Dinastía almorábide

[miniatura|250px|[Dinar almorábide de Ali ibn Yusuf. Almería, 1106-1142.]]
Os **Almorábides** foron unha dinastía bérber do Sáhara que vivía entre o actual Senegal e o sur do Sáhara occidental. Esta dinastía está emparentada coas tribos bérberes de Sanhaja e Lamtuna. Desde o século XI até o XII, a dinastía almorábide gobernou o Sáhara, parte do norte de África e parte da Península Ibérica.

Baixo esta dinastía o imperio musulmán estendeuse sobre o actual Marrocos, Sáhara Occidental, Mauritania, Xibraltar, Tlemcen (en Alxeria) e gran parte do que hoxe son o Senegal, Malí, España e Portugal. Na súa maior extensión, o imperio ocupaba 3000 quilómetros desde o norte ao sur (a maior latitude de todos os tempos até a colonización española das Américas).

## Orixes e expansión almorábide 
Os almorábides tiñan unha confraría relixiosa militar que defendía a expansión do islam, tal e como facían os cruzados respecto á relixión cristiá. Eran seguidores de Abdallah ibn Yasin, teólogo do islam ortodoxo chamado por un dos xefes das tribos bérberes que controlaban o Sáhara occidental. Os seus seguidores, ao redor do medio do século XI, comezaron a ser coñecidos como *al-Murabitun*, ou "o pobo da fortaleza" e no Occidente son chamados Almorábides. O seu obxectivo inicial era estabelecer unha comunidade política na cal puidesen ser aplicados os principios islámicos, inclusive sobre a jihad contra os non-musulmáns. Procuraron impor súa doutrina pola predicación e pola guerra. En 1055 conseguiron apoderarse de dous dos máis importantes centros onde se comerciaba o ouro que viña do centro da África polo deserto do Sáhara, Sijilmasa e Awdaghust/Audagost.

En 1059, morreu ibn Yasin, mais un seu seguidor, Abu Bakr, fíxose líder e conquistou continuamente a rexión do noroeste da África até morrer á súa vez en 1087: xa entón tíñase apoderado do que hoxe coñecemos como Marrocos.

Con capital na cidade que é hoxe Marrakech, pasaron a controlar toda a rexión até a actual Alxeria. En 1087, o primo de Abu Bakr, Yusuf ibn Tashfin, conquistou Ceuta e pasou a dominar a rexión norte nas marxes do Estreito de Xibraltar e ao longo das costas mediterráneas.

Cando o rei galaico Afonso VI conquistou a cidade de Toledo, en 1085, o emir musulmán de Sevilla, ameazado, pediulles axuda aos almorábides. En 1086, o exército de ibn Tashufin cruzou o Estreito, derrotou o rei galaico e volveu a África. Posteriores vitorias dos reis cristiáns da Península Ibérica contra estados musulmáns levárono a atravesar de novo o Estreito, mais desa vez non máis retornaría á África.

Anexaron toda a *Spania*, o territorio que pertencía a emires musulmáns e formaron un vastísimo Imperio que se estendería desde a África -o Senegal- até o río Ebro, incluíndo todas as fértis terras do sur peninsular. A conquista non foi duradeira, por dificultades económicas, inquedanza social, os ataques ás comunidades cristiá e xudía, que até entón vivían en certa harmonía e até protexidos polos emires. Unha administración feble xerou abusos e, en 1140, outros bérberes do norte da África uníronse e declaráronlles á súa vez a guerra aos almorábides, acusados de corrupción e opresión. Eran os fanáticos que ficaron coñecidos como Almohades. Penetraron na Península Ibérica, sometendo os Almorábides. Soamente cos almohades o comercio andaluz conseguiu expandirse, e a cidade de Sevilla pasaría a ser a capital do mundo islámico no Occidente.

## Almohades 
Os reis cristiáns aproveitáronse novamente destas loitas internas para ampliaren os seus estados para o sur. Inicialmente o rei castelán Afonso VIII (1155-1214) foi vencido polos mouros almohades na batalla de Alarcos (1195). Eran anos tan inestábeis que o rei de Galiza e León, Afonso VIII chegou a ser excomungado polo papa por terse unido aos estados musulmáns nas loitas contra os seus inimigos cristiáns.

Ante isto, os reis de Navarra, Aragón, Castela e Portugal uníronse, bendicidos polo Papa que lles concedía as mesmas indulxencias concedidas aos cruzados no Oriente. A vitoria chegoulles en 1212, garantindo acceso e pasaxe no Guadalquivir. Esa batalla, coñecida como Las Navas de Tolosa, representou o golpe definitivo no dominio almohade.

A *Spania* musulmá fragmentábase agora en numerosos centros políticos de poder coñecidos como reinos de taifas, disgregación política e económica que ao longo do tempo foi aproveitada polos estados cristiáns ibéricos para atacar constantemente. Sucesivas conquistas de reis cristiáns acabarían por reducir o outrora rico mundo hispano-musulmán a un só reino, Granada.

## Lista de emires almorábides 
A dinastía Almorábide estivo composta por:

* Yusuf ibn Tashfin (1061-1106)
* Alí ibn Yusuf (1106-1142)
* Tashfin ibn Alí (1142-1146)
* Ibrahim ibn Tashfin (1146)
* Ishaq ibn Alí (1146-1147)
* A partir de 1145 creáronse pequenos reinos chamados "taifas" (1145 a 1157) e outros dominios pasaron para os almohades (1147-1157)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dinar almorábide
* Imperio almohade