Aurora Bautista

**Aurora Bautista Zúmel**, nada en Villanueva de los Infantes (Valladolid) o 15 de outubro de 1925 e finada en Madrid o 27 de agosto de 2012, foi unha actriz española de formación teatral e éxito cinematográfico. O seu primeiro filme, *Locura de amor*, levouna ao estrelato e a ocupar un lugar destacado no cinema histórico do franquismo. Caracterizada polas súas vehementes interpretacións, tamén realizou incursións notábeis e contidas no cinema de autor en *La tía Tula* (1964) ou *Amanece, que no es poco* (1989) e desenvolveu unha carreira teatral sólida e comprometida.

Actriz romántica e declamatoria, chea de forza e turbulencia, resultou a intérprete ideal para certos filmes de xénero histórico, tan atentas á conmoción dramática e ao desbordamento das paixóns.

## Traxectoria 
Bautista viviu a súa mocidade en Madrid, onde estudou no Instituto-Escola. Trala guerra civil, o seu padre foi condenado a morte por colaborar coa segunda república e despois deportado a 700 quilómetros de Madrid. A familia trasladouse a Barcelona. Alí cursou a partir de 1941 estudos de arte dramática con Guillermo Díaz-Plaja e Marta Grau no Instituto del Teatro, onde a descubriu Cayetano Luca de Tena cando acudiu a impartir unha conferencia e que posteriormente a contratou para a compañía do Teatro Español. Debutou profesionalmente en 1944 na obra *La malquerida*, de Jacinto Benavente, coa compañía de Lola Membrives. En 1945 representou en Madrid *El sueño de una noche de verano*, de William Shakespeare, coa compañía do Teatro Español, baixo a dirección de Cayetano Luca de Tena. Seguiron, entre outras, *La conjuración de Fiesco* (1946), de Friedrich Schiller, *El monje blanco* (1946), de Eduardo Marquina, *El sí de las niñas* (1948), de Leandro Fernández de Moratín, *María Tudor* de Victor Hugo, *Antígona* de Sófocles, *El águila de dos cabezas* de Jean Cocteau, *El burgués gentilhombre* de Molière ou *Ricardo III* de Shakespeare.

Mentres traballaba en obras do repertorio clásico, en 1948, o director Juan de Orduña ofreceulle interpretar a raíña Xoana no filme *Locura de amor*, xunto a Fernando Rey, converténdose rapidamente nunha das estrelas máis destacadas do cinema español do momento.

A raíz do seu éxito asinou un contrato en exclusiva coa produtora Cifesa, que a volveu a unir a Juan de Orduña en *Pequeñeces...* e *Agustina de Aragón* (1950) e a Manuel Mur Oti e Carlos Lemos en *Condenados* (1953). En 1961, volveu repetir con de Orduña noutra personaxe de relevancia histórica ao interpretar a *Tareixa de Ávila*.

Un certo declive na súa carreira cinematográfica nos finais da década de 1950, devolveuna ao teatro ás ordes de José Tamayo e Luis Escobar, case sempre con textos clásicos (*Antígona*, *Medea*, *Fuenteovejuna*), agás excepcións como *Réquiem por una mujer* (1958) de William Faulkner, *La gata sobre el tejado de zinc* (1959) de Tennessee Williams ou *Yerma* (1960) de Federico García Lorca, nunha das súas primeiras representacións durante o franquismo, cando representar este autor non era algo exento de riscos. *La señorita de Tacna* (1982), de Mario Vargas Llosa, dirixida por Emilio Alfaro e estreada no Teatro Raíña Vitoria de Madrid, *Tito Andrónico* (1983), de William Shakespeare no Festival de Teatro Clásico de Mérida e *Paso a paso* (1986-1987) en versión de Nacho Artime.

Contraeu novo matrimonio en 1989 en Xibraltar co empresario cubano Luis de Luis.
* Premio Sant Jordi á mellor interpretación nun filme español por *La tía Tula* (1964).
* Premio Nacional do Sindicato Nacional do Espectáculo por *La tía Tula* (1964).
* Premio Mayte de Teatro por *Oye, patria, mi aflicción* (1978).
* Premio ACE á mellor actriz secundaria por *Extramuros* (1985).
* Premio Fotogramas de Prata a toda unha vida (2000).
* Medalla de Honor do Círculo de Escritores Cinematográficos (2007).
* Premio Unión de Actores a toda unha vida (2009).
* Premio ACTÚA pola súa frutífera carreira no cinema, a danza, o teatro e a televisión (2010).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Reportaje: Aurora Bautista. El mito y la actriz
* Homenaje a su trayectoria en el Cine Doré