open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tàssies

**Josep Antoni Tàssies Penella,** nado o 13 de novembro de 1963 en Barbastro, Huesca, é un debuxante e autor e ilustrador catalán. Entre os galardóns que recibiu destacan o Premio Internacional de Ilustración da Feira do Libro Infantil de Boloña (2008) e o Gran Premio da Bienal de Ilustración de Bratislava (2009).

## Traxectoria 
**Tàssies** licenciouse en Ciencias da Información e Xornalismo pola Universidade Autónoma de Barcelona en 1987. En 1991 obtivo o máster en edición pola mesma universidade. Os seus primeiros debuxos foron impresos en 1983. As ilustracións de Tàssies, como retratos para suplementos literarios, viñetas e caricaturas sobre temas socio-políticos, apareceron en El País, La Vanguardia ou El Periódico de Catalunya, entre outros. Impartiu seminarios de ilustración de xornal na *Escola de la dona - Diputació de Barcelona* . Tàssies vive coa súa familia en Brunyola.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns web 
* Páxina web  de Tàssies
Elena Odriozola

**Elena Odriozola Belástegui**, nada en Donostia, o 27 de novembro de 1967, é unha ilustradora vasca de grande proxección internacional e con diversos galardóns, entre eles o Premio Euskadi de Literatura na categoría de ilustración (2009, 2013), Premio Nacional de Ilustración (2015) e a Mazá de Ouro da Bienal de Ilustración de Bratislava (2015).   

## Traxectoria  
Nada nunha familia de artistas, comezou o seu interese pola pintura aos trece anos e máis tarde estudou Arte e Decoración. Comezou a súa carreira profesional nunha axencia de publicidade en 1989 e en 1995 publicou o seu primeiro libro ilustrado, *Agure jakagorria* do autor Jesús Mari Olaizola "Txiliku". Ao longo da súa traxectoria ten ilustrado máis de cen títulos, utilizando principalmente a técnica acrílica, lapis e goma, papel *sumi-e* e cortador. 

Entre os seus autores de referencia están, entre outros, Nathalie Parain, Wolf Erlbruch, Sempé, Arthur Rackham, Lisbeth Zwerger e Czechka. 

Ten deseñado tamén logotipos e carteis para diversos eventos  e as etiquetas da colección *7 cepas*, en homenaxe a autores como Virginia Woolf, Rubén Darío, Verne, Cervantes, Lorca, Baudelaire, Quevedo ou Stevenson.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial de Elena Odriozola http://elenaodriozola.blogspot.com.es/
* Pencil ilustradores
* Asociación Galtzagorri: Elena Odriozola
* Vídeo de Elena Odriozola na Euskal Telebista. [https://web.archive.org/web/20160919212108/https://vimeo.com/11244919
Miquel Obiols

**Miquel Obiols**, nado en Roda de Ter, Osona, 1945 e finado o 27 de outubro de 2024, foi un escritor, guionista e creador-director de telefilmes (entre eles *Manciña morta, ábreme esta porta* coproducido pola Televisión de Galicia) e programas de televisión catalán. 

## Traxectoria 
É coñecido polas súas obras de literatura infantil e xuvenil (*Ai, Filomena, Filomena! i altres contes*, *Tatrebill en contes uns* ou ''Llibre de les M'Alícies*) e por experimentar con técnicas literarias de vangarda pouco habituais no xénero. 

Incorporaba textos caligramas, onomatopeicos, poéticos, tipográficos, surrealistas, de *nonsense*, con reminiscencias do movemento OuLiPo. Xogaba coa linguaxe, considerándoa vehículo de expresión e tamén materia plástica e creativa. 

Algúns dos seus relatos ou libros foron adaptados para o teatro (Dagoll Dagom, Teatro Achiperre, Alvic Teatre). 

Para a televisión creou, dirixiu e escribiu os guións de programas como *Terra d'escudella*, *Planeta imaginari* ou *Pinnic* de TVE-Catalunya; e *P+o-xo:* en Canal+, entre outros. Inventa o personaxe *gallifante* ou *galifant* (de galiña e elefante, palabra-maletín que se leva máis facilmente segundo Lewis Carroll). 

Na produtora Diagonal TV inventou proxectos, adaptou a poesía de Miquel Bauçà e doutros autores, para TV3. 

A súa obra foi traducida a varios idiomas, entre eles o galego. 

## Obras 
* *Ai, Filomena, Filomena! i altres contes*, 1977, reeditado en 2012 por Kalandraka.
* *El misteri de Buster Keaton*, 1980.
* *Tatrebill en contes uns*, 1980, en galego *Edatrebill, 7 contos e un espello*.
* *A auga está enferma*, 2002.
* *55 taques & gargots*, 2002.
* *Llibre de les M'Alícies*, 2009.
* *He tornat a jugar amb la mare i se m'ha espatllat*, 2010.
* *No hi cabem dues vegades, en aquest món'', 2016.

## Premios 
* 1978 - Premi de la Crítica Serra d'Or: *Ai, Filomena, Filomena! i altres contes*.
* 1981 - Premio Josep M. Folch i Torres: *Habitants de Bubo-Bubo*.
* 1986 - Premio Joaquim Ruyra: *El tigre de Mary Plexiglàs*.
* 1986 – Premi de la Crítica Serra d'Or: *El tigre de Mary Plexiglàs*.
* 1988 - Premi Institució de les Lletres Catalanes: *El tigre de Mary Plexiglà*s.
* 1992 - Premi Critici in Erba (Bologna, Italia): *Iris* (7 volums).

## televisión 
* 1978 - Premio Ondas : ''Terra d'escudella* (1976-1979).
* 1983 - Premi Ciutat de Barcelona: *Planeta Imaginari* (1982-1983).
* 1993 - Premio Ondas Internacional: *Pinnic* (1992-94).
* 1993 - Antena de Ouro de Bulgaria: *Pinnic*
* 1994 - Medalla de Bronce Festival de Nova York: *Pinnic*
* 1997 - Selección INPUT Nantes: *P+o-xo:* (1995-2000).
* 2007 - Premio GAC ao mellor guión documental de televisión e cine: *Miquel Bauçà, poeta invisible'' (2007).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* «Miquel Obiols i Prat».  Associació d'Escriptors en Llengua Catalana (AELC).
* Miquel Obiols na Internet Movie Database (IMDb)
* Artigos sobre Obiols en Traces
* Festival Audio-Visual Miquel Obiols, na súa vila natal, en homenaxe ao autor
* Consell Català del Llibre Infantil i Juvenil
Receptor de glicocorticoides de membrana

Os **receptores de glicocorticoides de membrana** (**mGRs**) son un grupo de receptores que se unen e son activados por glicocorticoides como o cortisol e a corticosterona, así como por certos glicocorticoides exóxenos, como a dexametasona. A diferenza do clásico receptor de glicocorticoides (GR ou GCR) citosólico, que actúa no núcleo e exerce os seus efectos por medio de mecanismos xenómicos, os mGRs son receptores da superficie celular que alteran rapidamente a sinalización celular pola modulación das fervenzas de transdución de sinais intracelulares. pero pénsase que comprenden os receptores de glicocorticoides asociados á membrana así como outros receptores acoplados á proteína G (GPCRs) aínda non caracterizados. Os rápidos efectos da dexametasona non se poden reverter co antagonista do GR mifepristona, o que indica que hai máis receptores á parte dos GR clásicos.

Os mGRs foron implicados nos efectos rápidos dos glicocorticoides na resposta ao estrés temperá do sistema nervioso central por medio da modulación da actividade neuronal no hipotálamo, hipocampo, amígdala e córtex prefrontal, entre outras áreas. Os mGRs están presentes en moitos sistemas corporais e órganos e parecen regulalos, incluíndo o sistema cardiovascular, inmunitario, endócrino, nervioso, músculo liso, músculo esquelético, fígado e tecido adiposo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Receptor de esteroides de membrana
* Receptor de glicocorticoides (citosólico/nuclear)
Azərbaycan Dəmir Yolları

**Ferrocarrís de Azerbaidján** () é a empresa estatal de transporte ferroviario de Azerbaidján. A compañía foi creada en 1991 como unha das empresas sucesoras de Ferrocarrís Soviéticos, tras o colapso da Unión Soviética e ten a súa sede na capital do país, Bakú.

Unha arteria vital que une o Mar Negro e o Mar Caspio, os ferrocarrís de Azerbaidján atópase na ruta máis curta entre Europa e Asia Central e tamén entre Europa e Oriente Medio. 

## Historia 
A primeira liña de ferrocarril en Azerbaidján, cando o país formaba parte do Imperio Ruso, foi colocada en 1878 e foi aberta en 1880 nos suburbios fóra de Bakú. O ferrocarril ten 176 estacións, dúas das cales Biləcəri (en Bakú) e Şirvan están totalmente automatizadas, doce estacións teñen colectores con mecanismos e máquinas adaptadas, e tres estacións —Keşlə (en Bakú), Gəncə e Xırdalan— son capaces de abastecer de contedores. carga altas.

## Características 
A rede de 2.918 quilómetros e un largo de vía de 1.520 mm está electrificada a 3 kV CC. Hai 2.918 quilómetros de vías férreas dos cales o 72% ou 2.117 quilómetros son vía única e o 28% ou 815 quilómetros son vía dobre. Da lonxitude total da explotación do itinerario o 43% ou 1.272 quilómetros están electrificados. Ao redor do 38% da lonxitude das vías ferroviarias ou 1.126 quilómetros están equipados con bloques totalmente automáticos e o 16% ou 479 quilómetros están equipados con despachadores.

## Conexións ferroviarias con países adxacentes
*  Xeorxia - aberto - 1,520&nbsp;mm (4&nbsp;ft 11 27⁄32 in) (liña Tbilisi-Bakú)
*  Rusia - aberto - 1,520&nbsp;mm (4&nbsp;ft 11 27⁄32 in)
*  Irán - aberto - Largo internacional
*  Turquía - aberto - Largo internacional (liña Kars-Tbilisi-Bakú)
*  Armenia - pechado - 1,520&nbsp;mm (4&nbsp;ft 11 27⁄32 in) - por Nagorno-Karabakh, pechado dende a primeira guerra de Nagorno-Karabakh de 1988-1994.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio Oficial do Azərbaycan Dəmir Yolları
Guindastre Edicións

**Guindastre Edicións** é un selo editorial galego fundado en 2018. A actriz, dramaturga, contadora e produtora teatral Celtia Figueiras é a súa directora e nace no seo da súa compañía, A Xanela do Maxín.

## Historia 
Guindastre Edicións botou a andar en outono de 2018 coa publicación dun primeiro título *U-la Lúa?* e con sede social no concello de Brión. O seu catálogo está conformado por álbums e audios libros que combinan o carácter artístico con fins educativos. O selo edita na colección A Xanela do Maxín os textos dos espectáculos desta compañía.

## Títulos publicados 
* *U-la Lúa?* (2018)
* *Cantamos?* (2018)
* *O Apalpador e a nena sen medo* (2019)
* *Pasando a Bóla* (2020)
* *A Viaxe de Saira* (2021)
* *Toupiciencia* (2021)
* *Lúa quere viaxar a… Marte!* (2022)
* *O libro da Toupiciencia* (2022)

## Notas
G Hannelius

**Genevieve Knight Hannelius**, nada o 22 de decembro de 1998 en Boston, Massachusetts, é unha actriz e cantante estadounidense. Fixo o seu debut como actriz interpretando a Courtney Patterson na serie de ABC *Surviving Suburbia* (2009). Tivo papeis recorrentes na serie de Disney Channel *Sonny with a Chance* (2009-2010) e *Good Luck Charlie* (2010-2011).

## Filmografía 
### Cinema 
### Televisión 
## Notas
Nihka

O motor foguete **Nihka**, tamén coñecido como **17KS12000** e **Bristol 440**, foi un motor de propelente sólido que usaba HTPB como propelente. Tiña un impulso específico de 285 segundos, cun pulo de 50,50 KN e unha masa de 70&nbsp;kg baleiro (398,7&nbsp;kg cheo de propelente). Foi usado como terceira etapa do foguete sonda Black Brant X e deixado de usar en 1982.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Black Brant
Amígdala cerebelosa

[miniatura|Vista anterior do [cerebelo coa amígdala visible no centro dereita.]]
miniatura|Sección sexital do cerebelo, preto da unión entre o vermis e o hemisferio. (a amígdala é visible abaixo no centro.)
miniatura|Superficie inferior do cerebelo coa amígdala sinalada como *tonsil*.
A **amígdala cerebelosa** (en latín *tonsilla cerebelli*) é un lobo redondeado da superficie inferior de cada hemisferio cerebeloso, que se continúa medialmente coa úvula do vermis cerebeloso e superiormente co lóbulo floculonodular. Por tanto, hai dúas destas amígdalas, unha en cada hemisferio.

O lobo flocculonodular do cerebelo, que tamén pode confundirse coa amígdala cerebelosa, é un dos tres lobos que constitúen a composición total do cerebelo. O cerebelo consta de tres lobos anatómicos e funcionais: anterior, posterior e floculonodular.

A amígdala cerebelosa forma parte do lobo posterior, tamén chamado neocerebelo, que é responsable de coordinar o movemento voluntario das partes distais das extremidades.

A elongación das amígdalas cerebelosas pode, debido á presión, facer que esta porción do cerebelo se deslice ou sexa empurrada a través do foramen magnum do cranio, orixinando unha hernia tonsilar. Esta é unha condición que pode ser mortal, xa que causa un incremento de presión no bulbo raquídeo, que contén os centros de control respiratorios e cardíacos. Unha condición conxénita de hernia tonsilar dunha ou dúas das amígdalas cerebelosas é a chamada malformación de Chiari.

## Patoloxía 
Unha mlformación de Chiari de tipo I é unha anomalía conxénita do encéfalo no que as amígdalas cerebelosas están alongadas e empurradas a través da abertura da base do cranio (foramen magnum), bloqueando o líquido cefalorraquídeo que sae polas aberturas medial e lateral do cuarto ventrículo. Tamén se chama ectopia tonsilar cerebelosa ou hernia tonsilar. Aínda que adoita ser conxénita, os síntomas da malformación de Chiari poden tamén ser inducidos por traumas físicos na cabeza, normalmente pola elevación da presión intracranial despois dun hematoma, ou un incremento da tensión dural que empurra o cerebro en dirección caudal cara ao foramen magnum. O trauma cranial incrementa o risco de ectopia tonsilar cerebelosa, multiplicándoo por catro. A ectopia pode estar presente pero ser asintomática ata que un latigazo cervical causa que se faga sintomática.

## Notas 
''Este artigo incorpora texto en dominio público da páxina 791 da 20ª edición de Gray's Anatomy (1918)''
Museo de Moedas e Medallas Joseph Puig

O **Museo de Moedas e Medallas Joseph Puig** é un museo numismático situado en Perpiñán, Francia. É de xestión municipal e, xunto co Museo de Historia Natural e o Museo Casa Pairal, forma parte do Centro Museístico do Departamento de Cultura.

O museo é tamén a sede da Asociación Numismática do Rosellón.
## Historia 
O museo ten a súa orixe na colección numismática do industrial dos tecidos Joseph Puig (1859-1929), quen grazas á fortuna nos seus negocios, construíu en 1907 a propiedade *Les Tilleuls*, en Perpiñán, deseñada polo arquitecto dinamarqués Viggo Dorph-Petersen. 

Para evitar a dispersión da súa colección, Puig fixo a cidade de Perpiñán legataria universal de todo o seu patrimonio, sinaladamente as súas propiedades inmobiliarias, a súa biblioteca e as súas diversas coleccións, coa condición de que a colección de moedas e medallas se expuxese permanentemente na vila *Les Tilleuls*.

De 1954 a 1984 estivo aberto no edificio un gabinete numismático para os investigadores e os interesados, e en 1984 creouse formalmente o museo, con máis de 45.000 pezas.

## A colección numismática 
### Moedas 
As moedas da colección corresponden a todas as épocas e a unha gran diversidade de países e culturas, desde a Antigüidade ata o euro. Ademais das pezas individuais, o museo foi o depositario de diversos tesouros monetarios achados na zona de Perpiñán, entre eles o tesouro de Bompas —de moedas romanas e galas—, o tesouro de Saint-Estève —de moedas de Afonso I de Aragón— e o tesouro de Villeneuve de la Raho —composto por moedas de Pedro I de Aragón—.

Tamén forman parte da colección unha boa representación de moedas cuñadas no obradoiro monetario de Perpiñán, e un gran número de moedas de necesidade e de fichas e pseudomoedas vinculadas ás institucións eclesiásticas, coñecidas como *pallofes* na tradición catalá.

### Medallas 
A colección abrangue tamén medallas de ouro, de prata e de bronce, algunhas delas de alto valor histórico. Abundan as de temas relacionados con Cataluña e con personaxes ilustres do Rosellón, pezas de gravadores dos séculos XIX e XX e tamén condecoracións militares.

## A biblioteca 
A biblioteca de Joseph Puig, que ten a súa sede no terceiro andar do edificio, está especializada en numismática, historia e arqueoloxía, e conta con máis de 5.000 referencias, entre libros e publicacións periódicas, que poden ser consultados mediante unha cita.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de museos numismáticos
* Josep Puig i Just

### Ligazóns externas 
* Sitio web do museo.
Oenothera longiflora

***Oenothera longiflora*** é unha especie de planta con flores da familia das Onagraceae.

A autoridade científica para a especie é Linné., publicada en *Mantissa Plantarum* 227. 1771.  

En Galicia está catalogada como especie exótica invasora.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Checklist da Flora do Arquipélago da Madeira(Madeira, Porto Santo, Desertas e Selvagens) - Grupo de Botânica da Madeira
* Oenothera longiflora  *- Portal da Biodiversidade dos Açores*
* *Oenothera longiflora* - The Plant List (2010). Version 1. Published on the Internet; http://www.theplantlist.org/  (consultado em 29 de setembro de 2014).
* *Oenothera longiflora* - International Plant Names Index
* Castroviejo, S. (coord. gen.). 1986-2012. *Flora iberica* 1-8, 10-15, 17-18, 21. Real Jardín Botánico, CSIC, Madrid.

### Ligazóns externas 
* *Oenothera longiflora* - *Flora dixital de Portugal* . jb.utad.pt/flora.
* *Oenothera longiflora* - Flora-on
* *Oenothera longiflora* - The Euro+Med PlantBase
* *Oenothera longiflora* - Flora Vascular
* *Oenothera longiflora* - Biblioteca do Patrimonio da Biodiversidade - Bibliografía
* *Oenothera longiflora* - JSTOR Global Plants
* *Oenothera longiflora* - *Flora Europaea*
Museo Numismático de Aruba

O **Museo Numismático de Aruba** (papiamento: *Museo Numismatico Aruba*) foi un museo numismático establecido na cidade de Oranjestad en Aruba. 

## Historia 
O museo inaugurouse o 13 de novembro de 1981, e foi fundado por J. Mario Odor, que foi tamén o seu director. Os fondos do museo estaban constituídos pola colección numismática privada de Odor, composta por máis de 35.000 pezas (moedas, papel moeda e selos) non só de Aruba senón de arredor de 400 territorios emisores.

O museo era un dos máis completos do Caribe no seu xénero, e amosaba unha visión ampla da moeda do Imperio Romano e da Grecia antiga, da moeda bizantina das emisións das dinatías chinesas, da India e do antigo Exipto, entre outras, así como cuñaxes máis recentes, desde a Idade Media ao mundo contemporáneo. O seu fundador finou en 2001.

## Sede 
O Museo Numismático de Aruba tivo a súa sede na coñecida como Casa Amarela (papiamento: *Casita Geel*), erixida en 1908 sobre unha construción anterior de 1860. Tamén albergou outras institucións, como o Banco de Aruba.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Alofs, L. (2008). ''''. Aruba National Commission for Unesco.

### Outros artigos 
* Lista de museos numismáticos
Oenothera glazioviana

miniatura|Vídeo de floración.
***Oenothera glazioviana*** é unha especie de planta con flores da familia das onagraceae.  Anteriormente críase que ***Oenothera lamarckiana*** era unha especie diferente, pero agora é considerada sinónimo de *O*.&nbsp;*glazioviana*.

A planta pódese atopar en lugares dispersos en todo o mundo, principalmente como unha especie introducida. Orixinouse no Brasil.

Durante moito tempo cultivouse como planta ornamental. Nalgúns lugares converteuse nunha especie invasora.

En Galicia está catalogada como especie exótica invasora.

## Descrición 
*Oenothera glazioviana* é xeralmente unha herba bienal que produce un talo erecto de aproximadamente 1,5&nbsp;metros en altura máxima. Ten unha textura aproximadamente peluda, os pelos con bochas avermelladas ou bases glandulares. As follas engurradas miden até 15 centímetros de longo.

A inflorescencia é unha vistosa espiga de moitas flores grandes. Cando está en casulo, os longos sépalos vermellos son visibles. Cando florece, cada flor ten catro pétalos de cor amarela brillante de até 5 centímetros de longo que se volven de cor laranxa a vermello coa idade. O froito é un casulo en forma de lanza de 2 ou 3 centímetros de longo.

## Taxonomía 
*Oenothera glazioviana* foi descrita por primeira vez por Marc Micheli en 1875. Orixinaria do Brasil, naturalizouse en moitos países e adquiriu unha gran cantidade de sinónimos. 

### *Oenothera lamarckiana* 
Hai aproximadamente un século, críase que había unha especie diferente, xa sexa nativa dalgún lugar escuro e descoñecido en América do Norte, dende onde se estendeu rapidamente por todo o mundo, ou máis probablemente unha nova especie que evolucionara moi recentemente nas últimas décadas, posiblemente en Europa a partir dun híbrido doutras dúas especies, e desde alí converteuse nunha maleza común. Estas teorías xurdiron do feito de que, aínda que a especie agora era unha especie común, e aínda que era unha especie obviamente sorprendente que os botánicos probablemente non pasarían por alto, só se rexistrara en tempos recentes, e nunca nun estado verdadeiramente salvaxe. No seu momento este taxon foi importante para o flamante estudo da xenética, o debate sobre a causa da evolución, xa fose a selección natural ou algunha das alternativas, como o mutacionismo, e en particular para o descubrimento da poliploidía. Máis tarde descubriuse que, de feito, xa fora descuberta e descrita por un botánico no Brasil só unhas décadas antes, en 1875, como *Oenothera glazioviana*, e probablemente estendeuse por todo o mundo desde entón, pero isto aparentemente fora pasado por alto dalgunha maneira.

## Distribución 
*Oenothera glazioviana* é orixinaria do Brasil.Cultívase como planta ornamental, e naturalizouse en moitos países do mundo, como Gran Bretaña e Irlanda, onde é a especie máis común do seu xénero. Comezou a cultivarse en xardíns europeos durante o século XIX. 

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Jepson Manual Treatment
* *Oenothera glazioviana* — U.C. Photo gallery
Leite chocolateado

O **leite chocolateado** é unha bebida preparada con leite (vexetal ou animal) e cacao en po, que pode tomarse fría ou quente.

## Historia 
O Museo de Historia Natural de Londres nomea ao botánico irlandés Hans Sloane como o inventor de beber leite chocolateado. Sloane atopou a bebida xamaicana de cacao con auga imbebíbel, pero, ao engadirlle leite, melloraba moito o sabor. Porén, de acordo co historiador James Delbourgo, os xamaicanos tiñan unha bebida quente feita a partir de reladura de cacao fresco, fervido con leite e canela xa en 1494.

## Carbohidratos e consumición 
Os carbohidratos líquidos do leite son abondos para tapar o sabor amargo da teobromina do cacao. Porén, a maioría das veces engádense edulcorantes para darlle ese toque doce á bebida. 

Dado que na chocolateada caseira as partículas do cacao en po afúndense rapidamente, recoméndase bater ou axitar a bebida iñantes da súa consumición. Isto non adoita ser un problema naquelas chocolateadas prefabricadas. Como esta bebida pode chegar a conter máis do dobre de azucre ca o leite desnatado algúns colexios deixaron de servila.

## Notas
Amígdalas linguais

miniatura|Lingua.
As **amígdalas linguais** ou **tonsilas linguais** (TA en latín *tonsilla lingualis*) son unhas masas de tecido linfático localizadas na lámina propia da raíz da lingua. Este tecido linfático consta de ganglios linfáticos con abundantes células do sistema inmunitario (inmunocitos). Os inmunocitos inician a resposta inmune cando as amígdalas linguais se poñen en contacto con microorganismos invasores patóxenos (bacterias,  virus ou parasitos).

## Estrutura 
### Microanatomía 
As amígdalas linguais están cubertas externamente por epitelio escamoso estratificado non quertinizado, que se invaxina cara a dentro formando criptas. Baixo o epitelio hai unha capa de ganglios linfáticos que conteñen linfocitos. As glándulas mucosas localizadas na raíz da lingua drenan a través de varios condutos nas criptas das amígdalas linguais.

### Apnea do sono 
O agrandamento ou hipertrofia das amigdalas linguais pode causar ou exacerbar a apnea do sono.

## Galería 

Ficheiro:Slide1sss.JPG|Amígdalas linguais.
Ficheiro:Slide7ttt.JPG|Amígdalas linguais.
Ficheiro:Slide12uuu.JPG|Amígdalas linguais.

''Este artigo incorpora texto en dominio público da páxina 1138 da 20ª edición de Gray's Anatomy (1918).''

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Imaxes en usc.edu
* AnatomyAtlases https://www.anatomyatlases.org/MicroscopicAnatomy/Section09/Plate09163.shtml 
* 
* LoyolaMedEd HistoImages https://www.meddean.luc.edu/lumen/meded/histo/histoimages/hl6-27.jpg (etiquetada como 'lymphoid tissue')]
* Lingual Tonsil
Amígdala farínxea

miniatura|Localización da amígdala farínxea en verde.

En anatomía, a **amígdala farínxea**, tamén chamada **tonsila farínxea** (TA en latín *tonsilla pharyngea*) ou **adenoide** é unha masa de tecido linfático situada na parte posterior das fosas nasais, no teito da nasofarinxe, onde as fosas nasais se comunican coa garganta.

O agrandamento da amígdala farínxea denomínase hipertrofia adenoide, coñecida como vexetacións adenoides, que pode dificultar o paso de aire.

## Estrutura 
A amígdala farínxea é unha masa de tecido linfático situada na parte posterior das fosas nasais, no teito da nasaofarinxe, onde esta se comunica coa garganta. A diferenza das amígdalas palatinas, ten un epitelio pseudoestatificado. A amígdala farínxea forma parte do denominado anel de Waldeyer de tecido linfoide, que tamén comprende as amígadalas palatinas e as amígdalas linguais e as amígdalas tubáricas do oído.

### Desenvolvemento 
A amígdala farínxea desenvólvese a partir da infiltración subepitelial de linfocitos despois da 16ª semana de vida embrional. Despois do nacemento, empezan a agrandarse ata os 5 ou 6 anos de idade.

### Función 
Forma parte do sistema inmunitario e atrapa e recoñece patóxenos, como bacterias e virus. En resposta a estes microorganismos, a amígdala farínxea produce células T e células B para combater a infección, contribuíndo á síntese de inmunoglobulinas IgA, colaborando coa memoria inmunolóxica do corpo.

## Agrandamento 
miniatura|258x258px|Imaxe 3D mostrando a hipertrofia das adenoides.

Un agrandamento anormal da amígdala farínxea ou hipertrofia adenoide (vexetacións adenoides), pode chegar a ser ás veces do tamaño dunha pelota de pimpón e chegar a bloquear completamente o fluxo de aire a través das vías nasais. Cando o agrandamento non é tan grande, non bloquea o paso do aire, pero si o dificulta, facendo que sexa máis dificultoso respirar polo nariz, e contribúe ás rouquéns, pero non dificulta a respiración pola boca. Tamén pode afectar en parte á emisión da voz.

A infección das adenoides pode causar síntomas como unha excesiva produción de moco, que se pode tratar coa súa extirpación. A extirpación cirúrxica da amígdala farínxea denomínase adenoidectomía. Non obstante, pode volver a crecer nun 19% dos casos despois da súa extirpación.

### Facies adenoide 
O agrandamento das adenoides, especialmente en nenos, causa un aspecto atípico na face denominado *facies adenoide*, caracterizada por unha face alongada, respiración bucal, incisivos prominentes, maxilar hipoplástico, labio superior curto, nariz elevado e arco palatino alto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Amígdala palatina
* Amígdalas linguais
* Anel de Waldeyer

### Ligazóns externas 
* 
**Adenoids: What They Are, How To Recognize Them, What To Do For Them*
* Histology at usuhs.mil
* Histology at udel.edu 
* /drtbalu otolaryngology online
Julia Lago

**Julia Lago**, nada na Coruña en 1994, é unha ilustradora e creadora de banda deseñada galega.

## Traxectoria 
Comezou Economía e seguiu con Belas Artes entre Pontevedra e Granada. Tamén estudou Ilustración e Deseño en Valencia.

A súa primeira publicación de banda deseñada foi da man da Universidade de Vigo. Con *Nós seis*, gañou o premio Castelao de BD en 2021. Na obra conta a infancia da súa avoa nun internado relixioso nos tempos da ditadura franquista. Segundo a autora:

Traballa na ilustración e leva A Grelería, unha galería de arte dedicada á obra gráfica xunto con Lacongongrelos, ademais de participar na organización do Autobán, o festival de cómic autoeditado.

## Obra 
* *Nós seis* (2021). Deputación Provincial da Coruña. 64 páxs. ISBN 9788498123906.

## Notas
Snapdragon (xogo)

***Snapdragon*** era un xogo social tradicional inglés, popular durante o século XIX, particularmente ao redor das festividades de Nadal. O xogo implicaba acender brandy nunha cunca, na que estaban somerxidas ameixas ou uvas pasas ou froitos secos. Os participantes tentaban "pescar" e comer os froitos directamente da cunca ardente, malia o risco de queimarse.

### Descrición 
O brandy bótase nun prato ou cunca pouco profundo. Engádense pasas (ou outros froitos secos) e acéndese o brandy. As luces da sala atenúanse, e os xogadores, por quendas, tentan pescar o maior número de pasas do líquido ardente coas mans e comelas, mesmo cando aínda están a arder. Noutras versións gaña o que come unha pasa marcada. Algúns comentaristas, como Michael Faraday, aconsellaban quentar previamente o brandy e as pasas *"para un efecto máis espectacular".*

### Referencias literarias 
* Lewis Carroll menciona o xogo de Snapdragon no seu poema "A sea dirge", que forma parte da obra *Rhyme? And Reason?* e no libro *Alicia do outro lado do espello*  (1871). Na película de Tim Burton *Alice in Wonderland*, Alicia atopa moscas *Snapdragon*, con forma de dragón.
* Charles Dickens tamén fai referencia ao xogo en "The Pickwick Papers", onde describe como un dos personaxes, o señor Weller, xoga a *Snapdragon* na véspera de Nadal. 

* No *Book od Days* de Robert Chambers (1879), descríbese que o xogo vai acompañado dun canto.
### Agatha Christie 
No libro de Agatha Christie *The Snow White Party* (1969), unha nena é asasinada durante un xogo de *Snapdragon* ao comezo da trama. Na adaptación cinematográfica da serie Poirot de Agatha Christie, o xogo móstrase en detalle, e o canto mencionado por Chambers aparece repetidamente para acompañar a acción.

### Michael Faraday 
Michael Faraday menciona o xogo Snapdragon no seu ensaio *Natural History of a Candle* (1861) e explica os antecedentes científicos do fenómeno da combustión.

### *Lingua* 
A obra *Lingua, or the Combat of the Tongue* (1607) de Thomas Tomkis suxire que o xogo se remonta a Hércules, para conmemorar a súa batalla co dragón que cuspe lume no Xardín das Hespérides.

### Charles Dickens 
Charles Dickens, na súa primeira novela *The Pickwickians,* ten o personaxe principal, Samuel Pickwick, que xoga a este xogo.

### Juliana Horatia Ewing 
Na historia *Snap-Dragons* (1888) de Juliana Horatia Ewing, os *Snap-Dragons* cobran vida despois do xogo e son educadores para un Harry contencioso.

### Elbridge Streeter Brooks 
Na historia curta ''Master Sandy's Snapdragon* (arredor de 1890) de Elbridge Streeter Brooks, o príncipe Carlos, de once anos, recibe a "pasa da sorte" en 1611 e pídelle ao seu pai o rei James a liberación de Walter Raleigh como premio gañador.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *First-foot*
* *Mummers* 
* *Wassailing*
* O Nadal na cultura popular británica
* O Nadal na cultura popular galega 
* O Nadal na cultura popular islandesa
* Queimada
* Xogo social   

### Ligazóns web 
* Fitzgerald, Waverly: Playing Snapdragon . En: *School of the Seasons''. 28 de xullo de 2009.
Snapdragon

'**Snapdragon**' ou *Antirrhinum* é un xénero de plantas.

**Snapdragon** ou **Snap-dragon** tamén poden referirse a:

## Informática 
* Qualcomm Snapdragon, unha plataforma de hardware e unha serie de sistemas en chips (SoCs) desenvolvidos por Qualcomm para dispositivos móbiles

## Películas e novelas 
* *Snapdragon* (película), un thriller estadounidense de 1993 dirixido por Worth Keeter
* *Snapdragon* (novela gráfica), unha novela gráfica de 2020 de Kat Leyh

## Música 
* The Snapdragons, banda de rock independente británica

## Cómics e xogos 
* *Snapdragon* (xogo), un xogo social inglés
* Snapdragon (banda deseñada), un supervilán xaponés do Universo Marvel Comics
* Snapdragon double, expresión no xogo do *bridge*
* SnapDragon Games, un programador de xogos para plataformas Nintendo
* Snapdragon (Morituri), un personaxe de *Strikeforce* nos cómics de Marvel
* Snapdragon Stadium, un estadio de fútbol americano en San Diego, California e patrocinado por Qualcomm
* Snapdragon (*Transformers*), un personaxe da serie *Transformers*

## Militar  
* HMS *Snapdragon*, varios barcos pertencentes á Royal Navy do Reino Unido

## Botánica 
* *Maurandya scandens*, unha planta tamén chamada *snapdragon vine*, en inglés
The Annotated Alice

***The Annotated Alice*** é un libro de 1960 de Martin Gardner que incorpora o texto dos principais contos de Lewis Carroll, *As aventuras de Alicia no país das marabillas* (1865) e *Alicia do outro lado do espello* (1871), así como as ilustracións orixinais de John Tenniel. Ten extensas anotacións que explican as referencias contemporáneas (incluíndo os poemas vitorianos que Carroll parodia), os conceptos matemáticos, os xogos de palabras e as tradicións vitorianas (como o xogo social *snapdragon*) que aparecen nos dous libros.

## Historia 
O libro orixinal publicouse por primeira vez en 1960. Foi reimpreso varias veces e traducido ao francés, italiano, xaponés, portugués, ruso, castelán, alemán e hebreo.

En 1990 publicouse unha secuela, *More Annotated Alice*. Esta secuela non contén as notas laterais orixinais, e as ilustracións de Tenniel son substituídas polas de Peter Newell. Tamén contén o capítulo "suprimido" titulado "The Wasp in a Wig" (A avespa nunha perruca), que Carroll omitiu do texto de *Through the Looking-Glass* por recomendación de Tenniel.

En 1999 publicouse *The Definitive Edition*. Combina as notas de ambas obras e presenta as ilustracións de Tenniel en calidade mellorada.

Gardner tamén compilou un volume complementario, *The Annotated Snark*, dedicado ao clásico poema de Carroll*, The Hunting of the Snark*.

En 2015 publicouse *The Annotated Alice: 150th Anniversary Deluxe Edition*, combinando os traballos anteriores de Gardner e ampliado por Mark Burstein, presidente emérito da Lewis Carroll Society of North America. Inclúe máis de 100 anotacións novas ou actualizadas, máis de 100 ilustracións de Salvador Dalí, Beatrix Potter, Ralph Steadman e outros 42 artistas e ilustradores (ademais da arte orixinal de Sir John Tenniel) e unha filmografía de todas as películas relacionadas con Alicia do estudoso de Carroll David Schaefer.

## Edicións en inglés 
* ''The Annotated Alice: Alice's Adventures in Wonderland & Through the Looking Glass by Lewis Carroll, Illustrated by John Tenniel* por Martin Gardner (1960), Nova York, Bramhall House 
* *More Annotated Alice* por Martin Gardner (1990) 
* *The Annotated Alice: The Definitive Edition* por Martin Gardner (1998/1999) 
* *The Annotated Alice: 150th Anniversary Deluxe Edition* por  Martin Gardner e Mark Burstein (2015) 

## Véxase tamén 
* Matemáticas e arte

### Ligazóns externas 
* Descrición na páxina web da editorial
* Recensión en *The New Statesman'', 25 de decembro de 2000, de Will Self
Ziryab

**Abu l-Hasan Ali ibn Nafi**` (en árabe, أبو الحسن علي ابن نافع) nado en Mosul (Califato Abbásida) cara 789 e finado en Córdoba (Emirato de Córdoba) cara 857, máis coñecido como **Ziryab** (do persa زرياب, «merlo»), foi un poeta, gastrónomo, músico e cantante musulmán. Alcanzou gran sona na corte abbásida en Bagdad (actual Iraq) como intérprete e discípulo do músico e compositor persa Ibrahim Al-Mausili. Con todo, a súa verdadeira revolución deuse en Córdoba, onde introduciu refinados costumes orientais na corte do emir Abd al-Rahman II e estabeleceu un dos primeiros conservatorios de música do mundo.

## Traxectoria 
[dereita|miniatura|[Monumento a Ziryab en Córdoba (España)]]
Segundo *The Encyclopaedia of Islam*, naceu ao redor do ano 790 nunha familia de maulas do califa abbásida Al-Mahdi. As súas orixes étnicas son discutidas; fontes variadas catalógano como persa, árabe, kurdo ou africano. Segundo Ibn Hayyan, Ali ibn Nafi foi coñecido como *Ziryab* («merlo») debido á cor extremadamente escura da súa face, a claridade da súa voz e o seu carácter doce.

Algunhas fontes árabes indican que Ziryab naceu en Mosul e foi educado na arte da música desde a infancia. Nese tempo Bagdad era un importante centro de música islámica e todas as fontes coinciden en que foi discípulo do músico Ibrahim Al-Mausili, a quen acompañaba por esta cidade. Al-Maqqari relata que ambos se presentaron ante o califa Harun al-Rashid, quen quedou moi impresionado polo mozo músico. Isto desatou os celos do seu mentor, quen o obrigou a abandonar Bagdad. Con todo, outras fontes anteriores e máis fiábeis indican que marchou tras a morte do califa Al-Amin en 813, ao comezo do reinado de Al-Mamun.

Ziryab primeiro viaxou pola rexión de Siria e despois trasladouse a Ifriquía (Tunisia). Alí residiu un tempo na corte aglabí do emir Ziyadat Alá en Kairouan. Ziryab comezou a ter problemas co emir, aínda que o emir omeia Al-Hakam I convidouno a trasladarse a Córdoba. Á súa chegada no ano 822 Al-Hakam I acababa de falecer, aínda que o seu herdeiro Abd al-Rahman II mantivo a invitación.

## Familia 
Segundo lbn Hayyan, Ziryab tivo oito fillos e dúas fillas. Cinco destes fillos estiveron relacionados coa música e alcanzaron gran popularidade.

### Gastronomía 
Ziryab converteuse en árbitro da gastronomía á moda e «revolucionou a cociña local». Introduciu froitas e verduras como o espárrago, indicou que os pratos fosen servidos en manteis de coiro e asentou o menú de tres pratos separados: a sopa, o prato principal e a sobremesa. Introduciu receitas da cociña bagdadí (unha delas consérvase hoxe en día co seu nome: o ziriabí). 

Tamén asentou a utilización da culler e de copas de cristal para as bebidas, máis efectivas có metal.

Así mesmo, creou un novo tipo de desodorizante e promoveu os baños matutinos e vespertinos co fin de incidir na hixiene. O guitarrista Paco de Lucía dedicoulle un disco completo, *Zyryab* en 1990.

## Notas
Amígdala tubárica

[miniatura|[Oído dereito externo e medio abertos desde a parte frontal. A amígdala tubárica está salientada en verde.]]

A **amígdala tubárica** ou **tonsila tubárica** (TA en latín *tonsilla tubaria*), tamén coñecida como **tonsila de Gerlach**, é unha masa de tecido linfoide situada a carón da trompa de Eustaquio. É unha das catro amígdalas ou tonsilas da zona farínxea que forman o anel de Waldeyer, que teñen funcións inmunitarias.

## Estrutura 
Cada unha das amígdalas tubáricas está situada detrás da abertura da trompa de Eustaquio do oído na parede lateral da nasofarinxe. É unha das catro grupos de amígdalas que forman o anel de Waldeyer, o cal está constituído polas dúas amígdalas palatinas, a amígdala farínxea (adenoide), e as amígdalas linguais. Está moi próxima ao torus tubarius (a base da porción cartilaxinosa da trompa de Eustaquio), polo cal ás veces se lle ten chamado *tonsila do torus tubarius*. Pero non se debe confundir este torus coa tonsila.

## Notas
Periplasto

O **periplasto** é un tipo de cuberta celular que aparece nas algas criptomónadas, formado por varias capas de composición proteica. Outras algas teñen cubertas distintas, como as dinofíceas, que teñen un recubrimento chamado  anfiesma, e as euglenas, cuxo recubrimento se chama película.

## Estrutura 
O periplasto é un recubrimento proteináceo. Pode subdividirse en periplasto interno e externo. Ambos os compoñentes son de composición varible. 

O periplasto interno pode estar formado por unha soa lámina como en *Chilomonas paramecium*, ou por múltiples placas de varios tamaños. O periplasto externo rodea a membrana plasmática. O periplasto interno está debaixo da membrana plasmática e pode ás veces, como ocorre en *Komma caudata*, ter unha disposición hexagonal de placas de periplasto superficial e estas están feitas de subunidades.

## Notas
A Casalonga, Calo, Teo

**A Casalonga** é un lugar da parroquia de Calo, no concello de Teo, na comarca de Santiago. Segundo o IGE en 2022 tiña 205 habitantes (115 homes e 90 mulleres).

## Notas
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Calo 
### Parroquias de Teo
Fosforilase

En bioquímica, as **fosforilases** son encimas que catalizan a adición dun grupo fosfato desde un fosfato inorgánico (fosfato + hidróxeno) a un aceptor.

:A-B + P  A + P-B

Entre eles están encimas alostéricos que catalizan a produción de glicosa 1-fosfato a partir dun glucano como o glicóxeno, amidón ou maltodextrina. 

Fosforilase é tamén un nome abreviado que se lle dá ás veces á glicóxeno fosforilase, que foi a primeira fosforilase descuberta, grazas aos traballos de Earl W. Sutherland Jr. a finais da década de 1930. Porén, actualmente coñécense outras fosforilases.

## Función 
As fosforilases non deberían confundirse coas fosfatases nin coas quinases.
En temos xerais, as fosorilases son encimas que catalizan a adición dun grupo fosfato dun fosfato inorgánico (fosfato + hidróxeno) a un aceptor, mentres que as fosfatases (unhas hidrolases) quitan grupos fosfato de moléculas doantes usando auga por medio dunha reacción de hidrólise, e as quinases (unhas fosfotransferases) transfiren un grupo fosfato desde un doante (xeralmente ATP) a un aceptor.

## Tipos 
As fosforilases divídense nas seguintes categorías:
*Glicosiltransferases (EC 2.4)
**Encimas que degradan glucanos quitando un residuo de glicosa (rompen enlaces *O*-glicosídico)
***glicóxeno fosforilase
***amidón fosforilase
***maltodextrina fosforilase
**Encimas que degradan nucleósidos nas bases e azucres que os constitúen (rompen enlaces *N*-glicosídicos)
***Nucleósido púrico fosforilase (PNPase)
*Nucleotidiltransferases (EC 2.7.7)
**Encimas que teñen actividade fosforolítica de exorribonuclease 3' a 5' (rompen enlaces fosfodiéster)
***RNase PH
***Polinucleótido fosforilase (PNPase)

Todas as fosforilases ata agora coñecidas comparten propiedades cataliticas e estruturais.

## Activación 
A fosforilase a é a forma R máis activa da glicóxeno fosforilase, que deriva da fosforilación da forma R menos activa,  a fosforilase b con AMP asociado. A forma T inactiva pode ser fosforilada por unha fosforilase quinase e inhibida pola glicosa, ou pode ser desfosforilada por unha fosfoproteína fosfatase e inhibida polo ATP e/ou a  glicosa 6-fosfato. Para a fosforilación cómpre ATP, pero a desfosforilación libera ións fosfato inorgánicos libres.

## Patoloxía 
Algúns trastornos están relacionados coas fosforilases, como:

* Enfermidade de almacenamento do glicóxeno de tipo V - glicóxeno muscular
* Enfermidade de almacenamento do glicóxeno de tipo VI - glicóxeno hepático.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Hidrolase
* Fosforilación

### Ligazóns externas 
*Muscle phosphorylase deficiency - McArdle's Disease Website
*
Manuel Rincón Álvarez

**Manuel Rincón Álvarez**, nado nas Neves o 12 de outubro de 1917 e finado en Pamplona o 4 de febreiro de 1939, foi un dependente e soldado galego.

## Traxectoria 
Fillo de José Rincón e Leopoldina Vázquez. Dependente de comercio. Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 era soldado do Rexemento de Artillaría Lixeira nº 15 de Pontevedra, e espantado pola represión dos franquistas, desertou xunto co seu compañeiro Evaristo González Fernández e o cabo Manuel Quinteiro Segade. Colleron un tren, baixaron nas Neves e atravesaron o río Miño. Foron capturados pola policía portuguesa e entregados á Garda Civil en Salvaterra de Miño.

Xulgados por deserción en consello de guerra o 19 de setembro de 1936, Manuel e Evaristo foron condenados a cadea perpetua e Manuel Quinteiro, considerado o indutor, a pena de morte. Estivo preso na illa de San Simón e ingresou na prisión do Forte de San Cristovo de Pamplona o 11 de outubro de 1937. Participou na fuga masiva do 23 de maio de 1938, sendo capturado ao día seguinte e reingresando no Penal. Finou na forte o 4 de febreiro de 1939 a causa dunha lesión pulmonar. Foi soterrado no cemiterio de Berriosuso.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Fondo Documental de la Memoria Histórica de Navarra
Arthrospira platensis

***Arthrospira platensis*** é unha especie de cianobacteria filamentosa gramnegativa. Esta bacteria é un fotoautótrofo non fixador de nitróxeno. Foi illada no lago Chenghai da China, nos lagos de sosa de África oriental, e lagos alcalinos subtropicais. Utilízase (xunto con outras especies do seu xénero) para producir o alimento espirulina.

## Morfoloxía 
*Arthrospira platensis* é unha bacteria filamentosa e móbil. A súa motilidade describiuse como un deslizamento vigoroso sen flaxelo visible. Despois do desastre de Chernobil, déuselle espirulina ás vítimas debido ás súas propiedades antioxidantes para evitar os efectos adversos das especies reactivas do oxíxeno. As proteínas extraídas de *A. platensis* poden utilizarse en alimentos como axentes espesantes ou estabilizantes de emulsións ou escumas. O complexo captador de luz de *A. platensis* ficocianina, pode extraerse como un pigmento pulverulento azul e usarse como colorante alimentario azul. Como as células de *A. platensis* conteñen hidroxenases e poden producir hidróxeno, son candidatas para a produción de fontes de enerxía renovable.

## Notas
Pedro Torrijos

**Pedro Torrijos León**, coñecido como **Pedro Torrijos**, nado en Madrid en 1975, é un escritor, crítico cultural e arquitecto español, máis coñecido pola súa faceta divulgativa en distintas redes sociais. En 2021 publicou o libro *Territorios Improbables*.

Cursou estudos de trompa no Conservatorio de Xetafe entre 1984 e 1998. Licenciouse en Arquitectura na Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid (ETSAM) no 2000 e exerceu como profesor na devandita escola de 2001 a 2003 e, posteriormente, entre 2009 e 2011. É taxador inmobiliario de profesión.

Nunha primeira etapa desde 2012 foi colaborador en revistas como *Norma Jean Magazine*, *iWrite* e *Revista Magnolia*. Escribiu artigos de opinión en *El  Economista*, e *Magnet*. Escribe para *El País*, *Jot Down* e *Yorokobu*.

Desde 2013 utiliza Twitter para contar historias de arquitectura. Todos os xoves publica en forma de fíos relatos sobre cidades, edificios ou curiosidades urbanas co *hashtag* #LaBrasaTorrijos. Os fíos escríbense en directo partindo dun pequeno guión. Esta modalidade divulgativa foi finalista para o Pavillón de España na Bienal de Arquitectura de Venecia de 2021. Tamén foi finalista en 2020 ao Premio Zapping na categoría Mellor Iniciativa de Internet.

Publicou os podcast *Curiosidad Radical* patrocinados pola Fundación Telefónica e *Cómo suena un edificio auspiciado* auspiciado polo Museo ICO. Participou en *Equipo Investigación* de La Sexta nun programa sobre os edificios inacabados de Santiago Calatrava.

En 2023 iníciase como novelista con *La tormenta de cristal*, un thriller que tamén ten como fondo o mundo da arquitectura.

## Publicacións 
* *Territorios Improbables. Historias sobre lugares que (casi) non sabías que existían* (2021) Kailas Editorial. 336 páxs. ISBN 9788418345319.
* *Atlas de lugares extraordinarios para descubrir el mundo* (2022). Ed. Bascoa. 48 páxs. ISBN 9788448862657
* [miniatura|O autor presentando *La tormenta* *de cristal* con [Josiño Araújo Pérez|Josiño Araújo en Bueu coa Libraría Miranda, agosto de 2023]]*La tormenta de cristal* (2023). Kailas Editorial. 304 páxs. ISBN 9788466673624.
* *La pirámide del fin del mundo* (2024). ISBN 9788418345814. Kailas Editorial.

## Notas