Liña de ferrocarril de vía estreita Ferrol-Xixón

[miniatura|Desembocadura do [Río Grande, ría de Ribadeo|río Grande na ría de Ribadeo, entre Santalla e Ove. Pódese observar a vía do Ferrocarril Ferrol-Xixón, e á dereita, a ponte da antiga liña Ribadeo - Vilaoudriz, hoxe soporte para o tubo de auga que subministra Ribadeo. Á esquerda, a ría, e á dereita, o río Grande.]]
[miniatura|Estación de ferrocarril de [Ribadeo, **liña de ferrocarril de vía estreita Ferrol-Xixón**, vista dende a ponte da LU-P-5207.|alt=Estación de ferrocarril de Ribadeo, liña de ferrocarril de vía estreita Ferrol-Xixón, vista dende a ponte da LU-P-5207.]]

A **liña de ferrocarril de vía estreita de Ferrol a Xixón** comunica ambos os dous extremos pola costa do Cantábrico e Atlántico. Foi inaugurada o 6 de setembro de 1972, aínda que algúns tramos se puxeron en servizo antes, e desde o momento da súa construción  foi integrada en FEVE.

Non seus comezos ten aproveitado material da liña Ribadeo-Vilaoudriz.

Dispón de vía única, electrificado entre Xixón e Cudillero. Dependeu de FEVE ata o 31 de decembro de 2012, cando se unificaron os operadores estatais de vía estreita e vía larga. A infraestrutura foi transferida a ADIF e a explotación dos servizos a Renfe Operadora.​

## Historia
[miniatura|left|Un automotor da Serie 2700 de FEVE cruzando a ponte sobre a [Ría de Viveiro.]]
[miniatura|left|Estación de [Pravia, construída en inicio para a Sociedad General de Ferrocarriles Vasco Asturiana.]]
 e San Cosme, vía única con travesa de formigón sen electrificar.]]

### Idea e Planificación 
[miniatura|left|Pequeno viaduto, sobre a [ría de Foz.]]

A idea de construír un ferrocarril entre Ferrol e Xixón tivo efecto no 1886, cando o Congreso dos Deputados aprobou o primeiro proxecto, co fin de concetar os cuarteis de artillaría de Ferrol coas fábricas de armas e explosivos de Asturias pola costa cantábrica. O proxecto foi incluído no 'Plan de Ferrocarriles Secundarios' de 1888, aínda que as obras tardarían en comezar.

No 1906 apróbase a lei de ferrocarrís estratéxicos e secundarios, con inclusión do proxecto como de vía estreita (1 m).

Por discrepancias sobre o trazado, en particular no occidente de Asturias, obras non comezan ata 1921, a cargo do Estado Español.

### Construción 
As vicisitudes políticas dos anos 1920, 1930 e 1940 atrasaron ata 1956 a inauguración do tramo, entre Avilés e Pravia,
[alt=Vía do ferrocarril Ferrol-Xixón preto de Ribadeo|miniatura|Vía do ferrocarril Ferrol-Xixón preto de Ribadeo (a ponte visible está no km 145, [Dompiñor, Piñeira, Ribadeo, mirada en sentido quilométrico decrecente)]]
A construción do ferrocarril supuxo grandes obras de fábrica (pontes, viadutos, túneles,...) para salvar a complicada orografía da costa cantábrica, en particular, na zona asturiana. Foi necesario construír 110 túneles e 27 viadutos, nunha liña de lonxitude total de 320 km con 47 estacións. O seu custo total, en 1972, foi 4 250 millóns de pesetas.:

### Funcionamento 
Co paso do tempo, a falta de mantemento trasladouse ó número de accidentes observados. Coa chegada do século XXI e o empeoramento dos servizos foi callando a idea de que se procuraba a supresión da liña, o que ten preovocado diversas iniciativas e mobilizacións, co mantemento en 2017 e 2018 de diversas xuntanzas a nivel político. A finais de 2018 a empresa ten comunicado a ampliación do número de maquinistas e a adquisición de novas máquinas, se ben non é a primeira vez que o fai)

## Notas
## Ligazóns externas 
Horarios de trens na liña Ferro-Xixón: http://www.renfe.com/GA/viajeros/feve/index.html