open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aboriginal Tent Embassy

miniatura|Aboriginal Tent Embassy.
miniatura|Sinal de soberanía na Aboriginal Tent Embassy.
A **Aboriginal Tent Embassy** é unha asemblea semipermanente onde residiron activistas para representar os dereitos políticos dos aborixes australianos. Componse de sinais e tendas fronte á Antiga Casa do Parlamento de Canberra, a capital de Australia. Non é considerada oficialmente unha embaixada polo goberno de Australia.

## Historia 
O 26 de xaneiro de 1972, catro homes aborixes (Michael Anderson, Billy Craigie, Tony Coorey e Bertie Williams) chegaron a Canberra dende Sydney para estabelecer a embaixada aborixe chantando unha antuca diante da daquela casa do Parlamento Australiano (hoxe a antiga sede do parlamento). A embaixada estabeleceuse en resposta á coalición de goberno de McMahon que rexeitaba o recoñecemento dos dereitos das terras aborixes.

A antuca de praia foi substituída por numerosas tendas de aborixes e non aborixes que chegaron de tódalas partes de Australia para unirse á protesta. Durante os primeiros seis meses da súa vida en 1972 a embaixada conseguiu unir o pobo aborixe de toda Australia na esixencia de dereitos firmes sobre a terra nacional e mobilizou o apoio dos non indíxenas na súa loita. Entre os membros activos da embaixada de 1972 están Paul Coe, Gary Foley, Chicka Dixon, Gary Williams, John Newfong, Sam Watson, Pearl Gibbs, Roberta Sykes, Alana Doolan, Cheryl Buchannan, Pat Eatock, Kevin Gilbert, Denis Walker, Isobelle Coe e Shirley Smith.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Three short clips from Ningla-A-Na (Hungry for our Land)(1972), National Film and Sound Archive – includes footage of police marching on protesters in June 1972
*The Koori History Website
*Robert Campbell Jr, Aboriginal Embassy (1986) (painting)
Pobo arrente

miniatura|308x308px|Neno *arrente* xogando cun escudo.
Os **arrente**, **arrernte**, **arunta** ou **aranda** (əraɳɖa) son un pobo aborixe do centro-norte de Australia que habita na contorna da cordilleira MacDonnell. O seu territorio abrangue uns 110&nbsp;km de leste a oeste e 330&nbsp;km de norte a sur, pero actualmente moitos deles viven en Sydney ou Melbourne, preto do mar. Falan unha lingua pama.

Os arrente están divididos en seis subgrupos, cada un deles co seu territorio particular. O grupo denominado central vive arredor de Alice Springs. Cada subgrupo está dividido en pequenas familias ou clans familiares rexidos por un sistema autoritario baseado nos matrimonios entre clans.

## Historia 
Os arrente consideran que viven neste lugar dende fai corenta mil anos, en que xurdiron do Tempo do Soño. En 1860, os colonos ingleses ocupan a terra dos seus devanceiros, 72 anos despois da ocupación do leste de Australia. En 1872, o telégrafo entre Adelaida e Darwin corta o país dos arrente pola metade. Na década de 1880 prodúcense repetidas masacres entre os indíxenas que loitan por defender as súas terras. Na década seguinte prodúcense traslados de aborixes para evitar enfrontamentos cos colonos. Até os anos noventa do século seguinte non se recoñecerán os títulos de propiedade dos indíxenas.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Albert Namatjira, pintor arrente
* Lingua arrente
* Lista dos pobos indíxenas de Australia
Kimberley, Australia Occidental

miniatura|230px|Localización de Kimberly.
A **rexión de Kimberley** é unha das nove rexións de Australia Occidental (Western Australia). Abrangue o sector norte de Australia Occidental e está limitada: ó oeste, polas costas que baña o océano Índico; ó norte, polo mar de Timor; ó leste, co Territorio do Norte; e nó sur, atópanse os desertos Gran Deserto Areoso e Tanami.

A rexión foi denominada na honra de John Wodehouse, 1.er Conde de Kimberley, quen foi Secretario de Estado para as Colonias dende 1870 a 1874 e dende 1880 a 1882.

## Historia 
Kimberley foi unha das primeiras rexións en ser colonizadas en Australia; os primeiros desembarcos remóntanse a hai 41 000 anos, probablemente dende as illas que hoxe forman parte de Indonesia.

En 1837, co apoio da Royal Geographical Society, os tenentes George Grey e Franklin Lushington, cun grupo de 12 homes navegaron no schooner *Lynher* dende Cidade do Cabo chegando á baía de Hanover o 2 de decembro de 1837. O grupo internouse terra dentro o 19 de xaneiro de 1838. Tanto os líderes como os homes carecían por completo de experiencia, o avance viuse demorado por inundacións na rexión, deberon abandonar numerosas provisións, e o grupo dividiuse numerosas veces a pesar da presenza de gran cantidade de aborixes que lles eran hostís. O 11 de febreiro, Grey enfermou de gravidade, pero logo de dúas semanas continuou a exploración. O grupo descubriu e nomeou o río Gairdner, o río Glenelg, as cordilleiras Stephen e Whately e o monte Lyell antes de regresar á baía Hanover en abril. Foron recollidos polo *Beagle* e o *Lynher* e levados a Mauricio para recuperarse.

## Notas
Ken Wyatt

**Kenneth George Wyatt**, nado o 4 de agosto de 1952, é un membro Cámara de Representantes de Australia pola división de Hasluck en Australia Occidental polo Partido Liberal de Australia. Wyatt serviu como Ministro da Terceira Idade e de Asuntos Indíxenas dende xaneiro de 2017. Anteriormente serviu como Ministro asistente da terceira idade entre setembro de 2015 e xaneiro de 2017. É de ascendencia aborixe australiana (noongar, yamatji e wongi), india, inglesa e irlandesa, e en 2010 converteuse no primeiro membro aborixe da Casa de Representantes así como o primeiro ministro federal indíxena en 2017.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Ministerio de Educación, Formación Profesional e Deportes (España)

O **Ministerio de Educación, Formación Profesional e Deportes** de España é o actual departamento ministerial do Goberno de España con competencias en educación e formación profesional. A súa actual titular é Pilar Alegría. A súa sede principal atópase no número 34 da rúa de Alcalá en Madrid. 

## Funcións 
A principal función do Ministerio de Educación e Formación Profesional é a proposta e execución da política do Goberno en materia educativa e de formación profesional do sistema educativo e para o emprego.

## Estrutura 
Segundo o Real Decreto 2/2020, de 12 de xaneiro, polo que se reestruturan os departamentos ministeriais, o ministerio conta cunha **Secretaría de Estado de Educación**.

## Notas
Ministerio de Política Territorial e Memoria Democrática (España)

O **Ministerio de Política Territorial e Memoria Democrática** é o departamento ministerial encargado das relacións coas comunidades autónomas, as distintas administracións públicas e a función pública en España. O seu titular é Ángel Víctor Torres.

## Funcións 
Segundo o Real Decreto 863/2018, de 13 de xullo, polo que se desenvolve a estrutura orgánica básica do Ministerio de Política Territorial e Función Pública., corresponde ao Ministerio de Política Territorial e Función Pública:

* A proposta e execución da política do Goberno en materia de relacións e cooperación coas comunidades autónomas e as entidades que integran a Administración Local e as relativas á organización territorial do Estado; así como as relacións coas Delegacións e Subdelegacións do Goberno e o apoio á súa xestión.
* A proposta e execución da política do Goberno en materia de función pública, emprego público e formación de empregados públicos; de gobernanza e organización da Administración Xeral do Estado; de procedementos e inspección de servizos; de transparencia e goberno aberto; do desenvolvemento e seguimento de programas para a mellora da xestión pública e a calidade dos servizos.
* A política de Administración Dixital, así como a coordinación do proceso de racionalización das tecnoloxías da información e as comunicacións no ámbito da Administración Xeral do Estado e dos seus Organismos Públicos, e do impulso da Administración electrónica a través da prestación compartida do Servizo Común de Sistemas de Información e Comunicación; igualmente correspóndelle o establecemento das disposicións e directrices necesarias para o seu funcionamento.

## Estrutura 
Este Ministerio estrutúrase nos seguintes órganos superiores:

* A Secretaría de Estado de Política Territorial, da que depende o seguinte órgano directivo:
** A Secretaría Xeral de Coordinación Territorial, con rango de Subsecretaría, da que dependen os seguintes órganos directivos:
*** A Dirección Xeral de Cooperación Autonómica e Local.
*** A Dirección Xeral de Réxime Xurídico Autonómico e Local.
* A Secretaría de Estado de Función Pública da que dependen os seguintes órganos directivos:
** A Secretaría Xeral de Administración Dixital, con rango de Subsecretaría.
** A Dirección Xeral da Función Pública.
** A Dirección Xeral de Gobernanza Pública.
** A Oficina de Conflitos de Intereses, con rango de Dirección Xeral.
* A Subsecretaría de Política Territorial e Función Pública, da que depende a Secretaría Xeral Técnica.
* O Comisionado do Goberno fronte ao Reto Demográfico, con rango de Subsecretaría.
* Gabinete do Ministerio

## Histórico de titulares da carteira
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ministerio de Facenda e Función Pública (España)
### Ligazóns externas 
* Sitio web do Ministerio
Ministerio de Economía, Comercio e Empresa (España)

O **Ministerio de Economía, Comercio e Empresa** de España é o actual departamento ministerial con competencias en economía e empresa. O seu titular é, dende o 29 de decembro de 2023, Carlos Cuerpo. 

## Historia 
Este Ministerio créase por primeira vez con este nome coa chegada á Presidencia do Goberno do socialista Pedro Sánchez durante a segunda metade da XII Lexislatura. Corresponde ao Ministerio de Economía e Empresa o exercicio de competencias que exercían na primeira metade da lexislatura o Ministerio de Economía, Industria e Competitividade (as relacionadas con Economía) e o Ministerio de Enerxía, Turismo e Axenda Dixital (as que teñen que ver coa Axenda Dixital), deixando de ser responsable dos asuntos relacionados con Ciencia, que pasan a ser responsabilidade do novo Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades, e dos temas relacionados con Comercio, dos que se encarga o Ministerio de Industria, Comercio e Turismo.

## Funcións 
Segundo o Real Decreto 355/2018, de 6 de xuño, polo que se reestruturan os departamentos ministeriais, corresponde ao Ministerio de Economía e Empresa a proposta e execución da política do Goberno en materia económica e de reformas para a mellora da competitividade, de desenvolvemento industrial, de telecomunicacións e sociedade da información, de desenvolvemento da Axenda Dixital así como a política de apoio á empresa, e o resto de competencias e atribucións que lle confire o ordenamento xurídico.

## Estrutura orgánica básica 
Este Ministerio estrutúrase nos seguintes órganos superiores:

* Secretaría de Estado de Economía e Apoio á Empresa.
* Secretaría de Estado para a Sociedade da Información e a Axenda Dixital.

## Titulares 
## Referencias 
O contido deste artigo incorpora material publicado no Boletín Oficial do Estado, que se atopa no dominio público de conformidade ao disposto no artigo 13 da Lei de Propiedade Intelectual española.

## Notas 
;Referencias
Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades (España)

O **Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades** de España é un departamento ministerial da XII Lexislatura, creado na presidencia de Pedro Sánchez, con competencias en ciencia, I+D+i e universidades. A súa titular é Diana Morant. 

## Historia 
Os ministerios de ciencia foron unha constante nos diferentes gobernos de España, se ben dependendo do partido no Goberno este adquiría autonomía propia ou fusionábase con outros. Desde a moción de censura contra Mariano Rajoy, e a chegada de Pedro Sánchez á presidencia, este recuperou a autonomía do ministerio. A partir de 2020, deu lugar a dous ministerios diferenciados: Ministerio de Ciencia e Innovación, e Ministerio de Universidades.

## Funcións 
Segundo o Real Decreto 355/2018, de 6 de xuño, polo que se reestruturan os departamentos ministeriais, corresponde ao Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades a proposta e execución da política do Goberno en materia de Universidades, investigación científica, desenvolvemento tecnolóxico e innovación en todos os sectores.

En particular, corresponderá ao Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades o exercicio das competencias de investigación, desenvolvemento tecnolóxico e innovación en materia espacial, incluídas a representación e a participación nos organismos da Unión Europea e Internacionais.

## Estrutura 
Esta Secretaría de Estado dispoñía como único órgano superior:
* A **Secretaría de Estado de Universidades, Investigación, Desarrollo e Innovación**.
** A Secretaría Xeral de Universidades.
** A Dirección Xeral de Investigación, Desenvolvemento e Innovación.
** A Subdirección Xeral de Coordinación e Relacións Institucionais.
* A **Secretaría Xeral de Coordinación de Política Científica**.
** A Subdirección Xeral de Internacionalización da Ciencia e a Innovación.
** A Subdirección Xeral de Coordinación dos Organismos Públicos de Investigación.
** A Subdirección Xeral de Grandes Instalacións Científico-Técnicas.
* A **Subsecretaría de Ciencia, Innovación e Universidades**.
** A Secretaría Xeral Técnica.
** A Subdirección Xeral de Xestión Económica.
** A Subdirección Xeral de Persoal e Inspección de Servizos.
** A Oficina Presupuestaria.

### Organismos adscritos 
*Axencia Nacional de Avaliación da Calidade e Acreditación.
* Colexio de España en París.
* Comité Español de Ética da Investigación.
* Conferencia Xeral de Política Universitaria.
* Consello Asesor de Ciencia, Tecnoloxía e Innovación.
* Consello de Estudiantes Universitario do Estado.
* Consello de Política Científica, Tecnolóxica e de Innovación.
*Consello de Universidades.
*Servizo Español para a Internacionalización da Educación.
* Universidade Internacional Menéndez Pelayo.
* Universidade Nacional de Educación a Distancia.

## Notas
Alcmeón

O nome **Alcmeón** pode referirse a:

*Alcmeón, bisneto de Néstor, de quen afirmaban descender os Alcmeónidas.
*Alcmeón, fillo de Anfiarao e Erífile, irmán de Anfíloco, Eurídice e Demonasa, e un dos Epígonos.
* *Alcmeón en Corinto*, obra perdida de Eurípides.
*Alcmeón, o último arconte epónimo vitalicio de Atenas.
*Alcmeón, arconte epónimo de Atenas en -507 - -506.
*Alcmeón de Crotona, filósofo e médico da antiga Grecia.
*Alcmeón, fillo de Megacles.
Inglés aborixe australiano

O **inglés aborixe australiano** (en , *AAE*) é o dialecto do inglés australiano empregado por unha gran parte da poboación aborixe australiana. Componse de diferentes variedades que se desenvolveron en diferentes partes de Australia. Estas variedades son un diverso continuum que vai dende formas lixeiras, achegadas ó inglés australiano estándar, a formas máis diferenciais, achegadas ó crioulo australiano. Diferéncianse no acento, gramática, palabras e significados, así como o uso da lingua. O inglés australiano non debe ser confundido co crioulo australiano, que é unha lingua diferente do inglés falada por 30&nbsp;000 persoas en Australia. Os falantes tenden a cambiar o seu rexistro lingüístico entre as diferentes variedades do inglés aborixe dependendo do interlocutor, xa que é máis semellante ó inglés australiano cando se dirixen a persoas non indíxenas.

Moitos dos trazos do inglés aborixe son comúns a outras linguas crioulas de países achegados, como o tok pisin en Papúa-Nova Guinea, o pijin das Illas Salomón, e o bislama en Vanuatu.

## Notas
Aden Ridgeway

**Aden Derek Ridgeway**, nado o 18 de setembro de 1962, é un político australiano. Foi membro do Senado australiano por Nova Gales do Sur, dende 1999 a 2005, como representante dos demócratas australianos. Durante o seu tempo no cargo, era o único membro aborixe do Parlamento de Australia. No presente é un voceiro e activista de "Recognise", o movemento para recoñecer os aborixes e os insulares do estreito de Torres na constitución australiana.

## Traxectoria 
Ridgeway naceu en Macksville, Nova Gales do Sur, membro do pobo gumbaynggirr. Despois de deixar a escola con 11 anos, traballou como caldereiro. Posteriormente comezou a involucrarse no servizo público. Na súa carreira, participou en varios postos públicos, incluíndo gardaparques e traballando en varios departamentos do goberno de Nova Gales do Sur.

En 1990, Ridgeway foi elixido no Consello Rexional de Sydney ATSIC, unha posición na que serviu durante dous mandatos. Uniuse ós demócratas australianos en 1991. En 1995, converteuse no director executivo do Consello da Terra Aborie de Nova Gales do Sur. Continuou nese posto até 2000.
José Gonçalo Herculano de Carvalho

**José Gonçalo Herculano de Carvalho**, nado en Coímbra o 19 de xaneiro de 1924 e finado en Coímbra o 26 de xaneiro de 2001, foi un lingüista, lusitanista e romanista portugués.

## Traxectoria 
Herculano de Carvalho estudou en Lisboa entre 1941 e 1945, foi profesor de lingua portuguesa na Universidade de Zürich entre 1946 e  1949, con Jakob Jud e Arnald Steiger, e en 1950 foi profesor asistente da Universidade de Coímbra, doutorándose en 1953, con *Coisas e palavras: Alguns problemas etnográficos e linguísticos relacionados com os primitivos sistemas de debulha na Península Ibérica*, e en 1958 escribiu *Fonologia mirandesa*, xa catedrático en Coímbra. Interesado tamén nos estudos camonianos entre 1948 e 1987 publicou seis traballos sobre Luís de Camões.

## Obras 
* *Lições de linguística dadas no curso de introdução aos estudos linguísticos*, Coímbra, 1958–1960, 1960–1961, 1966–1967, 1969
* Bernardim Ribeiro, *Menina e moça ou saudades*, Coímbra, 1960, 1966 (editor)
* *Estudos linguísticos*, 3.º volume, Lisboa, 1964–1984 (varias edicións)
* *Teoria da linguagem. Natureza do fenómeno linguístico e a análise das línguas*, 2.º volume, Coímbra, 1967–1973 (varias edicións)
* *Pequena contribuição à história da linguística. Observações (algo tardias) a "linguística cartesiana" de Noam Chomsky*, Coímbra, 1984
* *Estudos de linguística portuguesa*, Coímbra, 1984 (editor con Jürgen Schmidt-Radefeldt)

## Notas
Goretti Durán

**Goretti Durán Piñeiro** é unha farmacéutica e investigadora galega, especializada na investigación de fármacos oncolóxicos, e a relación entre os xenes e as respostas a estes fármacos. É investigadora da Unidade de Farmacoxenética do Complexo Hospitalario Universitario de Santiago. Este programa busca un tratamento para cada paciente co fármaco «máis axeitado» e a dose «necesaria», co obxectivo de «obter a máxima eficacia terapéutica co mínimo risco e custo», en palabras do seu director, Ángel Carracedo. «A eficacia media dos medicamentos dista moito de ser a idónea», e tratamentos como a quimioterapia causan «importantes danos» nos pacientes, xustificou Carracedo. 
  
Entre 2013 e 2014 cursou un máster de Desenvolvemento económico e innovación na USC. No seu traballo de fin de máster analizou o ROI ou  rendabilidade económica da e-interconsulta de cardioloxía na área de Vigo..

Así mesmo cursou un máster en Oncoloxía Farmacéutica, título propio da Universidade de Valencia, é diplomada en Saúde Pública pola Escola Nacional de Sanidade, e obtivo un máster en Metodoloxía da investigación: deseño e estatística en Ciencias da Saúde pola Universidade Autónoma de Barcelona.

En 2016 alcanzou o grao de doutora, coa tese *Estudio farmacogenético de variantes polimórficas en genes reparadores del ADN y otros marcadores de resistencia en pacientes con cáncer de cabeza y cuello*, dirixida polos profesores Ángel Carracedo, María Jesús Lamas e Rafael López López, lida na Facultade de Medicina e Odontoloxía da mesma Universidade.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *A ciencia ten nome de muller* (en Wikibooks).

### Ligazóns externas 
*
Prima donna

miniatura|296x296px|Adelina Patti, prototipo da Prima Donna do século XIX.miniatura|284x284px| Dame Nellie Melba.
miniatura|295x295px| A temperamental Maria Jeritza.
No ámbito da ópera, **prima donna** é o termo en italiano que se usa para designar á *primeira* *cantante*, muller que desempeña os papeis principais e que xeralmente é soprano. O correspondente termo para o *principal masculino* é o de *primo uomo*, normalmente tenor.

Historicamente as prime donne foron motivo de certas rivalidades entre as persoas afeccionadas á ópera, dividíndose en "clubs" contrarios que apoiaban a unha cantante sobre outras. Exemplos hainos desde os inicios da ópera. Un dos primeiros casos foi o que se deu no século XVIII entre Faustina Bordoni e Francesca Cuzzoni, dúas cantantes que en Londres disputaron a primacía por riba mesmo dos castrati e que nunha ocasión chegaron a enfrontarse a golpes no transcurso dunha representación en presenza da princesa de Gales.

No século XIX foi famoso o enfrontamento en París entre María Malibrán e Henriette Sontag culminou cando a última casou cun membro da nobreza e retirouse na súa plenitude vocal.

Unha das máximas divas en todos os sentidos foi Adelina Patti que chegou a cobrar por cada nota que cantaba, amasando unha fortuna inmensa.

No século XX unha das rivalidades máis famosas, foi a que houbo entre os admiradores de Maria Callas e os de Renata Tebaldi, que nos anos 50's e 60's encheu portadas de revistas e xornais e que culminou cun encontro entre as dúas cantantes en 1968 no que se reconciliaron.

Outra rivalidade entre sopranos foi a ocorrida entre Lotte Lehmann e Maria Jeritza en Viena antes da segunda guerra mundial.

Anteriormente Lillian Nordica mantivo unha seria rivalidade coa afamada soprano australiana Nellie Melba.

O ridículo mundo das rivalidades entre divas está ironizado no filme *E la nave va* de Federico Fellini.

Debido ás súas posibles connotacións pexorativas, caprichosas, temperamentais e demandantes, o termo prima donna e Diva caeu en desuso para referirse ás cantantes de ópera e música popular na actualidade e só se usa en contadas ocasións.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* H. Rosenthal, H. e J. Warrack, *The Concise Oxford Dictionary of Opera*, 2nd Edition, Oxford University Press, 1979. p.&nbsp;398. ISBN 0-19-311321-X
* Susan Rutherford, *The Prima Donna and Opera, 1815-1930*, Cambridge University Press, 2006. ISBN 0-521-85167-X
* George Jellinek, *Calas: Portrait of a Prima Donna*, Dover, 1986, p.&nbsp;96 and passim. ISBN 0-486-25047-4
* Rupert Christiansen, *Prima Donna: A History,* Viking, 1985. ISBN 0-670-80482-7
* Lanfranco Rasponi. *The Last Prima Donnas*. Nova York, Knopf, 1982. ISBN 0879100400
Premio de tradución Etxepare - Laboral Kutxa

O **Premio de tradución Etxepare-Laboral Kutxa** é un galardón literario con remuneración económica creado en 2015 e que distingue a tradución a outras linguas dunha obra escrita orixinalmente en éuscaro.

Os organizadores do dito premio son o Instituto Vasco Etxepare e a entidade Laboral Kutxa

## Edicións 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bases do premio en 2016 .
Sprachbund

Un **sprachbund** ('unión de linguas' en alemán, pronunciado AFI: [ʃpraːx.bʊnt], pl. ***sprachbünde*** [ˈʃpraːxˌbyndə]) defínese como un grupo de linguas que adquiriron algunhas semellanzas nos seus sistemas gramaticais ou fonéticos por mor da proximidade xeográfica. A noción de *sprachbund* foi proposta por vez primeira polo lingüista ruso Nikolai Trubetzkoy no seu artigo A *Torre de Babel* *e a mezcolanza de linguas* («Вавилонская башня и смешение языков») en 1923.

Tamén se usa o termo **área [de converxencia] lingüística** para designar á zona xeográfica onde se produciu un desenvolvemento converxente de linguas pertencentes a diferentes familias, e que polo tanto pode argumentarse forman un *sprachbund*.

As linguas que forman parte dun sprachbund poden estar ou non relacionados xeneticamente ou ter relacións moi distantes. É importante sinalar que o termo *sprachbund* non se aplica se todas as linguas están emparentadas, e cuxas semellanzas poden explicarse en termos de retención de características herdadas da protolingua da que todas derivan. Por iso á hora de decidir se certo grupo de linguas constitúe un *sprachbund*, é importante coñecer se existe entre elas relación xenética.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* B. Heine y D. Nurse (2007): *A Linguistic Geography of Africa*, Cambridge University Press, ISBN 978-0-521-87611-7.
Robert Malcolm Ward Dixon

**Robert Malcolm Ward Dixon**, nado en Gloucester, Inglaterra o 25 de xaneiro de 1939, é un lingüista británico, profesor de lingüística no *Cairns Institute*, James Cook University, Queensland, e anteriormente director do *Research Centre for Linguistic Typology* na Universidade da Trobe, Melbourne, Australia.

## Áreas de investigación 
Dixon investigou en moitas áreas da teoría lingüística e realizou traballos de campo, tanto con falantes de linguas aborixes de Australia como na Amazonia. Publicou gramáticas do dyirbal e o yidiny, así como de linguas non australianas como o Boumaa Fidxi e o jarawara.

En lingüística histórica, Dixon caracterizouse por ter unha postura moi firme e intrasixente respecto ó rigor preciso para aceptar o parentesco entre diferentes grupos de familias, rexeitando por completo a maioría de macrofamilias propostas alegando que as probas non son concluíntes. No eido da lingüística australiana rexeita radicalmente que as linguas pama-nyunganas formen unha familia lingüística ben estabelecida, argumentando que algunhas das semellanzas son o resultado da difusión lingüística e non unha mostra de parentesco xenético xenuíno. Tamén rexeita o uso do modelo de árbore filoxenética en moitas circusntancias, argumentando que só en certas ocasións devandito modelo é unha representación aceptable. Propuxo un modelo de evolución lingüística baseado no modelo de equilibrio puntuado da bioloxía evolucionista, defendendo que ese é o modelo correcto para explicar a diversificación das linguas aborixes australianas e amazónicas. A súa obra *The Rise and Fall of Languages* discute polo miúdo esas propostas. Aínda que ese traballo foi criticado por algúns australianistas máis tradicionais.

## Notas
Anthony Mundine

**Anthony Mundine**, nado o 21 de maio de 1975, é un boxeador profesional e antigo xogador de rugby league australiano. No boxeo, tivo dúas veces o título de campión en peso supermedio da WBA entre 2003 e 2008, así como o título de peso medio da IBO dende 2009 até 2010, e o título WBA ínterim en peso superwélter dende 2011 até 2012. Mundine é coñecido polas súas grandes rivalidades cos seus compañeiros australianos Danny Green e Daniel Geale.

Antes de comezar no boxeo, Mundine foi o xogador mellor pagado da NRL. El considérase a si mesmo como o mellor atleta australiano da historia. É o fillo do boxeador Tony Mundine que pertence ó pobo bundjalung da costa norte de Nova Gales do Sur.

Mundine foi nomeado a persoa aborixe e insular de Torres do ano 2000. É o primeiro boxeador da historia en retransmitir todas as súas pelexas profesionais para televisión e en xerar máis pay-per-view que calquera outro boxeador australiano dende que se converteu en profesional. Steve Bunce describiuno como "posiblemente o mellor atleta versátil da historia do boxeo". Mundine tivo unha relación treboenta cos medios de comunicación: e a súa conversión ó islam en 1999, a súa autopromoción e as súas opinións xeraron unha relación de amor-odio coa opinión pública australiana. Mundine tamén foi descrito como "o atleta máis polarizante na historia deportiva de Australia".

## Notas
Hattula

**Hattula** é un municipio de Finlandia situado na rexión de Tavastia Propia. En 2018 a súa poboación era de 9&nbsp;552 habitantes. A superficie do termo municipal é de 427,39&nbsp;km2, dos cales 69,59&nbsp;km2 son auga. O concello ten unha  densidade de poboación de 26,70 hab./km².

Limita cos municipios Hämeenlinna, Pälkäne e Valkeakoski, estes dous últimos na rexión veciña de Pirkanmaa.

O concello é unilingüe en finés.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web da cidade de Hattula
BCP-2000

miniatura|250px|QuikScat, un satélite baseado no bus BCP-2000.
**BCP-2000** (acrónimo de *Ball Aerospace Commercial Platform 2000*) é un Bus construído pola empresa Ball Aerospace deseñado orixinalmente para levar a bordo cámaras de alta resolución.

## Características 
BCP-2000 pode acomodar diversos tipos de sensores para a exploración da Terra que necesiten alta precisión no apuntado. Un volume adicional baixo o bus, cunhas dimensións de 91 x 119 x 102&nbsp;cm, pode albergar instrumentos adicionais ou tanques de propelente a maiores. Tamén hai sitio nos laterais, do lado dos paneis solares, para colocar pequenas cargas. A plataforma pode proporcionar ata 730 vatios de potencia en órbita e unha capacidade de almacenamento a bordo de 200 Gbit cunha taxa de transferencia de ata 576 Mbps. Os datos poden transmitirse a terra a velocidades de ata 320 Mbps en banda X.

O deseño redundante do bus fai que se lle calcule unha probabilidad de éxito maior do 86% para misións de 5 anos. A alimentación é proporcionada por un par de paneis solares con eixos articulados, cada un formado á súa vez por tres subpaneis. Tamén leva a bordo unha antena en banda X que pode moverse en dous eixos. A telemetría pode enviarse tanto en banda X como en banda S. O control de actitude, que usa hidracina, está deseñado para poder mover a nave rapidamente e con precisión e un GPS permite a localización precisa en órbita.

O bus é compatible cos lanzadores Delta II, Titan II, Antares, Athena e Kosmos 3M, aínda que é posible integralo noutros foguetes.

## Satélites co bus BCP-2000
*CloudSat
*ICESat
*NOAA 20
*Suomi NPP
*QuickBird 1
*QuickBird 2
*QuikScat
*SBSS 1

## Notas 
*
*

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*BCP-600
*BCP-4000
*BCP-5000
BCP-4000

miniatura|250px|RadarSat 1, un satélite baseado no bus BCP-4000.
**BCP-4000** (acrónimo de *Ball Aerospace Commercial Platform 4000*) é un Bus construído pola empresa Ball Aerospace deseñado para satélites que fan uso de radar de apertura sintética (SAR).

## Características 
BCP-4000 proporciona a potencia e estabilidade necesarias para satélites que fan uso do SAR. Foi usado por primeira vez en RadarSat 1, lanzado nun Delta 7920-10.

## Notas 
*
*

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*BCP-600
*BCP-2000
*BCP-5000
BCP-5000

**BCP-5000** (acrónimo de *Ball Aerospace Commercial Platform 5000*) é un Bus construído pola empresa Ball Aerospace deseñado para satélites de detección remota.

## Características 
BCP-5000 foi pensado para albergar sensores de detección terrestre, tanto ópticos como baseados en radar de apertura sintética (SAR), proporcionando a potencia, estabilidade e almacenamento de datos necesarios. En particular usa xiroscopios que permiten á nave xirar rapidamente para apuntar a obxectivos de maneira dinámica e estable. O bus é usado polos satélites WorldView.

## Satélites co bus BCP-2000
*WorldView 1
*WorldView 2
*WorldView 3

## Notas 
*
*

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*BCP-600
*BCP-2000
*BCP-4000
BCP-600

miniatura|250px|GFO, un satélite baseado no bus BCP-600.
**BCP-600** (acrónimo de *Ball Aerospace Commercial Platform 600*) é un Bus construído pola empresa Ball Aerospace deseñado orixinalmente para misións de clase SMEX (Small Explorer Missions).

## Características 
O bus BCP-600 foi pensado para poder ser usado en moi diferentes tipos de órbita e con calquera instrumentación que requira dun apuntado preciso. A base é un corpo aproximadamente cúbico de grafito e epoxi con paneis con celas hexagonais. Un espazo interior de 55 x 55 x 55&nbsp;cm pode albergar tanto sensores como propelente adicional. O espazo sobre o corpo principal proporciona un volume duns 101&nbsp;cm de alto por 112&nbsp;cm de diámetro se se usa co lanzador Pegasus XL. A enerxía a proporcionan catro paneis solares que se abren radialmente, aínda que se poden configurar noutras posicións. Os paneis alimentan unha batería de hidruro de níquel de 20 A-h de capacidade.

O sistema de control e comando é redundante e o ordenador de a bordo pode ser reprogramado en órbita. O bus conta cun almacenamento de 2 Gbits de datos a bordo. As transmisións fanse en banda S, con velocidades cara terra de ata 2 Mbps e de recepción de ata 2 Kbps. A posición determínase mediante seguidores de estrelas redundantes, unidades de referencia inercial, sensores solares e magnetómetros. O control de posición usa catro volantes de inercia e tres xestores de torque. Tamén pode levar a bordo un sistema de propulsión baseado en hidracina, de 28&nbsp;kg de capacidade.

## Satélites co bus BCP-2000
*Geosat Follow On
*Multispectral Thermal Imager

## Notas 
*
*

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*BCP-2000
*BCP-4000
*BCP-5000
Música country de Australia

[dereita|miniatura|[Slim Dusty, o artista country australiano máis vendido.]]
A **música country de Australia** forma parte da música de Australia. Existe un amplo abano de estilos, dende o bluegrass, o iodelei ou o folk até os máis populares. O xénero foi influenciado pola música folk celta e inglesa, a tradición de bush ballad australiana, así como a música country estadounidense. Entre os seus principais temas están: a vida no outback, a vida dos vaqueiros, camioneiros e bandoleiros australianos, cancións de romance e prostesta política; e cancións sobre a beleza e o terror da paisaxe australiana. Entre os seus pioneiros atópanse Slim Dusty, Smoky Dawson (MBE), (OAM), Tex Morton e Buddy Williams, todos eles membros de Australasian Roll Of Renown.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Marilyns Country Music Muster Smoky Bay
*Country Music Association of Australia
*CountryMusicNetwork.com.au
*Vintage Country Music
Warumpi Band

**Warumpi Band** foi un grupo musical de country e rock aborixe australiano que se formou en Papunya, Territorio do Norte en 1980. Os membros orixinais foron George Burarrwanga na voz e no didgeridoo, Gordon Butcher na batería, o seu irmán Sammy Butcher na guitarra e no baixo, e Neil Murray na guitarra rítmica e nos coros. Os seus sinxelos de máis sona foron "Jailanguru Pakarnu" (1983), "Blackfella/Whitefella" (1985), "Sit Down Money" (1986), "My Island Home" (1987) e "No Fear" (1987). O grupo lanzou tres álbums, *Big Name, No Blankets* (1985), *Go Bush!* (1987) e *Too Much Humbug* (1996). Dende 1987 até mediados de 1995 o grupo fixo poucas actuacións xa que Murray estaba centrado na súa carreira en solitario. A partir de 1995, Christine Anu (que era corista do grupo de Murray, The Rainmakers), fixo a súa versión de "My Island Home". Warumpi Band reagrupouse no ano 1995 e separáronse en 2000. Burarrwanga morreu o 10 de xuño de 2007 de cancro de pulmón.

## Discografía 
### Álbums 
**Big Name, No Blankets* (Powderworks Records/RCA, abril 1985)
**Go Bush* (Festival/Parole, abril 1987)
**Too Much Humbug* (CAAMA/Shock, abril 1996)
Neil Murray (músico australiano)

**Neil James Murray**, nado en Ararat, Victoria en 1956, é un músico, cantautor e guitarrista australiano. Foi membro fundador do grupo musical Warumpi Band (1980–88, 1995–2000) que foi un dos primeiros grupos de rock coa maioría dos membros aborixes australianos e foi unha grande influencia no desenvolvemento do rock aborixe. Murray foi recoñecido como un dos cantautores principais da escena musical australiana nos APRA Awards de 1995, gañando o premio de Canción do Ano por "My Island Home" – interpretado pola exmembro da súa banda Christine Anu. Esta canción tamén apareceu entre o Top 30 APRA das mellores cancións australianas en 2001.

Murray tivo unha carreira en solitario en 1989 e lanzou oito álbums de estudio até o ano 2014. Murray fixo xiras e actuacións por toda Australia, a carón da súa propia banda, The Rainmakers, ou en solitario. Tamén fixo actuacións con Shane Howard (exmembro de Goanna), entre 2006 e 2007.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Midnight Oil

**Midnight Oil** é unha banda de rock australiana recoñecida polo seu característico son hard rock, intensas presentacións en vivo e o seu aberto activismo político.

"*Burning the midnight oil*" significa traballar tarde na noite, aludindo a unha lámpada de aceite. "*Smells of the midnight oil*" caracteriza poesía ou prosa cargada con elaboradas alusións literarias e vocabulario metafórico.

## Historia 
*The Oils*, como os coñecen os seus seguidores, comezaron como unha banda de rock progresivo chamada *Farm* a comezos dos 70s, logo baixo o nome de *Midnight Oil* convertéronse nun agresivo grupo de *hard rock* asociado coa comunidade surfeira próxima a Sydney. Unha das primeiras bases dos seus seguidores estaba sobre as praias ao norte de Sydney, no pub *The Royal Antler* en Narrabeen.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Parque Nacional de Kakadu

**Parque Nacional de Kakadu** é unha área protexida no Territorio do Norte de Australia, a 171 quilómetros ó sueste de Darwin. Foi estabelecido en 1981 e abrangue unha área de 19.804 km². A súa xestión faise conxuntamente polo goberno australiano e polos aborixes da área.

O parque está recoñecido pola UNESCO como un Patrimonio da Humanidade, debido ós gravados rupestres aborixes e ó ecosistema con rica biodiversidade. A área foi habitada dende hai vinte mil anos e algúns dos gravados son as manifestacións pictóricas máis antigas da humanidade conservadas até os nosos días.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Jones, Rhys, e J. Allen. *Archaeological Research in Kakadu National Park*. [Canberra, A.C.T]: Australian National Parks and Wildlife Service, 1985. 
* Lawrence, David. *Kakadu The Making of a National Park*. Carlton South, Vic: Miegunyah Press, 2000. 
* Morris, Ian. *Kakadu National Park, Australia*. Steve Parish natural history guide. Archerfield, Qld: Steve Parish Pub, 2001. 
* Morse, John, John King, e Jennifer Bartlett. *Kakadu, Walking to the Future ... Together A Shared Vision for Tourism in Kakadu National Park*. Canberra, ACT: Commonwealth of Australia, 2005. 
* Petty, Aaron M, Patricia A Werner, Caroline E R Lehmann, Jan E Riley, Daniel S Banfai, e Louis P Elliott. 2007. "Savanna Responses to Feral Buffalo in Kakadu National Park, Australia". *Ecological Monographs*. 77, no. 3: 441.
* Shon S. Schooler, Buck Salau,	Mic H. Julien & Anthony R. Ives. *Alternative stable states explain unpredictable biological control of Salvinia molesta in Kakadu*. *Nature* 470, 86–89 (3 de febreiro de 2011). .
* Van Dam, R. A., D. Walden, e G. W. Begg. *A Preliminary Risk Assessment of Cane Toads in Kakadu National Park*. Supervising scientist report, 164. Darwin, N.T.: Supervising Scientist, 2002. 
* Woinarski J.C.Z., Milne D.J. e Wanganeen G. (2001) Changes in mammal populations in relatively intact landscape of Kakadu National Park, Northern Territory, Australia. *Austral Ecology* 26: 360–370.

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do parque
George Burarrwanga

**George Rrurrambu Burarrwanga**, nado en 1957 e finado o 10 de xuño de 2007, tamén coñecido como **George Rrurrambu** e **George Djilangya**, foi un músico yolngu orixinario de illa Elcho na Terra de Arnhem. Foi unha icona da música rock aborixe, e é coñecido por ser o carismático líder do grupo Warumpi Band.

## Traxectoria 
A carreira musical de Burarrwanga comezou en Australia Central a finais da década de 1970, cando formou Warumpi Band a carón de Sammy Butcher, Gordon Butcher e Neil Murray. En 1983, lanzaron o sinxelo "Jailanguru Pakarnu" (*Fóra da cadea*), a primeira canción rock escrita nunha lingua aborixe australiana.

Lanzou tres álbums co grupo, *Big Name No Blanket* (1985), *Go Bush* (1988) e *Too Much Humbug* (1996), no cal aparecen as cancións "Blackfella/Whitefella" e "My Island Home", sendo esta última a de máis sona pola versión interpretada por Christine Anu en 1995.

Despois da separación de Warumpi Band, Burarrwanga comezou a súa carreira en solitario, facendo intepretación no Festival de Darwin, aparicións en televisión para Yeperenye Federation Festival en Alice Springs durante 2000. Lanzou un álbum de reggae, facendo xiras no Territorio do Norte e en Europa no ano 2002.

## Notas
Parque Nacional Ku-ring-gai Chase

O **Parque Nacional Ku-ring-gai Chase** é un parque nacional protexido que se atopa en Nova Gales do Sur, Australia. As 14&nbsp;977 hectáreas do parque nacional atópase a 25&nbsp;km de Sydney, nas áreas de Ku-ring-gai, Hornsby, Warringah e Pittwater. As vilas de Cottage Point, Appletree Bay e Bobbin Head están dentro dos límites do parque. Unha zona illada do parque; Barrenjoey Headland, está ó norte de Palm Beach e nel atópase Barrenjoey Lighthouse.

## Notas
Pintura en cortiza

[miniatura|Canguro - pintura en cortiza, [Terra de Arnhem, Australia, contra o ano 1915.]]
A **pintura en cortiza** é un tipo de arte autóctona de Oceanía, peculiarmente de deseños abstractos e emblemáticos que se aplican sobre teas sen tramado, feitas precisamente de cortiza de árbore.

As obras fabrícanse mediante o raspado ou coloreado dos debuxos sobre o material, que primeiro se separa do tronco, despois se molla e finalmente sacódese ata que queda augado. É máis común o uso da cortiza interna da moreira, en específico da especie denominada *Morus papyrifera* L.. Os estilos e as imaxes plasmadas varían dun territorio a outro, dende concepcións sinxelas até gráficos complexos e moi elaborados. Hoxe en día fabrícase roupa mediante esta técnica no norte de Australia, Nova Guinea e rexións de Melanesia, sendo coñecida co nome de tapa.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Aboriginal Art - Bark paintings
*Telstra National Aboriginal & Torres Strait Islander Art Awards.
*Buku-Larrnggay Mulka Art Centre and Museum in Yirrkala
Margaret Preston

**Margaret Preston**, nada como **Margaret Rose McPherson** o 29 de abril de 1875 en Adelaida e finada o 28 de maio de 1897 en Sydney, foi unha artista australiana.

## Traxectoria 
Nada como Margaret Rose McPherson en Port Adelaide o 29 de abril de 1875, Preston era filla do enxeñeiro David McPherson e de Prudence Lyle. Ós 30 anos, trala morte dos seus pais, Preston foi para a Europa onde algunhas das súas pinturas foron expostas nos salóns de París en 1905 e 1906. As súas principais influencias eran os posimpresionistas franceses, e despois o cubismo e a arte nipoa. Trala primeira guerra mundial coñeceu a William Preston, con quen casou en 1919. A parella viaxaba constantemente e frecuentemente recadaba material das tribos aborixes de Australia. Os seus gravados en madeira convertéronse na maior expresión da arte moderna australiana, mais os seus traballos máis famosos son as súas pinturas a óleos modernistas. En 1923 comezou a avogar por unha arte nacional que incluíse máis a cultura aborixe e constantemente usaba persoas dese pobo como figuras nas súas pinturas. Nos anos 40 comezou a usar liñas máis sinxelas e unha paleta de cores máis terrosa nas súas paisaxes ó óleo, influenciada pola arte aborixe. Preston faleceu o 28 de maio de 1963, deixando unha ampla obra e sendo unha das artistas mulleres máis lembradas de Australia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
Xacemento romano de Caldoval

O **xacemento romano de Caldoval** é un asentamento de orixe romana situado en Mugardos, a carón da ría de Ferrol. Permaneceu habitado entre os séculos I-II a V-VI, e escavouse e estudouse de 2002 a 2006 antes do seu traslado desde Punta Promontorio, onde se construíu Reganosa.

## Descrición
Descubriuse en 1997. Ten unha superficie duns mil metros cadrados, distribuídos en dúas áreas. Está considerada como unha vila romana estando situada ao carón da vila romana de Noville. Nun primeiro estudo atopouse unha estrutura rectangular, duns trinta metros de longo por seis de ancho. Despois localizouse outra edificación, como parte habitacional. O complexo termal conta cunha palestra e un pórtico, únicos en Galicia, un vestiario, unha sala de auga fría, outra de auga temperá e auga quente. A súa actividade principal sería a pesca.

Os restos foron trasladados e convertidos nun museo de interpretación deseñado por Alfonso Penela.

## Notas
## Ligazóns internas
* Caldoval, centro de interpretación
Elizabeth Durack

**Elizabeth Durack Clancy**, nado o 6 de xullo de 1915 e finado o 25 de maio de 2000, foi un artista e escritora australiana.

## Traxectoria 
Nada en Perth, no suburbio de Claremont, era a filla dun pioneiro de Kimberley, Michael Patrick Durack (1865–1950) e da súa muller, Bessie Johnstone Durack. Era a irmá máis nova da escritora e historiadora Dame Mary Durack (1913–1994). As irmás foron educadas no Convento de Loreto en Perth, e tamén nas estacións de gando de Kimberley, Argyle Downs e Ivanhoe. Alí foi onde estabeleceron relacións co pobo Mirriuwong-Gajerrong da rexión do río Ord.

## Notas
Papunya Tula

**Papunya Tula**  ou Papunya Tula Artists Pty Ltd, é unha cooperativa de artistas creado en 1972 que é propiedade e é xestionada por aborixes australianos do deserto occidental de Australia. O grupo é coñecido polo seu traballo innovador co movemento artístico do deserto occidental, popularmente coñecido como "dot painting". O seu obxectivo é conseguir atención internacional á arte aborixe, e os seus artistas inspiraron a outros artistas autralianos e estilos. A compañía opera en Alice Springs e é amplamente considerada como o principal provedor de arte aborixe en Australia Central.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
**Dreamings of the Desert: Aboriginal dot paintings of the Western Desert*, Art Gallery of South Australia, 1996, 
*Geoffrey Bardon, *Aboriginal Art of the Western Desert*,1979, Adelaide: Rigby
*Geoffrey Bardon, *Papunya Tula: Art of the Western Desert,* 1991,  Sydney: McPhee Gribble/Penguin
*Geoffrey Bardon e James Bardon, *Papunya: A Place Made After the Story: The Beginnings of the Western Desert Painting Movement*, 2006, Miegunyah Press, Universidade de Melbourne
*
*Vivien Johnson (ed), *Papunya Painting: Out of the desert* 2007, Canberra: National Museum of Australia
La Esfera

***La Esfera*** foi unha revista ilustrada editada na cidade española de Madrid dende 1914 ata 1931.

## Historia 
O seu primeiro número foi publicado o 3 de xaneiro de 1914. Dirixida durante os seus dezasete anos de traxectoria polo malagueño Francisco Verdugo Landi, foi editada polo grupo Prensa Gráfica, ao que tamén pertenceron as revistas *Mundo Gráfico*, *Nuevo Mundo* e *Por esos Mundos*, chegando a empresa a acaparar o mercado.

Sufriu a Primeira guerra mundial, a causa do encarecemento do prezo do papel, co que se viu obrigada a aumentar o custo da revista. O último número de *La Esfera* publicouse o 17 de xaneiro de 1931,

## Colaboradores 
[miniatura|Foto dunha escultura de [Emilio Madariaga|Madariaga, publicada en *La Esfera*.]]
A revista contou con textos elaborados por autores como Miguel de Unamuno, Ramiro de Maeztu, Jacinto Benavente, Emilia Pardo Bazán, Ramón Pérez de Ayala, Alberto Insúa, Dionisio Pérez, José Francos Rodríguez, José Francés ou José María Carretero Novillo.

Entre o grupo de ilustradores contou con colaboracións de Salvador Bartolozzi, Isidro Fernández Fuentes «Gamonal», Ricardo Marín, Ricardo Verdugo Landi, Federico Ribas, Máximo Ramos, Rafael de Penagos, Enrique Estévez Ochoa ou Manuel Bujados.

Na parte fotográfica participaron Christian Franzen, Antonio Cánovas del Castillo «Kaulak», Eduardo Vilaseca, José Luís Demaría López «Campúa», Alfonso Sánchez García «Alfonso», Salazar, Louis Hugelmann, Charles Trampus, Eduardo Rodríguez Cabezas «Dubois», Federico Ballell, Alejandro Merletti, Adolf Mais Ginestà, Manuel Asenjo, Venancio Gombau (1861-1929), Antonio García (1835-1918), Diego Pérez Romeu, José Pan Alberto «Panelberto» ou dous dos irmáns Calvache: Diego —finado en 1919— e Antonio.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Estudio de cabeza, de Pedro Sáenz, La Esfera, 18-09-1915.jpg|1915
Ficheiro:Serenidad, de Ricardo Brugada, La Esfera, 29-07-1916.jpg|1916
Ficheiro:1917-04-21, La Esfera, Retrato de mi hija, Luis Huidobro.jpg|1917
Ficheiro:1919-10-18, La Esfera, Andaluza, Pedro Sáenz.jpg|1919
Ficheiro:1922-11-25, La Esfera, María Caridad Montero de Espinosa, por Romero de Torres.jpg|1922

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
*