Gran Premio de Italia

O **Gran Premio de Italia** é un dos máis antigos eventos no calendario da Fórmula 1. O Gran Premio de Italia foi tamén unha das carreiras da primeira edición do Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1950, e celebrouse cada ano desde entón. A única outra carreira do campionato que se celebrou tódolos anos é o Gran Premio do Reino Unido, e as únicas outras carreiras de F1 inaugurais que aínda están no calendario son o Gran Premio de Mónaco e o Gran Premio de Bélxica. Todos os grandes premios de Italia de Fórmula Un desde 1950 celebráronse en Monza (agás en 1980, cando se celebrou en Imola). O Gran Premio de Italia contaba para a Eurocopa 1935-38. Foi designado como Gran Premio de Europa sete veces entre 1923 e 1967, cando este título era unha designación honoraria outorgada cada ano a unha carreira de grand prix en Europa.

## Historia 
### Orixes 
O automobilismo sempre foi moi popular en Italia, o primeiro Gran Premio de automobilismo italiano tivo lugar o 4 de setembro de 1921 nun circuíto de 17´3&nbsp;km preto de Brescia. Con todo, a carreira está máis estreitamente asociada coa pista de Monza, un centro de carreiras nos arredores da norteña cidade de Milán, que foi construído en 1922 a tempo para a carreira dese ano, e foi a sede da maioría das carreiras a través dos anos.

O Autodromo Nazionale Monza é un autódromo situado nas proximidades de Monza, en Italia, ao norte de Milán. O circuíto é recoñecido por acolle-lo **Gran Premio de Italia** de Fórmula 1, e caracterízase pola alta porcentaxe de trazado que os pilotos percorren co acelerador a fondo, debido ás longas rectas. O récord actual da pista, en carreira, foi marcado en 2004 por Rubens Barrichello, cun tempo de 1:21.046. Cabe destacar, que neste circuíto se bateu a velocidade máxima dun monopraza nun gran premio con 372´6&nbsp;km/h, durante os adestramentos libres do Gran Premio de Italia de 2005, polo piloto Juan Pablo Montoya.

O autódromo consta de tres pistas: o trazado de 5.793&nbsp;km usado para os Grandes Premios, a pista Júnior que se estende ao longo de 2.405&nbsp;km, e un circuíto peraltado de velocidade de 4´25&nbsp;km (Tamén coñecido como o Anel da Velocidade). Entre as principais curvas do autódromo poden salientarse a Curva di Lesmo, a Curva Parabólica e a Variante Ascari.

A pista orixinal foi construída entre os meses de maio e xullo de 1922 por 3500 obreiros, coa financiamento do Milan Automobile Club, que creou a Società Incremento Automobilismo e Sport (SISA) para poder desenvolve-lo autódromo. Inicialmente, utilizouse un terreo de 3´4&nbsp;km² cunha pista de 10&nbsp;km de extensión, que se compoñía por unha sección de circunvalación de 4´5&nbsp;km e outra de 5´5&nbsp;km transitando rutas. A pista foi inaugurada oficialmente o 3 de setembro de 1922, e 7 días despois foi sede do segundo Gran Premio de Italia.

En 1928, o Gran Premio viuse embazado polo accidente máis grave do deporte automotor italiano, perdéndose a vida do piloto Emilio Materassi e 27 espectadores. Debido a isto, os seguintes Grandes Premios víronse confinados a sección do óvalo de velocidade ata 1932. Novamente ocorreron tres mortes en 1933, tralo cal o trazado foi modificado co agregado de dúas chicanes e a desaparición das rectas máis longas.

Entre os anos 1938 e [1939] realizáronse grandes refaccións, incluíndo a construción de novas tribunas e entradas, o reasfaltado da pista e a creación de dúas novas curvas. O trazado resultante, cunha extensión de 6´3&nbsp;km, foi utilizado ata .

Debido a guerra, as carreiras foron suspendidas ata 1948 e gran parte da pista viuse deteriorada pola falta de mantemento. Realizouse unha renovación durante dous meses, o cal permitiu que se disputase un Gran Premio o 17 de outubro. En  modernizouse o trazado na súa totalidade, quedando o circuíto cun percorrido de 5´75&nbsp;km e unha sección de 4´25&nbsp;km de alta velocidade con curvas peraltadas.

Os Grandes Premios de , ,  e  realizáronse en Monza, pero a traxedia volvería facerse presente neste último caso, coa morte nun accidente de Wolfgang von Trips e 11 espectadores. Isto fixo que se agregasen novas barreiras de seguridade, e que a zona de reaprovisionamento de combustible se distanciase da pista aínda máis. As áreas de escape incorporáronse nas curvas en  tras un accidente na carreira dos 1000&nbsp;km, pero o trazado da pista non se volvería a modificar ata o ano seguinte, co agregado de chicáns na zona de curvas peraltadas.

Desde , o circuíto acolleu carreiras de automóbiles e tamén de motocicletas, pero en ambos casos as altas velocidades que se alcanzaban levaron ao agregado de novas chicáns cara a . As motocicletas, non obstante, continuaron utilizando o circuíto rápido, ata que 5 mortes en dúas carreiras da tempada de  forzaron a ausencia de dita proba ata . As chicáns de  resultaron ser moi ineficaces na redución de velocidades, ata o punto de que unha delas foi redeseñada en , a outra en , e unha terceira foi engadida nese mesmo ano, levando a extensión do trazado a 5´8&nbsp;km.

As novas tecnoloxías permitiron acadar novamente altas velocidades, polo cal a pista debeu ser modificada substancialmente en , co agregado de pianitos, zonas de escape e barreiras de cubertas. A infraestrutura foi mellorada en xeral, e realizáronse traballos adicionais sobre a seguridade do circuíto, todo o cal permitiu a volta do campionato mundial do motociclismo en 1981. Durante os 80, redeseñaronse os paddocks, boxes e tribunas.

Nos 90 os tres curvóns principais foron "apertados" para reducir velocidades, o cal levou a extensión do trazado a 5,77&nbsp;km. No ano 1997, as tribunas modificáronse para levar a súa capacidade a 51000 espectadores.

Existe unha gran incerteza sobre o feito de que Monza continúe como sede da carreira a partir de . O Autódromo Enzo e Dino Ferrari, coñecido coloquialmente como Imola asinou un acordo con Bernie Ecclestone para albergar o Gran Premio a partir de . Con todo, o acordo debe ser ratificado pola federación italiana de automobilismo para que o evento teña lugar. O circuíto de Imola aloxou previamente o Gran Premio de Italia en 1980 e a Gran Premio de San Marino de  a .

Un total de doce pilotos italianos gañaron o Gran Premio de Italia, dez antes da segunda guerra mundial e tres cando formaba parte do campionato mundial de Fórmula Un. Alberto Ascari gañou a carreira tres veces (unha vez antes da Fórmula Un e dúas veces durante o campionato de Fórmula Un). Elio de Angelis e Riccardo Patrese gañaron o Gran Premio de San Marino en  e , que non se celebraron no pequeno país, senón en Imola preto de Boloña en Italia. Michael Schumacher gañouno 5 veces e Nelson Piquet gañou 4 veces. Ferrari gañou o seu Gran Premio de casa 19 veces.

## Patrocinadores 
*1988–1991: Coca-Cola Gran Premio d'Italia
*1992–1996: Pioneer Gran Premio d'Italia
*1997–2001: Gran Premio Campari d'Italia
*2002–2006: Gran Premio Vodafone d'Italia
*2007–2012: Gran Premio Santander d'Italia
*2016–presente: Gran Premio Heineken d'Italia

## Gañadores do Gran Premio de Italia 
### Gañadores múltiples (pilotos) 
* *Pilotos que están competindo no campionato de Fórmula Un na tempada actual*. 
* *Fondo rosado indica un evento que non formaba parte do Campionato do Mundo de Fórmula Un*. 
* *Fondo crema indica un evento que formaba parte do Campionato de Europa de pre- guerra*.

### Gañadores múltiples (escudarías) 
* *Escudarías que están competindo no campionato de Fórmula Un na tempada actual*. 
* *Fondo rosado indica un evento que non formaba parte do Campionato do Mundo de Fórmula Un*. 
* *Fondo crema indica un evento que formaba parte do Campionato de Europa de pre- guerra*.

### Ano por ano 
miniatura|right|Imola usado en 1980
miniatura|dereita|Monza (con algunhas modificacións) de 1976 a 1999
miniatura|dereita|Monza (coa modificación da Variante Ascari) de 1972 a 1975
miniatura|dereita|Monza usado de 1957 a 1959 e de 1962 a 1971
miniatura|dereita|Circuíto combinado de Monza, usado en 1955-1956 e 1960-1961
miniatura|right|Monza usado de 1950 a 1954
miniatura|300px|Mapa cas localizacións dos Gran Premios de Italia.

* *Fondo rosado indica un evento que non formaba parte do Campionato do Mundo de Fórmula Un*. 
* *Fondo crema indica un evento que formaba parte do Campionato de Europa de pre- guerra*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Circuíto de Monza

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial