open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cuestión de paciencia

***Cuestión de paciencia*** (en ) é un filme neerlandés de comedia romántica de 2022 dirixido por Ruud Schuurman. Estreouse en galego o 14 de febreiro de 2025 na TVG.

## Sinopse 
A protagonista, coñecida orixinalmente como Loes e orixinaria de Limburgo, reside agora en Ámsterdam co nome de Monica, onde dirixe con éxito un restaurante. Inicialmente, non experimenta ningún sentimento de nostalxia polo seu lugar de orixe, pero as circunstancias lévana a regresar alí. O motivo desta viaxe é a necesidade de obter o diñeiro que lle debe un antigo compañeiro para mercar o local desexado para o seu novo restaurante.

## Personaxes 
## Produción 
En marzo de 2021, anunciouse a estrea do filme coa actriz Barbara Sloesen no papel principal e Ruud Schuurman como director. A rodaxe comezou ese mesmo mes e continuou até abril de 2021.

*Cuestión de paciencia* estreouse o 20 de outubro de 2022. Case seis meses despois, o 6 de abril de 2023, engadiuse ao catálogo de Netflix. Foi un éxito e rematou a súa primeira semana como a máis vista.

## Notas
Enxeñaría social (informática)

No contexto da seguridade informática, a **enxeñaría social** é o uso da presión psicolóxica para influír nas persoas para que realicen accións ou divulguen información confidencial. Tamén se definiu de forma máis ampla como «calquera acto que inflúa nunha persoa para que realice unha acción que poida ou non ser do seu interese». Un tipo de truco de confianza para a recollida de información, a fraude ou o acceso a sistemas, difire dunha «estafa» tradicional no sentido de que adoita ser un dos moitos pasos dun esquema de fraude máis complexo. 

Unha investigación realizada en 2019 detectou un aumento dos ciberataques que implican enxeñaría social, impulsando a investigación sobre novas técnicas de detección e programas educativos en ciberseguridade.

As prácticas de hacking psicolóxico explotan as debilidades psicolóxicas, sociais e, en xeral, organizativas de individuos ou organizacións para obter fraudulentamente algo (bens, servizos, transferencias bancarias, acceso físico ou informático, divulgación de información confidencial, etc.). Usando os seus coñecementos, carisma, sentido do engano ou audacia, o atacante busca explotar a confianza, a ignorancia e a credulidade do seu obxectivo para obter o que quere.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Enxeñaría social
* Phishing

### Ligazóns externas 
*
Xente de Dodro

**Xente de Dodro** é un partido político galego de dereitas de ámbito local de Dodro creado en 2023.

## Historia
Xurdiu a partir da exclusión por parte da dirección provincial do Partido Popular de Valentín Alfonsín Somoza como candidato á alcaldía de Dodro, sendo substituído por Marisol Boga Grela, polo que decidiu encabezar unha nova formación política nos seguintes comicios. polo que pasou a formar parte da oposición.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Dodro
O segredo do humor

***O segredo do humor*** é un ensaio do escritor e filósofo friolés Celestino Fernández de la Vega, publicado orixinalmente no ano 1963 pola editorial Galaxia. Está considerado un dos ensaios máis importantes do século XX en lingua galega.

## Historia 
O texto foi escrito contra 1960, ano no que foi galardoado co premio Padre Feijóo do Centro Galego de Bos Aires. Malia que Galaxia anunciou a súa publicación ó ano seguinte, a obra non saíu do prelo até 1963.

## Contidos 
*O segredo do humor* tenta achegar unha definición do concepto de humor, encadrada principalmente no marco existencialista do pensamento de Martin Heidegger. Así, enténdese o humor coma unha das formas nas que o ser humano se relaciona co mundo.

Canto ó humor galego, o ensaísta divídeo en dúas categorías: un humor máis amable e integrador, e outro sarcástico e máis escuro. Tamén salienta a relevancia da cultura galega e portuguesa na península ibérica a respecto do humor:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Celestino Fernández de la Vega
* Centro Gallego de Buenos Aires
* Editorial Galaxia
* Humor
* Ramón Piñeiro

### Ligazóns externas 
* Celestino Fernández de la Vega e o segredo do humor
* La Voz entrega hoxe o libro *O segredo do humor*
Catedral de Peterborough

A **catedral de Peterborough**, propiamente a **Igrexa Catedralicia de San Pedro, San Paulo e Santo André**, e anteriormente coñecida como **abadía de Peterborough** ou **abadía de San Pedro**, é unha catedral de Peterborough, Cambridgeshire, no Reino Unido. Sede do bispo anglicano de Peterborough, está dedicada aos apóstolos Pedro, Paulo e André, cuxas estatuas miran cara abaixo dende os tres gabletes altos da fronte oeste. Fundada no período anglosaxón, converteuse nunha das abadías beneditinas máis importantes de Inglaterra, converténdose en catedral en 1542. A súa arquitectura é principalmente normanda, tras unha reconstrución no século XII. Xunto coas catedrais de Durham e Ely, é un dos edificios do século XII máis importantes de Inglaterra que permaneceu en gran parte intacto, a pesar das ampliacións e restauracións, e é unha das abadías prerreformadas mellor conservadas do país.

A catedral de Peterborough é coñecida pola súa impoñente fachada occidental de estilo gótico inglés temperán que, cos seus tres enormes arcos, non ten precedentes arquitectónicos nin sucesores directos. A súa aparencia é lixeiramente asimétrica, xa que unha das dúas torres que se erguen detrás da fachada nunca se completou, pero só é visible dende lonxe.

## Notas
Pyrococcus horikoshii

***Pyrococcus horikoshii*** é unha arquea anaerobia hipertermófila que foi illada por primeira vez de mostras de fluídos de fontes hidrotermais da fosa de Okinawa a unha profundidade de 1395 m. É un organismo obrigatoriamente heterótrofo. A célula é un coco irregular cun penacho de flaxelos, que crece e condicións óptimas a temperturas de 98&nbsp;°C, e o xofre favorece enormemente o seu crecemento.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
*

### Ligazóns externas 
*"Pyrococcus horikoshii". The Encyclopedia of Life.
*Entrada de WORMS
*LPSN
*Cepa tipo de *Pyrococcus horikoshii* en Bac*Dive* -  the Bacterial Diversity Metadatabase
Rafael Álvarez Collazo

**Rafael Álvarez Collazo**, nado en Lavadores o 10 de xullo de 1910, foi un mariñeiro, albanel e político galego.

## Traxectoria 
Traballou na construción en Vigo. Membro da UGT e afiliado á Agrupación Socialista de Lavadores. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e permaneceu en prisión ata xullo de 1937, cando saíu para incorporarse ao exército franquista na fronte de Aragón. Estivo no sector de Villanueva de Huerva e pasou á zona leal. Foi destinado ao Corpo de Carabineiros, prestando servizo na Comandancia de Tarragona durante catro meses e despois na 2ª Compañía da Comandancia. Resultou ferido nunha perna en combate. Coa caída de Cataluña exiliouse en Francia cruzando a fronteira por Port-Bou-Cerbère o 10 de febreiro de 1939. Estivo internado no campo de concentración de Saint Cyprien. O 24 de maio de 1939 embarcou no *Sinaia* rumbo a México, arribando a Veracruz o 13 de xuño.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "México enriqueceuse moito coa chegada dos exiliados republicanos"
Madama Sui

***Madama Sui*** é unha novela do escritor paraguaio Augusto Roa Bastos, publicada orixinalmente en 1995. A obra, que forma parte da produción narrativa tardía de Bastos, foi galardoada co Premio Nacional de Literatura de Paraguai na súa terceira edición.

## Argumento 
Madama Sui constrúe a súa narración ao redor da figura dunha muller que, aínda que inspirada nunha persoa real que viviu en Paraguai durante as décadas de 1960 e 1970, é recreada no texto a través da ficción literaria. Segundo as palabras mesmas do autor, recollidas nos paratextos, a historia é «menos que un relato e máis que unha invención», na que se entrelazan feitos da memoria colectiva e a creación novelesca. Admiradora de figuras públicas do seu tempo, a muller convértese en amante dun mando ditatorial e encarna, na ficción, a tensión entre unha sensualidade desinhibida e un amor profundo cara a un home perseguido polo réxime estronista.

## Estrutura 
### Voz narrativa 
A novela articula o seu discurso narrativo a través dun narrador que reconstrúe retrospectivamente a biografía de Madama Sui, apoiándose en recordos persoais e en diversas conversacións e testemuños que sitúan a acción no pobo ficticio de Manorá. Esta estrutura narrativa remite a un relato marco que combina a reconstrución histórica e a construción ficcional do personaxe central.

## Notas
Enxeñaría social (homónimos)

**Enxeñaría social** pode referirse a:
* **Enxeñaría social**, técnica empregada para influír nos comportamentos sociais a grande escala,
* Enxeñaría social (informática), uso da presión psicolóxica para influír nas persoas para que realicen accións ou divulguen información confidencial.
Xente de Rois

**Xente de Rois** foi un partido político galego de esquerdas de ámbito local de Rois creado en 2015.

## Historia
Xurdiu a partir da Asociación Cívica Xente de Rois, constituíndose no ano 2015 como partido político coa finalidade de presentarse nos seguintes comicios municipais. Pere Tobaruela foi elixido como o candidato á alcaldía. Nas eleccións municipais de 2015 obtivo 1 concelleiro, logrando o PP revalidar a maioría absoluta. Antes da celebración das eleccións municipais de 2019 alcanzou un acordo de colaboración con En Marea para conseguir máis apoio, cobertura e visibilidade, ó igual que outras candidaturas municipais de formacións políticas doutros concellos de Galicia. Nas eleccións municipais de 2019 presentouse novamente Pere Tobaruela como o candidato de Xente de Rois á alcaldía, no entanto, non logrou representación, conservando o PP a maioría absoluta. Non compareceu ás eleccións municipais de 2023.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Rois
ECHELON

**ECHELON** é un programa de vixilancia (rede de recollida e análise de intelixencia de sinais /SIGINT) operado polos cinco estados asinantes do acordo de seguridade UKUSA: Australia, Canadá, Nova Zelandia, Reino Unido e Estados Unidos, tamén coñecidos como os Cinco Ollos.

Creado a finais da década de 1960 para supervisar as comunicacións militares e diplomáticas da Unión Soviética e os seus aliados do Bloque Oriental durante a Guerra Fría, o proxecto ECHELON estableceuse formalmente en 1971. A finais do século XX, expandírase moito.

## Historia 
A capacidade de interceptar comunicacións depende do medio empregado, xa sexa radio, satélite, microondas, telefonía móbil ou fibra óptica. e podía ser interceptada a grandes distancias. En 1964, os plans para o establecemento da rede ECHELON despegaron despois de que ducias de países acordasen establecer a Organización Internacional de Satélites de Telecomunicacións (Intelsat), que posuiría e operaría unha constelación global de satélites de comunicacións.

En 1966, púxose en órbita o primeiro satélite Intelsat. De 1970 a 1971, a Sede de Comunicacións do Goberno (GCHQ) de Gran Bretaña comezou a operar unha estación de sinais secreta en Morwenstow, preto de Bude, en Cornualla, Inglaterra. A estación interceptaba as comunicacións por satélite sobre os océanos Atlántico e Índico. Pouco despois, a Axencia de Seguridade Nacional dos Estados Unidos (NSA) construíu unha segunda estación de sinais en Yakima, preto de Seattle, para a interceptación das comunicacións por satélite sobre o océano Pacífico. O informe ao Parlamento Europeo sinala que a interceptación de comunicacións privadas por parte dos servizos de intelixencia estranxeiros non se limita necesariamente aos servizos de intelixencia estranxeiros dos Estados Unidos ou británicos. En 2006, o 99 % do tráfico de voz e datos de longa distancia do mundo transportábase por fibra óptica. Dise que a proporción de comunicacións internacionais representadas por enlaces por satélite diminuíu substancialmente a unha cantidade entre o 0,4 % e o 5 % en Europa Central. Polo tanto, a maioría das comunicacións xa non poden ser interceptadas por estacións terrestres, só se poden recoller conectando cables e interceptando sinais de microondas na liña de visión, o que só é posible en certos casos.

## Notas
Asunción Losada Camba

**María Asunción Losada Camba**, coñecida como **Assum**, nada en Donostia o 16 de maio de 1966, é unha activista galega do independentismo vinculada polos medios e por fontes xudiciais á chamada organización Resistência Galega ou REGA, un grupo independentista galego que foi declarado organización terrorista no Estado español.

## Traxectoria 
Asunción Losada e a súa parella, Antonio García Matos, viviron máis dunha década en clandestinidade tras ser sinalados como supostos membros da REGA. Ambos estiveran fuxidos dende o ano 2006. Foron detidos en Vigo en xuño de 2019 no marco da chamada Operación Lusista, xunto con outros supostos colaboradores.

En xaneiro de 2022, Losada Camba e García Matos alcanzaron un acordo coa Fiscalía na Audiencia Nacional, recoñecendo os cargos que se lles imputaban. Ambos aceptaron 28 anos e 3 meses de prisión cada un, por delitos que incluían pertenza a organización terrorista, fabricación de explosivos, falsidade documental e tenza ilícita de armas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Antón García Matos
* Ceivar
Frechazo real no Nadal

***Frechazo real no Nadal*** (en ) é un filme estadounidense-canadense de 2023 dirixido por Marita Grabiak. O guión foi escrito por Keith Hemstreet, Catherine Reay e Kate Somerville.

Estreouse en galego o 25 de decembro de 2025 a través da TVG.

## Sinopse 
Logo de aceptar un proxecto moi especial, unha arquitecta coñece un príncipe do xeito máis inesperado e, malia a oposición da realeza, saltan faíscas.

## Personaxes 
* Katie Cassidy como Ava Jensen
* Stephen Huszar como Príncipe Henry
* Kathryn Kohut como Sigrid
* Angela Besharah como Brigitta
* Pip Dwyer como a raíña de Friørland
* Charlie Ebbs como tío Karl
* Simon Phillips como o rei de Friørland

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Manuel Fernández Areal

**Manuel Fernández Areal**, nado en Ferrol o 26 de febreiro de 1930 e finado en Vigo o 16 de xaneiro de 2026, foi xornalista, ensaísta e profesor universitario galego.

## Traxectoria 
Fernández Areal marchou a Santiago en 1947 para estudar Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, onde se licenciou en 1952 co premio extraordinario de licenciatura. Trasladouse a Madrid para estudar oposicións a notarías. 

En 1960 ingresou no grupo católico Opus Dei. Continuou vinculado ao xornalismo, ben dirixindo os semanarios *La Actualidad Española* e *Mundo Internacional*, ben na axencia de noticias Europa Press.

Foi profesor da primeira promoción de Xornalismo da Universidade de Navarra, a universidade do Opus Dei, e decano da Facultade de Ciencias da Información da Universidade da Laguna. En 1994 incorporouse á Universidade de Vigo como primeiro decano da Facultade de Ciencias Sociais e da Comunicación, no campus de Pontevedra. A súa especialización foron o rol social e legal da información. Tras a súa xubilación no ano 2000, foi nomeado catedrático emérito da Universidade de Vigo.

## Vida persoal 
Viviu en Vigo moitos anos, nunha residencia do Opus Dei na rúa García Barbón, onde finou.

## Obra 
Escribiu unha trintena de monografías e moitas contribucións ás ciencias da información en forma de artigos e colaboracións.
* *El derecho a la información (Juventud, 1971)*
* *La libertad de prensa en España (1938–1971).* (Cuadernos para el diálogo, 1971)  
* *El control de la prensa en España* (1973)  
* *Introducción al derecho de la información* (1977)
* *Consejo de guerra: los riesgos del periodismo bajo Franco* (Deputación de Pontevedra e Universidade de Vigo,1997)

## Recoñecementos 
En 2008 recibiu a Insignia de Ouro da Facultade de Ciencias Sociais e da Comunicación da Universidade de Vigo en recoñecemento á súa traxectoria.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Dro Fernández

**Pedro Fernández Sarmiento**, coñecido simplemente como **Dro**, nado en Nigrán o 12 de xaneiro de 2008, é un futbolista galego que xoga na posición de centrocampista. O seu equipo actual é o Paris Saint-Germain FC da Ligue 1.

## Traxectoria en clubs
### Etapa xuvenil
Con catro anos de idade ingresou na Escola Deportiva Val Miñor. Neste club foi adestrado por Covelo, quen fora porteiro no Fútbol Club Barcelona. Tras rexeitar ofertas do Real Madrid e do Real Betis, en 2022 foi fichado por La Masia. Na escola catalá foi adestrado por Juliano Belletti, entre outros técnicos.

Durante a tempada 2024/25, Dro xogou nos equipos Xuvenil B e Xuvenil A do FC Barcelona. Tamén participou na Liga Xuvenil da UEFA, conquistando o título europeo co conxunto barcelonés. En total, disputou 47 encontros e anotou 16 goles na campaña.

### FC Barcelona
Tras completar a súa formación no equipo xuvenil, Dro incorporouse ao Barcelona Atlètic en 2025. En xullo dese ano, Hansi Flick convocouno para xogar a pretempada co primeiro equipo no continente asiático. Debutou o 27 de xullo de 2025 nun amigábel contra o Vissel Kobe, anotando o gol definitivo para asinar unha vitoria por 3-1.

O 28 de setembro de 2025 tivo lugar a súa estrea na Primeira División, entrando como substituto nun partido contra a Real Sociedad. O 21 de outubro do mesmo ano debutou na Liga de Campións da UEFA, nun partido contra o Olympiacos no que realizou unha asistencia para un resultado final 6-1 a favor do Barcelona.

### Paris Saint-Germain
O 26 de xaneiro de 2026 anunciouse a fichaxe de Dro polo Paris Saint-Germain FC da Ligue 1 até 2030.

## Traxectoria internacional
Dro foi internacional coa Selección de fútbol sub-17 de España. En marzo de 2025 foi convocado para xogar a clasificación ao Campionato Europeo Sub-17 da UEFA 2025.

## Estilo de xogo
Dro é un centrocampista ofensivo táctico. Na súa etapa cadete e xuvenil destacou pola súa técnica e visión de xogo. Ten declarado en entrevistas que Pedri é unha das súas inspiracións a nivel deportivo. Ademais, Dro ten sido comparado co estilo de xogo de Andrés Iniesta.

## Vida persoal
Galego e nigranés, Dro Fernández é fillo de nai filipina e pai galego.

## Palmarés 
**FC Barcelona**
* Supercopa de España: 2026
* Liga Xuvenil da UEFA: 2024/25

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Dro Fernández en BDFutbol
* Dro Fernández en LaPreferente.com
* Dro Fernández en Soccerway
A Contracorriente Films

**A Contracorriente Films** é unha empresa española de distribución e produción cinematográfica. Ten a súa sede en Barcelona.

## Historia 
A compañía foi fundada en 2009 en Barcelona por Adolfo Blanco xunto con outras persoas de Notro Films, como Amalia Blanco Lucas, Eduardo Escudero de Zuloaga e Sergio González Páez. *The Cove* foi a primeira película distribuída pola compañía.

Desde 2014, A Contracorriente tamén opera como expositor mediante a compra dalgúns cines, incluídos os Cines Verdi (en Madrid e Barcelona). En 2021, o fondo de investimento Suma Capital adquiriu unha participación do 40 % en A Contracorriente Films. En 2022, A Contracorriente lanzou un servizo de streaming por subscrición e alugueiro, Acontra+. En 2024, A Contracorriente Films comprou o 100 % da distribuidora de anime SelectaVisión.

## Notas
Taboleiro virtual

miniatura|Unha pantalla de benvida para o taboleiro de anuncios de *Free-net*, de 1994.
Un **taboleiro virtual** (**bulletin board system** ou **BBS** en inglés, tamén chamado **computer bulletin board service**, **CBBS**), é un servidor informático que executa software que permite aos usuarios conectarse ao sistema mediante un terminal ou un emulador de terminal. Unha vez iniciada a sesión, o usuario realiza funcións como cargar e descargar software e datos, ler noticias e boletíns e intercambiar mensaxes con outros usuarios a través de foros públicos e, ás veces, mediante chat directo. A principios da década de 1980, desenvolvéronse redes de mensaxería como FidoNet para proporcionar servizos como *NetMail*, que é semellante ao correo electrónico baseado en Internet.

Moitos BBS tamén ofrecían xogos en liña nos que os usuarios podían competir entre si. Os BBS con varias liñas telefónicas a miúdo proporcionaban salas de *chat*, o que permitía aos usuarios interactuar entre eles. Os sistemas de taboleiros de anuncios foron, en moitos sentidos, un precursor da forma moderna da World Wide Web, as redes sociais e outros aspectos de Internet. Os módems asíncronos de baixo custo e alto rendemento impulsaron o uso de servizos en liña e BBS a principios da década de 1990. *InfoWorld* estimou que había 60.000 BBS que servían a 17 millóns de usuarios só nos Estados Unidos en 1994, un mercado colectivo moito maior que os principais servizos en liña como CompuServe.

A introdución dun servizo de internet por discado económico e do navegador web Mosaic ofreceu unha facilidade de uso e acceso global que os BBS e os sistemas en liña non proporcionaban, e provocou un rápido colapso no mercado desde finais de 1994 ata principios de 1995. Durante o ano seguinte, moitos dos principais provedores de software BBS quebraron e decenas de miles de BBS desapareceron. Hoxe en día, o BBSing sobrevive en gran medida como un pasatempo nostálxico na maior parte do mundo, pero segue sendo unha forma de comunicación popular en Taiwán. A maioría dos BBS que existen son accesibles a través de Telnet e normalmente ofrecen contas de correo electrónico gratuítas, servizos FTP e IRC. Algúns ofrecen acceso a través de redes de conmutación de paquetes ou conexións de radio por paquetes.
 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* IRC

### Ligazóns externas 
*
Morphing

miniatura
O ***morphing*** é unha técnica informática, un tipo de efecto especial que se emprega para *modificar* o rostro das persoas, facelas envellecer ou transformalas noutras. Este efecto especial inventouse durante a década de 1990 e experimentou unha forte explotación na industria cinematográfica.

O morphing tamén pode afectar a obxectos concretos (avións que cambian a forma da á, do motor, dos aleróns, da cola ou mesmo da configuración para maximizar o seu comportamento en condicións de voo, de engalaxe ou de aterraxe radicalmente diferentes).
Iago Gordillo

**Iago Gordillo**, nado en Carral o 18 de agosto de 1986, é un comunicador, músico e divulgador de videoxogos galego. É o creador e director do proxecto audiovisual Recuncho Gamer.

## Traxectoria 
Formouse como saxofonista no Conservatorio da Coruña. No ano 2013 iniciou o proxecto musical de pop alternativo Diariodeverano, co que publicou o EP *El extraordinario hombre estacionario* (2015), o álbum dixital *O.L.A.* (2016) e o LP *Largo verano de sol azul* (2019). Con este proxecto gañou o certame Xuventude Crea da Xunta de Galicia.

En outubro de 2020 fundou o Recuncho Gamer, un proxecto audiovisual multiplataforma dirixido a tratar o videoxogo como un produto cultural desde unha perspectiva galega e desenfadada. O proxecto expandiuse até incluír unha rede de podcasts, programas de televisión como *Xogando en galego* e mesmo un videoxogo propio, *Portalén*.

En 2025 impulsou Xogalego, o primeiro catálogo de videoxogos localizados ao galego, e exerceu como comisario de Píxel á Feira, o salón galego do videoxogo.

## Recoñecementos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Recuncho Gamer

### Ligazóns externas 
* Recuncho Gamer
* Píxel á Feira
* Xogalego
Fimbrina

A **fimbrina** tamén chamada **plastina 1** é unha proteína que nos humanos está codificada no xene **PLS1** do cromosoma 3. É unha proteína que establece enlaces cruzados coa actina importante para a formación de filopodios.

## Estrutura 
A fimbrina pertence á superfamilia do dominio de homoloxía de calponina (CH) de proteínas que establecen enlaces cruzados coa actina. Igual que outros membros desta superfamilia, que inclúe a α-actinina, β-espectrina, distrofina, ABP-120 e filamina, ten un dominio para a unión da actina de 27 kDa conservado que contén unha duplicación en tándem dunha secuencia que é homóloga da calponina. Os dominios CH, ademais de entrelazárense cos filamentos de actina formando feixes e redes, tamén unen os filamentos intermedios e algunhas proteínas de transdución de sinais ao citoesqueleto de actina. A comparación estrutural de filamentos de actina e filamentos de actina decorados co dominio CH da fimbrina revelou cambios na estrutura da actina debido aos enlaces cruzados mediados pola fimbrina que poden afectar a afinidade que teñen os filamentos de actina por outras proteínas que se unen á actina, e poden formar parte da regulación do propio citoesqueleto.

En humanos, identificáronse tres isoformas moi homólogas e específicas de lugar e estritas de tecidos determinados, que son: I-, T- e L-fimbrina. A **T-fimbrina** atópase en células epiteliais e mesenquimais derivadas de tecidos sólidos onde non é fosforilada. As diferenzas en expresión, secuencia e fosforilación entre as diversas isoformas da fimbrina suxiren a probabilidde de que haxa diferenzas funcionais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* 
*
Francisco Rodríguez Gigirey

**Francisco Rodríguez Gigirey**, nado en Santiago de Compostela en agosto de 1920 e finado na mesma cidade o 4 de setembro de 1970, foi un mestre e político galego.

## Traxectoria 
Nado en Compostela en agosto de 1920, fixo os primeiros estudos nas Escolas da Inmaculada, o bacharelato superior no Instituto, e maxisterio na Escola Normal de Santiago de Compostela. Foi mestre no barrio de Guadalupe (Santiago de Compostela) en 1962. En 1963 foi destinado ao Grupo Escolar Apóstol Santiago de Santiago de Compostela. Foi delegado comarcal do Servizo Español do Maxisterio (SEM) en Compostela. Foi elixido concelleiro de Santiago de Compostela polo terzo familiar en 1966, foi presidente da comisión municipal de Cultura e tenente alcalde. Pertenceu á directiva da asociación de teatro de cámara Ditea. Finou en Santiago de Compostela o 4 de setembro de 1970.

## Recoñecementos 
* Medalla de Ouro da Orde de Cisneros, 1966.

* O colexio da Lavacolla de Santiago de Compostela leva o seu nome.
## Vida persoal 
Casou con Amalia López Bouzas e foi pai de Francisco, José Manuel, Amalia, Javier, Carlos Alberto, Juan Víctor, Conchita e María Isabel.
## Notas
Jack O'Connell

'''Jack O'Connell'*, nado o 1 de agosto de 1990 en Alvaston, Derbyshire, é un actor inglés. Obtivo o recoñecemento por primeira vez por interpretar a *James Cook* na serie de televisión británica *Skins* (2009 - 2010, 2013). Tamén é coñecido polos seu papel no filme *This Is England* (2006), no *thriller* de terror *Eden Lake* (2008), nos dramas de televisión *Dive* (2010) e *United* (2011), e na miniserie de Netflix *Godless'' (2017), pola que recibiu unha candidatura aos Premios da Crítica Televisiva.

O'Connell realizou actuacións aclamadas pola crítica nas películas independentes *Starred Up* (2013) e '''71* (2014), que lle valeron nomeamentos aos Premios do Cine Independente Británico. Posteriormente, interpretou o heroe de guerra Louis Zamperini na película bélica *Unbroken* (2014) e recibiu o premio Premio BAFTA á estrela emerxente. Dende entón, protagonizou o thriller *Money Monster* (2016), o drama biográfico *Trial by Fire* (2018), a miniserie da BBC *The North Water* (2021), a serie da BBC *SAS: Rogue Heroes* (2022 - presente), a película biográfica de Amy Winehouse *Back to Black* (2024), a película de terror de época *Sinners* (2025) e as películas de terror posapocalípticas *28 Years Later* (2025) e *28 Years Later: The Bone Temple'' (2026).

## Notas
Minería de GPU

A **minería de GPU** é o uso de unidades de procesamento gráfico (GPU) para "minar" criptomoedas de «proba de traballo», como Bitcoin. Os mineiros reciben recompensas por realizar traballos computacionalmente intensivos, como o cálculo de *hashes*, que modifican e verifican as transaccións nun libro maior aberto e descentralizado. As GPU poden ser especialmente eficientes no cálculo destes *hashes*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
José Cid Outomuro

**José Cid Outomuro**, nado en Santa Baia de Urrós (Allariz) o 5 de setembro de 1916 e finado en Montrouge (Altos do Sena) o 7 de xaneiro do 2011, foi un refuxiado galego deportado aos campos de concentración nazis.

## Traxectoria 
miniatura|Ficha de rexistro en Mauthausen.

Nalgúns documentos do campo sinálase como residente en Fresno de Torote, concello da Comunidade de Madrid. É factible que emigrase antes da guerra civil española ou fose traballar na sega e alí o collese o golpe franquista. A profesión coa que se rexistrou no campo de concentración era "xornaleiro". Durante a guerra civil foi miliciano e membro do Quinto Regimiento do Exército da República.
miniatura|Datos do Campo de Mauthasen para o expediente de deportado político.
Cruzou a fronteira francesa o 9 de febreiro de 1939 e estivo encerrado no campo de Campo de concentración de Argelès-sur-Mer. Meses despois formou parte da 27 Compañía de Traballadores Estranxeiros, antes de ser feito prisioneiro polos alemáns o 16 de xuño de 1940 en Épinal (Vosgos).

### En mans dos nazis 
O 3 de abril de 1941 ingresou no campo de Mauthausen , dirixido polo kapo valenciano César Orquín, construíndo unha presa. José formaba parte deste grupo duns catrocentos republicanos españois que realizaban traballos fóra do campo central. Orquín gañárase a confianza dos SS e iso permitiulle formar este kommando, sendo para algúns un heroe e para outros un canalla que os sometía a un traballo infernal.
miniatura|Recoñecemento do Estado francés como deportado político.
Regresou ao campo central de Mauthausen o 19 de setembro de 1944. O 2 de decembro de 1944 José foi trasladado á instalación de foguetes V-2 Redl-Zipf (nome en clave Schlier) situada no centro de Austria.
### Exilio en Francia 
Foi liberado o 5 de maio de 1945 polo exército dos Estados Unidos. Repatriado o 30 de xullo de 1945, viviu en Francia ata súa morte, na zona de París. En 1945 consta como afiliado á UGT, sección de París.

Foi recoñecido por Francia como deportado político en 1956, cando xa vivía en Mountrouge. Recibiu unha axuda económica por ese motivo de 60.000 francos.

En 1955 estaba solteiro. Máis tarde casou e tivo unha filla, Patricia.

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Amat-Piniella, Joaquim (2014). *K. L. Reich*. Barcelona: Libros del Asteroide.
* Bermejo, Benito; Checa, Sandra (2006). *Libro memorial: españoles deportados a los campos nazis (1940-1945)*. Madrid: Ministerio de Cultura.
* Federación Nacional de Deportados e Internados Resistentes y Patriotas (1969). *Deportación. El horror de los campos de concentración*. Barcelona: Petronio.
* Hernández de Miguel, Carlos (2015). *Los últimos españoles de Mauthausen. La historia de nuestros deportados, sus verdugos y sus cómplices*. Barcelona. Ediciones B.
* Wachsmann, Nikolaus (2015). *KL. Historia de los campos de concentración nazis*. Barcelona. Crítica.
* VV. AA. (2004). *Livre-mémorial des déportés de France arrêtés par mesure de répression et dans certains cas per mesure de persécution 1940-1945*. París: Éditions Tirésies.
Benquerencia no tempo

**Benquerencia no tempo** é unha exposición etnográfica permanente mantida polo Centro de Instrucción y Recreo de Benquerencia (Barreiros) nas antigas escolas do Canteiro. A exposición, gratuíta e "dedicada a recuperación histórica das costumes, empregos e oficios, vida cotidiá e cultural dos nosos antepasados", inaugurouse en xullo de 2022. Foi impulsada polo CIR na presidencia de José Otero Méndez.

## Características
Ten máis de 2000 pezas cedidas por familias da zona, agrupadas por seccións ocupando o baixo do edificio. Aberta nas tardes do verán, algunhas das seccións que contén son Agricultura e labranza, Xoguetes, O pan, O liño e a la, Emigración, A pesca e o mar, Medidas, A chegada da tecnoloxía, Escola etc. Todas as pezas están identificadas e coa referencia a casa que as doou. Entre os obxectos expostos algún é simbólico, como unha máquina de escribir Underwood encargada por un emigrante de Cuba aos Estados Unidos, coa singularidade de ter a tecla Ñ.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Exposición etnográfica Benquerencia no Tempo 15.jpg|Da emigración
Ficheiro:Exposición etnográfica Benquerencia no Tempo 14.jpg|Tecnoloxía electrónica
Ficheiro:Exposición etnográfica Benquerencia no Tempo 13.jpg|Material de cociña
Ficheiro:Exposición etnográfica Benquerencia no Tempo 10.jpg|Material escolar

## Notas 
## Véxase tamén
A xusticeira

***A xusticeira*** (en ) é un filme estadounidense de 2018 escrito e dirixido por Sarah Daggar-Nickson, no seu debut como directora. Está protagonizado por Olivia Wilde, Morgan Spector, Kyle Catlett, C.J. Wilson, Tonye Patano, Chuck Cooper, Betsy Aidem e Judy Marte. A historia segue a Sadie (Wilde), unha muller que ten como misión axudar ás vítimas de violencia doméstica a liberarse dos seus agresores.

Estreouse no South by Southwest o 10 de marzo de 2018, e nos cinemas dos Estados Unidos o 29 de marzo de 2019. Recibiu eloxios da crítica, con especial énfase na actuación de Wilde. Estreouse en galego o 26 de febreiro de 2025 a través da TVG.

## Personaxes 
* Olivia Wilde como Sadie
* Morgan Spector como marido de Sadie
* Tonye Patano como Beverly
* Judy Marte como Straight Up Shelter Woman
* Betsy Aidem como Andrea Shaund
* C.J. Wilson como Michael Shaund
* Chuck Cooper como Lawyer
* Kyle Catlett como Zach
* Estefania Tejeda como Muller do grupo de axuda nº 1
* Olivia Gilliat como Margaret Turner
* Cheryse Dyllan como Charlene Jackson
* Margot Bingham como Joyce Richards

## Notas
Descarga furtiva

No ámbito da seguridade informática, unha **descarga furtiva** (**drive-by download** en inglés) é a descarga non desexada de software, normalmente software malicioso. O termo «descarga furtiva» adoita referirse a unha descarga que foi autorizada por un usuario sen entender o que se está a descargar, como no caso dun cabalo de Troia. Noutros casos, o termo pode referirse simplemente a unha descarga que se produce sen o coñecemento do usuario. Os tipos comúns de ficheiros que se distribúen nos ataques de descargas furtivas inclúen virus informáticos, software espía ou software criminal.

As descargas furtivas poden ocorrer cando se visita un sitio web, se abre un anexo de correo electrónico, se fai clic nunha ligazón dun correo electrónico ou se fai clic nunha ventá emerxente enganosa. Os usuarios adoitan facer clic nunha ventá emerxente na crenza errónea de que, por exemplo, se recoñece unha mensaxe de erro do sistema operativo do ordenador ou se desestima unha ventá emerxente aparentemente inocua. Nestes casos, o «provedor» pode afirmar que o usuario «consentiu» a descarga, aínda que de feito o usuario descoñecía ter iniciado unha descarga de software non desexada ou maliciosa. Do mesmo xeito, se unha persoa está visitando un sitio con contido malicioso, a persoa pode ser vítima dun ataque de descarga furtiva. É dicir, o contido malicioso pode ser capaz de explotar vulnerabilidades do navegador ou complementos para executar código malicioso sen o coñecemento do usuario.

Unha **instalación furtiva** é un evento similar. Refírese á instalación máis que á descarga (aínda que ás veces os dous termos úsanse indistintamente).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Phishing

### Ligazóns externas 
*
Wang Yongzhi

, nado o 17 de novembro de 1932 e falecido o 11 de xuño de 2024, foi un enxeñeiro aeroespacial chinés pioneiro en tecnoloxía espacial.

## Traxectoria 
Wang Yongzhi graduouse no Instituto de Aviación de Moscova en 1961. A súa tese versou sobre deseño de mísiles balísticos intercontinentais. En China Yongzhi foi o responsable do deseño de varios proxectos, como o Proxecto 921, do que foi designado Deseñador Xefe en 1992,, a nave Shenzhou, o foguete CZ-2F, as novas instalación de lanzamento de Jiuquan, novas instalacións de probas e adestramento e da rede china mundial de seguimento e recuperación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Longa Marcha 2F
*Centro de Lanzamento de Satélites de Jiuquan
*Shenzhou
Ángel Bastos

**Ángel Bastos Teijeira**, nado en Mos o 3 de maio de 1992, é un futbolista galego que xoga na posición de lateral dereito. 

## Traxectoria
Formouse nas categorías inferiores do Porriño Industrial, debutando co equipo sénior en 2011. En xullo de 2013 asinou polo Club Deportivo Choco da Terceira División. Foi titular habitual durante a tempada 2013/2014 que finalizou cun sexto posto para o club redondelán. O 5 de xullo de 2014 pasou a formar parte do Coruxo Fútbol Club da Segunda División B, sendo tamén xogador regular do equipo.

O 20 de xuño de 2016 Bastos fichou pola Cultural Leonesa, tamén na terceira categoría. Durante a tempada 2016/17 xogou todos os partidos da liga e foi unha peza chave no campionato do equipo leonés, que regresou á Segunda División por primeira vez en 42 anos. O 26 de agosto de 2017 Bastos estreouse no fútbol profesional como titular nun encontro ante o Osasuna. 

O 21 de xuño de 2018, tras o descenso da Cultural Leonesa, Bastos asinou polo Club de Futbol Reus Deportiu da Segunda División. Debido á mala situación financeira do club catalán, en xaneiro de 2019 finalizou o seu contrato e pasou a formar parte do Extremadura Unión Deportiva, tamén na segunda categoría. En outubro de 2020 asinou co FC Hermannstadt da Liga I, a máxima división de fútbol de Romanía.

A comezos de 2021 Ángel Bastos iniciou contrato co Rayo Majadahonda para xogar o resto da tempada. O 7 de xullo de 2022 asinou por dous anos co Pontevedra Club de Fútbol, período no que contribuíu ao equipo con 66 partidos, 3 goles e 7 asistencias. En agosto de 2024 anunciouse a súa fichaxe polo Bergantiños Fútbol Club durante unha tempada.

## Palmarés
**Cultural Leonesa**
* Segunda División B: 2016/17

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ángel Bastos en LaPreferente.com
Dropper (malware)

Un **dropper** é un cabalo de Troia deseñado para instalar software malicioso (como virus e portas traseiras) nun ordenador. O software malicioso dentro do *dropper* pode ser empaquetado para evitar a detección por parte do software antivirus. Alternativamente, o *dropper* pode descargar *malware* no ordenador de destino unha vez activado.

Os *droppers* pódense clasificar en dous tipos: persistentes e non persistentes. Os *droppers* persistentes ocúltanse no dispositivo e alteran as claves do rexistro do sistema. A ocultación permítelles reinstalar o *malware* durante un reinicio, mesmo se foi eliminado previamente. Os *droppers* non persistentes considéranse menos perigosos xa que se eliminan do sistema despois de executar a súa carga útil. Polo tanto, unha vez eliminado o *malware*, non se pode reinstalar.

Os cabalos de Troia funcionan disfrazándose de programas lexítimos, que requiren a interacción do usuario para executarse. Descomprimen e cargan código malicioso na memoria do ordenador e, a continuación, instalan software malicioso (malware).

Pódense tomar precaucións para evitar a infección por programas maliciosos. Por exemplo, non abrir ligazóns de fontes descoñecidas e descargar software só de distribuidores verificados coñecidos, como Google Play, Microsoft Store ou Apple App Store. Ademais, una devasa pode bloquear o tráfico de fontes non verificadas. Facilita as transaccións financeiras non autorizadas mediante a explotación do Servizo de Transferencia Automática (ATS), o que permite aos atacantes desviar fondos das aplicacións de banca móbil. Este tipo de software malicioso adoita entrar nos dispositivos mediante a carga lateral, evitando as tendas de aplicacións oficiais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Descarga furtiva

### Ligazóns externas 
*
Bandurra

A **bandurra** é un instrumento de corda pulsada e pertence á familia do laúde español. A súa orixe provén, tanto no etimolóxico como no formato do instrumento, da pandura grega (Πανδούρα, que significa literalmente Pandora, moi probable relación coa mitoloxía), un novo instrumento cordófono con mastro que permitía utilizar tanto os tons naturais como os semitóns, empregado na Grecia antiga no século -VI, con antecedente no período micénico.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
IBM PC compatible

[miniatura|O [Compaq Portable foi un dos primeiros PC compatibles case ao 100 % con IBM.]]
Un **IBM PC compatible** ou **ordenador clónico**, é calquera ordenador persoal que sexa compatible en hardware e software co IBM Personal Computer (IBM PC) e os seus modelos posteriores. Do mesmo xeito que o IBM PC orixinal, un ordenador compatible con IBM PC usa unha unidade central de procesamento baseada en x86, procedente de Intel ou dunha segunda fonte como AMD, Cyrix ou outros provedores como Texas Instruments, Fujitsu, OKI, Mitsubishi ou NEC, e é capaz de usar hardware básico intercambiable, como tarxetas de expansión. Inicialmente, estes ordenadores coñecíanse como **clons de PC**, **clons de IBM** ou **clons de IBM PC**, pero o termo «compatible con IBM PC» agora é só unha descrición histórica, xa que a propia IBM xa non vende ordenadores persoais, despois de vender a súa división a Lenovo en 2005. *Wintel* é unha descrición similar que se usa máis habitualmente para ordenadores máis modernos.

A designación «PC», tal como se usou en gran parte da historia dos ordenadores persoais, non significaba «ordenador persoal» en xeral, senón un ordenador x86 capaz de executar o mesmo software que un IBM PC contemporáneo. O termo contrastaba inicialmente coa variedade de sistemas informáticos domésticos dispoñibles a principios da década de 1980, como o Apple II, o TRS-80 e o Commodore 64. Posteriormente, o termo utilizouse principalmente en contraste cos ordenadores Amiga de Commodore e Macintosh de Apple.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* BIOS
* CP/M
* MS-DOS
* Ordenador persoal

### Ligazóns externas 
*
Ròmul Bosch i Alsina

**Ròmul Bosch i Alsina**, coñecido tamén como **Rómulo Bosch y Alsina**, nado en Calella o 8 de agosto de 1846 e finado en Barcelona o 13 de febreiro de 1923, foi un político, comerciante, empresario e armador catalán. 

Foi alcalde de Barcelona, e deputado e senador nas Cortes da Restauración. Igualmente, foi relevante pola súa colección de moedas.
## Traxectoria 
Ròmul Bosch i Alsina naceu en Calella, Barcelona, en 1846, fillo de Petronil·la Alsina, de Palafolls, e de Fèlix Bosch i Pausas, natural de Tordera. O seu avó, Francesc Alsina i Costas, fora un socio da compañía *Alsina, Marc i Cona*, establecida en Calella a finais do século XVIII e dedicada ao comercio mercantil con América.

En 1861 trasladouse á República Dominicana, e en Santo Domingo traballou nunha empresa comercial. Desde alí marchou á Habana, onde fundou unha compañía de importación de café e tabaco de Porto Rico, e de carne salgada do Río da Prata. Alí foi propietario e armador de barcos de vela para o tráfico desde Cuba e o golfo de México ata a Península. En 1890 estableceu unha fábrica de algodón en Roda de Ter e creou a primeira fábrica de ferro esmaltado de España. En 1899, fundou a *Tibidabo Anonymously Incorporated Company* xunto con Salvador Andreu i Grau, Teodor Roviralta e Romà Macaya i Gibert, que desenvolvería o futuro parque de atraccións e faría construír o tranvía e o funicular inaugurado en 1901.

Foi presidente da Xunta de Obras do Porto de Barcelona de 1900 a 1904 e de 1906 a 1923. Durante ese tempo iniciou obras de expansión e modernización, e en 1905 encargouse do deseño do Porto Vello. ​Nas eleccións xerais de España de 1899 e 1910, foi elixido deputado polo Partido Liberal, e de xullo a decembro de 1905 foi alcalde de Barcelona.

## Vida persoal 
[miniatura|esquerda|Placa dedicada a Ròmul Bosch i Alsina ([1904).]]Ròmul Bosch casou o 21 de novembro de 1881 con María dels Àngels Catarineu i Ferran, con quen tivo cinco fillos, chamados Alexandre, Ròmul, María dels Àngels, María dels Reis e María de la Mercè Bosch i Catarineu. Un sexto fillo non chegou á idade adulta.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Castellà i Perarnau, R.; Fernández-Esparrach, M. (2020) «Ròmul Bosch i Alsina (1846-1923). Armador i navilier». En *Patrimoni portuari i deles indústries vinculades als ports*. Associació del Museu de la Ciència i de la Tècnica i d’Arqueologia Industrial de Catalunya Páxinas 251-266. ISBN 978-84-09-20688-9
Piratas (filme de 1986)

***Piratas*** (en ) é un filme de 1986 dirixido por Roman Polanski e escrito por Gérard Brach, John Brownjohn e Polanski. Inspirouse no amor de Polanski polos filmes clásicos de piratas, así como na atracción Piratas do Caribe de Disneyland. Polanski comezou a planificar o filme en 1976 como continuación de *Chinatown*, mais a produción adiouse varias veces debido á falta de financiamento e á fuxida de Polanski dos Estados Unidos para evitar a sentenza pola súa violación confesa dunha menor.

Estreouse fóra de competición no Festival Internacional de Cinema de Cannes, e foi un fracaso de recadación, aínda que o deseño de vestiario foi nomeado ao Óscar.

Estreouse en galego o 19 de febreiro de 2000 a través da TVG.

## Personaxes 
* Walter Matthau como Capitán Thomas Bartholomew Red
* Cris Campion como Jean-Baptiste / The Frog
* Charlotte Lewis como María Dolores Eugenia del Alcalde
* Roy Kinnear como "Dutch"
* Roger Ashton-Griffiths como Moonhead
* Damien Thomas como Don Alfonso de Salamanca de la Torre
* Olu Jacobs como Boomako
* Ferdy Mayne como Capitán Linares
* David Kelly como Surgeon
* Anthony Peck como Anthony Dawnson
* Anthony Dawson como oficial español
* Richard Dieux como oficial español
* Jacques Maury como oficial español
* José Santamaría como Master At Arms
* Robert Dorning como Commander of Marines
* Luc Jamati como Pepito González
* Emilio Fernández como Angelito
* Władysław Komar como Jesus
* Richard Pearson como Padre
* Ian Dury como "Meat Hook"
* Sydney Bromley como Diddler
* Michael Elphick como Sentry
* Georges Montillier como Duenna
* Tony Peck como oficial español
* Bill Stewart como Ginge
* Georges Trillat como Pockmarked Sailor
* David Foxxe como Cook
* Eugeniusz Priwieziencew como Hunchback
* Cardew Robinson como avogado
* Bill Fraser como o gobernador
* Daniel Emilfork como Hendrik
* Carole Fredericks 

## Notas
Luis Antonio Cortiñas Rodríguez

**Luis Antonio Cortiñas Rodríguez**, coñecido como **Luis Colder**, nado en Monforte de Lemos en 1962, é un escritor galego.

## Traxectoria 
Estudou Filoloxía Hispánica na Universidade de Santiago de Compostela. Colaborou nas publicacións literarias dixitais *Hankober*, *Cuadernos de Humo* e *Las Razones del Aviador*.
Nos primeiros anos participou en movementos disciplinares que mesturaban a arte plástica e a obra poética. Usou os vocábulos «poesía de salto» para a súa obra.

## Obras 
* *A pie de página* (1983).
* *Del álgebra de la palabra* (2017). Baile del Sol. 104 páxs. ISBN  978-8416794737.
* *Código Hobo* (2025). Epasa, ESPASAesPOESÍA. 112 páxs. ISBN 978-84-670-7759-9.
## Recoñecementos 
* Premio de poesía do Concello de Marín, 2001, por *Gran sol*.
* XIV Premio de poesía Manuel Lueiro Rey, 2026, por *Caput Mortuum*. Explora desde unha arquitectura complexa as angueiras da existencia sen perder de vista a sensibilidade coa lírica do social.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en PlanetadeLibros
* Luis Cortiñas, escritor de Monforte: «En poesía hay que ser humilde, porque es muy difícil ser original»
Antom Santos Peres

**Antom Santos Peres** é un mestre universitario e activista independentista galego. Santos Peres foi un dos primeiros independentistas galegos condenados en 2013 por pertencer a Resistência Galega, cunha condena de 10 anos de cárcere, rebaixada posteriormente polo Tribunal Supremo a sete anos e nove meses.

## Traxectoria 
En xuño de 2013, Santos Peres foi acusado, xunto a María Osorio, Roberto Rodríguez Fialhega e Eduardo Vigo Domingues de pertencer á organización terrorista Resistência Galega, por posesión de explosivos e por falsificación de documentos. A Audiencia Nacional condenouno, xunto á súa parella María Osorio, a 10 anos de cárcere. A sentenza foi recorrida pola defensa perante o Tribunal Supremo, que reduciu a condena a sete anos e nove meses. O Tribunal concluíu que Santos e Osorio formaban parte da estrutura organizativa do independentismo radical galego.

## Notas