Fento das boticas

O **fento das boticas** (***Asplenium trichomanes***) é un fentiño da familia Aspleniaceae. Moi abondoso nos penedos e muros sombrizos e nas ribeiras galegas, tamén recibe o nome vulgar de *coandro*. Recoñécese facilmente polas súas frondes miúdas e atoparse sempre pendurado dos muros.

En Galiza existen dúas subespecies: *Asplenium trichomanes* subsp. *trichomanes*, que foxe dos solos calcarios e prefire a montaña e *Asplenium trichomanes* subsp. *quadrivalens*, de maior tolerancia ecolóxica.

## Descrición 
Fento vivaz, de tamaño moi variábel, ás veces moi pequeniño, duns 4&nbsp;cm, até os 50&nbsp;cm, con curto rizoma, escamoso, do que xorden numerosas raíces magras, duras, negras, e unha serie de frondes de 8–45&nbsp;cm, estreitas e longas co pecíolo máis ou menos sen vilosidades. Escamas de até 5&nbsp;mm, con banda central (raque) tesa, pardo escura e brillante. Limbo linear, pinnado unha soa vez, con 15-30(40) pares de segmentos ovais, un chisco irregulares, de bordos dentados, máis largos os basais ca os superiores. Soros lineares. Os esporanxios maduran ao longo de todo o ano. Os soros son lineais e os esporanxios poden ser collidos coa man. Moi común a fins de primavera e verán.

## Hábitat 
Dáse moito en fendas de rochas e paredes de muros húmidos e sombrizos. 
* *A. t.* subsp. *trichomanes* prefire solos acedos e arenitas , basalto e granito. 
* *A. t.* subsp. *quadrivalens* prefire rochas calcarias e dolerita. 
* *A. t.* subsp. *pachyrachis*, non o atopamos en Galiza, principalmente en rochas calcarias e muros.

## Distribución 
miniatura|250px
miniatura|250px

Europa e gran parte de Asia no sur deica Turquía, Irán e o Himalaia, cunha poboación no Iemen. Aparece tamén no norte, sur e partes do leste de África, no leste de Indonesia, sueste de Australia, Tasmania, Nova Zelandia e Hawai. Atópase en América do Norte e América Central, en Cuba e no norte e o oeste de América do Sur.
Moi abondoso nas beiras dos ríos galegos, especialmente en cavorcos e en zonas onde hai rochas, valados e muros de pedra, xa que o fento das boticas pendura das paredes. Atópase até os 2.000 m de altitude.
## Propiedades 
Indicacións: é emoliente, antiinflamatorio, expectorante.
 
## Taxonomía 
*Asplenium trichomanes* foi descrita por Carl von Linné e publicado en *Species Plantarum* 2: 1080. 1753.

;Etimoloxía:
O nome científico do xénero *Asplenium* fai referencia ao uso terapéutico que se daba a estas plantas durante a Idade Media para sandar doenzas ligadas co bazo (exceso de bile negra). Así, *Asplenium* sería unha adaptación ao latín do grego "splen" (bazo). O nome vulgar da especie en galego ‘’das boticas’’ fai tamén referencia a este uso medicinal.
***trichomanes***: epíteto da palabra grego: *τριχομανεϛ, trichomanes* que é o nome para os fentos.
;Variedades:
* *Asplenium trichomanes* L. subsp. *trichomanes*
* *Asplenium trichomanes* L. subsp. *quadrivalens*
* *Asplenium trichomanes* L. subsp. *inespectans*
* *Asplenium trichomanes* L. subsp. *pachyrachis*
* *Asplenium trichomanes* L. subsp. *hexavalens* 
;Sinonimia:
* *Asplenium csikii* Kümmerle & András.
* *Asplenium linnaei* Soó
* *Asplenium x lusaticum* D.E.Mey.
* *Asplenium melanocaulon* Willd.
* *Asplenium trichomaniforme* H.P.Fuchs
* *Trichomanes callitriche* Bubani
* *Chamaefilix trichomanes* (L.) Farw.	

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Flora of North America. *Asplenium trichomanes*. Consultado 13 de agosto de 2008.
* Hutchinson, G. (1996) *Welsh Ferns*, National Museums and Galleries of Wales.
* Page C. N. (1982) *The Ferns of Britain and Ireland*, Cambridge University Press.
* Preston, C. D. & Pearman, D. A. (2002) *New Atlas of the British and Irish Flora*, Oxford University Press.
* Stace, Clive A. (1997) *New Flora of the British Isles*, Cambridge University Press.
* Tutin, T. G. *et al.* (1964) *Flora Europaea*, Volume 1. Cambridge University Press.

### Ligazóns externas 
* Fento das boticas na Web de Vexetación de Galicia
* Fento das boticas na Web de Ríos Galegos
* BSBI Mapas: Distribución na Gran Bretaña e Irlanda (“en inglés”)
* Plantas para un Futuro; Base de datos (“en inglés”)