Ruán

**Ruán** (en francés: *Rouen*) é unha cidade do noroeste de Francia, capital da rexión de Normandía e do departamento do Sena Marítimo.

## Xeografía 
A cidade está atravesada polo Sena e tres pequenos afluentes del, o Aubette, o Robec e o Cailly. O Sena representa 179 ha da superficie da comuna, 306 ha son espazos verdes e 210&nbsp;km están ocupados por vías.

Entre 1990 e 1999 o crecemento natural da poboación foi superior á media nacional francesa, con taxas anuais do 15,31 % para a natalidade e 8,96 % para a mortalidade.

## Historia 
Coñecida dende os tempos da Galia romana baixo o nome de *Rotomagus*, a cidade converterase na capital do ducado de Normandía despois de que Rollon, xefe viquingo a recibise do rei Carlos III de Francia polo tratado de Saint-Claire-sur-Epte no 911.

O 19 de xaneiro de 1419, durante a guerra dos Cen Anos, o rei Henrique V de Inglaterra tomou a cidade de Ruán e incorporou Normandía á coroa británica. É daquela que Xoana de Arco foi xulgada e queimada aquí o 30 de maio de 1431. Calros VII recuperou a cidade dos ingleses en 1449 logo dun sitio que durou 10 días e reincorporou Normandía a Francia ó ano seguinte.

Durante a guerra franco-alemá de 1870, Ruán será ocupada polo exército prusiano. O mesmo sucederá no curso da segunda guerra mundial do 9 de xuño de 1940 ata o 15 de agosto de 1944. Neste conflito sufrirá violentos bombardeos danando sobre todo as pontes sobre o Sena e o porto de Sotteville-lès-Rouen.

## Monumentos
Victor Hugo chamábaa *a cidade dos cen campanarios*. Moitos edificios foron destruídos polos bombardeos durante a segunda guerra mundial pero quedan aínda, afortunadamente, moitos edificios salientables, tanto relixiosos como civís.

* A abadía de **Saint-Ouen** é particularmente impoñente cos seus 130 m de longo. É de estilo gótico *rayonnant*.
* A **catedral** gótica inspirou particularmente a Claude Monet. Posúe, no cruceiro do transepto, unha "torre-lanterna" coroada por unha frecha que culmina nos 151 m de altura (é a máis alta de Francia). A fachada occidental está encadrada por dúas torres, a torre Saint-Romain e a *Tour de Beurre* (Torre de manteiga) edificada cos cartos das indulxencias de Coresma.
* A igrexa **Saint-Maclou** é de estilo gótico *flamboyant*. Moi preto está o **Aître Saint-Maclou**, que foi utilizado como osario despois da gran peste.
* O **Palais de justice** é o edificio civil de estilo gótico máis grande de Francia, baixo o cal se atopou o máis antigo monumento xudeu de Europa.
* O **Gros Horloge** (Gran Reloxo) é un reloxo astronómico do século XIV, situado nunha construción que cruza a rúa do Gros Horloge.

## Museos
* O *Musée des beaux-arts*, o museo de arte da cidade;
* O Museo marítimo, fluvial e portuario de Ruán, sobre a historia do porto e a navegación;
* O museo *Le Secq des Tournelles*, que conta cunha colección de ferraxería única no mundo.

## O porto 
Dende a Idade Media, e mesmo antes, o porto constitúe unha parte preponderante da actividade da cidade a causa da súa situación estratéxica entre París e a Canle da Mancha onde as mareas son aínda perceptibles.

Aínda que estea a 80&nbsp;km en barco do esteiro (6 horas de navegación), o porto é á vez fluvial e marítimo, capaz de recibir barcos moi importantes (ata 280 m de longo e 150.000 toneladas).

Ruán non é máis que o 28º porto europeo e o 5º francés detrás de Marsella (3º europeo), Le Havre (5º), Dunkerque (13º) e Saint-Nazaire (18º), pero é o primeiro porto europeo para cereais e o primeiro francés para a fariña. O tráfico petrolífero é moito menor que o de Le Havre, pero non por iso desprezable tendo en conta a proximidade da refinaría de Le Petit-Couronne.

Os máis grandes veleiros do mundo se dan cita en Ruán cada 4 ou 5 anos. Este evento foi bautizado "Voiles de la liberté" (Veleiros da Liberdade) en 1989, "Armada de la liberté" (Armada da Liberdade) en 1994 e "Armada du siècle" (Armada do século) en 1999. A última edición, "Armada Rouen 2003" en xullo de 2003 acolleu 50 navíos, 6.000 tripulantes de 20 nacionalidades diferentes, 10 millóns de visitantes, e ducias de actos e de animacións....

## Administración 
A aglomeración ruanesa foi organizada progresivamente, formando finalmente un distrito en 1995. Este foi transformado en "communauté d'agglomération" no 2000, e ten 34 comunas: Amfreville-la-Mi-Voie, Belbeuf, Bihorel, Bois-Guillaume, Bonsecours, La Bouille, Canteleu, Darnétal, Déville-lès-Rouen, Fontaine-sous-Préaux, Franqueville-Saint-Pierre, Grand-Couronne, Le Grand-Quevilly, Le Houlme, Houppeville, Isneauville, Malaunay, Maromme, Le Mesnil-Esnard, Mont-Saint-Aignan, Moulineaux, Notre-Dame-de-Bondeville, Oissel, Petit-Couronne, Le Petit-Quevilly, Roncherolles-sur-le-Vivier, **Ruán**, Saint-Aubin-Épinay, Saint-Étienne-du-Rouvray, Saint-Jacques-sur-Darnétal, Saint-Léger-du-Bourg-Denis, Saint-Martin-du-Vivier, Sotteville-lès-Rouen, Val-de-la-Haye.

Ruán está dividido en 7 cantóns:
* O 1º cantón ten 19.964 habitantes;
* O 2º cantón ten 13.643 habitantes;
* O 3º cantón ten 12.033 habitantes;
* O 4º cantón ten 11.153 habitantes;
* O 5º cantón ten 15.671 habitantes;
* O 6º cantón ten 20.682 habitantes;
* O 7º cantón ten 13.446 habitantes.

## Notas