Rafael Dieste

**Rafael Francisco Antonio Olegario Dieste Gonçalves**, nado en Rianxo o 29 de xaneiro de 1899 e finado en Santiago de Compostela o 15 de outubro de 1981, foi un escritor republicano galego do exilio, que pertenceu á chamada Xeración de 1925. Cos seus contos e pezas de teatro, entre as que destacan *A fiestra valdeira* (1927) e *Dos arquivos do trasno* (1926), tentou modernizar o sistema literario galego afastándoo do ruralismo. Atribúeselle en boa parte a creación do denominado *Teatro Nacional Galego*. Dedicóuselle do Día das Letras Galegas de 1995.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Foi o último dos sete fillos (seis homes e unha muller) do galego Eladio Dieste Muriel e a uruguaia Olegaria Gonçalves Silveira, descendente de portugueses establecidos no Brasil. Con quince anos matriculouse na Escola Normal de Santiago de Compostela mais, en 1917, interrompeu os seus estudos para viaxar a México, onde moraba un irmán seu pero non se afacía e regresou ó ano seguinte.  

### Etapa en galego 
De regreso a Rianxo iniciou a súa relación coa literatura da man de Manuel Antonio. Ambos os dous entraron en contacto co federalismo e o nacionalismo a través de Vicente Risco.

Entre 1921 e 1923, ao rematar os estudos, debeu facer o servizo militar na Guerra de Marrocos, e onde estivo dous anos.

### Etapa en español 
Nos momentos finais da Ditadura de Primo de Rivera e comezos da República, Dieste formou parte dunha nova xeración que se debateu entre a dedicación á causa galega e o desexo dun triunfo persoal máis amplo nas letras españolas. Tras unha estancia en Londres, en 1932 trasladouse a Madrid para iniciar a súa carreira como escritor e incorpórase aos movementos literarios españois e abandona a escrita en galego, á cal só retornará de xeito circunstancial.

Foi animador nas Misións Pedagóxicas,

O Golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 sorprendeuno en Madrid, traballando nas Misións Pedagóxicas. Durante a Guerra civil española de 1936 formou parte da Alianza de Intelectuais Antifascistas promovida polos comunistas e foi un dos responsables da súa revista literaria, *El Mono Azul*, colaborou tamén na revista *Nova Galiza,* e *El buque rojo.* Colaborou en diversas publicacións e foi requirido para participar en conferencias, homenaxes e mesas redondas. As súas intervencións nestes actos públicos foron recollidas no libro póstumo *Encontros e vieiros* (1990). En 1977 asinou o "Manifesto dos 29", reclamando o autogoberno para Galiza.

Poucos meses antes da súa morte, apareceu o volume *Antre a terra e o ceo*, que recolle artigos dos anos vinte publicados en *El Pueblo Gallego*. Foi nomeado membro de honra da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega en 1981.

Ocasionalmente utilizaba o pseudónimo **Félix Muriel**. Este dá nome ao instituto de educación secundaria de Rianxo, o IES Félix Muriel.

## Obra en galego 
miniatura|*A fiestra valdeira* nunha edición de 1958.
### Narrativa 
* *Dos arquivos do trasno* (1926). Foi traducida ao castelán e ao éuscaro.

### Teatro 
* *A fiestra valdeira* (1927, *El Eco de Santiago*).
* *Viaxe e fin de don Frontán* (publicado postumamente en 1982).

### Ensaio 
* *A vontade de estilo na fala popular* (1971, Ediciós do Castro).
* *Antre a terra e o ceo* (1981, Ediciós do Castro).
* *Encontros e vieiros* (1990, Ediciós do Castro).
* *Fragua íntima* (1991, Sociedade de Cultura Valle-Inclán).
* *Textos e crítica de arte* (1995, A Nosa Terra).

## Obra en castelán 
miniatura|Monumento ao escritor na súa vila natal.

### Narrativa
* *Juan de Luz* (1929)
* "De cómo vino al mundo Félix Muriel" (revista *De mar a mar*, 1942)
* *Historias e invenciones de Félix Muriel* (relatos; Ed. Nova, 1943). Ilustrado por Luís Seoane.

### Teatro
* *Quebranto de doña Luparia y otras farsas* (1934)
* *Viaje, duelo y perdición* (Atlántida, 1945)

* *Viaje, duelo y perdición: tragedia, humorada y comedia* (1979)

### Poesía
* *Rojo farol amante* (Ed. Teseo, 1933)

### Ensaio
* *La vieja piel del mundo* (Ed. Signo, 1936)
* *Luchas con el desconfiado* (Sudamericana, 1948)
* *Nuevo tratado del paralelismo* (Atlántida, 1955)
* *Pequeña clave ortográfica* (1956)
* *Diálogo de Manuel y David* (Galaxia, 1965)
* *¿Qué es un axioma?* (Galaxia, 1967).
* *Testamento geométrico* (Ediciós do Castro, 1975)
* *El alma y el espejo* (Alianza, 1981)

### Guión
* *Promesa del viejo y la doncella* (1938, con Eduardo Dieste)

## Traducións 
* *De cuatro a cuatro*, 1940 (*De catro a catro* de Manuel Antonio). Colección Dorna, Emecé, Buenos Aires..

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
### Outros artigos 
* Retablo de fantoches
* Xeración de 1925
* II Congreso Internacional de Escritores para la Defensa de la Cultura

### Ligazóns externas 
* 
* 20px 

*