open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
El Pedró, Cornellà de Llobregat

**El Pedró** é un barrio situado na parte alta da cidade de Cornellà de Llobregat, na provincia de Barcelona. Crece cara ao nordés, entre a estrada de Esplugues e Sant Joan Despí.

As súas primeiras construcións datan de principios do século XX, vinculadas ao movemento obreiro en expansión pola instalación de varias fábricas na zona. A maioría da poboación que se instalou no barrio proviña de Barcelona e tamén de Andalucía e Estremadura. Actualmente é o barrio con menos servizos.

Nel atópanse o cemiterio municipal, o Pavillón de Can Carbonell, a estación de bombeiros, as escolas públicas Ignasi Iglesias e Sant Miquel, a Plaça Pallars e Can Bagaria.

Pódese chegar en transporte público a través da estación de El Pedró das T1 e T2 do Trambaix. Ademais os autobuses urbanos 57, 67, 68, 94 e 95 e o nocturno N14 tamén teñen parada no barrio.
Sant Ildefons

**Sant Ildefons** é un barrio obreiro da cidade de Cornellà de Llobregat, na provincia de Barcelona. Atópase na parte norte da cidade e limita cos barrios de La Gavarra e El Pedró.

Construíuse na década de 1960 sobre un outeiro que fora ata entón utilizado para cultivos varios e recibiu o nome dun dos seus promotores, Ildefons Suñol. A poboación, inicialmente, estaba formada por inmigrantes de Andalucía e Estremadura de xeito maioritario. Nos últimos anos recibiu tamén poboación estranxeira.

Entre os seus lugares de interese destacan o Mercado de Sant Ildefons, a Torre de la Miranda, o Centro Cívico, o pavillón polideportivo, o campo de fútbol e varias escolas.

Pódese chegar en transporte público a través da estación de Sant Ildefons da liña 5 do metro de Barcelona. Ademais os autobuses urbanos 67, 68, 94 e 95, os interurbanos L10, L46, L75 e L85 e o nocturno N15 tamén teñen parada no barrio.
Fontsanta-Fatjó

**Fontsanta-Fatjó** é un barrio da cidade de Cornellà de Llobregat, na provincia de Barcelona. Nel atópanse, entre outros lugares de interese, o parque da Infanta, o Museo das Augas, Citilab, a Masia Can Fatjó, o campo de fútbol Fontsanta-Fatjó, a Casa Camprubí, o CEIP Suris e a escola El Cel Blau.

Pódese chegar en transporte público a través da estación de Fontsanta-Fatjó das liñas T1 e T2 do Trambaix. Ademais o autobús urbano 95, os interurbanos L52 e L77 e o nocturno N13 tamén teñen parada no barrio.
Baix Maestrat

O **Baix Maestrat** é unha comarca situada no norte da provincia de Castelló, no País Valenciano, no límite con Aragón e Cataluña. A súa capital é Vinaròs.

## Xeografía 
Atópase no extremo nororiental da comunidade, na costa mediterránea. Limita ao norte coas comarcas do Matarranya (provincia de Teruel) e o Montsià (provincia de Tarragona), ao oeste co Alt Maestrat e Els Ports, ao sur coa Plana Alta e ao leste co mar Mediterráneo.

## Concellos 
Os datos básicos dos 18 concellos, coas cifras de poboación do padrón municipal de habitantes de 2023, son:

## Economía 
As actividades tradicionais son, entre outras, a agricultura (cítricos, oliveiras, alcachofas) e a pesca. A alcachofa de Benicarló ten denominación de orixe. Dende finais do século XX, o turismo converteuse nun motor económico importante para a comarca.

## Lingua 
A lingua predominante na comarca é o valenciano.

## Notas
Culto ós devanceiros

[miniatura|250px|Cemiterio de [Goiriz, Vilalba|Goiriz, Vilalba.]]
O **culto ós devanceiros** é unha práctica de respecto e veneración dos antepasados mortos. Nalgunhas culturas, está relacionado coa crenza de que os mortos teñen unha existencia continua, e algúns posúen a habilidade de influír no porvir dos vivos. Algunhas sociedades veneran os seus antepasados familiares directos, e algunhas comunidades relixiosas, en particular a Igrexa católica, veneran os santos como intercesores de Deus e as almas que parten ó purgatorio.

En moitas culturas de Europa, Asia, Oceanía e África, o obxectivo da veneración é asegurar a existencia dos devanceiros e a súa boa disposición cara ós vivos, e ás veces, pedir polo seu favor ou axuda. A función social e non relixiosa do culto ós devanceiros é cultivar os valores de parentesco, como a piedade filial, a lealdade familiar e a continuación da liñaxe familiar. O culto ós devanceiros é corrente en toda clase de sociedades, con diferentes graos de complexidade política, social e tecnolóxica, e é un destacado compoñente de moitas prácticas relixiosas.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Enterro
* Funeral
* Billete funerario
Sam Tingle

**Samuel "Sam" Tingle** nado en Manchester, Reino Unido o 24 de agosto de 1921 e finado en Somerset West, Suráfrica o 19 de decembro de 2008. foi un piloto de carreiras de Rodesia, agora Zimbabwe. Participou en cinco Grandes Premios do Campionato do Mundo de Fórmula 1, debutou o 28 de decembro de 1963, pero nunca anotou ningún punto de campionato. Tamén competiu en varias carreiras de Fórmula 1 fora do Campionato.

Foi un dos únicos dous pilotos de Rodesia que participaron con éxito nunha carreira da fórmula 1, o outro foi John Love. Un terceiro piloto de Rodesia, Clive Puzey, non puido cualificar no seu intento de participar na Fórmula 1.

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Profile at grandprix.com
Bernard Collomb

**Bernard Marie François Alexandre Collomb-Clerc** nado en Annecy, Alta Savoia o 7 de outubro de 1930 e finado en La Colle-sur-Loup, Alpes Marítimos o 19 de setembro de 2011) foi un piloto de Fórmula 1 de Francia. Participou en seis Grandes Premios do Campionato Mundial, debutou o 2 de xullo de 1961, sen lograr puntos de campionato. Case sempre manexaba automóbiles preparados por si mesmo, primeiro competiu con Coopers, cambiando a Lotus en . O seu mellor resultado de Fórmula Un foi cuarto posto en Viena nunha carreira fóra de campionato en 1961, ao volante dun Cooper-Climax.

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "The Grand Prix Who's Who", Steve Small, 1996
RL-10A-4

**RL-10A-4** é a designación dun tipo de motor foguete utilizado na etapa Centaur IIA, usada como última etapa nos foguetes Atlas IIA e Atlas IIAS.

## Características 
Os motores RL-10A-4 eran fabricados pola empresa Pratt and Whitney e funcionaban alimentados por osíxeno líquido e hidróxeno líquido. Tiñan un pulo de 92,50 kN e usábanse na etapa Centaur IIA, empregada como última etapa nos foguetes Atlas IIA e Atlas IIAS.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*RL-10A-1
*RL-10A-3
*RL-10A-3A
*RL-10A-4-1
*RL-10A-4-2
*RL-10A-5
*RL-10B-2
RL-10A-4-2

**RL-10A-4-2** é a designación dun tipo de motor foguete utilizado nas etapas Centaur V1, Centaur V2 e Centaur IIIB, usadas como últimas etapas no foguete Atlas IIIB.

## Características 
Os motores RL-10A-4-2 son fabricados pola empresa Pratt and Whitney e funcionan alimentados por osíxeno líquido e hidróxeno líquido. Teñen un pulo de 99,10 kN e usábanse nas etapas Centaur V1, Centaur V2 e Centaur IIIB, empregadas como última etapa no foguete Atlas IIIB, entre outros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*RL-10A-1
*RL-10A-3
*RL-10A-3A
*RL-10A-4
*RL-10A-4-1
*RL-10A-5
*RL-10B-2
RL-10A-5

**RL-10A-5** é a designación dun tipo de motor foguete utilizado nos demostradores tecnolóxicos DC-X e DC-XA.

## Características 
Os motores RL-10A-5 eran fabricados pola empresa Pratt and Whitney e funcionaban alimentados por osíxeno líquido e hidróxeno líquido. Tiñan un pulo de 54,8 kN e usáronse nos demostradores tecnolóxicos DC-X e DC-XA, que eran versións a escala de lanzadores dunha soa etapa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*RL-10A-1
*RL-10A-3
*RL-10A-3A
*RL-10A-4
*RL-10A-4-1
*RL-10A-4-2
*RL-10B-2
RL-10B-2

**RL-10B-2** é a designación dun tipo de motor foguete utilizado nos foguetes Delta III e Delta IV.

## Características 
Os motores RL-10B-2 son fabricados pola empresa Pratt and Whitney e funcionan alimentados por osíxeno líquido e hidróxeno líquido. Teñan un pulo de 110,0 kN e úsanse nos foguetes Delta III (en desuso) e Delta IV.

Os RL-10B-2 son unha versión mellorada dos RL-10. Utilizan unha tobeira extensible que permite aumentar o ISP e a capacidade de carga. O sistema de movemento da tobeira fai uso de actuadores electromecánicos, que son máis fiables, lixeiros e baratos que os sistemas hidráulicos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*RL-10A-1
*RL-10A-3
*RL-10A-3A
*RL-10A-4
*RL-10A-4-1
*RL-10A-4-2
*RL-10A-5
Branquiópodos

A dos **branquiópodos** (*Branchiopoda*) é unha clase de crustáceos. Entre eles están as artemias, os tríops, os antes chamados concostráceos, as pulgas de auga e o grupo do Devoniano dos *Lepidocaris*. Son principalmente animais pequenos, a maioría de auga doce, que se alimentan de plancto e detritos.

## Descrición 
Os branquiópodos teñen a característica común de presentar branquias en moitos dos apéndices do animal, incluíndo algunhas das pezas bucais. Disto procede o nome do grupo (branquiópodos=branquias nas patas). Xeralmente posúen ollos compostos e un cacho, que pode ser unha cuncha de dúas valvas que encerran o tronco (como en moitos cladóceros), ou ser ancho e pouco profundo (como nos notostráceos), ou enteiramente ausente (como nos anostráceos). Nos grupos nos que o cacho impide o uso das patas do tronco para nadar (os cladóceros e concostráceos e os extintos lipostráceos), usan as antenas para a locomoción, como na larva nauplius. A maioría dos branquiópodos comen detritos flotantes ou plancto, que capturan usando as sedas dos seus apéndices.

### Anostraca 
[miniatura|*[Artemia salina* (Anostraca: Artemiidae)]]

Os Anostraca miden xeralmente de 6 a 25&nbsp;mm de longo (excepcionalmente ata 170&nbsp;mm. Viven en pozas temporais ou vernais e lagos hipersalinos de todo o mundo, incluíndo pozas que se forman nos desertos, en lagos de montaña cubertos de xeo e na Antártida. Nadan "cabeza abaixo" e aliméntanse por filtración de partículas orgánicas da auga ou raspando algas pegadas a superficies. Hai 300 especies distribuídas en 8 familias. Un exemplo son as artemias.

### Lipostraca 
Os Lipostraca conteñen unha soa especie, *Lepidocaris rhyniensis*, fósil, que é o animal máis abundante nos depósitos de chert de Rhynie, Escocia. Lembran os modernos Anostraca, cos cales están probablemente moi relacionados, aínda que as súas relacións con outras ordes non están claras. O corpo ten unha lonxitude de 3&nbsp;mm, con 23 segmentos corporais e 19 pares de apéndices, pero sen cacho. Os fósiles aparecen principalmente entre carófitas, probablemente no que eran pozas temporais alcalinas.

### Notostraca 
A orde Notostraca comprende a única familia dos Triopsidae. Os dous xéneros da familia, *Triops* e *Lepidurus*, están considerados fósiles viventes, e non cambiaron significativamente desde o Triásico. Viven en todos os hábitats acuáticos continentais, pero son raros nos océanos. A maioría miden de 0,2 a 6,0&nbsp;mm de longo, cunha cabeza dobrada cara a atrás, e un cacho que cobre os seus abdome e tórax aparentemente insegmentados. Teñen un só ollo composto en posición media.

## Evolución 
O rexistro fósil dos branquiópodos remóntase polo menos ao Cámbrico superior e posiblemente máis atrás. O grupo crese que é monofilético, e os Anostraca son o primeiro grupo que se ramificou. Crese que o grupo evolucionou no mar, pero foi forzado a vivir en pozas temporais e lagos hipersalinos pola evolución dos peixes óseos. Actualmente clasifícanse nos seguintes grupos:

## Notas
Pinacoteca do Estado de São Paulo

A **Pinacoteca do Estado de São Paulo** é unha institución cultural brasileira dependente da Secretaría de Cultura do Estado de São Paulo. A súa sede principal encóntrase no *Jardim da Luz*, na Cidade de São Paulo. Ademais, usa tamén un espazo chamado Estación Pinacoteca, antiga sede do DOPS, e un edificio no Parque do Ibirapuera.

Caracterízase como un dos máis importantes espazos museísticos de arte do Brasil e xunta no seu acervo máis de 6.000 obras, como pinturas, esculturas, *collages*, debuxos, tapices e obxectos de porcelana. A colección comprende a historia da pintura brasileira entre os séculos XIX e XX.

## Notas
## Véxase tamén
Plana Baixa

A **Plana Baixa** é unha comarca situada na costa da provincia de Castelló, no País Valenciano. A súa capital é Borriana e o concello máis poboado é Vila-real.

## Xeografía 
Atópase na costa mediterránea. Limita ao norte coa Plana Alta e o Alcalatén, ao leste co mar Mediterráneo, ao sur co Camp de Morvedre, e ao oeste co Alt Millars e Alt Palància.

## Concellos 
* Aín
* Alcudia de Veo
* Alfondeguilla
* Almenara
* les Alqueries
* Artana
* Betxí
* Borriana
* Eslida
* la Llosa
* Moncofa
* Nules
* Onda
* Ribesalbes
* Suera
* Tales
* la Vall d'Uixó
* Vila-real
* la Vilavella
* Xilxes

## Lingua 
A lingua predominante na comarca é o valenciano.

## Véxase tamén
Plana Alta

A **Plana Alta** é unha comarca situada na costa da provincia de Castelló, no País Valenciano. A súa capital é Castelló de la Plana.

## Xeografía 
Atópase na costa mediterránea. Limita ao norte co Alt Maestrat e o Baix Maestrat, ao leste co mar Mediterráneo, ao sur coa Plana Baixa e ao oeste co Alcalatén.

## Concellos 
* Almassora
* Benicàssim
* Benlloc
* Borriol
* Cabanes
* Castelló de la Plana
* Les Coves de Vinromà
* Orpesa
* La Pobla Tornesa
* Sant Joan de Moró
* La Serratella
* La Serra d'en Galceran
* La Torre d'en Doménec
* Torreblanca
* Vall d'Alba
* Vilafamés
* Vilanova d'Alcolea

## Lingua 
A lingua predominante na comarca é o valenciano.

## Véxase tamén
Pobo manchú

Os **manchús** ou **manchurianos** (manchú: *manju*; chinés tradicional e simplificado: 滿族; pinyin: Mǎnzú; Wade-Giles: Man3-tsu2) son unha minoría étnica da China e o pobo do cal deriva o nome de Manchuria. Tamén son chamados "manchús de borla vermella", en referencia á decoración dos sombreiros tradicionais manchús. A dinastía Jin (1616-1636) e a dinastía Qing (1636–1912) foron estabelecidas polos manchús, que son descendentes do pobo jurchen que anteriormente estabelecera a dinastía Jin (1115–1234) na China.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* Crossley, Pamela Kyle. 1987. “Manzhou Yuanliu Kao and the Formalization of the Manchu Heritage”. The Journal of Asian Studies 46 (4). Association for Asian Studies: 761–90. doi:10.2307/2057101.
* Huang, Pei. 1990. “New Light on the Origins of the Manchus”. Harvard Journal of Asiatic Studies 50 (1). Harvard-Yenching Institute: 239–82. doi:10.2307/2719229.
* 
*
The Invitation (filme de 2015)

***The Invitation*** é un filme estadounidense de suspense dirixido por Karyn Kusama e escrito por Phil Hay e Matt Manfredi. Está protagonizado por Logan Marshall-Green, Tammy Blanchard, Michiel Huisman e Emayatzy Corinealdi. Estreouse o 13 de marzo de 2015 no festival de cine SXSW. Tivo unha estrea limitada a través de Drafthouse Films o 8 de abril de 2016.

## Personaxes 
* Logan Marshall-Green como Will
* Tammy Blanchard como Eden
* Michiel Huisman como David
* Emayatzy Corinealdi como Kira
* Lindsay Burdge como Sadie
* Jordi Vilasuso como Miguel
* Mike Doyle como Tommy
* Jay Larson como Ben
* John Carroll Lynch como Pruitt
* Karl Yune como Choi
* Toby Huss como Dr. Joseph
* Michelle Krusiec como Gina
* Marieh Delfino como Claire

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes
Simancas

**Simancas** é un concello da comarca da Campiña del Pisuerga, na provincia castelá de Valladolid.  A súa poboación en 2016 era de 5.254 habitantes (2.662 homes e 2.592 mulleres).

## Xeografía 
### Situación 
Simancas está situada na beira dereita do río Pisuerga, a nove quilómetros ao suroeste da capital provincial, na estrada a Tordesillas.

### Demografía 
## Historia 
Chamada Septimanca polos romanos, en 939 foi o escenario dunha sanguenta batalla entre as tropas cristiás de Ramiro II de León e o califa Abd al-Rahman III.

Carlos V transformouna en arquivo en 1540.

## Cultura 
### Patrimonio 
Destacan o Castelo de Simancas (sede do Arquivo Xeral de Simancas) e a igrexa do Salvador.

## Política e goberno 
## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Batalla de Simancas
* Arquivo Xeral de Simancas
### Ligazóns externas 
* http://www.simancas.ayuntamientosdevalladolid.es/
Ports

**Els Ports** é unha comarca situada na zona montañosa da provincia de Castelló, no País Valenciano, no límite con Aragón. A súa capital e concello máis poboado é Morella.

## Xeografía 
Atópase no interior da comunidade, no seu extremo noroccidental. Limita ao norte co Matarranya (provincia de Teruel), ao leste co Baix Maestrat, ao sur co Alt Maestrat e ao oeste co Maestrazgo (provincia de Teruel).

## Concellos 
* Castellfort
* Cinctorres
* Forcall
* Herbers
* La Mata de Morella
* Morella
* Olocau del Rey
* Palanques
* Portell de Morella
* Todolella
* Vallibona
* Villores
* Zorita del Maestrazgo

## Lingua 
A lingua predominante na comarca é o valenciano, a excepción do concello de Olocau del Rey, de fala castelá histórica. É a comarca con maior porcentaxe de valencianofalantes do País Valenciano, xa que máis do 80% saben falalo.

## Notas 
## Véxase tamén
Pobo mongol

Os **mongois** (en , *Mongolchuud*, ) son un grupo étnico de Asia central e oriental nativo de Mongolia e na rexión autónoma chinesa de Mongolia Interior. Tamén hai minorías noutras rexións da China (Xinjiang), así como en Rusia. Os mongois pertencentes ós subgrupos buriato e calmuco viven na República dos Buriatos e República dos Calmucos respectivamente.

Os diferentes dialectos indíxenas son coñecidos colectivamente como lingua mongol. Os devanceiros dos actuais mongois son coñecidos como proto-mongois.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Canto difónico
Teresa Viejo

**Teresa Viejo**, nada en Madrid o 3 de setembro de 1963, é unha xornalista española e Embaixadora de Boa Vontade de UNICEF.

## Traxectoria 
Licenciada en Xornalismo pola Universidade Complutense de Madrid, onde cursou tamén estudos de Socioloxía. Os seus comezos foron na emisora musical Radio Vinilo, para logo pasar á estación de OM Radio Intercontinental. A tempada 1997-98 fichou por Radio España, onde foi unha das primeiras mulleres en porse á fronte dun magacín matinal nunha cadea de eido nacional, co espazo *Más que palabras.* A seguinte tempada pasou á franxa de tardes da mesma cadea, co espazo *Tardes con Teresa.* Tamén traballou en Antena 3 Radio e a Cadea Zeta Radio, onde realizou o programa *Hoy Teresa.* Entre 2011-2013 colaborou en ABC Punto Radio. Dende 2013 dirixe *La Observadora*, os domingos en RNE.

### Televisión 
En 1988 incorpórase a Televisión Española para presentar, xunto a Beatriz Pécker, o programa musical *Rockopop*, no que se mantén até 1991. Ese ano é fichada por María Teresa Campos para colaborar no seu recentemente estreado magacín matinal *Pasa la vida.* Posteriormente, en 1996, continúa nos magacíns matinais de TVE, nesta ocasión xunto a Laura Valenzuela en *Mañanas de Primera.* Durante varios anos presentou o sorteo da Lotaría Primitiva na 2 de TVE.

Entre 1997 e 1998 presenta xunto a Manuel Torreiglesias o programa *Saber vivir*. En 2002, ficha por Castilla-La Mancha Televisión, onde realiza durante nove anos o programa *Tal como somos*. Doutra banda, en 2004 pasou a substituír a Pedro Piqueras á fronte do espazo de investigación e debate *7 días, 7 noches*, de Antena 3, que se mantén en pantalla até 2007. En marzo dese ano comeza a presentar o *reality show* *Cambio radical*, baseado no programa estadounidense *Extreme Makeover.* Tras a finalización do espazo, seguiu á fronte do magacín castelán-manchego *Tal como somos* que finaliza en 2010.

O 26 de xaneiro de 2011, empezou un programa de similares características: *Cerca de ti*. En 2015 presenta para Telemadrid o espazo *Madrid barrio a barrio*. Dende xullo até setembro de 2015 presentou a Mañá da 1 en substitución de Mariló Montero e Jota Abril. A partir de xaneiro de 2016, púxose á fronte dun programa novo na 1 de TVE, chamado ¿*Qué fue de ti?*, un programa de testemuños en directo, que supón o regreso da xornalista a este xénero e á televisión pública tras o seu labor o pasado verán como presentadora da mañá da 1.

### Prensa escrita 
A súa traxectoria iníciase no *Diario Ya*. Foi a primeira e única directora da revista de información xeral: *Interviú* (2002-2004), onde publicaba un artigo semanal. Tamén colaborou en entrevistas políticas na revista *Man*.

## Obras 
* *Hombres. Modo de empleo* (2001).
* *Pareja. ¿Fecha de caducidad?* (2005). Ensayo.
* *Cómo ser mujer y trabajar con hombres* (2007). Ensayo.
* *La memoria del agua* (Martínez Roca, 2009).
*  *Que el tiempo nos encuentre* (2013). Novela.
*  *Mientras llueva* (2015). Novela.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Manuel Núñez

O nome **Manuel Núñez** pode referirse a:

* **Manuel Núñez Espinosa** (1827-1880), empresario e banqueiro galego;
* **Manuel Núñez González** (1885 - 1917), poeta galego;
* **Manuel Núñez Carreira** (n. 1948), político galego;
* **Manuel Núñez Singala** (n. 1963), escritor galego.
Anserini

miniatura|dereita|Ganso doméstico (*Anser*)
miniatura|dereita|Gansos do xénero *Chen*

A dos ***Anserini*** (**anserinos**) é unha tribo de aves anseriformes
da familia dos anátidos e subfamilia dos anatinos (os gansos), que comprende tres xéneros. 

## Taxonomía 
### Descrición 
A tribo foi descrita en 1760 polo zoólogo francés Mathurin Jacques Brisson (1723-1806).

### Etimoloxía 
O nome científico *Anserini* está formado sobre a base do nome do xénero tipo, *Anser*, coa adición do sifixo do latín científico *-ini*, propio dos nomes das tribos de animais. 

### Xéneros 
Os tres xéneros vivos da tribo son:
* *Anser*, o ganso gris, entre o que está o ganso doméstico (branco),
* *Chen*, ás veces incluído en *Anser* como un subxénero; a ''American Ornithologists' Union* (AOU) recoñéceo como xénero, pero para outras autoridades é un subxénero,
* *Branta*: o ganso do Canadá, o ganso sangano e o ganso de Hawai, entre outros.

### Especies 
Velaquí a lista de xéneros e especies actuais recoñecidos para esta tribo segundo a versión 5.2 do Congreso Ornitolóxico Internacional e o ornitólogo e taxónomo Alan P. Peterson:

* Xénero *Anser* Brisson, 1760
** *Anser cygnoides* (Linnaeus, 1758)
** *Anser fabalis* (Latham, 1787)
** *Anser serrirostris* Gould, 1852
** *Anser brachyrhynchus* Baillon, 1834
** *Anser anser* (Linnaeus, 1758)
** *Anser albifrons* (Scopoli, 1769)
** *Anser erythropus* (Linnaeus, 1758)
** *Anser indicus* (Latham, 1790) 
* Xénero *Chen* Boie, 1822
** *Chen caerulescens* (Linnaeus, 1758)
** *Chen rossii* (Cassin, 1861)
** *Chen canagica* (Sevastianov, 1802)
* Xénero *Branta* (Scopoli, 1769)
** *Branta canadensis* (Linnaeus, 1758)
** *Branta hutchinsii* (Richardson, 1832)
** *Branta sandvicensis* (Vigors, 1834)
** *Branta bernicla* (Linnaeus, 1758)
** *Branta leucopsis* (Bechstein, 1803)
** *Branta ruficollis* (Pallas, 1769)

### Fósiles 
Os fósiles de gansos son difíciles de asignar a un xénero; coñécense fósiles desde hai 10 millóns de anos no Mioceno. 

O nome *Anser atavus* (que significa "ganso proxenitor") de hai 12 millóns de anos ten incluso máis plesiomorfías en común cos cisnes que cos gansos. 

Ademais, algunhas aves similares a gansos coñécense por subfósiles encontrados nas illas Hawai.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Anátidos
* Anatinos 

### Ligazóns externas 
* Anatidae media  na *Internet Bird Collection''.
Lambetada

miniatura|dereita|250px|Lambetadas variadas nunha tenda.
Unha **lambetada** ou **lambonada** é un alimento doce que se toma máis por gusto ca para alimentarse. Caracterízase por ter azucres ou adozantes como ingredientes principais. Ao contrario que os pasteis ou as tortas, que se adoitan compartir con outras persoas como sobremesa despois dunha comida, as lambonadas cómense de xeito casual como petisco e moitas veces coas mans.

Con escaso ou nulo valor nutritivo en proteínas, vitaminas e minerais, o seu consumo en exceso é un mal hábito que está espallado especialmente entre os cativos e que pode desencadear problemas de saúde como a obesidade, diabetes e mesmo anemia, xa que aporta pouco ferro á dieta e ocasiona a perda de apetito por alimentos realmente nutritivos.

## Outros nomes 
En galego tamén se coñece como **larpeirada**, **lamberetada**, **lambeta**, **lambiscada**, **peperetada** ou **peperete**.

## Tipoloxía 
As lambetadas poden clasificarse en cristalinas e non cristalinas. As non cristalinas son homoxéneas e poden ser gomosas ou duras. Nelas inclúense os caramelos, toffees e nougats, entre outros. As cristalinas teñen pequenos cristais na súa estrutura que se derreten na boca ou que son facilmente mastigábeis.

### Lambetadas de azucre 

Ficheiro:Kompeito konpeito.JPG|*Kompeitō* é unha lambonada tradicional do Xapón. Componse case dun 100% de azucre.
Ficheiro:HardCandy.jpg|Caramelos con forma de froita. 
Ficheiro:Chikki assortment.jpg|*Chikki* é un doce crocante caseiro moi popular na India.
Ficheiro:Gummy bears.jpg|En Alemaña, os osiños Haribo foron as primeiras lambetadas de goma da historia. 
Ficheiro:Pantteri Mix.jpg|*Pantteri* é unha larpeirada finesa. As de cores teñen sabor de froita e as negras de regalicia. 

### Chocolate 

Ficheiro:Bar of Guittard chocolate.jpg|O chocolate amargo contén pouco azucre.
Ficheiro:Milk_chocolate.jpg|O chocolate con leite contén leite e menos cacao en po.
Ficheiro:WeisseLuftschokolade.jpg|O chocolate branco non leva cacao en po. 
Ficheiro:Couverture chocolate and compund chocolate.jpg|O sucedáneo do chocolate emprégase no canto de chocolate puro para reducir custos. 
Ficheiro:300x300 choc rose cake.jpg|Flores feitas de chocolate. 

## Notas
Beta Centauri

**Hadar** ou **Agena** (Beta Centauri / β Cen) é a segunda estrela máis brillante da constelación de Centaurus e a décima do firmamento. A súa magnitude aparente é +0,60.

## Nome 
O nome de **Hadar** é de orixe árabe e o seu significado é incerto; para algúns autores significa «chan». O outro nome da estrela, **Agena**, provén do latín e significa «o xeonllo (do centauro)». O nome de *Wazn*, do árabe «peso», parece que se utilizou para designar a Alfa e Beta Centauri, así como a estrelas das constelacións de Columba e Canis Major; na actualidade é o nome habitual da estrela δ Canis Majoris.

## Características físicas 
Situada a unha distancia entre 350 e 392 anos luz de distancia, Hadar figura clasificada nos catálogos como unha xigante branco-azulada de magnitude absoluta -5,42, intrinsecamente moito máis luminosa que Alpha Centauri pero 90 veces máis afastada que esta.

En 1935, Joan Voûte descubriu que Hadar é unha estrela dobre, asignándolle o identificador VOU 31. A estrela máis tenue do par, **Hadar** **B**, ten tipo espectral B8 e magnitude 4, estando separada da estrela primaria polo menos 120 unidades astronómicas (ua). O seu período orbital é igual ou superior a 225 anos.

A estrela principal, **Hadar A**, é, á súa vez unha binaria espectroscópica, sendo ambas as compoñentes case idénticas e de tipo espectral B1 ou B2. Cun período orbital de 357 días, a órbita é moi excéntrica, facendo que a separación entre ambas varíe entre 0,53 e 5,5 ua; a mínima separación tivo lugar en febreiro de 2000. A velocidade de rotación medida —igual ou maior de 140&nbsp;km/s—, xunto co seu diámetro —9 veces o do Sol—, dan como resultado un período de rotación inferior a 3 días para unha das estrelas polo menos. Á súa vez, unha ou as dúas estrelas son variables do tipo Beta Cephei con dous períodos de 3,2 e 5,3 horas. A proximidade entre as dúas estrelas fai que sexan unha fonte de raios X, debido á existencia de ventos estelares cuxa temperatura alcanza os 2 millóns de K. Cada unha ten unha masa de 14,7 masas solares —aínda que outro estudo sinala masas inferiores de 10,7 e 10,3 masas solares—, e pénsase que en realidade non son xigantes senón estrelas que aínda fusionan hidróxeno en helio, aínda que probablemente quédelles pouco tempo antes de abandonar a secuencia principal. Posteriormente expandiranse en xigantes vermellas e con seguridade a evolución de cada unha delas afectará profundamente á outra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista das estrelas máis brillantes
* Alpha Orionis
* Alpha Aquilae
* Alpha Tauri
* Alpha Scorpii
* Deneb
* Beta Persei
* Polaris

### Ligazóns externas 
*
Magnetostática

A **magnetostática** é o estudo de todos os fenómenos físicos nos que interveñen campos magnéticos constantes no tempo.

A magnetostática abarca desde a atracción que exercen os imáns e os electroimáns sobre os metais ferromagnéticos, como o ferro, até os campos magnéticos creados por correntes eléctricas estacionarias. De feito ambos os fenómenos están estreitamente relacionados, xa que as correntes eléctricas crean un campo magnético proporcional á intesidade de corrente e que diminúe coa distancia.

Ademais todo corpo que entra nun campo magnético toma unha imantación que depende da súa natureza, e que xeralmente perde ao retirarse dese campo; algúns aceiros conservan parte do magnetismo inducido ou magnetismo remanente.

Hai corpos paramagnéticos que son atraídos polos imáns (ferro, níquel, cobalto etc.) e corpos diamagnéticos, que son repelidos por eles.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* , .
* , .
* , .

### Outros artigos 
* Corrente eléctrica
* Campo magnético
* Momento magnético
* Resistividade
* Resistencia eléctrica
* Lei de Ohm
* Capacidade eléctrica
* Indutancia
* Reactancia
* Leis de Kirchhoff
Quark fondo

O **quark** **fondo** (ou *quark b* do inglés "*bottom quark*") é unha partícula elemental que pertence á terceira xeración de quarks**.** Ten unha carga eléctrica igual a −⅓ da carga elemental e un spin de ½, co cal é un fermión e cumpre o principio de exclusión de Pauli. Como os demais quarks, o quark fondo ten carga de cor, e o antiquark fondo ten carga de anticor; senten a interacción forte.

## Características 
É o segundo quark máis masivo do modelo estándar, cunha masa dunhas catro veces a do protón. Isto dálle un comportamento peculiar dentro da cromodinámica cuántica, que o fai máis fácil de detectar e medir as súas propiedades experimentalmente, sobre todo nos mesóns que forma. Tamén é relativamente fácil de experimentar con el debido a que case sempre aparece nas desintegracións do quark cume, e con bastante frecuencia na desintegración do bosón de Higgs, se é o suficientemente lixeiro.

Foi descuberto no Fermilab (Chicago), en 1977 e posteriormente confirmado en Doris (Hamburgo). No descubrimento, os científicos quixeron chamalo "quark beleza" (*Beauty*), pero ao final quedou en fondo (*Bottom*). O achado non resultou inesperado xa que en 1975 descubriuse a partícula tau polo que se pensou que se había tres familias de leptóns debería haber tamén tres xeracións de quarks.

O quark fondo debe ter unha vida media curta, como os leptóns da terceira xeración. A única evidencia é que forma hadróns que se desintegran pronto, pero a vida media do propio quark é moi difícil de medir debido a que se atopa confinado (confinamento da cor).

Este quark dota aos hadróns que forma cun número cuántico chamado 'inferioridade' (tradución de "*bottomness*"), que se define como o número de antiquarks fondo menos o número de quarks fondo que o forman.

## Hadróns que conteñen quarks fondo 
Todos os tipos de mesóns B, cargados e neutros, están formados por un quark fondo (ou o antiquark) e un quark arriba ou abaixo. Os mesóns B encantados e estraños están formados polo quark fondo e un quark encantado ou estraño respectivamente.

O mesón ípsilon, tamén coñecido como 'fondonio' (tradución de **bottomonium**), está formado polo quark e o antiquark fondo.

O único barión coñecido cun quark fondo é o lambda neutro inferior.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* , .
* , .
* , .
* , .

### Outros artigos 
* Quark
* Interacción nuclear forte
* Gluón

### Ligazóns externas 
* History of the discovery of the bottom quark / Upsilon meson, .
*
Ginesa Ortega

**Ginesa Ortega Cortés**, nada en Metz (Francia) en 1967, coñecida artisticamente como **Ginesa Ortega**, é unha cantaora de flamenco española.

## Traxectoria 
Aínda que naceu en Francia, esta cantaora catalá de orixe xitana viviu desde os poucos meses de idade en Cornellà de Llobregat (Provincia de Barcelona). Canta flamenco desde os doce anos de idade. Formada artisticamente en Cataluña, nun cante clásico de base, ten unha gran versatilidade e interésase tamén polos sons do jazz. Integrouse nos seus inicios no grupo de flamenco-fusión Iberia.

Entre outros e posteriormente, colaborou coa Orquestra do Teatre Lliure, coa compañía teatral La Fura dels Baus ou con Joan Manuel Serrat, a quen acompañou na gravación do seu tema "Los macarras de la moral" do disco *Sombras de la China* (1998). Posteriormente Ginesa Ortega homenaxeou a Serrat versionando "Aquellas pequenas cosas", incluída no seu propio disco *Por los espejos del auga* (2002) e en catalán o tema "Temps de pluja", incluída no disco colectivo *Per el meu amic Serrat* (2007). 

En 1991 Ginesa Ortega grava coa Orquestra do Teatre Lliure dirixida por Josep Pons *El amor brujo* de Manuel de Falla. Despois, a súa discografía flamenca persoal é a seguinte:

## Discografía 
**Siento* (1997).
**Oscuriá* (1999).
**Por los espejos del agua* (Editado por Picap 2002).
**Flamenca* (Editado por Picap 2006).
**El amor brujo* (2011)
OpenSCAD

**OpenSCAD** é unha aplicación multiplataforma de código aberto e libre para a creación e edición de obxectos sólidos tridimensionais, ou 3D. Permite crear deseños 3D de obxectos xeométricos e texto e modificar o seu tamaño en calquera momento da edición xa que o renderizado dos obxectos se fai despois dunha compilación dos scripts.

Proporciona unha técnica de modelaxe creando sólidos xeométricos CSG e outra baseada en extruír liñas 2D. Os deseños poden ser exportados en formato 2D como AutoCAD DXF. As curvas 2D poden ser extruídas dende formatos DXF. Os ficheiros DXF de OpenSCAD poden ser lidos e crear modelos 3D en formatos STL e OFF.

A aplicación pode integrarse con FreeCAD como espazo de traballo.
 
## Notas
Don Beauman

**Donald Bentley Beauman** nado en Farnborough, Hampshire, Inglaterra o 26 de xullo de 1928 e finado en Wicklow, Irlanda o 9 de xullo de 1955, foi un piloto británico de Fórmula 1 que participou nun Gran Premio do Campionato Mundial.

Beauman naceu en Farnborough, Hampshire, fillo único do Xeneral de Brigada Archibald Bentley Beauman CBE, DSO e Bar (30 de novembro de 1888 - 22 de marzo de 1977). Era xerente de hotel, pero comezou a competir nas carreiras de motor en 1950.
  
Beauman correu cun Cooper 500 durante dous anos na Fórmula 3 antes de cambiar ás carreiras de coches deportivos e participou na Fórmula 1 en  cun Connaught Tipo A, patrocinado polo rico privado Sir Jeremy Boles. Terminou undécimo no Gran Premio do Reino Unido en Silverstone. Alcanzou un certo éxito en Fórmula 2, con varios terceiros e cuartos postos e un segundo lugar na copa Madgwick en Goodwood. En 1955, a fin de semana antes do Gran Premio do Reino Unido, morreu cando se estrelou co seu Connaught durante a carreira do Trofeo Leinster en Wicklow. Lograra o tempo máis rápido de 133´45&nbsp;km/h na súa primeira volta pero estrelouse preto do pub Beehive na segunda volta e morreu instantaneamente. A morte de Beauman máis outros accidentes mortais nas carreiras ese ano puxo fin ás carreiras de automóbiles no Curragh.

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Profile at The 500 Owners Association
Roger Loyer

**Roger Loyer** nado o 5 de agosto de 1907 e finado o 24 de marzo de 1988 foi un corredor de motos e piloto de Francia. Gañou o Gran Premio de Francia de motociclismo de 250 cc de 1937 e o Gran Premio de Francia de motociclismo de 350cc de 1938.

Participou nun Gran Premio de Campionato Mundial de Fórmula 1, o Gran Premio da Arxentina de 1954 o 17 de xaneiro de 1954. O seu Gordini Tipo 16 quedou sen aceite, e no anotou ningún punto de campionato. Pouco despois, este coche volveu fallar durante o Gran Premio de Bos Aires, pero Loyer puido compartir o auto de Élie Bayol para terminar 10º.

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
The Milky Way (filme de 1940)

***The Milky Way*** é unha curtametraxe clásica de animación producida en Technicolor e estreada nos cines co filme *The Captain Is a Lady* por Metro-Goldwyn Mayer. A curtametraxe, producida e dirixida por Rudolf Ising e co-producida por Fred Quimby coa supervisión musical de Scott Bradley, conta as aventuras dos "tres pequenos gatiños" e a súa exploración do mundo dos soños onde a Vía Láctea está feita de leite e a Lúa de queixo.

Gañou o Oscar á mellor curtametraxe animada na 13ª edición dos premios, e foi o primeiro filme que non era de Disney en facelo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
WikiTree

**WikiTree** é unha páxina web libre e social sobre xenealoxía que deixa ós usuarios investigador e contribuír ás súas propias árbores familiares persoais, ó tempo que constrúe e colabora nunha singular árbore mundial familiar dentro do mesmo sistema. O sitio foi creado no ano 2008 por Chris Whitten, desenvolvedor da páxina WikiAnswers, e é propiedade de Interesar.com, Inc. O sitio utiliza unha linguaxe “wiki markup" (achegada polo software MediaWiki) que ofrece a usuarios principiantes e experimentados a habilidade de crear e editar perfís persoais, categorías e “páxinas espaciais” libres para documentar a historia da súa familia. O 20 de xaneiro de 2017, a páxina WikiTree tiña uns 394 000 membros rexistrados e mantén arredor de 13 millóns de perfís de devanceiros. A revista GenealogyInTime clasificou WikiTree como a 15ª páxina máis popular sobre xenealoxía en xaneiro de 2016.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Dieléctrico

miniatura|Material eléctrico polarizado.
Denomínase **dieléctrico** a un material cunha baixa condutividade eléctrica (σ C = \frac{k \epsilon_0  A}{d}|3=left}}onde:

\epsilon_{0}\, é a permitividade eléctrica do baleiro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  808 or 832 páxinas., .
* , .

### Outros artigos 
* Resistencia eléctrica
* Interacción electromagnética
* Electricidade
* Imán
* Magnetismo
* Efecto fotoeléctrico
* Supercondutividade
* Electrostática
* Carga eléctrica
* Lei de Coulomb

### Ligazóns externas 
* Electromagnetism , .
* Dielectric Sphere in an Electric Field, .
* DoITPoMS Teaching and Learning Package "Dielectric Materials", .
Folclorismo

O **folclorismo** é o uso dunha tradición popular fóra do contexto no que se desenvolveu. Algúns investigadores alemáns comezaron a utilizar o termo a comezos dos anos 60 para referirse ó uso do folclore por parte da industria turística. A arte profesional baseado no folclore, os anuncios de televisión con personaxes de conto de fadas e mesmo os estudos académicos de folclore poden considerarse exemplos de folclorismo.

## Notas
Georges Berger

**Georges Berger** nado en Sint-Jans-Molenbeek, preto de Bruxelas o 14 de setembro de 1918 e finado en Nürburgring o 23 de agosto de 1967 foi un piloto de competición que participou cun Gordini en dous Grandes Premios do Campionato Mundial de Fórmula 1.

Competiu inicialmente durante os anos 50 nun Fórmula 2 BMW-motor Jicey co cal terminou terceiro no Grand Prix des Frontières en Chimay. En 1953 competiu para o equipo Simca-Gordini e terminou quinto na mesma pista. Participou no mesmo coche (un Gordini Tipo 15 de 1.5 litros e 4 cilindros) no Gran Premio de Bélxica de 1953 pero retirouse logo de soamente tres voltas debido a unha avaría do motor. O ano seguinte correu cun Gordini logrando só unha cuarta posición en Rouen, pero de novo participou nun Gran Premio, o Gran Premio de Francia de 1954 en Reims-Gueux nun Gordini Tipo 16, pero retirouse debido a un problema na válvula de motor. Logo disto desapareceu das carreiras de monoprazas.

Máis adiante na súa carreira compartiu o Ferrari gañador no Tour de Francia Automobilístico de 1960. Morreu cando competía cun Porsche 911 en 1967 no Marathon das 84-horas en Ruta en Nürburgring.

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Calzado

O **calzado** é a parte da indumentaria empregada para protexer os pés. Adquire moitas formas, como zapatos, sandalias, alpargatas, botas ou deportivas.

O calzado é vestido por unha gran variedade de motivos, incluíndo a protección do pé, a hixiene ou o simple adorno. A miúdo empréganse medias ou calcetíns ó vestir calzado.

## Historia 
[miniatura|Persas con sandalias en [Persépole.]]
Os antigos exipcios empregaban como calzado unha especie de alpargatas feitas con palma ou cortiza de papiro.

Os gregos adoitaban calzar os altos coturnos, que chegaban até o papo da perna e foron logo adaptados polos romanos. Unha variante concreta dese calzado era a usada no teatro, con solas moi grosas, de cortiza, que realzaban a estatura dos actores tráxicos.
Pitágoras obrigou ós seus discípulos a usar un calzado igual ó dos exipcios e ó cal debía o nome de *baxea.* Nos baixorrelevos de Persépole vense persas representados cunha especie de sandalias e noutros monumentos gregos, os bárbaros están cun calzado que os romanos chamaban *aluta luxior.* Nos tempos heroicos, os gregos só levaban calzado cando saían ó campo: o dos homes era unha especie de botíns de coiro e o das mulleres consistía nunhas sandalias que adoitaban adornar con marfil, prata, ouro e pedras preciosas en tempos máis adiantados que os heroicos.

Licurgo só permitía usar calzado na guerra, na caza e cando se viaxaba de noite. Os espartanos usaban un zapato chan que envolvía todo o pé formado de coiro colorado. O das doncelas era moi alto, e o das matronas dunha altura media. Os atenienses chegaron a coñecer diferentes especies de calzado a modo de botas e zapatos de coiro negro.
esquerda|miniatura|200x200px|Calzado.
Os romanos non levaban calzado ó principio pero logo introduciuse coa moda e en Cicerón lemos que no seu tempo usaron os mozos disolutos un calzado chamado *sicyonium.* Coñecéronse diferentes especies de calzado a saber: o *calceus*, o *muleus*, o *phaecasium*, para calzado enteiro feito dun coiro chamado *aluta*; a *soleá*, a *caliga*, a *crépida*, a *baxea*, o *sandalium*, o *coturno* eran solas sinxelas atadas sobre o pé con cintas ou correas. Eran de diferentes cores aínda que xeralmente negras. Os emperadores e triunfadores usábanos colorado. Nas súas casas, usaban os romanos a *solea* que servía de chinela. O calzado das mulleres adoitaba ser branco. Os senadores usaban unhas medias botas negras levando sobre o nocello unha especie de hebilla, chamada *lúa* ou *tintilla* a cal tiña a forma dunha C para indicar que nun principio os senadores patricios non eran máis que cento. Os antigos adoitaban deixar o calzado para comer a fin de non ensuciar os coxíns sobre que se recostaban e os escravos encargados de descalzar e calzar ós señores denomínanse *sandaligeruli*.
Superestrato

En lingüística denomínase **superestrato** ó conxunto de características léxicas, fonéticas e gramaticais deixadas nunha lingua polos falantes dun grupo invasor ou estranxeiro que fala unha lingua diferente. En contraposición, denomínase substrato ás características deixadas pola invadida na invasora. En resumo, é o conxunto de características lingüísticas deixadas por unha lingua invasora.

Así, por exemplo, pódense considerar como superestrato do galego as palabras e estruturas incorporadas á fala romance das linguas xermánicas e do árabe tras as súas respectivas conquistas da Península Ibérica.

## Véxase tamén  
### Outros artigos 
* Adstrato
O Burgovedro, Borreiros, Gondomar

**O Burgovedro** é un lugar da parroquia de Borreiros, no concello pontevedrés de Gondomar, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2016 tiña 56 habitantes (27 homes e 29 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Borreiros 
### Parroquias de Gondomar 
## Notas
Chayanne

**Elmer Figueroa Arce**, máis coñecido como **Chayanne**, nado en San Lorenzo o 28 de xuño de 1968, é un cantante, portorriqueño que vive nos Estados Unidos de América.

## Traxectoria
É fillo dunha profesora e dun director de vendas, e é o terceiro de cinco irmáns. Foi integrante dun grupo popular na década de 1980 en Porto Rico, Los Chicos. No ano 1987 grava o seu primeiro álbum en solitario, *Chayanne*, e comezou a combinar a súa carreira como cantante e actor. Apareceu no filme *Dance with Me* no ano 1998. O 28 de setembro de 2008, protagonizou un filme chamado *Gabriel - amor inmortal*, gravado en Miami para Mega Films.
Está casado cunha venezolana, Marilisa Maronese, e ten dous fillos: Lorenzo Valentino e Isadora Sofía.

## Discografía 
### Álbums de estudio 
* *Es mi nombre* (1984)
* *Sangre latina* (1986)
* *Chayanne* (1987)
* *Chayanne* (1988)
* *Tiempo de vals* (1990)
* *Provócame* (1992)
* *Volver a nacer* (1996)
* *Atado a tu amor* (1998)
* *Simplemente* (2000)
* *Sincero* (2003)
* *Cautivo* (2005)
* *Mi tiempo* (2007)
* *No hay imposibles* (2010)
* *En todo estaré* (2014)

### Recompilacións 
* *Grandes éxitos* (2002)
* *Desde siempre* (2005)
* *De piel a piel* (2008)

### Covers 
* *Influencias* (1994)

### DVDs 
* *Grandes éxitos* (2002)
* *Vivo* (2008)
* *A solas con Chayanne* (2012)
Maria

***Maria*** (en ) é unha novela sen rematar da escritora británica Mary Wollstonecraft, secuela do seu tratado político revolucionario *Vindicación dos dereitos da muller* (1792). William Godwin, o seu esposo, publicou *Maria* de xeito póstuma en 1798, e a obra está considerada como a máis radicalmente feminista da autora.

A novela, tanto filosófica coma gótica, narra a historia dunha muller internada polo seu marido nun hospital psiquiátrico. Céntrase nos «agravios sufridos pola muller» a nivel social máis ca individual, e critica o que Wollstonecraft consideraba como a institución patriarcal do matrimonio na Gran Bretaña do século XVIII e ao sistema legal que a protexía. Con todo, a incapacidade da protagonista para renunciar ás súas fantasías románticas tamén acusa as mulleres de ser propensas a sumirse nun sentimentalismo falso e daniño. A novela foi pioneira na celebración da sexualidade feminina e na identificación entre mulleres de distintas clases. Devanditas temáticas, xunto coa publicación do escandaloso libro de Godwin titulado *Memoirs of the Author of A Vindication of the Rights of Woman* (*Memorias da autora de Vindicación dos dereitos da muller*), que tratou sobre a vida de Wollstonecraft, provocaron que a novela non fose popular na época da súa publicación.

As críticas feministas do século XX analizaron a obra e integrárona na historia da novela e do discurso feminista. A meirande parte das veces catalógalla como unha popularización en formato de ficción de *Vindicación dos dereitos da muller*, como unha extensión dos argumentos feministas de Wollstonecraft en *Vindicación* e como unha autobiografía.

Foi traducida ó galego por María Fe González e foi publicada pola Editorial Hugin e Munin no ano 2013.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
* —. «Review». *Anti-Jacobin Review and Magazine* 1 (1798): 91–93.
* —. «Review». *British Critic* 12 (1798): 234–235.
* —. «Review». *Monthly Review* 27 (novembro de 1798): 325-27.
* Godwin, William. *Memoirs of the Author of A Vindication of the Rights of Woman*. Eds. Pamela Clemit y Gina Luria Walker. Peterborough: Broadview Press, 2001. ISBN 1-55111-259-0.
* Wollstonecraft, Mary. *A Vindication of the Rights of Woman*. *The Vindications.* Eds. D.L. Macdonald y Kathleen Scherf. Toronto: Broadview Literary Texts, 1997. ISBN 1-55111-088-2.