open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Manuel Castelín

**Manuel Castelín**, alcume de **José Manuel Costas Durán**, nado en Comesaña, Vigo, en 1949 é un pintor e escritor galego.

## Traxectoria 
Participou na creación das primeiras revistas de Comic underground español dos 70. Logo percorreu Europa, América Central e América do Sur con exposicións de pintura e concertos sincrónicos (pintura e música ao vivo). Alí interesouse polo espiritismo afrobrasileiro e o xamanismo amazónico. En Mapiá e Anhangás, na Amazonia, conviviu co pobo de Juramidán, investigando os arquetipos que conforman os modelos subconscientes de evolución, que lle inspiraron a súa obra pictórica de mocidade Estelas del Peregrino, e os libros *La Bebida del Poder*, *La Llamada de Acuaria* e *La Guerrera*. 

A partir de 1991 viviu en Comesaña e Mallorca. Neses anos escribiu un libro en galego, *Viaxe de Orfeo ao fin do mundo*. En 2005 trasladouse a vivir na comunidade alternativa de Aldeafeliz, nos arredores de Bogotá, Colombia.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* blog de Manuel Castelín
Un (homónimos)

**Un** pode ser:

***1**, o primeiro número natural;
***1**, primeiro ano da era actual;
***1 a.C.**, primeiro ano antes da era actual;
****The Beatles 1***, disco recompilatorio do grupo británico The Beatles.
Grupo Acteón

miniatura|225px|Mapa do grupo Acteón 
miniatura|300px|Localización do grupo Acteón (número 1) nas Tuamotu. 
O **grupo Acteón** (en francés Groupe Actéon) é un conxunto de catro atois situados ao sur das Tuamotu. Están aliñados ao longo de 47&nbsp;km, de oeste a leste: 
*Tenararo. Coordenadas: . 
*Vahanga, ten unha forma circular con 5&nbsp;km de diámetro. Coordenadas: . 
*Tenarunga, ou Tenania. Coordenadas: . 
*Matureivavao. Coordenadas: . 
Tamén se chamou grupo Matureivavao, xa que é o máis grande dos catro cunha superficie de 2,5&nbsp;km². Están deshabitados e son visitados ocasionalmente polas plantacións de cocos. Administrativamente dependen da comuna das Illas Gambier. Atópanse a 225&nbsp;km de Mangareva.

Foi descuberto por Pedro Fernández de Quirós, o 5 de febreiro de 1606, que o describe como catro illas iguais coroadas de cocos. En diferentes anotacións da viaxe aparece como *as Catro Coroadas*, *as Catro Irmás* ou *as Alagadas*. En 1983 foi devastado polos efectos dun ciclón.
Malampa

**Malampa** é unha das seis provincias de Vanuatu, situada no centro do país. Consta de tres illas principais: Malakula, Ambrym e Paama, e toma o seu nome da primeira sílaba dos seus nomes. Inclúe outras illas: as pequenas illas de Uripiv, Norsup, Rano, Wala, Atchin e Vao fronte á costa de Malakula, e a illa volcánica de Lopevi (actualmente deshabitada). Tamén se inclúen as Illas Maskelynes e algunhas illas máis pequenas ao longo da costa sur de Malakula.

## Poboación
Ten unha poboación de 36.722 habitantes (censo de 2009) persoas e unha superficie de 2.779&nbsp;km2. A súa capital é Lakatoro en Malakula.

## Illas
## Notas
## Véxase tamén
Penama

**Penama** é unha das seis provincias de Vanuatu, situada no nordeste do país e formada por tres illas principais:
* Ambae (ou Aoba)
* Maewo
* Pentecoste

O nome Penama deriva das letras iniciais de **PEN**tecost, **A**mbae e **MA**ewo.

## Poboación
Ten unha poboación de 30.819 habitantes (censo de 2009)  persoas e unha superficie de 1.198&nbsp;km2. A súa capital é Saratamata en Ambae, pero hai plans para trasladar a capital a unha illa diferente debido a unha erupción volcánica 

## Illas
## Notas
## Véxase tamén
Sanma

**Sanma** é unha provincia ao sur do Pacífico pertencente a Vanuatu, ocupa a illa máis grande do arquipélago, Espírito Santo, localizada aprox. 2.500&nbsp;km ao nordés de Sydney, Australia. O nome Sanma deriva das letras iniciais das principais illas de (Espírito) **SAN**to e **MA**lo.

## Poboación
Ten unha poboación de 45.860 habitantes e unha superficie de 4.248 &nbsp;km2. A capital provincial é Luganville. Outros centros de poboación inclúen Hog Harbour, Port Olry, Nakere, Ipaiato, Tasiriki, Tasmate e Malao.

O día provincial de Sanma celébrase o 23 de setembro anualmente. Todos os cidadáns de Sanma, incluídos os amigos, celebran esta ocasión especial onde se atopen no país ou no mundo.

## Descrición xeral
A deputación provincial de Sanma é a encargada de xestionar os asuntos diarios da provincia. O consello elíxese cada catro anos, o partido que ten a maioría de escanos configura o goberno provincial. O xefe do goberno provincial é o presidente da provincia de Sanma. A sede da provincia está situada no centro da cidade de Luganville.

Os críticos culparan ao goberno provincial da mala xestión dos asuntos provinciais durante os últimos anos. Por exemplo, nos últimos anos, unha mala xestión culminara nunha cantidade considerable de litixios. Isto custoulle, polo tanto, unha fortuna ao concello en materia de honorarios legais. Un dos obxectivos declarados deste recente consello na provincia de Sanma é garantir a transparencia e o bo goberno.

## Illas
## Notas
Efaté

**Éfaté** é unha illa do océano Pacífico forma parte da provincia de Shefa en Vanuatu. É a máis poboada (ao redor de 65.000 habitantes) e por extensión (899´5&nbsp;km²) é a terceira máis grande do arquipélago. A maioría dos habitantes viven en Port Vila, a capital nacional. A súa montaña máis alta é o Monte McDonald cunha altura de 647 m.

Durante a segunda guerra mundial a illa foi usada como unha importante base militar dos Estados Unidos.

## Política 
Efate converteuse nun municipio independente en 1889 cando os residentes declararon a rexión como Franceville. Con todo, en 1890 o municipio dividiuse.

Efate réxese tanto polo municipio de Port Vila como polo Consello Provincial de Shefa, o primeiro goberna soamente o termo municipal de Port Vila e o consello a Efate rural e as Illas exteriores de Efate.

## Pequenas illas de Efate 
miniatura|left | Illa Eratoka (3 km ao oeste)
Ao Norte e oeste de Efate atópanse pequenas illas chamadas Eratoka (chapeu), Lelepa, Nguna, Pelei e Emao. Illa Eratoka é unha pequena illa que, vista desde a distancia parece un chapeu de á ancha. Aquí é onde o famoso xefe Roi Mata, xunto cas súas 20 esposas, foron enterrados. Nguna, Pelei e Emao son volcáns, que forman o bordo dunha caldeira volcánica ao norte.

## Superviventes 
Efaté foi o escenario do programa de TV dos Estados Unidos *Survivor: Vanuatu*, o australiano* Celebrity Survivor* e os franceses * Koh Lanta*. Gran parte do australiano *Survivor: Vanuatu* foi filmado a uns 30 minutos de Port Vila cerca Mangililu e Gedeón Landing, o último dos cales é agora unha atracción turística comunmente visitada.

## Turismo 
miniatura|left| Eratap (praia), unha pequena illa exterior de Efate
A capital Port Vila é o centro do turismo de Vanuatu recibindo aproximadamente 60.000 turistas ao ano, tanto por transporte aéreo, cruceiros e veleiros privados. Debido á influencia británica e francesa ambos tipos de cociña están dispoñibles na capital, así como restaurantes económicos a través de Vila tanto restaurantes chineses como no mercado Mummas situado no centro. Fóra de Port Vila espera un destino máis rústico, coa maioría dos habitantes vivindo un estilo de vida tradicional: cociñando alimentos da illa ou 'Aelan kakae', coidando as súas hortas todos os días, xa que a agricultura de subsistencia é a economía dominante en Vanuatu.

A aeroliña nacional Air Vanuatu dá servizo ás illas exteriores de Vanuatu. Destinos populares tales como Tanna e Santo teñen conexión diaria desde Port Vila, mentres que a lugares máis remotos pódese chegar de forma menos regular.

Efaté ofrece unha variedade de atraccións e actividades, como o turismo en Mele Cascades, Praia Eton, Tanalilui Road Markets, Round Island Tour, Buggy Fun Rental, mergullo e cruceiros á tardiña.

## Notas 
## Ligazóns externas 
*Languages of Efate  - Bibliography of the island's indigenous languages
*South Efate language Wikipedia entry.
Pedro Fernandes de Queirós

dereita|miniatura|Escultura en Canberra.
**Pedro Fernandes de Queirós**, coñecido tamén en castelán como **Pedro Fernández de Quirós**, nado en Évora en 1565 e finado en Panamá en 1614, foi un mariño e explorador portugués ao servizo da coroa española (por entón España e Portugal formaban un só reino).

## Traxectoria 
Moi novo incorporouse á Armada Española e fíxose mariño e navegante experimentado. En 1595 serviu como piloto nas exploracións de Álvaro de Mendaña de Neira polo suroeste do Pacífico, e disputoulle a Isabel de Barreto o título de gobernadora das Illas Salomón.

Como católico devoto, Quirós visitou Roma en 1600, onde obtivo apoio do papa, Clemente VIII, para seguir con outras exploracións. Foi ao Perú en 1603 coa intención de atopar *Terra australis*, a "gran terra do sur mítica," e conquistala para España e a igrexa. A expedición de Quirós, con tres naves, *Santos Pedro e Pablo*, *San Pedro* e *Os Tres Reis*, partiu do Callao o 21 de decembro de 1605, con 300 mariñeiros e soldados.

En 1606 a expedición alcanzou as Tuamotu e as illas máis adiante chamadas Novas Hébridas (agora, como nación independente, Vanuatu). Quirós desembarcou nunha illa grande que creu era parte do continente meridional, e chamouna a *Austrialia do Espírito Santo* (mesturando as palabras Austral e Austria, dinastía reinante en España e Portugal). A illa aínda se chama Espírito Santo. Alí fundou unha colonia que chamou Nova Xerusalén. Pero a colonia foi pronto abandonada debido á hostilidade comprensible do Nin-Vanuatu-Vanuatu e aos desacordos entre os compoñentes da expedición.

Algunhas semanas despois Quirós fíxose ao mar outra vez. O mal tempo separouno das outras naves e non conseguía (ou iso dixo el máis adiante) volver á beira. Entón puxo rumbo a Acapulco en México, onde chegou en novembro de 1606. O seu segundo no mando, Luís Váez de Torres, logo de buscar inutilmente a Quirós, dirixiuse de novo a Espírito Santo descubrindo que era unha illa e seguiu buscando a Terra Australis, ata que abandonou a procura e dirixiuse a Manila.

Quirós volveu a Madrid en 1607. Tomado por tolo, pasou os sete anos seguintes na pobreza, escribindo numerosos memoriais relatando a súa viaxe e pedindo ao rei Filipe III diñeiro para unha nova viaxe. Enviárono ao Perú con cartas de recomendación, pero o rei non tiña verdadeira intención de financiar outra expedición. Quirós morreu en Panamá en 1615.

O nome de Pedro Fernández de Quirós recórdase hoxe principalmente en Australia. Moitos autores asignan a Quirós a invención da palabra "Australia" na crenza que el nomeou as súas illas "**Australia do Espírito Santo",** mentres que realmente chamounas **Austrialia do Espírito Santo**.

## Véxase tamén
Selva

[miniatura|dereita|A [Selva Daintree en Queensland, Australia.]]
[miniatura|dereita|A [Selva Daintree preto de Cairns, en Queensland, Australia.]]
[miniatura|dereita|Illawarra, en [Nova Gales do Sur, Australia.]]

As **selvas** son fragas caracterizadas polas altas precipitacións, de entre 1750 e 2000&nbsp;mm. A canle do monzón, tamén coñecida coma a zona de converxencia intertropical, xoga un rol fundamental na creación das selvas tropicais.

Entre un 40 e 75% de tódalas especies do mundo son nativas das selvas.
 Estímase que moitos millóns de especies de plantas, insectos e microorganismos aínda non forn descubertos. As selvas tropicais foron chamadas as "xoias da Terra", e a "maior farmacia do mundo", xa que arredor dunha cuarta parte de tódalas medicinas naturais foron descubertas alí. As selvas tamén son responsables da renovación do 28 % do osíxeno, adoito mal referida coma produción de osíxeno, procesándo o dióxido de carbono mediante a fotosíntese e almacenándoo coma carbono mediante o biosecostro.

O estrato arbustivo das selvas está restrinxido en moitas áreas pola falta de luz solar a nivel do solo. Isto fai posible camiñar a través da **selva**. Se o dosel é destruído ou mingua, o solo é colonizado moi cedo por unha densa capa de trepadoras, arbustos e pequenas árbores chamada xungla. Hai dous tipos de selva, a selva tropical e a selva temperada.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Selva tropical
Ovo

dereita|222px

Un **ovo** pode designar:

***Cigoto**, célula resultante da fecundación da célula reprodutora feminina (ovocito) pola célula reprodutora masculina (espermatozoide). É o primeiro produto da reprodución sexual.
***Ovo**, o corpo producido polas femias dos animais ovíparos, formado polo ovocito, normalmente fecundado, rodeado de diferentes substancias nutritivas das que se alimentará o embrión no seu desenvolvemento.
***Ovo**, referido unicamente ós utilizados na alimentación humana. Adoita referirse ó procedente da galiña, pero tamén se consomen ovos de pata, paspallás e, noutras latitudes, doutras especies de aves.
***Célula ovo** (ou ovo) pode utilizarse para designar varias das células femininas da liña xerminal, como o ovocito (célula ovo inmatura), o óvulo (célula ovo madura coa meiose completada) ou o xa indicado cigoto (célula ovo fecundada cos pronúcleos fusionados).
Cervantes (homónimos)

Como topónimo **Cervantes** pode referirse a:

;En Galiza
***Cervantes**, concello da comarca dos Ancares;
****San Pedro de Cervantes**, parroquia de dito concello;
****San Román de Cervantes**, parroquia de dito concello.

;Castro de Galiza
***Castro de Santa María de Cervantes**, na Serra dos Ancares.

Amais, como apelido **Cervantes** pode referirse a:
***Miguel de Cervantes**, escritor castelán, referente da literatura española (1547-1616).

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Premio Cervantes**, galardón literario;
***Instituto Cervantes**, institución difusora da lingua castelá.
Juan Sebastián Elcano

[miniatura|Estatua de Juan Sebastián Elcano en [Getaria.]]

**Juan Sebastián Elcano**, tamén escrito **Juan Sebastián de Elcano**, nado en Getaria, Guipúscoa, entre 1486 e 1487 e finado no océano Pacífico o 4 de agosto de 1526, foi un explorador español que participou na primeira expedición que deu a volta ao planeta Terra, e capitaneou os derradeiros compases desta.

## Circunnavegación 
Esta comezara en Sevilla o 10 de agosto de 1519 con cinco naves, capitaneada por Fernão de Magalhães. O 20 de setembro partiran de Sanlúcar de Barrameda (provincia de Cádiz) coa intención de atopar o paso marítimo cara aos territorios das Indias Orientais, e buscar o camiño que, percorrendo sempre mares casteláns (segundo o Tratado de Tordesillas), chegase ás illas das especias, o que era a chamada ruta para o oeste, que xa buscara Colón.

Tras a morte de Magalhães en Filipinas en 1521 durante unha escaramuza cos indíxenas, Elcano púxose ao mando. Tiña o problema de volver a España co que quedaba da expedición, sen coñecer o camiño de volta polo Pacífico, e parecía tolemia intentalo, polo que elixiu navegar, case como un pirata, polos mares portugueses cara ao oeste, bordeando África por rutas coñecidas e con posibilidades de facer augadas. Conseguiu levar a termo a expedición, chegando a Sanlúcar de Barrameda o 6 de setembro de 1522 na nao *Victoria* de noventa toneladas, xunto con outros 17 sobreviventes. Isto constituíu o logro dunha impoñente fazaña: a circunnavegación da Terra.

O rei Carlos I de España, concedeulle como escudo unha esfera do mundo coa lenda en latín: *Primus circumdedisti me* ("Fuches o primeiro en me circundar").

Morreu cando participaba na expedición de García Jofre de Loaísa ás Illas Molucas.

Na súa honra, o buque escola da Armada Española leva o seu nome.

### Sobreviventes da expedición 
Estes dezaoito homes regresaron a Sanlúcar na *Vitoria* en 1522 e está o letreiro posto na fachada do concello de Sanlúcar de Barrameda

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Juan Sebastián de Elcano (A-71)
Ford (homónimos)

O termo inglés **Ford** (en galego, "vao") pode referirse a:

## Toponimia
; En Escocia:
***Ford**, vila de Argyll;

; En Inglaterra:
***Ford**, no condado de Buckingham;
***Ford**, en Merseyside;
***Ford**, en Northumberland;
***Ford**, en Shropshire;
***Ford**, en Sussex Occidental;
***Ford**, en Wiltshire;

; Nos Estados Unidos:
***Ford**, vila do estado de Kansas, capital do **condado de Ford**;
***Ford**, vila do estado de Wisconsin;
***Condado de Ford**, en Illinois.

## Apelido
***Henry Ford**, enxeñeiro e empresario estadounidense, fundador da Ford Motor Company (1863-1947);
***John Ford**, cineasta estadounidense (1894-1973);
***Gerald Ford**, político estadounidense, 38º presidente do seu país (1913-2006);
***Harrison Ford**, actor estadounidense (n. 1942).

## Véxase tamén
***Ford Motor Company**, empresa dedicada á fabricación de automóbiles;
***Teatro Ford**, edificio de onde foi asasinado o presidente estadounidense Abraham Lincoln.
GLAAD

A **Gay & Lesbian Alliance Against Defamation (GLAAD)** é unha organización benéfica que desenvolve a súa actividade no mundo LGTB e declárase *"dedicada a promover e asegurar unha imaxe nos medios xusta, precisa e non-exclusionista de xente e eventos como medio para eliminar a homofobia e a discriminación por identidade de xénero e orientación sexual"*.

A GLAAD foi fundada en 1985 en Nova York.
O Alto dos Pinos, Piñeira, Ribadeo

**O Alto dos Pinos** é un lugar da parroquia de Piñeira, no concello lugués de Ribadeo. Tiña 14 habitantes en 2015 (6 homes e 8 mulleres) segundo datos do IGE. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2007 cando tiña 13 habitantes (5 homes e 8 mulleres), e dous habitantes máis que en 2006.

## Localización 
Sitúase nun pequeno alto cheo de pinos que aproveitaban para madeira e para leña. Formouse como consecuencia de asentamentos de veciños chegados doutros lugares próximos e da propia parroquia, que fixeron a súa vivenda nunha leira ou nun monte, despois de cortar os piñeiros. Era importante porque se cruzaban a estrada que unía A Coruña con Oviedo e a que une Piñeira con Folgosa.

## Economía 
Hoxe, despois da concentración parcelaria, xa non se traballa a terra coa axuda do gando, senón con maquinaria agrícola. As obras da autovía do Cantábrico, e antes as do ferrocarril Ferrol-Xixón separaron este lugar da parroquia e déronlle unha nova dimensión que se ve favorecida polo asentamento de pequenas industrias de servizos e algún taller, desaparecendo o cultivo agrícola, agás o de autoconsumo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Piñeira 
### Parroquias de Ribadeo 
## Notas
Perez Hilton

**Mario Armando Lavandeira Jr.** nado en Miami (Florida) o 23 de marzo de 1978, é un xornalista blogueiro estadounidense, especializado en novas rosas e ruxerruxes. O seu pseudónimo é **Perez Hilton**, imitando o nome da actriz Paris Hilton. É neto de galegos.

## Traxectoria 
Antes de comezar coa súa carreira de blogueiro, foi axudante de comunicación na GLAAD, unha asociación que loita contra a homofobia nos medios de comunicación e traballou e dirixiu diversas revistas gais. A finais de 2004 abre o seu primeiro blog, chamado *PageSixSixSix*, que se converte nunha referencia da prensa rosa na costa oeste estadounidense, e que en só seis meses recibe o cualificativo da *web máis odiada de Hollywood*. En 2006 pecha ese blog e abre *PerezHilton*, co título do seu pseudónimo, o blog co que se fixo mundialmente famoso. El mesmo sinala que tiña en xullo de 2007 case nove millóns de páxinas vistas nun só día. En setembro de 2007 iniciou a súa primeira experiencia televisiva como condutor da serie de seis episodios *O que larga Pérez* (*What Perez Sez*) na canle VH1.

A súa carreira profesional céntrase en ruxerruxes da vida persoal de actores e cantantes, o que lle provocou numerosas críticas. Ademais dos seus acertos, tamén ten cometido grandes erros, como cando o 17 de agosto de 2007 Lavandeira anunciou a morte de Fidel Castro. Tamén é coñecido pola súa posición anti-homofóbica, denunciando no seu blog comentarios ou actitudes en contra da homosexualidade, así como polo coming-out (desvelar publicamente a homosexualidade) de políticos que votaron contra leis que favorecían a gais e lesbianas, pero tamén de coñecidos cantantes, actores ou xornalistas.

O seu estilo é ácido e informal, e abonda en montaxes fotográficas.

## Vida persoal
Os seus pais son cubanos emigrados a Miami, pero de procedencia galega. Na actualidade vive nos Ánxeles.

Recoñécese amigo da actriz Paris Hilton.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* O blog PerezHilton
Gerd Kanter

**Gerd Kanter**, nado en Tallinn o 6 de maio de 1979, é un atleta estoniano, especialista en lanzamento de disco.

## Traxectoria deportiva 
Con 25 anos conseguiu a mínima para participar nos Xogos de Atenas de 2004, pero daquela non puido meterse na final. Ao ano seguinte, en 2005, foi cando pasou á primeira plana do disco mundial, cando conseguiu a medalla de prata nos mundiais de Helsinqui, cando gañou a final mundial da IAAF, cando se impuxo nunha proba da Copa de Europa e cando venceu tamén na Universíada. Ademais, superou a fronteira dos 70 metros tamén por primeira vez nese ano.

O 4 de setembro de 2006 manda o disco a 73,38 m, conseguindo a terceira mellor marca da historia por detrás dos rexistros do alemán oriental Jürgen Schult (74,08 m en 1986) e do lituano Virgilijus Alekna (73,88 m en 2000), e está considerado a maior esperanza para bater a histórica marca de Schult. O 28 de agosto de 2007 proclamouse campión do mundo en Osaca cun lanzamento de 68,94 m. 

O seu adestrador é o islandés Vésteinn Hafsteinsson.

## Palmarés 
* Campión do mundo de lanzamento de disco (2007)
* Subcampión do mundo de lanzamento de disco (2005)
* Campión universitario de lanzamento de disco (2005) (Universiada de Esmirna)
* Subcampión europeo de lanzamento de disco (2006)
* Finalista europeo de lanzamento de disco (2002), 12º
Brimin Kipruto

**Brimin Kiprop Kipruto** ou **Brimin Kipruto**, nado o 31 de xullo de 1985 en Keiyo, é un atleta kenyano especialista en medio fondo e particularmente nos 3.000 m valados.

## Traxectoria deportiva 
Brimin Kipruto é un atleta kenyano que se ten dedicado ao medio fondo en pista, e particularmente aos 3.000 m valados. Empezou a competir a nivel internacional xa en 2001, con só 16 anos, se ben en distancias curtas, pero a súa consagración chegoulle cando conseguiu a medalla de prata nos 3000 m valados nos Xogos de Atenas en 2004, con só 19 anos. Nos mundiais de Helsinqui en 2005 foi bronce nesa proba, pero conseguiu o ouro nos mundiais de Osaca en dous anos máis tarde, cunha marca de 8'13"82.

Vive na vila de Korkitony e adestra con Patrick Sang e Joseph Chelimo. A súa mellor marca é 8'04"22, realizada o 8 de xullo de 2005.

## Palmarés 
* Campión do mundo de 3000 mv (2007)
* Prata olímpica de 3000 mv (2004)
* Medalla de bronce nos Mundiais de 3000 mv (2005)
* Medalla de bronce nos Mundiais de 1500 mv júnior (2004)
Taipei 101

O , con 509 metros (1&nbsp;671&nbsp;ft), é o segundo maior rañaceos do mundo tras o Burj Khalifa. O predio, inaugurado en decembro de 2004, cuxa construción foi iniciada en 2001, localízase en Taipei, Taiwán, posúe 101 andares e a súa estrutura flexíbel está inspirada no formato dun bambú, pois, na cultura chinesa, esta planta é utilizada en varias construcións por ser resistente e flexíbel. O seu arquitecto foi C. Y. Lee.

## Construción 
O Taipei 101 pode soportar terremotos de 7 graos na escala de Richter e ventos de máis de 450&nbsp;km/h. A importante capacidade de absorción desta estrutura consiste nun amortecedor eólico con placas metálicas de 660 toneladas que está instalado no andar 89, este é o maior e máis pesado mundialmente. Está dividido en 8 segmentos de 8 pisos, e é o único amortecedor que está visíbel ao público en xeral.

Unha xigante bóla de ferro, de 680 toneladas, colocada no andar 92, serve de contrapeso mecánico contra as vibracións, absorbendo a enerxía e minimizando as oscilacións.

O ascensor fabricado pola empresa Toshiba ten o título de maior velocidade: en apenas 37 segundos, leva 30 persoas do 5º andar até o 89º, e iso non é todo, este ascensor tamén posúe un sistema de selado hermético similar ao dun avión, que protexe os oídos das persoas que viaxan nel.

## Galería 

Ficheiro:Taipei 101 tower.jpg|Torre Taipei 101.
Ficheiro:Taipei_101_interior.JPG|Interior do Taipei 101. 
Ficheiro:Taipei_101_at_night.jpg|Taipei 101 á noite.
Ficheiro:Taipei101_HappyNewYear2006.jpg|Taipei 101 - Ano novo 2006.
Ficheiro:Forbys_Taipei_101.jpg|Imaxe do Taipei 101.
Ficheiro:Taipei101_in_Xmas_Tree_Costume.jpg|Taipei 101.
Ficheiro:Skyscrapercompare.svg|Comparación de alturas con outros edificios altos do mundo.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Rañaceos
Haile Selassie

**Haile Selassie I** (en ge'ez: ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ, *qädamawi haylä səllasé*), nado como **Tafari Makonnen Woldemikael** o 23 de xullo de 1892 e finado o 27 de agosto de 1975, foi o derradeiro emperador de Etiopía (*de iure*: 1930-1974; *de facto*: 1916-1936 e 1941-1975), e tamén é recoñecido e predicado coma o Deus feito home, o Señor, entre os membros do movemento rastafari.

## Traxectoria 
Nacido **Tafari Makonnen**, Haile Selassie era fillo do ras Makonnen Woldemikael Gudessa, gobernador de Harar, e da Weyziro (Dama) Yeshimebet Ali Abajifar. Descendía da casa imperial a través da súa avoa paterna, a princesa Tenagnework Sahle Selassie, tía do emperador Menelik II. Entre os etiopíes coñeceuse como Janhoy, Talaqu Meri e Abba Tekel.

A emperatriz Zewditu coroouno *negus* en 1928. Tras a morte desta, foi proclamado e coroado ''Neguse Negest ze-'Ityopp'ya'' (Rei de Reis de Etiopía) o 2 de novembro de 1930 nun acto ao que acudiron representantes de 12 países estranxeiros, incluídos o príncipe Henrique, duque de Gloucester (fillo de Xurxo V e irmán de Eduardo VIII e Xurxo VI) e o mariscal francés Franchet d'Esperey. En 1936 foi expulsado do seu país polas forzas de ocupación italianas, e exilouse en Bath, Inglaterra. Co apoio do Reino Unido, logrou recuperar o seu trono en 1941. Despois de que fracasase un golpe de estado en 1960, mentres el estaba no Río de Xaneiro en 1974, foi deposto por outro, esta vez exitoso, de carácter marxista. O novo home forte de Etiopía, Mengistu, mandouno asasinar o 27 de agosto de 1975.

miniatura|200px|esquerda|Haile Selassie
Os rastas comezárono a adorar desde os anos trinta, ou sexa, pouco tempo despois da súa coroación, e orixinalmente só na illa caribeña de Xamaica. O 21 de abril de 1966 visitouna e foi recibido por miles de rastas. O famoso músico Bob Marley predicouno como Deus, traendo esta teoría da súa divindade a unha maior audiencia ata a súa morte en 1981. Desde entón o movemento Rastafari continúa crecendo lentamente e é ben coñecido en case todo o mundo. Estímase que hai un millón de rastas no mundo.

## Notas 
## Véxase tamén
Marmancou, Figueiras, Santiago de Compostela

**Marmancou** é un lugar da parroquia de Figueiras no concello coruñés de Santiago de Compostela, na comarca de Santiago. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2018 tiña 72 habitantes (32 homes e 40 mulleres).

Aínda que toma o nome deste lugar, o castro de Marmancou pertence ó de Codesedas.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Figueiras 
### Parroquias de Santiago de Compostela
Zhuang Zi

**Zhuangzi** (chinés tradicional: 莊子; chinés simplificado: 庄子; *pinyin*: *Zhuāngzǐ*; Wade-Giles: *Chuang1 Tzu3*) foi un famoso filósofo da antiga China que viviu no século IV a. C.. O seu nome de nacemento era **Zhuang Zhou** (莊周, *Zhuāng Zhōu*). Naceu na cidade de Meng, no reino de Song (hoxe Shāngqiū 商邱, Henan). Considérase un dos pensadores taoístas máis importantes, xunto con Laozi.

Zhuangzi viviu durante a época clásica do pensamento chinés, o período dos Reinos Combatentes, no que floreceron as chamadas Cen Escolas. Foi contemporáneo de figuras como Mencio ou Hui Shi, co que sostivo frutíferas polémicas filosóficas. A súa obra tivo unha enorme influencia no desenvolvemento do budismo chan ou zen, varios séculos despois da súa morte.

## Traxectoria 
A principal fonte sobre a vida de Zhuangzi é un breve fragmento do capítulo 63 do *Shiji* 史記 de Sima Qian, e a maior parte da información que contén parece provir de anécdotas narradas no propio *Zhuangzi*. Nesta biografía, o autor é descrito como un oficial de baixo rango da cidade de Meng (na actual Anhui), no reino de Song, que viviu nos tempos do rei Hui de Liang e do rei Xuan de Qi (finais do século IV a.C.). Sima Qian indica que Zhuangzi estivo moi influenciado por Laozi, e que rexeitou unha oferta de traballo do rei Wei de Chu porque valoraba a súa liberdade persoal.

A existencia histórica de Zhuangzi foi posta en dúbida por diversos estudosos, entre os que se inclúe o estadounidense Russell Kirkland, quen afirma que non hai evidencia histórica sólida sobre esta figura, agás a dispoñible a través dun comentador do século III, Guo Xiang.

## O *Zhuangzi* 
O libro que leva o seu nome, o *Zhuangzi*, foi escrito ao longo dos anos por diversos autores, que compartían estilo e afinidades intelectuais.
* Zhuangzi (2005). *Los capítulos interiores de Zhuang zi*. Tradución de Pilar González España e Jean-Claude Pastor-Ferrer. Trotta.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* 莊子 (La literatura china traducida en España)
* 《莊子》(Chinese Text Project)
* Os capítulos interiores de Zhuangzi  (en castelán)
Augamariña

A **augamariña** (do latín *aqua marinā* que significa auga do mar, en referencia á súa cor) é un mineral da clase dos silicatos cuxa fórmula química é **Be3Al2Si6O18** e que é unha variedade do berilo.

## Aspecto 
A augamariña preséntase en forma de cristais prismáticos hexagonais de cor azul verdosa. Esta cor é debida á inclusión na súa composición de partículas de ferro. Se o ferro que aparece é Fe2+ a súa cor será azulada e pola contra se é Fe3+ a súa coloración volverase un pouco máis verdosa.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Aquamarin cut.jpg|Augamariña tallada.
Ficheiro:Augamariña1.jpg|Cristal.

## Lugares onde se atopa 
A augamariña é un mineral de orixe magmática que acostuma formarse a temperaturas duns 800&nbsp;°C. Fai presenza en pegmatitas, en xistos micáceos e en filóns hidrotermais de calcio.

Moitos son os xacementos de augamariña que hai espallados polo mundo. Pódense atopar augamariñas na India, nos Estados Unidos e en moitos países de África, aínda que as explotacións máis importantes encóntranse no Brasil.

## Usos da augamariña 
É moi apreciada no mundo da xoiería e polos coleccionistas.

## Outros silicatos 
O cuarzo, o feldespato e a mica son outros silicatos importantes.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Berilo
* Esmeralda
Illa Sombrero

A **illa Sombrero** é unha illa que forma parte da dependencia de Anguila, no mar Caribe. Atópase afastada do resto das illas principais, ao extremo noroeste da illa de Anguila. Ten unha área de 0´38&nbsp;km² e atópase deshabitada.

O único punto de acceso está no leste da illa, e é unha escaleira metálica que salva o cantil duns 10 m de altura. Arriba hai unhas cantas construcións e dous faros en ruínas. Durante 30 anos extraeuse guano, e as construcións corresponden ás que se usaron para este fin. Actualmente hai un faro ou baliza automático.

Non ten vexetación e é unha roca moi difícil de transitar. Hai aves e lagartos. Na zona oeste hai unha gruta accesible (gruta remigio). Non dispón de ancoradoiro seguro ningún.
Illas Granadinas

As **illas Granadinas** son unha cadea dunhas 600 illas situadas no mar Caribe, dentro do grupo das Illas de Barlovento. Áchanse politicamente divididas entre as nacións insulares de San Vicente e as Granadinas e Granada, que se reparten o norte e o sur da cadea insular respectivamente. As illas principais das Granadinas son:

* Granada
** Carriacou
** Ronde
** Pequena Martinica
** Illa Caille
** Illa Diamante
** Illa Large 
** Illa Saline 
** Illa Frigate
* San Vicente e as Granadinas 
** Bequia
** Canouan
** Mayreau
** Mustique 
** Illa Palm
** Pequeno San Vicente
** Os Caios de Tobago
** Illa Unión
** Illa de Young
## Galería de imaxes

Unionisland.jpg|Illa Unión.

Grenadines-Archipelago.svg|Mapa das Granadinas.
Macareu

[miniatura|300px|Macareu no río Petitcodiac preto de Moncton, [Novo Brunswick, Canadá.]]
[300px|miniatura|Macareu en Upper [Cook Inlet, Alasca.]]
O termo **macareu** refírese a unha onda de marea producida polas grandes masas de auga acumuladas ao comezo da preamar á entrada de certos estuarios e que despois avanza río arriba. Os macareus máis espectaculares obsérvanse nas foces do río Severn, en Inglaterra, e na do Amazonas, no Brasil.

Este fenómeno caracterízase por unha onda, máis ou menos alta, que remonta o curso do río e que ten unha potencia variable en función da altura da marea, do caudal do río nese momento e da topografía (fondura e largura do leito, barras de areas, meandros etc). Os macareus ocorren en moi poucos lugares no mundo, normalmente en áreas cunha gran variación de marea (de máis de 7 metros entre preamar e baixamar) e onde as mareas entran nunha zona de funil, pouco fonda, nun río que se estreita desde unha ampla baía.

Os macareus poden ter varias formas, desde un único fronte de onda rompente ata "macareus ondulares" que comprenden unha lene fronte de onda seguida por un tren de ondas únicas (solitóns). Os grandes macareus poden ser perigosos para a navegación, aínda que moi apreciados para o surfismo. Como exemplo, o macareu no Amazonas, chamado no Brasil *pororoca*, que alcanza os catro metros de altura e esténdense ata uns 13&nbsp;km río arriba.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Videos de Pororoca: Pororoca 1 e Pororoca 2
Illa Necker

:*Tamén hai unha illa Necker nas Illas Virxes Británicas.*

A **illa Necker** (en hawaiano **Mokumanamana**) é unha das illas de Sotavento de Hawai. Está situada a 240&nbsp;km ao oeste de Nihoa. Necker é unha illa de roca volcánica rodeada de arrecifes, con forma de anzol. A superficie total é de 0´18&nbsp;km² e a altitude máxima é de 84 metros no Summit Hill.

## Historia e características
Atopáronse numerosos restos arqueolóxicos, destacando 33 plataformas cerimoniais (*heiau*) e unhas figuras de pedra dun estilo relacionado coas illas Marquesas. Os antropólogos especulan que estas imaxes poden ser unha mostra da cultura hawaiana orixinal, logo da chegada migratoria polinesia desde Tahití nos séculos XII ou XIII. Cando arribou o francés Jean-François de La Pérouse en 1786, a illa había tempo que estaba deshabitada. Bautizouna en honra do ministro de Finanzas, Jacques Necker e describiuna como «unha rocha espida cuberta de excrementos de aves». A denominación hawaiana, Mokumanumanu, que significa 'illa de moitas aves', é do século XX.

esquerda|265px
250px|miniatura|Vista desde a illa Necker
Fragata Francesa

dereita|300px|miniatura|Mapa dos French Frigate Shoals
**French Frigate Shoals** (en hawaiano **Mokupapapa**) son os restos dun atol medio mergullado nas illas de Sotavento de Hawai. Está situado practicamente no medio do arquipélago, a 160&nbsp;km ao noroeste da illa Necker.

## Xeografía 
O atol ten forma de media lúa de 29&nbsp;km de longo. Consiste nuns arrecifes rochosos e 12 illotes de area na lagoa aberta. Destacan Tern Island, Disappearing Island, East Island, Gin Island, Little Gin Island. No medio hai un pináculo de lava de 36 metros de altitude, La Perouse Pinnacle, o único resto da orixe volcánica. A superficie total das terras emerxidas é de 0´25&nbsp;km², en cambio a área dos arrecifes coralinos ocupa 938&nbsp;km².

O atol ten unha gran variedade de aves e unha poboación importante de focas e tartarugas. Nos arrecifes hai unha gran diversidade de peixes e algas.

## Historia 
300px|La Perouse

French Frigate Shoals, literalmente Baixos da Fragata Francesa, foi descuberto polo francés Jean-François de La Pérouse, o 6 de novembro do 1786. Estivo a piques de encallar as dúas fragatas da súa expedición, *Broussole* e *Astrolabe*, e bautizou o atol como *Basse des Frégates Françaises*, pero co tempo foi alternando o singular e o plural.

En 1859, os Estados Unidos tomaron posesión ante a posibilidade da explotación do guano, pero a French Frigate Shoals resultou impracticable.

Finalmente, en 1909 entrou a formar parte da reserva de aves das illas Hawai.

Na segunda guerra mundial os norteamericanos alargaron artificialmente Tern Island para construír unha pista de aterraxe de 1.000 metros. Utilizábase como pista de aterraxe de urxencia para os voos entre Hawai e o atol de Midway.
Gardner Pinnacles

Os **Gardner Pinnacles** (en hawaiano **Pūhāhonu**) son dúas rocas das illas de Sotavento de Hawai. Están situadas a 174&nbsp;km ao noroeste de French Frigate Shoals.

Constan de tres pináculos cónicos de orixe volcánica de 90, 100 e 170 metros de altitude. Dous deles están unidos á mesma rocha separada 100 metros da outra. A superficie total é de 0,02&nbsp;km². Están poboados por 12 especies de aves tropicais.

As rocas foron descubertas o 2 de xuño de 1820, polo capitán estadounidense Joseph Allen, do barco *Maro* de Nantucket, o primeiro baleeiro que chegara ao porto de Honolulú. Diferentes barcos describiron Gardner Pinnacles durante o século XIX cos nomes de *Man-of-War Rock* ou *Pollard Rock*.
Arrecife Maro

O **arrecife Maro**, en inglés *Maro Reef* e en hawaiano *Nalukākala*, é un labirinto de arrecifes coralinos das illas de Sotavento de Hawai. Está situado a 1.370&nbsp;km ao noroeste de Honolulú. O arrecife é o que queda dun atol mergullado que queda a nivel da auga coa marea baixa. É o arrecife máis grande de Hawai, con 37 especies de coral. Foi descuberto en 1820, polo capitán norteamericano Joseph Allen. O arrecife foi bautizado co nome do seu barco, o *Maro* de Nantucket, o primeiro baleeiro que chegou ao porto de Honolulú.
Rotación (homónimos)

O  termo ***rotación*** ten múltiples usos. No senso mais xeral denota (en 3D) a rotación de movemento dun  corpo ríxido de tal xeito que calquera punto de tal corpo permanece a  unha distancia constante  dunha liña dada (ou dun punto se falamos de  2D).

En concreto, pódese referir a:

* A rotación da Terra.

En física:

* A rotación diferencial de obxectos.
* A rotación óptica de polarización.
* Espectroscopia rotacional

En xeometría e matemáticas:
* Un xiro ao redor dun eixo sería unha rotación (xeometría)
* Unha transformación no grupo de rotación
* Unha rotación de coordenadas é a transformación do sistema de coordenadas
* Unha rotación impropia que produce unha inversión.
* Unha Rotación de bits,  operación matemática sobre os bits dun número.

Outros:

* A práctica de rotación de cultivos.
* O enfoque de xestion de negocios de rotación de emprego.
* A práctica de rotación de stocks.
* En eleccións, a Rotación de Robson é a práctica de imprimir as papeletas de candidatos en distintas ordes.
Laysan

**Laysan** (en hawaiano **Kauō**, historicamente **Moller**) é unha das illas de Sotavento de Hawai. Está situada a 1.500&nbsp;km ao noroeste de Honolulú.

## Xeografía
Laysan é unha illa baixa de area cun lago interior que está a 2,4 metros sobre o nivel do mar. A superficie total é de 4,11&nbsp;km². O lago ten un grao de salinidade de entre 12 e 14%, o triplo que a auga do mar.

Laysan ten dúas especies endémicas en perigo de extinción: o pato *anas laysanesis* e o pardal *telespyza cantans*.

## Historia
Laysan foi descuberta o 12 de marzo de 1828 polo capitán Stanikowitch do barco ruso *Moller*. En 1857 foi anexionada ao Reino de Hawai e en 1890 foi cedida a unha compañía norteamericana para a explotación do guano. En doce anos de actividade mineira destruíuse o ecosistema da illa. A importante colonia de aves mariñas, especialmente de albatros, estivo en perigo de extinción. Por outra banda os traballadores do guano introduciron coellos que se reproduciron rapidamente ata devorar practicamente toda a vexetación. Ademais, os comerciantes xaponeses viñan a recoller plumas de aves. En 1909 o presidente Theodore Roosevelt declarou a maioría de illas de sotavento como reserva natural para a protección das aves. En 1923 extermináronse aos coellos e fíxose un esforzo para recuperar a vexetación nativa.

240px|miniatura|Mapa
Atol Pearl e Hermes

O atol **Pearl e Hermes** (en hawaiano **Holoikauaua**, en inglés *Pearl and Hermes Atoll*) forma parte das illas de Sotavento de Hawai.

O atol está moi erosionado e medio mergullado. Consta duns illotes de area a nivel da auga sobre os arrecifes de coral: North, Little North, Southeast, Bird, Sand, Grass, Seal, Kittery. Os illotes son tan baixos que ocasionalmente a auga os cobre. A superficie total é de 0,36&nbsp;km². Practicamente non hai vexetación.

O atol foi descuberto en 1822, cando dous baleeiros ingleses, o *Pearl* e o *Hermes*, naufragaron durante unha tormenta. As dúas tripulacións conseguiron construír un barco novo cos restos dos dous baleeiros e volveron a Honolulú. Facendo honra ao nome de *pearl* (perla), en 1927 o capitán William Greig Anderson, mentres estaba pescando atunes, descubriu ostras perleras na lagoa. Explotouse este recurso ata hai pouco anos, cando o goberno hawaiano declarou o atol como reserva natural para a protección de aves.
Atol Kure

O **atol Kure** (en hawaiano Mokupāpapa, historicamente **Ocean Island**) forma parte das illas de Sotavento de Hawai. Está situado no extremo oeste do arquipélago, a 91&nbsp;km ao oeste de Midway.

## Xeografía 
Kure é o atol máis setentrional do mundo. Está cerca do que se chama "punto Darwin", a latitude onde o crecemento dos arrecifes de coral é igual ás forzas que provocan a súa erosión. O atol ten unha forma case circular de 10&nbsp;km de diámetro. A altitude máxima é de 6,1 metros. Só hai dous illotes significativos ao sur do arrecife, *Green Island* e *Sand Island*, formando unha superficie total de 0´86&nbsp;km².

## Historia 
O atol Kure leva o nome do capitán ruso Kure, que o descubriu en 1827, co barco *Moller*. A historia de Kure está chea de naufraxios e rescates. En 1837 naufragou o capitán Brown co barco inglés *Gledstanes*. Durante cinco meses sobreviviron no illote Green. Cos restos do naufraxio construíron unha barca que chegou a Honolulú onde o cónsul británico organizou o rescate. En 1843 repetiuse a mesma historia co baleeiro norteamericano *Parker*. En 1870 a expedición norteamericana do *USS Saginaw*, que fora ao atol Midway, decidiu explorar Kure por se atopaba algún náufrago. Estragouse o motor e estampáronse contra os arrecifes. Cinco voluntarios fixeron a viaxe en barca ata Kauai, pero chegaron tan extenuados que envorcaron na praia e só sobreviviu un.

En 1886 o rei Kalākaua tomouna en posesión polo reino de Hawai co nome de Moku Papapa. Construíron un refuxio con provisións para os posibles náufragos. Durante a segunda guerra mundial construír unha base militar e unha estación de transmisión de radio para a navegación.
Lisianski

A illa **Lisianski** (en hawaiano '''Papa'poho'*) é unha das illas de Sotavento de Hawai. Está situada a 220&nbsp;km ao oeste de Laysan.

Lisianski é unha illa baixa de orixe volcánica moi erosionada. A superficie total é de 1´56&nbsp;km², pero unidos á illa están os baixos Neva, que abranguen unha área duns 979&nbsp;km².

A illa leva o nome de Urey Fedorovich Lisiansky, comandante ruso do *Neva*, que participaba na expedición de Adam Krusenstern, a primeira expedición rusa que deu a volta ao mundo. Lisiansky separouse da expedición e encalló en 1805 nesta illa. Logo dalgunhas variacións na transcrición do nome ruso, fixouse oficialmente como *Lisianski Island''.

Do mesmo xeito que Laysan, a illa Lisianski foi cedida polo reino de Hawai para a explotación do guano e cazáronse moitas aves para comerciar coas plumas. En 1909, o presidente Theodore Roosevelt, incluír na reserva natural para a protección de aves.
Antonio Fernández Bordas

**Antonio Fernández Bordas**, nado en Ourense o 12 de xaneiro de 1870 e finado en Madrid o 18 de febreiro de 1950, foi un violinista e profesor de música galego.

## Traxectoria 
Discípulo de Pablo Sarasate e de Jesús de Monasterio, accedeu á cátedra de virtuosismo de violín no Real Conservatorio Superior de Música de Madrid, institución da que foi director a partir de 1921.

Durante o seu mandato o Conservatorio foi desaloxado do Teatro Real pola Real Orde do Ministerio de Instrución Pública do 14 de novembro de 1925, que declaraba o edificio en ruínas e ordenaba a suspensión urxente das clases, comezando así unha prolongada peregrinación do centro por diferentes edificios e locais de Madrid.

Bordas foi un home prodixioso na acomodación a diferentes situacións políticas: foi director co réxime constitucional, coa ditadura de Primo de Rivera, coa monarquía agonizante, con case toda a República e durante os primeiros meses do franquismo ata a súa xubilación en 1940. O seu mandato caracterizouse pola resistencia a calquera innovación e polo illamento do Conservatorio da vida musical do país. De importancia para o centro baixo o seu mandato foron os nomeamentos de Oscar Esplá como profesor de "Folklore na Composición" e de Eduardo Martínez Torner como profesor de "Prácticas de Folklore". Ó pouco tempo de comezar a guerra civil, foi destituído Fernández Bordas, recuperando o cargo en 1939, ano no que o Conservatorio se trasladou a uns locais do Teatro Alcázar, totalmente insuficientes.
 
Foi un dos principais representantes da escola violinística española. O seu traballo como concertista foi moi amplo, participando na Sociedad de Cuartetos de Madrid, a Sociedad de Conciertos e a Orquesta Sinfónica de Madrid. Destas dúas últimas foi violín solista e concertino, e logo director. Esporadicamente tamén formou diversos grupos de cámara, nos que participaron, entre outros, Conrado del Campo, Víctor Mirecki, Manuel de Falla ou Juan Ruiz Casaux.

Foi académico de número da Real Academia de Belas Artes de San Fernando.
Vicente Pérez

**Vicente Pérez Pérez**, nado en Ourense en 1851 e finado en Madrid o 19 de decembro de 1921, foi un político liberal ourensán, líder do Partido Liberal na cidade de Ourense durante os anos da Restauración.

## Traxectoria 
Nado en 1851, a súa carreira política comezou como deputado a Cortes polo distrito de Ourense en 1872, escano que mantivo de maneira practicamente ininterrompida ata 1918. Foi Director Xeral de Prisións en 1905 no goberno de Montero Ríos e creou a Escola de Criminoloxía.

En 1910, no goberno de Canalejas, foi Director Xeral dos Rexistros e o Notariado e tamén foi Ministro togado do Tribunal de Contas de 1910 a 1921, cando foi elixido senador pola provincia de Ourense.

En 1880 fundou o periódico *El Eco de Orense* como o seu altofalante político. Logo da ruptura con Valentín Lamas Carvajal pola orientación conservadora que imprimía como director a *El Eco de Orense*,  fundou en 1898 o xornal *El Miño*.

## Recoñecementos 
Recibiu a Gran Cruz de Isabel la Católica. Na súa honra unha das rúas máis céntricas de Ourense foi nomeada Avenida de Vicente Pérez en agosto de 1894. Esta vía forma parte hoxe da Rúa do Paseo e cubría o tramo que vai das actuais Rúa da Concordia (entón Estrada de Trives) ao Parque de San Lázaro (anteriormente Campo da Feira). En decembro de 1931 o nome da rúa foi cambiado polo de Fermín Galán.
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Ficha no Congreso
*Ficha no Senado
Eleccións xerais de España de 1993

O 6 de xuño de 1993, os españois maiores de idade, foron chamados ás urnas para renovar as Cortes, por sexta vez dende a Transición.

Nestas eleccións, o PSOE de Felipe González, volvía gañar as eleccións, a pesar do forte descenso sufrido e o grande aumento do Partido Popular liderado por José María Aznar.

:* Os resultados co 99,99% dos votos escrutados foron:

## As eleccións en cifras 
miniatura|350px|Partidos maioritarios por provincias nas eleccións xerais de 1993
O 6 de xuño estaba inscritos no censo electoral 31.030.511 persoas, das cales un 76,44% votou, e un 23,56% abstívose.

* Outras cifras
*: Votos válidos: 99,46%
*: Votos nulos: 0,54%
*: Votos a candidaturas: 99,2%
*: Votos Brancos: 0,8%

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* «Candidaturas presentadas para las Elecciones al Congreso de los Diputados y al Senado, convocadas por Real Decreto 534/1993, de 12 de abril». Boletín Oficial del Estado n.º 107, 5/5/1993. Fascículo Segundo.
Luke Kibet

**Luke Kibet**, nado o 12 de abril de 1983 probablemente na vila de Eldoret, é un atleta kenyano de gran fondo, especializado en maratón.

## Traxectoria deportiva 
Se ben comezou no medio fondo con probas de 3.000 m valados, en 2003 comezou a disputar probas de gran distancia, como medios maratóns e en 2004 pasou ao maratón de 42&nbsp;km, onde axiña acadou niveis internacionais. O seu primeiro maratón de alto nivel foi o de Taipei, en 2005.

En agosto de 2007 conseguiu a medalla de ouro nos mundiais de atletismo de Osaca, cun tempo de 2:15'59", aínda que a súa mellor marca persoal fíxoa en outubro de 2005 en Eindhoven con 2:08'52". No medio maratón a súa mellor marca é 1:00'43" realizada en setembro de 2006 en Rotterdam.

## Vida persoal 
Medrou na vila de Eldoret. Na actualidade adestra nas instalacións de Moses Tanui en Kaptagat. É garda de prisións en Nairobi.