open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Portodemouros, Vila de Cruces

A parroquia de **San Salvador de Portodemouros** está situada ao noroeste do concello de Vila de Cruces, Portodemouros é unha das máis pequenas parroquias do concello.
## Características
O seu relevo é fortemente pronunciado cara ao norte, é dicir cara ao río Ulla, que nesta parte do seu percorrido está estancado no encoro de Portodemouros que toma o seu nome desta parroquia.

Parte do territorio de Portodemouros atópase na actualidade debaixo da auga, pero o encoro non afectou a ningún lugar da parroquia que ten dous (Arxe é Outeiro).

Na igrexa parroquial, dedicada ao San Salvador, celébrase tamén a festa de San Ramón.

No lugar de Outeiro naceu Luis Otero Pimentel, escritor e militar, Gobernador da provincia de Manzanillo, no ano 1898 en plena guerra de Cuba, escribiu un libro de poesía titulado *As campanas de Duxame*, dedicado á lindante parroquia de Duxame.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Portodemouros 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces
Papeleira de Pontevedra

A **papeleira de Pontevedra** é un complexo industrial situado na parroquia de Lourizán, xunto á ría de Pontevedra. Está formado pola fábrica da empresa Ence.

## Situación 
O complexo está situado a medio camiño entre a cidade de Pontevedra e Marín, e ocupa unha zona de alto valor ecolóxico: está entre un importante banco marisqueiro e a Escola de Capataces Forestais e CIF (Centro de Investigacións Forestais) de Lourizán, dependente do CSIC e que data de principios do século XX.
Factoría de Ence.|miniatura

## Historia 
A decisión técnica e o acordo político de situar a fábrica na ría tomáronse entre finais de 1955 e comezos de 1956. O gobernador civil, Rafael Fernández Martínez, deu unha rolda de prensa o 13 de xuño de 1955, confirmando a instalación da fábrica en Lourizán. Presidencia do Goberno publicou o decreto de constitución da empresa no Boletín Oficial del Estado o 20 de novembro do mesmo ano, inda que a formalización da Empresa Nacional de Celulosas de Pontevedra adiouse ata o 4 de abril de 1957. O enxeñeiro finlandés Kaarlo Amperla visitou a zona en xaneiro de 1956 e fixo un informe favorable. Dous meses despois, o 26 de marzo de 1956, Ricardo López Molero, enxeñeiro xefe do Ministerio de Obras Públicas cuxo titular era Fernando Suárez de Tangil, asina unha circular sobre a ocupación do terreo por parte do Instituto Nacional de Industria (INI), presidido por Juan Antonio Suances, para a instalación dunha fábrica de pasta de celulosas kraft. Francisco Franco inaugurouna o 13 de setembro de 1963.

## Características 
A fábrica de pasta de papel de celulosa da empresa Ence (Empresa Nacional de Celulosas) produce pasta que é enviada a outras fábricas para ser tratada e fabricar o produto final, se ben é o proceso de fabricación da pasta o que máis afecta ó medio ambiente.

A fábrica é obxecto de polémica. Ó longo dos anos foi medrando a contestación social na cidade, que sufría diariamente os malos cheiros derivados da emisión de mercaptanos, chegándose a crear a Asociación Pola Defensa da Ría. Co tempo demostrouse a concentración de metais pesados no produto do marisqueo do esteiro do río Lérez (grazas probablemente tamén á contribución de Tafisa) e comezaron as accións legais, aínda en curso..

No complexo industrial estivo a industria electroquímica da empresa Elnosa. Abastecía de cloro e outros produtos químicos á planta de pasta de papel, mais pechou definitivamente en 2020. 

Na actualidade, dentro do recinto da factoría hai unha depuradora, pero semella que segue habendo problemas co emisor submarino.

Outras papeleiras (por exemplo a de Brandía, na Barcia, preto de Laraño, Santiago de Compostela) causaron menor polémica social debido ó seu menor tamaño e ó maior respecto co medio natural.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  (2015): "La llegada de Celulosas a Lourizán", pp.&nbsp;158–168 en *Filgueira Valverde. Crónica de una alcaldía (1959-1968)*, 352 pp., Concello de Pontevedra e *Faro de Vigo*, D.L.: PO 314-2015 .
### Ligazóns externas 
* Encepontevedra.com
GIF

**GIF** (*Graphics Interchange Format*) é un formato gráfico de mapa de bits para imaxes de ata 256 cores. O formato introduciuno CompuServe en 1987. Deseñado especificamente para comprimir imaxes e gráficos creados por ordenador, o formato tivo unha gran popularidade na World Wide Web xa que, ao utilizar o algoritmo de compresión sen perda LZW, mesmo imaxes de gran tamaño podían descargarse nun período de tempo razoable, aínda con módems moi lentos.

É un formato propietario e o programador que queira facer uso del ten que pagar á compañía creadora tanto do formato como do algoritmo que emprega, aínda que en 2004 caducaron moitas das súas patentes. Para evitar este problema, xurdiu o formato PNG, pero que non permite a simulación de animacións mediante a concatenación de imaxes presente nos GIF.
BMP

**BMP** ou **mapa de bits** é un formato gráfico, estándar dos sistemas operativos Windows de Microsoft. É un dos formatos de imaxe máis simples de desenvolver e de utilizar para programar, non sofre perda e case todos os programas de edición de imaxes recoñecen o formato polo que é moi popular, ademais mantén gran cantidade de información na imaxe. Porén debido ao seu gran tamaño en relación á súa resolución non se poden empregar en páxinas Web.miniatura|Estrutura dos ficheiros BMP.|centro
## Véxase tamén
Lourizán, Pontevedra

**Santo André de Lourizán** é unha parroquia do concello de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña tiña 2.935 habitantes (1.441 homes e 1.494 mulleres), repartidos en 17 entidades de poboación.

Linda ao norte con Salcedo e a ría de Pontevedra, ao sur con Salcedo e San Xián de Marín, ao leste outra volta con Salcedo e ao oeste con San Xián de Marín e a ría. A altura máxima é de 100 m. A costa é recortada e os accidentes costeiros máis salientábeis son as puntas da Laxe da Rache e Cabo de Praceres e as praias de Lourizán e Praíña. Lourizán dista catro quilómetros da capital do concello, coa que se comunica por medio da autovía PO-11 e a estrada PO-546.

miniatura|200px|Capela de Santo André, antiga igrexa parroquial.

## Patrimonio 
Atopáronse dúas aras romanas adicadas ao deus Vestio Alonieco, e un relevo recollido no muro do recinto da igrexa cunha figura antropomorfa.

O pazo de Lourizán foi construído como lugar da veraneo da familia Montero Ríos, e no seu recinto construíuse un centro de investigacións forestais. Tamén destacan a igrexa da Nosa Señora dos Praceres (deseñada a finais do século XIX por Domingo Sesmero) e inaugurada en 1888 e a capela de Santo André.

Nesta parroquia sitúase o complexo Ence, formado pola maior planta produtora de pasta de papel da empresa Ence, (e da desaparecida planta electroquímica de Elnosa construída en 1957), altamente contaminante e condenada en reiteradas ocasións por delitos medioambientais. e que no ano 2018, a Asociación Pola Defensa da Ría procurou a súa marcha, unha sentenza de 2023 do Tribunal Supremo puxo fin ao proceso xudicial contra Ence pola prórroga da planta en Lourizán.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Pontevedra
Papeleira

O termo **papeleira** pode referirse a:

* Unha **fábrica de papel**;
* **Papelera**, recipiente onde se tiran os papeis e outros obxectos que non teñen utilidade;
* **Papeleira de reciclaxe**, espazo dun computador onde se almacenan temporalmente arquivos eliminados polo usuario pero non totalmente borrados do sistema;
* Incorrectamente denomínase **conflito das papeleiras** ao **Conflito entre Arxentina e Uruguai por plantas de celulosa**.

;Véxase tamén
* **Papeleira de Pontevedra**
Albert Uderzo

**Albert Uderzo**, nado en Fismes o 25 de abril de 1927 e finado en Neuilly-sur-Seine o 24 de marzo de 2020, foi un debuxante e, posteriormente, guionista de historietas francés. A súa serie de maior sona é "Astérix", creada en 1959 co guionista René Goscinny.

## Traxectoria
Uderzo naceu en Normandía, ao pouco de trasladarse alí os seus pais dende Italia. Tomou o seu nome do pobo italiano de Oderzo (anteriormente chamado Uderzo), de onde procedía a súa familia. De neno soñaba con converterse en mecánico de avións, malia o seu talento artístico a moi curta idade. Naceu daltónico, e con dous dedos extra, que lle foron extirpados cirurxicamente. A súa vista mellorou moito dende entón.

Durante a segunda guerra mundial, o mozo Uderzo abandonou París e pasou un ano na Bretaña, ao oeste de Francia, traballando nunha granxa e axudando co negocio de mobles do seu pai. Moitos anos despois, cando Goscinny deixou a decisión de situar a aldea de Astérix nas súas mans, Uderzo elixiu rapidamente Bretaña.

Trala guerra, iniciou unha exitosa carreira como debuxante en París, creando personaxes como Flamberge e Clopinard, un homiño dunha soa perna que sempre triunfa contra todo prognóstico. Entre 1947 e 1948 crea outros cómics, como Belloy e Arys Buck. En 1950, debuxou varios episodios do personaxe de orixe británica Capitán Marvel Jr. para a revista *Bravo!*.

### Con Goscinny 
Tras uns cantos anos doutras creacións e viaxes, coñeceu a René Goscinny en 1951, facéndose amigos rapidamente, e decidindo colaborar xuntos na nova oficina parisiense da compañía belga World Press en 1952. A súa primeira creación foi Jehan Pistolet. En 1958 comezan o seu traballo en Oumpah-pah (que duraría ata 1962), así como algunhas outras series. En 1959 Goscinny e Uderzo convértense en editor e director artístico, respectivamente, da nova revista *Pilote*, dirixida a nenos maiores. No primeiro número aparecía por primeira vez Astérix no mercado francés, sendo un inmediato éxito.

Inicialmente trátase dun serial máis dentro de Pilote, pero en 1961 publicouse o primeiro álbum autónomo, *Astérix o Galo*. Para 1967, o cómic fíxose tan popular que os seus autores decidiron dedicarse en exclusiva a el, producindo uns dous álbums ao ano. Trala morte de Goscinny en 1977, Uderzo fíxose cargo ademais do guión, o que fixo que a produción se fixese moito máis lenta, aproximadamente un álbum cada catro anos. Malia iso, os créditos de cuberta seguen declarando os novos álbums como obra de "Goscinny e Uderzo".

## Polémica con Unix 
A editorial propiedade de Uderzo, Les Éditions Albert René, denunciou ante a xustiza alemá o uso por parte de certas compañías informáticas de nomes terminados en "ix" (habitual en compañías que traballan con variantes de Unix), xa que consideraban que estaban danando as súas marcas "Astérix" e "Obélix" (versión dunha das empresas demandadas).

## Premios 
* Cabaleiro da Lexión de Honor, en 1985.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Biografía de Uderzo
* Entrevista a Uderzo
* Ficha de Uderzo en Comiclopedia (en inglés).
* Biografía oficial de Uderzo , na páxina web de Astérix (en inglés).
Ken Akamatsu

**Ken Akamatsu** (赤松健, *Akamatsu Ken*) é un historietista xaponés (mangaka), nado o 5 de xullo de 1968 en Kanagawa. Mide 1,68 m e pesa 50&nbsp;kg. Suspendeu en dúas ocasións o exame de acceso á Universidade de Tokyo na sección de estudos audiovisuais e acabou estudando literatura na Universidade de Chūō.

Igual que moitos debuxantes xaponeses, comezou debuxando dōjinshi para o Comiket, baixo o pseudónimo de Awa Mizuno (水野亜和, *Mizuno Awa*), e posteriormente meteuse no manga comercial. *Love Hina* foi o manga co que se deu a coñecer ó mundo, aínda que anteriormente debuxara *AI Ga Tomaranai* e *Always My Santa*.

A maior parte das súas obras teñen escenas ecchi e, concretamente, *Love Hina* e *Magister Negi Magi* pódense considerar "harem manga", pois o protagonista é un rapaz rodeado de rapazas.

Akamatsu recoñece que o seu personaxe predilecto de *Love Hina* é Motoko Aoyama. Mide 1,75 m e podería pasar por modelo. A primeira vista é forte, pero divírteo debuxala porque tamén ten unha parte sensible e ás veces rompe a chorar.

## Obra
*AI Ga Tomaranai (ＡＩが止まらない) (1994-1997)
*Always My Santa (いつだってＭｙサンタ, *Itsudatte my Santa*) (1997)
*Love Hina (ラブひな) (1997-2001)
*Magister Negi Magi (魔法先生ネギま！, *Mahō Sensei Negima* ou simplemente *Negima*) (2003)

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina web de Ken Akamatsu 
*Portadas dos dōjinshi de Ken Akamatsu
Marcel Gotlib

**Marcel Gotlib**, ou simplemente **Gotlib**, pseudónimo do historietista francés **Marcel Gotlieb**, nado en París en 1934.

Gotlib é fillo de emigrantes xudeus húngaros. Pasou parte da súa infancia nun orfanato e comezou a debuxar na adolescencia. Estudou debuxo publicitario na escola de Artes e Oficios da capital francesa, e en 1959 publicou os seus primeiros traballos como ilustrador. Traballou nas revistas *Record* e *Pilote*, e foi cofundador de ''L'Écho des Savanes* (con Nikita Mandryka e Claire Bretécher) e da importante *Fluide Glacial*. En 1991 recibiu o gran premio do Festival de Banda Deseñada de Angoulême. É un dos historietistas europeos de maior renome. O seu personaxe máis coñecido é Gai-Luron, e tamén son célebres as súas historietas curtas, agrupadas na serie *Rubrique-à-Brac''.

Gotlib fai un cómic provocador, de carácter humorístico, cun debuxo detallista que descompón e amplifica os movementos dos protagonistas (o que deu en chamarse "debuxo excesivo").

## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de Marcel Gotlib (en francés)
René Goscinny

**René Goscinny**, nado en París o 14 de agosto de 1926 e finado o 5 de novembro de 1977, foi un guionista de historietas.

## Traxectoria 
Foi director da revista *Pilote*. Traballou xunto a Morris nas tiras de *Lucky Luke* (1955-1973); posteriormente creou xunto ó debuxante Sempé *O Nicolasiño* (1960-1964) e con Jean Tabary o personaxe de *Iznogoud* (1962-1977) e *Les dingodossiers* (1965-1967) con Gotlib.

A súa creación de maior éxito foron as aventuras de Astérix xunto ó debuxante Albert Uderzo en *Pilote* (1959). Có mesmo colaborador creou o personaxe de *Oumpah-Pah* (1958-1962), pero non tivo excesivo éxito.

Goscinny é un dos autores franceses de maior éxito en todo o mundo, con máis de 500 millóns de álbums e libros vendidos, traducidos a varios idiomas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Xuvenil Alfaguara
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial de René Goscinny
Pilote

***Pilote*** foi unha revista de historietas francesa, fundada por René Goscinny o 29 de outubro de 1959, na que foron publicados clásicos intemporais como "Astérix", "O Tenente Blueberry" ou "Valérian, axente espazo-temporal". Tralo maio do 1968, integrou unha sección de humor de actualidade, con traballos de Reiser ou Gotlib, e historietas máis adultas, como *Les 6 Voyages de Lone Sloane* de Philippe Druillet ou a serie "Lendas de hoxe" de Pierre Christin e Enki Bilal.
Foi de aparición semanal na súa orixe (1959) e mensual a partir de xuño de 1974. *Pilote* pechou en 1989.
Bares, Mañón

**Santa María de Bares** en 2024 tiña 130 habitantes (66 homes e 64 mulleres).

O extremo desta península chámase a Estaca de Bares. Na Estaca hai un parque eólico, precisamente nunha localización na que eran abondosos, noutrora, os muíños de vento e as aceas. O Semáforo de Bares serviu de axuda á navegación durante varios séculos e foi levantado a petición dos ingleses.

## Historia 
O porto de Bares aparece citado por primeira vez o ano 916 nun documento do rei Ordoño II, quen concedeu o señorío da Vila de Bares e un mosteiro sito na parroquia de Mogor ao bispo de Mondoñedo Sabarico II. Pero a súa existencia como vila e como porto se remonta a moitos séculos antes. Atopáronse moedas fenicias, *tégulas*, ánforas e unha necrópole romana. Atopáronse tamén varias mámoas.

O peirao do porto de Bares, unha gran construción de grandes pelouros coñecida co nome do Coído, pode considerarse o porto máis antigo dos coñecidos no noroeste da Península Ibérica, talvez de orixe fenicia. Moitos expertos, incluíndo Federico Maciñeira e Fernando Alonso Romero, asignáronlle unha cronoloxía pre ou protohistórica, tendo en conta os frecuentes e importantes achados efectuados neste lugar. Unha teoría alternativa é a de que é se remonta ao século XIII ou XIV, cando se xeneralizou a caza da balea no litoral cantábrico, e Bares converteuse nun porto refuxio para os barcos baleeiros.

Quedan os restos dunha base do Exército dos Estados Unidos, pertencente ao sistema LORAN para control das comunicacións aéreas. Foi abandonada no ano 1991 trala caída do pano de aceiro e a redución de gastos militares dos Estados Unidos.

No alto do monte de Bares hai unha garita de pedra que entraba en comunicación con outras dúas en Espasante e no alto do Ortegal, cumprindo unha misión de vixilancia do territorio. A súa orixe estímase no século XVIII.

## Patrimonio 
En 1948 foi atopado no porto de Bares un tesouro monetario, coñecido como Tesouro de Bares, composto por 608 moedas romanas, que foi depositado no Museo Provincial de Lugo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Bares 
### Parroquias de Mañón 
miniatura|dereita|175px|As cinco parroquias que conforman o concello de Mañón.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Mañón
* Estaca de Bares
* Faro da Estaca de Bares
* Tesouro de Bares
Peyo

**Pierre Culliford**, **"Peyo"**, nado en Bruxelas o 26 de xuño de 1928 e finado o 24 de decembro de 1992, foi un debuxante Belga.

## Traxectoria 
Empezou os seus estudos na academia belga de Belas Artes, abandonándoa ó cabo duns meses. Logo empezou a traballar nun estudio de animación, onde coñecería a autores como Morris e Franquin. Máis tarde traballou para axencias de publicidade, ata que creou ó seu primeiro personaxe, Johan, ó que pronto lle buscou un compañeiro, pasando a ser a serie de Johan e Pirluit. En 1958 aparece o álbum *A frauta de seis buratos*, no que aparecían por primeira vez os pitufos, como personaxes secundarios.

O éxito instantáneo dos pitufos, e o traballo de Peyo nas súas versións de animación, merchandising etc. obrigaron co tempo a Peyo a abandonar os seus outros personaxes, ata o punto de chegar a dicir que se sentía "prisioneiro" deles.

En 1992 morreu dun ataque ó corazón.

## Obra 
Personaxes creados por Peyo:
* Os pitufos (Schtroumpfs / Smurfs)
* Johan e Pirluit
* O gato Pusy
* Bieito Fendeferro
* Jacky e Celestin

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial dos pitufos (en inglés)
* Bibliografía completa (en francés)
Shiatsu

miniatura|Os practicantes de shiatsu cren que o fluxo de enerxía a través das liñas dos meridianos ten unha profunda influencia na saúde da persoa.

O **shiatsu** (kanji: 指圧; hiragana: しあつ, do xaponés *xi*, dedo, e *atsu*, presión; presión cos dedos) é un tipo de medicina alternativa creada no século XX por Tokujirō Namikoshi (1905-2000) no Xapón. Non hai ningunha evidencia da súa efectividade.

Hai dúas escolas principais de shiatsu. Unha que se basea na teoría anatómica e fisiolóxica occidental, e outra que se basea na medicina tradicional chinesa. O shiatsu está regulado como terapia médica no Xapón (polo Ministerio de Saúde e Benestar Social), e noutros países por diversos órganos de goberno creados polos profesionais desta especialidade.

O shiatsu é unha práctica en evolución, e os seus estilos diversos incorporan (en diferentes graos) os aspectos da masaxe tradicional xaponesa, a medicina tradicional chinesa, e a anatomía e a fisioloxía occidentais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Encontro internacional sobre shiatsu
* Artigos sobre shiatsu, arredor do mundo
* Guía de terapia shiatsu
* Kepher: Shiatsu
* European Shiatsu Federation   /
Blind Guardian

**Blind Guardian** é un grupo alemán de speed metal, formado en 1988. Coñecido sobor de todo polas letras épicas das súas cancións, en particular en torno ó ciclo artúrico, as cruzadas e á obra de Tolkien.

O grupo está considerado como un dos primeiros e máis influentes do power metal e o speed metal, formando parte da escena alemá do heavy/speed/power metal aparecida a mediados dos 80, na que tamén se inclúe a bandas coma Helloween, Running Wild, Accept, Grave Digger, Sinner ou Rage.

## Membros 
* Hansi Kürsch (vocalista)
* André Olbrich (guitarra solista)
* Marcus Siepen (guitarra rítmica)
* Frederik Ehmke (batería, percusións, frautas)

### Membros Anteriores 
* Thomas Stouch (batería, comezos - 2004)

## Discografía 
### Álbums de estudio 
### Sinxelos 
* "A Past and Future Secret" (1995)
* "Mr. Sandman" (1996)
* "Mirror Mirror" (1998)
* "And then there was Silence" (2001)
* "The Bard's Song (In the Forest)" (2003)
* "Fly" (2006)

### Vídeos 
* Imaginations Through The Looking Glass (2004, Dobre DVD)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio Web Oficial de Blind Guardian
* Videos
* The Releases Of Blind Guardian
Mosaic

**Mosaic** foi o segundo navegador web gráfico, deseñado por un equipo dirixido por Marc Andreessen no National Center for Supercomputing Applications (NCSA) para o X Window System de UNIX. A versión 1.0 saíu o 22 de abril de 1993. A versión 2.0 saíu en decembro de 1993 xunto ás versións 1.0 para Apple Macintosh e Windows. Oficialmente deixou de desenvolverse o 7 de xaneiro de 1997.

Mosaic tivo un éxito rápido pola súa interface gráfica, pola súa facilidade de uso centrado no uso do rato e a utilización de gráficos e botóns para as funcións.
Magnitude absoluta

A **magnitude absoluta** é unha expresión usada en astronomía para referirse á magnitude aparente que tería unha estrela se estivese situada a dez parsecs de distancia do punto de vista.

En efecto, non todas as estrelas teñen o mesmo brillo. Para poder ordenar o seu brillo estableceuse primeiramente a relación empírica da magnitude aparente ou relativa, na que as estrelas máis brillantes teñen magnitudes máis pequenas. Deste xeito, unha estrela moi brillante tería magnitude 0 ou 1, e unha estrela moi débil, case inapreciable a simple vista tería magnitude 6.

Como non tódalas estrelas están á mesma distancia e o seu brillo depende fortemente da súa proximidade á Terra, estableceuse unha distancia estándar para poder comparar o brillo de todas. Esta distancia é o parsec, que son aproximadamente 3,26 anos luz. Pois ben, na magnitude absoluta tómase como distancia de referencia 10 parsecs e así pódese comparar obxectivamente o brillo das estrelas.
Familia léxica

Unha **familia léxica** é un conxunto de palabras que presentan o mesmo lexema.

Hai dous tipos de familias léxicas:

:*Familias léxicas regulares: 
::· bugallo, bugalla, esbugallar,...
::· vitoria, vitorioso, vitorear,...
:*Familias léxicas irregulares: 
::· flor, floral, florecer, florido, chor, chorima
::· dor, doloroso, dorido
::· oito, oitenta, oitocentos, octoxenario, octógono
::· chea, preamar, plena,...
::.lúa,luada,aluar,...
Exclamación

Unha **exclamación** é un vocábulo ou secuencia lingüística que manifesta emoción, sorpresa ou ánimo. Tamén pode ser unha figura retórica na cal se expresa de forma exclamativa un sentimento ou idea (véxase exclamación retórica). Por outra banda, ás veces fálase de exclamación como signo de exclamación.

## Trazos fonéticos das secuencias exclamativas
*Aumento da intensidade e calidade das sílabas fortes.
*Reforzo da articulación dos sons cando se manifestan sentimentos como a excitación, ou relaxamento da mesma cando predominan sentimentos relaxantes coma o pracer.
*Evolución da entoación por encima ou por baixo do ton medio da voz do que fala.
*Modificación do tempo medio, acelerando ou retardando.

## Uso dos signos exclamativos
Emprégase nas oracións exclamativas e exhortativas. Hai dúas alternativas:
:*Colocar o signo **!** pechando a oración.
:*Colocar o signo **¡** no inicio da oración, e o signo **!** pechando a oración.
Duxame, Vila de Cruces

**San Miguel de Duxame** é unha parroquia do concello de Vila de Cruces. Segundo o IGE en 2012 tiña 66 habitantes (36 mulleres e 30 homes), distribuídos en 3 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 97 habitantes.

## Xeografía 
Está situada ao N-NW da capital, cunha orografía relativamente plana con lixeira inclinación orientada ao sur.

## Patrimonio 
### Igrexa 
Data do século XVIII. A planta e unha cruz grega dunha soa nave e dúas ábsidas. A cuberta e unha bóveda de canón. A porta principal está formada a base de arquivoltas tóricas en medio punto peraltado. A torre do campanario é de tres corpos, e o presbiterio está debaixo dunha bóveda de canón que apoia nun arco de medio punto peraltado.

A igrexa foi unha doazón de Domingo Antonio Otero Bermúdez de Soutomaior nado na casa grande de Duxame e nese momento alguacil da cidade de Manila. Tamén foi doada por esta familia a imaxe do San Miguel feito en marfil e desaparecido no 1977.

### Arquitectura civil 
Duxame conta cun pazo procedente dos Otero, coñecido como Casa de Outeiro ou Casa Grande de Duxame.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de Duxame, Vila de Cruces.JPG|Igrexa de Duxame.
Ficheiro:Campanario da igrexa de San Miguel de Duxame, Vila de Cruces.JPG|Campanario da igrexa de Duxame.
Ficheiro:Porta da igrexa de San Miguel de Duxame, Vila de Cruces.JPG|Porta da igrexa de Duxame.
Ficheiro:Imaxe de Santiago na igrexa de Duxame, Vila de Cruces.JPG|Imaxe de Santiago na igrexa de Duxame.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Duxame 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Diccionario Hispano de Apellidos*. Tomo III

### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces
Modelos autorregresivos integrados de medias móbiles

En estatística, un **modelo autorrregresivo integrado de medias móbiles (ARIMA)** é unha xeneralización dun modelo autorregresivo de media móbil (ARMA). Estes modelos axústanse a datos de series temporales para entender mellor os datos ou para predicir puntos futuros da serie. O modelo adóitase describir como un modelo ARIMA (*p*,*d*,*q*) onde *p*, *d* e *q* son enteiros iguales ou maiores que cero e fan referencia á orde das partes autorregresiva, integrada e de medias móbiles do modelo, respectivamente.

Dada unha serie temporal de datos *X**t* (onde *t* é un valor enteiro e *X**t* son números reales) entón o modelo ARMA(*p*,*q*) vén dado por

:\left(1 - \sum_{i=1}^p \phi_i L^i\right) X_t = \left(1 + \sum_{i=1}^q \theta_i L^i\right) \varepsilon_t\,

onde *L* é o operador retardo, os &phi;*i* son os parámetros da parte autorregresiva do modelo, os &theta;*i* son os parámetros da parte de medias móbiles e os &epsilon;*t* son termos de erro.  Os termos de erro &epsilon;t asúmese que son xeralmente variables iid mostreadas dunha distribución normal con media cero: &epsilon;t ~ N(0,&sigma;2) onde &sigma;2 é a varianza.

O modelo ARMA xeneralízase engadindo un parámetro *d* para crear o modelo ARIMA (*p*, *d*, *q*)

:\left(1 - \sum_{i=1}^p \phi_i L^i\right) (1-L)^d X_t = \left(1 + \sum_{i=1}^q \theta_i L^i\right) \varepsilon_t\,

onde *d* é un enteiro positivo (se *d* é cero entón o modelo é equivalente a un modelo ARMA).  Debe terse en conta que non tódalas combinacións de parámetros producen modelos con comportamento correcto.  En particular, se o modelo ase quere que sexa estacionario os parámetros deberán cumprir certas condicións.

Algúns casos especiais do modelo dedúcense de xeito natural. Por exemplo, un modelo ARIMA(0,1,0) vén dado por:

:X_t = X_{t-1} + \varepsilon

o cal é un simple camiño aleatorio.

Úsanse moitas variacións do modelo ARIMA. Por exemplo, se se usan varias series temporais, *X**t* pódense considerar como vectores, e entón un modelo VARIMA pode ser máis apropiado. Outro exemplo, supoñamos o volume de tráfico dunha estrada. Os fins de semana teñen un comportamento claramente diferenciado dos días de semana. Neste caso considérase que é mellor utilizar un modelo SARIMA (ARIMA estacional) que incrementar a orde das partes AR e MA do modelo. Se se sospeita que a serie temporal contén dependencia ó longo do tempo, entón o parámetro *d* debe substituírse por valores non enteiros nun modelo fraccional ARIMA (FARIMA, ou tamén chamado ARFIMA).
Fernando de Noronha

[miniatura|dereita|250px|Vista da [illa de Fernando de Noronha con vistas da praia do Sancho.]]
**Fernando de Noronha** é un arquipélago brasileiro formado por 21 illas e sito no océano Atlántico, ao leste do Estado do Río Grande do Norte. A illa principal, chamada Illa de Fernando de Noronha, ten uns 17&nbsp;km² e fica a 545&nbsp;km de Recife e a 360&nbsp;km de Natal, capital do Río Grande do Norte. Só a illa principal está poboada, e só por uns 2500 habitantes. Gobérnaa un administrador designado pola administración do Pernambuco, á que pertence.

O arquipélago sitúase na coordenada 3°54′S - 32°25′W, ou sexa, próximo á liña do Ecuador. Como non ten grandes montañas que sirvan como barreiras ás nubes, cae pouca chuvia e, así, o seu clima é semiárido. O punto máis alto do arquipélago, o *Morro do Pico* na illa principal, ten unha altura de 321 m.

As illas espertan o interese de ecoturistas e mergulladores, polas súas praias de augas limpas, poboadas por rica fauna mariña (destacando os golfiños e as tartarugas mariñas que poñen os seus ovos na illa). Pero as visitas están controladas polo goberno: cada turista paga un imposto por acceder ao arquipélago, que medra con cada día adicional de visita. Ese imposto destínase a traballos de pescuda e conservación. Vivir na illa só lles está permitido ás persoas que naceron nela, ou que casaron aló.

## Historia 
A illa foi descuberta, probablemente, por Gaspar de Lemos en 1500 ou por unha expedición da que Ignacio Leite erroneamente asignou o mando a Fernando de Noronha, en 1501 - 1502. Porén, o primeiro en describila foi Américo Vespucio, que tomou parte na expedición de Gonçalo Coelho.

A designación do arquipélago provén, con todo, o nome do primeiro propietario da capitanía hereditaria, despois da doazón de D. Manuel I o 16 de marzo de 1504 a Fernando de Noronha.

As illas foron invadidas varias veces, principalmente en 1534 polos ingleses, de 1556 ata 1612 polos franceses, en 1628 e 1635 polos holandeses, volvendo ó control portugués en 1700, para ser de novo conquistada polos franceses en 1736 e definitivamente ocupada polos portugueses en 1737.

### Goberno 
O territorio de Fernando de Noronha foi creado o 9 de marzo de 1942 desmembrado do estado de Pernambuco. A entidade administrativa durou 46 anos, sendo extinta o 5 de outubro de 1988 e reincorporada ao seu estado de orixe.

### Colonia penal 
Antes de tornarse o paraíso turístico e ecolóxico da actualidade, o arquipélago foi lugar de detención de condenados enviados a cumpriren pena no presidio alí existente, que funcionou de 1737 a 1942, de 1938 en diante só para presos políticos do Estado Novo.

Unha reportaxe da revista *O Cruceiro*, de 2 de agosto de 1930, describe o presidio como *pantasma infernal para eses proscritos da sociedade*, que vivían completamente alleos ao que pasaba no resto mundo, a pesar de que o Goberno proporcionaba aos presos *unha vida saudable de traballo e de confort* (Fonte: O Cruceiro, ed. 2 de agosto de 1930).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina Oficial do Goberno da Illa
* Fernando de Noronha Online
Sergipe

**Sergipe** é o máis pequeno dos vinte e sete Estados do Brasil. Atópase na Rexión Nordeste e ten como límites Alagoas ao norte, o océano Atlántico ao leste e Baía ao sur e ao oeste. Ocupa unha área de 22.050,4&nbsp;km², sendo un pouco máis extenso que Israel. A súa capital e cidade máis populosa é Aracaju, sendo outras importantes cidades do Estado Lagarto, Itabaiana e Estância.

## Historia 
En 1575, os xesuítas intentaron colonizar as terras do actual estado de Sergipe, pero soamente en 1590 os indíxenas foron derrotados definitivamente por Cristóvão de Barros, fundador do forte e da freguesía de São Cristóvão. Entre 1637 e 1645, a rexión estivo baixo o dominio dos holandeses, período no cal a súa economía foi bastante prexudicada. Coa recuperación das terras polos portugueses, desenvolveuse a cultura de cana de azucre e a gandería.

En 1820 fíxose unha *capitanía* autónoma, separada de Baía. Coa independencia do Brasil, Sergipe foi transformado en provincia do Imperio. Durante o século XIX, as plantacións de algodón pasaron a ter importante papel na economía. En 1855, a capital foi transferida de São Cristóvão ao pobo de Aracaju. Na segunda metade do século XX, os escritores Tobias Barreto e Sílvio Romero proxectaron o estado no panorama cultural do país.

## Xeografía 
Tal como case todos os estados da Nordeste, o interior do estado de Sergipe está case totalmente cuberto pola *caatinga*, a vexetación do semiárido brasileiro. O litoral é caracterizado pola presenza de mangleirais e praias de area. Unha pequena extensión de selva tropical acompaña partes da costa. O Río São Francisco forma o límite norte do estado e recibe as augas de parte dos ríos do norte e leste do estado.

A metade sur do estado é drenada por pequenos ríos que desaugan directamente no océano Atlántico. O máis extenso é o río Irapiranga (tamén chamado río Vaza-Barrís). Outros ríos importantes son o Sergipe, o Japaratuba, o Piauí e o Real. Aproximadamente o 85% do territorio están por baixo dos 300 m de altitude, con predominio de terras planas ou pouco onduladas. O clima é tropical, máis húmido próximo ó litoral e semiárido no *sertão*.

## Economía 
[esquerda|miniatura|200px|O centro de [Aracaju.]]
A economía de Sergipe baséase principalmente no cultivo de cana de azucre. As súas extensas plantacións, beneficiadas por un chan fértil, producen máis de 1,4 millón de toneladas de azucre por ano. Ao contrario de moitos estados brasileiros, a creación de gando non é moi importante.

Ademais da cana, son cultivados a mandioca (617.400 t por ano), a laranxa (14,4 millóns de froitos) e o coco. O zume de laranxa representa uns 60% das exportacións do estado. A extracción de sal mariña tamén é importante, e tamén existe unha pequena industria de artefactos de coiro. O goberno brasileiro ampliou a explotación de petróleo e gas natural no estado.

Destácanse no turismo a capital, Aracaju, e a veciña Barra dos Coqueiros, coas súas praias, e a cidade histórica de São Cristóvão.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Brasil
* Estados do Brasil

### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Río Neckar

260px|miniatura
O **Neckar** é un río de Alemaña e un afluente importante do río Rin, co que se atopa en Mannheim. Nace na Selva Negra e flúe a través das montañas Odenwald e polas vilas de Tubinga, Nürtingen, Esslingen, Estugarda e Heidelberg. O Neckar corre desde preto de Villingen-Schwenningen até o Rihn, percorrendo 367&nbsp;km. A súa bacía é de 13.960&nbsp;km².

## Xeografía 
### Cidades bañadas polo Neckar 
Desde a súa nacenza até a súa confluencia co Rin, pasa polas cidades de Villingen-Schwenningen, Rottweil, Sulz am Neckar, Horb am Neckar, Rottenburg am Neckar, Tubinga, Nürtingen, Plochingen, Esslingen, Estugarda, Ludwigsburg, Freiberg am Neckar, Marbach am Neckar, Besigheim, Heilbronn, Mosbach, Eberbach, Heidelberg e Mannheim.
Chorima

miniatura|200px|Chorima
A **chorima** ou **chorida** é a flor do toxo. É unha flor moi olorosa de cáliz amarelo e pétalos de 13–20&nbsp;mm de cor amarela clara. O froito é negro, dun tamaño arredor dos 15&nbsp;mm, moi veludo e tóxico.

Existen numerosas variantes dialectais: *charuma*, *cherumia*, *chirumia*, *chorida*, *chorimas*, chourima, churida, *churuma* e *chusmigo*. Na fala mindoniense dise *xorima*.

Nunha canción do grupo galego Saraibas, a cal leva o mesmo nome co da flor, fáiselle unha oda resumindo claramente as súas características. Di así:

:"*Chorima nosa chorima, tan amarela no monte, ti e-la fror dos galegos, dos de onte e dos de hoxe. Fror de toxo, fror de toxo, fror da galeguidade as raíces son a ialma a chorima a saudade. Arrecendes os toxales, non te quixeches na casa, ergueita brava e ceibe como os galegos de raza. Somente a nosa terra abona a túa semente, chorima ti sí es nosa, fúche-lo e sera-lo sempre*".

## Galería de imaxes 

Ficheiro:A flor do inverno, o alecrín.jpg|No inverno
Ficheiro:Chorima.jpg|Na illa de Ons
Ficheiro:toxo_galego_en_flor.jpg|Toxo en flor

## Notas
Gándaras de Budiño

As **gándaras de Budiño** son un espazo natural declarado zona especial de conservación (ZEC) que está formado por un conxunto de lagoas, balseiros e regatos no curso do río Louro nos concellos do Porriño, Salceda de Caselas e Tui, preto da vila do Porriño. É unha das maiores extensión de lagoas e outras augas continentais de Galiza.

Están declaradas ben de interese cultural grazas aos xacementos arqueolóxicos acheulenses.

## Xeografía e xeoloxía
Esta zona húmida formouse coa colmatación de antigas lagoas que se converteron en zonas pantanosas. O terreo afundiuse debido á aparición de varias fracturas tectónicas; a bacía encheuse con sedimentos da inundación do río Miño, que deixou gravas e areas. Polo leste, o río Louro serpea entre dous conxuntos graníticos, o Penedo Corucho e o Faro de Budiño, este último recuberto de grandes cristais de cuarzo. Polo oeste érguese a Serra do Galiñeiro, con máis de 700 m de altitude.

## Patrimonio
### Patrimonio arqueolóxico
Nas Gándaras de Budiño atopouse unha estación do Paleolítico inferior en 1961. 
Descubríronas o oceanógrafo galego Antonio Fernández del Riego e o xeomorfólogo francés Henri Nonn, realizando unhas investigacións xeomorfolóxicas, e Emiliano Aguirre investigouna en 1963. Henri Nonn publicou en 1966 investigacións detallando como ese asentamento tiña referencias estratigráficas detalladas
 Os materiais utilizados para a fabricación dos útiles foron o cuarzo e a cuarcita (nunha proporción mínima o cristal de rocha), téndose destinado cada tipo de cuarzo a un útil distinto. Técnicas de datación con carbono 14 indican unha idade deses restos de entre 182-28.7 mil anos. A estratigrafía corresponde ao Würm I local, que equivale aos Würm I e II europeos.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Monte Aloia
Sistema de planificación de recursos da empresa

Os ***sistemas de planificación de recursos da empresa*** (en inglés **ERP**, *enterprise resource planning*) son sistemas de xestión da información que integran e automatizan moitas das prácticas de negocio asociadas cos aspectos operativos ou produtivos dunha empresa.

## Características 
Os sistemas ERP son sistemas integrais de xestión para a empresa. Caracterízanse por estar compostos por módulos. Estes módulos son de diferente uso, por exemplo: nóminas, finanzas, xestión de proxectos, GIS (sistemas de xestión xeográfica), contabilidade, loxística, stock, pedidos. Cada empresa, segundo a natureza do seu negocio implanta o uso dos módulos necesarios para o desenvolvemento operativo do seu negocio.

As solucións ERP son complexas e difíciles de implantar debido a que necesitan dun desenvolvemento personalizado para cada empresa partindo da parametrización inicial da aplicación que é común. As personalizacións e desenvolvementos particulares para cada empresa requiren dun grande esforzo de tempo, diñeiro para modelar tódolos procesos de negocio da vida real na aplicación.

Actualmente existen sistemas ERP enfocados á mediana empresa. Con metodoloxías de implantación sinxelas. Axudando á produtividade deste tipo de empresas.

As metodoloxías de implantación dos ERP's na empresa non sempre son todo o simples que se desexaría, dado que entran en xogo múltiples facetas.
Non existen receitas máxicas nin guións explícitos para as implantación con éxito, soamente traballo ben realizado, unha correcta metodoloxía e aspectos que deben coidarse antes e durante o proceso de implantación, e inclusive cando o sistema entra en funcionamento. Por iso, antes, durante e despois da implantación dun ERP é conveniente efectuar o seguinte:

* Definición de resultados a obter coa implantación do ERP.
* Definición do modelo de negocio.
* Definición do modelo de xestión.
* Definición da estratexia de implantación.
* Avaliación de oportunidades para software complementario ó produto ERP.
* Aliñamento da estrutura e plataformas tecnolóxicas.
* Análise do cambio organizativo.
* Entrega dunha visión completa da solución a implantar.
* Implantación do sistema.
* Controis de Calidade.
* Auditoría do contorno técnico e do contorno de desenvolvemento.
* Benchmarking da implantación.
Bibiano

**Bibiano Adonis Morón Giménez**, máis coñecido como **Bibiano**, nado en Santiago de Compostela o 21 de decembro de 1950 e finado en Vigo o 28 de decembro de 2016, foi un músico e compositor galego.

## Traxectoria 
Fillo de Adonis Morón Silva. Iniciouse na canción galega comprometida no ano 1970, nos derradeiros tempos de Voces Ceibes. O seu primeiro concerto foi no colexio do Opus Dei "La Estila" de Santiago nese mesmo ano. Incorporouse á nova canción galega nos anos do fin do franquismo.

Foi especialmente famoso o concerto que deu acompañado polo tamén membro de Voces Ceibes Benedicto García Villar o 25 de xuño de 1976 no Pavillón dos Deportes da Coruña. O concerto, en solidariedade co dirixente comunista Santiago Álvarez, preso no penal de Carabanchel, converteuse nun acto de reivindicación galeguista e nun dos fitos culturais máis importantes da transición en Galicia.

A súa achega foi incorporar percusión e instrumentos eléctricos (fundamentalmente a guitarra eléctrica) na canción galega, que até entón só era de voz e guitarra española.

Deu moitos concertos con Vicente Araguas e foi militante moito tempo de CCOO. Máis tarde trasladouse a Vigo, onde rexentou unha discoteca. Gravou varios discos. Nos últimos anos dedicouse á produción de eventos musicais en Vigo e rexentou un céntrico restaurante dende 1990 ata 2009.

Faleceu en Vigo o 28 de decembro de 2016.

## Discografía 
### Álbums 
* *Estamos chegando o mar* (1976)
* *Alcabre* (1977)
* *Aluminio* (1979)

### EP 
* *Benedicto e Bibiano (Voces Ceibes)* (1992)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bibiano en lafonoteca.net 

### Bibliografía 
* Rego, Carlos (2025): *Bibiano. Cambiar para ser un mesmo*. Vigo: Galaxia. 172 páxs. ISBN 978-84-1176-371-4.
Mursilis

Os hititas tiveron tres reis que se chamaron **Mursilis**. O primeiro deles gobernou durante o Antigo Reino Hitita e os outros dous durante o Segundo Imperio Hitita.

* Mursilis I (-1620 - -1590), continuou a obra de Labarnas II.
* Mursilis II (-1335 - -1310), sucesor de Arnuwandas II que debeu enfrontarse a Exipto e Asiria; foi seguido de Muwatallis II.
* Mursilis III (-1287 - -1265), sucesor de Muwatallis II. Con el comezou a decadencia hitita.
Mamisi

[miniatura|dereita|350px|Mamisi do Templo de [Edfu.]]
No Antigo Exipto, os **mamisi** eran uns templos pequenos construídos preto dos templos principais en época tardía. Neles representábase o nacemento divino de Horus e por iso tamén se coñecen como **casa do nacemento**. O nome déullelo Champollion.

O misterio do nacemento era un rito esencial da realeza exipcia, que se dicía descendente da divindade. Os ritos, a "Festa da Coroación", tiñan lugar no patio ou nos propileos do templo. Os *mamisi* conservados son os de Kom Ombo, Dendera, Filé, Edfu e Kalabcha.
Propileo

[miniatura|dereita|Propileo na [Acrópole de Atenas]]
Un **propileo** é unha porta monumental, precedida normalmente dun pórtico con soportais. Os propileos máis famosos son os da Acrópole de Atenas.

Un **propileo** tamén é o vestíbulo con columnas dun templo.

Un **propileo** tamén é o pórtico que dá acceso a un témenos.
Gopher

miniatura |O artigo de Wikipedia na Wikipedia en inglés co navegador forg.
**Gopher** é un protocolo de redes de computadoras deseñado para indexar repertorios de documentos para Internet. Os documentos preséntanse estruturados xerarquicamente, a información clasifícase por tipos e accédese a eles por menús.
Presentouse en 1991, elaborado por Paul Lindner e Mark McCahill da Universidade de Minnesota. Ata que se desenvolveu a *World Wide Web* e protocolo  HTTP, este servizo era o máis popular da rede, pero actualmente só quedan uns poucos servidores Gopher e Mozilla e AOL aínda soportan o protocolo, aínda que de forma incompleta. Internet Explorer deixou de soportalo en xuño de 2002 logo de descubir un fallo de seguridade.

## Ligazóns externas
*Posibilita o acceso aos contidos dos servidores gopher a calquera navegador
Netscape Navigator

**Netscape Navigator** foi un navegador web, o primeiro comercial, produto estrela de Netscape Communications Corporation, que dominou o mercado entre entre 1996 e 1999.

## Historia
Desenvolveuno o equipo dirixido por Marc Andreesen, que creou o Mosaic, ao que substituíu rapidamente. Saíu ao mercado o 13 de outubro de 1994 co nome de Mosaic Netscape 0.9.
Netscape Navigator creou novos estándares para a presentación de páxinas web, como táboas e marcos, e foi tamén o primeiro en incluír unha linguaxe de script, ao introducir na súa versión 2.0 JavaScript. En marzo de 1988 Netscape liberou a maioría do código fonte do navegador e o colocou baixo a licenza de software libre.

### Fin de Netscape 
O 14 de xullo de 2003, AOL anuncióu retiraría todo o persoal de desenvolvemento que traballaba na versión de Netscape de Mozilla. En 2008 publicouse **Netscape 9.0.0.6**, a derradeira versión do navegador, e o 1 de marzo dese mesmo ano cancelouse o soporte, iso significa que a partir desa data non recibiu arranxos de seguridade e non se publicaron novas versións do software.

## Réplicas de Netscape 
Algúns usuarios, aproveitando o código de Mozilla Firefox, intentaron *revivir* Netscape Navigator. Entre estes proxectos están Netscape Reloaded e Netstep, engadindo funcionalidade, ferramentas, e aspectos semellantes as usadas polo navegador mediante extensións.

## Versións
*Mosaic Netscape 0.9 &ndash; 13 de outubro, 1994
*Netscape Navigator 1.0 &ndash; 15 de decembro, 1994
*Netscape Navigator 2.0 &ndash; 18 de setembro, 1995
*Netscape Navigator 3.0 &ndash; 19 de agosto, 1996
*Netscape Navigator 4.0 (coñecido como Netscape Communicator) &ndash; xuño 1997
*Netscape Navigator 5.0 &ndash; *Cancelada*
*Netscape Navigator 6.0 &ndash; 14 de novembro, 2000
*Netscape Navigator 7.0  &ndash; 2002
*Netscape Navigator 8.0 &ndash; maio, 2005
*Netscape Navigator 9.0 &ndash; outubro, 2007

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Mosaic
* Mozilla Application Suite

### Ligazóns externas
* Páxina oficial do navegador
Folión dos carros

miniatura|300px|Folión dos carros do ano 2013.
O **Folión dos carros** é un encontro de véspera, celebrado en Chantada o sábado das festas patronais (a data é variable, pode coincidir o último ou penúltimo sábado do mes de agosto). Consiste na representación de oficios ou de escenas tradicionais da comarca, como as tarefas do agro, a vendima, a matanza do porco ou as feiras. Está declarada desde 2002 Festa de interese turístico de Galicia.

## Características
En Chantada mantense o tradicional folión de véspera, noutrora tamén celebrado en Monforte de Lemos, no barrio de Carude. Presenta igualmente paralelismos con outros folións rurais con continuidade (Castelo, en Taboada; Vilelos, no Saviñao; e Castro Caldelas), moi comúns na Ribeira Sacra.

A orixe, non documentada, parece ser gremial, polo que se fala da Idade Media, onde os gremios mostraban os seus oficios un día ao ano. En publicacións recentes establécense paralelismos coa festa do Corpo de Deus, na que eran habituais as procesións representando os diferentes oficios da localidade.

O evento ten lugar sobre escenarios móbil. Orixinalmente eran os típicos carros galegos, pero na actualidade, por mor da complexidade das representacións, pode chegar a ser ata unha plataforma de camión. Porén, a tracción dos carros ou vehículos ten que ser unha xugada de vacas, sen permitirse vehículos de tracción mecánica. Este feito convértese tamén nun dos principais perigos que ameazan coa extinción desta celebración, dado que cada vez é máis difícil atopar os animais axeitados, xa que as vacas hoxe en día dedícanse a produción de leite e carne, non sendo adoitadas para tarefas de tiro.

Na actualidade está organizado pola asociación Amigos do Folión, creada en 1989.

## Pregoeiros
* 2001 - Homero Pérez Quintana (director xeral de Promoción Cultural en 2001) 
* 2014 - Kiko Novoa (xornalista e presentador) 

## Notas
Xinzo de Limia, Xinzo de Limia

**Santa Mariña de Xinzo de Limia** é unha das 22 parroquias do concello ourensán de Xinzo de Limia, onde se localiza a capitalidade do concello. No ano 2022 tiña 7&nbsp;219 habitantes, dos cales 3&nbsp;478 eran homes e 3&nbsp;741 mulleres.

## Patrimonio 
* Igrexa de Santa Mariña de Xinzo de Limia, coñecida como igrexa vella, conserva do templo orixinal románico a fachada, parte da planta e un lenzo. No século XVI sufriu modificacións e reformas. No interior ten varios retablos neogóticos.

## Demografía 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Xinzo de Limia 
### Parroquias de Xinzo de Limia 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Xinzo de Limia

### Ligazóns externas 
* Sociedade Recreativa Casino Antelano
* Xinzo de Limia: a Lagoa de Antela e a Limia