Román Chalbaud

**Román Chalbaud**, nado en Mérida o 10 de outubro de 1931 e finado en Caracas o 12 de setembro de 2023, foi un dramaturgo, director de teatro, de cine e televisión venezolano. Chalbaud foi unha das figuras chave de Novo Cine Venezolano e da Época de Ouro do cine venezolano, e parte da chamada Santísima Trindade do teatro venezolano, xunto con Isaac Chocrón, José Ignacio Cabrujas. 
## Traxectoria 
Román José Chalbaud Quintero naceu en Mérida o 10 de outubro de 1931. Chalbaud mudouse a Caracas coa súa avoa ao seis anos. Chalbaud desde a súa adolescencia soubo que quería ser narrador, aínda que tamén tiña inclinación pola poesía. Algunhas das súas primeiras referencias literarias proviñan da biblioteca da súa avoa, quen era unha ávida lectora de literatura europea, venezolana e latinoamericana e gozaba vendo películas francesas e italianas. O seu camiño até converterse nun dos directores máis recoñecidos do seu país remóntase á súa adolescencia, cando ía ao cine e vía películas da Época de Ouro do cine mexicano. Empezou a traballar na televisión e no teatro a principios da década de 1950. Foi durante esta época que atopou inspiración e historias para a súa obra *O peixe que fuma*, que máis tarde levaría ao cine. Tamén escribiu *Os adolescentes*, pola que gañou o premio Ateneo de Caracas, e *Caín adolescente*.

### Carreira cinematográfica 
Comezou a súa carreira cinematográfica tamén a principios da década de 1950 cando traballou como asistente de dirección do cineasta mexicano Víctor Urruchúa, traballando en dous das súas películas: *Seis meses de vida* e *Luz en el páramo*. En 1955 converteuse no director artístico de Televisora Nacional, compañía que deixou en 1958. A primeira longametraxe dirixida por Chalbaud, *Caín adolescente* (1959) foi unha adaptación da súa obra de teatro. Desde entón dirixiu máis de 20 longametraxes entre os que podemos citar: *El pez que fuma* (1977), *La oveja negra* (1987), *Pandemonium, la capital del infierno* (1997).

miniatura|Teatro Nacional Román Chalbaud.
En televisión dirixiu numerosas producións, talles como: *El cuento venezolano televisado*, *Boves, el Urogallo*, sobre a novela de Francisco Herrera Luque; *La trepadora* de Rómulo Galegos; *La hija de Juana Crespo* de José Ignacio Cabrujas, Salvador Garmendia e Ibsen Martínez, *El asesinato de* *Carlos Delgado Chalbaud*, entre outras. Dirixiu a serie televisiva *Amores de barrio dentro* de Rodolfo Santana. En 2008 xunto á fundación Vila do Cine dirixiu *Zamora, tierra y hombres libres* (2009), unha longametraxe de época sobre a vida de Ezequiel Zamora.

### Morte e legado 
Chalbaud morreu en Caracas o 12 de setembro de 2023, aos 91 anos. Pouco despois da súa morte, o Teatro Nacional de Venezuela pasou a levar o nome de Chalbaud.

## Filmografía como director 
### Cine 
* *Muñequita linda* (2023)
* *La planta insolente* (2014)
* *Días de poder* (2011)
* *Zamora, tierra y hombres libres* (2009)
* *El Caracazo* (2005)
* *Pandemonium, la capital del infierno* (1997)
* *El corazón de las tinieblas* (1990)
* *Cuchillos de fuego* (1990)
* *La oveja negra* (1987)
* *Manon* (1986)
* *Ratón de ferretería* (1985)
* *Cangrejo II* (1984)
* *La gata borracha (1983)* 
* *Cangrejo* (1982)
* *Bodas de papel* (1979)
* *El rebaño de los ángeles* (1979)
* *Carmen, la que contaba 16 años* (1978)
* *El pez que fuma* (1977)
* *Sagrado y obsceno* (1976)
* *La quema de Judas* (1974)
* *Chévere o La victoria de Wellington* [cortometraje] (1971)
* *Cuentos para mayores* (1963)
* *Caín adolescente* (1959)

## Premios 
* Premio Nacional de Teatro de Venezuela (1984)
* Premio Nacional de Cine de Venezuela (1990)

## Notas