open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Río Kouilou-Niari

O **río Kouilou-Niari**, tamén chamado **Kwilu**, **Kwila**, e **Kwil**, é o río máis importante da República do Congo. O río chámase Kouilou durante a maior parte do percorrido, pero na súa sección central, no departamento de Niari, coñécese como río Niari. O río combínase co Louessé e verte as súas augas no océano Atlántico. Percorre uns 700 quilómetros dende o seu nacemento na meseta do Congo até a súa desembocadura.

O río ten numerosas fervenzas, entre as que destacan as fervenzas Zrinski, nomeadas na honra dos nobres croatas Nikola Zrinski e Petar *Zrinski*, xa que foron descubertas en 1882 por Dragutin Lerman, un compoñente croata da expedición de Henry Morton Stanley.
Abel Tomé

**Abel Tomé**, nado en Outes en 1984, é un xornalista e escritor en lingua galega.

## Traxectoria 
Estudou secundaria no IES Poeta Añón. Fixo un ciclo de Frío Industrial e chegou a traballar como soldador. Logo estudou xornalismo na Universidade de Santiago de Compostela. En 2018 realizou un mestrado en Dereitos Humanos.

En 2017 quedou finalista do Premio de narrativa Illa Nova con *A noite do corvo*. En 2019 gañou o mesmo premio con *A noite do lobo*, na que o xurado destacou que «o autor emprega unha prosa dinámica, contida, na que nada sobra e coa que logra construír imaxes contundentes»; e ademais subliñou que "o dominio da lingua e a escolla dos topónimos e antropónimos colaboran, sen dúbida, a engrandecer a ficción".

En 2022 quedou finalista do Premio Merlín con *Liliam Strawberry e o paxaro da morte*

## Obras 
* *A noite do corvo* (2018).Vigo: Galaxia. 204 páxs. ISBN 978-84-9151-170-0.
**A noite do lobo* (2019). Vigo: Galaxia. 216 páxs. ISBN 978-84-9151-357-5. Foi traducida ao inglés.
**A noite do oso* (2024). Vigo: Galaxia. 190 páxs. ISBN 978-84-1176-219-9. 

### Infanto-xuvenil 
* *Liliam Strawberry e o paxaro da morte* (2023). Ilustracións de Blanca Vila. Vigo: Xerais, Merlín. 184 páxs. ISBN 978-84-1110-266-7. ePub: ISBN 978-84-1110-282-7.
* *Milú e o edificio das persoas extraordinarias* (2024). Vigo: Xerais. 144 páxs. ISBN 978-84-1110-548-2. ePub: ISBN 978-84-1110-593-4.
[miniatura|[Fran Alonso, Raquel Fernández, Marta Villar, Abel Tomé, Sara Vila na Biblioteca Torrente Ballester de Bueu presentando os Premios Xerais 2024, acto organizado pola Libraría Miranda.]]

## Premios 
* 2013: xunto a outros compañeiros, o Premio Nacional de Xornalismo Gastronómico Álvaro Cunqueiro.
* 2015: primeiro premio de poesía Revista A Pipa.
* 2019: Premio de narrativa Illa Nova con *A noite do lobo*.
* 2024: Premio García Barros por *A noite do Oso*.
* 2024: Premio Merlín por *Milú e o edificio das persoas extraordinarias*.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Entrevista a Abel Tomé: A noite do Corvo. galiciaalive.com. 30/08/2018
Lago Tele

**Lago Tele** (en ) é un lago de auga doce que se atopa no distrito de Epena, na República do Congo.

## Lendas 
O lago Tele é coñecido pola lenda de Mokèlé-mbèmbé (unha suposta criatura reptiliana non identificada), e tamén é o lugar onde os pigmeos mataron e comeron unha das criaturas, arredor do ano 1959.

O libro de 1996 *Congo Journey*, polo escritor e viaxeiro británico Redmond O'Hanlon, describe con certo detalle a súa viaxe ó longo do Congo até o lago Tele na procura de Mokèlé-mbèmbé, achegando ó mesmo tempo unha rica descrición da fauna e flora locais, así como prácticas culuturais congolesas e as relacións cos pobos pigmeos.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
Heavens

**Heavens** foi unha banda estadounidense de indie rock formado por Matt Skiba de Alkaline Trio e Josiah Steinbrick. O dúo asinou un contrato con Epitaph Records e publicou o seu único álbum, *Patent Pending*, o 12 de setembro de 2006. O grupo pasou o outono dese ano tocando no Reino Unido e nos Estados Unidos con Darker My Love. A banda separaríase en 2007.

## Discografía 
### Álbums
Pobo sangha

Os **sangha** (tamén coñecidos como **sanga**) son un grupo étnico do norte da República do Congo. Representan arredor do 20% da poboación do país, sendo o segundo maior grupo étnico despois do pobo congo.

## Notas
Mokele-mbembe

**Mokele-mbembe** (en lingala: , "aquel que interrompe o fluxo dos ríos") refírese a un animal aínda descoñecido pola ciencia que debería vivir ou vivir nos afluentes do río Congo, que serve como unha fronteira natural entre a República Democrática do Congo, a República do Congo e Angola. Por causa do seu tamaño e morfoloxía, crese que estea relacionado ao Sauropodomorpha. A súa existencia non está comprobada e permanece no reino da criptozooloxía, debido á ausencia de probas materiais da súa existencia.

A comezos do século XX, as descricións do animal reflectiron a cada vez maior fascinación do público cos dinosauros, incluíndo aspectos de determinadas especies de dinosauros agora coñecidas entre os científicos como incorrectos, e o animal baseouse cada vez máis nunha serie de dinosauros que supostamente viviron en África.

Co tempo, o animal converteuse en obxectivo dos adeptos da pseudociencia, da criptozooloxía e do Creacionismo da Terra Xove, resultando en múltiples expedicións lideradas por criptozoólogos e financiadas por creacionistas e grupos da Terra Xove co obxectivo de encontrar evidencias que invalidasen o consenso científico sobre a evolución. O paleontólogo Donald Prothero observa que "a busca do Mokele Mbembe ... forma parte do esforzo dos creacionistas por derrubar a teoría da evolución e o ensino da ciencia por calquera medio posíbel". Alén diso, Prothero observa que "as únicas persoas na procura do Mokele-mbembe son ministros creacionistas, non biólogos da vida salvaxe".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Dióxenes de Enoanda

**Dióxenes de Enoanda** foi un filósofo grego do século II que divulgou a filosofía de Epicuro como representante do epicureísmo moral. 

## Traxectoria 
É coñecido porque, ao redor do ano 120, mandou gravar as máximas epicúreas sobre un muro, de oitenta metros de longo por case catro de alto, cun total de máis de 200 pezas da antiga cidade de Enoanda en Licia, suroeste da actual Turquía. O muro destruíuse cun terremoto. Dise que o muro estaba cerca do mercado da cidade e era unha alerta para que os cidadáns que comprasen nas tendas de Enoanda non esperasen atopar a felicidade comprando.

Os fragmentos, atopados no ano 1884, forman unha importante fonte da filosofía epicúrea, no referente á física, a epistemoloxía e a ética. Tal epigrama, ademais, incluía a doutrina epicúrea do *clinamen* (desviación), unicamente coñecida até ese momento por escritos de Lucrecio e Cicerón. A inscrición foi mandada tallar por Dióxenes de Enoanda de modo que todos os cidadáns aprendesen o ideal de coñecemento humano do epicureísmo. A partir da información descuberta non se ten constancia doutras doutrinas en referencia ao epicureísmo, aínda que axuda a aclarar algunhas cuestións desta doutrina. Estímase que contería unhas 25.000 palabras e non se recuperou máis dun terzo do total. 

## Notas 
## Ligazóns externas 
* Tradución ao inglés da Inscrición epicúrea.
Pobo mbochi

Os **mbochi** (ou '''m'boshi'*) son un grupo étnico bantú que habita na República do Congo. Orixinario da rexión dos grandes lagos de África central, estableceronse arredor do ano 1850 na República do Congo, particularmente nos departamentos de Cuvette, en Oyo, e no departamento de Plateaux, preto de Ollombo, así como en Talangaï, en Brazzaville. Outras comunidades mbochi viven no oeste da República Democrática do Congo (Ngombe), así como no leste de Gabón.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Emmanuel Daho, *Le mariage Mbosi : tradition et évolution*, Université de Caen, 1983, 328 p.
* Joseph Itoua, *Les Mbosi au Congo : peuple et civilisation'', L'Harmattan, París, 2007, 280 p.  (extrait d'une thèse d'Histoire, Lille 3, 2006)	
* Joseph Itoua, *Otwere et justice traditionnelle chez les Mbosi, Congo-Brazzaville*, L'Harmattan, París, 2011, 235 p.  (extrait d'une thèse d'Histoire, Lille 3, 2006)
* Théophile Obenga, ''La cuvette congolaise : les hommes et les structures. Contribution à l'histoire traditionnelle de l'Afrique centrale*, Présence africaine, París, 1976, VIII-172 p. + pl. 
* Théophile Obenga (dir.), *Littérature traditionnelle des Mbochi : Congo-Afrique centrale. Etsee le Yamba*, Présence africaine, París, Dakar, ACTT, 1984, 325 p. + pl.  (texte en mbochi avec traduction et commentaire en français par Th. Obenga)  
* Alexis Edgard Ovoula, *Le prêtre en mission chez les Mbochi : identité et mission du Mwenè-Pèle*, Pontificia università gregoriana, Roma, 2011, 257 p.
* Louis Soussa, *Évolution des structures sociales traditionnelles au Congo : de la pénétration coloniale française à nos jours : exemple Mbochi'', École des hautes études en sciences sociales, París, 1981, 418 p.
Enoanda

miniatura|O teatro grecorromano de Enoanda.
**Enoanda** (, *tà Oinóanda*) foi unha cidade da Grecia antiga situada na rexión de Licia, na parte alta do val do río Xanto. É coñecida pola inscrición filosófica do filósofo epicúreo Dióxenes de Enoanda. As ruínas da cidade están ao oeste da cidade moderna de İncealiler no distrito de Fethiye da provincia de Muğla, Turquía, que está parcialmente construída sobre a cidade antiga.

## Historia 
En época dos hititas chamábase Wiyanawanda. Durante o período helenístico foi a cidade máis meridional do tetrápole de Cibira, que foi disolta por Lucio Licinio Murena no -84 cando Enoanda pasou a formar parte da liga licia, segundo demostran numerosas inscricións.  A historia anterior da cidade descoñécese, a pesar dunha misión levada a cabo polo *British Institute at Ankara* en 1974–76. Parece que Enoanda se converteu nunha colonia de Termeso en torno ao -200 ou -190 e que ademais a chamaron chamou *Termessos Minor* ou *Termessos he pros Oinoanda*.

O lugar foi identificado primeiro por Hoskyns e Forbes en 1841, e publicado no *Journal of the Royal Geographical Society*, XII (1843). A inscrición filosófica de Dióxenes de Enoanda, identificouse máis tarde a partir de fragmentos, procedentes ao parecer da stoá, que probabelmente erixiu el mesmo. A stoá de Dióxenes desmantelouse na segunda metade do século III para facer sitio a un muro defensivo; antes o lugar carecía de fortificación. En 2012 identificáronse uns 300 fragmentos de distintos tamaños (dunhas poucas letras a varias frases que cubrían máis dun bloque).

Nos anos 1990 atopáronse probas de que houbo unha antiga ponte romana.

O Instituto Arqueolóxico Alemán está a levar a cabo novas escavacións.

Enoanda é unha diocese da Igrexa católica.

## Notas 
## Véxase tamén  
### Ligazóns externas 
* Livius.org: Oenoanda
Bernardo Lorenzo

**Bernardo Lorenzo Cuétara**, nado en Ferrol, é un político galego.

## Traxectoria 
Licenciouse en filosofía pola Universidade de Santiago de Compostela, e durante os seus anos de estudante como representante dos Comités Abertos de Faculdade foi vicedecano de estudantes da facultade de filosofía e ciencias da educación. Entre 1991 e 1999 traballou nunha empresa de publicidade de Ferrol e dende 2005 é director dunha consultoría especializada en sociedade da información, comunicación política, planificación estratéxica e participación social. Militou no Bloque Nacionalista Galego e foi concelleiro por esa formación en Ferrol entre 1999 e 2003. Tras marchar do Bloque foi dende 2013 un dos coordinadores de Espazo Ecosocialista en Ferrolterra  e vicecoordinador de acción electoral e política municipal da formación. Nas eleccións locais de 2019 foi o candidato á alcaldía da súa cidade natal por Marea de Ferrol.
## Notas
Lingua mbochi

O **mbochi** (tamén coñecida como **mboshi** ou **mbosi**) é unha lingua bantú falada polos mbochi da República do Congo.

## Notas
Pobos pigmeos

[miniatura|250px|Os [Pobo aka|pigmeos aka na conca do río Congo en 2014.]]
En antropoloxía, os **pobos pigmeos** son grupos étnicos cuxa altura mediana é infrecuentemente curta. O termo *pigmeísmo* é empregado para describir o fenotipo da estatura baixa endémica (en oposición ó ananismo desproporcionado que ocorre en casos illados nunha poboación) nas poboacións humanas nas que o varón adulto mide menos de 150 cm de altura.  

O termo é asociado principalmente ós pigmeos africanos, pobos cazadores-recolectores da conca do río Congo (que inclúen os bambenga, os mbuti e os batwa). O termo "*pigmoide*" é unha categoría racial tradicional para os pigmeos de África central, considerada un subgrupo da categoría negroide. O termo "pigemos asiáticos" foi usado para describir as poboacións de "negritos" das sueste marítimo de Asia e outros pobos austroloides de baixa estatura.

O pobo taron de Myanmar é un caso excepción de poboación "pigmea" do fenotipo mongoloide.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* African Pygmies: Hunter-Gatherer Peoples of Central Africa 
* The Pygmies' Plight Smithsonian Magazine, decembro 2008 by Paul Raffaele 
* Survival International: Pygmies  
* Pygmy Survival Alliance 
* Undated footage of Pygmy tribe constructing a vine bridge 
* Mbuti Net Hunters of the Ituri Forest, story with photos and link to Audio Slideshow. By Todd Pitman, The Associated Press, 2010.
Bóveda cranial

[miniatura|300px|Sección saxital dun [cranio|cranio humano, mostrando a bóveda cranial]]
A **bóveda cranial** é como se denomina o espazo no cranio, dentro do neurocranio, ocupado polo cerebro. Nos humanos, a medida e a forma do cerebro poden seren afectadas pola medida da bóveda, como se mostra na craniometría, pero estudos que a relacionan coa intelixencia non encontraron ningunha evidencia concluínte. 

A bóveda cranial tamén é chamada a "tapa do cranio", ou mesmo a "calvaria", aínda que estes nomes refírense correctamente á porción superior do cranio soamente.

## Desenvolvemento 
Nos humanos a bóveda cranial está composta imperfectamente nos bebés, o cal permite que a gran cabeza humana pase a través do canal de nacemento. Durante o nacemento, os varios ósos conectados polo cartilaxe e lo ligamentos só se moverán relativamente o un ao outro. As porcións abertas entre os ósos máis importantes da parte superior da bóveda, chamadas fontanelas, normalmente quedan brandas até dous anos despois do nacemento. 

Cando as fontanelas pechan, a bóveda perde parte da súa plasticidade. As suturas entre os ósos permanecen até os 30 ou 40 anos de idade, permitindo o crecemento do cerebro. 

A medida da bóveda cranial é directamente proporcional á medida do cranio e se desenvolve de xeito temperán.

A medida e a forma do cerebro e da bóveda circundante permanecen bastante plásticas a medida que o cerebro crece na nenez. En varias sociedades antigas, a forma da cabeza era alterada por razónes estéticas ou relixiosas atando teas ou táboas apertadas ao redor da cabeza durante a infancia. Non se sabe se tal deformación cranial artificial ten efecto na capacidade mental.

## Evolución 
[miniatura|240px|Cranio de [Corvus corone|corvo pequeno, mostrando a bóveda alongada encontrada nas aves.]]
A bóveda cranial está composta do endocranio, que forma as partes basais, coroada polo teito do cranio nos vertebrados terrestres. Nos peixes non existe ningunha bóveda cranial perceptíbel como tal, e o cranio está composto de ósos acoplados folgadamente.  

Nos anfibios e réptiles a bóveda é bastante pequena e discreta, formando bóvedas apropiadas só nos mamíferos e nas aves.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cranio
* Craniometría
* Frenoloxía
Filetas de Cos

**Filetas de Cos**, nado en Cos c. -340 e finado c. -285, foi un poeta e filólogo grego, o primeiro da escola filolóxica alexandrina.
## Traxectoria 
Foi escollido por Ptolomeo I como instrutor do seu fillo do mesmo nome, nado o -308. Compuxo elexías, breves poemas épicos e epigramas. Teócrito e Calímaco enxalzárono e tivéronlle en grande aprecio. Tivo por discípulos a Zenódoto de Éfeso e a Hermesianacte de Colofón. Algúns atribúenlle algúns poemas con formas de obxectos, pero o certo é que foi un dos primeiros en aspirar á brevidade e á condensación. Como filólogo estudou a lingua de Homero e compuxo unha miscelánea que compilaba e explicaba expresións dialectais inusitadas, termos técnicos e arcaísmos empregados na *Iliada* e a *Odisea* que xa na súa época aparecían como inintelixíbeis. Estas *Glosas* foron o comezo da erudición crítica alexandrina, da escola filolóxica alexandrina, que tería continuación en Antímaco de Colofón, Zenódoto de Éfeso, Calímaco, Eratóstenes, Aristófanes de Bizancio e Aristarco de Samotracia.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* ligazón=|alt=|20x20px Wikimedia Commons alberga unha categoría multimedia sobre **Filetas**.
Voo 1492 de Aeroflot

O **voo 1492 de Aeroflot** era un servizo doméstico regular de pasaxeiros dendo o aeroporto de Moscova-Sheremetyevo ata o aeroporto de Murmansk. O día 5 de maio de 2019 o Sukhoi Superjet 100 que operaba a ruta foi golpeado por un raio e regresou a Sheremetyevo para unha aterraxe de emerxencia. As ás e a parte traseira da fuselaxe incendiáronse tras unha toma dura e 41 persoas a bordo morreron.

## Avión 
O aparello accidentado era un Sukhoi Superjet 100 de fabricación rusa. O avión tiña o rexistro RA-89098 e o número de serie do fabricante 95135, e voara por vez primeira no ano 2017.

## Accidente 
O voo 1492 engalou do aeroporto de Moscova-Sheremetyevo cara ao aeroporto de Murmansk ás 18:02 hora local (15:02 UTC). Deixou de subir ao nivel de voo 090 (uns 2,7&nbsp;km) e regresou, realizando unha aterraxe de emerxencia 30 minutos despois da engalaxe, onde se saíu da pista e se incendiou. O avión ardeu quedando só a parte dianteira da fuselaxe intacta.

O comité de investigación ruso anunciou que, dos 5 tripulantes e 73 pasaxeiros, 37 persoas sobreviviran ao accidente e as 41 restantes, incluído un tripulante, morreron.

## Notas
Last Building Burning

***Last Building Burning*** é o quinto álbum de estudio da banda estadounidense de indie rock Cloud Nothings, publicado o 19 de outubro de 2018 a través do selo Carpark Records.

O álbum gravouse en oito días co produtor Randall Dunn, que é máis coñecido polo seu traballo na produción de música drone e heavy metal. A gravación tivo lugar en Sonic Ranch, un estudio na cidade fronteiriza de Tornillo, Texas. O álbum anunciouse o 13 de agosto de 2018, coincidindo co lanzamento do seu primeiro sinxelo, "The Echo of the World". Antes da publicación do disco lanzáronse dous sinxelos máis: "Leave Him Now" e "So Right So Clean".

## Listaxe de cancións 
Toda a música e letras por Dylan Baldi.

## Notas
Himno nacional de Costa Rica

O **himno nacional da República de Costa Rica** é o himno nacional de Costa Rica dende 1852. A súa música foi composta por Manuel María Gutiérrez Flores, quen dedicou a partitura ó francés Gabriel-Pierre Lafond. A música foi creada para recibir os delegados de Inglaterra e os Estados Unidos nese ano polo Tratado de Webster-Crampton. Tivo varias letras; a actual foi escrita para un concurso convocado en 1903 polo goberno de Ascensión Esquivel Ibarra, para darlle ó himno unha letra que reflectise a idea de ser costarriqueña. O concurso gañouno José María Zeledón Brenes e a letra foi incorporada en 1903.

## Letra 
## Notas
Gaio Xulio Fedro

**Caio** ou **Gaio Xulio Fedro** , nado ca. -15 e finado ca. 50, foi un fabulista romano. Seguidor de Esopo, introduciu mordaces alusións contemporáneas.
## Traxectoria 
Fedro foi un escravo orixinario de Macedonia. Recibiu a liberdade de mans de Augusto e desenvolveu a súa actividade literaria durante os reinados de Tiberio, Calígula e Claudio.
### Publicacións 
Publicou en cinco libros a súa colección de fábulas latinas en verso. Moitos dos temas destas composicións están tomados de Esopo; outros, con todo, proceden da súa experiencia persoal ou inspíranse na sociedade da súa época. 

### Características 
Como el mesmo declara no prólogo da súa obra, a fábula foi inventada porque os escravos, medorentos do castigo se ousaban dicir o que sentían, enmascararon as súas ideas expresándoas en forma de fábulas para evitar con bromas finxidas as reaccións violentas dos seus señores. 

Sexa ou non real esta afirmación, o certo é que no cento unha fábulas de Fedro que se conservaron apréciase con claridade a intención didáctica e moralizante que introduce o breve relato, protagonizado preferentemente por animais. Nelas desenvólvese o concepto de protesta social, adaptándoo ao contido e aos costumes da súa época. Altivo e ambicioso, quixo conferir ao apólogo moralista popular a elegancia e o garbo da poesía.
[miniatura|[Clásicos en Galego 2: *Fábulas*.]]
Con todo, aínda que Fedro confesa que só se limita a representar de forma xenérica a vida e os costumes dos homes do seu tempo (*ipsam vitam et mores hominum ostendere*), o certo é que as veladas alusións críticas a personaxes contemporáneos valéronlle un proceso por parte de Sexano, o poderoso prefecto do pretorio e favorito do emperador Tiberio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*  
*  

### Outros artigos 
* Clásicos en Galego
* Biblioteca Clásica Gredos
Carlos Alvarado Quesada

**Carlos Andrés Alvarado Quesada**, nado en San Xosé o 14 de xaneiro de 1980, é un escritor, xornalista, politicólogo e político costarriqueño. Ocupou o cargo de presidente da República de Costa Rica entre 2018 e 2022, polo Partido Acción Ciudadana.

Alvarado é bacharel en comunicación, mestrado en ciencias políticas pola Universidade de Costa Rica e mestrado en estudos do desenvolvemento pola Universidade de Sussex.

## Traxectoria 
Naceu o 14 de xaneiro de 1980 en San Xosé, no seo dunha familia de clase media composta polos seus pais Alejandro Alvarado Induni (enxeñeiro) e Adelia Quesada Alvarado; e polos seus irmáns Federico e Irene. Cursa a primaria na Escola Anglo-Americana e a secundaria no Colexio Saint Francis; posteriormente ingresa na Universidade de Costa Rica onde se gradúa como bacharel en Ciencias da Comunicación Colectiva, logo obtén unha mestría en ciencias políticas, e en 2008 incorpórase á Universidade de Sussex (Inglaterra) onde obtén unha mestría en estudos para o desenvolvemento. Contrae matrimonio en 2010 con Claudia Dobles Camargo, con quen tivo unha filla nada en 2013. Actualmente habita en Santa Ana.

## Notas
Hakucho (satélite)

**Hakucho** (*cisne* en xaponés) foi un observatorio espacial da ISAS lanzado o 21 de febreiro de 1979 mediante un foguete Mu-3C desde o Centro Espacial de Kagoshima. Previamente ao lanzamento o satélite era coñecido como **CORSA-B**.

## Características 
Hakucho foi o sexto satélite xaponés en ser lanzado. Tiña forma de prisma octogonal cunha anchura de 80 cm e unha altura de 65. Pesaba 96 kg e estabilizábase mediante xiro a entre 5 e 8 r.p.m., co eixo apuntable mediante a modificación do torque magnético do satélite. Levaba a bordo once detectores de varios tipos para observar o ceo en raios X. Catro dos detectores tiñan un campo de visión perpendicular ao eixo de rotación e estudaban o ceo nunha ampla zona á busca de novas e fenómenos transitorios. Os outros sete detectores tiñan campos de visión ó longo do eixo e foron usados para estudar corpos celestes seleccionados. Os datos podían ser enviados a terra en tempo real ou almacenados a bordo nunha grabadora de cinta.

Os obxectivos de Hakucho eran:

*Un estudo sistemático e observación de fenómenos en raios X esporádicos.
*Observación de fontes de raios X concretas cunha cobertura espectral de entre 0,1 e 100 keV.
*Estudo das pulsacións e variacións a curto prazo das fontes de raios X.
*Estudo do fondo de raios X no rango por debaixo do keV.

Antes de Hakucho lanzouse o CORSA-A, que non chegou a alcanzar órbita.

## Notas 
## Véxase tamén
Gambusia

***Gambusia*** é un amplo xénero de peixes da familia Poeciliidae (orde Cyprinodontiformes). *Gambusia* contén algo máis de 40 especies, a maioría das cales se encontran principalmente en hábitats de auga doce, aínda que algunhas especies poden encontrarse tamén en hábitats de augas salobres ou salgadas. A especie tipo é *G. punctata*, de Cuba. A maior riqueza de especies atópase en México, Texas e as Grandes Antillas, pero hai especies en multitude de sitios de América, como o leste e sur dos Estados Unidos, Bahamas, Centroamérica e Colombia. En moitos países denomínanse de forma xeral peixes mosquito, aínda que máis especificamente este nome se refire a dúas especies: *G. affinis* e *G. holbrooki*, que poden ser introducidas en lagoas para comer as larvas de mosquito. De feito, foron amplamente introducidos fóra da súa área nativa, e ás veces convertéronse en especies invasoras, que ameazan as especies locais. Son moi importantes no comercio de acuarios, valorados polo seu pequeno tamaño, facilidade para reproducirse e o graciosos que son. Son vivíparos.

Incluíronse nove especies deste xénero na lista de especies vulnerables da Lista Vermella da IUCN; unha, *G. eurystoma*, está en perigo crítico e dúas, *G. amistadensis* e *G. georgei*, xa están extintas.

## Especies 
Neste xénero recoñecense actualmente as seguintes 45 especies::
* *Gambusia regani* C. L. Hubbs, 1926
* *Gambusia rhizophorae* Rivas, 1969 
* *Gambusia senilis* Girard, 1859 
* *Gambusia sexradiata* C. L. Hubbs, 1936 
* *Gambusia speciosa* Girard, 1859 
* *Gambusia vittata* C. L. Hubbs, 1926 
* *Gambusia wrayi* Regan, 1913 
* *Gambusia xanthosoma* D. W. Greenfield, 1983 
* *Gambusia yucatana* Regan, 1914
* *Gambusia zarskei* M. K. Meyer, Schories & Schartl, 2010

## Notas 
*
Neurocranio

O **neurocranio** é a cuberta ósea que cobre o encéfalo, as meninxes craniais (duramáter, aracnoide, piamáter) e as súas cubertas membranosas adxacentes. 

Está conformado por dous segmentos:
# A bóveda cranial.
# A base do cranio.

## Ósos que o constitúen 
Os ósos que constitúen o neurocranio son un total de oito, catro impares e dous pares:
### Impares 
* Óso frontal
* Óso etmoide
* Óso occipital
* Óso esfenoide
### Pares 
* Óso temporal (2 ósos)
* Óso parietal (2 ósos)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Moore, Keith (2007): *Anatomía con orientación clínica*, 5ª Edición. México D.F.: Panamericana - UNAM. ISBN 978-96-8798-889-4.   
* Snell, Richard S. (2014): *Neuroanatomía*, 7ª Edición. Lippincott Williams & Wilkins. Wolters Kluwer España. ISBN 978-84-1600-418-8.

### Outros artigos 
* Bóveda cranial
* Cranio
* Lista de ósos do esqueleto humano
Manuel Méndez Domínguez

**Manuel Méndez Domínguez**, nado en Ourense o 1 de xaneiro de 1903 e finado na mesma cidade o 1 de decembro de 1997, foi un avogado e debuxante galego.

## Traxectoria 
Fillo de José Méndez Novoa e Angustias Domínguez García. Debuxante, foi alumno de Castelao no Instituto de Pontevedra, con que logo colaborou como ilustrador. Colaborou en *Alborada*, *Nós*, *La Zarpa*, *Alfar* e *Parábola* (Burgos). Amigo de Luís Amado Carballo, foi o autor de varias portadas para libros seus, como *O Galo* e *Proel*, e tamén publicou unha caricatura súa no primeiro número de *Vida Céltiga*. Tamén deseñou as portadas de *O Cabaleiro do Sant-Grial* de Ramón Cabanillas e *Orto* de Francisco Luís Bernárdez. Realizou dúas exposicións: no Salón de la Oliva de Vigo (decembro de 1922) e no Ateneo de Palencia (decembro de 1925). Logo da guerra abandonou a ilustración, dedicouse á avogacía e foi decano do colexio de avogados de Ourense. Foi protagonista da mostra que dedicou ao movemento ultraista o Instituto Valenciano de Arte Moderno en 1996. Finou en Ourense o 1 de decembro de 1997.
## Vida persoal 
Casou en Madrid con Rosario Esteban R. Monje en 1928.

## Galería 

Ficheiro:Caricatura_de_Amado_Carballo_feita_polo_dibuxante_Manolo_Méndez_que_figura_no_n._1_de_Vida_Céltiga.jpg
Ficheiro:Luis_Amado_Carballo,_O_Galo,_Nós,_Pubricacións_Galegas_e_Imprenta,_Real_36-1º._A_Cruña,_1928.jpg
Ficheiro:Proel,_Amado_Carballo,_1927.jpg

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Méndez, 1903-1999
IES Eduardo Blanco Amor

**IES Eduardo Blanco Amor** pode referirse a:

* O **IES Eduardo Blanco Amor de Culleredo**;
* O **IES Eduardo Blanco Amor de Ourense**.
Libro electrónico

Un **libro electrónico**, tamén coñecido polo seu nome en inglés (*e-book* ou *eBook*) é un tipo de libro que se caracteriza por ser accesible en forma dixital e que pode estar composto de texto, son e/ou imaxes. Pode ser lido na pantalla dun ordenador ou noutros  dispositivos, como tabletas e teléfonos intelixentes. Ás veces é definido como "unha versión dixital dun libro impreso"  Porén, o dicionario da RAG defíneo como unha tipoloxía específica de libro que se pode ler nos lectores de libro electrónico, adicándolle a estes aparellos a primeira acepción do termo.
## Invención
Existen varias persoas que son consideraradas  precursoras do libro electrónico:
*Ángela Ruiz Robles e a súa *Enciclopedia Mecánica*, en 1949.
*Roberto Busa, creador do *Index Thomisticus* 
*Michael S. Hart , fundador do Proxecto Gutenberg

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
### Outros artigos
* Ángela Ruiz Robles
* Proxecto Gutenberg
Subrexión de Varkaus

A **subrexión de Varkaus** (en finés *Varkauden seutukunta*) é unha das cinco subrexións da rexión de Savonia do Norte. En 2017 tiña unha poboación de 31&nbsp;254 habitantes.

## Municipios 
## Historia 
* 1 de xaneiro de 2002: Kangaslampi deixou a subrexión de Juva e incorporouse á de Varkaus.
* 1 de xaneiro de 2005: Kangaslampi e Varkaus fusionáronse na cidade de Varkaus.

## Poboación 
A seguinte táboa amosa a tendencia demográfica da subrexión cada cinco anos dende 1980.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Leppävirta 
* Sitio web de Varkaus
Riano de Creta

**Riano** **de** **Creta** (en grego Ῥιανὸς ὁ Κρής), nado en Creta en -275 e finado en -195,  foi un poeta e gramático grego nado en Creta, amigo e contemporáneo de Eratóstenes. 

## Traxectoria 
A Suda di que primeiro foi escravo e capataz dunha palestra, pero que máis tarde recibiu educación e dedicouse aos estudos de gramática, probabelmente en Alexandría. Preparou unha nova edición comentada da *Iliada* e a *Odisea*; os escoliastas adoitan recoller as súas atéteses. Escribiu epigramas, once dos cales se conservan na *Antoloxía grega* e Ateneo. Pero fíxose coñecido sobre todo por escribir poemas épicos (mitolóxicos e etnográficos), o máis celebrado dos cales foi *Meseniaca* en seis libros. Nela narraba a Segunda Guerra Mesenia e as fazañas da súa figura central Aristómenes; Pausanias usouno como unha fonte autorizada para escribir o libro cuarto da súa obra. Outros poemas similares foron *Acaica*, *Elíaca* e *Tesálica.* A *Heraclea* era un poema mitolóxico longo, probabelmente unha imitación do poema do mesmo nome escrito por Paniasis, en catorce libros.

Riano escribiu tamén algúns poemas homoeróticos, como o fragmento 2D:O poeta foi mencionado nun poema do poeta Constantino Kavafis titulado «Home novo de Sidón (A.D. 400)».

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
* R. Cantarella, ''La letteratura greca dell'età ellenistica e imperiale*, Milano, Sansoni Accademia, 1968, pp. 66-67.
* I. U. Powell, *Collectanea Alexandrina*, Oxford, OP, 1925, pp. 9-21.
* W. R. Misgeld,*Rhianus von Bene und das historische Epos im Hellenismus'', diss. Kòln 1968.
Libro electrónico (homónimos)

**Libro electrónico** pode referirse a:
*Un dispositivo electrónico que permite a lectura de texto en formato dixital
*Un libro editado ou publicado en formato dixital.
Leonarda de Tallo

**Leonarda Fuentes Couto** máis coñecida co alcume da **A Negra** ou **Leonarda de Tallo**, nada en 1851 e finada a carón do pazo Torres de Tallo,

## Traxectoria e obra 
A súa vida de traballo estaba intensamente ligada as súas coplas de regueifeira. Así cando pasaba coa súa cesta cara ás feiras e as festas, recitaba: *"Fun á feira de Agualada, dei a volta por anllóns, co esta cinta do meu pelo, heiche de atar os collóns"* (Leonarda de Tallo ao Cadete, Suso de Xornes).  Outra copla celebrada que se lle atribúe: "Non che é can que é cadela, mira que te engañas ben, faltalle un coma o teu, que coma o meu xa o ten". Tamén a súa testemuña é recollida dende a Asociación Oral de Galicia. A súa herdanza cultural constátase na repunta dunha nova xeración de regueiferas en feminimo. Leonarda de Tallo abriu camiño da "regueifa feminista", o seu legado continúa en  regueifeiras como Alba María e Lupe Blanco. En 2017 as nenas regueifeiras da Escola Semente presentaron unha obra de teatro de sombras inspirada na súa vida, "Leonarda de Talho contra o demo". En xaneiro do 2019 comenza o proxecto Escola de Regueifa Leonarda de Tallo (O Couto, Ponteceso) para cativos, organizado pola Fundación Eduardo Pondal.

## Vida privada 
alt=Casa de Leonarda, primeria regueifeira hoxe alboio. Tallo 2019.|miniatura|Casoupa onde viviu Leonarda de Tallo, en 2019.
Xornaleira, taberneira e regueifeira na tradición oral de Galicia. Foi das poucas mulleres que desafiaron os homes enriba dos cameríns. Aínda hai xente de Tallo que se lembra que era alta, con voz moi potente, algo coxa porque lle picara unha cobra, vivía nunha caseta moi humilde fronte as Torres de Tallo. É por iso que *A Negra*, como ela mesma se alcumaba por ser de pel escura, paseaba coa cesta ao mesmo tempo que cantaba "Miña Santa Margarida, se a caña non sube a costa, a Negra vese perdida". 

Contan que os derradeiros anos, morreu moi maior e senil, foi coidada pola xente da parroquia, que lle levaba de comer e que cando morreu, as veciñas púxeronlle a roupa de defunta e a enterraron. Din que non deixou testamento. Pero o seu legado foi social, por brava e valente e cultural por pioneira regueifeira.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Lembranza a Leonarda de Tallo: Primeira muller regueifeira 
*Porfía, día mundial da poesía, Ponteceso, 21 de marzo de 2015. Carmen Eiroa, copleira, fala da afamada Leonarda de Tallo
*Luis Giadás, achega a biografía de Leonarda de Tallo na Fundación Eduardo Pondal
Meleagro de Gadara

**Meleagro** (en grego Μελέαγρος *Meléagros*) foi un poeta e filósofo cínico natural da cidade de Gadara en Palestina fillo do escritor Éucrates.  

## Traxectoria 
Viviu durante o século -I e floreceu en torno ao ano -60. A *Antoloxía grega* inclúe 131 epigramas seus. 

A *Coroa* (Στέφανος) de Meleagro foi unha colección de epigramas recollida por Meleagro destinada, por primeira vez, a conservar poemas de diversos autores (46 concretamente) e épocas. Considérase complementarias da Grilanda de Meleagro á antoloxía de Filipo de Tesalónica, a de Dioxeniano de Heraclea, a de Estratón de Sardes (, a de Dióxenes Laercio e máis tarde á antoloxía de Agatías (xa do século VI). 

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
* *La Couronne de Méléagre*, traduit du grec et présentée par Dominique Buisset, La Différence, París, 1990. 
* Kathryn Gutzwiller, « The Poetics of Editing in Meleager's *Garland* », *Transactions of the American Philological Association (1974-)*, vol.&nbsp;127 (1997), p.&nbsp;169-200.
Meleagro

**Meleagro** pode referirse a:

***Meleagro**, figura da mitoloxía grega, fillo de Eneo e Altea, soberanos de Calidón.
***Meleagro**, militar macedonio do século -IV, contemporáneo de Alexandre Magno.
***Meleagro de Macedonia**, monarca da dinastía dos Ptolomeos, que reinou dous meses no ano -279.
***Meleagro de Gadara**, compilador grego de epigramas activo no século -I.
Epsy Campbell Barr

**Epsy Alejandra Campbell Barr**, nada en San Xosé o 4 de xullo de 1963, é unha política e economista costarriqueña, prominente dirixente, dúas veces deputada polo Partido Acción Cidadá (PAC) e dúas veces precandidata á presidencia da República polo mesmo partido. O 1 de abril de 2018 foi elixida primeira vicepresidenta de Costa Rica, sendo parte da fórmula de Carlos Alvarado Quesada. Campbell foi designada ministra de Relacións Exteriores do país, cargo que ocupou por só seis meses ó ter que renunciar por cuestionamentos feitos sobre nomeamentos realizados na chancelería. 

## Traxectoria 
Epsy Campbell Barr graduouse no Colexio Superior de Señoritas en 1980. Licenciada en Economía e Administración de Negocios da Universidade de Costa Rica; graduouse como Economista en 1988, na Universidade Latina de Costa Rica. Conta cun posgrao en ciencias políticas, da Universidade de Costa Rica.

Epsy Campbell foi candidata á primeira vicepresidencia da República de Costa Rica no ano 2006. Foi deputada do Partido Acción Cidadá para o período 2002-2006, Xefa de Fracción do 2003 ao 2006 e presidenta do partido do 2005 ao 2009. Foi Coordinadora da Rede de Mulleres Afrolatinoamericanas e Afrocaribeñas (1997-2001), Coordinadora do Foro de Mulleres para a Integración Centroamericana (1996-2001), Integrante da Alianza de Pobos Afrodescendentes de América Latina e o Caribe, Integrante fundadora do Centro de Mulleres Afrocostarriqueñas, Consultora nacional e internacional en temas relacionados co emprego, desenvolvemento dos pobos, comunidades e mulleres afrodescendentes, dereitos humanos das mulleres, racismo, sexismo e discriminación, membro do Parlamento Negro das Américas.

### Precandidaturas á presidencia 
O 16 de febreiro do ano 2009 oficializou as súas intencións de ocupar a cadeira presidencial polo Partido Acción Cidadá (PAC), disputando a candidatura co fundador do PAC, Ottón Solís Fallas e co empresario exportador Román Macaya. Campbell quedou en segundo lugar dos votos tras Ottón Solís despois da realización das primarias do Partido Acción Cidadá o 31 de maio do 2009. 

O 11 de febreiro de 2013 lanzou por segunda vez a súa precandidatura para a elección interna do Partido Acción Cidadá (PAC), baixo o lema "Imos ou non imos sacar a Liberación?" e iniciou un percorrido polo país a bordo dunha casa rodante. Obtivo o 24% dos votos e o terceiro lugar de catro nas primarias cidadás.

O 26 de setembro de 2013 anunciouse que sería a candidata a deputada polo segundo lugar por San Xosé para as eleccións do 2014, resultando electa.

## Notas
Quinto de Esmirna

miniatura|*Posthomerica*, 1541
**Quinto de Esmirna** (en grego **Κόιντος Σμυρναίος**) foi un poeta épico grego que viviu entre os séculos III e IV.

## Traxectoria 
Son escasos os datos biográficos sobre Quinto de Esmirna. Compuxo, ao redor dos séculos III ou IV de nosa era, as *Posthoméricas*, poema en catorce libros cuxa finalidade era seguir o ciclo épico troiano alí onde o deixou Homero e converterse en continuación natural da *Ilíada*.

As *Posthoméricas* comezan coa morte e funerais de Heitor (momento no que acaba a *Ilíada*) e narra todos os sucesos posteriores, até o final da guerra de Troia, non recollidos por Homero, pero ben coñecidos por outras fontes: morte de Aquiles, tolemia de Áiax ou Aiante, intervención de Filoctetes e Neoptólemo, argucia do cabalo de madeira, conquista da cidade e repartición de prisioneiras. A obra conclúe co regreso dos heroes gregos ás súas patrias, punto no que as *Posthoméricas* enlazan co outro gran poema homérico, a *Odisea.*

Aínda que o modelo principal é, como cabía esperar, Homero, Quinto de Esmirna baséase en moitas outras fontes para compor o seu relato: Apolonio de Rodas, Sófocles, Eurípides, etc. Non está abondo clara a influencia de Virxilio, a pesar das grandes similitudes entre as *Posthoméricas* e a *Eneida.* Auténtica xoia para todos os interesados polo ciclo mítico da guerra de Troia.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Quinto de Esmirna: *Posthoméricas* ou *A caída de Troia.* 
** Texto español: vista previa en Google Books.
** Texto español en Scribd.
** Texto francés no sitio de Philippe Remacle (1944 - 2011): 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13 e 14.
** Texto inglés no Proxecto Gutenberg.
** Texto inglés no sitio Theoi; trad. de 1913 de Arthur Sanders Way publicada na Loeb Classical Library.
*** Texto grego no Proxecto Perseus; ed. de A. S. Way; 1913.
Pseudacris regilla

***Pseudacris regilla*** é unha especie de ra hílida que vive na costa oeste de Norteamérica (desde o norte de California, Oregón e Washington) á Columbia Británica e extremo sur de Alasca.

O macho atrae as parellas facendo un canto coral que é un dos cantos de ras máis sonoros da súa área. Emiten varios tipos de chamadas: a chamada de anuncio dos machos, unha chamada de encontro e a “chamada de terra seca”, que pode oírse todo o ano excepto durante os períodos máis fríos e secos. Os machos chaman ás femias tan alto como lles é posible e producen un son que parece producido por múltiples machos, que poden oír numerosas femias. Unha vez que a femia se aproxima, o macho para de cantar e intenta o amplexo. Os machos teñen un dedo extra moi pequeno nos seus polgares externos que usan exclusivamente no amplexo. A reprodución ten lugar de noite, preto de augas pouco fondas, xeralmente despois dunha chuvia. A estación reprodutora normalmente abrangue desde decembro a maio, aínda que hai algunhas variacións. A altitude adoita afectar á duración da estación reprodutora.  

## Taxonomía 
O nomeamento desta ra tivo unha historia bastante confusa. Primeiro, foi movida desde o xénero *Hyla*, onde inicialmente fora clasificada, ao xénero *Pseudacris* en 1986. Recuero *et al.* vinvularon o nome *Pseudacris regilla* coas poboación do compoñente xeograficamente central da especie, mentres que chamaron *Pseudacris hypochondriaca* ao compoñente sur (Baixa California), e *Pseudacris pacifica* ao compoñente norte. Porén, se se acepta esta división, o nome correcto (é dicir, o nome máis antigo dispoñible) para o compoñente norte é *Pseudacris regilla* e para o central é *Pseudacris sierra*. Esta revisión segue sendo controvertida. Na obra The Amphibian Species of the World 6.0 recoñécese a división, pero nela úsase o nome *Pseudacris regilla* para o compoñente norte, e foi esta a definición que se seguiu neste artigo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos, taxonomía, mpas de distribución e imaxes de *Pseudacris regilla* en ZipcodeZoo.com.
*Californiaherps.com Descrición detallada, fotos, sons
*mister-toad.com Descrición da ecoloxía con fotos, audios e vídeos
* Identificación
*Gravacións de sons
Carlos del Río

**Jesús Carlos del Río López**, nado en 1967 en Cedeira, é un político e sindicalista galego. 

## Traxectoria 
Traballador de Correos, foi responsable comarcal do sector de Correos da bisbarra de Ferrol e membro do Consello Confederal da CIG. Membro de Podemos, no Nadal de 2014 optou á secretaría local de Podemos Ferrol na lista Xuntos Podemos, mais a formación anulou as eleccións sen dar a coñecer os resultados con acusacións de fraude. En marzo de 2015 foi un dos fundadores de Ferrol en Común e o seu presidente. Crítico coa dirección estatal de Podemos, foi o voceiro estatal de Bases Podemos mais en novembro de 2016 deuse de baixa en Podemos. En febreiro de 2018, aínda sendo presidente de Ferrol en Común, anunciou publicamente as súas discrepancias coa formación e que se ía presentar ás eleccións con outra formación  e en xuño dese foi un dos fundadores de Xuntos Actúa, ligada á formación estatal Actúa, e pola que se presentou como candidato á alcaldía de Ferrol nas eleccións municipais de 2019.

## Notas
Igrexa de San Tomé de Maside

**Igrexa de San Tomé de Maside** pode referirse a:

* **Igrexa de San Tomé de Maside o Vello**
* **Igrexa de San Tomé de Maside o Novo**.
Courier 1B

**Courier 1B** foi un satélite artificial do Exército dos Estados Unidos lanzado o 4 de outubro de 1960 mediante un foguete Thor Ablestar desde a rampla 17B Cabo Cañaveral. Un satélite xemelo, **Courier 1A**, foi lanzado o 18 de agosto dese mesmo ano, pero o foguete portador non conseguiu poñelo en órbita. Un terceiro satélite, **Courier 1C**, foi construído pero non lanzado.

## Características 
Courier 1B foi lanzado para probar métodos de comunicación a alta velocidade, ata 100.000 palabras por minuto, desde o espazo. O satélite foi proposto en setembro de 1958, dous meses antes do lanzamento do satélite SCORE. Courier 1B tiña moita maior capacidade que este último, do que se considera sucesor, e foi o primeiro satélite de comunicacións en basarse unicamente en células solares (19.200 recubrían a súa superficie) como fonte de enerxía, alimentando baterías de níquel-cadmio e producindo ata 60 W de potencia. Tiña forma de esfera de 129,5 cm de diámetro e pesaba 225 kg. Levaba a bordo dous transmisores de FM de 2 W funcionando a entre 1700 e 1800 MHz e un subsistema de baliza en VHF de 50 mW de potencia. Usaba tamén catro receptores de estado sólido para a banda entre 1800 e 1900 MHz e cinco grabadoras de cinta para almacenar datos e reproducilos. Catro das grabadoras eran dixitais, cunha capacidade total de 13,2 Mb (4 minutos de gravación a 55 Kbps). A outra era unha grabadora analóxica de 4 minutos de capacidade cun rango de entre 300 e 50.000 Hz. Ó longo do ecuador do satélite podíanse atopar catro antenas a intervalos de 90 graos. Tamén contiña dúas antenas de microondas, un xerador transistorizado de telemetría, un diplexador VHF e un decodificador de comandos. 

Tras ser lanzado e completar unha órbita, o satélite retransmitiu unha mensaxe dirixida ás Nacións Unidas do presidente Eisenhower enviado desde Fort Monmouth, onde se fabricou o Courier 1B, e recibido nunha estación en Porto Rico.

Despois de 17 días en órbita o satélite deixou de responder a comandos enviados desde terra. A causa máis probable foi a desincronización do reloxo interno do que dependían dos códigos de acceso do satélite, polo que este deixou de responder ao que interpretaba como intentos de acceso ilexítimos. Durante o seu tempo de funcionamento transmitiu máis de 50 millóns de palabras de teletipo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Thor Ablestar
Club Atlético de Madrid Femenino

O **Club Atlético de Madrid Femenino**, coñecido habitualmente como **Atlético** ou **Atleti**, é a sección de fútbol feminino do Club Atlético de Madrid, equipo da cidade de Madrid. Foi fundado en 2001 e actualmente xoga na Primeira división. Ten no seu palmarés catro Ligas e unha Copa da Raíña.

A día de hoxe, o Atlético Femenino é, xunto con Rayo, Barcelona, Athletic, Espanyol e Levante, un dos equipos de referencia no fútbol feminino español e ostenta o récord mundial de asistencia a un partido de clubs feminino. Xogadoras do primeiro equipo e das categorías inferiores son convocadas habitualmente polas seleccións correspondentes.

## Estadio 
O Club Atlético de Madrid Feminino xoga de local no Estadio Cerro del Espino, un recinto deportivo con capacidade para 3.376 espectadores, que forma parte da Cidade Deportiva de Majadahonda. Este recinto está situado no municipio de Majadahonda. En decembro de 2018, Miguel Ángel Gil Marín anunciou que para a tempada 2019-20 estaba previsto que o equipo empezase a xogar na Cidade Deportiva que o club está a construír en Alcalá de Henares.

Na tempada 2016/17 o equipo xogou dous partidos no Estadio Vicente Calderón. Nas tempadas 2017/18 e 2018/19 xogou un partido no Wanda Metropolitano respectivamente.

## Afección 
[thumb|Partido entre o Atlético e o Barça, o 17 de marzo de [2019.]]
O equipo ostenta o récord de asistencia a un partido de clubs de fútbol feminino desde o 17 de marzo de 2019, con máis de 60.000 espectadores. Tamén foi partícipe do segundo partido con máis asistencia de clubs femininos como visitante, logrado en xaneiro de 2019 nos cuartos de final da Copa da Raíña en San Mamés, con preto de 50.000 espectadores. Como local superou os 20.000 espectadores nunha ocasión máis e os 10.000 espectadores outras dúas veces. 

O 18 de setembro de 2018 fundouse pena "Las Colchoneras", a primeira do club dedicada á sección feminina.

## Datos do club 
***Tempadas en 1ª**: 16
***Tempadas en 2ª**: 3
***Tempadas en Preferente**: 1
***Tempadas en 1ª Rexional**: 1
***Participacións na Copa da Raíña**: 10
***Participacións na Liga de Campións da UEFA**: 1

## Palmarés 
### Torneos estatais 
***Primeira División (4)**: 1989-90, 2016-17, 2017-18, 2018-19.
***Copa da Raíña (1)**: 2016.
***Segunda División (2)**: 2003-04, 2005-06.
*Subcampión da Primeira División (2): 1990-91, 2014-15.
*Subcampión da Copa da Raíña (2): 2017, 2018.
*Subcampión da Segunda División (1): 2004-05.

### Torneos amigables 
***Trofeo Carranza (1)**: 2002
***Torneo Benéfico "Mete un Gol a la Porfiria" (1)**: 2017
***Torneo COTIF (1)**: 2017
***Copa Dimayor-LaLiga Women (1)**: 2018
***Torneo de Amistad La Línea-Gibraltar (1)**: 2018

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial