Somalia británica

A **Somalia británica** (en inglés, British Somaliland; en somalí Dhulka Biritishka ee Soomaaliya; en árabe, الصومال البريطاني), foi un protectorado británico situado na parte norte do chamado corno de África. Establecido en 1884, alcanzou a independencia o 1 de xullo 1960, integrándose coa Somalia italiana para formar a República Federal de Somalia (coñecida como **Somalia**). En 1991 proclamou unilateralmente a súa independencia, como Somalilandia, que non  foi recoñecida polas institucións internacionais, pero varios países próximos, como Djibuti, manteñen con ela relacións diplomáticas.
miniatura|280px|Mapa da Somalia británica.
## Xeografía 
### Límites, extensión e poboación 
A Somalia británica estaba limitada:
* Ao norte polo golfo de Adén.
* Ao oeste limitaba coa Somalia francesa.
* Ao leste coa Somalia italiana, segundo os límites fixados no Convenio de 1894. Outro acordo angloitaliano, de 19 de marzo de 1907, regulaba as relacións entre ambas as potencias coloniais en Somalia.
* Ao sur limitaba con Abisinia. Esta fronteira modificouse en 1897 de forma que o país africano recibiu 38 000&nbsp;km2 adicionais de territorio fronte ao Convenio de 1894.

A súa extensión territorial era de aproximadamente 178 000&nbsp;km2.

Durante o dominio británico apareceron e desenvolvéronse algunhas poboacións: Berbera contaba cuns 30 000 habitantes en 1921; Zeila, 7 000 e Bulhar, 7 300.

### Economía 
O territorio exportaba produtos gandeiros (peles e coiros, gando vacún, lanar e caprino) e materias de orixe vexetal (goma arábiga e resinas, especias).

## Administración 
O protectorado estaba administrado por un gobernador que tamén exercía como comandante en xefe. As forzas armadas incluían 400 cameleiros (o *Camel Corps*) e 500 membros da policía. En 1905 quedou suxeito ao Secretario de Estado para as Colonias. En 1948 o territorio pasou de novo ao departamento de Colonias.

O gobernador británico era a máxima autoridade lexislativa e executiva. Había un consello de anciáns e funcionarios que se reunía dúas veces ao ano e cuxa función era de asesoramento.

## Historia 
### Intereses dos colonialistas europeos na zona 
miniatura|170px|Mohamoud Ali Shire, o 26º Sultán de Warsangali.

A mediados do século XIX, Francia, Italia, Gran Bretaña, Exipto e Abisinia interesáronse pola península Somalí.

En 1839 os británicos estableceron unha estación de carboneo en Adén, na costa arábiga fronte a Somalia, como apoio para as súas rotas cara á India. Para abastecer a gornición contaban con subministracións de gando desde a costa somalí.

En 1862, os franceses establecéronse en Obock, no que despois sería a Somalia francesa, e os italianos fixeron o mesmo en 1869 en Assab, que posteriormente formaría parte da Eritrea italiana.

Os portos de Zeila e Berbera foron conquistados por Exipto en 1875. Aínda que protestou pola ocupación exipcia, Gran Bretaña considerouna inicialmente como unha forma de evitar que o territorio pasara a mans doutra potencia europea, pero cando as revoltas no Sudán Anglo-Exipcio puxeron a Exipto nunha situación difícil, o Reino Unido decidiu facerse cargo deses portos, 
de maneira que nese ano de 1888 se creou o protectorado (*Somaliland Protectorate*).

miniatura|370px|esquerda|Somalia en tempos do *Mad Mullah*.

Entre 1901 e 1920 o territorio foi atacado polos dervixes do interior. O seu líder somalí, o relixioso e militar nacionalista  Sayyid Muhémmad Abd-Al'la al-Hassan ou Mohammed Abdullah Hassan (1856-1920), chamado polos británicos "o mulá tolo" (*Mad Mullah*), Entre 1914 e 1915 as tropas do maior T. A. Cubitt infrinxiron fortes perdas aos dervixes, pero non foi até 1920 que estes foron finalmente derrotados pola intervención da *Royal Air Force*. O mulá fuxiu a Imi e faleceu allí en xaneiro de 1921.

miniatura|Desembarco británico en 1941.

A defensa británica contaba coa gornición local (*Camel Corps*) e o Corpo de policía, aos que se engadiron outras forzas, como o rexemento ''King's Rifles* e tropas procedentes da India e de Rodesia. Tamén contaban con forzas aéreas e se apoiaban en fortificacións semipermanentes cuxa construción, iniciada en 1936, obedecía á protección dos accesos a Berbera. En total había 25 000 efectivos para a defensa.

Os italianos contaban con cinco brigadas coloniais reforzadas con carros de combate medios e lixeiros, camisas negras e tropas indíxenas. Os italianos cruzaron a fronteira o 3 de agosto, e o 19 caeu Berbera, última praza en poder dos británicos.

O Reino Unido recuperou o territorio no marco da ocupación da África Oriental Italiana. O 15 de marzo de 1941 producíronse desembarcos de tropas indias, somalís, árabes e británicas. O día 16 tomaron Berbera, co que recuperaron o protectorado.

O protectorado británico accedeu á independencia o 26 de xuño de 1960, mentres que o italiano facíao o 1 de xullo. Inmediatamente ambos os países uníronse baixo a constitución do 1 de xullo de 1960, que contemplaba institucións comúns para un único estado, que se denominaría Somalia, por exemplo 33 membros do parlamento representarían o territorio antes británico, e 88 á parte ex italiana.

### Independencia de Somalia 
Despois do derrocamento do goberno central de Somalia en 1991, a antiga Somalia británica declarou a súa independencia (non recoñecida) en maio de 1991 como a República de Somalilandia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bradbury, Mark (2008): *Becoming Somaliland*. Oxford: James Curreyxford. ISBN 978-1-84701-311-8.
* Brons, Maria (1993): *Somaliland: Zwei Jahre nach der Unabhängigkeitserklärung*. Hamburg: Institut für Afrika-Kunde. ISBN 978-3-928049-23-8.
* Lécuyer-Samantar, Nicole (1979): *Mohamed Abdulle Hassan - Poète et guerrier de la Corne de l’Afrique*. París: ABC. ISBN 978-2-8580-9109-6.
* Lewis, Ioan Myrddin (1965): *The Modern History of Somaliland - From Nation to State''. Londres: Weidenfeld & Nicolson.

### Outros artigos 
* Somalilandia