open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Colombia magia salvaje

***Colombia magia salvaje*** é un filme documental colombiano estreado no 2015, dirixido por Mike Slee e producido polo Grupo Éxito, a Fundación Ecoplanet a a produtora británica Off The Fence. O filme é unha mostra da biodiversidade de Colombia, foi gravado en 85 localizacións diferentes para lograr o retrato de 20 ecosistemas.

## Sinopse 
O documental percorre parte da biodiversidade de Colombia nunha narración que contrasta lugares como as profundidades do océano Pacífico na Illa de Malpelo, a chegada dos xibardos cada ano ó Parque Nacional Natural Enseada de Utría no Chocó, as pegadas da Ciudad Perdida na Serra Nevada de Santa Marta, o voo do cóndor dos Andes no Parque Nacional Natural El Cocuy, o sistema de páramos da cordilleira dos Andes, a Serra de Chiribiquete e as súas pinturas rupestres, os "Llanos orientales", o Amazonas ou as illas de Providencia, entre outros. Tamén amosa algunhas especies da fauna nacional como os cangrexos, o oso de anteollos, o *Saguinus oedipus*, o *Crocodylus intermedius*, o *Osteoglossum bicirrhosum*, o xaguar e o colibrí.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Garuda Indonesia

**Garuda Indonesia** é a aeroliña nacional de Indonesia. Chamada así por Garuda, paxaro sagrado do hinduísmo e símbolo nacional do país, a compañía ten a súa sede no aeroporto Internacional Soekarno-Hatta en Tangerang, preto de Iacarta. A aeroliña anteriormente era coñecida como **Garuda Indonesian Airways**.

Fundada en 1947 como **KLM Interinsulair Bedrijf**, a aeroliña e nestes momentos unha das principais do mundo e é o membro número 20 da alianza global de aeroliñas SkyTeam. Realiza voos regulares a un gran número de destinos no Sueste Asiático, Asia Oriental, Australia e Europa dende o seu principal centro de conexións no aeroporto Internacional Soekarno-Hatta de Iacarta, ademais de realizar servizos a Australia e Asia dende o aeroporto Internacional Ngurah Rai de Balí e un gran número de voos domésticos dende o aeroporto internacional Sultan Hasanuddin en Makassar e o aeroporto Internacional Kuala Namu en Medan.

No seu pico de actividade dende finais dos 80 ata mediado dos 90 Garuda operaba unha extensa rede de voos por todo o mundo, con servizos regulares a Os Ánxeles, París, Roma, Fukuoka, Adelaide e outras cidades en Europa, Australia e Asia. A finais dos 90 e principios dos 2000, unha serie de dificultades económicas e operacionais golpearon duro á aeroliña, incluíndo a morte nun voo dun activista polos dereitos humanos a mans de persoal da compañía, facendo que se reducisen drasticamente os seus servizos. No ano 2009 a aeroliña iniciou un plan de modernización de cinco anos coñecido como *Quantum Leap*, o cal revisou a marca, a librea, o logo e os uniformes, ademais de mercar avións máis novos ter instalacións máis modernas, renovando o enfoque ara mercados internacionais.

## Frota 
### Actual
En decembro de 2020 a frota de Garuda Indonesia estaba formada polos seguintes avións:

### Histórica 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina da aeroliña
Olimpio Liste Naveira

**Olimpio Liste Naveira**, nado en Santiago de Compostela o 3 de marzo de 1899 e finado en Ventosa (Agolada) o 16 de outubro de 1986, foi un mestre, inspector e político galego.

## Traxectoria 
Fixo os estudos de mestre na Escola Normal de Santiago de Compostela rematándoos en 1919. En 1934 era presidente da sección de Información, Prensa e Propaganda da Casa del Maestro de Pontevedra. Foi inspector de ensino primario da provincia de Pontevedra e logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 desempeñou o posto de sarxento da Guardia Cívica mandada por Víctor Lis Quibén e foi secretario da Comisión Depuradora do Maxisterio dende marzo de 1937. Foi presidente da Asociación de Maestros Católicos. Formou parte do grupo que visitou Italia en 1938 para estudar o modelo educativo do goberno fascista de Mussolini. Foi inspector xefe de educación de Pontevedra  e director do *Boletín de Educación*. Foi militante de Falange Española Tradicionalista y de las JONS e xefe de centuria nas milicias da organización, e concelleiro de Pontevedra. 

## Vida persoal 
Casou con Mercedes Regueiro Ramos e foi pai de Olimpio Liste Regueiro. Casou en segundas nupcias con Cesarina Coego García.

## Notas
Andrés López Forero

**Andrés López Forero**, nado en Bogotá o 25 de xuño de 1971, é un comediante, comediante en vivo, presentador e actor de cine colombiano.

Debido ó récord de vendas do seu DVD *La Pelota de Letras*, comedia no formato Stand-up comedy que contén parodias sobre as diferentes xeracións Colombianas, Universal Music Colombia outorgoulle o DVD de Diamante e o Dobre DVD de Diamante. Varios medios destacan o seu labor como un dos promotores do Stan-up comedy do seu país, sendo o pioneiro nesta disciplina.

## Notas
Kenya Airways

**Kenya Airways** é a aeroliña nacional de Kenya. A compañía fundouse en 1977 tras a disolución de East African Airways. A súa sede atópase en Embakasi, Nairobi, e o seu centro de conexións é o aeroporto Internacional Jomo Kenyatta.

A aeroliña pertenceu na súa totalidade ao goberno de Kenya ata abril de 1995 e foi privatizada en 1996, converténdose na primeira aeroliña nacional africana en facelo con éxito. No presente Kenya Airways é unha sociedade público-privada. O seu maior accionista é o goberno de Kenya, cun 29,8% das accións, seguido de KLM, que ten un 26,73% da compañía.

Kenya Airways está considerada un dos operadores subsaharianos líderes; en xaneiro de 2013 foi a cuarta aeroliña africana por capacidade de asentos, tras South African Airways, Ethiopian Airlines e EgyptAir. A aeroliña converteuse en membro da alianza SkyTeam en xuño de 2010 e é tamén membro da Asociación de Aeroliñas Africanas sende 1977. African Airlines Association since 1977.

En novembro de 2021, asinouse nun marco de colaboración estratéxica (SPF), durante unha cerimonia en presenza do presidente surafricano Cyril Ramaphosa e do presidente de Kenya, Uhuru Kenyatta. Kenya Airways e South African Airways agora traballarán xuntos para "aumentar o tráfico de pasaxeiros, as oportunidades de carga e o comercio en xeral aproveitando os puntos fortes de Suráfrica, Kenya e África", explica un comunicado.

## Frota 
En novembro de 2016 a frota de Kenya Airways estaba formada polos seguintes avións:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina da aeroliña
The Lion King II: Simba's Pride

'''''The Lion King II: Simba's Pride'''* é un filme estadounidense de animación de 1998 que é unha secuela de *The Lion King*.

Producido por Walt Disney Pictures e Walt Disney Animation Australia e estreado o 27 de outubro de 1998, o filme céntrase na historia da filla de Simba e Nala, Kiara, que se namora de Kovu, un león desterrado que fora leal ó malvado tío de Simba, Scar.

A maioría dos actores de voz retomaron o seu papel dende o primeiro filme, agás Rowan Atkinson, que foi substituído por Edward Hibbert como a voz de Zazu nese filme e na precuela, *The Lion King 1½'', e Jeremy Irons, que foi substituído por Jim Cummings como a voz de Scar.

## Personaxes 
* Matthew Broderick como Simba
* Neve Campbell como Kiara
* Jason Marsden como Kovu
* Suzanne Pleshette como Zira
* Moira Kelly como Nala
* Andy Dick como Nuka
* Nathan Lane como Timon
* Ernie Sabella como Pumbaa
* Robert Guillaume como Rafiki
* Jennifer Lien como Vitani
* Edward Hibbert como Zazu (subtituíndo a Rowan Atkinson)
* James Earl Jones como Mufasa
* Jim Cummings como Scar (substituíndo a Jeremy Irons)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en RottenTomatoes
Rubén Lois González

**Rubén Camilo Lois González**, nado en Palas de Rei o 13 de outubro de 1961, é un xeógrafo e político galego.

## Traxectoria 
thumb|left|upright|Rubén Lois González en 1998.
Fillo de Rubén Víctor Lois Calviño, naceu en Palas de Rei, onde residiu até os catorce anos. Licenciado en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago de Compostela (1984) e doutorado en Xeografía pola mesma Universidade coa tese *Aproximación a una Geografía de la Juventud. Estudio socioespacial de los Centros de España* (1992). É catedrático de Análise Xeográfica Rexional da USC onde exerce a docencia dende 1990. Tamén impartiu docencia na Université do Maine, Université de Caen e Université de Touluse-Le Mirail en Francia, e na University of Bergen en Noruega. Foi Director Xeral de Turismo (2005-2009). É coordinador do Grupo ANTE: Análise Territorial (GI-1871) da USC e director da fundación CEER (Centro de Estudos Euro-Rexionais).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na USC
* Currículo
* Artigos  en *Sermos Galiza*
* Rubén C. Lois González
Lo que escondían sus ojos

***Lo que escondían sus ojos*** é unha miniserie de televisión baseada na novela homónima de Nieves Herrero Cerezo, que recrea unha historia de amor entre o ministro franquista Ramón Serrano Suñer e a Marquesa de Llanzol, que se converteu nun escándalo nos círculos sociais máis exclusivos da sociedade do momento e que non chegou a transcender á opinión pública.

Producida por Mediaset España para a cadea española Telecinco que foi emitida entre o 22 de novembro e o 20 de decembro de 2016 e está protagonizada por Blanca Suárez e Rubén Cortada.

## Sinopse 
A marquesa de Llanzol (Blanca Suárez), unha muller avanzada ao seu tempo que o tiña todo -beleza, riqueza e posición social- e Ramón Serrano Suñer (Rubén Cortada), cuñado de Francisco Franco, ministro de Asuntos Exteriores e un dos homes fortes do Réxime franquista, namoráronse e viviron un romance clandestino na España da posguerra, unha época na que a Guerra civil española devastara o país e na que nazis e aliados buscaban o apoio da nación nos albores da segunda guerra mundial.

## Personaxes 
* Blanca Suárez é María Sonsoles de Icaza y de León, Marquesa de Llanzol.
* Rubén Cortada é Ramón Serrano Suñer.
* Emilio Gutiérrez Caba é Francisco de Paula Díez de Rivera, Marqués de Llanzol.
* Javier Gutiérrez é Francisco Franco.
* Javier Rey é Cristóbal Balenciaga.
* Pepa Aniorte é Carmen Polo.
* Pepa Rus é Matilde.
* Loreto Mauleón é Zita Polo.
* Charlotte Vega é Carmen Díez de Rivera.
* Víctor Clavijo é Antonio Tovar.
* Antonio Pagudo é Dionisio Ridruejo.
* Cristina de Inza é Beatriz de León y Loynaz.
* Verónika Moral é María Carmen de Icaza y de León.
* Ricardo de Barreiro é Juan.
* Carolina Meijer é Olivia.
* Aïda Ballmann é Hilde.
* Ben Temple.
* Belinda Washington é Pura Huétor.
* Carlos Santos é Emilio.

## Episodios e audiencias 
## Crítica 
A serie foi criticada tanto por quen considera que banaliza os crimes cometidos baixo o Réxime franquista como polo escaso rigor histórico.

L'Amical Mauthausen considera que a miniserie constitúe "unha ofensa directa ás vítimas do franquismo e do nazismo e aos seus familiares". Nunha nota de prensa calculan que "uns 5.500 republicanos españois, homes, mulleres e nenos, non saíron xamais dos campos de concentración. 5.500 mortes que son responsabilidade directa de Serrano Suñer".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Rubén Lois Calviño

**Rubén Víctor Lois Calviño,** nado en Rodeiro en 1935 e finado en Santiago de Compostela o 6 de maio de 2020, foi un mestre, avogado e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Julio Lois Meijomil. Fíxose mestre en 1955 e exerceu en Palas de Rei até finais dos anos sesenta. Despois fíxose avogado. Foi Secretario Xeral Técnico da Consellería de Educación até 1983, Secretario Xeral da Consellería de Cultura até 1996 e Secretario Xeral de Turismo (1996). Foi o primeiro presidente da Sociedade de Xestión do Xacobeo.

## Vida persoal 
Casou con Conchita González García e foi pai de Rubén e Conchita Lois González.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Rubén Lois

Co nome de **Rubén Lois** podemos referirnos a:

***Rubén Lois Calviño**, mestre, avogado e político galego.
***Rubén Lois González**, fillo do anterior, xeógrafo e político galego (n. 1961).
Serantes, Baión, Vilanova de Arousa

**Serantes** é un lugar da parroquia de Baión, no concello pontevedrés de Vilanova de Arousa, na comarca do Salnés. Segundo o IGE, en 2016 tiña 156 habitantes, dos que 86 eran mulleres e 70 homes, o que representa un aumento respecto ó ano 2010, cando tiña 146 veciños, pero un descenso respecto a 2005, cando eran 158.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Baión 
### Parroquias de Vilanova de Arousa
Celestino Pardo Castiñeiras

**Celestino Pardo Castiñeiras**, nado en Friol e finado na Coruña o 1 de novembro de 2012 foi un xuíz e escritor galego.

## Traxectoria 
Fillo de Celestino Pardo Pardo e Carmen Castiñeiras, foi propietario da Torre e Casa do Río. Foi Xuíz de Palas de Rei (1952-1958) e despois da Coruña, onde estaba activo en 1990. Foi membro da Academia Galega de Xurisprudencia e Lexislación.

## Notas
Richard Heymons

**Richard Heymons**, nado o 29 de maio de 1867 e finado o 1 de decembro de 1943, foi un zoólogo alemán.

## Traxectoria 
Heymons estudou na Universidade Humboldt de Berlín desde 1886 a 1891, e foi director do  *Instituto de Zooloxía de Berlín* desde 1915 a 1935. Estudou especialmente os crustáceos maxilópodos da orde dos pentastómidos, e a súa colección destes animais consérvase no *Museum für Naturkunde* de Berlín. Describiu o taxon dos quelicerados para reunir os arácnidos e os seus próximos parentes, e cuñou o seu nome, *Chelicerata*.
Gonzalo Méndez Martínez

**Gonzalo Méndez Martínez**, nado en Pontevedra o 30 de setembro de 1958, é un experto en cartografía galego.

## Traxectoria 
É doutor en Xeografía pola Universidade de Santiago de Compostela e profesor titular da Facultade de Bioloxía e Ciencias do Mar da Universidade de Vigo.

## Obra 
Colaborou en varias publicacións, como a *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada*, as revistas Grial e EDUGA, o Boletín Auriense etc.

Comisariou varias exposicións e é autor, entre outros, das seguintes obras:

* *A Guarda: morfología urbana y actividades económicas*. Pontevedra. 1985. ISBN 84-398-3676-7.
* *Aportación a un inventario de la cartografía geográfica de Galicia*. Pentalfa Ediciones. 1987. ISBN 84-85422-68-6.
* *Evolución de la morfología urbana de Pontevedra hasta 1900*. Pentalfa Ediciones. 1988. ISBN 84-85422-79-1.
* *Guía das organizacións non gubernamentais de medio de medio ambiente e educación ambiental*. Consellería de Presidencia e Administracións Públicas. 1991. ISBN 84-7924-009-1.
* *La documentación cartográfica sobre Galicia existente en sus archivos". Universidade de Santiago de Compostela. 1993. ISBN 84-7191-970-2.
* *Cartografía antigua de Galicia*. Deputación de Pontevedra. 1994. ISBN 84-88363-17-6.
* *Cartografía de Galicia (séculos XVI ó XIX)*. Universidade de Santiago de Compostela. 2000. ISBN 84-8121-812-X.
* *Domingo Fontán''. Xunta de Galicia. 2005. ISBN 84-453-4166-9.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Páxina de Gonzalo Méndez Martínez na Universidade de Vigo
Henry Woodward

**Henry Bolingbroke Woodward**, nado o 24 de novembro de 1832 en Norwich, condado de Norfolk, Inglaterra, e finado o 6 de setembro de 1921, foi un xeólogo e paleontólogo inglés, coñecido polas súas investigacións sobre os fósiles de crustáceos e outros artrópodos.

## Traxectoria 
Woodward naceu en Norwich, Inglaterra, o 24 de novembro de 1832 e fixo os seus primeiros estudos nunha escola da súa cidade natal. e presidente da *Palaeontographical Society* desde 1895, cando faleceu o que era o seu presidente daquela, T. H. Huxley, até a súa propia morte en 1921.

Foi o editor do *Geological Magazine* desde que comezou a publicarse en 1864, e editor único desde xullo de 1865 até o fin do ano 1918.

## Abreviatura 
A abreviatura **Woodward** emprégase para recoñecer a  como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Notas
Tino Grandío

**Constantino Grandío López**, coñecido como **Tino Grandío**, nado en Lousada (Guntín) o 31 de decembro de 1924 e finado en Lugo o 23 de abril de 1977, foi un pintor galego.

## Traxectoria 
dereita|miniatura|Casa natal en Lousada (Guntín).

Estudou o bacharelato en Lugo e despois trasladouse a Santiago de Compostela. Abandonou os estudos para dedicarse á pintura. En 1949 marchou a Madrid onde recibiu a axuda do escultor Cristino Mallo e do pintor Díaz Caneja. En 1955 foi seleccionado para a Bienal Hispanoamericana de Arte en Barcelona. Realizou exposicións individuais en Madrid, Barcelona, Lisboa, París, Nova York, Múnic e Alexandría e colectivas en América do Sur e algunhas cidades europeas.

Tino Grandio foi o autor da portada do LP *Galicia, miña nai dos dous mares* (1976), álbum de Juan Pardo en galego, no que se musican poemas de Ramón Cabanillas, Eduardo Pondal e Antonio D. Olano.

## Premios 
*Stanley Kramer, 1956.
*Cance, 1960.
*Gran Premio da Dirección Xeral de Belas Artes, 1963.
*Primeiro premio na Exposición Antolóxica do Círculo das Artes de Lugo, 1964.
*1ª medalla na Exposición Nacional de 1966.
*Premio Unicef, 1968.
*Gran premio internacional de pintura na Bienal de Marbella, 1971.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en galegos.info
Méndez Martínez

Os apelidos **Méndez Martínez** poden referirse a:

* **Constantino Méndez Martínez** (Pontevedra 1950 — ), político e xurista.
* **Gonzalo Méndez Martínez** (Pontevedra 1958 — ), cartógrafo e urbanista.
Río de San Lufo

O **río de San Lufo** é un río do concello de Dodro, afluente pola marxe dereita do Ulla. Coñécese tamén como **río de Vigo**.

## Etimoloxía 
O nome Lufo semella voz antiga, debe ser xermánico, relacionado coa partícula *ufe/ulfe*, lobo. Non hai no Nomenclátor ningún outro Lufo agás o de Dodro. Tamén se coñece como río de Vigo e chámanlle, augas abaixo da aldea de Vigo, **río do Cabalo** porque os chaláns abeberaban nel os animais cando ían á feira a Padrón. Neste río bañaban os nenos enfermos, somerxéndoos na corrente do río para salvalos do mal que padecian, superstición xurdida de antigas crenzas.

Lémbrase en Dodro o día no que, cansados dos abusos do marqués de Bendaña, os mozos que o portaban botárono ó río dentro do palanquín no que ía á igrexa de Santa María a oír misa. Guindárono ó pasar pola ponte do San Lufo, para escarmentalo polo infame dereito de pernada, o *ius primae nocti*, que após foi abolido pola Constitución de 1812.

## Ritos e supersticións 
miniatura|180px|O río ó seu paso polo Prado do cura, Vigo.

O río está vinculado a vellas tradicións, consideradas como antigas supersticións. Nas súas augas somerxíanse tres veces os nenos que padecían algún mal, bañábanos coa camisa posta nun meandro do río, á beira do prado do cura, arriba da ponte que da acceso á aldea de Vigo. Deixaban ir a camisa polo río e poñíanlle outra nova. Si a camisa flotaba o neno viviría pero se afundía considerábase mal sinal. Acudía xente de moi lonxe para curar os meniños e despois quedaban as beiras do río cheas de camisiñas brancas. A tradición persistiu ata o século XX e foron moitos os nenos que se mergullaron nas súas augas en secretas noites de luar.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
O Cabalo, Orbazai, Lugo

**O Cabalo** é un lugar da parroquia de Orbazai, no concello de Lugo, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2024 tiña 35 habitantes (17 homes e 18 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Orbazai 
### Parroquias de Lugo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Lugo
Ángel Zabala Ozamiz

**Ángel Zabala Ozamiz** "Kondaño", nado en Gautegiz Arteaga o 27 de maio de 1866 e finado en Madrid,  1940, foi un político de ideoloxía nacionalista vasca e dirixente e Deputado provincial de Biscaia do Partido Nacionalista Vasco (PNV)

## Biografía 
Ángel Zabala  naceu en Gautegiz Arteaga o 27 de maio de 1866. A súa familia residía en Gernika, onde a compañía naal do seu pai tiña as súas oficinas. Estudou no Colexio das Xesuítas de Orduña, onde seguramente coincidiu cos irmáns Sabino e Luis  Arana. Despois, cursou a carreira de Dereito, licenciándose en Salamanca. Foi un dos primeiros membros do Partido Nacionalista Vasco, participando na súa fundación en 1895. Un ano máis tarde resultou elixido ademais para formar parte do seu BBB. A partir de 1897 comezou a colaborar na prensa nacionalista vasca, preferentemente sobre temas relacionados coa historia e o dereito. A finais de 1898, foi encarcerado, pasando un mes na prisión de Larrinaga, por dar unha ikurriña a uns albaneis para que coroasen unha construción en Arteaga. En 1902, estando preso Sabino Arana no mesmo cárcere, delegou temporalmente as súas funcións como presidente do BBB en Zabala. Este resulto elixido ós anos seguinte, xunto a Pedro Chalbaud, deputado provincial de Biscaia polo PNV.

## Presidente do PNV 
En setembro, estando xa moi avanzada a súa enfermidade, Sabino Arana delegou nel definitivamente, polo que á súa morte, o 25 de novembro de 1903, Ángel Zabala era o seu principal dirixente. Nesta difícil situación, Zabala reorganizou a estrutura interna do PNV para que fose máis acorde coa dun partido moderno que a existente até entón. Cumprido este labor dimitiu, retirándose da vida política activa.

## Fin de vida política e morte 
Dende entón dedicouse ó estudo da historia de Biscaia, aínda que continuou sendo un importante referente para todos os nacionalistas vascos até a súa morte, que tivo lugar en Madrid en 1940.

## Obras 
* * Historia de Bizcaya*. 1793 - 1807, Bilbao, 1909
* * Historia de Bermeo*. Tomo I, Bermeo, 1928. Tomo II, Bermeo, 1931.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Enciclopedia Auñamendi
Gonzalo Méndez

O nome **Gonzalo Méndez**, con algunhas variantes, pode referirse a:
* **Gonzalo Menendiz**, **Gonzalo Méndez, Gonzalo Menéndez** ou **Gonçalo Mendes** (*c.* 925 — 997), Conde de Portugal;
* **Gonzalo Méndez** ou **Gonzalo Menéndez** (919 — Silleda 985), Conde de Galicia;
* **Gonzalo Méndez Martínez** (Pontevedra 1958 — ), cartógrafo e urbanista galego.
Candaído

Como topónimo **Candaído** pode referirse a:

;En Galiza
***Candaído**, lugar da parroquia de San Pedro de Neiro, no concello da Fonsagrada;
***Candaído**, lugar da parroquia de San Simón da Costa, no concello de Vilalba.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Altzaga

**Altzaga** é un pequeno concello rural da provincia de Guipúscoa, en Euskadi. Forma parte da comarca de Goierri.

O seu termo municipal ten unha extensión de 2,52&nbsp;km². Limita ao norte con Legorreta, ao leste con Baliarrain e Gaintza, ao sur con Zaldibia e ao oeste con Itsasondo e Arama. Tiña en 2015 unha poboación de 176 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Altzo

250px|miniatura|Vista de Altzo.
**Altzo** é un pequeno concello da provincia de Guipúscoa, en Euskadi. Forma parte da comarca de Tolosaldea.

O seu termo municipal ten unha extensión de 9,77&nbsp;km². Atópase a 32&nbsp;km de Donostia. Está formado por dous barrios coñecidos como Altzo Azpi e Altzo Muño, que antigamente eran independentes e actualmente constitúen dous núcleos de poboación ben definidos. Tiña en 2015 unha poboación de 405 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Lezo

250px|thumb|Vista de Lezo.
**Lezo** é un concello do norte da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Donostialdea, a 7&nbsp;km da cidade de Donostia.

O termo municipal ten unha extensión de 8,59&nbsp;km². Limita ao norte e oeste con Pasaia, ao nordés con Hondarribia, ao leste con Irún e ao sur con Oiartzun e Errenteria. Tiña en 2015 5.990 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Astigarraga

**Astigarraga** é un concello do norte da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Donostialdea, a 5&nbsp;km de Donostia. Foi un barrio da capital donostiarra ata 1987 cando se constituíu en concello independente.

O seu termo municipal ten unha extensión de 11,91&nbsp;km². Limita ao norte e noroeste con Donostia, ao sur e suroeste con Hernani, ao leste con Errenteria e ao sueste co enclave de Landarbaso, pertencente a Donostia. Tiña en 2015 unha poboación de 5.688 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Premio Anisia Miranda de teatro para a infancia

O **premio Anisia Miranda de teatro para a infancia**, antes **premio Estornela de teatro**, é un premio de teatro para nenos creado pola Fundación Xosé Neira Vilas para estimular a creación nese xénero. Comezou a entregarse en 2000. O último concedido con esa denominación foi en 2014. En 2022 volveu convocarse co nome **Premio Anisia Miranda de teatro para a infancia**. Ten carácter bianual e altérnase co premio Arume de poesía.

## Premiados 
### Premio Estornela de teatro 
*2000: *Música da noite* de Manuel Lourenzo González. Mención especial a *O país acuático*, de Eduardo Alonso.
*2002: *Os mundiños*, de Heidi Kühn-Bode.
*2004: *O ensaio* de Xosé Agrelo, *O porco que perdera a cabeza* de Ana María Galego Gen e *Xoguetes* de Fran Peleteiro (*ex aequo*).
*2006: *O filibusteiro do mar da Marola* de Antonio Cordero Álvarez.

*2008: *Larpancia saborosa do lobo e a raposa* de  Bernardino Graña.

*2010: *Teatro de xoguete* de Carlos Labraña. Mención de honra para Xosé Luna.
*2012: *Arlequino Viceversa* de Diana Varela Puñal.
*2014: *A pequena compaña* de Carlos Labraña.

### Premio Anisia Miranda de teatro para a infancia 
* 2022. *Travesía unicornio* de María Canosa.
* 2023. *Medo me dá* de Ramón Domínguez Veiga.
* 2024. *O dedo e os monstros* de Francisco Antonio Vidal.
* 2025. *O tesouro* de Lidia de la Fuente. 

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Premio Estornela na web da Fundación Xosé Neira Vilas.
* Premio Anisia Miranda de teatro para a infancia na web da Fundación Xosé Neira Vilas.
Soraluze

dereita|miniatura|Vista de Soraluze.
**Soraluze** (en castelán: *Placencia de las Armas*, oficialmente **Soraluze-Placencia de las Armas**) é un concello do oeste da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Debabarrena, a 54&nbsp;km de Donostia.

O termo municipal ten unha extensión de 14,22&nbsp;km². Limita ao norte e leste con Elgoibar, ao sur con Bergara e ao oeste con Éibar. En 2015 tiña 3947 habitantes.

Estivo vinculado dende a súa fundación á fabricación de armas de todo tipo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Asteasu

**Asteasu** é un concello da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Tolosaldea, a 22&nbsp;km de Donostia. Ten unha extensión de 16,76&nbsp;km². En 2015 tiña 1.525 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Arama

250px|miniatura|Vista de Arama.
**Arama** é un pequeno concello do sur da provincia de Guipúscoa, en Euskadi. Atópase na comarca de Goierri, a 39&nbsp;km de Donostia. O seu termo municipal ten unha extensión de 1,32&nbsp;km². En 2015 tiña 210 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Aretxabaleta

250px|miniatura|Vista de Aretxabaleta dende o monte Murugain.
**Aretxabaleta** é un concello do suroeste da provincia de Guipúscoa, en Euskadi. Atópase na comarca de Debagoiena, a 73&nbsp;km de Donostia e 26&nbsp;km de Vitoria-Gasteiz.

O seu termo municipal ten unha extensión de 29,13&nbsp;km². Ademais da capital municipal, inclúe as elizates de Aozaratza, Arkarazo, Areantza, Galartza, Goroeta, Izurieta e Larrino. Tiña en 2015 unha poboación de 6.974 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Ataun

**Ataun** é un concello do sur da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Goierri, a 45&nbsp;km de Donostia, no límite con Navarra. Ten unha extensión de 58,73&nbsp;km². En 2015 tiña 1674 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Beasain

[250px|thumb|O [río Oria en Beasain.]]
**Beasain** é un concello da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Goierri, a 42&nbsp;km de Donostia e 77&nbsp;km de Pamplona.

O seu termo municipal ten unha extensión de 30,02&nbsp;km². Tiña en 2015 13.980 habitantes. É unha vila eminentemente industrial, na que destaca a empresa Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles (CAF).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Azkoitia

250px|miniatura|Herriko Enparantza
**Azkoitia** é un concello da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Urola Kosta, a 57&nbsp;km de Donostia.

O seu termo municipal ten unha extensión de 54,71&nbsp;km². Limita ao norte con Deba, ao sur con Antzuola, Urretxu e Zumarraga, ao leste con Azpeitia e ao oeste con Mendaro, Elgoibar, Soraluze e Bergara.

Tiña en 2015 11.566 habitantes, a maioría deles na capital municipal e o resto nas entidades de Arrietamendi, Izarraitz e Ormaolamendi.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Baliarrain

dereita|miniatura|Vista de Baliarrain
**Baliarrain** é un pequeno concello rural do sueste da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Tolosaldea, a 50&nbsp;km de Donostia.

O seu termo municipal ten unha extensión de 2,70&nbsp;km². Limita ao norte con Legorreta, ao oeste con Altzaga, ao sur con Gaintza e ao leste con Orendain. Tiña en 2015 147 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Beizama

**Beizama** é un concello da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase no centro xeográfico de Guipúscoa, a 39&nbsp;km de Donostia, e forma parte da comarca de Urola Kosta.

O seu termo municipal ten unha extensión de 16,55&nbsp;km². Limita ao norte con Errezil, ao leste con Albiztur e Bidania-Goiatz, ao sur con Beasain e ao oeste con Azpeitia. Tiña en 2015 unha poboación de 165 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
James Rhodes

**James Edward Rhodes**, nado en Londres o 6 de marzo de 1975, é un concertista de piano inglés. Coñecido tamén polo seu activismo na denuncia dos abusos sexuais na infancia.

## Traxectoria 
James Edward Rhodes naceu no seo dunha familia xudía de clase media en St. John's Wood, no norte de Londres. Estudou no Arnold House School, un colexio privado para rapaces onde foi vítima de abusos sexuais por parte do seu profesor de educación física, quen faleceu antes do xuízo. Nesta situación, Rhodes sufriu tanto mental como fisicamente, o que lle produciría unha desorde alimenticia, danos na súa columna vertebral e trastorno por estrés postraumático (TEPT).

Posteriormente tomaría clases de piano, pero non progresou máis aló do terceiro grao e aprendeu principalmente dun xeito autodidacta. Ingresou nun internado local e máis tarde entraría no Harrow School, onde estudaría co profesor de piano Colin Stone dende os 13 anos en diante. Durante esta época participou no programa televisivo BBC Young Musician of the Year da canle nacional, pero non pasaría da segunda rolda.

En 1993, obtén unha bolsa para o Guildhall School of Music and Drama. 

Dende 2017 reside en Madrid.

En 2020 a editorial Rinoceronte publicou en galego a súa obra autobiográfica intitulada *Instrumental* (2014), en tradución de Eva Almazán.

## Discografía 
**Álbums**
**Razor Blades, Little Pills and Big Pianos* (febreiro de 2009), Signum Records
**Now Would All Freudians Please Stand Aside* (marzo de 2010), Signum Records
**Bullets and Lullabies* (decembro de 2010), Warner Music  Cover art by Dave Brown, Bollo from The Mighty Boosh
**JIMMY: James Rhodes Live in Brighton* (maio de 2012), Signum Records
**5* (xuño de 2014), Instrumental Records
**Inside Tracks - the mix tape* (outubro de 2015), Instrumental Records
**Fire On All Sides* (xaneiro de 2018), Instrumental Records

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Elduain

**Elduain** é un concello do leste da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Tolosaldea, a 32 km de Donostia, no límite con Navarra. 

O seu termo municipal ten unha extensión de 25,07 km². Tiña en 2015 unha poboación de 244 habitantes. 

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Bidania-Goiatz

**Bidania-Goiatz** (ata 2013 *Bidegoian*) é un concello do centro da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Tolosaldea, a 36&nbsp;km de Donostia.

O concello naceu en 1964 cando se fusionaron os concellos de Bidania e Goiatz, situados a 1&nbsp;km de distancia. O termo municipal ten unha extensión de 13,37&nbsp;km². Limita ao norte con Errezil, ao sur e oeste con Beizama e ao leste con Albiztur. Ten tamén un pequeno enclave ao norte de Itsasondo. En 2015 tiña 526 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Elgeta

250px|thumb|Vista de Elgeta.
**Elgeta** é un concello do oeste da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Debagoiena, a 61 km de Donostia, no límite con Biscaia. 

O seu termo municipal ten unha extensión de 16,83 km². Limita ao norte con Éibar, ao sur con Arrasate, ao leste con Bergara e ao oeste con Elorrio e Zaldibar, os dous en Biscaia. En 2023 tiña unha poboación de 1 119 habitantes segundo datos do Instituto Nacional de Estadística. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do concello
Ezkio-Itsaso

**Ezkio-Itsaso** é un concello rural da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Goierri, a 50&nbsp;km de Donostia.

Formouse en 1965 da unión dos concellos de Ezkio e Itsaso. O seu termo municipal ten unha extensión de 21,22&nbsp;km². Tiña en 2015 619 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Errezil

250px|miniatura|Vista de Errezil.
**Errezil** é un concello da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Urola Kosta, a 41&nbsp;km de Donostia.

O seu termo municipal ten unha extensión de 32,46&nbsp;km². Limita ao norte con Zestoa e Aia, ao leste con Asteasu, Larraul, Bidania-Goiatz e Albiztur, ao sur con Beizama e ao oeste con Azpeitia. Posúe tamén un enclave, Argisain, que limita con Legorreta, Bidania-Goiatz, Beizama e Albiztur.

Tiña en 2015 593 habitantes, agrupados nos barrios de Errezilgo Gunea, Artzailuz, Erdoizta, Ezama, Ibarbia e Letea, máis no enclave de Argisain.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Leaburu

250px|miniatura|Leaburu
**Leaburu** é un pequeno concello rural do leste da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Tolosaldea, a 28&nbsp;km de Donostia.

O termo municipal ten unha extensión de 3,50&nbsp;km². Limita ao norte con Tolosa, Ibarra e Belauntza, ao leste con Gaztelu, ao sur con Lizartza e Altzo, e ao oeste con Tolosa. Tiña en 2015 368 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Legazpi

**Legazpi** é un concello da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Goierri, a 55&nbsp;km de Vitoria, 64&nbsp;km de Donostia e 75&nbsp;km de Bilbao.

O termo municipal ten unha extensión de 208,78&nbsp;km². Limita ao norte con Antzuola, Urretxu e Zumarraga, ao oeste con Oñati, ao sur con Zegama e a parzonería de Altzania, e ao leste con Zerain, Mutiloa e Gabiria. Tiña en 2015 8.521 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Leintz-Gatzaga

250px|thumb|Vista de Leintz-Gatzaga.
**Leintz-Gatzaga** é un concello do suroeste da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Debagoiena, no límite con Araba, a 22 km de Vitoria-Gasteiz e 81 km de Donostia.

O termo municipal ten unha extensión de 14,72 km². Tiña en 2015 241 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Lizartza

**Lizartza** é un concello do leste da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Tolosaldea, no límite con Navarra, a 31&nbsp;km de Donostia.

O termo municipal ten unha extensión de 12,33&nbsp;km². Limita cos concellos guipuscoanos de Leaburu, Gaztelu, Orexa, Tolosa, Altzo e Berastegi, e cos concellos navarros de Araitz e Areso. Tiña en 2015 624 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Gaztelu

250px|thumb|Vista de Gaztelu
**Gaztelu** é un concello do leste da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Tolosaldea, a 32&nbsp;km de Donostia.

Formou parte do concello de Tolosa ata 1845 cando se independizou. Entre 1966 e 1995 formou xunto ao veciño Leaburu o concello de Leaburu-Gaztelu. O termo municipal ten unha extensión de 9,15&nbsp;km². Tiña en 2015 164 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Orexa

dereita|miniatura|Igrexa de Santa Kutz.
**Orexa** é un concello do leste da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Tolosaldea, a 36 km de Donostia, no límite con Navarra.

O seu termo municipal ten unha extensión de 5,85 km². Limita ao norte con Gaztelu e o exclave de Anakar (Lizartza), ao oeste con Lizartza, ao sur con Araitz (Navarra) a ao leste cos exclaves de Uli (Gaztelu) e Orunbe (Lizartza) e con Berastegi. O pequeno exclave de Zotzune limita co concello navarro de Areso e cos exclaves de Orunbe e Uli. Tiña en 2015 unha poboación de 126 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Orio

**Orio** é un concello costeiro da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Urola Kosta, 11&nbsp;km ao oeste de Donostia.

O termo municipal ten unha extensión de 9,81&nbsp;km². Limita ao norte co mar Cantábrico, ao leste con Donostia e Usurbil, e ao sur e oeste con Aia. Tiña en 2015 5.805 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Orendain

**Orendain** é un pequeno concello rural da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Tolosaldea, a 36&nbsp;km de Donostia.

O seu termo municipal ten unha extensión de 5,95&nbsp;km². Limita ao norte con Ikaztegieta e Alegia, ao sur con Amezketa, Gaintza e Abaltzisketa, ao leste con Alegia e Amezketa, e ao oeste con Ikaztegieta, Legorreta e Baliarrain. Tiña en 2015 193 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Ormaiztegi

250px|thumb|Viaduto de Ormaiztegi.
**Ormaiztegi** é un concello do sur da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Goierri, 47&nbsp;km ao suroeste de Donostia.

O seu termo municipal ten unha extensión de 6,77&nbsp;km². Limita ao norte con Ezkio-Itsaso, ao sur con Mutiloa e Idiazabal, ao leste con Beasain e ao oeste con Gabiria e Mutiloa. En 2015 tiña 1304 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Vicente Uribe

**Vicente Uribe Galdeano**, nado en Bilbao o 30 de decembro de 1902, e finado en Praga o 11 de xullo de 1961, foi un político vasco, dirixente do Partido Comunista de España (PCE) e Ministro de Agricultura durante a guerra civil española. Obreiro metalúrxico de profesión, chegou a ser membro do Comité Central do PCE. Tras o final da guerra civil houbo de marchar ao exilio, instalándose primeiro en México e posteriormente en Francia e Checoslovaquia. En 1956, durante as loitas de poder que seguiron á morte de Stalin, Uribe foi apartado do seu posto no partido.
Marcos Vizcaya

**Marcos Vizcaya Retana**, nado en Gorliz o 22 de febreiro de 1947 e finado en Getxo o 17 de novembro de 2025, foi un avogado, directivo e político vasco de ideoloxía nacionalista vasca.

## Traxectoria 
### Carreira profesional 
Licenciouse en Dereito na universidade de Deusto e, tamén, foi profesor axudante de dereito civil. Foi tamén colaborador habitual de *Deia* e *La Gaceta del Norte.*

### Carreira política 
No terreo político, afiliouse ao Partido Nacionalista Vasco (EAJ-PNV) en 1977, e con esa formación obtivo o escano ó Congreso nas primeiras eleccións democráticas de 1977 tras a ditadura, e renovouno na  I (1979-1982) e II Lexislatura (1982-1986). Durante esta II lexislatura, foi voceiro do Grupo Vasco no Congreso.

Durante o proceso de estabelecemento e consolidación da autonomía para o País Vasco, participou na redacción do Estatuto de Gernika e foi viceconselleiro adxunto ó lehendakari do Goberno Vasco, Carlos Garaikoetxea. En 1986, trala crise interna no PNV que levou a que o lehendakari abandonase o partido e se dese paso á creación doutro partido, Eusko Alkartasuna, Vizcaya, foi abandonando a actividade política pública e retomou o seu traballo como avogado e directivo.

Faleceu o 17 de novembro de 2025, en Areeta, un barrio do concello de Getxo.

## Obra 
* *El PNV ante la Constitución*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no congreso dos Deputados
Marcelo Usabiaga

**Marcelo Usabiaga Jauregi**, nado en Ordizia o 30 de outubro de 1916 e finado en Donostia o 23 de xullo de 2015, foi un miliciano comunista vasco durante a guerra civil española. Militante antifranquista, militante do PCE e do sindicato CCOO. Pasou 21 anos en prisión durante a ditadura de franco. Melitón Manzanas ordenou a súa captura. En xullo de 1960 casou con Bittori Bárcena, a súa moza, e comezou a traballar en Aceros Orbegozo, de Hernani (Guipúscoa).

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  "Marcelo Usabiaga: Así fue la Batalla de Irun", *Historia 16*, n.º 362, xuño de 2006, pp. 72-85.

### Ligazóns externas 
* Jon rejado: "Marcelo Usabiaga, erreferente komunista" (24/7/2015). *Berria*.
* : "¡Por Rojos! Memoria de dos luchadores antifranquistas" Historia 16, n.º 296, decembro de 2000. Mikel Rodriguez.
* : "Ensayé durante horas la postura para ser fusilado" (17/2/2012). *La Vanguardia*.
* : Marcelo Usabiaga sobre o documental.
Tolosaldea

**Tolosaldea** é unha comarca do leste de Guipúscoa, en Euskadi. Engloba os concellos situados nos arredores da principal localidade da zona, Tolosa, que tamén é a capital da comarca.

Limita polo norte con Donostialdea, polo oeste con Urola Kosta, polo sur con Goierri e polo leste con Navarra, concretamente coa comarca de Leitzaldea.

## Topónimo 
O seu nome en éuscaro significa literalmente "a zona de Tolosa". A comarca xira arredor da localidade de Tolosa, que é o seu concello máis importante e fai as funcións de capital comarcal. Historicamente sempre foi así, e de feito todos os concellos que forman a comarca pertenceron no pasado á xurisdición da vila de Tolosa, da que se foron separando paulatinamente.

A comarca tamén era coñecida como *Beterri*, que significa en éuscaro "Terra Baixa", en contraposición coa comarca de Goierri ("Terra Alta") situada ao sur. Este nome está actualmente en desuso.

## Xeografía 
[250px|miniatura|O [río Oria ao seu paso por Tolosa.]]
O eixo principal da comarca é o val do río Oria, no seu curso medio. Seguindo este eixe de norte a sur están os principais núcleos de poboación da comarca: Aduna, Villabona, Zizurkil, Irura, Anoeta, Tolosa, Ibarra, Alegia e Ikaztegieta. Trátase dun eixo atravesado por importantes vías de comunicación como a autovía A-1 e liña de ferrocarril Madrid-Irún. Trátase dunha zona moi urbanizada e bastante conxestionada.

O resto dos concellos da comarca atópanse en vales laterais de ríos afluentes do Oria, como son o val de Aiztondo, o do Araxes, o de Berastegi ou o de Amezketa. Estes concellos son, en liñas xerais, máis pequenos e de carácter rural.

## Concellos 
## Economía 
A principal actividade económica da comarca é a industrial, onde ten unha maior tradición a industria papeleira. Tolosa concentra a maior parte dos equipamentos, servizos e comercios da zona, aínda que as boas comunicacións fan que os concellos da zona norte se despracen á capital provincial, Donostia.

A actividade industrial concéntrase no eixe que une Tolosa e Andoain. Os concellos situados nas zonas laterais teñen unha actividade rural moi acusada.

## Véxase tamén
Urola Kosta

**Urola Kosta** é unha comarca costeira de Guipúscoa, en Euskadi. Limita ao norte co mar Cantábrico, ao leste con Donostialdea, ao sur con Urola Erdia e ao oeste con Debabarrena.

## Concellos 
*Aizarnazabal
*Aia
*Getaria
*Orio
*Zarautz
*Zumaia

## Véxase tamén
Urola Erdia

**Urola Erdia** é unha subcomarca de Guipúscoa, en Euskadi, cuxo territorio normalmente inclúese na comarca de Urola Kosta. Limita ao norte con Urola Kosta, ao leste con Tolosaldea, ao sur con Urola Garaia e ao oeste con Debabarrena e Debagoiena.

## Concellos 
*Azkoitia
*Azpeitia
*Beizama
*Errezil
*Zestoa

## Véxase tamén
Urola Garaia

**Urola Garaia** é unha subcomarca do sur de Guipúscoa, en Euskadi, cuxo territorio normalmente inclúese na comarca de Goierri. Limita ao norte con Urola Erdia, ao leste e sur con Goierri e ao oeste con Debagoiena.

## Concellos 
*Ezkio-Itsaso
*Legazpi
*Urretxu
*Zumarraga

## Véxase tamén
Oiartzualdea

**Oiartzualdea**, tamén coñecida como **Oarsoaldea**, é unha subcomarca do nordés de Guipúscoa, en Euskadi, cuxo territorio normalmente inclúese na comarca de Donostialdea. Limita ao norte co mar Cantábrico, ao leste con Bidasoaldea, ao oeste con Donostialdea e ao sur con Navarra (concretamente coa comarca de Leitzaldea).

## Concellos 
*Errenteria
*Lezo
*Oiartzun
*Pasaia

## Véxase tamén
Comarcas de Guipúscoa

300px|miniatura|Comarcas de Guipúscoa
As **comarcas de Guipúscoa** están determinadas principalmente pola orografía do terreo. Seguen en liñas xerais os vales que forman os principais ríos da provincia, de leste a oeste: Bidasoa, Oiartzun, Urumea, Oria, Urola e Deba.

## Comarcas naturais 
A división máis habitual divide a provincia de Guipúscoa en sete comarcas:
***Bidasoa Beherea**: formada polos concellos de Irún e Hondarribia, situados na desembocadura do río Bidasoa, xunto á baía de Txingudi.
***Donostialdea**: formada pola capital, Donostia, e as localidades máis próximas. Inclúe o val do Oiartzun, o tramo guipuscoano do Urumea e o tramo medio-baixo do Oria, aínda que non a súa desembocadura. Ás veces considérase que a súa zona oriental forma unha subcomarca:
****Oiartzualdea**: formada polos concellos situados na contorna da baía de Pasaia e o val do Oiartzun.
***Tolosaldea**: formada polo tramo medio do río Oria, na contorna da vila de Tolosa.
***Goierri**: formada pola cunca alta do río Oria e a parte alta do río Urola. Divídese normalmente en dúas subcomarcas:
**O Goierri propiamente dito, formado pola cunca alta do Oria.
****Urola Garaia**: formado pola cunca alta do Urumea.
***Urola Kosta**: formada polo tramo central da costa guipuscoana e curso medio-baixo do río Urola. Divídese en dúas subcomarcas:
**O Urola Kosta propiamente dito, formado pola costa central guipuscoana, entre as desembocaduras dos ríos Oria e Urola.
****Urola Erdia**: formada polo curso medio-baixo do río Urola.
***Debabarrena**: formada pola cunca baixa do río Deba e costa occidental da provincia.
***Debagoiena**: formada pola cunca alta do río Deba.

## Véxase tamén 
*Comarcas de Biscaia
*Cuadrillas de Áraba
Aitor Urresti

**Aitor Urresti González**, nado en Bilbao o 15 de xaneiro de 1975, é un enxeñeiro industrial e político vasco de Equo, partido polo que foi candidato á lehendakaritza nas Eleccións ó Parlamento Vasco de 2012. Foi coportavoz de Equo Euskadi e dende novembro de 2014 é membro da Comisión Executiva Federal de Equo.

## Actividade profesional 
Enxeñeiro industrial especializado en enerxías renovables, traballa como profesor na Universidade do País Vasco e investiga o almacenamento de calor mediante materiais de cambio de fase para a integración da enerxía solar na edificación e a industria.

## Activismo social 
Participou en agrupacións sociais de distinto ámbito: democracia participativa, dereitos humanos, pacificación, débeda externa, cooperación, etc. Recentemente formou parte de “Fracking EZ Araba” e representa a Equo na asemblea antifracking de Bilbao chamada “Fracking EZ Bizkaia”.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Blog de Aitor Urresti 
* Ficha de Aitor Urresti na Universidade do País Vasco
* Equo Euskadi
* Equo Arabaarquivada dende o orixinal o 19 de maio de 2014
Antonio Villamarín

**Antonio Villamarín Montenegro**, nado en Lugo e finado na mesma cidade a finais de decembro de 1904, foi un impresor, xornalista e político galego.

## Traxectoria 
Foi caxista en Madrid. En 1867 estableceu, xunto a Balbino Enríquez, a Imprenta Enríquez y Villamarín. Xa coa imprenta que levaba o seu nome editou os periódicos *El Independiente* e *El Eco de Galicia* do que tamén foi director e fundou e dirixiu *El Diario de Lugo*. Foi concelleiro de Lugo e deputado provincial por Vilalba-Viveiro.

## Vida persoal 
Casou con Nicolasa Castro Rodríguez.

## Notas
Goierri

**Goierri** é unha comarca de Guipúscoa, en Euskadi. Está situada na zona meridional da provincia, no límite con Áraba e Navarra. Limita ao oeste con Debagoiena, ao norte con Urola Kosta e ao leste con Tolosaldea.

## Concellos 
*Altzaga
*Arama
*Ataun
*Beasain
*Ezkio-Itsaso
*Gabiria
*Gaintza
*Idiazabal
*Itsasondo
*Lazkao
*Legazpi
*Legorreta
*Mutiloa
*Olaberria
*Ordizia
*Ormaiztegi
*Urretxu
*Segura
*Zaldibia
*Zegama
*Zerain
*Zumarraga

## Véxase tamén
Mari Boine

**Mari Boine**, anteriormente coñecida como **Mari Boine Persen**, nada como **Mari Boine Olsen** o 8 de novembro de 1956 en Karasjok, Finnmark, é unha cantante norueguesa-saami principalmente coñecida por mesturar o jazz e o rock co joik tradicional do seu pobo.

## Discografía 
**Jaskatvuođa maŋŋá* (1985)
**Gula Gula* (1989)
**Salmer på veien hjem* (1991)
**Møte i Moskva* (1992)
**Goaskinviellja* (1993)
**Leahkastin* (1994)
**Eallin* (1996)
**Bálvvoslatnja* (1998)
**Odda Hamis* (2001)
**Gávcci Jahkejuogu* (2002)
**Idjagieđas* (2006)
**Čuovgga Áirras* (2009)
**Áiggi Askkis* (2011)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial de Mari Boine