Cúmulo de galaxias

[miniatura|300px|Imaxe composta de cinco galaxias agrupadas uns 600 millóns de anos despois do [idade do Universo|nacemento do Universo.]]
Un **cúmulo de galaxias** é unha estrutura que consta de centos a miles de galaxias que están ligadas gravitatoriamente Unha das características claves dos cúmulos é o seu medio intracumular. Este medio consiste en gas quentado que se encontra entre as galaxias e ten un pico de temperatura entre 2 e 15 keV, que depende da masa total do cúmulo. Os cúmulos de galaxias non deberían confundirse cos cúmulos estelares, como os cúmulos abertos, que son estruturas formadas por grupos de estrelas que forman parte das galaxias, nin cos cúmulos globulares, que orbitan arredor das galaxias. As agrupacións pequenas de galaxias denomínanse grupos de galaxias, e cando as agrupacións son máis grandes denomínanse cúmulos de galaxias. Á súa vez, os grupos e cúmulos de galaxias poden formar unha agrupación superior chamada supercúmulo.

Cúmulos de galaxias salientables no Universo relativamente próximo son os cúmulos de Virgo, Fornax, Hércules e Coma. Unha grande agrupación de galaxias coñecida como o Grande Atractor, dominado polo cúmulo de Norma, é o suficientemente masivo como para afectar á expansión local do Universo. Outros cúmulos de galaxias notables no Universo distante con alto desprazamento ao vermello son SPT-CL J0546-5345 e SPT-CL J2106-5844, que son os cúmulos de galaxias máis masivos atopados no Universo temperán.

## Propiedades básicas 
[miniatura|O cúmulo de galaxias [IDCS J1426 está situado a 10 mil milóns de anos luz da Terra e ten unha masa equivalente a case 500·1012 soles.]]

Os cúmulos de galaxias teñen as seguintes propiedades:
* Conteñen centos ou miles de galaxias, con gas que emite raios X e grandes cantidades de materia escura. Véxanse máis detalles na sección Composición.
* A distribución dos tres compoñentes é aproximadamente a mesma no cúmulo.
* Teñen masas totais de 1014 a 1015 masas solares.
* Tipicamente teñen un diámetro de 2 a 10 Mpc.
* As velocidades das galaxias individuais están entre 800 e 1&nbsp;000&nbsp;km/s.

## Composición 
Nun cúmulo de galaxias hai tres compoñentes principais, indicados na táboa: 

## Clasificación 
A clasificación das agrupacións de obxectos astronómicos progresa da seguinte maneira:
*Estrelas
*Cúmulos estelares
*Galaxias
*Cúmulos de galaxias
*Supercúmulos.

## Exemplos 
## Galería 
[600px|miniatura|center|[Abell 2744 Cúmulo de galaxias. Galaxias extremadamente distantes vistas con lente gravitacional (16 de outubro de 2014).]]

### Imaxes

Ficheiro:Hubble pushed beyond limits to spot clumps of new stars in distant galaxy.jpg|Á galaxia do fondo afectada pola lente  gravitacional do cúmulo de galaxias que está en medio.
Ficheiro:HST-Smiling-GalaxyClusterSDSS-J1038+4849-20150210.jpg|Imaxe dun "Smiley" galáctico. Cúmulo de galaxias (SDSS J1038+4849) & lente gravitacional (un anel de Einstein) (Telescopio Espacial Hubble).
|Abell 1033 galaxy cluster (Chandra X-ray).
Ficheiro:Image of the galaxy cluster SpARCS1049.jpg|Cúmulo de galaxias SpARCS1049 tomada polo Spitzer e o Hubble.
Ficheiro:PIA20052-GalaxyCluster-MOO-J1142+1527-20151103.jpg|Cúmulo de galaxias MOO J1142+1527 descuberto polo exame MaDCoWS
Ficheiro:Heic1401a-Abell2744-20140107.jpg|Cúmulo de galaxias Abell 2744 (Telescopio Espacial Hubble).
Ficheiro:14-296-GalaxyClusters-PerseusVirgo-ChandraXRay-20141027.jpg|As turbulencias poden impedir o arrefriamento de cúmulos de galaxias ; ilustrados: Cúmulo de Perseus e Cúmulo de Virgo (Observatorio Chandra de raios X).
Ficheiro:Color image of galaxy cluster MCS J0416.1–2403.jpg|Imaxe de MACS0416.1-2403 obtida polo Hubble

### Vídeos

Ficheiro:Artist’s impression of a protocluster forming in the early Universe.ogv|Vídeo: Representación artística da formación do cúmulo de galaxias MRC 1138-262.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo de Abell
* Medio intracumular