open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Linguas de Colombia

Máis do 99,2% dos colombianos falan a lingua castelá; tamén se falan no país 65 linguas indíxenas, dúas linguas crioulas e o romaní. O inglés ten status oficial no Arquipélago de San Andrés, Providencia e Santa Catalina.

Incluíndo o castelán, a base de datos Ethnologue nomea 101 linguas en Colombia. O número específico de linguas faladas varía lixeiramente xa que algúns autores consideran linguas diferentes o que outros consideran variedades ou dialectos da mesma lingua. As mellores estimacións numeran en 71 linguas as faladas no país, a maioría delas pertencentes ás familias lingüísticas chibcha, tucana, bora–witoto, guahibana, arauaca, caribe, barbacoana e salibana. Estímase que o número de falantes de linguas indíxenas rolda os 850&nbsp;000.

As 65 linguas indíxenas que existen no presente poden ser agrupadas en 12 familias lingüísticas e 10 linguas illadas, aínda non clasificadas. As doce familias lingüísticas son a chibcha, de probable orixe centroamericana, as grandes familias suramericanas arauaca, caribe, quechua e tupí, sete familias só presentes a nivel rexional (chocó, guahibana, salibana, makú, witoto, bora, tucana). As linguas illadas máis importantes son o andoque, o cofán, o camsá, o páez, o ticuna, o tinigua, o yagua e o yurí.

## Clasificación 
Nesta táboa aparecen clasificadas as linguas de Colombia, agrupadas en 11 familias indíxenas (as linguas bora e witoto aparecen xuntas) e as de orixe indoeuropeo. Tamén aparecen as linguas illadas e sen clasificar. As linguas mortas están sinaladas con símbolo (†).

## Linguas de sinais 
* Lingua de sinais colombiana
* Lingua de sinais de Providencia

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
Lingua mescalero-chiricahua

O **mescalero-chiricahua** é unha lingua apacheana falada polos pobos mescalero e chiricahua en Oklahoma e Novo México. Está relacionada co navagho e co apache occidental e foi descrita en gran detalle polo antropólogo lingüista Harry Hoijer (1904–1976), especialmente en Hoijer & Opler (1938) e Hoijer (1946). A obra *Chiricahua and Mescalero Apache Texts* de Hoijer e Opler, inclúe unha introdución gramatical e historias relixiosas e seculares, que foron convertidos nun "libro" en liña dispoñible pola Universidade de Virxinia.

Virginia Klinekole, a primeira presidenta muller da tribo apache mescalero, foi coñecida polos seus esforzos por preservar a lingua.

Existe cando menos unha escola de inmersión lingüística para nenos en Mescalero. O mescalero-chiricahua está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Hoijer, Harry. (n.d.). Chiricahua Apache stems. (Unpublished manuscript).
* Hoijer, Harry.  (1938).  The southern Athapaskan languages.  *American Anthropologist*, *40* (1), 75-87.
* Hoijer, Harry.  (1939).  Chiricahua loan-words from Spanish.  *Language*, *15* (2), 110-115.
* Hoijer, Harry.  (1945).  Classificatory verb stems in the Apachean languages.  *International Journal of American Linguistics*, *11* (1), 13-23.
* Hoijer, Harry.  (1945).  The Apachean verb, part I: Verb structure and pronominal prefixes.  *International Journal of American Linguistics*, *11* (4), 193-203.
* Hoijer, Harry.  (1946).  The Apachean verb, part II: The prefixes for mode and tense.  *International Journal of American Linguistics*, *12* (1), 1-13.
* Hoijer, Harry.  (1946).  The Apachean verb, part III: The classifiers.  *International Journal of American Linguistics*, *12* (2), 51-59.
* Hoijer, Harry.  (1946).  Chiricahua Apache.  In C. Osgood (Ed.), *Linguistic structures in North America*.  Nova York: Wenner-Green Foundation for Anthropological Research.
* Hoijer, Harry; & Opler, Morris E.  (1938).  *Chiricahua and Mescalero Apache texts*.  The University of Chicago publications in anthropology; Linguistic series.  Chicago: University of Chicago Press.  (Reprinted in 1964 by Chicago: University of Chicago Press; in 1970 by Chicago: University of Chicago Press; & in 1980 under H. Hoijer by Nova York: AMS Press, ).
* Opler, Morris E., & Hoijer, Harry.  (1940). The raid and war-path language of the Chiricahua Apache.  *American Anthropologist*, *42* (4), 617-634.
* Pinnow, Jürgen. (1988). *Die Sprache der Chiricahua-Apachen: Mit Seitenblicken auf das Mescalero [The language of the Chiricahua Apache: With side glances at the Mescalero]*. Hamburg: Helmut Buske Verlag.
*Webster, Anthony K. (2006). On Speaking to Him (Coyote): The Discourse Functions of the *yi-/bi-* Alternation in Some Chiricahua Apache Narratives. *Southwest Journal of Linguistics*, *25(2)*, 143-160.
* Young, Robert W.  (1983).  Apachean languages.  In A. Ortiz, W. C. Sturtevant (Eds.), *Handbook of North American Indians: Southwest*, (Vol. 10), (p.&nbsp;393-400).  Washington: Smithsonian Institution.  .
Lista de presidentes de Burundi

Este artigo lista os **presidentes de Burundi** dende a creación do cargo de presidente de Burundi en 1966 (tras  o golpe de Estado de novembro), ao día presente.

Un total de oito persoas exerceron como presidente de Burundi (sen contar un presidente en funcións e un xefe de estado en rebelión). Ademais, unha persoa, Pierre Buyoya, ocupou o cargo en dúas ocasións non consecutivas.

O actual Presidente de Burundi é de xeito interino Pascal Nyabenda, dende a morte o 8 de xuño de 2020 do anterior presidente, Pierre Nkurunziza.

## Lenda 
; *Partidos políticos*

* 
* 
* 

; *Outras faccións*

* 

; *Status*

* 
* 

## Lista 
## Últimas eleccións 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Burundi
*Presidente de Burundi
*Política de Burundi
*Lista de reis de Burundi
*Vicepresidente de Burundi
*Primeiro Ministro de Burundi
*Lista de gobernadores coloniais de Ruanda-Urundi
*Lista de residentes coloniais de Burundi
*Xefes de Estado e goberno actuais

### Ligazóns externas 
* Estatísticas de Burundi
Adrineh Simonian

**Adrineh Simonian**, nada en Teherán, é unha cantante de ópera armenia-austríaca (mezzosoprano). Cantou os principais papeis na Volksoper de Viena e apareceu en numerosas escenarios en toda Europa como invitada. Traballa  como directora de pornografía experimental e artística.

## Traxectoria 
### Formación 
Simonian provén dunha familia armenia radicada en Irán que abandonaron antes da revolución de 1979 para marchar a Europa, vive en Viena desde 1977. Estudou inicialmente violín, piano e canto na Hochschule für Musik und darstellende Kunst Wien (en galego, Universidade de Música e Artes Escénicas de Viena), pero finalmente se graduou con honores na Escola de ópera e opereta no Conservatorio da cidade de Viena. 

No 2000, presentouse no Concurso Internacional de Canto de Belvedere Hans Gabor, e gañou o terceiro premio na categoría Opera. O mesmo ano, debutou na opereta de Johann Strauss *Eine Nacht in Venedig (Unha noite en Venecia)* na Ópera de Viena e cantou, o ano seguinte, na ópera *Die Fledermaus (O Morcego).*

### Ópera popular de Viena 
De 2001 a 2014, Adrineh Simonian actuou regularmente no escenario do Ópera popular de Viena. Asumiu papeis secundarios, pero tamén principais, como en *Ariadne auf Naxos* composta por Strauss e con libreto de Hofmannsthal; a Giuletta de ''Les contes d'Hoffmann*, unha ópera de Offenbach con libreto de Jules Barbier baseado en 3 contos de E.T.A. Hoffmann; a Hansel de *Hansel und Gretel* de Humperdincks ou o papel protagonista de *Carmen* de Bizet, O seu compañeiro como produtor é o científico cultural e profesor universitario, Patrick Catuz. Na presentación da web, houbo referencias e paralelismo deliberados coas pornógrafas Petra Joy e Erika Lust. En *Blackbox (Caixa negra),* se presenta un espazo baleiro no que os artistas só ou en parellas quedan na liberdade de actuar como desexen. Simonian emprega unha cámara grúa estática filmando dende arriba, e dúas máis dende os lados e, despois fai a montaxe.

Nunha entrevista no xornal *Berlin Kurier*, o 28 de marzo de 2017, Simonian declarou:

## Gravacións (selección) 
* Tomaso Albinoni: *Il Nascimento dell'Aurora* . Clemencic Consort, Director: René Clemencic ; 2003 
* Joseph Haydn: *La Galatea'' . Haydn Sinfonietta Vienna, director: Manfred Huss . Con Bernard Richter (Acide), Raffaella Milanesi (Galatea), Jennifer O'Loughlin (Glauce e Polifemo), Iván Paley (Nettuno) e Adrineh Simonian (Tetide); 2009 
* Hans Gál: *Organ Works* . Academia de Viena, director: Martin Haselböck . Con István Mátyás (órgano), David Pennetzdorger (violoncelo) e Adrineh Simonian.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Adrineh Simonian nas páxinas da Volksoper Vienna
* Lamento "When I am laid" en *Dido and Eneas* de Purcell, en YouTube 
* Art House Vienna , sitio web para pornografía artística experimental
Tratado Thomson-Urrutia

miniatura|250px|Sinatura do Tratado Thomson-Urrutia.
O **tratado Thomson-Urrutia** foi asinado en Bogotá entre os Estados Unidos e Colombia, o 6 de abril de 1914 polo plenipotenciario norteamericano Thadeus A. Thomson e por Francisco José Urrutia de parte de Colombia. O seu obxectivo era solucionar o conflito entre estadounidenses e colombianos, provocados polo apoio que brindou os Estados Unidos á separación de Panamá de Colombia en 1903. Sendo ratificado polo Congreso dos Estados Unidos, sete anos despois da súa sinatura (en abril de 1921) e 18 da declaración de independencia.

En virtude deste tratado, ámbolos dous países acordaron entre outros puntos:

# O dereito de Colombia de transportar tropas, buques e materiais de guerra sen pagar peaxe pola Canle de Panamá.
# O pago a Colombia a suma de 25 millóns de dólares, en indemnización pola separación de Panamá.
# O recoñecemento por parte de Colombia e a fixación de límites fronteirizos con Panamá de conformidade co indicado na Lei colombiana do 9 de xuño de 1855.
# A exoneración de todo imposto e dereito ós produtos agropecuarios e da industria colombiana que pasen pola Canle, así como o correo.

alt=Caricatura sobre el Tratado Urrutia-Thomson|esquerda|miniatura|Caricatura sobre o Tratado Urrutia-Thomson
Panamá non tivo ningunha participación na negociación do tratado, nin tampouco lle deu o dereito ós Estados Unidos para que actuase no seu nome. Ó aprobarse devandito tratado, Panamá protestou e non recoñeceu eses límites en vista de que ningún dos dous países asinantes podían obrigala a cumprilo.

Os límites foron determinados polo tratado Victoria-Vélez, do 20 de agosto de 1924 e son os mesmos límites que fixou a Lei de 1855.

## Notas
Universidade de Ciencias Aplicadas de Oulu

A **Universidade de Ciencias Aplicadas de Oulu** (**Oulun ammattikorkeakoulu**, coñecido como **OUAS** polas siglas en inglés) é unha organización educativa pública de Finlandia, con sede en Oulu.

## Descrición 
Distribúe os seus catro campus no norte de Finlandia. Tres na cidade de Oulu, capital do municipio do mesmo nome, e un cuarto na cidade de Oulainen, a 100&nbsp;km de distancia. A OUAS ocupa 650 docentes que imparten formación a 9.000 alumnos.

## Actividade 
A oferta formativa abrangue 35 programas de grao e mestrado nas disciplinas de ciencias sociais, cultura e recursos naturais renovables, enxeñería, información comercial e saúde.

Con énfase en I+D+I, fai especial fincapé nos estudos de Enerxía, recursos naturais e Medio Ambiente, así como de Saúde e benestar no futuro. Todas as disciplinas oriéntanse á mellora do modelo construtivo condicionado ao chan e clima autóctono, con propostas enerxéticas intelixentes, economía de recursos naturais, sostibilidade e baixa produción de carbono.

## Actualidade 
Alén o persoal docente fixo, á OUAS adhírense directores, coordinadores, planificadores e xestores financeiros para o desenvolvemento de proxectos, tanto a nivel local como rexional, nacional e transfronteirizos.

Tras disolver a súa sociedade con NPP-Sustainable Living Assistant (SuLA) e OCTES e PELLETime, grazas ao financiamento de NPA desenvolve o seu proxecto estrela, o e-Lighthouse, sendo así mesmo asociada no proxecto NPA Smart-Fish, buscando potenciar o desenvolvemento socioeconómico local do norte de Finlandia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web da OUAS
Sabela (cantante)

*A cantante **Sabela*** pode referirse a:

***Sabela Silva** (Boqueixón 1959), cantante galega de música lixeira.
***Sabela Ramil** (Ourol 1993), cantante galega coñecida por participar en Operación Triunfo 2018.
The Unicorns

**The Unicorns** foi unha banda de indie rock canadense procedente de Montreal. Formárona no ano 2000 Nicholas Thorburn (Nick Diamonds) e Alden Penner (Alden Ginger), aos que posteriormente se lles uniu Jamie Thompson (J'aime Tambeur) en decembro de 2003. O grupo anunciou a súa disolución a finais de 2004, e reuniríase brevemente para realizar un feixe de concertos en 2014.

## Historia 
The Unicorns fundouse no Canadá en decembro do ano 2000. Os seus fundadores foron Nicholas Thorburn e Alden Penner, que se coñeceran no colexio en 1998. Alden era novo na súa clase de 10º grao e decidiu levar unha saia á escola, cousa que intrigou a Thorburn , que estaba en 12º grao, facéndose amigos. O dúo gravou un CD de nove temas titulado *Unicorns Are People Too*, que lanzaron en marzo de 2003 a través do seu propio selo Caterpillars of the Community. O lanzamento limitouse a 500 copias, pero posteriormemte foi amplamente distribuído a través de redes de intercambio de ficheiros e de páxinas de seareiros. Nesa época tamén gravaron un mini CD chamado *Three Inches of Blood*, que daban aos donos dos locais que organizaban os seus primeiros concertos. Anunciouse tamén un 7" compartido con Arcade Fire pero que nunca chegou a materializarse.

En xuño e xullo de 2003 a banda gravou o seu primeiro álbum de estudio, ''Who Will Cut Our Hair When We're Gone?*, xunto co produtor Mark Lawson en Montreal. O disco conta con varios temas regravados de *Unicorns Are People Too* e nel colaboran músicos como Richard Reed Parry (Arcade Fire) e o batería Jamie Thompson, que se uniría posteriormente á banda como músico de xira ese mesmo ano. O álbum foi editado en novembro de 2003 a través de Alien8 Recordings en América do Norte e de Rough Trade en Europa, e recibiu excelentes críticas de, entre outras, *The Village Voice*, *NME*, e a revista en liña Pitchfork Media.

A banda xirou continuamente por América do Norte, Europa e Australia tras o lanzamento de *Who Will Cut Our Hair When We're Gone?*, realizando concertos con The Decemberists, The Fiery Furnaces, Hot Hot Heat, e Arcade Fire. Tamén se realizou un video promocional para a canción "Jellybones", que apareceu ocasionalmente no programa da MTV *120 Minutes*. En 2004, utilizouse metraxe de varias actuacións en directo para producir un vídeo promocional da canción "I Was Born (A Unicorn)". En maio de 2004 publicouse un EP titulado *The Unicorns: 2014'' a través do selo de Seattle Suicide Squeeze. A banda fíxose coñecida polos seus caóticos concertos en directo, descritos como "indisciplinados, ás veces trascendentes, ás veces semellantes a rabechas".

## Discografía 
### Álbums 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* [ Páxina da banda]
Shohei Ohtani

, nado en Ōshū (Iwate) o 6 de xullo de 1992, é un xogador profesional de béisbol xaponés. Xoga nas posicións de pitcher e bateador designado para Los Angeles Dodgers da Liga Americana da Major League Baseball (MLB).

## Traxectoria
Comezou xogando nos Hokkaido Nippon-Ham Fighters da Liga do Pacífico do Nippon Professional Baseball (NPB). No ano 2012 os Fighters escollérono no Draft da NPB. Entre 2013 e 2017 xogou para o equipo de Sapporo tanto como lanzando como pitcher como bateando como outfielder. Ohtani rexistrou o lanzamento máis rápido da historia do béisbol profesional xaponés ao chegar aos 165&nbsp;km/h. Tras a súa chegada á MLB en 2018, foi galardoado no seu primeiro ano co premio ao Rookie do Ano da Liga Americana.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Lingua shan

A **lingua shan** (en escrita shan: , en , en ) é a lingua nativa do pobo shan, que é falada principalmente no Estado Shan, en Myanmar. Tamén é falada en zonas do Estado Kachin en Myanmar, no norte de Tailandia, e de xeito residual en Assam. O shan é membro da familia tai–kadai, e está relacionada coa lingua tailandesa. Ten cinco tons, que non se corresponden exactamente cos tons tailandeses, máis un "sexto ton" empregado para a énfase. É chamada *Tai Yai* ou *Tai Long* en lingua tailandesa.

O número de falantes de shan é descoñecido en parte porque non se sabe o tamaño da poboación shan. En 2001, Patrick Johnstone e Jason Mandryk estimaron en 3,2 millóns os falantes de shan en Myanmar; o Instituto da Lingua e Cultura da Universidade Mahidol estimou o número de falantes shan en Tailandia en 95&nbsp;000 en 2006. Moitos shan tamén falan dialectos locais así como a lingua dos seus veciños con fins comerciais. Por mor da guerra civil en Myanmar, poucos shan son quen de ler ou escribir en escrita shan, que foi derivado do alfabeto birmano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en shan
### Bibliografía 
* Sai Kam Mong. *The History and Development of the Shan Scripts*. Chiang Mai, Thailand: Silkworm Books, 2004. 
* *The Major Languages of East and South-East Asia*. Bernard Comrie (Londres, 1990).
* ''A Guide to the World's Languages*. Merritt Ruhlen (Stanford, 1991).
* *Shan for English Speakers*. Irving I. Glick & Sao Tern Moeng (Dunwoody Press, Wheaton, 1991).
* *Shan - English Dictionary*. Sao Tern Moeng (Dunwoody Press, Kensington, 1995).
* *An English and Shan Dictionary*. H. W. Mix (American Baptist Mission Press, Rangoon, 1920; Revised edition by S.H.A.N., Chiang Mai, 2001).
* *Grammar of the Shan Language''. J. N. Cushing (American Baptist Mission Press, Rangoon, 1887).
Armenio occidental

O **armenio occidental** (en ortografía clásica: , *arevmdahayerên*) é unha das dúas formas estandarizadas do armenio moderno, sendo a outra o armenio oriental. Até comezos do século XX, varios dialectos do armenio occidental eran falados no Imperio Otomán, especialmente nas rexión orientais do imperio, poboadas historicamente por armenios e coñecida como Armenia Occidental. As falas ou variedades dialectais do armenio occidental actualmente en uso inclúen o "homshetsi", falado polos hemshin; os dialectos dos armenios de Kessab, Latakia e Jisr al-Shughur de Siria, os de Anjar do Líbano, e os de Vakıflı, de Turquía (parte do dialecto "sueidia"). O armenio occidental está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en armenio occidental
### Bibliografía 
* 
* 
*
Iako, Burkina Faso

**Iako** é unha cidade do norte de Burkina Faso, capital da provincia de Passoré. Localízase a 109 quilómetros ao noroeste de Uagadugú.

É coñecida pola súa gran mesquita e por ser o lugar de nacemento do revolucionario e presidente de Burkina Faso, Thomas Sankara.
Ficheiro:Yako Mosquee.jpg|Mesquita no centro de Iako
Ficheiro:Yako gare routiere.jpg|Estación de autobuses en Iako

## Clima 
Segundo o sistema de clasificación climática de Köppen-Geiger trátase dunha zona cálida semi-árida.

## Notas
Amphibian Ark

**Amphibian Ark** é unha organización internacional para a conservación dos anfibios que intenta evitar o seu observado declive. Creouse o 16 de febreiro de 2007 por científicos de todo o mundo que se reuniron en Atlanta co obxectivo de salvar máis de 6000 especies de anfibios da extinción causada pola quitridiomicose e outras causas. Este organismo é unha asociación entre a Asociation mundial de zoos e acuarios, membro da UICN, e varias seccións para a conservación de especies da propia UICN, como a dos anfibios.. En concreto, *Amphibian Ark* é unha asociación de tres organizacións ambientais (World Association of Zoos and Aquariums - WAZA, IUCN/SSC Conservation Breeding Specialist Group - CBSG e IUCN/SSC Amphibian Specialist Group - ASG). O obxectivo da *Ark* é axudar ao seu asociado a realizar unha conservación *ex-situ* e protexer os sitios naturais onde viven os anfibios. Outra das súas atribucións é identificar os taxons realmente en perigo, xa que existe unha incerteza sobre o grao de ameaza sobre preto do 23% das especies. O proxecto propón que parques zoolóxicos, acuarios e xardíns botânicos de todo o mundo poidan albergar un determinado número de exemplares de especies de anfíbios ameazadas e crialas. De aí o nome dado ao proxecto, que significa Arca dos Anfíbios, en alusión á Arca de Noé. Formáronse Comités Asesores para consultas sobre asuntos específicos das especies, por exemplo, a reintrodución, bancos de xenes e aspectos veterinarios, legais e éticos. *Amphibian Ark* organiza campañas de prensa con destino aos poderes públicos e á poboación para facer tomar conscienia do perigo de extinción masiva que pesa sobre os anfibios, como a campaña *Year of the frog* (Ano da ra), que se lanzou en 2008, para promover as actividades da organización procurando apoio financeiro, a adquisición de novos socios e estimular a atención pública no contexto da preservación de anfíbios, entre outros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial de Amphibian Ark
Daubenton

O apelido francés **Daubenton** (a partir de '''D'Aubenton'*, *de Aubenton*) pode referirse a:

* **Jeanne Daubenton**, muller queimada viva en París por herexe no século XIV;
* **Guillaume Daubenton** (1648-1723), xesuíta francés, confesor do rei Filipe V de España;
* **Louis Jean Marie Daubenton** (1716-1799), médico, anatomista, mineraloxista e naturalista francés;
* **Edme-Louis Daubenton** (1730–1785), entomólogo, ornitólogo e naturalista francés, primo do anterior;
* **Pierre Daubenton** (1751-1772), avogado francés, colaborador da *Encyclopédie''.
Cetotheriidae

Os **Cetotheriidae** (cetotéridos) son unha familia de baleas da suborde Mysticeti (as que teñen na boca os filamentos chamados baleas ou barbas en vez de dentes). Esta familia críase que existira desde o Oligoceno tardío ao Plistoceno temperán, cando se extinguiu. Porén, algúns estudos filoxenéticos dirixidos por  atoparon que a especie viva balea anana (*Caperea marginata*) forma parte tamén dos Cetotheriidae, polo que sería o único membro actual da familia; pero outros autores disputan esta clasificación ou consideran os Neobalaenidae como un grupo irmán de Cetotheriidae.

## Taxonomía 
Despois da súa descrición por Brant en 1872, os Cetotheriidae foron utilizados como un caixón de xastre para as baleas misticetas que non se podían asignar ás familias de baleas hoxe existentes.

Comparando a morfoloxía cranial e mandibular de 23 taxons (incluíndo os arqueocetos tardíos e os misticetos fósiles e actuais),  atoparon que os Cetotheriidae no seu senso tradicional eran polifiléticos. Baseándose en dez caracteres craniais, chegaron á conclusión de que dos doce misticetos fósiles con baleas na boca incluídos no grupo, seis formaban un grupo monofilético, os Cetotheriidae *sensu stricto*.

Varios estudos filoxenéticos desde o de Bouetel & Muizon 2006 apoian a monofilia dun pequeno grupo central de Cetotheriidae *sensu stricto*, misticetos arcaicos cun cranio que ten "un longo proceso ascendente do maxilar con bordo lateral diverxente na parte anterior que se interdixita co frontal" e algúns outros caracteres.  Este grupo está limitado a *Cetotherium rathkii*, *Metopocetus durinasus*, *Mixocetus elysius*, *Herpetocetus scaldiensis*, *H. transatlanticus*, *H. bramblei*, *Nannocetus eremus*, e *Piscobalaena nana*. Os restantes xéneros situados na familia son considerados Cetotheriidae *sensu lato* e adoitan denominarse os 'cetoteros' (*cethoteres*).  atoparon que a balea anana formaba un clado ben establecido con Eschrichtiidae e Balaenopteridae baseándose en datos moleculares, e que, dentro dos 'cetoteros', está máis estreitamente relacionado cos herpetocetinos (*Herpetocetus* e *Nannocetus*). Porén, Bisconti et al. 2013, encontraron que, baseándose en datos moleculares, estaba máis estreitamente relacionado con Balaenidae (as baleas de Groenlandia e francas), pero engadiu que se esperaba que espécimes adicionais resolvesen estes resultados conflitivos en poucos anos.

Velaquí a clasificación dos Cetotheriidae segundo Eli Adli et al. (2014) e a base de datos en liña Fossilworks:
** †*Cetotherium* Brandt 1843
** †*Ciuciulea* Gol'din, 2018
** †*Eucetotherium* Brandt 1873
** †*Vampalus* 
** †*Zygiocetus* Tarasenko 2014
* Subfamilia †Herpetocetinae Steeman, 2007
** †*Herentalia* Bisconti 2015
** †*Herpetocetus* Van Beneden 1872

***Incertae sedis:***
* †*Hibacetus* Otsuka e Ota 2008

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas
Guillaume Daubenton

**Guillaume Daubenton**, coñecido como o **padre Daubenton**, nado en  Auxerre o 21 de outubro de 1648, e finado en Madrid o 7 de agosto de 1723, foi un sacerdote xesuíta francés.

## Traxectoria 
Nacido o 21 de outubro de 1648 en Auxerre, á idade de 17 anos solicitou entrar nos xesuítas, vestindo a sotana de novizo o 16 de outubro de 1665 en Nancy.

Os anos que o separan do sacerdocio estiveron marcados por estudos literarios, filosóficos e teolóxicos, así como polo ensino.

Foi ordenado sacerdote o 23 de setembro de 1679.

Foi designado por Lois XIV confesor do rei de España Filipe V, sobre quen exerceu grande influencia, exercendo esta función, por primeira vez, de 1701 a 1705. Famoso polas súa inrigas, participou nas que provocaron a caída da princesa dos Ursinos (1704). Foi substituído polo padre Robinet, traladándose a Roma, onde contribuíu, en 1713, á elaboración da bula *Unigenitus*, dirixida contra os xansenistas.

Ao morrer Robinet, volveu ao cargo de confesor de Filipe V en 1716, retirándose definitivamente o ano 1723, porque, segundo parece, comunicou a Filipe II de Orleáns, rexente de Francia durante a minoría de idade de Lois V, o propósito de Filipe V de España de abdicar no seu fillo Lois.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bouillet, Marie-Nicolas & Chassang, Alexis, dir. (1878): "Daubenton (le P.)" no ''Dictionnaire universel d'histoire et de géographie'', p.&nbsp;501.
American Water

***American Water*** é o  álbum de estudio da banda  de indie rock Silver Jews, publicado o 20 de outubro de 1998 a través do selo Drag City nos Estados Unidos e de Domino Records en Europa. O disco foi gravado en The Rare Book Room, en Brooklyn, e masterizado nos Abbey Road Studios. O álbum conta cos músicaos Tim Barnes, David Berman, Mike Fellows, Stephen Malkmus e Chris Stroffolino, e a súa portada é de Chris Kysor.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Osaka Dome

O , coñecido por motivos de patrocinio como , é un estadio de béisbol situado en Osaka, Xapón. Inaugurado o 1 de marzo de 1997, o estadio foi edificado como campo local dos Kintetsu Buffaloes. Coa fusión dos Orix BlueWave e os Kintetsu Buffaloes en 2005, o estadio converteuse nunha das dúas sedes da franquía resultante, os Orix Buffaloes (xunto co Estadio Kintetsu Fujiidera). A partir de 2007 converteuse no único estadio local do equipo. Os Hanshin Tigers tamén utilizan o estadio nos partidos inaugurais da temporada e en agosto debido a que o seu estadio, o Hanshin Koshien, para os torneos de béisbol de instituto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Orix Buffaloes

### Ligazóns externas 
* Páxina web do estadio
Vallabhbhai Patel

**Vallabhbhai Patel**, nado en Nadiad o 31 de outubro de 1875 e finado en Bombai o 15 de decembro de 1950, coñecido popularmente como **Sardar Patel**, foi un político indio. Foi o primeiro Viceprimeiro Ministro da India. Foi avogado e estadista, líder do Congreso Nacional Indio e pai fundador da República da India que tivo un papel principal na loita pola independencia do seu país e guiou a integración nunha única nación independente. Na India e noutros lugar adoita ser chamado *Sardar*, que significa "xefe" en hindi, urdú e persa. Actuou como ministro do interior durante a integración política da India e a guerra indopaquistaní de 1947.

## Traxectoria 
Patel creceu na área rural do estado de Gujarat. Foi un avogado de éxito e organizou os campesiños de Kheda, Borsad e Bardoli en Gujarat nun movemento non violento de desobediencia civil contra o Raj británico, converténdose nun dos líderes máis influentes do estado. Foi nomeado o 49.º presidente do Congreso Nacional da India, organizando o partido para as eleccións de 1934 e 1937 mentres promovía o movemento Quit India.

Como primeiro ministro do interior e viceprimeiro ministro da India, Patel fixo esforzos polos refuxiados do Panxab e Delhi e traballou para restaurar a paz. Liderou as tarefas para forxar unha India unida, integrando con éxito na nova nación independente as provincias coloniais británicas que foran "colocadas" no país. Ademais destas provincias que estaban baixo o goberno directo británico, aproximadamente 565 estados principescos autónomos foran liberados da soberanía británica pola Acta de Independencia India de 1947. Ameazando as forzas militares, Patel persuadiu a case todos os estados principescos a acceder á India. O seu compromiso coa integración nacional foi total e inflexible, valéndolle o alcume de "Home de Ferro da India". Tamén é lembrado como o "santo patrón dos servidores civís da India" porque estableceu o moderno sistema administrativo do país. Tamén se lle chamou "Unificador da India". A Estatua da Unidade, estatua máis alta do mundo, dedicóuselle o 31 de outubro de 2018 e mide aproximadamente 182 metros.

## Na cultura popular 
* 1947: Patel apareceu na portada da revista *Time*.
* 1976: Kantilal Rathod dirixiu un documental sobre el.
* 1982: En *Gandhi*, de Richard Attenborough (1982), o actor Saeed Jaffrey interpreta a Patel.
* 1989: Na novela satírica *The Great Indian Novel* de Shashi Tharoor, a personaxe de Vidur Hastinapuri está baseada simultaneamente en Patel e na personaxe mitolóxica de Vidura.
* 1993: Ketan Mehta dirixiu o filme biográfico *Sardar*.
* 2000: Arun Sadekar interpretou a Patel en *Hey Ram*, de Kamal Haasan.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* ,   online vol 1
* , 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Sardar Patel National Informatics Centre
* Operation Polo Bharat Rakshak.com
*  Sarvadharma.org
* Sardar Patel&nbsp;– Builder of a steel strong India Press Information Bureau, Government of India
Pumpuang Duangjan

**Pumpuang Duangjan** (en ), tamén coñecida como **Pueng** (tailandés: ผึ้ง), nada o 4 de agosto do 1961 en Suphanburi e finada o 13 de xuño do 1992 en Phitsanulok, foi unha actriz e cantante tailandesa. Está considerada a pioneira do Luk Thung electrónico, así como unha das máis importantes cantantes do xénero.

Comezou a gañar sona de adolescente, e a súa fama aumentou a partir da década dos setenta. A pesar da súa relevancia no país, a súa carreira viuse limitada por amantes, axentes e promotores musicais, que lle negaron acceso aos beneficios económicos xerados polo seu traballo. Neste sentido, non puido financiar o tratamento para a enfermidade que acabaría coa súa vida.

Faleceu en Phitsanulok no 1992, con tan só trinta anos.

## Legado 
Pueng é lembrada polas súas letras, que narran a vida no rural tailandés. No 2018, foi a protagonista dun Google Doodle, co gallo do 57.º aniversario do seu nacemento.

## Discografía
* *Nak Rong Baan Nok* (นักร้องบ้านนอก)
* *Noo Mai Roo* (หนูไม่เอา)
* *Kho Hai Ruai* (ขอให้รวย)
* *Som Tam* (ส้มตำ)
* *Nad Phop Na Ampoer* (นัดพบหน้าอำเภอ)
* *Take Ka Tan Phook Bo* (ตั๊กแตนผูกโบว์)
* *Anitja Tinger* (อนิจจาทิงเจอร์)
* *Aai Saang Neon* (อายแสงนีออน)
## Filmografía 
### Televisión
* Nang Sao Yi Sai (นางสาวยี่สาย)
### Filmes
* 1984 – *Chee* (ชี)
* 1984 – *Nang Sao Ka Thi Sod* (นางสาวกะทิสด)
* 1984 – *Khoe Thot Tee Thee Rak* (ขอโทษที ที่รัก)
* 1984 – *Jong Ang Pangad* (จงอางผงาด)
* 1985 – *Thee Rak Ter Yoo Nai* (ที่รัก เธออยู่ไหน)
* 1986 – *Mue Puen Khon Mai* (มือปืนคนใหม่)
* 1987 – *Sanae Nak Rong* (เสน่ห์นักร้อง)
* 1987 – *Chaloey Rak* (เชลยรัก)
* 1987 – *Pleng Rak Phleng Puen* (เพลงรัก เพลงปืน)
* 1988 – *Phet Payak Rat* (เพชรพยัคฆราช)
## Notas
Marcos Viturro

**Marcos Viturro Gómez**, nado en Santiago de Compostela en 1980, é un escritor e actor galego máis coñecido como **Marcos Viturro**.
## Traxectoria 
Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, foi membro da Escola de música creativa Drops desa cidade. Traballa como Técnico xurídico da Administración Local e colabora con proxectos ligados ás artes escénicas.
Foi o gañador do primeiro premio do III Certame Minicontos de Outono, organizado polo Centro PEN Galicia e o semanario extinto *De luns a venres*, co microrrelato *Axuste de cornos*. Publicou a súa primeira novela en 2018, titulada *Patadas na boca*.

## Obras
* *Axuste de cornos* (microrrelato, publicado en *De Luns a Venres*, N.º 1.373)

* *Patadas na boca*. (novela). ISBN 978-8417393-21-2 Edicións Do Peirao 2018.
* *Saloucos* (poesía) dentro de "*Tes cinco minutos #*2". ISBN 978-84-9151-839-6 Editorial Galaxia/Deputación de Pontevedra 2022.

## Interpretación
### Teatro
* *As ondas das pedras no río* (2018), do dramaturgo Fernando Dacosta, coa Aula de Teatro Universitario de Ourense.

### Audiovisual 
* *Serramoura* (2020) Voz audiovisual / Televisión de Galicia (capítulos 159, 160, secundario). 
** Trampitán* (curtametraxe, protagonista, 2017) dirección Luis Estudillo e Gonzalo Fdz. de Córdova.

## Notas
Colexio Sagrado Corazón do Carballiño

O **CPR Plurilingüe Sagrado Corazón** é un centro de ensino concertado, situado na vila do Carballiño, no corazón do casco urbano.

## Historia 
O Sagrado Corazón forma parte dunha congregación relixiosa franciscana de 18 centros en toda España. A fundadora das irmás Franciscanas Misioneiras da Nai do Divino Pastor foi María Ana Mogas Fontcuberta, no ano 1850 en Ripoll.

Este colexio foi fundado no ano 1931, grazas á doazón dos irmáns Prieto, quen deixaron no seu testamento o desexo de construír un colexio para os nenos e nenas con necesidades, e foron as relixiosas Franciscanas Misioneiras da Nai do Divino Pastor que fixeron posible este anhelo. Nun primeiro momento só podían matricularse rapazas, ao tratarse dun internado exclusivamente para mulleres, a excepción do curso de 3 anos no cal se mesturaban ambos os sexos. Non foi ata a década de 1980 cando se permitiu o acceso tamén a homes, que ata ese momento realizaban os seus estudos no colexio Isabel La Católica, coñecido na vila como o Colexio do Corral.

No centro estudou Mariano Rajoy en 1958.

## Descrición 
Consta de catro plantas nas que se distribúen as distintas aulas de ensino. Na planta baixa localízanse as tres aulas de educación infantil, o patio e o ascensor para acceder a todo o edificio.

No primeiro piso atópanse as clases de primeiro, segundo, terceiro e cuarto de educación primaria, ademais do despacho de dirección, a secretaría, a aula de música e o laboratorio; na segunda planta encontramos o despacho de xefatura de estudos, o do departamento de orientación e a sala do profesorado, ademais das aulas de quinto, sexto, informática, tecnoloxía e a biblioteca. No último andar está o ximnasio, a aula de audición e linguaxe/pedagoxía terapéutica e as clases de educación secundaria obrigatoria.

Tamén conta con comedor no propio centro e unha capela para render culto e celebrar a eucaristía.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Patio .jpg|Patio do CPR Plurilingüe Sagrado Corazón
Ficheiro:Capela Sagrado Corazón.jpg|Capela do CPR Plurilingüe Sagrado Corazón
Ficheiro:Recepción Sagrado Corazón.jpg|Recepción do CPR Plurilingüe Sagrado Corazón

## Notas
Axencia Estatal de Meteoroloxía

A **Axencia Estatal de Meteoroloxía** (AEMET) é unha Axencia Estatal de España, cuxo obxectivo básico é a prestación de servizos meteorolóxicos, que sexan competencia do Estado. Foi creada por Real Decreto 186/2008 de 8 de febreiro de 2008 (Boletín Oficial do Estado n.º 39 de data 14 de febreiro de 2008), substituíndo ao antigo **Instituto Nacional de Meteoroloxía**. Está adscrita ao Ministerio para a Transición Ecolóxica a través da Secretaría de Estado de Medio Ambiente.

Segundo o Decreto de creación ten personalidade xurídica pública, patrimonio e tesouraría propios, e autonomía de xestión dentro dos límites estabelecidos pola Lei de Axencias Estatais. 

Ademais de exercer a autoridade meteorolóxica, representa a España perante os organismos internacionais de meteoroloxía, que fundamentalmente son a Organización Meteorolóxica Mundial (OMM), a Organización Europea para a Explotación de Satélites Meteorolóxicos (EUMETSAT), e o Centro Europeo de Previsións Meteorolóxicas a Prazo Medio (CEPMPM).

## Historia 
O antecesor desta axencia foi, como quedou dito,  o **Instituto  Nacional de Meteoroloxía** (INM), que era o organismo ficial da Administración do Estado responsábel de dirixir, xestionar e planificar todo tipo de tarefas meteorolóxicas de calquera natureza no ámbito nacional de España. O INM ten a súa orixe no ano 1887 cando, mediante un Real Decreto en tempos da raíña rexente María Cristina de Habsburgo-Lorena, creouse o Instituto Central Meteorolóxico, un pequeno organismo encargado de recompilar os datos dos diferentes observatorios meteorolóxicos. Case un século antes, o tempo xa era unha preocupación no terrritorio español, pois as primeiras observacións meteorolóxicas datan da primeira metade do século XVIII.

Desde o punto de vista galego, e da muller, ccómpre salentar que a científica e meteoróloga galega Pilar Sanjurjo Carro, experta en predición marítima, accedeu mediante unha oposición ao Corpo Facultativo de Meteorólogos (hoxe denominado Corpo de Meteorólogos do Estado) e que, xunto a Dolores Parra, foron as primeiras mulleres que, despois da Guerra Civil, accederon por oposición libre a este corpo. Sanjurjo, tras o seu paso pola TVE (foi a primeira muller en poñerse diante das cámaras para realizar a predición do tempo), incorporouse ao Instituto Nacional de Meteoroloxía, no que desempeñou o cargo de xefa de quenda do Centro Nacional de Predición até a súa xubilación a principios dos aons 2000.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web da Axencia Estatal de Meteoroloxía
Partido Laborista (Rusia)

miniatura|Aleksandr Kérenskii, avogado, dirixente do Partido Social-Revolucionario ruso, e do Partido Laborista de Rusia.

Os ***Trudovikí*** (*trudovik* literalmente significa traballador; son tamén coñecidos como **Toilers** ou **Laboristas**, co seu nome completo de Partido Laborista de Rusia ou "O Grupo Laborista"; en , *Trudováya gruppa*) constituíron un partido laborista moderado que fixo a súa aparición a principios do século XX en Rusia. Os *trudovikí* foron unha escisión do Partido dos Socialistas Revolucionarios, por mor da postura deste na Primeira Duma.

Este partido socialista agrario, foi un dos centos de círculos de pequenos traballadores que se desenvolveron en Rusia a consecuencia da Revolución rusa de 1905. Mentres que a revolución de 1905 non conseguiu derrocar o tsar, si conseguiu diminuír o seu poder, aínda que non o suficiente para acadar unha sociedade liberal e democrática, que era o que estaban a buscar. Como resultado disto, o partido sobreviviu, mais quedou bastante reducido.

Os *trudovikí* son máis coñecidos polos seus asentos na Duma Estatal, unha asemblea nacional creada polo tsar Nicolao II de Rusia como consecuencia da Revolución de 1905. Os escanos que conseguiu o partido, fórono principalmente na Primeira e Segunda Duma, en 1906 e 1907 momento no que obtiveron máis de 100 escanos.

Un dos seus dirixentes, Aleksandr Kerenskii, que tamén foi fora elixido en 1912  para a Cuarta Duma como *trudovik,* máis tarde chegou a ser primeiro ministro do Goberno Provisional en 1917.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Alesandr Kérenskii
* Duma
* Revolución rusa de 1905
* Revolución rusa de 1917
Sergio Vázquez Rouco

**Sergio Vázquez Rouco**, nado o 15 de setembro de 1933 na parroquia de Salaia (Palas de Rei)

Após se trasladar a Madrid, entre os anos 1983 e 1987, doutorouse e realizou a carreira de Antropoloxía relixiosa e Ética na Universidade Pontificia Comillas e no Instituto Superior de Ciencias Morais. De 1987 a 1990 foi director da igrexa de Buena Dicha.

Finou o 3 de abril de 2006, con 72 anos. e o seu funeral foi celebrado polo arcebispo Julián Barrio na igrexa de Teixeiro o 28 de abril.

## Obra 
* *San Xoán de Poio. Monasterio, coto, parroquia* (Cambados, 1998). .
* *Santa Eulalia de Curtis: Cuna de San Pedro de Mezonzo. Coto - Monasterio - Parroquia* (Teixeiro, 2002)

;Artigos
* "Provinciales de la Merced en Castilla: 1361-1834" (1992)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Despacito

***Despacito*** é unha canción do cantante e compositor puertorriqueño Luis Fonsi en colaboración con Daddy Yankee, foi publicada o 12 de xaneiro de 2017 na discográfica Universal Music Latino. Foi escrita por Fonsi, Erika Ender, Gabriel García e Daddy Yankee, con produción de Andrés Torres e Mauricio Rengifo (Dandee).

Chegou a posto número 1 en máis de 40 países e chegando a máis de seis mil millóns de reproducións en YouTube (a maio de 2019).
Ruído de Poisson

**Ruído de Poisson** ou **ruído de disparo** é o tipo de ruído imperante nos sensores ópticos pasivos, incluso baixo unha alta iluminación. Este tipo de ruído é modelábel baixo o proceso de Poisson dada a flutuación aleatoria discreta de fotóns e electróns, e a súa natureza cuántica, o que provoca que a cámara non sexa capaz de capturar fraccións de fotóns.

É definido como a proporción entre a SNR = \surd N onde  N é o nome dos electróns ou fotóns medidos no experimento.

A maior sinal, menor fracción do mesmo contén ruído de disparo. O maior efecto disruptivo deste fenómeno ocorre en baixas iluminacións e menor chegada de fotóns ao sensor.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Relación sinal/ruído
Manuel Ángel Rey Rodríguez

**Manuel Angel Rey Rodríguez**, nado en 1941, é un político e avogado galego.  

## Traxectoria
Avogado. Foi candidato de Alianza Popular á alcaldía de Melide nas primeiras eleccións democráticas, logrando 5 concelleiros e sendo a segunda forza máis votada tras UCD, que logrou a maioría absoluta. Non se presentou en 1983, volvendo a concorrer nas municipais de 1987 logrando 2 concelleiros, por detrás da CPG (6) e Unidade dos Veciños (5). Porén, foi elixido alcalde ó contar co apoio de Unidade dos Veciños, formando un goberno de coalición con esta forza. Non se presentou á reelección no 1991, retirándose da política e sendo substituído como candidato por Miguel Pampín Rúa, que logrou a alcaldía con maioría absoluta.  

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Melide
O agasallo de Anya

***O agasallo de Anya***  é unha novela da autora, profesora e activista solidaria Sabela Núñez Singala especialmente dirixida ao público infantil e xuvenil.

## Personaxes 
As protagonistas, Anya e Xiana, teñen once anos. Iciar é a profesora de ambas. Sasha é o irmán de Anya e Uxía a mellor amiga de Xiana. Entre as personaxes secundarias están a nai de Anya e os pais e o irmán de Xiana.

## Sinopse 
Dúas nenas da mesma idade teñen dúas historias persoais moi diferentes; Xiana vive en Galicia, Anya en Ucraína. Tamén teñan outras cousas en común: as dúas contan a súa vida a través dun diario. Xiana válese dun blog que escribe mediante unha tableta de último modelo. Anya faino nun caderno. Anya vive nunha casa-escola, lonxe de súa nai e do seu irmán Sasha. Xiana pasa os días confortablemente coa súa familia.

A profesora de Anya, Iciar, ten que abandonar a casa-escola porque o Estado non a dota de fondos suficientes. Ao volver a Galicia, o azar lévaa a traballar como profesora no colexio onde estuda Xiana. Iciar cóntalle ao alumnado as súas vivencias en Ucraína e despois cóntalle as condicións de vida das nenas e nenos que están alí. Todas estas historias, en principio, aburren un pouco a Xiana. Pero un día ponse a pensar e dáse de conta de que ela ten moitas cousas en abundancia e os nenos dos que fala Iciar, en cambio, carecen de varias delas.

Iciar tiña preparada unha viaxe a Ucraína para atoparse de novo co alumnado que deixara alí. Xiana decide, aproveitando a ocasión, entregarlle varias cousas que lle sobran. A súa familia e a súa mellor amiga, Uxía, únense á iniciativa. Xiana ten a idea de celebrar un festival solidario para conseguir diñeiro e contribuír ás necesidades que encontrará Iciar en Ucraína. Como o pai de Xiana está traballando cunha persoa desa nacionalidade, pregúntalle que medicamentos poden ser máis necesarios alí.

Finalmente a iniciativa solidaria logra non só enviar unha chea de cousas, senón contribuír a que Anya e o seu irmán deixen a casa-escola e poidan ir para casa e unirse de novo á súa nai.

## Repercusión 
Arredor d´*O agasallo de Anya* celebráronse numerosas representacións teatrais. O libro, co que a autora se estreou no ámbito da literatura, xorde dunha iniciativa solidaria chamada “Mochilinhas de cores”.

## Notas
Iskra

***Iskra*** ( en ruso; en galego, *a faísca*) foi unha publicación política de emigrantes socialistas rusos procedentes do POSDR. Estivo dirixido por Lenin.

## Traxectoria 
A fundación débese a Lenin, que tras abandonar Siberia en xaneiro de 1900, pensou que, dada a imposibilidade de publicar un xornal en Rusia, debíase facer no estranxeiro polo que a primeira edición foi publicada na cidade alemá de Leipzig o 1 de decembro de 1900, coa colaboración dos socialdemócratas alemáns. As outras edicións publicáronse en Múnic entre 1900 e 1902; a partir de xullo de 1902, durante a estancia de Lenin en Londres entre 1902 e 1903 a publicación foi editada desde unha pequena oficina no número 37 de Clerkenwell Green en Londres e, a partir, de 1903 en Xenebra.

O comité editorial do periódico estaba formado por Lenin, Pàvel Akselrod, Vera Zasulich, Julius Martov, Georgii Plekhanov, e Alexander Potresov. Posteriormente, agregouse Trotski tras escapar do tsarismo.

O xornal tivo un importante papel no II Congreso do POSDR pois publicou un borrador que serviu para a preparación do congreso (xullo-agosto 1903). No curso do congreso, produciuse a división entre bolxeviques e menxeviques. Lenin foi electo dirixente do Partido e abandonou o xornal en novembro de 1903 e dende entón foi un xornal menxevique no que Plekhanov recuperou aos editores anteriores até 1905. Lenin fundará outro xornal, xa enteiramente bolxevique: *Vpériod* (Adiante).

A publicación chegou a ter unha tirada de 8.000 copias de media. O lema de Iskra foi "" ("Dunha faísca o lume revivirá"), unha liña da resposta de Aleksandr Odoievski ao poema de Aleksandr Puixkin dirixido a prisioneiros anti-tsaristas en Siberia.

Algúns dos traballadores da publicación participaron na revolución de outubro de 1917 .

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
### Outros artigos 
* Bolxevique
* Menxevique
Jean-Claude Killy

**Jean-Claude Killy** nado en Saint-Cloud o 30 de agosto de 1943 é un esquiador francés retirado que gañou tres medallas de ouro olímpicas, seis campionatos do mundo, dúas Xerais da Copa do Mundo e quince vitorias na Copa do Mundo de Esquí Alpino (cun total de 21 podios).

## Traxectoria 
Killy naceu en Saint-Cloud, suburbio de París durante a ocupación alemá na segunda guerra mundial, mais creceu en Val-d'Isère nos Alpes, onde foi vivir a súa familia en 1945 despois da guerra. O seu pai, Robert, era un antigo piloto de Spitfire para a Francia libre que abriu unha tenda de esquí na vila savoiana e que máis adiante dirixiu un hotel. En 1950, a súa nai Madeline abandonou a familia por outro home, deixando a Robert ao cargo de Jean-Claude, de sete anos, a súa irmá máis vella (France) e o seu irmán máis novo (Mic). Jean-Claude foi enviado a un internado a Chambéry, 130&nbsp;km abaixo do val, mais el non soportaba estar calado na clase.

Killy volveu a súa atención ao esquí máis que na escola. O seu pai permitiulle deixar os estudos aos quince anos e entrou no equipo nacional francés júnior o anos seguinte. Como corredor, Killy era rápido, mais non adoitaba completar as súas carreiras, e os primeiros anos da década de 1960 non foi un éxito completo para el.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil de Jean-Claude Killy na páxina oficial da FIS 
* Reportaxe de Jean-Claude Killy
* Reportaxe da BBC sobre Killy