Planeta interestelar

[thumb|300px|Este vídeo amosa unha impresión artística do planeta orfo [CFBDSIR 2149−0403|CFBDSIR J214947.2-040308.9. ]]

Un **planeta interestelar** (tamén denominado **nómade**, ** orfo **, **vagabundo**, **errante** ou **planeta sen sol**) é un obxecto de masa planetaria que non orbita ó redor dunha estrela. Tales obxectos foron expulsados do sistema planetario no que se formaron ou nunca estiveron ligados gravitacionalmente a ningunha estrela ou anana marrón. A Vía Láctea por si soa podería ter miles de millóns a billóns de planetas interestelares, un rango que o próximo Telescopio espacial Nancy Grace Roman probablemente sexa capaz de estreitar.

Algúns obxectos de masa planetaria poden formarse dun xeito similar ás estrelas, e a Unión Astronómica Internacional propuxo que tales obxectos se chamen sub-ananas marróns. Un posible exemplo é Cha 110913-773444, o cal podería ter sido expulsado dun sistema planetario e converterse nun planeta orfo, ou podería terse formado de xeito illado (coma se fose unha estrela) para converterse nunha sub-anana marrón.

Astrónomos que usaron o Observatorio Espacial Herschel e o Very Large Telescope para observar un obxecto moi novo de masa planetaria en flotación libre, OTS 44, demostraron que os procesos que caracterizan a unha estrela canónica como o modo de formación, aplícasen tamén a obxectos illados de ata algunhas masas de Xúpiter. As observacións no infravermello **profundo** feitas co telescopio Herschel demostraron que OTS 44 está rodeado por un disco de po de polo menos 10 masas terrestres e, polo tanto, podería formar un mini sistema planetario. As observacións espectroscópicas de OTS 44 co espectrógrafo SINFONI a bordo do Very Large Telescope revelaron que o disco está aglutinando activamente materia, de xeito similar ós discos das estrelas novas.

En outubro de 2020 descubriuse OGLE-2016-BLG-1928, un planeta orfo de masa terrestre na nosa Vía Láctea.

## Observación
[thumb|200px|Concepción artística dun planeta orfo do tamaño de [Xupiter.]]

O astrofísico Takahiro Sumi da Universidade de Osaka no Xapón e os seus colegas, que forman partes do proxectos colaborativos coma o Microlensing Observations in Astrophysics e o Optical Gravitational Lensing Experiment, publicaron o seu estudo sobre microlentes grativacionais en 2011. Observaron 50 millóns de estrelas na Vía Láctea usando o telescopio MOA-II de 1,8 m. no Observatorio Mount John de Nova Celandia e o telescopio de 1,3 m. da  Universidade de Varsovia no Observatorio Las Campanas de Chile. Atoparon 474 incidentes de microlente, dez dos cales foron o suficientemente pequenos como para ser planetas do tamaño de Xúpiter sen estrela asociada nas inmediacións. Os investigadores estimaron a partir das súas observacións que hai case dous planetas orfos de masa de Xúpiter por cada estrela da Vía Láctea. Un estudo suxeriu un número moito maior, de ata 100.000 veces máis planetas orfos que estrelas na Vía Láctea, aínda que este estudo englobaba obxectos hipotéticos moito máis pequenos que Xúpiter. Un estudo do 2017 realizado por Przemek Mróz e os seus colegas do Observatorio da Universidade de Varsovia, con estatísticas seis veces maiores que o estudo de 2011, indican un límite superior para planetas orfos de masa semellante á de Xúpiter ou de órbita moi afastada, de 0,25 planetas por estrela na secuencia principal na Vía Láctea.

Entre os candidatos máis próximos inclúese a WISE 0855−0714 que está a unha distancia de 7,27 ± 0,13 al.

En setembro d0 2020, astrónomos que utilizaban técnicas de microlentes gravitacionais informaron sobre a detección, por primeira vez, dun planeta orfo de masa terrestre (chamado OGLE-2016-BLG-1928).

## Sen sol, pero aínda quentes
thumb|Impresión artística dun planeta orfo por A. Stelter|alt=
Os planetas interestelares xeran algo calor e non son quentados por unha estrela.  Non obstante, en 1998, David J. Stevenson teorizou que algúns obxectos de tamaño planetario á deriva no espazo interestelar poderían manter unha atmosfera espesa que non se conxelaría. Propuxo que estas atmosferas serían preservadas pola opacidade da presión inducida pola radiación no infravermello profundo nunha atmosfera espesa que contén hidróxeno.

Durante a formación do sistema planetario, varios pequenos corpos protoplanetarios poden ser expulsados do sistema.  Un corpo expulsado recibiría moita menos luz ultravioleta xerada por uha estrela, a cal pode elimina-los elementos máis lixeiros da súa atmosfera. Incluso un corpo do tamaño da Terra tería a gravidade suficiente para evita-la fuga do hidróxeno e do helio na súa atmosfera. Ó redor do cinco por cento dos planetas expulsados do tamaño da Terra con satélites naturais do tamaño da nosa Lúa, conservarían os seus satélites despois da expulsión. Un satélite de gran tamaño sería unha fonte significativa de calor xeolóxica.

## Planetas interestelares e candidatos
A táboa de abaixo enumera planetas interestelares (confirmados ou candidatos a selo) que foron descubertos. Aínda non se sabe se estes planetas foron expulsados da órbita arredor dunha estrela ou se puideron formarse por si mesmos coma sub-ananas marróns. Descoñécense se os planetas orfos dunha masa moi baixa (como OGLE-2012-BLG-1323 e KMT-2019-BLG-2073) son capaces de formarse por si mesmos.

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía
* "Possibility of Life Sustaining Planets in Interstellar Space" Articulo de Stevenson semellante o da revista *Nature* pero con máis información.
### Outros artigos 
* Obxecto interestelar
### Ligazóns externas
* Definition of a "Planet"  (Resolución B5 - UAI)
* Strange New Worlds Could Make Miniature Solar Systems Robert Roy Britt (SPACE.com) 5 de xuño do 2006 11:35 am ET
* O proxecto de definición da UAI de "planeta" e "plutóns" edición de prensa release