open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Máté Zalka

**Máté Zalka** (en húngaro, Zalka Máté), nado en Tunyogmatolcs (Hungría) o 23 de abril de 1896 e finado en Huesca o 11 de xuño de 1937, foi un escritor e revolucionario internacionalista de orixe xudía. O seu nome real era **Béla Frankl**, aínda que durante a Guerra Civil Española foi coñecido tamén como ***Paul Lukács*** e ***Xeneral Lukács***. Combateu na primeira guerra mundial e na Guerra Civil Española, como membro das Brigadas Internacionais. Foi condecorado coa Orde do Estandarte Vermello da Unión Soviética e a Orde da Liberación de España, a título póstumo.

## Traxectoria 
Naceu en 1896 en Tunyogmatolcs, ao nordés de Hungría, no seo dunha familia xudía, de pai hostaleiro. Graduouse na escola secundaria *Polgári Iskola* en Mateszalka, máis tarde rebautizada na súa honra.

### Primeira guerra mundial 
Co estalido da primeira guerra mundial foi mobilizado polo exército do Imperio Austrohúngaro como oficial subalterno. Combateu en Italia e a fronte oriental onde, en xuño de 1916, foi ferido e capturado polas tropas rusas en Lutsk, Ucraína. Estivo recluído nun campo de prisioneiros, onde foi influenciado polo comunismo.

### Exército Vermello 
No outono de 1919 escapou do campo de prisioneiros de Krasnoiarsk (Rusia) e formou un grupo de partisanos. A principios de 1920 uniuse ao Exército Vermello, co que combatería en distintas frontes bélicas da Guerra Civil Rusa. Ese mesmo ano participou na liberación de Krasnoiarsk e converteuse en membro do Partido Comunista Ruso (bolxevique).

Tamén en 1920 combateu contra as tropas polacas durante a chamada Guerra Polaco-Soviética, e participou na Batalla de Kíiv.

### Actividade literaria e cultural 
Tras o estabelecemento da Unión Soviética en 1922, Zalka ficou en Moscova, onde comezou a súa actividade literaria, tanto en húngaro como en ruso. e participou, co seu adxunto Alexei Eisner, na defensa da capital e nos combates da Cidade Universitaria de Madrid. Debido aos seus éxitos, foi crecendo a súa popularidade, e pronto foi coñecido como *Xeneral Paul Lukács*. A comezos do verán de 1937 foi enviado á Fronte de Aragón ao mando dunha mestura de unidades das Brigadas Internacionais (a posterior *45ª División Internacional*) para intervir na *Ofensiva de Huesca.* A cidade atopábase completamente asediada desde o comezo da guerra. 

O 11 de xuño, mentres realizaba unha inspección da fronte no seu vehículo persoal, un obús de artillaría alcanzouno e morreu no acto. Foi substituído no mando da división polo xeneral Emilio Kléber, militar de sona das Brigadas Internacionais.

## Repatriación dos seus restos 
Os seus restos foron enterrados inicialmente no sur da España republicana, mais serían recuperados pola súa familia tras o final do franquismo. O sobriño de Zalka, quen tamén loitou na guerra española, foi convidado pola familia real española a unha cerimonia para celebrar o fin da Guerra Civil. Os restos de Zalka foron trasladados a Hungría e sepultados nun cemiterio militar en Budapest, xunto con outros altos heroes militares húngaros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
* 
### Ligazóns externas 
* Reseña biográfica, en ruso
* Obras escritas por el autor, en húngaro
Autódromo Internacional de Miami

O **Autódromo Internacional de Miami** é un circuíto urbano en torno ao Estadio Hard Rock e as súas instalacións privadas na área metropolitana de Miami, suburbio de Miami Gardens, Florida. A pista terá unha lonxitude de  e contará con 19 curvas cunha velocidade media prevista duns . A pista foi deseñada especificamente para o Gran Premio de Miami, que se colocou no calendario do Campionato Mundial de Fórmula 1 de 2022.

## Historia
A pista propúxose xa en outubro de 2019 cun deseño inicial no lugar, consideráronse ata 75 deseños de circuítos e simuláronse 36. O propietario do estadio, Stephen Ross, levaba varios anos intentando atraer a Fórmula 1 antes de que se publicase o deseño inicial. Os organizadores do Gran Premio no Hard Rock Stadium tiñan un acordo en principio para albergar unha carreira a partir de 2021, pero esta aprazouse. Os comisionados de Miami Gardens votaran inicialmente en contra da creación da pista, pero isto revocaron a decisión o 14 de abril de 2021. O 2 de setembro de 2021, a pista nomeouse oficialmente "Autódromo Internacional de Miami".

## Trazado
Este circuíto, que estará dentro do recinto privado do Hard Rock Stadium, utilizará todas as estradas novas e existentes dentro, coas novas vías de asfalto permanentes do circuíto integradas no recinto do Hard Rock Stadium. O circuíto é un circuíto de tipo temporal, que non utilizará ningunha vía pública que estea situada na contorna do Hard Rock Stadium. Unhas semanas antes da fin de semana de carreira, o circuíto e os seus elementos de seguridade montáronse só para a fin de semana de carreira. Despois da fin de semana de carreira, o circuíto foi desmantelado e as instalacións do Hard Rock Stadium volveron á normalidade.

## Características 
* Lonxitude do circuíto: 5´412 quilómetros.
* Distancia da carreira de Fórmula 1: 57 voltas = 308´326 quilómetros. 19 curvas en total.
* Marca volta:  Max Verstappen - Red Bull Racing,  1:31.361 en 

### Gañadores de Fórmula 1, no circuíto de Miami 
## Notas
## Véxase tamén
Twitch en galego

**Twitch en galego** é unha comunidade de creadores de contido (na plataforma de Twitch) que usan o galego como lingua vehicular. Nada en agosto de 2020 co obxectivo de recompilar os creadores que facían contidos en galego e conseguir a través de sinaturas a etiqueta de "galego" na plataforma, que permita identificar os directos que se fan nesa lingua. E por suposto promover e participar na normalización da creación de contidos en galego.

Na súa canle de Twitch, que está a disposición da comunidade, fan retransmisións especiais. A primeira foi a retransmisión do Torneo de Grelo, xunto a *Revista Morcego* en novembro de 2020. Tamén retransmitiron as galas dos premios galituiter, ou xornadas de creadoras polo 8M. Pódense ver de novo na canle de YouTube.

Tanto en Twitter como en Facebook contan cun bot que avisa cando un creador da comunicade comeza a facer un directo.

En 2021 agrúpase con Podgalego e YouTube en galego, redirixíndose entre os sitios web, e propoñen unha estratexia común para promover creadores de contido en galego, e normalizar o galego.

Ao remate de 2021 a comunidade contaba con 103 canles que emitían en galego. E uns 23.100 seguidores, 13.000 únicos, entre todas ás canles. E a canle con máis seguidores é a de Pablo Rodríguez Vila.

## Principios 
Os principios de Twitch en galego figuran no seu sitio web.

* "A promoción de todos aqueles contidos e de todas aquelas persoas que crean os seus contidos en galego nestas plataformas."
* "Poden formar parte desta iniciativa todas aquelas persoas e colectivos que empreguen o galego como a súa lingua vehicular *(en calquera das normas RAG / AGAL)"*
* Non admiten organizacións políticas
* Non admiten tampouco discursos machistas, xenófobos, negacionistas etc.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Twitch https://www.twitch.tv/twitch_en_galego
Blanca Catalán de Ocón

**Blanca Catalán de Ocón y Gayolá,** nada en Calatayud en 1860 e finada en Vitoria-Gasteiz en 1904, está considerada a primeira botánica española.
miniatura| *Saxifraga folderna*, bautizada como *S. blanca* polo botánico HM Willkomm
miniatura| Ilustración de *Linaria alba*

## Traxectoria 
Catalán de Ocón naceu en 1860 na localidade zaragozana de Calatayud, pero dende pequena viviu coa súa familia en Monreal del Campo, Provincia de Teruel. A súa nai, Loreto de Gayolá, educada en Suíza, animou ás súas fillas a desenvolver os seus intereses pola botánica e a entomoloxía e inculcoulles o amor pola natureza, que gozaban especialmente na casa de "La Campana" en Valdecabriel, na Serra de Albarracín, onde pasaban longos períodos de tempo.  Como a súa irmá Clotilde, tamén cultivou a poesía.

Blanca fixo un pequeno herbario con plantas da zona de Albarracín, algunhas das cales eran especies descoñecidas. O cóengo e botánico de Albarracín Bernardo Zapater púxoa en contacto co botánico alemán Heinrich Moritz Willkomm, que preparaba o seu gran *Prodromus Florae Hispanicae* . 

Tamén foi recoñecida polo botánico aragonés Francisco Loscos Bernal, o que converteu a Catalán de Ocón na primeira botánica española en inscribir o seu nome na nomenclatura científica universal. Loscos tamén se faría eco daqueles mesmos anos dos traballos da naturalista no seu *Tratado das Plantas de Aragón.*  Tamén estivo relacionado co botánico valenciano Carlos Pau, quen dedicou o nome da especie *Linaria blanca* (rebautizada como *Linaria repens* )  a Blanca Catalán e describiu algunhas das especies que ela lle enviara, como *Serratula albarracinensis* (rebautizada como *Klasea  nudicaulis* ). En virtude destas actividades, pouco habituais para unha muller do seu tempo, Willkomm, nunha carta a Zapater en 1879, considerábaa "a primeira botánica de España". 

Consérvanse dous dos seus herbarios: *Recuerdos de la Sierra de Albarracín. Herbario de botánica de plantas raras de Valdecabriel* e *Souvenir des Aigues-Bonnes. Herbier de Botanique des plantes rares de la Vallée d’Ossau.* 

En 2019, a escritora Claudia Casanova publicou a obra de ficción *Historia de una flor*, baseada na vida de Blanca Catalán de Ocón.

## Notas
Jiok

***Jiok*** (en ) é unha serie de televisión surcoreana de fantasía escura dirixida por Yeon Sang-ho. Está baseada no webtoon do mesmo nome. É unha serie orixinal de Netflix que conta a historia duns seres sobrenaturais que aparecen de súpeto para condenar á xente ao inferno. A serie está protagonizada por Yoo Ah-in, Kim Hyun-joo, Park Jeong-min, Won Jin-ah e Yang Ik-june.

O episodio piloto de *Jiok* estreouse no Festival Internacional de Cinema de Toronto de 2021 na categoría "Primetime program of TV series" o 9 de setembro de 2021, e converteuse na primeira serie surcoreana en presentarse no festival. Estreouse en Netflix o 19 de novembro de 2021, e converteuse na serie máis vista de Netflix en todo o mundo o día seguinte, superando a *Squid Game*, estreada dous meses antes.

## Personaxes 
### Principais 
* Yoo Ah-in como Jeong Jin-soo, líder do culto New Truth Society
** Park Sang-hoon como Jeong Jin-soo de mozo
* Kim Hyun-joo como Min Hye-jin, unha avogada
* Park Jeong-min como Bae Young-jae, director de produción dunha canle de televisión
* Won Jin-ah como Song So-hyun, a muller de Bae Young-jae
* Yang Ik-june como Jin Kyeong-hoon, un detective

### Secundarios 
* Kim Do-yoon como Lee Dong-wook, un live streamer e membro de Arrowhead
* Kim Shin-rok como Park Jeong-ja, unha nai solteira que é obxecto da primeira demostración pública retransmitida
*Lee Re como Jin Hee-jeong, a filla de Jin Kyeong-hoon
* Ryu Kyung-soo como Yoo Ji, un sacerdote do culto New Truth
* Kim Mi-soo como o diácono Young-in de New Truth
* Im Hyeong-guk como Gong Hyeong-joon, un profesor de socioloxía e líder da organización Sodo
* Kim Hyun como membro da Igrexa

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes
Daxildəki Ada

***Daxildəki Ada*** é un filme azerí de 2020 dirixido por Ru Hasanov. Foi escollido como o candidato de Azerbaidján para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 94ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Orkhan Ata como Seymour Tahirbekov
* Vidadi Gasanov como Khanlar Tahirbekov
* Rafiq Azimov como avó
* Elshan Jabrayilov como Ministro de Deportes

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Azerbaidján propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 94ª edición dos Óscar

### Ligazóns externas 
*
Ron's Gone Wrong

'''''Ron's Gone Wrong''''' é un filme de animación de 2021 dirixido por Sarah Smith e Jean-Philippe Vine (no seu debut como director), e codirixido por Octavio E. Rodriguez, producido por Julie Lockhart e Lara Breay e escrito por Peter Baynham e Smith. O filme conta a historia de Barney, un solitario rapaz que se fai amigo dun "B-bot" defectuoso chamado Ron; os B-bots son robots cos cales os seus compañeiros de clase socializan e se relacionan. Barney debe atopar a maneira de protexer a Ron, quen é buscado polos empregados da compañía que o creou. O filme conta coas voces de Zach Galifianakis, Jack Dylan Grazer, Ed Helms, Justice Smith, Rob Delaney, Kylie Cantrall, Ricardo Hurtado e Olivia Colman.

## Personaxes 
* Jack Dylan Grazer como Barney Pudowski
* Zach Galifianakis como RONB1N5CAT5CO
* Ed Helms como Graham Pudowski
* Olivia Colman como Donka Pudowski
* Rob Delaney como Andrew Morris
* Justice Smith como Marc Weidell
* Kylie Cantrall como Savannah Meades
* Ricardo Hurtado como Rich Belcher
* Cullen James McCarthy como Noah
* Ava Morse como Ava
* Marcus Scribner como Alex
* Thomas Barbusca como Jayden
* Ruby Wax como Ms. Hartley
* Sarah Miller como Bree
* Bentley Kalu como Cop
* Krupa Pattani como Sita
* John Macmillan como Bubble Techs
* Megan Maczko como Miss Thomas
* David Menkin como Shayne the Biker e Mr. Cleaver
* Iara Nemirovsky como Ellie
Adicionalmente, Liam Payne interpreta un B-bot que é pateado a Andrew.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Had Al Tar

***Had Al Tar*** (en ) é un filme saudita de 2020 dirixido por Abdulaziz Alshlahei. Foi escollido como candidato de Arabia Saudita para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Elenco 
* Adwa Fahad
* Rawya Ahmed

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Arabia Saudita propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 94ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
O home perfecto

***O home perfecto*** (en ) é un filme alemán de 2021 escrito e dirixido por Maria Schrader e protagonizado por Maren Eggert, Dan Stevens e Sandra Hüller. Foi escollido como candidato de Alemaña para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios, clasificándose na lista curta de decembro.

O filme estreouse subtitulado en galego a través de Amazon Prime Video o 12 de xullo de 2022.

## Personaxes 
O elenco está composto por:
* Maren Eggert como Alma
* Dan Stevens como Tom
* Sandra Hüller como empregado
* Hans Löw como Julian
* Wolfgang Hübsch como Padre Felser
* Annika Meier como Cora
* Falilou Seck como Dean Roger
* Jürgen Tarrach como Dr. Stuber
* Henriette Richter-Röhl como Steffi
* Monika Oschek como muller na cafetería

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
* Filmes de Alemaña propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 94ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Proteína fluorescente amarela

miniatura|Proteína fluorescente amarela, Zoanthus
A **proteína fluorescente amarela**, abreviada como **YFP** (do inglés *yellow fluorescent protein*), é un mutante xenético da proteína fluorescente verde (GFP, *green fluorescent protein*) extraída orixinalmente da augamar *Aequorea victoria*. O seu pico de excitación é de 513&nbsp;nm e o seu pico de emisión é de 527&nbsp;nm. Como a súa predecesora a GFP, a YFP é unha ferramenta útil en bioloxía molecular e celular, porque os picos de excitación e emisión da YFP son distinguibles dos da GFP, o que posibilita o estudo de múltiples procesos ou proteínas nun mesmo experimento.

Tres versións melloradas da YFP son Citrine, Venus e Ypet. Teñen unha reducida sensibilidade ao cloruro, maduración máis rápida e un brillo incrementado (definido como o produto do coeficiente de extinción e o rendemento cuántico). Tipicamente, a YFP serve como o aceptor de sensores FRET codificados xeneticamente, dos cales o doante máis probable é a proteína fluorescente ciano (mCFP). O desprazamento ao vermello en relación coa GFP é causado por unha interacción de empillamento Pi-Pi como resultado da substitución T203Y introducida pola mutación, que incementa esencialmente a polarizabilidade do ambiente cromóforo local así como proporciona unha densidade electrónica adicional no cromóforo. 

"Venus" contén unha nova substitución de aminoácido (F46L) que acelera a oxidación do cromóforo a 37&nbsp;°C, o paso limitante da maduración. A proteína ten outras substitucións (F64L/ M153T/ V163A/ S175G), que permiten que Venus teña un bo pregamento e dálle unha tolerancia relativa á acidose e ao Cl−.

## Evolución da YFP a partir da GFP 
Foron necesarias catro mutacións a partir do tipo silvestre da GFP atopadas na augamar *Aequorea victoria* para crear o mutante YFP. A mutación máis importante foi a substitución de treonina por tirosina no residuo na posición 203 (a substitución denomínase T203Y, onde T e Y representan a abreviatura dunha letra dos aminoácidos treonina e tirosina, respectivamente).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Proteína fluorescente verde
* Proteína fluorescente vermella

### Ligazóns externas 
*Introduction to fluorescent proteins
*EYFP en FPbase
*
El prófugo

***El prófugo*** é un filme arxentino de 2020 dirixido por Natalia Meta. O filme está vagamente baseado na novela *El mal menor* de C. E. Feiling. Foi escollido para competir polo Oso de Ouro na 70ª edición do Festival Internacional de Cinema de Berlín. Foi escollido como candidato da Arxentina para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Sinopse 
Unha actriz de voz enfróntase a unha crise de identidade, convencida de que o seu corpo está sendo tomado por intrusos nos seus soños.

## Personaxes 
* Cecilia Roth como Marta
* Nahuel Pérez Biscayart como Alberto
* Erica Rivas como Inés
* Daniel Hendler como Leopoldo
* Guillermo Arengo como mestre

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes da Arxentina propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 94ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Proteína fluorescente vermella

miniatura|A resposta bioluminescencia ao Ca2+ local despois da inxección intraperitoneal de tdTA recombinante nun rato anestesiado. Móstrase unha transparencia da imaxe de reflexión do rato (escala gris) e a bioluminescencia inducida polo Ca2+ (pseudocor vermella).

A **proteína fluorescente vermella**, (**RFP**, *red fluorescent protein*) é un fluoróforo que emite fluorescencia vermella-laranxa cando é excitado. Desenvolvéronse varias variantes usando mutaxénese dirixida. A proteína orixinal illouse do cnidario Discosoma e denominouse **DsRed**. Agora están dispoñibles outras que fluorescen en laranxa, vermello e vermello distante.

A RFP é dunha masa molecular de aproximadamente 25,9 kDa. O máximo de excitación é de 558&nbsp;nm e o máximo de emisión é de 583&nbsp;nm.

A primeira proteína fluorescente vermella que se descubriu, a proteína fluorescente verde (GFP), foi adaptada para identificar e desenvolver marcadores fluorescentes noutras cores. Variantes como a proteína fluorescente amarela (YFP) e a proteína fluorescente ciano (CFP) descubríronse en antozoos.

Un aspecto importante das proteínas fluorescentes é o tempo que hai que agardar entre a síntese de proteínas e a expresión da fluorescencia. DsRed ten un tempo de maduración de arredor de 24 horas,

DsRed é máis axeitada para obtención de imaxes ópticas que a EGFP. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* DsRed en FPBase
Große Freiheit

***Große Freiheit*** é un filme austríaco-alemán de 2021 dirixido por Sebastian Meise. En xuño de 2021, o filme foi escollido para competir na sección *Un Certain Regard* do Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2021. En Cannes, gañou o Premio do Xurado. Gañou o premio Giraldillo de Ouro no Festival de Cinema Europeo de Sevilla. Foi escollido como candidato de Austria para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios, clasificándose na lista curta de decembro.

## Personaxes 
* Franz Rogowski como Hans Hoffmann
* Georg Friedrich como Viktor Kohl
* Anton von Lucke como Leo
* Thomas Prenn como Oskar

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Austria propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 94ª edición dos Óscar
When Pomegranates Howl

***When Pomegranates Howl*** é un filme australiano-afgán de 2020 escrito e dirixido polo iraniano Granaz Moussavi. O filme foi parcialmente financiado polo Festival de Cinema de Adelaide, que foi o lugar da súa estrea internacional. Foi escollido como candidato australiano para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Elenco 
*Arafat Faiz
*Elham Ayazi
*Andrew Quilty

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Australia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 94ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Alma María Pérez Parrado

**Alma María Pérez Parrado**, nada o 21 de decembro de 2001 en Boiro, é unha taekwondoista galega. É vicecampioa do mundo de taekwondo en 2021.

## Traxectoria 
Alma María Pérez Parrado é medallista de prata na categoría de menos de 53 kg no Campionato do Mundo Feminino de Taekwondo celebrado en Riad en 2021, perdendo na final ante a turca Merve Dinçel 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Perfil de Alma María Pérez Parrado en taekwondodata.com
Oriini Kaipara

**Oriini Kaipara**, nada en 1983 en Whakatāne, é unha xornalista e presentadora de televisión maorí. En 2019 foi a primeira muller maorí en presentar o telexornal cunha tatuaxe facial tradicional (*moko kauae* tā moko), e en 2021 converteuse na primeira muller en facelo presentando a edición de telexornal máis importante de Nova Zelandia. Como presentadora pronuncia correctamente palabras e topónimos en lingua maorí.

## Traxectoria 
Descendente dos iwi Tūhoe, Ngāti Awa, Tūwharetoa e Ngāti Rangitihi, medrou inmersa nas tradicións e na lingua do seu pobo, asistindo a escolas de idioma maorí até finais da súa adolescencia. Formouse na *South Siguis Film and Television School* en 2002. Traballou para a TVNZ 1, Māori Television e Mai FM. En 2017, unha proba de ADN demostrou que a súa ascendencia é 100% maorí. En 2019 fixo a tatuaxe *moko kauae*. En maio de 2021 comezou a presentar o telexornal no programa *Newshub Live* en horario de máxima audiencia.

## Notas
El gran movimiento

***El gran movimiento*** é un filme boliviano de 2021 escrito e dirixido por Kiro Russo. O filme estreouse internacionalmente na 78ª edición do Festival Internacional de Cinema de Venecia o 6 de setembro de 2021. Foi escollido como candidato de Bolivia para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Julio Cézar Ticona como Elder
* Max Eduardo Bautista Uchasara como Max
* Francisca Arce de Aro como Mamá Pancha
* Israel Hurtado como Gallo
* Gustavo Milán como Gato

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Bolivia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 94ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Tabija

***Tabija*** é un filme bosníaco-canadense de 2021 dirixido por Igor Drljaca. Está protagonizado por Izudin Bajrović, Ermin Bravo, Hasija Borić, Kerim Čutuna e Jasmin Geljo.

O filme estreouse o 1 de marzo de 2021 na 71ª edición do Festival Internacional de Cinema de Berlín. Estreouse no Canadá no Festival Internacional de Cinema de Vancouver. Foi escollido como candidato de Bosnia e Hercegovina para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Bosnia e Hercegovina propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 94ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Deserto Particular

***Deserto Particular*** é un filme brasileiro de 2021 dirixido por Aly Muritiba. Foi escollido como candidato do Brasil para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Sinopse 
Despois de ser despedido por violencia, un policía busca o seu amante en liña, o cal desapareceu inesperadamente.

## Personaxes 
* Antonio Saboia como Daniel
* Pedro Fasanaro como Sara

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes do Brasil propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 94ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Strah

***Strah*** (en ) é un filme búlgaro de 2020 dirixido por Ivaylo Hristov. Foi escollido como candidato de Bulgaria para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Sinopse 
Nunha aldea búlgara preto da fronteira con Turquía, unha mestra desempregada fai amizade cun refuxiado de Malí.

## Personaxes 
* Svetlana Yancheva como Svetla
* Michael Flemming como Bamba

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Bulgaria propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 94ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Pioneiras de Ciencias de Lugo

***Pioneiras de Ciencias de Lugo*** é un ensaio de María Isabel Fernández García publicado en 2021 editado polo Colectivo Egeria.

Este libro amosa as traxectorias de 62 mulleres pioneiras na ciencia na provincia de Lugo, entre elas: Manuela  Barreiro, primeira alumna na USC e primeira licenciada de Galicia; Ángela  Pardo Celada, primeira xinecóloga e primeira doutora en Medicina; Rosa Manuela Torviso Monje, primeira profesora de Ciencias do Instituto de Lugo; Mª Paz Gasalla, primeira oftalmóloga; e  María Teresa Fernández Rodríguez, primeira investigadora e profesora auxiliar de universidade.

O libro pretende "Rescatar e poñer en valor a estas pioneiras é contar esa metade da historia que está por contar, así como sentar as bases sobre as que se basearon e desenvolveron os estudos e profesións das mulleres actuais, que nun número pequeno pero importante xa van formando parte do mundo científico e tecnolóxico".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Balbina López Somoza
*Dolores Lombardero
*Eloísa Rivadulla Álvarez
*Isaura Usero Souto
Rehana Maryam Noor

***Rehana Maryam Noor*** (en ) é un filme de Bangladesh de 2021 dirixido por Abdullah Mohammad Saad e producido por Jeremy Chua baixo o selo Metro Video e coproducido por Sensemakers Productions. O filme trata sobre as dificultades dunha profesora asistente de 37 anos dunha facultade de medicina. En 2021, foi escollido para competir na sección *Un Certain Regard* do Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2021. É o terceiro filme de Bangladesh en competir nesta categoría. Foi escollido como candidato de Bangladeshi para o Óscar ó mellor filme internacional na 93ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Elenco 
* Azmeri Haque Badhon
* Afia Jahin Jaima
* Kazi Sami Hasan
* Afia Tabassum Borno
* Yasir Al Haq
* Saberi Alam

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Bangladesh propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 94ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Un monde

***Un monde*** é un filme belga de 2021 dirixido por Laura Wandel. En xuño de 2021, o filme foi escollido para competir na sección *Un Certain Regard* do Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2021. En Cannes, gañou o Premio FIPRESCI. *Un monde* recibiu o premio André Cavens ao mellor filme pola Asociación Belga de Críticos de Cinema. Foi escollido como candidato de Bélxica para o Óscar ó mellor filme internacional na 93ª edición dos premios, clasificándose na lista curta de decembro.

## Sinopse 
Unha nena de sete anos é testemuña de que como o seu irmán máis vello é acosado. Aínda que xura que manterá o segredo, cóntallo ao seu pai e axiña tamén ela é vítima do acoso.

## Personaxes 
* Maya Vanderbeque como Nora
* Günter Duret como Abel
* Karim Leklou como Finnigan
* Laura Verlinden como Agnes
* Lena Girard Voss como Clémence
* Thao Maerten como David

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Bélxica propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 94ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Bodeng sar

***Bodeng sar*** (en ) é un filme camboxano de 2021 dirixido por Kavich Neang. Foi escollido como candidato de Camboxa para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 94ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. O filme tamén foi nomeado para o Premio New Talent do Festival de Cinema Asiático de Hong Kong de 2021.

## Elenco 
* Piseth Chhun
* Chinnaro Soem

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Camboxa propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 94ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
STSat

miniatura|250px|Maqueta de STSat-2C.
** STSat** ou **Science and Technology Satellite**, é o nome dunha serie de satélites artificiais surcoreanos adicados á observación terrestre, á astronomía e a outras tarefas.

## STSat 1 
STSat 1 foi o primeiro satélite da serie STSat, nomeado orixinalmente *KAISTSat 4*. O obxectivo orixinal do programa era crear un bus para pequenos satélites artificiais de alto rendemento. STSat 1 levaba a bordo un espectrógrafo para o ultravioleta distante, un telescopio de estado sólido, un sistema de recolección de datos, un sensor estelar de ángulo estreito e un espectroscopio de plasma. O satélite foi lanzado o 27 de setembro de 2003 mediante un foguete Kosmos 3M.

## STSat 2A, 2B 
STSat 2A e 2B estaban destinados a axudar a desenvolver un tipo de satélite para órbita baixa lanzados co foguete surcoreano Naro 1 (tamén coñecido como KSLV-1). Levaban a bordo un telescopio para a observación da liña Lyman alfa e un medidor láser para a medición precisa da distancia do satélite ás estacións de terra. Ningún dos dous chegou a órbita por problemas dos foguetes lanzadores, con STSat 2A sendo intentando lanzar o 25 de agosto de 2009 e STSat 2B o 10 de xuño de 2010.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Kosmos 3M
*Naro 1
*Dnepr
Edmundo Roberes Alonso

**Edmundo Roberes Alonso**, nado en Pontedeume cara a 1875 e finado no mesmo concello en outubro de 1923, foi un debuxante e xornalista galego.

## Traxectoria 
Fillo do maxistrado José María Roberes Tomasí e Indalecia Alonso Roberes. Padeceu escrófula, enfermidade que o obrigou a levar máscara. Estudou o bacharelato no Instituto de Ourense, onde foi alumno de debuxo de José Mendiguchía. Colaborou en *El Lucense*, *La Opinión*, *El Áncora*, *Heraldo de Galicia*, *El Correo Español*, *El Eco de Santiago*, *Galicia*, *La Voz de Galicia*, e foi correspondente en Pontedeume de *El Eco de Galicia*. Foi nomeado oficial de Facenda Pública da Coruña en 1898. Fundou e dirixiu o periódico *El Eco de Puentedeume* que despois se transformou en *Galicia Pintoresca*. Finou en Pontedeume en outubro de 1923.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Unha fotografía descoñecida da antiga ponte gótica de Pontedeume
Acuagliceroporina

As **acuagliceroporinas** son un subconxunto de proteínas dentro da familia das acuaporinas, que serven como canles para conducir auga, glicerol e outros pequenos solutos non cargados. Son as únicas proteínas de mamíferos que poden permear o glicerol a través da membrana plasmática. As acuagliceroporinas encóntranse en moitas especies de bacterias, plantas e mamíferos como os humanos. Como son omnipresentes son moi importantes na agricultura e medicina. Foron identifiacadas como posible fonte de contaminación por metaloides en agricultura, xa que poden conducir As(III) e Sb(III) en lévedos e poderían ser unha fonte de metaloides que entrasen nos alimentos que toman os seres humanos.

## Importancia clínica 
A acuaporina 7 foi estudada no tecido adiposo porque é a maior fonte de glicerol circulante no metabolismo de mamíferos. A desregulación da acuaporina 7 foi asociada coa obesidade en humanos e coa regulación do metabolismo de adipocitos. 

## Notas
Úvea

miniatura|250x250px|Corte horizontal do globo ocular. Constitúen a úvea: o *iris*, arriba ao tope; o *corpo ciliar*, arriba á dereita; a *coroides* ao centro e dereita.
miniatura|250x250px|Diagrama esquemático do ollo humano
miniatura|250x250px|Vascularización do ollo humano
A **úvea** é a capa vascular do ollo situada debaixo da esclerótica, consta de tres estruturas: o iris, o corpo ciliar e a coroides, formando unha capa pigmentada. Tamén é chamada *cuberta media do globo ocular*, *tracto uveal* e *túnica vascular*.

O iris, o anel coloreado que rodea a pupila negra, ábrese e pecha como a lente dunha cámara. O corpo ciliar é o conxunto de músculos que ensanchan o cristalino para que o ollo poida enfocar os obxectos próximos e que o fai máis delgado ao enfocar os máis distantes. A coroides é o revestimento interior do ollo que se estende desde o extremo dos músculos ciliares até o nervio óptico, localizado na parte posterior do ollo. 

A inflamación da úvea denomínase uveíte.

## Uveíte 
A uveíte é a inflamación de calquera parte da úvea. A úvea pode inflamarse parcial ou completamente. A inflamación circunspecta a unha parte da úvea pódese nomear pola zona afectada, por exemplo, irite (inflamación do iris) ou coroidite (inflamación da coroide). A uveíte ten moitas causas posíbeis, algunhas delas limitadas ao ollo, mentres que outras afectan a todo o corpo. Aproximadamente o 40% das persoas con uveíte teñen algunha co-morbilidade, que tamén afecta a órganos doutras partes do corpo. Independentemente da etioloxía, a uveíte pode danar rapidamente o ollo e producir complicacións a longo prazo como glaucoma, cataratas ou desprendemento de retina, entre outros.

### Síntomas e diagnóstico 
Os primeiros síntomas da uveíte poden ser apenas perceptíbeis. A visión pode quedar borrosa ou o individuo pode experimentar un cadro clínico de moscas flotantes (a aparición de puntos negros flotantes no campo de visión). A dor intensa, a hiperemia da esclerótica e a fotosensibilidade é particularmente común na irite. É posíbel que o médico poida ver vasos sanguíneos prominentes no bordo do iris, cambios na córnea e opacificación do humor vítreo. O médico fai o diagnóstico baseándose en síntomas e resultados do exame físico.

### Tratamento 
O tratamento, que debe iniciarse o antes posible para minimizar a posibilidade de danos permanentes, adoita incluír o uso de corticosteroides e fármacos pupilodilatadores. Pódense usar outros medicamentos para tratar causas específicas, como, por exemplo, medicamentos anti-infecciosos administrados para eliminar bacterias ou parasitos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ollo
### Ligazóns externas 
* Úvea  The University of Florida Health System - Shands Healthcare.
Quentin Maceiras

**Quentin Maceiras**, nado en Sion, Suíza, o 10 de outubro de 1995, é un futbolista suízo, de orixe galega. Xoga de defensa no Young Boys da Super Liga suíza.

## Traxectoria 
### Orixe 
Nacido na localidade suíza de Sion, no cantón de Valais, é neto de emigrantes galegos. Seus avós paternos, José María e Mercedes, son naturais de Muros e Santiago de Compostela. Afeccionado do Deportivo da Coruña, do mesmo xeito que a súa familia, durante a súa infancia acudía habitualmente nos veráns á Cidade Deportiva de Abegondo para ver adestrar os xogadores do club herculino.

### Inicios no fútbol 
Formouse na canteira do FC Sion, e tras militar nos modestos Sierre e Naters, regresou ao Sion para xogar no seu filial. 

### FC Sion 
O 25 de maio de 2016 debutou co primeiro equipo do Sion na Super Liga, nun partido contra o FC Luzern no Swissporarena, onde substituíu nos minutos finais a Léo Itaperuna. Na seguinte tempada continuou compaxinando os partidos do filial coas convocatorias do primeiro equipo, e marcou o seu primeiro gol como profesional, na derradeira xornada da tempada contra o Grasshopper de Zürich no Stade Tourbillon. Tras xogar xa 21 partidos na tempada 2017/18, subiu definitivamente ao primeiro equipo na seguinte campaña, na que disputou 30 partidos da Superliga, os mesmos que na 2019/20.

### Young Boys 
O 8 de agosto de 2020 fíxose oficial a súa fichaxe polo BSC Young Boys, campión da Super Liga na tempada anterior, e adestrado polo tamén descendente de galegos, Gerardo Seoane. Debutou o 26 de agosto, nun partido da segunda rolda clasificatoria para a Liga de Campións ante o KÍ das Illas Feroe, no cal saíu de titular, gañando o seu equipo por 3-1. Con todo, o equipo acabou eliminado no partido de volta, polo que só puido acceder á Europa League, onde foi eliminado nos oitavos de final polo Ajax. Na Super Liga, o equipo de Berna proclamouse campión con 31 puntos de vantaxe sobre o Basel.

Na tempada 2021/22 o Young Boys conseguiu acceder á Liga de Campións, despois de derrotar na fase previa ao Slovan Bratislava, o Cluj e o Ferencvárosi. Quentin Maceiras debutou na máxima competición continental na derrota pola mínima da segunda xornada contra o Atalanta no estadio Atleti Azzurri d'Italia de Bérgamo, entrando nos minutos finais como substituto de Silvan Hefti.

## Palmarés 
;Young Boys

* **Super Liga (1):** 2020/21.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en Transfermarkt .
* Datos do xogador en Soccerway .
Cliente (informática)

miniatura|300x300px|Comparación en tamaño entre un cliente livián e un cliente pesado. O cliente híbrido pode ser de calquera tamaño entre estes dous.
O **cliente** é unha aplicación informática ou un computador que consome un servizo remoto noutro computador coñecido como servidor, normalmente a través dunha rede de telecomunicacións. Tamén se pode definir que un cliente é calquera cousa (que non sexa un servidor) que se conecta a un servidor.

O termo usouse inicialmente para os chamados terminais parvos, dispositivos que non eran capaces de executaren programas por si mesmos, mais podían conectarse e interactuar con computadores remotos por medio dunha rede e deixar que este realizase todas as operacións requiridas, mostrando despois os resultados ao usuario. Utilizábanse sobre todo porque o seu custo neses momentos era moito menor que o dun computador. Estes terminais parvos eran clientes dun computador mainframe por medio do tempo compartido.

Hoxe adóitase utilizar para referirse a programas que requiren especificamente unha conexión a outro programa, ao que se denomina servidor e que adoita estar noutra máquina. Xa non se utilizan por criterios de custo, senón para obter datos externos (por exemplo páxinas web, información actualizada sobre parámetros climáticos, ou bases de datos, etc.), interactuar con outros usuarios a través dun xestor central (por exemplo os protocolos BitTorrent ou IRC), compartir información con outros usuarios (servidores de arquivos e outras aplicacións Groupware) ou utilizar recursos dos que non se dispón na máquina local (por exemplo impresión).

Un dos clientes máis utilizados, sobre todo pola súa versatilidade, é o navegador web. Moitos servidores son capaces de ofrecer os seus servizos a través dun navegador en lugar de requirir a instalación dun programa específico.

## Tipos 
Existen varios tipos de clientes, dependendo da cantidade de tarefas que realice o cliente en comparación co servidor.

### Cliente pesado 
Un cliente pesado pode almacenar datos locais, e ten a capacidade de procesar datos.

### Cliente livián 
Un cliente livián non pode almacenar datos locais, nin ten a capacidade de procesar datos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cliente lixeiro, cliente pesado, cliente híbrido
* Servidor
* Arquitectura Cliente-servidor
* Protocolos Peer-to-peer
* Estación de traballo
Acuaporina 7

A **acuaporina 7** é unha proteína que nos humanos está codificada no xene ***AQP7*** do  cromosoma 9.

As acuaporinas/proteína intrínseca maior (MIP) son unha familia de canles de membrana selectivos para a auga. A acuaporina 7 ten unha maior similitude de secuencia coa AQP3 e a AQP9 e elas poden formar unha subfamilia. A acuaporina 7 e a AQP3 están na mesma localización cromosómica, o que suxire que a rexión cromosómica 9p13 pode ser un sitio de agrupación ou *cluster* de acuaporinas. A acuaporina 7 facilita o transporte de auga, glicerol e urea. Pode xogar un importante papel na termorregulación pola súa intervención na suoración e na función do esperma.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Acuaporina
* Acuagliceroporina

### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

### Ligazóns externas 
* 
* 
*
Rêves cachés

***Rêves cachés*** é un filme camerunés de 2021 dirixido por Ngang Romanus. Foi escollido como candidato do Camerún para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Nchini Sylvia-Bright como Njang
* Syriette Che como Philo

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes do Camerún propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 94ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Sary mysyq

***Sary mysyq*** (en ) é un filme kazako de 2020 dirixido por Adilkhan Yerzhanov. Foi escollido como candidato de Kazakhstán para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Azamat Nigmanov como Kermek
* Kamila Nugmanova como Eva
* Sanjar Madi como Zhambas

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Kazakhstán propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 94ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Rosario Sánchez Mora

**Rosario Sánchez Mora**, coñecida como ***La Dinamitera***, nada en Villarejo de Salvanés o 21 de abril de 1919 e finada en Madrid o 17 de abril de 2008, foi unha miliciana española, combatente na Guerra civil española. É coñecida por ser reflectido o seu labor na fronte republicana no poema de Miguel Hernández, *Rosario, dinamitera*.

## Traxectoria 
### Xuventude na fronte 
O seu pai, Andrés Sánchez, tiña un taller onde fabricaba vagóns, galeras e apeiros de labranza na súa vila natal e a súa nai morreu anos antes do estalido da guerra. Viviu en Villarejo de Salvanés ata os 16 anos cando marchou a Madrid, á casa duns amigos que a coidaran despois da morte de súa nai. Á súa chegada a Madrid fíxose militante comunista e traballou como aprendiz de corte e confección nun Círculo Cultural das Xuventudes Socialistas Unificadas de Madrid cando estalou a Guerra civil española.

Con dezasete anos ingresou nas Milicias Obreiras do Quinto Rexemento, que partiu o 19 de xullo de 1936 cara a Somosierra para deter as tropas do xeneral Mola. Aínda que inicialmente non sabía nada de adestramento militar ou artillaría, participou coas mulleres da milicia republicana, entre elas Angelita Martínez, Consuelo Martín, Margarita Fuente e Lina Odena, na fronte e armadas, lonxe das tarefas clásicas da muller na guerra, que eran a enfermaría e os coidados auxiliares. Despois de dúas semanas de loita, en que conseguiron conter os sublevados franquistas, a guerra nas montañas deixou de ser unha batalla aberta para converterse nunha batalla de posicións. Foi asignada á sección de dinamiteiros e fabricou bombas de man caseiras. Alí, manipulando dinamita, perdeu unha man cando lle estoupou un cartucho, un acto cantado por Miguel Hernández no poema *Rosario, dinamitera*. Ferida grave, operárona no hospital de sangue da Cruz Vermella en Cabreira, onde conseguiron salvarlle a vida. No hospital foi visitada persoalmente polo filósofo José Ortega y Gasset.

## O poema *Rosario, dinamita* 
Foi escrito por Miguel Hernández arredor de 1937 e baséase na experiencia de Rosario Sánchez na fronte:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Artigo dedicado a Rosario Sánchez .
Rosa María de Castro y Centurión

**Rosa María de las Nieves Ruiz de Castro y Centurión**, nada en Madrid o 29 de agosto de 1691 e finada o 14 de marzo de 1772, foi unha nobre española, XII condesa de Lemos.

## Traxectoria 
Era filla de Salvador Ruiz de Castro, irmán do conde de Lemos, e de Francisca Josefa Centurión, marquesa de Armunia. En 1713 casou con Pedro de Montcada, marqués de Leiva, un matrimonio curto debido á morte do seu marido en 1716, e co que tivo unha filla, María Catalina, que morreu nena. Pouco despois casou de novo con Guillem Ramón de Montcada, marqués de Aitona, de quen enviuvou en 1727. Esta morte permitiu gozar do usufruto dos bens do marqués porque o matrimonio fora concertado de acordo coa lei aragonesa.

Segundo algunhas fontes entre 1749 e 1751 abriu un salón ou tertulia literaria denominado *Academia del Buen Gusto,* pero outras fontes atribúen esta presidencia a  Josefa de Zúñiga y Castro. Neste salón  participaron numerosas personalidades como Agustín de Montiano, o 17 de xuño de 1738, Ignacio de Luzán, Blas Nasarre, o marqués de Valdeflores, o conde de Torrepalma, os duques de Béjar e Medina-Sidonia, entre moitos outros, entre os que destacan moitas damas nobres como a marquesa de San Esteban, a duquesa de Arcos, a marquesa de Estepa, entre outros, que demostrou boas condicións literarias e artísticas. e de acordo coa súa disposición testamentaria, herdou os títulos e estados ao seu sobriño, Joaquín Diego López de Zúñiga-Sotomayor y Castro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Blanco en blanco

***Blanco en blanco*** é un filme hispano-chileno de 2019 dirixido por Théo Court. O filme trata sobre o xenocidio selk'nam que tivo lugar no arquipélago de Terra de Fogo nas décadas finais do século XIX.

Estreouse na sección "Horizons" da 76ª edición do Festival Internacional de Cinema de Venecia. No Festival de Venecia, Théo Court gañou o premio ao mellor director. Foi escollido como candidato de Chile para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Sinopse 
A historia desenvólvese no arquipélago de Terra de Fogo, unha rexión situada no sur da Arxentina e Chile, durante a segunda metade do século XIX. A Sociedade Explotadora de Terra de Fogo (SETF) desexa sacar proveito desas terras para pastos de gando e enfróntase ás comunidades indíxenas da zona, sendo a máis coñecida a dos selk'nam, no chamado como xenocidio selk'nam.

## Personaxes 
* Alfredo Castro como Pedro
* Lars Rudolph como Propietario
* Alejandro Goic como Capataz
* Lola Rubio como Aurora
* David Pantaleón como Arturo
* Ignacio Ceruti como John
* Esther Vega como Sara

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Chile propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 94ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Desnaturalización

O termo **desnaturalización** pode refereirse a:
***Desnaturalización (bioquímica)** ou desnaturación (bioquímica): En bioquímica, cambio estrutural nas macromoléculas causado por condicións extremas, como a **desnaturalización das proteínas** ou a **desnaturalización do ADN** e outros ácidos nucleicos.
***Desnaturalización (materiais fisibles)** ou desnaturación de materiais fisibles: En física, é a transformación de mateirias fisibles para que non poidan ser utilizados en armas nucleares.
***Desnaturalización (alimentos)** ou desnaturación dos alimentos: É a adulteración de comidas ou bebidas para facelas inapropiadas para o consumo humano pero axeitadas para outros usos. Un exemplo é o alcohol desnaturalizado ou o aceite de colza desnaturalizado.
***Desnaturalización (cidadanía)**: É a privación a un cidadán da súa cidadanía dun país, o contrario da naturalización.