Ouriolo europeo

O **ouriolo europeo** (*Oriolus oriolus*), comunmente coñecido como **ouriolo**, **milleiro**, **nicolao, vichelocrego** e **papafigo**,  é o único membro da familia dos ouriolos que vive nas zonas tépedas do hemisferio norte. Especie migratoria, vese en verán en Europa e nas rexións occidentais de Asia, mentres que o inverno o bota nos trópicos.

## Distribución e características 
Habita en árbores grandes de folla caduca en bosques, soutos, carballeiras e parques, a miúdo nas ribeiras dos ríos. Fai un niño moi limpiño e estábel durante anos na gallada das pólas, adoito en amieiros, e contén entre tres e seis ovos. A femia do ouriolo europeo comeza tarde a facer no niño e a incubación dura uns quince días.

A súa alimentación baséase en insectos e froita, especialmente figos e cereixas, de aí que nalgunhas partes se lle chame **galo cereixeiro**. En tamaño é coma o merlo, ou incluso lixeiramente maior (24&nbsp;cm e 72 g de media).

O macho ten un colorido moi particular que o fai inconfundíbel con calquera outra ave ou paxaro galego. Ten o corpo dun amarelo brillante e as ás e parte da cauda negra. A femia, pola contra, é verde e gris, e resulta moi discreta nos nosos bosques. Os ouriolos europeos son tímidos e espantadizos de xeito que é moi complexo albiscalos malia a dourada plumaxe dos machos.

O seu nome procede do canto, unha longa frase (*uilauiuuuu*) que imita a palabra *vichelocrego*. Unha das variantes en galego, tamén moi estendida, é *oureol*, que fai referencia á cor dourada dos machos.

No voo imita os tordos, cun trazado moi directo e veloz, sen apenas oscilacións en distancias medias.

## O ouriolo europeo na cultura popular 
[dereita|miniatura|200px|Escudo de [Ourol.]]

O ouriolo europeo aparece mencionado nunha sentenza de Confucio, que di:

:*No Clásico da Poesía lese que "O vichelocrego pousa no ladiño do outeiro". E dixo o Mestre: "Pousa, e ben sabe onde. E por que non ha facer o home como ese paxariño?"* (Lunyu, 3,2)

Aparece no escudo e na bandeira do concello lugués de Ourol.

## Outros nomes galegos 
Téñense rexistrado en distintas fontes moitos nomes galegos para esta mesma ave, algúns populares e outros máis literarios.
* aropendra, maripéndola, milpéndola, milpéndora, milpréndega, milpréndiga, ouripenlo 
* aureol, oriolo, oureal, oureol, ouriol, ourol
* avión (en Xunqueira de Ambía)
* bagullo 
* barazán (o nome procede do feito de facer o niño con anacos de corda, trapos etc., é dicir, con *barazas*)
* bicho do crego, crego, crego amarelo, pica crega
* cereixeiro (porque disque gusta moito das cereixas e dos figos, de aí tamén o nome de *papafigos*)
* domingo lirón 
* gaimarelo, gaio real, gaio bravo, gaio cereixeiro, gaio de braña, papagaio 
* lapafigos, papafigo, papafigos, figomarelo 
* manga amarela / marela
* mariarrosa, maría-viou (din os rapaces: *Maria Viou, ¿teu pai mellorou?*, e a ave responde: *Mellorou, mellorou*)
* mareleiro 
* merlo gaiolo, merlo marelo, merlo rei 
* millán garrido, millarou, milleiro, vilau garrido
* mingulirón 
* nicolao 
* oubión 
* pedro-pequeno
* pitioghó (citado por Pérez Patiño)
* reboleirón, regoleirón 
* riádigo, viádigo 
* rodrigo, rodrigo liro, ringuileirón, rodrigavión, rogavión, figorrodrigo 
* tiroliro

## Notas