Estrelitziáceas

miniatura|250px|Distribución muindial da familia.
[miniatura|250px|*[Ravenala madagascariensis*, de porte arbóreo.]]

A das **estrelitziáceas** (*Strelitziaceae*) é unha familia de plantas herbáceas, rizomatosas da orde das zinxiberales, propias das rexións tropicais e suutropicais de Suramérica, África mridional e Madagascar.

A familia comprende tres xéneros.

## Descrición 
Son plantas herbáceas perennes, aínda que algunhas especies poden desenvolver pseudocaules debido a vaíñas foliares endurecidas (como *Ravenala madagascarensis*) co que o hábito sería dunha árbore.

Os caules subterráneos son rizomatosos (ramificados dicotomicamente polo menos algúns), os caules aéreos son decumbentes e herbáceos ou arborescentes e con textura de leñosa.

A raíz primaria está ben desenvolvida. As raíces presentan vasos amplos distribuídos todo ao longo do corte transversal e agrupacións de floema na medula. Posúen estomas policíticos.

As follas son dísticas, envaiñadoras, pecioladas, simples, con venación penniparalela (veas fusionadas na marxe). O pecíolo posúe moitos arcos ou canais de aire.

A inflorescencia pode ser terminal ou axilar, un tirso con dunha a moitas cimas monocásicas, cada unha cunha bráctea grande e espatácea. Poden presentar unha grande inflorescencia (como *Phenakospermum guianense*) ou varias laterais e con frecuencia longamente pedunculadas.

As flores son hermafroditas, zigomorfas, epíxinas, con brácteas.

O perianto ten 3+3 tépalos, os 3 externos libres, os 3 internos soldados, os internos desiguais (o interno medio máis pequeno que os laterais), ás veces tépalos internos conniventes.

O androceo está formado por 5 estames (ou 6 en *Ravenala*). As anteras son basifixas, de dehiscencia lonxitudinal, e con dúas tecas.

O xineceo consta de 3 carpelos soldados, e ovario ínfero; o carpelo medio é anterior, trilocular, con numerosos primordios seminais por carpelo. o estilo é filiforme, a placentación é axilar, os óvulos son anátropos, bitégmicos.

Hai nectarios nos septos dos ovarios.

O froito é unha cápsula loculicida. As sementes teñen arilo, endosperma rico en amidón e perisperma con menos amidón.

Presentan fenilfenalenonas c corpos de SiO2 máis ou menos esféricos.

## Taxonomía 
A familia foi recoñecida polo APG II en 2003, e confirmada no APG III en 2009. O *Linear APG III*, nese mesmo ano, asignoulle o número de familia 82.

A familia conta con 3 xéneros *sensu* Royal Botanic Gardens, Kew, coas especies que se relacionan a continuación:

'*Familia *Strelitziaceae***
* **Xénero *Strelitzia'''* Aiton.
** *Strelitzia augusta* (= *Strelitzia alba*).
** *Strelitzia caudata*. 
** *Strelitzia humilis*. 
** *Strelitzia juncea*. 
** *Strelitzia nicolai*. 
** *Strelitzia reginae*.
* *'Xénero *Phenakospermum*'* Endl.
** *Phenakospermum guianense*.
* *'Xénero *Ravenala*'* Adans.
** *Ravenala madagascarensis*.

## Ecoloxía 
Encóntranse en rexións tropicais de Suramérica, sur de África e Madagascar.

As flores son polinizadas por insectos, aves (*Strelitzia*) ou lémures (*Ravenala*).

## Evolución 
O grupo troncal *Strelitziaceae* data de hai uns 78 millóns de anos. A diverxencia dentro do grupo corona data de hai uns 59 millóns de asos (Janssen & Bremer 2004).

Estudouse moito a polinización dentro do grupo, pero aínda así non está claro cal sería a condición plesiomórfica (ver, por exemplo, Kress *et al.* 1994).

## Importancia económica 
Algunhas especies teñen cultivares utilizados como plantas ornamentais, por exemplo a ave do paraíso (*Strelitzia reginae*) e a árbore ave do paraíso (*Strelitzia nicolai*).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Kubitzki, K. (2004): *The Fmilies and Genera of Vacular Plants*, Volume IV *Flowering Plants. Monootyledons: Alismatanae and Commelinanae (except Gramineae)*. Berlin/Heidelberg/New York: Springler Verlag. ISBN 3-540-40593-3.
* Simpson, Michael G. (2010): *Plant Systematics*. Elsevier Inc. ISBN 978-0-12-644460-5.

### Outros artigos 
* Zixiberales

### Ligazóns externas 
* Strelitziaceae en Stevens, P. F. (2001 en adiante). Angiosperm Phylogeny Website. Versión 7, maio de 2006 (máis ou menos actualizada desde esa data)
* Strelitziaceae en L. Watson & M.J. Dallwitz (1992 en adiante). *The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, information retrieval .'' Versión: 27 de abril de 2006. http://delta-intkey.com .
* NCBI Taxonomy Browser