Provincia de León

**León** (en leonés: *Llión*) é unha provincia española pertencente á comunidade autónoma de Castela e León. Está situada no Noroeste da Península Ibérica e a súa capital é a cidade homónima de León. Limita ao norte co Principado de Asturias e Cantabria, ao oeste con Galiza (coas provincias de Ourense e de Lugo), ao sur coas provincias de Zamora e de Valladolid, e ao leste coa provincia de Palencia.

Ten unha superficie de 15.581&nbsp;km². Posuía unha poboación de 495.902 habitantes (INE 2005). A súa densidade era de 31,82 hab/km².

Lugar de paso entre importantes zonas da Península Ibérica, percorren a provincia leonesa dúas grandes rutas históricas: de Sur a Norte a Vía da Prata, e de Leste a Oeste o Camiño de Santiago.

Ademais do español, nalgunhas zonas de León fálanse outras linguas:

* Leonés, lingua romance, derivada do latín, e unha das máis antigamente documentadas na Península Ibérica, e que está recoñecida polo estatuto castelán e leonés aínda que non goza de oficialidade e continúa a ser falada na provincia, especialmente en zonas setentrionais da provincia, con especial vividez na comarca de Laciana, no Bierzo e na Cabreira.
* Galego, falado no Bierzo. Este idioma románico está recoñecido oficialmente no Estatuto de Autonomía de Castela e León pero sen status de oficialidade, en cuxo artigo 4º indícase que "gozarán de respecto y protección la lengua gallega y las modalidades lingüísticas en los lugares en que habitualmente se utilicen". A pesar disto a aplicación práctica necesitou da defensa popular para facelo efectivo.

## Xeografía política 
### Comarcas tradicionais 
* O Bierzo, conta co único ente comarcal recoñecido polo Estatuto de Autonomía de Castela e León e que comprende na actualidade outras antigas comarcas como La Cabrera, os Ancares leoneses ou a Terra de Aguiar; Na parte occidental da comarca fálase o galego amecido co leonés en diversos graos.
* Páramo Leonés
* Laciana
* Val de Gordón
* A Maragatería
* Babia
* La Cepeda
* La Valduerna
* Ribera del Órbigo
* Cabreira
* Valdería
* La Sobarriba
* Tierra de Campos
* Omaña
* Luna
* Los Argüellos
* Tierra de Ordás

### Comarcas agrarias 
A provincia está dividida en dez comarcas agrarias:

* O Bierzo
* A Cabreira
* Esla-Campos
* Montaña de Luna
* Montaña de Riaño
* El Páramo
* Astorga
* La Bañeza
* Tierras de León
* Sahagún

## Monumentos e lugares de interese 
León
* Catedral de León
* Basílica de Santo Isidoro de León
* Casa Botines
* Hostal de San Marcos de León
* Palacio de los Guzmanes

Astorga
* Conxunto histórico urbano
* Palacio Episcopal de Astorga
* Catedral de Santa María
* Ergástula romana
* Casa do Concello

Ponferrada
* Castelo de Ponferrada
* Basílica de la Encina
* Casa do Concello

Sahagún
* Igrexa da Peregrina
* Igrexa de San Lourenzo
* Igrexa de San Tirso
* Ermida da *Virgen del Puente*
* Ermida de San Juan de Sahagún
* Restos da Abadía Beneditina

Vilafranca do Bierzo
* Conxunto histórico urbano
* Igrexaa de Santiago
* Igrexaa de San Francisco

Outras localidades:
* Arbas del Puerto - Colegiata de Santa María
* Carracedo do Bierzo - Mosteiro
* Carucedo - As Médulas
* Castrillo de los Polvazares - Conxunto histórico
* Compludo -Ferrería
* Gradefes - Mosteiro de Santa María de Gradefes
* Lois - Igrexa
* Mansilla de las Mulas - Recinto murado
* Peñalba de Santiago - Igrexa mozárabe de Santiago
* San Miguel de Escalada - Mosteiro de San Miguel
* Santo Tomás de las Ollas - Igrexa prerrománica
* Vallecillo (León) - Igrexa de Vallecillo 
* Valporquero de Torío - Cova de Valporquero
* Villaverde de Sandoval - Mosteiro de Santa María

## Notas e referencias