Terremoto de Lorca de 2011

250px|miniatura|Localización do terremoto.
[250px|miniatura|A [Estación de Lorca - Sutullena|estación de ferrocarril de Lorca, danada tras o terremoto de 5,1 graos.]]
O **terremoto de Lorca** do 11 de maio de 2011 sacudiu principalmente á localidade de Lorca, na Rexión de Murcia, España, ás 18:47 hora local (16:47 UTC). Os seus efectos sentíronse en toda a Rexión de Murcia. Este terremoto tivo unha magnitude de 5,1 graos na escala de magnitude de momento; foi precedido por un sismo premonitorio de 4,5 sucedido ás 17:05 hora local dese mesmo día. O movemento sísmico foi sentido tamén nas provincias de Almería, Albacete, Granada, Xaén, Málaga, Alacant, Cidade Real e algunhas zonas da cidade de Madrid, onde o tipo de chan amplifica os movementos en certos barrios.

Múltiples réplicas producíronse despois do principal das 18:47, aínda que a das 22:37, hora local, foi a de maior magnitude, con 3,9 na escala de magnitude de momento, e que puido sentirse.

O terremoto deixou un balance de 9 mortos, uns 324 feridos e notables danos en edificios e outras construcións.

A rexión de Murcia, na que se atopa Lorca, é a zona sismolóxica máis activa de España, aínda que esta localidade, concretamente, non está entre as de maior perigo dela.

## Danos do terremoto 
miniatura|250px|Estado da igrexa de Santiago, afundida tras o terremoto.
### Danos materiais 
Como consecuencia do terremoto víronse afectados os edificios públicos, as vivendas e o patrimonio histórico. As zonas máis afectadas foron o barrio de La Viña, considerada zona cero do terremoto, e o centro histórico onde moitas casas conservan só a súa fachada. Tamén se viron afectados os comercios xa que os tabiques dos baixos dos edificios, en xeral, víronse moi afectados.

Calcúlase que un 80% das vivendas resultaron danadas, tendo algunhas que ser demolidas nos meses posteriores. A principios de setembro, acabado o prazo establecido no Real Decreto Lei para derrubar vivendas en ruína, o número de vivendas demolidas foi de 1.164, ademais de 45 naves e un número indeterminado doutras construcións. A pesar do alto número de vivendas afectadas é de destacar que só un edificio colapsou durante o terremoto.

left|250px|miniatura|Derriba dun edificio na rúa Jerónimo Santa Fe, unha escena habitual nos meses posteriores ao terremoto.
En edificios públicos víronse afectados, en maior ou menor medida, os edificios educativos e sanitarios. En edificios educativos, foi demolido o Instituto Ros Giner debido aos danos estruturais e construído no ano 1972, e expúxose a derriba parcial do Instituto Ramón Arcas Meca, edificio de 1956. A principios de decembro aprázase a derriba de devandito instituto para conservar as esculturas da fachada obra de Miguel Fisac Serna, que foi galardoado co Premio Nacional de Arquitectura en 2003. Finalmente o día 26 dese mes comeza a derriba do instituto conservándose parte da fachada e, do mesmo xeito que no Ros Giner, a parte máis moderna, froito dunha ampliación posterior.

Outros edificios públicos quedaron afectados como o Conservatorio de Música Narciso Yepes, a Comisaría do Corpo Nacional de Policía e a casa cuartel da Garda Civil, que tamén foi demolida debido á gravidade dos danos.

As infraestruturas do Estado tamén se viron danadas. Os viadutos e túneles da Autovía do Mediterráneo A-7, soportaron ben o tremor e só rexistraron pequenos danos. Nas infraestruturas ferroviarias, a estación de Lorca-Sutullena foi a maior prexudicada con graves danos na planta superior, a cal foi derrubada por seguridade. En infraestruturas hidráulicas, a Confederación Hidrográfica do Segura informou de que non se rexistraron problemas nos encoros de Valdeinfierno e Puentes e que se rexistrou un derrube en dúas casetas de repartición de auga do encoro.

En canto ao patrimonio cultural o centro histórico de Lorca, declarado Conxunto histórico-artístico desde 1964, viuse moi afectado. O alcalde de Lorca, Francisco Jódar, confirmou que este terremoto causou unha das maiores catástrofes para o patrimonio, con 33 edificios históricos afectados, entre eles o Castelo de Lorca. Segundo o conselleiro de Cultura do goberno da Rexión de Murcia, Pedro Alberto Cruz, Lorca sufriu a maior catástrofe patrimonial de Europa desde o terremoto de Asís do ano 1997.

### Danos persoais 
O terremoto deixou 9 vítimas mortais, entre elas dúas mulleres embarazadas e un neno de 14 anos, e uns 324 feridos. Dous días despois do sismo, o día 13, oficiouse o funeral de Estado só con catro féretros xa que o resto de familias optou por unha funeral na intimidade. A misa foi oficiada polo bispo de Diocese de Cartaxena, José Manuel Lorca Plans coa presenza entre outros dos Príncipes de Asturias, o Presidente do Goberno, José Luis Rodríguez Zapatero, o Ministro de Fomento, José Blanco, e o Presidente da Rexión de Murcia Ramón Luis Valcárcel. Ao funeral asistiron case tres mil persoas e realizouse no recinto feiral de Santa Quiteria por mor dos danos nos templos da cidade.

[500px|miniatura|centro|Gráfico das consecuencias dos terremotos de Lorca en 2011.
[Ficheiro:Punto.svg|20px Epicentro dos terremotos 20px Áreas con edificios danados 20px Persoas falecidas]]

## Resposta e medidas adoptadas 
200px|right|miniatura|Indicativos verde, amarelo, vermello e negro en diferentes edificios.
### Medidas tomadas nos primeiros momentos 
Para informar sobre o estado de deterioración das vivendas, Protección Civil e a Unidade Militar de Urxencias (UME) empezaron a avaliar os danos, pondo a disposición dos cidadáns de Lorca unha oficina improvisada na Praza de España, onde se lles informaba sobre o estado das súas casas. Nos muros e portas das vivendas, Protección Civil ideou un sistema de cores: unha pintada ou adhesivo verde indicaba que se podía acceder á casa sen risco e habitala, unha de cor amarela indicaba que se podía entrar para recoller pertenzas e saír e unha pintada ou adhesivo vermello informaba que non se pode acceder á casa, por danos estruturais. Co paso dos días comezouse a marcar de cor negra as vivendas coa declaración de ruína.

#### Primeiro Real Decreto Lei 
O día 13 de maio, o consello de ministros aprobou o Real Decreto Lei 6/2011 polo que se establecían as primeiras axudas e indemnizacións para paliar os danos do sismo.

O martes 17 de maio asinouse na cidade de Murcia o convenio para a xestión das axudas entre o Ministerio de Fomento, a Comunidade Autónoma e o Concello de Lorca. Segundo este convenio as axudas serían achegadas nun 50% polo Ministerio e a Administración rexional.
* En primeiro lugar, e se o terremoto nos sorprende dentro dun edificio, o consello é quedar no interior e buscar refuxio baixo un moble resistente como unha mesa ou escritorio, xunto a un muro de carga, lonxe de fiestras, espellos e obxectos que se poidan caer.
* Se se decide saír, nunca utilizar o ascensor, sempre baixar polas escaleiras e, unha vez na rúa, situarse lonxe de edificios (en especial de tellados e datadas), árbores, postes eléctricos ou pontes.
* Sempre son preferibles os lugares abertos, afastados o máis posible das casas e, unha vez alí, quedar nel ata que cese o tremor.
* No caso de que o terremoto prodúzase mentres imos en coche, é aconsellable deter o vehículo, aparcar nunha zona afastada de muros ou fachadas e quedar no interior.
* Se o lugar non é seguro, abandonar o vehículo inmediatamente e buscar os espazos abertos.
* En todo caso, Protección Civil recomenda manter a calma, acender a radio ou a televisión para manterse informado, seguir os consellos das autoridades e usar o teléfono unicamente para as chamadas de urxencia.

#### Consorcio de Compensación de Seguros 
Ao día seguinte do terremoto, o entón Ministerio de Economía e Facenda informou de que o Consorcio de Compensación de Seguros *(CCS)*, entidade pública dependente deste Ministerio, asumiría o custo das indemnizacións derivadas do movemento sísmico. Nunha primeira valoración o Director de Operacións do organismo público, Alejandro Izuzquiza, calculou que o custo total das indemnizacións a pagar sería duns 36 millóns de euros, chegando a triplicar os 12 millóns de euros pagados no terremoto de Mula do ano 1999.

Con todo, o día 15 de maio a ministra de Economía e Facenda Elena Salgado aumentou a cifra total dos danos a aproximadamente 70 millóns de euros. A data de 4 de novembro, as solicitudes presentadas eran de 30.041, das cales 28.665 foran abonadas completamente e 459 recibiran algún tipo de anticipo. O importe total abonado polo Consorcio de Compensación de Seguros a esa mesma data (4 de novembro) excedeu claramente as primeiras valoracións con 262,9 millóns.

O 11 de maio de 2012, coincidindo co primeiro aniversario do terremoto, o Consorcio informou de que das 31.861 solicitudes de indemnización que recibira ata a data xa resolvera 31.562 por un importe de 411,3 millóns de euros entre indemnizacións finais ou anticipos. Ademais segundo as estimacións do CCS as solicitudes por resolver ascenderían a 33,5 millóns, sumando en total preto de 450 millóns de euros.

### Medidas posteriores 
[right|miniatura|250px|Manifestación dos damnificados polo terremoto de Lorca pola avda. Juan Carlos I o día [27 de outubro de 2011.]]
#### Comisionado 
O Goberno creou, previa aprobación do consello de ministros, un Comisionado para coordinar e seguir as medidas do Estado para a reconstrución da cidade de Lorca. O nomeado para o cargo foi Jesús Miranda, que a finais de ano foi substituído por Mario Garcés Sanagustín.

Seis días logo da primeira e única visita de Mario Garcés, e nomear como comisionada aInmaculada García. Segundo a vicepresidenta Soraya Sáenz de Santamaría facía falta dar "un impulso crave" a Lorca e que iso "esixe a dedicación plena dunha persoa", Este plan foi aprobado o 28 de outubro polo consello de ministros.

En xullo, o Ministerio de Fomento financiou a rehabilitación da igrexa de San Mateo, ademais de asinar, o 3 de outubro, co Concello de Lorca tres convenios dentro do programa 1% Cultural para a recuperación do Soportal de San Antonio, a primeira fase de restauración da muralla medieval de Lorca, e a consolidación do Palacio de Guevara. A diferenza doutros proxectos do programa 1% Cultural, o Ministerio financiaría integramente as tres actuacións.

#### Segundo Real Decreto Lei 
Nese mesmo consello de ministros, o Goberno estableceu medidas complementarias ás do RDL 6/2011, e atendendo así unha proposición non de lei, presentada polo Grupo Parlamentario Popular no Congreso dos Deputados e aprobada por unanimidade o día 13 de setembro.

#### Terceiro Real Decreto Lei 
Coa vitoria do Partido Popular nas eleccións xerais, o novo goberno decide aprobar o Real Decreto Lei 11/2012, co que se pretende impulsar a reconstrución e a chegada das axudas aos damnificados. Entre outras medidas, SEPES toma a categoría de axente edificador voluntario nos casos en que así o decidan os veciños, ou forzoso cando non exista acordo na reconstrución do edificio. Tamén se outorga a través deste RDL unha liña de crédito para a Comunidade Autónoma denominada ICO-Lorca debido ás dificultades da Administración rexional para facer fronte á súa 50% das axudas e dotada de 115 millóns de euros. Entre outras medidas, este RDL na súa Disposición Adicional Segunda, establece nove meses de prazo para a elaboración dun novo Plan Lorca. Este prazo tan longo foi criticado pola Confederación Empresarial da Comarca de Lorca (Ceclor), a Cámara de Comercio e Industria e as asociacións de damnificados polo terremoto, a pesar das declaracións do alcalde Francisco Jódar, que indicou que o obxectivo do Concello e a Comunidade Autónoma é que estea elaborado antes do verán.

## Recoñecementos e condecoracións 
O día 26 de maio a ministra de Sanidade, Política Social e Igualdade, Leire Pajín, xunto coa presenza da Raíña Dona Sofía concedeu de forma extraordinaria as Cruces de Prata da Orde Civil da Solidariedade Social a nove institucións e organismos pola implicación e axuda mostrada fronte aos efectos do terremoto de Lorca.

### Unidades de axuda 
Concedéronse Cruces de Prata á Unidade Militar de Urxencias (UME),aos servizos de Protección Civil da Delegación do Goberno en Murcia e ao dispositivo de urxencia da Consellería de Xustiza e Seguridade Cidadá da Rexión de Murcia.

### Corpos e forzas de seguridade 
Foi concedida a Cruz de Prata da Orde Civil da Solidariedade Social ao Corpo Nacional de Policía na Rexión de Murcia, á Garda Civil na Rexión de Murcia e á Policía Local de Lorca.

### Servizos médicos 
Fíxose concesión da Cruz de Prata da Orde Civil da Solidariedade Social á Cruz Vermella da Rexión de Murcia e ao Servizo Murciano de Saúde.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Terremoto de Isla Cristina de 2009

### Ligazóns externas 
* Informe do terremoto de Lorca 
* Terremoto en Lorca Noticia do 12 de maio de 2011.
* Mapa de perigo sísmico na Rexión de Murcia, (IBARGÜEN Y RODRÍGUEZ ESTRELLA, 1996) 
* Caída da fachada dunha igrexa - YouTube