open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Atamán

[miniatura|200px|O atamán Krasnoschekov, segundo [Alexei Antropov.]]
Un **atamán** (variantes: *wataman, vataman, hatman, otaman*; cirílico: атаман (ruso), ватаман (ruso, rexional), отаман (ucraíno) é un termo, posibelmente de orixe turco, adoptado nos idiomas ruso e ucraíno para designar ao xefe das súas comunidades cosacas respectivas, a partir do século X, en territorios das actuais Rusia e Ucraína.

## Significado 
Ten dous posíbeis significados:

* **Tradicional e historicamente**: 
Entre os cosacos en Rusia e en Ucraína, refiríase ao Comandante en xefe do Exército Cosaco ou dunha unidade militar cosaca en tempos de guerra; en tempos de paz, era a autoridade civil máxima dunha rexión poboada na súa maioría por cosacos de orixe. Elixíase democraticamente (aproximadamente desde o século X) polos integrantes dunha comunidadecosaca por un período dun ano.

Podía ser destituído do seu cargo pola unanimidade dos votos de toda a comunidade en calquera momento por non cumprir coas súas responsabilidades, abuso de poder, crimes e/ou delitos que prexudicaran á comunidade cosaca, así como reelixido por outros períodos indefinidamente. Xuridicamente un atamán non contaba con ningún tipo de impunidade ante o poder lexislativo da comunidade cosaca. Os requisitos eran: ser un cosaco nativo, maior de 18 anos e ter aptitudes, experiencia, respecto e a confianza dunha comunidade cosaca. En relación co anterior, formalmente o rango militar dun elixido para ser atamán non era un factor excluínte.

Tiña atribucións militares (Comandante en xefe) de todas as tropas compostas polos cosacos de orixe en tempos de guerra e/ou en misións militares especiais. En tempos de paz, a súa responsabilidade era velar polo benestar da comunidade, planificación, xestión e relacións administrativas cívicas e políticas externas e internas en representación e en beneficio dunha comunidade cosaca.

* **Interpretación subxectiva**: 
Comandante dunha unidade ou dun grupo paramilitar, independente do poder do Estado (nalgunhas interpretacións, xefe dunha banda de asaltantes).

## Un atamán famoso 
miniatura|200px|Retrato de Iván Mazepa nun billete de 10 grivnias ucraínas.
Entre os atamáns da historia destaca a figura de Iván Mazepa (1639-1709), que foi o atamán do Hetmanato cosaco desde 1697 a 1708, e que, na batalla de Poltava, desertou do exército do tsar Pedro I de Rusia, pasándose ao do rei de Carlos XII de Suecia, polo que durante toda a posterior historia de Rusia e da Unión Soviética foi considerado como o arquetipo da traizón.

Porén, os ucraínos considérano un heroe nacional, e a súa efixie represéntase, desde a independencia de Ucraína, nos billetes de 10 grivnias.

Mazepa é o protagnista de ***Mazepa*** (título orixinal en ruso, ***Мазепа***), ópera en tres actos e seis escenas con música de Piotr Ilich Tchaikovski e libreto en ruso de Víktor Burenin sobre o poema *Poltava* de Alexander Pushkin.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Hetmanato cosaco
Fernando Alonso (homónimos)

***Fernando Alonso Amat** (1918-1990), un escritor e avogado galego.
***Fernando Alonso Romero** (1944-), un historiador e escritor galego.
***Fernando Alonso (compositor)** (1961- ), compositor galego.
***Fernando Alonso** (1981-), piloto asturiano de Fórmula 1.
Punsalmaagiin Ochirbat

**Punsalmaagiin Ochirbat** (), nado en Tüdevtei o 23 de xaneiro de 1942 e finado o 17 de xaneiro de 2025, foi un político mongol e membro do Tribunal Constitucional de Mongolia. Serviu como presidente de Mongolia dende 1990 ata 1997, converténdose no primeiro en ser elixido por voto directo do pobo.

## Notas
Xosé Caridad Mateo

[miniatura|Casa Sendón, 1937) e a Casa Morán (edificio de vivendas da rúa Emilia Pardo Bazán, número 6, na Coruña, 1938). Estas obras caracterízanse pola limpeza e racionalidade dos cuartos e dos elementos engadidos. En [Cidade de México realizou traballos en colaboración co arquitecto Félix Candela.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Biografía na Real Academia de la Historia 
* Vuelve el arquitecto del exilio
* Ficha na Secretaría de Gobernación. Departamento de Migración de México
Xavier Labandeira

**Xavier Labandeira**, nado en Vigo o 2 de xullo de 1967, é un economista e investigador galego especializado en cambio climático.

## Traxectoria 
Licenciado en Economía pola Universidade de Santiago, obtivo un título de máster pola University College de Londres en economía ambiental, e doutorouse na Universidade de Vigo en Economía aplicada.

A súa actividade investigadora principal é o cambio climático, grazas á que ten publicado artigos en revistas líderes mundiais na materia como *Energy Economics* ou *Climate Research*.

En 2009 foi convidado a participar como membro no Grupo intergobernamental sobre o cambio climático da ONU. Membro fundador da Asociación Española de Economía da Enerxía, da que foi vicepresidente.

## Obra 
Ademais de artigos e capítulos de libros, Labandeira é autor ou coeditor dos seguintes títulos:
* *Economic Modelling of Climate Change and Energy Policies*, 2006, coeditado con C. de Miguel e B. Manzano.
* *Climate Change Policies. Global Challenges and Future Prospects*, 2010. Escrito canda E. Cerdá.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web persoal
Canal 9 Bío-Bío Televisión

O **Canal 9 Bío-Bío Televisión** (coñecida tamén como **Canal 9**, nome do seu último relanzamento; tamén como **Canal Rexional**, que foi o seu primeiro nome) é unha canle de televisión rexional de Chile que ofrece programación en castelán. A sede da canle atópase na cidade de Concepción e a súa apertura foi o 5 de decembro de 1991.

## Difusión 
A súa dispoñibilidade comprende toda a VIII Rexión de Biobío a través da maioría dos operadores de cable e televisión na zona.

## Slogans 
* **1991 - 2007**: *Nuestro canal*
* **2008 - 2012**: *Tu TV / Tu te ves*
* **2012 - actualidade**: *Te veo bien*

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* A páxina web oficial da Canle 9
Manuel Porteiro Viña

**Manuel Venerando Porteiro Viña**, nado en Carballo o 14 de novembro de 1901 e finado en México en 1974, foi un xornalista, sindicalista e político galego.

## Traxectoria 
Perito mercantil. Foi secretario xudicial e xuíz municipal de Porto do Son e A Pobra do Caramiñal. Membro da UGT, ingresou na Agrupación Socialista da Pobra do Caramiñal en 1930, da que foi o seu presidente. Dirixiu o seu órgano *La Lucha*. Foi concelleiro do Concello da Pobra do Caramiñal.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 logrou evadirse de Galicia na lancha *San José n.º 2* e incorporarse ao Exército Republicano en abril de 1937. Pertenceu á 125 Brigada da 25 División e posteriormente foi funcionario do SIM, Xefe de Contabilidade de Delegacións Exteriores en CAMPSA Gentibus e Xefe do Rexistro Xeral de Orde Pública e funcionario do Ministerio de Defensa Nacional en Barcelona. En 1936 foi xulgado por rebelión e declarado en rebeldía. Exiliouse en México, chegou a Veracruz a bordo do buque *Ipanema* en xuño de 1939. Foi administrador da fábrica de vidro Crisol. Pertenceu á Agrupación Socialista Española, presidiu o Padroado da Cultura Galega en México e colaborou en *Saudade* e *Vieiros*.
## Vida persoal 
Casou con Lucía Lizuain Osés.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na Secretaría de Gobernación. Departamento de Migración de México
Agustín Jorge Etcheverri

**Agustín Jorge Etcheverri**, nado en Santiago de Compostela en 1902 e finado en Pontevedra o 24 de setembro de 1936, foi un médico e político galego.

## Traxectoria 
Estudou no Colexio de San Buenaventura e despois licenciouse en Medicina na Universidade de Santiago de Compostela (1927). Estableceuse en Cangas como médico a finais de 1927 e traballou para o pósito. Foi o primeiro presidente do Círculo Republicano Radical de Cangas formado en 1931, sendo representante do Partido Republicano Radical en Pontevedra. Foi Xuíz municipal de Cangas (1933). En 1935 foi un dos fundadores e o primeiro presidente de Izquierda Republicana. Co triunfo da Fronte Popular foi nomeado alcalde de Cangas. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 23 de xullo acusado de rebelión militar e ingresou na prisión de Cangas. Foi xulgado en consello de guerra en Pontevedra o 19 de setembro xunto ao secretario do concello Francisco Búa Carou, Lorenzo Corbacho Rodal, Víctor Sánchez Mártil e José Rodal Lanzós. Condenado á pena de morte, foi fusilado en Pontevedra o 24 de setembro de 1936.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  
* 
*
Búsola (revista)

A revista **Búsola** é unha publicación dixital que apareceu no ano 2004. É froito da Casa da Cultura do Concello do Valadouro e xurdiu como unha aposta pola cultura galega e polos novos autores que non tiñan un oco para a publicación dos seus traballos. A liña editorial, que dirixe Suso Rubio, é fomentar e divulgar as obras deses novos autores de Galicia nos eidos da creación máis variados: poesía, narrativa, fotografía, banda deseñada, teatro, música, movementos sociais, ciencia etc.

Practicamente todo ten cabida nesta revista que se pode descargar nunha versión en formato pdf, así como ós números anteriores na hemeroteca. Tamén se imprime cada ano unha versión para distribuír nas Casas da Cultura, bibliotecas, fundacións, concellos e determinadas librarías.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina da revista Búsola
Xosé Otero Abelleira

**Xosé Otero Abelleira**, nado en Vilapouca (Cereixo, A Estrada) o 7 de marzo de 1892 e finado na Estrada o 22 de febreiro de 1979, foi un xornalista galego.

## Traxectoria 
Con 12 anos morreu o seu pai e Xosé emigrou con súa nai a Cuba. Traballou como recadeiro nunha tenda de zapatos, asistiu a clases no Centro Galego e entrou en contacto co galeguismo e o agrarismo. Regresou a Galicia en 1908 e foi correspondente e colaborador da revista *Galicia* da Habana, e tamén en *Eco de La Estrada*. Foi elixido directivo da Unión de Agricultores de Vinseiro. En 1912 comezou a traballar como mestre, labor que tivo que interromper entre 1914 e 1915 para facer o servizo militar en Santiago de Compostela. En 1916 participou no Congreso Agrario na Estrada, onde falou sobre o perigo das mulleres emigrantes de caeren na trata de brancas. O ano seguinte formou parte da directiva da Federación de Sociedades Agrarias da Estrada.

Foi un dos fundadores de *El Emigrado* en 1920, periódico que dirixiu ata 1932. En 1924 foi nomeado concelleiro da Estrada. En 1928 fíxose cargo da imprenta “La Artística”. Cando en 1931 se creou o Centro Republicano, Otero figurou na directiva. A finais de 1932 o Centro Republicano estradense incorporouse ao Partido Republicano Gallego e Otero aparece como tesoureiro da directiva. En 1934 enfermou, detectáronlle uremia, e comezou o progresivo abandono da actividade pública e política; a pesar diso ese ano aínda formou parte da directiva de Acción Republicana.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 decidiu agocharse na súa casa e agardar os acontecementos. Volveu dirixir *El Emigrado* cando o director, Manuel Durán Durán, fuxiu a Portugal para axudar á muller deste. En xaneiro de 1939 foi detido coa escusa duns cromos do escaparate da súa libraría e pasou máis dun mes no cárcere da Estrada. Despois dedicouse ao traballo e a familia. En 1953 deixou a imprenta e continuou coa libraría La Artística. Finou na Estrada o 22 de febreiro de 1979.
## Vida persoal 
Casou con Generosa Villanueva Nodar e foi pai de Josefina e María del Carmen Otero Villanueva.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Klenk

O **Klenk-Meteor** foi un coche de competición, que competiu no Gran Premio de Alemaña de 1954. O coche baseábase no Veritas, que estivo activo entre 1948 e . Veritas é recordado principalmente como fabricante de coches deportivos e exitosos coches de competición de Fórmula 2. A compañía pechou cando o seu fundador, Ernst Loof, enfermou. Posteriormente morreu en 1956. O Klenk-Meteor que participou no Gran Premio de Alemaña de 1954 foi esencialmente un coche Veritas de Fórmula Dúas. O coche era propiedade e estaba preparado polo piloto de carreiras alemán Hans Klenk, que tiña intención de competir con el no Gran Premio. Pero a carreira de Klenk como piloto de carreiras chegou ao seu fin cando sufriu lesións nun accidente, antes da carreira, mentres traballaba como piloto de probas de Mercedes-Benz. O coche foi pilotado no Gran Premio por outro alemán, Theo Helfrich. Retirouse na volta 9 cun fallo de motor.

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Referencias 
## Ligazóns externas 
* Klenk profile at Grand Prix Encyclopedia
* Results from Formula1.com
José Luis Vázquez Platas

**José Luis Vázquez Platas**, nado en Santa María de Ois (Coirós) en 1949 e finado o 4 de outubro de 1980 en Agurain (Áraba), foi un garda civil galego, falecido en atentado.

## Traxectoria 
Incorporado ao servizo da Garda Civil, ascendeu a cabo primeiro e foi destinado a Vitoria. O 4 de outubro de 1980 foi encargado de escoltar o percorrido dunha proba ciclista en Salvatierra. Alí foi tiroteado por un grupo de persoas pertencentes a ETA. Canda el faleceron dous gardas civís máis, un deles o sobradés Ángel Prado Mella. Polo seu atentado foron xulgados e condenados dous homes. Crese que no atentado participaron tamén outras tres persoas que, ou ben faleceron, ou ben aínda non foron xulgadas.

Foi inicialmente soterrado en Mieres, e trasladado posteriormente ao camposanto de Santa María de Ois, onde hai unha placa na súa memoria.

## Vida persoal 
Casado, tivo unha filla.

## Notas
Francisco Búa Carou

**Francisco Agustín Juan Búa Carou**, nado en Caldas de Reis o 3 de agosto de 1888 e finado en Pamplona o 10 de xuño de 1940, foi un funcionario e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de José Búa Pintos. Foi secretario dos concellos de Portas (1916) e Tomiño (1925), pasou despois ao do Rosal (1927). Militante do PSOE. Chegou a Cangas en marzo de 1936 en comisión de servizos para substituír o secretario accidental Jesús Cordeiro que fora suspendido de emprego e soldo pola Xestora da Frente Popular por irregularidades, converténdose en secretario interino do concello de Cangas.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido acusado de auxilio á rebelión militar. Foi xulgado en consello de guerra en Pontevedra xunto ao alcalde de Cangas Agustín Jorge Etcheverri o 19 de setembro, e condenado a cadea perpetua. Ingresou no lazareto da illa de San Simón o 14 de outubro e o 14 de maio de 1937 foi trasladado ao Forte de San Cristovo en Navarra, onde morreu vítima dunha enfermidade o 10 de xuño de 1940.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  
* 

### Ligazóns externas 
* Bua en Xenealoxía.org
Nova Zelandia nos Xogos Olímpicos

**Nova Zelandia** participou por vez primeira nos **Xogos Olímpicos** en 1920. Antes diso, nos Xogos de 1908 e 1912, os deportistas de Nova Zelandia e Australia competían xuntos no equipo de Australasia. Nova Zelandia compite nos Xogos Olímpicos de Inverno dende 1952, perdendo soamente os Xogos de 1956 e 1964. Está representada polo Comité Olímpico Neozelandés, que foi fundado en 1911 e recoñecido oficialmente polo Comité Olímpico Internacional en 1919.

Os atletas neozelandeses gañaron un total de 163 medallas, todas as cales agás seis foron conseguidas nos Xogos de Verán. Os deportes onde maior éxito colleitaron foron remo con 33 medallas e atletismo, con 28 medallas; vela atópase no terceiro posto con 25 medallas. As seis medallas de Nova Zelandia nos deportes de inverno foron en esquí alpino, e en snowboard e esquí acrobático.

## Táboas coas medallas 
### Medallas nos Xogos de Verán 
### Xogos Olímpicos de Inverno 
### Medallas por deporte 
;Xogos de Verán

;Xogos de Inverno

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
*
Francisco Eiroa Graña

**Francisco Eiroa Graña**, nado en Cangas en 1892 e finado na mesma vila en 1940, foi político galego.

## Traxectoria 
Carpinteiro, correspondente de *Faro de Vigo* en Cangas, foi administrador dos Transportes Automóbiles. Tivo carnizaría e tenda de comestíbeis. Foi fundador e presidente do Recreo Marítimo (1912), presidente do pósito de Darbo e presidente da Federación de Pósitos de Galicia (1925-1926) e non aceptou a reelección en 1926. Foi presidente da Federación Agrícola do Morrazo en 1928 e secretario do III Congreso Provincial Agrario de Pontevedra que tivo lugar o 20 de outubro de 1929.

Presentouse ás eleccións de 1917 na lista que encabezaba o médico José Piñeiro. Volveu presentarse ás eleccións municipais de 1922. Foi concelleiro na ditadura de Primo de Rivera (de 1924 a 1925). O 14 de abril de 1931 proclamou a República en Cangas e o 18 de abril foi elixido alcalde. Permaneceu no cargo ata o triunfo da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
José Félix Soage Villarino

**José Félix Soage Villarino**, nado en Cangas o 4 de abril de 1845 e finado en Buenos Aires o 8 de abril de 1924, foi un filántropo galego.

## Traxectoria 
Emigrou a Arxentina en 1858, e fixo fortuna. Enviou diñeiro para realizar obras no seu concello natal como a reconstrución do mercado e a igrexa, a pavimentación dos Barreiros e a traída. En 1924 concedéuselle a a Cruz de Beneficencia a título póstumo. O pobo de Cangas dedicoulle un monumento por subscrición popular.
[miniatura|250px|Monumento a Félix Soage Villarino en Cangas, obra de [Francisco Asorey.]]

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Cangas lembra a Soage a ritmo de tango
Eugenio Sequeiros Matos

**Eugenio Sequeiros Matos**, finado en Cangas o 22 de xuño de 1903, foi un médico e político galego.

## Traxectoria 
Médico director do lazareto da illa de San Simón cara a 1882. Foi presidente da Liga de Agricultores de Cangas e presidente do Centro de Marineros (1901-1902). Defendeu aos xeiteiros no conflito coas traíñas. Republicano Federal, vinculado a Montero Ríos, foi médico e alcalde de Moaña. Foi deputado provincial de 1901 a 1903. Foi presidente do Casino La Unión.

Era irmán de José Sequeiros Matos.

## Recoñecementos 
* Unha rúa de Cangas leva o seu nome.
* O Concello de Moaña acordou poñerlle ao lugar de Vilela o nome de Eugenio Sequeiros.
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Un alcalde para lembrar : Eugenio Sequeiros Matos, gran defensor do xeito
Leiria

**Leiria** é unha cidade portuguesa, situada na rexión Centro e subrexión do Rexión de Leiria, con aproximadamente 65&nbsp;000 habitantes, capital do concello e do distrito de Leiria.

Foi fundada como vila en 1135, recibindo o primeiro foro de Afonso Henriques, o primeiro rei de Portugal, en 1142, baixo o nome de Leirena.

É sede dun municipio con 565,1&nbsp;km² de superficie e 128.640 habitantes (INE, 2021), subdividido en 18 freguesías.

Ten un clima temperado marítimo, chuvioso, con temperaturas suaves. Experimentou un notábel crecemento demográfico, do 271,2 % con respecto a 1960, así como tamén un acusado envellecemento da súa poboación, aínda que inferior ao da poboación do distrito. Nas últimas décadas, Leiria coñeceu un importante desenvolvemento industrial e cultural, coa creación de escolas e institutos de ensinanza superior que atraen a un gran número de estudantes, incluso doutros distritos.

A poboación activa da cidade traballa maioritariamente en actividades do sector terciario (70,4 %) e secundario (18,6 %). En 2021 tiña 65.000 residentes, repartidos en sete freguesías: Marrazes, Leiria, Pousos, Parceiros, Barreira, Barrosa e cortes.

A cidade está bañada polos ríos Lis e Lena, sendo o castelo de Leiria o seu monumento máis notábel.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Ángel Botello Barros

**Ángel Botello Barros**, nado en Cangas o 20 de xuño de 1913 e finado en San Xoán de Porto Rico o 11 de novembro de 1986, foi un pintor galego.

## Traxectoria 
Fillo de Ángel Botello Suárez, un conserveiro andaluz instalado en Cangas, que en 1918 trasladou a súa industria a Vigo onde pasou a vivir a familia. O seu pai morreu ese ano pola gripe. A nai, Bonifacia Barros, filla de Serafín Barros, fíxose cargo da industria pero en 1926 a familia tivo que emigrar a Bordeos. Alí comezou en 1930 os estudos de pintura, modelaxe e debuxo na Escola de Belas Artes e participou nalgunhas exposicións colectivas. En 1935 ingresou na Real Academia de Bellas Artes de San Fernando grazas a unha bolsa de estudos concedida polo conde de Cartagena. Pasou breves períodos en Cangas e Vigo.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 a súa competencia como debuxante fixo que se integrase na Unidade de Cartografía do Exército da República, que dependía do xeneral Enrique Líster. Cando rematou a guerra exiliouse en Francia coa súa nai e dúas irmás, e en 1940 conseguiu chegar á República Dominicana. Pasou despois a Cuba, Haití e Estados Unidos ata a súa definitiva radicación en Porto Rico. En Haití viviu entre 1944 e 1953, alternando estancias ocasionais en Porto Rico como profesor de debuxo na escola de Edna Coll e Nova York. A súa vida alí resultou decisiva, pois coñeceu á súa muller Christiane Auguste, coa que casou en 1945. En 1953 marchou a San Xoán de Porto Rico, onde abriu unha galería no hotel Caribe Hilton. Nove anos despois abriu unha segunda galería na parte vella de San Juan. En Porto Rico coincidiu con Eugenio Fernández Granell e Francisco Vázquez Díaz, "Compostela". Afectado por un cancro de pulmón, no seu último ano de vida desenvolveu unha frenética actividade para deixarlle á súa familia o maior legado artístico.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Biografía en Amigos do Arqueolóxico
Francisco Vázquez Díaz

[miniatura|250px|Compostela esculpindo o busto "A Pepe", retrato en *[Vida Gallega*, 1933.]]
**Francisco Vázquez Díaz**, coñecido como **Compostela**, nado en Santiago de Compostela o 7 de setembro de  1898 e finado en San Xoán de Porto Rico o 21 de febreiro de 1988, foi un escultor galego.

## Traxectoria 
Fillo dun canteiro, profesión que adoptou dende novo. Traballou en talleres composteláns e en 1920 marchou a Madrid para ampliar os seus coñecementos artísticos. De formación autodidacta, deuse a coñecer o día de ano novo de 1927 cando colocou as súas tallas de animais a carón dos leóns do Congreso dos Deputados, como acto reivindicativo por non dispor dun lugar axeitado para facer unha exposición. Foi expulsado pola Garda civil, pero a acción iconoclasta acadou o seu obxectivo pois, ao día seguinte o artista era coñecido en toda España.

Encargouse da decoración do pavillón de Galicia da Exposición Iberoamericana de 1929 en Sevilla. En 1930 a Deputación da Coruña concedeulle unha bolsa para ampliar estudos no estranxeiro e viaxou a París, onde estivo dous anos. Ao seu regreso realizou unha serie de exposicións en Madrid, Santiago de Compostela e A Coruña, que o proxectaron como un dos máis destacados escultores do momento.

A sublevación do 18 de xullo de 1936 sorprendeuno en París. Foi o escultor oficial do Quinto Rexemento durante a Guerra Civil e autor de bustos de Rafael Alberti, José de Diego e Luis Muñoz Rivera. Ao comezo da segunda guerra mundial foi detido nun campo de concentración no sur de Francia. De alí puido emigrar a República Dominicana en decembro de 1939. En outubro de 1940 viaxou a Porto Rico, invitado polo reitor da universidade, Juan B. Soto, para realizar demostracións de talla directa en madeira e expor as súas esculturas. Estableceuse en San Xoán de Porto Rico e casou coa profesora Margot Arce en 1942. Desenvolveu un labor pedagóxico no Instituto de Cultura Portorriqueña como director dos talleres de escultura ata a súa xubilación en 1968.

A súa obra é, en parte, unha homenaxe á patria adoptiva. Tamén fixo algúns monumentos en pedra destinados a honrar a memoria de personaxes distinguidos: o poeta P. H. Hernández, o actor cómico Diplo e o soldado García Ledesma. Conseguiu sona a través das representacións de temática animalística (Crocodilo, Foca, Camelos, Cebú, Monos...) e especialmente coa serie de pingüíns humanizados e satíricos (Pingüín académico, Pingüín mona, Pingüín abade...), feitos en madeira e cos que fixo unha crítica divertida a diversos personaxes, entre eles, algúns da sociedade galega.

## Homenaxes 
De novembro de 2002 a febreiro de 2003, a súa obra volveu a Santiago de Compostela na mostra de 26 debuxos que realizou antes da Guerra Civil e algunhas das súas esculturas en madeira no Museo das Peregrinacións.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* *Segundo libro de pingüinos: esculturas en madera de Compostela* na Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes.

### Ligazóns externas 
* Biografía en exilad@s
* Necrolóxica en *El País*
Anne Baxter

**Anne Baxter**, nada en Michigan City, Indiana o 7 de maio de 1923 e finada en Guilford, Nova York o 12 de decembro de 1985, foi unha actriz estadounidense.

## Traxectoria 
Baxter era filla de Kenneth Stuart Baxter e Catherine Wright. O seu avó materno era o arquitecto Frank Lloyd Wright. Aos dez anos viu en Broadway unha obra con Helen Hayes e quedou tan impresionada que anunciou á súa familia que quería ser actriz. Tres anos despois xa actuaba en Broadway e estudaba con Maria Ouspenskaya.

Aos dezaseis anos conseguiu un contrato de sete anos coa 20th Century Fox. En 1946 gañou o Oscar á mellor actriz secundaria polo seu papel en ''The Razor's Edge*.

En 1950 coprotagonizou con Bette Davis *Todo sobre Eva*, na que interpretaba o papel de Eve Harrington. Anos despois interpretaría o papel de Margo Channing na versión musical do filme en Broadway.

A partir dos anos sesenta converteuse nunha presenza habitual na televisión, con papeis en series como o da malvada "Zelda the Great" en *Batman* ou en *Ironside*. O seu último papel foi na serie *Hotel'', substituíndo a Bette Davis.

Finou en 1985 vítima dun aneurisma cerebral.

## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Anne Baxter en Virtual History
Escultura gótica en Galicia

[miniatura|300px|[Pórtico do Paraíso da Catedral de Ourense, rematado no ano 1248. O tímpano central foi substituído no s. XVI.]]
A **escultura gótica en Galicia** comprende obras feitas nos séculos XIII, XIV, XV e comezos do XVI, a maioría dela asociada á arquitectura relixiosa.
__TOC__

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* Sicart Giménez, Ángel. Artigo "GÓTICO" da Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada.

### Outros artigos 
* Arquitectura gótica en Galicia
Elena Valenciano

**María Elena Valenciano Martínez-Orozco**, nada en Madrid o 18 de setembro de 1960, é unha política socialista española. Desde o 5 de febreiro de 2012 até o 2014 foi vicesecretaria xeral do PSOE trala vitoria de Alfredo Pérez Rubalcaba no XXXVIII Congreso Federal do PSOE.

## Traxectoria 
Elena Valenciano naceu nunha familia da burguesía madrileña: o seu pai, Luis Valenciano Clavel, fora médico e subsecretario de Sanidade pola UCD. Estudou no Liceo Francés de Madrid, unha escola privada de ampla reputación. Despois cursou estudos de Dereito e de Ciencias Políticas, aínda que non está licenciada.

Con 17 anos ingresou nas Xuventudes Socialistas de España e en 1978 no Partido Socialista Obreiro Español. En 1999 foi escollida como eurodeputada polo PSOE nas eleccións ao Parlamento Europeo, e ao ano seguinte (2000) foi designada membro do Comité Federal do PSOE, posto que ocupou ata 2004, e tamén en 2000 formou parte da xestora do PSOE, dirixida por Manuel Chaves, trala dimisión de Joaquín Almunia.

Reelixida eurodeputada nas eleccións de 2004, chegou a ser a voceira dos eurodeputados socialistas españois. En 2007 deixa Bruxelas e accede á secretaría de Relacións Internacionais da Executiva Federal do PSOE, en substitución de Trinidad Jiménez. Nas eleccións xerais de 2008 figurou na lista do seu partido pola circunscrición de Madrid, nunha lista que encabezaba José Luis Rodríguez Zapatero, e foi escollida parlamentaria. No Congreso dos Deputados asumiu o cargo de voceira da Comisión de Asuntos Exteriores.

Valenciano foi designada coordinadora de campaña para as eleccións xerais de 2011. Ademais foi de número 2 nas listas por Madrid, xusto por detrás do candidato a presidente, Alfredo Pérez Rubalcaba. Foi reelixida deputada, pero o PSOE sufriu unha contundente derrota e pasou á oposición. Ao ano seguinte, en 2012, Elena Valenciano foi designada vicesecretaria xeral do PSOE, en substitución de José Blanco.

Como feminista, foi coordinadora nacional do Lobby Europeo de Mulleres entre 1992 e 1994, vocal do Movemento Europeo desde 2004, fundadora e primeira presidenta da Asociación Mulleres Novas entre 1984 e 1990. En 1999 foi elixida presidenta da Fundación Mulleres, e posteriormente pasou a ocupar o cargo de vogal, sendo elixida novamente presidenta en 2021.

## Notas
Walter Huston

**Walter Thomas Huston**, nado en Toronto o 5 de abril de 1883 e finado en Hollywood, California o 7 de abril de 1950 foi un actor canadense. Foi o pai do director John Huston e avó de Anjelica Huston e Danny Huston.

## Traxectoria 
Fillo de granxeiros, debutou no teatro en 1902, pero seguiu traballando en centrais eléctricas xa nos Estados Unidos ata 1909, cando comezou a aparecer en vodevís.

Iniciou a súa carreira en Broadway en 1924 e coa chegada do cinema sonoro pasou a actuar en filmes de Hollywood.

En 1948 participou en *The Treasure of the Sierra Madre*, dirixida polo seu fillo John. Por este filme Walter gañou o Oscar ao mellor actor secundario e John o Oscar ao mellor director.

O seu último filme foi *The Furies*, con Barbara Stanwyck, en 1950.

## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
*
Renée Zellweger

**Renée Kathleen Zellweger**, nada en Katy, Texas o 25 de abril de 1969, é unha actriz estadounidense.

## Traxectoria 
Tralo instituto estudou na University of Texas en Austin, onde recibiu clases de arte dramática, inicialmente para conseguir créditos para graduarse, pero aí descubriu o seu interese pola interpretación. Os seus primeiros traballos foron na publicidade.

Desde 1991 apareceu en pequenos filmes. O seu primeiro papel protagonista foi no filme de terror de 1994 *Texas Chainsaw Massacre: The Next Generation*, con Matthew McConaughey. Porén, o papel que a fixo máis popular foi en *Jerry Maguire*.

En 2001 interpretou o papel de Bridget Jones en *Bridget Jones’s Diary*, baseada na novela de Helen Fielding.

En 2003, na súa terceira candidatura consecutiva ao premio, gañou o Oscar á mellor actriz secundaria por *Cold Mountain*, de Anthony Minghella.

## Filmografía 
## Premios 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Entrevista, 2009
Gustav Borgen

**Gustav Borgen**, nado en Cristiania o 10 de xuño de 1865 e finado o 16 de agosto de 1926, foi un fotógrafo noruegués

## Traxectoria 
Borgen traballou entre 1891 e 1922 en Cristiania, asumindo o estudio de fotografía de Frederik Klem, converténdose nun dos principais fotógrafos noruegueses de do cambio de século, retratando aos máis prominentes personaxes da época, altos funcionarios, políticos, xenerais, escritores, artistas, empresarios e membros da familia real entre moitos outros. A súa colección de máis de 60.000 fotografías foi dixitalizadas polo Digitalt Museum

## Fotografías 

File:Henrik Ibsen by Gustav Borgen NFB-19778.jpg|Henrik Ibsen

File:Haakon VII 1906 half figure oval Gustav Borgen.jpg|Haakon VII

File:Bjørnstjerne Bjørnson og barnebarnet Bjørnstjerne Albert Bjørnson-Langen, 1900.jpg|Bjørnstjerne Bjørnson coa súa neta

File:Lillebil Krohn married Lillebil Ibsen NFB-09085.jpg|Lillebil Ibsen (como Krohn)

File:Ballet dancers by Gustav Borgen NFB-33178.jpg|Bailaríns de ballet

File:Erling Bjørnson by Gustav Borgen NFB-12513.jpg|Erling Bjørnson

File:Irene Ibsen Bille by Gustav Borgen NFB-38431.jpg|Irene Ibsen Bille

File:Hans Wilhelm L'Orange by Gustav Borgen NFB-19706.jpg|Hans Wilhelm L'Orange con uniforme de capitán de cabalería, 1913

File:Alf Paus by Gustav Borgen 2 NFB-04880.jpg|Alf Paus con uniforme de tentente primeiro, 1914

## Notas 
## Ligazóns externas 
* Fotografías de Gustav Borgen no Digitalt Museum
Angy

* Angy (Francia), unha comuna do departamento de Oise, na rexión de Picardía, Francia.
* Angy Fernández, unha cantante e actriz española.
* *Angy (álbum)*, un álbum de Angy Fernández do 2008.
Barry Fitzgerald

**William Joseph Shields**, coñecido como **Barry Fitzgerald**, nado en Dublín o 10 de marzo de 1888 e finado na mesma cidade o 14 de xaneiro de 1961 foi un actor irlandés.

## Traxectoria 
Irmán máis vello do actor Arthur Shields, comezou a dedicarse exclusivamente á interpretación a partir de 1929. Marchou a Hollywood a traballar co que fora o seu compañeiro de cuarto, Sean O’Casey en *The Plough and the Stars*, dirixido por John Ford.

A partir de aí tivo unha carreira de éxito no cinema, que o levou a gañar o Oscar ó mellor actor secundario en 1944 por *Going My Way*. Polo mesmo papel foi candidato como mellor actor protagonista, situación que só se deu nesa edición porque a Academia decidiu cambiar as regras de votación para os Oscar.

Volveu a Irlanda en 1959.

## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* 
* Fotografías  de Ned Scott.
Walter Matthau

**Walter John Matthow**, coñecido como **Walter Matthau**, nado en Nova York o 1 de outubro de 1920 e finado en Santa Monica (California) o 1 de xullo de 2000, foi un actor estadounidense.

## Traxectoria 
Fillo dunha parella de xudeus inmigrantes, comezou a actuar nun campamento.

Durante a segunda guerra mundial serviu nas forzas aéreas, acadando o grao de sarxento. Acabada a guerra tomou clases de interpretación en Nova York. Tras aparecer no episodio piloto da serie *Mr. Peepers* en 1952, debutou no cinema en *The Kentuckian*, con Burt Lancaster.

O seu primeiro papel nunha comedia foi no teatro en 1965, na obra *The Odd Couple*, de Neil Simon con Art Carney. Cando a obra foi levada ao cinema repetiu o papel, pero esta vez con Jack Lemmon

En 1966 gañou o Oscar ó mellor actor secundario por *En bandexa de prata*, a primeira das súas colaboracións con Billy Wilder.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
*
Mercedes Leobalde

**Mercedes Leobalde García**, nada na Coruña en 1967, é unha escritora galega.

## Traxectoria 
Licenciada en Filoloxía Galego-Portuguesa pola Universidade de Santiago de Compostela. Traballa como tradutora-intérprete da Administración de Xustiza.

## Obra 
* *Chamádeme Eva* (poesía, 2014; A. C. Caldeirón).
* *Funambulistas* (narrativa, 2015; Xerais).
## Distincións
*VIII Certame de poesía erótica Illas Sisargas en 2013 por *Chamádeme Eva*.

*XVI Certame de Narración Curta Ánxel Fole en 2014 por *Funambulistas*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* “Eu non comprendo o aburrimento”. Entrevista a Mercedes Leobalde
Hersham and Walton Motors

**Hersham and Walton Motors (HWM)** é o concesionario máis antigo do mundo de Aston Martin (logo de adquirir a franquía en 1951), tamén foi un construtor de automóbiles de carreiras. Como construtor, é coñecido pola súa participación na Fórmula Dúas de 1950 a 1953 e na Fórmula 1 en . Os propietarios de HWM George Abecassis e John Heath correron xuntos desde 1946 e en 1948 construíron un coche deportivo de carreiras co chasis dun Alta, embarcándose na construción de coches de carreiras e coches deportivos de carreiras na súa sede en Walton-on-Thames, Inglaterra. O coche de 1948 deulles resultados alentadores polo que construíron un novo auto, esta vez chamouse HW-Alta, foi construído e competiu en 1949; logrou o éxito suficiente para convencer os socios para emprender a fundación dun equipo para a tempada británica de Fórmula Dúas de 1950, estes coches foron coñecidos como HWM.

A pesar de ser un equipo con moi pouco diñeiro, de  a , HWM logrou un éxito notable na Fórmula Dúas, enfrontándose ao poderío das marcas continentais en cada carreira. En 1953 foron claramente superados, pero cando a Fórmula cambiou en , John Heath construíu un coche para competir na Fórmula 1. HWM abandonou a nova Fórmula 1 logo de dúas carreiras debido a que seu auto non era nada competitivo. Mentres tanto, aparecera en 1953 o primeiro coche deportivo de carreiras Jaguar con motor HWM, e logrou algo de éxito con George Abecassis no volante. Desde entón e ata 1957, o equipo participou en carreiras de autos deportivos en Gran Bretaña e no continente, ás veces superando os seus competidores oficiais, Jaguar e Aston Martin. Despois da morte de John Heath na Mille Miglia de 1956 en Italia nun coche HWM oficial, Abecassis non desexaba seguir e o programa de carreiras con coches de fábrica só continuou durante un ano.

A día de hoxe HWM é propiedade do socio de George Abecassis, Mike Harting (ex. Aston Martin) e a súa familia. HWM exerce as súas actividades como HWM Aston Martin e HWM Alfa Romeo, sendo o concesionario de Aston Martin e Alfa Romeo.

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Resultados doutros coches HWM 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas 
## Ligazóns externas 
* www.hwm.co.uk
* www.hwmastonmartin.co.uk
* www.hwmalfaromeo.co.uk
Pinales

A orde **Pinales** na división Pinophyta, clase Pinopsida comprende todas as coníferas actuais. Esta orde coñecíaee anteriormente coma Coniferales.

A característica distintiva é a estrutura reprodutiva coñecida coma cono ou piña producido por todos os Pinales. Todas as coníferas actuais, coma os cedros, filocladus, alciprestes, abetos, xenebreiros, lárices, piñeiros, sequoias, piceas, e teixos inclúense aquí. Algunhas coníferas fósiles, porén, pertencen a ordes distintas dentro da división Pinophyta.

Os teixos separáranse anteriormente nunha orde propia diferente (Taxales), mais as probas xenéticas indicaron que estaban relacionados coas outras coníferas, polo que agora se inclúen en Pinales.

As familias incluídas son Araucariaceae, Cephalotaxaceae, Cupressaceae, Pinaceae, Podocarpaceae, Sciadopityaceae, e Taxaceae.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Royal Horticultural Society Encyclopedia of Conifers
Pazo de Anzobre

O **Pazo de Anzobre** é unha construción civil situada no lugar de Anzobre, parroquia de Armentón, concello de Arteixo.

## Arquitectura 
Foi construído en cantería e galerías de cristaleiras modernas. O pazo ten os escudos de armas dos Castro, Moscoso, Figueroa ou Soutomaior. Foi propiedade de Gómez Suárez de Figueroa. Na capela do pazo celébrase a romaría dos Remedios.

## Historia 
Pertenceu aos condes de Ximonde. Cando morreu Xacoba de Cisneros de Puga en 1860 o pazo converteuse na residencia do seu herdeiro Manuel María Puga Feijoo e máis tarde do seu fillo, Luciano Puga Blanco, e do seu neto Manuel María Puga Parga, alcalde da Coruña, coñecido como Picadillo.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pazos de Galicia
Naginata

dereita|miniatura|
**Naginata** (en ) é unha lanza, composta por unha hasta de madeira equipada cun longa lámina nunha das extremidades. Foi usada orixinalmente polos guerreiros xaponeses que ían ao campo de batalla montados á cabalo ou non. Foi unha arma moi popular entre as mulleres guerreiras xaponesas (onna-bugeisha), xa que grazas á súa longura e a súa coitela curvada, compensaba a maior forza e tamaño corporal dos opoñentes masculinos. Debido a que esta arma foi usada por moitas mulleres guerreiras lendarias, chegou a se converter nunha imaxe icónica das onna-bugeisha. Durante o período Edo, creáronse moitas escolas que se centraron no seu ensino a mulleres, polo que se perpetuou aínda máis a súa asociación feminina.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tomoe Gozen
* Hangaku Gozen
* Nakano Takeko
### Bibliografía 
* Clive Sinclair: *Samurai: The Weapons and Spirit of the Japanese Warrior*. Lyons Press, 2004, , p. 110.
* George Cameron Stone, Donald J. LaRocca: *A Glossary of the Construction, Decoration and Use of Arms and Armor: In All Countries and in All Times*. Publisher: Courier Dover Publications, 1999,  (Reprint), p. 463f.
Regeln für den Menschenpark

***Regeln für den Menschenpark: Ein Antwortschreiben zu Heideggers Brief über den Humanismus*** (que traducido ao galego sería ***Regras para un parque humano: unha resposta á Carta sobre Humanismo, de Heidegger***), é o título dunha conferencia do filósofo Peter Sloterdijk impartida en 1997. A conferencia espertou unha importante vaga de polémica tanto en Alemaña como no contorno da filosofía internacional.
## Historia do texto 
A conferencia impartiuna Sloterdijk inicialmente en Basilea, o 15 de xuño de 1997, e repetiuna, con algunhas modificacións o 17 de xullo de 1999, case dous anos máis tarde, en Schloss Elmau, na Baviera. Ese mesmo verán apareceu en papel, publicada no xornal *Die Zeit*, e desencadeou unha forte polémica.

Antes de rematar o ano xa estaba publicada en libro (1999) en Alemaña. En 2000 xa se editaba a súa versión en francés, e ao ano seguinte, en 2001 o texto incorporábase a *Nicht gerettet: Versuche nach Heidegger*, volume colectáneo de textos de inspiración heideggeriana. En 2003 traducíase ao español.

## Resumo 
A conferencia define un concepto de humanismo vencellado á tradición literaria ou do libro, como a carta que un autor lles envía aos lectores das seguintes xeracións para transmitirlles amizade e humanidade, para domesticalos e liberalos do seu carácter animal. A seguir, tenta observar o tratamento do humanismo, e desta dualidade dos humanos entre o seu carácter propiamente humano e a súa bestialidade, a través da obra de tres filósofos: Heidegger, Nietzsche e Platón (nesta orde). Para Sloterdijk esa cadea de transmisión, que comeza coa adopción da cultura grega pola romana, rompeuse na segunda metade do século XX, e o humanismo deixou paso ao arquivismo.
Benito Corbal

**Benito Corbal Estévez**, nado en Bora (concello de Mourente) en 1853 e finado en Pontevedra o 18 de marzo de 1926, foi un empresario e político galego.

## Traxectoria 
miniatura|dereita|Rúa Benito Corbal de Pontevedra.
dereita|miniatura|Necrolóxica en *El Progreso*.

De orixe humilde. Foi contratista de obras. Fixo toda a parte de cantería do actual Ponte da Barca, construíu o porto de Cangas e promoveu e financiou o cemiterio de Bora. Foi administrador e propietario do balneario de Ponte Caldelas. Urbanizou a rúa Progreso e grazas ás súas influencias conseguiuse cara a 1900 un novo lugar para a celebración das feiras de gando que ata aquel momento se celebraban no Campo de San Xosé, nacendo así a praza de Barcelos. En 1894 foi elixido concelleiro en Pontevedra, cargo que ocupou practicamente ata a súa morte. Tamén foi deputado provincial.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Rúa Benito Corbal (Pontevedra)

### Ligazóns externas 
* Benito Corbal
CCD Curtis

O **Centro Cultural e Deportivo de Curtis** é un club de fútbol do concello de Curtis, na provincia da Coruña. Fundado en 1967 xoga como local no Campo Lucas Vázquez.

## Historia
As orixes do fútbol en Curtis están en 1934, cando un equipo da localidade gañou unha competición ao desaparecido Compostela Sociedad Cultural. Na década de 1940 o equipo xogaba no Campo da Feira, actual Campo da Festa. 

En 1967 nace o actual club. Nos comezos as cores do equipo eran a vermella e a branca en franxas verticais. Deseño que variaría cos anos a outro axadrezado cas mesmas cores vermella e branca. Na década de 1970 o club mercoulle a Tomás do Santo un prado no lugar de Bodeus por 50.000 pesetas. Así nacía o Campo Novo, que en 2016 pasou a levar o nome de Lucas Vázquez na honra do internacional madridista nacido en Curtis.

En novembro de 2010 inaugurouse o campo de herba artificial nun partido entre os veteranos do Deportivo da Coruña e unha selección de xogadores dos cinco equipos federados de Curtis. Este foi o primeiro partido en que xogaron xuntos xogadores de todo o concello. Arsenio Iglesias fixo o saque de honra.

## Himno
Para a celebración dos 45 anos do club o músico e artista Xosé Casal de Vilasantar creou o himno.
## Datos do club
### Historial na liga
|}

## Galería de Imaxes
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* C.C.D.Curtis - 45 ANIVERSARIO 15 min 25 seg
Aliens: Colonial Marines

***Aliens: Colonial Marines*** é un videoxogo de 2012 tirador en primeira persoa desenvolvido por Gearbox Software e publicado por Sega. O xogo foi lanzado para as consolas PlayStation 3 e Xbox 360 e para Microsoft Windows o 12 de febreiro de 2013. A versión Wii U estaba a ser producida, mais cancelouse o 5 de abril de 2013. O xogo é o terceiro título de *Aliens* que leva producido Sega: o primeiro foi *Aliens vs. Predator* no 2010, e o segundo foi *Aliens Infestation* no 2011. O xogo está ambientado no universo de *Alien* e ten lugar despois dos eventos do terceiro filme da franquía, *Alien 3* (1992).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lista de xogos de PlayStation 3

### Ligazóns externas 
**Aliens: Colonial Marines*  en Sega
Hipólito Suárez

**Hipólito Suárez Guerra**, nado na Coruña en xullo de 1907 e finado en Madrid o 21 de marzo de 1980, foi un procurador galego represaliado pola súa militancia republicana.

## Traxectoria 
Fillo de Hipólito Suárez, que vivía na rúa Real da Coruña. Aprobou os exames de procurador en 1935. Era amigo de Claudio Sánchez Albornoz, e tiña coñecidas simpatías republicanas. Foi destinado á praza de secretario do xulgado de Cebreros (Ávila). Alí casou en 1936, e alí tamén o sorprendeu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 co que se iniciou a Guerra Civil española. Agochouse pero foi descuberto e encarcerado. Xulgado, escapou da pena de morte grazas á intercesión de Severiano Martínez Anido, xeneral nacional ferrolán e ministro de Franco.

Durante a posguerra acudía regularmente á Coruña a pasar os veráns.

## Vida persoal 
Casou con Herminia González Pardo e foi pai de Adolfo Suárez, que acabou sendo presidente do goberno de España entre 1976 e 1981.

Está soterrado no cemiterio de Santo Amaro.

## Notas
Paenibacillus polymyxa

***Paenibacillus polymyxa*** (tamén coñecido como ***Bacillus polymyxa***) é unha especie de bacterias grampositivas con capacidade de fixación do nitróxeno. Atópase no solo, raíces de plantas e sedimentos mariños. Algunhas cepas desta especie foron illadas dos intestinos do bacallau na Universidade de Tromsø en 2009. A bacteria estivo incluída no xénero *Bacillus* ata que se propuxo a súa reclasificación no novo xénero *Paenibacillus* en 1993.

## Condicións de crecemento 
*P. polymyxa* pode cultivarse no laboratorio no medio TSAg.

## Aplicacións 
### Uso agrícola 
*P. polymyxa* utilízase como inoculante do solo en agricultura e horticultura. As biopelículas de *P. polymyxa* crecen nas raíces das plantas, onde producen exopolisacáridos que protexen as plantas dos patóxenos. As interaccións entre estas especies bacterianas e as raíces das plantas tamén causan que os pelos radicais sufran cambios físicos.

### Antibióticos 
Algunhas cepas de *P. polymyxa* producen o antibiótico polimixina, que son complexos surfactantes. Os complexos surfactantes illados de *P. polymyxa* son efectivos para alterar as biopelículas formadas por *Bacillus subtilis*, *Micrococcus luteus*, *Pseudomonas aeruginosa*, *Staphylococcus aureus* e *Streptococcus bovis*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Taxonomía de UniProt
* PATRIC: Paenibacillus polymyxa
Real Club Náutico Portosín

O **Real Club Náutico Portosín** é un club náutico da vila de Portosín, no concello coruñés de Porto do Son, creado en 1977. Conta cunha escola de vela e unha escola de mergullo.

## Historia 
Foi fundado en 1977. En 2012 anunciouse que organizaría o campionato do mundo de clase Platu 25 en 2013.

En abril de 2013 o club conseguiu a distinción Real Club.

## Instalacións 
* Amarres: 210 (distribuídos en 4 peiraos)
* Calado máximo: 9 m.
* Calado mínimo 1,5 m.

## Regatas 
Entre as distintas regatas que organiza, cabe destacar:
* Regata RCN Portosín
* Regata Ría de Muros e Noia
* Mar de Finisterre-Trofeo Repsol
* Regata Verano
* Gran Trofeo Faro de Corrubedo
* Regata Letras Galegas
* Regata Comodoro
* Regata Presidente

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do club 
* 
* Datos do club en turgalicia.es
Praia de Aguieira

A **praia de Aguieira** é unha praia galega situada na parroquia de Nebra, en Porto do Son. Ten unha lonxitude de 1.700 metros e unha anchura de 30 metros. Nela desembocan os ríos Cans e Quintáns. Trátase da praia máis longa do concello.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Datos da praia en turgalicia.es