Condado de Taboada

[miniatura|Escudo do Condado de Taboada no sepulcro de Xoán Taboada de Ribadeneira e Figueroa ([Igrexa de San Pedro de Bembibre).]]

O **Condado de Taboada** foi un título nobiliario ligado ao territorio do actual concello de Taboada. Foi concedido polo rei Filipe IV de España a mediados do século XVII. Despois do falecemento da XIX Condesa de Taboada, Amelia González de la Maza, que doou o seu patrimonio á Fundación Condado de Taboada, o actual titular é Vicente Arias Mosquera.

## Historia
### Orixes 
miniatura|Pazo de San Pedro.
O Condado de Taboada foi fundado por Lope de Taboada, orixinario de Castro Candaz, quen construíu un pazo-fortaleza en San Pedro de Bembibre no 1413.

Durante o reinado do emperador Carlos I, o señor de Taboada era Lope de Taboada e Lemos, que tiña o cargo de *Alférez Real de los Hijosdalgo del Reyno de Galicia* e loitou polos intereses da monarquía castelá. A mediados do século, Lope enfermou e reclamoulle ao seu irmán Galeor que loitase en favor do emperador, polo que recibiu o estandarte da casa. Así, no 1553, Carlos I concedeulle os dereitos da casa e o morgado.

### Século XVII 
Foi durante o reinado de Filipe IV cando Xoán Taboada de Ribadeneira de Figueroa recibiu *de facto* o título de Conde de Taboada. Esta serodia concesión xustificouse coa relevancia que o nobre tivo no campo militar e político: foi Mestre de Campo de Infantaría e Cabalaría, Cabaleiro de Santiago, rexedor en Ourense e Procurador en Cortes. O seu matrimonio con Aldonza de Castro Vilamarín, señora de Vilamarín, sumou importantes propiedades, chegando a considerarse por algúns autores como a xurisdición máis importante do Reino de Galiza. 

Faleceu con só 46 anos, o 10 de decembro de 1681 e recibiu sepultura na igrexa de San Pedro de Bembibre. O sartego conta cunha estatua xacente e unha inscrición que di:“*Respira mas que yace en este arco el que merecio vivendo muchos triumphales*

*El grande heroe D. Juan Taboada Rivadeneira y Figueroa*

*Cavallero de la Orden de Santiago, Maestre de Campo de Infanteria Espanola, Senor de la casa de Taboada.*

*Por cuyas hazanas y servicios y con los de sus antepassados le hizo su Magestad Merced de Titulo de Castilla y Conde de Taboada.*

*Murio a los 46 anos de su edad en 10 de diziembre de 1681.*

*Celebrale bien le ruega qualquiera que le miras. Que te lo merecen su valor cortesano discrecion piedad dadivosa.*

*Mucha christiandad y zelo fino por la Ley y por el Rey*” (sic.)A filla de Xoán Taboada e Aldonza de Castro, María Teresa de Taboada Vilamarín e Castro foi nomeada Condesa de Taboada en 1683 e casou en 1687 co conde de Maceda, aínda que ambos os condados non se fusionaron, senón que conservaron a súa identidade e administración propias. A pesar de contar con numerosas propiedades por todo o país, o matrimonio estableceu a súa residencia en Madrid.

### Século XVIII 
Durante a Guerra de Sucesión española, o conde de Taboada era Xosé Bieito de Lanzós, que sendo Mestre de Campo loitou no bando borbónico.  No 1709 obtivo o condado de Maceda e converteuse en *Grande de España*. A el e á súa muller débese a construción do retablo barroco da igrexa de San Pedro en 1701.

### Actualidade 
O pazo de San Pedro deixou de ser frecuentado polos seus propietarios e no século XX era empregado como casa de labranza rexentada por caseiros. A comezos do século, o entón conde de Taboada, Leopoldo González de la Maza, inicia un proceso de restauración. No 2010, a última condesa de Taboada e irmá do anterior, Amelia González de la Maza (e parentes de Pedro Barrié de la Maza), creou a fundación Condado de Taboada (vinculada á loita contra o cancro) e legoulle todo o seu patrimonio. 

Desde febreiro de 2018, Vicente Arias Mosquera ostenta o título de Conde de Taboada, tres anos após o pasamento da súa predecesora. 

## Relación de condes 
### 1683 - 1785 
* María Teresa Taboada de Vilamarín e Castro
* Antonio Pedro Nolasco de Lanzós e Taboada
* Baltasar de Lanzós e Taboada
* Francisco Xavier de Lanzós e Taboada,
* Gonzalo Manuel de Lando Deza Lanzós

### 1789 - actualidade 
* Manuel Roldán e Gil Taboada
* Nicolás Roldán Riobóo
* Vicente Roldán Riobóo e Gil Taboada
* María Presentación Roldán
* Manuela de Agar e Roldán
* Amelia García de Paredes
* María Presentación de la Maza
* Leopoldo González de la Maza
* Amelia González de la Maza
*Vicente Arias Mosquera

## Extensión 
miniatura|Xurisdicións de Taboada no Antigo Réxime.
O Condado de Taboada administrou, até a data da caída do Antigo Réxime, as parroquias de Ansar, Fradé, Gondulfe, Couto, Vilameñe, Campo, Castelo, Vilela, Sobrecedo e Bembibre (que deu lugar á de Carballo en 1898).

En 1840, ano en que nace o concello de Taboada, a capital municipal estaba na parroquia de San Pedro de Bembibre (lugar patrucial de orixe do Condado). Isto explica que se tomara o escudo do Condado (con modificacións) como municipal.

## Notas