open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hamilton Mourão

**Antônio Hamilton Martins Mourão**, nado en Porto Alegre o 15 de agosto de 1953, é un militar brasileiro, xeneral retirado do Exército e vicepresidente da República Federativa do Brasil dende xaneiro de 2019.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Nado o 15 de agosto de 1953 en Porto Alegre (estado de Río Grande do Sur), fillo do xeneral Antônio Hamilton Mourão e Wanda Coronel Martins. Retirouse o 28 de febreiro de 2018. Ten ascendencia brasileira nativa e identifícase como indíxena brasileiro.

### Carreira militar 
[esquerda|miniatura|Mourão en 2016 en [Río de Xaneiro.]]
Ingresou no exército en 1972, na Academia Militar das Agulhas Negras, onde se diplomou en artillaría en 1975. Como oficial superior, estudou na Escola de Comando e Estado Maior do Exército. Estivo destinado en Angola, nunha misión de paz. Foi agregado militar na embaixada do Brasil en Caracas, Venezuela.

### Vicepresidente da República 
Afiliado dende 2018 ó ultradereitista Partido Renovador Laborista Brasileiro (PRTB), en agosto de devandito ano foi oficializada a súa candidatura a vicepresidente da República acompañando a Jair Bolsonaro, que ó cabo obtivo a maior porcentaxe de votos na primeira volta (46,03 %), pasando á balotaxe. A candidatura de Bolsonaro e Mourão impúxose na segunda volta á de Fernando Haddad e Manuela d'Ávila.

## Notas
Shoah (filme)

***Shoah*** é un filme documental francés de 1985 sobre o Holocausto, dirixido por Claude Lanzmann. Ten unha duración de nove horas e tomou 11 anos en ser rodado. O filme presenta as entrevistas de Lanzmann a superviventes, testemuñas e perpetradores do Holocausto durante as visitas ós lugares do exterminio en Polonia, incluíndo campos de exterminio.

Estreado en París en abril de 1985, *Shoah* conseguiu a aclamación da crítica e numerosos galardóns de prestixio, incluíndo o Premio do Círculo de Críticos de Nova York ó mellor filme de non ficción, e o BAFTA ó mellor documental. Simone de Beauvoir describiuno como unha "auténtica obra mestra", mentres que o documentalista Marcel Ophüls considerouno "o mellor documental sobre a historia contemporánea xamais feito". O filme non foi ben recibido en Polonia e o goberno polaco argumentou que acusaba a Polonia de "complicidade co xenocidio nazi".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en MetaCritic
Lingua kalanga

O **kalanga**, ou **tjiKalanga** (en Zimbabwe), é unha lingua bantú falada polo pobo kalanga de Botswana e Zimbabwe. Ten un grande repertorio de fonemas, incluíndo palatais, velares, aspiradas e murmuradas, así como sibilantes asubiadas.

O kalanga está recoñecido como lingua oficial segundo a Constitución de Zimbabwe de 2013, e é ensinada nas escolas das áreas onde se fala.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Chebanne, A. M. & Rodewald, M. K & Pahlen, K. W. (1995) *Ngatikwaleni iKalanga: a manual for writing Kalanga as spoken in Botswana*. Gaborone: Botswana Society.
* Chebanne, Andy & Schmidt, Daniel (2010). "Kalanga: Summary grammar". Cape Town: CASAS monograph 75.
* Letsholo, R. (2013). "Object markers in Ikalanga". *Linguistic Discovery*. Dartmouth College.
* Mathangwane, Joyce T. (1999) *Ikalanga phonetics and phonology: a synchronic and diachronic study.* Stanford, CA: CSLI Publications.
Wrigley Field

**Wrigley Field** é un parque de béisbol situado no North Side de Chicago, Illinois (Estados Unidos). É o estadio local dos Chicago Cubs, un dos dous equipos de béisbol da cidade que compiten na Major League Baseball (MLB). Foi inaugurado en 1914 co nome de **Weeghman Park**. Os Cubs xogaron o seu primeiro partido como local no parque o 20 de abril de 1916, nun encontro no que venceron aos Cincinnati Reds por 7–6 tras once entradas. Tras a compra do equipo en 1921 por parte do magnate da industria da goma de mascar William Wrigley Jr., da Wrigley Company, o estadio mudou de nome a Cubs Park (1920−1926) e finalmente ao actual Wrigley Field en 1927.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Chicago
* Chicago Cubs

### Ligazóns externas 
* Páxina web do estadio en mlb.com/cubs
Pitagoreo

O **Pitagoreo** (en grego Πυθαγόρειον) é o antigo porto cidade de Samos na Illa de Samos, Grecia. Está situado na zona da cidade moderna de Pythagoreio, da cal obtivo o seu nome moderno. O sitio arqueolóxico contén antigos monumentos gregos e romanos e un famoso túnel antigo, o Túnel de Eupalino ou acueduto eupalino. Xunto co Heraion de Samos, o Pitagoreo inscribiuse como patrimonio da humanidade da UNESCO en 1992 debido ao seu testemuño da importancia cultural, militar e económica de Samos durante a Época arcaica e principios da Grecia clásica.

## Historia e descrición
Os primeiros achados arqueolóxicos do xacemento datan do IV milenio a.C., durante o Período Neolítico. Non obstante, o asentamento comezou ao redor do século XVI a.C., cando os minoicos colonizaron Samos. Despois da Guerra de Troia, a importancia naval e económica de Samos medrou ata o seu cénit no século VI a.C. Aínda que foi conquistada polos persas pouco despois, a cidade seguiu sendo un centro comercial influente ata o século III d.C. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Patrimonio da Humanidade en Grecia
### Ligazóns externas 
*Páxina do Ministerio de Cultura de Grecia: sitio arqueológico do castro do Pitagoreo (en grego)
Slumber Tsogwane

**Slumber Tsogwane**, nado en Rakops o 21 de setembro de 1960, é o vicepresidente de Botswana dende abril de 2018. Tomou o seu cargo o 4 de abril, sucendendo a Mokgweetsi Masisi no posto. É membro do Partido Democrático de Botswana. Tsogwane serviu anteriormente como Ministro de Desenvolvemento Rural e do Goberno Local de Botswana, dende novembro de 2014 até marzo de 2018.

Ten unha licenciatura na Universidade de Botswana.

## Notas
Cape Fear (filme de 1991)

***Cape Fear*** é un filme estadounidense de 1991 dirixido por Martin Scorsese. É un remake do filme homónimo de 1962. Está protagonizado por Robert De Niro, Nick Nolte, Jessica Lange, Joe Don Baker, Juliette Lewis, Robert Mitchum e Gregory Peck no seu derradeiro papel no cinema. Ademais de Mitchum e Peck, Martin Balsam fai un cameo no remake; os tres protagonizaron o filme orixinal. O filme conta a historia dun violador convicto quen, usando os seus novos coñecementos sobre dereito, busca vinganza contra o avogado defensor a quen culpa polos seus 14 anos de prisión por mor de tácticas de defensa intencionalmente defectuosas no seu xuízo.

*Cape Fear* supón a sétima colaboración entre Scorsese e De Niro. O filme recibiu críticas positivas e nomeametos ós Premios Oscar e ós Globos de Ouro nas categorías de mellor actor (para De Niro) e mellor actriz secundaria (Juliette Lewis).

## Personaxes 
*Robert De Niro como Max Cady
*Nick Nolte como Sam Bowden
*Jessica Lange como Leigh Bowden
*Juliette Lewis como Danielle Bowden
*Joe Don Baker como Claude Kersek
*Robert Mitchum como Tte. Elgart
*Gregory Peck como Lee Heller
*Illeana Douglas como Lori Davis
*Fred Dalton Thompson como Tom Broadbent
*Martin Balsam como Xuíz
*Zully Montero como Graciella

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes
Carral, Cumbraos, Sobrado

**Carral** é un lugar da parroquia de Cumbraos, no concello coruñés de Sobrado na comarca da Terra de Melide. Segundo o IGE, en 2018 tiña 18 habitantes (11 homes e 7 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cumbraos 
### Parroquias de Sobrado 
## Notas
Edward Weston

**Edward Henry Weston**, nado en Highland Park (Illinois) o 24 de marzo de 1886 e finado en Carmel Highlands (California) o 1 de xaneiro de 1958, foi un fotógrafo estadounidense, un dos máis destacados dentro da fotografía directa e cofundador do Grupo f/64.

## Biografía 
Naceu o 24 de marzo de 1886 en Highland Park, dende mozo destacou polo seu traballo artístico na fotografía en branco e negro, encadrándose nos seus comezos no pictorialismo. En 1911 abriu un estudio de retratos en Glendale e en 1914 foi membro fundador de *Los Angeles Camera Pictorialist*, malia isto, nos anos vinte evolucionou cara a unha fotografía máis abstracta.

En 1921 coñeceu a Tina Modotti, que se convirteu na súa amante, polo que entre 1923 e 1925 mantivo un estudio en México e relacionouse cos movementos artísticos do momento. A influencia do seu amigo Diego Rivera supuxo un cambio completo no seu estilo.

O 12 de abril de 1924 expuxo unha serie de fotografías de temática industrial durante a Velada Estridentista, onde se reuniron varios artistas experimentais de diversas nacionalidades que nese momento traballaban ou estaban de visita na Cidade de México. Colaborou no movemento estridentista por medio de publicacións nas revistas *Irradiador* e *Horizonte*. Durante a súa estancia en México mantivo amizade con Manuel Álvarez Bravo, Nahui Ollin e Frida Kahlo.

En 1927 volta a California e instala un novo estudio en Carmel Highlands, contando coa colaboración do seu fillo Brett. Nos seus traballos fotográficos xa comeza a empregar unha gran profundidade de campo e un alto nivel de enfoque nas escenas de paisaxes, nos retratos e de modo especial nos primeiros planos de formas naturais pouco comúns. A maioría da súa obra realizouna cunha cámara de fol de 8x10 polgadas, coa que conseguía unha maior claridade e definición nas fotografías e que lle permitía obter as copias en papel por contacto. En 1932 é membro fundador do Grupo f/64, que propón unha estética próxima ao realismo, ao contrario que o movemento pictorialista.

En 1937 obtivo unha bolsa de estudos da Fundación Solomon R. Guggenheim, a primeira que se lle deu a un fotógrafo.

Faleceu o 1 de xaneiro de 1958 na súa casa de Wildcat Hill en Carmel Highlands, en California, a causa da síndrome de Parkinson.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Grupo f/64
Fogueira das vaidades

[miniatura| *Bernardino de Siena organiza unha fogueira das vaidades* (1457-1461), Agostino di Duccio, Oratorio de San Bernardino, [Perugia ]]
A **fogueira das vaidades** (en ) foi unha queima de libros seculares (o Decamerón e obras de Ovidio, entre outros), instrumentos musicais, cartas e dados, produtos de perfumaría, maquillaxe, roupas requintadas e espellos confiscados aos cidadáns de Florencia por orde do reformador relixioso Girolamo Savonarola .

A cerimonia máis significativa deste tipo realizouse na praza da cidade o Martes de Entroido, 7 de febreiro de 1497. Segundo a lenda, o propio artista Sandro Botticelli botou ao lume algunhas das súas mellores pinturas sobre temas mitolóxicos.

## Véxase  tamén 
### Bibliografía 
* Martines, L. (2006) Fire in the City: Savonarola and the Struggle for the Soul of Renaissance Florence. Nova York, NY: Oxford University Press. 
* Green, J. & Karolides, N. (2005) Savonrola, Fra Girolamo.  In Encyclopedia of Censorship: New Edition.  Nova York, NY: Facts On File, Inc. p.&nbsp;495 
* Orestes Brownson, «Savonarola: his Contest with Paganism», Brownson's Quarterly Review, abril, 1851; dispoñible na Orestes Brownson Society 
* Rab Hatfield, «Botticelli’s Mystic Nativity, Savonarola and the Millennium», Journal of the Warburg and Courtauld Institutes, Vol. 58, (1995), pp.&nbsp;88–114

### Outros artigos 
* Queima de libros
Villagarcía

Como topónimo castelán **Villagarcía** pode referirse a:

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***Villagarcía**, lugar do concello de Sando, na provincia de Salamanca;
***Villagarcía de Campos**, concello da provincia de Valladolid;
***Villagarcía de la Vega**, lugar do concello de San Cristóbal de la Polantera, na provincia de León.

;En Castela-A Mancha
***Villagarcía del Llano**, concello da provincia de Cuenca.

;En Estremadura
***Villagarcía de la Torre**, concello da provincia de Badaxoz.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*
****Villagarcía***, revista editada en Vilagarcía de Arousa en 1906;
****Villagarcía-Carril***, semanario editado en Vilagarcía de Arousa en 1900;
****El Villagarciano***, semanario editado en Vilagarcía de Arousa en 1897.
Vesanto

**Vesanto** é un municipio de Finlandia situado na rexión de Savonia do Norte. En 2018 a súa poboación era de 2&nbsp;061&nbsp;habitantes. A superficie do termo municipal é de 569,80&nbsp;km2, dos cales 147,18&nbsp;km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 4,88&nbsp;hab./km².

Limita cos concellos de Keitele, Rautalampi, Tervo, Konnevesi, Viitasaari e Äänekoski, estes tres últimos na rexión veciña de Finlandia Central.

O concello é unilingüe en finés.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Vesanto
Christopher Howgego

**Christopher J. Howgego** é un numismático británico especializado na moeda da antigüidade, conservador do gabinete numismático do museo Ashmolean, da Universidade de Oxford.

Howgego é tamén, desde 1988, profesor de Numismática Grega e Romana no Wolfson College, da mesma universidade, e profesor honorario da Universidade de Warwick.

Na literatura científica é citado frecuentemente como **C. J. Howgego**.

## Traxectoria 
O seu centro de interse como investigador é a moeda antiga como elemento que contribúe ao entendemento da historia. O seu primeiro libro versaba sobre as contramarcas da moeda provincial romana, utilizadas como elemento de datación para investigar as relacións entre as cuñaxes e os exércitos, as migracións, a inflación e a función do diñeiro. Howgego foi fundador e un dos directores de *Roman Provincial Coinage Online* e, xunto con Andrew, dirixiu tamén o proxecto *Coin Hoards of the Ronman Empire* ("Achados monetarios do Imperio Romano"). Participa, así mesmo, como editor nas series *Roman Imperial Coinage* e *Roman Provincial Coinage*.

Ingresou no museo Ashmolean en 1988, inicialmente como conservador das moedas da Antiga Grecia e da Antiga Roma, e en 2005 ascendeu a responsable da sala Heberden de moedas. Finalmente, en 2006 foi nomeado conservador xeral e coordinador de investigación do museo.

Howgego é vicepresidente da Real Sociedade Numismática de Londres, membro honorario da Sociedade Real de Numismática de Bélxica e membro correspondente da Sociedade Numismática Americana.
*(2014): Medalla Bjørnstad da *Norsk Numismatisk Forening* ("Sociedade Numismática Norueguesa").

## Publicacións 
Esta é unha escolma das monografías e os artigos máis salientables de Cristopher Howgego:

### Monografías 
* (1985): *Greek Imperial Countermarks. Studies in the Provincial Coinage of the Roman Empire*. Royal Numismatic Society. Special Publications, 17. ISBN 978-0901405234
* (1995): *Ancient History from Coins*. Routledge. Routledge. ISBN 978-0415089937
* (2005): *Coinage and Identity in the Roman Provinces*. Con V. Heuchert e A. Burnett. Oxford University Press. ISBN 978-0199265268

### Artigos 
* (1981): "Ionian Magistrates: Caracalla or Elagabalus?". En *The Numismatic Chronicle*. Vol. 141. Páxinas 147-149.
* (1982): "Coinage and Military Finance: the Imperial Bronze Coinage of the Augustan East". En *The Numismatic Chronicle*. Vol. 142. Páxinas 1-20.
* (1990): "Why did Ancient States strike Coins?". En *The Numismatic Chronicle*. Vol. 150. Páxinas 1-25.
* (1992): "The Supply and Use of Money in the Roman World 200 B.C. to A.D. 300". En *The Journal of Roman Studies*. Vol. 82. Páxinas 1-31.
*(1992): "Greek and Roman coins from Eastern Arabia". Con D. T. Potts. En *Arabian Archeology and Epigraphy*. Vol. 3. Nº. 3.
* (2002): "The Denarii of Septimius Severus and the Mobility of Roman Coin: A Reply". En *The Numismatic Chronicle*. Vol. 162. Páxinas 339-342.
* (2013): "The Monetization of Temperate Europe". En *The Journal or Roman Studies*. Vol. 103. Páxinas 16-45.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sala de moedas Heberden, do museo Ashmolean
Gastrotheca cornuta

***Gastrotheca cornuta***, orixinalmente chamada *Nototrema cornutum Boulenger* despois de que fose descrita por George Albert Boulenger en 1898, é unha especie de ra da familia Hemiphractidae. É unha especie arborícola que habita en Colombia, Costa Rica, Ecuador e Panamá. O seu hábitat natural son as selvas das terras baixas e os bosques nubrados. Están ameazados pola destrución do hábitat.

## Notas 
## Véxase tamén
Allah Peliharakan Sultan

**Allah Peliharakan Sultan** (en jawi: الله فليهاراكن سلطن; "Deus bendiga o Sultán") é o himno nacional de Brunei. O himno é cantado en malaio, a lingua nacional do país. Foi escrito por Pengiran Haji Mohamed Yusuf bin Pengiran Abdul Rahim (máis tarde co título concedido Yang Amat Mulia Pengiran Setia Negara Pengiran Haji Mohamed Yusuf bin Pengiran Abdul Rahim) e foi composto por Haji Awang Besar bin Sagap en 1947. A canción foi adoptada en 1951 como himno nacional do protectorado británico de Brunei. Foi adoptado como himno nacional do país logo da independencia, e foi cantando como himno do estado independente na medianoite do 1 de xaneiro de 1984.

## Letra 
## Notas
Parque Nacional dos Lençóis Maranhenses

**Parque Nacional dos Lençóis Maranhenses** é un sitio de conservación da natureza brasileira. Área protexida integral situada na rexión nordeste do estado de Maranhão, o territorio do parque, cunha superficie de 156.584 ha, está distribuído polos concellos de Barreirinhas, Primeira Cruz e Santo Amaro do Maranhão. O parque foi creado co obxectivo principal da "protección da flora, a fauna e a beleza natural, están no sitio."

Inserido no bioma costeiro mariño, o parque é un expoñente dos ecosistemas de mangleiros, restinga e dunas, asociado a ventos fortes e choivas regulares. A súa gran beleza escénica, xunto cos paseos polos campos de dunas e a posibilidade de bañarse nas lagoas, atraen turistas de todo o mundo, que visitan o parque durante o ano enteiro.

## Historia 
O Parque Nacional foi creado en Maranhenses, en terras desocupadas pertencentes ó goberno a través do Decreto Nº 86060, emitido o 2 de xuño de 1981 pola Presidencia da República. A área do parque, de acordo co decreto de creación foi de 155.000 ha. O filme *Casa de Areia* foi gravado dentro do parque.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do parque dos Lençóis Maranhenses
Nikola Milutinov

**Nikola Milutinov**, nado o 30 de decembro de 1994 en Novi Sad, é un xogador serbio de baloncesto profesional que xoga no PBC CSKA Moscova da VTB United League.

## Traxectoria 
Milutinov debutou coma profesional no KK Hemofarm serbio na tempada 2011-12. En xuño de 2012, Milutinov asinou un contrato por catro anos co KK Partizan.

O 25 de xuño de 2015, Milutinov foi elixido na 26ª posición do Draft da NBA de 2015 polos San Antonio Spurs.

O 25 de xullo de 2015, Milutinov asinou un contrato por tres anos co Olympiacos BC grego. En outubro de 2017, Milutinov e o Olympiacos chegaron a un acordo para prorrogar o seu contrato tres tempadas máis.

O 2 de xuño de 2020, Milutinov asinou un contrato de tres anos co PBC CSKA Moscova ruso.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en Euroleague.net
Neofelis nebulosa brachyura

O ***Neofelis nebulosa brachyura*** era unha subespecie de *Neofelis nebulosa* endémica da illa de Taiwán. Un estudo con cámaras trampa levado a cabo no meirande bosque primario do sur de Taiwán dende 2000 até 2004 non revelou a presenza de ningún exemplar. A poboación é considerada extinta pola Lista Vermella da IUCN.

## Características 
Na súa primeira descrición de 1862, Swinhoe describiu a cola máis curta desta subespecie, que é case a metade de longa que a dos exemplares de *Neofelis nebulosa* do Himalaia.

## Últimos rexistros 
### Supostos avistamentos 
En febreiro de 2019, Taiwan News informou de dous avistamentos non confirmados por dous grupos diferentes de gardabosques do Condado de Taitung, ámbolos dous no verán de 2018. Un dos informes é sobre un exemplar que subía unha árbore e un cantíl para cazar cabras, mentres que outro era dun exemplar que se cruzou diante dunha scooter nunha estrada antes de subir a unha árbore.

## Na cultura 
[miniatura|Home taiwanés (identificado como [Pobo rukai|rukai 魯凱族) levando unha pel de *Neofelis nebulosa brachyura*. Fotografía do antropólogo xaponés Torii Ryūzō sen data, mais o máis probable é que sexa de arredor de 1900, cando estivo en Taiwán.]]
Os rukai, indíxenas taiwaneses, consideran a caza da especie como un tabú.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Focus Taiwan: ''Taiwan's clouded leopard extinct: zoologists''
Al-Muhtadee Billah

**Al-Muhtadee Billah**, nado o 17 de febreiro de 1974 é o primeiro fillo home e herdeiro do sultán de Brunei. É fillo do Sultán Muda Hassanal Bolkiah e Pengiran Anak Saleha (sultana Saleha), ámbolos dous curmáns irmáns entre si. Billah estudou na escola para príncipes e princesas de palacio. Continuou os seus estudos en Cambridge e na Universidade de Brunei Darussalam. En 1995, matriculouse no Centro de Estudos Islámicos da Universidade de Oxford, en Inglaterra. En 1996, ingresou no Programa de Relacións Exteriores do Magdalene College, onde se graduou en 1997.

O Príncipe Al-Muhtadee Billah representou novamente a Brunei no torneo no Araneta Coliseum do 3 ao 11 de novembro de 2007.

Ten o grao militar de xeneral.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Token of gratitude from the people* (Tanda Kesyukuran Dari Rakyat), 20 de febreiro de 1974.
* *Son and heir for Brunei Sultan*, por Bernard Long.
* *Curahan Kasih*, na ocasión do seu casamento, 9 de setembro de 2004.
Viñoás

O topónimo **Viñoás** pode referirse a:

;En Galiza
***Viñoás**, parroquia do concello de Nogueira de Ramuín;
****Viñoás**, lugar de dita parroquia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Viñós**, parroquia do concello de Arzúa;
***A Viñoá**, lugar da parroquia de Cudeiro, no concello de Ourense;
***Aviñoá**, lugar da parroquia de Proente, no concello da Merca.
Tabeirós

Como topónimo **Tabeirós** pode referirse a:

;En Galiza
***Comarca de Tabeirós - Terra de Montes**, comarca da provincia de Pontevedra;
***Tabeirós**, parroquia do concello da Estrada;
****Tabeirós**, lugar de dita parroquia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Cluster II

miniatura|256px|Unidade Cluster-FM2 da misión Cluster II.
**Cluster II** é unha misión espacial da Axencia Espacial Europea formada por catro satélites independentes voando en formación arredor da terra. Os catro satélites foron lanzados por separado durante o verán de 2000 mediante foguetes Soiuz U Fregat. A misión Cluster orixinal foi lanzada en 1996 mediante un foguete Ariane 5 e destruída xunto o foguete durante o lanzamento a causa dun malfuncionamento do vehículo lanzador. Cluster II lanzouse como substitución dos satélites perdidos, tendo asemade problemas en inicio coa localización de dous dos satélites.

## Características 
Cluster II está adicada a investigar a relación entre o Sol e a contorna magnética terrestre. Os catro satélites iguais en órbita polar levan o nome de Rumba, Tango, Salsa e Samba 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Ariane 5
*Soiuz U Fregat

### Ligazóns externas 
*Páxina web de Cluster
Joseph Roth

**Moses Josep Roth**, nado en Brody (Austria-Hungría) o 2 de setembro de 1894 e finado en París o 27 de maio de 1939, foi un novelista e xornalista austríaco de orixe hebraica. Formou parte da literatura alemá do exilio, provocado polo nazismo.

## Obra 
**A arañeira* *(Das Spinnennetz*) (1923)
**Hotel Savoy* (1924)
**Die Rebellion* (1924)
**April. Die Geschichte einer Liebe* (1925)
**Der blinde Spiegel* (1925)
**Juden auf Wanderschaft* (1927; reportaxe, non ficción)
**Die Flucht ohne Ende* (1927)
**Zipper und sein Vater* (1928)
**Rechts und links* (1929)
**Der stumme Prophet* (1929)
**Hiob* (1930)
**Perlefter* (1930)
*''*Radetzkymarsch* (1932)
**Der Antichrist* (1934)
**Tarabas* (1934)
**Die Büste des Kaisers* (1934)
**Beichte eines Mörders* (1936)
**Die hundert Tage* (1936)
**Das falsche Gewicht* (1937)
**Die Kapuzinergruft* (1938)
**A lenda do santo bebedor* (*Die Legende vom heiligen Trinker)* (1939)
**Die Geschichte von der 1002. Nacht* (1939)
**Der Leviathan* (1940)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* « Une fragile recréation : Les espaces multiculturels dans l’œuvre romanesque de Joseph Roth » por Stéphane Pesnel, *Études germaniques* nº 245, 2007 .
TCG Anadolu (L-400)

**TCG Anadolu (L-400)** é un buque de asalto anfibio tipo LHD que está a ser construído en Turquía polos estaleiros SEDEF para a Armada de Turquía. O deseño está baseado no Juan Carlos I (L-61) de Navantia.

## Notas
Paz Parada Pumar

**María Paz Parada Pumar**, nada en Canedo (Ourense) o 23 de febreiro de 1905 e finada en Ourense o 17 de xullo de 2005, foi unha médica galega, especialista en análise clínica.
## Traxectoria 
Era filla dun veterinario e sobriña do pintor Ramón Parada Justel. Fixo o bacharelato no Instituto provincial de Ourense. Estudou medicina na Universidade de Santiago de Compostela, alí fixo os dous primeiros anos da carreira sacando matrícula de honra co anatomista Alejandro Rodríguez Cadarso. Na carreira era a única muller entre sesenta estudantes. Rematou a carreira en Madrid. Foi vivir a Ourense, sendo a primeira muller inscrita do Colexio Provincial de Médicos. Dirixiu un laboratorio privado de Análises Clínicas ata a súa xubilación. Foi nai de oito fillos.

A Consellaría de Sanidade e Servizos Sociais da Xunta de Galicia concedeulle a Medalla de Prata ao Mérito Sanitario de Galicia no ano 2000. Morreu en Ourense o 17 de xullo de 2005, xa centenaria.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* , Xoana. (2016).  [Tese de doutoramento]
*, Galaxia, Vigo.

### Outros artigos 
* Junta para Ampliación de Estudios e Investigaciones Científicas
* Residencia de Señoritas
### Ligazóns externas 
*
Michael Coats

**Michael Lloyd Coats**, nado en Sacramento (California) o 16 de xaneiro de 1946, é un astronauta estadounidense que formou parte das misións STS-41-D, STS-29 e STS-39. Pasou un total de 19,33 días no espazo.

## Traxectoria
Coats é graduado en ciencias pola Academia Naval dos Estados Unidos en Annapolis en 1968. É máster en administración de ciencia e tecnoloxía polo Universidade George Washington en 1977 e en enxeñería aeronáutica pola Escola Naval de Posgraduados dos Estados Unidos en 1979.

Foi seleccionado como candidato a astronauta en xaneiro de 1978, pasando as probas e chegando a ser astronauta formalmente en agosto de 1979. Participou nas misións STS-41-D, STS-29 e STS-39. Deixou a NASA e o exército en agosto de 1991.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-41-D
*STS-29
*STS-39
Monte Roraima

O **monte Roraima** é o punto máis alto da cadea montañosa de Pacaraima, en América do Sur. Foi descrito por primeira vez por un europeo durante unha expedición en 1595 polo explorador inglés Walter Raleigh. En 1884, fíxose a primeira ascensión, liderada por Sir Everard im Thurn e acompañado por Harry Inniss Perkins e varios nativos güianeses.A súa área de 31 km2 está rodeada por tódolos lados por cantís que acadan os 400 m de altitude. A montaña serve como trifinio de Venezuela, Güiana e o Brasil. Raleigh soubo del polos pobos indíxenas que vivían na rexión antes da invasión europea do século XVI e XVII.

O monte Roraima atópase no escudo güianés, no recuncho sueste do Parque Nacional Canaima (30&nbsp;000 km2), en Venezuela, formado o punto máis elevado das terras altas güianesas.

É o punto máis alto de Güiana e o punto máis alto do estado brasileiro de Roraima, mais Venezuela e o Brasil teñen montañas máis altas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tepui Kukenán
### Bibliografía 
* Aubrecht, R., T. Lánczos, M. Gregor, J. Schlögl, B. Šmída, P. Liščák, C. Brewer-Carías & L. Vlček (15 de setembro de 2011). Sandstone caves on Venezuelan tepuis: return to pseudokarst? *Geomorphology* **132**(3–4): 351–365. 
* Aubrecht, R., T. Lánczos, M. Gregor, J. Schlögl, B. Šmída, P. Liščák, C. Brewer-Carías & L. Vlček (2013). Reply to the comment on "Sandstone caves on Venezuelan tepuis: return to pseudokarst?". *Geomorphology*, publicado o 30 de novembro de 2012. 
* Brewer-Carías, C. (2012).  *Río Verde* **8**: 77–94. 
* Jaffe, K., J. Lattke & R. Perez-Hernández (xaneiro–xuño 1993). Ants on the tepuies of the Guiana Shield: a zoogeographic study. *Ecotropicos* **6**(1): 21–28.
* Kok, P.J.R., R.D. MacCulloch, D.B. Means, K. Roelants, I. Van Bocxlaer & F. Bossuyt (7 de agosto de 2012).  *Current Biology* **22**(15): R589–R590. ]
* MacCulloch, R.D., A. Lathrop, R.P. Reynolds, J.C. Senaris e G.E. Schneider. (2007). Herpetofauna of Mount Roraima, Guiana Shield region, northeastern South America. Herpetological Review 38: 24-30.
* Sauro, F., L. Piccini, M. Mecchia & J. De Waele (2013). Comment on "Sandstone caves on Venezuelan tepuis: return to pseudokarst?" by R. Aubrecht, T. Lánczos, M. Gregor, J. Schlögl, B. Smída, P. Liscák, Ch. Brewer-Carías, L. Vlcek, Geomorphology 132 (2011), 351–365. *Geomorphology*, publicado o 29 de novembro de 2012. 
*Warren, A. (1973). Roraima: report of the 1970 British expedition to Mount Roraima in Guyana, South America. Seacourt Press, Oxford UK, 152 pp.
* Zahl, Paul, A. (1940) To the Lost World. George G. Harrap & Co. Ltd. 182 High Holborn, Londres, W.C.1
Åsa Larsson

**Åsa Elena Larsson,** nada en Uppsala (Suecia) o 28 de xuño de 1966, é unha escritora sueca de novela negra, creadora da avogada Rebecka Martinsson, protagonista das súas obras.

## Traxectoria 
Aínda que naceu en Uppsala, educouse en Kiruna a partir dos catro anos e actualmente vive en Mariefred. Estudou Dereito na Universidade de Uppsala e exerceu a súa profesión no campo das leis tributarias antes de dedicarse a escribir. Confesou que descubrira o pobre que era a súa vida durante a baixa maternal: "Buscaba a diversión dentro da miña cabeza", explicou en Bilbao, agregando que a atopou na literatura, tanto como lectora ou como escritora.

Educouse no laestadianismo, un movemento luterano conservador,

Coa súa primeira obra editada en España en 2009, *Solstorm* (traducida como *Aurora Boreal*), en cinco meses, vendera 110.000 exemplares en 14 edicións, segundo datos da propia editorial. a primeira novela de Larsson, que fora publicada catro anos antes.

Non garda ningún parentesco co famoso escritor sueco Stieg Larsson, a pesar da coincidencia do apelido, pero si é neta do esquiador olímpico Erik August Larsson que gañou unha medalla de ouro na olimpiada de 1936.

## Recoñecementos 
* Premio da Asociación de Escritores Suecos de Novela Negra 2003 á mellor ópera prima por *Solstorm* (en galego: Aurora boreal)
* Mellor Novela Negra de Suecia 2004 por *Det blod som spillts*
* Pluma de Prata da Feira do Libro de Bilbao 2010 por *Solstorm*.
* Mellor Novela Negra de Suecia 2012 por *Till offer åt Molok*

## Obras 
### Serie de Rebecka Martinsson 
# *Solstorm*, (2003), trad. de Mayte Giménez e Pontus Sánchez, ed. Seix Barral.
# *Det blod som spillts*, (2004), trad. de Mayte Giménez e Pontus Sánchez, ed. Seix Barral.
# *Svart stig*, (2006), trad. de Mayte Giménez e Pontus Sánchez, ed. Seix Barral.
# *Till dess din vrede upphör*, (2008), trad. de Mayte Giménez e Pontus Sánchez, ed. Seix Barral.
# *Till offer åt Molok*, (2012), trad. de Mayte Giménez e Pontus Sánchez, ed. Seix Barral.

### Outras 
* 2003 - *Upptäck jorden*
* 2005 - *Aurinkomyrsky*
* 2007 - *Systrarna Hietala* (historias curtas)
* *2009 - Guds starka arm* (coescrito con Lena Andersson)
* 2012 - *Tjernaja Tropa*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial  de Åsa Larsson en castelán
* Páxina de Larsson en Seix Barral 
* Páxina de Larsson en Random House, en inglés
Marie-Louise Lachapelle

**Marie-Louise Lachapelle**, nada en París o 1 de xaneiro de 1769 e finada na mesma cidade o 4 de outubro de 1821, foi unha comadroa francesa, que chegou a desempeñar o cargo de xefa de obstetricia no Hôtel-Dieu de París, o hospital máis antigo de París. Publicou libros de texto sobre anatomía da muller, xinecoloxía e obstetricia. Era contraria ao uso dos fórceps e escribiu *Pratique des accouchements*, que se converteu durante moito tempo no texto de obstétrica estándar, e en que promoveu os partos naturais. Lachapelle é considerada xeralmente a nai da obstetricia moderna.

## Traxectoria 
Lachapelle naceu en París, filla única dunha coñecida comadroa, Marie Jonet, e de Louis Dugès, un funcionario de saúde. Ademais, a súa avoa tamén era comadroa. Moi nova, comezou a traballar como matrona grazas ás ensinanzas recibidas dende nena da súa nai. En 1792, casou cun cirurxián que traballaba no Hôpital Saint-Louis.

Entre 1792 e 1795, deu a luz unha filla e deixou de traballar, mais a morte do seu home, acontecida tras tres anos de matrimonio, convertérona na única responsable do mantemento da súa filla, o que supuxo ter que volver traballar como comadroa.

A súa filla non seguiu a tradición familiar de especializarse para ser comadroa e ingresou nun convento.

Lachapelle faleceu de cancro de estómago en 1821 logo dunha curta enfermidade.

## Carreira 
Mentres a súa nai aínda vivía, reorganizárase a sala de maternidade, e Lachapelle asistía a súa nai como matrona xefa asociada. Á idade de doce anos, xa asistía en partos complicados.

Jean-Louis Baudelocque deuse de conta da necesidade dunha escola organizada de comadroas. Debido á experiencia médica de Lachapelle e a súa reputación, foille solicitado que dirixise a nova escola normal de comadroas, e o hospital para nenos que o goberno de Napoleón estableceu en Port Royal, a Maternidade. Coa finalidade de incrementar aínda máis os seus coñecementos en obstetricia, Lachapelle foi a Heidelberg para estudar, e logo regresou a París, onde se converteu en xefa da maternidade e o hospital de nenos do novo Hospicio da Maternidade, unha rama do Hôtel-Dieu de Port Royal.

Lachapelle faleceu sen rematar o seu libro, que foi finalizado polo seu sobriño Antoine Louis Dugès, tamén obstetra, que o publicou en 1825 baixo o título ''Pratique des accouchements; ou Mémoires et observaciones choisies, sur les points les plus importants de l'art''. O libro foi moi influente en todo o século XIX. Nel púxose en evidencia o seu rexeitamento ao emprego de fórceps no parto para a maioría dos casos e avogou por unha intervención mínima polos médicos durante o mesmo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
*
Mariluz Villar Otón

**Mariluz Villar Otón**, nada en Madrid o 29 de decembro de 1937, é unha actriz de teatro, escritora e xornalista galega en lingua castelá.

## Traxectoria 
Comezou como locutora na Cadena SER en Santiago de Compostela a principios dos anos 60, simultaneamente traballou como primeira actriz e codirectora no compostelán grupo de teatro Ditea, do que é cofundadora, postos que ocupou até 1974, sendo considerada unha das pioneiras do teatro contemporáneo galego. Con este grupo gañou premios na categoría de primeira actriz como o Hércules de Plata da Coruña (1966) ou La Máscara de Oro de Lugo (1970). En 1978 trasladouse a Ourense onde comezou a traballar na COPE e no 1983 fundou o Estudio de Artes Escénicas de Ourense, unha academia de teatro que até 1996 fixo representacións en Galicia e Portugal, ademais de recuperar a tradición dos autos sacramentais en templos. Impartiu clases de arte dramática en diferentes centros e no 1986 formou parte do elenco da obra *A noite vai coma un río* na montaxe do Centro Dramático Galego.

## Obra escrita publicada 
* *Cauce desnudo* 1974. Galí.
* *Ruega por nosotras*, 2002. Deputación de Ourense.
* *27 cuentos para despertar*, 2004. Deputación de Ourense.
* *Con acento humano*, 2011. Deputación de Ourense.

## Recoñecementos 
* 1960 Premio "Hércules de Plata" á mellor actriz principal, no II Certame de Teatro (A Coruña).
* 1970 Primeiro premio "Mascara de Oro" á mellor actriz principal feminina. I Certame de Teatro (Lugo).
* 1973 Placa de prata e homenaxe dos oíntes de Radio Galicia de Santiago.
* 1973 Placa de prata da sociedade artística "La Troya" polo seu labor teatral.
* 1980 Homenaxe da "Comisión de la ilusión".

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Ditea
### Ligazóns externas 
* Galegos.info
* Rosa María Cid Galante: Historia das nosas mulleres ourensás
Vieremä

**Vieremä** é un municipio de Finlandia situado na rexión de Savonia do Norte. En 2018 a súa poboación era de 3&nbsp;677&nbsp;habitantes. A superficie do termo municipal é de 973,35&nbsp;km2, dos cales 48,13&nbsp;km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 3,97&nbsp;hab./km².

Limita cos concellos de Iisalmi, Kiuruvesi, Sonkajärvi, Kajaani e Pyhäntä, estes dous últimos pertencentes ás rexión veciñas de Kainuu e Ostrobotnia do Norte respectivamente.

O concello é unilingüe en finés.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Vieremä
Kaytranada

**Louis Kevin Celestin**, nado en Porto Príncipe, Haití, o 25 de agosto de 1992 , é un músico electrónico e compositor canadense, traballa baixo o nome artístico de **Kaytranada**.

## Traxectoria 
No ano 2012 Kaytranada acadou sona internacional cun remix non oficial de Janet Jackson, traballo que obtivo 9 millóns de escoitas públicas . Tras o evento o artista abandona os estudos medios e comeza a xirar como DJ no Canadá, país de emigración da súa familia, e Europa. No ano 2014 firma co selo londiniense XL Recordings, casa de M.I.A. ou Adele. Durante os dous anos seguintes Kaytranada produce obra dun xeito estábel ("Drive Me Crazy," con colaboración de Vic Mensa) o aclamado álbum "99.9%", "Girl", "Lite Weight", "Love" e "Honey" (Katy B). Con "99.9%" o artista obtén o galardón Polaris Music Prize e comeza a colaborar con artistas de renome como Gorillaz, Snoop Dogg ou Kendrick Lamar, pasando ao 2018 onde asina contrato co selo multinacional RCA para o traballo "Nothin Like U/Chances" un EP electrónico con baterías lixeiras e etéreas para a pista de baile.

## Discografía 
O estilo de música electrónica de Kaytranada foi clasificado como Future Beats 
### Álbums de estudio 
### Sinxelos e EPs 
* *Kaytra Todo* - 2013 (Jakarta)
* *Kaytranada / Suicideyear - Bromance #10* - 2013 (Bromance Records)
* *At All / Hilarity Duff*- 2013 (HW&W Recordings)
* *RMX EP* - 2013 (Jakarta)
* *Leave Me Alone ‎* - 2014 (XL Recordings)
* *Kaytranada Feat. Vic Mensa - Drive Me Crazy*- 2015 (XL Recordings)
* *Freddie Gibbs X Kaytranada - My Dope House * - 2016 (XL Recordings)
* *Glowed Up / Lite Spots* - 2016 (XL Recordings)
* *Together*- 2016 (XL Recordings)
* *BadBadNotGood Ft. Kaytranada & Snoop Dogg - Lavender (Nightfall Remix)* - 2017 (Doggstyle records)
* *Nothin Like U / Chances*- Dúas versións, 2018 (RCA)
* *Robert Glasper x Kaytranada - The ArtScience Remixes ‎(LP, EP, Ltd)*- 2018 (Blue Note)

## Notas
Geobacillus stearothermophilus

***Geobacillus stearothermophilus*** (basónimo ***Bacillus stearothermophilus***) é unha bacteria de forma bacilar grampositiva clasificada na división Firmicutes. É un organismo termófilo e está amplamente distribuído no solo, fontes termais e sedimentos oceánicos, e causa que se estraguen moitos alimentos. Crece nun intervalo de temperaturas entre 30 e 75 graos Celsius. Algunhas cepas poden oxidar o monóxido de carbono aerobicamente. Utilízase comunmente como un organismo de proba para os estudos de validación da esterilización e as comprobación periódicas dos ciclos de esterilización. O indicador biolóxico contén esporas do organismo sobre un papel de filtro dentro dun vial. Despois de esterilizar, péchase a tapa, rómpese unha ampola co medio de crecemento dentro do vial e incúbase todo o vial. Un cambio de cor ou de turbidez indica os resultados do proceso de esterilización; se non hai ningún cambio iso indica que as condicións de esterilización son as axeitadas, noutros casos o crecemento das esporas indica que o proceso de esterilización non foi exitoso. Recentemente está utilizándose unha cepa etiquetada fluorescentemente chamada Rapid Readout(tm), para verificar a esterilización, xa que aparece unha cor azul fluorescente visible nunha décima parte do tempo que se necesita para o cambio de car dun indicador de pH e un sensor de luz barato pode detectar as colonias en crecemento.

Os indicadores biolóxicos utilízanse xunto con indicadores químicos e indicadores de procesos para validar os proceos de esterilización.

O organismo foi descrito por primeira vez en 1920 co nome *Bacillus stearothermophilus*, pero, xunto con *Bacillus thermoglucosidasius*, foi reclasificado e pasado ao xénero *Geobacillus* en 2001.

## Polimerase 
Recentemente, unha ADN polimerase derivada destas bacterias, a polimerase *Bst*, está a ter importantes aplicacións en bioloxía molecular.

A polimerase *Bst* ten unha actividade similar á dunha helicase, que lle permite desenrolar febras de ADN. A súa temperatura funcional óptima está entre 60 e 65&nbsp;°C e desnaturalízase a temperaturas por riba de 70&nbsp;°C. Estas características fana útil na amplificación isotérmica mediada por bucle (ou LAMP, do inglés *loop-mediated isothermal amplification*). A LAMP é similar á reacción en cadea da polimerase (PCR), pero non precisa o paso a altas temperaturas (96&nbsp;°C) necesario para desnaturalizar o ADN.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Type strain of *Geobacillus stearothermophilus* en Bac*Dive* -  a Bacterial Diversity Metadatabase
Ana Ferradás Barrera

**Ana Ferradás Barrera**, nada en Ribadeo o 18 de xullo de 1963, é unha atleta galega tricampioa de España dos 100 km en 2006, 2007 e 2008. Sinalou que na súa experiencia no mundo do deporte viviu a desigualdade de xénero.. Tras a súa participación no Campinato de Europa sufriu unha serie de contratempos, dende o funcionamento dun ril inmediatamente despois a lesións dos tibiais,

Ten unha marca persoal de 3 h 5 min na Maratón.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Ana Ferradás en Runedia
Blanca Millán

**Blanca Millán Modia**, nada en Santiago de Compostela o 18 de maio de 1998, é unha xogadora de baloncesto galega. Mide 1,79 e xoga de escolta

## Traxectoria 
Formouse académica e deportivamente no Colexio Manuel Peleteiro de Santiago de Compostela. En xuño de 2016 fichou polo Maine Black Bears da NCAA, ao tempo que comezou estudos de Fisioterapia.

Tras cinco tempadas nos Estados Unidos en 2021 fichou polo CB Islas Canarias, club no que xogou unha tempada. Estivo no Porta XI Ensino CB de Lugo entre 2022 e 2024, e ese ano fichou polo Club Universitario de Ferrol.

Coa selección española sub-16 logrou a medalla de bronce no Europeo de Hungría de 2014.

## Recoñecementos
*2017 America East All-Rookie Team
*2018 America East All-Defensive Team
*2018 America East All-Tournament Team
*2018 America East Tournament Most Outstanding Player
*2018 America East All-Conference First Team

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Rodrigo García

***Rodrigo García Varela**, actor e director galego (m. 1936).
***Rodrigo García Rey**, practicante e político galego (1893-1969).
***Rodrigo García Vizoso**, futbolista e adestrador de fútbol galego (1909-2009).
Río Lule

O **Lule** é un río que se encontra no noroeste de Suecia, un dos máis importantes do país debido ao seu atractivo turístico e á enerxía hidroeléctrica. Este río desemboca no golfo de Botnia, e dálle nome á cidade de Luleå. O río Lule conxélase durante case todo o inverno, o que fai difícil a prosperidade dos negocios que este río fomenta.
Svetlana Yevguénievna Savitskaya

**Svetlana Yevguénievna Savitskaya**, nada o 8 de agosto de 1948, foi unha cosmonauta rusa, foi a primeira muller en dar un paseo espacial, atopándose a bordo da Saliut 7 o 25 de xullo de 1984, cunha duración de 3h 35 min.

Foi a segunda muller en viaxar ó espazo despois de Valentina Tereshkova, acudindo á estación Saliut 7 no ano 1982. Despois viaxaría de novo ó espazo na Soiuz 12.

## Traxectoria 
Savitskaya entrou en 1972 no Instituto de Aviación de Moscova, Despois de acabar a súa formación, traballou de monitora de aviación. Posteriormente cursou estudos especializados na escola de pilotos de avión. En 1976 titulouse como piloto de probas do Ministerio de Industria Aérea da  URSS, sendo capaz de pilotar máis de vinte tipos de avións. Ese mesmo ano ingresou na oficina do deseño de  Yakovlev para contribuír á mellora das aeronaves. En 1980 entrou a formar parte dun grupo recentemente formado de cosmonautas mulleres preparándose para realizar voos espaciais en naves de tipo  Soiuz.

### Carreira espacial 
Savitskaya viaxou ao espazo na  Soiuz  T-7 e volveu a terra 19 días máis tarde a bordo da  Soiuz  T-5, debido a que a  T-7 quedou atracada na  Saliut 7.​ Posteriormente tripulou tamén a  Soiuz  T-12. Durante a súa estancia na estación espacial  Saliut 7, o 25 de xullo de 1984, a cosmonauta  Savitskaya converteuse na primeira muller en dar un paseo espacial. Permaneceu fóra da estación durante 3 horas e 35 minutos realizando con éxito traballos de montaxe, cortes de metal e soldaduras. Naquel momento converteuse na primeira muller que viaxou dúas veces ao espazo.  É considerada a última cosmonauta soviética, debido a que  Elena  Kondakova, seguinte en viaxar ao espazo o 3 de outubro de 1994 na  Soiuz  TM-20, fíxoo xa como cidadá rusa. 

Na súa carreira espacial ademais de dificultades técnicas e riscos vitais que asumiu como o resto, como muller pioneira neste ámbito profesional, sufriu o machismo dalgúns dos seus compañeiros como o testemuñan as palabras de acollida que tivo por parte dos mesmos cando se abriu a escotilla da estación espacial soviética: "Temos un mandil preparado para ti,  Sveta". En 1993 abandonou o corpo de cosmonautas.

### Traxectoria política 
Na etapa final da súa carreira como cosmonauta iniciou a súa carreira como política. Tras traballar como enxeñeira civil en enerxía  NPO, en 1987 é nomeada deputada de enerxía. Foi deputada popular do Parlamento Soviético de 1989 ata 1991. Máis tarde, foi elixida para a Duma Estatal e membro como representante do Partido Comunista da Federación Rusa ademais de formar parte do Comité de Defensa.

## Notas 
## Véxase tamén 
*

### Outros artigos 
* Elena Serova
* Valentina Tereshkova
* Elena Kondakova
* Mulleres no espazo
Rhinopithecus strykeri

***Rhinopithecus strykeri*** é unha especie de primates catarrinos da familia dos cercopitécidos orixinaria do norte de Birmania e a zona adxacente de China. A especie foi descuberta  en 2010 e estudada polo equipo dixido por Geissmann.  O nome da especie foi escollido en homenaxe ao filántropo Jon Stryker. Estímase que a poboación coñecida está formada por 260-330 individuos.

Aínda que as primeiras análises centráronse nun cranio, en 2012 chegaron a rexistrarse imaxes dalgúns individuos. 

A choiva supostamente fai que esbirre debido á curta pel arredor do seu fociño empinado. A xente da zona informa de que se senta coa cabeza dirixida cara a abaixo, agochando a cara entre os xeonllos cando chove, seguramente para protexer o nariz da entrada de auga.

Aínda que a especie é nova para a ciencia, non o é para os cazadores da zona, que lle chaman "nwoah mey" ou "mono coa cara volta cara arriba", en dialecto local. Este mono está ameazado pola desaparición do seu hábitat natural e pola caza.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
*
Raúl Álvarez Gómez

**Raúl Álvarez Gómez**, nado en Vigo cara 1914 e finado en Xixón o 16 de febreiro de 1938, foi un carpinteiro e político galego.

## Traxectoria 
Carpinteiro en Vigo. Na República militou no Partido Comunista de España. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido, pero pouco despois foi mobilizado coa súa quinta polo exército sublevado. Destinado ao Rexemento Mérida 35, na fronte asturiana pasouse ao exército leal e integrouse no Batallón 213; loitou nas frontes de Vizcaia e Asturias. Coa derrota republicana no Norte, foi feito prisioneiro e sometido a un consello de guerra en Xixón o 17 de xaneiro de 1938. Acusado de rebelión militar, foi condenado á pena de morte e executado o 16 de febreiro dese ano. En xaneiro de 1941 o Tribunal Regional de Responsabilidades Políticas da Coruña sancionouno cunha multa de 100 pesetas.

## Notas