Parque histórico de Si Thep

**Parque Histórico Si Thep** (tailandes อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ) é un sitio arqueolóxico na Provincia de Phetchabun Tailandia. Abarca a antiga cidade de **Si Thep**, un sitio habitado desde arredor dos séculos III a V d.C. ata o século XIII, abarcando períodos culturais desde a prehistoria tardía, pasando polo Imperio Dvaravati, ata a idade de ouro do Imperio Khmer. Si Thep foi unha das maiores cidades-estado coñecidas que xurdiu ao redor das chairas do centro de Tailandia no primeiro milenio, pero quedou abandonada ao redor da época en que as cidades de fala tailandesa de Sukhothai e máis tarde Ayutthaya xurdiron como novos centros de poder na bacia do río Chao Phraya.
 
O sitio chamou a atención da arqueoloxía moderna en 1904 tras os estudos realizados polo príncipe Damrong Rajanubhab, e foi catalogado como monumento antigo en 1935. O Departamento de Belas Artes levou a cabo estudos e escavacións continuas do sitio, que tamén estudiarono os arqueólogos príncipe Subhadradis Diskul, H. G. Quaritch Wales e Jean Boisselier, entre outros. Algúns eruditos cren que Ayojjhapura, o predecesor do Ayodhya, mencionada nas crónicas pali Ratanabimbavamsa e Jinakalamali. Tatsuo Hoshino suxire que Si Thep era o principal centro do reino Qiān Zhī Fú, cuxo territorio no Mueang Sema de Canasapura perdeuse ante o Dvaravati dominado pola costa da bacia do Bang Pakong.

Si Thep catalogouse como parque histórico en 1984 e foi proposto como Patrimonio Mundial provisional da UNESCO por Tailandia en 2019. O 19 de setembro de 2023, inscribíuse na Lista do Patrimonio Mundial como **A antiga cidade de Si Thep e os seus monumentos Dvaravati asociados**. É a primeira candidatura exitosa de Tailandia a Patrimonio da Humanidade cultural desde o sitio de Ban Chiang en 1992.

## Historia
### Primeiros asentamentos: séculos IV-V d.C.
Si Thep desenvolveuse a partir dunha aldea agrícola prehistórica no val de Pa Sak hai aproximadamente 2.500-1.500 anos.
 Na primeira fase arqueolóxica (séculos IV–V d.C.), o asentamento inicial de Si Thep ocupaba o centro da cidade e existía unha tradición funeraria con ofrendas relacionadas coa India e con comunidades da rexión central e da bacia do río Moon ao nordés.

### Época de influencia hindú: séculos VI-VIII d.C.
miniatura|esquerda|Base escultórica inscrita de Si Thep, século VIII d.C., con escritura pallava en lingua pali.
A segunda fase de ocupación (séculos VI-VIII d.C.) caracterizouse pola expansión cara ás aforas da cidade. A medida que xurdiu a monarquía, o vaishnavismo asumiu un papel importante na sociedade de Si Thep, con relacións coa India, as culturas Funan, Chenla e Dvaravati.

### Época de influencia budista: séculos VIII-X d.C.
Esta fase (séculos VIII-X d.C.) foi a máis próspera. Desenvolveuse un sistema de rega e o budismo mahayana influíu na arte mentres continuaban as relacións coa India, Dvaravati e as cidades do nordés. Os asentamentos de Si Thep, Sema e Lopburi controlaban as rutas da rexión. A través do budismo, varias evidencias históricas apoian a conexión entre Si Thep e outro grupo de entidades políticas influenciadas polos Dvaravati no actual Nordés de Tailandia, Wen Dan.

Durante esta época, Si Thep, xunto co Reino de Lavo, foi o centro do estado de estilo Mandala (modelo político), Dvaravati. Non obstante, debido á migración ou pandemias inducidas polo clima, Si Thep perdeu a súa prosperidade e Lavo converteuse no único centro de poder da zona ata que caeu baixo a hexemonía khmer durante os séculos X e XI. 

### Ascenso de Angkor: séculos XI-XIII d.C.
Durante esta fase (séculos XI-XIII d.C.), o shaivismo tivo unha grande influencia en Si Thep na época angkoriana, e Si Thep tivo relacións co Phimai na conca do río Mun cando Sema deixou de controlar as rutas. Debido á política de Jayavarman VII, Si Thep perdeu importancia e foi case abandonado arredor do século XIV.

### Período posangkoriano: despois do século XIII
Tras o declive de Si Thep no século XIII, fundouse posteriormente un novo reino, o Ayutthaya, cara ao sur, na beira do río Chao Phraya a mediados do século XIV d.C., como estado que o sucedeu, como nome completo da súa capital referido ao mandalas de Dvaravati,*Krung Thep Dvaravati Si Ayutthaya* (Thai กรุงเทพทวารวดีศรีอยุธยา). A conexión entre o antigo pobo Mon, a poboación predominante dos Dvaravati, e o actual Pobo tailandés na Tailandia central, que son os herdeiros da Ayutthaya siamesa, estableceuse en varios estudos xenéticos realizados no século XX.

## Estruturas existentes
### Dentro da cidade interior
* Khao Khlang Nai (Thai เขาคลังใน)
* Prang Si Thep (Thai ปรางค์ศรีเทพ)
* Prang Song Phi Nong ({Thai ปรางค์สองพี่น้อง)

### Fóra da cidade interior
* Khao Khlang Nok (Thai เขาคลังนอก)
* Khao Khlang Na (Thai เขาคลังหน้า)
* Khao Khlang Sa Kaeo (Thai เขาคลังสระแก้ว)
* Prang Ruesi (Thai ปรางค์ฤๅษี)

## Galería
## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén