Múltiplo (gramática)

miniatura|Representación visual das diferentes táboas de multiplicación do 2 ó 50.
Un múltiplo é un tipo de numeral. Un múltiplo expresa multiplicación pola serie natural dos números a partir de dous: dobre, triplo etc. Por tanto, *dobre* equivale a *multiplicado por dous*, *triplo* a *multiplicado por tres* etc.

## Lista de múltiplos 
Os múltiplos con forma propia son:
* dobre; duplo/a
* triplo/a
* cuádruplo/a
* quíntuplo/a
* séxtuplo/a
* séptuplo/a
* óctuplo/a
* nónuplo/a
* décuplo/a
* céntuplo/a

Os restantes fórmanse mediante o cardinal correspondente seguido da palabra *veces*.

## Función sintáctica 
Como categoría gramatical, un múltiplo pode ter función pronominal (cando suple a un nome) ou adxectiva (cando o acompaña), por exemplo:
* **Pronomes**:
** *Saquei o **dobre **de libros da biblioteca para esta fin de semana*.
** *A lebre pesa o **dobre** ca o coello*.
** *A presa tén o **quíntuplo** de auga que en verán*.
* **Adxectivos**:
** *Cómpre reforzar este amaño cunha soldadura **dobre***.
** *Este novo dispositivo de almacenamento tén **tripla** capacidade*.

## Verbos derivados 
Os numerais múltiplos dan orixe aos seus respectivos verbos, por exemplo:
* *dobre* dá *dobrar*
* *duplo* dá *duplicar*
* *triplo* dá *triplicar*
* *cuádruplo* dá *cuadriplicar*
* *quíntuplo* dá *quintuplicar*
* *séxtuplo* dá *sextuplicar*
* *séptuplo* dá *septuplicar*
* *décuplo* dá *decuplicar*
* *céntuplo* dá  *centuplicar*

## Outras formas derivadas 
Algúns numerias múltiplos orixinan outras formas léxicas:
* De *dobre*: dobra, dobradura, dobramento, dobraxe, dobregar, dobremente, dobrez, dobrón.
* De *duplo*: dúplex, duplicación, duplicado, duplicador, dúplice, duplicidade, duplicidentados.
* De *triplo*: triplete, triplicación, triplicador.

## Os múltiplos en matemáticas 
Fálase de múltiplo cando se está a tratar con cantidades que multiplican a outra.

Un **múltiplo** dun número é outro número que o contén un número enteiro de veces. Doutro xeito, un múltiplo de *n* é un número tal que, dividido por *n*, da como resultado un número enteiro (xa que o resto da división euclidiana é cero). Os primeiros múltiplos do un ó dez adoitan agruparse nas chamadas táboas de multiplicar.

*Exemplo: 18 é múltiplo de 9. 
:*a=18*
:*b=9*
:*a=2·b*
En efecto, 18 contén 9 dúas veces de xeito exacto.

### Propiedades dos múltiplos 
* Se *a* é un múltiplo de *b*, entón *b* é un divisor de *a*.
* Todo número enteiro é múltiplo de 1 e de si mesmo.
* Cero (0) é múltiplo de calquera número.
* Se *a* e *b* son múltiplos de *n*, entón *a+b*, *a-b*, *ka* e *kb* sóno para calquera número *k* natural.

## Submúltiplos 
Un número enteiro *a* é submúltiplo doutro número *b* só se *b* é múltiplo de *a*.

### Propiedades dos submúltiplos 
* O número un é submúltiplo de calquera número.
* Todo número é submúltiplo de si mesmo.
* Todo número é submúltiplo do número cero.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Divisibilidade
* Táboa de multiplicar
* Táboa de divisores

### Ligazóns externas 
* Documentos de referencia da Real Academia Galega:
** Vocabulario Ortográfico da Lingua Galega
** Normas Ortográficas e Morfolóxicas do Idioma Galego
*Criterios para saber se un número é múltiplo doutro 
*Táboas de Múltiplos e Submúltiplos para Imprimir