open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Río Ostriconi

O **Ostriconi** é un río de Córsega con 23,2&nbsp;km de curso. Nace ós pés do monte Asco, atravesa o val de Ostriconi. A súa desembocadura, entre a Ile Rousse e Saint Florent, no que forma meandros e unha pequena lagoa, está protexida por unha reserva natural.
50

## Acontecementos 
* O imperio Kush controla o norte da India.
* Londinium (actual Londres) é fundada polos romanos. Tórnase a capital da provincia romana na Gran Bretaña, que antes ficaba na cidade de Colchester.
* Herón de Alexandría constrúe unha máquina de vapor.
* Os apóstolos convocan o Concilio de Xerusalén.

## Nacementos 
## Mortes 
* Aulo Cornelio Celso, autor de *De Medicina* (n. -25)
* Filón de Alexandría, filósofo xudeu (n. -20) (data aproximada)
* Fedro, fabulista grecorromano (n. ca. -20).

## Outros 
* Historia ano a ano
Pärnu

**Pärnu** (tamén coñecida polo seu nome alemán **Pernau**) é unha cidade de Estonia, situada na costa suroeste no condado de Pärnu. Ten 32.22&nbsp;km² e 44.568 habitantes. Fundada en 1251, na actualidade é unha cidade turística que acolle a turistas nacionais e finlandeses.

A maioría da poboación é de etnia estoniana (75%), as principais minorías son a rusa (15%), ucraína (2%), finlandesa (1%) e belaruso (1%).

Hai 14 colexios na cidade, deles 2 son en lingua rusa. A cidade ten 28 médicos de familia e 1 hospital con 410 camas. O concello de Pärnu ten 33 concelleiros, deles 9 do Partido do Centro Estoniano, 9 do Partido Res Pública, 8 do Partido da Reforma Estonia, 5 da Unión Pro Patria e 2 da Unión Popular de Estonia.

## Notas 
miniatura|Vídeo de dron de Pärnu 2022
Lingua indonesia

A **lingua indonesia** (*Bahasa Indonesia*) é a lingua oficial de Indonesia. É un dialecto estandarizado da lingua malaia que foi oficialmente definida coa declaración da independencia de Indonesia en 1945, aínda que tódolos xeitos permanecen co seu carácter similar.

En orixe era unha lingua sen falantes nativos, hoxe unha parte da xente nova das cidades adoptouna a expensas das súas linguas nativas como a lingua xavanesa, a lingua sundanesa etc. por mor da súa prevalencia no ensino, medios de comunicacións, literatura e vida oficial de Indonesia, entre 17 e 30&nbsp;000&nbsp;000 teñen a lingua como nativa e outros 140&nbsp;000&nbsp;000 como segunda lingua, aínda que o grao de coñecemento e uso varía grandemente entre as diferentes rexións. En Timor Leste, sen carácter oficial des que no 2002 conseguiu a independencia pero que mantén o carácter de lingua de traballo segundo a constitución é aínda falada pola poboación nova escolarizada durante a época da ocupación indonesia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en indonesio
### Ligazóns externas 
* Introdución á lingua indonesia na web *Linguas do mundo e tipoloxía lingüística*, da Universidade de Vigo.
* O indonesio no Ethnologue .
Mysore

**Mysore** é unha cidade do estado de Karnakata, India. Capital do distrito de Mysore. Ten 80.5&nbsp;km² e unha poboación de 1.038.490. Foi capital do reino de Mysore desde 1799 ata 1831 cando os británicos trasladaron o centro administrativo a Bangalore.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Nanjangoodu.jpg|Templo en Nanjangoodu
Ficheiro:Mysore Devaraja.jpg|Mercado de Devaraja
Ficheiro:Mysore Infy bldg.jpg|Edificio
Ficheiro:Daria-daulat-bagh-2.jpg|Daria Daulat Bagh
Sigma, Capiz

**Sigma** é unha municipalidade da provincia de Cápiz, Filipinas. Segundo o censo do 2000 ten unha poboación de 27.366 habitantes.

## Barangays
Meßkirch

**Meßkirch** é unha vila, entre o Danubio e o lago Constanza, no distrito de Sigmaringen de Baden-Württemberg, Alemaña e nela viven 8.302 habitantes (2015). Aquí naceron o compositor Conradin Kreutzer e o filósofo Martin Heidegger.
Fermión

miniatura|300px|Modelo estándar das partículas elementais, cos fermións nas tres primeiras columnas.
Na física de partículas os **fermións** son partículas de spin semienteiro e obedecen á estatística de Fermi-Dirac. O nome é unha homenaxe ó físico italiano Enrico Fermi.

a máis da característica do spin, os fermións teñen outra propiedade específica, a conservación do número cuántico bariónico ou leptónico: o que se sinala de xeito usual como a relación spin estatística é de feito unha relación estatística spin-número cuántico.

Todas as partículas elementais son fermións ou bosóns, partículas con spin enteiro (agás o hipotético plektón). Os fermións son as partículas que constitúen a materia e divídense en dous grupos: hadróns (quarks) e leptóns en función de se sofren ou non, respectivamente, a interacción nuclear forte.

Algúns fermións son partículas elementales, como os electróns, e outros son partículas compostas, como os protóns.
[alt=Función de onda asimétrica para unha partícula fermiónica de dous estados nun potencial infinito cadrado.|miniatura|[Función de onda asimétrica para unha partícula fermiónica de dous estados nun potencial infinito cadrado.]]
Os electróns son fermións, e isto é de gran relevancia para a química (e para o mundo físico tal e como o coñecemos), pois o principio de exclusión de Pauli fai posible o enchido de diferentes orbitais, coa conseguinte aparición dos diferentes elementos químicos.

## Fermións elementais 
O modelo estándar recoñece dous tipos de fermións elementais: os quarks e os leptóns. En total, o modelo distingue 24 fermións diferentes. Hai seis quarks (arriba, abaixo, estraño, encantado, fondo e cume) e seis leptóns (electrón, neutrino electrónico, muón, neutrino muónico, tauón e neutrino tauónico), xunto coa correspondente antipartícula de cada un destes. 

Os fermións clasifícanse de xeito matemático en tres tipos: 

* fermións de Weyl (sen masa), 
* fermións de Dirac (masivos) 
* fermións de Majorana,
cada un coa súa propia antipartícula.

Crese que a maioría dos fermións modelo estándar son fermións de Dirac, aínda que aínda non se sabe se os neutrinos son fermións de Dirac ou Majorana (ou ambos). Os fermións de Dirac pódense tratar como unha combinación de dous fermións de Weyl. En xullo de 2015, os fermións de Weyl obtivéronse experimentalmente en semimetais de Weyl.

## Fermións compostos 
As partículas compostas, como os hadróns, os núcleos ou os átomos, poden ser bosóns ou fermións, dependendo dos seus constituíntes, a causa da relación entre spin e estatística, pois unha partícula cun número impar de fermións é tamén fermión, ó resultar de spin semienteiro a suma dos spins das partículas constituíntes.

## Notas 
## Véxase tamén
Ringo Lam

**Ringo Lam**, nado en Hong Kong o 8 de decembro de 1955 e finado en Ma On Shan (Hong Kong) o 29 de decembro de 2018, foi un director de cine chinés coñecido polos seus filmes de acción.

## Traxectoria 
Traballou como axudante de produción e produtor para a televisión. En 1978 marchou para o Canadá e estudou na escola de cine de York University, Toronto. En 1981 o seu amigo Chow Yun-fat animouno para que volvese a Hong Kong e conseguiu axuda para realizar a súa primeira película, *Yam yeung choh* (Espírito de amor) en 1983.

En 1987 con *Lung fu fong wan* (Cidade de lume) conseguiu a súa obra máis celebrada que vai estar na base da película de Quetin Tarantino *Reservoir Dogs*.

Dirixiu a Jean Claude Van Damme en *Maximum Risk* (1996), *Replicant* (2001) e *Salvaxe* (2003).
Esto é noticia

***Esto é noticia*** foi un programa de actualidade da TVG que se emitiu entre o 29 de xaneiro de 1995 e xaneiro de 1996. Primeiro presentado por Pilar García Rego a partir de setembro presentouno Dolores Bouzón, quen fora a primeira voz da TVG, e máis tarde tamén Roberto Pereira. Entre as súas seccións contaba cunha onde diversos actores, como Ricardo Barreira, contaban contos.

## Notas
Dactiloloxía

A **dactiloloxía** é a disciplina que estuda os sistemas de comunicación que transmiten información mediante o uso dos dedos da man. A etimoloxía da palabra remóntase ó grego *daktilos* (dedo) e *logía* (fala), que vén dicir *falar cos dedos*. Esta disciplina forma parte da queroloxía, o estudo das linguas signadas coma medio de comunicación, pero úsase tamén cando se dá o caso de linguas non naturais (árbitros deportivos, sinais militares etc.), en cálculo matemático manual etc.

Compárese a diferenza con alfabeto dactilolóxico e lingua de sinais
María Barcala

**María Barcala Porto**, nada en Vila de Cruces o 15 de marzo de 1957, é unha actriz galega.

## Traxectoria 
En 1979 participou na fundación da compañía Teatro Da Mari-Gaila en Santiago de Compostela e con ela actuou en varias montaxes ata 1984 cando a compañía desapareceu. En 1984 participou na primeira montaxe do Centro Dramático Galego, *Woyzeck* de Georg Büchner. En 1985 e 1986 pasou unha temporada en Madrid participando no colectivo teatral Guirigai. Tras a súa volta a Galicia pasou a formar parte de Teatro do Atlántico e participou en producións do CDG como *A noite vai coma un río* de Álvaro Cunqueiro.

Participou en *Divinas Palabras* de José Luis García Sánchez. En 1992 actuou na mediometraxe de Antonio Francisco Simón, *Un café de ollos verdes*. Nos anos 2000 a 2001 interpretou a Isabel Losada na serie da TVG *Rías Baixas*.

## Recoñecementos 
* Premio de interpretación teatral Maruxa Villanueva do concello de Padrón, 2016.
## Vida persoal 
Casou con Xulio Lago Alonso, é nai de Aleixandre Lago Barcala.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Zan zhuang

[miniatura|Adestramento de *Zhan zhuang* en [Israel.]]
**Zan zhuang** (站椿, estar coma un poste) é un método de adestramento en moitas artes marciais chinesas que usan posturas estáticas na meditación para desenvolver a paciencia, dar forza nas pernas, compasar a respiración e centrarse no interior. A variedade máis coñecida é *ma bu* (馬步) ou postura de cabalo.
José Hervella Carrera

**José Hervella Carrera**, nado en Manzaneda en 1955, é un político galego do PPdeG.

## Traxectoria 
Traballaba como vendedor nunha empresa de distribución de alimentos. Nas primeiras eleccións democráticas foi elixido concelleiro de Manzaneda pola UCD. Foi alcalde do Manzaneda polo Partido Popular dende as eleccións municipais de 1999. Gobernou con maioría simple en 1999, acadou a maioría absoluta nas municipais de 2003 e de novo venceu por maioría simple nas municipais de 2007, pero insuficiente para gobernar, de xeito que lle arrebatou a alcaldía o candidato do BNG Xosé Antonio Núñez Domínguez.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Eleccións municipais en Manzaneda
Cass Gilbert

[miniatura|dereita|250px|Cass Gilbert en [1907.]]
dereita|miniatura|250px|Edificio do Tribunal Supremo en Washington.

**Cass Gilbert**, nado en Zanesville (Ohio) o 29 de novembro de 1859 e finado o 17 de maio de 1934, foi un arquitecto americano.

## Traxectoria 
Foi mediano de tres irmáns, e creceu en St. Paul (Minnesota). Con 17 anos entrou na firma McKim, Mead and White e despois estableceuse pola súa conta. Os seus edificios públicos en estilo clásico reflicten o sentido americano optimista. Víase como o herdeiro da democracia grega, a lei romana e do humanismo do renacemento.
 
Gilbert considérase un pioneiro dos rañaceos, pero o revestimento dos seus edificios miraban de novo ó Neoclasicismo. A súa obra máis coñecida é o edificio do Tribunal Supremo dos Estados Unidos.

## Notas
Raúl Porras Barrenechea

**Raúl Porras Barrenechea** (1897-1960) foi un escritor, historiador, diplomático e político peruano.

## Traxectoria 
Naceu en Pisco, en 1922 ingresou na carreira diplomática como bibliotecario do Ministerio de Exteriores, foi director do Colexio Universitario (1931), embaixador en España (1948-1950), senador (1956-1958) e ministro de relacións exteriores (1958-1960). Morreu en Lima.

Entre as súas obras destacan *El periodismo en el Perú* (1921), *El testamento de Pizarro* (1936), *Las relaciones primitivas de la conquista del Perú* (1937), *Tres ensayos sobre Ricardo Palma* (1954) e *Fuentes históricas peruanas* (1955)
Maials

**Maials** é un concello da provincia de Lleida, Cataluña. Ten  57,1&nbsp;km² e 908 habitantes (2023). O termo municipal atópase na comarca do Segrià. O 88,5% da poboación sabe falar catalán.
Yport

**Yport** é unha comuna de 1.011 habitantes do departamento de Seine-Maritime, Alta Normandía, Francia.

A principal fonte de ingresos é o turismo de verán e o casino.

A variedade normanda tradicional de Yport, o Yportais, está en proceso de desaparición.
## Notas
Sexualidade

A **sexualidade** é o conxunto de condicións anatómicas, fisiolóxicas e afectivas que caracterizan ó individuo. Tamén é o conxunto de fenómenos emocionais e de conduta relacionados co sexo, que marcan de xeito decisivo ao ser humano en todas as fases do seu desenvolvemento.

O concepto de sexualidade comprende tanto o impulso sexual, dirixido ao goce inmediato, como os diferentes aspectos da relación psicolóxica co propio corpo (sentirse home ou muller) e das expectativas de rol social. Na vida cotiá a sexualidade cumpre un papel moi destacado, xa que, desde o punto de vista emotivo e da relación entre as persoas, vai moito máis alá da finalidade reprodutiva e das normas ou sancións que estipula a sociedade.
 	
O comportamento sexual animal toma moitas diversas formas, ata dentro da mesma especie. Os investigadores debuxaron paralelos entre estes e o comportamento da masturbación, da heterosexualidade, da homosexualidade, da bisexualidade, da intersexualidade e do cambio de xénero que se dá nos seres humanos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Sexo
*Heterosexualidade
*Homosexualidade
*Bisexualidade
Ingolstadt

**Ingolstadt** é unha cidade independente de Baviera, Alemaña, a uns 70 km de Múnic. Ten 133,35&nbsp;km² e en decembro de 2014 tiña 131&nbsp;002 habitantes. Tamén é a sede da compañía automobilística Audi.

## Historia 
A primeira mención da cidade data do 6 de febreiro do 806, cando un documento de Carlos Magno a menciona como *Ingolges stadt*. Sobre o 1250 Ingolstadt recibu o status de cidade. A famosa muralla da cidade só puido ser superada polas tropas de Napoleón I. Foi sede da famosa Universidade de Ingolstadt, que deu inicio á Ilustración. A comezos do século XIX a cidade, do mesmo xeito que o resto de Baviera, pasou a formar parte da Confederación do Rin fomentada por Napoleón I. Tras o derrubamento do imperio napoleónico, Baviera uniuse á Confederación Xermánica.

Charles de Gaulle e Mikhail Tukhachevsky estiveron detidos na fortaleza desta cidade durante a primeira guerra mundial. O entón capitán De Gaulle tentou a evasión até cinco veces, sen éxito, xa que o seu gran tamaño o facía demasiado visible, sendo liberado despois do armisticio. Mikhail Tukhachevsky, no quinto intento de fuga, logrou regresar a Rusia en outubro de 1917.

## Economía 
Posúe refinarías para o petróleo que chega polo río Danubio, industria automotriz (aquí atópase a sede de Audi) e fábricas de electrónica. Despois da segunda guerra mundial, Audi buscaba unha nova sede e decidiuse por esta cidade debido ás súas boas comunicacións. A súa proximidade con Múnic sitúa Ingolstadt nunha das rexións de maior importancia económica e industrial dentro da Unión Europea (UE).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial de Ingolstadt
The Tommyknockers

***The Tommyknocers*** é unha novela de terror de Stephen King publicada en 1987. En 1993 realizouse unha miniserie de televisión baseada na novela.

## Trama 
Bobbi Anderson atopa un misterioso obxecto no medio do bosque que resulta ser unha astronave alieníxena. O obxecto emite un gas na atmosfera que converte ós humanos en seres semellantes ós que veñen do espazo.
Río Yamuna

[260px|miniatura|O Yamuna co [Taj Mahal ao fondo.]]
O **río Yamuna** é un curso fluvial do norte da India. Cunha lonxitude total de 1.370 km é un dos principais tributarios do Ganxes, ao que se une pola marxe dereita.

Nace en Yamunotri, Uttaranchal (no Himalaia) flúe por Delhi, Haryana e Uttar Pradesh antes de unirse ó Ganxes en Allahabad. Os principais tributarios son ríos Tons, Chambal, Betwa, Sindh e Ken.
Pedro de Portugal

**Pedro de Portugal**, duque de Coímbra (Lisboa 1392 - 1449) infante de Portugal e rexente (1439-1448).
 	
Desde o seu nacemento Pedro foi un dos fillos favoritos do rei Xoán I. O seu pai dotouno dunha educación excepcional. En 1415 viaxou á beira do seu pai e os seus irmáns na expedición portuguesa contra Ceuta, e foi nomeado cabaleiro ese ano. Foi entón cando o seu pai lle concedeu o ducado de Coímbra a el e o ducado de Viseu ó seu outro irmán, Henrique o navegante.

Cando o seu irmán Duarte I de Portugal morreu o 1438, o seu fillo Afonso V ascendeu ao trono, baixo a rexencia da súa nai Leonor de Aragón. Pero a rexencia estivo marcada polo conflito debido á súa impopularidade polo feito de ser muller e estranxeira. Así o 1439, Xoán de Portugal, duque de Aveiro, solicitou a xuntanza das Cortes que designaron Pedro rexente do reino, unha opción que satisfixo o pobo e a burguesía. Pero unha parte da nobreza, a que se atopaba ao redor de Afonso de Portugal, medio irmán de Pedro e conde de Barcelos, preferiu Leonor. Comezou unha guerra de influencias e poucos anos máis tarde Afonso logrou ter ó seu sobriño Afonso V de Portugal baixo o seu dominio político, converténdose no tío preferido do rei.

En 1443, nunha postura de reconciliación, Pedro nomeou ó seu medio irmán Afonso, primeiro duque de Braganza. No 1445 Afonso oféndese pola elección dunha filla de Pedro como dona de Afonso V. Indiferente ás intrigas Pedro continuou a súa rexencia, o país prospera e concédense as primeiras axudas para a exploración do océano Atlántico feita por Henrique o navegante.

O 9 de xuño de 1448 Afonso V accedeu a maioría de idade polo que Pedro renunciou a rexencia O rei Afonso V por influencia do seu tío Afonso anula tódalas leis e editos de Pedro. Por unha falsa acusación o rei amosa inimizade co seu tío e sogro, declarándoo rebelde ao reino. Na batalla de Alfarrobeira do 20 de maio de 1449, preto de Alverca, Pedro de Portugal resultou derrotado e morto.
Rexión dos Sudetes

[dereita|miniatura|200px|Vista desde o refuxio de Zygmuntówka, [Góry Sowie]]
[dereita|miniatura|200px|Bosque destruído en [Wielka Sowa]]
A Rexión dos **Sudetes** foi un territorio, actualmente na República Checa, habitado maioritariamente por poboación de lingua e cultura alemá. Tiña unha superficie 28.943&nbsp;km² e ocupaba parte dos territorios de Bohemia, Moravia e Silesia que facían fronteira con outros estados, e a pesar do seu nome só unha parte estaba situada propiamente na rexión xeográfica dos Sudetes. Coa independencia de Checoslovaquia en 1918 a rexión adquiriu entidade diferenciada, primeiro como provincia (que abranguía só unha parte da rexión dos Sudetes) e coa ocupación nazi como rexión de Alemaña. Tras a derrota da Alemaña nazi o territorio foille devolto a Checoslovaquia e a maior parte da poboación de etnia alemá deixou o territorio, hoxe o territorio carece de especificade propia.
Full Metal Panic!

***Full Metal Panic!*** (Katakana: *フルメタルパニック!*, con frecuencia abreviado en FMP!) é un anime, manga e unha serie de novelas lixeiras.

Mestura a serie de acción de mechas de argumento serio co humor. O humor vén dado por Sousuke Sagara, un militar sen sentido común para vivir como un civil que se mete nun instituto de secundaria como protector de Chidori Kaname dando situación a moitas escenas divertidas.

As novelas escribiunas Shouji Gatou e ilustrounas Shikidouji, saíron publicadas en *月刊ドラゴンマガジン* (Dragon Magazine) desde 1998. A serie manga foi ilustrada por Retsu Tateo para a revista *ニュータイプ* (Newtype) e máis tarde publicouse en oito volumes. A serie anime emitiuse en 2002.
Cernunnos

**Cernunnos** é o nome convencional dado nos estudos celtas ás representacións do "Deus hastado" do politeísmo celta. O nome en si só é atestado unha vez, no Piar dos mariñeiros do século I atopado en Lutecia. Pola contra, existe un gran número de representacións de figuras humanas con cornos, a miúdo coas pernas cruzadas, asociadas a animais e sostendo ou levando torques.

Non se sabe nada do deus a partir de fontes literarias, e os detalles sobre o seu nome, o seu culto e a súa significación na relixión celta son descoñecidos. Especúlase sobre interpretacións que o relacionan coa natureza e a fertilidade. Segundo as fontes arqueolóxicas Cernunnos tiña culto na Galia, Galia Cisalpina e na costa sur de Britania.

[miniatura|dereita|Representación de Cernunnos, no [Piar dos mariñeiros.]]

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Corpus Inscriptionum Latinarum* (CIL) volume 13, number 03026
* Delmarre, Xavier (2003). *Dictionnaire de la langue gauloise* (2nd ed.). París: Editions Errance. .
* Lejeune, Michel (1995). *Recueil des inscriptions gauloises* (RIG) volume 1, *Textes gallo-grecs*. París: Editions du CNRS.
* Nussbaum, Alan J. (1986). *Head and Horn in Indo-European*. Berlín, Nova York: Walter de Gruyter. .
* Porkorny, Julius (1959). *Indogermanisches etymologisches Wörterbuch*. Berlín: Franke Verlag.
.jp

**.jp** é o código de Internet do dominio de nivel superior (ccTLD) do Xapón, administrado polo Servizo de Rexistro do Xapón.

Cando se estableceu o dominio .jp administrouno o JPNIC, como parte do seu papel como corpo técnico de supervisión para Internet no Xapón. Con todo, debido á importancia crecente e ó tamaño do rexistro do .jp, decidiuse na 11ª xuntanza xeral do JPNIC en decembro de 2000 crear unha nova corporación que administraría o dominio .jp. Así, creouse o SRZ que o 30 de xuño de 2003 asumiu oficialmente os deberes do rexistro do .jp. Os rexistros procésanse vía unha axencia de acreditación e os nomes do dominio cos caracteres xaponeses (kanji, hiragana ou katakana) pódense colocar no segundo nivel.
Jahannam

***Jahannam*** (en ) é o equivalente na relixión islámica ó inferno. As súas raíces veñen da palabra hebrea *Gehinnom*, que é un val ó sur de Xerusalén que foi utilizado como lugar de enterramento polos israelitas. Segundo a escatoloxía islámica soamente deus sabe quen irá a *Jahannam* e quen irá a *Jannah* (o paraíso). Os que non fixeron caso ou que soamente finxiron crer en Alá permanecen no *Jahannam* ata o *Yaum al-Qiyamah* (día do xuízo final).
Seniūnija de Ariogala

Ariogala é unha subdivisión (seniūnija) da municipalidade de Raseiniai, condado de Kaunas, Lituania. Ten 235&nbsp;km² e 4.610 habitantes, máis do 99% de etnia lituana. A capital é Ariogala (3.627 habitantes), outras localidades Butkiškė (560 habitantes) e  Paliepiai (485 habitantes).
Biometría

Con **Biometría** podemos referirnos a:
*Identificación biométrica, estudo de métodos automáticos para o recoñecemento único de humanos baseado nun ou máis trazos condutuais ou físicos intrínsecos.
*Bioestatística, estudo estatístico dos fenómenos ou procesos biolóxicos.
Partido Comunista de Estonia

O **Partido Comunista de Estonia** (en estoniano: *Eestimaa Kommunistlik Partei*, **EKP**) foi a póla rexional do Partido Comunista da Unión Soviética en Estonia, o partido único da República Socialista Soviética de Estonia.
O Partido Comunista de Estonia formouse en 1920, cando Estonia se integrou na Unión Soviética en 1940 converteuse no brazo rexional do PCUS e como tal foi o único partido permitido e o que gobernou Estonia ata que en 1990 houbo eleccións libres na república que conduciron á independencia de Estonia en 1991 e a desaparición do EKP que se transformou no Partido Democrático do Traballo de Estonia en 1992, partido testemuñal na vida política estonia agora co nome de Partido da Esquerda Estonia.
Lévedo

miniatura|dereita
Denomínase **lévedo** ou fermento a calquera dos diversos fungos microscópicos unicelulares que son importantes pola súa capacidade para realizar a fermentación de hidratos de carbono, producindo distintas substancias. O lévedo máis utilizado é o da especie *Saccharomyces cerevisiae*, que se emprega na elaboración de pan, viño ou cervexa.
 	
Pódense reproducir asexual ou sexualmente. Durante a reprodución asexual, un brote novo crece fóra do lévedo nai cando se dan as condicións apropiadas, entón, despois de que o brote alcance un tamaño do adulto, sepárase. Cando os nutrientes son escasos os lévedos son capaces da reprodución sexual por medio de esporas. Existen tamén lévedos artificiais, consistentes en compostos químicos que producen un efecto similar na cocción, do estilo do bicarbonato de sodio.
KRI Teluk Banten

O '*KRI *Teluk Banten''''' é un acoirazado da Armada Indonesia, construído en Corea do Sur en 1982. Outros navíos da súa clase son o KRI Teluk Semangka, o KRI Teluk Penyu, o KRI Teluk Mandar, o KRI Teluk Sampit e o KRI Teluk Ende. O navío conta cunha tripulación de 117 mariñeiros, incluíndo os oficiais, e 200 soldados de infantería e inclúe entre a súa dotación 2 helicópteros.
Teléfono móbil

miniatura|Teléfonos móbiles.
Un **teléfono móbil**, ou simplemente **móbil**, é un dispositivo de comunicación electrónico con iguais capacidades básicas dun teléfono de liña telefónica convencional. Ademais, é portátil e non require cables condutores para a súa conexión á rede telefónica.

A maioría dos teléfonos móbiles actuais conectan coa rede usando unha tecnoloxía sen fíos da transmisión da onda de radio (coa excepción de teléfonos baseados nos satélites). Estes teléfonos móbiles comunícanse por medio dunha rede celular de estacións base, que á vez enlaza coa rede de teléfono convencional. Apareceu a mediados dos anos 80 (xeración 1G). Os teléfonos móbiles anteriores que funcionaban sen unha rede celular (a denominada xeración 0G), como o MTS, datan de 1946. O Motorola DynaTAC 8000X (1983) foi o primeiro teléfono móbil dispoñíbel comercialmente. Ata os últimos anos 80, a maioría dos teléfonos móbiles eran tan grandes que a miúdo foron instalados permanentemente en vehículos como teléfonos do coche. Co avance da miniaturización, a gran maioría de teléfonos móbiles son de man.

Na actualidade o país cun maior número de usuarios de teléfonos móbiles é a China con 593,3 millóns de usuarios.

## Saúde 
miniatura|300px|Porcentaxe de utilización de móbiles no planeta en 2006.

Actualmente non hai ningún estudo que presente probas concretas que indiquen que os móbiles posúen riscos para a saúde. Os aparellos móbiles, así como outros dispositivos electrónicos como radio, televisión, algúns controis remotos, redes sen fío de computadores etc, utilizan ondas electromagnéticas de radio frecuencia (RF) para comunicación. Esas ondas electromagnéticas están consideradas como radiacións non ionizantes, ou sexa, consideradas seguras nas potencias utilizadas nos dispositivos celulares cuxo funcionamento atende ás recomendacións da *International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection* (ICNIRP) provisionalmente adoptadas pola Organización Mundial da Saúde (OMS). Diversos estudos se realizaron para se determinar posíbeis riscos de longo prazo á saúde humana polo uso aparellos celulares: a Organización Mundial da Saúde divulgou resultados preliminares dun estudo que suxire que o uso de aparellos móbiles pode estar relacionado cunha predisposición maior a diversos tipos de cancros; en contrapartida un estudo realizado con base nos datos collidos nos últimos 30 anos abranguendo practicamente todos os habitantes da Escandinavia descarta a ligazón de cánceres cerebrais co uso de móbiles. A parte da diverxencia entre os estudos sobre os riscos á saúde do uso de celulares, moitos especialistas e entidades de saúde oficiais teñen recomendado a utilización limitada destes dispositivos, así como o sistema de mans libres. Existe, con todo, un grande consenso sobre os riscos de accidentes provocados polo uso de celulares: o uso deses dispositivos ao guiar un coche ou mesmo camiñando aumentan significativamente o risco de accidentes a través da distracción provocada ao se conversar a través do móbil.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Telefonía móbil 2G GSM
*Telefonía móbil 3G HSPA
*Telefonía móbil 4G LTE
*5G
SCSI

**SCSI** é un acrónimo inglés, ***Small Computer System Interface*** é unha interface estándar para a transferencia de datos entre periféricos no Bus do ordenador.

Para montar un dispositivo SCSI nun ordenador é necesario que tanto o dispositivo como a placa base dispoñan dun controlador SCSI. É habitual que o dispositivo veña cun controlador SCSI pero non sempre é así, sobre todo nos primeiros dispositivos. SCSI utilizase moi habitualmente nos discos duros e nos dispositivos de almacenamento sobre cintas, pero tamén interconecta unha ampla gama de dispositivos, incluíndo escáneres, unidades CD-ROM/DVD-ROM e gravadoras de CD/DVD. De feito, o estándar SCSI enteiro promove a independencia de dispositivos, o que significa que teoricamente calquera cousa pode ser feita SCSI (incluso existen impresoras que utilizan SCSI).

No pasado, SCSI era moi popular entre todas as clases de ordenadores. SCSI segue sendo popular nos lugares de traballo de alto rendemento, servidores, e periféricos de gama alta. Os ordenadores de sobremesa e os portátiles utilizan habitualmente uns interfaces máis lentos de ATA/IDE e SATA para os discos duros e o USB así como Firewire xa que estes son máis baratos.

Tamén se está preparando un sistema en serie SCSI, que ademais é compatible con SATA. Polo tanto poderánse conectar discos SATA nunha controladora SAS (Serial Attached SCSI).miniatura|Conexión tipo SCSI|centro
Geek

Un ***geek*** (*do inglés geek - pronunciase "guic"*) é unha persoa que comparte unha gran fascinación, ata un punto obsesivo, pola tecnoloxía. É máis un estilo de vida e unha forma de ser que unha afección concreta por algo pouco habitual. O seu obxectivo é facer as cousas por diversión e polo recoñecemento, case sempre polo simple pracer de facelo.

No entanto é un termo que a miúdo se confunde como sinónimo de *Nerd*. Aínda que as diferenzas son moi debatidas hoxe en día, ó igual que un geek, un nerd é unha persoa con grande intelixencia e paixón polo coñecemento, así como con altas tendencias de manterse apartado da corrente social. Así e todo, un geek adoita ser unha persoa máis extravagante e extravertida tanto no seu estilo de vida como na súa forma de ser, mentres que un nerd tende a ser máis conservador.

A cultura geek está tamén intimamente vinculada coa ciencia ficción (*Star Wars*, *Star Trek*, *The Matrix*), fantasía épica (*O Señor dos Aneis*), os videoxogos, cómics, xogos de rol, música electrónica e informática entre outros. Deseñouse un código exclusivo para representar a personalidade, aparencia, intereses e opinións do estereotipo geek e diferenciarse a si mesmos doutros Geeks, coñecido como *Geek Code*

## Literatura geek
O xornal inglés *The Guardian* promoveu en 2006 unha enquisa para coñecer cales eran os vinte mellores exemplos de literatura *geek* escritas en inglés dende 1932. Se ben os datos non son interesantes dende un punto de vista metodolóxico, poden dar unha referencia axeitada do que se entende por literatura *geek*.

# *Guía do autostopista galáctico* (Douglas Adams)
# *Nineteen Eighty-Four* (George Orwell)
# *Un feliz mundo novo* (Aldous Huxley)
# *Do androids dream of electric sheep?* (Philip K. Dick)
# *Neuromancer* (William Gibson)
# *Dune* (Frank Herbert)
# *I, robot* (Isaac Asimov)
# *Fundation*(Isaac Asimov)
# *The colour of magic* (Terry Pratchett)
# *Microserfs* (Douglas Coupland)
# *Snow Crash* (Neal Stephenson)
# *Watchmen* (Alan Moore e Dave Gibbons)
# *Cryptonomicon* (Neal Stephenson)
# *Consider Phlebas* (Iain M. Banks)
# *Stranger in a Strange Land* (Robert Heinlein)
# *The Man in the High Castle* (Philip K. Dick)
# *American Gods* (Neil Gaiman)
# ''The Diamond Age: Or, A Young Lady's Illustrated Primer* (Neal Stephenson)
# *The Illuminatus! Trilogy*  (Robert Shea e Robert Anton Wilson)
# *Trouble with Lichen'' (John Wyndham)
Ouljen

**Ouljen** é unha localidade da comuna de Betzder, Luxemburgo. Ten 436 habitantes. A primeira mención da localidade, concretamente á súa igrexa, data de 1140 e a localidade non se volve mencionar ata 1556.
Traverse City, Míchigan

**Traverse City** é unha cidade do estado de Míchigan, Estados Unidos de América. Ten 14.531 habitantes. É a capital do condado de Grand Traverse. A cidade é famosa polas súas ameixas, goza dunha boa praia na costa do lago Michigan que atrae ó turismo no verán, ademais de posuír un parque zoolóxico. Outra fonte de renda importante da cidade é a agricultura. A cidade reivindica o posto de capital da cereixa dos Estados Unidos.

## Demografía 
Segundo o censo americano de 2000, a súa poboación era de 14.532 habitantes. En 2006, foi estimada unha poboación de 14.407, un decrecemento de 125 (-0.9%).

## Xeografía 
De acordo co *United States Census Bureau* ten unha área de 22,6&nbsp;km², das cales o 21,8&nbsp;km² están cubertas por terra e 0,8&nbsp;km² por auga.

## Localidades próximas 
O diagrama seguinte representa as localidades nun radio de 24&nbsp;km ao redor de Traverse City. 

400px|esquerda|Localidades veciñas  

 
 
 
 
 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
*Páxina oficial
Gelsenkirchen

**Gelsenkirchen** é unha cidade de Renania do Norte-Westfalia, Alemaña. A súa superficie é de 104,85&nbsp;km² e ten 274.926 habitantes. Está próxima a outras cidades como Essen, Bochum, Dortmund e Colonia. Está situada nun centro histórico de extracción mineira, e nun lugar de especial afección ao fútbol o chamado 'corazón futboleiro de Alemaña', sendo sede do FC Schalke 04.

## Historia
### Da orixe ao século XIX 
A primeira mención da localidade data de 1150 pero o seu crecemento non se deu ata o século XIX coa chegada da Revolución Industrial cando se desenvolveu a extracción de carbón. 

### Século XX 
No século XX, Gelsenkirchen converteuse no centro de minaría de carbón máis importante de Europa, coñecida como a "cidade de mil lumes" (*Stadt der tausend Feuer*) debido ás chamas visibles dos gases das minas á noite.

Durante a segunda guerra mundial foi obxectivo dos aliados, xa que se convertera nun centro de subministración de materiais bélicos.

Nos anos 60, a crise estrutural na industria do carbón e o aceiro na RFA, causou perdas de emprego e un certo declive económico. En resposta, Gelsenkirchen diversificou a produción tecnolóxica e de servizos, con importantes investimentos na enerxía solar fotovoltaica.

En 1998 fechou a derradeira mina de carbón (hulla).

### Século XXI 
Hoxe, Gelsenkirchen é un centro de ciencias, servizos e produción, apoiado por unha boa infraestrutura e iniciativas como a produción de equipos fotovoltaicos por Shell Solar Deutschland desde 1999, que tamén acolle a maior planta de enerxía solar de Alemaña. 
1869x1869px
 
Panorámica 360º de **Gelsenkirchen**

## Notas 
## Véxase tamén
1071

## Acontecementos 
* Vitoria de Manzikert, obtida polos turcos selxúcidas fronte o imperio bizantino, que propicia a fundación do sultanato de Iconio.
* Batalla de Golpejera: nese lugar, preto de Carrión de los Condes, Sancho II de Castela vence a seu irmán, o rei de León, Afonso VI, facéndose co seu territorio.
* 18 de xaneiro - O rei García II de Galicia vence na batalla de Pedroso, entre Braga e o río Cávado, ao nobre rebelde Nuno II Mendes, conde de portucale.

## Nacementos 
* Guillerme IX de Aquitania.

## Mortes 
* 22 de febreiro - Arnulfo III de Flandres, conde de Flandres e Hainaut (n. 1054). 
* Ibn Zaydún, poeta andalusí (nado en 1003).

Historia ano a ano
1072

## Acontecementos 
* 12 de xaneiro: Sancho II de Castela é coroado como rei de León na cidade homónima.
* Os normandos conquistan Palermo, en Sicilia.
* Afonso VI encadea ao rei García II de Galicia no castelo de Luna.
*O conde Froila Arias de Traba e a súa esposa Ardiu Diaz fundan o Mosteiro de San Xoán de Sabardes.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 19 de agosto - Havoisa da Bretaña, duquesa da Bretaña (n. 1027).
* Drogmi, fundador da orde monástica de Sakyapa no Tíbet (n. 992).
* Honorio II - antipapa da Igrexa Católica.

### Outros 
*

Historia ano a ano
1073

## Acontecementos 
*13 de febreiro: Afonso VI prende e encarcera o seu irmán García II usurpando a coroa do Reino de Galiza.
*Rebelión en Galiza dos condes Rodrigo Ovéquiz e os seus irmáns contra o rei Afonso VI.

## Nacementos 
* Abenzoar, médico andalusí.
* Leopoldo III de Austria.
* Afonso I de Aragón.

## Mortes 
*

Historia ano a ano
A Illa, Entrimo

[miniatura|Núcleos de poboación da Illa, de [Venceáns, Entrimo|Venceáns e de Entrimo (a parroquia matriz) no Catastro de Ensenada, 1753.]]
**San Lourenzo da Illa** é unha parroquia do concello ourensán de Entrimo, na comarca da Baixa Limia. Segundo o IGE en 2014 tiña 260 habitantes (124 homes e 136 mulleres) distribuídos en 4 entidades de poboación.

Forma parte da parroquia eclesiástica da Illa que está formada polos 4 lugares desta parroquia civil, máis os 2 lugares (só 1 habitable) da parroquia homónima do concello de Lobios.

## A Illa na literatura popular 
* *Á nosa Virxe de Olelas/ quérena mudar arriba;/ non han de ver o que coidan/ os baraceiros de Illa* 
* *Se vas a San Benitiño/ non vaias a Lantemil,/ que hai outro máis milagreiro,/ á subida do Pacín* .

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares da Illa 
### Parroquias de Entrimo 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* A Illa
* A Illa, Lobios
1074

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* Conrado de Italia.

## Mortes 
* 28 de abril - Svein II, rei de Dinamarca desde 1047 (n. ca. 1020).
* Pandulfo IV de Benevento.
* Raúl IV de Valois, conde de Valois de 1038 a 1074 e conde de Vexin e Amiens de 1063 ata 1074.

Historia ano a ano
1075

## Acontecementos 
### Oriente Próximo 
* Os turcos selxúcidas toman Xerusalén para os fatimís.

### Europa 
miniatura|esquerda|175px|*Gregorio VII*, papa

* O papa recoñece o reino de Croacia, co monarca Dmitri Zvonimir.
* Baixo o reinado de Afonso VI e o patrocinio do bispo Diego Páez, comeza a obra románica da Catedral de Santiago de Compostela.
* O rei Afonso VI de León funda a diocese de Burgos, que continúa a de Oca.
*Abril - o papa Gregorio VII publica o *Dictatus Papae*, no que asenta a primacía da autoridade papal tanto en asuntos temporais como espirituais.

## Nacementos 
* 16 de febreiro : Orderico Vital, monxe e historiador normando.
* Ernesto de Austria.
* Ramiro II, rei de Aragón († 1157)
* Pedro Froilaz de Traba, conde de Traba (data aproximada) (m. 1128).

## Mortes 
* Al-Qaim, califa dos Abbasidas.

Historia ano a ano
1077

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Landulfo VI de Benevento.
* Geza I de Hungría.

Historia ano a ano
1079

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* Pedro Abelardo, filósofo francés.

## Mortes 
*

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1076

## Acontecementos 
### África 
* Os almorábides toman e saquean Kumbi, capital do reino de Ghana.

### Europa 
* 24 de xaneiro - Sínodo de Worms acerca da sucesión arcebispal en Milán, que depón o papa Gregorio VII : comeza a Querela das Investiduras.
* O rei Afonso VI  apodérase do condado de Álava.
* O reino de Navarra é absorbido por Aragón, tras o asasinato de Sancho IV (até 1134).

## Nacementos 
* 1 de xuño — Príncipe Mstislav de Kíiv (m. 1132)

## Mortes 
* 28 de abril - Sven II Estridsen, rei de Dinamarca de 1047 a 1076.
* 18 de maio - Ermengarda de Anjou, duquesa consorte de Borgoña.  
* 27 de maio - Ramón Berenguer I, o Vello, conde de Barcelona, Xirona e Osona.
* 4 de xuño - Sancho IV de Navarra, asasinado.
* Roberto I de Borgoña - duque de Borgoña (n. 1011).

Historia ano a ano
1081

## Acontecementos 
* Comeza o reinado de Alexo I, que inaugura en Bizancio a dinastía Comneno

## Nacementos 
* 1 de decembro - Lois VI de Francia, rei de Francia (m. 1137).

## Mortes 
* Adam de Bremen, crego e historiador alemán (n. 1040).

Historia ano a ano
Movemento circular

En física, o **movemento circular** é a rotación ó longo dun círculo: unha traxectoria circular ou unha órbita circular. A rotación ó redor dun eixe fixo dun corpo tridimensional implica o movemento circular das súas pezas. Podemos falar do movemento circular dun obxecto se non facemos caso do seu tamaño, de modo que teñamos o movemento dunha masa do punto nun plano.

O movemento circular clasifícase, de acordo coa ausencia ou a presenza de aceleración tanxencial, en movemento circular uniforme (MCU) e movemento circular uniformemente variado (MCUV).
Wengué

miniaturadaimagem|dereita|250px|Wengué.
O **wengué** é unha madeira tropical mesta e de cor chocolate escuro utilizada en instrumentos musicais e ebanistaría. Procede da *Millettia laurentii*, atopada fundamentalmente no Camerún, a República Democrática do Congo e a República do Congo.

## Notas
Toupa europea

A **toupa europea** (*Talpa europaea*) é un membro da familia *Talpidae*, mamíferos da orde *Insectivora* de vida subterránea, escavando pequenas galerías no chan. Hai toupas en América do Norte, Europa e Asia. A toupa que habita en Galicia é a Toupa ibérica (Talpa occidentalis).

## Descrición 
Poden acadar unha lonxitude de 12–16&nbsp;cm, do fociño ó nacemento do rabo. As femias son máis grandes cós machos. Teñen o corpo cilíndrico e alongado, sen pescozo diferenciado, e cuberto de pelo de cor gris escura. Os ollos son pequenos e, de feito, as toupas son case cegas. As orellas non son visibles. Teñen pelos no fociño e no pequeno rabo, que son órganos sensibles ou táctiles.

As súas patas curtas presentan unhas anchas mans, provistas de unllas fortes que usan para furar as terras, prados e xardíns, escavando galerías que poden chegar a medir 100 m. Cando chegan á superficie deixan montonciños de terra sobre a herba. Os niños construídos no subsolo están feito con herbas, pallas e follas e, ás veces, teñen pequenas despensas de vermes ós que lles morden a cabeza para telos inmobilizados pero vivos.

Aliméntanse de insectos e pequenos animais invertebrados como miñocas, larvas de escaravellos, arañas, lesmas e vermes que viven coma elas debaixo da terra.

Habitan as terras de labor e as fragas pero gústanlles sobre todo os prados. Teñen dúas camadas ó ano con varias crias de cada vez. Reprodúcense a partir do primeiro ano de vida.

## Clasificación 
Como dixemos, as toupas pertencen á familia *Talpidae*, que abrangue tres subfamilias:

* *Desmaninae* (ratas almiscreiras)
* *Talpinae* (toupas verdadeiras)
* *Uropsilinae* (musarañas)

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Maulwurf Bau-drawing.jpg|Galerías
Ficheiro:Heubach mole.jpg|Alimentación
Ficheiro:Krticin_rad.JPG|Toupeira
Ficheiro:Taupe MHNT.OST.1997.45.jpg|Esqueleto
1080

## Acontecementos 
* Tzakhas, un aventureiro turco instálase en Esmirna, autoproclámase emir e comeza, con axuda dunha frota, que acolle incluso bizantinos, a conquistar illas e territorios costeiros do mar Exeo (até que é derrotado por Alexo I Comneno cara 1090).
* O rabbino Josef ibn Ferrusel «Cidiello» é elevado a conselleiro e médico do rei Afonso VI (até 1095).
* Concilio de Burgos: adóptase para os reinos casteláns na liturxia o rito romano, en substitución do rito hispano (tamén denominado "mozárabe").
* O papa Gregorio VII escomunga ao emperador xermano Henrique IV, por segunda vez.
* Al-Mutamid ben Abet, rei taifa de Sevilla, toma a cidade de Córdoba.

## Nacementos 
* Leopoldo IV de Austria.
* Alexandre I, o Feroz, rei de Escocia.

## Mortes 
* 17 de abril: Harald Hen ou Harald III, rei de Dinamarca (n. 1041).
* Ísleifur Gissurarson, primeiro bispo de Islandia.
* Heriberto IV de Vermandois, conde de Vermandois de 1045 a 1080 e conde de Valois de 1077 a 1080.
Historia ano a ano
Rosso Fiorentino

**Rosso Fiorentino**, nado en Florencia o 8 de marzo de 1494 e finado en Fontainebleau (París) o 14 de novembro de 1540, foi un pintor manierista italiano.

## Traxectoria 
Estudou arte no estudio de Andrea del Sarto xunto ó seu contemporáneo, Pontormo. Fuxindo de Roma despois do Saqueo de 1527, Fiorentino foi a Francia onde conseguiu unha posición na corte de Francisco I en 1530 e permaneceu alí ata a súa morte. Xunto con Francesco Primaticcio foi un dos artistas principais a traballar no Chateau Fontainebleau. Alí realizou frescos e estucos nos que a súa arte se volve caprichosa e elegante, como un anticipo do barroco. Unha das súas últimas obras e ó tempo unha das súas obras mestras é *A Piedade* que se atopa actualmente no museo do Louvre.
## Galería de imaxes

Rosso fiorentino, sposalizio della vergine e santi, 1523, 02.jpg|*Esponsais da Virxe*.
.ag

**.ag** é o código de Internet do dominio de primeiro nivel (ccTLD) de  Antiga e Barbuda, administrado pola Escola de Medicina da Universidade de Ciencias da Saúde de Antiga, aínda que quen presta o servizo é NIC AG.

Os rexistros pódense realizar no segundo nivel directamente con .ag, ou nun terceiro nivel con .com.ag, .org.ag, .net.ag, .co.ag, or .nom.ag. Non hai ningún tipo de limitación no rexistro.

## Véxase tamén 
### Ligazón externa
* Información sobre o .ag na páxina da IANA
Krupnik

[thumb|200px|*Krupnik* [Polonia|polonés]]
O ***krupnik*** é un vodka doce tradicional baseado no alcol de gran e o mel, popular en Polonia, Belarús e Lituania. Consiste nun 40%-50% de alcol, mel e ata 50 diversas herbas.
Madaura

**Madaura** foi unha cidade de Numidia, na actual Alxeria, orixinariamente parte do reino de Siphax, con Masinisa pasou a Numidia. Despois da segunda guerra púnica pasou a poder dos romanos. Lugar de nacemento de Apuleio e onde estudou Agostiño de Hipona.

## Véxase tamén
1082

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* Ibn Tumart, futuro fundador do movemento dos almohades en Marrocos (data aproximada).

## Mortes 
* Ramón Berenguer II de Barcelona.

Historia ano a ano
Municipalidade de Tølløse

**Tølløse** foi un municipio do condado Vestsjællands, Dinamarca que como consecuencia da Kommunalreformen (reforma municipal) do 1 de xaneiro de 2007 deixou de existir. O municipio cubría unha área de 126&nbsp;km², e tiña unha poboación total de 9.832 habitantes (2005). O seu último alcalde foi Poul Erik Jensen, membro de Det Radikale Venstre). A cidade principal e o sitio do seu consello municipal é a cidade de Tølløse. Combinouse cos municipios de Holbæk, Jernløse, Svinninge e Tornved para formar a nova municipalidade de Holbæk que ten unha área de 583&nbsp;km² e unha poboación total de 66.611 habitantes (2005). O novo municipio pertence á nova rexión de Sjælland.
1083

## Acontecementos 
* Sancho I de Aragón conquista Graus.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*Matilde de Flandres, raíña de Inglaterra e esposa de Guillerme I o Conquistador (n. c. 1031).

Historia ano a ano
1085

## Acontecementos 
*Afonso VI de León conquista Toledo.

## Nacementos 
* Xudá ha-Leví, poeta xudeu hispánico.

## Mortes 
* 25 de maio: papa Gregorio VII (Ildebrando de Soana) (n. ca. 1020)

Historia ano a ano
1086

## Acontecementos 
* O rei de Castela Afonso VI é derrotado polos mouros na batalla de Zalaca
* Redacción en Inglaterra do "Domesday Book", catastro das propiedades territoriais e das rendas que ingresan.
* Asemblea de Salisbury: a fidelidade vasalática dos señores menores fica ligada ao respecto da vasalaxe debida en primeiro lugar ao rei de Inglaterra.
* O emperador do Sacro Imperio Henrique IV recoñece a monarquía de Bratislav I en Bohemia.

## Nacementos 
* 11 de agosto: Henrique V, emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico († 1125)

## Mortes 
* Canuto IV de Dinamarca.
* Wang Anshi, estadista e escritor chinés (n. 1021).
* Sima Guang, historiador e político chinés (n. 1019)

Historia ano a ano
1088

## Acontecementos 
* 12 de marzo: Comeza o pontificado de Urbano II.
* Fundación da Universidade de Boloña.
*Concilio de Husillos (hoxe na provincia de Palencia) no cal, entre outros asuntos, trátase da deposición do bispo de Compostela, *Didacus Pelagici* (Diego Páez), e dos límites da diocese de Osma.
* Raimundo de Borgoña e a súa esposa, Urraca, filla do rei Afonso VI de León, son nomeados condes de Galiza.
*O conde Pedro Froilaz casa con Urraca Froilaz de Traba unindo os seus patrimonios territoriais no denominado condado de Trastámara.

## Nacementos 
* 13 de setembro: Xoán II Comneno, emperador bizantino († 8 de abril de 1143)

## Mortes 
* Berengario de Tours, dialético e filósofo franceé (n. 1000)

Historia ano a ano