open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lei foral do éuscaro

300px|miniatura|right|Distribución por municipios das zonas vascófona, mixta e non vascófona.A **lei foral do éuscaro** (en éuscaro: *Euskararen Foru Legea*, en castelán: *Ley foral del vascuence*) de 1986 regula o status do éuscaro nas administracións públicas e no ensino na Comunidade Foral de Navarra. A Lei foi aprobada polo Parlamento navarro e promulgada o 15 de decembro de 1986, desenvolvendo o artigo 9 da Lei Orgánica de Reintegración e Amelloramento do Réxime Foral de Navarra:

## Zonificación lingüística 
A lei foral do éuscaro debuxou un panorama legal lingüístico de Navarra estruturado entre unha zona de predominio lingüístico euscaldún (a *Zona vascófona ou euscalduna*) con dúas linguas cooficiais (éuscaro e castelán) e unhas zonas de predominio lingüístico castelanfalante (*Zona Mixta* e *Non Vascófona*) cun único idioma oficial (castelán), sendo que nunha destas dúas zonas castelanfalantes (*Zona mixta*) o éuscaro gozaría dun réxime especial que fomentara e promovera o seu uso.

### Zona vascófona ou euscalduna 
Queda integrada polos municipios de: Abaurregaina, Abaurrepea, Altsasu, Anue, Araitz, Arantza, Arano, Arakil, Arbizu, Areso, Aria, Aribe, Arruazu, Auritz, Bakaiku, Basaburua, Baztan, Bera, Bertizarana, Betelu, Donamaria, Doneztebe, Etxalar, Etxarri Aranatz, Elgorriaga, Eratsun, Ergoiena, Erroibar, Esteribar, Ezkurra, Garaioa, Garralda, Goizueta, Hiriberri, Igantzi, Imotz, Irañeta, Ituren, Iturmendi, Labaien, Lakuntza, Lantz, Larraun, Leitza, Lesaka, Luzaide, Oitz, Olatzagutia, Orbaizeta, Orbara, Orreaga, Saldias, Sunbilla, Ultzama, Urdazubi, Urdiain, Urrotz, Uharte Arakil, Ziordia, Zubieta e Zugarramurdi. Posteriormente engadiríanse dous máis, procedentes da segregación de municipios pertencentes a devandita zona: Lekunberri e Irurtzun. En 2027 engadiuse tamén o concello de Atetz.

### Zona mixta 
Queda integrada polos municipios de: Abartzuza, Agoitz, Antsoain, Aranguren, Artzi, Atarrabia, Atetz, Barañain, Bidankoze, Bidaurreta, Burgi, Burlada, Deierri, Eguesibar, Erronkari, Espartza-Zaraitzu, Etxarri, Etxauri, Ezkabarte, Ezkaroze, Garde, Gares, Gesalatz, Goñi, Gorza, Izaba, Itza, Itzaltzu, Jaitz, Jaurrieta, Lezaun, Lintzoain, Lizarra, Odieta, Olaibar, Ollaran, Oltza, Orontze, Orotz-Betelu, Otsagabia, Pamplona, Sartze, Txulapain, Uharte, Urzainki, Uztarroze,  Zabaltza, Ziritza e Zizur Zendea. Posteriormente engadiríanse catro máis, procedentes da segregación de municipios pertencentes a devandita zona: Berriobeiti, Berriozar, Orkoien e Zizur Nagusia. En 2010 engadíronse tamén os de Aranguren, Belaskoain e Galar.

### Zona non vascófona 
Queda integrada polo resto de municipios de Navarra.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
**Ley Foral del Vascuence 18/1986*, do 15 de decembro
Extinción

En bioloxía, **extinción** é a desaparición de todos os individuos dunha especie ou xénero. Considérase unha especie como extinta a partir do intre en que morre o seu último individuo, inda que de facto pode estalo desde que a comunidade perdeu a capacidade de reprodución ou recuperación.

Debido a que o seu rango de distribución potencial pode ser moi grande, determinar ese momento pode non ser doado, polo que decote faise en retrospectiva. Estas dificultades poden conducir a fenómenos como o taxon Lazarus, no que unha especie que se presumía extinta reaparece  tras un período de aparente ausencia. No caso de especies que se reproducen sexualmente, a extinción é xeralmente inevitábel cando só queda un individuo da especie ou unicamente individuos do mesmo sexo.

Segundo datos da Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (IUCN) no planeta hai 17 mil especies de animais e plantas ameazadas de extinción incluíndo un terzo dos anfibios, máis dunha de cada oito especies de aves e preto dun cuarto dos mamíferos.

## Notas
## Véxase tamén 
* Extinción en masa
Artista

[miniatura|dereita|Busto de [Manuel Antonio|Manoel Antonio, artista galego de vangarda.]]
O **artista** é a persoa que realiza ou produce obras de arte. O que se entende por artista depende polo tanto do significado da palabra arte, e, dado o cambiante significado deste concepto, o termo *artista* só pode definirse ou estudarse dende un punto de vista histórico, en función, por exemplo, dos cánones estéticos de cada época. Con todo, existen certas constantes que se repiten ao longo da historia e que serven para definir a noción asemade de arte e de artista. Trátase da técnica, a creatividade, a orixinalidade da produción e dos actos.

## Notas
Pedrouzos, Bendoiro, Lalín

**Pedrouzos** é un lugar da parroquia de Bendoiro, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o IGE, no 2011 tiña 16 habitantes (8 homes e 8 mulleres) o que supón unha diminución de 2 habitantes con respecto ao ano 2000. 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Bendoiro 
### Parroquias de Lalín
Retrospectiva

**Retrospectiva** (do latín: *retrospectare*) é unha celebración de eventos ocorridos, normalmente organizada ao final do ano referente aos acontecementos ocorridos ao decorrer de dito ano.

Tamén pode facer referencia á vida ou carreira dunha persoa dedicada á arte. Así mesmo pode empregarse en calquera outro campo, como o da bioloxía ou a ecoloxía, en relación a estudos ao respecto de feitos acontecidos no pasado.
Orxás

O topónimo **Orxás** pode referirse a:

;En Galiza
***Orxás**, lugar da parroquia de Prevesos, no concello de Castro de Rei;
***Orxás**, lugar da parroquia de Bermés, no concello de Lalín;
***Orxás**, lugar da parroquia de Pousada, no concello da Pastoriza;
***Orxás**, lugar da parroquia de San Sadurniño, no concello de San Sadurniño;
***Orxás**, lugar da parroquia de Grixalba, no concello de Sobrado;
***Orxás**, lugar da parroquia de Saiáns, no concello de Vigo;
***Orxás**, lugar da parroquia de Lousada, no concello de Xermade;
***Os Orxás**, lugar da parroquia da A Balsa, no concello de Muras.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***As Orxas**, lugar da parroquia de Curtis, no concello de Curtis.
José María Besteiro

**José María Besteiro**, nado en Riotorto en 1963 é un xornalista e produtor galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Ciencias da Comunicación, fixo un mestrado en dirección e produción de radio e televisión na Universidade de Boston. Despois de traballar como xornalista en distintos medios (*Dunia*, *El País*, *El Gran Musical*...), integrouse no equipo que botou a andar a cadea de televisión de pagamento Canal +. onde foi xefe de produción e director de musicais entre 1989 e 1994. En 1995 vai traballar para os Estados Unidos, nas divisións de produtos para Latinoamérica da Time Warner e de Bertelsmann.

Foi director xeral de audiovisual do Grupo Voz, e posteriormente produtor independente de series de televisión dende a súa propia compañía, Galiwood. Despois dirixiu os seus interese empresariais cara á distribución de contidos vía satélite, e en 2009 mercou unha parte importante do accionariado de Dreamhouse Entertainment, unha empresa de produción e distribución de contidos que posúe o canal Latele Novela, dedicado á produción e distribución de telenovelas na comunidade latina nos Estados Unidos.
## Vida persoal 
Vive en Madrid. Foi un dos patróns da Fundación TIC da Deputación de Lugo.

## Series producidas 
* *Mareas vivas*
* *Nada es para siempre*
* *Géminis*
* *Libro de familia*
* Pazo de familia
* Lobos e Cordeiros

## Obra
**Los Reyes Catódicos* ( 1997)
**Un hombre que se parecía a Cunqueiro* (2021) 
**Francisco Umbral, Manual de Instrucciones* ( 2024)

## Notas
Rosa Porriño

miniatura|dereita|Variedade Rosa Porriño.
**Rosa Porriño** é a denominación comercial dunha variedade de granito que se explota en Galicia. Presenta un ton rosado, é moi compacta e de fractura irregular. Polas súas características extráese en frontes de gran lonxitude, podéndose obter bloques de gran volume. Admite todo tipo de acabados, podéndose aplicar en ambientes tanto interiores coma exteriores.

Como nome comercial, non pode ser empregado para vender outros produtos similares. Por esta razón, e debido á sona que acadou este granito, na China rexistrouse o nome *China Porriño* para outra pedra natural rosada.

## Extracción 
[miniatura|dereita|[Canteira de granito Rosa Porriño en Atios (O Porriño).]]
Tradicionalmente, o granito extráese en canteiras a ceo aberto mediante corte con fío diamantado, rozadoiras de brazo e de disco. Isto supón a creación de bancos sucesivos e descendentes, chamados bancadas.

Por termo medio, un 25 % do granito removido comercialízase en forma de bloque. As pezas que presentan algunha impureza apártanse para unha segunda proba de calidade. Aqueles bloques que aparecen lixeiramente fracturados divídense para obter perpiaños, bordos ou lastros.

## Características físico-mecánicas 
* Masa volumétrica: 2,61 g/cm³
* Coeficiente de absorción: 0,30 %
* Resistencia mecánica á compresión: 1.149&nbsp;kg/cm²
* Resistencia mecánica á flexión: 119&nbsp;kg/cm²
* Resistencia ao desgaste: 1,00&nbsp;mm.
* Resistencia ao impacto: 55&nbsp;cm.
* Módulo de heladicidade: 0,04 %

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Variedades de pedra natural comercializada desde a Asociación de Graniteiros de Galicia
* Unha empresa de comercialización de granito Rosa Porriño: Ficha do produto
* Outra empresa: ficha do produto
* Variedades de pedra natural comercializada desde a Asociación de Graniteiros de Galicia
Norbert Ratsirahonana

**Norbert Lala Ratsirahonana**, nado en 1938, é un político e xuíz do Tribunal Constitucional de Madagascar, foi presidente interino de Madagascar, entre 1996 e 1997.
Americanización

**Americanización** é un proceso de asimilación cultural referido á influencia que a cultura dos Estados Unidos de América exerce noutras culturas do mundo, o que dá como resultado un proceso de substitución da cultura nativa pola deste país americano.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Asimilación cultural dos nativos americanos
Chaetopleura angulata

***Chaetopleura angulata***, un quitón, é un molusco poliplacóforo da familia Ischnochitonidae, animal relativamente grande, cunhas dimensións de 50&nbsp;mm presenta a cuncha formada por oito placas calcarias fortemente unidas, uniformes e paralelas sobre uns bordos coriáceos. Atópase entre os 5 e os 50 metros de profundidade e aliméntase fundamentalmente de pequenos crustáceos. Orixinario da rexión entre o Río de Xaneiro e a Patagonia, actualmente tamén se atopa no litoral de Portugal e Galicia transportado nas áncoras dos navíos , e é unha especie moi esparexida nalgunhas rías galegas, como a de Ferrol.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* World Register of Marine Species
Belelle

O topónimo **Belelle** pode referirse a:

;En Galiza
***Belelle**, lugar da parroquia de Sillobre, no concello de Fene;
***Belelle**, lugar da parroquia de Catasós, no concello de Lalín.

;Río de Galiza
***Río Belelle**, río na provincia da Coruña:
****Fervenza do Belelle**, fervenza de dito río.
Puxallos, Catasós, Lalín

**Puxallos** é un lugar da parroquia de Catasós, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o IGE, no 2011 tiña 29 habitantes (13 homes e 16 mulleres), o que supón unha diminución de 3 habitantes con respecto ao ano 2000.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Catasós 
### Parroquias de Lalín 
## Notas
Torguedo

O topónimo **Torguedo** pode referirse a:

;En Galiza
***Torguedo**, lugar da parroquia de Catasós, no concello de Lalín;
***Torguedo**, lugar da parroquia de Loeda, no concello de Piñor;
***O Torguedo**, lugar da parroquia das Negradas, no concello de Guitiriz.
Chares, Cercio, Lalín

**Chares** é un lugar da parroquia de Cercio, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o IGE en 2011 tiña 32 habitantes (17 homes e 15 mulleres), 5 menos ca en 2000.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cercio 
### Parroquias de Lalín 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Lalín
Vales

Como topónimo **Vales** pode referirse a:

;En Galiza
***Vales**, parroquia do concello da Pobra do Brollón;
***Vales**, parroquia do concello de San Cristovo de Cea;
****Vales**, lugar de dita parroquia;
***Rozavales**, parroquia do concello de Monforte de Lemos;
****Rozavales**, lugar de dita parroquia;
***Vales**, lugar da parroquia de Cesures, no concello do Barco de Valdeorras;
***Vales**, lugar da parroquia de Teilán, no concello de Bóveda;
***Vales**, lugar da parroquia de Marzás, no concello de Carballedo;
***Vales**, lugar da parroquia de Maceira, no concello de Covelo;
***Vales**, lugar da parroquia de Seoane do Courel, no concello de Folgoso do Courel;
***Vales**, lugar da parroquia de Cuíñas, no concello da Fonsagrada;
***Vales**, lugar da parroquia de Gresande, no concello de Lalín;
***Vales**, lugar da parroquia de Borrifáns, no concello de Oza-Cesuras;
***Vales**, lugar da parroquia de Soutolobre, no concello de Salvaterra de Miño;
***Vales**, lugar da parroquia de Bolmente, no concello de Sober;
***A Agra de Vales**, lugar da parroquia de Santa María de Arzúa, no concello de Arzúa;
***Piñeiro de Vales**, lugar da parroquia de Borrifáns, no concello de Oza-Cesuras;
***Roncesvales**, lugar da parroquia de Brexo, no concello de Cambre;
***Rozavales**, lugar da parroquia de San Martiño de Manzaneda, no concello de Manzaneda;
***O Souto de Rozavales**, lugar da parroquia de San Martiño de Manzaneda, no concello de Manzaneda.

;Fóra de Galiza

;En Navarra
***Roncesvales**, concello de Navarra.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Prefectura de Yamaguchi

A **prefectura de Yamaguchi** (山口県, やまぐちけん, *Yamaguchi-ken*) é unha prefectura do Xapón que se atopa na rexión de Chūgoku, no extremo oeste da illa de Honshu. A súa capital é Yamaguchi.

A prefectura cobre 6.112,81&nbsp;km² de superficie e habítana 1.462.576 persoas.

Esta prefectura fai fronteira coas de Shimane e Hiroshima.

Antes da Restauración Meiji coñecíase como Chousyuu (長州), provincias de Suou (周防国) e Nagato (長門国), entón chámase dúas provincias de Bouchou (防長).

## Xeografía 
Na prefectura hai 20 concellos, 13 deles son cidades, os restantes son vilas.
dereita|300px|miniatura|Mapa da prefectura de Yamaguchi.

### Cidades 
* Hagui-shi (萩市, はぎし)
* Hikari-shi (光市, ひかりし)
* Houfu-shi (防府市, ほうふし)
* Iwakuni-shi (岩国市, いわくにし)
* Kudamatsu-shi (下松市, くだまつし)
* Mine-shi (美祢市, みねし)
* Nagato-shi (長門市, ながとし)
* San'you-Onoda-shi (山陽小野田市, さんようおのだし)
* Ximonosequi-shi (下関市, しものせきし)
* Xuunan-shi (周南市, しゅうなんし)
* Ube-shi (宇部市, うべし)
* Iamaguchi-shi (山口市, やまぐちし: capital)
* Ianai-shi (柳井市, やないし)

### Distritos 
* Abu-gun (阿武郡, あぶぐん) 
** Abu-chō (阿武町, あぶちょう) 
* Kuga-gun (玖珂郡, くがぐん)
** Waki-chou|Waqui-chō (和木町, わきちょう) 
* Kumague-gun (熊毛郡, くまげぐん)
** Hirao-chō (平生町, ひらおちょう) 
** Kaminoseki-chō (上関町, かみのせきちょう) 
** Tabuse-chou (田布施町, たぶせちょう)
* Ooshima-gun (大島郡, おおしまぐん)
** Suou-Ooshima-chō (周防大島町, すおうおおしまちょう)

### Fusión e disolución dos municipios 
* Abu-gun (阿武郡, あぶぐん) 
** Atou-chō (阿東町, あとうちょう)

## Historia 
## Clima 
## Economía 
* Ube Industries (宇部興産, en Ube)
* Tokuyama Corporation (トクヤマ, en Shūnan)
* Tosoh Corporation (東ソー, en Shūnan)
* Fast Retailing (ファーストリテイリング, en Yamaguchi) - UNIQLO
* Yamaguchi Financial Group (山口フィナンシャルグループ, en Shimonoseki) - Banco de Yamaguchi
* Banco de Saikyo (西京銀行, en Shūnan)

## Universidades 
* Universidade de Yamaguchi (山口大学) 
* Universidade de Prefectura de Yamaguchi (山口県立大学)
* Universidade de Cidade de Shimonoseki (下関市立大学)

## Turismo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial da prefectura de Yamaguchi (en xaponés).
* Sitio web oficial da prefectura de Yamaguchi (en castelán).
Cesare De Titta

**Cesare De Titta**, nado en Sant'Eusanio del Sangro o 27 de xaneiro de 1862 e finado o 14 de febreiro de 1933, foi un poeta italiano que compuxo en italiano, latín e abrucés.

## Traxectoria 
Fillo do notario Vincenzo e de Sofia Loreto, quedou ao pouco orfo de pai e, á idade de dezaseis anos, entrou no seminario de Lanciano para se converter en sacerdote. Instruíu linguas clásicas no seminario de Venosa desde 1881 ata 1889, foi tamén o seu reitor, neste o seu período lucano publicou *Saggi di traduzione* de Catulo (1890), esta obra valeulle un diploma honoris causa de ensinante de letras do Ministerio de Instrución Pública, que lle permitiu en 1891 obter a cátedra de grego. Escribiu tamén *Grammatica della lingua viva* e *Grammatica della lingua latina*.

En 1926 deixou o ensino, retirándose a unha casa que tiña na súa comarca natal para se dedicar enteiramente á produción literaria, basicamente en abrucés, nun estilo clásico con abondosos arcaísmos pero á vez musical e mitificante da natureza local  *Canzoni abruzzesi* (1919), *Nuove canzoni abruzzesi* (1923), ''Gente d'Abruzzo* (1923), *Terra d'oro* (1925) e *Acqua, foco, vento* (1925), tamén escribiu teatro recollidos en catro volumes. A súa obra en italiano recolleuna no volume *Poesia* e en latín deixou tres volumes de *Carmina* aínda que só un publicou en vida, en 1922. Traduciu ao abrucés *La figlia di Jorio* (1923) e ao latín as *Elegie romane'' (1905) de Gabriele D'Annunzio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Cesare De Titta
Globo terrestre

﻿miniatura|dereita|Globo terrestre.
Un **globo terrestre** ou unha **esfera terrestre** é un modelo a escala tridimensional da Terra, sendo a única representación xeográfica que non sofre distorsión. Se ben a Terra é o planeta máis frecuentemente representado, existen modelos do Sol, a Lúa e varios outros planetas, incluíndo algúns ficticios.

## Características 
Os globos terrestres adoitan montarse nun soporte en ángulo, o que os fai máis doado de usar representando ao mesmo tempo o ángulo do planeta en relación ao sol e ao seu propio xiro. Isto permite visualizar doadamente como cambian os días e as estacións.

O primeiro globo terrestre, chamado *Globo Terrestre de Nürnberg*, foi fabricado durante os anos 1490-1492 polo cartógrafo alemán Martin Behaim.

Un globo terrestre ten ás veces relevo, mostrando a topografía. Adóitase usar unha escala esaxerada para o relevo, de forma que resulte visíbel.

A meirande parte dos globos terrestres modernos inclúen tamén paralelos e meridianos, de xeito que se poida localizar unha situación na superficie do planeta.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Terra
Chares

O topónimo **Chares** pode referirse a:

;En Galiza
***Chares**, lugar da parroquia de Cercio, no concello de Lalín;
***Chares de Outeiro**, lugar da parroquia de Camposancos, no concello de Lalín.

Amais, como antropónimo pode referirse a:

***Chares de Atenas**, xeneral da Grecia clásica;
***Chares de Mitilene**, historiador que viviu na corte de Alexandre o Grande;
***Chares de Lindos**, escultor da Grecia antiga.
Casianes, Pantín, Valdoviño

**Casianes** é un lugar da parroquia de Pantín no concello coruñés de Valdoviño na comarca de Ferrol. Tiña 3 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística. Non obstante, en 2024 xa estaba deshabitado.

## Notas 
## Lugares e parroquias
### Lugares de Pantín
### Parroquias de Valdoviño
Marnela

O topónimo **Marnela** pode referirse a:

;En Galiza
***A Marnela**, lugar da parroquia de Maniños, no concello de Fene;
***A Marnela**, lugar da parroquia de Franza, no concello de Mugardos;
***Marnela de Abaixo**, lugar da parroquia de Pantín, no concello de Valdoviño;
***Marnela de Arriba**, lugar da parroquia de Pantín, no concello de Valdoviño.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Influencia

A **influencia** é a habilidade para exercer un poder sobre alguén, de parte dunha persoa, dun grupo ou dun acontecemento en particular.

Na sociedade, a influencia preséntase nas interrelacións de axentes humanos e móstrase claramente nos cambios de actitude que presenta un determinado grupo de persoas ás cales vai dirixida, tendo en conta o grao dos cambios determínase o grao de influencia exercida. No desenvolvemento da influencia preséntanse distintos factores que permiten a súa realización, como os recursos políticos cos que se conta ou a habilidade de persuasión e disuasión. A influencia utiliza métodos flexibles, entre os cales se destaca o poder de convencemento.

Segundo a teoría organizacional, maniféstase influencia cando na relación de axentes humanos xorde un líder notábel que, por carisma, autoridade ou notoriedade, é capaz de incidir nun ou máis individuos, quen se acollen ás decisións de dito líder.
Trabes

Como topónimo **As Trabes** pode referirse a:

;En Galiza
***Trabes**, lugar da parroquia de Buscás, no concello de Ordes;
***As Trabes**, lugar da parroquia de Xuño, no concello de Porto do Son;
***As Trabes**, lugar da parroquia de Pantín, no concello de Valdoviño.

## Véxase tamén
### Outros artigos
A Trabe

Como topónimo **A Trabe** pode referirse a:

;En Galiza
***A Trabe**, lugar da parroquia de Piñeiro, no concello de Cedeira;
***A Trabe**, lugar da parroquia de San Román de Montoxo, no concello de Cedeira;
***A Trabe**, lugar da parroquia de Tella, no concello de Ponteceso;
***A Trabe**, lugar da parroquia de Galdo, no concello de Viveiro;
***A Trabe**, lugar da parroquia de Berrande, no concello de Vilardevós;
***O Pazo da Trabe**, lugar da parroquia de Cuns, no concello de Coristanco.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Gondufe, Cristimil, Lalín

**Gondufe** é un lugar da parroquia de Cristimil, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca de Deza. Segundo o IGE, no 2011 tiña 21 habitantes (11 homes e 10 mulleres), o que supón un aumento de 5 habitantes con respecto ao ano 2000.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cristimil 
### Parroquias de Lalín
Gondufe

Como topónimo **Gondufe** pode referirse a:

;En Galiza:
***Gondufe**, lugar da parroquia de Cristimil, no concello de Lalín;
***Gondufe**, lugar da parroquia de Saiáns, no concello de Vigo.

;En Portugal:
***Gondufe**, freguesía do concello de Ponte de Lima.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Taín, Doade, Lalín

**Taín** é un lugar da parroquia de Doade, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o IGE, no 2011 tiña 13 habitantes (9 homes e 4 mulleres), o que supón unha diminución de 9 habitantes con respecto ao ano 2000.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Doade 
### Parroquias de Lalín
Meixomín, Moimenta, Lalín

**Meixomín** é un lugar da parroquia de Moimenta, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. 

Segundo o Instituto Galego de Estatística, tiña 35 habitantes en 2024 (17 homes e 18 mulleres), o que supón unha diminución con respecto a 2008, cando tiña 44 habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Moimenta 
### Parroquias de Lalín 
## Notas
Pardesoa, Maceira, Lalín

**Pardesoa** é un lugar da parroquia de Maceira, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca de Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 32 habitantes (16 homes e 16 mulleres), o que supón unha diminución de 2 habitantes con respecto ao ano 2000.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Maceira 
### Parroquias de Lalín
Rodelas

O topónimo **Rodelas** pode referirse a:

;En Galiza
***Rodelas**, lugar da parroquia de Caamouco, no concello de Ares;
***Rodelas**, lugar da parroquia de Maceira, no concello de Lalín.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Rodenlas**, lugar da parroquia de Crespos, no concello de Padrenda;
***Romelas**, lugar da parroquia de Mercurín, no concello de Boimorto.
San Xiao

O nome **San Xiao** é unha variante dialectal da forma **San Xián**. 

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***San Xiao de Mos**, parroquia do concello de Castro de Rei;
***San Xiao de Narón**, parroquia do concello de Narón;
***San Xiao de Vea**, parroquia do concello da Estrada;
***San Xiao do Camiño**, parroquia do concello de Palas de Rei;
****San Xiao**, lugar de dita parroquia;
***San Xiao do Monte**, parroquia do concello de Toques;
****San Xiao**, lugar de dita parroquia;
***A Pobra de San Xiao**, parroquia do concello de Láncara;
****A Pobra de San Xiao**, lugar de dita parroquia;
***San Xiao**, lugar da parroquia de Fontefría, no concello de Amoeiro;
***San Xiao**, lugar da parroquia de Cariño, no concello de Cariño;
***San Xiao**, lugar da parroquia de Castromao, no concello de Celanova;
***San Xiao**, lugar da parroquia de Arnois, no concello da Estrada;
***San Xiao**, lugar da parroquia de Guimarei, no concello da Estrada;
***San Xiao**, lugar da parroquia de Zas de Rei, no concello de Melide;
***San Xiao**, lugar da parroquia de Pantín, no concello de Valdoviño;
***San Xiao de Abaixo**, lugar da parroquia de Labacengos, no concello de Moeche;
***San Xiao de Arriba**, lugar da parroquia de Labacengos, no concello de Moeche.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Parroquias de Galicia baixo a advocación de san Xiao
Taín

O topónimo **Taín** pode referirse a:

;En Galiza
***Taín**, lugar da parroquia de San Mamede de Urrós, no concello de Allariz;
***Taín**, lugar da parroquia de Valeixe, no concello da Cañiza;
***Taín**, lugar da parroquia de Albán, no concello de Coles;
***Taín**, lugar da parroquia de Carlín, no concello de Friol;
***Taín**, lugar da parroquia de Doade, no concello de Lalín.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Taíz**, lugar da parroquia de San Vitoiro de Ribas de Miño, no concello do Saviñao;
***Tanín**, lugar da parroquia da Laxe, no concello do Valadouro;
***Tatín**, lugar da parroquia de Ouces, no concello de Bergondo.
Ludeiro

Como topónimo **Ludeiro** pode referirse a:

;En Galiza
***Ludeiro**, lugar da parroquia de San Martiño de Amarante, no concello de Antas de Ulla;
***Ludeiro**, lugar da parroquia de San Román de Montoxo, no concello de Cedeira;
***Ludeiro**, lugar da parroquia de Santa Uxía de Asma, no concello de Chantada;
***Ludeiro**, lugar da parroquia de Soutolongo, no concello de Lalín;
***Ludeiro**, lugar da parroquia de Penas, no concello de Monterroso;
***Ludeiro**, lugar da parroquia de Monte Redondo, no concello de Padrenda;
***O Ludeiro**, lugar da parroquia de Monteseiro, no concello da Fonsagrada.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Prefectura de Hiroshima

A **prefectura de Hiroshima** (広島県, ひろしまけん, *Hiroshima-ken*) é unha prefectura do Xapón. Atópase na rexión de Chūgoku, na parte oeste da illa de Honshu, e a súa capital é Hiroshima.

A prefectura cobre 8.479,05&nbsp;km² de superficie e habítana 2.869.849 persoas.

A prefectura de Hiroshima fai fronteira coas prefecturas de Yamaguchi, Shimane, Tottori e Okayama.

Antes da Restauración Meiji coñecíase como Gueixuu (芸州), e provincias de Aki (安芸国) e Bingo (備後国).

## Xeografía 
Na prefectura hai 23 concellos, 14 deles son cidades, e os restantes son vilas.
### Cidades 
* Aqui-takata-shi (安芸高田市, あきたかたし)
* Etallima-shi (江田島市, えたじまし)
* Fuchuu-shi (府中市, ふちゅうし)
* Fukuiama-shi (福山市, ふくやまし)
* Hatsukaichi-shi (廿日市市, はつかいちし)
* Higaxi-hiroshima-shi (東広島市, ひがしひろしまし)
* Hiroshima-shi (広島市, ひろしまし: capital)
::Aki-ku (安芸区, あきく)
::Asakita-ku (安佐北区, あさきたく)
::Asaminami-ku (安佐南区, あさみなみく)
::Higashi-ku (東区, ひがしく)
::Minami-ku (南区, みなみく)
::Naka-ku (中区, なかく)
::Nishi-ku (西区, にしく)
::Saeki-ku (佐伯区, さえきく)
* Kure-shi (呉市, くれし)
* Mighara-shi (三原市, みはらし)
* Miioshi-shi (三次市, みよしし)
* Onomichi-shi (尾道市, おのみちし)
* Ootaque-shi (大竹市, おおたけし)
* Xoobara-shi (庄原市, しょうばらし)
* Taquehara-shi (竹原市, たけはらし)

### Distritos 
* Aki-gun (安芸郡, あきぐん)
** Fuchuu-chou (府中町, ふちゅうちょう)
** Kaita-chou (海田町, かいたちょう)
** Kumano-chou (熊野町, くまのちょう)
** Saka-chou (坂町（さかちょう)
* Jinseki-gun (神石郡, じんせきぐん)
** Jinsekikooguen-chou (神石高原町, じんせきこうげんちょう)
* Sera-gun (世羅郡, せらぐん) 
** Sera-chou (世羅町, せらちょう)
* Toyota-gun (豊田郡, とよたぐん)
** Oosakikamijima-chou (大崎上島町, おおさきかみじまちょう)
* Yamagata-gun (山県郡, やまがたぐん)
** Akioota-chou (安芸太田町, あきおおたちょう)
** Kitahiroshima-chou (北広島町, きたひろしまちょう)

## Historia 
## Economía 
## Universidades 
* Universidade de Hiroshima (広島大学)
* Universidade de Prefectura de Hiroshima (県立広島大学)
* Universidade de Cidade de Hiroshima (広島市立大学)

## Notas e referencias 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial da prefectura de Hiroshima .
Filgueiroa, Donramiro, Lalín

**Filgueiroa** é un lugar da parroquia de Donramiro, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 64 habitantes (29 homes e 35 mulleres), o que supón unha diminución de 10 habitantes con respecto ao ano 2000.

Neste lugar está localizado o Pazo de Filgueiroa, no que naceu Ramón María Aller Ulloa.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Pombal do pazo de Filgueiroa.JPG|Pombal do pazo de Filgueiroa.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Donramiro 
### Parroquias de Lalín
Portos

O topónimo **Portos** pode referirse a:

;En Galiza
***Portos**, lugar da parroquia de Madriñán, no concello de Lalín;
***Portos**, lugar da parroquia de Lestedo, no concello de Palas de Rei;
***Portoscalvos**, lugar da parroquia de San Vicente de Fervenzas, no concello de Aranga;
***Portoscarros**, lugar da parroquia de Miraz, no concello de Friol;
***Portosmangos**, lugar da parroquia de Irixoa, no concello de Irixoa.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Prefectura de Okayama

A **prefectura de Okayama** (岡山県, おかやまけん; *Okayama-ken*) é unha prefectura do Xapón, que se atopa na parte de San'yō da rexión de Chuugoku, na parte oeste da illa de Honshu. A súa capital é Okayama-shi.

A prefectura cobre 7.113,21&nbsp;km² de superficie e habítana 1.947.675 persoas.

A prefectura de Okayama fai fronteira coas prefecturas de Hiroshima, Tottori e Hyōgo.

Antes da Revolución Meiji coñecíase como as provincias de Bizen (備前国), Bicchuu (備中国) e Mimasaka (美作国).

## Xeografía 
Na prefectura hai 27 concellos, 15 deles son cidades.

### Cidades 
* Akaiwa-shi (赤磐市, あかいわし)
* Asakuchi-shi (浅口市, あさくちし)
* Bizen-shi (備前市, びぜんし)
* Ibara-shi (井原市, いばらし)
* Kasaoka-shi (笠岡市, かさおかし)
* Kuraxiqui-shi (倉敷市, くらしきし)
* Maniwa-shi (真庭市, まにわし)
* Mimasaka-shi (美作市, みまさかし)
* Niimi-shi (新見市, にいみし)
* Okaiama-shi (岡山市, おかやまし: capital)
::Higaxi-ku (東区, ひがしく)
::Quita-ku (北区, きたく)
::Minami-ku (南区, みなみく)
::Naka-ku (中区, なかく)
* Setouchi-shi (瀬戸内市, せとうちし)
* Soulla-shi (総社市, そうじゃし)
* Takaghaxi-shi (高梁市, たかはしし)
* Tamano-shi (玉野市, たまのし)
* Tsuiama-shi (津山市, つやまし)

### Distritos 
* Aida-gun (英田郡, あいだぐん)
** Nishiawakura-son (西粟倉村, にしあわくらそん)
* Asakuchi-gun (浅口郡, あさくちぐん)
** Satoshou-chou (里庄町, さとしょうちょう)
* Kaga-gun (加賀郡, かがぐん)
** Kibichuou-chou (吉備中央町, きびちゅうおうちょう)
* Katsuta-gun (勝田郡, かつたぐん)
** Nagui-chou (奈義町, なぎちょう)
** Shouou-chou (勝央町, しょうおうちょう)
* Kume-gun (久米郡, くめぐん)
** Kumenan-chou (久米南町, くめなんちょう)
** Misaki-chou (美咲町, みさきちょう)
* Maniwa-gun (真庭郡, まにわぐん)
** Shinjou-son (新庄村, しんじょうそん)
* Oda-gun (小田郡, おだぐん)
** Yakague-chou (矢掛町, やかげちょう)
* Tomata-gun (苫田郡, とまたぐん)
** Kagamino-chou (鏡野町, かがみのちょう)
* Tsukubo-gun (都窪郡, つくぼぐん)
** Hayashima-chou (早島町, はやしまちょう)
* Waque-gun (和気郡, わけぐん)
** Waque-chou (和気町, わけちょう)

## Universidades 
* Universidade de Okayama (岡山大学)
* Universidade de Prefectura de Okayama (岡山県立大学)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial da prefectura de Okayama 
* Sitio oficial da prefectura de Okayama
Majange Pardo

**Majange Pardo de Andrade**, coñecida como **Majange**, nada na Coruña en 1958 e finada na mesma cidade o 23 de marzo de 2009, foi unha modelo e promotora empresarial galega.

## Traxectoria 
Comezou a súa carreira como modelo na década dos setenta, traballando en Galicia e Cataluña. Á súa retirada como modelo, fundou a axencia de modelos Top Model, e anos despois, a axencia Top Management. Fíxose famosa a partir de 1997 cando promoveu a creación da pasarela Pontus Veteris, en Pontevedra, a primeira pasarela estable en Galicia, e que dirixiu ata o ano 2008.

## Vida persoal 
Faleceu de cancro de pulmón.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web da súa axencia de modelos
Chedas, Zobra, Lalín

**Chedas** é un lugar da parroquia de Zobra, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 estaba deshabitado, o que supón unha diminución con respecto a 2017, cando tiña 1 habitante.

## Notas 

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Zobra 
### Parroquias de Lalín
Chedas

O topónimo **Chedas** pode referirse a:

;En Galiza
***Chedas**, lugar da parroquia de Añá, no concello de Frades;
***Chedas**, lugar da parroquia de Zobra, no concello de Lalín;
***Chedas**, lugar da parroquia de Vilouzás, no concello de Paderne;
***Chedas**, lugar da parroquia de Mociños, no concello de Quintela de Leirado.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Muro (construción)

Un **muro** é unha construción lineal, vertical e exenta, é dicir, non suxeita á xurisdición ordinaria, que serve para protexer ou delimitar un terreo, polo que xeralmente é de natureza pétrea.

Tamén se emprega a palabra muro para referirse a:

* **Muralla**, un muro de natureza defensiva, propio de castelos e fortificacións;
* **Parede**, cando o muro non está exento, e forma parte dun edificio.

Existen distintos tipos de muros atendendo á súa función:

* **Muro de carga**, cando forma parte da estrutura do edificio;
* **Muro de contención**, cando resiste as cargas horizontais do terreo;
* **Muro pantalla**, muro monolítico, normalmente de formigón armado;
* **Muro Trombe**, tipo de muro de gran masa térmica empregado para quentar un edificio.
* **Muro de seguridade**, barreira con accesos restrinxidos que divide dous espazos ou comunidades.[miniatura|Muro (valado) entre leiras na [A Caeira, Poio (San Salvador), Poio|Caeira (Poio).|centro]]

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Parede
* Valo
* Tabique
* Paramento
Muralla

﻿[miniatura|dereita|[Muralla de Lugo.]]

Unha **muralla** é un muro pechado destinado á protección e defensa dun determinado sitio.

## Historia e características 
As murallas usáronse dende a prehistoria e foron moi comúns na Idade Media. Algunhas arrodeaban un castelo, outras unha cidade (como as murallas de Lugo, Xirona ou Ávila) e outras formaban grandes liñas defensivas, como a Gran Muralla Chinesa.

Algunhas complementábanse con torreóns e fosos para aumentar a súa inexpugnabilidade. A parte máis complexa de construír son as portas, que representa asemade o punto feble e o máis importante, pois eran estes os únicos puntos de entrada e saída do recinto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Muro
Prefectura de Shimane

A **prefectura de Shimane** (島根県, しまねけん, *Shimane-ken*) é unha prefectura do Xapón, que se atopa na parte de San'in da rexión de Chugoku, na parte oeste da illa de Honshu. A súa capital é Matsue-shi. A prefectura cobre 6.707,86&nbsp;km² de superficie e ten 723.722 habitantes.

Limita coas prefecturas de Yamaguchi, Hiroshima e Tottori. Antes da Revolución Meiji coñecíase como as provincias de Izumo (出雲国), Iwami (石見国) e Oki (隠岐国).

## Xeografía 
### Cidades 
* Gootsu-shi (江津市, ごうつし)
* Hamada-shi (浜田市, はまだし)
* Izumo-shi (出雲市, いずもし)
* Masuda-shi (益田市, ますだし)
* Matsue-shi (松江市, まつえし: capital)
* Ooda-shi (大田市, おおだし)
* Unnan-shi (雲南市, うんなんし)
* Iasugui-shi (安来市, やすぎし)

### Distritos 
* Hikawa-gun (簸川郡, ひかわぐん) 
** Hikawa-chou (斐川町, ひかわちょう)
* Iishi-gun (飯石郡, いいしぐん)
** Iinan-chou (飯南町, いいなんちょう)
* Kanoashi-gun (鹿足郡, かのあしぐん)
** Tsuwano-chou (津和野町, つわのちょう)
** Yoshika-chou (吉賀町（よしかちょう)
* Nita-gun (仁多郡, にたぐん)
** Okuizumo-chou (奥出雲町, おくいずもちょう)
* Oochi-gun (邑智郡, おおちぐん)
** Kawamoto-machi (川本町, かわもとまち)
** Misato-chou (美郷町, みさとちょう)
** Oonan-chou (邑南町, おおなんちょう)
* Oki-gun (隠岐郡, おきぐん)
** Ama-chou (海士町, あまちょう)
** Chibu-mura (知夫村, ちぶむら)
** Nishinoshima-chou (西ノ島町, にしのしまちょう)
** Okinoshima-chou (隠岐の島町, おきのしまちょう)
* Yatsuka-gun (八束郡, やつかぐん)
** Higashiizumo-chou (東出雲町, ひがしいずもちょう)

## Historia 
## Economía 
## Turismo e lugares de interese 
* Minas de prata de Iwami Ginzan (石見銀山) - A mina de prata de Iwami Ginzan e a súa paisaxe cultural foron clasificadas pola Unesco como Patrimonio da Humanidade no ano 2007.
* Castelo de Matsue (松江城, en Matsue).
* Santuario Xintoísta de Izumo Taisha (出雲大社, en Izumo).

## Cultura 
* Kagura de Iwami (石見神楽) - Danza-teatro tradicinal de Iwami.

### Gastronomía 
* Soba de Izumo (出雲そば) - Un tipo de fideo xaponés feito polo trigo sarraceno.
* Genji-maki (源氏巻) - Unha torta tradicinal xaponesa.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Iwami Ginzan Silver Mine, Ryugenji Mabu Mine Shaft 001.JPG|Minas de prata de Iwami Ginzan.
Ficheiro:Matsue castle04s4592.jpg|Castelo de Matsu.
Ficheiro:Izumo-shrine Haiden01.jpg|Izumo-taisha.
Ficheiro:IzumoTaisha.JPG|Izumo-taisha.
Ficheiro:Izumotaisha-doutorii.JPG|Izumo-taisha.
Ficheiro:Izumosoba33.JPG|Soba de Izumo.
Ficheiro:Genjimaki.jpg|Genji-maki.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial da prefectura de Shimane .
Ameixedo, Zobra, Lalín

**Ameixedo** é un lugar da parroquia de Zobra, no concello pontevedrés de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o INE, no 2008 tiña 13 habitantes (8 homes e 5 mulleres) o que supón un aumento de 1 habitante con respecto ao ano 2000.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Zobra
### Parroquias de Lalín
Gothmog

**Gothmog** é un personaxe ficticio pertencente ao *legendarium* de J. R. R. Tolkien. Tamén coñecido como Señor dos balrogs, Gothmog era un líder importante das forzas de Morgoth.

## Aparicións no legendarium 
A súa primeira aparición foi na Dagor-nuin-Giliath. Neste conflito, Fëanor, perseguindo as hostes de Morgoth, foi cercado cunha pequena garda ás portas de Angband. Entón, despois dunha violenta loita, foi ferido mortalmente por Gothmog.

Moito tempo despois, no ano 471 da Primeira Idade, na chamada Nirnaeth Arnoediad, a Batalla das Bágoas Incontables, Gothmog volveu asolar os elfos. Desta vez como líder dunha multitude de orcos, e cunha garda de setenta troles, el afastou a Turgon e a Húrin de Fingon.

Fingon combateu valorosamente a Gothmog, até que outro balrog lanzou lume ao redor de Fingon. Gothmog entón golpeouno co seu machado negro e unha chama branca saíu do helmo de Fingon, que partiu. Así caeu o Rei Supremo dos Noldor.

Cando chegou o ano 510 da Primeira Idade, Morgoth finalmente atacou Gondolin, e as hostes de orcos, troles, dragóns e balrogs tiñan a Gothmog como xeneral. No ataque á cidade, Gothmog acabou por ter que afrontar a resistencia de Ecthelion, que para dar unha oportunidade de fuga a Tuor, se colocou entre o fillo de Huor e o Rei dos Balrogs.

Nesa loita, acabaron por morrer Gothmog e Ecthelion, un dos máis valorosos dos Eldar. Rematou así o horror dun dos máis perigosos servos de Morgoth, e un dos peores inimigos dos pobos libres da Terra Media.
Circuncisión

miniatura|dereita|Circuncisión
400px|miniatura|dereita

[miniatura|dereita|250px|A ilustración máis antiga sobre a circuncisión, achada en [Exipto.]]
[miniatura|dereita|250px|Á dereita, representación da circuncisión de [Xesús Cristo nun baldaquino de Ventosa (Agolada).]]

A **circuncisión** é a extirpación ou amputación do prepucio do pene, o que deixa ao descuberto a glande. As causas máis frecuentes de circuncisión son os motivos relixiosos, culturais ou médicos. En 2006, segundo estimacións da OMS, o 30% dos homes do mundo eran circuncisos .

## Historia, razóns e características 
A Organización Mundial da Saúde (OMS) e o Programa da ONU contra a Sida (ONUSIDA) recomendaron o 28 de marzo de 2007, por primeira vez, a circuncisión masculina como unha intervención importante adicional para reducir o risco de contaxio do virus da Sida por vía heterosexual.

### A circuncisión ao longo da historia 
A Biblia hebrea (ou Antigo Testamento dos cristiáns) ordenaba que todo neno hebreo fose circuncidado antes dos oito días de vida, polo que os xudeus máis ortodoxos continúan con ese costume atávico.

Na Alemaña nazi era común que a policía obrigase os alemáns homes a expor en público os seus xenitais para demostrar que non eran xudeus e evitar a detención, dándose o caso de xente detida debido a que se lles practicara unha operación de fimose sen razóns relixiosas.

Nos Estados Unidos a circuncisión séguese realizando sistematicamente (tamén nos cativos) por motivos hixiénicos discutibles: no século XIX médicos de mentalidade puritana puxeron de moda a idea de que o esmegma podía producir infeccións. A finais do século XIX demostrouse que ese dato era falso: mesmo un pene mal lavado e co lado interno do prepucio cuberto de esmegma non se infecta nin transmite infeccións.

A partir dunha premisa certa (que coa circuncisión a glande perde sensibilidade) os médicos vitorianos deduciron dous conceptos erróneos: que os estadounidenses terían menor tendencia á sexualidade e que iso automaticamente os volvería máis relixiosos e traballadores. Dende os anos 1980 nese país estase loitando —mediante campañas de educación para pais— contra o flaxelo da circuncisión sistemática aos cativos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pene
* Fimose
### Ligazóns externas 
* *Description of an adult circumcision*  da *American Academy of Family Physicians*.
Il Canto degli Italiani

[miniatura|[Goffredo Mameli]]
[miniatura|[Michele Novaro]]
***Il Canto degli Italiani*** (*O canto dos italianos* en italiano) é o himno nacional de Italia, cuxa letra foi escrita por Goffredo Mameli, e cuxa música foi composta por Michele Novaro. O Himno é coñecido popularmente coma '''''Fratelli d'Italia'''* (*Irmáns de Italia*) o seu primeiro verso, ou ***Inno di Mameli**''.
## Historia
Durante a ditadura de Benito Mussolini, este himno foi usado polas organizacións antifascistas en contraposición da Marcha Real e a Giovenezza, debido ao seu contido nidiamente liberal e republicano.

Non foi o himno oficial até 2005, aínda que a falta dun definitivo adoitaba ser tocado nos actos oficiais.

## O himno 
### Letra

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* De Quirinale, residencia do Cabeza de Estado, letra e música
Prefectura de Tottori

A **prefectura de Tottori** (鳥取県, とっとりけん, *Tottori-ken*) é unha prefectura do Xapón, que se atopa na parte de San'in, ó nordés da rexión de Chugoku, na parte oeste da illa de Honshu. A súa capital é Tottori-shi.

A prefectura cobre 3.507,26&nbsp;km² de superficie e habítana 594.058 persoas, sendo a menos poboada do Xapón. A prefectura de Tottori fai fronteira coas prefecturas de Shimane, Hiroshima, Okayama e Hyōgo. Antes da Restauración Meiji coñecíase como as provincias de Inaba (因幡国) e Houki (伯耆国).

## Xeografía 
dereita|300px|miniatura
Na prefectura hai 19 concellos.

### Cidades 
* Kuraioshi-shi (倉吉市, くらよしし)
* Sakaiminato-shi (境港市, さかいみなとし)
* Tottori-shi (鳥取市, とっとりし: capital)
* Ionago-shi (米子市, よなごし)

### Distritos 
* Hino-gun (日野郡, ひのぐん)
** Hino-chou (日野町, ひのちょう)
** Koufu-chou (江府町, こうふちょう)
** Nichinan-chou (日南町, にちなんちょう)
* Iwami-gun (岩美郡, いわみぐん)
** Iwami-chou (岩美町, いわみちょう)
* Saihaku-gun (西伯郡, さいはくぐん)
** Daisen-chou (大山町, だいせんちょう)
** Hiezu-son (日吉津村, ひえづそん)
** Houki-chou (伯耆町, ほうきちょう)
** Nanbu-chou (南部町, なんぶちょう)
* Touhaku-gun (東伯郡, とうはくぐん)
** Hokuei-chou (北栄町, ほくえいちょう)
** Kotoura-chou (琴浦町, ことうらちょう)
** Misasa-chou (三朝町, みささちょう)
** Yurihama-chou (湯梨浜町, ゆりはまちょう)
* Yazu-gun (八頭郡, やずぐん)
** Chizu-chou (智頭町, ちづちょう)
** Wakasa-chou (若桜町, わかさちょう)
** Yazu-chou (八頭町, やずちょう)

## Universidades 
* Universidade de Tottori (鳥取大学)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial da prefectura de Tottori
Hen Wlad Fy Nhadau

**Hen Wlad Fy Nhadau** (pronunciado , habitualmente traducido ao galego como *A terra dos meus pais*, mais literalmente significa *O vello país dos meus pais*). É, actualmente, o himno nacional do País de Gales. Foi escrito por Evan James e a melodía composta polo seu fillo, James James, ambos veciños de Pontypridd, Glamorgan, en xaneiro de 1856. O manuscrito máis antigo aínda é conservado e forma parte da colección da Biblioteca Nacional de Gales.

## Letra en galés 
Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,
Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;
Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,
Dros ryddid gollasant eu gwaed.

:Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.
:Tra môr yn fur i'r bur hoff bau,
:O bydded i'r hen iaith barhau.

Hen Gymru fynyddig, paradwys y bardd,
Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;
Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si
Ei nentydd, afonydd, i mi.

Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,
Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,
Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,
Na thelyn berseiniol fy ngwlad.

## Tradución ao galego 
A vella terra dos meus pais é moi importante para min,
terra onde os xograres son honrados e ceibes
Os seus belixerantes guerreiros, grandes patriotas,
Pola liberdade o seu sangue que deron

:Terra!, Terra!, eu son da miña terra!
:Polos mares hai un puro muro, a terra máis amada,
:Onde a vella lingua perdura.

Vello montañoso Gales, paraíso do bardo,
Cada val, cada cantil, é o máis fermoso,
A través do sentimento patriótico, o encantador fungar
dos arroios, ríos cara min

Se o inimigo oprime a miña terra baixo o seu pé,
a vella lingua dos galeses seguira viva sempre.
A musa non se verá obstaculizada pola traizón ,
tampouco a a melodiosa arpa do meu país.
Ireland's Call

'''Ireland's Call'* é unha canción  irlandesa utilizada como himno nos partidos do equipo nacional de Rugby (Selección de rugby de Irlanda), e manter os dos demais equipos da illa de Irlanda.
## Historia e características
Dende fai tempo xa foi adoptado tamén por outros deportes onde a Illa de Irlanda compite unida coma no hoquei e o crícket. A canción foi escrita por Phil Coulter en 1995 a partir dunha petición da Federación Irlandesa de Rugby.

O equipo de Irlanda de rugby reagrupa as dúas partes separadas da Illa (Irlanda do Norte e a República de Irlanda). Cando os partidos teñen lugar en Dublín os himnos soan xuntos: *Amhrán na bhFiann* (*A canción do soldado*, o himno de Irlanda) e o *Ireland's Call''. No estranxeiro só se canta o Ireland's Call antes dos partidos.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Amhrán na bhFiann

## Ligazóns externas
* Ireland's Call antes dun partido do *Seis Nacións* de YouTube
Levítico

[miniatura|200px|[Levita hebreo]]
O **Levítico** (en grego: Λευιτικός, Leyitikós, ‘acerca dos Levitas’; en hebreo: ויקרא, *vaiiqrá*, "e El chamou")  é o terceiro libro da Biblia. Forma parte do Pentateuco, ou Tora para os xudeus. Contén normas relixiosas polas que debía rexirse o pobo de Israel.

## Contido 
* Capítulos 1 a 7: leis sobre os sacrificios: clasificación, vítimas axeitadas, comportamento dos sacerdotes.
* Capítulos 8 a 10: leis sobre os sacerdotes, consagración dos mesmos e normas sobre as súas funcións.
* Capítulos 11 a 16: normas sobre pureza legal, condición dos alimentos para ser puros, pureza legal nas enfermidades, e sobre a roupa ou as casas.
* Capítulos 17 a 23: lei da santidade do pobo, dos sacerdotes e dos días festivos.
* Capítulos 24 a 27: algunhas normas sobre as cerimonias e sobre a blasfemia; leis sociais sobre o xubileu, os anos sabáticos, décimos e votos.

## Autor 
Das catro fontes autoras do Pentateuco, o Levítico é obra exclusiva da sacerdotal.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*O Levítico en galego.
*O Levítico en latín.
*O Levítico en hebreo
Murrayfield Stadium

O **Murrayfield Stadium** é un estadio deportivo dedicado, principalmente, ao rugby. Atópase localizado en Murrayfield, unha área de Edimburgo, Escocia. Foi inaugurado o 21 de marzo de 1925 e remodelado completamente en 1995. Conta cunha capacidade total de 67.800 espectadores, todos eles sentados.

É a sede da Federación Escocesa e un símbolo dentro do mundo do rugby. A selección de rugby xoga neste estadio dende a súa inauguración en 1925, disputando un partido contra a selección de Inglaterra. Ese mesmo ano foi o que obtiveron, por primeira vez na súa historia, o Grand Slam do Cinco Nacións. Este recinto ostentou o maior número de asistentes a un partido de rugby entre 1975 e 1999: 105.000 espectadores nun encontro entre Escocia e Gales.

[miniatura|centro|330px|Estadio de Murrayfield durante un partido da [Selección de rugby de Escocia]]

O Murrayfield albergou ademais partidos de fútbol. O Heart of Midlothian, un dos dous clubs da capital, decidiu facer do Murrayfield a súa sede para os partidos de competición europea da tempada 2006/07 xa que o seu estadio, o vello Tynecastle Stadium, non cumpría os requisitos mínimos da UEFA. Tamén se teñen disputado partidos de fútbol americano ou recitais de importantes grupos musicais, coma por exemplo U2 ou os Red Hot Chili Peppers. Durante o 2005 foi sede dun dos concertos do Live 8 con The Corrs, Travis e Texas entre outros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Edinburgh Rugby
* Torneo das Seis Nacións