Josep Maria Castellet

**José María Castellet Díaz de Cossío**, coñecido como **José María Castellet,** nado en Barcelona o 15 de decembro de 1926 e finado na mesma cidade o 9 de xaneiro de 2014, foi un escritor, crítico literario e editor español. Castellet tivo un papel destacado na vida cultural catalá e española da segunda metade do século XX. Foi director literario de Edicions 62 (1964-1996) e, posteriormente, presidente de Grup 62. Foi fundador e primeiro presidente da Asociación de Escritores en Lingua Catalá, membro do consello directivo da *Comunità europea degli scrittori*, xurado do Premio Internacional de Literatura e Decano da Institución das Letras Catalás. 

## Traxectoria 
Formado como crítico literario en revistas universitarias, destaca a súa activa participación no consello de redacción da revista Laye (1950-1954), cunha posición crítica sobre a literatura española do momento, e a publicación dunha primeira recompilación de artigos: *Notas sobre literatura española contemporánea* (1955). A vontade renovadora e a descuberta da crítica literaria europea do grupo de *Laye* levarao a escribir *La hora del lector* (1957). 

O interese por dar a coñecer o grupo de novos poetas que empezaron a publicar en Laye (Carlos Barral, e e José Agustín Goytisolo) culminará na polémica antoloxía *Vinte anos de poesía española* (1960), que postula o realismo histórico. Dez anos máis tarde unha nova antoloxía, (*Nueve novísimos poetas españois* (1970), marcará o cambio das novas tendencias poéticas despois do realismo. 

En 1963 publica  (1963) en colaboración con Joaquim Molas, que asume os preceptos do realismo histórico, que máis adiante desenvolve teoricamente en *Poesia, realisme, història* (1965). A produción crítica desta etapa céntrase en dous libros importantes: a lectura estructuralista da poesía espriuana –*Iniciació á poesia de Salvador Espriu* (1971)– e a análise da riqueza narrativa da obra planiana: *Josep Pla ou a raó narrativa* (1978). En *Per un debat sobre a cultura a Catalunya* (1983) articula unha reflexión sobre o papel da cultura na nova situación democrática e o marco autonómico catalán. 

A última etapa, centrada na literatura memorialística —e iniciada coa redacción dun diario que non publicará até o 2007: *Dietari de 1973—*,  arrinca con forza con *Els escenaris da memòria* (1988), co que inaugura, a través do retrato literario, a aproximación á propia autobiografía e que continúa en *Seductors, il·lustrats i visionaris* (2009) e *Memòries confidencials d’un editor*. *Tres escriptors amics*.(2012).

## Obras 
* *Notas sobre literatura española contemporánea* (1955). Barelona: Laye.
* *La hora del lector* (1957). Barcelona: Seix Barral. (Trad. italiana: Einaudi, Torino, 1957).
* *La evolución espiritual de E. Hemingwa* (1958). Madrid: Taurus.
* *Veinte años de poesía española* (1962). Barcelona: Seix Barral. 3ª ed., 1962. (Trad. italiana: Feltrinelli, Torino, 1962).

*  (1963). Barcelona. Edicions 62. 5ª ed., 1980. (En colaboración con J. Molas).
*  (1965). Barcelona. Edicions 62.
* *Lectura de Marcuse* (1969). Barcelona. Edicions 62. Ed. orixinal en catalán; versión castelá: Seix Barral, Barcelona, Reimpresión 1971.
* *Ocho siglos de poesía catalana* (1969). Madrid: Alianza Editorial. (Antoloxía bilingüe, en colaboración con J. Molas), nova edición 1976.
* *Nueve novísimos poetas españoles* (1970). Barcelona. Barral Editores. (Trad. italiana: Einaudi, Turín, 1976).
* *Iniciación a la poesía de Salvador Espriu* (1970). Madrid: Taurus: Premio Taurus de ensaio. (Edición catalá: Edicions 62, Barcelona. Novas edicións: 1978, 1984).
* *Qüestions de literatura, política i societat* (1975). Barcelona. Edicions 62.
* *Literatura, ideología y política (1976).* Barcelona: Anagrama.
* *Maria Girona. Una pintura en llibertat* (1977). Barcelona. Edicions 62. (En colaboración con A.M. Moix).
* *Josep Pla o la raó narrativa*, (1978). Barcelona: Edicions Destino. Premio Josep Pla, 1978. (Tradución castelá: Ediciones Península, Barcelona, 1982).
*  (1979). Barcelona. Edicions 62. (En colaboración con J. Molas).
* *Per un debat sobre la cultura a Catalunya* (1983). Barcelona. Edicions 62.
* *Generation von 27. Gedichte* (1984). Suhrkamp Verlag, Frankfurt am Main. (En colaboración con P. Gimferrer).
* *La cultura y las culturas*, (1985). Barcelona: Argos Vergara.
* 
* «Memòries poc formals d’un editor literari», dentro de Edicions 62. *Vint-i-cinc anys (1962-1987)* (1987). Barcelona. Edicions 62. Edición non venal.
* *Els escenaris de la memòria* (1988). Barcelona. Edicions 62. Edicións en 1995, 2009; e en castelán: *Los escenarios de la memoria*, Anagrama, Barcelona, 1988.
* *La hora del lector* (2001). Edición crítica de Laureano Bonet, Barcelona: Ediciones Península.
* *Nueve novísimos*. Con un «Apéndice documental» (2001). Barcelona: Ediciones Península. Nova edición en 2006, correxida e cun «Apéndice sentimental».
* 
* *Dietari de 1973* (2007). Barcelona. Edicions 62.
* *Seductors, il·lustrats i visionaris* (2009). Barcelona. Edicions 62. Versión castelá: *Seductores, ilustrados y visionarios*. Anagrama, 2009.
* *Seductores, ilustrados y visionarios* (2010). Barcelona*:*  Anagrama, Barcelona.
* ''Memòries confidencials d'un editor. Tres escriptors amics'' (2012). Barcelona. Edicions 62.

## Premios e distincións 
* Taurus de ensaio (1970)
* Gaziel de xornalismo (1977)
* Premio Josep Pla de prosa (1977)
* Premio Creu de San Jordi (1983)
* Joanot Martorell de narrativa (1987)
* Medalla «Procultura húngara» da República de Hungría (1987)
* Crítica Serra d’Or (1988)
* Officier de l’Ordre National du Mérite do goberno francés (1988)
* Lletra d’Or (1989)
* Premio Nacional da literatura catalá (1989)
* Medalla de ouro de Belas Artes do Ministerio de Cultura (1992)
* Medalla de ouro ao mérito artístico do Concello de Barcelona (1993)
* Medalla de Ouro da Generalitat de Cataluña en 2003.
* Premio Nacional de Cultura de Cataluña (Á Traxectoria Profesional e Artística) (2009)
* Crítica Serra d’Or (2010)
* Premio Nacional das Letras Españolas (2010)

## Notas