open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Henrique de Escocia

[miniatura|210px|Henrique morreu denantes de seu pai e non ascendeu ao trono de Escocia. Soterrouse na [abadía de Kelso]]
**Henrique de Escocia** ou **Eanric mac Dabíd**, nado en 1114 e finado o 12 de xuño de 1152, foi príncipe de Escocia, herdeiro do Reino de Alba. Tamén foi conde de Northumbria e de Huntingdon e Northampton.

## Traxectoria 
Henrique era fillo de David I de Escocia e de Maud de Northumbria e sobriño de Henrique I de Inglaterra. Casou en 1139 en Inglaterra con Ada de Warenne, filla de Guillerme II de Warenne, conde de Surrey e tiveron seis fillos:

### Descendencia 
* Ada de Huntingdon (1139 – 1206), casou en 1161 con Florencio III de Holanda.
* *Margarida de Huntingdon* (1140 – 1201)
** Casou en 1160 con Conan IV da Bretaña, (d.1171)
** Casou por segunda vez con Humphrey de Bohun, conde de Hereford.
* Malcolm IV de Escocia.
* Guillerme I de Escocia.
* David de Huntingdon.
* Matilda de Huntingdon, nada e morta en 1152.
* Marjorie de Huntingdon, casada con Gille Críst de Angus.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Barlow, Professor Frank, *The Feudal Kingdom of England 1012 - 1216*, Londres, 1955, tree opposite p.&nbsp;288.
* Burke, John & John Bernard, *The Royal Families of England, Scotland, and Wales, with their Descendants, Sovereigns and Subjects*, Londres, 1851, vol.2, page xlvii and pedigree XXIX.
* Dunbar, Sir Archibald H., Bt., *Scottish Kings, a Revised Chronology of Scottish History, 1005 - 1625*, Edinburgh, 1899, p.&nbsp;64-65.
* Howard, Joseph Jackson, LL.D., F.S.A., *Miscellanea Genealogica et Heraldica*, New Series, volume I, Londres, 1874, p.&nbsp;337.
* Stringer, Keith, "Senlis, Simon (II) de, earl of Northampton and earl of Huntingdon (d. 1153)", Oxford
Atol Rongrik

**Rongrik** (tamén coñecido como **Rongerik**, **Rongdrik** ou **Roñdik**) é un atol deshabitado de 1´68&nbsp;km² no océano Pacífico. Está formado por 17 illas rodeando unha lagoa de 144&nbsp;km². Forma parte da cadea Ralik nas Illas Marshall, atopándose a 200&nbsp;km ao leste do atol Bikini. Estados Unidos recolocou neste atol aos habitantes do atol Bikini mentres levaba a cabo as probas nucleares. Logo de meses de fame negra e desnutrición foron trasladados a Kwajalein e finalmente a Kili.

## Historia 
Rongrik foi reclamado polo Imperio Alemán xunto co resto das Illas Marshall en 1884. Despois da primeira guerra mundial, a illa caeu baixo o Mandato do Pacífico Sur do Imperio xaponés, aínda que a illa estaba deshabitada. Tras o final da segunda guerra mundial, quedou baixo o control dos Estados Unidos, como parte do Territorio en Fideicomiso das Illas do Pacífico ata a independencia das Illas Marshall en 1986.
Sola, Noruega

**Sola** é unha cidade da Noruega situada no condado de Rogaland. A área metropolitana inclúe tamén os concellos de Stavanger, Randaberg e Sandnes, acadando así unha poboación de 20.000 habitantes.
Raios catódicos

[miniatura|Diagrama esquemático dun [Tubo de Crookes. **A** é unha fonte de baixa tensión que quenta o cátodo **C**. **B** é unha fonte de alta voltaxe que subministra tensión ó ánodo revestido de fósforo **P**. A máscara **M** está conectada ó potencial do cátodo e a súa imaxe proxectase no fósforo coma a área non brillante.]]

Os **raios catódicos** son correntes de electróns observados en tubos de baleiro, é dicir, os tubos de cristal que se equipan polo menos con dous eléctrodos, un cátodo (eléctrodo negativo) e un ánodo (eléctrodo positivo) nunha configuración coñecida como díodo. Cando se quenta o cátodo, emite unha certa radiación que viaxa cara ao ánodo. Se as paredes internas de vidro detrás do ánodo están cubertas cun material fosforescente, brillan intensamente. Unha capa de metal colocada entre os eléctrodos proxecta unha sombra na capa fosforescente. Isto significa que a causa da emisión de luz son os raios emitidos polo cátodo ó golpea-la capa fosforescente. Os raios viaxan cara ao ánodo en liña recta, e continúan máis aló del durante unha certa distancia. Este fenómeno foi estudado polos físicos a finais do século XIX, outorgándoselle un premio Nobel a Philipp von Lenard. Os raios catódicos primeiramente foron producidos polos tubos de Geissler. Os tubos especiais foron desenvolvidos para o estudo destes raios por William Crookes e chamóuselles tubos de Crookes. O feito de que os raios fosen emitidos polo cátodo, é dicir, o eléctrodo negativo, demostrou que os electróns teñen carga negativa.

Os raios catódicos propáganse en liña recta en ausencia de influencias externas, pero son desviados polos campos eléctricos ou magnéticos (que poden ser producidos colocando os eléctrodos de alta voltaxe ou imáns fora do tubo de baleiro, o que explica o efecto dos imáns nunha pantalla de TV). O refinamiento desta idea é o tubo de raios catódicos (TRC), tamén coñecido coma tubo de Braun (porque foi inventado no 1897 por Ferdinand Braun). O TRC é a chave nos sistemas de televisión, nos osciloscopios, e nas cámaras de televisión vidicon.
Don Camillo (filme de 1983)

***Don Camillo*** é unha película de 1983, dirixida e protagonizada por Terence Hill.

É un remake da película de 1952 dirixida por Julien Duvivier, pero ambientada na Italia dos anos 80. A historia desenvólvese en Pomponesco.

Existe unha versión máis longa para a televisión, de dúas horas e media.

## Argumento 
Don Camillo é o cura párroco de Pomponesco, vila que vén de elixir un alcalde comunista. O alcalde e o cura coñécense desde novos, e na película móstranse unha serie de disputas de todo tipo entre eles, a maioría delas solucionadas de xeitos que desagradan a Xesucristo e o bispo.
Daniel arap Moi

**Daniel Toroitich arap Moi**, nado en Sacho o 2 de setembro de 1924 e finado en Nairobi o 4 de febreiro de 2020, foi un profesor e político, presidente de Kenya entre 1978 e 2002.

## Traxectoria 
Nado en Sacho, no distrito de Baringo, provincia de Rift Valley, Daniel arap Moi foi criado pola súa mai Kimoi Chebii despois da morte do seu pai. Tras completar a educación secundaria, asistiu ao Teacher Training College (colexio de formación de profesores) en Kapsabet. Traballou como profesor desde 1946 ata 1955.

Moi comezou a súa carreira política en 1955, cando foi elixido Membro do Consello Lexislativo en representación da provincia de Rift Valley. Xunto a Ronald Ngala, fundou a Kenya African Democratic Union (KADU, Unión Democrática Africana de Kenya) en 1960, para enfrontarse á Kenya African National Union (KANU, Unión Nacional Africana de Kenya) dirixida por Jomo Kenyatta.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Moi Africa Institute
* State House Kenya Profile of Daniel Toroitich arap Moi
Reino de Alba

[miniatura|250px|A Pedra do Destino (*clach Sgàin*) era a pedra cerimonial que empregaban os reis de Alba na súa coroación. En 1296 [Duarte I de Inglaterra levouna para Inglaterra e mandou construír un trono no que inseriu a pedra, o Trono do Rei Eduardo no cal foron coroados case todos os reis de Inglaterra e do Reino Unido ata a actualidade. ]]
Coñécese como **Reino de Alba** ao período do Reino de Escocia comprendido entre a morte de Donald II, ano 900, e a de Alexandre III en 1286 que levou ás Guerras de independencia de Escocia. Alba é o nome en gaélico escocés de Escocia e utilízase precisamente por nesta época ser a elite gaelicofalante e máis tarde normandoescocesa, en contraposición coa época dos Estuardo na que a elite era na súa maior parte anglofalante.

## Corte 
Non se coñece a estrutura da Corte escocesa antes da chegada dos normandos a Escocia. No século XII os principais cargos da Corte eran:
* Senescal ou *dapifer*, hereditarios desde o reinado de David I, tiña ao seu coidado á casa do rei.
* Chanceler, tiña ao seu cargo a capela real que estaba asociada cos copistas reais, responsables de manter a documentación. Era un sacerdote
*Chamberlain, tiña o control e a responsabilidade das finanzas reais. 
*Condestable, hereditario desde David I, tiña o seu cargo os recursos militares da coroa.
*Mordomo
*Mariscal, era o responsable da cabalería real.

No século XIII, todos os oficios agás o de chanceler tenderon a ser hereditarios ao tempo que se crearon outros oficios, o máis importante era o hostarius, ao cargo da garda real.

## Orixe 
Donald II foi o primeiro que recibiu o nome de rei de Alba (*rí Alban*), concretamente á súa morte no castelo de Dunnottar no ano 900. Os seus predecesores recibían o nome de reis dos pictos ou rei de Fortriu.
Conde de Northumbria

miniatura|225px|Guillerme de Escocia foi conde de Northumbria, desposuído dese título por Henrique II de Inglaterra realizou grandes esforzos por reconquistalo sen éxito
**Conde de Northumbria** foi un título nobiliario dos períodos anglodanés, anglosaxón e do comezo do período anglonormando. O título formouse no ano 954 ao unir o conde de Bernicia, Osulf, o seu territorio co condado de Deira, a súa dinastía retivo o título ata o 1016. Tras a invasión de Inglaterra por Canuto II de Dinamarca e a morte en batalla do conde de Northumbria este dálle o título a Eiríkr Hákonarson.

## Condes 
*Osulf I (954-963), Conde de Bernicia desde 930
*Oslac de Northumbria, exiliado en 975
*Waltheof I (963-995)
*Uhtred the Bold (1006-1016)
*Eiríkr Hákonarson (1016-1023)
*Siward (1031-1055)
*Tostig (1055-1065)
*Morcar (1065-1066)
*Copsi (1067)
*Osulf II (1067)
*Gospatric (1067-1068)
*Robert Comine (1068-1069), non tomou posesión como conde

*Vacante durante a Devastación do Norte de Inglaterra*

*Gospatric (1070-1072, outra volta
*Waltheof II (1072-1075)
*William Walcher (1075-1080), tamén príncipe-bispo de Durham
*Aubrey de Coucy (1080), quizais formalmente ata 1086
*Robert de Mowbray (1086-1095)

*Vacante ata que David I de Escocia presionou a  Estevo pra concederllo a*
* Henrique de Escocia, 1139-1152
* Guillerme de Escocia, 1152-1157
** Privado do seu título e terras por Henrique II de Inglaterra, 1157
Doboj

**Doboj** (en serbio: *Добој*) é unha cidade e concello situado na República Serbia dentro da federación de Bosnia e Hercegovina. A cidade é un importante nó ferroviario e alí ten a súa sede os Ferrocarrís da República Serbia e a Corporación dos Ferrocarrís de Bosnia e Hercegovina. A superficie do concello é de 691&nbsp;km² despois que tras a Guerra de Bosnia se formaran, integrados na Federación de Bosnia e Hercegovina, os concellos de Doboj do Leste e Doboj do Sur de maioría musulmá e Usora de maioría croata. 
A poboación estimada do concello é de 80.000 habitantes e da cidade de 30.000 . A composición étnica variou considerablemente coa Guerra de Bosnia, actualmente a maioría da poboación é serbia con arredor do 80%, un 13% é bosniomusulmá e un 3% croata.

## Historia 
A primeira vez que se menciona a localidade de Doboj foi en 1415 pero de feito pola cantidade de obxectos atopados en escavacións arqueolóxicas había xa un núcleo de poboación desde moito antes e a Fortaleza de Doboj data do século XIII, construída sobre unha anterior que podería ser do século X. En 1476 a fortaleza xunto coa localidade caeu baixo o Imperio Otomán. Durante a primeira guerra mundial en Doboj estableceuse o máis grande dos campos de concentración para serbios polo que pasaron case 46.000 prisioneiros. Na segunda guerra mundial Doboj converteuse nun importante foco de resistencia dos partisanos. A cidade quedou liberada o 17 de abril de 1945

## Notas
Costanza de Castro

[miniatura|180px|Interior da torre de Caldaloba, onde Costanza e o seu marido [Fernán Ares de Saavedra resistiron un ano o cerco do castelán Diego López de Haro.]]
**Costanza de Castro** foi unha aristócrata galega de finais do século XV.

## Traxectoria 
Era filla de Pedro Pardo de Cela e de Sabela Pérez Osorio, pertencente a unha das liñaxes máis importantes do reino de Galiza. Estaba casada con don Fernán Ares de Saavedra. Pardo de Cela, a súa filla Costanza e o seu marido apoiaban o bando de Xoana de Castela contra os partidarios de Isabel de Castela. Houbo loitas entre os dous bandos. Pardo de Cela (que era *Alcallde del ayuntamiento y su tierra y jurdiçon*) foi feito prisioneiro no seu propio castelo da Frouxeira, por traizón dalgúns dos seus vasalos. A súa filla continuou a loita xunto co seu marido durante once meses desde o castelo de Caldaloba (San Martiño de Pino, Cospeito).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas
Ponta Grossa

**Ponta Grossa** é unha cidade do estado brasileiro de Paraná. A súa poboación estimada o 2007 era de 309 909 habitantes. A súa superficie total é 2 067&nbsp;km². A cidade ten o principal parque industrial do interior do estado, é a 4ª máis populosa do estado e a segunda en exportacións para o mercado externo. É coñecida coa denominación *Princesa dos Campos*.

## Cidades irmás de Ponta Grossa 
20px Leiria, Portugal.

20px Guadalaxara, Xalisco, México.

20px Asunción, Paraguai.

miniatura|esquerda|260px|Ponta Grossa
## Véxase tamén
Open Web Application Security Project

O **Open Web Application Security Project** (**OWASP**, en inglés "Proxecto aberto de seguridade de aplicacións web"), é un proxecto de código aberto dedicado a determinar e combater as causas que fan que o software sexa inseguro.

A Fundación OWASP é un organismo sen ánimo de lucro que apoia e xestiona os proxectos e infraestrutura de OWASP. A comunidade OWASP está formada por empresas, organizacións educativas e voluntarios de todo mundo. Xuntos constitúen unha comunidade de seguridade informática que traballa para crear artigos, metodoloxías, documentación, ferramentas e tecnoloxías que se liberan e poden ser usadas de balde por calquera.
Mikhail Botvinnik

**Mikhail Moiseevich Botvinnik** (en ruso, **Михаил Моисеевич Ботвинник**), nado en Repino (Leningrado) o 17 de agosto de 1911 e finado o 5 de maio de 1995, foi un Gran Mestre Internacional e Campión do Mundo de xadrez ruso.

## Traxectoria 
[miniatura|esquerda|250px|José Raúl Capablanca contra Mikhail Botvinnik en [1936]]

Comezou a ser coñecido ao derrotar ao campión mundial José Raúl Capablanca nunha exhibición de partidas simultáneas. Progresou rapidamente e aos 20 anos, en 1931, cando xa era un Mestre Soviético, gañou o seu primeiro campionato da URSS. Volveu logralo en 1933, 1939, 1941, 1945 e 1952. Obtivo un diploma universitario de Enxeñería. As súas grandes habilidades analíticas convertérono nun dos primeiros estrategos a grande escala do xadrez debido á súa enorme capacidade para estudar e planificar partidas.

Aos 24 anos de idade, Botvínnik atopábase na elite mundial do xadrez, gañando os máis importantes torneos da época. Foi vencedor, xunto con Salgo Flohr, en Moscova en 1935, por diante de Emanuel Lasker e Capablanca. Gañou tamén, xunto con Capablanca, en Nottingham en 1936, e empatou no terceiro posto, trás Reuben Fine e Paul Keres, no prestixioso torneo AVRO de 1938, onde competiron os 8 xogadores máis fortes do momento.

Botvinnik continuou cos seus éxitos e en 1948 gañou o título mundial, que quedara vacante tras a morte de Alexander Alekhine, cando gañou o torneo da Haia/Moscova. Defendeu con éxito o seu título en 1951 e 1954 ante David Bronstein e Vasili Smyslov, tras empatar ambos os matches 12-12. Perdeu ante Smyslov en 1957 por 12.5-10.5, pero no match de desquite en 1958 impúxose por 12.5-11.5. Ante Mikhail Tal repetiuse a historia: caeu en 1960 (12.5-8.5) só para recuperarse en 1961 (13-8). Volveu caer en 1963, esta vez ante Tigran Petrosian, pero este foi o fin do seu reinado, dado que a FIDE abolira o dereito a un match de desquite.

O seu estilo era eminentemente posicional, e a iso engadiu unha sorprendente dedicación e estudo. Todo isto contribuíu á súa longa permanencia no máximo nivel. Desde 1960 Mikhail Botvinnik foi retirándose do xogo competitivo, dedicándose ao desenvolvemento de programas de xadrez para ordenador e para cooperar no desenvolvemento de xogadores novos. Os campións mundiais Anatoly Karpov e Garry Kasparov foron dous dos moitos alumnos da súa escola.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Encontros polo campionato do mundo de xadrez

### Ligazóns externas 
* 40 posicións críticas nas súas partidas
Conde de Huntingdon

**Conde de Huntingdon** é un título nobiliario que se creou varias veces en Inglaterra, non está asociado a ningún outro título nobiliario pero o herdeiro utiliza o título de cortesía inventado *Vizconde de Hastings* para evitar confusións co título barón de Hastings. O actual título data de 1529 e pertence á familia dos Hastings que teñen a súa residencia en Hodcott House preto de West Ilsley no Berkshire.

A súa orixe está na revolta de Northumbria de 1065 contra Tostig Godwinson, o título pasa entón a Mocar de Northumbria. A parte baixa do condado pasou a Waltheof que se converteu en conde de Huntingdon.

Na ficción ás veces Robin Hood aparece como Robert, conde de Huntingdon.
## Primeira creación (1065) 
* 1065-1067 e 1070-1075: Waltheof († 1076), conde de Northumbria.

O título foi confiscado.

* 1087-1130: Maud de Huntingdon († 1130). Filla do anterior.
** 1087-1111: Simón de Saint-Lis († 1111), conde de Northampton. Home de Maud. Conde en dereito pola súa dona.
* 1130-1136: David I de Escocia (1084 – 1153), home da precedente.
* 1136-1152: Henrique de Escocia (1114 – 1152). Fillo do anterior.
* 1152-1153: Simón II de Saint-Lis (1103 – 1153), conde Northampton. Fillo de Simon e Maud.
* 1153-1165: Malcolm IV de Escocia (1141 – 1165), rei de Escocia.
* 1165-1175: Guillerme I de Escocia (1143 – 1214), rei de Escocia.
* 1175-1185: Simón III de Saint-Lis (1138 – 1185), conde de Northampton.
* 1185-1219: David de Huntingdon († 1219). Fillo de Henrique de Escocia.
* 1219-1237: Xoán de Escocia (1207 – 1237). Fillo do anterior.

## Segunda creación (1337) 
* 1337-1354: William de Clinton (1304 – 1354).

## Terceira creación (1377) 
* 1377-1380: Guichard d'Angle († 1380).

## Cuarta creación (1387) 
dereita|50 px
* 1387-1400: John Holland (1352 – 1400), 1º duque de Exeter ;
* 1416-1447: John Holland (1395 – 1447), 2º duque de Exeter. 
* 1447-1461: Henri Holland (1430 – 1475), 3º duque de Exeter.

## Quinta creación (1471) 
* 1471-1475: Thomas Grey (1451 – 1501). Converteuse en primeiro marqués de Dorset en 1475 e deixou de utilizar o de conde de Huntingdon.

## Sexta creación (1479) 
* 1479-1491: William II Herbert (1451 – 1491), conde de Pembroke.

## Sétima creación (1529) 
* 1529-1544: George Hastings (1488 – 1544);
* 1544-1560: Francis Hastings (1514 – 1560);
* 1560-1595: Henry Hastings (1536 – 1595);
* 1595-1604: George Hastings (1540 – 1604);
* 1604-1643: Henry Hastings (1586 – 1643);
* 1643-1656: Ferdinando Hastings (1609 – 1656);
* 1656-1701: Theophilus Hastings (1650 – 1701);
* 1701-1705: George Hastings (1677 – 1705);
* 1705-1746: Theophilus Hastings (1696 – 1746);
* 1746-1789: Francis Hastings (1729 – 1789);
* 1789-1804: Theophilus Henry Hastings (1728 – 1804);
* 1804-1828: Hans Francis Hastings (1779 – 1828);
* 1828-1875: Francis Theophilus Henry Hastings (1808 – 1875);
* 1875-1885: Francis Power Plantagenet Hastings (1841 – 1885);
* 1885-1939: Warner Francis John Plantagenet Hastings (1868 – 1939);
* 1939-1990: Francis John Clarence Westenra Plantagenet Hastings (1901 – 1990);
* 1990-: William Edward Robin Hood Hastings-Bass (nado en 1948).
David I de Escocia

**David I** (Gaélico medieval: *Dabíd mac Maíl Choluim*; gaélico moderno: *Daibhidh I mac Mhaoil Chaluim*), nado en 1083 ou 1085 e finado o 24 de maio de 1153, foi rei de Escocia entre 1124 e1153.

## Traxectoria 
David era o fillo máis novo de Malcolm III (*Máel Coluim mac Donnchada*) e Margarida de Wessex, pasou a súa infancia en Escocia pero en 1093 tivo que se exiliar en Inglaterra logo da morte de seu pai e o ascenso ao trono do seu tío Donald III , estivo na corte do rei Henrique I de Inglaterra e quedou fortemente influenciado pola cultura anglonormanda. En 1113 casou con Maud de Northumbria, filla de Waltheof de Northumbria, conde saxón de Northumbria executado en 1076, e viúva de Simón I de Saint Lyz († 1111) conde de Northampton e de Huntingdon. Polo que David se converte en conde de Northampton e de Huntingdon polos dereitos da súa dona.

Cando o seu irmán e rei de Escocia, Alexandre I morreu en 1124, David ascendeu ao trono. En 1130 o seu exército fixo fronte a invasión de 5000 homes que o rei Óengus de Moray levantara contra David. En 1135 despois da morte do rei Henrique I de Inglaterra na guerra civil que seguiu tomou partido pola súa sobriña Matilde de Inglaterra contra Estevo de Inglaterra. En xaneiro de 1136 David cruzou a fronteira con Inglaterra conquistando Carlisle, Wark Tynedale, Alnwick, Norham e Newcastle en Durham atopouse cunha tropa importante de Estevo, no acordo ao que se chegou David conseguiu reter Carlisle (cunha gran parte de Cumberlandia). En 1138 volveu a invadir Inglaterra pero as tropas de Estevo vencérono na batalla do Estandarte (22 de agosto) aínda así David mantiña gran número de homes en Inglaterra, o cal levou á sinatura do segundo tratado de Durham polo que Estevo recoñecía ao fillo de David, Henrique de Escocia como conde de Northumbria

O seu reinado coñecido co nome de *Revolucion Davidiana* por algúns historiadores para mellor describir os cambios que tiveron lugar no Reino de Escocia durante o seu reinado: fundación de burgos, introdución dos ideais da reforma gregoriana, fundación de mosteiros, normandización do goberno escocés e a introdución do feudalismo a través de cabaleiros franceses e anglonormandos.
Rexeneracionismo

O **Rexeneracionismo** foi o movemento intelectual que entre os séculos XIX e XX pretendeu reflexionar obxectiva e cientificamente sobre as causas da decadencia de España como nación.

## Características
Convén diferencialo da Xeración do 98, coa cal adoita ser confundido, posto que, aínda que ambos os movementos expresan o mesmo xuízo pesimista sobre España, os rexeneracionistas fano dunha forma obxectiva, documentada e científica, mentres que a Xeración de 1898 faino de forma máis literaria, subxectiva e artística.

O autor máis importante deste movemento, e en certo xeito o seu líder, foi Joaquín Costa, que causou unha auténtica conmoción coas súas obras *Colectivismo agrario en España* (1898) e *Oligarquía e caciquismo como a forma actual de goberno en España* (1901), aínda que o seu camiño foi preparado anteriormente por *Os males da patria e a futura revolución española* (1890), de Lucas Mallada e *O problema español*, de Ricardo Macías Picavea, así como polas críticas que sobre o analfabetismo e a pedagoxía do estado fixeron os krausistas da Institución Libre de Enseñanza dirixida por Francisco Giner de los Ríos.

Os escritores do Rexeneracionismo reaccionan contra a descomposición do sistema canovista publicando estudos e ensaios que denuncian esta situación, que chega a facerse evidente coa derrota do tecnicamente obsoleto exército español na guerra contra os Estados Unidos en 1898 e a perda do pouco que restaba do imperio colonial español (Cuba, Porto Rico e as Illas Filipinas).
Maud de Northumbria

**Maud de Northumbria**, nada en 1074 e finada en 1130, foi unha nobre inglesa. Condesa de Huntingdon, filla de Watheof II de Northumbria e Xudite de Lens, herdou o título do condado de Huntingdon do seu pai e casou dúas veces.

## Traxectoria
A súa nai, Xudite, rexeitara casar con Simón I de Saint Liz, conde de Northampton. Este rexeitamento enfureceu ao seu tío, o rei Guillerme I de Inglaterra que ordenou a confiscación das propiedades de Judith logo que ela marchara do país. Maud aceptou coller o lugar da súa nai e casou con Simon de Saint Liz no 1090. Entre os fillos que tivo con el salientan: 
# Maud de Saint Liz, casada con Robert FitzRichard e despois con Saer I de Quincy.
#Simón II de Saint Liz, conde de Huntingdon e Northampton.
# San Walteof de Saint Liz (1100 –  1159 ou 1160).
O seu primeiro marido morreu en 1109 e Max casou entón co rei David I de Escocia no ano 1113. Deste matrimonio naceu un fillo, Henrique de Escocia.
Falcón

Un **falcón** é calquera das especies de aves rapaces do xénero *Falco*, como o falcón peregrino.

Os falcóns teñen as ás finas, acentuadas, que lles permiten acadar velocidades extremadamente altas. Os falcóns peregrinos son os animais máis rápidos do planeta, acadando velocidades en picado entre os 250–400&nbsp;km/h.

O falcón e o azor son as aves de presa máis apreciadas na arte da cetraría.

## En Galicia 
En Galicia existen 9 especies pertencentes á familia dos frixílidos (*Fringillidae*), delas, 7 pódense atopar en Galicia durante todo o ano, 2 son invernantes no país e 1 añiña localmente.

## Especies 
* Esmerellón: *Falco columbarius*
* Falcón Berigora: *Falco berigora*
* Falcón Borní: *Falco biarmicus*
* Falcón vermello: *Falco deiroleucus*
* Falcón de Eleonor: *Falco eleonorae*
* Falcón Albar: *Falco rusticolus*
* Falcón gris: *Falco hypoleucos*
* Falcón maorí: *Falco novaeseelandiae*
* Falcón mexicano: *Falco mexicanus*
* Falcón morcegueiro: *Falco rufigularis*
* Falcón negro: *Falco subniger*
* Falcón opaco: *Falco concolor*
* Falcón peregrino: *Falco peregrinus*
* Falcón plomizo: *Falco femoralis*
* Falcón sacre: *Falco cherrug*
* Falcón Tagarote: *Falco pelegrinoides*
* Falcón Taita: *Falco fasciinucha*
* Falcón Yággar: *Falco jugger*
* Falconciño africano: *Falco cuvierii*
* Falconciño australiano: *Falco longipennis*
* Falconciño europeo: *Falco subbuteo*
* Falconciño oriental: *Falco severus*
* Falconciño turumti: *Falco chicquera*
* Lagarteiro americano: *Falco sparverius*
* Lagarteiro australiano: *Falco cenchroides*
* Lagarteiro de Aldabra: *Falco newtoni*
* Lagarteiro de lombo negro: *Falco dickinsoni*
* Lagarteiro da Illa Mauricio: *Falco punctatus*
* Lagarteiro das Molucas: *Falco moluccensis*
* Lagarteiro das Seychelles: *Falco araea*
* Lagarteiro de ollos brancos: *Falco rupicoloides*
* Lagarteiro de patas vermellas: *Falco vespertinus*
* Lagarteiro do Amur: *Falco amurensis*
* Lagarteiro gris: *Falco ardosiaceus*
* Lagarteiro malgaxe: *Falco zoniventris*
* Lagarteiro Primilla: *Falco naumanni*
* Lagarteiro vulgar: *Falco tinnunculus*
* Lagarteiro golpeiro: *Falco alopex*

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* cetrería.com
* Vídeos de falcóns en Internet Bird Collection
Lérez

**Lérez** pode referirse a:

***Lérez**, parroquia do concello de Pontevedra;
****A Xunqueira de Lérez**, lugar de dita parroquia;
***Lérez**, lugar da parroquia de Tenorio, no concello de Cerdedo-Cotobade;
***O Río Lérez**, lugar da parroquia de Posmarcos, no concello da Pobra do Caramiñal.
***Río Lérez**, río que desemboca na ría de Pontevedra;
***Río Lérez**, afluente do río Barbanza;
****Lérez. Revista do Centro Pontevedrés de Bos Aires***.https://egu.xunta.gal/gl/termo/143591/lerezhttps://www.cirp.es/publicacions/pub-0271.html
;Véxase tamén
****El Lérez***, xornal editado en Pontevedra de 1879 a 1881.
CF Kubañ Krasnodar

**CF "Kubañ" Krasnodar** é un club de fútbol de Rusia, fundouse en 1928 xoga na cidade de Krasnodar. 
## Estadio 
O Kuban Krasnodar xoga os seus encontros como local no Estadio Kuban, cunha capacidade para 31.650 persoas.
350px|miniatura|centro|Estadio Kuban, fogar do Kuban Krasnodar.
## Xogadores 
## Títulos 
* Campionatos da República Soviética de Rusia **(4)** = 1948, 1962, 1973, 1987

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Liga Premier de Rusia
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
* Fanpáxina web oficial
* Fanforum GREENMILE
Saa, A Pobra do Brollón

**Santa María de Saa** é unha parroquia da Pobra do Brollón na provincia de Lugo. Pertence ó arciprestado de Santalla de Rei. En 2007 tiña 151 habitantes (212 en 1991) agrupados en 13 entidades de poboación, cunha densidade de 4,99 hab./km².

Linda ó norte coas parroquias de Ferreiros e Trascastro; ó sur coa Pobra do Brollón e Lamaigrexa; ó leste con Vilamor e Parada dos Montes e, ó oeste con Castrosante.

## Patrimonio 
A **igrexa de Santa María** foi construída a finais do s. XVI. Ten na fachada unha porta enmarcada nun arco adoelado e cabido suxeito por columnas. A sancristía está acaroada ó presbiterio. No interior posúe un retablo de liñas renacentistas e esculturas dos s. XVII e s. XVIII. Nela celébranse o 15 de agosto as festas patronais da Nosa Señora.

A **capela do San Vitoiro** está situada no medio das montañas. Segundo a lenda, o San Vitoiro apareceu nunha pena e por iso se lle construíu unha pequena capela a mediados do século XIX. É o santo patrón das aldeas das Forgas, Covadelas, Teixeira, Pradelas, Penadexo e Lebrón. Nela celébrase o 27 de agosto a romaría do San Vitoiro. É costume fregarse contra o santiño para pedirlle menos doenzas.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Saa 
### Parroquias da Pobra do Brollón 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Pobra do Brollón
Pena dos Catro Cabaleiros

[miniatura|dereita|Vistas ao [Val de Lemos]]
A **Pena dos Catro Cabaleiros** é un pico galego de 1.131 metros de altitude, situado no límite dos concellos da Pobra do Brollón, Samos, O Incio e Folgoso do Courel, a poñente da Serra do Courel.

Este nome vén dado a que en tempos pasados neste punto reuníanse os cabaleiros dos catro concellos para resolver os asuntos de xurisdición. Hoxe en día a tradición mantense e os alcaldes dos 4 concellos reúnense nesta cima nunha festa tradicional.

Actualmente no centro do miradoiro está situada unha mesa redonda con catro cadeiras, de granito, en honra ás reunións que aquí se realizaban, con magníficas vistas dos catro concellos, da Serra do Courel e da Terra de Lemos.
Federación Galega de Natación

A **Federación Galega de Natación** é un órgano nacional de control e organización do deportes acuáticos coma a natación ou o waterpolo, tanto a Liga absoluta como as categorías inferiores.
## Véxase tamén
* Natación

### Ligazóns externas
* Páxina web oficial da FEGAN
* A FEGAN na web da Fundación Deporte Galego
Vasopresina

[miniatura|220px|Regulación da diurese pola [ADH e aldosterona]]

A **vasopresina** ou **hormona antidiurética** (**HAD**, ou en inglés **ADH**), é unha hormona humana que é secretada cando o corpo está con pouca auga; facendo que os riles conserven a auga, concentrando e reducindo o volume da urina. Esta hormona tamén é chamada de **vasopresina**, pois aumenta a presión sanguínea ao inducir unha vasoconstrición moderada sobre as arterias do corpo.

A vasopresina é secretada pola neurohipófise (porción posterior da hipófise), mas é producida por células nerviosas do hipotálamo que estenden seus axóns até a neurohipófise.

O alcohol (do consumo de bebidas alcohólicas) suprime a produción do ADH, aumentando a diurese.

### Problemas causados por produción errada de ADH 
Persoas con insuficiencia cardíaca poden ter seus receptores superestimulados, que por súa vez estimulan a produción do ADH. Esta síndrome é coñecida como "síndrome de secreción inadecuada de ADH", "hormona antidiurética de secreción inadecuada", "síndrome da secreción inadecuada de vasopresina", "síndrome de Schwartz-Bartter" ou simplemente de SIHAD. Esta síndrome, en raros casos pode tamén ser producida por unha doenza do hipotálamo. O outro lado, a falta de produción do ADH causa a Diabetes insípidus.
John Archibald Wheeler

**John Archibald Wheeler**, nado o 9 de xullo de 1911 e finado o 13 de abril de 2008, foi un eminente físico teórico estadounidense.

Un dos derradeiros colaboradores de Albert Einstein, tratou de acadar a conclusión da visión de Einstein sobre a teoría do campo unificado. É coñecido asemade por ter acuñado os termos 'furado negro' e 'furado de verme'.

## Bibliografía editada en España 
* *Un viaje por la gravedad y el espacio-tiempo*. ISBN 84-206-9691-9. Alianza Editorial, S.A.
Germà Colón

**Germà Colón i Doménech**, nado en Castelló de la Plana en 1928 e finado en Barcelona o 22 de marzo de 2020, foi un lingüista románico e lexicólogo valenciano.

## Traxectoria 
Foi catedrático da Universidade de Basilea e anteriormente profesor na Universidade de Estrasburgo (1968 - 1972) e da Universidade Autónoma de Barcelona (1973 - 1974). Converteuse en membro da Reial Acadèmia de Bones Lletres de Barcelona e mais da Comisión Lulliana a raíz da publicación das obras completas de Ramon Llull. Foi tamén *Doutor honoris causa* da Universidade de València e da Universidade de Alacant. Foi membro do consello asesor da colección *Els Nostres Clàssics* e do equipo editor da revista *Estudis de Llengua i Literatura Catalanes*. Foi conselleiro de honra da Asociación Internacional de Lingua e Literatura Catalás (da que foi presidente entre 1976 e 1982) e membro numerario do Institut d'Estudis Catalans (IEC). Foille outorgado o *Premio Sanchis Guarner* da Fundación Jaume I (1987), o Premio de Honra das Letras Valencianas (1988), o Premio Prat de la Riba do IEC (1979), o Premio Serra d'Or (1981), a Cruz de Sant Jordi (1985) e o Premio de Literatura da Generalitat de Cataluña (1987).

Doou a súa biblioteca persoal (máis de 20&nbsp;000 obras) á Universidade Jaume I de Castelló de la Plana.

## Obras 
* *El léxico catalán en la Romania* (1976).
* *La llengua catalana en els seus textos* (1978)
* *El panorama de la lexicografia catalana* (1986).
* *Problemes de la llengua a València i als seus voltants* (1987)
* *El español y el catalán, juntos y en contraste* (1989).
* *Estudis de filologia catalana i romànica* (1997).
* *Para la historia del léxico español* (2002).
* *De Ramon Llull al* Diccionari *de Fabra. Acostament lingüístic als monuments de les lletres catalanes* (2003).

## Notas
Malice Mizer

**Malice Mizer** (マリス・ミゼル; Marisu Mizeru) foi unha banda xaponesa de grande éxito, activa dende agosto de 1992 ata decembro de 2001, e que promoveu o movemento visual kei (estilo visual literalmente traducido) Creada por Mana e Közi.

## Membros 
* Klaha- Vocalista (terceira xeración). Actualmente traballa en solitario 
* Mana- Guitarra e sintetizadores. Trala disolución de Malice Mizer, Mana funda o seu proxecto Moi dix Mois, no que permanece na actualidade
* Közi- Guitarra e sintetizadores. Forma parte de EVE OF DESTINY, e traballa en solitario
* Yu～ki- Baixo.
* Kami- Batería e percusión. Falecido o 21 de xuño de 1999 mentres formaba parte de Malice Mizer. Nunca foi substituído oficialmente. Nos créditos dos seguintes álbums aparecía como " o integrante eterno"

### Antigos membros 
* TETSU- Vocalista orixinal (primeira xeración). Despois de Malice Mizer estivo en MEGA8BALL, Zigzo e nil (banda na que participa actualmente) 
* Gackt- Vocalista (segunda xeración) e piano. Traballa en solitario e dende 2007 forma parte de S.K.I.N.
* GAZ- Batería

### Membros auxiliares 
* 愁(oxalic)- Batería. Entrou para suplir a falta de Kami. Non participaba nos concertos.
Cunimundo

**Cunimundo** foi un rei dos xépidos do século VI. Intentou estender o seu reino situado sobre o Danubio e para iso enfrontouse ao Imperio Bizantino; este apela aos seus aliados ávaros e, sobre todo, aos longobardos, dirixidos polo rei Alboíno. Fronte a esta temíbel coalición, Cunimundo foi vencido (sobre 565) e morto no combate (ou executado despois?). Os xépidos foron decimados e unha parte seguiu aos longobardos a Italia en 568.

Tras ser decapitado e o seu corpo (ou o seu cadáver) e o seu cranio transformado en copa, unha das súas fillas, a princesa Rosmunda, tomada como esposa á forza por Alboíno, debeu máis adiante en Italia beber nel ao viño da vitoria (en Verona?).

A copa feita co cranio do rei Cunimundo sería conservada polos reis longobardos. O erudito de orixe longobarda Paulo Diácono veríaa cos seus ollos en Pavia, capital longobarda, cando lla amosou o rei Ratchis.
Rosmunda

**Rosmunda** foi unha princesa xépida filla do rei Cunimundo.

## Traxectoria 
Sobre 565, tras a desfeita dos xépidos fronte a unha coalición longobardo-ávara ao servizo dos intereses do Imperio bizantino e a morte de seu pai, tomouna por esposa o rei longobardo Alboíno e seguiuno a Italia ata o seu reino longobardo.

En 572, en Verona, fixo que asasinase ao rei o seu xove amante, un escudeiro longobardo chamado Helmegis (ou *Elmechi* en italiano) antes de se envelenar xunto con este un pouco despois.

Este feito histórico ten inspirado numerosas historias no folclore da Italia do Norte ata o século XIX.
Errol Flynn

**Errol Leslie Thomson Flynn**, nado en Hobart, Tasmania (Australia) o 20 de xuño de 1909 e finado o 14 de outubro de 1959, foi un actor estadounidense.

## Traxectoria 
Era fillo do oceanógrafo, biólogo e botánico, Theodore Thomson Flynn. Dende rapaz, Errol mostrou unha personalidade hiperactiva, indisciplinada, moi impulsiva e aventureira. Foi matriculado nun prestixioso estabelecemento en Londres, o *Eton College*, e rematou en París, tras ser expulsado por indisciplinado da férrea institución británica onde cursaba os seus estudos.

Errol dedicouse entón ao deporte, decantándose decontado polo boxeo, e mesmo recibiu a oportunidade de representar o seu país, Australia, nos Xogos Olímpicos de 1928 en Ámsterdan. Porén, o mozo Flynn, inimigo da disciplina e do estrutural non aceptou a convocatoria e dedicouse a viaxar polos cinco continentes e a exercer os máis diversos oficios.

En América, foi atraído polo teatro de entre todas as opcións artísticas que barallou. Así, comezou a actuar en varias obras até que foi descuberto por un cazatalentos da Warner Bros. Os seus atributos físicos de sobra e unha personalidade histriónica e desbordante, contribuíron a que acadase os seus primeiros papeis. Debutou co título *Capitán Blood* (1935), pero a sona chegoulle coa interpretación de Robin Hood en *As aventuras de Robin Hood*. A consagración cinematográfica chegaríalle posteriormente con diversos papeis de galán.

## Véxase tamén
Montefurado, Quiroga

**San Miguel de Montefurado** é unha parroquia do concello lucense de Quiroga. En 2011, segundo o IGE, tiña 162 habitantes (84 homes e 78 mulleres).

## Xeografía 
Está situada á beira do río Sil, entre as dúas maiores serras de Galiza, o Macizo Central ourensán e a Serra do Courel. A influencia do río fai que esta zona goce dun clima continental mediterráneo, con temperaturas baixas en inverno e moi calorosas en verán.

## Historia 
A parroquia toma o nome do Monte Montefurado, tamén coñecido como "Boca do Monte". Foi construído no século II, en tempos do Emperador Traxano, para desviar o leito do río e poder extraer o ouro que este arrastraba lavando o lodo da antiga conca. Ten uns 400 metros de longo por 19 de ancho, e unha altura media de 17 metros. Unha difícil obra de enxeñaría para a época. Dise que os romanos talaron unha fraga de aciñeiras que había preto do lugar que aínda conserva o topónimo de Enciñeira para romper a roca a fogo. Os romanos estaban acampados no lugar de Sesmil, que toma o seu nome da lexión romana dese nome.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de San Miguel de Montefurado, Quiroga, Galiza.jpg|Igrexa de San Miguel de Montefurado
Ficheiro:Tunel de Montefurado.jpg|Tunel de Montefurado
Ficheiro:Río Sil, Montefurado, Quiroga.jpg|Río Sil
Ficheiro:La Ilustración española y americana 1877.pdf|alt=|La Ilustración Española y Americana 1877
Ficheiro:Ar.E-T.4-C.5 215.jpg|SAN MIGUEL DE MONTEFURADO-QUIROGA (Lugo). Edificios militares (17--)
Ficheiro:T0001759 4.jpg|Lugo (Provincia). Mapas generales (1864) Detalle  8. Monte-Furado. - 1:100.000. - 8 x 8 cm
Ficheiro:T0001759 3.jpg|Detalle 9. Perfil del Monte-Furado por el eje del túnel. Planta del Túnel de Monte-Furado. - 1:5.000. - 5 x 12 cm.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Montefurado 
### Parroquias de Quiroga 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Quiroga
* Estación de Montefurado
### Ligazóns externas 
*https://www.lavozdegalicia.es/noticia/lemos/2014/05/24/desplome-tunel-montefurado/0003_201405M24C5991.htm
*https://www.gciencia.com/destinos-ciencia/montefurado-oro-rio-sil/
*https://perderelrumbo.com/montefurado-el-tunel-romano-de-quiroga/
Monte Montefurado

300px|dereita|miniatura|Vista do monte
**Montefurado** é un monte galego atravesado polo río Sil, furado que os romanos fixeron en busca do ouro deste río.

## Historia e características 
Pertence ó Macizo Central ourensán. Dá nome á parroquia de Montefurado, no concello de Quiroga.

O burato, tamén coñecido como Boca do Monte, foi construído no século II, en tempos do Emperador Traxano, para desviar o leito do río e poder extraer o ouro que este arrastraba lavando o lodo da antiga conca. Ten uns 400 metros de longo por 19 de ancho, e unha altura media de 17 metros. Unha difícil obra de enxeñaría para a época. Dise que os romanos talaron unha fraga de aciñeiras que había preto do lugar que aínda conserva o topónimo de Enciñeira para romper a roca a fogo. Os romanos estaban acampados no lugar de Sesmil, que toma o seu nome da lexión romana dese nome.

En 1934 unha chea do río provocou o derrube do túnel e que a boca ficase taponada. As augas do río volveron ao seu antigo leito, inundando as terras de labradío. Ata 1935 non empezaron os traballos de limpeza, que se viron paralizados pola guerra civil española. En 1941 volveuse abrir o túnel.

## Explicacións históricas 
miniatura|200px|dereita|Túnel auxiliar
Existen varias teorías e explicacións sobre a orixe e uso de Montefurado:
* Sería unha obra para desviar o leito do río e buscar ouro no antigo leito. Este terreo é empregado actualmente, e de antigo, como lugar de cultivo e a terra non está removida.
* Podería ter sido unha obra feita para seguir unha veta de mineral de ouro. Ademais do túnel principal existen máis túneles auxiliares xa taponados aínda que hai un preto do principal acceso. O túnel ten dous metros de ancho por outros dous de alto. A súa función é descoñecida.
* O túnel empregaríase para o lavado do mineral.

Sobre o túnel houbo ata o século XIX unha fortaleza da que xa non queda nada.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Río Sil, Montefurado, Quiroga 02.jpg
Ficheiro:Río Sil, Montefurado, Quiroga 04.jpg
Ficheiro:Río Sil, Montefurado, Quiroga 03.jpg|Túnel auxiliar
File:Río Sil, Montefurado, Quiroga 06.jpg

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Romanización de Galicia
Acción Republicana Democrática Española

**Acción Republicana Democrática Española** (**ARDE**) é o nome dun partido político español creado nos anos sesenta do século XX como resultado do intento de unión de Izquierda Republicana e Unión Republicana, os dous partidos republicanos de maior importancia durante a Segunda República Española.
Tras a restauración da democracia en España, concorreu ás eleccións locais de 1979 logrando o segundo posto en número de votos na cidade de Segorbe, polo que, co apoio do PSOE, conseguiu o primeiro e único alcalde republicano que gobernou un municipio español desde a época republicana. Na seguinte convocatoria electoral municipal conseguiu ser o partido máis votado na devandita localidade castellonenca.

Na actualidade apoia ao Club Republicano xunto a outros partidos deste signo entre os que se atopan Grupo Terceira República Española, Liberais pola República e Progresistas Federais.
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
*Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes 
*A.R.D.E. Centro de Segorbe
Ada de Warenne

**Ada de Warenne**, nada no 1120 e finada en 1178, foi unha nobre anglonormanda, nai de dous reis de Escocia, Malcolm IV e Guillerme I.

## Traxectoria 
Era filla de Guillerme II de Warenne, conde de Surrey e Isabel de Vermandois. Casou co herdeiro do trono escocés, Henrique de Escocia, en 1139, con el tivo seis fillos:

* Ada de Huntingdon (1139 – 1206), casou en 1161 con Florencio III de Holanda.
* Margarida de Huntingdon (1140 – 1201)
** Casou en 1160 con Conan IV da Bretaña, (d.1171)
** Casou por segunda vez con Humphrey de Bohun, conde de Hereford.
* Malcolm IV de Escocia.
* Guillerme I de Escocia.
* David de Huntingdon.
* Matilda de Huntingdon, nada e morta en 1152.
* Marjorie de Huntingdon, casada con Gille Críst de Angus.
Francisco Jorquera

**Francisco Xesús Jorquera Caselas**, nado en Ferrol o 31 de agosto de 1961, é un político galego do Bloque Nacionalista Galego (BNG).

## Traxectoria 
miniatura|esquerda|Francisco Jorquera na XVI Asemblea Nacional do BNG en 2017.
Estudou Xeografía e Historia na Universidade de Santiago de Compostela, época na que foi Secretario Xeral do ERGA e membro fundador dos CAF. Militou na Asemblea Nacional Popular Galega ata 1982, data fundacional do BNG, onde é membro fundador e actual Coordinador Executivo. Foi elixido como senador de representación autonómica no período (2005-2008) en substitución de Anxo Quintana. Nas Eleccións xerais de 2008 foi o cabeza de lista do BNG ao Congreso dos Deputados pola provincia da Coruña, resultando elixido deputado por dita circunscrición. Nos comicios de 2011 foi reelixido.

O 29 de xaneiro de 2012 foi designado candidato do BNG á presidencia da Xunta de Galicia para os comicios autonómicos de 2013, que finalmente foron adiantados ao 21 de outubro de 2012. Como consecuencia disto, abandonou o seu escano no Congreso dos Deputados en setembro de 2012, one foi substituído por Rosana Pérez. Foi elixido deputado do Parlamento Galego nas autonómicas de 2012. Coordinador en Galeuscat polo BNG, foi candidato á alcaldía da Coruña nas municipais de 2019. Concelleiro do Bloque desde 2019, volveu ser o cabeza de lista da formación nas eleccións municipais de 2023, e foi elixido concelleiro.

### Vida persoal 
Está casado e ten un fillo e unha filla.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de senadores galegos desde a Transición
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición
Ignacio Vilar

**Xosé Ignacio Vilar Díaz**, coñecido como **Ignacio Vilar**, nado en Petín en 1951, é un director galego de cinema.

## Traxectoria 
Produtor, director, guionista, aos dezaoito anos trasladouse a Barcelona, onde estudou cine, montaxe, dirección de actores, rodaxe de documentais e curtas. Alí comezou un proxecto de difusión de cinema polos barrios de Barcelona, e tamén polas vilas de Cataluña. Tamén foi profesor de cine a primeiros dos 80, na obra social da Caixa de Pensións de Cataluña.

En 1989 gañou o Carlos Velo polo guión "Ollo Birollo", volveu a Galicia e montou a produtora Vía Láctea Filmes, coa que dirixe curtas en 35mm, documentais e series documentais para televisión.

## Filmografía 
* *Ilegal* (2002)
* *Un bosque de música* (2003)
* *Pradolongo* (2008)
* *Vilamor* (2012)
* *A esmorga* (2014)
* *Sicixia* (2016)
* *María Solinha* (2020)

### Curtametraxes 
* *Edipo e Techné* (1997)
* *O cambio* (1997)
* *Disonancias* (2000)

### Documentais 
* *Polisóns* (1999*)*
* *A aldea: o antigo e o novo* (2000)
* *Pintores da vangarda histórica Galega* (2000). TV-
* *Sempre Xonxa en Petín* (2005)

### Guións 
* *Aura 1964* (2021). Vigo: Galaxia. 180 páxs. ISBN 978-84-9151-718-4.

## Galardóns e nomeamentos 
### Premios Mestre Mateo 
* 1989: Premio Carlos Velo para guións de longametraxe, convocado pola Consellería de Cultura da Xunta de Galicia.
* 2001: *Polisóns* recibiu o Premio “Lobo de Cinema” ó mellor documental
* 2015: Finalista Premios Goya en Mellor guión adaptado (compartido) por *A esmorga*.
* 2015: Mellor director no Toulouse Cinespaña por *A esmorga*.
* 2016: Finalista no Premio Días de cine en Mellor filme español por A *Esmorga.*
* 2016: Festival internacional de Xixón, finalista ao mellor filme por *Sicixia*.
* 2016: Finalista Violette d´Or por *Sicixia*.

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Vía Láctea Filmes