República do Congo

A **República do Congo** (en francés: *République du Congo*; en congo: *Repubilika ya Kongo*; en lingala: *Republiki ya Kongó*), tamén chamado **Congo-Brazzaville** para distinguilo da veciña República Democrática do Congo, é un país africano. Limita ao norte co Camerún e a República Centroafricana, ao leste e sur coa República Democrática do Congo, ao sur coa provincia angolana de Cabinda e ao oeste co océano Atlántico e Gabón. A súa capital é Brazzaville.

## Historia 
O Congo obtivo a súa independencia de Francia o 15 de agosto do 1960. O seu primeiro presidente foi Fulbert Youlou, forzado a deixar o goberno por unha revolta, no 1963. Asume, entón, a presidencia Alphonse Masamba-Délbat que, en 1964, fundou un partido de índole marxista-leninista adoptando unha economía planificada, de base socialista. A seguir, dá inicio a un "Plano Quinquenal" que levou a unha expansión inicial da agricultura e da industria.

A tensión entre o goberno e os militares crece e, no 1968, o Exército dá un golpe de estado, liderado polo maior Marien Ngouabi, que asume o poder. El mantivo a liña socialista, pero creando o seu propio partido, o "Partido Congolés dos Traballadores" (PCT). En 1970, o país adopta a denominación de República Popular do Congo e consolida o seu réxime ligado ao marxismo-leninismo. Neste mesmo ano, o exército esmaga unha tentativa de golpe contra o presidente, liderada polo ex-tenente paracaidista Pierre Xitonga, e executa a todos os conspiradores, coa excepción do exministro de Defensa, Augustin Poignet, que consegue fuxir. Aproveitándose desta situación, dá inicio a un expurgo xeral de todos os sospeitosos de seren contrarios ao seu goberno.

O Partido Congolés do Traballo permanece como o único legal e, en 1977, o presidente foi asasinado, asumindo o poder unha xunta militar. En 1979 pasa á presidencia o coronel Sassou-Nguesso, que exerce poderes ditatoriais ata 1989, cando o colapso comunista do leste europeo o leva a anunciar reformas políticas e a transición para a economía de mercado. O goberno mantén unha política internacional de neutralidade, relacionándose tanto co capitalismo como co comunismo.

En 1990, o PCT abandona o marxismo-leninismo. No ano seguinte, tropas cubanas estacionadas no país desde 1977, deixan o Congo. En 1992 é votada a nova Constitución, onde está previsto un sistema político multipartidista.

## Política 
O goberno da República é un sistema semipresidencial cun presidente electo que nomea o Consello de Ministros. O consello, incluído o primeiro ministro, elíxese entre os representantes electos no Parlamento. Desde a década de 1990, o país ten un sistema político multipartidista dominado polo presidente Denis Sassou Nguesso. Sassou Nguesso está apoiado polo seu propio Partido Congolés do Traballo (en francés: *Parti Congolais du Travail*) así como por unha serie de partidos máis pequenos.

O réxime de Sassou viuse implicado en escándalos de corrupción, con intentos de censuralos. Unha investigación francesa atopou máis de 110 contas bancarias e decenas de "propiedades de luxo" en Francia. Sassou denunciou as investigacións por malversación como "racistas" e "coloniais". Denis Christel Sassou-Nguesso, fillo de Denis Sassou Nguesso, foi asociado cos Papeis de Panamá.

O 27 de marzo de 2015, Sassou Nguesso anunciou que o seu goberno celebraría un referendo para cambiar a constitución do país de 2002 para permitirlle presentarse por un terceiro mandato consecutivo. O 25 de outubro, o goberno celebrou un referendo para permitir que Sassou Nguesso se presentase ás próximas eleccións. O goberno afirmou que a proposta fora aprobada polo 92% dos votantes, coa participación do 72% dos electores. A oposición que boicoteou o referendo dixo que as estatísticas do goberno eran falsas e que o voto era falso. As eleccións suscitaron preguntas e estiveron acompañadas de disturbios civís e tiroteos policiais contra manifestantes; polo menos 18 persoas foron asasinadas polas forzas de seguridade durante as concentracións da oposición previas ao referendo celebrado en outubro.

## Subdivisións administrativas 
miniatura|esquerda|Mapa dos 12 departamentos da República do Congo.
O país divídese en 12 departamentos, que á súa vez se dividen en comunas e distritos.
Os departamentos son os seguintes:

## Xeografía 
As paisaxes naturais varían enormemente. Dende as chairas da sabana e os bosques inundados do norte de Niari, ata o río Congo, ou as escarpadas montañas e bosques de Mayombe. Ten 170 km de praias ao longo da costa atlántica.

O Congo está situado na parte centro-occidental da África subsahariana e está cortado pola liña do ecuador. Ao sur e ao leste limita coa República Democrática do Congo, con Gabón ao oeste, co Camerún e a República Centroafricana ao norte e Cabinda (Angola) ao suroeste. 

O suroeste é unha chaira costeira cuxa principal drenaxe é o río Kouilou-Niari; o interior do país está formado por unha meseta central entre 2 concas ao sur e ao norte. Os bosques están baixo unha presión de explotación crecente. O Congo tivo unha puntuación media do Índice de Integridade da Paisaxe Forestal en 2018 de 8,89/10, o que o clasificou no lugar 12 a nivel mundial de 172 países. Preto do 55% do territorio está cuberto por bosques tropicais.

O Congo atópase dentro de 4 ecorrexións terrestres: a selva costeira ecuatorial atlántica, os bosques das terras baixas do noroeste do Congo, as selvas pantanosas do Congo occidental e o mosaico de bosques-sabanas do Congo occidental. Dado que o país está situado no ecuador, o clima é moi pouco variable durante todo o ano, cunha temperatura media diúrna de 24 °C con moita humidade e as noites en xeral entre 16 °C e 21 °C. A precipitación media anual oscila entre os 1.100 milímetros no val de Niari, no sur, ata máis de 2.000 milímetros nas partes centrais do país. A estación seca é de xuño a agosto, mentres que na maioría do país, a estación húmida ten 2 máximos de precipitacións: un en marzo-maio ​​e outro en setembro-novembro.

Entre 2006 e 2007, investigadores da Wildlife Conservation Society estudaron os gorilas en rexións "dentamente boscosas" centradas no distrito de Ouesso da rexión de Sangha. Suxiren unha poboación da orde de 125&nbsp;000 gorilas de terras baixas occidentais cuxo illamento dos humanos foi preservado maioritariamente por habitar zonas pantanosas "inhóspitas".

## Economía 
miniatura|esquerda|Unha representación proporcional das exportacións da República do Congo en 2019.
[miniatura|Desenvolvemento do [Produto interior bruto|PIB per cápita entre 1950 e 2018.]]
A economía é unha mestura de agricultura de subsistencia e artesanía, un sector industrial baseado principalmente no petróleo, servizos de apoio e un goberno caracterizado por problemas orzamentarios e "sobredotación de persoal". A extracción de petróleo suplantou á silvicultura como principal alicerce da economía. En 2008, o sector petroleiro representaba o 65% do PIB, o 85% dos ingresos do goberno e o 92% das exportacións. O país ten riquezas minerais sen explotar.

## Demografía 
A súa poboación concéntrase na parte suroeste, deixando as zonas de selva tropical do norte practicamente deshabitadas. O 70% da súa poboación total vive en áreas urbanas, concretamente en Brazzaville, Pointe-Noire ou nunha das cidades ou vilas que bordean a vía férrea de 534 quilómetros, que une as dúas cidades principais. Nas zonas rurais, a actividade industrial e comercial diminuíu nalgúns anos, deixando as economías rurais dependentes do goberno para o seu apoio e subsistencia. Hai arredor de 300 inmigrantes estadounidenses residindo no Congo.

Os congo son o grupo étnico máis numeroso e forman aproximadamente a metade da poboación. Os subgrupos máis significativos dos congo son os laari, nas rexións de Brazzaville e Pool, e os vili, ao redor de Pointe-Noire e ao longo da costa atlántica. O segundo grupo máis numeroso son os teke, que viven ao norte de Brazzaville, co 16,9% da poboación. Os mbochi viven no norte, leste e en Brazzaville e forman o 13,1% da poboación. Os pobos pigmeos constitúen o 2% da poboación do Congo. Algúns pigmeos pertencen desde o nacemento aos bantús nunha relación que algúns describen como escravitude. O Observatorio Congolés de Dereitos Humanos di que os pigmeos son tratados como propiedade do mesmo xeito que as mascotas.

### Linguas 
Ethnologue recoñece 62 linguas faladas no país.

### Educación 
miniatura|Escolares nunha aula na República do Congo.
O gasto público do PIB en educación foi menor en 2002–05 que en 1991. mais, na práctica, existen gastos. Segundo datos de 2012, a prevalencia do VIH/SIDA era do 2,8% entre as persoas de 15 a 49 anos. O gasto sanitario foi de 30 dólares per cápita en 2004. Había 20 médicos por cada 100&nbsp;000 habitantes na década de 2000.

## Cultura 
### Gastronomía 
miniatura|upright|esquerda|Mangos, dispoñibles todo o ano.
Menos do dous por cento da terra está cultivada, e a maior parte desta utilízase para a agricultura de subsistencia. As terras agrícolas do Congo son a orixe dunha gran variedade de cultivos. Estes inclúen millo, arroz, mandioca, patacas doces, iñame, taro, banana, tomates, cabaza e variedades de chícharos e noces. Estes alimentos cómense en todo o país, pero tamén hai pratos rexionais. Os cultivos máis importantes para a exportación son o café e o aceite de palma.

Tamén se usan en diferentes pratos unha gran variedade de plantas silvestres, froitas, cogomelos, mel e outros alimentos como a carne de animais silvestres e o peixe. A xente adoita vender estes produtos nos mercados ou á beira da estrada. A cría de gando e o desenvolvemento de grandes empresas agrícolas víronse obstaculizados pola guerra recente e a mala calidade do sistema viario.

As receitas congolesas adoitan consistir nun ingrediente principal amidonado, xunto con verduras e carne en forma de guiso. O amidón pode vir en forma de pasta ou puré feito de fariña de mandioca ou millo, como o *fufu* ou o *ugali*. Un tipo de pan fermentado, o *kwanga* ou *chikwangue*, feito de mandioca, prodúcese comercialmente en todo o país. *Lituma* é un prato popular de banana feito con puré de plátanos que se forman en bólas e se cocen ao forno. As patacas doces prepáranse de xeito similar e mestúranse con cacahuetes asados ​​nalgunhas partes do país. O arroz adoita mesturarse con feixóns.

Para acompañar estes ingredientes feculentos, adoitan engadirse vexetais verdes como follas de mandioca (*pondu*), folla amarga e quiabo. Os cogomelos, especialmente apreciados entre o pobo luba, adoitan ser vistos como un substituto da carne en tempos de escaseza. Aínda que se descoñece o vexetarianismo total, a maioría das comidas tómanse sen carne debido ao seu alto prezo.

Os peixes abundan ao longo do río Congo, os seus afluentes e varios lagos, e son cocidos, cocidos ou fritos para o seu consumo inmediato, ou afumados ou salgados cando se conservan. Os mercados adoitan vender peixe pementado listo para comer cocido en follas de plátano. A carne de cabra é a máis consumida. O *mwambe* é unha forma común de cociñar polo con salsa de cacahuete. Cómense insectos comestibles como saltóns e eirugas; que tenden a ter un sabor a noces.

As salsas para mesturar cos ingredientes anteriores pódense facer con tomates, cebolas e as herbas aromáticas locais. O aceite vexetal, o sal, o pemento vermello picante e o pemento verde doce úsanse para darlle un sabor extra. Estas especias úsanse con menos frecuencia no extremo sur do país.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fervenzas de Loufoulakari