Eolios

miniatura|250x250px|Mapa de Asia Menor con rexións e asentamentos no período grecorromano.
Os **eolios** (en grego: Αἰολεῖς) foron unha das catro tribos orixinais da Grecia antiga, xunto cos aqueos, xonios e dorios. Orixinalmente dedicados á agricultura, participaron na colonización da costa do Exeo. 

Os eolios abandonaron as súas terras de orixe despois de que a invasión doria expulsase aos aqueos e os obrigara a abandona-la maioría dos territorios micénicos; apoderáronse de moitos destes territorios abandonados, e tamén construíron cidades en varias illas preto de Asia Menor, espallando o dialecto eólico do grego antigo polo mundo grego.

## Etimoloxía 
O seu nome tería orixe da súa suposta descendencia de Éolo, deus grego dos ventos (cuxo pai, Heleno, era o patriarca mitolóxico de tódolos helenos, é dicir, dos gregos). Para algúns autores, como Pseudo-Apolodoro, o seu nome tería orixe en Eolo, fillo de Heleno,

## Historia 
Segundo o historiador xudeu Flavio Xosefo, os eolios serían descendentes de Xaván, neto de Noé a través do seu fillo Elisá.

No entanto, o posible fogar orixinal dos eolios sería Macedonia Occidental, especialmente as zonas montañosas ao norte do río Haliachmon. Os eolios, a miúdo, son citados como os máis numerosos entre as outras tribos helénicas dos primeiros tempos Igualmente, as illas de Lesbos e Ténedos estaban habitadas por eolios.

As fontes relativas á colonización eolia de Asia Menor mencionan a súa orixe en varios centros metropolitanos, como varias rexións de Tesalia, Grecia central e o Peloponeso; ademais, varios fenómenos dialectais nestas zonas indicaban o substrato eolio.

## Lingua 
[miniatura|250x250px|Distribución dos dialectos gregos arredor do [mar Exeo.]]
Os eolios falaban o dialecto eolio, pertencente á variante noroeste do grupo central de dialectos gregos antigos, que inclúe tamén o dialecto arcado-chipriota; ambos conservaron varios trazos únicos pertencentes á variante da lingua que os orixinou. O protoeólico deu orixe ao eólico, que se estendeu inicialmente por Tesalia e posteriormente se estendeu ás illas do mar Exeo e á costa de Asia Menor. Coa influencia do arcadio, o eólico converteuse no dialecto aqueo do período micénico.

O dialecto que falaban os tesalios, a rama occidental orixinaria de Tesprocia, era unha mestura de elementos dos dialectos occidentais e eólicos, mentres que despois da conquista de Tesalia estas influencias aumentaron aínda máis. Os dialectos que falan os beocios e atamáns, tamén pertencentes á rama occidental, forman unha categoría dialectal intermedia entre as ramas eólica e occidental, polo que estas tribos tampouco se consideran pertencentes aos eolios.

## Tribos 
As tribos protoeolias aparecen arredor de 2000-1900 a.C., e completaron o seu proceso de ruptura da principal tribo dos gregos nas rexións de Epiro, Macedonia Occidental e Tesalia. Estas mesmas tribos ocuparon Tesalia e alí formaron o dialecto eolio; máis tarde foron empuxados ao sur da península, onde levaron o seu dialecto e cultos.

A máis importante das tribos deste grupo foi a que permaneceu na historia co nome de aqueos, que tamén se espallaron por moitas das rexións de Grecia, o que suxire a hipótese de que constituirían unha minoría significativa na maioría delas. Simultaneamente, outras tribos colonizaron as diversas illas do Exeo, a costa oposta de Asia Menor e Chipre. Outra tribo eolia, cuxo camiño histórico está ligado ao noroeste do Peloponeso, foron os epeos, que acabaron sendo dominados polos elidianos .

Ao norte, os eolios de Tesalia estaban formados por un gran número de tribos. Estas tribos eran coñecidas polos nomes de Lápitas, Mirmidóns, Ftiotas, Minias, Dólopes, Helenos, Eolios (tribos que acabaron dando o seu nome aos gregos e eolios, respectivamente), Maleenses, Eteus e Centauros (esta última probablemente en homenaxe ao pobo mitolóxico e poético do pasado, aniquilado polos lápitas). 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 

### Outros artigos 
* *Dictionary of Greek and Roman Geography*