Chert de Rhynie

[miniatura|300px|Mostra de man do chert de Rhynie, xacemento paleontolóxico da localidade de [Rhynie, Aberdeenshire|Rhynie, Escocia.]]

O **chert de Rhynie** é un depósito sedimentario do Devoniano inferior que contén fósiles que conservan grandes detalles e son con frecuencia completos, constituíndo un Lagerstätte. O chert é unha rocha sedimentaria de gran fino composta por cuarzo micro- ou criptocristalino, similar ao sílex. O xacemento aflora preto da aldea de Rhynie, Aberdeenshire, Escocia; unha segunda unidade chamada **chert de Windyfield**, está situada a uns 700&nbsp;m de distancia. O chert de Rhynie contén plantas excepcionalmente conservadas (entre elas *Rhynia*, que recibe o seu nome polo topónimo), fungos, liques e material animal sitúao nunha etapa inicial da colonización da terra firme polos seres vivos. Segunda, estes cherts son famosos polo seu excepcional estado de preservación ultraestrutural, que permite ver facilmente células individuais en espécimes puídos. Tamén se poden observar e contar estomas e detectarse restos de lignina no material vexetal, e pode verse nas preparacións de cortes transversais das mostras o aparato respiratorio dos trigonotárbidos (da clase Arachnida), coñecidos como pulmóns en libro. Poden observarse tamén hifas de fungos entrando en material vexetal, actuando como descompoñedores e simbiontes micorrícicos.

## Localización 
A capa fósil está baixo polo menos 1 metro de sobrecarga, nun pequeno campo preto da aldea de Rhynie, polo que é inaccesible para os coleccionistas; ademais, o sitio é un Lugar de Especial Interese Científico. Unha segunda unidade, o chert de Windyfield, está a uns 700&nbsp;m de distancia de Rhynie. O chert de  Rhynie esténdese polo menos 80&nbsp;m ao longo da dirección do estrato e 90&nbsp;m en profundidade.

Ata recentemente o chert de Rhynie era o único depósito fósil de chert hidrotermal coñecido no rexisto xeolóxico, aínda que traballos recentes descubríron máis noutras localidades de diferentes períodos de tempo e continentes.

## Condicións de formación 
O chert formouse cando auga rica en sílice procedente de fontes termais de orixe volcánica ascendeu rapidamente das profundidades e deixou petrificado un dos primeiros ecosistemas terrrestres, in situ e case instantaneamente, entremesturadas con areas, lousas e tobas, o cal fala da actividade volcánica local. A deposición foi moi rápida. fluía ao norte periodicamente depositaba as capas areosas atopadas nos núcleos de perforación cando asolagaba as súas ribeiras.

As texturas sedimentarias que parece que se formaron nas propias fontes hidrotermais están preservadas en textura de brecha;

## Organismos conservados 
### Plantas 
[miniatura|Vista da superficie dunha mostra puída de chert de Rhynie que mostra moitas seccións transversais de talos (eixes) de *[Rhynia*. Barra de escala de 1 cm.]]
miniatura|Sección delgada dunha mostra de chert de Rhynie vista con luz transmitida mostrando a sección transversal dun talo de *Rhynia*

A preservación de plantas varía desde a permineralización celular tridimensional perfecta a películas aplanadas de carbón vexetal. Por veces, as plantas poden ter os seus eixes verticais conservados en posición de crecemento, con rizoides aínda unidos aos rizomas; mesmo poden conservarse os restos de plantas caídos no chan. A análise de rizomas e rizoides fixo posible discernir que as plantas tiñan un sistema activo de captación de auga (por exemplo, en *Horneophyton*), e cales era probable que fosen os colonizadores de superficies asolagadas (*Asteroxylon*). O chert tamén permite a identificación das fases dos gametófitos de taxons como *Aglaophyton*.

A análise de esporas mostra que a flora carecía dalgúns elementos comúns noutras partes naquela época, probablemente debido á súa situación nunha rexión montañosa, en lugar de ser unha chaira de inundación de terras baixas como na maioría doutros depósitos fósiles.

* *Aglaophyton*
* *Asteroxylon*
* *Horneophyton*
* *Nothia*
* *Rhynia*
* *Trichopherophyton*
* *Ventarura*

Outro grupo, Nematophytes, segue sendo enigmático, pero pode representar plantas terrestres acuáticas.

### Algas 
Descubríronse varias supostas clorófitas na ensamblaxe de Rhynie (*Mackiella* e *Rhynchertia*). Caracterizouse unha carófita ben conservada, *Palaeonitella*,

### Artrópodos 
Como resultado da súa excelente preservación, o chert de Rhynie pode presumir de ter a fauna non mariña máis diversa do seu tempo, Membros típicos da fauna de artrópodos do chert de Rhynie son o crustáceo *Lepidocaris*, oe euticarcinoide *Heterocrania*, o colémbolo *Rhyniella*, o posible insecto *Leverhulmia*, o opilión *Eophalangium sheari*, ácaros e outros arácnidos como os trigonotárbidos do xénero *Palaeocharinus*.

Os hexápodos máis antigos coñecidos (*Rhyniella praecursor*), que lembran aos modernos colémbolos, atopáronse no chert de Rhynie, facendo remontar a data da orixe dos hexápodos (un grupo que inclúe os insectos) ata o período Silúrico.

### Fungos 
Os fungos coñecidos do chert de Rhynie inclúen quitridiomicetos, ascomicetos, oomicetos (Peronosporomycetes) e glomeromicetos;

### Cianobacterias 
Nos raros casos en que se atoparon cianobacterias no rexistro fósil, a súa presenza adoita suscitar moita controversia, porque debido á súa forma tan simple é moi difícil distinguilas doutras estruturas inorgánicas como as burbullas. Porén, conserváronse cianobacterias auténticas no chert de Rhynie. Estes organismos acuáticos crese que pertencían ao grupo das  Oscillatoriales baseándose na ausencia de heterocistes e acinetos. Os fósiles son filamentosos, de arredor de 3&nbsp;μm de diámetro e crecían sobre plantas e nos propios sedimentos. Algunhas veces formaban colonias estruturadas que progresaban creando tapetes microbianos.

## Interaccións 
O chert de Rhynie conservou unha foto instantánea dun ecosistema in situ con gran fidelidade, dándonos unha oportunidade única de observar as interaccións entre especies e reinos. feridas en varios estados de reparación, e as pezas bucais dos artrópodos.

Os coprólitos (excrementos fosilizados) dannos unha pista do que comían os animais, mesmo cando non se pode identificar o animal. Os coprólitos atopados no chert de Rhynie adoitan ter un tamaño entre 0,5 e 3&nbsp;mm e presentan diversos contidos. A análise dos coprólitos permite a identificación de diferentes modos de alimentación, incluíndo a alimentación detritívora e herbívora; algúns coprólitos están tamén densamente cheos de esporas, polo que é posible que constituísen unha parte importante da dieta dalgúns organismos. É posible deducir o papel ecolóxico probable de moitos dos artrópodos, porén, non está claro se esta comunidade era representativa dunha comunidade de artrópodos terrestres típica da época, ou se era específica do ambiente estresado de Rhynie.

As plantas respondían á coloniación fúnxica de diferentes xeitos, dependendo do fungo. Os rizoides de *Nothia* realizaban tres respostas á infestación fúnxica: as hifas dalgúns colonizadores (mutualistas) estaban encaixadas nas paredes celulares das plantas; outros fungos (parasitos) tiñan que enfrontarse a respostas do hóspede típicas de aumento do tamaño das células do rizoma; mentes que outros fungos motivaron un incremento en grosor e pigmentación de paredes celulares. Unha vez dentro da célula da planta, os fungos producían esporas, que se atoparon en células de plantas en descomposición;

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia evolutiva das plantas
* Xeoloxía de Escocia

### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
*