open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Serge Tonnar

**Serge Tonnar**, nado o 3 de febreiro de 1970 en Luxemburgo, é un músico, compositor, escritor e actor luxemburgués.

## Traxectoria 
Irmán do director de cine Yann Tonnar, estudou a carreira de xornalismo en Bruxelas e desde 1993 ata 1995 traballou na emisora Radio 100,7 ao tempo que colaboraba con artigos culturais en periódicos como *Grénge Spoun*, *Tageblatt* e *Lëtzebuerger Land*.

No ámbito da música colaborou con grupos diversos grupos tales como Battaklang, Blue Screw, Claudine Muno and the Luna Boots e Taboola Rasa. No ano 2001 estableceu a súa propia banda de rock, Zap Zoo. que lanzou catro álbums con temas en inglés. e en 2003 fundou o grupo Serge Tonnar & Legotrip, nun estilo pop-rock, tamén con catro álbums editados, con temas fundamentalmente en luxemburgués. En 2008 publicou un álbum en solitario, ''Pärele bei d'Sei*. Realizou desde 2000 bandas sonoras dalgúns filmes, compoñendo a música dos filmes de Andy Bausch *Le club des chômeurs* (2002) e *Deepfrozen* (2006). As letras das súas cancións adoitan ser de crítica sociopolítica, denunciando a homofobia, a xenofobia ou a intolerancia.

Tonnar tamén é autor, actor, director e produtor de pezas teatrais en lingua luxemburguesa. Foi un dos fundadores do colectivo literario MASKéNADA en 1995 e mais entre 2008 e 2012 foi o presidente da *Fédération luxembourgeoise des théâtres professionnels*.

## Obra 
### Teatro 
* 2001: *Eat it*
* 2003: *All Dag, esou géint 5 fir 12. E Familliendrama mat Happy End*
* 2003: *Schlof, Kënndche schlof*
* 2004: *Talk Show*
* 2006: *Exit Lëtzebuerg*
* 2007: *Superstar*
* 2015: *Frittparade 2000. Dem Frittekätt seng ketchuprout Revanche*
### Bandas sonoras 
* 2002: *Le club des chômeurs*
* 2003: *L'homme au cigare*
* 2004: *La revanche*
* 2004: *Monsieur Warum*
* 2006: *Deepfrozen*
* 2007: *Über Wasser*
* 2008: *Weilerbach*
* 2010: *Schockela, Knätschgummi a brong Puppelcher*
* 2010: *Mir wëllen net bleiwen*
* 2010: *Trouble No More*
* 2011: *Schrebergaart*
* 2012: *D'Belle Epoque*
* 2016: *Streik!*

### Álbums en solitario 
* 2008: *Pärele bei d'Sei''
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Web oficial 
*Canle oficial de Youtube
Salvatore Viale

**Salvatore Viale**, nado en Bastia o 6 de setembro de 1787 e finado na mesma cidade o 23 de novembro de 1861, foi un escritor e maxistrado corso. Considerado como o autor do primeiro texto literario en lingua corsa,  *Sirinatu di Scappinu*, que se atopa no cuarto canto da súa obra *Dionomachia*. Está considerado un dos máximos expoñentes do italianismo corso.

## Traxectoria 
Nado nunha familia de clase alta de orixe xenovesa recibiu na súa cidade natal a súa primeira educación. En 1803 marchou a Roma para estudar medicina e alí descobre a paixón pola literatura. Volveu a Córsega en 1805 logo da morte de seu pai. Inscribiuse na Universidade de Pisa, graduándose en dereito en 1809 e comezou a dar clases no Collegio di Bastia e publicou en 1813 o tratado *Principi delle Belle Lettere*.  Trala caída de Napoleón instaurouse na illa un goberno provisional independentista co que se involucrou Viale pero que acabou caendo en favor do mantemento da unión con Francia. Viale volve a Roma, achegándose aos círculos liberais italianos. En 1816 volveu a Bastia como procurador substituto no xulgado do criminal da cidade. E ao ano seguinte publica a primeira edición de *Dinonomachia*. Entre 1819 e 1831 foi xuíz de instrución nos tribunais de Bastia.

Entre 1838 e 1839 colaborou activamente co filólogo italiano Niccolò Tommaseo na investigación do vernáculo local.

## Obra 
dereita|miniatura|258x258px|Primeira estrofa do Sirinatu di Scappinu
* *Dei Principi delle Belle Lettere*, Bastia, 1813 (II edizione 1843).
* *Dionomachia*, Bastia, 1817.
* *Serenatu di Scappinu*, in a Dionomachia: u prima testu litterariu in lingua corsa.
* *Poesie Giocose*, Bastia, 1817.
* *Prose Giocose*, Bastia è Parigi, 1828.
* *Prose serie*, Bastia è Parigi, 1828.
* *Poesie serie*, Bastia è Parigi, 1828.
* *Canzoni contadinesche in dialetto corso*, Bastia
* ''L'ultima vendetta*, Bastia, 1837
* *Canti popolari corsi*, Bastia, 1843.
* *La sposa d'Abido, saggio di versi italiani e di canti popolari corsi*, Bastia e Bruxelles, 1843.
* *Dell'uso della lingua patria in Corsica* (p. 25-37) in Archivio storico italiano
* *Novelle corse*, Bastia è Trieste, 1846.
* *Sopra lo stile della versione poetica dell'Iliade di Melchiorre Cesarotti*
* *Delle cagioni e degli effetti della moderna letteratura romanzesca*, 1835
* *Canti popolari corsi*, Fabiani, Bastia, 1855
* *Componimenti in versi e in prosa*, Vieusseux, Firenze è Bastia, 1857 
* *Dell'uso della lingua patria in Corsica*, Vieusseux, Firenze, 1858 (sulla lingua italiana).
* *Dell'uso dei costumi corsi'', Vieusseux, Firenze  è Bastia, 1860.

## Notas
AC-440

A **AC-440** (na provincia da Coruña), é unha estrada da Rede Primaria Complementaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Berdoias (Vimianzo) e Muxía; atravesa os concellos de Vimianzo e Muxía. Ten unha lonxitude de 14,31 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa AC-552 en Berdoias (Vimianzo) e finaliza en Muxía.

## Percorrido 
A estrada comeza o seu percorrido no cruzamento da AC-552 coa AC-441, na aldea de Berdoias. De aí parte cara a Boallo para se internar xa no concello de Muxía a través dos lugares de Suxo, Ozón, Muíños, Moraime, Figueiras de Arriba e, finalmente rematar na vila de Muxía.

## Notas
R-1 (mísil)

200px|miniatura|Esquema do mísil R-1.
**R-1** foi a denominación do primeiro mísil de curto alcance soviético e que era unha copia do mísil alemán V-2. Desenvolvido a partir de 1948, sentou as bases da industria fogueteira e misilística soviética, sendo superado rapidamente por mísiles de deseño posterior.

## Historia 
Despois do final da segunda guerra mundial, os enxeñeiros alemáns capturados pola Unión Soviética foron destinados a traballar na reprodución e probas de mísiles que nun primeiro momento eran copias dos V-2. A orde para a produción do R-1, copia do V-2, foi emitida o 14 de abril de 1948. Para poñer en marcha a fabricación do mísil foi necesaria a colaboración de 13 institutos de investigación e 35 fábricas. En 1948 leváronse a cabo dez probas de voo do mísil e en 1949, 20. A fabricación do motor do mísil, o RD-100, foi asignada ao enxeñeiro Valentin Glushko. O mísil foi aceptado para o servizo o 25 de novembro de 1950. A primeira unidade operativa foi concedida á brigada 92 da forza estratéxicas de mísiles soviética, situada en Kapustin Yar.

Inicialmente a fabricación dos mísiles R-1 foi asignada á fábrica 66, situada en Zlatoust, para logo pasar á fábrica 586, en Dnepropetrovsk, tras problemas na primeira fábrica. O primeiro mísil construído na fábrica 586 saíu da mesma o 28 de novembro de 1952.

O procedemento para a posta en marcha do mísil unha vez en servizo precisaba de ata vinte vehículos e catro tipos de propelente (osíxeno líquido, alcohol, peróxido de hidréxeno e un catalizador de permanganato) para o motor principal, as turbinas e o sistema de arranque, necesitándose seis horas para preparalo para o lanzamento.

A primeira brigada (a brigada 23 das forzas estratéxicas de mísiles) para o uso do R-1 formouse en decembro de 1950, dotada de seis lanzadores.

## Variantes 
***R-1A**: esta variante creouse como proba para o uso de oxivas separables para uso en futuros mísiles balísticos (R-2 e R-3). Os dous últimos lanzamentos desta variante destináronse ao estudo da atmosfera superior.
***R-1B** e **R-1V**: usáronse como foguetes sonda para o estudo dos raios cósmicos, a radiación solar e para lanzar cargas recuperables con contido biolóxico que volvían a terra en paracaídas.
***R-1D**: usouse para o estudo da atmosfera e a da aerodinámica de distintas formas a altas velocidades e alturas. Tamén para estudar os ventos a grande altitude, a ionosfera e para o lanzamento e recuperación de cargas biolóxicas.
***R-1Ye**: variante lanzada para estudos atmosféricos, do espectro solar, aerodinámica, os ventos da atmosfera superior, a ionosfera, a capa de ozono e o lanzamento de espécimes biolóxicos.

## Características 
*Peso: 12.630&nbsp;kg
*Peso baleiro: 4066&nbsp;kg
*Impulso: 307,085 kN
*ISP: 233 s (206 s a nivel do mar)
*Tempo de combustión: 63 s
*Diámetro: 1,65 m
*Envergadura: 3,54 m
*Lonxitude: 14,15 m
*Carga útil: entre 483 e 815&nbsp;kg
*Alcance: 270&nbsp;km
*Altura: 77&nbsp;km

## Notas 
*

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*R-11 (mísil)
*R-17 (mísil)
Dolmen de Pedra Moura de Monte Carneo

O **dolmen de Pedra Moura de Monte Carneo** atópase entre as aldeas do Arxomil e Carnio, na parroquia de Treos, concello de Vimianzo.

## Descrición 
Veciña a Pedra Cuberta mais de menores dimensións, ten cámara poligonal con seis esteos e corredor curto do que conserva catro esteos. Fáltalle a tampa da entrada, aínda que conserva desprazadas as da cámara sepulcral. Unha delas está caída no interior.

O dolmen está inserido nunha mámoa bastante aplanada da que pouco se aprecia, só chega ao metro de altura. Conserva pinturas de cor vermella e negra sobre fondo branco. Nunca houbo unha escavación arqueolóxica nesta anta, xa coñecida, recollida e deseñada polos Leisner. Conta Ramón Boga que en 1989 a parcela da Pedra Moura pasou de monte baixo a herbal. Os traballos de conversión estragaron a coiraza do túmulo. Con este movemento de terras as pedras desprazáronse e tamén fixeron que se descubrira no corredor un fragmento de cerámica campaniforme conservado hoxe no Museo Arqueolóxico e Histórico Castelo de Santo Antón.

Foi declarado Ben de Interese Cultural en 2011.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*

### Outros artigos 
* Megálito
* Dolmen
* Lista de megálitos de Galicia
Partido xudicial de Betanzos

O **partido xudicial de Betanzos** é un dos 45 partidos xudiciais nos que se divide a comunidade autónoma de Galicia, sendo o partido xudicial nº 1 da provincia da Coruña.

Comprende os concellos de Abegondo, Aranga, Bergondo, Betanzos, Coirós, Curtis, Irixoa, Miño, Monfero, Oza-Cesuras, Paderne, Pontedeume, Sada, Sobrado, Vilarmaior e Vilasantar. A cabeza de partido, e por tanto sede das institucións xudiciais, é Betanzos. A dirección do partido sitúase na Praza Irmáns García Naveira da localidade. Betanzos conta con catro Xulgados de Primeira Instancia e Instrución.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Partidos xudiciais de Galicia
Partido xudicial de Arzúa

O **partido xudicial de Arzúa** é un dos 45 partidos xudiciais nos que se divide a comunidade autónoma de Galicia, sendo o partido xudicial nº 8 da provincia da Coruña.

Comprende os concellos de Arzúa, Boimorto, Melide, O Pino, Santiso, Toques e Touro. A cabeza de partido e por tanto sede das institucións xudiciais é Arzúa. A dirección do partido sitúase na Rúa de Lugo da localidade. Arzúa conta cun Xulgado de Primeira Instancia e Instrución.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Partidos xudiciais de Galicia
Partido xudicial do Barco de Valdeorras

O **partido xudicial do Barco de Valdeorras** é un dos 45 partidos xudiciais nos que se divide a comunidade autónoma de Galicia, sendo o partido xudicial nº 6 da provincia de Ourense.

Comprende os concellos do Barco de Valdeorras, Carballeda de Valdeorras, Petín, Rúa, Rubiá, A Veiga e Vilamartín de Valdeorras.

A cabeza de partido e por tanto sede das institucións xudiciais é O Barco de Valdeorras. A dirección do partido sitúase na Rúa Eulogio Fernández da localidade. O Barco de Valdeorras conta cun Xulgado de Primeira Instancia e Instrución.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Partidos xudiciais de Galicia
Praia de Río Sieira

A **praia de Río Sieira** é un grande areal situado no concello de Porto do Son, na parroquia de Xuño, lugar da Coviña.

## Características 
[miniatura|esquerda|Praia de Río Sieira, co [monte Louro ao fondo.]]

Trátase dunha praia de ámbito virxe de case 1&nbsp;km de longo e uns 28 m de anchura, na desembocadura do río Sieira, ao que se debe o seu outro nome, de **Boca do Río**.

É unha praia illada, sen paseo marítimo, principalmente composta por rochas e area fina, branca e dourada.

Ao estar formada na desembocadura do río Sieira, provocou a aparición dun sistema lagunar que permite bañarse tamén en auga doce e moito máis tranquila que a da praia propiamente dita.

O seu nivel de ocupación, na temporada estival, é medio.

## Acceso 
Desde o Porto do Son, pola estrada AC-550, en dirección a Ribeira. Posúe dous accesos: un pola súa marxe dereita, que corresponde á parroquia de Caamaño, e outro pola marxe esquerda, que corresponde ao lugar da Coviña, na parroquia de Xuño.

### Accesibilidade 
Hai unha parada de autobús interurbano a 200 m da praia. Tamén pode accederse en coche, xa que hai aparcadoiro, non vixiado, nas proximidades da praia.

## Servizos 
Dispón de servizo de vixilancia durante o verán (Protección Civil). Hai sinalizacións de perigo claramente visíbeis. O hospital máis próximo é o Hospital da Barbanza, que se encontra a 9&nbsp;km, no lugar de Salmón, na parroquia de Oleiros, no veciño concello de Ribeira.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Praia de Río Sieira - Boca do Río  en TurGalicia .
* Playa de Río Sieira en Playas de España .
Boca do Río

**Boca do Río** pode referirse a:
* **Boca do Río**, un dos nomes cos que se coñecen ás veces as **desembocaduras** ou **foces** dos ríos.
* **Boca del Río**, localidade do estado de Veracruz, México.
* **Boca del Río**, localidade da illa de Margarita, capital do municipio Península de Macanao, Venezuela. 
* **Praia de Boca do Río**, ou de Río Sieira, unha praia do concello de Porto do Son.
* **Praia de Boca do Río**, unha praia do concello de Carnota.
* **Praia da Boca do Rio**, unha praia na freguesía de Budens, no concello de Vila do Bispo, no Algarve, Portugal.
Bandeira do Iucatán

A **bandeira do Iucatán** é a bandeira empregada polo estado mexicano do Iucatán. No pasado tamén foi a bandeira da República do Iucatán, cando se proclamou na Península do Iucatán entre 1841 e 1848. A república comprendían os actuais estados mexicanos do Iucatán, Campeche e Quintana Roo.

O status oficial da bandeira derivou dunha reforma da Constitución Política dos Estados Unidos Mexicanos feita a finais de 2022 para permitir que os estados adopten os seus propios símbolos. A bandeira foi izada polas autoridades estatais por primeira vez en 182 anos o 21 de agosto de 2023 na capital do estado, Mérida. e adoptouse oficialmente o 13 de agosto de 2024 logo de se publicar no diario oficial do estado .

## Descrición 
A "bandeira do Iucatán" ten un campo verde con cinco estrelas e ao seu lado dereito, a partir do mastro, tres franxas horizontais, en branco e vermello.

### Cores 
As tonalidades oficiais exactas da bandeira aínda non foron definidas, pero as cores están inspirados na Bandeira de México; suxírese usar as seguintes de acordo ao sistema pantone, proporciónanse equivalencias aproximadas noutros sistemas de cor:

## Historia 
A bandeira *iucateca* foi izada no edificio do Concello de Mérida, na "Praza Grande" da capital do Estado do Iucatán, por primeira e única vez, o 16 de marzo de 1841, como protesta contra o centralismo do México de Antonio López de Santa Anna. Nunca máis o pendón foi utilizado oficialmente polas autoridades do Iucatán despois de 1848.
Esa bandeira que se usou brevemente no século XIX, no contexto da república do Iucatán, non ten hoxe validez oficial.

Dende entón, a poboación iucateca utilízaa discrecionalmente para manifestar a súa "iucataneidade". No ano 2001 celebrouse na cidade de Mérida unha conmemoración polos 160 anos da súa primeira e última utilización oficial.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Bandeira de México
* Lista das bandeiras estatais de México
A Cabreira, A Ramallosa, Nigrán

**A Cabreira** é un lugar da parroquia da Ramallosa, no concello pontevedrés de Nigrán, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 479 habitantes (227 homes e 252 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Ramallosa 
### Parroquias de Nigrán 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Nigrán
AC-441

A **AC-441** (na provincia da Coruña), é unha estrada da Rede Primaria Complementaria da Xunta de Galicia que une as localidades da Pereira (Santa Comba) e Berdoias (Vimianzo); atravesa os concellos de Santa Comba, Mazaricos, Zas, Vimianzo e Dumbría. Ten unha lonxitude de 21,13 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa AC-546 na Pereira (Santa Comba) e finaliza nun cruzamento coa AC-552 en Berdoias (Vimianzo).

## Percorrido 
A estrada comeza o seu percorrido no cruzamento da AC-400 e a AC-546 na aldea da Pereira, no concello de Santa Comba. De aí parte cara ao norte salvando o río Xallas á altura de Brandomil. En Baíñas, xa no concello de Vimianzo, crúzase coa estrada que vai de Baio a Olveira logo de ter bordeado o encoro da Fervenza. Antes de rematar, por fin, na AC-552 en Berdoias, dúas estradas permiten anticipar dita conexión co consecuente aforro de quilómetros entre Baíñas e Berdoias: a DP-9203 en dirección nordés, cara a Vimianzo, e a AC-442 en dirección suroeste, cara a Dumbría e Cee.

## Descrición 
A **AC-441** forma parte do gran corredor que constitúe xunto coa AC-546 e a AC-544, que permite comunicar a área de Santiago de Compostela e as terras da Barcala e Xallas cos concellos da Costa da Morte.

## Notas
Bretwalda

***Bretwalda*** (*brytenwalda*, *bretenanwealda*) é un termo anglosaxón, utilizado en tempos da Britania posromana e designaba un rei que detentaba unha supremacía temporal sobre os restantes.

## Orixe do título 
Os pobos anglosaxóns que invadiron Britania no século V non tiñan unidade política centralizada ningunha, senón que estaban divididos en tribos, moitas veces enfrontadas entre si. A necesidade de formar unha fronte común contra a resistencia dos britanos obrigou a conformar alianzas temporais entre eles, e é nese contexto que se deu o título de *bretwalda* -como indicador de supremacía- aos xefes ou reis escollidos polos restantes para exercer o mando supremo temporal.

Ese foi o título de Aethelberht, rei de Kent (594), dos reis de Northumbria Edwin (623), Oswald (634) e Oswiu (643), e do rei Penda de Mercia (626), entre outros xefes anglosaxóns.

A palabra *bretwalda* significa en realidade “líder britano”, polo que probabelmente o concepto mesmo, a institución e a dignidade que leva, fosen copiados dese pobo polos conquistadores.

É no período da Heptarquía Anglosaxoa (475-827), onde crece o uso do título. O dominio do *bretwalda* non supuña formalmente a supremacía dun reino sobre os restantes, senón a dun rei sobre os seus veciños, sobre os seus pares, quen lle pagaban tributo e debían responder á súa convocatoria ás armas. O lazo, xa que logo, era persoal e rompía á morte do *bretwalda*. A elección dun xefe determinado para o posto no entanto adoitaba implicar o recoñecemento (e lexitimación) dun poder maior polo que indirectamente implicaba reflectir a hexemonía dun reino sobre outros nese contexto histórico determinado.

## Lista de *Bretwaldas* 
dereita|miniatura|Lista de *bretwaldas* na *Crónica anglosaxoa*.

### Segundo Beda (*Historia ecclesiastica gentis Anglorum*) e a *Crónica Anglosaxoa* 
* Ælle de Sussex (488–c.514). 
* Ceawlin de Wessex (560–91, morto en 593).
* Æthelberht de Reino de Kent (591–616). 
* Rædwald de Reino de Anglia Oriental (616–27). 
* Edwin de Northumbria (627–32). 
* Oswald de Bernicia (633–41).
* Oswiu de Northumbria (641–58, morto en 670).

### Señores de Mercia 
* Wulfhere de Mercia (658-675).
* Æthelred de Mercia (675-704, morto en 716).
* Coenred de Mercia (704-709).
* Ceolred de Mercia (709-716).
* Ceolwald de Mercia (716).
* Aethelbald de Mercia (716-757, proclamado *Rei de Britania* 746).
* Beornrad de Mercia (757).
* Offa de Mercia (757-796, proclamado *Rei dos Anglos* 774).
* Ecgfrith de Mercia (796).
* Cœnwulf de Mercia (796-821, proclamado *Emperador*).
* Ceolwulf de Mercia (821-823).
* Beornwulf de Mercia (823-826).
* Ludeca de Mercia (826-827).
* Wiglaf de Mercia (827-829, morto en 840).

### Listados só pola *Crónica anglosaxoa* 
* Ecgberht de Wessex (829–839).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Beda O Venerable, *Historia ecclesiastica gentis Anglorum*, Ed. J. E. King, Londres, 1962

### Véxase tamén 
:* Britania posromana
:* Historia de Inglaterra
:* Anglosaxóns

### Ligazóns externas 
:* Heptarquía, en
:* Cronoloxía dos reis de Kent, Wessex, Essex e Sussex en *homar.org*
:* *The earliest Anglo-Saxon charters*en *trin.cam.ac.uk* (en inglés)
Baluarte

[dereita|miniatura|Baluarte na [fortaleza de Valença.]]
[dereita|miniatura|Bastións no [Castelo de Santo Antón, na Coruña.]]

Un **baluarte** (do provenzal *baloart*, do neerlandés *bolwerk*) ou **bastión** (do francés *bastion*) é unha construción defensiva que se proxecta cara ao exterior na muralla dunha fortaleza. Adoita situarse nas esquinas dos "muros de cortina", como punto forte da defensa contra o asalto de tropas inimigas.

Pode ter a forma pentagonal e, neste caso, componse de dúas faces, dous flancos e a liña de gola pola cal se entra á obra. O deseño do baluarte e o feito de que sobresaia do corpo da fortaleza permite cubrir os outros baluartes e os muros de cortina con fogo cruzado.

O baluarte era utilizado como plataforma de artillaría, o que obrigaba o asaltante a situar as súas baterías de artillaría máis lonxe dos muros, diminuíndo deste xeito a súa efectividade.

O bastión foi desenvolvido a finais do século XV en Italia como parte do chamado trazado italiano e espallouse por toda Europa a principios do século XVI. A súa adopción é consecuencia da ineficiencia das fortificacións tradicionais (altas e delgadas murallas) ante o canón.

## Tipos de baluarte 
[miniatura|200x200px|Vista área dos bastións no castelo de Siklós, [Hungría.]]
* *Baluarte en tenaces ou atenazado.* Aquel cuxo ángulo flanqueado forma un entrante. 
* *Baluarte truncado.* O que ten substituído o ángulo flanquedo por un ou dous ángulos entrantes.
* *Baluarte de orellóns.* Aquel cuxos ángulos retirados e convexos están cubertos cara ao centro pola extremidade da face chamada de *orellón*.
* *Baluarte destacado.* Reduto en forma de baluarte.
* *Baluarte duplo.* O que se constrúe en anfiteatro combinado con outros cando o terreo permíteo.
* *Baluarte irregular.* O que carece de simetría.
* *Baluarte terraplenado ou cheo.* O que está terraplenado interiormente.
* *Baluarte medio.* O que ten unha face e un flanco.
* *Baluarte plano ou chan.* O que ten medias golas en liña recta.
* *Baluarte real.* O que se constrúe nas extremidades dos polígonos de oitenta a cen toesas porque ademais de ser susceptíbel de moitos atrincheiramentos e aloxar un crecido número de tropas pode resistir pola súa solidez os esforzos das minas e os ataques máis vigorosos.
* *Baluarte regular.* Aquel cuxa liñas e ángulos correspondentes son iguais entre si.
* *Baluarte romo.* O construído en ángulo entrante.
* *Baluarte simple.* Aquel cuxo terraplén coas mesmas dimensións que o da cortina segue arrodeado polas faces e flancos deixando a consecuencia un espazo baleiro que se utiliza para construír algún edificio como unha polvoreira, por exemplo.
* *Baluarte baleiro.* Aquel que non está terraplenado totalmente.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Copertino.jpg|Un dos bastións no castelo de Copertino en Italia.
Ficheiro:Vesting_index.jpg|Plano dunha fortaleza.
Ficheiro:Murallas de salvaterra.JPG|Baluarte no Castelo de Salvaterra de Miño.
Ficheiro:Luchtfoto_bourtange.jpg|Fortaleza de Bourtange en Vlagtwedde, Países Baixos. Fortaleza de forma pentagonal, mostra 5 baluartes, en cadanseu ángulo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Revelín
* Parapeto (militar)
Cortina

**Cómpre non confundir con **cortiña**: terreo agrícola próximo á casa de labranza.*
[miniatura|Representación dun cuarto con cortinas (*Rapariga a ler unha carta*, contra 1657, por [Johannes Vermeer|Vermeer).]]
miniatura|Cortina de gancho.
miniatura|Cortina nunha barra para cortinas.
miniatura|Cortina con presilla en tea de *yute*, cor beixe, con barra de ferro envellecido.
A **cortina** é unha peza de tecido ou doutro material que se pon cubrindo o oco dunha fiestra ou noutro sitio, como adorno ou para ocultar o que queda pola parte de dentro dela .

Son pezas móbiles e adoitan estar feitas principalmente de teas de cores rechamangueiras e algunhas escuras. A súa función principal é a de impedir total ou parcialmente o paso da luz e a visibilidade dende o exterior. Tamén se poden utilizar detrás dunha porta de acceso.

As cortinas colócanse en calquera cuarto que dispoña de xanelas ou ventás, mais especialmente nos dormitorios para tirar a luz no momento do soño. Tamén, un importante detalle é que serven para non permitir o acceso do frío, porque no momento de frías correntes ou choivas, o vidro (condutor) permite o arrefriado e este pasa ao ambiente baixando as temperaturas.

Un **estor** é unha cortina dunha soa peza que se recolle e se estende verticalmente.

## Outros sentidos 
* Denomínase tamén cortina a calquera cousa que oculta o que hai detrás, por exemplo: **cortina de fume** é unha expresión utilizada para cando se desexa ocultar do opoñente.
* **Cortina**, ou **transición por cortina** en audovisual é un tipo de transición entre contidos diferentes na que o plano de entrada vai substituíndo paulatinamente o plano de saída servíndose dun elemento visual móbil (por exemplo, unha barra vertical, horizontal ou figuras xeométricas).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Alfombra
Eschati

**Eschati** () é un pequeno illote volcánico grego deshabitado nas Cícladas.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Outras illas gregas
A Touza, Camos, Nigrán

**A Touza** é un lugar da parroquia de Camos, no concello pontevedrés de Nigrán, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 90 habitantes (48 homes e 42 mulleres).

## Toponimia 
O termo galego *Touza* provén dun probábel *, posibelmente da raíz indoeuropea  'inchar, crecer'. É un orónimo que indica un terreo pechado con árbores ou matos, ou ben un grupo de penas ou rochas na praia.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Camos 
### Parroquias de Nigrán 
## Notas
A Igrexa, Chandebrito, Nigrán

**A Igrexa** é un lugar da parroquia de Chandebrito, no concello pontevedrés de Nigrán, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 118 habitantes (64 homes e 54 mulleres).

## Toponimia 
O topónimo **A Igrexa** (do latín , o lugar da igrexa) débese á presenza no lugar da igrexa parroquial de San Xosé de Chandebrito.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Chandebrito 
### Parroquias de Nigrán 
## Notas
Fidel Mato Vázquez

**Fidel Mato Vázquez**, nado en Mato (Lalín) o 20 de outubro de 1927 e finado en Valladolid o 24 de outubro de 2006, foi un enxeñeiro químico galego.

## Traxectoria 
Cursou os seus primeiros estudos na escola de Cercio. Cando tiña cinco anos morreu o seu pai, e cando tiña oito xunto coaa nai e os irmáns trasládanse a Castelo á casa dos seus tíos. Fixo o bacharelato como alumno interno no colexio dos Maristas de Lugo. Logo estudou na Universidade de Santiago de Compostela simultaneamente Ciencias Químicas e Farmacia. En 1958 aceptou unha praza de profesor adxunto na Facultade de Químicas da Universidade de Valladolid. En 1959 obtivo por oposición a cátedra de Química Técnica da Universidade de Salamanca. Nesa época comezou a súa colaboración coa editorial Reverté como tradutor de libros técnicos. En 1968 obtivo o traslado á cátedra de Química Técnica de Valladolid, onde desenvolveu o resto da súa vida universitaria. A súa actividade investigadora centrouse na medida de propiedades de mesturas e no equilibrio entre fases, principalmente no equilibrio líquido-vapor.

Nos anos setenta foi nomeado primeiro Director da Escola Universitaria de Enxeñería Técnica Agrícola de Palencia, e despois director da actual Escola de Enxeñerías Industriais da Universidade de Valladolid.

A partir dos anos oitenta abordou, xunto a outros profesores, a transformación da materia de Química Técnica nunha carreira universitaria orientada á ensinanza da enxeñería química.

## Recoñecementos 
* Medalla da Universidade de Valladolid.
* Encomenda con placa da Orde Civil de Afonso X o Sabio.
* Medalla de ouro de Enxeñería Química da Universidade de Valladolid.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
**Homenaje a los profesores Fidel Mato Vázquez y Jesús Santos López* (publicación da Universidade de Valladolid).

### Ligazóns externas 
* Universidad de Valladolid
* Editorial Reverté
* AIChE
Bacterias redutoras de sulfato

[miniatura|dereita|*[Desulfovibrio vulgaris* é a especie de bacteria redutora de sulfato mellor estudada; a barra a parte superior é de 0,5 micrómetros.]]
As **bacterias redutoras de sulfato** son as bacterias (aínda que tamén fan o mesmo algunhas arqueas) Podería dicirse que estes organismos "respiran" sulfato en vez de oxíxeno nunha forma de respiración anaerobia, usándoo como aceptor de electróns.

As bacterias redutoras de sulfato teñen unha antigüidade de 3.500 millóns de anos (Ma) e considérase que están entre os microorganismos máis antigos, que contribuíron a establecer o ciclo do xofre pouco despois de que xurdise a vida na Terra. A maioría destes organismos son anaerobios; porén, hai exemplos de bacterias redutoras do sulfato que son tolerantes ao oxíxeno. En condicións oxixenadas estas bacterias cambian á respiración aerobia en vez de reducir o sulfato. As bacterias redutoras de sulfato son responsables dos cheiros sulfurosos das marismas salobres e planicies lodosas. Gran parte do sulfuro de hidróxeno reaccionará con ións metálicos na auga para producir sulfuros de metais. Estes sulfuros de metais, como o sulfuro ferroso (FeS), son insolubles e a miúdo negros ou marróns, dándolle unha cor negra ao lodo.

## Usos 
Algunhas bacterias redutoras de sulfato poden reducir hidrocarburos como o benceno, tolueno, etilbenceno e xileno, e foron usadas para limpar solos contaminados. O seu uso foi tamén proposto para limpar outros tipos de contaminación.

## Problemas causados polas bacterias redutoras de sulfato 
En enxeñería, as bacterias redutoras de sulfato poden crear problemas cando as estruturas metálicas son expostas a auga que contén sulfato: A interacción da auga e o metal crea unha capa de hidróxeno molecular na superficie do metal; entón as bacterias redutoras do sulfato oxidan o hidróxeno mentres que xeran sulfuro de hidróxeno, que contribúe á corrosión.

O sulfuro de hidróxeno xerado por estas bacterias tamén xoga un papel na corrosión por sulfuro bioxénica do formigón. Tamén ocorre no cru con moitas impurezas sulfurosas.

Algunhas bacterias redutoras de sulfato xogan un papel na oxidación anaerobia do metano: En 2009, coñecíanse 60 xéneros que contiñan 220 especies de bacterias redutoras de sulfato.

O segundo grupo máis grande de bacterias redutoras de sulfato está incluído en Firmicutes, e comprende os xéneros *Desulfotomaculum*, *Desulfosporomusa* e *Desulfosporosinus*.

Na división Nitrospirae encóntranse redutores de sulfato no xénero *Thermodesulfovibrio*.

Dous grupos máis que inclúen bacterias redutoras de sulfato termófilas clasifícanse no seu propio filo, as Thermodesulfobacteria, e en *Thermodesulfobium*.

Ademais de bacterias hai tamén arqueas redutoras de sulfato en tres xéneros: *Archaeoglobus*, *Thermocladium* e *Caldivirga*. Encóntranse en fontes hidrotermais, depósitos de petróleo e fontes termais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Metabolismo microbiano
* Respiración anaerobia
Kardiotissa

**Kardiotissa** (, antigamente *Lagousa*) é unha illa grega nas Cícladas. está deshabitada e administrativamente forma parte da comunidade da illa de Síkinos. Atópase a medio camiño entre esta illa e a illa de Folégandros.

## Referencias 
## Véxase tamén
* Outras illas gregas

### Ligazóns externas 
*Páxina oficial da Comunidade de Sikinos
Víctor Mora

**Víctor Mora Pujadas**, nado en Barcelona o 6 de xuño de 1931 e finado na mesma cidade o 17 de agosto de 2016, foi un escritor, tradutor e guionista de cómics catalán. O seu personaxe máis coñecido foi Capitán Trueno.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Fundació Víctor Mora 
* Ficha do autor en Escriptors.cat.
Carles Gil

**Carles Gil de Pareja Vicent**, nado en Valencia o 22 de novembro de 1992, é un futbolista español. Xoga na posición de centrocampista e o seu equipo actual é o New England Revolution.

## Traxectoria 
O 22 de xullo de 2016 anunciouse a súa incoporación no Deportivo da Coruña, cedido por unha tempada polo Aston Villa FC.

## Palmarés 
;Elche
*Segunda División: 2012–13

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com
Cobertor

[miniatura|right|*A cama* de [Henri de Toulouse-Lautrec representa a dúas persoas acochadas, baixo sabas e **cobertor**.]] 
[miniatura|Variado de cobertores na feira Masaai de [Nairobi (Kenya).]]
Un **cobertor** é unha peza téxtil de la, cotón etc., en forma de cadrado ou de rectángulo, que se usa fundamentalmente para abrigarse na cama. Tamén pode denominarse **manta**.

Os cobertores úsanse para se protexer do frío, e en especial para se acochar ou arroupar mentres se dorme. Diferéncianse dos edredóns, sobrecamas, sabas e doutros cobertores polo seu grosor. Polo xeral fabrícanse con forma alargada e rectangular.

O seu uso específico ao longo da historia no comercio e a guerra asociouna como peza complementaria no oficio dos arrieiros e carrexadores de auga e na impedimenta das cabalarías.

## Tipos e texturas 
Moitos dos materiais para fabricar cobertores, como a la, empréganse porque son grosos e polo tanto máis axeitados para a súa feitura, porén tamén se usa o cotón no caso de cobertores máis lenes. Os de la son máis quentes. Os máis comúns son acrílicos, de poliéster, de visón, de cotón e de la. Mais tamén os hai de materiais exóticos coma o gancho afgán ou cubertos de seda. En Galicia os cobertores facíanse a man no tear da casa, especialmente de la. Eran comúns os de cor beixe natural da la, con algunhas liñas ou fitas tinxidas de cores con tinturas naturais.

* de la de ovella, o tipo máis tradicional e cálido;
* de cotón en rama tecida cun baño de goma para manter a súa consistencia;
* de mesturas sintéticas, fabricada con derivados do nailon e outros tecidos sintéticos;
* de parede, ou tapiz;
* manta eléctrica, feita con dúas camadas de tecido envolvendo unha resistencia eléctrica, e un cabo de toma de corrente, polo xeral provisto dun regulador de temperatura.
* manta de retallos, confeccionada a partir de retallos cosidos de cores, debuxos e formas diferentes.

[miniatura|*O xantar na herba*, (sección dereita) de [Claude Monet]]

## Usos
Os cobertores teñen sido empregados no exército para durmir, sendo os maiores consumidores de mantas de la de todos os tempos. As mantas militares adoitan ser de cor cinsenta, de la, e bastante grosas. Fornecedores como J. E. Ashworth & Sons e Faribault Woolen Mills fixeron a metade de todos os cobertores empregados nos EUA de todos os tempos.

Cobertores e mantas máis pequenos pódense empregar fóra do leito, por exemplo para se cubrir en sofás e cadeiras de brazos, ou coma obxectos de decoración.

Un dos usos máis populares dos cobertores é o seu uso no chan en xantares campestres (pícnics). O seu uso foi moi popular nas romarías galegas, onde a xente procura lugares con herba e cómodos para emprazar as mantas no chan. Téñense de feito deseñado mantas especialmente para este uso.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Poncho
* Top manta
* Saba (téxtil)
Armando Rodríguez Ruidíaz

**Armando Rodríguez Ruidíaz**, nado na Habana, Cuba, en 1951 é un compositor, profesor, guitarrista e gaiteiro cubano.

## Formación académica 
Armando Rodríguez Ruidíaz estudou composición musical con José Ardevol e Roberto Valera na Escola Nacional de Artes e no Instituto Superior de Arte, na Habana, Cuba; e tamén estudou guitarra cos profesores Marta Cuervo e Isaac Nicola na Escola Nacional de Artes. Máis recentemente, Rodríguez tense dedicado ao estudo da gaita galega.

## Compositor 
As obras musicais de Armando Rodríguez foron executadas en Cuba por numerosos artistas e grupos, incluíndo a Orquestra Sinfónica Nacional de Cuba é o Ballet Nacional de Cuba. o saxofonista Miguel Villafruela, o contrabaixista Luís Gómez-Imbert, os pianistas Roberto Urbay, Max Lifchitz e Beatriz Balzi, e os guitarristas Flores Chaviano e Carlos Molina, en eventos importantes como o Festival “Bang on a Can”, en Nova York, nas “Primeiras Xornadas de Música Contemporánea en Sevilla”, España, a “Bienal de São Paulo”, no Brasil, o “Foro de Música latinoamericana é do Caribe” e no Festival “Subtropics” en Miami, Florida.

A súa obra foi publicada por EGREM (A Habana, Cuba) e C. Alan Publicacións (Estados Unidos); e tamén foi diseminada a través da radio nos Estados Unidos, Canadá, Europa e América Latina. “La Rumba gallega” (A Rumba galega) e outros. Rodriguez tamén estudou a historia a técnica das gaitas en xeral.

Como un especialista no tema da gaita, foi invitado a dar unha charla sobre a historia deste antigo instrumento musical na Universidade de Miami en 2006.

## Premios
Armando Rodríguez recibiu o premio de composición musical da Unión Nacional Nacional de Escritores e Artistas de Cuba (UNEAC) en 1978. Tamén recibiu un premio de composición musical Individual do estado de Florida, en 1991.

## Notas
## Ligazóns externas
*Armando Rodríguez Ruidíaz (artigo): A rumba galega *(en castelán)*
*Armando Rodríguez Ruidíaz (artigo): Presencia de la gaita en Cuba *(en castelán)*
*Armando Rodríguez Ruidíaz (artigo): A gaita, orixes e evolución *(en castelán)*
*Armando Rodríguez Ruidíaz (artigo): Datos sobre a influencia da inmigración galega en Cuba *(en castelán)*
*Armando Rodríguez Ruidíaz (gaita galega): Muiñeiras
*Armando Rodríguez Ruidíaz (gaita galega): Rumba dos cinco marinheiros 
*Armando Rodríguez Ruidíaz (gaita galega): La negra Tomasa 
*Armando Rodríguez Ruidíaz (gaita galega): Disgruntled voices 
*Armando Rodríguez Ruidíaz (gaita galega): O longo camiño a Santiago
Saba (téxtil)

miniatura|Sabas brancas nunha cama.
Unha **saba** é cada unha das dúas pezas de tea, de forma rectangular, que se colocan sobre o colchón para deitarse entre elas.

O lenzo pode ser de cotón, liño ou algún material sintético. As sabas foron tradicionalmente brancas, mais agora utilízanse cores e deseños moi variados: estampadas, dunha soa cor e mesmo incluíndo imaxes temáticas ou personaxes populares, o que é habitual para leitos infantís.

As sabas son máis grandes ca a cama polo que poden ser metidas por baixo do colchón para que se manteñan no seu sitio durante o seu uso. A súa función é hixiénica e de confort ao ter un tacto máis lene ca o resto de roupa de cama. As sabas son lavábeis, o que se fai periodicamente.

Un xogo de sabas inclúe:
* Unha *saba baixeira* é a que se pon derriba do colchón para protexelo. Pode ser:
** Estándar.
** Axustábel, nese caso conta con elásticos nos ángulos para axustala con facilidade ao colchón. 
* Unha *saba cimeira*, é a que se coloca por riba da anterior, por baixo do cobertor. Caracterízase polo deseño particular dun dos extremos que actuará de embozo, quedando polo tanto á vista. 
* Aínda non sendo unha saba, a funda do traveseiro adoita venderse en conxunto coas pezas anteriores para harmonizar en deseño.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cobertor
* Saba Santa, sudario co que Xosé de Arimatea cubriu o corpo de Xesús Cristo ao baixalo da cruz.
Makrónisos

**Makronisos** (, lit. *Illa Longa*), ou **Makronisi**, é unha illa no mar Exeo, en Grecia. Atópase preto da costa da Ática, fronte ao porto de Lavrio. A illa ten unha forma alargada, 13&nbsp;km. de norte a sur, e en torno a 500 m. de leste a oeste, o seu relevo é árido e rochoso.

Na antigüidade a illa chamábase **Helena**.

forma parte da unidade rexional de Kea-Kiznos e do municipio de Ceos.

Hoxe en día só viven 9 persoas, foi utilizado como unha illa prisión desde a Guerra Civil grega ata a restauración da democracia, tralo colapso da Réxime dos Coroneis en 1974. Debido á súa historia, considérase como un monumento da éra da guerra civil. Polo tanto, a illa e as estruturas orixinais se atopan protexidas contra modificacións.

A Canle de Ceos entre Makronisos e a veciña Ceos, foi o lugar do afundimento, en 1916, do HMHS *Britannic*, barco xemelgo do RMS *Titanic*.

[miniatura|esquerda| Vista da illa desde [Cabo Sunion, Ática]]

## Referencias 
## Véxase tamén 
* Lista de illas de Grecia

### Ligazóns externas 
* Segeln bei Makronisos 
* http://www.abettergreece.com/Makronissos_en.html
Martorelles

**Martorelles** é un concello español  da provincia de Barcelona, en Cataluña. Está situado na comarca do Vallès Oriental. Limita cos concellos de Montornès del Vallès, Santa Maria de Martorelles, Sant Fost de Campsentelles e Mollet del Vallès.

## Historia 
Durante a ditadura de Primo de Rivera coma consecuencia da necesidade derivada do rápido crecemento dalgunhas poboacións, apróbase unha lei que permite a segregación dos municipios. É nese período cando o antigo pobo de Martorelles, froito do forte crecemento demográfico, se estende cara á ribeira do río Besòs. Os servizos básicos coma as escolas e os médicos trasládanse á parte baixa da localidade, xerando descontento entre os veciños da parte alta. Doutra banda no 1911 o concello de Martorelles pide á Deputación de Barcelona que se faga cargo da construción da estrada que cruza toda a localidade. Por diversos motivos a construción da estrada quedou incompleta, afondando máis o sentimento de abandono de parte dos cidadáns.

Nestas circunstancias, no 1927, unha comisión de veciños de Martorelles de arriba, presenta unha instancia ó concello solicitando a segregación do municipio. Finalmente no 1927 apróbase a disposición real pola cal se concede a segregación solicitada e créase o novo concello de Santa María de Martorelles.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial do concello
Composición de funcións

250px|miniatura|*g*&nbsp;∘&nbsp;*f*, é a aplicación resultante da aplicación sucesiva de* f* e de *g*. No exemplo, (*g*&nbsp;∘&nbsp;*f*)(a)=@.
En álxebra abstracta, a **composición de funcións** é unha operación matemática que consiste na aplicación sucesiva de dúas funcións. Para iso, aplícase sobre o valor a función máis próxima ao mesmo, e ao resultado do cálculo aplícase finalmente a outra función.

Usando a notación matemática, a función composta *g* ∘ *f*: *X* → *Z* expresa que (*g* ∘ *f*)(*x*) = *g*(*f*(*x*)) para todo *x* pertencente a *X*.

*g* ∘ *f* denomínase *composición de f e g*. Nótese que non se nomea seguindo a orde de escritura, senón a orde na que se aplican as funcións ao valor.

## Definición 
De xeito formal, dadas dúas funcións *f: X → Y* e *g: e → Z*, onde a imaxe de *f* está contida no dominio de *g*, defínese a función composición '*(*g* ∘ *f* ): *X* → *Z*** como **(*g* ∘ *f*)(*x*) = *g* (*f*(*x*))*', para todos os elementos de *X*.

\begin{array}{ccccc}
X & \rightarrow & e & \rightarrow & Z\\
x & \mapsto & f(x) & \mapsto & g(f(x))
\end{array}

Tamén se pode representar de graficamente empregando a categoría de conxuntos, mediante un diagrama conmutativo:
centro|100px

## Propiedades 
* A composición de funcións é *asociativa*, é dicir:

* A composición de funcións en xeral *non é conmutativa*, é dicir:

:Por exemplo, dadas as funcións numéricas *f*(*x*)=*x*+1 e *g*(*x*)=*x*², entón *f*(*g*(*x*))=*x*²+1, mentres que *g*(*f*(*x*))=(*x*+1)².

* A *inversa da composición* de dúas funcións é:
{{ecuación|
 (g \circ f)^{-1} = f^{-1} \circ g^{-1}
||left}}

## Exemplo 
Dadas as funcións:
:  f(x) = x^2 \,
:  g(x) = \sin(x) \,

a **función compuesta** de *g* e de *f* que se expresa:
:  (f \circ g)(x) = f(g(x)) = (\sin(x))^2 = \sin^2 (x) \,

A interpretación de (*f* ∘ *g*) aplicada á variable *x* significa que primeiro hai que aplicar *g* a *x*, co que se obtén un valor de paso 
:  z = g(x)=\sin(x) \, 

E despois aplícase *f* a *z* para obter
:  e = f(z) = z^2 = \sin^2(x) \, 

## Función ben definida 
A función composta está ben definida porque cumpre coas dúas condicións de existencia e unicidade, propias de toda función:

# **Condición de existencia:** dado *x*, coñécense (*x*, *f*(*x*)), posto que se coñece a función *f*, e dado calquera elemento *y* de *B* tamén se coñece (*y*, *g*(*y*)), pois se coñece *g*. Polo tanto, (*x*, *g*( *f*(*x*)) ) está definido para todo *x*, e así (*g* ∘ *f*) cumpre a condición de existencia.
# **Condición de unicidade:** como *f* e *g* son funcións ben definidas, para cada *x* o valor de *f*(*x*) é único, e para cada *f*(*x*) tamén o é o de *g*( *f*(*x*)).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Composición de funcións (ampliación).
* "Composition of Functions" by Bruce Atwood, the Wolfram Demonstrations Project, 2007.
Cristian Toro

**Cristian Isaac Toro Carballo**, nado na Illa de Margarita (Venezuela) o 29 de abril de 1992, é un piragüista galego, medallista olímpico.

## Traxectoria 
É fillo de pais galegos emigrados en Venezuela, retornados a España (Madrid) no ano 2001 e a Galicia en 2005.

Gañou unha medalla de ouro olímpica en Río 2016, canda o ilerdense Saúl Craviotto, na proba K-2 200 m.

Participou como *tronista* no programa televisivo *Mujeres y hombres y viceversa* de Telecinco e mantén unha relación sentimental coa xornalista Irene Junquera.

Gañou catro medallas de prata no Campionato Mundial de Piragüismo, nos anos 2017 e 2018, e dúas medallas de ouro no Campionato Europeo de Piragüismo de 2018.

Nas eleccións municipais de 2023 integrou a listaxe do partido de ultradereita Vox ao concello de Madrid. Vox obtivo cinco actas nesa convocatoria; sendo Cristian o sexto na listaxe liderada por Rocío Monasterio. En marzo de 2026 foi nomeado responsábel de Deportes do partido. 

## Palmarés internacional 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* David Cal
Quotidiania delirante

***Quotidiania delirante*** é unha serie de bandas deseñadas creada dende 1987 por Miguelanxo Prado.

## Traxectoria editorial 
A serie publicouse orixinariamente nos semanarios *El Jueves* e *H Dios O* a partir de 1987, e posteriormente foron recompiladas de xeito monográfico:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Series Mundiais Femininas de Rugby a 7

As **Series Mundiais Femininas de Rugby a 7** (en inglés '''World Rugby Women's Sevens Series'*) son un campionato organizado por World Rugby composto por varios torneos nos que se enfrontan a mellores seleccións femininas de rugby a 7 do mundo.

As Series Mundiais naceron en 2012/13 como herdeiras da *IRB Women's Series Challenge Cup* que se disputou o ano anterior, copiando o modelo das Series Mundiais de Rugby a 7 masculinas que se disputan dende a tempada 1999-2000.

## Puntuación
Os equipos suman unha serie de puntos tras cada torneo dependendo da posición final acadada, de xeito que ó remate da tempada a selección campioa é a que ten máis puntos na clasificación. 

## Participantes
Cada torneo das Series Mundiais conta con 12 seleccións participantes. Das 12 seleccións, 11 teñen a presenza garantiza en tódolos torneos. Son as seleccións que posúen un status permanente (en inglés *Core Teams*). O resto das seleccións participantes fano convidadas pola organización, podendo competir nun torneo ou en máis dun, segundo o considere World Rugby. O status permanente acádase por méritos deportivos, rematando a tempada entre os primeiros postos da táboa.

As seleccións *core team'' na tempada 2015-16 foron:
* Australia
* Nova Zelandia
* Canadá
* Inglaterra
* Francia
* Estados Unidos
* Rusia
* Fidxi
* España
* Xapón
* Irlanda

## Torneos
Na tempada 2015-16 as Series Mundiais estiveron compostas por cinco torneos:

## Palmarés
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Copa do Mundo de Rugby a 7#Torneo feminino
* Rugby a 7 feminino nos Xogos Olímpicos de Río 2016
### Ligazóns externas
* Páxina oficial das Series Mundiais femininas
Liteira

O termo **liteira** pode se referir a:
* **Liteira** cada unha das camas ou leitos que se colocan un enriba do outro. 
* **Liteira** especie de cadeira cuberta, cunha vara a cada lado que, levada por homes ou cabalarías, servía para transportar unha ou dúas persoas.

## Véxase tamén 
* **La Litera / La Llitera**, comarca aragonesa.
* **Vagón liteira**, vagón acondicionado con departamentos que teñen camas ou liteiras, ou asentos que se poden converter nestas, coche cama.