open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Robert Schumann

:*Para o político, vexa **Robert Schuman**.*

**Robert Alexander Schumann**, nado en Zwickau (Saxonia) o 8 de xuño de 1810 e finado en Endenich (Bonn) o 29 de xullo de 1856, foi un compositor alemán da época do romanticismo e un dos músicos de maior sona na primeira metade do século XIX.

## Traxectoria 
De neno Schumann amosou as súas dotes musicais, aos 7 anos fixo as súas primeiras composicións. Preto de 1830 desexaba converterse nun virtuoso e admiraba a execución dos mais renomeados concertistas do seu tempo, como Paganini e Liszt. Schumann, de gran talento como pianista, empregouse a fondo nesa tarefa pero quixo o azar que deixara este camiño e fora finalmente un dos máis grandes compositores do seu século.

Hai varias historias de como mancou Schumann a súa man dereita en 1830, sendo a máis aceptada a que conta que para fortalecer o cuarto dedo discorreu un aparato que, de feito, o que fixo foi inutilizalo completamente. Outras fontes citan a cirurxía errada e, tamén, os efectos secundarios da medicación para sífilis.

Deste ou doutro xeito, as esperanzas de Robert Schumann de arremedar aos virtuosos ou chegar a destacar como concertista, esvaecéronse.

## Obra 
### Obras pra piano 
* *Papillons*, Op. 2
* *Estudios sinfónicos Op. 13*
* *Entroido Op. 9*
* *Sonatas* (3)
* *Kinderszenen Op. 15*
* *Fantasía Op.17*
* *Toccata Op.7*
* *Fantasiestücke Op. 12*
* *Kreisleriana, op. 16*
* *Humoresca Op. 20*
* *Novelletten*, Op. 21
* *Entroido de Viena Op. 26*
* *Arabeske*, Op. 18
* *Davidsbündlertänze*, Op. 6
* *Álbum para mocidade Op. 68*

### Concertos 
* *Concerto pra piano*
* *Konzertstück pra catro trompas*
* Introdución e Allegro-Appassionato para piano
* *Concerto para violonchelo*
* *Concerto para violín*

### Obras orquestrais 
* Sinfonías (4)
* Abertura

### Música de cámara 
* Cuartetos para cordas (3)
* Cuarteto para piano
* Quinteto para piano
* Fantasías para piano, violín e violonchelo
* Andante e variacións para dous pianos
* Tríos para piano e cordas (3)
* Fantasías para clarinete e piano
* Cinco pezas populares para piano e violonchelo
* Romances para óboe e piano
* *Märchenbilder* para piano e viola
* Sonatas para piano e violín (2)
* *Märchenerzählungen* para clarinete, viola e piano

### Música vocal 
Moitas cancións e obras corais acompañadas de piano ou de orquestra, entre as que se atopan:
* *Dichterliebe*, Op. 48 (16)
* *Gedichte*, Op 35 (12)
* *Myrten*, Op. 25
* *Lieder-Album für die Jugend*, Op.79
* *Szenen aus Goethes Faust*
* *soulaiman kacha*

## Véxase tamén
José Ángel Vidal

**José Ángel Vidal Martínez**, nado en Padrón o 28 de outubro de 1969, é un exciclista galego que na actualidade traballa como técnico neste deporte.

Este ciclista actuou durante case unha década como ciclista de equipo, en tarefas de axuda aos demais compañeiros, sen conseguir nunca títulos individuais de relevancia. Con todo, e sempre vestindo a camisola verde do Kelme, participou en oito edicións distintas do Tour entre 1995 e 2002 o ano da súa retirada. Nesas edicións obtivo posicións discretas, das que a mellor foi a 50ª posición no 2000. Abandonou na edición de 1998. Tamén participou na Vuelta a España en catro ocasións e no Giro de Italia por dúas veces (1996 e 1997). O seu mellor resultado nunha soa tirada é a terceira praza conseguida na novena tirada do Tour 2000, con final de montaña en Lourdes.

Logo da súa retirada en 2002 comezou unha traxectoria como técnico, primeiro no Club Ciclista Vigués entre 2003 e 2005 e logo no Superfroiz. Dende 2007 é un dos directores técnicos do Karpin Galicia.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Galegos no Tour de Francia
* Galegos no Giro de Italia
Beyne-Heusay

**Beyne-Heusay** é unha comuna da provincia de Liexa, en Valonia, Bélxica. A súa superficie é 7.45&nbsp;km², a poboación de 11.711 habitantes (2006) cunha densidade de 1.604 hab./km² . Forma parte da aglomeración urbana de Liexa e reagrupa desde 1977 as antigas comunas de Bellaire, Beyne-Heusay, Queue-du-Bois e máis a vila de Moulins-sous-Fléron (antigamente parte da comuna de Fléron).
Asociación de Agricultores de Santa María de Sada

A **Asociación de Agricultores de Santa María de Sada** é a primeira agrupación agrarista sadense da que se ten coñecemento. Fundada o 12 de setembro do 1908 na casa de Juan Agra, no Tarabelo, estaba ligada ao movemento solidario que, a través de Solidaridad Gallega, impulsaran Manuel Lugrís Freire, Eugenio Carré Aldao ou Juan Vázquez de Mella.

## Directiva
A primeira directiva, elixida o día da súa fundación, estaba composta por Gonzalo Pita da Veiga (Presidente Honorario), Fernando Gómez Pereiro (Vicepresidente), Manuel Arévalo Illobre (Secretario), Antonio Sanjurjo Pérez (Vicesecretario), Domingo Guitián Rodríguez, Manuel Lesta Horro, Manuel Mantiñán Caño, Ramón Suárez Mariñas, Antonio Vázquez Rodríguez, Antonio Rodríguez Salleres, Santiago Rey Incógnito, Ignacio Suárez Franco, José Antonio Suárez Salinas, Benito Montero Sánchez, José Chas Varela, Manuel Galán Martínez e Juan Agra (vocais). Ademais, exercían de "representantes en la Región" Víctor Naveira Pato, Juan Golpe Varela, Julio Romay Rodríguez e Manuel Lugrís Freire.

## Actividade
Hai constancia da celebración dun mitin "solidario" nese mesmo ano, no que interviu, entre outros, o sadense Manuel Lugrís Freire.
Roma, cidade aberta

***Roma, cidade aberta*** (título orixinal en italiano *Roma, città aperta*) é unha película italiana dirixida por Roberto Rossellini en 1945. Está considerada a película manifesto do neorrealismo italiano. A película sitúase en Roma, nos últimos momentos da ocupación nazi de 1944.

## Produción 
Rosellini comezou a traballar no guión en agosto de 1944, a só dous meses de terminar a ocupación alemá, coa colaboración de Federico Fellini e de Sergio Amadei. Segundo as súas propias palabras, estaba movido por unha forte necesidade de narrar os acontecementos recentes, e literalmente saíu á rúa a buscar historias (o argumento baséase en parte en sucesos reais). Comezou a rodarse en xaneiro de 1945, tanto en estudios como en localizacións da cidade devastada, sendo isto último algo que se caracterizaría no neorrealismo. Tamén o sería a participación de actores non profesionais, a excepción de Anna Magnani e Aldo Fabrizi.

## Estrea 
No seu lanzamento a película foi vítima da censura. Nos Estados Unidos recortouse, reducindo a súa duración nun cuarto de hora. Na Arxentina foi quitada de exhibición por unha orde anónima do goberno en 1947. En Alemaña Occidental foi prohibida desde 1951 ata 1960.

Emitiuse subtitulado en galego na TVG o 11 de agosto de 2001.

## Premios 
* Palma de Ouro no Festival de Cannes

## Notas
Piancastagnaio

**Piancasgnaio** é un concello da provincia de Siena, na Toscana, Italia. A súa superficie é de 	69&nbsp;km², a poboación de 4.189 habitantes e a súa densidade de 61 h/km². Na comuna localízase a Reserva Natural do Pigelleto que cobre 862 hectáreas na vertente oriental dos Montes Amiata.

Piancasgnaio foi un centro dun señorío feudal na Idade Media, en 1559 entrou a formar parte do Gran Ducado de Toscana e en 1601 o granduque Fernando I de Toscana concedeulle a Giovanni Battista Bourbon del Monte Piancastagnio e na súa familia permaneceu ata 1778.
Os mártires do mar

***Os mártires do mar, a represión franquista contra os mariñeiros galegos*** foi unha exposición itinerante organizada pola Consellería de Cultura e Deporte co gallo do Ano da Memoria (2006). A mesma consistiu nunha serie de paneis explicativos nos que se informaba sobre a represión do levantamento fascista contra o tecido asociativo mariñeiro durante a guerra civil. A exposición albergouse no interior do Barco da Memoria, o *Hidria Segundo*, o cal percorreu a costa galega dende o 17 de xullo ata o 8 de setembro de 2006. A exposición visitou as vilas de Cambados, Moaña, Baiona, Marín, O Grove, A Illa de Arousa, Rianxo, Cabo de Cruz, Ribeira, Portosín, Muros, A Coruña, Mugardos, Ferrol, Cangas, Raxó, Vigo e Vilagarcía. A súa estrea tivo lugar na biblioteca de Pontevedra o 8 de xaneiro de 2007. Foi emitido tamén vía satélite e a través de Internet o 17 de febreiro de 2007.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* O Barco da Memoria
* Asalto do bou Eva
### Ligazóns externas 
*
Mario Conde

**Mario Antonio Conde Conde**, nado en Tui o 14 de setembro de 1948, é un financeiro e avogado galego. Tivo unha gran relevancia social en España nos anos 1980 e 1990 por ser presidente de Banesto aos 39 anos.

## Traxectoria 
### Auxe económico 
Fillo dun inspector de alfándegas, aos oito anos marchou de Galicia e instalouse en Alacant, pero sempre mantivo vínculos familiares con Galicia. Cursou dereito, con matrículas de honra, na Universidade de Deusto na que se licenciou en 1971. Preparou oposicións para Avogado do Estado e con 24 anos conseguiu ser o primeiro da súa promoción nas oposicións de 1973

En 1977 incorporouse ao grupo farmacéutico Abelló, que formaba parte da empresa Antibióticos S.A. Vendeu o laboratorio Abelló á multinacional *Merck Sharp and Dohma* por 2.700 millóns de pesetas. A comisión recibida por esta venda permitiulle comprar o 23 por cento do capital social de Antibióticos S.A. en 1984, coincidindo coa saída dos irmáns Fernández López da mesma. En 1985, xunto co seu socio Juan Abelló, que posuía algo menos do 50% da empresa, e con Jaime e Emilio Botín, que asinaron a compra doutro 23 por cento, fíxose co control de Antibióticos S.A. En 1987 foi o protagonista da operación económica máis importante realizada en España ata o momento, ao vender canda o financeiro Juan Abelló a empresa Antibióticos S.A. á multinacional italiana Montedison por 58.000 millóns de pesetas..

### Vida posterior 
Fundou a revista *MC*, de economía e estilo, que tivo un ano de existencia. En setembro de 2009 comezou a participar no faladoiro político do programa de televisión "El gato al agua", da cadea Intereconomía TV.

Volveu ser detido en marzo de 2016 por repatriar dende Suíza preto de dez millóns procedentes do roubo de cartos a Banesto.

## Obra 
Ten escrito libros de ensaio e vivencias:
* *El sistema*.
* *Derecho penitenciario vivido*.

## Galardóns 
* Cabaleiro da Orde da Vieira.
* Doutor *honoris causa* pola Universidade Complutense de Madrid (recibiuno o 9 de xuño de 1993; foille retirado o 26 de abril de 2016 en aplicación do artigo 30.4 do Regulamento de Cerimonias e Honores no que se indica como causa para retiralo "haber realizado actos u otras omisiones que le hagan desmerecedor de la distinción otorgada").

## Vida persoal 
Os seus avós paternos eran de Allariz e de Valladolid, e os maternos, así como a súa nai, de Covelo (Viana do Bolo). El considérase ourensán. Tamén ten unha extensa propiedade nos montes de Toledo que lle mercou a Marcial Lalanda.

Casado con Lourdes Arroyo (falecida aos 52 anos, o 13 de outubro de 2007), tivo dous fillos: Mario e Alejandra, e dous netos.. Casou en segundas nupcias en 2010 con María Pérez-Ugena Corominas da que se divorciou en 2016.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Blog de Mario Conde
Ángel Urzaiz

**Ángel Urzaiz Cuesta**, nado en El Puerto de Santa María (provincia de Cádiz) o 21 de febreiro de 1856 e finado en Madrid o 1 de maio de 1926, foi un avogado, xornalista e político español, foi ministro de Facenda durante a rexencia de María Cristina de Habsburgo-Lorena e durante o reinado de Afonso XIII.

## Traxectoria 
Naceu en El Puerto de Santa María, sendo fillo de dous galegos: o coruñés Antonio Urzaiz Castro, brigadier da Armada e secretario do Rei e a viguesa María Dolores de la Cuesta y Núñez.

Licenciado en Dereito pola Universidade Central de Madrid, colaborou como xornalista en *El Correo*, *Los Debates* e a *Revista de España*. Iniciou a súa carreira política como deputado por Vigo nas eleccións de 1881. Nas eleccións de 1884 non logrou o escano por Vigo, pero en 1886 resulta elixido polo distrito de Lalín nunha elección parcial pola renuncia como deputado de Antonio Aguilar Correa, volvendo ser elixido por Lalín en 1888. A partir de 1893 volveu ser deputado polo distrito de Vigo en todas as eleccións celebradas ata 1920. En 1922 accedeu ao Senado como senador vitalicio.
miniatura|Pazo Cadaval, Nigrán.
Casou en maio de 1883 con Adela Cadaval Muñoz, señora do pazo de Cadaval de Nigrán, coa que tivo dous fillos: Elodia e Joaquín Urzaiz Cadaval.

Foi Subsecretario de Gobernación en 1887, Gobernador civil de Córdoba e Intendente en Cuba ata a perda da colonia en 1898, logo do seu regreso a España foi ministro de Facenda entre o 6 de marzo de 1901 e o 19 de marzo de 1902 nun gabinete Sagasta. Posteriormente, entre o 23 de xuño e o 18 de xullo de 1905, asumiu novamente a carteira de Facenda nun goberno que presidiu Eugenio Montero Ríos véndose obrigado a dimitir pola concesión duns créditos destinados a paliar a crise económica de Andalucía. Finalmente volveu dirixir o Ministerio de Facenda entre o 9 de decembro de 1915 e o 25 de febreiro de 1916 nun gabinete Romanones.

En 1908 fundou o xornal liberal *La Voz de Vigo*.

## Rueiro co seu nome 
Ángel Urzaiz conta cunha céntrica rúa viguesa co seu nome, un dos eixes da cidade. Tamén, cunha praza en Gondomar e con outra rúa en El Puerto de Santa María. Á rúa viguesa déuselle ese nome a finais do século XIX, aínda que entre 1937 e 1979 mudou o nome para rúa de José Antonio.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* , Rafael (2006). "El pazo de Cadaval-Urzáiz, en Nigrán" pp. 191-210. *Revista de Estudios Provinciais* n.º 21. Deputación de Pontevedra .
Toribio de Astorga

**Toribio de Astorga**, nado en Betanzos e finado en Astorga no 476, foi un relixioso católico, bispo de Astorga.

## Traxectoria 
Tras vender tódalas súas posesións, Toribio dirixiuse a Xerusalén, onde gañou o aprecio do patriarca Xuvenal e foi nomeado sacristán maior da igrexa do Santo Sepulcro. Non están claras as circunstancias nas que se fixo con varias reliquias, entre as que destaca un "Lignum Crucis", un dos anacos da cruz na que faleceu Xesucristo, se ben todo indica que as recibiu do propio Xuvenal como premio aos seus servizos.

De volta a Iberia, pasa por Roma, onde coñece o Papa León I O Magno, do que se fixo gran seguidor. Alí foi nomeado arquidiácono de Tui, onde posteriormente foi ordenado sacerdote. Aos poucos anos, en 444, foi nomeado bispo de Astorga. Desde esta sede remitiulle ao Papa unha carta expoñéndolle a súa preocupación polo auxe dunha doutrina que consideraba extinta: o Priscilianismo. Ante esta misiva, León I encargoulle a celebración dun concilio do que non hai constancia histórica (algúns autores sitúano cara ao ano 446 ou 447), co obxecto de excomungar tódolos bispos que non condenasen a dita crenza, considerada pola igrexa católica como herexía. Isto causou o enfado de pobo e clero, ata o punto de ter que retirarse de novo a Tui.

Anos máis tarde sufriu as persecucións do rei visigodo Teodorico II (falecido no 466), debendo refuxiarse na rexión asturiana do Monsacro. De volta a Astorga, faleceu no ano 476.

A súa festividade celébrase o 16 de abril.

## Véxase tamén 
* Mosteiro de Santo Toribio de Liébana

### Ligazóns externas 
* Santo Toribio, Obispo José M.ª Alonso del Val O.F.M. 2000. (en castelán)
* La correspondencia entre los obispos hispanos y el papado durante el siglo V Josep Vilella Masana. 1994. (en castelán)
-1759

## Acontecementos 
* Os babilonios toman e destrúen a cidade de Mari (Mesopotamia).

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
-1523

## Acontecementos 
* Comezo da mítica dinastía Shang na China (até -1070).

## Nacementos 
## Mortes 
## Outros 
Historia ano a ano
-1070

## Acontecementos 
* China: Finaliza o período da dinastía Shang (desde -1523) e comeza a dinastía Chou.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
Orde toscana

A **orde toscana** non pertence ao grupo das ordes arquitectónicas gregas (dórica, xónica e corintia), senón que é a achega etrusca ás ordes clásicas. A orde toscana é só unha imitación bastardeada da dórica grega. É orixinaria da antiga Etruria e os romanos empregárona antes de facer a conquista de Grecia. Os monumentos de orde toscana, en Roma, eran pois antigos; foron arruinados, despois, polo tempo ou reconstruídos segundo sistemas diversos que Grecia fixo saber aos arquitectos; tampouco sobreviviu ata os nosos días ningún edificio enteiro construído exactamente con esas normas. Posteriormente foi adoptada e difundida polos romanos. Co paso do tempo, dado que os arquitectos renacentistas coñecían moito mellor a arte romana que a grega, a orde toscana tamén foi moi habitual desde o século XV (moito máis que a orde dórica que, practicamente era descoñecida e non foi recuperada ata o Neoclasicismo).

## Características peculiares 
* A columna toscana, a diferenza da dórica grega, apóiase sobre unha base (e esta, sobre un podio).
* O fuste é de sección circular, normalmente liso. O tamaño total da columna adoita ser de catorce módulos, sendo de doce o do fuste. O seu diámetro non é constante, senón que vai aumentando ata producir un lixeiro abombamiento ou éntase, decrecendo logo cara ao extremo superior.[miniatura|Capitel toscano conservado no [Museo do Foro de Caesaraugusta]]
* O capitel está integrado por tres pezas, todas elas lisas:
** O ábaco é unha peza prismática similar a un taboleiro de planta cadrada que soporta directamente sobre si a estrutura horizontal do edificio.
** O equino, cuxa xeometría é a dunha figura convexa de revolución, expándese cara á parte superior cun sentido de transición entre as dimensións do extremo do fuste e as do ábaco de maior tamaño.
** O colariño, tambor cilíndrico intercalado entre o equino e o fuste, a modo de prolongación deste e separado del por unha moldura horizontal.
* O entaboamento está composto por:
** O arquitrabe, unha especie de viga grosa e lisa que percorre toda a aliñación de columnas.
** O friso, banda horizontal lisa de igual aparencia que a arquitrabe e separada deste por un lintel.
** A cornixa remata a orde formando un saledizo que xeralmente conta cunha moldura.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Orde arquitectónica
Orde corintia

A **orde corintia** é a máis elegante e ornamentada das ordes arquitectónicas clásicas. Atribúese a súa creación ao escultor grego Calímaco no século IV a.C. Dise que ao ver un exemplar de acanto enroscada nun queipo ofrendado xunto á tumba dunha doncela, tivo a inspiración de crear a típica ornamentación dos chapiteis. No esencial é similar á orde xónica, da que difire basicamente na forma e tamaño do capitel. Unha das construcións máis destacables executadas segundo as pautas estilísticas da orde corintia é o monumento de Lisícrates en Atenas, levantado cara a 334 a.C.
miniatura|Esquema da orde corintia

## Características peculiares 
* A columna vai dotada de base. Trátase dunha peza de apoio composta por tres molduras: dous boceles circulares ou medios touros e unha escocia intercalada entre ambos os que pode ir adornada por uns linteles. En ocasións, esta base apoia á súa vez sobre un plinto, peza prismática de planta cadrada de pouco espesor.
* O fuste é de sección circular e presenta unha lixeira éntase. Está acanalado por 24 estrías separadas entre si por finos filetes lonxitudinales. O tamaño total da columna adoita ser de vinte módulos e o do propio fuste de dezaseis e dous terzos.
* O capitel é o elemento máis representativo desta orde e recoñécese pola súa aparencia de cesta da que sobórdanse as follas de acanto, cuxos talos dan lugar a unha especie de volutas ou espirais nas catro esquinas.
* O entaboamento mide xeralmente un quinto da orde total. Está formado por:
** a arquitrabe, que se mostra xeralmente descomposto en tres bandas horizontais superpostas e graduadas.
** o friso é unha banda continua (sen métopas nin tríglifos) adornada cunha sucesión de figuras en relevo. Carga directamente sobre a arquitrabe.
** a cornixa coroada polo beirado forma un saledizo que xeralmente conta cunha moldura.

## Exemplos da orde corintia 
### Grecia 

Ficheiro:grece athenes olympion det.jpg|Detalle dun capitel corintio do Olympion, templo de Zeus en Atenas, (Grecia).
Ficheiro:Colonne corinthienne.jpg|Capitel dunha colmuna na Acrópole en Atenas, (Grecia).

### Imperio romano 

Ficheiro:Pantheon rome 2005may.jpg|Panteón de Roma, (Italia).
Ficheiro:Maison_carree.jpg|A *Maison Carrée* en Nîmes, (Francia).
Ficheiro:Templo-Evora 1.JPG|Columnas do templo romano en Évora, (Portugal).

### Posteridade 

Ficheiro:La Madeleine Paris.jpg|*Église de la Madeleine*, en París, (Francia).
Ficheiro:Panthéon de Paris vers 1890.jpg|Panteón de París en París, (Francia).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Orde arquitectónica
* Orde dórica
* Orde xónica
Ilya Frank

**Ilya Mikhailovich Frank** (en ruso: **Илья́ Миха́йлович Франк**), nado en San Petersburgo o 23 de outubro de 1908 e finado en Moscova o 22 de xuño de 1990, foi un físico soviético galardoado no ano 1958 co Premio Nobel de Física.

## Traxectoria 
Estudou física na Universidade de Moscova, onde se graduou en 1930. En 1934 descubriu o denominado efecto Cherenkov. Ilya Frank realizou xunto a Igor Tamm a explicación teórica deste efecto, que ocorre cando as partículas viaxan cun medio opticamente transparente a velocidades maiores que a velocidade da luz neste medio. Este descubrimento deu lugar ao desenvolvemento dos novos métodos para detectar e medir a velocidade de partículas nucleares de alta velocidade e foi de grande importancia para a investigación en física nuclear. O traballo de Frank tamén incluíu a colaboración con Cherenkov e Tamm na investigación sobre a radiación do electrón.

Posteriormente Frank especializouse no estudo de raios gamma e o neutrón. Nomeada cabeza do departamento da física da universidade do estado de Moscova o ano 1944,foi membro da Academia de Ciencias da URSS desde 1946.

En 1958 foi galardoado, xunto con Pavel Cherenkov e Igor Tamm, co Premio Nobel de Física *polo descubrimento e a interpretación da Radiación Cherenkov*.

## Véxase tamén 
## Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Física 1958  .
Igor Tamm

**Igor Ievguènievitx Tamm** (en ruso **И́горь Евге́ньевич Та́мм**), nado en Vladivostok o 8 de xullo de 1895 e finado en Moscova o 12 de abril de 1971, foi un físico soviético galardoado en 1958 co Premio Nobel de Física.

## Traxectoria 
Sendo ben pequeno trasladouse xunto coa súa familia a Kirovohrad, situada hoxe en día en Ucraína. En 1918 iniciou os seus estudos de física na Universidade de Edimburgo xunto con Borís Hessen, que continuou posteriormente na Universidade de Moscova, onde se graduou no ano 1918. En 1928 Igor Tamm colaborou durante uns meses con Paul Ehrenfest na Universidade de Leiden.

## Investigacións científicas 
En 1958 foi galardoado co Premio Nobel de Física, xunto con Pavel Cherenkov e Ilya Frank, *polo descubrimento e a interpretación da Radiación Cherenkov*. Tamm e Frank realizaron a explicación teórica sobre o modelo exposto por Pavel Txerenkov, denominada Radiación Cherenkov, no cal este modelo sucede cando as partículas viaxan nun medio opticamente transparente a unha velocidade maior que a velocidade da luz neste propio medio.

Posteriormente o Premio Nobel da Paz Andrei Dmitrievich Sakharov propuxo a Tamm o confinamento de plasma extremadamente ionizado por campos magnéticos como método de control da fusión termonuclear.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Física 1958 .
Camiño do Corgo

***Camiño do Corgo*** é unha publicación trimestral editada polo Grupo de Normalización Lingüística (GNL) do IES Monelos da Coruña.

## Traxectoria 
Fundado en 1998 co obxectivo de promove-la lingua e cultura galegas entre o seu alumnado, a publicación leva o nome dunha rúa próxima ó instituto, pola que cada mañá centos de rapazas e rapaces se dirixen a este centro. O seu mantemento estivo organizado dende un primeiro momento polo seminario de lingua galega, pola profesora María Xosé Sánchez López, a coordinadora do xornal. Tamén colaboraron persoas coma Mercedes Queixas ou Óliver Laxe. 

No curso 1999-2020 a revista continuou a súa andaina en formato dixital cunha periodicidade anual e leva desde entón cinco números publicados seguindo o espírito da súa fundación e ao servizo do Equipo de Normalización Lingüística do IES Monelos.
Pavel Cherenkov

**Pável Alekséyevich Tcherenkov** (en ), nado en Nízhniaya Chigla, no óblast de Voronezh, o 28 de xullo de 1904 e finado en Moscova o 6 de xaneiro de 1990, foi un físico soviético de gran reputación e que recibiu o Premio Nobel de Física en 1958 polas súas contribucións médicas e sociais á cultura nesa época.

## Traxectoria 
Licenciado en física e matemáticas na Universidade de Voronezh en 1928, xa en 1930 entrou a formar parte como investigador do Instituto de Física de Lébedev, un dos máis prestixiosos da Unión Soviética.

## Investigacións científicas 
Baixo as ordes do físico Sergey Ivanovich Vavilov observaron a emisión de luz azul dunha botella de auga sometida a un bombardeo radioactivo. Este fenómeno, asociado ás partículas atómicas cargadas que se movían a velocidades superiores á velocidade da luz, resultou ser moi importante no traballo experimental sobre física nuclear e o estudo dos raios cósmicos, o que se chama radiación de Cerenkov ou Tcherenkov. En 1953 converteuse en profesor de física experimental do Instituto, onde dirixiu o laboratorio de Lébedev en investigacións sobre aceleradores de partículas, e sobre o fotón e os mesóns.

En 1958 foi galardoado co Premio Nobel de Física, xunto cos físicos soviéticos Ilia Frank e Igor Tamm, polo descubrimento e a interpretación da Radiación de Tcherenkov.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web do Instituto Nobel, Premio Nobel de Física 1958
Crema de gaita

**Crema de gaita** é un grupo galego de música folk orixinario de Vigo, fundado no 1994. As súas composicións orixinais móvense no ámbito do folk galego, con influencia dos ritmos latinos coma o tango, o tumbao, os boleros, as habaneras ou a bossa nova. O groso do repertorio constitúeno fundamentalmente as composicións de Ernesto Campos, membro do grupo e autor de temas gravados por outros músicos como Carlos Núñez, Xosé Manuel Budiño ou Susana Seivane.

O seu primeiro traballo *TanGalego* está composto por 15 temas e conta con colaboracións dos músicos Kin García, Marcos Valcárcel, Ioanna Pérez, ou a banda de gaitas Xarabal.

## Membros 
## Discografía 
### Álbums 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do grupo
-675

## Acontecementos 
* Pacto entre o rei Baal da cidade fenicia de Tiro e o rei Asarhaddón de Asiria.
* Sobe ao trono de Urartu o rei Erinen (até -670). Sucede a Rusa II (-680, -675).
* Fraortes tórnase rei de Media (até -653), sucedendo a seu pai Deioces.
* Comeza en Persia o reinado de Teispes (até -640).

## Nacementos 
*
## Mortes 
* Deioces, fundador do reino medo.

## Outros 
*

Historia ano a ano
-746

## Acontecementos 
* Sobe ao trono de Israel o rei Menakhem (até -738).
* Sobe ao trono de Asiria Teglatfalasar III, tamén coñecido como Tiglatpileser III, (ata -722).

## Nacementos 
*
## Mortes 
*
## Outros 
*

Historia ano a ano
-910

## Acontecementos 
* Baasa, rei de Israel, sobe ao trono (até -887).

## Nacementos 
*
## Mortes 
* Xeroboam, Rei de Xudá.

## Outros 
*

Historia ano a ano
-887

## Acontecementos 
* Comezo do reinado de Ithobaal I en Tiro, Fenicia (até -856).
* Fin do reinado de Baasa, rei de Israel.

## Nacementos 
*
## Mortes 
*
## Outros 
*

Historia ano a ano
Ray Loriga

**Jorge Loriga Torrenova** coñecido como **Ray Loriga**, nado en Madrid o 5 de marzo de 1967, é un escritor, guionista e director de cine español.

## Traxectoria 
É fillo do ilustrador José Antonio Loriga e da actriz de dobraxe Mari Luz Torrenova.

Tras traballar en diversos oficios e publicar relatos en diferentes publicacións como *Underground* ou *El canto de la tripulación*, debutou en 1992 coa súa novela *Lo peor de todo*. Tivo grande éxito de público e crítica, e foi publicada en toda Europa, como exemplo da literatura da Xeración X.

Moi relacionado co cine, debutou como director en 1997 con *La pistola del hermano*, adaptación da súa novela *Caídos del cielo*, e na que ademais da súa entón parella sentimental, a cantante Christina Rosenvinge, aparecían Daniel González, Viggo Mortensen, Karra Elejalde e Nico Bidasolo. En 2006 rodou *Teresa, el cuerpo de Cristo*, que aborda a vida de Santa Tareixa, interpretada por Paz Vega, xunto a Leonor Watling, Geraldine Chaplin, José Luis Gómez García e Eusebio Poncela.

En 1997 colaborou no guión da película de Pedro Almodóvar *Carne trémula*. Así mesmo, escribiu en 2004 o guión da película *El séptimo día* de Carlos Saura, e no 2005 escribiu xunto ó director e a Elio Quiroga o guión de *Ausentes* de Daniel Calparsoro.

En 2007 editouse a continuación de *Días extraños*, baixo o nome de *Días aún más extraños*, un libro composto por varios artigos, unha carta a Rodrigo Fresán e un par de relatos.

É pai de dous fillos, Wilhem e Kay, froito da súa relación con Christina Rosenvinge. Tamén estivo relacionado sentimentalmente coa *top model* Eugenia Silva.

## Bibliografía 
## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina non oficial de Ray Loriga
-1358

## Acontecementos 
* Suppiluliumas I accede ao trono de Hatti (data incerta), até -1323, como sucesor de Tudhaliyas III.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Tudhaliyas III rei dos hititas, asasinado.

## Outros 
*

Historia ano a ano
-1323

## Acontecementos 
* Arnuwandas II accede ao trono de Hatti (até -1322)
* Sobe ao trono de Babilonia o rei Nazimaruttash (até -1298), que sucede a Kurigalzu II, morto o ano anterior.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Suppiluliumas I rei dos hititas desde -1358.

## Outros 
*

Historia ano a ano
-1322

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Arnuwanda II, rei de Hatti desde -1323.

## Outros 
*

Historia ano a ano
Gonzalo García de Nodal

**Gonzalo García de Nodal**, nado en Pontevedra en 1569 e finado no océano Atlántico en 1622, foi un navegante galego, que canda seu irmán Bartolomé García de Nodal, chamados os **irmáns Nodales** ou **Os Nodales**, foi enviado por Filipe III a recoñecer o estreito de Magallanes e o novo estreito descuberto pola expedición de Jacob Le Maire e Willem Schouten.

## Traxectoria 
Construíronse e armáronse as carabelas *Nuestra Señora de Atocha* e *Nuestra Señora del Buen Suceso*, de 80 toneladas e 40 tripulantes cada unha. A primeira ía como capitá baixo mando o de Bartolomé, e a outra como almiranta co capitán Gonzalo ó mando.

Saíron de Lisboa o 27 de setembro de 1618. A mediados de xaneiro de 1619 tiveron coñecemento do cabo das Virxes, cerca do cal viron flotar os restos dun navío que naufragara. Seguindo o seu rumbo ó longo da costa oriental da Terra do Fogo, o 22 de xaneiro adentráronse no estreito de Le Maire, denominándoo *estreito de San Vicente*, nomee que aínda conserva un dos cabos da costa occidental da Terra do Fogo.

O 10 de febreiro descubriu no sueste do cabo de Fornos as illas Diego Ramírez, chamadas así en honra a Diego Ramírez de Arellano, cosmógrafo e piloto da expedición. Seguidamente os irmáns Nodales remontaron cara ao norte, entrando no estreito de Magallanes, chegando ó extremo oposto e, despois de dar a volta á Terra do Fogo, tomaron o camiño de regreso a Europa.

Fondearon o 7 de xullo cerca de Lagos, e desde alí foron a dar conta da súa expedición ó rei, que se encontraba en Lisboa. Os dous irmáns publicaron o diario da súa expedición co título: *Relación del viaje hecho por los capitanes Bartolomé García de Nodal y Gonzalo de Nodal, hermanos, naturales de Pontevedra, para el descubrimiento del nuevo estrecho*, Madrid, 1621, un tomo co seu mapa.

Saíu de Sanlúcar de Barrameda o 13 de outubro de 1622 con 3 navíos, 133 mariños e 400 infantes para percorrer a mesma ruta do estreito de Le Maire cara Chile, para socorrer ós colonos sitiados polos mapuches. Naufragou, perdendo a vida e dous barcos.

En memoria de Bartolomé é Gonzalo, foi bautizado o buque de salvamento e apoio *Irmáns García Nodal*, do servizo de gardacostas da Consellería do Mar da Xunta de Galicia.

## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
*  (2003): *La expedición de los hermanos Nodal al Estrecho de Magallanes y Tierra de Fuego, 1618-1619*. Tesiña para o Diploma de Estudios Avanzados del Doctorado (DEA), presentada ante Tribunal e aprobada o 30 de setembro de 2003. Departamento de Historia de América I, Facultade de Xeografía e Historia, Universidade Complutense de Madrid.
-1385

## Acontecementos 
* Tushratta sobe ao trono de Mitanni, en Oriente Próximo (até ca. -1360).

## Nacementos 
*
## Mortes 
*
## Outros 
*

Historia ano a ano
Justo Pelayo de la Cuesta Núñez

**Justo Pelayo de la Cuesta Núñez**, nado en Marín o 1 de novembro de 1823 e finado en Madrid o 15 de abril de 1889, foi un avogado e político, ministro de Facenda durante o reinado de Afonso XII, no gabinete de José Posada Herrera.

## Traxectoria 
Tras estudar Dereito nas universidades de Compostela e Madrid, logrou o doutoramento en 1846, iniciando a súa carreira política ó obter unha acta de deputado no Congreso por Pontevedra nas eleccións de 1853, escano que volvería obter nas eleccións celebradas entre 1863 e 1865. En 1872 pasou ó Senado ó resultar elixido por Ávila sendo, en 1881, nomeado senador vitalicio.

Foi ministro de Facenda entre o 9 de xaneiro e o 13 de outubro de 1883.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Congreso
* Ficha no Senado
Economía de Burundi

O Burundi é un país sen litoral e con poucos recursos naturais. O maior medio de subsistencia é a agricultura, se ben posúe unha das meriandes reservas de níquel do mundo. Aínda que a economía vira ao redor da agricultura, por culpa da guerra civil, a erosión, e a emigración da poboación, Burundi é incapaz de resolver as súas necesidades alimenticias, chegando ata a importar alimentos, o cal significa un 17% do total das importacións.

## Referencias
Iván Salgado

**Iván Salgado López**, nado o 29 de xuño de 1991 en Ourense, é un xadrecista galego.

## Traxectoria 
Xogador de xadrez dende neno, proclamouse campión galego sub-14 con só once anos en 2002. Campión de España sub14 (2004) e campión de España sub 16 (2006), Iván Salgado é un xogador do club de xadrez Escola Marcote. Aos 14 anos xa conseguira as vitorias necesarias para ser cualificado como Gran Mestre, a categoría internacional de maior nivel. En xaneiro de 2008 recibiu a cualificación de Mestre Internacional, converténdose no primeiro galego en conseguila.

O 17 de marzo de 2010 acadou o 9º posto no Campionato de Europa Absoluto celebrado en Rijeka (Croacia). Clasificouse con tan só 18 anos para a Copa do Mundo, competindo entre 64 xogadores de todo o mundo. En abril de 2012, proclamouse campión do Campionato Iberoamericano de Xadrez, torneo que reuniu a numerosas estrelas do xadrez español e latinoamericano.

Tamén é resaltable o papel desempeñado por Salgado nas últimas edicións da Liga galega de clubs, crucial para que o seu equipo, o Club de Ajedrez Marcote se proclamase campión en varias ocasións (2011 foi a máis recente)

O seu adestrador é o español Jesús de la Villa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos da FIDE de **Iván Salgado** (en inglés)
* 250 partidas de **Iván Salgado** en chessgames.com (en inglés)
* Videos de Iván Salgado comentando partidas internacionais (en inglés)
-740

## Acontecementos 
* Fin do reinado de Ozías / Azarías, rei de Xudá (desde -781).
* Alcámenes sucede a Téleclo como rei de Esparta.

## Nacementos 
*
## Mortes 
*
## Outros 
*

Historia ano a ano
Luis Sánchez-Harguindey

**Luis Sánchez-Harguindey Pimentel**, nado en Santiago de Compostela o 28 de xullo de 1935 e finado en Madrid o 1 de xuño de 2003, foi un médico e político de orixe galega residente en Madrid, onde exerceu a súa actividade ata o seu falecemento.

## Traxectoria 
Licenciouse en Medicina na Universidade de Santiago de Compostela coa cualificación de sobresaínte. Xa en Madrid, e baixo tutela do doutor Carlos Jiménez Díaz, especializouse en Patoloxía Xeral e recibiu os títulos de médico especialista do aparato circulatorio e o de médico especialista en Medicina Interna.

Luis Sánchez-Harguindey obtivo a praza de xefe de Cardioloxía do Hospital Clínico San Carlos de Madrid por concurso nacional de méritos, cargo que exerceu ata o seu falecemento. Director do Colexio Maior de Graduados "Menéndez Pelayo" e vogal da Xunta de Goberno da Universidade Complutense, mantivo ligazón coa docencia como profesor asociado da Facultade de Medicina da Universidade Complutense. Foi autor de máis dun centenar de publicacións relativas á súa especialidade.

Foi membro da Sociedad Española de Cardiología e Correspondente da portuguesa. Tamén da Comisión Interministerial para a Reforma Sanitaria e da Mesa de Hospitales do Colexio de Médicos de Madrid. Ostentou, ata a súa morte, a presidencia do Instituto Cardiovascular do Hospital Clínico San Carlos.

### Política 
Nos seus anos universitarios converteuse no primeiro xefe do Sindicato Español Universitario (SEU) non afiliado á Falange Española.

Posteriormente e xa co goberno de Adolfo Suárez, ocupou os cargos de gobernador civil de Granada, subgobernador civil de Madrid, secretario de Estado de Sanidade e subsecretario do Interior.

En 1981, durante o intento de golpe de estado do 23-F e co ministro de Interior, Juan José Rosón e o presidente do goberno retidos polo coronel Antonio Tejero no hemiciclo, Luis Sánchez-Harguindey, como subsecretario de Interior, e o entón Director da Seguridade do Estado, Francisco Laína, asumiron a responsabilidade de dirixir o goberno interino, a denominada Comisión de Subsecretarios, que xestionaría durante as seguintes horas a crise política aberta polos golpistas.

## Galardóns 
* Gran Cruz do Mérito Civil de Sanidade. 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Tratados médicos de Luis Sánchez-Harguindey en Google Scholar
* Reportaxe no diario El País nos días posteriores ó golpe de estado do 23-F
* Artigo no diario El Correo Gallego sobre o papel de tres dirixentes galegos no golpe de estado
Pedro Sarmiento de Gamboa

**Pedro Sarmiento de Gamboa**, nado en Pontevedra en 1532 e finado no océano Atlántico, fronte a Lisboa, en 1592, foi un navegante, cosmógrafo, matemático, escritor, soldado, historiador, filólogo, astrónomo, científico, humanista, explorador y conquistador galego.

Nomeado polo rei Filipe II gobernador e capitán xeral das Terras do Estreito de Magalláns, fundou as primeiras poboacións de colonizadores na zona (Ciudad del Nombre de Jesús e Puerto del Hambre). Foi tamén un dos descubridores das Illas Salomón.

## Traxectoria 
Participou con Álvaro de Mendaña na expedición que descubriu as Illas Salomón. Foi nomeado capitán dunha das naves de Mendaña (1567).

En 1579 impartíuselle a orde de seguirlle ós pasos ó pirata Drake, saíndo do Callao cara ao Estreito de Magalláns con once navíos. Ó non encontralo, foi enviado novamente en 1581, polo rei Filipe II a fortificar o estreito de Magalláns, con vinte e catro navíos e dous mil cincocentos homes establecendo o Forte de San Felipe, a primeira poboación patagoa de Chile, 60 quilómetros ó sur de Punta Arenas. Pero os colonos españois enfrontaron innumerables adversidades, morrendo de fame, e este lugar pasou á historia co tráxico nome de Port Famine (Porto da Fame). 
miniatura|Historia Índica.
Nunha das súas viaxes a España buscando axuda para estes colonos foi apresado por piratas ingleses e levado a Londres. Liberado pola raíña Isabel I, foi de novo apresado polos franceses, ata que pagou o rescate en 1590.

Regresou por fin a España e foi recibido por Filipe II. Pouco despois foi nomeado Almirante da armada, e nun dos seus barcos morrería en 1592, fronte ás costas de Lisboa.

Diversos territorios de México e Guatemala foron percorridos por Pedro Sarmiento antes da súa chegada ó Perú en 1557. En 1569 o vicerrei Francisco de Toledo ordenoulle que escribise un compendio dos costumes, a vida cotiá e a organización política do Imperio Inca, realizando a "Historia Índica". O seu relato, escrito de xeito preciso e descritivo, serve de complemento ás crónicas doutros autores como Pachacútec ou Pedro Cieza de León. Os amplos coñecementos de astroloxía que Sarmiento demostrou ocasionaron problemas coa Inquisición.

## Outros Sarmiento 
Non se debe confundir con:
* **Pedro Sarmiento**, protagonista da revolta de Toledo de 1449.
* **Pedro Gómez Sarmiento**, bispo e cardeal contemporáneo seu.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Sarmiento de Gamboa, Pedro 1943. *Historia de los Incas*. Buenos Aires: Emecé Editores.
Bilingüismo

miniatura|Placa en croata e italiano nun edificio público en Pula/Pola (Istria).
O **bilingüismo** é a capacidade dun individuo ou dunha sociedade para desenvolverse en dúas linguas.

## Definición 
Se partimos da definición de competencia de Noam Chomsky, teremos problemas para determinar ata que punto ten que o falante ser competente nunha lingua B para ser considerado bilingüe. Bloomfield definía o bilingüismo como "un dominio de dúas linguas igual ca un nativo, mentres que para Macnamara (1969) "unha persoa pode ser cualificada de bilingüe se ademais das habilidades na súa primeira lingua, ten habilidades nunha das catro competencias da segunda lingua" (ler, falar, escribir e entender).

Para Suzanne Romaine (1989) un dos problemas no estudo do bilingüismo é que sempre se partiu dunha concepción monolingüe para abordar o estudo das linguas. Por exemplo, Chomsky definía o ámbito de referencia da lingüística como unha teoría que se ocupa "dun falante ou oínte ideal, nunha comunidade lingüística homoxénea, que coñece a súa lingua á perfección".

Unha solución intermedia podémola atopar na alternancia lingüística. Os falantes bilingües alternan habitualmente entre dúas linguas, mentres que os monolingües con algunha competencia na segunda lingua non alternan. A alternancia entre dúas linguas, para Romaine, é parte do proceso de adquisición de competencia en máis dunha lingua. Para Weinreich (1953): "A práctica de utilizar dúas linguas de forma alternativa denominarase bilingüismo e as persoas implicadas bilingües".

No estudo do bilingüismo, preséntanse catro cuestións fundamentais:
# Grao: o nivel de competencia bilingüe.
# Función: os usos que lles dá o bilingüe aos idiomas implicados.
# Alternancia: ata que punto o bilingüe alterna entre idiomas.
# Interferencia: ata que punto o bilingüe consegue separar eses idiomas.

## Etimoloxía 
Bilingüismo é un termo de orixe latino formado co número multiplicativo **bis**: dous e o sufixo culto de só cinco adxectivos (bilinguis, trilinguis, quinquelinguis, plurilinguis e monolinguis) **-linguis**: relativo á lingua, á linguaxe, de *lingu-a,-ae* "lingua". É dicir, que ten dúas linguas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Vantaxes cognitivas do bilingüismo
*Interferencia lingüística
Juan Antonio Suances

**Juan Antonio Suances Fernández**, nado en Ferrol o 20 de maio de 1891 e finado en Madrid o 6 de decembro de 1977, foi un militar e político galego.

## Traxectoria
Con doce anos ingresou na Escola Naval de Ferrol. Tres anos despois ascendeu a gardamariña e foi destinado á fragata gardacostas Numancia, e foi posteriormente asignado ó acoirazado Pelayo. Foi ascendido en 1921 a tenente coronel de enxeñeiros. En 1936 participou na Guerra Civil española no bando nacional.

En outubro de 1941 creou o Instituto Nacional de Industria (INI), do que foi o seu presidente ata 1963. Dirixiu boa parte da política industrial de posguerra ao ser ministro de Industria e Comercio entre 1945 e 1951.

Desde o INI encargou a Wifredo Ricart a creación de Enasa, berce da marca de camións e automóbiles Pegaso. Do INI tamén xurdiron Seat, Endesa, Ensidesa ou a Empresa Nacional Calvo Sotelo (Repsol) entre outras.

## Galardóns e recoñecementos
*Medalla de Ouro ó Mérito no Traballo
*Gran Cruz de Afonso X O Sabio.
-781

## Acontecementos 
* Ozías / Azarías accede ao trono de Xudá (até -740).

## Nacementos 
*
## Mortes 
*

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
Fronte (meteoroloxía)

miniatura|dereita|200px|Símbolos no mapa do tempo:
1. fronte fría
2. fronte cálida
3. fronte ocluída
4. fronte estacionaria.

Unha **fronte** é unha zona de contacto entre dúas masas de aire con diferentes características meteorolóxicas; normalmente implica distintas temperaturas.

As frontes asócianse con zonas de baixas presións ou con ciclóns e prodúcense cando unha masa de aire frío se pon en contacto con outra de aire cálido.

## Tipos de frontes 
Existen distintos tipos:
* Fronte semiestacionaria
* Fronte cálida
* Fronte estacionaria
* Fronte fría
* Fronte ocluída
* Fronte polar
San Cibrao, Viana do Bolo

**San Cibrao** é unha parroquia do concello ourensán de Viana do Bolo. Segundo o IGE en 2009 tiña 77 habitantes (42 homes e 35 mulleres), 20 menos ca en 1999. Está situada aproximadamente a dous quilómetros da capital do concello, a carón da estrada OU-533, á beira do río Camba na altura do encoro do Vao.
## Toponimia 
O topónimo **San Cibrao** é un haxiotopónimo referido a Cibrán de Cartago e débese á advocación parroquial.

## Economía 
A industria principal é a agricultura, aínda que está en bastante decadencia debido a que a xente nova emigrou, e os vellos xa non poden continuar coa actividade. En tempos tiña hortas e praderías moi fértiles, moitas delas asolagadas coas obras do encoro do Bao.

Hoxe o seu recurso principal, alén doutras actividades, é a venda de castañas. A parroquia ten soutos moi fértiles e produtivos, nos que hai castiñeiros centenarios.

## Patrimonio 
O seu principal monumento é a igrexa románica. Formou parte dun convento da orde do Temple. Da súa primitiva fábrica só se conserva a sinxela portada occidental cuberta por un alpendre aberto.

## Galería de imaxes

Ficheiro:Portada da igrexa de San Cibrao da Touza, Viana do Bolo.jpg|Portada da igrexa de San Cibrao.
Ficheiro:Fonte en San Cibrao.jpg|Fonte a carón da igrexa.
Ficheiro:A Touza, San Cibrao, Viana do Bolo.jpg|Aldea da Touza.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Cibrao 
### Parroquias de Viana do Bolo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Viana do Bolo