Luis Eduardo Aute

**Luis Eduardo Aute Gutiérrez**, nado en Manila o 13 de setembro de 1943 e finado en Madrid o 4 de abril de 2020, foi un músico, director de cinema, pintor e poeta aínda que a súa sona foi principalmente como cantautor. Amais das súas actividades propiamente profesionais, falaba as linguas española, inglesa, catalá, francesa, italiana e tagala.

## Traxectoria 
### Primeiros anos en Filipinas 
Luis Eduardo Aute naceu en Manila en 1943. Seu pai, Gumersindo Aute Junquera, nado en Barcelona, era de orixe andaluza que con 18 anos se trasladou á capital filipina para traballar na compañía Tabacos de Filipinas. Alí coñeceu a Amparo Gutiérrez-Répide Carpi, filipina da burguesía de orixe española, filla de valenciana e santanderino, coa que casou. Con todo, o cine e a pintura, do mesmo xeito que a escritura, seguiron sendo as súas grandes paixóns. Cos Sonor chegaría a interpretar dúas cancións no programa de televisión *Salto a la fama*, como intérprete de inglés, francés e español e segundo axudante de dirección da segunda unidade, que se encargaba de filmar as secuencias rodadas en España. En Madrid, traballou como meritorio de dirección en *La vida es magnífica*, unha película de Maurice Ronet, e en *Chaud, chaud, les visons*, de Marcel Ophüls.

### Primeiras composicións e éxito internacional 
En 1965, Luís Eduardo Aute comezou o servizo militar en Tremp (Lleida). O seu capitán, afeccionado ao debuxo, permitíalle ter tempo para terminar os cadros dunha exposición que se ía a realizar en California.  Ao concluír o servizo militar en maio do ano seguinte volveu a Madrid e viaxou a São Paulo para participar na Bienal de pintura con tres cadros de gran formato. No Brasil descubriu a música de Bob Dylan e Joan Báez e ao regresar, animado por Massiel, a quen coñecera durante unha viaxe a Madrid, e baixo o influxo de Dylan, escribiu cinco cancións: *Don Ramón*, *Made in Spain*, *Rojo sobre negro*, *Aleluya #1* e *Rosas en el mar*. Nun principio, ofreceullas todas a Massiel, aínda que finalmente esta só chegou a gravar a última, converténdoa nun éxito rotundo. A canción aínda que aparentaba ser unha canción romántica, Aute afirmara que, en realidade era unha homenaxe á Revolución Cubana. Nesta época, Aute coñeceu a Joan Manuel Serrat.

### Primeiro disco e retirada 
Pese ao éxito colleitado, Aute seguiu a se considerar principalmente pintor e pensaba nesta incursión no mundo da música como algo temporal. No entanto, entre 1967 e 1968 publicou varios temas soltos *Los burgueses*, *Mi tierra, Mi gente*, *Niño de nada*, *Slowly*, *Clamo al firmamento* e *Tiempo de amores*) e o seu primeiro álbum, *Diálogos de Rodrigo e Ximena*, composto principalmente por esas cancións xa publicadas en disco sinxelo ou interpretadas por outros, como *Rosas en el mar* ou *Aleluya #1*, e outras de carácter satírico. O disco incluíu no seu interior a reprodución dunha das súas pinturas e unha definición do que para el era unha canción. Tamén realizou a súa cuarta exposición de pintura. Ese mesmo ano coñeceu á cantante Mari Trini, que interpretou dúas das súas cancións:*El alma no venderé* e *No sé qué pasará*, a primeira canción que escribira Aute.

O 21 de marzo de 1968, casou coa súa noiva Maritchu e en maio decidiu abandonar o mundo da música, que o dececpcionara, gravando seis meses despois, a modo de testamento musical, o disco *24 canciones breves*, unha especie de crónica política e social da España daqueles anos.

Afastado do negocio da música, en 1968 publicou en *Nova Dimensión*, unha revista de ciencia ficción, dous relatos curtos, *Los fugitivos* e *P.A.P.* En 1969 coescribiu, baixo o pseudónimo de Luís Junquera, o guión de *Cibeles*, que dirixiu José Sámano e foi premio á mellor curta experimental no Festival de Cine de San Sebastián. Ese mesmo ano realizou varias películas promocionais de diversos músicos encargadas por RCA para ser emitidas por televisión e coñeceu á cantante Rosa León.

### Década de 1970: retorno ao mundo da música 
En 1970, publicou en *Poesía 70*, un poema que foi a causa do peche da revista, na que compartira páxinas cos tamén cantantes Joaquín Sabina e Carlos Cano. Tamén comezou a escribir os primeiros poemas do libro *La matemática del espejo*, algo fúnebres debido á morte do seu sogro e dunha tía da súa muller. Escribiu e dirixiu *Minutos despues*, curtametraxe en 16 milímetros seleccionada para participar no *II Festival de Cine de Autor* de Benalmádena. Ese mesmo ano naceu o seu fillo Pablo Antonio. Tamén compuxo, en colaboración con Jesús Munárriz, dúas cancións para a obra de teatro *Castañuela 70*. Tamén rodou *A flor de piel*, a súa derradeira curtametraxe, a cor e en 35&nbsp;mm, protagonizada por Ana Belén e Jaime Chávarri.

En 1977, escribiu as bandas sonoras das películas *In memoriam*,

En febreiro de 1978, actuou en Albacete acompañado á guitarra por Jos Martin nunha festa organizada polo sindicato CNT e na que tamén participaron Chicho Sánchez Ferlosio, Jesús Munárriz e Moncho Alpuente. Ante o éxito obtido, á semana seguinte actuou en Cuenca e seguiron as actuacións noutros lugares, incluíndo o Colexio Maior San Juan Evangelista de Madrid, e despois do verán comezou a ser acompañado polo seu inseparable guitarrista, Luís Mendo. De seguido, gravou *Albanta*, nome inventado polo seu fillo Pablo para se referir a un país imaxinario e ideal. O disco supuxo un xiro na súa carreira, xa que os arranxos estiveron dirixidos á interpretación en directo e foi o que tivo os sons máis rockeros de toda a súa discografía, froito da dirección musical e á produción de Teddy Bautista. No disco, incluíuse  o tema *Al alba;* probablemente o máis famoso e significativo de toda a carreira de Aute, dedicado ás vítimas dos últimos fusilamentos do franquismo pero que no entanto conseguiu burlar a censura da época. Tamén incluía *A por el mar,* que tamén se converteu noutro dos himnos da época. O disco foi o primeiro da triloxía denominada *Canciones de amor e de vida*.

No mes de xullo, foi invitado polo goberno cubano a participar no Festival Mundial da Mocidade da Habana, onde cantou con Pablo Milanés, Silvio Rodríguez e Amaury Pérez, membros da Nova Trova Cubana. En Cuba, contraeu a tuberculose e tivo que permanecer cinco meses en repouso, durante os cales leu filosofía, que influíu no seu paso do ateísmo cara a un certo tipo de relixiosidade. Ese mesmo ano, escribiu unha canción para a película *Cabo de Vara*, de Raúl Artigot.

En 1979, gravou o disco *De par en par*, que nun principio se ía a chamar *Latido*, pero ao que a compañía discográfica cambioulle o título (é o primeiro disco da segunda etapa de Aute cuxo título non está composto por unha soa palabra). Tamén ese ano compuxo a música da obra teatral *Cinco horas con Mario,* baseada na novela de Miguel Delibes e dirixida por Josefina Molina.

O 22 de febreiro de 1980 ofreceu o seu primeiro concerto acompañado pola banda Suburbano, con Luis Mendo á cabeza, no Teatro Alcalá de Madrid. A finais de ano apareceu un novo disco chamado *Alma*, publicado cunha nova compañía, Movieplay. Este traballo supuxo a pechadura da triloxía *Cancións de amor e de vida* e é o primeiro producido por Luís Mendo. Inclúe *Pasaba por aquí* e *No te desnudes todavía*, dúas das cancións máis coñecidas de Aute. Tamén realizou a banda sonora para *El hombre de moda*, de Fernando Méndez Leite.

### Década de 1980 
O 30 de abril de 1981, naceu a súa filla Laura Julieta e tamén foi o ano no que, xunto con Alejandro Massó, compuxo a música da película *Función de noche*, de Josefina Molina, interpretada por Lola Herrera e Daniel Dicenta.

En marzo de 1982, publicou *Fuga*, no que destacan temas como *Siento que te estoy perdiendo* e *Mira que eres canalla* e constitúe o primeiro dunha nova triloxía, *Canciones de amor y duda*. Escribiu a música de Pablo y Virginia, de Jaime Chávarri.

O 4 de marzo de 1983, durante dúas funcións, gravouse no Teatro Salamanca de Madrid o disco en directo *Entre amigos*, no que estivo acompañado Teddy Bautista, Pablo Milanés, Silvio Rodríguez e Joan Manuel Serrat. Este novo traballo subiu ás listas de éxitos e foi Premio Nacional do Disco 1983 do Ministerio de Cultura. O mesmo ano escribiu a música para a película Power Game (presentada en España como Juego de poder), unha coprodución hispanobritánica dirixida por Fausto Canle.

En 1984, publicou *Cuerpo a cuerpo*, no que se incluíron temas tan coñecidos como *Cine, cine;*  *Dos ou tres segundos de ternura* e *Una de dos*. Un ano despois, en 1985, saíu á venda *Nudo*, que incluíu o tema *El Universo*. Ámbolos dous discos foron acompañados por senllas exposicións pictóricas de igual título. Ese mesmo ano escribiu a música para *Una infancia soñada*, de Isidoro Moreno, e dirixiu o episodio *El muro de las lamentaciones*, da serie de televisión *Delirios de amor*, para o que tamén compuxo a música.

En 1986 gravou o dobre disco, con título homenaxe a Pablo Neruda, *20 Canciones de Amor y un Poema Desesperado*, no que revisa vinte dos seus máis coñecidos temas e que termina cun poema recitado acompañado á guitarra por Paco de Lucía. Participou na gravación, no Teatro Salamanca, do disco en directo *Joaquín Sabina y Viceversa en directo*, dedicándolle a Joaquín Sabina unha canción titulada *Pongamos que hablo de Joaquín*.

O 7 de abril de 1987, naceu o seu terceiro fillo, Miguel Leonardo. Despois do verán comezou a gravar as cancións de *Templo*, un disco no que, inspirado polos cadros pintados para a exposición de igual título realizada na galería Kreisler Dos de Madrid, elaborou todo un canto ao amor e ao erotismo tomando como base a liturxia da misa cristiá. O traballo, considerado polo mesmo Aute como o seu «álbum maldito», foi acompañado por un vídeo da canción *Pumpum, pumpum* filmado polo realizador Hervé Tirmache.

En 1988 escribiu, dirixiu e compuxo a música do episodio da serie para televisión *Delirios de amor* titulado *La pupila del éxtasis*. Entre marzo e abril de  1989, gravou *Segundos fuera.* Con este disco, principia a triloxía *Canciones de amor y rabia*. Este traballo reflectiu o seu desengano fronte aos soños perdidos (nel aparece unha cita do filósofo Eugenio Trías: «O cinismo é a moral do século XX, sobre todo dos últimos anos, tras haberse desacreditado as antigas utopías sociais, e fíxose do diñeiro o único Deus»). No entanto, o disco, que inclúe outro dos clásicos de Aute, *La Belleza* (con vídeo de Hervé Tirmache), acabou co humorístico *Vaya faena*.

Entre as súas cancións, destacan: "Slowly", "De tu ruido" e "Al alba".

A canción non é a súa única expresión artística, xa que tamén destacou na pintura e na dirección cinematográfica. O seu último libro, *AnimalHada*', recompila os seus *poemigas*, debuxos e animacións.

O músico Joaquín Sabina dixo del:

## Vida persoal 
En 1968, casou coa ecuatoriana María del Carmen Rosado, *Maritchu*, con quen tivo tres fillos: Miguel Leonardo, Laura Julieta e Pablo Antonio.​​

## Discografía 
miniatura|dereita|Luis Eduardo Aute na Feira do Libro de Madrid.

### Discos sinxelos da primeira época 
* 1967 *- Don Ramón / Made in Spain* (RCA-Victor)
* 1967 *- Aleluya nº 1 / Rojo sobre negro* (RCA-Victor)
* 1968 *- Mi tierra, mi gente / Los ojos* (RCA-Victor)
* 1968 *- Los burgueses / Me miraré en tu cuerpo* (RCA-Victor)
* 1968 *- Clamo al firmamento (Aleluya nº 2) / Ausencia / Labrador* (RCA-Victo)
* 1968 *- Yo pertenezco / Dónde estará la verdad* (RCA-Victor)
* 1968 *- Tiempo de amores / Sí, sí, señor* (RCA-Victor)

### Discos de longa duración 
* 1968 *- Diálogos de Rodrigo y Gimena* (RCA-Victor)
* 1973 *- Rito* (Ariola)
* 1974 *- Espuma* (Ariola, 1974)
* 1974 *- Albanta* (1974).
* 1975 *- Babel* (Ariola, 1975)
* 1976 *- Sarcófago* (Ariola, 1976)
* 1977 *- Forgesound* (Ariola, 1977)
* 1978 *- Albanta* (Ariola, 1978)
* 1979 *-* *De par en par* (Ariola, 1979)
* 1980 *-* *Alma* (Movieplay, 1980)
* 1981 *-* *Fuga* (Movieplay, 1981)
* 1984 *-* *Cuerpo a cuerpo* (Ariola)
* 1985  *- Nudo* (Ariola)
* 1987 *-* *Templo* (Ariola)
* 1989 *-* *Segundos fuera* (Ariola)
* 1991 *-* *Uff!* (Ariola)
* 1992 *-* *Slowly* (Ariola)
* 1994 *-* *Animal* (disco-libro).
* 1995 *-* *Alevosía* (Virgin)
* 1998 *-* *Aire/Invisible* (Virgin)
* 2003 *-* *Alas y balas* (Virgin)
* 2007 *-* *A día de hoy* (BMG Ariola)
* 2010 *-* *Intemperie* (2010)
* 2012 *- El niño que miraba el mar* (2012)

#### En directo 
* 1983 *-* *Entre amigos* (Movieplay)
* 1993 *-* *Mano a mano* (con Silvio Rodríguez; Ariola)
* 2007 *-* *Humo y azar* (BMG Ariola)
* 2018 *- De la luz y la sombra* (Sony Music)

#### Recompilatorios 
* 1972 - *Álbum 1966–67* (1972)
* 1986 *-* *20 canciones de amor y un poema desesperado* (Ariola)
* 1996 *-  Paseo por el amor y el deseo*
* 2001 *-* *Querencias* (2001)
* 2003 *-* *Autorretratos Vol. 1* (BMG Ariola, 2003)
* 2005 *-* *Autorretratos Vol. 2* (BMG Ariola)
* 2008 *-* *Memorable cuerpo* (Sony/BMG)
* 2009 *-* *Auterretratos Vol. 3* (BMG Ariola)

#### Colectivos 
* *Tercer festival de la Nueva Canción Latinoamericana* (Discos Pentagrama, 1984)
* *Todas las voces todas* (1996)
* *Canto por el cambio* (2004)
* *Manual para Olvidados* (2013)

## Poemarios 
* 1975 *- La matemática del espejo* (Málaga: Edición Ángel Caffarena)
* 1976 *- Canciones y poemas* (Demófilo, 1976)
* 1978 *- La liturgia del desorden* (Madrid: Hiperión)
* 1980 *- Canciones* (Madrid: Hiperión; edición revisada, 1988)
* 1986 *- Templo de carne* (1986)
* 1991 *- Canciones 2* (Madrid: Hiperión)
* 1994 *- animaLuno* (Madrid: Editorial El Europeo/Allegro). Disco-libro.
* 1999 *- animaLdos* (Barcelona: Plaza/Janés). Libro-vídeo.
* 1999 *- Cuerpo del delito. Canciones (1966-1999)* (Madrid: Celeste)
* 2002 *- Volver al agua. Poesía completa (1970-2002)* (Madrid: Sial, Colección Contrapunto)
* 2005 *- animaLtresD* (Madrid: Siruela)
* 2005 *- animaLhada* (Madrid: Siruela)
* 2007 *- animaLhito* (Madrid: Siruela)
* 2010 *- No hay quinto aniMaLo* (Madrid: Siruela)
* 2014 *- Claroscuros y otros pentimentos* (Pigmalión)
* 2016 *- El sexto animal* (Barcelona: Espasa)
* 2017 *- Toda la poesía* (Barcelona: Espasa)

## Filmografía 
### Director 
* 1961 *- Senses* 
* 1970 *- Minutos después* 
* 1974 *- A flor de piel (*curtametraxe*)*
* 1976 - *Chapuza uno* (curtametraxe documental). Tamén guionista e compositor.
* 1986 - *Delirios de amor.* Tamén guionista e actor.
* 1986 *- El muro de las lamentaciones*
* 2001 - *Un perro llamado Dolor*. Foi nomeada nos Premios Goya de 2001 á mellor película de animación.
* 2012 *- El niño y el basilisco* (animación). Tamén guionista, compositor e produtor.

### Compositor 
* 1968*- Días de viejo color*. Tamén actor.
* 1976*- Chapuza uno (curtametraxe)*
* 1976 *- La viuda andaluza*
* 1976 *- Los viajes escolares*
* 1977 *- Esposa y amante*
* 1977 *- In Memoriam*
* 1977 *- Mi hija Hildegart* 
* 1978 *- ¡Arriba Hazaña!*
* 1980 *- El hombre de moda* 
* 1989 *- La pupila del éxtasis*
* 2010 - *El viaje de Penélope*
* 2012 *- El niño y el basilisco* (animación) Tamén como actor.

### Actor 
* 1967 - *Días de viejo color*
* 1967: Bienal de São Paulo.
* 1973: *25 Artistas Jóvenes*. Galería d'art del Vallés (San Cugat, Barcelona)
* 1974: Colectiva de la revista Tropos, Galería Matisse (Barcelona). Colectiva, Galería Kreisler Dos (Madrid). Seleccionado para os Concursos Nacionais de Belas Artes (Madrid). XXVIII Mostra Internazionale Fondazione Michetti, Francavilla al Mare, (Italia )(Primeiro premio de pintura)
* 1975: *Colectiva*, Galería Atienza (Madrid).
* 1982: *Colectiva del grupo ABRA*, Galería Altex (Madrid). 
* 1982: *Kermesse Mágica*, Galería Altex (Madrid); Galería Marie Blanchard (Santander).
* 1983: ARCO (Madrid).
* 1984: ARCO (Madrid).
* 1984: *Colectiva del grupo ABRA*, Galería Weehuis Neumen (Holanda).
* 1985: *Poemas autógrafos*, Galería Moriarty (Madrid).
* 1996: *Referente: Goya*, Galería Bat (Madrid).
* 1998: *II Salón Refractario*, Galería Buades (Madrid).
* 2003: *Los colores de la música.* Exposición itinerante. Inauguración: Círculo de Bellas Artes (Madrid).

## Notas 
## Véxase tamén