open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rías Baixas

[miniatura|Rías Baixas, coa súa [cunca hidrográfica.]]
As **Rías Baixas** son as rías galegas situadas entre a fronteira portuguesa e o cabo Fisterra.
miniatura|300px|CÔTESD ' E S P A G N E*PARTIE DE LA GALICE*depuis le CAP ORTEGAL jusqu'au CAP SILLEIRO, 1793.
De sur a norte son:
* Ría de Vigo
* Ría de Pontevedra
* Ría de Arousa
* Ría de Muros e Noia
* Ría de Corcubión
Entre elas atópanse as seguintes baías e enseadas:
* Ría de Baiona
* Ría de Aldán
Caracterízanse polo seu tamaño, grandes en relación ó resto das rías de Galiza, e pola súa orientación transversal á costa. A súa colmatación é relativamente baixa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Rías Altas
* Rías Medias
* Costa da Morte
* Arco Ártabro
Rías Medias

[300px|miniatura|A [ría de Ferrol desde Mugardos]]
O nome de **rías Medias**, ou centrais, englobándose ás rías Altas entre Cabo Fisterra e o Cabo Ortegal. Formáronse despois das rías Baixas e antes do resto das rías Altas, hai 5 millóns de anos .

Esta costa de rías tamén se pode subdividir en Costa da Morte e Arco Ártabro.

As rías medias son de sur a a norte e de oeste a leste:
*Ría de Lires
*Ría de Camariñas.
*Ría de Corme e Laxe.
*Ría da Coruña ou Ría do Burgo.
*Ría de Betanzos.
*Ría de Ares.
*Ría de Ferrol.
*Ría de Cedeira.
En xeral son abondo expostas ó mar, é dicir, con entrada ancha en relación á súa profundidade, excepto a ría de Cedeira, que ten unha colmatación elevada.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Rías Baixas.
Rías Altas

miniatura|dereita|Mapa coas rías altas de Galiza

As **Rías Altas** é a denominación coa que se coñece a parte setentrional do litoral de Galiza. Caracterízanse en xeral polo seu pequeno tamaño e mais pola súa elevada colmatación. Incluíndo as denominadas Rías Medias (Costa da Morte e Arco Ártabro) neste grupo, as Rías Altas abranguerían a parte norte e noroeste da provincia da Coruña e toda a costa da provincia de Lugo, limitando con Asturias ao leste e co cabo de Fisterra ao suroeste.
Con todo, en hidrografía considérase que o cabo Ortegal marca o punto de separación entre as Rías Altas propiamente ditas e as Rías Medias. En rigor, as Rías Altas son cinco:

* Ría de Ortigueira
* Ría do Barqueiro
* Ría de Viveiro
* Ría de Foz
* Ría de Ribadeo
O conxunto de caudais que alimenta as rías altas está encadrado na Confederación Hidrográfica Galicia Costa, a excepción dos que nutren a ría de Ribadeo, que o están na Confederación Hidrográfica do Cantábrico.

## Principais portos comerciais e pesqueiros 
* Na provincia da Coruña:

:* Porto da Coruña, comercial, pesqueiro e de recreo
:* Ferrol, comercial e militar
:* Cedeira, pesqueiro 
:* Malpica de Bergantiños, pesqueiro
:* Cariño, pesqueiro
:* O Barqueiro, pesqueiro

* Na provincia de Lugo:

:* Celeiro, pesqueiro
:* Peirao da Alúmina, para servizo de Alcoa-San Cibrao
:* San Cibrao, pesqueiro e comercial
:* Burela, pesqueiro
:* Foz, pesqueiro
:* Ribadeo, comercial e pesqueiro

## Galería de imaxes

Ficheiro:Ría de Ferrol desde o Coto de Ancos.retocada.jpg|Panorámica da ría de Ferrol, vista desde o Coto de Ancos.
Ficheiro:Ria del Barquero.jpg|Ría do Barqueiro
Ficheiro:Ria de Ribadeu no atlas de Pedro Teixeira (1634).jpg|Ría de Ribadeo no atlas de Pedro Teixeira (1634)

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* 
* 
### Outros artigos 
* Costa da Morte
* Rías Baixas
* Arco Ártabro
* Costa Ártabra
Ruy Duarte de Carvalho

**Ruy Duarte de Carvalho**, nado o 22 de abril de 1941 en Santarém (Portugal) e finado o 12 de agosto de 2010 en Swakopmund (Namibia), fou un escritor, cineasta e antropólogo angolano de orixe portuguesa.

## Traxectoria 
Portugués de nacemento, pasou a infancia en Moçâmedes capital da provincia de Namibe en Angola, volvendo a Santarém en 1955. Despois de facer un curso de Rexentes Agrícolas, que realizou na entón Escola de Rexentes Agrícolas de Santarém (agora Escola Superior Agraria), en 1960, traballou na Estación Experimental de Caraculo. Tamén traballou nos sectores do café e da gandaría. En 1971 decidiu instalarse en Lourenço Marques, onde foi xefe de produción dunha fábrica de cervexa.

En 1972 marchou a Londres para estudar cinema. Ao seu regreso sería admitido na Televisión Popular de Angola, como director. É o autor das longametraxes *Nelisita: Nyaneka Narratives* (1982) e *Moia: The Island Scrap* (1989).

Adquiriu a nacionalidade angolana en 1983, e deixou de novo a antiga colonia para cursar o seu doutoramento en antropoloxía na École des Hautes Études de Sciences Sociales de París. 

A partir de 1976 compaxinou a escritura, o cinema e a dicencia na Universidade de Luanda e, profesor convidado, tamén deu clases na Universidade de Coímbra e na Universidade de São Paulo, Brasil.

## Obra 
* *Chão de Oferta* (poesía, 1972)
* *A Decisão da Idade* (poesía, 1976) 
* *Como se o Mundo não Tivesse Leste* (narrativa,1977) 
* *Exercícios de Crueldade* (poesía,1978) 
* *Sinais Misteriosos…Já se Vê…*(poesía,1979) 
* *Ondula Svana Branca* (poesía,1982) 
* *O Camarada e a Câmara* (ensaio, 1984) 
* *Lavra Paralela* (poesía,1987) 
* *Hábito da Terra* (poesía,1988) 
* *Ordem de Esquecimento* (poesía,1997) 
* *A Câmara, a Escrita e a Coisa Dita*, (ensaio, 1997) 
* *Aviso à Navegação* (ensaio,1997) 
* *Observação Directa* (poesía, 2000)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía e Poemas de Ruy Duarte de Carvalho .
PZL PW-5

miniatura|dereita|PW-5
O **PZL PW-5** é un planador monopraza de fabricación polaca.

Deseñado por estudantes da Universidade Tecnolóxica de Varsovia, o primeiro voo do aparello realizouse en 1993. Dos 200 PW-5 en uso, 76 están nos Estados Unidos.
Theodor Philipsen

**Theodor Philipsen**, nado en Copenhague o 10 de xuño de 1840 e finado na mesma cidade o 3 de marzo de 1920, foi un pintor dinamarqués.

## Traxectoria 
Viviu no seo dunha familia interesada pola cultura e dende pequeno recibiu unha esmerada educación. Estudou na *Academia Real* e nas súas primeiras pinturas é debedor do pintor paisaxista J. Th. Lundbye, ata que recibiu a influencia impresionista francesa, converténdose nun dos introdutores do movemento en Dinamarca.
Hotin

O condado de **Hotin** era un dos condados no que se dividía o Reino de Romanía. A maioría da poboación era de lingua ucraína e relixión ortodoxa. Actualmente pertence a Ucraína, a capital deste antigo condado denomínase agora Хотин (Khotin).
D'arcy Wretzky

'''D'arcy Elizabeth Wretzky-Brown''', nada en South Haven (Míchigan) o 1 de maio de 1968, é unha baixista estadounidense, membro da banda de rock The Smashing Pumpkins dende a súa formación en 1987 ata o ano 1999. Á parte do baixo tamén sabe tocar o violín e o óboe.

## Traxectoria 
### The Smashing Pumpkins 
A banda fundárona en 1988 Billy Corgan e James Iha. D'Arcy coñeceu a Billy Corgan á saída dun concerto de Dan Reed Network, e despois dunha discusión entre os dous sobre a banda, Corgan, impresionado pola súa actitude, decidiu fichala como baixista de The Smashing Pumpkins.

D'arcy saíu con James Iha entre 1988 e 1991, e a súa ruptura, no medio da xira de *Gish*, estivo tamén a piques de desfacer o grupo. Despois de 12 anos con The Smashing Pumpkins, Wretzky deixou a banda en 1999, despois da gravación de *MACHINA/The Machines of God*, para intentar unha carreira como actriz. Foi substituído por Melissa Auf der Maur, e en decembro do 2000, The Smashing Pumpkins fixo o seu derradeiro concerto antes de separarse oficialmente.

O 21 de xuño do 2005, Billy Corgan anunciou a reunión da banda, pero ata o momento non se sabe se D'arcy participará dos novos plans da banda.

### Vida persoal 
Despois de romper con James Iha, casou con Kerry Brown (batería da banda Catherine) en 1993, e en 1999 acabaron divorciándose.

Foi arrestada o 25 de xaneiro do 2000 en Chicago despois de admitir que mercara tres bolsas de cocaína. Segundo a policía, axentes segredos observaron a Wretzky e a un acompañante entrar nun edificio na West Grand Avenue e pouco despois volveron ao seu coche. O condutor, identificado como Tony Young, comezou a conducir coas luces apagadas e realizou dous xiros ilegais antes de que a policía parase os parase. Cando os rexistraron, a policía atopou droga no peto de Young. O condutor insistiu que non eran súas, e dixo que D'arcy llas dera para que as gardase. No interrogatorio ela admitiu darlle as tres bolsas de plástico. A corte de xustiza condenouna a asistir a un programa de rehabilitación que completou satisfactoriamente, e os cargos foron levantados.

Dende que deixou a banda, D'arcy estivo vivindo en Watervliet, Míchigan. Ten unha granxa de cabalos e tres tendas de antigüidades. Un dos seus cabalos, "Jet Set Miss", foi aceptado no Arabian Horse Pilot Program en agosto do 2000 despois de pasar unha inspección en Romeo, Míchigan.
Phola Dube

**Phola Dube**, nado en Ermelo (Suráfrica) no ano 1953, é un escritor suazi, un dos máis importantes en lingua suazi.

## Traxectoria 
Estudou en Suráfrica, Swazilandia e Botswana e traballou para o goberno de Swazilandia.

## Obra 
* *Kungetsembeki kwakhe*, 1976
Cyprian Ewensi

**Cyprian Odiatu Duaka Ewensi**, nado en Minna o 26 de setembro de 1921 e finado en Enugu o 4 de novembro de 2007, foi un escritor nixeriano.

## Traxectoria 
De etnia igbo, estudou enxeñería forestal na Universidade de Ibadán e en Ghana e rematou farmacia en Londres, escritor prolífico fundou Mbari, Asociación de Escritores Nixerianos.

## Obra 
* *When Love Whispers* (1948)
* *An African Night’s Entertainment* (1948)
* *The Boa Suitor* (1949)
* ''The Leopard's Claw* (1950)
* *People of the City* (1954)
* *The Drummer Boy* (1960)
* *The Passport of Mallam Ilia* (1960)
* *Jagua Nana* (1961)
* *Burning Grass* (1961)
* *An African Nights Entertainment* (1962)
* *Beautiful Feathers* (1963)
* *Rainmaker* (1965)
* *Iska* (1966)
* *Lokotown* (1966)
* *Restless City and Christmas Gold* (1975)
* *Divided We Stand: a Novel of the Nigerian Civil War* (1980)
* *Motherless Baby* (1980)
* *Jagua Nana's Daughter* (1987)
* *Behind the Convent Wall* (1987)
* *The Great Elephant Bird* (1990)
* *Gone to Mecca* (1991)
* *Jagua Nana's Daughter* (1993)
* *Masquerade Time* (1994)
* *Cash on Delivery'' (2007)
Bóveda, Bóveda

**San Martiño de Bóveda** é unha parroquia do concello de Bóveda, formada por un único lugar co mesmo nome. Segundo o padrón municipal de 2008 tiña 352 habitantes (181 homes e 171 mulleres), concentrados na única entidade do mesmo nome, Bóveda, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 391 habitantes.

Limita coas parroquias de Teilán, Rubián e Tuimil ao norte, Ver ao sur, Guntín ao leste, e Martín ao oeste.

Este lugar é onde se atopa a capital do concello.
## Patrimonio 
* A igrexa parroquial de Bóveda foi construída no segundo terzo do século XX. Ten planta rectangular con tellado de lousa a dúas augas. A igrexa orixinal atopábase o pé do cemiterio, a carón do Pazo de Bóveda, pero derrubouse e os seus materiais aproveitáronse para ampliar o mesmo, reutilizándose para a igrexa actual a espadana e outros elementos graníticos.
* Pazo de Bóveda. Edificio de planta rectangular do ano 1769, e a Casa de Fernández, que conserva na súa fachada un escudo de granito pertencente a un antigo Pazo dos Marqueses de Vilaverde de Limia.
* Muíño de Xil.
* Capela de San Xil. O 1 de setembro celébranse as festas na honra do santo.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Bóveda 
### Parroquias de Bóveda 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Lugares de Bóveda
Rivers Cuomo

**Rivers Cuomo**, nado en Nova York o 13 de xuño de 1970, é un músico estadounidense. É o líder, guitarrista, vocalista e compositor da banda de rock alternativo Weezer.

## Traxectoria 
Cuomo, o cal comezou a súa viaxe musical baixo o pseudónimo de "Peter Kitts", formou unha banda de metal progresivo chamada Avant Garde, e fixo varios concertos en Connecticut. El mudouse coa banda aos Ánxeles en marzo de 1989, e Avant Garde cambiou o seu nome a Zoom, que foi disolta a finais da primevera de 1990.

### Weezer 
Despois dunha serie de proxectos musicais nos Ánxeles, Cuomo formou Weezer o 14 de febreiro de 1992 con Pat Wilson, Matt Sharp e Jason Cropper. Jason deixou a banda durante a gravación do seu primeiro disco e Brian Bell ocupou o seu lugar. Weezer asinou un contrato coa DGC, pertencente á Geffen Records, o 25 de xuño de 1993. Comezaron a gravación de *Weezer* (tamén coñecido coma *The Blue Album*) en agosto de 1993 nos estudos Electric Lady en Nova York co produtor Ric Ocasek. Logo dalgúns álbums máis editados, o éxito comercial rotundo da banda chegaría en 2000, coa canción "Island In The Sun", incluída no *Green Album*. Tras este disco, saíu ó mercado *Maladroit* (2001).

Despois dun parón de catro anos, durante os cales Cuomo volveu á universidade, Weezer editou en 2005 o que é polo de agora o seu último traballo, *Make Believe*.

### Outras bandas 
Á parte de Weezer, Cuomo tocou n varios proxectos musicais, entre os que se inclúen Avante Garde, Zoom, Sixty Wrong Sausages e Fuzz. Durante o parón de Weezer a finais dos 90, Rivers formou un proxecto chamado Homie, ou segundo os fans, a *Rivers Cuomo Band*. Cuomo contribuíu tamén nas gravacións de varios músicos (Crazy Town, Cold, Mark Ronson). El tamén tocou brevemente na banda AM Radio en 2002 e 2003.

A principios de 2004 fixo unha aparición sorpresa co ex-baixista de Weezer Matt Sharp tocando na Universidade Estatal de California, Fullerton, e interpretando dous temas da banda: "Say It Ain't So" e "Undone", unha vella demo, "Mrs. Young", e unha nova canción que compuxeron xuntos, "Time Song".

O 18 de decembro do 2007 lanzouse a edición de *Alone - The Home Recordings of Rivers Cuomo*, un álbum que reúne demos e gravacións caseiras feitas por Cuomo nos últimos quince anos.
Freituxe, Bóveda

dereita|miniatura|Casa do priorado.
**Santiago de Freituxe** é unha parroquia do concello de Bóveda, na provincia de Lugo. Segundo o padrón municipal de 2008 tiña 28 habitantes (18 homes e 10 mulleres), distribuídos nas entidades de Covelo, Freituxe e A Vila, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 41 habitantes e ao ano 1991 cando tiña 51 habitantes.

Limita coas parroquias de Laiosa ao norte, Piño ao sur, Canedo e A Ferreirúa ao leste, e Guntín e Mosteiro ao oeste.

## Historia
A referencia máis antiga que se coñece é no testamento maior do bispo Odoario, do ano 747, onde aparece como *Villa Fructuosi*. Con posterioridade a esta data, sendo abade Lope de Barrera, o beneficio de Freituxe pasou a depender do mosteiro de Samos.

## Patrimonio artístico
*A **igrexa parroquial** data do s. XVII. Edificio de planta rectangular e muros de cachotería, en lousa e algunha cuarcita, enlucidos. A cuberta, a dúas augas, é de madeira e lousa. Atravesando un arco de medio punto peraltado, accédese, dende a nave, á capela maior, tras da que está a sancristía. Espadana de dous vans, realizada en granito, sobre o frontis.
***Casa do Priorado**, que conserva o escudo da Abadía de Samos esculpido en mármore, representando, dentro dun campo ovalado, unha man con espada e outra con palma.

## Festividades 
* Festas de la Inmaculada, en maio.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Freituxe
### Parroquias de Bóveda
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Lugares de Bóveda
Guntín, Bóveda

**San Cristovo de Guntín** é unha parroquia do concello de Bóveda na provincia de Lugo. Segundo o padrón municipal de 2008 tiña 78 habitantes (43 homes e 35 mulleres), distribuídos en 6 entidades de poboación: Aquelcabo, O Arroxo, Lama Redonda, Pardiñas, As Pedreiras e Vilar, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 116 habitantes.

Pertence ó arciprestado de Santalla de Rei. Limita coas parroquias de Tuimil e Laiosa ao norte, Ver e Mosteiro ao sur, Freituxe ao leste, e Bóveda ao oeste.

## Historia 
No ano 1668 Juan Rodríguez de Ver fundou a capelanía de San Lázaro na igrexa parroquial.

## Patrimonio 
* A **igrexa parroquial** é do século XVIII. Antecede ó edificio un pórtico con teito a tres augas. Trátase dunha construción con nave de planta rectangular e muros de cachotería enlucidos, con cuberta de madeira e lousa a dúas augas.
* **Capela do Rosario**. Situada no Campo da Mamoela, foi construída no ano 1832, e posúe un cruceiro no exterior.
* **Capela do Pedregal**. Situada no lugar de Vilar, nos terreos da Casa de Pedregal. Posiblemente do século XIX, ten planta rectangular e cuberta a dúas augas.
* **Pazo de Guntín**. Sitúase no lugar de Aquelcabo; edificio de planta en U, con muros de cachotería de lousa. A súa porta principal, en arco de medio punto, conserva un escudete con representación de barras e peixes, cunha cabeza de león sobre eles. Conserva outros escudos con motivos similares na porta interior e na torre oeste.

## Festividades 
As festas celébranse a primeira fin de semana de agosto, na honra á virxe do Rosario.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Guntín 
### Parroquias de Bóveda 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Bóveda
Mosteiro, Bóveda

**San Paio de Mosteiro** é unha parroquia de Bóveda na provincia de Lugo. Segundo o padrón municipal de 2019 tiña 7 habitantes (5 mulleres e 2 homes), concentrados en 1 entidade de poboación co mesmo nome, Mosteiro, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 14 habitantes e sobre todo ao ano 1991 cando tiña 39 habitantes. Pertence ó arciprestado de Santalla de Rei.

## Xeografía 
Linda ó norte con Guntín, ó sur con Ribas Pequenas e Piño, ó leste con Freituxe e, ó oeste con Ver.

## Patrimonio 
* A **igrexa parroquial** data do século XVII, sendo a súa planta rectangular, construída en muros de cachotería de lousa. Mediante un arco de medio punto rebaixado accédese á capela maior, a distinta altura ca nave. Parece ser que na súa orixe contaba cun pórtico columnado que rodeaba toda a igrexa.

Posiblemente houbese no lugar un mosteiro beneditino, ó cal debería o seu nome esta parroquia.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Mosteiro 
### Parroquias de Bóveda 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Bóveda
Remesar, Bóveda

**San Xoán de Remesar** é unha parroquia que se localiza no concello de Bóveda. Segundo o padrón municipal de 2008 tiña 53 habitantes (33 mulleres e 20 homes), distribuídos nas entidades de Augalevada, A Fontaíña, Ourille, Penacova, A Portaxe e Remesar, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 69 habitantes.

Limita coas parroquias de Castro de Rei de Lemos ao noroeste, Vilarbuxán ao nordés e leste, Rubián, Teilán e Martín ao sur, e A Broza ao oeste.

## Historia 
A primeira referencia a Remesar, aparece nun documento da Catedral de Lugo, do ano 891, no que se cita como lugar do Val de Lemos. Posteriormente, Juan de Padromao abade de Castro de Rei, fai carta de foro, no 1502, sobre varias casas e herdanzas desta parroquia.

## Patrimonio 
A **igrexa parroquial** data do século XVII. Trátase dun edificio con dúas naves, de planta rectangular e muros de cachotería de xisto enlucidos, con cuberta de madeira e xisto a dúas augas.

Na Portaxe sitúase a **capela da Virxe das Dores**, do século XVIII aínda que moi reformada. Na mesma aldea consérvanse tamén restos do **muíño do Fidalgo**.

Destaca en Penacova, a **ferrería** do mesmo nome, da que hai unha primeira referencia no ano 1780. Presenta un bo estado de conservación, conservando a fragua, o mazo, os foles, a maquinaria hidráulica en xeral en funcionamento grazas a súa restauración. No mesmo lugar está o **muíño de Penacova**, tamén ben conservado.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Remesar 
### Parroquias de Bóveda 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Bóveda
Martín, Bóveda

**San Cristovo de Martín** é unha parroquia do concello de Bóveda na provincia de Lugo. Pertence ó arciprestado de Santalla de Rei. Limita coas parroquias de Remesar e Teilán ao norte, Bóveda e Ver ao leste, Vilalpape, O Chao do Fabeiro e Fiolleda ao sur, e Ousende e A Broza ao oeste.

Segundo o padrón municipal de 2008 tiña 137 habitantes (77 homes e 60 mulleres), distribuídos en 26 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 175 habitantes.

## Historia 
A primeira referencia a esta parroquia data do ano 1238, no que Miguel Yáñez Cerdeira e a súa muller, venden ó abade do Mosteiro de Meira a herdade que teñen na vila de Martín.

## Patrimonio artístico 
No lugar da Chá do Couso existen vestixios dunha antiga medorra, moi destruída cando se plantaron piñeiros na zona.

A **igrexa parroquial** data do século XVI. Trátase dun edificio de tres naves, separadas por arcos de medio punto, con muros de cachotería de lousa e cuberta a dúas augas. A capela maior, diferenciada das naves en alzado e planta ten cuberta a catro augas, estando pegada a sancristía polo seu costado sur. A igrexa ardeu na Guerra Civil, desaparecendo os retablos e imaxes orixinais.

A **Capela de Santa Lucía** representa outro dos bens culturais existentes nesta parroquia. De planta rectangular, con muros de cachotería en lousa, a entrada está precedida por un pórtico, soportado pola prolongación dos muros laterais.

No lugar de Couso está a **Capela de San Xosé**, en bo estado de conservación.

Na arquitectura civil destaca a **Casa do Pacio**. Desta casa teñen as súas orixes os Somoza (Somoza Maior de Lemos). A estrutura orixinal está moi alterada, conservando nas súas paredes tres escudos, un, cuarteado en cruz, co brazo empuñando a maza, un león rampante, tres lises e seis dados punteados (armas dos Somozas); outro, de peor factura, leva catro lises, seis dados, a maza e unha cruz, e no terceiro, de características semellantes o anterior aprécianse unicamente tres lises. A casa conta tamén cun pombal de planta circular.

Outros exemplos de arquitectura civil son a Casa Grande de Lamela, a Casa Grande do Couso e antigos muíños, coma o da Carballeira e o muíño do Gómez.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Martín 
### Parroquias de Bóveda 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Bóveda
Rubián, Bóveda

**Santiago de Rubián** é unha parroquia que se localiza no concello de Bóveda. Segundo o padrón municipal de 2020 tiña 281 habitantes (133 mulleres e 148 homes), distribuídos en cinco entidades, o que supón unha diminución en relación ao ano 2004 cando tiña 354 e en 1999 cando tiña 366 habitantes.

## Xeografía 
Limita coas parroquias de Remesar, Vilarbuxán e San Fiz de Rubián ao norte, Bóveda ao sur, San Fiz de Rubián e Tuimil ao leste, e Teilán polo oeste.

## Historia 
A nota máis antiga desta parroquia aparece nun documento da Catedral de Lugo, datado o 17 de novembro de 1202.

## Patrimonio 
* **Igrexa de Santiago de Rubián** do século XVIII, ten planta rectangular. A capela maior, diferenciada en planta da nave por ser máis estreita, antecédea un arco de medio punto en granito, e ten a sancristía apegada.
* **Capela do Ecce Homo**, do s.XVIII. Trátase dun edificio de planta en T, con muros de cachotería en lousa. A nave, con cuberta a dúas augas en madeira e lousa, comunica coa capela maior, diferenciada desta en planta e alzado e con cuberta a catro augas, por un arco de medio punto.

## Festas 
As festas parroquiais celébranse o 15 de setembro na honra ó Ecce Homo.

## Deporte 
Rubián ten un equipo de fútbol, a Sociedad Deportiva Rubián, que na tempada 2018/19 xoga na Terceira Autonómica de Galicia. Xoga os seus partidos no Campo do Poste.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santiago de Rubián 
### Parroquias de Bóveda 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Bóveda
San Fiz de Rubián, Bóveda

**San Fiz de Rubián** é unha parroquia que se localiza no concello de Bóveda. Limita coas parroquias de Covela e Noceda ao norte, Tuimil ao leste, Rubián ao sur e Vilarbuxán ao oeste.

Segundo o padrón municipal de 2008 tiña 106 habitantes (53 mulleres e 53 homes), distribuídos nas entidades de Eimer, O Gruñedo e San Fiz, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 126 habitantes.

## Historia 
Aparece relacionada co mosteiro de Samos unha bula de confirmación do Papa Alexandre III, do ano 1175, pola que os monxes poden seguir desfrutando dos dereitos xurisdicionais que lles correspondían de antigo.

## Patrimonio 
A **igrexa de San Fiz de Rubián**, do século XVI, aínda que moi reformada, presenta planta rectangular. A capela maior, sepárase da nave por un arco de medio punto, estando a sancristía apegada ó seu costado norte.

No lugar de Eimer está a **Casa Torre de Eimer**, con capela. Non se conserva a torre da casa, aínda que consta como reconstruída no século XVII, nin a solaina. Conserva un escudo de mármore na fachada leste.

No lugar do Gruñedo está a **Casa Torre do Gruñedo**.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Fiz de Rubián 
### Parroquias de Bóveda 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Bóveda
Teilán, Bóveda

**Santa Baia de Teilán** é unha parroquia do concello de Bóveda, na provincia de Lugo. Limita coas parroquias de Remesar ao norte, Rubián ao leste, Bóveda ao sur e Martín ao oeste.

Segundo o padrón municipal de 2008 tiña 224 habitantes (123 mulleres e 101 homes), distribuídos en dez entidades, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 295 habitantes.

## Historia
No ano 1402 o abade de Castro de Rei de Lemos, Enrique Martínez, afora a Diego López de Somoza o lugar de Carballedo desta parroquia. Anos despois, no 1474 Frei Juan de Aián, fai foro a Leonor Afonso de Castroferos do Casal de Carballedo.

## Patrimonio
*A **igrexa de Santa Baia de Teilán**, do século XVII, ten planta rectangular e muros de cachotaría de xisto, con cuberta a dúas augas e madeira de xisto. Accédese á capela maior mediante un arco de medio punto, e ten pegada, ó sur a sancristía.
***Pazo da Ribeira**, no lugar da Ribeira. A fachada da casa ten varias inscricións. A que aparece debaixo do escudo fai referencia á liñaxe dos señores e di así:
LOS RIBAS DE NEIRA CREIERON / AL APOSTOL ¿tan? DE VERAS / QUE POR LA FE MERECIERON / LA CRUZ CON CINCO BENERAS / Y POR HONRA NO PAREXA / POR SER DE LINAGE CLARO / LES DIERON LA CRUZ BERMEXA / EN CAMPO VERDE ESMALTADA.

A que aparece sobre o escudo leva o lema: BIZCAINOS PONEN ARMAS / CASTILLOS Y ALABARDAS.

Por último, na porción de fachada á que se accede pola portada central figura a seguinte: HIZO ESTA CASA PO / SEYENDO SVS BINCV / LOS Y MAYORAZGOS / DON DIEGO ANTONIO R / IVADENEYRA Y PARDO / AÑO DE = 1806-.
***Casa da Torre**, tamén na Ribeira. A esta casa pertence unha imaxe de Santa Baia conservada no Pazo da Ribeira, polo que esta construción puido ser a casa orixinal do Pazo antes de se construír o actual.

Consérvanse varios muíños antigos, como o da Chousa en Souto ou o muíño do Sancho en Vales.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Teilán
### Parroquias de Bóveda
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Bóveda
Tuimil, Bóveda

**Santa María de Tuimil** é unha parroquia que se localiza no concello de Bóveda. Limita coas parroquias de San Fiz de Rubián e Vilasouto ao norte, Laiosa ao leste, Guntín e Bóveda ao sur e Rubián ao oeste.

Segundo o padrón municipal de 2008 tiña 121 habitantes (60 homes e 61 mulleres), distribuídos en 14 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 175 habitantes.

## Topónimo
O seu nome provén do xermánico *teod mir* (lugar eminente). No ano 1175, nunha bula do mosteiro de Samos, aparece a igrexa de Santa María de *Toemir*. En 1430 Gómez Ares vendeu a Vasco Fernández, todas as súas herdades en Xulián, freguesía de Santa María de *Toymil*, sendo notario da Somoza un tal Lorenzo.

## Patrimonio
A igrexa de Santa María de Tuimil data dos séculos XVII e XVIII. É un edificio de tres naves, con muros de cachotería de lousa e cuberta a dúas augas, separadas entre si por dous arcos de medio punto en granito.

No lugar de Xullán atópase a capela de San Pedro, de planta rectangular e muros de cachotería de lousa enlucidos, con cuberta a dúas augas en madeira e lousa. Sobre a porta levántase un campanil dun só van.

Na arquitectura civil destaca no lugar da Abelleira, a Casa da Abelleira.

Destacan varios hórreos ben conservados no lugar de Xulián, e os Muíño de Vilaboa, de Pena, de Barxa, e do Pardo.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Tuimil
### Parroquias de Bóveda
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Bóveda
Vilalpape, Bóveda

**San Bartolomeu de Vilalpape** é unha parroquia que se localiza no concello de Bóveda. Segundo o padrón municipal de 2008 tiña 48 habitantes (24 mulleres e 24 homes), distribuídos en cinco entidades, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 64 habitantes.

Limita coas parroquias de Martín e Ver polo norte, O Chao do Fabeiro e Valverde polo sur, Ribas Pequenas polo leste e O Chao do Fabeiro polo oeste.

## Historia
No ano 1221, o reguengo de Vilalpape foi cedido, por Afonso IX, ó mosteiro de Castro de Rei de Lemos. En 1522 os habitantes de Vilalpape presentan vasalaxe ó abade de Montederramo.

## Patrimonio
A igrexa parroquial, do século XVII, ten planta rectangular, con muros de cachotería de lousa e cuberta a dúas augas feita en madeira e lousa. No seu alzado norte levantouse a sancristía. Hai cruceiros en Vilalpape e Marzán.

## Festas
As festas parroquiais celébranse o 24 de agosto na honra á San Bartolomeu.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Vilalpape
### Parroquias de Bóveda
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Bóveda
Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades

O **Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades** (ou **CIRP**, da antiga denominación: Centro de Investigacións Lingüísticas e Literarias Ramón Piñeiro) é un organismo investigador dependente da Consellaría de Educación e Ordenación Universitaria no que se desenvolven diferentes proxectos a prol da lingua e a cultura galegas.
## Descrición 
[miniatura|[Hospital de San Roque de Santiago de Compostela|Hospital de San Roque, sede actual.]]
Foi fundado en 1993  baixo o nome de *Centro de Investigacións Lingüísticas e Literarias Ramón Piñeiro*, designación que foi modificada en 1997  pola que exerce na actualidade.

Entre os proxectos que desenvolve cómpre destacar:

* Proxecto Termigal: centro terminolóxico do galego onde se investiga a terminoloxía de certos campos e os interesados poden tamén facer consultas:
*Proxecto Base de datos do ALiR (Atlas Lingüístico Románico), dirixido por Manuel González González 
* Proxecto de Fraseoloxía: o equipo dirixido por Xesús Ferro Ruibal ata 2015 e por Isabel González Rey desde esa data, pon en marcha os monográficos e a revista *Cadernos de Fraseoloxía Galega* (22 números ata 2022);
* Proxecto CORGA (Corpus de Referencia do Galego Actual);
* Proxecto Dicionario de literatura;
* Proxecto Dicionario de termos literarios;
* Proxecto de Recuperación de textos poéticos e xornalísticos galegos;
* Proxecto de Dimensións da identidade colectiva en Galicia;
* Proxecto de Informes anuais de literatura;
* Proxecto de Cantigas de Santa María;
* Proxecto de Investigación e estudo do galego exterior;

O centro naceu na estrada de Santiago de Compostela a Noia, na Barcia - Lamas de Laraño, Santiago de Compostela, pero en xaneiro de 2014 trasladouse ó Hospitaliño de San Roque, na rúa de San Roque (Santiago).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cadernos Ramón Piñeiro
### Ligazóns externas 
* CIRP
Ver, Bóveda

**San Vicenzo de Ver** é unha parroquia que se localiza no concello de Bóveda, na provincia de Lugo. Pertence ó arciprestado de Santalla de Rei. Segundo o padrón municipal de 2008 tiña 87 habitantes (52 mulleres e 35 homes), distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 105 habitantes.

Limita coas parroquias de Bóveda e Guntín ó norte, Vilalpape e Ribas Pequenas ó sur, Mosteiro ó leste, e Martín polo oeste.

## Historia 
No Concilio de Oviedo (século IX) aparece como *Vaer* nun documento ó sinalizar os lindes da xurisdición do mosteiro de San Vicente do Pino. E con Afonso IX, o mesmo nome aparece nun privilexio a favor da igrexa de Lugo.

## Patrimonio 
dereita|miniatura|Igrexa parroquial.

* **Igrexa parroquial**. Data do século XVII. Edificio de planta rectangular, construído sobre un castro, con muros de cachotaría de lousa enlucidos. A capela maior, diferenciada da nave en planta e alzado, sepáraa da nave un arco rebaixado de medio punto, e ten a sancristía pegada ó alzado norte.
* **Casa Torre de Ver**, no lugar de Sucastro. Trátase dun conxunto distribuído ó redor dun patio central, no que hai, á parte do edificio principal, un notable número de edificacións de carácter agrícola. O edificio principal, reconstruído en 1761, segundo reza unha inscrición sobre a porta principal, é unha construción de planta rectangular, con muros de cachotaría de lousa, e cuberta a catro augas, en madeira e lousa.
* Existe un peto de ánimas de construción recente pero aproveitando materiais dun anterior. Está cuberto por unha cornixa moldurada sobre a que se situou unha cruz latina.

## Festas 
As festas celébranse en agosto na honra de San Roque.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Ver 
### Parroquias de Bóveda 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Bóveda
Nobel

O termo **Nobel** pode referirse a:
***Alfred Nobel** (1833-1896), químico e enxeñeiro sueco, inventor da dinamita.
***Premios Nobel**, premios anuais que foron instituídos por Alfred Nobel.
Provincia de Massa-Carrara

**Massa-Carrara** é unha provincia de Italia na rexión de Toscana. Ten 156&nbsp;km² e 197.652 habitantes (2001). A capital é Massa e divídese en 17 comunas.
-334

## Acontecementos 
Alexandre Magno cruza o Helesponto para invadir Persia. Vitoria de Gránico.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
Distribución editorial galega

A **distribución editorial en Galicia** de libros galegos ou en galego está controlada principalmente por dous grupos. O primeiro e maior chámase Distribucións Arnoia, e controla en exclusiva os títulos das seguintes editoriais (os números referidos son os principais ISBN de cada editorial, e poden verse máis no artigo referido a ISBN):
* Edicións do Cumio (8289);
* Ediciós do Castro (7492, 8485);
* Edicións Espiral Maior (88137, 89814, 95625);
* Rinoceronte Editora;
* Alvarellos Editora
Ademais, posuía a Librería Cervantes (pechada en 2007) na rúa Policarpo Sanz e a Librería Gran Vía case na Praza de América, as dúas en Vigo.

Ata o 2007, distribuía tamén:
* Edicións Laiovento (87847, 89896);
* Editorial Toxosoutos (605, 89129, 96259);
* Ir Indo Edicións (7680);

Destas tres, as dúas primeiras pasaron a ser distribuídas polo outro grupo, que é o Consorcio Editorial, que agrupa tamén de sempre a:
* Sotelo Blanco Edicións (7824);
* Baía Edicións (89803, 96128);
* Edicións A Nosa Terra (Promocións Culturais Galegas) (89976, 95350, 96203, 96403);

Pola súa banda, Ir Indo Edicións pasou a ser distribuída por Torre Libros.

Outras editoras teñen unha distribución propia. É o caso da Editorial Galaxia (7154, 8288) ou outras editoriais de menor tamaño: 
* Franka Editorial;
* Editorial Ronsel (88413);
* Edicións Positivas (87783);
* 3C3 (932667);
* Editorial Trifolium (932716), de Oleiros;
* Tristram (89377);
* Nigra (controlada pola asturiana Trea baixo a forma de Nigra Trea);
* a ourensá Linteo;
* Kalandraka Editora (8464) e Oqo Editora etc. 
Pola contra, Edicións Xerais de Galicia (7507, 8302, 9782) está distribuída pola súa casa matriz, o Grupo Anaya, que tamén controla Editorial Obradoiro (8124), Rodeira-Edebé (8116), Everest (241 e 403), Luis Vives (263), SM (348) e Santillana en Galicia.

Caso á parte é a edición institucional: a Xunta de Galicia (453, 89231) é o principal editor de libros do país, tanto directamente das súas consellerías (Cultura ou Turismo pero tamén Medio Rural ou Industria) coma dos centros relacionados (Consello da Cultura Galega [87172], Museo do Pobo Galego, (CIRP) pero a súa distribución non é tan voluminosa. Tamén hai que contar coa importante edición das deputacións provinciais e dos concellos, así coma as Universidade da Coruña (9749), Universidade de Santiago (7191, 8121, 9750) e Universidade de Vigo (8158), da Real Academia Galega (87987) e da Fundación Pedro Barrié de la Maza (87819, 89748).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* ISBN
* Actividade editorial en Vigo
Vilarbuxán, Bóveda

**San Bartolomeu de Vilarbuxán** é unha parroquia que se localiza no concello de Bóveda. Segundo o padrón municipal en 2008 tiña 25 habitantes (14 mulleres e 11 homes), catro máis ca en 1999. Ten unha única entidade de poboación, Vilarbuxán.

Limita coas parroquias de Castro de Rei de Lemos e A Cervela ao norte, Covela e San Fiz de Rubián ao leste, Rubián ao sur e Remesar ao oeste.

## Historia
Nun documento da Catedral de Lugo, datado en 1202, lese *Villarbugia*. Eclesiasticamente, a parroquia creouse en 1891, con terreos de San Fiz de Rubián, Remesar e Castro de Rei de Lemos.

## Patrimonio
A igrexa de San Bartolomeu de Vilarbuxán, reedificada a finais do século XIX, ten planta rectangular con muros de cachotería. A cuberta é de madeira e lousa a dúas augas. Ardeu na guerra civil, sendo reconstruída no ano 1941.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Vilarbuxán
### Parroquias de Bóveda
## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Bóveda
Aguada, Carballedo

**Santa Baia de Aguada** é unha parroquia que se localiza no concello lugués de Carballedo da comarca de Chantada. Segundo o IGE en 2011 tiña 324 habitantes (163 homes e 161 mulleres), distribuídos en 16 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 412 habitantes. En 2016 Tiña 263 habitantes, 124 mulleres e 139 homes, segundo o INE. En 2020 242, 111 mulleres e 131 homes.

## Toponimia 
O topónimo procede do latín   e pode significar auga levada, traída ou abundante A xente da comarca acostuma dicir *A Aguada*, con artigo.

## Patrimonio 
A igrexa data de principios do século XIII e é de estilo románico, a excepción da fachada e a sancristía. A porta sur presenta un arco apuntado. A casa reitoral -priorado- é do século XVII-XVIII con muros perpiaños de granito. Sobre a portada destaca o escudo de Oseira, mosteiro do que foi priorado.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Carballedo_AguadaPortaLateral.jpg|Porta lateral da igrexa de Aguada.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Aguada 
### Parroquias de Carballedo 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballedo
Electrocardiograma

miniatura
Un **electrocardiograma** é un gráfico que produce un electrocardiógrafo e que mide os sinais eléctricos do corazón coa forma dunha cinta gráfica continua.

A actividade eléctrica normal do corazón comprende:
* A despolarización da aurícula, que se manifesta coa onda P.
* A despolarización do ventrículo, que se manifesta co complexo QRS.
* A repolarización auricular pasa desapercibida, oculta polo complexo QRS.
* A repolarización ventricular maniféstase coa onda T.
## Véxase tamén
Carballedo, Carballedo

**Santa María de Carballedo** é unha parroquia que se localiza no concello de Carballedo. Segundo o IGE en 2014 tiña 217 habitantes (109 homes e 108 mulleres), distribuídos en 16 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 256 habitantes. En 2016 tiña 210 habitantes, 100 mulleres e 110 homes, segundo o INE. En 2020 190, 93 mulleres e 97 homes.

## Toponimia 
O topónimo fai referencia a un lugar con moitos carballos, que é unha palabra anterior ao latín.

## Patrimonio 
A igrexa, situada no lugar de Carballedo, data do século XVIII

## Notas 
## Lugares e parroquias 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Carballedo 
### Parroquias de Carballedo 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballedo
Ribas Pequenas, Bóveda

**Santiago de Ribas Pequenas** é unha parroquia de Bóveda na provincia de Lugo. Segundo o padrón municipal de 2008 tiña 127 habitantes (73 homes e 54 mulleres), distribuídos en 6 entidades de poboación: A Áspera, Chorente, A Eirexa, A Gándara, O Souto e A Veiga, o que supón unha pequena diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 129 habitantes e ao ano 1991 cando tiña 144 habitantes.

Limita coas parroquias de Ver e Mosteiro ao norte, Piño ao leste, A Parte e Valverde ao sur, e Vilalpape ao oeste.

## Patrimonio 
miniatura|Igrexa parroquial.
miniatura|Muíño.
[miniatura|Demarcación e lindes entre Ribas Pequenas e o couto e freguesía de [Valverde, Monforte de Lemos|San Pedro de Valverde, c. 1734.]]
* A **igrexa parroquial**, foi reconstruída no século XVII. Edificio de planta rectangular con muros de cachotería de lousa e cuberta, de madeira e lousa a dúas augas. No seu interior distribúense dúas naves, comunicadas por dous arcos de medio punto.
* **Casa do Coronel**. Situada no lugar de Souto; edificio con planta de U, ó redor dun patio pechado, con muros de cachotería en lousa e cuberta, a catro augas, en madeira e lousa. Na súa fachada hai un escudo, de aparencia recente, coas armas dos Somoza.
* **O Refuxio da Coruxa**, situado na Veiga, trátase dun edificio de planta en L, estruturado ó redor dun patio pechado.
* **Muíño de Maseda**, actualmente en funcionamento. Muíño movido pola corrente de auga procedente do río Mao.

## Festividades 
As festas da parroquia celébranse o 7 de setembro na honra da Virxe dos Remedios.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Ribas Pequenas 
### Parroquias de Bóveda 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Bóveda
Castro, Carballedo

**San Cristovo de Castro** é unha parroquia que se localiza no concello de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o IGE en 2011 tiña 209 habitantes (101 homes e 108 mulleres), distribuídos en 11 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 266 habitantes. En 2016 segundo o INE tiña 191 habitantes, 97 mulleres e 94 homes; en 2020 eran 167, 79 homes e 88 mulleres.

## Toponimia 
A orixe do topónimo é o latín , que fai referencia a unha fortaleza ou poboado fortificado.

## Patrimonio 
O castro de forma circular presenta unha caída de aproximadamente 8 metros dende a cima ata o camiño e prados que o rodean polo lado N-NE. Polo lado sur presenta un túmulo de grande elevación que corresponde a unha gran rocha.

## Notas 
## Galería de imaxes 

Ficheiro:CastroFiestra.jpg|Fiestra 
Ficheiro:CastroIgrexaDetalle.jpg|Detalle da igrexa
Ficheiro:CastroIgrexa.jpg|Igrexa

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Castro 
### Parroquias de Carballedo 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballedo
Buciños, Carballedo

**San Miguel de Buciños** é unha parroquia que se localiza no concello de Carballedo da comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 tiña 163 habitantes (82 mulleres e 81 homes), distribuídos en 18 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 237 habitantes. En 2018 baixou a 156 (80 mulleres e 76 homes), en 2020, 115, 81 mulleres e 74 homes.
## Toponimia 
O nome da parroquia deriva do antropónimo en latín  relacionado con .

Fóra desta parroquia ningún outro lugar de Galicia leva o nome de Buciños

## Patrimonio
A igrexa parroquial, situada no lugar de Buciños, foi construída entre finais do século XVIII e comezos do XIX baixo a dirección do mestre Alonso Fraguas. Contén tres retablos de estilo neoclásico. O maior, no presbiterio, está dedicado a San Miguel; o do lado sur á Virxe do Carme; o do lado norte á Nosa Señora do Rosario.

No seu interior consérvanse as cinzas de San Pexerto mártir, atopado en xaneiro de 1823 nas catacumbas de San Calisto de Roma. Os restos foron doados en 1832 polo bispo de Valladolid José Antonio de Ribadeneira, natural desta parroquia, xunto cun vaso de sangue e a lápida de pedra do seu sepulcro anterior coas letras gravadas *PEGERTVS*. O nome *Pegerto* foi moi común na contorna, e se ben a xente do lugar pronuncia "*Pegerto* ou *Peguerto*", a evolución natural de ser palabra patrimonial sería *Pexerto*. A súa festividade celébrase o 9 de setembro, cunha romaría de sona porque a el ofrecíanse os mozos que entraban en quintas xa que era crenza que fora soldado en Roma. Moita xente ía o día 8 á Nosa Señora do Faro e xa continuaba para Buciños celebrar o San Pexerto.

Tamén era moi concorrida a festa do patrón San Miguel (29 de setembro) na que se xuntaba moita xente para "comer de campo" a carne ao caldeiro, o polbo á feira e a comida da casa. Ademais do campo da festa enchíanse de xente os prados da regueira. Como xa era unha festa tardía e no tempo da vendima repetíase o dito: *San Miguel das uvas, tarde vés e pouco duras*.

O cruceiro de Buciños, século XIX, ten o capitel finalizado coas imaxes da Virxe e Cristo.

Na parroquia de Buciños consérvanse en moi bo estado os muíños do Muleiro

Diante da entrada da Casa Grande atópase unha das árbores senlleiras de Galicia, un carballo coñecido como *o avó de Europa*.

Fronte á igrexa parroquial está a casa natal do escultor Manuel García "Buciños".

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Buciños 
### Parroquias de Carballedo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballedo
Erbedeiro, Carballedo

**San Pedro de Erbedeiro** é unha parroquia que se localiza no concello de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o IGE en2016 tiña sete habitantes (cinco homes e dúas mulleres) distribuídos en 3 entidades de poboación, oito menos que en 2004 (nove homes e seis mulleres) e once menos que en 1999, no 2020 eran 9,3 mulleres e 6 homes, polo INE.

## Toponimia 
O topónimo significa lugar onde abundan os érbedos ou albedros que dan amorodos (latín ).

## Patrimonio 
Capela do Espírito Santo de Erbedeiro: a primitiva capela quedou baixo as augas do encoro dos Peares e a finais do século XX levantouse o novo edificio.

Erbedeiro é o berce de Xosé Lois Ripalda.

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Lugares e parroquias
### Lugares de Erbedeiro
### Parroquias de Carballedo
A Cova, Carballedo

**San Xoán da Cova** é unha parroquia que se localiza no concello de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o IGE en 2011 tiña 39 habitantes (18 mulleres e 21 homes), distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 68 habitantes. En 2016 tiña 35 habitantes, 16 mulleres e 19 homes segundo o INE, no 2020 eran 29; 13 mulleres e 16 homes.

## Toponimia 
O topónimo é igual no latín vulgar  fronte ao clásico : oco, cóncavo.

## Patrimonio 
A igrexa de San Xoán da Cova, románica do século XII, foi declarada en 1850 monumento histórico artístico. A igrexa formou parte dun mosteiro de monxas bieitas de incerta fundación, que chegou a depender de Chouzán. Pola construción do encoro dos Peares tivo que ser trasladada pedra a pedra ata o lugar no que se encontra actualmente.

Ten planta rectangular de nave única con ábsida semicircular, cubríndose respectivamente con madeira e bóvedas de canón e forno. A porta principal está formada por un arco apuntado de tres arquivoltas, sobre tres pares de columnas, no tímpano pódese ler en latín: "Na honra de N.S.X.C. dá B sempre V. María o soldado Pedro García mandou facer de seu esta igrexa".

A porta lateral norte pertence a unha capela que non se trasladou e presenta dobre arquivolta apuntada que se apoia sobre columnas acobadadas. Neste muro está o sepulcro da Abadesa. No interior destaca o arco triunfal moldurado en bocel de media cana con botóns na rosca.

Tralo traslado, a igrexa levántase no lugar de Piñarrostro, actualmente deshabitado. Moi cerca construíuse a nova igrexa da Cova.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de San Xoán da Cova en Carballedo.jpg|Ábsida da igrexa de San Xoán da Cova.
Ficheiro:Iglesia de San Xoán da Cova.jpg|Igrexa de San Xoán da Cova.
Ficheiro:Portada septentrional igrexa de San Xoán da Cova, Carballedo.jpg|Portada setentrional da igrexa da Cova.
Ficheiro:Sepulcro igrexa de San Xoán da Cova, Carballedo.jpg|Sepulcro na igrexa da Cova.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares da Cova 
### Parroquias de Carballedo 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballedo