Epiderme

miniatura|dereita|As dúas capas da pel: epiderme e derme.
miniatura|dereita|Capas nas que se subdivide a epiderme. O estrato córneo aparece máis compacto nesta imaxe do que na anterior debido a unha diferente preparación da mostra.

A **epiderme** é a capa máis externa da pel, que está situada encima da segunda capa da pel, chamada derme. Trátase dun epitelio estratificado escamoso ou pavimentoso, composto por células chamadas queratinocitos, que están mortas na parte superior da epiderme e que proliferan na parte inferior. A epiderme actúa como unha eficaz barreira protectora contra a penetración de patóxenos no organismo, facendo da pel unha barreira natural contra a infección. Tamén regula as perdas de auga do corpo cara á atmosfera por medio da perda de auga transepidérmica, que ten escaso control fisiolóxico (distinta da suoración).

Nos humanos, a epiderme máis fina é a das pálpebras (0,05&nbsp;mm) e a máis grosa a das palmas da man e plantas dos pés (1,5&nbsp;mm).

As *cristas da rede* ) son engrosamentos epidérmicos que se estenden inferiormente entre as papilas dérmicas.
Debaixo da epiderme hai capilares sanguíneos conectados a arteriolas e vénulas.

A súa orixe embrionaria é ectodérmica.

## Estrutura 
### Compoñentes celulares 
A epiderme non ten nervios nin vasos sanguineos, e nútrese por difusión desde a derme. Está constituída por un 95% de queratinocitos  Ditas capas en orde descendente son: A maioría das funcións de barreira da epiderme dependen desta capa.
* Estrato lúcido (*stratum lucidum*), que só está presente na palma das mans e planta dos pés.
* Estrato granular (*stratum granulosum*)
::Os queratinocitos perden os seus núcleos e o seu citoplasma ten aparencia granular. Os lípidos, que conteñen dentro de corpos lamelares, libéranse ao espazo extracelular por exocitose formando a barreira lipídica. Os lípidos polares son despois convertidos en apolares e dispostos paralelamente na superficie celular. Por exemplo, os glicoesfingolípidos convértense en ceramidas e os fosfolípidos en ácidos graxos libres.

### Concentración de calcio 
A diferenciación dos queratinocitos a través da epiderme está en parte mediada por un gradiente de calcio, que se incrementa desde o estrato basal ata as partes externas do estrato granuloso, onde chega ao seu máximo, e a partir de alí decrece en dirección ao estrato córneo. A concentración de calcio no estrato córneo é moi baixa en parte porque esas células relativamente secas teñen pouca capacidade para disolver ións. Este gradiente de calcio correspóndese coa diferenciación dos queratinocitos e considérase que é un factor regulador chave na formación das capas epidérmicas. Parte do incremento do calcio intracelular débese á liberación de calcio dos seus depósitos intracelulares  pero outra parte procede do fluxo de calcio do exterior a través das membranas, por medio de canais de cloruro sensibles ao calcio  e de canais catiónicos dependentes de voltaxe permeables ao calcio. Ademais, suxeriuse que un receptor da superficie celular sensible ao calcio extracelular (CaSR) tamén contribúe ao incremento intracelular de calcio.

## Organoxénese 
A organoxénese da epiderme, é dicir, a súa formación, empeza nas células que cobren ao embrión despois da neurulación (formación do sistema nervioso central). Na maioría dos vertebrados, esta estrutura orixinalmente ten unha soa capa, e rapidamente se tansforma nun tecido de dúas capas; unha capa externa temporal peridérmica, que se elimina unha vez que se forma a capa basal ou estrato xerminativo. 

A capa interna é un epitelio xerminativo que dá lugar a todas as células epidérmicas. Divídese para formar a capa espiñosa externa (*stratum spinosum*). As células destas dúas capas, en conxunto chamadas capas de Malpighio, divídense para formar a capa granular superficial (*stratum granulosum*) da epiderme. 

* Os cambios grandes e repentinos de humidade alteran a hidratación do estrato córneo dun modo que fan posible a entrada de patóxenos.

### Hidratación da pel 
A capacidade da pel de reter auga débese principalmente ao estrato córneo e é fundamental para manter a saúde da pel. Os lípidos que están dispostos de forma organizada e formando un gradiente entre as células do estrato córneo forman unha barreira para a perda de auga transepidérmica.

### Cor da pel 
A cantidade e a distribución do pigmento melanina na epiderme é a principal razón para unha variación na cor da pel no *Homo sapiens*. A melanina encóntrase nunhas pequenas partículas chamadas melanosomas, formadas polos melanocitos da pel, que os transfiren aos queratinocitos, que así toman cor. A cantidade de pigmentación varía segundo a rexión do corpo e as poboacións humanas. Na pel das poboacións brancas e orientais os melanosomas forman agregados, pero nas poboacións de pel escura son de maior tamaño e están distribuídos máis uniformemente. O número de melanosomas nos queratinocitos aumenta coa exposición aos raios ultravioleta, pero a súa distribución na pel vese pouco alterada.

## Cultivo 
O cultivo en laboratorio de queratinocitos para formar estruturas en tres dimensións (pel artificial), que reproduce a maioría das propiedades da epiderme, úsase correntemente como ferramenta para o desenvolvemento de drogas e diversos ensaios.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Derme
* Hipoderma
* Pel