Armando Cotarelo Valledor

**Armando Cotarelo Valledor**, nado na Veiga (Asturias) o 28 de decembro de 1879 e finado en Madrid o 8 de decembro do ano 1950, foi un dramaturgo e escritor galego. En 1984 dedicóuselle o Día das Letras Galegas.

## Traxectoria 
Era fillo do erudito Emilio Cotarelo Mori. Estudou Filosofía e Letras en Madrid, doutorándose en 1904 cunha tese sobre a literatura galega medieval. Ese mesmo ano foi nomeado Catedrático de Lingua e Literatura españolas na Universidade de Santiago de Compostela, onde chegou a ser vicerreitor e decano. Casou coa compostelá María Botana Sieiro.

En 1907 deu o discurso de apertura do curso universitario 1907-1908 da Universidade de Santiago de Compostela coa lectura de "*La leyenda de doña Estefanía la desdichada*".

Foi un dos promotores da Exposición Rexional de 1909 e da Exposición de Arte de 1926. Creou e dirixiu a revista *Ultreya*, activa entre 1919 e 1920. En 1920 foi elixido membro da Real Academia Galega (aínda que non chegou a tomar cargo), á que representou na Real Academia Española en 1929 xunto con Ramón Cabanillas. En 1942 foi elixido membro da Real Academia da Historia.
Participou no movemento galeguista e foi membro activo das Irmandades da Fala. Foi membro fundador, primeiro presidente do Seminario de Estudos Galegos (1923-1925) e a persoa quen lle deu nome ao seminario. En 1925 trasladouse a Madrid como catedrático da Universidade, deixando a presidencia do Seminario. Durante a República, continuou publicando obras de teatro en galego e traballos de historia e de literatura galega e española, como os dedicados ao rei Afonso III ou a edición do Cancioneiro de Paio Gómez Chariño.

Durante a guerra civil española o autor apoiou a dereita sublevada.

Estudou a literatura galega medieval, sendo un dos precursores en Galicia neste aspecto. Se ben os seus estudos teñen unha sólida formación e documentación histórica, o seu criterio filolóxico e estudo literario é máis feble.

## Obra 
### Teatro 
No eido do teatro foi continuador da liña ruralista. Abrangue o drama rural (*Trebón*, *O lubicán*) e de ambiente mariñeiro (*Beiramar*, *Mourenza*); a comedia sentimental (*Sinxebra*) e a traxedia histórica (*Hostia*). Agás *Mourenza* (estreada en Madrid en 1932) e *Hostia*, todas as pezas foron estreadas en Santiago de Compostela polo Cadro Dramático da Universidade con dirección do propio autor.

* *Trebón* (1922).
* *Sinxebra* (1923; bilingüe).
* *Lubicán* (1924), ilustrado por Camilo Díaz Baliño. Estreada con Fermín Bouza-Brey e Olimpia Valencia nos papeis principais.
* *Hostia* (1926).
* *Beiramar* (1931).
* *Mourenza* (1931; bilingüe). Estreada en Madrid en 1932.
* *Ultreya*, libreto de ópera (1935; bilingüe).
* *Érase una vez un rey...* (en castelán, inédita ata 1992)

### Narrativa 
miniatura|*Contos de Nadal*. Lar. 1927.
* *Palladys Tyrones* (1919) (parte II da triloxía *Memorias de un escolar de antaño 1808-1809*. En castelán.)
* *La enseña radía* (1921) (parte I da triloxía *Memorias de un escolar de antaño 1808-1809*. En castelán.)
* *El Pazo* (1923). Novela bilingüe.
* *Contos de Nadal colleitos do pobo* (1927). Relatos curtos. Literatura popular.

### Poesía 
* *Cancioneiro da agulla enxergado con doas do pobo* (1931).

### Ensaio 
* *Biografía del doctor D. Francisco Codera* (Madrid, 1898).
* *La Exposición Rosales* (Madrid, 1902).
* *Fray Diego* (Madrid, 1902).
* *Una cantiga célebre del rey Sabio: fuentes y desarrollo de la leyenda de Sor Beatriz, principalmente de la literatura española* (Madrid, 1904).
* *La belleza femenina en las obras de Cervantes* (Santiago de Compostela, 1905).
* *Don Melendo García de Valdés, XX Obispo de Osma (1210-1225*) (Santiago de Compostela, 1908).
* *El teatro de Cervantes. estudio crítico* (Madrid, 1915). Premio «Alba» da RAE en 1912.
* *Vida militar, política y literaria de Alfonso III el Magno* (Madrid, 1916).
* *Los cristianos españoles ante la invasión musulmana. 711-716* (Santiago de Compostela, 1919).
* *Argonautas gallegos. 1519-1522* (Santiago de Compostela, 1920).
* *Payo Gómez Chariño, Almirante y Poeta* (1929; texto de ingreso na RAE).
* *Los hermanos Eáns Mariño, poetas gallegos del S. XIII* (Madrid, 1933).
* *Historia crítica y documentada de Alfonso III, el Magno, último rey de Asturias* (Madrid, 1933).
* "Encol do nome de Martín Códax" (1933; artigo na revista *Nós* nº 109).
* *Cancionero de Payo Gómez Chariño* (Madrid, 1934).
* *El Seminario de Educación de la Vega de Ribadeo, hoy Vegadeo, y su Fundador, D. Jacinto Valledor y Presno, Obispo de Osma* (Madrid, 1950).
* "La poesía del mar en el Cancionero de la Vaticana" (1970; artigo na revista *Grial* nº 30).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  et al. 
* 

### Ligazóns externas 
* "Armando Cotarelo Valledor"  na páxina web da Real Academia Galega.
* [http://bvg.udc.es/ficha_autor.jsp?id=ArmCotar ] na Biblioteca Virtual Galega.
* Enciclopedia da Historia da Literatura Galega da Asociación Socio-Pedagóxica Galega
*