open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
O fillo

***O fillo***. *Acción dramática en dous actos, o segundo dividido en dous cadros (1935)* é unha peza teatral de Ricardo Carballo Calero publicada en Ediciós do Castro en 1982.

## Personaxes 

* Xoana
* Estrela
* Xenerosa
* O Crego
* Mari-Pepa
* A Descoñecida
* Florentina
* Rosalía
* Faustina
* Pilariña
* Pedriño
* Manueliño
* Froilanciño
* Pepiño
* O Galán
* A Virxe María
* O Anxo
* Coro de Nenos
* Coro de Anxos

## Desenvolvemento 
A acción desenvólvese nun lugar do interior de Galicia, na época actual e en tempo de inverno.

**Acto I**.

Sala dunha casa fidalga aldeá. Os personaxes ollan para un nacemento de Nadal.

A señorita da Casa, Xoana, parola co crego e outras mulleres e meniños.  Animan a Pilariña para que cante unha panxoliña:
.
As mulleres e o crego tentan convencer a fidalga que debía casar e ter un home que a amparase, que debía ter fillos que a agarimasen; ademais non lle faltaron pretendentes ricos. Van marchando e escóitase un coro de nenos, despois un coro de anxos. Xoana cre ver a Virxe e un anxo cando escoita un choro de meniño na xanela, colle o rapaciño.

**Acto II**
* Cadro I. O mesmo escenario do 1º acto pero sen o nacemento.
Xoana cántalle ao meniño:
.
As criadas Xenerosa e Estrela falan do moito que Xoana quere o neno, do ben que o coida e se desvive polo seu fillo aínda que dubidan de que fose un milagre, máis ben sería froito dos amores dalgunha rapaza que o deixou na fiestra.

Entra Florentina co recado de que Mari-Pepa do Xestal está a morrer e quere ver o meniño. Lévanllo.

O Galán cántalle de amores a Estrela
.

* Cadro II. A mesma decoración.
Xenerosa aclara que Mari-Pepa quería ver o meniño porque era a súa nai. Resulta que coma tantas veces unha moza foi servir, perdeuna un xurafás, tivo o meniño nun alpendre e deixouno na xanela da fidalga ao ver luz.

Agora Xoana xa non recoñece o meniño como fillo, non quere saber del nin coidalo coma antes, perdeuno; que se encargue Estrela dos seus coidados. Xenerosa tenta convencela de que o queira igual. O mesmo fai o crego pero Xoana ata dubida de Deus.

Entra “A Descoñecida” e dialoga con Xoana, a Descoñecida é un desdobramento dela mesma de cando era moza. Nese diálogo vaise resolver o problema do meniño.

Remata a obra entrando Estrela para atender o rapaz.

## Características
Este drama de mulleres que aborda o tema da maternidade virxinal foi galardoado en 1947 co Premio de teatro Castelao en Buenos Aires e nel hai referencias mítico-simbólicas e xogo de contrarios, características da obra de Carballo Calero.

O propio autor deixou a súa opinión:

E engade:

Para Henrique Rabuñal:
## Notas
María Muñoz de Quevedo

**María Muñoz Portal**, coñecida como **María Muñoz de Quevedo**, nada na Coruña o 27 de setembro de 1896 e finada na Habana o 14 de decembro de 1947, foi unha directora de coro e pianista galego-cubana.

## Traxectoria 
[miniatura|Con [Federico García Lorca.]]
Casada con Antonio Quevedo en 1919 e tras viaxar a Cuba, radicáronse alí de por vida. Foi creadora do máis importante labor musical de docencia e de dirección coral realizada en Cuba na primeira metade do século XX. En 1923 fundou, co tamén músico español Pedro San Juán Nortes, a Escola Filharmónica Nacional, da que foi nomeada directora, e ademais impartía clases de piano e harmonía. En 1925 renunciou a este centro docente para fundar o seu propio conservatorio, ao que deu o nome de Bach. Os seus resultados chegan ata hoxe: un movemento nacional de coros, con moi recoñecidos méritos.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* 
*
Aeroporto de Tashkent

O **aeroporto internacional de Tashkent**  é o principal aeroporto de Uzbekistán e o terceiro máis concorrido de Asia Central, tras os de Almati e Astana en Kazakhstán. Está situado a 12 quilómetros do centro de Tashkent.

## Aeroliñas e destinos
### Pasaxeiros
### Carga
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
Potencia rexional

miniatura|right|300px|
No eido das relacións internacionais, unha **potencia rexional** é un estado que posúe poder nunha rexión xeográfica. Estas potencias definen a polaridade de todo complexo de seguridade rexional. Os estados que ostentan un poder e influencia por enriba do dos seus veciños nunha rexión do mundo posúen hexemonía rexional.

## Potencias rexionais 
A continuación amósanse estados que foron identificados por estudosos, analistas ou outros expertos de relacións internacionais ou ciencias políticas. Estes estados cumpren en certa medida co criterio de exercer un poder rexional tal como se describiu nas seccións precedentes. As opinións sobre cales estados son potencias rexionais, varía en certa medida segundo o experto consultado. Os estados preséntanse ordenados por rexión.

### Leste Asiático 
* China
* Corea do Sur
* Xapón

### Europa 
Usualmente, Francia, Alemaña, Italia e o Reino Unido son considerados "Os catro grandes" de Europa,  polo seu poder económico e político a nivel mundial.
*  Alemaña
*  Francia
*  Italia
* Reino Unido

### Países Transcontinentais 
Países Transcontinentais como Rusia, exercen certa influencia a nivel rexional sobre outros países. Asemade, Turquía é un importante punto estratéxico entre Europa e Asia.
*  Rusia
*  Turquía

### América do Sur 
*  Arxentina
*  Brasil

### América do Norte 
* Estados Unidos

### Asia Occidental 
*  Arabia Saudita
*  Irán
* Israel

### Sur de Asia 
*  India
*  Paquistán

### Sueste de Asia 
*  Indonesia

### Oceanía 
*  Australia

### Norte de África 
*  Exipto
*  Alxeria
*  Marrocos

### África subsahariana 
*  Nixeria
*  Suráfrica

## Notas
Katharine Murray Lyell

miniatura|Portada do libro de Katharine Murray Lyell (1870) *A Geographical Handbook of All the Known Ferns*. (O título aparece cortado)
**Katharine Murray Lyell**, nada en 1817 e finada en 1915, foi unha botánica británica, autora dun libro pioneiro sobre a distribución mundial dos fentos e editora de volumes da correspondencia entre moitos dos científicos notábeis da súa época.

## Biografía 
Katharine Murray Horner era unha das seis fillas do comerciante e xeólogo escocés Leonard Horner. Leonard Horner deulle unha boa educación ás súas fillas e levábas ás reunións da British Association for the Advancement of Science.

A irmá máis vella de Katharine, Mary, era xeóloga e conquilóloga. Casou co xeólogo Charles Lyell. Katharine Horner casou despois co irmán máis novo de Lyell, Henry. O seu fillo máis vello, Leonard, chegou a ser membro Parlamento británico. A súa sobriña Dorothea Pertz tamén foi botánica.

## Traxectoria 
Como botánica, Katharine Lyell especializouse nos fentos e en 1870 publicou un volume sobre a distribución xeográfica dos fentos no planeta. No seu prólogo recoñece o moito que lle debía a William Jackson Hooker e ó seu compendio inacabado de fentos, *Synopsis Filicum* (publicado postumamente en 1868). Porén, o libro de Lyell foi o primeiro que usaba unha organización xeográfica no canto da habitual organización por taxonomía. Ela viaxou á India con Henry, onde recolleu plantas en varias rexións, entre elas o delta do Ganges, e carteouse con ilustres vitorianos da súa época, como os científicos Alfred Russel Wallace e Charles Darwin e a misioneira Harriette Colenso (quen lle recolleu fentos). A súa colección de fentos está repartida entre os Kew Gardens e o Herbario da Universidade de Reading (RNG), mentres que o resto das súas outras plantas foron parar ao Museo Británico.

Lyell tamén editou varios libros de memorias e de correspondencia de tres destacados científicos do seu día. Cando o seu cuñado Charles morreu en 1875, converteuse na compiladora e editora dunha obra en dous volumes da súa biografía, diarios e correspondencia. Unha década máis tarde, trala morte do seu pai, editou as súas cartas nunha obra en dous volumes. Tamén editou a biografía e cartas doutro dos seus cuñados, Charles Bunbury, un afamado paleobotánico. Todas estas obras seguen a ser un material de referencia para as persoas que investigan este período.

A abreviatura estándar de autoría K. Lyell úsase para indicar esta persoa cando se cita un nome botánico.

## Obra 
* Katharine Lyell. *A Geographical Handbook of All the Known Ferns: With Tables to Show Their Distribution*. Londres: John Murray, 1870.
* Katharine Lyell, ed. *The Life, Letters and Journals of Sir Charles Lyell*. Londres: John Murray, 1881.
* Katharine Lyell, ed. *Memoir of Leonard Horner, F.R.S., F.G.S.: Consisting of Letters to his Family and from Some of his Friends*. Londres: Women's Printing Society, 1890.
* Katharine Lyell, ed. *The Life and Letters of Sir Charles J.F. Bunbury*. Londres: John Murray, 1906.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fento
Os xefes

***Os xefes. Drama en tres actos*** é unha pequena peza teatral de Ricardo Carballo Calero escrita en 1980 e publicada en Ediciós do Castro en 1982.

## Personaxes 
**Personaxes do Acto I**

* Xeneral Caión
* Xeneral Brandariz
* Capitán Souto
* Xeneral Braña
* Xeneral  Soandres
* Tenente Axudante do Xeneral Brandariz
* Secretario do Ministro de Información
* Ministro de Información
* Albertina Ferreira
* Lucía Reali
* Jonh Smith
* Alfred Schmith
* Pierre Dupont
* Unha voz ao dictáfono
* Un soldado
* Cinco Xenerais de Estado Maior

**Personaxes do Acto II**

* Xeneral 1º
* Xeneral 2º
* Xeneral 3º
* Xeneral 4º
* Xeneral 5º
* Xeneral Bravo
* Un Capitán
* Luía Reali
* Ministra de Propaganda
* Secretaria da Ministra de Propaganda
* Secretario da Ministra de Propaganda
* Xeneral Dragón

**Personaxes do Acto III**

* Un Diplomático
* Unha Secretaria
* Un Criado
* Xeneral Dragón
* Xeneral Braña
* Embaixador de Dilandia 

## Desenvolvemento 
A acción desenvólvese nun lugar do interior de Galicia, na época actual e en tempo de inverno.

**Acto I**

Despacho do Xeneral Brandariz no cuartel xeral das forzas que sitian Gaibor.

Conversan o Xeneral Caión e o Xeneral Brandariz sobre a situación da guerra. O tema é a estratexia do inimigo comandado polo Xeneral Dragón que foi abandonando parte do territorio para facerse forte na capital.

O xeneral Brandariz e o Xeneral Caión falan de como levaren adiante a campaña e venceren o inimigo.

O xeneral Brandariz e o Ministro de Información conceden unha rolda de prensa a varios xornalistas estranxeiros respondendo a preguntas sobre a situación da guerra e da política no seu bando.

**Acto II**

Agora é o cuartel xeral do xeneral Dragón na cidade sitiada de Gaibor.

Os xenerais analizan a situación da guerra e a decisión tomada de repregar todas as forzas armadas á capital.

O xeneral Bravo e a Ministra de Propaganda concédenlle unha entrevista a Lucía Reali, unha das xornalistas que xa estivera nas preguntas co outro bando. Analizan a situación política e da guerra.

**Acto III**

Despacho da Embaixada de Dilandia en Gaibor.

Prepárase unha entrevista entre os xenerais dos dous bandos, o xeneral Braña e o xeneral Dragón, para ver a posibilidade de rematar a guerra ou continuar unha tregua.

Os dous eran amigos ata hai tres anos, coñecíanse as familias. Agora están atrapados en lados diferentes, un pola extrema dereita e outro pola extrema esquerda. Falan e vense incapaces de acabar a guerra porque os políticos dos dous bandos non llelo van permitir.

Mais chegan a un acordo que, no fondo, lles vai permitir saír gañando aínda que non o pareza.

## Características
Carballo Calero dixo sobre a obra:

E tamén:

Para Henrique Rabuñal:
E engade o mesmo autor: *Resulta fácil establecer paralelismos entre o conflito teatral cos acontecementos da Guerra Civil española e co asedio de Madrid que Carvalho vive como miliciano do exército republicano*.

## Notas
Geki

**Giacomo Russo**, nado en Milán o 23 de outubro de 1937 e finado en Caserta o 18 de xuño de 1967, foi un piloto de automobilismo italiano, máis coñecido como **Geki**.

## Traxectoria
Piloto experimentado nas fórmulas máis baixas italianas, tamén participou en tres Gran Premio de Italia de Fórmula 1 de 1964-66, fallou na cualificación de 1964, pilotando un Brabham para Rob Walker. Nos dous Grandes Premios que comezou, pilotou un Team Lotus. Non logrou puntos de campionato.

No entanto, foi catro veces campión de Italia de Fórmula 3, gañando campionatos consecutivos entre 1961 e 1964.
 
Faleceu nun horrible accidente nunha carreira de Fórmula 3 italiana en Caserta en 1967. Tras un accidente nos que se viron involucrados Beat Fehr, Andrea Saltari e Franco Foresti, Fehr correu pola pista para advertir aos pilotos que se achegaban sobre os coches danados e o aceite na calzada. O seguinte grupo de coches incluía a Geki, Massimo Natili, Jürg Dubler, Romano "Tiger" Perdomi e Corrado Manfredini que non puideron evitar chocar cos restos do accidente na pista. O Matra de Geki chocou contra un muro e morreu ao instante. Fehr foi alcanzado por un dos autos e tamén morreu e Perdomi morreu no hospital oito días despois. 

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén
Inlandsis da Antártida

miniatura|Imaxe satélite composta do continente antártico.
[miniatura|Tendencias de temperatura da superficie antártica entre 1981 e 2007, sobre a base de observacións termais [Radiación infravermella|infravermellas dunha serie de sensores de satélite NOAA. A temperatura de superficie non necesariamente reflicte a temperatura do aire.]]
A **cuberta de xeo** ou **inlandsis antártico** é parte dun dos dous casquetes polares (ou calotas polares) da Terra. Cobre preto do 98 % do continente antártico e é a masa singular de xeo máis grande da Terra, con arredor de 14 millóns de km² e contén 30 millóns de km³ de xeo. Supón máis do 90% do volume total de xeo glaciar da Terra, en comparación co 8% que representa o inlandsis de Groenlandia, no hemisferio norte. A súa antigüidade é de 33.6 millóns de anos.

Este manto de xeo da Antártida acada grosores superiores ós 4 km, situándose o leito de rocha nalgúns puntos a uns 2 km baixo o nivel do mar. En moitos puntos da costa antártica o manto de xeo continúase con grandes masas de xeo parcialmente flotante unidas a terra chamadas plataformas de xeo, a maior das cales é a plataforma de xeo de Ross, cunha superficie aproximada de 500.000 km² e uns 70 m de altitude media. Ditas plataformas representan fraccións do inlandsis empurradas ao mar. O manto de xeo antártico móvese cara ao exterior a unha taxa estimada de entre 25 e 50 metros por ano, podendo acadar os 1000 metros ao ano ou máis no caso das plataformas de xeo das costas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Inlandsis
* Campos de xeo
* Plataforma de xeo
Manuel Fernández Rodríguez

O nome **Manuel Fernández Rodríguez** pode referirse a:
***Manuel Fernández Rodríguez** (Goián 1913), historiador e arqueólogo, correspondente da RAG.
***Manuel Fernández Rodríguez** (Granada, 1917 - Barcelona, 2003), anarcosindicalista e guerrilleiro antifranquista.
***Manuel Fernández Rodríguez** (A Estrada 1941), banqueiro.
***Manuel Fernández Rodríguez** (Nogueira de Ramuín 1959), presidente da Casa de Galicia de San Sebastián.
***Manuel Fernández Rodríguez** (Lugo,  20 de xaneiro de 1973), profesor e crítico literario.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
Campo do Castro

**Campo do Castro**, ou **Castro Sarridal**, é un castro situado no concello de Cedeira.

Está situado nunha península ao bordo dos cantís. Non se sabe a forma e tamaño do castro. En 2017 comezaron as escavacións aparecendo unha sauna castrexa con pedra formosa.  A sauna ten un atrio, unha antecámara, unha cámara e unha entrada.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castros de Galicia
* Cultura castrexa
* Arco Ártabro

### Ligazóns externas 
* Catálogo plan básico autonómico Castro de Campo do Castro Xunta de Galicia
*Castro Sarridal  - Concello de Cedeira.
Bob Anderson (piloto)

**Robert Hugh Fearon "Bob" Anderson**, nado en Hendon (Londres) o 19 de maio de 1931 e finado en Northampton o 14 de agosto de 1967, foi un piloto de motociclismo e automobilismo inglés.

## Traxectoria
Competiu nas carreiras de motociclismo de Grand Prix da 1958 a 1960 e na Fórmula Un da tempada de  á tempada de . Tamén gañou dúas veces a carreira de North West 200 en Irlanda do Norte.

Logo de varias tempadas nas carreiras de motocicletas nas que terminou entre os dez primeiros en varias ocasións, cambiou ás carreiras de automóbiles en 1961, cando correu nun Lola na Fórmula Júnior nunha carreira en Snetterton. Continuou nas carreiras de automóbiles e finalmente converteuse no piloto de Team Lotus na Formula Júnior, gañando unha carreira no Autódromo de Montlhéry e terminando segundo en Mónaco.

Entrou na Fórmula Un en  co seu propio automóbil un  Lola Mk4 baixo o nome de **DW Racing Enterprises**, un pequeno equipo en comparación con outros equipos privados como Scuderia Filipinetti ou Rob Walker Racing Team. DW en realidade só estaba composto por Bob e un pequeno equipo de mecánicos. A pesar deste impedimento, levou ao pequeno e flexible Lola á vitoria no Gran Premio de Roma de 1963 no primeiro ano. Nos anos posteriores pilotou coches privados baixo a mesma bandeira, o seu mellor resultado foi un terceiro lugar no Gran Premio de Austria de 1964. Foi galardoado co Von Trips Memorial Trophy como o máis exitoso participante privado da tempada de .

En 1967, sufriu un accidente mentres probaba en Silverstone, saíuse da pista en condicións de mollado e golpeou contra o posto dun comisario. Anderson sufriu feridas graves no peito e no pescozo e morreu máis tarde no Hospital Central de Northampton.

## Resultados nos Gran Premio de Motociclismo
(clave) (Carreiras en letra **grosa** indican pole position) (Carreiras en *italica* indican volta rápida)

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén
Perpendicularidade

miniatura|250x250px|A semirrecta AB é perpendicular á recta CD, porque os dous ángulos que conforma son de 90 graos (en laranxa e azul, respectivamente).
En xeometría, a condición de **perpendicularidade** (do latín *per-pendiculum* «plomada») dáse entre dous entes xeométricos que se cortan formando un ángulo recto. A perpendicularidade é unha propiedade fundamental estudada en xeometría e trigonometría, por exemplo nos triángulos rectángulos, que posúen 2 segmentos «perpendiculares».

A noción de perpendicularidad xeneralízase á de ortogonalidade.

## Relacións 
A relación de **perpendicularidade** pódese dar entre:
* **Rectas**: dúas coplanarias son perpendiculares cando ao cortarse dividen ao plano en catro rexións iguais, cada un dos cales é un ángulo recto. Ao momento de intersección de dúas rectas perpendiculares chámaselle pé de cada unha delas na outra.
** Semirrectas: dúas **semirrectas** son perpendiculares, cando conforman ángulos rectos tendo ou non o mesmo punto de orixe.
* Planos: dous **planos** son perpendiculares cando conforman catro ángulos diedros de 90º.
** Semiplanos: dous **semiplanos** son perpendiculares cando conforman ángulos diedros de 90°; xeralmente, compartindo a mesma recta de orixe.
Ademais, pode existir unha relación de perpendicularidad entre os 4 elementos anteriores, tomados de dous en dous.

#### Construción da perpendicular a unha recta por un punto dado 
miniatura|250x250px|Construción da perpendicular (azul) á liña AB a través do punto P.
Para construír unha perpendicular á liña AB a través do punto P usando regra e compás, procédese como segue:
* Paso 1 (vermello): debúxase un círculo con centro en P para crear os puntos A' e B' na liña AB, os cales son equidistantes a P.
* Paso 2 (verde): debúxanse dous círculos centrados en A' e B', pasando os dous por P (ou co mesmo radio). Sexa Q o outro punto de intersección destes dous círculos.
* Paso 3 (azul): únense P e Q para obter a recta perpendicular PQ.
Para probar que PQ é perpendicular a AB, utilízase o criterio de congruencia LLL para os triángulos QPA' e QPB' para demostrar que os ángulos OPA' e OPB' son iguais. Logo úsase o criterio LAL para os triángulos OPA' e OPB' para demostrar que os ángulos POA e POB son iguais.

## Véxase tamén 
* Mediatriz
* Ortogonalidade
* Paralelismo

## Referencias 
* Perpendicular;  Perpendiculares e paralelas, sitio «Goza as matemáticas».
* Liñas perpendiculares cerco «Dicionario visual de matemáticas».
* Simmons, Bruce (2011). «perpendicular».  (en inglés). 

## Ligazóns externas 
* Como debuxar un bisector perpendicular dunha liña con regra e compás Con animación (en inglés)
* Como debuxar unha perpendicular ao final dunha liña con regra e compás Con animación (en inglés)
Castro das Croas (Cedeira)

**Castro das Croas** ou As Croas de San Miguel é un castro de cumio fortificado de Cedeira.

## Descrición
Ten forma circular duns 60 metros de diámetro con catro liñas defensivas concéntricas case completas con foxos entre elas. As liñas defensivas teñen forma elíptica cunha orientación no eixe maior N-O de 170 metros e no menor de 115 metros.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castros de Galicia
* Cultura castrexa
* Arco Ártabro

### Ligazóns externas 
* Catálogo plan básico autonómico Castro das Croas Xunta de Galicia
Óscar Naranjo

**Óscar Adolfo Naranjo Trujillo**, nado en Bogotá o 22 de decembro de 1956, é un xeneral retirado da Policía Nacional de Colombia, negociador plenipotenciario do goberno nas negociacións de paz coas FARC e actual vicepresidente de Colombia.

Ocupou o cargo de director desa institución entre maio de 2007 e xuño de 2012.  Traballou no comando do departamento de Policía de Bolívar, o Comando de Operacións Especiais, a Dirección de Intelixencia e Contraintelixencia Policial e a Policía da cidade de Cali. Participou na Operación Apocalipse 1 que deu morte ó narcotraficante Gonzalo Rodríguez Gacha, membro do Cartel de Medellín ademais doutras operacións de intelixencia que terminaron coa morte de Pablo Escobar, capo do Cartel de Medellín. Naranjo é membro da *International Drug Enforcement Association* filial da DEA estadounidense, a Asociación Internacional de Xefes de Policía e o círculo de historia da Policía Nacional. O 19 de abril de 2012, o xeneral Naranjo presentou a súa renuncia ó presidente Juan Manuel Santos. A renuncia oficializouse o 12 de xuño de 2012. Foi asignado entón como negociador plenipotenciaro nas negociacións de paz coas FARC dende os seus inicios.

O 12 de xaneiro de 2017 o Presidente Juan Manuel Santos anunciou o seu postulación para ser o novo vicepresidente de Colombia.

## Notas
Rossiya Airlines

**Rossiya Airlines** (ruso: АО «Авиакомпания „Россия“», AO Aviakompaniya "Rossiya"), ás veces comercializada como Rossiya - Russian Airlines (ruso: «Россия - Российские авиалинии», Rossiya - Rossiyskie avialinii), é unha aeroliña rusa con sede en San Peterssburgo, co seu centro de conexións no aeroporto de Pulkovo. Ten centros de conexións adicionais nos aeroportos de Moscova-Vnukovo, de Rostov do Don e de Oremburgo-Central. Rossiya é unha subsidiaria de Aeroflot.

## Frota 
[miniatura|[Boeing 747-400 de Rossyia coa librea da campaña "*Caring for Tigers together*" para salvar ao tigre siberiano]]
[miniatura|A319-111 de Rossiya Airlines coa libre do [FC Zenit Saint Petersburg|FC Zenit]]
En marzo de 2018 a frota comercial de Rossiya estaba formada polos seguintes avións:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web da aeroliña
Premio 8 de Marzo

O **Premio 8 de marzo** é un galardón co que a Confederación Intersindical Galega recoñece a loita das mulleres.

## Galardoadas 
## Notas
Aeroporto de Rovaniemi

O **aeroporto de Rovaniemi**  é un aeroporto finés situado a 10 quilómetros ao norte da cidade de Rovaniemi. Con 579 470 pasaxeiros en 20017 é o terceiro aeroporto máis concorrido de Finlandia.  O círculo polar ártico cruza a pista xusto no seu extremo norte.

## Aeroliñas e destinos
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
Independencia de Colombia

[miniatura|250px|[Batalla de Boyacá.]]

A **Independencia de Colombia** foi o proceso histórico que permitiu a emancipación de Colombia do Imperio Español, dando fin ó período colonial. Devandito proceso librouse no medio dun conflito desenvolvido durante o primeiro cuarto do século XIX para emancipar o territorio que daquela era coñecido como Provincias Unidas de Nova Granada. Esta foi parte das guerras de independencia hispanoamericanas, unha serie de loitas xurdidas en América Latina motivadas pola invasión francesa de España en 1808, a cal foi parte das guerras napoleónicas en Europa.

Os movementos da independencia comezan cunha serie de feitos liderados por Antonio Nariño e Camilo Torres Tenorio. A primeira fase da guerra, de 1810 a 1819, caracterizouse por constantes loitas internas entre os defensores da independencia. En 1811, as provincias de Nova Granada conformáronse nun novo Estado independente, consistente nunha confederación débil daquelas provincias que se declararon independentes en 1810. En 1816, os españois gañaron de novo o control do país, co cal instala o chamado réxime do terror, aínda que durante este período varios grupos republicanos mantivéronse activos, exercendo un poder efectivo nos Llanos, principalmente na Güiana venezolana e no Casanare.

En 1819, un exército republicano comandado por Simón Bolívar cruza as montañas que separan as provincias de Casanare e Tunja e tras as batallas de Paya, Pantano de Vargas e Ponte de Boyacá ten vía libre para tomar o control de Santa Fe, cidade á que chega o 10 de agosto de 1819.

O territorio ocupado polo vicerreinado de Nova Granada converteuse nunha República Federal, logo coñecida como a Gran Colombia en honra ó navegante Cristovo Colón.

## Notas
Jean-Claude Rudaz

**Jean-Claude Rudaz**, nado en Sion o 23 de xullo de 1942, é un expiloto de automobilismo suízo.

## Traxectoria
Fixo un intento no Campionato do Mundo de Fórmula Un, no Gran Premio de Italia de 1964 cun Cooper T60 non oficial, dirixido por Fabre Urbain. Rebentou o motor na práctica e non conseguiu comezar a carreira, a pesar de clasificarse 20º dos 25 participantes. Tamén participou nas 24 Horas de Le Mans de 1964.

Despois da súa andaina nas carreiras, fundou a aeroliña Transvalair en 1973, que agora está especializada en transporte de mercadorías e manipulación de carga.

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

### Carreiras fora do Campionato
(key)

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
*Small, Steve (1995): ''The Grand Prix Who's Who*
*Thompson, John (1974): *The Formula One Record Book''
Desigualdade de xénero

A **desigualdade de xénero** é o fenómeno que ocorre cando un colectivo, ben sexa de xénero masculino ou feminino, ten privilexios por encima do outro, desprezando os dereitos deste último.

## Historia e características 
Co movemento feminista iniciouse un proceso de recoñecemento das achegas das mulleres, reivindicáronse os seus dereitos sexuais e o dereito a decidir sobre o seu propio corpo, analizouse a súa situación no traballo, púxose de relevancia o seu modo de ser, de ver a realidade, etc. En definitiva, deuse valor ao seu modo de ser e estar no mundo. Debemos recoñecer a importancia deste movemento sen esquecer que houbo importantes logros anteriores a favor da equidade. Lembremos, por exemplo, a loita das mulleres polo seu recoñecemento como cidadás (o voto feminino) ou a reclamación de dereitos laborais que acabou coa vida de 146 obreiras da fábrica Cotton de Nova York, o día 8 de marzo de 1908.

Este recoñecemento propiciou que se produzan transformacións no ámbito do dereito, a ciencia ou a arte, visibilizando o papel das mulleres nos diversos escenarios da vida. No entanto, o recoñecemento de dereitos non foi necesariamente acompañado dunha mellora da situación das mulleres cara á igualdade. Considérase que mesmo nos países chamados 'desenvolvidos' existe unha brecha entre os dereitos e igualdades expresados formalmente e os recoñecidos realmente. Por todo iso é necesario abundar nas desigualdades de xénero existentes e realizar unha análise dende os diversos ámbitos de intervención, porque na maioría dos casos, ás desigualdades sociais existentes e sobre as que é preciso intervir súmanse as desigualdades de xénero.

Pereira de Andrade sinala que o xénero máis vulnerable a sufrir discriminación é o feminino, derivado dun sistema que centra o peso de obrigacións sobre o home, chamado sistema patriarcal. Entre as consecuencias deste sistema patriarcal, atópase a chamada violencia de xénero.

## Notas
Eumelo (mitoloxía)

**Eumelo**, na mitoloxía grega, foi rei de Feras, fillo de Admeto e de Alcestis. Participou na guerra de Troia ao mando de once naves. Tivo un papel destacado nos xogos en honra de Patroclo, nos que participou na carreira de carros, e contaba cunhas eguas que foran criadas por Apolo. Marchaba en primeiro lugar, pero a deusa Atenea provocou a súa caída, así que chegou o último. A pesar diso, Aquiles quería concederlle o segundo premio, pero máis tarde rectificou e concedeulle outro especial: a armadura do troiano Asteropeo.

Considerábase a Eumelo entre os que se esconderan no cabalo de Troia.
## Notas
Arréforas

[miniatura|Escena con figura dobrando un peplo no friso ao lado leste do Partenón ([Museo Británico).]]
As **arréforas **ou **arréforos** (, Arrēphoros) eran raparigas virxes de entre sete e once anos que vivían no Arreforión (Acrópole de Atenas). Na festividade das **Arreforias**, consagrada á deusa Atenea Polias, levaban sobre as súas cabezas nunhas cestas o que lles daba a sacerdotisa desta deusa. Segundo Pausanias ninguén sabe de que se trataba, nin sequera elas mesmas. No recinto de Afrodita nos Xardíns descendían as mozas por unha baixada subterránea até unha cova. Deixaban os presentes alí abaixo e collían outros obxectos que tamén estaban tapados e que levaban á Acrópole. Despois disto eran substituídas por outras.

Eran elixidas polos arcontes entre as familias nobres, probabelmente entre as achegadas ao culto de Atenea. As súas familias sufragaban os gastos da festa.

O seu nome significa portadoras de *árrēta*: *cousas das que está prohibido falar*.

Harpocración sinala no seu *Lexicon*, baixo o apartado de *Arrêphorein*, que existían catro arréforas (*Arrephoroi*) e que dúas delas tecían o peplo de Atenea que recibía cada catro anos nas Panateneas.

## Notas
Carta de Xamaica

[miniatura|Simón Bolívar por [José Gil de Castro.]]
A **Carta de Xamaica** é un texto escrito polo político e militar venezolano Simón Bolívar o 6 de setembro de 1815 en Kingston, capital da colonia británica de Xamaica, en resposta a unha misiva de Henry Cullen, un comerciante xamaicano de orixe británica residente en Falmouth, preto de Montego Bay. Bolívar expuxo as razóns que provocaron a caída da Segunda República no contexto da independencia de Venezuela. A carta, cuxo título era *Contestación dun Americano Meridional a un cabaleiro desta Illa*, pretendía atraer a Reino Unido e ó resto de potencias europeas cara á causa dos *patriotas* independentistas americanos. A edición en inglés da carta tivo o título *A friend* e, en castelán, «Un caballero de esta isla». O orixinal máis antigo que se coñecía é o manuscrito borrador da versión inglesa conservado no Arquivo Xeral da Nación (Bogotá), no fondo Secretaría de Guerra e Mariña, volume 323. A primeira publicación coñecida da Carta en castelán apareceu impresa en 1833, no volume XXI, Apéndice, da *Colección de documentos relativos a la vida pública del Libertador*, compilada por Francisco Javier Yánez e Cristóbal Mendoza. 

Non se puido localizar o manuscrito orixinal castelán nin se coñecía copia algunha entre 1815 e 1883, agás as dúas publicadas en inglés de 1818 e 1825, ata que o 4 de novembro de 2014 o presidente de Venezuela, Nicolás Maduro, informou o achado nun arquivo situado en Ecuador do manuscrito orixinal en lingua castelá do documento.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
Real Audiencia de Quito

[miniatura|450x450px|Mapa da Real Audiencia en [1779.]]
A **Audiencia e Chancelería Real de Quito** (1563-1822) foi o máis alto tribunal da Coroa española nos territorios da Provincia ou Presidencia de Quito, dentro do Vicerreinado do Perú, que despois formaron parte do Vicerreinado de Nova Granada. 

O antigo Goberno de Quito de Gonzalo Pizarro, ensanchara xa o seu territorio, até Cali e Popayán polo norte; polo sur até os desertos de Piura; e pola conca do río Amazonas, a exploración de Gonzalo Pizarro, o descubrimento e exploración do río Amazonas até o Atlántico por Francisco de Orellana, e as fundacións en Yaguarzongo e Bracamoros, como os descubrimentos do alto río Marañón e ó río Ucayali por Juan de Salinas y Loyola, deron ó antigo Goberno de Quito unha extensión nova na conca do río Amazonas. Por estas razóns, o 4 de xullo de 1560 os quiteños pediron ó rei de España a creación dunha Audiencia na Gobernación de Quito. 

O rei Filipe II, na cidade de Guadalaxara o 29 de agosto de 1563, ditou unha Real Cédula polo cal a Gobernación de Quito de Gonzalo Pizarro é elevada a unha Audiencia Real e sinálaselle límites. Foi inaugurada o 18 de setembro de 1564.
Juan Juega

**Juan Juega Puig**, nado en Pontevedra o 14 de abril de 1954 e finado na mesma vila o 19 de marzo de 2018, foi un historiador e profesor galego.

## Traxectoria
Licenciouse primeiro e doutorouse despois (2014) en Historia pola Universidade de Santiago de Compostela. A súa tese doutoral dedicoulla ao comercio marítimo en Galicia entre os séculos XVI e XVII.

Como historiador, especializouse na historia da súa vila natal, Pontevedra. Laboralmente, foi profesor de secundaria en institutos de bacharelato de Ponteareas, Pontevedra (A Xunqueira), Poio e Vilagarcía de Arousa. Dirixiu o Instituto de Estudos Históricos da Deputación de Pontevedra.

Escribía artigos sobre temas históricos para o *Faro de Vigo*.

## Vida persoal
Foi o sexto dos nove fillos de Ramón Juega Rúa e María del Carmen Puig Gaite. Tivo tres fillas con Anen Rivera Quintana (María, Marta e Carmen Juega Rivera) e un con María José Frías (Fernando Juan Juega Frías). Cando morreu estaba casado con Pilar Rosales.

## Obra
**Pontevedra, villa amurallada* (Deputación de Pontevedra, 1995; con Antonio de la Peña e Enrique Sotelo)
**El estanco de la sal en Galicia. Siglos XVI-XVIII* (Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación, 2006)
**A historia de Galicia nos seus textos* (Vía Láctea, 1996)
**As rúas de Pontevdra* (Deputación de Pontevedra, 2000)
**La flota de Nueva España en Vigo, 1702* (Ediciós do Castro, 2001)
**Los Dinís un linaje judeoconverso en la Pontevedra de los siglos XVI y XVII* (Ediciós do Castro, 2004)
**Specvlvm humanae vitae. O Camiño da Vida na contraportada da Igrexa de Santa María a Maior de Pontevedra* (Concello de Pontevedra, 2010)
**El Comercio Marítimo de Galicia 1525-1640* (Deputación de Pontevedra, 2014; tese doutoral)

## Notas
Aeroporto de Thunder Bay

O **aeroporto internacional de Thunder Bay**  é un aeroporto canadense na cidade de Thunder Bay, Ontario. Con 108 130 movementos de avións en 2012, foi o quinto aeroporto máis concorrido de Ontario e o 16º do Canadá. Nese mesmo ano usaron as súas instalacións máis de 761 000 pasaxeiros.

## Aeroliñas e destinos
### Pasaxeiros
### Carga
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
Castro de Magalofes

**Castro de Magalofes** é un castro de cumio fortificado situado en Fene.

Ten forma elíptica, de N-S 90 m e de L-O 75 m cunha soa liña defensiva. Ao sur ten un antecastro de tamaño semellante.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castros de Galicia
* Cultura castrexa
* Arco Ártabro

### Ligazóns externas
* Catálogo plan básico autonómico Castro de Magalofes Xunta de Galicia
Andrea López Chao

**Andrea López Chao**, nada en Mondoñedo en data descoñecida do século XIX, foi unha mestra galega na emigración. Foi directora do Centro Gallego de La Habana e vicepresidenta da asociación Hijas de Galicia*.* Participou no I Congreso de Mulleres de Cuba en 1923.

## Traxectoria 
Sábese pouco da súa traxectoria en Galicia. Antes de emigrar exerceu como mestra en 1897 en Paradavella, A Fonsagrada. Logo, na escola de Lindín e despois en Couboeira e Viloalle, as tres últimas parroquias do concello de Mondoñedo. En 1898, o xornal *El Regional* de Lugo, informou sobre o seu nomeamento como mestra interina da escola mixta de Lindín (Mondoñedo) cun soldo anual de 450 pesetas. miniatura|200x200px|Centro Gallego de La HabanaViúva de Santiago Ares Cabanillas, emigrou a Cuba. Alí exerceu a docencia, xogou un papel importante no movemento societario galego na Habana e, preocupada pola situación das mulleres, ocupou relevantes cargos nos movementos feministas.
### Centro Gallego de La Habana 
En 1904, *El Norte de Galicia* relatou que "*Andrea López Chao, mestra que foi de Viloalle, en Mondoñedo, foi nomeada directora do establecemento de ensino Centro Gallego da Habana. Gañou dita praza por oposición e goza dun soldo de 75 pesos oro mensuais*".miniatura|Hospital Hijas de Galicia.

Alí exerceu como profesora e directora durante anos e, en 1924 ela mesma propuxo o nome do denominado “Plantel de Concepción Arenal”, o cadro de ensino do Centro Galego que cubría clases de ensino primario e clases nocturnas de corte e costura, comercio, taquigrafía etc.
### Hijas de Galicia 
En 1917 constituíuse en Cuba a sociedade *Hijas de Galicia* para axudar, asistir e defender ás mulleres emigrantes galegas dos abusos e discriminacións. O goberno formábano e dirixían homes, ata que en 1919 reformouse o Regulamento e Andrea López Chao converteuse na primeira muller elixida para ocupar a vicepresidencia da asociación.

### I Congreso de Mulleres de Cuba. 
Andrea López Chao participou en representación de *Hijas de Galicia* no I Congreso de Mulleres de Cuba, organizado polo Club Femenino de Cuba e celebrado na Habana entre o 1 e o 6 de abril de 1923. Asistiron 31 organizacións e reclamaron o dereito ao sufraxio feminino, a igualdade de dereitos e deberes cos homes, combater a droga e a prostitución, modificar o ensino e protexer á infancia. e foi directora auxiliar do presidente da Sección. En 1936 concedéronlle a carta de naturalización cubana. Seguiu participando nos actos do Centro Galego polo menos ata 1940.
## Recoñecementos 
Andrea López Chao aparece na novela *Sándalo*, de María Xosé Porteiro, editada por Galaxia en 2019.

## Obra 
* *Discurso pronunciado por Andrea López Chao no I Congreso Nacional de Mujeres, celebrado na Habana entre o 1 e 6 de abril de 1923*. Eco de Galicia (nº189), 22 de abril de 1923.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* González Pagés, Julio César (2003). *Emigración de mujeres gallegas a Cuba: Las Hijas de Galicia*. Concello de Vigo
### Outros artigos 
* Centro Gallego de La Habana

* Hijas de Galicia

### Ligazóns externas
Cor Dam

**Cornelis **(**Cor**) **Dam**, nado na cidade surholandesa de Delft o 26 de abril de 1935, é un artista holandés que ao longo da súa carreira cultivou a escultura, a pintura, ilustración e a cerámica.

## Traxectoria 
Dam estudou na a presa estudada na *Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten *("Real Academia das Belas Artes") da Haia e, logo da súa graduación, entre 1950 e 1965, traballou como deseñador na fábrica *De Koninklijke Porceleyne Fles*, máis coñecida como Royal Delft, que se dedica á fabricación de obxectos da popular louza de Delft. Desde 1965 a 1980 exerceu o seu labor profesional en *Ateliers Ceramic Structure 68 bv*, tamén na Haia. Desde 1988 imparte clases na Universidade de Tecnoloxía de Delft.

Os seus traballos escultóricos poden atoparse nos espazos públicos de moi diversas cidades holandesas. Entre eles é moi destacable o mosaico en relevo de cores brillantes que representa a Anne Frank, con candeas, escribindo o seu diario no seu faiado, que deseñou para a *Frankschool*, na cidade de Gouda.

## Obras salientables 
Esta é unha escolla das obras máis representativas de Dam en exteriores:
* Mosaico sen título, no colexio *Anne Frankschool*, en Gouda (1965).
* "Muller con neno" (*Vrouw met kind*), en *Jan van Goyenstraat*, Rozenburg (1965).
* Traballo cerámico, en *Jozef Israelslaan*,  Woerden (1967)
* "Mulleres" (*Vrouwen*), no centro comercial *Keizerslanden*, en Deventer (1968).
* "Shalom" (*Sjaloom*), traballo cerámico para o colexio *Sjaloomschool* de Delft (1969), que desde 1984 se exhibe na igrexa de San Adalberte (*Sint-Adelbertkerk*) desa cidade.
* Mosaico de ladrillo, en *Ellemare*, Rotterdam (1970).
* Obxecto cerámico, en *Industrie Straat*, Delft (1983).
* Catro obxectos, en *Nieuwe Plantage*, Delft (1983).
* Obxectos múltiples, en *Bergselaan*, Rotterdam (1988).
* Non titulado, en *Huniadijk*, Rotterdam (1988).
* Non titulado, en *Cymbelkruid, *Rotterdam (1988).
* "Paxaros voadores" (*Opvliegende vogels*), en *Julianalaan*, Schagen (1996-1998).

## Galería 

Ficheiro:Woerden Kalsbeek College Cor Dam 1967.JPG|Traballo cerámico (1967), Woerden
Ficheiro:Vrouwen-CorDam-Deventer.jpg|Mulleres (1968), Deventer
Ficheiro:Blauw-geel keramiek object.jpg|Obxecto cerámico (1983), Delft
Ficheiro:Vier objecten - Nieuwe Plantage.jpg|Catro obxectos (1983), Delft
Ficheiro:Rotterdam kunstwerk Cor Dam bergselaan2.jpg|Bergselaan, Rotterdam (1988)
Ficheiro:Rotterdam kunstwerk Cor Dam huniadijk.jpg|Huniadijk, Rotterdam (1988)
Ficheiro:Rotterdam kunstwerk Cor Dam Ommoord.jpg|Cymbelkruid, Rotterdam (1988)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web oficial de Cor Dam
*Entrevista con Cor Dam. "Mestres de Delft actuais: o Prinsenhof inspira a Cor Dam".
Lingua nukak

A **lingua nukak** é unha lingua falada polo pobo nukak. De clasificación incerta, se cadra forma parte da familia de linguas makú. É mutuamente intelixible coa lingua kakwa. Segundo datos de 2010 tiña 700 falantes, 400 deles monolingües. O nukak está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Asociación Nuevas Tribus de Colombia 1982 a 1993 ("*New Tribes of Colombia Association 1982 to 1993*"): Informes trimestrales de actividades, presentados a la Dirección General de Asuntos Indígenas del Ministerio de Gobierno o del Interior, Bogotá: varios mecs. ("*Trimestral Activities Report, Presented to the Board of General Indigenous Affairs of the Government or the Interior, Bogotá: various mecs.*")
*Cabrera, Gabriel; Carlos Franky y Dany Mahecha 1999: *Los N+kak: nómadas de la Amazonia colombiana*; Bogotá: Universidad Nacional de Colombia. 
*Cathcart, Marylin 1979: "Fonología del Cacua", *Sistémas Fonológicos Colombianos* IV: 9-45. ILV; Lomalinda (Meta): Editorial Townsend.
*Hess, Richard; Kenneth Conduff and Jan Ellen Conduff 2005: *Gramatica Pedagógica Provisional del idioma Nɨkák*. Bogotá: Iglesia Nuevos Horizontes.
*Mahecha, Dany 2006 "Los nɨkak: experiencias y aprendizajes del contacto con otras gente". W. Leo Wetzels (ed.) *Language Endangerment and Endangered Languages: Linguistic and Anthropological Studies with Special Emphasis on the Languages and Cultures of the Andean-Amazonian Border Area*. ILLA – CNWS. Leiden University.
*Mahecha Rubio, Dany; Gabriel Cabrera y Carlos Franky 2000: "Algunos aspectos fonético-fonológicos del idioma Nukak [n+kak]"; *Lenguas indígenas de Colombia. Una visión descriptiva*: 547-560. María Stella González de Pérez ed. Bogotá: Instituto Caro y Cuervo.- 
*Silverwood-Cope, Peter L. 1990 *Os makú, povo caçador do nordeste da Amazônia*. Editora Universidade de Brasília.
Gillian Rubinstein

**Gillian Rubinstein**, nada o 29 de agosto de 1942, é unha autora e dramaturga de obras infantís de orixe inglesa.

Rubinstein naceu en Potten End, Berkhamsted, Hertfordshire, Inglaterra, pero pasou a súa infancia entre Inglaterra e Nixeria, mudándose a Australia en 1973.

## Traxectoria 
Ademais de oito obras de teatro, moitas historias curtas e numerosos artigos, escribiu aproximadamente 30 libros. A súa popular e premiada ópera prima, *Space Demons* presentaba temáticas como as dos mundos fantásticos e o feito de facerse maior que xorden a miúdo nas súas outras obras. Libros como *At Ardilla*, *Foxspell* e *Galax-Arena* recibiron o aplauso da crítica e múltiples premios.

En 2001, Rubinstein rematou *Across the Nightingale Floor*, o primeiro dos libros da serie que foi un éxito en vendas *Tales of the Otori*, baixo o pseudónimo de **Lian Hearn**. A serie localízase nunha illa nación que se asemella ao Xapón feudal e foi a primeira das súas obras que chegou ao público adulto.

O nome 'Lian' vén dun alcume de infancia e 'Hearn' refírese probablemente ós herons, un tema fundamental na serie. Tense suxerido tamén que o apelido probablemente o tomara prestado de Lafcadio Hearn; un dos primeiros escritores occidentais que abordou a mitoloxía xaponesa.

### Contribucións 
* "Introdución", asinada como Lian Hearn, en *Japan and Her People*, obra de Anna Hartshorne, Jetlag Press, 2007. Editado por Brent Massey e Christopher E. West.

## Premios 
2004 Deutscher Jugendliteraturpreis

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Castro de Río Castro

**Castro de Río Castro** é un poboado castrexo situado nunha península costeira en Fene.

Está situado nunha península na ría de Ares. Non se saben nin as formas nin tamaño do castro, actualmente é un aparcadoiro.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castros de Galicia
* Cultura castrexa
* Arco Ártabro
### Ligazóns externas
* Catálogo plan básico autonómico Castro de Río Castro Xunta de Galicia
Congreso de Angostura

[miniatura|250px|Casa do Congreso de Angostura, [Ciudad Bolívar.]]
O **Congreso de Angostura**, instalado o 15 de febreiro de 1819 polo xeneral en Xefe Simón Bolívar, na súa condición de **Xefe Supremo da República de Venezuela** e **Capitán Xeral dos Exércitos de Venezuela e da Nova Granada** (no presente Colombia), na cidade de Angostura (a presente Ciudad Bolívar), representou o Segundo Congreso Constituínte da República de Venezuela. Foi elaborado no contexto das guerras de independencia de Venezuela e  independencia da Nova Granada. As súas palabras están recollidas no soado Discurso de Angostura publicado no *Correo del Orinoco*, números 19, 20, 21 e 22, publicado do 20 de febreiro ó 13 de marzo de 1819.

## Historia 
miniatura|Salón Principal na Casa do Congreso de Angostura.
O 15 de febreiro de 1819, seis meses antes da batalla de Boyacá, reuníronse 26 representantes dos 30 electos, quen representaban as provincias de Caracas, Cumaná, Trujillo, Margarita, Barinas, Barcelona, e Güiana, pola República de Venezuela, a provincia do Casanare pola República de Nova Granada. As provincias venezolanas  Coro e Maracaibo aínda permanecían baixo o dominio dos realistas.

Logo da invasión á Nova Granada (a presente Colombia) adiantada por Bolívar, o Libertador quixo que desta rexión se enviasen delegados. Pouco tempo despois, Bolívar dispuxo que a rexión administrada por Quito, aínda baixo dominio español, fóra incluída na unión xunto con Venezuela e a Nova Granada.

## Constitución de Angostura 
O Congreso instalouse para formular o que historicamente se chamou a "Lei Fundamental" (Constitución). As decisións tomadas inicialmente foron as seguintes:
* A Nova Granada foi renomeada Cundinamarca e a súa capital, Santa Fe renomeada Bogotá. A capital de Quito sería Quito. A capital de Venezuela sería Caracas. A capital da Gran Colombia sería unha nova cidade que levaría o nome do libertador Bolívar, cuxa localización debía ser determinada posteriormente (Artigo 7).
* Créase a República de Colombia, que sería gobernada por un presidente. Existiría un vicepresidente que suplantaría ó presidente na súa ausencia.
* Os gobernadores do tres Departamentos tamén se chamarían Vicepresidentes.
* A Bolívar dáselle o título de "Libertador" e o seu retrato exporíase no salón de sesións do Congreso coa lema "Bolívar, Libertador de Colombia e pai da Patria".
* O presidente e vicepresidente elixiríanse con voto indirecto, pero para efectos de empezar, o Congreso elixiunos da seguinte forma: 
** Presidente da República: Simón Bolívar.
** Vicepresidente: Francisco de Paula Santander. 
En agosto, Bolívar continúa a súa tarefa libertadora, parte cara á Nova Granada e deixa a cargo da presidencia a Santander mentres que Francisco Antonio Zea foi designado vicepresidente encargado e presidente do Congreso.

Ó final das sesións, o Congreso acordou que se reuniría novamente en Cúcuta, en xaneiro de 1821, para expedir a nova constitución.

## Notas