José María de Pereda

**José María de Pereda y Sánchez Porrúa**, nado en Polanco (Cantabria) o 6 de febreiro de 1833 e finado en Santander o 1 de marzo de 1906, foi un novelista español.

## Traxectoria 
Fillo de Juan Francisco de Pereda e Bárbara Josefa Sánchez Porrúa, (naturais, respectivamente, de Polanco e de Comillas), que casaron moi novos, de forma que chegaron a ter 22 fillos, aínda que só nove chegaron á mocidade. Inicialmente viviron da agricultura e da gandería na súa localidade natal, onde o autor cursou estudos de primaria, ata que se trasladan en 1843 á capital da provincia, Santander. Alí estuda bacharelato no Instituto Cántabro.

Terminados os estudos, no outono de 1852 trasladouse a Madrid con intención de cursar estudos preparatorios para o ingreso na Academia de Artillería de Segovia, permaneceu dous en Madrid pero a falta de interese polas matemáticas, fundamentais para entrar en artillaría, decidírono a desistir de entrar no exército, levando unha vida bohemia. Testemuña da Revolución de 1854, a Vicalvarada, escribiu nese ano a comedia inédita *La fortuna en un sombrero* (1854). Volveu a Santander e en 1855 faleceu a súa nai deixándoo nunha profunda crise, complicándose por contraer o cólera a fin de ano, por consello dun irmán máis vello marchou a Andalucía, onde permaneceu o inverno de 1857.

A Santander volveu totalmente restablecido das súas doenzas e o 28 de febreiro de 1858 apareceu o seu primeiro escrito, *La gramática del amor* na revista santanderina *La Abeja Montañesa*, na cal seguiu colaborando ao tempo que cuns amigos fundaba a revista satírica *El Tío Cayetano*, probou sorte co teatro con pezas como *Tanto tienes, tanto vales* (1861); *Palos en seco* (1861), *Marchar con el siglo* (1863) comedias de carácter moralista e satírico e as zarzuelas *Mundo, amor y vanidad* (1863) e *Terrones y pergaminos* (1866), que tiveron un relativo éxito localmente inda que a súa calidade literaria era ben discutible, as obras publicounas Pereda en 1869 no volume *Ensayos dramáticos* que distribuíu entre as amizades. En 1864 publicou *Escenas montañesas* e pasou un ano en París.

Conmocianado pola Revolución de 1868, Pereda de ideoloxía tradicionalista resucitou *El Tío Cayetano* en novembro de 1868 e presentouse como candidato carlista no distrito de Cabuérniga en 1871 gañando o escano. Nese ano de 1871 publicou *Tipos y paisajes* e coñeceu a Benito Pérez Galdós con quen fixo perdurable amizade, pouco despois coñeceu a Ramón Menéndez Pelayo quen o estimulou para volver á literatura publicando en 1876 *Bocetos al temple*, volume onde recolleu tres novelas breves, e colaborando na revista *La Tertulia* en artigos que recolleu no libro *Tipos trashumantes* (1877). En 1878 publicou a súa primeira novela longa, *El buey suelto* seguida por *Don Gonzalo González de la Gonzalera* (1879) e *De tal palo tal astilla* (1880).
miniatura|
A partir de 1881 con *El sabor de la tierruca* comezou unha nova etapa literaria menos condicionada pola súa ideoloxía e centrada no marco montañés, coa excepción de *Pedro González* (1883) que centra a súa acción en Madrid e que foi moi ben acollida pola crítica que o levou a visitar Madrid, Valencia e Barcelona, onde coñece a Narcís Oller. En 1885 escribiu *Sotileza*, unha das súas obras máis coñecidas e que tivo un éxito de crítica e público rotundo, Pereda viaxou a Portugal de incógnito con Galdós, á volta regresando por Galicia. *La Puchera* (1889), *Nubes de estío* (1891), *Al primer vuelo* (1891) seguiron o estilo da novela montañesa. En 1892 presentouse como candidato a senador polas Sociedades Económicas de León desde posicións rexionalistas conservadoras. Defensor da literatura catalá participou nos XXXIV Xogos Florais en 1892. En 1893 morría o seu fillo e sumido nunha profunda crise parou na escrita da que ía ser unha das súas obras máis significativas, *Peñas arriba* publicada en 1895.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  (1994).*Costumbrismo y narrativa breve en la obra de José María de Pereda*. Universidade de Santiago de Compostela. ISBN 84-8121-030-7
*  (1994). *El discurso narrativo de Pereda*. Ediciones Tantín ISBN 84-89013-57-8.
*  (1994). *El costumbrismo de Pereda: innovaciones y técnicas narrativas*. ISBN 84-605-1113-8.