Parque Nacional Rapa Nui

O **Parque Nacional Rapa Nui** é un parque nacional e Patrimonio da Humanidade da UNESCO situado na Illa de Pascua, Chile. Rapa Nui é o nome polinesio da illa de Pascua. A illa está situada no sueste do océano Pacífico, no extremo sueste do Triángulo Polinesio. A illa foi tomada por Chile en 1888. A súa fama e a súa condición de Patrimonio da Humanidade derivan das 887 estatuas de pedra existentes coñecidas co nome de "moai", cuxa creación atribúese aos primeiros rapanui que habitaron a illa ao redor do ano 300 d.C. Gran parte da illa foi declarada como Parque Nacional de Rapa Nui que, o 22 de marzo de 1996, a UNESCO designou Patrimonio da Humanidade baixo criterios culturais (i), (iii) e (v). O Parque Nacional Rapa Nui está agora baixo o control administrativo da Comunidade Indíxena Polinesia Ma'u Henua, que é o primeiro instituto autónomo da illa. O pobo indíxena rapanui recuperou a autoridade sobre as súas terras ancestrais e encárgase da xestión, conservación e protección do seu patrimonio. O primeiro de decembro de 2017, a expresidenta Michelle Bachelet devolveu aos pobos indíxenas terras ancestrais en forma de Parque Nacional Rapa Nui. Por primeira vez na historia, os ingresos xerados polo Parque Nacional invístense na illa e úsanse para conservar o patrimonio natural.

## Xeografía
[right|thumb|Rapa Nui, mostrando os tres volcáns principais [Terevaka, Poike, Rano Kau, así como paraia Anakena, os illotes incluíndo Motu Nui. Os modernos Hanga Roa e Aeroporto Internacional de Mataveri, as ruínas de Orongo e a canteira de Rano Raraku. Sinaa os ahus máis importante con moais.]]
Illada xeograficamente, a illa forma a fronteira xeográfica e cultural oriental da Polinesia. Está a 3700 km. ao oeste de Chile, a uns 2200 km. ao leste das Illas Pitcairn (o hábitat humano máis próximo) É o fogar dunha cultura megalítica extinta que se ve en forma de edificios de enormes estatuas chamadas "moai" feitas con rochas volcánicas. A topografía inclúe volcáns e unha costa accidentada. A súa elevación varía dende o nivel do mar ata 300 m.. Ten lagos de auga doce, cráteres volcánicos e unha costa suxeita á erosión.

### Clima
O parque experimenta un clima subtropical cálido con ventos alisios do sueste de outubro a abril. A precipitación media anual é de , con choivas durante a estación invernal. A temperatura media varía de 19&nbsp;°C no inverno a 24&nbsp;°C no verán.

## Cultura
[dereita|thumb| O moai con sombreiro en [Ahu Tahai, restaurado con ollos de coral polo arqueólogo estadounidense William Mullo.]]
Os moais do parque teñen unha altura variable de 2 a 20 metros. As formacións rochosas volcánicas extraídas para esculpir teñen unha distintiva cor amarela-marrón de toba volcánica que se atopa só no Ranu Raraku, no lado sueste da illa. Algúns dos moai tamén foron tallados en escoura volcánica vermella. Os santuarios cerimoniais onde se erguen para ofrecer adoración coñécense como "*ahu*". De tamaño e forma impresionantes, construíronse normalmente preto da costa e paralelos a ela. Nas canteiras tamén se atopan moitos moais sen rematar. A produción e o transporte das 887 estatuas considéranse feitos creativos e físicos notables. O período comprendido entre 1837 e 1864 foi un momento crítico no que, por razóns que aínda se descoñecen, todas as estatuas en pé foron derrubadas (probablemente durante a época de guerras tribais), aínda que con poucos danos. Posteriormente foron recuperados e devoltos ás súas posicións orixinais durante o período de restauración con asistencia internacional. 
[dereita|miniatura|[Cráter Rano Kau.]]
O culto do home paxaro que substituíu o culto moai concentrouse en Orongo nun lugar cerimonial chamado Mata Ngarau, unha estreita dorsal entre o océano e o profundo cráter do volcán Rano Kau, que entrou en erupción por última vez hai entre 150.000 e 210.000 anos.

Os primeiros habitantes da illa chamárona "*Te Pito o TeHenua*" (o embigo/fin do mundo).
O primeiro europeo en descubrir a illa foi o explorador holandés Jacob Roggeveen o día de Pascua de 1722. Como resultado, chamouna "Illa de Pascua". Observou que os habitantes eran de tres grupos: "persoas de pel escura, de pel vermella e de pel moi pálida e de pelo vermello". 
No século XIX, un visitante tahitiano que pensaba que a illa semellaba a Rapa pero era máis grande (*nui* significa grande), deulle o nome polinesio "*Rapa Nui*". En Chile, a illa chámase *"Isla de Pascua"* en castelán para a Illa de Pascua.

## Vida salvaxe
Como a illa estaba illada hai moitas especies endémicas de animais e plantas. O parque está baixo a categoría de xestión II da UICN no sueste da Polinesia. A súa historia bioxeográfica e ecolóxica sufriu un cambio radical respecto ao que existía nos tempos antigos cando había palmeiras e un bosque de follas anchas. Antes de que os polinesios se instalaran aquí no século IV, a illa tiña unha extensa cobertura forestal de árbores, arbustos, fentos e herbas. Agora a illa está case completamente cuberta de herba con só algunhas árbores e arbustos ornamentais espallados pola illa.

## Parques irmáns
* Parque Nacional do Teide (Tenerife, España).

## Galería

Ficheiro:Rapa Nui, Rano Raraku.JPG|Monumento en Rapa Nui
Ficheiro:Parque Nacional Rapa Nui.jpg|Rapa Nui, Illa de Pascua
Ficheiro:Moai Easter Island geod0095.jpg|Tukuturi, un moai en Rano Raraku
Ficheiro:Rano Raraku quarry.jpg|Ladeira exterior do volcán Rano Raraku, a canteira dos moai con moitas estatuas sen rematar.
Ficheiro:Rano-Raraku-from-South.jpg|Volcán Rano Raraku desde o sur

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
*
*
*
*
*

### Ligazóns externas
* Páxina oficial do Parque Nacional Rapa Nui  
* Información sobre o Parque na páxina de Ma’u Henua
* Guía no oficial.
* Información oficial de Conaf.
* Historia.