De Havilland Hornet

O **de Havilland DH.103 Hornet** foi un caza bimotor de pistóns desenvolvido por de Havilland. O Hornet explotou as técnicas de construción de madeira que foran pioneiras no anterior de Havilland Mosquito. O seu desenvolvemento iniciouse durante a segunda guerra mundial como unha iniciativa privada, e o seu obxectivo era conseguir un caza para operacións de longo alcance no teatro do Pacífico contra o Imperio do Xapón. Porén, a guerra rematou antes de que o Hornet fose operativo.

O Hornet entrou en servizo co Mando de Caza da RAF onde equipou a varias unidades diarias de caza e foi comunmente estacionado en Gran Bretaña. Entrou en combate no Extremo Oriente, sendo usado con éxito como caza de ataque na acción militar británica tomada durante a Emerxencia Malaia. Desenvolveuse tamén unha versión naval con capacidade para operar dende portaavións, o **Sea Hornet**, que foi operado pola Royal Navy.

## Desenvolvemento 
### Orixes 
No outono de 1941 a compañía de Havilland descubriu que tiña a capacidade para poñerse a traballar no deseño dun novo proxecto. Nese momento o Mosquito entrara na produción a grande escala e os traballos preliminares dun caza a reacción, que posteriormente aparecería como o Vampire, estaban agardando pola fabricación dos motores prototipo. A compañía pronto recoñeceu a necesidade dun bombardeiro pesado de gran velocidade equipado cun par de grandes motores de pistóns Napier Sabre e un deseño para un avión dese tipo foi proposto coa designación D.H. 101 en outubro de 1941. Así, organizouse un equipo de deseño liderado por R. E. Bishop coa asistencia de C. T. Wilkins co obxectivo de desenvolver o D.H. 101, que inicialmente foi realizado como unha empresa privada.

Porén, o motor Sabre sufría problemas de dispoñibilidade nese momento, e polo tanto o DH. 101 foi ao pouco tempo substituído por un deseño menos potente coa designación interna D.H. 102. Esta proposta debería estar equipada con dous motores Rolls-Royce Griffon ou Rolls-Royce Merlin; porén, o uso deses dous tipos suporía que o avión fose máis lenta e polo tanto menos atractiva que o Mosquito. As dúas hélices xiraban en sentidos opostos para mellorar as características de engalaxe e aterraxe e integráronse flaps de alta resistencia para proporcionar maior potencia durante as aproximacións. As probas de voo do RR915 levárono a lograr unha velocidade récord de 780 km/h a nivel de voo.

Cara finais de 1944 estableceuse en Hatfield a liña de montaxe para o Hornet F.1, o modelo de produción inicial, e recibíronse os pedidos para a Royal Air Force (RAF). O 28 de febreiro de 1945 o PX210, o primeiro dos 60 F.1 de produción, foi entregado á Organización de Aeroplanos e Armamento Experimental (A&AEE) en RAF Boscombe Down. O 29 de outubro un Hornet F.1 de produción, o PX237, foi usado para a primeira aparición pública do modelo nun día de portas abertas en RAE Farnborough. O PX239, orixinalmente construído como un Hornet F.20, foi equipado con ás pregables e unha gran espiña dorsal, que posteriormente adaptouse a todos os avións de produción para cumprir un novo requisito de proporcionar estabilidade direccional cun motor parado. On 25 de outubro de 1948 comezaron as primeiras probas a bordo do HMS Illustrious; estas foron tan exitosas que as probas pasan rapidamente á fase de tests nocturnos. O 16 de maio de 1947 o PX230 perdeuse durante probas de servizo cando se desintegrou no medio do voo; o piloto puido saltar do aparello tras a ruptura do avión.

### Hornet F.3, PR.2 e FR.4 
As ás do Hornet F.3 foron adaptadas para levar armas externas; o avión podía de dous a catro foguetes RP-3 de 27 kg baixo cada á e tamén era posible levar unha combinación de catro foguetes cunha bomba de ata 450 kg, ou un tanque de combustible adicional.

O Hornet PR.2 estaba destinado a operar como un avión de fotorecoñecemento de longo alcance. As patas do tren de aterraxe con compresión de goma de Havilland non podían absorber as enerxías dos rebotes nas aterraxes en portaavións. Foron substituídas por amortecedores hidráulicos máis convencionais.

Todos os Sea Hornet equipáronse cos motores Merlin 133/134 (rebaixados de 2 070 a 2,030 cabalos). Equipouse tamén outro equipamento naval especializado (principalmente diferentes equipos de radio) e fíxose provisión para tres portos para cámaras, un a cada lado da fuselaxe traseira e outra apuntando cara a abaixo. Os Sea Hornet F.20 tamén incorporaron as modificacións do Hornet F.3, aínda que a capacidade interna de combustible era de 1 557 litros, lixeiramente menor que a do F.1. As modificacións engadiron uns  250 kg ao peso do avión e a velocidade máxima decreceu en 18 km/h.

O  Hornet NF.21 deseñouse para cubrir unha necesidade para un caza nocturno naval. Instaláronse escapes especiais para amortecer as chamas, e agregouse unha segunda cabina na parte traseira da fuselaxe, xusto por riba dos bordos de saída das ás. Situouse equipamento de radar ASH na parte posterior desa cabina, co operador de radar/navegante sentado mirando cara a popa.

### Hornet civil 
O único Hornet civil, e o único propiedade dun operador non británico, foi un Sea Hornet F.20 *TT193*. Foi orixinalmente enviado a Edmonton, Canadá, para realizar probas de inverno; tras esas probas o *TT193* foi vendido en vez de ser transportado de volta a Inglaterra. Rexistrado *CF-GUO*, o avión foi operado por Spartan Air Services e Kenting Aviation ata o 11 de xullo de 1952 cando un fallo de motor causou unha aterraxe de emerxencia en Terrace, Columbia Británica. Tras ser reducid a compoñentes, o *TT193* vai ser restaurado para que poida volver a voar por Pioneer Aero Ltd en Ardmore, Nova Zelandia.

## Notas 
## Bibliografía 
* Birtles, Philip J. *The De Havilland Hornet (Profile Publications No. 174)*. Leatherhead, Surrey, Reino Unido: Profile Publications Ltd., 1967.
* Bowman, Martin W. "Sting of the Hornet." *Air Classics*, Vol. 33, No. 6, xuño de 1997.
* Buttler, Tony. *de Havilland Hornet & Sea Hornet*. *Aeroplane Monthly,* Vol. 10,  Autumn/Fall 2003.
* Clark, J. H. *Forties Favorites 5 – de Havilland D.H 103*. *Aeroplane Monthly*  (o artigo apareceu primeiro en *The Aeroplane,* 25 de xaneiro de 1946),  Vol. 15, No. 9, setembro de 1987.
* Hall, Alan W. "Aircraft In Detail: de Havilland DH.103 Hornet". *Scale Aircraft Modelling,* Vol. 12, No. 8, 8 de maio de 1990.