Levy Mwanawasa

**Levy Patrick Mwanawasa**, nado en Mufulira o 3 de setembro de 1948 e finado en París o 19 de agosto de 2008, foi un avogado e político de Zambia, presidente do seu país entre 2002 e 2008, cando faleceu.

## Primeiros anos e educación 
Mwanawasa naceu en Mufulira, Rodesia do Norte, como o segundo de 10 fillos e pertencente ao pequeno grupo étnico lenje. Recibiu a súa educación primaria en distintas escolas da provincia mineira de Copperbelt. Recibiu a súa educación secundaria na Escola Chiwala en Ndola, onde participou en varios movementos estudantís a favor da independencia de diversos países do continente africano baixo a dominación europea. 

Ingresou na Facultade de Dereito da Universidade de Zambia, onde chegou a ser vicepresidente do Centro de Estudantes. Tras graduarse como avogado, traballou en empresas de dereito privado desde 1974 até 1978, cando formou a súa propia firma de avogados chamada Mwanawasa & Company, á que dedicará 14 anos de carreira xurídica e coa que irá acumulando reputación e prestixio até o punto de que en 1983 foi nomeado vicepresidente da Asociación de Dereito de Zambia.

## Carreira política 
En 1985 desempeñouse como procurador xeral no goberno de Zambia, pero regresou á práctica privada en 1986, debido a diferenzas co partido político imperante.

En 1989, dirixiu o equipo de defensa legal para o tenente xeneral Christon Tembo, quen foi acusado polo goberno de Kenneth Kaunda de conspiración para derrocar o goberno, que foi xulgado como un acto de traizón, pasible da pena de morte; Tembo gañou o caso contra o estado, e a reputación de Mwanawasa creceu entre a oposición anti-Kaunda. 

Tras o caso, a súa reputación creceu de tal xeito que o presidente do Movemento por unha Democracia Multipartidaria (MMD), Frederick Chiluba, chamouno para que se encargara dos asuntos legais do partido, que pouco a pouco se convertería no principal partido da oposición contra o réxime de Kaunda até que en 1991 o MMD obtivo unha esmagadora vitoria nas eleccións xerais. Nelas, Mwanawasa obtén un escano como deputado pola circunscrición de Chifubu, en Ndola.

Tras a súa vitoria, Chiluba nomeouno vicepresidente en decembro de 1991. Nese mesmo ano, en Suráfrica, sufriu un grave accidente de tránsito, no que morreu o seu acompañante e el quedou con graves feridas que lle deixaron secuelas físicas permanentes: durante a investigación do feito chegouse a crer incluso que fora un ataque intencionado con motivos políticos, mais ao final, o caso pechouse sen esta consideración. Mwanawasa deixou de maneira definitiva a súa firma de avogados en 1992, para dedicarse de cheo aos asuntos de Estado. 

Renunciou á vicepresidencia en 1994, declarándose incompetente no seu cargo, entre os diversos escándalos de corrupción que estaban afectando a varios altos funcionarios do goberno. Isto causou unha división entre el e Chiluba, xa que mentres Mwanawasa ía sendo unha eminencia no partido, Chiluba era fortemente criticado pola delicada situación económica do seu país, e polas acusacións de corrupción que recibía o goberno. Todo chegou ao seu cénit cando en 2000, Chiluba intentou reformar a constitución para postularse a un terceiro mandato, o que xerou fortes críticas tanto da oposición como do seu propio partido e abriu o camiño a posibles sucesores, entre eles Mwanawasa.

## Presidente de Zambia (2002-2008) 
### Campaña presidencial e polémica vitoria 
Nas eleccións presidenciais de 2001, Chiluba fixo as paces con Mwanawasa, proclamándoo candidato presidencial, xunto co apoio do Comité Executivo Nacional do MMD. Entre as súas promesas figuraba a continuación e mellora da economía e política liberal que Chiluba levara a cabo durante o seu mandato, mellorar a cantidade de empregados no sector privado, reducir a débeda externa, e reducir os índices de pobreza no país (aproximadamente o 70% da poboación está á marxe da pobreza). O seu triunfo na presidencia foi tan sorpresivo como polémico posto que organismos internacionais consideraron que se deran serias irregularidades, como atrasos no reconto de votos e unha lentitude que xerou enormes fileiras nos votantes. Aínda así, a Corte Suprema de Zambia considerou legal o triunfo de Mwanawasa, cun apoio do 28,7% dos votos, fronte ao seu rival, Anderson Mazoka, quen obtivo un 26,7% dos votos, o que se considerou unha maioría mediocre e pouco confiable ante os estándares nacionais e internacionais.

### Primeiro mandato (2002-2007) 
[miniatura|284x284px|Levy Mwanawasa (centro), xunto coa súa esposa Maureen Mwanawasa (dereita), e a primeira dama de [Estados Unidos|EUA Laura Bush (esquerda). 28 de xuño de 2007.]]
O 2 de xaneiro de 2002 xura como o 3° Presidente de Zambia, cun Parlamento bastante dividido, xa que o seu partido posuía 69 escanos sobre os 159 do Parlamento zambiano, e coa presenza de disturbios e manifestacións que consideraban a súa presidencia como ilexítima. Cinco días despois, Mwanawasa presenta o seu gabinete, no que el mesmo se designa como Ministro de Defensa e xurando que non ía tolerar casos de corrupción nos ministerios. 

A súa campaña contra a corrupción tivo o seu primeiro enfrontamento en xullo de 2002, cando lle quitou a inmunidade parlamentaria ao seu predecesor, Frederick Chiluba, ao que acusou de malversación de fondos a grande escala, para beneficio persoal e familiar. En febreiro de 2003, Chiluba foi arrestado e procesado por 169 cargos de corrupción, pero durante o xuízo, Mwanawasa ofreceulle un trato no que se confesaba os seus crimes e devolvía a cantidade de diñeiro roubada (naquel momento estimouse que roubara $43 millóns de dólares), outorgaríalle o indulto presidencial, o que provocou indignación por parte da cidadanía e da oposición, quen non tardaron en acusar a Mwanawasa de posuír unha dobre vara de medir na súa campaña anticorrupción. A pesar diso, Chiluba rexeitou a oferta e rompeu todo tipo de relacións con Mwanawasa, declarándoo o seu inimigo persoal.

Entre outros conflitos que tivo Mwanawasa, figuraron a destitución do seu vicepresidente, Enoch Kavindele, e do seu Ministro de Finanzas, Emmanuel Kasonde, porque consideraba que ambos non facían o suficiente para combater a corrupción. Kavindele foi sucedido por Nevers Mumba, que permanecerá no cargo até o 2004, ao acusar ao mesmo Mwanawasa de corrupción e abuso de poder. Cara a finais dese ano, Mwanawasa suspendeu o proceso constituínte, alegando falta de orzamento para que levalo a cabo, o que causou a indignación da oposición, quen argumentou que Mwanabasa en realidade quería evitar que se levará a cabo unha das propostas, que consistía en incorporar unha segunda volta presidencial, en caso de que ningún candidato superase o 51% dos votos. Mentres todo isto ocorría, os partidos da oposición, como a Fronte Patriótica, liderada por Michael Sata ían gañando forza.

Durante o seu mandato tamén se deron diversas manifestacións e revoltas, nas que se criticaban a proposta de aumentar o sector privado, posto que máis que aumentar a empregabilidade, fixo que aumentase o desemprego de maneira considerable; tamén se protestaba contra a corrupción e pola gravísima desigualdade económica imbricada no país.

En 2005, deu un sorpresivo discurso, Mwanawasa compadeceu para pedir desculpas por non deter a crise alimentaria que sufría Zambia desde o ano 2002, no que 4 de cada 10 zambianos pasaba fame, e a produción nacional de cereal non daba abasto suficiente para alimentar toda a poboación,

Pese a todos os reveses que tivo que enfrontar, durante o seu goberno puido reter e combater a propagación do VIH na poboación, reducir a débeda externa de 7200 a 6700 millóns de dólares estadounidenses, obter ganancias por medio da alza que tivo o prezo do cobre (principal produto exportador de Zambia). Sobre a súa campaña no sector privado, mellorou a condición económica, reducindo a inflación ao 10%, e no 2006, déronse boas colleitas, que puideron reverter a fame negra que estaba pasando o país. En relacións internacionais, Zambia fomentou enormemente as relacións diplomáticas e comerciais con China, quen foi un dos principais propulsores da privatización de diversas industrias de Zambia, proporcionando un considerable avance económico no país.

### Segundo mandato (2007-2008) 
En abril de 2006, Mwanawasa sufriu unha leve trombose cerebral, o que provocou unha redución da súa axenda laboral, e a pesar de terse recuperado, xerou dúbidas da súa condición física e psicolóxica, sobre todo cando confirmou que ía postularse á reelección para o período 2007-2012. As eleccións leváronse a cabo o 28 de setembro de 2006, onde Mwanawasa obtivo o 43% dos votos, fronte ao seu rival, Michael Sata, que obtivo o 29,4% dos votos. Os resultados oficiais foron confirmados o 2 de outubro, pola Comisión Electoral de Zambia, e a diferenza da última elección, os organismos internacionais deron unha cualificación positiva á realización das eleccións.

A principios de 2008, Mwanasawa converteuse nun dos primeiros mandatarios africanos en condenar o réxime ditatorial de Robert Mugabe en Zimbabwe, acusándoo de múltiples fraudes electorais, pola súa represión cara aos seus críticos e por levar a Zimbabwe a unha grave hiperinflación.

Entre chamamentos pola unidade nacional, Mwanawasa presentou o seu gabinete o 9 de outubro, onde designou como vicepresidente a Rupiah Banda, que chamou a atención dos medios, posto que Banda pertencía á oposición.

## Enfermidade e falecemento 
O 29 de xuño de 2008, mentres Mwanawasa se encontraba en Sharm el-Sheij, Exipto, para participar na XI Asemblea da Unión Africana, sufriu un gravísimo derramo cerebral a raíz dun accidente cerebrovascular, polo que foi internado de urxencia: os médicos exipcios lograron deter a hemorraxia, e o 1 de xullo Mwanawasa foi enviado a Francia, ingresando no Hospital Militar de Percy. Durante a súa hospitalización, Banda asumiu a presidencia de forma interina, enfrontando as falsas noticias de que Mwanawasa falecera, difundidas polos medios de comunicación.

Finalmente, Mwanawasa faleceu o 29 de agosto de 2008 aos 59 anos, provocando diversas reaccións a nivel internacional. A pesar das rivalidades, Mugabe tamén mostrou o seu sentido pésame, no que o consideraba un . Os funerais de Estado realizáronse en Lusaka o 3 de setembro, nos que asistiron decenas de mandatarios africanos, partidarios do seu goberno e incluso adversarios políticos como Michael Sata.

## Vida privada 
Mwanawasa tivo diversas conversións de fe ao longo da súa vida, converténdose primeiro ao cristianismo protestante en 1977, pola Igrexa Unida de Zambia, e logo no ano 2001, tras casar por segunda vez, convértese ás Testemuñas de Xehová. En 2005, bautizaríase na Convención Baptista Sureña.

En canto á súa familia, casou dúas veces, nas que tivo 6 fillos (dous coa súa primeira esposa antes de divorciarse, e catro coa segunda).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Biografía en español por Fundación CIDOB