Cayetano Hilario Abellán

miniatura|Miguel de Cervantes, por Cayetano Hilario
**Cayetano Hilario Abellán**, nado en Argamasilla de Alba (Castela-A Mancha) o 21 de maio de 1916 e finado en 1997, foi un escultor autodidacta español que produciu esculturas de diferentes temáticas. O seu traballo máis coñecido é o conxunto escultórico de personaxes da novela *Don Quixote da Mancha* de Miguel de Cervantes.

## Traxectoria 
Fillo de Cayetano Hilario, alcalde de Argamasilla de Alba durante a II República e a guerra civil española e Juliana Abellán, Cayetano foi o terceiro de seis irmáns. Afiliouse ao partido comunista durante a ditadura de Franco. Cayetano, como moitos outros que loitaron contra os fascistas da guerra civil española foi enviado a unha prisión durante os anos 1944—1945. Perdeu un dos seus irmáns durante a guerra, Julián Hilario.

A súa paixón pola escultura viña de neno, cando tallaba pedras e madeira para entreterse. Comezou a súa carreira como albanel e nos seus tempos libres aprendeu por si só a arte da escultura, aínda que non foi ata o final da guerra civil cando puido cambiar a súa profesión á escultura. A súa obra, de temática quixotesca, relixiosa ou costumista, pode ser vista en Argamasilla de Alba e outros lugares dos arredores. A súa fonte principal de inspiración era o libro *Don Quixote da Mancha*, o que foi escrito inicialmente en Argamasilla de Alba. Cayetano axudou na restauración da Cova-prisión de Medrano, a prisión onde se supón que Cervantes comezou a escribir o libro mentres estaba preso.

Debido aos seus ideais políticos, durante a ditadura franquista foille negado nunha ocasión o premio dun concurso no que foi gañador, pero Cayetano, como moitos outros en Argamasilla de Alba que sufriron a guerra e a posguerra, era un home pacífico que respectaba as opinións dos demais; nas súas palabras propias:

Debido á súa carreira artística, o concello nomeouno Fillo Predilecto da cidade o 7 de setembro de 1979. Casou con Cristina Torres, coa que tivo catro fillos, e faleceu en 1997.

En 2016 erixíronse dúas placas conmemorativas nos lugares onde Cayetano Hilario viviu e traballou en Argamasilla de Alba.

## Obra 
A obra de Hilario está na súa maioría en lugares públicos de varias cidades e xente na rexión manchega. O resto das súas pezas están en mans privadas. Sendo un admirador de Auguste Rodin e das esculturas de Michelangelo, así como un lector insaciable das novelas de Cervantes, Cayetano Hilario baseou a súa creación artística na materialización dos personaxes principais do libro de Cervantes, que esculpiu a tamaño natural. Para facer tal traballo, usou como modelos persoas próximas, como os seus amigos ou familiares.

### Gurpo de Don Quixote 
Este grupo escultórico, inspirado no libro *Don Quixote da Mancha*, consta de catro pezas: Don Quixote, Sancho Panza, Dulcinea do Toboso e o escritor Miguel de Cervantes. Estas esculturas foron colocadas en prazas e lugares públicos no lugar natal do autor.
* Pódese admirar neste grupo de esculturas un impresionante Don Quixote, que representaba un honorable cabaleiro cando xa era Alonso Quijano. É representado como un habitante da localidade, quen máis tarde se converterá nun cabaleiro idealista que quere loitar contra as inxustizas do mundo. A escultura amosa a Alonso Quijano mentres está a ler un dos seus libros incontables de cabaleiros, cun brazo en alto e mirando arriba, imaxinando as súas próximas aventuras.
* Sancho Panza: A figura de *Sancho Panza* parece ser inspirada nun modelo local tamén. Sancho está a levar viño e queso, produtos típicos desta área.
* Dulcinea do Toboso: A escultura de Aldonza Lorenzo, nomeada como *Dulcinea do Toboso* por Don Quixote, foi modelada polo escultor como unha muller nova cun cántaro cheo de auga nunha actitude segura cara ao futuro.
* Cervantes: O autor completa este grupo escultórico co seu traballo do escritor Miguel de Cervantes. O escritor está sentado e ten unha actitude pensativa. Unha das súas mans está suxeitando un papel enrolado e pódese apreciar a súa outra man mutilada, a cal deu ao famoso escritor o alcume de "o manco de Lepanto".

### Outras esculturas en homenaxe a escritores e traballos do campo 
Outras esculturas creadas polo mesmo artista foron feitas en homenaxe a coñecidos escritores como Azorín​​​ e os poetas Miguel Hernández e Vicente Cano, e outras pezas feitas en recoñecemento de varias profesións típicas do país, como "O pastor", "O segador"​ ou "A colleita da uva", "A profesora nacional"​​ e "Músicos".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Tributo a Cervantes 
* Tributo al 400.º aniversario de la muerte de Cervantes
* Tributo a Cayetano Hilario en su casa
* Censo de luchadores antifranquistashttps://web.archive.org/web/20171021170443/http://www.pce.es/descarga/201104_censo_luchadores_antifranquistas.pdf
* Inauguración de la escultura a la profesora en Manzanares y un busto de Azorín, ABC, 23 de xullo de 1974
* Descrición breve por El País
* ABC, 12 de xullo de 1990
* Inauguración de la estatua de Don Quijote en Munera (Albacete), ABC, 13 de marzo de 1977
* Planes para conmemorar a Víctor de la Serna con un busto por Cayetano Hilario, ABC, 27 de febreiro de 1972