Efecto barba verde

miniatura|arribaádereita|O efecto barba verde é unha forma de selección na que individuos con xenes que producen trazos observables peculiares seleccionan individuos que teñen ese mesmo trazo e, por tanto, o mesmo xene. Nesta ilustración os individuos aparéanse selectivamente con individuos coa mesma cor da cabeza.

O **efecto barba verde** (*green-beard effect*) é unha hipótese utilizada en bioloxía evolutiva para explicar o altruísmo selectivo entre individuos dunha especie. O comportamento altruísta é paradoxal cando se ve á luz das vellas ideas da teoría evolutiva que enfatizaban o papel da competición. A evolución do altruísmo explícase mellor por medio da visión da evolución centrada nos xenes, que fai unha interpretación da selección natural desde o punto de vista do xene, o cal actúa como un axente que ten o "obxectivo egoísta" (metaforicamente) de maximizar a súa propia propagación. Un xene para o altruísmo (de comportamento) selectivo pode ser favorecido pola selección natural se o altruísmo é dirixido principalmente a outros individuos que comparten ese xene. Como os xenes son invisibles, dito efecto require que aparezan marcadores perceptibles de comportamento altruísta.

Un efecto barba verde ocorre cando un alelo, ou un conxunto de alelos ligados, produce tres efectos expresados (ou fenotípicos), que son:
* un trazo perceptible, &mdash; a hipotética "barba verde";
* o recoñecemento dese trazo por outros; e
* o tratamento preferente dos individuos con ese trazo.

O portador do xene (ou un alelo específico) ten esencialmente a capacidade de recoñecer copias do mesmo xene (ou un alelo específico) noutros individuos. Mentres que a selección de parentesco implica o altruísmo con individuos relacionados que comparten xenes dun modo non específico, os alelos barba verde promoven o altruísmo cara a individuos que comparten un xene que é expresado por medio dun trazo fenotípico específico. Algúns autores tamén indican que os efectos barba verde poden incluír o rexeitamento dos individuos que carecen do xene barba verde. Isto pode ter o efecto de delimitar un conxunto de organismos dentro dunha poboación que se caracteriza porque os seus membros mostran un gran comportamento cooperativo entre eles, formando así un grupiño ou "irmandade" que pode ser vantaxoso para os seus membros que non necesariamente teñen que ser parentes.

O efecto barba verde podería incrementar o altruísmo nos fenotipos barba verde e, por tanto, a súa presenza na poboación, mesmo se os xenes axudan ao incremento de xenes que non son copias exactas; todo o que cómpre para o efecto barba verde é que expresen as tres características requiridas. Os alelos barba verde son vulnerables a mutacións que producen o trazo perceptible pero sen o comportamento colaborador.

A idea dun alelo de tipo barba verde foi proposta por William D. Hamilton nos seus artigos de 1964, pero o seu nome de "barba verde" procede dun exemplo que utilizou Richard Dawkins no seu libro *The Selfish Gene* de 1976 (*"Eu teño unha barba verde e serei altruísta con calquera que teña barba verde*).

Un exemplo máis recente, atopado en 2008, é un xene que fai que o lévedo de panadería se aglomere en resposta a unha toxina como o alcohol.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Haig, D. (1997) The social gene. In Krebs, J. R. & Davies, N. B. (editors) Behavioural Ecology: an Evolutionary Approach, 4th ed. pp.&nbsp;284–304. Blackwell Publishers, Londres.