Richard Strauss

**Richard Strauss**, nado en Múnic o 11 de xuño de 1864 e finado en Garmisch-Partenkirchen, Baviera, o 8 de setembro de 1949, foi un director de orquestra e compositor alemán de música clásica, particularmente salientable polos seus poemas sinfónicos, óperas e lieder. A súa longa traxectoria abrangue dende o romanticismo serodio até a metade do século XX. Membro dunha familia de grandes intérpretes e compositores vieneses, Richard Strauss, o polifonista moderno máis importante, é un caso sobranceiro na historia da música, tanto pola influencia exercida sobre os seus contemporáneos, como pola autonomía dunha obra sen fendas nin descontinuidades. Strauss tivo sobre todo dous referentes musicais, Wolfgang Amadeus Mozart e Richard Wagner, e no seu traballo ámbalas dúas figuras loitaron pola posesión da súa ánima artística.

## Traxectoria 
### 1864-1894 Mocidade en Múnic 
#### Formación musical 
Franz Strauss (1822-1905) abriuse camiño dende orixes humildes a través do seu talento musical. En 1847, Franz entrou na orquestra do Ópera da Corte de Múnic, e conseguiu converterse no primeiro trompa durante 42 anos. Era considerado como un dos mellores do seu tempo neste instrumento. O 29 de agosto de 1863, con corenta e un anos, casou con Josephine Pschorr (1838-1910), de 25 anos e filla dun adiñeirado empresario cervexeiro A parella mudouse á casa dos Pschorr, en Múnic, onde naceu Richard Georg Strauss o 11 de xuño de 1864. A segunda filla, Berta Johann, naceu en 1867.

A nai era amable e sensible, e o pai tiña unha personalidade dominante, temperamental e un chisco tiránica, seguramente polas dificultades que viviu como fillo ilexítimo e pola desgraza persoal que padeceu coa morte da súa primeira muller e dous fillos por mor dun contaxio de cólera. Franz inculcou ó seu fillo o aprecio pola dilixencia e o aforro, e tamén precisas habilidades musicais e o amor ós clásicos: Mozart (sobre todo); a familia Strauss era como unha escola musical. Ó mozo Strauss gustáballe camiñar co seu pai para escoitar como tocaba a banda no cambio de garda en Marienplatz. De volta para casa asubiaba as melodías que sentira. Con catro anos, o seu primeiro mestre de piano foi o arpista da corte August Tombo. En 1869, múdanse de casa, dende Altheimer Eck, a carón da fábrica da súa nai, a Neuhauserstrasse. En 1874, entra no Ludwig-Gymnasium para completar a súa educación secundaria. No ano seguinte comeza a estudar teoría musical con Friedrich Wilhelm Meyer, así comeza os estudos musicais dun xeito sistemático.

Ós trece anos completa unha *Serenata* para orquestra, musicada por primeira vez sen ningunha axuda, dedicada a Meyer. Até aquel intre, xa levaba feitas quince composicións, a maioría para piano, cancións e música de cámara. Once meses despois Von Bülow ofreceulle o posto de segundo director desta orquestra e dous meses despois, director titular. A partir de entón, a eminencia de Strauss como director foi paralela ó seu ascenso como compositor. Ocupou o posto de terceiro director da Ópera de Múnic (1886-1889), director da Orquestra da cort de Weimar (1889-1894), segundo e despois director principal en Múnic (1894-1898), director de orquestra (e máis tarde director) da Ópera da Corte Real de Berlín (1898-1919), e codirector musical da Ópera Estatal de Viena (1919-1924). Trasládase á orquestra da corte de Múnic como terceiro director, traballando a carón de Hermann Levi e Franz Fischer. Na primavera comeza unha historia de amor con Cäcilie Wenzel, actriz da corte. Ese mesmo día anunciou o seu compromiso matrimonial con Pauline de Ahna, creadora do papel de Freihild. As críticas foron bastante frías. Moito peores foron as da estrea en Múnic o ano seguinte, que só salvaron a interpretació de Pauline. Axiña a obra deixou de programarse.

Richard e Pauline coñecíanse dende 1887, cando foi a súa alumna de canto e casaron en setembro de 1894. A personalidade tempestuosa e con falta de tacto de Paulina, era o envés do carácter distante do seu marido. O seu comportamento excéntrico é obxecto dun bo feixe de anécdotas, a maioría verdadeiras. Porén, o matrimonio funcionou, entre eles adorábanse e así o demostran os 55 anos que pasaron xuntos.
miniatura|esquerda|Richard Strauss en 1909.
Despois escribiría unha serie de poemas sinfónicos *Tod und Verkläung* (*Morte e transfiguración*, 1888-1889), *Till Eulenspigiegels lustige Streiche* (1894-1895), *Also sprach Zarathustra* (*Así falou Zaratustra*, 1896), moi coñecidos no presente por formar parte da banda sonora do filme *2001: Unha odisea do espazo* de Stanley Kubrick, *Don Quixote* (1897), e *Ein Heldenleben* (*Unha vida de heroe*, 1897-1898). Eran verdadeiros dramas musicais sen texto, programáticos, nos que salienta o progresivo perfeccionamento da linguaxe musical e da instrumentación, así como a caracterización psicolóxica das personaxes e da descrición das situacións a través de motivos condutores ou leitmotiv, segundo o procedemento que Wagner levou á máxima expresión. O público non perdoou a Strauss a mofa que reflicte, a medio camiño entre o panfleto político e a sátira.

En 1902, asistiu en Berlín á representación da obra de teatro de Oscar Wilde *Salome*, coa posta en escena do célebre Max Reinhardt. *Salome* proporcionoulle a Strauss un entusiasmo impetuoso e de novo o irresistible impulso de crear música para escena. Strauss asistiu tamén á representación de *Elektra* do poeta e dramaturgo austríaco Hugo von Hofmannsthal en 1904, a montaxe volvía ser de Max Reinhardt. Strauss atopábase neses intres entregado á composición da súa *Salome* Hitler forzou a Strauss a renunciar á súa postura en 1935, despois de que o compositor rexeitase quitar a Stefan Zweig (xudeu) do cartel de *Die schweigsame Frau* (*A muller silenciosa*); Zweig er o autor do libreto, xudeu e amigo de Strauss.

En 1936 compon o *Himno dos Xogos Olímpicos de Berlín*. A súa decisión de producir *Friedenstag* en 1938, unha ópera cun acto que presenta unha fortaleza asediada durante as guerras mundiais –esencialmente un himno á paz e cun criticismo velado ó Terceiro Reich– nun tempo no que unha nación enteira estaba preparada para a guerra, foi visto como extraordinariamente valente. Cos seus contrastes entre liberdade e escravitude, guerra e paz, luz e escuridade, este traballo considérase máis relacionado con *Fidelio* que calquera outra ópera recente de Strauss. Coa fin da segunda guerra mundial foi listado na Gottbegnadeten-Liste de artistas considerados insubstituíbles que estaban exentos de servizos na fronte para protexer a herdanza cultural alemá.

En 1942 estrea *Capriccio* en Múnic. En 1944 prepara para Salzburgo a ópera *Die Liebe der Danae* que non chegou a estrearse até 1952. En 1948 Strauss compuxo o seu derradeiro traballo: *Vier letzte Lieder* (*Catro derradeiras cancións*) para soprano e orquestra. Toda a súa vida compuxera lieder, pero estes son os máis coñecidos. A linguaxe harmónica e melódica foi considerada ás veces como pasada de moda para a súa época cando se compara a súa obra coa dos novos compositores. As cancións nunca foron populares, nin para o público, nin para as actuacións.
miniatura|A tumba en 2024.
Richard Strauss morreu o 8 de setembro de 1949 en Garmisch-Partenkirchen, Alemaña. Os restos de Strauss foron incinerados. A urna está enterrada no cemiterio de Garmisch en Garmisch-Partenkirchen nunha tumba na que se atopan a súa muller Pauline, o seu fillo Franz (1898-1980) e a súa muller Alice (1904-1991), o neto Richard (1927-2007) e a súa muller Gabrielle, de solteira Hotter (1939-2020), e o neto Christian e a súa esposa Brigitte, de solteira Eckhardt (1925-1988).

Richard Strauss non estaba relacionado, nin debe ser confundido, con Johann Strauss ou os seus fillos, compositores vieneses de valses populares.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Boulez, Pierre (trans. Richard Strokes) (2003), *Boulez on Conducting: Conversations with Cécile Gilly*, Londres. Faber and Faber. .
*Boyden, Matthew (1999), *Richard Strauss*, Londres: Weidenfeld & Nicolson, Ltd; Boston, MA: Northeastern Press. .
* Dubal, David (2003), *The Essential Canon of Classical Music*, North Point Press, .
* Gilliam, Bryan, "Richard Strauss" in grovemusic.com . (This article is very different from the one in the 1980 *Grove*; in particular, the analysis of Strauss's behavior during the Nazi period is more detailed.)
*Kennedy, Michael (1999), *Richard Strauss: Man, Musician, Enigma*, Cambridge UK: Cambridge University Press.  
*Murray, David (1998), "Richard Strauss", in Stanley Sadie, (Ed.), *The New Grove Dictionary of Opera*, Vol. Three, pp.&nbsp;565–575. Londres: MacMillan Publishers, Inc. 1998. , .
*Reuth, Ralf Georg. *Goebbels*. Harcourt Brace, 1993
*Ross, Alex (2009), *The Rest Is Noise: Listening to the Twentieth Century*. New York: Farrar, Straus, and Giroux. .
*Schonberg, Harold C. (1967), *The Great Conductors*. New York: Simon & Schuster .
*Trenner, Franz (2003) *Richard Strauss Chronik*, Verlag Dr Richard Strauss Gmbh, Wien, .
*Youmans, Charles (2005). ''Richard Strauss's Orchestral Music and the German Intellectual Tradition: the Philosophical Roots of Musical Modernism.'' Bloomington: Indiana University Press. .