open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Martin McGuinness

**James Martin Pacelli McGuinness** (en ) nado en Derry o 23 de maio de 1950 e finado ibídem o 21 de marzo de 2017, foi un político irlandés do Sinn Féin, viceministro principal de Irlanda do Norte dende maio de 2007 até xaneiro de 2017.

## Traxectoria
Antigo dirixente do Provisional Irish Republican Army (IRA), McGuinness foi membro do parlamento MP por Mid Ulster dende 1997 até a súa dimisión en 2013. Como todos os membros do parlamento do Sinn Féin, McGuinness practicou o abstencionismo en relación ó Parlamento de Westminster. Despois do acordo de San Andrews e a elección de Asemblea en 2007, como dirixente político de Sinn Féin  no norte, converteuse en viceministro principal de Irlanda do Norte en 8 de maio de 2007, sendo o líder do Partido Unionista Democrático (DUP) Ian Paisley que se converteu en Primeiro Ministro. O 5 de xuño de 2008 foi renomeado como deputado Primeiro Ministro para servir ó lado de Peter Robinson, quen sucedeu a Paisley como Primeiro Ministro. McGuinness anteriormente serviu como Ministro de Educación no Executivo de Irlanda do Norte entre 1999 e 2002. Foi candidato polo Sinn Féin para Presidente de Irlanda nas eleccións de 2011.

Traballou a carón do enviado especial estadounidense George Mitchell, sendo un dos principais responsables do Acordo do Venres Santo que foi a base sobre a que se construíu o proceso de paz de Irlanda do Norte.

O 9 de xaneiro de 2017, McGuinness dimitiu como deputado en protesta polo escándalo das enerxías renovables ou escándalo RHI. O 19 de xaneiro anunciou que non se presentaría para a re-elección na Asemblea de Irlanda do Norte nas eleccións de marzo por mor do seu estado de saúde. Pouco tempo despois sufriu unha amiloidose, unha condición que ataca os órganos vitais, que lle provocou a morte o 21 de marzo de 2017, con 66 anos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Perfil no Sinn Féin
Istmo de Carelia

O **istmo de Carelia** (; ) é unha estreita banda de terra de 45 a 110 quilómetros de lonxitude que separa o lago de Ládoga en Rusia co golfo de Finlandia.

Antigamente finlandés, este territorio incorporouse á Unión Soviética tras a guerra de Inverno, sendo esta anexión confirmada tras a guerra de Continuación. Algúns dos raión (distritos) desta zona dependen administrativamente da cidade de San Petersburgo; o resto fanno da óblast de Leningrado.

A cidade máis importante é Výborg.

## Notas
Chepa

O termo **chepa** pódese referir a:

* **Cifose**, curvatura convexa esaxerada das costas ou do peito producida por unha desviación da columna vertebral ou do esterno.
* **Chepa (peixe)**, peixe da familia dos espáridos, de corpo alongado, fociño curto, cor azul tirando a gris no dorso, gris prateada con liñas lonxitudinais máis escuras nos costados e unha mancha negra no pedúnculo caudal. Galana.
José Antonio Valverde

'*José Antonio (*Tono*) Valverde Gómez*', nado en Valladolid o 21 de marzo de 1926, e finado en Sevilla o 13 de abril de 2003, foi un biólogo, naturalista, ecólogo e activista ambiental español.

Alcanzou gran repercusión internacional a finais dos anos 1950 ao encabezar os movementos de defensa das marismas do Guadalquivir fronte a un plan do Ministerio de Agricultura para desecar esta zona. Chamóuselle "*o Pai de Doñana*".

## Obra 
* *Aves del Sáhara español: un estudio ecológico del desierto* (1957)
* 
* *Memorias de un biólogo heterodoxo. Tomo 1. Orígenes castellanos. Navegando en descubierta.*
* *Memorias de un biólogo heterodoxo. Tomo 2. En el Consejo Superior de Investigaciones Científicas. (CSIC).*

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Repositorio Documental de la Universidad de Salamanca. Fondo José Antonio Valverde
Acron

O **acron** (tamén denominado ás veces **prostomio**) é a sección corporal, de natureza non segmantaria, situada no extremo anterior do corpo dos artrópodos, antes do primeiro segmento cefálico, e que vai seguido dun número variábel de metámeros.

Este segmento é a sede dos distintos tipos de ollos (simples e compostos) e do protocerebro, e é común a todas as ordes de artrópodos.

É notábel o feito de que esta estrutura permanecese en gran parte sen cambios durante centos de millóns de anos, a partir dos trilobites, e talvez mesmo antes.

## Etimoloxía 
O termo *acron* deriva do grego antigo ἄκρν *ákron* 'cimeira', 'altura', 'extremo', 'punta', así chamado pola posición que ocupa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Borror, D. J., DeLong, D. M. & Triplehorn, C. A. (1976): *An introduction to the study of insects*. 4ª ed. Nova York / Chicago: Holt, Rinehart and Winston. ISBN 0-0308-8406-3.
* Brusca, R. C. & Brusca, G. J. (2005): *Invertebrados*, 2ª edición. Madrid: McGraw-Hill Interamericana. ISBN 0-8789-3097-3.
* Coronado, R. & Márquez, A. (1972): *Introducción a la entomología*. México D.F.: Editorial Limusa-Wiley. ISBN 96-8180-066-4.
* Frings, H. e Frings, M. (1975): *Conceptos de Zoología*. Madrid: Editorial Alhambra. ISBN 84-205-0505-6.
* Hickman, C. P., Ober, W. C. & Garrison, C. W. (2006): *Principios integrales de zoología*, 13ª edición. Madrid: McGraw-Hill-Interamericana. ISBN 84-481-4528-3.
* Garrido, Carlos (1997): *Dicionário terminológico quadrilíngue de zoologia dos invertebrados*. A Coruha: Associaçom Galega da Língua. ISBN 84-8730-512-1.
* Martul, C. (1986): *Ciencias Naturales. Zoología y Ecología*. MaDRID: Ediciones Ingelek, S.A. ISBN 978-84-7708-022-0.
* Nieto Nafria, J. M. & Mier Durante, M. P. (1985): *Tratado de entomología*. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-0748-8.

### Outros artigos 
* Artrópodos
Fritz Spielmann

**Fritz Spielmann**, nado en Viena o 20 de novembro de 1906 e finado o 21 de marzo de 1997 en Nova York, foi un compositor, pianista e cantante austríaco.

## Obras principais 
### Operetas e revista 
* *Jimmys Bar*, comedia musical, Vienne, 1935
* *Achtung Großaufnahme !*, comedia musical, 1936
* *Tempo ! Tempo !*, revista en 22 escenas, 1936
* *Pam-Pam*, opereta, 1937

### Comedias musicais nos Estados Unidos 
* *A Lady Says Yes*, 1945
* *The Stingiest Man in Town*, 1956
* *Rip van Winkle* 1971
* *Song of Liberty*, 1984

### Música de películas 
* *Fräulein Lilly*, de Robert Wohlmuth, 1936
* *La signora di Montecarlo*, de Mario Soldati, 1938
* ''L'Inconnue de Monte Carlo*, de André Berthomieu, 1939

### Outros 
* *And the Lord said'', cantata para soprano, coro e orquestra, escrita para o 40º aniversario da fundación do estado de Israel.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
*
Arcediago

[miniatura|*Arcediago* de [Ilya Repin (1877).]]
O **arcediago** ou **arquidiácono** (do grego ἀρχι: o primeiro e διάκονος: servidor, ministro) era o membro principal dun cabido catedralicio, encargado de dirixir o cabido e que seguía na importancia do seu cargo ao bispo.

Ocupábanse principalmente de obras de caridade que exercían de parte do bispo, de administrar as dioceses e finalmente de dirixir algunhas zonas (especialmente rurais) chamadas *arquidiaconados* ou *arcediagados.* Estas zonas foron substituídas polo Concilio de Trento e a figura do arcediago foi decaendo desde entón até desaparecer por completo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
**Enciclopedia universal ilustrada europeo americana*, vol. V, Espasa-Calpe, Barcelona, voz «*arcediano*», p.&nbsp;1290
Vicente Lage Fernández

**Vicente Lage Fernández**, **Chicharro**, nado en Celeiro (Viveiro) o 29 de decembro de 1903, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Mariñeiro. Membro da UGT e afiliado ao PSOE. Integrouse no grupo Neira e posteriormente formou parte do grupo guerrilleiro de Viveiro. O 13 de decembro de 1946 logrou marchar rumbo a Francia xunto a outros guerrilleiros na evasión do *Santa Teresa*.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Quasimodo

**Quasimodo** é o personaxe principal da obra *Notre-Dame de París*, de Victor Hugo.

## Descrición 
Quasimodo é un mozo corcovado que foi abandonado ao nacer preto da catedral de nosa Señora de París, onde mora dende entón facendo de sineiro. Disque era fillo dunha xitana. Só pode utilizar un ollo, xa que o outro o ten case bloqueado pola deformidade do seu rostro, e ficou case xordo polo son das campás da catedral, as cales significan todo para el, antes de coñecer a moza xitana Esmeralda, da que se namora por ser ela a primeira que lle amosou bondade.

Quasimodo era odiado polo pobo de París por causa da súa deformidade, polo cal posúe un carácter tímido e retraído. Con todo, posúe unha gran valentía, afouteza e un corazón nobre. Antes de Esmeralda, a única persoa importante para el era o arcediago Frollo, quen o adoptou cando foi abandonado na catedral entre os nenos expósitos.

## Etimoloxía 
Quasimodo provén do latín *quasi modo* (en galego: *coma se*, *case* como), primeiras dúas palabras do introito da misa do primeiro domingo tras o de Pascua, por ser abandonado neste día do ano. Ao mesmo tempo, supón un xogo de palabras, xa que o sineiro era considerado un *case humano*: moi preto de todos os demais e, ao mesmo tempo, tan diferente.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* * Notre-Dame de París*
José Antonio Franco Basanta

**José Antonio Franco Basanta**, coñecido como **Caudillo** ou **Manchego**, nado en Celeiro (Viveiro) o 22 de novembro de 1920 e finado en Lons-Le-Saunier (Departamento de Jura), foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Na II República pertenceu ao sindicato de oficios varios da CNT de Covas. Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e estivo tres meses encarcerado. Ao saír en liberdade incorporouse ao Grupo Neira. En maio do 1941 ingresou no PCE. A finais de 1944 foi designado secretario de organización e finanzas no Comité Comarcal de Viveiro, e enlace deste co provincial de Lugo. En marzo de 1946 ingresou na III Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia. O 13 de decembro de 1946 logrou marchar rumbo a Francia xunto a outros guerrilleiros na evasión do *Santa Teresa*. Finou no hospital de Lons-Le-Saunier por unha tuberculose produto dos seus doce anos no monte.

## Vida persoal 
Casou con Genoveva Soto, coa que tivo tres fillos.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* 
* Do “Santa Teresa” á morte de Xosé Temblás. A fin da guerrilla no norte galego
Prostomio (anélidos)

*Non confundir co prostomio dos artrópodos.*

O **prostomio** é a rexión presegmentada (e sen sedas) dos anélidos, que forma o extrermo anterior da cabeza, contén o ganglio cerebroide e, ocasioanlmente, presenta os palpos, tentáculos, ou constitúe ventosas.

## Etimoloxía 
O termo prostomio é a adaptación do inglés *prostomium* latinización do grego científico προστόμιον, construído cos elementos do grego antigo προ- *pro-*, tirado do adverbio πρό *pró*, 'antes', e στόμιον *stómion*, derivado de στόμα *stóma*, 'boca'.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Brusca, R. C. & Brusca, G. J. (2005): *Invertebrados*, 2ª edición. Madrid: McGraw-Hill Interamericana. ISBN 0-8789-3097-3.
* Garrido, Carlos (1997): *Dicionário terminológico quadrilíngue de zoologia dos invertebrados*. A Coruha: Associaçom Galega da Língua. ISBN 84-8730-512-1.
* Frings, H. e Frings, M. (1975): *Conceptos de Zoología*. Madrid: Editorial Alhambra. ISBN 84-205-0505-6.
* Hickman, C. P., Ober, W. C. & Garrison, C. W. (2006): *Principios integrales de zoología*, 13ª edición. Madrid: McGraw-Hill-Interamericana. ISBN 84-481-4528-3.

### Outros artigos 
* Anélidos

### Ligazóns externas 
* Polychaetes' Structures: Head .
* Polychaete head structures [.
Hemolinfa

Denomínase  **hemolinfa** ao líquido circulatorio dos artrópodos, moluscos (agás nos cefalópodos) e outros invertebrados etc. análogo ao sangue dos vertebrados.

Trátase dun líquido corporal de transporte que baña directamente órganos e tecidos e enche os vasos e as cavidades hemocélicas (lagoas, seos) propias dos animais se sistema criculatorio aberto.

## Etimoloxía 
O termo hemolinfa está formnado polo elemento do latín científico *hemo-*, tirado do grego antigo ἁἱμο- *haimo-*, derivado de ἁἷμα *haîma*, 'sangue', e a voz latina *lympha* 'auga' (antigamente **limpa*; ver límpido), forma pseudogrega, por asociation con *nympha*, do grego antigo νύμφη *nýmphē* 'ninfa', personaxes femininos da mitoloxía grega que vivísn nos mananciais e nos ríos, etre outros lugares.

## Composición 
A súa composición varía moito dunha especie a outra. Pode ser de diferentes cores ou incluso incolora; os pigmentos adoitan proceder da alimentación ou dos procesos metabólicos, e non teñen ningunha función biolóxica, xa que o transporte de gases é independente do aparato circulatorio.

Contén células sanguíneas de diferentes tipos e funcións.
* Por último cabe sinalar que os hemocitos (células sanguíneas) poden desempeñar funcións importantes no metabolismo.

## Sistema circulatorio 
O sistema circulatorio dos insectos é un sistema aberto no cal os órganos son bañados directamente pola hemolinfa. Salvo excepcions, só existe un vaso sanguíneo dividido en cámaras. A zona posterior deste vaso denomínase corazón, e está dotado de varias aberturas laterais chamadas ostíolos que permiten a entrada de hemolinfa nel. A parte anterior do vaso chámase aorta e consiste nun tubo recto e sen válvulas.

O corazón aspira a hemolinfa da cavidade abdominal e a propulsa cara á cabeza, a través da aorta, desde onde volve a filtrarse polos tecidos cara á cavidade abdominal. Nalgúns insectos existen bombas accesorias destinadas a irrigar as patas, as ás ou as antenas.

Fálase de hemolinfa en organismos que no teñen celoma. En cambio, os organismos con celoma posúen sangue.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Brusca, R. C. & Brusca, G. J. (2005): *Invertebrados*, 2ª edición. Madrid: McGraw-Hill Interamericana. ISBN 0-8789-3097-3.
* Chapman, R. F. (1998): *The Insects: Structure and Function*, 4th ed. Cambridge, UK: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-57890-5.
* Garrido, Carlos (1997): *Dicionário terminológico quadrilíngue de zoologia dos invertebrados*. A Coruha: Associaçom Galega da Língua. ISBN 84-8730-512-1.
* Frings, H. e Frings, M. (1975): *Conceptos de Zoología*. Madrid: Editorial Alhambra. ISBN 84-205-0505-6.
* Hickman, C. P., Ober, W. C. & Garrison, C. W. (2006): *Principios integrales de zoología*, 13ª edición. Madrid: McGraw-Hill-Interamericana. ISBN 84-481-4528-3.

### Outros artigos 
* Artrópodos
* Moluscos

### Ligazóns externas 
* Do insects have blood?  Artigo sobre a hemolinfa no *Boston Globe* .
Manuel Gómez Varela

**Manuel Gómez Varela**, **Fera Brava** ou **Manolo do Penso**, nado no Penso (Franza, Mugardos) en 1911 e finado en agosto de 1952, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Xornaleiro, operario do Seixo en Mugardos. Na República militou no Partido Galeguista, do que foi secretario de organización, e estaba afiliado á UGT. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 botouse ao monte. En xullo de 1939 fuxiu a Francia desde Ares con 26 compañeiros e compañeira na evasión do bou *Ramón*. Confinado no campo de concentración de Argelès-sur-Mer, foi devolto ás autoridades franquistas pola policía de Vichy en xaneiro de 1941. Condenado, estivo cinco anos na cadea. Ao saír en liberdade colaborou como enlace coa guerrilla e incorporouse ao monte en 1948 integrándose no destacamento Arturo Cortizas da IV Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia. Foi executado polos seus compañeiros en agosto de 1952.

## Notas
Paurópodos

A dos **paurópodos** (*Pauropoda*) son unha clase de miriápodos diminutos (de 0,5 a 2&nbsp;mm), corpo brando, coas antenas ramificadas e con entre 9 e 11 pares de patas. Viven en lugares húmidos e son saprófagos. Saen do ovo con só tres pares de patas. Coñécense entre 500 e 715 Viven no solo, no humus, baixo pedras, troncos en descomposición, etc., e  aliméntanse de fungos e materia orgánica en descomposición.

## Taxonomía 
### Descrición 
A orde dos *Payropoda* foi descrita en 1868 polo prehistoriador e naturalista británico John Lubbock.
 
### Etimoloxía 
O nome científico *Pauropoda* é un substantivo neutro plural que está formado polos elementos do latín científico *pauro-* e *-poda*, tirados do grego antigo παῦρος *paûros*, 'pouco', e πούς, ποδός *poús, podós*, 'pé', 'perna', 'pata'. Litelamente: 'os de poucas patas'.

### Ordes 
Scheller, en 2008, propuxo unha clasificación dos parópodos que comprende dúas ordes, que inclúen 9 familias, 40 xéneros e ao redor de 780 especies, clasificación que segues a maioría dos científico contemporáneos.

(Para outras clasificacións, véxanse Fauna Europaea, ITIS e WoRMS nas ligazóns externas).
    
'*Clase *Pauropoda'''* Lubbock, 1868
* Orde *Hexamerocerata* Remy, 1950. Inclúe especies que posúen seis artellos no pedicelo antenal. Son todos tropicais.
* Orde *Tetramerocerata* Remy, 1950. Inclúe especies que posúen catro artellos no pedicelo antenal. Viven tamén en rexións temperadas.

## Galería 

Ficheiro:Pauropoda.jpg|Especie de paurópdo non identificada.
Ficheiro:Pauropoda - Soil Fauna Diversity.jpeg|Paurópdo non identificado.
Ficheiro:Eurypauropodid (12742282145) crop.jpg|Paurópodo da familia dos *Eurypauropodidae*.
Ficheiro:Trachypauropus britannicus (8879870187).jpg|*Trachypauropus britannicus* (*Eurypauropodidae*).
Ficheiro:Pauropus amicus.jpg|*Pauropus amicus*1, vista ventra; 2, vista dorsal. (*Pauropodidae*). 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Barber, A. D. (2009): "Littoral myriapods. A review". *Soil Organisms* **81** (3): 735-760.
* Brusca, R. C. & G. J. Brusca (2005): *Invertebrados*. 2ª ed. Madrid: McGraw-Hill Interamericana de España. ISBN 978-84-486-0246-8.
* Rupppert, E. E.; R. S. Fox & R. D. Barnes (2004): *Invertebrate Zoology'' 7ª ed. Stamford, Connecticut (EE.UU.): Brooks/Cole. ISBN 0-03-025982-7.
*
*  .

### Outros artigos 
* Quilópodos
* Diplópodos
* Sínfilos

### Ligazóns externas 
* Pauropoda  no Tree of Life.
* Pauropoda  en Fauna Europaea.
* Pauropoda no ITIS.
* Pauropoda na ADW.
* Pauropoda no NCBI.
* Checklist of British Pauropoda . Natural History Museum.
Tirano Banderas (novela)

***Tirano Banderas*** é unha novela publicada por Ramón del Valle-Inclán en 1926. É a primeira novela do ciclo esperpéntico que irá seguida da serie "El ruedo ibérico" a partir de 1927. Considérase a obra cume no desenvolvemento novelesco do esperpento. Esta novela foi incluída na lista das 100 mellores novelas en castelán do século XX do xornal español *El Mundo*.

## Argumento 
Narra a caída do ditador suramericano Santos Banderas, que dirixe a rexión ficticia de Santa Fe de Tierra firme de modo despótico e cruel manténdose no poder grazas ao terror e á opresión. A obra describe o comportamento do tirano e o comezo dun movemento revolucionario que acabará por derrocalo ante a súa torpeza.

## Trazos da obra 
Esta obra aborda literariamente a ditadura no que se coñece como novela do ditador, que ten a súa orixe en *Facundo: Civilización y Barbarie*, e cultivou entre outros autores Augusto Roa Bastos. O Tirano non xorde dunha realidade recoñecible senón que é unha síntese de trazos de Suramérica. Ante o recurso do esperpento, desfilan os mozos intelectuais, os caciques, os pobres, o ditador etc. Un gran logro da obra é a selección do léxico, cheo de variados americanismos que crean unha atmosfera recoñecible na que desenvolver a temática da obra. É notable a planificación da novela ao modo fragmentario, con capítulos breves que representan escenas pechadas, o que produce unha forte sensación de ritmo interno. A descrición é plenamente deformadora e degradante. É moi valiosa a descrición da sociedade hispanoamericana, froito dun coñecemento próximo da mesma; dado que Valle Inclán realizara unha viaxe a México xa en 1892.

## Notas
Saliut 7

**Saliut 7**, tamén coñecida como DOS-6, foi a cuarta estación espacial civil soviética lanzada con éxito. Partiu cara ao espazo 19 de abril de 1982 mediante un foguete Proton K desde o cosmódromo de Baikonur.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Proton K
*Almaz
*Saliut 1
*Saliut 4
*Saliut 6
Resolución 1701 do Consello de Seguridade das Nacións Unidas

A finalidade da **Resolución 1701 do Consello de Seguridade das Nacións Unidas** é poñer fin ao conflito do Líbano e Israel e foi aprobada por unanimidade polos membros do consello o 11 de agosto do 2006. O goberno libanés, que incluía dous membros de Hezbollah, aprobou a resolución ao día seguinte, tamén por unanimidade. O mesmo día, o líder de Hezbollah Hassan Nasrallah, dixo que a súa milicia cumpriría coa demanda dun cesamento do fogo. Tamén afirmou que cando acabase a ofensiva israelí, Hezbollah acabaría cos ataques contra Israel. O 13 de agosto, o gabinete israelí votou 24-0 a prol da resolución, cunha abstención. O cesamento do fogo iniciouse o 14 de agosto do 2006 ás 8 am do horario local, despois dun aumento do número de ofensivas polos dous bandos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Consello de Seguridade das Nacións Unidas
* Organización das Nacións Unidas
Néstor (personaxe de Tintín)

**Néstor** é un personaxe de ficción das Aventuras de Tintin, a serie de cómics do debuxante belga Hergé. É o paciente mordomo do castelo de Moulinsart.

Néstor é o epítome dun mordomo (ou, en francés, majordome) da sociedade francesa. Nobre, leal, sempre o servente doméstico, Néstor serve ao  Capitán Haddock e calquera hóspede da casa, Tintín, o Profesor Tornasol ou Bianca Castafiore.

## Historia do personaxe 
Néstor fixo a súa primeira aparición en *O segredo do alicornio*. Nesta historia, obediente serve como mordomo para os irmáns Paxaro, os donos orixinais de Moulinsart e os villanos da aventura. Tintín foi secuestrado por Max e G. Paxaro e encerrado na súa adega. Cando Tintín escapa e trata de contactar cos seus amigos polo teléfono da casa, Néstor entra na habitación e pregúntalle quen é. Prodúcese unha pelexa, durante a cal Néstor lealmente defende aos seus empregadores. Ao final da historia, cando as actividades delituosas dos irmáns Paxaro quedan expostas, Néstor queda liberado de calquera acto ilícito. Todas as probas no xuízo dos irmáns Paxaro demostran que Néstor ignoraba a súa verdadeira axenda, mentres que Tintín e Haddock razoan que non pode ser xulgado polas accións dos seus anteriores amos.

Néstor continua sendo o mordomo de Moulinsart cando o capitán Haddock reclama a propiedade, Haddock respecta a Néstor como parte do lugar. Segue sendo un personaxe básico en todas as posteriores historias de Tintín ambientadas no castelo, servindo lealmente aos seus amigos Haddock e Tintín.

En *As xoias da Castafiore*, é representado como estereotipo típico que sospeita dos xitanos, mentres que en Tintín e os pícaros aparece bebendo o whisky do seu amo e escoitando detrás das portas a Tintín e Haddock. En contraste, logo da visita do príncipe Abdullah, fíxolle perder peso visiblemente en *Stock de coque*, a discreción de Néstor foi que a visita do príncipe estivera intentándoo un pouco.

Néstor case nunca abandona os terreos da propiedade. Isto non quere dicir que non participe nas aventuras de Tintín. Se a aventura chega ao castelo, como en "As xoias da Castafiore", Néstor vese tan envolto no misterio como calquera dos seus amigos.

## Adaptacións 
Néstor aparece na adaptación cinematográfica de As aventuras de Tintín, O segredo do unicornio como o mordomo de Sakharine. Móstrase como de bo corazón e ata en segredo axuda a Tintín, dándolle unha pista do que contiña a nave modelo. Tamén se suxire que está desgustado co seu empregador, xa que afirma que Sakharine non lle paga en absoluto. Ao final da película convértese no mordomo de Haddock.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* As aventuras de Tintín
### Ligazóns externas 
* Tintin.com  – Lista de personaxes na páxina oficial
* Tintinologist.org – List of characters on oldest and largest English-language Tintin fan site
Francisco Coello de Portugal

**Francisco Coello de Portugal** pode referirse a:
* **Francisco Coello de Portugal y Quesada** (1823 - 1898), cartógrafo e enxeñeiro militar español.
* **Francisco Coello de Portugal y Acuña** (1926 - 2013), arquitecto e sacerdote católico español.
Literatura xuvenil

A **l****iteratura xuvenil** é aquela especialmente dirixida a lectores que atravesan a mocidade, aínda que non exclusivamente. Este concepto vai a miúdo unido ao de literatura infantil, enunciándose como literatura infantil e xuvenil, aínda que gardan algunhas características diferenciadoras entre eles.

A este tipo de literatura quíxose tradicionalmente dar unhas funcións tanto de entretemento, como didáctica e de formación do hábito lector.

Os temas tratados na literatura xuvenil non difiren en moito dos da literatura de adultos (amor, traxedia, guerra...) aínda que se lles dá un tratamento bastante máis lineal tanto a estes como aos personaxes, sendo estes últimos de pouca variabilidade psicolóxica. Esta interiorización minimízase dando maior importancia á acción que á caracterización psicolóxica dos personaxes. Así mesmo, os personaxes adoitan ser creados para que o público lector poida identificarse con eles, especialmente os protagonistas. Con todo, algúns autores sinalaron o conveniente de que esta literatura, polo seu carácter de experiencia e a influencia que ten nos lectores, ha de elixir coidadosamente os seus temas. Neste sentido, adóitase sinalar como tema xenérico a *procura de identidade* do protagonista, á vez que a identificación do lector con el.

## Linguaxe 
O vocabulario deste tipo de literatura é amplo, e adoita fuxirse de palabras afastadas do uso cotián, así como de recursos literarios difíciles. Ese léxico adecuado pode ademais incidir no seu aspecto máis didáctico na formación do vocabulario do lector. Neste sentido, a miúdo atopamos que as editoriais dividen as súas coleccións de literatura xuvenil por idades, atendendo a este factor. O obxectivo da literatura xuvenil non é máis que a escapada, a gratificación instantánea, a nostalxia e ser algo agradable.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Literatura
* Literatura infantil
* Literatura infantil e xuvenil
* Conto de fadas
* Conto
Pazo de Arretén

O **pazo de Arretén**, coñecido como **Casa Grande**, é un pazo situado no lugar de Arretén, parroquia de Iria Flavia, concello de Padrón, de titularidade privada, no que viviu a escritora galega Rosalía de Castro.

## Descrición 
Contruído no século XVI pola familia fidalga dos Bermúdez de Castro, na Casa Grande de Arretén naceu o 24 de novembro de 1804 Teresa da Cruz de Castro e Abadía, nai de Rosalía. A construción foi vendida pouco despois da morte de Xosé María, irmán de Teresa e último propietario da familia Castro.

Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, foi o escenario dun asalto por parte de sindicalistas.

Hoxe en día, o pazo, propiedade do grupo Vidalferrs, adicado á hostalería. As 6,5 hectáreas de terreo adícanse maioritariamente ao cultivo de viña albariña (Denominación de Orixe Rías Baixas, subzona Ribeira do Ulla). e o pazo converteuse nun hotel.

"A rehabilitación levada a cabo foi obxecto de diferentes sancións, posto que non existía nin proxecto de execución, nin permiso municipal, nin tampouco o informe favorable de Patrimonio." O que non foi obstáculo para que se rematase e toda actividade empresarial se puxera en marcha.

Unha placa de pedra no actual pazo-hotel lembra a súa relación con Rosalía de Castro.

## Na cultura popular 
O pazo aparece mencionado nas novelas *A memoria da choiva* (2013), de Pedro Feijoo, e *A dama da noite* (2014), de Xavier Seoane.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Ruta Rosaliana

### Ligazóns externas 
* Turismo.gal Xunta de Galicia.
*Páxina oficial do actual hotel Interesante pola calidade das fotos que axudan a facerse unha idea de como era o pazo.
Sobradelo, Sobradelo, Vilagarcía de Arousa

**Sobradelo** é un lugar da parroquia homónima de Sobradelo no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés. Tiña 1&nbsp;879 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 973 eran mulleres e 906 homes, o que representa un descenso continuado respecto ós anos 2010, cando tiña 1&nbsp;952 veciños, e 2005, cando eran 2&nbsp;051.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Sobradelo 
### Parroquias de Vilagarcía de Arousa
Fumaces e A Trepa (homónimos)

Como topónimo **Fumaces e A Trepa** pode referirse a:

;En Galiza
***Fumaces e A Trepa**, antiga parroquia eclesiástica galega do arciprestado de Verín, na diocese de Ourense; 
***Fumaces e A Trepa**, parroquia do concello de Riós;
***Fumaces e A Trepa**, parroquia do concello de Vilardevós.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Antonio Veiga Mejuto

**Antonio Veiga Mejuto**, coñecido como **Cacharrón** e **Antonio Pérez**, nado en Ferrol en 1915 e finado o en Neda o 30 de agosto de 1951, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Militante comunista. O seu irmán Agustín Veiga Mejuto foi fusilado o 5 de marzo de 1938 no castelo de San Filipe. Era un enlace da guerrilla da zona de Ferrol. En 1948 cando ía ser arrestado, botouse ao monte e integrouse na IV Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia no grupo de Francisco Martínez Leira. Foi abatido pola Garda Civil no Puntal (Neda) o 30 de agosto de 1951 con outros tres compañeiros, José Antonio Castro López, José Sancho Riera e José Freire Barcia.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

*
Agustín Veiga Mejuto

**Agustín Veiga Mejuto**, coñecido como ** Cacharrón**, nado en Ferrol cara a 1899 e finado o 5 de marzo de 1938, foi un político galego.

## Traxectoria 
Xornaleiro. Membro da Agrupación Socialista de Ferrol. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Foi xulgado en Ferrol en consello de guerra con Luís Abella Beade, Luís González Díaz, Moisés Lago Lorenzo, Gonzalo Moreno Calvo, Antonio Pena Fernández e José Silva Fernández. Acusado de adhesión á rebelión, foi condenado á pena de morte. Foi executado no castelo de San Filipe o 5 de marzo de 1938 con Pedro Dobarro Regueira.

O seu irmán Antonio Veiga Mejuto foi un guerrilleiro antifranquista.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Censo de Represaliados de la UGT
Maxila

[miniatura|450px|Esquema dun [crustáceo malacostráceo. No céfalon, móstranse (en cor rosada) as mandíbulas, as maxílulas e as **maxilas**.]]

As **maxilas** son unhas das pezas bucais dos artrópodos mandibulados (crustáceos, miriápodos e insectos).

Trátase de dous pares de pezas provistas dun pequeno apéndice denominado palpo.

Hai que ter en conta que as denominacións nos diferentes grupos crea certa confusión. Nos insectos chámanse maxilas ao primeiro par de maxilas, chamándose labio á estrutura formada pola fusión do segundo par de maxilas. O mesmo ocorre nos miriápodos; cando presentan segundo par de maxilas, estas están fusionadas co primeiro par. Nos crustáceos, chamanse maxílulas ao primeiro par de maxilas, denominándose simplemente maxilas ao segundo par.

## Crustáceos 
Nos crustáceos, as maxilas son cada un dos dous quintos apénices cefálicos, situados no segmento maxilar, moi delgados (moito máis que as mandíbulas), birrámeos, compostos, nos malacostráceos decápodos, por un endopodito mastigador e un exopodito alongado e curvo de función ventiladora.

## Insectos 
[miniatura|180px|[Radiación adaptativa|Adaptacións das pezas bucais dos insectos.
**lr** (vermello): labro, **md** (verde): mandíbulas, **mx** (amarelo): **maxilas**, **lb** (azul): labio.]]

Nos insectos, as maxilas son cada un dos dous apéndices laterais, compostos por varios artellos e frecuentemente dotados de palpos sensoriais, que están situados entre as mandíbulas e o segundo par de maxilas, que están fusionadas formando o labio. Parten do cuarto segmanto cefálico, e a súa función é a mastigación do alimento.

Constan dos seguintes elementos:
***Cardo**
***Estipes**
***Palpígero**
***Palpo maxilar**
***Lacinia**
***Galea**

## Miriápodos 
Nos miriápodos pode faltar o segundo par de maxilas, ou poden darse diferentes tipos de fusións. Así:
* Nos diplópodos e paurópodos o primeiro par de maxilas (maxílulas) está fusionado orixinando o gnatoquilario, e o segundo par de maxilas está ausente. 
* Nos quilópodos, ambos os pares de maxilas están fusionados. 
* Nos sínfilos, o primeiro par de maxilas está separado e o segundo par de maxilas fusionado para formar un labio, como nos insectos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Garrido, Carlos (1997): *Dicionário terminológico quadrilíngue de zoologia dos invertebrados*. A Corunha: Associaçom Galega da Língua. ISBN 84-8730-512-1.

### Outros artigos 
* Pezas bucais
* Mandíbula (artrópodos)
* Maxílula
* Labio (artrópodos)
* Pedipalpo
Combe, Sobrán (San Martiño de Fóra), Vilagarcía de Arousa

**Combe** é un lugar da parroquia de Sobrán (San Martiño de Fóra) no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés, segundo consta no Nomenclátor de Galicia. Non obstante, o IGE non rexistra habitantes neste lugar no censo de 2016. Sitúase xunto a Combe (Sobradelo).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Sobrán (San Martiño de Fóra) 
### Parroquias de Vilagarcía de Arousa 
## Notas
Galáns, Sobrán (San Martiño de Fóra), Vilagarcía de Arousa

**Galáns** é un lugar da parroquia de Sobrán (San Martiño de Fóra) no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés. Segundo o IGE en 2016 tiña 114 habitantes (57 mulleres e 57 homes), dez menos ca en 2010 e tres menos ca en 2005. Sitúase xunto a Galáns (Caleiro, Vilanova de Arousa).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Sobrán (San Martiño de Fóra) 
### Parroquias de Vilagarcía de Arousa
A Lagoa, Sobrán (San Martiño de Fóra), Vilagarcía de Arousa

**A Lagoa** é un lugar da parroquia de Sobrán (San Martiño de Fóra) no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés. Tiña 176 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 93 eran mulleres e 83 homes, o que representa un leve descenso respecto ó ano 2010, cando tiña 178 veciños, e un aumento respecto a 2005, cando eran 170.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Sobrán (San Martiño de Fóra) 
### Parroquias de Vilagarcía de Arousa
Galáns

O topónimo **Galáns** pode referirse a:

;En Galiza
***Galáns**, lugar da parroquia de Sobrán, no concello de Vilagarcía de Arousa;
***Galáns**, lugar da parroquia de Caleiro, no concello de Vilanova de Arousa.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Galgáns**, lugar da parroquia de Sumio, no concello de Carral;
***Portas de Galás**, lugar da parroquia de Soexo, no concello de Vilalba.
Roilois, Sobrán (San Martiño de Fóra), Vilagarcía de Arousa

**Roilois** é un lugar da parroquia de Sobrán (San Martiño de Fóra) no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés.

O IGE  considérao fusionado coa Santa Mariña, outro lugar da mesma parroquia, e dá a poboación da entidade creada como resultado desta fusión: 36 habitantes en 2016, dos que 16 eran mulleres e 20 homes, nun descenso continuado respecto ós anos 2010, cando tiña 46 veciños, e 2005, cando eran 42.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Sobrán (San Martiño de Fóra)
### Parroquias de Vilagarcía de Arousa 
## Notas
A Santa Mariña

O topónimo **A Santa Mariña** pode referirse a:

* **A Santa Mariña**, lugar da parroquia de Eiré, no concello lucense de Pantón.
* **A Santa Mariña**, lugar da parroquia de Sobrán (San Martiño de Fóra), no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa.
* **A Santa Mariña de Vilelos**, lugar da parroquia de Vilelos, no concello lucense do Saviñao.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*
Basilio Calvar Solla

**Basilio Calvar Solla**, coñecido como **Roxo de Domaio**, nado en Verdeal (Domaio, Moaña) o 2 de maio de 1911 e finado en Bordeos o 24 de setembro de 2002, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Foi detido con Benito Bermúdez Palmás en marzo de 1930 acusados de agresión, e foi novamente detido co seu sobriño Manuel Calvar González en abril de 1932 acusados de furto. Membro da Solidaridad Marinera da CNT. Foi detido en xullo de 1936 con Manuel González Pequeño e Enrique Calvar Calvar, acusados de efectuar disparos contra a casa do médico de Moaña Julio Rodríguez Franco.

Participou nos combates para opoñerse ao golpe de Estado do 18 de xullo de 1936. Tras estar fuxido, foi detido e xulgado en Pontevedra por auxilio á rebelión. Condenado a 12 anos e 1 día de prisión, foi posto en liberdade vixiada no verán de 1941. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en setembro de 1941. Os seus irmáns tamén foron vítimas da represión: Clemente foi paseado; José rapado, purgado e detido varios meses; e Manuel detido sen procesamento e finalmente enviado a un batallón de traballadores. Sobreviviu dedicándose á venda de patacas.

Pola presión implacable das autoridades, botouse ao monte. Formou parte do grupo de Benigno Andrade García "Foucellas" que actuaba no sur da provincia da Coruña. En novembro de 1946 uniuse ao destacamento Paco Barreiro da V Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia. Despois da morte dos líderes Manuel Simón Campos e Avelino Otero Montes, o 21 de maio de 1947, os guerrilleiros sobreviventes dispersáronse. Foi reclamado mediante requisitoria polo Xulgado Militar de Vigo en agosto de 1947 como encartado na causa 271/47, xunto con Víctor García García, Miguel Nicolás Esperante, Manuel Álvarez Díaz, Claudio Rodríguez Vázquez, Estanislao Cantero Izquierdo e Eugenio Rueda Perosanz. Logrou marchar a Francia, onde morreu o 2 de maio de 2002.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Revista Europea

***Revista Europea***&nbsp;foi unha publicación periódica editada en&nbsp;Madrid,&nbsp;entre o 1 de marzo de 1874 e 20 de xuño de 1880, que sacou 319 números durante o período coñecido como Restauración.

## Historia 
Foi fundada e dirixida segundo Sala Catalá polo cubano Tristán de Jesús Medina e Sánchez e na súa posta en marcha intervirían igualmente Eduardo Medina e Luís Navarro e Calvo. Os directores da publicación foron Ricardo Merino e, despois, Armando Palacio Valdés. A revista incluíu contido variado, tanto de vertente humanística (literatura, filosofía, antropoloxía...) como científica, tendo especial predilección pola historia natural. Tamén levou a cabo traducións de textos de autores estranxeiros como Herbert Spencer.

O carácter aberto e progresista da revista propiciou a presenza, nas súas páxinas, de interesantes polémicas como a mantida por Manuel de la Revilla e Juan de Vilanova sobre a teoría evolucionista.

Contou con colaboracións de firmas como as de Juan Vilanova, Augusto González de Linares, Ludovico Carrau, Enrique Serrano Fatigati, Luciano Navarro Izquierdo, José do Perojo, José Ustáriz, Ángel Lasso de la Vega e Argüelles, José María Esperanza e Soa, Heliodoro María Jalón, Marcelino Menéndez Pelayo, Rafael Montoro, Mariano Pardo de Figueroa, Manuel de Tolosa Latour, José Villaamil e Castro, Francisco María Tubino e Oliva ou Alfredo Calderón, entre outros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Ortiz García, Carmen;&nbsp;Sánchez Gómez, Luis Ángel, eds. (1994).&nbsp;*Diccionario histórico de la antropología española*. Madrid:&nbsp;CSIC. pp.&nbsp;587–588. ISBN&nbsp;84-00-07443-2&nbsp; 
* Ossorio y Bernard, Manuel&nbsp;(1903).&nbsp;*Ensayo de un catálogo de periodistas españoles del siglo XIX*. Madrid: Imprenta e litografía de J. Palacios. p.&nbsp;222 
* Pasamar Alzuria, Gonzalo;&nbsp;Peiró Martín, Ignacio&nbsp;(2002). *Diccionario Akal de Historiadores españoles contremporáneos*. Akal. ISBN 84-460-1489-0
* Sala Catalá, José&nbsp;(1987).&nbsp;*Ideología y ciencia biológica en España entre 1860 y 1881: la difusión de un paradigma*. Madrid:&nbsp;CSIC. 

### Ligazóns externas 
* Ficha e exemplares da *Revista Europea*&nbsp;na colección dixital da Biblioteca do&nbsp;Ateneo de Madrid
Claudio Rodríguez Vázquez

**Claudio Rodríguez Vázquez**, coñecido como **Crispín** ou **Penís**, nado en Teis (Vigo) en 1913 e finado en Lavadores en abril de 1951, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Militante do PCE. Non se presentou a filas cando foi chamado o seu reemprazo e uniuse ao grupo de José e Rogelio García Morales, os Maletas, activo desde 1938 entre Redondela e Vigo. Presentouse ante o gobernador civil Manuel Gómez Cantos en 1939 atraído pola promesa de amnistía. A principios de 1940 participou na reorganización do PCE. Pola presión policial botouse ao monte en novembro de 1945. Foi membro do destacamento Paco Barreiro da V Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia, baixo o mando de Manuel Simón Campos. Acusado de participar no asasinato do veciño de Beade Manuel Leirós Pérez o 26 de xaneiro de 1946. O 14 de outubro de 1946 participou no asalto en Vilatuxe a oito ómnibus que se dirixían á feira da Bandeira. Despois da morte dos líderes Manuel Simón Campos e Avelino Otero Montes, o 21 de maio de 1947, os guerrilleiros sobreviventes dispersáronse. Foi reclamado mediante requisitoria polo Xulgado Militar de Vigo en agosto de 1947 como encartado na causa 271/47, xunto con Víctor García García, Miguel Nicolás Esperante, Manuel Álvarez Díaz, Basilio Calvar Solla, Estanislao Cantero Izquierdo e Eugenio Rueda Perosanz. A principios dos anos cincuenta foi localizado pola Garda Civil en Lavadores. Foi morto pola Garda Civil en abril de 1951.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

*
Rogelio García Morales

**Rogelio García Morales**, **Maletas**, nado Vigo e finado en Redondela o 15 de outubro de 1939, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Desertou do exército. En 1938 organizou co seu irmán José García Morales un grupo guerrilleiro ao que se incorporou en 1939 o militante comunista Claudio Rodríguez Vázquez. O grupo estaba composto por comunistas e anarquistas. O 15 de outubro de 1939, o seu grupo foi rodeado pola Garda Civil en Vilar de Infesta (Redondela), Rogelio resultou ferido grave polo tiro accidental do seu compañeiro Jesús Lago González, e foi logo rematado por outro, mentres que o resto dos guerrilleiros conseguiron escapar. Logo da súa morte, o seu irmán José reorganizou o grupo pero xa controlado por Manuel Simón Campos.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Alfonsas Svarinskas

**Alfonsas Svarinskas**, nado o 21 de xaneiro de 1925 segundo algunhas fontes en Kadrėnai e outras fontes en Vaclavova, e finado o 17 de xullo de 2014 en Vilnius, foi un sacerdote católico lituano, disidente da ditadura soviética, político e capelán militar.

## Traxectoria 
Alfonsas Svarinskas naceu o 21 de xaneiro de 1925; segundo algunhas fontes naceu en Kadrėnai (concello do distrito de Ukmergė, condado de Vilnius, Lituania) e segundo outras fontes en Vaclavova (rexión de Viciebsk, RSS de Belarús). Entre 1932 e 1936 Svarinskas estudou en Vidiškiai, e posteriormente até 1942 na escola secundaria de Ukmergė. De 1942 a 1946 estudou no seminario de Kaunas.

En decembro de 1946 Svarinskas foi detido, torturado e condenado ao gulag, e entre 1947 e 1956 estivo preso no campo de Abez, na República dos Komis. Ata 1990 visitou as diferentes comunidades da diáspora lituana en todo o mundo, reuníndose unha ducía de veces co papa Xoán Paulo II.

Entre 1990 e 1991 foi chanceler do cardeal Vincentas Sladkevičius, e entre 1991 e 1992 deputado do Seimas. Entre 1991 e 1995 foi capelán do exército lituano, onde foi promovido ao rango de coronel. Posteriormente exerceu o seu ministerio pastoral en Kaunas, e a partir de 1998 en Kavarskas. Logo do ano 2000 pasou a vivir en Ukmergė.

## Notas
José García Morales

**José García Morales**, **Maletas**, nado en Vigo e finado en Louredo (Mos) o 14 de agosto de 1945, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 loitou nas barricadas de Lavadores. En 1938 organizou co seu irmán Rogelio García Morales un grupo guerrilleiro composto por comunistas e anarquistas. Logo da morte do seu irmán en Vilar de Infesta (Redondela) o 15 de outubro de 1939, reorganizou o grupo con Avelino Otero Montes, pero xa baixo o control de Manuel Simón Campos. O grupo operou nos montes de Mos e realizou varias accións en Tameiga, Petelos, Nordales e Ponte de Guizo.

En abril de 1943 foi procesado por roubo e asasinato do veciño de Petelos Fructuoso Costas Giráldez (o garda cívico que rematou a Manuel González Fresco), con Ramón Pereira Antelo, José Luís Quintas Figueroa, Manuel Simón Campos e Abraham Lloriente Sánchez. En 1944 o grupo de supervivientes uníronse ao grupo de Benigno Andrade García "Foucellas". Integrouse no destacamento Paco Barreiro. O 14 de agosto de 1945, estabeleceron un control na estrada de Vigo a Ourense e apoderáronse de 32.000 pesetas nun vehículo da empresa Distribuidora de Huevos de Jimeno y Cía. O grupo foi perseguido pola Garda Civil e José García foi abatido no monte Saramagoso (na parroquia de Louredo) xunto con Urbano Fernández Bastos.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Tandaia

**Tandaia** é unha editorial galega en lingua castelá, pioneira na realización de sondaxes de mercado previos á publicación dos seus títulos mediante campañas de preventa. Foi fundada en 2014 polo escritor, dramaturgo e guionista coruñés Borja F. Caamaño.
Con sede na Cidade da Cultura de Galicia en Santiago de Compostela, comercializa os seus títulos en España e América Latina. Cada ano outorga o Premio de Novela Tandaia e o Premio de Novela Juvenil CEPA.

## Notas
Series Mundiais

As **Series Mundiais**, en inglés **World Series**, son as finais da Major League Baseball (MLB) de béisbol. As Series Mundiais lévanse disputando desde 1903, e nela enfróntanse o campión da American League (AL) e da National League (NL). O gañador das series decídese nunha eliminatoria ao mellor de sete partidos, recibindo o gañador o Commissioner's Trophy. Como as World Series se disputan habitualmente en outubro (e ocasionalmente en novembro), ás veces son chamadas o Clásico de Outono (en inglés: *Fall Classic*).

## Campións 
Os números entre paréntese na táboa indican o número de aparicións nas Series Mundiais con data ao ano referido, e son usados como segue (*aparicións, vitorias−derrotas*)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Major League Baseball

### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Urbano Fernández Bastos

**Urbano Fernández Bastos**, coñecido como **Fotógrafo** ou **Roque**, nado en Cabral (Lavadores) e finado en Louredo (Mos) o 14 de agosto de 1945, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Fotógrafo de Cabral. Integrouse en 1943 no grupo de Manuel Simón Campos. O 14 de agosto de 1945 o grupo estableceu un control na estrada de Vigo a Ourense (N-120), a tres quilómetros do Porriño e apoderáronse de 32.000 pesetas nun vehículo da empresa Distribuidora de Huevos de Jimeno y Cía. Inmediatamente as forzas da Garda Civil estableceron un cerco para deter aos guerrilleiros e Urbano Fernández foi abatido no monte Saramagoso xunto con José García Morales.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
O Areeiro, Solobeira, Vilagarcía de Arousa

**O Areeiro** é un lugar da parroquia de Solobeira no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés. Tiña 117 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, dos que 64 eran mulleres e 53 homes, o que representa un aumento respecto ó ano 2010, cando tiña 106 veciños, pero un descenso respecto a 2005, cando eran 120.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Solobeira 
### Parroquias de Vilagarcía de Arousa
A Escardia, Vilagarcía, Vilagarcía de Arousa

**A Escardia** é un lugar da parroquia de Vilagarcía no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés, segundo consta no Nomenclátor de Galicia . Non obstante, o IGE non rexistra habitantes neste lugar no censo de 2016 , polo que non se poden achegar datos da súa poboación.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilagarcía
### Parroquias de Vilagarcía de Arousa 
## Notas
Vilagarcía, Vilagarcía, Vilagarcía de Arousa

**Vilagarcía** é un lugar da parroquia de Vilagarcía no concello pontevedrés de Vilagarcía de Arousa, na comarca do Salnés. Segundo o IGE, é o único lugar que rexistra poboación na parroquia homónima de Vilagarcía. En 2016 tiña 19&nbsp;465 habitantes (10&nbsp;164 mulleres e 9&nbsp;301 homes), 45 menos ca en 2010, e 2009 habitantes máis ca no ano 2005.

A vila foi fundada por García de Caamaño, de quen toma o nome actual, o 12 de maio de 1441.

## Notas
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilagarcía 
### Parroquias de Vilagarcía de Arousa