open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sabrexo, Vila de Cruces

**Santa María de Sabrexo** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces. Segundo o IGE en 2012 tiña 273 habitantes (141 mulleres e 132 homes), distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 391 habitantes.

## Historia 
Sabrexo foi ata o século XVIII freguesía autónoma, cunha pequena igrexa dedicada a San Miguel.

A casa-torre de Sabrexo aparece mencionada en textos antigos.

Nesta parroquia naceu o bispo de Ourense e, posteriormente, de Tui-Vigo Luís Quinteiro Fiúza.

## Patrimonio 
A **igrexa de Santa María de Sabrexo** mostra o lado sobrio do barroco rural, ten o escudo da Orde dos Dominicos nunha das súas capelas.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Cruceiro no cemiterio de Sabrexo, Vila de Cruces.JPG|Cruceiro no cemiterio de Sabrexo.
Ficheiro:Placa no parque de Sabrexo, Vila de Cruces.JPG|Placa no parque de Sabrexo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Sabrexo 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces

### Ligazóns externas 
* Sabrexo na web do concello de Vila de Cruces
Toiriz, Vila de Cruces

**San Xoán de Toiriz** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 270 habitantes (145 homes e 125 mulleres), distribuídos en 12 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 293 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 208 habitantes, sendo 112 homes e 96 mulleres.

Nesta parroquia naceron o médico Avelino Barrio López e o político Primo Castro Vila.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de Toiriz, Vila de Cruces.JPG|Igrexa de Toiriz.
Ficheiro:Casa abandonada en Toiriz, Vila de Cruces.JPG|Casa abandonada en Toiriz.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Toiriz 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces
San Tomé de Insua, Vila de Cruces

**San Tomé de Insua** é unha parroquia que se localiza no concello pontevedrés de Vila de Cruces na comarca do Deza. Segundo o IGE en 2012 tiña 131 habitantes (71 mulleres e 60 homes), distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 220 habitantes.

## Xeografía 
A parroquia ocupa unha franxa do río Ulla, de chan fértil pero difícil de cultivar pola súa configuración. A súa climatoloxía morna permítelle gozar de grandes masas forestais.

## Historia 
O nome de Insua procede da medieval *Insula Laonio*, un territorio propiedade da Igrexa de Santiago cando menos desde o século XI, que estaba limitado ó norte pola confluencia do Arnego co Ulla e tiña a súa fronteira meridional na Serra do Carrio.

Na memoria local pervive o recordo da poderosa casa dos Lodeiros de Xordedo, que cobraban en renda un quinto de todos os cereais colleitados entre a taberna de Rebordaos e o coto da Madanela.

## Patrimonio 
En Insua está a ponte de San Xusto, que ata os anos sesenta era o único lugar que permitía cruzar o Ulla, a miúdo con grandes riscos. Foi arrasada e reconstruída en numerosas ocasións desde a Idade Media.

Hai unha ermida en Xordedo dedicada á Santa Cruz e outra en Dorvisón dedicada á Virxe das Dores.

## Festas 
Na ermida da Santa Cruz celébrase unha romaría o 14 de setembro. Era un vello costume que na fonte que mana ao seu lado colleran os devotos auga para bendicir os seus campos.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Ponte San Xusto.jpg|A vella Ponte de San Xusto.
Ficheiro:Nova ponte de San Xusto sobre o Ulla.JPG|Nova ponte de San Xusto.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Tomé de Insua 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces
Cobres, Vilaboa

**Santo Adrán de Cobres** é unha parroquia do concello pontevedrés de Vilaboa. Segundo o IGE, en 2022 tiña 1.455 habitantes (732 homes e 723 mulleres), distribuídos en 8 entidades de poboación.

O peirao de Santo Adrán de Cobres é a base dunha importante frota mexilloeira que opera nas bateas da Ría de Vigo.

## Patrimonio 
A igrexa parroquial é de planta rectangular, con engadidos laterais da sancristía e unha capela, polo que semella que é de cruz latina. Parece ter as súas orixes no século XVI, con engadidos posteriores.

Nunha parede da igrexa e no muro do adro hai dúas cruces, restos dun primitivo *via crucis*. Trátase de cruces monolíticas, latinas, grosas, lisas e sen figuras. Presentan sección cuadrangular coas arestas rebaixadas e nos extremos dous brazos e testeiros acabados en cadrados. A primeira delas está pendurada por garfos de ferro na parede exterior dereita, ó carón dunha porta lateral, amosando por debaixo unha mesa/altar moderna. A segunda, apoiada no lateral do muro do adro, pola banda esquerda da igrexa, está sustentada por unha base paralelepípeda coas arestas superiores rebaixadas.
[miniatura|275px|O [entroido en Cobres é festa de interese turístico de Galicia]]
O castelo de Uveiras foi construído nos séculos XIV e XV, e destruído durante a batalla de Rande. Consérvase o baseamento e o comezo dos muros, cunha altura máxima duns 5 m e un ancho de 1,5 m. Ten esquinas en ángulo e un pequeno bastión na cara nordés. Está situado nun outeiro a uns 100 metros de altitude, adaptándose á topografía do terreo, en pendente pronunciada cara ao leste e o sur, e máis suave cara ao oeste e norte. Na zona atopouse cerámica romana e restos de ánforas.

## Galería de imaxes 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santo Adrán de Cobres 
### Parroquias de Vilaboa 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Miticultura
* Lugares de Vilaboa
Figueirido, Vilaboa

**Santo André de Figueirido** é unha parroquia que se localiza no concello pontevedrés de Vilaboa. Segundo o IGE, en 2022 tiña 770 habitantes (365 homes e 405 mulleres), distribuídos en 9 entidades de poboación. É a parroquia menos poboada do concello.

## Xeografía 
dereita|miniatura|Igrexa parroquial.
Limita ao norte con Santa Comba de Bértola, ao suroeste con Vilaboa, ao leste coa Canicouva (Pontevedra), e ao noroeste con Salcedo (Pontevedra). A parroquia está situada na Depresión Meridiana. Nela nace o río dos Gafos, que discorre cara ao norte. O curso forma un val polo que pasa a vía portuguesa do Camiño de Santiago, percorrendo un tramo da antiga vía XIX do itinerario de Antonino. Segundo o *Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar* de Madoz, na parroquia había un portádego no camiño de Pontevedra cara a Vigo e Tui.

Comunícase a través da estrada N-550, e pola autoestrada AP-9 (cunha estación de peaxe). Tamén pasa pola parroquia a vía de ferrocarril entre Pontevedra e Redondela. Antigamente existía o apeadoiro de Figueirido, pero o desvío do corredor atlántico para a liña do Eixe atlántico de alta velocidade provocou a construción dun túnel na zona.

## Patrimonio 
A igrexa parroquial é barroca, do século XVII, se ben conserva parte da ábsida rectangular de estilo románico. Sobre o testeiro ten un *agnus dei*, e nun dos laterais ten unha seteira románica. Ten planta rectangular, co presbiterio cuberto con bóveda de canón. Unha das pedras do muro sur ten gravado un dameiro.

Na parroquia está a base militar da BRILAT.

## Deportes 
Na parroquia está o Figueirido CF que xoga na 2ª División Rexional.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Figueirido 
### Parroquias de Vilaboa 
## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vilaboa
Santa Cristina de Cobres, Vilaboa

**Santa Cristina de Cobres** é unha parroquia que se localiza no concello de Vilaboa. Segundo o IGE, en 2022 tiña 1.313 habitantes (659 homes e 654 mulleres), distribuídos en 15 entidades de poboación.

## Patrimonio 
No límite coa parroquia de Vilaboa está o petróglifo de Chan dos Areeiros, con inscricións medievais.

A igrexa parroquial foi construída en 1678. No arco do altar maior pode lerse unha inscrición facendo referencia ao papa Inocencio XI e ao abade Antonio Figueroa Lanços, cura da parroquia cando se construíu o templo. A igrexa ten planta de cruz latina, con dúas capelas adicadas á Virxe das Angustias (co-patroa) e a San Bieito. No presbiterio consérvase o escudo da familia Figueroa.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Petróglifo de Chan dos Areeiros.jpg|Petróglifo de Chan dos Areeiros.
Ficheiro:Igrexa Santa Cristina de Cobres.jpg|Interior da igrexa parroquial.
Ficheiro:Mapa das freguesias de Sam Martinho de Vila Boa e Santa Cristina e Santo Adrám de Cobres.jpg|Mapa de Vilaboa, Cobres e Santa Cristina de Cobres no Catastro de Ensenada, 1752.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santa Cristina de Cobres 
### Parroquias de Vilaboa 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vilaboa
Merza, Vila de Cruces

**Santa María de Merza** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces. Segundo o IGE en 2014 tiña 403 habitantes (199 homes e 204 mulleres), 121 menos ca en 2004 (272 homes e 252 mulleres) e 146 menos ca en 1999. Ten dez entidades de poboación.

## Hidrografía 
O río Toxa crea, antes de desembocar no río Deza, unha das fervenzas máis importantes de Galicia, a fervenza do Toxa. Á beira deste río atópase o mosteiro de Carboeiro, considerado un dos mellores expoñentes do románico galego. Aínda que tanto a fervenza coma o mosteiro pertencen aos termos do concello de Silleda, existe unha ruta de sendeirismo por esta parroquia que une ambas as localizacións.

## Patrimonio 
A igrexa parroquial conserva elementos da primitiva fábrica románica, da segunda metade do século XII. A ábsida semicircular, dividida ao exterior en tres partes por dúas semicolumnas apoiadas, cunha fiestra seteira no central; a arquivolta tórica en semicírculo peraltado da porta principal; o arco triunfal, a bóveda de canón e algúns canzorros.

O seu pasado fidalgo queda reflectido no Pazo da Torre, con escudo, chemineas e contorno arborado; na casa dos Villar-Somoza, do século XVIII; e nas de Caxide (no Outeiro) e Parceiro (en Sulago).

## Música 
A Banda Artística de Merza, fundada en 1828, é a agrupación popular máis antiga de Galicia e está considerada como unha das mellores bandas de música de España tras gañar o "Certame Internacional de Bandas de Música Villa de Altea" dúas veces.

## Lecer 
A praia fluvial da Carixa coa súa ponte inacabada de 1928.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Ábsida da igrexa de Santa María de Merza.jpg|Ábsida da igrexa parroquial.
Ficheiro:Arco da Carixa.jpg|Arco da Carixa sobre o río Deza.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Merza 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces
Vilaboa, Vilaboa

**San Martiño de Vilaboa** é unha parroquia que se localiza no concello de Vilaboa. Segundo o IGE, en 2022 tiña 1.640 habitantes (811 homes e 829 mulleres). Ten dezasete entidades de poboación.

## Patrimonio 
A **igrexa parroquial** foi construída orixinalmente no século XII. Desta etapa consérvase o prebisterio e un lintel románico no lateral sur. No século XVIII reconstruíuse a fachada, e no século XIX reformouse a nave, de planta rectangular e neoclásica, cunha capela contigua á sancristía. A fachada é barroca, enmarcada por pináculos cunha torre-campanario central de tres corpos rematada en cúpula e pináculo. Sobre a parte posterior do tellado hai un pedestal cun *agnus dei*, un carneiro en posición ergueita, cunha cruz antefixa sobre o seu lombo.imaxe requirida

A casa reitoral é un pazo de pedra do século XVII. Ten forma de "T" e fiestras con trabatel. Conta cunha gran portada que dá acceso a un patio cunha fonte cuberta por unha bóveda de canón, á que se accede por unha escalinata. Na entrada do patio hai un torreón. O patio está emparrado, e conta cun hórreo do século XVIII de 36 pés.

En Acuña hai un cruceiro de 1670, e está construído sobre unha rocha grande. Nunha das súas caras está inscrito o ano de construción e o nome dunha persoa. O fuste é octogonal, e está moi desgastado. O capitel está decorado con debuxos, nun lado cos símbolos da paixón. A cruz é simple, sen ningunha imaxe.O peto de ánimas do Toural, situado sobre un pequeno altar de granito fronte o consistorio, data do século XIX. Representa dúas escenas en dous niveis diferenciados. Ten forma rectangular redondeada nos seus ángulos superiores, o que lle dá ao conxunto unha estrutura piramidal. No nivel inferior hai uns seres que van sitiando o corpo dos condenados sobre unha grella martirial. No nivel superior as ánimas que escapan das lapas do purgatorio son axudadas por dous anxos, situados nos arcos laterais. Por riba do conxunto, sobre un pequeno fuste e un moldurado capitel, está o cruceiro en si, no que aparece a Virxe da Soidade coas mans diante do peito en símbolo de oración pola salvación dos defuntos.

O peto de ánimas do Coruxeiro está sobre unha base ruda en forma de pedestal. Nel aparecen cinco penitentes rodeados das lapas do purgatorio, baixo a figura dun monxe que intercede por eles (posiblemente Francisco de Asís).

No límite coa parroquia de Santa Cristina de Cobres está o petróglifo de Chan dos Areeiros, con inscricións medievais.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Petróglifo de Chan dos Areeiros.jpg|Petróglifo de Chan dos Areeiros.
Ficheiro:Vilaboa, peto ánimas 02-03a.jpg|dereita|Peto de ánimas do Toural.
Ficheiro:Vilaboa-Hórreo de la rectoral (13421332635).jpg|Hórreo da reitoral.
Ficheiro:Mapa das freguesias de Sam Martinho de Vila Boa e Santa Cristina e Santo Adrám de Cobres.jpg|Mapa de Vilaboa, Cobres e Santa Cristina de Cobres no Catastro de Ensenada, 1752.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilaboa 
### Parroquias de Vilaboa 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vilaboa
Arealonga, Vilagarcía de Arousa

**Santa Baia de Arealonga** é unha parroquia que se localiza no concello de Vilagarcía de Arousa. Segundo o padrón municipal de 2016 tiña 2&nbsp;326 habitantes (1&nbsp;225 mulleres e 1&nbsp;101 homes), distribuídos en 12 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ó ano 2010, cando tiña 2&nbsp;369 habitantes, pero un aumento respecto a 2005, cando eran 2&nbsp;244.

## Arealonga na cultura popular galega 
* *Na aldeíña da Torre/ non entra un carro con toxo/ por causa dunha meniña/ que ten o peliño roxo*.
* *Se che preguntan mañán/ de quen era a parranda,/ era das mozas da Torre/ porque elas levan a palma*.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Arealonga 
### Parroquias de Vilagarcía de Arousa 
## Notas 
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Vilagarcía, Santa Baia 01-01.jpg|Fachada
Ficheiro:Vilagarcía, Santa Baia 02-06b.JPG|Santa Baia
Ficheiro:Vilagarcía, Santa Baia 02-07.JPG|Escudos na fachada da igrexa

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vilagarcía de Arousa

### Bibliografía 
* BOUZA BREY, Fermín: "Cantigas populares da Arousa", en *Arquivos do Seminario de Estudos Galegos* III, 1929, 153-204.
Bamio, Vilagarcía de Arousa

**San Xens de Bamio** é unha parroquia que se localiza no concello de Vilagarcía de Arousa na comarca do Salnés. Segundo o IGE, en 2016 tiña 1&nbsp;269 habitantes (671 mulleres e 598 homes), distribuídos en 15 entidades de poboación, o que supón unha diminución respecto ós anos 2010, cando tiña 1&nbsp;375 habitantes, e 2005, cando eran 1&nbsp;423.

## Patrimonio 
miniatura|250px|Pedra dos Ballotes
Nesta parroquia atópase a Pedra dos Ballotes. Trátase dun conxunto petroglífico con figuras esquemáticas de cervos de gran tamaño.

## Asociacionismo 
Bamio conta coa asociación cultural Mar de Arousa que ten banda de gaitas e grupo de baile.

## Bamio na cultura popular galega 
* *Os mozos de Bamio/ prendelos, prendelos;/ van polos camiños,/ parecen carneiros*. 
* *Santo San Xinés de Bamio,/ feito de pau de ameneiro,/ primo carnal dos meus zocos,/ irmán do meu tabaqueiro*.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:CBamio.jpg|Campanario.
Ficheiro:Bamio, Vilagarcía de Arousa, Galiza. 090830 002.jpg|Praia de Bamio.
Ficheiro:Bamio, Vilagarcía de Arousa 090829.jpg|A ría.
Ficheiro:CrBamio.jpg|Cruceiro.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Bamio 
### Parroquias de Vilagarcía de Arousa 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* BOUZA BREY, Fermín: "Cantigas populares da Arousa", en *Arquivos do Seminario de Estudos Galegos* III, 1929, 153-204.

### Outros artigos 
* Lugares de Vilagarcía de Arousa
Cea, Vilagarcía de Arousa

**San Pedro de Cea** é unha parroquia que se localiza no concello de Vilagarcía de Arousa. Segundo o INE en 2016 tiña 1&nbsp;199 habitantes (620 mulleres e 579 homes), distribuídos en 36 entidades de poboación, o que supón unha diminución respecto ós anos 2010, cando tiña 1&nbsp;248 habitantes, e 2005, cando eran 1&nbsp;317.

## Situación 
Está situada ó pé do Monte Xiabre, na ladeira sur, nun pequeno val.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cea 
### Parroquias de Vilagarcía de Arousa 
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Vilagarcía, san Pedro de Cea 02-08.jpg|Detalle da fonte
Ficheiro:Vilagarcía, san Pedro de Cea 02-09.jpg|Outro detalle

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vilagarcía de Arousa
Cornazo, Vilagarcía de Arousa

**San Pedro de Cornazo** é unha parroquia que se localiza no concello de Vilagarcía de Arousa. Segundo o padrón municipal de 2016 tiña 1&nbsp;389 habitantes (716 mulleres e 673 homes), distribuídos en 15 entidades de poboación, o que supón un descenso respecto ós anos 2010, cando tiña 1&nbsp;416 habitantes, e 2005, cando eran 1&nbsp;479.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Cornazo
### Parroquias de Vilagarcía de Arousa
## Galería de imaxes

Ficheiro:Vilagarcía, Cornazo 01-03.jpg|Igrexa
Ficheiro:Vilagarcía, Cornazo 02-06.JPG|San Pedro
Ficheiro:Vilagarcía, Cornazo 02-07.JPG|Escudo na parede da igrexa

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Vilagarcía de Arousa
Francisco Pillado

O nome **Francisco Pillado** pode referirse a:

***Francisco Pillado Villamil**, compositor e pianista galego (1856-1926);
***Francisco Pillado González**, contable e fotógrafo galego, fillo do anterior (1892-1977);
***Francisco Pillado Rivadulla**, xornalista galego, fillo do anterior (1918-1989);
***Francisco Pillado Mayor**, editor galego, fillo do anterior (1941-2021).
O Carril, Vilagarcía de Arousa

**Santiago do Carril** é unha parroquia que se localiza no concello de Vilagarcía de Arousa. Segundo o IGE, no 2016 a súa poboación era de 1&nbsp;757 habitantes (901 mulleres e 856 homes), o que representa un aumento respecto ós anos 2010, cando tiña 1&nbsp;607 veciños, e 2005, cando eran 1&nbsp;568.

O primeiro ferrocarril de Galiza foi inaugurado o 15 de setembro de 1873, entre esta localidade e Cornes (Conxo).

O Carril foi concello de seu até 1913, cando se integrou no concello de Vilagarcía de Arousa.

miniatura|250px|Igrexa de Santiago do Carril.
miniatura|250px|Adán e Eva ó pé do cruceiro da igrexa de Santiago do Carril.
miniatura|O Carril no extremo dun plano de 1751.

## Toponimia 
O topónimo «Carril» faría referencia, segundo as *Memorias del Arzobispado de Santiago* de Jerónimo del Hoyo, ao carril realizado polos carros dos labregos onda o cal se fundou a poboación.

## Festas e gastronomía 
Esta localidade é famosa pola calidade das súas ameixas. Unha das actividades económicas máis destacadas é o marisqueo, especialmente de ameixas e berberechos. No mes de agosto celébrase a festa da ameixa do Carril. Os festexos relixiosos da parroquia son a Festa do Carme (16 de xullo), O Apóstolo (25 de xullo), San Fidel (seguinte domingo ó Apóstolo) e a romaría de San Roque (mediados de agosto). A primeira fin de semana de setembro ten lugar o festival Ameixa Rock.

## Carril na literatura popular 
* *Os de Vilagarcía/ mataron un burro,/ os de Carril, comérono crudo/ e os de Vilaxoán puxeron a bandeira/ para que lles deran a tripa cagueira* .

## Lugares e parroquias 
### Lugares do Carril 
### Parroquias de Vilagarcía de Arousa 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lugares de Vilagarcía de Arousa
* Estación do Carril
Solobeira, Vilagarcía de Arousa

**San Fins de Solobeira** é unha parroquia que se localiza no concello de Vilagarcía de Arousa. Segundo o padrón municipal de 2016 tiña 217 habitantes (120 mulleres e 97 homes), distribuídos en 4 entidades de poboación, o que supón un aumento respecto ó ano 2010, cando tiña 210 veciños, pero un descenso respecto a 2005, cando eran 231.

Está nos pés do Monte Lobeira.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Solobeira 
### Parroquias de Vilagarcía de Arousa 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* . *Historia da parroquia de San Fins de Solobeira*. Ediciones Cardeñoso, 2008. ISBN 978-84-8190-552-6.
### Outros artigos 
* Lugares de Vilagarcía de Arousa
Sobrán (San Martiño de Fóra), Vilagarcía de Arousa

**San Martiño de Fóra de Sobrán** é unha parroquia que se localiza no concello de Vilagarcía de Arousa. Segundo o padrón municipal de 2016 tiña 1&nbsp;830 habitantes (957 mulleres e 873 homes), distribuídos en 16 entidades de poboación, o que representa un descenso respecto ós anos 2010, cando tiña 1&nbsp;973 veciños, e 2005, cando eran 1&nbsp;957.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Martiño de Fóra de Sobrán 
Existen algunhas diferenzas entre os lugares que recolle o Nomenclátor de Galicia e os que recolle o IGE das que convén deixar constancia:
* O Nomenclátor separa os lugares de Roilois e da Santa Mariña, que o IGE considera unificados.
* O IGE recolle o lugar de Rial, con 149 habitantes en 2016, que o Nomenclátor non cita.
* O Nomenclátor inclúe nesta parroquia o lugar de Vilaxoán (e tamén o fai na parroquia de San Martiño de Sobrán), pero o IGE só o cita nesta segunda parroquia.
* O Nomenclátor recolle, como dúas entidades diferentes, o lugar de Santo Antonio e Combe, e mais o lugar de Combe, pero o IGE non cita este segundo.

### Parroquias de Vilagarcía de Arousa 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vilagarcía de Arousa
Vilagarcía, Vilagarcía de Arousa

**Santa Baia de Vilagarcía** é unha parroquia que se localiza no concello de Vilagarcía de Arousa, na Comarca do Salnés. Segundo o padrón municipal de 2016 tiña 19&nbsp;465 habitantes (10&nbsp;164 mulleres e 9&nbsp;301 homes), distribuídos en catro entidades de poboación, o que supón un descenso respecto ó ano 2010, cando tiña 19&nbsp;510 veciños, pero un aumento notable respecto a 2005, cando eran 17&nbsp;456 habitantes.

Nesta parroquia sitúase a capital do concello. O Nomenclátor de Galicia contempla catro lugares nesta parroquia, se ben o IGE só rexistra poboación nun deles, Vilagarcía, no que se supón anexionados os outros tres .

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilagarcía 
### Parroquias de Vilagarcía de Arousa 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vilagarcía de Arousa
Baión, Vilanova de Arousa

**San Xoán de Baión** é unha parroquia que se localiza no concello de Vilanova de Arousa. Segundo o IGE, en 2016 tiña 1&nbsp;315 habitantes, dos cales 633 eran homes e 682 mulleres. Isto supón unha diminución de habitantes con respecto ao ano 2007 cando tiña 1&nbsp;511.

## Historia 
De 1936 a 1945 pertenceu ao concello de Vilagarcía de Arousa.

## Patrimonio 
Amais da igrexa de San Xoán, na parroquia está a capela de San Simón cun cruceiro ao seu carón. Entre a arquitectura civil destaca o Pazo Baión.

## Festas 
* O 24 de xuño celébrase a festa de San Xoán, patrón da parroquia, con fogueiras, sardiñas, xogos, música e baile.
* O 28 de outubro celébrase a romaría de San Simón. A carón desta capela hai un cruceiro do século XVI.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:CSSBaión.jpg|Capela de San Simón
Ficheiro:CBaión.jpg|Cruceiro a carón da capela de San Simón.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Baión 
### Parroquias de Vilanova de Arousa 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Xosé Lois Vila Fariña (2009). *Memoria histórica de la parroquia de Baión*. Cardeñoso. ISBN 978-84-8190-586-1.
### Outros artigos 
* Pazo Baión
* Lugares de Vilanova de Arousa
Deiro, Vilanova de Arousa

**San Miguel de Deiro** é unha parroquia que se localiza no concello de Vilanova de Arousa. Segundo o IGE, en 2016 tiña 1&nbsp;750 habitantes distribuídos en 5 entidades de poboación, dos cales 883 mulleres e 867 homes. Isto supón unha diminución de habitantes con respecto aos anos 2010, cando tiña 1&nbsp;759, e 2005, cando tiña 1&nbsp;795.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Deiro
### Parroquias de Vilanova de Arousa 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Vilanova de Arousa
András, Vilanova de Arousa

**San Lourenzo de András** é unha parroquia que se localiza no concello de Vilanova de Arousa. Segundo o IGE, en 2016 tiña 448 habitantes, dos cales 223 eran homes e 225 mulleres. Isto supón unha diminución de habitantes con respecto ao ano 2007 cando tiña 490.

## András na literatura popular 
* *Aí vén o maio/ polo pico de Lobeira,/ vén a patadas/ ca filla da Oleira* .

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilanova de Arousa 
### Parroquias de Vilanova de Arousa 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Vilanova de Arousa
Lingua sa’ídica

O '''sa'ídico''', tamén chamado saítico, foi o dialecto da lingua copta máis estendido no período pré-islámico e é no que se están escritos a maioría dos textos coptos.

Pénsase que o sa'ídico foi orixinariamente un dialecto rexional da zona de el-Ashmunein (en copto Ϣⲙⲟⲩⲛⲉⲓⲛ, *Shmounein*) que adquiriu forma literaria arredor do ano 300, incluíndo traducións de partes importantes da Biblia. No século VI existía unha ortografía padrón en todo Exipto e era utilizado por case todos os autores nativos. Desde comezos do século IX enfrontouse co bohárico e desapareceu no XIV.

Mentres que os textos escritos noutros dialectos coptos son fundamentalmente traducións de textos literarios e relixiosos gregos, o sa'ídico é o único dialecto que conta cun corpo orixinal de textos literarios e non literarios. Debido a que comparte a maioría das súas características con outros dialectos do copto, a que ten poucas peculiaridades enxebres e ao corpus tan grande de textos coñecidos, é o dialecto que aprenden quen estudan copto, especialmente os que non pertencen á Igrexa Copta.
Lingua bohaírica

O **bohaírico **, tamén chamado boárico (ou incluso menphítico), é un dialecto da lingua copta. De todas as variantes da lingua copta, soamente o bohaírico é utilizado hoxe en día, e soamente na liturxia da Igrexa Ortodoxa Copta, que o utiliza desde arredor do século XI cando substituíu o dialecto sahídico.

Considérase en xeral que o dialecto bohaírico  (de *buhaira*, mariñas, rexión marítima) tivo a súa orixe no Baixo Exipto, na zona occidental do delta do Nilo. Os manuscritos máis antigos datan do século IV, aínda que a maioría son do século IX e posteriores. Porén isto puido ser debido soamente ás malas condicións para a preservación, debido á humidade da rexión do delta.

O bohaírico mostra varias características conservadoras en canto a léxico e fonoloxía non atopadas noutros dialectos.
José Ricardo Díaz Pardeiro

**José Ricardo Díaz Pardeiro**, nado en Ferreira do Valadouro (O Valadouro) o 19 de novembro de 1944 e finado na Coruña o 7 de marzo de 2022, foi un escritor e historiador galego.

## Traxectoria 
Exerceu coma catedrático de Xeografía e Historia no IES Eusebio da Guarda da Coruña.
Publicou diversos libros e traballos de investigación histórica e colaborou en xornais como *La Voz de Galicia* e *La Opinión*, nos que analizou a historia da Coruña. Aplica a socioloxía histórica á análise da sociedade, tomando como fonte histórica o teatro, unha manifestación do lecer e do tempo libre que serviu para estudar a sociedade coruñesa desde 1882 a 1915, con resultados semellantes aos empregados con outras fontes económicas ou políticas.

Colaborou nos estudos sobre a figura do dramaturgo coruñés Manuel Linares Rivas, dirixidos por Fidel López Criado, profesor de Literatura Española da Universidade da Coruña. Realizou un ensaio sobre a figura de Wenceslao Fernández Flórez, *Un escritor de pensamento liberal*, no que estuda a ideoloxía do escritor de Cecebre a raíz da súa obra *O malvado Carabel*, que confirma o talante liberal e crítico de Fernández Flórez, en contraposición coa idea que del se tiña de ser un escritor de pensamento ultraconservador.

## Obras 
* *La vida cultural en La Coruña: El Teatro, 1882-1915*.
* *Crónicas coruñesas*.
* *Miscelánea Coruñesa*.

## Vida persoal 
* Casou con Carmen Queijeiro Suárez e é pai de Alba, Xosé e Azúmara Díaz Queijeiro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Blog de José Ricardo Díaz Pardeiro
Sobradelo, Vilagarcía de Arousa

**San Salvador de Sobradelo** é unha parroquia que se localiza no concello de Vilagarcía de Arousa. Segundo o padrón municipal de 2016 tiña 3&nbsp;412 habitantes (1&nbsp;738 mulleres e 1&nbsp;674 homes), distribuídos en 18 entidades de poboación, o que supón un descenso respecto ós anos 2010, cando tiña 3&nbsp;569 habitantes, e 2005, cando eran 3&nbsp;612.

## Sobradelo na cultura popular galega 
Cóntase que San Cibrán andaba a predicar polo Salnés, de lugar en lugar, pero era xa maior e cos achaques propios dunha idade avanzada. Decidiu ir en peregrinación a pedir axuda ó Apóstolo para recuperarse das moitas dores que padecía e, ó pasar por Sobradelo, deitouse un rato ó pé dun carballo e rezoulle á Virxe. A Virxe aparecéuselle e díxolle que quedaba da súa man, e Cibrán se curou no momento de tódalas súas dores.

Agradecéndolle a súa intervención, Cibrán levantou alí mesmo unha capela e mandou poñer na fachada unha imaxe da Quinta Angustia. A tradición posterior engade que, cando o santo morreu, labraron unha imaxe súa coa madeira do carballo onde descansou, déronlle o seu nome ó lugar: San Cibrán, un lugar da parroquia.

Co paso do tempo foi adquirindo sona como santo milagreiro, sanador da reuma, e na festa que se fai na súa honra, no mes de maio, os enfermos desta doenza achéganse á capela e o sancristán tócalle cunha réplica de pequeno tamaño da imaxe do santo. E disque curan.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Sobradelo 
O IGE recolle tamén o lugar de Miramar, con 117 habitantes, que non vén no Nomenclátor.

### Parroquias de Vilagarcía de Arousa 
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Vilagarcía, Sobradelo 01-07.jpg|Gárgola
Ficheiro:Vilagarcía, Sobradelo 01-06.jpg|Inscrición na igrexa

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Mancomunidade do Salnés: San Cibrán, avogado da reuma  [consultado o 2.01.2025]

### Outros artigos 
* Lugares de Vilagarcía de Arousa
Escala maior

Unha **escala maior** é unha escala musical na que o intervalo entre a primeira nota (tónica) e a terceira é de dous tons (terceira maior). Evolucionou a partir do modo xonio da música grega e as súas notas son, en Do:

Do-Re-Mi-Fa-Sol-La-Si, e os seus intervalos:

T-T-S-T-T-T-S
Escala menor

Chámase **Escala menor** a escala diatónicana que o seu intervaloentre a primeira nota (tónica) e a terceira é dun ton e medio (terceira menor). Evolucionou a partir do modo eolio da música grega e as súas notas son, en Do:

 La-Si-Do-Re-Mi-Fa-Sol,

e os seus intervalos:

 **T-S-T-T-T-S-T**

De cada Escala maior pódese obter unha escala menor a partir da súa sexta nota, estas son as chamadas **escalas menores naturais**, mais axiña se viu que o intervalo dun semitón entre a sétima e a tónica tiña pouca forza resolutiva e diminuise, pasando así á **escala menor harmónica**:

 **T-S-T-T-S-TS-S**

Esta é a escala que se utiliza para formar acordes en ton menor, pero o intervalo dun ton e medio resulta estraño e pouco práctico á hora de elaborar melodías, polo que se eliminou, obténdose a **escala menor melódica**:

 **T-S-T-T-T-T-S**

Aínda que tamén existen modos das escalas menores, non se usan normalmente e de feito non teñen nome.
Vilanova de Arousa, Vilanova de Arousa

**San Cibrán de Vilanova de Arousa** é unha parroquia que se localiza no concello de Vilanova de Arousa. Segundo o IGE, en 2016 tiña 3&nbsp;061 habitantes distribuídos en 7 entidades de poboación, dos cales 1&nbsp;487 eran homes e 1&nbsp;574 mulleres. Isto supón un aumento de habitantes con respecto ó ano 2010, cando tiña 3&nbsp;021, e sobre todo respecto a 2005, cando eran 2&nbsp;633.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilanova de Arousa 
### Parroquias de Vilanova de Arousa 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vilanova de Arousa
### Ligazóns externas 
* Asociación Cultural Amigos de Valle-Inclán, de Vilanova de Arousa
Monopolo magnético

En física un **monopolo magnético** é unha partícula hipotética que formulou por primeira vez Paul Dirac en 1931.

Todos os imáns que coñecemos, é dicir, obxectos que crean un campo magnético debido a que están imantados, son dipolos magnéticos, é dicir, posúen un *polo* norte dende o que saen as liñas de campo e un polo sur polo que as liñas de campo regresan ó interior do obxecto. Un monopolo magnético é un concepto teórico que define a un obxecto que só emita liñas de campo ou que só as recolla, un obxecto que só teña polo norte ou polo sur. Non se coñece polo momento ningún obxecto con esta característica, aínda que as teoría do big-bang predí que nalgún lugar do universo deberían existir.
Agüela, Antas de Ulla

**San Mamede de Agüela** (á espera da oficialización da forma **A Agüela (San Mamede)**

## Patrimonio
***Igrexa de San Mamede de Agüela**, dunha soa nave, á que se lle engadiron dúas capelas laterais e o presbiterio cadrado, máis elevado.

## Festas
Festas patronais na honra de San Lázaro.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Agüela
### Parroquias de Antas de Ulla
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Antas de Ulla
Alvidrón, Antas de Ulla

**Santa María de Alvidrón** é unha parroquia do concello de Antas de Ulla. Segundo o IGE en 2009 tiña 46 habitantes (27 homes e 19 mulleres), once menos ca en 1999. Ten tres entidades de poboación: Alvidrón, Feás e Mancegar.

## Xeografía
Está situada ao norte do concello, separada polo río Ulla do concello de Palas de Rei no lugar da Ponte Mercé.
## Toponimia
O topónimo **Alvidrón** ten orixe no antropónimo latino *Arbitrio*.

## Patrimonio
A súa igrexa parroquial é orixinalmente románica do século XII, conservando desa época canzorros nas ábsidas e a porta principal, con tripla arquivolta de medio punto, sendo sostida a maior delas por columnas acobadadas rematadas por capiteis con motivos vexetais. Un dos canzorros, coñecido como A Nugalla, é antropomórfico, cunha man na boca e outra entre as pernas.

## Festas
Celebra festas patronais na honra de san Brais (3 de febreiro) e tamén por santo Antón (13 de xuño).

## Galería de imaxes 

Ficheiro:AlvidrónLateral.jpg|Vista da Igrexa.
Ficheiro:ANugalla_Alvidrón.jpg|Canzorro coñecido como "a Nugalla".
Ficheiro:AlvidrónPortico.jpg|Vista pórtico.
Ficheiro:Alvidrón Nave.jpg|Nave Central.
Ficheiro:Alvidrón PíaBautisma.jpg|Pía bautismal.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Alvidrón
### Parroquias de Antas de Ulla
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Antas de Ulla
Amoexa, Antas de Ulla

**Santiago de Amoexa** é unha parroquia do concello de Antas de Ulla. Segundo o IGE en 2009 tiña 88 habitantes (46 mulleres e 42 homes), 23 menos ca en 1999. Ten seis entidades de poboación.

## Toponimia
O topónimo **Amoexa**, tamén pronunciado **Amonxa**, é un hidrónimo con base na raíz indoeuropea **am*-.

## Xeografía 
Situada ao sur do concello. Ten medianas explotacións leiteiras e como importantes extensións de terreo dedicadas ao cultivo de castiñeiros novos.
## Patrimonio 
A igrexa de Santiago de Amoexa data de finais do século XII. Ten unha nave rectangular e ábsida semicircular. Presenta canzorros laterais con motivos xeométricos. Ao carón da nave principal ten un amplo cuberto soportado por tres piares de cantería asentados nun baixo valado. Na ábsida sobresae a fiestra en arco de medio punto, con arquivolta que descansa nun par de columnas acodilladas. Os capiteis desas columnas están laboriosamente decorados.

## Festas 
Celebra as festas patronais dedicadas á Virxe do Rosario.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:AmoexaFiestraAbsidal.jpg|Fiestra absidal.
Ficheiro:Igrexa de Santiago de Amoexa, Antas de Ulla.jpg|Ábsida.
Ficheiro:Castro do Outeiro.jpg|Castro do Outeiro

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Amoexa 
### Parroquias de Antas de Ulla 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Antas de Ulla
Árbol, Antas de Ulla

**Santalla de Árbol** é unha parroquia do concello de Antas de Ulla. Segundo o IGE en 2009 tiña 30 habitantes (dezaoito homes e doce mulleres), once menos ca en 1999. Ten dúas entidades de poboación: Randulfe e Funsín.

## Toponimia
O topónimo **Árbol** é unha castelanización de *árbore*, xa documentado como *Aruol* e *Arbol* no catastro de Ensenada.

## Festas 
As festas patronais son na honra de santa Eulalia e da Santa Cruz.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Funsin_Adral.jpg|Adral da igrexa en Funsín.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Árbol 
### Parroquias de Antas de Ulla 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Antas de Ulla
Antas de Ulla, Antas de Ulla

**San Xoán de Antas de Ulla** é unha parroquia do concello de Antas de Ulla. Segundo o IGE en 2009 tiña 703 habitantes (360 mulleres e 343 homes), 50 máis ca en 1999. Ten oito núcleos de poboación.
## Toponimia
A parroquia era coñecida simplemente como **Seoane de Antas** ou **Soane de Antas**, pero en 1916 o concello pasou de chamarse **Antas** a **Antas de Ulla** para distinguilo do concello de Antas (provincia de Almería). O topónimo **Antas de Ulla** ten dous elementos: **Antas** do nome común *anta* (dolmen ou menhir), e **Ulla** polo río Ulla, a partir da forma *.

## Celebracións
Celébrase unha feira o 10 de cada mes, que nos últimos anos volveu cobrar vitalidade e relevancia. As festas patronais celébranse o 24 de xuño na honra de San Xoán e tamén o 8 de setembro (Os Remedios). Logo están a Festa da Xuventude, a Festa dos Choferes (segundo domingo de xullo) ou o magosto.

## Galería de imaxes

Ficheiro:CabeceiraAntas CtStM.jpg|Cabaceira en Antas

## Lugares e parroquias
### Lugares de Antas de Ulla
### Parroquias de Antas de Ulla
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Antas de Ulla
Areas, Antas de Ulla

**Santa Cristina de Areas** é unha parroquia que se localiza no concello de Antas de Ulla. Segundo o IGE en 2009 tiña 82 habitantes (49 mulleres e 33 homes), 37 menos ca en 1999. Ten cinco entidades de poboación.

## Xeografía 
Areas está situada no sueste do concello. A aldea da Somoza é o punto máis elevado do concello (720 m), no seu territorio está o monte Farelo.
## Toponimia
O topónimo **Areas** ten orixe no substantivo común *area*, do latín .

## Patrimonio 
*Petróglifo de Laxe Ferrada.

*Igrexa de Santa Cristina de Areas, da primeira metade do século XIX.

## Festas 
Celebra as súas festas patronais na honra de San Lucas.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Areas 
### Parroquias de Antas de Ulla 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Antas de Ulla
Arcos, Antas de Ulla

**Santa María de Arcos** é unha parroquia do concello de Antas de Ulla. Segundo o IGE en 2009 tiña 35 habitantes (vinte mulleres e quince homes), cinco menos ca en 1999. Ten oito entidades de poboación.

## Toponimia
O topónimo **Arcos** podería ter orixe na raíz prerromana **h2erk* ("gardar") para referirse a un terreo cercado para o gando.

## Patrimonio 
Igrexa de Santa María de Arcos, de estilo románico do último terzo do século XII, con reformas posteriores. Ten nave rectangular e ábsida máis reducida. A portada ten tres arquivoltas ao exterior con arcos con roeis e gornición de xadrez que se apoian sobre columnas. O tímpano está ornamentado con cruz potenzada e catro arcos lobulados. Os catro capiteis son de follas e entrelazos exceptuando o dereito da arquivolta menor, que ten dez cabezas humanas, dispostas en dúas filas superpostas. Fiestra no testeiro da ábsida con decoración vexetal e moldurada. No interior da nave hai un arco triunfal, composto de dúas arquivoltas de medio punto.

## Festas 
Celebra as súas festas patronais o día da Ascensión.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Arcos Pórtico.jpg|Pórtico da Igrexa de Santa María de Arcos.
Ficheiro:Igrexa de Santa María de Arcos, Antas de Ulla.jpg|Igrexa de Santa María de Arcos.
Ficheiro:Igrexa de Santa María de Arcos, Antas de Ulla 4.jpg|Igrexa de Santa María de Arcos.
Ficheiro:Igrexa de Santa María de Arcos, Antas de Ulla 6.jpg|Igrexa de Santa María de Arcos.
Ficheiro:Igrexa de Santa María de Arcos, Antas de Ulla 2.jpg|Igrexa de Santa María de Arcos.
Ficheiro:Arcos FiestraAbsida.jpg|Fiestra absidal da Igrexa de Santa María de Arcos.
Ficheiro:Igrexa de Santa María de Arcos, Antas de Ulla 5.jpg|Igrexa de Santa María de Arcos.
Ficheiro:Igrexa de Santa María de Arcos, Antas de Ulla 9.jpg|Igrexa de Santa María de Arcos.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Arcos 
### Parroquias de Antas de Ulla 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Antas de Ulla
Barreiro, Antas de Ulla

**San Cibrao de Barreiro** é unha parroquia do concello de Antas de Ulla. Segundo o IGE en 2009 tiña 43 habitantes (21 mulleres e 22 homes), 24 menos ca en 1999. Ten cinco entidades de poboación.

## Xeografía 
Está situada ao norte do concello. Foi unha das primeiras parroquias na que se levou a cabo a concentración parcelaria.
## Toponimia
O topónimo **Barreiro** probablemente se deba á existencia dun terreo abundante en arxila ou do cal se extraía o barro para a construción.

## Patrimonio 
A igrexa de San Cibrao de Barreiro é un edificio de grandes dimensións, con planta rectangular moi desproporcionada entre o ancho e o longo. Nos laterais da nave hai dous arcosolios de medio punto baleiros, que albergaron os retablos laterais do século XVIII, hoxe desaparecidos.

## Festas 
Celebra as súas festas patronais na honra de San Cibrao.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:BarreiroIgrexa.jpg|Vista do acceso á Igrexa
Ficheiro:Barreiro_Casa_Grande.jpg|Brasón na Casa Grande

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Barreiro 
### Parroquias de Antas de Ulla 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Antas de Ulla
Casa de Naia, Antas de Ulla

**Santa María de Casa de Naia** é unha parroquia que se localiza no concello de Antas de Ulla. Segundo o IGE en 2011 tiña 135 habitantes (60 mulleres e 75 homes), 23 menos ca en 1999. Ten cinco entidades de poboación.

## Toponimia
O topónimo **Casa de Naia** ten dous elementos: **Casa** é o substantivo común *casa*, e **Naia** procede do antropónimo masculino de orixe vasca *Annaia* ou *Anaia*.

## Patrimonio 
No lugar de Aboi sitúase o único hórreo feito totalmente en pedra de toda a comarca.

A parroquia foi coñecida pola celebración do Entroido, no que participaban activamente todos os veciños.

## Festas 
O 16 de agosto celebra as festas da Ascensión.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:CasaNaia.jpg|Igrexa Casa de Naia
Ficheiro:Hórreo e castiñeiro en Aboi.JPG|Castiñeiro centenario e hórreo en Aboi.
Ficheiro:Hórreo de Aboi relevo sobre a porta.jpg|Relevo dun rostro sobre a porta do hórreo de Aboi.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Casa de Naia 
### Parroquias de Antas de Ulla 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Antas de Ulla
Cibreiro, Antas de Ulla

**San Miguel de Cibreiro** (á espera da oficialización da forma **O Cibreiro (San Miguel)** dous máis ca en 2009 (16 homes e 13 mulleres) e os mesmos ca en 1999.

## Toponimia
O topónimo **Cibreiro** é un fitónimo derivado de *acivro*.

## Xeografía 
Está situada no sueste do municipio, limita coa parroquia do Salto (Rodeiro).

## Festas 
Celebra as súas festas patronais na honra de san Miguel.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Cibreiro_Absida.jpg|Ábsida da igrexa.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cibreiro 
### Parroquias de Antas de Ulla 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Antas de Ulla
A Cervela, Antas de Ulla

**San Miguel da Cervela** é unha parroquia que se localiza no concello de Antas de Ulla. Segundo o IGE en 2009 tiña 88 habitantes (47 mulleres e 41 homes), 24 menos ca en 1999. Ten cinco entidades de poboación.

## Toponimia
O topónimo **A Cervela** podería ter orixe nun hidrónimo de orixe prerromana, co diminutivo latino -*ela*, para referirse a un pequeno curso fluvial.

## Xeografía 
Está situada ao norte do concello, limita coa parroquia de Antas de Ulla. Está regada polo río do Estanco (afluente do Ulla).

## Festas 
Celebra as festas patronais o 29 de setembro na honra de san Miguel.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Cervela Canzorrosladonorte.jpg|Canzorros lateral norte.
Ficheiro:Cervela Canzorrosladosur.jpg|Canzorros lateral sur.
Ficheiro:CervelaPía.jpg|Pía.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Cervela 
### Parroquias de Antas de Ulla 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Antas de Ulla
Cutián, Antas de Ulla

**San Xoán de Cutián** é unha parroquia que se localiza no concello de Antas de Ulla. Segundo o IGE en 2014 tiña 26 habitantes (doce homes e catorce mulleres), cinco menos ca en 2004 (dezaoito mulleres e trece homes) e dezaoito menos ca en 1999. Ten tres entidades de poboación.

## Toponimia
O topónimo **Cutián** podería proceder ou ben do diminutivo **Cottila* a través do xenitivo * ou do acusativo *, ou ben do antropónimo *Cautianus* a partir do xenitivo *.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cutián 
### Parroquias de Antas de Ulla 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Antas de Ulla
Dorra, Antas de Ulla

**Santiago de Dorra** é unha parroquia que se localiza no concello de Antas de Ulla. Segundo o IGE en 2014 tiña 103 habitantes (47 homes e 56 mulleres), 32 menos ca en 2004 (69 homes e 66 mulleres) e 47 menos ca en 1999. Ten cinco entidades de poboación.
## Toponimia
O topónimo **Dorra** ten orixe prelatina. No *Liber Fidei Sanctae Bracarensis Ecclesiae*, do ano 572, cítase *Durria*.

## Patrimonio
*Castro dos Carreiros.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Dorra 
### Parroquias de Antas de Ulla 
## Notas
Facha, Antas de Ulla

**San Xiao de Facha** é unha parroquia que se localiza no concello de Antas de Ulla. Segundo o IGE en 2019 tiña 41 habitantes (16 homes e 25 mulleres), 29 menos ca en 2004 (42 mulleres e 28 homes), e 36 menos ca en 1999. Ten tres entidades de poboación.

## Toponimia
O topónimo **Facha** podería proceder do substantivo *facha* (derivado de *) referido a unha presa de palla atada que se acende para alumar, ou ben de *facho* (derivado de ), feixe que se prende para enviar sinais a longa distancia.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Facha
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Facha Reloxosolar.jpg|Reloxo solar na Igrexa de Facha.
Ficheiro:Facha Blasón Igrexa.jpg|Brasón na Igrexa.

### Parroquias de Antas de Ulla
Olveda, Antas de Ulla

**Santa María de Olveda** é unha parroquia do concello de Antas de Ulla. Segundo o IGE en 2014 tiña 66 habitantes (30 homes e 36 mulleres), 29 menos ca en 2004 (49 mulleres e 46 homes) e 26 menos ca en 1999. Ten seis entidades de poboación.
## Toponimia
O topónimo **Olveda** é un fitónimo procedente do latín , referido á presenza de oliveiras.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de Santa María de Olveda, Antas de Ulla.jpg|Igrexa de Santa María de Olveda.
Ficheiro:OlvedaPórtico.jpg|Pórtico.
Ficheiro:OlvedaPía.jpg|Pía incrustada.
Ficheiro:Vista Olveda.jpg|Vista da parroquia.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Olveda 
### Parroquias de Antas de Ulla 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Antas de Ulla
Queixeiro, Antas de Ulla

**San Pedro de Queixeiro** é unha parroquia do concello de Antas de Ulla. Segundo o IGE en 2014 tiña 33 habitantes (14 homes e 19 mulleres), once menos ca en 2004 tiña 44 habitantes (25 mulleres e 19 homes), e 22 menos ca en 1999. Ten dúas entidades de poboación.

## Toponimia
O topónimo **Queixeiro** podería ter a súa orixe en ser lugar dun fabricante ou vendedor de queixos.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Queixeiro 
### Parroquias de Antas de Ulla 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Antas de Ulla