Bollywood

**Bollywood** é o nome co que se coñece a industria cinematográfica en lingua hindi establecida en Mumbai, a cidade máis poboada da India. En ocasións emprégase incorrectamente o termo para referirse á totalidade do cinema da India que inclúe outros centros de produción en múltiples linguas. 

Bollywood é un dos maiores centros de produción de cinema en todo o mundo, superando incluso a industria cinematográfica estadounidense.

## Orixe do nome
O nome "Bollywood" é un portmanteau derivado de **B**ombay, antigo nome de Mumbai, e H**ollywood**, centro da industria estadounidense. Porén, ao contrario de Hollywood, Bollywood non é un lugar físico. O nome de Bollywood segue o esquema de "Tollywood", nome empregado desde 1932 para referirse ao cinema de Bengala occidental, baseado en Tollygunge, Calcuta. Na actualidade Tollywood emprégase para referirse á industria telugu en Andhra Pradesh.

O termo Bollywood ten a súa orixe na década de 1970 cando India superou os Estados Unidos como maior produtora mundial.

## Historia
miniatura|Cartel do primeiro filme sonoro indio, *Alam Ara* (1931)
O primeiro filme indio foi *Raja Harishchandra* (1913), de Dadasaheb Phalke. Na década de 1930 filmábanse máis de 200 filmes cada ano. O primeiro filme sonoro *Alam Ara*, de Ardeshir Irani (1931), foi un grande éxito comercial. Bollywood e toda a industria rexional adaptouse rapidamente ao cinema sonoro.

Nas décadas posteriores moitos dos filmes producidos en Bollywood eran filmes escapistas, para contrarrestar os tumultuosos acontecementos deses anos.

### A idade de ouro
Trala independencia da India, chegou o período coñecido como “A idade de ouro” do cinema hindi con algún dos filmes con mellores críticas como 
*Pyaasa* (1957) e *Kaagaz Ke Phool* (1959) e filmes de Raj Kapoor como *Awaara* (1951) e *Shree 420* (1955). Estes filmes reflectían temas sociais, relacionados coa clase traballadora das cidades. Tamén se produciron filmes épicos como *Mother India*, de Mehboob Khan (1957), que foi o primeiro filme indio candidato ao Oscar.

Desde que o filme social *Neecha Nagar* gañase a Palma de Ouro no primeiro festival de Cannes os filmes de Bollywood eran invitados frecuentemente aos principais festivais.

### Cinema moderno
Nas décadas de 1960 e 1970 triunfaron filmes románticos e de acción protagonizados por actores como Rajesh Khanna, Dharmendra, Sanjeev Kumar e Shashi Kapoor e actrices como Sharmila Tagore, Mumtaz e Asha Parekh. A partir de mediados dos anos 70, os filmes volvéronse máis violentos, sobre gánsters e bandidos. Nas décadas seguintes triunfaron os musicais románticos familiares, aparecendo unha nova xeración de estrelas, como Aamir Khan, Salman Khan, Shahrukh Khan, Sridevi, Madhuri Dixit, Juhi Chawla e Kajol. Filmes de acción e comedia tamén tiveron éxito, gañando recoñecemento especialistas en escenas perigosas como Akshay Kumar.

### Bollywood no século XXI 
O século XXI trouxo un crecemento da popularidade de Bollywood en mercados estranxeiros​, con filmes como *Lagaan* (2001), *Devdas* (2002), *Kal Ho Naa Ho* (2003), *Veer-Zaara* (2004), Mangal Pandey (2005) e *Kabhi Alvida Naa Kehna* (2006), ademais doutros como *Kites* (2010) e *My Name is Khan* (2010). Nese século tamén elevou o nivel técnico e de calidade dos filmes.

## Influencia
### Influencias en Bollywood
As seis principais influencias do cinema popular indio son:
* As antigas sagas épicas indias, como o *Mahabharata* e o *Ramayana*.
* Os antigos dramas sánscritos.
* O teatro da India tradicional, que comezou a ser popular a partir do século X. 
* O teatro Parsi, cheo de fantasía, música e danza.
* O cinema de Hollywood, no que os musicais foron populares especialmente entre os anos vinte e cincuenta do século XX. 
* A televisión musical occidental, particularmente a MTV, que comezou a influír a partir da década de 1990.

### Influencias de Bollywood
A maior influencia de Bollywood foi no nacionalismo indio, que considera o cinema como parte da súa historia.

A partir do século XXI, Bollywood comezou a influír nos filmes musicais do mundo occidental. Tamén pode verse a súa influencia na música popular de todo o mundo.

## Características
Os filmes de Bollywood son principalmente musicais, que conteñen números de baile en medio da historia.

O son dos filmes de Bollywood moi poucas veces e gravado en vivo.

Os diálogos son escritos en hindi simple para que sexa entendido pola maior cantidade de público posible. Na actualidade algún filmes inclúen tamén diálogos en inglés.

## Popularidade
Os filmes de Bollywood son especialmente populares en certos países fóra da India. Nixeria, Exipto, Senegal e a antiga Unión Soviética son algún dos lugares nos que os filmes de Bollywood veñen sendo éxitos desde hai moitos anos, igual que en países vecinos, como Paquistán, Afganistán e o sueste asiático. Desde o ano 2000 tamén comezan a ser coñecidos no mundo occidental, como no Canadá, o Reino Unido, Alemaña, os Estados Unidos e Australia, algúns deles con minorías indias importantes.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Alter, Stephen. *Fantasies of a Bollywood Love-Thief: Inside the World of Indian Moviemaking*. (ISBN 0-15-603084-5)
* Begum-Hossain, Momtaz. *Bollywood Crafts: 20 Projects Inspired by Popular Indian Cinema*, 2006. The Guild of Mastercraftsman Publications. (ISBN 1-86108-418-8)
* Bose, Mihir, *Bollywood. A History*, New Delhi, Roli Books, 2008. (ISBN 978-81-7436-653-5)
* Ganti, Tejaswini. *Bollywood*, Routledge, Nova York e Londres, 2004.
* Ganti, Tejaswini. *Producing Bollywood: Inside the Contemporary Hindi Film Industry* (Duke University Press; 2012) 424 pages; looks at how major changes in film production since the 1990s have been influenced by the liberal restructuring of India's state and economy.
* Gibson, Bernard 'Bollywood'.* Passing the Envelope*, 1994.
* Jolly, Gurbir, Zenia Wadhwani, e Deborah Barretto, eds. *Once Upon a Time in Bollywood: The Global Swing in Hindi Cinema*, TSAR Publications. 2007. (ISBN 978-1-894770-40-8)
* Joshi, Lalit Mohan. *Bollywood: Popular Indian Cinema*. (ISBN 0-9537032-2-3)
* Kabir, Nasreen Munni. *Bollywood*, Channel 4 Books, 2001.
* Mehta, Suketu. *Maximum City*, Knopf, 2004.
* Mishra, Vijay. *Bollywood Cinema: Temples of Desire*. (ISBN 0-415-93015-4)
* Pendakur, Manjunath. *Indian Popular Cinema: Industry, Ideology, and Consciousness*. (ISBN 1-57273-500-7)
* Prasad, Madhava. *Ideology of the Hindi Film: A Historical Construction*, Oxford University Press, 2000. (ISBN 0-19-565295-9)
* Raheja, Dinesh e Kothari, Jitendra. *Indian Cinema: The Bollywood Saga*. (ISBN 81-7436-285-1)
* Raj, Aditya (2007) "Bollywood Cinema and Indian Diaspora" in *Media Literacy: A Reader* editado por Donaldo Macedo e Shirley Steinberg, Nova York: Peter Lang
* Rajadhyaksa, Ashish (1996), "India: Filming the Nation", *The Oxford History of World Cinema*, Oxford University Press, ISBN 0-19-811257-2.
* Rajadhyaksha, Ashish e Willemen, Paul. *Encyclopedia of Indian Cinema*, Oxford University Press, revisado e expandido, 1999.
* Jha, Subhash e Bachchan, Amitabh. *The essential guide to Bollywood*. (ISBN 978-81-7436-378-7)

### Outros artigos 
* Madhubala
### Ligazóns externas
* LUX Magazine: Bollywood Bubbling
* Cinema da India  
* National Geographic Magazine: Welcome to Bollywood
* 50 filmes de Bollywood 
* Bollywood Cinema pola BBC