Pobo rus'

miniatura|*Os hóspedes de ultramar*, por Nicholas Roerich (1899).
Os **rus’** (en ruso e ucraíno: **Русь**, [rusʲ], tamén **Русичи** ou **Русы**; sueco *Ros*; grego Ῥῶς), ás veces escrito tamén **rus**, é un nome introducido durante a Alta Idade Media para designar a poboacións da Europa Oriental que vivían en rexións que hoxe forman parte de Ucraína e de Rusia.

O territorio histórico do Rus de Kíiv forma parte hoxe do territorio de Ucraína, de Belarús, de Rusia, dunha pequena parte do nordeste de Eslovaquia e dunha faixa do leste de Polonia.

O termo *rus*', co que as poboacións eslavas e finesas designaban a algúns tipos de varegos ou viquingos poderían provir da raíz do antigo nórdico *roðs* ou *roths* usado no ámbito náutico e aínda existente nas linguas finesa e estoniana para designar aos suecos (*ruotsi* e *rootsi*, respectivamente).

A palabra *rus*' inicialmente usábase para designar só á aristocracia escandinava da Europa Oriental, pero máis tarde pasou a indicar tamén a todas as poboacións que residían nesas rexións.

Un dos primeiros documentos históricos onde aparece citado un pobo chamado *rus*', na forma *Rhos*, son os *Annales Bertiniani*, unha recompilación de crónicas escrita por varios autores francos que data do ano 839 e referida aos anos entre 830 e 882, que os describe como unha tribo xermánica chamada *suecos*.

De acordo coa primeira crónica rusa ou *Crónica de Néstor* da Rusia de Kíiv recompilada ao redor de 1113, os *rus*' eran un grupo de varegos, ou normandos ("homes do norte"), que se trasladaron primeiro de Escandinavia ao nordeste de Europa e, de aí, ao sur, onde deberon crear o estado medieval de Kíiv.

O seu nome sobrevive na designación *Rospigg*, proveniente de Roslagen, e os cognados (emparentados morfoloxicamente) rusos, rusinos, rutenos, e os que son vistos polos modernos belarusos, rusos e ucraínos como os predecesores do seu propio pobo. Na Suecia actual, os *Rospiggar* son homes que viven na rexión costeira da provincia de Uppland.

## Etimoloxía 
A orixe do nome é obxecto de controversia. En xeral, a hipótese de E. Kunic e Vilhelm Thomsen foi a máis aceptada. Segundo estes autores, esta apelación deriva das linguas finesas. O nome de Suecia en finés é *Ruotsi*; en estoniano, *Rootsi*. Este nome é comunmente aceptado como un derivado de *Roslagen*, as zonas costeiras da provincia de Uppland en Suecia.

O estudoso danés T. E. Karsten sinalou que o territorio que agora ocupan as zonas de Uppland, Sodermanland e o leste da illa de Gotland en tempos antigos eran coñecidos como *Rođer* ou *Rođin*. Thomsen, en consecuencia, suxeriu que *Rođer* deriva probabelmente de *rođsmenn* ou *rođskarlar*, que significan xente de mar ou remeiros.

Tamén se suxeriu, porén, que o nome *rus* ben puido ter a súa orixe no nome iraniano do río Volga (por F. Knauer, Moscova, 1901), así como o *Rosh* de Ezequiel. O profesor George Vernadsky suxiriu unha derivación dos roxolani ou de *ronsa*, termo ario ("humidade", "auga"). Hai unha repetición de nomes nos ríos, como o Ros en Europa do Leste.

Outra teoría é que o nome provén de Rüstringen en Frisia, unha terra gobernada polo viquingo danés Rorik de Dorestad, de quen se ten suxerido que é o mesmo que Rúrik de Nóvgorod.

Algúns tamén conxecturan que o nome *rus* deriva dunha forma máis antiga de "vermello", posibelmente denotando a pel avermellada ou o pelo roxo. Por exemplo, a palabra "vermello" (красный, en ruso) foi un precursor do termo actual "fermoso".

## Principais fontes 
[miniatura|300px|[Europa a principios do século IX. *Roslagen* está situada no extremo norte da zona rosa rotulada "Suecos e godos".]]
**Fontes eslavas**

Segundo o rexistro máis antigo eslavo oriental, a Primeira Crónica Rusa ou *Crónica de Néstor*, os rus eran un grupo de varegos entre outros, como os suecos, que vivían ao outro lado do mar Báltico, en Escandinavia, e tan lonxe como nas terras dos ingleses e os franceses. A pesar do feito de que o estudo non é cientificamente exacto, é coherente con outros estudos que encontran aos fino-ugrios como a orixe dos Monomáiovich. Ironicamente, as outras ramas dos Rúrik, como os Olégovich, son evidentemente de raíces eslavas.

**Críticos da teoría normándica**

A partir de Mikhail Lomonósov (1711-1765), os eruditos da Europa do Leste criticaron a teoría normándica. Durante o período imperial, os puntos de vista oficiais de Karamzín e Pogodin foron cuestionados polos sectores máis liberais da sociedade rusa e por algúns historiadores polacos. A principios do século XX, a doutrina dos disidentes tradicionais (como Dmitri Ilovaiski) parecía que perdera a partida. Porén, Goebbels abusou da retórica normanista durante a guerra soviético-alemá e, aos ollos das autoridades soviéticas, a teoría quedou desacreditada para sempre. Terminada a guerra, os argumentos dos disidentes foron revividos e adoptados na historiografía oficial soviética. Mikhail Artamónov encóntrase entre aqueles que intentaron conciliar ambas as teorías, argumentando que o estado de Kíiv uniu a sur de Rus (de reserva de eslavos) e o norte de Rus (de estirpe xermánica) nunha soa nación.

O máis firme defensor da loita contra os puntos de vista da teoría normanda no período posterior á segunda guerra mundial foi Borís Ribákov, que argumentou que o nivel cultural dos varegos non podería permitir unha invitación dos culturalmente avanzados eslavos. Esta conclusión leva aos eslavistas a negar ou reinterpretar a *Crónica de Néstor*, que afirma que a Rus varega foi "invitada". Ribákov asume que Néstor, suposto autor da Crónica, estaba predisposto contra o partido a favor dos gregos de Vladímir II Monómaco e apoio ao partido a favor dos escandinavos do príncipe reinante Sviatopolk. Cita inexactitudes factuais de Néstor como manipulacións a favor dos escandinavos e compara a súa explicación da invitación de Rúrik con numerosas historias similares que se encontran no folclore de todo o mundo.

Algunhas alternativas, fóra da teoría normandista, que tamén buscan orixes para a palabra Rus, foron postuladas por Sigismund von Herberstein, Ilovaisky, Ribákov e outros, aínda que ningunha foi aprobada pola corrente académica:

* Desde o antigo nome eslavo que significou "xente de río" (as tribos de pescadores e labradores que se estableceron cerca dos ríos Dniéper, Don, Dniéster e Dviná Occidental e foron coñecidos por navegalos). A raíz *rus* consérvase nas palabras modernas do eslavo e ruso *ruslo* (leito do río), *Rusalka*(trasno da auga) etc. 
* Dous ríos en Ucraína (cerca de Kíiv e Pereyaslav), *Ros*' e *Rusna*, terñen nomes que derivan dun termo eslavo postulado para a auga, similar á "rosada" (relacionado coa teoría anterior). 
* A palabra eslava *rusi* (só se refire á cor de pelo —de louro escuro a marrón claro—), cognado co *rizhi* (rubio). 
* A palabra finlandesa moderna *Ruotsi* significa Suecia e refírese o pobo sueco (*Ruotsalainen*) que, á súa vez, é moi similar á palabra eslava *Rus* e poderían estar historicamente conectadas.

Segundo F. Donald Logan ("Os viquingos na historia", cit. Montgomery, p.&nbsp;24), en 839, os Rus' eran suecos. En 1043, os Rus' eran eslavos." Os escandinavos foron completamente asi8milados e, a diferenza dos seus irmáns en Inglaterra e en Normandía, deixaron pouca herdanza cultural na Europa do leste. Esta ausencia case total de trazos culturais (ademais de varios nomes, como se indicou anteriormente, e posibelmente o sistema Veche de Nóvgorod, comparábel ao de Escandinavia), é notábel e, por isoo, os eslavistas chaman aos viquingos "camaleóns culturais", que viñeron, dictaminaron e logo desapareceron deixando poucas pegadas culturais na Europa Oriental. Isto parece suxerir que estes Rus eran un pequeno grupo, menos que un "pobo" en termos dunna nación; menos que unha etnia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Christian, David (1999): *A History of Russia, Mongolia, and Central Asia*. Blackwell. ISBN 0-631-20814-3.
* Davies, Norman]] (1996): *Europe: A History*. Nova York: Oxford University Press.
* Danylenko, Andrii (2004): "The name Rus': In search of a new dimension." *Jahrbueher fuer Geschichte Osteuropas* **52**: 1-32.
* Dolukhanov, Pavel M. (1996): *The Early Slavs: Eastern Europe from the Initial Settlement to the Kievan Rus*, Nova York: Longman. ISBN 0-582-23618-5.
* Duczko, Wladyslaw (2004): *Viking Rus: Studies on the Presence of Scandinavians in Eastern Europe (The Northern World; 12)*. Leiden: Brill Academic Publishers. 
* Franklin, Simon & Jonathan Shepard (1966): *The Emergence of Rus 750-1200*. Londres: Longman ISBN 0-582-49091-X.
* Goehrke, C. (1996): *Frühzeit des Ostslaven.* Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft.
* Magocsi, Paul R. (18991): *A History of Ukraine*. Toronto: University of Toronto Press.
* Pritsak, Omeljan. (1966): ''The Origin of Rus'.* Cambridge, Mass.: Harvard University Press.
* Stang, Hakon (1996): *The Naming of Russia.* Oslo: Middelelse.
* *The Annals of Saint-Bertin'', transl. Janet L. Nelson, Ninth-Century Histories 1 (Manchester e Nova York, 1991).

### Outros artigos 
* Rus de Kíiv
* Annales Bertiniani
* Ahmad ibn Fadlan

### Ligazóns externas 
* Gerard Miller as the author of the Normanist theory (Brockhaus and Efron) 
* Ibn Fadlan and the Rusiyyah, por James E. Montgomery