open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Categorías farmacolóxicas no embarazo

miniatura| Muller embarazada de 36 semanas.
A **categoría de risco no embarazo** é unha forma de identificar os posibles riscos inducidos por fármacos para o feto e, así, definir o potencial dun medicamento ou droga para causar defectos no nacemento ou morte fetal. As categorías da lista determináronse aplicando as definicións da Food and Drug Administration (FDA) dos Estados Unidos para os datos clínicos dispoñíbeis. A EMA ten guías específicas para a avaliación de medicamentos utilizados durante a gravidez e a lactancia.

## Fondo 
A FDA tomou varias medidas para mellorar a capacidade dos médicos de darlle ás mulleres embarazadas tratamentos eficaces e medicamentos seguros. Por exemplo, a FDA adestra regularmente aos seus revisores para interpretar e extrapolar os estudos reprodutivos en animais aos riscos para a saúde humana. Patrocinados na súa maioría por empresas, estes estudos identifican mulleres que usan determinadas drogas e despois analizan os resultados do embarazo.

Na Unión Europea, a Axencia Europea de Medicamentos (EMA) tamén estableceu directrices específicas para a investigación e avaliación de medicamentos utilizados durante a gravidez e a lactancia. Ambas axencias traballan en colaboración con outras entidades sanitarias e de investigación para asegurar que os medicamentos son seguros e eficaces para todos os grupos de poboación, incluídas as mulleres embarazadas. O sistema de **categorización de risco durante o embarazo baseado en letras** é unha característica específica da FDA dos Estados Unidos, mentres que outras axencias reguladoras como o MHRA do Reino Unido (após o Brexit), a TGA de Australia, a PMDA do Xapón, o CFDA da China, o Roszdravnadzor de Rusia etc. teñen os seus propios métodos de avaliación e comunicación do risco.

## Categorías 
As categorías están marcadas coas letras **A**, **B**, **C**, **D** e **X** e representan desde a seguridade do medicamento a utilizar durante o embarazo ata aqueles que están totalmente contraindicados.

## Táboa de categorías 
## Véxase tamén 
* Bioética
* Categorías de risco de lactación materna
* Clínica (diagnóstico)
* Farmacoloxía
* Farmacoloxía clínica
* Teratoloxía

### Ligazóns externas 
* Serie de diapositivas sobre o risco das drogas no embarazo
* Documento sobre medicación e embarazo (SERGAS)
* Guideline on the exposure to Medicinal Products during pregnancy (EMA.europa.eu, en inglés)
* EUR-Lex - 32004L0027 (europa.eu, en portugués) - *Directiva 2004/27/CE do Parlamento Europeo e do Consello, do 31 de marzo de 2004, que altera a Directiva 2001/83/CE pola que se establece un código comunitario relativo aos medicamentos de uso humano (Texto relevante para o EEE)*
Alberto Moreiras Fernández

**Alberto Moreiras Fernández**, nado en Celanova e finado nos anos oitenta, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
Foi elixido secretario da Juventud Católica de Celanova en outubro de 1912. Foi xuíz municipal suplente de Celanova en 1927 e 1928, e subcabo do Somatén da parroquia de Celanova en 1928. Na Segunda República foi nomeado alcalde de Celanova en 1933. Foi presidente do Padroado Curros Enríquez, e pronunciou un discurso na inauguración do munumento ao poeta na Coruña en 1935. Permaneceu como alcalde até marzo de 1936. Nos anos sesenta foi director da sucursal de Celanova da Caixa de Aforros Provincial de Ourense.

## Vida persoal 
Casou con Camila Álvarez Casais e foi pai de Cesáreo Moreiras Álvarez.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Focomelia

A **focomelia** ou **síndrome de Roberts** é unha anomalía conxénita do desenvolvemento caracterizada pola ausencia da parte proximal dun ou ámbolos dous membros superiores ou inferiores o que impide a formación normal de brazos e pernas. Caracterízase pola aproximación ou acurtamento das extremidades do feto. Ás veces, os ósos longos están ausentes, e as mans e os pés rudimentarios están unidos ao tronco por ósos pequenos e de forma irregular. 

## Etimoloxía 
A palabra "focomelia" vén do grego «φωκη» (phōkē) foca e «μελος» (melos) membro, referíndose á aparencia semellante ás extremidades curtas e proximidades ao tronco, facéndoas semellantes ás dunha foca.

## Historia 
A focomelia chamou particularmente a atención do público e da comunidade médica a finais dos anos 50 e principios dos anos 60 debido ao uso masivo de talidomida, que provocou un gran número de casos de focomelia, amelia e dismelia. Este fármaco foi prescrito amplamente como sedante e antiemético durante o embarazo, pero acabou sendo prohibido en varios países a partir de 1961 debido aos seus efectos teratoxénicos, incluíndo casos de focomelia.

## Características 
A focomelia caracterízase pola falta ou o acurtamento dos ósos longos das extremidades, resultando en mans e pés rudimentarios unidos directamente ao tronco por ósos pequenos e irregulares. A condición pode presentarse de diversas formas, incluíndo:

* **Polidactilia**: Presenza de dedos extra.
* **Amelia**: Ausencia total de membros.
* **Dismelia**: Outros defectos en membros.

Pode ser completa, onde a man está implantada directamente no tronco.

## Causas 
Aínda que a focomelia é rara, pode ser resultado de diferentes factores, incluíndo:

* Síndrome de Holt-Oram
* Exposición a fármacos teratoxénicos, tal como a talidomida.

## Prevalencia 
A focomelia é unha condición rara, representando aproximadamente o 0,8 % dos defectos conxénitos dos membros superiores. A síndrome de Holt-Oram é unha das causas xénicas e afecta aproximadamente un de cada 100.000 nacementos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
*
Carlinga

Nunha aeronave, a **carlinga** é a cabina ou habitáculo para a tripulación e a pasaxe.

En aviación militar, a **carlinga** refírese ao teito transparente que recobre a cabina de voo dun avión.

En automoción, a **carlinga** fai referencia a un teito basculante que se retira para poder acceder ao habitáculo, a semellanza das cabinas dos avións de combate.   

En náutica, o termo **carlinga** pode referirse tanto á localización dos controis do temón do barco como ao oco, xeralmente cadrado, no que encaixa a base do mastro.

En ciencia ficción, o termo emprégase para referirse ás cabinas de control de naves espaciais, robots xigantes tripulados e máquinas de guerra, como os BattleMech ou os AT-AT da Guerra das Galaxias.

## Etimoloxía 
A carlinga é, necesariamente, un espazo estreito e provisto de numerosos aparellos. De aí procede o seu nome en inglés, *cockpit*, que se designaba orixinariamente a cancha disposta para as pelexas de galos. En inglés *pit* significa «foxo» e *cock* significa «galo» («o foxo dos galos»). Co tempo pasou a denominar o espazo onde ten lugar unha cruenta batalla. Por iso, durante a primeira guerra mundial os pilotos de aviación empezaron a chamar *cockpit* á estreita carlinga disposta para dirixir o voo.

A partir de aí tamén se empregaría o termo para designar o espazo dos barcos destinado ás operacións de navegación.

O termo procede do francés *carlingue* e este do nórdico antigo *kerling*.

## Nunha aeronave 
En xeral, a carlinga é o espazo do avión reservado para as operacións de voo. Trátase dun habitáculo pechado situado preto da parte dianteira desde a que se controla a aeronave mediante os instrumentos de voo do panel de control e outros mandos. Nos avións comerciais adoita haber polo menos dous pilotos e un radiotelegrafista.

## Notas
Susana Iglesias Nogueira

**Susana María Iglesias Nogueira**, nada en Dadín (O Irixo) cara a 1972, é unha política galega.

## Traxectoria 
Nas eleccións municipais de 2023 encabezou a candidatura de Xuntos polo Irixo que acadou tres concelleiros. En agosto de 2023 presentou unha moción de censura co apoio dos dous concelleiros do PSdeG-PSOE e foi elixida alcaldesa do Irixo. Non obstante, foi substituída do cargo en xaneiro de 2025 por outra moción de censura.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais no Irixo
Celestino Noriega Labra

**Celestino Noriega Labra** foi un político galego.

## Traxectoria 
Coa ditadura de Primo de Rivera foi nomeado concelleiro e elixido segundo tenente alcalde. Volveu ser concelleiro en 1927 co alcalde José Meleiro, sendo un dos promotores da homenaxe que se lle tributou en Celanova o 19 de marzo de 1927. Foi o primeiro presidente do Sindicato Agrícola y Ganadero del Municipio de Celanova, constituído en xaneiro de 1929, que solicitou o ingreso na Confederación Agraria en xullo dese ano. Na Segunda República foi elixido alcalde de Celanova o 17 de abril de 1931. Foi destituído polo gobernador civil en maio de 1931, por desobediencia ás ordes do gobernador civil respecto da celebración do Primeiro de Maio. Días despois foi multado con 250 pesetas polo gobernador civil. Participou no Congreso Agrario de 1933, sendo un dos nomeados para o relatorio que debía redactar un novo regulamento para a Federación. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* A proclamación da II República en Celanova
Campión

Un **campión** (do latín tardío *campio*: vencedor dun combate) é alguén que triunfa en forma habitual, contra outros compoñentes nalgunha clase de competición. O campión pode ser un individuo ou un equipo. O termo tamén é aplicábel aos animais, nos torneos disputados por estes, tales como as carreiras de cabalos ou as carreiras de galgos.

Nos deportes, é o que queda primeiro nun torneo ou competición de eventos programados. Por isto adóitanse coñecer como campionato. Porén, nun sentido amplo, o termo non é exclusivo dos deportes e pode aplicarse a calquera actividade que involucre a dous ou máis competidores e que determine ganadores e perdedores. Nalgunhas competicións, o campión adoita definirse nas instancias finais dun torneo onde debe bater a un opoñente que chegue nas mesmas condicións, tendo eliminado previamente aos demais competidores. O que resulte gañador desta contenda recibe o título de campión, mentres que o perdedor considérase como subcampión. 

## Notas
Categorías de risco en lactación

[miniatura|270x270px| Muller aleitando un bebé ([Hortense Fiquet pintada por Cézanne).]]
A **categoría de risco de lactación materna** é un xeito de identificar os riscos potenciais para un bebé a partir de fármacos que pasan ao leite materno; moitos medicamentos considéranse seguros. O concepto deriva da necesidade de equilibrar os beneficios dos medicamentos para a nai fronte aos riscos potenciais para o lactante. 

Non todos os fármacos seguros durante o embarazo son necesariamente seguros durante a lactancia.

## Características 
### Mecanismo de transferencia 
Os fármacos transfírense ao leite materno a través dun proceso de difusión pasiva. [miniatura|270x270px|As prescricións de fármacos a mulleres que están aleitando toman en consideración o risco para o bebé. No debuxo, chamado para regular máis estritamente produtos químicos ambientais como o [DDT que poden entrar na cadea alimentaria e afectar a saúde dos máis pequenos.]]
As substancias pasan do plasma materno aos lactocitos que recobren o alvéolo e, eventualmente, ao leite.

### Consideracións 
* Evítense fármacos non esenciais.
* Prefíranse fármacos con vida media curta, alta unión a proteínas e baixa biodispoñibilidade oral.
* Téñase especial precaución con bebés prematuros ou de baixo peso.
* Óptese por fármacos con historial de uso seguro.

### Categorización 
As categorías de risco están marcadas con **L1**, **L2**, **L3**, **L4** e **L5**. Estas indican desde os fármacos seguros para a lactancia até os totalmente contraindicados, por esa orde.

A información actualízase regularmente e baséase en aspectos farmacocinéticos e estudos científicos recentes. Un exemplo é o traballo do farmacólogo Dr. Thomas Hale. 
## Táboa de categorías 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Categorías farmacolóxicas no embarazo

### Ligazóns externas 
* Safety of Psychiatirc Drug During Pregnancy and Lactation 2 (en inglés)

* Actualizacións do Dr. Hale (en inglés)
ProfJam

**Mário Cotrim**, nado en Lisboa o 6 de xuño de 1991, é un rapeiro e cantante de hip hop portugués, máis coñecido polo seu nome artístico **ProfJam**.

## Traxectoria 
ProfJam comezou a escribir as súas rimas en 2008. A súa primeira exposición ao público do hip hop chegou cando participou na competición portuguesa Liga Knockout, onde os rapeiros tiñan que crear as súas rimas para derrotar aos seus opoñentes nunha batalla 1vs1.

Posteriormente, tras abandonar os estudos de Enxeñaría Informática no Instituto Superior Técnico de Lisboa, marchou a Londres para realizar un curso de produción musical no SAE Institute. En 2016, creou o seu propio selo, Think Music Records. A etiqueta creceu co paso dos anos e converteuse nunha das etiquetas máis populares de Portugal. Think Music Records produciu para outros artistas portugueses coñecidos como Yuzi, SippinPurpp, Mike El Nite, Lon3r Johny, entre outros.

En xaneiro de 2019, anunciouse que ProfJam actuaría no escenario principal de Super Bock Super Rock 2019, o 20 de xullo. En 2018 actuou no mesmo festival de música pero no escenario secundario.

Despois de lanzar o seu álbum "*#FFFFFF"* en febreiro de 2019, case todas as cancións do álbum alcanzaron o top 100 da Associação Fonográfica Portuguesa. A canción "*Tou bem*" xunto a Lhast, alcanzou o número 1 das listas portuguesas, en marzo do mesmo ano, e nos principais servizos de streaming das redes sociais, como Youtube ou Spotify. Os álbums, "*Água de Côco*" e "*Tou bem*" recibiron unha certificación de platino xa que tiñan máis de 20.000 vendas rexistradas pola AFP.

## Discografía 
### Álbums 
* *MIXTAKES* (2016)
* *#FFFFFF* (2019)
* *SYSTEM* (2020)
* *MDID* (2023)

### Sinxelos 
* *Xama* (2016)
* *Mata O Game* (2017)
* *Mortalhas* (2017)
* *Yabba* (2018)
* *Gwapo* (2018) con YUZI
* *Água de Coco* (2018)
* *Badman Ting* (2019)
* *HEI* (2020)
* *L.O.M.* (2020)
* *Mudo de Vida* (2021)
* *Alguém Cono Tu* (2021)
* *WUOW* (2022)
* *NADA ME FALTA* (2022)
* *FAX* (2022)
* *AZTECA* (2022)
* *SACA LÁ* (2022)
* *Suprior* (2022)
* *CABARET* (2022)
* *HALLYWUD* (2022)
* *DAKAR* (2023)
* *AUTO:BOOM* (2023)
* *RGTN* (2023)

## Notas
Manuel Rodríguez Alonso (político)

**Manuel Rodríguez Alonso** foi un comerciante e político galego, alcalde de Celanova.

## Traxectoria 
Fillo de Consuelo Alonso Estévez. Comerciante de Celanova. No franquismo foi nomeado fiscal de Celanova en 1942. Foi nomeado alcalde de Celanova en 1945. Foi elixido deputado provincial en 1949.

## Vida persoal 
Casou con Manuela Montes Regueiro.

## Notas
Ilves (hóckey sobre xeo adaptado)

O **Ilves Parajääkiekko** é un equipo de hóckey sobre xeo adaptado da cidade de Tampere, Finlandia. O equipo foi fundado en 2023 por iniciativa da fisioterapeuta Eveliina Markovaara e é parte do club polideportivo do mesmo nome.

## Historia 
O club naceu en 2023 por iniciativa da fisioterapeuta Eveliina Markovaara, quen traballa con, entre outros, pacientes con leións medulares, aos que asesora sobre distintos deportes.

Ata ese momento non había na cidade a posibilidade de prácticar a modalidade, polo que Markovaara entrevistou a persoas que xa xogaran anteriormente, ás cales se podían sumar outras. O Ilves viña de iniciar a principios de ano as súas actividades no special hockey, unha variante do hóckey sobre xeo practicada por persoas discapacitadas que poden patinar erguidas, e axiña aceptou a proposta de Markovaara.

O 8 de abril celebráronse os primeiros adestramentos abertos na pista de xeo de Sentteri, en Kaukajärvi no que se lle emprestou unha zorra a todas as persoas interesadas, mentres que situaba o inicio das actividades regulares da sección en outono.

## Participantes 
Se ben a modalidade está destinada a persoas discapacitadas que non poden patinar erguidas, as actividades do equipo están abertas a toda persoa interesada, independentemente da súa idade ou diagnóstico, xa que na liga finesa poden competir mesmo persoas sen lesións.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información do equipo no sito web do Comité Paralímpico Finlandés
José Meleiro Fernández

**José Meleiro Fernández**, nado en Celanova o 13 de marzo de 1891 e finado o 2 de xullo de 1976, foi un farmacéutico e político galego.

## Traxectoria 
Farmacéutico de Celanova. Coa ditadura de Primo de Rivera foi nomeado alcalde de Celanova en 1926. O 19 de marzo de 1927 recibiu unha homenaxe popular en Celanova. Cesou en 1930. Nas eleccións municipais do 12 de abril de 1931 foi elixido concelleiro, sendo o candidato máis votado.

## Vida persoal 
Casou con Carmen Reza Ulloa.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* A proclamación da II República en Celanova
Batalla do río Burbia

A **batalla do río Burbia** foi unha batalla librada no ano 791 entre as tropas cristiás comandadas polo rei Vermudo I, e as tropas do Emirato de Córdoba, dirixidas por Yusuf ibn Bujt. A batalla ocorreu no contexto das razzias de Hixam I contra os rebeldes cristiáns do norte da Península Ibérica. A batalla tivo lugar preto do río Burbia, na zona de Vilafranca do Bierzo. A batalla resultou nunha vitoria para o Emirato de Córdoba.

## A batalla 
O emir, no seu intento de conquistar o reino, organizou dous exércitos. O primeiro exército encargouse de conquistar Galicia, e o segundo de conquistar as terras vascas occidentais. Cando Hixam I regresaba ao territorio cordobés co botín das súas conquistas, o exército cristián atacou. O exército cordobés, baixo o liderado competente do xeneral Yusuf ibn Bujt, foi capaz de repeler con éxito o ataque e converter a emboscada nunha vitoria.

## Consecuencias 
A retirada do exército cristián provocou a abdicación do rei Vermudo en favor de Afonso II, fillo do rei Froila I. Vermudo retirouse ao estilo de vida clerical, morrendo no ano 797. Sería lembrado como un rei xeneroso, magnánimo e ilustre.

## Notas
Emilio Rodríguez Fernández

**Emilio Rodríguez Fernández**, nado en Celanova cara a 1885 e finado no mesmo concello o 1 de outubro de 1931, foi un médico e político galego.

## Traxectoria 
Estudou medicina na Universidade de Santiago de Compostela, rematando en 1913. Médico da beneficencia municipal de Celanova. Coa ditadura de Primo de Rivera foi nomeado alcalde de Celanova en 1924. Presentou a dimisión en novembro de 1924 por incompatibilidade co delegado gobernativo do partido de Celanova. Cesou como alcalde en 1926. Finou en Celanova o 1 de outubro de 1931 con 46 anos.

## Notas
Anel de actomiosina

[miniatura|Fig.1. [Ciclo celular que mostra a formación do anel de actomiosina durante a telofase ou inicio da citocinese.]]
[miniatura|Fig. 2. O anel de actomiosina induce a formación do [suco de segmentación (4ª desde arrib) para axudar á división da célula.]]
En bioloxía molecular, o **anel contráctil de actomiosina** é unha prominente estrutura que se forma nas células durante a citocinese e contribúe ao estrangulamento da célula. Fórmase perpendicularmente ao eixe do aparato do fuso contra o final da telofase, na cal as cromátides irmás se separan cara a lados opostos do fuso, onde se formarán os novos núcleos (Figura 1). A formación do anel de actomiosina segue unha secuencia ordenada de eventos: identificación do sitio de división activo, formación do anel, constrición do anel e desensamblaxe do anel. aínda que o mecanismo que explica como se contrae e que desencadea a contracción aínda se está estudando. Outras proteínas citoesqueléticas tamén están implicadas no mantemento e estabilidade do anel e en impulsar a súa constrición. Ademais da citocinese, na cal o anel se estrangula a medida que a célula se divide (Figura 2), a constrición do anel de actomiosina tamén se activa durante o peche de feridas. Durante este proceso, os filamentos de actina son degradados, preservando o grosor do anel. Despois de que a citocinese se completa, unha das dúas células fillas herda un resto do anel denominado anel do corpo medio.

A activación de quinases do ciclo celular (por exemplo, as quinases asociadas a Rho) durante a telofase inicia a constrición do anel de actomiosina creando un suco que migra cara ao interior da célula. As quinases Rho como ROCK1 regulan a contracción da actomiosina pola fosforilación da cadea lixeira da misosina. Este mecanismo promove os contactos entre células e a súa integridade causando a adhesión celular.

## Variacións entre reinos 
En animais o anel fórmase creando o suco de segmentación no interior da membrana plasmática e despois divídese por abscisión. En fungos que se dividen por xemación fórmase no colo de xemación un anel de actomiosina, na formación do cal está implicada a septina. Na maioría das bacterias e moitas arqueas fórmase unha estrutura homóloga chamada anel z a partir de unidades da proteína FtsZ, un homólogo da tubulina eucariota. Os cloroplastos forman unha estrutura análoga constituída por FtsZ. Estas estruturas non están feitas de actomiosina, pero realizan un papel similar na constrición e permitindo a división da célula procariota ou do orgánulo. En células de plantas non hai anel de actomiosina, porque no seu lugar fórmase unha placa celular que crece centrifugamente desde o centro do plano de división da célula ata que se fusiona coa parede celular en ambos os extremos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Citocinese
Avezzano Calcio

**Avezzano Calcio** é un club de fútbol italiano da cidade de Avezzano, nos Abruzos. O club foi refundado en 2009 e actualmente compite na Serie D.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Avezzano Calcio 1919
Batalla de Anceo

A **batalla de Anceo** foi un enfrontamento no ano 825 entre as forzas cristiás do rei Afonso II fronte as tropas musulmás dirixidas por Abderramán II. O suceso tivo lugar na beira do río Oitavén, antigamente denominado *Anceo, Arceo* ou *Arceu*, pertencente hoxe ao concello de Ponte Caldelas.

## A batalla 
A batalla forma parte dunha serie de batallas (batalla de Pedrafita e batalla de Naharon) relacionadas coa razzia enviada por Abderramán II a Galicia comandada por Al-Abdas e Malik al Qaisí co obxectivo de frear o avance cara ao sur de Afonso II. Esta terceira ofensiva, lanzada por Abderramán II tivo expedicións nos anos 823, 825 e 826.

Os invasores, xa en retirada, agocháronse na serra do Suído. Pola noite, os cristiáns comezaron unha serie de ataques de desgaste, enviaron bois cos cornos en chamas para sementar o pánico e a fatiga no campamento de Malik. Ao amencer as tropas cristiás atacaron destruíndo toda defensa musulmá, moi poucos lograron escapar.

## Consecuencias 
A pesar de que Afonso II consegueu a vitoria nas batallas, Abderramán II tamén conseguiu o seu obxectivo mantendo a Afonso II no norte. Despois desta batalla os musulmáns non volveron atacar ata pasados máis de trece anos.

## Notas
Lino Velo Castiñeiras

**Lino Velo Castiñeiras**, finado en Celanova en outubro de 1926, foi un comerciante e político galego.

## Traxectoria 
Industrial de Celanova, montou unha fábrica de casulas. Foi elixido alcalde de Celanova en 1890, e deputado provincial (1890). Finou en Celanova a principios de outubro de 1926.

## Vida persoal 
Casou con Encarnación Rodríguez Esperanza, que finou en outubro de 1907. Volveu casar en Celanova con Manuela Mosquera Alvarado en 1909, e foi pai de Xosé Velo. Foi tío de Casimiro Velo.
## Notas
Lista das bolboretas de Galicia

A seguinte é unha **lista das bolboretas que se atopan en Galicia**, un total de 144. Está baseada principalmente nos datos recollidos pola Sociedade Galega de Historia Natural.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Eliseo Higinio Fernández Vidal (1991), *Guia de las mariposas diurnas de Galicia*, ISBN 84-86040-57-4, Excma. Deputación da Coruña.

### Ligazóns externas
*Bolboretas do Parque Natural do monte Aloia
*Bolboretas do Parque Natural do complexo dunar de Corrubedo e lagoas de Carregal e Vixián
*Bolboretas do Parque Natural Baixa Limia - Serra do Xurés
*Guía de bolboretas diúrnas das Illas Atlánticas
*Papilionoidea do Parque Natural de Enciña da Lastra
*Guía de bolboretas do Espazo Natural de Interese Local Xunqueira de Alba. Concello de Pontevedra
*Bolboretas diúrnas do campus Lagoas-Marcosende da Universidade de Vigo
Ramón Romero Nogueira

**Ramón Romero Nogueira**, nado en Cambados en 1992, é un escritor e libreiro galego.

## Traxectoria 
Estudou Xornalismo na USC. Formouse Locución e Dobraxe na Escola Luisa Ezquerra (Madrid). Traballou de libreiro en Madrid e despois en Santiago de Compostela.

É locutor autónomo para publicidade, vídeos corporativos, cuñas radiofónicas etc. En 2021 iniciou o proxecto de audiolibros en liña *Léocho. Audiolibros en galego*, con Silvia Fernández Chaves.

## Obras 
### Poesía 
* *Berros dende o Alén* (2009). Asociación de Ensinantes do Salnés-Candea. 56 páxs. ISBN 978-84-933855-6-9.
* *Millennialismo ou sátira dunha xeración* (2026). Vigo: Xerais. 56 páxs. ISBN 978-84-1110-760-0.

### Infanto-xuvenil 
* *A abelliña que perdeu as ás* (2023). Vigo: Xerais, Merlín. Ilustracións de Uxía Pin. 40 páxs. ISBN 978-84-1110-384-8. ePub: ISBN 978-84-1110-393-0.

## Notas
Grande amore

**Grande amore** pódese referir:

* Grande Amore, músico galego.
* Grande amore, canción do grupo italiano Il Volo.

__HOMONIMOS__
José Fernández Feijóo

**José Fernández Feijóo**, finado en Celanova en abril de 1915, foi un político galego.

## Traxectoria 
Foi alcalde de Celanova entre 1907 e 1911. Finou en Celanova en abri de 1915.

## Notas
Juan Casais de la Rosa

**Juan Casais de la Rosa**, finado en Celanova o 13 de setembro de 1924, foi un comerciante e político galego.

## Traxectoria 
Dono dun comercio de tecidos e chocolates na rúa Pardo Bazán de Celanova. Representande de Senén Canido Pardo en Celanova, foi nomeado alcalde de Celanova a finais de 1911. Tomou posesión a principios de 1912. Volveu ser nomeado alcalde de Celanova a finais de decembro de 1913. Finou en Celanova o 13 de setembro de 1924.

## Notas
César Álvarez Enríquez

**César Álvarez Enríquez**, finado en Celanova en maio de 1916, foi un político galego.

## Traxectoria 
Foi alcalde de Celanova e deputado provincial polo partido de Celanova (1883). Foi nomeado administrador da subalterna da Compañía Arrendataria de Tabacos en Celanova en 1897. Foi inspector local da Renda do Timbre do Estado de Celanova ata a súa renuncia en 1915. Finou en Celanova en maio de 1916.

## Notas
Carmen Villar Alonso

**Carmen Villar Alonso**, nada en Zürich en 1974, é unha escritora e xornalista galega.

## Traxectoria 
Estudou Xornalismo na USC.e graduouse en Fotografía Artística. Ten traballado de redactora no Faro de Vigo e asina a columna «Que din as rumorosas?».

Como debuxante, participou en *Entrecruzar*, do Proxecto-Edición do CGAC. Desenvolve un proxecto fotopoético en redes sociais como Carmen de Milmanda. Escribe teatro, contos e poesía en fanzines e revistas como *Dorna* e *Palavra Comum*.

## Obras 
* *Os mil e un días* (2023). Vigo: Xerais. 240 páxs. ISBN 978-84-1110-388-6. ePub: ISBN 978-84-1110-397-8.

### Libros colectivos 
* *Liñas compartidas* (2019).
* *Contármonos* (2023). Alvarellos.

## Notas
La Nucia

**La Nucia**  é un concello da Comunidade Valenciana situado na provincia de Alacant, na comarca da Marina Baixa, ao norte de Benidorm. Conta con 18.624 habitantes (INE 2022).

## Xeografía 
La Nucia atópase nun val de árbores froiteiras entre Polop, Benidorm e Callosa d'en Sarrià a 3&nbsp;km da costa de Altea. O casco urbano sitúase nun promontorio con vistas ao mar Mediterráneo, 51&nbsp;km ao norte de Alacant e 8&nbsp;km ao norte de Benidorm.

Desde Alacant accédese á localidade pola AP-7 ou a N-332, collendo despois a CV-70 á altura de Benidorm.

### Barrios e pedanías 
No termo municipal de La Nucia atópanse tamén os seguintes núcleos de poboación:
* Barranc Fondo
* Coloma
* Bell Horitzó
* El Tossal

### Municipios limítrofes 
La Nucia limita cos municipios de Altea, Callosa d'en Sarrià, Benidorm, Polop e l'Alfàs del Pi.

## Notas
Janet Munro

[miniatura|Debuxo representando a **Janet Munro** e [Sean Connery|Sean Conney no póster do filme ''Darby O'Gill and the Little People*.|420x420px]]
**Janet Munro**, nada co nome **Janet Neilson Horsburgh** o 28 de setembro de 1934 e finada o 6 de decembro de 1972, foi unha actriz británica, activa entre os anos 50 e os 70.

## Traxectoria 
### Carreira 
Janet Munro protagonizou tres filmes de Disney, *Darby O'Gill and the Little People* (1959), *Third Man on the Mountain* (1959) e *Swiss Family Robinson* (1960), así como *The Horsemasters* (1961), unha serie de televisión semanal da mesma compañía. Participou noutros títulos como *The Trollenberg Terror* (1958) e *The Day the Earth Caught Fire* (1961).

### Vida persoal 
Filla do comediante escocés Alex Munroy (Alexander Neilson Horsburgh) e da súa esposa, Phyllis Robertshaw, en Blackpool, Lancashire, en 1934.

Janet estivo casada con Tony Wright de 1956 até 1959. Casou con Ian Hendry en 1963, con quen tivo dous fillos, Sally e Corrie. Divorciáronse en 1971.

## Filmografía seleccionada 
* *Small Hotel* (1957)
* *Darby O'Gill and the Little People* (1959)
* *Swiss Family Robinson* (1960)
* *Play for Today* (1971)
* *Adam Smith* (1972)

## Premios 
**BAFTA**

* 1963: Nomeada "Mellor actriz" - *Life for Ruth*

**Globo de Ouro**

* 1960: **Gañadora**, "Mellor actriz revelación"
## Notas 

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial  (*en inglés'') 
*
Gobernos da Segunda República Española no exilio

[miniatura|260x260px|Bandeira da [Segunda República Española]]
Os **gobernos da Segunda República Española no exilio** foron os gobernos que se formaron fóra de España. Tentaron manter a lexitimidade da Segunda República Española tras a derrota do bando republicano na Guerra Civil Española (1936-1939).

## Presidentes no exilio (1939-1977) 
* 28 de febreiro de 1939 - 17 de agosto de 1945: Vacante
* 17 de agosto de 1945 - 1 de xaneiro de 1962: Diego Martínez Barrio
* 1 de xaneiro de 1962 - 16 de novembro de 1970: Luis Jiménez de Asúa
* 16 de novembro de 1970 - 21 de xuño de 1977: José Maldonado González

O 21 de xuño de 1977 as institucións da Segunda República Española no exilio autodisolvéronse ao recoñeceren a lexitimidade das Cortes Xerais xurdidas tras as eleccións do 15 de xuño de 1977.

## Goberno de Juan Negrín López (abril 1939 / 21-8-1945) 
## Goberno de José Giral Pereira (21-8-1945 / 26-1-1947) 
## Goberno de Rodolfo Llopis Ferrándiz (febreiro-1947 / agosto-1947) 
## 1º Goberno de Álvaro de Albornoz y Liminiana (agosto-1947 / 1949) 
## 2º Goberno de Álvaro de Albornoz e Liminiana (1949 / xaneiro-1951) 
## 1º Goberno de Félix Gordón Ordás (xaneiro-1951 / 1956) 
## 2º Goberno de Félix Gordón Ordás (1956 / abril-1960) 
## Goberno de Emilio Herrera Linares (abril-1960 / 28-2-1962) 
## Goberno de Claudio Sánchez-Albornoz y Menduiña (28-2-1962 / 28-2-1971) 
## Goberno de Fernando Valera Aparicio (28-2-1971 / 21-6-1977) 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Segunda República Española no exilio
Ollphéist

***Ollphéist*** é un grupo de **monstros mariños**, ás veces descritos  con características de dragóns, cobras ou mesmo de insectos, referidos como monstro nas lendas e folclore gaélicos. Chámanse '***Ollpiasta***' no sur. A miúdo descríbense como serpes, e son moi destrutivas. Ás veces teñen poderes especiais, p. a virtude do voo ou da fala. Viven principalmente en lagos e, máis raramente, en ríos ou no océano.

## Descrición 
Estas criaturas son tan impoñentes e poderosas que poden espantar ou aterrar a xigantes e outras entidades temibles, e mesmo posúen un alento ou sopro tan forte que poden derrubar árbores. Na aventura de Fearghus Mac Léigh, dise que o monstro de auga (ou 'mirdris') se expande e se encolle *como o abdome dun ferreiro*. senón que tamén pode proxectar unha gran cantidade de algún material saíu da súa boca como unha chuvia de neve, area e pedra. Nesta versión, Chaol refírese como un "verme", un "insecto", un "monstro" e unha "serpe celestial".

A "onchoin" ás veces descríbese como un "verme". Polo tanto, é posible que a única diferenza entre un tío e un monstro sexa a súa medida.

## Lendas 
Hai moitas historias nas que Fionn mac Cumhaill ou outro heroe ou santo loitan contra un monstro, como en *Selig Sléibhe Truim* ('A caza da Montaña Truim'), onde hai unha longa lista de lagos, ríos e vales que son o resultado da persecución destes monstros.
[alt=Radharc ar loch mín dorcha|miniatura| [Lago Vermello|Loch Dearg, ou monstro do Lago Vermello, que foi da cor do sangue durante tres días e un mes e un ano despois de que Fianna matase alí un monstro|267x267px]]

### Grandes monstros 
* Monstro do lago Ness (**Ollphéist** Loch Nis, chamado Niseag, anglicizado Nessy.
* Monstro do lago vermello (**Ollphéist** Loch Dearg).

### Textos básicos 
Escolma:

* Eachtra Fhearghasa Mhic Léite (século VIII)
* An Táin Bó Fraích (século VIII)
* An Dinnseanchas Meadarach (século XI)
* Agallamh na Seanórach (século XII)
* Seilg Sléibhe Truim (século XV)
* Seilg Locha Deirg (século XVI)

## Influencia 
[alt=Scata daoine ag ligint a scíth ar thaobh locha ar lá breá|miniatura| Turistas nas Terras Altas de [Limerick|263x263px]]
Tanta era a superstición entre a xente antes das desmitificacións que, cando se planeaba un sistema de auga para a cidade de Tipperary (Bhaile Thiobraid Árainn) no século XIX que tomaría auga do Lago Alto, onde se dicía que habitaba un monstro, a xente se opuxo ao proxecto por medo de que o monstro entrase nas tubaxes.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Criptozooloxía
* Cabalo de auga (Esch Uisce)
* Lugares de monstros (Áitribh Arrachtaí)
* Lontra críptida (Dobarchú)
* Mitoloxía irlandesa
* Monstro do lago Ness
* Monstro mariño
Orlan (traxe espacial)

[miniatura|O cosmonauta [Oleg Kotov usando traxe espacial Orlan durante un paseo espacial.]]
**Orlan** é o nome dunha familia de traxes espaciais soviéticos e rusos deseñados por NPP Zvezda para actividades extravehiculares. Foi usado por primeira vez na estación Saliut 6 e seguiron usándose na estación Mir e na Estación Espacial Internacional. Os traxes Orlan derivan do traxe Kretchet, que tería que usarse na exploración lunar tripulada polos soviéticos. Está formado por extremidades flexibles unidas a un torso ríxido co casco integrado. Accédese ao traxe por unha tapa na parte posterior, que se pecha selando o traxe. A parte exterior da tapa contén o soporte de equipo vital do traxe, mentres que os controis están na parte frontal, no peito.

A versión orixinal, o Orlan-D, usado na Saliut 6, tiña unha autonomía de tres horas. A versión DM soporta ata nove horas de excursión extravehicular. A presión interna do traxe é de 0,40 atmosferas, requirindo só un tempo de 30 minutos de prerrespiración para poder usalo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Saliut 6
*Mir
*Estación Espacial Internacional
*Berkut (traxe espacial)
*Yastreb
Aporia crataegi

A ***Aporia crataegi*** é unha especie de insecto lepidóptero da familia Pieridae.

## Descrición 
O seu aspecto xeral é inconfundible, mostrando unha mancha discoidal de pequeno tamaño sobre un fondo totalmente branco, así como veas de cor negra no macho e pardas na femia.  O corpo é de cor gris escuro con antenas en forma de bastonciños. As súas ás son redondeadas e teñen unha envergadura de entre 6 e 8 cm, o que a converte na especie de maior tamaño da súa familia. As femias adoitan ser lixeiramente de maior tamaño e presentan nas ás áreas transparentes.

### Alimentación 
A súa alimentación é diferente á doutras especies parecidas. Aliméntase de árbores froiteiras e espiños, como a ameixeira (*Prunus domestica*), cerdeira (*Prunus avium*), pexegueiro (*Prunus persica*), amendoeira (*Prunus amygdalus*) e outros como o estripeiro (*Crataegus monogyna*), a pereira (*Pyrus communis*) e a maceira (*Malus domestica*).

## Notas
Salón del Cómic de Zaragoza

O ***Salón del Cómic de Zaragoza*** (desde a VI edición; antigas ***Muestra del Cómic y el Tebeo*** —I-IV edición— e ***Muestra del Cómic de Zaragoza*** —V edición—) é un evento de banda deseñada que se celebra anualmente en Zaragoza desde o 2002. Está organizado polo Concello de Zaragoza coa colaboración das asociacións Malavida, Mangaku, Tatakae e Thermozero.

## Historia 
Desde a V edición (2006) celébrase no Salón de Usos Múltiples do Auditorio-Palacio de Congresos de Zaragoza, que substituíu o Centro Cívico La Almozara, onde se desenvolveron as 4 primeiras edicións (2002-2005).

O Salón estivo a piques de desaparecer en 2011 por limitacións económicas  superadas grazas á redución do seu orzamento e ao cobro dun euro pola entrada, desde a X edición (2011).

En outubro de 2020, ante a situación epidemiolóxica pola pandemia de COVID-19, anunciouse a suspensión da XIX edición.

A XX edición (2021) celebrouse cunha capacidade limitada de 5.000 persoas (1.000 por cada franxa horaria) debido á pandemia.

Na XXI edición (2022) substituíuse a modalidade de venda de entradas. Suprimiuse o portelo e vendéronse electronicamente por primeira vez a través de Entradium.

Xunto ao Salón, tamén se celebra dende o 2010 a iniciativa *Diciembre Mes del Cómic*, dentro da que se promoven unha variedade de actividades e exposicións relacionadas coa banda deseñada en diferentes centros cívicos da cidade ao longo do mes de decembro.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Viñetas desde o Atlántico

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial, páxina da organización
* Información sobre o Salón do Cómic de Zaragoza
Pieris rapae

A ***Pieris rapae*** é unha especie de insecto lepidóptero da familia Pieridae. Debe o seu nome común á atracción que as eirugas desta especie senten pola col.

Mide de 30 a 50 mm de envergadura. A larva alcanza 35 mm de lonxitude. É moi parecida a *Pieris brassicae*, aínda que de menor tamaño. Tamén se diferencia destas porque carece dunha banda negra preto da punta do bordo das ás anteriores.

## Distribución e hábitat 
Está moi estendida en toda Europa, norte de África e Asia. Tamén foi introducida accidentalmente en América do Norte, Australia e Nova Zelandia, onde se converteu en praga en coles cultivadas e outros cultivos.

O seu hábitat é moi diverso, aínda que prefire espazos abertos. Atópalla preferentemente case en calquera lugar onde haxa crucíferas, e en menor medida caparidáceas, tropeoláceas, resedáceas e quenopodiáceas.

### Selección de planta hospedeira 
Todas as plantas hospedeiras coñecidas teñen sustancias químicas chamadas glucosinolatos, que son o sinal que a femia necesita para a posta de ovos.

Plantas hospedeiras:

* Brassicaceae: *Arabis glabra*, *Armoracia lapthifolia*, *Armoracia aquatica*, *Barbarea vulgaris*, *Barbarea orthoceras*, *Barbarea verna*, *Brassica oleracea*, *Brassica rapa*, *Brassica caulorapa*, *Brassica napus*, *Brassica juncea*, *Brassica hirta*, *Brassica nigra*, *Brassica tula*, *Cardaria draba*, *Capsella bursa-pastoris* (a femia deposita ovos pero as larvas non crecen), *Dentaria diphylla*, *Descurainia Sophia*, *Eruca sativa*, *Erysimum perenne*, *Lobularia maritima*, *Lunaria annua* (retarda o desenvolvemento larval), *Matthiola incana*, *Nasturtium officinale*, *Raphanus sativus*, *Raphanus raphanistrum*, *Rorippa curvisiliqua*, *Rorippa islandica*, *Sisymbrium irio*, *Sisymbrium altissimum*, *Sisymbrium officinale* (e var. *leicocarpum*), *Streptanthus tortuosus*, *Thlaspi arvense* (retarda o desenvolvemento larval ou o impide)
* Capparidaceae: *Cleome serrulata*, *Capparis sandwichiana*
* Tropaeolaceae: *Tropaeolum majus*
* Resedaceae: *Reseda odorata*.

### Como especie invasora 
É considerada unha praga nos lugares onde é unha especie invasora que fai dano aos cultivos de coles e plantas relacionadas. En Norteamérica as vespiñas parasitoides do xénero *Cotesia*, *C. rubecula* e *C. glomerata*, foron introducidas desde Asia como controis biolóxicos para combater a *P. rapae*.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* *Pieris rapae* en la UF / IFAS
* Pieris rapae, bolboretas do Canadá
* Bugguide.net.
Hospital de la Pitié-Salpêtrière

thumb|230px|Entrada do hospital.
thumb|230px|dereita|Gravado de L'Hopital de la Salpêtrière realizado arredor de 1660 por Adam Pérelle.
O **Hospital de la Pitié-Salpêtrière** (en galego: *Hospital da Piedade-Salpêtrière*) é un hospital público francés situado no XIII Distrito de París. Foi construído no século XVII.

## Historia 
A súa construción inicial foi encargada polo rei Lois XIV ao arquitecto Libéral Bruant en abril de 1656. Elixiuse como localización un soar onde había unha pequena polvoreira. O edificio recibiu o nome de Hôpital Général pour lle Renfermement des Pauvres de Paris (en galego: Hospital xeral para o internamento dos pobres de París) e tiña como propósito principal internar aos pobres e vagabundos da cidade. Dividiuse en tres partes: La Pitié, para os nenos, Bicétre para os homes e La Salpêtrière para as mulleres. En 1684, a parte de La Salpêtrière foi ampliada cun edificio que servía como lugar de reclusión ás mulleres denunciadas polos seus maridos ou pais. Engadiuse unha zona carcelaria para as prostitutas. Ás portas da Revolución francesa o hospital tiña unha capacidade para dez mil enfermos e as súas dependencias penais acadaban até trescentos detidos.

Durante a noite do 3 ao 4 de setembro de 1792 (Masacres de setembro), o hospital escribiu unha das súas páxinas máis negras coa matanza de 34 mulleres internadas no recinto La Salpêtrière.

Durante o século XIX, o traballo dalgúns dos seus médicos como Philippe Pinel ou Jean-Martin Charcot (considerado o pai da neuroloxía moderna), converteron ao centro médico nun dos máis recoñecidos a nivel da saúde mental. Son moitos os estudantes que chegaron de toda Europa para estudar no hospital.

Actualmente alberga o que en francés se chama CHU Pitié-Salpêtrière, que é a abreviación de Centro Hospitalario-Universitario Pitié-Salpêtrière (xurdido da fusión, en 1964, dos hospitais de la Salpêtrière e de la Pitié).

Neste hospital foi onde a princesa Diana de Gales faleceu o 31 de agosto de 1997, após sufrir un grave accidente de tráfico no túnel de Alma.

Hoxe en día é un dos principais hospitais de París. O hospital tamén alberga o Institut du cerveau et de la moelle épinière.

## Notas ao pé 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* ''La Pitié-Salpêtrière: quatre siècles d'histoire et d'histoires'' - Maximilien Vessier, editado polo propio hospital. ISBN 2-9513550-0-9.
Euchloe crameri

***Euchloe crameri*** é unha especie de bolboreta, da familia Pieridae, que foi descrita orixinalmente por Butler en 1869. Durante moito tempo considerouse como subespecie de *Euchloe ausonia* (Hübner, 1804), aínda que desde 1990 considéranse especies diferentes.

## Descrición 
Ás anteriores e posteriores de cor branca nacarada no seu anverso, con ápice negro, moteado de branco. Reverso das anteriores moi similar, aínda que a mancha de ápice é verdosa; nas posteriores, predomina a cor verdosa, con manchas brancas. A femia é de maior tamaño, cunha cor máis verdosa, consecuencia da superposición de escamas negras e amarelas.

(MHNT) Euchloe crameri - Préserville France - female dorsal.jpg|*Euchloe crameri*  ♀ 
(MHNT) Euchloe crameri - Préserville France - female ventral.jpg|*Euchloe crameri*  ♀ △	

## Período de voo 
Bivoltina, reprodúcese dúas veces ao ano, coa primeira posta en febreiro, e a segunda entre abril e maio. 

## Distribución e hábitat 
Amplamente distribuída, desde o noroeste de África, de 0-2400 metros, Península Ibérica, S e SE de Francia, N de Italia, Alpes Ligures até Boloña, a súa distribución solápase coa da *E. simplona* en E Pireneos e SE de Francia.. En España e Portugal dáse abundantemente na Península Ibérica, especialmente na zona Mediterránea. É unha especie moi adaptable e de carácter nómade, polo que pode atoparse en todo tipo de hábitats, mesmo en lugares moi elevados. En Serra Nevada observáronse mesmo por encima dos 2500 m de altitude, aínda que nestas poboacións só se produce unha reprodución anual, e a súa densidade é escasa. Os exemplares desta zona montañosa foron descritos por Ribbe, en 1905, como unha subespecie diferenciada, baixo o nome de *Euchloe alhambra*, aínda que se desestimou que existan diferenzas que xustifiquen tal presunción.

Gusta de zonas abertas, cálidas e secas, e en terras rurais, preferentemente cultivadas.

## Bioloxía 
A posta realízase sobre os brotes de diversas plantas, de forma individual, e a eirga apenas se alimenta das follas, efectuándose a fase de crisálida moi rapidamente. Non todas as crisálidas evolucionan a individuos adultos, pois parte das mesmas hibernan, permanecendo nese estado, en ocasións, até varios anos; por iso, a segunda xeración sempre é parcial.

Pon os seus ovos en xemas florais.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Olivares, Francisco Javier; Barea-Azcón, José Miguel e outros (2011): *Las mariposas diurnas de Sierra Nevada*, Consejería de Medio Ambiente, Junta de Andalucía, Granada, ISBN 978-84-92807-72-7, pp. 190-191.
Anthocharis euphenoides

***Anthocharis euphenoides*** é un lepidóptero ropalócero da familia Pieridae. (Staudinger, 1869).

## Distribución 
Habita a Península Ibérica incluída Andorra, outros puntos de Francia (desde Alta Garona até o Macizo Central e Provenza), en Ticino en Suíza e en varios puntos de Italia (moi local: Lacio, Abruzos). Ausente ao noroeste de Portugal. Está presente de 0 a 1800 m.

## Morfoloxía 
A eiruga é gris azulada con pequenas manchas negras brillantes excepto unha franxa por riba dos espiráculos que é unicamente branca cara a gris azulada punteada de negro. Presenta unha liña dorsal amarela. A parte inferior da eiruga tamén é amarela. Recuberta dunha pilosidade curta e escasa.

O imago presenta variación de coloración entre ambos os sexos. O macho é amarelo limón cunha prominente mancha laranxa no ápice alar culminada por unha zona marrón. A femia, en cambio, é branca cunha mancha no ápice laranxa e marrón e unha mancha negra nas ás anteriores. Reverso das ás posteriores amarela con manchas verdes oliva nos dous sexos.

## Hábitat 
Áreas secas con flores, normalmente cálidas; marxes de campos de cultivo. A eiruga aliméntase de Biscutella, preferentemente de *Biscutella laevigata* e *Biscutella auriculata*.

## Período de voo 
Voa nunha única xeración entre abril e xullo. Nalgunhas localidades a partir de marzo. Hibernación como pupa sobre plantas mortas.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Eurobutterflies (inglés)
* Insectarium Virtual (castelán)
* Moths and Butterflies of Europe and North Africa (inglés)
Gonepteryx rhamni

A ***Gonepteryx rhamni*** é unha especie de bolboreta, da familia Pieridae, que foi descrita orixinalmente, co nome de *Papilio rahmni*, por Linné, en 1758.

## Descrición 
Ás anteriores de cor amarela limón no seu anverso, cun pequeno saínte no bordo, cerca do ápice. Reverso lixeiramente verdoso. A femia ten un ton máis branco, co reverso similar e uniforme.
Reprodúcese unha soa vez ao ano (maio-agosto). A posta realízase sobre os brotes tenros de *Rhamnus*, efectuándose a fase de crisálide na mesma planta.

Gonepteryx rhamni - caterpillar 02 (HS).jpg|Larva
Gonepteryx rhamni - pupa 03 (HS).jpg|Pupa
(MHNT) Gonepteryx rhamni - Préserville France - male dorsal.jpg|*Gonepteryx rhamni* ♂ 
(MHNT) Gonepteryx rhamni - Préserville France - male ventral.jpg|*Gonepteryx rhamni* ♂  △
(MHNT) Gonepteryx rhamni - Foret de Bouconne France - female dorsal.jpg|*Gonepteryx rhamni* ♀
(MHNT) Gonepteryx rhamni - Foret de Bouconne France - female ventral.jpg |*Gonepteryx rhamni* ♀ △

## Distribución e hábitat 
É unha especie moi estendida, desde África até o sur de Escandinavia. En España dáse sobre todo no norte, aínda que é frecuente tamén en Serra Nevada (subespecie *meridionalis*, descrita por Rober, en 1907, en Alxeria). Adoita vivir en zonas boscosas e húmidas, e é frecuente no piso supramediterráneo. As poboacións adoitan estar moi localizadas e son moi sensibles aos déficits hídricos.

## Subespecies 
* *G. r. gravesi*
* *G. r. kurdistana*
* *G. r. meridionalis*
* *G. r. miljanowskii*
* *G. r. rhamni*
* *G. r. tianshanica*

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Olivares, Francisco Javier; Barea-Azcón, José Miguel e outros (2011): *Las mariposas diurnas de Sierra Nevada*, Consejería de Medio Ambiente, Junta de Andalucía, Granada, ISBN 978-84-92807-72-7, pp. 186-187.