Martin Luther King

**Martin Luther King, Jr.**, nado como **Michael King Jr** en Atlanta (Xeorxia) o 15 de xaneiro de 1929 e asasinado en Memphis (Tennessee) o 4 de abril de 1968, foi un ministro e activista baptista estadounidense, un dos líderes máis destacados do movemento polos dereitos civís desde 1955 ata o seu asasinato en 1968. Líder da igrexa afroamericana e fillo do activista dos dereitos civís e ministro Martin Luther King Sr., King promoveu os dereitos civís da xente de cor nos Estados Unidos a través da non-violencia e a desobediencia civil. Inspirado polas súas crenzas cristiás e o activismo non violento de Mahatma Gandhi, dirixiu unha resistencia non violenta contra as leis de Jim Crow e outras formas de discriminación.

King participou e dirixiu marchas polo dereito ao voto, a desagregación, os dereitos laborais e outros dereitos civís. Supervisou o boicot aos autobuses de Montgomery de 1955 e máis tarde converteuse no primeiro presidente da Conferencia Sur de Liderado Cristián (Southern Christian Leadership Conference, SCLC). Como presidente do SCLC, dirixiu o fracasado Movemento de Albany en Albany, Xeorxia, e axudou a organizar algunhas das protestas non violentas de 1963 en Birmingham, Alabama. King foi un dos líderes da marcha sobre Washington de 1963, onde pronunciou o seu discurso "Teño un soño" na escalinata do Lincoln Memorial. O movemento polos dereitos civís logrou avances lexislativos fundamentais na lei de dereitos civís de 1964, a lei do dereito ao voto de 1965 e a lei de vivenda xusta de 1968.

A SCLC puxo en práctica a táctica da protesta non violenta con certo éxito, escollendo estratexicamente os métodos e lugares nos que se levaban a cabo as protestas. Houbo varios enfrontamentos dramáticos coas autoridades segregacionistas, que ás veces se volveron violentos, King foi encarcerado varias veces. O director da Federal Bureau of Investigation (FBI) J. Edgar Hoover consideraba a King un radical e converteuno en obxecto da COINTELPRO do FBI a partir de 1963. Os axentes do FBI investigárono por posibles vínculos comunistas, espiaron a súa vida persoal e gravárono en segredo. En 1964, o FBI enviou a King unha carta anónima ameazadora, que el interpretou como un intento de que se suicidase.

O 14 de outubro de 1964, King foi premiado co Nobel da Paz por combater a desigualdade racial mediante a resistencia non violenta. En 1965, axudou a organizar dúas das tres marchas de Selma a Montgomery. Nos seus últimos anos, ampliou o seu enfoque para incluír a oposición á pobreza, o capitalismo e a guerra de Vietnam. En 1968, King planeaba unha ocupación nacional de Washington, D.C., que se chamaría Campaña dos Pobres, cando foi asasinado o 4 de abril en Memphis, Tennessee. A súa morte foi seguida de loito nacional, así como de ira que desembocou en disturbios en moitas cidades dos Estados Unidos. King recibiu a título póstumo a Medalla Presidencial da Liberdade en 1977 e a Medalla de Ouro do Congreso en 2003. O Día de Martin Luther King&nbsp;Jr. estableceuse como día festivo en cidades e estados dos Estados Unidos a partir de 1971; o día festivo federal celebrouse por primeira vez en 1986, mediante unha lei asinada polo Presidente Ronald Reagan. Centos de rúas nos Estados Unidos foron rebautizadas na súa honra, e o Condado de King no Estado de Washington foi rebautizado na súa honra. O Martin Luther King&nbsp;Jr. Memorial no National Mall en Washington, D.C., foille dedicado en 2011.

Recibiu o Premio Nobel da Paz en 1964.

## Traxectoria 
### Primeiros anos e educación 
#### Nacemento
King naceu como Michael King Jr. o 15 de xaneiro de 1929, en Atlanta, Xeorxia, foi o segundo dos tres fillos de Michael King e Alberta King (nada Williams). foi ministro na zona rural de Xeorxia, trasladouse a Atlanta en 1893, e converteuse en pastor da Igrexa Bautista Ebenezer ao ano seguinte. Williams casou con Jennie Celeste Parks. Na súa adolescencia, King Sr. abandonou a granxa dos seus pais e trasladouse a pé ata Atlanta, onde cursou o bacharelato, e matriculouse no Morehouse College para estudar e ingresar no ministerio. King Sr. e Alberta comezaron a saír en 1920, e casaron o 25 de novembro de 1926. Ata a morte de Jennie en 1941, viviron xuntos no segundo piso dunha casa de estilo vitoriano de dous pisos que era dos pais de Alberta, onde naceu King.

Pouco despois de casar con Alberta, King Sr. converteuse en pastor asistente da igrexa de Ebenezer. O pastor principal Williams morrera na primavera de 1931 e ese outono, King Sr. asumiu o papel, onde co tempo elevaría a asistencia de seiscentos a varios miles de persoas. Tamén visitou en Alemaña lugares relacionados co líder da Reforma, Martiño Lutero. Ao volver a casa en agosto de 1934, King Sr. cambiou o seu nome polo de Martin Luther King e o do seu fillo de cinco anos polo de Martin  Luther King Jr. King tivo que asistir a unha escola para nenos negros, a Yonge Street Elementary School, mentres que o seu compañeiro de xogos foi a unha escola separada só para nenos brancos. Pouco despois, os pais do neno branco deixaron de permitir que King xogara co seu fillo, dicíndolle "nós somos brancos e ti es de cor". Cando King lles transmitiu eses feitos aos seus pais, estes mantiveron unha longa charla con el sobre a historia da escravitude e do racismo en América. Ao coñecer o odio, a violencia e a opresión que enfrontaron os negros nos Estados Unidos, King afirmaría máis tarde que estaba "determinado a odiar a todas as persoas brancas". Os seus pais instruíronlle que era o seu deber cristián amar a todos.

King foi testemuña de como o seu pai opoñíase á segregación e a diversas formas de discriminación.
 Unha vez, cando o detivo un policía que se refería a King Jr. como "neno", o pai de King respondeu bruscamente que King era un neno pero que el era un home. Cando o pai de King levouno a unha zapatería do centro de Atlanta, o dependente díxolles que tiñan que sentar na parte de atrás. O pai de King negouse, afirmando, antes de coller a King e saír da tenda, "ou compramos zapatos sentados aquí ou non compramos ningún zapato". Despois díxolle a King: "Non me importa canto tempo teña que vivir con este sistema, nunca o aceptarei". En 1936, o pai de King dirixiu por centos de afroamericanos nunha marcha polos dereitos civís ata o concello de Atlanta, para protestar pola discriminación no dereito ao voto. King comentou máis tarde que King Sr. era "un verdadeiro pai" para el

Aos cinco anos, King xa memorizaba e cantaba himnos e recitaba versículos da Biblia. Durante o ano seguinte, empezou a ir a actos relixiosos coa súa nai e a cantar himnos mentres ela tocaba o piano. O seu himno favorito para cantar era "I want to be more and more Like Jesus" (Quero parecerme cada vez máis a Xesús); emocionou aos asistentes co seu canto. Pouco tempo despois pasou a formar parte do coro xuvenil da súa igrexa. Ademais de cantar tamén lle gustaba a ópera e tocaba o piano. A medida que crecía grazas á lectura de dicionarios foi adquirindo un amplo vocabulario  que trataba de utilizar constantemente nas súas conversacións. Metíase en altercados físicos cos rapaces do seu barrio, pero a miúdo utilizaba o seu coñecemento das palabras para frear as pelexas.. King mostrou falta de interese pola gramática e a ortografía, un trazo que mantivo durante toda a súa vida. En 1939, King cantou como membro do coro da súa igrexa vestido de escravo para o público branco da estrea en Atlanta da película *Foise co vento* (*Gone with the Wind*) En setembro de 1940, á idade de 11 anos, King matriculouse no sétimo curso da Atlanta University Laboratory School. Mentres estivo alí, King tomou clases de violín e piano, e mostrou gran interese nas súas clases de historia e inglés.

O 18 de maio de 1941, King fuxiu de estudar na casa para ver un desfile, alí foi informado de que algo lle sucedera á súa avoa materna. Ao regresar a casa, decatouse de que sufrira un infarto e faleceu mentres era trasladada a un hospital. Tomouse a morte da súa avoa moi mal, crendo que o seu truco de ir ver o desfile podería ser o responsable de que Deus a levase. King saltou pola fiestra do segundo piso da súa casa, pero de novo sobreviviu a un intento de suicidio. O seu pai indicoulle no seu cuarto que el non debía culparse pola súa morte xa que fora chamada a casa de Deus como parte do plan de Deus que non podía ser cambiado. King loitou con isto, e non podía crer completamente que os seus pais soubesen onde fora a súa avoa. Pouco despois, o pai de King decidiu mudar a familia a unha casa de ladrillo de dous pisos nun outeiro que daba ao centro de Atlanta.
### Adolescencia
[miniatura|upright|A escola secundaria á que asistiu King leva o nome do educador afroamericano [Booker T. Washington.]]

Nos seus anos de adolescencia, inicialmente sentiu resentimento contra os brancos debido á "humiliación racial" que el, a súa familia e os seus veciños tiñan que soportar moitas veces no segregado Sur. En 1942, cando King tiña 13 anos, converteuse no subdirector máis novo dunha estación de entrega de xornais para o *Atlanta Journal*. Ese ano, King saltouse o noveno curso e matriculouse en Booker T. Washington High School, onde mantivo unha media de notable alto. O instituto era o único da cidade para estudantes afroamericanos. Fora formado despois de que os líderes negros locais, incluído o avó de King (Williams), instasen ao goberno da cidade de Atlanta a crealo.

Aínda que King creceu nun fogar baptista, ao entrar na adolescencia mostrouse escéptico #ante algunhas das afirmacións do cristianismo. Comezou a cuestionar as ensinanzas do literalista predicadas na igrexa do seu pai. Á idade de 13 anos, negou a resurrección corporal de Xesús durante a escola dominical. King dixo que sentía incapaz de identificarse coas mostras de emoción e os xestos dos fregueses que frecuentaban a súa igrexa, e dubidaba de se algunha vez obtería satisfacción persoal da relixión. Máis tarde declarou sobre este momento da súa vida: "as dúbidas empezaron a brotar sen tregua". No seu discurso afirmou: "A América negra segue levando cadeas. O mellor negro está a mercé do branco máis mesquiño. Incluso os gañadores das nosas máis altas honras enfróntanse á barra de cor de clase". King foi elixido gañador do concurso. Este foi a primeira viaxe de King fora do sur segregado ao norte integrado. Nunha carta de xuño de 1944 ao seu pai, King escribiu sobre as diferenzas que lle chamaban a atención entre as dúas partes do país: "No noso camiño cara aquí vimos algunhas cousas que nunca previra ver. Despois de pasar Washington non houbo discriminación en absoluto. Aquí os brancos son moi amables. Imos a calquera sitio que queiramos e sentámonos onde queiramos". Os venres pola noite, King e os demais estudantes visitaban o centro de Simsbury para tomar batidos e ver películas, e os sábados viaxaban a Hartford, Connecticut, para ver representacións teatrais, ir de compras e comer en restaurantes. King chegara á conclusión de que a igrexa ofrecía a forma máis segura de responder a "un impulso interior de servir á humanidade". O seu "impulso interior" había empezado a desenvolverse, e fixo as paces coa igrexa baptista, xa que cría que sería un ministro "racional" con sermóns que eran "unha forza respectuosa das ideas, mesmo da protesta social". King licenciouse en socioloxía en Morehouse en 1948, aos dezanove anos.

### Educación relixiosa 
[alt=Gran fachada dun edificio|miniatura|upright|King licenciouse en divindade no [Seminario Teolóxico Crozer (foto de 2009).]]
King matriculouse no Seminario Teolóxico Crozer de Upland, Pensilvania. Durante este tempo, King tamén se matriculou en varios cursos na Universidade de Pensilvania. Durante este tempo, King tamén se matriculou en varios cursos na Universidade de Pensilvania.
 O pai de King apoiou plenamente a súa decisión de continuar a súa educación e fixo arranxos para que King traballase co destacado ex alumno de Crozer, J. Pius Barbour, un amigo da familia que pastoreaba en Calvary Baptist Church na próxima Chester, Pensilvania. King chegou a ser coñecido como un dos "Fillos do Calvario", honra que compartiu con William Augustus Jones Jr. e Samuel D. Proctor, que chegaron a ser coñecidos predicadores da igrexa negra.

Nunha ocasión, King reprendeu a outro estudante por gardar cervexa na súa habitación, dicindo que compartían a responsabilidade como afroamericanos de soportar "as cargas da raza negra". Durante un tempo, interesouse polo "evanxeo social" de Walter Rauschenbusch. No seu terceiro ano en Crozer, King involucrouse románticamente coa
 filla branca dunha inmigrante alemá que traballaba na cafetería. King planeaba casar con ela, pero os seus amigos, así como o pai de King,

En 1951, King comezou os seus estudos de doutoramento en teoloxía sistemática na Universidade de Boston, e traballou como ministro asistente na histórica Doceava Igrexa Bautista de Boston con William Hunter Hester. Hester era un vello amigo do pai de King e foi unha influencia importante para este. En Boston, King estableceu amizade cun pequeno grupo de ministros locais da súa idade, e ás veces exercía de pastor convidado nas súas igrexas, entre eles Michael E. Haynes, pastor asociado da igrexa baptista Twelfth de Roxbury. Os mozos celebraban a miúdo reunións nos seus apartamentos, nas que discutían sobre teoloxía, o estilo dos sermóns e cuestións sociais.

Á idade de 25 anos, en 1954, King foi chamado para ser pastor da Igrexa baptista da avenida Dexter en Montgomery, Alabama. King doctorouse o 5 de xuño de 1955 cunha tese doutoral (inicialmente supervisada por Edgar S. Brightman e, á morte deste, por Lotan Harold DeWolf) titulada *A Comparison of the Conceptions of God in the Thinking of Paul Tillich and Henry Nelson Wieman*. O comité considerou que a disertación aínda «fai unha contribución intelixente á erudición». Agora achégase unha carta á copia da disertación de King que se atopa na biblioteca da universidade, na que se sinala que se incluíron numerosas pasaxes sen as citas apropiadas e sen citar as fontes. Existe un importante debate sobre como interpretar o plaxio de King.
## Matrimonio e familia 
[miniatura|upright|King coa súa esposa, [Coretta Scott King, e a súa filla, Iolanda Denise King, en 1956.]]
Mentres estudaba na Universidade de Boston, preguntou a unha amiga de Atlanta chamada Mary Powell, estudante do Conservatorio de Música de Nova Inglaterra, se coñecía a algunha moza sureña agradable. Powell falou coa súa compañeira de estudos Coretta Scott; Scott non estaba interesada en saír con predicadores, pero finalmente accedeu a que King a chamase por teléfono baseándose na descrición e o aval de Powell. Na súa primeira chamada, King díxolle a Scott: «Son como Napoleón en Waterloo ante os teus encantos», ao que ela respondeu: «Nin sequera coñécesme». King casou con Scott o 18 de xuño de 1953, no céspede da casa dos seus pais, en Heiberger, Alabama. Tiveron catro fillos: Iolanda King (1955-2007), Martin Luther King III (n. 1957), Dexter Scott King (1961-2024) e Bernice King (n. 1963). King limitou o papel de Coretta no movemento polos dereitos civís, esperando que fose ama de casa e nai.

### Activismo e liderado organizativo
#### A sentada no Mary's Cafe, 1950 
O domingo 11 de xuño de 1950, King, o seu compañeiro de clase no Seminario Crozer e compañeiro de piso Walter McCall, e as súas noivas Doris Wilson e Pearl Smith asistiron aos servizos relixiosos en Merchantville. Despois detivéronse na taberna Mary's Cafe en Maple Shade para tomar unhas cervexas. Os catro quedaron esperando sen que ninguén se achegase a atenderlles, como era de esperar. O pai dun amigo e o caseiro de King e McCall, Jesthroe Hunt, advertíranlles que os negros non eran benvidos no Mary's. King respondeu que talvez debían ir, para poder empezar a ir onde quixesen.
 Os seminaristas elixiran Mary's Cafe a propósito da súa reputación.  Despois de esperar sen ser atendido, McCall achegouse á barra.

McCall pediulle ao camareiro e propietario do Mary's Cafe, Ernest Nichols, produtos envasados (cervexa para levar). Nichols negouse, explicando que, por lei, non podía vender produtos envasados os domingos nin ningún día despois das 10 da noite. McCall pediu entón catro vasos de cervexa, ao que Nichols respondeu: "Non hai cervexa, señor! Hoxe é domingo".
 Nichols alegaría que o buscaban por violar a lei azul de Nova Jersey (unha restrición común no sur de Nova Jersey e Pensilvania como vestixio da influencia das súas raíces cuáqueras). King e compañía responderon á negativa con outra negativa e permaneceron nos seus asentos, tal e como lles daba dereito a lei antidiscriminatoria de Nova Jersey de 1945, que garantía a non discriminación por motivos raciais nos establecementos públicos. Nichols saíu furioso e regresou cunha pistola, disparando ao aire e, segundo infórmase, gritando "mataría por menos".

Nichols foi acusado de alteración da orde pública e violación da lei contra a discriminación. Foi declarado culpable e multado con 50 dólares, pero desestimouse o cargo de discriminación racial. Nunha declaración presentada "co ánimo de axudar ao fiscal" o avogado de Nichol sinalou: 
### Boicot aos autobuses de Montgomery, 1955
Coliderou o boicot aos buses naquela cidade en 1955, que comezou coa negativa de Rosa Parks de ceder o seu sitio a un branco. El foi preso durante a campaña, que se pechou coa decisión da Suprema Corte Americana en tornar ilegal a segregación nos autobuses locais.
miniatura|upright|Martin Luther King Jr. é recibido cun bico da súa esposa, Coretta Scott King, tras saír do tribunal en Montgomery, Alabama, o 22 de marzo de 1956.
Despois desa batalla, Martin Luther King participou na fundación da Conferencia de Lideranza Cristá do Sur, en 1957. A CLCS debería organizar o activismo en torno da cuestión dos dereitos civís. King mantívose á fronte da CLCS ata súa morte, o que foi criticado polo máis democrático e máis radical Comité Non-Violento de Coordinación Estudantil (CNVCE, ou en inglés, SNCC, Student Nonviolent Coordinating Committee). O CLCS estaba composto principalmente por comunidades negras ligadas a igrexas Batistas. King era seguidor das ideas de desobediencia civil non-violenta preconizadas por Mahatma Gandhi, e aplicaba esas ideas nas protestas organizados polo CLCS. King acertadamente preveu que as manifestacións organizadas e non-violentas contra o sistema de segregación predominante no sur dos Estados Unidos, atacadas de modo violento por autoridades racistas e con ampla cobertura dos medios, irían crear unha opinión pública favorable ao cumprimento dos dereitos civís; e esa foi a acción fundamental que fixo do debate acerca dos dereitos civís o principal asunto político nos EUA a partir do comezo da década de 1960.

El organizou e liderou marchas para conseguir o dereito ao voto, a fin da segregación, a fin das discriminacións no traballo e outros dereitos civís básicos. A maior parte destes dereitos foi, máis tarde, agregada á lei estadounidense coa aprobación da Lei de Dereitos Civís (1964) e da Lei de Dereitos Electorais (1965).

King e o CLCS escolleron con grande acerto os principios de protesta non-violenta, aínda que como medio de provocar e irritar as autoridades racistas dos lugares onde se daban as protestas -invariabelmente estas últimas actuaban de forma violenta. O CLCS tamén participou nas protestas en Alabany (1961-62), que non tiveron éxito debido a divisións no seo da comunidade negra e tamén pola reacción prudente das autoridades locais; a seguir participou nas protestas en Birminghan (1963) e na protesta en St. Augustine (1964). King, o CLCS e o CNVCE uniron forzas en decembro de 1964, na protesta na cidade de Selma.

O 14 de outubro de 1964 King converteuse na persoa máis nova en recibir o Premio Nobel da Paz, que lle foi outorgado en recoñecemento o seu liderado na resistencia non-violenta e pola fin da discriminación racial nos Estados Unidos.

Coa colaboración parcial do CNVCE, King e o CLCS tentaron organizar unha marcha desde Selma ata a capital do Alabama, Montgomery, prevista para o día 25 de marzo de 1965. Xa houbera dúas tentativas de promover esta marcha, a primeira o 7 de marzo e a segunda o 9 de marzo.

* Na primeira, marcharon 525 persoas durante apenas 6 bloques; a intervención violenta da policía interrompeu a marcha. As imaxes da violencia foron transmitidas a todo o país, e o día gañou o apelido de *Domingo Sanguento*. King non participou desta marcha: encontrábase en negociacións co presidente estadounidense, e non dera a súa aprobación para unha marcha tan precoz.
* A segunda marcha foi interrompida por King nas proximidades da ponte Pettus, nos arredores de Selma, unha acción que parece ter sido negociada anticipadamente con líderes das cidades seguintes. Este acto causou sorpresa e indignación de moitos activistas locais.
* A marcha finalmente completouse na terceira tentativa (25 de marzo de 1965), co permiso e apoio do presidente Lyndon B. Johnson. Foi durante esta marcha cando Stokely Carmichael (futuro líder dos Panteras Negras) creou a expresión "Black Power".

Antes, en 1963, King fora un dos organizadores da marcha en Washington, que inicialmente debería ser unha marcha de protesta, mais despois de discusións co entón presidente John F. Kennedy, acabou tornándose case nunha celebración das conquistas do movemento negro (e do goberno) - o que irritou bastante a activistas máis radicais e menos inxenuos.

[upright|miniatura|Pronunciando o seu famoso discurso "[Teño un soño" o 28 de agosto de 1963 fronte ao Lincoln Memorial durante a Marcha sobre Washington polo traballo e a liberdade.]]
A partir de 1965 o líder negro pasou a dubidar das intencións estadounidenses na Guerra do Vietnam. En febreiro e novamente en abril de 1967, King fixo serias críticas ao papel que os EUA desempeñaban na guerra. En 1968 King e o SCLC organizaron unha campaña por xustiza socio-económica, contra a pobreza (a *Campaña dos Pobres*), que tiña por obxectivo principal garantir axuda para as comunidades máis pobres do país.

Tamén debe ser destacado o impacto que King tivo nos espectáculos de entretemento popular. Conversou coa actriz negra da serie Star Trek orixinal, Nichelle Nichols, cando ela ameazaba saír do programa. Nichelle consideraba que o papel non estaba axudando en nada a súa carreira e que o estudio a trataba mal, mais King convenceuna de que era importante para os negros ter un representante nun dos programas máis populares da televisión.

Martin Luther King era odiado por moitos segregacionistas do sur, o que culminou no seu asasinato no día 4 de abril de 1968, momentos antes dunha marcha, nun hotel da cidade de Memphis. James Earl Ray confesou o asasinato, e anos despois repudiou a súa confesión. A viúva de King, Coretta Scott King, xunto co resto da familia do líder, gañou un proceso civil contra Loyd Jowers, un home que armou un escándalo ao dicir que lle ofreceran 100.000 dólares polo asasinato de King.

Desde a súa morte, a reputación de King creceu tanto que chegou a converterse nun dos máis reverenciados na historia estadounidense, chegando a ser considerado como o equivalente a Abraham Lincoln do século XX. Os defensores desta comparación din que ambos foron líderes de grandes avances na adquisición de dereitos humanos - contra grandes dificultades - e ambos tiveron a mesma fin, asasinados pola causa que defenderon.

Existen diversos escritos e discursos de Martin Luther King, froito da súa longa experiencia como orador. A súa *Carta da Prisión de Birmingham*, escrita en 1963, é unha descrición apaixonada da súa cruzada pola xustiza.

En 1986 foi establecido un día festivo nacional nos EUA para homenaxear a Martin Luther King, o chamado **Día de Martin Luther King** - sempre no terceiro luns de xaneiro, data próxima ao aniversario de King. En 1993, pola primeira vez, o festivo cumpriuse en todos os estados do país.

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Garrow, David. *Bearing the Cross: Martin Luther King Jr. and the Southern Christian Leadership Conference* (1989). Pulitzer Prize. 
* "James L. Bevel, The Strategist of the 1960s Civil Rights Movement", a 1984 paper by Randall Kryn, published with a 1988 addendum by Kryn in Prof. David Garrow's *We Shall Overcome, Volume II* (Carlson Publishing Company, 1989).
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Garrow, David. *Bearing the Cross: Martin Luther King, Jr., and the Southern Christian Leadership Conference* (1989). Pulitzer Prize. ISBN 978-0-06-056692-0
* 

### Outros artigos 
* Rosa Parks

### Ligazóns externas 
* The King Center 
* Discurso: *I Have a Dream* 
* Discurso: Teño un soño. (I have a dream.)