As Somozas

**As Somozas** é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Ferrol. Segundo o INE en 2014 tiña 1211 habitantes (1382 no 2009, 1392 no 2006, 1411 no 2005, 1403 no 2004, 1407 en 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é .

## Demografía 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:bar       value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white

PlotData=
  color:bar width:20 align:left
  bar:1900 from:0 till:3801
  bar:1910 from:0 till:3534
  bar:1920 from:0 till:3585
  bar:1930 from:0 till:3934
  bar:1940 from:0 till:4098
  bar:1950 from:0 till:3962
  bar:1960 from:0 till:3476
  bar:1970 from:0 till:2610
  bar:1981 from:0 till:1973
  bar:1991 from:0 till:1678
  bar:2001 from:0 till:1449
  bar:2009 from:0 till:1382
  bar:2014 from:0 till:1211

PlotData=
  bar:1900 at: 3801 fontsize:S text:3.801 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 3534 fontsize:S text:3.534 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 3585 fontsize:S text:3.585 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 3934 fontsize:S text:3.934 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 4098 fontsize:S text:4.098 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 3962 fontsize:S text:3.962 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 3476 fontsize:S text:3.476 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 2610 fontsize:S text:2.610 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1973 fontsize:S text:1.973 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1678 fontsize:S text:1.678 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1449 fontsize:S text:1.449 shift:(-10,5)
  bar:2009 at: 1382 fontsize:S text:1.382 shift:(-10,5)
  bar:2014 at: 1211 fontsize:S text:1.211 shift:(-10,5)

## Xeografía 
Os 71,4&nbsp;km² polos que se estende este concello son bastante accidentados, aínda que de altitude escasa: as maiores altitudes son as de Vilalbesa (583 m), Pena dos Ladróns (620 m), Naveira (523 m), Lameira (518 m) Barreiros (538 m) e Cortello (484 m), todas elas nas parroquias de Seixas e Recemel. Atravésano o río Mera e o río Grande de Xuvia; o primeiro conforma o límite con Ortigueira e desemboca na ría de Ortigueira e o segundo nace na confluencia dos ríos Ferreiras e Grande.

## Historia 
Grazas á súa situación estratéxica, arrodeada de vales e montañas, todo o territorio do concello das Somozas foi visitado por numerosas culturas ao longo da súa historia. Da época castrexa consérvase o Castro de Marván (Seixas).

No dominio musulmán, foi imposto un tributo aos seus habitantes, coñecido como Tributo das Cen Doncelas, polo que numerosas mulleres foron apresadas e trasladadas aos seus haréns. Eran despedidas polos seus achegados dende o Monte Marbán. Pénsase que a denominación de 'Somozas' provén dun nobre francés chamado Sumaças, que venceu aos musulmáns e que foi recompensado con terras na zona.

O territorio das Somozas pertenceu a distintos clans señoriais e a varias xurisdicións. Algúns dos nobres máis importantes que dominaron estas terras foron a Duquesa de Lemos, o Conde de Maceda e o Marqués de San Sadurniño.

O concello das Somozas constituíse no ano 1836, intre no que xurdiron os primeiros concellos constitucionais, formando parte da provincia histórica de Betanzos. Posteriormente, no ano 1845, incorporouse a parroquia de Recemel, desvencellándose de Moeche, e, máis tarde, no ano 1895, formáronse as de Enchousas e Seixas, ao se dividir a parroquia principal.

Na actualidade, As Somozas é un concello rural, adicado á agricultura e á gandería e arrodeado de vales e montañas que lle proporcionan un clima oceánico con temperaturas agradables.

O 19 de xaneiro do 2014 faleceu o alcalde Manuel Candocia Ramos a causa dun infarto mentres presenciaba un partido do equipo do Unión Deportiva Somozas, do que tamén era presidente.

## Goberno municipal 
Manuel Candocia foi alcalde das Somozas inicialmente coa UCD e ata 2014, data na que falece, co PP, cunha ampla maioría absoluta. Durante varias lexislaturas, o PP contou con 8 concelleiros e unicamente un edil na oposición do PSdeG-PSOE. En 2019 rompeuse esta dinámica e entrou na corporación municipal o partido independente Alternativa por Somozas con 2 concelleiros, ampliando a corporación municipal a tres partidos, algo que non se daba dende as primeiras eleccións de 1979. Nas eleccións de maio de 2023 o BNG entrou por primeira vez no concello con dous edís, mentres que Alternativa por Somozas baixou a un e o PSdeG-PSOE non acadou representación.

## Economía 
A economía, aínda que marcadamente agrícola, vai perdendo peso a medida que vai medrando o Polígono industrial das Somozas, onde se localizaron industrias dedicadas ás novas tecnoloxías como a construción de aeroxeradores (Gamesa) e plantas de rexeneración de materiais industriais e reciclaxe (a maioría do chapapote do Prestige será tratado aquí). Tamén ten explotacións forestais de eucalipto, gando vacún e cultivos de kiwi e autoconsumo, que como moito, son vendidos nos mercados e feiras de Moeche e As Pontes de García Rodríguez, transformación da madeira en serradoiros e a existencia dunha embotelladora de leite.

Case unha cuarta parte dos traballadores viaxan até As Pontes, pois están empregados por Endesa ou as súas empresas auxiliares.

A poboación é moi dispersa e o lugar de maior tamaño, Igrexa, rolda os 100 habitantes.

## Lugares de interese 
* **Igrexa de Santiago Seré**, A Igrexa de Santiago é o monumento máis importante do Concello. Atópase na capital, As Somozas, no lugar coñecido como A Igrexa, presidindo o centro urbano da poboación. É un templo de estilo barroco, levantado no século XVIII, con planta rectangular e tres naves cubertas de madeira. Merece especial mención na súa fachada principal a torre campanario de grande altura, visible dende case que calquera punto da poboación. Está coroada por unha cúpula octogonal, rematada por un pináculo sobre o que se  sitúa unha cruz de ferro.
* **Ermidas**, en todo o Concello levántanse numerosos templos cun gran valor histórico-artístico. Merecen especial mención as ermidas de San Pedro, en Enchousas; do Socorro, en Recemel; de Nosa Señora de Francia, no Campo; de San Isidro, na Graxoiba; de San Bartolomeu, en Seixas, e as ermidas de San Cidre, San Pedro e Santo Estevo, nas Somozas.
* **Montañas**, Os picos de maior altura son Pena dos Ladróns, de 620 metros de altitude; Gradoi, de 357, e o histórico Marbán, que acada os 316 metros, lugar dende onde despedíanse os habitantes da poboación das doncelas cativadas polos musulmáns.
* **Área recreativa da Queiroga**, localízase ao nordeste das Somozas, nos arredores do río Mera, visitado polos amantes da pesca pola presenza de troitas. Atópase arrodeada por fragas e conta nas súas instalacións con mesas, bancos e grellas. Merecen especial mención un antigo muíño de auga e varios refuxios de pescadores.

## Deporte
A Unión Deportiva Somozas xogou na Segunda División B Española ata a tempada 2015-16. Actualmente milita na Terceira División RFEF Grupo 1.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:P. fluvial As Somozas.JPG|Paseo fluvial.
Ficheiro:Lugar da Igrexa.JPG|Lugar da Igrexa.

## Parroquias 
## Lugares das Somozas 
Para unha lista completa de todos os lugares do concello das Somozas vexa: Lugares das Somozas.

## Notas 
## Véxase tamén