open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Antonio Buján

**Antonio Buján Pérez**, nado en Ribadavia en 1892 e finado en Valencia o 29 de decembro de 1942, foi un avogado, agrarista e xornalista galego.

## Traxectoria 
Fillo de Gumersindo Buján Buján. Fixo o bacharelato no Instituto de Ourense e estudou Filosofía e Letras na Universidade de Madrid, e Dereito na Universidade de Salamanca. Integrouse en Acción Gallega e participou nas súas campañas de mobilización contra o caciquismo e os foros entre 1910 e 1914. Presidiu o Centro Republicano de Ribadavia constituído en 1912. Foi presidente da Sociedade de Agricultores de Ribadavia (1913-1916). Dirixiu o Comité Provincial Agrario de Ourense desde 1916. Proclamou a República en Francelos o 23 de agosto de 1917. Coa folga xeral de 1917 fuxiu a Portugal con José López Requejo. A súa amante Angelita Ero Ruvira foi detida en Arbo en agosto de 1917 cando intentaba pasar a Portugal. Buján e López Requejo foron detidos en Ribadavia á súa volta en xaneiro de 1918. Foi xerente de *La Raza* (1918). Nas eleccións a Cortes de 1918 presentouse como republicano polo partido xudicial de Ribadavia contra o conservador José Estévez Carrera e os liberais Adolfo Merelles Martel e José Millán Astray, non conseguiu ser elixido por escasos votos de diferenza sobre Estévez Carrera. Volveu presentarse nas eleccións de 1920 pero por irregularidades na mesa electoral de Ribadavia tampouco foi elixido. Foi concelleiro de Ribadavia (1919). Difundiu o abolicionismo dos foros desde 1919, apoiado pola esquerda obreira e socialista. Foi detido e encarcerado en Ribadavia con Manuel Suárez Castro en decembro de 1920 por participar nun mitin obreiro no Ribeiro. Organizou e presidiu a Federación Provincial de Sociedades Agrarias en 1921, adheríndoa á UGT. Dirixiu *La Zarpa* e colaborou en *El Socialista*.

Volveu ser concelleiro de Ribadavia en 1930, na última corporación municipal antes da proclamación da República. Foi elixido presidente do Comité Republicano de Ribadavia formado en abril de 1930. O 14 de abril de 1931 encabezou a comisión republicana que destituíu ao alcalde monárquico de Ribadavia, Constantino Gómez Fernández. Durante a Segunda República foi un dos políticos máis importantes do Partido Radical en Ourense polo seu liderado entre as organizacións agrarias da provincia. Foi candidato radical pola provincia de Ourense nas eleccións de 1931. En 1931 dirixiu *El Radical*. Volveu ser candidato nas eleccións de 1933. Tamén foi presidente do Avia FC (1914) e do Ribadavia FC (1925).

Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi tenente de milicias no Batallón de Retaguardia número 21 en Orgaz. Finou no cárcere de Valencia o 29 de decembro de 1942.
## Vida persoal 
Casou con Leonor Rodríguez.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
*
Campos, San Cristovo de Lóuzara, Samos

**Campos** é unha aldea da parroquia de San Cristovo de Lóuzara, no concello de Samos, provincia de Lugo. No 2013 ten 5 casas habitadas.

## Localización 
Está situada a uns 860 m de altitude. Dista uns 250 m de San Cristovo.

## Patrimonio histórico e artístico 
No fondo da aldea á beira da estrada está o antigo priorado de Campos, que dependeu do mosteiro de Samos. Trátase dun edificio de planta rectangular, construído en cachotaría, con cuberta a dúas augas. Posúe varios balcóns en forxa de ferro. Algunhas dependencias utilizáronse como escola a finais do século XX.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Priorato de Campos, Lóuzara, Samos, Galiza.JPG|Priorato.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Cristovo de Lóuzara 
### Parroquias de Samos
Gumersindo Buján Buján

**Gumersindo Buján Buján**, nado en Ribadavia en 1850 e finado en Barcelona o 4 de decembro de 1911, foi un avogado e xuíz galego.

## Traxectoria 
Foi xuíz de Primeira Instancia e Instrución de Corcubión (1886), Viana do Bolo (1887), Celanova (1893), Tui (1897) e Vigo (1898). Interveu como xuíz especial na causa que se seguiu polo asasinato de Domingo Barja, alcalde e cacique de Laza, en 1900. En 1901 foi tenente fiscal da Audiencia de Ourense e presentouse ás eleccións para deputado a Cortes polo distrito de Ribadavia, pero foi derrotado por Adolfo Merelles Caula. Como fiscal da Audiencia de Ourense interveu nos conflitos campesiños da comarca de Valdeorras. Despois foi maxistrado da Audiencia de Salamanca e Barcelona. Finou en Barcelona o 4 de decembro de 1911.

Foi un teórico das institucións xurídicas galegas. Publicou as súas opinións sobre os foros no folleto *Redención forzosa de los foros al dominio directo* que apareceu en *El Miño* en 1900. A súa obra fundamental é *De la propiedad y los foros. Estudio jurídico-social* (1902), na que sinala un camiño específico para acabar cos foros.

## Obras 
* *Sociedad gallega. Estudio jurídico sobre el contrato de compañía de familia*, 1887 (con prólogo de Juan Manuel Paz Novoa).
* *De la propiedad y los foros*, 1902.

## Vida persoal 
Casou con Contemplación Pérez López Millán e foi pai de Antonio Buján Pérez.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* "Buján y Buján, Gumersindo" en *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada*.

* 

*
Arzúa (homónimos)

***Comarca de Arzúa**, comarca da provincia da Coruña;
****Arzúa**, concello de dita comarca;
*****Arzúa**, parroquia de dito concello;
*****Santa María de Arzúa**, parroquia de dito concello;
******Arzúa**, lugar de dita parroquia;

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Queixo de Arzúa-Ulloa**,  queixo de leite de protexido pola denominación de orixe Arzúa-Ulloa.
José López Requejo

**José López Requejo**, foi un xornalista e político galego.

## Traxectoria 
miniatura|Anuncio de *La Zarpa*.
Formou parte como secretario do Comité Provincial Agrario de Ourense desde 1916 e despois da Federación Agraria Provincial. Coa folga xeral de 1917 fuxiu a Portugal con Antonio Buján Pérez e foron detidos en Ribadavia á súa volta en xaneiro de 1918. Colaborou en *La Raza* (1918) e dirixiu *La Zarpa* (abandonou a dirección en 1926 por motivos de saúde, pero volveu dirixilo en 1928). Foi denunciado por inxurias por Marcial Ginzo Soto. Foi vicepresidente da Asociación da prensa de Ourense (1931).

## Notas
Pura Vida Conspiracy

***Pura Vida Conspiracy*** é o sexto álbum de estudio da banda de gypsy punk Gogol Bordello, editado por ATO Records o 23 de xullo de 2013. Foi producido por Andrew Scheps.

## Lista de cancións
Juanjo Serrano

**Juan José Serrano Macías**, coñecido como **Juanjo**, nado o 3 de outubro de 1981 en Calamonte (Badaxoz, Estremadura), é un futbolista profesional español que actualmente xoga de dianteiro no Mirandés da Segunda División B española.

## Traxectoria 
Juanjo naceu en Calamonte, Badaxoz, en 1981. Despois do seu debut como sénior no segundo equipo do Mérida, pasou unha década enteira en distintos clubs da Segunda División B: primeiro no Atlético de Madrid B, para continuar no AD Alcorcón, CD Díter Zafra, Real Jaén, UD Lanzarote, Mazarrón CF, UB Conquense, CF Villanovense e CD Guadalajara. No ano 2011, tras dúas tempadas consecutivas anotando máis de 20 goles, asinaría co club da Primeira División Granada CF, aínda que nunca chegou a debutar en partido oficial, xa que foi cedido ao Cádiz CF e ao SD Logroñés. O 20 de xaneiro de 2013 rescinde o seu contrato co club e regresa ao Guadalajara, cun contrato de medio ano.

Así, con 31 anos, faría o seu debut na Segunda División o 26 de xaneiro dese mesmo ano, sendo titular na derrota por 0–2 ante o Girona FC. O seu primeiro tanto no fútbol profesional chegaría co solitario gol dos alcarreños ante a UD Las Palmas o 30 de marzo, volvendo a anotar outro na seguinte xornada contribuíndo á vitoria local ante o Córdoba CF. Tras marcar outros dous tantos co Guadalajara, o descenso administrativo do club fai que Juanjo teña que buscar un novo equipo, asinando finalmente polo Club Deportivo Lugo. Tras un ano no Lugo no que non goza de moitos minutos de xogo, asina polo CD Mirandés, equipo recentemente descendido á Segunda División B.

### Clubs 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com 
* Datos do xogador en Soccer Database
Ulloa

O topónimo **Ulloa** pode referirse a:

;En Galiza
***Comarca da Ulloa**,  comarca da provincia de Lugo;
***Ulloa**, parroquia do concello de Palas de Rei;
***Ulloa**, lugar da parroquia de Curbián, no concello de Palas de Rei;
***Ulloa**, lugar da parroquia de San Breixo, no concello de Palas de Rei;
***A Ulloa**, lugar da parroquia de Oroso, no concello de Oroso;
***Vilar de Ulloa**, lugar da parroquia de Meixide, no concello de Palas de Rei.

;Fóra de Galiza

;En Colombia
***Ulloa**, concello do Valle del Cauca.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***O Ulló**, lugar da parroquia de Céltigos, no concello de Frades;
***Queixo de Arzúa-Ulloa**,  un queixo de leite de vaca, que se acolle protexido pola denominación de orixe Arzúa-Ulloa.
Galicia. Diario de la mañana

***Galicia*** foi un xornal que se editou en Ourense entre 1930 e 1937.

## Historia e características 
Subtitulado *Diario de la mañana*, apareceu o 15 de xuño de 1930. Fundado por Marcial Ginzo Soto, ao que o suceden na dirección Ricardo Outeiriño, Antonio López Sánchez (1934-1935) e José Rodríguez de Dios (1936). Xornal de orientación calvosotelista, nos comezos baixo as instrucións de Marcial Ginzo Soto, e logo baixo as de Ricardo Outeiriño. Foron os seus redactores Antonio Couceiro Freijomil, Emilio Amor Rolán, Antonio López Sánchez, Celso Cendón, José González Viso, Xavier Prado Lameiro e Alfonso Carballo. Entre os seus colaboradores figuraron Vicente Risco, Florentino López Cuevillas, Manuel Luís Acuña, Antonio Noriega Varela, José Adrio Menéndez e Xosé Ramón Fernández-Oxea. Cesou a súa publicación en maio de 1937.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Ourense
### Ligazóns externas 
* Salgado Sánchez, Rafael Ángel (7/11/2011). "Diario Galicia (Fernando Valcarcel)" (7/11/2011) ourensenotempo.blogspot.com
Marcial Ginzo Soto

**Marcial Ginzo Soto**, nado en Ourense en 1885 e finado na mesma cidade o 22 de outubro de 1974, foi un avogado, xornalista e político galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela en 1915. Foi director de *El Radical* (1910-1913) e colaborou en *Ecos de Orense*. Despois pasou a ser redactor de *La Región*, do que chegou a ser director (1915-1926). Foi presidente do Círculo Tradicionalista de Ourense en 1917 e 1918. Durante a ditadura de Primo de Rivera foi nomeado alcalde de Ourense (1926-1929) e en 1927 foi elixido representante dos concellos de Ourense na Asemblea Nacional Consultiva. Volveu exercer como alcalde nun breve período en 1930. Nese momento fundou o periódico *Galicia*, cunha orientación calvosotelista.

## Vida persoal 
Casou en Ribadavia con Aurora Cendón Rey en 1916.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Alcaldes de Ourense

### Ligazóns externas 
* Diario Galicia (Fernando Valcarcel)
Operación E

***Operación E*** é un filme franco-galego dirixido por Miguel Courtois Paternina que se estreou no 2012. É unha produción de ZircoZine, Tormenta Films e A.J.Ou.Z. Films (Francia), co apoio de TVE e Canal + Francia e a distribución de DeAPlaneta en España e a nivel internacional e de EuropaCorp en Francia. É a primeira produción internacional da produtora galega independente ZircoZine, e foi rodada en Colombia. Está protagonizado por Luís Tosar, que interpreta o campesiño colombiano José Crisanto e Martina García no papel de Liliana, a súa muller.

A historia do filme está baseada en feitos reais, na operación humanitaria coñecida como Operación Emmanuel (2007-2008), que consistiu no rescate de Clara Rojas, o seu fillo Emmanuel, que naceu en cativerio, e Consuelo González de Perdomo, os cales permaneceron máis de seis anos en poder das FARC nas selvas colombianas.

## Sinopse 
Unha muller secuestrada polas FARC dá a luz un neno no medio da selva colombiana. No momento do parto, a guerrilla arrebátalle o bebé á súa nai e entrégallo a Crisanto, un modesto agricultor que sobrevive na xungla coa súa muller, os seus cinco fillos e o seu sogro, un curandeiro indíxena. Crisanto deberá facerse cargo do neno baixo ameaza de morte, pero o pequeno está gravemente enfermo. Toda a familia trata de salvarlle a vida, que é tamén a súa. A súa loita sen descanso levaralles río abaixo sorteando toda clase de adversidades, descoñecendo que se esconde tras o interese da guerrilla polo pequeno.

## Personaxes 
* Luís Tosar como José Crisanto
* Martina García como Liliana
* Gilberto Ramírez como Don Ramoncito
* Francisco Pérez como Jerónimo
* Eileen Moreno como Solangie
* Juan Carlos Contreras como Fiscal Xeral
* Elkin Correa como Xeneral
* Jaime Correa como Guerrilleiro Maestro
* Hedras Urrego como Camareiro do asador
* Sigifredo Vega como Miguel
* Farruco Castromán como Dr. Rocha

## Galardóns e nomeamentos 
### Premios Mestre Mateo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial 
* 
* Ficha no soportal do audiovisual galego.
* O filme en Zircozine.com
Quintá, San Cristovo de Lóuzara, Samos

**Quintá** é unha aldea da parroquia de San Cristovo de Lóuzara, no concello de Samos, provincia de Lugo.

## Localización 
Está situado a uns 850 m de altitude.

## Patrimonio histórico e artístico 
* Capela de Santo Antón.
* Fonte da Cova.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Fonte da Cova, Quintá, Lóuzara, Galiza.jpg|Fonte da Cova.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Cristovo de Lóuzara 
### Parroquias de Samos
Rumille, Carcacía, Padrón

**Rumille** é un lugar da parroquia de Carcacía no concello coruñés de Padrón, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 60 habitantes, o que supón unha diminución respecto do ano 1999 cando tiña 66	 habitantes.

Rumille era parroquia ata 1836, e pertencía ao concello de Teo, que a perdeu para pasar ao de Padrón, para compensalo pola creación do concello de Dodro.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Carcacía
### Parroquias de Padrón
Trypanosoma vivax

::*Non confundir con *Plasmodium vivax*.*
***Trypanosoma vivax*** é unha especie de protozoos parasitos, que causa a tripanosiomíase animal chamada en África nagana, que afecta ao gando bovino e a algúns animais salvaxes. Dáse maiormente en África occidental, aínda que ultimamente se espallou tamén a Suramérica. Outras especies de tripanosomas poden producir tamén tripanosomíases animais, como *T. brucei brucei*.

No *T. vivax* descubriuse unha nova prolina racemase de importancia médica e veterinaria .

En *T. vivax* atopouse a glicoproteína de superficie variable máis pequena (40 kDa) descuberta ata agora, que contén poucos carbohidratos.

A especie tamén produce vivapaína, unha cisteína peptidase.

## Notas
A Lama, Fisteus, Quiroga

**A Lama** é un lugar da parroquia de Fisteus, no concello lucense de Quiroga na comarca de Quiroga.

## Toponimia 
O orónimo provén do latín , e indica un lugar con lama ou lodo.

## Localización 
Está situada a 490 m de altitude a 100 m da aldea de San Cristovo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Fisteus 
### Parroquias de Quiroga 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Quiroga
Arnold (automóbil)

miniatura|O Arnold baseouse no Benz Velo (na foto)
O **Arnold** foi un dos primeiros automóbiles fabricado no Reino Unido. Foi producido en East Peckham, Kent, entre 1896 e 1898.

## Historia 
William Arnold & Sons de East Peckham, Kent, foi unha empresa de enxeñería agrícola fundada aproximadamente en 1844.

En 1895 adquiriron unha licenza para construír coches Benz. Como Arnold Motor Carriage Co. desde 1896 a 1898 a empresa construíu doce coches co deseño da Benz, pero cos seus propios motores Dous Arnolds foron expostos no Crystal Palace en 1896.

Un Arnold de 1896 estaba equipado co primeiro arranque automático do mundo, do enxeñeiro eléctrico H.J. Dowsing. Era un dynamotor xunto ao volante, deseñado para axudar aos coches a subir os outeiros e para arrincar o motor.

Consérvanse dous coches Arnold.

## Notas 
## Véxase tamén
El Radical (1910)

***El Radical*** foi un semanario editado en Ourense entre 1910 e 1913.

## Historia e características 
Subtitulado *Semanario tradicionalista*, apareceu o 27 de xullo de 1910. Fundado por José Fernández Gallego e dirixido primeiro polo seu fundador e despois por Marcial Ginzo Soto, foi un semanario xaimista. Entre os seus colaboradores figuraron Carolino Costa Márquez, José Bello González, Carlos M. Sánchez de Bou, Carlos Balboa Pajarón e Alejandro Rodríguez Veiras. Cesou a súa edición en 1913.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Ourense
Egg (automóbil)

miniatura|Egg & Egli construído en 1899

**Egg** ou **Egg & Egli** foi unha marca de coche suíza, activa entre 1896 e 1919. Foi unha das marcas de coches máis lonxevas do país. Apareceu en numerosos salóns do automóbil e competiu no derby anual Smash-up de Francia.

## Historia 
Rudolf Egg, un enxeñeiro automotriz, construíu un coche para o seu uso en 1893. Máis tarde en 1896 fundou a compañía do mesmo nome en Zürich cos fondos dun banqueiro suízo chamado Egli. En 1904, a empresa trasladouse a Wollishofen, operando baixo o nome de **Motorwagenfabrik Excelsior**. A compañía Egg produciu máis tarde algúns dos primeiros motores de avións suízos. Logo da guerra as dificultades financeiras obrigaron ó peche da empresa en 1919. Máis tarde o mesmo Egg converteuse nun distribuidor de Renault.

## Modelos 
Ao principio, todos os modelos eran triciclos. Chamado triciclo Egg & Egli antes de 1900, logo  comercializáronse como  Egg & Egli Rapid. Os primeiros coches de catro rodas producíronse en 1899, cun forte parecido co Oldsmobile Curved Dash. Os modelos Egg considerábanse de alta calidade en Suíza, e moitas empresas suízas os produciron baixo licenza.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Rob de la Rive Box. *The Complete Encyclopedia of Antique Cars*, ISBN 0-7858-1872-3.

### Ligazóns externas
* History of Egg & Egli (Dutch)
* Swiss Car Register
Vicente Sola Regido

**Vicente Sola Regido**, nado en Castrelo do Val a mediados do século XIX e finado en Caldeliñas (Verín) o 10 de agosto de 1918, foi un político galego.

## Traxectoria 
Emigrante retornado, ao seu regreso foi presidente do Partido Conservador de Verín, era o representante no distrito de Luis Espada Guntín. Foi secretario do concello de Verín (1892). Foi nomeado alcalde de Verín en 1899. Volveu ser alcalde en 1914.

Foi asasinado no balneario de Caldeliñas o 10 de agosto de 1918, cando tiña uns 70 anos. Do asasinato foron acusados Francisco Núñez Estévez (quen nun princpio alegou que o fixera por vinganza pois Vicente Sola o obrigara a ir ao servizo militar indebidamente, perseguiuno con cotas excesivas de consumos e vexouno publicamente) e Miguel Salgado, que foron xulgados do 5 ao 7 de abril de 1922, nun sonoro proceso en Verín.

## Vida persoal 
Casou con María Armas, de quen enviuvou. Tivo dúas fillas, residentes en Verín, e varios fillos emigrados en Chile.
## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Río Barcés

O **río Barcés** é un curso fluvial da provincia da Coruña que nace no concello de Cerceda e desemboca no encoro de Cecebre.

O curso alto, chamado aínda rego Barcés, é tributario do lago das Encrobas. Dende aí traza un percorrido en dirección nordés até confluír co río Mero en Orto, Abegondo, a unha altitude de 40 metros sobre o nivel do mar, onde ambos forman o encoro de Abegondo - Cecebre, espazo declarado zona especial de conservación (ZEC).

O Barcés é o principal dos colectores secundarios da conca do río Mero, e recolle as augas da aba meridional dos montes do Xalo e das terras de Cerceda.
## Ecoloxía: flora e fauna 
O comezo do río Barcés atópase nun bosque ripario (vexetación típica das ribeiras de ríos e regatos) de salgueiros e ameneiros. Cara ao fondo do río apréciase un aumento da vexetación, formando un bosque de ribeira, que medra nun espazo estreito e longo estendéndose en paralelo ao curso da auga. Nese último treito destaca a presenza do chopo negro.

Este bosque de ribeira é hoxe un enorme ecosistema de algo máis de mil hectáreas con aproximadamente 800 000 árbores (medio millón foron plantadas nos últimos anos): bosques de carballos, castiñeiros, ameneiros, salgueiros... que se reproducen polos seus extremos. Están catalogadas actualmente 862 especies de animais e vexetais, segundo o estudo da Estación de Hidrobioloxía Encoro do Con, da Universidade de Santiago. Nunha excursión de pouco máis dunha hora é posíbel cruzarse (máis ben cruzan eles diante) cunha manda de xabarís, varias aves rapaces, lebres... Tamén hai lobos, raposos, coellos, troitas de gran tamaño, aves migratorias cando é a súa época, e gaivotas.

## O corredor ecolóxico do río Barcés 
Na actualidade, a Reserva da biosfera Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo e a Universidade da Coruña, colaboran nun estudo financiado pola "Cátedra de Desenvolvemento Sostíbel Hijos de Rivera-UDC", que ten como obxectivo que o río Barcés e o seu bosque de ribeira funcionen como un corredor ecolóxico que conecte o encoro de Abegondo-Cecebre co lago das Encrobas, contribuíndo á calidade da auga que se consuma na ára da Coruña. Neste raballo, dirixido polos doutores da UDC María José Servia e Jaima Fagúndez, propóñense medidas de mellora do bosque, incluíndo a restauración pasiva por rexeneración natural nas áreas cun nivel medio de degradación, e medidas de reforestación nas áreas moi degradadas.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Ríos de Galicia
*Río Mero
*Lago  das Encrobas
*Encoro de Abegondo-Cecebre
Pío Príncipe

**Pío Príncipe Gracia de Romero**, nado en Jaca en 1866 e finado en Ourense o 14 de xaneiro de 1933, foi un político galego.

## Traxectoria 
Estudou no Colexio San Ildefonso do Escorial. Tenente de Carabineiros. Foi destinado a Ourense en 1914, onde se xubilou. Ao retirarse dedicouse á actividade industrial. Integrouse no grupo republicano de Ourense do que formou parte da súa directiva xa en 1918. O 26 de marzo de 1930 foi un dos asinantes do Pacto de Lestrobe. Despois da escisión da Federación Republicana, organizou o Partido Radical con Luis Fábrega Coello, Fernández Pérez, Santos Fernández Fueyo e Antonio Buján Pérez; foi presidente do Partido e administrador de *El Radical* (1931). Foi nomeado secretario xeral do Partido Radical de Ourense o 8 de xaneiro de 1933. Finou en Ourense o 14 de xaneiro.
## Recoñecementos 
Cabaleiro da Orde de San Hermenegildo.

## Vida persoal 
Casou con María Brunet Berta e foi pai de Soledad, Josefa, Juana, Pío e Emilio Príncipe Brunet.

## Notas
Melón (cetáceos)

O **melón** é un órgano de forma ovalada formado por unha substancia de natureza lipídica que se encontra na fronte da maioría dos odontocetos e que se cre que se utiliza para a ecolocación.

## Función 
[miniatura|250px|Cabeza dunha [beluga onde se observa a gran prominencia frontal que alberga o melón.]]
[miniatura|250px|O melón axuda á [ecolocación.]]

Estruturalmente, o melón forma parte do aparato nasal e comprende a maior parte do tecido entre o espiráculo e a punta do nariz. É un órgano ovoide que se encontra na rexión facial dos odontocetos. Normalmente é asimétrico, lixeiramente desviado cara ao lado dereito. Encóntrase sobre unha almofadiñaa de tecido conectivo denso, sobre as turbinas óseas do cranio.

O tamaño do melón non se relaciona coa máxima profundidade alcanzada nas inmersións dos cetáceos. A súa función aínda non foi aclarada totalmente, pero se cre que é un compoñente bioacústico, como un medio de enfocar os sons utilizados na ecolocación e adaptador de impedancia.A función como adaptador de impedancia implica a creación dunha similitude entre as características deste tecido e a auga circundante, de tal modo que a enerxía acústica pode fluír cara ao exterior da cabeza e penetrar no medio acuoso cunha mínima perda de enerxía.Algúns científicos crían erroneamente que o melón se utilizaba para somerxerse e como flotador. Pero estas ideas foron descartadas nos últimos 40 anos e deixaron de ser consideradas válidas polos cetólogos.

Os lípidos (graxas, aceites e ceras) dentro da cabeza dos odontocetos son quimicamente distintos. Estes teñen a característica infrecuente de que trasmiten os sons a diferente velocidade dependendo da composición química e que son tóxicos para o metabolismo. Parece como se esta estrutura lipídica especializada evolucionou como compoñente da máquina bioacústica dos odontocetos. O melón e os tecidos lípidicos mandibulares que están involucrados na produción e recepción do son están compostos de ácidos graxos ricos en ácido isovalérico.A composición bioquímica dos lípidos en varios odontocetos cambia segundo a idade do individuo, o que suxire que a ecolocación non está completamente desenvolvida cando estes animais nacen.

## Notas
Latitude (homónimos)

O termo **latitude** pode ter os seguintes significados:

*En xeografía e cartografía, a **latitude** dun lugar da Terra é o ángulo que establece, co plano do ecuador terrestre, un raio que vaia do lugar en cuestión ao centro da Terra.
*En astronomía, a **latitude celeste** é unha das coordenadas celestes no sistema de coordenadas eclípticas.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lonxitude.
Harry o sucio na lista negra

***Harry o sucio na lista negra*** (en ) é un filme estadounidense dirixido por Buddy Van Horn que se estreou en 1998. Quinta e última entrega da serie policial iniciada con *Harry o sucio*. Estreouse en galego na TVG o 24 de agosto de 2013.

## Sinopse 
O protagonista volve a ser Harry Callahan, un controvertido inspector da policía de San Francisco. Unha lista de oito persoas célebres circula pola cidade e fanse macabras poxas sobre cal delas morrerá primeiro. Un dos nomes que figura na lista é precisamente o do inspector Callahan, que é precisamente quen está investigando o caso.

## Personaxes 
* Clint Eastwood como Inspector Harry Callahan
* Patricia Clarkson como Samantha Walker
* Liam Neeson como Peter Swan
* Evan C. Kim como Inspector Al Quan
* David Hunt como Harlan Rook
* Michael Currie como Capitán Donnelly
* Jim Carrey como Johnny Squares
* Anthony Charnota como Lou Janero
* Ronnie Claire Edwards como Molly Fisher
* Louis Giambalvo como Gus Wheeler
* Charles Martinet como Policía

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo
Río Gobia

O **río Gobia** é un curso fluvial da provincia da Coruña que nace e morre no concello de Abegondo desenvocando no río Mero. Nace na parroquia de Folgoso, pasa por Montouto, Cabanas, Cerneda, Abegondo, Meangos, Cos e en Limiñón serve de afluente ao Mero, xa preto do encoro de Cecebre.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Ríos de Galicia
Proxecto Mercury

miniatura|Logo do proxecto Mercury.
O **proxecto Mercury** foi o primeiro proxecto dos Estados Unidos para poñer un home no espazo. Foi seguido polo programa Gemini e o proxecto Apollo e xa máis tarde polo programa do transbordador espacial.

O contratista elixido para construír a cápsula Mercury, deseñada por Max Faget, foi a McDonnell Aircraft. O tamaño e masa da cápsula eran o mínimo imprescindible para levar a un home a órbita dadas as limitacións do foguete elixido para lanzala tripulada, o Atlas LV-3B, e de feito as cápsulas tiñan un peso dun terzo das cápsulas Vostok soviéticas, e mentres as Vostok eran capaces de misións de ata unha semana, as Mercury tiñan unha capacidade de ata 24 horas.

Incluíndo voos de proba e voos orbitais, lanzáronse ou intentáronse lanzar 25 cápsulas Mercury. Tódolos lanzamentos tripulados tiveron éxito, aínda que nalgúns momentos con perigo para o astronauta.

## Astronautas 
miniatura|Astronautas do Proxecto Mercury
Os sete astronautas do proxecto Mercury (coñecidos popularmente como *os sete de Mercury*) foron os primeiros astronautas estadounidenses, elixidos mediante rigorosas probas. Foron os seguintes:

*Scott Carpenter
*Gordon Cooper
*John Glenn
*Virgil Grissom
*Walter Schirra, Jr.
*Alan Shepard
*Deke Slayton

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Mercury 13
Benz Velo

miniatura|250px|Benz Velo no Museo do Automóbil de Toyota
O **Benz Patent-Motorwagen Velo** (ou **Benz Velo** para abreviar) foi un dos primeiros automóbiles. Karl Benz patentou o Benz Patent-Motorwagen de tres rodas o 29 de xaneiro de 1886 producido como o primeiro automóbil dispoñible no mercado desde 1886 ata 1893. A este éxito inicial seguiuno o modelo **Benz Velo** en 1894. O Velo e o Duryea Motor Wagon, patentado en 1895, acredítanse como os primeiros coches estandarizados.

## Mecánica 
O primeiro Benz Velo estaba equipado cun motor de cilindro único na parte traseira, con 1045 cc (1 L) e 1,5&nbsp;HP, e alcanzaba unha velocidade de 20&nbsp;km/h. En 1897 a potencia creceu ata 2,5 HP, en 1900 foise a 3&nbsp;HP, e en 1901 os cabalos subiron a 3,5 HP. Tamén mellorou o rendemento; a versión máis potente lograba unha velocidade máxima de 30&nbsp;km/h.

En 1896 ofreceuse o carburador de flotador e o acendido por batería. A partir deste momento tamén dispoñía dunha manivela para arrincar o motor. Unha caixa de cambios de dúas velocidades transmitía a potencia do motor ás rodas traseiras, a partir de 1896 tamén se ofreceu unha terceira velocidade opcional e marcha atrás. Dende 1900 ambas foron incluídas de serie.

## Produción 
Foron construídas 67 unidades do Benz Velo en 1894 e 134 en 1895. O Velo permaneceu en produción até 1902, cun reconto final de máis de 1200 coches fabricados.

## Réplicas 
O Velo inspirou numerosas copias, incluíndo o Marshall (logo Belsize) en Manchester, o Star (Wolverhampton) e o Arnold (Paddock Wood, ao final só foron construídos doce coches).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Mercedes-Benz

### Ligazóns externas
Canón submarino

[miniatura|300px|Imaxe en perspectiva do fondo da costa de San Gabriel e Os Ánxeles ([California, Estados Unidos). Móstranse os canóns submarinos de San Gabriel (A) e Newport (B), este último formado por varios brazos que se abren cerca da cidade dos Ánxeles. (A exaxeración vertical do diagrama é de seis veces).]]

Un **canón submarino** é un val de ladeiras inclinadas situado no noiro continental e cuxa formación está frecuentemente relacionada cun río actual ou antigo no continente lindeiro, como se se tratara dun prolongamento do val dese río precursor.

Na maioría dos casos, a plataforma continental cobre unha parte do canón, sobre todo cando dita plataforma é bastante extensa e cunha pendente escasa, tal como se ve no caso dos canóns submarinos ao oeste dos Ánxeles.

Noutras ocasións, o canón submarino tamén corta á plataforma continental, polo que chega practicamente á desembocadura do río que lle deu orixe, como son os casos do río Hudson (Nova York) e o río Congo, no oeste de África.

A formación dos canóns submarinos é un proceso xeolóxico que require unha enorme cantidade de tempo e que pon de manifesto a eterna oposición entre os movementos construtores e destrutores do relevo terrestre.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Ancechea Soto, Eumenio, Francisco Anguita Virella e Fernando Moreno Serrano(1990): *Geología: procesos externos*. Zaragoza: Editorial Luis Vives. ISBN 84-263-0470-2.
* Strahler, Arthur Newell (1970): *Physical Geography*, segunda edición. Nova York: John Wiley & Sons, Inc. ISBN 978-0471831686.

### Outros artigos 
* Canón (xeoloxía)
* Dorsal oceánica
* Nivel do mar
* Relevo submarino
José Caamaño Caamaño

**José Caamaño Caamaño**, nado en Negreira cara a 1910 e finado en Santiago de Compostela o 20 de abril de 1970, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
Foi secretario do Centro Republicano de Santiago de Compostela. O 26 de marzo de 1930 foi un dos asinantes do Pacto de Lestrobe. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estivo fuxido até o remate da guerra. Entregouse e foi xulgado na Coruña por rebelión, sendo absolto. Foille incoado un expediente de investigación por deserción polo Consello Supremo de Xustiza Militar de Madrid. Detido a principios de 1945, procesado na causa 94/45 acusado de pertencer á Unión Nacional xunto a Jesús Balboa López, Manuel Montero Malvar, Jesús Pérez Bustos, Mariano Otero Castelao, Manuel Álvarez, Cándido Comesaña Fernández, Leandro Aroca González, Xosé Velo Mosquera, Avelino Álvarez Meana, Francisco Rey Drox, Aníbal González Fernández e Rosa González Cabo. Finou en Santiago de Compostela o 20 de abril de 1970.

## Notas
Manuel Caamaño Ferreiro

**Manuel Caamaño Ferreiro** foi un político galego.

## Traxectoria 
Cuñado de Victoriano Fabeiro. Foi nomeado alcalde de Negreira en 1906. Cesou como alcalde en 1920. Despois foi primeiro tenente alcalde e segundo tenente alcalde en 1922. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* , José Manuel (11/1/2012). "Alfredito" *Ágora*.
Manuel López González

***Manuel López González**, cociñeiro e político galego (1892-1968).

***Manuel López González**, político socialista galego de Maside (n. 1906).

***Manuel López González**, mestre e político español (1909-1984).

***Manuel López González**, escitor galego  coñecido como **Manuel Catoira** (n. 1947).

***Manuel López González**, policía estremeño asasinado por ETA (1954-1978).
OpenStreetMap

**OpenStreetMap** (tamén coñecido polas súas siglas **OSM**) é un proxecto aberto e colaborativo para crear mapas libres, gratuítos e editables. As trazas dos mapas créanse empregando información obtida de dispositivos GPS ou empregando fotografías aéreas ou de satélites e outras fontes como bases de datos da administración. Dende 2016 OSM emprega en España cartografía PNOA para mapeado e edición.

## Descrición
[miniatura|esquerda|Evolución do mapeo da área da cidade de [Múnic (Alemaña) de agosto de 2006 a setembro de 2007 por colaboradores de OpenStreetMap.]]
[miniatura|esquerda|x250px|OSM de Galiza indicando a [zona económica exclusiva|ZEE en Galiza.]]
Os inicios do proxecto están en xullo de 2004 por Steve Coast en protesta polos altos prezos que Ordnance Survey, a axencia cartográfica de Gran Bretaña, cobraba pola súa información. O 9 de agosto de 2004 pediu o dominio openstreetmap.org. En 2006 o proxecto OSM pasou a estar organizado baixo unha fundación internacional con apoios para aloxar a súa base de datos. O proxecto foi ampliándose a máis países do mundo e en abril de 2009 iniciouse a colaboración con Wikipedia para empregar os seus mapas xeoreferenciados. Dende entón Wikipedia ofrece ligazóns aos mapas de OSM, entre outros.

O proxecto baséase en edicións feitas por colaboradores rexistrados. Os usuarios crean unha conta rexistrándose na páxina do proxecto OSM. Poden editar directamente os mapas na páxina web do proxecto sen necesidade de instalar programa algún no seu ordenador. Unha vez rexistrado e acceso á páxina de edición amósanse imaxes de distintas zonas. Cada usuario pode elixir a zona ou lugar que desexa mapear. Converter esas  fotos en datos que se incorporarán á base de OSM. Así pódense trazar estradas, edificios, terreos, zonas segundo o seu uso ou calquera outro dato. Todo será incorporado aos mapas de OSM. Existen programas alleos a OSM que permiten baixar partes dos mapas do proxecto chamadas *teselas*. Estes anacos permiten ser editados de xeito completo podendo engadir datos doutras aplicacións como receptores GPS, trazas completas. Toda esa información pode ser subida posteriormente á base de datos de OSM. Terceiras empresas e usuarios desenvolven programas que empregarán a base de datos OSM. Algunhas fan uso comercial deses datos. O proxecto OSM fomenta o uso comercial. Cada empresa decide o nivel de liberdade que da ao seu proxecto. Así algunhas deixan empregar parte do seu software de xeito libre e cobran por algunhas funcións.

### OSM en Galiza
Na ampliación de OSM chegou a ofrecer algunhas imaxes de satélite das principais cidades de Galiza non estando dispoñible no resto de xeito que as vilas máis pequenas e as estradas entre elas non tiñan presenza no proxecto. Hoxe en día as imaxes xa están dispoñibles para todo o territorio aínda que faltan moitas estradas secundarias por trazar.

## Notas
Lobeiro

O topónimo **Lobeiro** pode referirse a:

;En Galiza
***Lobeiro**, lugar da parroquia de Maceda, no concello de Melide;
***O Lobeiro**, lugar da parroquia do Val, no concello de Narón.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Lobeiros**, lugar da parroquia de Barbos, no concello de Ortigueira.
Ponteceso (homónimos)

Como topónimo **Ponteceso** pode referirse a:

;En Galiza
***Ponteceso**, concello da comarca de Bergantiños;
***Ponteceso**, lugar da parroquia de Cospindo no concello de Ponteceso;
***Ponteceso de Cabana**, lugar da parroquia de Cesullas, no concello de Cabana de Bergantiños.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Victoriano Fabeiro

**Victoriano Fabeiro García**, nado en 1879 e finado en Negreira o 25 de outubro de 1951, foi un médico e político galego.

## Traxectoria 
miniatura|Busto en Negreira.
Membro da máis importante familia dos conservadores de Negreira, casou con Teresa Caamaño Ferreiro, dona do Pazo do Cotón e a máis importante vinculeira da familia liberal dos Caamaño.

Tío de José Reino Caamaño. Presidente do Sindicato católico de Negreira, foi nomeade alcalde de Negreira en abril de 1920, volveu ser elixido en abril de 1922, en 1930 e dende 1931 polo Partido Republicano Conservador cando a súa candidatura acadou nas eleccións a totalidade de concelleiros da Corporación. En 1934, despois da vitoria dos partidos conservadores nas eleccións xerais e a disolución das deputacións provinciais de esquerdas, ocupou a presidencia da Deputación da Coruña durante uns meses. Foi destituído como alcalde polo gobernador civil en outubro de 1936, e substituído por Jesús Magariños Pastoriza, novo alcalde franquista. Foi conselleiro de FINSA.

## Recoñecementos 
Unha comisión veciñal erixiu un busto por subscrición popular na entrada do Colexio Público, obra do escultor Andrés Barbazán.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Don Victoriano
Codex Wallerstein

O **Codex Wallerstein** é un manuscrito iluminado conservado na Biblioteca da Universidade de Augsburgo coa signatura ou código de catalogación I.6.4.2. É un manual alemán de artes marciais de 108 folios numerados, que suman 221 páxinas datado en 1549 que leva o título **Vonn Baumanns Fechtbuch**

## Características 
De autor ou autores anónimos e escrito en antigo alto alemán non é un texto homoxéneo, tradicionalmente considerábase que consistía en tres partes diferencidas , unha primeira parte que se corresponde propiamente cun Fechtbuch, unha segunda parte que sería máis ben un *Ringbuch* (manual de loita corpo a corpo) e unha terceira parte no que se mesturan varias artes marciais. Hans- Peter Hils en *Meister Johann Liechtenauers Kunst des langen Schwertes * obra de 1985 divide o manuscrito en dúas partes , unha Parte A datada na segunda metade do século XV, subdividida en dúas subpartes unha dedicada á espada longa principalmente e á outra á sobre todo á loita corpo a corpo e á daga e unha Parte B de datación máis antiga, de arredor de fin do século XV ou principios do XV, e que só contén ilustracións, sen explicación nin comentario ningún. Segundo se testemuña na primeira folla sería unha persoa de apelido Von Bauman (*Vonn Baumanns*) quen uniu os textos no ano 1549, numerándoos e encadernándoos deixando constancia da data. No ano 1556 o códice pasou a propiedade de Paulus Hector Mair quen estribiu na última folla un sumario do contido. Trátase dun texto fundamental para o estudo da esgrima tradicional alemá. 
miniatura|Premer para ver o códice enteiro

## Notas
José Frau

**José María Isidro Frau y Ruiz**, nado o 15 de maio de 1898 en Vigo e finado o 24 de marzo de 1976 en Madrid, foi un pintor de orixe galega.

## Traxectoria 
Fillo dunha andaluza e un mallorquino, carabineiro destinado en Vigo, con tres anos abandonou Galicia.

Estudou na Academia de Bellas Artes de San Fernando de Madrid, sendo discípulo de Antonio Muñoz Degrain.

Expuxo en Pittsburgh e viaxou a Buenos Aires e Montevideo. En 1950 foi a vivir a México onde expón, así coma en Nova York. Fixou a súa residencia definitiva en España, na provincia de Guadalajara, en 1966.

Pódese apreciar obra de Frau no Museo Municipal Quiñones de León (sala monográfica con nove cadros doados polo autor), na Colección Afundación, no Museo Provincial de Pontevedra, no Museo de Belas Artes da Coruña, e no Museo Galego de Arte Contemporánea Carlos Maside. Amais diso, ten obra no Museo Nacional Centro de Arte Raíña Sofía e en pinacotecas de París, Pittsburgh, Moscova, Nova York, Buenos Aires, California e Alemaña.

En Vigo, unha rúa, entre as rúas Álvaro Cunqueiro e López Mora, leva o nome do pintor.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Castro Arines, José de: *J. Frau. Exposición monográfica*. Vigo, Caixavigo, 1984.
* Chamoso Lamas, Manuel; *Arte en Galicia*. Barcelona, Edit. Noguer, 1976.
* Ilarri Gimeno, Angel; *Catálogo do Pazo Museo Quiñones de León*, Vigo, Concello, 1978.
* López Vázquez, Xosé Manuel; artigo "FRAU, José" da Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada.
* Mon Rodríguez, Fernando; *Pintura contemporánea en Galicia*. A Coruña, Caixa Galicia, 1987.
* 
*
Involucrum

En traumatoloxía, **Involucrum** é unha capa de óso de nova formación que medra fóra do lugar que lle corresponde no propio óso. É unha complicación da osteomielite. Resulta da descamación do periósteo por mor da acumulación de pus, e óso novo medrando do periósteo.
Pode ser diagnosticado mediante probas de imaxe, como radiografías, máis é extremadamente pouco habitual en países desenvolvidos, xa que a osteomielite trátase antes de se producir complicacións coma o involucrum ou o secuestro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Sequestrum
Sesamoidite

A **sesamoidite** é a inflamación dos ósos sesamoides. Nos seres humanos adoita producirse na parte inferior do pé, tras do dedo polgar do pé. Normalmente hai dous ósos sesamoides en cada pé, ás veces poden ser sesamoides bipartitos, isto é, cada un deles consta de dúas pezas independentes. Os ósos sesamoides miden varios milímetros, sendo do tamaño de caramelos. 
Na sesamoidite prodúcese inflamación e dor, polo xeral producida por un aumento na actividade física que soporta o pé. Ás veces o óso pode até mesmo fracturarse, e pode ser complicado de diagnosticar nunha radiografía.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Sequestrum
Fragmento de Klenow

dereita|miniatura|450px|Dominios funcionais do fragmento de Klenow (esquerda) e da ADN polimerase I (PDB).
O **fragmento de Klenow** é un gran fragmento proteico con actividade encimática da ADN polimerase I da bacteria *E. coli*. Orixínase cando esta ADN polimerase I é clivada pola protease subtilisina, que elimina unha porción, e o que queda é o fragmento de Klenow. Obtívose en 1970 por H. Klenow et al. Con respecto ao encima completo, o fragmento de Klenow mantén a actividade de polimerase 5' → 3' e a de exonuclease 3’ → 5’ para eliminar nucleótidos precodificados e a corrección de probas, pero perdeu a actividade de exonuclease 5' → 3' que ademais tiña o encima completo.

O outro pequeno fragmento orixinado na clivaxe desta polimerase mantén a actividade de exonuclease 5' → 3', pero non ten as outras dúas actividades que presenta o fragmento de Klenow.

## Investigación 
Como a actividade exonuclease 5' → 3' da ADN polimerase I de *E. coli* fai que este encima sexa pouco axeitado para moitas aplicacións, o fragmento de Klenow, que non ten esa actividade, ten moitas aplicacións en investigación. O fragmento de Klenow é moi útil en tarefas de investigación que impliquen o seguinte:

* Síntese de ADN bicatenario a partir de moldes monocatenarios.
* Completar un extremo 3' que quedou máis curto dun fragmento de ADN para facer que o extremo 5' que sobresae quede igualado.
* Dixerir os extremos 3' que sobresaen.
* Preparar sondas de ADN radioactivas.

O fragmento de Klenow foi tamén o encima utilizado inicialmente para a amplificación de segmentos de ADN na reacción en cadea da polimerase (PCR), pero despois foi substituído nesta técnica por encimas termoestables como a Taq polimerase, que daban mellor resultado.

## O fragmento de Klenow exo− 
Igual que para certas tarefas a actividade exonuclease 5' → 3' da ADN polimerase I de *E. coli* era un inconveniente, para certas aplicacións tampouco é desexable a actividade de exonuclease 3' → 5' que mantén o fragmento de Klenow. Este problema pode solucionarse introducindo mutacións no xene que o codifica. Como resultado, exprésanse formas do encima que presentan a actividade de polimerase 5' → 3', pero que carecen de actividade de exonuclease, xa que o sitio activo correspondente se ve afectado. Esta forma do encima denomínase **fragmento de Klenow exo-** ou **fragmento de Klenow exo menos**.

O fragmento de Klenow exo- utilízase nalgunhas reaccións de marcaxe fluorescente para micromatrices, entre outras.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* MeshName - Klenow+Fragment http://www.nlm.nih.gov/cgi/mesh/2011/MB_cgi?mode=&term=Klenow+Fragment
* Diagrama en vivo.colostate.edu
Discografía de Tristan und Isolde

Esta é unha discografía de vídeo e son de ***Tristan und Isolde***, unha ópera de Richard Wagner que foi representada por primeira vez o 10 de xuño de 1865 en Múnic.

## Historia das gravacións 
*Tristan und Isolde* ten unha longa historia de gravacións. Nos anos anteriores á segunda guerra mundial, Kirsten Flagstad e Lauritz Melchior foron considerados os intérpretes principais dos papeis protagonistas, polo que existen numerosas gravacións mono da parella en interpretacións en directo dirixidas por directores como Thomas Beecham, Fritz Reiner, Artur Bodanzky ou Erich Leinsdorf. Flagstad gravou a parte comercial xa cerca da fin da súa carreira en 1952, coa dirección de Wilhelm Furtwängler para EMI, producindo unha versión completa que é considerada unha gravación histórica. Despois da guerra, as representacións no Festival de Bayreuth con Martha Mödl e Ramon Vinay baixo a dirección de Herbert von Karajan (1952) foron moi apreciadas, e as súas gravacións están aínda agora dispoñibles. Nos anos '60, a soprano Birgit Nilsson foi considerada a mellor Isolde, e actuou con frecuencia con Wolfgang Windgassen no papel de Tristan. A súa representación en Bayreuth en 1966 baixo a batuta de Karl Böhm foi capturada por Deutsche Grammophon, nunha gravación que é frecuentemente denominada como unha das mellores gravacións de *Tristan*. Algúns coleccionistas prefiren o emparellamento de Nilsson co tenor canadense Jon Vickers, dispoñible en gravación "non oficiais" de representacións en Viena ou Orange.

Do mesmo xeito, existen numerosas producións da ópera en DVD, incluíndo a de Götz Friedrich na Deutsche Oper Berlin cos experimentados cantantes wagnerianos René Kollo e Gwyneth Jones nos papeis principais. Deutsche Grammophon realizou un DVD dunha representación na Metropolitan Opera con Jane Eaglen e Ben Heppner, dirixida por James Levine, nunha produción posta en escena por Jürgen Rose e un DVD da produción de 1993 no Festival de Bayreuth baixo a dirección de Daniel Barenboim e con Waltraud Meier encarnando a Isolde e Siegfried Jerusalem no papel de Tristan, sendo a posta en escena de Heiner Mueller.

## Gravacións de son 
## Gravacións de vídeo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Brown, Jonathan (2000). ''Tristan und Isolde on record: a comprehensive discography of Wagner's music drama with a critical introduction to the recordings''. Westport, Conn.: Greenwood Press. ISBN 978-0-313-31489-6.
* Catálogos de Casas Discográficas: Emi, Decca, Deutsche Grammophon, Philips, Premier, Chandos, Omega, Walhall, Telarc, Opus Art, Criterion, Naxos, Melodram, Urania, The Opera Lovers, RCA, Dreamlife, Archiv, Arkadia, Arthaus, Bensar etc.

### Ligazóns externas 
* Discografía de Jonathan Brown