open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Taco (alimento)

O **taco** é unha preparación típica mexicana, que consiste nunha tortilla&nbsp;(xeralmente de millo  aínda que no norte de México empréganse tamén as de fariña triga) dobrada á metade e reenchida de diversos ingredientes.

Os tacos adoitan conter algún aderezo dentro da tortilla que pode ser desde unha simple empoada de sal, un *taco con sal*, até as preparacións máis complexas como os *tacos al pastor* ou as *flautas* que son tacos fritidos. Os tacos desta clase adoitan ir acompañados dalgún mollo. Así mesmo, existen os *tacos de salsa*, é dicir, tortillas untadas dalgunha das preparacións picantes que se ofrecen para adubar os alimentos. O taco, como calquera outra manifestación de cultura culinaria de México, está directamente asociado aos ingredientes utilizados en cada rexión xeográfica do país.
miniatura|275x275px|Taco normal
Na actualidade os tacos estendéronse mundialmente como un tipo de comida rápida. Os tacos que elaboran cadeas transnacionais de comida rápida, moitas delas con base nos Estados Unidos, corresponden á variante texana da comida mexicana, tamén coñecida como Tex-Mex.

## Historia 
En realidade non se pode determinar con exactitude en que data este foi inventado pero crese que o prato ten a súa orixe no México prehispánico. Unha das teorías é que este existiu debido a que os homes traballaban todo o día no campo, así que as mulleres inventaron este alimento xa que era doado de transportar e de consumir.

Unha teoría sobre a posible orixe da palabra taco é o termo 'tlahco' do idioma náhuatl, que significa 'metade' ou 'no medio', no sentido que o alimento se coloca no medio da torta de millo. A palabra en náhuatl para referirse á torta de millo (invento indíxena precolombiano) é 'tlaxcalli'.

Segundo certos investigadores, a primeira *taquiza* (comida colectiva que consiste en comer tacos) da que se ten coñecemento, foi documentada por Bernal Díaz del Castillo na súa crónica, "*Historia Verdadera de la Conquista de la Nueva España*", e foi realizada por Hernán Cortés en Coyoacán para os seus capitáns.

O nacemento do taco provén das tortas con molli prehispánicas, que eran preparadas sobre pedras quentes e decoradas con cochinilla, algunhas delas acompañadas de feixóns e chile, ingredientes que aínda constitúen a base alimenticia do pobo mexicano. O guiso que se lle puña daquela ao taco, baseábase na carne que se consumía durante esa época.

A comida mexicana baseábase no *guajolote*&nbsp;(como se chama ao pavo no Centro de México), xa que era a única ave domesticada. Tamén había cans sen pelo (*xoloitzcuintle*) que se cebaban para o consumo. A súa carne era menos estimada ca a do *guajolote*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Burrito
* *Dürüm*
* Enchilada
* Fajita

### Bibliografía 
*  
* Martha Chapa (2008), , Aguilar, &nbsp;&nbsp;
* , , Limusa&nbsp;
* Déborah Holtz, Juan Carlos Mena (2012), A tacopedia: enciclopedia do taco, Trilce Edicións, &nbsp;
Ponte de Mourentán

A **ponte de Mourentán** é unha construción de cachotaría do século XVIII con arco apuntado e rasante alombado. Está situada na parroquia de Mourentán, no concello de Arbo. A ponte salva o río Deva e atópase no antigo camiño real que ía de Ribadavia a Salvaterra e Tui. Consta dun só van e a súa luz ten unha lonxitude de 12,40 metros. O seu estado de conservación é bastante bo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Santoral católico

[miniatura|O día de [Santiago o Maior|Santiago Apóstolo é o 25 de xullo, día da Patria Galega.]]
O **santoral** é o conxunto das persoas veneradas na Igrexa Católica como santos ou beatos nunha data do calendario determinada. Actualmente, a Igrexa continúa o costume paleocristián de conmemorar o aniversario da morte dos mártires. Debido á canonización de persoas ao longo dos séculos, todos os días do ano conmemoran polo menos un santo.

Non soamente se lembra desta maneira o martirio na actualidade, senón que tamén os santos falecidos por causas naturais, antigamente chamados *confesores* en contraposición coas *testemuñas* (μάρτυρες), están incluídos no calendario. Existen tamén festividades (Pascuas, Pentecoste ou a Epifanía) relacionadas con eventos da vida de Xesús e a historia eclesiástica.

Na época medieval era frecuente indicar as datas dos eventos en relación ao calendario eclesiástico, datándoos por exemplo no "terceiro día do Advento" ou na "noite de San Xoán". Do mesmo xeito, o nome de pía dos rapaces adoitaba asignarse segundo a festividade que se celebrase no día do seu nacemento ou bautismo. Aínda que isto é menos frecuente hoxe en día, nalgúns países de tradición católica ou ortodoxa consérvase o costume de saudar e felicitar as persoas no día do seu santo.

Estímase que actualmente hai máis de 10&nbsp;000 beatos e santos, segundo datos tomados de fontes históricas e do martiroloxio católico, no entanto, a Igrexa católica non fai pública ningunha cifra oficial.

O reverendo Alban Butler publicou *Lives of the Saints* (*Vidas dos Santos*) en 1756, que contén 1486 santos. A obra "2,565 Saints" editada polo pai Herbert Thurston, S.J. e o autor británico Donald Attwater, contén as vidas dese número de santos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Claudio Leonardi, Andrea Riccardi, Gabriella Zarri (2000). 
* Claudio Leonardi, Andrea Riccardi, Gabriella Zarri (2000). 

### Outros artigos 
* Martiroloxio
Chipotle

miniatura|263x263px|*Chile chipotle*.
O ***chile chipotle*** (tamén chamado de *chilpotle*, do náhuatl: *chilpoctli *ou *xipoctli*, que significa *chile afumado*) é un tipo de chile (pemento pequeno e picante) que se deixou madurecer até minguar, para despois ser afumado e adubado.

Este produto, cuxo uso transcende o ámbito mexicano, elabórase a partir dun chile e diversos adubos e no seu estado final ten un aspecto marrón avermellado, con aroma moi picante e sabor complexo. Os *chipotles* pódense mercar enlatados ou a granel en moitas tendas e mercados de México. En ocasións tamén se poden conseguir recentemente preparados, usualmente en adubados con tomate e piloncillo (masa doce de cana de azucre), e en tal caso son zumentos.

Aínda que a variedade de chile máis común para facer *chipotle* é o xalapeño, tamén se usa o *chile mora*, o *morita* e o* pasilla*.

O cronista Bernardino de Sahagún (misioneiro castelán do século XVI) conta que o *chile afumado*, chamado tamén daquela *pochchilli* e hoxe en día *chipotle*, podíase atopar no mercado de Tlatelolco, na Cidade de México, no século XVI.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* * Chile serrano*
* *Capsicum chinense* (chile habaneiro)
* Pemento xalapeño
* Escala Scoville
Vera Caspary

**Vera Caspary**, nada en Chicago o 13 de novembro de 1899 e finada en Nova York o 13 de xuño de 1987, foi unha escritora estadounidense de novela negra, así como de guións e obras teatrais. A fama chegoulle en 1942 grazas á súa novela *Laura*, adaptada en 1944 para o cinema por Otto Preminger.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía e bibliografía
Isomorfismo

En matemáticas, un **isomorfismo** (do grego *iso-morfos*: Igual forma) é un homomorfismo (ou máis xeralmente un morfismo) que admite un inverso. O concepto matemático de **isomorfismo** pretende captar a idea de ter a mesma estrutura. Dúas estruturas matemáticas entre as que existe unha relación de isomorfismo chámanse **isomorfas**.

En varias áreas das matemáticas, os isomorfismos recibiron nomes especializados, dependendo do tipo de estrutura que se considere. Por exemplo:
* Unha isometría é un isomorfismo de espazos métricos.
* Un homeomorfismo é un isomorfismo de espazos topolóxicos.
* Un difeomorfismo é un isomorfismo de espazos equipados cunha estrutura diferencial, normalmente variedades diferenciables.
* Un simplectomorfismo é un isomorfismo de variedades simplécticas.
* Unha permutación é un automorfismo dun conxunto.
* En xeometría, os isomorfismos e os automorfismos denomínanse a miúdo transformacións, por exemplo transformación ríxida, transformación afín, transformación proxectiva.

A teoría das categorías, que pode verse como unha formalización do concepto de mapeo entre estruturas, proporciona unha linguaxe que pode ser usada para unificar o enfoque destes diferentes aspectos da idea básica.

## Definición formal 
Pódese definir concisamente como un homomorfismo bixectivo tal que a súa inversa é tamén un homomorfismo. Isto é:
{{Cita|Un ***isomorfismo*** entre dous conxuntos ordenados (P,\le) e (Q,\le') é unha función bixectiva \begin{array}{rrcl}h: P \to Q\\ \end{array}  tal que:Para todo p_1, p_2 \in P se ten que p_1 \le p_2 se e só se h(p_1) \le' h(p_2).}}

Se existe un isomorfismo entre (P,\le) e (Q,\le'), entón (P,\le) e (Q,\le') chámanse *isomorfos* e a bixección h coñécese como *isomorfismo* entre (P,\le) e (Q,\le').

Se P=Q dise que o isomorfismo é un ***automorfismo***. Pódese demostrar que dado un conxunto ben ordenado o único automorfismo posible é a función identidade. Resultaba importante para a formulación da nova teoría, debido a que «o isomorfismo atopado entre diferentes terreos se funda na existencia de principios xerais de sistemas, dunha teoría xeral dos sistemas máis o menos ben desenvolvidos».

## Isomorfismo parcial 
Está definido por:

En xeral, nunha categoría arbitraria, os isomorfismos defínense por ser os morfismos f:X→Y que admiten un morfismo inverso h:Y→X, inverso tanto pola dereita como pola esquerda. Poden non ser os morfismos bixectivos, como xa ocorre no caso dos espazos topolóxicos.

## Notas
Irmán

[miniatura|[irmáns Grimm|Os irmáns Wilhelm (á esquerda) e Jacob Grimm (á dereita) nun cadro de 1855 de Elisabeth Jerichau-Baumann.]]
Un **irmán** é unha persoa que con respecto a outra ten os mesmos pais, ou soamente o mesmo pai ou a mesma nai. Este termo é utilizado xeralmente para referirse a dúas ou máis persoas xeneticamente emparentadas, aínda que non necesariamente este ten que ser o caso, posto que pode haber un ou máis irmáns que sexan adoptados polos seus pais.

Na maioría das sociedades do mundo os irmáns usualmente crecen xuntos e pasan xuntos gran parte da nenez e mocidade, polo que poden ter conflitos (frecuentemente asócianse estes conflitos a unha verdadeira irmandade, algunhas frases como: «se non se pelexan, non son irmáns» apoian dita idea). A proximidade e o trato que os irmáns teñan entre si estarán marcados polo desenvolvemento de fortes asociacións emocionais tales como amor e inimizade. O lazo entre irmáns é a miúdo moi complicado e ás veces está influído por factores tales como o trato dos pais, a orde de nacemento, a xente e as experiencias vividas fóra da familia.

O termo é usado para definir aos membros dunha comunidade relixiosa, por exemplo moitas das ordes católicas, irmandade ou confraría.

## Orixe do termo 
A palabra galega «irmán» (como o catalán *germà*, o portugués *irmão* ou o castelán *hermano*) orixínanse na palabra latina "germanus". Como «xerme», vén de *geno* ou *gigno*, que significa ‘carnal’ (no sentido de parente consanguíneo); tamén significa ‘verdadeiro’ e ‘exacto’. *Frater germanus* = ‘irmán carnal’.

## Tipos de irmáns 
### Irmáns carnais 
Os **irmáns carnais** son irmáns que comparten ambos os dous pais (biolóxicos ou adoptivos).

### Medios irmáns 
Son os irmáns que comparten só un dos dous proxenitores (xa sexa biolóxica ou adoptivamente). 
* **Irmáns por parte de nai** son os fillos dunha mesma nai que teñen diferente pai. En dereito emprégase o termo **irmáns uterinos** 
* **Irmáns por parte de pai** son os fillos dun mesmo pai que teñen diferente nai. Ás veces utilízanse como sinónimo o termo **irmáns consanguíneos**

### Irmáns de leite 
Irmán de leite é o «fillo dunha ama de cría respecto do alleo que esta criou, e viceversa». Analogamente ao devandito sobre os medios irmáns, só se fala de parentesco de leite ou nutricio cando non existe o de consanguinidade. Non ten incidencia a efectos xurídicos, pero tradicionalmente tiña unha consideración social semellante á do parentesco de afinidade. A lei islámica (*xaria*) precisa en que condicións a lactación non materna constitúe parentesco nutricio (''rada'a*) e asimila este á consanguinidade, prohibindo o matrimonio entre os irmáns de leite ou *mahram''.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fraternidade
Cosmas de Praga

**Cosmas de Praga** (; ), nado en 1045 e finado o 21 de outubro de 1125, foi un sacerdote, escritor e historiador nado nunha familia nobre de Bohemia. 
## Traxectoria
Entre o 1075 e o 1081, estudou en Liexa. Trala súa volta a Bohemia, fíxose sacerdote e casou, tendo probablemente un fillo. No 1086, Cosmas foi nomeado canónico de Praga, unha posición de prestixio. Coma canónico tamén viaxou a través de Europa en asuntos oficiais.

## Obra
A súa obra mestra, escrita en latín, titúlase ***Chronica Boëmorum*** (Crónica dos Bohemios). Esta obra divídese en tres libros:
miniatura|esquerda|*Chronica Boemorum*, Século XII. Na parte baixa están os nomes de sete duques lendarios, gobernantes trala dinastía Přemyslidas
*O primeiro libro, completado no 1119, comeza co Xénese e remata no ano 1038. Describe a fundación lendaria do estado de Bohemia polos antigos Bohemios ó redor do ano 600.
*O segundo libro describe a historia dos Bohemios entre os anos 1038–1092. O libro comeza coas fazañas heroicas do duque Břetislav, coñecido coma o aquiles de Bohemia, por exemplo a vitoria lograda sobre o Reino de Polonia. A crónica tamén describe o longo e gran reinado do rei Vratislav II, que foi coñecido por ser un mandatario estrito, mais valente e bo. Hai ademais unha reflexión sobre as súas guerras en Italia; o libro remata coa morte de Vratislav II.
*O terceiro libro (1092–1125) comeza cunha descrición do tempo de inestabilidade e guerras civís acontecido, trala morte de Vratislav II entre os anos 1092 e o 1109. A crónica remata co reinado de Vladislav I entre os anos 1109 e 1125. O mesmo ano, 1125, Cosmas morreu.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
**Chronica Boëmorum* &mdash; a crónica accesible online en *Monumenta Germaniae Historica* 
*Biografía de Cosmas
Clara

O nome **Clara** pode referirse a:

***Clara**, nome propio feminino;
**Personaxes co nome propio* **Clara**:
****Santa Clara de Agarrades** (1194-†1253), fundadora da segunda orde franciscana - Festividade: 11 de agosto;
****Clara Campoamor** (1888-†1972), política republicana española e defensora dos dereitos da muller;
****Isabel Clara Uxía** (1566-†1633), filla do rei Filipe II de España. Soberana dos Países Baixos e gobernadora dos Países Baixos;
****Clara Zetkin** (1857-†1933), profesora, xornalista e política marxista alemá;
****Clara Corral Aller** (1847-†1908), poeta galega;
****Clara Pino** (Vigo, 1972), cantante e arpista galega;
****Clara do Roxo**, escritora galega.
****Clara*** (filme estadounidense de 1991), de Burt Brinckerhoff;
****Clara*** (curtametraxe española de 1998), de Lorenzo Castañer;
****Clara*** (filme español para TV de 1999), de Antonio Cuadri;
****Clara*** (filme español de 2002), de Juana Caballero;
****Clara*** (filme franco-alemán de 2007), de Helma Sanders-Brahms;
****Clara***, canción de Joan Baptista Humet;
****Clara***, canción de Lida Guevara;
****Clara***, canción de Non Vaiche Gustar;
***Clara de ovo**, substancia líquida e transparente que arrodea a xema do ovo, que se torna branca ao fritila ou cocela;
***Clara (cervexa)**, bebida que se obtén da mestura de cervexa con outra bebida, principalmente gasosa ou refresco de limón (*shandy*);
****Clara de noite***, tira cómica, publicada na revista El Jueves;
****Clara***, revista de España.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***A Clara**, lugar da parroquia de Cuíña no concello de Ortigueira;
***Vila Clara**, lugar da parroquia de Dorneda no concello de Oleiros.

;Fóra de Galiza

;Nas Illas Canarias
***Montaña Clara**, illote do Arquipélago Chinijo, ao norte de Lanzarote.

;Na Arxentina
***Villa Clara** ou **Clara**, localidade do departamento Villaguay, atópase ao centro da provincia de Entre Ríos.

;En Cuba
***Santa Clara**, capital da provincia de Villa Clara.

;En Francia
***Clara**, comuna francesa situada en Pireneos Orientais.

;En Irlanda
***Clara**, vila no Condado de Offaly.

;No Uruguai
***Clara**, localidade do departamento de Tacuarembó.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Aeroporto de Estocolmo-Bromma

O **aeroporto de Estocolmo-Bromma** (IATA:&nbsp;**BMA**,&nbsp;ICAO:&nbsp;**ESSB**) é un aeroporto principalmente doméstico situado en Estocolmo. Atópase a 7,4&nbsp;km ao noroeste do centro da cidade e é o máis próximo á capital (á que tamén serven os aeroportos de Arlanda,&nbsp;Skavsta e Västerås). Bromma foi o quinto aeroporto sueco con máis pasaxeiros en 2008, e o terceiro en termos de aterraxes e engalaxes.

## Historia 
Durante os anos 30 fíxose urxente a necesidade de que Estocolmo tivese un aeroporto propio. As instalacións inaugurounas en 1936 o rei Gustav V e foi o primeiro aeroporto de Europa en ter pistas pavimentadas dende a súa apertura. Durante a segunda guerra mundial, avións suecos e británicos voaron cara ao Reino Unido dende Bromma. Xa que moitos deses voos levaban refuxiados noruegueses e daneses, o aeroporto converteuse en interesante para os espías alemáns, sendo derrubados por Alemaña dous Douglas DC-3 suecos que engalaran dende o aeródromo durante a guerra.

Unha vez finalizado o conflito o aeroporto floreceu. Dúas destacadas aeroliñas que operaban dende Bromma eran Aktiebolaget Aerotransport&nbsp;(ABA), que posteriormente converteuse no socio sueco de Scandinavian Airlines System (SAS), e Linjeflyg, a principal aeroliña doméstica do país que máis adiante sería mercada por SAS. Porén, a pista do aeroporto era demasiado curta para a era dos reactores e para o tráfico internacional nos anos 60, polo que en previsión construíuse o aeroporto de Arlanda.

Coa apertura de Arlanda en 1960–1962, todo o tráfico internacional transladouse alí e o tráfico doméstico seguiulle en 1983. Bromma converteuse en dominio de reacctores executivos, aviación xeral e escolas de voo ademais de ser usado polo goberno. Varios dos hangares estaban separados da area do aeroporto e foron convertidos en centros comerciais. Co inicio das operacións de Malmö Aviation con conexións a Gotemburgo, Malmö e Londres o aeroporto experimentou unha especie de renacemento. En 2002 inaugurouse unha nova torre de control en Ranhammarshöjden e a terminal descoidada despois de anos de esquecemento foi renovada. O aeroporto experimentou máis melloras en 2005 e agora é capaz de separar pasaxeiros que chegan de dentro e fóra da área&nbsp;Schengen.

## Aeroliñas e destinos
Encoro da Fervenza

O **encoro da Fervenza** é un pantano artificial creado en 1966 no río Xallas (o máis grande deste río), situado entre os concellos de Dumbría, Mazaricos, Vimianzo e Zas. A súa capacidade é de 103 hm³ e ocupa unha superficie de 1.250 hectáreas. A presa, cunha altura de 27 m e unha lonxitude de 127 metros, érguese sobre os lindes que separan os concellos de Dumbría e Mazaricos, toma o seu nome dun dos dous pequenos montes que forman a gorxa onde se asentan os seus cimentos: o Castelo da Fervenza (na parroquia de Olveira).

## Historia 
Foi creado para abastecer unha central hidroeléctrica, operada na actualidade pola empresa Ferroatlántica.

A súa construción cambiou a vida dos habitantes desta comarca pois inundou grandes vales e extensas áreas de cultivo. Ademais o volume da auga embalsada variou o clima da zona lixeiramente, aumentando a humidade e formando grandes bancos de néboa con frecuencia. Baixo as súas augas ficou tamén o dolmen da Gándara de Baíñas, só visíbel cando o nivel das augas baixa considerablemente. O movemento das augas foi desgastando as pedras e a mámoa, que agora se conserva como residuo. Aínda se pode observar claramente a circunferencia da mámoa, que envolve esta chanta vertical aguda. Ao seu carón están o resto de pedras que conformaban o dolmen rotas, unha delas pola metade.

Entre o encoro e a desembocadura en forma de fervenza do Xallas pódense atopar tres presas hidroeléctricas máis: a da Ponte Olveira, Castrelo e a de Santa Uxía.

No ano 2007, os responsábeis da xestión do aproveitamento autorizaron o baleirado do encoro para a máxima produción de electricidade, xerando uns beneficios de 610.000 euros mais causando un gran desastre ecolóxico xa que provocou a morte de milleiros de peixes. Por ese motivo foron condenados os responsábeis cunha multa de pouco máis de 300.000 euros.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Encoro da Fervenza de Olveira, Corzón, Mazaricos, Galiza.jpg|O río Xallas tras deixar tras de si a presa
Ficheiro:Encoro da Fervenza, río Xallas.jpg|Vista do encoro desde un dos outeiros que o rodean 
Ficheiro:Embalse de Fervenza vacio.jpg|Encoro da Fervenza baleiro

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Embalses.net
* Galicia Máxica
Especiación peripátrica

[dereita|miniatura|300px|Comparación entre os distintos tipos de [especiación: alopátrica, peripátrica, parapátrica e simpátrica.]]
A **especiación peripátrica** ou **peripátrida** é un modo de formación de novas especies ou especiación a partir de poboacións periféricas pequenas. Os termos **peripátrico** e **peripatría** úsanse en bioxeografía para referirse aos organismos cuxas áreas de distribución son adxacentes pero non se solapan, polo que permanecen illados; por exemplo nunha illa oceánica en comparación co continente. Tales organismos están xeralmente estreitamente relacionados (por exemplo, son especies irmás), e as súas distribucións son o resultado de especiación peripátrica.

[dereita|miniatura|300px|A cor vermella indica a área de distribución do [oso pardo. A cor azul indica a área do oso polar. A cor púrpura indica áreas onde viven ambos. Este é un exemplo de especiación peripátrica porque os antepasados dos osos polares se moveron a un novo nicho ecolóxico na periferia do hábitat orixinal do oso pardo.]]

Na especiación peripátrica fórmanse novas especies en poboacións periféricas illadas pequenas; é similar á especiación alopátrica en que as poboacións están illadas e o intercambio de xenes entre elas está impedido. Porén, na especiación peripátrica unha das poboacións é moito máis pequena que a outra, cousa que non ocorre na alopátrica típica. Unha posible consecuencia da especiación peripátrica é que unha especie ancestral moi estendida xeograficamente faise parafilética, converténdose nunha paraespecie. O concepto de paraespecie é, por tanto, unha consecuencia lóxica do concepto evolutivo de especie, polo cal unha especie dá lugar a unha especie filla. A evolución do oso polar a partir do oso pardo é un exemplo ben documentado de especie viva que deu lugr a outra especie viva por medio da evolución dunha poboación localizada nas marxes da súa área de distribución ancestral.

A especiación peripátrica foi proposta orixinalmente por Ernst Mayr, e está relacionada co efecto fundador, porque pequenas poboacións vivas poden sufrir pescozos de botella selectivos. A deriva xenética suponse que xoga un importante papel na especiación peripátrica.

## Notas
Dürüm

[miniatura|*Tavuk dürüm* (*dürüm* de carne de [galiña|polo), patacas frixidas e un vaso de *ayran* nun restaurante de Ankara.]]
***Dürüm*** é un rolo feito cun tipo de pan plano, coma o *yufka* ou o *lavash* que se enche de ingredientes (un xeito de presentar o *döner*). A verba significa 'rolo' en lingua turca, e consite nunha comida típica da rúa común tanto en Turquía e os países achegados, coma noutras partes de Europa e do Oriente Medio. Na cociña turca, o *dürüm* é a comida do almorzo, con ingredientes coma *çökelek* ou queixo branco, ou noutras horas coa versión *fast food* de moltos pratos de carne coma os kebabs, *döner*, *tantuni*, *kokoreç*, *ciğer şiş* e outros semellantes.

*Dürüm döner* é un elemento común da comida rápida na Alemaña.
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Kokorech wrap (dürüm) from Turkey.jpg|*Dürüm* *kokoreç* da cociña turca, nun restaurante de Istanbul.
Ficheiro:Dürüm Döner.jpg|Un *dürüm döner* ou *dürüm* enchido de *döner*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Burrito
* Fajita
* Kebab
Espetada moura

A **espetada moura** (coñecida en español coma *pincho moruno* ou * pinchito* e internacionalmente coma *shish kebab*) é unha preparación orixinaria de Marrocos, elaborada con carne adubada, cravada nun espeto e cociñada nunha grella ou prancha. En España a carne pode ser de polo ou de porco adubado en pemento e allo, xeralmente picante segundo o tipo de pemento empregado no adubo. O simple termo **espetada** refírese ao conxunto de anacos de alimentos cravados nun espeto e asados nunha prancha ou grella, neste caso poden ser peixes (peixe sapo...), mariscos (lagostinos...), carnes ou verduras.

A **espetada moura orixinal** elabórase con carne de año, vitela ou mesmo pito (nunca de porco), xeralmente condimentada cunha mestura de numerosas especias (Ras o hanut), que inclúen na súa composición básica:comiño, ourego, coandro, cúrcuma, carvea, pemento, noz moscada, caiena e canela, entre outras. Toda esta mestura de ingredientes é esmagada e engadida en distintas proporcións, dependendo do oficiante e o gusto do cliente.

## Características 
Estes petiscos mouros adoitan estar elaborados cun espeto de metal (neste caso adoita ter unha argola ao final) duns 20 a 25&nbsp;cm de longo no cal se crava unha sucesión determinada de anacos de carne que se deben pór na grella, á prancha ou nun *anafe *(especie de fornelo de barro). Adoita venderse o conxunto completo (espeto e carne ensartada) ou só a carne adubada e en cachos.

O nome deste petisco procede da súa orixe na tradición culinaria andalusí e magrebí.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* La receta original (y secreta) de los pinchos morunos caseros 
* El pincho moruno vasco
Advocacións das parroquias galegas

Cada unha das 3.792 parroquias de Galicia constatadas no nomenclátor de topónimos ten un santo patrón. Non se debe confundir co concepto de haxiotopónimo, que é un topónimo (nome de lugar) que etimoloxicamente procede do nome dun santo (Santiso 
Representación cartográfica das frecuencias absolutas de parroquias para cada concello segundo a época de orixe do culto de cada advocación.

Ficheiro:topo_-_século_4_-_5.png|Século IV
Ficheiro:topo_-_século_5_-_5.png|Século V
Ficheiro:topo_-_século_6_-_5.png|Século VI
Ficheiro:topo_-_século_7_-_5.png|Século VII
Ficheiro:topo_-_século_8_-_5.png|Século VIII
Ficheiro:topo_-_século_9_-_5.png|Século IX
Ficheiro:topo_-_século_10_-_5.png|Século X (Santa Sía)

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  *et al.* (1992): *Diccionario dos nomes galegos*. Ir Indo Edicións, Vigo. ISBN 84-7680-096-7
* 

### Outros artigos 
* Advocación
* Parroquia
* Parroquias de Galicia por advocación
* División territorial católica
Manuel Antelo Varela

**Manuel Antelo Varela**, foi alcalde do concello de Vimianzo do franquismo durante moitos anos.
## Traxectoria
Substituíu no cargo a José Rivera Graíño, nomeado alcalde de Vimianzo após o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936.

Baixo o seu mandato adquiríronse os terreos para a construción do campo municipal de fútbol ademais de participar na fundación da Soneira Sociedade Deportiva, converténdose no seu primeiro presidente o 29 de marzo de 1966.

Foi tamén o responsábel da construción da actual casa do concello presidindo unha nova praza e abandonando así a vella casa consistoral en 1972. As antigas dependencias municipais estaban entre a rúa Trasariz e o vello Camiño Real e o Concello tiña que pagar arrendamento polo predio. Como curiosidade, este mesmo rexedor compraría a antiga casa consistorial no 1979 por cariño.

## Notas
Tetis

**Tetis** pode referirse a:

;Mitoloxía:
***Tetis**, na mitoloxía grega era unha titánide, filla de Urano e Xea (en grego Τηθύς);
***Tetis**, nereida, filla de Nereo e Doris, neta da anterior, nai de Aquiles (en grego Θέτις).

;Astronomía:
***Tetis**, satélite de Saturno;
***17 Tetis**, asteroide.

;Xeoloxía:
***Mar Tetis**, antigo océano situado entre os continentes de Laurasia e Gondwana.
Florin Andone

**Florin Andone**, nado en Botoșani o 11 de abril de 1993, é un futbolista romanés. Xoga de dianteiro e o seu club actual é o Cádiz CF da Liga Santander.

## Traxectoria 
O 26 de xullo de 2016 anunciouse a súa contratación polo Deportivo da Coruña, procedente do Córdoba CF, cun contrato por cinco tempadas. Tras dúas tempadas na Coruña, Andone foi traspasado o 25 de maio de 2018 ao Brighton & Hove Albion FC da Premier League.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com
Francisco Esmorís Recamán

**Francisco Esmorís Recamán**, nado en Corcubión o 15 de outubro de 1893 e finado en Fisterra o 24 de marzo de 1967, foi un médico e escritor galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela en 1921, e tamén fixo estudos de Maxisterio. Traballou como médico da mariña civil e a bordo dun vapor inglés, e desde 1924 foi médico en Fisterra, onde tamén daba clases.

Foi patrón maior da confraría de pescadores e membro correspondente da Real Academia Galega e do Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento. Foi un grande estudoso da historia de Fisterra. Foi condecorado coa Medalla da Orde Civil de Sanidade por diversos estudos sobre o tifo.

## Obras 
**Refranero Fisterrán*
**San Guillermo y su ermita*
## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
**Francisco Esmorís Recamán. Obra Selecta.* (Biblioteca da Fisterranía, 2021). Edición ao coidado de Modesto Fraga.
TRD (Renfe)

[miniatura|300x300px|TRD co logo da extinta Unidade de Negocio "Rexionais RENFE" na [estación da Coruña.]]
**TRD** (Tren Rexional Diésel) foi un servizo ferroviario de Media Distancia (orixinariamente da Unidade de Negocio de Rexionais RENFE) convencional prestado por Renfe Operadora en España. De gama media e baixa capacidade para traxectos directos ou semidirectos en liñas non electrificadas, todos os trens deste tipo foron servidos sempre con material da serie 594.

## Historia 
As primeiras unidades S-594 foron entregadas a RENFE en 1997 e as primeiras viaxes comerciais tiveron lugar en Galiza, a partir do 28 de setembro dese mesmo ano, entre as cidades da Coruña e Vigo. En maio de 1998 estes servizos botaron a andar en Andalucía e, desde 1999, entre Madrid e Salamanca.

Cubriron numerosas liñas e foron paulatinamente sendo substituídos por servizos R-598, MD e Intercity, para os que se empregaron vehículos máis modernos nos máis dos casos.

### A marca TRD en Galiza 
As primeiras unidades dos 594 foron bautizadas con nomes de ilustres galegos, que apareceron rotulados sobre vinilo nas cabeceiras dos automotores coa cor da franxa da bandeira galega, facéndose logo de xeito análogo coa cor verde para os vehículos destinados a Andalucía.

* 594-001: Emilia Pardo Bazán
* 594-002: A. Daniel Rodríguez Castelao
* 594-003: Concepción Arenal
* 594-004: Curros Enríquez
* 594-005: Ramón Piñeiro
* 594-006: Rosalía de Castro

En 2004 anunciábase o que sería a progresiva substitución deste servizo coa chegada das novas unidades da serie 598.   Porén, a repercusión da que gozaron as siglas TRD foi tal, que anos despois da súa extinción aínda seguían a ser empregadas entre usuarios e medios de comunicación.  

## Características 
A posta en servizo da serie 594 supuxo unha serie de melloras con respecto ao material motor diésel existente en canto a confort (asentos reclinábeis, aire acondicionado, portas corredeiras illantes, mesas encartábeis en cada asento, ...) e velocidade (incremento a 160 km/h), que fixeron que as liñas operadas con este tipo de vehículos fosen denominadas baixo a nova marca **TRD** para podelas distinguir dos trens rexionais precedentes, de menores prestacións. Dispuñan de clase única e durante un tempo circularon por liñas de alta velocidade mediante cambio de largo CAF.

Os automotores diésel que sucederían aos 594 tamén trouxeron melloras en canto a prestacións, polo que a denominación TRD ficou restrinxida a servizos realizados con esta serie. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Media distancia Renfe
* Serie 594 de Renfe
Guilherme dos Santos Torres

**Guilherme dos Santos Torres**, nado en Santo André (São Paulo) o 5 de abril de 1991, é un futbolista brasileiro. Xoga de centrocampista e o seu equipo actual é o Olympiacos FC.

## Traxectoria
O 18 de xullo de 2016 fichou polo Deportivo da Coruña, cedido por unha campaña polo Udinese Calcio, con opción de compra.

O 15 de xuño de 2017 coñeceuse que o Deportivo exerceu a opción de compra sobre o xogador, polo que fará un desembolso próximo aos 5 millóns de euros, en varios prazos, ao Udinese Calcio, firmando un contrato por catro temporadas co club branquiazul.

O 17 de agosto de 2018 anunciouse o seu traspaso ao Olympiacos F.C. grego. O montante da operación estivo próximo aos 2,5 millóns de euros.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Datos do xogador en bdfutbol.com 
*Datos do xogador en soccerway.com
Raúl Albentosa

**Raúl Albentosa Redal**, nado en Alzira (Valencia) o 7 de setembro de 1988, é un futbolista español. Xoga na posición de defensa.

## Traxectoria 
O 9 de xullo de 2016 fichou polo Deportivo da Coruña, procedente do Derby County FC, cun contrato por catro temporadas.

O 31 de agosto de 2018, anunciouse a cesión de Albentosa por unha tempada ó Gimnàstic de Tarragona da Segunda División. O 23 de xaneiro de 2019 o Deportivo anunciou a rescisión do seu contrato.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com
Döner

***Döner*** (en turco) ou o ***shawarma*** (do árabe شاورما) ou ***gyros*** (en grego) é un prato tradicional turco comunmente atopado no medio Oriente e rexións veciñas, e que consiste en finas láminas de carne de año, pito ou vitela cociñada nun asadeiro vertical, xeralmente consumido cun pan plano como *pide* ou pita xunto con vexetais e outros acompañamentos. As súas versións en *dürüm* ou outras formas de comida rápida fixéronse populares en Europa grazas á influencia de emigrantes norteafricanos e turcos.

## Características 
O termo «döner kebab» significa «carne á grella que dá voltas» Tanto *shawarma* como* gyros* son adaptados do idioma turco e refírense a «virar». *Shawarma* é unha forma deformada da palabra turca «çevirme» que significa virar unha carne sobre as brasas, iso si, horizontalmente, a diferenza do *döner* que vira verticalmente.

O döner ou erroneamente *döner kebab* prepárase xeralmente de carne bovina ou moitas veces dunha mestura desta con carne de ovella e adóitase servir xunto cun pan especial, redondo e esmagado, característico da cociña balcánica e do Oriente Próximo chamado "pita" (en turco "pide") e moitas veces acompañado de ensalada e arroz. Os quioscos nos que se serve unha versión do *döner* para levar son comúns en moitos países de Europa, entre eles Alemaña, Austria, Suíza Francia, Holanda, Dinamarca, Reino Unido e España.

Tamén existe o *Iskender*, unha versión de döner servido con iogur, salsa de tomate e manteiga fundida.

A versión árabe, *shawarma* case sempre se fai con carne de cordeiro, mentres na preparación de *gyros*, a versión grega, prefírese usar, xeralmente, carne de porco. Os acompañamentos e a presentación de cada unha do tres versións difírense tanto entre elas mesmas como tamén segundo países e rexións.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Baclava
* Bocadillo
* Dürüm
* Taco
Eduard Suess

[miniatura|260px|Suess foi o o descubridor da existencia do bloque continental [Gondwana.]]
**Eduard Suess**, nado en Londres, Reino Unido, o 20 de agosto de 1831 e finado Viena, Imperio Austrohúngaro, o 26 de abril de 1914, foi un xeólogo austríaco experto na xeografía dos Alpes.

É o responsábel do descubrimento de dúas signifidas características xeográficas xa perdidas, o supercontinente Gondwana (proposto en 1861) e o Océano Tetis (proposto en 1901).

## Traxectoria 
Nado en Londres, Inglaterra, era o fillo máis vello de Adolph Suess, un comerciante luterano de Saxonia e Eleonore Zdekauer. Aos tres anos a súa familia mudouse a Praga, e despois, cando Suess tiña 14 anos, a Viena. Interesado desde mozo na xeoloxía, publicou o seu primeiro traballo aos 19 anos sobre a xeoloxía de Karlsbad (hoxe Karlovy Vary, na República Checa).

En 1855 casou con Hermine Strauss, a filla dun prominente médico de Praga. No seu matrimonio tivo cinco fillos e unha filla.

En *Die Enststehung der Alpen* Suess mostra unha postura crítica sobre o uso de episodios de oroxénese como base para subdividir a historia xeolóxica en eras. En troques, suxire que as transgresións e regresións mariñas poden servir mellor para tal propósito.

## Principais obras 
miniatura|150px|E. Suess *circa* 1890.
* *Boehmische Graptolithen* (Os graptólitos de Bohemia) (1852)
* *Über die Brachiopoden der Kössener Schichten* (1854)
* *Der Boden der Stadt Wien* (1862)
* *Ueber den Loess* (1866)
* *Die Entstehung der Alpen* (O nacemento dos Alpes) (1875)
* *Das Antlitz der Erde* (A face da Terra) (1885–1909)
* *Die Zukunft des Silbers* (1892)
* *Erinnerungen* (1916)

## Recoñecementos 
Suess está considerado un dos primeiros expertos en ecoloxía.

Publicou de 1885 a 1901 unha síntese comprensiva das súas ideas co nome de *Das Antlitz der Erde*, obra que se converteu nun influente libro de texto durante varios anos.

Nos seus traballos Suess introduciu tamén o concepto de biosfera, que logo foi estendido por Vladimir Vernadskii en 1926.

Foi galardoado coa Medalla Copley da Royal Society en 1903.

O cráter lunar Suess, así como un cráter de impacto en Marte foron nomeados na súa honra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Gondwana
* Océano Tetis
* Tectónica de placas

### Ligazóns externas 
* Plate Tectonics (Tectónica de placas) .
Anna Abreu

**Anna Eira Margarida Heiskari**,  nada en Vantaa o 7 de febreiro de 1990 co nome de ** Anna Eira Margarida Mourão de Melo e Abreu**, é unha cantante pop-dance luso-finlandesa de ascendencia portuguesa, máis coñecida co nome artístico de **Anna Abreu**.

## Traxectoria
Acadou sona en 2007 por quedar segunda na terceira tempada do concurso de televisión *Idols* (ó estilo de *Operación Triunfo*). Foi a concursante que máis discos vendeu ata 2012, por riba do gañador de calquera edición. Gañou tres premios Emma da industria musical finlandesa e publicou seis discos:
* *Anna Abreu* (2007)
* *Now* (2008)
* *Just A Pretty Face?* (2009)
* *Rush* (2011)
* *Greatest Hits* (2012)
* *V* (2014)
* *Sensuroimaton versio* (2016)
* *Teipillä tai rakkaudella* 2019)

Ten un irmán máis vello, Emil, e vive coa súa nai en Vantaa, mentres que o seu pai dá clases no Instituto Superior de Agronomia da UTL de Sintra.
Pita (pan)

[miniatura|Pita con carne de [año, e toros de tomate e cogombro.]]
O **pita** é unha peza de pan mol, tradicional da cociña árabe, de forma plana e arredondada, magra e oca polo seu interior, que adoita reencherse de ingredientes diversos. Áchase levemente levedado e adoita facerse de fariña triga. Consómese no Mediterráneo oriental, especialmente no Oriente Próximo. Ocasionalmente cócese nas paredes do forno, lembrando ás codias da pizza.

O pita turco, *pide*, case sempre leva por riba sementes de sésamo ou de *Nigella* e non é "oco" como moitos pans planos, senón que ten miolo.

Etimoloxicamente, o nome *pita* deriva da palabra grega moderna πίτα, usada para designar pastel ou pan.

Nas vodas búlgaras entrégase aos noivos, acompañado de mel e sal, e cunha serie de rituais que significan igualdade e a dozura da vida de casados.

## Ingredientes 
Os ingredientes son fariña triga, auga, sal, fermento e aceite.

## Preparación 
[miniatura|Fornada de pita en [Nazaret]]
A maioría de pitas enfórnanse a altas temperaturas (232&nbsp;°C), facendo que a masa en forma de círculos aplanados inche de xeito espectacular. Cando se tiran do forno, as camadas de masa enfornada fican separadas dentro de pita desinflada, o que permite que o pan se abra para formar un peto. Con todo, a pita ás veces cócese sen "petos" e chámase "pita sen peto".

Existe a pita para microondas, que se prepara humedecéndoa e quecéndoa 30 segundos no microondas ou torrador.

## Uso culinario 
A pita pódese usar para servir mollos como hummus e *taramosalata*, za'atar e aceite; para envolver kebabs, *gyros* ou faláfel ou en forma de sándwichs e burritos; tamén con ovos e moitos outros guisados como calquera outro pan. Tamén se pode cortar e enfornar a xeito de *chips* crocantes de pita.
[miniatura|Pita con [faláfel, mollo tahini e ensalada.]]
## Notas 
## Véxase tamén 
[miniatura|*[Pide* turco.]]
### Outros artigos 
* Torta (pan)
* *Khachapuri*
* Burrito
* Taco (alimento)
* *Dürüm*
Plutón (xeoloxía)

[miniatura|150px|A *Torre do Demo*, en [Wyoming, USA, é un plutón exposto cando se erosionou a rocha débil que o rodeaba.]] 
En xeoloxía, un **plutón** é unha masa de rocha magmática que, procedente de grandes profundidades, abriuse paso entre as rochas supraxacentes, consolidándose logo antes de chegar á superficie. Un plutón forma unha intrusión moi grande, de até varios quilómetros, dentro da rocha encaixante. A maioría das veces o magma solidificou a profundidades de até 10&nbsp;km, circunstancia á cal se debe que só sexan visíbeis naqueles casos en que todo o manto de rocha que os cubría foi eliminado pola erosión. Os máis característicos son os sills, os batólitos e os lacólitos.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Glazner, Allen F.; John M. Bartley; Drew S. Coleman; Walt Gray & Ryan Z. Taylor (2004): "Are plutons assembled over millions of years by amalgamation from small magma chambers?". *GSA Today*. **14** (4-5): 4-11. Resumo.
* Young, Davis A. (2003): *Mind Over Magma: the Story of Igneous Petrology*. Princeton University Press. ISBN 0-691-10279-1.

### Outros artigos 
* Batólito
* Lacólito
* Sill
R-598 (Renfe)

miniatura|dereita|220px|R-598.
**R-598**, inicialmente chamados **Nexios**, foi o nome comercial que recibiu un servizo ferroviario de Media Distancia prestado por Renfe Operadora en España entre os anos 2004 e 2012. Ía unido aos automotores diésel da serie 598 e cubría principalmente traxectos en liñas non electrificadas de Galiza, Estremadura e Andalucía.

## Historia 
En 2004, RENFE recibiu os novos automotores diésel da serie 598 creando con eles un novo servizo ferroviario que decidiu chamar Nexios. Este nome, de corte futurista, non durou moito xa que poucos meses despois a compañía optou por renomear o servizo a R-598 alegando que o nome inicial non tivera boa acollida entre os seus usuarios. O primeiro servizo destes trens tivo lugar en Galiza entre Vigo e A Coruña. Poucos meses despois, a oferta estendeuse a Estremadura e Andalucía cubrindo traxectos como o Madrid-Badaxoz por Cáceres (abril do 2005), o Almería-Granada-Sevilla (abril do 2005) e o Sevilla-Málaga (xuño do 2005). Posteriormente engadíronse máis traxectos.

Coa chegada da serie 599 a finais de 2008, a serie anterior foi perdendo protagonismo en favor desta última e os servizos R-598 foron substituídos por servizos MD primeiro e Intercity despois. As relacións Madrid-Baxadoz e Sevilla-Osuna foron as últimas en gozar do servizo até o ano 2012.

## Servizo 
Os novos trens da serie 598 tiñan unhas prestacións diferentes ás de calquera outro tren rexional existente, polo que coa súa incorporación creouse un servizo que permitise distinguilos dos realizados con outros trens. En esencia as prestacións son moi parecidas ao servizo TRD, engadindo a posibilidade de levar bicicletas e a dispoñibilidade completa do tipo D, que permite unha maior velocidade nas curvas.

Son servizos rexionais que circulan a 160&nbsp;km/h, dispoñen dunha única clase e os seus asentos son fixos e reclinábeis, con cada metade nun sentido. Dispoñen de climatización, máquinas expendedoras, indicador de destino e servizo adaptado a persoas de mobilidade reducida. Realizan menos paradas que servizos rexionais de menor gama. Os viaxeiros que porten bicicleta deben facer reserva gratuíta deste servizo obrigatoriamente.

## Percorridos 
Na actualidade os servizos R-598 pasaron a denominarse  Intercity e *MD*, xurdindo modificacións en rutas e paradas:. As rutas realizadas anteriormente como R-598 foron:

*Madrid - Cáceres - Badaxoz
*Plasencia - Badaxoz
*Huelva - Zafra
*Alcázar de San Juan - Badaxoz
*Madrid - Plasencia
*A Coruña - Vigo
*Sevilla - Granada - Almería
*Sevilla - Mérida
*Sevilla - Málaga
*A Coruña - Ferrol
*Madrid - Xaén
*Granada - Alxeciras

## Notas
Museo de León

O **museo de León**, situado na cidade de León (España), é o museo máis antigo da provincia e está dedicado a narrar a historia da mesma a través da arqueoloxía, a arte e a etnografía. Inaugurado en 1869, aínda que fundado a partir da actividade da Comisión Provincial de Monumentos de León no contexto da Desamortización decimonónica, desde 2007 atópase no coñecido como **edificio Pallarés**, no centro da cidade. Así mesmo, ten dous anexos: a vila romana de Navatejera, na localidade de Navatejera (no veciño municipio de Villaquilambre), e o antigo convento de San Marcos (León), que é a sede histórica do museo.

## Instalacións 
Desde 2007, o museo posúe dúas instalacións na cidade de León: a súa sede, no edificio "Pallarés", e o seu anexo monumental ou sede histórica, no conventual de San Marcos. Por outra banda, dispón dun anexo arqueolóxico: a vila romana de Navatejera, no municipio de Villaquilambre, visitable a poucos quilómetros do centro da cidade.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial do Museo
Marlos Moreno

**Marlos Moreno Durán**, nado en Medellín o 20 de setembro de 1996, é un futbolista colombiano. Xoga na posición de centrocampista e o seu equipo actual é o Santos Laguna, cedido polo Manchester City F.C.

## Traxectoria 
O 6 de agosto de 2016 fichou polo Deportivo da Coruña, cedido polo Manchester City F.C. por unha temporada.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com 
* Datos do xogador en soccerway.com
QuikScat

**QuikScat**, abreviatura de *Quick Scatterometer* (*Dispersómetro rápido*), é un satélite artificial fóra de servizo da NASA lanzado o 20 de xuño de 1999 mediante un foguete Titan II SLV desde a base Vandenberg da Forza Aérea para estudar os océanos terrestres.

## Características 
QuikScat foi deseñado como un substituto rápido para facer as observacións de dispersometría que se perderon coa avaría do satélite ADEOS 1, motivo polo cal recibe o nome que leva. Levou tan só 11 meses construír e lanzar o satélite grazas ao uso de equipamento xa existente para construír outro satélite que se atopaba suspendido. QuikScat levaba a bordo un único instrumento, o dispersómetro SeaWinds, que consistía nun radar de microondas para medir a velocidade e dirección do vento preto da superficie oceánica independentemente das condicións meteorolóxicas.

## Nave 
O satélite foi construído usando o bus BCP-2000 (*Ball Commercial Platform 2000*), cunha masa de 970&nbsp;kg. Usaba dous paneis solares para producir electricidade, que era almacenada en baterías.

## Misión 
QuikScat funcionou sen problemas máis alá dos dous anos de deseño de vida orixinal ata completar dez anos de observacións que se viron interrompidos pola avaría o 23 de novembro de 2009 do mecanismo de rotación do dispersómetro, que imposibilitou o seu uso.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*ADEOS 1

### Ligazóns externas 
*Páxina de QuickScat na NASA