Hiperglicemia

A **hiperglicemia** é unha condición na que no sangue hai cantidades anormalmente altas de glicosa. Defínese como un nivel sanguíneo de glicosa superior a 6,9 mmol/L (125 mg/dL) despois de estar en xaxún 8 horas ou a 10 mmol/L (180 mg/dL) dúas horas despois de comer.

## Etimoloxía 
O termo procede do prefixo grego ὑπέρ- *hyper-* 'sobre-', e das raíces γλυκός *glycos* 'viño doce', e, αἷμα *haima* 'sangue', co sufixo -ία, -εια *-ia* usado para nomes abstractos femininos.

## Indicacións do nivel de glicosa sanguíneo 
Aos pacientes diabéticos recoméndaselles evitar superar o limiar postprandial recomendado de 160&nbsp;mg/dL (8,89&nbsp;mmol/L) para un control glicémico óptimo. Os valores de azucre en sangue maiores de 160&nbsp;mg/dL clasifícanse como hiperglicemia "moi alta", unha condición na cal circula unha cantidade excesiva de glicosa (glicotoxicidade) no plasma sanguíneo. Estes valores son maiores que o limiar renal de 10&nbsp;mmol/L (180&nbsp;mg/dL) ata o cal a reabsorción de glicosa mantense en taxas fisiolóxicas e a terapia de insulina non é necesaria. Os valores de glicosa sanguínea maiores do nivel límite de 11,1&nbsp;mmol/L (200&nbsp;mg/dL) utilízanse para diagnosticar a  diabetes melitus tipo 2 (DMT2) e están fortemente asociados con trastornos metabólicos, aínda que os síntomas poden non empezar a ser detectables mesmo ata valores máis altos como 13,9–16,7 mmol/L (~250–300&nbsp;mg/dL). Un individuo cuns valores de glicosa sanguínea consistentes entre 5,6–7 mmol/L (~100–126 mg/dL) (segundo as directrices da American Diabetes Association) considérase lixeiramente hiperglicémico, e por riba de 7 mmol/L (126 mg/dL) considérase xeralmente que ten diabetes. Para os diabéticos os niveis de glicosa que se consideran demasiado hiperglicémicos poden variar de persoa a persoa, principalmene debido ao limiar renal da glicosa da persoa e a tolerancia á glicosa global. Como media, niveis crónicos por riba de 10–12&nbsp;mmol/L (180–216&nbsp;mg/dL) poden producir danos significativos nos órganos co tempo.

## Signos e síntomas 
O grao de hiperglicemia pode cambiar co tempo dependendo da causa metabólica, por exemplo, a alteración da tolerancia á glicosa ou glicosa no xaxún, e pode depender do tratamento. A hiperglicemia temporal adoita ser benigna e asintomática. Os niveis de glicosa sanguínea poden elevarse bastante por riba do normal e causar cambios patolóxicos e funcionais durante períodos significativos sen produciren ningún efecto ou síntoma permanentes.
* Polifaxia – fame frecuente, fame especialmente pronunciada
* Polidipsia – sede frecuente, sede especialmente excesiva
* Poliuria – aumento do volume da urina (*non* un incremento da frecuencia da micción, aínda que tamén é unha consecuencia común)
* Visión borrosa
* Fatiga
* Axitación
* Non se mantén o peso: perda de peso ou aumento de peso
* Mala curación das feridas (cortes, rabuñazos etc.)
* Boca seca
* Pel seca ou con proídos
* Formigo en pés e talóns
* Disfunción eréctil
* Infeccións recorrentes, infeccións do oído externo (otite externa)
* Atraso do baleirado gástrico
* Arritmia cardíaca
* Estupor
* Coma
* Convulsións

A fame frecuente sen outros síntomas pode tamén indicar que o nivel de azucre sanguíneo é demasiado baixo. Isto pode ocorrer cando persoas que son diabéticas toman demasiada medicación hipoglicémica ou insulina para a cantidade de comida que comen. A baixada resultante do nivel de azucre sanguíneo por debaixo do valor normal produce unha resposta de fame.

A polidipsia e poliuria prodúcense cando os niveis de glicosa aumentan dabondo como para resultar nunha excreción do exceso de glicosa polos riles, o cal orixina glicosuria (presenza de glicosa na urina). Isto produce unha diurese osmótica.

Signos e síntomas da cetoacidose diabética son:
* Cetoacidose
* Respiración de Kussmaul (respiración rápida e profunda)
* Confusión ou unha diminución do nivel de consciencia
* Deshidratación debida á glicosuria e diurese osmótica
* Aumento da sede
* Cheiro "frutal" do alento (presenza de acetona)
* Sensación de dozura que se sente na boca sen razón
* Náuseas e vómitos
* Dor abdominal
* Alteración das funcións cognitivas, xunto con aumento da tristura e ansiedade
* Perda de peso

A hiperglicemia causa unha diminución do rendemento cognitivo, concretamente na velocidade de procesamento, función executiva e rendemento. A diminución do rendemento cognitivo pode causar perdas de memoria e de concentración. A degradación dos triacilglicéridos pola lipase sensible a hormona produce ácidos graxos que son finalmente convertidos en acetil-CoA por beta-oxidación.

A cetoacidose é unha condición que pode ser mortal, o cal require un tratamento inmediato. Os síntomas inclúen: dificultades respiratorias, alento con cheiro frutal, náuseas e vómitos e boca moi seca. A hipergliemia crónica dana o corazón en pacientes sen unha historia de doenzas cardíacas ou diabetes e está fortemente asociado cun ataque ao corazón e morte en suxeitos sen enfermidade cardíaca coronaria ou historia de insuficiencia cardíaca.

Ademais, unha consecuencia da hiperglicemia que pode poñer en perigo a vida pode ser a sindrome hiperosmolar non cetótica. (bypass coronario).

Ademais, a hiperglicemia foi ligada ao aumento da susceptibilidade a un conxunto de doenzas infecciosas. Esta susceptibilidade pode atribuírse á distorsión da resposta do sistema inmunitario, que con frecuencia está comprometido en condicións hiperglicémicas. A hiperglicemia tamén orixina cambios bioquímicos no corpo; ambos os factores resultan no aumento da gravidade das infeccións respiratorias e a vulnerabilidade aos patóxenos. Os individuos hiperglicémicos teñen o risco máis pronunciado por ese tipo de doenzas, como a tuberculose, arrefriados, e COVID-19. Estes riscos poden ser agravados aínda máis polos efectos do estrés fisiolóxico.

Un feito importante é que a hiperglicemia afecta a función dos neutrófilos, que son os leucocitos que responden á infección. En individuo hiperglicémicos, a capacidade dos neutrófilos de se desprazaren cara aos sitios de infección, fagocitaren as bacterias, e matalas adoita estar alterada, causando unha redución da efectividade da loita contra as infeccións.

A hiperglicemia tamén crea cambios microbiolóxicos no corpo: pode causar cambios rápidos no pH do sangue e a viscosidade celular, debilitando as células e favorecendo que os axentes infecciosos prosperen e suavicen as respostas inflamatorias. Isto débese a que a hiperglicemia afecta algúns factores como o microambiente das células inmunitarias ou mesmo a subministración de enerxía ás bacterias, engadindo estrés ao metabolismo de proliferación bacteriana. Os produtos finais da glicación avanzada, cuxas interaccións son permanentes, continuarán danando os tecidos circundantes ata que as proteínas sexan destruídas. Ademais, poden interaccionar co receptor RAGE para causar estrés oxidativo, apoptose e inflamación.

Debido aos cambios nos neutrófilos, aos cambios microbiolóxicos e á inflamación crónica, os pacientes con hiperglicemia son máis propensos a infeccións respiratorias graves. Este aumento do risco é especialmente pronunciado con patóxenos como *Mycobacterium tuberculosis* (a bacteria causante da tuberculose) e os arrefriados. Na historia recente, os individuos hiperglicémicos responderon de forma máis grave aos síntomas da COVID-19. Outro exemplo é a diabetes. A hiperglicemia e o risco de resultados graves de infeccións poden incluso complicarse máis polo estrés fisiolóxico. Por exemplo, os niveis de glicosa sanguínea elevados poden contribuír activamente á fisiopatoloxía desta doenza, ao exacerbaren a infalmación existente, distorsionado as respostas inmunes celulares, e incrementando o estrés oxidativo, o cal tamén pode causar unha infección máis grave. Ademais, os paciente con hiperglicemia aguda que non teñen unha historia de diabetes poden experimentar taxas altas de mortalidade e complicacións.

Os niveis hiperglicémicos postprandiais de ata 8,6&nbsp;mmol/L (155&nbsp;mg/dL) a 1 hora están asociados coas complicacións relacionadas coa diabetes mellitus tipo 2 (DMT2), que empeoran a medida que aumenta o grao da hiperglicemia.

## Causas 
A hiperglicemia pode ser causada por: diabetes, varios trastornos endócrinos non diabéticos (como a resistencia á insulina e os trastornos de tiroide, adrenais, pancreáticos e pituitarios), a sepse e certas infeccións, doenzas intracraniais, como por exemplo, encefalite, tumores cerebrais (especialmente se están preto da glándula pituitaria), hemorraxias cerebrais e meninxite (frecuentemente pasadas por alto), convulsións, enfermidades terminais no último estadio, cirurxías prolongadas ou maiores, estrés, e comer cantidades excesivas de carbohidratos.

### Endócrinas 
A hiperglicemia persistente crónica é na maioría dos casos o resultado da diabetes. Varias hormonas actúan incrementan os niveis de glicosa sanguínea e poden así causar hiperglicemia cando están presentes en exceso, incluíndo: cortisol, catecolaminas, hormona do crecemento, glicagón, e hormonas tiroides. A hiperglicemia pode observarse en: síndrome de Cushing, feocromocitoma, acromegalia, hiperglicagonemia, e hipertiroidismo. Os niveis baixos de insulina ou a resistencia á insulina impiden que o corpo converta a glicosa en glicóxeno (unha fonte de enerxía similar ao amidón almacenada principalmente no fígado), o cal á súa vez fai difícil ou imposible eliminar o exceso de glicosa no sangue. Con niveis de glicosa normais, a cantidade total de glicosa no sangue nun momento dado é só suficiente para proporcionar enerxía ao corpo durante 20–30 minutos, e así os niveis de glicosa deben manterse de forma o máis precisa posible polos mecanismos de control do corpo. Cando os mecanismos fallan de maneira que a glicosa chega a niveis anormais, o resultado é a hiperglicemia.

A cetoacidose pode ser o primeiro síntoma da diabetes mediada pola inmunidade, especialmente en nenos e adolescentes. Ademais, os pacientes con diabetes mediada pola inmunidade poden cambiar desde unha leve hiperglicemia no xaxún a unha grave hiperglicemia e mesmo a cetoacidose como un resultado do estrés ou unha infección.

A principal causa da hiperglicemia na diabetes tipo 2 é a imposibilidade de que a insulina suprima a produción de glicosa por glicoxenólise e gliconeoxénese debido á resistencia á insulina. A insulina normalmente inhibe a glicoxenólise, mais non consegue facelo se hai resistencia á insulina, o que resulta nun incremento da produción de glicosa. No fígado, a proteína Fox06 normalmente promove a  gliconeoxénese en estado de xaxún, pero a insulina bloquea Fox06 despois de comer. Nunha condición de resistencia á insulina, esta hormona non pode bloquear Fox06, o que orixina unha gliconeoxénese continua mesmo despois de comer. e antipsicóticos. A administración de anfetaminas produce inicialmente hiperglicemia pero despois produce hipoglicemia.

As tiazidas úsanse para tratar a hipertensión na diabetes tipo 2, pero tamén poden causar hiperglicemia. A hipocalemia inducida pola aldosterona e os somatoestatinomas poden causar hiperglicemia, mais usualmente desaparece despois de extirpar o tumor.

Hormonas como a hormona do crecemento, glicagón, cortisol e as catecolaminas, poden causar hiperglicemia cando están presentes no corpo en cantidades excesivas.

Os niveis de glicosa varían antes e despois das comidas, e nos varios momentos do día; a definición de "normal" varía entre os profesionais médicos. En xeral, os valores normais para a maior parte da xente (adultos en xaxún) é duns 4 a 6&nbsp;mmol/L ou 80 a 110&nbsp;mg/dL. (onde 4&nbsp;mmol/L ou 80&nbsp;mg/dL é o "óptimo".) Un suxeito con valores consistentes por riba de 7&nbsp;mmol/L ou 126&nbsp;mg/dL considérase xeralmente como hiperglicémico, mentres que uns valores consistentes por debaixo de 4&nbsp;mmol/L ou 70&nbsp;mg/dL considéranse hipoglicémicos. En adultos en xaxún, a glicosa no plasma sanguíneo non debería exceder de 7&nbsp;mmol/L ou 126&nbsp;mg/dL. Niveis máis altos sostidos de azucre sanguíneo causan danos aos vasos sanguíneos e aos órganos que estes regan, orixinando as complicacións da diabetes.

A hiperglicemia crónica pode medirse polo test HbA1c. A definición de hiperglicemia aguda varía segundo o estudo, desde niveis de 8 a 15 mmol/L (en mg/dL sería de 144 a 270).

Defectos na secreción de insulina, na acción da insulina ou en ambas as cousas, teñen como resultado a hiperglicemia.
miniatura|Exercicio aeróbico en grupo.

## Tratamento 
O tratamento da hiperglicemia require a eliminación das causas subxacentes, como a diabetes. A hiperglicemia aguda pode tratarse pola administración directa de insulina na maioría dos casos e pode diminuírse pola inxesta dalgúns compostos naturais. Por exemplo, unha soa dose de canela antes dunha comida que conteña carbohidratos complexos diminúe a hiperglicemia postprandial (maior de 140&nbsp;mg/dL; >7,8&nbsp;mmol/L) en pacientes de diabetes tipo 2. A hiperglicemia grave pode tratarse con terapia hipoglicémica oral e a modificación do estilo de vida.
miniatura|Substituír o pan branco por pan de trigo integral pode reducir a hiperglicemia. A redución progresiva do pan e carbohidratos pode axudar aínda máis.

Na diabetes mellitus (con diferenza a causa máis común de hiperglicemia), o tratamento trata de manter o nivel de glicosa sangúineo o máis próximo posible ao normal, para evitar complicacións graves a longo prazo. Isto faise por medio da combinación dunha dieta axeitada, exercicio regular e insulina ou outros medicamentos como a metformina.

Os pacientes de hiperglicemia pode tratarse con sulfonilureas ou metformina ou ambos. Estes fármacos axudan a mellorar o control glicémico. O inhibidor da dipeptidil peptidase-4 administrado só ou en combinación con insulina basal pode usarse como tratamento para a hiperglicemia en pacientes ingresados en hospitais. A monitorización de calorías, con restricións cando son necesarias, pode reducir o exceso de alimentación que contribuiría á hiperglicemia.

As dietas ricas en graxas insaturadas saudables e carbohidratos de trigo integral como a dieta mediterránea poden reducir a inxestión de carbohidratos para controlar mellor a hiperglicemia.

## Epidemioloxía 
### Factores ambientais 
A hiperglicemia é menor nos grupos de poboación con maiores ingresos económicos, xa que teñen acceso a unha mellor educación, atención sanitaria e recursos. Os grupos de ingresos medios-baixos son os máis proclives a desenvolver hiperglicemia, debido en parte a un acceso máis limitado á educación e reducida dispoñibilidade de opcións de saúde e alimenticias debido a cuestións económicas. Vivir en climas cálidos pode reducir a hiperglicemia debido ao incremento de actividade física, mentres que as persoas tenden a ser menos activas en climas máis fríos.

### Poboación 
A hiperglicemia é un dos principais síntomas da diabetes e afecta substancialmente as poboacións, converténdose nunha verdadeira epidemia debido ao aumento de consumo de calorías entre a poboación. Os servizos sanitarios están tratando de traballar máis de preto coa xente para que teñan máis liberdade de intervir na mellora do seu estilo de vida. A inactividade física e o aumento do consumo de calorías fai que as persoas sexan máis susceptibles a desenvolver hiperglicemia. A hiperglicemia é causada pola diabetes tipo 1 e comprobouse que os individuos non-brancos teñen unha maior susceptibilidade a ela.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Acarbose (Glucobay)
* Αlfa-amilase
* Inhibidor da alfa-glicosidase
* Canela
* Prediabetes
* Valores de referencia para análises de sangue

### Ligazóns externas 
* Hyperglycemia in infants – de MedlinePlus