Christiaan Huygens

dereita|miniatura|300px|Huygens, retrato de Caspar Netscher, 1671.
**Christiaan Huygens**, nado na Haia o 14 de abril de 1629 e finado na mesma cidade o 8 de xullo de 1695, foi un matemático, astrónomo e físico neerlandés. Estudou leis na Universidade de Leiden e no Colexio de Orange en Breda, antes de se dedicar á ciencia. Os historiadores vinculan a Huygens coa Revolución científica.

## Traxectoria 
Huygens naceu na rúa Lange Houtstraat da Haia. O seu pai Constantijn Huygens (1596-1687), era diplomático, conselleiro dos Orange e poeta. A súa nai era Suzanna van Baerle (1596-1637), "Sterre" nos poemas de Constantijn. Christiaan escribiu máis tarde da nai: "era unha grande afeccionada ás ciencias naturais".

Christiaan tivo un irmán máis vello, Constantijn, e unha irmá, Suzanna. Christiaan e Suzanna foron retratados por Caspar Netscher. Grazas aos seu pais, Christiaan tivo contactos con grandes sabios do seu círculo como René Descartes.
Constantijn, o pai, chamaba ao seu fillo "o meu Arquimedes".

### Estudos 
Huygens estudou dereito e ciencias na Universidade de Leiden entre 1645 e 1647, co estimulante científico Frans van Schooten. Tamén Johan de Witt e Hendrik van Heuraet estudaron ciencias con Van Schooten. Despois foi enviado polo seu pai ao Orange college (Collegium Arausiacum) en Breda, desde onde mantivo correspondencia con Van Schooten.

## Obra 
### Matemáticas 
O seu primeiro traballo (1651) salientable estivo dedicado á cuadratura dos conos. Despois ocupouse do número pi, dos logaritmos e dos primeiros rudimentos do cálculo infinitesimal, este posteriormente desenvolvido por Leibniz e Newton. En 1655 escribiu o primeiro tratado (*De ludo aleae*: *Sobre o xogo de dados*) concernente á teoría dos dados, polo cal é considerado hoxe como o fundador do cálculo de probabilidades. Mantería correspondencia con Pascal e Fermat sobre o asunto.

### Óptica 
Os seus intereses no ámbito das ciencias naturais, conducírono a interesarse pola óptica. Mantivo contactos con Leeuwenhoek, que era un pioneiro na preparación de lentes e construtor de microscopios. Mesmo durante algún tempo investigou Huygens pequenos obxectos con microscopio. En 1662 Huygens preparou unha combinación de lentes, para tentar unha visión máis clara e eliminar as aberracións ópticas, conseguindo unha lente acromática, o denominado "ocular de Huygens". O desenvolvemento destas lentes conduciu a unha maior nitidez das imaxes da cámara escura e da lanterna máxica. Para os seus estudos astronómico, con axuda do seu irmán Constantijn, construíu un telescopio de 4 metros (12 pés). Christiaan desenvolveu a teoría das ondas para explicar a natureza da luz (explicada no seu *Traité de la lumière*), establecendo o concepto de que cada punto luminoso dunha fronte de onda pode considerarse unha nova fonte de ondas (Principio de Huygens-Fresnel).

## Astronomía 
#### Titán, os aneis de Saturno etc 
O 25 de marzo de 1655 Huygens descubriu Titán, a maior das lúas de Saturno (era a segunda vez que se descubría un satélite; Galileo Galilei xa descubrira algúns dos de Xúpiter en 1610). Tamén por medio do telescopio observou que Saturno estaba rodeado por aneis que o circundaban. En 1656 chegou a conclusión de que os aneis debían estar formados de rochas. Débeselle tamén o descubrimento das nebulosas e as estrelas dobres. En *Systema Saturnium* (1659) publicou unha detallada descrición da nebulosa de Orión, realizando mesmo os primeiros esbozos coñecidos dunha nebulosa. Huygens aventurou que estaban formadas de estrelas. Na súa honra a zona máis brillante de Orión é denominada "Rexión de Huygens". Realizou tamén un mapa simple do planeta Marte, describindo a rotación dese planeta e a súa duración, que calculou en aproximadamente 24 horas. Huygens observou tamén o agora coñecido como cometa van Halley.

## Mecánica 
[miniatura|dereita|200 px|*Na luxuria, ollo!*, cadro de [Jan Steen, datado en 1660; á dereita do espectador, na parede pódese ver unha das primeiras representacións dun reloxo de péndulo, invento de Ch. Huygens, patentado apenas en 1657]]

Huygens interesouse tamén pola mecánica. Traballou na construción dun reloxo, que fose práctico para a navegación. En 1658 publicou un libro sobre o asunto, titulado *Horologium*, logo de obter o reloxo de péndulo. Este invento seu, patentado en 1657, foi unha revolución na súa época. Como consecuencia do invento, Huygens descubriu que o cicloide era unha curva isócrona, aplicándoa aos reloxos de péndulo na forma de resortes cicloidais, para asegurar unha oscilación regular fose cal fose a altura do péndulo. Os detalles matemáticos e prácticos do achado foron publicados en "Horologium Oscillatorium sive de motu pendulorum", 1673. Huygens tamén observou que dous péndulos montados na mesma barra poden chegar a oscilar en sentidos opostos perfectamente; chamoulle a esta observación *simpatía impar*.

## Obra escrita 
* *De iis quae liquido supernatant*, 1649 (Os que flotan no líquido).
* *Cyclometriae* (1651) (Ciclometrías).
* *Theoremata de quadratura hyperboles, ellipsis et circuli* (Teoremas sobre a cuadratura de hipérboles, elipses e círculos).
* *De circuli magnitudine inventa*, 1654 (Descubrimentos sobre a magnitude dos círculos).
* *De Saturni Luna observatio nova, 1656* (Observación da nova lúa de Saturno).
* *De ratiociniis in ludo aleae*, 1657 (Reflexións sobre os xogos de dados).
* *Systema saturnium*, 1659 (Sistema de Saturno).
* *De motu corporum ex percussione* (Sobre o movemento de corpos por golpes).
* *Horologium oscillatorium sive de motu pendularium*, 1673 (Reloxo oscilatorio ou sobre o movemento de péndulos).
* *De vi centrifuga*, 1673 ( Sobre a forza centrífuga).
* *Memoriën aengaende het slijpen van glasen tot verrekijckers* (Memoria sobre o puimento de cristais para telescopios).
* *Astroscopia Compendiaria tubi optici molimine liberata*, 1684.
* *Kort onderwijs aengaende het gebruijck der horologiën tot het vinden der lenghten van Oost en West*(1686) (Breve instrución acerca do uso do reloxo para buscar a lonxitude do Leste e o Oeste).
* *Traité de la lumière*, 1690 (Tratado da luz).
* *Lettre touchant le cycle harmonique*, Rotterdam, 1691 (Carta acerca do ciclo harmónico).
* *Cosmotheoros* (1698).
* *Descriptio automati planetarii* (Descrición de autómatas planetarios).
* *Discours de la cause de la pesanteur* (Discurso acerca da causa da gravidade).
* *Over de bewegingen van lichamen die botsen* (1703, póstuma (Sobre o movemento dos corpos por golpes).
* *Novus cyclus harmonicus*, Leiden 1724, póstuma (Novo ciclo harmónico).

### Ciencia ficción 
No seu libro *Cosmotheoros* (1698) Huygens especulou detalladamente sobre a vida noutros planetas (asunto tratado xa en 1600 por Giordano Bruno), sostendo que podería existir unha sorte de vida como na Terra.