open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Máximo San Juan

**Máximo San Juan Arranz**, nado en Mambrilla de Castrejón (provincia de Burgos) en 1933 e finado en Madrid o 28 de decembro de 2014, foi un debuxante español que se mantivo trinta anos (1977-2007) exercendo no diario *El País*.

## Traxectoria 
Desenvolveu unha ampla carreira de debuxante, humorista e escritor, destacando sobre todo os miles de debuxos e textos publicados nas revistas e xornais máis relevantes no panorama nacional: *La codorniz*, *Por Favor*, *Pueblo*, *Triunfo*, *Interviú*, *La Vanguardia* ou *El País*, neste último publicou un debuxo diario desde o ano 1976.

## Obra escrita 
Respecto da escritura, cabe mencionar os títulos:
* *Historias Impávidas*
* *Este País*
* *Carta abierta a la censura*
* *Diario Apócrifo*
* *El poder y viceversa*.
Galería de imaxes de Meaño

**Galería de imaxes** do concello de Meaño na provincia de Pontevedra.

## Meaño 

Ficheiro:Situacion Meaño.PNG|Situacion Meaño
Ficheiro:CMeaño.jpg|Casa consistorial
Ficheiro:Quinta de San Amaro, Meaño, Galiza.jpg|Quinta de San Amaro

## Parroquias 
### Covas 

Ficheiro:Igrexa_de_Santa_Cristina_de_Covas.jpg|Igrexa parroquial

### Dena 

Ficheiro:Cruceiro Dena, Meaño.jpg|Cruceiro de Dena (Meaño), incompleto.

### Lores 

Ficheiro:Capela de san Bieito, Lores, Meaño.jpg|Capela de San Bieito de Lores
Ficheiro:Escultura Lores, Meaño.jpg
Ficheiro:Fonte capela de san Bieito, Lores, Meaño.jpg
Ficheiro:Lores, Meaño.jpg

### Meaño 

Ficheiro:Meaño pazo de Lis 01-02.jpg|Escudo da fachada do Pazo de Lis
Ficheiro:Meaño San Xoán 01-07.jpg|Canzorros románicos da igrexa de San Xoán de Meaño
Ficheiro:Meaño, San Xoán 03-01r.jpg|Pezas dun baldaquino no muro que rodea a igrexa 
Ficheiro:Meaño, San Xoán 02-04c.jpg|Hórreo na casa reitoral

### Simes 

Ficheiro:Igrexa parroquial de Santa María de Simes, 2008.jpg|Igrexa parroquial
Ficheiro:Simes, igrexa Santa María 01-02.jpg|Santa María de Simes
Ficheiro:Meis Simes 01-032.jpg|Hórreo en Simes

### Xil 

Ficheiro:Capela das Angustias de Broullón, Xil.jpg|Capela das Angustias

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Galicia
*Lugares de Meaño
*Eleccións municipais en Meaño
Maniqueísmo

O **maniqueísmo** foi unha seita filosófica e relixiosa fundada polo sabio persa Mani (ou Manes) (c. 215-275), considerado polos seus seguidores como divinamente inspirado.

## Historia 
A comezos do século III estendeuse a través de oriente e en moitas partes do Imperio Romano.

Os maniqueos -a semellanza dos gnósticos e os mandeos— eran dualistas, crían que había unha eterna loita entre dous principios opostos e irredutíbeis, o ben e o mal, que eran asociados á luz (Ormuz) e ás tebras (Ahrimán). Segundo eles, Deus é o creador de todo o bo e Ahrimán o creador de todo o malo. Posteriormente algúns maniqueos dualizaban a natureza do deus e outorgáronlle a calidade de conter todo o bo e todo o malo.

## Doutrina 
O maniqueismo é un sincretismo que combina elementos do Zoroastrismo, Cristianismo e Gnosticismo.

Os maniqueos cren que o espírito do home é de Deus pero o corpo do home é do demo. No home, o espírito ou luz está cativo por causa da materia corporal; polo tanto, cren que é necesario practicar un estrito ascetismo para iniciar o proceso de liberación da luz atrapada. Desprezan por iso a materia, incluso o corpo. Os «ouvintes» aspiraban a reencarnarse como «elixidos», os cales xa non necesitarían reencarnarse máis.

Buda e outras moitas figuras relixiosas foron enviadas á humanidade para axudala na súa liberación espiritual.

Na práctica, o maniqueísmo nega a responsabilidade humana polos males cometidos porque cre que non son produto da libre vontade senón do dominio do mal sobre a nosa vida.

## A igrexa maniquea 
A igrexa cristiá de Mani estaba estruturada a partir dos diversos graos de desenvolvemento interior. El mesmo a encabezaba como apostol de Xesucristo. Xunto a el estaban doce instrutores ou fillos da misericordia. Seis fillos iluminados polo sol do coñecemento asistían a cada un deles. Eses "epíscopos" (bispos) eran auxiliados por seis presbíteros ou fillos da intelixencia. O cuarto círculo comprendía inumerábeis electos chamados fillos e fillas da verdade ou dos misterios. A súa tarefa era rezar, cantar, escribir e traducir. O quinto círculo estaba formado polos auditores ou fillos e fillas da comprensión. Para ese último grupo, as esixencias eran menores.

## Os mandamentos 
Debían seguir sobre todo os dez mandamentos seguintes como fío condutor da súa vida cotiá: 
# Non adorar ningún ídolo;
# Purificar o que sae da boca: non maldicir, non mentir, non levantar falso testemuño ou calumniar;
# Purificar o que entra pola boca: non comer carne, nin inxerir alcohol;
# Venerar as mensaxes divinas;
# Ser fiel ao seu cónxuxe e manter a continencia sexual durante os xaxúns;
# Auxiliar e consolar aqueles que sofren;
# Evitar os falsos profetas;
# Non asustar, ferir, atormentar ou matar animais;
# Non roubar nin cometer fraude;
# Non practicar ningunha maxia ou feiticería;

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Gnosticismo
* Zoroastrismo

### Ligazóns externas 
* Santo Agostiño. *A epístola fundamental contra Maní* .
Rakim & Ken-Y

**Rakim & Ken-Y** é un dúo portorriqueño que canta reggaeton. Está formado por José Nieves (Rakim) e Kenny Vásquez (Ken-Y), ambos de Gurabo, Porto Rico.

Con só dous anos de experiencia, convertéronse nun dos dúos máis populares de reggaetón, co seus álbum *Masterpiece*, do que venderon máis de 10 millóns de copias en todo o mundo. En decembro dese mesmo ano lanzaron o seu primeiro CD/DVD Masterpiece, *World Tour* que vendeu 1,5 millóns de copias (nos USA vendeu 500.000 copias) e o seu último álbum *The Commemorative Edition* que ata o momento vendeu arredor de 5 millóns de copias. Segundo a unidade carta do ano cos seus álbums alcanzaron a cifra de 17.000.000 copias vendidas. Na actualidade están na produción do seu novo álbum *The Royalties* que sairá á venda en 2008, logo dun ano sen editar.

**Rakim & Ken-Y** está considerado o dúo romántico máis importante do xénero reggaetón, pola forma de interpretar o amor e os sentimentos nas súas cancións.
Luis Lucia

**Luis Lucia Lucia**, nado en Les Coves de Vinromà (provincia de Castelló) o 17 de outubro de 1888 e finado en Valencia o 6 de xaneiro de 1943, foi un político e xornalista valenciano.

## Traxectoria 
Fillo dunha familia de orixe aragonesa estudou dereito na Universidade de Valencia, onde tamén foi o xefe das xuventudes carlistas. Dirixiu o semanario *El Guerrillero*, e en 1911 formou parte da primeira redacción do *Diario de Valencia*, órgano oficial da Comunión Tradicionalista no País Valenciano. Cando en 1919 se produciu a escisión de Vázquez de Mella, Lucia aproximouse aos movementos políticos próximos á democracia cristiá e en 1930, ao caer a ditadura de Miguel Primo de Rivera, foi un dos fundadores da Derecha Regional Valenciana, converténdose no seu principal líder e ideólogo, deputado a Cortes por Valencia nas eleccións de 1933 e 1936, con José María Gil-Robles foi un dos dirixentes da CEDA de ministro de Comunicacións nos gobernos presididos por Alejandro Lerroux e Joaquín Chapaprieta en 1935. Mantívose fiel á Segunda República Española durante a Guerra Civil española, aínda así permaneceu agochado no Maestrazgo ata que foi capturado por anarquistas en febreiro de 1937, permaneceu en prisións de Valencia e Barcelona ata que conseguiu escapar o 25 de xaneiro de 1939, novamente arrestado polos franquistas o 12 de febreiro, condenado a morte, sentenza conmutada por trinta anos de cadea por presións do arcebispo de Valencia e finalmente deportado ás Illas Baleares. Perdoado en 1943 morreu pouco despois de ser liberado.
Galería de imaxes de Melide

**Galería de imaxes** do concello de Melide na provincia da Coruña.

## Melide 

Ficheiro:Melide Galiza 2008-02-07 18b.jpg|Casa do concello
Ficheiro:Melide concello 03.jpg|Placa altimétrica
Ficheiro:Melide Praza do convento. Galiza_2008-02-07_37.jpg|Praza do convento
Ficheiro:Melide Galiza 2008-02-07 0.jpg|Praza no centro urbano
Ficheiro:Melide Galiza 2008-02-07 04.jpg|Centro urbano
Ficheiro:Melide Galiza 2008-02-07 06.jpg|Centro urbano
Ficheiro:Melide Galiza 2008-02-07 07.jpg|Centro urbano
Ficheiro:Melide Galiza 2008-02-07 13.jpg|Rotonda no centro urbano
Ficheiro:Melide Galiza 2008-02-07 16.jpg
Ficheiro:Melide Galiza 2008-02-07 39.jpg
Ficheiro:Melide Galiza 2008-02-07 41.jpg
Ficheiro:Melide Galiza 2008-02-07 46.jpg
Ficheiro:Baliza kilométrica do Plan Peña de 1939 en Melide na C-547.jpg|Antiga baliza quilométrica
Ficheiro:Melide Galiza 2008-02-07 28.jpg|Escudo
Ficheiro:Melide Galiza 2008-02-07 48.jpg|Escudo
Ficheiro:Comarca da Terra de Melide.png|Comarca da Terra de Melide (Melide,Santiso, Sobrado e Toques, Galicia
Ficheiro:Comarca Terra de Melide.png|Comarca da Terra de Melide 

## Parroquias 
### Furelos 

Ficheiro:Melide Furelos Galiza 08.jpg|Igrexa
Ficheiro:Melide Furelos Galiza 05.jpg|Vista
Ficheiro:Melide Furelos Galiza 07.jpg|Rúa
Ficheiro:Melide Furelos Galiza 12.jpg|Hórreo

#### Área recreativa de Furelos 

Ficheiro:Melide Furelos Galiza 13.jpg
Ficheiro:Melide Furelos Galiza 14.jpg
Ficheiro:Melide Furelos Galiza 16.jpg
Ficheiro:Melide Furelos Galiza 22.jpg

## Igrexas 

Ficheiro:Organo da Igrexa-Convento Sancti Spiritus-Melide-Galicia (Spain).jpg|Órgano do Convento Sancti Spiritus
Ficheiro:Igrexa e Convento Sancti Spiritus, Melide, Galiza.jpg|Igrexa e Convento Sancti Spiritus
Ficheiro:Capela románica de San Roque, Melide, Galicia (Spain).jpg|Capela románica de San Roque
Ficheiro:Melide Galiza 2008-02-07_49.jpg|Igrexa no centro urbano
Ficheiro:Melide Galiza 2008-02-07.jpg|Igrexa no centro urbano
Ficheiro:Melide Santa Maria capitel 01.jpg|Igrexa de Santa María
Ficheiro:Melide Santa Maria porta capitel.jpg|Igrexa de Santa María
Ficheiro:Melide Galiza 2008-02-07_24.jpg|Igrexa

## Fontes 

Ficheiro:Melide Galiza 2008-02-07 14.jpg
Ficheiro:Melide Galiza 2008-02-07 22.jpg
Ficheiro:Melide Galiza 2008-02-07 23.JPG
Ficheiro:Melide Galiza 2008-02-07 15.jpg
Ficheiro:Melide Galiza 2008-02-07 36.jpg

## Cruceiros 

Ficheiro:Cruceiro de Melide2.JPG
Ficheiro:Cruceiro de Melide.JPG
Ficheiro:Melide 2-02.jpg
Ficheiro:Melide Galiza 2008-02-07 19.jpg

## Río Furelos 
:*Vexa o artigo principal en Galería de imaxes do río Furelos*

Ficheiro:Melide Furelos Galiza 03.jpg
Ficheiro:Melide Furelos Galiza 18.jpg
Ficheiro:Melide Furelos Galiza 19.jpg
Ficheiro:Melide Furelos Galiza 21.jpg

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Galicia
*Lugares de Melide
*Eleccións municipais en Melide
Mangueira

A **mangueira** (***Mangifera indica***) é unha árbore froiteira cuxos froitos son coñecidos como **mangas**. Estas árbores pertencen ao xénero ***Mangifera***, que inclúe cerca de 35 especies de árbores da familia Anacardiaceae, nativas do sur e do sueste asiático desde o leste da India até as Filipinas, e introducidas no Brasil, en Angola, en Mozambique e noutros países tropicais. Esta especie é máis difundida de todas as existentes. O nome da froita ben da palabra *malayalam* *manga* e foi popularizada en Europa polos portugueses, que coñeceron esta froita en Kerala.

## Descrición 
Á planta da manga adoita ser unha árbore leñosa, que alcanza un gran tamaño e a altura (pode superar os 30 m de altura, sobre todo, se ten que competir polos raios solares con árbores máis grandes, como podería ser nunha plantación de cocos), sempre e cando sexa nun clima cálido. É nas zonas de climas temperados pode cultivarse aínda que non adoita alcanzar unha grande altura, polas incidencias climáticas que lle resultan adversas. É orixinario da India e cultívase en países de clima cálido ademais dalgúns climas temperado como España, a China e os Estados Unidos. Na zona intertropical é unha planta sumamente nobre: non require rego e resiste os incendios; unha plantación de mangas dificilmente podería queimarse durante a época de seca, xa que é o período de máximo crecemento da biomasa para estas árbores é de maior actividade da fotosíntese por estar menos anubrado.

## Taxonomía 
*Mangifera indica* foi descrita por Carl von Linné e publicado en *Flora Brasiliensis* 12(2): 394. 1876.
;Sinonimia:
* *Mangifera austroyunnanensis* Hu
* *Rhus laurina* Nutt.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Mangga indramayu 071007-0327 rwg.jpg|Aspecto xeral, con inflorescencias en panículas e froitos aínda inmaturos *in situ*.
Ficheiro:The Botanical Magazine. Mango.jpg|'Mangifera indica'' en Walter Hood Fitch, Curtis's Botanical Magazine.
Ficheiro:Starr 070123-3684 Mangifera indica.jpg | Flores en panículas (cada panícula produce só 2 ou 3 mangas).
Ficheiro:Mangos criollos.jpg |Mangas crioulas de Oaxaca, México.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* **Manga (froita)**
Cuculiformes

As **cuculiformes** son, segundo a ordenación taxonómica tradicional, unha orde de aves anatomicamente próximas ás psittaciformes. Coma estas teñen dous dedos anteriores e dous posteriores *(cigodáctilas)*, pero as súas patas son menos prénsiles, cunha musculatura diferente. O bico non ten a parte superior móbil e en forma de gancho coma no caso das psittaciformes e tampouco teñen "cera" nas fosas nasais.
As cuculiformes son aves de tamaño mediano, de entre 35 e 65&nbsp;cm. de lonxitude. Sus extremidades presentan dos pares de dedos enfrontados (*cigodáctilas*).

A orde dividiuse tradicionalmente en tres familias: 
* Cuculidae, que inclúe os cucos.
* Opisthocomidae, cunha sóa especie, o hoatzín.
* Musophagidae, composta polos turacos e outras aves relacionadas.

De tódolos xeitos a taxonomía da orde é moi controvertida na actualidade. A clasificación de Sibley-Ahlquist eleva a familia Musophagidae a rango de orde, co nome de Musophagiformes, e a situación do hoatzin, segue a ser enigmática e propúxose incluílo nunha orde propia, a orde **
Opisthocomiformes**.

A familia Cuculidae, que inclúe unhas 140 especies, das que máis de 50 practican o parasitismo reprodutor, é a máis característica da orde. Está composta de aves de tamaño medio e forte dimorfismo sexual.
O xénero Crotophaga, da familia *Cuculidae* constitúe segundo algúns unha familia propia, *Crotophagidae*.

## Sistemática 
* Familia Opisthocomidae, composta por unha única especie, o *Opisthocomus hoazin*.
* Familia Cuculidae.
** Subfamilia Cuculinae. xéneros: *Cuculus*, *Geococcyx*, *Clamator*.
** Subfamilia Phaenicophaeinae, con , entre outros xéneros, *Coccyzus* e *Couas*.
** Subfamilia Crotophaginae, inclúe os xéneros *Crotophaga* e *Guira*.
** Subfamilia Neomorphinae.
** Subfamilia Centropodinae.
** Subfmilia Phaenicophaeinae, xénero *Carpococcyx*.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Lista de Alan Peterson (en inglés)
*Clasificación ITIS (en inglés)
Teresa Claramunt

**Teresa Claramunt Creus**, nada en Sabadell o 4 de xuño de 1862 e finada en Barcelona o 11 de abril de 1931, foi unha dirixente anarcosindicalista catalá.

## Traxectoria 
Era unha traballadora do ramo téxtil, e fundou un grupo anarquista en Sabadell influída por Fernando Tarrida del Mármol, co que participou na Folga das Sete Semanas de 1883, na que se reivindicaba a xornada de 8 horas. En outubro de 1884 foi unha das fundadoras da *Sección Varia de Trabajadores Anarco-colectivistas de Sabadell*. Con Ángeles López de Ayala e Amalia Domingo Soler impulsou en 1892 a primeira sociedade feminista española, a Sociedad Autónoma de Mujeres de Barcelona.

Foi detida logo da explosión dunhas bombas no Liceo de Barcelona en 1893, e de novo foi arrestada durante a represión do Proceso de Montjuïc (1896), durante o cal foi golpeada brutalmente, o que lle deixou secuelas para o resto da súa vida. Malia non ser condenada por delito ningún, após o xuízo foi desterrada en Inglaterra ata 1898. Fundou a revista *El Productor* (1901) e participou activamente nas reivindicacións sociais de principios do século XX. Colaborou en *La Tramuntana*, en *La Revista Blanca* e dirixiu o xornal *El Rebelde* durante 1907-1908.

En 1902 tomou parte nos mitins en solidariedade cos folguistas do metal e cos da folga xeral de febreiro de 1902. Foi novamente detida logo dos sucesos da Semana Tráxica de Barcelona en agosto de 1909 e confinada en Zaragoza, onde en 1911 impulsaría a adhesión dos sindicatos locais á CNT, e tamén a folga xeral de 1911, o que lle supuxo un novo encarceramento. Xa moi enferma, a policía rexistrou o seu piso tralo atentado contra o Cardeal Juan Soldevila y Romero en Zaragoza, obra de Los Solidarios, o 4 de xuño de 1923, buscando probas que a comprometesen. En 1924 regresou a Barcelona, pero a parálise progresiva afastouna das actividades públicas.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* "Teresa Claramunt" *Gran Enciclopèdia Catalana* .
* , María Teresa: "Teresa Claramunt Creus" *Diccionario Biográfico Español*. Real Academia da Historia .
*
Concepción Pérez Iglesias

**María de la Concepción Pérez Iglesias**, nada en Santiago de Compostela o 12 de decembro de 1881 e finada en Lantaño en decembro de 1939, foi unha mestra e política galega. En 1925 converteuse na primeira alcaldesa de Galicia e unha das primeiras de España, no concello de Portas.

## Traxectoria 
Concepción estudou Maxisterio na Escola Normal de Santiago de Compostela, e aos vinte anos obtivo o título de mestra. Cara a 1907 foi destinada á escola nacional de nenas de Portas. En 1908 casou con Amador Méndez Santamaría, veciño da parroquia de Godos, e fixou a súa residencia en Lantaño.

En 1918 quedou viúva o que foi determinante para poder entrar na política municipal posteriormente porque o Estatuto Municipal de 1924 abriu a posibilidade de participación pública ás mulleres viúvas ou ás solteiras maiores de 23 anos. Só nestes casos as mulleres podían votar en eleccións municipais ou ser escollidas para cargos deste ámbito. As mulleres solteiras menores de 23 anos estaban sometidas á patria potestade e as mulleres casadas á tutela ou autoridade marital o que as excluía.

O 9 de xaneiro de 1925 foi elixida alcaldesa de Portas, cargo que desempeñou até o 23 de xaneiro de 1930.

O paradoxo fixo que Concepción Pérez fose alcaldesa cando aínda non se establecera o sufraxio feminino universal, que chegou en 1931 coa Segunda República.

Tralo cesamento Concepción seguiu exercendo como mestra, ata o seu traslado definitivo á Escola Nacional de Guadalupe, en Santiago, onde permaneceu ata os últimos anos da súa vida profesional.

Foi soterrada o 12 de decembro de 1939 no cemiterio parroquial de Lantaño.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Rodríguez Rodríguez, Anaír. *Pioneiras 2. Galegas que abriron camiño* (1ª edición: febreiro de 2019 ed.). Vigo. ISBN 978-84-9121-464-9. OCLC 1135271442

### Ligazóns externas 
* Recensión biográfica
* Recensión no blog do IES de Curtis
Manuel Carrasco i Formiguera

**Manuel Carrasco i Formiguera**, nado en Barcelona o 3 de abril de 1890 e finado en Burgos o 9 de abril de 1938, foi un político e avogado catalán, líder democristián e nacionalista catalán.

## Traxectoria 
Estudou na Universidade de Barcelona, onde se doutorou e especializou en dereito mercantil. Interesado na docencia, posteriormente foi profesor na Escola de Altos Estudos Comerciais, centro dependente da Mancomunidade de Cataluña.

## Acción política 
Foi militante da Joventut Nacionalista da Lliga Regionalista e no ano 1920 entrou como concelleiro na corporación barcelonesa. Participou na función de Acció Catalana (1922) e nese ano creou ''L'Estevet*, semanario nacionalista onde se publicaron unhas caricaturas críticas coa ditadura de Primo de Rivera que o levaron á prisión.

No ano 1930 participou no Pacto de San Sebastián representando Acció Catalana, e no ano 1931 ao se proclamar a República foi nomeado Conseller de Sanitat i Beneficència do goberno de Cataluña (1931-1932) baixo a presidencia de Francesc Macià. Meses despois foi elixido deputado nas Cortes españolas nas eleccións xerais pola circunscrición de Xirona, cesando en outubro de 1933, alí destacou pola súa defensa da integridade do Estatut de Núria e a liberdade relixiosa. O ano 1932 resultou expulsado de Acció Catalana xunto con outros destacados membros do sector católico e ingresou na Unió Democràtica de Catalunya, creada pouco antes.

## Condena a morte 
Iniciada a Guerra civil (1936) Carrasco i Formiguera mantívose leal á República sen perder a súa ideoloxía democristiá, feito que lle vale ser perseguido por sectores anarquistas e comunistas do bando republicano, esta situación fórzao a trasladarse a Euskadi, onde colabora co goberno do lehendakari Aguirre.

Coa conquista franquista de Guipúscoa no mes febreiro de 1937, Carrasco i Formiguera decidiu tornar a Cataluña para recoller á súa familia e en marzo atravesou Francia coa súa familia, embarcando en Baiona cara a Bilbao, mais a mariña franquista interceptou o seu navío, o *Galdames'', e foi encarcerado. Trasladado a Burgos foi condenado a morte nun xuízo sumarísimo realizado o 8 de agosto de 1937.

A execución da sentenza non se produciu ata o 9 de abril de 1938 tras xestións do Vaticano para impedila. Segundo diversos autores, a execución ordenouna persoalmente Franco, en reacción á protesta de diversos gobernos estranxeiros, entre os cales se inclúe o Vaticano contra os bombardeos pola aviación franquista de obxectivos civís.

A súa viúva, Pilar Azemar i Puig de la Bellacasa, tamén militante da UDC, mantivo vivo o facho dos ideais do seu marido e promoveu desde 1976 a rehabilitación da súa figura. O 25 de setembro de 2005 o Congreso dos Deputados a proposta de CIU anulou o Consello de Guerra que o condenara a morte.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información de Manuel Carrasco i Formiguera na Web de UDC
* Sumarissim 477: Especial Carrasco i Formiguera na TV3
Hinwil

**Hinwil** é un municipio do distrito de Hinwil, no cantón de Zürich, en Suíza. Cunha poboación de 10&nbsp;830 habitantes no ano 2015, ten unha área de 22,31&nbsp;km2 e unha densidade de poboación de 490 hab/km2.

## Historia 
O concello actual de Hinwil está formado pola reunión, no 1789, dos catro lugares da parroquia de Hinwill: Hinwil, Ringwil, Wernetshausen e Hadlikon. Mais a historia de Hinwil é máis antiga, atopáronse nela fundacións dunha *vila romana*  do século I, debaixo dunha igrexa medieval.

## Automobilismo 
Neste municipio está localizada unha das bases da escudaría de Fórmula 1 BMW Sauber.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial
Braquiación

miniatura|*Ateles geoffroyi* en plena braquiación
A **braquiación** é unha modalidade de locomoción animal nas árbores, característica dos primates, e en particular dos simios antropomorfos. Debe o seu nome ao antropólogo escocés Arthur Keith e consiste no desprazamento pendurándose das pólas cos brazos estendidos, oscilando o corpo dun brazo a outro ao tempo que se fai unha reviravolta no aire, isto é posible  pola gran capacidade de movemento do brazo por riba dos ombreiros debido a modificacións anatómicas que fai que as omoplatas estean situadas en posición dorsal, ademais da mobilidade do pulso, a clavícula alongada e a posibilidade de estender totalmente os brazos
Charles Thomson Rees Wilson

**Charles Thomson Rees Wilson,** nado en Glencorse (Escocia) o 14 de febreiro de 1869 e finado o 15 de novembro de 1959, foi un físico escocés.

## Traxectoria 
Naceu na parroquia de Glencorse (preto de Edimburgo). Fillo dun granxeiro, John Wilson, e de Annie Clerk Harper. Despois de que o seu pai morrese en 1873, a súa familia trasladouse a Manchester. Foi educado no Owen's College (unha das orixes da Universidade de Manchester), estudando bioloxía coa intención de controvertese en médico. Despois foi á Universidade de Cambridge onde se interesou pola física e a química.

A partir de entón interesouse particularmente na meteoroloxía, e en 1893 comezou a estudar as nubes e as súas propiedades. Traballou durante algún tempo no observatorio de Ben Nevis, onde fixo observacións da formación das nubes. Entón intentou reproducir este efecto nunha escala menor no laboratorio de Cambridge, expandindo aire húmido nun recipiente pechado. Posteriormente fixo experimentos coa creación de rastros de nube na súa cámara causada por ións e radiación. Pola invención da cámara de néboa recibiu o Premio Nobel de Física en 1927.

Casou con Jessie Fraser en 1908, a filla dun ministro de Glasgow, e a parella tivo catro fillos. Morreu preto de Edimburgo, rodeado da súa familia.

O *Cráter Wilson* na Lúa foi chamado así na súa honra, no de Alexander Wilson e no de Ralph Elmer Wilson.
Jean Baptiste Perrin

miniatura|Jean Baptiste Perrin en 1927.
**Jean Baptiste Perrin**, nado en Lille o 30 de setembro de 1870 e finado en Nova York o 17 de abril de 1942, foi un físico-químico francés galardoado co Premio Nobel de Física en 1926.

## Traxectoria 
Cursou estudos na Escola Normal Superior de París, sendo posteriormente profesor da mesma desde 1891. En 1910 incorporouse á Universidade de París como profesor de físico-química, que dirixiu desde 1927 a 1940.

Durante a primeira guerra mundial serviu no exército francés. En 1923 foi elixido membro da Academia de Ciencias de Francia. En 1936 foi designado subsecretario de Estado para asuntos científicos no Goberno da Fronte Popular de Léon Blum.

En 1940 trasladouse aos Estados Unidos, participando no movemento chamado Francia Libre e dirixiu o departamento científico da Escola Libre de Estudos Superiores de Nova York.

Foi o pai de Francis Perrin, tamén físico, especialista en fisión nuclear, quen dirixiu a Comisión para a Enerxía Atómica de Francia (CEA) de 1951 a 1970.

Jean Baptiste faleceu o 17 de abril de 1942 en Nova York, sendo transportadas as súas cinzas o 17 de novembro de 1948 ao Panteón de París.

## Investigacións científicas 
[dereita|miniatura|300px|Primeira Conferencia Solvay de [1911. Podemos ver a Jean Baptiste Perrin situado á dereita de Marie Curie, reclinado sobre o seu brazo.]]
En 1895 demostrou que os raios catódicos estaban construídos con corpúsculos con carga eléctrica negativa. En 1908 calculou de forma exacta o número de Avogadro (número de moléculas contidas nun centímetro cúbico de gas en condicións normais). Tamén explicou a enerxía solar como consecuencia das reaccións termonucleares do hidróxeno.

Membro das Conferencias Solvay de 1911 e 1927, en 1926 foi galardoado co Premio Nobel de Física *polos seus traballos relativos á descontinuidade da materia e polo descubrimento do equilibrio de sedimentación*.

## Obra 
* *Les principes. Exposé de thermodynamique* (1901)
* *Traité de chimie physique. Les principes* (1903)
* *Les preuves de la réalité moléculaire* (1911)
* *Les atomes* (1913, 1936)
* *Matière et Lumière* (1919)
* *Les éléments de la physique* (1929)
* ''L'orientation actuelle des sciences* (1930)
* *Les formes chimiques de transition* (1931)
* *La recherche scientifique* (1933)
* *Grains de matière et grains de lumière* (1935)
* *L'organisation de la recherche scientifique en France* (1938)
* *À la surface des choses* (1940-1941)
* *La science et l'espérance'' (1948)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web do Instituto Nobel, Premio Nobel de Física 1926
Amígdala

O termo **amígdala** pode referirse a:

## En anatomía 
Tamén chamadas tonsilas.

### Na cavidade bucal 
* **Amígdala palatina**, cada unha das dúas amígdalas situadas entre os piares do veo do padal; xeralmente, cando se fala das amígdalas da zona da garganta, faise referencia a estas;
* **Amígdala farínxea**, situada na parte nasal da farinxe, tamén chamada adenoide;
* **Amígdalas linguais**, localizadas na base da lingua.

### No oído 
* **Amígdala tubárica**, situada preto da abertura da trompa de Eustaquio ou tuba auditiva.

### No sistema nervioso central 
* **Amígdala cerebral**, un conxunto de neuronas situado no lóbulo temporal do cerebro;
* **Amígdala cerebelosa**, unha porción do cerebelo.

## Banda deseñada 
* **Amígdala**, un personaxe de DC Comics.
-64

## Acontecementos 
* Os últimos seléucidas son destronados por Roma.
* En Roma, o tribuno Servilio Rullo propón unha lei de reforma agraria.
* Pompeio destrúe o reino do Ponto; Mitrídates VI suicídase tras escapar a Crimea.
* Pompeio anexa Siria; logo captura Xerusalén e anexa Xudea.
* Os romanos depoñen a Antíoco XIII Asiático; algúns consideran este feito como o fin da dinastía seléucida.
* Cicerón presenta a súa candidatura para o consulado.
* Hispania Ulterior: Publio Sittio fai campaña en favor de Lucio Sergio Catilina.

## Nacementos 
* Octavia Minor, tamén coñecida como Octavia Turina, foi a única do primeiro emperador romano, Augusto. ( Roma 11 a.C.)
* Tito Livio, historiador romano (m. 17).

## Mortes 
* Quinto Cecilio Metelo Pío, morre o cónsul romano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
Casa das Artes

A **Casa das Artes** é o centro principal de exposicións temporais programadas pola unidade de cultura do concello de Vigo. Tamén é a sede da Fundación Laxeiro, do Arquivo Fotográfico Pacheco e da colección Luís Torras. Constitúe o principal espazo destinado a albergar exposicións temporais municipais.

## Historia 
A actual localización do museo ocupa o espazo do antigo Ministerio de Economía e Facenda, na rúa Policarpo Sanz, 15. O edificio, deseñado na década dos trinta, albergou a sede do Banco de España en Vigo dende 1939 ata mediados da década dos oitenta, cando o Ministerio de Economía e Facenda decidiu pechar tódalas sucursais do banco emisor que non estiveran en capitais de provincia.

## O inmoble 
Na planta baixa do centro atópase o arquivo fotográfico Pacheco, colección composta por 140.000 fotografías de Vigo feitas por Jaime de Sousa Guedes Pacheco e os seus fillos Jaime e Alberto dende o ano 1900 ata 1970.

No segundo andar, exponse a Colección Torras formada por 50 cadros doados e 17 cedidos en réxime de depósito, polo artista vigués Luís Torras.

No terceiro andar atópase a Fundación Laxeiro, onde se pode atopar a colección do pintor lalinense Xosé Otero Abeledo, coñecido como *Laxeiro*, un dos máis importantes expoñentes das vangardas históricas galegas. Ademais realízanse exposicións temporais de artistas contemporáneos.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Premio Laxeiro
### Bibliografía 
* «Casa das Artes» en *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada*.
Purgatorius

miniatura|Debuxo dun posible Purgatorius.
**Purgatorius** é o xénero consistente en tres especies extintas que se cre que poidan ser os máis antigos exemplares de primates ou de protoprimates, un primatomorfo percursor dos Plesiadapiformes. Descubríronse restos de Purgatorius no actual estado de Montana, en depósitos dunha antigüídade aproximada de 65 millóns de anos, durante o Paleoceno. William Clemens realizou en 1974 na revista *Science* a primeira descrición científica deste xénero, describíndoos como unha forma de primate do tamaño dun rato.
## Notas 
* Buckley, G. (1997). “A New Species of *Purgatorius* (Mammalia; Primatomorpha) from the lower Paleocene Bear Formation, Crazy Mountains Basin, south-central Montana.“ Journal of Paleontology. Vol. 71:149-155.
* Clemens, W. A. (1974). “*Purgatorius*, an early paromomyid primate.“ Science. Vol. 184:903-905.
* France, Diane L. *Lab Manual and Workbook for Physical Anthropology, 5th ed*. Belmont, CA: Wadsworth/Thomson Learning, 2004.
* Mikko's Phylogeny Archive
* Van Valen, L. (1994). “The origin of the plesiadapid primates and the nature of *Purgatorius*.“ Evolutionary Monographs. Vol. 15:1-79.
* Van Valen, L. e R. Sloan (1965). “The earliest primates.“ Science. Vol. 150:743-745.
Liniers

**Ricardo Liniers Siri**, chamado **Liniers**, nado en Buenos Aires o 15 de novembro de 1973, é un debuxante arxentino.

## Traxectoria
Estudou publicidade, pero non se dedicou a iso; comezou a debuxar para fanzines, e logo para distintas revistas e xornais. A partir de 1999 publicou semanalmente no suplemento *NO!* do xornal Página/12 e en xuño de 2002 mudouse a traballar como debuxante para o xornal La Nación, da man de Maitena. Alí, na última páxina, realiza as tiras cómicas que lle dan sona, e que anos despois recolle en publicacións de libro co nome de *Macanudo*. Aínda que ten diversos personaxes, moitos deles anónimos, ten outros caracteres fixos: a nena Enriqueta, o seu gato Fellini e o seu oso de peluche Madariaga; Z-25, o "robot sensíbel"; o pingüín Macanudo e un conxunto de ananos de pucho de cores. As súas historias xogan coa absurdo e coa reflexión intelectual, na liña da Mafalda de Quino.

Tamén realizou dúas mostras de pintura, e deseñou as portadas dos álbums *Logo*, de Kevin Johansen e *La lengua popular*, de Andrés Calamaro.

## Obra
Editou os seguintes álbums:
**Lo que hay antes de que haya algo", Pequeño Editor, (conto)
**Macanudo 1*. Ediciones De la Flor, Buenos Aires, 2004 (a serie Macanudo recolle as colaboracións en *La Nación*)
**Macanudo 2*. Ediciones De la Flor, Bos Aires, 2005
**Macanudo 3*. Ediciones De la Flor, Bos Aires, 2006
**Macanudo 4*. Ediciones De la Flor, Bos Aires, 2006
**Bonjour''. Ediciones De la Flor, Bos Aires, 2005 (recompilación das primeiras colaboracións gráficas de Liniers)

Ningún dos seus álbums está traducido ao galego.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Blog de Liniers, con moitos exemplos dos seus debuxos.
*Web oficial de Liniers
Brancaneves

***Brancaneves*** é un conto popular coñecido por toda Europa en múltiples versións, unha das máis coñecidas é a versión alemá, *Brancaneves e os sete ananos* recollida polos Irmáns Grimm. Leva o nome do personaxe principal, unha moza chamada Brancaneves.

## Resumo do conto dos irmáns Grimm 
En tempos afastados unha fermosa raíña picou un dedo cando estaba a coser, un día de inverno. Mirando a pinga de sangue que resaltaba no brancor da neve, a raíña díxose a si mesma que quería ter unha filla coa pel branca como a neve, os beizos vermellos como o sangue e o cabelo negro como o ébano. O seu desexo cumpriuse e a nena chamouse Brancaneves. Logo diso a raíña morreu e o rei volveu casar. A nova raíña era fermosa, mala e orgullosa e foi unha mala madrasta para a cativa.

## Adaptacións do conto 
* *Snow White and the Seven Dwarfs*, Walt Disney (1937)

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Irmáns Grimm

### Ligazóns externas 
* Páxina dunha lectura de *Brancaneves e os sete ananos na FWFF*.
* Conto de Brancaneves
Ardipithecus

***Ardipithecus*** é un xénero extinto de homínido que viviu entre o Mioceno tardío e o Plioceno na Depresión de Afar, Etiopía. Orixinalmente descrito como un dos máis antigos antepasados do ser humano, é na actualidade tema de debate a súa relación co xénero humano e se é un homínido ou non. Foron descritas dúas especies fósiles: *A. ramidus*, que viviu hai 4,4 millóns de anos, e a *A. kadabba*, que data de hai 5,6 millóns de anos (Mioceno tardío). O comportamento dos ardipithecus podería ter sido semellante ó dos chimpancés.

Os restos da especie *Ardipithecus ramidus* atopounos un equipo dirixido por Tim White no curso medio do río Awash, no territorio poboado polos afar de (Etiopía), a partir de 1992 e para os que estableceu a nova especie de *Ardipithecus ramidus* en 1995 baseada nos vocábulos afar **ardi** (chan) e **ramid** (raíz) e no grego **pithecus** (mono); a antigüidade da especie remóntase a 4,4 millóns de anos. Polo tamaño dos ósos pénsase que era do tamaño dun chimpancé moderno, habitando un medio forestal, presentando os seus dentes un esmalte fino como os dos chimpancés o cal indica que a súa dieta consistía en froitos, follas e en xeral produtos vexetais brandos.

No ano 2005 un equipo da Universidade de Indiana dirixido por Sileshi Semaw encontrou restos dun metacarpo de *Ardipithecus ramidus* que podería demostrar que era bípede.

## Notas
Hanna Schygulla

[miniatura|dereita|Casa da infancia de Hanna Schygulla, en [Chorzów, Alta Silesia.]]
**Hanna Schygulla**, nada en Königshütte (Alta Silesia, hoxe Polonia) o 25 de decembro de 1943, é unha actriz e cantante alemá.

## Traxectoria 
Estudou interpretación en Múnic, e alí coñeceu a Rainer Werner Fassbinder. Uniuse a mediados dos anos 60 ao seu grupo de teatro underground e protagonizou moitas das súas películas ata a morte do director, en 1982.

Os seus principais papeis nas películas de Fassbinder foron:

* Marie en *Katzelmacher* (1969)
* Johanna en *Liebe ist kälter als der Tod* (1969)
* Johanna en *Die Niklashauser Fart* (1970)
* Hanna en *Whity* (1971)
* Berta en *Pioniere in Ingolstadt* (1971)
* Hanna en *Warnung vor einer heiligen Nutte* (1971)
* Karin en *Die bitteren Tränen der Petra von Kant* (1972)
* Effi Brest en *Fontane Effi Briest* (1974)
* Maria Braun en *Die Ehe der Maria Braun* (1978)
* Susanne Gast en *Die dritte Generation* (1979)
* Willie en *Lili Marleen* (1980)

Traballou con outros directores alemáns como Wim Wenders ou Margarethe von Trotta, e tamén fóra de Alemaña con Jean-Luc Godard, Carlos Saura ou Marco Ferreri. Desde 1981 vive en París.

Tamén actúa como cantante por teatros de todo o mundo.
Australopithecus anamensis

O ***Australopithecus anamensis*** é unha especie do xénero *Australopithecus*.

Os primeiros restos, un úmero, descubriunos un equipo da Universidade Harvard durante unha campaña realizada nun estrato do Plioceno da rexión de Kanapoi no leste do lago Turkana en 1965. O exemplar asignouse na época a un *Australopithecus* de catro millóns de anos de antigüidade.

Pouca máis información houbo ata que en 1987 o arqueólogo canadense Allan Morton descubriu fragmentos dun exemplar nun outeiro parcialmente erosionado en Allia Bay preto do Lago Turkana, aínda así houbo que agardar seis anos para que Meave Leakey e Alan Walker excavaran Allia Bay e atoparan moitos fragmentos adicionais do homínido, incluída unha mandíbula inferior completa que lembraba a dun chimpancé (*Pan troglodytes*) pero cunha dentamia máis semellante á dun humano, con esmaltes grosos nos molares, o que indica unha alimentación con grans e froitos secos ademais de vexetais. En 1995 Meave Leaky e os seus compañeiros por mor das diferenzas entre o *Australopithecus afarensis* e os restos atopados, deron en asignar estes a unha nova especie *A. amanensis*, derivando o seu nome do vocábulo turkana **anam** (lago), cunha datación de 4&nbsp;200&nbsp;000 anos.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Australopithecus
* Ser humano
-192

## Acontecementos 
* Tras unha gran resistencia, Marco Fulvio Nobilior conquista a cidade de Toledo.
* Anexión de Esparta pola Liga Aquea
* Comeza a guerra Guerra Romano-Siria contra Antíoco III de Siria.

## Nacementos 
*
## Mortes 
*
### Outros 
*
Historia ano a ano
-11

## Acontecementos 
* Quinto Elio Tuberón e Paulo Fabio Máximo exercen o consulado romano.
* Batalla do río Lupia: as forzas romanas baixo o mando do fillastro de Augusto, Nerón Claudio Druso obteñen unha vitoria en Xermania.
* Druso constrúe un campamento militar de madeira ***Castellum Bonna*** cerca do Rin, a fortaleza romana co tempo reconstrúese en pedra.
* Aosta convértese na capital da provincia de Alpes Graies.
### Ciencia e tecnoloxía 
* Paso do cometa Halley

## Mortes 
* Octavia Minor, tamén coñecida como Octavia Turina, foi a única do primeiro emperador romano, Augusto. (Nola , 64 a.C.)
### Outros 
* Historia ano a ano
Manne Siegbahn

**Karl Manne Georg Siegbahn**, nado en Örebro o 3 de decembro de 1886 e finado en Estocolmo o 26 de setembro de 1978, foi un físico sueco que recibiu en 1924 o Premio Nobel de Física.

## Traxectoria 
Karl Manne Siegbahn foi nomeado doutor en 1911 na Universidade de Lund. O título da súa tese foi *Magnetische Feldmessungen* (*Medidas do campo magnético*). Foi premiado coa medalla Hughes en 1934 e coa medalla Rumford en 1940.

Casou con Karin Högbom en 1914 e tiveron dous fillos: Bo Siegbahn (diplomado, nado en 1915) e Kai M. Siegbahn (físico, nado en 1918). Este último tamén recibiu o Premio Nobel de física en 1981.

### Investigacións científicas 
As súas investigacións científicas céntranse no ámbito da espectroscopia mediante raios X, razón pola que foi galardoado co Premio Nobel de Física en 1924.

## Recoñecementos 
Na súa honra bautizouse ao asteroide (10446) Siegbahn descuberto o 16 de outubro de 1977 por Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld e Tom Gehrels.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web do Instituto Nobel, Premio Nobel de Física 1924
Confianza

En socioloxía e psicoloxía social, a **confianza** é a crenza en que unha persoa ou grupo será capaz e desexará actuar de xeito adecuado nunha determinada situación e pensamentos.
A confianza verase máis ou menos reforzada en función das accións.

''

De acordo á maioría das teorías que a abordan, trátase dunha suspensión temporal da situación básica de incerteza acerca das accións dos semellantes; grazas a ela, é posible supor un certo grao de regularidade e predecibilidade nas accións sociais, simplificando o funcionamento da sociedade.

Esta explicación, tipicamente funcionalista, corresponde á orientación teórica da maioría dos autores que abordaron o tema; na teoría estrutural-funcionalista, a confianza considérase polo xeral a base de todas as institucións, e funciona como correlato e contraste do poder, consistente na capacidade de influír na acción allea para forzala a axustarse ás propias expectativas.

Cando se perde a confianza, é por esgotamento emocional. Ben o medio ou a mala intención da persoa, fomenta a incapacidade de cumprir co prometido de forma continuada no tempo.
James Franck

**James Franck**, nado en Hamburgo o 26 de agosto de 1882 e finado en Gotinga o 21 de maio de 1964, foi un físico alemán, gañador do Premio Nobel de Física en 1925.

## Traxectoria 
Traballou en Alemaña e nos Estados Unidos sobre física cuántica. En 1925, recibiu o premio Nobel de física, principalmente polo seu traballo nos anos 1912-1914, en especial o experimento de Franck-Hertz, unha confirmación do modelo de Bohr do átomo.

### O exilio aos Estados Unidos 
En 1933, tras a toma do poder polos nazis, deixou a súa praza en Alemaña e proseguiu as súas investigacións nos Estados Unidos, primeiro na Universidade Johns Hopkins de Baltimore e logo en Chicago, tras un ano en Dinamarca.

Nacionalizouse estadounidense e participou no proxecto Manhattan tras a segunda guerra mundial. Era director do Comité sobre problemas políticos e sociais que expuxo a bomba atómica. Este comité contaba tamén con outros científicos do laboratorio de metalurxia do Proxecto Manhattan na Universidade de Chicago, entre os que estaban Donald J. Hughes, J. J. Nickson, Eugene Rabinowitch, Glenn T. Seaborg, J. C. Stearns e Leo Szilard. O comité emitiu o 11 de xuño de 1945 un informe (o "informe Franck Enlac ao texto íntegro do informe, en inglés») sobre os problemas expostos polo uso militar da bomba atómica.

Obtivo o premio Rumford en 1955 polos seus traballos sobre a fotosíntese.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía oficial 
* Texto del Informe Franck sobre o uso da Bomba atómica
Robert Andrews Millikan

**Robert Andrews Millikan, **nado en Morrison, Illinois o 22 de marzo de 1868 e finado en San Marino, California o 19 de decembro de 1953, foi un físico estadounidense que gañou o Premio Nobel de Física en 1923 primordialmente polo seu traballo para determinar o valor da carga do electrón e o efecto fotoeléctrico. Tamén investigou os raios cósmicos

## Traxectoria 
Estudou nas universidades de Columbia, Berlín e Gotinga. En 1896 foi nomeado profesor de física na Universidade de Chicago. Abandonou a universidade en 1921 para asumir o cargo de presidente do Instituto tecnolóxico de California, en Pasadena.

### Investigacións científicas 
Estudou nun principio a radioactividade dos minerais de uranio e a descarga nos gases. Logo realizou investigacións sobre radiacións ultravioletas.

De 1910-1917, mediante o seu experimento de "a pinga de aceite", determinou a carga do electrón:1,602 × 10-19 culombios; a súa masa en repouso é: 9,109 × 10-31 kg.

A carga do electrón é a unidade básica de electricidade e considérase a carga elemental no sentido de que todos os corpos cargados estano cun múltiplo enteiro de devandita carga. O electrón e o protón posúen a mesma
carga, pero, convencionalmente, a carga do protón considérase positiva e a do electrón negativa.

En 1916 procedeu a determinar a constante de Planck medindo a frecuencia da luz e a enerxía dos electróns liberados no efecto fotoeléctrico. Posteriormente dedicouse ao estudo dos raios cósmicos (como el os denominou), mediante experiencias efectuadas desde unha profundidade de 20 metros baixo a auga ata unha altura de 16.000 metros, para o que organizou expedicións científicas en Australia e na India. Experimentou desta forma o aumento da intensidade destes raios coa altura.

En 1923 foi galardoado co Premio Nobel de Física "polos seus traballos para determinar o valor de carga do electrón e o efecto fotoeléctrico''.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web do Instituto Nobel, Premio Nobel de Física 1923 (en inglés)
Mogor

O topónimo **Mogor**, probabelmente do latín  = "dos monxes". Pode referirse a:

;En Galiza
***Mogor**, parroquia do concello de Mañón;
****Mogor**, lugar de dita parroquia;
***Mogor**, parroquia do concello de Marín.
****Mogor**, lugar de dita parroquia.

;Praia de Galiza
***Praia de Mogor**, na parroquia de Mogor do concello de Marín.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***O Mogo**, lugar da parroquia de Lourenzá, no concello de Lourenzá;
***Petróglifos de Mogor**, estación rupestre situada no lugar do Monte, na parroquia de Mogor do concello de Marín.
Manuel Colmeiro

O nome de **Manuel Colmeiro** pode referirse a:

***Manuel Colmeiro Penido** (1818-1894), historiador, economista e xurista galego;
***Manuel Colmeiro Guimarás** (1901-1999), pintor galego.
Samuel Solleiro

alt=Samuel Solleiro na foto promocional de O mundo dos vivos (2019)|miniatura|Samuel Solleiro en 2019, foto promocional d'*O mundo dos vivos.*
**Samuel Solleiro González**, nado en Tui o 7 de xuño de 1982, é un escritor, tradutor e músico galego.

## Traxectoria 
dereita|miniatura|Samuel Solleiro en 2012 na presentación de *Gran tiburón branco*.
Escritor desde moi novo, ten publicados varios libros de narrativa breve e poesía, ademais de textos dispersos en diferentes publicacións (entre elas, *Grial*, *Boletín Galego de Literatura* ou *El País Galicia*, así como unha escolma traducida do poeta catalán Enric Casasses na revista *Dorna*). Publicou traballos de crítica literaria no extinto *Cartafol de libros* de *Vieiros* entre 2005 e 2007 e no suplemento *ProTexta* da revista *Tempos Novos* a partir de 2008.

Solleiro é licenciado en Antropoloxía e Filoloxía. É guitarrista e banxista do grupo musical Ataque Escampe e socio fundador da desaparecida Estaleiro editora. Actualmente dedícase profesionalmente á tradución. Viviu en Tui, Santiago de Compostela, Barcelona, Sainte-Anne (Guadalupe, Antillas francesas), Valença do Minho (Portugal) e Le Mans (Francia). Desde 2015 vive na Coruña.

## Obras 
### Narrativa 
* *Elexías a deus e ao diaño*, 2001, Xerais (traducido ao castelán en Lengua de Trapo en 2007, baixo o título *Elegías a Dios y al Diablo*).
* *Dz ou o libro do esperma*, 2006, Xerais.
* *Gran tiburón branco*, 2012, Xerais.
* *Relatos americanos* (con Roi Vidal e Miguel Mosqueira), 2015, Ataque Escampe.

### Poesía 
* *Punk*, 2013, Corsárias.
* *O mundo dos vivos*, 2019, Chan da Pólvora.

### Tradución 
* *O demo no corpo,* de Raymond Radiguet (Irmás Cartoné, 2016)
* *Vidas imaxinarias,* de Marcel Schwob (Aira Editorial, 2017)
**Frankenstein*, de Mary Shelley (Aira Editorial, 2019)

### Obras colectivas 
* *Pirata*, 2007, Cineclube de Compostela.
* *Letras novas*, 2008, Asociación de Escritores en Lingua Galega.
* *Entre dous séculos. Actas do III encontro de novos escritores/as*, 2009, Asociación de Escritores en Lingua Galega.
* *Non conciliados. Argumentos para a resistencia cultural*, 2010, Cineclube de Compostela.
* *XXIV festival da poesia no Condado. Língua e serviços em mao comum*, 2011, S. C. D. Condado.
* *Versus cianuro. Poemas contra a mina de ouro de Corcoesto*, 2013, A. C. Caldeirón.
* *13. Antoloxía da poesía galega próxima*, 2017, Chan da Pólvora.

## Premios 
* *Gañador do Certame Manuel Murguía de narracións breves* no 2009, por *Caída de Abraham Rosenblath*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Dúas Zebras*, blog do autor
* *TraduZebra*, web profesional do autor