open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Moulin Rouge

thumb|200px|right|O *Moulin Rouge*, en París
thumb|Henri de Toulouse-Lautrec: *La danse au Moulin Rouge* (1890)
**Moulin Rouge** (que en galego significa *Muíño Vermello* e pronunciado algo semellante a 'mulén ghux') () é un cabaré tradicional, construído no ano 1889 por Josep Oller, que xa era propietario anteriormente do *Paris Olympia*. Situado na zona de Pigalle no Boulevard de Clichy, ao pé de Montmartre, en París, Francia. É famoso polo gran muíño vermello que ten no seu faiado. O Moulin Rouge é un símbolo emblemático da noite parisiense, e ten unha rica historia ligada á bohemia da cidade.

Hai máis de cen anos que o Moulin Rouge é lugar de "visita obrigatoria" para moitos turistas. O Moulin Rouge continúa a ofrecer na actualidade unha gran variedade de espectáculos para todos aqueles que queren evocar o ambiente bohemio da Belle Époque e que aínda está presente no interior da sala de espectáculos. Non obstante, o estilo e o nome do Moulin Rouge de París foron imitados por moitos clubs de variedades e salas de espectáculos en todo o mundo.

A sala, as bailarinas e os seus clientes constituíron un dos temas preferidos na obra do pintor Henri de Toulouse-Lautrec.
A súa grande estrela a inicios do século foi a inesquecíbel Mistinguett.

## Filme 
Existen varios filmes inspirados no local parisiense.

En 2001 estreouse o filme *Moulin Rouge!*, de grande éxito, dirixido por Baz Luhrmann e protagonizado por Nicole Kidman e Ewan McGregor.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Moulin Rouge de París — Páxina Web Oficial
Moulin Rouge (homónimos)

**Moulin Rouge** pode referirse a:
***Moulin Rouge**, cabaré existente en París, Francia;
****Moulin Rouge***, filme de 1952 dirixido por John Huston;
****Moulin Rouge!***, filme de 2001 dirixido por Baz Luhrmann.
Rally Botafumeiro de 2011

O **Rally Botafumeiro de 2011** foi a 23ª edición e a novena e última rolda da tempada 2011 do Campionato de Galicia de Rally. Celebrouse entre o 16 e o 17 de decembro.

## Itinerario 
## Clasificación final 
## Notas
Torrente, Conxo, Santiago de Compostela

**Torrente** é un lugar da parroquia de Conxo, no concello coruñés de Santiago de Compostela, na comarca de Santiago.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Conxo 
### Parroquias de Santiago de Compostela 
## Notas
Luis Avilés

**Luis Avilés Baquero**, nado en Bogotá (Colombia) en 1969 e veciño de Noia, é un cineasta galego.

## Traxectoria 
Estudou dirección no Centre d'Estudis Cinematografics de Catalunya e ten traballado na realización de anuncios publicitarios e vídeos musicais, así coma na produción de series para a televisión.

## Filmografía 
* *A subela*, curta, 22', con Xosé Manuel Olveira "Pico", María Bouzas, Xabier Deive e Xosé Manuel Esperante (2002).
* *Retornos*, con Xavier Estévez, Manuela Vellés, Xosé Manuel Olveira "Pico", Luis Zahera, Emilio Gutiérrez Caba e María Bouzas, (2010).
* *+Cuñados*, 2024.

## Vida persoal 
É fillo do escritor galego Antón Avilés de Taramancos (1935-1992).

## Notas
Jackie Gleason

**John Herbert** "**Jackie**" **Gleason**, nado en Brooklyn, Nova York o 8 de febreiro de 1916 e finado en Fort Lauderdale o 24 de xuño de 1987 foi un actor, humorista e cantante estadounidense.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Germaine Dulac

**Charlotte Elisabeth Germaine Saisset-Schneider**, nada en Amiens (Somme) o 17 de novembro de 1882 e finada en París o 20 de xullo de 1942 foi unha cineasta, crítica e xornalista francesa, coñecida como **Germaine Dulac**. Tralo seu matrimonio comezou a súa carreira xornalística nunha revista feminista e máis tarde interesouse polo cinema. Coa axuda do seu home e dunha amiga fundou unha compañía cinematográfica e dirixiu varios filmes comerciais antes de tornar cara ao impresionismo e ao surrealismo. Os seus traballos máis coñecidos son o filme impresionista *La Souriante Madame Beudet* (1922/23) e o experimento surrealista *La Coquille et le Clergyman* (1928). A súa carreira sufriu a chegada do cinema sonoro e pasou a última década da súa vida traballando en noticiarios para Pathé e Gaumont.

## Traxectoria 
Dulac naceu en Amiens, na familia de clase media alta dun oficial da carreira militar. Como o traballo do seu pai levaba á familia a mudarse frecuentemente a pequenas gornicións militares, Dulac foi enviada a vivir coa súa avoa a París. Alí comezou a interesarse na arte e estudou música, pintura e teatro. Trala morte dos seus pais estableceuse definitivamente en París e combinou os seus nacentes intereses no socialismo e no feminismo coa carreira de xornalismo. Ademais atopou tempo para traballar no equipo editorial de *La Fronde*, un xornal feminista radical do seu tempo. Pouco despois da súa volta a Francia decidiu crear unha compañía cinematográfica. Dulac e a escritora Irène Hillel-Erlanger fundou D.H. Films, con apoio financeiro do marido de Dulac, do que se divorciou en 1920.. A compañía produciu varios filmes entre 1915 e 1920, todos dirixidos por ela e escritos por Hillel-Erlanger. Entre eles estaban o seu primeiro filme *Les soeurs ennemies* (1915/16), ''Vénus Victrix, ou Dans l'ouragan de la vie* (1917) e *Géo, le mystérieux* (*La vraie richesse*, 1916).

O maior éxito de Dulac foi *Âmes des fous* (1918), melodrama escrito por ela mesma e no que aparece a actriz Ève Francis, que presentou a Dulac o seu amigo (logo marido) o cineasta e crítico Louis Delluc. Pouco despois Dulac e Delluc colaboraron en *La fête espagnole* (1920), protagonizado por Francis e que declarado un dos máis influentes da década. Porén, só se conservan algúns fragmentos. A súa colaboración continuou noutros filmes.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* Dozoretz, Wendy. 1982. *Germaine Dulac : Filmmaker, Polemicist, Theoretician*. Diss., New York University, 362 pp.
* Flitterman-Lewis, Sandy. 1996. *To Desire Differently: Feminism and the French Cinema*. Columbia University Press. ISBN 978-0-231-10497-5
* Ford, Charles. *Germaine Dulac : 1882 - 1942*, París : Avant-Scène du Cinéma, 1968, 48 p. (Serie: Anthologie du cinéma ; 31)
* Katz, Ephraim; Fred Klein, Ronald Dean Nolan (2005). The Film Encyclopedia (5th Edition ed.). Nova York: HarperPerennial. ISBN 0-06-074214-3.
### Ligazóns externas 
* *La Coquille et le Clergyman'' en UbuWeb
* Germaine Dulac en Virtual History
Henri Pescarolo

**Henri Jacques William Pescarolo**, nado en París o 25 de setembro de 1942, é un expiloto de carreiras francés.
## Traxectoria
Participou en 64 Grandes premios de Fórmula 1 do Campionato Mundial, debutando o 22 de setembro de 1968. Logrou un podio, e anotou un total de 12 puntos no campionato. Levaba un casco verde distintivo, e aínda ten unha barba de face completa que cobre parcialmente as queimaduras sufridas nun accidente. Henri Pescarolo tamén participou no Rally Dakar.

Despois da retirada de Pescarolo da Fórmula 1, fundou o seu propio equipo, que competiu ata 2012 nas Endurance Series de Le Mans e nas 24 Horas de Le Mans, que gañou como piloto en catro ocasións (1972, 1973, 1974 e 1984). O seu equipo, Pescarolo Sport, foi patrocinado por Sony PlayStation 2 e Gran Turismo 4. Durante os cinco anos que Pescarolo competiu na competición Courage de prototipos C60, fixéronse tantas modificacións no modelo que Courage permitiu ao equipo nomear o coche por si mesmos, tal era a diferenza entre o seu modelo e o estándar C60. En 2005, desenvolveuse aínda máis para cumprir cos regulamentos "híbridos", antes do cambio de formato de LMP1/2. 
[miniatura|left|[Franck Montagny pilotando o Pescarolo C60 durante a práctica para a 24 Horas de Le Mans de 2006.]] 
Pescarolo ten o récord de 33 saídas en Le Mans e gañou a carreira en catro ocasións como piloto. Aínda ten que gañar a carreira como dono dun equipo, estivo moi preto en 2005 co Pescarolo C60H. O seu equipo arranxoullas para gañar o campionato LMES no mesmo ano. O seu equipo tamén foi segundo en Le Mans en 2006, seguido dun terceiro en 2007 detrás dun par de prototipos con motor diésel.

Henri Pescarolo tamén é un entusiasta piloto de helicóptero.

## Rexistro de carreiras 
### Resultados nas 24 Horas de Le Mans 
### Resultados Completos na Fórmula 1 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican *pole position*; as carreiras en *cursiva* indican volta rápida.

## Notas 
### Ligazóns externas
Microcoche

[miniatura|250px|BMW [Isetta, un dos microcoches máis famosos.]]
Un **microcoche** é un automóbil especialmente pequeno. Úsanse varias definicións, incluíndo "menos de 3 m de lonxitude" e "menos de 2.400 l de volume interior". Tipicamente, os microcoches teñen asentos para o condutor e un pasaxeiro e moitos teñen soamente tres rodas.

O aforro que xera un destes coches a miúdo viuse incrementado polo feito de que os microcoches de tres rodas tiñan un tratamento de motocicleta a nivel fiscal e de seguro. En anos recentes sufriron un rexurdimento para o seu uso en cidades con moitísimo tráfico.

## Orixe 
[miniatura|250px|[Renault Twizy.]]

Este tipo de coches adoita deseñarse e fabricarse por razóns económicas, cando as materias primas ou os carburantes son escasos e caros. Moitos microcoches foron deseñados en Europa trala segunda guerra mundial, particularmente en Alemaña, onde as antigas fábricas de avións como Messerschmitt e Heinkel convertéronse en importantes fabricantes de microcoches. Os Messerschmitt KR175 e KR200 ata tiñan teitos que eran semiesferas de cristal ao estilo dos avións, o que deu orixe ao nome de *coches burbulla* para referirse a todos estes microcoches da posguerra. Francia tamén produciu un gran número de microcoches chamados voiturettes, pero ao contrario que os alemáns, non se venderon noutros países. Os deseños europeos caracterízanse polos seus deseños estraños e as súas solucións innovadoras.

En España produciuse así mesmo unha explosión de modelos na posguerra, sendo o máis famoso o Biscuter.

Coches moi pequenos foron igualmente populares no Xapón, onde de novo se viron beneficiados a nivel fiscal en comparación con outros tipos de coches. Estes vehículos, coñecidos como keicars, difiren dos deseños europeos en que parecen versións reducidas de automóbiles de turismo, sendo máis similares aos do segmento A.

O Smart Fortwo, lanzado en 1998, podería considerarse unha reinvención do principio do microcoche que terá éxito. Como os keicars xaponeses, é de deseño convencional. O Renault Twizy, cuxa produción comezou en 2011, é un microcoche urbano de gran difusión, que ten a característica de ser eléctrico.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Ligazóns externas 
*Web dos microcoches españois da posguerra
*The Bruce Weiner Microcar Museum
Siata Española S.A.

**Siata Española S.A.** foi un fabricante español de automóbiles con sede en Tarragona activo dende 1960 ata 1973. O nome da súa empresa matriz era **Siata**.

## Historia da compañía 
A empresa foi fundada en 1960 en Barcelona como unha rama da italiana Siata para a produción de automóbiles. A fábrica estaba en Tarragona. En 1973 cesou a produción logo de facer ao redor de 15.000 unidades.

Os vehículos baseáronse nos modelos de SEAT, construídos con motores de catro cilindros de 750 cc a 850 cc. Entre as súas creacións atópase o Ampurias, con motor modificado ata os 750cc (máis potencia, grazas a uns novos pistóns) e cunha carrozaría de tres volumes, o Turisa con carrozaría cupé ou spider, ou o Tarraco, un coche deportivo de catro prazas con motores de 750cc ou 850cc.

Siata Española tamén construíu a Formichetta e a furgoneta de repartimento Minivan. En 1972 foi absorbida por Ebro, que seguiu fabricando a furgoneta, denominada a partir dese momento Ebro Siata 40.

Un vehículo desta marca atópase no museo do automóbil 'Col·lecció d'Automòbils de Salvador Claret' en Sils.

Siata Turisa 1961.jpg|Siata Turisa de 1961.
Siata Tarraco 1966.JPG|Siata Tarraco de 1966.
1965 Siata Tarraco Front.jpg|Siata Tarraco 1979 en Elx.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Páxina de Internet de autopasión18
Antonio Manchón

**Antonio Manchón Quílez**, nado en Xàtiva en 1836 e finado en 1910, foi un debuxante e xilógrafo valenciano. Era tío e padriño do tamén debuxante Ramón Manchón Herrera.
[miniatura|Gravado de Manchón, dun debuxo de Gerardo Meléndez y Conejo, da porta norte da [Catedral de Ourense.]]

## Traxectoria 
Realizou estudos de debuxo, pintura e gravado na Real Academia de Belas Artes de San Fernando de Valencia. Na cidade do Turia, traballou no obradoiro de Carlos Capuz, onde deprendeu a entallar en buxo.

Despois abandonou Valencia e estivo en Barcelona, en París (onde foi pupilo de François Auguste Trichon) e en Londres, lugares onde ampliou os seus estudos artísticos. Acabada a súa viaxe por Europa, instalouse en Madrid e exerceu como xilógrafo para moitas revistas da época, coma *La Ilustración Republicana Federal*, *La Ilustración Gallega y Asturiana*, *La Ilustración Española y Americana*, *El Arte de España* ou *El Museo Universal*, ademais de traballar na ilustración de diversas novelas, destacando especialmente a edición de 1868 de '*Don Quixote da Mancha* do editor Urbano Manini, entre outros traballos e colaboracións.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Biografía de Antonio Manchón na páxina web da Biblioteca Municipal de Xátiva
Ioan Niculae

**Ioan Niculae**, nado en Buturugeni o 19 de xullo de 1954, é un home de negocios e emprendedor romanés. Segundo a revista *Forbes* é unha das persoas máis ricas da Romanía, cunha fortuna estimada de 1.100 millóns de dólares estadounidenses en setembro de 2014.

## Traxectoria 
É propietario do grupo InterAgro, conglomerado agrícola e fertilizantes líder de Romanía, cuns ingresos superiores a 630&nbsp;000&nbsp;000 de euros no ano 2012. A través da súa empresa, Niculae xestiona aproximadamente 50.000 hectáreas de campos agrícolas e é o maior cultivador de cereais romanés. Tamén é o propietario de 170 hectáreas de viñedos, collendo a súa primeira colleita en 2008. Desde 2004, o importe total dos seus investimentos agrícolas feitos pola súa empresa superaron os 100 millóns de euros. Niculae foi acusado de ser un informante da Securitate, a axencia de policía secreta da Romanía comunista.

Na lista dos multimillonario de Forbes do ano 2013, afirmouse que ten unha fortuna estimada de 1.200 millóns de dólares, mantendo a posición 1.372 mundial. É o terceiro romanés destacado na lista da revista, despois de Dinu Patriciu e Ion Tiriac. Dende o ano 1996 Niculae é propietario do equipo de fútbol Astra Giurgiu.

Entrou no mundo dos negocios a partir de 1990 coa creación, xunto a un compañeiro turco, dunha empresa de comercio de produtos químicos chamada Interaction.

En 1995, fundou a InterAgro, unha *joint venture* romanés-chinesa. En 1997, Niculae tornouse como accionista maioritaria da refinaría Astra Ploiesti, tralo investimento de 16 millóns de dólares. En 1998, comprou a compañía de seguros romanesa Asirom, despois de investir 21 millóns de dólares. Despois vendeu esas accións en 2007, reportándolle un beneficio de 65 millóns de dólares. En 2012, a Administración Tributaria Nacional de Romanía acusou Niculae de fraude ó orzamento nacional debido ás acusacións de que a súa empresa de tabaco, Galaxy Tobacco, non pagara os seus respetivos impostos, por un valor que excedían aos 120 millóns de dólares. Niculae loitou contra os cargos na corte e gañou.

Afrontou tamén un escándalo público o outono de 2013 despois de que axentes estatais descubrisen que dous políticos romeneses lle deron a Interago unha serie de descontos favorables en transferencias de gas entre o ano 2006 derivados das súas prácticas nun dos seus negocios no sector de petróleo e gas. El nega tódalas acusacións.

Ese memo ano, 2013, Niculae fundou o Consello Romanés de Investidores.

### Vida persoal 
No ano 2013, Niculae divorciouse da súa muller, Domnita Niculae, dando fin a 31 anos de matrimonio. É pai de tres fillos.

## Notas
Escorregamento bacteriano

O **escorregamento bacteriano** é un proceso mediante o cal certas bacterias poden moverse reptando por si mesmas estando en contacto cunha superficie sólida, pero sen utilizar flaxelos (os cales son o mecanismo de movemento máis común entre as bacterias). O mecanismo mediante o cal se realiza este movemento é descoñecido total ou parcialmente para moitas bacterias, e é probable que os distintos grupos bacteriano utilicen mecanismos diferentes para moverse escorregando. Este tipo de movemento é importante entre as cianobacterias, mixobacterias e especies de *Cytophaga* e *Flavobacterium*. Xeralmente son bacilares ou filamentosas. O movemento é moito máis lento que o realizado con flaxelos.

A mobilidade por escorregamento permítelle á célula colonizar novos ambientes ou interaccionar con outras células, e mesmo, como no caso das mixobacterias, ter un comportamento social e cooperativo.

## Mecanismo 
O único mecanismo coñecido implica o uso de pili de tipo IV en bacterias como *Pseudomonas aeruginosa* e *Myxococcus xanthus*. Estes pili esténdense e retráense, e en *Myxococcus* este tipo de movemento chámase motilidade S. Ademais, *Myxococcus xanthus* ten outro tipo de motilidade chamado motilidade A, para o cal se propuxeron outros dous mecanismos, un que implica a exección dunha mucilaxe de polisacáridos a partir de boquillas situadas a cada lado do corpo  e outro que utiliza "complexos de adhesión focal" distribuídos ao longo do corpo da célula.

Na motilidade de mixobacterias por complexos de adhesión focal, fórmanse complexos de adhesión transitoria que permanecen en posicións fixas relativas ao substrato mentres a célula se move cara a adiante. Os complexos ensámblanse no extremo anterior da célula e dispérsanse no extremo posterior. Cando a célula inverte o sentido do movemento, os dous extremos intercambian a súa operación.

O outro mecanismo proposto nas mixobacterias é a mobilidade por exección de mucilaxe. As mixobacterias escorregan sobre as superficies deixando un rastro mucoso ao seu paso. Sabíase que este «moco» actuaba como lubricante, pero ata hai pouco non se podía explicar como se xeraba a forza para o movemento. Recentemente, descubriuse que as bacterias se propulsan expulsando o moco a presión a través dunhas boquillas, a modo de foguetes. As mixobacterias presentan unhas 250 destas boquillas situadas en cada extremo e expulsando moco por un conxunto delas poden escorregar cara a adiante ou atrás a unha velocidade máxima de 10 µm por segundo. 

Outras bacterias que segregan un polisacárido mucoso que utilizan para moverse son as cianobacterias filamentosas.

Unha proposta que se fixo para explicar o escorregamento de *Flavobacterium johnsoniae* é o movemento de proteínas na membrana externa como unha cinta sen fin que por un lado se unen ao substrato e por outro á capa de peptidoglicano, e van movéndose ao longo da membrana.

## Notas
I'll Be Home for Christmas (filme de 1998)

'''''I'll Be Home for Christmas''''' é un filme de estadounidense dirixido por Arlene Sanford que se estreou no 1998.

## Sinopse 
Por mor dunha cruel vinganza, uns días antes do Nadal, un estudante universitario esperta no medio do deserto de California vestido de Papá Noel. O problema é que debe chegar para pasala Noiteboa co seu pai se non quere quedar sen o fantástico coche prometido e perder a súa moza, á cal estalle a facelas beiras o rapaz máis sedutor da facultade.

## Personaxes 
* Jonathan Taylor Thomas como Jake Wilkinson
* Jessica Biel como Allie Henderson
* Adam LaVorgna como Eddie Taffet
* Gary Cole como Pai de Jake
* Eve Gordon como Carolyn Wilkinson
* Lauren Maltby como Tracey Wilkinson
* Andrew Lauer como Nolan
* Sean O'Bryan como Oficial Max
* Lesley Boone como Marjorie

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes
Catálogo de Ikea

dereita|250px
O **Catálogo de Ikea** é unha publicación publicitaria de periodicidade anual editada e publicada pola multinacional sueca Ikea. O folleto ten entre trescentas e catrocentas páxinas e amosa máis de dez mil artigos comerciais.

## Historia 
Foi primeiramente publicado en 1951. A edición de 2013 publícase en 43 países. Co gallo da apertura da tenda de Ikea na Coruña repartíronse 600.000 exemplares da edición de 2011 en Galiza dos cales 33.000 foron da edición en galego. O catálogo titulábase na capa: Ikea, viva a república independente da miña casa. Desta edición en España repartíronse 9,2 millóns de exemplares e no resto do mundo 197 millóns. En España o catálogo de Ikea está dispoñible en español, inglés, catalán, éuscaro e galego.

O catálogo de Ikea inclúe fotos dos novos produtos e habitacións totalmente decoradas con eles. As imaxes amosadas, ata o 75%, son xeradas por ordenador. O primeiro produto xerado virtualmente en 3D foi a cadeira Bertil en 2006. A primeira habitación xerada por ordenador data de 2010. Os modelos son creados mediante aplicacións coma 3DStudio Max ou V-Ray. Os render xerados por estes programas son tratados posteriormente con Photoshop para que semellen máis reais as imaxes e amosar pequenos defectos que as fagan máis cribles.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns internas 
* Catálogo Ikea en liña, en galego
Adiante (Vigo)

***Adiante*** foi unha revista editada pola Confederación Xeral de Traballadores Galegos entre 1987 e 1993.

## Historia e características 
Apareceu en maio de 1987. Revista con contidos políticos e literarios, estaba dirixida por Margarita Ledo Andión e no consello de redacción figuraban Fernando Acuña, Luís Burgos, Alberto Fernández Campo, Francisco Sebio e Xosé Manuel García Crego. Entre os colaboradores da sección literaria figuraron Xosé Luís Méndez Ferrín, Xosé Ramón Mariño Ferro, Manuel Outeiriño, Úrsula Heinze, Gonzalo Navaza e Suso de Toro. Publicáronse 58 números, desapareceu en decembro de 1993.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
### Ligazóns externas 
* *Adiante* en formato dixital
Casa Manola

***Casa Manola*** é unha serie de televisión, do xénero da comedia, con guión de Jacobo Paz Limia e Xosé Antón Moure Ferreiro, producida por Filmanova para Televisión de Galicia dende 2014.

## Descrición 
A serie grávase sen decorados (en escenarios naturais) na Casa dos Noche, na parroquia de Colantres, concello de Coirós.

### Argumento 
Manola e Barrantes, irmáns, aproveitando unha subvención, reforman a casa facendo unha casa de turismo rural. Por quedar sen traballo, Nacho -fillo de Manola- e a súa muller teñen que deixar a cidade da Coruña e ir vivir á casa acabada de reformar.

## Intérpretes 
* María Costas - Manola, propietaria da casa.
* Evaristo Calvo - Barrantes, irmán de Manola (tío de Nacho).
* Víctor Mosqueira - Nacho, fillo de Manola.
* Isabel Blanco - Vero, muller de Nacho.
* Santi Romay - Sindo, taberneiro.
* Episódicos: Santi Prego, Miro Magariños (Cabanés), Antonio Mourelos, Laura Ponte Santasmarinas, Camila Bossa, Luísa Merelas, Milo Taboada, Marcos Orsi, Belén Constenla, César Cambeiro Quintela, Carolina Vázquez, Alfonso Agra, Xabier Deive, Estíbaliz Veiga...

## Tempadas 
### Primeira tempada (6 episodios) 
### Segunda tempada 
### Terceira tempada 
## Audiencia 
Na súa estrea alcanzou un 15,8 % de share, 5,1 puntos por enriba da media da cadea no día de emisión, con 185.000 espectadores. Ademais, *Casa Manola* foi o programa máis visto do día por detrás do *Telexornal* das 14:30 h, a pesar da competencia na noite do luns: *La que se avecina* (Telecinco), *Isabel* (TVE), *Top Chef* (Antena 3), *CSI* (Cuatro)...

## Galardóns e nomeamentos 
### Premios Mestre Mateo 
Nos Premios Mestre Mateo de 2014, *Casa Manola* estivo nomeado en 2 categorías, mais non colleitou ningún premio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Mofa e Befa
### Ligazóns externas
Federación Agropecuaria del Norte Galaico

A **Federación Agropecuaria del Norte Galaico** foi unha asociación gandeira de varias parroquias dos concellos de Riotorto, A Pontenova, A Pastoriza e Meira constituída en 1909.

## Historia e características
Venancio Gavín Gallo foi un dos seus promotores e estivo á fronte das súas oficinas en Lugo dende abril de 1910. A Federación levou a cabo estudos de cultivo con sementes que traían do estranxeiro, tiña campos de experimentación e proxectaba a introdución de nova maquinaria e a fabricación industrial de queixos en réxime cooperativo. En 1911 celebrou as primeiras paradas de sementais e os primeiros concursos de gando; iniciativas que lle permitiron realizar exportacións de reses a Barcelona.

## Véxase tamén
### Bibliografía
*
Buturugeni

**Buturugeni** é unha comuna romanesa localizada no Condado de Giurgiu, na rexión de Muntenia. A comuna ten unha área de 43,58 km² e a súa poboación era de 3.991 habitantes segundo o censo de 2007.

A comuna está formada pola unión de catro aldeas: Buturugeni, Pădureni, Podu Ilfovăţului e Poşta.

## Notas
Para mariñeiros, nós

***Para mariñeiros, nós*** é unha serie de curtas de humor de Correlo Filmes, nacida en Internet e emitida por V Televisión dende 2010. Foi dirixida por Omar Rabuñal O elenco está composto por Suso Lista, Manuel Castro, Vicente de Souza e Tamara Torrado.

## Argumento 
A serie reflicte as reflexións retranqueiras e cheas de humor negro de dous mariñeiros da Costa da Morte, Pinto (Suso Lista) e Cobiñas (Manuel Castro Duarte), na Taberna de Raimundo (atendida por Vicente de Souza e Tamara Torrado Roel) na localidade ficticia de Cormariñas.

Os interiores grávanse no bar Biscoiteiro de Corme, Ponteceso.

## Galardóns e nomeamentos 
### Premios Mestre Mateo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* [https://www.facebook.com/pages/PARA-MARI%C3%91EIROS-N%C3%93S/106501912714083 ] no Facebook.
* O soportal do audiovisual galego Consello da Cultura Galega
Tesouro de Foxados

O **tesouro de Foxado** é un conxunto de pezas de ouro e prata atopadas no castro de Castelo (ou castro de Foxado), na parroquia de Foxado (Curtis), e actualmente conservadas no Museo de Pontevedra.

## Historia 
En 1932 atopouse unha ola que contiña catro torques de ouro e un brazalete xunto con trinta e cinco moedas feitas cunha aliaxe de ouro e prata.

## Descrición 
Está composto por catro torques de deseño sinxelo e remates en periñas lisas, e outros dous con decoración máis traballada.
[centro|miniatura|[Torque de Foxados, unha das pezas destacadas.]]

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Tesouro
Spring Breakers

***Spring Breakers*** é unha película estadounidense de 2013 dirixida e escrita por Harmony Korine, protagonizada por James Franco, Selena Gomez, Vanessa Hudgens, Ashley Benson, Rachel Korine, e Gucci Mane. A película conta a historia de catro mozas universitarias que deciden roubar un restaurante de comida rápida co fin de pagar as súas vacacións de primavera.

A película foi seleccionada para competir polo León de Ouro no Festival Internacional de Cine de Venecia de 2012.

## Sinopse 
Catro estudantes de universidade chamadas Faith (Selena Gomez), Brit (Ashley Benson), Candy (Vanessa Hudgens) e Cotty (Rachel Korine) queren xuntar cartos para a súa viaxe de vacacións de primavera asaltando un posto de comida rápida. Logo, durante unha noite de festa, as rapazas son arrestadas con cargos por drogas. Con resaca e vestidas só cos seus bikinis, comparecen ante un xuíz, pero son liberadas grazas a Alien (James Franco), un matón local traficante de armas e drogas que as toma baixo a súa proteción e as leva ás vacacións máis salvaxes da súa vida.

## Elenco de actores 
[thumb|Unha parte do elenco principal na estrea do filme en [París en febreiro de 2013 (de esquerda a dereita: Rachel Korine, Ashley Benson, Selena Gomez e Vanessa Hudgens).]]
* James Franco como Alien.
* Selena Gomez como Faith.
* Vanessa Hudgens como Candy.
* Ashley Benson como Brit.
* Rachel Korine como Cotty.
* Heather Morris como Bess.
* Gucci Mane como Archie.
* Ash Lendzion como Forest.
* Sidney e Thurman Sewell/The ATL Twins como Xemelgos Narcotraficantes.

## Produción 
Segundo Harmony Korine, escribiu a película para «compensar» as súas propias vacacións de primavera, xa que se dedicou por completo ao skate, perdeuse no que el veu como unha oportunidade para «actividades hedonistas». A formación orixinal para as protagonistas era Selena Gomez, Vanessa Hudgens e Emma Roberts. Rachel Korine foi a primeira en confirmarse no proxecto. A película filmouse entre marzo e abril de 2012 en e nos arredores de St. Petersburg, Florida. Confirmouse que Skrillex produciría a banda sonora da película.

## Recepción 
A película recibiu críticas xeralmente positivas. A páxina de críticas Rotten Tomatoes dá unha puntuación "fresca" de 75% baseada nos comentarios de 75 críticos, cunha cualificación media de 6,4 sobre 10. O consenso do sitio reza así: "Spring Breakers mestura un punzante comentario social con bikini cheesecake e un desempeño virtuoso de James Franco". En Metacritic, a película ten unha puntuación de 64 sobre 100, baseado nos comentarios de 18 críticos, o que indica "críticas xeralmente favorables".

## Premios e nomeamentos 

## Notas
Moimenta, Moimenta e Montouto, Vinhais

**Moimenta** é unha aldea portuguesa da freguesía de Moimenta e Montouto no concello de Vinhais. Tiña 168 habitantes (2011).
## Demografía

Ficheiro: Vinhais 46.PNG|Evolución da poboación 1864/2011
Ficheiro: Vinhais 47.PNG|Variación da poboación 1864/2011
Ficheiro: Vinhais 48.PNG|Poboación en 2001
Ficheiro: Vinhais 49.PNG|Poboación en 2011

## Patrimonio
*Igrexa de San Pedro ou Igrexa Matriz de Moimenta.
Moimenta e Montouto

**Moimenta e Montouto** é unha freguesía do concello de Vinhais no distrito de Braganza.
É unha freguesía creada logo da reorganización administrativa de 2012/2013, ao unirse as antigas freguesías de Moimenta e Montouto. Forman parte da freguesía as aldeas de Montouto, Carvalhas, Casares, Cerdedo, Landedo, Moimenta e Vilarinho das Touças.

Nesta freguesía sitúase un dos contrafortes do Penedo dos Tres Reinos, que outrora marcaba a fronteira entre os Reinos de Portugal, León e Galicia.

Na aldea de  Carvalhas localízase un antigo paso fronteirizo de Portugal con España, onde aínda se erguen en ambos os lados da raia os antigos postos dos gardas fronteirizos.

## Patrimonio
*Igrexa de San Pedro ou Igrexa Matriz de Moimenta.
As Penas, Candai, Outeiro de Rei

**As Penas** é un lugar da parroquia de Candai no concello lugués de Outeiro de Rei, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 9 habitantes (4 homes e 5 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Candai 
### Parroquias de Outeiro de Rei 
## Notas
Plasmodio

: *Para os protozoos produtores da malaria ver Plasmodium. Non confundir con plasmidio.*
Un **plasmodio** é unha masa de protoplasma ameboide sen parede, multinucleada, que contén moitos núcleos diploides e é o resultado de moitas divisións celulares sen citocinese.

O termo xeralmente se refire ao estadio alimenticio dos mofos mucosos (como os mixomicetos). Pero o termo tamén pode utilizarse para referirse aos estadios multinucleados doutros organismos, nos seguintes casos:
* Plasmodio merogonial e plasmodio esporogonial dos protozoos parasitos intracelulares do antigo subfilo dos Cnidospora (Microsporidios e Mixosporidios).
* Plasmodios do xénero *Plasmodium* de protozoos do filo Apicomplexa causantes da malaria.
* Protoplastos ameboides multinucleados e sen parede celular formados por fusión de células (sincitios) dalgunhas algas como por exemplo as Chlorarachniophyta.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Sincitio
Theda Bara

**Theodosia Burr Goodman**, nada en Cincinnati (Ohio) o 29 de xullo de 1885 e finada nos Ánxeles (California) o 7 de abril de 1955 foi unha actriz estadounidense coñecida como **Theda Bara**.

Bara foi unha das actrices máis populares do cinema mudo e unha das primeiras sex symbols do cinema anterior ao código de produción. Os seus papeis de *femme fatale* valéronlle o alcume de **The Vamp**, abreviatura de *vampire* ("vampiresa"). Bara traballou en máis de corenta filmes entre 1914 e 1926, pero a maioría desapareceron nun incendio en 1937. Tralo seu matrimonio con Charles Brabin en 1921, actuou en dous filmes e retirouse en 1926, sen aparecer nunca nun filme sonoro.

## Traxectoria 
Nada no barrio de Avondale, Cincinnati, o seu pai era Bernard Goodman (1853–1936), un próspero xastre xudeu nado en Polonia. A súa nai, Pauline Louise Françoise de Coppett (1861–1957), naceu en Suíza. Bernard e Pauline casaron en 1882 e tiveron outros dous fillos, Marque Marque (1888–1954) e Esther (1897–1965), O ascenso de Hollywood como centro da industria cinematográfica estadounidense levouna a marchar aos Ánxeles para rodar *Cleopatra* (1917), que foi o seu maior éxito. Aínda que non se conserva o filme si existen moitas fotografías de Bara vestida como Cleopatra.
miniatura|Bara en *Cleopatra* (1917)

Entre 1915 e 1919, Bara foi a maior estrela do estudio Fox, pero cansa de interpretar sempre o papel de vampiresas deixou expirar o seu contrato de cinco anos. A súa carreira esmoreceu sen o apoio da Fox e tras *The Lure of Ambition* (1919) non interveu en ningún filme ata *The Unchastened Woman* (1925) para Chadwick Pictures Corporation. Bara retirouse tras rodar un último filme, a curtametraxe cómica *Madame Mystery* (1926), producida Hal Roach e dirixida por Stan Laurel, na que parodiaba a súa imaxe de vampiresa.

No cumio da súa fama Bara gañaba 4000 dólares á semana. Para ampliar a súa imaxe exótica, durante a promoción de *Cleopatra* os publicistas de Fox Studio notaron que o seu nome artístico era un anagrama de *Arab death* (“morte árabe”) e os seus axentes de prensa afirmaron que era "a filla dun xeque árabe e unha muller francesa, nada no Sahara." Ese mesmo ano a familia Goodman cambiou legalmente o seu apelido por *Bara*. En 1921 casou co
director Charles Brabin en 1921.

Faleceu o 7 de abril de 1955 vítima dun cancro de estómago e foi enterrada co nome de Theda Bara Brabin en Glendale (condado dos Ánxeles).

## Filmografía 
miniatura|175px
miniatura|175px

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Biografía
* "Theda Bara" en *Jewish Women: A Comprehensive Historical Encyclopedia*
Lavadoiro (homónimos)

O termo **Lavadoiro** pode referirse a:

***Lavadoiro**, lugar destinado ao lavado da roupa;
****Lavadoiro***, curtametraxe de 2024 dirixida por Lois Patiño.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Lavadoiro**, lugar da parroquia de Candai, no concello de Outeiro de Rei.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Lavadouro**, lugar da parroquia da Florida, no concello de Vigo.
R. Kelly

**Robert Sylvester Kelly**, nado o 8 de xaneiro de 1967 en Chicago, Illinois, é un cantante e produtor musical estadounidense de R&B e hip hop, máis coñecido polo nome de **R. Kelly**. Polo de agora vendeu aproximadamente 40 millóns de álbums nos Estados Unidos e 60 millóns en todo o mundo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Verdad y Vida

***Verdad y Vida*** foi unha revista editada en Ourense entre 1933 e 1946.

## Historia e características 
Apareceu o 15 de outubro de 1933. Fundada e dirixida por Fernando Quiroga Palacios cando era sacerdote en Ourense. O propio Quiroga Palacios era tamén o redactor e administrador da revista. De temática exclusivamente relixiosa, tiña unha periodicidade quincenal. O último número coñecido é de 1946.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Susavila

Como topónimo **Susavila** pode referirse a:

;En Galiza
***Susavila**, lugar da parroquia de Dodro, no concello de Dodro;
***Susavila**, lugar da parroquia de Candai, no concello de Outeiro de Rei;
***Susavila**, lugar da parroquia de San Vitoiro de Ribas de Miño, no concello do Saviñao;
***Susavila**, lugar da parroquia de Noche, no concello de Vilalba.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Espartaco (Ourense)

***Espartaco*** foi un periódico editado en Ourense entre 1935 e 1936.

## Historia e características 
Subtitulado *Periódico antiguerrero y antifascista*, apareceu o 15 de decembro de 1935. Periódico semanal, que logo pasou a quincenal, de tendencia comunista, dirixido por Severino Nóvoa Gutiérrez. Editado na imprenta de *La Región*. No periódico colaboraban xunto cos antigos trotskistas, mozos socialistas e comunistas, e membros das Mocedades Galeguistas, como Armando Fernández Mazas, Mario Fernández Mazas, Luís Taboada Camoeiras, Amadeo Varela Rodríguez, Eduardo Villot Canal e José Luís López Cid. 

Foi multado polo Goberno civil en marzo de 1936 e novamente en maio, por non respectar a censura. Cesou a súa publicación en xullo de 1936.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Ourense
### Ligazóns externas 
* Simón Lorda, David (4/2/2021). "Espartaco, periódico antiguerrero y antifascista (Ourense, 1935-1936)" *Diario de un médico de guardia* .
Antonio Cominges

miniatura|Foto de época, de Chicharro, do Hotel Compostela.
**Antonio de Cominges Tapias**, nado en Vigo o 24 de xullo de 1897 e finado ibídem o 27 de xaneiro de 1987,
### En Vigo 
miniatura|Igrexa de Nosa Señora de Fátima.
* Chalé sede do Real Club Celta, entre a rúa Conde de Gondomar e a Praza de España.
* Colexio San Xosé de Cluny, na Estrada Provincial (1929).
* Fogar e Clínica de San Rafael, na Rúa San Xoán de Deus (1935).
* Proxecto de cine na esquina de Velázquez Moreno con Marques de Valladares. Non chegou a facerse.
* Instituto Santa Irene, na Praza de América (1941).
* Colexio-fogar San Roque, entre a Rúa Filipinas e a Avda. de Madrid (1943).
* Sede Social de Abanca (antes Caixa de Aforros de Vigo), na Rúa García Barbón (1948).
* Fachada da Igrexa de Oia (1951).
* Igrexa de Nosa Señora de Fátima, na Rúa pino esquina Vía Norte (1951).
* Igrexa de Nosa Señora do Carme, na Rúa Pintor Laxeiro (1951).
* Fogar San Paio (*Gota de Leche*) na Ronda de Don Bosco (1953).
* Capela das Trinitarias, na Rúa Ecuador (1953).
* Igrexa de San Francisco Xabier, no colexio xesuíta Apóstolo Santiago na Rúa Sanjurjo Badía (1954).
* Igrexa da Soidade, na Atalaia do Monte do Castro (1957).

Conta con obra singular conservada en Bouzas.

## Recoñecemento 
Ó ano do pasamento, o Concello de Vigo púxolle o seu nome a unha rúa da cidade.

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Artigo "COMINGES TAPIAS, Antonio de" da Gran Enciclopedia Galega.
Paul Winchell

**Paul Wilchinsky**, nado en Nova York (Estado de Nova York) o 21 de decembro de 1922 e finado nos Ánxeles o 24 de xuño de 2005, foi un humorista e actor estadounidense.

## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Trofeo Ciudad de Oviedo

O **Trofeo Ciudad de Oviedo** foi un torneo futbolítico de verán que tiña lugar no estadio Carlos Tartiere en Oviedo no mes de agosto. Foi organizado entre 1976 e 1996, aínda que houbo varios anos nos que non se celebrou.

## Historia 
Dende a súa creación ata o ano 1979, recibiu o nome de **Trofeo Presidente**. Entre 1980 a 1987, foi chamado **Trofeo Ciudad de Oviedo**, nome que tamén lle foi dado entre 1993 e 1996. No intervalo que vai dende 1988 ata 1992, foi coñecido como **Trofeo Caja de Ahorros de Asturias**.

Nas dúas primeiras edicións participarons catro equipos nun formato de eliminatorias, mudando despois a un formato triangular que se mantería entre 1978 e 1988, e tamén na edición de 1993. De 1989 ata 1996, disputouse a partido único entre dous equipos, coa excepción da antedita edición de 1993. O torneo non foi disputado nos anos 1981 e 1983.

## Palmarés 
## Títulos por clubs 
## Notas
Lois Taboada

**Luis Taboada Camoeiras**, nado en Ourense o 18 de marzo de 1918 e finado en Vigo o 19 de agosto de 2010, foi un mestre e político galego.

## Traxectoria 
Durante a ditadura de Primo de Rivera realizou os estudos primarios na Escuela Laica Neutral que dirixía Hipólito Sinforiano Luengo. Con 11 anos ingresou na Academia General dirixida por Manuel Sueiro Iglesias. En 1935 ingresou na Escola Normal de Ourense para realizar os estudos de Maxisterio, na quinta promoción do Plan Profesional republicano de 1931. Afiliado ás Mocedades Galeguistas, colaborou en *Espartaco*.  Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi denunciado e detido. Forzado a incorporarse ao exército rebelde, combatiu na gurra civil. Ao rematar a guerra volveu á Escola Normal para rematar Maxisterio. Foi mestre en Boimorto (Vilamarín), en Bouzas até 1975 e no Colexio Público nº 1 das Lagoas (Ourense). Foi elixido vogal da directiva da Agrupación Cultural Auriense en abril de 1971. Coa restauración da democracia militou no Partido Galeguista e posteriormente no Partido Galeguista Demócrata. Finou en Vigo o 19 de agosto de 2010.
## Vida persoal 
Casou con Socorro Blanco Novo e foi pai de José Manuel Taboada Blanco.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Luis Taboada, maestro republicano y galleguista
* Ourense rende homenaxe no Ateneo ao mestre e galeguista Luís Taboada Camoeiras
* "Paréceme noxento que teñamos rúas co nome do dictador". Entrevista en *La Región*
Rally San Froilán de 2014

O **Rally San Froilán de 2014** foi a 36ª edición e a sétima rolda da tempada 2014 do Campionato de Galicia de Rally. Disputouse entre o 6 e o 7 de setembro.

## Clasificación final 
## Notas
Mario Fernández Mazas

**Mario Fernández Mazas**, nado en Ourense en 1920 e finado en Cella en 1937, foi un xornalista galego.

## Traxectoria 
Irmán máis novo de Cándido Fernández Mazas. Xunto cos seus amigos Luís Taboada Camoeiras e Amadeo Varela Rodríguez publicou a revista *Espartaco*. Os seus artigos aparecían asinados como **MA FER MA**. En 1936 preparábase para iniciar os estudos de medicina. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Destinado á fronte de guerra logo de pasar por A Coruña, Zaragoza e Teruel. Segundo a versión oficial foi abatido en Cella (provincia de Teruel) por unha bala perdida, pero en realidade tratouse dun axustizamento, pois o cadáver presentaba unha bala nas costas.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cándido Fernández Mazas
* Armando Fernández Mazas
### Ligazóns externas 
* Biografía
Amadeo Varela Rodríguez

**Amadeo Varela Rodríguez**, nado en Guanacoa (Cuba) en 1913 e finado en Ourense en 2002, foi un mestre, avogado e político galego.

## Traxectoria 
Retornou cos seus pais a Galicia en 1921. Estudou maxisterio na Escola Normal de Ourense. Mestre en Seixalbo (Ourense). Militou nas Mocedades Galeguistas e colaborou en *Nós*. Foi un dos promotores da revista *Espartaco*.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi acusado de galeguista e comunista, expedientado e suspendido. Foi mobilizado e coincidiu na fronte de Asturias con Celso Emilio Ferreiro. En 1941 foi reposto. Fixo a carreira de dereito e abriu bufete na rúa do Progreso de Ourense en 1946. Dende 1959 fixo artigos compilatorios da actividade xurídica en Ourense. Foi colaborador e difusor de *Vieiros* en Galicia, o que lle custou o apercibimento por parte das autoridades, que lle abriron expediente sancionador en 1966. Organizou a homenaxe a Celso Emilio Ferreiro con motivo da súa marcha a Venezuela en 1966. Participou no I Congreso de Dereito Galego na Coruña en outubro de 1972.

## Vida persoal 
Casou con Consuelo Carid Vázquez e foi pai de Víctor, Zayda, Jorge, Celia e Fernando Varela Carid. Tivo 11 netos. 

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Miguel A. González Trigás (18/5/2014). "Amadeo Varela, referente xurídico" *La Voz de Galicia*.
Sapoconcho da Florida

O **sapoconcho da Florida**, tamén chamado **sapoconcho americano** (***Trachemys scripta***) é unha especie de tartaruga acuática (sapoconcho) da familia Emydidae.

Vive en lameiros, brañas, encoros e outras augas doces. Aliméntase de diversos animais e plantas. É orixinaria das zonas tropicais e subtropicais das Américas, mais actualmente é coñecida como mascota no oriente de Asia, en Europa e outros lugares do mundo onde foi introducida, especialmente a subespecie da Florida *Trachemys scripta elegans*. Prohibiuse a introdución desta subespecie en Europa por mor a que se crearon poboacións en moitos lugares do continente pola ceiba incontrolada de exemplares que se adquiriran coma mascotas, e que provocaron danos nos ecosistemas locais.

## Taxonomía 
### Subespecies antigas 
[right|miniatura|Sapoconcho da Florida (*[Trachemys scripta elegans*)]]

Antigamente contábanse 15 subespecies:
* *Trachemys scripta callirostris* (Gray 1856) Colombia e occidente de Venezuela. (Hoxe *Trachemys callirostris callirostris*)
* *Trachemys scripta cataspila* (Gunther 1885) golfo de México. (Hoxe *Trachemys venusta cataspila*)
* *Trachemys scripta chichiriviche* (Pritchard & Trebbau 1984) Venezuela. (Hoxe *Trachemys callirostris chichiriviche*)
* *Trachemys scripta dorbigni* (Dumeril & Bibron 1835) O Brasil, Paraguai, a Arxentina e o Uruguai. (Hoxe *Trachemys dorbigni*)
* *Trachemys scripta elegans* (Wied 1839) Centro e sur dos Estados Unidos
* *Trachemys scripta emolli* (Legler 1990) Nicaragua. (Hoxe *Trachemys emolli*)
* *Trachemys scripta grayi* (Boucourt 1868) Centroamérica. (Hoxe *Trachemys venusta grayi*)
* *Trachemys scripta hartwegi* (Legler 1990) Durango. (Hoxe *Trachemys nebulosa hartwegi*)
* *Trachemys scripta hiltoni* (Carr 1942) Golfo de California, río Fuerte. (Hoxe *Trachemys nebulosa hiltoni*)
* *Trachemys scripta nebulosa* (Van Denburgh 1895) Baixa California. (Hoxe *Trachemys nebulosa nebulosa*)
* *Trachemys scripta ornata* (Gray 1831) Dende México deica o occidente de Colombia. (Hoxe *Trachemys ornata*)
* *Trachemys scripta scripta* (Schoepff 1792) Florida, sueste dos Estados Unidos. Sapoconcho da Florida estando prohibida en España, e polo tanto en Galicia, a súa introdución no medio natural, posesión, transporte, tráfico e comercio.

## Notas 
## Véxase tamén
Salmoninos

A dos **salmoninos** (*Salmoninae*) é unha subfamilia de peixes osteíctios da familia dos salmónidos.
* *Brachymystax* Günther, 1866 
* *Hucho* Günther, 1866  
* *Oncorhynchus* Suckley, 1861 - Salmóns do Pacífico e troita arco da vella.
* *Parahucho* Vladykov, 1963 
* *Salmo* Linnaeus, 1758 - Salmón do Atlántico e troitas do Vello Mundo, incluíndo a troita común e o reo. 
* *Salvelinus* Richardson, 1836 
* *Salvethymus* Chereshnev & Skopets, 1990 

## Galería 

Brachymystax lenokBMNHM.jpg|*Brachymystax lenok*
Hucho_perryi_by_OpenCage.jpg|*Hucho perryi*
Oncorhynchus nerka 2.jpg|Oncorhynchus nerka*
Salmo salar.jpg|*Salmo salar* (salmón do Atlántico)
Wst meerforelle stoer 001.jpg|*Salmo trutta trutta* (reo)
Oncorhynchus mykiss.jpg|*Oncorhynchus mykiss*
Brook Trout Salvelinus fontinalis 2900px.jpg|*Salvelinus fontinalis*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Eschmeyer, W. N. (ed.) (2014): *Catalog of fishes: Genera, Species, References*. California Academy of Sciences, department Ichtyology.
* Esteve, Manu (2005): "Observations of spawnig behaviour in Salmoninae: *Salmo*, *Oncorhynchs* and *Salvelinus*". *Reviews in Fish Biology and Fischeries* **15**: 1-21.
* Froese, Rainer & Daniel Pauly, eds. (2008): *Salmoniformes* en FishBase. 
* Lahuerta, F. e Vázquez, F. X. (2000): *Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos.* Santiago de Compostela: Xunta de Galicia. ISBN 84-453-2913-8.
* Nelson, J. S. (2006): *Fishes of the World*. Cuarta ed. Nova York: John Wiley and Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.
* van der Land, J.; Costello, M. J.; Zavodnik, D.; Santos, R. S.; Porteiro, F. M.; Bailly, N.; Eschmeyer, W. N. & Froese, R. (2001): "Pisces", en: Costello, M. J. *et al*. (Eds.) (2001): *European register of marine species: a check-list of the marine species in Europe and a bibliography of guides to their identification''. París: Muséum national d'Histoire naturelle. Collection Patrimoines Naturels, **50**: 357-374. ISBN 2-85653-538-0.

### Outros artigos 
* Salmónidos

### Ligazóns externas 
* *Salmoninae*  no SIIT 
* *Salmoninae*  en Encyclopedia of Life 
* *Salmoninae*. Mapa de distribución mundial en NaturaLista.
Nogales

O fitónimo castelán **Nogales** pode referirse a:

#### ***Nogales**, comuna da Rexión de Valparaíso;

***Nogales**, concello do estado de Sonora;
***Nogales**, concello do estado de Veracruz;

#### ***Nogales**, concello da provincia de Badaxoz, Extremadura;

***Nogales**, concello do estado de Arizona.