open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Príncipe de Asturias

**Príncipe de Asturias** é o principal dos títulos que ostenta o herdeiro da Coroa Española. Na actualidade é Lionor de Borbón. Regulados polo Real Decreto dende 1977 os títulos históricos dos herdeiros ao trono nos diferentes reinos hispanos son:

* Príncipe de Asturias, como herdeiro do Reino de Castela e León con orixe en 1388;
* Príncipe de Xirona, como herdeiro do Reino de Aragón con orixe en 1351;
* Príncipe de Viana, como herdeiro do Reino de Navarra con orixe en 1423;
* Duque de Montblanc, como herdeiro do Principado de Cataluña con orixe en 1387;
* Conde de Cervera, como herdeiro do Reino de Valencia con orixe en 1351;
* Señor de Balaguer, como herdeiro do Reino de Mallorca con orixe en 1413.

Ademais por medio da fundación homónima, cuxa presidencia ostenta, entréganse anualmente os prestixiosos Premios Príncipe de Asturias nun solemne acto en Oviedo, capital do Principado de Asturias.

## Orixe do título 
As orixes do Principado de Asturias remóntanse aos primeiros anos do século XIV, cando, nas chamadas Asturias de Oviedo, constituír o primeiro gran señorío nobiliario para Rodrigo Álvarez, que pasou a chamarse Rodrigo Álvarez das Asturias (utilizando en ocasións o apelido "Álvarez-Nava", como equivalente ao "Álvarez das Asturias", por proceder Rodrigo do patrucial de Nava, vila do Principado de Asturias). Ao morrer sen sucesión, pasou a Enrique de Trastámara que, á súa vez, cedeuno a un fillo bastardo: Alonso Enríquez. Durante o reinado de Xoán I, o conde de Noreña protagonizou unha serie de revoltas que decidiron ao Rei a confiscar o señorío e incorporalo á Coroa.

En 1388, a raíz do matrimonio acordado polo rei Xoán I de Castela e por Xoán de Gante, duque de Lancaster entre os seus respectivos fillos, o Infante Henrique e Catarina (acordo de Baiona), para pór así fin ás pretensións dos Lancaster á coroa de Castela (como descendentes de Pedro I), decidiuse que, así como en Inglaterra o herdeiro do trono era titulado Príncipe de Gales e en Francia Delfín, en Castela sería Príncipe de Asturias.

O título de Príncipe de Asturias en diante sería ostentado polo herdeiro da Coroa de Castela e de España.

Nos primeiros tempos da institución de Príncipe de Asturias non foi un simple título de honra, pois o territorio asturiano pertencíalles como patrimonio. A persoa á que se lle outorgaba este título podía nomear xuíces, alcaldes etc., que gobernaban o Principado en representación do seu Señor. Esta situación cambiou cos Reis Católicos, que reduciron o título de Príncipe de Asturias a unha condición honorífica, carácter que se mantivo cos reis da Casa de Austria e coa dinastía dos Borbóns.

## Lista dos príncipes de Asturias 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial da Casa Real Española: A Súa Alteza Real o Príncipe de Asturias
541

## Acontecementos 
* Erarico convértese en rei dos ostrogodos, logo da morte de Ildibado, mais apenas gobernará unhas semanas, tras ser asasinado por membros da súa garda persoal.
** Tótila devén novo monarca dos ostrogodos, tras Erarico.

## Nacementos 
* *Yang Chien*, emperador chinés so o nome de Wen, fundador da dinastía Sui (m. 604).

## Mortes 
* Ildibado, rei dos ostrogodos, asasinado.
* Erarico, monarca ostrogodo, asasinado, posibelmente por instigación do seu sucesor.

## Outros 
*

Historia ano a ano
-372

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* Meng zi, coñecido en Occidente como *Mencius* ou Mencio, filósofo chinés (m. -289)
* Teofrasto, filósofo grego, orixinario de Lesbos (m. -287)

## Mortes 
*

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
535

## Acontecementos 
* Ofensiva bizantina contra os ostrogodos: O xeneral Belisario ocupa Sicilia e Mundu a Dalmacia.
* 13 de maio - O papa Agapito I sucede a Xoán II (até 536).
* 8 de novembro - Concilio de Clermont: prohibe que os xudeus exerzan como xuíces.

## Nacementos 
* Sixeberto I de Austrasia, rei de Austrasia
* Teodebaldo I, rei de Austrasia

## Mortes 
* 8 de maio - Xoán II, papa.
* Amalasunta, raíña ostrogoda.

## Outros 
*

Historia ano a ano
596

## Acontecementos 
* Batalla de Latofao (hoxe Laffaux, Francia): as tropas de Fredegunda de Neustria vencen sobre as de Brunequilda de Austrasia. Esta última responde pagando un ataque dos ávaros sobre Turinxia.
* Ciríaco convértese en Patriarca de Constantinopla.

## Nacementos 
* 22 de abril - Kōtoku, 36º emperador do Xapón († 654)

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
Equilibrio dinámico

O **equilibrio dinámico** ocorre cando dous procesos reversibles acontecen ao mesmo tempo. Moitos procesos (como algunhas reaccións químicas) son reversibles e cando están nun equilibrio dinámico, reaccións opostas acontecen ao mesmo tempo.Un exemplo do proceso pode ser imaxinado cun cubo acugulado de auga que se coloca nun cuarto pequeno. A auga do cubo evapórase, e o aire no cuarto comeza a se saturar do vapor de auga. Eventualmente, o aire no cuarto será completamente saturado e o nivel da auga no cubo parará completamente. Con todo, a auga no cubo segue a evaporarse. O que está pasando é que as moléculas de auga no aire de vez en cando chocan contra a superficie da auga e se volven a condensar. Isto ocorre ó mesmo paso o que a auga evapora do cubo. Este é nun exemplo do equilibrio dinámico porque o paso de evaporación é igual ó paso da condensación.

## Outros conceptos
O concepto do equilibrio dinámico non se limita tan só os cambios de estado. Frecuentemente aplícase á análise da cinética química para obter información útil sobre a proporción de reactivos e produtos que formarán do equilibro. Débese ter en conta que nun equilibro as concentracións dos reactivos e as concentracións dos produtos son constantes.
Así e todo,a palabra equilibrio dinámico poder ter outros significados, como por exemplo, significados ecolóxicos. En ecoloxia o equilibrio dinámico significa acadar a homeostase, onde os diferentes compoñentes varían pero permanecen en equilibrio, dentro de certos límites baixo o control de bucles de retroalimentacion negativa.

## Equilibrio dinámico na natureza
A natureza está en equilibrio dinámico, exemplo; un fento que abre a súa espiral ó sol, un submarino que permanece na beira do mar,etc. Esta é a relación «áurea», exhíbese en plantas, animais, o corpo humano. Amosa as interrelacions de tódalas formas de enerxía, visibles e invisibles.

## Aplicacións do equilibrio dinámico á física
Tamén en física, existe equilibrio dinámico cando a suma das forzas que actúan sobre o sistema non provoca aceleración, de modo que a velocidade do sistema é constante.
Igrexa de Santa María de Abadín

A **igrexa de Santa María de Abadín** é a antiga igrexa parroquial de Abadín, no concello do mesmo nome. Atópase no lugar da Torre, situada nun alto dominando unha extensa zona de labradío, co fondo da paisaxe montañosa. Trátase dunha construción románica datada na primeira metade do século XII, aínda que a  súa capela é do século XVI, refeita en estilo gótico isabelino e a sancristía acaroada de época posterior.

## Descrición
Ten unha planta sinxela pero é de destacar a súa fachada. A nave conforma unha planta rectangular, cos muros de cadeirado de granito e cuberta de lousa a dúas e catro augas.

A fachada con arco de medio punto con grandes doveas decórase cun rosetón céntrico con trazarías elaborado nun só bloque de pedra, e espadana dun só corpo e dous vans. Nos laterais da fachada dous escudos da casa de Luaces, coas estrelas e a media lúa que os identifica, xa que no ano 1562 o cabido de Mondoñedo vendeulles o couto de Abadín. Os Luaces mantiveron os seus dereitos señoriais sobre o couto ata ben entrado o século XIX.

No interior destaca a capela maior con arco triunfal de medio punto sobre columnas cuxos capiteis teñen os escudos dos Luaces, igual que a clave da bóveda nervada; dúas laudas sepulcrais no pavimento pétreo; retablo maior de estilo renacentista popular e retablos laterais de traza popular e máis moderna.

No seu adro un cruceiro, elaborado en granito. Decórase cunha cruz florenzada coas figuras de Cristo no anverso e a Piedade no reverso; o capitel decórase con anxos nos lados e volutas nas esquinas, fuste poligonal coa custodia e os atributos da Paixón; con base tronco-piramidal sobre dous chanzos cuadrangulares e sen inscrición.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Igrexa Parroquial de Santa María de Abadín en Turgalicia
Empresa pública

Denomínase **empresa pública** ou **empresa estatal** a toda aquela que é propiedade do Estado, sexa no ámbito nacional, rexional, municipal ou de calquera outro estrato administrativo. A gran maioría dos estados controla empresas con diferentes fins, que poden por exemplo prover servizos públicos, incentivar a produción do país ou xerar emprego. Teoricamente unha empresa pública procura a rendibilidade social sobre a rendibilidade económica típica das empresas privadas, aínda que isto pode non ser así.

## Historia 
Coa aparición do Estado de benestar en Europa e o populismo en América Latina logo da segunda guerra mundial, fíxose moi común a estatización ou nacionalización de empresas privadas que pasaron á órbita pública; ata mediados da década dos 70 do século XX houbo en case todos os países do mundo gran cantidade de empresas públicas no marco do denominado Estado empresario. Naqueles países cun sistema económico socialista e unha economía planificada como o foi a Unión Soviética e o é Cuba, o Estado controla a totalidade da economía ou gran parte dela, polo que practicamente calquera empresa existente é estatal.

Non obstante, así como se di que as empresas públicas procuran o ben da sociedade, son branco de críticas por parte da ortodoxia económica e a doutrina neoliberal, que as describe como ineficientes por natureza, por mor da burocracia administrativa e a falla de estímulo dos traballadores, indicando ademais que a libre competencia mellora a produtividade. Co auxe desta serie de teorías a finais dos anos '70 a súa posterior hexemonía nos '80 e '90, moitas antigas empresas do estado foron privatizadas e convertidas en empresas privadas, dando lugar ao chamado libre mercado.

América Latina e Europa do Leste (despois da desarticulación da Unión Soviética) foron un campo de probas para as privatizacións, promovidas polo FMI e a OMC, entre outros organismos internacionais. Porén, houbo diferenzas no grao de privatización da economía entre os diferentes países. Mentres que na Arxentina as empresas do Estado foron case todas vendidas ou disolvidas, como Ferrocarriles Argentinos e a petroleira YPF, o seu veciño Uruguai conservou unha gran cantidade delas, como a telefónica ANTEL e a petroleira ANCAP.

Nalgúns países, como Nova Zelandia, foron corporatizadas; isto é, mantívose a propiedade do Estado sobre a empresa pero o seu funcionamento faise en forma autárquica como se fora unha empresa privada común e corrente.

A maioría dos países europeos conservan moitas empresas do estado, como a RENFE española ou a British Railways británica, esta última coa particularidade de ser privatizada e logo reestatizada. Por razóns estruturais, a maioría dos países africanos retiveron tamén as empresas públicas. Nos Estados Unidos de América as empresas públicas sempre foron poucas, polo que o avance do neoliberalismo como doutrina económica non implicou moitos trocos.
435

## Acontecementos 
* Os vándalos de Xenserico son aceptados, e asentados no Norte de África, como federados do Imperio romano.
* Revolta dos bagaudas (*bacaudae*), campesiños e escravos, conducidos por Tibatón no Tractus Armoricanus, territorio entre os ríos Loira e Sena, na Galia (até 437).

## Nacementos 
* Odoacro, rei dos ostrogodos (até 493).

## Mortes 
* Rábula, bispo de Edesa.

## Outros 
*
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
226

## Acontecementos 
* Irán: Ardashir I derrota aos partos e proclámase *rei de reis*. Finaliza o Imperio Parto (que durou case cincocentos anos desde o 248 adC.
* Comeza o seu mandato Canesces II, soberano do Imperio Kushan (N.W. da India) até 240.
* Crease o Imperio Sasánida (Neopersa).

## Nacementos 
*

## Mortes 
*
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
## Notas
Poulo

Como topónimo **Poulo** pode referirse a:

;En Galiza
***Poulo**, parroquia do concello de Ordes;
***Poulo**, parroquia do concello de Gomesende;
***Poulo**, lugar da parroquia Valdoviño, no concello de Valdoviño;
***Poulo**, lugar da parroquia Teis, no concello de Vigo;
***O Poulo**, lugar da parroquia da Capela, no concello da Capela;
***O Poulo**, lugar da parroquia do Couto, no concello da Capela;
***O Poulo**, lugar da parroquia de Santa María de Neda, no concello de Neda.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Coucieiro (homónimos)

O topónimo **Coucieiro** pode referirse a:

;En Galiza
***Coucieiro**, parroquia eclesiástica do arciprestado de Allariz;
***Coucieiro**, parroquia do concello de Baños de Molgas;
***Coucieiro**, parroquia do concello de Paderne de Allariz;
****Coucieiro**, lugar de dita parroquia;
***Coucieiro**, parroquia do concello de Muxía;
****Coucieiro**, lugar de dita parroquia;
***Coucieiro**, parroquia do concello de Val do Dubra;
***Coucieiro**, lugar da parroquia de Corneda, no concello do Irixo;
***Coucieiro**, lugar da parroquia de Padrenda, no concello de Padrenda.

;Fóra de Galiza

;En Portugal
***Coucieiro**, freguesía do concello de Vila Verde, no distrito de Braga.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Xurxo IV do Reino Unido

**Xurxo IV do Reino Unido**, nado o 12 de agosto de 1762 e finado o 26 de xuño de 1830, da Casa de Hannover, foi Rei do Reino Unido e do Reino de Hannover de 1820 ata a súa morte. Antes de tornarse rei, Xurxo IV foi rexente do seu pai Xurxo III, o Louco debido a inestabilidade mental que este sufría, causada pola porfiria.

As Guerras Napoleónicas desenvolveranse nos períodos da súa rexencia e reinado. Xurxo IV foi un monarca extravagante en termos de gostos persoais e relacións familiares, especialmente coa muller, a princesa Carolina de Brunswick. A relación dos dous era mala e resultou nunha única filla, a Princesa Carlota de Gales, que casou co Duque Leopoldo de Saxonia-Coburgo (futuro Rei dos Belgas). Foi sucedido polo seu irmán, Guillerme IV.
[esquerda|miniatura|[Soberano (moeda)|Soberano de Xurxo IV de 1821]]
Xeosfera

miniatura|300px|Debuxo esquemático das capas terrestres
A **xeosfera** e unha parte estrutural da Terra que se estende dende a superficie ata o interior do planeta (uns 6.740&nbsp;km) Esta capa caracterízase por ter unha estrutura rochosa que serve de soporte ó resto dos sistemas terrestres (biosfera, atmosfera, hidrosfera e criosfera) situados estes sobre a súa parte máis superficial.

## Composición 
Está composta por sobre todo por 3 tipos de elementos químicos: ferro, osíxeno e silicio, que xunto ao resto dos elementos forman as rochas e minerais que existen nesta capa.

## Distribución 
[miniatura|300px|Vista esquemática do interior da Terra. **1**: [Codia continental - **2**: Codia oceánica - **3**: Manto superior - **4**: Manto inferior - **5**: Núcleo externo - **6**: Núcleo interno - **A**: Descontinuidade de Mohorovičić - **B**:- Descontinuidade de Gutenberg - **C**: Descontinuidade de Wiechert-Lehmann.]]
Esta capa divídese en tres partes: codia, manto e núcleo.

### Codia 
E a parte máis superficial da Terra. Pódense distinguir dous tipos de codia:
* **Codia continental**: duns 70&nbsp;km de grosor, a súa rocha máis abundante é o granito. Pódese observar nos continentes e illas. 
* **Codia oceánica**: duns 10&nbsp;km de grosor. Na súa composición abunda o basalto.

### Manto 
Capa situada debaixo da codia. As rochas que o constitúen son ricas en osíxeno, magnesio, silicio e ferro. Encóntrase a temperaturas entre os 1.500 e 3.000&nbsp;°C.

### Núcleo terrestre 
Ocupa o centro da Terra. Está constituído por rochas ricas en ferro e níquel. Está a unha temperatura duns 6000&nbsp;°C. Podémolo dividir en dous tipos: 
* **Núcleo interno**: esténdese ata o centro da terra e está en estado sólido.
* **Núcleo externo**: pénsase que se atopa en estado líquido, alcanza as 3.700 millas de profundidade e os seus compoñentes están sometidos a moita presión e temperatura.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Biosfera
* Atmosfera
* Hidrosfera
* Criosfera
* Litosfera
* Pedosfera
593

## Acontecementos 
### Asia 
* Principia o goberno da emperatriz Suiko no Xapón (até 628).

### Europa 
* Pybba sucede a Creoda como rei de Mercia, Gran Bretaña.

## Nacementos 
* 17 de abril - Jomei, 34º emperador do Xapón († 641).

## Mortes 
* Creoda, primeiro rei coñecido de Mercia, Gran Bretaña.
* Ceawlin, rei de Wessex, Gran Bretaña.

## Outros 
*

Historia ano a ano
592

## Acontecementos 
* O emperador bizantino Mauricio emprende unha campaña contra os ávaros e os eslavos, recobrando en Panonia a cidade de Sigidunum (actual Belgrado, Serbia).
* Khildeberto II sucede a Gontrán no trono de Burgundia (até 595).

### Ciencia e tecnoloxía 
* 12 de marzo - Eclipse total de sol en Bulgaria e Grecia.

## Nacementos 
* Umar ibn Al-Jattab, 12º califa do islam (634-644).

## Mortes 
* Gontrán, rei de Burgundia (n. 545).
* Sushun, emperador do Xapón desde 587 (data verosímil da morte)

## Outros 
*

Historia ano a ano
594

## Acontecementos 
* Un edicto da emperatriz Suiko recoñece oficialmente o budismo no Xapón.

## Nacementos 
* 7 de agosto - Kōgyoku, 35ª e 37ª emperatriz do Xapón († 661).

## Mortes 
* 17 de novembro - Gregorio de Tours, historiador e santo da Igrexa (n. ca. 538 ou 539).
* Gaidulfo, duque de Bérgamo.
*Waroch II, rei de Broerec, na Armórica.

## Outros 
*

Historia ano a ano
Circo glaciario

miniatura|dereita|Lago do circo Thornton Superior no Parque Nacional North Cascades
Denomínase **circo glaciario** a unha depresión en forma de cunca, de paredes esgrevias formada en zonas de alta montaña pola acción erosiva dos glaciares. A cunca ten forma de anfiteatro e atópase situada na cabeceira dun val glaciario e producida pola amoreamento do xeo que, á súa vez, dá orixe á escavación progresiva de devandito anfiteatro. O circo adoita dividirse en dúas partes: a baixa, onde se acumula a neve e xeo, e a alta, con pendentes maiores pero cun xeo máis compacto pola súa temperatura máis baixa. Ámbalas dúas zonas adoitan quedar separadas por unha fenda máis ou menos transversal ou horizontal que se denomina rimaia.

## Notas
Georges Brassens

**Georges Brassens**, nado en Sète o 22 de outubro de 1921 e finado en Saint-Gély-du-Fesc, preto de Montpellier, o 29 de outubro de 1981, foi un poeta e cantautor francés.

## Traxectoria 
Acadou a fama mercede ás melodías das súas cancións, sinxelas e elegantes, e ás súas letras, variadas e elaboradas. Está considerado un dos mellores poetas franceses da posguerra, así foi que conta co premio nacional de poesía, que recibiu en 1967. Puxo música a poemas de moitos outros escritores, como Louis Aragon, Victor Hugo ou Jean Richepin. Entre os anos 1952 e 1976 gravou 14 álbums.

Non acostumaba actuar fóra do seu país. Porén, foi versionado en castelán por Paco Ibáñez, que cantou varias das súas cancións, traducidas por Pierre Pascal. Unha das máis coñecidas desta serie foi *La mala reputación* (La mauvaise réputation), que tamén versionou o cantante de rock Loquillo.

Tamén foi traducido ó castelán por Agustín García Calvo, Javier Krahe, Joaquín Carbonell e polo cantautor chileno Eduardo Peralta, que ten un disco completo dedicado a Brassens.

En catalán foi versioneado nos 60 por Josep Maria Espinàs, e posteriormente polo cantautor Miquel Pujadó.

## Filmografía 
* *Porte des Lilas*, de René Clair (1957)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* www.georges-brassens.com 
* páxina sobre o autor 
* páxina sobre o autor 
* páxina sobre o autor
San Paio de Abeleda, Castro Caldelas

**San Paio de Abeleda** é unha parroquia do concello de Castro Caldelas situada a 2&nbsp;km da capital do concello. Etimoloxicamente o seu nome pode que proceda de *Abeledo*, co significado de terra de abeleiras. En 2011 tiña 36 habitantes (18 homes e 18 mulleres).

Eclesiasticamente, a parroquia foi suprimida na primeira metade da década de 1980, de xeito que os lugares do Couto, O Ivedo, Pousada de Abaixo, San Miguel e Soutelo se incorporaron a Santa Tegra de Abeleda, e os de Santiurxo, A Tapada e Valverde fixérono a Castro Caldelas.

## Patrimonio histórico e artístico 
A igrexa parroquial de San Paio conserva unha portada con arco oxival apuntado sobre columnas acobadadas nas xambas. Decórase con relevos aos lados baixo doseletes, posiblemente de finais do século XIV.

Próximo á igrexa atópase o Mosteiro de San Paio de Abeleda, un dos principais da provincia ata o seu abandono trala desamortización. Na actualidade atópase en situación de abandono e ruína. A pesar de todo aínda pódese contemplar a ampla igrexa, cunha ábsida oxival.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Vista desde Santa Tecla de San Paio de Abelenda.jpg
Ficheiro:San Paio de Abeleda.jpg
Ficheiro:Portada San Paio de Abeleda.jpg
Ficheiro:Monasterio de San Paio de Abeleda.jpg
Ficheiro:Monasterio de San Paio de Abeleda3.jpg

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Paio de Abeleda 
### Parroquias de Castro Caldelas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Castro Caldelas
* Galería de imaxes de Castro Caldelas
Mosteiro de San Paio de Abeleda

O **mosteiro de San Paio de Abeleda** son os vestixios dun mosteiro medieval construído no século XII na parroquia de San Paio de Abeleda, no concello de Castro Caldelas.

Na actualidade atópase en estado ruinoso. Foi un dos centros monásticos máis influentes da provincia, e coa reforma monástica pasou a converterse en abadía ata que a finais do século XIX, trala desamortización, os Duques de Alba apoderáronse dos bens do mosteiro.

## A igrexa 
A **igrexa**, construída en estilo románico do século XII (con reformas posteriores) é de planta de cruz latina. Componse dunha soa nave con tres corpos, separados cada un deles cun arco de medio punto con arquivoltas adornadas de impostas axadrezadas e capiteis con flores e quimeras. O retablo maior é do século XVII. A igrexa foi obxecto dunha profunda reforma no século XIV, conservándose da fábrica románica unha porta dos séculos XIII-XIV.

A fachada do claustro conventual é de estilo gótico e presenta un arco oxival con decoración de cuadrifolios.

No ano 2005, foi vítima do espolio de varios retablos barrocos e neoclásicos, e algunha columna do antigo claustro conventual.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Vista desde Santa Tecla de San Paio de Abelenda.jpg|Vista desde Santa Tecla
Ficheiro:Unha das fachadas de San Paio de Abelenda.jpg|Unha das fachadas
Ficheiro:Portada San Paio de Abeleda.jpg|Portada

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  (1989): *El monasterio-parroquia de San Payo de Abeleda*. Anuario de Estudios Medievales.

### Outros artigos 
* Mosteiros e conventos de Galicia
Abeleda

Como topónimo **Abeleda** é un fitónimo relacionado coa abeleira, un arbusto caducifolio. Pode referirse a:

;En Galiza
***Abeleda**, parroquia do concello da Teixeira;
***Paradela de Abeleda**, parroquia do concello de Porqueira;
****Paradela de Abeleda**, lugar de dita parroquia;
***San Lourenzo de Abeleda**, parroquia do concello de Porqueira;
***San Paio de Abeleda**, parroquia do concello de Castro Caldelas;
***Santa Tegra de Abeleda**, parroquia do concello de Castro Caldelas;
***Abeleda**, lugar da parroquia da Grade, no concello de Chantada;
***Abeleda**, lugar da parroquia de Sanguñedo, no concello de Verea.

## Onomástica 
* **Abeleda**, apelido galego.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
Salvador Cidrás

**Salvador Cidrás Robles**, nado en Vigo en 1968, é un pintor e escultor galego.

## Traxectoria 
Pouco despois de superar os vinte anos conseguiu unha bolsa de estudos de creación da Asociación de Artistas Plásticos de Pontevedra. Inmediatamente destacou en diversos certames, como Arte Nova Galego, e duodécima edición da Bienal de Pontevedra, para saltar ao taller de Colonia, en Alemaña, e a Irlanda cunha bolsa de estudos Erasmus. Foi primeiro premio no certame Malvar de Compostela, en 1995, no do concello en Cambre e no de Artes Plásticas Díaz Pardo, auspiciado pola Deputación coruñesa.

Comezou a expor colectivamente en 1991 e participou con éxito en varias edicións da Mostra Unión Fenosa. A súa obra exhibiuse en varias cidades de España, foi adquirida para prestixiosas coleccións, entre elas a de Coca-Cola, cunha mostra itinerante que percorreu varias cidades.

Aínda que fundamentalmente se adicou á expresión en dúas dimensións, tamén cultiva a escultura, nun mundo sorprendente de suxestións que ten a súa raíz no surrealismo.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* González Alegre, Alberto: As naturezas distanciadas de Salvador Cidrás. Ourense, Galería Marisa Marimón, 1966.
* III e IV Mostras Unión Fenosa. A Coruña, 1993 e 1995.

### Ligazóns externas
María Corredoira

**María Carmen Corredoira Ruiz de Baro**, nada na Coruña o 18 de maio de 1893 e finada o 17 de novembro de 1970, foi unha pintora galega.

## Traxectoria 
Filla de Alfredo Corredoira e da ferrolá Ángela Ruiz de Baro, naceu na Travesa de Santo André. A súa vida transcorreu na cidade herculina, onde traballou nunha pintura de afiliación realista, aínda que dotada de evidente espiritualidade.

Iniciou a súa formación na Coruña baixo a dirección de Enrique Saborit e posteriormente ampliouna en Madrid, con mestres como Eduardo Chicharro e José María López Mezquita. A súa obra mereceu distincións como a medalla de ouro na Exposición Rexional de Santiago en 1926. Foi membro numerario da Real Academia Galega de Belas Artes. En 1928 ingresou no Seminario de Estudos Galegos.

[miniatura|Tumba de María Corredoira no [cemiterio de Santo Amaro da Coruña]]
Non foron moitas as súas exposicións, aínda que os coleccionistas buscan esta pintura verdadeira, íntima, de excelente calidade formal, cun debuxo firme e unha paleta rica e sabia. Está representada nos museos de Galiza, como o Museo Municipal Quiñones de León de Vigo ou o Museo Provincial de Lugo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Carballo Calero, Mª Victoria: Catálogo de pintura do Museo Provincial de Lugo. Lugo, 1969.
* 
* Ilarri Gimeno, Ángel: Catálogo do Pazo Museo «Quiñones de León». Vigo, Concello, 1978.
* Pablos, Francisco: Plástica galega. Vigo, Caixavigo, 1981.
* *Gran Enciclopedia Galega*, Vol. 7. Xixón, S. Cañada, edit., 1974.

### Ligazóns externas 
* 
* María Corredoira en *A Coruña das Mulleres*
O Barqueiro

Como topónimo **O Barqueiro** pode referirse a:

;En Galiza
***O Barqueiro**, lugar da parroquia de Santa Cruz do Salto, no concello de Cabanas;
***O Barqueiro**, lugar da parroquia de Mañón, no concello de Mañón;
***O Porto do Barqueiro**, lugar da parroquia de Mogor, no concello de Mañón.

;Río de Galiza
***Ría do Barqueiro**, na Mariña Luguesa.

## Véxase tamén
### Outras páxinas
***Barqueiros**, lugar da parroquia de Chaián, no concello de Trazo.
As Melgueiras, Traba, Laxe

**As Melgueiras** é un lugar da parroquia de Traba no concello coruñés de Laxe na comarca de Bergantiños. Tiña 55 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 28 eran homes e 27 eran mulleres.

É unha entidade de poboación pequena, agrupando varias casas rústicas tradicionais galegas con máis de 500 anos, nas que están gravados escudos de nobreza na cantería das súas paredes.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Traba
### Parroquias de Laxe
Jorge Cuña Casasbellas

**Jorge Cuña Casasbellas**, nado en Vigo o 26 de agosto en 1945 e finado en Pontevedra o 30 de xuño de 2004, foi un escritor galego en lingua castelá.

## Traxectoria 
Fillo do poeta e senador Manuel Cuña Novás, naceu na viguesa rúa de Santiago. En 1951 trasládase a Pontevedra, e en 1964 a Madrid, onde vive as revoltas universitarias, cunha breve estancia en prisión. Despois pasa unha etapa en Orihuela e outra en Madrid, trala que regresa a Galicia.

## Obra 
* *Serpigo*, 1972
* *Moloch*, 1977
* *Mantis*, 1988 (Ediciones Libertarias)
* *Cerrada está la puerta...*, 2000
* *Hipofanías*, 2003 (Ediciones La Campana)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Fundación Cuña - Casasbellas
Portomourisco, Petín

**San Víctor de Portomourisco** é unha parroquia do concello ourensán de Petín na comarca de Valdeorras. Segundo o IGE en 2015 tiña 119 habitantes (62 homes e 57 mulleres) establecidos en dúas entidades de poboación.

Desde o punto de vista eclesiástico, xunto co único lugar da parroquia homónima do concello de Larouco, forma a parroquia eclesiástica de Portomourisco.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Portomourisco 
### Parroquias de Petín 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Portomourisco
* Portomourisco, Larouco
Freixido, Petín

**Sagrado Corazón de Xesús de Freixido** é unha parroquia do concello de Petín na comarca de Valdeorras da provincia de Ourense. Segundo o IGE en 2014 tiña 62 habitantes (27 homes e 35 mulleres) distribuídos en 2 entidades de poboación.

Forma parte da parroquia eclesiástica de Freixido que está formada polos 2 lugares desta parroquia civil, máis os 2 lugares da parroquia homónima do concello de Larouco.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Freixido 
### Parroquias de Petín 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Freixido
* Freixido, Larouco
-287

## Acontecementos 
### Asia 
* China - Os estados de Zhao e máis de Wei únense contra o de Qin.

### Mundo Mediterráneo 
* Roma - Lei Hortensia: a Asemblea plebea semella gañar poder, favorecendo en realidade aos máis poderosos de entre os plebeos, de xeito que o poder seguerá a ser oligárquico, e en mans dos patricios e o Senado.

## Nacementos 
* Arquimedes, matemático e físico grego (m. -212).

## Mortes 
* Teofrasto, filósofo peripatético, discípulo de Platón e de Aristóteles, en Atenas (n. -374)

## Outros 
*

Historia ano a ano
259

## Acontecementos 
* 22 de xullo - É electo papa Dionisio I (até 268), sucedendo a Sixto II, morto o ano anterior.

## Nacementos 
* Mamede de Capadocia, mártir cristián, coñecido como San Mamede, (m. 275).

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
Volusiano

**Caio Vibio Volusiano** foi un coemperador romano como *césar* (251 - 253).

## Biografía 
Pouco se sabe da súa vida. Era fillo de Treboniano Galo, *césar* asociado, e de Afinia. Treboniano ocupou o trono imperial, no ano 251, tras a morte do emperador Decio e logo do falecemento, por enfermidade, do césar e fillo de Decio, Hostiliano, Treboniano asociou entón a seu propio fillo, Volusiano, como novo césar, e decontado, tamén como augusto.

Cando o gobernador da Panonia, Emiliano, se fixo proclamar emperador polas súas lexións, dirixiuse de inmediato cara a Italia. Na altura da Umbría atopouse co exército de Treboniano, que ía en compaña de Volusiano. As tropas destes abandonáronos e foron feitos prisoeiros, sendo logo executados Interamna (actual Terni).

## Nomes sucesivos 
* Nace como : Caius Vibius Afinius Gallus Veldumnianus Volusianus.
* 251, como *césar* : Caius Vibius Afinius Gallus Veldumnianus Volusianus Caesar.
* 251, como *augusto* : Imperator Caesar Caius Vibius Afinius Gallus Veldumnianus Volusianus Pius Felix Invictus Augustus.
Manuel Coia

[miniatura|Escultura *Galeon* en [Cangas.]]
**Manuel Coia Franco**, nado no Hio (Cangas) en 1940 e finado en Vigo o 5 de xuño de 2017, foi un escultor galego.

## Traxectoria
Criouse nun ambiente mariñeiro, participou na vida do mar activamente e coñeceu a súa dureza e aventura cotiá en barcos de pesca por mares de todo o mundo.

A súa formación é autodidacta. A madeira é a súa materia habitual. Asistiu a certames colectivos como os da Praza da Princesa, en Vigo, onde empezou a ser coñecido a principios da década de 1970. Realizou algunhas exposicións individuais en cidades de Galiza, España e o estranxeiro.

Residiu moito tempo no Brasil, onde tomou contacto con outras concepcións da arte. Por fin volve a Galiza para traballar en silencio e sorprender periodicamente, con obras que son un berro, unha denuncia, case un panfleto. As esculturas de Coia son pura síntese. Está representado en museos de Pontevedra e Vigo, así como en importantes coleccións particulares.

## Museos e coleccións que teñen obra súa
* Casa da cultura de Cangas.
* Auditorio municipal de Cangas.
* Museo Quiñones de León en Vigo.
* Verbum - Casa das palabras en Vigo.
* Illa de San Simón en Redondela.

## Obra Pública
* *O soño do emigrante* (1994) Faro de Punta Nariga, Malpica de Bergantiños.
* *O galeón* (1 de maio de 2001) Peirao de Ojea, Cangas.
* *O pensador* (2015) Praza de San Xosé, Cangas.
* *Os mexillóns*. Rotonda de Pedra Alta, Cangas.
* *As pombas*. Paseo marítimo, Cangas.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* *Plástica Gallega*, Francisco Pablos, Manuel Colmeiro Guimarás, Ángel Ilarri Gimeno, Xavier Pousa Carrera e Antonio Quesada Porto, Caja de Ahorros Municipal de Vigo, 1981, 408 páx., ISBN 84-7231-603-3.http://www.pintoresgallegos.com/bibliografia/imagenes/plasticagallega.jpg
* Ilarri Gimeno, Ángel: Catálogo do Museo de Castrelos. Vigo, Concello, 1978.
### Ligazóns externas
* 
* Bibliografía en *PintoresGallegos.com* .
Iolanda Zúñiga

**Iolanda Pérez Zúñiga**, nada en Vigo o 12 de febreiro de 1975, é unha escritora en lingua galega.

## Traxectoria 
Mestra de educación musical. Forma parte do grupo Murmel-bruxas de música para nenos. Na actualidade traballa nun restaurante vexetariano de Vigo, despois de ter sido monicrequeira e asistente nunha libraría e nunha tenda de discos. No ano 2007 publicou o seu primeiro libro, *Vidas post-it*, 46 microrrelatos con temática moi diversa, pero sempre referidos a situacións cotiás universais. En 2008 publicou o poemario *Amor amén*. En 2010 obtivo o premio Xerais coa novela *Periferia*, unha historia sobre a precaridade cotiá e a falta de oportunidades nos suburbios.

## Obras 
### Narrativa 
* *Vidas post-it* (relatos, 2007. Edicións Xerais, colección Abismos). Traducida ao castelán no 2011 en Pulp Books, por Moisés Rodríguez Barcia e ao catalán en 2013.
* *Periferia* (novela, 2010,  Ed. Xerais)
* *Noites de safari. Manual sobre amantes desorientados* (novela, 2018, Ed. Xerais, co pseudónimo de Marleen MaLone)
* *Natura* (novela, 2018, Galaxia)

### Poesía 
* *Amor amén*, 2008, Xerais.

## Premios 
* Premio Xerais de novela no 2010, por *Periferia*.
* Mención como finalista do xurado do Premio da Crítica Galicia de Creación literaria no 2011, por *Periferia*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha da autora en Xerais
* Blog Periferia
* Entrevista de Montse Dopico en Praza Pública
* Entrevista en Xornal de Vigo
227

## Acontecementos 
### Asia 
* Comeza o reinado de Ardashir I, xa da dinastía Sasánida de Persia (até 241).

### Europa 
* Inicia o reinado Cormac mac Airt, rei supremo de Irlanda (*Ard Rí na hÉireann*) (data aproximada).

## Nacementos 
## Mortes 
## Outros 
* Historia ano a ano
544

## Acontecementos 
### Oriente próximo 
* O xa persa Cosroes I ataca infrutuosamente a fortaleza bizantina de Daraa.

### Europa 
* Iníciase o goberno en Italia do xeneral bizantino Belisario (até 549), a fin de deter o avance ostrogodo.

### África 
* Insurrección bérber, dirixida por Antalas, no Norte de África, contra o dominio bizantino (**544**-548).

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
* Dionisio o Exiguo, creador do sistema cronolóxico cristián.

Historia ano a ano
Viking metal

O **viking metal** é un estilo con orixes no black metal e a música folk nórdica, caracterizado polas súas letras e temáticas centradas na mitoloxía nórdica, o paganismo nórdico e a era viquinga. Algunhas das características musicais comúns nos grupos incluídos neste xénero son os estilos pesados e lentos de guitarra, os coros en forma de himno, uso conxunto de voces limpas e gritos, uso de instrumentos propios da música folk e inclusión de teclados para xerar un efecto musical atmosférico. Este xénero comezou a desenvolverse nos anos 1980 e 1990 como forma de rexeitar o satanismo e ocultismo propios do black metal, Presenta similitudes na lírica, sons e temática ao pagan metal, aínda que este último presenta un rango mitolóxico máis amplo e un uso máis extensivo da instrumentación folk.

O grupo sueco Bathory acredítase como o pioneiro deste estilo cos seus álbums *Blood Fire Death* de 1988 e *Hammerheart* de 1990. Os noruegueses Enslaved seguiron estes pasos cos álbums *Hordanes Land* de 1993 e *Vikingligr Veldi* de 1994. Burzum, Emperor, Einherjer, e Helheim, entre outros grupos, continuaron desenvolvendo o xénero a comezos e mediados dos anos 1990. Os grupos de death metal Unleashed e Amon Amarth tamén adoptaron estas temáticas viquingas, ampliando o estilo dende a súa orixe no black metal cara a outros xéneros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
538

## Acontecementos 
* 12 de marzo - Vitixes, rei dos ostrogodos, fracasa no seu asedio a Roma, retirándose para Rávena.
* Ascende ao trono de Dalriada, Gabrán mac Domangairt.

## Nacementos 
* Bidatsu, 30º emperador do Xapón (m. 585).
* Gregorio de Tours, eclesiástico e historiador franco-romano (m. 594).

## Mortes 
* Comgall mac Domangairt, rei de Dalriada.

## Outros 
*
Historia ano a ano
397

## Acontecementos 
### Asia 
* Os xiongnu instálanse en Gansu, China (397-439).

### África 
* Revolta do mouro Xildón no norte de África so instigación de Eutropio. Estilicón reprime a rebelión.

### Europa 
*Eutropio, que dirixe os asuntos do Imperio romano de Oriente, nomea ao xefe visigodo, Alarico I, *magister militum* no Ilírico oriental.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Ambrosio de Milán. teólogo e bispo (n. ca. 340).
* Amiano Marcelino, historiador romano (n. ca. 330).

## Outros 
*
Historia ano a ano
Forcalquier

**Forcalquier** é unha comuna do departamento de Alpes-de-Haute-Provence, da rexión Provence-Alpes-Côte d'Azur, Francia. Tiña 4.650 habitantes en 2004.
Verbo Xido (grupo ecoloxista)

A '*Asociación Ecoloxista e Cultural de Terra de Montes *Verbo Xido'''* creouse en febreiro de 2001 co propósito de promover actividades culturais, etnográficas e medioambientais na bisbarra de Terra de Montes, nos concellos de Cerdedo-Cotobade, Forcarei, Beariz e parte do resto dos territorios que compoñen historicamente a bisbarra.

## Historia e características
Entre os seus obxectivos é de salientar a promoción, potenciación e desenvolvemento do Centro Etnográfico de Terra de Montes (CETMO), domicilio social da Asociación.

Destaca a colaboración co Centro Etnográfico de Terra de Montes de Soutelo de Montes, un museo nacido por iniciativa privada. Neste centro organízanse conxuntamente exposicións e charlas, ademais de visitas guiadas para colexios.

Integrouse na Asociación pola Defensa da Ría de Pontevedra, e na plataforma Nunca Máis.

Ademais do seu voceiro, a publicación *Verbo Xido*, teñen editado varios libros:

* *Cerdedo na obra do Padre Sarmiento*, Carlos Solla Varela (2002)
* *Cerdedo in the Voyager I*, Carlos Solla Varela (2004); en colaboración con Ediciones Cardeñoso, Vigo
* *Xosé Otero Espasandín. Vida e pensamento dun cerdedense desterrado*, Dionisio Pereira (2004)
* *Centro Etnográfico de Terra de Montes. Guía Didáctica'', Alfredo González Ruibal (2004)

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina sobre a asociación Verbo Xido
Eficiencia de Pareto

O **óptimo de Pareto** ou **eficiencia de Pareto** é un concepto introducido polo economista italiano Vilfredo Pareto. Este concepto aplícase á teoría dos xogos e as ciencias sociais. En xeral, atopamos situacións de óptimo de Pareto en problemas de toma de decisión con varios criterios e en problemas de optimitzación.

Dende un punto de vista económico, Dise que unha situación é óptimo de Pareto (ou eficiente no sentido de Pareto) cando non é posible que ninguén obteña unha ganancia superior sen provocar que alguén perda.

As situacións eficientes de Pareto representan un primeiro punto de equilibrio en toda situación económica: en efecto, nunha situación que non é eficiente no sentido de Pareto sempre hai polo menos un dos actores que pode obter unha ganancia superior sen que isto prexudique a ninguén, e polo tanto tenderá a obter esta ganancia, posto que o pode obter sen ter que vencer ningunha resistencia por parte dos outros, polo menos a priori.

En xeral, considérase que toda situación que non sexa óptimo de Pareto representa un uso incompleto dos recursos dispoñibles.
Fortaleza

O termo **Fortaleza** é a calidade do forte, xa sexa física ou moralmente. Pode referirse a:

***Fortaleza**, en arquitectura, construción militar destinada á defensa dun sitio estratéxico;
***Fortaleza**, unha virtude segundo Aristóteles e outras éticas como a cristiá.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza:
***A Fortaleza**, lugar da parroquia de San Pedro de Nós, no concello de Oleiros;
***A Fortaleza**, lugar da parroquia de San Vicenzo de Curtis, no concello de Vilasantar.

;Fóra de Galiza

;No Brasil
***Fortaleza**, capital do estado do Ceará;
***Fortaleza de Minas**,  municipio no estado de Minas Gerais.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
***Fortaleza Esporte Clube**, club polideportivo da cidade brasileira de Fortaleza.
***Castelo**, tipo de fortificación permanente medieval, xeralmente erguido en posición dominante no terreo, próximo das vías de comunicación, o que facilitaba o avistamento das tropas inimigas a gran distancia.
Museo do Castro de Viladonga

O **Museo do Castro de Viladonga** é un museo situado ao carón do Castro de Viladonga, na parroquia do mesmo nome, pertencente ao concello de Castro de Rei, foi concibido para gardar, investigar e expoñer tódolos materiais procedentes das escavacións do castro realizadas a partir do ano 1971.

Sitúase nun socalco exterior entre as dúas últimas murallas do lado leste do castro.

## Historia 
Comezouse a construír no ano 1975 a instancias do arqueólogo Manuel Chamoso Lamas e o apoio do daquela Subdirector General de Bellas Artes, Ramón Falcón Rodríguez, natural do concello. Seguindo o deseño do coruñés Carlos Fernández-Gago e cos fondos do Ministerio de Educación e Ciencia e a Fundación Pedro Barrié de la Maza remataron as obras no ano 1977.

O 10 de maio de 1983, co informe favorable da Xunta Superior de Museos creouse por orde ministerial o Museo Monográfico do castro de Viladonga como dependente do Patronato Nacional de Museos. Tras o acondicionamento do edificio o museo foi inaugurado oficialmente o 29 de novembro de 1986.

No ano 1989 a xestión do museo pasou á Consellería de cultura da Xunta de Galicia. Neses tempos formulouse a necesidade de acometer unha ampliación e reforma do edificio. O arquitecto do novo proxecto foi José Luis Arias Jordán, desenvolvéndose as obras entre o ano 1991 ao ano 1994.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castro de Viladonga
* Museos de Galicia
* Cultura castrexa

### Ligazóns externas 
* Museo do Castro de Viladonga
* Amigos do Museo Castro de Viladoga
* MUGA Sistema Galego de Museos
* Consello Galego de Museos
Vilar de Donas, Palas de Rei

**San Salvador de Vilar de Donas** é unha parroquia do concello lucense de Palas de Rei. Segundo o IGE en 2011 tiña 121 habitantes (63 homes e 58 mulleres).

A súa igrexa parroquial, a Igrexa de Vilar de Donas é de estilo románico e pertencía a un antigo mosteiro medieval, sendo especialmente relevantes histórica e artisticamente as pinturas do seu interior. Preto desta tamén se atopa a **Capela do Santo Antón** cunha fachada renacentista.

## Galería de imaxes 
:*Vexa o artigo principal en Galería de imaxes da igrexa de Vilar de Donas*

Ficheiro:Igrexa de San Salvador de Vilar de Donas, Palas de Rei.jpg|Igrexa de San Salvador de Vilar de Donas
Ficheiro:VilarDeDonasIgrexaPorta.jpg|Porta da Igrexa 
Vilar de Donas-06-Portal-1996-gje.jpg|Porta
Ficheiro:Vilar de Donas xeral.jpg|Vista xeral
Ficheiro:Ábsidas Vilar de Donas ed.jpg|Ábsidas exterior.
Vilar de Donas-08-Stuehle-1996-gje.jpg

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilar de Donas 
### Parroquias de Palas de Rei 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Igrexa de San Salvador de Vilar de Donas
* Lugares de Palas de Rei
Verbo Xido (publicación)

A publicación ***Verbo Xido*** é o voceiro da Asociación Ecoloxista e Cultural do mesmo nome (Asociación Verbo Xido). O primeiro número publicouse en xullo de 2002, e a súa periodicidade é irregular.
## Descrición 
Conta con colaboracións de autores como Dionisio Pereira ou Carlos Solla Varela, e ten artigos de ecoloxismo, memoria histórica e de divulgación sobre a Terra de Montes.
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
### Ligazóns externas 
* Algúns exemplares tabeirosmontes.com
358

## Acontecementos 
* Asentamento dos francos, como *foederati* de Roma, na zona que hoxe denominamos Brabante.
* Cuados e sármatas tentan invadir Panonia, mais son rexeitados polo emperador Constancio II. 
* O papa Liberio regresa a Roma do seu exilio na Tracia.

## Nacementos 
## Mortes 
## Outros 
*

Historia ano a ano
565

## Acontecementos 
* O khan Baián inicia a xefatura sobre os ávaros, pobo nómade das estepas eurasiáticas (até ca. 602).

### Asia 
* Persas e turcos combaten os hunos en Asia central, acabando por dividirse entre eles a Bactriana.

### Oriente Próximo 
* 14 de novembro - Xustiniano II sobe ao trono de Bizancio, sucedendo a seu tío Xustiniano I o Grande.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Marzo - Belisario, xeneral bizantino (n. 505).
* 13 ou 14 de novembro - Xustiniano I o Grande, emperador bizantino (n. 485).
* Procopio de Cesarea, historiador (n. ca. 500).

## Outros 
* Historia ano a ano
567

## Acontecementos 
### Asia 
* Comezo do reinado de Kirtivarman I, monarca da dinastía Châlukya de Vatapi (até 598).
* Os ávaros derrotan os xépidos, asentándose na área do Danubio.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Cariberto I, rei merovinxio dos francos (n. ca. 521).

## Outros 
* Historia ano a ano
272

## Acontecementos 
### Asia 
* Hormizd I ascende ao trono persa sucedendo a Sapor I (até 273).
* O emperador romano, Aureliano, somete ao reino de Palmira, en Oriente Próximo. A raíña Cenobia intenta fuxir, mais é capturada e levada a Roma.

## Nacementos 
* Constantino I o Grande, empeador romano (data probábel de nacemento; m. 337)

## Mortes 
* Sapor I, monarca sasánida de Persia.
* Casio Dionisio Lonxino, filósofo e conselleiro da raíña Cenobia de Palmira; executado (n. ca. 212).

## Outros 
* Historia ano a ano
Tommy Hilfiger

**Thomas Jacob Hilfiger**, coñecido como **Tommy Hilfiger**,nado o 24 de marzo de 1951 en Elmira, Nova York, é un dos deseñadores e estilistas americanos máis coñecidos e é o creador da marca de roupa e complementos *Tommy Hilfiger* e *Tommy*.

## Traxectoria 
Provén dunha familia católica irlandesa sendo o segundo de nove irmáns. Dende cativo tiña claro que a súa profesión ía ser deseñador de moda. Así, comezou a súa carreira en 1969 como distribuidor de roupa hippy. Posteriormente, a comezos da era disco (finais dos anos 70 e primeiros dos anos 80), traballou para a marca Jordache.

Non foi ata 1985 cando creou a súa primeira liña de roupa. Nun principio era unha marca descoñecida, e a súa primeira campaña publicitaria dicía: "Os catro mellores deseñadores de roupa de home son Ralph Lauren, Perry Ellis, Calvin Klein e Tommy Hilfiger".
Dende entón Tommy Hilfiger afiánzase cada vez máis coma unha das máis grandes marcas de roupa, altamente solicitada sobre todo en Estados Unidos.

Unha das súas estratexias é a súa publicidade, chea de mozos e mozas xenuinamente americanos, de grandes mandíbulas e aspecto san. As súas últimas fichaxes están no contorno da Casa Branca xa que son os sobriños de George W. Bush, Lauren Bush e George P. Bush. 
miniatura|dereita|Lauren Bush
Os seus recoñecidos deseños están hoxe en día presentes en Europa, Estados Unidos, América Latina, entre outros.

## Liña de roupa 
miniatura|dereita|Beyoncé, elixida para a campaña True Star, perfume de Tommy Hilfiger-
* **Tommy Hilfiger**, a liña de roupa da marca, vendida nos grandes centros comerciais e nas tendas específicas da marca.
* **Hilfiger Denim**, unha liña de roupa próxima á moda vaqueira e xuvenil, nun estilo rock and roll e bohemio.
* **True Star**, unha fragrancia creada por Hilfiger e da cal Beyoncé é a escollida para a súa campaña publicitaria. 
* **Red Label**, unha liña de produtos denim, jeans, suadoiros e camisetas.
* **H by Tommy Hilfiger**, unha liña de alta gama (as camisas custan como mínimo 60 euros) vendida nas tendas da marca.
* **Tommy Hilfiger Sport**, liña de produtos deportivos dende o ano 1990.
* ** Tommy Hilfiger Sailing**, creada na primavera do 2007.