open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1168

## Acontecementos 
### América 
* Os chichimecas asaltan a cidade tolteca de Tula, obrigando ao seu rei, Huémac, a abandonar a urbe, que fica destruída.

### Asia 
* Takakura accede ao trono do Xapón.

### Europa 
* En campaña contra os vendos, Dinamarca ocupa a illa de Rügen, no mar Báltico.
* Fundación da cidade de Alessandria, no Piemonte. Dóuselle tal nome en honra do papa Alexandre III.
* Outorgamento de carta foral á vila de Noia, en Galiza.
*23 de febreiro - Fernando II, rei de Galiza, doa cen marabedís anuais de por vida ao mestre Mateu para a conclusión da catedral de Santiago.

## Nacementos 
* Prithviraj Chauhan, monarca da dinastía Rajput Chauhan, na India (m. 1192).

## Mortes 
* Bermudo Pérez de Traba, 1º conde de Andrade, no mosteiro de Sobrado, Galiza, onde vivira os derradeiros oito anos da súa vida como monxe cisterciense. 
* Pascual III - antipapa da Igrexa católica.

Historia ano a ano
1169

## Acontecementos 
* Bula papal outorgando ao rei de Inglaterra a misión de submeteren os habitantes da Irlanda « para arrincar de entre eles o mao gran do vicio ».
* Fernando II de León fai prisoeiro ao rei portugués, Afonso Henríques, en Badaxoz. Asinan a paz entre os reinos de ambos os dous.
* Outorgamento de carta foral á cidade galega de Pontevedra

## Nacementos 
* 10 de setembro - Aleixo II Comneno, emperador bizantino en 1180.

## Mortes 
* Guido de Ravenna, historiador e cartógrafo italiano

Historia ano a ano
1170

## Acontecementos 
* Outorgamento de carta foral á cidade galega de Tui
* Tropas portuguesas apodéranse do Castelo de Cedofeita, xunto a Pontevedra, no contexto da guerra luso-leonesa.
* Os aragoneses toman a cidade de Teruel, en poder dos mouros.
* 1 de agosto Fernando II de León encomenda a defensa da cidade de Cáceres aos Fratres, nace a Orde Militar de Santiago.

## Nacementos 
* 23 de abril - Isabel de Hainaut, raíña de Francia, esposa de Filipe Augusto († 15 de marzo de 1190).
* Leonardo Fibonacci (Leonardo de Pisa), matemático italiano.
* Rodrigo Ximénez de Rada, historiador e arcebispo de Toledo (España).

## Mortes 
* 25 de xullo - Rexinaldo II de Bar, conde de Bar (n. c. 1122).
* 29 de decembro - Thomas Becket, arcebispo de Canterbury, chanceler de Inglaterra, é asasinado (n. 1117)
* Rubén II de Armenia

Historia ano a ano
1166

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* 24 de decembro - Xoán I de Inglaterra (Xoán sen Terra) (m. 1216)

## Mortes 
* Guillerme I de Sicilia

## Outros 
### Arquitectura 
* Construción da Igrexa de San Salvador de Camanzo

Historia ano a ano
1171

## Acontecementos 
### África 
* Tropas nubias (actual Sudán) lanzan un ataque sobre Assuán, cidade en poder dos musulmáns exipcios.

### Oriente Próximo 
* Novembro: Inicio do goberno de Saladino (Salah al-Din al-Ayyubi) (até 1193). Depón a dinastía Fatimida do goberno de Exipto, restaura a lexitimidade dos abásidas e restaura o rito sunnita. Autoproclámase sultán de Exipto e funda a dinastía dos aiúbidas.

### Europa 
* Comeza a conquista de Irlanda polo rei inglés Henrique II.
* Afonso II de Aragón conquista Caspe e Teruel.
* Averroes é nomeado gran cadí ou xuíz de Córdoba.

## Nacementos 
* Afonso IX de León
* Balduíno I de Costantinopla, primeiro soberano do Imperio latino en Terra Santa.

## Mortes 
* 3 de abril - Philipp de Milly, sétimo Gran Mestre da orde do Temple (n. ca. 1120).
* 9 de xuño - Jacob ben Meir Tam, comentarista do Talmud (n. 1100).
* 29 de xullo - Guillerme I de Ponthieu, conde de Alençon e de Ponthieu.
* 8 de novembro - Balduíno IV de Hainaut, conde de Hainaut (n. 1108). 
Historia ano a ano
1172

## Acontecementos 
### Oriente Próximo 
* Saladino apodérase do porto de Ayla sobre o mar Vermello, para atacar Siria.

### Europa 
* 1 de marzo: inicio do reinado de Bela III, rei de Hungría (até 1196).
* Estabelecemento da orde de Santiago en Portugal, séndolle concedidas as localidades de Arruda dos Vinhos e, posteriormente, Alcácer do Sal, Almada e Palmela.
* O rei Afonso I asocia o seu fillo Sancho ao goberno do reino de Portugal.
* Creación no reino de Aragón da diocese de Albarracín.
* A localidade de Padrón obtén carta foral.

## Nacementos 
* Gebra Maskal Lalibela, rei de Etiopía.
* Balduíno I, futuro emperador latino de Bizancio, conde de Flandres e Hennegau, dirixente da cuarta cruzada (m. 1205)

## Mortes 
* Hemachandra, matemático indio
* Muhammad ibn Mardanis, chamado polos cristiáns *Rei Lobo*, soberano da zona oriental de Al-Ándalus (n. 1124).

Historia ano a ano
1173

## Acontecementos 
* 21 de febreiro : Canonización de Thomas Becket, antigo arcebispo de Canterbury

## Nacementos 
* Tankei, escultor do Xapón
## Mortes 
* Benxamín de Tudela

Historia ano a ano
1174

## Acontecementos 
* Saladino conquista Damasco.

## Nacementos 
* Pedro II de Aragón rei de Aragón entre 1196 e 1213.

## Mortes 
* 15 de maio - Nur al-Din, gobernante de Siria.
* 11 de xullo - Amalarico I, rei de Xerusalén.
* 17 de outubro - Petronila de Aragón, raíña de Aragón.

Historia ano a ano
1176

## Acontecementos 
### Europa occidental 
* Henrique XII de Baviera rexeita axudar a Frederico Barbarrosa nunha expedición a Italia.
* Derrota de Frederico Barbarrosa diante da Liga lombarda na batalla de Legagno. Confírmanse os privilexios de Milán.
* Concilio en Albi, Provenza, que condena aos albixenses como herexes.

### Europa oriental 
* Vitoria de Vladimir e de Péréïaslav sobre Rostov e Souzdal. O principado de Vladimir afirma a súa preponderancia sobre Kíiv.
* O príncipe de Riazán saquea Moscovo.
* Derrota dos bizantinos en Misocefalón, en Anatolia central, ante os selxúcidas do sultanato de Iconio

### Oriente Próximo 
* 22 de maio: durante o Sitio de Alepo, uns membros da seita dos asasinos tenta asasinar a Saladino, que se salva grazas á súa cota de malla, mentres que os asaltantes son masacrados.
* En agosto, para vingarse, Saladino sitia Massiaf, fortaleza dos Asasinos en Siria central. Ameazado de asasinato polo "vello da montaña", Saladino levanta rapidamente o sitio. Posteriormente procurará conciliarse cos Asasinos para evitar unha nova fronte, a parte dos francos.

## Nacementos 
* Leopoldo VI de Austria.
* André II de Hungría, rei de Hungría (-1235).
* Filipe de Suabia, emperador alemán, fillo de Frederico Barbarrosa (-1208). 
* Henrique de Flandres, emperador do Imperio latino de Constantinopla (m. 1216).

## Mortes 
* 17 de xuño - Raúl II de Vermandois, conde de Vermandois, de Valois e de Amiens (n. 1145).

## Outros 
* Chrétien de Troyes escribe a novela *Cligès*.
* Iníciase a construción do Old London Bridge (vella Ponte de Londres).
* Saladino funda escolas superiores de administración, as medersas para formar funcionarios e erradicar o xiísmo do Exipto.

Historia ano a ano
1175

## Acontecementos 
### Europa 
* Humberto III de Savoia retoma Turín.
* Guillerme II de Sicilia alíase con Venecia.
* Bizancio e Venecia asinan un tratado de paz.
* Manuel I Comneno négalles aos monxes de Patmos o dereito a establecer nas súas terras un número ilimitado de labregos.
:En 1175 hai que restituir con outros monxes os labregos excedentarios que aqueles atraíran. Isaac II fixo o mesmo en 1186.

### Oriente Próximo 
* Saladino tórnase sultán do Exipto, a Siria e a Palestina.
* Os conselleiros de al-Malik recorren aos servizos da seita dos Asasinos para se desfacer de Saladino.
:A comezos de ano fracasa unha tentativa de asasinato no campamento de Saladino. Saladino fai que o califa lle outorgue o goberno de Exipto e de Siria.
* Renaud de Châtillon é liberado por al-Malik, despois de quince anos de cativerio en Alepo.
:Non logra chegar a Antioquía, onde reina o seu afillado Bohemundo III de Antioquía. Casa cunha nova viúva que lle outorga en dote os territorios situados ao leste do río Xordán e que inclúen as fortalezas de Kerak e Chawbak. Alíase cos Templarios e exerce unha influencia cada vez maior sobre a corte de Xerusalén. Fanático, é partidario dunha política de conquista fronte aos musulmáns.
* Fracaso de Bizancio contra o sultanato de Rum na Anatolia.

## Outros 
* Iníciase a construción da Catedral de Notre-Dame de Estrasburgo.
* *Lais* de María de Francia.
* Xerardo de Cremona traduce, ao latín, o "*Almagesto*", tradución árabe da obra do grego Tolomeo.

## Nacementos 
* Federico I de Austria
* Filipe I de Namur (-1212)
* Robert Grosseteste, eclesiástico e filósofo inglés (m. 1253).

## Mortes 
* Robert Wace, poeta normando (1115-)
* Henrique de Francia (1121-)

Historia ano a ano
1178

## Acontecementos 
* xullo: Frederico I Barbarrosa, coroado rei en Arles
* Sverri convértese en rei da Noruega.
: Sverri apoiouse nas forzas militares para fornecer o Estado de estruturas máis sólidas, reducindo as pretensións da Igrexa (logrou ser coroado solemnemente en Bergen. O arcebispo Eysteinn, así como o seu sucesor Eíríkr tentaron promover un dereito eclesiástico que lle asegurase ao clero unha posición xurídica máis favorábel. Mais Sverri insiste en manter o dereito tradicional. Eíríkr escapou a Dinamarca, promoveu unha revolta contra Sverri e fixo xurdir pretendentes que se lle opuxesen a Sverri (único rei en 1202).
* Igor Svyatoslavich torna príncipe de Novgorod-Seversky (até 1202).

### Arte e cultura 
* Comézase a inclinar a Torre de Pisa segundo se chega á terceira altura.

### Ciencia e tecnoloxía 
* 18 de xuño - O impacto dun meteorito na superficie da Lúa crea o cráter que denominamos Giordano Bruno.

### Relixión 
* O bispo islandés Thorlákr Rúnolfsson (1178-1193), formado en París, reforma o convento de Thykkvabær e promove a moral cristiá. Cinco anos despois da súa morte será canonizado polo Althing.
* Fúndase en Milán un mosteiro de cátaros para o tratamento comunitario da lá.
miniatura|esquerda|250px|Cráter lunar Giordano Bruno, foto da NASA

## Nacementos 
* 22 de decembro - Antoku, emperador do Xapón (-1185)
* Armand de Périgord, Grande Mestre dos Templarios
* Snorri Sturluson, historiador e político islandés (-1241)
* 27 de maio - Tomé I de Savoia, conde de Savoia (-1233)
* Baduíno V de Xerusalén

## Mortes 
Historia ano a ano
1177

## Acontecementos 
### Europa 
* Frederico I Barbarroxa e o papa Alexandre III asinan a paz de Veneza.
:Esta paz consagra a autoridade papal, concedéndolle un perdón aos cismáticos. Barbarrosa abandona ao seu antipapa e recoñece a Alexandre III, se ben continúa a controlar as eleccións episcopais en Alemaña e rexeita entregarlle ao papado a herdanza de Matilde de Toscana.
* O papa Alexandre III envíalle unha carta ao preste Xoán, a quen chama "rei das Indias".
* Afonso VIII de Castela toma Cuenca.
* Fúndase a vila de Belfast en Irlanda.
* Sínodo dos bispos de Noruega.
:Neste sínodo téntase impor unha Constitución e establecer normas precisas para solucionar o problema da sucesión real. Porén, reinícianse as desordes e Sverri, un relixioso pretendente ao trono, ponse á cabeza dun clan de proscritos, os Birkebeiner ("pernas de bidueiro"). Rexeita aceptar as decisións políticas tomadas baixao presión da Igrexa e faise proclamar rei de Noruega en Nidarós o ano seguinte.
* Mieszko III de Polonia é deposto por despotismo.
* Casimiro II o Xusto tórnase en duque de Polonia.

### Oriente Próximo 
* Balduíno IV de Xerusalén e Reinaldo de Chatillon derrotan a Saladino na Batalla de Montgisard.

### Asia 
* Conflitos entre os khmer e os Chams, que saquean a capital, Angkor.
* No Xapón, as más relacións entre o emperador retirado Go-Shirakawa son tan tensas que aquel tenta un golpe de estado contra o Daijō-daijin (primeiro ministro) Taira no Kiyomori.

## Nacementos 
* Henrique I de Constantinopla (-1216)
## Mortes 
* Henrique II de Austria
* Guillerme de Montferrat (1150-)
* Pedro II de Aragón, primeiro rei de Aragón coroado por un papa (1174-)

## Outros 
* Iníciase a construción da ponte Saint-Bénézet en Aviñón (rematada en 1185).
* Iníciase a construción do coro de Notre-Dame de París (rematado en 1182).
* O rei Fernando II de León outorga carta foral a Lugo.

Historia ano a ano
Numeración babilónica

miniatura
Os numerais babilónicos escribianse en cuneiforme, usando unha agulla que facía unha marca nunha arxila suave en forma de taboíña que que expoñía o sol para endurecer e facelo permanente. Os babilónicos, que eran famosos polas súas observacións e cálculos astrolóxicos (axudados pola súa invención do ábaco), utilizaron (en base-60) un sistema de numeración posicional sexaxesimal herdado do sumerio e tamén dos acadios. Nin uns nin outros eran posicionais.
Hua Tuo

miniatura|dereita
**Hua Tuo**, nado contra o ano 145 e finado no 220, foi un médico chinés famoso durante a era Han do leste e da era dos Tres Reinos. Foi a primeira persoa en realizar cirurxía coa axuda da anestesia, 1600 anos antes de que a práctica fose adoptada en Europa.
1179

## Acontecementos 
### Europa 
* III Concilio ecuménico de Letrán, presidido por Alexandre III
* O papa recoñece a Portugal como reino independente, previo pago do monarca luso de 1.000 moedas de ouro.
* Filipe de Alsacia funda o porto de Damme, diante de Bruxas, no estuario do río Zwyn.

### Oriente Próximo 
* Tratado entre Saladino e Bizancio
* Vitoria de Saladino sobre os cruzados en Merj Oyoum. O reino de Xerusalen perde a praza forte do Gué de Jacob
* O reino de Xerusalen vese ameazado, após a retirada dos bizantinos de Asia Menor ao norte e polos ataques terrestres e marítimos dos aiúbidas ao sur. As peticións de axuda dirixidas a Occidente levan a Terra Santa un grupo de cabaleiros liderados por Filipe de Flandres, cruzado ineficaz, desexoso sobre todo de intervir nas querelas polo poder. O patriarca de Xerusalen e o Grande Mestre do Hospital non traen desde Europa máis que as axudas do rei de Inglaterra.

## Nacementos 
* 13 de maio - Teobaldo III de Champaña, conde de Champaña (m. 1201).
* Snorri Sturluson, político, diplómata, historiador e poeta islandés, autor de numerosas sagas (-1241)

## Mortes 
* 17 de setembro: Hildegard von Bingen.

## Outros 
Historia ano a ano
Exercicio

# Exercicio físico: Realización de movementos corporais planificados e deseñados especificamente para estar en forma física e gozar de boa saúde.
# Exercicio (economía): Tempo durante o cal rexe unha lei de orzamentos.
# Proba ou exame que se realiza para a obtención dunha cualificación.
# Exercicios espirituais: Tempo que, de xeito particular pero en comunidade, se dedica á oración e á meditación.
# Acción e resultado de exercer
Cracovia

**Cracovia** (en polaco *Kraków*, alemán *Krakau*) é a segunda cidade da Polonia actual, e unha das máis antigas cidades da Polonia histórica, cunha poboación de 1&nbsp;027&nbsp;503 habitantes no ano 2013 (1,4 millóns, tendo en conta a área de influencia metropolitana). Esta cidade histórica está situada á beira do río Vístula (Wisła) e aos pés do outeiro Wawel. É tamén a capital da rexión da Pequena Polonia desde 1999.

## Etimoloxía 
Tradicionalmente afírmase que o nome de Cracovia deriva de Krakus (tamén Krak ou Grakch), o lendario fundador da cidade e líder da tribo dos Lechitians. En polaco, Kraków é unha forma posesiva arcaica de *Krak* e, esencialmente, significa "(cidade) de Krak". O nome de Krakus podería provir de "krakula", unha verba protoeslava que designa o bastón dun xuíz, ou da palabra protoeslava "krak", que significa carballo, árbore considerada sacra.

## Historia 
Cracovia é tradicionalmente unha das cidades punteiras en educación, cultura e movementos artísticos e tamén achega un importante peso económico ao país. Foi fundada ó redor do ano 700, xa que a cidade existía xa no século VII, habitada pola tribo de Wislanie. A primeira fonte documentada en que aparece mencionado o Príncipe Krakus (escrito Grakch) data de 1190. Foi atacada e devastada polos mongois en 1241, 1259 e 1287, e capital de Polonia entre 1320 e 1596. Formou parte do Imperio austríaco, co nome de Krakau, de 1795 a 1809 e de 1846 a 1914. Durante a invasión de Polonia por parte da Alemaña nazi foi a capital do Goberno Xeral e a poboación xudía foi movida a un recinto fechado chamado Gueto de Cracovia desde onde os foron trasladando aos campos de exterminio de Auschwitz-Birkenau ou Płaszów.

## Patrimonio 
O Centro Histórico de Cracovia foi inscrito pola UNESCO en 1978 na lista do Patrimonio da Humanidade, o mesmo ano en que Karol Wojtyła, ata entón arcebispo de Cracovia, foi elixido Papa. A cidade é sede dunha das máis antigas e prestixiosas universidades de Europa, a Universidade Iaguelónica, universidade que conta ademais cun Centro de Estudos Galegos.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Krakow nagrobek Kazimierza W.jpg|Tumba do Gran Kazimierz
Ficheiro:20200512 Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Krakowie 1731 9916 DxO.jpg|San Pedro e Paulo
Ficheiro:Krakow-Wawel-Courtyard.jpg|Castelo Wawel
Ficheiro:Kraków - Pomnik Mikołaja Kopernika 02.JPG|Monumento a Copérnico ao lado da Universidade Jagiellonian *Collegium Novum*. 

## Cidades irmandadas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Cracovia Travel
* 
* Información turística esencial de Cracovia 
* Protect Kraków Heritage Campaign
* krakowmiasto.pl 
* Comunidade xudía en Cracovia 
* Map: Kraków Heritage Under Threat
* Kraków Jewish guide and genealogy in Poland
* Tourismo en Cracovia
* Webcams de Cracovia

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Satellite photograph of the Old Town from Google Maps
* Kraków Old Town  from Krakow-Poland.com
Ferida

**Ferida** é toda lesión da pel con perda da continuidade, producida, normalmente, por unha causa externa e acompañada de sangue. Por extensión, aplícase tamén a un traumatismo semellante nalgún órgano ou tecido interno (*feridas internas*). Poden estar causadas por numerosas causas, como obxectos cortantes, punzantes, esmagamentos, rozamento continuado etc. Figuradamente, tamén se pode aplicar o termo a dores psicolóxicas.

## Tipos 
Hai dous tipos de feridas:
* **Feridas leves**: só racha a pel e o tecido graxo inferior.
* **Feridas graves**: dánanse, amais, músculos, vasos, tendóns ou órganos.

### Feridas leves 
# Erosións: feridas de bordos esfiañados producidas na pel pola fricción continua ou violenta.
# Feridas incisas: tamén denominadas **cortes**, presentan bordos lisos, que se ben poden non sangrar moito, 
# Feridas punzantes: Son feridas profundas e anchas, polo que se infectan facilmente, provocadas por un obxecto con máis lonxitude ca sección. 

### Feridas graves 
# Hemorraxias
# Fracturas abertas
# Feridas penetrantes no tórax (pneumotórax) ou abdome
# Amputacións

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Ferida de bocha.jpg|Ferida de bocha producida por rozamento do calzado.
Ficheiro:Hand_Abrasion_-_2_days_22_hours_12_minutes_after_injury.JPG|Proceso de curación dunha ferida por abrasión, aos tres días de se producir.
Ficheiro:Bioelectric bandage on skin.jpg|Apósito bioeléctrico sobre unha ferida na pel.
Ficheiro:Zauneidechse_1469.jpg|Algúns réptiles teñen a capacidade de provocarse feridas desprendendo a cola, que logo son quen de rexenerar.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Curación

* Primeiros auxilios
* Terapia
* Tétanos
Redemuíños, Broño, Negreira

**Redemuíños** é unha aldea da parroquia negreiresa de San Martiño de Broño, situada ao sur da mesma. Xunto con San Martiño, Trasbarcala e Casa de Antelo conforman a parte da parroquia que se coñece como o Anexo de Abaixo. 

Dende este lugar pódese ver case ó completo a beleza paisaxística do Val de Barcala, debido a súa localización elevanda nunha ladeira do Val, segundo contaban as persoas maiores, é posible divisar territorio de ata 7 parroquias.

Noutrora a actividade principal era o sector primario, agricultura e gandaría fundamentalmente. Hoxe en día, debido fundamentalmente a un forte avellentamento poboacional e falta de relevo xeracional, a actividade agraria é residual e exclusiva para o autoconsumo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Broño 
### Parroquias de Negreira
1181

## Acontecementos 
### Europa 
* Comeza o pontificado de Lucio III (até 1185)
* Fracasa unha cruzada contra os cátaros no sur de Francia.
* Frederico Barbarrosa confisca a Saxonia a Henrique o León, que non conserva máis que Brunswick.
* Toda a Pomerania tórnase parte do Sacro Imperio Romano Xermánico, privando á Polonia de saída ao mar.
* Os húngaros, unha retomada a Croacia e a Dalmacia, alíanse aos serbios de Estevo Nemanja, baixo cuxa autoridade se unen Zeta e Rascia. Serbios e húngaros arrasan até Sofía (até 1183).
* O papa Alexandre III, pola bula "Regis Aeterni" concede á catedral de Santiago de Compostela a graza do Xubileu, que iniciará no ano seguinte.

### Asia 
* No oeste do Xapón agrávase a crise de subsistencia. Os Taira logran a duras penas manter o gando (1181-1182). No leste, os veráns húmidos favorecen as colleitas e contribúen ao éxito dos Minamoto.
:Continúa a guerra de Gempei e Taira no Tomomori vence a Minamoto no Yukiie en dous enfrontamentos en Sunomata e Yahagigawa, mais enferma e debe renunciar a perseguilo.
* Comeza o reino de Jayavarman VII, rei khmer de Camboxa (até 1218).
:Jayavarman VII libera Camboxa dos Chams. Adepto do budismo Mahayana, multiplica as fundacións pías e emprende numerosas guerras (anexión do Champa). Despois del, Camboxa perderá as súas conquistas. Desaparece a súa brillante civilización e triunfa o budismo theravada.
* Na India, o xeneral gurida Muhammad ibn Sam toma Sialkot.

### Arte e cultura 
* Publícase en Viena o libro *Sefer ha-yashar* (Libro da Ortodoxia) do xudeu Jacob ben Meir Tam.

## Nacementos 
* 26 de setembro: Francisco de Asís, fundador da orde franciscana (m. 1226)

## Mortes 
* 3 de agosto - Alexandre III, papa (n. 1155)
* Henrique I de Champaña, conde de Champaña (n. 1127).

## Outros 
* 6 de agosto - os astrónomos chineses observan a supernova SN 1181.
* Construción do Alcázar de Sevilla.
* Chrétien de Troyes compón *Perceval ou a Historia do Graal*.
* Construción dunha nova capital en Angkor que ten como centro un inmenso templo budista, o Bayon.

Historia ano a ano
1182

## Acontecementos 
### Europa 
* Comeza o reinado de Canuto VI, rei de Dinamarca (até 1202)
* Filipe Augusto de Francia expulsa aos xudeus.
* Concilio de Saintes
* Pedro Valdo é excomungado e prohibido.
* Florenza conquista Empoli
* A Moravia constitúese temporalmente en margraviado
* A Catedral de Santiago de Compostela celebra o seu primeiro Xubileu

#### Imperio Bizantino 
* Abril: Usurpación de feito do curmán de Manuel I Cómneno, Andrónico Cómneno, que provoca que Alexis II Cómneno masacre os latinos de Constantinopla en maio.
* Concédenselle importantes privilexios comerciais a Veneza, os únicos a non ser masacrados. Os xenoveses e pisanos lanzan os seus piratas ao mar Exeo.

### Oriente Próximo 
* Reinaldo de Châtillon decide lanzar un ataque sobre A Meca. Embárcase en Eilat, pequeno porto pesqueiro do golfo de Aqaba, e ataca Yanboh, porto de Medina e logo Rabigh, non lonxe da Meca. De camiño, afunde un barco de peregrinos musulmáns. En canto Reinaldo, cargado de botín, retorna ás súas terras, os seus homes continúan a atravesar o mar Vermello. O irmán de Saladino, al-Adel, que goberna no Exipto, lanza contra eles unha frota que os desfai. Algúns deles son conducidos á Meca para ser decapitados en público.
* Secesión de Chipre

### Asia 
* Na India, o xeneral gurida Muhammad ibn Sam toma Debal e converte aos Sumras (ismaelís) en vasalos seus.

## Nacementos 
* Aleixo IV Anxo, emperador bizantino

## Mortes 
* Valdemar I, rei de Dinamarca

## Outros 
* Averroes convértese en primeiro médico da corte do califa almohade Abu Yaqub Yusuf.

Historia ano a ano
1183

## Acontecementos 
### Oriente Próximo 
* 18 de xuño - Saladino toma a cidade de Alepo aos cruzados.

### Europa 
* Paz de Constanza

## Nacementos 
* 
## Mortes 
* 28 de marzo - Isabel de Vermandois, condesa de Vermandois e de Valois (n. 1143).
* 24 de setembro - Aleixo II Comneno, emperador bizantino (n. 1169).

## Outros 
### Arquitectura 
* Comeza a construción da igrexa do mosteiro de Santo Estevo de Ribas de Sil
* Construción da Ciudadela de Saladino, no Cairo

Historia ano a ano
1184

## Acontecementos 
* Batalla de Santarém: tropas galegas, ao mando do bispo compostelán Pedro Suárez de Deza, leonesas do rei Fernando II de León, conxuntamente coas portuguesas do infante Sancho I de Portugal, derrotan e dispersan ao exército almohade, que sitiaba a cidade de Santarém, e que mandaba Abu Yaqub Yusuf. Este resultou ferido gravemente no trancurso da loita.
* Abu Yaqub al-Mansur convértese no terceiro califa almohade, tras a morte do seu pai Abu Ya'qub Yusuf.

### Ciencia e tecnoloxía 
* O rei Filipe Augusto de Francia manda pavimentar as rúas de París.

## Nacementos 
* Saadi, poeta de Irán.

## Mortes 
* 29 de xullo: Abu Yaqub Yusuf, segundo califa almohade, a consecuencia das feridas recibidas na batalla de Santarém.

Historia ano a ano
1186

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* Ögödei, emperador mongol
* Urraca, infanta de Castela
## Mortes 
* 19 de agosto, Godofredo II, duque da Bretaña (n. 1158)

Historia ano a ano
1187

## Acontecementos 
* Batalla de Hattin: Saladino derrota os cruzados.
** Saladino conquista, definitivamente, Xerusalén, para o islam.

## Nacementos 
* Lois VIII de Francia (m. 1226).
* Gonzalo de Amarante, santo da Igrexa católica.

## Mortes 
* 20 de outubro, Urbano III, papa
* 17 de decembro, Gregorio VIII, papa

Historia ano a ano
1189

## Acontecementos 
* Primeira manufactura de papel na Europa cristiá (Herault, Francia).

## Nacementos 
* 10 de setembro - Aleixo II Comneno, emperador bizantino (m. 1183).

## Mortes 
* Henrique II de Inglaterra

Historia ano a ano
1185

## Acontecementos 
* 1 de maio — Eclipse solar
* 1 de maio — Igor Svyatoslavich, príncipe de Novgorod-Seversky, emprende unha campaña contra os cumanos, coincidindo co eclipse. Despois dunha batalla de tres días foi derrotado, salvando a vida e regresando para o seu país.
* 25 de novembro — Urbano III sucede a Lucio III no papado.

## Nacementos 
* Afonso II de Portugal.
* Roberto III, conde de Dreux (m. 1234).

## Mortes 
* Afonso Henriques, fundador do reino de Portugal (n. 1111).
* Bhaskara II : matemático e astrónomo indio (n. 1114).
* Andrónico I Comneno, emperador bizantino.
* Lucio III - papa da Igrexa católica (n. 1097).

Historia ano a ano
1191

## Acontecementos 
* Celestino III accede ao papado
*Henrique VI, emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico
* O emperador Henrique VI concede a soberanía sobre Mónaco á cidade de Xénova
* 13 de xullo, Toma de Acre durante a Terceira Cruzada

## Nacementos 
* Xoana I de Borgoña, duquesa de Borgoña (m. 1205).

## Mortes 
* 24 de febreiro - Xoán I de Alençon, conde de Alençon.
* Federico VI de Suabia. 
* Clemente III, papa.

Historia ano a ano
1190

**1190** (**MCXC**) foi un ano común comezado en luns segundo o calendario xuliano.

## Acontecementos 
* Remátanse os mosaicos da catedral de Monreale, en Sicilia.

## Nacementos 
* Guillerme III de Sicilia
* Walther von der Vogelweide, poeta alemán (m. 1230).

## Mortes 
* 1 de agosto - Florencio III de Holanda, conde de Holanda (n. 1141).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1193

## Acontecementos 
* Casamento de Filipe II de Francia con Ingeborg, filla de Valdemar I de Dinamarca.

## Nacementos 
* Xoán III Ducas Vatatzés, emperador bizantino no Imperio de Nicea (m. 1254).

## Mortes 
* Salah al-Din Yusuf, máis coñecido como Saladino, sultan de Exipto e Siria.(n.1138)

Historia ano a ano
1192

## Acontecementos 
### Oriente Próximo 
* Agosto - Ricardo Corazón de León toma Xaffa, mais fracasa ante Xerusalén.
* 9 de outubro — Perante o fracaso da Terceira Cruzada, Ricardo Corazón de León e máis Saladino acordan dereitos para os peregrinos que visiten Xerusalén.

### Europa 
* Enrico Dandolo tórnase novo dogo de Venecia (até 1205).
* Decembro - Ricardo Corazón de León, de volta en Europa, é tomado como refén por Leopoldo V de Austria.
* Sancho I de Portugal outorga carta foral a Penacova.

## Nacementos 
* Xoán III Ducas Vatatzés, emperador bizantino (m. 1254). 
* Stefan Radoslav, rei de Serbia

## Mortes 
* 26 de abril - Go-Shirakawa, 77º emperador do Xapón (n. 1127).
* 25 de agosto - Hugo III, duque de Borgoña (m. 1148).
* Prithviraj Chauhan, monarca da dinastía Rajput Chauhan, na India (n. 1168).
* Conrado I, rei de Xerusalén, asasinado.

Historia ano a ano
1197

## Acontecementos 
* 23 de xaneiro - Afonso VIII cingue a milicia e ármase cabaleiro na Catedral de Santiago, na presenza de todos os bispos e señores dos seus reinos.

### América 
* Inicios do reinado do quinto Inca, Inti Yupanqui.

## Nacementos 
* Gonzalo de Berceo, poeta castelán (data aproximada de nacem.; m. ca. 1264).
## Mortes 
* Lois VII de Francia

Historia ano a ano
## Notas
1194

## Acontecementos 
* Sancho o Forte sobe ao trono de Navarra, sucedendo a Sancho VI (até 1234).

### Arte e cultura 
* Fundación do mosteiro de Piedra da orde cisterciense, Aragón.

## Nacementos 
* 16 de xullo - Clara de Asís, santa italiana (m. 1253).
* 26 de decembro - Frederico II Hohenstaufen, emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico (m. 1250).

* 
## Mortes 
* 20 de febreiro - Tancredo, rei de Sicilia (n. c. 1138).
* 27 de xuño - Sancho VI de Navarra (n. 1133).

Historia ano a ano
1198

## Acontecementos 
* O emperador Filipe de Suabia, concédelle a Otokar I, duque de Bohemia, o título real, que é confirmado polo papa Inocencio III en 1214.

## Nacementos 
* 
## Mortes 
* 11 de marzo - María de Francia e de Aquitania, condesa de Champaña (n. 1145).
* 11 de decembro - Averroes, filósofo árabe andalusí, en Marrakech (n. 1126).

Historia ano a ano
1002

## Acontecementos 
### Asia 
* Comezo do reinado de Suryavarman I, rei de Camboxa, fundador da dinastía dos Surya.
### Europa 
* 3 de novembro - Matanza de daneses en Inglaterra por orde do rei Aethelred II.
* Brian Boru (ou Brian Borce) convértese en rei de Irlanda. Morre en batalla no ano seguinte.

## Nacementos 
* 21 de xuño: León IX ( nado Bruno von Egisheim-Dagsburg), papa († 1054)

## Mortes 
* Almanzor, visir do califato de Córdoba
* Odón III, emperador do Sacro Imperio Romano.
* Henrique I de Borgoña, duque de Borgoña (n. 946).
Historia ano a ano
1199

## Acontecementos 
* O rei Ricardo I de Inglaterra morre no Asedio de Châlus. O seu irmán máis novo, John Lackland, convértese en Rei de Inglaterra.

## Nacementos 
* 
## Mortes 
* 23 de xaneiro - Yaqub, Califa Almohade (nado en 1160)
* 9 de febreiro - Minamoto no Yoritomo, "shogun" xaponén (nado en 1147)
* 6 de abril - Ricardo I de Inglaterra (nado en 1157)
* 4 de setembro - Xoana de Inglaterra, raíña consorte de Sicilia, esposa de Guillerme II de Sicilia (nada en 1165)

Historia ano a ano
1003

## Acontecementos 
* Na India, o rei Chola, Rajaraja, fai construír o templo de Brihadesvara de Tanjavûr (Tanjore) , dedicado a Shiva, de tipo piramidal esculpido (acabado en 1010).

## Nacementos 
* Ibn Zaydún, poeta andalusí (morto en 1071).

## Mortes 
* Silvestre II, papa.

Historia ano a ano
1004

## Acontecementos 
### América 
* Principia a exploración viquinga da costa americana até Nova Inglaterra (New England), por Thorwald e Thorstein, irmáns de Leif Eriksson (até 1008).
          
### Asia 
* Os mongois kitáns (Dinastía Liao) derrotan aos chineses do reino Song setentrional, en Hebei, polo que deberán pagar desde o ano seguinte, un forte tributo anual.

### Europa 
* Xaneiro: Inicia o seu pontificado Xoán XVIII (até 1009).
* 14 de maio: Henrique II, emperador romano xermánico, é coroado rei da Lombardía en Pavia.
* Comeza a reinar Sancho III Garcés o Grande, rei de Navarra (até 1035).
* A cidade italiana de Pisa é asaltada e saqueada por piratas árabes.

### Ciencia e tecnoloxía 
* Invención probábel, a teor da documentación coñecida, na China, do trabuquete, unha máquina de lanzar proxectís. O seu uso en Europa non se documenta até 1147.

## Nacementos 
* Goda de Inglaterra.
* Eduardo o Confesor, rei de Inglaterra - data aproximada - († 1066)

## Mortes 
* Adelaida de Aquitania, viúva de Hugo Capeto, primeiro monarca franco da dinastía Capeto.
* Mansón I de Amalfi.
* Teobaldo II de Blois, conde de Blois, de Chartres, de Châteaudun, de Tours, de Provins e de Reims.
* Historia ano a ano

## Véxase tamén
1006

## Acontecementos 
* O rei de Alemaña, Henrique II o Santo e a súa esposa Cunegunda prohiben os últimos mercados de escravos que fican no Sacro Imperio, o que leva á desaparición do escravismo.

## Nacementos 
* Constantino X Ducas, emperador bizantino.
* Berenguer Ramón I, conde de Barcelona (m. 1035).

## Mortes 
*

## Outros 
* 30 de abril : é observada unha supernova na constelación do Lobo (SN 1006).

Historia ano a ano
1007

## Acontecementos 
* Primeiros pogroms contra os xudeus en Europa.

## Nacementos 
* Hugo II de Francia, rei de Francia (m. 1026).

## Mortes 
* Xoán I de Salerno, príncipe de Salerno e duque de Amalfi

Historia ano a ano
1008

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* 4 de maio - Henrique I de Francia.
* Emperador Go-Ichijo do Xapón

## Mortes 
* Ibn Yunis, astrónomo árabe (n. 979).
* Mendo Gundisalviz, conde de Portugal.

Historia ano a ano
1005

## Acontecementos 
### Asia 
* Tratado de Shanyuan: os chineses do reino Song setentrional vense obrigados a pagar un forte tributo anual (3.000&nbsp;kg de prata e 100&nbsp;000 rolos de seda ao reino de Liao (mongois kitáns). O tratado mantívose vixente máis dun século.

### Europa 
* Revoltas contra da Igrexa en Pomerania.
* Batalla do estreito de Mesina - Unha frota pisana derrota outra sarracena.

## Nacementos 
* Isaac I Comneno, emperador bizantino.
* 20 de xuño: Ali az-Zahir, 7º califa fatimí (m. 1036)
* Macbeth de Escocia, rei dos escoceses (m. 1057)
* Guillerme VI de Aquitania, duque de Poitiers e de Aquitania (m. 1038).

## Mortes 
* 25 de marzo : Kenneth III de Escocia.

Historia ano a ano
1010

## Acontecementos 
### Ciencia e tecnoloxía 
* O monxe anglosaxón Eilmer bótase cunha sorte de planador desde a torre da abadía de Malmesbury: voa unhas ducias de metros e parte as pernas.

## Nacementos 
* Miguel IV, emperador bizantino.
* Oto de Savoia.

## Mortes 
*

Historia ano a ano
1188

## Acontecementos 
*22 de xaneiro: Afonso VIII e coroado rei de Galiza e León.
*Novembro - Ricardo Corazón de León, rei de Inglaterra, rende homaxe ao rei de Francia, por Normandía.
* Remátase o Pórtico da Gloria, no acceso occidental da catedral de Santiago de Compostela, comezado en 1168
* Créase a Universidade de Boloña, Italia.

## Nacementos 
* 4 de marzo: Branca de Castela († 27 de novembro de 1252), raíña de Francia, esposa de Lois VIII e mais de san Lois

## Mortes 
* 22 de xaneiro: Fernando II de León, en Benavente (hoxe Zamora)(n. 1137). Está sepultado na catedral de Santiago de Compostela.
* 11 de outubro - Roberto I, conde de Dreux (n. 1123).
* Usama ibn Munqidh, escritor, poeta, político e diplomático árabe-sirio (n. 1095).

Historia ano a ano
Oravský Biely Potok

**Oravský Biely Potok** (*Árvafejérpatak* en húngaro) é un concello de Eslovaquia no distrito de Tvrdošín da rexión de Žilina. Ten 571 habitantes.
1096

## Acontecementos 
* O rei Afonso VI de León entrega o condado de Portugal ao Conde Henrique de Borgoña, antes en poder do conde de Galicia Raimundo de Borgoña, orixinando a separación política definitiva entre Galicia e Portugal.
* Iníciase a Primeira Cruzada (até 1099).
* 19 de novembro - Batalla de Alcoraz: Pedro I de Aragón vence ao rei mouro de Zaragoza.
** Pedro I de Aragón conquista Huesca.

## Nacementos 
* Al Idrissi, cartógrafo e xeógrafo árabe-magrebí (data discutida) (m. ca. 1165).

## Mortes 
* Dalmacio, bispo de Compostela.
* Eudoxia Macrembolitissa, emperatriz bizantina.

Historia ano a ano
Acróstico

Un **acróstico** é un poema no que as letras iniciais, medias ou finais de cada verso, lidas en sentido vertical, forman un vocábulo ou expresión.

## Exemplos 
"Acróstico" de Lois Pereiro en *Poesía última de amor e enfermidade*.

:***S**omentes*
:***i**ntentaba conseguir*
:***d**eixar na terra*
:***a**lgo que me sobrevivise*

## Notas
1009

## Acontecementos 
* 14 de febreiro: Primeira mención de Lituania nos anais do mosteiro de Quedlinburg.
* 18 de outubro: O califa al-Hakim bi-Amr Allah destrúe a Igrexa do Santo Sepulcro.
* Proclamación da primeira dinastía independente de Vietnam: Ly.
* Sulaiman sucede a Mohammed II como califa de Córdoba.

## Nacementos 
* García Sánchez, conde de Castela

## Mortes 
* Xoán XVIII, papa

Historia ano a ano
Media Indonesia

[dereita|miniatura|Oficina de Media Group en Kebon Jeruk, Iacarta Occidental, [Iacarta.]]

***Media Indonesia*** é unha publicación diaria publicada en Iacarta. É a segunda publicación indonesia tras o diario *Kompas*. A súa lingua é o bahasa indonesio.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do xornal
Hemorraxia

A **hemorraxia** ou **sangrado**   consiste na perda de sangue producida pola rotura dun ou varios vasos sanguíneos, ben sexan vasos capilares (feridas leves), venosos ou arteriais. Nestes dous últimos casos, o sangue sae a presión e é preciso actuar rapidamente.

## Clasificación
*Hemorraxias internas: rompe un vaso no interior do corpo sen que o sangue saia do mesmo
*Hemorraxias externas: diferénciase do anterior por mor de se producir unha ferida que rache ou corte a pel e que permita que mane ó exterior do corpo un fluxo sangíneo.
*Hemorraxias agudas: vértese velozmente o sangue facendo temer unha inminente desaparición das constantes vitais.
*Hemorraxias crónicas: Adoitan ser consecuencia dalgunha enfermidade que produce unha perda sanguínea paulatina.

## Actuación ante a hemorraxia interna
Se a hemorraxia interna é producida por unha rotura capilar estaremos ante unha mazadura á cal convirá aplicarlle xeo para, ó contraer mediante o frío os vasos sanguíneos, evitar que o negrón se estenda.

Ante unha hemorraxia interna arterial ou venosa é preciso pedir urxente axuda sanitaria, pois hai perigo de shock. Os síntomas que pode presentar unha hemorraxia interna arterial son
*Elevado ritmo cardíaco.
*Pel pálida
*Deixadez con somnolencia e escasa consciencia.
*Diminución da temperatura corporal superficial.

## Investigación
O día 12 de outubro de 2006 anunciouse que un equipo mixto de científicos da Universidade de Hong Kong (dirixidos polo Dr. Xo Kwok-Fai, xefe do Departamento de anatomía) e do MIT (EEUU) anunciou que descubrira por casualidade un composto capaz de frear as hemorraxias en 15 segundos. A investigación inicial pretendía traballar na rexeneración das células cerebrais e centrábase nos roedores, polo que faltaría a súa posible aplicación na cirurxía para humanos (onde o control de hemorraxias consome ata a metade do tempo das operacións). Os resultados publicáronse na revista *Nature* e, a pesar de non coñecer exactamente a natureza do novo material, supónse que se debe a que os seus péptidos actúan a nanoescala coma un xel protector sobre a ferida. Inicialmente o produto experimentouse para hemorraxias en cerebro, fígado, pel e tecido da medula espiñal, para as cales faría innecesario o uso dos habituais sistemas de presión con pinzas, esponxas e aplicación de calor. Cun prazo de inicio de cinco anos para as probas clínicas, non se prevía que o seu uso se xeneralizase ata o 2016.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Toyota, Aichi

miniatura|dereita|250px|Casa do concello.
miniatura|dereita|250px|Centro da cidade.
**Toyota** (豊田市, とよたし, *Toyota-shi*) é unha cidade e concello na prefectura de Aichi, na zona da provincia histórica de Mikawa, na parte de Tōkai da rexión de Chūbu, no Xapón. Poboación: 411.137 habitantes (2005).

Antigamente coñecida como Koromo, foi unha das principais produtoras de seda no Xapón. Sede de Toyota Motor, a cidade cambiou o seu nome en 1959.

O concello de Toyota limita cos concellos de Seto, Nagakute, Nisshin, Miyoshi, Kariya, Chiryū, Anjō, Okazaki, Shinshiro, Shitara (que son da prefectura de Aichi); de Toki, Mizunami, Ena (que son da prefectura de Gifu); e Neba (este último é da prefectura de Nagano).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de concellos do Xapón

### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial da cidade de Toyota .
* Sitio web oficial da cidade de Toyota  .
* Sitio web oficial da cidade de Toyota .
Lingua amahuaca

O **amahuaca** é unha lingua da familia pano que se fala no Brasil e o Perú, e nese país ten a consideración de lingua oficial no seu territorio. O amahuaca está clasificado como en perigo severo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO. Segundo datos de 1995–2000 tiña uns 310 falantes.

## Historia
Antes da chegada dos españois entre 6 e 9.000 amahuacas habitaban unha superficie de 30.000&nbsp;km², divididos en múltiples subgrupos. Os primeiros contactos cos españois déronse no século XVIII. No século XIX a maioría dos amahucas deixaron as ribeiras dos ríos Ucayali e Urubamba. En 1892, logo de enfrontamento cos canibo, shipibo e piro, os amahuacas quedaron decimados. O exército peruano masacrou en 1943 os amahuacas que vivían no curso alto do río Purús. Os poucos amahuacas que sobreviviron agrupáronse e como resultado destruíuse a organización tradicional.

## Situación actual
Na actualidade o amahuaca ten entre 300 e 400 falantes. No Perú hai 247 amahuacas censados en 6 comunidades (2000), deles no ano 2000 uns 100 falaban a lingua, pero os nenos xa non a falan e o mesmo grupo étnico estase desintegrando e perdendo a súa identidade diferenciada por mor da alta taxa de matrimonios mixtos. O territorio amahuaca abrangue o curso dos ríos Sepahua, Inuya, Curiuja, Curanjá e Yuruá nos departamentos de Ucayali e Madre de Dios. No Brasil os 220 amahuacas censados no ano 1995 falaban a lingua, o territorio amahuaca localízase no estado de Acre. Ademais pode haber 50 amahucas non contactados na fronteira peruana-brasileira.

## Dialectos
*Inuvayen (Brasil)
*Inuya (Perú)
*Sepahua (Perú)
*Viwivakeu (Brasil)

## Escrita
Existe algún material escrito na lingua, a partir de 1963 misioneiros cristiáns traduciron pasaxes da Biblia, libros didáctios e de contos tradicionais,  e existe tamén un dicionario e unha gramática.
## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*O amahuaca no Ethnologue 
*Dicionario amahuaca no SIL
1119

## Acontecementos 
* Os aragoneses toman as localidades de Tarazona e Alcañiz aos mouros.
* Os mouros perden a cidade de Tudela, tomada polos navarros.

## Nacementos 
* Sutoku, 75º emperador do Xapón (m. 1164).

## Mortes 
* Xelasio II, papa

Historia ano a ano
Youssouf Gueye

**Youssouf Gueye**, nado en 1928 e finado en 1988, foi un escritor mauritano.

## Traxectoria
Foi un dos primeiros escritores mauritanos en francés, foi presidente da Asociación de Escritores de Mauritania, e significouse por denunciar a política gobernamental mauritana de discriminación contra os pobos negros do sur do país, polo que foi encarcerado e morreu na cadea.

## Obra
**Les exilés du Goumel*, 1968
*''A l'orée du Sahel*, 1975
**Sahéliennes'', 1975
Hadis Alemayehu

**Hadis Alemayehu** (en amhárico ሀዲስ ዓለማየሁ), nado o 15 de outubro de 1910 en Debre Markos e finado o 6 de decembro de 2003, foi un escritor e político etíope.

## Traxectoria 
Fillo dun sacerdote copto, estudou en escolas de mosteiros. En Adis Abeba estudou nunca escola mantida por misioneiros suecos e formouse como profesor de escola. Foi membro activo da resistencia contra a ocupación italiana de Etiopía e logo estudou na Universidade de Oxford. Foi ministro de educación.

## Obra 
* *Y-Abesha-nna Ye-Wedehwala gabicha*.
* *Teret Teret Ye-Meseret*, 1955.
* *Fiqir Iske Meqabir*, 1965.
* *Wengelegna Dagna*, 1981.
* *Ye-Ilm Ižat*, 1987.
* *Tizzita* (Memorias), 1929.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Thomas L. Kane. *Ethiopian Literature in Amharic*. Wiesbaden: Harrassowitz 1975. ISBN 3-447-01675-2
* Hailu Fulass, "Realism in Haddis Alemayehu", in: Taddesse Adera & Ali Jimale Ahmed, *Silence is not golden : a critical anthology of Ethiopian literature*. Lawrenceville, NJ: Red Sea Press 1995. ISBN 0-932415-46-6. ISBN 0-932415-47-4.
* Reidulf K. Molvaer. ''Black Lions: the creative lives of modern Ethiopia's literary giants and pioneers''. Lawrenceville, NJ: Red Sea Press 1997.
1011

## Acontecementos 
* Os sarracenos atacan e destrúen o porto da cidade italiana de Pisa.

## Nacementos 
* Roberto I de Borgoña - duque de Borgoña (m. 1076).

## Mortes 
* Reizei, emperador do Xapón.

Historia ano a ano
Nadine Gordimer

**Nadine Gordimer**, nada en Springs, Gauteng, Suráfrica en 1923 e finada o 13 de xullo de 2014 en Johannesburgo, é unha escritora surafricana, premio Nobel de literatura en 1991.

## Traxectoria 
De pai xudeu emigrado de Lituania e nai inglesa, Nadine Gordimer, naceu nun ambiente acomodado e educouse na escola dun convento anglicano. Acudiu durante un ano á Universidade de Witwatersrand sen chegar a graduarse. Contraria ao réxime do apartheid, estivo en posicións políticas próximas ao Congreso Nacional Africano de Nelson Mandela, e sufriu as consecuencias do réxime e tres dos seus libros prohibiunos o réxime. Ensinou en diversas universidades dos Estados Unidos, entre elas Harvard, Princeton e Columbia.
Aínda que comezou a escribir na infancia, foi en 1937 cando publicou o seu primeiro relato, *The Quest for Seen Gold*, unha historia infantil que apareceu no ''Children's Sunday Express*. En 1949 publicou o seu primeiro libro, *Face to Face*, unha coleccións de relatos.

## Obra 
[miniatura|Nadine Gordimer, [David Grossman (escritor)|David Grossman]]
### Novelas 
* *The Lying Days* (1953)
* *A World of Strangers* (1958)	
* *Occasion for Loving* (1963)	
* *The Late Bourgeois World* (1966)
* *A Guest of Honour* (1970) 
* *The Conservationist* (1974)
* *Burger's Daughter* (1979)
* *July's People* (1981)
* *A Sport of Nature* (1987)
* *My Son's Story* (1990)
* *None to Accompany Me* (1994)
* *The House Gun* (1998)
* *The Pickup* (2001)
* *Get a Life* (2005)

### Coleccións de relatos 
* *Face to Face* (1949)	
* *The Soft Voice of the Serpent* (1952)
* *Six feet of the Country* (1956)
* *Not for Publication* (1965)
* *Livingstone's Companions* (1970)
* *Selected Stories* (1975)	
* *No Place Like: Selected Stories* (1978)	
* *A Soldier's Embrace* (1980)	
* *Something Out There* (1984)
* *Correspondence Course and other Stories* (1984)
* *Jump: And Other Stories* (1991)
* *Why Haven't You Written: Selected Stories 1950-1972* (1992)
* *Loot: And Other Stories* (2003)

### Teatro 
* *The First Circle* (1949) pub. in *Six One-Act Plays*

### Ensaios 
* *The Essential Gesture* (1988)
* *On the Mines* (1973)
* *The Black Interpreters* (1973)
* *Lifetimes Under Apartheid* (1986)
* *Writing and Being'' (1995)
1013

## Acontecementos 
* Zawi ben Ziri funda en Granada a dinastía dos zirís.

## Nacementos 
* 18 de xullo - Hermann de Reichenau, músico, matemático e astrónomo alemán (m. 1054).
* Sancha I de Galicia.
* Guaimaro IV de Salerno - príncipe longobardo de Salerno (data aproximada).

## Mortes 
* Xoán XVI - antipapa da Igrexa católica.
* Abulcasis - científico andalusí (n. 936).

Historia ano a ano.
1012

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* Teobaldo III de Blois, conde de Blois, Meaux e Troyes (m. 1089).

## Mortes 
* Serxio IV, papa.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1015

## Acontecementos 
* Os pisanos instálanse na illa de Sardeña, en competencia cos sarracenos.

### Arte e cultura 
* Porta de bronce da igrexa de San Miguel de Hildesheim, Alemaña.

## Nacementos 
* Miguel V, emperador bizantino.
* Casimiro I de Polonia (m. 1058).

## Mortes 
*

Historia ano a ano
1017

## Acontecementos 
* Canuto o Grande é recoñecido como rei de Inglaterra por unha asemblea de nobres e prelados.
* O conde Froila González, aliado de Almanzor durante a súa razzia a Compostela do ano 997, é desterrado de Galiza polo rei Afonso V.

## Nacementos 
* Henrique III, emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico.
* Fernando I de Castela e de León nace en Burgos

## Mortes 
*

Historia ano a ano
1018

## Acontecementos 
*
## Nacementos 
* Harthacanute ou Hardeknut, rei de Dinamarca e Inglaterra (m. 1042).

## Mortes 
* Henrique I de Austria.
* Alí ben Hamud al-Nasir, sexto califa de Córdoba. Morre asasinado.
* Abderramán IV, sétimo califa de Córdoba. Tamén asasinado.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1019

## Acontecementos 
* Comezo do reinado de *Iaroslav o Sabio* (Iaroslav Vladimirovitch), grande príncipe de Kíiv (até 1054). Goberna xunto con Mstislav o Valente (até 1036).
* Canuto o Grande, rei de Inglaterra desde 1017, accede ao trono de Dinamarca, logo da morte, no ano anterior, de seu irmán Harald II de Dinamarca.

## Nacementos 
* Sima Guang, historiador e político da China (m. 1086).

## Mortes 
* Svjatopolk I (Russland), gran príncipe de Kíiv (1016 até 1019).

historia ano a ano