open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Robin Lopez

**Robin Byron Lopez**, nado o 1 de abril de 1988 no barrio de North Hollywood da cidade dos Ánxeles (California), é un xogador de baloncesto estadounidense que xoga nos Milwaukee Bucks da National Basketball Association (NBA). Mide 2,13 metros, e xoga na posición de pivote. É irmán xemelgo de Brook Lopez, elixido polos New Jersey Nets no mesmo draft, e actual xogador dos Brooklyn Nets. Ambos os dous son fillos dun emigrante cubano, Heriberto Lopez, e da estadounidense Deborah Ledford, que foi olímpica en natación.

## Traxectoria 
### Universidade 
Xogou durante dúas tempadas xunto co seu irmán nos "Cardinals" da Universidade de Stanford. Na súa primeira tempada fixo 7,5 puntos, 5,5 rebotes e 2,2 tapóns, liderando a Pacific Ten Conference nese apartado. Xunto co seu irmán, puxeron máis tapóns nunha tempada que 7 equipos da súa mesma conferencia. Na súa segunda tempada fixo 10,2 puntos, 5,7 rebotes e 2,3 tapóns (2º da Pac-10). Foi elixido no mellor quinteto defensivo da súa conferencia.

En marzo de 2008, tanto el coma o seu irmán anunciaron a súa intención de presentarse ao Draft da NBA. No total da súa traxectoria universitaria fixo 8,9 puntos e 5,6 rebotes por partido.

#### Estatísticas 
### Profesional 
Foi elixido na 15ª posición da primeira rolda do Draft da NBA de 2008 polos Phoenix Suns, equipo polo que asinou contrato en xullo de 2008.

O 27 de xullo de 2012, os New Orleans Hornets adquiriron a Lopez dos Suns mediante un *sign-and-trade*.

O 10 de xullo de 2013, New Orleans traspasou a Lopez ós Portland Trail Blazers nun traspaso entre tres equipos que tamén incluía ós Sacramento Kings.

O 9 de xullo de 2015, Lopez asinou cos New York Knicks.

O 22 de xuño de 2016, Lopez foi traspasado xunto a José Manuel Calderón e Jerian Grant ós Chicago Bulls, a cambio de Derrick Rose, Justin Holiday e unha elección da segunda rolda do Draft de 2017.

O 12 de xullo de 2019, Lopez asinou cos Milwaukee Bucks.

O 22 de novembro de 2020, Lopez asinou cos Washington Wizards.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Brook Lopez

### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference.com
Hobby Consolas

miniatura|Logotipo de Hobby Consolas.
***Hobby Consolas*** é unha revista española de videoxogos iniciada en outubro de 1991 por HobbyPress e editada actualmente por Axel Springer España S.A. (á que pertence HobbyPress hoxe en día).

## Historia e características 
Ten un carácter mensual, dirixida ao consumidor novo, que se pon á venda o día 24 de cada mes e cuxas vendas rozan os 95 000 exemplares segundo a OJD, a data de 2005. O seu director é Manuel del Campo.

Hai pouco tempo cumpriu o 15º aniversario, polo que regalaron un suplemento especial que incluía aspectos como os xogos que máis marcaron e un breve repaso aos números máis importantes que elaboraron, así como todos os datos que foron publicando (total cantidade de trucos, cartas recibidas etc.)

Dende que a información de videoxogos se foi estendendo masivamente grazas a Internet, a revista está sufríndo duras críticas por parte dos internautas ao mentir, modificar e inventar noticias ou rumores. Tamén se criticou o pouco texto xunto a grandes imaxes e o mal uso do vocabulario dos redactores.
Baamonde

Como topónimo **Baamonde** pode referirse a:

;En Galiza
***Baamonde**, parroquia do concello de Begonte;
****Baamonde**, lugar de dita parroquia;
***Baamonde**, lugar da parroquia do Burgo, no concello de Muras;
***Baamonde**, lugar da parroquia de Coucieiro, no concello de Paderne de Allariz;
***Baamonde**, lugar da parroquia de Paradela, no concello de Toques;
***Baamonde**, lugar da parroquia de San Vicenzo de Curtis, no concello de Vilasantar;

Amais, como apelido pode referirse a:

***Antón Baamonde**, ensaísta galego (n. 1959).

;Transportes
***Estación de Baamonde**, estación de tren de Adif situada en Baamonde, no concello de Begonte.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Luis Aguilé

**Luis María Aguilera Picca**, coñecido artisticamente como **Luis Aguilé**, nado o 24 de febreiro de 1936 en Buenos Aires e finado o 10 de outubro de 2009 en Madrid, foi un cantante, actor e escritor arxentino que residiu en España dende 1963.

## Discografía 
* *Luis Aguilé* - 1957
* *Canta la juventud de América* - 1958
* *Luis Aguilé, Vol. 3* - 1959
* *Luis Aguilé, Vol. 4* - 1960
* *Fiesta*
* *Aguilé y la chacota*
* *Me has enseñado a conocer lo que es amor*
* *Para mis amigos los niños*
* *El cuento que canta*
* *Superfiesta* - 1999

### Discos recompilatorios 
* *Los 40 grandes éxitos de Luis Aguilé* - 2002
* *Ciudadano Aguilé* - 2007

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Luis Aguilé 
* Luis Aguilé: "Yo he sido más perseguido que Serrat" Entrevista en periodistadigital.com 
* Vídeo musical de *Cuando salí de Cuba*

## Notas
Truls Mørk

**Truls Otterbech Mørk**, nado en Bergen o 25 de abril de 1961, é un violoncellista noruegués.

## Traxectoria 
Fillo de dous músicos, seu pai violoncellista e súa nai pianista, comezou a recibir leccións de piano da súa proxenitora aínda aos sete anos. Tamén aprendeu a tocar o violín, mais logo o trocou polo violoncello, recibindo clases do seu pai.

Mørk comezou a estudar, realmente, con Frans Helmerson, aos 17 anos, no Instituto de Música de Edsberg. Como era un admirador de Mstislav Rostropovich e da escola rusa de violoncello, foi estudar coa cellista rusa Natalia Schakowskaya.

En 1982, Mørk foi o primeiro músico en chegar ás finais da Competición Internacional Tchaikovsky, en Moscova, conquistando o sexto lugar. Logo, acandou o segundo lugar, en 1986, na Competición de Naumberg, en Nova York, e na Competición de Violoncello de Cassado, en Florencia.

En 1989, realizou a súa maior xira de concertos, tocando con moitas das maiores orquestras de Europa. En 1994, fai unha serie de concertos nos Estados Unidos coa Filharmónica de Oslo, tocando no Carnegie Hall e no Kennedy Center.

Hoxe en día, Mørk é un intérprete importante na escena concertista internacional. Ten unha extensa discografía que se estende dende a súa gravación, gañadora do Grammy, dos concertos para violoncello de Shostakovich, ata a súa gravación das suites para violoncello solo de Bach, moi aclamada pola crítica.

Mørk é mestre na Academia de Música Norueguesa, en Oslo. Tamén posúe e toca un raro violoncello Domenico Montagnana, feito en Venecia no ano 1723.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
* Entrevista a Truls Mørk
* Norwegian Academy of Music, onde Truls Mørk ensina
Saavedra

Como topónimo **Saavedra** pode referirse a:

;En Galiza
***Saavedra**, parroquia do concello de Begonte;
***Saavedra**, lugar da parroquia de Dadín, no concello do Irixo.

;Fóra de Galiza

;Na Arxentina
***Saavedra**, cidade do sur da provincia de Buenos Aires;
***Saavedra**, localidade do aglomerado de Comodoro Rivadavia, na provincia de Chubut;
***Barrio Saavedra**, localidade do norte da provincia de Buenos Aires;
***Partido de Saavedra**, división administrativa da provincia de Buenos Aires;
***Saavedra**, barrio da cidade de Buenos Aires;
***Museo Histórico de Buenos Aires Cornelio de Saavedra**, museo en Buenos Aires.

;En Bolivia
***Provincia de Saavedra**, provincia de Bolivia.

;En Chile
***Saavedra**, comuna da Rexión de Araucanía.

Ademais, como apelido pode referirse a:

***Miguel de Cervantes Saavedra**, escritor español, autor de *Don Quijote de la Mancha*;
***Francisco de Saavedra**, ministro de Carlos IV e Fernando VII de España (1746 – 1819);
***Cornelio Saavedra**, militar e político arxentino;
***Mariano Saavedra**, gobernador de Buenos Aires, e fillo do anterior;
***Cornelio Saavedra Rodríguez**, militar chileno, neto de Cronelio Saavedra;
***Daniel Ortega Saavedra**, presidente de Nicaragua de 1985 a 1990;
***Jerónimo Saavedra**, presidente das Canarias (1983-1987 e 1991-1993), ministro (1993-1996) e alcade de Las Palmas (2007-2011);
***Omar Saavedra Santis**, escritor, xornalista e dramaturgo chileno;
***Eduardo Saavedra**, enxeñeiro e arabista español.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Knud Rasmussen

**Knud Johan Victor Rasmussen**, nado en Ilulissat o 7 de xuño de 1879 e finado en Copenhague o 21 de decembro de 1933, foi un explorador polar e antropólogo groenlandés. Está considerado o "pai da esquimoloxía" e segue a ser ben coñecido tamén en Groenlandia como en Dinamarca e entre os Inuit do Canadá.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Knud Johan Victor Rasmussen, biografía a cargo de Sam Alley da Universidade Estatal de Minnesota. 
* A casa de Knud Rasmussen en Dinamarca
Lóuzara

O topónimo **Lóuzara** pode referirse a:

*A parroquia de **San Cristovo de Lóuzara** do concello de Samos na comarca de Sarria.
*A parroquia de **San Xoán de Lóuzara** do concello de Samos na comarca de Sarria.
*O **río Lóuzara**, afluente do Lor.
Proquiralidade

En química, as moléculas **proquirais** son moléculas aquirais que poden ser transformadas en moléculas quirais nunha soa etapa.
miniatura|dereita|240px|Proquiralidade

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Definición da IUPAC "Gold Book"
Heta

Nome da letra do alfabeto grego (ἧτα); equivale ao /h/, un *h*. Minúscula ͱ, maiúscula Ͱ. Adoita transcribirse como *h*. Provén da letra do alfabeto fenicio *hēt*, que representaba unha faringal fricativa xorda; ao principio en grego foi adoptado como signo de aspiración, pero os xonios, falantes dun dialecto psilótico.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Letras suplementarias do alfabeto grego

### Bibliografía 
* http://www.opoudjis.net/unicode/unicode_aitch.html#tackheta
Ada Yonath

**Ada Yonath**, nada en Xerusalén o 22 de xuño de 1939, é unha cristalógrafa israelí recoñecida polos seus traballos pioneiros na estrutura dos ribosomas.
## Traxectoria 
É directora do Centro de Estrutura Biomolecular Helen e Milton A. Kimmelman do Instituto Weizmann. Foi galardoada co Premio Nobel de Química en 2009.

Introduciu unha nova técnica para o estudo da cristalografía en estruturas biolóxicas, a crío bio-cristalografía, que facilita proxectos de cristalografía, os cales doutro xeito serían máis complicados de resolver.

Obtivo o seu doutoramento no Instituto Weizmann de Ciencias, e logo realizou os seus estudos postdoctorales no MIT e na Universidade Carnegie Mellon. En 1970 estableceu o único laboratorio de cristalografía de proteínas en Israel.

## Premios (selección) 
* Premio Israel (2002).
* Premio Massry (2004), xunto con Harry Noller.
* Premio Louisa Gross Horwitz (2005).
* Premio Paul-Ehrlich e Ludwig-Darmstaedter (2007), xunto con Harry Noller.
* Premio Wolf en Química (2006/07), xunto con George Feher.
* Premio L'Oreal-UNESCO para as Mulleres na Ciencia (2008).
* Premio Nobel de Química (2009), xunto con Venkatraman Ramakrishnan e Thomas A. Steitz.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Weizmann Institute of Science, Yonath-Site 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 2009 
* Autobiografía na páxina do Instituto Nobel 2009 
* Perfil de Ada E. Yonath en NNDB 
* Página oficial dos Premios Wolf en Química
Quena

miniatura|Quena.
A **quena** é un instrumento de vento de bisel, usado tradicionalmente polos habitantes dos Andes centrais. Na actualidade é (xunto ao sicu e ao charango) un dos instrumentos típicos dos conxuntos folclóricos de música andina, encontrándose o seu uso tamén na música de fusión, etno etcétera. En antigos costumes utilizábase a frase "imos ir á quena" como ameaza de castigo aos nenos, baseándose iso en que, segundo crenzas populares, o instrumento se utilizaba como arma para azoutar..

## Véxase tamén
Arturo Cavero

**Arturo Cavero Velásquez**, coñecido polo alcume **Zambo**, nado en Lima o 29 de novembro de 1940 e finado na mesma cidade o 9 de outubro de 2009, foi un cantante peruano de música crioula.

## Discografía 
* *Arturo "Zambo" Cavero*, con Óscar Avilés
* *Siempre juntos*, con Óscar Avilés
* *Siempre*, con Óscar Avilés
* *Son nuestros*, con Óscar Avilés
* *Contigo Perú*, con Óscar Avilés
* *Únicos*, con Óscar Avilés
* *Te traemos: El chacombo*, con Óscar Avilés
* *Perú Al Mundial*, con Óscar Avilés
* *Siguen festejeando juntos*, con Óscar Avilés
* *Mueve tu cucú* EP con Óscar Avilés
* *Mueve tu cucú*, con Lucila Campos
* *Seguimos valseando festejos*, con Lucila Campos e Óscar Avilés
* *¡Qué tal trío!*, con Lucila Campos e Óscar Avilés

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Vídeo do tema *Contigo Perú*
* Tema *Se acabo y punto*
Barredo (Santo André), Castroverde

**Santo André de Barredo** é unha parroquia que se localiza no concello de Castroverde. Segundo o IGE en 2011 tiña 63 habitantes (29 homes e 34 mulleres), distribuídos en 3 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2000 cando tiña 76 habitantes.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Amencer invernal en Santo André de Barredo, Castroverde.jpg|Amencer invernal en Santo André de Barredo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santo André de Barredo 
### Parroquias de Castroverde 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Castroverde
Anthony Johnson

**Anthony Mark Johnson**, nado o 2 de outubro de 1974 en Charleston, Carolina do Sur, é un xogador profesional estadounidense actualmente sen equipo, sendo o último no que xogou os Orlando Magic da National Basketball Association (NBA). Cunha altura de 1,91 xoga na posición de base.

## Traxectoria 
### Universidade 
Tras liderar ao Instituto Stall de Carolina do Sur ao campionato AA de fútbol americano, Johnson recibiu unha bolsa de baloncesto do College of Charleston, onde o seu irmán máis vello Steven sobresaíu anos antes. No seu ano sénior, foi nomeado xogador do ano na súa conferencia e liderou a Charleston ao torneo da NCAA.

### NBA 
Johnson foi o primeiro xogador de College of Charleston en ser elixido no Draft da NBA, seleccionado polos Sacramento Kings na 40ª posición da segunda rolda en 1997. Na súa primeira tempada na liga fixo unha media 7.5 puntos en 62 encontros. Nas seguintes campañas xogaría nos Atlanta Hawks, Orlando Magic, Cleveland Cavaliers e New Jersey Nets, sen pasar de ser un xogador das profundidades do banco ou incluso temporal. Na 2003-04 fichou polos Indiana Pacers, onde a súa traxectoria rexurdiu, cunha media de 22 minutos de xogo e 6.5 puntos por partido. Pasou dúas tempadas máis en Indiana, onde acadou máis de 27 minutos e 9 puntos de media.

Nos playoffs de 2006, Johnson realizou o mellor partido da súa traxectoria anotando 40 puntos ante os New Jersey Nets no sexto encontro da primeira rolda.

En verán de 2006, foi traspasado aos Dallas Mavericks a cambio do base Darrell Armstrong, e os aleiros Josh Powell e Rawle Marshall. Durou pouco no equipo, xa que o 22 de febreiro de 2007 enviárono aos Atlanta Hawks por unha elección de segunda rolda do draft, cumprindo a súa terceira etapa nos Hawks da súa traxectoria.

O 16 de febreiro de 2008 foi traspasado aos Sacramento Kings xunto con Shelden Williams, Tyronn Lue, Lorenzen Wright e unha segunda rolda do draft de 2008 a cambio do base Mike Bibby. Tras xogar ata final da tempada nos Kings, Johnson fichou por Orlando Magic por dúas tempadas.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en NBA.com de Anthony Johnson 
* Estatísticas de Anthony Johnson
O Gran Torino

***O Gran Torino*** é un filme estadounidense de 2008 producido e dirixido por Clint Eastwood, quen tamén actúa no filme, o seu primeiro papel protagonista despois de catro anos dende *Million Dollar Baby*. No filme actúa o fillo máis novo de Eastwood, Scott Eastwood, e o máis vello, Kyle Eastwood, realizou a música. A estrea foi o 12 de decembro de 2008 nalgunhas salas dos Estados Unidos e o 9 de xaneiro de 2009 no resto do país.

Estreouse en galego o 31 de maio de 2014 a través da TVG.

## Sinopse 
O argumento trata de Walt Kowalski, un veterano da guerra de Corea que acaba de enviuvar e que ten como veciños a unha familia hmong. O filme foi un éxito de crítica e pública, recadando 269 millóns de dólares en todo o mundo.

## Personaxes 
* Clint Eastwood como Walt Kowalski
* Bee Vang como Thao Vang Lor
* Ahney Her como Sue Lor
* Christopher Carley como Padre Janovich
* Doua Moua como Fong "Spider"
* Sonny Vue como Smokie
* Brian Haley como Mitch Kowalski
* Brian Howe como Steve Kowalski
* Geraldine Hughes como Karen Kowalski
* Dreama Walker como Ashley Kowalski
* Michael E. Kurowski como Josh Kowalski
* John Carroll Lynch como Martin
* Chee Thao como Avoa Vang Lor
* Choua Kue como Youa
* Scott Eastwood como Trey

## Galardóns e nomeamentos 
* 2008: Nomeado ó Globo de Ouro: Mellor canción.
* 2008: National Board of Review: Mellor actor (Clint Eastwood) e guión.
* 2008: Premios David di Donatello: Mellor filme estranxeiro

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb 
* Ficha en Filmaffinity
Lorenzen Wright

**Lorenzen Vern-Gagne Wright**, nado o 4 de novembro de 1975 en Memphis, Tennessee e morto na mesma cidade en xullo de 2010, foi un xogador profesional estadounidense de baloncesto da National Basketball Association. Antes do seu falecemento non tiña equipo, polo que era un axente libre. Con 2,11 metros de altura xogaba na posición de pivote.

## Traxectoria 
### Universidade 
Asistiu á Universidade de Memphis, onde foi seleccionado no terceiro quinteto do All-America no seu segundo ano. Na súa etapa nos Tigers, conseguiu 31 dobres-dobres en 64 partidos e se converteu no terceiro xogador de segundo ano da universidade en anotar 1.000 puntos na súa traxectoria. No seu ano *sophomore*, Wright tivo unha media de 17,4 puntos e 10,4 rebotes por partido, conseguindo 16 dobres-dobres e sendo o 16ª mellor reboteador da nación.

### NBA 
Wright foi seleccionado polos Los Angeles Clippers no sétimo lugar do Draft da NBA de 1996. Nos Clippers pasou tres tempadas, antes de ser traspasado aos Atlanta Hawks en 1999. A campaña 1999-00 foi a da súa consagración, facendo 12,4 puntos e 7,5 rebotes por noite. Ese verán foi traspasado aos Memphis Grizzlies no intercambio que mandaba a Pau Gasol aos Grizzlies e a Shareef Abdur-Rahim aos Hawks. Na súa nativa Memphis pasou cinco anos cobrando grande importancia no xogo interior do equipo, sendo regularmente o pivote titular.

En 2006 asinou coma axente libre cos Atlanta Hawks por dous anos. O 16 de febreiro de 2008 foi traspasado aos Sacramento Kings xunto con Shelden Williams, Anthony Johnson, Tyronn Lue e unha segunda rolda do draft de 2008 a cambio do base Mike Bibby. O 5 de setembro de 2008 asinou contrato cos Cleveland Cavaliers, aínda que foi cortado do equipo.

## Falecemento 
Wright deixou a casa da súa ex esposa en Memphis, Tennessee, o 18 de xullo de 2010, e xa non foi volto a ver máis. A súa familia presentou unha denuncia de desaparición o 22 de xullo. Despois que o cadáver de Wright fose atopado o 28 de xullo nunha zona boscosa preto da estrada de Callis Cutoff, ao oeste de Hacks Cross Road. O caso está a ser investigado como un homicidio. O corpo de Wright está enterrado no cemiterio Calvary de Memphis.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en NBA.com de Lorenzen Wright
* Estatísticas de Lorenzen Wright
Alex Barros

**Alexandre Abraão de Barros** ou **Alex Barros**, nado en São Paulo o 18 de outubro de 1970, é un piloto brasileiro de motociclismo.

## Traxectoria
Fillo dun ciclista, comezou a súa carreira aos oito anos de idade sendo campión de minimotos. Foi campión brasileiro de 50cc e en 1985 de 250cc. En 1986 inicia a súa carreira internacional competindo no Campionato do Mundo de Motociclismo de 80 cc.

### 500cc
En 1990 estréase na categoría máxima, a de 500cc, no equipo Cagiva  tendo Eddie Lawson como compañeiro de equipo. Con 20 anos, convértese no  piloto máis novo desta categoría. Pasa en 1993 ao equipo oficial Lucky Strike Suzuki, con Kevin Schwantz como compañeiro. Neste ano Schwantz proclámase campión mundial e Alexandre obtén a súa primeira vitoria, no Circuíto Permanente de Xerez, igualando a outro brasileiro, Adu Celso.

No ano 1994 deixa Suzuki pasando os oito anos seguintes con Hondas privadas, acadando o cuarto lugar nos campionatos de 1996, 2000, 2001 e 2002. En 2003 correu para o equipo Gauloises, oficial de fábrica Yamaha como primeiro piloto do equipo. Ao ano seguinte é contratado polo equipo oficial de Honda HRC substituíndo a Valentino Rossi, contratado ao mesmo tempo por Yamaha. En ámbalas dúas marcas Alex tivo actuacións discretas, e en Honda, aínda quedando na cuarta posición, foi despedido ao fin da temporada. En 2005 cunha Honda dun equipo privado, obtén a súa última vitoria, no Gran Premio de Portugal, no Circuíto do Estoril. No campionato acabaría no oitavo posto.

### Superbikes
Sen patrocinadores, en 2006 Alex disputa o Campionato do mundo de Superbikes no equipo privado Klaffi Honda, obtendo o sexto lugar da clasificación xeral, con seis podios e unha vitoria, no Circuíto de Ímola.

### Regreso a MotoGP
En 2007 retorna a MotoGP no equipo satélite de Ducati, a Pramac d'Antin, obtendo un podio, e o terceiro posto no Gran Premio de Italia no Circuíto de Mugello. A súa última carreira foi no Circuíto Ricardo Tormo de Valencia onde rematou no sétimo lugar.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Biografía na Gazeta Esportiva
Tyronn Lue

**Tyronn Jamar Lue**, nado o 3 de maio de 1977 en Mexico, Missouri, é un ex xogador norteamericano de baloncesto profesional e actual adestrador dos Cleveland Cavaliers da National Basketball Association (NBA).

## Traxectoria 
### Universidade 
Durante tres anos xogou na Universidade de Nebraska, onde rematou sendo o terceiro xogador con máis asistencias dos *Cornhuskers* de toda a historia. Promediou 15,9 puntos, 4,4 asistencias e 3,4 rebotes por partido.

### NBA 
Foi elixido na 23ª posición do Draft da NBA de 1998 polos Denver Nuggets, pero foi traspasado ao intre, xunto con Tony Battie a Los Angeles Lakers a cambio de Nick Van Exel. Nos seus 3 primeiros anos nos Lakers apenas puido xogar debido ás lesións, pero en 2001 foi unha peza chave nos playoffs da NBA, sendo usado pola súa rapidez para frear á estrela do equipo dos Sixers Allen Iverson, conseguindo o seu ata agora único anel de campión da NBA.

Ao remate desa tempada foi traspasado aos Washington Wizards, onde permaneceu 2 tempadas, antes de pasar polos Orlando Magic e os Houston Rockets, para acabar establecéndose nos Atlanta Hawks, onde disputou 3 tempadas con eles.

O 16 de febreiro de 2008 foi traspasado aos Sacramento Kings xunto con Shelden Williams, Anthony Johnson, Lorenzen Wright e un segunda rolda do draft de 2008 a cambio do base Mike Bibby. Tras ser cortado a principios de marzo, o base fichou polos Dallas Mavericks. O 17 de xullo de 2008 asinou cos Milwaukee Bucks.

O 5 de febreiro de 2009 foi traspasado a Orlando Magic a cambio de Keith Bogans e diñeiro.

## Logros persoais 
* Campión da NBA en 2001
* Segundo mellor anotador de triplas en 2006

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en NBA.com 
* Estatísticas de Tyron Lue
Shia LaBeouf

**Shia Saide LaBeouf**, nado nos Ánxeles o 11 de xuño de 1986, é un actor e director estadounidense.

## Traxectoria 
LaBeouf comezou a actuar ós doce anos, en 1998 apareceu nun episodio de *Caroline in the City*, fíxose coñecido entre a audiencia máis nova por protagonizar a serie *Even Stevens* de Disney Channel e tamén apareceu en varias películas para televisión da Disney. En 2003 debutou no cinema con *Holes*, e nese ano protagonizou *The Battle of Shaker Heights* e participou en ''Charlie's Angels: Full Throttle*.

A partir de 2005, con *The Greatest Game Ever Played* e *Constantine* deixou de facer papeis xuvenís, en 2007 protagonizou *Disturbia* e *Transformers*, e ó ano seguinte apareceu en *Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull* como o fillo de Indiana e en *Eagle Eye*. LaBeouf volveu intepretar a Sam Witwicky en *Transformers: Revenge of the Fallen*, e tamén apareceu en *New York, I Love You* en 2009. En maio de 2009 dirixiu un vídeo musical para o rapeiro Cage, a finais dese ano apareceu en *New York, I Love You*, e protagonizou xunto a Michael Douglas *Wall Street: Money Never Sleeps'' (2010).

## Vida persoal 
En setembro de 2018, anunciouse que a parella se separou e solicitou o divorcio. Porén, en febreiro de 2022, informouse de que Goth estaba embarazada do seu primeiro fillo. Teñen unha filla, nada en marzo de 2022.

## Notas
Supernatural

**Supernatural**, palabra inglesa que significa sobrenatural, pode referirse a:

## Televisión 
****Supernatural***, serie de terror estadounidense.
****Supernatural***, serie de terror británica (1977);
****Supernatural***, serie documental británica (1999);

## Cinema 
****Supernatural***, filme de Victor Halperin (1933);

## Música 
****Supernatural***, álbum do grupo Santana
Galería de imaxes de Concepción Arenal

Concepción Arenal, nada o 31 de xaneiro de 1820 e finada o 4 de febreiro de 1893, foi unha diplomada en Dereito, xornalista, poeta, autora dramática e de zarzuela.

Ficheiro:Concepcion Arenal 1.jpg
Ficheiro:Concepcion arenal.jpg|Estatua en Ferrol
Ficheiro:ConcepciónArenalRetrato.jpg|Concepción Arenal no monumento nos Cantóns da Coruña
Ficheiro:ConcepciónArenalMonumento.jpg|Monumento nos Cantóns da Coruña. O tema central é unha aguia a rachar as súas cadeas
Ficheiro:Monumento a Concepción Arenal.001 - La Coruña.JPG
Ficheiro:Calle Concepción Arenal.jpg|Rúa *Concepción Arenal* en Vilagarcía de Arousa
Ficheiro:Praza de Concepción Arenal, Pontevedra.jpg|Praza co seu nome en Pontevedra
Meriwether Lewis

**Meriwether Lewis**, nado en Charlottesville (Virxinia) o 18 de agosto de 1774 e finado en Grinder's Stand (Tennessee) o 11 de outubro de 1809, foi un explorador, soldado, botánico e administrador público estadounidense. Lewis é coñecido por ter liderado, xunto con William Clark, a expedición que tiña por misión explorar o territorio de Luisiana, o que se deu en coñecer como Expedición de Lewis e Clark.

## Véxase tamén
William Clark

**William Clark**, nado en Caroline (Virxinia) o 1 de agosto de 1770 e finado en St. Louis (Missouri) o 1 de setembro de 1838, foi militar, naturalista, político e explorador estadounidense. É coñecido sobre todo por ter acompañodo a Meriwether Lewis na chamada Expedición de Lewis e Clark, levada a cabo no territorio de Luisiana.

## Bibliografía 
* Buckley, Jay H. *William Clark: Indian Diplomat*. Norman: University of Oklahoma Press, 2008. ISBN 0-8061-3911-1.
* Foley, William E. *Wilderness Journey: The Life of William Clark*. Columbia: University of Missouri Press, 2004. ISBN 0-
8262-1533-5.

## Ligazóns externas 
* Biografía Indiana Historical Bureau

## Notas
Hentai

**Hentai** é unha palabra xaponesa que fóra do Xapón se emprega para referirse á banda deseñada e ós debuxos animados de carácter pornográfico ou sexualmente explícitos, particularmente aqueles de orixe xaponesa, como o anime, manga e os videoxogos, estes últimos coñecidos como eroge ou xogos H.

En xaponés hentai é unha palabra kanji composta de 変 (*hen* que significa "mudanza") e 態 (*tai* que significa "actitude" ou "aparencia"). Utilízase como abreviación da frase 変態性欲 (*hentai seiyoku*), "perversión sexual". Utilízase tamén popularmente como un insulto equivalente a pervertido, pero non se aplica á pornografía no Xapón, alí denomínase *18-kin* (18禁, literalmente "18-prohibido") e *seijin manga* (成人漫画 "manga para adultos"), tamén empréganse as letras AV do inglés *Adult Video* (vídeo para adultos).
Bara Mamadou Ndiaye Bebeto

**Bara Mamadou Ndiaye Bebeto**, máis coñecido como **Bebeto**, nado no Senegal o 31 de decembro de 1991, é un futbolista senegalés. Xoga de dianteiro.

## Clubs 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* GiulianovaCalcio.net
Álvaro Carrillo

**Álvaro Carrillo Alarcón**, nado en Cacahuatepec, Oaxaca, o 2 de decembro de 1921 e finado nun accidente automobilístico o 3 de abril de 1969, foi un compositor mexicano de música popular.

## Traxectoria 
En 1940, ingresou a Escola Nacional de Agricultura en Chapingo e, sendo estudante, compuxo as súas primeiras cancións. En 1945, obtivo o título de Enxeñeiro Agrónomo. Traballou na Comisión do millo, pero deixou a enxeñaría pola composición, sendo autor de máis de 300 cancións, entre outras: *Amor mío*, *Sabor a mí*, ou *Luz de luna*. Entre os seus principais intérpretes cóntanse: Pepe Jara, o Trío Los Santos, o Trío Los Duendes e Linda Arce.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía e obra do compositor 
* Vídeo cun popurrí de cancións de Carrillo
* Vídeo de Carrillo canda Pepe Jara co tema *Como se lleva un lunar*
* Tema *Amor mío*
Eclipse (novela)

***Eclipse*** é o terceiro libro da serie de novelas de fantasía para mozos Twilight de Stephenie Meyer, continúa a historia da moza de dezaoitos anos Bella Swan e do seu amante vampiro, Edward Cullen. Eclipse é precedida por *New Moon* e seguida por *Breaking Dawn*. O libro editouse o 7 de agosto de 2007 cunha tiraxe inicial dun millón de exemplares e tan só nas primeiras vinte e catro horas vendeu máis de 150.000 exemplares. Estase a preparar un filme, sobre o libro que se espera estrear no 2010.
Ciberirmandade da Fala

A asociación cultural galega **CiberIrmandade da Fala** é unha asociación a prol do uso do galego na rede, vén funcionando dende o ano 1996, aínda que foi rexistrada coma tal no 2006, o que fai desta asociación unha das máis antigas e dinámicas dentro das asociacións galegas na rede.

## Actividade
A actividade desta asociación céntrase en facer campañas de concienciación do uso do galego, mediante o uso de envío de correos electrónicos ós administradores de webs galegos de institucións, empresas ou particulares pregándolles o emprego da lingua galega, pero tamén ofrecendo recursos coma aloxamento a outros proxectos, traducindo software ó galego (destacando ó mantemento das traducións do phpBB, Winmerge, Coppermine), ofrecendo descargas e documentación.

## Organización
Nos seus primeiros pasos, a organización estaba baseada nas roldas de correo electrónico, pero co paso do tempo e ó dar o paso de rexistrase coma asociación, os *ciberirmandiños* decidiron ser máis autónomos, facerse cunha web con sistema de foros, dominio e espazo web propio, co que esta asociación renovou, diversificou e dinamizou moito o seu traballo; evidentemente nesta nova etapa, a organización usa o sistema de foros para organizarse, usando o sistema propio de permisos que ten calquera foro e dividindo en subforos o seu traballo por temáticas.

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Fala Ceibe
* A Mesa pola Normalización Lingüística
Francisco Javier Pérez Villarroya

**Francisco Javier Pérez Villarroya**, nado en Zaragoza o 6 de agosto de 1966, é un exfutbolista español. Xogaba de centrocampista e foi internacional coa selección española.

## Traxectoria 
Nado en Zaragoza o 6 de agosto de 1966, foi un centrocampista formado nas instalacións da Cidade Deportiva do Real Zaragoza, debutando no primeiro equipo na tempada 1984–85, aínda que non foi até 1987 cando se estableceu definitivamente na elite, con Manolo Villanova como adestrador do conxunto aragonés. Villarroya fíxose coa titularidade de maneira case indiscutible durante tres tempadas, nas que xogou 115 encontros oficiais co Real Zaragoza, marcou seis goles e estreou a internacionalidade coa selección española.

Villarroya acudiu ao Mundial de Italia, en 1990, como a flamante fichaxe do Real Madrid CF. Titular durante dúas tempadas seguidas, co Radomir Antić e Leo Beenhakker, na campaña 1992–93 comezou o seu declive ao perder a confianza do novo técnico, Benito Floro. En 1994 puxo rumbo á Coruña para xogar no Deportivo, até que en 1996 é contratado polo Sporting de Xixón e, en 1998, polo CD Badajoz, no que puxo fin á súa carreira como futbolista de elite tras disputar 14 encontros coa selección e 276 en Primeira División.

## Persoal 
* É tío dos tamén futbolistas Ignacio e Ángel Lafita.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en sportec.es
Ciara

miniatura|300px|Ciara en 2009
**Ciara Princess Harris**, nada o 25 de outubro de 1985 en Austin, é unha cantante estadounidense profesionalmente coñecida como **Ciara**.

## Traxectoria 
Ciara fixo o seu debut musical no verán de 2004 co sinxelo "Goodies" que foi número un do Billboard. O álbum de igual título saíu o 28 de setembro de 2004 nos Estados Unidos, metendo outros tres sinxelos no Billboard, vendendo tres millóns de discos nos Estados Unidos e cinco en todo o mundo. O seu segundo álbum, *Ciara: The Evolution*, lanzouse en decembro de 2006, o álbum vendeu máis dun millón nos Estados Unidos e tres internacionalmente, o sinxelo "Get Up" foi número 7 do Billboard Hot 100 e "Promise", "Like a Boy" e "Can't Leave 'em Alone" estiveron entre os primeiros das listas de Rhythm and blues. O terceiro álbum de estudio, *Fantasy Ride* apareceu o 5 de maio de 2009, o primeiro sinxelo oficial foi "Never Ever" co rapeiro Young Jeezy apareceu en xaneiro de 2009, o segundo foi un éxito internacional, "Love Sex Magic" con Justin Timberlake, publicado en marzo de 2009, o terceiro sinxelo, "Like a Surgeon" e o cuarto "Work" apareceron os dous en xullo de 2009.

## Véxase tamén
Tony Battie

**Demetrius Antonio Battie**, nado o 11 de febreiro de 1976 en Dallas, Texas, Estados Unidos, é un xogador estadounidense de baloncesto que actualmente é axente libre.

## Traxectoria 
Logo da súa etapa na Universidade de Texas Tech, Battie foi elixido no quinto lugar do Draft da NBA de 1997 polos Denver Nuggets. Xogou para os Nuggets, os Boston Celtics, os Cleveland Cavaliers, e os Orlando Magic, acadando 6,5 puntos 5,7 rebotes por partido.

O 25 de xullo de 2009 foi traspasado canda Rafer Alston e Courtney Lee aos New Jersey Nets a cambio de Vince Carter. En xullo de 2010 trocou de equipo de novo, pasando a formar parte do cadro dos Sixers.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil de Tony Battie en la NBA
Llywarch Hen

**Llywarch Hen** (que significa 'Llywarch o Vello') foi un príncipe do reino britónico de Rheged no século VI, unha familia reinante no Hen Ogledd ou 'Vello Norte' de Gran Bretaña (moderna Escocia meridional e Inglaterra setentrional). Era curmán do rei Urien Rheged e foi se cadra el tamén monarca da mesma rexión.

A súa vida foi obxecto dunha saga que se perdeu da que só sobreviviría  a parte poética, unha serie de englynion. As palabras son postas na boca do mesmo Llywarch, malia seren compostas claramente algo máis tardiamente, posibelmente no século IX. Láiase da morte de Urien e volve a Rheged coa súa cabeza cortada. Outros britanos fixéronlle a guerra a Llywarch e logo viuse a vivir na pobreza. Aconséllanlle que fuxa a Powys e faino. Tamén aparece asociado ás veces con Llanfor, preto de Llyn Tegid en Gwynedd.

Nos poemas sobre Llywarch, coñecidos como *Canu Llywarch Hen*, dise que tivo vinte e catro fillos, pero varias fontes chegan a nomear ata trinta e nove, máis algunhas fillas. O *Canu Heledd*, que trata da caída dos reis da rexión de Pengwern, e a elexía *Geraint fillo de Erbin*, que trata da batalla de Llongborth, están tamén asociadas indirectamente con Llywarch.

## Véxase tamén
### Bibliografía
*Ifor Williams (ed.), *Canu Llywarch Hen* (University of Wales Press, 1935). Original Welsh text, edited with notes.
*Ford, Patrick K. "Llywarch, Ancestor of Welsh Princes." *Speculum* 45.3 (1970): pp.&nbsp;442–50.
*Jackson, Kenneth. "The Poems of Llywarch the Aged." *Antiquity* 9:35 (1935): 323-7.
*Rowland, Jenny. *Early Welsh Saga Poetry: A Study and Edition of the Englynion*. Cambridge, 1990. 
*Sims-Williams, Patrick. "The Provenance of the Llywarch Hen Poems: A Case for Llan-gors, Brycheiniog." *Cambrian Medieval Celtic Studies* 26 (1993): 27-63.
*Sims-Williams, Patrick. "The Death of Urien." *Cambrian Medieval Celtic Studies* 32 (1996): 25-56. 
*Williams, Ifor, Sir. "The poems of Llywarch Hên (Sir John Rhys Memorial Lecture)." *Proceedings of the British Academy* 18 (1934 for 1932): 209-302. 
*Williams, Ifor, Sir. *Lectures on Early Welsh Poetry*. Dublin, 1944. 
### Ligazóns externas
*Textos antigos: Os nomes dos fillos de Llywarch Hen
Courtney Lee

**Courtney Lee**, nado o 3 de outubro de 1985 en Indianápolis, Indiana, é un xogador profesional de baloncesto estadounidense. Mide 1,96 metros de altura, e xoga na posición de escolta.

## Traxectoria 
### Universidade 
Xogou durante catro tempadas cos *Hilltoppers* da Western Kentucky, sendo titular en todos os partidos que disputou. Foi elixido en tres ocasións no mellor quinteto da Sun Belt Conference, e na súa tempada sénior, tras acadar 20,4 puntos, a segunda mellor marca da conferencia e no posto 28 da nación, levou ao seu equipo a disputar os oitavos de final do Torneo da NCAA, conseguindo o premio de mellor xogador da conferencia.

No total da súa traxectoria universitaria acadou 17,6 puntos e 5,2 rebotes por partido. Licenciouse en socioloxía e criminoloxía.

### Profesional 
Foi elixido na 22ª posición da primeira rolda do Draft da NBA de 2008 polos Orlando Magic, equipo co cal asinou contrato a principios do mes de xullo de 2008. Na súa primeira tempada coma novato cos Magic foi campión da conferencia leste e alcanzou as finais da NBA contra os Lakers perdendo nesa serie por 4-1.

O 25 de xuño de 2009 foi traspasado xunto con Rafer Alston e Tony Battie aos New Jersey Nets a cambio de Vince Carter. Con todo, pouco máis dun ano despois, o 11 de agosto de 2010, foi traspasado aos Houston Rockets, nun traspaso entre catro equipos que mandou a Trevor Ariza ós New Orleans Hornets. Foi presentado oficialmente polos Rockets o 18 de agosto de 2010.

O 20 de xullo de 2012, Lee foi traspasado ós Boston Celtics nun traspaso entre os Portland Trail Blazers, os Houston Rockets e os propios Celtics. Lee asinou un contrato por 4 anos con Boston.

O 7 de xaneiro de 2014, os Celtics completaron un traspaso con outros dous equipos, os Memphis Grizzlies e os Oklahoma City Thunder. Boston traspasou a Lee e unha elección de segunda rolda do Draft de 2016 a Memphis a cambio de Jerryd Bayless dos Grizzlies, e Ryan Gomes dos Thunder.

O 31 de xaneiro de 2019, Lee foi traspasado xunto a Kristaps Porziņģis, Trey Burke e Tim Hardaway Jr. ós Dallas Mavericks, a cambio de DeAndre Jordan, Wesley Matthews, Dennis Smith Jr. e dúas futuras eleccións da primeira rolda do Draft. Tras convertirse en axente libre en 2020, Lee asinou de novo cos Mavericks o 11 de decembro de 2020, pero foi cortado antes de comezar a tempada.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference.com
Galería de imaxes de Prado, Lalín

**San Martiño de Prado** é unha parroquia que se localiza no concello de Lalín.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Río de Prado.jpg|Río de Prado.
Ficheiro:Arboleda de Prado.jpg|Carballeira de Prado.

### Igrexa de Prado 

Ficheiro:Igrexa de prado.jpg|Igrexa de Prado.

Ficheiro:Igrexa de Prado.JPG|Igrexa de San Martiño de Prado.
Ficheiro:Igrexa de Prado, vista posteiror.JPG|Vista posterior da igrexa de Prado.

Ficheiro:Iglesia románica de Prado.jpg|Igrexa románica de Prado.
Ficheiro:Iglesia de Prado.jpg|Igrexa de Prado.

### Pazo de Liñares 

Ficheiro:Pazo de Liñares, Prado.JPG|Pazo de Liñares.

Ficheiro:Pazo de Liñares, entrada.JPG|Entrada ao Pazo de Liñares.
Ficheiro:Pazo de Liñares, patio.JPG|Patio e fonte do Pazo de Liñares.

Ficheiro:Pazo liñares.jpg|Pazo de Liñares.

Ficheiro:Pazo de Liñares.jpg|Pazo de Liñares.

Ficheiro:Piedra inscrita del Pazo de Liñeras.jpg|Pedra inscrita do Pazo de Liñares.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Lalín
J. Castro

**J. Castro** ou simplemente **Castro** foi unha empresa catalá fabricante de automóbiles operativa en Barcelona entre os anos 1902 e 1903 (disolveuse ao ano seguinte).

## Historia 
### De La Cuadra a Castro 
O empresario galego José María Castro Fernández, nado en 1845 en Trebolle (A Torre, O Páramo), foi destinado en 1897 a Vic para dirixir a delegación do Banco Vitalicio de España.

Tras o colapso da marca La Cuadra en 1901, Castro, principal acredor da firma, en sociedade con outros emprendedores, entre os que se atopaba Marc Birkigt (que será o director técnico da compañía), decidiu proseguir a fabricación dos autos e creou en novembro de 1902 a J. Castro Sociedad en Comandita, Fábrica Hispano-Suiza de Automóviles, adquirindo as instalacións, equipos e autos en construción, e facéndose coa maioría do equipo humano. Os automóbiles serán comercializados desde entón coa marca **Castro**.

### Modelos 
A actividade da nova fábrica, situada en Barcelona na rúa de Floridablanca, empezou por rematar os vehículos que quedaran a metade de fabricación en De la Cuadra.

Unha vez trasladada a fábrica, xa en 1903, presentouse un novo modelo moi avanzado, o 10 HP, cun motor de 1884 cc cos dous cilindros fundidos nun único bloque e con radiador de niño de abella, cambio de 4 velocidades, transmisión por cardán, e instalación eléctrica con dínamo opcional, toda unha demostración do talento de Birkigt. Deste modelo vendéronse varios exemplares, e este éxito animou á marca a fabricar poucos meses despois un modelo máis ambicioso, o 14 HP, con motor de 4 cilindros e 2412 cc e, por descontado, coas vangardistas solucións xa vistas no 10 HP. Seica chegou a producirse tamén unha variante potenciada do 10 HP, o 12 HP.

### De Castro a Hispano-Suiza 
Aínda que os Castro se consideraron no seu tempo uns coches excelentes por calidade e por manexo, a empresa, falta de recursos económicos, nos últimos meses de 1903 entrou en crise. 
O 11 de decembro dese ano pecháronse definitivamente os talleres e en marzo de 1904 disolveuse a sociedade.

Castro, como tal, parece que vendeu tan só 8 ou 10 unidades entre 1902 e 1903, aínda que a súa estrutura, recapitalizada convenientemente, terá continuidade co nome de Hispano-Suiza, e así serán terminados e vendidos en 1904 outros dous exemplares que serán catalogados como Hispano-Suiza tipo 10 T. O 14 HP será a base do primeiro dos Hispano-Suiza, o tipo 14, mentres o T 20 ou 20 HP tamén provén dun concepto iniciado por Birkigt na etapa Castro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Grupo abeliano (novela)

***Grupo abeliano*** é unha novela de Xosé Cid Cabido publicada en 1999. Ese mesmo ano foi gañadora do Premio Blanco Amor de narrativa.

## Trama 
A novela narra as peripecias dun grupo de seis ou sete amigos durante unha semana.

A historia comeza *in medias res* na mañá do primeiro día. O grupo de mozos está na sede do Goberno Civil, e alí convencen o gobernador para que evacúe o edificio e deixe o seu posto. Desde aí diríxense a unha lavandería, onde deixan a lavar os calcetíns, e despois mercan outros novos.

Deseguido continúan, durante sete días, improvisando en boa medida (agás unha visita a unha entidade bancaria) as súas accións: tanto as máis básicas (onde durmir e comer) como as máis lúdicas ou simplemente de entretemento.

Mediante o diálogo e a acción directa non teñen problemas para comeren sen pagar, recargar combustible, e mesmo conseguiren armas de fogo nunha comisaría.

Como fin inmediato teñen conseguir unha furgoneta para iren de viaxe cara ao norte, e cartos para viaxaren durante algúns meses.

## Narración 
A narración está feita en primeira persoa por un dos protagonistas. É unha narración lineal, sen analepses nin prolepse.

## Traducións 
*Ao castelán por Sara Cid Cabido co título de *Grupo abeliano* publicado en 2000 por Alianza Editorial, Col. Alianza ficción.

## Notas
Enriqueta Otero

**Enriqueta Otero Blanco**, nada en Miranda (Castroverde) o 26 de febreiro de 1910 e finada en Lugo o 31 de outubro de 1989, foi unha mestra e guerrilleira antifranquista galega (adoptou o alcume de *María Dolores*).

## Traxectoria 
Terceira de oito irmáns, estudou no Colexio da Milagrosa, da praza de Ferrol de Lugo. Fixo Maxisterio na Escola Normal de Lugo, rematando en 1928. Exerceu de mestra en varias escolas da provincia de Lugo (San Cosme de Barreiros, Ferreirós e Montefurado),

Conseguiu chegar a Lugo, á casa do párroco de Santa María a Nova, Manuel Gómez Díaz, xunto con Xosé Vicente Rodríguez. Ameazada e torturada, a intervención dalgunhas antigas profesoras salvouna de ser asasinada. Xulgada por rebelión militar na Coruña no proceso 75/1946, en consello de guerra celebrado o 17 de xullo de 1946 con Julio Nieto López, Ramón Vivero Geada, José María Urquiola Iglesias e Marcelino Villares Santiago, acusada dun delito de rebelión militar e de actividades comunistas, foi condenada a morte pero a sentenza trocouse por unha condena a trinta anos
Foi encarcerada na Prisión Provincial de Lugo; en outubro de 1946 foi trasladada ao cárcere de Amorebieta e a finais de novembro á Prisión Central de Mujeres de Segovia, onde pasou cinco anos baixo deplorables condicións hixiénicas, médicas, climatolóxicas e alimentarias, polo que participou nas folgas de principios de 1949, que reivindicaban melloras carcerarias.

En outubro de 1951 foi enviada ao penal de castigo de Guadalaxara e meses despois confinárona no penal de Alcalá de Henares, no que conseguiu a liberdade condicional en 1960. Para a definitiva tivo que esperar ata 1965.

Ao saír da cadea abriu un longo contencioso-administrativo para ser rehabilitada como mestra nacional, o que conseguiu en outubro de 1974. Tras pasar por diferentes escolas como a de Fontarón, onde intentou promover actividades culturais de base, xubilouse en 1980.

En 1977 creou a *Asociación Popular O Carriño*, inspirada nas Misións Pedagóxicas republicanas, como un espazo de cultura, reflexión e discusión, afastado do ensino tradicional. No mesmo ano, foi candidata polo PCE nas eleccións lexislativas. Tamén fundou en Castroverde unha Casa da Muller con nome de "Cándida", destinada a dignificar a situación das mulleres do medio rural.

Foi enterrada na súa parroquia natal, envolta na bandeira republicana, evocada como «*a última guerrilleira galega, a Pasionaria do pobo galego*».

## Obra 
* *Textos de combate*.
* *Prosa política e humanista*.

* *Textos de promoción cultura e popular*.
* *Poesía*.

A obra de Enriqueta Otero foi recompilada por A. Rodríguez Gallardo en *Letras armadas. As vidas de Enriqueta Otero Blanco* (2005). Col. Estudios nº 3. Santiago de Compostela: Fundación Dez de Marzo/Concello de Lugo. ISBN 978-84-934720-0-9..

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* A vida dunha miliciana *El Correo Gallego*.
* Entrevista a Enriqueta Otero na COPE no 1987
*Biografía de Enriqueta Otero
A Áspera, Ribas Pequenas, Bóveda

**A Áspera** é un lugar da parroquia de Ribas Pequenas, no concello de Bóveda.

Está situado a 365 metros de altitude na estrada LU-546 que une Lugo e Monforte. Contaba en 2008 con 32 habitantes (22 homes e 10 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Ribas Pequenas 
### Parroquias de Bóveda
Chorente, Ribas Pequenas, Bóveda

**Chorente** é un lugar da parroquia de Ribas Pequenas, no concello de Bóveda. Sitúase a 332 m de altitude na beira do río Mao. Contaba en 2008 con 15 habitantes (8 homes e 7 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Ribas Pequenas 
### Parroquias de Bóveda
Marzán, Vilalpape, Bóveda

**Marzán** é unha aldea da parroquia de Vilalpape, no concello de Bóveda.

A aldea sitúase a 455 m de altitude na serra de Marzán. Contaba en 2008 con 3 habitantes (2 homes e 1 muller).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilalpape 
### Parroquias de Bóveda
Covelo, Freituxe, Bóveda

**Covelo** é un lugar da parroquia de Freituxe, no concello de Bóveda na comarca de Terra de Lemos. Atópase a 394 m de altitude preto do núcleo de Freituxe. Contaba en 2008 con 1 habitante (1 home).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Freituxe 
### Parroquias de Bóveda
Vilalpape, Vilalpape, Bóveda

**Vilalpape** é unha aldea da parroquia de Vilalpape, no concello de Bóveda.

A aldea sitúase a 393 m de altitude ós pés da Serra de Vilalpape e preto da estrada LU-546. Contaba en 2008 con 37 habitantes (18 homes e 19 mulleres).

Nesta aldea encontramos a igrexa parroquial de San Bartolomeu e tamén a antiga casa-escola.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Vilalpape
### Parroquias de Bóveda
As Folguedas, Vilalpape, Bóveda

**As Folguedas** é unha entidade deshabitada da parroquia de Vilalpape, no concello de Bóveda. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 estaba deshabitado.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilalpape 
### Parroquias de Bóveda
Milibar

O **milibar** (símbolo **mbar**) é a milésima parte do **bar**, unidade de presión no Sistema Internacional. 
O **milibar** é equivalente a cen newtons por metro cadrado ou a cen pascais.

A presión atmosférica media é 1.013 mbar = 101.300 Pa = 759,81 Torricelli (ISO 2533). Cando a presión atmosférica é superior a 1.013 milibares temos unha alta presión ou anticiclón. Cando a presión atmosférica é inferior a 1.013 milibares, temos unha baixa presión, borrasca ou ciclón.