open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Itsasondo

[dereita|miniatura|Vista de Itsasondo xunto á estrada [N-I.]]
**Itsasondo** é un concello da provincia de Guipúscoa, no País Vasco. Atópase na comarca de Goierri, a 38&nbsp;km de Donostia.

O termo municipal ten unha extensión de 8,94&nbsp;km². Tiña en 2015 675 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Chapecó

**Chapecó** é un municipio brasileiro do estado de Santa Catarina. Está situado na rexión Oeste do estado, na fronteira co estado de Rio Grande do Sul separado polo río Uruguai. Ten unha poboación de 209.553 habitantes (2016).

Fundouse en 1917 e o seu nome provén do tupí *Xapeco* que significa "lugar desde onde se ve o camiño da plantación". Ao principio o poboado era un distrito agrícola, pero co pasar dos anos afirmouse como un polo económico nacional baseado na cría de porcos e a avicultura. As principais etnias presentes en Chapecó son a alemá, italiana e polaca.

O turismo está basicamente dirixido ás feiras agrícolas e agroindustriais. A principal realízase cada dous anos, a EFAPI (Exposición-Feira Agropecuaria e Industrial), no parque de exposicións Tancredo Neves, que conta cunha estrutura de catro pavillóns de exposición xeral, comercial e outras áreas para a exposición gandeira e agrícola, como un lago, unha instalación para diversións e rodeo, ademais dun escenario para a presentación de espectáculos, onde poden entrar ata 80 mil persoas.

A economía de Chapecó está enfocada na agroindustria e prestación de servizos, tendo grandes empresas como Aurora e Sadia. Dentro do mundo deportivo, destaca o Chapecoense, o cal milita no Campionato Brasileiro Série A.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web oficial
Palma del Río

**Palma del Río** é un concello español da provincia de Córdoba, en Andalucía. Atópase no Valle Medio del Guadalquivir, a 55 metros de altitude e a 60&nbsp;km de Córdoba.

Tiña en 2015 unha poboación de 21.522 habitantes. Ademais do núcleo principal do municipio, existen outros dous núcleos urbanos de importancia no termo: El Calonge, que se creou na década de 1960 polo Instituto Nacional de Colonización, e El Mohíno.

Pola súa localización xeográfica, a influencia sevillana é tan importante como a cordobesa. Palma del Río é coñecida por dúas cousas, polas súas laranxas, e por ser berce de grandes toureiros, entre eles o Cordobés, o Palmeño, o Barquillero, o Niño de Palma del Río e as Irmás Palmeño.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web do concello
Saudia

**Saudia** (árabe: السعودية‎‎ *as-Suʿūdiyyah*), tamén coñecida como **Saudi Arabian Airlines** (الخطوط الجوية العربية السعودية), é a aeroliña nacional de Arabia Saudita con sede en Jeddah. A súa principal base de operacións atópase no aeroporto Internacional Rei Abdulaziz, ademais de ter centros de conexión secundarios no aeroporto Internacional Rei Khalid de Riad e no aeroporto Internacional Rei Fahd de Dammam. É a terceira aeroliña máis grande de Oriente Medio en termos de beneficios, tras Emirates e Qatar Airways. Realiza voos regulares domésticos e internacionais a uns 120 destinos de Oriente Medio, África, Asia, Europa e Norteamérica. Saudia é membro da Organización de Aeroliñas Árabes e uniuse á alianza SkyTeam o 29 de maio de 2012.

## Frota 
En decembro de 2016 a frota de Saudia estaba formada polos seguintes avións:

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina da aeroliña
Middle East Airlines

**Middle East Airlines – Air Liban S.A.L.** (árabe: طيران الشرق الأوسط ـ الخطوط الجوية اللبنانية‎‎ *Ṭayyarān al-Sharq al-Awsaṭ - al-Khuṭūṭ al-jawiyyah al-lubnāniyyah*), comunmente coñecida como **Middle East Airlines (MEA)** (árabe: طيران الشرق الأوسط‎‎ *Ṭayyarān al-Sharq al-Awsaṭ*), é a aeroliña nacional do Líbano. Ten a súa sede en Beirut, preto do aeroporto Internacional Rafic Hariri. Realiza voos internacionais regulares a Asia, Europa, Oriente Medio e África dende o seu centro de conexións no aeroporto Rafic Hariri.

Middle East Airlines é membro da alianza de aeroliñas SkyTeam, a Organización Árabe de Aeroliñas (AACO), e a Asociación de Transporte Aéreo Internacional (IATA). A compañía expresou o seu interese por converterse en membro asociado da alianza SkyTeam a principaios de 2006 nunha conferencia de prensa en Nova York. O 28 de febreiro de 2011 MEA asinou oficialmente o acordo de asociación con SkyTeam nunha cerimonia en Beirut. O 28 de xuño de 2012. MEA uniuse oficialmente á alianza para converterse no seu 17º membro, ademais do seu segundo membro do Oriente Medio.

## Frota 
En setembro de 2016 a frota de Middle East Airlines estaba formada polos seguintes avións:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina da aeroliña
Ranger 3

**Ranger 3** foi a primeira sonda do Bloque II do programa Ranger da NASA pensado para enviar sondas non tripuladas á Lúa e fotografar a súa superficie antes de impactar nela. Foi lanzada mediante un Atlas-Agena B o 26 de xaneiro de 1962 desde a plataforma LC-12 do Centro Espacial de Cabo Cañaveral.

## Características 
Ranger 3 foi enviada a impactar contra a superficie lunar e comezar a fotografala dez minutos antes do choque. A bordo levaba unha cápsula que debería ter soportado o impacto e depositado un sismómetro na superficie. A súa misión tamén incluía medir a radiación gamma no espazo interplanetario, estudar a reflectividade do radar na superficie lunar e seguir facendo probas técnicas para desenvolver mellores sondas interplanetarias.

## A nave 
A sonda foi a primeira cun deseño do denominado Bloque II, unha mellora das dúas Ranger previas. Estaba formada por unha base hexagonal de 1,5 m de diámetro sobre a cal se atopaba unha estrutura cónica de aluminio de 3,1 m de alto coroada por unha esfera de 65&nbsp;cm de diámetro formada no seu exterior por madeira de balsa e contendo no seu interior un sismómetro que debería quedar pousado na superficie lunar tras o impacto da nave. Ranger 3 levaba tamén un motor para corrección de rumbo e outro para retrofreado. A enerxía eléctrica era proporcionada por dous paneis solares que lle daban á nave unha envergadura de 5,2 m; a enerxía almacenábase nunha batería de prata-cinc de 11,5&nbsp;kg de peso e 1000 vatios-hora. Acaroada á base atopábase unha antena parabólica de alta ganancia, mentres que o resto de instrumentos repartíanse entre a base e o cono. A bordo atopábase tamén unha antena omnidireccional de media ganancia. As comunicacións corrían a cargo de dous transmisores funcionando a 960 MHz, un cunha potencia de 3 W e outro de 50&nbsp;mW. O control de actitude era proporcionado por un controlador de estado sólido, por sensores solares e terrestres e por varios por chorros de control. O control térmico era pasivo, mediante recubrimentos dourados, pintura branca e superficies de aluminio puído.

## Instrumentos 
Ranger 3 levaba a bordo varios insrumentos:

*Unha cámara Vidicon de televisión.
*Un espectrómetro de raios gamma montado nun mastro de 1,8 m de lonxitude.
*Un altímetro radar.
*Un sismómetro a ser deixado na superficie lunar tras o impacto, alimentado por seis baterías de prata-cadmio e cun transmisor de 50&nbsp;mW. Debería ter aterrizado na Lúa a entre 130 e 160&nbsp;km/h tras separarse do resto da nave momentos antes do impacto.

## Perfil da misión 
Ranger 3 foi enviada cara a Lúa cunha velocidade excesiva debido a un problema de guiado do foguete lanzador. Como resultado, a nave pasou a 36.800&nbsp;km da superficie lunar o 28 de xaneiro antes de entrar nunha órbita heliocéntrica. Do voo puidéronse recuperar algúns datos útiles de enxeñería.

## Notas
José Fernández Carballo

**José Fernández Carballo**, finado en Madrid o 20 de novembro de 1902, foi un impresor e político galego.

## Traxectoria 
Dono dunha imprenta, foi fundador e propietario de *El Regional*. Adscrito ao Partido Liberal, na facción liderada por Benigno Quiroga Ballesteros, foi concelleiro de Lugo e deputado provincial.

## Vida persoal 
Casou con Concepción Varela.

## Notas
La Rambla, Córdoba

**La Rambla** é un concello español da provincia de Córdoba, en Andalucía. Atópase na Campiña Sur, a 358 metros de altitude e a 41&nbsp;km de Córdoba. En 2015 tiña 7547 habitantes.

## Historia 
Sobre o lugar que ocupa La Rambla asentouse un poboado prehistórico no lugar chamado La Minilla, onde hai algúns anos acháronse uns vasos campaniformes con máis de 3000 anos. Posteriormente asentaríase unha cidade romana que amurallaría a poboación e sobre esta os musulmáns fundarían Al-Ramla (que significa areal). En 1480 a tenencia do seu castelo foi outorgada a Gonzalo Fernández de Córdoba, "O Gran Capitán".

Pero o 6 de febreiro de 1521 La Rambla viviu o acontecemento histórico máis importante durante o reinado de Carlos I, ao reunirse nela as cidades anticomuneiras de Andalucía para ratificar ao Rei. La Rambla era vila de reguengo pertencente á xurisdición de Córdoba. En 1647 Filipe IV permítelle nomear alcalde maior, pero cinco anos máis tarde a entrega ao Conde-Duque de Olivares, cuxo herdeiro, o marqués de El Carpio, véndea en 1677 aos marqueses de Almodóvar, máis tarde señores de La Rambla.

En La Rambla o 4 de marzo de 1864 naceu Alejandro Lerroux, que ocupou a presidencia do goberno durante un breve período da Segunda República Española.

## Economía 
A súa principal fonte de riqueza segue sendo a agricultura, aínda que destaca a incipiente e próspera industria oleira, con máis de 110 fábricas que distribúen os seus produtos por todo o mercado nacional, e, de maneira progresiva vaise incorporando ao mercado internacional.

Pero, aínda sendo a industria oleira a máis importante, non é a única, conta o municipio de La Rambla cunha moderna fábrica de fariña, das máis grandes de España, outras de maquinaria agrícola, e as cooperativas olivareira. Contaba ata fai moi pouco cunha cooperativa vitivinícola actualmente en liquidación.

Está a verse un pulo elevado de empresas do moble, cunhas 40 industrias. Centros comerciais especializados en artigos de agasallo fan de La Rambla un gran centro comercial da comarca.

## Lugares de interese 
200px|thumb|Torre das Monxas
* Igrexa parroquial da Nosa Señora da Asunción
* Igrexa da Santísima Trindade
* Castelo de La Rambla
* Ermida da Inmaculada Concepción
* Igrexa do Espírito Santo
* Ermida do Calvario
* Torre das Monxas
* Casa Museo Alfonso Ariza
* Museo da Cerámica

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web do concello
Porto de Ribadeo

En Ribadeo hai tres portos:

***Porto deportivo de Ribadeo** (Porcillán)
***Porto comercial de Ribadeo** (Mirasol)
***Porto pesqueiro de Ribadeo**
Rute

**Rute** é un concello español da provincia de Córdoba, en Andalucía. Atópase na Subbética cordobesa, a 635 metros de altitude e a 94&nbsp;km de Córdoba.

Tiña en 2015 unha poboación de 10.269 habitantes. Ademais da capital municipal, no concello tamén hai varias aldeas: Zambra, Nacimiento de Zambra, Llanos de San Juan, La Hoz, Las Piedras e Palomares.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web do concello
Luis Urrengoetxea

**Luis Urrengoetxea Agirre**, nado en Amorebieta, Biscaia en 1879, foi un político vasco de esquerdas e nacionalista, un dos fundadores de Acción Nacionalista Vasca (ANV).

## Biografía 
Traballou como avogado e foi propietario de leiras na comarca biscaíña do Duranguesado. Durante a primeira década do século XX pasou de estar dentro da contorna do PNV, arredándose finalmente no 1905-1906 e achegándose ó semanario *Euskalduna*. No ano 1907, dimitiu como rexedor do concello de Bilbao por diverxencias coa dirección do partido. Porén, foi alcalde de Amorebieta entre 1914 e 1916 dentro das filas do PNV, e deputado da Deputación Foral de Biscaia de 1917 a 1919. Asistiu á Asemblea de Deputacións celebrada en Vitoria o 16 de xullo de 1917, á Comisión de Foros de Donostia o 13 de agosto do mesmo ano e á Conferencia das Deputacións de Vitoria o 19 de novembro de 1918 que pretendía promover a redacción dun estatuto de autonomía para o País Vasco. En 1917, foi presidente da Xunta de Instrución Pública da Deputación de Biscaia, presidida por Ramón de la Sota.
En 1930 foi un dos asinantes, xunto con Anacleto Ortueta e Tomás Bilbao do Manifesto de San Andrés que deu pé á fundación de Acción Nacionalista Vasca. Foi candidato de ANV por Biscaia nas eleccións xerais españolas de 1931, pero non foi escollido. Morreu en Bilbao, por razóns que non son coñecidas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Luis Urrengoetxea alcalde de Amorebieta. Celebración dos cen anos 
* Casa de Luis Urrengoetxea  
* Na Biblioteca Nacional De España
Associação Chapecoense de Futebol

A **Associação Chapecoense de Futebol**, coñecido simplemente como **Chapecoense**, é un equipo de fútbol brasileiro da cidade de Chapecó, no estado de Santa Catarina. Fundouse en 1974 e actualmente xoga na Série A do Campionato Brasileiro, a máxima categoría do país.

## Historia 
O Chapecoense foi fundado o 10 de maio de 1973 a partir da fusión de dous clubs afeccionados. En catro anos proclamouse vencedor do Campionato Catarinense de 1977, o que lle permitiría acceder ao Campionato Brasileiro de Fútbol en 1978 e 1979. Con todo, non foi ata a década de 1990 cando puido consolidarse como un dos cinco grandes clubs de Santa Catarina, xunto cos seus rivais do Avaí, Criciúma, Figueirense e Joinville. Ao longo da súa historia gañou cinco torneos estatais (1977, 1996, 2007, 2011 e 2016).

A nivel brasileiro, o Chapecoense fíxose soado por ascender desde a cuarta división ata a Série A en só seis anos, coincidindo coa reestruturación do sistema de ligas brasileiro. Desde entón nunca descendeu da máxima categoría.

En 2015 debutou na Copa Suramericana, e en 2016 deu a sorpresa ao chegar á final contra o Atlético Nacional. Con todo, nunca puideron disputala; o avión que transportaba ao cadro de persoal a Medellín sufriu un accidente aéreo que custou a vida de 71 persoas, entre elas 22 futbolistas e case todos os membros do organigrama deportivo. Por mor desta traxedia, a Confederación Suramericana de Fútbol declarouno campión da Copa Suramericana 2016.

## Palmarés 
### Torneos nacionais 
* **Campionato Catarinense (5)**: 1977, 1996, 2007, 2011, 2016.
*Subcampión do Campionato Catarinense (5): 1978, 1991, 1995, 2009, 2013.

### Torneos internacionais 
***Copa Suramericana de Fútbol (1)**: 2016.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do club
Alto Guadalquivir

O **Alto Guadalquivir** é unha comarca española da provincia de Córdoba, en Andalucía. Limita ao norte co Valle de los Pedroches, ao oeste co Valle del Guadiato e a comarca de Córdoba, ao sur coa Campiña de Baena e ao leste coa Campiña de Jaén e a comarca de Jaén.

Pode dividirse xeograficamente en tres zonas: La Sierra, La Vega e La Campiña. É unha zona eminentemente agrícola, cun crecente sector industrial.

## Concellos 
Está formada polos concellos de:
*Adamuz
*Bujalance
*Cañete de las Torres
*El Carpio
*Montoro
*Pedro Abad
*Villa del Río
*Villafranca de Córdoba

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Lista comarcal definida pola Consellería de Turismo e Deporte da Xunta de Andalucía. BOJA num. 59, de 27 de marzo de 2003.
Campiña de Baena

A **Campiña de Baena** é unha comarca española da provincia de Córdoba, en Andalucía, situada entre as serras Subbéticas e a campiña do Guadalquivir.

Limita ao norte coas comarcas de Córdoba e Alto Guadalquivir, ao oeste coa Campiña Sur, ao sur coa Subbética e ao leste coa comarca de Jaén e a Sierra Sur de Jaén.

É unha zona principalmente agrícola onde o cultivo da oliveira e a produción de aceite fíxoa merecedora da denominación de orixe Aceite de Baena.

## Concellos 
Está formada polos concellos de:
*Baena
*Castro del Río
*Espejo
*Nueva Carteya
*Valenzuela

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Lista comarcal definida pola Consellería de Turismo e Deporte da Xunta de Andalucía. BOJA num. 59, de 27 de marzo de 2003.
Finsbury Pavement

dereita|miniatura|Sinal no n.º 125, Finsbury Pavement.

**Finsbury** **Pavement** é un tramo curto da rúa que conecta Moorgate con City Road no London Borough of Islington, en Londres. Forma unha parte do London Inner Ring Road (como a estrada A501), e antes da introdución do ring of steel ao redor da Cidade de Londres formou unha importante vía cara ao London Bridge e Londres do sur.

## Historia 
O nome era anteriormente *Moor Fields Pavement*, situándose no lado de oeste do Moorfields, detrás do Bethlem Hospital. O seu nome actual deriva da súa situación dentro do histórico manor de Finsbury, o manor que forma un dos prebendados da Catedral de San Paulo de Londres, e converténdose no Metropolitan Borough of Finsbury, en 1900. A zona foi drenada por primeira vez en 1527, e o existente postern feito nunha porta na muralla da cidade en Moorgate. A comezos do século XIX o remate ao sur da rúa foi rebautizado Moorgate, pola Cidade de Londres, e o cambio de nome marcou a fronteira, mais hoxe, debido a cambios de fronteira, a maioría da rúa atópase dentro do distrito electoral de Coleman Street.

Polo 1761, a confianza de Islington pola estrada con peaxe construíu City Road, para observar o Finsbury Pavement desde a Cidade. A rúa formou unha vantaxe para o tráfico de autocar desde o norte, e en 1871, a rúa converteuse noutro beneficio para os tranvías que circulan desde Islington. En 1891, Finsbury Pavement converteuse nun ben para o metropolitano do norte servindo ao Finsbury Park, a través do túnel dos Copenhagen Fields , baixo Islington. Esta liña foi tomada polo metro de Londres en 1913, como parte da liña do norte de Highbury, e o termo estendeuse ata a estación de Moorgate. Esta vía nunca foi integrada co sistema subterráneo, e agora é manexada como a liña do norte da cidade, un servizo suburbano.

En 1825, George Batty e a súa muller fundou Batty & Co, un fabricante de condimentos, en Finsbury Pavement. Máis tarde, a empresa estabeleceu unha gran planta industrial en Peckham, que se converteu na primeira base de produción do Reino Unido de H. J. Heinz Company en 1905.

Así como Moorgate, onde a estación máis próxima de trens está na Liverpool Street, unha distancia curta ao leste que tamén ten unha estación integrada na liña de metro de Londres.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Finsbury Circus
* Barbican Centre
* Museum of London
* Bunhill Fields
Hemodiálise

En medicina, a **hemodiálise** é unha das terapias de substitución renal que pretende realizar de xeito artificial o traballo que fisioloxicamente faría o ril, isto é, a depuración de substancias de refugallo polo noso organismo. En liñas xerais, consiste en extraer do noso sangue produtos daniños para o noso corpo, como a creatinina ou a urea. Tamén pode empregarse para controlar a presión arterial ou eliminar o exceso de auga do noso organismo cando o ril non é quen de facelo.

A hemodiálise é unha das tres terapias que se poden empregar para substituír a función renal do ril. As outras dúas técnicas alternativas son a diálise peritoneal e o transplante renal.

A hemodiálise é unha técnica levada a termo por médicos nefrólogos, e habitualmente realízase nun ambiente hospitalario. En casos seleccionados pode realizarse no domicilio do paciente.

## Galería de imaxes

Hemo 11-16-17.jpg|Sala de hemodiálise, que consta dunha cadeira de brazos para o paciente e unha máquina de hemodiálise.
Schema fistule arterio-veineuse - AV fistula.jpg|Fístula de Cimino, un dos accesos clásicos para a hemodiálise.
Hemodiálisis.png|Esbozo esquemático dun circuíto típico de hemodiálise.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Hemofiltración
* Insuficiencia renal
### Ligazóns externas
* Your Kidneys and How They Work - (American) National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK), NIH
Valle de los Pedroches

O **Valle de los Pedroches** é unha comarca española situada no norte da provincia de Córdoba, en Andalucía.

Limita ao norte coas provincias de Badaxoz (Estremadura) e Cidade Real (Castela-A Mancha), ao leste coa Campiña de Jaén, ao sur co Alto Guadalquivir e ao oeste co Valle del Guadiato.

A localidade de Pedroche, situada no centro da comarca, é a máis antiga da zona e deu orixe á maioría das localidades da contorna. Por iso a comarca leva o seu nome.

## Concellos 
Está formada polos concellos de:
*Alcaracejos
*Añora
*Belalcázar
*Cardeña
*Conquista
*Dos Torres
*Fuente la Lancha
*El Guijo
*Hinojosa del Duque
*Pedroche
*Pozoblanco
*Santa Eufemia
*Torrecampo
*Villanueva del Duque
*Villaralto
*Villanueva de Córdoba
*El Viso

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Lista comarcal definida pola Consellería de Turismo e Deporte da Xunta de Andalucía. BOJA núm.. 59, de 27 de marzo de 2003.
Fogueiras de san Xoán da Coruña

As **fogueiras de san Xoán** son un acontecemento que ten lugar na noite de san Xoán na Coruña, festividade declarada de interese turístico internacional.

## Historia 
Durante o século XIX a festa de san Xoán celebrábase na Coruña, ademais de con fogueiras, con verbenas e lanzando globos ao aire, costume que aínda seguía na década de 1930 na Cidade Vella e A Peixaría, mentres que as fogueiras se seguiron a realizar por toda a cidade, mais sen verbenas. A principal festa celebrouse no Campo da Leña entre 1830 e principios do século XX. A festa acababa o día 26 de xuño co ripote na subida á Torre de Hércules.

Con todo, a festa de san Xoán na Coruña estaba en declive cando en xuño de 1970 se fundou a Comisión Promotora das Fogueiras de San Xoán da Coruña. Ese ano tivo lugar a primeira gran lumarada na avenida de Calvo Sotelo e a proclamación da primeira Meiga Maior, Estrella Pardo Castiñeiras.

O ano seguinte a celebración tivo lugar na praza de Portugal e en 1992 trasladouse á praia de Riazor. A partir dese momento a festa foi crecendo ata que en abril de 2000 o consello da Xunta de Galicia a declarou Festa de Interese Turístico de Galicia. O 30 de xuño de 2003 foi declarada Festa de Interese Turístico Nacional e en maio de 2015 Festa de Interese Turístico Internacional.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:3252-Noite de San Xoán na Praia de Riazor (A Coruña).jpg|
Ficheiro:Cacharelas San Xoán, praia Orzán, A Coruña.jpg|
3846-Noite de San Xoán na praia de Riazor e Orzán da Coruña.jpg|
Ficheiro:Fogueira de Lume Novo 5.jpg|
Ficheiro:Fogueira de Lume Novo 4.jpg|
Ficheiro:4509-Noite de San Xoan (Coruña) (19123194325).jpg|
Ficheiro:3259-Noite de San Xoán na Praia de Riazor (A Coruña).jpg|

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Blog "El sueño de una noche de San Juan"
Chariots of Fire

***Chariots of Fire*** é un filme británico dirixido por Hugh Hudson que se estreou en 1981. Conta a historia real de dous atletas nos Xogos Olímpicos de 1924: Eric Liddell, un escocés devoto cristián que corre pola gloria de Deus, e Harold Abrahams, un inglés xudeu que corre para superar os prexuízos.

O filme foi concevido e producido por David Puttnam, escrito por Colin Welland e dirixido por Hugh Hudson. Foi nomeado a sete Premios Oscar na súa 54ª edición, e gañou catro, incluíndo o galardón ó mellor filme e mellor guión. Tamén é lembrado pola súa banda sonora, obra de Vangelis, quen gañou o Oscar á mellor banda sonora.

## Personaxes 
* Ben Cross como Harold Abrahams
* Ian Charleson como Eric Liddell
* Nicholas Farrell como Aubrey Montague
* Nigel Havers como Lord Andrew Lindsay
* Ian Holm como Sam Mussabini
* John Gielgud como Mestre de Trinity College
* Lindsay Anderson como Mestre de Caius College
* Cheryl Campbell como Jennie Liddell
* Alice Krige como Sybil Gordon
* Struan Rodger como Sandy McGrath
* Nigel Davenport como Lord Birkenhead
* Patrick Magee como Lord Cadogan
* David Yelland como Príncipe de Gales
* Peter Egan como Duque de Sutherland
* Daniel Gerroll como Henry Stallard
* Dennis Christopher como Charley Paddock
* Brad Davis como Jackson Scholz

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en RottenTomatoes
Primera Catalana

A **Primera Catalana** (ata 2011 **Preferent Territorial** ou **Regional Preferent**) é a quinta categoría da liga de fútbol en Cataluña por debaixo da Terceira División e por encima da Segona Catalana. Está organizado pola Federació Catalana de Futbol.

## Historia 
A Regional Preferent nace con ese nome na tempada 1968-69 para ser a categoría intermedia entre a Terceira División e a chamada Primera Categoria. A categoría estaba formada por un único grupo de 20 equipos. Non foi ata a tempada 1983-84 cando se forman dous grupos de 18 equipos para dar resposta ao crecente número de licenzas de clubs que se produciran nos últimos anos.

Na tempada 1991-92 coincidindo coa creación da Primera Divisió catalana prodúcese o primeiro cambio de nome da categoría, que pasa a chamarse Preferent Territorial. Na tempada 2011-12 desaparece a antiga Primera Divisió catalana e a Preferent pasa a chamarse Primera Catalana pero co mesmo sistema de dous grupos.

## Sistema de competición 
Está formada por dous grupos de 18 equipos cada un, repartidos seguindo un criterio xeográfico. No grupo 1 compiten os equipos das provincias de Barcelona e Girona e no grupo 2, os de Lleida e Tarragona, máis algún de Barcelona. Isto é debido ao maior número de licenzas da provincia de Barcelona que obriga a desprazar algúns equipos das comarcas barcelonesas máis occidentais ao grupo 2.

soben 3 equipos a Terceira División, os dous campións e o gañador dunha eliminatoria a dobre partido entre os dous subcampións. Baixan 9 equipos a Segona Catalana, os catro últimos de cada grupo e o peor quinto clasificado pola cola.

Dende a tempada 2011-12, os dous campións xogan unha final a partido único e en campo neutral para decidir o gañador do título de Campión de Cataluña de Afeccionados.

## Campións 
### Dous grupos (dende 1985) 
Dende a tempada 2011-12 está **destacado** o Campión de Cataluña de Afeccionados.

### Grupo único (1968-1984) 
## Véxase tamén 
*Divisións rexionais de fútbol en España
Segona Catalana

A **Segona Catalana** (ata 2011 **Primera Territorial** ou **Primera Regional**) é a sexta categoría da liga de fútbol en Cataluña por debaixo da Primera Catalana e por encima da Tercera Catalana. Está organizado pola Federació Catalana de Futbol.

Está formada por seis grupos de 18 equipos cada un, repartidos seguindo un criterio xeográfico. No grupo 1 xogan os equipos da provincia de Girona, nos grupos 2, 3 e 4 os equipos da provincia de Barcelona, no grupo 5 os equipos da provincia de Lleida e no grupo 6 xogan os equipos da provincia de Tarragona.

## Véxase tamén 
*Divisións rexionais de fútbol en España
Tercera Catalana

A **Tercera Catalana** (ata 2011 **Segona Territorial** ou **Segona Regional**) é a sétima categoría da liga de fútbol en Cataluña por debaixo da Segona Catalana e por encima da Quarta Catalana. Está organizado pola Federació Catalana de Futbol.

Está formada por dezasete grupos de 18 equipos cada un, repartidos seguindo un criterio xeográfico. No grupo 1 xogan os equipos das Terres de l'Ebre, nos grupos 2 e 3 o resto de equipos da provincia de Tarragona, nos grupos do 4 ao 12 os equipos da provincia de Barcelona, nos grupos 13 e 14 os equipos da provincia de Lleida e nos grupos 15, 16 e 17 xogan os equipos da provincia de Girona.

## Véxase tamén 
*Divisións rexionais de fútbol en España
Quarta Catalana

A **Quarta Catalana** (ata 2011 **Tercera Territorial** ou **Tercera Regional**) é a oitava e última categoría da liga de fútbol en Cataluña por debaixo da Tercera Catalana. Está organizado pola Federació Catalana de Futbol.

Está formada por uns 30 grupos de entre 10 e 16 equipos cada un, agrupados segundo proximidade xeográfica. En función das necesidades da competición en cada momento créanse ou suprímense grupos.

## Véxase tamén 
*Divisións rexionais de fútbol en España
TAROM

**Compania Națională de Transporturi Aeriene Române TAROM S.A.**, comercializada como **TAROM**, é a aeroliña nacional de Romanía, ademais de ser a máis vella aínda activa do país. Ten a súa sede en Otopeni, no aeroporto Internacional de Bucarest-Henri Coanda, que tamén é o seu principal centro de conexións. É a aeroliña máis grande de Romanía en termos de tamaño de frota e voos e destinos internacionais, e a segunda por pasaxeiros transportados, despois de Wizz Air.

O seu nome é o acrónimo de *Transporturile Aeriene Române* (Transporte Aéreo Romanés). O 97,22% da compañía pertence ao goberno de Romanía (Ministerio de Transporte). A aeroliña uniuse á alianza SkyTeam o 25 de xuño de 2010.

## Frota 
### Actual
En decembro de 2020 a frota de TAROM estaba formada polos seguintes avións:

### Histórica
Ao longo da súa historia TAROM tamén operou os seguintes modelos:

* Airbus A310-300
* Antonov An-2
* Antonov An-24
* ATR 42-300
* BAC One-Eleven
* ROMBAC 1-11
* Boeing 707
* Boeing 737-500
* Ilyushin Il-14
* Ilyushin Il-18
* Ilyushin Il-62
* Lisunov Li-2
* McDonnell Douglas DC-10
* Mil Mi-4
* Tupolev Tu-154

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina da aeroliña
Jetconnect

**Jetconnect** é unha aeroliña subsidiaria de Qantas baseada en Auckland, Nova Zelandia. Foi ceada en xullo de 2002 e comezou a operar no mes de outubro do mesmo ano. Opera servizos entre Nova Zelandia e Australia baixo a marca Qantas. Emprega a tripulacións baseadas en Nova Zelandia e opera avións rexistrados nese país. Tamén realizou servizos domésticos dentro de Nova Zelandia ata que comezaron a ser operados por Jetstar Airways, outra subsidiaria de Qantas, o 10 de xuño de 2009.

## Frota 
Jetconnect opera unha frota de Boeing 737-800 rexistrados en Nova Zelandia pero coa librea de Qantas. En agosto de 2016 a súa frota estaba formada polos seguintes avións:
United Express

**United Express** é o nome de marca da división rexional de United Airlines, baixo o cal nove aeroliñas rexionais de propiedade individual operan voos de curta e media distancia.

O 1 de outubro de 2010 a UAL Corporation e Continental Airlines fusionáronse para formar United Continental Holdings, o holding da recentemente fusionada United Airlines. Coa unión de Continental e United, Continental Connection e Continental Express foron adoptando gradualmente o nome da marca United Express, chegando a ser doce o número de operadores con máis de 550 avións. O primeiro aparello pintado coa nova librea de United Express foi un Embraer ERJ-145 operado por ExpressJet.

## Operadores e frota 
En outubro de 2016 a frota que voaba baixo a marca United Express estaba formada polos seguintes avións:
Margarita Uria

**Margarita Uria Etxebarria**, nada en Bilbao, País Vasco, o 28 de abril de 1953, é unha avogada e política de ideoloxía nacionalista vasca. Pertence ó PNV. Foi Deputada do Congreso (1996-2008) e dende o 2008 é vogal do Consello Xeral do Poder Xudicial.

## Biografía 
Margarita Uria naceu en Bilbao en 1953. Licenciouse en Dereito pola Universidade de Deusto.

Entre 1975 e 1980 exerceu a avogacía como profesión liberal. En 1980, obtén un posto como funcionaria de letrada dos Servizos Xurídicos do Goberno Vasco. En 1985, foi nomeada Directora do Contencioso do Goberno Vasco. Permanecerá neste cargo até 1996. Paralelamente á súa carreira na administración vasca foi profesora de Dereito Administrativo na Facultade de Dereito de Deusto e na Escola de Práctica Xurídica (Colexio de Avogados).

### Deputada do Congreso 
Foi elixida deputada nas eleccións xerais de 1996 pola circunscrición de Biscaia. Permaneceu no Congreso dos Deputados durante 12 anos, sendo reelixida noutras dúas ocasións. Durante estes anos formou parte das comisións de Xustiza e Interior, Constitucional, Réxime das Administracións Públicas e Sanidade e Consumo.

Nas eleccións xerais de 2008 Uria presentouse como candidata ó Senado por Biscaia. Por primeira vez o PNV foi a segunda forza máis votada en Biscaia, por detrás do PSOE, polo que só obtivo unha das tres actas de senador ás que optaba. Iñaki Anasagasti deixou a Uria sen escano ó obter uns poucos miles de votos máis.

Tras ese inesperado resultado Uria incorporouse en maio de 2008 ós servizos xurídicos da Secretaría Xeral da Presidencia do Goberno Vasco, aínda que este só foi un posto temporal.

O PNV propuxo a Margarita Uria como candidata da súa confianza ó posto de vogal do Consello Xeral do Poder Xudicial (CXPX), órgano que levaba dous anos sen renovarse por desacordo entre os partidos políticos maioritarios. Finalmente o PNV logrou que Uria fose incluída na lista de consenso que acordaron os partidos maioritarios para renovar o CXPX e así en setembro de 2008 foi nomeada vogal do máximo órgano do poder xudicial.

### Directora da Axencia Vasca de Protección de Datos  
Nomeada por Decreto 16/2016, de 2 de febreiro, da Presidencia do Goberno Vasco (BOPV nº 24 de 5 de febreiro de 2016), substituíndo no cargo a Iñaki Pariente de Prada (2012-2016).

É por tanto, dende febreiro de 2016, a nova Directora da Axencia Vasca de Protección de Datos.

A Axencia Vasca de Protección de Datos é o órgano de control en materia de protección de datos de carácter persoal en Euskadi.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web do Congreso coa ficha  
* Margarita Uria en Euskomedia
* Margarita Uria BOPV
* Margarita Uria AVPD
Blanca Urgell

**Blanca Urgell Lázaro**, nada en Vitoria en 1962, é unha filóloga vasca, Conselleira de Cultura da IX Lexislatura do Goberno Vasco.

## Biografía 
Naceu en Vitoria en 1962.
Doutora en Filoloxía Vasca pola Universidade do País Vasco (UPV/EHU) e profesora titular do Departamento de Lingüística e Estudos Vascos da UPV/EHU, participou en numerosos proxectos de investigación e é autora de múltiples artigos e traballos. Experta en dicionarios, destaca a súa participación na redacción do Dicionario Xeral Vasco de Koldo Mitxelena, así como a edición de obras clásicas da literatura vasca de autores como Añibarro, Lardizabal ou Axular.

É, ademais, redactora e membro do Consello Editorial do Anuario do Seminario de Filoloxía Vasca "Julio de Urquijo", e membro do Consello asesor da revista Sancho el Sabio. Igualmente, coordinou xunto a Patxi Altuna, Ibon Sarasola e Joseba A. Lakarra a colección de textos vascos "Klasikoak" editada por Euskal Editoreen Elkartea- Asociación de Editores Vascos. Dende xullo de 2015, é académica de Euskaltzaindia, a Real Academia da Lingua Vasca.

## Notas 
## Véxase tamén
Bella Hadid

**Isabella Khair Hadid**, nada nos Ánxeles (Estados Unidos) o 9 de outubro de 1996, é unha modelo de moda estadounidense, máis coñecida como **Bella Hadid**. Asinou con IMG Models no 2014. Foi nomeada "Modelo do Ano" por GQ no 2016. En xuño de 2016, Hadid foi clasificada no un das 50 mellores modelos por Modelos.com.

## Traxectoria 
Hadid naceu e criouse nos Ánxeles, filla de Mohamed Hadid e a modelo Yolanda Hadid. A súa nai é holandesa-americana, e o seu pai é de orixe palestina. Hadid ten dous irmáns, unha irmá máis vella chamada Gigi, quen é tamén unha modelo, e un irmán máis novo, Anwar. Ten dous medio-irmás máis, Marielle e Alana.

Hadid e os seus irmáns criáronse nun rancho en Santa Barbara e máis tarde mudaríanse a Malibú mentres aínda estaba na escola elemental.

Sendo adolescente, Hadid foi xinete e tivo opcións para asistir ós Xogos Olímpicos de 2016 en Río de Xaneiro, mais tivo que deixar a competición en 2013 por mor de sufrir a doenza de Lyme. Non foi anunciado que padecía Lyme até outubro de 2015. Foi diagnosticada coa enfermidade no 2012.

En outono de 2014, Hadid mudouse á cidade de Nova York e empezou a estudar fotografía na Escola de Deseño Parsons, asinando con IMG pouco antes. Dende entón deixou a un lado a escola por mor do seu éxito na carreira de modelo. Expresou o seu interese de volver a escolar e retomar a fotografía de moda como carreira unha vez é feita a de modelo. Hadid tamén expresou interese na escritura e na interpretación.

## Filmografía 
### Televisión 
### Curtametraxes 
### Vídeos musicais 
## Vida persoal 
O 22 de xullo de 2014, Hadid foi arrestada por conducir baixo a influencia do alcohol. A licenza do seu carné foi suspendida por un ano e foi condenada a seis meses de liberdade condicional. Hadid tamén foi sentenciada a realizar 25 horas de servizo comunitario e asistir a 20 horas de reunións de Alcohólicos Anónimos.

Hadid comezou unha relación co cantante canadense The Weeknd a comezos de 2015; a parella foi vista xunta por primeiro vez en abril en Coachella. Hadid protagonizou o seu vídeo musical "In the Night" en decembro de 2015. Fixeron a súa apararición xuntos na alfombra vermella nos Grammys en febreiro de 2016. En novembro de 2016, a parella rompeu.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bella Hadid en Models.com
*
Glottolog

**Glottolog** é un proxecto da base de datos bibliográfica das linguas do mundo, en particular, das menos coñecidas. Creado polo Instituto Max Planck de Leipzig, Alemaña, é un intento de acadar unha fonte bibliográfica completa para as linguas do mundo (95% da diversidade lingüística do mundo) e para achegar unha forte base empírica para as definicións de linguas e as clasificacións da linguaxe. Está composto dun catálogo de linguas e familias de linguas do mundo chamado "Languoid" e a súa bibliografía " Langdoc ". Asígnase un identificador único e estable, o Glottocode, a todas as familias, linguas e dialectos, chamado "langoids ", que se identifican. Estes son organizadas a través dunha clasificación xenealóxica (a árbore Glottolog), que está baseada nas máis recentes investigacións dispoñibles. Ofrece acceso a máis de 180 000 referencias de traballos descritivos, tales como gramáticas, dicionarios, listaxes de palabras e textos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ethnologue

### Ligazóns externas 
* Versión web de *Glottolog* (en inglés)
Lingua nivkh

A **lingua nivkh** ou **lingua gilyak** (autodesignado: Нивхгу диф *Nivxgu dif*) é unha lingua falada en Manchuria Exterior, na conca do río Amgun (un tributario do Amur), a beira do propio Amur, e na metade norte de Sakhalin. 'Gilyak' é a apelación manchú. Os seus falantes son o pobo nivkh. O nivkh está clasificado como en perigo severo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

A poboación da etnia nivkh permaneceu razoablemente estable, con 4&nbsp;549 nivkhs en 1897, e 4&nbsp;673 en 1989. Porén, a porcentaxe entre esa poboación de falantes nativos de nivkh caeu dende o 100% ó 23,3% no mesmo período.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* O nivkh no Ethnologue
Ranger 4

**Ranger 4** foi a segunda sonda do Bloque II do programa Ranger da NASA pensado para enviar sondas non tripuladas á Lúa e fotografar a súa superficie antes de impactar nela. Foi lanzada mediante un Atlas-Agena B o 23 de abril de 1962 desde a plataforma LC-12 do Centro Espacial de Cabo Cañaveral.

## Características 
Ranger 4, ao igual que a súa predecesora Ranger 3, foi enviada a impactar contra a superficie lunar e comezar a fotografala dez minutos antes do choque. A bordo levaba unha cápsula que debería ter soportado o impacto e depositado un sismómetro na superficie. A súa misión tamén incluía medir a radiación gamma no espazo interplanetario, estudar a reflectividade do radar na superficie lunar e seguir facendo probas técnicas para desenvolver mellores sondas interplanetarias.

## A nave 
A sonda foi a segunda cun deseño do denominado Bloque II, unha mellora das Ranger previas do Bloque I. Estaba formada por unha base hexagonal de 1,5 m de diámetro sobre a cal se atopaba unha estrutura cónica de aluminio de 3,1 m de alto coroada por unha esfera de 65&nbsp;cm de diámetro formada no seu exterior por madeira de balsa e contendo no seu interior un sismómetro que debería quedar pousado na superficie lunar tras o impacto da nave. Ranger 4 levaba tamén un motor para corrección de rumbo e outro para retrofreado. A enerxía eléctrica era proporcionada por dous paneis solares que lle daban á nave unha envergadura de 5,2 m; a enerxía almacenábase nunha batería de prata-cinc de 11,5&nbsp;kg de peso e 1000 vatios-hora. Acaroada á base atopábase unha antena parabólica de alta ganancia, mentres que o resto de instrumentos repartíanse entre a base e o cono. A bordo atopábase tamén unha antena omnidireccional de media ganancia. As comunicacións corrían a cargo de dous transmisores funcionando a 960 MHz, un cunha potencia de 3 W e outro de 50&nbsp;mW. O control de actitude era proporcionado por un controlador de estado sólido, por sensores solares e terrestres e por varios por chorros de control. O control térmico era pasivo, mediante recubrimentos dourados, pintura branca e superficies de aluminio puído.

## Instrumentos 
Ranger 4 levaba a bordo varios insrumentos:

*Unha cámara Vidicon de televisión.
*Un espectrómetro de raios gamma montado nun mastro de 1,8 m de lonxitude.
*Un altímetro radar.
*Un sismómetro a ser deixado na superficie lunar tras o impacto, alimentado por seis baterías de prata-cadmio e cun transmisor de 50&nbsp;mW. Debería ter aterrizado na Lúa a entre 130 e 160&nbsp;km/h tras separarse do resto da nave momentos antes do impacto.

## Perfil da misión 
Ranger 4 foi inxectada nunha traxectoria de impacto contra a Lúa sen problemas, ao contrario que Ranger 3. De tódolos xeitos, debido a un erro nun temporizador da nave os paneis solares nunca se despregaron. Os instrumentos de a bordo deixaron de funcionar ás dez horas de voo por falta de subministración eléctrica. A nave puido ser seguida polo transmisor de 50&nbsp;mW da cápsula de impacto. Ranger 4 impactou contra o lado oculto da Lúa a 9600&nbsp;km/h o 26 de abril de 1962 ás 12:49:53 UT despois de 64 horas de voo.

## Notas
Joaquín Rodríguez Barbeito

**Joaquín Rodríguez Barbeito**, nado nas Neves cara 1902, foi un sindicalista e político galego.

## Traxectoria 
Factor do ferrocarril instalado en Arbo. Na República foi presidente da Sociedad de Oficios y Profesiones varias de Arbo y sus contornos. Logo foi secretario da Casa do Pobo de Arbo. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 27 de setembro no calabozo de Arbo, pasou ao lazareto da illa de San Simón e foi xulgado en Vigo por rebelión militar, resultando con sobresemento provisional. Enviado a un batallón disciplinario, despois pasou pola campo de concentración de Sans Marco de León e rematou no cárcere da Coruña, de onde saíu en liberdade provisional o 18 de febreiro de 1939.

## Vida persoal 
Casou con Delfina Gómez González e foi pai de Manuel Rodríguez Gómez.

## Notas
Pílula anticonceptiva

miniatura|300px|dereita|Pílula anticonceptiva.
Os **contraceptivos orais**, máis coñecidos como **pílulas anticonceptivas** ou, sinxelamente, a **pílula**, é un método contraceptivo feminino que consta dunha pastilla que contén hormonas sexuais femininas, unha combinación de estróxenos (estradiol) e proxestáxeno (proxesterona). Cando se toman por vía oral diariamente, estas pílulas inhiben a fertilidade feminina. A súa eficacia depende dos estudos realizados, e pode oscilar entre o 0,3 e 8 embarazos/muller/ano.

As pílulas foron inicialmente aprobadas para uso anticonceptivo nos Estados Unidos en 1960, e son unha forma moi popular de control da natalidade. Son usadas no presente por máis de 100 millóns de mulleres en todo o mundo e case 12 millóns de mulleres só nos Estados Unidos. O seu uso varía enormemente segundo o país, a idade, a escolaridade e o estado civil. Un terzo das mulleres entre 16-49 anos no Reino Unido utilizan a pílula que só contén o proxestáxeno ou a pílula combinada.

As dúas formas de pílula están na Lista de Medicamentos Esenciais da Organización Mundial da Saúde, os medicamentos máis importantes, necesarios nun sistema básico de saúde. A pílula foi un catalizador para a revolución sexual. Os historiadores acreditan a pílula como o contraceptivo máis importante na transferencia de poder sobre os dereitos reproductivos dos homens para as mulleres.

As pílulas anticonceptivas non protexen contra as doenzas de transmisión sexual como o VIH (SIDA), *Chlamydia*, herpes xenital, gonorrea, hepatite B ou sífilis). Se se desexa unha protección contra as infeccións de transmisión sexual é preciso empregar o preservativo ou o preservativo feminino.

## Notas
Bautista Rodríguez Vilas

**Bautista Rodríguez Vilas**, nado en Arbo e finado no mesmo concello a principios de xaneiro de 1940, foi un xornalista e político galego.

## Traxectoria 
Emigrado en Cuba, retornou a Arbo en 1904 para casar con Felismina Pérez Martínez. Comerciante e banqueiro, foi delegado en Arbo da Sociedade Hijos del distrito de Arbo de Cuba. Na ditadura de Primo de Rivera foi concelleiro de Arbo. Na República foi alcalde de Arbo.

## Notas
Pobo navagho

Os **navagho** ou **navajo** (en navagho: *Diné* ou *Naabeehó*) son un pobo amerindio do suroeste dos Estados Unidos de América. Despois do pobo cherokee, son a segunda meirande tribo federalmente recoñecida con 300&nbsp;460 membros (2015). A Nación Navagho constitúe un territorio con goberno independente que controla as reservas na área de Four Corners, con 71&nbsp;000 km² de terra nos estados de Arizona, Utah e Novo México. A lingua navagho é a lingua tradicional do pobo, aínda que moitos falan inglés tamén.

Os estados con meirandes poboacións navagho son Arizona (140&nbsp;263) e Novo México (108&nbsp;306). Arredor de tres cuartos da poboación navagho reside neses dous estados.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Adair, John. *The Navajo and Pueblo Silversmiths*. Norman: Oklahoma Press, 1989. .
*Iverson, Peter, Jennifer Nez Denetdale, e Ada E. Deer. *The Navajo.* Nova York: Chelsea House Publishers, 2006. .
* Kehoe, Alice Beck. *North American Indians: A Comprehensive account*. Upper Saddle River, NJ: Prentice-Hall, 2005.
*
* Pritzker, Barry M. *A Native American Encyclopedia: History, Culture, and Peoples.* Oxford: Oxford University Press, 2000. .
* Sandner, Donald. *Navaho symbols of healing: a Jungian exploration of ritual, image, and medicine.* Rochester, VT: Healing Arts Press, 1991. .
* Sides, Hampton, *Blood and Thunder: An Epic of the American West*. Doubleday (2006).
Evanna Lynch

**Evanna Patricia Lynch**, nada en Termonfeckin (Condado de Louth) o 16 de agosto de 1991, é unha actriz e modelo irlandesa.

## Traxectoria
Acadou a fama coa súa interpretación de Luna Lovegood na serie de filmes de *Harry Potter*, aparecendo nos últimos catro filmes e nos videoxogos. Tamén apareceu en varias portadas de revistas e traballou como modelo para Katrin Thomas e Ciaran Sweeney.

## Filmografía 
### Cinema 
### Televisión 
### Videoxogos
### Teatro 
## Notas
Pancrustáceos

O dos **pancrustáceos** (*Pancrustacea*) é un taxon (clado) proposto para comprender todos os crustáceos e os hexápodos.

Esta agrupación é contraria á hipótese dos atelocerados, na que os miriápodos e os hexápodos son un clado, e os crustáceos están máis afastados filoxenericamente deles.

O taxon monofilético dos pancrustáceos está apoiado por numerosos estudos moleculares, nos que os crustáceos anteceden a un grupo parafilético cos insectos (o que significa que os insectos derivaron de antepasados crustáceos).

A partir de 2010, o taxon *Pancrustacea* considérase aceptado pola comunidade científica.

## Etimoloxía 
O termo *Pancrustacea* está formado polo elemento do latín científico *pan-*, calco do grego antigo παν- *pan-*, derivado de πᾶς πᾶσα πᾶν *pãs, pãsa, pãn*, "todo", e do nome *Crustacea*, derivado do latín *crusta*, "o que envolve ou recobre", "codia", "cotra", "costra, "carapola", que designa clasicamente unha clase de artrópodos, xeralmente acuáticos, nos que a casca está constituída por quitina impregnada de sales cálcicos.

## Sinónimo 
O clado tamén foi sido chamado *Tetraconata* Dohle, 2001, en referencia ao cadrado de omatidios que presentan moitos dos seus membros. Este nome é preferido por algúns científicos para evitarmos a confusión co uso de *pan-* para indicar un clado que inclúe a un grupo de cabeza e a todos os representantes dos grupos da súa estripe ou descendencia.

## Filoxenia 
Segundo Omar Rota-Stabelli *et al.* (2011), a posición dos pancrustáceos, dentro do clado dos euartrópodos (*Euarthropoda*), é a seguinte:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Atelocerados
* Artrópodos
* Crustáceos
* Hexápodos
* Insectos

### Ligazóns externas 
* Pancrustacea na EOL.  
* Pancrustacea no NCBI.