open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Herman Potočnik

**Herman Potočnik** (pseudónimo **Hermann Noordung**) nado en Pula o 22 de decembro de 1892 e finado en Viena o 27 de agosto de 1929) foi un enxeñeiro esloveno especializado en foguetes e astronáutica.

## Traxectoria 
Potočnik naceu en 1892 en Pula, daquela Imperio Austrohúngaro (agora Pula, Croacia). A súa familia era orixinaria de Eslovenia. O significado do seu pseudónimo **Noordung** segue sendo un misterio, pero suxeriuse que o seu nome foi usado para demostrar o problema do Caos (*Ordnung*, en alemán: a "orde"; *ordunga*, esloveno: popular, e a letra ene teríaa engadido ao dar o sentido de *fóra de orde*).esquerda|miniatura|Estación espacial imaxinada por Potocnik, 1929

Na Primeira guerra mundial serviu na Galicia dos Cárpatos, en Serbia e en Bosnia. Foi ascendido a tenente e en 1919 retirouse do exército austríaco co rango de capitán debido á tuberculose que contraeu durante a guerra. Comezou a estudar enxeñería eléctrica no departamento de enxeñería mecánica da Universidade Tecnolóxica de Viena e obtivo un doutoramento en enxeñaría. A partir de 1925, dedicouse por completo aos problemas da ciencia dos foguetes e da tecnoloxía espacial. Debido a unha enfermidade crónica, non atopou traballo nin casou, pero viviu co seu irmán Adolf na capital austríaca.

É coñecido polo seu traballo teórico sobre as longas estadías do home no espazo, concepto explicado por primeira vez en 1928 no seu libro *Das Problem der Befahrung des Weltraums* (*O problema dos voos espaciais* ), no que deseñou unha estación espacial en forma de roda desde o que calculou a órbita xeoestacionaria   no que se baseou Arthur C. Clarke para escribir o artigo sobre satélites de comunicacións xeoestacionarios *Extraterrestrial relays (a 35.786 km sobre o ecuador terrestre)*, en *Wireless World* en outubro de 1945. A edición en ruso de *Verein für Raumschiffahrt* (VfR) posiblemente influíu nas ideas e a obra de Sergei Koroliov.

Herman Potočnik morreu na pobreza en 1929 de pneumonía, en Viena, tendo 36 anos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Arthur C. Clarke 
* Hermann Oberth
* Órbita
* Órbita xeoestacionaria
* Sergei Koroliov
* Satélite artificial

### Ligazóns externas 
* Facsímile electrónico do artigo orixinal de Arthur C. Clarke
O Bruñido, Arnois, A Estrada

**O Bruñido** é un lugar da parroquia de Arnois no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.

Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña, xunto coa veciña localidade da Cacharela, 31 habitantes (17 homes e 14 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Arnois 
### Parroquias da Estrada 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Estrada
### Bibliografía 
* 

## Notas
Lamas, Lamas, A Estrada

**Lamas** é un lugar da parroquia de Lamas no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes

Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 11 habitantes (3 homes e 8 mulleres).

## Toponimia 
O orónimo provén do latín , e indica un lugar con lama ou lodo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Lamas 
### Parroquias da Estrada 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Estrada
### Bibliografía 
*
O Outeiro, Remesar, A Estrada

**O Outeiro** é un lugar da parroquia de Remesar no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.

## Toponimia 
A orixe do topónimo é o latín , que é unha parte alta ou elevación do terreo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Remesar 
### Parroquias da Estrada 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Estrada
### Bibliografía 
*
Patrimonio da Humanidade en Costa do Marfil

[miniatura|180px|
[Ficheiro:Welterbe.svg|55px 70px]]
O Patrimonio da Humanidade da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO) componse de lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural descritos na Convención do Patrimonio Mundial da UNESCO, estabelecida en 1972. O patrimonio cultural está formado por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e ruínas (incluíndo sitios arqueolóxicos). As paisaxes naturais (constituídas por formacións físicas e biolóxicas), as formacións xeolóxicas e fisiográficas (incluíndo os hábitats de especies de animais e plantas ameazadas) e os lugares naturais que son importantes dende o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural, defínense como patrimonio natural. Esta é unha lista do **Patrimonio da Humanidade en Costa do Marfil**, especificamente clasificada pola UNESCO e elaborada de acordo con dez criterios principais, cuxos puntos son xulgados por especialistas na área. Costa do Marfil, país litoral do oeste africano bañado polo golfo de Guinea e de gran variedade étnica e cultural debido á súa historia como ruta de comercio colonial, ratificou a convención o 9 de xaneiro de 1981, convertendo os seus lugares en elixíbeis para a súa inclusión na lista.

Os primeiros sitios de Costa do Marfil recoñecidos pola UNESCO foron designados Patrimonio Mundial na 5ª Sesión do Comité do Patrimonio Mundial, realizada en Sydney (Australia) en 1981. Nesa ocasión, Costa do Marfil tivo designado a Reserva Natural Integral do Monte Nimba, compartido coa Guinea e, posteriormente, incluído na Lista do Patrimonio da Humanidade en Perigo dende 1992 como consecuencia de conflitos armados locais que ameazan a estabilidade e a conservación natural da zona. Dende a súa máis recente adhesión, Costa do Marfil conta cun total de 5 sitios declarados Patrimonio da Humanidade pola UNESCO, 3 deles de clasificación natural e 2 de clasificación cultural.

## Lista de lugares Patrimonio da Humanidade 
:**Nome**: segundo aparece no Comité do Patrimonio da Humanidade
:**Rexión**: de Costa do Marfil
:**Ano da inclusión**: na lista da UNESCO
:**Datos da UNESCO**: o número de referencia do sitio; o ano en que o xacemento foi inscrito na Lista do Patrimonio Mundial; os criterios nos que apareceu: os criterios de *(i)* a *(vi)* son culturais, mentres que de *(vii)* a *(x)* son naturais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Patrimonio da Humanidade por país
A Agrela, Codeseda, A Estrada

**A Agrela** é un lugar da parroquia de Codeseda no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.

Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 5 habitantes (4 homes e 1 muller).

## Toponimia 
O topónimo **A Agrela** (do latín *agrĕlla*, diminutivo de *agra*, ou peza de terra) é un orónimo referido a unha pequena extensión agrícola.
## Patrimonio
Santuario da Nosa Señora de Guadalupe.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Codeseda 
### Parroquias da Estrada 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Estrada
A Igrexa, San Xiao de Vea, A Estrada

**A Igrexa** é un lugar da parroquia de San Xiao de Vea no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.

Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 18 habitantes (11 homes e 7 mulleres).

## Toponimia 
O topónimo **A Igrexa** (do latín , o lugar da igrexa) débese á presenza no lugar da igrexa de San Xiao de Vea.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Xiao de Vea 
### Parroquias da Estrada 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Estrada
Terceira División RFEF 2022/23

[dereita|miniatura|Saúdo entre os xogadores do [CD Choco e a UD Ourense.]]
[dereita|miniatura|[Gran Peña - Rápido de Bouzas.]]
[dereita|miniatura|[CSD Arzúa - UD Paiosaco.]]
A tempada **2022–23** da **Terceira División RFEF** foi a segunda edición deste torneo, que ocupa o quinto nivel no sistema de ligas de fútbol de España. Comezou o 10 de setembro de 2022 e finalizará o 4 de xuño de 2023. Posteriormente, disputarase a promoción de ascenso a Segunda División RFEF. 
## Formato da competición 
*Os campións de grupo ascenderán á Segunda División RFEF 2023–24.
*Os seguintes catro equipos de cada grupo xogarán a promoción de ascenso.
*O campión de cada grupo clasificarase para a Copa do Rei 2023–24. Se o campión é un equipo filial, o primeiro equipo non filial clasificarase para a Copa.
*En cada grupo, polo menos tres equipos descenderán ás división rexionais. O descenso de cada grupo configurarase de xeito que a Terceira División RFEF 2023–24 teña 16 equipos.

## Grupo 1 – Galicia 
### Equipos 
;Equipos permanecidos da Terceira RFEF 2021–22

* Alondras
* Arzúa
* Barco
* Choco
* Estradense
* Deportivo Fabril
* Racing Vilalbés
* Rápido Bouzas
* Silva
* Somozas
* Viveiro

;Equipos descendidos da Segunda RFEF 2021–22

* Arousa

;Equipos ascendidos da Preferente Galicia 2021–22

* Atlético Arteixo
* Gran Peña
* UD Ourense
* Paiosaco

### Clasificación 
## Notas 
## Véxase tamén 
* Primeira División 2022–23
* Segunda División 2022–23
* Primeira División RFEF 2022–23
* Segunda División RFEF 2022–23
* Preferente Galicia 2022–23
As Mulatas (Di Cavalcanti)

***As Mulatas*** é un cadro de Di Cavalcanti, realizado en 1962. Considerada "emblemática" e "histórica", a obra fai parte do acervo en exposición na entreplanta do terceiro andar no Palacio  do Planalto, Brasilia. O valor do cadro foi estimado en 8 millóns de reais.

A obra foi vandalizada no contexto das invasións terroristas de Brasilia en 2023, xuntamente con outras obras como *Bailarina* de Victor Brecheret e *Araguaia* de Marianne Peretti.

## Aspectos 
En termos técnicos, o cadro reflecte o interese de Di Cavalcanti polo *muralismo*, en especial o mexicano. Tal interese é tamén observado na obra *Músicos*, parte do acervo do Palacio da Alvorada e igualmente avariado no ano 2020, en Brasilia.

Conceptualmente, a obra integra unha serie de cadros do pintor que retractan as figuras de mulatas, isto é, mulleres de cor. Na concepción de Di Cavalcanti, as representacións valorizan a brasilidade e a poboación brasileira. Neste caso, a valorización se dá por medio da figura das mulleres de cor.

## Nome 
O nome *As Mulatas* non foi dado polo pintor, foi nomeado posteriormente por intermediarios ou coleccionadores, para facilitar a identificación da obra.

## Notas
A Estrada, A Estrada, A Estrada

**A Estrada** é un lugar da parroquia da Estrada no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes. É a capital do concello ao que lle dá nome.

Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 8467 habitantes (4024 homes e 4443 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Estrada, 
### Parroquias da Estrada 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Estrada
### Bibliografía 
*
Palacio do Planalto

O **Palacio do Planalto** (en portugués: *Palácio do Planalto*) é a sede do poder executivo  do Goberno Federal brasileiro. O edificio está localizado na Praza do Tres Poderes (Praça dous Três Poderes) en Brasilia, e foi deseñado polo arquitecto Óscar Niemeyer. O Palacio do Planalto forma parte do proxecto do Plan Piloto de Brasilia e foi un dos primeiros edificios construídos na cidade.

A construción do Palacio do Planalto comezou o 10 de xullo de 1958 e obedeceu ao proxecto arquitectónico elaborado por Óscar Niemeyer en 1956.

Como a sede do Goberno, a expresión "O Planalto" emprégase a miúdo como metonimia da rama executiva do goberno.

A oficina do presidente da República atópase no Palacio de Planalto. Con todo, o presidente e a súa familia non viven alí; a residencia oficial do presidente é o Palacio da Alvorada. Ademais do presidente, algúns altos conselleiros tamén teñen oficinas no "Planalto", entre eles o vicepresidente do Brasil, así como a Casa Civil e o Gabinete de Seguridade Institucional. Os outros ministerios establécense ao longo da *Esplanada* *dos Ministérios*.

O arquitecto foi tamén creador da maioría dos edificios importantes na nova capital do Brasil. A idea era proxectar unha imaxe de simplicidad e modernidade utilizando liñas e ondas para compor as columnas e as estruturas exteriores.

## Arquitectura 
O palacio presidencial foi unha característica importante do plan de Costa para a capital recentemente establecida. A idea de Niemeyer foi proxectar unha imaxe de sinxeleza e modernidade utilizando finas liñas e ondas para compor as columnas e estruturas exteriores. As liñas lonxitudináis do palacio mantéñense por unha secuencia de columnas cuxo deseño é unha variación das do Palacio da Alvorada, aínda que dispostas transversalmente ao corpo do edificio. A fachada do palacio tamén se compón de dous elementos fortes: a rampla que conduce á sala e o *Parlatório* (plataforma de altofalantes), desde onde o presidente e os xefes de Estado estranxeiros poden dirixirse ao público na praza do Tres Poderes (*Praça dos Três Poderes*).

En 1991 construíuse unha piscina reflectora para aumentar a seguridade ao redor do palacio e equilibrar os niveis de humidade durante a longa estación seca de Brasilia. Ten unha superficie aproximada de 1635 metros cadrados, con 1900 metros cúbicos de auga, cunha profundidade de 110 centímetros.

O Palacio ten unha superficie de 36.000 metros cadrados. O edificio principal ten catro plantas sobre un nivel principal e unha planta por debaixo. O heliporto sitúase ao longo da fachada norte do edificio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información sobre o Palacio de Planalto ()
Ouzamerxe, Guimarei, A Estrada

**Ouzamerxe** (á espera da oficialización da forma **O Ouzamerxe**) é un lugar da parroquia de Guimarei no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes. Sitúase a carón de Ouzamerxe (Lagartóns).

Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 estaba deshabitado.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Guimarei 
### Parroquias da Estrada 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Estrada

## Notas
Di Cavalcanti

**Emiliano Augusto Cavalcanti de Albuquerque**, nado en Río de Xaneiro o 6 de setembro de 1897, e finado ibídem o 26 de outubro de 1976, máis coñecido como **Di Cavalcanti**, foi un pintor modernista, deseñador, ilustrador, muralista e caricaturista brasileiro. A súa arte contribuíu significativamente para distinguir a arte brasileira doutros movementos artísticos da súa época, a través das súas recoñecidas cores vibrantes, formas sinuosas e termas tipicamente brasileiros como o carnaval, mulatas e tropicalismos en xeral.

As súas principais obras son: *Samba*, *Músicos*, *Cinco moças de Guaratinguetá*, *Mangue*, *Pierrete*, *Pierrot*, *As Mulatas*, entre outras.
[miniatura|Di Cavalcanti no [Museo de Arte de São Paulo (MASP), 1965]]
Di Cavalcanti é, xuntamente con outros grandes nomes da pintura como Anita Malfatti e Tarsila do Amaral, un dos máis ilustres respresentantes do modernismo brasileiro.
[miniatura|Mural de Di Cavalcanti na fachada do Edificio Triângulo, en [São Paulo, Brasil. O edificio foi deseñado en 1955 por Oscar Niemeyer.]]

## Cronoloxía 
### Obras principais 
**Pierrete* - 1922
**Pierrot* - 1924
**Samba* - 1925
**Mangue* - 1929
**Cinco moças de Guaratinguetá* - 1930
**Mulheres com frutas* - 1932
**Família na praia* - 1935
**Vênus* - 1938
**Ciganos* - 1940
**Mulheres protestando* - 1941
**Arlequins* - 1943
**Gafieira* - 1944
**Colonos* - 1945
**Abigail* - 1947
**Aldeia de Pescadores* - 1950
**Nu e figuras* - 1950
**Retrato de Beryl* - 1955
**Tempos Modernos* - 1961
**Tempestade* - 1962
**Retrato de Marina Montini* - década de 1960
**Duas Mulatas* - 1964
**Músicos* - 1963
**Ivette* - 1963
**Rio de Janeiro Noturno* - 1963
**Mulatas e pombas* - 1966
**Baile Popular* - 1972

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de Di Cavalcanti
Phytophaga

**Phytophaga** (fitófagos) é un clado de escaravellos dentro da infraorde Cucujiformia que comprende as superfamilias Chrysomeloidea e Curculionoidea, que se distinguen polo seu hábito de comer plantas xunto con ter tarsos pseudotetrámeros ou criptopentámeros, nos que o cuarto segmento tarsal está tipicamente moito máis reducido ou agochado polo terceiro segmento tarsal. Os Cucujoidea son un grupo irmán dos Phytophaga. Nalgunha literatura vella o termo Phytophaga aplicábase só aos Chrysomeloidea. 

A diversificación de especies dentro de Phytophaga pénsase que está asociada coa especiación das plantas anxiospermas. O hábito de comer plantas destes insectos puido orixinarse por un cambio desde o hábito de comer microfungos e esporas (nos estróbilos e cícadas) ou os hábitos  saprotróficos dos seus antepasados. Con preto de 125&nbsp;000 especies descritas son a segunda liñaxe máis grande de insectos fitófagos despois da orde dos Lepidoptera. Os encimas glicósido hidrolase da familia 45 (GH45) só están codificados nos xenomas dos escaravellos fitófagos. A GH45 que posúen os Phytophaga degrada 3 substancias principais: celulosa amorfa, xiloglicano e glicomanano. A GH45 está composta de secuencias fúnxicas, adquiridas por transferencia de xenes que pertencían a fungos.

## Notas
Freás da Canda, A Canda, Piñor

**Freás da Canda** é un lugar da parroquia da Canda, no concello ourensán de Piñor na comarca do Carballiño. Segundo o IGE, en 2023 tiña 80 habitantes (47 homes e 33 mulleres).

## Toponimia 
O fitónimo galego A Canda refírese a unha póla de árbore usada para alumear, a partir do latín .

## Lugares e parroquias
### Lugares de Barrán
### Parroquias de Piñor
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Piñor
Polyphaga

Os **Polyphaga** (**polífagos**) son a maior e máis diversa das subordes de escaravellos. Comprende 144 familias en 16 superfamilias, e mostra unha enorme variedade de especializacións e adaptacións, cunhas 350&nbsp;000 especies descritas ou aproximadamente o 90% das especies de escaravellos ata agora descubertos.

As características clave dos Polyphaga son que a coxa traseira (base da pata) non divide a primeira e segunda placas abdominais/ventrais chamadas esternitos. Ademais a sutura notopleural (que se atopa baixo o escudo pronotal) non está presente.

## Etimoloxía 
O nome *polyphaga* deriva de dúas palabras gregas: , que significa 'moitas' e , que significa 'comer', polo que significa “comedores de moitas cousas”. Téñase en conta que en zooloxía polífago é un termo xeral aplicable a animais que comen varias cousas completamente distintas, pero aquí ten un significado taxonómico específico (un grupo de coleópteros que se alimenta así). Tamén hai un xénero de cascudas que se chama *Polyphaga*.

## Clasificación 
As cinco principais infraordes son:

* Bostrichiformia
* Cucujiformia
* Elateriformia
* Scarabaeiformia
* Staphyliniformia
Os studos filoxenéticos indican que Scirtoidea (Scirtidae, Decliniidae), Clamboidea (Clambidae, Derodontidae, Eucinetidae), *Rhinorhipus* e Nosodendridae poderían ser liñaxes independentes de Polyphaga, que quedaría fóra destes grupos.

A clasificación interna de Polyphaga comprende varias superfamilias ou series, cuxos constituíntes son relativamente estables, aínda que algunhas pequenas familias máis pequenas (cuxo rango é discutido) son situadas en diferentes clados por diferentes autores. As grandes superfamilias son: Hydrophiloidea, Staphylinoidea, Scarabaeoidea, Buprestoidea, Byrrhoidea, Elateroidea e Bostrichoidea.

A infraorde Cucujiformia inclúe a vasta maioría dos escaravellos fitófagos (que comen plantas), que teñen en común posuír túbulos de Malpighio criptonéfricos de tipo normal, un omatidio cónico cun rabdoma aberto e carecer de espiráculos funcionais no oitavo segmento abdominal. As superfamilias que constitúen Cucujiformia son: Cleroidea, Cucujoidea, Tenebrionoidea, Chrysomeloidea e Curculionoidea. Evidentemente, a adopción dun estilo de vida fitófago correlaciónase coa diversidade de taxons nos escaravellos, con Cucujiformia, especialmente os gurgullos (Curculionoidea), formando unha gran radiación.

## Notas 
*

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Phylogeny of Insects
* Site devoted to Staphyliniformia
* Project devoted to studying rove beetles 
* Image of a click beetle
* site devoted to stag beetles
* news article highlighting the damage caused by Longhorn beetles
*
Monumentos históricos da antiga Kyoto (cidades de Kyoto, Uji e Otsu)

O Patrimonio da Humanidade da UNESCO **monumentos históricos da antiga Kyoto (cidades de Kyoto, Uji e Otsu)** abrangue 17 lugares do Xapón dentro da cidade de Kyoto e as súas inmediacións. No ano 794, a familia imperial xaponesa trasladou a capital a Heian-kyō. As localizacións están en tres cidades: Kyoto e Uji na prefectura de Kyoto; e Ōtsu na prefectura de Shiga, Uji e Ōtsu limitan con Kyoto ao sur e ao norte, respectivamente. Dos monumentos, 13 son templos budistas, tres son santuarios xintoístas e un é un castelo xaponés. As propiedades inclúen 38 edificios designados polo goberno xaponés como *Tesouros Nacionais*, 160 sitios designados como *Sitios Culturais Importantes*, oito xardíns designados como *Lugares especiais de beleza escénica*, e catro designados como *Lugares de beleza escénica*. A UNESCO incluíu o sitio como Patrimonio da Humanidade en 1994.

## Criterios de selección
Kyoto ten un número substancial de edificios históricos, a diferenza doutras cidades xaponesas que perderon edificios por invasións estranxeiras e guerras e ten a maior concentración de bens culturais designados no Xapón. Aínda que foi devastada por guerras, incendios e terremotos durante os seus once séculos como capital imperial, Kyoto salvouse de gran parte da destrución e perigo da segunda guerra mundial. Salvouse do case universal bombardeo incendiario das grandes cidades do Xapón en parte para preservalo como o obxectivo principal da bomba atómica. Posteriormente foi eliminado da lista de obxectivos da bomba atómica pola intervención persoal do Secretario de Guerra Henry L. Stimson, xa que Stimson quería salvar este centro cultural que coñecía da súa lúa de mel e das súas posteriores visitas diplomáticas. Como resultado, Nagasaki engadiuse como obxectivo.

Os 17 bens do Patrimonio da Humanidade teñen a súa orixe nun período comprendido entre o século X e o século XIX, e cada un é representativo do período no que se construíu. A importancia histórica da rexión de Kyoto tívose en conta pola UNESCO no proceso de selección.

## Lista de sitios
A táboa enumera información sobre cada un dos 17 bens catalogados como Patrimonio da Humanidade:
:**Nome**: en galego e xaponés
:**Tipo**: Finalidade do sitio. A lista inclúe 13 templos budistas ("-ji"), 3 santuarios xintoístas ("-jinja") e un castelo ("-jo").
:**Período**: período de tempo significativo, normalmente de construción
:**Localización**: localización do sitio (por barrio) e por coordenadas xeográficas
:**Descrición**: breve descrición do sitio

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Patrimonio da Humanidade no Xapón

### Ligazóns externas
* Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities) - UNESCO World Heritage Centre
* World Heritage Historic Monuments of Ancient Kyoto
* Welcome to Kyoto - World Heritage Map
Cucujoidea

**Cucujoidea** é unha superfamilia de escaravellos. Este grupo comprendía anteriormente todas as familias agora incluídas na superfamilia Coccinelloidea. Inclúen algúns escaravellos de fungos e unha diversidade de liñaxes de escaravellos da codia das árbores non relacionados cos Scolytinae, que son gurgullos (superfamilia Curculionoidea).

## Morfoloxía 
A morfoloxía dos Cucujoidea é variada e non hai características comúns para todos os membros da superfamilia.

Os adultos poden recoñecerse porque as cavidades procoxais están abertas internamente na maioría dos taxons, as femias teñen a fórmula tarsal 5-5-5 e os machos 5-5-5 ou 5-5-4 (raramente 4-4-4), femias co terxito VIII tapado dorsalmente polo terxito VII, e os machos co terxito X completamente membranoso.

As larvas teñen "brazos" frontais xeralmente liriformes, a superficie mandibular media xeralmente cunha mola ben desenvolvida, adoitan presentar unha área articuladora maxilar, un escleroma hipofarínxeo normalmente presente e dúas sedas pretarsais.

## Taxonomía 
De acordo cunha revisión de 2015, a superfamilia Cucujoidea comprende as seguintes 25 familias:
* Agapythidae Sen Gupta e Crowson, 1969
* Boganiidae Sen Gupta & Crowson, 1966
* Cavognathidae Sen Gupta & Crowson, 1966
* Cryptophagidae Kirby, 1826 &ndash; 
* Cucujidae Latreille, 1802 &ndash; 
* Cybocephalidae Jacquelin du Val, 1858
* Cyclaxyridae Gimmel, Leschen & Ślipiński, 2009 &ndash; 
* Erotylidae Latreille, 1802 &ndash; 
* Helotidae Reitter, 1876
* Hobartiidae Sen Gupta & Crowson, 1966
* Kateretidae Erichson in Agassiz, 1846 (= Brachypteridae)
* Laemophloeidae Ganglbauer 1899 
* Lamingtoniidae Sen Gupta & Crowson, 1966
* Monotomidae Laporte, 1840 
* Myraboliidae Lawrence e Britton, 1991
* Nitidulidae Latreille, 1802 
* Passandridae Erichson, 1845
* Phalacridae Leach, 1815 
* Phloeostichidae Reitter, 1911
* Priasilphidae Crowson, 1973
* Protocucujidae Crowson, 1954
* Silvanidae Kirby, 1937 
* Smicripidae Horn, 1879 
* Sphindidae Jacquelin du Val, 1860 
* Tasmosalpingidae Lawrence e Britton, 1991
* † Parandrexidae Kirejtshuk, 1994 (Xurásico medio-Cretáceo temperán)

### Xéneros extintos 
* † *Alloterocucus* Li et al., 2022 ámbar birmano, Myanmar, Cretáceo medio (final do Albiano- inicios do Cenomaniano)

## Notas 
### Ligazóns externas
Eugenio Montejo

dereita|miniatura| *Fábula del escriba* de Eugenio Montejo
**Eugenio Montejo**, ás veces asinando co pseudónimo **Eduardo Polo**, nado en Caracas o 19 de outubro de 1938 e finado en Valencia, Venezuela o 5 de xuño de 2008, foi un poeta,  ensaísta e asesor cultural venezuelano.

## Traxectoria 
Foi fundador da revista *Azar Rey* e cofundador da *Revista de Poesía* da Universidade de Carabobo. Foi investigador do Centro de Estudos Latinoamericanos *"Rómulo Gallegos"* de Caracas, e colaborador de gran número de revistas nacionais e estranxeiras. En 1998 recibiu o Premio Nacional de Literatura e en 2004 o Premio Internacional *"Octavio Paz"* de Poesía e Non Ficción. Un dos seus poemas está citado na película do director mexicano Alejandro González Iñárritu *21 gramos*.

Eugenio Montejo traballou en varias ocasións en Lisboa, na embaixada de Venezuela en Portugal, como conselleiro cultural.

### Poemas infantís 
Publicou poemas para nenos co pseudónimo de **Eduardo Polo**. Entre estes traballos *destaca Chamario*, de 2003, da que algúns poemas foran anticipados noutros libros (como a antoloxía *Poemas con sol y son*, de 2001), pero na súa forma definitiva é un libro inseparable das ilustracións feitas por Arnal Ballester. A súa poesía para nenos ( *chamos*, de aí o título do libro) caracterízase pola súa ruptura coas convencións, como a rima, por exemplo, que respecta e destrúe ao mesmo tempo: *“Un niño tonto y retonto / sobre un gran árbol se montó.* */ Con su pelo largo y rubio / hasta la copa se subió"*; a experimentación lingüística con fins lúdicos: *"La bici sigue la cleta / por una ave siempre nida / y una trom suena su peta... / ¡Qué canción tan perseguida!"*; en xeral, a presenza de elementos absurdos, cando menos os espera o lector. Por exemplo, escribiuse sobre a súa obra: “Os seus poemas musicais, intelixentemente humorísticos, até parecer sinxelos pero cuxa composición revela talento poético e un gran dominio da linguaxe”.

### Obras poéticas 
* *Elegos* (1967)
* *Muerte y memoria* (1972)
* *Algunas palabras* (1977)
* *Terredad* (1978)
* *Trópico absoluto* (1982)
* *Alfabeto del mundo* (1986)
* *Adiós al Siglo XX* (1992)
* *Chamario* (2003, para nenos)

### Ensaio 
* *La ventana oblicua* (1974)
* *El taller blanco* (1983)
* *El cuaderno de Blas Coll* (1981)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *EL AZAR REY * (Manifesto; uc.edu.ve)
Dark Matter Particle Explorer

**Dark Matter Particle Explorer** ou **DAMPE**, tamén coñecido como **Wukong**, é un observatorio espacial da China lanzado o 17 de decembro de 2015 a bordo dun foguete CZ-2D desde o Centro de Lanzamento de Satélites de Jiuquan.

## Características 
DAMPE é un observatorio espacial operado pola Academia de Ciencias da China adicado á detección de partículas enerxéticas como raios gamma, electróns de alta enerxía e raios cósmicos. O obxectivo do observatorio é buscar e estudar partículas de materia escura mediante observación de partículas de alta enerxía, estudar a orixe dos raios cósmicos e analizar o mecanismo de aceleración dos raios cósmicos.

O observartorio foi inxectado nunha órbita heliosincrónica cunha altitude de 500 km e unha inclinación de 97,4 graos. Ten unha masa de preto de 1900 kg e leva a bordo catro experimentos:

*Un hodoscopio formado por un conxunto de láminas de plástico de centelleo.
*Un seguidor de silicio-tungsteno para determinar a dirección dos raios gamma.
*Un calorímetro de bismuto e óxito de xermanio para medir a enerxía das partículas incidentes.
*Un detector de neutróns.

O rango de enerxías detectables por DAMPE van dos 5 GeV a 10 TeV para electróns e de 100 GeV a 100 TeV para raios cósmicos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*CZ-2D
A Graña, Matalobos, A Estrada

**A Graña** é un lugar da parroquia de Matalobos no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.

Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 26 habitantes (8 homes e 18 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Matalobos 
### Parroquias da Estrada 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Estrada
### Bibliografía 
* 

## Notas
Autoridade Portuaria de Marín e Ría de Pontevedra

A **Autoridade Portuaria de Marín e Ría de Pontevedra** é o organismo responsábel do porto de Marín. Ten a súa sede no parque Cantodarea de Marín desde 2010. Antes de ter a denominación actual foi coñecida como Autoridade Portuaria de Marín-Pontevedra ata 1992 e tivo desde 1933 a súa sede na avenida pontevedresa das Corvaceiras, no porto de Pontevedra, no edificio do Gremio de Mareantes.

É unha das 28 Autoridades Portuarias que compoñen o Organismo Público Estatal: *Puertos del Estado*. A maioría das infraestruturas portuarias dedícanse ao transporte marítimo e pesca. Á parte do dominio público hai tamén unha parte dedicada aos estaleiros.

## Presidencia
A presidencia da Autoridade Portuaria de Marín-Ría de Pontevedra é designada pola Xunta de Galicia. O seu actual presidente, desde 2009, é José Benito Suárez Costa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Porto de Marín
### Ligazóns externas 
*Páxina web da Autoridade Portuaria de Marín-Pontevedra
Dionisio Fierros

**Dionisio Fernández Álvarez** (artisticamente autodenominouse **Dionisio Fierros Álvarez**), nado en Cudillero o 5 de maio de 1827 e finado en Madrid o 28 de xuño de 1894, foi un pintor  do romanticismo, de orixe asturiana, moi vinculado a Galicia, retratista, autor de cadros de historia e escenas de costumes.. Foi membro da Real Academia de Bellas Artes de San Fernando e da de San Salvador de Oviedo.

## Traxectoria 
[miniatura|262px|*[Muiñeira*, gravado a partir dunha pintura de Fierros. *La Ilustración Gallega y Asturiana* n.º&nbsp;XX, 20/7/1879.]]
Nado no ámbito rural asturiano, fillo de Nicolás Fernández Fierros e de María Álvarez del Valle, viaxou a Madrid con catorce anos de idade. Formouse nos talleres de José de Madrazo e Federico de Madrazo, na Real Academia de San Fernando e como copista do Museo del Prado.

En 1858 expuxo cinco retratos e tres composicións en Santiago de Compostela, obtendo a medalla de honor.

Teñen obra súa institucións como o Museo del Prado, a Deputación da Coruña, o Museo de Belas Artes da Coruña, o Concello de Santiago de Compostela, a Colección Afundación, o Concello de Vigo (Pinacoteca Francisco Fernández del Riego/Museo Quiñones de León), o Museo de Belas Artes de Asturias, o Monasterio del Escorial… e diversas coleccións privadas.

En 1966 fíxose unha mostra antolóxica no Ateneo de Madrid, e de marzo a abril do ano 2000 unha exposición no Centro Cultural Caixavigo titulada *Dionisio Fierros (1827-1894): Íntimo y mundano*.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Una romería en las cercanías de Santiago 1860 Dionisio Fierros.jpg|*Unha romaría nas proximidades de Santiago*, 1860, colección particular.
Ficheiro:Dionisio Fierros, 1862, La salida de misa en una aldea de las cercanías de Santiago de Galicia.jpg|*A salida de misa nunha aldea das proximidades de Santiago de Galicia*, 1862. Museo del Prado.
Ficheiro:Dionisio Fierros, La Fuente, 1864.jpg|*A fonte*, 1864. Academia de Bellas Artes de Santa Cecilia (Cádiz); depósito do Museo del Prado.
Ficheiro:Enrique III y los nobles.JPG|*Henrique III de Castela corrixe aos señores casteláns*, 1866. Universidad de Barcelona; depósito do Museo del Prado.

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
*Pintura do romanticismo
*Dionisio Gamallo Fierros (neto)
### Ligazóns externas 
* Bibliografía sobre Fierros en pintoresgallegos.com
Sestelo, Vilarrubín, A Peroxa

**Sestelo** é un lugar da parroquia de Vilarrubín no concello ourensán da Peroxa, na comarca de Ourense. Segundo o IGE, en 2023 tiña 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres).

## Topónimo 
O topónimo galego *Sestelo* é a variante vulgar de *Sextullus*, diminutivo do antropónimo latino *Sextus*.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilarrubín 
### Parroquias da Peroxa 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Peroxa
Sestelo, Rarís, Teo

**Sestelo** é un lugar da parroquia de Rarís no concello coruñés de Teo, na comarca de Santiago. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 50 habitantes (28 homes e 22 mulleres).

## Topónimo 
O topónimo galego *Sestelo* é a variante vulgar de *Sextullus*, diminutivo do antropónimo latino *Sextus*.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Rarís 
### Parroquias de Teo 
## Notas
Matalobos, Salcedo, Pontevedra

**Matalobos** é un lugar da parroquia de Salcedo no concello pontevedrés de Pontevedra na comarca de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 59 habitantes (22 homes e 37 mulleres).

## Topónimos 
O topónimo galego *Matalobos* pode ter dúas orixes: ser un fitónimo referido ao acónito, ou ser o zoónimo lobo unido ao verbo matar, quizais ligado á existencia dun foxo de lobo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Salcedo 
### Parroquias de Pontevedra 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Pontevedra
Emilio Pereiro Quiroga

**Emilio Pereiro Quiroga**, nado en Furelos (Melide) en 1873 e finado na vila de Melide en 1941, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
Fillo do mestre de Furelos Andrés Pereiro. Estudou no Seminario de Lugo. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela. Avogado en Melide. Poeta en castelán e galego, colaborou en *De Todo un Poco*, *Follas Novas*, *Revista Gallega*, *Aires d’a Miña Terra* e *Nova Galicia*. Na ditadura de Primo de Rivera foi secretario do concello de Arzúa e foi nomeado alcalde de Arzúa en febreiro de 1926. Permaneceu no posto ata o ano seguinte.

## Vida persoal 
Casou en 1910 con Juana Teresa Juega López e foi pai de Emilio, Luis, Teresa e Carlos Pereiro Juega.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 

### Ligazóns externas 
* Persoeiros das letras de Melide
Corydiidae

**Corydiidae**, antes chamada **Polyphagidae**, é unha familia de insectos da orde Blattodea (cascudas). Moitas viven en zonas desérticas e ás veces chámaselles na literatura cascudas das areas. A familia divídese en cinco subfamilias, que comprenden uns 40 xéneros. Unha especie importante é a cascuda do deserto *Arenivaga investigata*.

## Xéneros 
Agrúpanse en dúas grandes subfamilias, Corydiinae e Latindiinae, e outras tres máis pequenas.

### Corydiinae 
* *Anosigamia*
* *Arenivaga*
* *Austropolyphaga*
* *Eremoblatta*
* *Ergaula*
* *Eucorydia*
* *Eupolyphaga*
* *Hemelytroblatta*
* *Heterogamisca*
* *Heterogamodes*
* *Homoeogamia*
* *Hypercompsa*
* *Leiopteroblatta*
* *Mononychoblatta*
* *Nymphrytria*
* *Polyphaga*
* *Polyphagina*
* *Polyphagoides*
* *Therea*

### Latindiinae 
* *Buboblatta*
* *Bucolion*
* *Compsodes*
* *Gapudipentax*
* *Latindia*
* *Melestora*
* *Myrmecoblatta*
* *Paralatindia*
* *Sinolatindia*
* *Stenoblatta*

### Outras 
* *Aclavoidea*
* *Anacompsa*
* *Ctenoneura*
* *Euthyrrhapha* (Euthyrrhaphinae)
* *Holocompsa* (Holocompsinae)
* *Homopteroidea*
* *Ipisoma*
* *Ipolatta*
* *Melyroidea*
* *Oulopteryx*
* *Pholadoblatta*
* *Sphecophila* (Tiviinae)
* *Tivia* (Tiviinae)
* *Zetha*
*Xéneros extinguidos
*†*Bimodala* Šmídová, 2019 ámbar birmano, Myanmar, Cenomaniano
*†*Cretaholocompsa* Martínez-Delclòs, 1993 Formación La Pedrera de Rúbies, Cataluña, Barremiano
*†*Fragosublatta* Chen et al., 2021 ámbar birmano, Myanmar, Cenomaniano
*†*Magniocula* Qiu et al., 2019 ámbar birmano, Myanmar, Cenomaniano
*†*Nodosigalea* Li & Huang, 2018 ámbar birmano, Myanmar, Cenomaniano
*†*Spinka* Vršanský et al., 2019 ámbar birmano, Myanmar, Cenomaniano

## Notas
Arturo Obegero

**Arturo Obegero**, nado en Tapia de Casarego en 1993, é un xastre e deseñador de moda asturiano.

## Traxectoria
Nado de pai surfeiro e nai enfermeira, graduouse en moda na escola superior Goymar, da Coruña, mentres traballaba en Inditex. Proseguiu os seus estudos na facultade Central Saint Martins da Universidade das Artes de Londres. Comezou a traballar como deseñador na casa de alta costura Lanvin, en París e ao pouco presentou marca de seu, co seu mesmo nome: Arturo Obegero. 

En 2021 presentou colección de seu na Semana da moda de París, e repetiu tamén en 2022. Nese ano, roupa súa foi a escollida polo cantante Harry Styles para levar no videoclip do seu tema 'As It Was'. 

Recoñece en Cristóbal Balenciaga o seu modelo a imitar. Tamén atopa influencias en Yves Saint Laurent, Helmut Lang, Jean Paul Gaultier, Martin Margiela, Alaïa, Alexander McQueen e Rick Owens. 

## Vida persoal 
Vive en Montreuil, nos arrabaldes de París. 

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Conta de instagram de Arturo Obegero
* Web da súa marca persoal
Guillermo Vázquez Núñez

**Guillermo Vázquez Núñez**, nado en Catasol (Santa María de Melide, Melide) en 1884 e finado en Madrid o 24 de agosto de  1936, foi un frade mercedario, sacerdote e historiador galego.
## Traxectoria 
Iniciou o noviciado no Convento da Magdalena de Sarria, e fixo os votos sinxelos no mosteiro de Poio. Ordenouse sacerdote en Lugo en 1908. Estudou Filosofía e Letras na Universidade de Madrid, onde se licenciou en 1911 e se doutorou en 1917. Na Orde mercedaria foi Padre Provincial de la Provincia de Castilla (1914-1918), Comendador do Mosteiro de Poio (dende 1924) e Historiador de la Orden Mercedaria en la Provincia de Castilla. Foi académico correspondente da Real Academia Galega. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi asasinado en Madrid o 24 de agosto de 1936.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Persoeiros das letras de Melide
A Pedreira, Ribela, A Estrada

**A Pedreira** é un lugar da parroquia de Ribela no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Ribela 
### Parroquias da Estrada 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Estrada
### Bibliografía 
*
Eduardo Álvarez Carballido

**Eduardo Álvarez Carballido**, nado en Oroso en 1843 e finado en Melide o 28 de decembro de 1913, foi un médico, escritor e historiador galego.

## Traxectoria 
A familia trasladouse a Melide onde Eduardo fixo os estudos primarios, que despois continuou no Instituto de Lugo. Licenciouse en Medicina na Universidade de Santiago de Compostela en 1874. Foi médico en Melide e na súa comarca. Colaborou en *Galicia Diplomática*, *Galicia Histórica* e no *Boletín da Real Academia Galega*. Na súa residencia de Melide creou un museo privado con importantes fondos documentais, históricos e arqueolóxicos da Terra de Melide, que foron vendidos polos seus herdeiros. Foi nomeado académico correspondente da Real Academia Galega en 1906. Finou en Melide o 28 de decembro de 1913.

## Recoñecementos 
Unha rúa de Melide leva o seu nome.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Persoeiros das letras de Melide
Patrimonio da Humanidade nas Illas Salomón

[miniatura|180px|
[Ficheiro:Welterbe.svg|55px 70px]]
O Patrimonio da Humanidade da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO) componse de lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural descritos na Convención do Patrimonio Mundial da UNESCO, estabelecida en 1972. O patrimonio cultural está formado por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e ruínas (incluíndo sitios arqueolóxicos). As paisaxes naturais (constituídas por formacións físicas e biolóxicas), as formacións xeolóxicas e fisiográficas (incluíndo os hábitats de especies de animais e plantas ameazadas) e os lugares naturais que son importantes dende o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural, defínense como patrimonio natural. Esta é unha lista do **Patrimonio da Humanidade nas Illas Salomón**, especificamente clasificada pola UNESCO e elaborada de acordo con dez criterios principais, cuxos puntos son xulgados por especialistas na área. As Illas Salomón ratificaron a convención o 10 de xuño de 1992, convertendo os seus lugares en elixíbeis para a súa inclusión na lista.

O sitio Rennell Oriental foi o primeiro lugar das Illas Salomón incluído na lista do Patrimonio Mundial da UNESCO, inscrito na 22ª Sesión do Comité do Patrimonio Mundial, realizada en Kyoto (o Xapón) en 1998. É o único sitio das Illas Salomón declarado Patrimonio da Humanidade, sendo este de clasificación natural.

## Lista de lugares Patrimonio da Humanidade 
:**Nome**: segundo aparece no Comité do Patrimonio da Humanidade
:**Rexión**: das Illas Salomón
:**Ano da inclusión**: na lista da UNESCO
:**Datos da UNESCO**: o número de referencia do sitio; o ano en que o xacemento foi inscrito na Lista do Patrimonio Mundial; os criterios nos que apareceu: os criterios de *(i)* a *(vi)* son culturais, mentres que de *(vii)* a *(x)* son naturais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Patrimonio da Humanidade por país
Cleroideos

Os **cleroideos** (**Cleroidea**) son unha pequena superfamilia de escaravellos que contén 10&nbsp;000 especies.

## Descrición 
Os Cleroidea defínense polas seguintes características: adultos e larvas con ausencia de mola mandibular, larvas con proceso mandibular basal (lacinia mobilis), e mala con setas pedunculadas.

Algúns cleroideos, especialmente os da familia Cleridae e a subfamilia melírida Malachiinae, teñen unha rechamante coloración aposemática para disuadir aos depredadores. Imitan a aparencia doutros artrópodos que son incomestibles para os predadores, como varios escaravellos (meloidos, crisomélidos, lícidos), himenópteros que pican (formigas e Mutillidae), avelaíñas Zygaenidae e moscas taquínidas.

Hai variacións no grao de esclerotización dentro de Cleroidea. Algúns son escaravellos de corpo duro con élitros completamente esclerotizacos que se axustan á forma do abdome (Trogossitidae, Lophocateridae, Peltidae). A liñaxe melírida (un grupo que comprende os Melyridae e outras familias) e dúas pequenas familias Phloiophilidae e Acanthocnemidae teñen corpos bastante brandos. Os Cleridae teñen unha dureza corporal intermedia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Cleroidea  de Tree of Life
* *Enoclerus quadriguttatus* Fotos diagnósticas e información.
Archostemata

Os **Archostemata** son a suborde máis pequena dos escaravellos, que consta de 45 especies vivas clasificadas en cinco familias. Son unha antiga liñaxe con varias características primitivas. As antenas poden ser de forma filiforme ou como unha cadea de doas (moniliformes). Esta suborde tamén contén os únicos escaravellos nos que ambos os sexos son pedoxénicos, os da especie *Micromalthus debilis*. Os escaravellos Archostemata modernos son considerados raros, pero eran máis diversos durante o Mesozoico. Algúns autores usan o termo "Archostemata" nun senso máis amplo para incluír os Archostomata modernos xunto cun grupo troncal (*stem-group*) de escaravellos como os "protocoleópteros", aos que algúns Archostemata modernos lembran moito debido ás súas morfoloxías plesiomórficas. As investigacións xenéticas suxiren que os modernos Archostemata son un grupo monofilético. Algúns estudos xenéticos recuperaron os Archostemata como grupo irmán de Myxophaga.

## Taxonomía 
Hai cinco familias vivas:
* Familia Crowsoniellidae Iablokoff-Khnzorian, 1983
* Familia Cupedidae Laporte, 1838
* Familia Micromalthidae Barber, 1913
* Familia Ommatidae Sharp e Muir, 1912
* Familia Jurodidae Ponomarenko, 1985

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Tree of Life - Archostemata
Marciano (protector e tribuno)

**Marciano** (en latín: *Marcianus*) foi un funcionario do século III activo baixo os emperadores Galieno (reinado 253–268) e Claudio II (reinado 268–270).

## Traxectoria 
[miniatura|[Antoniniano representando a Galieno.]]
Marciano aparece por primeira vez nunha inscrición de Filipópolis en Tracia, na que se eloxia por salva-la cidade, quizais dun ataque gótico. Nese momento, posiblemente era un protector e tribuno pretoriano (*protector et tribunus praetorianorum*), pero quizais tivese unha carreira militar previa cuxos detalles son descoñecidos. Como *dux*, derrotou aos godos en Acaia no 267 e no 268 derrotounos en Iliria coa axuda do futuro emperador Claudio (reinado 268–270). Sábese que Marciano tamén era un *vir perfectissimus* (título outorgado a persoas da orde ecuestre, a partir do reinado de Marco Aurelio).

Por esta época, Aureolo (reinado 268) rebelouse contra Galieno en Mediolanum en Italia. Galieno, que facía campaña contra os godos que atacaran os Balcáns, entregoulle o mando da campaña a Marciano e inmediatamente partiu cara a Italia co groso do seu exército de campaña. Na *Historia Augusta,* implícase a Marciano na conspiración que causou a morte de Galieno, pero a súa participación non aparece noutras fontes. Tamén tivo un papel na pacificación das tropas de Galieno mediante o suborno.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Tshekardocoleidae

**Tshekardocoleidae** é unha familia extinguida de escaravellos, coñecida desde o Permiano. Representa algúns dos escaravellos máis antigos. Igual que outros escaravellos primitivos, pénsase que debían ser xilófagos. Apareceron durante o Cisuraliano e acabaron extinguíndose ao principio do Guadalupiano. O escaravello máis antigo coñecido, *Coleopsis,* foi asignado orixinalmente a esta familia, pero agora está clasificado na súa propia familia, a Coleopsidae.

## Taxonomía 
[miniatura|upright|Larva non descrita de Tshekardocoleidae, [formación Koshelevka|xacemento de Tshekarda]]
Kirejtshuk (2020) incluíu os seguintes xéneros en Tshekardocoleidae

* †*Avocoleus*  - xacemento de Obora (Permiano Sakmariano ); Moravia, República Checa
**†*Avocoleus fractus*  (especie tipo)
**†*Avocoleus neglegens* 
* †*Boscoleus*  - xacemento de Obora (Permiano Sakmariano ); Moravia, República Checa
**†*Boscoleus blandus*  (especie tipo)
* †*Eocoleus*  - xacemento de Obora (Permiano Sakmariano ); Moravia, República Checa 
**†*Eocoleus scaber*  (especie tipo)
* †*Moravocoleus*  - xacemento de Obora (Permiano Sakmariano ); Moravia, República Checa
**†*Moravocoleus permianus*  (especie tipo)
* †*Permocoleus*  - membro Midco (Permiano, Artinskiano ); Noble County, Oklahoma, EUA
**†*Permocoleus wellingtoniensis*  (especie tipo)
* †*Prosperocoleus*  - xacemento de Obora (Permiano Sakmariano ); Moravia, República Checa
**†*Prosperocoleus prosperus*  (especie tipo)
* †*Retelytron*  - xacemento de Obora (Permiano Sakmariano ); Moravia, República Checa
**†*Retelytron conopeum*  (especie tipo)
* †*Sylvacoleodes*  - xacemento de Tshekarda (Permiano Kunguriano ); Suksun, krai de Perm, Rusia 
**†*Sylvacoleodes admirandus*  (especie tipo)
* †*Sylvacoleus*  - xacemento de Tshekarda (Permiano Kunguriano ); Suksun, krai de Perm, Rusia
**†*Sylvacoleus richteri*  (especie tipo)
**†*Sylvacoleus sharovi*  
* †*Tshekardocoleus*  - xacemento de Tshekarda (Permiano Kunguriano ); Suksun, krai de Perm, Rusia
**†*Tshekardocoleus magnus*  (especie tipo)
**†*Tshekardocoleus minor* 
* †*Umoricoleus*  - xacemento de Obora (Permiano Sakmariano ); Moravia, República Checa
**†*Umoricoleus perplex*  (especie tipo)
* †*Votocoleus*  - xacemento de Obora (Permiano Sakmariano ); Moravia, República Checa
**†*Votocoleus submissus*  (especie tipo)

O xénero *Uralocoleus* foi situado nesta familia por algúns autores, pero a especie tipo *Uralocoleus splendens*  foi considerada *incertae sedis* por Kirejtshuk (2020) como un posible escaravello ou cascuda. A segunda especie situada no xénero *"Uralocoleus" ultimus* foi retirada da súa clasificación en *Uralocoleus* e pasou a considerarse "*genus incertus*" *ultimus* .

## Notas