open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rihards Zariņš

**Rihards Zariņš** (coas variantes **Richards Zarriņš** e **Richard Sarrinsch**), nado o 27 de xuño de 1869 no municipio de Kocēni e finado o 21 de abril de 1939 en Riga, foi un artista gráfico letón coñecido por ser autor do escudo de Letonia e polos seus deseños de moedas, billetes e selos.

## Traxectoria 
Rihards Zariņš naceu en Kocēni, na daquela Gubernia de Livonia, pertencente ao Imperio Ruso, e máis tarde trasladouse coa súa familia a Līgatne e a Daugavpils. Realizou os seus estudos artísticos superiores en San Petersburgo, onde en 1895 se graduou na Academia de Arte e Industria Stieglitz, nas especialidades de litografía e gravado, co profesor Vasily Matthew. Logo continuou a súa formación artística durante catro anos en Berlín, en Múnic e en Viena, onde afondou na litografía, e en París, onde perfeccionou as súas habelencias na acuarela e no pastel. 

## Obra 
Zariņš foi un dos artistas plásticos letóns máis recoñecidos. As súas primeiras obras datan dos primeiros anos da década de 1890 e apareceron publicadas nas páxinas da revista en lingua letoa *Austrums* ("O Leste"), cando aínda era un estudante da Academia Stieglitz, en San Petersburgo. Dedicou unha gran parte do seu tempo ao estudo da ornamentación popular e, baixo a súa coordinación, as editoras estatais elaboraron unha obra monumental sobre as artes decorativas en Letonia.

Ao longo da súa carreira, o artista foi autor de numerosos selos postais do Imperio Ruso, da Unión Soviética, da República Popular de Belarús e de Letonia. Entre eles, cómpre salientar o primeiro selo soviético, emitido en 1918. e os deseños de diversos billetes e moedas do sistema do lats letón.

### Galería de obras 

Ficheiro:Coat of Arms of Latvia.svg|Escudo de Letonia(1921).
Ficheiro:Old five lats reverse.jpg|Moeda letoa de 5 lats(1929).
Ficheiro:RUS 1906 MiNr0062A mt B002.jpg|Selo do Imperio Ruso(1906).
Ficheiro:Balakhovich-10-300.jpg|Selo belaruso(1920).
Ficheiro:Latvia 1920, banknote 10 kopeks, design Rihards Zariņš.jpg|Billete letón de 10 kopeks(1920).
Ficheiro:Rihards Zariņš, Bookplate Jānis Zariņš ('Ex Libris Jānis Zarriņš'), 1925, Zinkography, 73x59 mm.jpg|*Ex libris* de Jānis Zariņš(1925).
Ficheiro:Rihards Zariņš, 'VII latvju vispārējie Dziesmu svētki 1931.gada 19., 20., 21., 22. jūnijā', 1931.jpg|Cartel(1931).
Ficheiro:Rihards Zariņš, self portrait, 1936.jpg|Gravado cun autorretrato(1936).
Ficheiro:Zelma Brauere by Rihards Zariņš, 1929-11-19.jpg|Retrato de Zelma Brauere(1929).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lats letón

### Ligazóns externas 
* Rihards Zariņš (1869–1939). What Latvia’s Forests Are Whispering  (*Latvian National Museum of Art*)
Concerto grosso

[miniatura|[Arcangelo Corelli, gran violinista do barroco que compuxo *concerti grossi*]]
O ***concerto grosso*** (plural *concerti grossi*; en italiano *gran concerto*) era unha forma instrumental barroca de orixe italiana baseada na contraposición entre un pequeno grupo de solistas (un *concertino*) e unha orquestra completa (un *ripieno* ou *tutti*).

O *concerto grosso* data aproximadamente de 1670 e pode atribuírse a Alessandro Stradella, quen parece escribir a primeira obra musical na cal un "concertino" e un "ripieno" enfróntanse de forma característica, a pesar de non usar o termo *concerto grosso*. Giovanni Lorenzo Gregori é o  primeiro compositor en utilizar o termo *concerto grosso*. Un dos maiores compositores do chamado *concerto grosso* foi Arcangelo Corelli, amigo de Stradella. Trala morte de Corelli, publicouse unha colección de doce concertos seus (presumiblemente, os movementos foron seleccionados a partir dun conxunto maior de obras) que obtivo unha rápida difusión por Europa. Compositores tales como Francesco Geminiani e Giuseppe Torelli emularon o estilo de Corelli, quen tamén exerceu unha forte influencia nos concertos de Antonio Vivaldi. O número de movementos que adoita ter o *concerto grosso* é de tres, segundo a fórmula preferida por Corelli: rápido-lento-rápido.

En tempos de Corelli, distinguíanse dous tipos distintos do *concerto grosso*: o *concerto da chiesa* (concerto de igrexa) e o *concerto da camera* (concerto de cámara). O primeiro era máis formal e xeralmente alternaba entre seccións longas ou adagio (lentas) con allegro (rápidas), mentres que o segundo tiña o carácter dunha suite de danzas, composta por un preludio e varios tipos de movementos de danza. As diferenzas entre ambos os tipos de concerto diluíronse co tempo. 

O *concertino* de Corelli consistía en dous violíns e un violoncello, cunha orquestra de cordas facendo as veces de *ripieno*, ambos acompañados por unha sección de baixo continuo.

## Influencias 
Outros compositores importantes de *concerti grossi* foron Georg Friedrich Händel, quen expandiu o *ripieno* para incluír instrumentos de vento. Varios dos *Concertos de Brandeburgo* de Johann Sebastian Bach seguen aproximadamente a forma do *concerto grosso*, especialmente o segundo Concerto, que ten un *concertino* de frauta doce, óboe, trompeta e un solo de violín. 

A forma *concerto grosso* foi recuperada por diversos compositores do século XX.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Concerto
Sydney F. Martin

**Sydney Furman Martin**, nado en decembro de 1945 en Salina (Kansas) e finado o 19 de xaneiro de 2021 en Jacksonville (Florida), foi un industrial, filántropo e numismático estadounidense.

## Traxectoria 
Sydney F. Martin naceu na base de Smoky Hill da forza aérea dos EEUU en Salina, Kansas, fillo de Furman C. Martin e de Naomi Louise Stevens. Durante a súa infancia desprazouse a varios lugares dos EEUU coa súa familia ata o retiro do seu pai en 1959, cando se instalou en Warsaw, Indiana, onde se graduou en educación secundaria en 1963. Posteriormente cursou tanto o grao como o mestrado en Ciencias no Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts, e a partir de aí comezou a súa carreira na industria de defensa, primeiro en diferentes empresas e a partir de 1988 en *Sytex, Inc.*, a compañía que fundou xunto coa súa esposa, Sharon Martin.

Paralelamente ao seu labor profesional, durante as tres décadas que residiu en Doylestown, Filadelfia, Martin foi un grande interesado pola filantropía, a arte e, sobre todo, a numismática. Nestes ámbitos ocupou diversos postos, como o de presidente do Museo de Arte de Michener, vicepresidente da Sociedade Histórica de Doylestown, e membro da dirección da Sociedade Bibliográfica Nacional e mesmo dos *Boy Scouts* dos EEUU. Tanto como coleccionista como nas súas investigacións, especializouse na moeda estadounidense da época colonial e prefederal, aspecto sobre o que realizou numerosas publicacións, e tamén foi o editor da revista *Colonial Coin Collectors Society Newsletter*. Na súa honra, a Sociedade de Coleccionistas de Moedas Coloniais creou o premio F. Martin á publicación numismática.

## Recoñecementos 
### Defensa 
* Medalla da Orde de Santa Barbara.

## Publicacións 
* (2007). *The Hibernia Coinage of William Wood (1722-1724)*. Colonial Coin Collectors Club, Fort Myers. ISBN 9780615153964
* (2011). *The Rosa Americana Coinage of William Wood*. Colonial Coin Collectors Club, Fort Myers. ISBN 9780692013625
* (2015). *French Coinage Specifically for Colonial America*. Colonial Coin Collectors Club, Fort Myers. ISBN 9781495171567
* (2018). *St. Patrick Coinage for Ireland and New Jersey*. Colonial Coin Collectors Club. ISBN 9781532366253

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* "Sydney F. Martin (1945-2021)". En *Coins Weekly*. 4 de febreiro de 2021.
Johan Ludvig Runeberg

**Johan Ludvig Runeberg**, o 5 de febreiro de 1804 nado en Jakobstad (daquela parte do Reino de Suecia) e finado o 6 de maio de 1877 en Porvoo (daquela pertencente ao Gran Ducado de Finlandia), foi un poeta, profesor, xornalista e sacerdote finlandés. Runeberg é considerado o poeta nacional finlandés. A súa obra en lingua sueca tamén tivo un grande impacto na literatura sueca. A súa muller foi a escritora Fredrika Runeberg (de solteira Tengström).

Runeberg é o autor da letra de *Maamme* (orixinalmente en sueco *Vårt land*, en galego *A nosa terra*), o himno nacional de Finlandia con música de Fredrik Pacius.

O día 5 de febreiro celébrase en Finlandia o *Runebergin päivä* (en galego *Día de Runeberg*), nese día é habitual atopar á venda o *Runebergintorttu* (en galego *Pastel de Runeberg*), un pasteliño cuxa receita orixinal tería creado a súa muller Fredrika Runeberg, segundo conta a lenda.

## Notas
Charles Pozzi

**Charles Pozzi** (27 de agosto de 1909 - 28 de febreiro de 2001) foi un piloto francés que participou nunha carreira do Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1950, o ano do seu inicio.

## Andaina nas carreiras 
Nado **Carlo Alberto Pozzi** en París, Francia de familia italiana, coñecíase como Charles, a tradución francesa do seu nome. Traballaba como vendedor de automóbiles e a súa carreira como piloto de carreiras só comezou cando xa tiña 37 anos. Máis tarde na vida, como importador oficial francés de automóbiles Ferrari e Maserati, o seu nome aparecería en moitos coches de carreiras.

En 1946 competiu, co seu Delahaye 135CS, en varias carreiras incluíndo o Gran Premio de Borgoña - Dijon onde rematou na cuarta posición e o Gran Premio de Le Mans, corría na pista de Nantes este ano, onde rematou na quinta posición, pilotando un Delahaye.

En 1949, gañou o [[Grand Prix du Comminges | Grand Prix de autos deportivos de Comminges], en Saint-Gaudens, cun Delahaye 145 (chasis N ° 48775), equipado cun motor de seis cilindros de 4,5 litros Delahaye 175.
 

[thumb | 250px | [Ferrari Berlinetta Boxer, competindo para o equipo de Charles Pozzi]]

## Principais logros 
''Nota: 35º Grand Prix de L'ACF compartíu resultados con Louis Rosier como co-piloto*

* 1947, competiu en:
** Gran Premio de Pau,
** Gran Premiodo  Automóbil de Marsella,
** Circuíto des Remparts en Angoulême,
** Grand Prix du Comminges en Saint-Gaudens.
* 1948, competiu en:
** Gran Premio das Nacións en Xenebra,
** Retirado no Grand Prix du Comminges en Saint-Gaudens (Talbot).
* 1949, correu no Gran Premio do Automóbil de Pau,
* 1952, gañou as 12 Horas de Casablanca, Marrocos
* 1953, gañou:
** Primeira posición das 12H de Hyères na categoría 2L  e na terceira posición xeral,
** Segunda posición das 12H de Reims na categoría 2L e a 6ª posición na clasificación xeral. Por estes dous eventos, correu no Ferrari 166MM Berlinetta Vignale que pertence ao seu compañeiro de equipo François Picard.
** Terceira posición nas 12 horas de Agadir Marrocos cun Lancia Aurelia
* 1954, rematou:
** as 12 horas de Hyères en 2ª posición cun Ferrari 500 Mondial,
** as 12 horas de Reims na 9ª posición co mesmo coche.
** a subida de Planfoy.

## O negocio de Pozzi 
Despois da súa retirada das carreiras, fundou a Charles Pozzi S.A., o importador oficial de vehículos a motor Ferrari e Maserati en Francia. En 2003, a compañía adquiríuna a compañía Ferrari.

Pozzi morreu en 2001 en Levallois-Perret, un suburbio no oeste de París.

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

:* Indican unidade compartida con Louis Rosier

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
República de Tule

A **República de Tule** foi un estado indíxena efémero que se independizou de Panamá trala revolución guna en 1925. A república foi proclamada o 12 de febreiro de 1925 e foi disolta o 4 de marzo de 1925, logo do Tratado do Porvir, sendo o cal os gunas depuxeron as armas, revogaron a declaración de independencia e obtiveron o compromiso do goberno panameño de que os seus costumes e autonomía serían respectados. En 1938 creouse a comarca de San Blas, que logo sería reorganizada como Guna Yala,

## Historia 
### Antecedentes 
Os gunas mantiveron certa autonomía cando Panamá formaba parte de Colombia. O 4 de xuño de 1870, creouse a comarca Tulenega que abranguía a actual comarca de Guna Yala e outras vilas en Colombia. Porén, coa separación de Panamá de Colombia en 1903, o novo goberno panameño revogou a autonomía guna. Ademais, as autoridades panameñas buscaban unha maneira de "occidentalizar" pola forza os indíxenas, sobre todo as mulleres.

O 20 de abril de 1921, houbo unha xornada de occidentalización de mulleres gunas por parte da policía colonial (non indíxenas), mais unha muller escapou e recibiu a protección do líder indíxena (sáhila), provocando unha loita entre indíxenas e policías, que causou mortes en ámbolos dous bandos. A tensión entre os indíxenas aumentou contra o mes de xaneiro de 1925, momento no que as autoridades panameñas percibiron que se estaba a xestar un movemento independentista co apoio dos estadounidenses Anne Coope e o explorador Richard Oglesby Marsh.

### Proclamación 
O 12 de febreiro de 1925, celebrouse en Ailigandí un congreso con xefes gunas e decidiron proclamar a República de Tule, fixándose os límites territoriais.

Posteriormente, o 21 de febreiro deuse inicio á revolución guna que durou até o 27 de febreiro, onde os indíxenas atacaron varios postos policiais coloniais, causando 27 mortos.

### Tratado de Porvir 
O 4 de marzo de 1925, os indíxenas gunas asinaron un acordo de paz co goberno panameño en presenza do ministro de EE. UU. John G. South. En virtude de devandito tratado, o goberno central comprometeuse a respectar os costumes e a manter cos gunas os mesmos dereitos que gozaba o resto dos cidadáns do país. 

En contrapartida, os gunas depuñan as armas, revogaban a súa declaración de independencia e comprometíanse a respectar as leis de Panamá.

## Bandeira 
miniatura|240px|dereita|Bandeira da revolución guna e do efémero estado da República de Tule.
Foi confeccionada por Waga Ebinkili (María Colman), neta do cacique Simral Colman. Ten un deseño rectangular con franxas horizontais. O centro é de cor amarela, cunha figura esvástica, con rotación levóxira. Este símbolo representa un polbo, que segundo a tradición local, creou o mundo. Esta bandeira, que ten unha gran similitude coa bandeira de España e a bandeira nazi, séguese utilizando hoxe día nos territorios gunas.

## Notas
José Manuel Mouriño

**José Manuel Mouriño Lorenzo**, nado en Puebla (México) en 1978, é un escritor e cineasta galego.

## Traxectoria 
Fillo de emigrantes galegos en México da comarca do Carballiño. Estudou o bacharelato no Instituto do Carballiño, e fixo a carreira na Facultade de Belas Artes de Pontevedra. Doutor en Belas Artes pola Universidade de Vigo coa tese *Mikhail Romm. El maestro olvidado* (2016). Ten escrito ensaios sobre Norman McLaren, Pier Paolo Pasolini e Michelangelo Antonioni e comisariou exposicións sobre eles. É o representane e coordinador do Instituto Internacional Andréi Tarkovski para a Península Ibérica e Hispanoamérica.

## Obra 
### Ensaio 
* *La voz de Pasolini*, 2011.
* *Escritos de juventud de Andréi Tarkovski*, 2015.
### Filmografía 
* *36 vistas de la Torre de Hércules*, 2009.
* *Luís Seoane. Visualidad, recuerdo y síntesis*, 2010.
* *Los Días Blancos, apuntes sobre el rodaje de Nostalghia, de Andrei Tarkovski*, 2012.
* *Manuel Vilariño. Ser Luz*, 2016.
* *Pessoa/Lisboa*.
* *El método de los claros*, 2019.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Biografía no Círculo de Bellas Artes
RS-300

**RS-300** é un tipo de bus para satélites fabricado pola empresa Ball Aerospace.

## Características 
O bus RS-300 deriva do BCP-2000, tamén de Ball Aerospace. Está deseñado para ser usado en satélites pequenos e de baixo custo e en particular para ser usado co lanzador Pegasus. Utiliza a aviónica ASPEN usada na nave nave Deep Impact da NASA, así como interfaces, formatos e sistemas estándar para abaratar custos. Entre os satélites que usan este bus están:

*IXPE
*NEXTSat
*SPHEREx
*WISE

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Pegasus (foguete)
Nikolai Rukavishnikov

**Nikolai Nikolaievich Rukavishnikov**, nado en Tomsk o 18 de setembro de 1932 e finado o 18 de outubro de 2002, foi un cosmonauta soviético que formou parte das misións Soiuz 10, Soiuz 16 e Soiuz 33.

## Traxectoria
Rukavishnikov graduouse no Instituto de Física e Enxeñaría de Moscova e de 1957 a 1967 traballou na OKB 1 con Korolev. Foi seleccionado como cosmonauta en 1967, participando nas misións Soiuz 10, Soiuz 16 e Soiuz 33 e pasando un total de 9,88 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Soiuz 10
*Soiuz 16
*Soiuz 33
Mario Runco

**Mario Runco Jr.**, nado no Bronx (estado de Nova York) o 26 de xaneiro de 1952, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-77, STS-54 e STS-44.

## Traxectoria 
Runco graduouse en ciencias terrestres e planetarias pola Facultade da Cidade de Nova York en 1974 e é máster en física atmosférica pola Universidade Rutgers en 1976. Foi seleccionado como astronauta pola NASA en xuño de 1987, participando nas misións STS-77, STS-54 e STS-44 e pasando un total de 22,96 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-77
*STS-54
*STS-44
Sergei Riazanski

**Sergey Nikolayevich Riazanski**, nado en Moscova o 13 de novembro de 1974, é un cosmonauta ruso que formou parte das misións Soiuz TMA-10M e Soiuz MS-05 e foi membro das expedicións 37, 38, 52 e 53 á Estación Espacial Internacional.

## Traxectoria
Riazanski graduouse en bioquímica na Universidade do Estado en Moscova en 1996. Doutorouse en 2006 e foi seleccionado como cosmonauta en 2003, participando nas misións Soiuz TMA-10M e Soiuz MS-05 e sendo membro das expedicións 37, 38, 52 e 53 á Estación Espacial Internacional. Pasou un total de 304,97 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Soiuz TMA-10M
*Soiuz MS-05
*Expedición 37
*Expedición 38
*Expedición 52
*Expedición 53
*Estación Espacial Internacional
Sergei Rizhikov

**Sergei Nikolaievich Rizhikov**, nado en Bugulmá o 19 de agosto de 1974, é un cosmonauta ruso que formou parte das misións Soiuz MS-02 e Soiuz MS-17 e foi membro das expedicións 49, 50 e 64 á Estación Espacial Internacional.

## Traxectoria 
Rizhikov graduouse como piloto e enxeñeiro na Escola de Pilotos da Forza Aérea en Kacha en 1996. Foi seleccionado como cosmonauta en outubro de 2006, participando nas misións Soiuz MS-02 e Soiuz MS-17 e sendo membro das expedicións 49, 50 e 64 á Estación Espacial Internacional. Pasou un total de 173,14 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Soiuz MS-02
*Soiuz MS-17
*Expedición 49
*Expedición 50
*Expedición 64
*Estación Espacial Internacional
Libro das Lamentacións

O **Libro das Lamentacións** é unha obra pertencente ao Antigo Testamento da Biblia cristiá e á Tanax xudía. Está formada por cinco poemas que expresan o pesar pola destrución do Templo de Xerusalén polos babilonios, interpretándoo como un castigo de Deus polos pecados dos xudeus. 

## Contexto 
No ano 587 a.C Nabucodonosor II, rei de Babilonia, remata coa rebelión xudía ordenando a destrución do Templo de Xerusalén, cerna da xudaísmo. Ademais, prende á familia real de Xudá e incendia Xerusalén, a cidade santa para os xudeus. Estes acontecementos sumen aos xudeus nunha profunda crise posto que tamén serán deportados a Babilonia. 

Previamente, Xeremías alertara nas súas profecías, recollidas no Libro de Xeremías, da ira de Xahvé (Deus) contra o pobo escollido, os xudeus. O sincretismo relixioso, que levara practicar cultos a outros deuses e as demais violacións das condicións da Alianza, anunciaban o castigo divino.

## Contido 
Cada un dos cinco poemas que conforman o Libro das Lamentacións forman un capítulo do libro. Todos están baseados na dor pola destrución do Templo, da cidade e do reino de Xudá. Non pretenden narrar os feitos aludidos, senón que se trata de meditacións nas se suplica aos xudeus a arrepentirse da súa apostasía e a recoñecer a falta cara ao seu Deus para lograr o perdón. Así, por exemplo no terceiro poema (3, 40) dise: "*Investiguemos o noso comportamento e examinémolo. Convertámonos ó Señor.*" Seguindo a argumentación xa presente no Libro de Xeremías, o castigo de Deus é xustificado pola violación xudía do pacto, pero tamén confía na misericordia de Deus para restaurar no futuro a Israel. 

A temática particular de cada poema, ou capítulo do libro, é a seguinte:

## Autor 
A tradición xudía adxudica as lamentacións o profeta Xeremías, algo que tamén mantivo o cristinianismo de forma tradicional. Con todo, dende o século XVIII existen teorías que dubidan sobre que Xeremías sexa o autor do Libro das Lamentacións. Os que consideran que se trata do propio Xeremías, apoiánse en expresións que se empregan nas Lamentacións e que xa foran usadas no Libro de Xeremías. Hoxe en día, a corrente maioritaria, tanto de estudosos critiáns como non crentes, sosteñen que Xeremías non é o escritor do Libro das Lamentacións. Apóianse en que, aínda que Xeremías na altura da destrución do Templo, era un persoeiro coñecido, non aparece o seu nome no libro. Ademais, o estudo do léxico empregado sinala que o primeiro poema e o quinto son posteriores á obra do profeta. Algunhas fontes suxiren que estes poemas naceron de ser recitados cando os xudeus regresaron a Xerusalén (autorizado polo rei persa Ciro no 538 a.C) e se xuntaban nos restos do Templo para orar.

## Lectura ritual 
No xudaísmo o Libro das Lamentacións é lido na festa de Tisha B'Av, a conmemoración da destrución do Templo de Xerusalén, o 9 do mes *ab* (xullo/agosto). No critianismo, a lectura deste libro é parte da liturxia da Semana Santa para evocar a Paixón de Xesús de Nazaret. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Libro das Lamentacións en galego
*Libro das Lamentacións en latín
*Libro das Lamentacións en hebreo
Valeri Riumin

**Valeri Victorovich Riumin**, nado en Komsomolsk-na-Amure o 16 de agosto de 1939 e finado o 6 de xuño de 2022, foi un cosmonauta ruso que formou parte das misións Soiuz 25, Soiuz 32, Soiuz 35, Soiuz 34, Soiuz 37 e STS-91.

## Traxectoria 
Riumin graduouse na Facultade Técnica de Enxeñaría Mecánica de Kaliningrado en 1958. En 1966 graduouse no Departamento de Electrónica e Tecnoloxía da Computación do Instituto de Enxeñaría Forestal de Moscova. Foi seleccionado como cosmonauta en 1973, participando nas misións Soiuz 25, Soiuz 32, Soiuz 35, Soiuz 34, Soiuz 37 e STS-91 e pasando un total de 371,73 días no espazo. Estaba casado coa cosmonauta Elena Kondakova. Finou o 6 de xuño de 2022 aos 82 anos de edade.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Soiuz 25
*Soiuz 32
*Soiuz 35
*Soiuz 34
*Soiuz 37
*STS-91
Continuo

A palabra **continuo** provén do latín **continŭus**.

## Filosofía 
* En filosofía, suscita o problema de se a realidade é continua, (unha única realidade) ou descontinua (multiplicidade de realidades). Problema que xa na antigüidade suscitou varias aporías que dan lugar a variedade de formas de pensamento ao longo da historia; formas diversas de monismos e pluralismos, e a posibilidade ou imposibilidade do cambio ou movemento.

## Matemáticas e física 
* Unha función, variable ou sistema é continuo, en contraposición a discreto, se entre dous puntos calquera existe unha infinidade de puntos e se, ademais, ten a propiedade de completitude; é dicir, se a distancia entre os dous puntos tomados mide ***d***, para cada número entre 0 e  ***d*** podemos atopar un punto cuxa distancia do primeiro mida exactamente a ese número.. É o caso, por exemplo, dos números reais, así como o espazo-tempo, segundo a relatividade.

### Topoloxía 
* En topoloxía, un **continuo** é un espazo topolóxico conexo e compacto. Os continuos naceron como un intento de caracterizar as funcións continuas como aquelas que transformaban continuos en continuos. A idea non callou, pero o termo seguiu usándose, pois en numerosas áreas da matemática utilízanse conxuntos compactos e conexos. Algúns autores esixen, ademais, que se cumpra a propiedade de Hausdorff.

Desde o punto de vista topolóxico, en física fálase de continuo para referirse a un subconxunto conexo do espazo euclídeo.

## Música 
* Continuo é sinónimo de baixo continuo, un recheo harmónico da liña do baixo executado por dous instrumentos, moi común en obras do período barroco.

## Historia 
* Os continuos ou cabaleiros continuos eran uns cargos palatinos xenuínos das casas reais ibéricas durante a Baixa Idade Media, que en ocasións chegaron a resistir até o século XVII, como cargo honorífico.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Conxunto
* Continuidade (matemáticas)
* Discreto
* Hipótese do continuo
* Avaliación continua
E un voou sobre o niño do cuco

***E un voou sobre o niño do cuco*** (en ) é unha novela escrita por Ken Kesey publicada orixinalmente en 1962. Ambientado nun hospital psiquiátrico de Oregón, a narrativa serve como un estudo dos procesos institucionais e da mente humana, así como unha crítica da psiquiatría e un tributo aos principios individualistas. Foi adaptada nunha obra de Broadway por Dale Wasserman en 1963. Bo Goldman adaptou a novela no filme *Alguén voou sobre o niño do cuco*, dirixido por Miloš Forman, o cal gañou cinco Premios Óscar.

A revista *Time* incluíu a novela na súa lista das "100 mellores novelas en inglés de 1923 a 2005". No ano 2003 foi incluído na enquisa The Big Read da BBC poll sobre as 200 "novelas máis apreciadas".

Foi traducido ó galego por Neila García Salgado e foi publicado pola editorial Kalandraka no ano 2020.

## Notas
Filmes propostos ó mellor filme internacional na 65ª edición dos Óscar

[200px|miniatura|[Régis Wargnier, director do filme gañador]]
Os **seguintes 33 filmes**, todos eles de países diferentes, foron propostos na 65ª edición dos Óscar para o premio de mellor filme en lingua non inglesa. Os títulos salientados en azul e verde son os cinco filmes nomeados, en representación de Bélxica, Alemaña, Francia, Rusia e o Uruguai. O galardón recaeu sobre Francia, co filme *Indochine*.

O filme *Un lugar en el mundo* presentado polo Uruguai, foi descualificado logo de seren anunciados os nomeamentos a comezos de 1993, xa que se descubriu que o filme tiña unha produción maioritariamente arxentina cunha achega mínima de uruguaios. Estonia, Casaquistán, Letonia e Rusia participaron por vez primeira. Malia ser descualificado o ano anterior por non ter recoñecemento internacional como país, Croacia presentou un filme aceptado pola academia por vez primeira.

## Propostas 
## Notas
Copla

A **copla** é unha composición poética de catro versos de arte menor xeralmente con rima asonante nos versos pares (esquema: -a-a).

O termo utilízase sobre todo para designar un tipo de estrofa e o tipo verso de tradición popular composta por tres ou catro versos de arte menor, xeralmente octosílabos, dispostos en forma  de romance ou tirana (8- 8a 8- 8a), de seguidilla (7- 5a 7- 5a) ou de redondilla (8a 8b 8b 8a), con rima asonante ou consonante.                                                                        

Aínda que esta forma é característica da tradición popular anónima, foi cultivada tamén por escritores como Rafael Alberti ou Federico García Lorca. A influencia entre a corrente anónima da copla e os seus cultivadores na literatura foi mutua: os poetas inspiráronse no modelo popular para construír coplas que, á súa vez, a miúdo foron recollidas pola tradición e incorporadas ao seu caudal, con esquecemento do seu autor. Como escribe Manuel Machado:

 

A linguaxe das coplas é coloquial e directa, aínda que se recorre a miúdo ao dobre sentido para conseguir efectos cómicos, sobre todo rítmicos. Algo esencial é que ten conexión coa música.

## Diferentes tipos de coplas 
:: -Copla de romance: esta copla está composta por versos octosílabos, co primeiro e o terceiro libres, e o segundo e cuarto con rima asonante.
:: -Seguidilla: ten o primeiro e o terceiro verso, heptasílabos con rima libre. O segundo e o cuarto son pentasílabos con rima asonante.
:: -Redondilla: ten versos octosílabos, co primeiro e o cuarto que riman entre si, e o segundo e o terceiro, rimando entre si.
:: -Copla de arte maior: son as coplas compostas por oito versos con doce sílabas cada un (dodecasílabos). Destes versos, riman entre si: o primeiro co cuarto, quinto e oitavo; o segundo co terceiro; o sexto co sétimo.
:: -Copla de pé crebado: As coplas de pé crebado ou coplas manriqueñas son coplas compostas de dúas sextillas (estrofas de seis versos), os dous primeiros versos, o cuarto e o quinto son versos octosílabos, e o terceiro e o sexto tetrasílabos. Este modelo de copla foi introducido por Jorge Manrique a mediados do século XV na obra *Coplas a la Muerte de su Padre*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía
* 
### Outros artigos
* Métrica
* Música popular
Margarida I de Borgoña

**Margarida de Francia** ou **Margarida I de Borgoña**, nada en 1309 e finada o 9 de maio de 1382, foi princesa de Francia, condesa de Borgoña e condesa de Artois de 1361 a 1382.

## Traxectoria 
Margarida de Francia naceu en 1309, era a filla máis nova do rei Filipe V de Francia e da condesa Xoana II de Borgoña e de Artois.

En 1320, casou co conde Lois I (c. 1304-1346), conde de Flandres como Lois I (1322-1346), conde de Nevers como Lois II (1322-1346) e conde de Rethel como Lois II (c. 1325 -1346), unión da que naceu:

* Lois II de Flandres (1330-1384), chamado *Luís II de Male*, conde de Flandres e Luís III, conde de Nevers e Rethel (1346-1383), conde de Borgoña e Artois.

Na complicada herdanza do último duque de Borgoña da dinastía capetiana Filipe I os condados de Borgoña e Artois foron por lexítima herdanza á súa tía Margarida de Francia que era Margarida I de Borgoña e Artois.

Á súa morte en 1382, o seu fillo Luís herdou ambos títulos. Foi enterrada na abadía real de Saint-Denis.

A súa neta, a condesa Margarida III de Flandres, tamén coñecida como Margarida de Dampierre, herdeira dos condados de Flandres, Nevers, Rethel, Brabante e Limburgo, casou o 14 de maio de 1357 co seu curmán o duque Filipe I de Borgoña e, que nestes títulos, nominalmente e como "consorte" (uxor iure), precedeu á súa avoa como condesa de Borgoña e Artois. Finalmente, á morte en 1384 do seu pai Lois II de Flandres, Margarida de Dampierre herdou suo *iure* os mesmos dous títulos.

## Notas 
## Véxase tamén
Druk

***Druk*** é un filme dinamarqués de 2020 dirixido por Thomas Vinterberg, cun guión de Vinterberg e Tobias Lindholm. Está protagonizado por Mads Mikkelsen, Thomas Bo Larsen, Magnus Millang e Lars Ranthe. 

Estreouse no Festival Internacional de Cinema de Toronto o 12 de setembro de 2020, e en Dinamarca o 24 de setembro de 2020 a través de Nordisk Film, así como no Festival de Cinema de Adelaide en outubro de 2020. Gañou o Óscar ó mellor filme internacional na 93ª edición dos premios, sendo nomeado tamén na categoría de mellor director. Tamén foi nomeado ó Globo de Ouro ó mellor filme en lingua non inglesa e a catro galardóns nos premios BAFTA, conseguindo finalmente o de mellor filme en lingua non inglesa.

## Sinopse 
Os profesores Martin, Tommy, Peter e Nikolaj son compañeiros e amigos que traballan nun instituto de Copenhaguen. Os catro enfróntanse con estudantes pouco motivados e senten que as súas vidas se tornaron aburridas e estancadas. Nunha cea para celebraren o 40 aniversario de Nikolaj, o grupo fala sobre a teoría do psiquiatra Finn Skårderud, segundo a cal os humanos nacen cunha deficiencia no contido de alcohol en sangue de 0.05%, facendo entón unha taxa do 0.05% as persoas máis creativas e relaxadas. Martin vese confrontado polos seus estudantes máis vellos e os seus pais, que lle din que se converteu nunha barreira para aprobar os seus exames de historia. O grupo de amigos deciden entón embarcarse no experimento de comprobar a teoría de Skårderud.

## Personaxes 
* Mads Mikkelsen como Martin
* Thomas Bo Larsen como Tommy
* Lars Ranthe como Peter
* Magnus Millang como Nikolaj
* Maria Bonnevie como Anika
* Susse Wold como Rektor

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Dinamarca propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 93ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes
Mis 500 locos

***Mis 500 locos*** é un filme dominicano de 2020 dirixido por Leticia Tonos. Foi escollido como candidato da República Dominicana para o Óscar ó mellor filme internacional na 93ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Sinopse 
Conta a historia dun doutor que traballa nunha institución psiquiátrica durante a ditadura de Rafael Trujillo.

## Personaxes 
* Luis José Germán como Dr. Antonio Zaglul
* Jane Santos como Aurora
* Pavel Marcano como Gonzales
* Ico Abreu como El Tuerto
* Rick Montero como El Venezolano
* Lia Chapman como Pichirilli

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes da República Dominicana propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 93ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Vacío

***Vacío*** é un filme ecuatoriano de 2020 dirixido por Paúl Venegas. Foi escollido como candidato de Ecuador para o Óscar ó mellor filme internacional na 93ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Sinopse 
Dous inmigrantes chineses acabados de chegar a Ecuador atópanse baixo o control dun gangster obsesivo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Ecuador propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 93ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Správa

***Správa*** é un filme eslovaco de 2021 dirixido por Peter Bebjak. É unha coprodución entre Eslovaquia, a República Checa e Alemaña. Foi escollido como candidato de Eslovaquia para o Óscar ó mellor filme internacional na 93ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Sinopse 
Dous prisioneiros do campo de concentración de Auschwitz conseguen escapar cun documento sobre as operacións do campo.

## Personaxes 
* Noel Czuczor como Freddy
* Peter Ondrejicka como Valér
* Wojciech Mecwaldowski como Kozlowski
* Jacek Beler como Hersek
* Michal Rezný como Marcel
* Kamil Nozynski como Juzek

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Eslovaquia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 93ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Paul Goldsmith

**Paul Goldsmith**, nado en Parkersburg, Virginia Occidental, o 2 de outubro de 1925 e finado en Munster, Indiana, o 6 de setembro de 2024, foi un piloto da USAC e NASCAR. Membro do Motorcycle Hall of Fame e do Motorsports Hall of Fame of America. Logo Goldsmith converteuse en piloto e, pilotando principalmente un Cessna 421, transportou motores. e pezas desde e cara ás carreiras.

## Carreira motociclista 
Goldsmith era un famoso corredor de motos do A.M.A. Grand National Championship a finais dos anos corenta ata mediados dos anos cincuenta. A súa primeira vitoria chegou en 1952 a bordo dunha Harley-Davidson na Milwaukee Mile na cidade natal de Harley. Paul traballaba a tempo completo nunha planta de Chrysler en Detroit.

A súa vitoria máis famosa foi no Daytona 200 de 1953. Máis tarde, en 1953, gañou un evento de  na extenuante pista de cinza de Langhorne (Pensilvania). Foi galardoado co premio ao piloto máis popular do ano polos seus esforzos.

En 1954, Goldsmith obtivo unha vitoria en Charity Newsies en Columbus, Ohio, e catro postos no podio. Finalizou segundo no primeiro ano das Grand National Series detrás do seu pupilo Joe Leonard.

En 1955 gañou o seu último evento AMA en Schererville, Indiana. Frecuentemente pilotaba coches de serie. Deixou as carreiras de motocicletas porque General Motors presionouno para pilotar só coches de serie.

## Carreiras de coches de serie na NASCAR e USAC 
Foi o gañador da carreira final no famoso Daytona Beach Road Course en 1958. Tamén foi o único piloto que gañou no circuíto de Daytona Beach Road tanto en coches de serie como en motos.

Goldsmith foi o campión de USAC Stock Car de 1961, con 7 poles, 10 vitorias, 16 posicións no top cinco en 19 carreiras. Goldsmith gañou o seu segundo campionato consecutivo da USAC en 1962 con 6 poles, 8 vitorias e 15 top cinco en 20 carreiras.

## Andaina nas carreiras de campionato 
Goldsmith competiu en 8 carreiras na serie USAC Championship Car, entre 1958 e 1963 con 6 desas saídas nas 500 Millas de Indianápolis. Rematou entre os cinco primeiros postos na Indy dúas veces, un 5º posto en 1959 e un 3º en 1960.

## Resultados nas 500 Millas de Indianápolis 
## Resumo do seu paso polo Campionato Mundial 
As 500 Millas de Indianápolis  formou parte do Campionato Mundial FIA desde  ata . Os pilotos que competiron na Indy durante eses anos puntuaron e participaron no Campionato Mundial. Paul Goldsmith participou en tres desas carreiras do Campionato Mundial, quedando quinto en 1959 e terceiro en 1960, logrando un total de seis puntos no Campionato Mundial.

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Biography from Motorcycle Hall of Fame Museum note: The Motorcycle HoF bio is incorrect; Paul never won the Daytona 500, but instead, won both automobile and motorcycle races on the beach/road course.
*
Dopunska nastava

***Dopunska nastava*** é un filme croata de 2019 dirixido por Ivan-Goran Vitez. Foi escollido como candidato de Croacia para o Óscar ó mellor filme internacional na 93ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Sinopse 
Un pai divorciado non ten permitido asistir ó aniversario da súa filla de nove anos, polo que secuestra toda a clase cunha arma e unha torta de aniversario.

## Personaxes 
* Milivoj Beader como Vlado Mladinić
* Zlatko Burić como Drago
* Marko Cindrić como Ozren
* Filip Eldan como Goran Varga
* Frida Jakšić como Ana Mladinić
* Darko Janeš como Načelnik Gudelj

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Croacia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 93ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Zgodbe iz kostanjevih gozdov

***Zgodbe iz kostanjevih gozdov*** é un filme esloveno de 2019 dirixido por Gregor Božič. Estreouse no Festival Internacional de Cinema de Toronto en setembro de 2019 e foi escollido como candidato de Eslovenia para o Óscar ó mellor filme internacional na 93ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Sinopse 
Pouco despois da segunda guerra mundial, nunha fraga entre Italia e Iugoslavia, un carpinteiro e un vendedor de castiñeiros comparten historias.

## Personaxes 
* Massimo De Francovich como Mario
* Ivana Roščić como Marta
* Tomi Janežič como doutor Toni
* Giusi Merli como Dora

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Eslovenia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 93ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
José Pérez Brey

**José Pérez Brey**, nado en Santiago de Compostela o 15 de marzo de 1889 e finado na mesma cidade en maio de 1946, foi un mestre e escritor galego.

## Traxectoria 
Curmán de Pedro Brey Guerra, foi testemuña da súa voda en xuño de 1917. Foi mestre interino de Eidián (Agolada) de 1920 a 1925, de Caldas de Reis en 1925,, San Cosme de Abeancos (Melide) en 1926, Pezobrés (Santiso) en 1927, e Santa Cristina de Cobres (Vilaboa) en 1931. Aprobou as oposicións en 1931 e foi destinado a Pinol (Sober), de onde pasou a San Vicente de Castillón (Pantón), e dende 1935 foi mestre de Cabreira (Maianca, Oleiros).

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi suspendido de emprego e soldo en decembro. Depurado, foi acusado de anarquista, pola súa novela *Luz y Basilio* publicada en 1930, e comunista por constituír unha entidade "bajo pretesto de agrarismo", e foi separado do servizo e baixa na escala en xullo de 1940. Revisado o seu expediente de depuración, foi sancionado coa suspensión de emprego e soldo por dous anos e traslado fora da provincia en xuño de 1941. En agosto de 1944 foi trasladado a Vilalba. A súa novela *Luz y Basilio* foi considerada anarquista pola censura franquista e foi prohibida.

## Obra 
* *Luz y Basilio. Novela*, 1930.

## Notas
Viimased

***Viimased*** (en ) é un filme de 2020 dirixido por Veiko Õunpuu. É unha coprodución entre Estonia e Finlandia e está rodado en lingua finesa. Foi escollido como candidato de Estonia para o Óscar ó mellor filme internacional na 93ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Sinopse 
Nunha pequena vila mineira de Laponia en Finlandia, os pastores de renos e os mineiros preocúpanse polo seu futuro.

## Personaxes 
* Pääru Oja como Rupi
* Tommi Korpela como Kari
* Laura Birn como Riitta
* Elmer Bäck como Lievonen

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Estonia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 93ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Criptografía musical

[miniatura|O [motivo BACH.]]
A **criptografía**, no ámbito da música, é un método de composición mediante o cal se pretende incorporar determinadas mensaxes ocultas que quedan reflectidas na partitura. O compositor aproveita o coñecemento das calidades e características da notación musical para incluír a mensaxe que desexe.

O método criptográfico máis estendido foi o de esconder mensaxes extramusicais a través dos nomes das notas. Na notación anglosaxoa e na alemá, cada nota relaciónase cunha letra do alfabeto; así, a escala la, si, do, re, mi, fa, sol, na notación anglosaxoa é A, B, C, D, E, F, G. A criptografía baséase na combinación destas letras para formar determinadas palabras e mensaxes sobre os que se pode construír unha composición. Este procedemento, que se coñece como cifrado por substitución, resulta bastante sinxelo. Tamén se utilizaron sistemas máis complexos a través dos cales se consegue relacionar cada nota con máis dunha letra, de forma que a mensaxe criptográfico resulta máis difícil de descifrar. 

Son numerosos os compositores que utilizaron esta técnica, desde J. S. Bach, como suxeito dalgunhas das súas fugas, até Johannes Brahms ou Robert Schumann, coa suite para piano *Carnaval opus 9* (1834-1835), ou compositores do século XX, como Alban Berg ou Olivier Messiaen. Este método tamén se coñece como «cifrado Mata-Hari», xa que a famosa espía utilizouno en máis dunha ocasión.

## Notas
Harry Blanchard

**Harry Cutler Blanchard** (13 de xuño de 1929, Burlington, Vermont - 31 de xaneiro de 1960, Bos Aires, Arxentina) foi un piloto de carreiras estadounidense .

A súa única aparición nun Gran Premio foi ao volante dun coche Porsche RSK Fórmula 2 no primeiro Gran Premio dos Estados Unidos en Sebring en 1959. Finalizou sétimo e último, a catro voltas do gañador, Bruce McLaren. Poucos meses despois morreu cando o seu Porsche deportivo volcou durante a carreira dos 1000 km. de Bos Aires.

## Resultados completos de Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.
Mindanao (filme)

***Mindanao*** é un filme filipino de 2019 dirixido por Brillante Mendoza e protagonizado por Judy Ann Santos e Allen Dizon. Foi escollido como candidato de Filipinas para o Óscar ó mellor filme internacional na 93ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Judy Ann Santos como Saima Datupalo
* Allen Dizon como Malang Datupalo
* Yuna Tangog como Aisa Datupalo

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Filipinas propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 93ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Lammā Bantawallad

***Lammā Bantawallad*** (en ) é un filme exipcio de 2019 dirixido por Tamer Ezzat. Foi escollido como candidato de Exipto para o Óscar ó mellor filme internacional na 93ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Sinopse 
Conta a historia de tres vidas que se entrelazan.

## Personaxes 
* Amr Abed como Amin
* Ibtihal Elserety como Aida
* Salma Hasan como Farah
* Mohamed Hatem como Osama
* Amir Eid como Ahmed
* Passant Shawky como Yara

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Exipto propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 93ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Concurso de televisión

Un **concurso de televisión** (en ) é un xénero de programa de televisión onde persoas comúns ou celebridades, en equipos ou non, participan nunha proba que pode incluír probas de intelixencias ou probas físicas co obxectivo de gañar puntos ou premios. En caso de competicións premiadas, entre os premios comúns adoitan estar contías de diñeiro, casas, coches, viaxes ou vales de compras, xeralmente por empresas patrocinadoras. Moitos dos concursos de televisión son adaptacións de programas transmitidos pola radio.

Non se consideran concursos os programas que teñen como obxectivo revelar cantantes, pois traen na súa esencia unha disputa de talentos avaliados polo público ou por xurados, e non un xogo con regras exactas como propón o concurso.

Os concursos con probas que consisten normalmente nun conxunto de preguntas e respostas tamén se designan en inglés *quiz shows*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Game Shows
Bothrops asper

***Bothrops asper*** é unha especie de cobra altamente velenosa que habita en América Central e o norte de América do Sur.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bolaños R. 1984. *Serpientes, venenos, y ofidismo en Centroamérica*. Editoria Universidad de Costa Rica, San José. 136 pp.
* Dao-L. L. 1971.* Emponzoñamiento ofícido en el Estado Lara*. Gaceta Médica de Caracas 79: 383–410.
*Garman S. 1884 ["1883"]. *The Reptiles and Batrachians of North America*. Memoirs of the Museum of Comparative Zoölogy at Harvard College, Cambridge, Mass. Vol. VIII, No. 3. xxxi + 185 pp. + 10 Plates. (*Trigonocephalus asper*, p.&nbsp;124.)
* Otero R, Tobón GS, Fernando Gómez L, Osorio R, Valderrama R, Hoyos D, Urreta JE, Molina S, Arboleda JJ. 1992. *Accidente ofídico en Antioquia y Chocó. Aspectos clínicos y epidimiológicos (marzo de 1989-febrero de 1990)*. Acta Médica Colombiana 17: 229–249.
* Sasa M, Vázquez S. 2003. Snakebite envenomation in Costa Rica: a revision of incidence in the decade 1990–2000. Toxicon 41(1): 19–22.
Deux (filme de 2019)

***Deux*** é un filme francés de 2019 dirixido por Filippo Meneghetti. Foi escollido como candidato de Francia para o Óscar ó mellor filme internacional na 93ª edición dos premios, chegando a clasificarse na lista curta de febreiro.

## Sinopse 
Dúas mulleres maiores, que son veciñas, tamén foron amantes durante décadas.

## Personaxes 
* Barbara Sukowa como Nina Dorn
* Martine Chevallier como Madeleine Girard
* Léa Drucker como Anne
* Jérôme Varanfrain como Frédéric
* Muriel Bénazéraf como Muriel
* Augustin Reynes como Théo

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Francia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 93ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Tuntematon sotilas (filme de 2017)

***Tuntematon sotilas*** é un filme finlandés de 2017 dirixido por Aku Louhimies. É a terceira adaptación da novela homónima de 1954 escrita por Väinö Linna, un libro considerado como parte do legado nacional de Finlandia. Ambientado durante a segunda guerra mundial, o filme está presentado dende o punto de vista dunha compañía de metralladoras (en ) do exército de Finlandia durante a guerra de continuación entre Finlandia e a Unión Soviética dende 1941 até 1944. É o filme máis custoso da historia de Finlandia, cun orzamento de 7 millóns de euros.

## Personaxes 
* Eero Aho como Antero "Antti" Rokka
* Johannes Holopainen como Jorma Kariluoto
* Jussi Vatanen como Vilho "Ville" Johannes Koskela
* Aku Hirviniemi como Urho Hietanen
* Severi Saarinen como Lehto
* Hannes Suominen como Vanhala
* Paula Vesala como Lyyti
* Samuli Vauramo como Lammio
* Joonas Saartamo como Yrjö Lahtinen
* Arttu Kapulainen como Susi ("Suen Tassu")
* Andrei Alén como Rahikainen
* Eino Heiskanen como Riitaoja
* Kimi Vilkkula como Sihvonen
* Juho Milonoff como Aarne Honkajoki
* Eemeli Louhimies como Asumaniemi 
* Matti Ristinen como Sarastie

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Filmes propostos ó mellor filme internacional na 66ª edición dos Óscar

[200px|miniatura|[Fernando Trueba, director do filme gañador]]
Os **seguintes 35 filmes**, todos eles de países diferentes, foron propostos na 66ª edición dos Óscar para o premio de mellor filme en lingua non inglesa. Os títulos salientados en azul e verde son os cinco filmes nomeados, en representación de Hong Kong, España, Taiwán, o Reino Unido e Vietnam. O galardón recaeu sobre España, co filme *Belle Époque*.

## Propostas 
## Notas