Bartolomeo Borghesi

**Bartolomeo Borghesi**, nado en Savignano sul Rubicone o 11 de xullo de 1781 e finado na cidade de San Marino o 16 de abril de 1860, foi un numismático, epigrafista, arqueólogo e anticuario italiano naturalizado sanmarinés.

## Traxectoria 
### Primeiros anos e formación 
Bartolomeo Borghesi naceu en Savignano sul Rubicone, preto de Cesena, en xullo de 1781, fillo de Caterina Conti di Castrocaro e do erudito, tamén numismático e experto en ciencias exactas Pietro Borghesi (1722-1794). Do seu pai recibiu a súa primeira formación, orientada non só á numismática e a medallística, senón tamén ao estudo do latín e o grego. A súa aprendizaxe foi tan rápida que con tan só 11 anos, en 1792, publicou un pequeno estudo sobre unha medalla de bronce do emperador Heraclio, asinada como Bartolino Borghesi.

Logo do falecemento do seu pai e mestre en 1794, Bartolomeo continuou a súa formación en varios colexios, primeiro no ''Collegio de' Nobili*, dos escolapios de Rávena, e logo no *Collegio San Luigi* (1798-1800), en Boloña.

### Carreira como numismático e erudito 
Entre 1803 e 1804 dedicouse a transcribir e a investigar acerca dos pergamiños medievais de Cesena, Rímini e Rávena.]]A vida de Borghesi nos anos seguintes estivo marcada por diversas viaxes e cambios de residencia, na procura de novas fontes para os seus estudos. En Roma, Milán e Turín visitou as bibliotecas e os museos para estudar manuscritos, libros, moedas e medallas, sobre os que baseou algunhas publicacións posteriores. —de onde dispuña xa a dobre nacionalidade desde o 3 de maio de 1818—. Alí levou a súa colección de moedas e medallas, así como unha gran cantidade de anotacións, documentos e libros que acumulara nas décadas anteriores, para continuar alí co seu labor erudito, e acabou pasando naquela república ata a fin da súa vida, coa excepción dalgunhas viaxes puntuais para afondar nos seus estudos. De xeito diferente a outros eruditos da súa xeración —como Domenico Sestini ou Ennio Quirino Visconti—, Borghesi non saíu nunca da península Italiana. Concentrado nas súas propias investigacións, mesmo rexeitou os constantes ofrecementos que recibiu para dirixir grandes proxectos, por parte de organismos como o Ministerio de Instrución Pública de Francia, as academias de Berlín e de Múnic —que pretendían que dirixise o *Corpus Universale inscriptionum latinarum*—, ou do Goberno de Roma, que lle pediu que aceptase a cátedra de Arqueoloxía da Universidade de Boloña.

Os tres anos derradeiros da vida de Borghesi en San Marino víronse caracterizados por unha maior relación deste con institucións académicas europeas, sinaladamente da área xermanófona, e tamén con outros eruditos do seu tempo, que o visitaban adoito no seu retiro sanmarinés; entre eles destacan figuras como as de Barthold Georg Niebuhr ou Theodor Mommsen; este último deu continuidade ao proxecto emprendido por Borghesi de recompilar todas as inscricións latinas, que acabou dando como resultado o *Corpus Inscriptorum Latinarum*. cando estaba convalecente dunha recente operación de hernia, e foi soterrado no cemiterio da nova igrexa de San Marino. a Academia das Ciencias de Turín ou a *Académie des inscriptions et des belles-lettres*, de París.

O 16 de novembro de 1904 inaugurouse na *Terrazza del Cantone* da cidade de San Marino un monumento na honra de Bartolomeo Borghesi, obra do escultor Giuseppe Romagnoli.

Máis recentemente, o *Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato* de Roma cuñou senllas moedas emitidas pola República de San Marino e cun busto de Borghesi como motivo principal, deseñado en ambos os casos por Ettore Lorenzo Frapiccini. Trátase dunha moeda circulante de dous euros emitida en 2002 e outra conmemorativa de prata de cinco euros, emitida en 2004.*''*

## A colección numismática Borghesi 
Logo do falecemento do seu pai en 1794, Bartolomeo Borghesi herdou del non só a súa paixón polo estudo e o coñecemento, senón tamén unha valiosa colección numismática, que non deixou de enriquecer ao longo da súa vida.

* (1879). *1º Catalogo del museo Bartolomeo Borghesi: monete italiane del medio evo e moderne.* Roma.
* (1880). *.'' Roma.
* (1881). '**. Roma.
* (1881). **'. Milán.

## Publicacións 
A obra de Bartolomeo Borghesi é moi ampla, dado que a súa actividade como erudito se estendeu durante sete décadas. Dous anos despois do seu falecemento, a súa produción bibliográfica foi compilada tematicamente e publicada en París, inicialmente a expensas do emperador Napoleón III, e posteriormente continuadas e completadas xa durante o período republicano.

### Obras completas 
* (1862-1897). *Oeuvres complètes de Bartolomeo Borghesi*. Imprimérie nationale, París.
** (1862). Vol. I. *Oeuvres numismatiques* (I).
** (1864). Vol. II. *Oeuvres numismatiques* (II).
** (1864). Vol. III. *Oeuvres épigrafiques* (I).
** (1865). Vol. IV. *Oeuvres épigrafiques* (II).
** (1869). Vol. V. *Oeuvres épigrafiques* (III).
** (1869). Vol. VI. *Letres* (I).
** (1870). Vol. VII. *Letres* II.
** (1872). Vol. VIII. *Letres* (III).
** (1893). Vol. IX. *1º: Nouveaux fragments des fastes consulaires. 2º: Les préfets de Rome. 3º: Table des letres*.
** (1897). Vol. X*.* *Les préfets du prétoire*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Boccardo, G. (1877). "Borghesi (Conte) Bartolomeo". En *Nuova enciclopedia italiana*. Vol. IV. Turín. Páxinas 33-35.
* Bouillet, M-N.; Chassang, A. (dir.) (1872). "Borghesi, Bartolomeo (comte)". En *Dictionnaire universel d’histoire et de géographie*. Hachette, París. Páxina 257
* Campana, A. (1971). "[Borghesi, Bartolomeo](https://www.treccani.it/enciclopedia/bartolomeo-borghesi_(Dizionario-Biografico)/)". En *Dizionario biografico degli italiani*. Vol. 12. Istituto dell'Enciclopedia Italiana, Roma.
* Cardinali, G. (1930). "[Borghesi, Bartolomeo](https://www.treccani.it/enciclopedia/bartolomeo-borghesi_(Enciclopedia-Italiana)/)". En *Enciclopedia Italiana.* Istituto della Enciclopedia Italiana, Roma.
* Chisholm, H. (ed.) (1911). "". En *Enciclopaedia Britannica*. 11ª ed. Londres.
* Luppi, C. (1891). "Vite di illustri Numismatici Italiani: Bartolomeo Borghesi". En *Rivista italiana di numismatica*. III. Páxinas 251-260.
* Müller, D. D. (1853). "Borghesi Bartolomeo". En *Biografie autografe ed inedite di illustri italiani di questo secolo*. G. Pompa, Turín. Páxinas 68-69. 
* Pitrè, G. (1864). "Borghesi (Bartolomeo)". En *Profili biografici di contemporanei italiani*. F. Lao, Palermo. Páxinas 15-18.