open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lois VI de Francia

**Lois VI de Francia** ou **Luís VI de Francia**, ***o Gordo*** ou ***o Batallador***, nado en París o 1 de decembro de 1081 e finado en Bethisy (Picardía) en 1137, foi **rei de Francia** entre 1108 e 1137.

## Traxectoria 
### Orixes familiares 
Nado en París no seo da dinastía Capeto, foi o segundo fillo, o primeiro varón, do rei Filipe I de Francia e a súa primeira esposa, Berta de Holanda. Era neto por liña paterna de Henrique I de Francia e Ana de Kíiv, e por liña materna de Florián I de Holanda e Xertruda de Saxonia.

### Matrimonios e descendentes 
Casou no 1104 con Lucía de Rochefort, filla de Guido II de Rochefort e Isabel de Crecy. Desta unión naceu unha filla, a princesa Isabel de Francia (1105 - 1175), casada en 1119 co seu primo Guillerme de Vermandois.

En 1107, Lois VI de Francia conseguiu divorciarse da súa muller para casar de novo. Casou, en segundas nupcias, o 4 de maio de 1115 en París con Adelaida de Savoia, filla do conde Humberto II de Savoia e Xisela de Borgoña. Desta unión naceron:

* O príncipe Filipe de Francia (1116 - 1131), morto dun accidente de cabalo
* O príncipe '*Lois VII *o Mozo*** (1120 - 1180), **rei de Francia.*'
* O príncipe Henrique de Francia (1121 - 1175), bispo de Beauvais e arcebispo - duque de Reims.
* O príncipe Hugo de Francia (c. 1123 - morto moi novo).
* O príncipe Roberto I de Dreux (1123 - 1188), conde de Dreux.
* A princesa Constanza de Francia (1124 - 1180), casou en 1140 con Eustaquio IV de Boloña e 1154 con Ramón V de Tolosa.
* O príncipe Filipe de Francia (1125 - 1161), bispo de París.
* O príncipe Pedro de Courtenay (1126 - 1183), casou en 1152 con Isabel de Courtenay.

### Ascenso á coroa 
Foi nomeado herdeiro e coroado rei en 1101, como mandaba a tradición capeta en vida aínda do monarca. Á morte do seu pai en 1108 sucedeuno na coroa francesa a pesar da oposición da segunda esposa do rei francés, Bertrada de Montfort. Esta tentou matalo en varias ocasións para que o fillo que tivera co rei puidese sucedelo.

Lois VI de Francia estivo a piques de caer en mans inglesas durante a batalla de Bremule en 1119, en Normandía, contra o exército de Henrique I. Un soldado normando conseguiu coller as rendas do seu cabalo e, eufórico, clamou: "*Capturei o rei!*". Non obstante, o monarca galo, enfadado, bateu no seu captor e, mentres fuxía, dixo: "*Nunca se pode capturar un rei, nin sequera no xadrez!*" .

Foi un rei enérxico, que tivo como colaborador o abade Suger de Saint-Denis. Pasou a maior parte do seu reinado pacificando a rexión da Illa de Francia e combatendo incursións dos señores feudais. Foi un administrador capaz e consolidou o patrimonio, outorgando privilexios ás cidades e creou comunidades rurais, ás que atraeu os agricultores mediante a concesión de franquías.

Lois VI *o Gras* morreu o 1 de agosto de 1137 no castelo de Béthisy, preto de Amiens, sendo enterrado na catedral de Saint-Denis.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Arvydas Macijauskas

**Arvydas Macijauskas**, nado o 19 de xaneiro de 1980 en Klaipėda, é un ex xogador lituano de baloncesto profesional que xogaba na posición de escolta. É considerado un dos mellores baloncestistas lituanos dos anos 2000, conseguindo moitos galardóns individuais, de equipo e coa súa selección.

## Traxectoria 
Macijauskas debutou coma profesional en 1996 co equipo da súa cidade natal, o Neptūnas, equipo no que xogou durante tres tempadas e onde acadou 12.7 puntos por encontro. Xogou as seguintes catro tempadas no Lietuvos rytas, onde gañou a liga lituana nos anos 2000 e 2002. Ademais foi elixido coma mellor xogador da liga nos anos 2002 e 2003. Na súa etapa no Lietuvos rytas, fixo 15.3 puntos en 143 partidos.

Macijauskas fichou polo Saski Baskonia da Liga ACB para as dúas seguintes tempadas, onde conquistou a Copa do Rei en 2004. En 2005, Macijauskas asinou cos New Orleans/Oklahoma City Hornets da National Basketball Association (NBA), onde apenas participou, xogando tan só 135 minutos en 19 partidos. O 20 de xullo de 2006, Macijauskas asinou co Olympiacos BC grego. En xuño de 2010, anunciou a súa retirada coma xogador de baloncesto profesional.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en ACB.com 
* Estatísticas NBA en Basketball-Reference.com  
* Perfil en Euroleague.net
José Martínez Covelo

**José Martínez Covelo**, nado en Teis (Concello de Lavadores), foi un agrarista e político galego.

## Traxectoria 
Fillo do agrarista de Teis José Martínez Dávila. Foi elixido secretario da Juventud Socialista de Vigo constituída en 1913. Coa folga xeral de 1917 foi detido e xulgado en consello de guerra, pero puxérono en liberdade en decembro ao acollerse á lei de condena condicional. Foi vogal da directiva do Sindicato de Agricultores de Teis en 1923. Secretario da Federación Agraria de Lavadores, foi administrador de *El Campesino*. Foi presidente do coro "Airiños d'o mar" de Teis. Na Segunda República foi concelleiro e tenente de alcalde de Lavadores. Foi elixido presidente de La Alianza Marinera de Teis en 1931, e participou nas negociacións pola folga de mariñeiros de Teis en xullo. Ao ano seguinte participou con Indalecio Tizón Reboreda en mitins agraristas. Ofrecéronlle unha homenaxe pública o 31 de decembro de 1933, e o compositor José Álvarez Olmos dedicoulle o pasodobre "Desagravio" que estreou en abril de 1934. Foi concelleiro e primeiro tenente de alcalde de Teis dende a súa constitución o 7 de xaneiro de 1936, na corporación presidida por Manuel Martínez Ramos.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 exiliouse en Cuba e na Arxentina. En 1941 foi obxecto de expediente por responsabilidades políticas,  que foi sobresido por carecer de bens. Visitou Vigo en 1953.

## Vida persoal 
A súa parella Marina Estors Landín finou en 1929 con 30 anos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*

### Ligazóns externas 
* Expediente número 275/41 de responsabilidades políticas do Xulgado Instrutor Provincial de Pontevedra contra José Magdalena Vidal, Emilio Álvarez Gallego, Manuel Lago Martínez, José Martínez Covelo e Benito Ramallo Gómez
Lingua kwangali

O **kwangali** ou **rukwangali** (que significa "lingua dos kwangali"), é un idioma do subgrupo bantú das linguas níxer-congo, falado como lingua tradiconal polos ponos a ambos os lados das beiras do río Okavango, en Namibia e Angola.

## Historia 
É a lingua máis falada pola etnia kavango, e un dos idiomas oficiais de Namibia, que se usa regularmente nas transmisións da Compañía Nacional de Radio (*Namibian Broadcasting Corporation*).

De todas as linguas usadas polos kavango, esta é a única que ten escritura (en caracteres latinos), o que permitiu a tradución de diversos libros a este idioma, proxectos que son principalmente financiados por algunhas das embaixadas na capital, Windhoek.

Aínda que se estima que máis de 200&nbsp;000 persoas o falan con fluidez, en 2018 uns 152&nbsp;000 o tiñan como a súa lingua materna.

Desde que os kavango foron evanxelizados, tardiamente, as primeiras partes dunha tradución bíblica en RuKwangali apareceron só en 1960, por sacerdotes da Igrexa Católica Romana en Namibia, en 1974, todo o Novo Testamento en 1987, e a Biblia enteira (incluído o Antigo Testamento).

miniatura|200px|Distribución de falantes de linguas kavango en Namibia, por rexións.

O RuKwangali foi a lingua oficial en Kavangolandia desde 1973 até 1989, e desde a independencia de Namibia en 1990, foi unha lingua nacional con traducións oficiais de importantes textos legais estatais. Tamén é a lingua cultural dos reis de Kavango.

Segundo as directrices para a educación en Namibia, danse leccións de RuKwangali até o 3º curso a todos os estudantes na súa lingua nativa, con libros de texto axeitados (prosa, obras dramáticas e poesía), como lingua escrita. (En termos modernos, as palabras son importadas a miúdo de idiomas europeos).

Nas clases de ensino superior ofrécese RuKwangali, inglés e afrikaans como linguas de instrución, e no Departamento de Idiomas Africanos da Universidade de Namibia pódese escoller a lingua e literatura RuKwangali como materia de estudo.

## Características 
É unha das varias linguas bantús da rexión do río Okavango que teñen consoantes de "chasquido de lingua"; trátase das dentais *c* e *gc*, xunto con prenasalización e aspiración.

Maho (2009) inclúe o mbundza como dialecto, pero exclúe o sambyu, que inclúe en manyo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Dammann, Ernst (1957): *Studien zum Kwangali: Grammatik, Texte, Glossar*. Hamburg: Cram, de Gruyter & Co.
* Kloppers, J. K. (2004): *Rukwangali-English/English-Rukwangali Dictionary*. Windhoek: Gamsberg Macmillan-Verlag. ISBN 0-86848-878-X.
* Möhlig, Wilhelm J. G. & Karl Peter Shiyaka-Mberema (2005): *Dictionary of the Rumanyo language: Rumanyo-English/English-Rumanyo*. Köln: Rüdiger Köppe Verlag. ISBN 978-3-8964-5601-4.
* Nurse, Derek & Gérard Philippson (2003): *The Bantu languages*. Londres:Routledge. ISBN 978-0-4154-1265-0.

### Ligazóns externas 
* VV.AA. (2013): *Rukwangali/English for Children*. París: Éditions du Cygne. ISBN 978-2-8492-4310-7.
* Citas bíblicas en Kwangali.
Y en eso llegó Fidel

***Y en eso llegó Fidel*** é unha canción do compositor cubano Carlos Puebla composta despois do triunfo da Revolución cubana en homenaxe ao seu comandante en xefe Fidel Castro.

## Temática 
Carlos Puebla foi chamado o "trobador da revolución cubana". As súas letras son cantos favorables ao socialismo identificándoo cun ideal nacional. Nesta letra eloxia a figura de Fidel. A loa vén determinada pola comparación reiterada co anterior réxime de Fulgencio Batista.

## Estrutura métrica 
A canción estrutúrase en catro estrofas formadas por dúas redondillas octosílabas (abba) cada unha, nas que o primeiro verso de ambos se repite en cada estrofa. A rima é asonante nalgunhas, consonante noutras. O coro é de dous versos irregulares-eneasílabo e endecasílabo. Este tipo de versificación é común no autor.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Hasta siempre, comandante*

## Notas 
* Canción *Y en eso llegó Fidel* 
* Letra da canción .
O fouciño de ouro

***O fouciño de ouro*** Foi serializado por vez primeira na revista *Pilote*, nos números 42–74 en 1960, e foi publicado como libro en 1962.

Foi traducido ó galego por Eduardo Blanco Amor e publicado por Mas-Ivars en 1978 baixo o título *Astérix e a fouce de ouro*. A tradución deste volume aparece asinada por "Juan Blanco Amor". En 1998 publicouse de novo da man de Editorial Galaxia, con tradución de Antonio Pichel Lorenzo e baixo o título *O fouciño de ouro*. No ano 2010 publicouse unha nova tradución de Valentín Arias, Xavier Senín e Isabel Soto pola Editorial Salvat con ese mesmo título.

## Notas
Cercedilla

**Cercedilla** é un concello español situado no noroeste da Comunidade de Madrid, en plena serra de Guadarrama. Tiña en 2018 unha poboación de 6.948 habitantes.

Ten unha extensión de 35,8&nbsp;km² e está situado a 57&nbsp;km ao noroeste da cidade de Madrid. Limita cos concellos madrileños de Los Molinos e Navacerrada e cos concellos segovianos de El Espinar e La Granja de San Ildefonso.

Está rodeado por varios montes da serra de Guadarrama, como Siete Picos, La Bola del Mundo, La Peñota e Peña del Águila. No seu termo atópase o porto de Navacerrada, con estación de esquí, situado a 8&nbsp;km da localidade. Atópase ademais no Camiño de Santiago de Madrid.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web do concello
Illa Saona

A **illa Saona** () é unha illa tropical situada a pouca distancia do continente na punta sueste da República Dominicana. É unha reserva natural protexida polo goberno e forma parte do Parque Nacional Cotubanamá. É un destino popular para turistas de toda a República Dominicana, que cada día chegan en frotas de catamaráns e pequenas embarcacións a motor en excursións organizadas. A illa é coñecida polas súas praias e usouse en varias ocasións por cineastas e anunciantes que buscan un estereotipo de "illa deserta" para a súa película ou produto. Promóvese entre os visitantes de Europa como escenario do anuncio da barra de chocolate Bounty.

## Historia 
A illa foi bautizada "Saona" por Cristovo Colón, que desembarcou nela en maio de 1494 durante a súa segunda viaxe ás Américas. O nome significaba  "... na honra de Michele da Cuneo, amigo de Colón de Savona." Colón nomeou a Michele da Cuneo o primeiro gobernador da illa.

En 1500, os Taínos da illa forneceron a Santo Domingo a maior parte da súa iuca.

A illa de Saona e Savona (que agora forma parte de Liguria, no norte de Italia) aínda teñen relacións de irmandade. A pequena central eléctrica da illa de Saona é un agasallo de Savona.

## Xeografía 
Os mares arredor da illa son ricos en fauna salvaxe, con moitas especies de aves e peixes mariños tropicais, e hai grandes áreas onde os areais naturais de mar aberto fan que a profundidade sexa só duns metros. As lanchas rápidas máis pequenas paran para que os turistas se relaxen nas augas pouco profundas que cobren pola cintura, onde poden practicar esnorquel e explorar os campos de estrelas de mar indíxenas da rexión.

Cerca e arredor da illa de Saona, hai ecosistemas de arrecifes de coral cunha impresionante diversidade mariña que atraen a practicantes de esnorquel e mergulladores.

## Irmandamentos 
*  Savona

## Notas
## Véxase tamén
Julia Huete

**Julia Huete Iglesias**, nada en 1990 en Ourense, é unha artista galega.
## Traxectoria 
Formouse na Facultade de Belas Artes de Pontevedra, da Universidade de Vigo, e realizou un mestrado en Dirección de Arte e Publicidade.

## Obra 
;Colectiva
Desde 2013 en Galicia, en Copenhague e en Madrid.
* Foi recoñecida cun premio de adquisición no Premio Internacional de Arte Fundación María José Jove.

## Notas
Kunzang Choden

**Kunzang Choden**, nada no distrito de Bumthang en 1952, é unha escritora de Bután. Foi a primeira muller do seu país en publicar unha novela en lingua inglesa.
## Traxectoria
Filla de terratenentes feudais, aos nove anos foi estudar á India, onde aprendeu inglés. Estudou Psicoloxía na Universidade de Delhi (Indraprastha College) e Socioloxía na Universidade de Nebraska-Lincoln. Traballou para o Programa de Desenvolvemento da Organización das Nacións Unidas en Bután.

Casada cun home suízo, vive en Thimphu.

En 2005 publicou a súa primeira novela, *The Circle of Karma*. Está ambientada na década de 1950, logo da independencia de Bután. A protagonista, traballadora na construción de estradas, debe loitar cos tradicionais e restritivos roles de xénero previos á independencia do país, así como aos novos tipos de sexismo do liberalismo comercial.

## Obras
* *Folktales of Bhutan* (1994) 
* *Bhutanese Tales of the Yeti* (1997) 
* *Dawa: The Story of a Stray Dog in Bhutan* (2004) 
* *The Circle of Karma* (2005) 
* *Chilli and Cheese- Food and Society in Bhutan* (2008) 
* *Tales in Colour and other stories* (2009) 

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Chaubey, Ajay K, et al. Women Writers of the South Asian Diaspora. Jaipur: Rawat, 2020
Dalila

miniatura|340x340px|*Sansón e Dalila*, pintura de 1615 de Gerard van Honthorst.

**Dalila** (en , ‘[a que] debilitou’, ‘desarraigou’ ou ‘empobreceu’, da raíz *dal*, ‘débil’ ou ‘pobre’) era a «muller no val de Soreq» á que amou Sansón e que foi a súa perdición no bíblico *Libro dos Xuíces* (capítulo 16).

Os filisteos, inimigos de Israel, dirixíronse a Dalila para descubrir o segredo da forza de Sansón. Tres veces preguntou Dalila a Sansón o segredo da súa forza e tres veces el deulle unha resposta falsa. Á cuarta deulle a auténtica razón (que non cortaba o pelo en cumprimento dun voto a Deus) e Dalila traizoouno cos seus inimigos.

Algúns consideran que unha das falsas respostas dadas por Sansón (que a súa forza o abandonaría se o seu pelo non estaba entretecido nun tecido) é unha reminiscencia da arcana arte feminina do fiado, que tamén é inherente aos mitos de Penélope, Circe e Aracne.

«Soreq» só está especificamente identificado como un lugar na historia de Sansón. Xerome menciona un «Cafarsoreq» que estaba preto de Saraa. No Israel moderno hai un val de Soreq e mesmo un viñedo de Soreq (desde 1994-5). Con todo, «Soreq» é a vide en *Xénese* 49:11, *Isaías* 5:2 e *Xerome* 2:21. Sansón dedicárase desde o ventre da súa nai como nazireo, polo que tiña prohibido tocar o viño e cortar o pelo. Dalila pode ser unha «muller-vide» (compárese co mítico nome grego Enone), personificando as tentacións femininas da vida que traizoarían a súa dedicación nazirea.

John Milton presentouna como perdida e estúpida mais amablemente tentadora, moi parecida á súa versión de Eva, na súa obra de 1671 *Sansón Agonista*.

## Referencias culturais 
* Dalila é a protagonista feminina da ópera de Camille Saint-Saëns *Samson et Dalila*. A obra, baseada na historia bíblica da sedución de Sansón por Dalila, é a única ópera do compositor que forma parte do repertorio estándar francés —algúns teatros doutros países prográmana habitualmente, especialmente o MET—, aínda que algunha vez se repoñan outras óperas súas como *La Princesse* jaune e *Henry VIII*.
* A compositora Regina Spektor creou unha canción chamada Samson na que fala desde a perspectiva de Dalila, e como as cousas foron malinterpretadas, deixándoa ver como vilá.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Sansón
Lingua lozi

O **lozi**, tamén coñecido como **silozi** e **rozi**, é unha lingua bantú da familia níxer-congo, falada por grupos étnicos específicos de Botswana, Namibia, Zambia e Zimbabwe.

Estímase que é falado por unhas 700 000 persoas, a maioría delas habitantes de Zambia, onde o fala cerca do 6 % da poboación (aproximadamente 560 000 persoas).
Linguas oshiwambo

O **oshiwambo** (ás veces escrito oshivambo) é un conxunto de linguas, estreitamente emparentadas, da familia das linguas bantús, faladas por grupos da etnia dos ovambo no norte de Namibia.

Son linguas estreitamente emparentadas co kwanyama, a lingua orixinal de todos os ovambo, e co ndonga.

Existen sete variantes ou dialectos de oshiwambo:
* Oshikwanyama
* Oshindonga
* Oshikolonkadhi
* Oshimbalantu
* Oshikwaluudhi
* Oshingangera
* Shikwambi

As dúas primeiras ensínanse nalgunhas escolas. Quen conte como lingua materna co oshiwambo pode entender a persoas que conversen en calquera dos sete dialectos.

## Exemplos 
* *Ongaipi* - ola
* *Ongobe ilai* - vaca estúpida (insulto común oshiwambo)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Namibian Broadcasting Corporation A radio en oshiwambo.
Os comedores de patacas

**Os comedores de patacas** pode ser:

*Os comedores de patacas (cadro), un cadro de Vincent van Gogh.
*Os comedores de patacas (libro), un libro de Manuel Rivas.
José Cortés Fernández

**José María Cortés Fernández**, nado en San Miguel de Castro (A Estrada) o 22 de xuño de 1897 e finado en Pontevedra o 15 de outubro de 1936, foi un mestre, xornalista e político galego.

## Traxectoria 
Foi mestre interino de Asperelo en 1929, e, logo de aprobar as oposicións en 1931, mestre de Goián. Colaborou en *El Emigrado*, *Tribuna*, *Nuevo Heraldo* e *El País*. En abril de 1933 a Garda Civil de Tui rexistrou o seu domicilio na busca de folletos clandestinos. Sostivo un enfrontamento co mestre Manuel Fernández Álvarez, que deu lugar á presentación dunha querela por inxurías, aínda que a mediación doutros mestres fixo que fora retirada. Foi socio da Casa del Maestro de Pontevedra. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en consello de guerra en Pontevedra o 8 de outubro por rebelión militar con José Gómez Rivas, Ramiro Buján Gómez e Manuel Bugallo Pereira, foi condenado a pena de morte con José Gómez. Foron fusilados o 15 de outubro de 1936.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* José Cortés Fernández, mestre de Goián

### Ligazóns externas 
* Así se xustifica unha condena a morte
* Represión do maxisterio estradense
Xoana I de Nápoles

**Xoana I de Nápoles**, nada en Nápoles en  1326 e finada en 1382, foi raíña de Nápoles, condesa da Provenza e princesa de Acaia.

## Traxectoria 
### Orixes familiares 
Filla de Carlos de Calabria, duque de Calabria, e da súa segunda esposa María de Valois. Era neto por liña paterna do rei Roberto I de Nápoles e Violante de Aragón, e por liña materna do duque Carlos I de Valois e da condesa Margarida de Anjou.

### Nupcias 
Para tentar asegurar a sucesión da coroa casou catro veces, pero sen obter descendencia de ningún deles:

* O 26 de setembro de 1343 xunto ao seu curmán, o príncipe André de Hungría, fillo do rei Carlos I Roberto de Hungría.
* O 20 de agosto de 1346 en Roma co seu curmán Lois I de Taranto.
* O 14 de decembro de 1362 co rei Xaime IV de Mallorca.
* O 28 de marzo de 1376 en Nápoles co duque Otón IV de Brunswick.

### Ascenso ao trono 
En 1328 o seu pai Carlos de Calabria morreu prematuramente. Como resultado deste feito, foi nomeada sucesora do Reino de Nápoles e en 1343, con só 17 anos, foi coroada raíña. Pola súa mocidade contou co apoio do papa Clemente VI, que mandou o cardeal Americo de Saint Martin que a coroase raíña en agosto de 1344 en Roma.

### Conflito con Hungría 
O asasinato do primeiro marido André de Hungría en 1345, probabelmente baixo as súas propias ordes, provocoulle a inimizade dos anxevinos do Reino de Hungría, que intentaron invadir o Reino de Nápoles e tivo que negociar a paz co Reino de Sicilia tras a invasión de Ramón de Peralta. Só o seu segundo marido, Lois I de Taranto, conseguiu facerse coroar como rei consorte en 1353.

### Cisma de Occidente 
Durante o Cisma de Occidente, Xoana I apoiou o papado de Aviñón, e aliñouse co Reino de Francia adoptando como fillo e sucesor o Conde de Anjou Lois I de Anjou, fillo do rei Xoán II de Francia. Como resultado, o papa romano Urbano VI excomungou e retirou os reinos a Xoana, que orixinalmente foron concedidos á Primeira Dinastía Capetiana de Anjou-Sicilia e concedeullos a Carlos, duque de Durazzo. Co apoio húngaro, Carlos de Durazzo invadiu o Reino de Nápoles e en 1381 capturou a raíña Xoana I.

### Morte e guerra de sucesión no Reino de Nápoles 
Despois de ser encarcerada, Xoana morreu esganada no castelo de San Fele o 22 de maio de 1382. Estalou unha guerra de sucesión entre o invasor Carlos, duque de Durazzo e o fillo do rei Lois I de Anjou, a quen Xoana adoptara anteriormente.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
### Ligazóns externas
Astérix en Britania

***Astérix en Britania*** Foi publicada de forma serializada na revista *Pilote*, nos números 307-334, en 1965, e en álbum en 1966. Conta a historia da viaxe de Astérix e Obélix na Britania ocupada por Roma.

Foi traducido ó galego por Antonio Pichel e publicado pola Editorial Galaxia en 1997 baixo o título *Astérix na terra dos bretóns*. En abril de 2019, publicouse unha nova tradución de Xavier Senín e Isabel Soto para Edicións Xerais co título *Astérix en Britania*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Astérix en Bretaña*, filme de animación de 1986 baseado no álbum.
Astérix e os normandos

***Astérix e os normandos***

Foi traducido ó galego por Eduardo Blanco Amor e publicado por Mas-Ivars en 1976. A tradución deste volume aparece asinada por "Juan Blanco Amor". En outubro de 2020, publicouse unha nova tradución de Xavier Senín, Isabel Soto e Alejandro Tobar para Edicións Xerais.

## Notas
José Gómez Rivas

**José María Generoso Gómez Rivas**, nado en Oca (A Estrada) o 15 de maio de 1882 e finado en Pontevedra o 15 de outubro de 1936, foi un labrego e político galego.
## Traxectoria 
Veciño de Oca. Foi elixido concelleiro da Estrada polo distrito da Ulla na candidatura do Centro Republicano nas eleccións municipais do 31 de maio de 1931. Foi suspendido como concelleiro durante o bienio negro. Cando se constitúe a xestora municipal, o 5 de maio de 1936, volveu á corporación en representación dos agrarios. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido á entrada da Estrada o 21 de xullo cando viña nun automóbil con José Cortés Fernández, Ramiro Buján Gómez e Manuel Bugallo Pereira para poñerse ás ordes da alcaldía na defensa das institucións democráticas. Xulgados en consello de guerra en Pontevedra o 8 de outubro por rebelión militar pola súa participaron na requisa de armas e explosivos e recruta de xente na comarca do Ulla, foi condenado a pena de morte con José Cortés. Foron fusilados o 15 de outubro de 1936.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* José Gómez Rivas e a represión na zona da Ulla

### Ligazóns externas 
* Así se xustifica unha condena a morte
* José Cortés Fernández, mestre de Goián
Casa de Anjou-Sicilia

A **Primeira Dinastía Capetiana de Anjou-Sicilia**, tamén chamada dinastía Capeta de Anjou ou Segunda dinastía Anxevina, foi unha rama menor da dinastía Capeta. A rama foi iniciada polo fillo máis novo do rei Lois VIII de Francia, Carlos I de Anjou, e continuado polo seu fillo, Carlos II de Anjou.
IES Lucus Augusti

[miniatura|[Decreto polo que se crea o **Instituto de Lugo** (antecesor do IES Lucus Augusti), na Gaceta de Madrid do 6 de decembro de 1842.]]
O **IES Lucus Augusti** é un instituto de Ensino secundario sito na cidade de Lugo. Foi creado a partir dunha Real Orde do 30 de novembro de 1842. É, polo tanto, o instituto decano de Galicia e un dos Institutos Históricos de Galicia e forma tamén parte da Asociación nacional para a defensa do patrimonio dos Institutos históricos (ANDPIH). Ao longo da historia recibiu os nomes de **Instituto Provincial de Segunda Enseñanza de Lugo**, **Instituto Nacional de Lugo**, **Instituto de Lugo** e **Instituto Masculino de Lugo**.

## Recoñecementos 
O 6 de marzo de 2018, o Ministro de Educación, Cultura e Deporte, Íñigo Méndez de Vigo y Montojo, concedeulle ao instituto o ingreso na Orde Civil de Afonso X o Sabio, na que se premia os méritos en educación, cultura e ciencia.  En febreiro de 2019, a Ministra de Educación e Formación Profesional, Isabel Celaá, entregou unha placa conmemorativa acreditando o acto.

## Etapas e localizacións físicas do instituto 
* 1842-1848: Edificio do Seminario Conciliar (hoxe, o colexio Franciscanos, de Lugo).
* 1848-1862: marchou a Monforte.
* 1862-1873: no edificio do concello, na parte posterior.
* 1873-1950: nun lateral do edificio construído para albergar a Deputación.
* 1950-actualidade: edificio actual.

## Lista de directores (até 1975) 
Esta é unha lista dos directores, nas diferentes estapas do instituto, até 1975.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Declaración dos dereitos do neno e outras cousas nosas
* Educación Secundaria
Cherenkov Telescope Array

O **Cherenkov Telescope Array** (nome en inglés da **Matriz de Telescopio Cerenkov**, con acrónimo **CTA**) é un instrumento de nova xeración de investigación da radiación de Cerenkov, sucesor de MAGIC.

## Características
Está enfocado á combinación da aproximación experimental e observacional no estudo de raios gamma de altas enerxías no universo.

Supón a colaboración de xente de 31 países e máis de 100 telescopios de diversos tamaños. Estudará raios cósmicos nun rango de vinte mil millóns de eV a 300 billóns de eV.

En 2019 está en fase de construción en Chile e as illas Canarias. Espérase que estéea totalmente operativo a mediados da década de 2020.

## Notas
Det var en yndig tid

«**Det var en yndig tid**» (en galego: «Era unha época encantadora») é unha canción composta por Vilfred Kjær e interpretada en dinamarqués por Katy Bødtger. Lanzouse como sinxelo en 1960 mediante Polyphon. Foi elixida para representar a Dinamarca no Festival de Eurovisión de 1960 tras gaña-la final nacional dinamarquesa, *Dansk Melodi Grand Prix 1960*.

## Festival de Eurovisión 1960 
### Selección 
«Det var en yndig tid» cualificouse para representar a Dinamarca no Festival de Eurovisión 1960 tras gaña-la final nacional dinamarquesa, *Dansk Melodi Grand Prix 1960*.

Foi interpretada en cuarto lugar, seguindo a Luxemburgo con Camillo Felgen interpretando «So laang we's du do bast» e precedendo a Bélxica con Fud Leclerc interpretando «Mon amour pour toi». Ao final das votacións, a canción recibiu 4 puntos, obtendo o décimo posto de 13 xunto a Suecia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dinamarca no Festival de Eurovisión
Mon amour pour toi

«**Mon amour pour toi**» (en galego: «O meu amor por ti») é unha canción composta por Jack Say e interpretada en francés por Fud Leclerc. Lanzouse como sinxelo en 1960 mediante Fontana. Foi elixida para representar a Bélxica no Festival de Eurovisión de 1960 tras gaña-la final nacional belga.

## Festival de Eurovisión 1960 
[miniatura|esquerda|[Fud Leclerc, intérprete da canción, en 1958.]]
### Selección 
«Mon amour pour toi» cualificouse para representar a Bélxica no Festival de Eurovisión 1960 tras gaña-la final nacional belga.

Foi interpretada en quinto lugar, seguindo a Dinamarca con Katy Bødtger interpretando «Det var en yndig tid» e precedendo a Noruega con Nora Brockstedt interpretando «Voi, Voi». Ao final das votacións, a canción recibiu 9 puntos, obtendo o sexto posto de 13.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Bélxica no Festival de Eurovisión
Gonzalo de Vivero

**Gonzalo de Vivero**, nado na provincia de Lugo en ano descoñecido e finado en Salamanca o 29 de xaneiro de 1480, foi un bispo galego.

## Traxectoria 
Foi deán e posteriormente foi nomeado bispo da diocese de Salamanca.

Foi á voda de Xoán II, e este encomendoulle custodiar a torre da catedral xa que era un lugar de grande importancia estratéxica.

Gonzalo foi amigo de san Xoán de Sahagún, e os dous viviron as revoltas entre os Manzano e os Monroy. Naquela época Gonzalo era o presidente de Valladolid, durante o reinado de Henrique IV, e conseguiu que as revoltas apaciguasen, feito que foi cantado polo poeta Armendaiz.

Gonzalo mantivo a cidade fiel ó rexente, e o rei mandouno ir á Coruña para recibir os embaixadores de Inglaterra.

## Notas
Luis de Vivero

**Luis de Vivero**, foi un poeta galego.

## Traxectoria
Luis de Vivero foi un poeta do século XV da familia dos Vivero, e Hernando del Castillo cítao no seu cancioneiro.

Tamén compuxo diferentes coplas e cancións.

Outra das súas obras foi *Diálogo con la tristeza*.

Menéndez Pelayo eloxiou ó vizconde de Altamira, pero dixo que ''quizais o avantaxou en dotes poéticos outro cabaleiro de Galicia [...]. Chamábase o tal don Luis de Vivero, e o "Cancionero" contén moi lúcidas mostras do seu nume, especialmente a composición alegórica "Guerra de amor" [...].

## Notas
Saule Doszhan

**Saule Doszhan** (, *Sáýle Maǵazbekqyzy Dosjan*), nada en Aqtam (distrito de Uigur, na provincia de Almati) o 2 de setembro de 1959, é unha xornalista e escritora kazaka en lingua kazaka.

## Traxectoria
Desde 1974 publicou poemas e artigos no xornal *Zhetisu*. En 1987 graduouse en Xornalismo na Universidade Estatal de Kazakhstán Al-Farabi, e en Dereito en 2006 pola Universidade de Asia Central.

Sendo estudante participou no Festival Zhiger. Colaborou na publicación *Egemen Kazakhstan* ("Kazakhstán Socialista") e na Radio Kazaka. Foi editora do xornal de Lingua e Literatura Kazaka, e primeira editora da revista *Ulagat*. Desde 2003 foi secretaria dos Mazhilis no Parlamento de Kazakhstán. En 2015 foi nomeada Traballadora Honorífica de Kazakhstán.

É membro do Sindicato de Escritores de Kazakhstán, do Sindicato de Xornalistas e da International Women's Writing Guild.
## Vida persoal
Está casada con Sat Tokpakbaev e ten tres fillos: Raigul (1982), Ainur (1988) e Assel Doszhan (1993).

## Obra
**Жыр тәж* (2000, poesía)
**Үшінші есіктің құпиясы* ("O segredo da terceira porta"; 2006, prosa)
**Жатқа туған бала* (2008, prosa)
**Арман қала* (2011, poesía)
**Үлкен үйдегі үрей* ("Medo na Gran Casa do Medo"; 2013, prosa);
**Құдіретті қалам иесі* (2014, prosa)
**Менің жалғыз серігім* (2015, poesía)
**Өгей жүрек* (2015, prosa)
**Мое чужое сердце* ("Corazón estraño"; 2016, prosa; traducido ao ruso e o alemán.)
**Сағыныш* (prosa)

## Notas
Marken

**Marken** (no dialecto de Marken: *Mereke*) é unha aldea do concello de Waterland na provincia de Holanda Setentrional, nos Países Baixos. No ano 2018 tiña unha poboación de 1&nbsp;810 habitantes e ten a forma dunha península no Markermeer, sendo anteriormente unha illa no Zuiderzee. As casas de madeira características de Marken son unha atracción de turistas.

## Historia 
En 1983, abriu o museo Marker sobre a historia da illa. Marken foi un concello independente até o ano 1991, ano no que se fusionou con Waterland.

## Demografía 
No ano 2012, Marken teña unha poboación de 1&nbsp;810 persoas e unha densidade de poboación de 670/km².

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Marken  na páxina do concello de Waterland
Domingo Álvarez Álvarez

**Domingo Álvarez Álvarez**, nado no Rosal e finado en Tomiño en setembro de 1967, foi un avogado e escritor galego.

## Traxectoria 
Foi telleiro na súa mocidade. Emigrou ao Brasil. De volta a Galicia, foi contable e procurador e preparou oposicións a secretario xudicial e secretario de concello. Foi secretario dos concellos do Rosal, Gondomar, Meaño e Poio. Foi nomeado secretario do concello de Tomiño en 1941. Foi xuíz de paz de Tomiño (1958-1963). Colaborou en *Nuevo Heraldo*, onde publicou "Follecas da Jalleira" na xerga dos telleiros co pseudónimo '''Xan D'Outeiro'*. Foi correspondente de *Faro de Vigo* e *El Pueblo Gallego* en Tomiño.

## Obras 
* *As cooperativas*. Publicado no Brasil.
* *Versos de otoño*, 1960.
* *Jergas de Galicia. Tejeros, canteros, albañiles, paragüeros''. Tomiño, 1965.

## Vida persoal 
Casou con Ramona Abundancia Álvarez, irmá de Pío Abundancia Álvarez, que finou en 1923. Foi pai de Ricardo Álvarez Abundancia.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Jergas de Galicia
Domingo Álvarez

* **Domingo Álvarez**, aparellador español do Mosteiro de San Martiño Pinario. 
* **Domingo Álvarez Enciso**, pintor español (1737-1800).
* **Domingo Álvarez Álvarez**, avogado e escritor galego (m. 1967).
* **Domingo Álvarez Gómez**, pintor, ilustrador e debuxante de historietas español (n. 1942).
Du hast mich so fasziniert

«**Du hast mich so fasziniert**» (en galego: «Fascináchesme tanto») é unha canción composta por Robert Stolz e interpretada en alemán por Harry Winter. Foi elixida para representar a Austria no Festival de Eurovisión de 1960 tras ser seleccionada internamente pola emisora austríaca ORF.

## Festival de Eurovisión 1960 
[miniatura|esquerda|[Robert Stolz, compositor e director da canción, en 1961.]]
### Selección 
«Du hast mich so fasziniert» foi seleccionada para representar a Austria no Festival de Eurovisión 1960 pola emisora austríaca ORF.

Foi interpretada en sétimo lugar, seguindo a Noruega con Nora Brockstedt interpretando «Voi, Voi» e precedendo a Mónaco con François Deguelt interpretando «Ce soir-là». Ao final das votacións, a canción recibiu 6 puntos, obtendo o sétimo posto de 13.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Austria no Festival de Eurovisión
Ce soir-là

«**Ce soir-là**» (en galego: «Aquela noite») é unha canción composta por Hubert Giraud e interpretada en francés por François Deguelt. Lanzouse como sinxelo en 1960 mediante Columbia Records. Foi elixida para representar a Mónaco no Festival de Eurovisión de 1960 tras ser seleccionada internamente pola emisora monegasca Télé Monte-Carlo.

## Festival de Eurovisión 1960 
[miniatura|esquerda|[François Deguelt, intérprete da canción, en 1962.]]
### Selección 
«Ce soir-là» foi seleccionada para representar a Mónaco no Festival de Eurovisión 1960 pola emisora monegasca Télé Monte-Carlo.

Foi interpretada en oitavo lugar, seguindo a Austria con Harry Winter interpretando «Du hast mich so fasziniert» e precedendo a Suíza con Anita Traversi interpretando «Cielo e terra». Ao final das votacións, a canción recibiu 15 puntos, obtendo o terceiro posto de 13.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Mónaco no Festival de Eurovisión
Pʺâl Vannārīraks

**Pʺâl Vannārīraks** (), nada na provincia de Kompung Chinang o 23 de novembro de 1954, é unha escritora camboxana en lingua khmer.

## Traxectoria
Creceu nunha familia acomodada, filla dun oficial de alto rango que participou no movemento antifrancés e dunha muller procedente da familia real de Sisowat. En 1975 os khmer vermellos separárona dos seus pais e os seus dous irmáns máis novos, e mudouse a Phnom Penh desde a vila de Tangkok, na provincia de Kampong Cham.

Logo do colapso de Kampuchea Democrática e a caída do goberno de Pol Pot regresou a Phnom Penh e traballou como funcionaria, pero o seu home comezou a actuar de forma violenta. Pʺâl Vannārīraks escribiu case 90 obras que non publicou por medo á represión. Unha libraría publicoulle a novela *Cambodia Hana no Yukue* ("Marchou a escuridade"), escrita para poder darse a coñecer á súa familia desaparecida durante o período de Pol Pot. A obra acadou o primeiro posto na sección de novela no Evento do 10º Aniversario da Vitoria celebrado pola cidade de Phnom Penh en 1989. Se ben logrou reencontrarse cun mestre e un vello amigo, non logrou dar co paradoiro dos seus pais e o irmán máis novo. Máis tarde a novela foi levada ao cinema con Onpo Tevi como protagonista. A propia Pʺâl Vannārīraks escribiu 27 guións de dramas cinematográficos.

Tras o establecemento da democracia no novo reino camboxano en 1993 seguiu escribindo. Amais de narrativa escribiu o poemario *Khmer no Tsuki* e compuxo máis de 130 cancións. A súa obra aborda cuestións sociais e produce filmes educativos para mulleres e rapaces que tratan con nenos e nenas sen fogar, persoas co VIH e vítimas da violencia de xénero.

## Recoñecementos
En 2006 acadou o Premio dos escritores do Sueste Asiático.

## Notas
Azucarillo Kings

**Azucarillo Kings** foi un grupo musical de Barcelona, activo entre 1997 e 2001

## Traxectoria
O grupo formouse en 1997, e ao ano seguinte editaron o seu primeiro disco, *Azucarillo Kings*, con versións de grupos. En 2018, co gallo do vinte aniversario do primeiro disco, volveron dar varios concertos con Marc Vila á batería

## Membros
*Ramon Faura (guitarra e voz)
*Carles Mestre (guitarra e voz)
*Pablo Quiroga (teclados)
*Xavi Tasies (percusión)
*Brady Lynch (baixo)

## Discografía
**Azucarilo Kings* (1998)

#"Intro"
#"Espeluznante" (versión de "Thriller" de Michael Jackson)
#"¿Por qué soy tan sexy?" (versión de "Da Ya Think I'm Sexy?" de Rod Steward)
#"¿Me lo dices o me lo cuentas?" (versión de "Where is my mind?" de Pixies)
#"Corazón de vaso" (versión de "Heart of Glass" de Blondie)
#"Odisea espacial" (versión de "Space Oddity" de David Bowie)
#"Discothequei"
#"Cybernight" (versión de "Saturday Night Fever" de Bee Gees)
#"Where can we go on these holidays?"
#"Ponte gamba en Lloret de Mar" (versión de "Girls & Boys" de Blur)
#"Bonna Notte, Seguratta"
#"Agua, pastis y Airgamboyz"
#"La chica del póster"
#"Humo en el wáter" (versión de "Smoke on the water" de Deep Purple)
#"La recette du Dry Martini"
#"Millonario de hotel"
#"Minutos musicales"
**Razas de la noche* (2001)
#"Intro de Bernardo y Domingo"
#"Canción lógica" (versión de "Logical song" de Supertramp)
#"Carmen" (versión de "Is There Something I Should Know" de Duran Duran)
#"Tan Cool" (versión de "Three Days" de Jane's Addiction)
#"Danza Esmeralda" (versión de “So Tell The Girls That I´m Back In Town” de Jay Jay Johansson)
#"Target Man"
#"Nay nanay"
#"Más sexy"
#"I'm Free" (versión de "I'm Free" de The Who)
#"Sexo"
#"Tonto estoy" (versión de "Tainted Love" de Soft Cell)
#"No vayas a Reno"

## Notas
Sonsoles López Izquierdo

**Sonsoles López Izquierdo**, nada en Lugo o 23 de maio de 1974, é unha política galego do PSdeG.

## Traxectoria 
Filla de Sonsoles Izquierdo e José Ramón López, dos primeiros militantes e organizadores do PSOE na Provincia de Lugo. Estudou enxeñería técnica forestal en Lugo e tivo oficina técnica propia entre 2001 e 2011. Entre 2007 e 2019 foi concelleira en Paradela e deputada provincial de Lugo de 2011 a 2019. Nas Eleccións xerais de España de abril de 2019 entrou no Congreso dos Deputados pola Provincia de Lugo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición
Roman Avdeev

**Roman Ivanovich Avdeev**, (en ruso: Рома́н Ива́нович Авде́ев), nado en Odintsovo o 17 de xuño de 1962, é un empresario e banqueiro ruso.

## Traxectoria 
Estudou ata rematar secundaria na súa localidade natal e en 1984 principiou estudos no Instituto de Enxeñería Electrotécnica de Moscova e ao final do segundo ano tivo que realizar durante dous anos o servizo militar obrigatorio. Coa perestroika en 1989 estableceu unha cooperativa dedicada á venda de descodificadores PAL-SECAM e colaborou coa compañía ucraína Elektronmash para importar ordenadores. En 1994 mercou o Moskovskii Kreditnii Bank, creado dous anos antes, gañando ao longo do resto da década de 1990 boa parte da súa fortuna pola xestión de efectivo do pequeno comercio. En 1996 graduouse en enxeñería civil na Universidade Técnica Estatal de Lipetsk e nese ano fíxose co control dunha fábrica de azucre no óblast de Lipetsk e mercou terreos agrícolas na súa contorna que formou a base para un conglomerado agrícola, que chegou a producir o 3% do azucre ruso e que vendeu entre 2005 e 2008. En 2006 estableceu Rossium Concern como compañía de investimentos e por medio da que controla o Moskovskii Dreditnii Bank, non obstante, en 2008 Avdeev deixou de ter unha posición exectuviva no banco; por medio da súa compañía de investimentos tamén controla terreo urbanizable e agrícola, así como unha parte da rede de farmacias 36.6. En 2010 creou a súa propia inmobiliaria, Domus Finans que incluíu en 2012 no grupo Ingrad de desenvolvemento urbanístico que se fusionou en 2017 con OPIN para dar lugar a PAO Ingrad. En 2017 fíxose coa propiedade do FC Torpedo de Moscova 

## Notas
Cielo e terra

«**Cielo e terra**» (en galego: «Ceo e terra») é unha canción composta por Mario Robbiani e interpretada en italiano por Anita Traversi. Lanzouse como sinxelo en 1960 mediante Jolly Hi-Fi Records. Foi elixida para representar a Suíza no Festival de Eurovisión de 1960 tras gaña-la final nacional suíza, *Schweizer Vorentscheid 1960*.

## Festival de Eurovisión 1960 
### Selección 
«Cielo e terra» cualificouse para representar a Suíza no Festival de Eurovisión 1960 tras gaña-la final nacional suíza, *Schweizer Vorentscheid 1960*.

Foi interpretada en noveno lugar, seguindo a Mónaco con François Deguelt interpretando «Ce soir-là» e precedendo aos Países Baixos con Rudi Carrell interpretando «Wat een geluk». Ao final das votacións, a canción recibiu 5 puntos, obtendo o oitavo posto de 13 xunto a Italia.

## Versións 
* En 1960, a cantante Tonina Torrielli, unha das representantes de Italia no Festival de Eurovisión 1956, gravou a canción.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Suíza no Festival de Eurovisión
José Varela Buela

**José Varela Buela**, nado no concello de Cerdedo o 6 de agosto de 1893, foi un escritor galego.

## Traxectoria 
Fillo de Manuel Varela Paz e irmán de Francisco Varela Buela. En 1914 emigrou á Arxentina e fixou a súa residencia en Buenos Aires, desenvolvendo a profesión de empregado.

## Obras 
* *El maestro de Quiroza*, Buenos Aires: Luz, 1930.
**Vida al aire libre (El camping)*, 1937.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Escritores cerdedenses na Arxentina: Xosé Varela Buela
Dream House (filme de 2011)

***Dream House*** é un filme canadense-estadounidense de 2011 dirixido por Jim Sheridan. Está protagonizado por Daniel Craig, Rachel Weisz, Naomi Watts e Marton Csokas. Estreouse o 30 de setembro de 2011 nos Estados Unidos e o Canadá por Universal Pictures e Morgan Creek Productions. Foi distribuído por Warner Bros. nos mercados internacionais.

## Personaxes 
*Daniel Craig como Will Atenton / Peter Ward
*Rachel Weisz como Elizabeth 'Libby' Atenton
*Claire Geare como Katherine 'Dee Dee' Atenton
*Taylor Geare como Beatrice 'Trish' Atenton
*Naomi Watts como Ann Patterson
*Marton Csokas como Jack Patterson
*Rachel G. Fox como Chloe Patterson
*Elias Koteas como Boyce
*Jane Alexander como Dr. Fran Greeley
*Brian Murray como Dr. Medlin

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en BoxOfficeMojo
Zona especial de conservación do Río Cabe

O **río Cabe** é un espazo natural galego catalogado como zona especial de conservación (ZEC) que inclúe boa parte do treito das ribeiras dos ríos Mao e Cabe do val de Lemos, con algún outro afluente destes, así como as cabeceiras destes ríos arredor do encoro de Vilasouto. Esta área de conservación ocupa 1.787 ha das comarcas lucenses de Sarria e Terra de Lemos; isto é, nos concellos Incio, Bóveda, A Pobra do Brollón, Monforte de Lemos, Pantón e Sober. Destaca pola vexetación de ribeira en bo estado de conservación.

## Xeografía
Este espazo protexido nunha franxa comeza no río Mao desde a presa do encoro de Vilasouto, avanzando cara ao sur ata chegar a súa afluencia co río Cabe en Monforte de Lemos. Ao pé do encoro acolle, ademais das ribeiras, varios arboredos. Este treito acolle as ribeiras do rego de Penacova, que se une ao Mao en Bóveda. Outra franxa comeza no Incio e na Pobra do Brollón acollendo tamén varias masas de arboredos, así como varios regos que se atopan na cabeceira do río Cabe. Continúa protexendo as ribeiras do Cabe comenzando desde o Trascastro, no Incio. Outro afluente protexido e que chega ao Cabe máis abaixo en Veiga, A Pobra do Brollón, é o rego de Picarrexo.

Esas dúas áreas protexidas únense cando o río Mao chega ao Cabe, xa en Monforte de Lemos. Nesta vila exclúese da protección a ribeira da zona histórica e outras partes urbanizadas. Ao saír do centro histórico de Monforte o río Cabe volve a estar protexido. Nese treito chegan os regos Cinsa e Carabelos, que están tamén protexidos.

O espazo protexido do río Cabe remata próximo a Canaval, Sober. Alí este espazo limita co ZEC dos Canóns do Sil.

## Fauna e flora
### Flora
Este espazo protexido destaca por varias formacións herbáceas, polos seus soutos, os bosques de costas e barrancos e, en especial polo pouco frecuentes que son en Galicia, os bosques mixtos das veigas dos ríos principais.

Os bosques das ribeiras son fundamentalmente de abeneiros (*Alnus glutinosa*) e freixos (*Fraxinus excelsior*) e as carballeiras contan con carballos (*Quercus robur*) e cerquiños (*Quercus pyrenaica*). Os bosques mixtos das ribeiras principais compóñense de carballos (*Quercus robur*), olmos brancos (*Ulmus laevis*), olmos mediterráneos (*Ulmus minor*), freixos comúns (*Fraxinus excelsior*) ou freixos de folla estreita (*Fraxinus angustifolia*).

Outra flora a destacar é a das augas estancadas e os queirogais secos que hai nalgúns puntos.

### Fauna
Cómpre destacar a presenza de *Chondrostoma arcasii*, *Chondrostoma duriense*, *Lacerta schreiberii*, *Iberolacerta monticola* e nove especies de quirópteros con interese de conservación; así como a existencia do endemismo salamántiga rabilonga (*Chioglossa lusitanica*) no río Cabe.

As especies de fauna catalogadas como especies silvestres en réxime de protección especial ou presentes no catálogo galego de especies ameazadas son:

## Lexislación
O río Cabe foi declarado como lugar de importancia comunitaria (LIC) en decembro de 2004 e ascendeu a zona especial de conservación (ZEC) en marzo de 2014.

## Notas