open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pere Estupinyá

**Pere Estupinyà Giné**, nado en Tortosa o 17 de outubro de 1974, é un químico e bioquímico catalán coñecido polo seu labor de comunicador científico a través de libros de divulgación, conferencias e programas televisivos. 

## Traxectoria 
Nado en Tortosa, estudou na Universidade Rovira i Virgili, onde se licenciou en Química e tamén en Bioquímica. Ten un mestrado en Nutrición e Metabolismo e un doutoramento incompleto en Xenética que abandonou para dedicarse á divulgación científica.

Traballou no Instituto Tecnolóxico de Massachusetts (MIT), nos Institutos Nacionais de Saúde (NIH) dos Estados Unidos e o Banco Interamericano de Desenvolvemento (BID).

En 2010 escribiu o seu primeiro libro, *El ladrón de cerebros. Compartiendo el conocimiento científico de las mentes más brillantes*, e dende entón publicou varios outros de divulgación. 

Debutou na televisión en 2014 presentando un documental para TV3 titulado *Inversió de Futur*. En 2015 produciu e presentou 13 capítulos da serie *El ladrón de cerebros en Ecuador*, e ao ano seguinte desenvolveu, xunto coa produtora Minifilms, *El cazador de cerebros*, para TVE, que dirixiu e presentou con continuidade en La 2, polo menos, até 2024. En xuño dese ano o programa chegou aos 100 episodios.

Dende setembro de 2016 participa no programa radiofónico *A vivir que son dos días* da Cadena SER.

En 2024 obtén o Premio CSIC-Fundación BBVA de Comunicación Científica por introducir “novas formas de levar a ciencia a todos os públicos, por televisión, radio e libros, mantendo o rigor e cun alto impacto".

## Libros 
* *El ladrón de cerebros. Compartiendo el conocimiento científico de las mentes más brillantes* (Debate, 2010) 
* *Rascar donde no pica* (Debate, 2012)
* *El sexo en la consulta médica* (Debate, 2013)
* *S=EX2. La ciencia del sexo* (Debate, 2013)
* *El ladrón de cerebros. Comer cerezas con los ojos cerrados* (Debate, 2016)
* *A vivir la ciencia. Las pasiones que despierta el conocimiento* (Debate, 2020) ISBN 978-84-18006-58-6
* *Ciencia sin ficción* (capítulo) (Debate, 2019) ISBN 978-84-9992-980-4
* *Mitos y ciencia* (en coautoría con Blanca Torres) (La Galera, 2022) ISBN 978-84-246-7358-1
* *La ciencia del sexo* (versión abreviada e actualizada) (Debate, 2023) ISBN 978-84-19642-15-8

## Notas
Nahuel

**Nahuel** é un nome propio masculino de orixe mapuche. É un nome propio castelanizado que procede da palabra *nawel* que en lingua mapuche nomea un felino americano, se cadra o xaguar (*Panthera onca*),

## Notas
Gregorio

**Gregorio** é un nome propio masculino galego. Esta forma escrita tamén é común co italiano, co aragonés e co castelán. A súa orixe é grega: Grēgórios, derivado do adxectivo grḗgoros 'que observa', 'que vixía'. En galego ten os hipocorísticos **Goro**, **Goros**, **Goriño** e **Gorecho**.

## Gregorio noutras linguas 
* Alemán: Gregor
* Aragonés: Gregorio
* Bretón: Gregor
* Castelán: Goyo / Gregorio
* Catalán: Gregori
* Éuscaro: Gregorio / Gergori
* Francés: Grégoire
* Inglés: Gregory
* Italiano: Gregorio
* Neerlandés: Gregh
* Portugués: Gregório
* Romanés: Grigore
* Ruso: Grisha / Grigorii

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes masculinos en galego
* Lista de nomes masculinos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes masculinos Real Academia Galega
Millaray

**Millaray** é un nome propio feminino de orixe mapuche. Provén da conxunción dos termos milla (‘ouro’) e ray (‘flor’) flor de ouro. Segundo datos de 2010, era o nome no posto 49 entre os máis populares en Chile.

## Personaxes célebres 
* Millaray Viera (1987-), actriz chilena.
* Millaray Cortés (2004-), futbolista chilena.

## Notas
Gemma Ruiz i Palà

**Gemma Ruiz i Palà**, nada en Sabadell o 6 de decembro de 1975, é unha xornalista e escritora catalá.

## Traxectoria 
Como xornalista, traballou dende 1997 no servizo de informativos da Televisió de Catalunya como cronista cultural, redactora xefa e subxefa de Informativos, ademais especializouse en crónicas culturais para o *Telenotícies*. Durante seis anos, realizou as crónicas teatrais para o programa *La nit al dia.* Como escritora, publicou a súa primeira novela, *Argelagues*, en setembro de 2016. A obra céntrase na vida de tres mulleres nadas en zonas rurais a principios do século XX que teñen que chegar á cidade, traballando na industria téxtil, participando na guerra civil española desde a retagarda e arriscando as súas vidas en varias ocasións. A obra foi un éxito de vendas e, en marzo de 2017 fixéranse nove edicións e vendéranse máis de 15.000 exemplares.

En febreiro de 2020, publicou a súa segunda novela, *Ca la Wenling*, con Edicions Proa*.*  En decembro de 2022, gañou o Premio Sant Jordi coa novela *Les nostres mares,* que máis tarde se convertería no libro de ficción máis vendido durante o día de Sant Jordi de 2023. Despois deste libro deixou o xornalismo para dedicarse á literatura. 

En 2025 publica *Una dona de la teva edat*, unha protagonista que fai da menopausa a mellor rebelión para abrazar finalmente a alegría de vivir sen pedir perdón.

A súa obra foi traducida ao inglés, español, francés e italiano. 
[miniatura|Con [Jon Bilbao nas *Afinidades electivas*, Libraría Paz de Pontevedra (2025).]]
En 2025 participou en Pontevedra nas Afinidades electivas.

## Obra 
* *Argelagues* (2016). Ed. Proa. 352 páxs. ISBN 9788475886299. Castelán: *Aulagas*, 2025, Consonni
* *Ca la Wenling* (2020). Ed. Proa. 328 páxs. ISBN 9788475888200. Castelán: *Donde Wenling*, 2020, Destino.
* *Les nostres mares* (2022). Labutxaca. 304 páxs. ISBN 9788419971043. Castelán: *Nuestras madres*, 2024, Consonni.
* *Una dona de la teva edat* (2025). Ed. Proa. 264 páxs. ISBN 9788410488496.

## Notas
Directiva de Aves

miniatura|Área protexida correspondente á reserva de Wildlife Trust en Essex.
A **Directiva de Aves** (máis formalmente coñecida como a **Directiva 2009/147/CE do Parlamento Europeo e do Consello de 30 de novembro de 2009 relativa á conservación das aves silvestres**)
The **Birds Directive** (formally known as **Council Directive 2009/147/EC on the conservation of wild birds**) is the oldest piece of EU legislation on the environment and one of its cornerstones  é unha directiva da Unión Europea adoptada no ano 2009. Substitúe a Directiva 79/409/CEE do Consello, de 2 de abril de 1979, relativa á conservación das aves silvestres, modificada en varias ocasións e de forma substancial, razón pola cal, para maior claridade, considerouse conveniente proceder á codificación de dita Directiva no ano 2009. É unha das dúas directivas da Unión Europea en relación coa vida silvestre e a conservación da natureza, sendo a outra a chamada Directiva de Hábitats.

O seu propósito é protexer todas as aves silvestres europeas e os hábitats dunha serie de especies, en especial por medio da designación de zonas de especial protección (ZEPA).

A directiva levou ao establecemento dunha rede de ZEPA, que xunto coas xa existentes Zonas  Especiais de Conservación (ZEC) forman unha rede de lugares protexidos por toda a Unión Europea chamada Natura 2000.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Directiva da Unión Europea
* Rede Natura 2000

### Ligazóns externas 
*Texto de la Directiva de Aves de **1979** (Texto oficial en castelán - EUR-Lex)
* Medidas de ejecución nacionales de la antigua directiva
* Texto de la Directiva de Aves de **2009** (Texto oficial en castelán - EUR-Lex)
* Medidas de ejecución naturales de la nueva directiva
* Unha páxina sobre a Directiva de Aves na páxina web da Comisión Europea
*Las directivas de biodiversidad na páxina web do Ministerio de Medio Ambiente de España
* Unha páxina sobre a Directiva de Aves na páxina web de JNCC
Xoana (nome)

**Xoana** é un nome propio feminino galego. A súa orixe é o hebreo יוחנן (Yôḥānnān), composto por Yoh ou Yah, abreviatura de Yahweh 'Deus', e hanan 'misericordia': 'Deus é misericordioso'. En galego tamén ten a variante **Xohana** e o hipocorístico **Nucha**. Non hai persoas rexistradas coa variante Xohana.

## Xoana noutras linguas 
* Alemán: Johanna
* Aragonés: Chuana
* Asturiano: Xuana
* Catalán: Joana
* Castelán: Juana
* Éuscaro: Joane / Joanitza / Joanitz / Joana / Jone
* Francés: Jeanne
* Italiano: Giovanna
* Portugués: Joana

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
* Xoaniña
* Xoán
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Batman Azteca: Choque de imperios

***Batman Azteca: Choque de imperios*** (en ) é un filme mexicano-estadounidense de 2025. É un filme histórico e de animación baseado no personaxe de DC Comics Batman. É unha colaboración entre as compañías Ánima, Chatrone e Warner Bros. Animation, con Juan Meza-León como director e guionista.

## Sinopse 
O pai de Yohualli Coatl, un rapaz azteca, é asasinado polos conquistadores españois. De adulto, Coatl é sacerdote na corte do rei Moctezuma II e traballa cos seus compañeiros clérigos no templo de Tzinacan para desafiar os invasores españois e protexer o seu pobo usando a personalidade enmascarada de "Batman". como Yohualli Coatl/Batman, un rapaz privilexiado nacido na nobreza dos aztecas e cuxa vida se desmorona cando o conquistador español Hernán Cortés asasina o seu pai. Como home, asume a personaxe de "Batman", un guerreiro enmascarado que loita pola xustiza e para vingarse de Cortés, mentres oculta a súa verdadeira natureza tras a fachada dun simple sacerdote. Jay Hernandez pon a voz ao papel na dobraxe en inglés.
* Omar Chaparro como Toltecatzin, un líder da aldea e pai de Yohualli Coatl, que foi asasinado por Cortés.
* José Carlos Illanes como Pedro de Alvarado, unha variante de Azrael (DC Comics); a man dereita de Cortez
* Teresa Ruiz como Muller Xaguar, unha variante de Catwoman; unha ladroa improbable que axuda a "Batman" en nome do seu pobo.

## Notas
Xonxa

**Xonxa** é un nome propio feminino galego. É o hipocorístico de Asunción.

En xaneiro de 2023 existían 21 mulleres en Galicia co nome Xonxa, cunha media de idade de 12,2 anos.

## Historia do nome 
Popularizouse polo filme *Sempre Xonxa* (1989), de Chano Piñeiro, considerada a primeira longametraxe galega rodada en 35 mm. Durante vinte anos foi o filme galego máis visto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Antela (nome)

**Antela** é un nome propio feminino galego. A orixe deste nome é un topónimo, sendo un diminutivo de anta 'dolmen' ou 'pedrafita', á súa vez do latín antae, -arum 'pilastra, esteo'.

## Orixe 
Nome tomado da toponimia galega, da lagoa de Antela, na comarca da Limia. Era a lagoa de auga doce máis grande de España e estaba rodeada por vinte vilas e aldeas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Asunción (nome)

**Asunción** é un nome propio feminino galego. Esta forma escrita tamén é común co aragonés e co castelán. Provén do latín *assumptio* (ac. *assumptionem*), co significado de 'acción de tomar ou atribuír' na lingua clásica; no latín eclesiástico designa a 'elevación da Virxe ao ceo'. En galego tamén ten a variante **Asunta** e os hipocorísticos **Xon**, **Xona**, **Xonxa**, **Chon**, **Chona** e **Choncha**. e 6 co nome Asunta, cunha media de idade de 54,7 anos.

## Asunción noutras linguas 
* Catalán: Assumpta / Assumpció
* Castelán: Asunta / Asunción
* Éuscaro: Asuntzi / Jasone
* Francés: Assomption
* Italiano: Assunta
* Portugués: Assunta / Assunção

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Xonxa
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Partido Democrático Constitucional do Xapón

O  é un partido político do Xapón. É o principal partido de centro-esquerda e liberal do país, e o segundo maior partido da Dieta Nacional, por detrás do gobernante Partido Liberal Democrático (LDP).

Foi fundado en outubro de 2017 como unha escisión do Partido Demócrata antes das eleccións xerais de 2017. políticas de enerxía renovable, a descentralización, unha política exterior multilateral, a revisión do Acordo sobre o Estatuto das Forzas entre os Estados Unidos e o Xapón, a reforma fiscal e a reforma electoral. O partido oponse firmemente aos esforzos para modificar a Constitución xaponesa para reinterpretar o artigo 9 ou codificar o estatuto das Forzas de Autodefensa do Xapón e tamén se opón á enerxía nuclear.

## Dirección executiva do partido 
### Lista dos líderes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Política do Xapón
* Relacións España-Xapón
* Relacións Portugal-Xapón
Guéthary

**Getaria** (en eusquera) / **Guéthary** (en francés) é un Concello do litoral francés de Iparralde, na provincia dos Pireneos Atlánticos (Nova Aquitania). Tiña unha poboación en 2022 de 1315 habitantes en 1,4 km². Limita ó norte con Bidart / Bidarte e ó sur con Saint-Jean-de-Luz (Donibane Loizune).

## Xeografía 
### Hidrografía 
A comuna é drenada polo Baldareta e dous pequenos regatos, cunha lonxitude total de 1 km.

### Transportes 
#### Estradas 
Está atravesada pola RD 810 (antiga nacional 10). que conduce ó sur cara San Xoán de Luz e Hendaia, e ó norte cara Bidarte e Baiona.

#### Autoestrada 
Está atravesada pola A63, mais sen conexión no concello.

#### Transporte ferroviario 
A estación está na liña de Bordeos a Irún. Acolle paradas de trens TER Nova-Aquitania cara Bordeos, Dax ou Baiona ó norte e Hendaia ó sur.

## Historia 
### Antigüidade 
A descuberta en 1984, en zona próxima á estación de ferrocarril, de vestixios dunha fábrica de garum e salgados testemuña de presenza humana dende o 1º século, así como da importancia dos recursos mariños naquel entón. Asemade, foi atopado un epitafio en latín na contorna de dita fábrica no 1988.

### Século XX 
O ano 1905 lembrou moitos incidentes no seo do consello municipal, mesmo demandando a vixilancia das forzas de orde público. A oposición, que rexeitaba todas as propostas do alcalde e reclamaba a disolución do consistorio obtivo o que quería por decreto en 1906, pasando a ser os antes opositores alcalde e adxunto.

## Cultura 
### Biblioteca 
A biblioteca (Mediateca Norda) ocupa un pequeno edificio á beira da estación de ferrocarril. Ten  (2025) uns 2000 volumes nunha única sala, sendo a máis pequena das mediatecas da Rhune. O local for renovado, rematando as obras en xaneiro de 2025 e tomando o nome de Norda en honra de André Auguste Hontaas, alcumado Norda.

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Colectivo, *Guéthary*, Ekaina, 1991, 315 px.
Sara (nome)

**Sara** (en ) é un nome propio feminino galego. Esta forma escrita tamén é común co alemán, co aragonés, co castelán, co catalán, co Éuscaro, co italiano e co portugués. Provén do hebreo *sarah* que quere dicir 'princesa'. O personaxe bíblico que levaba este nome chamábase orixinalmente Sarai 'controvertida', e máis tarde foi chamada Sarah, xa que, segundo o relato bíblico, se había de converter en nai de moitos reis, e logo o seu nome latinizouse en Sara. En galego tamén ten a variante **Sarai**. e 386 co nome Sarai, cunha media de idade de 24,7 anos.

## Sara noutras linguas 
* Alemán: Sara
* Aragonés: Sara
* Castelán: Sara
* Catalán: Sara
* Éuscaro: Sara
* Francés: Sarah
* Italiano: Sara
* Inglés: Sarah
* Portugués: Sara

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Laura

**Laura** é un nome propio feminino galego. Esta forma escrita tamén é común con outras linguas románicas, xermánicas, bálticas e eslavas. Provén do latín imperial como nome persoal *Laurea* e *Laurilla*. A etimoloxía debe buscarse nos nomes comúns latinos laurus 'loureiro' e laurea 'coroa' (o seu posible significado: 'coroa de loureiro').

## Laura noutras linguas 
* Alemán: Laura
* Aragonés: Laura
* Asturiano: Llaura
* Catalán: Laura
* Castelán: Laura
* Checo: Laura
* Croata: Laura
* Dinamarqués: Laura
* Eslovaco: Laura
* Esloveno: Laura
* Estoniano: Laura
* Éuscaro: Laure / Laura
* Finés: Laura
* Francés: Laure
* Galés: Lowri
* Grego: Laoura (Λάουρα)
* Indonesio: Laura
* Inglés: Lora / Laura
* Islandés: Lára
* Italiano: Laura
* Letón: Laura
* Lituano: Laura
* Neerlandés: Laura
* Polaco: Laura
* Portugués: Laura
* Romanés: Laura
* Ruso: Lavr
* Sueco: Laura
* Turco: Lara

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Noela (nome)

**Noela** é un nome propio feminino galego. Considérase a forma antiga do nome da actual vila de Noia, xa que aparece mencionada en varios manuscritos que transmitiron a obra do historiador romano Plinio.

En xaneiro de 2023 existían 311 mulleres en Galicia co nome Noela, cunha media de idade de 23 anos.

## Noela na historiografía 
Tamén se documentan outras variantes, como Noeta, Noeca ou Noega. Só Nóega e Nóela (con acento no “o”) poden ser consideradas posibles antecedentes da forma moderna, pois as demais non poderían dar lugar foneticamente a Noia. En calquera caso, esta forma (Noela) tivo certa difusión e mesmo aparece recollida nalgún mapa antigo do século XVI.

Na mitoloxía local, o nome vincúlase coa figura bíblica de Noé, considerado o suposto fundador da vila; de feito, no escudo de Noia figura unha arca. Segundo esta lenda, Noela sería a esposa de Xafet, un dos fillos de Noé. Por outra parte, tamén se interpretou como o feminino de Noel, e nese caso trataríase dunha variante do nome Noelia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Lucía

**Lucía** é un nome propio feminino galego. Esta forma escrita é común co castelán. Provén do latín *Lucia*, feminino de *Lucius*, nome de étimo incerto.

En xaneiro de 2023 existían 15.679 mulleres en Galicia co nome Lucía, cunha media de idade de 29,6 anos.

## Lucía noutras linguas 
* Alemán: Luzie / Lucie / Lucia
* Aragonés: Lucia / Llucia
* Asturiano: Llucía
* Castelán: Lucía
* Catalán: Llúcia
* Éuscaro: Lutxi / Luke / Luzia
* Francés: Lucie
* Italiano: Lucia
* Portugués: Luzia
* Romanés: Lucia

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Noa (nome)

**Noa** é un nome propio feminino galego. Esta forma escrita é común co castelán, co catalán, co éuscaro e co portugués. A súa orixe é hebrea, sendo un personaxe bíblico, unha das fillas de Selohad (no Pentateuco). Quizais feminino de Noé, ou do hebreo no’ah ‘movemento’.

En xaneiro de 2023 existían 5.410 mulleres en Galicia co nome Noa, cunha media de idade de 12,5 anos.

## Noa noutras linguas 
* Castelán: Noa
* Catalán: Noa
* Éuscaro: Noa
* Inglés: Noah
* Portugués: Noa

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Área importante para a conservación das aves

[miniatura|[Anas acuta|Pato rabilongo no Refuxio de Aves Migratorias de Bear River, en Utah, Estados Unidos. AICA categorizada como A4.]]
[miniatura|Colonia de [Morus capensis|mascato do Cabo en Bird Island, Suráfrica. AICA categorizada como A1 e A4.]]
[miniatura|[Spheniscus magellanicus|Pingüín patagón en Punta Tombo, Chubut, Arxentina. AICA categorizada como A1 e A4.]]
[miniatura|[Morus bassanus|Mascato boreal na illa Bonaventure en Gaspésie, Canadá. AICA categorizada como A4.]]
As **Áreas importantes para a conservación das aves** (**AICA**) ou **Áreas importantes para as aves** (AIA), tamén moi coñecidas polas súas siglas en inglés **IBA** (*Important Bird Area*), son un programa de BirdLife International para a identificación, documentación e conservación de sitios fundamentais para as aves do mundo.

## Obxectivo 
A iniciativa xurdiu de BirdLife International en 1985 como unha ferramenta máis para as accións de conservación ambiental e co obxectivo de que todas as áreas importantes para a conservación das aves poidan contar, nalgún momento, con algunha forma de protección.

A lista de AICAs é unha ferramenta útil para estudos científicos, para proxectos de conservación e para a avaliación de impactos ambientais sobre a biodiversidade. A información incorpórase a unha base de datos na que se clasifica por continentes, ecorrexións, países, provincias e distritos. 

Hai criterios específicos (B) para o Oriente Próximo e para Europa; e para os países da  Unión Europea engádense outros criterios (C).

## Fases do programa 
* Identificación e consulta: Identificación da área e introdución da información na World Bird Database (Base de datos das aves do mundo).
* Designación do sitio: Publicación e difusión do sitio identificado para que aqueles que toman decisións en temas ambientais estean informados. A designación oficial do sitio asígnana as organizacións locais.
* Protección e conservación: Incentivar para a creación de grupos de apoio para o sitio (organizacións, naturalistas ou calquera grupo de persoas), que deberán ser apoiados por organizacións locais e nacionais para desenvolver o plan de xestión. 
* Actualización e monitorización: Actualización permanente das bases de datos e a súa publicación, coa achega de información dos grupos de apoio, os cales estarán a cargo dos labores de monitorización periódica.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
**Important Bird Areas* (IBAs) - BirdLife International (en inglés)
**IBAs en España* SEO/Birdlife (en castelán)
Rats - Notte di terrore

***Rats - Notte di terrore*** é unha película de terror ambientada nun mundo posapocalíptico, estreada no ano 1984 e dirixida por Bruno Mattei e Claudio Fragasso. Trata sobre unha cuadrilla de motociclistas que se atopan atrapados nun laboratorio de investigación abandonado loitando polas súas vidas contra hordas de ratas asasinas sedentas de sangue.

## Argumento 
Ambientada 225 anos despois dun holocausto nuclear ocorrido en 2015, os sobreviventes divídense entre aqueles que viven en cómodas cidades subterráneas e os «novos primitivos» que viven á luz do sol pola superficie. Un grupo de 11 destas persoas chegan a un misterioso lugar abandonado. A pesar da presenza de numerosos cadáveres horribelmente mutilados, deciden instalarse no lugar tras descubrir unha gran cantidade de alimentos, un invernadoiro con varias árbores froiteiras, así como un depósito de auga potable. Mais á noite seguinte, centos e centos de famentas ratas xeneticamente mutadas comezarán a atacalos un por un.

## Elenco 
* Ottaviano Dell'Acqua como Kurt.
* Geretta Geretta como Chocolate.
* Massimo Vanni como Taurus.
* Gianni Franco como Video.
* Ann-Gisel Glass como Myrna.
* Cindy Leadbetter como Diana.
* Henry Luciani como Duke.
* Fausto Lombardi como Deus (como Tony Lombardo).
* Jean-Christophe Brétigniere como Lucifer (como Christoph Bretner).
* Moune Duvivier como Lilith.
* Christian Fremont como Noah (como Chris Fremont).

## Produción 
*Rats - Notte di terrore* utilizou algúns dos decorados da película de Sergio Leone *Era unha vez en América*. Geretta Geretta asumiu o papel despois de que llo ofrecesen á súa compañeira de cuarto, Dale Wyatt, aínda que este non falaba nada de italiano e traduciu o seu guión cun dicionario de peto.

Cando se lle preguntou se Claudio Fragasso dirixiu algo da película, Geretta respondeu «que non», que xente como Bruno, permite que outras persoas teñan opinións, intervir, inventar cousas, pero *Rats* é unha «película de Bruno».

*Rats* foi lanzado en DVD por Anchor Bay, no seu Fright Pack de 2005. Máis tarde foi relanzado por Blue Underground en 2007.

## Recepción da crítica 
AllMovie escribiu, «polo que vale, *Rats* segue sendo un dos esforzos máis fáciles de ver de Mattei».

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas
Cláudia Morán

**Cláudia Morán Mato**, nada na Coruña o 25 de novembro de 1990, é unha xornalista e comunicadora galega.

## Traxectoria 
Estudou Xornalismo en Blanquerna-Universidade Ramón Llull e o mestrado de xornalismo especializado en política internacional no IDEC-Universidade Pompeu Fabra.
Traballou en *Cope Barcelona*, en *Radio Coruña-Cadena SER*, na delegación da Axencia Efe en Bruxelas e en *La Voz de Galicia.* Tamén é Colaboradora en Goldman Sachs is not an Aftershave.

É unha xornalista especializada en relacións internacionais e perspectiva de xénero. Compaxina o seu traballo en comunicación corporativa con colaboracións en *Nós Diario*, *O Salto Galiza*, *La Marea* e a *Revista Luzes*, (membro do comité de redacción.

É membro da Asociación Premios da Crítica de Galicia e tamén xurado. Foi integrante da comisión lectora do Premio Torrente Ballester de Narrativa, Xurado do Premio Johan Carballeira de Xornalismo e Xurado do Premio Xerais de novela.

Participou en Pontevedra en *As mulleres que opinan son perigosas*. É membro de *Habitar o baleiro*, un proxecto xornalístico multiplataforma para documentar a vida no rural de Galicia.

## Premios e distincións 
* 2021: Finalista do Premio de xornalismo Francisco Fernández del Riego, por "Un deserto" *(Nós Diario).*

* 2022: Finalista do Premio de xornalismo Francisco Fernández del Riego, por «Nunca nais» (*Nós Diario)* .
* 2025: Premio Xohán Carballeira de Xornalismo, compartido con Manolo Broa pola reportaxe *O baleiro que arde: un territorio a mercé do lume*, publicada no semanario *Sermos Galiza* de *Nós Diario* acompañada das fotografías da autoría de Brais Lorenzo.
* 2025: Premio Sesé Mateo de Xornalismo Ético no Tratamento da Violencia Machista, compartido con Marta Veiga Izaguirre e Marta Otero pola reportaxe *Todas as veces que foron un non*, publicada na *Revista Luzes*.
## Vida persoal 
Cláudia Morán é filla de César Morán e da médica de familia Esther Mato, irmá de Brais Morán e sobriña de Miguel Mato.

## Notas
French Lover

***French Lover*** é un filme francés de 2025 dirixido por Nina Rives. É unha comedia romántica producida por Zazi Films, Federation Studio France e Korokoro Productions para Netflix, coa participación de TF1.

A rodaxe comezou o 27 de maio de 2024 en París.

## Personaxes 
* Omar Sy como Abel
* Sara Giraudeau como Marion
* Alban Ivanov como Sami
* Pascale Arbillot como Camille
* Agnès Hurstel como Estelle
* Xavier Lacaille como Cédric
* Cindy Bruna como Léna Thais
* Amaury de Crayencour como Antoine
* Isabelle Candelier como Nathalie, a nai de Marion
* Antoine Chappey como Jacques, o pai de Marion
* Jean Franco como Renaud Léman

## Notas
Sofía (nome)

**Sofía** é un nome propio feminino galego. Esta forma escrita tamén é común co aragonés, co castelán e co italiano. Provén do grego e quere dicir sabedoría.

## Sofía noutras linguas 
* Alemán: Sonja / Sophia / Sophie
* Aragonés: Sofía
* Catalán: Sofìa
* Castelán: Sofía
* Éuscaro: Sofia
* Francés: Sophie
* Inglés: Sophie / Sophy / Sophia
* Italiano: Sofía
* Portugués: Sofia
* Romanés: Sofia
* Ruso: Sonia / Sofia

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Aloia (nome)

**Aloia** é un nome propio feminino galego. Provén do nome do monte Aloia, na serra do Galiñeiro, no concello de Tui. A súa orixe é prerromana e está atestado como *Sanctum Julianum de Alogia* dende o século XII.

En xaneiro de 2023 existían 137 mulleres en Galicia co nome Aloia, cunha media de idade de 13,5 anos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Cristina

**Cristina** é un nome propio feminino galego. Esta forma escrita tamén é común co asturiano, co castelán, co catalán, co italiano, co portugués e co romanés. O nome é unha derivación do nome de Cristo, e foi testemuñado xa no século IV.

## Cristina noutras linguas 
* Alemán: Christine
* Aragonés: Crestina
* Asturiano: Cristina
* Bretón: Kristina / Kristell
* Castelán: Cristina
* Catalán: Cristina
* Éuscaro: Kristiñe / Kristina / Kistiñe
* Francés: Christine
* Italiano: Cristina
* Portugués: Cristina
* Romanés: Cristina

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Arquivos do Seminario de Estudos Galegos

***Arquivos do Seminario de Estudos Galegos*** foi unha revista galega bilingüe publicada entre 1927 e 1933 co obxectivo de divulgar os resultados das investigacións do Seminario de Estudos Galegos. Editada na Coruña, contou con seis volumes en total.

## Historia 
O Seminario de Estudos Galegos ten a súa orixe no outono de 1923. Foi creado por alumnado da Universidade de Santiago de Compostela próximo ás Irmandades da Fala, como Fermín Bouza-Brey ou Xosé Filgueira Valverde, e o profesor Armando Cotarelo Valledor.

A publicación oficial dos *Arquivos* comezou no ano 1927, e editáronse seis volumes até 1933, cando cesou a súa actividade.

## Contidos 
A revista recolle os resultados das investigacións realizadas polo Seminario de Estudos Galegos. Xa que logo, a temática dos artigos é variada, tratando asuntos como historia, heráldica, xeografía, zooloxía, ciencias naturais, literatura popular, música… Así mesmo, publicábanse noticias relativas ao Seminario ou ás actividades dos seus membros.

## Conservación 
Orixinais dos seis volumes da revista consérvanse nas bibliotecas de varias institucións, entre elas a do Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense. Pódense consultar en liña a través de Galiciana.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
### Ligazóns externas 
*
Paula

**Paula** é un nome propio feminino galego. Esta forma escrita tamén é común co aragonés, co castelán, co catalán, co éuscaro, co inglés e co portugués. A súa orixe é o latín  'pequeno', de Paullus, cognome romano se cadra derivado dun alcume da gens Aemilia.

En xaneiro de 2023 existían 11.976 mulleres en Galicia co nome Paula, cunha media de idade de 27,6 anos.

## Paula noutras linguas 
* Aragonés: Paula
* Castelán: Paula
* Catalán: Paula
* Éuscaro: Paule / Paula
* Francés: Paule
* Inglés: Paula
* Italiano: Paola
* Portugués: Paula

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Paulo (nome)
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Mariño (nome)

**Mariño** é un nome propio masculino galego. Provén do latín *Marinus*, que podería ser derivado de *Marius*, ou proceder do adxectivo latino marinus, -a, um 'mariño', 'que vén do mar', 'que vive no mar'.

En xaneiro de 2023 existían 132 varóns en Galicia co nome Mariño, cunha media de idade de 57,5 anos.

## Mariño noutras linguas 
* Alemán: Marinus
* Aragonés: Marín
* Catalán: Marí
* Castelán: Marino
* Éuscaro: Marino
* Francés: Marin
* Italiano: Marino
* Portugués: Marinho
* Romanés: Marin

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Mariña
* Lista de nomes masculinos en galego
* Lista de nomes masculinos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes masculinos Real Academia Galega
Vincenzo Petroccelli

**Vincenzo Pasquale Angelo Petrocelli**, nado en Cervaro o 6 de xullo de 1823 e finado en Nápoles o 2 de febreiro de 1896, foi un pintor italiano. Profesor honorario da Academia de Belas Artes de Nápoles e de varias academias estranxeiras, contou co mecenado de Fernando II das Dúas Sicilias.

Vincenzo Petroccelli foi nomeado profesor honorario da Accademia di Brera.

## Traxectoria 
Vincenzo Pasquale Angelo Petrocelli, ás veces citado como ‘‘Petroccelli’’ (como asinaba), naceu en Cervaro no Reino das Dúas Sicilias. Orfo dende cedo, aos 18 anos ingresou na Accademia di Belle Arti di Napoli, estudando con Domenico Morelli.

Debutou na ‘‘Esposizione Borbonica’’ de 1839 e participou tamén en 1841, 1848 e 1851 (’’Ginevra genuflessa…’’, ‘‘Morte di Galeazzo Sforza’’, ‘‘Isabella di Firenze’’, ‘‘Una famiglia di neofiti sorpresa dalle guardie pretoriane’’). Acadou a madurez artística despois de 1850; en 1851 realizou o ’’Retrato do mozo duque N.B. Yusupov’’ (hoxe no Museo do Ermitage). Expuxo na ‘‘Esposizione Nazionale d’arte di Napoli’’ (1877)☃☃ e, xunto con Morelli, foi elixido para realizar frescos no Templo de San Francesco en Gaeta. Morreu en Nápoles en 1896. Tivo dous fillos pintores, Achille e Arturo.

Dedicouse á pintura histórica, ao retrato e á pintura de xénero. Vincenzo Gemito realizou un retrato en terracota del en 1869.

’’, Museo do Ermitage, San Petersburgo]]

## Obras en museos 
* Colección Real da Casa de Savoia.  
* Museo do Ermitage, San Petersburgo.
* Reggia di Caserta: ‘‘Bice nel Castello di Rosato’’ (1860).
* Museo Nacional de Capodimonte‘‘Devoti in preghiera’’ (1849).

## Honras 
* Cabaleiro da Orde da Coroa de Italia

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Ediciones Cátedra

**Ediciones Cátedra** é unha editorial española fundada en 1973 en Madrid que publica clásicos da literatura e obras de humanidades. En 1997 gañou o Premio Nacional á Mellor Labor Editorial Cultural, outorgado polo Ministerio de Educación e Cultura. Ese mesmo ano pasou a formar parte do Grupo Anaya.
## Coleccións
As coleccións emblemáticas de Cátedra son Letras Hispánicas e Letras Universales. Como os seus nomes indican, a primeira está dedicada a clásicos da literatura española e latinoamericana, e a segunda a clásicos da literatura universal. Non debe entenderse «clásicos» no sentido de autores de hai séculos, senón de obras modélicas plenamente recoñecidas no canon literario, incluíndo as creadas en tempos relativamente recentes por autores vivos.

Na serie Letras Hispánicas están *La Celestina*, Miguel de Cervantes ou Lope de Vega, pero tamén Gabriel García Márquez, Mario Vargas Llosa e outros narradores do "boom" da literatura hispanoamericana dos anos sesenta, ou figuras da dramaturxia española contemporánea, como Alonso de Santos ou Fernando Arrabal. O prestixio do que goza esta colección nos círculos académicos baséase no rigor e esforzo postos nas anotacións do texto e nos estudos introdutorios, obra de autorizados filólogos e historiadores da literatura.

O mesmo pódese dicir da serie Letras Universales: edicións coidadosas (tamén a cargo de especialistas) de autores e obras de todos os tempos, desde as *Tragedias* de Esquilo (título que iniciou a colección en 1983) ata os clásicos do século XX: Franz Kafka, Alfred Döblin, William Faulkner ou Ítalo Calvino. O deseño de Letras Universales, creado por Diego Lara (cuberta branca e ilustración libre), contrasta co de Letras Hispánicas, con cubertas negras e unha imaxe cadrada en cor.

Das outras coleccións de Cátedra, menos coñecidas, cabe destacar a singularidade da serie *Feminismos*, que dende 1990 combina obras das grandes figuras do feminismo (Simone de Beauvoir, Betty Friedan e Kate Millett) con ensaios de autoras contemporáneas. En 2023, cando se cumprían os cincuenta anos da súa fundación, a editorial publicaba arredor de oitenta novos títulos ao ano, e a colección Letras Hispánicas achegábase aos novecentos títulos.

## Notas
Jayariyú Farías Montiel

**Jayariyú Farías Montiel**, nada en Maracaibo, estado Zulia, Venezuela, o 8 de abril de 1978 e finada ibídem o 21 de setembro de 2017, foi unha xornalista e locutora wayuu venezolana. Fundadora e directora do xornal *Wayuunaiki*, era activista polos dereitos das comunidades indíxenas.

## Traxectoria 
O seu pai foi o comunicador Gerardo Jesús Farías. A súa nenez estivo marcada polas súas constantes viaxes ao territorio da súa familia no concello Guajira, do estado Zulia. Dedicouse a estudar xornalismo por influencia do seu pai, quen a encamiñou cara ao xornalismo con énfase nas problemáticas sociais das comunidades indíxenas. Foi nai de 3 nenos.

### Carreira 
Estudou na Universidade Católica Cecilio Acosta a carreira de comunicación. Ao rematar a súa carreira dedicouse principalmente a sentar as bases do xornal *Wayuunaiki*, que en principio naceu como un proxecto universitario cando apenas culminaba a súa preparación académica. Foi en abril do ano 2000 que nace o xornal, o cal logrou estenderse no 2006 para chegar até outras rexións e zonas indíxenas de Venezuela e posteriormente á Guajira colombiana, converténdose nun proxecto binacional que alcanzaría a cubrir toda a zona fronteiriza que foi territorio das comunidades wayuu.

No ano 2010 o xornal obtén o premio Nacional ao xornalismo en Venezuela. O 13 de abril do ano 2015 saíu a edición 191 que se titulou “Mil historias que contar”.

En maio de 2012, Jayariyú Farías Montiel denunciou ante o Foro Permanente para as Cuestións Indíxenas da ONU realizado en Nova York, os constantes derramamentos petroleiros en varios ríos da rexión Guajira colombo-venezolana, así como tamén o desvío do río Ranchería no departamento da Guajira colombiana por parte da empresa Cerrejón.

## Notas
Federico Bonini

**Federico Bonini**, nado en Massa o 6 de agosto de 2001, é un futbolista italiano que xoga como defensa no Almería, da Segunda División.

## Traxectoria 
Formouse como futbolista nas canteiras da Fiorentina e da Virtus Entella. Debutou con este último na Serie B o 5 de outubro de 2019 nun partido contra o Crotone.

O 20 de xaneiro de 2020 foi cedido ao Bologna, co que debutou na Serie A o 29 de xullo do mesmo ano, nunha derrota por 0-4 contra a Fiorentina. 

Volveu á Virtus para a tempada 2020/21 da Serie B e xogou 7 partidos, 5 deles como titular, rematando a campaña co descenso do equipo á Serie C. Nas tempadas 2021/22 e 2022/23 xogou cedido no Gubbio, tamén da Serie C. 

O 15 de xullo de 2024 asinou polo Catanzaro. Marcou oito goles e deu cinco asistencias durante a tempada.

O 8 de agosto de 2025 fichou polo Almería, da Segunda División española.

### Selección nacional 
En setembro de 2019 foi convocado por primeira vez para representar a Italia nuns amigables da selección sub-19. O 15 de novembro de 2021, debutou coa selección italiana sub-20 contra Romanía.

## Notas
Álex Muñoz

**Alejandro José** **Muñoz Miquel**, coñecido como Álex Muñoz, nado en Sant Joan d'Alacant o 30 de xullo de 1994, é un futbolista español que xoga como defensa central ou lateral esquerdo no Almería, da Segunda División.

## Traxectoria 
Formouse como futbolista nas canteiras do Alicante e doHércules, debutando co primeiro equipo deste último en setembro de 2022, nun partido da Segunda División contra o Barcelona B.

En 2014 ascendeu definitivamente ao equipo principal, agora na Segunda División B. Posteriormente pasou polas filas do Sevilla Atlético, o Real Zaragoza, o Tenerife e o Levante, antes de ingresar en 2024 na UD Las Palmas, club co que debutou na Primeira División.

O 4 de xullo de 2025, tras descender a Segunda co club canario, asinou un contrato de tres anos coa UD Almería.

## Notas
École des Beaux-Arts

**École des Beaux-Arts** (literalmente en galego *Escola de Belas Artes*) é un termo que se refire a varias escolas de arte en Francia, a máis famosa das cales é a **École Nationale Supérieure des Beaux-Arts**, **ENSBA**, situada en París, preto do Museo do Louvre.

## Historia 
A escola ten unha historia de máis de 350 anos, formando a moitos dos grandes artistas de Europa. 

### Estilo Beaux-Arts 
O estilo Beaux Arts inspirouse na Antigüidade Clásica, preservando formas idealizadas e transmitindo o estilo ás xeracións futuras.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* 
* 
* 
*
Minotauromaquia

**Minotauromaquia** é unha curtametraxe de animación en *stop motion* do ano 2004, dirixida por Juan Pablo Etcheverry. Ten unha duración de 9 minutos e está inspirada no mito do labirinto do Minotauro e na obra de Pablo Picasso.

## Sinopse 
A curtametraxe está inspirada no mito clásico do Minotauro e no labirinto cretense, reinterpretado a través da visión artística de Pablo Picasso. Trátase dunha historia simbólica arredor da creatividade e das decisións do artista.

## Premios 
* 2004: Premios Goya: Nomeado á "Mellor curtametraxe de animación".
* 2004: Premios do Cinema Europeo: Nomeado á "Mellor curtametraxe".

## Notas
Steve Ivy

**Steve Ivy**, nado o 12 de novembro de 1949, é un numismático e comerciante de moedas estadounidense, cofundador da compañía de poxas *Heritage Auctions*, a de maior volume de vendas dos Estados Unidos en 2024. 

## Traxectoria 
Ivy comezou a dedicarse ao comercio numismático por correo e a pequena escala en 1964, aos seus 14 anos. 

En 1967, Ivy abandonou a Universidde de Texas en Austin, na que iniciara os seus estudos, para fundar a compañía de comercio numismático S*teve Ivy Rare Coin Co.,* na cidade de Dallas. En 1976 fundou a compañía *Heritage Auctions* na mesma cidade, a partir do seu negocio inicial, máis modesto. En 1982 incorporou a James L. Halperin como socio ao 50 %, A asociación resultou frutífera, ata o punto de que era a maior empresa de moedas raras do mundo e a maior casa de poxas estadounidense, cunhas vendas superiores a 1.400 millóns de dólares en 2022 e a 1.800 millóns de dólares en 2024. *Heritage Auctions* foi a encargada de numerosas poxas realizadas para a *American Numismatic Association*.
* 2025: Incluído no Top 10 da lista de persoas máis influentes en numismática, pola revista *Coin World*.

## Publicacións 
* (1984). *What every silver dollar buyer should know* (con Wohard, R.). Ivy Press, Dallas. ISBN 978-0933372016

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Smith, P. (2012). "". En *American Numismatic Biographies*. Páxina 227.
El Trabuquete

***El Trabuquete*** foi un periódico editado na Coruña en 1883.

## Historia e características 
Apareceu o 14 de outubro de 1883. Periódico joco-serio, publicábase os domingos e estaba dedicado ás traíñas ao trabuquete. O número tres publicouse o 28 de outubro. Aínda aparecía en novembro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Demetrio Púxil

**Demetrio Púxil** (en latín *Demetrius*, en grego Δημήτριος) foi un escritor grego mencionado como autor dunha obra titulada περί διαλέκτου que probabelmente escribiu sobre Homero.

## Notas
Moncho Neira

**Xosé Ramón Neira Pérez**, chamado **Moncho Neira**, nado en Silva (Pol) o 21 de novembro de 1940 e finado en Barcelona o 5 de outubro de 2025, foi un empresario galego de restauración, coñecido por fundar a mariscaría Botafumeiro e o grupo gastronómico Moncho’s. 

## Traxectoria 
De cativo estudou Comercio en Lugo, pero deixou o ensino e comezou a traballar en restaurantes de Lugo como La Barra ou O Castroverde. Con 14 anos fóra de Galicia, e un dos locais principais da comunidade da diáspora galega en Cataluña. Posteriormente foi abrindo novos negocios na hostalaría e creou o grupo gastronómico Moncho’s, que chegou a agrupar máis dunha ducia de restaurantes de diferentes formatos: mariscarías premium, restaurantes de comida máis informal, bares‐cafetería etc.

## Vida persoal 
Estaba casado e tivo tres fillos: José, Naia Rym e Elia Aurora.

## Notas
Animal (serie de televisión)

* ***Animal***, unha serie documental estadounidense sobre os animais e a natureza, creada para Netflix, estreada en 2021.
* ***Animal***,d unha serie de ficción galega, comedia protagonizada por Luis Zahera no papel dun veterinario, creada para Netflix, estreada en 2025.
Lorena (nome)

**Lorena** é un nome propio feminino galego. Esta forma escrita tamén é común co aragonés, co castelán, co catalán, co italiano e co portugués. A súa orixe é a advocación da Virxe da rexión francesa de Lorena, e é unha derivación do nome de orixe latino Laura.

En xaneiro de 2023 existían 5.090 mulleres en Galicia co nome Lorena, cunha media de idade de 34,5 anos.

## Lorena noutras linguas 
* Aragonés: Lorena
* Castelán: Lorena
* Catalán: Lorena
* Francés: Lorene / Lorraine
* Italiano: Lorena
* Portugués: Lorena

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Laura
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Lionor

**Lionor** é un nome propio feminino galego. A súa orixe é o provenzal *Alienor*, de orixe discutida, posiblemente en relación cun elemento xermánico *ali- 'medrar', de procedencia burgundia. En galego tamén ten a variante **Leonor** e os hipocorísticos **Nor**, **Nora**, **Nené** e **Nonó**. mais si 990 mulleres coa forma Leonor, cunha media de idade de 66,1 anos.

## Lionor noutras linguas 
* Alemán: Lore / Lenora / Lenore / Eleonore
* Aragonés: Alionor / Elionor
* Bretón: Alienor / Aenor / Aanor / Azenor
* Catalán: Elionor
* Castelán: Eleonor / Leonor
* Éuscaro: Leonor / Lonore
* Francés: Léonore / Eléonore
* Italiano: Leonora / Eleonora
* Portugués: Lianor / Eleonora / Eleonor / Leonora / Leonor
* Romanés: Eleonora

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Miren Arratibel

**Miren Arratibel Garmendia**, nada en Donostia, Guipúscoa, en 1969, é unha tradutora e editora vasca.

## Traxectoria 
Miren Arratibel é tradutora e editora autónoma dende 1990. Traduciu obras de Miguel de Unamuno, George Sand, Andersen, H.G. Wells, Patrick Süskind, Kenneth Grahame e John Steinbeck, entre outros.

É membro da Asociación Vasca de Tradutores, Correctores e Intérpretes (EIZIE).

## Publicacións 
Algúns libros traducidos por Miren Arratible. A lista completa pódese atopar nesta ligazón.

### Literatura para adultos 
* *Lorik egiten ez dutenak NASH.* Redondo, Dolores (Erein, 2025).
* ''L'Arratien taberna.* Martínez de Lezea, Toti (Erein, 2024)
* *Artadi.* Martínez de Lezea, Toti (Erein, 2022)
* *Bretxa*  Martinez de Lezea, Toti (Erein, 2022)
* *Ethan Frome.*  Wharton, Edith (Erein, 2022)
* *Gizakia zentzu bila*  Frankl, Viktor E. (Erein, 2017)
* *Hemeretzi ipuin* [antoloxía]  Andersen, Hans Christian (Erein, 2016) 
* *Gizon ikusezina*  Wells, H. G.  (Euskadiko Liburutegi Digitala, 2016

### Literatura infantil e xuvenil 
* *Azti ikaslea* *Hazen*, Barbara Shook (Dimoni Pelut, 2024)
* *Rowley Jefferson Superjatorraren historia izugarriak*  Kinney, Jeff (Alberdania, 2022)
* *Kai Handia*  Juarez Gaztelu, Uxue (Erein, 2022) 
* *Gizajo baten egunkaria: Izotz urtzaldia*  Kinney, Jeff (Alberdania, 2021)
* *Eguzkia gosaldu dut*: *Landareen mundua*  Holland, Michael T. (Ttarttalo, 2020)
* *Luxia untxi txikia ihesi*  Chichester Clark, Emma (Harper Collins Ibérica, 2019)

### Non literatura 
* *Harri porotsua = The porous stone*  Jaio, Iratxe (Eusko Jaurlaritza, 2019) 
* *Munduko sukaldaritza Euskal Herrian*  Agirre, Katixa (Ttarttalo ; Berria, 2010)

## Premios 
* Gañou o Premio de Tradución Vitoria-Gazteiz de 2015 por *Perla'', de John Steinbeck.

## Notas