open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
CosmoCaixa Barcelona

**CosmoCaixa Barcelona** é un museo de ciencias pertencente á Obra Social de "la Caixa" que se atopa en Barcelona. Foi inaugurado no ano 2004 trala expansión do seu predecesor, o Museo de Ciencias de Barcelona, inaugurado en 1981. 

La Caixa era propietaria doutro museo homólogo en Alcobendas (Madrid), chamado CosmoCaixa Madrid. Este museo pechou as súas portas o 31 de decembro de 2013.

En 2006, o Foro Europeo de Museos outorgoulle o Premio do museo europeo do ano, galardón que recoñece cada ano ós novos museos que realizaron achegas e innovacións no eido museístico. O museo galardoado é sede durante un ano da estatua de Henry Moore *The Egg*, que simboliza o premio. Xunto co Museo Guggenheim de Bilbao (2000), o Museo Arqueolóxico Provincial de Alacant (2004) e o Museo de Medina Azahara (2012), son os catro únicos museos de España que recibiron o premio.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina web do Cosmo Caixa
NEWDOS/80

**NEWDOS/80** é un sistema operativo que foi desenvolvido pola compañía Apparat, despois de xa lanzado un sistema de nome NEWDOS, pero o novo posúe o código fonte novo por completo e non mantén compatibilidade directa co sistema orixinal, TRSDOS, producido pola compañía Tandy Corporation, malia que é posible certo intercambio de datos entre eles.

## Notas
Saturnio

O **verso saturnio** é a forma máis antiga da métrica latina. Os poetas posteriores denominárono así en alusión ás súas remotas orixes (a Idade de Ouro, cando Saturno era rei dos deuses).

## Historia 
Foi o metro que empregaron Livio Andrónico para a súa tradución ou adaptación da Odisea ao latín e Nevio no seu orixinal poema épico sobre a Primeira Guerra Púnica, e é o que tamén aparece na lírica relixiosa tradicional (o himno dos sacerdotes arvais).

Os poetas posteriores sentiron certa reluctancia por el. Non existe acordo en canto ao seu esquema métrico, nin sequera en se é de fundamento cuantitativo ou acentual; só existe acordo en que cada verso se divide en dúas partes, iámbica e trocaica en termos xerais. O exemplo máis usualmente citado de saturnio perfecto é un verso que se supón que utilizou un membro da familia dos Metelos, en resposta aos ataques de que era obxecto por parte de Nevio: *dabunt mallum Metelli/ Naevio poetae* ("os Metelos castigarán a Nevio o poeta"). Tamén a aliteración parece xogar un papel importante no verso saturnio.

## Estrutura 
A maioría dos versos saturnios, pero non todos, seguen este esquema:

Ficheiro:Qtv_Saturnian.png
* ∪ = sílaba breve.
* – = sílaba longa.
* ∪∪ = dúas sílabas breves, equivalentes a unha longa.
* || = cesura
* ∪ máis – (x no fin de verso) = posición ambivalente ocupada por sílaba breve ou longa.
* ∪∪ máis – máis ∪ = posición ocupada por unha calquera das tres.

## Exemplos 
O epitafio do mesmo Nevio está tamén en saturnios:
: *Inmortalis mortalis si foret fas flere*
: *Flerent divæ Camenæ Nævium poetam*
: *Itaque postquam est Orchi traditus thesauro*
: *Obliti sunt Romæ loquier lingua Latina*
Os poucos versos saturnios que quedan da tradución latina da *Odisea* por Livio Andrónico (-260 - -207) son estes (a cesura márcase cunha barra vertical):
: *Virum mihi, Camena, |  insece versutum*
: *Tuque mihi narrato | omnia disertim*
: *In Pylum devenies | aut ubi ommentans*
: *Ibidemque vir summus | adprimus Patroclus*
: *Quando dies adveniet,  | quem profata Morta est*
: *Atque escas habemus  |  mentionem*
: *Partim errant, nequinont  | Graeciam redire*
: *Apud nimpham Atlantis |  filiam Calipsonem*
François Joseph Cantraine

**François Joseph Cantraine**, nado o 1 de decembro de 1801 en Ellezelles, provincia de Hainaut, e finado o 22 de decembro de 1868 en Gante, foi un zoólogo belga especializado no estudo da bioloxía mariña.

## Traxectoria
### Primeiros anos
Nado o 1 de decembro de 1801 en Ellezelles, Hainaut (daquela no departamento de Jemmapes, da República francesa, e desde 1815 no Reino Unido dos Países Baixos), no seo dunha familia de agricultores. Comezou a súa instrución cun mestre privado na cidade de Ath (Hainaut), e continuou os seus estudos en Saint-Sauveur. En 1816 pasou ao Colexio comunal de Ath. Aínda que o seu pai pensaba que se destinara á carreira eclesiástica, estudou só uns anos no seminario de Tournai. Recibiu unha bosa de estudos do goberno dos Países Baixos para entrar na Universidade de Lovaina onde estudou matemáticas, sen o apoio financeiro da súa familia.

### En Lovaina e Leiden
En 1823 Anton-Reinhard Falck suxiriulle que se postulara para unha praza de preparador de Historia natural na Universidade. Foi a Leiden para coñecer as súas novas funcións e apasiónase pola zooloxía. O 17 de xaneiro de 1827 participou nunha gran viaxe de observacións e informacións sobre as aves para o goberno. Durante 6 anos percorrería Italia, Dalmacia e as illas circundantes, reunindo gran número de exemplares que entregou ao Museo de Historia Natural de Leiden. ano en que deixou Italia levando extensas coleccións de crustáceos e moluscos, pero tamén de aves e outros vertebrados.

Durante a súa estancia en Italia (1827-1833) recolectou importante material carcinolóxico, especialmente do mar Adriático.

### De volta a Bélxica
En 1833 acadou o grao de doutor en Ciencias en Lovaina e, en 1835 foi nomeado polo goberno belga para ocupar a cátedra de Zooloxía e Anatomía comparada na Universidade de Gante. Pierre-Joseph van Beneden, que ocupara o posto previamente foi nomeado para a Universidade de Lovaina.
* *Doris tricolor* Cantraine, 1835, hoxe clasificada como *Felimare tricolor* (Cantraine, 1835) (unha especie de molusco gasterópodo).
* *Doris ramosa* Cantraine, 1835, hoxe clasificada como *Kaloplokamus ramosus* (Cantraine, 1835) (especie de molusco opistobranquio). 
* *Argonautoidea* Cantraine, 1841 (unha superfamilia de moluscos cefalópodos).

## Abreviatura
A abreviatura **Cantraine** emprégase para recoñecer a  como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Cantraine, François-Joseph (1801-1868) Biografía.
A Terraza (A Coruña)

**A Terraza** é un edificio situado nos Xardíns de Méndez Núñez da Coruña.

## Historia 
En 1919 decidiuse ampliar o quiosco de madeira situado no lugar da Terraza. Con este motivo, Manuel Fernández Cando adquiriu a concesión. O proxecto inicial foi de Antonio de Mesa, modificado polo director de obras, Pedro Mariño.

O 21 de xaneiro de 1920 o concello devolveu os planos tras decidir que era preferible a construción dun edificio novo en lugar de reformar o xa existente, que foi trasladado a Sada o ano seguinte. O novo proxecto de Antonio de Mesa foi aprobado finalmente e a obra realizouse entre 1921 e 1922. A inauguración tivo lugar o 30 de xuño de 1922, cun concerto dun sexteto dirixido polo violinista Corvino.

## Descrición 
O edificio é de estilo ecléctico, realizado en cemento armado. Consta dun cadrado central con dúas ás. A ornamentación é abundante e o edificio está coroado con torres.

## Uso 
Durante o franquismo o edificio foi sede dos estudios de Radio Nacional (ata 1943) e sede da delegación sindical de FET-JONS.

Dende 1985 no edificio está a delegación de RTVE. En 2022 foi escollida como sede da Axencia Española de Supervisión da Intelixencia Artificial.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
José Fariña González

**José Fariña González**, nado en Pontevedra e finado en Valencia en 1937, foi un militar galego.

## Traxectoria 
Tipógrafo nos talleres de *La Correspondencia Gallega*. Como soldado participou na campaña de Filipinas e ascendeu a tenente. Ao rematar a guerra volveu a Pontevedra. Foi director da Escola Militar Patria que funcionou en Pontevedra e xefe dos exploradores de Pontevedra. Despois foi xefe dos Centros de Movilización de Calatayud e Valladolid. En 1935 foi nomeado xeneral de Brigada e concedéronlle a Gran Cruz da Orde do Mérito Militar con distintivo branco. Morreu en Valencia de morte natural en 1937, pero a propaganda franquista afirmaba que fora asasinado polo goberno republicano.

## Vida persoal 
Casou con Regina Cobián Tejo en 1899 e foi pai de Herminia Fariña, Josefina Fariña Cobián e Ramón Fariña Cobián.

## Notas
Peñarrubia

250px|thumb|Bolera de los Moros.
**Peñarrubia** é un concello de Cantabria, en España, pertencente á comarca de Saja-Nansa. Tiña en 2015 unha poboación de 351 habitantes.

Limita ao norte con El Valle Baju de Peñamellera (Asturias), ao oeste con Tresviso, ao sur con Cillorigo de Liébana e ao leste con Lamasón. Neste concello atópase o desfiladeiro da Hermida, porta de entrada ao val de Liébana. Ademais podemos atopar o balneario da Hermida, alimentado polas augas do río Deva.

Está formado polas localidades de Caldas, Cicera, La Hermida, Linares, Navedo, Piñeres, Roza e Urdón. A capital municipal é Linares.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web do concello
Argonauta argo

***Argonauta argo***, coñecida vulgarmente como **argonauta**, é unha especie de molusco cefalópodo peláxico da suborde dos incirrinos, unha das dúas en que se divide a orde dos octópodos, e familia dos argonáutidos, do seu único xénero vivente, *Argonauta* Linnaeus, 1758.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Felley, J., Vecchione, M., Roper, C. F. E., Sweeney, M. & Christensen, T. (2001-2003): *Current Classification of Recent Cephalopoda*. National Museum of Natural History: Department of Systematic Biology: Invertebrate Zoology: Cephalopods 
* Nixon, Marion & John Z. Young (2003): *The brains and lives of Cephalopods*. Oxford University Press. ISBN 0-19-852761-6.
* Norman M. D.; Finn J. K. & Hochberg F. G. (2014): "Family Octopodidae". In P. Jereb, C. F. E. Roper, M. D. Norman & J. K. Finn (eds). *Cephalopods of the world. An annotated and illustrated catalogue of cephalopod species known to date. Volume 3. Octopods and vampire Squids*. FAO Species Catalogue for Fishery Purposes. Rome, FAO. **4** (3): 36-215. 
* Strugnell J. M., Norman M. D., Vecchione M., Guzik, M. & Allcock A. L. (2014): "The ink sac clouds octopod evolutionary history". *Hydrobiologia* **725**: 215-235.
* Vaught, K. C. (1989): *A classification of the living Mollusca*, American Malacologists, Melbourne, FL (USA). ISBN 0-915826-22-4.

### Outros artigos 
* Moluscos
* Cefalópodos
* Octópodos
* Incirrinos
* Argonautoideos
* Argonauta (xénero)

### Ligazóns externas 
* *Argonauta argo* na ADW.
* *Argonauta argo* na EOL.
* *Argonauta argo* no SIIT.
* *Argonauta argo* na *Lista vermella de especies ameazadsas* da IUCN.
Enzo Jannacci

**Enzo Jannacci**, nado en Milán o 3 de xuño de 1935 e finado en Milán o 29 de marzo de 2013, foi un cantante e compositor italiano. Tamén era un actor e escritor, artista de cabaré, pianista de jazz, e un dos pioneiros do rock and roll italiano.

## Traxectoria 
Gravou o primeiro de 45 en 1959, como parte do dúo *I Due Corsari*, xunto co cantante e compositor Giorgio Gaber. Fixo o seu debut no teatro en 1962, a Milán, co concerto *Milanin Milanon*. En 1964, lanzou o seu primeiro álbum, que será seguido máis de trinta; o mesmo ano, fixo o seu debut no cine con *La vita agra*. Morreu en Milán aos 77 anos de idade, de cancro para os ósos.

## Discografía 
* 1964 – *La Milano di Enzo Jannacci* (Jolly LPJ 5037)
* 1965 – *Enzo Jannacci in teatro* (live Jolly LPJ 5043)
* 1966 – ''Sei minuti all'alba* (Jolly LPJ 5071)
* 1968 – *Vengo anch'io. No, tu no* (ARC ALPS 11007)
* 1968 – *Le canzoni di Enzo Jannacci* (Dischi Ricordi MRP 9050
* 1970 – *La mia gente* (ARC ALPS 11021)
* 1972 – *Giorgio Gaber e Enzo Jannacci* (Family) 
* 1972 – *Jannacci Enzo* (RCA Italiana, PSL 10539)
* 1975 – *Quelli che...* (Ultima Spiaggia, ZLUS 55180)
* 1976 – *O vivere o ridere* (Ultima Spiaggia, ZLUS 55189)
* 1977 – *Secondo te...Che gusto c'è?* (Ultima Spiaggia, ZPLS 34027)
* 1979 – *Fotoricordo* (Ultima Spiaggia, ZPLS 34075)
* 1980 – *Ci vuole orecchio* (Dischi Ricordi SMRL 6266)
* 1980 – *Nuove registrazioni* (Dischi Ricordi-Orizzonte ORL 8430)
* 1981 – *E allora...Concerto* (Dischi Ricordi SMRL 6282)
* 1983 – *Discogreve* (Dischi Ricordi SMRL 6302)
* 1983 – *Ja-Ga Brothers* (CGD)
* 1985 – *L'importante* (DDD)
* 1987 – *Parlare con i limoni* (DDD)
* 1989 – *Se me lo dicevi prima e altri successi* (DDD)
* 1989 – *30 anni senza andare fuori tempo* (live, DDD)
* 1991 – *Guarda la fotografia* (DDD)
* 1994 – *I soliti accordi* (DDD)
* 1998 – *Quando un musicista ride*
* 2001 – *Come gli aeroplani*
* 2003 – *L'uomo a metà*
* 2005 – *Milano 3 June 2005* 
* 2006 – *The Best 2006*

## Filmografía 
* 1964 - *La vita agra*
* 1967 - *Quando dico che ti amo*
* 1970 - *Le coppie*
* 1972 - *L'udienza*
* 1982 - *Il mondo nuovo*
* 1983 - *Scherzo del destino in agguato dietro l'angolo come un brigante da strada*
* 1997 - *Figurine*
* 2010 - *La bellezza del somaro''

## Notas
Paolo Bizzeti

**Paolo Bizzeti**, nado en Florencia (Italia) o 22 de setembro de 1947, é un bispo católico italiano e relixioso xesuíta.

## Traxectoria 
O 22 de novembro de 1966 profesou como membro da Compañía de Xesús, e foi ordenado sacerdote desta orde o 21 de xuño de 1975.

O 14 de agosto de 2015 foi nomeado vigairo apostólico de Anatolia e bispo titular de *Tabae*. Recibiu a consagración espiscopal o 1 de novembro de 2015, de mans do arcebispo grecocatólico eslovaco Cyril Vasiľ, secretario da Congregación para as Igrexas Orientais.

## Obra 
* 
* 
* 
* 
* 

## Notas
Nevio

**Gneo Nevio**, nado o -261 e finado o -201, foi un escritor romano.
## Traxectoria 
Compuxo traxedias, comedias e un poema épico en saturnios: a *Guerra Púnica* (Poenicum Bellum). Considéraselle o creador da épica nacional romana, só precedido pola tradución da *Odisea* de Homero que realizou Livio Andrónico.

Sobre a súa orixe, especulouse que podería nacer nunha das comunidades latinas da Campania, pero como se sabe que había unha gens plebea Nevia en Roma, o máis probábel é que nacese en Roma, como cidadán romano. Serviu na Primeira Guerra Púnica.

A súa carreira como autor dramático comezou en -235, e continuou durante 30 anos. Cara ao seu final, incorreu na hostilidade de parte da nobreza, en especial dos Metelos, polos ataques que lles dirixiu desde a escena, polo que foi encarcerado. En prisión escribiu dúas obras, nas que pediu perdón pola súa anterior grosería, e foi liberado por intervención dos tribunos da plebe, retirándose a continuación a Útica. Durante este exilio, debe ser cando escribiu o seu poema sobre a guerra púnica, xa retirado da actividade dramática.

A diferenza de Livio Andrónico, era romano e non grego; era un escritor orixinal, e non un mero tradutor e adaptador de obras gregas. Aínda que tamén adaptou traxedias e comedias gregas, desviouse do modelo orixinal, creando a *fabula praetexta*, ou drama nacional.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Nevio no sitio da Bibliotheca Augustana (Augsburgo).
Campoo de Yuso

**Campoo de Yuso** é un concello de Cantabria, en España, pertencente á comarca de Campoo-Los Valles. Tiña en 2015 unha poboación de 685 habitantes.

Limita ao norte con Santiurde de Reinosa, San Miguel de Aguayo e Luena, ao oeste con Campoo de Enmedio, ao sur con Las Rozas de Valdearroyo e o encoro do Ebro, e ao leste coa provincia de Burgos (Castela e León).

Está formado polas localidades de Bustamante, Corconte, La Costana, Lanchares, Monegro, Orzales, La Población, Quintana, Quintanamanil, La Riva, Servillas, Servillejas, Villapaderne e Villasuso. A capital é La Costana.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web do concello
Troqueo

O **troqueo** ou **coreo** é un pé constituído por unha sílaba longa e outra breve, habitualmente representadas así: **¯ ˘** (āă).

Orixinariamente, o troqueo era un dos pés da métrica grecolatina.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Iambo.
Catalunya Sí que es Pot

**Catalunya Sí que es Pot** (**CSQP**, en galego: *Cataluña Sí que se Pode*) foi unha coalición de esquerdas integrada por Iniciativa per Catalunya Verds, Esquerra Unida i Alternativa, Podem e Equo. Formouse en xullo de 2015 a imaxe da fórmula de Barcelona en Comú para a cidade de Barcelona, co obxectivo de presentarse ás eleccións ao Parlamento de Cataluña 2015.

A coalición conseguiu 11 deputados no Parlamento de Cataluña, dos que 4 son militantes de Iniciativa, 4 de Podem, 1 d'Esquerra Unida e 2 independentes.

O seu cabeza de lista por Barcelona foi Lluís Rabell, presidente d_ Federación de Asociacións de Veciños de Barcelona, e a escritora Gemma Lienas como número dous. Os seguintes postos foron ocupados por Joan Coscubiela (ICV), Àngels Martínez Castells (Podem) e Albano Dante Fachin (Podem). Nas outras provincias, Girona foi encabezada por Marc Vidal (ICV), Lleida por Sara Vilà (ICV) e Tarragona por Gerard Bargalló (Podem).

## Notas 
## Véxase tamén 
*En Comú Podem

### Ligazóns externas 
*Sitio web oficial
Rainbow Arts

**Rainbow Arts** era unha empresa alemá desenvolvedora de videoxogos, fundada en 1984 en Gütersloh por Marc Ulrich. Posteriormente foi comprada por Funsoft e despois absorbida por THQ en 1999. A primeiros da década dos 90, a meirande parte dos desenvolvedores e creativos da compañía deixárona para montar os seus propios estudios, como Thomas Hertzler, agora director executivo de Blue-Byte, ou Armin Gessert, que fundou Spellbound Entertainment.
## Xogos
A continuación detállase unha lista de xogos publicados por Rainbow Arts nos anos 1980 e 1990.

**Earthworm Jim*
*''3001 O'Connor's Fight*
**The Baby of Can Guru
**Bad Cat*
**The Birds and the Bees II: Antics*
**Bozuma*
**Circus Attractions*
**Conqueror*
**Curse of RA*
**Day of the Pharaoh*
**Danger Freak*
**Denaris*
**Down at the Trolls*
**East vs. West: Berlin 1948*
**Future Tank*
**Garrison*
**Graffiti Man*
**Grand Monster Slam*

**The Great Giana Sisters*
*''Hard'n'Heavy*
**Imperium Romanum*
**In 80 Days Around the World*
**Jinks*
**Katakis*
**Khalaan*
**Logical*
**Lollypop*
**Mr. Pingo*
**Money Molch*
**M.U.D.S. – Mean Ugly Dirty Sport*
**Mad TV*
**Madness*
**Masterblazer*
**Mystery of the Mummy*
**Nibbler*
**Oxxonian*

**Rock'n Roll*
**R-Type*
**Rendering Ranger: R2*
**Soldier*
**Spherical*
**Starball*
**StarTrash*
**Street Gang*
**Sunny Shine*
**To be on Top*
**Turrican*
**Turrican II: The Final Fight*
**Turrican 3: Payment Day*
**Time*
**The Volleyball Simulator*
**Warriors*
**X-Out*
**Z-Out''

## Notas
Hectocótilo

miniatura|160px|Hectocótilos de *Abraliopsis morisi*.
[miniatura|160px|Ilustración orixinal de [Georges Cuvier|Cuvier dun hectocótilo dun polbo, que denominou como a especie *Hectocotyle octopodis*.]]

O **hectocótilo** (en latín científico: ***hectocotylus***, plural ***hectocotyli***) é un dos brazos ou tentáculos da maior parte dos cefalópodos machos que frecuentemente está modificado para transportar os seus espermatóforos á cavidade paleal da femia, para así asegurar a fecundación dos seus óvulos. Os machoss forman xeralmente un novo hectocótilo para cada nova sesión.

O nome *hectocótilo* deriva do elemento do grego científico ἑκτο *hecto-*, do grego antigo ἑκτός *hectós*, "fóra de", e o termo do grego antigo κοτύλη *kotýlē*, "vaso", "cavidade onde se aloxa a cabeza dun óso longo" (cótilo).

A forma acabada en punta do hectocotilo foi moi empregada para a sistemática dos polbos. En numerosas especies pode ser moi complexo. O chamado popularmente 'polbo de sete brazos' (*Haliphron atlanticus*) recibe ese nome porque no macho desta especie o hectocótilo desenvólvese nunha bolsa semioculta debaixo do ollo dereito, o que dá a aparencia de non ter máis que sete brazos.

O termo tamén é empregado para refererirse especificamente á importante modificación do brazo dos argonautas e doutros xéneros veciños. Os argonautas machos transfiren os espermatóforos metendo o seu hectocótilo na cavidade paleal da femia. É o único contacto entre macho e femia durante a cópula. Nela, o hectocótilo sepárase do macho e o embude da 
femia manteno aloxado na súa cavidade paleal.

O termo *hectocótilo* foi cuñado por Georges Cuvier, que foi o primeiro científico moderno que o encontrou, no manto dun argonauta femia e, crendo que se trataba dun parasito, deulle o nome nome xenérico de *Hectocotylus*, denominación que axiña foi utilizada para designar ese brazo especial para a reprodución dos octópodos. (Na ilustración que se mostra á dereita, vense os debuxos orixinais de Cuvier da suposta especie *Hectocotyle octopodis*).

O brazo hectocótilo fora xa descrito nas obras biolóxicas de Aristóteles, pero ninguén cría nel até o seu redescubrimento no século XIX.

Aristóteles dixo:

**Nota:** o texto completo de Aristóteles pódese ler en castelán en: Aristóteles (1994): *Reproducción de los animales*. Madrid: Editorial Gredos. Biblioteca Clásica Gredos. ISBN 978-84-249-1671-8.

## Galería 

Ficheiro:Hectocotylized arm of a squid.jpg|Hectocótilo dunha lura.
Ficheiro:Hectocotylized arm of an octopod.jpg|Hectocótilo dun polbo.
Ficheiro:Argonauta bottgeri hectocotylus-2.jpg|Hectocótilo de *Argonauta bottgeri*
Ficheiro:Scaeurgus patagiatus hectocotylus-2.jpg|Hectocótilo de *Scaeurgus patagiatus*
Ficheiro:Tremoctopus violaceus5.jpg|*Tremoctopus violaceus*, amosando o hectocótilo

## Notas 
## Véxase tamén
Cillorigo de Liébana

**Cillorigo de Liébana** é un concello de Cantabria, en España, pertencente á comarca de Liébana. Tiña en 2015 unha poboación de 1.318 habitantes.

Limita ao norte con Tresviso e Peñarrubia, ao oeste con Camaleño e o concello asturiano de Cabrales, ao sur con Potes e Cabezón de Liébana e ao leste con Lamasón.

Está formado polos concejos de Bedoya e San Sebastián e as localidades de Armaño, Bejes, Cabañes, Castro-Cillorigo, Colio, Lebeña, Pendes e Viñón. A capital é Tama, no concejo de San Sebastián.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Información turística
En Comú Podem

miniatura|Ada Colau, líder de Barcelona en Comú, e Xavier Domènech, cabeza de lista de En Comú Podem por Barcelona.
[miniatura|150x150px|Imaxe utilizada na papeleta electoral para as [Eleccións xerais de España de 2015|eleccións xerais de 2015.]]
**En Comú Podem-Guanyem el Canvi** (as súas siglas son ECP) (en galego, **En Común Podemos-Ganemos o Cambio**) é unha coalición electoral de esquerdas formada pola sección de Podemos en Cataluña, Iniciativa per Catalunya Verds, Esquerra Unida i Alternativa, Equo e Barcelona en Comú xurdida en outubro de 2015 co obxectivo de presentarse ás eleccións xerais dese ano nas catro circunscricións electorais de Cataluña. O cabeza de lista por Barcelona foi o historiador Xavier Domènech.

En Comú Podem expuxo establecer unha relación de igual a igual con Podemos polo que tivo como obxectivo ter grupo parlamentario propio e apostar por articular conxuntamente coa formación de Pablo Iglesias os «puntos en común». A formación non descarta entenderse con sectores de ERC, PSC e busca a forma de achegarse á CUP.

Nas eleccións xerais de 2015 presentouse como **En Comú Podem** e nas eleccións xerais de 2016 presentouse baixo o nome **En Comú Podem-Guanyem el Canvi**.

## Resultados electorais 
Nas eleccións xerais de España de 2015 colocouse como primeira forza en Cataluña, con 12 escanos e 927.940 votos (24,74%), sacando case 10 puntos á segunda forza. Por provincias gañou as eleccións en Barcelona (26,91%, nove escanos) e en Tarragona (20,65%, un escano), e foi terceira forza en Xirona (16,26%, un escano) e en Lleida (15,34%, un escano).

Dos 12 deputados obtidos pola coalición, tres corresponden a ICV, dous a Podemos, dous a EUiA, dous a Barcelona en Comú, dous a Procés Constituent, membros á súa vez de Barcelona en Comú e un é independente, sen adscrición máis aló de En Comú Podem. Igualmente, dos catro senadores electos, dous son membros de Podemos, un de ICV e un independente.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Catalunya Si que es Pot
* En Marea
* Unidos Podemos
Masa visceral

Nos moluscos denomínase **masa visceral** ou **saco visceral** ao conxunto que agrupa a maioría das vísceras, é dicir, os órganos internos. A masa visceral está cuberta por unha delgada túnica chamada manto, que é o encargado de segregar a cuncha da maioría dos moluscos, que pode ser externa ou interna, segundo os casos (ou mesmo estar ausente), e que serve de protección e/ou esqueleto e/ou de reguladora da flotación (como, por exemplo, nas sepias).
Manto (moluscos)

[miniatura|280px|Lura (*[Loligo vulgaris*). O manto é todo o que se ve tras a cabeza: a parede corporal externa e as aletas son parte do manto.]]

O **manto**, tamén denominado **palio**, é unha das tres partes en que adoita dividirse a anatomía dos moluscos (as outras dúas son a cabeza e o pé).

É a parte dorsal da parede do corpo que cobre a masa visceral.

É un órgano de orixe ectodérmica cuxas células epiteliais segregan carbonato cálcico e conquiolina, que orixinan espículas epidérmicas, placas ou a cuncha.

O manto es un órgano musculoso e ten, con frecuencia, o aspecto dunha capa (de aí o seu nome) xa que, en moitos grupos de moluscos, esténdese máis alá do corpo formando unha estrutura de dobre parede en forma de lapela que se adapta a usos moi diferentes como, por exemplo, a función de sifón. Nos cefalópodos a contracción do manto forza á auga a saír a través do sifón, o que impulsa ao animal, que se despraza así con gran rapidez. Noutros moluscos úsase para a locomoción, como unha especie de pé.

A maioría dos moluscos posúen no manto unha cavidade, situada primariamente en posición posterior, chamada cavidade do manto ou, máis frecuentemente, cavidade paleal, onde se aloxan as súas complexas branquias e os osfradios, e onde se abren o ano, os nefróporos e os gonóporos.

## Características 
[miniatura|280px|O brillante colorido do manto da ameixa xigante (*[Tridacna gigas*) protéxea da luz solar.]]

O manto está total ou parcialmente escondido no interior da cuncha; nas especies coa cuncha reducida, o manto é máis visíbel; nas limachas, que carecen de cuncha, o manto é totalmente visíbel.

Nos gasterópodos, o manto e a masa visceral sofren unha torsión de 90 a 180º de modo que a cavidade paleal se sitúa en posición lateral ou anterior.

File:Cypraea chinensis with partially extended mantle.jpg|O gasterópodo mariño *Cypraea chinensis* co manto parcialmente estendido.
File:Cypraea chinensis with fully extended mantle.jpg|*Cypraea chinensis* co manto totalmente estendido.
File:SnailWynaad.jpg|O manto de *Indrella ampulla* é branco e parcialmente visíbel baixo a cuncha. O resto do corpo é vermello, coa sola do pé branca.
File:Bielzia coerulans-3.jpg|O manto e a cabeza desta limacha (*Bielzia coerulans*) son lisos, mentres que o resto do corpo é tuberculado.
File:BEP 7909-1.jpg|O manto do nudibranquio *Felimida purpurea* ten unha liña marxinal de cor amarela alaranxada.

## Notas
Linguas de Israel

[dereita|miniatura|250x250px|Un sinal de tráfico trilingüe en [Lingua hebrea|hebreo, árabe e inglés.]]
[miniatura|dereita|200px|Un cartel en [Lingua hebrea|hebreo, árabe, inglés e ruso.]]
Os **idiomas oficiais de** **Israel** son o hebreo e o árabe. Estes tamén son os idiomas máis falados (O 72% da poboación fala hebreo e o 21% fala árabe). O árabe é falado polos árabes israelís e por moitos dos xudeus de orixe mizrají. A outra lingua máis falada é o ruso, lingua nai de máis dun millón de inmigrantes procedentes dos territorios da antiga Unión Soviética. O inglés é unha lingua de central importancia nos asuntos diplomáticos, comerciais, turísticos e académicos. Ademais é a lingua nai de decenas de miles de inmigrantes dos países de fala inglesa.

O idioma español é falado polos máis de 100.000 membros das comunidades sefardís que conservan unha variedade, o sefardí, con trazos do século XVI. Tamén falan español os máis de 100.000 inmigrantes de orixe española ou hispanoamericano. Actualmente moitos israelís novos aprenden español a través das telenovelas suramericanas e outros o aprenden nas súas viaxes a Suramérica (un destino de viaxes moi popular entre os mozos israelís). O español converteuse nunha lingua que goza unha alta popularidade. Outros idiomas moi comúns son o francés, falado polos inmigrantes de Francia e as súas antigas colonias, e o amárico, o principal dos idiomas dos xudeus inmigrantes de Etiopía.

## Notas
El Doctor Garrido

***El Doctor Garrido*** foi un periódico editado na Coruña en 1876.

## Historia e características 
Bisemanario literario en clave humorística, apareceu en outubro de 1876. Fundado e dirixido por Faustino de Orantes, editábase na imprenta de *El Telegrama*. Aínda se publicaba en decembro de 1876.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Francisco Casavella

**Francisco Casavella**, pseudónimo de **Francisco García Hortelano**, nado en Barcelona o 15 de outubro de 1963 e finado na mesma cidade o 17 de decembro de 2008 , foi un escritor catalán en lingua castelá.

## Obra 
* *El triunfo* (1990, Versal), Premio Tigre Juan de novela
* *Quédate* (1993, Ediciones B)
* *Un enano español se suicida en Las Vegas* (1997, Anagrama)
* *El secreto de las fiestas* (1997, Anaya)
* Triloxía *El día del Watusi*
** *El día del Watusi. Los juegos feroces* (2002, Mondadori)
** *El día del Watusi. Viento y joyas* (2002, Mondadori)
** *El día del Watusi. El idioma imposible* (2003, Mondadori)
* *Lo que sé de los vampiros* (2008, Destino), Premi Nadal 2008

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía do autor
Organización territorial de Israel

A **organización territorial de Israel** baséase en tres niveis de goberno: o goberno central, os distritos e os municipios.

## Distritos de Israel 
Israel está dividido administrativamente en seis distritos principais, coñecidos en lingua hebrea como *mehozot* (singular: mehoz) e 15 sub-distritos, coñecidos como *nafot* (singular: *nafa*) que se subdividen á súa vez en 50 rexións naturais. Os distritos están dirixidos por un funcionario designado polo Ministerio do Interior.
miniatura|Densidade de poboación por rexión xeográfica, sub-distrito e distrito.

(*)A área de Xudea e Samaria (Cisxordania) é considerada internacionalmente parte dos territorios palestinos.

### Sub-distritos 
**Norte**: 
Safed, 
Kinneret, 
Yizre'o, 
Acre, 
Altos do Golán.

**Haifa**: 
Haifa (Mehoz Hefa)
Hadera

**Central**: 
Sharon, 
Petah Tiqwa, 
Ramla, 
Rehovot,

**Sur**: 
Ascalón, 
Bersheva,

### Rexións naturais 
As *rexións naturais* son unidades non administrativas que utiliza o Goberno para cuestións estatísticas e para o censo de poboación.

### Territorios disputados 
En canto aos territorios en disputa, os Altos do Golán están integrados administrativamente no Distrito Norte, os asentamentos israelís en Cisxordania na área de Xudea e Samaria, e Xerusalén Leste no Distrito de Xerusalén.

## Municipios 
O Ministerio de Interior israelí recoñece catro tipos de goberno local:
* As **cidades**, que adoitan ter máis de 20.000 habitantes. Actualmente hai 71.
* Os **consellos locais**, que administran poboacións entre 2000 e 20.000 habitantes. Actualmente hai 141.
* Os **consellos rexionais**, que administran grupos de pobos de menos de 2000 habitantes. Actualmente hai 54.
* Os **consellos industriais**, que administran grandes e complexas áreas industriais fose das cidades. Hai dous consellos industriais locais: Tefen na Alta Galilea (ao norte de Carmiel) e Ramat Hovav no Néguev (ao sur de Beerseba).
As eleccións municipais celébranse cada cinco anos, e calquera residente maior de 18 anos pode votar, sexa ou non israelí. Para ser elixido alcalde hai que ter máis de 21 anos.

Os municipios son os encargados da educación, a sanidade e a saúde públicas, a xestión da auga, o mantemento da rede viaria, os parques e as brigadas de bombeiros. Tamén se encargan de recadar os impostos locais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de cidades de Israel
### Ligazóns externas 
* Distritos, subdistritos, rexións naturais e lagos de Israel  e
Sacheen Littlefeather

**Sacheen Littlefeather**, nada como **Marie Louise Cruz** en Salinas, no condado de Monterey (California) o 14 de novembro de 1946 e finada en Novato o 2 de outubro de 2022, foi unha actriz e activista dos dereitos civís dos Nativos Americanos.

Littlefeather foi máis coñecida por dar un discurso en nome do actor Marlon Brando declinando o Premio da academia ó mellor actor que gañaba polo seu papel na película *O Padriño* na cerimonia dos 45.os Premios da Academia o 27 de marzo de 1973, o cal foi tamén boicoteado pola prensa en protesta do tratamento ós Nativos Americanos pola industria cinematográfica. Na gala, luciu un vestido apache.

## Traxectoria 
Littlefeather naceu en Salinas, California. As súas raíces son apache, yaqui e pueblo por parte de seu pai, polo lado de súa nai ten parte francesa, alemá e dinamarquesa. Na súa páxina web oficial, afirma que seu pai proviña dos apaches das Montañas Brancas e de tribos yaqui de Arizona e que "Cruz" era o nome tribal recoñecido do mesmo.

### Activismo 
Como membro dos indios de Todas as Tribos, Littlefeather participou na ocupación da illa de Alcatraz por parte de activistas polos dereitos dos indios americanos en 1969.

### Controversia nos Premios da Academia 
Marlon Brando implicouse co American Indian Movement (AIM) a principios da década dos 70. En 1973, decidiu posicionarse sobre a ocupación de Wounded Knee e contactou ó AIM para conseguir un membro que aceptase o Oscar no seu nome. Dennis Banks e Russell Means escolleron a Sacheen Littlefeather.

Littlefeather representou a Brando e o seu boicot ó premio Oscar de Mellor actor pola súa actuación de Don Vito Corleone no Padriño (1972) como protesta polos actos ocorridos en Wounded Knee e pola pouca representación por parte de Hollywood e da televisión dos Indios Americanos. Brando escribiu un discurso de 15 páxinas para que Littlefeather lese durante a cerimonia, pero cando o produtor a coñeceu no backstage, ameazouna con retirala fisicamente ou con ser arrestada se estaba en escena máis de 60 segundos. Os seus comentarios no escenario foron totalmente improvisados, máis tarde retirouse ó backstage e leu o comunicado enteiro á prensa. Na súa biografía "O meu mundo é a miña obriga", Roger Moore (o cal presentaba os premios e fora nomeado recentemente como o novo "James Bond, axente 007") dixo que el levou o Oscar á súa casa e que o mantivo na súa posesión ata que foi recollido por un garda armado mandado pola academia.

O incidente incitou a Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas a establecer regras para o procedemento de aceptación dos premios.

En 2022 a Academia pediulle desculpas pola resposta desproporcionada e inxustificada ao seu discurso.

## Filmografía 
* *The Laughing Policeman* (1973) (sen acreditación)
* *Counselor at crime* (1973)
* 45os premios anuais da academia (1973) (representando a Marlon Brando)
* *Freebie and the bean* (1974) (sen acreditación)
* *AThe Trial of Billy Jack *(1974)
* *Winterhawk* (1975)
* *Johnny Firecloud* (1975)
* *Shoot the Sun Down* (1981)
* *Reel Injun* (2009)

## Notas
Dáctilo (métrica)

right|miniatura|200x200px|O **dáctilo** é como un dedo, porque ten unha sílaba longa seguida de dúas sílabas breves.
Un **dáctilo** (do latín *dactylus*, e este do grego δάκτυλος, *dáktylos*, «dedo»), na métrica grecolatina, é un pé composto por unha sílaba longa seguida de dúas breves. É a base do verso chamado hexámetro dactílico, empregado na epopea e na poesía relixiosa (por exemplo nos oráculos). Posibelmente a súa orixe é prehelénica.

O nome procede da analoxía entre as tres falanxes do dedo (da man esquerda) coas tres sílabas do pé.
Tríbraco

Un **tríbraco** (do grego τρίβραχος "tres breves") é, en métrica grecolatina, un pé formado por tres sílabas breves: ∪ ∪ ∪.

A súa duración é de tres moras, como o iambo e o troqueo. Por iso pode substituír o iambo no trímetro iámbico.
Anapesto

O **anapesto** ou **antidáctilo** é, en métrica grecolatina, un pé formado por tres sílabas: as dúas primeiras breves e a terceira longa. Chámaselle tamén «antidáctilo» por ser o pé simétrico do dáctilo: o acento métrico está no segundo semipé e non no primeiro como o dáctilo.
Pé (métrica)

O **pé** é a unidade métrica cuantitativa do verso grego ou latino, formado por un número reducido de sílabas longas e breves (de dúas a catro). En cada *pé* hai dous tempos, un de elevación e outro de descenso. 
O nome procede de que, nas cancións acompañadas de danza, o pé servía para marcar o ritmo.

## Características 
O pé divídese en dous *semipés*. Crese que os dous semipés tiñan igual intensidade e, por tanto, o ritmo viña determinado unicamente pola alternancia entre breves e longas. En cada pé, unha das sílabas determina o descenso ou *golpe*, que marca o ritmo (o «tempo forte»). Outra sílaba marca a *elevación* (o «tempo débil»). Se aparece primeiro o tempo forte denomínase *ritmo descendente*; se non, trátase de *ritmo ascendente.*
As unidades de medida chamábanse *moras* e eran unha para as breves e dúas para as longas. Se teñen *menos* de seis moras os pés denomínanse *simples* e se teñen máis de seis, *compostos* (ou metros). Entre os pés compostos, o máis utilizado é o *docmio*.

Os pés simples agrúpanse da forma seguinte:
# Pés de xénero igual (*genus par*) na que os dous semipés teñen igual número de moras (pirriquio, espondeo, dáctilo, anapesto, proceleusmático, coriambo).
# Pés de xénero dobre (*genus duplum*), nos que un semipé ten o dobre número de moras que o outro (iambo, troqueo, tríbraco, moloso, ditroqueo, xónico).
# Pés de xénero sesquiáltero (*genus sescuplum*), nos que un semipé vale vez e media máis que o outro (crético, peón, baquio e antibaquio).

### De dúas sílabas 
*¯ = sílaba acentuada/longa, ˘ = sílaba non acentuada/breve*

### De tres sílabas 
### De catro sílabas 
## Véxase tamén 
* Métrica grecolatina
* Acento (métrica)
* Métrica
## Notas
DIIV

**DIIV** é unha banda estadounidense de indie rock procedente de Brooklyn e formada no ano 2011. O grupo está composto por Zachary Cole Smith (voces, guitarra), Andrew Bailey (guitarra), Devin Ruben Perez (baixo), Colin Caulfield (teclados, guitarra) e Ben Newman (batería).

Inicialmente chamada Dive, a banda comezou como un proxecto en solitario de Smith. Tras publicar tres sinxelos, "Sometime", "Human" e "Geist", a través do selo Captured Tracks, DIIV editou o seu álbum de estrea, *Oshin*, o 26 de xuño de 2012.

En febreiro de 2016 o grupo lanzou o seu segundo disco, *Is the Is Are*, despois dun logo e problemático período de xestación. O 4 de outubro de 2019 o terceiro álbum de DIIV, *Deceiver,* foi publicado porn Captured Tracks.

## Discografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Faustino Orantes

**Faustino de Orantes Magallón**, finado a finais do século XIX, foi un industrial, político e xornalista galego.

## Traxectoria 
Empresario, en 1878 promoveu con outros veciños de Santiago, A Coruña, Melide e Toques a constitución dunha sociedade anónima para a fabricación de arames de ferro denominada "El Porvenir" que creou a fábrica de puntas de Toques, instalada nos restos das edificacións do mosteiro de San Antoniño de Toques. De ideoloxía republicano federal, foi candidato federal polo distrito de Muros nas elección de 1873, participou na Asemblea Federal da Rexión Galega celebrada en Lugo en xullo de 1887, e formou parte da directiva do Casino Republicano de Santiago en 1888. Nese ano acudiu con Federico Tapia como representante da Coruña ao Congreso do Partido Republicano. En 1889 trasladouse á Coruña e foi directivo do Casino Republicano Federal. Foi presentado polos republicanos da Coruña como candidato a Cortes por Santiago de Compostela en 1891. Dirixiu na Coruña *El Doctor Garrido* en 1876 e en 1886 fundou en Santiago de Compostela *La Región Gallega*. Foi membro da Real Sociedade Económica de Amigos do País de Santiago.

## Vida persoal 
Casou con Julia Androver Giraut en 1857, e foi pai de Dolores, María e Amparo Orantes Androver.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*A fábrica de puntas de Toques
Paul Watzlawick

**Paul Watzlawick**, nado o 25 de xullo de 1921 en Villach, Austria, e finado o 31 de marzo de 2007 en Palo Alto, California, foi un teórico e psicólogo austríaco nacionalizado estadounidense. Foi un dos principais autores da Teoría da comunicación humana e do Construtivismo radical, e unha importante referencia no campo da terapia familiar, terapia sistémica e, en xeral, da psicoterapia. Desde 1960, residiu e traballou toda a súa vida na cidade e Universidade de Palo Alto, en California.

## Traxectoria 
Tras completar os seus estudos primarios en Villach, Paul Watzlawick estudou Psicoloxía e Filoloxía na Universidade de Venecia e graduouse en 1949. Traballou no Instituto C. G. Jung en Zúrich, onde recibiu outro diploma en 1954. Amosando un grande interese pola filosofía oriental e budista (en particular, a filosofía zen), Paul decidiu partir cara a India e quedar alí durante un ano o que levou a que esas ideas filosóficas impregnaran parte da súa obra -por exemplo, usou os conceptos filosóficos kōan ou budistas para explicar mellor algunhas pasaxes das súas teorías. Sen afectar o rigor científico e expositivo, as ideas filosóficas e as concepcións desas culturas impregnaron sutilmente as obras máis maduras de Watzlawick, quen fixo uso ocasional dos conceptos filosóficos.

En 1960, foi convidado por D. Jackson a continuar as súas investigacións no Mental Research Institute de Palo Alto, no estado norteamericano de California. En 1967, comezou a impartir clases de Psiquiatría na Universidade de Stanford. Alí, Watzlawick estudou en compañía dos seus colegas a teoría do Dobre Vínculo (*Double Bind*), aínda que a súa maior achega, en relación tamén co traballo de Gregory Bateson, é no campo da Pragmática da comunicación humana.

Tras levar longo tempo sufrindo unha grave enfermidade, Watzlawick faleceu o sábado 31 de marzo de 2007 en Palo Alto, aos 85 anos de idade.

## Axiomas de Watzlawick 
Segundo Watzlawick, existen cinco axiomas na súa teoría da comunicación humana

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Contrutivismo
* Psicoterapia
Seja Majeed

**Seja Majeed**, nada en Alxeria en 1986, é unha escritora iraquí en lingua inglesa.
## Traxectoria
Seja é filla de pais refuxiados iraquís fuxidos da guerra de Iraq-Irán en 1980. Medrou en Inglaterra cando a súa familia pediu asilo político ao estalar a guerra civil en Alxeria. Seja estudou no campus de Westminster de onde pasou a estudar Dereito na universidade de Brunel, onde se licenciou en 2012, pasando a estudar posgrao de "práctica xurídica" na mesma universidade así como a diplomatura de Política pública pola universidade estadounidense de Sarjah. Traballou en prácticas para a petroleira Shell na Escocia, compañía coa que seguiu traballando e que a enviou a Dubai nun novo proxecto. Participou no documental inglés *Baghdad Holiday* da cineasta Hannan Majid e Richard York, onde amosan o primeiro día en que Seja Majeed regresou a Iraq en 2010.

Ata o de agora ten publicada só unha novela, *The forbidden tales of Larsa* (*Os contos esquecidos de Larsa*), unha novela de romance que acontece na cidade mesopotámica de Larsa ao ser conquistada por Asiria.
Alonso Rey

**Alonso Rey** foi un xornalista galego.

## Traxectoria 
Foi director de *Diario de La Coruña* (1857) e *El Ejemplo* (1873).
El Iris de Galicia (1880)

***El Iris de Galicia***, foi un xornal galego publicado na Coruña en 1880.

## Historia e características 
Apareceu a principios de febreiro de 1880. Veu substituír a *El Eco Coruñés*. A finais de febreiro deixou de publicarse diariamente para converterse en revista semanal de ciencias, literatura e artes. Entre os seus colaboradores figurou Buenaventura Pueyo

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Juanra Madariaga

**Juan Ramon Madariaga Abaitua**, coñecido como **Juanra Madariaga**, nado en Bilbao en 1962, é un escritor biscaíño en éuscaro.

## Traxectoria 
Estudou Filoloxía Vasca na Universidade de Deusto, onde máis tarde exerceu a docencia.

En 1988, gañou o premio de poesía da Deputación de Biscaia con *Imentzioaren Pergamuak* (1989). Anos máis tarde publicou *Galera Errepikatuak* (1992) e *Elaien Ausardia* (1993), distinguida esta última co premio Imajina Euskadi de 1991. EN 1996 publicou *Argia sortzen den izartegia*, premio da Crítica de 1997.

En 2000 gañou o premio Felipe Arrese Beitia da Euskaltzaindia co poemario *Amodioa Batzuetan*. En 2002 foi finalista do Premio Euskadi por ese mesmo libro, *Amodioa Batzuetan*.

En 2003 saíu o seu poemario *Izozmendiak*.

É así mesmo colaborador do xornal Berria e de diversas revistas.

Agás un libro en castelán, *Física*, as súas restantes obras están escrita en lingua éuscara. Algunhas delas foron traducidas ao inglés, italiano, esloveno ou catalán.

## Obra 
### Narrativa 
* *Neguko antzarrak* (Deustuko Unibertsitatea, 1993)
* *eSPedición* (*E(SP)edizioa. Mendi ororen pisua*. Txalaparta, 2015; tradución de Isaac Xubín)

### Poesía 
* *Imentzioaren pergamuak* (Bizkaiko Foru Aldundia, 1989)
* *Galera errepikatuak* (Susa, 1992)
* *Itsasontziak ozeanotan bezala* (BCH, 1992)
* *Argia sortzen den izartegia* (Alberdania, 1996)
* *Orbanak* (Olerti Etxea, 2000)
* *Amodioa batzuetan* (Euskaltzaindia-BBK, 2001)
* *Izozmendiak* (Susa, 2003)
* *Eroriaren logika* (Susa, 2009)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Juan Ramon Madariaga literaturaren zubitegian (ficha do autor).
La Lira

***La Lira*** foi un periódico editado na Coruña entre 1875 e 1878.

## Historia e características 
Subtitulado *Periódico quincenal de literatura y música dedicado al bello sexo*, apareceu o 12 de febreiro de 1875. Estaba dirixido por José María Montes, e entre os seus redactores figurou Baldomero Nache. Cesou a súa publicación en outubro de 1875. Volveu aparecer en 1878.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
John Irving

**John Wallace Blunt, Jr.**, coñecido como **John Winslow Irving** ou simplemente **John Irving**, nado en Nova Hampshire o 2 de marzo de 1942, é un escritor estadounidense autor de numerosos libros que foron éxitos de vendas e guionista, faceta na que gañou un premio Oscar.

## Obra 
* *Setting Free the Bears* (1968)
* *The Water-Method Man* (1972)
* *The 158-Pound Marriage* (1974)
* *The World According to Garp* (1978)
* *The Hotel New Hampshire* (1981)
* *The Cider House Rules* (1985)
* *A Prayer for Owen Meany* (1989)
* *A Son of the Circus* (1994)
* *The Imaginary Girlfriend* (1995)
* *Trying to Save Piggy Sneed* (1996)
* *A Widow for One Year* (1998)
* *My Movie Business* (1999)
* *The Cider House Rules: A Screenplay* (1999)
* *The Fourth Hand* (2001)
* *A Sound Like Someone Trying Not to Make a Sound* (2004)
* *Until I Find You* (2005)
* *Last Night in Twisted River* (2009)
* *In One Person* (2012)
* *Avenue of Mysteries* (2015)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial do autor
Baldomero Nache

**Baldomero Nache Cobos**, finado na Coruña o 15 de maio de 1898, foi un xornalista galego.

## Traxectoria 
En 1877 foi elixido vogal da sociedade Reunión de obreros da Coruña e foi membro da Junta de Defensa de Galicia (1893). Foi redactor de *La Lira* e dirixiu *El Duende*. Finou na Coruña o 15 de maio de 1898. A súa viúva, Josefa Naya, seguiu rexentando o establecemento tipográfico La Gutemberg na Coruña.

## Vida persoal 
Casou con Josefa Naya Vila e foi pai de Baldomero, Lina e María Nache Naya.

## Notas
Karekin Bedkjian

**Karekin Bedkjian**, nado como **Dikran Bedkjian** en Istanbul (Turquía) o 12 de decembro de 1942 e finado o 1 de novembro de 2024, foi un arcebispo apostólico armenio, primado da diocese de Alemaña, baixo a Santa Sé de Etchmiadzin.

## Traxectoria 
Dikran Bedkjian estudou na escola dos mequitaristas en Istanbul, e en 1959 entrou no seminario de Üsküdar. Foi ordenado diácono en 1963, e o 25 de xullo de 1965 foi ordenado sacerdote célibe.

En 1991 o *catholicos* Vazken I convidouno a exercer o seu ministerio entre os armenios en Alemaña, e a dirixir os esforzos para crear unha nova diocese. O 31 de xaneiro de 1992 Karekin Bedkjian foi nomeado formalmente primado da nova diocese, e o 27 de setembro do mesmo ano Vazken I consagrouno bispo.

Durante a súa visita a Alemaña, o *catholicos* Karekin I elevouno a arcebispo cunha encíclica do 28 de maio de 1998.

## Notas 
;Notas

;Referencias

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía na web da Santa Sé de Etchmiadzin