open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hipoteca

A **hipoteca** é un dereito real. Constitúese en garantía dunha obrigación e, para a súa constitución, require escritura pública e inscrición no rexistro da propiedade.

## Características
Na relación hipotecaria participan o acredor e o debedor ou un terceiro que hipoteca un ben en garantía dunha obrigación allea. A hipoteca recae xeralmente sobre bens inmobles aínda que está permitida a hipoteca sobre bens mobles (hipoteca mobiliaria). A hipoteca garante o principal da débeda que ampara e os xuros acumulados dende a súa constitución, sempre que se faga constar na escritura de constitución.

### Parámetros
Unha hipoteca definese empregando 3 parámetros:
* o capital, que é a cantidade de diñeiro prestada. O capital prestado adoita ser menor que o valor do ben hipotecado, de xeito que este poida responder polo capital no caso de non producirse o pagamento.
* o prazo, que é o tempo que tomará a devolución do préstamo. A devolución do préstamo realízase mediante pagamentos periódicos (xeralmente mensuais), ata devolver o capital solicitado máis todos os xuros acumulados durante o tempo que se tarda en devolver o préstamo.
* O xuro, que indica unha porcentaxe extra anual que se debe aboar anualmente en concepto de ganancias.

O tipo de xuro pode á súa vez ser:
* Fixo: mantén o seu valor ao longo de todo o prazo do préstamo.
* Variábel: o seu valor é revisado periodicamente co fin de adaptalo ao estado actual da economía. Xeralmente emprégase algún índice económico como o EURIBOR.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
*EURIBOR

## Notas
Neper

O **neper** ou **neperio** (**Np**) é unha unidade de medida relativa que se utiliza frecuentemente no campo das telecomunicacións, para expresar relacións entre voltaxes ou intensidades. O seu nome procede de John Napier, o inventor dos logaritmos.

Aínda que non é unha unidade de medida do Sistema Internacional, o seu uso é amplamente aceptado en moitos países, para os mesmos fins que o decibel.
A diferenza fundamental entre ambas as unidades é que mentres o decibel está baseado no logaritmo decimal da relación de magnitudes, o neperio estao no logaritmo neperiano da citada relación, vindo o número de nepers determinado pola fórmula:

:Np = \ln\frac{x_1}{x_2} = \ln x_1 - \ln x_2

onde x_1 \, e x_2 \, son os valores relacionados, e \ln \, o logaritmo neperiano.

## Relación co decibel 
O neper utilízase maiormente para expresar relacións entre voltaxes ou intensidades mentres que o decibel é máis utilizado para expresar relacións entre potencias. Tendo isto en conta pódese establecer a relación entre ambas as unidades a partir dunha relación de voltaxes:

 \text {1 Np} = \ln \frac{V_1}{V_2} 
polo que:
\frac{V_1}{V_2}= e=2,71828182846 

Se agora se calcula cantos decibels corresponden a esta relación de tensións, temos:
1\text {Np} = 20 \log e  \approx 8,686 \text {dB}
Aínda que se pode empregar para relaciónss de potencias, voltaxes ou intensidades, no caso de potencias e tendo en conta que:
 P =  \frac{V^2} {R}
o valor en nepers queda determinado pola fórmula:
 \text{Np} = 0,5 \cdot \ln \frac{P_1}{P_2}

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Decibel
Masa molecular

A **masa molecular** é o número de veces que a molécula dun composto ou dun elemento pesa máis, ten máis masa, que un átomo que se toma como unidade. Calcúlase sumando todas as masas atómicas do elemento correspondente.
O seu valor numérico coincide co da masa molar, pero expresado en unidades de masa atómica en lugar de gramos/mol. A masa molecular alude a unha soa molécula, a masa molar corresponde a un mol (*N* = 6,022·1023) de moléculas.

## Cálculo da masa molecular 
A fórmula para calcular a masa molecular é a seguinte:

masa molecular = masa atómica de A * n.º de átomos de A + masa atómica de B * n.º de átomos de B + ...
incluíndo todos os átomos diferentes.

A masa molecular calcúlase sumando as masas atómicas dos elementos que compoñen a molécula. Así, no caso da auga: H2O, a súa masa molecular é:

masa atómica do H: 1,00797&nbsp;u, aproximadamente igual a&nbsp;(≈)&nbsp;1 * n.º de átomos de H: 2&nbsp;+&nbsp;masa atómica do O: 15,9994&nbsp;u ≈ 16 * n.º de átomos de O: → 2 átomos de H&nbsp;x&nbsp;1 átomo de O&nbsp;=&nbsp;2&nbsp;u&nbsp;+&nbsp;16&nbsp;u&nbsp;=&nbsp;18&nbsp;u.

Se as cifras decimais son maiores de 0,5, o número másico aproxímase á unidade enteira seguinte. Exemplo: o número másico do osíxeno é 15,9994&nbsp;≈&nbsp;16. É dicir, o número másico do O é 16.

Ao igual que a masa atómica, a masa molecular exprésase en unidades de masa atómica: Umas (u) ou daltons (Da), que son equivalentes. Os Da teñan a vantaxe de que se poden empregar para moléculas maiores ao aceptar un múltiplo, o quilodalton: kDa.

A masa molecular calcúlase facilmente sumando as masas atómicas. Por exemplo, a masa molecular do ácido sulfúrico:

H2SO4: H = 1,00797 Da; S = 32,065 Da; O = 15,9994 Da

H2 = 2 x 1,00797 Da = 2,01594 Da

S = 1 x 32,065 Da = 32,065 Da

O4 = 4 x 15,9994 Da = 63,9976 Da

Masa molecular = H2&nbsp;+&nbsp;S&nbsp;+&nbsp;O4&nbsp;= 2,01594 Da + 32,065 Da + 63,9976 Da = 98,07854 Da

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* International Union of Pure and Applied Chemistry (1980). "Atomic Weights of the Elements 1979" (PDF). *Pure Appl. Chem.* 52 (10): 2349–84. doi:10.1351/pac198052102349.
* Paul, Hiemenz C. e Lodge P. Timothy. *Polymer Chemistry*. 2ª ed. Boca Raton: CRC P, 2007. 336, 338–339.
### Ligazóns externas 
* Definição de massa atómica, massa molecular e mole.
* A Free Android application for molecular and reciprocal weight calculation of any chemical formula
* Stoichiometry Add-In for Microsoft Excel  for calculation of molecular weights, reaction coefficients and stoichiometry.
Víctor Casas Julián

**Víctor Casas Julián**, nado en Pontevedra o 29 de xaneiro de 1936 e finado en Madrid o 15 de maio de 2025, foi un pintor galego. Desenvolveu a súa actividade artística en Madrid, aínda que sempre estivo moi vinculado coa súa Galiza natal.

## Traxectoria
Fillo do xornalista e actor Víctor Casas, fusilado en novembro de 1936. En Madrid estivo protexido por Álvaro Gil Varela, quen lle deu traballo e formación. Estudou en Fomento das Artes, na Escola de San Fernando e no Círculo de Belas Artes. Traballou cos pintores Amadeo Roca e Eduardo Peña, realizando traballos de gravado e serigrafía no taller *Tres en Raya*.

Viaxou por Europa e Estados Unidos. A súa obra obtivo a medalla de ouro no IV Concurso de pintura de Ponferrada, León en 1971 e a medalla de bronce en VI Bienal Internacional de Pontevedra, en 1981.

A pintura de Casas Julián conserva unha vaga figuración sempre idealizada a base dunha mancha, de intención intimista e lírica. Destacan as súas paisaxes e bodegóns así como as súas acuarelas. A súa obra figura en distintos museos de Galiza e en importantes coleccións particulares.

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Pablos, Francisco: Plástica galega. Vigo, Caja de Ahorros Municipal de Vigo, 1981.
*Pablos, Francisco: *Colección Adriano Marqués de Magallanes*. Vigo, Concello, 1992.
*Chávarri, Raúl: *La pintura española actual*. Madrid, Ibérico Europea de Edic., 1981.
**Diccionario de artistas españoles*. Madrid, Dir. Gral. de Bellas Artes.
**Diccionario de pintores españoles contemporáneos*, dirixido por J. I. de Blas. Madrid, Estiarte Edic., 1972.
**20 años de arte en Pontevedra*. Pontevedra, Deputación Provincial, 1989.
### Ligazóns externas
Rea (lúa)

**Rea** é o segundo satélite de Saturno pola súa masa, e o décimo cuarto máis afastado do planeta (uns 527.000&nbsp;km); tarda uns 4,5 días terrestres en completar un xiro.

A súa órbita é case circular e lixeiramente inclinada con respecto ao ecuador de Saturno.

É esférico e mide uns 1.529&nbsp;km de diámetro, aproximadamente a metade que a Lúa, o que o converte no segundo maior satélite de Saturno. Crese que ten un núcleo rochoso que supón algo menos dunha terceira parte do diámetro, e manto e cortiza compostos por auga xeada e impurezas diversas.

Foi descuberto en 1672 polo astrónomo francés Jean-Dominique Cassini, que lle deu o nome da figura mitolóxica grega Rea, irmá e esposa de Cronos (Saturno no panteón romano). A lúa foi fotografada pola sonda estadounidense Voyager 1 en novembro de 1980, cando esta pasou polo sistema de Saturno.

## Características físicas 
Rea é unha lúa xeada cunha densidade de aproximadamente 1,24&nbsp;kg/m3. Esta densidade indica que Rea teña probablemente un núcleo rochoso o cal contén un terzo da súa masa, co resto composto dunha combinación de auga-xeo.

As características físicas de Rea aseméllanse ás de Dione, con hemisferios diferentes, o cal suxire composicións e historias similares. A temperatura en Rea oscila entre 53 e 99 K (-220&nbsp;°C e -174&nbsp;°C).

A superficie de Rea está altamente craterizada e ten marcas lineais, brillantes e difusas; pénsase que estas liñas foron producidas por material exectado durante a formación de grandes cráteres, como Tirawa, de 375&nbsp;km de diámetro (o cal é visible na parte superior da imaxe de Rea, arriba).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Saturno · Satélites de Saturno
* Cráter de impacto

### Ligazóns externas 
* Rhea Profileda NASA's Solar System Exploration
* The Planetary Society: Rhea
Enlace iónico

Un **enlace iónico** é unha forma de enlace químico.

O enlace iónico dáse xeralmente entre átomos de elementos metálicos e átomos de elementos non metálicos.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Enlace covalente
Pierre Bonnard

**Pierre Bonnard**, nado en Fontenay-aux-Roses (Altos do Sena) o 3 de outubro de 1867 e finado en Le Cannet (Var) o 23 de xaneiro de 1947, foi un pintor, ilustrador e litógrafo francés.

## Traxectoria 
Dedicou o seu talento á publicidade e á produción artística. Adóitaselle incluír dentro do movemento dos Nabis con Paul Sérusier, Maurice Denis, Paul Ranson, Edouard Vuillard, Xavier Roussel ou Félix Vallotton, influídos por Paul Gauguin e o xaponismo. A súa produción tardía considérase precursora da pintura abstracta, polo menos nalgunha das súas variantes.

Moi especialmente marcado pola tendencia dos Nabis, que teñen unha concepción diferente da perspectiva e do espazo que se atopa en *kakemono*, Pierre Bonnard adquire entón o alcume de "Nabi xaponard". Este movemento tiña tamén por características a exaltación da cor, a simplificación da forma e a sublimación do cotián, ao cal os Nabis danlle un carácter atemporal.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Nabis
* Impresionismo

### Ligazóns externas 
* Páxina do museo Thyssen-Bornemisza en Madrid sobre Pierre Bonnard 
* Páxina en castelán sobre Pierre Bonnard
Molaridade

**Molaridade** (non confundir con molalidade) é a cantidade de moles de soluto que hai nun litro de disolución. Depende da temperatura.
557

## Acontecementos 
### Asia 
* China meridional: Fin da dinastía Liang (502 - **557**), ao ser destronado o seu derradeiro monarca, Jing, por *Chen Wu Di*.
** O xeneral *Chen Wu Di* funda a dinastía Chen (**557** - 589), no Sur da China; toma o nome imperial de Wu e goberna até 559.
* China setentrional: Deposto o emperador Xiaomin, termínase a dinastía Wei Occidental. 
** A dinastía Wei Occidental é continuada pola dinastía Zhou Setentrional (até 581), que funda Ming Di (**557** - 560).

### Arte e cultura 
* Un forte sismo derruba a cúpula da basílica de Santa Sofía de Constantinopla.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
Glutamato Ye-Yé

**Glutamato Ye-ye** foi un grupo de pop español, hoxe disolto.

## Historia 
Naceu en 1979 da man de Ramón Recio e Iñaki Fernández e sumáronse Manuel "Patacho" Recio e Alberto Haro. Bastante xente pasou polo grupo, sendo os membros estables Ramón Recio (letras), Iñaki Fernández (voz), Patacho (guitarra), Eugenio Haro (guitarra), Jacinto Golderos (baixo) e Carlos Durante (batería).

Tras tocar en moitos bares madrileños ficharon en 1981 por Spansuls e gravaron o seu primeiro LP. Debido a que Iñaki tivo que facer a mili, quedou nun mini-LP ("Zoraida"). Ademais Spansuls vendeu unha das cancións a Aviador Dro; o que sería o pnk-001 converteuse no dro-005. En 1982 Ramón creou o selo Goldstein, o que deu ao grupo estabilidade para tocar nos locais de moda e gravar cancións como "Comamos cereais".

Cando Pancoca, distribuidora de Goldstein, crebou, o selo desapareceu tamén, pero Glutamato Ye-ye recalaron en Ariola, unha discográfica de peso. En 1984 gravaron a que é un clásico do grupo, "Todos los negritos tienen hambre y frío". Fixéronse moi populares e venderon moitas copias, pero lles custou o seu despedimento. Ao ano gravaron "Guapamente", o que polo menos fixo que fosen propostos para Eurovisión, cantando "Alicia".

En 1986 o grupo disolveuse; en 1987 reuniuse para dar un concerto de despedida. En diante os seus membros pasaron a outros grupos ou ben actuaron en solitario. Algunhas veces reuníronse, para gravar recompilatorios ou homenaxear a compañeiros falecidos como Ramón Recio, Alberto e Eugenio Haro.
Molalidade

**Molalidade** é a cantidade de moles de soluto que hai nun quilogramo de solvente.

:b = \frac{n_\mathrm{soluto}}{m_\mathrm{solvente}}

## Osmolalidade 
A **osmolalidade** é a variación da molalidade que ten en conta só os solutos que contribúen á presión osmótica da disolución. Non se debe confundir con osmolaridade. A unidade utilizada para medir a osmolalidade é o osmol de soluto por quilogramo de auga. Esta unidade úsase frecuentemente en laboratorios médicos en vez da osmolaridade, porque pode medirse simplemente por depresión do punto de conxelación dunha disolución, ou crioscopia.

## Notas
558

## Acontecementos 
* Conall mac Comgaill tórnase sucesor do trono de Dalriada, Gran Bretaña, logo de Gabhran.
* 23 de decembro - Logo do asasinato de Khildeberto I, rei dos francos, pode Clotario I (até 561) unificar as dos porcións francas nas que estaba dividido o antigo reino

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Jing, derradeiro emperador da dinastía Liang, asasinado por orde do emperador Wu, fundador da dinastía Chen.
* 23 de decembro - Khildeberto I, rei dos francos, asasinado.
* Gabhran, monarca de Dalriada.

## Outros 
*

Historia ano a ano
599

## Acontecementos 
### América 
* A cidade maia de Palenque é derrotada pola de Calakmul.

### Europa 
* O escritor e crego Venancio Fortunato (536-610) é nomeado bispo de Poitiers.
* A nobreza de Burgundia e de Austrasia érguese contra a raíña Brunequilda.

## Nacementos 
* Ali ibn Ali Talib, cuarto califa do islam (m. 661).
* Taizong (*Tai-tsung*, en transcrición wade), emperador da China (m. 649).

## Mortes 
* Taliesin, bardo galés (data aproximada de pasamento; n. ca. 534)

## Outros 
* Historia ano a ano
598

## Acontecementos 
* Fundación do reino dos cázaros na Rusia meridional.
* Axilulfo, rei dos longobardos, asina un tratado de paz co emperador bizantino Mauricio e o papado, logo de 30 anos de guerras en Italia.

## Nacementos 
* Brahmagupta, matemático indio (m. 668).

## Mortes 
* Wideok, rei de Baekje, Península de Corea (n. 525).

## Outros 
*

Historia ano a ano
581

## Acontecementos 
### Asia 
* China - Comeza o período da dinastía Sui (até 618), continuadora das dinastías Zhou do Norte, que inaugura o emperador Sui Wen Di (até 604).
* Batalla de Constantina - Mauricio, emperador de Bizancio, derrota os sasánidas e entra en territorio persa. As disensións no seo do seu exército impídenlle explotar debidamente a exitosa campaña.

### Europa 
* Bladastes, xeneral franco, é derrotado polos vascóns.
* Campaña do rei visigodo Leovixildo contra os vascóns. O monarca funda Victoriacum, como praza-forte contra a expansión dos pobos euskaldúns. Pese a seu nome, non ten que ver coa actual Vitoria, que foi fundada na Idade Media no lugar denominado Gasteitz.

## Nacementos 
* Omar (Umar ibn Al-Khattab), segundo califa do islam (m. 644).

## Mortes 
* Xisulfo I de Friúl (data aproximada).

## Outros 
*

Historia ano a ano
Peixe sapo negro

O **peixe sapo negro** (*Lophius budegassa*) é unha especie de peixe da familia Lophiidae distribuído polo nordeste do océano Atlántico desde as illas Británicas até o Senegal, o mar Mediterráneo e o mar Negro.

## Anatomía 
Coa forma típica dos peixes da súa familia, é unha especie de gran tamaño, cunha lonxitude máxima normal duns 50&nbsp;cm, Diferénciase do peixe sapo común (*Lophius piscatorius*) por presentar un peritoneo escuro que é visible a través da pel do ventre, pola súa cabeza proporcionalmente menos longa e por ter a terceira espiña cefálica máis curta.

## Hábitat e forma de vida 
Vive en augas moi profundas pousado directamente sobre o fondo mariño, nun rango de profundidade de entre 300 e 1.000 metros.

Aliméntase de organismos que nadan a media profundidade e que baixan un momento ao fondo para comer atraídos polo seu reclamo, polo que as súas presas son preferentemente peixes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
421

## Acontecementos 
### Asia 
* Bahram V ascende ao trono dos sasánidas en Persia (até 438).

### Mundo Mediterráneo 
* 8 de febreiro - Constancio III é novo emperador romano de Occidente, mais só apenas uns meses.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 2 de setembro - Constancio III emperador romano occidental.
* Nintoku, 16º emperador xaponés.

## Outros 
*

Historia ano a ano
422

## Acontecementos 
* Os hunos, dirixidos por Rugas, devastan parte de Dacia e Mesia, alcanzando Tracia.
** O emperador bizantino, Teodosio II, acepta pagar un tributo aos hunos para evitar os seus ataques.
* 10 de setembro - O papa Celestino I sucede a Bonifacio I (até 432).

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 4 de setembro - Bonifacio I, papa.
* Faxian, peregrino e escritor chinés nos lugares santos búdicos do subcontinente indio (n. ca. 337)

## Outros 
*

Historia ano a ano
James McNeill Whistler

miniatura|200px|Autorretrato.

**James Abbott McNeill Whistler**, nado en Lowell (Massachusetts) o 14 de xullo de 1834 e finado en Londres o 17 de xullo de 1903, foi un pintor estadounidense, relacionado co simbolismo. Viviu sobre todo en Francia e Inglaterra.

## Traxectoria 
Estudou en West Point, pero abandonou o exército e dedicouse á arte. En París adoptou un estilo de vida bohemio.

## Obra 
Na súa obra emprega termos musicais nos títulos das súas pinturas. Ten como os simbolistas crenza nas correspondencias e usa nos seus títulos palabras da música como sinfonía, harmonía etc.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Robin Spencer *James mcneill whistler* ISBN 1-85437-486-9
### Outros artigos 
* Simbolismo
* Impresionismo
### Ligazóns externas 
* Sitio web do museo Whistler en Lowell, Massachusetts.
Lúas de Galileo

miniatura|250px|dereita|Os catro satélites galileanos, nunha composición comparando os seus tamaños co de Xúpiter. En orde descendente son Ío, Europa, Ganímedes e Calisto.

Chámanse **lúas de Galileo** ou **satélites galileanos** os catro satélites de Xúpiter descubertos por Galileo Galilei. Son os meirandes satélites de Xúpiter, sendo incluso vistos con telescopios de baixo poder. Foron observados por Galileo o 7 de xaneiro do 1610. Galileo observou os satélites durante varios días e describiu que estaban orbitando a Xúpiter. Este descubrimento reforzou a teoría heliocéntrica de Copérnico.

Un dato curioso notado por Pierre Simon Laplace é que Ío, Europa e Ganímedes se atopan nunha configuración dinámica chamada *resoancia de Laplace*: por cada volta de Ío arredor de Xúpiter, Europa dá unhas dúas e, por cada volta desta última, Ganímedes dá dúas (ou sexa, unha tripla resonancia de tipo 1:2:4). Descoñécese ata o momento se esta é unha configuración primordial.

## Breves descricións 
* Ío é o satélite galileano máis achegado a Xúpiter. As forzas de marea provocadas pola forte atracción gravitacional de Xúpiter son tan marcadas que provocan un vulcanismo moi activo, cuxa consecuencia é a ausencia total de cráteres de impacto. A súa superficie está cuberta de xofre.
* Europa é o máis pequeno dos satélites galileanos pero quizais sexa o máis interesante. Está cuberta por unha capa de xeo, e ten moi poucos cráteres, o que indica unha superficie relativamente nova. Pénsase (e hai moita evidencia a favor disto) que debaixo da "casca" de xeo sólido da súa superficie debe existir un océano de auga líquida. As estimacións do grosor da casca de xeo van desde 10 a 100&nbsp;km.
* Ganímedes non só é o satélite máis grande de Xúpiter, senón tamén o máis grande do Sistema Solar. Especúlase que Ganímedes tamén poida ter un océano escondido debaixo da súa superficie, cuberta de xeos.
* Calisto é o satélite galileano máis afastado de Xúpiter, e é tamén o que ten a superficie máis vella, xa que está saturada de cráteres.

As lúas Galileanas, por orde de proximidade a Xúpiter, son as seguintes:
223

## Acontecementos 
* Liu Shan convértese no segundo emperador do reino de Shu á morte do seu pai, Liu Bei.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Morre o primeiro emperador de Shu, Liu Bei, aos 62 anos.

## Outros 
* Historia ano a ano
225

## Acontecementos 
* As primeiras pinturas cristiáns aparecen en Roma, decorando as Catacumbas.

## Nacementos 
* 20 de xaneiro - Gordiano III, emperador romano.
* San Lourenzo (Laurentius en latín) foi un dos sete diáconos de Roma, cidade onde foi martirizado cunha grella en 258.

## Mortes 
*

## Outros 
* Historia ano a ano
224

## Acontecementos 
* Batalla de Hormizdagan: Ardashir I consegue a independencia de Persia do reino parto e establece a dinastía Sasánida.

## Nacementos 
* Marcus Aurelius Carus, emperador romano (m. 283)

## Mortes 
* Domizio Ulpiano, o último gran xurista do dereito romano.

## Outros 
* Historia ano a ano
267

## Acontecementos 
* Os godos saquean Tracia, Macedonia e máis Grecia.
* Os hérulos destrúen Atenas e Corinto.

## Nacementos 
* Pei Wei, filósofo chinés (m. 300).

## Mortes 
* Odenato, home-forte do reino de Palmira, asasinado.

## Outros 
*

Historia ano a ano
258

## Acontecementos 
* Segundo edito do emperador Valeriano contra os cristiáns: diáconos, sacerdotes e bispos que se negasen a efectuar os sacrificios aos deuses imperiais serían condenados a morte.
* Britania, Galia e Hispania sepáranse do Imperio romano baixo Galieno.
* Rebelión de Ingenuo contra Galieno en Pannonia

## Nacementos 
## Falecementos 
* 6 de agosto - Sixto II, Papa.
* 10 de agosto - San Lourenzo (Laurentius en latín) foi un dos sete diáconos de Roma, cidade onde foi martirizado cunha grella.(n.225)
* Cornelio Salonino, césar do Imperio romano.
* Cibrán de Cartago, bispo e mártir, está considerado como un dos Pais da Igrexa occidental.
### Outros 
Historia ano a ano
Premio de poesía Pérez Parallé

O **Premio Nacional de Poesía Xosémaría Pérez Parallé** é un certame literario anual que convoca desde 1987 o Círculo Mercantil e Industrial-Unidad de Fene como homenaxe a Xosé María Pérez Parallé o día do seu pasamento o 1 de novembro.

## Historia
Nun principio o premiado era un só poema en lingua galega ou castelá. En 2005, prodúcese unha transformación radical das bases do premio, por iniciativa dunha nova directiva do Círculo Mercantil e Industrial-Unidad e de Eduardo Estévez, quen coordinaba daquela un obradoiro literario do Concello de Fene. O premio pasou entón a dirixirse de forma específica a libros de poesía en galego de autores inéditos.

Inicialmente carecía de retribución económica, consistindo o premio na publicación da obra pola editorial Espiral Maior. Desde a XXV edición o premio conta cunha dotación económica que foi inicialmente de 500 € e foi subindo até acadar os 3000 € na edición de 2020.
## Edicións 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Blog do Premio Pérez Parallé
-312

O ano **312&nbsp;a.&nbsp;C.** foi un ano do calendario romano prexuliano. No Imperio romano coñecíase como o **Ano do Consulado de Curvo e Mus** (ou, menos frecuentemente, '*ano 442 *Ab urbe condita''''').
## Acontecementos 
* O máis antigo acueduto de Roma é construído por Apio Claudio Caecus.
* Constrúese tamén a Vía Appia.

## Nacementos 
*
## Mortes 
*
Historia ano a ano
Tetis (lúa)

**Tetis**

 275px
Tetis nunha imaxe tomada pola "Voyager 2" no ano 1981, coa xigantesca fenda chamada Ítaca Chasma estendéndose diagonalmente dende abaixo a esquerda cara arriba a dereita ata o cráter Telémaco. As chairas suaves do hemisferio de vangarda, coa súa baixa densidade de cráteres, poden ser vistas abaixo cara a dereita.

Descubrimento

**Descuberto por**
G. D. Cassini 

**Data do descubrimento**
21-03-1684  

Designacións
 

**Designación alternativa**
Saturno III

Características orbitais
 

**Eixo Semi-maior**
294&nbsp;619 km 

**Excentricidade**
0,0001

### Xeoloxía 
A xeoloxía de Tetis é relativamente simple. A superficie está composta principalmente de terreo montañoso con cráteres, onde destacan cráteres de máis de 40&nbsp;km de diámetro. Unha pequena parte da superficie está representada polas chairas suaves do hemisferio de retagarda. Hai tamén un pequeno número doutras características de orixe tectónico, tales coma as chasmata, fendas e canles.

 
}}

;Referencias

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Mimas
* Dione
### Ligazóns externas 
* Tethys Profileat NASA's Solar System Exploration Site 
* Movie of Tethys's rotation by Calvin J. Hamilton (based on Voyager images) 
* The Planetary Society: Tethys 
* Cassini images of Tethys 
* Images of Tethys at JPL's Planetary Photojournal 
* Movie of Tethys' rotation from the National Oceanic and Atmospheric Administration 
* Tethys global and polar basemaps (August 2010) from Cassini images 
* Tethys atlas (August 2008) from Cassini images  
* Tethys nomenclature and Tethys map with feature names from the USGS planetary nomenclature page
Bernoulli

**Bernoulli** é o nome dunha familia de matemáticos e científicos suízos do século XVII e XVIII:
* Familia Bernoulli - a familia
* Jakob Bernoulli (1654&ndash;1705), o máis vello da familia de matemáticos.
* Johann I Bernoulli (1667&ndash;1748), irmán de Jacob e pai de Nicolau II, Daniel e Johann II.
* Nicolau I Bernoulli (1687&ndash;1759), sobriño de Jacob I e Johann I
* Nicolau II Bernoulli (1695&ndash;1726), fillo de Johann I.
* Daniel Bernoulli (1700&ndash;1782), fillo de Johann I.
* Johann II Bernoulli (1710&ndash;1790), fillo de Johann I e pai de Johann III e Jacob II.
* Johann III Bernoulli (1744&ndash;1807), fillo de Johann II.
* Jacob II Bernoulli (1759&ndash;1789), fillo de Johann II.

**Bernoulli** pode tamén referirse a:
* 2034 Bernoulli - un asteroide.
* Bernoulli box - un sistema de almacenamento de dados en discos removíbeis.
* Desigualdade de Bernoulli - unha desigualdade matemática.
* Distribución de Bernoulli - distribución discreta do espazo amostral en verdadeiro/falso.
* Ecuación de Bernoulli - unha ecuación diferencial ordinaria non linear.
* Números de Bernoulli - unha dada secuencia de números racionais.
* Polinomio de Bernoulli - polinomios que aparecen no estudo de funcións especiais, especialmente a Función zeta de Riemann.
* Principio de Bernoulli - relativo á mecánica dos fluídos, relaciona velocidade e presión.
* Proceso de Bernoulli - un proceso estocástico en probabilidade e estatística.
* Tentativa de Bernoulli - experiencia con resultado binario aleatorio.
Orca

O termo **orca** pode facer referencia a:
* **Candorca**, o nome galego correcto para un cetáceo.
* **Orca**, o software de lectura e ampliación de pantalla para escritorio Gnome
323

## Acontecementos 
* Iníciase o goberno do emperado chinés Ming (até 325), da dinastía Jin, sucedendo a seu pai, Yuan.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 3 de xaneiro - Yuan, emperador (317-323) da dinastía Jin, China (n. 276)

## Outros 
*

Historia ano a ano
317

## Acontecementos 
### Asia 
* Inicio do goberno de Yuan, emperador chinés da dinastía Jin (até 323).

### Mundo Mediterráneo 
* 1 de marzo - Asínase a paz entre os emperadores Constantino o Grande e Licinio, en Serdica (actual Sofía, Bulgaria). Constantino I asocia a seus fillos Crispo (até 326) e Constantino (até 340) como *césares*. Licinio fai o mesmo con seu fillo tocaio Licinio o Novo .

## Nacementos 
* Constancio II, futuro emperador romano (m. 361).

## Mortes 
* Valerio Valente, efémero co-emperador romano (316-317).

## Outros 
*

Historia ano a ano
Lámina

Unha **lámina** (do latín *lamìna, -ae*, lámina, xeralmente de metal) é un corpo que ten un espesor pequeno comparado coas outras dúas dimensións:

# En construción, unha **lámina** é un elemento estrutural que xeometricamente é unha superficie, chamada superficie media, á que se engade un certo espesor, de tal xeito que este espesor sexa pequeno comparado coas dimensións da lámina e á súa vez pequena comparada cos radios de curvatura da superficie.
# Ferro de cobre ou doutro metal na cal está gravado un debuxo para estampalo.
# Figura trasladada ao papel ou outra materia.
# Pintura feita en cobre.
# Unha lámina lítica é un produto de lascado.
# Porción de calquera materia estendida e de pouco grosor.
# Parte ensanchada das follas, pétalos e sépalos.
# Parte delgada e plana dos ósos, cartilaxes, tecidos e membranas dos seres orgánicos.
# En anatomía, lámina tarsal é un sinónimo de tarso.
# En histoloxía, a lámina basal adoita confundirse coa membrana basal, pero en realidade forma parte dela, xunto á lámina reticular.
Lámina (construción)

Unha **lámina** é un elemento estrutural bidimensional, isto é, que ten unha dimensión, o espesor, pequeno en relación ás outras dúas. Unha lámina pode ser horizontal, como unha laxe ou vertical como un muro.

Unha lámina pode ter o espesor suficiente para se sustentar, como unha laxe ou placa, ou necesitar reforzos como unha membrana ou casca (en forma de curvas).

## Véxase tamén 
* Enxeñaría estrutural
299

## Acontecementos 
### Asia 
* Yimminpaik sucede a seu pai Timinyi no trono do reino de Bagan (na actual Birmania).

### Europa 
* O emperador Galerio emprende unha campaña contra sármatas e carpianos, ao que botará para alén do río Danubio (até 305).

## Nacementos 
## Mortes 
## Outros 
Historia ano a ano
Leocares

miniatura|dereita|200px|Apolo de Belvedere.
**Leocares** (en grego Λεωχάρης, Leôkhárês), foi un escultor grego do século IV a.C. posiblemente natural de Atenas e que foi discípulo de Praxíteles.

## Traxectoria 
Era un broncista que estivo activo entre o 340-320 a.C. e que colaborou con moitos dos grandes escultores da época: con Escopas e Bryaxis no Mausoleo, e con Lisipo no grupo de bronce que representa a *Alexandre cazando leóns*, en Delfos. 

### Obra 
Entre as obras que se lle atribúen, pódense citar:

* Retrato en bronce do orador Isócrates
* Estatuas crisoelefantinas da familia de Filipo II de Macedonia en marfil e ouro, no *Filipeion* de Olimpia (monumento conmemorativo da vitoria de Queronea no 338 a.C.).
* O seu grupo de bronce *Ganímedes elevado aos ceos pola aguia de Zeus* é, con toda probabilidade, o que aparece representado nunha copia no Museo Vaticano de Roma
* Igualmente, se lle atribúe o *Apolo de Belvedere*, que fascinou os artistas europeos desde o renacemento e que se expón no Museo Pío-Clementino (Cidade do Vaticano). A súa influencia chegaría até o período Neoclásico do XVIII e o Romanticismo no XIX.
* a *Diana* de Versalles (cara 325 a.C.)
* o *Zeus tonante* dos Museos capitolinos

### Estilo 
O estilo de Leocares combina a grandiosidade ática con proporcións alargadas, os membros que se moven no espazo e as posturas inquietas que experimentou Lisipo e un certo dramatismo que contrastaba co estilo dos outros escultores da época como Lisipo, Praxíteles e Escopas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
* 
*
* 
*

### Outros artigos 
* Praxíteles
* Lisipo
Teoría de sistemas

A **teoría de sistemas** intenta producir teorías e formulacións conceptuais que poden crear condicións de aplicación na realidade empírica, trata de resolver problemas complexos do mundo científico desde un enfoque holístico. Un sistema é un conxunto de elementos dinámicamente relacionados que forman unha actividade para alcanzar un obxectivo, operando sobre datos para prover de información.

## Características dos sistemas
*Están formados por elementos, os cales poden ter as características dun sistema, sendo nese caso nomeados tales elementos como **subsistemas**. 
*Nun sistema cada elemento ten unha función específica, e relaciónase co resto dos elementos.
*As propiedades emerxentes son a coordinación dos elementos para desempeñar unha ou varias funcións, non aparecerían no estudo dos elementos por separado.
*Aínda que existen sistemas pechados, son maiormente sistemas abertos, os cales para o seu funcionamento reciben e transmiten enerxía ou materia ou información de/para o exterior do sistema.

## Uso dos modelos
Os modelos simplifican a realidade para poder explicala. Un mesmo sistema pódese representar mediante distintos modelos. Os modelos non son aplicables fóra do contorno para o que foron formulados.
***Modelos mentais**: son os que gardamos na nosa mente e que non son realidade.Serven para explicar a realidade e guiarnos polo mundo.
***Modelos formais**: son os modelos matemáticos, son só aproximacións a realidade pero da forma máis concreta e precisa posible. Pódese verificar comparándoo coa realidade.

## Modelos de **caixa negra** 
Temos que marcar as fronteiras da caixa e sinalar as entradas e saídas se existen.
***Sistemas pechados**: non presentan intercambio co medio ambiente que lles rodea, nin reciben recursos externos nin envían nada producido cara a fóra. 
***Sistemas abertos**: presentan intercambio de enerxía e materia có medio ambiente, a través de entradas e saídas
***Sistemas illados**: neles non existe intercambio de materia nin enerxía.

Calquera modelo de caixa negra ten que cumprir as leis da termodinámica.
#A lei da conservación da enerxía.
#A lei da entropía.

## Modelos de caixa branca
Temos que localizar as variables que o copoñen a unir as que estean relacionadas entre si.
### Relacións causais 
*Simples
**Directas: o aumento de A causa o aumento de B.
**Inversas: o aumento de A implica a diminución de B.
**Encadeadas: cando hai varias variables unidas.
*Complexas
**Bucles de realimentación positiva: ao aumentar A aumenta B e aumenta máis A.
**Bucles de realimentación negativa: ao aumentar A aumenta B pero o aumento de B fai diminuír a A.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Sistema
* Sistema complexo
### Ligazóns externas
* Bibliografía, congresos, libros, cursos de Dinámica de Sistemas
316

## Acontecementos 
### Asia 
* Os xiongnu invaden o Norte da China, saqueando Chang'an.

### Oriente Próximo 
* Tiridates III (*Trdat III*), rei de Armenia, proclama o cristianismo como relixión oficial do seu estado.

### Mundo Mediterráneo 
* O emperador romano oriental, Licinio, asocia a Valerio Valente como césar (até 317).
** Batalla de Mardia (ou de Campus Ardiensis): no contexto da guerra civil entre os emperadores Constantino e Licinio, o primeiro derrota ao segundo; esixiralle a eliminación do asociado Valerio Valente e anexiona as dioceses de Mesia e Panonia ao Imperio occidental.

## Nacementos 
* Constantino II, emperador romano.

## Mortes 
*

## Outros 
*
Historia ano a ano
252

## Acontecementos 
### Asia 
* Sun Liang accede ao trono da dinastía Wu, tras a morte de seu pai Sun Quan.
### Oriente Próximo 
* O shah sasánida Shapur I cruza a fronteira con Roma e destrúe a cidade de Ceugma (tamén dita *Seleucia do Eufrate*).
### Mundo Mediterráneo 
* Esténdese unha peste por Hispania, que se orixinara en Etiopía e penetrara no Imperio Romano no 250.
* O emperador Treboniano Galo deporta ao papa Cornelio para Centum Cellae (Civitavecchia).

## Nacementos 
## Mortes 
* Sun Quan, emperador chinés da dinastía Wu (n. 182)

## Outros 
* Historia ano a ano
304

## Acontecementos 
* Novo edicto relixioso do emperador Diocleciano, polo que se exhortaba a todos os habitantes do Imperio romano a efectuar sacrificios aos deuses. A negativa a facelo podía conducir á morte.
* Período cenital da persecución dos cristiáns decretada por Diocleciano en 303. Entre os martirizados neste ano e canonizados cóntanse: san Vito, S. Floriano, santa Inés, santa Lucía, san Pancracio, santa Eulalia de Mérida, san Vicente de Zaragoza, san Vítor, san Modesto, santa Ágape etc.

### Arte e cultura 
* Construción do arco de Diocleciano en Roma.

## Nacementos 
## Mortes 
* Bunseo, soberano de Baekje, un dos tres reinos coreanos da época.
* 25 de outubro - Marcelino, papa. O seu martirio é materia de controversia. A súa morte abre un período de interregno pontificio até 308.

## Outros 
*

Historia ano a ano
597

## Acontecementos 
* Xuño - Desembarco do monxe Agostiño en Gran Bretaña, enviado polo papa Greogorio o Grande para evanxelizar a illa. Agostiño converte a Ethelred, rei de Kent, axiña. Consagrado Agostiño bispo, a poucos, é nomeado bispo en Arles, regresando a Gran Bretaña, onde Ethelred asígnalle o lugar de Canterbury, que se converte nunha moi importante sede episcopal británica. 
* Comezo do reinado de Ceolwulf, soberano de Wessex, Gran Bretaña (até 611).

### Ciencia e tecnoloxía 
* O emperador chines Wen, da dinastía Sui, introduce un novo calendario.

## Nacementos 
* Kōtoku, emperador do Xapón (m. 654).

## Mortes 
* Ceol, rei de Wessex.

## Outros 
*

Historia ano a ano
Lista de reis sasánidas

Esta é unha **lista de reis sasánidas** que gobernaron Persia desde a caída do Imperio Parto ata a súa desaparición a mans do Califato omeia. Todas as datas son aproximadas, xa que as diferentes cronoloxías varían enormemente.

*Ardashir I (sobre 224 - 241)
*Shapur I (241 - 272).
*Ormuz I (272 - 273).
*Bahram I (273 - 276).
*Bahram II (276 - 293).
*Bahram III (293 - 293).
*Narsés (293 - 303).
*Ormuz II (303 - 309).
*Sapor II (309 - 379).
*Ardashir II (379 - 383)
*Sapor III (383 - 388).
*Bahram IV (388 - 399).
*Yezdegard I (399 - 420).
*Bahram V (420 - 438).
*Yezdegard II (438 - 457).
*Ormuz III (457 - 459).
*Peroz I (459 - 484).
*Balash (484 - 488).
*Kavad I (488 - 530), interrompido por Zamasp (496 - 498).
*Cosroes I (531 - 579).
*Ormuz IV (579 - 590).
*Cosroes II (590 - 628), interrompido por Bahram VI (590 - 591), Bistam (591 - 592) e Ormuz V (593 - 593).
*Kavad II (628 - 628).
*Ardacher III (628 - 630), interrompido por Peroz II (629 - 629).
*Sharvaraz (630 - 630).
*Cosroes III, Boran e Azarmedukht (630 - 631).
*Ormuz VI e Cosroes IV (631 - 632).
*Iazdeguerd III (632 - 651).

## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Imperio sasánida
* Moeda sasánida

### Ligazóns externas
*Reis sasánidas
242

## Acontecementos 
### Asia 
* Inicio do goberno de Timinyi, soberano de Bagran, Birmania (até 299).

### Oriente Próximo 
* Batalla de Resaina: O persa Sapor I é vencido polo emperador romano Gordiano III, ao Norte de Siria.

### Europa 
* O futuro emperador Aureliano vence sobre os sármatas en Illyricum con apenas unha cohorte de 300 homes. O feito válelle o nomeamento de tribuno lexionario.

## Nacementos 
* Sun Hao, derradeiro emperador do reino de Wu, na China (m. 284).
* Cao Mao, cuarto emperador (254-260) do reino Wei, China (m. 260).

## Mortes 
* Ammonio Sacca, filósofo neoplatónico, de Alexandría (n. 175)

## Outros 
*

Historia ano a ano
Placa

**Placa** pode referirse a::

* Placa tectónica (xeoloxía).
* Placa base (hardware).
* Placa de Circuíto impreso (electrónica).
* Unha laxe ou placa dun edificio (enxeñaría estrutural).
* Letreiro de calquera tipo de material cunha inscrición, condecoración, nome, etc., .
Laxe (construción)

Unha **laxe** (tamén chamada placa) é un elemento estrutural horizontal dunha edificación cunha superficie moito maior que o seu espesor (isto é, un tipo de lámina).

A laxe é responsábel de transmitir as accións que nela chegan para as vigas que a sustentan (se as houber), e destas para os piares aínda que tamén se constrúen laxes apoiadas directamente sobre piares. Outra característica que diferencia as laxes doutros elementos estruturais planos é que a carga que nela actúa é perpendicular ao seu plano medio.

Normalmente configúrase por unha lámina horizontal, e o seu material máis común é o formigón armado. Por motivos de orde económica, é frecuente o recurso a solucións con vigotas de formigón preesforzado, preenchidas con bovedillas en materiais cerámicos ou outros materiais compostos.
241

## Acontecementos 
* Iníciase o goberno do xa sasánida Sapor I (até 272), sucedendo a Ardashir I.
** Sapor comeza a anexión de partes do imperio Kushan (este ocupaba partes de Afganistán e o Panxab, entre outros).

## Nacementos 
*
## Mortes 
* Ardashir I, xa de Persia.

## Outros 
*

Historia ano a ano
Rodrigo Ovéquiz

**Rodrigo Ovéquiz**  (ás veces escrito **Rodrigo Ovéquez** e mesmo **Rodrigo Ováquiz**), conde de Lugo e autoproclamado conde de Galiza

## Traxectoria 
[miniatura|[Afonso VI de León. Rodrigo Ovéquiz sublevouse contra el.]]
miniatura|esquerda|Expansión das áreas baixo o dominio de Guillerme I o Conquistador entre 1072 e 1087.
Foi neto de Bermudo Vélaz e fillo do conde Oveco Bermúdez  e de Elvira Suárez e irmán de Bermudo Ovéquiz e Vela Ovéquiz. Conde polo menos desde 1063. Xunto con Diego Peláez, bispo de Santiago de Compostela lidera unha revolta contra o rei Afonso VI de León en 1085, a última das grandes (e entón frecuentes) revoltas da nobreza galega, segundo algúns historiadores para ofrecerlle a coroa do reino de Galiza a Guillerme o Conquistador, rei de Inglaterra.

Segundo outros, o obxectivo sería liberar o rei García e casalo cunha filla de Guillerme o Conquistador.

Sexa como for, Ovéquiz asaltou Lugo, asasinou a Ordoño, meiriño do rei, e ocupou o castelo nos arredores da cidade e mesmo chegou a se facer con gran parte de Galiza. A rebelión dos Ovéquiz é un dos máis importantes acontecementos políticos do reinado de Afonso VI que se producen en Galiza. Parece que o enfrontamento destes magnates co bispado de Lugo é o fenómeno que desencadea a guerra. En 1090 reaparece en Galiza doando varias posesións á igrexa de Lugo.
miniatura|A *Historia de la Santa A. M. Iglesia de Santiago de Compostela* (t. III) é unha das principais fontes para o estudo da figura de Rodrigo Ovéquiz.

Coa súa rebelión, levou a que o rei Afonso VI decidise repartir o territorio de Galiza entre súas dúas fillas e xenros: a Urraca e Raimundo de Borgoña deulles as terras ao norte do río Miño) e a Teresa e Henrique de Borgoña as terras ao sur do Miño, que  se fixeron independentes 50 anos despois, creando o Reino de Portugal.

## Notas 
; Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* , F.: «Biografía de Diego Pelaez» en  (dir.) (1991), *Historia de Galicia*, v. 1, p.&nbsp;247, *Faro de Vigo*, ISBN 84-404-9520-X .
*  (2013). *Historia de Galicia* , p.&nbsp;132, Edicións Xerais de Galicia, ISBN 978-84-9914-532-7.
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Diego Peláez
* Suero Bermúdez (sobriño)

|-

### Ligazóns externas 
* "De paseo polo Panteón dos Reis" CCG. 22/7/2004.
* : "Alfonso VII, de rey de Galicia a "emperador" de Castilla y León" fiestras.com .
240

## Acontecementos 
* Sri-Gupta devén emperador dos Gupta, na India (até 280).
* Inicia o seu goberno Kashishka, soberano do Imperio Kushan, no noroeste da India (até 250), como sucesor de Canesces II.
* O monarca persa Ardashir I asocia a seu fillo Sapor ao goberno do Imperio sasánida.
** Ardashir e Sapor, á fronte das súas tropas destrúen a cidade de Hatra (hoxe Al-Hadr), en Mesopotamia.

## Nacementos 
*Zenobia de Palmira, raíña de Palmira (267-272)

## Mortes 
* Tertuliano, escritor romano-cristián (n. 150).

## Outros 
*

Historia ano a ano
260

## Acontecementos 
* Batalla de Edesa : o xa persa Sapor I colle prisoneiro ao emperador Valeriano, que morre en catividade.
* Galieno sucede a seu pai, Valeriano, como emperador romano (até 268).
* Póstumo proclámase emperador nas Galias, creando o Imperio Gálico, que pronto comprenderá, ademais da Galia, tamén Hispania e Britania (até 268).

## Nacementos 
## Mortes 
* Cao Mao, emperador de Cao Wei
* Chen Tai, ministro de Cao Wei
* Valeriano, emperador romano, en catividade.
* Sun Liang, emperador de Wu

## Outros 
*

Historia ano a ano
255

## Acontecementos 
* Inicio do goberno de Canesces III, monarca do Imperio Kushan (N.W. da India) até 275.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
Ralf Dahrendorf

**Ralf Gustav Dahrendorf**, nado en Hamburgo o 1 de maio de 1929 e finado en Colonia o 17 de xuño de 2009, foi un sociólogo, filósofo, politicólogo e político xermano-inglés. Está considerado un dos creadores da teoría do conflito social.

## Traxectoria 
Estuda filosofía, filoloxía clásica e socioloxía en Hamburgo entre 1947 e 1952, conseguindo o doutoramento nesta universidade este último ano. Amplía seguidamente estudos na London School of Economics. Máis tarde se dedicará á docencia: en 1957 empeza na Universidade de Hamburgo; en 1960 vai á Universidade de Tubinga; en 1966 á de Constanza, onde estará ata 1969. Do seu labor destaca a súa achega para a creación da Comunidade Europea. É autor de importantes traballos como *Soziale Klassen und Klassenkonflikt in der industriellen Gesellschaft* (1973), onde analiza os problemas da sociedade poscapitalista.

Entre 1974 e 1984 foi director da London School of Economics e entre 1987-1997 Decano de St. Anthony's College na Universidade de Oxford.

En 1993 foi nomeado sir co título de Barón Dahrendorf de Clare Market na Cidade de Westminster pola raíña Isabel II. En 2007 recibiu o Premio Príncipe de Asturias de Ciencias Sociais.

## Teoría sociolóxica 
A partir do estudo das clases sociais descritas por Karl Marx os estudos de Dahrendorf promoven a creación de sociedades abertas e universalistas con dereitos humanos e civís para toda a humanidade.

Interesado nas teorías da sociedade e os factores do conflito, afirma que a tendencia ao conflito é innata no sistema: a aparición de grupos con poder xera diversos intereses, e polo tanto é o xerador dos conflitos. O poder para Dahrendorf determina a estrutura social da poboación. As normas, mantidas polo "poder", definen os criterios da desestabilización social, que non son máis que as cousas (valores, estatutos, ambicións...) designadas pola colectividade. Así contribúen a estabelecer unha orde xerárquica de estamentos sociais. Para Dahrendorf o concepto de "autoridade" tamén é un dos responsábeis dos desequilibrios sociais.

Para poder realizar a mobilización e a protesta social, Dahrendorf enumera catro requisitos básicos:
* requisito técnico: un fundador, unha ideoloxía ou un estatuto.
* requisito político: o liberalismo, a excepción do totalitarismo, favorece a protesta.
* requisito social: a concentración xeográfica dos membros do grupo e a súa facilidade de comunicación.
* requisito psicolóxico: os intereses a defender deben ser reais.

O conflito aparecerá, finalmente, entre o que dá ordes e o que as recibe.

## Obras 
* *Soziale Klassen und Klassenkonflikt in der industriellen Gesellschaft (Clases e conflitos de clases na sociedade industrial)* (1973).

## Véxase tamén