Gustav Mahler

**Gustav Mahler**, nado en Kaliště, Bohemia (actualmente República Checa) o 7 de xullo de 1860 e finado en Viena o 18 de maio de 1911, foi un compositor e director de orquestra bohemio-austríaco. As súas composicións atópanse entre as obras máis importantes do Posromanticismo.

Nas primeiras décadas do século XX, Gustav Mahler era considerado un dos máis importantes directores de orquestra e de ópera do seu momento. Logo de graduarse no Conservatorio de Viena en 1878, foi sucesivamente director de varias orquestras cada vez máis importantes en diversos teatros de ópera europeos, chegando en 1897 á que daquela era considerada a máis notable, a dirección da Ópera da Corte de Viena (*Hofoper*). Durante os seus 10 anos na capital austríaca, Mahler —xudeu converso ao catolicismo para asegurarse o seu posto— sufriu a oposición e hostilidade da prensa antisemita. Porén, grazas ás súas innovadoras producións e á insistencia nos máis altos niveis de representación gañou o recoñecemento como un dos máis grandes directores de ópera, particularmente como intérprete das óperas de Richard Wagner&nbsp;e&nbsp;Wolfgang Amadeus Mozart. Posteriormente, foi director da&nbsp;Metropolitan Opera&nbsp;e da&nbsp;New York Philharmonic Orchestra.

Como compositor centrou os seus esforzos na forma sinfónica e no *lied*. A Segunda, Terceira, Cuarta e Oitava sinfonías e *Das Lied von der Erde* (*A canción da Terra*) conxugaron nas súas partituras ambos xéneros. El mesmo advertía que compoñer unha sinfonía era “construír un mundo con todos os medios posibles”, polo que os seus traballos neste campo se caracterizaban por unha heteroxeneidade moi ampla. Introduciu elementos de diferente procedencia como melodías folclóricas, marchas, fanfarras militares, mediante un uso persoal do acorde, entrecortando ou alongando inusitadamente as liñas melódicas, acoplados ou xustapostos no interior do marco formal que absorbeu da tradición clásica vienesa. As súas obras sinfónicas adquiriron excesivas proporcións e incluíu harmonías disonantes que superan o cromatismo empregado por Wagner na súa ópera *Tristan und Isolde*. O aspecto de desorde que resultaba, co esforzo extra que demandaba recoñecer algunha formalidade “clásica” na súa estrutura, xerou a incomprensión da súa música, atraendo unha hostilidade case xeral, pese ao apoio dunha minoría entusiasta entre a que se contaban os membros da Segunda Escola de Viena, que o tiñan polo seu máis directo precursor.

Entre as súas obras, cabe sinalar as súas nove sinfonías rematadas (dez, se se inclúen os bosquexos da Décima) e varios ciclos de cancións ou *lieder*. As súas principais coleccións de cancións son: *Lieder eines fahrenden Gesellen* (*Cancións dun compañeiro de viaxe*); o ciclo &nbsp;*Des Knaben Wunderhorn&nbsp;(O corno máxico da xuventude)*, baseado nunha recompilación de cantos folclóricos alemáns; *Kindertotenlieder (Cancións aos nenos mortos)* e as cancións *Rückert-Lieder*, baseándose en ambos casos nos textos do poeta alemán *Friedrich Rückert*; tamén, a renovadora síntese de sinfonía-ciclo de cancións *Das Lied von der Erde*, con letra de poemas traducidos do chinés ao alemán.

A revitalización de Mahler, ao igual que a de Anton Bruckner, foi lenta e viuse atrasada a causa da súa grande orixinalidade e do auxe do nazismo en Alemaña e Austria , pois a súa condición de xudeu catalogou á súa obra como “dexenerada” e “moderna”. O mesmo sucedeu con outros compositores, caídos en desgraza no Terceiro Reich. Só ao final da segunda guerra mundial e pola decidida labor de directores como Bruno Walter,&nbsp;Otto Klemperer&nbsp;e, máis tarde,&nbsp;Bernard Haitink&nbsp;ou&nbsp;Leonard Bernstein, a súa música comezou a interpretarse con máis frecuencia no repertorio das grandes orquestras, encontrándose entre os compositores máis destacados na historia da música.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
#### Antecedentes familiares 
miniatura|upright|Jihlava () onde creceu Mahler.
A familia de Mahler proviña do leste de Bohemia e era de orixe humilde; a avoa do compositor fora unha vendedora ambulante. Bohemia era daquela parte do Imperio Austríaco; a familia pertencía á minoría xermano parlante entre os bohemios, e pertencían á comunidade xudía. Con estes antecedentes o futuro do compositor desenvolveuse pronto nun permanente sentido de exilio, "sempre un intruso, nunca ben recibido."

Bernhard Mahler, fillo dun vendedor ambulante e pai do compositor, converteuse nun membro da pequena burguesía ao converterse en cocheiro e máis tarde en taberneiro. Mercou unha modesta casa na vila de Kalischt (Kaliště), a medio camiño entre Praga en Bohemia e Brno en Moravia, no centro xeográfico da actual República Checa. En 1857 Bernhard casou con Marie Herrmann, a filla dun rico comerciante e fabricante de xabrón. Marie deu a luz ao primeiro dos 14 fillos da parella, Isidor, que morreu sendo un neno. Dous anos despois, o 7 de xullo de 1860, naceu o segundo dos seus fillos, Gustav.

#### Infancia 
miniatura|esquerda|Gustav Mahler, aos seis anos.
En outubro de 1860, Bernhard Mahler trasladouse xunto coa súa muller e o seu fillo, Gustav, á cidade de Iglau (Jihlava), 25&nbsp;km ao sueste (Moravia), onde construíu unha destilería e taberna. A familia prosperou rapidamente, mais dos doce fillos (só tres foron nenas) que naceron cando a familia vivía en Iglau, só seis sobreviviron á infancia. Iglau era daquela unha próspera cidade comercial de 20.000 habitantes onde Gustav introduciuse na música a través de cancións da rúa, música de baile, melodías populares, e as chamadas de trompeta e marchas da banda militar local. Todos estes elementos puideron contribuír máis tarde ao seu vocabulario musical maduro.

Cando tiña catro anos, Gustav descubriu o piano dos seus avós e comezou a tocalo inmediatamente. Desenvolveu as súas habilidades na interpretación o suficiente para ser considerado un *Wunderkind* (neno prodixio) local e deu o seu primeiro recital público no teatro da cidade cando tiña 10 anos.

Dende principios de xaneiro de 1883, Mahler converteuse no director do Teatro Real Municipal de Olmütz (hoxe Olomouc) en Moravia. Posteriormente escribiu: "Dende o momento en que crucei o limiar do teatro de Olmütz sentinme como alguén que espera a ira de Deus". A pesar da pobre relación coa orquestra, Mahler levou nove óperas (13 veces) ao teatro, incluída a nova ópera de Bizet, *Carmen*, e gañouse á prensa que inicialmente fora escéptica con el. Logo dun mes a proba no Teatro Real na cidade de Kassel, en Hessen, Mahler converteuse no "Director Coral e Musical" do teatro dende agosto de 1883.

#### Praga e Leipzig 
miniatura|A casa de Gustav Mahler en Leipzig, onde compuxo a súa Sinfonía n.º.&nbsp;1.
En Praga, a aparición do renacemento nacional checo aumentou a popularidade e importancia do novo Teatro Nacional Checo, e deu lugar a un descenso da fortuna do *Landstheater*. A tarefa de Mahler era axudar a deter ese declive ofrecendo producións de alta calidade de ópera alemá. Pronto gozou de éxito presentando obras de Mozart e Wagner, compositores cos que estivo particularmente asociado o resto da súa carreira, mais o seu estilo individualista e cada vez máis autocrático levouno ao rozamento, e unha liorta co seu compañeiro máis experimentado, Ludwig Slansky. O director de orquestra neerlandés Willem Mengelberg pensaba que a *Primeira Sinfonía* era moi madura para ser unha primeira obra sinfónica, e que debía haber predecesoras. En 1938, Mengelberg revelou a existencia do chamado "Arquivo de Dresde", unha serie de manuscritos en poder da viúva Marion von Weber. De acordo co historiador de Mahler Donald Mitchell, era moi probable que importantes manuscritos de obras sinfónicas temperás de Mahler se encontraran en Dresde; Consciente da delicada situación, Mahler moveuse con cautela; atrasou a súa primeira aparición como director ata xaneiro de 1889, cando dirixiu representacións en húngaro de *Das Rheingold* e *Die Walküre* cun éxito inicial de público. Con todo, o seu temperán éxito decaeu cando os plans para poñer en escena o resto de obras da tetraloxía e outras óperas en alemán víronse frustrados polo renacemento da facción conservadora que favoreceu un programa "húngaro" máis tradicional. Na procura de óperas non alemás para ampliar o repertorio, Mahler visitou Italia na primavera de 1890, onde entre as obras que descubriu encontrábase *Cavalleria rusticana* de Pietro Mascagni, que se estreara recentemente e que foi estreada na capital húngara o 26 de decembro dese mesmo ano. Outro triunfo foi a estrea alemá de *Evgenii Onegin* de Tchaikovski, en presenza do compositor ruso, quen describiu a dirección de Mahler como "abraiante", logo afirmou nunha carta que cría que Mahler era "totalmente un xenio". Os exixentes horarios de ensaios de Mahler levaron a un predícible resentimento dos cantantes e a orquestra aos que, segundo o escritor Peter Franklin, o director "inspiraba odio e respecto en case a mesma medida". Este concerto tamén introduciu seis arranxos recentes sobre *Wunderhorn*. Mahler conseguiu o seu primeiro éxito relativo como compositor cando a *Segunda Sinfonía* foi ben recibida na súa estrea en Berlín, baixo a súa propia batuta, o 13 de decembro de 1895. O seu asistente de dirección Bruno Walter, que estaba presente, dixo que "un pode datar o comezo da fama [de Mahler] como compositor dende este día". Ese mesmo ano a vida privada de Mahler sufriu un revés co suicidio do seu irmán máis novo Otto o 6 de febreiro en Viena.

No Stadttheater o repertorio de Mahler consistía en 66 óperas das cales 36 eran novas para el. Durante os seus seis anos en Hamburgo dirixiu 744 representacións, e entre outras introduciu: *Falstaff* de Verdi, *Hänsel und Gretel* de Humperdinck, e obras de Smetana. Con todo, foi forzado a renunciar ao seu posto nos concertos de subscrición logo dos malos resultados financeiros e a mala acollida da súa interpretación da súa reescritura da *Novena Sinfonía* de Beethoven. Pouco despois do éxito de *Die Zauberflöte*, Mahler foi obrigado a ausentarse por enfermidade durante varias semanas, tempo durante o cal foi atendido pola súa irmá Justine e a súa compañeira de moito tempo, a viola Natalie Bauer-Lechner. Mahler regresou a Viena a finais de xullo para preparar a primeira versión sen cortes do ciclo do *Anel*. Esta representación tivo lugar entre o 24 e o 27 de agosto, atraendo o eloxio da crítica e o entusiasmo do público. O amigo de Mahler Hugo Wolf díxolle a Bauer-Lechner que "por primeira vez escoitei o *Anel* como sempre soñei escoitalo cando leo a partitura".

O 8 de outubro Mahler foi designado formalmente para suceder a Jahn como director da Hofoper. A súa primeira produción no seu novo posto foi a ópera nacionalista checa *Dalibor* de Smetana, cun final reconstituído que deixaba vivo ao heroe Dalibor. Esta produción causou enfado entre os nacionalistas alemáns vieneses máis extremistas, que acusaron a Mahler de "fraternizar coa antidinástica e inferior nación checa". O escritor austríaco Stefan Zweig, nas súas memorias *Die Welt von Gestern* (1942), describiu o nomeamento de Mahler como un exemplo da desconfianza xeral do público vienés cara aos novos artistas: "Unha vez, cando ocorreu unha sorprendente excepción e Gustav Mahler foi nomeado director da Ópera da Corte aos 38 anos, un murmurio asustado e estupor correron por Viena, porque alguén confiara a maior institución da arte a 'unha persoa tan nova' ... Este receo—que todas as persoas novas 'non eran moi de confianza'—propagouse por todos os círculos nese momento". Zweig tamén escribiu que "ter visto a Gustav Mahler na rúa [en Viena] foi un evento que un podía orgullosamente comunicar aos seus camaradas a mañá seguinte como se fora un logro persoal". Durante o período que Mahler estivo á fronte da Hafoper introducíronse un total de 33 novas óperas no teatro, outras 55 producións foron novas ou totalmente renovadas. Con todo, a proposta de poñer en escena a controvertida ópera de Richard Strauss *Salome* en 1905 foi rexeitada polos censores vieneses.

A principios de 1902 Mahler coñeceu a Alfred Roller, un artista e deseñador asociado co movemento da Secesión vienesa. Un ano despois, Mahler nomeouno escenógrafo xefe da Hofoper, onde Roller debutou cunha nova produción de *Tristan und Isolde*. A colaboración entre Mahler e Roller creou máis de vinte producións célebres de, entre outras óperas, *Fidelio* de Beethoven, *Iphigénie en Aulide* de Gluck e *Le nozze di Figaro* de Mozart. Na produción de *Figaro*, Mahler ofendeu a algúns puristas ao engadir e compoñer un pequeno recitativo no terceiro acto.

miniatura|esquerda|Placa no apartamento de Mahler en Viena, no número 2 da Auenbruggergasse. "Gustav Mahler viviu e compuxo nesta casa dende 1898 ata 1909".

A pesar dos seus numerosos éxitos teatrais, os anos de Mahler en Viena raramente foron tranquilos; as súas batallas cos cantantes e os administradores do teatro continuaron de xeito intermitente durante todo o seu mandato. Se ben os métodos de Mahler melloraron os estándares, o seu estilo de dirección histriónico e ditatorial provocou o resentimento dos membros da orquestra e os cantantes por igual. En decembro de 1903 Mahler enfrontouse a unha revolta dos tramoístas, cuxas demandas de mellores condicións rexeitou na súa crenza de que os extremistas estaban a manipular ao persoal. A facción antisemita da sociedade vienesa, oposta durante moito tempo ao nomeamento de Mahler, continuou a atacalo sen descanso, e en 1907 emprenderon unha campaña na prensa destinada a expulsalo. Nesa época estaba en desacordo coa administración da ópera sobre a cantidade de tempo que estaba gastando coa súa propia música, e estaba preparándose para marchar. En maio de 1907 comezou as conversas con Heinrich Conried, director da Metropolitan Opera de Nova York, e o 21 de xuño asinou un contrato, nuns termos moi favorables, por catro tempadas dirixindo en Nova York. Ao final do verán presentou a súa renuncia á Hofoper, e o 15 de outubro de 1907 dirixiu *Fidelio*, a súa 645ª e derradeira interpretación alí. Durante os seus dez anos en Viena, Mahler dera nova vida á ópera e liquidara as súas débedas, pero fixera poucos amigos—dicíase que trataba aos seus músicos como un domador de leóns trataba aos seus animais. A súa mensaxe de despedida á compañía, que deixou nun taboleiro de anuncios, foi posteriormente roto e esparexido polo chan. Logo de dirixir a orquestra da Hofoper nun concerto de despedida cunha interpretación da súa *Segunda Sinfonía* o 24 de novembro, Mahler deixou Viena cara a Nova York e principios de decembro.

#### Concertos filharmónicos 
miniatura|Silueta por Otto Böhler.
Cando Richter renunciou como director dos concertos de subscrición da Filharmónica de Viena en setembro de 1898, a comisión de concertos elixiu por unanimidade a Mahler como o seu sucesor. O nomeamento non foi de todo ben recibido; a prensa antisemita preguntouse se, como non alemán, Mahler podería ser capaz de defender a música alemá. A afluencia de público aumentou considerablemente na primeira tempada de Mahler, mais os membros da orquestra estaban especialmente resentidos polo seu hábito de reescribir recoñecidas obras mestras, e pola programación de ensaios adicionais para obras coas que estaban amplamente familiarizados. Inmediatamente despois desta perda devastadora, Mahler descubriu que tiña problemas de corazón, un diagnóstico confirmado posteriormente por un especialista en Viena, quen lle ordenou unha redución de calquera tipo de exercicio vigoroso. A medida na que a condición de Mahler incapacitouno non está clara; Alma describiuno como unha sentenza de morte virtual, aínda que o propio Mahler, nunha carta escrita á súa muller o 30 de agosto de 1907, dixo que podería levar unha vida normal, á parte de evitar o sobreesforzo. A enfermidade foi, con todo, un factor máis de depresión; ao final do verán pechou a vila de Maiernigg e nunca regresou.

### Últimos anos, 1908–11 
#### Nova York 
[miniatura|esquerda|A [Metropolitan Opera, en Nova York, en torno á época na que Mahler a dirixiu, 1908–09.]]
Mahler fixo o seu debut en Nova York na Metropolitan Opera o 1 de xaneiro de 1908, cando dirixiu *Tristan und Isolde* de Wagner na súa versión abreviada aínda habitual na cidade, aínda que fora superada ía tempo en Viena. Na primeira parte da tempada Mahler dirixiu tres concertos coa Orquestra Sinfónica de Nova York. Esta renovada experiencia na dirección orquestral inspirouno para renunciar ao seu posto na ópera e aceptar a dirección da reformada New York Philharmonic. Continuou a aparecer como convidado ocasional no Met, sendo a súa última representación *Pikovaya dama* o 5 de marzo de 1910.

De volta en Europa no verán de 1909, Mahler traballou na súa *Novena Sinfonía* e realizou unha xira como director polos Países Baixos. Despois de semanas confinado na súa cama foi diagnosticado de endocardite bacteriana, unha enfermidade á que eran propensas as persoas que teñen defectos na válvulas cardíacas, e para a que a taxa de vida nos tempos anteriores aos antibióticos era case nula. Mahler non perdeu a esperanza; falou de restablecer a tempada de concertos, e tomou grande interese cando unha composición de Alma foi cantada nun recital público pola soprano Frances Alda, o 3 de marzo. O 8 de abril a familia Mahler e unha enfermeira permanente saíron de Nova York a bordo do SS *Amerika* con destino a Europa. Chegaron a París dez días máis tarde, cando Mahler ingresou nunha clínica en Neuilly, mais o seu estado de saúde non mellorou; o 11 de maio foi trasladado en tren ao sanatorio de Löw en Viena, onde morreu o 18 de maio.

O 22 de maio de 1911 Mahler foi enterrado no cemiterio de Grinzing, como pedira, baixo unha lápida inscrita tan só co seu nome porque "quen veña buscarme saberá quen son e o resto non necesitan saber". Alma, obedecendo as indicacións dos médicos, ausentouse, mais entre os presentes no funeral relativamente ausente de pompa estaban Arnold Schönberg (cuxa coroa describía a Mahler como "o Santo Gustav Mahler"), Bruno Walter, Alfred Roller, o pintor secesionista Gustav Klimt, e representantes de moitos dos grandes teatros de ópera europeos. *The New York Times*, informou da morte de Mahler, describíndoo como "unha das grandes figuras musicais da súa época", mais discutiu as súas sinfonías principalmente en termos da súa duración, por certo esaxerando a duración da súa *Segunda Sinfonía* en "dúas horas e corenta minutos". En Londres, o obituario de *The Times* dixo que a súa dirección era "máis lograda que a de calquera home, excepto Richter", e que as súas sinfonías eran "sen dúbida interesantes na súa unión da riqueza orquestral moderna cunha simplicidade melódica que frecuentemente achegouse á banalidade", a pesar de que era demasiado cedo para xulgar a súa valía final.

Alma Mahler sobreviviu ao seu home máis de 50&nbsp;anos, morrendo en 1964. Casou con Walter Gropius en 1915, e divorciouse del cinco anos máis tarde, e casou co escritor Franz Werfel en 1929. En 1940 publicou unhas memorias dos seus anos con Mahler, tituladas *Gustav Mahler: Memories and Letters*. Esta obra foi criticada por biógrafos posteriores por incompleta, selectiva e egoísta, e por proporcionar unha imaxe distorsionada da vida de Mahler. A filla do compositor Anna Mahler converteuse nunha famosa escultora e faleceu en 1988. A International Gustav Mahler Society fundouse en 1955 en Viena, sendo Bruno Walter o seu primeiro presidente e Alma Mahler membro honorario. A Sociedade ten como obxectivo crear unha edición crítica completa da obra de Mahler, e conmemorar todos os aspectos da súa vida.

## Obra 
A obra compositiva de Gustav Mahler está composta case en exclusiva por obras nos xéneros sinfónico e cancións. Nos seus anos de xuventude tentou escribir unha ópera e obras instrumentais, aínda que todo o que sobreviviu musicalmente desa época é un único movemento dun cuarteto con piano composto en torno a 1876-78. A partir de 1880 Mahler era un director de orquestra profesional cuxas actividades como compositor debían adaptarse a concertos e compromisos teatrais. Con todo, nos seguintes 30 anos compuxo un total de nove sinfonías e bosquexou unha décima, varios ciclos de cancións orquestrais e moitas outras cancións con acompañamento de piano ou orquestra. As súas sinfonías están escritas xeralmente nunha escala expansiva, e requiren un gran número de efectivos na orquestra, e encóntranse entre as máis longas do repertorio de concerto. Moitos dos manuscritos de Mahler encóntranse nos arquivos do Centro Arnold Schoenberg e na Sociedade Internacional Gustav Mahler, ambas na capital austríaca. Foi un dos últimos compositores destacados da liña que inclúe, entre outros, a Beethoven, Schubert, Liszt, Wagner, Bruckner ou Brahms. Destes antecedentes, Mahler incorporou moitos dos trazos que caracterizarían a súa música. Deste xeito, da *Novena Sinfonía* de Beethoven tomou a idea de empregar solistas e un coro no xénero sinfónico (sinfonía coral). De Beethoven, Liszt e (a partir dunha tradición musical diferente) Berlioz, provén o concepto de escribir música cunha narrativa inherente ou «programa» e de ruptura co formato tradicional da sinfonía de catro movementos. Os exemplos de Wagner e Bruckner animaron a Mahler a ampliar a escala das súas obras sinfónicas máis aló dos estándares aceptados anteriormente, para abarcar todo un mundo de sentimentos. O crítico musical Harold Schonberg ve a esencia da música de Mahler no tema da loita, na tradición de Beethoven; con todo, para Schonberg, as loitas de Beethoven foron as "dun heroe indomable e triunfal", mentres que as de Mahler son as "dun feble psíquico, un adolescente que se queixa [...] gozando da súa miseria, querendo que todo o mundo vexa como está sufrindo". Schonberg recoñece que a maioría das sinfonías conteñen seccións nas que o Mahler "pensador profundo" é superado polo esplendor do Mahler músico.

O feito de que estivese firmemente asentado na tradición anterior centroeuropea, non significa que estivera acomodado á escala wagneriana, senón que expresou unha gran variedade de novas ideas musicais. Esta expansión de recursos é característica tamén doutros compositores desta última fase romántica. Deste xeito, os vínculos coa tradición romántica non coartan a inventiva de Mahler, aparecendo na súa música momentos sumamente irracionais, decadentes ou místicos onde se produce unha revisión da linguaxe musical. En moitos aspectos, isto supuña o esgotamento do romanticismo, mais tamén supuxo un referente para a nova xeración de músicos vieneses apaixonadamente modernistas. Sirva como exemplo a súa forte vinculación con Arnold Schönberg, quen lle adicou o seu *Harmonielehre* en 1911:

Para Sadie, a súa enorme influencia na xeración posterior de compositores supuxo a ampliación do marco da sinfonía romántica.

As principais obras do primeiro período son as súas catro primeiras sinfonías, o ciclo de cancións *Lieder eines fahrenden Gesellen*, varias coleccións de cancións entre as que predominan as cancións *Wunderhorn*. Neste período, as cancións e sinfonías están estreitamente relacionadas, e as obras sinfónicas son programáticas. Inicialmente Mahler deu programas descritivos completos ás súas tres sinfonías, que máis tarde rexeitou. Ideou, mais non publicou, os títulos para cada un dos movementos da súa *Cuarta Sinfonía*. O crítico musical alemán Paul Bekker conxecturou destes títulos un programa no que a Morte aparece no *Scherzo* «na amigable e lendaria aparencia do violinista tentando ao seu rabaño a seguilo fora deste mundo».

O período medio conta cun tríptico de sinfonías puramente instrumentais (*Quinta*, *Sexta* e *Sétima*), os *Rückert-Lieder* e os *Kindertotenlieder*, dous arranxos finais dos *Wunderhorn* e, segundo a opinión dalgúns, a última gran declaración afirmativa de Mahler, a coral *Oitava Sinfonía*. Cooke cre que a *Oitava* mantense por si mesma, entre o período medio e o final. Mahler xa abandonara todos os programas explícitos e títulos descritivos; quería escribir música «absoluta» que falara por si mesma. Cooke refírese a «unha nova orquestración dura coma o granito» nas sinfonías do período medio,

As obras do breve período final —*Das Lied von der Erde* e as *Sinfonías Novena* e *Décima* (incompleta)— son expresións da experiencia persoal, como o propio compositor enfrontado á morte. Todas as pezas terminan en silencio, o que significa que a aspiración dou paso á resignación. Cooke considera estas obras como unha desexada (que non é amarga) despedida á vida. O compositor Alban Berg chama á *Novena* «a cousa máis marabillosa que Mahler escribiu xamais».

### A voz na orquestra 
Coa excepción das súas obras de xuventude, das cales poucas sobreviviron, Mahler só compuxo cancións e sinfonías cunha interrelación complexa e pechada entre ambos xéneros. Donald Mitchell escribe que esta interacción é o pano de fondo contra o que toda a música do compositor pode ser considerada. A conexión inicial entre canción e sinfonía tivo lugar co ciclo de cancións *Lieder eines fahrenden Gesellen* e a *Primeira Sinfonía*. Aínda que esta evidencia inicial de creación cruzada é importante, é durante a fase estendida do *Wunderhorn*, na que compuxo as súas *Segunda*, *Terceira* e *Cuarta Sinfonías*, cando os xéneros da canción e a sinfonía se mesturaron constantemente. Temas da canción *Wunderhorn* «Das himmlische Leben» («A vida celestial»), composta en 1892, converteuse en elemento chave na *Terceira Sinfonía*, completada en 1896; a canción por si mesma forma o «Finale» da *Cuarta* (1900) e a súa melodía é central a toda a composición. Para a *Segunda Sinfonía*, escrita entre 1888 e 1894, Mahler traballou simultaneamente nas cancións *Wunderhorn*, «Des Antonius von Padua Fischpredigt» («O sermón de San Antonio de Padua aos peixes») e no «Scherzo» sobre a base do que se converteu no terceiro movemento da sinfonía. Outro arranxo *Wunderhorn* de 1892, «Urlicht» («Luz fundamental»), é empregado no cuarto e penúltimo movemento da *Segunda*.

Nos seus períodos medio e último, a relación canción-sinfonía é menos directa. A súa última obra emprega forzas vocais e orquestrais, *Das Lied von der Erde*, é unha sinfonía en todo excepto no nome —Mitchell a categoriza como unha «canción *e* sinfonía».

### Estilo musical 
A unión de canción e forma sinfónica na música de Mahler é, dende o punto de vista de Cooke, orgánico:

Para Sibelius, Mahler expresaba a crenza de que «a sinfonía debe ser como o mundo. Debe abarcalo todo». Fiel a esta crenza, Mahler obtivo material de diversas fontes para as súas cancións e obras sinfónicas: cantos de paxaros e chocas de vaca para evocar a natureza e o campo, fanfarria de claríns, melodías da rúa e danzas nacionais para lembrar o mundo perdido da súa infancia. Os problemas da vida represéntanse en estados de ánimo extremos: o anhelo de realización persoal o interpreta polo incremento de melodías e harmonías cromáticas, mentres que o sufrimento e a desesperación son representados musicalmente por medio da disonancia, a distorsión e o grotesco. Amais, unha das particularidades de Mahler: a intrusión da banalidade e o absurdo en momentos de profunda seriedade. Por exemplo, no segundo movemento da *Quinta Sinfonía*, cando unha melodía popular trivial de repente corta unha solemne marcha fúnebre. A melodía trivial pronto cambia o seu carácter e de pronto perfílase como un dos maxestosos corais de Bruckner que Mahler emprega para significar a esperanza e a resolución de conflitos. O propio Mahler recoñece esta idiosincrasia na súa obra, denominando ao Scherzo da *Terceira Sinfonía* «a máis absurda e ao mesmo tempo, máis tráxica peza que xamais teña existido ... É como se toda a natureza estivera facendo acenos e sacando a lingua».

Cooke afirma que os múltiples estados de ánimo musicais os consegue por medio dunha «incrible orquestración» de Mahler que, desde o seu punto de vista, desafía ao análise: «fala por si mesma». Franklin enumera as características específicas que son básicas no estilo de Mahler: extremos de volume, emprego de conxuntos fora do escenario, arranxos pouco convencionais para o elenco orquestral, frecuentes recursos de música popular e formas de danza tales coma o ländler e o valse. O xornalista e compositor checo Max Brod tamén identificou melodías e ritmos xudeus na música de Mahler.

Un mecanismo técnico moi empregado por Mahler é o da «tonalidade progresiva», que Deryck Cooke describe como «o procedemento de resolver o conflito sinfónico nunha tonalidade diferente á que empezou» Esta técnica foi empregada tamén polo seu contemporáneo Carl Nielsen. A primeira vez que Mahler empregou este recurso foi nunha das súas primeiras cancións, «Erinnerung» («Memoria»), e posteriormente foi empregado de forma libre nas súas sinfonías. Por exemplo, a tonalidade predominante da *Primeira Sinfonía* é *re* maior; ao comezo do «Finale» o movemento «conflito», a tonalidade cambia a *fa* menor e só despois dunha longa batalla regresa a *re*, cerca do final. A *Segunda Sinfonía* comeza en dó menor e remata en *mi♭*.

### Recepción 
#### Primeiras respostas, 1889–1911 
miniatura|Bosquexo da caricatura realizada por Theo Zasche «Gustav Mahler dirixe a súa Sinfonía n.º 1 en *re* maior», que foi publicada por primeira vez en Edición Especial Ilustrada de Viena o 25 de novembro de 1900.
O amigo de Mahler Guido Adler calculou á morte do compositor en 1911 tería habido máis de 260 interpretacións das súas sinfonías en Europa, Rusia e América, a *Cuarta Sinfonía* con 61 interpretacións foi a máis frecuentemente interpretada (Adler non enumerou as interpretacións das cancións). Durante a súa vida, as obras de Mahler e as súas interpretacións atraeron un grande interese, mais en raras ocasións tiveron unha aprobación sen reservas; nos anos á súa estrea en 1889, a crítica e o público loitaron por entender a *Primeira Sinfonía*, descrita por un crítico logo dunha interpretación en Dresde en 1898 como "a máis aburrida obra [sinfónica] que a nova época produciu". A *Segunda Sinfonía* foi recibida de xeito máis positivo, un crítico referiuse a ela como a "máis maxistral deste tipo dende Mendelssohn". Estes eloxios xenerosos foron pouco comúns, particularmente dende despois do ascenso de Mahler á dirección da Hofoper de Viena. Os seus numerosos inimigos na cidade empregaron a prensa antisemita e conservadora para denigrar case toda a interpretación dunha obra de Mahler; en consecuencia a *Terceira Sinfonía*, un éxito en Krefeld en 1902, foi tratada en Viena con desprezo da crítica: "Calquera que cometera un feito así merece un par de anos de cárcere".

Unha mestura de entusiasmo, consternación e desprezo da crítica converteuse na resposta habitual ante as novas sinfonías de Mahler, aínda que as cancións foron mellor recibidas. Logo de que as súas sinfonías *Cuarta* e *Quinta* non conseguiran a aprobación do público, Mahler convenceuse de que a súa *Sexta Sinfonía* tería finalmente éxito. Con todo, a súa recepción estivo dominada por comentarios satíricos sobre os efectos de percusión pouco convencionais empregados por Mahler como un mazo de madeira, varas de bidueiro e un enorme bombo cadrado. O crítico vienés Heinrich Reinhardt desestimou a sinfonía como "Metais, moitos metais, incriblemente moitos metais! Mesmo máis metais, nada máis que metais!" A única presentación que foi un triunfo rotundo de Mahler en vida foi a estrea da súa *Oitava Sinfonía* en Múnic o 12 de setembro de 1910, anunciada polos seus promotores como "Sinfonía dos Mil". Á súa conclusión, houbo aplausos e ovacións durante media hora.

#### Abandono relativo, 1911–50 
[miniatura|esquerda|[Bruno Walter contribuíu ao rexurdimento da figura de Mahler en Austria entre 1934 e 1938.]]
As interpretacións das obras de Mahler fixéronse menos frecuentes logo da súa morte. Nos Países Baixos a defensa de Willem Mengelberg asegurou que Mahler seguira a ser popular alí, e o compromiso de Mengelberg coa New York Philharmonic dende 1922 ata 1928 levou a Mahler ás audiencias americanas con regularidade. Con todo, a reacción da maior parte da crítica americana na década de 1920 foi negativa, a pesar do enérxico esforzo do mozo compositor Aaron Copland de presentar a Mahler como progresista, 30&nbsp;anos por diante do seu tempo e infinitamente máis enxeñoso que Richard Strauss. Anteriormente, en 1916, Leopold Stokowski dirixira a estrea americana da *Oitava Sinfonía* e de *Das Lied von der Erde* en Filadelfia. A interpretación da *Oitava Sinfonía* foi un éxito sensacional e foi levada inmediatamente a Nova York, onde obtivo un novo triunfo. En Gran Bretaña a Hallé Orchestra levou *Das Lied* e a *Novena Sinfonía* a Manchester en 1931; Sir Henry Wood protagonizou a *Oitava* en Londres en 1930, e de novo en 1938 cando o mozo Benjamin Britten encontrou a interpretación "execrable" mais quedou impresionado pola música. A crítica británica durante este período tratou en gran parte a Mahler con condescendencia e alabanzas febles. Así Dyneley Hussey, escribindo en 1934, considerou que as "cancións de nenos" eran encantadoras, mais as sinfonías debían ser retiradas. O director e compositor Julius Harrison describiu as sinfonías de Mahler como "interesantes por momentos, mais traballosamente elaboradas" e como carentes de chispa creativa. Bernard Shaw, na súa faceta de crítico musical, considerou que o público musical da década de 1930 encontraba a Mahler (e Bruckner) unha "cara segunda clase".

Antes de que a música de Mahler fora prohibida por "dexenerada" durante a época nazi, as sinfonías e cancións foron interpretadas en salas de concerto de Alemaña e Austria, frecuentemente dirixidas por Bruno Walter ou o mozo asistente de Mahler, Otto Klemperer, e tamén por Willem Mengelberg. En Austria, a obra de Mahler experimentou un breve renacemento entre 1934 e 1938, un período coñecido hoxe como 'Austrofascismo', cando o réxime autoritario coa axuda de Alma Mahler e Bruno Walter, que estaban en termos amigables co novo chanceler Kurt Schuschnigg, trataron de facer de Mahler unha icona nacional (cun status comparable ao que Wagner tiña en Alemaña). A música de Mahler foi interpretada na Alemaña nazi en Berlín a principios de 1941 e en Ámsterdam durante a ocupación dos Países Baixos por Alemaña, a cargo de orquestras xudías e só para público xudeu; entre as obras interpretadas inclúense a *Segunda Sinfonía* (Berlín), a *Primeira* e *Cuarta* sinfonías, e *Lieder eines fahrenden Gesellen* (Ámsterdam).

#### Renacemento moderno 
De acordo co compositor estadounidense David Schiff, o seu compatriota Leonard Bernstein adoitaba insinuar que rescatara a Mahler do esquecemento sen axuda en 1960, logo de 50 anos de abandono. Schiff apunta que este esquecemento só foi relativo, moito menor que a indiferenza respecto de Bach nos anos posteriores á súa morte. Aínda que Bernstein deulle un novo pulo ao renacemento de Mahler, este xa estaba en marcha antes de 1960, sustentado por directores como Stokowski, Dimitri Mitropoulos e John Barbirolli, e o veterano defensor de Mahler Aaron Copland.

Deryck Cooke sostén que a popularidade de Mahler intensificouse cando xurdiu unha nova xeración de amantes da música na posguerra, non contaminada pola "anticuada polémica do antirromanticismo" que afectara á reputación de Mahler no período de entreguerras. Nesta época máis liberada, o entusiasmo por Mahler expandiuse mesmo a lugares —España, Francia, Italia—que durante moito tempo resistíranse a el. A explicación máis simple de Robert Carr para o rexurdimento de Mahler na década de 1950 "foi a gravación de longa duración [a principios da década de 1950] máis que o *Zeitgeist* o que fixo posible un avance integral. As obras de Mahler volvéronse accesibles e repetibles na casa". Nos anos seguintes ao seu centenario en 1960, Mahler axiña converteuse nun dos compositores máis interpretados e gravados, e tense mantido en gran medida así. En Gran Bretaña e outros lugares, apunta Carr, o alcance das interpretacións e gravacións de Mahler substituíron unha relativa escaseza por un exceso, creando problemas de exceso de familiaridade. Harold Schonberg comenta que "é difícil pensar nun compositor que esperte tal lealdade", e engade que "unha resposta de algo menos que éxtase ante as sinfonías de Mahler traerá [ao crítico] longas cartas de furiosa denuncia".

Nunha carta a Alma do 16 de febreiro de 1902, Mahler escribiu, en referencia a Richard Strauss: "O meu día virá cando o seu remate. Se puidese vivir para velo, contigo ao meu carón!" Carr observa que Mahler podería chegar a vivir para ver "o seu día"; o seu case contemporáneo Richard Strauss viviu ata 1949, mentres que Sibelius, só cinco anos menor que Mahler, viviu ata 1957.

Xa no século XXI Pierre Boulez gravou case unha integral das obras orquestrais de Mahler, fundamentalmente coa Orquestra Filharmónica de Viena e as súas interpretacións son analíticas e distantes, presentando a música con claridade e sen apaixonamento. Deste xeito facilita a comprensión por parte do oínte, que pode entender e sentir o que o compositor quería transmitir. O resultado son unhas interpretacións orixinais, que amosan a grandeza das obras no seu conxunto, como unha construción única, sen resaltar detalles secundarios. Boulez dicía ao respecto: *Mahler quixo estender os límites da sinfonía ata a súa desaparición. Ou contar grandes novelas, como se foran obras de Balzac, de Joyce ou de Thomas Mann. Con esa idea ármaos e destrúeos ao tempo.*

### Influencias en compositores posteriores 
[miniatura|A música de Mahler influíu no seu discípulo [Arnold Schönberg, fundador da Segunda Escola de Viena, sendo Mahler un feroz defensor da orixinalidade da música do seu alumno.]]
Donald Mitchell escribe que a influencia de Mahler en posteriores xeracións de compositores é "un tema completo en si mesmo". Os primeiros discípulos de Mahler, incluído Arnold Schönberg e os seus alumnos Alban Berg e Anton Webern, fundaron a Segunda Escola de Viena. A música de Mahler influenciou o movemento do trío dende o tonalismo progresivo á atonalidade (música sen unha tonalidade); aínda que Mahler rexeitou o atonalismo, converteuse nun feroz defensor da orixinalidade audaz da obra de Schönberg. Na estrea do *Primeiro cuarteto de corda* deste último en febreiro de 1907, informouse de que Mahler se abstivo de atacar fisicamente aos provocadores que interrompían a audición. Tanto a *Serenata* op. 24 (1923) de Schönberg, como *Tres pezas para orquestra* (1915) de Berg e *Seis Pezas* (1928) de Webern teñen ecos da *Sétima Sinfonía* de Mahler.

Entre outros compositores cuxa obra ten influencias de Mahler, Mitchell cita ao estadounidense Aaron Copland, ao compositor alemán de cancións e teatro Kurt Weill, ao italiano Luciano Berio, ao ruso Dmitrii Shostakovich e ao británico Benjamin Britten. Nunha entrevista de 1989, o pianista e director Vladímir Áshkenazi afirmou que a conexión entre Mahler e Shostakovich foi "moi forte e evidente". As súas músicas representaron "o individuo contra os vicios do mundo". Mitchell salienta de Britten o "marabillosamente entusiasta, libre e independente escrito polo vento en ... o primeiro movemento da *Sinfonía para violonchelo* de 1963 [que] pertence claramente á orde da transparencia e a emancipación instrumental á que Mahler contribuíu en gran medida". Mitchell conclúe coa afirmación: "Mesmo cando a súa propia música non sobrevivira, Mahler gozaría dunha inmortalidade substancial na música destes sucesores preeminentes que abrazaron a súa arte e asimilaron as súas técnicas".

## Mahler como director de orquestra 
miniatura|esquerda|Caricatura de 1901 da revista humorística *Fliegende Blätter* do estilo de dirixir de Mahler.
Durante a súa vida, Mahler tivo un amplo recoñecemento pola súa faceta como director de orquestra, principalmente durante o seu período ao mando da orquestra do *Hofoper*, entre 1897 e 1907. Dito recoñecemento superou mesmo ao obtido polo seu labor como compositor, debido á falta de comprensión por parte do público que sufriu as súas obras.

O obxectivo de Mahler era conseguir a unidade total da representación, na que tanto a partitura como a escena se influían de xeito recíproco. Mahler decatouse que non era dabondo a fusión entre acción dramática e música para conseguir a súa devecida unidade, xa que tanto a decoración, como o vestiario e a iluminación tamén debían acadar un grao de perfección semellante. Traballou con pintor Alfred Roller co obxectivo de conseguir ese ideal de unidade nas representacións operísticas. Até ese momento, a práctica habitual era mostrar a decoración, o vestiario e a iluminación como un vehículo para satisfacer a un público medianamente culto e que servía como complemento ao conxunto da representación. A iluminación foi máis eficaz debido á introdución de decorados con tres dimensións, á vez que era parte fundamental da representación como elemento capaz de aumentar a potencia de suxestión do drama e da música. e ao seu estilo histriónico e ditatorial. Entre eles, espertaba unha «fervente admiración» e rexeitamento a partes iguais.

Adoitaba representar obras de compositores entre os que se encontraban Richard Wagner, Ludwig van Beethoven, Franz Schubert, Johann Strauss, Piotr Ilich Tchaikovski, Wolfgang Amadeus Mozart ou Felix Mendelssohn. Tamén dirixiu ocasionalmente óperas de Bedřich Smetana e *Píseň bohatýrská* de Antonín Dvořák.

## Mahler na cultura popular 
Mahler é actualmente un dos compositores máis interpretados nos auditorios de todo o mundo. A casa na que Mahler medrou en Jihlava acolle un museo sobre o compositor, e ademais, na Haus der Musik de Viena hai unha sala interactiva adicada en exclusiva ao compositor xunto a outras adicadas a Joseph Haydn, Wolfgang Amadeus Mozart, Ludwig van Beethoven, Franz Schubert, Johann Strauss, Arnold Schönberg, Alban Berg e Anton Webern. En 2011, o musée d'Orsay de París adicou unha exposición a Gustav Mahler grazas aos empréstitos dos arquivos do Musikverein de Viena, e da Médiathèque Musicale Mahler de París

A relevancia de Mahler levou a poñerlle o seu nome a numerosos elementos. Un cráter de Mercurio é chamado Mahler no seu honor, tamén o comenta (4406) Mahler débelle o seu nome ao compositor. Rolf Habisreutinger empregou o nome de Gustav Mahler para bautizar un Stradivarius, posiblemente o instrumento musical máis valioso. Tamén existen numerosas rúas, prazas e parques que levan o nome do compositor, así como estatuas en cidades como Liubliana, Jihlava (inaugurada o 7 de xullo de 2010). En Galiza, por exemplo, o auditorio do Conservatorio Profesional de Música de Culleredo leva o nome do compositor.

A Gustav Mahler Jungendorchester (GMJO), creada en Viena&nbsp;en 1986-87 por iniciativa do director italiano Claudio Abbado e integrada por músicos novos de toda Europa, leva o nome do compositor. Posteriormente, en 1997 xurdiu a Mahler Chamber Orchestra, que tamén recibe o seu nome en honor do compositor,

Para conmemorar o centenario da súa morte, en 2009 o Principado de Mónaco, emitiu un selo postal co seu rostro, deseñado por Cyril de La Patellière e gravado por Claude Andreotto.

Ficheiro:Jan-Koblasa,-pomník-Gustava-Mahlera,-Jihlava.jpg|Estatua de Gustav Mahler no Park Gustava Mahlera de Jihlava (República Checa).
Ficheiro:Mahlerstrasse013.jpg|Rúa adicada a Mahler en Berlín (Alemaña).
Ficheiro:Steinbach Gustav Mahler Komponierhäuschen 2.JPG|Piano Steinbach de Gustav Mahler na *Komponierhäuschen* ("cabana de composición").

### Mahler no cine 
Existen filmes sobre a vida do compositor. En 1974 apareceu *Mahler*, dirixido por Ken Russell. En 2001, o filme dirixido por Bruce Beresford *Bride of the Wind* céntrase no matrimonio entre Gustav e Alma.

Ademais dos filmes biográficos, numerosos filmes empregan nas súas bandas sonoras música escrita por Gustav Mahler, entre elas ''Lorenzo's Oil* de George Miller (1992), o filme de 1974 de Karel Reisz *The Gambler* emprega na súa banda sonora a *Primeira Sinfonía* do compositor, a *Quinta Sinfonía* é empregada no filme de 1971 de Luchino Visconti *Morte a Venezia*, e a *Novena* aparece no filme de Woody Allen Maridos e mulleres. Máis recentemente, o filme de 2010 *Shutter Island*, dirixido por Martin Scorsese, emprega o Cuarteto con piano de Mahler, que é obxecto dunha breve discusión entre as personaxes do filme.

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Anon. (1908). 
* Anon. (1909). 
* Anon. (1911). 
* 
* Bempéchat, Paul-André, Editor (2015, forthcoming). *Naturlauf, Scholarly Journeys Toward Gustav Mahler: Essays in Honour of Henry-Louis de La Grange for His 90th Birthday*, Peter Lang Publishing, Bern, Switzerland. http://books.google.com/books/about/Naturlauf.html?id=-DGzrQEACAAJ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* Karbusický, Vladimír: *Gustav Mahler und seine Umwelt*. Wiss. Buchges., Darmstadt 1978.
* Karbusický, Vladimír: *Mahler in Hamburg: Chronik einer Freundschaft''. Von Bockel Verlag, Hamburg 1996.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* The International Gustav Mahler Society  
* Páxina Web dedicada a Gustav Mahler