open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kevin Ford

**Kevin Anthony Ford**, nado en Portland (Indiana) o 7 de xullo de 1960, é un astronauta estadounidense que formou parte das misións STS-128 e Soiuz TMA-06M, e ademais foi membro das expedicións 33 e 34 á Estación Espacial Internacional.

## Traxectoria
Ford graduouse en enxeñería aeroespacial pola Universidade de Notre Dame en 1982 e é máster en Relacións Internacionais pola Universidade do Estado de Troy en 1989, máster en enxeñería aeroespacial pola Universidade de Florida en 1994 e doutor en enxeñería astronáutica polo Instituto de Tecnoloxía da Forza Aérea en 1997.

Foi seleccionado pola NASA como astronauta en agosto de 2000, participando nas misións STS-128 e Soiuz TMA-06M e sendo membro das Expedicións 33 e 34 á Estación Espacial Internacional. Pasou un total de 157,55 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-128
*Soiuz TMA-06M
*Expedición 33
*Expedición 34
Michael Foreman

**Michael James Foreman**, nado en Columbus (Ohio) o 29 de marzo de 1957, é un astronauta estadounidense que formou parte das misións STS-123 e STS-129.

## Traxectoria
Foreman graduouse en enxeñería aeroespacial pola Academia da Armada dos Estados Unidos en 1979 e é máster en enxeñería aeronáutica pola Escola de Posgraduados da Armada dos Estados Unidos en 1986.

Foi seleccionado pola NASA como astronauta en xuño de 1998, participando nas misións STS-123 e STS-129. Pasou un total de 26,56 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-123
*STS-129
Patrick Forrester

**Patrick Graham Forrester**, nado en El Paso (Texas) o 31 de marzo de 1957, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-105, STS-128 e STS-117.

## Traxectoria
Forrester graduouse en ciencias aplicadas e enxeñería pola Academia Militar de West Point en 1979 e é máster en enxeñería mecánica e aeroespacial pola Universidade de Virxinia en 1989.

Entrou a traballar na NASA en xullo de 1993 e foi seleccionado como astronauta en maio de 1996, participando nas misións STS-105, STS-128 e STS-117. Pasou un total de 39,60 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-105
*STS-128
*STS-117
Miguel Boó

**Xosé Miguel Alonso Boó**, máis coñecido como **Miguel Boó**, nado en Donostia o 13 de xullo de 1955, é un xornalista galego.

## Traxectoria 
Licenciado Ciencias da Información pola Universidade de Navarra, foi redactor xefe do *Diario de Galicia* e dirixiu o *Diario 16 de Galicia* e a súa Biblioteca de Autores Galegos.

Foi presidente da Asociación da Prensa de Santiago, director de teatro e fundador, cantante e compositor do grupo musical Esguince de Frenillo, máis recentemente rebautizado como Esguince Paleo Rock Band.

En decembro de 2006 fundou a Asociación Galega de Amizade con Israel, da que é secretario xeral. En maio de 2012 doutorouse en comunicación pola Universidade de Vigo.

## Obras 
* *Abreviatura : (abreviatura autista de Deus)* (2006). Edicións Lea. ISBN 978-84-95444-72-1.
* *"La correspondencia gallega" e o desastre do 98. De cómo os pontevedreses viviron a perda de Cuba e Filipinas* (2007). Deputación de Pontevedra. ISBN 978-84-8457-284-8.
* *La mala prensa del eucalipto* (2012), tese de doutoramento dirixida por Enrique Valero Gutiérrez del Olmo. UVigo.
* *La mala prensa del eucalipto* (2015). Deputación de Pontevedra. ISBN 978-84-8457-437-8.
* *Manuel Rieiro: cómo conquisté Brasil: memorias de un camino alfombrado de flores* (2015), autoedición. ISBN 978-84-608-3057-3.
* *Suso Vaamonde voz de trebón: o músico rebelde que popularizou a poesía galega* (2019). Galicia en el Mundo. ISBN 978-84-09-08818-8.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Soy periodista, me rindo blog de Miguel Boo en Blogger.
Sandra Faber

**Sandra Moore Faber**, nada en Boston (Estados Unidos) o 28 de decembro de 1944, é unha física e doutora en astronomía dedicada ao estudo da formación e evolución das galaxias, e da evolución da estrutura do universo. Ademais traballa como profesora Universitaria en Astronomía. É coautora da relación Faber-Jackson.

## Traxectoria 
Estudou a licenciatura en física na Universidade de Swarthmore e recibiu o seu grao en 1966, logo continuou a súa carreira cun doutoramento en astronomía por Harvard en 1972. A partir dese ano comezou o seu traballo no Observatorio Lick da Universidade de California, en Santa Cruz (UCSC). O seu traballo tivo grande influencia sobre a teoría do big-bang. É recoñecida no seu campo polas  súas achegas ao deseño e uso de grandes telescopios.

A Relación Faber-Jackson, desenvolvida en colaboración con Robert Jackson no Observatorio Lick, relaciona o tamaño das galaxias elípticas coas velocidades orbitais internas das estrelas que as compoñen.

É membro do núcleo do proxecto DEEP (Deep Extragalactic Evolutionary Probe), un estudo a grande escala de galaxias de campo distantes e débiles utilizando os telescopios xemelos Keck e o telescopio espacial Hubble.

Actualmente dedica o seu tempo de traballo no Lick Observatory.
* 2016ː Doutoramento honorario pola Amherst College.
* 2017: Premio Gruber de Cosmoloxía

## Notas 
##  Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Mulleres na física
* Telescopio Hubble

### Ligazóns externas 
*Páxina da doutora Sandra M. Faber na UCSC (*en inglés*)
Michael Fossum

**Michael Edward Fossum**, nado en Sioux Falls (Dacota do Sur) o 19 de decembro de 1957, é un astronauta estadounidense que formou parte das misións STS-121, STS-124 e Soiuz TMA-02M e foi membro da Expedición 28 e da Expedición 29 á Estación Espacial Internacional.

## Traxectoria
Fossum graduouse en enxeñería mecánica pola Universidade A&M de Texas en 1980 e é máster en enxeñería de sistemas polo Instituto de Tecnoloxía da Forza Aérea en 1981, así como máster en física pola Universidade de Houston en 1997.

Foi seleccionado como astronauta pola NASA en xuño de 1998, participando nas misións STS-121, STS-124 e Soiuz TMA-02M, e sendo membro das expedición 28 e 29 á Estación Espacial Internacional. Pasou un total de 193,79 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-121
*STS-124
*Soiuz TMA-02M
*Expedición 28
*Expedición 29
Rafael Gómez Nieto

[alt=Inauguración do Xardín dos Combatentes da Nove en Madrid. Rafael está no centro da foto, á beira de M. Carmena.|miniatura|Inauguración do Xardín dos Combatentes da Nove en Madrid. Rafael está no centro da foto, á beira de [Manuela Carmena|M. Carmena.]]
**Rafael Gómez Nieto**, nado en Adra o 29 de xaneiro de 1921 e finado en Estrasburgo o 31 de marzo de 2020, foi un militar español do século XX.

## Traxectoria 
Rafael Gómez participou na Guerra civil española, chaamado a filas pola chamada "Leva do Biberón", loitando no Exército Republicano Español, participando na Batalla do Ebro.

Morreu nunha residencia de anciáns en Estrasburgo (Francia), cidade na que vivía dende 1955, polo COVID-19. Foi o último supervivente dos membros da 9.ª Compañía que entraron en París.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Amado Granell
Foton (satélites)

miniatura|Unha nave Foton en exposición.
**Foton** é o nome dunha serie de satélites soviéticos e posteriormente rusos adicados á investigación de materiais.

## Características 
O programa Foton foi desenvolvido para estudar o efecto da exposición ás condicións do espazo de diversos materiais. Inicialmente as naves Foton eran un derivado das usadas no programa Bion, á súa vez descendentes das naves tripuladas Vostok e dos satélites de recoñecemento Zenit. As tres primeiras naveces Foton foron prototipos que foron nomeados Kosmos 1645, Kosmos 1744 e Kosmos 1841. A primeira nave Foton operativa foi lanzada o 14 de abril de 1988, e tras ela lanzáronse oito máis.

As naves Foton tiñan uns 6200&nbsp;kg de masa, unha altura de 6,2 m e un diámetro máximo de 2,5 m. Estaban divididas en tres seccións: o módulo de servizo e retropropulsión, a cápsula recuperable coa carga útil e módulo de equipamento. A cápsula recuperable podía albergar ata 700&nbsp;kg de carga e tiña un volume interno de 4,7 m3. A enerxía eléctrica era proporcionada por baterías, subministrando ata 400 W de potencia ao día. As naves non levaban paneis solares e os voos duraban entre 13 e 16 días. Tódalas naves Foton foron lanzadas mediante foguetes Soiuz U. O programa continuou coas naves Foton M.

## Misións Foton 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Bion
*Foton M
Rebelde sen causa

***Rebelde sen causa*** (en ) é un filme estadounidense de 1955 sobre un grupo de adolescentes confusos nun suburbio de clase media. Rodado no novo formato CinemaScope e dirixido por Nicholas Ray, ofreceu un comentario social así como unha alternativa aos filmes previos que mostraban delincuentes nun ambiente deprimido. O filme está protagonizado por James Dean, Sal Mineo e Natalie Wood.

O filme foi un intento innovador de retratar a decadencia moral da mocidade estadounidense, unha crítica ao estilo paternal e unha exploración do conflito interxeracional. O título provén do libro de 1944 do psiquiatra Robert M. Lindner *Rebel Without a Cause: The Hypnoanalysis of a Criminal Psychopath*. Non obstante, no filme non hai referencias de ningún tipo ao libro de Lindner. O filme foi estreado o 27 de outubro de 1955 case un mes despois da morte de Dean nun accidente de tráfico o 30 de setembro de 1955.

En 1990, *Rebelde sen causa* foi engadido ao National Film Registry da Biblioteca do Congreso dos Estados Unidos de América por ser "cultural, histórico e esteticamente significativo".

Foi estreado en galego pola Televisión de Galicia o 31 de decembro de 2001.

## Argumento 
Jim Stark é un inadaptado estudante de secundaria que chegou aos Ánxeles e busca encaixar entre os seus novos compañeiros. Porén, non o consegue e rapidamente se desamiga con Buzz e a súa banda ao tempo que queda engaiolado por Judy, moza do seu rival.

Neste contexto de enfrontamentos, Jim traba amizade con Plato, un rapaz solitario que se converte no seu secuaz. Entre as repetidas contendas cada vez máis graves, Jim, Plato e Judy quedan envoltos nun conflito que rematará con mortes.

## Elenco 
* James Dean como Jim Stark
* Natalie Wood como Judy
* Sal Mineo como John "Plato" Crawford
* Jim Backus como Frank Stark
* Ann Doran como Carol Stark
* Corey Allen como Buzz Gunderson
* William Hopper como pai de Judy
* Rochelle Hudson como nai de Judy
* Edward Platt como Inspector Ray Fremick
* Marietta Canty como asistenta da familia Crawford
* Virginia Brissac como Grandma Stark
* Dennis Hopper como Goon
* Jack Grinnage como Moose
* Frank Mazzola como Crunch
* Ian Wolfe como Dr. Minton, profesor de astronomía
* Beverly Long como Helen
* Robert Foulk como Gene
* Jack Simmons como Cookie
* Tom Bernard como Harry
* Nick Adams como Chick
* Steffi Sidney como Mil
* Clifford Morris como Cliff

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Frascella, Lawrence e Weisel, Al: *Live Fast, Die Young: The Wild Ride of Making Rebel Without a Cause*. Touchstone, 2005. .

### Ligazóns externas 
* Behind the Scenes of *Rebel Without a Cause*: James Dean, Sal Mineo, Natalie Wood—Living Fast, Dying Young, in Life and Onscreen (Archived)
* "The Making of *Rebel Without a Cause* by  Sam Kashner A *Vanity Fair* piece about Nicholas Ray with a particular focus on *Rebel.*
* "Rebel Without a Cause" by Raymond Weschler
Deborah Ajakaiye

**Deborah Enilo Ajakaiye**, nada na cidade de Jos (Plateau) en 1940, é unha xeofísica nixeriana. É a primeira muller profesora de física en África e o seu traballo en xeofísica xogou un papel importante na minería en Nixeria.

## Traxectoria 
Ajakaiye foi a quinta de seis fillos. Os seus pais crían na igualdade de educación entre os sexos e distribuían as tarefas domésticas entre os nenos e as nenas. En 1962 graduouse na Universidade de Ibadán cun título en física. Obtivo unha mestría na Universidade de Birmingham, en Inglaterra, e en 1970 obtivo un doutoramento en xeofísica na Universidade Ahmadu Belo, en Nixeria. Orixinalmente interesada nas matemáticas, Ajakaiye di que elixiu estudar xeofísica porque cría que podía axudar ao seu país. Despois de xubilarse, dedicou o seu tempo a unha organización benéfica con sede en Nixeria, CCWA, que fundara en 1991.

## Premios 
Ajakaiye foi recoñecida tanto polos seus avances científicos como pola súa axuda á nación de Nixeria. A Sociedade de Minería e Xeociencias de Nixeria honrouna polo seu traballo, converténdoa na primeira muller en recibir o premio. Tamén foi a primeira africana negra en ser nomeada membro da Sociedade Xeolóxica de Londres.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Mulleres na física
Camilo Nóvoa González

**Camilo Nóvoa González**, nado no Carballiño, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
No franquismo foi nomeado alcalde do Carballiño en febreiro de 1949, permanecendo no cargo até 1953. Foi deputado provincial.

## Notas
Limnea

As **limneas**  son  moluscos gasterópodos de auga doce pertencentes ao xénero ***Lymnaea*** da familia *Lymnaeidae* 
miniatura|377x377px| Cuncha de *Galba truncatula*.
miniatura|Cuncha de *Lymnaea auricularia* .
## Alimentación 
As limneas aliméntanse principalmente de algas microscópicas e bacterias que proliferan nas plantas acuáticas. Tamén consomen algas ou biopelículas que se forma na superficie de augas eutróficas estancadas, e mesmo residuos orgánicos ou plantas acuáticas cando non teñen outro recurso dispoñible.

## Reprodución 
As limneas para emparellaren superpóñense e cada unha fecunda á que se coloca inmediatamente debaixo dela. Cada limnea pon nunha planta ou nunha parede uns cincuenta ovos adhesivos, viscosos, transparentes e agrupados en cápsulas de 3 a 5&nbsp;cm de longo. A posta pódese repetir cada cada dous días no verán. Uns dez días despois da posta, as limneas novas rachan a membrana que os mantén cativos. Dispérsanse e medran bastante rápido se o ambiente é favorable. Cada mes a súa cuncha medra nunha estría ata chegar ó talle adulto, constituído por sete estrías.

## Respiración 
Do mesmo xeito que os caracois terrestres, as limneas teñen un pulmón, pero non dispoñen de ningún órgano que lles permita respirar na auga. Así, aínda que son de hábitat principalmente acuático, deben subir regularmente á superficie para respirar. A limnea achégase á superficie, chantada  nunha planta acuática e no seu flanco, ábrese un sifón (un tubo que fai de respiradoiro) que lle permite renovar o aire dos seus pulmóns.

## Parasitos 
Como outros moluscos acuáticos, a limnea alberga parasitos. En particular, vehicula un dos estadios de desenvolvemento da fasciola hepatica, a distomatose hepática, de parasitos do xénero *Trichobilharzia* que teñen como anfitrión final o pato.

## Especies 
* *Lymnaea atkaensis*, Dall, 1884 
* *Lymnaea auricularia*, Linnaeus, 1758 
* *Lymnaea columella* 
* *Lymnaea emarginata*, Say 
* ! *Lymnaea ovata* sin. *Limneus ovatus* Draparnaud, 1805  - **Nome actual**   : *Radix balthica* sin. *Radix ovata* (Draparnaud, 1805) 
* *Lymnaea palustris* (= *Stagnicola palustris* ), OFMüll., 1774 
* ! *Lymnaea peregra*, OFMüll., 1774 - **Nome actual**   : *Radix peregra* sin. *Radix labiata* (Rossmässler, 1835) 
* *Lymnaea stagnalis* , (Linneo, 1758) 
* *Lymnaea tomentosa tomentosa* Pfeiffer, 1855 
* *Lymnaea tomentosa hamiltoni* Dall, 1956 
* ! *Lymnaea truncatula* - **Nome actual**   : *Galba truncatula* 
* *Lymnaea vulnerata* Küster, 1862

## Notas
Alberto Vilanova (homónimos)

O nome **Alberto Vilanova** pode referirse a:

* **Alberto Vilanova Rodríguez**, profesor e escritor galego (1910-1985);
* **Alberto Ramón Vilanova**, psicólogo e epistemólogo arxentino  (1942-2003).
Perfecto Conde

O nome **Perfecto Conde** pode referirse a:
***Perfecto Conde Fernández**, médico galego (1847-1903);
***Perfecto Conde Muruais**, xornalista galego (n. 1943).
Willie Hobbs Moore

**Willie Hobbs Moore,** nada en Atlantic City (Nova Jersey) o 23 de maio de 1934  e finada en Ann Arbor (Míchigan) o 14 de marzo de 1994,  foi unha física  e enxeñeira estadounidense. Foi a primeira muller afroamericana que obtivo un doutoramento en física.

## Traxectoria 
Moore trasladouse a Ann Arbor (Míchigan) en 1952 para asistir á Universidade de Míchigan. Obtivo unha licenciatura en enxeñaría eléctrica na Universidade de Míchigan en 1958 e unha mestría en 1961. Mentres cursaba o seu doutoramento, tamén ocupou cargos en empresas de tecnoloxía en Ann Arbor, como KMS Industries e Datamax Corporation. Tamén ocupou postos de enxeñaría en Bendix Aerospace Systems, Barnes Engineering e Sensor Dynamics, onde foi responsable da análise teórica. Moore completou a súa tese, *A Vibrational Analysis of Secondary Chlorides*, baixo a supervisión de Samuel Krimm na Universidade de Míchigan en 1972. Este traballo foi aplicable a cuestións importantes no estudo vibracional de macromoléculas.

Despois de recibir o seu doutoramento, Moore traballou na Universidade de Míchigan como científica investigadora ata 1977, continuando o traballo espectroscópico sobre as proteínas. No cinco anos seguintes á súa tese, publicou máis de trinta artigos con Krimm e colaboradores. Moore ampliou o uso de métodos de enxeñaría e fabricación xaponeses por parte de Ford nos anos 80. En 1991, a revista Ebony nomeou a Moore como unha das súas 100 "mulleres negras máis prometedoras da América corporativa".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outras páxinas 
*Mulleres na física

### Ligazóns externas 
*Willie Hobbs Moore. Vídeo do Brown University Department of Physics
Foton M

**Foton M** é o nome dunha serie de satélites soviéticos e posteriormente rusos adicados á investigación de materiais e sucesores dos satélites Foton. O programa Foton foi desenvolvido para estudar o efecto da exposición ás condicións do espazo de diversos materiais. Os Foton M están formados en realidade á súa vez por dúas familias de satélites, os modelo 34KS e os 34 KSM.

## Foton-M 34KS 
Os Foton M 34KS son unha versión mellorada dos Foton, con baterías melloradas, un mellor control térmico e melloras na telemetría e nas telecomunicacións para mellorar a capacidade de transmisión de datos para pasar ata 15 días no espazo. Lanzárose tres entre 2002 e 2007, todos a bordo de Soiuz U, co primeiro non chegando a órbita pola explosión do foguete durante o lanzamento. Tiñan unha masa de 6410&nbsp;kg.

## Foton-M 34KSM 
Os Foton M 34KSM sustitúen o módulo de propulsión típico dos Foton por un módulo Yantar que permite misións máis longas, de ata seis meses, para o cal, a diferenza dos modelos anteriores, necesitan usar paneis solares. A carga útil que poden levar a bordo incrementouse en 100&nbsp;kg. A masa total deste modelo é de 6840&nbsp;kg.

## Misións Foton M 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Bion
*Foton (satélites)
Laureano Caride Romero

**Laureano Caride Romero** foi un político galego, exalcalde de Beariz.

## Traxectoria 
Foi director da oficina da Caixa de Aforros Provincial de Ourense en Beariz. No franquismo foi nomeado alcalde de Beariz. Nas eleccións municipais de 1991 foi candidato de Converxencia Nacionalista Galega á alcaldía de Beariz.

Foi xulgado en 1990 con Manuel Cendón Caíña e Cándido Cabanelas Barros acusados de falsificación de documento público, para facilitar a afiliación ao réxime xeral agrario da Seguridade Social de vecinos de Beariz.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Beariz
José María Fortes Lamas

**José María Fortes Lamas**, nado en Beariz cara a 1917 e finado no mesmo concello o 17 de abril de 2011, foi un político galego.

## Traxectoria 
Emigrante retornado. Foi nomeado alcalde de Beariz en outubro de 1961. Foi impulsor da concentración parcelaria en 1969. Dimitiu debido ás ameazas dalgúns veciños, contrarios á concentración.

## Notas
Hélder Gomes Cancela

**Hélder Gomes Cancela**, nado en Valongo do Vouga en 1967, é un escritor portugués.
## Biografía 
Hélder Gomes Cancela naceu en 1967. Estudou filosofía na Facultade de Letras da Universidade de Coímbra, onde fixo o doutoramento, en filosofía contemporánea. Desde o 2000 ensina na Facultade de Belas-Artes da Universidade do Porto, onde é responsábel da área científica de Estética. É tamén investigador no Instituto de Investigación en Arte *Design* e Sociedade.

Dirixiu con Carlos Alberto Machado a colección *terceira margem*.

En entrevista concedida a Isabel Lucas en xullo de 2017, afirmava: «Para min o esencial na literatura, n a novela, é a construción dun espazo narrativo, a construción mesmo dun mundo. O mundo onde estamos e a partir do cal a realidade pareza verosímil, mesmo a máis inverosímil.»

## Obras 
### Narrativa 
**Anunciação* (1999). Edições Afrontamento. 160 páxs.
**De Re Rvstica* (2011). Edições Afrontamento. 224 páxs.
**Impunidade* (2014). Relógio D'Água. 222 páxs. Esta historia inesperada, dura, comeza en Sevilla. 
**As pessoas do drama* (2017). Relógio D'Água. 296 páxs. Foi presenado no Culturgal en 2018.
**A Terra de Naumãn* (2018). Relógio D'Água. 288 páxs. H.G. Cancela condúcenos a través dunha narrativa xuvenil e fantástica até unha fábula de contornos apocalípticos.

### Poesía 
* *Novembro* (2003). Edições Afrontamento. 212 páxs.

### Ensaio 
* *Relativismo Axiológico e Arte Contemporânea: Critérios de Recepção Crítica das Obras de Arte* (2004). Edições Afrontamento. Tese de Doutoramento en Filosofía Moderna e Contemporánea presentada na FLUC.
* *O Exercício da Violência. A Arte enquanto Tempo* (2014). Companhia das Ilhas. 128 páxs. É un ensaio constituído por múltiples micro-ensaios que procuran pensar a arte e a literatura a partir das relacións de recepción.

## Premios 
* 2017: Grande Prémio de Novela e Novela APE/IPLB pola obra *As Persoas do Drama* en 2017.

## Notas
Domingo Antonio Merelles

**Domingo Antonio Merelles** nado na Hedreira (Avión), foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
Estudou leis na Universidade de Santiago de Compostela. Vencellado aos negocios mineiros, adquiriu bens desamortizados. Mercou o pazo de Porteliña e estableceu a súa residencia en Beariz. Progresista radical, foi elixido deputado por Ourense en 1839 e 1841. Foi vogal da Xunta Superior Provisional de Goberno de Galicia presidida por Pío Rodríguez Terrazo en 1846. Participou na construción do Bienio Progresista. Converxeu na Unión Liberal e volveu ser elixido deputado polo Carballiño en 1858. Foi rexedor de Santiago de Compostela entre maio e decembro de 1866. Foi elixido senador pola provincia de Ourense en 1871. Foi nomeado gobernador civil de Ourense en 1881.

## Vida persoal 
Casou en Santiago de Compostela con Antonia Caula, irmá de Pedro Caula e foi pai de Adolfo Merelles Caula.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
TSG 1899 Hoffenheim

O **Turn- und Sportgemeinschaft 1899 Hoffenheim e.V.**, coñecido como **TSG 1899 Hoffenheim**, é un equipo de fútbol profesional de Sinsheim, Baden-Württemberg, Alemaña. O equipo foi fundado en 1899. Xogan os seus partidos como local no PreZero Arena, e actualmente compiten na Fußball-Bundesliga.

## Xogadores 
### Cadro actual 
Cadro actualizado a 31 de xaneiro de 2020.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Península de Taimir

A **península de Taimir** (en ) é unha península de Rusia, situada na zona de Siberia, que forma a parte máis setentrional do continente asiático. Está delimitada polas augas do golfo do Ienisei ao oeste, as do mar de Kara ao norte e as do golfo de Jatanga do mar de Laptev, ao leste; polo sur, o seu límite continental está formado polo curso do río Jatanga.

Administrativamente, toda a península pertence ao Krai de Krasnoyarsk da Federación de Rusia.

Na península discorren algúns ríos importantes que desaugan directamente ao mar de Kara, como o río Taimir ou o río Piassina.

## Poboación 
A situación illada do pobo nganasan permitiulles manter as prácticas xamánicas ata o século XX.

## Economía 
A compañía MMC Norilsk Nickel leva a cabo operacións mineiras na zona, cunha fundición na cidade de Norilsk, preto da península. O concentrado de mineral de níquel e outros produtos da compañía son transportados nun curto ferrocarril á cidade portuaria de Dudinka, na beira do río Ienisei, e dende alí por barco cara a Murmansk e outros portos.

## Fauna e flora 
No norte de Siberia, a fauna e a flora teñen só un período de dous meses ao ano para garantir a súa reprodución. Cada verán, o sol de medianoite xunta multitudes de especies. Os renos emigran e reúnense con milleiros de osos polares e focas. Á súa vez, aves de Europa, África e Asia van a Taimir, a maior concentración de aves salvaxes do mundo.

Esta zona é unha ecorrexión da ecozona paleártica da World Wide Fund for Nature, a «Tundra de Siberia Central e península de Taimir».

A península é o último lugar natural coñecido onde habitou o boi almiscreiro fóra de América do Norte, desaparecido dous mil anos antes. Foron introducidos con éxito en 1975. A poboación creceu ata 2500 animais en 2002, incrementándose a 6500 en 2010.

### Galería de imaxes 

Ficheiro:Ovibos_moschatus_attackierend2.jpg|Boi almiscreiro, reintroducido en Siberia en 1975
Ficheiro:Tundra in Siberia.jpg|Paisaxe típica da península, tundra con numerosos lagos pequenos
Ficheiro:СВП Хивус-10 на Таймыре.JPG|Expedición á península de Taimir en dous barcos e esvaradores Hivus, 10 de abril de 2013

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Imaxes
Kneecap

**Kneecap** (en inglés "rótula") é un trío de hip hop orixinario de Belfast que fai música en lingua irlandesa. Os seus integrantes son Móglaí Bap e Mo Chara, cos que tamén toca o DJ Provaí. As súas letras conteñen temas sobre o republicanismo irlandés. O seu primeiro sinxelo "C.E.A.R.T.A." (termo irlandés para "dereitos") lanzouse en 2017, seguido do seu primeiro álbum *3CAG*, en 2018. O seu segundo álbum, *Fine Art* lanzouse en 2024 e un filme biográfico do grupo estreouse ese mesmo ano.

## Traxectoria 
En 2017 lanzaron o seu primeiro sinxelo, "C.E.A.R.T.A". Acadaron sona cando a Raidió Teilifís Éireann (a canle pública irlandesa) censurou a canción. As súas letras falan sobre a precariedade laboral, as drogas, o sexo, a festa, pero tamén sobre a presenza militar británica en Irlanda do Norte ou a discriminación lingüística dos falantes de irlandés. A súa controversia provén do feito de que as súas cancións abordan de xeito explícito esta temática e con elas promoven o consumo de drogas, os actos antisociais e o insulto ás autoridades.

## Filme 
O filme biográfico de 2024 *Kneecap*, na que os membros reais da banda se interpretan a si mesmos xunto a actores profesionais como Michael Fassbender, Josie Walker e Simone Kirby, está ambientado no Gaeltacht Quarter de Belfast Oeste en 2019. O filme estreouse no Festival de Cinema de Sundance o 18 de xaneiro de 2024, sendo o primeiro filme en lingua irlandesa en facelo.

## Discografía 
* 3cag (2018)
* *Fine Art* (2024)

### Sinxelos 
* *C.E.A.R.T.A* (2017)
* *Amach Anocht* (2018)
* *H.O.O.D* (2018)
* *Gael-Gigolos* (2019)
* *Fenian Cunts* (2019)
* *Get Your Brits Out* (2019)
* *MAM* (2020)
* *Thart agus Thart* (2021)
* Guilty Conscience (2022)
* ''IT'S BEEN AGES* (2023)
* *Better Way to Live'' (2023)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Conta de Twitter oficial do grupo
Clara Law

**Clara Law Cheuk-yiu** (en ; simplificado: 罗卓瑶; pinyin: Luó Zhuóyáo; Jyutping: lo4 coek3 jiu4), nada en Macau o 29 de maio de 1957, é unha directora da Segunda Vaga de Hong Kong establecida en Australia.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Clara Law naceu en Macau, mais os dez anos mudouse a Hong Kong. Estudou na Universidade de Hong Kong e graduouse en literatura inglesa.

En 1978 uniuse á Radio Televisión de Hong Kong como axudante de produción e dirección. Durante ese tempo traballou en moitos aspectos da televisión, dende o guión á dirección, dirixindo doce programas. En 1982 comezou a estudar dirección e escritura de cinema no National Film and Television School no Reino Unido. Gañou o Silver Plaque Award no Festival de Cinema de Chicago de 1985 polo seu filme de graduación, *They Say the Moon is Fuller Here*.

### 1985–1994 
En 1985 volveu a Hong Kong e comezou a desenvolver a súa primeira longametraxe, *Wo ai tai kong ren*, estreada en 1988. Dende a súa volta, traballou con Eddie Fong en todos os seus proxectos.

En 1989 realizou o seu segundo filme, *Pan Jin Lian zhi qian shi jin sheng*, que se programou no Festival de Toronto e foi estreado comercialmente nos Estados Unidos. O ano seguinte dirixiu *Ai zai bie xiang de ji jie*, que gañou o premio especial do xurado no Festival de Turín e lle valeu unha candidatura á mellor dirección nos Premios do Cinema de Hong Kong.

En 1992 dirixiu e produciu *Qiu yue*, que foi un éxito no circuíto de festivais. Posteriormente estreou *You Seng* e en 1994 finalizou un episodio do filme *Erotique* títulado Wonton Soup. A finais dese mesmo ano, ela e Eddie Fong mudáronse a Australia.

### Dende 1994 
O primeiro filme de Clara Law tras chegar a Australia foi *Fu sheng*, completado en 1996, e que gañou premios no Festival de Locarno e recibiu tres candidaturas nos Australian Film Institute Awards incluídos os de mellor dirección e mellor guión. *Fu sheng* foi o candidato australiano ao Óscar ao mellor filme en lingua non inglesa. A continuación rodou filmes como *The Goddess of 1967* e *Ru meng*, que recibiu nove candidaturas aos Golden Horse Awards. Tamén realizou a curtametraxe *Red Earth*, que se proxectou no Festival de Cinema de Venecia de 2010.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Podvin, Thomas, *Hong Kong Cinemagic*, 2010.
*Lee, Dian, *Senses of Cinema*, 2003.
*Tong, Nancy, "From the Chinese Diaspora to a Global Dream: A Discussion With Filmmakers Clara Law and Eddie Fong", *Hong Kong Cinemagic*, 2010.
* Shen, Shiao-ying. "Filming One's Way Home: Clara Law's Letters to Oz." In: Wang, Lingzhen. ''Chinese Women's Cinema: Transnational Contexts''. Columbia University Press, 13 de agosto de 2013. Start page 16. , 9780231527446.
### Ligazóns externas 
* Complete biography  on Hong Kong Cinemagic
* Interview with Clara Law  on Hong Kong Cinemagic
* Biography on Senses of Cinema
* List of films on Film Reference
A Florida, Vigo

**Santo Antonio da Florida** é unha parroquia que se localiza no concello pontevedrés de Vigo, na comarca de Vigo. Eclesiasticamente pertence ao arciprestado de Vigo-Fragoso. 

## Organización administrativa 
Segundo os datos do Nomenclátor de Galicia, é unha parroquia civil; tamén é unha parroquia eclesiástica dende o 31 de xullo de 1958, tras unha reorganización parroquial. Abrangue, *grosso modo*, o espazo que se sitúa arredor da avenida homónima. Escindiuse da vella parroquia de Coia e, polo tanto, o sentimento de pertenza a esta última freguesía aínda se advirte na veciñanza. nin no *Nomenclátor: Población del Padrón Continuo por Unidad Poblacional* do INE. Ten cinco entidades de poboación.

## Toponimia 
Posibelmente deba o seu nome a unha casa de indianos que había no lugar, cuxo nome era "La Florida".
## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares da Florida 
### Parroquias de Vigo 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
*Lugares de Vigo
The Baltic Times

***The Baltic Times*** é un periódico mensual en lingua inglesa que cobre o conxunto dos países bálticos: Estonia, Letonia e mais Lituania.

## Características 
A publicación orixinouse en 1996 como resultado da fusión de dous periódicos anteriores: *The Baltic Independent* ( fundado en 1991 como *The Estonian Independent*) e *The Baltic Observer* que operaban dende 1992. Ata o ano 2012 publicábase unha vez á semana, logo pasou a se publicar dúas veces ao mes e dende setembro de 2013 sae unha vez ao mes.
Conta con oficinas en Talín e Vilnius e a súa sede central está en Riga e constitúe o único periódico en papel de lingua inglesa que cobre os tres estados bálticos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web de *The Baltic Times*
Lúa de papel

***Lúa de papel*** (en ) é un filme estadounidense 1973 dirixido por Peter Bogdanovich a partir dun guión de Alvin Sargent baseado na novela *Addie Pray* de Joe David Brown. O filme, rodado en branco e negro, está ambientado en Kansas e Missouri durante a Gran Depresión. Está protagonizado por Ryan e Tatum O'Neal, pai e filla na vida real. Tatum O'Neal recibiu eloxios pola súa interpretación como Addie e gañou o Óscar á mellor actriz secundaria, converténdose na máis nova gañadora dun Óscar en categoría competitiva.

Foi estreado en galego pola Televisión de Galicia o 22 de miao de 1991.

## Argumento 
En Gorham, Kansas, arredor de 1936, o estafador Moses Pray coñece a nena de nove anos Addie Loggins no servizo funerario da súa nai, e os veciños sospeitan que el é o pai de Addie. El négao, mais acepta levar a orfa a casa da súa tía en St. Joseph, Missouri.

## Elenco 
* Ryan O'Neal como Moses "Moze" Pray
* Tatum O'Neal como Addie Loggins
* Madeline Kahn como Trixie Delight
* John Hillerman como Deputy Hardin/Jess Hardin
* Burton Gilliam como Floyd
* P.J. Johnson como Imogene
* James N. Harrell como The Minister
* Noble Willingham como Mr. Robertson
* Randy Quaid como Leroy
* Hugh Gillin como 2nd Deputy
* Rose-Mary Rumbley como Aunt Billie

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bogdanovich Receives Visionary Award
ATPase de Ca2+ da membrana plasmática

A **ATPase de Ca2+ da membrana plasmática** (**PMCA** polas súas siglas en inglés) é unha proteína de transporte situada na membrana plasmática das células que funciona retirando o ión calcio (Ca2+) da célula. A PMCA funciona como unha bomba de calcio vital para regular a cantidade de Ca2+ que hai dentro das células eucariotas. Nas células existe un gran gradiente electroquímico transmembrana de Ca2+ que impulsa a entrada deste ión cara ao interior das células, pero é moi importante que as células manteñan unha baixa concentración de Ca2+ para que se produza unha correcta sinalización celular. Así, é necesario que as células empreguen bombas iónicas para retirar o Ca2+. A PMCA e o interdambiador de sodio calcio (NCX) son os dous principais reguladores das concentracións intracelulares de Ca2+.

As PMCAs pertencen á familia das ATPases de transporte de ións de tipo P, que forman intermediarios de aspartil fosfato.

## Accións 
Esta bomba está impulsada pola hidrólise de adenosín trifosfato (ATP), cunha estequiometría dun ión Ca2+ retirado por cada molécula de ATP hidrolizado. Únese estreitamente aos ións Ca2+ (ten unha alta afinidade, cunha Km de 100 a 200 nM) pero non retira o Ca2+ a moita velocidade. Isto contrasta co NCX, que ten unha baixa afinidade e unha alta capacidade. Así, a PMCA é efectiva para unirse ao Ca2+ mesmo cando as súas concentracións dentro da célula son moi baixas, polo que é axeitada para manter o Ca2+ ao seu nivel normal moi baixo. O NCX é máis adecuada para retirar grandes cantidades de Ca2+ rapidamente, como cómpre facer nas neuronas despois dun potecial de acción. Así, as actividades dos dous tipos de bombas compleméntanse.

A PMCA funciona de maneira similar a outras bombas iónicas de tipo P. Presumiblemente, debido á proximidade da PMCA aos transportadores de glicosa na membrana plasmática.

## Estrutura 
A estrutura da PMCA é similar á das bombas de calcio SERCA, que son responsables de retirar o calcio do citoplasma cara ao lume do retículo sarcoplásmico. Os astrocitos axudan a manter o equilibrio iónico no espaza extracelular no cerebro.

Os knock-out de PMCA2 causan problemas no oído interno, incluíndo a perda de oído e problemas co sentido do equilibrio.

A PMCA4 encóntrase nas caveolas. Isto concorda ben cos resultados de electroforese en xel SDS.

## Patoloxía 
Cando a PMCA deixa de funcionar adecuadamente pode orixinarse unha enfermidade. O mal funcionamento das proteínas PMCA está asociado coa xordeira sensoneural, diabetes e hipertensión arterial.

## Historia 
As PMCAs foron descubertas na década de 1960 nas membranas dos glóbulos vermellos do sangue.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
What You Are

"**What You Are**" é unha canción da banda estadounidense de rock alternativo Audioslave. Foi editada o 2 de marzo de 2004 como quinto é derradeiro sinxelo do seu álbum de estrea *Audioslave*. O tema chegou ao número 17 na lista estadounidense *Alternative Songs* e ao 8 da *Mainstream Songs*.

## Notas
Bakesale

***Bakesale*** é o quinto álbum de estudio da banda estadounidense de indie rock Sebadoh, publicado o 23 de agosto de 1994 a través do selo Sub Pop Records. É o primeiro disco de Sebadoh lanzado tras a marcha do membro fundador Eric Gaffney, aínda que gravou a batería en catro dos temas do traballo nunha sesión con Bob Weston como enxeñeiro. Tara Jane O'Neil colaborou coa batería en tres cancións. Bob Fay, que anteriormente substituíra a Gaffney, uniuse oficialmente á banda para este álbum. A portada é unha fotografía de Lou Barlow nu cando tiña un ano de idade sacada pola súa nai.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Gigaton

***Gigaton*** é o décimo primeiro álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo Pearl Jam, publicado o 27 de marzo de 2020 a través dos selos Monkeywrench Records e Republic Records. O disco foi precedido polos sinxelos "Dance of the Clairvoyants", "Superblood Wolfmoon" e "Quick Escape". Trátase do primeiro disco de estudio do grupo en sete anos. A listaxe de cancións foi confirmada polo grupo o 20 de xaneiro de 2020. O seu lanzamento foi programado para coincidir cunha nova xira da banda. Porén, a parte norteamericana da xira foi adiada debido á pandemia por coronavirus de 2019-2020.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Antonio Villaverde Hermida

**Antonio Villaverde Hermida**, nado en Cerponzóns (Pontevedra) cara a 1906 e finado na Caeira (Poio) o 28 de novembro de 1936, foi un político galego.

## Traxectoria 
Veciño de Bueu, onde traballaba como chofer dunha camioneta de transporte de mercancías entre Pontevedra e Bueu ou Cangas. Vogal da secretaría de propaganda das Juventudes Socialistas Unificadas. Foi detido en setembro de 1935 por orde da Subdelegación Marítima de Marín.

Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estaba alistado como soldado na 2ª compañía do Batallón de Voluntarios de Pontevedra. O 21 de agosto foi detido logo dun permiso do xefe do batallón. Xulgado en Pontevedra en consello de guerra o 17 de novembro, foi condenado a pena de morte por un delito de rebelión coa agravante de perversidade debido a “su destacada actuación revolucionaria y de sus antecedentes”. Ademais foi condenado a abonar ao Estado 25.000 pesetas en concepto de responsabilidade civil. Foi fusilado na Caeira ás sete da mañá do 28 de novembro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* , Xosé (6/4/2020). "Contra o esquecemento: Antonio Villaverde Hermida" *Pontevedra nos anos do medo*.
Carballo Tamme-Lauri

miniatura|O **Carballo Tamme-Lauri**
O **Carballo de Tamme-Lauri** (en estoniano: *Tamme-Lauri tamm*; en võro: *Tammõ-Lauri tamm*) é a árbore máis grosa e máis antiga de Estonia e está situada no municipio rural de Antsla, no condado de Võru.

## Caracterización 
miniatura|Detalle do tronco do **Carballo Tamme-Lauri**
O carballo ten unha altura de 19 metros, a súa circunferencia mide 821 centímetros (medida a 130 centímetros de altura desde o chan).

Segundo cálculos dos investigadores, a árbore naceu arredor de 1326.

## Historia 
Este carballo foi alcanzado por raios en varias ocasións, o que danou varias das súas pólas e baleirou o centro do seu tronco, aínda que segue a ser viable. Durante a súa restauración na década de 1970 atopouse dentro del un acocho antigo dos "Irmáns do Bosque" (*metsavennad*), un movemento de resistencia contra a ocupación soviética, no que podían estar de pé sete persoas. Finalmente, o oco encheuse con oito toneladas de cemento.

O carballo goza de protección oficial desde 1939.
[miniatura|O **Carballo Tamme-Lauri** no [Papel moeda|billete de 10 coroas estonianas]]
A denominación de Carballo Tamme-Lauri vénlle da granxa homónima que, pola súa vez, recibiu o seu nome dun espírito que antigamente se pensaba que habitaba na árbore, portador ás veces de mala sorte e ás veces de boa; era o espírito do lume e o seu nome era Laurits.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha do Carballo Tamme-Lauri na Axencia Ambiental de Estonia
Elena Estévez Freire

**Elena Estévez Freire**, nada en Bueu o 20 de abril de 1970, é unha política galega do PPdG.

## Traxectoria 
Licenciada en Dereito, entrou a formar parte da corporación municipal de Bueu no ano 1999, tras unhas eleccións que lle deron unha maioría absoluta ao PPdG, sendo elixido alcalde Tomás Barreiro Sotelo. No período 1999-2003, Estévez ocupou responsabilidades en Educación e Persoal.

Nas eleccións municipais do ano 2003 os populares perderon a maioría absoluta, obtendo 7 dos 17 concelleiros. Félix Juncal (BNG), quen lograra 6 actas nas eleccións, foi elixido alcalde co apoio de IBueu e PSdG-PSOE. Dirixiu un goberno en minoría integrado polos concelleiros do Bloque e de Independentes.

A renuncia do candidato do Partido Popular, Santiago Barros, deixou a Estévez, que ocupaba o segundo posto nas listas, como portavoz do partido. O 19 de xullo de 2004, despois dunhas tensas relacións entre os socios de goberno, foi aprobada unha moción de censura que apartou a Juncal do mando municipal. Nomeada alcaldesa, Elena Estévez desempeñou o cargo cun goberno en minoría até o 2007, ano en que se retirou da política activa.

En novembro de 2018, foi elixida polo partido como candidata ás eleccións municipais de maio do 2019, regresando así á vida política. Nos comicios, o PPdG subiu de 1196 votos a 1957, pasando de 3 a 6 actas. Após estes resultados, Estévez obtivo acta de concelleira en Bueu (exercendo de líder da oposición), así como de deputada na Deputación de Pontevedra.

En novembro de 2022 confirmouse a súa candidatura á alcaldía do concello de Bueu ás eleccións municipais de 2023.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Bueu
Kenneth Copeland

**Kenneth Max Copeland**, nado en Lubbock, Texas, o 6 de decembro de 1936, é un teleevanxelista estadounidense e autor asociado co Movemento Carismático, predicador da teoloxía da prosperidade. Foi obxecto de varias controversias polo uso das doazóns recibidas para financiar mansións, jets privados, un aeroporto e outras adquisicións persoais.

No ano 2020, durante a pandemia de COVID-19, Copeland fíxose notable no ámbito nacional dos Estados Unidos polos seus comentarios e accións con respecto á pandemia. Afirmou repetidamente que a pandemia suporía a fin do mundo, que el podía curar os seus seguidores, e que estes deberían seguir pagándolle décimos aínda que perdesen o seu traballo durante a crise económica provocada pola pandemia.

## Notas
Albert Serra

**Albert Serra**, nado en Banyoles en 1975, é un artista e director de cinema independente catalán. Tras estudos de filoloxía e literatura comparada, comeza cunha produción audiovisual que gaña recoñecemento internacional coa súa segunda longametraxe *Honor de cavalleria*, presentada na Quincena dos Realizadores de Cannes no ano 2006. En 2013 recibe o Leopardo de Ouro en Locarno polo traballo en *Història de la meva mort*. No seu sétimo filme *La mort de Louis XIV*, foi convidado á Selección Oficial de Cannes en 2016. *Liberté* é a recreación cinematográfica da súa obra de teatro presentada en 2018 no salón principal do Berlin Volksbühne.

## Traxectoria 
Serra obtivo unha licenciatura en filoloxía hispánica e teoría da literatura comparada expedido pola Universidade de Barcelona. Traballa como guionista, director e produtor nas súas obras, na súa maioría centradas nos mitos e literatura europea. No ano 2001, Serra cofunda a produtora Andergraun Films. *Honor de cavalleria* foi seleccionada por Cahiers du Cinéma como un dos dez mellores filmes do ano 2007. En 2013, unha retrospectiva do seu traballo foi presentada no Centro Pompidou. Por *La mort de Louis XIV*, Serra recibiu o Prix Jean Vigo en 2016.

## Filmografía 
### Longametraxes 
* *Crespià, the film not the village* (2003)
* *Honor de cavalleria* (2006)
* *El cant dels ocells* (2008)
* *El senyor ha fet en mi meravelles* (2011)
* *Els tres porquets * (2013)
* *Història de la meva mort* (2013)
* *La mort de Louis XIV* (2016)
* *Roi Soleil * (2018)
* *Liberté* (2019)
* ''I'm an artist* (2020)
* *Pacifiction* (2022)
* *Tardes de Soledad* (2024)

### Curtametraxes 
* *St. Pere de Rodes* (2006)
* *Bauçà* (2006)
* *Rússia* (2007)
* *L'Alto Arrigo* (2008)
* *Fiasco* (2008)
* *Lectura d'un poema * (2010)
* *Cuba libre* (2013)

### Series 
* *Els noms de Crist* (2010)

### Teatro 
* *Pulgasari* (2010) 
* *Més enllà dels Alps''(2011)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina de Albert Serra no CCCB
Marie Wawa

**Marie Wawa**, nada na vila de Yakel na illa de Tanna, provincia de Tafea, é unha actriz de cinema vanuatiana.

## Traxectoria 
En 2015 protagonizou *Tanna*, un filme australiano-vanuatiano no que se conta a historia dunha parella que decide casar por amor, contradicindo os desexos dos seus pais. O filme, que foi o primeiro enteiramente rodado en Vanuatu, gañou dous premios no Festival Internacional de Cine de Venecia e tamén foi escollido como o candidato australiano ó Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 89ª edición dos premios, Wawa aparece como coprotagonista xunto con Mungau Dain.

Wawa, ao igual que o resto do elenco de *Tanna*, non tiña experiencia previa na interpretación antes do seu casting. Marie Wawa foi elixida para interpretar a Wawa, unha moza que se ve forzada a casar por matrimonio concertado para selar a paz con outra tribo. Porén, fica namorada do neto do seu xefe, interpretado por Mungau Dain. e a parella finalmente acaba por suicidarse, ao igual que aconteceu nos anos 1980 na historia real dunha parella de Tanna. O desenlace fatal fixo que os anciáns permitisen o matrimonio por amor.

## Notas
Fregat

**Fregat** é o nome dun foguete espacial de Rusia en servizo desde 2000. Úsase como etapa final de varios modelos de foguetes, como o Soiuz U, Soiuz FG, Soiuz 2-1a, Soiuz 2-1b e Zenit 3F, para aumentar a capacidade e flexibilidade do lanzador. Fregat reutiliza varios sistemas e compoñentes usados noutras etapas para abaratar custos e acelerar o seu desenvolvemento. O foguete consiste en seis tanques esféricos (catro con propeplente e dous coa aviónica) dispostos en círculo. É independente do resto do foguete, contando co seu propio sistema de navegación, a súa aviónica e os seus sistemas de control, seguimento e telemetría. Como propelentes utiliza tetróxido de nitróxeno e UDMH e é capaz de 20 reacendidos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Soiuz U
*Soiuz FG
*Soiuz 2-1a Fregat
*Soiuz 2-1b
*Zenit 3F
FR 1

**FR 1**, coñecido tamén como **France 1**, foi un satélite artificial de Francia lanzado o 6 de decembro de 1965 mediante un foguete Scout X-4 desde a Base Vandenberg da Forza Aérea.

## Características 
A misión de FR 1 foi estudar a ionosfera e a magnetosfera terrestres. Para iso levaba a bordo dous experimentos: un receptor de ondas VLF emitidas desde transmisores en terra e unha sonda para medir a densidade de electróns.

O satélite está formado por dúas pirámides octogonais truncadas unidas pola base por un prisma octogonal, cunha lonxitude máxima de 68,6&nbsp;cm de esquina a esquina e unha altura de 71,2&nbsp;cm. A superficie do satélite estaba cuberta de células solares. Da base do satélite estendíase a sonda de electróns, de 48,3&nbsp;cm de longo, e cara a arriba atopábase a antena para medir o campo magnético, de 71,2&nbsp;cm de longo. Da base da antena estendíanse, en diagonal e cara a arriba, catro antenas para telemetría, e catro mastros de 198&nbsp;cm de longo se estendían desde o corpo do satélite para medir o campo eléctrico. FR 1 estalizábase mediante xiro e contralaba a súa actitude mediante un sensor solar e tres magnetómetros de porta de fluxo. Non levaba grabadora de a bordo, polo que as observacións tiñan que facerse en tempo real. FR 1 estivo funcionando ata agosto de 1968.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Scout X-4