Antón Avilés de Taramancos

**Xosé Antón Avilés Vinagre**, coñecido como **Avilés de Taramancos**, nado en Boa (Noia) o 6 de abril de 1935 e finado na Coruña o 23 de marzo de 1992. Foi un escritor galego e membro destacado da chamada Xeración das Festas Minervais. 

Para Ramiro Fonte a súa obra é considerada como *"unha das mellores poéticas que podían suceder nunha Galicia necesitada de esperanza dos seus mellores homes"*   e para Miguel Anxo Fernán-Vello, a súa poesía é *"Un dos estádios máis brillantes da história literária contemporánea"* . En 2003 dedicóuselle o Día das Letras Galegas. É pai do cineasta Luis Avilés Baquero.

## Traxectoria 
### Infancia e xuventude 
Fillo de Manuela Vinagre Fuentes, labrega, e de Severiano Avilés Outes, zapateiro de profesión e máis tarde mariñeiro. Ali naceron tamén os seus irmáns Guillermo (1940); José Manuel (1942) e Alfonso (1945). A primeira filla do matrimonio, Josefa, morrera con pouco máis de dous anos, en setembro de 1935. Dúas nenas máis e tres nenos naceron mortos. Na casa natal convive ademais coa avoa materna, Josefa Fuentes Queiro, Pepa da Pastora, quen influirá decisivamente na formación da personalidade do poeta.

Fixo o bacharelato en Noia, e aos 15 anos de idade publica o seu primeiro poema, en lingua galega, na revista local *Tapal* editada por Manuel Fabeiro. 

### Na Coruña 
Chegou á Coruña para facer estudos de náutica, alí foi decisiva a súa amizade con Urbano Lugrís González, Xohán Casal e Reimundo Patiño que influíron na súa concepción de Galicia e na súa ideoloxía. Desa época, Antón declararía o seguinte e incluso un panexírico trala morte do poeta coruñés:

Neste tempo colaborou en revistas literarias como *Aturuxo* de Ferrol ou *Quatro Ventos* de Braga. Na revista *Atlántida* da Coruña publicou os seis poemas que constitúen *As moradías do vento*, e en 1959 publicou o seu primeiro libro, *A frauta i o garamelo* e o poemario que enviou ao concurso literario organizado polo Grupo Brais Pinto, *Pequeno canto para un peito xoven*, que quedou inédito ata 1982. Participou na estrea da obra teatral de Álvaro Cunqueiro, *O incerto señor Don Hamlet, Príncipe de Dinamarca*.

### Na emigración 
En 1961 emigrou a Colombia, alí permaneceu ata 1980, primeiro na Selva Amazónica e máis adiante na embaixada brasileira en Bogotá. Alí coñeceu a que se converteu na súa muller en 1970 e mais a Manuel José Arce y Valladares, embaixador de Guatemala, de orixe galega. Unha vez finalizado o contrato coa embaixada iniciou unha serie de traballos sen moito éxito ata que conseguiu un traballo como distribuidor de libros en Cali. A vida do poeta non sería fácil, así lle terá manifestado ó seu amigo Salvador García-Bodaño nunha carta datada do 28 de xaneiro de 1970, que. 

Presidiu a Asociación de Escritores en Lingua Galega (1986), entidade pola que foi nomeado socio de honra en 1995.

### Actividade política 
Foi elixido concelleiro en Noia polo Bloque Nacionalista Galego, polo que ocupou o posto de concelleiro de cultura (1987–1991).  Dentro da área municipal, desenvolveu unha intensa actividade como concelleiro de cultura, dotando á  vila de Noia de centros tan notables como a Escola-Obradoiro de Noia, a Casa da Cultura (hoxe co seu nome), o Instituto de Formación Profesional e como propulsor de importantes actuacións culturais:  Asociación Cultural Catavento, Xornadas de Teatro na Escola, Homenaxe a María Mariño, Xustas Poéticas do Barbanza, Normalización Lingüística do concello noiés, revista Barbanza, Mostra Artesanal de Noia (ARTESANOIA):

Morrería pouco despois por mor dun cancro de ganglios linfáticos no Hospital Juan Canalejo da Coruña á idade de 56 anos, os seus restos mortais descansan no cemiterio parroquial de Boa.

## Obras 
miniatura|A Nao do Ar, obra de Alfonso Costa, en Noia.
### Poesía 
* *As moradías do vento* (1955, separata de *Atlántida*).
* *A frauta i o garamelo* (1959, Moret. Reeditada no 2000 en Libros da Frouma).
* *O tempo no espello* (1982, Ediciós do Castro).
* *Cantos caucanos* (1985, Sotelo Blanco. Edición bilingüe galego-castelán en Espiral Maior).
* *As torres no ar* (1989, Sotelo Blanco).
* *Última fuxida a Harar* (1992, Espiral Maior, póstuma).
* *Obra poética completa* (2003, Espiral Maior).

### Narrativa 
**Nova Crónica das Indias* (1989, Ir Indo. Reeditada en 2003 por Xerais).

### Ensaio 
miniatura|Placa.
**Obra viva* (1992, Edicións Laiovento). Traducida ao castelán en 2005.

### Teatro 
* *Tres capitáns de tempos idos* (2003, Xerais).

### Obras colectivas e antoloxías 
* *VII Festival da Poesia no Condado* (1987, S. C. D. Condado).
* *Desde mil novecentos trinta e seis: homenaxe da poesía e da plástica galega aos que loitaron pola liberdade* (1995, Ediciós do Castro).
* *Obra poética. Antoloxía* (1997, AS-PG e A Nosa Terra), por Xosé María Álvarez Cáccamo.
* *Antoloxía* (2003, Galaxia), por Ana Romaní.
* *Antoloxía consultada da poesía galega 1976–2000* (2003, Tris Tram), por Arturo Casas.
* *Negra sombra. Intervención poética contra a marea negra* (2003, Espiral Maior).
* *Poemas pola memoria (1936–2006)* (2006, Xunta de Galicia).
* *Tamén navegar* (2011, Editorial Toxosoutos).

### Traducións
* *O cemiterio mariño*, de Paul Valéry (1994, Espiral Maior).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
### Outros artigos
* Luis Avilés Baquero, fillo de Antón.
* Literatura galega do século XX
### Ligazóns externas
* "Avilés de Taramancos" Figuras homenaxeadas. Real Academia Galega.
* "Antón Avilés de Taramancos" na Biblioteca Virtual Galega. Universidade da Coruña.
* "Avilés de Taramancos" Asociación Socio-Pedagóxica Galega.