Chicoria

miniatura|240px|Aspecto xeral.
miniatura|240px|Flor co seu pedúnculo longo, rexo e estriado.
miniatura|240px|Aquenios
A **chicoria** (***Cichorium intybus***) é unha planta herbácea perenne da familia das asteráceas, de follas ásperas pode acadar o metro de altura, medra en abas pedregosas e terreos estériles sempre que lle dea o sol. Cómense as súas follas tenras e coa súa raíz prepárase unha infusión, tamén denominada chicoria, con propiedades medicinais que se consumiu profusamente ata mediados do século XX.

## Descrición 
É unha herba robusta perenne, máis ou menos pubescente, que pode acadar 1 metro de altura. De profunda raíz única, cónica, grosa e pivotante. Amosa numerosas ramificacións; as follas basais son espatuladas, semicarnosas, suavemente dentadas, e as situadas na parte superior do talo se encontran reducidas a brácteas. A floración, entre xullo e setembro, dá lugar a inflorescencias liguladas de cor azul-lila máis ou menos intensa e incluso rosa ou branca, sostidas por un pedúnculo longo, rexo e estriado lonxitudinalmente; a flor ten a particularidade de non se abrir máis que a pleno sol, e seguir a traxectoria deste ao igual que os tornasois. Son hermafroditas, de reprodución autógama a maioría das veces. O froito é un aquenio poligonal, cunha coroa (papo) moi curta de miúdas escamas.

## Usos 
### Gastronomía 
Dende o século XVII a infusión da súa raíz torrada utilízase coma sucedáneo do café ou como adulterante deste último, un uso particularmente frecuente nas ocasións en que as restricións ao transporte impediron a importación de produtos tropicais e que levou á expansión do seu cultivo durante as Guerras Napoleónicas.

Como vexetal de ensalada o seu uso remóntase só ao século XIX, pois o marcado sabor amargo da intibina que contén fai que as follas maduras non sexan polo xeral aptas para o consumo.

### Medicina 
Dende a Idade Media *C. intybus* emprégase coma menciña; co nome de *solsequim* aparece xa nas leis agrarias ditadas por Carlomagno. Paracelso recomendábaa en emplastos para as irritacións da pel, e en infusión para tratar enfermidades do sistema dixestivo e do fígado, e como estimulante da bile. Esta planta tamén pode utilizarse para lavaxe de eccemas, aínda que en persoas proclives pode provocar reaccións alérxicas.

#### Propiedades 
* estimula o funcionamento axeitado do fígado;
* estimula a secreción da bile,
* desintoxicante e depurativa (colagogos e coleréticos);
* cicatrizante;
* sedante;
* diurética.
* expulsión de vermes intestinais.

## Táxones infraespecíficos 
Todos os descritos son considerados meros sinónimos.

## Taxonomía 
*Cichorium intybus* foi descrita por Carl von Linné e publicado en *Species Plantarum*, vol. 2, p.&nbsp;813 en 1753.
;*Sinonimia:
* *Cichorium balearicum* Porta
* *Cichorium byzantinum* Clementi
* *Cichorium caeruleum* Gilib. *nom. invalid.*	
* *Cichorium cosnia* C.B.Clarke
* *Cichorium cicorea* Dumort. 
* *Cichorium commune* Pall.
* *Cichorium divaricatum* Heldr. ex Nyman *non* Schousb.	
* *Cichorium glabratum* C.Presl
* *Cichorium glaucum* Hoffmanns. & Link
* *Cichorium hirsutum* Gren. 
* *Cichorium illyricum* Borb.
* *Cichorium intybus* f. *alba* Farw.	
* *Cichorium intybus* subsp. *balearicum* (Porta) Gand.	
* *Cichorium intybus* var. *callosum* (Pomel) Maire	
* *Cichorium intybus* f. *crispum* Makino	
* *Cichorium intybus* subsp. *foliosum* (Hegi) Janch.	
* *Cichorium intybus* var. *foliosum* Hegi	
* *Cichorium intybus* var. *glabratum* (C.Presl) Batt.	
* *Cichorium intybus* subsp. *glabratum* (C.Presl) Arcang.	
* *Cichorium intybus* var. *glabrum* (C.Presl) Gren. & Godr.	
* *Cichorium intybus* subsp. *glaucum* (Hoffmanns. & Link) Tzvelev	
* *Cichorium intybus* var. *longipes* Faure & Maire	
* *Cichorium intybus* var. *radicosum* Alef.	
* *Cichorium intybus* f. *rubicunda* Farw.	
* *Cichorium intybus* f. *sativum* (DC.) Bisch.		
* *Cichorium intybus* subsp. *sylvestre*
* *Cichorium intybus* var. *eglandulosum* Freyn & Sint.
* *Cichorium intybus* var. *indivisum* Vis.
* *Cichorium officinale* Gueldenst.
* *Cichorium perenne* Stokes 
* *Cichorium rigidum* Salisb. *nom. illeg.*
* *Cichorium sylvestre* (Tourn.) Lam. *nom.illeg.*
* *Cichorium sylvestre* Garsault *nom. invalid.*	
* *Endivia hortensis* Hill

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Recetario Patagónico de Flores y Plantas Medicinales Nativas y Exóticas*, Lic. Biológia Marcelo R. Lauría Sorge. (en castelán)
### Ligazóns externas 
**Cichorium intybus'' en Cichorieae Portal.