Garriga

miniatura|dereita|350px|Paisaxe de garriga.

En botánica, a **garriga** designa unha formación vexetal característica das rexións mediterráneas (*phrygana* en grego) .

## Etimoloxía e características
O termo *garriga* ven da raíz preindoeuropea *kar, *gar, *kal, *gal, que significa «pedra» ou «rocha»; por extensión «abrigo de pedra, casa, fortaleza, aldea»; orixinando *guarric* en celta; *garric* en occitano, «árbore de rocha», termo que nomea un tipo de carrasco; catalán *garriga*; italiano *gariga*. As palabras, topónimos ou usuais en Francia, Gard, Carcasona, karst, calanque, chalet, clapier, crau, grave, garoupe derivan desas raíces.

A *garriga* é unha formación vexetal baixa, máis ou menos difícil de penetrar, constituída principalmente de arbustos resistentes á sequidade, formando monte baixo espiñoso. Esta formación é o resultado da degradación do bosque de *Quercus* (*Quercus pubescens*, *Quercus ilex*), provocada por cabras e ovellas, a acción antrópica e o lume, actuando desde hai máis de 5000 anos.

A *garriga* é a terreo calcario o que o maquis aos terreos silíceos. Pode ser confundida doadamente co maquis baixo, mais difiren sensibelmente polo composición florística, mesmo polos distintos tons de verdes, que na *garriga* tende ao gris.

Algunhas formación da *garriga* poden mostrar un aspecto agradábel nalgúns períodos anuais, como nos momentos da floración dalgunhas especies, se o seu grao de cubrición do terreo é significativo. Nestes casos pode adquirir tons azuis-violáceos en formacións ricas en romeu, e violáceo se predomina a cantroxo (*Lavandula stoechas*), amarelo se abonda en Helicriso, en arbustos de xesta (Genista sp) e Calycotomae. Mais gran parte do ano semella desolada, sobre todo se ocupa grandes superficies. Outra característica típica da garriga é o intenso perfume que emana das innúmeras especies aromáticas que a compoñen, especialmente, a parte das citadas, plantas das familias das Labiatae e das Asteraceae. A vexetación herbácea está sobre todo representada por plantas anuais, moitas espiñosas, sen que falten as perennes, como plantas bulbosas.

## Historia
A *garriga* non foi sempre o ermo árido que coñecemos. Outrora foi lugar dunha importante actividade.
Sen falar dos innúmeros vestixios prehistóricos e medievais: (megálitos, castelos, cavernas fortificadas, ermidas...), os rabaños de cabras e ovellas pastaban aí, os vidreiros alimentaban os seus fornos cos a madeira proveniente das fragas da *garriga*, os carboeiros pinchaban as árbores para fabricar carbón para as cidades, buscábase a cortiza para preparar os coiros, e montes enteiros eran rozados para plantar oliveiras ou viñedos.

Toda esa actividade declinou coa chegada da revolución industrial, e co éxodo rural que a acompañaría posteriormente. As rozadas para usos humanos e gandeiros diminuíron progresivamente, e a vexetación recobrou terreo mesmo nos camiños.

## Especies vexetais
Entre as plantas típicas da *garriga* áchanse:

* o aphyllantho de Montpellier (*Aphyllanthes monspeliensis*)
* o érbedo (*Arbutus unedo*),
* o abrótega (*Asphodelus*),
* *Cneorum tricoccon*
* un tipo de carrasco (*Quercus coccifera*),
* a aciñeira (*Quercus ilex*),
* o cabrifollo (*Lonicera etrusca*, *Lonicera implexa*),
* un tipo de esteba (*Cistus albidus*),
* a leiterena (*Euphorbia*),
* *Helichrysum italicum*
* *Helichrysum microphyllum*
* o cantroxo, *Lavandula stoechas*
* *Phillyrea angustifolia*,
* *Phillyrea latifolia*,
* a xilbarbeira (*Ruscus aculeatus*),
* o xenebreiro oxicedro ou catanus (*Juniperus oxycedrus*),
* o xenebreiro de Fenicia (*Juniperus phoenicea),
* a xesta escorpión (*Genista scorpius*),
* o lentisco (*Pistacia lentiscus*),
* *Rhamnus alaternus*,
* a oliveira brava (*Olea europaea sylvestris*),
* as orquídeas (ophrys),
* o escornacabras (*Pistacia terebinthus*),
* o romeu (*Rosmarinus officinalis*),
* a silvamar (*Smilax aspera*),
* o tomiño (*Thymus vulgaris*).
* as xestas, *Genista spp.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Maquis mediterráneo
* Vexetación de Europa