open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Metiltioanfetamina

A **4-metiltioanfetamina** (**4-MTA**) é unha droga de deseño desenvolvida na década de 1990 por un equipo liderado por David E. Nichols na Universidade Purdue. Actúa como un axente de liberación de serotonina moi selectivo non neurotóxico en animais. Está distantemente relacionada con outros axentes de liberación de serotonina selectivos, como MMAI, MDAI e MDMAI.

## Efectos 
[miniatura|Expertos en adicción en psiquiatria, química, farmacoloxía, ciencia forense, epidemioloxía, e a policía e servizos legais realizaron unha análise polo [método Delphi sobre 20 drogas recreativas populares. A 4-MTA quedou situada no posto 12º en canto á dependencia, no 10º en danos físicos e no 17º e danos sociais.]]
A 4-MTA é un forte liberador de serotonina similar á parametoxianfetamina (PMA), que pode causar unha pronunciada hipertermia que podería orixinar un fallo orgánico e a morte. Os efectos subxectivos da 4-MTA inclúen a estimulación prolongada, que, en contraste con outras anfetaminas, está acompañada por pouca sensación de euforia. A 4-MTA é tamén un inhibidor da MAO-A, o que pode explicar a súa tendencia a causar facilmente efectos adversos, xa que os MAOI non se consideran seguros para o seu uso xunto con estimulantes.

## Historia 
O composto desenvolveuno o equipo de investigación liderado por David E. Nichols, pero pretendíase que se usase só como un axente para a investigación de laboratorio sobre a proteína trasnsportador de serotonina, e Nichols dixo lamentar ver como a 4-MTA aparecía como droga de abuso nas rúas.

A 4-MTA vendeuse en smart shop en Países Baixos, aínda que axiña foi prohibida polo goberno despois de que empezaron a aparecer serios efectos secundarios. Tamén se vendeu brevemente no mercado negro como MDMA durante os anos finais da década de 1990, principalmente nos Estados Unidos, pero fíxose impopular debido ao seu alto risco e os graves efectos secundarios (informouse de varias mortes) e a falta relativa da creación de euforia positiva.

En Reino Unido a 4-MTA está na lista das drogas de clase A, pero propúxose que se reclasifique como de clase B. Tamén é unha substancia controlada na Arxentina (como tamén 2C-B, 2C-I e 2C-T-2). A 4-MTA non está regulada a nivel federal nos Estados Unidos, pero é unha substancia controlada en Wisconsin.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*EMCDDA Report (1999) on the risk assessment of 4-MTA in the framework of the joint action on new synthetic drugs 
*Erowid 4-MTA vault (Consultado o 10/1/06)
Benzfetamina

A **Benzphetamine** é unha droga con propiedades aneroxíxenas (anti-obesidade) comercializada nos Estados Unidos baixo a marca **Didrex®**. Trátase dun fármaco estimulante moderado do sistema nervioso central da familia das anfetaminas.

A benzfetamina está normalmente indicada para o tratamento a curto prazo (8 a 12 semanas) da obesidade exóxena. É unha fenetilamina estreitamente relacionada coa anfetamina. En varios países hispanos utilízase como monodroga xenérica, incluída en fórmulas maxistrais prescritas para a redución de peso (asociada a unha dieta hipocalórica). Atópase na listaxe de substancias controladas, concretamente na listaxe III, de acordo coa Convención Internacional de Psicotrópicos de 1971.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Anfetamina
* Droga

### Ligazóns externas
* Medicinenet.com Benzfetamina
Metilenedioxianfetamina

A **3,4-Metilenedioxianfetamina**, ou **MDA**, é unha droga psicodélica e empatoxena/entactoxena da familia das Fenetilaminas. Foi sintetizada por primeira vez por G. Mannish e W. Jacobson no ano 1910. Existen máis de 20 diferentes rutas descritas na literatura científica para a súa preparación.

## Véxase tamén
* Droga
* Anfetamina

## Ligazóns externas
* Erowid MDA Vault
* MDA Entry in PIHKAL
Xoana de Portugal

**Xoana de Avis**, nada o 20 de marzo de 1439 e finada o 13 de xuño de 1475, foi unha infanta de Portugal e raíña de Castela desde 1455 ata a súa morte.

## Traxectoria 
Xoana foi filla póstuma de Duarte I, rei de Portugal (1391-1438) e da súa dona, a infanta Leonor de Aragón. Era neta materna de Fernando I de Aragón (fillo de Xoán I de Castela e de Leonor, infanta de Aragón) e da súa dona Leonor Urraca de Castela, señora de Alburquerque (neta do rei Pedro I de Portugal e de Inés de Castro) e paterna de Xoán I de Portugal (fillo de Pedro I de Portugal e de Teresa Lourenzo e de Dª Filipa de Lencaster (filla de Branca de Lencaster e de Xoán de Gante, duque de Lencaster e neta de Eduardo III de Inglaterra). Descendía por parte da avoa materna e do avó paterno dos primeiros reis de Portugal, dos reis de Castela e de Aragón por parte do avó Fernando, e por parte da avoa Filipa dos primeiros reis Ingleses.

[miniatura|[Henrique IV de Castela|Henrique IV, con quen casou **Xoana de Avís**.]]
Cando naceu Xoana, o seu pai xa morrera da peste, e o seu irmán máis vello, Afonso V, xa ascendera ó trono con só 6 anos. Xoana foi criada pola súa nai, a raíña rexente Leonor, ata os seis anos, cando quedou orfa e pasou a ser coidada polo seu tío, o duque de Coímbra e rexente ata 1449.

Afonso V casou á súa irmá Xoana co seu curmán Henrique IV de Castela (nese tempo xa reinaba como soberano de Castela), fillo de María, infanta de Aragón (irmá máis vella da nai de Xoana) e de Xoán II de Castela, en 1455, tendo ela apenas 16 anos e el xa 31.

Xoana tivo algunhas relacións fóra do matrimonio, das cales naceron algúns do seus fillos. Así, con Pedro de Castela e Fonseca:
* André de Castela e Portugal—casado con Mencía de Quiñones
* Pedro Apóstolo de Castela e Portugal—casado con Xoana de Mendonza

Do matrimonio con Henrique IV de Castela naceu Xoana de Castela (1462-1530), quen foi nomeada herdeira do seu pai, en 1468, e casou con Afonso V de Portugal, o seu tio, por orde da súa nai en 1475.

Xoana, infanta de Portugal foi rexeitada polo seu home, debido ás relacións extramatrimoniais en 1474 e volveu para Portugal, onde falecería en 1475, con apenas 36 anos de idade, deixando á súa filla Xoana de Castela, con apenas 13 anos, orfa.
Moimenta

Como topónimo **Moimenta** pode referirse a:

;En Galiza
***Moimenta**, parroquia do concello de Campo Lameiro;
****Moimenta**, lugar de dita parroquia;
***Moimenta**, parroquia do concello de Lalín;
****Moimenta**, lugar de dita parroquia;
***Moimenta**, lugar da parroquia de Macenda no concello de Boiro;
***Moimenta**, lugar da parroquia de Milmanda no concello de Celanova;
***Moimenta**, lugar da parroquia de Vilela no concello de Cualedro;
***Moimenta**, lugar da parroquia de Arnois no concello da Estrada;
***Moimenta**, lugar da parroquia de Saídres no concello de  Silleda;
***A Moimenta**, lugar da parroquia de Santa María de Traseirexa, no concello de Vilardevós.

;Fóra de Galiza

;En Portugal
***Moimenta da Beira**, vila e concello do distrito de Viseu;
***Moimenta**, freguesía do concello de Cinfães;
***Moimenta da Serra**, freguesía do concello de Gouveia;
***Moimenta de Maceira Dão**, freguesía do concello de Mangualde;
***Moimenta da Beira**, freguesía do concello de Moimenta da Beira;
***Moimenta**, freguesía do concello de Terras do Bouro;
***Moimenta e Montouto**, freguesía do concello de Vinhais;
***Moimenta**, aldea da freguesía de Moimenta e Montouto no concello de Vinhais.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Aranés

O **aranés** é o nome que se lle dá ao occitano no Val de Arán. Constitúe unha variedade do dialecto gascón da lingua occitana chamado gascón pirenaico, falada no Val de Arán, no noroeste de Cataluña. Desde 2006 é unha das tres linguas oficiais desta comunidade autónoma alén do catalán e do castelán.

Considerada unha vez como «lingua en perigo» e falada maioritariamente por xente maior, está agora a experimentar un rexurdimento, sendo ensinada dende o 1984 nas escolas e gozando dun status de cooficialidade na Comunidade Autónoma de Cataluña.

Preto do 90% dos habitantes do Val de Arán pódena entender, e un 65% poden falala. Grazas ao seu status de cooficialidade, e malia ter só uns 5.000 falantes, converteuse nunha referencia dentro do reivindicativo mundo occitano. No ano 2006 saíu á luz unha Gramática aranesa e no 2007 foi publicado un dicionario /Inglés-Aranési

## Uao lingüístico 
O aranés é a lingua materna do 34,2% da poboación do Val de Arán. É a segunda lingua máis utilizada no val, tras o castelán, que é a lingua materna do 38,8% da poboación, e por diante do catalán, que é a lingua materna do 19,4%, segundo os datos do censo de 2001. O aranés é a lingua materna de 2.785 persoas, segundo esta mesma fonte.

No fogar, o castelán é utilizada de forma exclusiva polo 35,3% da poboación do val, o aranés polo 25,8% e o catalán polo 13,0%. Ademais, o aranés é utilizado en casa con outra lingua polo 14,5% da poboación; xa que logo, o aranés é utilizado en casa (de forma exclusiva ou en situación de bilingüismo) polo 40,3% dos habitantes do val, mentres que o castelán éo polo 50,7% e o catalán por 24,6%.

No traballo, o castelán é utilizada de forma exclusiva polo 30,8% da poboación do val, o aranés polo 9,2% e o catalán polo 7,4%. Ademais, o aranés é utilizado no traballo con outra lingua polo 25,4% da poboación; xa que logo, o aranés é utilizado no traballo (de forma exclusiva ou en situación de bi- ou multilingüismo) polo 34,6% dos habitantes do val, mentres que o castelán éo polo 63,1% e o catalán polo 43,9%.

## Principais características evolutivas do gasco-aranés 
* aspiración do F latino, que pasa a H: focus > **huec** ("lume")
* desaparición do N intervocálico: luno > **lua** ("lúa"). 
* metátese do R: capra > **craba** ("cabra"). 
* o R inicial incorpora A: ridere > **arrir** ("rir"). 
* vocalización do L final, que pasa a U: mele > **mèu** ("mel"). 
* rotacismo do L dobre intervocálico: illa > **era** ("ela"). 
* o L dobre final pasa a TH: castellum > castel > **castèth** ("castelo").

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dialecto gascón
* Lingua occitana

### Ligazóns externas 
* Información sobre o aranés, incluídos dicionarios etc
Edmonton

miniatura|300 px|Edmonton: panorámica do centro urbano

miniatura|Localización de Edmonton

**Edmonton**  é a capital da provincia canadense de Alberta. Sitúase na parte centro setentrional da provincia, nunha zona que inclúe parte das terras agrícolas máis fértiles das pradeiras canadenses. Despois de Calgary, é a segunda cidade de Alberta. A súa área metropolitana, cunha poboación estimada en 2005 en 1&nbsp;016&nbsp;000 habitantes, é a sexta do Canadá.

Cunha superficie de preto 684&nbsp;km2, superior á que corresponde a Chicago, Philadelphia e Detroit, Edmonton é unha das máis extensas cidades de América do Norte. Doutra banda, sempre considerando as metrópoles de Norteamérica, Edmonton ten unha das densidades de poboación máis baixas.

## Economía 
Tradicionalmente a economía de Edmonton baséase na industria do petróleo (nos anos 40 gañou apelativo de "Oil Capital of Canada"), mais nos últimos anos deesnvolvéronse outros sectores, de xeito que se considera na actualidade que a cidade ten a segunda economía máis diversificada do Canadá. Son particularmente activas as empresas de alta tecnoloxía como Telus, Dell, Intuit, Matrikon, BioWare e General Electric. De feito que goza da taxa local de crecemento máis alta do país: o 6,2 %.
Bioloxía molecular

A **bioloxía molecular** é o estudo da vida a un nivel molecular. Esta área solápase con outros campos da bioloxía e a química, particularmente xenética e bioquímica. A bioloxía molecular atangue principalmente ao entendemento das interaccións dos diferentes sistemas da célula, o que inclúe moitísimas relacións, entre elas as do ADN co ARN, a síntese de proteínas, o metabolismo, e a forma como esas interaccións son reguladas para conseguiren un axeitado funcionamento da célula.

## Técnicas da bioloxía molecular 
Desde finais da década de 1950 e principios da de 1960, os biólogos moleculares aprenderon a caracterizar, illar e manipular os compoñentes moleculares de células e organismos. Estes compoñentes inclúen:
* O ADN, depositario da información xenética segundo o dogma central
* O ARN, e en xeral os ácidos nucleicos. As súas funcións van servir de copia temporal do ADN.
* As proteínas, que constitúen o principal tipo de molécula estrutural e enzimática das células.
Xenética molecular

A **xenética molecular** é o campo da bioloxía que estuda a estrutura e a función dos xenes a nivel molecular. A xenética molecular emprega os métodos da xenética e a bioloxía molecular.

Noméase desta forma para diferenciala doutras pólas da xenética como a ecoloxía xenética e a xenética de poboacións. Unha área importante dentro da xenética molecular é o uso da información molecular para determinar os patróns de descendencia e por tanto, a correcta clasificación científica dos organismos, o que se denomina sistemática molecular, mentres que ao estabelecemento de relacións de parentesco se chama filoxenia molecular.
Deftones

**Deftones** é unha banda estadounidense de nu metal procedente de Sacramento (California), fundada en 1988. Está considerada coma unha das bandas máis innovadoras de finais do século XX.

## Historia 
O grupo formouse en Sacramento en 1988 cando os estudantes de secundaria Stephen Carpenter, Abe Cunningham e Chino Moreno empezaron a tocar xuntos. Pronto puideron investir moito diñeiro no grupo xa que Stephen foi atropelado por un condutor bébedo, o que lle proporcionou unha boa suma de cartos. Entón empezaron a ensaiar en pequenos locais e buscaron un baixista. Logo de probar cuns cantos, atoparon a Chi Cheng. Aínda que o grupo ao principio se baseaba moito no heavy metal, a principios dos 90 levaron o seu son un pouco máis lonxe, inspirados en bandas como Duran Duran, Depeche Mode, Bad Brains etc.

Unha demo de 4 cancións chamada *(Like) Linus*, é o único que tiñan antes de asinar coa discográfica de Madonna, Maverick Records. Co produtor Terry Date, que xa traballara con bandas do talle de Pantera ou Soundgarden, gravaron o debut do cuarteto, *Adrenaline*, que saíu á venda en outubro de 1995. O disco non foi un éxito inmediato así que a banda fíxose unha base de fans tocando en pequenos locais ou como abreconcertos de grupos como Ozzy Osbourne, L7 ou Korn.

Cando as vendas de Adrenaline estaban chegando ás 200.000 copias os fans xa esperaban o seu segundo disco, *Around The Fur*, que saíu á venda en outubro de 1997, e que (esta vez si) os catapultou á fama cos sinxelos "My Own Summer (Shove It)" e "Be Quiet And Drive (Far Away)", ademais a lista de membros do grupo aumentou a 5 coa incorporación do dj Frank Delgado. En xuño de 2000 sae o seu terceiro álbum de estudio, *White Pony*, que volveu ser un éxito e demostrou que o quinteto non dubidaba á hora de experimentar co seu son.

En 2003 sae o seu cuarto disco, *Deftones*, no que seguiron experimentando, pero quizais non tanto como en *White Pony*, máis tarde víase unha separación por parte da banda cando alternaban cos seus proxectos paralelos, xa que a influencia que exercían nos integrantes de Deftones non lograban axustarse para unha nova produción.

En outubro de 2005 aparece nas tendas o quinto disco titulado *B-Sides & Rarities*, un disco recompilatorio que inclúe cancións raras e versións de grupos como Sade, Cocteau Twins ou The Cure, e un DVD con tódolos vídeos do grupo. Dito disco reflectía fisicamente a separación temporal da banda.

O 31 de outubro de 2006 a banda lanzou *Saturday Night Wrist* que debutou no posto 10 das lista de éxitos Billboard, alcanzando vendas de 76.000 discos, unha diminución significativa respecto os seus dous álbums previos. O 4 de maio de 2010 saíu ao mercado *Diamond Eyes*.

O 13 de abril de 2013 falecía Chi Cheng, baixista da banda, tras pasar máis de catro anos en coma despois de sufrir un accidente de tráfico en novembro do ano 2008.

## Discografía 
### Álbums 
### Sinxelos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web Oficial
Lista de episodios de Dragon Ball

**Dragon Ball** é un manga e anime, creado por Akira Toriyama. A seguir lístanse os episodios serie animada coas súas datas de emisión no Xapón.

## Sagas 
## Episodios 
### A procura das Bólas do Dragón (1-13) 
### Adestramento co Mestre Mutenroi (14-18) 
### O 21º Torneo das Artes Marciais (19-28) 
### A Red Ribbon (29-67) 
### Adiviña Baba (68-83) 
### O 22º Torneo das Artes Marciais (84-101) 
### O rei demo Piccoro (102-122) 
### O 23º Torneo das Artes Marciais (123-153) 
## Especiais de Dragon Ball 
## Películas Dragon Ball
Pedro I de Portugal

**Pedro I**, nado en Coímbra o 8 de abril de 1320 e finado en Estremoz o 18 de xaneiro de 1367, foi o oitavo Rei de Portugal.
Mereceu o alcume de *O Xusticeiro* (xunto con *O Cruel*, *O Cru* ou *O Vingativo*), pola enerxía posta en vingar o asasinato de Inés de Castro.

## Traxectoria 
Pedro I era fillo do rei Afonso IV e súa dona, a princesa Beatriz de Castela. Pedro I sucedeu ó seu pai no ano 1357.

Pedro foi coñecido pola súa relación con Inés de Castro, a aia galega da súa muller Constança, quen influenciou fortemente na política interna de Portugal no reinado de Afonso IV. Inés acabou asasinada por orde do rei en 1355, o que non fixo que Pedro volvese a estar baixo a influencia paterna. Ó contrario, entre 1355 e a súa ascensión o trono, Pedro púxose en contra do seu pai polo menos dúas veces e nunca lle perdoou o asasinato de Inés. Unha vez coroado rei, en 1357, Pedro anunciou o casamento con Inés, realizado en segredo antes da súa morte, coa intención de a ver lembrada como Raíña de Portugal.

Este feito baseouse só na palabra do Rei, xa que non existiron rexistros de tal unión. Dous dos asasinos de Inés foron collidos e executados (Pêro Coelho e Álvaro Gonçalves) cunha brutalidade tal (a un lle foi arrincado o corazón polo peito, e ó outro polas costas),o que lle valeron os alcumes mencionados. Conta tamén a tradición que Pedro mandou desenterrar o corpo da súa amada, coroándoa como Raíña de Portugal, e obrigando ós nobres a procederen á cerimonia de bicar a man real do cadáver, baixo pena de morte se non o facían. Trala cerimonia, ordenou a construción de dous túmulos (verdadeiras obras mestras da escultura gótica en Portugal), os cales foran colocados nas naves laterais do mosteiro de Alcobaça para que, no día do Xuízo Final, os eternos amantes, entón resucitados, estiveran xuntos.

Como rei, Pedro revelouse como un bo administrador, defendendo ao país da influencia papal (foi el quen promulgou o Beneplácito Rexio, que impedía a libre circulación de documentos eclesiásticos no país sen a súa autorización expresa). Na política externa, Pedro participou ó lado de Aragón na invasión de Castela.

D. Pedro reinou durante dez anos, sendo moi popular. Os seus restos xacen no Mosteiro de Santa Maria de Alcobaça.

### Descendencia 
* Primeiro casamento: Branca, princesa de Castela (repudiada)
* Segundo casamento: Constança Manuel, princesa de Castela (1320-1349)
** Luís de Portugal (1340)
** María, princesa de Portugal (1342-1367), casada con Fernando, príncipe de Aragón
** Fernando, rei de Portugal (1345-1383)
* Terceiro casamento (?): Inés de Castro (1320 - asasinada en 1355)
** Afonso de Portugal (morto de neno)
** Beatriz, princesa de Portugal (1347-1381)
** Xoán, príncipe de Portugal (1349-1387)
** Dinis, infante de Portugal (1354-1397)
* Teresa Lourenço
** Xoán I, rei de Portugal (1357-1433)

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Árbore xenealóxica dos reis de Portugal
DSP

**DSP** pode se-lo o acrónimo de:

* *Diarrhoeic Sellfish Poisoning* (toxina diarreica dos moluscos); noutras fontes, *Diarrhetic Sellfish Poisoning*, toxina diarreica dos moluscos, unha biotoxina.
* Digital Signal Processor DSP1 chip, de Super Nintendo.
* *Demokratik Sol Partisi*: Partido da Esquerda Democrática, de Turquía.
* Extensión de ficheiro **.dsp**: Proxecto para Microsoft Developer Studio
* DSP: xene da proteína desmoplaquina.
* Defense Support Program: un programa de satélites militares de alerta temperá dos Estados Unidos.
Castrelo de Abaixo, Riós

**Santa María de Castrelo de Abaixo** é unha parroquia do concello ourensán de Riós na comarca de Verín. Segundo o IGE, en 2023 tiña 61 habitantes (28 homes e 33 mulleres), repartidos entre os lugares de Castrelo de Abaixo e A Silva, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 121 habitantes.

## Historia 
O topónimo de Castrelo ("Pequeno Castro"), así como algúns obxectos atopados nos arredores da poboación, poderían indicar unha continua presenza humana desde época romana. O topónimo é compartido pola parroquia veciña de Castrelo de Cima, e polo monte coñecido como o Castrellón. Nas proximidades tamén se atopa un antigo castro coñecido popularmente como A Cavanca dos Mouros e que foi escavado fai unhas décadas, onde se atoparon diversos obxectos arqueolóxicos.

Na parroquia atópase un camiño de paso que comunica con Portugal e que é coñecido como Portantigo e que a miúdo foi utilizado polos contrabandistas durante tódalas épocas.

Entre 1812 e 1823 Castrelo de Abaixo formou parte do concello de Castrelo, pero a partir de 1835 pasou a formar parte do concello de Riós, que xurdiu coa unión dos anteriores concellos de Riós e Castrelo.

## Demografía 
## Clima e contorno 
A parroquia e así mesmo o concello de Riós, posúe un marcado clima mediterráneo de montaña e aloxa algunhas especies de flora: aciñeira (*Quercus ilex ssp. rotundifolia*), escornacabras (*Pistacia terebinthus*), Arce de Montpelier (*Acer monspessulanum*) e fauna: abellaruco europeo (*Merops apiaster*), anduriña das pontes (*Cecropis rufula*), gaio azul (*Coracias garrulus*), osga(*Tarentola mauritanica*), especialmente raras en Galicia.

Na parroquia de Castrelo de Abaixo atópase Trambolosríos e A Fraga do Curral, lugar onde se cruzan os ríos Mente e Arzoá, de grande importancia ecolóxica, natural e paisaxística, que linda co Parque Natural de Montesinho en Portugal, e co parque natural do Invernadeiro, no Macizo Central ourensán. A vista dende o monte coñecido como a Fraga do Curral mostra un val de pronunciadas ladeiras e cortados fluviais de filitas.

## Festas 
As festas celébranse en torno ós días 11 e 12 de agosto en honor de Santa María da Asunción, patroa da parroquia.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Castrelo de Abaixo 
### Parroquias de Riós 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Riós

### Ligazóns externas 
* Blog de Castrelo de Abaixo
A Silva, Castrelo de Abaixo, Riós

**A Silva** é un lugar da parroquia de Castrelo de Abaixo, do concello ourensán de Riós, na comarca de Verín. Segundo o IGE, en 2023 tiña 15 habitantes (6 homes e 9 mulleres).

O lugar aparece documentado en mapas do século XVIII. Está situado á beira do río Arzoá, e consérvase un antigo muíño de auga que foi recentemente restaurado e habilitado xunto co seu contorno para o turismo. Hai tamén un forno comunal no fondo da aldea.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Castrelo de Abaixo 
### Parroquias de Riós 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Riós
A Silva

Como topónimo **A Silva** pode referirse a:

;En Galiza
***A Silvarredonda**, parroquia do concello de Cabana de Bergantiños;
****A Silvarredonda**, lugar de dita parroquia;
***A Silva**, lugar da parroquia de Rodís, no concello de Cerceda;
***A Silva**, lugar da parroquia de Santo Eusebio da Peroxa, no concello de Coles;
***A Silva**, lugar da parroquia de San Cristovo das Viñas, no concello da Coruña;
***A Silva**, lugar da parroquia de Almeiras, no concello de Culleredo;
***A Silva**, lugar da parroquia de Nigoi, no concello da Estrada;
***A Silva**, lugar da parroquia de San Miguel de Castro, no concello da Estrada;
***A Silva**, lugar da parroquia de Lousame, no concello de Lousame;
***A Silva**, lugar da parroquia de San Xoán do Campo, no concello de Lugo;
***A Silva**, lugar da parroquia de Santa María de Neda, no concello de Neda;
***A Silva**, lugar da parroquia do Xobre ou O Maño, no concello da Pobra do Caramiñal;
***A Silva**, lugar da parroquia de San Mateo de Oliveira, no concello de Ponteareas;
***A Silva**, lugar da parroquia de Goiáns, no concello de Porto do Son;
***A Silva**, lugar da parroquia de San Mamede do Río, no concello de Portomarín;
***A Silva**, lugar da parroquia de Paizás, no concello de Ramirás;
***A Silva**, lugar da parroquia de Castrelo de Abaixo, no concello de Riós;
***A Silva**, lugar da parroquia da Ponte Arcediago, no concello de Santiso;
***A Silva**, lugar da parroquia de Corvelle, no concello de Sarria;
***A Silva**, lugar da parroquia de Lampai, no concello de Teo;
***A Silva**, lugar da parroquia de Bama, no concello de Touro;
***A Silva**, lugar da parroquia de Xermade, no concello de Xermade;
***A Silva de Abaixo**, lugar da parroquia de San Miguel de Sarandón, no concello de Vedra;
***A Silva de Arriba**, lugar da parroquia de San Miguel de Sarandón, no concello de Vedra;
***O Campo da Silva**, lugar da parroquia de Espasante, no concello de Ortigueira;
***A Costa da Silva**, lugar da parroquia de Santa María de Neda, no concello de Neda;
***A Silvarosa**, lugar da parroquia de Covas, no concello de Viveiro.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*
Potsdam

**Potsdam** é unha cidade de Alemaña, capital do Land de Brandeburgo, situada moi preto de Berlín, nas beiras do río Havel. Ten 148.000 habitantes.

## Historia
Mentres Prusia foi un Estado independente, Potsdam foi a residencia real ( o pazo real era Sanssouci, aínda sobrevivente), conservándoo logo da unificación alemá (1871). Perdería esa situación en 1918, logo da primeira guerra mundial, e a conseguinte abdicación de Guillerme II.
Entre xullo e agosto de 1945 foi sede da conferencia celebrada entre as potencias vencedoras da segunda guerra mundial.

## Lugares de interese
Os pazos de Sanssouci e de Mármore, e mais os parques, foron declarados Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina web do concello de Potsdam .
Palacio de Sanssouci

[miniatura|dereita|Fachada do xardín, no Sur, e [corpo de aloxamento de Sanssouci.]] 
miniatura|dereita|Pavillón central da fachada do xardín.

O **palacio de Sanssouci** (*Schloss Sanssouci* en alemán) é o antigo palacio de verán do rei de Prusia Frederico o Grande. Está situado en Brandeburgo, preto da cidade de Potsdam, a 26&nbsp;km ao suroeste de Berlín. Colócase con frecuencia a Sanssouci entre os principais rivais do palacio de Versalles, a pesar de que Sanssouci foi realizado nun estilo rococó máis intimista e é máis pequeno que o pazo francés.

O pazo de Frederico é famoso polos numerosos templetes e por outras extravagancias do parque de Sanssouci, que arrodean o edificio.

Realizado por Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff entre 1745 e 1747, Sanssouci respondía á necesidade que tiña Frederico dunha residencia privada onde descansar, lonxe das solemnidades da corte berlinesa.
Adolph von Menzel

miniatura|*Die Tafelrunde* (A mesa redonda) por A. von Menzel
**Adolph Friedrich Erdmann** (posteriormente: **von**) **Menzel** é un pintor de etnia alemá nado o 8 de decembro de 1815 en Wrocław e finado o 9 de febreiro de 1905 en Berlín. Notábel polos seus debuxos, gravados e pinturas. Os temas da súa obra son frecuentemente inspirados na historia e é considerado o máis salientábel representante alemán do realismo pictórico do século XIX.

## Biografía 
Menzel recibiu as súas primeiras leccións artísticas no estudo litográficos de seu pai. No ano de 1833, estudou por seis meses na *Real Academia de Berlín*, a época coñecida pola súa énfase na arte retratista e perspectiva. Un ano despois, von Menzel xuntouse á *Asociación Xoves Artistas*. Até entón el estaba a traballar máis en óleos. En 1838 foi admitido na *Asociación de Artistas Elder*.

Conquistou a súa fama artística aos 25 anos de idade, en 1839, cando ilustrou a obra *A vida de Frederico, o Grande* do historiador Franz Kugler; para este proxecto Menzel preparou centos de esbozos a fin de reproducir coidadosamente a arquitectura, os traxes e o mobiliario da época. Desde entón a súa preparación exhaustiva e precisa garantiulle o recoñecemento por parte da elite política e social de Berlín - retratada en moitas das súas pinturas.

En 1853 ingresa na *Real Academia da Arte*. En 1855 viaxa a París para visitar a Exposición Universal e ver o *Pavillón do realismo* de Gustave Courbet. En 1867 recibe a *Cruz da Lexión de Honra Francesa* pola pintura histórica de *Frederico e as súas tropas na batalla de Hochkirch*. En 1875 é nomeado profesor e membro do Senado. En 1884 ten a súa primeira exposición individual.

Menzel obtén en 1885 un doutoramento na Universidade de Berlín. De 1880 e até o seu falecemento en 1905 en Berlín, abandonou a pintura de relevancia pública ou de valor histórico e pasou a retratar rúas, xardíns e fragmentos de paisaxes. Deixou para a posteridade unha abondosa contribución artística, composta por máis de dez mil deseños e outros milleiros de litografías, xilogravados, acuarelas...
MDEA

O **MDEA** (tamén coñecido por **MDE**), con fórmula química *3,4-methylenedioxy-*N*-ethylamphetamina*, é un psicodélico e un empatóxeno-entactóxeno da familia das Fenetilaminas . É quimicamente moi similar á metilenedioxianfetamina (MDMA), o principio activo da droga éxtase.

## Ligazóns externas 
* Erowid MDE Vault
Pentium Dual Core

O microprocesador **Core 2 Duo** de Intel é a continuación dos Pentium D e do Core Duo. A súa distribución comezou o 27 de xullo de 2006.

## Características 
O acceso á memoria intelixente optimiza o ancho da banda de datos. A súa arquitectura baséase na do Pentium M, pois demostrouse moito máis eficiente que a arquitectura do Pentium 4.

O Core 2 Duo é un procesador cun pipeline de 14 etapas o que lle permite escalar máis en frecuencia que o seu antecesor directo: o Core 1, que ten 12 etapas o igual que o Athlon 64. Ten, ademais, un motor de execución ancho con tres ALUs, catro FPUs, e tres unidades de SSE de 128 bits. Estas dúas características fan que sexa o procesador x86 que máis instrucións por ciclo pode lograr.
Castelo de Tebra

O **castelo de Tebra** ou **torre de Tebra** é un castelo medieval situado no lugar do Outeiro da parroquia de Santa María de Tebra, no concello de Tomiño, no val do Tebra afluente do río Miño.

## Historia
Coñécese a súa existencia dende os anos 1211 e 1217 e no ano 1353 autorízase a reedificación dun castelo no lugar de Samuelle.

No ano 1345 pertencía a Alonso Gómez Churruchao. No ano 1468 Pedro Álvarez de Soutomaior, Pedro Madruga, apoderouse do castelo que tivo que volver a levantar no ano 1477, pero entre os anos 1481 e 1486 Fernando de Acuña, Xustiza Maior do Reino de Galicia, derrubouno de novo.

No ano 1506 a Real Audiencia de Galicia manda entregar os restos da fortaleza e a súa xurisdición á familia dos  Suárez de Deza. Deste xeito no ano 1508, por sentenza da Real Chancelería de Valladolid, toma posesión do val de Tebra Álvaro Suárez de Deza, conde de Camiña, Meriño do Val de Tebra en 1508. Testou e fundou o morgado de Tebra en 1566 e no ano 1532 conseguiu a autorización da Raíña Xoana para reconstruílo como pazo-fortaleza.

## Descrición
Só se conserva a torre da homenaxe, que na actualidade forma parte dun pazo.

A torre de estilo renacentista ten planta cadrada e está feita de perpiaños de granito. Remátase cun ameado voado apoiado en ménsulas. Nas súas esquinas sitúanse garitóns voados sobre unha base cónica. Adórnase con bolas semellantes ás das torres de Xunqueiras (A Coruña) e os Púlpitos (Cáceres).

Os lados da torre miden ao redor duns 8 metros, e o  grosor medio dos seus muros é de 1,5 metros aproximadamente. No seu lado sur pódese contemplar o escudo de armas dos Suárez de Deza.
 
Na actualidade a torre consta de catro pisos: planta baixa e tres alturas. Conserva na súa planta alta as xanelas rematadas en forma de arco conopial. Destaca o amplo miradoiro, unha galería con arcos semicirculares, un torreón alto e estreito, a cheminea da cociña e unha capela.

Unha pequena muralla pecha o recinto, ao que se accede por unha porta de arco de medio punto ou por unha escaleira.

## Situación actual
Na actualidade é unha propiedade privada non visitable.

## Galería

File:Castelo de Tebra.png|Castelo de Tebra

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Castelos de Galicia

### Ligazóns externas
*Ficha do Castelo en Castillosnet.org
Quark cume

O **quark cume** (máis coñecido como **Quark Top**, segundo a súa denominación en inglés), é unha partícula elemental que pertence á terceira xeración de quarks. Ten unha carga eléctrica igual a +⅔ da carga elemental e un spin de ½ (indicativo de que é un fermión e polo tanto cumpre o principio de exclusión de Pauli). Como os demais quarks, os quarks cume senten a interacción forte e teñen carga de cor, así mesmo o antiquark cume ten carga de anticor.

## Características 
É o máis masivo dos quarks, tanto como os núcleos atómicos do ouro. Debido á súa inmensa masa (para ser unha partícula elemental), é moi inestable, que decae en menos dun yoctosegundo, co que non ten nin tempo para formar hadróns con outros quarks no proceso chamado hadronización (os científicos esperan grazas a este feito o poder observar e medir as propiedades dun quark illado, que polo dito non será deste tipo).

Foi o último dos quarks postos en evidencia, en 1995 no Fermilab. Polo momento, e ata a entrada en funcionamento do LHC, o Tevatron do Fermilab é o único acelerador de partículas o suficientemente energético para producir quarks cima, formados ó colidir un protón e un antiprotón cunha enerxía de 1,96 teraelectronvoltios. Logo da súa curta existencia, case sempre decae nun bosón W e nun quark fondo. En principio, os científicos pensaron chamalo "quark verdade" (Truth, debido posiblemente a que o seu descubrimento confirmaba a teoría correspondente), pero co tempo quedóuselle o nome de quark cima (Top).

Este quark dota ós hadróns que forma cun número cuántico chamado 'altitude' (posible tradución de "topness"), que se define como o número de quarks cume menos o número de antiquarks cume que o forman. Este número cuántico, do mesmo xeito que a "estrañeza", o "encanto" ou a "beleza" (número de quarks s, c ou b presentes nunha certa particula, menos o número dos correspondentes antiquarks que a forman), pode ser violado pola interacción débil, pero non pola interacción forte nin a electromagnética, que conservan o sabor dos quarks.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Quark
* Interacción nuclear forte
* Carga de cor
* Gluón
Montouto

O topónimo **Montouto** pode referirse a:

;En Galiza
***Montouto**, parroquia do concello de Abadín;
***Montouto**, parroquia do concello de Abegondo;
***Montouto**, parroquia do concello de Santa Comba;
****Montouto**, lugar de dita parroquia;
***Montouto**, lugar da parroquia de Cambás, no concello de Aranga;
***Montouto**, lugar da parroquia de Córneas, no concello de Baleira;
***Montouto**, lugar da parroquia de Santalla de Pena, no concello de Begonte;
***Montouto**, lugar da parroquia de San Romao de Campos, no concello de Carballedo;
***Montouto**, lugar da parroquia de Foxado, no concello de Curtis;
***Montouto**, lugar da parroquia do Padrón, no concello da Fonsagrada;
***Montouto**, lugar da parroquia de Sirvián, no concello de Guntín;
***Montouto**, lugar da parroquia de Losón, no concello de Lalín;
***Montouto**, lugar da parroquia das Varelas, no concello de Melide;
***Montouto**, lugar da parroquia de Cumbraos, no concello de Mesía;
***Montouto**, lugar da parroquia de Bravos, no concello de Ourol;
***Montouto**, lugar da parroquia de Cadavedo, no concello da Pastoriza;
***Montouto**, lugar da parroquia de Cacheiras, no concello de Teo;
***Montouto**, lugar da parroquia da Capela, no concello de Toques;
***Montouto de Astariz**, lugar da parroquia de Gomelle, no concello de Guntín.

;Fóra de Galiza

;En Portugal
***Montouto**, freguesía do concello de Vinhais.

;Monte de Galiza
***Monte Montouto**, ao norte do concello de Vilamartín de Valdeorras, na estrema entre Galicia e Castela e León.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Montoutiño**, lugar da parroquia das Varelas, no concello de Melide.
Folgoso

O topónimo **Folgoso** pode referirse a:

;En Galiza
***Folgoso do Courel**, concello da provincia de Lugo;
****Folgoso do Courel**, parroquia de dito concello;
*****Folgoso do Courel**, lugar de dita parroquia;
***Folgoso**, parroquia do concello de Abegondo;
***Folgoso**, parroquia do concello de Allariz;
****Folgoso**, lugar de dita parroquia;
***Folgoso**, parroquia do concello de Castro Caldelas;
****Folgoso**, lugar de dita parroquia;
***Folgoso**, parroquia do concello de Cerdedo-Cotobade;
***Folgoso**, parroquia do concello de Sobrado;
***Folgoso**, lugar da parroquia de Veiga, no concello da Bola;
***Folgoso**, lugar da parroquia de Riobó, no concello de Cabana de Bergantiños;
***Folgoso**, lugar da parroquia de Parada das Achas, no concello da Cañiza;
***Folgoso**, lugar da parroquia de Cereixedo, no concello de Cervantes;
***Folgoso**, lugar da parroquia de Cuntis, no concello de Cuntis;
***Folgoso**, lugar da parroquia de Vilar de Ordelles, no concello de Esgos;
***Folgoso**, lugar da parroquia das Ribeiras do Sor, no concello de Mañón;
***Folgoso**, lugar da parroquia dos Abeledos, no concello de Montederramo;
***Folgoso**, lugar da parroquia de Pereira, no concello de Ordes;
***Folgoso**, lugar da parroquia de Bravos, no concello de Ourol;
***Folgoso**, lugar da parroquia de Figueiras, no concello de Santiago de Compostela;
***Folgoso**, lugar da parroquia de Cortegada, no concello de Sarreaus;
***Folgoso**, lugar da parroquia de Lousada, no concello de Xermade;
***Folgoso de Abaixo**, lugar da parroquia de Senra, no concello de Ortigueira;
***Folgoso de Arriba**, lugar da parroquia de Senra, no concello de Ortigueira;
***A Cruz de Folgoso**, lugar da parroquia de Marzoa, no concello de Oroso.

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***Folgoso de la Ribera**, concello da provincia de León.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Folgoselo**, lugar da parroquia de Xerdiz, no concello de Ourol.
Museo de Orsay

O **museo de Orsay** é un museo nacional situado en París, na Rive gauche (beira esquerda) do río Sena, no *VII arrondissement* (Distrito VIIº). Nel figura, principalmente, arte do mundo occidental de 1848 a 1914: pintura, escultura, arquitectura etc. 

## Situación 
Rue de la Légion d'Honneur, 1 ; 75343 París.
Metro liña 12, estación: Solferino

## Historia 
Colocado na antiga estación ferroviaria da Gare d'Orsay (1898), foi inaugurado en 1986. A súa construción orixinal é do arquitecto Victor Laloux, foi reconfigurada (1983-1986) polos arquitectos Renaud Bardon, Pierre Colboc, Jean-Paul Philippon gañadores do concurso de arquitectura de 1979, aos que se uniu o arquitecto interiorista Gae Aulenti. 
miniatura|Interior do Museo de Orsay|centro

## Coleccións 
As coleccións do museo de Orsay proveñen esencialmente de tres institucións: o museo do Louvre para obras de artistas nacidos a partir de 1820, ou que emerxen ao mundo artístico coa Segunda República Francesa; o museo de Jeu de Paume (Xogo de Pelota) que fora dedicado ao impresionismo desde 1947; e o museo nacional de Arte Moderna para obras máis recentes. Esas ricas coleccións, acrecentadas por inúmeras doazóns e legados, cobren todos os dominios das artes plásticas e artes aplicadas: a pintura, a escultura, variados obxectos de arte e as creacións gráficas, así como mobiliario, arquitectura e fotografía. A política de adquisicións do museo de Orsay está vertebrada cara a obtención de obras importantes e testemuñas máis modestas, que permitan enriquecer ou completar os fondos da colección consolidada.

## Directores 
* Jean Jenger : 1978-1987
* Françoise Cachin : 1987-1994
* Henri Loyrette : 1994-2001
* Serge Lemoine : 2001 - actualidade
Abertzaleen Batasuna

**Abertzaleen Batasuna** (*Unión dos Nacionalistas* en éuscaro) (**A.B.**) é un partido político do País Vasco francés.

É o partido nacionalista vasco máis forte en Iparralde recibindo arredor do 10% dos votos neste territorio. 
O seu obxectivo prioritario é a creación dun departamento do *Pays Basque* de forma separada ó dos Pireneos Atlánticos. Ideoloxicamente, como outros partidos nacionalistas vascos, ten unha ideoloxía esquerdista.

En 2001, membros de AB que desexaban un vínculo máis forte cos vascos do sur abandonaron o partido e formaron a rama vascofrancesa de Batasuna, un partido diferente pero de similar ideoloxía, activo no País Vasco francés e ilegal pero forte no País Vasco español.

AB non xustifica a violencia de ETA, pedindo unha tregua e posterior negociación. ETA ten criticado a AB por esta falta de apoio daqueles a quen vían como unha organización afín.

O xornal máis relacionado con AB é *Enbata*.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Blog oficial de Abertzaleen Batasuna
* Os partidos nacionalistas no País Vasco francés (en inglés)
* Entrada de Abertzaleen Batasuna na Enciclopedia Xeral Ilustrada do País Vasco "Auñamendi"
* Pasado e presente do nacionalismo en Iparralde, de Igor Ahedo Gurrutxaga.
Museo de Jeu de Paume

O **museo de Jeu de Paume** (**Galerie nationale du Jeu de Paume**) é un lugar de exposición de arte contemporánea e fotografía , cunha superficie de 1.200 m², situado no Xardín das Tuileries no extremo occidental da Terraza dos Feuillants, na praza da Concorde, en París (Francia), Ier arrondissement (Distrito Iº).

## Historia 
O edificio foi construído en 1861, durante o reinado de Napoleón III, para practicar partidas de pelota (*jeu de paume*).

A partir de 1909 foi destinado a ser un centro de arte, en relación co museo de l'Orangerie e o Louvre. Albergou coleccións de escolas estranxeiras, que ao dar comezo a segunda guerra mundial foron levadas ao Château de Chambord, o 1 de setembro de 1939.

Durante a segunda guerra mundial, as obras de artistas xudeus, confiscadas polos nazis, foron almacenadas aquí antes de seren levadas a Alemaña. Baixo a ocupación, Hermann Göring viaxou frecuentemente a París coa intención de comprobar o traballo de requisa realizada pola Einsatzstab Reichsleiter Rosenberg, que desenvolveu até a liberación da cidade en 1944, e de escoller as obras para a súa colección particular. De feito, Göring chegou a seleccionar 594 pezas de arte para el mesmo, deixando o resto para o Museo do Führer en Linz. Porén, o meticuloso traballo de inventario das obras que pasaban polo Jeu de Paume levado a cabo pola resistente Rose Valland, que aparentemente se dedicaba á conservación, foi decisivo para a posterior recuperación das obras. Valland remitía informes secretos coa descrición das obras ao director dos Museos Nacionais, Jacques Jaujard (1895-1967), quen trala liberación organizou unha xigantesca busca da arte roubada polos nazis en todo o mundo

Desde 1947 ata 1986, data de inauguración do museo de Orsay, a galería de Jeu de Paume presentaba a obra dos pintores impresionistas. Desde 1986 esas obras están expostas no museo de Orsay. O Jeu de Paume foi reaberto en 1991, a iniciativa de Jack Lang, ministro de cultura naquela altura, converténdose na Galerie Nationale du Jeu de Paume, dedicado a exposicións de arte contemporánea e, especialmente, á fotografía e vídeo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Museo Exipcio do Cairo

O **Museo Exipcio do Cairo**, actualmente nomeado tamén **Museo de Antigüidades do Cairo**, é un museo dotado duns vastos fondos arqueolóxicos exipcios de toda clase, que se atopa situado na capital d'O Cairo. Depende do Consello Supremo de Antigüidades, organismo gobernamental encargado do patrimonio histórico do país, que depende á súa vez do Ministerio de Cultura.

Aínda que os obxectos máis apreciados son os relacionados con Tutankhamon (especialmente a súa máscara de ouro), o museo posúe obxectos de todas as dinastías, da máis variada natureza, desde obxectos de uso diario ás momias de faraóns e altos personaxes. En total os obxectos expostos calcúlanse en 136.000 (outras fontes indican 120.000), outros varios centenares de miles están conservados en almacéns.

O museo foi creado en 1835, nun intento do goberno por coutar a exportación incontrolada de todo tipo de obxectos antigos. Abriu as portas en 1858 coas coleccións recollidas por Aguste Mariette, arqueólogo francés ao servizo de Isma'il Pasha. No 1880 o museo estaba sito no mesmo palacio de Isma'il Pasha en Giza. En 1900, o museo adquiriu a súa actual sede, un edificio de estilo neoclásico, construído para ese uso, na Praza Tahrir do centro d'O Cairo. O edificio foi deseñado polo arquitecto francés, Marcel Dourgnon e inaugurado en 1902.

A Sala das momias, que contén 27 momias reais de época antiga, foi pechada ao público en 1981, por orde do entón presidente exipcio, Anwar Sadat. Desde 1985 foi reaberta cunha selección de momias de reis e raíñas do Reino Novo, das que só é visíbel o rostro.
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial .
* Museo Exipcio do Cairo (vídeo en Youtube).
Xuízo

miniatura|300px|Xuíces da Corte Internacional de Xustiza (2006).
Un **xuízo** é o exame que se realiza dunha persoa ou situación, co fin de chegar a unha conclusión, a capacidade para entender unha cousa ou para chegar cabalmente a unha conclusión. Pero desde o punto de vista do Dereito, existe unha acepción procesual que define o **xuízo** como o acto no que un xuíz escoita as alegacións das partes, e examina as probas que se lle presentan para ditar unha sentenza. O concepto así delimitado equipárase ao termo "vista ou xuízo oral".

## Características 
Nas lexislacións de todo Estado de dereito, para que un xuízo sexa válido, o xuíz debe escoitar a todas as partes que poidan resultar afectadas directamente pola resolución que se dite. Cando o xuízo versa sobre cuestións de importancia, é preceptiva a intervención dun avogado para cada parte; nas demais cuestións non é preceptiva, pero dado o alto nivel técnico da lexislación procesual, é conveniente ir asistido dun avogado.

Nos ordenamentos de tradición latina (como a española), o desenvolvemento dos xuízos ha seguir procedementos predefinidos nas chamadas leis de axuizamento, dependendo da orde xurídica de que se trate:
* Xurisdición civil, que xulga as cuestións de dereito privado, patrimonial e familiar: Lei de Axuizamento civil.
* Xurisdición penal, que xulga os delitos e as faltas: Lei de Axuizamento criminal.
* Xurisdición administrativa, para revisar a actuación das administracións públicas: Lei da Xurisdición contencioso-administrativa.

Nos procedementos máis complexos, o xuízo é a parte do proceso no que se produce a asistencia das partes, testemuñas etc., diante do xuíz, e moitas veces vai precedido dun complexo de labor de instrución preparatoria, que pode levar meses ou anos.

## Notas
Madeira (homónimos)

O termo **Madeira** pode referirse a:

***Madeira**, tecido constituído de celulosa e lignina, que provén das árbores;
***Madeira**, elemento clásico conforme recolle a Teoría dos Cinco Elementos da filosofía taoísta;
***Jamila Madeira**, unha política portuguesa;
***Viño de Madeira**, unha variedade de viño doce portugués.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Rego da Madeira**, lugar da parroquia dos Casás, no concello de Cerdido;
***Pormadeira**, lugar da parroquia de Ladrido, no concello de Ortigueira.

;Fóra de Galiza

;No Brasil
***Río Madeira**, río do estado brasileiro do Amazonas;
***Microrrexión de Madeira**, microrrexión no Estado do Amazonas.

;Nos Estados Unidos de América
***Madeira**, concello de Hamilton County, Ohio;
***Madeira Beach**, concello de Pinellas County, Flórida.

;En Portugal
***Arquipélago de Madeira**, no Atlántico Norte, que corresponde a unha rexión autónoma de Portugal;
***Rexión Autónoma de Madeira**, territorio autónomo de Portugal;
***Madeirã**, parroquia do concello portugués de Oleiros.

## Véxase tamén
### Outros artigos