Engráulidos

A dos **engráulidos** (*Engraulidae*) é unha familia da orde dos clupeiformes que comprende numerosas especies de peixes denominados comunmente **bocareus** ou **bocartes**.

## Características 
[miniatura|300px|esquerda|[Cardume de bocareus.]]
*Os peixes desta familia son pequenos, xeralmente en torno aos 15&nbsp;cm de longo, aínda que algunhas especies poden alcamzar preto dos 50&nbsp;cm. 
*A súa cor varía desde a azul escura até a gris clara, e presentan xeralmente unha banda prateada nos flancos.
*O corpo, translúcido, é fusiforme e está cuberto de escamas grandes cicloides que se desprenden con facilidade. 
*A cabeza é grande, cos ollos cubertos por unha fina película, o fociño rematado en punta, e a boca, inferior, e moi ampla (ao que aluden os nomes populares galegos). 
* O maxilar superior é prominente.
*A maioría das especies do Vello Mundo presentan escudos abdominais, que están ausentes nas do Novo Mundo, e que só teñen un escudo pelviano.
*Forman densos cardumes que ascenden á superficie durante a noite desde profundidades medias para alimentarse de zooplancto. As especies máis grandes suplementan a súa dieta con outros peixes pequenos.

Aínda que as especies da familia son moitas e están amplamente distribuídas, na zona mediterránea e na costa europea do océano Atlántico a pesca excesiva levou a unha sensíbel diminución das poboacións de *Engraulis encrasicholus* nos últimos vinte anos. O alarmante descenso de capturas na campaña do 2005 obrigou á Unión Europea a decretar un paro biolóxico no mar Cantábrico.

Varias especies de engráulidos, en especial *Engraulis ringens* (unha *anchoveta*), habitan a franxa de augas frías da corrente de Humboldt. Os seus límites xeográficos abarcan os litorais peruano e chileno entre os 3°30′&nbsp;E os 37° S. Nesta zona distínguense dous *stocks*: o norte-centro do Perú, entre os 3°30′&nbsp;E os 16° S, onde se rexistran as maiores concentracións, e o *stock* sur Perú-norte Chile, entre os 16° e os 24°. Debido a que estes peixes se desprazan de norte a sur no seu proceso de crecemento, no norte peruano védase regularmente a súa captura (o que non sucede na zona sur).

## Taxonomía 
### Descrición 
A familia foi descrita en 1861 polo ictiólogo e paleontólogo estadounidense Theodore Nicholas Gill.

### Etimoloxía 
O nome científico *Engraulidae* está formado normalmente sobre a raíz do nome do se xénero tipo, *Engraulis*, coa adición da desinencia do latín científico *-ĭdae*, propio das familias de animais.

### Clasificación 
Segundo o Sistema Integrado de Información Taxonómica (SIIT), e mais o Fossilworks, a familia divídese en dúas subfamilias, que comprenden en total os seguintes 15 xéneros:

[miniatura|180px|*[Thryssa baelama*.]]
[miniatura|180px|*[Anchoa hepsetus*.]]
[miniatura|180px|*[Engraulis japonicus*.]]

* '*Subfamilia *Coiliinae'''* 
** Xénero *Coilia*
** Xénero *Lycothrissa*
** Xénero *Papuengraulis*
** Xénero *Setipinna*
** Xénero*Thryssa*
* *'Subfamilia *Engraulinae*'* 
** Xénero *Amazonsprattus*
** Xénero *Anchoa*
** Xénero *Anchovia*
** Xénero *Anchoviella*
** Xénero *Cetengraulis*
** Xénero *Encrasicholina*
** Xénero *Engraulis*
** Xénero *Jurengraulis*
** Xénero *Lycengraulis*
** Xénero *Pterengraulis*
** Xénero *Stolephorus*
e un xénero *incertae sedis*:

* *Amazonsprattus*
* *Anchoa*
* *Anchoita*
* *Anchovia*
* *Anchiovella*
* *Cetengraulis*
* *Chaetomus*
* *Coilia*
* *Colia*
* *Democoilia*
* *Encrasicholina*
* *Engrantis*
* *Engraulis*
* *Jurengraulis*
* *Lycengraulis*
* *Lycothrissa*
* *Papuengraulis*
* *Pseudosetipinna*
* *Pterengraulis*
* *Setipinna*
* *Stolephorus*
* *Thryssa*

## Utilidade 
Moitas das especies son de grande importancia comercial, empregándose como alimento, para a fabricación de fariña de peixe, e tamén se utilizan como carnada. As capturas europeas e da África occidental oscilan anualmente entre as 200 000 e as 300 000 t.

A segunda péscase principalmente en México na zona de pesca FAO 77, onde sa capturan anualmente de 10 000 a 50 000 t, mediante redes de cerco principalmente. Transfórmase sobre todo en fariña de peixe, e tamén se utilza como cardada para atúns e outros peixes e, ocasionalmente, en conserva para consumo humano.

É corrente a preparación da primeira das especies anteditas en semiconserva baixo o nome de anchoas, para o que o peixe se limpa, salga e se presenta en aceite; nesta presentación forman parte de numerosos pratos, entre eles a ensalada César, varias salsas de peixe —a *nước mắm* vietnamita, a *nam pla* (น้ำปลา) tailandesa, a *yúlù* (魚露) chinesa e as *shottsuru*, *ishiru* e *ikanago-jōyu* xaponesas, ademais da salsa Worcestershire occidental—, sendo a anchoa un dos máis frecuentes ingredientes das pizzas.

Na cociña mediterránea empréganse tamén en filetes de bocareus crus curtidos en vinagre (*boquerones en vinagre*, típicos das tabernas de Madrid e doutras cidades e vilas).

Nos países do sueste asiático, os engráulidos secos son coñecidos como «ikan bilis», «setipinna taty», ou en Indonesia «ikan teri» («ikan» é a palabra malaia para peixe), ou «dilis» en Filipinas.

## En Galicia 
Das numerosísimas especies de engráulidos, só o coñecidísimo bocareu aparece citado por Rodríguez Villanueva e Vázquez, no tomo III da súa obra *Peixes do mar de Galicia*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World*. John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.
* Nizinski, M. S. e Munroe, T. A. (1988): *FAO species catalogue, volume 2: Clupeoid Fishes of the World*, Engraulidae, pp.&nbsp;764–780. Roma: FAO. FAO Fisheries Synopsis 125, ISBN 92-5-102340-9. Ver en PDF
* Muus, Bent J.; Jørgen G. Nielsen; Preben Dahlstrøm e Bente O. Nyström (1998): *Peces de mar del Atlántico y del Mediterráneo*. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-1161-2.
* Rodríguez Villanueva, X. L. e Xavier Vázquez (1992): *Peixes do mar de Galicia. (III) Peixes óseos (continuación)*. Vigo: Edicións Xerais de Galicia. ISBN 84-7507-654-8.
* van der Land, J.; Costello, M. J.; Zavodnik, D.; Santos, R. S.; Porteiro, F. M.; Bailly, N.; Eschmeyer, W. N. & Froese, R. (2001): "Pisces", en: Costello, M. J. *et al*. (eds.) (2001): *European register of marine species: a check-list of the marine species in Europe and a bibliography of guides to their identification''. París: Muséum national d'Histoire naturelle. Collection Patrimoines Naturels, **50**. ISBN 2-85653-538-0. pp.&nbsp;357–374.

### Outros artigos 
* Clupeiformes
* Bocareu
* Anchoa

### Ligazóns externas 
* La anchoveta peruana
* Cameron Walker (2003): "Fisheries Ebb and Flow in 50-Year Cycle, Study Says" en National Geographic News.
* Casificación dos *Engraulidae* no NCBI.
* Taxon *Engraulidae* na IUCN. Contén mapas de distribución das especies rexistradas.
* Engraulidae en FishBase 
* Engraulidae na ADW.
* Engraulidae na EOL.
* Engraulidae  en Fossilworks.