open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pedro de Castro y Figueroa

**Pedro de Castro y Figueroa**, nado en San Xulián de Cela (Cambre) en 1685 e finado en México o 22 de agosto de 1741, foi un militar galego.

## Traxectoria 
Tiña o título de duque da Conquista e cabaleiro de Santiago e de San Xenaro, foi nomeado vicerrei da Nueva España en 1740. Embarcou nun buque de comercio holandés con destino a Cuba e Veracruz, mais ao chegar ao litoral americano foi alcanzado por unha fragata inglesa que estivo a piques de facelo prisioneiro, aínda que logrou que botasen un bote ao mar e xunto con outros pasaxeiros e á vista de San Juan de Porto Rico, gañou ese porto sen levar con el ningún documento que o acreditase. Posteriormente fixo a viaxe de Porto Rico a Veracruz onde chegou o 30 de xuño, e de alí escribiu ao arcebispo-vicerrei que por outro conduto recibira aviso e instrucións sobre o particular. Fixo a súa entrada oficial na Cidade de México o día 17 de agosto do mesmo ano.

Atopou á Nova España sobresaltada polo estado de guerra existente, ameazada no norte polos franceses e sobre o gran litoral do golfo de México polos ingleses, aínda que ata entón non atacaran Veracruz, que era o camiño máis directo e de máis coidado cara á capital do vicerreinado. Sóubose que intentaron apoderarse de San Agustín da Florida, de onde foron rexeitados pola guarnición, moi exigua, que defendía esa praza, polo que o vicerrei apresurouse a enviar trescentos homes, armas, víveres e municións, para reforzar aos defensores daquel afastado lugar. Puxo especial empeño en desaugar as minas de Zacatecas, para obter maiores rendementos; fixo unha considerábel remisión de "situados" -diñeiro co que a Nova España axudaba ás posesións españolas que tiñan necesidades ou carencias- ás Filipinas, para labor misioneiro e deu as ordes pertinentes para limpar o porto de Veracruz, que estaba moi azolvado.

Os ingleses, coa súa poderosa mariña e xefes moi hábiles, apoderáronse dalgúns fortes de Cartaxena de Indias e Puerto Bello, téndose en México a seguridade de que intentarían un desembarco en Veracruz, polo que o vicerrei fixo construír novos fortíns artillados e ben orientados en Ulúa e mandou pór sobre as armas a unha parte da poboación para estar en capacidade de defender o porto. Estes milicianos sacados da poboación civil en forma de leva, formaron a guarnición e un batallón moi efectivo que se chamou da Coroa, famoso no exército realista durante a revolución de independencia.

Estaba o vicerrei conde da Conquista en Veracruz, revisando as obras daquel porto; cando enfermou dunha disentería hemorráxica. Foi traído apresuradamente a México, onde morreu o 22 de agosto de 1741. Foi sepultado no convento da Piedade, á saída sur da cidade.
Trento

**Trento** (en italiano *Trento*, en alemán *Trient*, en latín *Tridentum*) é unha cidade situada na rexión italiana de Trentino-Alto Adige ou Trentino-Südtirol. É a capital da rexión e da provincia autónoma de Trento. Trento foi territorio austríaco cando Benito Mussolini entrou a traballar nun xornal da cidade en 1908.

## Características
A poboación da cidade no 2001 era de 104.946 habitantes. A poboación vive nunha provincia que é completamente montañosa. A provincia comprende 6.207 km² e unha poboación de 477.017 (2001).

Está comunicado pola autoestrada A22-E45 cara a Verona e a Bolzano, Innsbruck e Múnic. Está atravesada pola vía de ferrocarril que une Italia con Alemaña.

Orixinariamente unha cidade celta conquistada despois polos romanos, Trento volveuse famosa co Concilio de Trento (1545-1563), co que se apoiou á Contra-Reforma. O adxectivo **tridentino** literalmente significa pertencente a Trento, pero debido ao Consello Tridentino, pódese referir tamén a este específico evento.

O río Fersina, afluente do río Adigio, pasa próximo a Trento.
Vitantonio Liuzzi

**Vitantonio "Tonio" Liuzzi** (Locorotondo (Italia), 6 de agosto do 1980 ) É un piloto automobilístico italiano, campión de Fórmula 3000 no 2004 e que competiu na Fórmula Un nos equipos Red Bull, Toro Rosso, Force India e HRT. Ten casas en Lugano, Suíza e Pescara, Italia.

## Traxectoria 
No ano 2005 correu para a escudería Red Bull Racing en F1, alternándose no volante con Christian Klien, correndo no Gran Premio de San Marino e atinxindo unha oitava posición, o que lle daba dereito a 1 punto para o mundial de pilotos. Nas restantes carreiras, Liuzzi foi piloto probador, xa que pola presión dun patrocinador austríaco do equipo, Klien disputou moitos máis premios dos previemente pactados.

Despois da adquisición por parte de Red Bull de parte da antiga Minardi, Liuzzi é traspasado á renomeada Scuderia Toro Rosso da cal é piloto oficial no ano 2006 e para a cal consegue o primeiro punto mundial cun 8° posto no Gran Premio dos Estados Unidos.

Na tempada 2007 non tivo moita fortuna e retirouse moitas veces debido á pouca fiabilidade do seu bólido. Porén, no GP da China en Shanghai alcanzou o 6°posto e conquistou os primeiros puntos da tempada.

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

†  Piloto que non terminou o Gran Premio, pero se clasificou ao completar máis do 90% da distancia de carreira.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial (en italiano)
Domingos Merino

**Domingos Rafael Merino Mexuto**, nado na Coruña o 21 de xuño de 1939 e finado o 31 de xaneiro de 2018, foi un político galego. Foi o primeiro alcalde que tivo a cidade da Coruña trala aprobación da constitución de 1978. Tamén foi deputado no Parlamento galego na 3ª, 5ª e 6ª lexislatura.

## Traxectoria 
Nos anos 70 comezou a súa carreira política no PSG, encabezando a lista coruñesa da coalición Unidade Galega para as eleccións municipais do 3 de abril de 1979. UG obtivo 5 concelleiros, un menos que o PSdeG-PSOE, mais é elixido alcalde a cambio do apoio de UG aos candidatos socialistas en Vigo e Ferrol.

Mantívose neste posto até marzo de 1981, cando voluntariamente decide someterse a unha moción de confianza que non chegou a prosperar, e pasa a alcaldía a mans da UCD, o 1 de abril. Trala integración de UG no BNG e posterior abandono en 1983, o PSG desintégrase: nace así o Colectivo Socialista Galego, que participará na Asemblea de Riazor que constituíu o BNG, mentres que Domingos Merino e Claudio López Garrido pasarán a liderar o PSG, que se fusionará en 1984 con Esquerda Galega para dar lugar ao PSG-EG. Chegou a ser secretario xeral deste partido e deputado no parlamento galego na terceira lexislatura dende outubro de 1991.

A principios dos 90 impúlsase, en parte dende o PSG-EG, unha nova formación tamén co nome Unidade Galega, e tralos malos resultados nas eleccións xerais e autonómicas de 1993, Merino intégrase xunto con esta formación no BNG. Polo BNG foi de novo deputado no parlamento galego na quinta e na sexta lexislatura.

En 2005 fíxose cargo da vicevaledoría do Pobo, a proposta do BNG, cargo ao que renunciou en 2012 por motivos de saúde.

Fóra da política, Merino foi coñecido pola súa actividade no xadrez. Foi tres veces campión galego e finalista no campionato de España. A súa mellor puntuación en ELO FIDE foi de 2266. Anualmente o Club Ludo Sociedade Deportiva organiza un torneo de xadrez na súa honra cada 21 de xuño.

## Recoñecementos 
O 29 de abril de 2014 organizouse unha homenaxe cidadá na cidade da Coruña ó cumprirse os 35 anos dende que fora elixido alcalde.

En 2018 filmouse o documental *Domingos Merino: Outra Coruña Posible*.

Na súa honra, o Concello de Sada, no ano 2022, nomeou un torneo de xadrez como "Open internacional de xadrez Concello de Sada Memorial Domingos Merino". 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais na Coruña
Weimar

::*Para o municipio chamado Weimar, véxase Weimar, Lahn.*
::*Para a cidade de Texas, véxase Weimar, Texas.*

**Weimar** é unha cidade de Alemaña. Está situada a beiras do río *Ilm* e ao pé da montaña *Ettersberg*, no Bundesland de Turinxia (alemán *Thüringen*). A súa poboación actual é de 64.594 habitantes (31 de decembro de 2005), o cal convértea na cuarta cidade máis grande de Turinxia, logo de Erfurt, Gera e Jena. Ademais, é unha das poucas cidades grandes deste estado, cuxa poboación aumenta anualmente. O rexistro máis antigo da cidade data do ano 899.

Weimar é un dos lugares con maior riqueza cultural de Europa, xa que foi fogar de grandes personaxes como o pintor Lucas Cranach o Vello, o reformador Martiño Lutero, o compositor Johann Sebastian Bach, os escritores Johann Wolfgang von Goethe, Friedrich Schiller e Christoph Martin Wieland, os filósofos Johann Gottfried von Herder, Friedrich Wilhelm Nietzsche e Arthur Schopenhauer, o músico Franz Liszt e os fundadores da escola de deseño, arte e arquitectura Bauhaus.

Foi un lugar de peregrinación para a intelectualidade alemá, desde que Goethe se trasladou por primeira vez á cidade a finais do século XVIII. Na cidade pódense atopar as tumbas de Goethe, Schiller, e Nietzsche, así como o Arquivo de Goethe e Schiller, o Arquivo Estatal de Turinxia, o Arquivo Musical de Turinxia e a Biblioteca da princesa Anna Amalia.

Durante o período da Historia de Alemaña de 1919-1933 fálase da República de Weimar, pola constitución da República, que foi redactada na cidade, mentres que a capital, Berlín, cos seus disturbios rueiros logo da revolución de 1918, foi considerada demasiado perigosa para convocar á Asemblea Nacional constituínte.

Weimar foi o centro do movemento Bauhaus e actualmente ten diversas galerías de arte, museos, o Teatro Nacional Alemán, e dous institutos de educación superior: a Universidade Bauhaus e a Escola Superior de Música Franz Liszt. Durante a segunda guerra mundial, houbo un campo de concentración ao noroeste da cidade, en Buchenwald, un pequeno bosque ao que Goethe gustáballe frecuentar. Con todo, a diferenza de moitas outras cidades alemás, Weimar non sufriu demasiados danos durante esta guerra, polo que o seu centro antigo consérvase no seu maior parte.

A parte clásica de Weimar é considerada Patrimonio da Humanidade pola UNESCO desde 1998. Igualmente, a cidade foi seleccionada Capital Europea da Cultura en 1999.

## Cidades irmandadas 
* Hämeenlinna (Finlandia) - 6 de setembro do ano 1970.
* Trier ou Tréveris (Alemaña) - 24 de maio do ano 1987.
* Siena ou Sena (Italia) - 15 de abril do ano 1994.
* Blois (Francia) - 19 de febreiro do ano 1995.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
* República de Weimar

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial (en alemán)
* Páxina oficial (en inglés)
* Galerías de arte en Weimar (en inglés)
* Museo Ginkgo, Weimar (en inglés)
Arquipélago de Hawai

O **arquipélago de Hawai** (en inglés *Hawaiian Islands*) é un arquipélago está formado por dezanove illas e atois (antes coñecidas como **illas Sandwich**), ademais de illotes, arrecifes e bancos de area, nunha aliñación do noroeste ao sueste ao longo de 2.400&nbsp;km no Pacífico Norte. O arquipélago toma o nome da illa máis grande, Hawai, que á vez é a máis oriental e pertence ó estado de Hawai, Estados Unidos.

As illas do arquipélago son as cimas que sobresaen dunha gran serra submarina formada pola actividade volcánica. Situado a 3.000&nbsp;km, aproximadamente, do continente máis próximo, América, é o arquipélago máis illado da Terra.

## Illas 
De leste a oeste son as seguintes:

## Ecoloxía 
As illas Hawai teñen unha gran cantidade de especies endémicas. A fauna e a flora desenvolvéronse case en completo illamento durante 70 millóns de anos. O primeiro contacto humano cos polinesios, introduciu novas árbores, plantas e animais. A poboación crecente deu inicio á deforestación e a degradación do ecosistema. Como resultado, algunhas especies extinguíronse.

A chegada dos europeos tivo un grande impacto coa promoción a grande escala da agricultura de monocultivo para a exportación, a introdución do gando e o desenvolvemento urbano. Hoxe en día moitas das especies endémicas que queden están en perigo de extinción.

## Clima 
As illas son máis húmidas no norte e ao leste, a sobreviento dos ventos alisios, onde hai máis precipitación. As áreas litorais en xeral, e especialmente no sur e ao oeste ou sotavento, son máis secas. A maioría de áreas turísticas están no litoral de sotavento das illas.

A maioría de choivas concéntranse entre os meses de outubro e abril. Sendo a estación máis seca de maio a setembro, pero con risco de furacáns.

A temperatura media ao nivel do mar varía entre os 29 e os 32&nbsp;°C no verán e entre os 18 e os 21&nbsp;°C no inverno. A temperatura diminúe coa altitude e, de feito, as tres montañas máis altas, Mauna Kea, Mauna Loa e Haleakala, cóbrense de neve no inverno.

Os tsunamis poden afectar ás illas Hawai. Historicamente, a cidade de Hilo, na illa de Hawai, recibiu o impacto de tsunamis acentuados pola forma da baía onde está situada.

### Furacáns 
A tempada de furacáns nas illas Hawai afai ser de xullo a novembro, momento en que os furacáns e as tormentas tropicais son máis frecuentes no pacífico. Estas tormentas tenden a orixinarse na costa de México (en concreto na península da Baixa California).

Hawai está protexida do vasto océano Pacífico, xa que a medida que as tormentas cruzan o Pacífico tenden a perder forza se topan con masas de auga fría. Pénsase que a topografía das illas máis altas (Haleakal? en Maui, Mauna Kea e o Mauna Loa na Grande Illa) poden protexer as illas, e é certo que Kauai foi golpeada máis a miúdo nos últimos 50 anos que as outras.

## Véxase tamén 
* Estado de Hawai
Francisco Vázquez

O nome de **Francisco Vázquez** pode referirse a:

***Francisco Vázquez de Coronado**, conquistador castelán (1510-1554).
***Francisco Vázquez Aguiar**, sacerdote galego, párroco de Bastabales (1758-1843)
***Francisco Vázquez Cores**,  mestre, escritor e editor galego (1848-1914).
***Francisco Vázquez Enríquez**, avogado e político galego, alcalde de Santiago de Compostela (†1951).
***Francisco Vázquez Saco**, eclesiástico e escritor galego (1897-1962).
***Francisco Vázquez Díaz**, coñecido como **Compostela**, escultor galego (1898-1988).
***Francisco Vázquez Ramudo**, profesor galego alcalde de Viveiro (1917-2005).
***Francisco Vázquez Fernández**, filósofo galego (n. 1933).
***Francisco Vázquez Vázquez**, político galego que foi alcalde da Coruña (n. 1946).
***Francisco Vázquez Chantada**, profesor e escritor galego (n. 1956).
***Francisco Jaime Vázquez Díaz**, político galego alcalde de Montederramo (1956-2010).
***Francisco Vázquez González**, xogador de baloncesto galego, máis coñecido como **Fran Vázquez** (n. 1983).
Fernando Blanco Álvarez

**Fernando Xavier Blanco Álvarez**, nado en Lugo en 1959, é un político galego do BNG.

## Traxectoria 
Traballador de Telefónica. Ocupou o cargo de Conselleiro de Innovación e Industria da Xunta de Galicia. Foi portavoz do BNG no concello de Lugo e na Deputación provincial de Lugo. Nas eleccións galegas celebradas o primeiro de marzo de 2009, encabezou a lista luguesa do BNG ao parlamento. O 5 de outubro de 2011 dimitiu como deputado logo de que Jorge Dorribo, propietario de Nupel, o vinculara con supostos pagos ilegais, no marco da Operación Campión. Blanco perdeu a condición de aforado para ser xulgado o antes posible e demostrar a súa inocencia. Ditas acusacións de Jorge Dorribo nunca foron demostradas. En 2018 foi arquivada a súa causa.

## Notas
Carmen Gallego

**María Carmen Gallego Calvar**, nada en Vilaboa en 1966, é unha política galega do PSdeG-PSOE.

## Traxectoria 
Ocupou o cargo de Conselleira de Pesca e Asuntos Marítimos (2005-2009). Foi elixida deputada do Parlamento de Galicia nas autonómicas de 2012.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Parlamento de Galicia
María José Rubio

**María José Rubio Vidal**, nada en 1956, foi conselleira de Sanidade no Goberno galego dende o 4 de agosto de 2005 ata o 20 de abril de 2009 durante toda a VII Lexislatura autonómica presidida por Emilio Pérez Touriño.

## Traxectoria 
Licenciada en Medicina pola Universidade de Santiago, realizou un máster universitario en Xerencia de Áreas Sanitarias na Universidade Complutense (1990-1992).

É inspectora médica no corpo sanitario dende 1987 e ocupou diversos cargos de xestión primeiro no Insalud e logo no Servizo Galego de Saúde. Foi directora da Oficina de Coordinación de Transplantes de Galicia. É membro do foro sanitario da Fundación Iniciativas 21 e relatora do capítulo correspondente á situación sociosanitaria e da Asociación de Economía da Saúde (AES).
Desde 1996 ata 2001 desempeñou o cargo de subdirectora xeral do Programa de Atención Sociosanitaria da Consellería de Sanidade e, desde 2001 ata o seu nomeamento como conselleira, foi xefa da Unidade de Concertos da Dirección Provincial do Servizo Galego de Sáude na Coruña; posto ao que regresou en setembro de 2009.

Durante o seu mandato á fronte da Sanidade Pública Galega disolvéronse as Fundacións Hospitalarias creadas polo PPdeG e integrouse a todo o seu persoal no Servizo Galego de Saúde; aprobouse a Lei de Saúde de Galicia, aínda hoxe vixente na súa totalidade e que leva implícito o aseguramento público universal; púxose en marcha a historia clínica electrónica (Ianus) e a ereceita ou receita electrónica; implantouse a dixitalización das probas diagnósticas; ampliouse a capacidade resolutiva da Atención Primaria; deseñouse un Plan de Infraestruturas Sanitarias dotado con 1.300 millóns de euros en cinco anos; acordouse cos sindicatos un sistema de carreira profesional definitivo; implantouse o Plan de Atención Integral á Saúde da Muller coa posta en marcha da humanización do parto e de 18 guías prácticas pensadas por profesionales multidisciplinares para as mulleres; ampliouse o calendario vacinal; púxose en marcha o Programa de Actividades Saudables, Exercicio e Alimenntación (PASEA) e o de Concellos Saudables; centralizáronse os laboratorios de saúde pública para a posta en marcha dunha rede financiada pola Unión Europea; e integrouse o Hospital Naval de Ferrol na rede do Servizo Galego de Saúde; saneouse unha débeda de máis de 400 millóns de euros; púxose en marcha o sistema de compras integradas; e os consellos de participación cidadá, así como o proxecto de queixas e reclamacións do sistema sanitario público galego; entre outras actuacións.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Biografía de María José Rubio, en Consellería de Sanidade.
Ricardo Varela Sánchez

**Ricardo Jacinto Varela Sánchez**, nado en Lugo o 26 de setembro de 1955, é un político galego do PSdeG-PSOE.

## Traxectoria 
Diplomado en Relacións Laborais pola Universidade da Coruña, traballou de funcionario no Concello de Lugo e foi un destacado membro de UXT. Formou parte da candidatura socialista por Lugo nas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 1997, se ben non resultou elixido. En marzo de 1998 foi designado coordinador provincial do PSdeG-PSOE en Lugo. Foi elixido deputado tralas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2001, encabezando a candidatura socialista por Lugo. Ocupou a Secretaría de Organización do PSdeG-PSOE dende o ano 2004 ata 2008, polo que deixou a coordinadora provincial, sendo membro tamén do Comité Federal do PSOE. Foi Conselleiro de Traballo durante o goberno bipartito de Emilio Pérez Touriño, de 2005 a 2009. Foi Vicesecretario Xeral do PSdeG dende o Congreso de xullo de 2008 ata a renuncia de Touriño trala derrota nas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2009, tralas cales foi elixido Vicepresidente segundo da mesa do Parlamento.

En outubro de 2009 foi elixido Secretario Provincial do PSdeG-PSOE de Lugo manténdose ata o Congreso de maio de 2012, no cal renunciou a presentarse. En 2011 concorreu ás eleccións xerais como número 1 do PSOE ao Senado e resultou elixido, renunciando aos seus cargos no Parlamento de Galicia. Nas xerais de 2015 e nas de 2016 volveu ser elixido senador, manténdose ata 2019, cando foi excluído das listas.

Tralo Congreso Nacional do PSdeG de decembro de 2021 foi elixido presidente da Comisión Nacional de Ética do partido.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de senadores galegos desde a Transición
Teresa Táboas

**María Teresa Táboas Veleiro**, nada en Cidade de México en 1961, é unha arquitecta e política galega. Foi Conselleira de Vivenda e Solo da Xunta de Galicia entre 2005 e 2009.

## Traxectoria 
[miniatura|260x260px|Entrevista en [Nós Televisión]]
Naceu na Cidade de México no ano 1961, filla de emigrantes ourensáns do Carballiño e Beariz. Táboas é a maior de catro irmáns.

Pasadas as primeiras etapas de estudo, inclinouse pola Arquitectura, tendo a Luis Barragán como mestre. Rematada a carreira, volta á terra dos seus pais  na que traballa durante seis anos no estudio de César Portela, traballando durante dous anos no concello de Marín.

En 1990 independízase do estudo de Portela fundando un estudio de seu, o Teresa Táboas Estudio de Arquitectura, dende o que vén desenvolvendo numerosos proxectos de Edificación e Urbanismo.

Obtivo o doutoramento cunha tese de doutoramento dirixida polo arquitecto César Portela Fernández-Jardón titulada *El Color en Arquitectura*.

Entre 1999 e 2003 foi presidenta da delegación pontevedresa do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia, sendo elixida o 15 de maio do 2003 a primeira muller presidenta-decana do COAG. Tamén forma parte como conselleira do Consello Superior dos Arquitectos Españois, sendo a segunda muller que ocupa este cargo dende que se fundou a institución en 1931. Pertence a 2 comisións consultivas do Parlamento Europeo en representación de España, unha delas sobre arquitectura sostíbel. 

Foi deputada da VIII Lexislatura do Parlamento de Galicia, ocupou a consellería de vivenda da Xunta de Galicia entre 2005 e 2009, durante o goberno bipartito de PSdeG-PSOE e BNG.

En 2021 entra a formar parte do Consello da Unión Internacional de Arquitectos (UIA) e en 2023 foi elixida vicepresidenta.

## Vida persoal 
É nai de dous fillos.
## Notas
Carlos Aymerich

**Carlos Ignacio Aymerich Cano**, nado en Vigo en 1967, é un profesor universitario e político nacionalista galego que militou no BNG.

## Traxectoria 
Deputado no Congreso español pola provincia da Coruña entre os anos 2000 e 2004, tamén foi deputado pola Coruña no Parlamento galego polo BNG dende xullo de 2005 ata marzo de 2013.

Despois da dimisión de Anxo Quintana como voceiro nacional tralas eleccións ao Parlamento de Galicia de 2009, Carlos Aymerich postulouse como novo candidato a este posto a través da plataforma Máis BNG. Foi o voceiro do BNG no Parlamento de Galicia até o 8 de febreiro&nbsp;de 2012.

O 29 de febreiro de 2016, trala XV Asemblea Nacional do BNG, anunciou que abandonaba o partido. Desde entón ocupa a secretaría xeral da Universidade da Coruña, no equipo de goberno do reitor Xulio Abalde.

## Publicacións 
### Obras colectivas 
* *O Tratado da Constitución Europea. Visións desde Galiza*, 2005, Baía Edicións.
* *A Unión Europea como problema. Reflexións desde Galiza*, 2014, Fundación Galiza Sempre.

## Notas 
## Véxase tamén
Ismael Rego

**Ismael Rego González**, nado en Cangas de Foz o 23 de maio de 1951, é un político galego do PSdeG-PSOE.

## Traxectoria 
Traballador de Alcoa. Militante da UXT desde 1977 e do PSdeG-PSOE desde o 1978. Foi elixido concelleiro en Cervo en 1983, permanecendo na oposición ata que en 1987 o seu grupo logrou a alcaldía da man de Roberto Álvarez Fernández, pasando a ser o seu primeiro tenente de alcalde. En setembro de 1986 tomou posesión como deputado no Parlamento de Galicia en substitución de Manuel Guillermo Varela Flores, posto que revalidou tralas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 1989. Desta forma compaxinou as súas labores como parlamentario e tenente de alcalde.

Nas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 1993 perdeu o seu escano tralos malos resultados do PSdeG. Porén, trala dimisión de Fernando Salgado en setembro de 1994 volveu acceder ao Parlamento. Tras consumarse a segregación de Burela do concello de Cervo en decembro de 1994, renunciou á súa acta de concelleiro en Cervo e pasou a formar parte da comisión xestora do novo concello burelense ata as eleccións municipais de maio de 1995, sendo o portavoz do grupo socialista. Formou parte do goberno encabezado polo nacionalista Manuel Parga Núñez, o cal recibiu o apoio dos socialistas en busca dun candidato de consenso entre PSdeG e PPdeG, se ben os populares non o chegaron a apoiar. Foi candidato do PSdeG-PSOE á alcaldía de Burela en 1995 perdendo fronte ó PPdeG que logrou a maioría asboluta, polo que se situou na oposición.

Nas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 1997 revalidou a súa acta de deputado. Nesa lexislatura situouse como un dos principais apoios do novo Secretario Xeral do PSdeG Emilio Pérez Touriño. Revalidou a súa acta tralos comicios de 2001, 2005 e 2009. Foi Presidente do Grupo Parlamentario Socialista de 1997 a 2005, e Portavoz de 2005 a 2009.

Retirouse da política de cara ás Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2012, nas cales non concorreu nas listas. Desta forma, volveu ó seu traballo en Alcoa ata a súa xubilación.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Cervo

### Ligazóns externas 
* Ficha en galegos.info
José Sarney

**José Sarney de Araújo Costa**, avogado, periodista e escritor nado o 1930, foi o presidente do Brasil entre 1985 e 1990. Foi o primeiro presidente civil despois do réxime militar instalado en 1964. Era vice-presidente de Tancredo Neves, escollido xunto co mesmo polo Congreso Nacional, pero asumiu o poder debido á enfermidade de Tancredo na véspera da pose.

Durante o seu goberno aconteceu a convocación da Asemblea Nacional Constituínte, que promulgou a Constitución brasileira de 1988, en vigor. Tamén aconteceron as primeiras eleccións presidenciais brasileiras despois do golpe militar de 1964.

Actualmente José Sarney é membro da Academia Brasileira de Letras.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial no Senado
First Fleet

miniatura|dereita|200px|Monumento en Brighton-Lesands conmmemorando a chegada da First Fleet.

A **First Fleet**, que en galego significa **Primeira Frota**, é o nome dado a primeira frota británica do século XVIII, composta polos navíos que partiron do Reino Unido o 13 de maio de 1787 cara á colonia de Nova Gales do Sur para fundar nela o primeiro asentamento europeo na illa de Australia e que recibiría o nome de Sidney. A frota estaba liderada polo capitán, máis tarde almirante, Arthur Phillip.

## Barcos da First Fleet
Os barcos que compuñan a First Fleet eran once, concretamente:
* Barcos de escolta
**HMS Sirius - O buque insignia da frota
**HMS Supply 
* Barcos de transporte
** Alexander
** Charlotte
** Friendship
** Lady Penrhyn
** Prince Of Wales
** Scarborough
* Barcos de provisións
** Borrowdale
** Fishburn
** Golden Grove
Cardo de Santa María

O **cardo de santa María** ou **cardo leiteiro** é unha planta herbácea da familia das compostas (*Asteraceae*) orixinaria das rexión mediterráneas de clima temperado de Europa. Cómpre ter en conta que o nome de cardo leiteiro tamén o recibe a especie: *Cistanche phelypaea*.

Emprégase como planta medicinal, tendo a propiedade de actuar como antioxidante.

O emblema de Escocia é outro cardo, o cardo asneiro (*Onopordum acanthium*), pero o cardo leiteiro tamén é coñecido en lingua inglesa como "cardo escocés" (*Scotch thistle*).

## Notas 
## Véxase tamén 
* *Onopordum acanthium*
* *Shamrock*
Shalom

**Shalom** (en lingua hebraica **שָׁלוֹם**, xeralmente traducido como *paz*) significa paz entre dúas entidades (xeralmente dúas nacións) ou a paz interior dun individuo. Tamén é utilizada como cumprimento dentro da comunidade xudía, á semellanza do *salaam* árabe.

## Etimoloxía 
A palabra *shalom* deriva da raíz *ש-ל-ם*, que nas linguas semíticas aparece co sentido de *ser completo, ser cheo ou ser pleno*, aparecendo en diversos textos co sentido de *paz*, *salvación* e *prosperidade de individuos e nacións*.

## Expresións 
Dentro da lingua hebraica, a palabra *shalom* é utilizada en diversas expresións:

* *Shalom aleikhem* (שָׁלוֹם עֲלֵיכֶם; literalmente "a paz sobre vós"), é a expresión completa do uso de *shalom* cando cumprimento, e é cognato ao árabe *Assalamu Aleikum*. A resposta a esta expresión é *Aleikhem shalom*.
* *Shabbat shalom* (שַׁבָּת שָׁלוֹם) cumprimento común usado no Shabat, sendo moi utilizado en comunidades Mizrahi, Sefaradi e en Israel. Algunhas comunidades asquenací empregan o termo yiddish *Gut shabbes*.
* *Alav hashalom* (עַלָיו הַשָּׁלוֹם; literalmente "sobre el a paz") é unha expresión usada nalgunhas comunidades xudaicas após mencionar o nome dunha persoa respectábel, equivalente ao árabe *alayhi is-salaam*).

## Nomes 
Shalom é xeralmente utilizado como nome ou raíz de nomes dentro da comunidade xudaica, tendo como exemplo o rei Shlomo ou Salomón (שלומה).

Persoas coñecidas co nome de Shalom:

* Silvan Shalom (político), e súa esposa Judy Shalom Nir-Mozes.
* Sholom Aleichem (escritor yiddish).
* Shalom Harlow (modelo e actriz).
* Shalom Carmy (rabino).
* Shalom Shachna (rabino).
* Yosef Shalom Eliashiv (rabino).
Ría de Pontevedra

A **ría de Pontevedra** é unha ría pontevedresa das Rías Baixas. É unha das máis amplas das rías Baixas e ten unha forma regular e dunha lonxitude de 20&nbsp;km2.

As illas Ons, que están na boca da ría, forman parte do Parque Nacional Marítimo Terrestre das Illas Atlánticas de Galicia.

## Xeografía
### Situación 
[miniatura|[Marín e a ría de Pontevedra.]]
Está entre a ría de Vigo e a ría de Arousa e limítana polo sur o Punta Couso na península do Morrazo e ao norte o  Punta Miranda da comarca do Salnés.

### Poboación
[miniatura|[Pontevedra.]]
Nos municipios que rodean a ría habitan máis de 150.000 persoas. No verán a poboación ascende ás 200.000 persoas grazas ao turismo. O municipio máis poboado é a capital da provincia, Pontevedra, con máis de 83.000 habitantes, seguíndolle Marín con máis de 26.000 habitantes.

## Economía 
### Pesca 
Considerando as rías galegas, é a ría con maior concentración de portos e vilas adicadas ao sector pesqueiro. En particular o marisco supón un mercado gastronómico que xera emprego na costa da ría.

### Turismo 
miniatura|Vista aérea.
O turismo ten un peso significativo na economía do litoral costeiro da ría, e é unha das zonas con maior demanda turística de Galiza. Os concellos de Marín, coa súa Escola Naval Militar, Sanxenxo, Bueu, Pontevedra ou Poio, e localidades como Portonovo ou Combarro, cos seus típicos hórreos (canastros), son zonas con esa afluencia turística. A ría ten praias con demanda de visitantes como son a de Bueu, Aguete, Silgar, Mogor, Lourido ou Maxor. Os servizos recreativos que ofrecen portos como os de Sanxenxo van desde a vela á navegación. Desde a ría partiu unha das Volvo Ocean Race.

As illas Ons, do concello de Bueu, están dentro do Parque nacional das Illas Atlánticas, e son visitadas por lecer saíndo desde os portos de Sanxenxo, Marín e Bueu. Destacan as atalaias sobre a ría que hai no Grove ou o Cabo Home.

## Conservación ambiental 
Os portos e a industria que se atopa no seu litoral, e tamén nas cabeceiras dos ríos que chegan á ría, teñen un impacto neste ecosistema. É unha das rías galegas con niveis de contaminación intermedios e que se dan principalmente nas proximidades dos portos ou da costa. o cal causa un impacto contaminante nesta. A súa produción de pasta, de cloro e sosa supón unha vertedura  dunha media de 96 mil m3/día de residuos á ría desde Lourizán. Iso supón unha entrada alta de materia orgánica, As elevadas concentracións de Hg na auga proceden do procesos electroquímicos e de produción do complexo industrial e focalízanse nos sedimentos próximos á planta. A concentración de metais pesados na ría, como Cu, Hg, Pb e Zn e que aparecen ligados a materia orgánica, O Hg deposítase no solo pero a súa resuspensión depende da mobilización dos residuos depositados. Estes metais, diluídos na auga, entran na cadea trófica trala absorción por especies do fitoplancto ou por filtración nos bivalvos.

## Galería de imaxes
## Notas
Radagaiso

**Radagaiso** (*Rhodogastus*, Radagaisus, Ῥοδογάϊσος, segundo Zósimo) finado no ano 406, foi un xefe xermánico, posibelmente godo.

## Traxectoria 
No ano 401 tomou parte na expedición militar de Alarico I de Italia, e no ano 406 dirixiu un exército contra Roma. Segundo algúns, o exército de Radagaiso constaba de 200.000 guerreiros. Os pagáns viron naquilo un castigo dos deuses por culpa das cristiáns.

Para derrotalo, o xeneral Estilicón conseguiu gañarse para o seu bando a Saro e ao huno Uldino, e coa súa axuda derrotou a Radagaiso, que tivo que refuxiarse coas súas tropas nos montes Fescolani. Como a fame e a sede decimaban os seus homes, trataron de abrirse paso entre os sitiadores, pero estes capturaron e decapitaron a Radagaiso. Dos seus homes, algúns das superviventes foron feitos escravos e outros ingresaron no exército romano.
Batalla de Ciudad Rodrigo

miniatura|250px|Murallas de Ciudad Rodrigo.

Co nome de **batalla de Ciudad Rodrigo** coñécese, durante a guerra de Independencia española, a toma da cidade de Ciudad Rodrigo, Salamanca, España, por parte das tropas aliadas anglo-portuguesas que mandaba o xeneral inglés Lord Wellington, nun asalto efectuado ao longo da noite do 19 de xaneiro ao 20 de xaneiro de 1812. A praza forte estaba defendida por unha gornición francesa ao mando do xeneral Barrié. A posición da localidade, no camiño entre Portugal e España, converteuna nunha presa apetecida polos contendentes durante a guerra peninsular.

## Antecedentes 
O 9 de xullo de 1810, o mariscal francés Michel Ney tomou a praza forte de Ciudad Rodrigo logo de vinte e catro días de asedio. Os 5&nbsp;500 homes da gornición, mandada polo mariscal de campo Andrés de Herrasti, rendéronse despois de que a artillaría francesa abrise unha brecha pola que entrou a infantaría ao asalto.Os españois sufriron 451 mortes e 994 feridos, e foron capturados 4&nbsp;000 homes e 118 canóns. O VI corpo de Ney tivo 180 mortes e sobre uns 1&nbsp;000 ferido durante o asedio. A soldadadesca francesa someteu a cidade a pillaxe. O asedio atrasou a invasión de Portugal, que dirixía o mariscal André Masséna, polo menos durante un mes.

## A batalla 
O xeneral británico Wellington iniciou a súa campaña do ano 1812 coa toma de Ciudad Rodrigo nun asalto ao longo da noite do 19 de xaneiro ao 20 de xaneiro de 1812, despois de operacións preparatorias nas que investiu 10 días. Nos ataques previos, os británicos capturaron dúas alturas, o Tesón Grande (8 de xaneiro) e o Tesón Pequeno (16 de xaneiro).

Mentres a artillaría británica, so mando do capitán Alexander Dickson abrira xa dúas brechas na muralla da cidade, de distinto grandor. A maior foi asaltada pola 3ª división do xeneral Thomas Picton, entanto a menor foi atacada pola División Lixeira do xeneral Robert Craufurd. Porén o ataque foi moi custoso morrendo dos aliados, entre outros, os xenerais Henry Mackinnon e Craufurd, ademais de 195 mortos e 916 feridos. Os 2&nbsp;000 homes da gornición que mandaba o xeneral de brigada Barrié tiveron 529 baixas, entre mortos e feridos. A vitoria ficou emborranchada cando a tropa británica se abandonou á pillaxe.

## Consecuencias 
O exército francés de Portugal perdeu na toma os seus pertrechos, entre os que cabe indicar 142 canóns. A captura de Ciudad Rodrigo facilitou o subseguinte ataque de Wellington sobre Badaxoz, cuxa toma resultou ser moito máis sanguenta.

Pola liberación da cidade, Wellesley que naquela altura era Vizconde de Wellignton foi recompensado co título de duque de Ciudad Rodrigo.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* D. D. Horward, *Napoleón y la Península Ibérica. Ciudad Rodrigo y Almeida, dos asedios análogos*, 1810 (1984, 2006).

### Ligazóns externas 
*Ciudad Rodrigo durante a guerra da Independencia
Pipino o Vello

**Pipino de Landen** ou **Pipino o Vello**, nado cara ao 580 e finado o 27 de febreiro de 639, foi mordomo de palacio de Austrasia, onde posuía un vasto dominio.

## Traxectoria
Accedeu ao cargo no ano 615 e mantívoo durante o reinado de tres reis merovinxios, pero Dagoberto I tirouno do cargo no 629, se ben recuperou o posto trala morte do rei en 639.

Pola súa filla Begga (620-695), foi o primeiro antepasado dos Pipínidas dando orixe á Dinastía Carolinxia. A súa outra filla, Gertrude (626-659) foi abadesa de Nivelles, chegou a ser santa e é patroa de Landen. Nomeou o seu fillo Grimaldo (616-656) mordomo de palacio.
Pipino foi asasinado en París despois de usurpar o poder real.
Pipino de Herstal

**Pipino II de Heristal** ou **Pipino o Mozo**, nado en Heristal, *circa* 635 e finado en Jupille, Bélxica o 16 de decembro de 714, foi o mordomo de palacio de Austrasia. Fillo de Ansexiselo e de Begga, fillo de Pipino I o Vello.
## Traxectoria 
Importante propietario terratenente, gozaba dun gran número de adeptos que reforzaron o seu poderío e o dos seus sucesores. Moito máis prudente que o seu tío Grimoaldo I, non se aproveitou da súa situación para colocar á súa familia desprazando aos merovinxios.

Tralo asasinato de Dagoberto II, erixiuse en cabeza da aristocracia austrasiana contra as pretensións hexemónicas do mordomo de palacio Ebroíno, ataca Neustria, combatendo preto de Laon.

Cando Ebroíno morreu en 681, Pipino reconciliouse co mordomo de palacio de Neustria, Waratton, recoñecendo a Teodorico III como rei franco, pero debeuse enfrontar a Berchar, sucesor de Waratton e, en 687, conseguiu que os neustrianos se retirasen, definitivamente, a Tertry.

Pipino II recoñeceu de novo como rei a Teodorico II, pero erixiuse como mordomo de palacio de todo o reino franco. Impuxo a autoridade franca sobre os alamáns, os frisóns e os francóns, axudando ás primeiras misións evanxelizadoras en Xermania.

A súa sucesión foi difícil, os seus fillos Drogón e Grimaldo morreron antes que el, quedando os seus fillos pequenos, Teodebaldo, Arnaldo e Hugo, a cargo da súa avoa Plectrude, rexente, e será o seu fillo ilexítimo, Carlos Martel, o que asumirá o poder.
Carl Spitzweg

miniatura|dereita|200px|Carl Spitzweg.

**Carl Spitzweg**, nado en Unterpfaffenhofen o 5 de febreiro de 1808 e finado o 23 de setembro de 1885, foi un pintor alemán do Romanticismo, considerado entre os representantes máis importantes do período Biedermeier.

## Traxectoria 
Foi o segundo de tres fillos de Franziska e Simon Spitzweg. O seu pai, rico mercador,fíxolle estudar farmacia. Carl comezou a pintar logo dunha enfermidade en forma autodidacta, copiando os traballos dos mestres flamengos. As súas primeiras obras propias foron contribucións a revistas satíricas.

Máis tarde, Spitzweg visitou os centros artísticos europeos, onde estudou a obra de varios artistas e refinou a súa técnica e estilo: nas súas viaxes visitou Praga, Venecia, París, Londres e Bélxica.

As súas últimas obras son case todas retratos humorísticos e excéntricos.

## Principais obras 
* *O poeta pobre*
* *Rato de biblioteca*
* *Carta de amor interceptada*
* *Dous ermitáns*
* *Serenata*

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Murray, P.& L. (1996). *Dictionary of art and artists*. Londres: Penguin Books. ISBN 0-14-051300-0.

### Ligazóns externas 
*Obras de Carl Spitzweg en Europeana 
* pinturas de Carl Spitzweg 
* Páxina oficial
Minami Torishima

**Minami Torishima** (南鳥島) ou **Illa Marcus** é unha illa illada localizada ao noroeste do océano Pacífico. O significado en xaponés é "Illa dos paxaros do sur". Posúe unha área de 1,2&nbsp;km². É o territorio máis oriental do Xapón a 1.848 km ao sueste de Tokyo, e a 1.267&nbsp;km ao leste da illa xaponesa máis próxima, Minami Iōjima nas Illas Ogasawara, e forma unha liña entre Tokyo e a Illa Wake, que está a 1.415&nbsp;km ao leste-sueste. A illa máis próxima é Farallón de Paxaros nas Illas Marianas, que está a 1.021&nbsp;km ao oeste-suroeste.

Administrativamente forma parte do concello de Ogasawara (小笠原村) na subprefectura de Ogasawara (小笠原支庁) da prefectura de Tokyo no Xapón.

## Historia
A illa foi descuberta polo capitán español Andrés de Arriola en 1694, na viaxe de retorno desde Manila a Acapulco, pero a súa localización non foi rexistrada ata o século XIX. É mencionada por primeira vez en 1864, dando unha posición por unha nave de observación dos Estados Unidos en 1874 e en 1879, Kiozaemon Saito pisou terra. O Xapón oficialmente reclamou a illa o 19 de xullo de 1898.

Durante a segunda guerra mundial 4.000 soldados xaponeses estiveron estacionados na illa, a cal foi atacada pola Mariña dos Estados Unidos en 1943, sen conseguir a súa rendición ou ocupación. A illa é usada na actualidade para a observación meteorolóxica e ten unha pequena estación de radio.
Thomas Townshend

**Thomas Townshend**, primeiro vizconde de Sydney, nado o 24 de febreiro de 1732 e finado o 30 de xuño de 1800, foi un político inglés que ocupou varios dos máis importantes postos de goberno no Reino Unido durante a segunda metade do século XVIII. O seu máis imperecedoiro legado sexa probabelmente que a cidade de Sydney en Australia leve o seu nome na súa honra.
Lingua cantonesa

A **lingua cantonesa** ou **yuè** (en chinés tradicional: 粤語; en chinés simplificado: 粵语; en *pinyin*: *yuèyǔ*; en jyutping: *Jyut6jyu5*) é un dos principais dialectos do chinés.

O nome *yuè* corresponde ao nome dun reino antigo situado na actual provincia de Guangdong. Por iso, o carácter 粵 utilízase hoxe en día como abreviatura do nome desta provincia.

Aínda que os chineses prefiren falar de dialectos (方言, *fāngyán*) ao referirse ás variedades do chinés falado, a intelixibilidade mutua entre estes é practicamente nula polo que moitos lingüistas consideran o chinés unha familia de linguas, e non unha lingua única.

O cantonés é o terceiro dialecto (dialecto neste sentido amplo) máis falado do chinés despois do mandarín e da wu. Ten ao redor de 70 millóns de falantes, principalmente na provincia de Guangdong e nas rexións administrativas especiais de Hong Kong e Macau. As primeiras comunidades chinesas que se estabeleceron en países como Perú, Estados Unidos, Australia ou o Reino Unido procedían desta zona do sur da China. Isto fixo que o cantonés fóra durante moito tempo o idioma principal nos chinatowns das grandes cidades destes países.

O cantonés é un dialecto chinés bastante conservador, máis próximo ás formas antigas da lingua do que outros dialectos. Isto reflíctese, por exemplo, no feito curioso de que a poesía antiga chinesa, cuxa pronunciación orixinal descoñecemos, rima mellor lida en cantonés do que en mandarín.

Dos diferentes dialectos chineses, o cantonés é o único, á parte do mandarín, que ten unha forma escrita. Esta utiliza algúns caracteres chineses que non existen en mandarín, e reutiliza outros con significados diferentes. O cantonés escrito utilízase, no entanto, só en situacións informais, como cartas entre amigos, foros de Internet ou nalgunhas formas de literatura popular. En situacións formais o chinés escrito segue as normas do mandarín estándar.

En Hong Kong e Macau o cantonés falado utilízase tamén en situacións formais como discursos políticos, e en emisoras de radio e televisión. Nestes casos, a lingua utilizada non é auténtico cantonés, senón mandarín cunha lectura cantonesa dos caracteres.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en cantonés
Río Rabazal

O **río Rabazal** (en lingua portuguesa **Rio Rabaçal**) nace en Galicia, próximo á fronteira con Portugal, entrando neste país no concello portugués de Vinhais. No concello de Vinhais xunta as súas augas con río Mente, que actúa como fronteira natural entre España e Portugal. Está represado en Rebordelo, no extremo sur de Vinhais, antes de entrar no concello de Valpaços, e proseguir o seu curso ata a confluencia con río Tuela a Norte de Mirandela para unirse ó río Tua.
José Luis Cuerda

**José Luis Cuerda**, nado en Albacete o 18 de febreiro de 1947 e finado en Madrid o 4 de febreiro de 2020, foi un director, guionista e produtor de cine español.

## Traxectoria 
Comezou a estudar Dereito, pero deixouno despois de tres anos, converténdose en técnico de radiodifusión e televisión. En 1969 entrou a traballar en Televisión Española, realizando en cinco anos máis de 500 reportaxes e documentais para os servizos informativos. Entre 1985 e 1987 traballou como profesor na facultade de Belas Artes da Universidade de Salamanca.

Despois de diversas curtametraxes, en 1982 dirixiu a súa primeira longametraxe, *Pares y nones*, que o situou no ámbito dos directores que cultivan a chamada "comedia madrileña" (Fernando Colomo é outro dos seus máis importantes representantes).

A súa seguinte película, *El bosque animado*, (1987) inaugurou na súa carreira unha nova etapa carac­terizada por un humor surrealista. Un ano despois apareceu o traballo que o consagrou como realizador, no que obtivo un grande éxito por parte do público: *Amanece, que no es poco* (1988). Con *Así en el cielo como en la tierra* (1995) completouse unha especie de triloxía co humor absurdo como elemento común.

Con *A lingua das bolboretas* (1999) presentou unha visión tenra e ó mesmo tempo descarnada da guerra civil española desde a relación dun neno co seu mestre.

Tamén destacou no rol de produtor cinematográfico, facendo este traballo en varios dos seus filmes e en tres longametraxes do director español Alejandro Amenábar (*Tesis*, *Abre los ojos* e *The Others*); ademais de ser o guionista da maioría das súas producións detrás das cámaras.

## Filmografía 
### Películas 
* *Pares y nones* (1982).
* *Total* (1983, película para TV).
* *Mala racha* (1985, película para TV).
* *El bosque animado* (1987; adaptación da novela homónima de Wenceslao Fernández Flórez).
* *Amanece, que no es poco* (1988).
* *La viuda del Capitán Estrada* (1991).
* *Tocando fondo* (1993).
* *Así en el cielo como en la tierra* (1995).
* *A lingua das bolboretas* (1999; baseada en relatos de Manuel Rivas),
* *Primer amor* (2000).
* *¡Hay motivo!* (curtametraxe: "Por el mar corre la liebre"; 2004).
* *La educación de las hadas* (2006).
* *Os xirasoles cegos* (2008; baseada na novela homónima de Alberto Méndez).
* *Todo é silencio* (2012; baseada na novela homónima de Manuel Rivas).
* *Tiempo después* (2018; adaptación da novela homónima do propio Cuerda)

## Obras publicadas 
* *Amanece, que no es poco*, Pepitas de calabaza, Logroño, 2013. ISBN 978-84-15862-08-6
* *Si amaestras una cabra llevas mucho adelantado*, Martínez Roca, 2013. ISBN 978-84-27039-83-4
* *Tiempo después*, Pepitas de calabaza, Logroño, 2015. ISBN 978-84-15862-35-2 

## Recoñecementos 
* Candidato ao premio Goya ao mellor director: *A lingua das bolboretas* (1999)
*Premio Ondas: *A lingua das bolboretas* (1999)
* Premio Feroz de Honor á traxectoria profesional (2019)

## Véxase tamén
Anna Lindh

**Anna Lindh**, nada o 19 de xuño de 1957 e finada o 11 de setembro de 2003, foi unha destacada política socialdemócrata en Suecia, onde chegou a ocupar o cargo de Ministro ata a súa tráxica morte no outono de 2003.

## Traxectoria 
Lindh naceu en Enskede (Estocolmo, Suecia). Ós 20 anos ingresou ó Partido Socialdemócrata de Suecia onde desenvolveu unha brillante carreira. Foi Ministra de Medio Ambiente en 1994 e dende 1998 ocupou o Ministerio de Relacións Exteriores. De tendencia proeuropea, Lindh promoveu a adopción do euro como moeda oficial no seu país. En plena campaña, o 10 de setembro de 2003, foi apuñalada nos almacéns NK en Estocolmo, e como consecuencia disto faleceu na madrugada do 11 de setembro.

Por respecto á súa memoria, tódolos partidos do país acordaron suspender temporalmente a campaña do referendo que finalmente tivo lugar días máis tarde e deu a vitoria ó campo do *non*. A súa morte conmoveu o país e trouxo recordos do asasinato de Olof Palme, o primeiro ministro sueco asasinado en 1986 e quen tamén se opoñía a ser escoltado por gardacostas.
Lucí

Como topónimo **Lucí** pode referirse a:

;En Galiza
***Lucí**, parroquia do concello de Teo;
****Lucí**, lugar de dita parroquia;
***Santa Lucía**, lugar da parroquia de Guntín, no concello de Monforte de Lemos;
***Santa Lucía**, lugar da parroquia de Queiruga, no concello de Porto do Son.
***A Santa Lucía**, lugar da parroquia de Asados, no concello de Rianxo.
***Santa Lucía de Moraña**, lugar da parroquia de Saiáns, no concello de Moraña;
***Alto de Santa Lucía**, lugar da parroquia de Castrosante, no concello da Pobra do Brollón;
***Lucín**, lugar da parroquia das Encrobas, no concello de Cerceda;
***Lucín**, lugar da parroquia de Olveira, no concello de Dumbría;
***O Lucín**, lugar da parroquia de Serantes, no concello de Oleiros.

## Véxase tamén
### Outros artigos
**Luci*, comedia de situación emitida pola Televisión de Galicia dende abril de 2014 (cun episodio piloto en 2013).