open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Chronicles of Narnia: Prince Caspian

***The Chronicles of Narnia: Prince Caspian*** é un filme estadounidense dirixido por Andrew Adamson que se estreou 2008. Baséase no libro *Prince Caspian* de C. S. Lewis.

## Sinopse 
"O Príncipe Caspian" transcorre un ano despois dos acontecementos de *The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe*, cando os reis e as raíñas de Narnia -os 4 irmáns Pevensie- volven reunirse nese remoto e fantástico mundo, onde descubrirán que pasaron máis de 1.300 anos, calculados no tempo narniano. Durante a súa ausencia, a Idade de Ouro de Narnia rematou, e os Telmarinos conquistaron o reino de Narnia, que agora está dominado polo malvado Rei Miraz, que goberna sen piedade. Os catro nenos non tardarán en coñecer un novo e estraño personaxe: o xove Príncipe Caspian, herdeiro lexítimo ó trono que se viu obrigado a agocharse xa que o seu tío Miraz trama o seu asasinato para colocar ó seu fillo no trono. Coa axuda dun bondadoso anano vermello, un valente rato que fala de nome Reepicheep, dun teixugo chamado Trufflehunter e dun anano negro, Nikabrik, os narnianos, liderados polos poderosos cabaleiros Peter e Caspian, embárcanse nunha extraordinaria viaxe para atopar a Aslan, liberar Narnia do xugo tiránico de Miraz e restaurar a maxia e a paz.

## Personaxes 
### Pevensie 
* William Moseley como Peter Pevensie
* Anna Popplewell como Susan Pevensie
* Skandar Keynes como Edmund Pevensie
* Georgie Henley como Lucy Pevensie

### Telmarinos 
* Ben Barnes como Príncipe Caspian
* Sergio Castellitto como Rei Miraz
* Pierfrancesco Favino como Lord Glozelle
* Damián Alcázar como Lord Sopespian
* Vincent Grass como Doutor Cornelius
* Alicia Borrachero como Raíña Prunaprismia
* Simón Andreu como Lord Scythley
* Predrag Bjelac como Lord Donnon
* David Bowles como Lord Gergiore
* Juan Diego Montoya Garcia como Lord Montoya.

### Narnianos 
* Liam Neeson como a voz de Aslan
* Peter Dinklage como Trumpkin
* Warwick Davis como Nikabrik
* Eddie Izzard como a voz de Reepicheep
* Ken Stott como Trufflehunter
* Cornell John como Glenstorm o centauro
** Lejla Abbasová como Windmane (esposa de Glenstorm)
** Yemi Akinyemi como Ironhoof (fillo de Glenstorm)
** Carlos Da Silva como Suncloud (fillo de Glenstorm)
** Ephraim Goldin como Rainstone (fillo de Glenstorm)
* David Walliams como a voz de Bulgy Bear
* Klara Issova como a Narnian Hag
* Gomez Mussenden como Lightning Bolt
* Jan Pavel Filipensky como Wimbleweather o xigante
* Shane Rangi como Asterius o Minotauro, e Josh Campbell como a súa voz
* David Mottl e Michaela Dvorska como Tyrus, o sátiro

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb 
* Ficha en Filmaffinity
Francisco José Vidal-Pardo y Pardo

**Francisco José Vidal-Pardo y Pardo**, nado en Madrid en 1973, é letrado permanente do Consello Xeral do Poder Xudicial galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Dereito pola Universidade Pontificia de Comillas, comezou a traballar como avogado en Lugo con 23 anos, no bufete familiar. Ten tamén un mestrado en administración financeira e tributaria pola Universidade da Coruña. En 2004 aprobou unhas oposicións a letrado da Xunta de Galicia, e a partir dese momento traballou en distintos servizos xurídicos territoriais, ou do Sergas. En 2009 foi nomeado secretario xeral técnico da Consellería do Mar por Rosa Quintana, e cando esta asumiu tamén as competencias sobre o agro pasou a ser o secretario xeral técnico da Consellería de Medio Rural e Mar ata o 2 de agosto de 2013.
Almudena Chacón

**Almudena Chacón Pichel**, nada na Coruña, é unha economista galega, interventora xeral da Comunidade Autónoma de Galicia dende 2012.

## Traxectoria 
Licenciada en Económicas pola Universidade da Coruña, realizou un mestrado en fiscalidade na Universidade de Bath (Inglaterra), e aprobou unhas oposicións á Xunta de Galicia, co que desenvolveu toda a súa carreira profesional na administración autonómica, como interventora e inspectora. Foi a interventora da Consellería de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza e subdirectora xeral de Coordinación e Relacións co Consello de Contas da Intervención Xeral (2009-2012). En xaneiro de 2012 foi designada interventora xeral da Comunidade Autónoma en substitución de Elena Muñoz, que pasou a ser a conselleira de Facenda.
Rocío Mosquera

[miniatura|300px|Rocío Mosquera (esquerda) e [Rafael Bengoa (dereita), conselleiro de Sanidade do Goberno Vasco, no Consello Interterritorial de Saúde (29 de febreiro de 2012).]]
**Rocío Mosquera Álvarez**, nada en Gomesende en 1956, é unha médica e política galega do PPdeG.

## Traxectoria 
Licenciouse en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela e especializouse en cirurxía xeral e na medicina do aparato dixestivo. Despois de estar traballando como inspectora médica, na década de 1980 comezou a acceder a postos de xestión e responsabilidade na administración sanitaria. Foi directora de Atención primaria na área de Santiago de Compostela en 1987 e catro anos máis tarde pasou a dirixir o servizo de inspección sanitaria da Consellería de Sanidade.

En 1994 foi designada subdirectora xeral de Atención Especializada do Sergas, despois asesorou na dirección xeral de Saúde pública (1999-2001) e en 2002 pasou á empresa privada como xerente desde 1994 a 1998; de asesora da Dirección Xeral de Saúde Pública desde 1999 a 2001, e foi xerente da clínica privada Nuestra Señora de la Esperanza, de Santiago de Compostela. Tamén tivo diversos empregos como consultora e formou parte do padroado de distintas fundacións sanitarias, entre elas as dos hospitais de Cee e de Ribeira.

En 2009 regresou á administración pública ao ser nomeada xerente do Sergas, o segundo posto en importancia dentro da Consellería de Sanidade, dirixida por Pilar Farjas. En xaneiro de 2012 substituíu a Farjas como conselleira.

Durante a súa xestión, entre outras cousas, rematáronse as obras e inaugurouse un novo hospital en Vigo. Logo da inauguración do hospital produciuse unha manifestación, o 3 de setembro de 2015, de protesta polo que os manifestantes entendían como erros no servizo e privatizacións de actividades no hospital, como a limpeza, a cafetería ou o aparcadoiro. Foi cesada en outubro de 2015.

## Notas
Centropómidos

Os **Centropómidos** (Centropomidae) son unha familia de peixes mariños e algúns de auga doce incluída na orde dos Perciformes. Están distribuídos por ríos de América e polo océano Atlántico.

## Características 
Teñen cabeza grande e algo deprimida dorsalmente, con boca grande e protráctil e a mandíbula inferior moi prominente. Preopérculo aserrado con 1-2 espiñas. Liña lateral continua e algo arqueada.

Dúas aletas dorsais separadas, con 7 a 8 espiñas na primeira e 1 espiña e 8-11 raios brandos na segunda, mentres que a anal ten 3 espiñas e 6-9 raios brandos. As pelvianas, cunha espiña e 5 raios brandos, insírense detrás das pectorais.

## Clasificación 
Actualmente considérase integrada por un único xénero con 12 especies, pero ata ai pouco incluía tamén os xéneros *Hypopterus*, *Lates* e *Psammoperca*, hoxe clasificados dentro da familia Latidae.

* Xénero **Centropomus** (Lacepède, 1802)
** *Centropomus armatus* (Gill, 1863) 
** *Centropomus ensiferus* (Poey, 1860) 
** *Centropomus medius* (Günther, 1864)
** *Centropomus mexicanus* (Bocourt, 1868) 
** *Centropomus nigrescens* (Günther, 1864)
** *Centropomus parallelus* (Poey, 1860) 
** *Centropomus pectinatus* (Poey, 1860) 
** *Centropomus poeyi* (Chávez, 1961)
** *Centropomus robalito* (Jordan e Gilbert, 1882) 
** *Centropomus undecimalis* (Bloch, 1792) 
** *Centropomus unionensis* (Bocourt, 1868) 
** *Centropomus viridis* (Lockington, 1877)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Taxonomía FishBase
* Taxonomía ITIS
Arise O Compatriots, Nigeria's Call Obey

'''''Arise, O compatriots, Nigeria's call obey'''* (en inglés *Erguédevos oh compatriotas, ao mandamento da chamada de Nixeria'') é o actual himno nacional de Nixeria, adoptado en 1978.

## Letra 
### Letra en inglés 
:Arise, O compatriots, Nigeria's call obey
:To serve our fatherland
:With love and strength and faith
:The labour of our heroes past
:Shall never be in vain
:To serve with heart and might
:One nation bound in freedom, peace and
:unity.

:Oh God of creation, direct our noble cause
:Guide our leaders right
:Help our youth the truth to know
:In love and honesty to grow
:And living just and true
:Great lofty heights attain
:To build a nation where peace and justice
:shall reign

### Letra en galego 
:Erguédevos, oh compatriotas, e seguide a chamada de Nixeria
:Para servir á nosa patria
:Con amor e forza e fe
:O traballo dos nosos heroes
:Nunca serán en van
:Se servimos co corazón, será
:unha nación comprometida coa liberdade, a paz e 
:a unidade.

:Oh Deus de creación, dirixe a nosa nobre causa
:Guía de forma certeira aos nosos líderes
:Axuda á nosa xuventude na verdade para saber
:No amor e a honradez para crecer
:E para vivir de forma xusta e sincera
:Grandes e sublimes alturas consegue
:Para construír unha nación onde a paz e a xustiza
:reinarán
Bandeira de Nixeria

A **bandeira de Nixeria** foi deseñada en 1959 por un estudante chamado Michael Taiwo Akinkunmi e foi adoptada oficialmente o 1 de outubro de 1960.

Está formada por tres bandas verticais iguais, as exteriores de cor verde e a interior de cor branca. O verde representa a agricultura, o branco a paz e a unidade (“Paz e Unidade” fora a primeira divisa de Nixeria).

## Bandeiras históricas 

Ficheiro:Flag of Nigeria (1914–1952).svg|23px Bandeira da época colonial baixo dominio británico.

## Outras bandeiras 

Ficheiro:Civil Ensign of Nigeria.svg|23px Pavillón civil.
Ficheiro:Naval Ensign of Nigeria.svg|23px Pavillón naval.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bandeira de Nixeria en Flags of the World
Juan Carlos Maneiro

**Juan Carlos Maneiro Cadillo**, nado en 1958 en Vilagarcía de Arousa, é un biólogo e político galego do PPdeG.

## Traxectoria
Licenciado en Bioloxía pola Universidade de Santiago de Compostela, durante a década dos noventa deu clase na mesma facultade na que se licenciou. Neses anos, e ata 2005, estivo traballando no Intecmar, o Instituto Tecnolóxico para o Control do Medio Mariño de Galicia, do que foi director a partir de 1997 e por oito anos.

En 2005 trasladouse a Valencia, onde foi xerente da Asociación Valenciana de Empresas Acuícolas (AVEMPI), antes de desenvolver labores directivos nunha empresa de procesado de mexillón e de pasar a ser subdirector da Asociación Española de Cidades da Pesca (AECIPE). Coa chegada á presidencia da Xunta de Galicia de Alberto Núñez Feijóo, Maneiro Cadillo, que xa fora concelleiro popular en Vilagarcía de Arousa, regresou a Galicia, onde foi designado en 2009 director xeral de Competitividade e Innovación Tecnolóxica da Consellería do Mar. Permaneceu nese posto ata xaneiro de 2012, cando foi ascendido a secretario xeral de Pesca na recentemente fusionada Consellería de Medio Rural e Mar.
Thymus zygis

***Thymus zygis*** é unha especie da familia das lamiáceas. É un dos tomiños máis frecuentes na Península Ibérica, capaz de crecer nunha ampla gama de ambientes ecolóxicos, mesmo nas ermas de xeso, aínda que sempre se ve en lugares abertos e despexados.

## Descrición 
*Thymus zygis* é unha mata anana, moi aromática de 1 a 2 dm de alto. As pólas son erectas e leñosas, con follas lineares de 5 a 7&nbsp;mm de longo e 1&nbsp;mm de ancho de cor verde cinsenta. Teñen un nervio no medio. Inflorescencia en espiga, corola esbrancuxada bilabiada, con catro estames e o carpelo sobresaíntes.

## Hábitat 
Pendentes secas e matogueiras nos aciñeirais do interior peninsular, aceptando todo tipo de chans sempre que non se asolaguen.

## Subespecies 
* *Thymus zygis* subsp. *gracilis* (Boiss.) R. Morales. (sinónimo *Th. tenuiflorus* var. *gracilis* Boiss = *Th. verticillatus* Sennen.). O seu porte sempre é erecto e distribúese polo sueste da Península Ibérica.
* *Thymus zygis* subsp. *zygis*, procumbente, pouco pubescente e o cáliz inferior a 4&nbsp;mm. Practicamente dáse en toda a metade norte da península, agás na parte correspondente á rexión Eurosiberiana.
* *Thymus zygis* subsp. *sylvestris* (Hoffmans. et Link]) Brot., (sinónimo *Th. sylvestris* Hoffmans) é igualmente procumbente, pero moito máis piloso e co cáliz de até 5&nbsp;mm de lonxitude. Ocupa o centro e suroeste peninsular.

## Distribución 
Península Ibérica, sistemas montañosos do centro e sur.

## Usos 
É un dos tomiños preferidos para usos culinarios e para adobar olivas. Emprégase como especia nos asados da zona centro peninsular.

## Notas
Roberto Devereux

***Roberto Devereux*** ou ***Roberto Devereux, ossia Il conte di Essex*** (en galego *Roberto Devereux, ou o conde de Essex*) é unha *traxedia lírica*, ou ópera tráxica, de Gaetano Donizetti con libreto en italiano de Salvatore Cammarano baseado na traxedia ''Elisabeth d'Angleterre*, de François Ancelot, aínda que Devereux foi o tema de alo menos outras dúas obras francesas: *Le Comte d'Essex* de Thomas Corneille e *Le Comte d'Essex* de La Calprenede. Esta ópera foi estreada o 29 de outubro de 1837 no Teatro di San Carlo de Nápoles protagonizada por Giuseppina Ronzi De Begnis, seguido por Venecia, con Caroline Ungher, Lisboa (1838), París con Giulia Grisi.

A ópera está inspirada libremente na vida de Robert Devereux, segundo conde de Essex, un influente membro da corte de Isabel I de Inglaterra. A trama de *Roberto Devereux* non era nada orixinal, derivada en principio do libreto de Felice Romani *Il Conte d'Essex* de 1833, orixinalmente con música de Saverio Mercadante; a viúva de Romani acusou a Cammarano de plaxio, aínda que a práctica de roubar tramas foi moi común entre os teatros de ópera rivais de Italia. É unha das numerosas óperas que Donizetti dicou á Era Tudor inglesa, xunt con *Anna Bolena*, *Maria Stuarda* e *Il castello di Kenilworth''.

Tense sinalado que, "aínda que a trama xoga coa historia, a ópera leva a súa propia marca de convicción dramática".

## Personaxes 
## Notas 
## Véxase tamén
Apollo 10

**Apollo 10** foi a cuarta misión tripulada do programa Apollo (denominada oficialmente como AS-505) dos Estados Unidos, a segunda tralo Apollo 8 en orbitar a Lúa. Lanzada o 18 de maio de 1969, foi a denominada "misión F": unha proba para o primeiro aterraxe lunar, probando os compoñentes e procedementos sen chegar a completar a aterraxe. O módulo lunar seguiu unha órbita de descenso ata uns 15,6&nbsp;km da superficie lunar.

Os seus tripulantes foron Thomas Stafford -comandante-, John W. Young e Eugene A. Cernan.

Módulo de mando «Charlie Brown».|miniatura|esquerda|200px

Esta misión foi unha combinación das dúas anteriores, xa que por primeira vez situouse o módulo lunar (L.M.) nunha órbita próxima á Lúa, e realizáronse alí as manobras necesarias que xa se efectuaron en órbita ao redor da Terra. 
    
Stafford e Cernan situáronse no módulo lunar "Snoopy", tras abandonar o de mando e servizo C.S.M., e lograron situarse en órbita lunar elíptica, cuxo perilunio quedou situado a uns 14 quilómetros sobre a súa superficie.

Durante a segunda e última volta á Lúa o módulo lunar perdeu o control, recuperado pouco despois polo seu piloto Thomas Stafford. Tras finalizar esta manobra, abandonouse o módulo lunar, que foi lanzado en órbita ao redor do Sol, e tras embarcar no módulo de mando «Charlie Brown», dirixíronse á Terra.

Esta misión supuxo o ensaio final do descenso á Lúa, realizándose ademais multitude de fotografías das zonas de aluaxe nas 31 órbitas que realizou á mesma. Amarou o día 26 de maio tras 192 horas, 3 minutos e 23 segundos de voo.

## Aspectos destacados da misión
Módulo de mando «Charlie Brown» (Science Museum de Londres).|miniatura|200px|esquerda
Estes foron os principais aspectos da misión:
* John Young chegou a facer unha camiñada lunar como comandante da misión Apollo 16 e Eugene Cernan, comandante do Apollo 17, foi o último home en pisar a Lúa. En total 12 astronautas camiñaron sobre a superficie da Lúa.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Proxecto Apollo
Die Walküre

***Die Walküre*** (en galego *A Valquiria*) é unha ópera en tres actos con música e libreto en alemán de Richard Wagner. É a segunda das catro óperas que compoñen o ciclo *Der Ring des Nibelungen* (*O anel do Nibelungo*), sendo a ópera do ciclo máis representada, mesmo separada do ciclo completo. O fragmento máis coñecido da ópera é o «Walkürenritt o Ritt der Walküren» («Cabalgada das valquirias»), introdución ao terceiro e último acto describindo ás guerreiras semideusas. A ópera foi estreada illada no Königliches Hof-und Nationaltheater de München o 26 de xuño de 1870, e non foi ata seis anos despois, o 14 de agosto de 1876, cando se representou dentro do ciclo completo.

Wagner inspirouse na mitoloxía nórdica ao escribir esta obra, especificamente na Saga Volsunga e na Edda poética. Na versión simplificada do compositor, as valquirias son as fillas do deus Wotan e a nai terra, a deusa Erda, concibidas como doncellas guerreiras para defender o Olimpo xermánico, o Valhall, do asexo dos Nibelungos e recoller as almas dos heroes mortos en batalla para levalos ao seu descanso eterno no Valhall.

## Personaxes 
## Notas 
## Véxase tamén
Apollo 9

**Apollo 9** foi a terceira misión tripulada do programa Apollo dos Estados Unidos, e o primeiro voo do módulo de mando/servizo (*Command/Service Module, CSM*) xunto ó módulo lunar (LM). A súa tripulación estivo formada polo comandante James McDivitt, o piloto do módulo de mando David Scott e o piloto do módulo lunar Rusty Schweickart. Pasaron dez días nunha órbita terrestre baixa probando varios aspectos críticos para unha aterraxe na Lúa, incluíndo os motores do módulo lunar, os sistemas de soporte vital, sistemas de navegación e manobras de acoplamento. Esta misión foi o segundo lanzamento tripulado dun foguete Saturn V.

Schweickart efectuou unha saída ao espazo de 37 minutos de duración, destinada a probar o traxe espacial que habería de ser utilizado no descenso á Lúa e valorado en 100.000 dólares (da época) cada un.

Estes equipos autónomos, capaces de resistir temperaturas da orde de menos 150&nbsp;°C a máis 130&nbsp;°C, debían ademais protexer aos astronautas do impacto de micrometeoritos (con velocidades próximas a 100.000&nbsp;km/h), garantir as comunicacións e fornecer soporte vital durante tres horas. Realizouse así mesmo unha ensamblaxe perfecta co módulo lunar "Spider" que se foi afastando do módulo de mando denominado "Gumdrop", ata unha distancia de 160&nbsp;km.
    
O voo amarou o día 13 de marzo tras orbitar 151 veces sobre a Terra e despois de 241 horas de voo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Proxecto Apollo
Apollo 8

O **Apollo 8** foi a segunda misión tripulada do Proxecto Apollo dos Estados Unidos de América, e a primeira en usar o enorme lanzador Saturno V. Foi a primeira viaxe espacial tripulada que escapou do campo gravitacional terrestre, circunvalou a Lúa e entrou en órbita lunar.

## Tripulación 
### Tripulación principal 
### Tripulación suplente 
## Insignia da misión 
Foi deseñada por Jim Lovell. A forma triangular da insignia representa o aspecto cónico do módulo de mando. A Lúa e a Terra aparecen unidas mediante unha figura vermella con forma de "8", que indica o número da misión e tamén o seu obxectivo. Dentro desta figura están escritos en branco os apelidos dos tres astronautas.

## Misión 
Ao principio, o obxectivo da misión era acadar a órbita terrestre e probar alí o módulo lunar, pero as continuas demoras na construción deste último fixérono imposible. Finalmente, configurouse outro plan de voo, tamén debido ao temor por parte da NASA de que os soviéticos puideran ser capaces en pouco tempo de circunvalar a Lúa cunha nave tripulada. Os novos obxectivos da misión Apollo 8 pasaron a ser circunvalar a Lúa e entrar en órbita lunar, empregando só os módulos de mando e servizo e conservando o Saturn V como lanzador.

Na engalaxe houbo varios problemas, ademais de alongamentos no funcionamento dos motores, e non se acadou a órbita prevista. Unha vez en órbita terrestre, acendeuse outra vez a terceira etapa do Saturn V durante 5 minutos e 17 segundos, conseguindo a inxección translunar (TLI).
esquerda|miniatura|238x238px|"A saída da Terra", a fotografía máis famosa do Apollo 8.
Na viaxe ata a Lúa, que durou tres días, realizouse unha corrección de rumbo. Borman comezou a sentirse mal, sufrindo o chamado "síndrome de adaptación ao espazo". Ao achegarse á Lúa, o 24 de decembro, realizouse unha ignición para frear a nave e inserila na órbita. Os tres astronautas foron os primeiros seres humanos en ver a cara oculta da Lúa cos seus propios ollos e a saída da Terra polo horizonte lunar. Durante a novena órbita, os tres leron por radio unha parte do libro bíblico da Xénese, con motivo do Nadal.

Na medianoite do 25 de decembro, realizouse unha ignición que elevou a velocidade da nave a 9682&nbsp;km/h, embarcándoa nunha viaxe de retorno de pouco máis de dous días.

Antes de iniciar a reentrada, desacoplouse o módulo de servizo. Seis minutos antes de penetrar na atmosfera, a tripulación viu a Lúa saíndo sobre o horizonte terrestre, tal e como estaba previsto. Finalmente, o módulo de mando amarou no Pacífico Norte, preto de Hawai.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Proxecto Apollo
Das Rheingold

***Das Rheingold*** (en galego, *O ouro do Rin*) é unha ópera en catro cadros con música e libreto en alemán de Richard Wagner. É a primeira das catro óperas que compoñen o ciclo *Der Ring des Nibelungen* (*O anel do Nibelungo*). A ópera foi estreada no Königliches Hof-und Nationaltheater de München o 22 de setembro de 1869 de xeito illado, antes mesmo do termo do ciclo do anel, baixo o patrocinio de Lois II de Baviera, contra a vontade de Wagner, que pretendía estrear a obra por completo no seu teatro de ópera de Bayreuth, que daquela aínda estaba en construción. Non foi ata o 13 de agosto de 1876 cando se representou por primeira vez dentro do ciclo completo. Forma parte do Canon de Bayreuth.

*Das Rheingold* é desafiante para os músicos da orquestra e o director. Tendo un único acto, e con dúas horas e media de música continua, é necesario distribuír ben a enerxía ata o final. É un desafío tamén para os directores de escena pola presenza do río Rin, onde se ambienta a primeira escena, pola aparición dos xigantes Fafner e Fasolt (que deben aparentar máis de dous metros de altura) e polos efectos especiais das transformacións de Alberich co seu helmo máxico e os poderes de Donner e Froh.

Para crear a impresión correcta ao espectador, foi necesaria a creación de máquinas especiais. Wagner supervisou persoalmente a creación desas máquinas, así como tódolos outros detalles da encenificación, nunha época (segunda metade do século XIX) na que non había enerxía eléctrica.

A historia lida co tema da busca desmedida polo poder, envolvendo a renúncia ao amor e contratos inaxeitados. *Das Rheingold* está marcada musicalmente polo uso do *leitmotiv*, o uso de temas musicais para identificar elementos da obra, como personaxes ou lugares.

## Personaxes 
## Notas 
## Véxase tamén
Siegfried (ópera)

***Siegfried*** (en galego, *Sigfrido*) é unha ópera en tres actos con música e libreto en alemán de Richard Wagner. É a terceira das catro óperas que compoñen o ciclo *Der Ring des Nibelungen* (*O anel do Nibelungo*). Foi estreada no Bayreuth Festspielhaus de Bayereuth o 16 de agosto de 1876 como parte da primeira representación da saga completa. Forma parte do Canon de Bayereuth. *Siegfried* segue a ser unha das óperas máis populares; nas estatísticas de Operabase aparece no posto nº 50 das cen óperas máis representadas no período 2005-2010, sendo a 13.ª en Alemaña e a quinta de Wagner, por detrás de *Der fliegende Holländer*, Das Rheingold*, *Die Walküre* e *Tristan und Isolde.''

## Personaxes 
## Notas 
## Véxase tamén
Arabella

***Arabella*** é unha ópera en tres actos co música de Richard Strauss e libreto en alemán de Hugo von Hofmannsthal (baseada en parte na súa propia novela de 1910 *Lucidor*), sendo a súa sexta e última colaboración operística. É unha comedia lírica que transcorre nun ambiente de decadencia.

Tivo a súa estrea no Semperoper de Dresden baixo a batuta de Clemens Krauss o 1 de xullo de 1933. A dona de Krauss, a soprano Vioreca Ursuleac interpretou o papel principal.

## Personaxes 
## Notas 
## Véxase tamén
Götterdämmerung

***Götterdämmerung*** (en galego *O ocaso dos deuses*, ou literalmente *O crepúsculo dos deuses*) é unha ópera en 3 actos cun prólogo, con música e libreto de Richard Wagner. É a última das catro óperas que compoñen o ciclo *Der Ring des Nibelungen* (*O anel do Nibelungo*). Tivo a súa estrea no Bayreuth Festspielhaus de Bayreuth o 17 de agosto de 1876, dentro da primeira representación completa da tetraloxía.

O título é unha tradución ao alemán da expresión *Ragnarök*, que en antigo nórdico e no contexto da mitoloxía xermánica se refería á profetizada guerra entre os deuses que conduciría á fin do mundo. Porén, como no resto das óperas do ciclo, a narración da apocalipse que fai Wagner, difire significativamente das antigas fontes nórdicas.

É a terceira xornada do anel chamada "Götterdammerung". Aquí os personaxes mitolóxicos que sostiveron a acción das xornadas anteriores ceden o seu posto aos homes, que proseguen na terra a loita iniciada na segunda escena de *Das Rheingold*, ao saber Wotan, polo relato de Loge, da existencia dos tesouros do Nibelungo. O mesmo título mostra que, aínda que Wotan non aparece en escena, tamén aquí a acción principal é a que se desenvolve na alma do deus, e tanto a música (co leitmotiv de Wotan, o da súa lanza, e o do poder dos deuses) coma os relatos dos personaxes, nos lembran permanentemente a presenza do deus.

Esta ópera segue no repertorio, aínda que non está entre as máis representadas; nas estatísticas de Operabase aparece no posto nº 59 das cen óperas máis representadas no período 2005-2010, sendo a 16ª en Alemaña e a oitava de Wagner, con 75 representacións.

## Personaxes 
## Instrumentación 
200px|miniatura|dereita|Unha trompa wagneriana.
A partitura de Wagner require da utilización de:

## Notas 
## Véxase tamén
Apollo 7

O **Apollo 7** foi o cuarto voo espacial do programa norteamericano Apollo (denominado oficialmente AS-205), lanzado o día 11 de outubro de 1968 mediante un foguete do tipo Saturno IB e coa primeira tripulación composta polos astronautas Walter M. Schirra -comandante-, Donn F. Eisele e Walter Cunningham.
miniatura|A terra vista desde o Apollo 7.
A nave foi posta nunha órbita de aparcadoiro (entre 230 e 285&nbsp;km de altura) e durante as 163 órbitas á Terra comprobouse o funcionamento da cápsula espacial C.M. e do módulo de servizo, así como os sistemas de comunicacións.

Tamén se probou un atraque espacial coa terceira fase do foguete Saturno, á que se achegou ata estar a uns 15 metros de distancia, simulando así a unión co módulo lunar.

Durante o voo acendeuse o motor principal en oito ocasións para efectuar correccións de traxectoria, e realizouse en directo a primeira transmisión das manobras realizadas, que puideron ver na Terra millóns de persoas.

Tras 10 días de misión, a amaraxe efectuouse o 22 de outubro de 1968 a menos de 15 quilómetros do lugar previsto para o seu descenso, a 7 mn (13&nbsp;km) ao norte do buque de recuperación designado, o USS *Essex*. O voo durou 260 horas, 8 minutos e 58 segundos.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Proxecto Apollo
Apollo 6

O **Apollo 6** (SA-502), lanzado o 4 de abril de 1968, foi a segunda misión de tipo A do programa Apollo dos Estados Unidos, unha proba non tripulada do vehículo de lanzamento Saturno V . Tamén foi a última misión de proba Apollo non tripulada.
miniatura|280px|Lanzamento do Apollo 6 desde a azotea da torre de lanzamento.

Os obxectivos foron demostrar a capacidade do Saturno V de realizar unha Inxección translunar cunha carga simulada aproximada ao 80% dunha nave espacial Apollo completa, e repetir a demostración da capacidade do Escudo térmico do Módulo de mando e servizo (CM) para soportar a calor producida pola velocidade dunha re-entrada lunar. O plan de voo solicitouse para seguir unha Inxección translunar cun aborto de volta directa usando o motor principal do Módulo de mando e servizo (CM), cun tempo total de voo de aproximadamente 10 horas.

Un fenómeno coñecido como Oscilación pogo danou algúns dos motores Rocketdyne J-2 na segunda e terceira etapas pola ruptura das liñas de combustible internas, provocando que dous motores da segunda etapa pararan antes de tempo. O sistema de guía de a bordo do vehículo foi capaz de compensalo queimando a segunda e terceira etapas durante máis tempo, aínda que a órbita de aparcamento resultante foi máis elíptica do previsto. O motor danado da terceira etapa tamén fallou ao reiniciar a Inxección translunar. Os controladores de voo elixidos para repetir o perfil de voo da proba anterior co Apollo 4, lograron un rendemento de alta órbita e de alta velocidade usando o motor do Módulo de mando e servizo (CM). A pesar dos fallos do motor, o voo deulle á NASA a suficiente confianza para utilizar o Saturno V para lanzamentos tripulados. Desde Apollo 4 o S-IVB xa demostrara o reinicio e probado o protector de calor a plena velocidade de re-entrada lunar, un potencial terceiro voo non tripulado foi cancelado.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Proxecto Apollo
Der Rosenkavalier

***Der Rosenkavalier*** (en galego, *O cabaleiro da rosa*) é unha ópera cómica en tres actos con música de Richard Strauss e libreto en alemán de Hugo von Hofmannsthal e o propio compositor. Tivo a súa estrea no Semperoper de Dresden o 26 de xaneiro de 1911 baixo a dirección de Ernest von Schuch e a dirección artística de Alfred Roller.

Logo de compoñer óperas como Salomé (1905) e Elektra (1909), onde asomaba a politonalidade, a atonalidade e o paroxismo expresionista, cun texto dramático influído polo vocabulario freudiano das paixóns humanas, Strauss comunicou a Von Hofmannsthal o seu desexo de compoñer unha ópera distinta, ao estilo da ópera mozartiana, lixeira, humorística e ambientada na sociedade do século XVIII (Le nozze di Figaro).

A diferenza das óperas anteriores, o libreto de Von Hofmannsthal é orixinal; é dicir, non está baseado en obras literarias existentes. No bosquexo inicial, os protagonistas ían ser o barón Ochs e Octavian. Porén, a medida que avanza a escritura da obra, a personaxe da Mariscala creceu e afirmouse a si mesma ata transformarse nun rol protagonista.

O título da ópera alude a un costume inexistente inventado por Von Hofmannsthal, que serve de escusa para o desenvolvemento argumental.

## Personaxes 
## Notas 
## Véxase tamén
Apollo 5

O **Apollo 5** (AS-204) foi un voo sen tripulantes das misións pertencentes ao programa Apolo que tivo lugar o 22 de xaneiro de 1968 e que utilizou un foguete Saturno IB como vehículo impulsor, cuxa segunda fase ía ser posta en marcha, despois de permanecer parada en órbita de aparcamento e ingravidez, para conducir o módulo lunar a un punto máximo de afastamento da Terra de 18.340&nbsp;km.

Activouse entón o motor de ascenso do módulo lunar para que regresase a unha velocidade de 40.000&nbsp;km/h, a mesma que debería levar ao penetrar na atmosfera terrestre. O voo foi un éxito técnico.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Proxecto Apollo
Manon Lescaut (Puccini)

***Manon Lescaut*** é unha ópera en catro actos con música de Giacomo Puccini e libreto en italiano escrito sucesivamente por varias persoas: Ruggiero Leoncavallo, Domenico Oliva, Marco Praga, Giuseppe Giacosa, Luigi Illica, Puccini e Giulio Ricordi. Está baseada na obra ''L'historie du chevalier des Grieux et de Manon Lescaut* (1731) do Abade Prévost, que inspirou tamén a ópera Manon de Jules Massenet. O editor, Giulio Ricordi, e o propio compsitor tamén contribuíron ao libreto. Tan confusa foi a autoría do libreto que ninguén aparece acreditado na portada da partitura orixinal. Foi estreada o 1 de febreiro de 1893 no Teatro Regio de Turín.

*Manon Lescaut* foi o primeiro grande éxito do compositor. O seu editor non quería ningunha outra ópera sobre a novela do abade Prévost, xa que o compositor francés Jules Massenet xa escribira unha excelente. O que non sabían é que [Auber tamén escribira a súa. Mais Puccini non fixo caso desta solicitude e continuou co seu proxecto.

Puccini colleu algúns elementos musicais empregados en *Manon Lescaut* de obras que el mesmo escribira con anterioridade. Por exemplo, el [Madrigal (música)|madrigal *Sulla vetta tu del monte* do segundo acto reflicte o *Agnus Dei* da súa *Misa a catro voces* de 1880. Outros elementos de *Manon Lescaut* proceden da súa composición para cordas: o cuarteto *Crisantemi* (xaneiro de 1890), tres *Minuetos* (probablemente de 1884) e un *Scherzo* (1883?). O tema de amor procede da aria *Mentia l'avviso'' (1883).

## Personaxes 
## Notas 
## Véxase tamén
Carlos Baute

**Carlos Roberto Baute Jiménez**, nado en Caracas o 8 de marzo de 1974, e máis coñecido como **Carlos Baute**, é un cantante, presentador e actor venezolano.

## Traxectoria 
Ten ascendencia galega, pois un dos seus avós era de Vigo e unha bisavoa do Carballiño.

Con 13 anos (1987) uniuse ao grupo de pop venezolano Los Chamos e posteriormente comezou a súa carreira en solitario (1994). Entre os premios que recibiu ou foi nomeado atópanse dous Ondas, Dial, Premios da Música, Premios Amigo, ademais de certificacións en Discos de Ouro e Platino. En total, o valor estimado das súas vendas son de 5 millóns a nivel mundial.

## Discografía 
;Álbums de estudio
* 1999 *Yo Nací Para Querer*
* 2001 *Dame De Eso*
* 2004 *Peligroso*
* 2005 *Baute*
* 2009 *De Mi Puño Y Letra*
* 2011 *Amarte Bien*
* 2013 *En el buzón de tu corazón*
* 2016 *Orígenes y tambores*
* 2019 *De amor y dolor*

;Álbums de compilacións 
* 2006 *Grandes Éxitos*

;Álbums en vivo
* 2009 *Directo En Tus Manos*

;Edicións especiais
* 2001 *Dame De Eso*
* 2005 *Baute*
* 2008 *De Mi Puño Y Letra*

;Primeiros álbums (só en Venezuela)
* 1994 *Orígenes*
* 1997 *Origenes II Tambores*

## Premios 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial do artista
Apollo 1

**Apollo 1** (tamén chamado Apolo/Saturno-204 ou AS-204) é o nome da misión Apollo programado para o seu lanzamento o día 21 de febreiro de 1967. Planificouse para ser a primeira misión tripulada do programa Apollo. Perante un ensaio de probas na plataforma de lanzamento (no complexo de lanzamento 34 de Cabo Canaveral) o 27 de xaneiro de 1967, produciuse un incendio na cabina de mando, causando a morte aos tres membros da tripulación (Virgil "Gus" Grissom, Edward H. White e Roger B. Chaffee) e resultando destruído o módulo. O nome da misión Apollo 1, que fora escollido pola tripulación para significar que era a primeira tripulada, foi oficialmente retirado pola NASA en conmemoración deles o 24 de abril de 1967.

Inmediatamente despois do incendio, a NASA convocou o Consello de Revisión de Accidentes para determinar a causa do incendio. Aínda que a fonte do lume non chegou a ser identificada, as mortes dos astronautas foron atribuídas a unha ampla gama de erros na construción do módulo, que sería redeseñado para as seguintes misións. A fase tripulada do proxecto atrasouse uns 20 meses, ata a misión Apollo 7, para corrixir os problemas detectados (atmosfera de oxíxeno 100% puro a alta presión na cabina -altamente inflamable-, amoreamento de cablaxe, materiais non ignífugos, plásticos etc...).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Proxecto Apollo
### Ligazóns externas 
* The Apollo 1 tragedy  Artigo de Dr. David R. Williams (do Centro de Voo Espacial Goddard da NASA) adicado á traxedia do Apollo 1
Premio Capital Verde Europea

[miniatura|dereita|400px|[Vitoria, Capital Verde Europea 2012]]
O **Premio Capital Verde Europea** (en inglés: *European Green Capital Award*) é un galardón instituído e xestionado pola Comisión Europea para recoñecer ás cidades que mellor se ocupan da protección e conservación do ambiente e da contorna vital dos seus habitantes. A cidade que cada ano ostenta a capitalidade exerce de modelo de actuación verde e comparte as súas prácticas con outras cidades.

O premio está aberto, ademais da os 27 países membros da Unión Europea, aos países candidatos oficiais (Turquía, Montenegro, Macedonia do Norte, Croacia e Islandia), así como aos países do Espazo Económico Europeo (Islandia, Noruega e Liechtenstein).

## Cidades galardoadas 
* 2010:  Estocolmo 
* 2011:  Hamburgo 
* 2012:  Vitoria 
* 2013:  Nantes
* 2014:  Copenhague
* 2015:  Bristol
* 2016:  Liubliana
* 2017:  Essen
* 2018:  Nijmegen
* 2019:  Oslo
* 2020:  Lisboa
* 2021:  Lahti
* 2022:  Grenoble

## Designacións 
### 2010 e 2011 
35 cidades presentaron a súa solicitude para ser designadas Capital Verde Europea 2010 ou 2011. Estocolmo e Hamburgo resultaron elixidas respectivamente por un xurado específico en febreiro de 2009. As demais finalistas foron:  Ámsterdan,  Bristol,  Copenhaguen,  Friburgo,  Münster e  Oslo.

### 2012 e 2013 
Para a convocatoria de 2012 e 2013 presentáronse 17 cidades. No transcurso da conferencia de Capital Verde Europea en Estocolmo, o 21 de outubro de 2010, designouse a Vitoria e Nantes como Capital Verde Europea 2012 e 2013 respectivamente. As outras catro finalistas foron:  Barcelona,  Malmö,  Núremberg e  Reiquiavik.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Premio Capital Verde Europea, sitio oficial 
* 
* 
* Estocolmo 2010, sitio oficial 
* Hamburgo 2011, sitio oficial  
* Vitoria-Gasteiz 2012, sitio oficial 
* Nantes 2013, sitio oficial
O arame

***O arame*** é unha ópera de cámara nun acto con música de Juan Durán sobre un libreto en galego de Manuel Lourenzo, procedente do texto do propio Lourenzo *Camiñar polo arame cunha lata de cervexa*. Conta a historia de dous vellos cómicos que regresan ó seu lugar de orixe, o mar de Fisterra, para reflexionar sobre o sentido do seu paso polo mundo.

## Historia 
### Composición 
Juan Durán compuxo *O Arame* en 2006 como ópera de cámara, froito do seu interese pola voz, o texto, a palabra e o canto. A idea do texto xurdiu dunha conversa entre o compositor e Manuel Lourenzo na que se suxeriu a posibilidade de empregar o relato do propio Lourenzo *Camiñar polo arame cunha lata de cervexa*, que sería posteriormente publicado pola editorial Laiovento e que supuxo ademais o debut do escritor na ópera.

### Estrea 
A súa estrea foi o 13 de setembro do 2008 no Teatro Colón da cidade da Coruña dentro do LVI Festival de Ópera da Coruña nunha produción da Asociación de Amigos da Ópera da Coruña co propio Manuel Lourenzo como director de escena. A ópera foi Premio da Crítica de Galicia en 2009. A música na estrea foi interpretada polo Grupo Instrumental Siglo XX (agrupación integrada por algúns instrumentistas da Orquestra Sinfónica de Galicia) baixo a batuta do galego Maximino Zumalave. Na ópera hai unicamente dous cantantes, unha soprano (na estrea a propia irmá do compositor, Carmen Durán) e un barítono (na estrea Javier Franco) e na escenificación aparecen tamén dous bailaríns. A ópera salienta tamén pola importancia do material audiovisual, sendo Luis Carlos Chávez o encargado de realizar as imaxes solicitadas por Manuel Lourenzo na súa estrea.

No verán de 2019 a New York City Opera anunciou a tempada do seu 75º aniversario. Nesa tempada figuraba a ópera *O arame* de Juan Durán, que recibiría a súa estrea americana en novembro dese mesmo ano. Os problemas económicos da compañía, que en 2016 saíra da bancarrota, obrigou a reducir a tempada e programou *O arame* xunto coa versión orixinal de 1915 da ópera de Manuel de Falla *El amor brujo*, na mesma función.

## Personaxes 
## Sinopse 
Labarta e Gloria son unha parella de titiriteiros que no final das súas vidas reflexionan sobre a vida e a arte nunha idílica paisaxe fronte o mar. Mentres Gloria perdeu toda esperanza, Labarta confía en poder subir de novo ao arame e ser de novo o que foi.

## Instrumentación 
A partitura de Juan Durán require da utilización de:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*

### Ligazóns externas 
* Artigo en mundoclasico.com
Goberno Vasco

350px|miniatura|Lakua, sede central do Goberno Vasco

O **Goberno Vasco** (en éuscaro: *Eusko Jaurlaritza*) é o goberno autonómico do País Vasco (España). Está composto polo *lehendakari* (xefe do Goberno Vasco) que é elixido polo Parlamento Vasco cada catro anos; e polos conselleiros (ou *sailburuak*) que el mesmo elixe. A súa sede atópase no distrito de Lakua, en Vitoria, sede das administracións comúns do País Vasco.

## Composición actual 
Dende o ano 2012 o lehendakari é Iñigo Urkullu.

Na súa IX lexislatura, o Goberno Vasco estivo presidido por primeira vez por un lehendakari alleo ao nacionalismo vasco: Patxi López do PSE-EE, grazas a un pacto de investidura co PP. López obtivo ademais o apoio na súa investidura de UPyD e a abstención de EB-B. Nesa lexislatura non houbo representantes do sector social que antes representaba Batasuna, ao ser anuladas xudicialmente ditas listas. Sen devandita intervención xudicial, a contabilización do voto nulo tería imposibilitado a maioría descrita.

Nas tres lexislaturas anteriores á de Patxi López, coa presidencia de Juan José Ibarretxe, o executivo vasco estaba formado polos partidos nacionalistas vascos: Partido Nacionalista Vasco (EAJ-PNV) e Eusko Alkartasuna (EA). A primeira delas, ademais, co apoio externo de Euskal Herritarrok (EH), e as dúas seguintes coa participación no goberno de Ezker Batua-Berdeak (EB-B).

## Lista de lehendakaris 
* **Goberno de Euskadi** (Segunda República e exilio) (1936-1978):
** 1936-1960: José Antonio Aguirre y Lecube (EAJ/PNV) (no exilio desde 1937) 
** 1960-1979: Jesús María de Leizaola Sánchez (EAJ/PNV) (volve do exilio en 1979)
* **Consello Xeral Vasco** (1978-1980):
** 1978-1979: Ramón Rubial Cavia (PSE)
** 1979-1980: Carlos Garaikoetxea Urriza (EAJ-PNV)
* **Goberno Vasco** (desde 1980):
** 1980-1985: Carlos Garaikoetxea Urriza (EAJ-PNV)
** 1985-1999: José Antonio Ardanza (EAJ-PNV)
** 1999-2009: Juan José Ibarretxe (EAJ-PNV)
** 2009-2012: Patxi López (PSE-EE)
** 2014-Actualidade : Iñigo Urkullu (EAJ-PNV)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Goberno Vasco 
* Decreto de definición da estrutura actual do Goberno Vasco
Apollo 4

O **Apollo 4** (tamén coñecido como **Apolo-Saturno 501** e **AS-501**), foi o primeiro voo proba sen tripulación do programa Apolo, que tivo lugar o 9 de novembro de 1967 e que usou un lanzador Saturno V como vehículo impulsor,  cuxa terceira fase ía ser posta en marcha, despois de permanecer parada en órbita de aparcamento e ingravidez, para conducir a nave espacial a un punto máximo de afastamento da Terra de 18&nbsp;340&nbsp;km. Activouse entón o motor do módulo de mando para que a cápsula alcanzase ao regresar unha velocidade de 40&nbsp;000&nbsp;km/h, a mesma que debería levar ao penetrar na atmosfera terrestre e probar os sistemas de protección térmico. O voo foi un éxito técnico.

Este voo debía ser o primeiro lanzamento tripulado, estando previsto o seu lanzamento o 21 de febreiro de 1967. 
 
O 27 de xaneiro de 1967, durante unhas probas simuladas de lanzamento a bordo dun Saturno IB, produciuse un incendio na cápsula de mando no cal pereceron queimados os tripulantes Virgil Grissom (comandante da nave), Edward White e o doutor Roger Chaffee. 
    
O incendio, acaecido cando apenas quedaban 10 minutos para finalizar a conta atrás e tras un simulacro real de 5 horas e 45 minutos, debeuse posiblemente a un curtocircuíto que inflamou a atmosfera de osíxeno puro ao 100%, que unido ao deficiente illamento dos cables, ás tubaxes mal deseñadas e protexidas, a falta de sistemas de evacuación de emerxencia, así como á carencia de sistemas antiincendios e de asistencia de urxencia, produciron a morte dos tripulantes por asfixia. 
    
Na primavera de 1967 a NASA anunciou que a desafortunada misión Apolo IV pasaría a chamarse Apolo 1, que non habería Apolo 2 nin Apolo 3, e que o primeiro lanzamento do Saturno V programado para novembro de 1967 sería coñecido como Apolo 4, e o seguinte sería o Apollo 5 coa misión SA-204.

[miniatura|esquerda|250px|Apolo 4 na plataforma do Complexo de Lanzamento 39 do [Centro Espacial Kennedy, o 9 de novembro de 1967.]]

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Proxecto Apollo
Ligamento interóseo do carpo

O **ligamento interóseo do carpo** é un ligamento do membro superior situado no carpo. Conecta os diversos ósos entre si mediante varios feixes.
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gray. Anatomy of the human body* . Edición de 1918 de dominio público.
Ligamento escafolunar

O **ligamento escafolunar** é un ligamento do membro superior humano, situado no pulso. Insírese entre o escafoide e o óso semilunar mediante tres feixes, dorsal, palmar e proximal. A súa principal función e a de estabilizar o escafoide, polo que a súa ruptura produce unha desestabilización do pulso.
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gray. Anatomy of the human body* . Edición de 1918 de dominio público.
Annam

**Annam** é unha rexión do centro de Vietnam.

## Historia
[miniatura|250px|O protectorado de **Annam** na [Indochina Francesa.]]

Annam foi ocupado por Francia a xeito de protectorado en 1874, e pasou a formar parte da Indochina Francesa desde 1883 ata 1945.

A rexión foi xestionada por autoridades francesas e vietnamitas ata 1949, cando pasou a formar parte do novo estado independente de Vietnam.

A pesar de numerosos levantamentos nacionalistas, os franceses mantiveron o seu control sobre o territorio vietnamita. Na década de 1930, o partido comunista indochino, liderado por Nguyen Ai Quoc, o futuro Ho Chi Minh, organizou á súa vez insurreccións, duramente reprimidas.

Nacionalistas moderados vietnamitas e o emperador Bao Dai tratan de conseguir unha maior autonomía a través de negociacións cos franceses, pero non tiveron éxito.

En 1945, o Xapón, que ocupaba a Indochina francesa desde 1940, desmantelara o aparato colonial francés para tomar o control do territorio. Porén, a rendición xaponesa, poucos meses despois, permitiu que a fronte nacionalista Viet Minh, liderada polo partido comunista de Ho Chi Minh, chegara ao poder durante a revolución de agosto. Os franceses fracasan pouco a pouco na súa pretensión de recuperar o control de Indochina; Ho Chi Minh, cuxo poder era aínda moi débil, intenta a vía da negociación, pero as conversacións estáncanse e, a finais de 1946, o conflito leva á guerra de Indochina.

Os franceses reorganizan o país, unificando os tres territorios (Tonquín, Annam e a Cochinchina) dentro do Estado de Vietnam (*Quốc gia Việt Nam*) liderado por Bao Dại. Porén, o apoio da China permitiu ao Viet Minh tomar vantaxe militar. Despois da derrota na batalla de Dien Bien Phu, os franceses renuncian a continuar un conflito que non podían gañar e, durante os acordos de Xenebra de 1954, recoñecen a independencia do país.

Máis tarde, durante a Guerra de Vietnam, o Annam sería dividido entre o Vietnam do Norte e o do Sur.

Finalmente, finalizada a guerra en 1975 coa vitoria do Norte, ao ano seguiente o país  unificouse na República Socialista de Vietnam baixo un réxime comunista.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Indochina Francesa
* Guerra de Vietnam
* República Socialista de Vietnam
Ligamento pisiganchudo

O **ligamento pisiganchudo** é un ligamento do membro superior do pulso. Insírese entre o óso pisiforme e o óso ganchudo, mantendo estables estes ósos. Nas súas febras insírese a orixe do músculo abdutor do maimiño. 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gray. Anatomy of the human body* . Edición de 1918 de dominio público.