open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
John Candy

miniatura|dereita|Estrela de J. Candy no Paseo da Fama de Hollywood
**John Franklin Candy**, nado o 31 de outubro de 1950 e finado dun paro cardíaco o 4 de marzo de 1994, foi un actor canadense especializado en comedia. Algúns dos filmes que lle deron sona internacional foron *Trains and Automobiles* ou *Splash*.

## Filmografía 
* ''Class of '44* (1973)
* *It Seemed Like a Good Idea at the Time* (1975)
* *Tunnel Vision* (1976)
* *The Clown Murders* (1976)
* *Find the Lady* (1976)
* *The Silent Partner* (1978)
* *Lost and Found* (1979)
* *1941* (1979)
* *Double Negative* (1980)
* *Kavik* (1980)
* *Os Blues Brothers* (1980)
* *Stripes* (1981)
* *Heavy Metal* (1981) (voz)
* *It Came From Hollywood* (1982) (documental)
* *National Lampoon's Vacation* (1983)
* *Going Berserk* (1983)
* *Splash* (1984)
* *The Last Polka* (1984)
* *Brewster's Millions* (1985)
* *Sesame Street presents Follow That Bird* (1985)
* *Summer Rental* (1985)
* *Volunteers* (1985)
* *Tears Are Not Enough* (1985) (documental)
* *Armados e perigosos* (1986)
* *Little Shop of Horrors* (1986)
* *Spaceballs* (1987)
* *Planes, Trains & Automobiles* (1987)
* *She's Having a Baby* (1988) (Cameo)
* *The Great Outdoors* (1988)
* *Hot to Trot* (1988) (voz)
* *Who's Harry Crumb?* (1989) (tamén produtor executivo)
* *Speed Zone!* (1989)
* *Uncle Buck* (1989)
* *Masters of Menace* (1990) (Cameo)
* *Só na casa* (1990)
* *The Rescuers Down Under* (1990) (voz)
* *Nothing But Trouble* (1991)
* *Career Opportunities* (1991) 
* *Only the Lonely* (1991)
* *Delirious* (1991)
* *JFK* (1991)
* *Once Upon A Crime* (1992)
* *Boris and Natasha: The Movie* (1992)
* *Rookie of the Year* (1993) 
* *Cool Runnings* (1993)
* *Hostage For A Day* (1994)
* *Wagons East!* (1994)
* *Canadian Bacon'' (1995)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* JohnCandy.com
Sidón

**Sidón**, (, *Ṣaydā*; fenicio: 12px|צ12px|ד12px|ן, *Ṣydwn*; , *Ṣīḏōn*; ; ; ) é a terceira maior cidade do Líbano. Áchase na costa do mar Mediterráneo, a uns 40 quilómetros ao norte de Tiro e 50&nbsp;km ao sur da capital, Beirut.

Sidón foi unha importante cidade de Fenicia, fundada na mesma época que Tiro, Biblos (actual Djebail) e Beritos (Beirut), no III milenio a.C.

260px|miniatura|Vista da parte nova da cidade.
Aínda que en 1900 tiña unha poboación duns 10.000 habitantes; no 2000 contiña uns 200.000. Posúe unha refinaría de petróleo, e o antigo porto agora só é utilizado por pequenas embarcacións de pesca. Tamén hai moitos cultivos de froita, así como tamén de cereais e vexetais.

Na relixión predomina o islam suní.

## Historia 
miniatura|300px|O *Castelo do Mar*, en Sidón.

Foi unha das máis importantes cidades fenicias, talvez a máis antiga. Foi fundado un grande imperio comercial mediterráneo. Homero eloxiou os seus habitantes pola especialización na fabricación de vidro e tecidos de cor púrpura. Foi tamén de aquí de onde saíron os colonos fundadores de Tiro.

Sidón tivo conquistadores filisteos, asirios, babilonios, exipcios, gregos e finalmente romanos, nos anos que decorreron antes de Xesús. Herodes o Grande visitou Sidón; e dise que tanto Xesús como Paulo de Tarso a visitaron.

O 4 de decembro de 1110, Sidón foi saqueada na Primeira Cruzada. Durante as Cruzadas foi saqueada varias veces até que foi finalmente destruída polos sarracenos en 1249. En 1260 foi destruída de novo polos mongois. Os estragos das murallas orixinais son aínda visíbeis.

Logo Sidón permanecería no dominio do Imperio Otomán no século XVII, recuperando unha gran parte da súa anterior importancia comercial. Os exipcios, apoiados por Inglaterra e Francia, capturaron e controlaron a cidade no século XIX. Durante a primeira guerra mundial, os británicos tomaron Sidón; e despois da Guerra, esta tornouse Protectorado dos Franceses no Mediterráneo Oriental.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial de Sidón
Leilía

**Leilía** é un grupo de pandeireteiras galegas nado no verán de 1989. O seu nome provén dun termo aplicado ao retrouso das cantigas populares.

## Traxectoria 
Pertencen á xeración de mozos e mozas, ligados aos grupos folclóricos, que desde os anos oitenta percorreron as aldeas galegas recompilando músicas e bailes tradicionais. Mercedes Rodríguez, Montse Rivera e Felisa Segade facían parte da agrupación compostelá Cantigas e Agarimos. Felisa impartía, ademais, aulas de canto e pandeireta en Cacheiras. Alí entrou en contacto coas irmás Ana e Rosario Rodríguez, e con elas configurouse o grupo no verán de 1989. 

En 1992 unha selección do seu traballo de recompilación foi publicada na colección Fonoteca 92 de *El Correo Gallego* e no ano 1994, cos froitos das recollas de campo, publicaron o seu primeiro disco *Leilía*, un álbum de pouso etnográfico que mudou o panorama da música galega de raíz, pois até daquela esta asociábase principalmente á gaita, e non existían grupos de pandeireteiras que actuasen por si propias, separadas das formacións folclóricas.  

A este primeiro traballo discográfico seguíronlle outros catro, e multitude de concertos, espectáculos e recoñecementos, nunha longa carreira de máis de trinta anos. 

En 2023, durante a xira *Vidas Cantadas*, anunciaron a súa despedida dos escenarios. 

En 2023 premio Alecrín da Cultura das entidades culturais galegas en Cataluña. 

En 2024 foron Medalla Castelao.

## Discografía 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Leilía - TVG (Alalá nº 11 - 2006).
Galería de imaxes de Chapela, Redondela

San Fausto de Chapela é unha parroquia que se localiza no concello de Redondela.

## Galería de imaxes

Ficheiro:Chapela-desde-pinar-do-crego.jpg
Ficheiro:Chapela-casco-urbano-puente-rande.jpg
Ficheiro:Chapela-casco-urbano-pescanova.jpg
Ficheiro:Chapela-farodevigo-instituto.jpg

### Edificios

Ficheiro:Chapela-multiusos-frontal.jpg
Ficheiro:Chapela-multiusos-lateral.jpg

### Igrexas

Ficheiro:Chapela-nueva-iglesia-san-fausto-torre.jpg
Ficheiro:Chapela-vieja-parroquia-de-san-fausto.jpg

### Praias

Ficheiro:Chapela-playa-arealonga.jpg

### Porto

Ficheiro:Chapela-puerto-deportivo.jpg

### Transporte

Ficheiro:Chapela-autobus-de-vitrasa.jpg
Ficheiro:Chapela-autopista-ap9-hacia-vigo.jpg

## Véxase tamén
*Galería de imaxes de Redondela
Festival de Televisión de Montecarlo

O **Festival de Televisión de Montecarlo** foi creado en 1961 polo príncipe Rainiero III de Mónaco.

## Características 
No ano 2002, o festival, gran mercado mundial da televisión, foi renovado para incluír categorías adicionais que recoñeceran novas tendencias da industria.

O galardón máis valioso do festival é unha estatuíña dourada, creada polo escultor de Mónaco François Joseph Bosio, copia de Salmacis, de aí que se chame Ninfa de ouro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do Festival de Televisión de Montecarlo .
Xacinto

Na mitoloxía grega **Xacinto** era o fermoso amante do deus Apolo e fillo do rei de Laconia, Amiclas.

## Lenda 
Certo día atopábanse Apolo e Xacinto lanzando o disco, práctica moi común na Grecia antiga; cando foi a quenda de o lanzar Apolo este fíxoo por riba das nubes, e Xacinto, ao contemplar o lanzamento e ansioso por demostrarlle a Apolo que el tamén podía conseguir semellante proeza, foi correndo a buscar o disco, pero este rebotou na terra e impactou na cabeza de Xacinto. Apolo intentou socorrelo pero xa estaba morto e o sangue manáballe da cabeza. Para non esquecelo nunca fixo nacer do seu sangue unha nova flor, o xacinto.
[miniatura|*A morte de Xacinto* por [Jean Broc.|esquerda]]
CB Granada

:*Para o actual equipo de baloncesto de Granada, véxase Fundación CB Granada.*
O **Club Baloncesto Granada, S.A.D.** foi un club profesional de baloncesto español con sede na cidade de Granada, Andalucía. Fundado en 1994, foi creado para cubrir a desaparición por problemas económicos do Club Deportivo Oximesa. Partindo da segunda categoría, a Liga EBA e tras comprar a praza do Club Baloncesto Salamanca, o equipo xogou doce temporadas na Liga ACB até a súa desaparición en 2012 debido a problemas institucionais e económicos. 

## Traxectoria 
O CB Granada SAD sucedeu ao anterior club da cidade, o Club Deportivo Oximesa, desaparecido por problemas económicos. O Club Asociación Baloncesto Granada (C.A.B. Granada) constituíuse o 28 de xuño de 1994 so a fórmula de Asociación Deportiva procedendo do desaparecido C.A.B. Loja. Tras participar dous anos na Liga EBA, o 14 de xuño de 1996 o CAB Granada comprou os dereitos para participar na Liga ACB ao Club Baloncesto Salamanca. O 11 de xullo dese mesmo ano, o club constitúese en Sociedade Anónima Deportiva.

Na temporada 1998−99, o Granada descende á Liga LEB, logrando regresar á máxima categría dúas temporadas despois, na temporada 2000−01. Dúas temporadas despois o club volve perder a categoría, mais retorna na campaña 2003−04 tras só unha tempada na LEB. Despois de sete temporadas consecutivas na ACB, onde non consegue superar o décimo lugar, o equipo desence na temporada 2010−11 á Liga LEB Ouro. Na segunda categoría o club finaliza en último lugar, decendendo á LEB Prata. Tras diversos problemas institucionais e económicos, o club anunciou a liquidación da entidade e a súa desaparición.

## Patrocinios 
Por motivos de patrocinio, o club tivo diversos nomes ao longo da súa historia:
* **SPAR Granada** (1994–1996)
* **Covirán Sierra Nevada** (1996–1998)
* **Covirán Cervezas Alhambra** (1998–1999)

## Xogadores 
### Destacados 
*  José Miguel Antúnez
*  Carlos Cherry
*  David Doblas
*  Salva Guardia
*  Tomás Jofresa
*  Oriol Junyent
*  Héctor Manzano
*  Nacho Ordín
*  José Antonio Paraíso
*  César Sanmartín
*  Nicolás Gianella
*  Juan Ignacio Jasen
*  Joe Ingles
*  Augusto Lima
*  Rafael Luz
*  Danya Abrams
*  Curtis Borchardt
*  Dan Godfread
*  Kenny Green
*  Darvin Ham
*  Richard Hendrix
*  Chris McNealy
*  Richard Scott
*  John Williams
*  Giorgos Sigalas
*  Jón Stefánsson
*  Andrea Pecile
*  Vlado Šćepanović

## Adestradores 
A seguinte é unha lista dos adestradores do CB Granada.

*  Antonio Gómez Nieto (1994–1996)
*  José Alberto Pesquera (1996–1997)
*  Pedro Martínez (1997–1998)
*  Antonio Gómez Nieto (1998)
*  Miguel Ángel Martín (1998–1999)
*  David Cárdenas (1999)
*  Iñaki Irirarte (1999–2000)
*  Kike Gutiérrez (2000)
*  José Alberto Pesquera (2000)
*  Antonio Gómez Nieto (2000–2003)
*  Sergio Valdeolmillos (2003–2008)
*  Trifón Poch (2008–2011)
*  Curro Segura (2011–2012)
*  Miguel Ángel Zapata (2012)

## Palmarés 
**Copa de Andalucía**
* **Campións (3):** 2000, 2004, 2006
* *Subcampións (2):* 2008, 2009

## Historial 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Club Baloncesto Granada
Sapoconcho común

O **sapoconcho común** (*Emys orbicularis*) é unha tartaruga da familia Emydidae e única representante do xénero ***Emys***, que se atopa no centro e sur de Europa, Asia Occidental e a zona mediterránea de África. Vive preto ou en cursos de auga cuxa corrente sexa lenta e inverna durante máis de sete meses ao ano no fondo da auga. É unha tartaruga de tamaño medio e varía segundo as zonas entre 12 e 38&nbsp;cm de lonxitude. A súa casca é marrón con zonas verdosas e algunha mancha amarelada.

Hai entre 5000 e 8000 anos, cando o clima europeo era máis cálido, esta tartaruga podíase atopar máis ao norte acadando a actual zona do sur de Suecia.

## Subespecies 
As seguintes 14 subespecies recoñécense como válidas:

* *Emys orbicularis capolongoi* Fritz, 1995 – Sapoconcho común sardo
* *Emys orbicularis colchica* Fritz, 1994 – Sapoconcho común de Colchis 
* *Emys orbicularis eiselti* Fritz, Baran, Budak & Amthauer, 1998 – Sapoconcho común de Eiselt
* *Emys orbicularis fritzjuergenobstii* Fritz, 1993 – Sapoconcho común de Obst
* *Emys orbicularis galloitalica* Fritz, 1995 – Sapoconcho común italiano
* *Emys orbicularis hellenica* (Valenciennes, 1832) – Sapoconcho común de Turquía Occidental 
* *Emys orbicularis hispanica* Fritz, Keller & Budde, 1996 – Sapoconcho común español
* *Emys orbicularis iberica* Eichwald, 1831 – Sapoconcho común do Val do Kura 
* *Emys orbicularis ingauna* Jesu, Piombo, Salvidio, Lamagni, Ortale & Genta, 2004 - Sapoconcho común de Liguria
* *Emys orbicularis lanzai* Fritz, 1995 – Sapoconcho común corso
* *Emys orbicularis luteofusca* Fritz, 1989 – Sapoconcho común da Turquía Central 
* *Emys orbicularis occidentalis* Fritz, 1993 – Sapoconcho común norafricano 
* *Emys orbicularis orbicularis* (Linnaeus, 1758) – Sapoconcho común común
* *Emys orbicularis persica* Eichwald, 1831 – Sapoconcho común do leste

### Etimoloxía das subespecies: 
O nome de *colchica* fai referencia a unha área da costa leste do Mar Negro - Colchis - que hoxe comprende Abkhazia, Xeorxia e o que en tempos conformou Trebisonda, hoxe parte do noroeste de Turquía.

O nome de *eiselti* é unha homenaxe ao herpetólogo vienés Josef Eiselt (1912-2001).

O nome de *fritzjuergenobsti* é unha homenaxe ao herpetólogo alemán Fritz Jürgen Obst (1939-2018).

O nome de *lanzai* é unha homenaxe ao herpetólogo italiano Benedetto Lanza.

## Parasitos 
Esta especie pode albergar diversas especies de parasitos, incluídos *Haemogregarina stepanovi*, monoxéneos do xénero *Polystomoides*, trematodos vasculares do xénero *Spirhapalum* e varias especies de nematodos.

## Notas 
* 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
* Lista de réptiles de Galicia
* Sapoconcho riscado

### Ligazóns externas 
* *Emys orbicularis* 
* ARKive - Images and movies of the European pond turtle *(Emys orbicularis)*
Departamento de Zacapa

**Zacapa** é un dos 22 departamentos da Guatemala. A súa capital é a cidade de Zacapa.

## Municipios 
# Cabañas
# Estanzuela
# Gualán
# Huité
# La Unión
# Río Hondo
# San Diego
# Teculután
# Usumatlán
# Zacapa
Departamento de Sacatepéquez

**Sacatepéquez** é un dos 22 departamentos de Guatemala. A súa capital é a cidade de Antigua Guatemala.

## Municipios 
# Alotenango
# Antigua Guatemala
# Ciudad Vieja
# Jocotenango
# Magdalena Milpas Altas
# Pastores
# San Antonio Aguas Calientes
# San Bartolomé Milpas Altas
# San Lucas Sacatepéquez
# San Miguel Dueñas
# Santiago Sacatepéquez
# Santa Catarina Barahona
# Santa Lucía Milpas Altas
# Santa María de Jesús
# Santo Domingo Xenacoj
# Sumpango
Departamento de Chiquimula

**Chiquimula** é un dos 22 departamentos de Guatemala. A súa capital é a cidade de Chiquimula.

## Municipios 
# Camotán
# Chiquimula
# Concepción Las Minas
# Esquipulas
# Ipala
# Jocotán
# Olopa
# Quezaltepeque
# San Jacinto
# San José La Arada
# San Juan Ermita
Neus Asensi

**Maria Neus Asensio i Liñán**, coñecida por **Neus Asensi**, nada en Barcelona o 4 de agosto de 1965 é unha actriz española.

## Filmografía 
### Cine 
### Curtametraxes 
* *Burlanga* (1992), de César Martínez Herrada.
* *Pásala!* (1994), de Júlio César Fernández.
* *El buga y la tortuga* (1995), de Daniel F. Amselem.
* *¿Seremos como somos?* (1996), de Sergio Catá.
* *Amarantado* (2000), de Lino Escalera.
* *Desayunar, comer, cenar, dormir* (2003), de Lino Escalera.

## Televisión 
* *Eva y Adán, agencia matrimonial* (1990). TVE (miniserie).
* *Los jinetes del alba* (1990). TVE.
* *Unisex* (1993). Canal Sur.
* *Habitación 503* (1993). TVE.
* *Ay, Señor, Señor* (1994). Antena 3.
* *Oh, Espanya!* (1996). TV3.
* *La banda de Pérez* (1997). Telecinco.
* *Entre naranjos* (1998). TVE (miniserie).
* *Todos los hombres sois iguales* (1997-1998). Telecinco.
* *Ellas son así* (1999). Telecinco.
* *Paraíso* (2003). TVE.
* *Ana y los siete* (2004-2005). TVE.
* *Los hombres de Paco* (2005-2007). Antena 3.
* *¡A ver si llego!* (2009). Telecinco.

## Galardóns e nomeamentos 
### Premios Mestre Mateo
Galería de imaxes de Conxo, Santiago de Compostela

Santa María de Conxo é unha parroquia que se localiza no concello de Santiago de Compostela.

Ficheiro:Conxo 060325 02.jpg|Hospital provincial. 
Ficheiro:Conxo 060325 01.jpg|Tralo hospital psiquiátrico
Ficheiro:Conxo_060325_04.jpg|Hospital psiquiátrico
Ficheiro:Conxo_060325_10.jpg|Conxo
Ficheiro:Conxo-Helicóptero-Xunta_de_Galicia_060325_08.jpg|Helicóptero de Protección Civil. Hospital provincial
Ficheiro:Helicóptero-Xunta_de_Galicia_060325_07.jpg|Helicóptero de Protección Civil
Ficheiro:castrino_de_conxo_gravado.jpg|Gravados do Castriño de Conxo 
Ficheiro:Proxectiles de catapulta do Castelo da Rocha.JPG|Proxectís de catapulta do Castelo da Rocha Forte
Ficheiro:Parque_infantil_no_barrio_de_Conxo,_Santiago.jpg|Parque infantil
Ficheiro:Pintada_anarquista_no_barrio_de_Conxo.jpg|Pintada anarquista.
Ficheiro:Mosteiro de Santa María da Merced de Conxo, Santiago de Compostela.jpg|Mosteiro de Santa María da Mercede

## Véxase tamén 
* Galería de imaxes de Santiago de Compostela
Xabier Iglesias

**Francisco Xabier Iglesias López**, nado na Coruña en 1967, é un escritor, humorista gráfico e columnista galego.

## Traxectoria 
É traballador dunha empresa privada do eido da formación corporativa. Como humorista gráfico empezou colaborando na sección *Humor Galego* de *La Voz de Galicia* no 1991, baixo a dirección de Siro López.

Deuse a coñecer como novelista no 2003 coa obra *O soño do falcón*, ficción histórica sobre a figura de Pedro Madruga. No 2008 publicou a súa segunda novela, *Daniel e a porta do ceo*. Ambientada na Galiza do século XII, narra a pescuda dun frade bieito das súas orixes, para o cal conta coa axuda do mestre Mateu no ano que finaliza o Pórtico da Gloria.

Como columnista colabora con artigos de opinión en *Xornal de Galicia* e *Vieiros*.

## Obras narrativas 
* *O soño do falcón* (2003), Ed. Toxosoutos.
* *Daniel e a porta do ceo* (2008), Colección Mandaio, Biblos Clube de Lectores.
* *O amante de Graza María* (2016), Ed. Toxosoutos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Biblos Clube de Lectores, Revista de Información Literaria, n.os 5 (2003) e 34 (2008).
### Ligazóns externas 
* Os libros de Ánxel Casal blog
Galería de imaxes do convento de San Domingos de Bonaval

O convento de San Domingos de Bonaval é un antigo convento dominico de Santiago de Compostela.

Ficheiro:Absida gotica da Iglesia de Bonaval.JPG|Ábdsida gótica da igrexa
Ficheiro:Mosteiro de San Domingos de Bonaval - Santiago de Compostela.jpg
Ficheiro:Pasillo do Museo do Pobo Galego.jpg|Corredor do Museo do Pobo Galego
Ficheiro:Patio do Museo do Pobo Galego, Santiago.JPG|Patio do Museo do Pobo Galego
Ficheiro:San domingos de bonaval fachada principal.jpg|Fachada principal do Convento
Ficheiro:Ábsidas Bonaval.JPG|Ábsida gótica da igrexa
Ficheiro:Absida bonaval.jpg|Ábsida gótica da igrexa
Ficheiro:Entrada Museo do pobo Galego.jpg|Entrada
Ficheiro:Detalle portada gotica ceminterio pequeno bonaval.JPG|Tímpano gótico da porta de acceso o cemiterio pequeno do convento
Ficheiro:Recuncho do parque de bonaval.jpg|Un dos recunchos do actual parque de Bonaval
Ficheiro:Santiago de Compostela. Convento de San Domingos de Bonaval.jpg
Ficheiro:Sartego de Castelao. Convento de San Domingos de Bonaval.jpg|Sartego de Castelao
Ficheiro:Sartego de Rosalía, Convento de San Domingos de Bonaval, Santiago de Compostela.jpg|Sartego de Rosalía de Castro
Ficheiro:Subes ou baixas ???.jpg|Escaleira tripla de caracol.
Ficheiro:Escaleira tripla de caracol (Compostela).jpg|Escaleira tripla de caracol.
Ficheiro:Santiago de Compostela - Museo do Pobo Galego 2.jpg|Escaleira tripla de caracol.
Ficheiro:Museo do Pobo Galego 1 - Santiago de Compostela.jpeg|Escaleira tripla de caracol.

## Véxase tamén 
* Galería de imaxes de Santiago de Compostela
Galería de imaxes de faisáns de Galicia

Os faisáns (familia Phasianidae) son un amplo grupo de aves da orde dos Galiformes.

Ficheiro:Faisán (polo).jpg|Polo de faisán
Ficheiro:Faisán Dourado GDFL.jpg
Ficheiro:Ave GDFL36 femia.jpg
Ficheiro:Ave GDFL38 macho.jpg
Ficheiro:Ave GDFL39 macho.jpg

## Véxase tamén
*Galería de imaxes de aves de Galicia
San Marcos, Guatemala

**San Marcos** é unha cidade e municipio de Guatemala. É a cabeceira do departamento de San Marcos. Segundo o censo oficial de 2002, tiña unha poboación de 36.325 habitantes.

## Historia 
O poboado foi fundado por un continxente ao mando do Capitán Juan de León Cardona o 25 de abril de 1533. En 1752 os veciños da localidade solicitaron a instalación dun *Ayuntamiento Municipal*, sendo presidido ao ano seguinte por Sebastián de Barrios.

## Notas
Departamento de Alta Verapaz

**Alta Verapaz** é un dos 22 departamentos de Guatemala. A súa capital é a cidade de Cobán.

## Municipios
# Cahabón
# Chahal
# Chisec
# Cobán
# Fray Bartolomé de las Casas
# Lanquín
# Panzós
# San Cristóbal Verapaz
# San Juan Chamelco
# San Pedro Carchá
# Santa Cruz Verapaz
# Senahú
# Tactic
# Tamahú
# Tucurú
Club Sportif Bourgoin-Jallieu

O **Club Sportif Bourgoin-Jallieu Rugby**, ou **CS Bourgoin-Jallieu**, é un club de rugby francés da vila homónima, que compite na Fédérale 1, a terceira categoría do rugby francés. A súa mellor tempada foi a 1996/97, na que foi subcampión do Top 14 e campión da Challenge Cup. O club está ausente da máxima categoría do rugby francés dende a tempada 2010/11.

## Historia 
O club foi fundado en 1906 co nome de ***Club Sportif Bergusien***; *bergusiens* é o antropónimo de Bourgoin. Durante o período de entreguerras, o club xogará na segunda división do rugby francés (nomeada Honneur, Excellence A ou Deuxième Division segundo a época). A partir de 1949, o CSBJ vai manterse sistematicamente na segunda división. En 1956 troca o seu nome polo nome actual de **Club Sportif Bourgoin-Jallieu**.

En 1965, o Bourgoin acada o seu primeiro título de importancia, o Campionato d'Excellence ao derrotar por 14-6 ao Beaumont-de-Lomagne na final de Aviñón, coseguindo competir por primeira vez na primeira división (chamada Nationale). Os 12 anos seguintes o club estará descendendo e ascendendo de categoría: descende en 1968, ascende en 1971, descende novamente en 1972, ascende novamente en 1973 e un novo descenso chega en 1979. Logo do último ascenso en 1981, o club non volve descender.

Grazas ás boas xeracións de xoves deportistas, o CSBJ conseguiu xeralmente boas clasificacións no campionato, mais sen gañalo en ningunha ocasión. Logo dunha primeira semifinal de campionato en 1995, perdida fronte ao Stade Toulousain, o equipo de Bourgoin-Jallieu chega á final en 1997, que perderá fronte ao Tolosa. Aquel ano será o mellor momento do club, xa que se alzará como campión da European Challenge Cup,a «segunda» competición de rugby de Europa, gañando ao Castres. Ese mesmo ano tamén xogou a final do Challenge Yves du Manoir. En 1999, o club xogou novamente unha final do Yves du Manoir perdéndoa contra o Stade Français. Durante os seguintes anos, o CSBJ xogou dúas semifinais máis desta competición en 2004 e en 2005.

## Palmarés 
### Top 14 
Bourgoin disputou unha final da liga francesa en 1997. Tamén disputou as semifinais en 1995, 1999, 2004 e 2005.

### Challenge Cup 
Bourgoin disputou tres finais da segunda competición continental, gañando unha delas en 1997 e perdendo as outras dúas.

### Challenge Yves du Manoir
## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Site oficial
Morcego rubio

O **morcego rubio** (*Nyctalus noctula*) é unha especie de quiróptero da familia *Vespertilionidae* amplamente espallado por Asia, Europa e parte de África.

## Descrición 
miniatura|esquerda|200px|Distribución do morcego rubio en Galicia
É un morcego de tamaño grande, con orellas grandes e redondeadas. Ten o fociño curto e ancho e as ás, longas e estreitas insírense nos nocellos. O pelame é de cor rubia, coas ás, orellas e fociño de cor castaña escura.

Mide entre 48 e 58 milímetros cun peso entre os 18 e 40 gramos, a súa fórmula dentaria é \frac{2.1.2.3}{3.1.2.3}.

Emite dous tipos de ultrasóns uns comezan en 45 kHz e rematan a 25 khz e outros de maior duración de 25&nbsp;kHz a 19&nbsp;kHz. Ademais emite sons moi variables, de carácter social, en voo ou dende refuxio, que poden ser escoitados, polo oído humano, a máis de 50 metros.

## Distribución 
Ocupa unha ampla superficie de Eurasia, dende o norte de África, a Península Ibérica, Irlanda e o sur de Escandinavia, até China, Formosa e Vietnam.
Esta especie é moi rara na Península Ibérica, téndose citado nuns poucos lugares, principalmente da metade setentrional, entre eles, Galicia.

## Hábitat 
É un morcego forestal, adoitase refuxiar en ocos de árbores, aínda que é posible achalo en caixas refuxio ou en fendas de muros, edificios e pontes, sempre preto de cursos de auga. Os únicos refuxios coñecidos en España sitúanse en parques. Esta especie foi estudada en Navarra, de onde proveñen a maioría dos datos actuais. Comprobouse que un grupo de machos aséntase nesta rexión de forma sedentaria, mentres que as femias non chegan até pasada a época de cría. A final de agosto e en setembro chegan numerosas femias migradoras, que probablemente proceden do centro e norte de Europa. No outono fórmanse as colonias e prodúcense os apareamentos. Sábese que tamén pasan o inverno na Península, migrando no outono, cara a latitudes maiores.

## Ameazas 
A perdida de refuxios pola curta de árbores e en menor medida, o recheo de fendas semella ser a maior ameaza para esta especie. En España, a grafiose dos olmos supuxo a talla de moitas árbores vellas, lugares axeitados para buscar refuxios.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
### Bibliografía 
*  "Nyctalus noctula" en Wilson, D. E. & Reeder, D. , eds.(2005). *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference* (3rd ed). Visto o 17 de xuño de 2009.
*  "Nyctalus noctula"en *Atlas de mamíferos terrestres*. Ministerio de Medio Ambiente. Arquivo en pdf. Visto o 17 de xuño de 2009.
Matt Groening

**Matthew Abram Groening**, nado o 15 de febreiro de 1954 en Portland, (Oregón), é un debuxante, produtor de televisión e escritor estadounidense, coñecido por ser o creador de *The Simpsons*. Ademais, tamén é o creador de *Futurama* e o autor da tira cómica semanal *Life in Hell*. Groening publicaba *Life in Hell* no semanario de Licorice Pizza, unha tenda na cal traballaba.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Encontro dixital con Matt Groening e Al Jean no diario *El Mundo*
Rafael Pascual

**Rafael Pascual**, coñecido no mundo do deporte como **Rafa Pascual**, nado o 16 de marzo de 1970 en Madrid, foi un xogador de voleibol español cun importante número de títulos acadados ao longo da súa carreira como profesional. Tras volver á selección dous anos despois da súa retirada, foi partícipe da consecución do Campionato de Europa de Voleibol de seleccións do ano 2007.

## Traxectoria 
* Salesianos de Atocha 
* Palma 
* ACE Bombers Barcelona  
* Unicaja Almeria  (1992-1993)
* Banca Di SS - F.O.S. S.Antioco  (1993-1995)
* Alpitour Traco Cuneo  (1995-1998)
* TNT Alpitour Cuneo  (1998-2000)
* Panasonic Osaka  (2000-2001)
* Icom Latina  (2001-2002)
* Poitiers  (2001-2002)
* Los Playeros  (2002)
* Pet Company Perugia  (2002-2003)
* Thelephonica Gioia del Colle  (2003-2004)
* Teleunit Gioia del Colle  (2004-2005)
* Son Amar Palma  (2004-2005)
* Tonno Callipo Vibo Valentia  (2005-2006)
* Panerithraikos Atenas  (2005-2006)
* Los Playeros  (2005-2006)
* Materdomini Volley.it Castellana Grotte  (2006-2008)
* CSKA Sofía  (2008-2009)
* AS Orange Nassau  (2009-2010)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "La «fórmula» Pascual", artigo do xornalista deportivo Tomás Roncero en *El Mundo*, 19 de xaneiro de 1999 (consultado o 13 de febreiro de 2010) .
Departamento de Chimaltenango

**Chimaltenango** é un dos 22 departamentos de Guatemala. A capital é Chimaltenango, que está a unha distancia aproximada de 54&nbsp;km da Cidade de Guatemala.

Limita polo norte cos departamentos de El Quiché e Baja Verapaz; ao leste cos departamentos de Guatemala e Sacatepéquez; polo sur con Escuintla e Suchitepéquez, e polo oeste con Sololá.

## Municipios 
# Acatenango
# Chimaltenango
# Comalapa
# El Tejar
# Parramos
# Patzicía
# Patzún
# Pochuta
# San Andrés Itzapa
# San José Poaquil
# San Martín Jilotepeque
# Santa Apolonia
# Santa Cruz Balanyá
# Tecpán Guatemala
# Yepocapa
# Zaragoza
Edwin Mattison McMillan

**Edwin Mattison McMillan**, nado o 18 de setembro de 1907 en Redondo Beach, no condado dos Ánxeles (Estados Unidos) e finado o 7 de setembro de 1991 en El Cerrito (California), foi un químico e profesor universitario estadounidense galardoado co Premio Nobel de Química do ano 1951.

## Traxectoria 
Estudou química no Instituto Tecnolóxico de California, onde se licenciou en 1928. Posteriormente ampliou os seus estudos na Universidade de Princeton, onde se doutorou en 1932. Ese mesmo ano foi nomeado profesor de química da Universidade de California, Berkeley, sendo nomeado director do Laboratorio de Radiación da mesma universidade en 1934, cargo que ocupou ata 1973.

## Investigacións científicas 
En 1940, xunto a Philip Abelson, conseguiu crear o elemento sintético chamado neptunio (Np), un produto obtido a partir do uranio-239, usando o ciclotrón instalado en Berkeley. Durante a segunda guerra mundial estivo implicado na investigació sobre o radar, sonar e as armas nucleares no Proxecto Manhattan. En 1945 desenvolveu, así mesmo, as ideas para a mellora do ciclotrón, conducindo ao desenvolvemento do sincrotrón.

Xunto a Glenn T. Seaborg compartiu o Premio Nobel de Química de 1951 pola creación dos primeiros elementos transuránicos.

## Véxase tamén 
* Premio Nobel de Química
### Ligazóns externas 
* Páxina web do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1951 
* Biografía na páxina do Instituto Nobel
Departamento de El Quiché

**El Quiché** (*O Quiché*) é un dos 22 departamentos de Guatemala. A súa capital é a cidade de Santa Cruz del Quiché.

Limita polo norte con México; polo sur cos departamentos de Chimaltenango e Sololá; polo leste cos departamentos de Alta Verapaz e Baja Verapaz; e polo oeste cos departamentos de Totonicapán e Huehuetenango.

## Municipios 
# Canillá
# Chajul
# Chicaman
# Chiché
# Chichicastenango
# Chinique
# Cunén
# Joyabaj
# Nebaj
# Sacapulas
# Patzité
# Pachalúm
# Playa Grande
# San Andrés Sajcabajá
# San Antonio Ilotenango
# San Bartolomé Jocotenango
# San Juan Cotzal
# San Pedro Jocopilas
# Santa Cruz del Quiché
# Uspantán
# Zacualpa
Departamento de El Progreso

**El Progreso** é un dos 22 departamentos de Guatemala. A súa capital é a cidade de Guastatoya.

Limita polo norte co departamento de Alta Verapaz e Baja Verapaz; polo sur con Guatemala e Jalapa; polo leste con Zacapa e outra vez Jalapa; e polo oeste outramente con Baja Verapaz e Guatemala.

## Municipios 
# El Jícaro
# Guastatoya
# Morazán
# San Agustín Acasaguastlán
# San Antonio La Paz
# San Cristóbal Acasaguastlán
# Sanarate
# Sansare
Max Jacob

miniatura|dereita|Max Jacob, retrato de Amedeo Modigliani
**Max Jacob**, nado en Quimper, na Bretaña, o 12 de xullo de 1876 e finado nun campo de concentración de Drancy o 5 de marzo de 1944, foi un escritor, poeta, dramaturgo e pintor francés.

## Traxectoria 
Foi amigo de Pablo Picasso. Abandonou os estudos para seguir os cubistas que se instalaron en Montmartre, onde entre outros persoeiros amigou con Apollinaire, Modigliani e Juan Gris. A súa produción inicial foi intensa, malia que moitos dos seus primeiros escritos non se conservan. A súa obra *Saint Matorel*, de 1909, constitúe a súa primeira creación literaria de relevo no xénero da novela mística. Tamén participou das tendencias do neoimpresionismo na pintura, e do surrealismo e o dadaísmo na literatura. Uha obra destacada de Jacob foi *Le siège de Jérusalem*, publicada en 1914, coincidindo coa súa conversión ao catolicismo.

Outras obras dignas de mención foron a colección de poemas en prosa *Le cornet à dés* (1916), *La Défense de Tartufe* (1919) e *Le nom* (1926).

De orixe xudía, a segunda guerra mundial colleuno en Saint-Benoit, onde foi apresado e enviado ao campo de concentración de Drancy, onde morreu en 1944. Foi soterrado en 1949 en Saint-Benoît-sur-Loire.

## Obra 
* *Historia do rei Kabul I e do pinche Galván* (1903)
* *Le Christ à Montparnasse*
* *Saint-Matorel* (1911)
* *La Côte* (1911) 
* *Œuvres burlesques et mystiques de Frère Matorel* (1912) 
* *Le Siège de Jérusalem‚ grande tentation céleste de Frère Matorel* (1914) 
* *Le Cornet à dés* (1916) qui lui apporte la notoriété 
* *Le Phanérogame* (1918) 
* *La Défense de Tartufe* (1919) 
* *Cinématoma* (1920) 
* *Le Laboratoire central* (1921) 
* *Le Roi de Béotie* (1921) 
* *Le Cabinet noir* (1922) 
* *Art Poétique (1922) 
* *Filibuth ou o reloxo de ouro* (*Filibuth ou la Montre en or*, 1923) 
* *Le Terrain Bouchaballe* (1923)
* *Les Tabar* (1924) in Selection 3 12/1924 (pp 209-219) 
* *Visions infernales* (1924) 
* *L'Homme de chair et l'Homme reflet* (1924) 
* *Les Pénitents en maillots roses* (1925) 
* *Le Fond de l'eau* (1927) 
* *Le Tableau de la Bourgeoisie* (1929) 
* *Rivage* (1931) 
* *Bourgeois de France et d'ailleurs* (1932) 
* *Ballades* (1938)
* *Derniers Poèmes* (1945)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Bibliografía de Max Jacob'', por Maria Green 
* Info sobre o autor 
* Les Cahiers Max Jacob
Departamento de Escuintla

**Escuintla** é un dos 22 departamentos de Guatemala. A súa capital é Escuintla, que é a terceira cidade máis grande do país. Outras cidades importantes do departamento son: Santa Lucia Cotzumalguapa, Tiquisate e Puerto San José, ao lado de Puerto Quetzal.

Está bañado polo océano Pacífico e posúe un clima tropical. É unha rexión de latifundios, con índices baixos de desemprego e pobreza extrema, datos que contrastan coa realidade económico-social de Guatemala.

## Municipios 
# Escuintla
# Guanagazapa
# Iztapa
# La Democracia
# La Gomera
# Masagua
# Nueva Concepción
# Palín
# San José
# San Vicente Pacaya
# Santa Lucía Cotzumalguapa
# Siquinalá
# Tiquisate
Departamento de Baja Verapaz

**Baja Verapaz** é un dos 22 departamentos de Guatemala. A súa capital é a cidade de Salamá.

Limita polo norte co departamento de Alta Verapaz; polo sur co departamento de Guatemala; polo leste co departamento de El Progreso; e polo oeste co departamento de El Quiché

## Municipios 
# Cubulco
# El Chol
# Granados
# Purulhá
# Rabinal
# Salamá
# San Jerónimo
# San Miguel Chicaj
Departamento de El Petén

**El Petén** é o máis extenso dos 22 departamentos de Guatemala. A súa capital é a cidade de Flores, que dista aproximadamente 488 km da Cidade de Guatemala.

Limita polo norte e oeste con México, polo sur cos departamentos de Izabal e Alta Verapaz e polo leste con Belize.

## Municipios 
# Dolores
# Flores 
# La Libertad
# Melchor de Mencos
# Poptún 
# San Andrés 
# San Benito 
# San Francisco 
# San José
# San Luis
# Santa Ana
# Sayaxché
Departamento de Izabal

**Izabal** é un dos 22 departamentos de Guatemala. A súa capital é a cidade de Puerto Barrios.

Izabal limita ao norte con Belize, ao nordeste co Golfo de Honduras, ao leste con Honduras, ao noroeste co departamento de El Petén, ao oeste co departamento de Alta Verapaz e ao sur co departamento de Zacapa.

## Municipios
# El Estor
# Livingston
# Los Amates
# Morales
# Puerto Barrios
Departamento de Huehuetenango

**Huehuetenango** é un dos 22 departamentos de Guatemala. A súa capital é a cidade de Huehuetenango.

O departamento está situado na rexión noroeste do país e limita polo norte e oeste, cos Estados Unidos Mexicanos (México), polo sur cos departamentos de San Marcos, Quetzaltenango e Totonicapán; e polo leste co departamento de El Quiché.

Huehuetenango posúe unha topografía variada, con montañas e cumios que exceden os 3.850 msnm na Serra dos Cuchumatanes e terras baixas que se achan a uns 300 msnm. Como consecuencia disto, a súa climatoloxía é moi variada.

## Municipios 
# Aguacatán
# Chiantla
# Colotenango
# Concepción Huista
# Cuilco
# Huehuetenango
# Ixtahuacán
# Jacaltenango
# La Democracia
# La Libertad
# Malacatancito
# Nentón
# San Antonio Huista
# San Gaspar Ixchil
# San Juan Atitán
# San Juan Ixcoy
# San Mateo Ixtatán
# San Miguel Acatán
# San Pedro Necta
# San Rafael La Independencia
# San Rafael Petzal
# San Sebastián Coatán
# San Sebastián Huehuetenango
# Santa Ana Huista
# Santa Bárbara
# Santa Cruz Barillas
# Santa Eulalia
# Santiago Chimaltenango
# Soloma
# Tectitán
# Todos Santos Cuchumatán
Departamento de Jutiapa

**Jutiapa** é un dos 22 departamentos de Guatemala. A súa capital é a cidade de Jutiapa.

## Municipios 
# Agua Blanca
# Asunción Mita
# Atescatempa
# Comapa
# Conguaco
# El Adelanto
# El Progreso
# Jalpatagua
# Jerez
# Jutiapa
# Moyuta
# Pasaco
# Quezada
# San José Acatempa
# Santa Catarina Mita
# Yupiltepeque
# Zapotitlán
Departamento de Jalapa

**Jalapa** é un dos 22 departamentos de Guatemala. A súa capital é a cidade de Jalapa.

Limita polo norte cos departamentos de El Progreso e Zacapa; polo sur cos departamentos de Jutiapa e Santa Rosa; polo leste co departamento de Chiquimula; e polo oeste co departamento de Guatemala.

## Municipios 
# Jalapa
# Mataquescuintla
# Monjas
# San Carlos Alzatate
# San Luis Jilotepeque
# San Manuel Chaparrón
# San Pedro Pinula
Departamento de Quetzaltenango

**Quetzaltenango** é un dos 22 departamentos de Guatemala. A súa capital é a cidade de Quetzaltenango.

## Municipios
# Almolonga
# Cabricán
# Cajolá
# Cantel
# Coatepeque
# Colomba
# Concepción Chiquirichapa
# El Palmar
# Flores Costa Cuca
# Génova
# Huitán
# La Esperanza
# Olintepeque
# Ostuncalco
# Palestina de Los Altos
# Quetzaltenango
# Salcajá
# San Carlos Sija
# San Francisco La Unión
# San Martín Sacatepéquez
# San Mateo
# San Miguel Sigüilá
# Sibilia
# Zunil
Departamento de Suchitepéquez

**Suchitepéquez** é un dos 22 departamentos de Guatemala, país de América Central. A súa capital é a cidade de Mazatenango.

Limita polo norte con Quetzaltenango, Sololá e Chimaltenango, polo sur co océano Pacífico, polo leste con Escuintla, e polo oeste con Retalhuleu.

## Municipios
# Chicacao
# Cuyotenango
# Mazatenango
# Patulul
# Pueblo Nuevo
# Río Bravo
# Samayac
# San Antonio Suchitepequez
# San Bernardino
# San Francisco Zapotitlán
# San Gabriel
# San José El Ídolo
# San Juan Bautista
# San Lorenzo
# San Miguel Panán
# San Pablo Jocopilas
# Santa Bárbara
# Santo Domingo Suchitepequez
# Santo Tomás La Unión
# Zunilito
Muraño común

O **muraño común** (*Crocidura russula*) é unha especie de mamífero soricomorfo da familia Soricidae.

## Descrición 
É un crocidorino de tamaño mediano e cola relativamente curta, de 30 a 40 mm, corpo de 34 a 47&nbsp;mm e de 7 a 14 gramos. Os ollos son pequenos cos pavillóns auditivos ben desenvolvidos, moi visibles. O pelame varía pola idade, a época do ano e a localización xeográfica, en xeral, é gris uniforme nos xuvenís, pardo ou pardogrisaceo no verán e gris escura no inverno.

## Distribución 
Norte de África e suroeste de Europa, dende Portugal até o río Elba, en Alemaña, norte de Suíza, Austria e sueste de Francia, a vertente norte dos Alpes é o seu límite suroriental. Atópase tamén en Gran Canaria, algunhas illas atlánticas de Francia e Gran Bretaña.

Recentes estudos morfológicos e xenéticos revelaron a separación en dúas especies, os exemplares que habitan dende o leste de Alxeria, Tunes, determinadas illas mediterráneas, leste de Europa e Israel, pertencen a *Crocidura ichnusae* (Huntterer, 2005).

### Variación xeográfica 
A especie amosa unha notable variación xeográfica, tanto na súa morfometría como na súa coloración, manifestando unha diminución de tamaño cara ao sur da Península Ibérica.

## Hábitat 
É unha especie de requirimentos basicamente mediterráneos, prefire hábitat abertos e marxes dos bosques con boa cobertura vexetal á altura do chan, aparece tamén en campos de cultivo e no maquis mediterráneo ou nas zonas boscosas con sobosque claro. A súa distribución altitudinal varía segundo a localización xeográfica, dende os 1.200 metros en Pireneos até os 2.000 nas zonas máis mediterráneas.

## Depredación 
É unha especie depredada por numerosas aves de rapina, tanto nocturnas como diúrnas, ademais de por certos carnívoros como a xeneta *(Genetta genetta)*, o golpe *(Vulpes vulpes)* e maila donicela *(Mustela nivalis)*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* *Crocidura russula*, en Don E. Wilson & DeeAnn M. Reeder (editors). 2005. *Mammal  Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference* (3rd ed),  Johns Hopkins University Press 
* *Crocidura russula* no Atlas da biodiversidade do Ministerio de Medio Ambiente (MMA). Ficheiro en pdf. Visto o 3 de agosto de 2009.
Departamento de Totonicapán

**Totonicapán** é un dos 22 departamentos de Guatemala, país de América Central. A súa capital é a cidade de Totonicapán.

Limita polo norte co departamento de Huehuetenango; polo sur co departamento de Sololá; polo leste co departamento de Quiché; e polo oeste co departamento de Quetzaltenango.

## Municipios 
# Momostenango
# San Andrés Xecul
# San Bartolo
# San Cristóbal Totonicapán
# San Francisco El Alto
# Santa Lucía La Reforma
# Santa María Chiquimula
# Totonicapán
Departamento de Santa Rosa, Guatemala

**Santa Rosa** é un dos 22 departamentos de Guatemala, país de América Central. A súa capital é a cidade de Cuilapa.

Limita polo norte cos departamentos de Guatemala e Jalapa; polo sur co océano Pacífico; polo leste co departamento de Jutiapa; e polo oeste co departamento de Escuintla.

## Municipios 
# Barberena
# Casillas
# Chiquimulilla
# Cuilapa
# Guazacapán
# Nueva Santa Rosa
# Oratorio, Guatemala
# Pueblo Nuevo Viñas
# San Juan Tecuaco
# San Rafael Las Flores
# Santa Cruz Naranjo
# Santa María Ixhuatán
# Santa Rosa de Lima
# Taxisco
Departamento de Sololá

**Sololá** é un dos 22 departamentos de Guatemala, país de América Central. A súa capital é a cidade de Sololá.

Limita polo norte con Totonicapán e Quiché, polo sur con Suchitepéquez, polo leste con Chimaltenango, e polo oeste con Suchitepéquez e Quetzaltenango.

## Municipios 
# Concepción
# Nahualá
# Panajachel
# San Andrés Semetabaj
# San Antonio Palopó
# San José Chacayá
# San Juan La Laguna
# San Lucas Tolimán
# San Marcos La Laguna
# San Pablo La Laguna
# San Pedro La Laguna
# Santa Catarina Ixtahuacan
# Santa Catarina Palopó
# Santa Clara La Laguna
# Santa Cruz La Laguna
# Santa Lucía Utatlán
# Santa María Visitación
# Santiago Atitlán
# Sololá
Lokalize

dereita|miniatura|Logotipo do Lokalize.
**Lokalize** (antes coñecido coma **KAider**) é unha aplicación libre para a localización de software desenvolvida polo proxecto KDE e que forma parte da KDE Software Compilation, baixo a rama "Kdesdk". A ferramenta céntrase na efectividade e maila produtividade, procurando que o tradutor poida centrarse unicamente en traducir as mensaxes á súa lingua. Actualmente atópase na súa versión `1.0`.

## Orixe 
Nick Shaforostoff comezou o desenvolvemento do Lokalize baseándose no código fonte do KBabel. Lokalize entrou a formar parte da KDE Software Compilation na súa versión 4, en substitución de KBabel.

## Funcionalidades 
dereita|miniatura|Lokalize usado para traducirse a si mesmo.
O sistema de tradución de Lokalize consiste basicamente nunha tradución por parágrafos no caso da documentación, e unha tradución por mensaxes ("cadeas de texto") para a tradución de interfaces. A ferramenta está enfocada principalmente á utilización de memorias de tradución e glosarios de termos, que facilitan a tarefa do tradutor e reducen a probabilidade de que este cometa erros involuntarios na tradución. O programa pode configurarse para que complete automaticamente os ficheiros cos datos do tradutor (nome, correo electrónico, lista de correo etc.).

Se ben aínda non conta con todas as funcionalidades que caracterizaban ao seu antecesor, e algunhas non serán engadidas ̣─como a ferramenta de selección de caracteres─, Lokalize é unha aplicación bastante completa.

Outra importante funcionalidade é o traballo con "proxectos". O concepto de "proxecto" consiste xeralmente nun paquete de software, ou nalgúns casos en todo un grupo de software (como a KDE SC). Este modo de traballo permite xestionar para cada proxecto os directorios cos ficheiros orixinais, os das traducións, un glosario para utilizar na tradución ou mesmo unha segunda póla de tradución ("estable" e "inestable", por exemplo) de xeito que ao traducir na principal sincronízase coas traducións da segunda póla.

Ademais, entre outras, cómpre salientar as seguintes funcionalidades:
* Realzado sintáxico.
* Corrección ortográfica.
* Busca e substitución automatizada de cadeas de texto.
* Soporte para memoria de tradución e glosario, ambos accesibles mediante atallos.

Adicionalmente, as funcións do Lokalize poden ampliarse mediante guións escritos en linguaxes de programación coma Python ou JavaScript.

## Notas 
## Véxase tamén
Departamento de Retalhuleu

**Retalhuleu** é un dos 22 departamentos de Guatemala. A súa cabeceira é a cidade de Retalhuleu.

É un departamento que se localiza no sueste do país, estendéndose polas montañas até chegar á costa do océano Pacífico.
Limita polo norte con Quetzaltenango, polo sur co Pacífico, polo leste con Suchitepéquez, e polo oeste con San Marcos e Quetzaltenango novamente.

## Municipios 
# Champerico
# El Asintal
# Nuevo San Carlos
# Retalhuleu
# San Andrés Villa Seca
# San Felipe
# San Martín Zapotitlán
# San Sebastián
# Santa Cruz Muluá
Mirante do Vale

O **Mirante do Vale** é un rañaceos localízado en São Paulo, no Brasil. Con 170 metros de altura, foi durante 48 anos o maior edifício do país, ata que foi superado en 2014 polo Millennium Palace, en Balneário Camboriú. Proxectado polo arquitecto Waldomiro Zarzur, a súa construción comezou en 1960, sendo inaugurado en 1966. O edificio localízase na rexión do Vale do Anhangabaú.

## Historia 
Foi proxectado polo enxeñeiro Waldomiro Zarzur conxuntamente con Aron Kogan.

A construción do rañaceos levou cinco anos. Waldomiro era un enxeñeiro cunha considerable experiencia. A súa primeira obra, unha casa na Rúa Afonso Brás, na Vila Nova Conceição, foi executada cando tiña só 21 anos e aínda estudaba Enxeñeria na Universidade Presbiteriana Mackenzie. Nesa época, a amizade co tamén estudante Aron Kogan transformouse en sociedade que duraría ata 1960, cando Kogan foi asasinado e Waldomiro asumiu a dirección da empresa.

É posible ter unha visión aérea do Mirante do Vale visitando o observatorio da torre do Banespa ou o Terraço Itália, dende onde parece mais baixo, debido a estar situado nun val.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Centro de São Paulo
* Avenida Paulista

### Ligazóns externas 
* Mirante do Vale 
* Emporis 
* SkyscraperPage
Totonicapán

**Totonicapán** é a cabeceira do departamento de Totonicapán, en Guatemala. É tamén un municipio de 96.392 habitantes (2002).

O municipio sitúase na parte sueste do departamento e ten unha extensión territorial de 328&nbsp;km2. Linda polo norte cos municipios de Santa María Chiquimula e Momostenango, ao sur cos municipios de Cantel e Salcajá (departamento de Quetzaltenango), e os de Santa Catarina Ixtahuacán, Nahualá e Sololá (departamento de Sololá).

A maioría da poboación (98%) pertence á etnia maia quiché.

Situado na cordilleira da Serra Madre, o municipio de Totonicapán ten unha topografía montañosa e quebrada. O seu clima é relativamente frío cunha temperatura media de 12&nbsp;°C.

No ámbito económico, a maioría da poboación emprégase na produción agrícola de millo e frixoles, esencialmente para o autoconsumo, así como a produción artesanal de mobles de madeira, tecidos de la, cerámica etc.

O nome Totonicapán deriva das verbas en náhuatl "totl" e "nicapan", que quere dicir "cerro dos paxaros"?. O seu nome en lingua quiché é "Chwi meq'ina'", cuxo significado é "sobre a auga quente".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* www.totonicapan.org