Roberto Vidal Bolaño

**Roberto Ignacio Vidal Bolaño**, nado en Vista Alegre (Santiago de Compostela) o 31 de xullo de 1950 e finado na mesma cidade o 11 de setembro de 2002, foi un autor, director e actor de teatro galego, pioneiro da dramaturxia profesional en Galicia.

Foi un dos líderes do Grupo Antroido, a primeira compañía teatral galega profesional, e con ela realizou unha gran cantidade de funcións, desenvolvendo diferentes tarefas como director, escritor, actor e iluminador, ademais de moitas outras. Escribiu preto de 30 obras de teatro e recibiu numerosos premios e recoñecementos polo seu traballo, o premio Abrente, o premio Álvaro Cunqueiro, o Rafael Dieste, o Eixo Atlántico e o Tirso de Molina, entre outros. Tamén participou en diferentes filmes e series de televisión, tanto como actor coma actor de dobraxe, axudando a dar pulo ós comezos do audiovisual galego.

No ano 2013 dedicóuselle o Día das Letras Galegas.

## Traxectoria 
esquerda|miniatura|200px|Casa natal en Vista Alegre.

Roberto Vidal Bolaño naceu o 31 de xullo de 1950 no barrio compostelán de Vista Alegre. Viviu alí os seus primeiros anos co seu pai Roberto
Vidal Ríos, a súa nai Carmen Bolaño Sánchez e a súa irmá Carmen. O seu corpo foi velado no Salón Teatro de Compostela. Está enterrado no cemiterio de Boisaca, en Santiago de Compostela.

Foi nomeado académico correspondente da Real Academia Galega a título póstumo, e o 22 de xuño de 2012 a Real Academia Galega acordou dedicarlle o Día das Letras Galegas de 2013.

## Representacións 
Vidal Bolaño destacou como actor, director, escenógrafo e iluminador.

Comezou como director de teatro no ano 1975 coa representación *Amor e crimes de Xan o Panteira*, de Eduardo Blanco Amor, na que tamén participou como actor. Este foi o comezo desta faceta que seguiría mantendo ó longo da súa vida, complementándoa coa publicación das súas propias obras.

No ano 1971 entra no Equipo Lupa de Euloxio R. Ruibal e Félix Casado no que adquire un gran coñecemento da cultura popular galega e tamén sobre as súas representacións parateatrais. *Ruada das papas e do unto* (1981), *Touporroutou da lúa e do sol* (1982) ou *Romance dos figos de ouro* (1983). Pero nesta época destaca a representación, o 16 de maio de 1978, da súa obra *Laudamuco, señor de ningures* no Colexio La Salle de Santiago de Compostela e na que Vidal Bolaño traballa como actor protagonista sendo dirixido por Eduardo Alonso. Entre este ano e o da súa morte, no 2002, concéntrase a súa maior produción teatral tanto como dramaturgo coma director, actor, iluminador etc.

No 2002 estréase *Animaliños* nunha montaxe na que Vidal Bolaño achega ademais do texto a dirección, o espazo escénico e a iluminación, sendo o seu derradeiro traballo no teatro, e co que gañou catro premios María Casares, o de mellor texto, o de mellor iluminación, o de mellor dirección e o de mellor espectáculo.
* *Memoria de mortos e ausentes* (1978).
* *Antroido na rúa I* (1978).
* *Antroido na rúa II* (1979).
* *Xaxara, Peituda, Paniogas, Tarelo, o Rapaz e o Cachamón, ou como trocar en rato pequecho o meirande xigantón* (1979).
* *Bailadela da morte ditosa* (1980, editado en 1992, Sotelo Blanco Edicións, ISBN 84-86021-97-9).
* *Touporroutou da lúa e do sol* (1982).
* *Agasallo de sombras* (1984, editada en 1992, El Correo Gallego, ISBN 978-84-85553-97-6).
* *Caprice des dieux* (1985).
* *Cochos* (1987, editada en 1992, Sotelo Blanco, ISBN 978-84-7824-071-5).
* *Días sen gloria* (editado en 1992, Deputación da Coruña, ISBN 978-84-86040-63-5).
* *Saxo tenor* (1993), Xerais, ISBN 978-84-7507-715-4. Despois incluído na BG120. Foi traducida ao castelán.
* *As actas escuras* (1994). Foi traducida ao castelán.
* *Touporroutou da lúa e do sol (farsada choqueira para actores e bonecos, ou viceversa)* (1996, AS-PG, ISBN 84-921126-0-3).
* *Anxeliños* (1997).
* *Doentes* (1998, Deputación da Coruña, levada ao cinema en 2011 co título homónimo de *Doentes*).
* *A ópera de a patacón: versión libre para charanga e comediantes pouco ou nada subsidiados* (1998, Xerais, ISBN 84-8302-277-X).
* *Rastros* (1998, Edicións Positivas, ISBN 978-84-87783-50-0).

* *Sen ir máis lonxe* (1999).
* *O día que os chífanos deixaron de zoar*.
* *Criaturas* (2000, Teatro do Noroeste) 
* *A burla do galo* (2000, Xunta de Galicia, ISBN 978-84-453-2735-7).
* *Mar revolto* (2001, Xunta de Galicia, ISBN 978-84-453-3079-1).
* *Os papalagui* (2001).
* *Animaliños* (2002, editado no 2003 por Editorial Follas Novas, ISBN 978-84-85385-77-5).
* *Integral* (2002, Edicións Embora, ISBN 978-84-95460-23-3).

### Ensaio 
* *Perspectivas do teatro galego actual* (2002).

### Colectivas 
* *O circo de medianoite; Maremia; Actas escuras*, con Manuel Lourenzo e Euloxio R. Ruibal (1998) ISBN 84-89679-50-9.
* *Daquel abrente*, con Francisco Taxes (2003, Xunta de Galicia) ISBN 978-84-453-3503-1.

## Premios e recoñecementos 
miniatura|Placa de rúa adicada en Santiago.
dereita|miniatura|Placa na súa casa natal.
* Abrente (1976), con *Laudamuco señor de Ningures*.
* O Facho (1977). Mención honorífica con *Xaxara, Paniogas, Tarelo, o Rapaz e o Cachamón ou trocar en rato pequeno o meirande xigantón*.
* Abrente (1978) Mención Especial (*Memorias de mortos e ausentes*).
* O Facho (1979) Mención honorífica con *Ruada das papas e do unto*.
* Abrente (1980), con *Bailadela da Morte Ditosa*.
* Medalla de ouro, Premio cidade de Valladolid (1983-1984), por unha adaptación teatral de textos de Xosé Luís Méndez Ferrín.
* Premio Álvaro Cunqueiro (1991) coa súa obra *Saxo tenor*.
* Premio Eixo Atlántico.
* Premio de Interpretación Teatral Maruxa Villanueva (2001) do concello de Padrón.
* Premios Max de Teatro (2001) (mellor texto de teatro en lingua galega pola súa obra Criaturas).
* Rúas en Santiago de Compostela e Perillo, Oleiros, levan o seu nome.
* A sala de teatro da Universidade de Santiago de Compostela leva o seu nome.
* Día das Letras Galegas 2013.
* Premio da AELG ás mellores obras de teatro do 2013, por *Obras completas. I, II e III*.
* Premio da AELG á mellor obra de teatro do 2014, por *Obras completas. IV*.
* En 2018 a Editorial Galaxia e o Equipo de Dinamización Lingüística do IES Ribeira do Louro crearon o premio *Certame de Textos Teatrais Roberto Vidal Bolaño* e o Concello de Brión, a Academia Galega de Teatro e Edicións Positivas, o Premio Laudamuco para textos teatrais.
* 2012, 2013, 2014 e 2018 a procesión da Santa Bolaña en Santiago de Compostela.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  
*  
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Grupo Abrente
* Galería de imaxes de Roberto Vidal Bolaño
### Ligazóns externas 
dereita
* Asociación Roberto Vidal Bolaño
* Páxina da Asociación en Facebook
* Real Academia Galega, Figuras homenaxeadas .
* [http://bvg.udc.es/ficha_autor.jsp?id=RobVidal ] na Biblioteca Virtual Galega.
* Ficha no soportal do audiovisual galego.
* Ficha en Galegos.info
* Cronobiografía elaborada por culturagalega.org
* 20px Sen ir máis lonxe , gravación na sala NASA.
* 20px *Eirado* presentado por Pemón Bouzas.