Catoira

**Catoira** é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente á comarca de Caldas. Segundo o padrón municipal (INE) en 2013 tiña 3.421 habitantes (1.683 homes e 1.738 mulleres). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «/catoirá».

## Poboación 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:bar       value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white

PlotData=
  color:bar width:20 align:left
  bar:1900 from:0 till:1916
  bar:1910 from:0 till:2098
  bar:1920 from:0 till:2282
  bar:1930 from:0 till:2507
  bar:1940 from:0 till:2716
  bar:1950 from:0 till:2827
  bar:1960 from:0 till:3120
  bar:1970 from:0 till:3337
  bar:1981 from:0 till:3583
  bar:1991 from:0 till:3542
  bar:2001 from:0 till:3537
  bar:2009 from:0 till:3473
  bar:2014 from:0 till:3402
  bar:2019 from:0 till:3335
PlotData=
  bar:1900 at: 1916 fontsize:S text:1.916 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 2098 fontsize:S text:2.098 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 2282 fontsize:S text:2.282 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 2507 fontsize:S text:2.507 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 2716 fontsize:S text:2.716 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 2827 fontsize:S text:2.827 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 3120 fontsize:S text:3.120 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 3337 fontsize:S text:3.337 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 3583 fontsize:S text:3.583 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 3542 fontsize:S text:3.542 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 3537 fontsize:S text:3.537 shift:(-10,5)
  bar:2009 at: 3473 fontsize:S text:3.473 shift:(-10,5)
  bar:2014 at: 3402 fontsize:S text:3.402 shift:(-10,5)
  bar:2019 at: 3335 fontsize:S text:3.335 shift:(-10,5)

## Xeografía 
O concello, de 29,1&nbsp;km², abrangue catro parroquias. Limita ao noroeste co río Ulla xa na desembocadura na ría de Arousa, ao nordeste con Valga, ao sueste con Caldas de Reis e ao suroeste con Vilagarcía de Arousa.

O punto de maior altitude é no monte Xiabre (641 m), no límite con Vilagarcía de Arousa e Caldas de Reis. Está comunicada con Pontecesures e Vilagarcía de Arousa a través da PO-550, e co Barbanza (na provincia da Coruña) a través dunha ponte. Na estación de Catoira fan parada algúns trens da liña Vigo-A Coruña.

## Historia 
O Monte das Mámoas é un conxunto de dúas mámoas do neolítico, situadas na parroquia de Santa Baia de Oeste, descubertas en 1956 por Ramón Sobrino Buhigas. Teñen uns 22 metros de diámetro cada unha, e están orientadas en dirección N-S. No lugar de Cores (de Abalo) foi atopada en 1988 unha hacha do calcolítico., feita con rocha metamórfica pulida.

No río Ulla, preto das Torres de Oeste, foron atopadas varias espadas de bronce, conservadas nas mans de particulares, no Museo de Pontevedra e no Museo arqueolóxico da Coruña. Esta última ten estoque de bronce con encaixes semicirculares na base. Fáltanlle dúas terceiras partes da empuñadura, conservándose parte dunha das perforacións para un cravo e dous remaches. A folla está moi deteriorada e reducida, con vestixios de finas estrías e dous finos nervios paralelos que se unen no terzo inferior e rematan no pico. Tiña unha lonxitude de 50&nbsp;cm, cun ancho de 4,5&nbsp;cm na parte máis grosa.

Da cultura castrexa consérvanse restos do castro de Tarrío, un poboado castrexo situado preto da igrexa de Dimo no que apareceron restos de cerámica. O castro das Torres mostra indicios dunha actividade metalúrxica e comercial importante, pois nel apareceron materiais de importación por vía marítima como ánforas, cerámica campesiña e fragmentos de tradición ibérico- púnica. Río arriba hai restos doutros asentamentos arqueolóxicos relacionados co comercio e as comunicacións.

A zona sufriu as invasións normandas, tendo lugar os principais ataques nos anos 858, 968 e 1016. No segundo deles unha escuadra de cen naves desembarcou en Cabreira dirixíndose cara a Iria Flavia. Na batalla de Fornelos, á beira do río Louro, na que faleceu o bispo compostelán Sisnando.

O rei Afonso V o Nobre doou a illa de Oneste no ano 1024 ó bispo iriense Vistruario para construír unha fortaleza, as Torres de Oeste, co fin de facer fronte aos ataques viquingos. O bispo de Iria Cresconio reformou a fortaleza e mandou tender unha grosa cadea entre as dúas beiras da ría para impedir o paso das naves. Os sucesores de Cresconio, Diego Páez e Diego Xelmírez, seguiron mellorando o recinto, que tomou a súa estrutura definitiva no século XII, quedando composta a fortaleza por sete torres que amurallaban un recinto arrodeado de pantanos.

Xelmírez mandou construír unha capela adicada ao Apóstolo Santiago. A partir do século XV,a fortaleza comeza a súa decadencia, e finalmente no ano 1525 gran parte das construcións foron destruídas.

## Turismo 
A Romaría Viquinga de Catoira, celebrada o primeiro domingo de agosto, está declarada de festa de interese turístico internacional. No segundo domingo de xullo celébrase a festa de Santo Antón de Padua, no marco da cal ten lugar a festa da solla de Catoira.

Na parroquia de Dimo celébrase o San Pedro o 29 de xuño. Na parroquia de San Mamede de Abalo celébranse as festas patronais na última fin de semana de xullo. Na segunda fin de semana de agosto celébrase Santa Eulalia do Oeste.

O concello está irmandado coa vila dinamarquesa de Frederikssund.

## Lugares de interese 
As Torres de Oeste eran unha antiga fortificación localizada na desembocadura do río Ulla e actualmente neste lugar celébrase agora a Romaría Viquinga.

A lagoa de Pedras Muídas é unha lagoa localizada na parroquia de Catoira.

O miradoiro do Xiabre é un miradoiro situado no cumio do monte co mesmo nome entre o concello de Caldas de Reis.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Catoira 060905 viquingos.jpg|Rotonda
Ficheiro:Catoira 060905 033.JPG|Estatua que conmemora as invasións viquingas
Ficheiro:Catoira 060905 038.JPG|Igrexa
Ficheiro:Catoira 060905 031.JPG|Igrexa da estación pertencente á parroquia de Oeste
Ficheiro:1500-Torres do Oeste-Catoira (Pontevedra).jpg|Ermida de S. Lorenzo, nas Torres de Oeste.

## Parroquias 
## Lugares de Catoira 
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Catoira vexa: Lugares de Catoira.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Catoira
### Bibliografía
*

### Ligazóns externas 
* Web oficial do Concello de Catoira