Monte Mulanje

O **macizo de Mulanje**, tamén coñecido como o **monte Mulanje**, é un gran Cerro testemuña e Patrimonio da Humanidade no sur de Malawi. O pico Sapitwa, o punto máis alto do macizo con 3.002 m, é o punto máis alto de Malawi. Atópase a 65 km ao leste de Blantyre, Malawi, elevándose bruscamente desde as chairas circundantes de Phalombe e o distrito de Mulanje. Forma parte dunha proposta de ecorrexión, que se chamará Arquipélago Montano do Sueste Africano (SEAMA).

## Xeografía
Gran parte do macizo consiste en pasteiros ondulados a altitudes de 1.800–2.200 m, atravesados ​​por profundos barrancos boscosos. Ten moitos picos individuais que alcanzan alturas de máis de 2.500 m, incluíndo o Pico Chambe, cuxa cara oeste é a escalada en rocha máis longa de África.

O macizo formouse pola intrusión de magma na codia terrestre hai uns 130 millóns de anos. A rocha circundante erosionouse co tempo, deixando atrás a rocha ígnea resistente á erosión do Macizo de Mulanje. O primeiro europeo en informar de ver o macizo foi David Livingstone en 1859, pero a investigación arqueolóxica revela evidencias de visitas humanas ao macizo desde a Idade de Pedra en diante. A elevación da montaña é o suficientemente alta como para que perturbe o fluxo de aire no nivel superior e induza a formación de nubes de choiva ao seu redor, o que a converte nunha importante fonte de auga de choiva na cabeceira de case todos os ríos que atravesan esta parte de Malawi.

As ladeiras boscosas do macizo albergan unha considerable industria madeireira. Houbo un teleférico para transportar madeira desde o bordo da meseta ata a Estación Forestal de Likhubula, pero deteriorouse e actualmente as táboas lévanse abaixo manualmente.
esquerda|thumb|Pico Sapitwa en 2019
A propia montaña forma parte da Reserva Forestal do Monte Mulanje protexida. O ciprés de Mulanje (*Widdringtonia whytei*) autóctono talouse tanto que se considera en perigo de extinción e o parque contén os últimos grupos que quedan desta árbore, así como outras especies vexetais e animais, moitas delas endémicas da zona. Algúns exemplos son as bolboretas do bosque, aves como o cholo alethe e o apalis de ás brancas, un camaleón anano, gecos, escíncidos, a ra chillona e unha rara especie de escíncido escavador sen extremidades. A terra que rodea o parque está ameazada polo crecemento da poboación, os patróns de uso da terra como a talla de bosques para a agricultura e a obtención de leña, e as especies invasoras como a framboesa dourada do Himalaia *(Rubus ellipticus)* e o piñeiro chorón mexicano *(Pinus patula)*.
O macizo é popular para o sendeirismo e a escalada, e ten varios refuxios de montaña esparexidos por todo o seu percorrido que son mantidos polo Club de Montaña de Malawi e o Departamento Forestal de Malawi. O pico Sapitwa escalouse por primeira vez en 1894 e agora é a escalada máis popular do altiplano.

En 2014, o sitio propúxose sen éxito para a declaración de Patrimonio Mundial. En 2025, foi finalmente designado como Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.

## A historia humana da área de Mulanje
Segundo a lenda chewa, o pobo que vivía en Malawi antes da súa chegada eran os akafula.

Aínda que non se atopou en Mulanje, descubriuse arte rupestre nos outeiros próximos a Machemba e Mikolongwe. Un traballo recente da Universidade Católica desenterrou xacementos de fabricación de ferramentas ao longo da plataforma Thuchila que datan da Idade Media da Pedra, hai uns 100.000 anos.

A principal inmigración bantú chegou da conca do Congo no século XVII, co pobo mang'anja asentándose en varios lugares arredor da área de Mulanje. Eran persoas pacíficas que construían a súa vida a partir do solo e dos recursos naturais locais. Houbo contacto co mundo exterior a través dos árabes e portugueses costeiros, e dos comerciantes yao que traían mercadorías para intercambialas por marfil e escravos.

A paz chegou ao seu fin coa migración do pobo yao desde o nordeste cara á costa sur do lago Malawi (daquela lago Nyasa) e as zonas altas de Malawi no século XIX, escapando dos seus propios conflitos tribais internos. Coa forte demanda costeira, os ataques de escravos ás aldeas mang'anja aumentaron drasticamente e os asentamentos a miúdo dispersáronse. Esta situación foi observada por David Livingstone cando viaxou a esta zona a mediados do século XIX.

A chamada de axuda de Livingstone para acabar co comercio de escravos trouxo á zona misioneiros e colonos escoceses, que se estableceron fundando unha misión nas ladeiras da montaña e unha herdade agricola, respectivamente. A pesar dos intentos de desenvolver unha relación amigable, o conflito cos yao aumentou e isto pronto levou á violencia. Na década de 1890, os británicos viron a necesidade de establecer un protectorado e estableceron unha administración militar ao norte da montaña en Fort Lister e ao sur en Fort Anderson. A dotación de persoal destes fortes con soldados indios iniciou os vínculos, agora de longa data, de Malawi co subcontinente indio.

A partir deste momento, tamén houbo migracións do pobo lomwe desde o leste portugués, escapando tanto das loitas coloniais como dos yao, que se asentaron principalmente nas propiedades europeas e as misións católicas. Esta inmigración continuou ata os últimos tempos durante a guerra de independencia de Mozambique e a guerra civil de Mozambique.

Hoxe en día, estas tres culturas tribais seguen vivindo arredor da montaña nunha das densidades de poboación rurais máis altas de África. Aínda que existe unha distinción territorial a través das súas autoridades tradicionais tribais, hai unha mestura xeneralizada dos pobos.

Os asentamentos europeos floreceron para desenvolver as extensas plantacións de té que representan o primeiro cultivo significativo deste cultivo fóra dos seus países de orixe. As misións tamén seguen expandindo os seus servizos en educación e atención primaria de saúde.

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén