Reforma monetaria de Augusto

[miniatura|O [Lista de emperadores romanos|emperador romano Augusto (27 a. de C. - 14 d. de C.)]]
A **reforma monetaria de Augusto**, levada a cabo por este emperador romano entre o 23 e o 20 a. de C., foi unha das máis importantes reorganizacións do sistema monetario da Antiga Roma, que fixaba as equivalencias entre as unidades de ouro (áureo), de prata (denario) e de oricalco (sestercio), e que permaneceu vixente case sen alteracións durante as dúas centurias seguintes. 

## Contexto histórico 
[miniatura|180px|esquerda|[Áureo de Augusto da ceca de Lugdunum]]
Logo da batalla de Accio, Octaviano logrou en 30 a. de C. a anexión de Exipto, completando así a unificación de toda a conca mediterránea baixo o poder de Roma. Á parte da evidente significación política deste feito, os importantes botíns que a Roma lle reportaba esta nova provincia, xunto coa rica minaría de Hispania, chegaron a provocar un exceso de masa monetaria en circulación.

No marco dunha ampla reorganización de todos os sectores da *Res publica* romana para os acomodar á nova situación socio-económica, caracterizada polo renacemento da economía e do comercio en toda a área mediterránea e en todo o Imperio, cumpría tamén dotarse de novos instrumentos financeiros e monetarios, que se plasmaron nunha reforma monetaria baseada na fixación dunha equivalencia da moeda de ouro, o áureo (1/42 da libra), con 25 denarios de prata e 100 sestercios de oricalco.
## Caracterización da reforma 
[miniatura|180px|[Denario de Augusto da ceca de Roma]]

### Novidades respecto ao sistema anterior 
As novidades principais foron as seguintes:

* Fin das emisións de emerxencia realizadas en cecas móbiles que se ían trasladando en función das campañas militares, como ocorría frecuentemente, particularmente no período da guerra civil.
* A restauración do peso do denario, que, malia manterse como moeda de referencia, diminuíra seriamente durante as guerras civís.

* Renacemento das emisións subsidiarias doutras moedas como os cuadrantes, os ases e os dupondios, que practicamente chegaran a desaparecer da circulación durante os anos anteriores.
* A substitución do antigo sestercio de prata, pouco útil polo seu ínfimo tamaño, por outro de oricalco de gran tamaño (arredor de 27 gramos), moi axeitado ademais para a difusión da propaganda augusta.
[miniatura|260px|[Sestercio de Augusto da ceca de Roma]]
* División de tarefas entre o *Princeps*, que controlaba a cuñaxe de moedas de ouro e de prata na segunda ceca imperial, en Lugdunum (actual Lión), e o *Senatus*, que autorizaba a cuñaxe de moeda de cobre e as súas aliaxes, a través do *Senatus consultum*, tal e como evidencian as siglas SC que aparecen nestas moedas, cuñadas na ceca de Roma.
* Restauración da figura dos *triumviri monetali*.
* A normalización da presenza do busto dunha persoa viva no anverso das moedas.

### Denominacións e pesos das moedas 
[miniatura|240px|left|[Ás de Augusto da ceca de Roma]]
A reforma "cuadrimetálica" de Augusto garantía unha produción de moeda máis estable e máis aberta ás novas rutas comerciais, grazas en parte ao aumento progresivo da cantidade de moedas feitas en aliaxes de cobre.

En ouro cuñouse o áureo e o quinario, este último coa metade de valor e que ata a data fora cuñado só esporadicamente; en prata emitíronse denarios, que se converteron na base do sistema monetario durante toda a duración do Imperio, e tamén quinarios, coa metade do seu valor; os sestercios e os dupondios cuñáronse en oricalco, unha aliaxe de cobre, estaño e, ás veces, outros metais; e, finalmente, en cobre cuñáronse o ás, o semis e o cuadrante, que anteriormente se fabricaran en bronce.

[miniatura|180px|[Cuadrante (moeda)|Cuadrante de Augusto da ceca de Roma]]Nos áureos e nos denarios o contido de metal nobre era practicamente o 100 %, o que coñecemos tanto polas fontes clásicas como a partir das análises realizadas con metodoloxía moderna. O peso teórico do áureo de época augusta era de 1/42 libra (7,79 gramos) e mesmo se chegaba a pesos superiores en moedas reais (7,86-7,98 gr), en tanto que o do denario era de 1/84 libra (3,892 gr).

A reforma de Augusto tamén se caracterizou pola aparición do oricalco, que fixo do sestercio, cun peso dunha onza (en torno aos 27 gr) a moeda máis importante das cuñadas en aliaxes de cobre. Con esa mesma aliaxe cuñáronse tamén os dupondios, cun peso de media onza (13,65 gr). 

Entre as moedas de cobre, o peso do ás era duns 10,90 gr e o dos cuadrantes de arredor de 3,24 gr.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Moeda da Antiga Roma
* Octavio Augusto
* Imperio Romano

### Bibliografía 
#### Fontes primarias 
*Estrabón. *Geografia*, IV e XVII.
*Suetonio. *De vita Caesarum*.

#### Fontes historiográficas modernas 
*Alfaro Asins, C. et al. (2009). *Diccionario de numismática*. Ministerio de Cultura. Madrid. ISBN 978-84-8181-405-7
*Belloni, G. G. (2004). *La moneta romana*. Ed.Carocci. Roma. ISBN 88-430-2105-2
*Crawford, Michael (1985). *Coinage and Money Under the Roman Republic: Italy and the Mediterranean Economy*. University of California Press. Páxinas 257-258, 260. ISBN 9780520055063
*Depeyrot, G. (2006). *La monnaie romaine : 211 av. J.-C. - 476 apr. J.-C*. Éditions Errance. 2006. ISBN 2877723305
* Savio, A. (2001). *Monete romane.* Roma. ISBN 88-7801-291-2
* Scarre, Ch. (1995a). *Chronicle of the Roman Emperors*. Londres. ISBN 0-500-05077-5
* Scarre, Ch. (1995b). *The Penguin Historical Atlas of Ancient Rome*. Cambridge. ISBN 0-14-051329-9