Kosher

[miniatura|300px|McDonald's kosher en [Buenos Aires, Arxentina.]]

Un alimento **kosher** é un tipo de comida propia do xudaísmo, que cumpre con certas esixencias desta relixión. As leis do **kaxrut** (**כַּשְׁרוּת** en hebreo , **kašrut** en hebreo estándar) ("manter o **kosher**", dise en hebreo: **כֶּשֶׁר** / **כָּשֶׁר**; e en hebreo estándar **kéšer** / **kášer**) son as leis dietéticas do xudaísmo. A comida de acordo coa lei xudía denomínase *kóxer*, da palabra hebrea *kaxer* (כשר), que significa "axeitado" (neste caso, para o consumo humano). A comida que non cumpre a lei xudía chámase *treifah* ou *treif* (טרפה) ("rota"); o termo orixinalmente referíase ós animais que foran mortos despois de seren feridos mortalmente por animais salvaxes e polo tanto non eran aptos para o consumo humano. Entre os sefardís, as referencias fanse exclusivamente á carne non *kóxer*.

As leis básicas do *kaxrut* no libro da Torah están no Levítico, os seus detalles están especificados pola lei de tradición oral (a Mixnah e o Talmud) e os rabinos codificáronas despois.

Existen de feito varios niveis de *kaxrut*, en cuxo derradeiro banzo se esvaece entre medias do comportamento e a mesma comida. Por exemplo, a comida non *kóxer* pódese vender ó público xeral ou usarse para animais domésticos. Porén, o leite e a carne non poden mesturarse, mesmo aínda que o resultado da combinación se teña que tirar, deixar sen vender ou de dar ós animais.

## Tipos de comidas
As comidas son *kosher* cando cumpren tódolos requirimentos que a lei xudía lle esixe á comida. As causas do incumprimento poden variar dende a presenza de mestura entre leite e carne ó uso de produtos procedentes de Israel que non estean decimados (recaudo do 10%) convenientemente ou mesmo o uso de utensilios de cociña que fosen usados antes con comida non *kosher*.

## Identificación da comida kosher
As comidas adquiribles nas tendas pódense identificar coa presenza do símbolo gráfico chamado *hechxer* (de plural *hechxerim*), que indica que a comida está garantida como *kosher* por unha autoridade rabínica. Isto pode facerse por un só rabino pero é máis normal que sexa por unha organización.

miniatura|Símbolo da Unión de Congregacións xudías Ortodoxas para garantir a comida kosher.

O emblema máis habitual é o da figura ''''*. Procede de inscribir un U dentro dunha circunferencia, que simboliza a Unión de Congregacións Ortodoxas. Porén, moitos rabinos e organizacións, teñen a súa propia insignia e hai moitos outros símbolos.

O *hechxerim* de certas autoridades ás veces se considera inválido por parte doutras. Un K só se utiliza de cando en cando como símbolo de *kaxrut*, pero este símbolo non ten dereitos de copia (mecanismo que impide a falsificación doutros símbolos), e o único que indica que a compañía fabricante o considera *kosher*.

Outro xeito de comprobar o *kaxrut* dun produto é ler a lista de ingredientes: porén, moitos observantes do *kaxrut* non consideran que abonde, aínda que o certo é que pode identificar obviamente substancias non *kosher* presentes na comida.

Os produtores de comidas e aditivos poden contactar coas autoridades xudías para validaren o seu produto como *kosher*. Un comité visitará as súas instalacións para inspeccionar os métodos de produción e os contidos do produto e así expedir un certificados de que todo está en orde.

Por diferentes motivos, como mudanzas dos procesos produtivos, produtos que antes eran *kosher* poden perder a súa *hechxer*; por exemplo, o cambio dun aceite de lubricación a outro que teña sebo. A miúdo, estes cambios vixiaranse por parte do rabino ou organización supervisores para garantiren que se use unha nova embalaxe para o novo produto que non induza a pensar en ningún *hechxer* ou *kaxrut*, pero nalgúns casos as etiquetas co *hechxer* poden chegar ós novos alimentos non *kosher*. Debido a isto, hai unha dinámica moi activa na comunidade xudía para identificar os produtos que son dubidosos, así como os produtos que xa son *kosher* pero que aínda non portan o *hechxer* na etiqueta. Estas campañas mesmo poden destapar as situacións nas que un *hechxer* desautorizado aparece nun produto tanto accidental como deliberadamente.

## Razóns para estas leis dietéticas 
Aínda existe un debate sobre as motivacións e os significados das leis sobre o *kaxrut*. A filosofía xudía recoñece que das 613 leis (*mitsvot*), unha boa parte non se poden explicar racionalmente: clasifícanse como *chukim*, incluíndo leis como a do número 19, o *heifer* vermello (probablemente base do argumento do filme "O bosque"). Hai dous puntos de vista respecto a estas leis: un afirma que as leis **teñen** razón pero no que a explicación final do *mitsvot* non está ó alcance da intelixencia humana e a outra perspectiva defenden que estas leis non serven máis que para instituíren a disciplina.

Algúns estudosos xudaicos sosteñen que estas leis dietéticas simplemente deberían clasificarse como un grupo de leis consideradas irracionais no que respecta a que non hai unha explicación particular para a súa existencia. A razón para isto é que hai certas regulamentacións divinas que a mente humana non ten por que ser capaz de entender. Relacionada con isto é a idea de que as leis dietéticas foron dadas como unha demostración da autoridade divina e que o home debería obedecelas sen buscar ningunha razón (William H. Shea (1988) *Clean and Unclean Meats* ("Alimentos limpos e sucios"), Biblical Research Institute).

Porén, as autoridades xudías modernas e máis clásicas rexeitan esta perspectiva, e tamén os estudosos actuais. Maimónides, por exemplo, sostén que tódalas leis dadas por Deus teñen unha razón, que á humanidade lle está permitido buscarlles as súas razóns e que debería sentirse cómoda sabendo que existen razóns racionais para tódalas leis divinas da Torah, mesmo aínda se non se sabe con seguridade cales son estes motivos. Para Maimónides, a idea de que Deus dea leis sen razón é un anatema.

## *Kosher* na actualidade 
Algúns xudeus que non contemplan tódalas esixencias do *kaxrut* aínda así cumpren con algunhas das leis: por exemplo, abstérense da carne de porco e do marisco. Hainos tamén que evitarían tomar leite con carne sen saberen porqué cumpriren con isto é tan estraño. Do mesmo xeito hainos que cumpren un certo nivel de *kaxrut* na casa mentres que non teñen ningún prexuízo ó comeren nun restaurante non *kosher*.

## Extrapolación lingüística 
En inglés, o termo *kosher* emprégase frecuentemente cun significado metafórico para dicir "aceptable" ou "aprobado", que é o significado denotativo ou convencional en hebreo. Tamén é parte dalgúns nomes de produtos comúns: por exemplo, o sal *kosher* (tecnicamente "sal [que cumpre con] kaxer" é unha forma de sal que ten cristais de facetas ou lados irregulares, facendo que sexa ideal para preparar carne consonte a lei *kaxrut*, debido a que a alta área superficial dos cristais absorba o sangue con máis eficacia. Así mesmo, o cogombro *kosher* é un tipo especial de cogombro orixinario de tendas europeas orientais de ultramarinos especiais (delicatessen) cun sabor específico.

As leis de protección do consumidor en moitos sitios prohiben o uso do termo *kóxer* agás que se demostre que segue as leis dietéticas xudías, pero a definición varía segundo as diferentes xurisdicións e situacións. Por exemplo, nalgúns lugares a lei obriga a que un rabino certifique o *kasrut* mentres que noutros abonda con que o fabricante o crea. Moitos produtos embalados coa etiqueta de *kóxer'' terían que ter certa certificación de confianza coas leis xudías, pero son os individuos os que deben definir o nivel que é axeitado para si mesmos.