Xoán Piñeiro Nogueira

**Xoán Piñeiro Nogueira**, nado no Hío (Cangas) en 1920 e finado no Porriño en 1980, foi un escultor galego.

## Traxectoria 
miniatura|Ao Arcebispo Lago, en Tui.
De orixe campesiña e mariñeira, foi durante ata a mocidade un modesto pastor, aínda que xa daquela tallaba as súas primeiras figuras a punta de navalla nas pólas dos carballos e castiñeiros.

A Deputación Provincial concedeulle unha bolsa para realizar estudos na Escola de San Fernando de Madrid, o que fixo con grande esforzo, por ter unha formación escolar moi escasa. Trasladouse despois a Santander para traballar nun obradoiro de imaxinaría do escultor José Capuz, mestre que lle aprendeu o oficio. O primeiro galardón acadouno na exposición de bolseiros de Escultura, en 1950, despois do éxito obtido no salón de outono madrileño, e de obter outra bolsa do concello de Cangas.

Residiu en Madrid, onde traballaba e expuña. En 1953 acudiu á Bienal Hispanoamericana de Barcelona. En 1962 rompeu coa vida madrileña e regresou a Galicia, establecéndose en Vigo ata que en 1965 montou o seu obradoiro definitivo en Goián, parroquia natal da súa muller, moitas veces modelo do artista e curmá do pintor Xavier Pousa, discípulo do mestre Antonio Fernández, co que o escultor trabou amizade inmediatamente.

miniatura|Fachada de S. Xosé Obreiro, Vigo.
Empezou a realizar monumentos públicos que lle deron prestixio, como o de José Calvo Sotelo en Tui, ó que seguiron o do arcebispo Lago, tamén en Tui, o de José Millán-Astray na Coruña e ó mar en Vigo. Frustrouse o seu proxecto de homenaxe a Martín Codax, pola incomprensión dun alcalde vigués que non entendeu a imaxinación do artista, que fai arte relixiosa para as igrexas de San Xosé obreiro e dos Apóstolos, en Vigo.

Prodigáronse as súas exposicións. Á inicial escultura realista, con forma amarrada e clásica, sucédea un mundo de formas curvas, con ocos nos que se combinan a pedra co bronce. Foi habitual nas mostras colectivas. Alternou a súa vida entre Vigo e Goián, e o seu afán por volver ó obradoiro, por traballar, por sentirse a gusto no seu medio de creación, custoulle a vida. Tras asistir a unha homenaxe íntima que un grupo de artistas lle rendeu ó escultor galego Reinaldo, Piñeiro decidiu, de madrugada, ir a Goián a traballar. Faleceu o domingo 21 de decembro de 1980 pouco despois do amencer, ao envorcar o seu Land Rover no cruzamento do Porriño cara a Tui.

Desde entón as exposicións da súa escultura, que coidan a súa viúva e as súas fillas, repetíronse en numerosas cidades, sempre en calidade de homenaxe a un mestre morto prematuramente.
[miniatura|A [Rosalía de Castro no Carril, Vilagarcía de Arousa.]]
María Cruz Piñeiro Álvarez (Cuqui Piñeiro), filla do artista, continúa coa labor do seu pai no seu antigo obradoiro familiar de Goián, hoxe reconvertido en fundición artística.

A obra de Xoán Piñeiro atópase en varios museos galegos e españois, nalgúns de África e en coleccións institucionais.

Empezou as súas tarefas con influencias da escultura de posguerra, desde Clará a Capuz e desde Macías a Peanes. Tallaba con pedra -mármore, granito-, tarefa na que exerceu maxisterio cerca de Maxín Picallo Durán e outros escultores novos. Recorda a Victorio Macho nas obras de dobreces acusadas, de grandes arestas e angulosidades. Tras ver a obra de Henry Moore e as súas curvas e os seus ocos, ideou un novo sentido de volume, de concepto abstractivo, con espirais, formas de identificación vexetal ou relacionables coas fachadas de Gaudí e Jorge Oteiza. A textura invita a unha contemplación morosa. Parece que domina a mitoloxía precolombiana.

## Fundación Xoán Piñeiro 
A Fundación Xoán Piñeiro foi presentada o 16 de marzo de 1999.

Adicou especial atención a pór en marcha o compromiso do Padroado da Fundación coa incorporación dos concellos de Tomiño, Cangas e Vigo a través dos seus representantes máximos, pola vinculación que o artista tivo con estas tres localidades e precisamente para romper co factor localista en relación co lugar onde se localiza a Fundación.

Seguidamente iniciouse o traballo de ampliación dos seus fondos coa doazón de obras orixinais de artistas, con pezas singulares, que precisamente son as que lle dan o contido que a Fundación establece nas súas fins.

O 9 de decembro tivo lugar a inauguración pública dunha praza en Vigo co nome de Xoán Piñeiro, a colocación dun relevo feito polo artista Manolo Buciños e unha réplica do autorretrato de Xoán Piñeiro, ambas pezas doadas pola Fundación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Alonso Eliseo: *Xoan Piñeiro*. A Guarda, 1981
* Pablos, Francisco: *Xoan Piñeiro*. Pontevedra, Deputación provincial, 1982.
* Pablos, Francisco: Plástica galega. Vigo, Caja de Ahorros Municipal de Vigo, 1981.
* *20 años de arte en Pontevedra*. Pontevedra, Deputación provincial, 1989.
* *Recordo de Xoan Piñeiro*. (Colectivo). Vigo. Delegación Local de Cultura, 1982.
* *Xoan Piñeiro Nogueira*. A Coruña, Concello (s.a.)
* Chamoso Lamas. Manuel: *«Arte» en Galicia*. Barcelona, Edit. Noguer, 1976.
* Sobrino Manzanares, María Luisa: *Historia de Galicia*. Vol. II. Barcelona, Edit. Planeta. 1980.
* Plaza Molina, Gabriel: *«Arte» en Galicia*. A Coruña, Edic. do Castro, 1981.

### Ligazóns externas 
* 
* Arte Bronce Fundición
* Fundación Xoán Piñeiro
* Esculturaurbana.com