Parochiale suevorum

O ***Parrochiale suevum***, ***Parochiale suevorum*** (**Parroquial suevo**) ou ***Divisio Theodemiri*** é un importante manuscrito da segunda metade do século VI e redactado inequivocamente entre os anos 572 e o 582 ou 589. Está  considerado un documento único e excepcional en todo o occidente Latino. Mostra como a rexión comprendida entre o río Miño e o río Douro, a Gallaecia meridional, sería a máis desenvolvida e a mellor organizada para todo o conxunto territorial. Sobre a importancia deste texto, cabe salientar as palabras do historiador francés Pierre David:

No prefacio do devandito documento afírmase que tal organización acordouse nun concilio reunido en Lugo en xuño do 569 por mandato do rei Teodomiro co fin primordial de «confirmar a Fe católica», onde se decidiu elevar a sé de Lugo á dignidade metropolitana. O rei Teodomiro explica a escaseza de bispos debido á extensión do territorio e a dificultade que a existencia dunha soa metrópole produce para tódalas sés afastadas de Braga.

Neste documento reflíctese a organización administrativa e (maiormente) eclesiástica do Reino Suevo da Gallaecia, contendo unha relación de 134 parroquias agrupadas en trece dioceses: as oito tradicionais reflectidas no Primeiro Concilio de Braga de 561, así como as catro dioceses formadas ó sur do Douro, que son as de Conímbriga, Idanha, Lamego e Viseu. 

O  Parroquial Suevo non recolle as igrexas monásticas ou de fundación privada, senón que enumera soamente aquelas igrexas cunha función diocesana, e que por tanto podían administrar bautismo e funcionar como cemiterio da comunidade (Díaz Martínez 1998: 37; Díaz e Díaz 2002: 17), este manuscrito amosa como o poder do bispo exercíase dunha maneira directa sobre o territorio máis próximo a súa residencia, enumerando pormenorizadamente ás igrexas dependentes *qui in vicino sunt.*

Ademais menciónase a diocese, non territorial senón étnica, de *Britoniarum* (Bretoña, norte da actual provincia de Lugo), que tamén aparece mencionada canda ó seu bispo Mailoc no Segundo Concilio de Braga,de 572. O manuscrito indica ademais a existencia de *pagus* (distritos) especificamente suevos.  Constitúe por tanto unha das referencias historiográficas máis importantes para a localización de pobos e poboacións na Gallaecia pos-romana, especialmente durante o Reino Suevo.

En definitiva, para López Quiroga o «Parroquial Suevo» foi máis un punto de partida, ao reflectir unha organización ancestral do territorio que afunde as súas raíces en época prerromana e romana, que un punto de chegada, posto que a rede parroquial non tomará a súa forma case definitiva ata o século XII, no marco da reforma gregoriana. Deberiamos, por tanto e para a segunda metade do século VI, falar de «pre-parroquias» e non de «parroquias» en sentido estrito.

## Dioceses 
dereita|miniatura|O reino suevo de Galicia coa organización territorial do Parroquial.
O documento recolle as seguintes dioceses:

* **Diocese de Ourense**: *Auriensem, Palla Aurea* (Ourense), *Verugio *(Cambeses, A Barcia do Seixo, A Lama), *Bibalos* (Temes), *Teporos* (A Pobra de Trives) *Calapacios majores* (Calabor).
* **Diocese de Astorga**: *Astorica, Legio, Bergido, Petra speranti, Comanca, Ventosa, Maurelos superiores et inferiores, Senimure, Fraucelos, Pesicos*.
* **Diocese de Braga**: Bracarensem (Braga), *Centumcelas* (Centocelas), *Caetos, Remeto, Anoaste, Milia, Ciliolis, Ad Portum, Agilio, Carandonis, Tauris, Cilotao, Cetanio, Oculis* (Vizela), *Cerecis, Petrometo, Equesis, Ad Saltum.* Así como os pagus: *Panonias* (Santuario de Panóias), *Laetera, Brigantia* (Braganza), *Astiotico, Tureco, Auneco, Merobrio, Berese, Palantucio, Celo, Superlegio, Senequio*.
* **Diocese de Bretoña**: *Britonorum* (Bretoña, A Pastoriza), *Monasterio Maximi* (San Martiño de Mondoñedo).
* **Diocese de Conímbriga**: *Conembrica* (Conímbriga), *Eminio* (Coímbra), *Selio* (Tomar), *Lurbine, Insula, Antunane, Portucale Castrum Antiquum* (Vila Nova de Gaia).
* **Diocese de Dume**: *Dumio* (Dume).
* **Diocese de Idaña**: *Egitania* (Idanha a velha), *Municipio, Francos*.
* **Diocese de Iria**: *Iria* (Padrón), *Morracio* (Cangas?), *Salinense* (Cambados?), *Contenos* (Cuntis), *Celenos* (Caldas de Reis?), *Metacios* (Silleda?), *Mercienses* (Santa María de Merza), *Pestemarcos* (Posmarcos).
* **Diocese de Lamego**: *Lamecum* (Lamego), *Tuentica*, *Arauoca*, *Cantabriano*, *Omina*, *Camianos*.
* **Diocese de Lugo**: *Luco* (Lugo), *Carioca* (Quiroga), *Seuios/Lemos* (Monforte de Lemos), *Cauarcos* (Cabarcos de Sobrado, León).
* **Diocese de Porto**: *Portugalensem in castro nouo* (Porto), *Villanoua, Betaonia, Visea, Menturio, Torebrio, Bauvaste, Bonzoaste, Lumbo, Nescis, Napoli, Curmiano, Magneto, Leporeto, Melga, Tongobria* (Tongóbriga, Freixo, Marco de Canaveses), *Villa Gomedei, Tauvase*. Tamén os distritos *(pagus) Labrencio, Aliobrio, Aritia, Truculo, Cepis, Mandote, Palentiaca*.
* **Diocese de Tui**: *Tudensem* (Tui), *Turedo* (O Touredo, Luneda, A Cañiza), *Tabulela* (Taboexa), *Lucoparre* (Longos Vales, concello de Monção), *Aureas* (Areas), *Langetude* (A Lenguda), *Carisiano* (Carrizáns), *Marciliana* (Marzán, O Rosal), *Turonio* (Torroña), *Celesantes* (Cesantes), *Toruca* (Pontevedra), *Aunone* (Avión), *Sacria* (Sagra), *Herbilione* (Ervelho freguesía de Cristelo Covo, concello de Valença), *Cauda* (Canda, freguesía de Alvaredo, concello de Melgaço), *Ovinia* (Vinha, freguesía de Areosa, concello de Viana do Castelo), *Cartase* (Lugar de Cartas freguesía de Mentrestido, concello de  Vila Nova de Cerveira).
* **Diocese de Viseu**: *Viseo* (Viseu), *Rodomiro, Submontio, Subverbena, Ósanos, Ovellione, Tutela, Coleia, Calibrica*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* , Mário. Do Parochiale sueuum ao Prouinciale uisigothicum: ficheiro analítico. I – Paróquias suévicas
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
*Concilio de Lugo