Kitāb al-Shifāʾ

***Kitāb al-Shifā’*** (árabe: كتاب الشفاء; latín: *Sufficientia*; lit. "O libro da curación" ou "O libro da cura") é unha enciclopedia filosófica e científica escrita por Abu Ali ibn Sīna (coñecido en Occidente como Avicena). A súa elaboración comezou contra o 1014, e rematou arredor do 1020; porén, non foi publicado até o 1027.

Crese que foi escrito para servir como compendio de todos os coñecementos filosóficos do seu autor. En efecto, consta de catro partes principais que tratan, en orde e con amplo detalle, de lóxica, física, matemáticas e metafísica.

O texto árabe, recompilado a partir de varios manuscritos de orixe diversa, foi editado por varios arabistas, entre os que destaca principalmente George Anawati, e publicado en varios volumes en O Cairo entre 1953 e 1983.

No século XIII apareceu unha tradución ao latín en Toledo, pero non será até 1907 cando apareza outra versión nalgún idioma europeo, esta vez en alemán.

Partes do texto, notabelmente a metafísica, traducíronse tamén ao francés, ao inglés e ao italiano. Non existe aínda unha tradución ao galego.

## Filosofía 
[alt=Alberte o Magno (1193-1280), lóxico europeo influenciado polo Kitāb al-Shifā’.|esquerda|miniatura|[Alberte o Magno (1193-1280), lóxico europeo influenciado polo *Kitāb al-Shifā’*.]]
Contra o século XII, o chamado avicenismo converteuse na principal escola da filosofía islámica do século de ouro, e Avicena no seu pensador máis influente, grazas á súa combinación do aristotelismo e do neoplatonismo co kalam.

O avicenismo tamén deixou a súa pegada na Europa do medievo, en especial as súas doutrinas sobre a natureza da alma e a distinción entre esencia e existencia. Estas teorías espertaron numerosos debates entre os escolásticos, así como a censura das autoridades. En París, por exemplo, o avicenismo foi proscrito no 1210. Malia as prohibicións, as súas ideas sobre psicoloxía e epistemoloxía inspiraron a autores como Guillaume de Auvergne (1190-1249) ou Alberte o Magno (1193-1280), e a súa metafísica a Tomé de Aquino (1225-1274).

As principais disciplinas filosóficas sobre as que versa o *Kitāb al-Shifā’* son a lóxica e a metafísica, aínda que tamén contén elementos de filosofía da ciencia.

### Lóxica 
[alt=Miniatura de Avicena (980-1037), autor do Kitāb al-Shifā’.|miniatura|Miniatura de [Avicena (980-1037), autor do *Kitāb al-Shifā’.*]]
Avicena escribiu sobre a lóxica islámica en moitas das súas obras, e chegou a crear o seu propio sistema lóxico como alternativa á lóxica de Aristóteles. Cara ao século XII, a lóxica de Avicena substituíu á aristotélica no mundo islámico. Tras ser traducido ao latín, os seus textos sobre esta materia influenciaron aos pensadores europeos, como Alberte o Magno.

En especial, analizou o siloxismo hipotético e mais o cálculo de proposicións, que formaban parte da tradición estoica. Tamén desenvolveu unha teoría propia sobre a siloxística temporal, e traballou aspectos da indución, como os chamados métodos de Mill, moi relevantes para o método científico. Malia propoñer ideas próximas ás da ciencia moderna, o *al-Burhan* só foi traducido fragmentariamente ao latín; en consecuencia, a súa influencia en Europa foi limitada.

### Metafísica 
A metafísica de Avicena está influenciada pola filosofía de al-Farabi. No seu estudo do ser, distinguiu entre esencia (*mahiat*) e existencia (*wujud*). Defendeu que a existencia non pode inferirse ou explicarse pola esencia das cousas, e que a forma e a materia por si soas non poden orixinar o movemento do universo. A existencia, xa que logo, débese a un axente causal que a engade á esencia. Para iso, a causa ten que ser algo que coexista co seu efecto.

A súa proba da existencia de Deus é un dos primeiros exemplos do argumento ontolóxico.

## Ciencia 
### Astronomía 
No eido da astronomía, o texto destacou por propoñer que Venus está máis próximo á Terra que ao sol.

### Química 
O *Kitāb al-Shifā’*  expón unha síntese de conceptos sobre a natureza dos estados minerais e metálicos. Malia ser un crítico da alquimia, Avicena combinou a teoría alquímica dos metais coas ideas sobre mineraloxía de Aristóteles e Teofrasto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bochenski, I. M. (1961). *A History of Formal Logic* (en inglés). University of Notre Dame Press.
* Fancy, N. A. G. (2006). *Pulmonary Transit and Bodily Resurrection: The Interaction of Medicine, Philosophy and Religion in the Works of Ibn al-Nafis (d. 1288)* (en inglés). Universidade de Notre Dame. Tese de doutoramento.
* Goodman, L. E. (1992). *Avicenna* (en inglés). Routledge. .
* Goodman, L. E. (2003). *Islamic Humanism* (en inglés). Oxford University Press. .
* McGinnis, J. (2003). Scientific Methodologies in Medieval Islam (en inglés). *Journal of the History of Philosophy*, 41(3), 307-327. 
* Morewedge, P. (1970). Ibn Sina (Avicenna) and Malcolm and the Ontological Argument. *Monist*, 54(2), 234-249. .
* Rizvi, S. H. (2013). Avicenna (Ibn Sina) (c. 980-1037) (en inglés). *Internet Encyclopedia of Philosophy*. Consultado o 04-04-2024.
* Rudwick, M. J. S. (1985). *The Meaning of Fossils: Episodes in the History of Palaeontology*. University of Chicago Press. .
* Seyyed Hossein Nasr (2003). The Achievements of Ibn Sina in the Field of Science and His Contributions to Its Philosophy. *Islam & Science*, 1.
* Steve, J. A. (1984). Ibn Sina's Fourth Ontological Argument for God's Existence. *The Muslim World*, 74(3-4), 161-171.
* Washell, R. F. (1973): Logic, Language, and Albert the Great (en inglés). *Journal of the History of Ideas*, 34(3), 445-450.