open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Marina Díaz

**Marina Díaz Fernández**, nada en Madrid o 30 de setembro de 2001, é unha matemática española. Desde xullo de 2023 ata xullo de 2025, foi presidenta da Asociación Nacional de Estudantes de Matemáticas. Foi membro do Comité Organizador do Encontro Nacional de Estudantes de Matemáticas de 2023 e vicepresidenta da Asociación Nacional de Estudantes de Matemáticas de 2022 a 2023.

## Traxectoria 
Despois de realizar a educación secundaria en Madrid, graduouse en Matemáticas pola Universidade de Estremadura. En 2023 foi nomeada presidenta da Asociación Nacional de Estudantes de Matemáticas, sucedendo a Clara Martínez Martínez.

Marina considera que unha mala percepción pública das matemáticas no ensino secundario de matemáticas é a causa do escaso interese polas matemáticas e de que en España haxa menos estudantes que queiran realizar estudos de grao en matemáticas. Considera que o incremento de prazas para as titulacións de matemáticas en España é necesario sempre que as Universidades poidan asumilo, que é unha realidade que atrae máis ao sector empresarial que ao docente. Para paliar a escaseza de profesorado de matemáticas en España, non cre que sexa necesario que os profesores teñan estudos de matemáticas, pero si cre que é moi recomendable.

## Notas
Carpio

O topónimo **Carpio** pode referirse a:

;En Galiza
***O Carpio**, lugar da parroquia de Trazo, no concello de Trazo.

;Fóra de Galiza

;En Andalucía
***El Carpio**, concello da provincia de Córdoba.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Literatura en Estremadura

[thumb|[Carolina Coronado é unha das escritoras máis destacadas da literatura estremeña en castelán.]]
[thumb|[Elisa Herrero Uceda é unha das escritoras máis destacadas da literatura estremeña en estremeño.]]
A **literatura en Estremadura** é aquela escrita nas distintas linguas faladas en Estremadura: castelán, estremeño, castúo, fala e portugués.

Pódese dicir que a literatura en Estremadura empeza cos textos escritos en latín. Un dos primeiros testemuños que temos hoxe é *De vita et miraculis Patrum Emeritensium* (635) atribuído a Paulo Diácono.

Ao longo do tempo, a maioría dos autores estremeños escribiron en castelán e só nos últimos séculos apareceron obras nas outras linguas de Estremadura, como o estremeño e o castúo.

## Estremeño 
A lingua de Estremadura comeza a aparecer na documentación desde o século XIII. No século XVII aparecen textos no subdialecto talaverano (1638). O estremeño empeza a ter máis presenza na literatura con Vicente Barrantes e o seu *Días sin sol* de 1875.

En 1984, José María Alcón Olivera publicou *Requilorios*, a primeira novela escrita en estremeño. Houbo que esperar ata os anos 2000 para ver novas publicacións en estremeño, neste caso, na variante do Rebollar, con *El corral los mis agüelus*, de José Benito Mateos Pascual. Esta foi seguida pola *Primera Antología de Poesía Extremeña* no ano 2005. En 2011 publicouse *La nueva literatura en estremeñu*, seguida en 2012 por unha segunda parte.

En 2012, Ismael Carmona García publicou o poemario *Pan i verea*. Os irmáns Miguel Herrero Uceda e Elisa Herrero Uceda publicaron dous libros de relatos en estremeño: un en 2012, co título *Ceborrincho, relatos estremeños*, e outro en 2015, titulado *Mamaeña, relatos estremeños*. Outros libros nos anos posteriores son *A huélliga* de Marcos Cruz Díaz e *El sol del lobu* de Aníbal Martín. En 2025, Vicente Costalago publicou *Euris estremeñus i sotras poemas*, dividido en tres partes: a primeira con poemas épicos sobre varios heroes estremeños; a segunda con poesías relixiosas; e unha última con poesías soltas. En novembro dese mesmo ano, tamén publicou "Estórias estremeñas", un libro con tres relatos, dous deles influenciados pola mitoloxía estremeña e outro inspirado na rebelión campesiña estremeña.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* 

;Obras
* Requilorios
* Pan i verea
* Euris estremeñus i sotras poemas
* Seneca - Al tentu la providéncia
* La Vispera De Venu
* Decretu Senatorial a tentu Las Bacanalis
* Palramenta'l xefi Seattle
* La vereína del fragüín
* Jarrapellejos
* Días sin sol

;Fala
* A fala do Val de Xálima, goza de boa soidi?
* A fala do Val de Xálima
Carrexo (homónimos)

O termo **Carrexo** pode referirse a:

***Carrexo**, díxito que se transfire dunha columna de díxitos a outra columna de díxitos máis significativos.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Carrexo**, lugar da parroquia do Mosteiro, no concello de Ortigueira.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Torso de guerreiro de Armeá

O **torso de guerreiro de Armeá** é un torso esculpido en granito dun guerreiro galaico descuberta no castro de Armeá. Respresenta a un guerreiro en actitude hierática e ríxida.

Mide 70 x 55 x 18 cm, porta braceiras, unha caetra, cinto e empuña na man dereita unha espada "parazolium" que descansa no corpo verticalmente. Inda que orixinalmente debía medir uns 2 metros, debeu ser feita cara o final do esplendor da cultura castrexa, xa en contacto coa cultura romana dentro do século I. É posible que estivese situada ás portas do poboado ou nalgún lugar emblemático, a súa monumentalidade reflicte a importancia e significado da ideoloxía do guerreiro e da guerra no mundo castrexo.

Este exemplar, semellante a outro similar atopado no mesmo xacemento, tamén garda similitude con outro portugués de Refojos de Basto.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
*
Antonio Miranda Altamirano

**Antonio Miranda-Altamirano González**, nado en Parada de Amoeiro o 2 de xuño de 1860 e finado en Ourense o 3 de decembro de 1932, foi un forista e político galego.

## Traxectoria 
Era fillo de María Asunción González Caride e José Manuel Miranda (-Soto Altamirano) González, notable carlista e conservador bugallalista, señor do Pazo de Parada, que fora presidente da xunta provincial do círculo carlista ourensán en 1871, alcalde de Amoeiro, deputado provincial en 1879 e presidente da corporación en 1880. 

Ao igual que os seus devanceiros, Antonio Miranda foi un dos maiores foristas da bisbarra. Seguidor da fracción bugallalista do Partido Conservador durante a Restauración, foi alcalde de Amoeiro en 1904 e novamente en 1914 e 1930. Co gallo das eleccións municipais do 12 de abril de 1931 o socialista Castor Sánchez Martínez pactou con el tres postos polas minorías, aínda que coa renovación da corporación aquel sería elixido alcalde de Amoeiro. Finou en Ourense o 3 de decembro de 1932.

## Vida persoal 
Casou con Carmen Cabo Couñago en 1909 e foi pai de Antonio, Carmen e José Miranda Cabo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Carracha (homónimos)

O termo **Carracha** pode referirse a:

***Carracha**, diversos xéneros de arácnidos hematófagos (aliméntanse de sangue) do filo Arthropoda, Clase Arachnida e orde Ixodida;
***Carracha común**, especie de ácaro da familia Ixodidae.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***A Carracha**, lugar da parroquia de Sofán, no concello de Carballo;
***O Carrachal**, lugar da parroquia de Devesos, no concello de Ortigueira.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***A Carracheira**, lugar da parroquia de Loureda, no concello de Oza-Cesuras;
***Os Carrachos**, lugar da parroquia de San Martiño de Pacios, no concello de Begonte.
Gualmatán

**Gualmatán** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de Nariño. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 7.445 habitantes.

## División político administrativa 
A cabeceira municipal de Gualmatán ten 0,72 km² de superficie, está dividida en quince barrios:

* Arrayán
* Bolívar
* Dorado
* El Centro
* Fundadores
* José María Hernández
* La Unión
* Progreso
* Puente Hormaza
* Recuerdo
* San Antonio
* San Francisco del Líbano
* San José
* El Portal
* Santa Ana

## Notas
Iles

**Iles** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de Nariño. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 8.049 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Iles ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados:
* El Capuli
* El Porvenir
* San Francisco

## Notas
Universidade de Estremadura

A **Universidade de Estremadura**​ é unha universidade pública de Estremadura. É a única universidade da comunidade autónoma, con catro campus, en Cáceres, Badaxoz, Plasencia e Mérida. Xunto coas universidades de Cantabria, Castela-A Mancha, Illas Baleares, A Rioxa, Navarra, Oviedo, País Vasco e a Universidade de Zaragoza forma o Grupo 9 de Universidades.

## Historia 
A Universidade de Estremadura fundouse en 1973, aínda que xa existía na rexión a formación universitaria a finais da década de 1960. Estes estudos universitarios iniciais impartíronse nas dúas capitais de provincia, Badaxoz e Cáceres, e estaban vinculados ás universidades xeograficamente máis próximas. En Badaxoz creouse a Facultade de Ciencias (Sección de Química, 1968), vinculada á Universidade de Sevilla e en Cáceres creouse a Facultade de Humanidades (Filosofía e Letras, 1971), dependente da Universidade de Salamanca. Outros centros de educación secundaria, como as Escolas Normales de Maxisterio de Cáceres e Badaxoz, integráronse na Universidade en 1972 como Escolas Universitarias de Profesorado de EXB despois da entrada en vigor dos Decretos derivados da aprobación da Lei Xeral de Educación de 1970.

Coa súa formalización en 1973 créase en Badaxoz a Escola Universitaria de Estudos Empresariais e a Facultade de Medicina. En Cáceres creáronse a Facultade de Dereito e a de Filoloxía (que un ano despois pasaría a ser Facultade de Filosofía e Letras). En anos posteriores introducíronse novas ensinanzas, sobre todo en 1982 coa creación da Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais de Badaxoz e da Facultade de Veterinaria de Cáceres, ademais da incorporación da Informática na Escola Politécnica Superior de Cáceres.

O 4 de abril de 1995, na reunión da Comisión Paritaria de Transferencias, asinouse a transferencia de competencias en materia de universidades á Xunta de Estremadura. A partir dese momento, de conformidade co establecido nos Estatutos da universidade, correspóndelle ao Consello de Goberno do Executivo autonómico aprobar as ensinanzas conducentes á obtención dos títulos da Universidade de Estremadura.

En base a esta competencia, entre os anos 1995 e 2000 a oferta de titulacións da Universidade de Estremadura foi autorizada a aumentar ata 85 nos centros propios e 6 nos centros adscritos. En 2025 a Universidade de Estremadura está integrada por quince Facultades e Escolas repartidas en dous campus (Cáceres e Badaxoz), dous centros universitarios (Centro Universitario de Mérida e Centro Universitario de Plasencia) e dous centros adscritos (Centro Universitario Santa Ana en Almendralexo e Centro de Cirurxía Minimamente Invasiva Jesús Usón en Cáceres).

## Notas
Chrysothrix candelaris

***Chrysothrix candelaris*** é unha especie de lique da familia Chrysotrichaceae. Normalmente medra na cortiza das árbores, aínda que tamén se rexistrou que medra en rochas. Non mostra ascocarpos nin outras estruturas reprodutivas. 

## Distribución 
Este lique atópase en grandes partes de América do Norte, Europa, o suroeste de Asia, e foi rexistrada nas illas de Cabo Verde.

## Descrición 
Como o seu nome suxire, *C. candelaris* é de cor amarela brillante, amarela laranxa ou amarela verdosa. Ten un aspecto pulverulento (leproso), un talo superficial e carece de apotecios e isidios.  Debido a que o seu talo está feito enteiramente de soredias en po que cobren o substrato como unha codia, *Chrysothrix candelaris* é un lique leproso. 

Laundon describiu tres quimiotipos desta especie: un con ciclina, un con ácido pinastrico e un terceiro con ambos compostos. 

## Ciclo de vida 
Ao carecer de apotecios, soredios e isidios, *C. candelaris* non é capaz de reproducirse por esporas, senón que se propaga polo seu talo, distribuíndose polo vento, as patas dos animais, etc., a hábitats axeitados.

Este lique pódese empregar como indicador para controlar a calidade do aire.

## Notas
África Sempere

**África Sempere Herrera**, nada en Torre del Pla (provincia de Alacant) o 25 de setembro de 1992, é unha ex xogadora de balonmán española. Xogaba de pivote, e foi membro da selección española feminina de balonmán.

## Traxectoria 
De nova comezou a practicar judo por influencia da súa tía, Isabel Fernández, mais pasouse ao balonmán logo de superar unha leucemia aos 7 anos. Tivo unha bolsa no centro de alto rendemento de Cheste.

Formouse nos equipos base do BM Torrellano, co que subiu a primeira nacional. Foi subcampioa de España coa selección infantil valenciana, tercera en cadete e dúas veces campioa en categoría xuvenil.

Debutou na máxima competición española no Club Balonmano Elche. Na tempada 2013/14 marcou 147 goles, e fichou polo Fredrikstad da segunda división norueguesa. Ao cabo de dous anos fichou polo CB Atlético Guardés, co que acadou a liga na tempada 2016-17 Na tempada 2021-22 xogou de novo no Elche, co que a acadou a Supercopa de España, e despois regresou ao Atético Guardés. Retirouse ao finalizar a tempada 2024-25.

Habitual coa selección júnior e a xuvenil, coas que xogou 69 partidos, participou coa selección sénior en dous partidos durante a Universiada de 2016 celebrada en Antequera, na que acadou a medalla de ouro.

## Notas
Cataliña (homónimos)

O nome **Cataliña** pode referirse a:

***Catarina**, nome propio feminino galego, coas variantes de **Cateliña**, **Catalina** e **Cataliña**, e o hipocorístico **Catela**.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***A Cataliña**, lugar da parroquia de Vilacova, no concello de Salvaterra de Miño;
***Santa Cataliña**, lugar da parroquia de Tal, no concello de Muros;
***Santa Cataliña de Armada**, lugar da parroquia de Santa Comba, no concello de Santa Comba.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***O Cataliño**, lugar da parroquia de Xallas de Castriz, no concello de Santa Comba.
Ceide

Como topónimo **Ceide** pode referirse a:

;En Galiza
***Ceide**, lugar da parroquia de Sísamo, no concello de Carballo;
***Ceide**, lugar da parroquia do Outeiro das Camoiras, no concello de Lugo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Ceides**, lugar da parroquia de Carballedo, no concello de Carballedo.
Chimpín (homónimos)

O termo **Chimpín** pode referirse a:

***Chimpín**, vehículo deseñado para o transporte de materiais lixeiros empregado principalmente na agricultura e na construción.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Chimpín**, lugar da parroquia de Palmeira, no concello de Ribeira.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Chiscas (homónimos)

O topónimo **Chiscas** pode referirse a:

;En Galiza
***As Chiscas**, lugar da parroquia de Corrubedo, no concello de Ribeira.

;Fóra de Galiza

;En Colombia
***Chiscas**, vila e concello do departamento de Boyacá.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***A Chisca**, lugar da parroquia de Buxán, no concello de Rois.
Miodrag Belodedici

**Miodrag Belodedici**, nado en Socol o 20 de maio de 1964, é un exfutbolista romanés de etnia serbia que xogaba como centrocampista.

Desenvolveu a maior parte dos seus 19 anos de carreira profesional no Steaua București, co que gañou numerosos títulos, entre eles seis ligas romanesas, cinco Copas de Romanía e a primeira das súas dúas Copas de Europa. En 1990 gañou unha segunda Copa de Europa co Estrela Vermella de Belgrado, converténdose no primeiro futbolista en xogar e gañar dúas finais do torneo con dous clubs diferentes, e no único xogador en conquistar o trofeo con dous equipos diferentes de Europa do Leste. Tamén xogou nas primeiras divisións de España e México.

Foi 55 veces internacional coa selección romanesa, coa que participou no Mundial de 1994 e nas Eurocopas de 1996 e 2000.

## Traxectoria 
### Comezos 
Naceu na comuna romanesa de Socol, no seo dunha familia de etnia serbia. Falou só serbio ata a escola primaria e completou os seus primeiros catro cursos nesa lingua. Participou tamén nas Eurocopas de 1996 e 2000, chegando aos cuartos de final nesta última.

## Honras 
;Steaua București
* **Divizia A (6):** 1984/85, 1985/86, 1986/87, 1987/88, 1988/89, 2000/01.
* **Copa de Romanía (5):** 1984/85, 1986/87, 1987/88, 1988/89, 1998/99.
* **Supercopa de Romanía (1):** 1998.
* **Copa de Europa (1):** 1985/86.
* **Supercopa de Europa (1)**: 1986.

;Estrela Vermella
* **Primeira Liga de Iugoslavia (3):** 1989/90, 1990/91, 1991/92.
* **Copa de Iugoslavia (1):** 1989/90.
* **Copa de Europa (1):** 1990/91.
* **Copa Intercontinental (1):** 1991.

## Notas
Tras do solpor

***Tras do solpor*** (en ) é unha novela do escritor nipón Haruki Murakami, publicada orixinalmente en 2004.

Foi traducida ao galego en 2008.

## Contidos 
A historia transcorre ao longo dunha única noite. Na zona metropolitana de Tokyo, a estudante de dezanove anos Mari Asai está a pasar a noite lendo nun restaurante da franquía Denny's. Alí, atópase con Takahashi Tetsuya, un universitario e trombonista que coñece á súa irmá máis vella, Eri, da que estivo namorado no pasado. Esta última está a durmir un fondo sono preto dunha televisión, aparentemente ameazada por unha figura.

Mari encóntrase tamén cunha loitadora de loita libre xa retirada, Kaoru, que agora traballa como encargada dun *love hotel* chamado Alphaville. Kaoru solicita a axuda de Mari para falar cunha prostituta chinesa na que bateu un oficinista, Shirakawa. O grupo tenta logo localizar a Shirakawa, incluíndo un mafioso chinés.

Neste hotel Mari escoita a historia de varias das traballadoras e aprende un pouco sobre o mundo oculto da noite.

Parte da historia sucede entre a realidade e o soño, e cada capítulo comeza coa imaxe dun reloxo que reflicte o paso das horas no relato.

## Estrutura 
Como outras obras de Murakami, *Tras do solpor* conta cunha narrativa dupla. Unha metade céntrase en Mari Asai e a outra na súa irmá, Eri. Hai tamén unha terceira trama sobre Shirakawa, mais esta aparece ligada coa de Mari. Seguindo o estilo do autor, ambos fíos acaban entrelazándose.

A novela está inzada de símbolos, como a música, a noite, a luz, as cámaras ou unha televisión en estática. A súa interpretación queda aberta aos lectores e ás lectoras.

## Traducións 
### En galego 
* *Tras do solpor* (2008). Tradución de Gabriel Álvarez Martínez e Mona Imai. Editorial Galaxia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Fiscal

O termo **fiscal** fai referencia a algo relativo ao fisco, ou á persoa que representa o interese público nos tribunais de xustiza. Ademais, o topónimo **Fiscal** pode referirse a:

***Fiscal**, lugar da parroquia de Moura, no concello de Nogueira de Ramuín;

***Fiscal**, freguesía portuguesa do concello de Amares;

***Fiscal**, concello aragonés da provincia de Huesca.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Fiscás**, lugar da parroquia de Carballeda, no concello de Carballeda de Avia
***Fiscalía**
Chozos (homónimos)

O termo **Chozos** pode referirse a:

***Chozos do Suído**, construcións tradicionais senlleiras que se atopan na Serra do Suído e nas serras achegadas coma a Serra do Faro de Avión e que consisten nunha especie de pequenos e sólidos cabaneis de pedra de gneis que usaban os pastores coma vivenda na alta montaña nos meses de estío dende a Idade Media até o século pasado.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Os Chozos**, lugar da parroquia de Xove, no concello de Xove.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***O Chouzo**, lugar da parroquia de Coia, no concello de Vigo.
Antíoco de Atenas

**Antíoco de Atenas** (en latín: *Antiochus*, en grego antigo: Ἀντίοχος) foi un oficial militar ateniense ao que Alcibíades, que era amigo seu, deixou o mando da frota no ano -407 en Notion, con instrucións estritas de non se enfrontar a Lisandro.

Plutarco explica que a amizade entre os dous homes xurdira cando Alcibíades, nunha das súas primeiras aparicións na asemblea popular, deixou escapar de debaixo da súa capa un paspallás domesticado que levaba, o que provocou que a asemblea se suspendese ata que Antíoco puidese capturar o paspallás e devolverllo.

Antíoco, que era hábil e arrogante, non obedeceu as ordes de Alcibíades e enfrontouse a Lisandro, perdendo 15 barcos na batalla, e el mesmo morreu na loita. Esta derrota foi a causa principal do segundo desterro de Alcibíades, segundo Xenofonte e Diodoro Sículo.

## Notas
La Florida, Nariño

**La Florida** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de Nariño. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 10.591 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, La Florida ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados: Pachindo, Alto Cacique, Bajo Cacique, Garcés Alto, Garcés Bajo, Loma Larga, Las Plazuelas, La Floresta, Barranquito, Sector Oriental, La Colina, La Victoria e El Barranco.

## Notas
SD Valiño Cabo de Cruz

A **Sociedade Deportiva Valiño Cabo de Cruz** é un equipo de fútbol da parroquia de Castro, no concello de Boiro. Foi fundado en 1970 e xoga dende a súa fundación no Campo de Valiño e dende a tempada 2023-24 compite na Primeira Galicia.

## Historia 
O club inscribiuse na Real Federación Galega de Fútbol no ano 1970 co nome de Sociedad Deportiva Cabo de Cruz, e participou por primeira vez no campionato oficial de liga na tempada 1971-1972. O primeiro presidente da sociedade foi Gonzalo Cortés Sánchez.

En 1992, baixo a presidencia de Elias López Hermo, o club viuse na obriga de cambiar de nome por non ter renovada a inscrición no rexistro de clubs da Xunta de Galicia, e pasou a denominarse Sociedade Deportiva Valiño Cabo de Cruz xa que co nome orixinal do club estaba inscrito un club de voleibol.

## Traxectoria 
O club tivo catro ascensos a segunda rexional: tempada 1993-94 presidido por Adolfo Sieira Rodríguez, na 1997-98 por Eugenio Rodríguez Fernández, na 2009-10 por Francisco Fernández Santamaría e na 2014-15 por Fabián Fernández Lojo. 

Na temporada 2001-2002, durante a presidencia de Teodoro Ojea Fajardo, a SD Valiño Cabo de Cruz gañou por primeira vez na súa historia o campionato de Segunda Rexional mais non acadou o ascenso ao perder co Sigüeiro CF nas eliminatorias de ascenso. O ascenso a Primeira Rexional chegou na tempada 2022-23: aínda que non acadaron o campionato de liga, conseguiron o ascenso nos playoffs derrotando o Corme CF, SD Urdilde e na final o Bertamiráns CF. O equipo estaba presidido por Fabián Fernández e adestrado por Antonio Ríos "Vecho".

Na actualidade o club milita no Grupo 5 da Primeira Rexional, e as súas categorías bases agora están integradas na estrutura da Escola de Fútbol Municipal Concello de Boiro, da cales foron socios fundadores.

## Tempadas 
* **1ª Rexional:** 3 (contando a 25/26)
* **2ª Rexional:** 25
* **3ª Rexional**: 9

## Palmarés 
* **Segunda Rexional (1):** 2001-02.
* **Terceira Rexional (2):** 1997-98, 2009-10.
## Recoñecementos
En 2024 o club foi galardoado na Festa do Deporte de Boiro.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*

*
*
Joseph Karl Stieler

**Joseph Karl Stieler** nado en Maguncia o 1 de novembro de 1781 e finado en Múnic o 9 de abril de 1858 foi un pintor alemán. Procedente dunha familia de gravadores, Stieler recibiu formación artística do seu pai, August Friedrich Stieler (1736–1789). Comezou a súa carreira como pintor de miniaturas.

O seu estilo de retrato moldeouse especialmente durante o seu traballo no estudio parisiense de François Gérard, alumno de Jacques-Louis David.

En 1808, Stieler estableceuse como pintor de retratos independente en Frankfurt am Main. Viaxou por Italia en 1810. En 1816, viaxou a Viena para pintar o retrato do emperador Francisco I de Austria. Entre febreiro e abril de 1820, Stieler traballou no retrato de Beethoven, que é probabelmente a representación máis coñecida do compositor na actualidade.

Aínda que Stieler traballou principalmente ao servizo da corte do Reino de Baviera, tamén pintou retratos de Goethe, Richard Wagner, Friedrich Schelling e Alexander von Humboldt entre outros.

O Museo de Belas Artes da Coruña conta con dúas obras de Stieler na súa colección.

## Traxectoria 
Nado na cidade de Maguncia nunha familia de sepultureiros, Stieler recibiu formación artística do seu pai, August Friederich Stieler. 

Tras a prematura morte do seu pai, Joseph Karl completou a súa aprendizaxe como artista autodidacta e comezou a súa carreira como pintor de miniaturas, que eran populares entre os círculos burgueses da época.

Despois de que Maguncia fose ocupada polas tropas revolucionarias francesas en 1792, Stieler seguiu a corte exiliada do príncipe e arcebispo Friederich Karl Joseph von Erthal a Aschaffenburg. Na cidade, Stieler coñeceu ao arcebispo Karl Theodor Anton Maria von Dalberg, quen se converteu no seu mecenas e patrocinador máis importante.

De 1802 a 1805 asistiu ás clases de Heinrich Füger na Academia de Artes de Viena. O estilo de retrato de Stieler tomou forma durante o seu traballo no estudio parisiense de François Gérard, alumno de Jacques-Louis David. En 1808 estableceuse como retratista independente na cidade de Frankfurt e, en 1810, viaxou por Italia. Desde 1812 traballou na corte do rei Maximiliano I Xosé de Baviera. 

En 1816, Stieler viaxou de novo a Viena para pintar un retrato do emperador Francisco I de Austria. Entre febreiro e abril de 1820, o pintor alemán traballou no seu famoso retrato de Ludwig van Beethoven. En 1847, Stieler tamén pintou o retrato de Lola Montez, que tivo un romance co rei Luís I de Baviera, o que provocou a abdicación do monarca ao ano seguinte.

Stieler retirouse en 1855 para vivir no seu Tegernsee natal. Morreu en Múnic tres anos despois. O seu fillo, Karl Stieler, converteuse nun escritor recoñecido.

## Obras principais (escolma) 

Ficheiro:Joseph_Karl_Stieler_-_Portrait_of_Madame_Mère_de_l'Empereur_(Maria_Laetitia_Ramolino_Bonaparte,_1750_-_1836).jpg|alt=Maria Letícia Ramolino (1811)| María Leticia Ramolino (1811)
Ficheiro:Beethoven.jpg| Beethoven (1820)
Ficheiro:Goethe_(Stieler_1828).jpg| Goethe (1828)
Ficheiro:AvHumboldt.jpg| Humboldt (1843)
Ficheiro:Joseph_Karl_Stieler-_Nanette_Kaula.jpg| Nanette Kaula (1829)

## Notas 
## Véxase tamén
Leiva, Nariño

**Leiva** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de Nariño. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 19.655 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Leiva ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados:
* El Palmar
* El Tablón
* La Florida
* Las Delicias
* Puerto Nuevo
* Santa Lucía
* Villa Baja

## Notas
Cociña (homónimos)

O termo **Cociña** pode referirse a:

***Cociña**, espazo ou lugar dun edificio especialmente equipado para a preparación, cocción e degustación dos alimentos e pratos (comida);
***Cociña eléctrica**, cociña cun dispositivo de quecemento eléctrico integrado para cociñar;
***Cociña vexetariana**, utiliza ingredientes que cumpren os criterios vexetarianos, excluíndo a carne e os produtos derivados de tecido animal.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***A Cociña**, lugar da parroquia de Galegos, no concello de Navia de Suarna.
Coello (homónimos)

O termo **Coello** pode referirse a:

***Coello**, especie de mamífero lagomorfo da familia dos lepóridos, a única do xénero *Oryctolagus*.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Coello**, lugar da parroquia de Caldelas de Tui, no concello de Tui.

;En Colombia
*'''Coello, concello do departamento de Tolima.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Magüi Payán

**Magüí Payán** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de Nariño. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 26.239 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Magüi Payán ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados:
* Bellavista
* Alto Estero Seco (Las Palmas)
* Las Lajas
* Brisas de Hamburgo
* Campoalegre
* Guilpi Piragua
* Nansalbid
* Ricaurte

## Notas
Coitelo (homónimos)

O termo **Coitelo** pode referirse a:

***Coitelo**, ferramenta usada para cortar materiais.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Coitelo**, lugar da parroquia de Viñoás, no concello de Nogueira de Ramuín;
***O Lombo do Coitelo**, lugar da parroquia de Devesos, no concello de Ortigueira.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Comiño (homónimos)

O termo **Comiño** pode referirse a:

***Comiño**, planta herbácea e especia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Comiños**, lugar da parroquia de Covas, no concello de Viveiro.
Pupiales

**Pupiales** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de Nariño. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 18.412 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Pupiales ten os seguintes barrios: El Centro, El Progreso, La Granja, San Francisco, La Unión, La Avenida Sarasty, Urbanización Villa Real, Urbanización el Bosque, Urbanización El Dorado, Urbanización sagrado corazón de Jesús, Urbanización Villa Las Palmas e Urbanización Nueva Colombia.

## Notas
Coque (homónimos)

O termo **Coque** pode referirse a:

***Coque**, tipo de combustíbel derivado do carbón betuminoso;
***Coque Malla** (n. 1969), actor español e o líder do grupo de rock Los Ronaldos, coñecido como **Jorge Malla Valle**.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Coque**, lugar da parroquia de Larín, no concello de Arteixo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Corques**, lugar da parroquia de Taragoña, no concello de Rianxo.
Cordón (homónimos)

O termo **Cordón** pode referirse a:

***Cordón umbilical**, une ben o embrión en vías de desenvolvemento ou ben o feto á súa placenta.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Cordón**, lugar da parroquia de Santa Locaia, no concello de Castro de Rei.
Samaniego, Nariño

**Samaniego** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de Nariño. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 30.311 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Samaniego ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados:
* Bonete
* Cartagena
* Chuguldí
* La Mesa
* Mirador de Saraconcho
* Obando
* Puerchag
* Tanamá
* Turupamba

## Notas
Jazmín Mendoza

**Jazmín Lucero Mendoza Peralta**, nada en Asunción o 27 de maio de 2002, é unha xogadora de balonmán paraguaia. Xoga de extremo dereito no CB Atlético Guardés e na selección feminina de balonmán de Paraguai.
## Traxectoria 
Formouse no Nueva Estrella, e en 2021 debutou co Cerro Porteño. Co equipo asturiano debutou na División de Honor, e na primeira tempada xogou 12 partidos e anotou 36 goles.

En xaneiro de 2023 fichou polo CB San José Obrero de Lanzarote. Unha lesión de xeonllo privouna de xogar o final da tempada 2023/24, na que o equipo disputou a fase de ascenso a División de Honor.

Na tempada 2024/25 fichou polo Atlético Guardés, co que acadou o campionato da liga regular e renovou para a 2025/26.

### Selección 
Acadou a medalla de prata nos Xogos Panamericanos júnior de 2019, dobre medalla de ouro no Suramericano cadete (2015 e 2016), medalla de ouro no Suramericano xuvenil de 2018 e dobre medalla de prata no Suramericano xuvenil (2016 e 2017).

## Notas
Corpiño (homónimos)

O termo **Corpiño** pode referirse a:

***Corpiño**, artigo de roupa tradicionalmente para mulleres e nenas, que cobre o torso dende o pescozo ata a cintura.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Corpiño**, lugar da parroquia de Losón, no concello de Lalín.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Santuario da Nosa Señora do Corpiño**, santuario situado no lugar do Corpiño, na parroquia de Santa Baia de Losón pertencente ao concello de Lalín.
Conga (homónimos)

O termo **Conga** pode referirse a:

***Conga**, instrumento membranófono percutido, é dicir, un instrumento de percusión.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***A Conga**, lugar da parroquia de Posmarcos, no concello da Pobra do Caramiñal.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Os Congos**, lugar da parroquia de Piúgos, no concello de Lugo.
Tumaco

**Tumaco** é unha cidade portuaria e concello de Colombia que se atopa no departamento de Nariño. Atópase no recuncho suroeste de Colombia, preto da fronteira con Ecuador. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 268.311 habitantes.

## Historia 
[miniatura|Figura precolombiana da [cultura Tumaco-La Tolita.]]
Na época precolombiana, o territorio de Tumaco estivo habitado pola cultura Tumaco-La Tolita, con vestixios arqueolóxicos salientables e considerados patrimonio cultural do actual concello.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cultura Tumaco-La Tolita
Correo (homónimos)

O termo **Correo** pode referirse a:

***Correo**, sistema dedicado a transportar cartas, así como outros documentos escritos e paquetes de tamaño pequeno ou medio ao redor do mundo, así como xiros.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Correo**, lugar da parroquia de Abadín, no concello de Abadín.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Cotas

O topónimo **Cotas** pode referirse a:

;En Galiza
***Cotas**, lugar da parroquia do Couto, no concello da Cañiza;
***Cotas**, lugar da parroquia de Xustáns, no concello de Ponte Caldelas.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Antíoco de Siracusa

**Antíoco de Siracusa** (en latín : *Antiochus*, en grego antigo: Ἀντίοχος) foi un historiador siciliano, a quen Dionisio de Halicarnaso denomina "un historiador moi antigo". Era fillo de Xenófanes.
## Traxectoria 
Viviu arredor do ano -423 e foi contemporáneo de Tucídides e da Guerra do Peloponeso. Non se sabe nada da súa vida, pero as súas obras históricas foron moi apreciadas polos seus contemporáneos e foron moi coidadosas e de gran precisión.

As súas dúas obras coñecidas son:

* Unha historia de Sicilia en 9 libros, que abrangue desde o reinado do rei Cócalo ata o ano -424, segundo Diodoro Sículo. Tamén o mencionan Pausanias, Clemente de Alexandría e Teodoreto.
* Unha historia de Italia, mencionada moi a miúdo por Estrabón.
## Referencias
O Cotedo, A Cervela, O Incio

**O Cotedo** é un lugar da parroquia da Cervela, no concello lucense do Incio, na comarca de Sarria.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Cervela 
### Parroquias do Incio 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares do Incio
Antíoco de Laodicea

**Antíoco de Laodicea** (en latín: *Antiochus*, en grego antigo: Ἀντίοχος) foi un filósofo escéptico grego, discípulo de Zeuxis. Cítao Dióxenes Laercio, quen non di nada máis sobre el, non sendo o seu nome e o do seu mestre.

## Referencias
Corvos

O topónimo **Corvos** pode referirse a:

;En Galiza
***Pena de Corvos**, lugar da parroquia de Momán, concello de Xermade.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Corvos da Torre de Londres**, grupo de, polo menos, seis corvos que viven na Torre de Londres.
Antíoco Filométor

**Antíoco Filométor** (en grego antigo Ἀντίοχος Φιλομήτωρ) foi un médico ou farmacéutico do século -II.
## Traxectoria 
Elaborou un antídoto contra as mordeduras de serpes velenosas, un remedio que se conserva nun breve poema elexíaco grego. Galeno menciónao nunha das súas obras, pero non se sabe nada sobre o autor. Segundo Plinio o Vello  nin este poema nin o antídoto foron obra de médico ningún, senón que os relaciona cunha triaga  que Antíoco o Grande, rei do Imperio seléucida, tiña o costume de usar e que dedicou en verso a Asclepio.
## Notas
Antíoco de Alexandría

**Antíoco de Alexandría** (en latín: *Antiochus*, en grego: Ἀντίοχος) foi un escritor grego que escribiu unha obra sobre os poetas gregos da comedia grega antiga, segundo Ateneo de Naucratis.
## Traxectoria 
Fabricio cre que foi o propio Antíoco quen escribiu unha obra sobre tradicións míticas ordenadas segundo os lugares onde tiñan lugar, baseándose en datos que tomou de Claudio Tolomeo e Focio. Algúns autores pensan que é o mesmo Antíoco que Antíoco de Egas ou Antíoco de Siracusa, pero non se pode asegurar.
## Notas
Mosaicismo 45,X/46,XY

O **mosaicismo 45,X/46,XY**, tamén coñecido como **mosaicismo X0/XY** e **disxenesia gonadal mixta**, é unha condición xenética orixinada por unha aneuploidía que afecta ao cromosoma Y e mosaicismo no que un mesmo individuo presenta liñas celulares con cariotipo X0 e outras con cariotipo XY. É un trastorno cromosómico conxénito bastante raro, cunha incidencia estimada de aproximadamente 1 caso de cada 15.000 nacidos vivos. A perda do cromosoma Y que crea o mosaico en homes que previamente non eran mosaicos é máis común conforme aumenta a idade do individuo.

As manifestacións clínicas son moi variables, e van desde unha virilización parcial e xenitais ambiguos ao nacer, ata pacientes que son completamente machos ou femias coas gónadas normais correspondentes. A maioría dos que teñen este cariotipo teñen uns xenitais masculinos externos aparentemente normais, e unha minoría teñen xenitais externos femininos, cun significativo número de individuos que mostran anormalidades nos xenitais ou características sexuais mesturadas. Un número significativamene maior que a media doutras anormalidades do desenvolvemento tamén se atopan en individuos con ese mosaicismo. As características observables (fenotipo) desta condición son moi variables, e van desde a disxenesia gonadal en machos a femias similares ás que teñen síndrome de Turner e a machos fenotipicamente normais. A presentación máis común do cariotipo 45,X/46,XY é o de macho fenotipicamente normal, e a segunda en frecuencia é a de ambigüidade xenital.

Hai unha variedade de anomalías cromosómicas adicionais dentro do cariotipo 45,X/46,XY que son moi complexas e o resultado final nos individuos vivos tamén o é; por exemplo, poden ter un cromosoma Y con característics estruturais pouco comúns. O desenvolvemento psicomotor é normal.

Como as gónadas poden non ser simétricas, o desenvolvemento dos condutos de Müller e de Wolff poden ser asimétricos tamén. Debido á presenza de tecido gonadal disxenésico e de material do cromosoma Y, hai un alto risco de desenvolvemento dun gonadoblastoma.  

Hai moitas variación cromosómicas que causan o cariotipo 45,X/46,XY, incluíndo a malformación (isodicentricismo) dos cromosomas Y, delecións do cromosoma Y  ou translocacións de segmentos do cromosoma Y.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Disxenesia gonadal
* Mosaico (xenética)
* Síndrome de Turner
Casa da Peste

A **Casa da Peste** é unha construción tradicional situada na aldea da Godela (Aguasantas, Cerdedo-Cotobade). Trátase dun conxunto de edificacións de pedra actualmente en ruínas, envoltas por vexetación autóctona e cun notable interese etnográfico e patrimonial.

## Historia e lenda 
Segundo a tradición oral e diversas lendas locais, a Casa da Peste foi utilizada no século XVIII como lugar de reclusión ou corentena para persoas infectadas pola peste bubónica, concretamente pola bacteria *Yersinia pestis*. A casa tería servido como un lazareto improvisado durante unha das últimas grandes epidemias de peste que afectaron a Galicia, coincidindo coa data de construción gravada nun lintel: 1721. Porén, non existen probas documentais que confirmen con certeza este uso, polo que a súa función real continúa a ser motivo de especulación e fai parte do imaxinario colectivo da zona.

## Descrición 
miniatura|esquerda|Peto de ánimas na Casa da Peste.
O conxunto está formado por dúas casas rectangulares de pedra, con baixo, sobrado e faiado. Destacan os arcos de medio punto do pórtico, froito do traballo de canteiros locais, así como elementos típicos da arquitectura tradicional galega como dous hórreos e un peto de ánimas.

Na actualidade, as casas están abandonadas e en estado ruinoso, aínda que continúan a atraer visitantes e sendeiristas pola súa historia. O conxunto é considerado un elemento etnográfico de valor, representativo da arquitectura tradicional e das crenzas populares ligadas ás grandes epidemias históricas en Galicia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Cortiza (homónimos)

O termo **Cortiza** pode referirse a:

***Cortiza**, casca exterior feita de materia morta e dura da sobreira (*Quercus suber*) e dalgunhas outras árbores.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***As Cortizas**, lugar da parroquia de Queixeiro, no concello de Monfero;
***Cortizada**, lugar da parroquia de Sabrexo, no concello de Vila de Cruces;
***O Cortizo**, lugar da parroquia de Lesón, no concello da Pobra do Caramiñal;
***Os Cortizos**, lugar da parroquia de Luneda, no concello da Cañiza.
Ábrego, Norte de Santander

**Ábrego** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de Norte de Santander. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 36.177 habitantes.

## Toponimia 
Leva o seu nome na honra de Mercedes Ábrego, unha heroína e mártir cucuteña da independencia de Colombia.

## Notas
Ismael Martínez González

**Ismael Martínez González**, nado en Cangas o 20 de xaneiro de 1983, é un ex xogador e adestrador de balonmán galego.

## Traxectoria
Xogou no BM Cangas do Morrazo entre 2000 e 2007, e despois de xogar no BM Ciudad de Puertollano na tempada 2007-2008 retirouse como xogador.

En 2012 comezou como preparador físico no BM Porriño, e entre 2013 e 2016 foi adestrador asistente. En 2016 comezou a adestrar o CB Atlético Guardés, e desde 2019 dirixe o BM Porriño. Ademais, adestrou a selección española universitaria e a selección júnior feminina.

## Notas
Yacuanquer

**Yacuanquer** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de Nariño. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 11.543 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Yacuanquer ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados:
* La Aguada
* Mejía

## Notas
Galos (homónimos)

O termo **Galos** pode referirse a:

***Galos**, designa as poboacións protohistóricas de celtas que residían na Galia, (*Gallia* en latín), é dicir, aproximadamente nos territorios actuais da Francia, o sur de Bélxica, e máis a Italia do norte, probabelmente a partir da primeira Idade de Ferro (cara ao 800 a.c.).

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Os Galos**, lugar da parroquia de Vilaselán, no concello de Ribadeo;
***Coto de Galos**, lugar da parroquia das Achas, no concello da Cañiza.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Os Gagos**, lugar da parroquia de Fao, no concello de Touro;
***Galdos**, lugar da parroquia de Mañón, no concello de Mañón;
***Os Galgos**, lugar da parroquia de Cervás, no concello de Ares.
Lazo (homónimos)

O termo **Lazo** pode referirse a:

***Lazo**, corda con lazada corredía utilizada para cazar ou suxeitar animais;
***Lazo rosa**, símbolo internacional usado por persoas, compañías e organizacións que se comprometen a crear conciencia sobre o cancro de mama.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Lazo**, lugar da parroquia de Camelle, no concello de Camariñas;
***O Coto do Lazo**, lugar da parroquia de Covelo, no concello de Covelo;
***Pulazo**, lugar da parroquia de Ladra, no concello de Vilalba.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Laxo**, lugar da parroquia de Rao, no concello de Navia de Suarna.
Evere

**Evere** é un dos 19 concellos da rexión de Bruxelas-Capital, en Bélxica. Situado na parte oriental da rexión, limita coa cidade de Bruxelas e cos concellos de Schaerbeek, Woluwe-Saint-Lambert e Zaventem. Como é habitual en todos os concellos desta rexión, é legalmente bilingüe (francés-neerlandés).

## Demografía 
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Evere - Église Saint-Vincent - 002.jpg|Igrexa de San Vicente.
Ficheiro:Cimetière de Bruxelles 01.jpg|Entrada principal do cemiterio de Bruxelas.
Ficheiro:EvereMill.jpg|Antigo muíño de vento do Museo do Muíño e da Alimentación de Bruxelas.
Ficheiro:Cité-jardin du Tuinbouw 01.JPG|Cidade xardín.

## Notas 
## Véxase tamén
Woluwe-Saint-Lambert

**Woluwe-Saint-Lambert** (en francés) ou **Sint-Lambrechts-Woluwe** (en neerlandés) é un dos 19 concellos da rexión de Bruxelas-Capital, en Bélxica. Situado na parte oriental da rexión, limita con Schaerbeek, Woluwe-Saint-Pierre, Zaventem, Etterbeek, Evere e Kraainem. Como é habitual en todos os concellos desta rexión, é legalmente bilingüe (francés-neerlandés).

## Demografía 
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Moulin Lindekemale (DSCF3284).jpg|Muíño de Lindekemale.
Ficheiro:2741woluweStLambertWindmill.jpg|Muíño de vento preto da granxa de *Hof ter Musschen*.
Ficheiro:Belgique - Bruxelles - Kapelleveld - 14.jpg|Cidade xardín de Kapelleveld.
Ficheiro:Wolubilis 02.JPG|Wolubilis.

## Notas 
## Véxase tamén
Pobo ocaina

Os **ocainas** son un pobo indíxena amazónico do Perú e Colombia. É un pobo que se atopa en grave perigo de extinción, xa que no ano 2012 só había 176 persoas. Falan a lingua ocaina, da familia bora–witoto.

Habitan nas ribeiras dos ríos Yaguasyacu, Ampiyacu, Jamayacù, Putumayo e Algodón (no Perú); e Apoporis, Caquetá e Putumayo (en Colombia). O seu autónimo é ''Dyo'xaiya* ou *Ivo'tsa''.

## Historia
200px|miniatura|Territorio habitado polos ocainas.
Os ocainas comparten historia e moitas características culturais cos witotos, resígaros e andoques. 

Estes grupos habitaban o extremo sur de Colombia e foron levados a territorio peruano polos patróns durante o boom do caucho, no coñecido como xenocidio do Putumayo. A violencia infrinxida sobre este, e outros pobos, descendeu a súa poboación e atópanse en proceso de asimilación cos witotos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pobos indíxenas de Colombia
* Xenocidio do Putumayo
* Lingua ocaina
### Bibliografía 
* 
*
Árabe libanés

O **árabe libanés** (en ) ou **libanés** é unha variedade do árabe levantino falada principalmente no Líbano, de onde é orixinaria. Presenta unha marcada influencia lingüística doutras linguas europeas e de Oriente Medio. Debido ao multilingüismo e á diglosia da poboación libanesa, é común o uso do libanés xunto co francés e o inglés na vida diaria. Tamén é falado pola diáspora libanesa.
Colexio (homónimos)

O termo **Colexio** pode referirse a:

***Escola** ou **Colexio**, nome xenérico de calquera centro docente, centro de ensino, centro educativo ou institución educativa; é dicir, de toda institución que imparta educación ou ensino, aínda que adoita designar máis especificamente os do ensino primario.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Colexio**, lugar da parroquia de Duancos, no concello de Castro de Rei.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Síndrome XXXY

A **síndrome XXXY** ou **síndrome 48,XXXY** é unha condición xenética caracterizada por unha aneuploidía dos cromosomas sexuais, onde os individuos afectados teñen dous cromosomas X extra). A disxenesia testicular é unha condición na cal un macho ten unha perda completa ou incompleta da espermatoxénese, de tal xeito que produce niveis moi baixos de espermatozoides ou ningún espermatozoide en absoluto. Isto ten como resultado a infertilidade. Tamén presentan discapacidades de aprendizaxe baseadas na linguaxe que poden afectar a súa comunicación cos outros. O escenario máis probable para a existencia desta aneuploidía é que cada proxenitor (materno e paterno) contribúa igualmente a el, ao teren o óvulo un XX (debería ser X) e o espermatozoide XY (debería ser ou X ou Y).

## Xestión 
### Tratamento 
Existe tratamento para os diversos síntomas asociados coa síndrome XXXY. A terapia con testosterona, na que se administran doses de testosterona de forma regular, mellora algúns síntomas físicos e psicolóxicos.

Debería considerarse o fenotipo psicolóxico do paciente porque estas carterísticas afectan a idoneidade dos tratamentos.

O paciente pode tamén seguir unha terapia para falar. Isto axúdaos a comprender e producir unha linguaxe máis complexa. Os que teñen a síndrome adoitan ter atrasos na fala máis graves.

Como a hipotonía é común nesta síndrome, a terapia física pode tamén ser unha axuda. Esta terapia axuda a desenvolver o ton muscular e a incrementar o equilibrio e a coordinación.

### Calidade da vida 
Nos casos leves as persoas con síndrome XXXY poden levar unha vida relativamene boa. Poden ter dificultades para comunicarse cos demais debido aos seus déficits de linguaxe. Estes déficits poden facer que establecer lazos con outras persoas sexa difícil, pero as relacións plenas con outras persoas son posibles. Aqueles que teñen puntuacións máis altas no funcionamento adaptativo é probale que teñan unha mellor calidade de vida porque poden ser independentes.

### Asesoramento xenético 
Como a síndrome se debe a un episodio de non-disxunción cromosómica, o risco de rocorrencia non é alto comparado coa poboación xeral. Non hai probas que indiquen que a non-disxunción ocorre con maior frecuencia nunha determinada familia.

## Notas 
### Outros artigos 
* Síndrome de Klinefelter
* 48,XXXX
* 48,XXYY
* 49,XXXXY
* 46,XX/46,XY

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*