open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mae West

**Mary Jane "Mae" West**, nada en Nova York o 17 de agosto de 1893 e finada nos Ánxeles o 22 de novembro de 1980, foi unha actriz, cantante, dramaturga, escritora e sex symbol estadounidense.

## Traxectoria 
A primeira vez que actuou foi nun club social da igrexa cando tiña cinco anos. Aos sete apareceu en espectáculos afeccionados e gañou varios concursos de talentos. Comezou a actuar profesionalmente no vodevil con catorce anos.

En 1911 actuou por primeira vez en Broadway e pouco despois foi descuberta polo *New York Times*. Tamén comezou a escribir obras teatrais “picantes” co pseudónimo de Jane Mast. En 1926 estreou en Broadway a obra *Sex*, que ela protagonizou, escribiu, dirixiu e produciu. A obra foi polémica e West e o resto do elenco foi detido pola policía, acusados de “corromper a moral dos rapaces”. O 19 de abril de 1927 West foi condenada a dez días no cárcere. Mentres estaba en Welfare Island ceou co director e a súa muller e dixo que levou medias de seda durante todo ese tempo. A atención dos medios de comunicación a este caso deu pulo á súa carreira.

A súa seguinte obra, *The Drag*, sobre a homosexualidade non puido ser estreada en Broadway pola presión da Society for the Prevention of Vice. As seguintes obras tamén foron controvertida.

En 1932 a Paramount Pictures ofreceulle un contrato, a pesar de ter case corenta anos, e debutou en *Night After Night* con George Raft, filme no que lle permitiron reescribir as súas escenas.

O ano seguinte estreouse *She Done Him Wrong*, que supuxo un dos primeiros papeis importantes para Cary Grant. O filme tivo un grande éxito e logrou a candidatura ao Oscar ao mellor filme. Este éxito serviu para que a Paramount conseguise evitar a bancarrota.

A relación entre West e o estudio chegou ao seu fin co fracaso de ''Every Day's a Holiday*, de 1937, pasando á Universal Pictures. Se ben tivo algúns éxitos, o último fracaso, con *The Heat's On*, fixo que West abandonase o cinema.

Desde 1937 tamén fixo aparicións na radio, causando polémica polo seu uso da sexualidade, chegando a ser prohibida a súa presenza pola NBC.

Durante os anos seguintes estivo activa tan só no teatro. En 1950 Billy Wilder ofreceulle o papel de Norma Desmond en *Sunset Boulevard*, pero rexeitouno. Ocasionalmente apareceu na televisión, como na serie de 1964 *Mister Ed.*

Como un intento en manterse en contacto co mundo contemporáneo, chegou a gravar un par de álbums de rock and roll.

Volveu ao cinema en 1970 con *Myra Breckinridge'', unha comedia sobre o cambio de sexo escrita por Gore Vidal e protagonizada por Raquel Welch, Rex Reed, Farrah Fawcett e Tom Selleck. O filme fracasou tanto na crítica coma entre público.

Tras sufrir un infarto e outros problemas de saúde, finou en 1980.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
* 
* Mae West en Virtual-History
Coalició Compromís

**Coalició Compromís** é unha coalición política do País Valenciano formado polo Bloc Nacionalista Valencià (BLOC), Iniciativa del Poble Valencià (IdPV) e VerdsEquo do País Valenciano. Este último incorporouse en outubro de 2014 a Els Verds - Esquerra Ecologista (EV-EE), partido fundador de Coalició Compromís. , ademais dun gran número de persoas independentes e outros partidos políticos como Esquerra Valenciana o Estat Valencià ata que abandonou a coalición na Comunidade Valenciana en 2017.

Ten actualmente máis de 700 concelleiros, 19 deputados nas Corts Valencianes, 4 no Congreso dos Deputados e 2 no Senado. Tamén ten trinta alcaldes en toda a Comunidade Valenciana.

As liñas directrices de coalición son "a confluencia do valencianismo progresista, da esquerda moderna e ecoloxía política, como unha alternativa electoral real", ou sexa, "a posta en marcha dun novo modelo de desenvolvemento sostible que enfatiza a superar as deficiencias do modelo económico, así como un afondamento na autogoberno da comunidade autónoma e defender o valenciano".

## Resultados electorais 
Desde a fundación da Coalición en 2010, este foi sometido a todas as disputas electorais posteriores, quedando en Valencia os seguintes resultados electorais:

## Véxase tamén
### Notas e referencias 
### Ligazóns externas
* Páxina web do Coalició Compromís
Marisa Tomei

**Marisa Tomei**, nada en Nova York o 4 de decembro de 1964 é unha actriz estadounidense.

## Traxectoria 
A fama chegoulle co seu papel na serie *A Different World* en 1986. Tras participar en pequenos filmes, en 1992 gañou o Oscar á mellor actriz secundaria por *My Cousin Vinny*. Volveu ser candidata ao premio en 2001 e 2008.

## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Celeste Holm

**Celeste Holm**, nada en Nova York o 29 de abril de 1917 e finada na mesma cidade o 15 de xullo de 2012 foi unha actriz estadounidense.

## Traxectoria 
Naceu en Nova York, filla dunha escritora e pintora e un empresario noruegués, cos que viviu nos Países Baixos, Francia e os Estados Unidos. No instituto de Chicago actuou en varias obras, tralo que decidiu estudar arte dramática na University of Chicago.

O seu primeiro papel profesional foi nunha produción de *Hamlet* protagonizada por Leslie Howard. En 1938 debutou en Broadway, onde sería descuberta e contratada pola 
20th Century Fox. Debutou no cinema en 1946 e o ano seguinte gañou o Oscar á mellor actriz secundaria por ''Gentleman's Agreement*. Porén, tralo seu papel en *Todo sobre Eva'' decatouse que prefería o teatro e só interveu nuns poucos filmes máis.

## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Páxina oficial
Torre Lúgano

A **Torre Lúgano** é un edificio residencial da cidade de Benidorm, na provincia de Alacant. Posúe 42 plantas e 158 metros de altura, sendo na actualidade o terceiro edificio máis alto da cidade alicantina tras o edificio de vivendas Residencial In Tempo, de 200 metros de altura, e o Gran Hotel Bali, con 186 metros.

Situada a 600 metros da Praia de Llevant de Benidorm, encóntrase nunha zona bastante elevada con respecto á praia, concretamente uns 60 metros. Se a isto unimos a súa altura, o resultado é unha vista sobre todos os edificios de Benidorm, a pesar de non ser o máis alto.

## Características 
O edificio alberga 204 vivendas e foi finalizado en xuño de 2008. A torre está destinada a vivendas e conta con 49 plantas (160 metros), estando as cinco inferiores incrustadas parcialmente na rocha co obxecto de asegurar a intranslacionalidade do edificio nas devanditas plantas. A estrutura foi calculada e deseñada en formigón armado polo Estudio de Ingeniería Florentino Regalado & Asociados, sen manifestar problema de tipo ningún. A estrutura do edificio está proxectada con pantallas de formigón armado de resistencia características 40 MPa. Os forxados resolvéronse con lousas macizas de 30 MPa planas de 28&nbsp;cm de espesor e unicamente dúas vigas de canto nas luces maiores co fin de minimizar as deformacións diferidas do forxado en planta. A planta do edificio ten forma de punta de frecha de dimensións 48 x 13, a esvelteza global varía entre 7 e 12 dependendo da base da frecha que tome. En ambos os dous sentidos, a resistencia e rixidez fronte a esforzos horizontais conséguese mediante a interacción do efecto ménsula e efecto pórtico. Fronte a cargas verticais, os elementos portantes foron dimensionar co obxectivo de alcanzar unhas tensións en servizo similares en cada un deles, de modo que as deformacións verticais de primeira e segunda orde non provoquen acurtamentos diferenciais que poidan afectar aos elementos do edificio, sexan estruturais ou non. A cimentación da torre solucionouse cunha lousa maciza de 2,30 m de espesor incrustada nos estratos rochosos do terreo.

## Galería de imaxes 

File:Lugano Obras.jpg|A torre durante a súa construción.
File:Lugano 2.jpg|Parte superior.
File:Lugano 3.JPG|O rañaceos integrado na cidade.

## Véxase tamén 
*Lista de rañaceos en Benidorm
Edificio Kronos

O **edificio Kronos** é un edificio residencial da cidade de Benidorm, na provincia de Alacant. Alcanza unha altura de 145 metros e ten 41 forxados de lousas macizas, zonas comúns con dúas piscinas, spa, ximnasio e zonas verdes.

Situado na zona da praia de Llevant, supera en altura a todos os edificios da devandita zona. A estrutura en formigón armado foi calculada e deseñada polo Estudio de Ingeniería Florentino Regalado & Asociados.

## Véxase tamén
* Lista de rañaceos en Benidorm

### Ligazóns externas 
*Sitio oficial do Edificio Kronos de Benidorm
Neguri Gane

O **Neguri Gane** é un rañaceos da cidade de Benidorm, na provincia de Alacant. Con 145 metros de altura e 40 plantas é o quinto máis alto da cidade e un dos edificios de vivendas máis altos de España. O nome *Neguri Gane* ("Alto da Cidade de Inverno" en éuscaro) fai referencia ao barrio de Neguri do municipio biscaíño de Getxo.

## Características 
O rañaceos foi construído no ano 2002, o que lle deu a primeira posición nos rañaceos máis altos de Benidorm, pero isto durou tan só uns meses, xa que o Gran Hotel Bali foi construído nese mesmo ano, e mide 41 metros máis, 186. O Neguri Gane quitoulle o posto de máis alta de Benidorm á Torre Levante, de 120 metros de altura e en primeira liña de praia, que foi construída en 1985. Ten unha piscina na planta 26. Os seus arquitectos son Pérez-Guerras Arquitectos & Ingenieros e Julio Pérez Gegundez, e foi promovido polo biscaíño Jose Ignacio de la Serna.

A estrutura en formigón armado, foi calculada e deseñada polo Estudo de Enxeñaría Florentino Regalado & Asociados.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lista de rañaceos en Benidorm

### Ligazóns externas 
* Fotos do Neguri Gane
* Florentino Regalado & Asociados
Amador Martínez Fernández

**Amador Martínez Fernández**, coñecido como **Ramón**, nado en Vilachá (A Pobra do Brollón) o 14 de agosto de 1914 e finado en París en xaneiro de 2007, foi un sindicalista, militar e guerrilleiro galego.

## Traxectoria 
Os seus pais rexentaban unha tenda de ultramarinos e un estanco que funcionaba tamén como a escola da aldea. Aos 15 anos traballaba na construción do ferrocarril de Monforte de Lemos e afiliouse á UGT. En 1933 sufriu persecución polos seus enfrontamentos cos fascistas. Á raíz da revolución de Asturias de 1934, afiliouse ás Xuventudes Comunistas. Debido a súa participación nos movementos de protesta mineiros ten que pasar á clandestinidade. En 1935 empezou o servizo militar no exército do aire en Cuatro Vientos (Madrid). En 1936 estaba no exército e permaneceu leal á República. Ascendido a cabo foi nomeado instrutor dos ferroviarios no convento de Príncipe de Vergara (Madrid). Pouco despois foi enviado de novo a Cuatro Vientos como instrutor da columna do tenente coronel Rubio. Ingresou no corpo de Garda de Asalto, destinado no 5º Grupo do mesmo. A causa das feridas producidas por dous tiros na cabeza, pasou un mes no hospital de Cuenca. Durante a guerra algúns dos seus familiares foron asasinados e o seu irmán Ramón foi capturado en 1939 pola participación na guerrilla. Foi deportado a Pamplona e sentenciado a 30 anos aínda que logo cumpriu unha condena de 15.

Ao rematar a guerra pasou a Francia por Puigcerdà e foi internado no campo de refuxiados de Sepfonds, Tarne et Garonne. Escapou do campo e pasou a formar parte da resistencia francesa. Durante estes anos pasou a súa vida entre cárceres, campos de concentración. Escapou do campo de Noé en xaneiro de 1944. Incorporouse ao maquis e rematada a Guerra Mundial, volveu á clandestinidade traballando para o PCE. Nos anos 50 fixo de guía nos pasos de Francia a España. Foi enviado á Galicia a principios de 1960 baixo o nome falso de "Ramón", permanecendo no país ata 1965 levando a cabo a reorganización do Partido Comunista. En París traballou na Editorial Ebro, do PCE, e formou parte do primeiro Comité Central do Partido Comunista de Galicia.

Recibiu o Premio 10 de Marzo outorgado polo Sindicato Nacional de Comisións Obreiras de Galicia en 1998.

Finou en París en xaneiro de 2007.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*

### Ligazóns externas
* Ficha no Repertorio biobibliográfico do exilio galego
John Mills

**Lewis Ernest Watts Mills**, nado en North Elmham, Norfolk o 22 de febreiro de 1908 e finado en Denham, Buckinghamshire o 23 de abril de 2005 foi un actor inglés.

## Traxectoria 
Debutou profesionalmente no teatro en 1929 na obra ''The Five O'Clock Girl* e no cinema en 1932. Durante a década de 1940 interpretou especialmente heroes británicos e filmes de guerra.

A partir de 1959 compartiu pantalla en varios filmes coa súa filla Hayley.

Gañou o Oscar ao mellor actor secundario por *Ryan's Daughter'', de David Lean, co que traballara en varias ocasións.

Finou en 2005, aos 97 anos de idade.

## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Virtual-History
Montgomery Clift

**Edward Montgomery Clift**, nado en Omaha, Nebraska o 17 de outubro de 1928 e finado en Nova York o 23 de xullo de 1966, foi un actor estadounidense de cinema e teatro.

## Traxectoria 
Debutou en Broadway aos quince anos e seguiu en Nova York durante dez anos antes de marchar a Hollywood. O seu primeiro filme foi *Red River*, con John Wayne, rodada en 1946. A partir de aí foi lanzado como sex symbol.

Durante a década de 1950 foi recoñecido como un dos actores máis representativos do “método”. Porén non era moi apreciado pola elite de Hollywood por non axustarse aos seus estándares, como o de ser moi selectivo na escolla dos seus papeis e non publicar a súa vida privada.

O 12 de maio de 1956 mentres rodaba *Raintree County*, sufriu un grave accidente de coche tras saír dunha festa da casa da súa amiga e compañeira de elenco Elizabeth Taylor. No accidente resultou ferido na cara, precisando cirurxía estética, e ocasionándolle cicatrices. Dous meses despois retomouse a rodaxe, pero a dor causada polo accidente fíxolle abusar do alcohol e as pílulas.

A pesar de todo Clift seguiu traballando durante os seguintes dez anos, protagonizando o filme de John Huston *The Misfits*, que foi o último para Marilyn Monroe e Clark Gable. Nunha entrevista de 1961, Monroe describiu a Clift como "a única persoa que coñezo que está en pero forma ca min."

Foi atopado morto polo seu secretario en 1966, vítima dunha enfermidade coronaria.

## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bosworth, Patricia (1978). *Montgomery Clift: A Biography*. Hal Leonard Corporation, 2007. ISBN 0-87910-135-0
* Capua, Michelangelo (2002). *Montgomery Clift: A Biography*. McFarland. ISBN 978-0-7864-1432-1.
* Kramer, Stanley e Thomas M. Coffey (1997). *A Mad, Mad, Mad, Mad World: A Life in Hollywood*. ISBN 0-15-154958-3.
* LaGuardia, Robert (1977). *Monty: A Biography of Montgomery Clift*. Nova York, Avon Books. ISBN 0-380-01887-X
* McCann, Graham (1991). *Rebel Males: Clift, Brando and Dean*. H. Hamilton. ISBN 978-0-241-12884-8.

### Ligazóns externas 
*
Cycas revoluta

A **cica**, ***Cycas revoluta***, ou **falsa palmeira**, é unha planta oriúnda do sur do Xapón. Adóitase cultivar como planta de interior, xa que non atura o frío, aínda que pode adaptarse aos climas máis temperados como o mediterráneo. En Galiza atopamos algúns exemplares como ornamentais.

## Descrición 
[thumb|left|220px|Exemplar no xardín do [Museo de Arte Español Enrique Larreta, en Buenos Aires.]]
Posúe un talo cilíndrico que presenta un crecemento apical cuberto das cicatrices que deixan as follas que vai perdendo a medida que medra. Estas, pinnadas e de cor verde brillante pola face anterior e mate polo envés, forman unha crista terminal. O miolo do talo, o *sagú*, utilízase para a alimentación polo seu alto contido en glícidos.

A súa reprodución é dioica, é dicir, a planta feminina presenta no extremo do talo os megasporófilos, agrupados en conos arredondados que conteñen as macrósporas. As plantas masculinas emiten unha espiga lateral, os microsporófilos, que se agrupan formando conos que poden acadar os 60&nbsp;cm de altura.

## Toxicidade 
thumb|right|200px|Un exemplar de ***Cica revoluta*** bonsai.
Se se inxire é extremadamente velenosa, tanto para os seres humanos como para os animais. Os animais domésticos teñen un maior risco xa que atopan a planta especialmente saborosa. Os síntomas clínicos desenvólvense nas 12 horas posteriores á inxestión e poden incluír vómitos, diarrea, frouxidade, esvaementos, fallo hepático ou toxicidade hepática caracterizada por ictericia, cirrose e ascite. Os animais domésticos poden aparecer moi febles, sangrar polo nariz (epistaxe), ter melena (sangue nos excrementos), hematoquecia e hemartrose (sangue nas articulacións). Pode provocar incluso a morte.

Todas as partes da planta son tóxicas, porén as sementes conteñes o nivel máis alto da toxina "cicasina". A cicasina causa irritación gastrointestinal, e nunha alta dose conduce ao fallo hepático. Outras toxinas inclúen a "Beta-metilamino L-alanina", un aminoácido neurotóxico, e unha toxina non identificada que se comprobou que causa parálise no gando.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina de Infojardín.com máis detalles (en castelán)
Holozoos

Os **holozoos** ou **Holozoa** son un grupo de organismos entre os que están incluídos os animais e os organismos unicelulares máis estreitamente emparentados con eles, pero que exclúe aos fungos.
 *Holozoa* é tamén un antigo nome que se lle daba a un xénero de tunicados, que hoxe se chama *Distaplia*.*

Como Holozoa é un clado que inclúe todos os organismos que están máis estreitamente emparentados cos animais que cos fungos, algúns autores prefiren este grupo en vez de recoñecer grupos parafiléticos como os Choanozoa, que fundamentalmente consisten nos Holozoa menos os animais.

Quizais os holozoos máis coñecidos, ademais dos animais, son os coanoflaxelados, que lembran moito ás células con flaxelo e colar das esponxas chamadas coanocitos, polo que se teorizou que poderían estar relacionados coas esponxas xa no século XIX. *Proterospongia* é un exemplo de coanoflaxelado colonial cuxo estudo podería esclarecer a orixe das esponxas.

As afinidades doutros holozoos unicelulares só empezaron a recoñecerse na década de 1990.
Un grupo de especies principalmente parasitas chamado Icthyosporea ou Mesomycetozoea agrúpase ás veces con outras especies en Mesomycetozoa (nótese a diferenza na terminación). Os xéneros ameboideos *Ministeria* e *Capsaspora'' poden xuntase no grupo denominado Filasterea pola estrutura dos seus pseudópodos filamentosos. Xunto cos coanoflaxelados, os filastereos poden estar tamén moi relacionados cos animais, e unha análise agrúpaos xuntos no clado Filozoa.

## Cladograma 
Un cladograma que ilustra a composición e relacións dos hoozoa é o seguinte:

## Notas
Danzig (homónimos)

A palabra **Danzig** pode referirse a:
* **Danzig** é o nome antigo (alemán) de Gdańsk, unha cidade no norte de Polonia.
** **Cidade Libre de Danzig**, unha Cidade-estado autónoma situada no territorio de Gdańsk e a súa periferia que estivo vixente desde 1920 e o inicio da segunda guerra mundial (1939).
** **República de Danzig**, unha Cidade-estado autónoma situada no territorio de Gdańsk estableciuda por Napoleón I despois do tratado de Tilsit e que estivo vixente desde o 19 de setembro de 1807 ata o 2 de xaneiro de 1814.
* **Glenn Danzig**, un músico estadounidense.
* **Danzig**, a última banda de Glenn Danzig.
* '''**Danzig**''', o primeiro álbum desta banda.
Palmito

[thumb|right|225px|Palmito de [Bactris gasipaes|pupuña (*Bactris gasipaes*) en conservaABr — Valter Campanato.]]

O **palmito** ou **corazón de palmeira** é un alimento obtido da rexión próxima ao meristema apical, do interior do pecíolos das follas de determinadas especies de palmeiras (ou popularmente, o "miolo" da palmeira). Trátase dun cilindro branco que contén os primordios foliares e vasculares, aínda mol e pouco fibrosos. Os palmitos consérvanse en salmoira e consómense fríos acompañando ensaladas ou cocidos en diversas receitas.

A extracción do palmito implica a morte da palmeira, unha vez que o seu meristema apical é eliminado. Por iso, mesmo co seu cultivo, a extracción de palmito na natureza puxo en risco as especies das cales se obtén, sobre todo a especie chamada izara ou palmiteiro (*Euterpe edulis*), a máis procurada. Os palmitos de pupuña (*Bactris gasipaes*) e azaí (*Euterpe oleracea*) son alternativas para diminuír a ameaza de extinción do palmiteiro.

## Especies 
* Coco ou coqueiro (*Cocos nucifera*),
* Izara ou palmiteiro (*Euterpe edulis*),
* Azaí (*Euterpe oleracea*), 
* Pupuña (*Bactris gasipaes*), 
* Murutí, unha variedade de *Mauritia flexuosa*, común e nativa da conca do Orinoco e doutras partes de América do Sur,
* Palmeira anana (*Chamaerops humilis*).

## Produtores 
Historicamente o principal produtor e exportador de palmito foi o Brasil. A partir dos anos noventa, Ecuador acadou o liderado das exportacións. En 2013 exportou máis de 31 mil toneladas de palmitos en conserva, Deles, o 100% provenientes de plantacións sustentábeis, sen intervir negativamente nos sistemas medioambientais; a Arxentina, Bolivia e o Paraguai producen tamén cantidades importantes.
Costa Rica vén sendo o segundo produtor neste momento, con máis de 8mil toneladas en 2013.
Hawai está a producir este produto, mais é algo novo, así que a súa exportación non é tan abundante.
Francia é o principal importador, mentres que Chile é o país con maior consumo per cápita.

## Consumo 
O consumo de palmitos "bravos", provenientes do Brasil, foi frecuentemente obxecto de protestas por parte de grupos ecoloxistas, posto que na inmensa maioría dos casos as plantas colleitadas proceden da selva virxe, e non se desenvolve ningunha clase de práctica agrícola sistematizada para a súa reforestación.
En especial a especie *E. edulis* (a izara), nativa do Misiones, non puido ser plantada con éxito, e o corte excesivo levouna ao bordo da extinción.
A regulación da actividade levou á talla ilegal de palmeiras para produción furtiva.
Esta especie áchase protexida no Parque Nacional do Iguazú, Parque Provincial Urugua-í e o Parque Provincial Foester. Aínda existen palmitos bravos no Municipio de Comandante Andresito, sobre todo na zona coñecida como Península.

No Ecuador e Costa Rica estase a producir pupuña, unha palma chamada cientificamente como *Bactris gasipaes*, coñecida no Ecuador coma *chontaduro* e en Costa Rica como *pejibaye*. Estas palmas producen varios talos, e, por conseguinte, pode extraerse delas maior cantidade de palmito.

## Notas
Palmeira anana

A **palmeira anana** ***Chamaerops humilis***, é a única palmeira (i.e. familia palmeiras) autóctona de Europa  e a única especie do xénero *Chamaerops*. 
miniatura|240px|Detalle da folla
miniatura|240px|Vista da planta no seu hábitat

## Xeneralidades 
É unha planta de gran valor ornamental e ecolóxico moi resistente á seca a partir dos cinco anos. Os seus froitos serven de alimento a moitas especies autóctonas e a súa densidade espiñenta é aproveitada como acubillo para a cría por moitas especies animais.
A planta ten valor comercial pola súa beleza e emprégase en xardinaxe pola súa resistencia e por non acadar unha grande altura como outras palmeiras. É moi empregada para xardíns de rocalla e para formar sebes espiñentas que impiden o paso. É frecuente vela en ressorts e hoteis ao ser unha especie rústica que require poucos coidados e soporta ben as condicións duras e a polución. Atópase en invernadoiros para a exportación. 
É unha especie carismática, extensamente distribuída por todo o litoral mediterráneo español, os rebentos tenros consómense, aínda que non é un produto apreciado.
Distribúese polas rexións secas ao longo da costa mediterránea, desde Italia cara ao oeste, mais excluíndo a Francia. É común nas costas mediterráneas de España (especialmente en Andalucía), no Algarve portugués, e no norte de Marrocos. Na provincia de Almería medra de forma natural na Serra do Cabo de Gata, onde é unha das súas especies máis características.
Os seus froitos son inxeridos por mamíferos (o porco teixo, o raposo, o coello, ungulados) que, en ocasións, actúan como dispersantes das súas sementes.

## Propiedades 
O froito ten un alto contido de ácido butírico,

## Taxonomía 
*Chamaerops humilis* foi descrita por Carl von Linné e publicado en *Die Natürlichen Pflanzenfamilien* 4(3b): 77. 1891.
;Etimoloxía:
***Chamaerops***: nome xenérico que provén de *Chamai* = "gamallo", refiríndose ao hábito anano.

***humilis***: epíteto latino que significa "de baixo crecemento".
;Variedades:
* *Chamaerops humilis var. argentea*
* *Chamaerops humilis var. humilis
;Sinonimia:
* *Phoenix humilis* (L.) Cav.	
* *Phoenix humilis* Royle
;*var. humilis
* *Chamaerops arborescens* (Pers.) Steud.	
* *Chamaerops bilaminata* Gentil
* *Chamaerops conduplicata* J.Kickx f.	
* *Chamaerops depressa* Chabaud	
* *Chamaerops elegans* Hook.f.	
* *Chamaerops macrocarpa* Tineo

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Características das arecáceas
* Palmito
### Ligazóns externas 
* Foto de rebento de palmitos
Castro de Montes Claros

O **castro de Montes Claros** é un poboado castrexo situado na parroquia de Vilaño (A Laracha). O castro, un dos 19 existentes no concello, está situado nun outeiro sendo unha construción fortificada. As súas medidas de leste a oeste son de 150 metros por uns 140 metros aproximadamente de norte a sur, e noroeste-sueste de 175 metros, por 120 de suroeste-nordés. O castro está catalogado pola Xunta e no PXOM. Semella ter dous accesos un na zona oeste e a outra pola zona sueste. Todo o cumio do monte é unha plantación de eucaliptos.

En xaneiro de 2020, en base ao Plan Especial de Patrimonio Cultural, o concello de Laracha concluíu a expropiación da totalidade das parcelas que conteñen o castro, procedendo a unha importante deseucaliptización co obxectivo de poñer en valor o xacemento arqueolóxico.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castros de Galicia
* Cultura castrexa
* Arco Ártabro
Arena Corinthians

O **Arena Corinthians** é o estadio de fútbol do Sport Club Corinthians Paulista, situado no distrito de Itaquera na zona leste do municipio de São Paulo, Brasil. O nome oficial será definido a través dun contrato de dereitos de nome, mentres tanto é denominado como Arena Corinthians polo propio club, pola construtora e tamén pola maioría da prensa nacional e internacional. Durante a Copa do Mundo de 2014 será chamado "Arena de São Paulo" pola FIFA, para evitar o futuro nome comercial do estadio. O campo foi o lugar do partido de apertura do Mundial, que enfrontou ó Brasil e a Croacia.

## Notas
Carlos Monasterio

**Carlos Monasterio Valeiro**, nado na Coruña cara a 1890 e finado en Fraga (Huesca) en 1938, foi un perito mercantil e político galego.

## Traxectoria 
[miniatura|300px|Visita á campa de [Xoán Vicente Viqueira|Vicente Viqueira en Ouces (Bergondo), en 1930. Co gallo da homenaxe a Manuel Lugrís Freire. De esquerda a dereita, Víctor Casas, Carlos Monasterio, Benito Ferreiro, Lugrís, familiar de Bernardino Varela, Emilio González López, Salvador Mosteiro, asistente descoñecido, Bernardino Varela e Manuel María González.]]
Fillo de José Monasterio Imperio, un empregado de comercio vencellado ao republicanismo coruñés, estudou na Escola Superior de Comercio da Coruña e fíxose perito mercantil. Durante a súa xuventude foi futbolista e militou no Real Club Coruña. Tras pasar un tempo en Chile, onde estaban emigrados seus irmáns, regresou a Galicia en 1917 e ese mesmo ano foi nomeado inspector-instrutor do Asilo da Coruña. Amigo de Alfredo Somoza, foi un dos fundadores das Irmandades da Fala da Coruña, da que foi secretario en 1922 e despois vogal e tesoureiro. O 18 de maio de 1930 fundou con Fernando Osorio Docampo e Ánxel Casal o semanario republicano *Adelante*, que se mantivo até mediados de 1931. Coa República foi secretario particular de Casares Quiroga.

Ao estalar o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 refuxiouse en Sobrado dos Monxes. Foi detido e condenado a morte, pero conseguiu a conmutación da pena e fuxiu a Lisboa, de onde marchou a Chile para reunirse cos seus irmáns. Permaneceu en Chile ata mediados de 1937, e volveu á España republicana sendo nomeado comisario político na fronte de Aragón. Morreu en Fraga (Huesca), ao ser alcanzado por unha bomba nun ataque aéreo.
## Vida persoal 
Casou con Silvina Ruibal Fraga en 1924 e foi pai de Carlos Monasterio Ruibal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* I Asemblea Nacionalista

### Ligazóns externas 
* Ficha no Repertorio biobibliográfico do exilio galego
Selección de fútbol de Alxeria

A **selección de fútbol de Alxeria** (en árabe: منتخب الجزائر لكرة القدم‎), alcumados os Raposos do deserto (الأفنــاك, *Les Fennecs*) é o equipo representativo de Alxeria nas competicións internacionais oficiais de fútbol. A súa organización está a cargo da Federación Alxeriana de Fútbol (الاتحادية الجزائرية لكرة القدم‎), pertencente a Confederación Africana de Fútbol. O seu maior éxito son os títulos da Copa de África de Nacións que obtivo en 1990, sendo o país organizador, e en 2019.

## Resultados 
### Copa do Mundo 
### Copa de África 
## Xogadores 
### Máis encontros disputados 
A 14 de novembro de 2019, os xogadores que máis encontros disputaron coa selección alxeriana son:

:Os xogadores en **grosa** están aínda en activo coa selección nacional.

### Máximos goleadores 
thumb|Abdelhafid Tasfaout.
A 14 de novembro de 2019, os xogadores que máis goles anotaron disputaron coa selección alxeriana son:

:Os xogadores en **grosa** están aínda en activo coa selección nacional.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Pazo de Montes Claros

O **pazo de Montes Claros** é unha construción rural situada en Montes Claros (Vilaño, A Laracha).

## Características
Está formada pola vivenda, capela, hórreo, cuberto, pombal e os terreos cinguidos por un muro de pedra. Fronte ao pazo hai un cruceiro.
O edificio principal é de planta rectangular e ten dúas alturas. No interior do pazo hai a pequena capela de San Xiao, para actos relixiosos da familia.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Pazos de Galicia
Palmeira de abano

A **palmeira de abano** (***Trachycarpus fortunei***) é unha especie da familia das Arecaceae (palmeiras) orixinaria da China central e oriental, mais con fins ornamentais en todas as zonas temperadas, cunha alta presenza nos países mediterráneos, pola súa boa resistencia ao frío e ás altas temperaturas. É común atopala en xardíns costeiros de Galiza.
miniatura|250px|Detalle da folla.
miniatura|Froitos maduros soltos.

## Descrición 
O toro acada até 12 m de altura, e fica recuberto (total ou só a parte superior) polas vaíñas das follas caídas, o que lle dá un aspecto "peludo"). As follas son palmadas, cun limbo duns 50&nbsp;cm de longo por 75 de largo, con pecíolos coas marxes serradas e un pouco máis longos ca o limbo. 
Ademais, non acada tanta altura como a palmeira de abano senón que como moito fica nuns cinco metros.

## Taxonomía 
*Trachycarpus fortunei* foi descrita primeiro por William Jackson Hooker coma *Chamaerops fortunei* e despois atribuída ao xénero *Trachycarpus* por Hermann Wendland e publicada en *Bulletin de la Société Botanique de France*, 8, p.&nbsp;429 en 1861. 
;Etimoloxía:
***Trachycarpus***: nome xenérico que deriva das verbas gregas: *trachus* = "áspero" e *karpos* = "froita", en referencia á froita de forma irregular.

***fortunei***: epíteto outorgado en honra de Robert Fortune, botanista que introduciu a planta do té na India.
;Sinonimia:
* *Chamaerops fortunei* Hook., Bot. Mag. 86: t. 5221 (1860).
* *Trachycarpus caespitosus* Becc., Bull. Soc. Tosc. Ortic., III, 20: 164 (1915).
* *Trachycarpus wagnerianus* Becc., Webbia 5: 70 (1921).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Palmeira de abano mexicana
* Palmeira anana
* Descrición das arecáceas

### Bibliografía 
* Beccari, Odoardo: 1905 "Le Palme del Genere Trachycarpus", *Webbia*; I
* Beccari, Odoardo: 1920 "Recens Palme Vecchio Mondo", *Webbia*; V
* Beccari, Odoardo: 1931 "Asiatic Palms, Corypheae", *Annals of the Royal Bot. Gard. Calcutta*; 13
* Martius, Carl Friedrich Philipp von: 1850 *Historia Naturalis Palmarum*, Band 3
* Stührk, Chris: 2006 "Molekularsystematische Studien in der Subtribus Thrinacinae, mit besonderer Berücksichtigung der Gattung Trachycarpus H. Wendl". (Arecaceae)
José María González

O nome **José María González** pode referirse a moitas persoas, entre elas as seguintes:

***José María González-Llanos**, empresario e enxeñeiro galego (1889-1990);
***José María González Barcia**, político galego do PPdeG (n. 1956).
Xarope de pradairo

O **xarope de pradairo** é un xarope feito a partir da auga e do zume de pradairo (Aceraceae) de comezos da primavera, que foi concentrado por ebulición. Faise nas forestas de América do Norte (sobre todo Ontario, Quebec e Vermont) e véndese hoxe en día en todo o mundo.

A técnica xa era dominada polas poboacións indíxenas do Canadá cando os europeos chegaron. Utilizábase en particular coma alimento tónico na primavera. Numerosas lendas amerindias escenifican o xarope de pradairo.

O xarope de pradairo non é un doce moi popular en Europa, tampouco en Galiza, aínda que se pode atopar nalgúns supermercados. Adóitase empregar para adozar torradas, filloas, chulas etc, coma se fose mel.

## Fabricación do xarope de pradairo 
Entre as numerosas especies de pradairos, dúas son principalmente utilizadas pera a produción de xarope de pradairo: o pradairo negro (*Acer nigrum*) e mailo pradairo azucreiro (*Acer saccharum*), moitas veces consideradas a mesma especie, ou mesmo, a primeira, coma subespecie do *A. saccharum*.

O xarope de pradairo prodúcese maioritariamente no Canadá - 83% da colleita mundial - particularmente na provincia do Quebec, cunha menor produción en Ontario. Faise tamén nalgúns estados dos Estados Unidos de América. Así mesmo, a produción de xarope de pradairo nos EUA tende a continuar sendo constante, mentres que no Canadá multiplicouse por dous en vinte anos.

### Colleita da auga de pradairo 
miniatura|Pinga da auga de pradairo.

A auga de pradairo apáñase na fin do inverno ou ao comezo da primavera, segundo as rexións, cando as noites de xeada veñen seguidas de días de desxeo. Esta auga contén arredor dun 2% ou 3% de azucre. Este azucre (esencialmente glicosa) é almacenado no raizame durante o outono, onde pasa o inverno. Na primavera, sobe baixo a casca e distribúese por toda a árbore, a fin de proporcionar enerxía de abondo para reactivar o seu metabolismo.

A auga de pradairo non é o zume. Este, claramente máis cargado en minerais e moléculas orgánicas complexas, só sobe polas raíces cando o metabolismo da árbore é reactivada. A chegada do zume e do seu sabor agre marca a fin da colleita da auga de pradairo. É dicir, non se fai a colla do zume, senón da auga de pradairo.

Se o diámetro do toro do pradairo é inferior a 20&nbsp;cm a auga nunca se recolle. A regra xeral é, pois, agardar deica os 45 anos despois da plantación do pradairo antes de comezar a apañar a auga. Así mesmo, un pradairo azucreiro pode vivir até os 300 anos, incluso máis. Deste xeito, pode dar auga cada primavera por moitos anos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*  Consellos e información da *Fédération des Producteurs Acéricoles du Québec*
*  Web da ''Coopérative des Producteurs de Sirop d'Erable du Québec* 
*  Centre ACER : Web do *Centre de recherche, de développement et de transfert technologique acéricole''
Receptor orfo

Un **receptor orfo** é un aparente receptor celular que ten unha estrutura similar á doutros receptores identificados pero do que non se identificou aínda o seu ligando endóxeno. Se posteriormente se descobre un ligando para ese receptor orfo, o receptor pasa a denominarse "orfo adoptado".

## Exemplos 
Encóntranse exemplos de receptores orfos entre os receptores acoplados á proteína G (GPCR) e na familia dos receptores nucleares. Aos receptores GPCR orfos xeralmente se lles dá o nome "GPR" seguido dun número, por exemplo GPR1.

Se se atopa un ligando endóxeno para el, o receptor orfo é "adoptado". Un exemplo é o receptor FXR, que é activado polos ácidos biliares. Entre os receptores orfos adoptados no grupo dos receptores nucleares están o receptor X farnesoide (FXR), o receptor X hepático (LXR), e o receptor activado polo proliferador do peroxisoma (PPAR). Outro exemplo dun sitio receptor orfo é o sitio de unión do PCP no receptor NMDA, que é un tipo de canle iónica regulada por ligando. A droga recreativa PCP funciona uníndose a ese sitio, pero non se atopou aínda o ligando endóxeno que é específico dese sitio, polo que se considera un "orfo".

## Descubrimento 
Historicamente, os receptores descubríronse usando os ligandos para "pescar" os seus receptores. Por tanto, por definición, estes receptores descubertos por ese procedemento non eran orfos. Porén, coa aparición de novas técnicas na moderna bioloxía molecular como o exame de bibliotecas de ADNc, fíxose posible identificar receptores relacionados entre si baseándose na semellanza de secuencia para descubrir receptores sen coñecer cales son os seus ligandos.

## Notas 
### Ligazóns externas 
* 
* 
*
Pobo protoindoeuropeo

miniatura|400x400px|Resumo da proposta de expansión de pobos indoeuropeos, entre o 4000 a. C. e o 1000 a. C., de acordo coa hipótese kurgánica.
O termo **protoindoeuropeos** refírese ós individuos pertencentes a unha etnia ou grupo de etnias da Idade do Cobre e a primeira Idade do Bronce, que falaban variantes da lingua protoindoeuropea e compartían unha cultura material e patróns culturais semellantes.

A cultura indoeuropea alcanzou certas vantaxes sobre outros pobos, como a gandaría equina, o carro ou a agricultura do trigo, e expandiuse até abarcar o espazo entre o círculo polar ártico, o sur de Portugal e a India. Estes pobos expresábanse nunha lingua con características similares ás que se falan hoxe na maior parte de Europa, Irán e a India, incluíndo linguas mortas como o latín ou o hitita.

A falta de escrita durante o período protoindoeuropeo privou ós historiadores de datos, pero algúns arqueólogos, como Marija Gimbutas, aventuran a *hipótese dos kurgáns*, segundo a cal o eixo común ás culturas indoeuropeas sería un conxunto de xentes seminómades que atopou os seus fundamentos materiais no cabalo, a roda, o desenvolvemento do metal, a agricultura e a gandaría.
Entre as características culturais comúns ós protoindoeuropeos áchase unha relixión común politeísta con varios deuses celestiais. Posiblemente posuísen algunhas vantaxes tecnolóxicas que lles permitiron expandirse á conta doutros pobos, aínda que algúns autores argumentan sobre unha base arqueolóxica que a expansión foi pacífica.

A cultura comparada permite conxeturar que posuían tradición poética, que usaron para cantar as fazañas dos seus deuses e heroes que parece ser antiquísima. A cultura indoeuropea parece constituír a raíz da civilización europea antiga, así como da civilización indoirania antiga.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Renfrew, A.C. (1987): *Archaeology and Language: The Puzzle of Indo-European Origins*, Londres: Pimlico. ISBN 0-7126-6612-5
* Thomas V. Gamkrelidze e Vjačeslav V. Ivanov (1995): *Indo-European and the Indo-Europeans. A Reconstruction and Historical Analysis of a Proto-Language and a Proto-Culture*, Berlín - Nova York.
* J. P. Mallory e D. Q. Adams (2006): *The Oxford Introduction to Proto-Indo-European and the Proto-Indo-European World*, ISBN 978-0-19-929668-2.

### Outros artigos 
* Urheimat dos indoeuropeos
Trachycarpus

***Trachycarpus*** é un xénero con nove especies de plantas con flores pertencente á familia das palmeiras (Arecaceae). É orixinario de Asia dende o Himalaia ao leste da China.
[thumb|240px|[Palmeira de abano (*Trachycarpus fortunei*)]]
## Distribución e hábitat 
A distribución natural do xénero *Trachycarpus* son as rexións montañosas do norte da India, do Nepal, norte de Tailandia e a China. No seu hábitat natural, algunhas especies viven nos bosques das montañas até os 2500 metros sobre o nivel do mar, onde se atopan cubertos pola neve no inverno.

*Trachycarpus fortunei*, a palmeira de abano, é o representante da especie máis coñecida. Atópase a miúdo nos xardíns de Europa e é abundante nos parques do sur-oeste de Francia, España e tamén nos xardíns costeiros de Galiza, especialmente nas Rías Baixas. Atópase tamén brava na rexión montañosa de Tesino en Suíza, onde se reproduce e se propaga espontaneamente.

## Descrición 
O xénero *Trachycarpus* é dioico, teñen un tamaño medio e son especies moi resistentes. As follas son palmadas, resistentes, de cor verde escura a verde clara, ás veces azuladas.

O estípite de *Trachycarpus* acada unha altura que vai desde unhas poucas decenas de centímetros para *Trachycarpus nanus* a máis de doce metros de *Trachycarpus takil*. Pode atoparse nu coa idade, mais na maior parte de vida, ten unha camada, máis ou menos grosa, de fibras entrelazadas que forman unha pelaxe marrón.
  
## Taxonomía 
O xénero foi descrito por Hermann Wendland e publicado en *Bulletin de la Société Botanique de France* 8: 429. 1863. 
;Etimoloxía:
***Trachycarpus***: nome xenérico que deriva das verbas gregas: *trachus* = "áspero" e *karpos* = "froita", en referencia á froita de forma irregular.

## Especies 
* *Trachycarpus fortunei* (Hook.) H.Wendl. (1861) - palmeira de abano. 
* *Trachycarpus geminisectus* Spanner & al. (2003). 
* *Trachycarpus latisectus* Spanner (1997). 
* *Trachycarpus martianus* (Wall. ex Mart.) H.Wendl. (1861). 
* *Trachycarpus nanus* Becc. (1910). 
* *Trachycarpus oreophilus* Gibbons & Spanner (1997). 
* *Trachycarpus princeps* Gibbons (1995). 
* *Trachycarpus takil* Becc. (1905).
* *Trachycarpus wagnerianus*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Descrición das arecáceas
### Bibliografía 
# Idárraga-Piedrahita, A., R. D. C. Ortiz, R. Callejas Posada & M. Merello. (eds.) 2011. Fl. Antioquia: Cat. 2: 9–939. Universidad de Antioquia, Medellín.
# Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.
# Flora of China Editorial Committee. 2010. Flora of China (Acoraceae through Cyperaceae). 23: 1–515. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis
### Ligazóns externas 
* Imaxes en Google
Maria Cristina Cavalcanti de Albuquerque

**María Cristina Cavalcanti de Albuquerque**, nada en Vertentes en febreiro de 1943, é unha novelista, historiadora e psiquiatra brasileira.

## Traxectoria 
Filla do médico e político Emídio Cavalcanti de Albuquerque e de Maria do Carmo Santana Cavalcanti. Desde moi novo tivo o seu interese esperto pola literatura e pola historiografía ao escoitar as historias que os seus avós e tíos lle contaban sobre a xenealoxía da Familia Albuquerque. É descendente do fidalgo portugués Xerome de Albuquerque.

Graduouse en medicina na Universidade Federal de Pernambuco (UFPE) e cursou posgrao en psiquiatría na Michigan State University, nos Estados Unidos. Foi profesora universitaria do Departamento de neuropsiquiatria da UFPE e presidente do Instituto Arqueolóxico, Histórico e Xeográfico de Pernambuco.

## Literatura 
Atribúe á paixón pola lectura de obras clásicas da literatura universal o amadurecimento como escritora ao longo dos anos. Os seus escritores preferidos son, na traxedia, o grego Eurípides; Shakespeare na tragicomédia; os grandes novelistas rusos Lev Tolstoi e Dostoievski. O conto, ten predilección por Tchekov, e en Marcel Proust ve a revolución do concepto de novela. Na poesía é grande admiradora de Rimbaud. Na literatura brasileira, aprecia o estilo esmerado de Machado de Assis e as creacións de João Cabral de Mello Neto e Gerardo Mello Mourão. O seu clásico favorito é *Na procura do tempo perdido* de Proust. Como libro de cabeceira, ten a *Biblia* de Xerusalén. Considera que o mellor libro da súa autoría é *Luz do Abismo*, publicado en 1996.

En 2012, realizou a charla "Matias, o magro" no auditorio do Museo do Estado de Pernambuco, baixo o patrocinio da Asociación de Amigos do Museu, tratando sobre a vida e realizacións do Conde de Alegrete Matias de Albuquerque, nobre luso que foi gobernador da Capitanía de Pernambuco e un dos Gobernadores xerais do Brasil.

En 2014 seguía cos preparativos finais para a publicación do seu novo libro, *Múltiples Verdades*, que ía tratar da interacción do lector-autor, o "útero" da creación literaria, segundo a autora. Deu tamén inicio ás pescudas documentais para a estruturación doutro libro de ficción histórica, *O Seminario*, sobre o tradicional e conceituado Seminario de Olinda, fundado no ano 1801, e o seu papel preponderante no ciclo revolucionario pernambucano.

## Obras 
* *O Magnificat: memórias diacrônicas de dona Isabel Cavalcanti* (1990)
* *Luz do Abismo *(1996)
* *Príncipe e Corsário* (2005)
* *Memórias de Isabel Cavalcanti *(2006)
* *Olhos Negros *(2010)
* *Matias: romance *(2012)
Os cabalos

:*Non confundir coa Fonte dos Cabalos das Pratarías en Santiago de Compostela.*

***Os cabalos*** é un monumento de bronce de Juan Oliveira Viéitez ergueito en 1991 e situado na cidade de Vigo. Atópase no medio e medio da glorieta da Praza de España, onde antes houbo unha fonte circular con chafarices alumeados con diferentes cores, e anteriormente, para o mesmo deseño da glorieta, erguíase o pétreo *Monumento aos heroes da Reconquista*, obra do escultor Julio González Pola, que hoxe preside a peonil Praza da Independencia da mesma cidade.

## Descrición 
O grupo escultórico feito en bronce negro forma unha especie de espiral metálica ascendente que acada os 18 metros de altura, pola que ruben cinco grandes cabalos, o superior apoiado nas dúas patas traseiras no cumio da escultura. Pola espiral baixa unha fervenza de auga que cae nun encoro de 10 metros de diámetro e forma a fonte; arrodéase cun sinxelo xardín formado por céspede e unhas sebes que agochan os focos que alumean a fonte á noite. O conxunto pesa 40 toneladas e sitúase sobre un paso inferior para o tránsito rodado da Gran Vía, polo que houbo que reforzar moito o forxado para que o chan ature o peso.

O sentido da escultura é unha homenaxe ás bestas bravas que poboan os montes de Vigo (como as que moraban no achegado Monte do Castro).

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *O rapto de Europa* (Oliveira)
### Ligazóns externas 
* Cerimonia de inauguración na web da RTVG
Eladio Marcos Rodríguez

**Eladio Marcos Rodríguez**, coñecido como **Marcos da Abeleda**, nado en Doade (Sober) en 1908 e finado en Ourense o 14 de xullo de 2000, foi un mestre e pintor galego.

## Traxectoria
Orfo aos tres meses, foi criado en Abeleda (A Teixeira) pola súa avoa materna. Un tío médico emigrado en Cuba envioulles cartos para que Eladio puidera estudar. Rematou o bacharelato en Ourense e marchou a Madrid onde traballou nun taller de decoración e foi á Escola de Artes e Oficios. Fixo o servizo militar en África e pasou un curso intensivo de Maxisterio para converterse en mestre. Foi destinado á escola de Santa Tegra de Abeleda de Castro Caldelas. Escribiu poemas que apareceron en *Vida Gallega*, *La Región* e *Faro de Vigo*.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituído do seu cargo. Debido á súa experiencia militar como sarxento, en Ceuta, chamárono para facer de instrutor de recrutas en Ourense. Despois foi destinado a Asturias, onde coñeceu a Fina Priedes, unha rapaza que acababa de saír da cadea e coa que casou ao rematar a guerra. Con ela instalou unha academia en Monforte de Lemos. Foi pintor e debuxante, realizando varias exposición en 1945. A súa academia foi pechada por orde gobernativa en 1948.

Exiliouse en Buenos Aires coa súa familia en xaneiro de 1949. Na Arxentina fixo retratos, sendo famosos o de Uxío Carré Aldao, do Centro Gallego, e o de Alberto García Ferreiro do Centro Orensano. Retornou en 1975 e conseguiu a reincorporación no ensino, sendo destinado ao Colexio Público de Ribadavia e logo a Barbantes. Ao xubilarse instalouse en Ourense.
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Eladio Marcos Rodríguez, mestre en Monforte, “Marcos da Abeleda”

### Ligazóns externas
* Ficha no Repertorio biobibliográfico do exilio galego