Historia da filosofía

A **historia da filosofía** estuda e describe o desenvolvemento do pensamento filosófico ao longo do tempo nas diversas sociedades de todo o mundo.

A filosofía occidental, orixinada na Grecia antiga do século VI a. C., centrouse inicialmente na natureza fundamental do cosmos e expandiuse para abarcar temas como a ética, a epistemoloxía e a natureza da mente. occidental desde as súas orixes na Grecia. Considérase que a constitución da historia da filosofía como disciplina autónoma e específica só acontece desde principios do século XIX. Antes deste momento existen diversas publicacións de carácter histórico e filosófico, pero non posúen o rigor e cientificidade propios dos historiadores da filosofía.

Durante a Idade Media, a filosofía influenciada pola teoloxía acadou novos enfoques, mentres que o Renacemento marcou un retorno á tradición grega e á emerxencia do humanismo. Coa Idade Moderna, a filosofía baseouse na creación de coñecemento científico e na razón, influíndo no Iluminismo. Os séculos XIX e XX viron o xurdimento de correntes como o idealismo alemán, o pragmatismo, o positivismo, a lóxica matemática moderna, a fenomenoloxía, o existencialismo e o posmodernismo entre moitas outras correntes.

A filosofía islámica, profundamente influenciada por pensadores gregos, acadou o seu apoxeo na Idade de Ouro islámica, centrando moito do seu debate na relación entre razón e revelación.

A filosofía india, enraizada nos vedas, desenvolveu escolas ortodoxas e heterodoxas que trataron a realidade, o coñecemento e a iluminación espiritual, influíndo en correntes hindús e budistas. A filosofía chinesa, marcada por sistemas como o confucianismo e o taoísmo, centrouse na conduta social, o goberno e a auto-cultivación. Co tempo, a filosofía chinesa incorporou o pensamento budista, evolucionando en escolas como o neoconfucianismo.

Outras tradicións como a filosofía xaponesa, a filosofía latinoamericana e a filosofía africana (por exemplo a antiga filosofía exipcia, moi vinculada á grega, pero tamén o pensamento doutras sociedades de África) tamén contribuíron á historia da filosofía, ampliando o abano de perspectivas sobre cuestións fundamentais da existencia e do coñecemento.

## Historia 
### Concepto 
Esta disciplina atópase nunha posición ambigua e intermedia entre a historia e a filosofía. Algúns autores, por exemplo Wilhelm Dilthey, consideran que non é máis que unha rama particular da historia xeral. En consecuencia, sería unha *ciencia histórica*, tendo como función expoñer o máis fielmente posible o pensamento dos filósofos habidos ó longo do tempo, pero non sería filosofía, isto é, unha actividade creadora e produtora de filosofía. O cultivador desta disciplina sería un historiador, pero non un filósofo. Así considerada, a historia da filosofía estaría exposta ós problemas típicos dunha disciplina histórica calquera: determinación das fontes, recolección e ordenación de datos, obxectividade expositiva etc. 

Outros autores, en cambio, consideran que a filosofía é esencialmente historia da filosofía, isto é, ninguén pode crear filosofía se non entronca os seus pensamentos dentro da propia tradición filosófica dándolles continuidade e ó mesmo tempo transformándoos a través dun selo persoal. Nesta última concepción podería encaixar, por exemplo, Hegel. Para este último só a historia da filosofía que é tamén filosofía merece ser considerada como tal. Desde esta perspectiva a historia da filosofía coincide coa filosofía mesma, non sendo esta outra cousa que a acumulación do pensamento crítico e racional da humanidade. En toda época a filosofía sería a súa historia, é dicir, historia da filosofía.

Guiado pola perspectiva de dar continuidade á historia da filosofía, o filósofo alemán do século XIX Wilhelm Windelband cría que a única maneira de acadalo consistiría en expoñer a historia dos problemas filosóficos (*Problemsgeschichte*), e non dos filósofos, posto que aqueles serían o único estable e permanente na historia do pensamento.

De todas as maneiras, a tendencia dominante na maioría dos actuais historiadores da filosofía é a concepción historicista, máis que a filosófica ou a *Problemsgeschicte*.

### Filosofía occidental 
En canto á división das distintas etapas históricas polas que atravesa a filosofía, aínda que non hai pleno consenso en canto a cuestións de detalle, acoastúmanse establecer, a grandes trazos, catro períodos, entre os que non hai auténtica ruptura, senón máis ben cada período destes xorde como consecuencia de vicisitudes sociais que, no plano intelectual, prolongan e reformulan o pensamento de etapas anteriores. É así que se establece a seguinte división: **filosofía antiga** (Grecia e Roma clásicas), **filosofía medieval** (patrística e escolástica), **filosofía moderna** (dende Descartes ata a morte de Hegel. Respecto deste período di Russell: *está máis dominado pola ciencia que ningún anterior; as crenzas relixiosas tradicionais conservan a súa importancia, pero séntese a necesidade de xustificalas, e modificalas onde queira que a ciencia parece impor esta esixencia*) e **filosofía contemporánea** (dende as grandes reaccións contra o sistema hegeliano ata os nosos días). Así mesmo, é frecuente sinalar o **Renacemento** (século XV e XVI) como período intermedio e transitorio entre o medievo e a modernidade.

En cada unha destas etapas domina, á súa vez, un determinado punto de vista filosófico que, en certa medida, xustifica a división: o problema da natureza (*physis*) nos antigos, a cuestión teolóxica (Deus) nos medievais, a teoría do coñecemento nos modernos e, por último, a complexidade do panorama contemporáneo diversificado en temas de antropoloxía, filosofía da linguaxe, filosofía da ciencia e filosofía política.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
Menciónanse aquí só algunhas das historias xerais da filosofía de maior difusión ou prestixio:

* Abbagnano, N.: *Storia della Filosofía*, 1946-1955, 3 vol.
* Aróstegui, A.: *Esquemas para una Historia de la Filosofía occidental*, 1953
* Bréhier, E.: *Histoire de la Philosophie*, 1926-1932, 2 vol.
* Copleston, F.: *A history of Philosophy*, 1963-1968, 8 vol.
* Fraile, G/ Urdánoz, T.: *Historia de la filosofía*, 1966-1991, 6 Vol. 
* Geymonat, L.: *Storia del pensiero filosofico e scientifico*, 1970, 7 vol.
* González Álvarez, A.: *Manual de historia de la filosofía*, 1964 (3ª edic.)
* Hegel, G. W. F.: *Vorlesungen der über die Geschichte der Philosophie* (Leccións sobre a historia da filosofía), 1833, ed. de Karl Ludwing Michelet .
* Hirschberger , J.: *Geschichte der Philosophie* (Historia da filosofía), 1949, 2 vol.
* Felipe Martínez Marzoa.: *Historia de la filosofía*, 1973, 2 vols. 
* Russell, B.: *History of the Western Philosophy* (Historia da filosofía occidental), 1945
* Ueberweg, F.: *Grundiss der Geschichte der Philosophie* (Compendio de historia da filosofía), 1863-1866 (reelaborado posteriormente por varios autores ata incluír a primeira metade do século XX), 7 vol.
* Windelband-Heimsoeth, *Lehrbuch der Geschichte der Philosophie* (Libro de historia da filosofía), 1892,1935, 1957.
* Worländer, K., *Geschichte der Philosophie*, 1903, 2 vol.

### Outros artigos 
* Filosofía occidental
* Historia da filosofía occidental