open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Falla de Viveiro

A **falla de Viveiro** é unha falla normal formada durante a oroxénese herciniana ou varisca que separa as zonas Asturoccidental-Leonesa e Centroibérica do macizo Ibérico. Iníciase na costa cantábrica na zona de Viveiro e prolóngase cara ao sur uns 142 km ata acabar na serra do Courel.

Algúns autores considerárona un acabalgamento polas diferenzas litoestratigráficas tan grandes das dúas zonas que separa, pero a opinión máis común é que se trata dunha falla normal con certo desgarre. Separa dous dominios tectoestratigráficos diferentes e dúas zonas metamórficas distintas, ambas as dúas de alto grao de metamorfismo, como son o domo de Lugo (ao leste con materiais precámbricos e cámbricos) e o antiforme do Barqueiro (ao oeste co gneis ollo de sapo, Ordovícico, Silúrico). Entre ambos os domos hai un sinclinal de material silúrico en cuxo flanco oriental se desenvolveu a falla de Viveiro. O salto vertical mínimo estimado da falla é de 5,5 km. Os datos xeocronolóxicos indican que a falla estivo activa entre os 298±5 e os 289,5±1,5 Ma, pero a súa actividade global limitouse entre os 314±2 Ma, como límite máis vello posible para o comezo da súa actividade e o período comprendido entre os 289,5±1,5 e c. 269 Ma para o cesamento da súa actividade.

A falla de Viveiro e o acabalgamento do manto de Mondoñedo teñen orixe distinta. Mentres que o acabalgamento se produciu cando o manto se desprazou ao leste (con compresión oeste-leste), a falla prodúcese por un colapso cara ao oeste e corta o acabalgamento. O sinforme situado entre o domo de Lugo e o antiforme do Barqueiro foi comprimido lateralmente polos esforzos hercinianos (F3), en consecuencia queda esmagado e cos flancos estirados e finalmente a charneira do sinforme afúndese, formándose a falla. Ao mesmo tempo, o bloque sofre un escape lateral ao NNE favorecido polas fallas de Viveiro e de Valdoviño, que actúan como fallas de desgarre. O sinforme intermedio quedou pinzado entre a falla de Viveiro e o antiforme do ollo de sapo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*  J. Gómez Barreiro (2012) Guía Geológica del manto de Mondoñedo
Lingua igala

A **lingua igala** é unha lingua ioruboide falada polo pobo igala de Nixeria. En 1989, o número de falantes de igala estimouse en 800&nbsp;000, principalmente no Estado Kogi. Os seus dialectos principais son os dos lugares de Ibaji, Idah, Dekina, Ogugu, Ankpa e Ebu; o igala comparte algunhas semellanzas coa lingua ioruba e coa lingua itsekiri.

Os igala, tamén escrito igara, viven na marxe esquerda do río Níxer debaixo da súa unión co río Benue. A súa lingua pertence á rama benue-congo da familia níxer-congo. O seu gobernante, o Attah, tamén gobernaba tradicionalmente outros dous grupos, o Bassa Nge e os Bass Nkome, que viven entre os igala e o río Benue.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en igala
### Ligazóns externas 
*Roger Blench, Paul Gross. 2005. Nomes dos mamíferos en igala.
Antonio Parga Sánchez

**Antonio Parga Sánchez**, nado na Coruña o 14 de xuño de 1882 e finado en Tashkent o 8 de novembro de 1942, foi un militar galego.

## Traxectoria 
Maquinista da Armada. En 1903 aprobou o exame de aprendiz de maquinista. En marzo de 1906 foi chamado para prestar servizo en Ferrol. En septembro de 1915 pasou a ser terceiro maquinista, en marzo de 1918 segundo maquinista e en febreiro de 1923 primeiro maquinista. Dende xaneiro de 1924 a xullo de 1925 foi alumno na Academia de Enxeñeiros Maquinistas de Ferrol pasando a ser profesor da mesma en 1929. Foi condecorado en xaneiro de 1911 coa Medalla da Campaña de Melilla; en marzo de 1912 coa Cruz de Prata ao Mérito Naval con motivo da avaría do cruceiro *Reina Regente* en xaneiro anterior e coa Medalla de Prata da Real Orde de Sabela a Católica polo servizo prestado durante a folga ferroviaria dese ano, e en xaneiro de 1929 coa Cruz ao Mérito Naval de 1ª Clase. Membro da UGT e afiliado á Agrupación Socialista de Ferrol. Perteneceu á masonaría co nome simbólico de «Pablo Iglesias» formando parte da loxa «Francisco Suárez nº 10». En 1931 ingresou no Corpo de Intervención Civil da Mariña trasladándose a Madrid en 1932 onde se incorporó á Agrupación Socialista. Ascendido a capitán maquinista da Armada, dende abril de 1932 foi xefe de Administración de 3ª Clase. Finalizada a guerra civil exiliouse na Unión Soviética onde estaban os seus fillos Antonio e Carmen Parga Parada, casada con Manuel Tagueña Lacorte.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha de Antonio Parga Sánchez
Mercedes Corominas

**Mercedes Corominas**, nada en España en 1886 e finada no Brasil en 1926, foi unha das primeiras mulleres aviadoras e aeronautas españolas, coñecida polas súas exhibicións en Portugal.

## Traxectoria 
Mercedes Corominas naceu en España en 1886. Formouse como acróbata de circo e, a comezos do século, participou no Circo Calderón en España. En 1904 realizou unha ascensión aérea en solitario en Barcelona, converténdose na primeira muller española en realizar unha ascensión en globo en solitario. En 1906, comezou a realizar acrobacias aéreas, suspendéndose nun trapecio colgado debaixo dun globo aerostático. A súa primeira serie de exposicións, titulada "Aerostatic Ascensions", tivo lugar en Portugal; estes foron un grande éxito e Corominas realizou acrobacias aéreas en varias cidades portuguesas. Continuaría realizando as súas acrobacias noutras partes de Europa. O 12 de setembro de 1909 realizou outra ascensión en solitario elevándose dende a Praza de Touros de Santander a bordo dun Globo Montgolfier bautizado co seu nome. Pouco despois levou a cabo outras ascensións semellantes en poboacións cántabras como Escobedo, Gajano e Mogro.

Casou cun artista de circo portugués, Francisco Pedro Monteiro, en 1911. Ese mesmo ano, Corominas realizou acrobacias no Brasil. Mentres estaban no país, a parella decidiu estabelecerse e finalmente formou unha compañía de circo.

## Notas
Tijuana No!

**Tijuana No!** é un grupo musical mexicano que fusiona rock, punk, reggae e ska, orixinario da cidade de Tijuana. Nas súas letras mantivo temáticas como a crítica social, a inmigración ou a pobreza. Co seu labor musical apoiaron movementos como o Exército Zapatista de Liberación Nacional e as protestas contra a Lei Arizona, que criminalizaba as persoas inmigrantes sen documentos nese estado. O tema «Soweto», escrito nos inicios do grupo, trata a cuestión do Apartheid en Suráfrica.
## Traxectoria 
Tijuana No! formouse a finais dos anos 80 co nome de Radio Chantaje e logo cambiaron o seu nome a No. Daquela, na Cidade de México xa había un grupo de relevancia local con ese nome, polo que logo de actuaren nesa cidade en 1990 decidiron chamarse Tijuana No!. A súa popularidade creceu cun disco gravado na discográfica Rock and Roll Circus en 1991, material regrabado polo selo alternativo Culebra Marcas en 1992.

En 2017 publicouse o documental *Tijuana No. Borders and Transgressions*, dirixido por Pável Valenzuela Arámburo, sobre a historia do grupo.

## Integrantes 
* *Teca* García - Percusións, voz e frautas
* Jorge Borja Velázquez - Baixo e coros
* Jorge Jímenez - Guitarra
* Alejandro Zúñiga - Batería
* Edmundo Arroyó - Saxofón
* Daniel Villareal - Trombón
* Linda Owlen - Voz
* Andree Pena - Teclados
* Eunice Paz - Baixo e Coros
* Luís Sandez - Voz
* Jorge Salcedo - Voz

### Exintegrantes 
* Julieta Venegas - Teclados e voz
* Mayumi Toyoda - Voz
* Cecilia Bastida - Teclados e voz
* Luís Güereña † - Voz e timbais
* Messier A. Perseo Martin .D - Teclados (e mascotas)
* John Plantel - Trombón
* John Murray - Frauta transversal
* Dardin Coria - Teclados
* Fabian Romero - Teclados
* Rodrigo «Lengua alerta»

## Discografía 
* *Indefinición* -demo- 1991 (Independente) -só en formato casete
* *No* - 1991 (Rock and Roll Circus (Disquera Independiente))
* *No* - 1992 (Culebra) (BMG). Coas participacións de Rocco e Sax (Maldita Vecindad) e Manu Chao
* *Transgresores de la Ley* - 1994 (Culebra) (BMG). Coas participacións de Manu Chao, Fermin Muguruza e Todos Tus Muertos
* *Contra Revolución Avenue* - 1998 (BMG Latin). Coas participacións de Kid Frost, Fermin Muguruza e Kim Deal
* *Rock del Milenio* - 1999 (BMG Latin)
* *Live at Bilbao, Spain* - 2000 (BMG Latin)
* *Lo Mejor de Tijuana NO!* - 2001 (BMG Latin)

## Sinxelos 
* *Va Por Los 43* [Ni perdón ni olvido] - 2019, con Lengualerta e Adriana Primavera. Vídeo gravado por alumnas e alumnos da Universidade Iberoamericana Tijuana.
* *Come Bck* -  2019, con Gadiel e Peterpan.

## Colaboracións 
* *Citizenship* - 2020 Tambora Zen con Ceci Bastida e Tijuana No!
* Kid Frost
* Kim Deal - [The Breeders]
* HR - [Bad Brains]
* Fermin Muguruza - [Negu Gorriak]
* Manu Chao - [Mano Negra]
* Roco - [Maldita Vecindad y los Hijos del Quinto Patio]
* Sax - [Maldita Vecindad y los Hijos del Quinto Patio]
* Fidel Nadal - [Todos tus Muertos]

## Notas
Wedding Season

***Wedding Season*** é un filme estadounidense de 2022 dirixido por Tom Dey a partir dun guión de Shiwani Srivastava. O filme está protagonizado por Suraj Sharma, Pallavi Sharda, Rizwan Manji, Veena Sood, Ari Afsar, Sean Kleier e Manoj Sood.

*Wedding Season* estreouse o 4 de agosto de 2022 a través de Netflix.

## Sinopse 
Asha é unha economista que traballa en microfinanzas que recentemente rompeu o seu compromiso e deixou atrás unha carreira bancaria en Wall Street para traballar para unha startup de microfinanzas en Nova Jersey. A nai de Asha, Suneeta, preocupada polo seu futuro e contra o consello do seu marido Vijay, establece un perfil de citas a través do cal Asha coñece a Ravi. Aínda que a súa primeira cita vai mal, Asha finalmente convence a Ravi de finxir que están saíndo en varias vodas ao longo do verán para aliviar a presión para casar. Asha e Ravi lentamente se interesan un polo outro, e Asha descobre que Ravi é en segredo un rico DJ chamado DJ Spellbound.

## Personaxes 
* Suraj Sharma como Ravi
* Pallavi Sharda como Asha
* Rizwan Manji como Vijay
* Arianna Afsar como Priya
* Sean Kleier como Nick
* Veena Sood como Suneeta
* Manoj Sood como Dinesh
* Sonia Dhillon Tully como Veena
* Ruth Goodwin como Tina
* Damian Thompson como James
* Subhash Santosh como Darshit
* Julius Cho como Yoshi

## Notas
7 donne e un mistero

***7 donne e un mistero*** é un filme italiano de 2021 co-escrito e dirixido por Alessandro Genovesi. É un remake do filme de 2002 *8 femmes* de François Ozon, que á súa vez está baseado na obra *Huit femmes* de Robert Thomas. Está protagonizado por Margherita Buy, Diana Del Bufalo, Sabrina Impacciatore, Benedetta Porcaroli, Micaela Ramazzotti, Luisa Ranieri e Ornella Vanoni.

O filme estreouse en Italia o 25 de decembro de 2021 a través de Warner Bros. Pictures, Estreouse en Netflix o 28 de decembro de 2022.

## Personaxes 
* Margherita Buy como Margherita 
* Ornella Vanoni como Rachele
* Micaela Ramazzotti como Veronica 
* Sabrina Impacciatore como Agostina
* Luisa Ranieri como Maria
* Diana Del Bufalo como Susanna 
* Benedetta Porcaroli como Caterina
* Marco Rossetti como Inspector Giovanni Ripoldi
* Alessandro Genovesi como condutor do taxi
* Luca Pastorelli como Marcello

## Notas
Somos os Miller

***Somos os Miller*** (en ) é un filme estadounidense de 2013 dirixido por Rawson M. Thurber e protagonizado por Jason Sudeikis, Jennifer Aniston, Emma Roberts, Will Poulter, Nick Offerman, Kathryn Hahn, Molly Quinn e Ed Helms. O guión foi escrito por Bob Fisher, Steve Faber, Sean Anders e John Morris, e baséase nunha historia orixinal de Fisher e Faber. A trama segue a un pequeno traficante de marihuana (Sudeikis) que convence aos seus veciños para que o axuden facéndose pasar pola súa familia e así pasar drogas de México aos Estados Unidos.

Estreouse en galego o 17 de marzo de 2023 a través da TVG.

## Personaxes 
* Jason Sudeikis como David Clark
* Jennifer Aniston as Rose O'Reilly/Sarah
* Will Poulter as Kenny Rossmore
* Emma Roberts as Casey Mathis
* Ed Helms as Brad Gurdlinger
* Nick Offerman as Don Fitzgerald
* Kathryn Hahn as Edie Fitzgerald
* Molly Quinn as Melissa Fitzgerald
* Tomer Sisley as Pablo Chacon
* Matthew Willig as One-Eye
* Luis Guzmán como policía mexicano
* Thomas Lennon como Rick Nathanson
* Mark L. Young como Scottie P
* Ken Marino como Todd
* Laura-Leigh como Kymberly
* Scott Adsit como doutor
* Sam Richardson como axente de TSA

## Notas
Sol Aparicio

**Sol Aparicio Rodríguez**, nado en Lourizán (Pontevedra) o 12 de decembro de 1899 e finado en Madrid o 9 de febreiro de 1982, foi un mecánico, militar e político galego.

## Traxectoria 
Fillo do maquinista do ferrocarril de vía estreita que unía Pontevedra con Marín. Traballou como cobrador da Compañía Ybarra e aprendiz nunha
fundidora. Incorporouse como marino da Armada en Ferrol e ingresou no Corpo de Maquinistas da Armada. Fixo un curso para mecánicos de aviación e incorporouse ao aeródromo de Cuatro Vientos de Madrid. Trasladouse ás escuadrillas de Marrocos como técnico de aviación en 1921. Prisioneiro de Abd-el-Krim, sobreviviu e foi liberado en 1923. En 1927 gañou unha bolsa para perfeccionarse como mecánico de aeronáutica en París, onde viviu varios meses. Despois volveu ingresar como técnico na aviación militar. En 1930 foi nomeado sarxento xefe de mecánicos do aeródromo de Getafe. Ingresou no Partido Comunista de España en 1934.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 dirixiu o asalto ao cuartel de Artillaria de Getafe, onde se parapetearon os rebeldes, e foi ferido. Foi ascendido a tenente mecánico. En outubro de 1937 foi trasladado á escuadra de caza 11, no aeródromo de Caspe. Coa derrota da República cruzou a fronteira francesa. Foi internado nos campos de concentración de Le Boulou, Gours e Saint Cyprien. Recibiu un visado para Leningrado e embarcou no vapor soviético Maria Ullanova no porto de Le Havre. Traballou como técnico especializado na fábrica de metalurxia de Kramatorsk, na rexión do Donbás. Coa invasión alemá foron evacuados a Siberia. Foi guerrilleiro no Exército Vermello. Ao final da guerra instalouse en Moscova.

Trasladouse da Unión Soviética a México arribando ao porto de Veracruz o 13 de marzo de 1947. Instalouse en Monterrey. Permaneceu en México ata 1975, cando volveu a España. Foi membro da Asociación de Aviadores da República. Finou en Madrid o 9 de febreiro de 1982.

## Obras 
* *Yo combatí en tres guerras*, 1973.

## Recoñecementos 
* Medalla de Sufrimentos pola Patria, 1927.

* Medalla da Vitoria sobre Alemaña na Guerra Patriótica, 1945.

## Vida persoal 
Casou en 1930 con María Martín, con que tivo tres fillos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha de Aparicio Rodríguez, Sol (1899-?)
* Aviadores gallegos en la URSS de Stalin
Andið eðlilega

***Andið eðlilega*** é un filme islandés de 2018 dirixido por Ísold Uggadóttir. Estreouse na sección World Cinema Dramatic Competition do Festival de Cinema de Sundance, onde recibiu o premio World Cinema Dramatic Directing.

## Sinopse 
Lára é unha loitadora nai solteira. Xa non ten cartos nas tarxetas de crédito, perdeu o seu apartamento e vive no seu automóbil co seu fillo de seis anos, Eldar. Acepta un traballo como aprendiz de seguridade fronteiriza na policía do aeroporto de Reykjanesbær, na rexión de Suðurnes. Adja, unha viaxeira de Guinea-Bissau cuxa moza foi asasinada por ser lesbiana, intenta escapar da persecución dos homosexuais do seu país solicitando o asilo no Canadá. Despois de que Lára sinala unha discrepancia no pasaporte de Adja, esta é separada dos seus compañeiros de viaxe (a súa filla e a súa irmá) e retida nun centro de refuxiados ata que se tome unha decisión sobre o seu estado migratorio. As vidas das dúas mulleres crúzanse e forman un vínculo improbable.

## Personaxes 
* Kristín Þóra Haraldsdóttir como Lára
* Babetida Sadjo como Adja
* Patrik Nökkvi Pétursson como Eldar
* Bragi Árnason
* Jakob S. Jónsson
* Sveinn Geirsson
* Helga Vala Helgadóttir
* Þorsteinn Bachmann
* Guðbjörg Thoroddsen
* Sólveig Guðmundsdóttir
* Gunnar Jónsson

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Sophie's Choice (filme)

'''''Sophie's Choice'''* é un filme británico-estadounidense de 1982 dirixido e escrito por Alan J. Pakula. É unha adaptación da novela de 1979 *Sophie's Choice* escrita por William Styron. Está protagonizado por Meryl Streep como Zofia "Sophie" Zawistowski, unha inmigrante polaca nos Estados Unidos cun escuro segredo do pasado que comparte casa en Brooklyn co seu treboento amante Nathan (Kevin Kline no seu primeiro papel), e co escritor Stingo (Peter MacNicol). Rita Karin, Stephen D. Newman e Josh Mostel tamén forman parte do elenco.

*Sophie's Choice'' estreouse nos Ánxeles o 8 de decembro de 1982 e nos cinemas dos Estados Unidos o 10 de decembro por Universal Pictures. Recibiu valoracións xeralmente positivas da crítica e recadou 30 millóns de dólares. A actuación de Streep foi eloxiada case por unanimidade. O filme recibiu cinco nomeamentos na 55ª edición dos Óscar, ao mellor guión adaptado, mellor fotografía, mellor deseño de vestiario e mellor banda sonora orixinal, con Streep gañando o premio á mellor actriz.

## Personaxes 
* Meryl Streep como Zofia "Sophie" Zawistowski
* Kevin Kline como Nathan Landau
* Peter MacNicol como Stingo
* Greta Turken como Lesley Lapidus
* Rita Karin como Yetta Zimmerman
* Stephen D. Newman como Larry Landau
* Josh Mostel como Morris Fink
* Marcell Rosenblatt como Astrid Weinstein
* Moishe Rosenfeld como Moishe Rosenblum
* Robin Bartlett como Lillian Grossman
* Eugene Lipinski como mestre polaco
* John Rothman como Librarian
* Neddim Prohic como Józef
* Katharina Thalbach como Wanda
* Jennifer Lawn como Eva Zawistowski
* Adrian Kalitka como Jan Zawistowski
* Joseph Leon como Dr. Blackstock
* David Wohl como mestre de inglés
* Nina Polan como muller na clase de inglés
* Vida Jerman como garda feminina das SS
* Josef Sommer como o narrador (Stingo de adulto)
* Karlheinz Hackl como doutor das SS
* Günther Maria Halmer como Rudolf Höss

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Tinker Tailor Soldier Spy (filme)

***Tinker Tailor Soldier Spy*** é un filme de 2011 dirixido por Tomas Alfredson. O guión foi escrito por Bridget O'Connor e Peter Straughan, e baséase na novela homónima de 1974 escrita por John le Carré. Está protagonizado por Gary Oldman como George Smiley, con Colin Firth, Tom Hardy, John Hurt, Toby Jones, Mark Strong, Benedict Cumberbatch, Ciarán Hinds, David Dencik e Kathy Burke como parte do elenco. A acción está ambientada en Londres a comezos da década de 1970 e conta a historia da caza dun axente dobre soviético infiltrado na cúpula do servizo secreto británico.

## Sinopse 
Situada na década de 1970, no contexto da guerra fría, o fracaso dunha misión especial en Hungría provoca unha remuda na cúpula dos servizos secretos británicos. Un dos defenestrados é o axente George Smiley (Oldman). Porén, cando xa se afixera á idea de se retirar, encárganlle unha misión especial. Sospéitase que hai un «axente encuberto» na cúpula do servizo e só alguén externo pode descubrir quen é. Coa axuda doutro axente desafiuzado e outro en actividade, Smiley irá recollendo información e encaixando as pezas para tentar descubrir o traidor.

## Personaxes 
* Gary Oldman como George Smiley ("Beggarman")
* Colin Firth como Bill Haydon ("Tailor")
* Tom Hardy como Ricki Tarr
* Mark Strong como Jim Prideaux
* Ciarán Hinds como Roy Bland ("Soldier")
* Benedict Cumberbatch como Peter Guillam
* David Dencik como Toby Esterhase ("Poorman")
* Stephen Graham como Jerry Westerby
* Simon McBurney como Oliver Lacon
* Toby Jones como Percy Alleline ("Tinker")
* John Hurt como Control
* Kathy Burke como Connie Sachs
* Roger Lloyd-Pack como Mendel
* Svetlana Khodchenkova como Irina
* Konstantin Khabensky como Polyakov
* Michael Sarne como Karla
* John le Carré como convidado na festa de Nadal
* Katrina Vasilieva como Ann Smiley

## Notas
The Elephant Whisperers

***The Elephant Whisperers*** (en ) é un filme indo-estadounidense de 2022 dirixido por Kartiki Gonsalves no seu debut como directora. O documental trata sobre o vínculo que se desenvolve entre unha parella e unha cría de elefante orfo, Raghu, que foi confiada ao seu coidado. Producido por Sikhya Entertainment, o filme estreouse internacionalmente o 9 de novembro de 2022 no Festival de Cinema Doc NYC, un festival de cinema de documentais nos Estados Unidos. 

O filme estreouse a través de Netflix o 8 de decembro de 2022. Gañou o Óscar á mellor curtametraxe documental na 95ª edición dos Óscar, converténdose no primeiro filme indio en gañar un premio da Academia nesa categoría.

[miniatura|Raghu (un elefante macho mozo), a estrela do filme, no Parque Nacional de Mudumalai, en [Tamil Nadu, na India.]]

## Notas
Narvik (filme)

***Narvik*** é un filme noruegués de 2022 dirixido por Erik Skjoldbjaerg. É un filme histórico que narra a batalla de Narvik ocorrida entre o 9 de abril e o 8 de xuño de 1940. Producido por Nordisk Film, está protagonizado por Kristine Hartgen, Carl Martin Eggsbø, Cristoph Gelfert Mathiesen e Henrik Mestad. Estreouse nos cinemas de Noruega en decembro de 2022 e estreouse internacionalmente (agás en Noruega) en Netflix en xaneiro de 2023.

## Sinopse 
En abril de 1940, Narvik, unha pequena cidade do norte de Noruega, transportaba habitualmente dende o seu porto o 85% do mineral de ferro utilizado pola maquinaria de guerra da Alemaña nazi. Os intentos de interromper este proceso durante dous meses de feroz guerra de inverno fan que Hitler teña a súa primeira gran derrota.

## Personaxes 
* Kristine Hartgen como Ingrid Tofte
* Carl Martin Eggsbø como cabo Gunnar Tofte
* Cristoph Gelfert Mathiesen como Ole Tofte
* Henrik Mestad como comandante Sigurd Omdal
* Mathilde Holtedahl Cuhra como Bjorg
* Stig Henrik Hoff como Aslak Tofte
* Emil Johnsen como Theodor Broch
* Kari Bremnes como Petra 'Polly' Gleditsch 
* Cristoph Bach como Cónsul Fritz Wussow
* Billy Campbell como George Gibbs
* Holger Handtke como xeneral Eduard Dietl
* Magnus Dugdale como Giles Romilly
* Edvard Lie Aalstad como soldado Magne Hansen
* Torfinn Nag como coronel Konrad Sundlo

## Notas
Water for Elephants (filme)

***Water for Elephants*** é un filme estadounidense de 2011 dirixido por Francis Lawrence e escrito por Richard LaGravenese. Baséase na novela homónima de 2006 de Sara Gruen. Está protagonizado por Reese Witherspoon, Robert Pattinson e Christoph Waltz.

Estreouse nos cinemas dos Estados Unidos o 22 de abril de 2011. Recibiu valoracións dispares por parte da crítica e recadou 117&nbsp;millóns de dólares en todo o mundo sobre un orzamento de 38&nbsp;millóns.

## Personaxes 
* Reese Witherspoon como Marlena Rosenbluth
* Robert Pattinson como Jacob Jankowski
* Hal Holbrook como Jacob Jankowski de maior
* Christoph Waltz como August Rosenbluth
* Tai como Rosie a elefanta
* James Frain como coidador de Rosie
* Paul Schneider como Charlie O'Brien
* Ken Foree como Earl
* Tim Guinee como Diamond Joe
* Mark Povinelli como Kinko/Walter
* Scott MacDonald como Blackie
* Jim Norton como Camel
* Richard Brake como Grady
* Sam Anderson como Mr. Hyde
* John Aylward como Mr. Ervin
* Brad Greenquist como Mr. Robinson 
* Uggie como Queenie

## Notas
Ua Mau ke Ea o ka ʻĀina i ka Pono

[miniatura|[Selo de Hawai|Selo do Estado de Hawai, no que se amosa o lema.]]

***Ua Mau ke Ea o ka ʻĀina i ka Pono*** é unha expresión hawaiana pronunciada por primeira vez polo rei de Hawai Kamehameha III e adoptada en 1959 como lema do estado.

A tradución máis comunmente adoptada é "a vida da terra perpetúase na rectitude", mais unha tradución alternativa, que se amosa en Thomas Square ao pé dunha estatua de Kamehameha III, é "A soberanía do reino continúa porque somos rectos".

## Historia 
[miniatura|O lema xa estaba presente no escudo do [Reino de Hawai adoptado en 1845 durante o reinado de Kamehameha III.]]
Esta secuencia foi pronunciada por primeira vez por Kamehameha III, o rei de Hawai, o 31 de xullo de 1843, en Thomas Square, Honolulu, cando os británicos devolveron a soberanía do Reino de Hawai grazas ás accións restauradoras do almirante Richard Darton Thomas, logo da breve toma do poder polo oficial da *Royal Navy* George Paulet.

En época moderna, a expresión foi moi utilizada tanto oficialmente polo Estado de Hawai —que a adoptou en 1959 como lema—,

## Significado 
[miniatura|151x151px|O lema nun [Cuartos de dólar dos 50 estados|¼ dólar da serie dos 50 estados dedicado a Hawai (2008).]]
Algunhas das palabras que a constitúen teñen acepcións ou interpretacións diversas. En concreto, *Ea* non só significa "vida" ou "alento", senón tamén "soberanía". Os activistas hawaianos sosteñen que *Ea* se refire especificamente á soberanía debido ás circunstancias en que se produciu o discurso de Kamehameha III,

*Pono*, traducido comunmente como "rectitude", tamén pode ter connotacións de bondade, xustiza, orde ou completude.

*ʻĀina*, traducido adoito no lema como "terra", tamén ten un significado máis salientable no idioma hawaiano. Unha tradución máis acaída de *ʻĀina* sería "o que alimenta" e pode describir unha relación entre os nativos hawaianos e as illas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lemas dos Estados Unidos de América
* Bandeira de Hawai
* Selo de Hawai
* Himno de Hawai
Zineb Hattab

**Zineb Hattab**, nada en Blanes, Xirona o 23 de xullo de 1989, tamén coñecida como **Zizi Hattab**, é unha enxeñeira de software e chef catalá de orixe marroquí e propietaria do restaurante vegano KLE en Zürich, Suíza. Hattab foi escollida como "descubrimento do ano" por Gault Millau no ano de apertura do seu restaurante en 2020 e foi a primeira chef vegana en Suíza en recibir unha estrela verde Michelin. A cociña de Hattab salienta polos seus sabores intensos e pratos complexos e equilibrados nun ambiente informal.

## Traxectoria 
Zineb Hattab naceu o 23 de xullo de 1989 en Blanes, Xirona, filla de pais inmigrantes de Marrocos que chegaron de forma ilegal ao país para posteriormente fincarse na Costa Brava durante a década de 1980. Medrou en Blanes, unha pequena vila a carón do mar Mediterráneo.

En 2007, Hattab mudouse a Barcelona para estudar enxeñaría. Durante os seus estudos, viviu nun piso de estudantes onde comezou a cociñar para os seus amigos e familiares.

### Carreira profesional 
En 2012, Zineb Hattab trasladouse a Suíza onde traballou durante dous anos como desenvolvedora de software nunha empresa de enxeñaría. En 2014, á idade de 24 anos, decidiu deixar a súa vida empresarial e comezou unha nova carreira como cociñeira. Tamén traballou para Andreas Caminada en Schloss Schauenstein.

En 2017, Hattab mudouse a Nova York, onde pasou un tempo en Blue Hill e traballou baixo a dirección do chef Enrique Olvera no restaurante Cosme. Despois de 2 anos traballando en Nova York, regresou a Suíza para abrir o seu propio restaurante.

En xaneiro de 2020, Zineb Hattab abriu KLE, un pequeno restaurante en Zürich Wiedikon con boa cociña e un menú completamente vegano. Só unhas semanas despois da súa apertura, Gault&Millau premiouno con 14 puntos e nomeou a Hattab como “Chef do Mes”. Durante 2021, KLE recibiu 15 puntos Gault Millau e converteuse no primeiro restaurante vegano suízo galardoado cunha estrela verde Michelin.

En outubro de 2021, Hattab abriu a súa segunda localización DAR cun restaurante e un bar de cócteles.

## Galardóns e recoñecementos 
* 2020: Gault Millau, Descubrimento do ano
* 2020: Gault Millau, 14 puntos
* 2020: Gault Millau e American Express, Talentos 2020
* 2021: Gault Millau, 15 puntos
* 2021: Guía Michelin, Estrela Verde
* 2022: Guía Michelin, Estrela Michelin
* 2022. Lista ''The World's 50 Best Restaurants* *na categoría “pioneiros da hostelaría*.
* 2022: N.º 23 da clasificación *As 25 mellores chef de España*.

## Publicacións 
* *The Taste of Love''

## Notas
Espontaneada

**Espontaneada** é unha figura exclusiva do ordenamento xurídico galego que estivo en vigor na segunda metade do século XVIII e nos comezos do século XIX Esta fórmula foi inventada para preservar a virtude e evitar que a muller solteira ou viúva que quedase embarazada reincidira na tentación de manter relacións sexuais fóra do matrimonio.

Aínda que a este procedemento se lle chamaba "espontanearse", non está claro canto de espontáneo tiña que se presentasen ante unha autoridade local a admitir que se quedaron embarazadas e contar de quen e como ocorrera. Non era obrigatorio, pero se non o facían, chamábanas a comparecer ante as autoridades cando estas se decataban de que esperaban un neno sen estar unidas en matrimonio con outro home. 

Os expedientes adoitan ser sinxelos e non abarcan máis dun par de páxinas. Neles a muller preséntase ante a autoridade, explica a súa procedencia, idade, estado civil, mes de embarazo, se sabía ler e cal era o seu traballo habitual, tanto dela como dos seus pais, para pasar a continuación a enumerar os mesmos datos do home co que mantivo *cópula carnal* tras ser vítima da *fraxilidade humana*, identificando, sempre que poida, ao home e á súa familia directa cos mesmos datos. A partir de aí explicará con todo tipo de detalle o ocorrido para logo nomear un fiador que se faga cargo, cos seus bens e patrimonio, do futuro da criatura e de que a muller non provoque escándalo público. 

Un embarazo fóra do matrimonio non era un delito e a maioría destas mulleres alegaban ser vítimas de falsas promesas de matrimonio ou dunha violación, o que lles permitía salvar a honra a ollos da Igrexa católica.

O máis importante deste procedemento é que por primeira vez é a muller anónima e case sempre de clase baixa a que cobra protagonismo na historia, narrando os feitos en primeira persoa e explicando todas as vicisitudes da súa día a día e os detalles da súa sexualidade.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 
* 
*
Cimex

***Cimex*** é un xénero de insectos da familia Cimicidae. As especies de *Cimex* son ectoparasitos que se alimentan de sangue de aves e mamíferos. Dúas especies, *Cimex lectularius* e *Cimex hemipterus*, aliméntanse frecuentemente dos humanos e son as chinches das camas, aínda que hai outras especies que poden parasitar a seres humanos de forma oportunista. As especies que parasitan primariamente morcegos son as chinches dos morcegos.

Estes insectos son de 3 a 9 mm de longo e teñen corpos marróns avermellados aplanados con pequenas ás non funcionais.

## Descrición 
[miniatura |upright=1.3 |Unha chinche das camas adulta (*[Cimex lectularius*)]]
Os *Cimex* adultos son de cor marrón clara ou marrón avermellada, planos e ovais. As pezas bucais forman como un peteiro e están adaptadas a perforar e chuchar. Despois de que comen sangue o abdome está máis inchado e de cor máis escura. As ás anteriores son vestixiais e están reducidas a estruturas similares a almofadiñas e carecen de ás posteriores. Os *Cimex* teñen abdomes segmentados con pelos microscópicos que lles dan unha aparencia bandeada. Os adultos crecen ata os 3 a 9 mm de longo. As diferentes especies son moi similares en morfoloxía e só se poden distinguir por medio dun exame microscópico. Hai dimorfismo sexual en *C. lectularius*, especie na que as femias son de maior tamaño que os machos como media. Os abdomes de ambos os sexos diferéncianse en que os machos parecen ter un abdome bicudo, o que en realidade se debe aos seus órganos copulatorios, mentres que as femias teñen abdomes máis redondeados.

A ninfas recentemente saídas do ovo son translúcidas, ao principio de cores claras, facéndose máis marróns a medida que mudan e se aproximan á madureza sexual. Unha ninfa de *Cimex* de calquera idade que acaba de alimentarse de sangue ten unha cor vermella intensa, abdome translucido, cambiando pouco a pouco a marrón nas horas seguintes, e a negro opaco aos dous días a medida que o insecto dixire a comida.
* *Cimex brevis*
* *Cimex columbarius*, infesta niños de pombas
* *Cimex emarginatus*, chinche dos morcegos dos Balcáns
* *Cimex incrassatus*,
* *Cimex japonicus*, chinche dos morcegos do Xapón
* *Cimex latipennis*, chinche dos morcegos da costa do Pacífico de América do Norte
* *Cimex pilosellus*, chiche dos morcegos no norte dos Estados Unidos e o Canadá
* *Cimex pipistrelli*, chinche dos morcegos europeo

## Notas
Club de Rugby Majadahonda

O **Club de Rugby Majadahonda** é unha entidade deportiva da localidade madrileña de Majadahonda adicada ó rugby. O club fundouse en 1991 e xoga como local no campo de rugby Valle del Arcipreste.

O equipo masculino compite na segunda división española, denominada División de Honra B, e o equipo feminino xoga na División de Honra Feminina de Rugby, saíndo campión de España en 1993 e 1994, e subcampión en 1995, 1998, 2000, 2016, 2018, 2020, 2021 e 2022. Varios xogadores do club acadaron un nivel internacional, salientando os casos de Pablo Fontes, Marina Bravo e María Casado que participaron nos Xogos Olímpicos de 2016 coa selección de rugby de España, e o caso de Lucas Paulos, xogador da selección de rugby da Arxentina.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina do CR Majadahonda
Lingua makhuwa

A **lingua makhuwa** ou **emakhuwa**, tamén soletreado **makua** ou **macua**, é a principal lingua bantú do norte de Mozambique. O makhuwa central (a variedade base da lingua estándar) é falada por 4 millóns de persoas do pobo makua, que vive ao norte do río Zambeze, particularmente na provincia de Nampula, cuxa poboación está composta case por completo por makua. É a lingua indíxena máis falada de Mozambique.

## Variedades 
Maho (2009) considerou os seguintes dialectos (os datos son de The Joshua Project):

* Makhuwa central, 4.057.000 persoas
* Makhuwa-Meetto (incluído o ruvuma), 1.149.000 en Mozambique, 603.000 en Tanzania e 17.000 en Cimbabue
* Makhuwa-Shirima, 911.000 persoas
* Makhuwa-Marrevone (costaner) 682.000 persoas
* Makhuwa-nahara, unes 338.000 persoas
* Makhuwa-Saka, 312.000 persoas
* Ruvuma Makhuwa (Tanzania, incluídos os subdialectos imithupi e ikorovere)
Os nomes dos dialectos varían segundo as fontes. A variante distintiva ou shibboleth nos dialectos é o tratmento da *s*:

* Dialecto eSamgagi: *odhiva*
* Dialecto eSangagi: *θtiva*
* Dialecto eSaaka: *ociva*
* Dialecto eNahara: *oziva* -todas queren dicir "agradable".

A intelixibilidade mutua entre os dialectos é limitada. O makhuwa central ("Makhuwa-Makhuwana") é a base da lingua estándar. *Ethnologue* nomea o makhuwa central, o meetto–ruvuma, marrevone–enahara e esaka como linguas separadas, e xunto co chirima como seis linguas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Oliver Kröger (2005),  *Report on a Survey of Coastal Makua Dialects* (SIL International)
Rema (cantante)

**Divine Ikubor**, nado en Benin City o 1 de maio de 2000, máis coñecido como **Rema**, é un cantante, compositor e rapeiro nixeriano. Acadou a fama logo do lanzamento da canción "Dumebi". En 2019, asinou co selo discrográfico Jonzing World, unha subsidiaria de Mavin Records.

## Traxectoria 
Divine Ikubor naceu no seo dunha familia cristiá en Benin City. Creceu cantando e rapeando mentres estaba na escola secundaria. Asistiu á súa educación primaria e secundaria no Ighile Group of Schools, no Estado de Edo. O seu pai e o seu irmán máis vello faleceron, e Rema quedou para coidar da súa nai.

## Discografía 
### Álbums de estudio 
### Álbums recompilatorios 
### EPs 
## Notas
Avichucho

thumb|Ilustración dun avichucho (ser feo que se transforma noutros seres.
Un **avichucho** é un ser mitolóxico con forma de persoa ou ave de aspecto desagradable. Probablemente son morcegos, ananos, estes transfórmanse en mouchos e gardan tesouros ou tamén poden ser mouros.

## Lenda 
Sobre un penedo entre o río Miño e o castro de Vilarmirón, en Monforte, aparecéuselle a un pescador unha rapaza moi bonita. A moza contoulle que tiña un encanto sobre ela, se o pescador a axudaba a cambio obtería riquezas e mesmo casaría con el. 

O pescador aceptou, e segundo as ordes da moza, buscou unha abeleira da que recolleu abelás que foi partindo naqueles lugares onde a moza foiselle aparecendo sentada. En canto ás cascas, foinas tirando ao río ata que de súpeto tremeu a terra e os penedos arrolaron cara ao río. De debaixo dun deles xurdiu unha grande ave que abrazou ao pescador e o puxo a salvo. Logo do incidente a ave transformouse na moza e cumpriu a súa promesa regalándolle os tesouros do castro de Vilarmirón.

## Notas 
### Bibliografía 
*
Ordoño Vermúdez

**Ordoño Vermúdez** (fl. 1001–1042) foi un dos fillos que tivo fóra do matrimonio o rei Vermudo II. Aínda que non se coñece o nome da súa nai, probablemente foi membro da nobreza galega como suxire un documento do mosteiro de Samos, onde os seus descendentes e os da familia Vela-Ovéquiz compartían unha herdanza común baseada nunha liña *consaguinitatis* (liñaxe).

## Traxectoria 
Membro relevante da *curia regis* ata polo menos 1032, Ordoño aparece por primeira vez na documentación medieval en 1001 cando actuou como testemuña nun litixio xudicial entre os condes Rodrigo Romániz e Ximena Ximénez. Comezou a confirmar cartas reais en 1024 como mordomo maior do seu irmán, o rei Afonso V. Trala morte do rei en Viseu en 1028, Ordoño aparece en 1029 exercendo a mesma función na corte do seu sobriño, o rei Vermudo III.

## Notas
Fiadora

As **fiadoras** ou mouras son seres mitolóxicos que fían os fíos da vida das persoas. Aparecen tamén nas mitoloxías clásicas e as veces nas representacións cristiás.

Tamén se lle chama vella, bruxa ou meiga, e sempre corre risco a vida das persoas que tropezan con elas. Adoitan aparecer en lugares de paso, preferentemente pontes. Teñen unha forza descomunal e poden carrexar penedos xigantescos. É o caso da pena dos Mouros de Donalbai, en Begonte, que levou unha moura na cabeza.

## Cultura popular galega 
De vez en cando aparece unha muller fiando na ponte de Amorín, entre as parroquias de Barncelle e Corvite. Se o que pasa por alí non lle fai caso nin tropeza na roca, non lle pasa nada e dille a moura: Ben deitache! Pero se tropeza, lévao polo aire.

Na ponte Ferreiros, en Monteouto, cando algún home quería cruzar entre Abadín e Vilalba, aparecían dúas mulleres fiando unha a cada lado da ponte. Só podían cruzar se levaban un rosario e cando o sacaban desaparecían as mulleres.
Ás veces a fiadora resulta coñecida. É estraño que estea alí de noite tan soa, dándolle á roca. Se o home di algo, ela responde: Tira para diante e vai caladiño, vai caladiño! O mellor é obedecer.

## Noutras culturas
A deusa xermánica dos infernos (Hell) chamábase Hellda, Hollda e adaptou a figura das moiras e foi patroa dos fiandóns e das bruxas e da cacería salvaxe.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Mitoloxía galega
* Ciclope
* Fomoré
Clara Martínez Alberola

**Clara Martínez Alberola**, nada en Valencia en 1963, é unha avogada española e funcionaria europea. Dende marzo de 2018 até novembro de 2019, ocupou o cargo de Xefa de Gabinete do Presidente da Comisión Europea, Jean-Claude Juncker.

## Traxectoria 
Estudou Dereito na Universidade de Valencia, anteriormente estudara no Colexio de Europa. Fala inglés, francés, italiano e algo de portugués. Na Comisión Europea, traballou como experta en asuntos de mercado interior, ampliación e cuestións farmacéuticas na Dirección Xeral de Mercado Interior, Industria, Emprendemento e Pemes antes de converterse en asesora do presidente da Comisión Europea, José Manuel Barroso, en 2005. Nese momento, foi a primeira muller en ocupar o cargo de xefa de gabinete.

O 6 de xaneiro de 2020, foi nomeada Adxunta ao Xefe Adxunto do Grupo de Traballo do Reino Unido, Michel Barnier, para as negociacións comerciais posteriores ao Brexit.

## Vida persoal 
Está casada cun avogado italiano. A parella vive en Bruxelas.

## Notas
Tokyo Vice (serie de televisión)

***Tokyo Vice*** é unha serie de televisión estadounidense creada por J.T. Rogers e baseada na novela homónima de. 2009 escrita por Jake Adelstein. Estreouse o 7 de abril de 2022 a través de HBO Max. Está protagonizado por Ansel Elgort e Ken Watanabe. En xuño de 2022, a serie foi renovada para unha segunda tempada.

## Sinopse 
En 1999, o xornalista estadounidense Jake Adelstein trasladouse a Tokyo e debe aprobar un exame escrito de xaponés para ter a oportunidade de incorporarse ao persoal dun importante xornal do país. Logra converterse no seu primeiro xornalista nado no estranxeiro e comeza dende abaixo. Levado baixo a protección dun detective veterano, comeza a explorar o mundo escuro e perigoso da yakuza xaponesa mentres a liña oficial da cidade é que "o asasinato non ocorre en Tokyo".

## Personaxes 
* Ansel Elgort como Jake Adelstein
* Ken Watanabe as Hiroto Katagiri
* Rachel Keller como Samantha Porter
* Hideaki Itō como Jin Miyamoto
* Shō Kasamatsu como Sato
* Rinko Kikuchi como Emi Maruyama
* Ella Rumpf como Polina

## Acollida 
A páxina web de críticas Rotten Tomatoes informou dun índice de aprobación do 85%, cunha valoración media de 7,6/10 baseada en 60 críticas. O consenso dos críticos do sitio web di: "O protagonista de Tokyo Vice é o seu elemento menos interesante, mais a intriga do inframundo do Xapón e a verosimilitude da súa ambientación fan unha parte sedutora de neo-noir". Metacritic, que utiliza unha media ponderada, asignou unha puntuación de 75 sobre 100 en base a 27 críticos, indicando "críticas xeralmente favorables".

## Notas
Émile Rousseau

**Émile Roger Rousseau**, nado en París o 2 de agosto de 1927 e finado na mesma cidade o 21 de xaneiro de 2010, foi un medallista e deseñador de moedas francés, o vixésimo quinto en ocupar o posto de gravador xeral de moedas de Francia.

## Traxectoria 
### Primeiros anos e formación 
Emile Rousseau, o menor de tres irmáns, amosou desde neno os seus dotes para o debuxo e a creación artística, que os seus pais incentivaron ao favorecer a súa formación en debuxo a partir dos seus 11 anos.

Con 14 anos, en 1941, aprobou o acceso á *École Boulle*, onde se iniciou no gravado na sección de aceiro. En 1945 ingresou na Escola Nacional Superior de Belas Artes de París e incorporouse ao obradoiro de gravado de Henri Dropsy.

### Antes da *Monnaie de Paris* 
En 1954 acadou o segundo posto no Premio de Roma e pasou seis meses na Casa de Velázquez de Madrid, onde se distinguiu con senllas obras en ferro fundido, unha sobre El Greco e a outra sobre a Semana Santa de Sevilla. Grazas á consecución do Premio de Roma, Rousseau puido acceder a unha estadía formativa de tres anos en Villa Medici, Roma, que aproveitou tamén para viaxar por toda Italia e por Grecia. Tamén foi o autor de medallas, algunhas delas dedicadas a personalidades como Marguerite Yourcenar, o xeneral De Gaulle ou Jean Moulin, e gravou tamén as espadas de académicos para o Instituto de Francia.
[miniatura|250x250px|100 francos de [Mónaco a nome de Rainiero III (1989).]]
O seu cargo implicaba tamén a dirección do obradoiro de gravado da *Monnaie de Paris*, e durante esas dúas décadas acompañou a máis de trinta gravadores de medallas a acadaren os seus logros artísticos.

### Derradeira etapa 
Xa xubilado, pasou en París durante os meses de inverno, onde mantivo unha intensa vida social e cultural, e os veráns nunha casa con xardín que adquiriu na Borgoña, onde seguiu a desenvolver a súa creación artística.

Rousseau faleceu en París o 21 de xaneiro de 2010.
Ficheiro:France 5 Franc 1992-2.JPG|5 francos Mendès France (1992).
Ficheiro:France 2 francs 1993-2.JPG|20 francos Jean Moulin (1993).>
Ficheiro:France - P - 1 - Franc - 1988 - Charles de Gaule 5ième République - B.png|1 franco De Gaulle (1988).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Darnis, J-M. (2010). "In memoriam Émile Rousseau". En *Bulletin numismatique.* Nº 76. Abril. Páxina 6.
* "Portrait: Emile Rousseau". En *10e Salon Numismatique Toulouse-Aucamville*. Marzo de 2022. Páxinas 35-44.

### Outros artigos 
* Gravador xeral de moedas de Francia
* *Monnaie de Paris*
Madonna de Kíiv

A **Madonna de Kíiv** é unha fotografía dunha muller aleitando a un bebé no Metro de Kíiv, onde se refuxiaran durante un bombardeo das Forzas Armadas da Federación Rusa en 2022 sobre a capital de Ucraína.  

A foto foi tirada polo xornalista András Földes e fíxose popular en Internet, converténdose nun emblema da crise humanitaria e da inxustiza da guerra. A imaxe inspirou unha icona mostrada nunha igrexa católica de Mugnano di Napoli (Italia), sendo un símbolo da resistencia e a esperanza.

## Historia 
Nos primeiros días da invasión rusa de Ucraína, moitos cidadáns acubilláronse nos pasos subterráneos do Metro de Kíiv durante os bombardeos rusos. Alí, Tetyana Blizniak de 27 anos dáballe o peito á súa filla Marichka de tres meses; a escena chamou a atención do xornalista húngaro András Földes quen decidiu retratala. A muller, canda a súa filla e o seu marido, buscara refuxio no metro o 25 de febreiro de 2022, e, aínda que debían ser evacuados o día 26, non puideron facelo debido aos combates. 

A fotografía gañou moita notoriedade na rede e mesmo foi compartida pola páxina web do Vaticano o Día Internacional da Muller. A artista ucraína Marina Solomennykova, de Dnipro, atopou nela a inspiración para facer un cadro de María aleitando ao Neno. Nel, a capucha do suadoiro da nai é representado como o veo da virxe María, e detrás da súa cabeza, un plano do metro de Kíiv faille de auréola.

Por petición do sacerdote xesuíta Vyacheslav Okun, unha copia en tea da obra "Madonna desde o Metro" foi enviada a Italia onde serviría o cura.

Tetyana Blizniak máis tarde tivo refuxio en Lviv.

## Significación 
A imaxe deveu tanto unha ilustración da crise humanitaria e da inxustiza da guerra, Pola súa temática e interpretación, a Madonna de Kíiv garda paralelismos coa Virxe de Kíiv, unha icona ortodoxa do século XII que foi símbolo da identidade nacional ucraína e de resistencia durante a época soviética.  Hoxe, a Virxe de Kíiv, é considerada un tesouro cultural e un símbolo de patrimonio e identidade ucraína.

## Notas
Pierre Rodier

**Pierre Rodier**, nado en París o 12 de xuño de 1939, e un medallista e deseñador de moedas francés que ocupou o cargo de vixésimo sexto gravador xeral de moedas de Francia entre 1994 e 2001. 

No seu período como gravador xeral, Francia acometeu a transición do franco ao euro. 

## Traxectoria 
### Primeiros anos e formación 
Pierre Rodier naceu no distrito 12 de París o 12 de xuño de 1939, fillo único dunha nai que traballaba nunha fábrica de cristal e dun pai que exercía como gravador na *Monnaie de Paris*, chamado Henri Rodier. 

Rodier ocupou o posto de gravador xeral ata a súa xubilación o 30 de marzo de 2001, dirixindo un equipo de arredor de 25 artesáns gravadores. Logo da súa xubilación abandonou París e instalouse en Saint-Malo.
Ficheiro:France 2 Franc 1995-2.JPG|2 francos Louis Pasteur(1995) 
Ficheiro:20 francs Pierre de Coubertin revers.jpg|20 francos P.de Coubertin(1994). 
Ficheiro:Monaco 100fr 1997 av.jpg|Mónaco 100 francos(1997). 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Aoulou, Y. (1996). "Pierre Rodier : l’aristocrate de la gravure". En *Courrier Cadres*. Nº 1.140. 5 de xaneiro.

### Outros artigos 
* Gravador xeral de moedas de Francia
* *Monnaie de Paris*

### Ligazóns externas 
* Entrevista a Pierre Rodier, por Nicolas Salagnac
Àlex Rodríguez

**Àlex Rodríguez Dalmau**, nado en Sant Hipòlit de Voltregà o 10 de setembro de 1993, é un xogador de hóckey a patíns español, que xoga de dianteiro no CP Voltregà, da OK Liga.

## Traxectoria 
Fillo dun galego orixinario da provincia de Ourense que se instalara en Cataluña durante a infancia, naceu en Sant Hipòlit de Voltregà, onde aprendeu a xogar ao hóckey a patíns seguindo os pasos de seus irmáns Carles e Dani. Ingresou de pequeno no club de hóckey a patíns da súa vila, o CP Voltregà, e pasou por tódalas categorías da canteira ata chegar ao primeiro equipo, co que debutou na OK Liga con 17 anos. Xogou cinco anos na máxima categoría co Voltregà, ata que en 2016 deixou o club barcelonés, despois de 20 anos na súa disciplina. Na súa primeira campaña na Coruña marcou 21 goles e repartiu 13 asistencias na liga regular, na que o equipo dirixido por Juan Copa acabou segundo. Xa na pelexa polo título, Àlex Rodríguez tivo un papel fundamental, sendo o máximo goleador dos play-offs con 10 dianas, contribuíndo así a que o Liceo conquistase a oitava liga da súa historia. Xogou unha segunda campaña no equipo coruñés, logrando o subcampionato de liga. En xuño de 2023 o club anunciou que o xogador non seguiría na entidade na vindeira tempada.

Un mes despois oficializouse o seu regreso ao Voltregà.

## Palmarés
;Reus
***Supercopa de España (1):** 2021.
***Liga Europea (1):** 2016/17.

;Liceo
* **OK Liga (1):** 2021/22.
* **Supercopa de España (1):** 2021.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Datos do xogador en ogol.com.br .