Mester de clerecía

[miniatura|400x400px|Segunda estrofa do *Libro de Alexandre*, primeiro terzo do [século XIII, cuxo texto tívose pola declaración de principios do mester de clerecía:  

 
  Mester traigo fermoso, non es de joglaríamester es sin pecado, ca es de clerezíafablar curso rimado por la cuaderna víaa sílabas cuntadas, ca es grant maestría.
 *Libro de Alexandre*, vv. 5-8.
]]
O **mester de clerecía** é a literatura medieval composta por clérigos, é dicir, homes instruídos e non necesariamente sacerdotes (podían ser nobres, como Pedro López de Ayala, xudeus, como Sem Tob, ou musulmáns, como o anónimo autor do *Poema de Yusuf*) que posuían uns coñecementos superiores aos do *trivium* ou triviais, o ensino elemental da época. Estes clérigos cursaran, en cambio, os altos estudos de entón, é dicir, a educación superior derivada do *quadrivium*, de onde podería provir a expresión caderna vía, que serviu para chamar á súa estrofa característica: o tetrástrofo monorrimo.

O mester de clerecía, con todo, é unha denominación que posúe dous sentidos, un restrinxido e máis homoxéneo e outro amplo máis heteroxéneo. En sentido restrinxido, sinala só a un grupo de obras de características moi definidas que seguen o ronsel do *Libro de Aleixandre*: o *Libro de Apolonio* e as hagiografías de Gonzalo de Berceo, soamente. En sentido máis latexo, ten que ver con todas as derivacións ulteriores que adaptaron este modelo a outras condicións sociais e mentalidades: o *Libro de Bo Amor*, o *Rimado de Palacio*, o *Poema de Fernán González*, os *Proverbios morais*, o *Poema de Yusuf* etcétera. Esta segunda agrupación é máis extensa e heteroxénea.

## Cronoloxía 
As primeiras producións deste movemento foron o *Libro de Apolonio* e o *Libro de Alexandre*, en cuxa segunda estrofa explicítase o manifesto desta nova escola poética.

## Características 
* Son obras feitas por homes cultos que empregan un vocabulario cheo de cultismos (palabras tomadas directamente do latín).
* Tratan temas relixiosos e historiográficos cunha finalidade moralizante, tomados doutras fontes (obras latino-medievais case sempre).
* Teñen a finalidade de entreter (*delectare*), ensinar á *xente (docere*) (ver estrofa 3 do *Libro de Alexandre* ) e impulsalos (*movere*) á virtude e á piedade.
* Están escritas en verso regular, preferentemente alexandrino ou catorce sílabas divididas en dous hemísticos isométricos de sete sílabas cada unha e separados por unha forte pausa ou cesura, a diferenza do mester de xograría, que emprega versos irregulares e anisilábicos e hemistiquios heterométricos.
* Usan a rima máis difícil e esixente, a consoante.
* Usan o tetrástrofo monorrimo como esquema métrico preferido, e xa no século XIV outros metros para darlle variedade á monotonía estrófica, principalmente zexeles ou variantes da caderna vía, como Sem Tob .
* Ausencia de asuntos heroicos. A diferenza do mester de xograría, os autores tratan asuntos relixiosos e ascéticos. Tan só unha obra nesta corrente desenvolve un tema épico.

## Obras en caderna vía 
* *Libro de Apolonio*
* *Libro de Alexandre*
* *Poema de Fernán González*, refundición en caderna vía dun cantar de xesta.
* *Castigos e exemplos de Catón*
* *Poema de Yuçuf*
* *Coplas de Yoçef*
* *Proverbios morais* de Sem Tob (ou Santob)
* *Vida de San Ildefonso* do beneficiado de Úbeda.
* *Libro de miseria de omne*
* *Proverbios en rimo do sabio Salomón*
* *Rimado de Palacio* de Pedro López de Ayala
* Obras de Gonzalo de Berceo: *Milagros de Nuestra Señora*, *Vida de San Millán*, *Vida de Santa Oria*, *Vida de Santo Domingo de Silos*, *Martirio de San Lorenzo*, *Signos que aparescerán antes del Juicio*, *Loores de Nuestra Señora*, *Del sacrificio de la Misa*, *Duelo que fizo la Virgen María*.
* *Libro de buen amor*, de Juan Ruiz, arcipreste de Hita..

## Obras en outros metros 
Por outra banda, hai un certo número de obras que tamén poden considerarse dentro do mester: *Razón de amor coa denominada auga e viño*, ¡ *Ay Jherusalem!*, *Vida de Santa María Egipcíaca*, *Elena e María*, *Libro da infancia e morte de Xesús* ou *dos tres reis de Oriente* e a *historia polimétrica troiana* entre outros.

## Notas