open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lingua erzya

A **lingua erzya** (, *eŕźań keĺ*) é unha lingua urálica falada por 260.000 persoas nas zonas norte, leste e noroeste da República de Mordovia. Tamén é falada nas rexións adxacentes de Nizhniy Novgorod, Chuvashia, Penza, Samara, Saratov, Orenburg, Ulyanovsk, Tatarstan e Bashkortostan en Rusia. O erzya escríbese en cirílico sen modificacións á variante usada en ruso. En Mordovia, o erzya é co-oficial xunto co moksha e o ruso. O erzya está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

Pertence á pola mordovina da familia de linguas urálicas. O erzya está moi relacionado co moksha, mais diferénciase na fonética, na morfoloxía e no vocabulario.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en erzya
### Bibliografía 
*A.I. Bryzhinskiy, O.V. Pashutina, Ye.I. Chernov. Писатели Мордовии Биобиблиографический справочник. Saransk: Mordovskoye Knizhnoye Izdatelystvo, 2001. ISBN 5-7595-1386-9.
*Vasilij D'omin. Сюконян тенк... Эрзянь писательде ёвтнемат. Saransk, 2005. ISBN 5-7595-1665-5.
*Ksenija Djordjevic & Jean-Leo Leonard. Parlons Mordve. París: L'Harmattan, 2006, ISBN 2-296-00147-5.
*Makar E. Evsev'ev.  Основы мордовской грамматика, Эрзянь грамматика. С приложением образцов мокшанских склонений и спряжений. Москва: Центральное издательство народов СССР, 1928.
*Jack Rueter. Adnominal Person in the Morphological System of Erzya. Suomalais-Ugrilaisen Seuran Toimituksia 261. Helsinqui: Suomalais-Ugrilainen Seura, 2010, ISBN 978-952-5667-23-3 [print], ISBN 978-952-5667-24-0 [online].
*D.V. Tsygankin. Память запечатленная в слове: Словарь географических названий республики Мордовия. Saransk, 2005. ISBN 5-7493-0780-8.
Lingua moksha

A **lingua moksha** (, *mokšenj kälj*) é unha lingua urálica con preto de 130.000 falantes nativos. O moksha é a lingua maioritaria na parte oeste de Mordovia.
Está fortemente relacionada coa lingua erzya, malia que non son mutuamente intelixibles. O moksha tamén está considerada como unha lingua emparentada coas extintas meshcheriano e muromiano. Existen seis dialectos do moksha: central, occidental (ou dialecto zubu), suroccidental, do norte, do sueste e meridional. O moksha está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en moksha
### Bibliografía 
* 
* Черапкин И.Г. Мокша-мордовско – русский словарь. Саранск, 1933
* 
* Juhász Jenő. Moksa-Mordvin szójegyzék. Budapest, 1961
* Paasonen H. Mordwinisches worterbuch, Helsinqui SU Seura, 1990–1998
* Ермушкин Г.И. Ареальные исследования по восточным финно-угорским языкам (Areal research in East Fenno-Ugric languages). Москва, 1984
* Аитов Г. 'Новый алфавит – великая революция на Востоке. К межрайонным и краевой конференции по вопросам нового алфавита. Саратов, Нижневолжское краевое издательство, 1932. 73 с.
* Denis Sinor, *The Uralic Languages: Description, History and Foreign Influences*
Reirís

Como topónimo **Reirís** pode referirse a:

;En Galiza
***Reirís**, lugar da parroquia de Santo André de Cesar, no concello de Caldas de Reis;
***Reirís**, lugar da parroquia de Frades, no concello de Frades;
***Reirís**, lugar da parroquia de Erboedo, no concello da Laracha;
***Reirís**, lugar da parroquia de Lanzá, no concello de Mesía;
***Reirís**, lugar da parroquia de Olveira, no concello de Ribeira.

Como apelido, **Reirís** ten 46 ocorrencias en Galicia, nos concellos de Vilagarcía de Arousa, Vilanova de Arousa e Ponteareas.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
República dos Chuvaxos

A **República dos Chuvaxos** (en ; en ), ou **Chuvaquia** (), é unha república rusa. É a patria do pobo chuvaxo. A súa capital é a cidade de Cheboksary. Segundo o censo de 2010 ten unha poboación de 1&nbsp;251&nbsp;619.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial da República dos Chuvaxos
José María Arellano Igea

**José María Arellano Igea**, nado en Corella (Navarra) o 15 de maio de 1885 e finado en Madrid o 26 de maio de 1963, foi un avogado e político español.

## Traxectoria 
Estudou Dereito en Oviedo e Salamanca. Traballou de pasante con Juan de la Cierva en Madrid. Marchou a Bilbao, onde foi profesor no Colegio de San Antonio (1910-1913), e director do semanario *Luz y Taquígrafos*. A finais de febreiro de 1931 foi nomeado Gobernador civil de Huelva, cesando ao proclamarse a Segunda República.

Antirrepublicano, defendeu ante os tribunais a Xunta Política de Falange. Coa sublevación do 18 de xullo de 1936, o 3 de outubro foi nomeado Gobernador civil xeral de Guipúscoa e Biscaia, permanecendo no cargo ata o 13 de xuño de 1937. Fiscalizou toda a depuración política e a reentronización da Igrexa católica. Pasou a ser gobernador civil da Coruña. Permaneceu no posto até febreiro de 1938, cando foi nomeado Director Xeral de Rexistros e do Notariado en Madrid e tamén foi Letrado xefe do Corpo técnico da Subsecretaría do Ministerio de Xustiza. En febreiro de 1949 foi concelleiro de Corella e deputado foral por Tudela. En 1957 regresou a Madrid definitivamente.

## Obras 
* *Legislación del Registro Civil*, 1939.
* *Fundamentos legales para una demanda*, 1946.
* *Las obligaciones, los contratos y la prescripción en el Derecho navarro*, 1946.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* José María Arellano Igea fallecía el 26 de mayo de 1963
República dos Tuva

A **República dos Tuva** (; ), ou **Tuva** (), é unha república rusa. Está localizada no centro xeográfico de Asia, no sur de Siberia. A súa capital é a cidade de Kyzyl. Segundo o censo de 2010 ten unha poboación de 307.930 habitantes.

## Cultura 
miniatura|Competición de loita no estadio "Хүреш" ("Khuresh").
[miniatura|Unha [iurta en Tos-Bulak]]
O pobo tuva é famoso polo seu canto de gorxa ou Xöömej. Khuresh, a forma tuva de loita, é un deporte moi popular. As competicións desta disciplina celébranse anualmente no festival Naadym de Tos-Bulak.

Sainkho Namtchylak é unha das poucas cantantes de Tuva cun recoñecemento internacional. Está moi involucrada na cultura tuva, e cada ano convida a artistas occidentais a actuar en Kyzyl e que descubran o país, a súa cultura e a súa música. Kongar-ool Ondar tamén ten un certo recoñecemento no mundo occidental, en gran medida por aparecer en Genghis Blues xunto co cantante Paul Pena. Huun-Huur-Tu é outro dos expoñentes da música de Tuva da década de 1990, e Alash acadou a fama na década do 2000.

A lingua tuva pertence á familia turca, malia que moitas palabras proceden do mongol. Escríbese no alfabeto cirílico modificado, mais no pasado empregáronse runas turcas, a escrita mongol e o alfabeto latino.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Aldan-Maadyr
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial da República dos Tuva
Iggy Azalea

**Amethyst Amelia Kelly**, nada o 7 de xuño de 1990 en Sidney, máis coñecida polo seu nome artístico **Iggy Azalea**, é unha rapeira, compositora e modelo australiana.

## Discografía 
* *The New Classic* (2014)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial de Iggy Azalea
O Machuco, Bogo, A Pontenova

**O Machuco** é un lugar da parroquia de Bogo no concello lugués da Pontenova, na comarca da Mariña Oriental. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 7 habitantes (3 homes e 4 mulleres).
## Toponimia
O topónimo **O Machuco** deriva do apelativo *macho* (que podería ser unha variante mozárabe de *mazo* ou ter orixe no latín ), que fai referencia á ferraría onde hai un mazo para esmagar o ferro.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Bogo 
### Parroquias da Pontenova 
## Notas
Río de Campos, Bogo, A Pontenova

**Río de Campos** é un lugar da parroquia de Bogo no concello lugués da Pontenova, na comarca da Mariña Oriental. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 estaba deshabitado, o que supón unha diminución con respecto a 2013, cando tiña 2 habitantes.

## Toponimia
O topónimo **Río de Campos** ten dous elementos. **Río** (do latín ) é un hidrónimo que sinala a presenza dun curso fluvial, mentres que **Campos** (do latín ) fai referencia a o terreo que atravesa.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Bogo
### Parroquias da Pontenova
## Notas
Vilarxuane, Bogo, A Pontenova

**Vilarxuane** é un lugar da parroquia de Bogo no concello lugués da Pontenova, na comarca da Mariña Oriental. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 21 habitantes (11 homes e 10 mulleres).

## Toponimia
O topónimo **Vilarxuane** ten dous elementos. **Vilar** (do latín , "da vila") fai referencia a un novo núcleo de poboación en relación cunha vila anterior, mentres que **Xuane** procede de , forma en xenitivo do antropónimo , *Xoán*.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Bogo
### Parroquias da Pontenova
## Notas
O Boulloso, Conforto, A Pontenova

**O Boulloso** é un lugar da parroquia de Conforto no concello lugués da Pontenova, na comarca da Mariña Oriental. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 16 habitantes (7 homes e 9 mulleres).

## Toponimia
O topónimo **O Boulloso** é un orónimo que sinala un terreo enchoupado e ermo.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Conforto
### Parroquias da Pontenova
## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Pontenova
Julio Muñoz Aguilar

**Julio Muñoz Rodríguez de Aguilar**, marqués de Salinas, finado en Hornachuelos (Córdoba) o 21 de xullo de 1983, foi un militar e político español.

## Traxectoria 
Carlista. Coa sublevación do 18 de xullo de 1936 foi Xefe da Delegación de Prensa da Xunta Nacional Carlista de Guerra e despois nomeado Xefe provincial de Falange Española Tradicionalista y de las JONS de Guipúscoa. En febreiro de 1938 foi nomeado Gobernador civil da Coruña. En marzo foi nomeado membro da Junta Política de FET y de las JONS. Xunto con Pedro Barrié de la Maza, promoveu a adquisición mediante subscrición popular do Pazo de Meirás o 5 de decembro de 1938 para regalarllo a Francisco Franco. Permaneceu como gobernador até novembro de 1939. Nos anos corenta foi o primeiro Xefe da Casa Civil de Francisco Franco. Foi condecorado coa Gran Cruz do Mérito Naval en 1939.

## Vida persoal 
Casou con Magdalena Muguiro Frígola en 1924.

## Notas
Pobo saami

240px|miniatura|dereita|Territorio habitado polos saamis.
200px|miniatura|dereita|Bandeira do pobo saami.
O **pobo saami** é un grupo indíxena fino-úgrico que vive na zona ártica de Laponia, que abrangue partes de Noruega, Suecia, Finlandia, a península de Kola en Rusia, e a beira entre o sur e o centro de Suecia e Noruega. Os saamis son o único pobo de Escandinavia recoñecido e protexido baixo as convencións internacionais dos pobos indíxenas. Tamén son o pobo indíxena máis setentrional de Europa. As terras ancestrais dos saamis teñen unha extensión de 388.350&nbsp;km², que é aproximadamente o tamaño de Noruega. As súas linguas tradicionais son as linguas saamis, que están clasificadas dentro da familia das linguas urálicas.

Tradicionalmente, o pobo saami desenvolveu diversos tipos de estilo de vida, destacando como pescadores, trampeiros para o comercio de peles ou na cría de ovellas. Porén, son principalmente coñecidos pola cría de renos en réxime de seminomadismo. Actualmente, un 10% dos saamis teñen relación coa cría de renos e uns 2.800 están directamente relacionados con esta actividade. Por razóns medioambientais, culturais e políticas, a cría de renos está legalmente reservada aos saamis en certas rexións dos países nórdicos.

## Lingua 
O pobo saami fala diversas linguas saamis, pertencentes ao grupo ugrofinés da familia das linguas urálicas. Existen nove linguas saamis diferentes, que se falan no norte de Noruega, Suecia e Finlandia, así como na península de Kola, en Rusia. Ás veces considérase que todas as linguas saamis non son máis que dialectos dunha única lingua saami. Se ben as linguas saamis non son próximas a ningunha outra lingua do seu grupo, as súas gramáticas son similares á da lingua finesa, aínda que a sintaxe foi influenciada polas linguas nórdicas, e contan con moitos empréstitos das linguas escandinavas e da lingua rusa.

O saami setentrional é a variante máis falada e a súa área repártese entre os tres países nórdicos. Na península de Kola (Rusia) e en Finlandia fálanse variantes orientais, mentres que os dialectos meridionais son falados principalmente no centro de Noruega e no centro-norte de Suecia.

Actualmente a lingua saami é a maior lingua no interior do condado de Finnmark. Se ben case todas as persoas saami son bilingües na súa lingua saami e na lingua do país no que habitan, e a pesar de contaren con literatura propia e seren empregadas en xornais, as linguas saami teñen un uso limitado na educación e na política.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Saami Council
* DMOZ.org
Os Herculoides

***Os Herculoides*** é unha serie de debuxos animados de ciencia ficción creada polo estudio Hanna-Barbera para a CBS que se comezou a emitir en 1967. En Galicia a TVG emitiuna en 1986.
## Sinopse 
A historia ten lugar nun planeta distante chamado *Amzot*. O nome do planeta, *Amzot*, menciónase por vez primeira nun dos episodios do *Fantasma do Espazo*, sendo ademais a primeira aparición dos personaxes na televisión; na propia serie, o nome menciónase por primeira vez no episodio 19: "*As criaturas do tempo*". *Os Herculoides* loitan xuntos para protexer o planeta *Amzot* dos invasores.

## Personaxes 
### Humanoides 
* **Zandor**, protector do planeta *Amzot*;
* **Tara**, muller de Zandor;
* **Dorno**, fillo de Zandor e Tara.
### Monstros 
As cinco criaturas nativas do planeta que aparecen nos *Herculoides* son:
***Zok**, o dragón alado, capaz de emitir raios cos ollos e coa cola. O único dos Herculoides capaz de voar polo espazo e respirar lume;
***Igoo**, un extremadamente forte e xigantesco gorila de pedra. A súa pel é moi dura. A pesar da súa aparencia e personalidade hostil, ten un cariño especial e moito afecto por Tara;
***Tundro**, unha mestura de rinoceronte con triceratops de dez patas. Tira pedras de enerxía explosivas co seu corno. A súa coiraza é tan resistente que o fai invulnerable. As súas pernas teñen a capacidade de se estarricar coma zancos;
***Gloop** e **Gleep**, dúas criaturas de materia elástica capaces de asumir tódalas formas que queiran. Tamén son capaces de se subdividir en unidades menores, todas con ollos e autonomía propia, e de se volver unir; Gloop é o maior dos dous. Os seus corpos extremadamente elásticos e flexibles son capaces de desviar e mesmo reflectir raios e absorber enerxía.

## Continuación 
A serie tivo continuación dentro do espazo *Space Stars*, creado por Hanna-Barbera para a NBC no ano 1981, en 11 episodios de 6 minutos de duración cada un.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Los Herculoides (serie de TV), ficha en Filmaffinity.
* The Herculoids (1967-1969), ficha en IMDb.
Khakassia

A **República de Khakassia** (; en khakas Хакас Республиказы), ou **Khakassia** (), é unha república rusa. A súa capital é a cidade de Abakán. A poboación da república é de 532.403 (Censo de 2010).

## Notas 
## Véxase tamén
Kabardino-Balkaria

A **República de Kabardino-Balkaria** (, *Kabardino-Balkarskaya Respublika*; en kabardino: Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэ; en carachaio-bálcara: Къабарты-Малкъар Республика), ou **Kabardino-Balkaria** (, *Kabardino-Balkariya*), é unha república federal de Rusia localizada no norte de Cáucaso. Segundo o censo 2010 a súa poboación é de 859.939. A súa capital é a cidade de Nalchik.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial de Kabardino-Balkaria
República dos Inguxos

A **República dos Inguxos** (; ) ou **Inguxetia**, é unha república rusa localizada no Cáucaso Norte. A súa capital é a vila de Magas. En termos de área, a república é a máis pequena de toda Rusia, agás as cidades federais. Foi establecida o 4 de xuño de 1992, despois de que a República Autónoma Socialista Soviética de Chechenia-Inguxetia fose dividida en dúas.

## Etimoloxía 
A palabra *Ingushetia* (en ) deriva do termo ruso para o pobo inguxo, que á súa vez procede do nome inguxo para a vila de Angusht, sumado ao sufixo xeorxiano *-éti*. O endónimo correspondente é *Ghalghaaichie* (en ).

Nas décadas de 1920 e 1930 aínda non existía un nome unificado para o óblast autónomo inguxo. Malia que o óblast foi oficialmente chamado *Ingushetia*, algúns científicos como Nikolai Yakovlev e Leonid Semyonov insisten en que o correcto sería *Ingushiya* (en ).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
*Páxina oficial da República dos Inguxos
República de Sakha

A **República de Sakha** (; , *Sakha Öröspǖbülükete*), tamén chamada **Iacutia**, é unha república rusa. A súa capital é a cidade de Yakutsk. A poboación da república é de 958.528 (Censo de 2010).
miniatura|esquerda|Mapa das divisións administrativas de Sakha.
Con  3 103 200 km² é a maior entidade subestatal do mundo, por diante de Australia Occidental, o Krai de Krasnoyarsk, Groenlandia (Dinamarca) e Nunavut (Canadá).

## Administración 
A Rebública de Iakutia divídese en 34 *ulus* (similares aos raións) e 2 distritos urbanos.

Catro dos ulúees están habitados predominantemente por membros de minorías indíxenas, e chámanse *Nationalulus*: Ulus nacional de Anabar, Ulus nacional de Eweno-Bytantaiski, Ulus nacional de Olenjok e Schigansk.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial
Sofia Jannok

**Brita Maret Sofia Jannok**, nada o 15 de setembro de 1982, é unha cantante sueca-saami que canta principalmente en lingua saami setentrional e está especializada en joik.

## Discografía 
**White/Čeaskat* (2007)
**By the Embers/Áššogáttis* (2009)
**Áhpi / Wide as Oceans* (2013)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial de Sofia Jannok
Emilio Aspe Vaamonde

**Emilio de Aspe Vaamonde**, finado na Coruña o 24 de marzo de 1967, foi un militar e político español.

## Traxectoria 
Fillo de Nicasio de Aspe Fullós, vicepresidente da Real Academia de Medicina de Galicia e Asturias e do Colexio de Médicos da Coruña, secretario do dispensario antituberculoso da Coruña e doutor da armada, e de Adela Vaamonde de Castro.

Xeneral de Cabalaría. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado gobernador civil de Valladolid (1937-1939), da Coruña (1939-1945) e de Tenerife (1946-1950).

Irmán do Tenente Xeneral de Artillaría Nicasio de Aspe e do Xeneral de División Leoncio de Aspe, ambos gobernadores militares despois da Guerra Civil.

## Vida persoal 
Casou con Vicenta Martínez Montoya, con quen tivo dous fillos, Emilio e Adela de Aspe Martínez.

## Notas
Chavella, Oia, Oia

**Chavella** é un lugar da parroquia de Oia, no concello pontevedrés de Oia, na comarca do Baixo Miño. Segundo o IGE, en 2022 tiña 111 habitantes (53 homes e 58 mulleres).

## Lugares e parroquias
### Lugares de Oia
### Parroquias de Oia
## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Oia
Marko Todorović

**Marko Todorović**, nado o 19 de abril de 1992 en Podgorica, é un xogador profesional de baloncesto montenegrino que xoga no UCAM Murcia da Liga ACB. Cunha estatura de 2,10 metros xoga nas posicións de ala-pivote e pivote.

## Traxectoria 
Todorović xogou nas categorías inferiores do KK Joker montenegrino, e do Joventut Badalona español. De 2010 a 2012, xogou no segundo equipo do Joventut, o CB Prat. De 2011 a 2012 xogou tamén na Liga ACB co primeiro equipo. Antes do comezo da tempada 2012-13, uniuse ó FC Barcelona. O 27 de xuño de 2013, Todorović foi elixido na 45ª posición do Draft da NBA de 2013 polos Portland Trail Blazers. O 10 de xullo de 2013, os Trail Blazers traspasaron os seus dereitos ós Houston Rockets coma parte do traspaso por Thomas Robinson.

Para a tempada 2014-15, Todorović foi cedido ó Bilbao Basket. O 31 de marzo de 2015, foi elixido Xogador do Mes da Liga ACB do mes de marzo. O 14 de xullo de 2015, asinou un contrato de tres anos co BC Khimki ruso. O 28 de setembro de 2018, anunciouse o seu regreso ó Joventut Badalona tras asinar por unha tempada.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en ACB.com 
* Perfil en Euroleague.net
Plásmido Ti

miniatura|350px|dereita|Estrutura dun plásmido Ti.

Un **plásmido Ti** (pTi) ou **plásmido indutor de tumores** (do inglés *Tumor inducing*) é unha molécula circular de ADN (plásmido) que xeralmente forma parte da dotación xenética de especies bacterianas do xénero *Agrobacterium*, principalmente *Agrobacterium tumefaciens*, que estes microorganismos usan para ceder material xenético ás plantas que infectan, o que orixina nelas a formación dun tumor. Non todas as cepas posúen o plásmido. Ademais, os plásmidos Ti pérdense cando *Agrobacterium* crece por riba dos 28&nbsp;°C. Estas bacterias que perderon os plásmidos non inducen tumores nas plantas, polo que son avirulentas. Existen tamén en *Agrobacterium rhizogenes* os plásmidos Ri (*root inducing*), que inducen a formación de raíces pilosas. Os plásmidos Ti e Ri teñen pouca homoloxía de secuencias pero son funcionalmente bastante similares. Os plásmidos Ti clasifícanse en dous tipos diferentes baseándose no tipo de opinas producidas polos seus xenes. As opinas especificadas nos plásmidos Ti son a octopina, nopalina, succinamopina e leucinopina.

O plásmido Ti ten 196 xenes que codifican 195 proteínas. Tamén codifican un ARN estrutural. O plásmido ten unha lonxitude de 206.479 nucleótidos, e o seu contido GC é do 56%. O 81% do plásmido codifica xenes. Non contén pseudoxenes.

A modificación por enxeñaría xenética deste plásmido é moi importatne para a creación de plantas transxénicas.

## Rexión de virulencia 
Os xenes da rexión de virulencia están agrupados en operóns *virABCDEFG*, que codifican os encimas responsables de mediar a transferencia do ADN-T ás células das plantas. Contén os seguintes xenes:
* *virA* codifica un receptor que reacciona á presenza de compostos fenólicos como a acetosiringona, o sirinxealdehido ou a acetovanillona que emanan dos tecidos danados da planta.
* *virB* codifica proteínas que producen estruturas de tipo poro/pilus.
* *virD1* e *virD2* producen endonucleases que teñen como diana os extremos con repeticións directas presentes no segmento de ADN-T; virD4 é a proteína de acoplamento.
* *virE* únese á febra T protexéndoa do ataque das endonucleases, e intercálase con lípidos para formar canais na membrana da planta a través dos cales pasa o complexo T, empezando polo extremo dereito.
* *virG* activa a expresión de xenes vir unha vez que se une a unha secuencia consenso, despois de ser fosforilada por *virA*.

## Características 
* *Agrobacterium* denomínase ás veces o enxeñeiro xenético natural, pola capacidade de transformación que teñen os seus plásmidos Ti. Estes teñen as seguintes características:
* Tamaño do plásmido: ~250 kbp.
* Contén unha ou máis rexións de ADN-T, que son as que se integrarán no xenoma da planta.
* Contén unha rexión que permite a transferencia conxugativa.
* Contén rexións para a síntese de opinas e o seu catabolismo.
* É responsable da xeración de tumores en plantas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Agrobacterium tumefaciens plasmid pTi-SAKURA, complete sequence
* Ti Plasmid Genetic Map
Agrobacterium rhizogenes

***Agrobacterium rhizogenes*** (á que recentemente se lle cambiou o nome a ***Rhizobium rhizogenes***) é unha especie de bacterias gramnegativas do solo que produce nas plantas dicotiledóneas ás que infecta a *enfermidade da raíz pilosa*.
*A. rhizogenes* induce a formación de raíces adventicias multirramificadas proliferativas no sitio de infección; que se chaman "raíces pilosas" mediante a transferencia á planta de ADN contido nun plásmido.

Na rizosfera, as plantas poden sufrir feridas inflixidas pola acción dos patóxenos do solo ou por outras causas. Isto orixina na planta a secreción de compostos fenólicos como a acetosiringona, que ten efectos quimiotácticos, que atraen bacterias. Nesas condicións, actívanse certos xenes bacterianos de *A. rhizogenes*, que favorecen a transferencia do ADN-T presente nos seus *plásmidos indutores de raíces* ou plásmidos Ri (*Root inducing*) ao interior da planta a través da ferida. Despois da integración e expresión, obsérvase, tanto in vitro coma en condicións naturais, a aparición na planta do fenotipo de raíz pilosa, o cal inclúe tipicamente un superdesenvolvemento do sistema radicular que non é completamente xeotrópico, e unha morfoloxía alterada (enrugada) das follas, se estas están presentes.

Os xenes bacterianos poden ser retidos permanentemente dentro da planta, o que supón unha transferencia horizontal de xenes, que tivo importancia evolutiva.

As raíces pilosas cultívanse in vitro en biorreactores para estudar a súa interacción no solo con outros patóxenos como fungos e vermes nematodos. Esta técnica tamén se utilizou para a produción comercial de certos compostos metabólicos que segrega a planta, especialmente en plantas medicinais que son difíciles de cultivar en cantidades suficientes por outros medios. Os cultivos de raíces tamén se usan para a enxeñaría xenética.

## Notas
Rafael Hierro Martínez

**Rafael Hierro Martínez**, nado o 22 de agosto de 1893 e finado en Madrid en setembro de 1965, foi un militar e político español.

## Traxectoria 
Serviu en Regulares de Alhucemas. Foi coronel xefe do Rexemento de Defensa Química e Xefe de Estudos da Academia Xeral Militar. Foi nomeado Gobernador civil da Coruña en 1949, permanecendo no cargo até 1951. Logo foi Inspector Xeral da Policía Armada e Director Xeral de Seguridade.

## Notas
Wardruna

**Wadruna** é un grupo musical de folk nórdico creado en Bergen no 2003. A súa música está inspirada no espiritualismo nórdico e nas runas do Elder Futhark. Está composto por Einar "Kvitrafn" Selvik, Gaahl e Lindy Fay Hella.

No 2014, Kvitrafn anunciou a través da súa conta oficial de Facebook que participaría na composición da banda sonora da segunda tempada da serie de televisión *Vikings*, xunto con Trevor Morris.

## Membros 
*Einar "Kvitrafn" Selvik: Voces, todos os instrumentos e compositor
*Lindy Fay Hella: voz e guitarra
*Gaahl: Voces (estudio)

## Discografía 
**Runaljod – Gap Var Ginnunga* (2009)
**Runaljod - Yggdrasil* (2013)
**Runaljod - Ragnarok* (2016)
**Skald* (2018)
* *Kvitravn* (2021)
* *Birna* (2025)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Nytt Land

### Ligazóns externas 
*Páxina oficial
Ramón Bermúdez de Castro Plá

**Ramón Bermúdez de Castro Plá**, nado en Viveiro en 1881 e finado na Coruña o 22 de marzo de 1972, foi un militar e político galego.
## Traxectoria 
Coronel de Cabalería. Na ditadura de Primo de Rivera foi nomeado Delegado Gobernativo de Coruña-Carballo en novembro de 1925 e Gobernador civil da provincia de Lugo en novembro de 1928,, cesando en febreiro de 1930.. Coa chegada da Segunda República solicitou o retiro e foi o primeiro presidente de Renovación Española. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado outra vez Gobernador civil de Lugo (1936-1937). Foi comandante militar de Astorga (1939), presidente da Caixa de Aforros da Coruña e Lugo e presidente da Confederación de Caixas de Aforro (1965).

Foi membro correspondente da Real Academia Galega. Está soterrado en Galdo (Viveiro).

## Obras 
* *Ideas e ideales de la diferenciación nacional*, 1948.
* *El amor a la patria*, 1950.
## Recoñecementos 
Medalla ao Mérito na categoría de ouro do Concello da Coruña.
## Vida persoal 
Casou en 1910 con María Dolores Rebellón Basanta e foi pai de Concepción, Alfredo, Dolores e Fernando Bermúdez de castro Rebellón.
## Notas
Leopoldo Sousa Menéndez-Conde

**Leopoldo Sousa Menéndez-Conde**, nado en Oviedo cara a 1884 e finado na mesma cidade o 7 de xuño de 1966, foi un avogado e político español.

## Traxectoria
Amigo persoal de Francisco Franco. Na ditadura de Primo de Rivera foi xefe de somatenes da 8ª rexión. Foi nomeado Gobernador civil de Cáceres o 9 de marzo de 1937, posto no que permaneceu até o 11 de marzo, para despois ser nomeado gobernador de Lugo o 11 de marzo de 1937. Cesou no cargo en 1939. Morreu en Oviedo aos 81 anos.

## Notas
Santiago Vallejo Heredia

**Santiago Vallejo Heredia**, nado en Santo Domingo de la Calzada en 1915 e finado en Madrid o 1 de novembro de 2011, foi un político español.

## Traxectoria 
Rexistrador da propiedade e notario. Desempeñou cargos en Falange Española Tradicionalista y de las JONS. Foi nomeado Gobernador civil de Lugo en xuño de 1943. Foi cesado en marzo de 1947. En 1957 foi nomeado Delegado de Vivenda de Xaén. Foille concedida a Gran Cruz da Orde do Mérito Militar con distintivo branco en 1968. Estaba casado con Carolina Zapatero Huidobro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Santiago Vallejo Heredia, ex gobernador civil de Lugo
Mammal Species of the World

[miniatura|280px|Distribución porcentual segundo a [Orde (bioloxía)|orde do número de especies viventes e recentemente extintas, de acordo coa clasificación da publicación.]]
***Mammal Species of the World*** (**MSW**) (en galego, *Especies de mamíferos do mundo*) é unha publicación científica de referencia taxonómica no ámbito da zooloxía, hoxe considerada oficial por varias entidades científicas, como a estadounidense *American Society of Mammalogists* (Sociedade Americana de Mastozoólogos), e utilizada como base en diversas publicacións científicas.

## Características 
Tres edicións foron xa publicadas (1982, 1993, 2005), mostrando a evolución da taxonomía das especies mundiais coñecidas de mamíferos, proporcionando tamén datos bibliográficos.

Editado por D. E. Wilson e D. M. Reeder, o repertorio publícase en Baltimore, Maryland, EUA pola Universidade Johns Hopkins.

Desde 2008 proporciona o seu contido actualizado nunha páxina web e preséntase como estándar para as especies de mamíferos do mundo.

Son 29 as ordes recoñecidos dentro da clasificación taxonómica por MSW:

O World Register of Marine Species dálle aos Cetartiodactyla a categoría de orde, polo que habería que considerar os Cetacea e os Artiodactyla como subordes.

## Evolución do número de especies consideradas segundo as edicións 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M., eds. (2005): *Mammal Species of the World - A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press, 2 vols. ISBN 978-0-8018-8221-4.

### Ligazóns externas 
* Base de datos de MSW (en inglés)
A vida vexetal

***A vida vexetal*** é unha novela escrita por Lois Xosé Pereira entre 1989 e 1991, e publicada por Baía Edicións en abril de 1992

## Sinopse 
A novela relata a historia de como un rapaz orfo, que non soporta o dominio que lle impoñen na súa casa a súa nai viúva e os seus tíos, decide marchar para vivir coa súa moza nun almacén de xoguetes abandonado. A felicidade invade ao rapaz ao principio; porén, a súa moza (Pandora), queda embarazada e, tras dar a luz a un fillo, a miseria e a falta de traballo terminan por conducir á morte a ambos. O protagonista da historia remata tolo, recluído nun hospital psiquiátrico.

## Estilo 
A obra está ambientada nunha "cidade bíblica", da que nunca se precisa o nome e que periodicamente sofre o ataque duns dinosauros salvaxes, que a derrúen por completo. A obra desenvólvese ao longo de 25 capítulos, nos que o autor relata os sucesos mediante o uso dunha linguaxe complexa.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha do libro na web da editorial.
Lingua buriata

A **lingua buriata** (en cirílico буряад хэлэн *buryaad khelen*) é unha variedade do mongólico falado polo pobo buriato que é clasificado como lingua ou dialecto do mongol. A maioría dos falantes de buriato viven en Rusia, na fronteira norte de Mongolia, onde é lingua oficial da República dos Buriatos. Segundo o censo ruso de 2002, 353.113 persoas, dunha poboación de 445.175, podía falar buriato (72.3%). Existen polo menos outros 100.000 buriatos vivindo en Mongolia e na China. O buriato está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Números 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en buriato
### Bibliografía 
* Poppe, Nicholas (1960): *Buriat grammar*. Uralic and Altaic series (No. 2). Bloomington: Indiana University.
* Skribnik, Elena (2003): Buryat. In: Juha Janhunen (ed.): *The Mongolic languages*. Londres: Routledge: 102-128.
* Svantesson, Jan-Olof, Anna Tsendina, Anastasia Karlsson, Vivan Franzén (2005): *The Phonology of Mongolian*. Nova York: Oxford University Press.
* Walker, Rachel (1997): Mongolian stress, licensing, and factorial typology. (Online on the Rutgers Optimality Archive website: roa.rutgers.edu/view.php3?id=184.)
Andrew Wiggins

**Andrew Christian Wiggins**, nado o 23 de febreiro de 1995 en Toronto, Ontario, é un xogador canadense de baloncesto profesional que xoga nos Golden State Warriors da National Basketball Association (NBA). Na súa primeira temporada na NBA foille outorgado o premio ao Rookie do Ano.

## Traxectoria profesional 
Wiggins declarouse elixible para o Draft da NBA de 2014 o 31 de marzo dese mesmo ano. O 26 de xuño de 2014, foi seleccionado na primeira posición do Draft polos Cleveland Cavaliers, converténdose no segundo canadense da historia en ser elixido de primeiro no Draft, despois de Anthony Bennett en 2013. O 24 de xullo de 2014, asinou o seu contrato de rookie cos Cavaliers.

O 23 de agosto de 2014, completouse un traspaso a tres bandas entre os Cavaliers, os Minnesota Timberwolves e os Philadelphia 76ers. Como parte do acordo, Wiggins e o seu compañeiro Anthony Bennett foron traspasados ós Timberwolves, xunto a Thaddeus Young, antes nos Sixers. Os Cavaliers recibiron a Kevin Love de Minnesota, mentres que os Sixers recibiron a Luc Mbah a Moute e a Alexey Shved de Minnesota, e unha elección da primeira rolda do Draft de 2015 dos Cavaliers.

O 29 de outubro de 2014, Wiggins fixo o seu debut na NBA no primeiro partido da tempada para os Timberwolves, contra os Memphis Grizzlies. En 18 minutos de xogo, saíndo de titular, fixo 6 puntos, 3 rebotes, 2 roubos e 1 asistencia na derrota de Minnesota por 101-105. Foi elixido o mellor rookie do mes da Conferencia Oeste polas súas actuacións nos meses de outubro de novembro de 2014.

O 6 de febreiro de 2020, Wiggins foi traspasado xunto a dúas eleccións do Draft ós Golden State Warriors, a cambio de Jacob Evans III, D'Angelo Russell e Omari Spellman.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference.com
Lingua saami setentrional

miniatura|Falantes de saami setentrional.
A **lingua saami setentrional** (*Davvisámegiella*) é a máis falada de tódalas linguas saamis. A área de falantes do saami setentrional cobre as zonas do norte de Noruega, Suecia e Finlandia, onde está recoñecida como lingua minoritaria. O número de falantes está estimado entre 15.000 e 25.000. Uns 2.000 viven en Finlandia e entre 5.000 e 6.000 en Suecia. O saami setentrional está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en saami setentrional
### Ligazóns externas 
* Kimberli Mäkäräinen  Glosario Saami-Inglés (máis de 5500 palabras a 12 de setembro de 2013).
José Luis de Azcárraga Bustamante

**José Luis de Azcárraga Bustamante**, nado en Vitoria en 1918 e finado en Bertamiráns (Ames) o 30 de xullo de 1985, foi un avogado, escritor e político español.

## Traxectoria 
Estudou Dereito na Universidade de Valladolid e a Universidade de Santiago de Compostela, e fixo o doutoramento na Universidade de Madrid. Foi profesor de Dereito Internacional Público do Centro de Estudios Universitarios e da Academia San Raimundo de Peñafort e profesor de Dereito Internacional do Instituto Católico de Administración de Empresas de Madrid. Tenente coronel do Corpo Xurídico da Armada.

Foi nomeado secretario da Delegación Nacional de Asociacións (1958), Gobernador civil de Cáceres (1960), e en febreiro de 1961 pasou a dirixir o Goberno civil de Lugo, cesando no cargo en novembro de 1962, ao ser nomeado Presidente do Sindicato Nacional da Mariña Mercante. Membro de honra do Consello Superior de Investigacións Científicas e xefe da Sección de Dereito Marítimo do Instituto Francisco de Vitoria. Colaborou en *Finisterre* e *La Noche* e foi guionista cinematográfico, autor do guión da película *Botón de áncora*.

## Obras 
* *El Corso Marítimo*, 1950.
* *La plataforma submarina y el Derecho Internacional*, 1952.
* *Régimen jurídico de los espacios marítimos*, 1953.
* *La Carta de las Naciones Unidas y su posible reforma*, 1955.
* *Legislación internacional marítima*, 1955.
* *Jurisprudencia Internacional marítima*, 1964-1966 (en colaboración con Francisco Fariña Guitián).

## Vida persoal 
Casou con Elena Togores Paramés.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* José Luis de Azcárraga Bustamente na Auñamendi Eusko Entziklopedia 
*
Eduardo del Río Iglesia

**Eduardo del Río Iglesia**, nado en Madrid en 1921 e finado na mesma cidade o 27 de novembro de 2014, foi un político español.

## Traxectoria 
Foi membro activo da Falange clandestina de Madrid durante a guerra civil. Licenciado en Dereito e Ciencias Económicas. Foi delegado do SEU en Económicas. Foi combatente da División Azul. Foi secretario xeral técnico do Ministerio de Información e Turismo (1958). Foi nomeado Gobernador civil de Lugo en xaneiro de 1963. Cesou no cargo en xaneiro de 1970. En marzo dese ano foi nomeado Comisario do Ano Xacobeo de 1971.

## Notas
Manuel Quiroga Macía

**Manuel Quiroga Macía**, finado o 30 de abril de 1945, foi un militar e político galego.

## Traxectoria 
Tenente coronel de Infantaría retirado, logo da golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado gobernador civil de Ourense en novembro, permanecendo no posto até abril de 1938. Días despois do seu cesamento como gobernador civil foi nomeado gobernador militar de Ourense, permanecendo no posto até decembro de 1938, cando foi destinado ao mando do Rexemento de Milán.

## Vida persoal 
Casou con Felisa Fragoso Salgueiro e foi pai de María e José Quiroga Fragoso.

## Notas
.fm

**.fm** é o dominio de nivel superior xeográfico para os Estados Federados de Micronesia, un grupo de illas localizadas no océano Pacífico. Porén, o dominio é comunmente empregado por emisoras de radio na rede, xa que FM tamén é a abreviatura de Frecuencia Modulada.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dominio de Internet

### Ligazóns externas 
* dot.fm
* IANA - .fm na web do IANA
Antonio Martín-Ballestero Costea

**Antonio Martín-Ballestero Costea**, finado en Madrid o 23 de setembro de 1988, foi un avogado e político español.

## Traxectoria 
Avogado. Foi nomeado gobernador civil de Ourense en 1942. En decembro de 1945 foi nomeado gobernador civil da Coruña, permanecendo no cargo até marzo de 1949. Foi Presidente da Sala Primeira do Tribunal Central de Traballo e profesor e director da Escola de Práctica Xurídica.

## Notas
Jazafat Bulhak

**Jazafat Bulhak** (en ; en , tr.*"Yosafat Bulhak"*; en ), nado como **Ihnaci** (en ) o 20 de marzo de 1758 en Belarús, e finado o 25 de febreiro de 1838 en San Petersburgo, foi un eclesiástico grecocatólico belaruso, metropolita de Kíiv, Galicia e toda a Rus dende 1818 até o seu pasamento.
## Traxectoria 
Ihnaci Bulhak naceu o 20 de marzo de 1758 no condado de Slonim, no Gran Ducado de Lituania (hoxe distrito de Slonim, rexión de Hrodna, Belarús), nunha familia nobre. Entrou nos basilianos, e a partir de 1783 estudou en Roma, doutorándose en Teoloxía e Dereito canónico en 1785.

O 27 de marzo de 1785 foi ordenado sacerdote da Orde de San Basilio Magno. Á súa volta, foi predicador no mosteiro basiliano de Vilnius. En 1786 o bispo Joachim Horbacki solicitou que fose nomeado coadxutor con dereito de sucesión. O 24 de abril de 1787 foi nomeado bispo coadxutor de Pinsk e Turaŭ. Recibiu a consagración episcopal o 26 de setembro de 1790 en Varsovia, de mans do metropolita de Kíiv Teodosii Rostotskyi. O 12 de outubro de 1798 foi nomeado bispo de Volodymyr e Brest.

O 22 de setembro de 1818 foi nomeado metropolita de Kíiv, dirixindo a Igrexa grecocatólica nos territorios baixo dominio ruso. En 1827 Iosif Semashko preparou un memorial con propostas para integrar de xeito gradual aos greco-católicos na Igrexa ortodoxa, e ditas medidas foron aprobadas polo emperador Nicolao I. En 1833, logo do pasamento de Yakiv Martushevych, o 17 de abril Bulhak foi nomeado arcebispo de Polack e Viciebsk.

O 25 de maio de 1835 foi estabelecido o Comité Segredo para os Asuntos Uniatas polo ministro de interior Dmitrii Bludov, composto por políticos, bispos ortodoxos, e os propios Bulhak e Semashko, aínda que o primeiro non tivo participación nel. O Comité aprobou medidas adicionais para a integración forzosa dos greco-católicos na Igrexa ortodoxa, como o ensino do catecismo ortodoxo nos seminarios greco-católicos e a subordinación dos seminarios á Comisión de Escolas Teolóxicas do Sínodo da Igrexa ortodoxa rusa.

Finou o 23 de febreiro de 1838 en San Petersburgo. O 3 de marzo de 1838 Semashko asumiu o goberno dos greco-católicos, que foron finalmente integrados na ortodoxia no sínodo de Polack de 1839.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bulhak, Yosafat Ihnatii - Artigo en *Internet Encyclopedia of Ukraine*
Casiano Costas Posada

**Casiano Costas Posada**, finado en Tobarra (Provincia de Albacete) o 16 de marzo de 1981, foi un militar e político galego.
## Traxectoria 
Capitán de artillaría. Combatíu na guerra civil en Huesca. En maio de 1939 foi nomeado secretario de Orde Pública do Goberno civil de Pontevedra. En xaneiro de 1940 foi nomeado gobernador civil e Xefe provincial da FET y de las JONS en Ourense, cesando no cargo o 10 de novembro de 1942. Ascendeu a coronel de artillaría. Finou en Tobarra o 16 de marzo de 1981.

## Vida persoal 
Casou con María Isabel Laguna Álvarez.

## Notas
Pholidota

O termo ***Pholidota*** pode referirse a:

* ***Pholidota***, nome latino da orde dos folidotos, mamíferos placentarios que comprende unha soa familia, a dos mánidos, cun só un xénero vivo, *Manis*, composto de oito especies, os chamados pangolíns.
* ***Pholidota***, xénero que comprende  entre 40 e 50 especies de orquídeas da subfamilia das epidendroideas, da familia das orquidiáceas.
Lingua inguxa

A **lingua inguxa** (, '''') é unha lingua falada por preto de 300.000 persoas, coñecidos como inguxos, na República dos Inguxos e Chechenia. O inguxo está clasificado como "vulnerable" polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Clasificación 
O inguxo e o checheno, xunto coa lingua bats, constitúen a póla nakh da familia lingüística caucásica nororiental. Non son mutuamente intelixibles, malia que hai un bilingüismo pervasivo pasivo entre o inguxo e o checheno.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en inguxo
Luís Augusto Viñamata Emmanuelli

**Luís Augusto Viñamata Emmanuelli**, conde de Alba de Liste, nado en 1915 e finado en Teià o 30 de novembro de 1981, foi un político español.

## Traxectoria 
Doutor en Dereito e licenciado en Filosofía e Letras. Especializouse en Historia medieval de Cataluña. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado gobernador civil de Ourense en abril de 1938, permanecendo no posto até 1939. Retirouse da política para dedicarse ao estudo e investigación da historia medieval. Colaborou en *La Vanguardia* co pseudónimo **Luís de Fivaller**.

## Obras 
* *De la propiedad feudal a la explotación socializadora y viceversa*, 1972.
* ''Del Castell de Montornès d'ahir al club d'avui :un llinatge al servei del país''.
## Vida persoal 
Casou con María Concepción Martorell Castillejo, condesa de Alba de Liste en 1926.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Xenealoxía
Lingua saami de Skolt

A **lingua saami de Skolt** (*sääʹmǩiõll*, que significa 'a lingua saami', ou *nuõrttsää’mǩiõll* para distinguila doutras linguas saamis) é unha lingua urálica falada aproximadamente por 400 persoas en Finlandia, principalmente en Sevettijärvi, e por outros 20-30 falantes do dialecto Njuõʹttjäuʹrr na área preto do lago Lovozero en Rusia. O saami de Skolt tamén adoitaba falarse na zona de Neiden, en Noruega, onde está recoñecida como lingua minoritaria. Escríbese empregando o alfabeto latino e a súa ortografía foi establecida de xeito oficial en 1973. O saami de Skolt está clasificado como en perigo severo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Kimberli Mäkäräinen  Glosario Saami-Inglés (unhas 500 palabras).
Bobadilla, Antequera

**Bobadilla**, tamén coñecida como **Bobadilla Pueblo**, é unha localidade española do municipio de Antequera, na provincia de Málaga, Andalucía. Encóntrase situada ao oeste do termo municipal, a pouca distancia da estación homónima, un dos nós ferroviarios máis importantes de Andalucía, tanto en pasaxeiros coma en mercadorías.

Foi municipio independente ata 1857, data na que foi anexionado a Antequera. É un pequeno núcleo de casas brancas rodeadas por oliveiras. As súas festas celébranse no mes de agosto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bobadilla na páxina web do concello de Antequera
Bobadilla

O topónimo castelán **Bobadilla** pode referirse a:

;en España
* **Bobadilla**, concello da Rioxa;
* **Bobadilla**, localidade do concello de Alcaudete, na provincia de Xaén;
* **Bobadilla**, localidade do concello de Antequera, na provincia de Málaga;
* **Bobadilla-Estación**, localidade do concello de Antequera, na provincia de Málaga;
* **Bobadilla**, localidade do concello de Granada, na provincia de Granada;
* **Bobadilla del Campo**, concello da provincia de Valladolid;

; en Chile
* Bobadilla, localidade da comuna de San Javier de Loncomilla, na provincia de Linares.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* **Condado de Bobadilla**
* **Estación de Bobadilla**
Manis

***Manis*** é o xénero de pangolíns que inclúe a metade do pangolíns que existen no presente. Comprende tres sub-xéneros: *Manis*, *Paramanis* e *Uromanis*.

## Características 
O pangolín é un mamífero escamado dende a testa até a cola que come formigas. Habita en África e Asia. Mide de 30 a 100&nbsp;cm, aínda que as femias, polo xera, son menores que os machos. Teñen unha testa alongada, ollos moi pequenos e non teñen dentes. O pangolín ten escamas duras con forma de tellas en todo o corpo agás o embigo, que se acomodan formando liñas. Para defenderse dos ataques dos depredadores, enrólanse, formando unha bola chea de puntas.
A fin de ser quen de cavar buratos, o pangolín ten catro membros curtos, grosos, fortee, e rematados en gadoupas.
Predestination

**Predestination** é un filme australiano dirixido e escrito polos irmáns Michael e Peter Spierig que se estreou no 2014. O filme baséase na historia curta de Robert A. Heinlein "—All You Zombies—", e está protagonizado por Ethan Hawke, Sarah Snook e Noah Taylor.

## Personaxes 
* Ethan Hawke como Camareiro/Axente Temporal
* Sarah Snook como Jane/John
* Noah Taylor como Mr. Robertson
* Madeleine West como Mrs. Stapleton
* Christopher Kirby como Axente Miles
* Freya Stafford como Alice
* Jim Knobeloch como Dr. Belfort
* Christopher Stollery como Entrevistador
* Tyler Coppin como Dr. Heinlein
* Rob Jenkins como Mr. Jones

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Vicente Muñoz Calero

**Vicente Muñoz-Calero López**, nado en Águilas en 1907 e finado en Madrid o 7 de xuño de 1983, foi un avogado e político español.

## Traxectoria 
Rexistrador da Propiedade de San Vicente de la Barquera, Caldas de Reis (1940) e Pontevedra. Foi nomeado Delegado provincial de Educación Popular de Pontevedra (1943) e gobernador civil de Ourense en 1945, permanecendo no cargo até xuño de 1951. Logo foi gobernador civil de Valladolid (1951-1953).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Congreso dos Deputados
Lingua saami de Lule

A **lingua saami de Lule** (*Julevsámegiella*) é unha lingua urálica falada aproximadamente por 1.000-2.000 (2007) persoas en Noruega e Suecia, estandarizada dende 1983. Trátase dunha lingua saami falada principalmente na zonas da ribeira do río Lule, en Suecia, e no norte do condado noruegués de Nordland, sobre todo no concello de Tysfjord, onde o saami de Lule é lingua oficial. Por número de falantes é a segunda lingua saami despois do saami setentrional, mais nos últimos anos rexistrouse un importante descenso de falantes nativos, sobre todo nas xeracións máis novas. O saami de Lule está clasificado como en perigo severo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.
 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Recursos e leccións en saami de Lule