open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Natália Nunes

**Maria Natália Paiva Nunes**, nada en Socorro, Lisboa o 18 de novembro de 1921, e finada en Ericeira, Mafra o 13 de febreiro de 2018, foi unha escritora, tradutora e ensaísta portuguesa.

## Traxectoria 
Naceu o 18 de novembro de 1921, na freguesía do Socorro, en Lisboa, e era filla de António Ferreira Nunes, funcionario público, natural de Oliveira de Frades, e de Adelina de Paiva, natural de Lisboa (freguesía de São Nicolau).

En 1965 integrou a última Dirección da Sociedade Portuguesa de Escritores e no bienio 1978-79 da Dirección da Asociación Portuguesa de Escritores.

Morreu o 13 de febreiro de 2018, aos 96 anos de idade, na Ericeira.

## Principais publicacións 
### Ficción 
* 1955 - *Autobiografia de uma Mulher Romântica*, novela, (reeditada en 1966)
* 1957 - *A Mosca Verde e Outros Contos*
* 1960 - *Regresso ao Caos*, novela
* 1964 - *Assembleia de Mulheres*, romance (reeditada en 1997)
* 1967 - *O Caso de Zulmira L. *, novela
* 1967 - *Ao Menos um Hipopótamo*, conto (con deseño de Lima de Freitas e introdución de José Saramago)
* 1970 - *A Nuvem. Estória de Amor*
* 1973 - *As batalhas que nós perdemos*
* 1985 - *Da Natureza das Coisas* (contos)
* 1992 - *As Velhas Senhoras e Outros Contos*
* 1996 - *Louca por Sapatos* (conto incluído en *Contuário Cem*)
* 1997 - *Vénus Turbulenta*, novela

### Teatro 
* 1970 - *Cabeça de Abóbora*

### Memorias e viaxes 
* 1952 - *Horas Vivas: Memórias da Minha Infância*
* 1956 - *Uma portuguesa em Paris* 
* 1981 - *Memórias da Escola Antiga*

### Ensaios 
* 1954 - *Apontamentos sobre o pensamento ético de Dostoievski*, in Vértice nº134
* 1955 - *A metafísica de Húmus de Raul Brandão*, in Vértice nº146
* 1956 - *Da criação e organização de um instituto de Ciências Pedagógicas*, in Vértice nº159
* 1958 - *Frei Pantaleão de Aveiro e os judeus*, in Vértice nº179-179
* 1960 - *Uma colecção documental histórica de incomensurável valor*, in Seara Nova
* 1974 - *As Batalhas que Nós Perdemos, Estudos sobre as obras de Augusto Abelaira, José Cardoso Pires e Raul Brandão*
* 1976 - *Confrarias, Irmandades, Mordomias. Inventário e estudo da informação histórica contida em Livros de Registo Paroquial Existentes no Arquivo Nacional da Torre do Tombo*
* 1997 - *A Ressurreição das Florestas, Estudos sobre a obra de ficção de Carlos Oliveira*
* 2001 - *Carácter humanístico e filosófico da Poesia de António  Gedeão*, in *Pedra Filosofal –  Rómulo de Carvalho / António Gedeão*
* 2004 - Notas Introdutórias a *Obra Completa* de António Gedeão
* 2006 - *Apontamentos para um estudo da assinatura do poeta António Gedeão*, in *António é o meu nome*

### Traducións 
* 1960/61 - Dostoievski, *Obras Completas*, vol. I, II e IV, Edit. Aguilar, Río de Xaneiro;
* 1960/61 - L. Tolstoi, *Obras Completas*, vol. I e II, Edit. Aguilar, Río de Xaneiro;
* 1964 - Konstantin Simonov, *Não se Nasce Soldado*, Ed. Arcádia;
* 1966 - Elsa Triolet, *Jamais*, Portugália Ed.;
* 1967 - Violette Leduc, *A Bastarda*, Portugália Ed.;
* 1968 - Balzac, *Pequenas misérias da vida conjugal*, Portugália Ed.;
* 1968 - Roger Portal, *Os Eslavos. Povos e Nações*, Ed. Cosmos.

## Notas
Maribel Medina

**Maribel Medina**, nada en Pamplona en 1969, é unha escritora e promotora cultural española, recoñecida polas súas achegas ao fomento da lectura, especialmente no eido rural. En 2024, a súa asociación "Mi Pueblo Lee" foi galardoada co Premio Nacional de Fomento da Lectura, outorgado polo Ministerio de Cultura. 

## Traxectoria 
Antes de dedicarse por completo á escritura e á filantropía, Medina traballou para diversas editoriais e foi profesora de matemáticas. É a fundadora da ONG Women's Time, cuxo lema é "Muller + Educación = Desenvolvemento". Ademais, é coñecida pola súa serie de novelas negras *La Trilogía de la Sangre*, composta por *Sangre de barro* (2014), *Sangre intocable* (2015) e *Sangre entre la hierba* (2019), protagonizadas pola forense Laura Terraux e ao axente da Interpol Thomas Connors.

En 2016, organizou a primeira edición do festival literario Almoradiel Lee en La Puebla de Almoradiel, en Toledo, logo de constatar que a visita de escritores a vilas pequenas era un evento insólito. Este festival literario foi o precursor da asociación "Mi Pueblo Lee", fundada por Medina en 2020. A asociación traballa para fomentar a lectura no eido rural, equilibrando as oportunidades de acceso á literatura entre habitantes de vilas e cidades. A asociación organiza festivais literarios itinerantes, levando a cultura a zonas con menos acceso a eventos literarios.

## Obras 
* 2014 – *Sangre de barro. Trilogía de la sangre 1.* Editorial Embolsillo. ISBN 978-84-16087-38-9.
* 2015 – *Sangre intocable. Trilogía de la sangre 2.* Editorial Embolsillo. ISBN  978-84-16363-50-6.
* 2019 – *Sangre entre la hierba. Trilogía de la sangre 3.* Editorial Embolsillo. ISBN 978-84-17108-95-3.
* 2019 – *El niño hoja.* Con ilustracións de Javier Ripa. Cazador de Ratas. ISBN 9788417646349.

## Notas
Teresa Imízcoz Beunza

**Teresa Imízcoz Beunza**, nada en Pamplona o 8 de outubro de 1965, é unha filóloga e escritora española. É a directora do centro da UNED en Pamplona dende setembro de 2022.

## Traxectoria 
Nada en Pamplona, realizou a licenciatura e o doutoramento en Filoloxía Hispánica na Universidade de Navarra. Tras realizar estadías de investigación na Universidade Columbia (Nova York), exerceu a docencia durante catorce anos nas Universidades de Navarra e de Georgetown (Washington, D.C.).

Foi directora do Instituto Cervantes en Bordeos e Tolosa (2003-2010). Dende alí fíxose cargo do centro asociado na UNED en Vitoria (2011-2022), onde creou o Centro de Orientación, Información e Emprego (COIE). É articulista de opinión do xornal *El Correo* (Bilbao).  

Teresa está casada co filósofo Daniel Innerarity, con quen ten dous fillos: Javier e Jon.

## Notas
Carolina Yuste

** Carolina Ortega Yuste**, nada en Badaxoz o 30 de xullo de 1991, é unha actriz española, gañadora do premio Goya á mellor actriz secundaria polo seu traballo en *Carmen y Lola* (2018).

## Traxectoria 
Carolina Ortega Yuste naceu en Badaxoz. Tras formarse en Madrid na Real Escuela Superior de Arte Dramático e no centro de investigación teatral La Manada, comezou a traballar no teatro con *Las brujas* (2012).

Iniciou a súa experencia no cinema en 2016 participando na longametraxe *Historias románticas (un poco) cabronas*, de Alejandro González Ygoa, unha "anti-comedia romántica" de cinema independente realizada con 11 técnicos e 32 actores e actrices novas e sen apenas orzamento. Continuou coa curtametraxe *Libélulas* (2017) de Alba Pino. Ese mesmo ano chegou tamén o seu primeiro traballo na televisión co papel de Dorita en *La sonata del silencio*.

En 2018 participou na rodaxe de *Carmen y Lola* dirixida por Arantxa Echevarría que a situou na primeira liña da interpretación no cinema coa personaxe de Paqui. En febreiro de 2019 recibiu o Goya á mellor actriz secundaria polo seu traballo no filme. Ao recibir o galardón salientou "o valor dun proxecto cinematográfico en que o 70 por cento son mulleres en postos de decisión". Ademais, tivo un papel secundario no filme *Quién te cantará*, dirixido por Carlos Vermut. Un ano máis tarde formou parte do elenco da serie *Brigada Costa del Sol* protagonizada por Hugo Silva, Álvaro Cervantes, Miki Esparbé e Jesús Castro mentres continuou coa xira coa obra teatral *Hablar por hablar* baixo a dirección de Fernando Sánchez Cabezudo. En 2020 protagonizou a longametraxe de acción de Daniel Calparsoro *Hasta el cielo*, xunto a Miguel Herrán e Asia Ortega.

## Filmografía 
## Obra
**Toda mi violencia es tuya* (novela, 2025).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Carolina Yuste en Mayte Ortega.
Julia Montejo

**Julia Montejo Rodríguez**, nada en Pamplona en 1972, é unha escritora, guionista, directora de cinema e profesora universitaria española.

## Traxectoria 
Nada en Pamplona en 1972, estudou ballet, piano e canto no Conservatorio Superior Pablo Sarasate e Ciencias da Información na Universidade de Navarra. Completou a súa formación en guión e dirección audiovisual na Universidade de California-Os Ánxeles cunha bolsa de Ampliación de Estudos Artísticos do Goberno de Navarra. Doutorouse en 2022 cunha tese interdisciplinar titulada "Hormonas femeninas y creatividad: las escritoras y su percepción de la fisiología y la pulsión creativa” na Universidade Complutense de Madrid.  É investigadora no Proxecto de I+D+i Xeración do Coñecemento do Ministerio de Ciencia e Innovación. Tamén pertence ao grupo de Investigación sobre Cultura, Edición e Literatura no Eido Hispánico (séculos XIX-XXI)-GICELAH do CSIC.  

Traballou durante oito anos nos Ánxeles (Estados Unidos) como guionista e directora de cinema e televisión. Alí escribiu e dirixiu o filme *Non Turning Back - Sin retorno* (2007) coa que conseguiu varios premios internacionais e o Premio ALMA ao mellor filme latino independente.

A súa primeira novela, *Eva desnuda* (2005), foi finalista do Premio Plaza y Janés. Os seus libros traducíronse ao francés e ao italiano. Foi guionista en series españolas como *7 vidas*, *Mis adorables vecinos*, *Motivos personales*, *Cuestión de sexo* ou *Gavilanes*. Escribiu e dirixido o programa de viaxes e humor *Pipper en ruta* para RTVE. Tamén escribe e dirixe o podcast *Contando mujeres*, financiado por FECYT.

## Obras 
**Eva desnuda* (Finalista premio Plaza y Janés, EDAF, 2006)
**Violetas para Olivia* (Martínez Roca, 2011; Booket, 2012; Mondadori, 2012)
**Lo que tengo que contarte* (Lumen, 2015)
**Los abrazos oscuros* (Lumen, 2016)
**Il segretto delle viole andaluse* (Mondadori, 2012)
**Une vie à t’écrire* (Les Escales 2017, Pocket 2018) 
**Gli abbracci oscur* (Harper Collins, 2018)
**Pipper y la misteriosa orden secreta* (Alfaguara Juvenil, 2020)
**Pipper y el enigma de los perros desaparecidos* (Alfaguara Juvenil 2020)
**Todas esas chicas de zapatos rojos* (Huso, 2023)
**Manual para cobardes* (Extravertida Editorial, 2024)

## Notas
Vilasantar (homónimos)

Como topónimo **Vilasantar** pode referirse a:

;En Galiza
***Vilasantar**, concello da comarca de Betanzos;
****Vilasantar**, parroquia de dito concello.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Vilaseñor

O topónimo **Vilaseñor** pode referirse a:

;En Galiza
*** Vilaseñor**, lugar da parroquia de Seivane de Vilarente, no concello de Abadín;
*** Vilaseñor**, lugar da parroquia de Balmonte, no concello de Castro de Rei;
*** Vilaseñor**, lugar da parroquia de Mosteiro de Devesa, no concello de Palas de Rei.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Vilaster

Como topónimo **Vilaster** pode referirse a:

;En Galiza
***Vilaster**, parroquia do concello de Quiroga;
****Vilaster**, lugar de dita parroquia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Vilasusán

O topónimo **Vilasusán** pode referirse a:

;En Galiza
***Vilasusán**, lugar da parroquia de Berres, no concello da Estrada;
***A Vilasusán**, lugar da parroquia de Remesar, no concello da Estrada.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Pontevedra, cuna de Colón

***Pontevedra: cuna de Colón*** é unha película documental española muda de 1927 realizada por Enrique Barreiro Vázquez na que defende a teoría que sitúa a orixe do explorador Cristovo Colón en Galicia, concretamente na ría de Pontevedra.

## Características
Foi o primeiro filme en cor realizado en Galicia, coa técnica do cinecromo que o propio Enrique Barreiro inventara. O documental estreouse en 1927 no Teatro Principal de Pontevedra.

## Argumento
O director defende con argumentos a teoría de Celso García de la Riega de que Colón pasase a súa infancia na comarca de Pontevedra, estabelecendo o seu nacemento na parroquia de San Salvador de Poio, o cal inspirou a denominación do que na actualidade é a República do Salvador (con capital en San Salvador). Segundo esta teoría, moitos dos nomes dos lugares descubertos por el foron bautizados inspirándose na ría de Pontevedra.
O filme realizouse co asesoramento de Prudencio Otero.

## Notas 
## Véase tamén 
### Outros artigos
* Historia do cinema de Galicia
Margarita Leoz

**Margarita Leoz Munilla**, nada en Pamplona en 1980, é unha filóloga, comentarista literaria e escritora española.

## Traxectoria 
Licenciada en Filoloxía Francesa pola Universidade de Salamanca (2002) e en Teoría da Literatura e Literatura Comparada pola Universidade de Barcelona (2004), gañou varios premios de relato e poesía. Recibiu o Premio Francisco Ynduráin das Letras para Escritores Novos en 2011.

En 2008 publicou o seu primeiro libro de poesía, *El telar de Penélope*, na editorial madrileña Calambur. Con esta obra gañou o Certame de Encontros de Novos Artistas de Navarra en 2007.

Como escritora, declarou sentirse bastante influenciada polos escritores estadounidenses do século XX, como John Cheever ou Tobias Wolff; tamén mostrou simpatía cara ao escritor noruegués Askildsen. Entre todos axudáronlle a concibir a súa forma de escritura en prosa, a cal propulsou o seu libro *Segunda residencia*, publicado en 2012 en Tropo Editores. Sendo o seu primeiro libro de prosa, é un compendio de trece relatos que falan da vida ordinaria. Tivo unha acollida como un libro maduro cheo de olladas aos detalles nimios da rutina diaria.

Figura na antoloxía *Mujeres*. *Poéticas del Agua* (2011), entre outras.

Colaborou en revistas culturais (*La casa de los Malfenti*, *NAV7*, *Pregón Siglo XXI*, etc.), e como comentarista literaria, en programas de radio e televisión locais, como o programa *Así suenan los libros* de Onda Cero en Radio Navarra. Tamén usa as plataformas blogs como método de escrita e divulgación da literatura á que fai críticas tanto a título persoal como profesionalmente.

## Obras 
* 
* 
* 
* 

### Colectivas 
*  (DL: NA-1553-2011).

## Publicacións 
* 
* 

## Notas
Azanuy-Alins

**Azanuy-Alins** é un concello español da provincia de Huesca, na comunidade autónoma de Aragón.

## Demografía 
Segundo o INE, no ano 2023 tiña unha poboación de 175 habitantes.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
* La Litera
María Teresa Vilariño Picos

**María Teresa Vilariño Picos**, nada en Ferrol en 1969, é unha crítica literiaria e académica galega. É profesora titular de Teoría da Literatura e Literatura comparada da Universidade de Santiago de Compostela.

## Traxectoria
Licenciada e doutora pola Universidade de Santiago de Compostela coa tese *Fenomenología y Estilística literaria: el caso español* (2000), dirixida por Fernando Cabo Aseguinolaza, caracterízase por un perfil académico interdisciplinar que une a Teoría literaria e a Literatura Comparada coa medicina, ao posuír un Mestrado en enfermidades raras conxénitas do metabolismo, e a Educación social e a Psicoloxía. Foi coordinadora do Mestrado Mundus Crossways in Cultural Narratives, así como do programa de Mestrado en Estudos da Literatura e da Cultura.

## Obras
* *La idea de la Literatura. Fenomenología y Estilística literaria en el ámbito hispánico*. Zaragoza: Tropelías, 2001.
* *Teoría del hipertexto. La literatura en la era electrónica*. Madrid: Arco Libros/A Muralla, 2006.
* *Textos a escape. A literatura e a cultura na era dixital*. Santiago de Compostela: Servizo de Publicacións da Universidad de Santiago de Compostela, 2011. 
* *Narrativas cruzadas: Hibridación, transmedia y performatividad en las Humanidades digitales*. Vigo: Academia del Hispanismo, 2017. 

## Notas
Arsenio Avak-Wartan-Angiarakian

**Arsenio Avak-Wartan-Angiarakian**, nado o 23 de novembro de 1812 en Constantinopla e finado o 8 de abril de 1875, foi un eclesiástico católico armenio, bispo de Tokat, e padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.
## Traxectoria 
Naceu o 23 de novembro de 1812 en Constantinopla nunha familia nobre, que sufriu o exilio pola súa fe. En 1826 ingresou no mosteiro dos antonianos armenios no Líbano, e posteriormente continuou os seus estudos na Universidade de Roma La Sapienza.

## Obra 
*

## Notas
Giacomo Bahtiarian

**Giacomo Bahtiarian**, nado o 7 de xaneiro de 1800 e finado o 18 de abril de 1885, foi un eclesiástico católico armenio, bispo de Diyarbakır, e padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.
## Traxectoria 
Naceu en Angora o 7 de xaneiro de 1800 nunha familia católica. En 1814 ingresou no seminario patriarcal, e o 14 de setembro de 1824 foi ordenado sacerdote polo patriarca Gregorio Pedro VI Cheranean.

## Notas
Gregorio Balitian

**Gregorio Balitian** (en  *[Krykwr Balytyan]*), nado o 28 de decembro de 1815 en Alepo e finado o 2 de decembro de 1897, foi un eclesiástico católico armenio, bispo de Alepo, e padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.

## Traxectoria 
Naceu o 28 de decembro de 1815 en Alepo (segundo outras fontes en 1817), entón parte do Imperio Otomán. O 30 de xullo de 1843 foi ordenado sacerdote.

O 2 de febreiro de 1861 foi nomeado e consagrado bispo de Alepo Finou no cargo o 26 de decembro de 1897.

## Notas
Agostino Bar-Scinù

**Agostino Giorgio Bar-Scinù**, nado o 1 de novembro de 1812 en Khosrowabad e finado en 1889, foi un eclesiástico católico caldeo, bispo de Salmas, e padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.
## Traxectoria 
Naceu en Khosrowabad (Persia) o 1 de outubro de 1811. Foi consagrado bispo o 18 de outubro de 1847.

## Notas
Michele Bar-Tatar

**Michele Bar-Tatar**, nado c. 1809 e finado c. 1884, foi un eclesiástico católico caldeo, bispo de Seert, e padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.
## Traxectoria 
Foi padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.

## Notas
Ano Internacional para a Erradicación da Pobreza

O **Ano Internacional para a Erradicación da Pobreza** foi proclamado pola Asemblea Xeral das Nacións Unidas como 1996, e pretendía acometer o esforzo concentrado dos países en programas comúns de debate e procura de solucións planetarias sobre este problema específico. A proclamación tivo lugar no pleno número 86, o 21 de decembro de 1993.

## Historia 
A Resolución 47/196, do 22 de decembro de 1992, estableceu o Día Internacional para a Erradicación da Pobreza entre as datas oficiais da ONU. Outras resolucións deste órgano tratáronse da cooperación internacional para a erradicación da pobreza (como as resolucións 43/195, do 20 de decembro de 1988, 44/212, do 22 de decembro de 1989, 45/213, do 21 de decembro de 1990, e a 46/14) e 47/197 dos anos seguintes).

### Obxectivos 
Recoñecía a pobreza como un problema complexo e multidimensional, con orixe tanto interna como internacional, e a súa erradicación en todos os países, especialmente nos en vías de desenvolvemento, foi unha das prioridades da década dos noventa para o fomento do desenvolvemento sustentábel.

Sinalouse que debían ampliarse os esforzos realizados a nivel nacional e internacional para garantir a erradicación da pobreza, especialmente nos países menos desenvolvidos.

En decembro de 1996 foi nomeada a década de 1997 a 2006 como 'Primeira década das Nacións Unidas para a erradicación da pobreza".

## Notas 
## Véxase tamén 
* Día Internacional para a Erradicación da Pobreza

### Ligazóns externas 
* Proclamación
Día Internacional para a Erradicación da Pobreza

O **Día Internacional para a Erradicación da Pobreza** é unha celebración internacional que se celebra cada ano o 17 de outubro en todo o mundo. A primeira conmemoración do evento tivo lugar en París, Francia, en 1987, cando 100.000 persoas se reuniron na Praza dos Dereitos Humanos e das Liberdades do Trocadéro para homenaxear ás vítimas da pobreza, a fame, a violencia e o medo ao descubrir unha pedra en conmemoración do Padre Joseph Wresinski, fundador do Movemento Internacional ATD Cuarto Mundo. En 1992, catro anos despois da morte de Wresinski, as Nacións Unidas designaron oficialmente o 17 de outubro como "Día Internacional para a Erradicación da Pobreza".

## Propósito 
No comezo da súa carreira como activista, Wresinski recoñeceu que os gobernos tendían a ignorar a difícil situación dos que viven na pobreza, o que provocou sentimentos de rexeitamento, vergoña e humillación. En consecuencia, un dos principais obxectivos da xornada é recoñecer as loitas dos pobres e facer escoitar a súa voz aos gobernos e aos cidadáns comúns. A participación das persoas máis pobres é un aspecto importante da observación do día.

### Lemas 
Cada ano, o 17 de outubro está dedicado a un tema concreto vinculado á súa filosofía xeral, e diversas institucións se suman á celebración. A Universidade da Coruña sinalou nunha publicación relativa ao Día Internacional de Erradicación da Pobreza que hai 356 millóns de nenos vivindo en condicións de pobreza extrema, cifra en aumento debido á pandemia de Covid-19, engadindo o a frase de Nelson Mandela *"Erradicar a pobreza non é un acto de caridade, é un acto de xustiza"*.

En 2024, o lema escollido foi *"Poñer fin ao maltrato social e institucional; Actuar xuntos por sociedades xustas, pacíficas e inclusivas".*

## Véxase tamén 
* Ano Internacional para a Erradicación da Pobreza

### Ligazóns externas 
* Día Internacional para a Erradicación da Pobreza, 17 de outubro, (en inglés). Biblioteca Dag Hammarskjöld.
* Día Internacional para a Erradicación da Pobreza (sitio oficial da ONU) (en inglés).
* Social Perspective on Development Branch, (en inglés). Departamento de Asuntos Económicos e Sociais das Nacións Unidas
* 17 de outubro, Día mundial para superar a extrema pobreza (en inglés).
* Movemento Internacional ATD Cuarto Mundo (en inglés).
* Día internacional para a erradicación da pobreza (en inglés).
Soldada republicana en Barcelona

[miniatura| Mural en homenaxe á obra situado en [Pamplona (2022).]]
***Soldada republicana en Barcelona***, tamén coñecida como ***Miliciana republicana en Barcelona***, é unha fotografía de Gerda Taro. Foi tomada en 1936, ao comezo da guerra civil española.

Tras anos de esquecemento, a fotografía converteuse en icona mundial do compromiso das mulleres na guerra civil española.

## Presentación 
[esquerda|miniatura|160x160px|A fotógrafa [Gerda Taro, autora da instantánea.]]
A fotografía mostra unha miliciana republicana axeonllada no chan cunha arma durante un adestramento na praia de El Somorrostro de Barcelona, no barrio de La Barceloneta. Foi publicada por primeira vez no semanario francés *Vu*.

Cun formato cadrado de 6 x 6 cm, a foto foi tomada coa Rolleiflex coa que Gerda Taro cubriu a guerra civil española en Cataluña.

## Escenario da fotografía 
A praia de El Somorrostro, lugar onde se tomou a instantánea, atópase fronte o Hospital del Mar. O centro sanitario barcelonés colleu sona polo filme *Todo sobre mi madre* de Pedro Almodóvar (1999).

O recinto, histórico no mundo da arte e da historia da guerra civil española, atópase adxacente ao Port Olímpic de Barcelona, nas inmediacións da escultura *El Peix* do arquitecto canadense Frank Gehry.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia da fotografía
Wikipedia en iban

A **Wikipedia en iban** é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua iban. Foi creada o 14 de outubro de 2024.

Esta versión da enciclopedia contén  artigos e  usuarios, dos cales  son activos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Wikipedia en iban
* Wikipedia en iban (móbil)
Miriam Couceiro Castro

**Miriam Couceiro Castro**, nada na Coruña o 10 de maio de 1985, é unha feminista, socióloga e escritora galega.

## Traxectoria 
Pasou a súa infancia e adolescencia en Ordes. Estudou Socioloxía na Universidade da Coruña cun Mestrado en Técnicas de Investigación Social e o Doutoramento en Equidade e Innovación Educativa coa tese *A Representación do Feminismo no Pensamento e Práctica da Acción Docente das Profesoras de Secundaria en Galicia* (2019) coa que acadou un Sobresaínte Cum Laude. 

Comezou o seu activismo feminista no Observatorio de Igualdade e na Plataforma Feminista Galega, para despois seguir a corrente do Feminismo Radical. Dende 2015 participa en coloquios e conferencias sobre activismo feminista e a situación das mulleres galegas.

Como escritora, arranca a súa traxectoria literaria como autora de ensaio, influída polas historias de vida, os métodos de investigación social cualitativos e o feminismo. Na actualidade céntrase en proxectos vinculados co relato e a novela, con forte influencia do feminismo radical, da mística do cotián e do xeito en que as mulleres articulan a vida. 

Coruñesa de adopción, busca escenarios literarios en lugares como os taxis, as paradas de bus, os trens, os avións e os tanatorios. 

## Obras 
### Ensaio 
* *A Galiza Feminista: Tebras e Alboradas* (2021). Vigo: Galaxia. 116 páxs. ISBN 978-84-9151-625-5.

### Novela 
* *De óxido e diamantes* (2024). Vigo: Galaxia. 136 páxs. ISBN 978-84-1176-334-9. 

### Libros colectivos 
* *Tes cinco minutos #1* (2024). Vigo: Galaxia. 130 páxs. ISBN 978-84-9151-607-1. Relato "O Poder da Palabra*"* de 2020*.*
* O libro da Rosa (2022). Vigo: Galaxia. 156 páxs. ISBN: 978-84-9151-854-9. Relato "Olimpia, princesa de Santo Amaro". 

## Premios 
* 2013: I Premio de Traballos Académicos con Perspectiva de Xénero *Ángeles Alvariño* co seu traballo *O Feminismo en Galiza: Rural e Urbano*
* 2020: I Premio do Concurso de Microrrelatos do Concello de Sada.

## Notas
Marisol Artica

**María Soledad Artica Zurano**, nada en Pamplona, Navarra, é unha xornalista e escritora navarra máis coñecida como **Marisol Artica**, especializada en literatura infantil.

## Traxectoria 
Publicou varias obras de literatura infantil, *El secreto del arce* (AECC, 2013) e *El País de los Espejos Rotos* (edicións Palabra, 2010). Tamén escribiu a narración *Cómo contar un cuento* (CCS, 2013).

Dende 2011 ofrece obradoiros de escritura. Tamén publicou contos e novelas para adultos.

## Notas
Perpetua Saragueta

**Perpetua Saragueta Saragueta**, nada en Mezkiritz, Erroibar, Navarra o 3 de agosto de 1905, e finada en Pamplona o 26 de marzo de 1986, foi unha escritora navarra en lingua éuscara.

## Traxectoria 
Nada nunha humilde familia labrega, era a máis vella de trece irmáns. Foi á escola con sete anos con outros 56 nenos e, aínda que só asistiu catro anos, aprendeu rapidamente e ben a escribir e ler. Comezou a traballar como mestra cando o cura Manuel Lusarreta caeu enfermo, ata que 3 anos despois pechou o colexio. En 1931 casou na vila de Irurita, en Baztan, e tivo por marido a Trinidad Urtasun, panadeiro e bertsolari. Para colaborar no traballo da panadaría familiar, tivo que sacar o carné de conducir, e dise que foi a segunda muller en conseguilo en Navarra. Cando o seu marido quedou incapacitado por unha malleira dos falanxistas, Saragueta tivo que sacar adiante á familia. En 1944 foron a Pamplona. Criou e educou seis fillos. Aínda que non puido rematar o traballo na casa e fóra da casa, sempre mantivo as ganas e a paixón pola escrita. Nos seus derradeiros anos, comezou a escribir de novo.

## Escrita 
Daquela, poucas mulleres escribían e publicaban en éuscaro, e Saragueta era unha das poucas, impulsada polo seu amor polo país e polo éuscaro, pola súa afección pola lectura e pola súa paixón pola escrita. Nos escritos de Perpetua Saragueta distínguense dúas épocas:

### A primeira época 
O primeiro período pertence ao traballo que fixo como xornalista nos anos anteriores á guerra de 1936. Comezou a enviar novas locais aos xornais *El Pensamiento Navarro* e *La Voz de Navarra* de Pamplona, así como ás revistas *Eskualduna* de Baiona e *Argia* de Donostia, escribindo crónicas de Mezkiriz e Ariz cos pseudónimos *Mendigibeleta*, *Aritza* e *Txorrondo*. Txorrondo era o nome do barrio da granxa onde naceu.

### A segunda época 
Os seus escritos despois da guerra e o longo silencio despois da guerra conforman a segunda época. Sobre todo naqueles escritos realizados na década dos 70, fala de diversos temas: descricións autóctonas, costumes, acontecementos, anécdotas, asuntos familiares, fe e relixión, entre outros.

Enviou varios artigos a *Fontes Linguae Vasconum* e *Cuadernos de Etnología y Etnografía de Navarra*, e neste último publicou *a monografía Mezkiritz*. Tamén escribiu un libro autobiográfico, *Nere oroimena* (1977). Publicáronse algunhas pasaxes: sobre os bertsolaris do seu home (Trinidad Urtasun (1894-1978), contos vascos de Perpetua Saragueta e lembranzas da súa vila natal Mezkintze e das montañas e paisaxes circundantes.

## Notas
Ainara Maia

**Ainara Maia Urrotz**, tamén coñecida como **Ainara Maya Urroz**, nada en Irún, Guipúscoa o 6 de xuño de 1976, é unha escritora e tradutora vasca. 

## Traxectoria 
Licenciouse en Filoloxía Vasca en 2002, e en 2004 obtivo o máster en Lingua, Información e Comunicación pola Universidade do País Vasco. O éuscaro é a súa lingua materna, e declarou “o éuscaro faime quen son”; ademais, é quen de comunicarse en castelán, francés, alemán, inglés e checo.

Entre 2006 e 2008 realizou o posgrao da Escola de Escritura da UNED en Bergara. De 2008 a 2014 traballou como lectora de éuscaro na Universidade Masaryk de Brno (na República Checa). Dende entón, alterna o traballo de formadora, docente, tradutora e técnica de éuscaro.

## Obras 
### Traducións 
* *Galtzea metodo kontua da* (tradución de *Perder es cuestión de método*), 2004, Txalaparta argitaletxea.

### Colaboracións poéticas 
**Hatsaren poesia* olerki bilduma, 2001. Senpere: Hatsa Elkartea, 2001. 2002. 2003. 2004. 2005. 2006. 2007. 2008. 2009. 2010. 2011. 2012. 2013. 2014. 2015. 2016. 2017. 2018. 2019. 2020. 2021. 2022. 2023. 2024. 
* *Europaren bihotzean / V srdci Evropy*. Calaméo. Egile editore. Brno. 2011.http://www.calameo.com/subscriptions/511076
* *Hitzetatik harago.* Askoren artean (Jalgi Hadi Mundura taldeko kideak). Zortziko argitaletxea. 2022. 

### Libros de poesía 
* ''Chansons d'amour, ilargi beterik gabeko gauak*, Maiatz argitaletxea, Baiona, 2012. ISBN: 9782906241985.
* *Muxuak,* 2018. Zortziko argitaletxea, Angelu, 2018. ISBN-13: 979-1095492122

### Novelas: literatura infantil e xuvenil 
* *Igandeak* Interneteko artxiboa. ePub. Egile editore. Irún. 2015.
* *Oroiminezko Igandeak.* Dakit argitaletxea, Zarautz, 2020.

### Narracións 
* *Pepito, biziminaren eta maiteminaren txinparta.'' Maiatz argitaletxea. Baiona. 2019.

## Notas
Placido Casangian

**Placido Casangian** (en ), nado o 15 de outubro de 1828 en Constantinopla e finado c. 1883, foi un eclesiástico católico armenio, arcebispo de Antioquía, e padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.
## Traxectoria 
Naceu o 15 de outubro de 1828. O 14 de setembro de 1864 foi nomeado arcebispo, e recibiu a consagración episcopal o seguinte 21 de novembro de mans do patriarca Gregorio Pedro VIII. Foi abade xeral da Orde de Santo Antón dos Monxes Armenios, e como tal padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.

En 1872 publicou en Constantinopla a obra *Risposta finale degli Orientali agli Occidentali*, na que avogaba pola causa cismática, e que foi incluída no *Index Librorum Prohibitorum* o 12 de marzo de 1873.

Posteriormente reconciliouse coa Santa Sé, e o 26 de agosto de 1881 foi nomeado arcebispo titular de *Selymbria*. Finou pouco despois, c. 1883.

## Notas
Cinemateca Nacional de Venezuela

A **Cinemateca Nacional de Venezuela** é unha fundación pública venezolana, fundada en 1966 pola cineasta venezolana Margot Benacerraf. A Cinemateca Nacional ten como finalidade restaurar, arquivar, conservar e divulgar a memoria fílmica de Venezuela. A Cinemateca Nacional posúe máis de 85.000 películas, 400 guións, 30.180 fotografías, 420 afiches e 30.000 libros.

## Historia 
En 1956 Margot Bencerraf é comisionada por Henry Langlois para representar á la Fédération internationale des archives du film, FIAF en Venezuela e estudar a posibilidade de crear unha filmoteca en Caracas.

En 1964, baixo a presidencia de Rómulo Betancourt, créase o Instituto Nacional de Cultura e Belas Artes (INCIBA), e Benacerraf é designada directora da División de Estudos e Programas. En maio de 1965, Benacerraf propón a Cinemateca. A Cinemateca foi fundada o 4 de maio de 1966 e Benacerraf é designada como presidenta.
## Salas de exhibición 
miniatura|Museo de Belas Artes, Caracas
A Cinemateca Nacional dispón de dúas salas en Caracas: no Museo de Belas Artes, e no Centro de Estudos Latinoamericanos Rómulo Galegos (CELARG). Ademais, dispón de salas, situadas nas seguintes cidades de Venezuela: Barcelona, Barquisimeto, Calabozo, Cumaná, Guanare, Maracay, Maracaibo, Pampatar, Puerto Ayacucho, San Carlos, San Felipe, San Fernando de Apure, Valera e San Cristóbal.

## Arquivo fílmico 

Outro organismo que ten ao seu cargo é o Arquivo Fílmico. Desde 1998 o arquivo da Cinemateca atópase na Biblioteca Nacional, centralizando nun só espazo a maior parte dos materiais fílmicos producidos en Venezuela.Este arquivo conta con instalacións deseñadas para a conservación e restauración de películas e material audiovisual, asegurando que o patrimonio cinematográfico do país presérvese de maneira axeitada. Alí tamén se imparte anualmente o Diplomado de Conservación e Preservación de Material Audiovisual, avalado pola UNEARTE.

O arquivo da Cinemateca Nacional contaba con 85.000 rpelículas, 30.180 fotografías e 420 carteis. Algúns dos tesouros que se atopan nestes arquivos son *Don Leandro el Inefable* (1919) de Lucas Manzano, *La venus de nácar* (1932) de Efraín Gómez, *Reverón* (1938) de Edgar J. Anzola, *La danza de los esqueletos* (1934), de Herbert Weisz Efraín Gómez, e *Taboga y hacia El Calvario* (1938) de Rafael Rivero.

## Presidentes 
[miniatura|Margot Benacerraf e Mariano Picón Salas xunto a membros do xurado do [Festival Internacional de Cinema de Cannes|Festival de Cannes.]]

* Margot Benacerraf, 1966-1968
* Rodolfo Izaguirre, 1968-1988
* Carmen Luisa Cisneros, 1988
* Ricardo Tirado, 1988-1991
* Óscar Lucien, 1991-1994
* Fernando Rodríguez, 1994-1999
* Jacobo Penzo, 1999-2002
* Xavier Sarabia, 2005-2009
* Gustavo Michelena, 2009-2013
* Xavier Sarabia, 2013-2016
* Branca Rei, 2016-2017
* William Rafael Santana Cedeño, 2017-2020
* Vladimir Eslamiada Sarabia, 2020-actualidade

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web da Cinemateca Nacional
* Arquivo da Cinemateca Nacional, unha historia de deterioración - O Nacional
Beatriz Pelaz

**Beatriz Pelaz García**, nada en Valladolid en 1982, é unha química e investigadora española da Universidade de Santiago de Compostela.

## Traxectoria 
Licenciouse en Química pola Universidade de Valladolid (2005) e en Bioquímica pola Universidade de Zaragoza (2011). En marzo do 2012, obtivo o seu título de doutoramento con mención Europea pola Universidade de Zaragoza, coa tese *Tailoring the synthesis and the functionalization of nanoparticles for nanomedicine*, dirixida por Pablo Alfonso del Pino González de la Higuera e mais Jesús Martínez de la Fuente.

Traballou como investigadora na Philipps-Universität Marburg, en Alemaña. Desde xaneiro de 2017 colidera o grupo BionanoTools no CiQUS. En 2020, o Consello Europeo de Investigación concedeulle unha Starting Grant. A súa investigación céntrase no desenvolvemento de materiais intelixentes controlables remotamente, e o estudo da súa interacción con entidades biolóxicas.

## Distincións
*Premio Nacional de Investigación para Xoves 2024 na modalidade Felisa Martín Bravo.

## Notas
Castillo Suárez

**Castillo Suárez García**, nada en Altsasu, Navarra o 11 de xuño de 1976, é unha escritora navarra en lingua éuscara.

## Traxectoria 
Licenciada en filoloxía éuscara, traballa na Mancomunidade de Sakana (Navarra) como técnica responsable do Servizo de Éuscaro.

Gañou en dúas ocasións o concurso de poesía do Concello de Pamplona. Posteriormente recibiu o premio Ernestina de Champourcín, instituído pola Deputación de Áraba, en dúas ocasións.

En 2022 foi elixida como nova académica da Euskaltzaindia, a Academia da Lingua Vasca, para cubrir a vacante de Patxi Zabaleta.

## Obra 
### Poesía 
* *Amodio galduak* (concello de Pamplona, 1999).
* *Bitaminak* (concello de Pamplona, 2000).
* *Iragarki merkeak* (Deputación Foral de Áraba, 2000).
* *Mugarri estaliak* (Susa, 2000). Recompilación con tres partes: unha sobre as viaxes, a segunda sobre o amor e a terceira sobre a escrita.
* *Madarikazioa* (Depputación Foral de Áraba, 2003).
* *Spam poemak* (Elkar, 2004).
* *Bala hutsak* (Elkar, 2006).
* *Souvenir*, (Elkar, 2008).

### Literatura infantil 
* *Ebelina Mandarina*, (Erein, 2010).
* *Nobio bat nire amarentzat* (Elkar, 2011). 
* *Muxurik nahi?* (Mezulari, 2011).
* *Nemo kapitainaren azken bidaia*, il. Aitziber Alonso, (Erein, 2017).

## Premios e recoñecementos  
* XXVIII Premio Lizardi do Concello de Zarautz por *Ebelina Mandarina* (Erein, 2010).

## Notas
Meritxell Gené i Poca

**Meritxell Gené i Poca**, nada en Lleida o 2 de novembro de 1986, é unha cantautora e poeta catalá. Licenciouse en Educación Musical pola Facultade de Ciencias da Educación da Universidade de Lleida (UdL). Actualmente, tamén traballa como profesora nun colexio.

## Traxectoria 
En 2003, Meritxell Gené formou parte da formación inicial do grupo *Skalivada* (despois chamado *Escalivada*), que combinaba música folk, ska e instrumentos tradicionais cataláns. A partir de 2006 comeza a actuar en solitario, o que deu lugar ao seu primeiro disco, "*Inesperadament*", gravado en 2008. No disco destaca a canción "*Ciutat Llunyana*", cunha letra baseada nun dos textos máis coñecidos do poeta de Lleida, Màrius Torres, e que tamén se converteu no primeiro videoclip da cantautora. En 2010 grava o seu segundo disco, "*Sota els llençols*". Ese mesmo ano, participa no proxecto "''Mans manetes. L'Alguer: paraules, cançons i veus de minyons*" cantando a canción "*La verema*", de Pasqual Gallo.
* 2015: *Branques* (Khlämor Records)
* 2020: *Sa tanca d'allà dins* (autoeditado)
* 2023: *No diré res de mi* (Segell Microscopi)

## Obra publicada 
* 2018: *Després dels esbarzers'' (Pagès Editors)

## Notas
Zunzún

O termo **zunzún** ("zunido") pode referirse a:

****Zunzún***, revista infantil galega creada por Anisia Miranda;
***Zunzún**, grupo musical galego.
## Notas
Semana de Cine de Melilla

A **Semana de Cine de Melilla** é un certame cinematográfico. Celébrase anualmente a principios do mes de maio, en Melilla, España. A súa primeira edición arrincou o 6 de maio de 2008. En cada edición proxéctanse máis de 20 títulos nacionais e internacionais.

## Historia 
A primeira edición en 2008 foi impulsada pola Cidade Autónoma de Melilla.

## Organización 
O orzamento da Semana de Cine finánciase grazas aos ingresos por patrocinios e ás subvencións que, a partes iguais, outórganlle o Concello de Melilla e o Ministerio de Cultura.

## Premios 
[miniatura|260x260px|José Sacristán, Premio [José Sacristán en 2017]]
[miniatura|260x260px|[Juan Echanove, Premio José Sacristán en 2024]]

### Premios oficiais 
Os premios oficiais concédense só a películas presentadas na Sección Oficial do festival. O encargado de outorgalos é o Xurado oficial do Festival, composto de destacadas figuras do mundo do cine.

* **Premio José Sacristán**

* **Premio Cidade de Melilla**

## Sedes 
[miniatura|333x333px|Fachada do [Teatro Kursaal-Fernando Arrabal]]
miniatura|250x250px|Vista do Teatro-Cine Perelló
O Festival desenvólvese en distintos puntos de Melilla. As oficinas da organización están situadas no Teatro Kursaal, e están abertas todo o ano: os responsables do Festival dedícanse os doce meses do ano á organización da seguinte edición. As proxeccións teñen lugar en distintos escenarios:

* **Teatro Kursaal**
No teatro proxéctanse as películas da Sección Oficial e celébranse as galas de inauguración, clausura e entrega de premios.

* **Teatro-Cine Perelló**
O máis antigo teatro da cidade, acolle certas proxeccións do Festival.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Melilla
Friedrich Bechtel

**Friedrich Bechtel**, nado o 2 de febreiro de 1855 en Durlach e finado o 9 de marzo de 1924 en Halle an der Saale, foi un filólogo e lingüista alemán especializado en linguas indoeuropeas, recoñecido polo seu labor sobre os dialectos gregos.

## Traxectoria 
Estudou linguas na Universidade de Göttingen, onde recibiu as influencias de filólogos como Theodor Benfey e August Fick. En 1878 obtivo a súa habilitación en lingüística comparativa en Göttingen, converténdose en profesor asociado en 1884. Desde 1881 era editor da revista *Göttingschen Gelehrten Anzeigen*. En 1895 foi nomeado profesor de lingüística comparativa na Universidade de Halle.
### Obras destacadas 
* *Ueber Morre Bezeichnungen der sinnlichen Wahrnehmungen en den indogermanischen Sprachen*, 1879 &#x2013; *Sobre as designacións das percepcións sensoriais nas linguas indoeuropeas*.
* *Sammlung der griechischen Dialekt-Inschriften*, con Hermann Collitz (4 volumes, 1884&#x2013;1915) – *Escolma de inscricións dialectais gregas*.
* *Die Inschriften des ionischen Dialekts*, 1887 &#x2013; *As inscricións do dialecto xónico*.
* *Die Hauptprobleme der indogermanischen Lautlehre seit Schleicher*, 1892 &#x2013; *Os problemas principais da fonética indoeuropea desde August Schleicher.*
* *Die griechischen Personennamen nach ihrer Bildung erklärt und systematisch geordnet*, con August Fick (2.ª edición, 1894) &#x2013; *Os antropónimos gregos explicados consonte a súa formación e ordenados sistematicamente*.
* *Die attischen frauennamen nach ihrem systeme dargestellt*, 1902 &#x2013; *Os antropónimos femininos áticos descritos consonte o seu sistema*.
* Lexilogus zu Homero; Etymologie und Stammbildung homerischer Wörter, 1914 &#x2013; *Lexilogus a Homero; etimoloxía e formación das palabras homéricas*.
* *Die historischen personennamen des griechischen bis zur kaiserzeit*, 1917 &#x2013; *Os nomes persoais históricos dos gregos antes do período imperial.*
* *Die griechischen Dialekte* (3 volumes 1921&#x2013;24) – *Os dialectos gregos*.
## Notas
Memento (homónimos)

**Memento** pode estar referido a:

* ***Memento***, filme estadounidense dirixido por Christopher Nolan;
* ***Memento***, padrón de deseño;
* ***Memento mori***, locución latina;
* **Dólar Memento**, moeda conmemorativa chinesa de 1912 e 1927.
Pedro Varela Geiss

**Pedro Varela Geiss**, nado en Barcelona o 9 de outubro de 1957, é un libreiro, escritor, ensaísta, editor e publicista catalán, presidente entre 1978 e 1993 do grupo CEDADE e defensor de posturas negacionistas do Holocausto e do réxime nazi.

## Traxectoria 
Nado o 9 de outubro de 1957 en Barcelona, en 1978 converteuse en presidente do CEDADE, publicando material negacionista. En 1992 estivo tres meses en prisión en Austria por emitir un discurso hitleriano. Anunciou a súa renuncia á dirección do CEDADE en xaneiro de 1993. Tras disolverse o grupo, en 1994 fundou a libraría Europa en Barcelona, onde tamén vendería literatura a prol do nazismo.

En 1998 iniciouse un proceso xudicial contra Varela, que foi condenado a cinco anos de prisión por «apoloxía do xenocidio». En 2010 volveu ser condenado a dous anos e nove meses de prisión por un delito «de difusión de ideas xenocidas» e por outro de atentado «contra os dereitos fundamentais e as liberdades públicas garantidos pola Constitución». Varela, que ingresou no cárcere o 12 de decembro de 2010, saíu desta o 8 de marzo de 2012.

Nos últimos anos adhírese ao identitarismo e achegouse á ideoloxía da terceira posición, mais citouse en numerosas ocasións ao teórico da cuarta teoría política Aleksandr Duguin como unha das súas influencias contemporáneas principais.

Declárase católico, abstemio e vexetariano.

## Libros 
* 
* 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Idoia Granizo

**Idoia Granizo Uribarrena**, nada en Altsasu en 1999, é unha escritora e bertsolari navarra. Licenciouse en Estudos Vascos na Universidade do País Vasco e realizou un máster en Maxisterio na Universidade Pública de Navarra.

## Literatura 
Cursou terceiro grao de ESO en Maule, onde apenas coñecía o éuscaro, polo que comezou a escribir para manter o contacto coa lingua.

### Premios e recoñecementos 
* 2015: Concurso de narrativa do instituto de Altsasu.
* 2015: Premio de narrativa do concurso Bordari de Hondarribia.
* 2017: Terceiro premio da sección de poesía do premio literario Maria Azkue coa obra *Itsasoak sutu daitezke*.

### Publicacións 
* 2019: *Gazteak gara* na revista literaria *Hegats*. Autora do artigo.
* 2022: Na revista *Fontes Linguae Vasconum*, *Altsasuko hizkuntza-paisaiaren azterketa euskararen biziberritzearen testuinguruan: merkataritzako esparrua*.
* 2023: Semifinais.

#### Torneo copla de Barañain 
* 2018: Campioa.

### Outros 
Participou no disco *Gure Aldetara* publicado por bertsolaris navarras.

## Notas 
## Véxase tamén
Alessandro Mendini

**Alessandro Mendini**, nado o 16 de agosto de 1931 e finado o 18 de febreiro de 2019, foi un deseñador e arquitecto italiano. Xogou un papel importante no desenvolvemento do deseño italiano, posmoderno e radical. Tamén traballou, á marxe da súa carreira artística, para as revistas *Casabella*, *Modo* e *Domus*.

O carácter do seu deseño está marcado polo seu forte interese por mesturar diferentes culturas e diferentes formas de expresión; creou gráficos, mobles, interiores, pinturas e arquitectura e tamén escribiu varios artigos e libros. Foi recoñecido como membro entusiasta do xurado en concursos de arquitectura para novos deseñadores. Foi docente na Universidade de Milán.

## Traxectoria 
Mendini naceu en Milán. Licenciouse no *Politecnico di Milano* en 1959 cunha licenciatura en arquitectura e traballou como deseñador con Marcello Nizzoli. Foi redactor xefe da revista *Domus* de 1979 a 1985 e cambiou o panorama do deseño moderno a través das súas obras por excelencia do posmodernismo, como o cadeira Proust e o Museo Groninger. Do mesmo xeito que as obras do Renacemento expresaban valores e sensibilidades humanas, Mendini contribuíu a introducir no corazón do deseño aqueles “valores” e “sensibilidades” que foron eclipsados ​​polo comercialismo e o funcionalismo. Colaborou con empresas como Cartier, Gufram, Hermès, Vacheron Constantin, Swarovski, Venini e Supreme.

Dende 1989 ata a súa morte en Milán en 2019, dirixiu o seu propio consultorio en Milán, o Atelier Mendini, xunto co seu irmán menor Francesco Mendini (n. 1939).

En 2022, foi incluído no Salón da Fama de Milán 2022. Entre os anteriores integrantes figuran o mestre de ópera Giuseppe Verdi, o esteticista e novelista Umberto Eco, Gianni Versace, fundador da casa de moda de luxo Versace, e o tenor de renome mundial Luciano Pavarotti.

## Notas
Luís do Río

**Luís do Río Pena**, nado o 24 de maio de 1998 en Santiago de Compostela, Coa idea de espallar as tradicións e os saberes orais do pobo galego, continuou facendo vídeos non só de instrumentos musicais, senón tamén de cestaría, contos ou lendas. Escribiu artigos e contos para a revista da Asociación Terra de Outes.

En setembro de 2024 comezou a colaborar no programa da TVG *Quen anda aí?*, falando de cestaría e instrumentos musicais.

## Publicacións 
* *O "sancosmeiro", historia dun chapeu que merece ser revisada* (xaneiro de 2024, Asociación Terra de Outes).

## Recoñecementos 
* Candidato ao "Premio Revelación" dos premios Youtubeiras (2023).
* Gañador ao "Premio á Calidade Lingüística" da VIII edición dos premios Youtubeiras (2025).

## Notas
Bandeira de Argovia

A **bandeira argoviana** é o estandarte vexilológico que representa o cantón suízo de Argovia, deseñado orixinalmente por Samuel Ringier-Seelmatter en 1803, pouco despois da fundación do cantón. A bandeira divídese verticalmente en dúas partes iguais. No lateral da hasta, presenta un fondo negro cunha franxa branca ondulada no centro, dividida en tres secciones por dúas liñas azuis tamén onduladas; a parte oposta mostra un ton azul claro con tres estrelas brancas de cinco puntas.

## Historia 
En 1798, Argovia foi creada como cantón da República Helvética e, en 1803, a través da lei de mediación; converteuse nun dos seis novos cantóns da Confederación restaurada. Ese mesmo ano, o alcalde suízo Louis d’Affrey solicitou aos cantóns recentemente fundados a creación dun escudo cantonal; Ademais, engadíronse interpretacións parcialmente populares no século XX, incluíndo informes de que as tres liñas onduladas representaban os tres ríos da rexión, Aare, Limmat e Reuss; que as tres estrelas para as tres confesións, a reformista, a católica e a xudía; ou que as cores negro e azul representan terra fértil e abundancia de auga, respectivamente.

## Notas