Timalinos

[miniatura|260px|*[Thymallus arcticus* capturados no río Colville, en Alasca.]]
[miniatura|260px|*[Thymallus baicalensis*.]]
[miniatura|260px|*[Thymallus thymallus*.]]
miniatura|260px|*Salmo thymallus*, nunha lámina de 1783.

A dos **timalinos** (*Thymallinae*) é unha subfamilia de peixes osteíctios da familia dos salmónidos, que inclúe un só xénero, ***Thymallus***.  

## Distribución 
As especies deste xénero, denomiadas vulgarmente tímalos, son orixinarias das partes máis setentrionais das rexións paleártica e neártica, estendéndose desde o Reino Unido e o norte de Europa en Eurasia até Siberia, así como polo norte de Norteamérica.

*Thymallus thymallus* está moi estendida en Europa, e *T. arcticus* preséntase xeralizadamente en toda a Eurasia ao leste dos montes Urais e no Neártico. As outras especies teñen áreas de distribución máis pequenas, localizadas no norte de Asia.

## Características 
Os tímalos distínguense dos outros membros da familia dos salmónidos polas súas escamas máis grandes, as súas bocas pequenas con dentes tanto no maxilar superior como no inferior. Porén, o máis característico destes peixes son as súas rechamangueiras *velas* (aletas dorsais).

Esta aleta é máis longa nos machos, e moi colorida, con manchas vermellas, alaranxadas, moradas ou verdes.

O corpo tamén é colorido; a cara dorsal é dunha cor que vai da púrpura escura á negra azulada ou gris; os flancos son de cor azul escura ou gris prateada, e o ventre é abrancazado. Ademais, o corpo está decorado cunha presa de pequenas manchas escuras, que son máis numerosas nos individuos xuvenís.

O maior dos tímalos é o ártico, *T. arcticus*, que pode alcanzar unha lonxitude máxima de 76&nbsp;cm e un peso máximo de 3,8&nbsp;kg. O tímalo común, *T. thymallus,* é algo máis pequeno, de até 60&nbsp;cm, pero pode pesar moito máis, até os 6,7&nbsp;kg.

## Hábitat e bioloxía 
Estes peixes requiren augas frías e ben oxixenadas, preferibelmente con correntes rápidas; encóntranse en ríos e lagos en fondos de area ou grava, pero *T. thymallus* ocasionalmente pode encontrarse en augas salobres.

Como son moi sensíbeis aos cambios na calidade da auga, os tímalos poden considerarse especies indicadoras. *T. arcticus arcticus* desapareceu en gran parte da conca dos Grandes Lagos.

Os tímalos son omnívoros depredadores, alimentándose principalmente de crustáceos, insectos e zooplancto.

Para reproducírense, desovan nos ríos e non protexen ás súas crías, aínda que ocultan os ovos no limo.

Os peixes deste xénero poden vivir até os 18 anos ou máis.

## Taxonomía 
### Descricións 
O xénero foi descito en 1790 polo médico e naturalista alemán Heinrich Friedrich Link, no seu traballo
"Versuch einer Eintheilung der Fische nach den Zähnen", publicado en *Mag. Neuste Phys. Naturgesch. Gotha* **6** (3): 28-38.

### Etimoloxía 
Linneo tirou o epíteto *thymallus* do grego antigo θύμαλλος, *thýmallos* "olor de tomiño", debido ao tenue olor a tomiño, que emana da carne deste peixe.

### Nota taxonómica 
En 1790 Heinrich Friedrich Link fundou, como quedou dito, o novo xénero *Thymallus*, ao que posteriormente se adscribiría o *Salmo thymallus* de Linneo,

* *Thymallus arcticus* (Pallas, 1776)
* *Thymallus baicalensis* Dybowski, 1874 
* *Thymallus brevipinnis* Svetovidov, 1931
* *Thymallus brevirostris* Kessler, 1879
* *Thymallus burejensis* Antonov, 2004
* *Thymallus grubii* Dybowski, 1869
* *Thymallus mertensii* Valenciennes, 1848
* *Thymallus nigrescens* Dorogostaisky, 1923
* *Thymallus pallasii* Valenciennes, 1848
* *Thymallus svetovidovi* Knizhin & Weiss, 2009
* *Thymallus thymallus* (Linnaeus, 1758)
* *Thymallus tugarinae* Knizhin, Antonov, Safronov & Weiss, 2007 
* *Thymallus yaluensis* T. Mori, 1928

O *Catalog of Fishes* da Academia de Ciencias de California tamén inclúe a especie *Thymallus baikalolenensis* Matveyev, Samusenok, Pronin & Telpukhovsky, 2005. E recoñece a *T. flavomaculatus* como unha especie plena, pero non acepta a *T. yaluensis* como taxon independente.

**Nota:** Para outras clasificacións véxanse as bases de datos indicadas nas ligazóns externas.

## Relación cos humanos 
Debido ao agradábel sabor da súa carne, e á súa atractiva forma, as especies de tímalos son valoradas como alimento e como obxecto da pesca deportiva e, ocasionalmente, móstranse en acuarios públicos.

As especies economicamente máis importantes, tanto para a pesca como para a acuicultura, son o tímalo común (*Thymallus thymallus*) e o ártico (*T. arcticus*).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Eschmeyer, W. N. (ed.) (2014): *Catalog of fishes: Genera, Species, References*. California Academy of Sciences, department Ichtyology.
* Froese, Rainer & Daniel Pauly, eds. (2008): *Salmoniformes* en FishBase. 
* van der Land, J.; Costello, M. J.; Zavodnik, D.; Santos, R. S.; Porteiro, F. M.; Bailly, N.; Eschmeyer, W. N. & Froese, R. (2001): "Pisces", en: Costello, M. J. *et al*. (Eds.) (2001): *European register of marine species: a check-list of the marine species in Europe and a bibliography of guides to their identification*. París: Muséum national d'Histoire naturelle. Collection Patrimoines Naturels, **50**: 357-374. ISBN 2-8565-3538-0.

### Outros artigos 
* Salmónidos

### Ligazóns externas 
* *Thymallus*  en Fauna Europaea.
* *Thymallus* no ITIS.
* *Thymallus* na ADW.
* *Thymallus* na EOL.
* *Thymallus* no NCBI.