John Keats

**John Keats** (AFI: ), nado en Londres o 31 de outubro de 1795 e finado en Roma o 23 de febreiro de 1821, foi un poeta inglés do Romanticismo. Foi unha das principais figuras da segunda xeración de poetas románticos, coincidindo con Lord Byron e Percy Bysshe Shelley, a pesar de que comezou a publicar as súas obras catro anos antes da súa morte por tuberculose.

Durante a súa curta vida a súa obra foi obxecto de constantes ataques e non foi senón até moito despois que foi completamente reivindicada. A lírica de Keats caracterízase por unha linguaxe exuberante e imaxinativa, temperado pola melancolía. Keats tiña con frecuencia a sensación de traballar á sombra dos grandes poetas do pasado e só cara ao final da súa efémera vida, cando sentía preto a escuridade da morte, foi capaz de producir os seus poemas máis auténticos e memorables.

Na actualidade, os seus poemas son dos máis populares e analizados da literatura inglesa, así como as súas cartas.

## Traxectoria 
John Keats naceu en Finsbury Pavement, nos arredores de Londres; o seu pai era propietario dunha corte de cabalos e morreu ao caer dun cabalo en 1803, cando o poeta tiña só sete anos. A súa nai volveu casar enseguida, pero este segundo matrimonio foi infeliz e a nai non tardou en abandonar o seu marido e trasladarse a vivir á casa da avoa de Keats en Enfield con Keats, a súa irmá e outros tres irmáns, dos cales un non tardou en morrer. Alí o poeta foi a unha boa escola e antes dos quince anos xa lera os clásicos e traducía a Virxilio; con todo, a nai morreu en 1810 de tuberculose, deixándoos a el e os seus irmáns ao coidado da súa avoa.

Esta nomeou dous titores que puidesen coidar os orfos; estes sacaron a Keats da súa antiga escola e convertérono en aprendiz de cirurxián até 1814, cando, tras unha pelexa co seu mestre, abandonou ese posto e foi estudar noutro hospital da zona. Durante aquel ano, John dedicou cada vez máis e máis tempo ao estudo da literatura e, aínda que se graduou en Farmacia, só exerceu dous anos, tras os cales se entregou por completo á poesía.
miniatura|282x282px|Casa de Keats en Roma.
A lectura da obra de Edmund Spenser, concretamente *The Faerie Queene*, supuxo para Keats un punto de inflexión no seu desenvolvemento literario e inspirou a creación do seu primeiro poema: *"Imitation of Spenser"*. Enseguida coñeceu o poeta e editor Leigh Hunt, embarcado na defensa do Romanticismo; estabeleceu unha amizade con el e este introduciuno no selecto círculo dos máis destacados poetas da súa época, como Percy B. Shelley e Lord Byron, cos cales tamén estableceu amizade. Hunt publicou o seu *"Imitation of Spenser"* en 1816 no seu xornal Examiner, así como os seus primeiros sonetos, como "''On First looking into Chapman's Homer*", inspirado na lectura da *Ilíada* e a *Odisea* traducidas por George Chapman no século XVII. Un ano despois, publicou o seu primeiro poemario titulado simplemente *Poems* (1817). Esta primeira colección non tivo boa acollida, sobre todo pola súa relación co controvertido editor, quen era ademais un crítico literario moi displicente e gañouse inimigos poderosos entre os poetas e escritores da súa época.
[esquerda|miniatura|221x221px|Reprodución do rostro de Keats nunha máscara por [Benjamin Haydon, 1816.]]
En 1817 trasladouse á illa de Wight, onde comezou a traballar nun novo libro. Pouco despois tivo que encargarse de coidar o seu irmán Tom, vítima da tuberculose, como a súa nai. Esta enfermidade supuxo para o poeta case unha maldición bíblica, pois habería de decimar a súa familia e terminar coa súa propia vida. Tras finalizar o seu poema épico *Endymion*, Keats iniciou unha viaxe por Escocia e Irlanda en compañía do seu amigo Charles Brown, e durante esta viaxe el tamén empezou a mostrar signos de infección, polo que tivo que volver prematuramente. Ao seu regreso, atopouse con que Tom empeorara considerablemente; ao fin, morreu en 1818. Ao pesar pola morte do seu irmán uniuse o feito de que a crítica recibira con hostilidade a súa *Endymion*, do mesmo xeito que fixera antes cos seus *Poemas*. Keats decidiu entón volver trasladarse, esta vez a vivir na casa londiniense do seu amigo Brown. Alí coñeceu a Fanny Brawne, quen estivera vivindo na casa de Brown coa súa nai, e, ao pouco, namorouse dela. A publicación póstuma da correspondencia entre ambos escandalizou a sociedade vitoriana.

Entre tanto, durante a primavera e o verán de 1819 Keats escribía os seus mellores poemas: *"Ode to Psyque"*, *"Ode on a Grecian Urn"* e *"Ode to a Nightingale"*, pezas clásicas da literatura inglesa, que apareceron no terceiro e mellor dos seus libros, *Lamia, Isabella, The Eve of St. Agnes and Other Poems* (1820). O primeiro é un tributo a unha deusa que, aparentemente, non tivo un gran culto na Grecia antiga; Keats promete a Psique construírlle un santuario. No segundo, "*Ode on a Grecian Urn*", tenta falar cunha urna que descobre nun museo, sorprendido polo misterio suspendido na eternidade do que revela; a urna respóndelle as palabras seguintes «a beleza é a verdade, a verdade é beleza, isto é todo... o que necesitas saber». En *"Ode to a Nightingale"*, o eu lírico elévase entre as árbores, coas ás da palabra poética, para reunirse co rousinol que alí canta; iso sérvelle para comparar a natureza eterna e transcendental dos ideais coa fugacidade do mundo físico: o poeta, que se sente morrer, ansía esa eternidade.
miniatura|388x388px|Wentworth Place, agora un museo da casa de Keats (á esquerda).
Ao ano seguinte, a súa relación con Fanny tivo que concluír cando a tuberculose de Keats se agravou sensiblemente. Os médicos aconselláronlle que se afastase do frío clima de Londres e marchase á asollada Italia; Keats marchou a Roma co seu amigo o pintor Joseph Severn, convidado por outro amigo, Percy Shelley. Durante un ano a súa saúde pareceu mellorar, pero ao cabo volveu quebrantarse e morreu a principios do ano seguinte, o 23 de febreiro de 1821, á beira da romana praza de España.

En honra ao seu amigo, Shelley escribiu o seu poema "Adonaïs". O corpo de Keats está enterrado no cemiterio protestante de Roma. Sobre a súa lápida, segundo quería que fose o seu epitafio, lese «Aquí xace alguén cuxo nome foi escrito na auga». Existe un retrato de Keats pintado por William Hilton.
miniatura|284x284px|Tumba de Keats en Roma.

## Obra 
* *On First looking into Chapman's Homer* (1816)
* *Sleep and Poetry* (1816)
* *Endymion* (1817)
* *Hyperion* (1818)
* *On Sitting down to Read King Lear Once Again* (1818)
* *The Eve of St. Agnes* (1819)
* *Bright Star* (1819)
* *La Belle Dame sans merci* (1819)
* *Ode to Psyche* (1819)
* *Ode to a Nightingale* (1819)
* *Ode on a Grecian Urn * (1819)
* *Ode on Melancholy* (1819)
* *Ode on Indolence* (1819)
* *Lamia and Other Poems* (1819)
* *Ode to Autumn* (1819)
* *The Fall of Hyperion: A Dream* (1819)

## Cartas 
* A mansión das innumerables estancias
(Carta a John Hamilton Reynolds, 3 de maio de 1818)
 
* Negative Capability
(Carta aos irmáns de decembro de 1817) 

## Miscelánea 
* A película *Bright Star* (Jane Campion, 2009) escenifica os seus últimos tres anos de vida.
* A saga de ciencia ficción *Hyperion*, do novelista Dan Simmons, constitúe unha sentida homenaxe ao poeta, con diversas referencias á súa obra e persoa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Romanticismo
* Literatura do Romanticismo en Inglaterra
* Les Poètes maudits *(Os Poetas Malditos*, en galego).

### Bibliografía 
###### En castelán 
* 
*  
* 
* 
* 

###### En inglés 
* *Keats's Poetry and Prose.* Ed. Jeffrey N. Cox. Nova York: W.W. Norton Co., 2008. ISBN 978-0-393-92491-6
* *John Keats*. Ed. Susan Wolfson. Longman, 2007.
* *Selected Letters of John Keats.* Ed. Grant F. Scott. Harvard University Press, 2002.
* *John Keats: Poetry Manuscripts at Harvard, a Facsimile Edition.* Ed. Jack Stillinger. Harvard University Press, 1990. ISBN 0-674-47775-8
* *Complete Poems.* Ed. Jack Stillinger. Harvard University Press, 1982.
* *The Poems of John Keats.* Ed. Jack Stillinger. Harvard University Press, 1978.
* *The Letters of John Keats 1814–1821 Volumes 1 and 2* Ed. Hyder Edward Rollins. Harvard University Press, 1958.
* *The Complete Poetical Works of John Keats.* Ed. H. Buxton Forman. Oxford: Oxford University Press, 1907.
* *The Complete Poetical Works and Letters of John Keats.* ed. Horace Elisha Scudder. Boston: Riverside Press, 1899.
### Ligazóns externas 
* John Keats  *(en inglés)*.
* Biografía de Keats *(en inglés)*.
*  *(en inglés)*.
* The Harvard Keats Collection na Houghton Library, Harvard University *(en inglés)*.
* John Keats  na British Library *(en inglés)*.
* Keats House, Hampstead: sitio oficial *(en inglés)*.
* The Keats-Shelley House museo en Roma *(en inglés)*.
* John Keats  na National Portrait Gallery, London *(en inglés)*.
* Keats, John (1795-1821) Poet no National Register of Archives *(en inglés)*.

### Bibliografía 
#### En inglés 
* Bate, Walter Jackson. *Negative Capability: The Intuitive Approach in Keats*. Nova York: Contra Mundum Press, 2012.
* Cox, Jeffrey N. *Poetry and Politics in the Cockney School: Keats, Shelley, Hunt and Their Circle*. Cambridge: Cambridge University Press, 2004. ISBN 978-0-521-60423-9
* Kirkland, John (2008). *Love Letters of Great Men, Vol. 1*. CreateSpace Publishing.
* Kottoor, Gopikrishnan (1994). *The Mask of Death: The Final Days of John Keats, (A Radio Play)*. Writers WorkShop Kolkata, 1994.
* Lowell, Amy (1925). *John Keats*. 2 vols. Boston: Houghton Mifflin.
* Parson, Donald (1954). *Portraits of Keats*. Cleveland: World Publishing Co.
* Plumly, Stanley (2008). *Posthumous Keats*. Nova York: W.W. Norton & Co.
* Richardson, Joanna (1963). *The Everlasting Spell. A Study of Keats and His Friends*. Londres: Cape
* Richardson, Joanna (1980). *Keats and His Circle. An Album of Portraits*. Londres: Cassell.
* Rossetti, William Michael (1887). *The Life and Writings of John Keats*. Londres: Walter Scott.
* Turley, Richard Marggraf (2004). *Keats' Boyish Imagination*. Londres: Routledge, ISBN 978-0-415-28882-8

## Fontes 
* Bate, Walter Jackson (1964). *John Keats*. Cambridge, Mass.: Harvard University Press.
* Bate, Walter Jackson (2012). *Negative Capability: The Intuitive Approach in Keats* (1965), reprinted with a new intro by Maura Del Serra. Nova York: Contra Mundum Press, 2012.
* Brown, Charles Armitage (1937). *The Life of John Keats*, ed. Londres: Oxford University Press.
* Chapman, D. (2012). *What's in an Urn?*, Concept, ISBN 978-1-291-14311-9.
* Colvin, Sidney (1917). *John Keats: His Life and Poetry, His Friends Critics and After-Fame*. Londres: Macmillan.
* Colvin, Sidney (1970). *John Keats: His Life and Poetry, His Friends, Critics, and After-Fame*. Nova York: Octagon Books.
* Coote, Stephen (1995). *John Keats. A Life*. Londres: Hodder & Stoughton.
* De Almeida, Hermione (1991). *Romantic Medicine and John Keats*. Nova York: Oxford University Press. ISBN 0-19-506307-4
* Gittings, Robert (1954). *John Keats: The Living Year. 21 September 1818 to 21 September 1819*. Londres: Heinemann.
* Gittings, Robert (1964). *The Keats Inheritance*. Londres: Heinemann.

* Gittings, Robert (1968). *John Keats*. Londres: Heinemann.
* Gittings, Robert (1987) *Selected poems and letters of Keats* Londres: Heinemann.
* Goslee, Nancy (1985). *Uriel's Eye: Miltonic Stationing and Statuary in Blake, Keats and Shelley*. University of Alabama Press. ISBN 0-8173-0243-3
* Hewlett, Dorothy (3rd rev. ed. 1970). *A life of John Keats*. Londres: Hutchinson.
* Hirsch, Edward (Ed.) (2001). *Complete Poems and Selected Letters of John Keats*. Random House Publishing. ISBN 0-375-75669-8
* Houghton, Richard (Ed.) (2008). *The Life and Letters of John Keats''. Read Books. ISBN 978-1-4097-9103-4
* 
* Lachman, Lilach (1988). "History and Temporalization of Space: Keats' Hyperion Poems". *Proceedings of the XII Congress of the International Comparative Literature Association*, editado por Roger Bauer e Douwe Fokkema (Múnic, Alemaña): 159–164.
* G. M. Matthews (Ed). (1995). "John Keats: The Critical Heritage". Londres: Routledge. ISBN 0-415-13447-1
* Monckton Milnes, Richard, ed. (Lord Houghton) (1848). *Life, Letters and Literary Remains of John Keats*. 2 vols. Londres: Edward Moxon.

* Motion, Andrew (1997). *Keats*. Londres: Faber.
* O'Neill, Michael & Mahoney Charles (Eds.) (2007). *Romantic Poetry: An Annotated Anthology*. Blackwell. ISBN 0-631-21317-1
* Ridley, M. e R. Clarendon (1933). ''Keats' craftsmanship: a study in poetic development* ASIN: B00085UM2I (Out of Print in 2010).
* Scott, Grant F. (1994). *The Sculpted Word: Keats, Ekphrasis, and the Visual Arts*. Hanover, NH: University Press of New England. ISBN 0-87451-679-X
* Stillinger, Jack (1982). *Complete Poems*. Cambridge, Massachusetts: Belknap Press of Harvard University Press. ISBN 0-674-15430-4
* Strachan, John (Ed.) (2003). *A Routledge Literary Sourcebook on the Poems of John Keats*. Nova York: Routledge. ISBN 0-415-23478-6
* Vendler, Helen (1983). *The Odes of John Keats*. Belknap Press ISBN 0-674-63076-9
* Walsh, John Evangelist (1999). *Darkling I Listen: The Last Days and Death of John Keats''. Nova York: St. Martin's Press.
* Walsh, William (1957). "John Keats", in *From Blake to Byron*. Middlesex: Penguin.
* Ward, Aileen (1963). *John Keats: The Making of a Poet*. Londres: Secker & Warburg.