Regra dunha gota

A **regra dunha gota** (do inglés ***"one-drop rule"***), tamén denominada como **"regra dunha gota de sangue"** ou **"regra da gota única"**, é un principio social e legal de clasificación racial que foi historicamente prominente nos Estados Unidos no século XX. Afirmou que calquera persoa cun único antepasado de ascendencia africana subsahariana (unha soa pinga ou gota de sangue *negro*) é considerado negro (*negro* ou "*de cor"* en termos históricos).

Este concepto codificouse na lei dalgúns estados a principios do século XX e asociouse ao principio de "negrura invisible" que se desenvolveu na longa historia de interacción racial no sur, así como o endurecemento da escravitude como caste racial. É un exemplo de *hipodescendencia*, a asignación automática de nenos dunha unión mixta entre diferentes grupos socioeconómicos ou étnicos ao *grupo con status* inferior, independentemente da proporción de ascendencia en diferentes grupos. 

O concepto legal da "regra dunha gota" non existe fóra dos Estados Unidos.

## Historia 
### Orixes 
A regra de gota única era un concepto que só existía nas colonias británicas das Américas. práctica logo repetida con galegos en Cuba), e en Xamaica os mestizos eran recoñecidos como un *grupo separado dos negros*. Na América colonial británica houbo mestizaxe desde as primeiras décadas da colonización, pero foi moito menos intensa que nas colonias de Iberoamérica.

### Razóns da existencia 
Existen diferentes explicacións sobre a orixe da regra *one-drop*. Christine B. Hickman apunta a unha razón económica: mantendo os mulatos no lado escuro da cor, os homes brancos que tiñan fillos con mulleres afroamericanas ficaban liberados de calquera responsabilidade de manter os seus descendentes. Así, a "regra dunha gota" proporcionou unha vantaxe económica tanto para o "pai branco", que era liberado da responsabilidade parental (xa que o fillo non pertencía ao seu grupo), como para quen era dono da nai (que gañaba outro escravo). Este último factor puido engadir outro incentivo perverso ao abuso sexual de escravas.

Outras fontes apuntan á ideoloxía racista da "regra dunha gota", que viu a introdución do "sangue negro" como unha contaminación da liñaxe; así, calquera persoa con ascendencia africana, aínda que fose remota e invisible no aspecto, non podería considerarse *branca*, xa que o seu sangue estaba "contaminado".  Polo tanto, o principal obxectivo da regra era garantir unha suposta "pureza racial" dos brancos americanos, prohibindo o contacto sexual entre supostamente brancos "puros" e calquera que non fose "puro", é dicir, que non tivese ascendencia exclusiva.

James F. David sostén que a "regra dunha gota" ten a súa orixe en crenzas racistas relacionadas cos esforzos para evitar a mestizaxe racial. En concreto, relaciónase coa idea de que a superioridade racial dos brancos veríase diminuída biolóxica e culturalmente polo contacto con "razas inferiores" e os fillos desas unións non eran aptos para seren admitidos na sociedade branca.

Outra explicación é que a "regra dunha gota" trataba de evitar a proliferación doutras categorías raciais que ían alén do "branco" ou o "negro", como sucedeu nas colonias ibéricas. A existencia de categorías raciais intermedias tería causado grandes dificultades durante a era da segregación forzosa do goberno, xa que o estado racial definía o dereito a comer nun restaurante, sentar nun autobús ou asistir á escola. Así, a "regra dunha gota" tiña como obxectivo "reducir a confusión" e eliminar a posibilidade de que os mestizos de pel clara "pasasen" como brancos, ao catalogar a calquera cunha pinga de ascendencia africana como "persoa negra".

[miniatura|282x282px|[Ota Benga exposto no zoo do Bronx en 1906]]

### Codificación 
Antes da codificación xeneralizada da "regra dunha gota" nas décadas de 1910 e 1920, a liña de cor demarcábase formalmente a través dun mosaico de estatutos de dereito común e regras que datan do século XVII. As leis que rexen o matrimonio interracial e a conduta das persoas libres de cor definían a negrura como un cuántico xenealóxico: dependendo do estado, calquera persoa con polo menos 1/4, 1/8 ou 1/16 de "sangue negro" era legalmente negra. en Marsella e París tamén se exhibiron homes africanos en zoos entre 1906 e 1931.

Durante boa parte do século XX, a "regra dunha gota" foi adoptada por moita xente como referencia fundamental para determinar quen era e non era afroamericano, tanto normativamente como por lei.

Como outras normas legais, a "regra dunha gota" foi desafiada e eludida, e a forma máis común foi mediante "passing". Mestizos con pel máis clara e trazos máis europeos emigraron a outras cidades onde non se coñecían e asumiron unha nova identidade, comezando a vivir como "brancos". Moitas veces, este cambio requiría a ruptura dos lazos familiares e situaba a estas persoas en perigo constante de ser expostas e denunciadas. O estado de Virxinia estableceu unha pena dun ano de prisión para todos os que mentisen sobre a raza en documentos, porén era un risco que se corría para tentar fuxir das limitacións impostas a aqueles considerados "negros".

En *White Like Her*, Gail Lukasik conta a historia da súa nai, Alvera Frederic, nada en Nova Orleans. Alvera mestiza, pero o suficientemente xusta para "pasar por branca", e iso foi o que fixo nos anos corenta, cando se mudou a Ohio e casou cun home branco que expresaba opinións racistas. Gail Lukasik só descubriu que a súa nai fora clasificada como "negra" no censo de 1940 sendo adulta, mentres facía unha investigación xenealóxica. Lukasik dixo que nunca se decatou de que a súa nai "non era branca", pero que había "pistas": a nai evitaba estar exposta ao sol, non amosaba fotos de membros da familia e botaba maquillaxe na cara mesmo para durmir.

Outro caso notorio de "pasamento" foi o do debuxante George Herriman: mulato nado en Nova Orleans en 1880, mudouse a Los Ángeles, onde inventou que era de orixe grega para xustificar a súa aparición e logrou "pasar" toda a súa vida como "Branco".

#### Criterios de aplicabilidade legal 

Ficheiro:Meghan Markle 3441.jpg|Meghan Markle, norteamericana que se identifica como "mestiza", en 2021 revelou o malestar dalgúns membros da Familia Real británica polo seu fillo *demasiado moreno.*
Ficheiro:President Barack Obama.jpg|Barack Obama, expresidente nortemericano, é fillo de nai "branca" e pai "negro"
Ficheiro:Condoleezza Rice Colin Powell George W. Bush Donald Rumsfeld.jpg|Rice e Powell (esquerda) eran considerados "negros" nos EEUU, Bush e Rumsfeld (dereita) eran considerados "brancos".
Ficheiro:Lena Horne - 1941.jpg|A cantora e activista polos dereitos civís Lena Horne era considerada "negra" nos EEUU e "branca" no Brasil
[miniatura|184x184px|O activista Walter Francis White era [Louro (pelo)|loiro de ollos azuis, mais era considerado un "home de cor", pois cinco dos seus 32 tetravós eran *negros* (e 27 eran *brancos*).]]Para garantir a aplicabilidade da regra, os tribunais estadounidenses adoptaron tres criterios: fracción de sangue, aspecto físico e asociación. Estes criterios buscaban definir quen era *negro* ou non, xa que había un conxunto de leis que se aplicaban segundo a raza da persoa.
O criterio da fracción de sangue tentou darlle un suposto aspecto de obxectividade e imparcialidade á regra, xa que establecía un criterio matemático e xenealóxico (1/8 de *sangue negro*, por exemplo) para definir quen era negro ou non, independentemente do aspecto físico. Un exemplo legal deste criterio produciuse no caso *State v. Whitmel Dempsey*, no que un home estaba a disposición xudicial por levar armas, algo prohibido para os negros en Carolina do Sur. Dempsey tiña "aspecto europeo" e só un dos seus 16 bisavós tería algunha orixe negra, pero foi xulgado como negro de todos os xeitos e clasificado polo fiscal como "un home negro de aparencia branca".

O segundo criterio, o aspecto físico máis subxectivo, tentou atopar trazos físicos africanos nas persoas. No *caso Flores x State*, o tribunal valorou se o pelo da persoa estaba rizado ou non. En *Daniel x Guy*, o xuíz decidiu que as probas de ascendencia africana podían atoparse pola forma do pé da persoa. En *Rhinelander x Rinhelander,* un avogado indicou ao cliente que se quitase a roupa para que o xurado masculino puidese inspeccionar a cor das súas mamilas. En *Estate of Monks*, unha manicura declarou que "as súas palmas e uñas evidenciaron o sangue negro que tiña".

O terceiro criterio, da asociación, trataba de avaliar a vida social da persoa, analizando se camiñaba máis en compañía de persoas negras ou brancas (se pasaba máis tempo con xente branca, reforzaba a tese de que a persoa era branca e viceversa). Este criterio normalmente aplicábase xunto cos outros dous.

## A regra na actualidade 
### Aplicabilidade contemporánea 
Desde a década de 1980, a "regra dunha gota" non ten aplicabilidade legal nos Estados Unidos. O último caso ocorreu con Susie Guillory Phipps, que foi á súa cidade natal no rural de Louisiana para obter unha copia do seu certificado de nacemento para conseguir o seu pasaporte. Ao ler o certificado, Phipps descubriu que foi clasificada como "negra" cando era nena, aínda que vivira toda a súa vida como "branca". Phipps demandou ao estado de Luisiana por cambiar de raza de negro a branco no certificado, pero o tribunal aplicou a "regra dunha gota" e denegou a solicitude porque a bisavoa de Phipps era negra. Despois dese caso, a regra nunca máis se usou nos tribunais dos Estados Unidos.

Antes da década dos 80s as persoas afroamericanas foron gañando dereitos, vinculados moitas veces ao movemento polos dereitos civís. Durante o período de segregación racial a estudante Alma Stone Williams foi o primeiro estudante *negro* que se inscribiu nunha institución de educación superior totalmente branca no sur dos EEUU. no Black Mountain College, un colexio de artes que foi aberto en 1933, xusto cando os nazis fecharon a Bauhaus, que recolleu profesorado da escola alemá como Gropius ou Josef Albers. A institución foi tamén pioneira en incluír profesores *negros* como Carol Brice, Roland Hayes, Percy H. Baker, Jacob Lawrence, Gwendolyn Knigh e Mark Oakland Fax, na década de 1940. O Fondo Julius Rosenwald proporcionou salarios para profesores afroamericanos e bolsas de estudantes. O censo americano tamén se modernizou desde os 80s, aínda que é dos poucos países ou estados-nación do mundo que mantén censos raciais oficiais. Chegou a aceptar que os americanos se puidesen clasificar racialmente como queiran, e desde o ano 2000 os estadounidenses poden escoller máis dunha "raza" coa que se identifican cando responden ao censo e o número de estadounidenses que se identifican como "razas mixtas" creceu exponencialmente.

Segundo o sociólogo Reginald Daniel da Universidade de California en Santa Bárbara, os Estados Unidos abandonaron a ríxida estratificación de "brancos" e "negros": "Coa inmigración latina e o aumento dos matrimonios *interraciais*, cada vez hai máis estadounidenses que se ven multirraciais", explicou.

Os termos máis usados polos americanos que se ven como *raza mixta* son *"mixed-race", "bi-racial"* ou *"multi-racial".* Aínda que a proporción de xente que se identifica como mestizos no país creceu, esta identidade non adoita ser respectada polos estándares impostos pola sociedade americana. Un exemplo disto é o golfista Tiger Woods, que os medios estadounidenses chamaban constantemente como *"a Grande Esperanza Negra"*, *"o primeiro negro que gañou o afeccionado dos Estados Unidos"* e *"un mozo de 19 anos que é negro"*. Woods, de orixe tailandesa, chinesa, india, holandesa e africana, nunca se identificou como negro e loitou contra esa designación con obxeccións públicas, identificándose como "asiático" no seu censo e acuñando o seu propio termo - *"cabineano /  cablinasiano"* ( para caucásico, negro, indio e asiático).

#### Datos do censo 
Os datos do censo estadounidense mostran que a actual sociedade estadounidense rexeita a regra dunha gota. Segundo o censo de 2000, o 53,1% dos nenos nados dun pai *branco* e outro *negro* clasificáronse como *"combinación de branco e negro"* e só o 25% se clasificou como *negro*, o 11% como *branco* e o 9% como *outros.* O feito de que só o 25 por cento dos nenos nados de parellas mixtas fosen clasificados polos seus pais como *negros* suxire un descenso da regra dunha gota na mentalidade racial estadounidense.

### Aceptación na comunidade afroamericana 
[miniatura|193x193px| A cantante [Beyoncé|Beyonce é de orixe africana e francesa. O pai de Beyonce dixo que cría que a súa cor clara axudaba á súa carreira.]]
Desde a imposición da "regra dunha soa gota", a comunidade afroamericana pasou a abarcar persoas de diferentes tons de pel e trazos físicos, desde persoas con trazos máis africanos até persoas con trazos máis mestizos. Algúns argumentan que esta diversidade é positiva e fortalece a comunidade afroamericana, xa que integraría a *todos os* *non-brancos con algunha ascendencia africana*, fortalecendo a unión entre os "excluídos".

Un estudo analítico do censo estadounidense mostrou que os estadounidenses que se identificaron como *mestura de negros e brancos* viven menos segregados que os que se identificaron só como *negros*. Outro estudo, do 2006, mostrou que os afroamericanos de pel máis clara gañan salarios máis altos que os afroamericanos de pel máis escura.

## Xenética 
[miniatura|210x210px|A apresentadora americana Meghan McCain descubriu ter 1% de ancestralidade africana (do [Senegal), segundo un estudo xenético. Así como ela, millóns de americanos *brancos* presentan algunha porcentaxe de ancestralidade africana.]]
As leis anti-mestizaxe e a "regra dunha gota" tiveron un impacto na composición xenética da poboación americana. Os xenetistas cren que practicamente todos os afroamericanos teñen *sangue branco*. O profesor da Universidade de Harvard Henry Louis Gates Jr. seleccionou datos de cinco sitios de probas de ADN e descubriu que o afroamericano medio tiña entre un 19% e un 29% de ascendencia caucásica. Aínda que algúns individuos mostraron o 95% de ascendencia africana, ningún dos individuos afroamericanos probados polos cinco grupos ancestrais non tiña sangue europeo, o que mostra a absorción da poboación mestiza na comunidade afroamericana.

Entre os americanos *brancos*, a ascendencia africana é moito menos significativa que a europea atopada entre os afroamericanos, pero non é estatisticamente insignificante. Segundo un estudo xenético de 2015 realizado pola compañía xenómica 23andMe, o 3,5% dos americanos *brancos* teñen un 1% ou máis de ascendencia africana, pero nos estados de Louisiana e Carolina do Sur, os brancos con ascendencia africana alcanzan o 12%, precisamente onde prevaleceu a segregación racial. Isto demostra que, nos estados do sur, a "regra dunha gota" non foi capaz de evitar que as persoas con descendencia africana fosen absorbidas pola poboación *branca*, como xa demostraron as investigacións históricas. A maioría destes *brancos* non saben que teñen un devanceiro de orixe africana.

Segundo o estudo xenético, practicamente todos os americanos que teñen até un 15% de ascendencia africana identifícanse como *brancos* e a maioría que teñen até un 28% continúan identificándose dese xeito. A partir do 28%, a maioría identifícase como *negro* e por riba do 50% practicamente todos se identifican así.

## Notas 

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  (en portugués)
### Outros artigos 
* Ser humano
* Untermensch
* Raza
* Racismo
* Racialización
* Racismo ambiental
* Raza (clasificación dos seres humanos)
* Raza (censo dos Estados Unidos)
* Zoolóxico humano
### Ligazóns externas 
* João Fellet, *Estados Unidos camiñando cara ao modelo brasileiro de identificación racial, di o sociólogo estadounidense da* BBC Brasil en Washington, o 13 de xaneiro de 2016