open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Multifractal

De xeito xenérico, un **multifractal** é un conxunto formado por unha xerarquía de subconxuntos (variedades), cada un deles de carácter fractal (variedades fractais). Polo xeral, considérase que o multifractal é unha variedade topolóxica, xeralmente métrica.

Un sistema multifractal é unha xeneralización dun sistema fractal no cal un só expoñente (a dimensión fractal) non é abondo para describir a súa dinámica, senón que fai falla un espectro continuo de expoñentes (o chamado espectro de singularidade).

Nun sistema multifractal s, o comportamento arredor de calquera punto descríbese por unha lei de potencias local:

s(\vec{x}+\vec{a})-s(\vec{x}) \sim a^{h(\vec{x})}

O expoñente h(\vec{x}) denomínase expoñente da singularidade, pois describe o grao local da singularidade ou regularidade arredor do punto \vec{x}.

Calquera reunión de conxuntos fractais por si soa non pode considerarse un multifractal; para iso é necesario que estean coordinados de certo xeito. Como norma xeral, esíxese que o espectro de singularidade sexa unha curva convexa. O obxectivo é garantir que o conxunto, e cada unha dos seus partes sexa invariante baixo transformacións de cambio de escala.

O interese polos multifractais nace do estudo das propiedades dos fluídos turbulentos con alto Número de Reynolds. Estes son os chamados fluídos en réxime de Turbulencia Completamente Desenvolvida. Neses caso, a elevada turbulencia do fluído fai que a súa estrutura abandone todas as simetrías afíns propias do réxime laminar. A calquera escala á que se analice o fluído, atoparase que os graos de liberdade non resoltos non son pequenas variacións ou flutuacións sobre o réxime de maior escala, senón que teñen amplitudes considerables, ata o punto de que a dirección da corrente está complemente indeterminada, aínda que se coñeza a dirección na grande escala.

miniatura|350px|esquerda
miniatura|350px|dereita
Xeografía da Pobra do Brollón

O concello da Pobra do Brollón ten unha superficie de 174,8&nbsp;km2, situados entre a depresión de Lemos ó oeste, e a Serra do Courel ó leste.

Dende o punto de vista físico, está caracterizado pola súa topografía montañosa, de fortes elevacións que van descendendo de leste a oeste. As principais unidades de relevo son dúas: a depresión de Lemos, no sector occidental, e a Serra do Courel, no oriental.

O Macizo do Courel está formado por unha serie de serras con perfiles sinuosos. Unha destas serras é a Serra de Trapa, as máximas altitudes da cal superan os 1.200 metros, como é o caso do monte Legua, de 1308m. de altitude. As terras da depresión ocupan a menor proporción do municipio e, ó pertencer á zona de beira, non é a planitude unha das súas características.

Respecto ós chans, os da parte oriental son podsólicos e, os da occidental, seudogley.

## Montes
Entre os montes do concello destacan:

## Entidades por altitudes
### Máis de 800 m.
### Entre 600 e 799 m.
### Entre 400 e 599 m.
### Entre 200 e 399 m.
*As Caselas (399 m.)
*Santo Adrián (399 m.)
*O Brollón (394 m.)
*O Campo (Veiga) (392 m.)
*A Pobra do Brollón (391 m.) 
*Arribas (390 m.)
*Picais (Veiga) (386 m.)
*O Castro (Barxa de Lor) (383 m.)
*Cortiñas (381 m.)
*A Vila (Eixón) (379 m.)
*A Ribeira (Santalla de Rei) (374 m.)
*O Reguengo (Santalla de Rei) (371 m.)
*As Nogueiras (370 m.)
*Cereixa (362 m.)
*Alende (Eixón) (353 m.)
*A Lama (Eixón) (352 m.)
*Rairos (351 m.)
*Areas (348 m.)
*Fornelas (340 m.)
*A Lama (Barxa de Lor) (333 m.)
*A Marquesa (Barxa de Lor) (320 m.)
*Barxa de Lor (302 m.)
*Labrada de Lor (301 m.)
*A Ponte (Barxa de Lor) (295 m.)
*A Carballeira (Barxa de Lor) (286 m.)

## Véxase tamén
*A Pobra do Brollón
*Hidrografía da Pobra do Brollón
Peón

O termo **Peón** pode referirse a:

***Buxaina**, xogo;
***Peón**, no xadrez, cada unha das pezas menores;
***Xornaleiro** subordinado;
***soldado raso**;
***Viandante**, persoa que pasea a pé;
***Peón**, pé da poesía grecolatina.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Peón**, lugar da parroquia de Laraxe, no concello de Cabanas;
***O Peón**, lugar da parroquia de Suegos, no concello do Vicedo;
***Cal de Peón**, lugar da parroquia de Orbazai, no concello de Lugo.

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***Peón**, poboación do concello berciano de Villadecanes, na provincia de León.
Fronte polar

dereita|400px
Unha **fronte polar** é unha zona de transición entre unha masa de aire fría procedente dos polos, e unha masa cálida de procedencia subtropical. Sitúase no límite entre a célula polar e a célula de Ferrel en cada hemisferio, onde hai un forte gradiente de temperaturas. No caso do hemisferio norte as dúas masas de aire teñen diferentes propiedades: unha fría que provén do norte, que se produce cando unha masa de aire frío descende a latitudes menores e introdúcese como unha cuña entre o chan e o aire quente; e outra cálida, que se atopa máis ao sur no océano e avanza desprazando a corrente de aire frío.

É de grande extensión e separa ditas masas de aire. Dáse en latitudes medias, entre os 50º e os 60º, aínda que varía bastante a súa posición xa que as masas de aire están en continuo movemento, variando, sobre todo, coas estacións, provocando chuvias no inverno e secas no verán. En primavera desprázase cara ó norte e, en outono volve descender. Cando a fronte polar do hemisferio norte avanza máis ao sur afecta ao clima de Galicia, e trae consigo numerosas borrascas.
Aguia perdigueira

A **aguia perdigueira**, ou **aguia perdiceira**, (***Aquila fasciata***, antes coñecida como ***Hieraaetus fasciatus***) é unha ave de rapina da familia Accipitridae. É parente moi proxima da especie africana *A. spilogaster*, que se considera en ocasións mesmo unha subespecie. Malia ter unha ampla distribución, recoñécense só dúas subespecies de aguia perdigueira: a nominativa *A. f. fasciatus*, e *A. f. renschi*, das illas pequenas do arquipélago de Sonda (Indonesia), de individuos máis pequenos e con manchas escuras na parte inferior do corpo.

## Descrición 
Son aguias de entre 66 e 74&nbsp;cm. de lonxitude. A envergadura das ás dos machos vai dos 150 ó 160&nbsp;cm.; a das femias dos 165 ós 180. A plumaxe da parte superior do corpo é castaña escura, a da inferior. abrancazada con manchas escuras. teñen as añas relativamente curtas e arredondadas, a cola, gris na parte superior, branca por embaixo e cunha banda terminal negra, longa e a cabeza grande. Os pés e os ollos son amarelos.
Os exemplares inmaturos teñen a parte inferior do corpo e a das ás da cor do ante, é battas finas na cola.

## Distribución xeográfica e hábitat 
A especie esta espallada polo sur de Europa, o norte de África e o sur e sueste de Asia. As poboacións europeas, que están en forte retroceso por causa da perda de hábitats axeitados, o uso de pesticidas e a caza, concéntranse en España, onde se considera unha especie en perigo de extinción, Portugal, o sur de Francia, Sardeña e Creta. O número total de parellas reprodutoras europeas cálculse enunhas 500. 
[esquerda|miniatura| Exemplar de aguia perdigueira voando en Himachal Pradesh, [India.]]
Os adultos son fieis ós seus territorios, e pasan o inverno preto das zónas de cría, pero os exemplares novos son máis móbiles e aparecen ás veces en lugares moi afastados de onde naceron. Algunhas poboacións asiáticas amosan unha conduta migratoria innata.

O seu hábitat preferido son zonas secas e montañosas con pouca presenza de árbores, pero, fora da época de cría poden atoparse tamén en zonas húmidas, á procura de aves acuáticas para cazar.

## Alimentación e reprodución 
thumb| *Aquila fasciata*
As súas presas habituais son mamíferos (a miúdo coellos e lebres pequenos), aves de tamaño mediano e réptiles. As parellas reprodutoras cazan frecuentemente xuntas. A técinica de caza máis corrente consiste en describir círculos a grande altura e deixarse caer sobre a presa coas ás recollidas. Cazan tamén a espreita pousadas nun punto fixo e poden verse tamén facendo voos de recoñecemento a pouca altura entre os acantilados. As prersas son golpeadas o mesmo en terra que no aire.

Fan a posta entre febreiro e marzo, en xeral dous ovos, que chocan entre 37 e 40 días. Os polos deixan o niño cando teñen entre 60 e 65 días de idade, aínda que son alimentados polos pais aínda algunhas semanas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
### Ligazóns externas 
* Páxina web do Equipo de Biologia da Conservación -Àliga perdiguera, da Universidade de Barcelona (Catalán)
* A aguia perdigueira en España
Vilarchán, Tourón, Ponte Caldelas

**Vilarchán** é un lugar da parroquia de Tourón, no concello pontevedrés de Ponte Caldelas, na comarca de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 326 habitantes (158 homes e 168 mulleres). Localízase a carón do alto do Pé da Moa (595 m).

## Patrimonio 
As súas festas celébranse na derradeira fin de semana do mes de xullo, na honra da súa patroa, a Virxe dos Remedios de Vilarchán.

Conta tamén cunha antiga e restaurada Casa da Sociedade, construída polos habitantes de Vilarchán, e tamén das aldeas dos arredores (Contixe, Mirón e A Reigosa). Despois da guerra civil foi requisada polas autoridades franquistas e convertida en Casa-Escola de ensino primario. Na transición, xa en estado ruinoso, foi devolta á poboación. Foi reconstruída polos lugares e aldeas da parroquia que participaran na súa construción (agás A Reigosa, que renunciou), e na actualidade funciona como Casa do Pobo de Vilarchán, Mirón e Contixe.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Tourón 
### Parroquias de Ponte Caldelas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ponte Caldelas
### Ligazóns externas 
* Inventario de Recursos Turísticos da Comarca de Pontevedra.
Illa do Príncipe de Gales, Canadá

A **Illa do Príncipe de Gales** é unha illa Ártica en Nunavut, Canadá, entre a Illa Victoria e Illa Somerset e ó sur das Illas da Raíña Isabel. É unha das máis grandes das Illas Árticas do Canadá.

A efectos administrativos, divídese entre as rexións Qikiqtaaluk e Kitikmeot. Non hai establecementos habitados permanentes.

## Xeografía 
É unha illa baixa cuberta de tundra cunha irregular liña costeira. Os accidentes xeográficos principais son a baía Ommanney no oeste e a baía de Browne no leste. A baía de Ommanney noméase así polo Almirante Sir Erasmus Ommanney da mariña de guerra real que explorou a área como parte da procura para a expedición de Franklin. A súa superficie estimouse en 33.339&nbsp;km². A illa do príncipe de Gales é a 40º na lista de illas máis grandes do mundo por superficie e a 10ª na lista de illas canadenses por superficie. O seu punto máis alto coñecido, se atopa a 424 metros de altura é un lugar sen nome en }} no extremo nordeste da illa, con vistas á Canle Baring, que a separa da illa Russell (Nunavut).

## Historia 
Foi descuberta en 1851 por Francis Leopold McClintock durante a darradeira expedición de John Franklin. A illa foi nomeada así en honor o herdeiro da coroa británica, o futuro rei Eduardo VII.
300px|dereita|Mapa da illa Príncipe de Gales, Canadá

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Illas Árticas do Canadá

### Ligazóns externas
* Prince of Wales Island in the Atlas of Canada - Toporama; Natural Resources Canada
Illa Kotelni

260px|dereita|Localización de Kotelny no subgrupo de Anzhu.
**Kotelni** (en ruso oстров Котельный, *óstrov Kotelni*) é a illa principal do arquipélago ruso das Nova Siberia, no Ártico.
O arquipélago forma parte do grupo das illas Anzhu, situadas a norte das costas da Sibéria Oriental, entre o mar de Laptev e o mar de Siberia Oriental. No plano administrativo está incluída na Iacutia.

Kotelni, con 11.665&nbsp;km², está conectada á veciña illa Faddeievski, de 5.300&nbsp;km², por unha ponte de area que foi formada ao longo dos séculos pretéritos: a Terra de Bunge, con 6.100&nbsp;km². O conxunto, con 23.200&nbsp;km², forma parte das 50 maiores illas da Terra. A Terra de Bunge é pouco elevada (8 m de altitude máxima) e queda periodicamente submerxida. O punto máis alto da illa é o monte Malakatyn-Tas (374 m).

A illa ten clima polar. A estación meteorolóxica da costa noroeste da illa marca unha temperatura anual media de -14,3&nbsp;°C, sendo o mes máis quente xullo, con 2,5&nbsp;°C, e o máis frío xaneiro con -29,8&nbsp;°C. A precipitación media é de 131&nbsp;mm repartidos ao longo do ano, cun lixeiro máximo en xullo e agosto. A superficie está cuberta de xeo ou tundra. Hai poboacións de raposos-árticos. Atopáronse en Kotelni esqueletos de mamut.

A illa foi descuberta no século XVIII por Ivan Liachov, mercador ruso que buscaba ósos e dentes de mamut. A veciña illa Faddeev foi descuberta por Iakov Sannikov en 1805, que na compañía de Matvei Gedenstrom explorou e cartografiou as illas entre 1808 e 1810.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
### Outros artigos
* Illas Anzhu
* Illas de Nova Siberia
 
### Ligazóns externas
* anonymous, nda,  aerial photograph of Kotelny/Faddeyevsky Island.
* anonymous, ndb,  aerial photographs of New Siberian Islands.
* Locations
Vilarchán

Como topónimo **Vilarchán** pode referirse a:

;En Galiza
***Vilarchán**, lugar da parroquia de Quireza, no concello de Cerdedo-Cotobade;
***Vilarchán**, lugar da parroquia dos Vilares, no concello de Guitiriz;
***Vilarchán**, lugar da parroquia de Tourón, no concello de Ponte Caldelas;
***Vilarchán**, lugar da parroquia de Cabaleiros, no concello de Tordoia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Vilarchá**, lugar da parroquia de Grixalba, no concello de Sobrado.
Yos Sudarso

**Pulau Yos Sudarso** ou **Pulau Dolak** é unha illa na provincia de Papúa, Indonesia. Esta separada soamente por un estreito canal Estreito de Muli da illa principal de Nova Guinea. É tamén coñecida como **Pulau Dolok**, **Pulau Dolak** e **Pulau Kimaam**, e durante o período colonial alemán era coñecida como **Illa Frederik Hendrik**.

Forma parte da Rexencia de Merauke, na provincia de Indonesia de Papúa. A illa ten forma de folla, cerca de 165&nbsp;km largo cunha superficie de 11.740&nbsp;km².

thumb|esquerda | 1: 250,000 mapa
Con preto de 11.000 habitantes, a densidade de poboación da illa é menor de 1 hab/km². A poboación nativa fala linguas de Kolopom, como a Kimaghima, o Ndom, e a Riantana/Kimaan. As comunidades da illa son Kaba, Kimaan, Kladar, Pembre, Wan, e Yomuka. Kimaan (ou Kimaam) é o establecemento principal. Atópase no sueste no estreito de Buaya que separa a illa máis pequena de Komoran desde Dolak.

## Historia 
thumb|right|1884 mapa que mostra Komoran fusionándose con "Frederick Henry Island"

A illa foi descuberta polos europeos ao redor de xaneiro de 1606 cando  Willem Jansz e a súa tripulación no barco Duyfken bordeárona no seu camiño e regresando do seu descubrimento de Australia. O Duyfken pasou moito tempo na enseada entre a illa e o continente. O mapa da expedición de Janszoon describe a illa como de terras baixas e barro e co nome de "Tiuri". O primeiro descubrimento ao rondear o prominente cabo do suroeste, se adentra no Mar de Arafura, en 1623, Jan Carstensz chamouno "Valse Kaap" (en holandés "Cabo Falso"), un nome conservado ata a data (Indonesio *Tanjung Vals*, galego "Cabo falso"). Considerouse que era parte da illa principal de Nova Guinea ata 1835, cando entre o 26 de abril e o 9 de maio os capitáns holandeses Langenberg, Kool e Banse navegaron coas súas goletas "Postillon" e "Sireen" a través das estreitas canles. Nomearon o estreito como o *Estreito Princesa Marianne* (agora "Estreito Muli") e a illa como Prince William Frederick Henry un neto do rei, que viviu nas Indias Orientais holandesas durante unha tempada. Ata polo menos 1884 Komoran era aínda parte de Dolak. Logo da entrega de Nova Guinea Occidental a Indonesia en maio de 1963, o goberno indonesio renomeou a illa co nome do comandantel naval indonesio (Yos Sudarso), que estaba a cargo da Batalla de Arafura na costa de Nova Guinea a 700&nbsp;km ao noroeste, en xaneiro de 1962, e que morreu no proceso.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
### Outros artigos
### Ligazóns externas
* Satellitenaufnahme der Inseln Yos-Sudarso und Komoran
Bailarete

[miniatura|[Dreidel.]]
[miniatura|Tipo de bailarete cun funcionamento característico (en [lingua sueca|sueco *snurra*).]]
[miniatura|[Freestyle cunha buxaina.]]
miniatura|Bailaretes xaponeses.
Un **bailarete** é un corpo que pode xirar sobre unha punta sobre a que se sitúa o seu centro gravitatorio de forma perpendicular ao eixo de xiro, equilibrándose sobre un punto grazas á velocidade angular, que permite o desenvolvemento do efecto xiroscópico. Normalmente utilízase como xoguete existindo numerosas formas derivadas da peonza clásica, que se fai xirar coa man, normalmente grazas a un saínte en vertical que permite imprimir a forza angular. Tamén foron utilizadas para xogos de azar e para realizar profecías e outros rituais. De feito, crese que este xogo, de orixe arcaica, está asociado con rituais de adiviñación e interpretación de presaxios en certa época do ano, utilizándose para recrear o movemento dos astros, dando posiblemente como froito á perinola.

En español realizáronse múltiples derivacións como *piuca*, *repión* ou *mona*. A súa forma máis estendida é a buxaina (ou peón), polo que ambos os termos utilízanse como sinónimos. En portugués, tamén se observan múltiples derivacións de *pião* como *pinhão*, como é chamado nalgunhas partes do Brasil, como *corruptela de pião*, *xindire* en ''Maputo, n'teco* en Nampula e *mbila* en Niassa e en Mozambique). En inglés coñécese como *spinning top* ou soamente *top* e en ruso como *bолчо́к o юла́*. Destaca o seu desenvolvemento no Xapón onde hai máis de mil clases de bailaretes distintas. En alemán denomínase *kreisel''.
## Funcionamento 
O efecto xiroscópico permite que se manteña sobre a súa punta ata que o vector peso (masa · gravidade) termina por tomar unha inclinación con respecto ao eixo provocando unha variación na localización do centro de gravidade. Isto provoca unha variación na traxectoria de xiro que comeza a describir círculos propiciando a caída do bailarete. Deste xeito a caída é directamente proporcional ao mencionado ángulo e ao vector peso, e inversamente proporcional á velocidade de xiro.

Desta forma, pasado o tempo o rozamento co aire e sobre todo co chan provocan que o xiro váiase debilitando. Entón o centro de gravidade empeza a facerse máis inestable de tal xeito que a peonza comeza a virar non só sobre si mesma senón que describe círculos no terreo posto que vai tombándose, ata que perde por completo o equilibrio e comeza a rodar ata que se para.

Este proceso é común entre as súas múltiples variantes pero calquera dos seus elementos (desenvolvemento do xiro, forma de imprimir a forza angular, punto de apoio, distribución do centro de gravidade, mecanismo de rotación, impresión do rozamiento...) pode variar enormemente.

## Tipos 
Aquí exponse algúns dos seus tipos, aínda que existen bastantes máis.
* Perinola ou pirindola ou pirinola.
* Buxaina ou peón.
* Levitrón.
* Bailarete tippe.
* Beyblade.
* Dreidel.
* Bambaram.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Buxaina
### Ligazóns externas
Estrella de Galicia

miniatura|300x300px|Estrella Costa Brava. Servizo semellante ao Estrella Galicia.
O **Estrella Galicia**, popularmente coñecido como o **Shangai**, foi un servizo ferroviario nocturno de RENFE e Renfe Operadora, operado con coches convencionais e que unía Barcelona con Vigo e A Coruña e viceversa diariamente.

Aínda que xa existían trens directos que unían Galicia con Barcelona desde 1949, a marca ou produto Estrella naceu como tal en 1984. Foi substituído o 26 de xaneiro de 2009 polo **Trenhotel Galicia**, servido con material remolcado de Talgo, que ofrece un maior confort e calidade, o cal implicou o aumento das tarifas.

## Percorrido 
Saía de Barcelona-Sants, A Coruña e Vigo-Urzáiz pola tarde e chegaba ao destino no día seguinte á mañá. As ramas da Coruña e Vigo realizan xuntas o percorrido dende/a partir de Monforte de Lemos.

Treito que percorre a Galicia norte:
* A Coruña-San Cristovo • Betanzos-Infesta • Curtis • Lugo • Sarria • Monforte de Lemos
Treito que percorre a Galicia sur:
* Vigo • Redondela • Porriño • Guillarei • Ourense-Empalme • Monforte de Lemos
Tren conxunto:
* San Clodio-Quiroga • A Rúa-Petín • O Barco de Valdeorras • Ponferrada • Astorga • León • Palencia • Burgos-Rosa de Lima • Logroño • Castejón de Ebro • Tudela • Zaragoza • Lleida-Pirineus • Camp de Tarragona • Barcelona.

## Notas
Estigmerxia

[miniatura|dereita|Os camiños seguidos polas formigas están marcados por [feromonas.]]
**Estigmerxia** significa colaboración a través do medio físico. A **estigmerxia** é un método de comunicación indirecta nun sistema emerxente autoorganizado onde os diversos compoñentes se comunican e colaboran entre si a través de pautas ou fitos deixados no medio: feromonas, acumulación de obxectos ou calquera outro tipo de cambio físico, como a temperatura.

O concepto de *estigmerxia* foi introducido por Pierre-Paul Grassé, un estudoso das formigas, para explicar como realizaban as tarefas en insectos sociais sen necesidade de planificación nin dunha xestión centralizada.

## Algoritmo OCF
Actualmente foi tomado e estendido a unha serie de algoritmos que forman parte da intelixencia artificial; en xeral, estes algoritmos denomínanse de *optimización por colonia de formigas* (OCF).

Os algoritmos de OCF úsanse para solucionar problemas de optimización combinatoria, creando unha especie de colonia de formigas artificiais, uns elementos computacionais simples que traballan de xeito cooperativo e que se comunican mediante os rastros (i.e., os grafos dos camiños percorridos) deixados polas feromonas artificiais.
Os algoritmos de OCF son iterativos: en cada iteración, cada formiga constrúe unha solución ao problema percorrendo un determinado grafo. As arestas do grafo, que representa os posibles pasos que a formiga pode dar, teñen dous tipos de información asociada, en base aos cales se moven as formigas:

*Información propia, heurística, que mide a preferencia heurística de moverse desde un nodo *x* ata un nodo *y*, ou sexa, de percorrer a aresta *x*,*y*. As formigas non modifican esta información durante a execución do algoritmo.
*Información do grupo, en base aos rastros de feromona artificiais, que mide a bondade do movemento de *x* ata *y*. Esta información varía durante a execución do algoritmo segundo as solucións que as formigas van adoptando.

O algoritmo OCF tense presentado bastante robusto para a solución de varios problemas computacionais, incluído os problemas de percura de camiño óptimo como no caso do problema do viaxante.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Autoorganización 
* Propiedade emerxente

### Ligazóns externas
* [Exemplo (en castelán) do OCF](https://web.archive.org/web/20070612021212/http://sci2s.ugr.es/publications/ficheros/OCH%20Modelos%20y%20Nuevos%20Enfoques%20(Chapter).pdf)
Turing

**Turing** pode referirse a:

*Alan Turing, de quen derivan o resto dos nomes desta lista.
*Turing (linguaxe de programación)
*Turing (cifra)
*Completitude de Turing
*Máquina de Turing
*Número de Turing
*Proba de Turing
*Proba inversa de Turing
*Tese de Church-Turing 
*Premio Turing
*Interface de TURing
**Turing* (novela), por Christos Papadimitrou, publicada en 2003
Charlie Sheen

**Carlos Irwin Estévez**, coñecido como **Charlie Sheen**, nado en Nova York o 3 de setembro de 1965, é un actor estadounidense de orixe galega e irlandesa.
## Traxectoria
Sheen naceu como **Carlos Irwin Estévez** en Nova York, a súa nai é Janet Templenton, profesora de arte, e o seu pai o actor Martin Sheen, criouse en Malibú (California) cos irmáns, tamén actores, Emilio Estevez, Ramon Estevez e Renée Estevez. Sheen estudou no Instituto de Santa Monica, onde destacou como xogador de béisbol e fixo tamén varios filmes en Super-8 cos seus amigos e futuros actores Rob Lowe e Christopher Penn. Unhas poucas semanas antes da súa graduación Sheen foi expulsado do centro polas súas pobres notas e escaso interese.

Apareceu por primeira vez nun filme aos nove anos, acompañou ao seu pai en The Execution of Private Slovik, unha película feita para a televisión en 1974, aínda que realmente a súa carreira cinematográfica empezou en 1984 cun papel secundario en *Amencer vermello* de John Milius, o seu primeiro papel importante foi en *Platoon* (1986).

## Filmografía 
* *Amencer vermello* (1984)
* *The Boys Next Door* (1985)
* *Lucas* (1986)
* *The Wraith* (1986)
* *Platoon* (1986)
* *Wisdom* (1986)
* *Three for the Road* (1987)
* ''No Man's Land* (1987)
* *Wall Street* (1987)
* *Never on Tuesday* (1988)
* *Young Guns* (1988)
* *Eight Men Out* (1988)
* *Major League* (1989)
* *Catchfire* (1990)
* *Cadence* (1990)
* *Courage Mountain* (1990)
* *Navy SEALs* (1990)
* *Men at Work* (1990)
* *O principiante* (1990)
* *Hot Shots!* (1991)
* *Oliver Stone: Inside Out* (1992) (documental)
* *Beyond the Law* (1992)
* *Deadfall* (1993)
* *National Lampoon's Loaded Weapon 1* (1993)
* *Hot Shots! II* (1993)
* *The Three Musketeers* (1993)
* *The Chase* (1994)
* *Major League II* (1994)
* *Terminal Velocity* (1994)
* *Loose Women* (1996)
* *Frame by Frame* (1996)
* *All Dogs Go to Heaven 2* (1996) (voz)
* *The Arrival* (1996)
* *Shadow Conspiracy* (1997)
* *Money Talks* (1997)
* *Under Pressure* (1997) 
* *Postmortem* (1998)
* *Junket Whore* (1998) (documental)
* *Free Money* (1998)
* *No Code of Conduct* (1998)
* *Five Aces* (1999)
* *Being John Malkovich* (1999)
* *Lisa Picard Is Famous* (2000)
* *Good Advice* (2001)
* *Last Party 2000* (2001) (documental)
* *The Making of Bret Michaels* (2002) (documental)
* *Pauly Shore Is Dead* (2003)
* *Scary Movie 3* (2003)
* *Golpe en Hawai* (2004)
* *3 & 3* (2005)
* *Foodfight!* (2007) (voz)

## Televisión 
* *The Execution of Private Slovik* (1974)
* *Silence of the Heart* (1984)
* *The Fourth Wise Man* (1985)
* *Out of the Darkness* (1985)
* *Charlie Sheen's Stunts Spectacular* (1994)
* *Friends* (1996)
* *Rated X* (2000)
* *Spin City* (Entre 2000 e 2002 substituíndo a Michael J Fox)
* *Two and a Half Men'' (2003-2011)
Illa Grande do Gurupá

**Illa Grande do Gurupá** é a segunda illa máis grande do delta do río Amazonas, localizada próxima á confluencia dos ríos Amazonas e Xingu, a oeste da illa do Marajó, no estado do Pará, Brasil. A illa ten unha superficie de 4.864&nbsp;km², sendo a 119ª maior illa do mundo e a 4ª maior do Brasil. É parte integrante do municipio de Gurupá, no Estado do Pará.

## Historia
Segundo o libro *O grande Amazonas: mítologia, história e sociologia,* o termo “gurupá” vén da unión do tupí *guru* (boca) e *pa* (larga), en razón das canles do Amazonas que circundan a illa. Antes de chamarse illa Grande de Gurupá, chamábase “ilha de Tucujus” en virtude da tribo indíxena que a habitaba.

Ao redor de 1620, os portugueses alarmados co número de feitorias inglesas e neerlandesas na rexión da foz do Amazonas decidiron actuar. canles das augas do río Amazonas que os leva a un certo "vaivén", conforme a forza das mareas. Na illa e as súas adxacentes, onde afloran os sedimentos recentes, o terreo preséntase alagado en case a súa totalidade no período entre os meses de decembro a setembro

Nela se sitúa a "Reserva de Desenvolvimento Sustentável Itatupã–Baquiá", con 64.441,29 hectáreas, creada o 14 de xuño de 2005.

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
*"Paraná" no Dicionario en liña Caldas Aulete
Isabela

**Isabela** é a maior illa do arquipélago das Galápagos, administrada por Ecuador. Ten unha área de 4.588&nbsp;km² e é a maior illa das Galápagos.

O seu nome vén da raíña Isabel I que patrocinou a viaxe de Cristovo Colón no que descubriu o Novo Mundo. O seu punto máis elevado é o volcán do lobo cunha altura de 1.707 m. A forma da illa é o produto da fusión de varios grandes volcáns, con case 2.000 m de altitude, nunha única illa.

Na illa pódense observar as tartarugas do arquipélago. É rica en biodiversidade: preto da costa vense gran variedade de aves mariñas, como pingüíns, petreis, corvos mariños, falcóns das Galápagos, pombas das Galápagos, pelicanos, iguanas mariñas, tartarugas, leóns mariños e caranguexos. Nas vertentes e caldeiras dos volcáns de Isabela hai aínda vexetación moi interesante.

Isabela tamén é un cantón do Ecuador cuxa capital é a localidade de Puerto Villamil, a maior da illa e a terceira maior do arquipélago, situada na punta sueste da illa.

## Notas
## Véxase tamén
Caviana

A **illa Caviana** é unha illa situada fronte á costa norte da illa de Marajó, no delta das terras baixas na desembocadura do río Amazonas, no estado de Pará (Brasil).

A illa é un lugar excelente para observar o remuíño da marea coñecido como *pororoca*, do río Amazonas, onde as augas atópense na entrada das mareas do Atlántico e forman unha grande onda, que é unha atracción turística, tamén e é un refuxio para os observadores de paxaros.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Worldwildlife.org Terrestrial Ecoregions: *marajó várzea*
La ciudad de cristal

***La ciudad de cristal*** é un filme documental dirixido por Augusto Portela en 1926, con textos escritos por Adolfo Torrado Estrada.

## Características 
O filme foi subvencionado polo concello da Coruña con intención de facer publicidade da cidade fóra, ademais de localizacións na cidade rodáronse secuencias nos concellos veciños. O filme estreouse en marzo de 1927 e a diferenza dos documentais rodados desde os anos dez en Galicia procuraba unha certa calidade artística.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Molezún, Fernando (18/10/2010). El documental que volvió del exilio, *La Voz de Galicia* .
Economía de Macedonia do Norte

A **economía de Macedoniado Norte** evolucionou cara a unha economía máis liberalizada, cun tecido empresarial mellorado, dende que acadou a independencia de Iugoslavia en 1991, que privou o país dos seus mercados protexidos clave e os grandes pagos de transferencia dende Belgrado. Antes da independencia, Macedonia do Norte era a república máis pobre de Iugoslavia (representando só o 5% da produción federal total de bens e servizos). A ausencia de infraestruturas, as sancións das Nacións Unidas sobre o seu principal mercado, a República Federal de Iugoslavia, e o embargo económico grego obstaculizaron o crecemento económico até 1996.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ministerio de Economía da República de Macedonia do Norte
* Invest North Macedonia 
* Dirección de Zonas de Desenvolvemento Tecnolóxico Industrial
Skinny Puppy

**Skinny Puppy** foi un grupo de música industrial da cidade canadense de Vancouver formado en 1982. Nun principio non era máis que un proxecto experimental de cEvin Key mentres inda estaba no grupo Images In Vogue, tamén se unira na experiencia Nivek Ogre como vocalista e Skinny Puppy acabou por se converter na súa banda principal. Key e Ogre foron os únicos membros permanentes na vida do grupo, outros membros que pasaron pola banda foron Dwayne Goettel (1986–1995), Dave Ogilvie (1982-1995), Mark Walk (desde 2003) e como convidados pasaron polo grupo Bill Leeb (1985–1986, co nome de Wilhelm Schroeder), Al Jourgensen (1989) e moitos outros.
miniatura|Skinny Puppy en Londres en 2005
Inspirada na música de grupos como Nocturnal Emissions, Portion Control e The Legendary Pink Dots os Skinny Puppy experimentaron con técnicas de gravación analóxica e dixital, compoñendo música con sintetizadores, caixas de ritmos, percusións acústicas, distorsións, samplers e instrumentos musicais convencionais da música rock. Tamén incorporaron pezas de filmes e de transmisións de radio nas súas cancións, aplicando amplamente o efecto de distorsión e outros efectos na voz de Ogre que grava frecuentemente como se recitase un monólogo interior. Os temas das súas cancións van desde os dereitos animais, a política, a relixión, a droga, a doenza á degradación ambiental ou ao terror.
Illa Adelaide

A **Illa Adelaida**, denominada **illa Belgrano** de xeito oficial pola Arxentina. É unha illa da Antártida, de considerable tamaño, uns 135&nbsp;km de longo por 32&nbsp;km de ancho, 4.463&nbsp;km², e situada no Océano Glacial Antártico, ao oeste da Península Antártica e moi próxima a ela, especificamente fronte á Península Arrowsmith, case inmediatamente ao sur do círculo polar antártico e ao norte da Baía Margarita.

Alcanza unha altitude máxima de 2.317 m, e ten unha liña de costa de 369&nbsp;km. Está case completamente cuberta de xeo permanente.

A República Arxentina inclúe a esta illa no Departamento Antártida Arxentina dentro da provincia de Terra do Fogo, Antártida e Illas do Atlántico Sur, para Chile forma parte do Territorio Chileno Antártico e para o Reino Unido do Territorio Antártico Británico, pero estas reclamacións están suspendidas en virtude do Tratado Antártico.

Foi descuberta en 1832 por unha expedición británica ao mando de John Biscoe, e bautizada por el en honra á raíña Adelaide do Reino Unido. O primeiro recoñecemento da illa efectuouno a expedición antártica francesa de 1908-1910 ao mando de Jean-Baptiste Charcot.

Nas costas desta illa sitúanse actualmente as bases Rothera do Reino Unido, e as bases chilenas Guesalaga e Carvajal.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
### Ligazóns externas
* BAS Mapping Catalogue
* Images at BAS
Milne Land

**Milne Land** ou **Milneland** é unha grande illa de 3.913&nbsp;km², no fiorde de Scoresby Sund no leste de Groenlandia. É a terceira illa máis grande de Groenlandia, logo da illa principal de Groenlandia e da illa de Disko. O seu nome (*Terra de Milne*) débese ao almirante británico David Milne. A máxima elevación da illa é de 2.200 m.

Esta illa é popular entre os alpinistas.

## Xeografía 
A illa ten 113&nbsp;km. de lonxitude desde o punto de Moraene no suroeste ata o punto de Bregne no nordés e ata 45&nbsp;km de ancho, e 3.913&nbsp;km² de superficie. É parte dun arquipélago que inclúe  Storo e Illa Sorte no Noroeste, Illa Denmark no sur, e as Illas Bjorne no nordés. Cape Leslie é a punta sueste de Milneland.

A illa está separada: da península de Renland, no norte, por øfjord (6 a 10&nbsp;km de ancho), da península de Gåseland, no sur, por Fønfjord (4 a 6&nbsp;km de ancho), e da costa continental, no oeste, por Rødefjord (4 a 14&nbsp;km de ancho), da gran península no leste, Terra de Jameson atópase a máis de 40&nbsp;km a través do Scoresby Sund.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Groenlandia

### Ligazóns externas
* Peakbagger
* The spectacular east face of Grundtvigskirchen
Illa Hoste

A **illa Hoste** é unha das illas máis austrais de Chile, situada na comuna de Cabo de Fornos, Provincia da Antártica Chilena, XII Rexión de Magalláns e da Antártida Chilena. Está situada entre a illa Navarino polo leste e a illa Grande de Terra do Fogo polo norte, da cal está separada polo canle Beagle. Forma parte do Parque Nacional Alberto de Agostini. O punto máis meridional da illa é o falso Cabo de Fornos, na península de Hardy

A fins do século XIX foi profusamente explorada e documentada por unha expedición científica francesa a bordo da nave "Romanche". Posteriormente foi ocupada parcialmente por concesións gandeiras do goberno chileno sen éxito e logo abandonada. Algunhas familias yámanas habitárona ata fins do século XX tamén arrasadas por pescadores e aventureiros. A fins dos anos setenta, como consecuencia da tensión bélica entre Chile e a Arxentina, utilizouse como refuxio para naves de guerra chilenas, sen ser habitada en forma permanente.

A finais do século XX foi obxecto dunha expedición científico - xeográfica dirixida polo enxeñeiro Jorge Milla, que atravesou desde o Estero Fouque, no sector oriental, atravesou o lago A Monneraye e arribou ata a Baía Xeada no Estero Ponsonby. O grupo alcanzou o seo Ano Novo, situado na parte austral da illa. Determinouse que a cuberta vexetal presente é débil e fráxil sendo todo o chan da illa saturado de auga, con todo pola topografía parece adecuada para a súa exploración en caiac. O sector oriental da illa, península Cook, permanece inexplorado. O sector norte e occidental, foron habitados e explorados en certos períodos.

O acceso á Illa Hoste actualmente pode realizarse por vía marítima, utilzando as naves que realizan o tráfico entre Punta Arenas e Porto Williams pola Canle Beagle. En tal caso convén descender do buque no PS Yámana situado na ribeira norte da Canle Beagle na Illa de Terra do Fogo e desde alli cruzar en caiac ata a Illa Hoste.

Na súa novela *Magellania*, Jules Verne describiu unha república imaxinaria na illa Hoste.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Rexión de Magallanes e da Antártica Chilena

### Ligazóns externas
* Mayor altura islas Sud América - sobre 1000 metros.
* Isla Hoste
* Montes Sampaio en península Dumas, Isla Hoste
Heinrich Sutermeister

**Heinrich Sutermeister**, nado en Feuerthalen o 12 de agosto de 1910 e finado en Morges o 16 de marzo de 1995, foi un compositor suízo de ópera do século XX.

## Traxectoria 
Heinrich Sutermeister foi alumno de Hans Pfitzner e de Carl Orff e exerceu como profesor no Conservatorio de Hannover (1963-75). A súa obra, de estilo neoclásico, abarca obras sinfónicas, relixiosas e para a escena (*Romeo e Xulieta*, 1940; *A illa encantada*, 1942; *Madame Bovary*, 1962).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Composers Schott-Music: Heinrich Sutermeister
Sutermeister

**Sutermeister** pode referirse á:

* Hans Martin Sutermeister, médico, escritor e político suízo;
* o seu irmán Heinrich Sutermeister, compositor suízo de ópera.
Rei (xadrez)

O **rei** () é unha das pezas do xogo do xadrez. O obxectivo do xogo (xaque mate) é a súa captura. Cada bando dispón dun rei ao comezo da partida, que debe protexer. En notación alxébrica dise que o rei branco comeza a partida en e1 e o negro en e8.

### Xaque e xaque mate 
O rei móvese en calquera dirección, aínda que só se pode desprazar unha casa en cada movemento, fóra da xogada especial chamada enroque. Cando o rei atópase ameazado dise que se atopa "en xaque".

### Rei afogado 
O afogado é unha posición que pode ocorrer en certas circunstancias:

* O rei non está ameazado
* Todas as xogadas que podería facer o xogador ao que toca mover, deixarían o seu rei nunha casa na que sería capturado

Se isto ocorre, dise que o rei está "afogado" e a partida termina en táboas

### O rei durante a partida 
miniatura|200px|Rei (diante) e peóns (detrás)
Durante a apertura e o medio xogo, é infrecuente que o rei desempeñe un papel activo no desenvolvemento das pezas ou que participe na acción con carácter ofensivo. Normalmente, os xogadores buscarán protexelo de posibles ataques do adversario situándoo nun dos flancos, en especial mediante o enroque protexido por peóns. Con todo, no final, o rei emerxe como peza activa e ofensiva que normalmente pasa a ocupar o centro do taboleiro.

É difícil asignar un valor ao rei en relación co doutras pezas, xa que é unha peza que non pode ser capturada ou cambiada polas demais. Neste sentido, o seu valor sería infinito. Pero en canto ás súas posibilidades como peza ofensiva no final, adóitaselle considerar lixeiramente superior ao bispo ou o cabalo.

## Movementos
Los Carayos

**Los Carayos** foi un supergrupo francés de rock alternativo da década dos 80 do século XX. A maior parte das letras das súas cancións eran traducións e arranxos sobre composicións alleas. Foi o xermolo do que despois se coñecería como Mano Negra.

## Composición 
* François Hadji-Lazaro (líder dos Garçons Bouchers e de Pigalle) : violín, mandolina eléctrica, banxo, acordeón, zanfona, gaita, whistle. 
* Manu Chao (cantante dos Hot Pants e futuro fundador da Mano Negra) : guitarras
* Schultz (cantante e guitarrista de Parabellum): guitarras
* Alain Wampas (primeiro contrabaixo das Wampas, futuro contrabaixo da Mano Negra e dos Happy Drivers) : contrabaixo
* Antoine Chao (irmán de Manu Chao e futuro trompetista de Mano Negra) : caixa e percusións

## Discografía 
* Ils ont osés ! Live au cithea - 12" (1986), All Or Nothing(prod D.Pasquier)
# I don't mind (trad.) 1'12
# Grüssen von Deutchland (Schultz) 1'47
# Muleskinner Blues (trad.) 2'23
# Big Balls in Nashville (trad.) 2'36
# Knocking (trad.) 1'56
# Madeleine (trad.) 2'07
# Just over that girl (trad.) 1'49
# Les Carayos (François) 2'45
* Hot Chicas (compilacion)
** Chew Tobacco rag et Roberta
* L'eau de feu (7"), Boucherie productions
** face B: These Boots are made for walking
* Persistent et signent
# By The Sea
# Oscar Tramor
# Madaline
# Slow Down Little Jaguar
# Schultz Blues
# Rosamayor
# Superdoopoodoodoo
# L'eau de Feu
# Roberta
# Los Carayos
# By The Sea
* Au prix où sont les courges
# Drowsie Maggie
# L'escalier
# Sit Alone
# Ai Vai
# Chicoutimi
# Mama
# Mustapha
# Drunken Down
# Carburador
# Walking Alone
# Emmylou
# Juanita y Paquita

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Manu Chao
### Ligazóns externas 
* Discografía e anacos para escoitar 
* Un clip de Los Carayos
Jürgen Moltmann

**Jürgen Moltmann**, nado 8 de abril de 1926 en Hamburgo, Alemaña, e finado en Tübingen o 3 de xuño de 2024, foi un teólogo protestante.

## Traxectoria 
O seu pai era un gran mestre da masonería. De mozo idolatraba a Albert Einstein o que lle levou a estudar matemáticas e física. Entre as súas lecturas destacaba Goethe e Nietzsche

Participou na segunda guerra mundial como auxiliar das forzas aéreas xermanas. Feito prisioneiro, durante varios anos estivo confinado como prisioneiro de guerra en varios campos aliados. Alí tomou unha conciencia atormentada dos crimes do seu país, dos horrores de Auschwitz e Buchanwald caendo nunha crise existencial e intelectual.

Pasou algún tempo nun campo en Escocia onde traballou na reconstrución material das áreas arrasadas polos bombardeos alemáns. Alí quedou fondamente conmovido pola acollida da poboación local aos prisioneiros. Nos diversos campos onde estivo entrou en contacto con prisioneiros cristiáns que o introduciron no que para el foi unha nova fe.

De volta a Hamburgo implicouse nun traballo eclesiástico intentando recuperar o modelo da Igrexa Confesante de Karl Barth e Dietrich Bonhoeffer, unha comunidade resistente fronte ao poder do nazismo. Pretendía traballar nunha teoloxía para os superviventes da súa xeración. Pero, moi cedo, quedou decepcionado ao ver que se reproducían as vellas estruturas dun protestantismo mudo e cego que intentaba esquecer o pasado recente.

Estudou na Universidade de Göttingen e iniciou a súa propia traxectoria intelectual. Foi profesor de teoloxía sistemática en Bonn e en Tubinga e converteuse nun dos pensadores protestantes máis influentes.

## Pensamento 
Para entender a dimensión espiritual ha de comezarse por comprender o que significa experiencia: non se dá ningunha experiencia elemental da vida sen apertura, é dicir, se non se está disposto a transformarse por dentro.

O home é arela, é un ser erótico que ten nostalxia do absoluto por iso diviniza os cousas caducas, esixe demasiado das criaturas e remata destruíndoas e agredíndose a si mesmo.

A experiencia espiritual do cristián é un si total e sen reservas á vida, resitúa as cousas no seu equilibrio e plenitude porque quen ama ao Deus vivente, ama a vida de todos os seres vivos e loita contra o que diminúe a súa plenitude.

Entende a escatoloxía como promesa e fonte de esperanza. Factor que mobiliza e dá sentido a loita pola xustiza, a solidariedade e a socialización de toda a humanidade.

En Xesús de Nazaret descobre a un Deus que non é impasible, senón que sofre por amor. Un Deus abandonado por Deus. Un Deus que se fai presente nos esmagados pola historia.

Moltmann ve no cristianismo unha dimensión política liberadora próxima á teoloxía da liberación. No seguimento de Xesús, unha Igrexa renovada polo Espírito debe ser unha comunidade que opte polos pobres e humillados.

## Obras 
* *Theologie der Hoffnung* (1968

* *Der gekreuzigte Gott* (1972)
* *Mensch* (1973)
* *Trinität und Reich Gottes* (1980)
* *Neuer Lebensstil * (1977)
* *A dignidade humana* (1983)
* *Was ist heute Theologie?* (1988)
* *Der Geist des Lebens* (1992)
Cabalo (xadrez)

O **cabalo** (♘♞) é unha peza do xogo do xadrez. En inglés, denomínaselle *knight* (cabaleiro), e en francés *cavalier* (idem).

Ao comezo da partida cada bando dispón de dous, que se sitúan entre as torres e os bispos, nas casas B1 e G1 (cabalos brancos), e B8 e G8 (cabalos negros) do taboleiro (véxase Figura 1).

O movemento do cabalo é máis ben encerellado, xa que é a única peza que pode saltar por encima das demais, describindo unha traxectoria en forma de L. É dicir, desprázase dúas casas en dirección horizontal ou vertical e unha en dirección perpendicular á anterior (véxase Figura 2).

O cabalo está ben adaptado para atacar á vez varias pezas inimigas, e é a única peza que pode ameazar á raíña quedando fóra da súa liña de ataque. Con todo, pola mesma razón, os peóns están ben adaptados para limitar o avance dun cabalo.

Considérase que o cabalo ten un valor similar ao do bispo. O bispo pode desprazarse dun extremo ao outro do taboleiro nunha quenda se non hai pezas que o bloqueen, o que a un cabalo levaríalle ata tres quendas. Con todo, o cabalo ten unha maior mobilidade que o bispo cando hai moitas pezas no taboleiro, e ademais pode alcanzar calquera casa sen restricións de cor.

O seu limitado rango de acción fai que sexa moi recomendable telo no centro ampliado do taboleiro (as casas que están no cadrado de esquinas c3-c6-f6-f3), pois só nesas casas terá ata oito casas distintas ás que desprazarse. Nos lados, e sobre todo nas esquinas, o seu poder vese drasticamente reducido, polo que normalmente é unha mala xogada mover o cabalo lonxe do centro do taboleiro (véxase Figura 3).

* O Cabalo pode ser descrito como o *clown*, o mal raparigo ou a arma secreta do xadrez.
* O Cabalo caracterízase por actuar dun modo completamente diferente ás demais pezas. Por exemplo, pode realizar o que non é factible ás demais, é dicir, saltar sobre elas, ben sexan pezas do bando propio ou do contrario.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Xadrez
* Problema do cabalo
Táboas (xadrez)

**Táboas** é o nome que ten o empate no xogo do xadrez. Nos torneos, este resultado outorga medio punto a cada xogador, expresado xeralmente como "0.5-0.5" ou "½-½".

## Cando conclúe unha partida en táboas?
Hai varias condicións establecidas nas que unha partida de xadrez declárase empate:

1. Material insuficiente.

*a) Sobre o taboleiro non hai máis pezas que os reis.
*b) Rei e cabalo ou rei e alfil contra rei só.
*c) Rei e cabalo ou rei e alfil contra rei e cabalo.

2. Repítese a posición no taboleiro  por terceira ocasión no transcurso da partida.

3. O bando ao que lle toca mover non ten xogadas legais dispoñibles e ademais o seu rei non está en xaque (a isto denomínaselle afogado).

4. Cando transcorreron 50 xogadas (por cada bando) (movemento 50) desde a última vez que se capturou unha peza ou desde a última vez que se moveu un peón.

5. Xaque continuo: Este é o termo que se aplica ás situacións nas cales un xogador pode, dun modo indefinido, ir dando xaques ao rei contrario, pero sen poder chegar ao xaque mate.
O xaque continuo (ou xaque perpetuo) é moi útil para aquelas situacións nas que un xogador non ten outro recurso para defender unha mala posición; evita deste xeito a perda da partida.

6. Ademais, os xogadores dunha partida poden acordar táboas en calquera momento da mesma. A isto denomínaselle táboas de mutuo acordo.