open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
SonDeSeu

**SonDeSeu** é a primeira orquestra de música folk e tradicional de Galiza, considerada como unha das primeiras orquestras folk de Europa, formada por 67 membros e dirixida por Rodrigo Romaní. É tamén unha das primeiras orquestras europeas de música folk contemporánea. O seu repertorio consta de temas procedentes da tradición oral da música popular de Galiza, arranxados especialmente para a formación polos seus compoñentes e responsables das distintas seccións, que abranguen gaitas, percusión, zanfonas, violíns, requintas e frautas de madeira, canto, arpas e corda pulsada.

## Traxectoria 
miniatura|250px|SonDeSeu en concerto, 2010.
Naceu no ano 2001 no antigo departamento de Música Tradicional da Escola Municipal de Artes e Oficios de Vigo, hoxe Escola Municipal de Música Folk e Tradicional de Vigo, E-Trad, experiencia singular que persegue a fusión entre formación especializada, práctica escénica e música en comunidade. Dende entón leva unha traxectoria ascendente que a proxecta no panorama español e internacional. Con cinco discos de estudio: *Mar de Vigo* (2003), *Trastempo* (2007), *Barlovento* (2010) e *Danzas Brancas* (2013) e *Beiralúa* (2018), e a realización de numerosos concertos en Francia, Italia, Irlanda, Portugal, Finlandia e España, SondeSeu conta no seu haber con numerosos recoñecementos públicos. Os concertos ao vivo son unha celebración da recuperación do patrimonio oral e a súa integración na modernidade urbana no que o público, integrado por xente de diversa idade e procedencia cultural, toma parte activa.

En colaboración co Concello de Vigo, SonDeSeu lidera o proxecto ENFO (European Network of Folk Orchestras) no que se está a impulsar a creación de novas orquestras por toda Europa para consolidar unha rede estable de participación e intercambio. Empregan instrumentos construídos no país por artesáns, algúns dos cales pertencen á orquestra.

En 2026 actuaron no Estadio de Balaídos antes dun partido entre o Celta de Vigo e o Real Madrid interpretando unha versión da canción "Like a Prayer" de Madonna, nunha homenaxe á actuación da artista estadounidense no mesmo campo en 1990.

## Discografía 
### Álbums 
* *Mar de Vigo* (2003)
* *Trastempo* (2007)

## Integrantes da orquestra 
A orquestra está dirixida por Rodrigo Romaní e organízase en seccións instrumentais a cargo dun mestre. As seccións compóñense dos seguintes integrantes:

## Distincións 
En 2011 conseguiu o premio da Crítica Galicia de Música.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial da orquestra 
* Vídeo musical: *Rumba de Monzo e Vergara* de *Alalá* da TVG, na porta do MARCO.
Xesús Golmar

**Xesús Golmar Rodríguez**, nado en Santiso (Lalín) o 11 de setembro de 1908 e finado na mesma parroquia o 20 de xaneiro de 1962, foi un mestre, xornalista e político galego, e o derradeiro alcalde republicano de Lalín.

## Traxectoria 
Fillo de Manuel Golmar Cacheda, estudou o bacharelato en Lugo e fíxose mestre na Escola Normal de Santiago de Compostela animado polo seu parente e mentor Ramón Salgado Toimil. Foi mestre en Silvela (1931-33), Corvelle (1933-34) e Méixome (1934-36).

Colaborou nos periódicos *El Ideal Gallego*, *La Provincia*, *Eco de Galicia*, *Heraldo de Galicia*, *El Pueblo Gallego*, *Atrás*, *Vida Escolar*, *Faro Villalbés*, *Razón*, *A Nosa Terra* e *Escuela Vivida*, onde escribiu poemas e artigos pedagóxicos e políticos.

En 1934 ingresou no Partido Galeguista, e converteuse ao ano seguinte en presidente do Grupo Galeguista de Lalín (1935-36). Logo da destitución de Manuel Ferreiro Panadeiro nomeárono alcalde de Lalín o 11 de abril de 1936. A raíz do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 destituírono o 24 de xullo. Detido e xulgado en Pontevedra por auxilio á rebelión o 18 de novembro con José Crespo Torres e Miguel Lamas Iglesias, condenárono a cadea perpetua. Preso primeiro en San Simón, trasladárono ao Forte de San Cristovo (Pamplona) en febreiro de 1937, onde permaneceu ata setembro de 1940. En liberdade provisional, pero inhabilitado para o maxisterio, regresou a Santiso onde casou. Morreu sen ser rehabilitado como mestre.

## Recoñecementos 
Dende 2004 leva o seu nome un centro escolar de Lalín, o CEIP Xesús Golmar.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Warakshe

**Warakshe** foi un reino na rexión de Elam, ao oeste, sometido a Sargón I de Akkad sobre o -2325.

Rebelouse contra o sucesor de Sargón, o seu fillo Rimush, sobre o -2281, baixo a dirección do rei Sidgau, auxiliado polo rei de Awan (tamén sublevado) Lukhkhishshan. A rebelión foi acorada. Pola mesma época menciónase o reino de **Parahsum**, que podería ser o nome acadio de Warakhshe ou Warakshe

O -2260, durante a sucesión de Naramsin, vólvese a rebelar sen éxito.

Sobre o -2075 aparece mencionado como **Markhashi** e era aliado do rei Shulgi de Ur.

## Reis
*Sidgau.
Parahsum

**Parahsum** foi un reino elamita efemeramente sometido por Rimush I de Akkad sobre o -2280, que talvez podería corresponder a Warakhshe ou Warakshe. Nel reinaba Abalgamas.
Área metropolitana de Iacarta

A **área metropolitana de Iacarta**, tamén chamada **Grande Iacarta** (e localmente **Jabodetabekpunjur** polas letras iniciais das maiores cidades e provincias que o compoñen: Iacarta, Bogor, Depok, Tangerang, Bekasi e estendido aínda máis para incluír a rexión de Puncak da rexencia de Bogor e partes da rexencia de Cianjur) é a meirande megalópole de Indonesia. 

## Demografía 
A illa de Xava, onde se asenta a gran metrópole, é unha das rexións do mundo máis densamente poboadas. Segundo o censo de 2020, a área metropolitana de Iacarta tiña unha poboación de 31&nbsp;240&nbsp;000 habitantes e era a rexión máis poboada de Indonesia. Tamén era a área urbana meirande do mundo só por detrás de Tokyo.

O peso de poboación da área metropolitana de Iacarta con respecto ao total nacional aumentou do 6,1% en 1961 ao 11,26% en 2010. A poboación creceu aínda máis ata os 31,9 millóns segundo as estimacións oficiais de mediados de 2022, e mesmo máis de se considerar a futura conurbación coa área metropolitana de Bandung ao sur.

Fontes: 
* Censo final de 2010 e censo final de 2020 / Badan Pusat Statistik - Indonesia.
* Indonesia: táboa de todas as divisións administrativas/ Citypopulation.de
* Kemendagri, xuño de 2022 estimación . Téñase en conta que a pandemia tivo efectos sesgados nos datos do censo 2020 en comparación coas estimacións do ano anterior, a favor das cidades satélite, mentres que os datos posteriores á pandemia indican unha volta ás cidades centrais. Este efecto repítese para Bandung, Surabaya, Palembang e Medan.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia de Iacarta
Guti (homónimos)

**Guti** pode referirse á:

* Os **gutis**, un pobo asentado ao leste do río Tigris na antigüidade.
* **José María Gutiérrez Hernández**, coñecido como **Guti**, un xogador de fútbol español.
Guti

Os **Guti** ou **Qutu**, foron un pobo do leste do río Tigris, posíblemente orixinarios dos Zagros e antepasados dos kurdos, que desde o -2200 participaron nas loitas para dominar Akkad, reino do que chegaron a ocupar unha parte, primeiro brevemente (-2180 - -2175) e, máis tarde, por máis tempo (-2159 - -2116). Expulsados aínda son mencionados nas rexións orixinarias, chamadas Qutum, durante un certo tempo. No -2075, Shulgi de Ur fixo unha expedición contra eles.

## Reis 
* Erradupizir, sobre o -2220 – -2202.
* Imta, -2202 – -2199.
* Inkishush, -2199 – -2195.
* Sarlabag, -2195 - -2192.
* Shulme, -2192 – -2186.
* Elulumesh, -2186 – -2180.
* Inimabakesh, -2180 – -2175.
* Igeshaush, -2175 – -2169.
* Iarlabag, 2169 - -2154.
* Ibate, ¯-2154 – -2151.
* Iarlanbag, -2151 - -2148.
* Karum, -2148- -2147.
* Kabilkin, -2147 – -2144.
* Laerabum, -2144 – -2142.
* Irarum, -2142 – 2140.
* Ibrahum, -2140 – -2139.
* Khalbum, -2139 – -2137.
* Puzursin, -2137 – 2130.
* Iarlaganda, -2130 – -2123.
* Sium, -2123 – -2116.
* Tiriqan, -2116.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Harbin

**Harbin** (chinés simplificado: 哈尔滨; chinés tradicional: 哈爾濱; pinyin: Hā'ĕrbīn) é unha cidade chinesa, capital da provincia de Heilongjiang, no norte de Manchuria, na beira sur do río Songhua, afluente do Amur. Ten unha poboación de máis de nove millóns de habitantes (2003) nunha área de 53.775 Km².

A cidade moderna de **Harbin** naceu en 1898 coa construción do ferrocarril que unía a cidade rusa de Vladivostok con Dalian. Na actualidade é un importante centro industrial e nó de comunicacións.

Durante a guerra civil rusa en 1918 os membros do exército branco tomaron a cidade. Harbin converteuse nun dos puntos cunha maior comunidade xudía, creada polos emigrantes rusos que se estableceron alí.

En febreiro de 1932 as tropas xaponesas ocuparon a cidade. O exército soviético reconquistouna en agosto de 1945. Logo dun breve período baixo control do Kuomintang, a cidade pasou a mans do Exército de Liberación Popular en abril de 1946.
miniatura|dereita|300px|Praza Hongbo
miniatura|dereita|180px|Igrexa de Santa Sofía
A influencia rusa aínda está presente na cidade, mesmo na gastronomía da zona. Outra mostra desta influencia está nas tendas. Harbin é o único punto no que os chineses poden adquirir produtos tan típicos rusos como o vodka ou as bonecas matriuskas.

A cidade é coñecida como "a Moscova de Oriente", xa que gran parte da súa arquitectura é de influencia rusa. Destaca a Igrexa ortodoxa de Santa Sofía, construída entre 1923 e 1932. Na actualidade converteuse nun museo que mostra as diferentes influencias sufridas pola arquitectura de Harbin. Algúns habitantes da cidade consideraban que o templo alteraba o feng shui local, polo que se recolleron doazóns económicas para a construción dun mosteiro budista, o Templo de Ji Le.

Condicionada polo clima, Harbin é unha cidade volcada nos deportes de inverno. Desde 1985 celébrase o "Festival Internacional de neve e xeo", que inclúe actividades que van desde o esquí alpino ata a talla de esculturas en xeo. A cidade optou á organización dos Xogos Olímpicos de Inverno do ano 2010, concedidos finalmente a Vancouver (Canadá).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia urbana de Harbin
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Simashki

**Simashki** foi un reino da rexión de Elam, ao oeste de Susa (no actual Irán), tamén chamado **Simash** ou **Kimash**. A dinastía de Simashki ou Shimash ou Shimashki (sobre -2100 – -1970) gobernou Elam (Anshan), Susa, Simashki e Awan. Dos doce reis da lista de Susa, nove están documentados tamén por outras fontes.

Ao comezo houbo duros enfrontamentos cos sumerios de Ur, que se alternaron con períodos de paz e ligazóns matrimoniais como a de -2063 entre unha filla de Shulgi e o rei de Anshan, ou unha sobre o -2035 entre unha filla de Shusin de Ur e un príncipe de Anshan, roto pronto cando Ur fixo expedicións (dúas polo menos) cara a rexión do mar Caspio. Sobre o -2028 subiu ao trono de Ur Ibisin (ou Ibbisin) e a dinastía de Ur comezou a perder territorios. Ao comezo Ur aínda puido manter a influencia nun territorio na liña entre Arbela e o golfo Pérsico. O -2004, o sexto rei elamita de Simashki e Kindattu aliáronse co rei de Susa e conxuntamente conquistaron Ur sobre o -2003 e leváronse prisioneiro ao rei Ibbisin. Pouco despois Eridu e Uruk serían conquistadas, pero sobre o -1998 Simashki perdeu Uruk, Ur e Eridu a mans de Isin.

O rei de Simashki (dinastía de Simash ou simáshquidas) gobernou Elam un tempo pero foi suplantado por unha rama que gobernaba os territorios occidentais, establecida en Susa, os epártidas, que acabaron gobernando tamén a Simashki, reunindo todo Elam ata aproximadamente o -1600.

## Lista de reis
*Girnamme ou Gir-Namme (século –XXI).
*Lurak-lukhkhan ou Enpi-Luhhan (século -XXI).
*Eparti I.
*Tazitta II.
*Tan-Ruhurater I (Tan-Rukhurater).
*Kindattu (Khubasiumti).
*Hutrantepti I ou Khutrantemti.
*Idaddu I (Indattu-Inshushinnak I).
*Tan-Ruhurater II (sobre -2000).
*Idaddu II ou Indattu-Inshushinnak II (século -XIX).
*Idaddu-Napir ou Indattu-Napir (século -XIX).
*Idaddu-Temti ou Indattu-Tempt (século XIX).
Martin Strel

**Martin Strel**, nado o 1 de outubro de 1954 en Mokronog, Eslovenia, é un nadador de longa distancia, especialista en natación fluvial e o primeiro que nadou todo o percorrido do Amazonas.

## Traxectoria 
Nos anos noventa comezou nadando en ríos eslovenos. En 1992 nadou os 105 kms do Krka en 28 horas e ao ano seguinte os 62 kms do río Kolpa en 16 horas.

En 2000 nadou todo o río Danubio (2860&nbsp;km), e ese mesmo ano bateu o récord de natación de longa distancia ao conseguir percorrer 3004 kms en 58 días. En xullo de 2001 conseguir bater unha nova plusmarca, desta volta a de nadar sen interrupción, conseguindo facer 504 kms sen parar no Danubio, en 84 horas e 10 minutos. En 2002 conseguiu facer todo o percorrido do río Mississippi (3885&nbsp;km) en 68 días.

En 2003, nadou o río Paraná (3998&nbsp;km). O 10 de xuño de 2004, Martin comezou a nadar o río Iangtsé (6300&nbsp;km), o maior de Asia e o terceiro do mundo, e conseguiu chegar ao porto de Xangai en 40 días o 30 de xullo, un día antes do que previra.

O 1 de febreiro de 2007 iniciou o nado do Amazonas, que concluíu na súa desembocadura de Belém do Pará o 7 de abril, 66 días despois. Estabeleceu así un novo récord da natación de distancia, con 5428&nbsp;km, máis có largo do océano Atlántico. O seu seguinte reto podería ser o Nilo, o río máis longo do mundo, pero el mesmo recoñece que non cre que haxa ninguén que o poida facer.

## Técnica 
Nas probas de longa distancia en varias xornadas, Strel dorme unicamente cinco horas diarias. Bota longos meses de adestramento, e tamén longos meses despois de cada proba para que o seu corpo recupere o estado natural, logo de exercicio físico tan intenso.

A súa frase é *"Nado a prol da paz, a amizade, e as augas limpas"* (*Plavam za mir, prijateljstvo in čiste vode*, en esloveno).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* A web de Martin Strel 
* A web do proxecto Amazonas
Maruja Torres

**Maria Dolors Torres Manzanera**, coñecida como **Maruja Torres**, nada o 16 de marzo de 1943 en Barcelona, é unha xornalista e escritora catalá.

## Traxectoria 
Nada no barrio barcelonés do Raval e de familia murciana, dedícase ó xornalismo desde os 21 anos, pese a non ter formación académica neste campo. Comezou no sector periodístico como secretaria de redacción no diario *La Prensa*, tras realizar un curso de taquigrafía e mecanografía. Máis adiante colaborou en diversas publicacións coma o semanario *Garbo*, a revista *Fotogramas*e a revista *Por Favor*.

Anos despois trasládase a Madrid onde se incorpora ó equipo de *El País*, diario no que segue a colaborar na actualidade.

A súa primeira obra publicada foi *¡Oh es él! Viaje fantástico hacia Julio Iglesias* (1986), un enfoque humorístico arredor do cantante. A esta seguirían outras entre as que destaca *Mientras vivimos*, novela pola que foi merecedora do Premio Planeta en 2000.

## Obra 
* *¡Oh es él! Viaje fantástico hacia Julio Iglesias* (1986)
* *Ceguera de amor* (1991)
* *Amor América: un viaje sentimental por América Latina* (1993)
* *Como una gota* (artigos, 1995)
* *La garrapata* (conto pertencente ó libro *Barcelona, un día*,1998)
* *Un calor tan cercano* (1998)
* *Mujer en guerra. Más másters da la vida* (Biográfico, 1999)
* *El velo y las lágrimas* (conto pertencente a *Mujeres al alba*, 1999)
* *Mientras vivimos* (2000) *XLIX Premio Planeta*
* *Hombres de lluvia* (2004)
* *La amante en guerra* (2007)
**Esperadme en el cielo* (2009)
* *Fácil de matar*, (2011)
* *Sin entrañas*, (2012)
* *Diez veces siete*, (2014)

## Premios 
* Premio Víctor de la Serna de periodismo concedido pola Asociación de la Prensa de Madrid (1986)
* Premio de Literatura Estranxeira por *Un calor tan cercano* (1998)
*XLIX Premio Planeta pola novela *Mientras vivimos* (2000)
*Premio Nadal pola novela *Esperadme en el cielo* (2009)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Artículos de Maruja Torres
Gamazada

Denominouse **Gamazada** á reacción popular xurdida en Navarra cando o ministro de Facenda do goberno de Sagasta, o liberal Germán Gamazo, pretendeu suprimir o réxime fiscal foral de Navarra que establecera mediante a Lei Paccionada de 1841.

Provocou que durante os anos 1893 e 1894 unha alta mobilización por parte do pobo navarro e as súas institucións, con manifestacións e recollida de firmas.

Como consecuencia disto, os navarros, o 4 de xuño de 1893, reuníronse en manifestación polas rúas de Pamplona, contra a medida que quería poñer en marcha Gamazo, manifestándose máis de 15.000 persoas, sen distinción de clases nin partidos políticos. Foi a maior manifestación que se coñecera en Navarra ata a data.

Reuníronse máis de 120.000 firmas na súa contra, cando Navarra contaba cuns 300.000 habitantes. Non se conseguiu a revogación da iniciativa do ministro, pero dado que o ministro dimitiu, por outras razóns, non se chegou a aplicar. A defensa foral fortaleceu a unión coas outras tres provincias de réxime foral (Biscaia, Álava e Guipúscoa), facendo causa común, reactivando o lema "laurak bat" (unión de catro ou catro nunha).

Houbo tamén un episodio de revolta armada, de dous días de duración, o 3 de xuño de 1894, liderado polo sarxento López Zabalegi con cinco compañeiros máis na zona de Obanos e Puente la Reina.

Segundo refire Echave Susaeta en "*El Partido Carlista y los Fueros*" a rexente María Cristina consultou ó xeneral Martínez Campos pola posibilidade de intervir, e esta foi a resposta do xeneral:

## Monumento aos Foros de Navarra
350px|miniatura|Monumento aos Foros en Pamplona, realizado trala Gamazada.
Para conmemorar este feito moitos pobos e cidades de Navarra puxeron ás rúas e prazas máis importantes o nome de "Foros".

En Pamplona e por subscrición popular ergueuse o **Monumento aos Foros**, como símbolo da liberdade navarra, situándoo en fronte do Palacio da Deputación Foral de Navarra. Deseñouno o arquitecto Manuel Martínez de Ubago, finalizando en 1903, non sendo nunca inaugurado.

A estatua, de 25 metros de altura, está dividida en tres corpos:

***Corpo inferior**, de base pentagonal, cuxas cinco caras simbolizan os cinco meiriñados de Navarra con varios pequenos escudos de vilas e cidades. Debaixo hai cinco placas de bronce coas seguintes inscricións:

: En éuscaro:

: En éuscaro e escrita con caracteres de inspiración ibera:

***Corpo medio**, hai cinco grandes esculturas que simbolizan o traballo, a paz, a xustiza, a autonomía e a historia.
***Espazos intermedios**, están os escudos de Navarra e dos cinco meiriñados.
***Corpo superior**, elévase unha grande columna de mármore vermello con capitel branco e aparece a data de construción en 1903 e a estatua de bronce de cinco metros de altura, dunha matrona coroada que sostén na man dereita unha cadea rota, símbolo de liberdade conquistada, e na man esquerda a Lei Foral.

## Bibliografía
* "Historia Ilustrada de Navarra" ISBN 84-604-7413-5
* Bixente Serrano Izko "Navarra. Las tramas de la historia" ISBN 84-932845-9-9
* José María Jimeno Jurío. "Navarra, 1917-1919. Reivindicaciones autonómicas y reintegración foral". ISBN 84-7681-402-X.
Hermenexildo Gotérrez

**Hermenexildo Gotérrez** foi un líder da nobreza galega do século IX, fillo de Goterre Aloitez e a súa muller Elvira.

Pertenceu á Curia Rexia de Afonso III e ostentou desde o ano 883 o máis alto cargo na mesma: mordomo real. Contaba con amplas posesións nas actuais Galiza e norte de Portugal. Foi conde de Tui, Porto e conquistador de Coímbra no ano 878. 

## Biografía 
O conde Hermenexildo aparece por primeira vez documentado no ano 869 confirmando unha doazón de Afonso III. Na década de 870 figura xa como membro do Consello Real de Afonso III, e desde o ano 873 como conde de Tui e Portucale (Porto). No ano 878 actúa como xuíz ao lado do seu sogro, -o conde Gatón do Bierzo- na resolución de preitos derivados da organización do territorio berciano. A derradeira referencia ao conde prodúcese no ano 912, cando confirma unha doazón á igrexa compostelá do seu xenro o rei Ordoño II.

### Conquista de Coímbra 
No ano 878 conquista e repoboa a cidade de Coímbra, desde entón e até a súa recuperación por Almanzor no 997, pasará a ser a máis meridional do Reino de Galiza chegando ata o río Mondego, nun momento en que a fronteira cristiá-musulmá, no centro da península, estaba aínda á altura de Burgos e no que Zamora non se pode dar como repoboada ata o ano 893.

Esta marcha cara ao sur da nobreza galega consolidou un espazo social galego-cristián ao sur do río Douro. Este espazo tan avanzado xeograficamente tivo que organizar a súa autodefensa mediante unha crecente autonomía, o condado de Coímbra, que xunto co Portucalense, serían o xermolo do futuro Reino de Portugal.

### Dux de Galiza 
Cara ao ano 887, o *dux* galego Vitiza iniciou unha revolta contra o rei Afonso III, Hermenexildo aglutinou a nobreza galega leal ao monarca ovetense. Durante os sete anos que durou a rebelión, e que puxo en perigo a coroa do rei Afonso e a unidade do reino, fixo fronte aos ataques de Vitiza e contribuíu decisivamente á súa derrota. Impedindo que o rebelde se fixera co espazo galaico. No ano 895, o seu exército capturou a Vitiza, que foi levado á presenza do monarca. Como recompensa, o conde Hermenexildo recibiu o territorios do rebelde e o título de *dux*.

## Liñaxe e descendencia 
Fillo de Goterre Aloitiz (810 - 875) e da súa esposa Dona Elvira, Hermenexildo casou cerca do ano 860 con Hermesinda Gatonez, curmá do rei Afonso III e filla do conde Gatón do Bierzo. Deste casamento tivo os seguintes fillos: Goterre Méndez, titular xunto ao seu irmán Arias de seis dos condados galegos; Arias Méndez, conde de Coímbra; Elvira Méndez, raíña consorte de Ordoño II; Aldonza Méndez; e Henderquina Méndez.

## Notas
Canelas, Adina, Sanxenxo

**Canelas** é un lugar da parroquia da Adina no concello pontevedrés de Sanxenxo, integrado actualmente en boa parte na vila mariñeira de Portonovo. Segundo o IGE, no ano 2016 tiña 62 habitantes (31 mulleres e 31 homes), oito máis ca en 2013 e 22 máis ca en 2008.

No lugar atópase a praia de Canelas, galardoada coa Bandeira Azul en 2016.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Adina 
### Parroquias de Sanxenxo
Caldo

[miniatura|[Caldo galego.]]
**Caldo** é un termo da cociña que designa a substancia obtida ao cocer en auga un ou varios xéneros. Dependendo do xénero hai varios tipos de caldos:

* **Caldo de carne**
* **Caldo de peixe**
* **Caldo de verduras**

E ademais hai unha serie de preparacións específicas:

* Caldo curto
* Fumet

En Galiza emprégase decote en referencia ao **caldo galego**, prato que se compón xeralmente de verdura, patacas e carne, todo cocido con unto.

Hai moitos tipos de caldo:
* Branco, feito con fabas e sen verdura.
* Caldo de pucheiro, de galiña, caldo limpo, caldo pobre etc.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Készül a húsleves.jpg

## Véxase tamén
### Outros artigos
*velouté
Sancho I

**Sancho I** pódese referir a:

* **Sancho I de Castela**, tamén coñecido como Sancho II ou Sancho III, rei de Castela (1065-1072), de Galiza (1071–1072) e de León (1072);
* **Sancho I de León**, tamén coñecido como Sancho II, rei de Galiza en dous períodos diferentes (956-958 e 960-966);
* **Sancho I de Mallorca**, rei de Mallorca, conde de Rosellón e da Cerdaña e señor de Montpellier (1311-1324);
* **Sancho I de Portugal**, rei de Portugal (1185-1211);
* **Sancho I García**, conde de Castela (995-1017);
* **Sancho I Ordóñez**, rei de Galiza (926-929);
* **Sancho I Ramírez**, tamén coñecido como **Sancho I de Aragón** e V de Navarra, rei de Aragón (1063-1094) e de Navarra (1076-1094);
* **Sancho Garcés I**, rei de Pamplona (905-925).
La Figuera

miniatura|La Figuera
**La Figuera** é un concello de Cataluña, pertencente á provincia de Tarragona. Está localizado na comarca de Priorat. A extensión do termo municipal é de 18.75&nbsp;km2, e predomina o cultivo da vide e da oliveira.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina web do concello  
*Información da "Generalitat de Catalunya" 
*Información do Instituto de Estadística de Cataluña 
*La Figuera On Line  
*miniatura|La FigueraPriorat.org
Orhan Pamuk

**Orhan Pamuk**, nado en Istanbul o 7 de xuño de 1952, é un escritor turco contemporáneo, moi coñecido internacionalmente e gañador do Premio Nobel de Literatura no ano 2006. Nas súas narracións constrúe pontes entre a novela europea moderna e a tradición mística oriental. O seu traballo foi traducido a 35 linguas e publicado en máis de 100 países.

## Traxectoria 
A súa implicación política na defensa dos dereitos humanos, crítica coas posturas do goberno turco, pero tamén coas posturas europeas contrarias a admisión de Turquía na Unión Europea sitúano nunha posición intermedia incómoda. As súas opinións sobre puntos escuros da historia turca, coma as matanzas de armenios a primeiros do século XX, nunha entrevista fixéronlle ser inculpado por "insulto ós turcos".

Nado en Istanbul nunha familia acomodada (o pai era enxeñeiro), estudou no Robert College, colexio americano en Istanbul. Por consello da familia (os pais querían que fora enxeñeiro) entrou na Universidade Técnica de Istanbul, que deixou tres anos despois para dedicarse profesionalmente a escribir.

En 1977 acabou os estudos no instituto de xornalismo da universidade de Istanbul. Entre os anos 1985 e 1988 viviu nos Estados Unidos en autoexilio, traballando para a Universidade de Columbia. Regresou a Turquía onde vive actualmente. Estivo casado entre os anos 1982 a 2001 e ten unha filla.

O 12 de outubro de 2006 recibiu o Premio Nobel de Literatura por ser un autor que "na procura na alma saudosa da cidade natal, atopou novos símbolos para o conflito e o vencellamento das culturas"

## Obra 
Os principais temas da súa obra son os conflitos e contradicións entre o oeste e o leste, o islam e o cristianismo, a tradición e o mundo contemporáneo. O conflito entre occidentalidade e islam na Turquía actual e, por exemplo, o tema da súa novela de 2002 *Neve*.

**Karanlık ve Işık* ("Escuridade e luz", 1974). Narra a vida de tres xeracións dunha familia turca.
**Cevdet Bey ve Oğulları * ("Cevdet Bey e os seus fillos", 1982).
**Sessiz Ev* ("A casa do silencio", 1983).
**O castelo branco* (*Beyaz Kale*, 1985). Tradución ao galego de Bartug Aykan e Eva Almazán, 2007.
**Kara Kitap* ("O libro negro", 1990). Un avogado tenta atopar a súa dona que o abandonou sen explicación.
**Yeni Hayat* ("A nova vida", 1995).
**Benim Adım Kırmızı * ("Chámome Vermello", 1998). Novela histórica e de misterio. Un sultán que se fai retratar a través da realización dun libro ilustrado á *maneira dos francos*, causa unha serie de asasinatos.
**Neve* (*Kar*, 2001). Tradución ao galego de Bartug Aykam e María Alonso Seisdedos, 2009.
**Istambul. As lembranzas e a cidade* (*İstanbul: Hatıralar ve Şehir*, 2005). Tradución ao galego de Bartug Aykan e Lara Domínguez, 2008.
**O Museo da Inocencia* (*Masumiyet Müzesi*, 2008). Tradución ao galego de Bartug Aykam e María Alonso Seisdedos, 2009.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Editorial Galaxia
Ordoño IV

**Ordoño IV**, fillo de Afonso IV e da raíña Oneca Sánchez de Pamplona, e pai de Bermudo II, foi rei de Galiza entre os anos 958 e 960.

## Traxectoria 
Após a expulsión de Sancho I o Craso, foi coroado rei en Santiago de Compostela, igrexa a prol da cal despachou varios documentos. Chegou ao trono co apoio da nobreza galega, en especial o do bispo Rosendo de Celanova, e do conde de Castela Fernán González. 

Reinou nun período turbulento do Reino de Galiza marcado polo enfrontamento entre irreconciliables faccións nobiliarias galegas, castelás, asturianas ou da *Terra de Foris*. A imposibilidade de poñer orde nesta caótica situación granxeoulle unha pésima fama reflectida nas crónicas cristiás e musulmás. Determinada historiografía coñéceo como Ordoño IV *o Mao*. 

No 958 casou con Urraca Fernández, filla do conde de Castela e viúva de Ordoño III, coa que tivo dous fillos, Bermudo e García. Este casamento, que procuraba o achegamento á nobreza castelá determinou o descontento de parte da nobreza galega. 

Os fracasos na gobernación propiciaron que os mesmos que o apoiaran, entre eles San Rosendo, optasen pola volta de Sancho, no ano 959. Sancho entrou en Zamora co apoio das tropas musulmáns do califa Al-Hakam II. Ordoño refuxiouse en Castela até que Fernán González foi feito prisioneiro polo rei de Navarra García Sánchez. Segundo o tratado acadado, Ordoño compometíase a non levantarse contra o islam e a entregar do seu fillo García como refén. Porén, apercibido Sancho, apresurouse a enviar tamén unha embaixada a Córdoba ofrecendo a súa vasalaxe. O monarca andalusí aviuse a recoñecer a Sancho como monarca a condición de que este desmantelase certas fortalezas próximas ao seu territorio. Ordoño faleceu pouco despois (no 962 ou 963) en circunstancias non esclarecidas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Lista de reis de Galicia
* Lista de monarcas de León
Almudena Ariza

**Almudena Ariza Núñez**, nada en Madrid o 1 de setembro de 1964, é unha xornalista española.

## Biografía 
Licenciada en Xornalismo poa Universidade Complutense de Madrid, iníciase profesionalmente na radio, ingresando na Cadena SER con tan só dezasete anos. Nesa emisora intégrase nos servizos informativos onde permanece varios anos.

En 1989 ingresa en Televisión Española e un ano despois debuta ante a cámara, acompañando a Jesús Hermida no *Telediario* nocturno que nese momento recibe o nome de *Diario Noche* e onde se encarga de relatar a *Crónica del día*.

En 1994 presenta o concurso *¿Cómo lo hacen?*, xunto a Jordi Hurtado que só se mantivo un mes na grella e que foi a súa única incursión máis alá dos espazos informativos, xa que dous anos despois compartía plató con Matías Prats na presentación da primeira edición de *Telediario*.

En 1998 pasou ó *Telediario* de fin de semana, xunto a Pedro Sánchez Quintana e Sergio Sauca e un ano máis tarde trasladouse a Nova York para completar a súa formación xornalística.

Ó seu regreso, e pese a facer algunhas suplencias na presentación do espazo *Informe semanal* (en 2000), especializouse en reporteirismo, e nos últimos anos cubriu entre outros eventos, os atentados do 11 de setembro de 2001 de Nova York, os conflitos bélicos en Afganistán e Iraq, o terremoto de Bam en Irán ou a catástrofe do buque Prestige. Tamén se destacou pola cobertura do tsunami, desde Tailandia e Aceh (Indonesia). Viaxou por Asia e África realizando decenas de reportaxes sobre guerras ou a sida entre outros, permaneceu varios anos no equipo de Reporteiros de TVE especializado na realización de reportaxes de investigación nos telediarios de Televisión Española e presentou o docu-drama *Hay que vivir* en La 1 en 2007.

Algunhas das súas últimas coberturas foron a do devastador terremoto en Haití en 2009 e a do terremoto e posterior tsunami no Xapón en 2011. Entre o 1 de agosto de 2010 e o 1 de xaneiro de 2013 foi correspondente de TVE para Asia Pacífico, con sede en Pequín e desde a última data éo en Nova York.

Tamén imparte clases de *Empresa Audiovisual. Televisión* e de Técnicas da Información Audiovisual na Universidade Francisco de Vitoria de Madrid. É profesora no Instituto Oficial de Radio e Televisión e nos mestrados de Radio e Televisión da Universidade Juan Carlos I. Impartiu numerosos cursos de capacitación xornalística nas Universidades de Chile, Arxentina, O Salvador, Honduras e México e é conferenciante habitual en Cursos sobre Xornalismo en Universidades españolas e americanas. Tamén colabora con publicacións nacionais e internacionais.

Recibiu varios premios e galardóns, entre eles a Antena de Ouro e o Premio á Mellor Correspondente española no Estranxeiro, que outorga o Club Internacional de Prensa.

## Premios 
* Premio da Academia da Televisión (2011).
* Antena de Ouro (2010).
* Premio Club Internacional de Prensa ao Mellor Correspondente
* Premio do Ministerio do Interior pola cobertura en Afganistán

## Notas
Timbre (música)

O **timbre** (ou **cor tonal**) é a calidade do son que permite distinguir a mesma nota musical producida por dous instrumentos musicais diferentes. A través do timbre somos capaces de diferenciarmos dous sons de igual frecuencia fundamental (ou ton, a percepción de se é agudo ou grave), intensidade e duración temporal.

Os sons que escoitamos son complexos, é dicir, están compostos por varias ondas simultáneas, pero que nós percibimos como un. O timbre depende da cantidade de harmónicos que teña un son e da intensidade de cada un.

Un Do emitido por unha frauta é distinto ó Do que emite dunha trompeta aínda que estean a tocar a mesma nota, porque teñen distintos harmónicos. Na frauta, os harmónicos son pequenos en comparanza coa fundamental mentres que na trompeta os harmónicos teñen unha amplitude relativa maior, por iso a frauta ten un son suave, mentres que a trompeta ten un son estridente.

Fisicamente, o timbre é a calidade que os harmónicos que acompañan á frecuencia fundamental lle confiren ó son. Estes harmónicos xeran variacións na onda sinusoidal base.

Os sons simples ou tons puros son ondas sinusoidais dunha frecuencia determinada. Porén, na natureza, non existe ese son puro, libre de harmónicos.

O Teorema de Fourier demostra que calquera forma de onda periódica pode descompoñerse nunha serie de ondas (harmónicos) que ten unha frecuencia que é múltiplo da frecuencia da onda orixinal (frecuencia fundamental). Así, os harmónicos son múltiplos da frecuencia fundamental, á que acompañan.

O timbre vén determinado pola cantidade e intensidade destes harmónicos. Ás veces, como no caso do óboe, estes harmónicos poden ser máis os que da propia nota fundamental. Os harmónicos varían segundo a fonte, segundo o tipo de instrumento, segundo o deseño do propio instrumento, e, incluso, segundo a forma de tocar este instrumento.
Matías Prats Luque

**Matías Prats Luque**, nado en Madrid o 14 de novembro de 1950, é un xornalista español, ó igual que o seu pai Matías Prats Cañete, e o seu fillo, Matías Prats Chacón.

## Traxectoria 
Licenciado en Dereito e en Xornalismo comezou a súa carreira na emisora de radio *La Voz de Madrid*. En 1975 pasa á canle pública La 2 de Televisión Española con *Redacción Noche* de Joaquín Arozamena.

Como xornalista deportivo estivo presente en acontecementos como 8 Xogos Olímpicos, Mundiais de Fútbol, o Torneo de Roland Garros, Wimbledon, a Copa Davis e torneos de golf coma o Masters de Augusta ou a Ryder Cup. En 1990 dirixe en TVE *Estudio Estadio*, do que era presentador entre 1981 e 1993 e máis tarde *Fútbol de Primera* e *Sólo goles* (1994).

En 1991 incorpórase como presentador á primeira edición do *Telediario* de Televisión Española. A canle de televisión Antena 3 fíchao en 1998, para presentar os informativos (*Antena 3 Noticias*) da edición do mediodía, para pasar a continuación á segunda edición, da que segue á fronte actualmente. En 2006, compaxina a presentación da segunda edición das noticias coa de Territorio Champions.

É fillo do coñecido xornalista Matías Prats Cañete e o seu fillo é Matías Prats Chacón. É coñecido tamén, no mundo publicitario, por anunciar *La Cuenta Naranja* do grupo holandés ING.

## Premios e nomeacións 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Entrevista a Matías Prats .
Helena Resano

**María Helena Resano Lizaldre**, máis coñecida como **Helena Resano**, nada o 9 de febreiro de 1974 en Pamplona, é unha xornalista e presentadora navarra.

## Traxectoria
É licenciada en Comunicación Audiovisual pola Universidade de Navarra. Iniciou a súa carreira como bolseira na emisora local de Cadena SER. Tras traballar en Pamplona Televisión, Radio Nacional de España e Telecinco, en 1999 incorporouse a Televisión Española no Canal 24 Horas.

Substituíu a Letizia Ortiz no *Telediario Segunda Edición*, presentándoo xunto a Alfredo Urdaci. Entre 2003 e 2006 presentou o Telediario de fin de semana xunto a David Cantero.

En marzo de 2006 ficha por laSexta, onde conduciu o espazo *La actualidad en 2D* e o programa de entrevistas e actualidade *Sexto Sentido* xunto a Mamen Mendizábal e Cristina Villanueva

En 2014 presentaba *laSexta Noticias* das 14:00.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Ficha de Helena Resano na páxina de la Sexta 
* Páxina oficial de *Sexto Sentido*
Mamen Mendizábal

**María del Carmen Mendizábal García**, máis coñecida como **Mamen Mendizábal**, nada en Madrid o 15 de xaneiro de 1976, é unha xornalista e presentadora española de televisión.

## Traxectoria 
Licenciada en Xornalismo pola Universidade Complutense de Madrid, os seus inicios profesionais foron na Cadena SER como redactora de *Hoy por hoy* ó lado de Iñaki Gabilondo. Tamén presentaba o programa *Punto de fuga* as fins de semana. Nesa emisora chegou a cubrir a baixa por maternidade de Gemma Nierga á fronte de *La Ventana* desde setembro de 2005 ata xaneiro de 2006. Xa antes a substituíra durante os meses de xullo e agosto do mesmo ano.

En outubro de 2004 foi contratada por Televisión Española para presentar o espazo de debate *59 segundos*, á fronte do cal se mantería ata principios de 2006, cando foi fichada pola nova canle de televisión La Sexta.

Neste canal encargouselle a presentación de *La Sexta/Noticias* na súa segunda edición, así como o programa *Sexto sentido* (2006) xunto a Helena Resano e Cristina Villanueva.

Foi nomeada ós Premios ATV de 2005, como *Mellor Comunicadora de Programas Informativos* polo programa *59 segundos* e ó TP de Ouro de 2006, como *Mellor Presentadora de Informativos* por *La Sexta Noticias*.

## Vida persoal 
Mantén unha relación sentimental co periodista deportivo José Antonio Ponseti, a cal se consolidou en 2013 ó irse a vivir xuntos.

## Notas
Montserrat Domínguez

**Montserrat Domínguez**, nada en Madrid en 1963, é unha xornalista española.

## Traxectoria 
Estudou Ciencias da Información na Universidade Complutense de Madrid. Posteriormente cursou un mestrado en Xornalismo pola Universidade de Columbia.
[miniatura|Fotografada en [2010 xunto a Gemma Nierga, Carles Francino, José Luis Rodríguez Zapatero e Àngels Barceló.]]
A súa carreira como xornalista iniciouse nos informativos de Radio España en 1987.
Traballou na Axencia EFE, Canal +, Telecinco e Antena 3 Televisión.

### Etapa en Telecinco 
Presentou os informativos de fin de semana e da edición de noite das Noticias. En 2001 presentou o faladoiro matinal *La mirada crítica*.

### Etapa en Antena 3 Televisión 
En 2004 abandona *La mirada crítica*, deixando o seu posto a Vicente Vallés, e ficha para dirixir e presentar un programa homólogo en Antena 3 Televisión: Ruedo Ibérico, programa que se ocupaba da actualidade social e política, con entrevistas e unha mesa de faladoiro.

En visto dos negativos resultados acadados polo programa, Antena 3 decidiu substituílo por unha edición diaria de Espejo público, que ata entón se emitía nas tardes dos domingos presentado por Sonsoles Suárez. Susanna Griso é a condutora desta nova versión do espazo.

Trala retirada de Ruedo Ibérico, Montserrat Domínguez segue estando vinculada á cadea dirixindo *Las Noticias de la Mañana*.

### HuffingtonPost 
En maio de 2012 pasa a ocupar o posto de Directora Editorial de El HuffPost de The HuffingtonPost Holdings LLC, posto que mantivo durante 6 anos ata xuño de 2018.

### Grupo Prisa 
En xuño de 2018 pasa a ser a Responsable de El País Semanal e da coordinación das revistas de fin de semana S Moda, Icon, Buena Vida, Retina e Ideas do propio grupo editorial.

Dende xuño de 2021 é a Directora de Contidos da Cadena SER.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Artigos de Montserrat Domínguez  en El HuffPost.
Goto Muñiz

**Goto Muñiz** ou **Gotona Muñoz**, nada contra o ano 900 e finada en 964, foi unha raíña consorte do Reino de Galicia, filla de Munio Guterrez, señor de Amaya e do monte Ilicino (actual Pico Sacro) e de Elvira Arias, filla de Arias Pérez, conde de Coímbra.

## Traxectoria 
Naceu arredor do ano 900 e antes do ano 927 xa casara con Sancho Ordóñez, rei de toda Galicia. Este matrimonio propiciou a Sancho o apoio de grandes magnates galegos para facerse co Reino de Galicia trala morte de Froila II. Estes apoios foron fundamentais para derrotar os fillos de Froila e poder reinar en Galicia e ser coroado en Santiago de Compostela polo bispo Hermenexildo no ano 927. O irmán de Sancho Ordóñez, Afonso IV, sería coroado en León.

Goto asinou varios documentos co seu home sobre doazóns e privilexios a prol da igrexa de Iria Flavia-Santiago de Compostela e en beneficio da nobreza galega.

Trala morte de Sancho Ordóñez, Goto retirouse á vida monacal. Hai testemuños de que residiu no mosteiro de Castrelo de Miño e no de Santo Estevo de Ribas de Sil.

Seguiu sendo considerada raíña ata a súa morte en 964. Consérvase un documento do ano 947 no que o seu cuñado e novo rei Ramiro II lle fai diversas doazóns e recibe tal consideración: *Domine Gotho Regina*.

Nota: Non debe confundirse a raíña Goto Muñiz (século X) coa condesa Goto Núñez González Salvadores (s. XI), pois a segunda foi a esposa de Gonzalo Núñez de Lara, conde de Amaya (Castela).
Timbre

**Timbre** pode referirse a:

*en música, o **timbre** é o son que emite un obxecto ou instrumento ó vibrar, variando en función da forma, tamaño e composición;
*un **timbre eléctrico** é un aparello eléctrico empregado capaz de producir un sinal sonoro ao pulsar un interruptor.
Mecklemburgo-Antepomerania

**Mecklemburgo-Pomerania Occidental** ou **Mecklemburgo-Antepomerania** (en alemán *Mecklenburg-Vorpommern* e en baixo alemán *Mekelborg-Vörpommern*) é un dos 16 Estados de Alemaña. O estado limita polo norte co Mar Báltico, polo oeste con Schleswig-Holstein, ó suroeste coa Baixa Saxonia, polo sur con Brandeburgo e polo leste con Polonia, máis precisamente con Voivodia de Pomerania Occidental (*Województwo zachodniopomorskie*). Mecklenburg-Vorpommern posúe unha baixa densidade de poboación, preto de 80 hab./km². Algunhas cidades importantes son Rostock, Stralsund e Wismar.

miniatura|esquerda|Mecklenburgo e Pomerania.
## Historia 
A comezos do século XIX a case totalidade do territorio que hoxe forma parte de Mecklemburgo-Pomerania Occidental pasou a formar parte da Confederación do Rin, como consecuencia das Guerras Napoleónicas. Tralo congreso de Viena pasou a formar parte de Prusia.

Antes de 1990 formou parte da República Democrática Alemá (RDA).

## División administrativa 
### Distritos 
**Mecklemburgo-Pomerania Occidental** atópase actualmente dividida en seis distritos, chamados *Kreise*:

# 20px Ludwigslust-Parchim
# 20px Mecklenburgische Seenplatte
# 20px Nor-Mecklemburgo Occidental (*Nordwestmecklenburg*)
# 20px Rostock
# 20px Pomerania Occidental-Greifswald (*Vorpommern-Greifswald*)
# 20px Pomerania Occidental-Rügen (*Vorpommern-Rügen*)

miniatura|División administrativa

miniatura|Greifswald
miniatura|Stralsund

### Cidades independentes 
Ademais, existen dúas cidades independentes que non pertencen a distrito ningún:

# 20px Rostock.
# 20px Schwerin.

## Economía 
Mecklemburgo-Pomerania Occidental é unha rexión de carácter predominantemente rural. Debido a isto a agricultura segue tendo un maior peso que noutros Estados Federados.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
*Mecklemburgo
*Pomerania Occidental

### Ligazóns externas 
* Portal do Goberno de Mecklenburgo-Pomerania Occidental  (en alemán)
Cantares gallegos (homónimos)

Polo título de **Cantares gallegos** coñecemos:

* *Cantares gallegos* de Rosalía de Castro (1837-1885) publicado no 17 de maio de 1863, día que logo se escollería para celebrar as letras galegas.
* *Cantares gallegos* de Roxelio Lois Estévez, publicado en 1899.
* *Cantares gallegos* de Manuel Leiras Pulpeiro, publicado en 1911.
* *Colección de cantares gallegos*, de Xosé Casal e Lois, publicado en 1880.
Premio Planeta

O **Premio Planeta de novela** é un certame de novela concedido desde 1952 pola editorial Planeta cunha contía inicial de 40.000 pesetas e creado por José Manuel Lara Hernández. Desde 1974, tamén se premia o finalista. Fállase o 15 de outubro, festividade de Santa Teresa (nome da esposa de José Manuel Lara) e, dende 2021, o premio está dotado cun millón de euros

## Polémica
Nos últimos anos a súa credibilidade púxose en dúbida desde moitos ángulos. A cuestión chegou ó extremo de que escritores como Miguel Delibes ou Ernesto Sabato renunciaron ó mesmo (denunciando o primeiro que lle ofreceran gañar a edición de 1994) e mesmo un tribunal arxentino condenou por fraude aos responsables da versión arxentina do premio Planeta de 1997.

Non é estraño que o nome dos gañadores se coñeza días ou semanas antes da súa promulgación, co cal decaeu o prestixio literario do galardón.

## Lista de premiados
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Editorial Planeta - Premio Planeta 
*
Susanna Griso

**Susanna Griso Raventós**, nada en Barcelona o 8 de outubro de 1969, é unha xornalista e presentadora de televisión catalá.

## Traxectoria
Licenciada en Ciencias da Información pola Universidade Autónoma de Barcelona en 1992, Susanna Griso comezou a súa carreira profesional dous anos antes en Catalunya Ràdio. En 1995, presentou en TV3 o informativo "Telenotícies" e o programa especial "Resumen de l'any". En TVE en Cataluña encargouse de presentar o informativo de mediodía.

Chegou a Antena 3 en setembro de 1998 para presentar xunto a Matías Prats Luque a primeira edición de *Antena 3 Noticias* e, posteriormente pasou a conducir *Antena 3 Noticias* 2.

En maio de 2006 volveu a presentar a primeira edición de Noticias da canle, nesta ocasión xunto a Roberto Arce, acadando o liderado de audiencia nesa franxa horaria. Isto, xunto cos éxitos aplastantes da edición nocturna de Matías Prats e as noticias de Fin de Semana de Lourdes Maldonado, fixo que Antena 3 Noticias sexa, en tódalas súas edicións, o equipo máis forte e as noticias máis vistas, sendo a única canle privada europea cuxa audiencia nos seus informativos é superior á do principal canle público (TVE en España).

O 11 de decembro de 2006 comeza a conducir o renovado espazo *Espejo público*, no que se abordan temas de actualidade, crónica social, saúde, nutrición, autoaxuda, entrevistas, un cara a cara e reportaxes. Ten colaboradores como Alfredo Urdaci, Juan Pedro Valentín, Pilar Cernuda, Miguel Primo de Rivera Oriol, Lucía Etxebarría ou Julián Contreras Jr. Lydia Balenciaga é a encargada do set informativo do programa, e Alberto Herrera ocúpase da información meteorolóxica. Ademais *Espejo público* abre cada mañá unha fiestra a un pobo español a través de conexións en directo cos seus reporteiros.

Foi nomeada ó TP de Ouro de 2003 como *Mellor Presentadora de programa Informativo*.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina de Antena 3 Espejo Público 
* Fotos de Susanna Griso (Capturas)
Fran Estévez

**Francisco José Estévez García** nado en Vilagarcía de Arousa o 11 de abril de 1980, é un director e guionista galego.

## Traxectoria 
Formou parte da primeira promoción da Escola Superior de Artes Cinematográficas de Galicia. É fundador de Hipotálamo Films, coa que en 2004 dirixiu *Metamorfosis*, adaptación do relato de Franz Kafka.

No 2005 colaborou na mediometraxe *La Canción de Fémerlin* de Manuel Pena, para a que compuxo a música pianística, ademais da montaxe en estilo de cine mudo.
Realizou tamén a micrometraxe *El Humanoide* (2007) e a curta experimental *Titanio & Plutonio* (2010).

No 2013, estreou *Idiotas*, protagonizada por un rapaz cunha discapacidade e o seu can falador que atopan uns misteriosos globos por toda a cidade de Santiago de Compostela cunha curiosa mensaxe: "Desínflame poco a poco...".

## Filmografía 
* *Hipotálamo*. Director, produtor, guionista e músico. (2002)
* *Ruido Blanco*. Montador e músico. (2002)
* *Fandango*. Director e montador. (2003)
* *Ipso Facto*. Montador e músico. (2003)
* *Equinoccio*. Director e guionista. (2003)
* *Metamorfosis*. Director, guionista, montador, sonidista e músico. (2004)
* *A Canción de Fémerlin*. Axudante de dirección, montador e músico. (2005)
* *El Humanoide*. Director, actor (contorsionista), montador e sonidista. (2007)
* *Titanio & Plutonio*. Director, actor, postprodutor e músico. (2010)
* *Idiotas*. Director, produtor, escritor, postprodutor e músico. (2013)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha AVG.
* Páxina de Hipotálamo Films