Karel Reisz

**Karel Reisz**, nado en Ostrava o 21 de xullo de 1926 e finado en Camden, Londres, o 25 de novembro de 2002, foi un cineasta británico de orixe checa, un dos pioneiros do novo realismo no cinema británico durante as décadas de 1950 e 1960.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Reisz naceu en Ostrava (Checoslovaquia) de ascendencia xudía. O seu pai era avogado.

Reisz foi un refuxiado, un dos 669 rescatados por Nicholas Winton. Chegou a Inglaterra en 1938, case sen falar inglés, mais erradicou o seu acento estranxeiro o máis rápido que puido. Tras asistir á Leighton Park School, alistouse na Royal Air Force cara ao final da guerra; os seus pai morreron en Auschwitz. Tralo servizo na guerra, estudo ciencias naturais no Emmanuel College, Cambridge, e comezou a escribir para revistas de cinema, incluída *Sight and Sound*. Cofundou *Sequence* con Lindsay Anderson e Gavin Lambert in 1947.

### Carreira 
Reisz foi un dos fundadores do movemento cinematográfico coñecido como Free Cinema. O seu libro de texto *The Technique of Film Editing* publicouse por primeira vez en 1953. A súa primeira curtametraxe, ''Momma Don't Allow* (1955), coescrita e codirixida con Tony Richardson, foi incluída no primeiro programa sobre Free Cinema exhibido no National Film Theatre en febreiro de 1956.

Produciu *Every Day Except Christmas* (1957) dirixido por Lindsay Anderson e *Band Wagon* (1958). Reisz e Anderson produciron e dirixiron *March to Aldermaston* (1959), e posteriormente Reisz dirixiu en solitario *We Are the Lambeth Boys* (1959), unha descrición naturalista dos membros dun club social do sur de Londres, mostrando o lecer dos adolescentes de clase traballadora, con música skiffle e cigarros, crícket, debuxos e grupos de discusión. O filme participou no Festival de Cinema de Venecia e a BBC realizou dúas secuelas sobre o mesmo grupo e club emitidas en 1985. Produciu tamén *I Want to Go to School* (1959) de John Krish.

A súa primeira longametraxe, *Saturday Night and Sunday Morning* (1960) estaba baseada na novela socialrealista de Alan Sillitoe, e empregaba moitas das técnicas dos seus primeiros documentais. En particular, as escenas filmadas na fábrica da Raleigh en Nottingham teñen o aspecto dun documental, e dan á historia un vívido sentido de verosimilitude. O filme gañou o gram premio no Festival Internacional de Cinema de Mar del Plata de 1961. Foi un éxito de público e converteu en estrela a Albert Finney.

Reisz dirixiu unha serie de televisión, *Adventure Story* (1961), e prouciu a longametraxe con que debutou Anderson, *This Sporting Life* (1963), antes de reunirse de novo con Finney en *Night Must Fall* (1964). Posteriormente dirixiu *Morgan – A Suitable Case for Treatment* (1966), adaptado por David Mercer a partir da súa obra teatral para televisión de 1962, e *Isadora* (1968), biografía da bailarina Isadora Duncan, con guión de Melvyn Bragg e protagonizada por Vanessa Redgrave.

### Hollywood 
O primeiro filme de Reisz nos Estados Unidos foi *The Gambler* (1974) con James Caan. En 1978 dirixiu *Soldados da heroína* (1978) con Nick Nolte e Tuesday Weld. Esperábase que a este seguise unha adaptación da novela *The Doctor's Wife* de Brian Moore baseado nun guión de Joe Eszterhas, mais o filme nunca se fixo.

De volta en Londres, dirixiu *A muller do tenente francés* (1981), posiblemente o filme con máis éxito da súa última etapa. Adaptación da novela de John Fowles por Harold Pinter, estivo protagonizado por Jeremy Irons e Meryl Streep. En 1982 dirixiu no teatro en Boston *Gardenia Dreams*, de John Guare. En 1985 realizou *Sweet Dreams* (1985), baseado na vida da cantante Patsy Cline, protagonizado por Jessica Lange. Tras el, escribiu un guión sobre Libby Holman para Ray Stark, mais non chegou á pantalla.

### Últimos anos 
O último filme de Reisz foi *Everybody Wins* (1990), con guión de Arthur Miller sobre a súa propia obra. Entre 1991 e 2001, centrouse na dirección teatral en Londres, Dublín e París. Dirixiu unha adaptación de *The Deep Blue Sea* (1994) para a televisión británica e en 1995 *Moonlight* de Harold Pinter con Jason Robards e Blythe Danner. Dirixiu nun festival Beckett no Lincoln Center en 1996 *Happy Days*, en 1999 *Ashes to Ashes* de Pinter con Lindsay Duncan e David Strathairn no Roundabout Theater Company e, no festival Pinter no Lincoln Center en 2001, *A Kind of Alaska* e *Landscape.* Cando o Gate Theaterfilmou todas as obras teatrais de Beckett, Reisz encargouse de *Act Without Words I* (2001).

## Vida persoal 
miniatura|upright=1.3|Reisz e Blair en 1966
Reisz tivo tres fillos coa súa primeira esposa Julia Coppard, da que se divorciou. Reisz casou coa actriz Betsy Blair en 1963, matrimonio que durou ata a morte del.

## Filmografía 
### Cinema 
* *Momma Don't Allow* (1955, curtametraxe documental)
* *We Are the Lambeth Boys* (1958, curtametraxe documental)
* *March to Aldermaston* (1959, curtametraxe documental, sobre a primeira das Aldermaston Marches)
* *Saturday Night and Sunday Morning* (1960)
* *Night Must Fall* (1964)
* *Morgan – A Suitable Case for Treatment* (1966)
* *Isadora* (1968)
* *The Gambler* (1974)
* *Soldados da heroína* (1978)
* *A muller do tenente francés* (1981)
* *Sweet Dreams* (1985)
* *Everybody Wins*  (1990)

### Televisión 
* *Adventure Story* (1961, 6 episodios)
* *Performance'' (1994, 1 episodio)

## Notas