Chamaecyparis

***Chamaecyparis*** é un dos oito xéneros da familia das cupresáceas (*Cupressaceae*), que comprende seis especies orixinarias do leste de Asia (Xapón e Formosa) e do leste e o oeste dos Estados Unidos. 

## Características 
Son árbores perennifolias de tamaño de mediano a grande, que medran até 20–70 m de alto, cunha follaxe en ramiñas aplanadas, formando planos netos. As follas son de dous tipos, agullas xuvenís aciculares sobre os exemplares novos até dun ano de idade, e escamosos nas follas dos adultos. Os conos son de globosos a ovais, con 8-14 escamas dispostas en pares decusados opostos; cada escama ten de 2 a 4 pequenas sementes. 

## Taxonomía 
[miniatura|220px|*[Chamaecyparis formosensis*.]]
[miniatura|220px|*[Chamaecyparis obtusa*.]]
[miniatura|220px|*[Chamaecyparis pisifera*.]]
[miniatura|220px|*[Chamaecyparis thyoides*.]]

### Descrición 
O xénero foi descrito en 1841 polo botánico francés Édouard Spach (1801-1879).

### Etimoloxía 
O nome científico de xénero, *Chamaecyparis*, está formado polos elementos do latín científico *chamae-* e *-cyparis*. O primeiro elemento está tirado do grego antigo χαμαί *chamaí*, "en terra", "no chan", e tamén "baixo" e "pequeno", e o segundo deriva do grego antigo κυπάρισσος *kypárissos*, "ciprés". Literalmente: "ciprés anano".  

### Sinónimos 
O xénero tamén se coñece polos seguintes sinónimos (algúns deles impropios):
* *Abela* Salisb. 
* *Chamaepeuce* Zucc. 
* *Retinispora* Siebold & Zucc.   
* *Shishindenia* Makino ex Koidz.    

Segundo as normas para a nomenclatura en linguas vulgares das especies vexetais, que aconsellan dar nomes diferentes ás especies de xéneros distintos, uns posíbeis nomes galegos para as especies deste xénero poderían ser **falsos cipreses** ou o neoloxismo **camecíparis**.

### Especies 
A maioría dos autores recoñecen seis especies dentro do xénero: Aínda que algúns só recoñcen cinco, ou elevan o seu número a sete. 
* *Chamaecyparis formosensis* - falso ciprés de Formosa (Taiwán)
* *Chamaecyparis lawsoniana* - falso ciprés de Lawson (Oeste de América do Norte)
* *Chamaecyparis obtusa* - falso ciprés hinoki (Xapón)
* *Chamaecyparis pisifera* - falso ciprés de Sawara (Xapón)
* *Chamaecyparis taiwanensis* - falso ciprés de Taiwán (Taiwán)
* *Chamaecyparis thyoides* - falso ciprés branco americano (Leste de América do Norte)

*C. taiwanensis* é tratado por moitos autores europeos e americanos como unha variedade de *Chamaecyparis obtusa* (como *C. obtusa* var. *formosana*), pero os últimos estudos morfolóxicos e moleculares sitúano dentro da nova especie  *Chamaecyparis taiwanensis*, segundo os botánicos taiwaneses.  Ambos os dous taxa difiren nos seus requirimentos ecolóxicos, xa que * C. obtusa* crece principalmente en lugares secos, mentres que * C. taiwanensis* ocupa solos húmidos e require lugares máis chuviosos e aire máis húmido.

O xénero *Fokienia* non é recoñecido por moitos autores como un xénero separado de *Chamaecyparis*, en cuxo caso *Chamaecyparis  hodginsii* (= *Fokienia hodginsii*, o falso ciprés de Fuijan, propio da China, Vietnam e Laos) debería agregarse á lista anterior. 

Outra especie que era incluída neste xénero, o *C. nootkatensis*, tranferiuse, en base a evidencias xenéticas e morfolóxicas importantes, ao xénero *Callitropsis*, pasándose a denominar como *Callitropsis nootkatensis*, ou de volta a *Cupressus nootkatensis*, nome co que a especie foi descrita orixinalmente en 1824. Porén, en BioLib mantense dentro de *Chamaecyparis*.   

Coñécense tamén varias especies descritas a partir do rexistro fósil incluíndo:
* †*Chamaecyparis eureka* Mediados do Eoceno, illa Axel Heiberg, Canadá.
* †*Chamaecyparis linguaefolia* Principios-mediados do Oligoceno, Colorado, Estados Unidos.

## Cultivo e usos 
Catro especies (*C. lawsoniana, C. obtusa, C. pisifera* e *C. thyoides*) son de considerábel importancia como árbores ornamentais en horticultura; varios centos de cultivares foron seleccionados por varios riscos, incluíndo un tamaño anano, follaxe amarelo, azulado, prateado ou variegado, retención permanente das follas xuvenís e gomos coma fíos cunha ramaxe reducida. 

A madeira é aromática, e moi apreciada, en particular no Xapón, onde se usa para a construción de templos.

## Inimigos 
As especies de *Chamaecyparis* son parasitadas polo fungo *Gymnosporangium clavariiforme*.

Ademais son utilizadas como plantas alimenticias polas larvas de certas especies de lepidópteros, coma *Eupithecia pusillata* e *Panolis flammea*.

Nalgunhas zonas, o cultivo vese limitado polas enfermidades de raíz causadas por especies de fungos do xénero *Phytophthora*, sendo *C. lawsoniana* particularmente susceptíbel a *P. lateralis*. Actualmente moitas das áreas autóctonas onde medran os exemplares máis antigos de *C. lawsoniana* están afectadas por este fungo, introducido recentemente nos Estados Unidos, que termina por matar a árbore. Non hai cura para as árbores infectadas, sendo o control da dispersión do fungo a única forma eficaz de combatelo. Actualmente estanse a investigar variedades resistentes.

## En Galicia 
En Galicia cultívanse, en distintos parques e xardíns, catro das especies deste xénero:
* *Chamaecyparis lawsoniana*,
* *Chamaecyparis obtusa*,
* *Chamaecyparis pisifera* e
* *Chamaecyparis thyoides*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Castro, Marisa, Luís Freire e Antonio Prunell (1989): *Guía das Árbores de Galicia. Autóctonas e ornamentais*. Vigo: Edicións Xerais de Galicia. ISBN 84-7507-406-5.
* Farjon, A. (2005): *Monograph of Cupressaceae and Sciadopitys*. Royal Botanic Gardens, Kew. ISBN 1-8424-6068-4.
* Mitchell, Alan (1979): *Guía de campo de los árboles de Europa*. Barcelona: Ediciones Omega, S. A. ISBN 84-2820-549-3.
* Rushforth, Keith D. (1987): *Conifers*. Nova York City, Nova York, EUA: Facts on File. ISBN 978-0-8160-1735-5.

### Outros artigos 
* Cupresáceas
* Cupresoideas

### Ligazóns externas 
* *Chamaecyparis* en Gymnosperm Database .
* Germplasm Resources Information Network: *Chamaecyparis* .
* USDA forest service  .
* O xénero Chamaecyparis en Árboles Ibéricos .
* *Chamaecyparis* Spach en BioLib .