Airbus A321

O **Airbus A321** é un avión civil de pasaxeiros de Airbus, o consorcio europeo de fabricación de aeronaves. É unha versión alongada do A320 con cambios mínimos. A superficie alar alongouse lixeiramente e o tren de aterraxe reforzouse. É propulsado por motores CFM56 ou V2500.

Algunhas compañías elixiron este avión en vez do Boeing 757, xa que ten a mesma capacidade e comparte comunalidade cos outros avións da familia: o A318, o A319 e o A320. Isto inclúe os avanzados mandos *fly-by-wire*, o que permite que os pilotos dun tipo de avión poidan pilotar os outros con só un par de horas de adestramento.

O alcance con 186 pasaxeiros na configuración típica de 2 clases é de 4&nbsp;300&nbsp;km para a versión A321-100, mentres que na 200, debido á súa maior capacidade de combustible, esta cifra aumenta ata os 5&nbsp;500&nbsp;km.

## Desenvolvemento 
O programa A321 comezou no ano 1989 a partir do Airbus A320, sendo o seu primeiro derivado e coñeceuse tamén como *Stretched A320*, *A320-500* e *A325*. Foi lanzado o 24 de novembro de 1988 despois de que se asegurasen compromisos por 183 avións para 10 clientes. 

O A321 realizou o primeiro voo o 11 de marzo de 1993 cun prototipo equipado con motores IAE V2500. O segundo prototipo, con turboventiladores CFM56-5B, voou en maio de 1993. O avión conseguiu a súa certificación europea en decembro dese ano.  Lufthansa e Alitalia foron as primeiras aeroliñas en pedir o A321, con 20 e 40 avións pedidos respectivamente. O primeiro dos A321 de Lufthansa con motores V2500-A5 chegou o 27 de xaneiro de 1994, mentres que Alitalia recibiu o seu primeiro avión con motores CFM56-5B o 22 de marzo de 1994. O A321-100 entrou en servizo en xaneiro de 1994 con Lufthansa.

A montaxe final do A321 realízase en Alemaña, sendo o único Airbus que se monta alí. Isto debeuse a unha disputa entre os franceses, que afirmaban que a mudanza tería un custe innecesario de 135 millóns de euros en gastos asociados coa nova planta,

En comparación co A320, o cambio máis importante do A321 é a súa fuselaxe máis alongada, con novas seccións nas partes dianteira e traseira que lle dan 6,93 metros máis de longo. Outros cambios son o reforzo do tren de aterraxe para facer fronte un maior peso, motores máis potentes, un sistema de combustible simplificado e mellorado e pneumáticos máis grandes para mellores freadas. As súas ás lixeiramente modificadas danlle un comportamento moi semellante ao do A320 tendo un pilotaxe case idéntico ao deste modelo e ao A319.

O A321-100 básico ten un menor alcance que o A320 ao non engadírselle un tanque de combustible extra no deseño inicial para compensar o aumento de peso. Airbus desenvolveu o máis pesado A321-200 en 1995 para suplir esta redución de alcance, e conseguiu unha variante capaz de atravesar o océano Atlántico. Isto logrouse con motores con máis pulo (V2533-A5 ou CFM56-5B3), reforzos estruturais menores, e unha maior capacidade de combustible coa instalación dun depósito de 2&nbsp;900 litros (coa opción de instalar un segundo).

## Variantes 
### A321-100 
O derivado orixinal do A321, o A321-100, tiña menor alcance que o A320 debido a que non se lle engadiu ningún tanque extra de combustible para compensar o incremento de peso. O peso máximo de engalaxe (MTOW) do A321-100 é de 83 000 kg. O A321-100 entrou en servizo con Lufthansa en 1994. Só se fabricaron unhas 90 unidades, e unhas poucas delas foron posteriormente convertidas á variante A321-200.

### A321-200 
Airbus comezou a desenvolver o máis pesado e con maior alcance A321-200 en 1995 para darlle ao A321 un rango transcontintental completo nos Estados Unidos. Isto conseguíuse con motores máis potentes (V2533-A5 ou CFM56-5B3), un menor reforzo estrutural, e un incremento na capacidade de combustible coa instalación de un ou dous tanques opcionais de 2 990 litros na bodega traseira. Estes tanques incrementaban a capacidade total ata os 30 030 l. Estas modificacións tamén incrementaron o MTOW do A321-200 ata os 93 000 kg. Esta variante voou por vez primeira en decembro de 1996, e entrou en servizo con Monarch Airlines en abril de 1997. Os seus competidores directos son o 757-200 e o 737-900/900ER.

### A321neo 
miniatura|249x249px|A321neo de Arkia
O 1 de decembro de 2010, Airbus lanzou a familia A320neo (*neo* de *New Engine Option*) cun alcance 930 km maior e un 15% máis de eficiencia no consumo de combustible, grazas aos novos motores CFM International LEAP-1A ou Pratt & Whitney PW1000G e aos seus sharklets máis grandes. O alongado prototipo do A321neo voou por vez primeira o 9 de febreiro de 2016. Conseguiu a súa certificación o 15 de decembro de 2016 e entrou en servizo en maio de 2017 con Virgin America.

#### A321LR 
En outubro de 2014 Airbus comezou a comercializar unha variante de máis alcance cun peso máximo de engalaxe de 97 toneladas con tres tanques de combustible adicionais, dándolle 190 km máis de alcance que o Boeing 757-200. Airbus lanzou o A321LR (Long Range) o 13 de xaneiro de 2015; ten un alcance de 7 400 km con 206 asentos en dúas clases. O 31 de xaneiro de 2018 a variante realizou o seu primeiro voo. Airbus anunciou a súa certificación o 2 de outubro dese ano. O 13 de novembro de 2018 Arkia recibiu o primeiro A321LR.

#### A321XLR 
En xaneiro de 2018 Airbus estaba estudando unha variante A321LR con aínda máis MTOW. O proposto A321XLR, cun alcance de 8 300 km, foi lanzado oficialmente o 17 de xuño de 2019 no Paris Air Show e agárdase que entre en servizo en 2023 para competir co Boeing NMA. O avión terá un tanque central traseiro permanente para almacenar máis combustible, permitíndolle 1 300 km máis de alcance que o A321LR, un tren de aterraxe reforzado para un MTOW de 101 toneladas, e unha configuración optimizada de flaps do bordo de arrastre para preserbar o rendemento nas engalaxes.

## Operadores 
Maiores operadores do A321 ordenados polo número de aeronaves operativas (outubro de 2022).

*  American Airlines: 219
* Delta Air Lines: 100
* China Southern Airlines: 99
*China Eastern Airlines: 77
* Turkish Airlines: 68
* JetBlue: 63
* Lufthansa: 63
* Air China: 61
* Vietnam Airlines: 56
*Sichuan Airlines: 43
* Aeroflot: 39
* Wizz Air Hungary: 34
* VietJet Air: 33
* LATAM Airlines Brazil: 31
* Spirit Airlines: 30
*Juneyao Airlines: 27

## Notas 
## Bibliografía 
* Norris, Guy; Wagner, Mark (1999). *Airbus*. St. Paul, Minnesota: MBI Publishing. ISBN 0-7603-0677-X.