Pterigotos

Os **pterigotos** (**Pterygota**), do grego πτερυγωτος *pterigotos*, 'alado', son un grupo monofilético de insectos caracterizados por presentar ás no segundo  e terceiro segmentos torácicos (mesotórax e metatórax, respectivamente). A presenza de ás vai sempre acompañada dun reforzo do exoesqueleto (esclerotización) neses segmentos torácicos, os cales normalmente están unidos formando o pterotórax. O concepto oponse ao de **apterigotos** ('sen ás'). Porén, Apterygota é un grupo artificial de insectos sen carácter taxonómico.

## Características 
A á dos insectos é unha estrutura laminar de consistencia membranosa á cal a presenza de veas lle outorga a rixidez que cómpre para o voo, as cales se clasifican como veas lonxitudinais e transversais, e o padrón de venación é un carácter distintivo das especies. Existen diferentes sistemas de homologación das veas, os cales se utilizan para recoñecelas e interpretalas, e desta maneira poder recoñecer a que especie pertence un certo insecto. Os sistemas de homologación máis utilizados son o de Comstock e Needham (1898) e  de Kukalova-Peck (1983).; a outra hipótese postula que a á se orixinou a partir de estruturas das patas dos antepasados crustáceos, os órganos coxais; estes órganos coxais son parte dun complexo respiratorio, o que explicaría a alta venación das ás entre outras cousas e coñécese como teoría epicoxal, proposta por Kukalova-Peck (1978); recentes descubrimentos nos campos de xenética do desenvolvemento e filoxenia molecular apoian a teoría epicoxal.

## Orixe 
Os primeiros pterigotos apareceron nos inicios do Carbonífero. No Carbonífero medio estaban xa perfectamente diferenciados en polo menos 11 ordes, entre as que salientan os Palaeodictyoptera†, Diaphanopterodea† e Megasecoptera†, que lembran os odonatos actuais e que nalgúns casos acadaron envergaduras de case 75&nbsp;cm, e os Ephemeroptera, que chegaron a acadar os 45&nbsp;cm de envergadura e dos que aínda existen numerosos representantes actuais, pero moito menores.

## Clasificación 
Este grupo de insectos tradicionalmente foi dividido en paleópteros (Palaeoptera) e neópteros (Neoptera), diferenciados fundamentalmente na capacidade que teñen os neópteros de pregaren as ás sobre o corpo, cousa que non poden facer os paleópteros.

Entre os Palaeoptera encontramos as ordes Odonata e Ephemeroptera, xunto cos grupos paleozoicos Diaphanopteroidea, Paleodictyoptera, Megasecoptera e Archodonata; as demais ordes de pterigotos están todas incluídas dentro de Neoptera.

A validez dos paleópteros como grupo monofilético (clado) foi moitas veces cuestionada e presentáronse alternativas, sen que no momento actual exista un acordo ao respecto:

# Considerar os odonatos máis próximos aos neópteros que aos efemerópteros, chamándose a este grupo (Odonata + Neoptera) Metapterigota.
# Considerar os efemerópteros máis próximos aos neópteros que aos odonatos, chamándose Opisthoptera ao grupo formado por Ephemeroptera + Neoptera.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Naumann, I. D. (Ed). *The Insects of Australia*. Cornell University Press. NY.
* Osuna, E. 1995. *Morfología del exoesqueleto de los insectos*. Volumes I e II. CDCH. Universidad Central de Venezuela

### Ligazóns externas