson, o guitarrista Dec Martens, e o baixista Fergus Romer. Nos ARIA Music Awards de 2019 o seuálbum de estrea, *Amyl and the Sniffers*, gañou na categoría de mellor álbum de rock.

## Discografía 
### Álbums 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina da banda