Jet d'Eau de Xenebra

[dereita|miniatura|O primeiro chafariz de auga en La Coulouvrenière arredor de [1886]]
dereita|miniatura|Vista dende o espigón de Les Eaux-Vives

O '''Jet d'eau de Xenebra''' é un chafariz de auga vertical de 140&nbsp;metros de altura situado en Xenebra (Suíza). É un dos principais atractivos turísticos da cidade dende 1891.
## Historia 
### Orixe 
Durante o século XIX Xenebra medrou de xeito significativo. Pasou de 64&nbsp;000&nbsp;habitantes en 1850 a máis de 100&nbsp;000 en 1890. A auga era un ben imprescindíbel, tanto para o desenvolvemento da industria como para a poboación.

Ante iso decidiuse construír na cidade unha central hidroeléctrica en La Coulouvrenière, que entrou en servizo o 17 de maio de 1886. A súa misión era distribuír a forza do Ródano aos artesáns de Xenebra. Pola noite, cando os artesáns paraban as máquinas, producíase un exceso de  presión. Os operarios de La Coulouvrenière tiveron que bulir e parar as bombas, pois non podían prever cando se produciría dita sobrepresión. Entón xurdiu a idea de crear un caudal adicional mediante unha válvula de seguridade. Esta permitiría controlar a presión liberando cara ao ceo a auga da sobrepresión. Acaba de nacer o primeiro chafariz, de 30&nbsp;metros de altura. Porén, a partir de 1889 a función da válvula de seguridade volveu ao depósito de Bessinge, preto de Cologny.

### O primeiro chafariz 
En xullo de 1891, con motivo do 600º&nbsp;aniversario da Confederación Suíza, o goberno municipal de Xenebra, consciente do interese estético e turístico, decidiu recrealo no espigón de Les Eaux-Vives, no corazón da enseada. O novo chafariz, que entón acadaba os 90&nbsp;metros, foi inaugurado durante o festival federal de ximnasia e alumeado ese 2 de agosto. Estaba composto por un potente chafariz central e outros catro máis pequenos dispostos en forma de abano, que foron retirados posteriormente. Este novo chafariz só funcionaba os domingos. 

O chafariz alumeouse co amarelo, o verde, o violeta, o vermello e o branco. Finalmente escolleuse esta última cor de xeito definitivo, considerada a máis espectacular. A iluminación interrompeuse en 1931, xa que os espigóns volvéranse demasiado brillantes e o efecto dos focos sobre o chafariz volvérase menos notábel. En 1906 instaláronse dous equipos de motobombas, o que permitiu que o chafariz funcionase durante toda a semana.

### Localización actual 
Na década de 1930 propúxose a idea de construír un punto de bombeo independente e se conectase o chafariz á rede de auga potábel. Os planos en detalle do chafariz actual elaboráronse en 1947 e foron aprobados o ano seguinte. Os custos foron asumidos por SIG (a empresa pública das subministracións de auga, gas e electricidade) e o goberno municipal. As obras comezaron en 1950 e a primeira proba rematou o 28 de abril de 1951. Inaugurouse ese 3 de maio. Un punto de bombeo autónomo parcialmente mergullado permite que funcione durante todo o ano coa auga do propio Lago Lemán.

Ata 2003 o chafariz parábase todos os anos por mantemento o segundo domingo de outubro e reiniciábase o marzo seguinte, coa apertura do Salón Internacional do Automóbil. Só se poñía en funcionamento en ocasións destacadas, como a primeira reunión entre o presidente estadounidense Ronald Reagan e o seu homólogo soviético Mikhail Gorbachev durante o cumio de 1985, no contexto da guerra fría.

O 15 de novembro de 2015 o chafariz foi alumeado coas cores da bandeira de Francia para conmemorar os atentados de París de novembro de 2015. Interrompeuse entre o 20 de marzo e o 11 de xuño de 2020 para sinalar o confinamento debido á pandemia de COVID-19.

## Características 
miniatura|Vista aérea dende a marxe dereita
[miniatura|Vista do [Lago Léman e o chafariz dende a cidade]]
* Altura media do chafariz: 140&nbsp;metros
* Velocidade de saída da auga: 200&nbsp;km/h
* Caudal: 500 litros por segundo
* Dous equipos de motobombas cunha potencia total de 1.000&nbsp;kW de 2.400&nbsp;V. Levan o nome de montañas próximas a Xenebra: Salève (bomba 1) e Jura (bomba 2)
* Caudal de cada equipo: 250 litros por segundo
* Potencia de iluminación: 9&nbsp;000&nbsp;W
* Número de proxectores: 12, con lámpadas de haluros metálicos
* Coordenadas: 46°&nbsp;12′&nbsp;26″&nbsp;N, 6°&nbsp;09′&nbsp;22″&nbsp;E

O brillo branco do chafariz débese a unha embocadura de 16 cm de diámetro que enche de burbullas de aire a auga proxectada.

A auga suspendida no aire ten unha masa dunhas 8&nbsp;toneladas. Unha pinga de auga tarda 16&nbsp;segundos desde a súa saída até volver caer ao lago.

## Na cultura popular 
O Jet d'Eau de Xenebra aparece na secuencia de cabeceira da serie británica *The Champions*. Esta produción da década de 1960 narra as aventuras de tres axentes secretos membros dunha organización chamada *Némesis*, con sede en Xenebra.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* O Jet d'eau no sitio de SIG, empresa propietaria do monumento *(en francés)*
* Sitio oficial da cidade de Xenebra: Jet d'eau e Jardin Anglais  *(en francés)*
* Cámara web do Jet d'eau *(en francés)*
* O Jet d'eau filmado por un dron a 158 metros sobre o lago *(en francés)*