Crocuta crocuta

***Crocuta crocuta*** (Erxleben, 1777), coñecida en galego como **hiena pinta**, é unha especie de mamífero da orde dos carnívoros, suborde dos feliformes e familia dos hiénidos.
 
Vive en África, con excepción do Sáhara e a conca do río Congo, e adoita encontrarse en sabanas, praderías e chairas abertas, pero está ausente das selvas e desertos.

Moi adaptábel, pode sobrevivir incluso cerca de asentamentos humanos.

É a única especie do seu xénero, *Crocuta*, e non se recoñecen subespecies. 

As hienas pintas miden entre 95 e 165&nbsp;cm de lonxitude e pesan entre
45 e 82&nbsp;kgo entre 45 e 60&nbsp;kg (os machos) e entre 55 e 75&nbsp;kg (as femias), sendo, por tanto, as femias de maior tamaño que os machos.

[miniatura|esquerda|150px|Cranio de hiena pinta, por [Frédéric Cuvier.]]
A cranio da hiena pinta difire do da hiena riscada polo seu tamaño moito maior e pola crista saxital máis estreit. Polo seu tamaño, a hiena pinta ten un dos cranios máis poderosos entre os carnívoros.
 
Teñen os membros anteriores lixeiramente máis longos que os posteriores, polo que o seu dorso é descendente, aínda que non tanto como noutras hienas, especialmente a hiena parda.

A súa pelaxe é curta, de cor entre amarelado e avermellado, con manchas ovaladas e irregulares de cor parda escura, que faltan en cabeza, garganta e tórax; presentan unha crina curta e ourizada; a cola remata nunha guedella de pelos longos, negros.

Aínda que a súa aparencia semella a dos cans, as hienas están máis emparentadas cos félidos e, especialmente, cos herpéstidos e os vivérridos.

A hiena pinta é a especie máis grande entre as hienas.

A súa fórmula dentaria é:3.1.4.0-1 / 3.1.3.1 = 32-34.

As femias posúen uns xenitais peculiares, debido á ausencia de vulva e á presenza dun clítoris moi desenvolvido que recorda ao pene dos machos; tamén presentan unha especie de inchazón similar a unha bolsa, como un escroto.

Na época de celo, o orificio uroxenital ensánchase, e o conduto e os tecidos circundantes afróuxanse e hipertrófianse, de modo que poida darse a cópula e o parto.

## Bioloxía e ecoloxía 
### Costumes 
Son de hábitos principalmente nocturnos e crepusculares. Habitualmente viven en grupos familiares liderados por unha femia. Refúxianse en buratos naturais entre rochas ou outros lugares similares, entre as matogueiras ou en galerías abandonadas polos porcos formigueiros que frecuentemente agrandan elas mesmas. Defenden o seu territorio doutros grupos o clans de hienas; este territorio é marcado coas secrecións das súas glándulas anais, urina e excrementos que depositan habitualmente en latrinas. comandados por unha femia dominante. As súas poderosas mandíbulas e potentes moas están preparadas para unha alimentación a base de carne, podendo engulir tamén os ósos, dentes e cornamentas das súas presas. Aínda que están consideradas como preeiras, son cazadoras que, ademais, se alimentan de prea cando é oportuno. As disputas por cadáveres de animais entre hienas pintas e leóns son comúns. Se o grupo de hienas non é moi numeroso, os leóns adoitan gañar, polo que a dentición das hienas adaptada a romper ósos lles permite desfacer o cadáver antes de que cheguen outros carnívoros. Así, cada hiena pode levarse un anaco, dispersarse e non deixar nada. A súa boa memoria permítelles lembrar onde deixaron a comida. As hienas son extremadamente intelixentes e moitos expertos considéranas intelectualmente comparábeis aos osos e mesmo aos primates.

### Reprodución 
O período de xestación é duns 110 días, tras os cales as femias paren dúas crías, excepcionalmente unha ou tres.
; Sinónimo
Ademais de por este nome tamén foo coñecido polo sinónimo *Crocotta* Kaup, 1829. Posteriormente foi reclasificada no xénero *Crocuta*.
; Sinónimos
A especie coñeceuse tamén polos seguintes sinónimos:

## Estado de conservación 
En 1996 a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais cualificara o status da hiena pinta como *LR/cd* (risco baixo/dependente de conservación). Posteriormente, en 2008, pasou a considerar o seu estado de conservación como *LC* (pouco preocupante), cualificación que mantén en 2015. As razóns aducidas para isto, son que a presenza desta especie segue a ser xeneralizada na África subsahariana, estimándose que a súa poboación total supera os 10.000 individuos maduros. Porén, hai un continuo declive nas poboacións que viven fóra de áreas protexidas (e incluso nalgunhas áreas protexidas) debido á persecución que sofre por parte da poboación humana e á perda de hábitat, aínda que isto non é suficiente para xustificar a súa inclusión nunha categoría ameazada.

## Galería 

Image:hyene_tachetée_1.jpg|iena pinta no Cráter de Ngorongoro, Tanzania.
File:Crocuta crocuta Mara Triangle.jpg|Hiena pinta en Masai Mara, Kenya.
File:Crocuta crocuta -Ngorongoro, Tanzania -with food-8.jpg|Transportando comida.
File:Crocuta crocuta sleeping.jpg|Durmindo no seu tobo.
File:Crocuta crocuta nursing.jpg|Amamentando a unha cría.
File:2667 Spotted Hyena Cubs.JPG|Críias de *Crocuta crocuta*.
File:Hyena 690V1212.jpg|Primeiro plano de *Crocuta crocuta*.
File:Azara spotted hyena.png|Lámina de *Crocuta crocuta* por Félix de Azara, 1839.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Dorst, J. & Dandelot, P. (1973): *Guía de campo de los mamíferos salvajes de África*, Barcelona: Ediciones Omega, S. A. 
* Haltenorth, T. & Diller, H. (1986): *A Field Guide of the Mammals of Africa including Madagascar*. Londres: William Collins Sons & Co Ltd. ISBN 0-00-219778-2.
* Hanák, V. e V. Mazák (1991): *Enciclopedia de los Animales, Mamíferos de todo el Mundo.* Madrid: Susaeta. ISBN 84-305-1967-X.
* Kingdon, Jonathan (1988): *East African mammals: an atlas of evolution in Africa*, Volume 3, Part 1. University of Chicago Press. ISBN 0-226-43721-3.
* Kowalski, K. (1981): *Mamíferos. Manual de teriología*. Madrid: H. Blume Ediciones. ISBN 84-7214-229-9.
* Kruuk, Hans (1972): *The Spotted Hyena: A Study of Predation and Social Behaviour*. Chicago, Illinois, USA: University of Chicago Press. ISBN 0-0226-5507-6.
* Matthews, L. Harrison (1977): *La vida de los mamíferos*. Tomo II. Barcelona: Destino. ISBN 84-233-0700-X.
* Mills, Gus & Hofer, Heribert (1998): *Hyaenas: status survey and conservation action plan*. IUCN/SSC Hyena Specialist Group. ISBN 2-8317-0442-1.
* Rosevear, Donovan Reginald (1974): *The carnivores of West Africa*. Londres: Trustees of the British Museum (Natural History). ISBN 0-5650-0723-X.
* Stuart, C. e Stuart, T. (2001): *Field Guide to Mammals of Southern Africa*, 3ª ed. Cape Town, South Africa: Struik Publishers. ISBN 1-86872-537-5.
* Vaughen, T. A; J. M. Ryan e N. J. Czaplewski (2010): *Mammalogy*, 5ª ed. Sudbury, Massachusetts, USA: Jones & Barlett Learning. ISBN 978-0-7637-6299-5.
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds). (2005): *Mammal Species of the World - A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press, 2 vols. ISBN 0-8018-8221-4.
* Wozencraft, W. C. e J. E. King (1990): "Carnivores" en E. Gould e G. McKay, eds. *Encyclopedia of animals: mammals* 2ª ed. Nova York: Gallery Books. ISBN 978-0-8317-2788-8.

### Outros artigos 
* Carnívoros
* Feliformes
* Hiena

### Ligazóns externas 
* *Crocuta crocuta* na *Lista Vermella da IUCN*  Consultada o 23 de marzo de 2015.
* Hiena Manchada en El Profesor en línea  Consultada o 23 de marzo de 2015.
* Spotted hyena pictures and facts  Consultada o 23 de marzo de 2015.