Manuel Gómez Román

**Manuel Gómez Román**, nado en Vigo o 24 de xullo de 1875 e finado na mesma cidade o 11 de novembro de 1964, foi un arquitecto galego.

## Traxectoria 
[miniatura|dereita|[Edificio Banco de Vigo.]]
Cunha fonda afección dende neno pola pedra labrada, comezou en Madrid a carreira de Arquitectura. Porén, abandonouna en 1896 incitado polo seu temperamento bohemio, artístico e rebelde, que mesmo o levou a enfrontarse cun profesor.

Durante estes anos dedicouse á construción e a dar clases de debuxo nunha academia fundada por el. En 1914 retomou os estudos de Arquitectura, empurrado fundamentalmente polo seu amigo e mentor Antonio Palacios Ramilo, que concluíu en 1917, con 41 anos.

Nesa época xa tiña unha obra considerábel, adoito asinada por compañeiros como Luis Vidal e Guasón, Manuel Felipe Quintana ou Jenaro de la Fuente Álvarez. Desta etapa son os Almacéns Simeón, a Casa Mülder, a Casa do Pobo para o sindicato UGT ou a casa para Saturnino García.

Pouco a pouco a obra de Gómez Román foi derivando cara ao galeguismo arquitectónico, fiel aos materiais e estilos do país. Realizou innumerábeis bosquexos, sobre todo para a Exposición Internacional da Pesca que se ía celebrar en Vigo, e que finalmente se viu malograda.

Na década de 1930 entrou en política. Foi candidato á alcaldía de Vigo pola Fronte Popular e chegou mesmo a ser Secretario Xeral do Partido Galeguista.

Trala guerra civil española foi nomeado Vicepresidente da Editorial Galaxia e da Fundación Penzol. O 30 de decembro de 1951 ingresou na Real Academia Galega coa lectura do discurso *Arte y arquitectura en Galicia*, respondido por Ramón Otero Pedrayo. Promoveu xunto con Francisco Fernández del Riego e Xesús Ferro Couselo a conmemoración do Día das Letras Galegas.

A súa obra arquitectónica consta de máis de 2000 obras en diferentes cidades galegas. Colaborou tamén con debuxos artísticos e caricaturas en prensa e publicou traballos sobre as características da arquitectura galega.
[miniatura|dereita|[Casa de Correos e Telégrafos de Vigo|Correos e Telégrafos, Alameda da Praza de Compostela.]]

## Arquitectura e características 
A súa opinión arquitectónica céntrase nos seguintes puntos:
* A centralidade de Compostela como norma no aspecto artístico, xa que a basílica compostelá resume as manifestacións culturais, resolve problemas construtivos e compendia expresións iconográficas.
* A esixencia dunha Escola de Arquitectura en Santiago de Compostela, cun plano de estudos no que se esixise un coñecemento das construcións santiaguesas para poder exercer a profesión de arquitecto.
* Aínda que o seu acento se atope rexamente ligado ó pasado, pretendía actualizar e chegar á modernidade cun sinal propio de identidade.
* O aproveitamento dos abondosos materiais nobres que ofrece a terra galega, así como da pericia da man de obra (especialmente de canteiros), figura que pretendía recuperar e prestixiar.
* Completar os estudos que se teñen feito da propia arquitectura galega para incorporarse á modernidade da nova arquitectura sen necesidade dun mimetismo que consideraba evitable.

## Obra 
miniatura|Casa de Saturnino García.
### Vigo 
* Proxecto para os *Almacenes Simeón* (1906)
* Casa Mülder (1910)
* Monumento a Concepción Arenal no Cemiterio de Pereiró (1910-12)
* Casa do Pobo para o sindicato UGT (1911)
* Casa para Saturnino García, na praza de Compostela nº 31, 32 e 33, esquina con García Olloqui (1912)
* Sede do Banco de Vigo (hoxe sede do Banco Pastor) no cruzamento das rúas Colón e Policarpo Sanz (1919-23)
* Edificio de Vivendas para Severino G. Besada e Casa de Correos e Telégrafos de Vigo na praza de Compostela (1920)
* Edificio de vivendas para Manuel Millán na rúa Lepanto (1921)
* Proxecto de edificio José Pastoriza no Paseo de Alfonso XII (1922)
* Panificadora de Vigo (1923)
* Vivendas para Vicente Coma na rúa Urzaiz (1923)
* Antigo Edificio da Caixa de Aforros (hoxe Club de Xubilados de Caixanova) na Ronda de Don Bosco esquina con Velázquez Moreno (1924)
* Chalé para Giménez Cuenca
* Proxecto de ampliación do piso principal xa existente e construción do segundo do Edificio do Círculo Mercantil de Vigo (1926)
* Fábrica de conservas Bernardo Alfageme (1929)
* Chalé Agarimo na rúa Tomás Alonso nº 4 (1931)
* Edificio de vivendas de Pi i Margall nº 119 e edificio Arbones Vila na rúa Murillo nº 5 (1942)
* Proxecto da Ermida da Guía (1951)

Conta, amais, cunha obra singular conservada en Bouzas, Vigo.

### Lugo 
[miniatura|[Museo de Lugo]]
* Proxecto das Escolas Pedagóxicas da Granxa de Barreiros (1948)
* Proxectos do Colexio Fingoi e dos chalés de Antonio Fernández López e de Álvaro Gil Varela (1950)
* Ampliación do Museo Provincial de Lugo (1957)
* Palacete de Santo Domingo (1922)

### Santiago de Compostela 
* Edificio de vivendas con torreón en Concepción Arenal 9 (1929)

### Outros 
* Monumento á mariña universal en Monteferro, Panxón, Nigrán

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* Revista *Galicia Emigrante*, nº 10 (Buenos Aires) Marzo de 1955, páxina 18.

* . «GOMÉZ ROMÁN, Manuel» en *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada*.
* Boletín do Museo Provincial de Lugo, t. 10 (Lugo) 2001/2002. "El palacete de Sto. Domingo: unha obra de Manuel Gómez Román". Mª Paz Míguez Liz, p.&nbsp;35.

### Ligazóns externas 
* Manuel Gómez Román en Galegos.info
* : «Vento nas velas. Manuel Gómez Román» *La Voz de Galicia*, 23/11/2014.
* *La ciudad que trazó Gómez Román*, *Faro de Vigo*, 16 de novembro de 2014 .
* Perfil do arquitecto, blog Brétemas, 14 de outubro de 2014.