Banu Gómez

Os **Banu Gómez** (**Beni Gómez**) eran unha familia nobre poderosa pero facciosa que vivía no Reino de León dende o século X ata o século XII. Alcanzaron a fama no século X como condes en Saldaña, Carrión e Liébana, e alcanzaron o seu apoxeo cando, aliados co señor da guerra do Emirato de Córdoba, Almanzor, e o seu líder, García Gómez, expulsaron ao rei Vermudo II e gobernaron brevemente alí. García reconciliouse coa familia real, pero desencadeou dúas rebelións posteriores. Á súa morte, a liña principal da familia foi eclipsada, pero unha nova rama volvería á fama, con Pedro Ansúrez, un dos nobres máis importantes baixo o rei Afonso VI e a raíña Urraca a finais do século XI e principios do XII. A familia sería retratada no *Cantar de mio Cid* como rivais e antagonistas do heroe, Rodrigo Díaz de Vivar, e as súas rebelións servirían como base para a lenda de Bernardo del Carpio.

## Orixe 
[miniatura|Galilea. Tumbas dos condes Banu Gómez no Mosterio de San Zoilo de [Carrión de los Condes.]]
O primeiro membro documentado dos Banu Gómez foi Diego Muñoz, conde de Saldaña. Propuxéronse dúas teorías para a súa liñaxe. O patronímico de Diego, que indicaba o nome do seu pai era Munio, xunto coas posesións de terras ao redor de Liébana, levou ao historiador castelán Justo Pérez de Urbel a suxerir que os seus pais eran Munio Díaz e a súa esposa Gulatrudia, que aparecen na documentación de San Martiño de Liébana (máis tarde Santo Toribio) desde o ano 914. Pérez de Urbel destacou en particular un diploma de 929 da viúva Gulatrudia testemuñada polos seus fillos, incluído un Diego Muñoz. Con todo, os outros fillos nomeados eran todas fillas, en conflito coa coñecida familia do Diego Muñoz de Saldaña, que probablemente incluía a dous irmáns. Ademais, o fillo de Gulatrudia aínda se atopa en Liébana en 964, despois da morte do conde en Saldaña. Así, ao contrario da teoría de Pérez de Urbel, os homes de Liébana e Saldaña chamados Diego Muñoz semellan ser dúas persoas distintas.

Unha segunda teoría é agora máis xeralmente aceptada. Baséase en parte no razoamento de que para que a familia se chamara Banu Gómez (descendentes de Gómez) nas fontes de Al-Andalus, debe haber un Gómez na súa ascendencia inmediata cando a rebelión de Diego de 932 atraeu miradas en Córdoba. Isto levou á hipótese de que o pai de Diego era o Munio Gómez (Munio, fillo de Gómez), que posuía terras preto de San Román (Santibáñez de la Peña), un dos centros de poder de Diego Muñoz e os seus descendentes. Este Munio Gómez tamén foi testemuña en cartas do mosteiro de Sahagún en 915, mentres que o conde Diego Muñoz daría terras a Sahagún en 922.

Tras a campaña de 920 de Abd al-Rahman III, o rei Ordoño II lanzou unha expedición punitiva dirixida contra os condes casteláns nas terras ao redor de Carrión que non acudiran á loita. Entre os que trouxo de volta encadeados estaban Abolmundar Albo e o seu fillo Diego. A medievalista Margarita Torre Sevilla propuxo a identificación deste Diego co futuro conde de Saldaña, e así Abolmundar Albo con Munio Gómez, e o uso do árabe *kunya* Abu al-Mundhir (árabe: أبو المنذر, pai de 'o guerreiro') para referirse a este home suxire que puido pasar tempo en Córdoba, quizais despois de ser capturado en batalla. Suxire ademais que tal cativerio podería explicar a posterior alianza entre os Banu Gómez e o Emirato de Córdoba. Outros rexeitan esta hipótese, e no seu lugar identifican a Abolmundar Albo cun conde chamado Rodrigo Díaz, coñecido por ter un fillo Diego.

## Notas