open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Complexo de Electra

**Complexo de Electra** é o término proposto en 1912 polo psiquiatra e psicólogo suízo Carl Gustav Jung para designar a contrapartida feminina do complexo de Edipo. Consiste na atracción afectiva dunha filla pola súa figura paterna. De todos modos, a diferenza do complexo de Edipo freudiano, Jung non realizou unha aproximación completamente biolóxica nin universal ao complejo, polo que non debe definirse en términos taxativos.

## Orixe do nome 
Segundo a mitoloxía grega, Electra, filla de Agamenón (rei de Micenas) e Clitemnestra, vingou o seu pai, quen foi asasinado por Existo, amante de Clitemnestra, ou noutros mitos, pola mesma Clitemnestra. Electra animou o seu irmán Orestes para que asasinase a Existo e a súa nai, asasinos do seu pai.

## Concepto 
Segundo Jung, o complexo de Electra é común nas rapazas nalgún momento da súa infancia aínda que, nalgunhas ocasións, vaí máis aló. A fixación afectiva o enamoramento cara o pai pode xerar unha situación de rivalidade coa nai. Suponse que é unha dinámica normal no desenvolvemento das rapazas, que pode observarse a partir dos 3 anos e que tende a resolverse de xeito natural.

O sindrome de electra diferenzasedo de Edipo en que esta circunstancia é menos clara e pasa máis inadvertida xa que as rapazas teñen un vínculo moi estreito coas súas nais, polo que non é sinxelo manter a competitividad con esta.

Na mellor resolución do complexo producese unha predilección da rapaza cara o pai. Con todo, nos casos patolóxicos pode acontecer o contrario, que a cativa abandone ao pai por sentirse defraudada polo rexeitamento.

# Cambio da área eróxena. A cativa conta con dous órganos sexuais (agregándose o clítoris), mentres o rapaz ten un. A primeira área eróxena da nena é o seu clítoris (relacionado co órgano masculino), entón cando atopan a área vaxinal, concentran a súa parte feminina e abandonan a masculina.
# Cambio de obxecto erótico. Na primeira fase do desenvolvemento, a nai é o obxecto erótico de ambos (nenos e nenas). Non obstante, o instinto de conservación da especie provoca un cambio de obxecto erótico cara o pai (xa que non podería procrear coa figura materna) e pasa a interesarse en el.
# Finalmente a rapaza cae no complexo de Electra (saíndo do complexo de Edipo), pero se o que desexaba era saír da relación incestuosa coa madre, pasa a aproximarse cara a unha relación incestuosa co pai.

## Resolución 
En parte é lóxico que a rapaza chegue a dicir que quere “casar con papá” porque é a súa referencia amorosa, xa que é o único home que coñece e, por imitación a súa nai, desexa o mesmo. Debido a isto, os pais deben axudarlle a comprender a prohibición do incesto e o complexo de castración; soamente así poderánse determinar os roles parentais.

Se todo acontece de forma correcta, a rapaza asume a súa derrota, recoñece que a nai é a preferida, e comezará a procura doutro amor. Polo contrario, se non se cede ante a evidencia pode aparecer unha anomalía patolóxica. Por iso para poder curarse segundo o tratamento psicoterapéutico a afectada debe aceptar a súa atracción e superala.

## Notas
Complexo de castración

O **complexo de castración** é un concepto pertencente ao psicanálise e refírese a unha estrutura que irrompe na psique humana durante a infancia. Está relacionada co complexo de Edipo (para rapaces de entre 3 e 5 anos). Basicamente, trátase no varón do medo á pérda do falo a mans do seu pai, e na muller á constatación de que "foi castrada". O concepto foi descrito por Sigmund Freud  por primeira vez en 1908 no texto *Sobre as teorías sexuais infantís* e previamente en 1900 en *Die Traumdeutung* como amenaza de castración.

Segundo esta teoría freudiana, tanto na muller como no varón establécese a premisa fálica: imaxinan que todo e todos posúen falo. Pero a diferenza anatómica entre os sexos é unha realidade obxectiva e contradí constantemente ese suposto. Porén, polo menos por un tempo as racionalizacións dos rapaces crean a crenza de que a única diferenza é que "é máis pequeno e non se pode ver" ou que "xa crecerá".

No caso do rapaz, a ameaza de castración provocada polos pais, que debido ao onanismo, resignifica a visión dos xenitais femininos, ou ben a ameaza é resignificada pola súa visualización; a perda dos propios xenitais pasa a ser representable. Este temor obxectivado implica para o varón a salida do complexo de Edipo, e un menosprezo que perdurará ata a castración.

Para a muller, en cambio, o complexo de castración marca o ingreso ao Edipo. Agora pensa que está castrada, o tempo reveña que non ten falo e que nunca aparecerá, e culpa da nai, xa que é o motivo dos "problemas de fabricación".

A articulación co complexo de Edipo é clave en ambos casos, e a posición tomada polo rapaz ante o complexo de castración pode ter unha grande influencia na súa futura psique, ademais de estar estreitamente relacionado co fenómeno da angustia.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Sigmund Freud: *Análisis de la fobia de un niño de cinco años*, e *A propósito de un caso de neurosis obsesiva* (1909). Buenos Aires/Madrid: Amorrortu, 1980. ISBN 978-950-518-586-3
* Sigmud Freud: *Teorías sexuales infantiles* (1908), Tomo IX das Obras Completas. Buenos Aires/Madrid: Amorrortu, 1980.
* Nasio, J.D.: *Enseñanza de siete conceptos cruciales del psicoanálisis*. Barcelona: Gedisa, 1988
* André Green: *El Complejo de castración*. Paidos, 1992. ISBN 950-12-4162-9
Bibliofobia

[dereita|miniatura|[Qin Shihuang|Qin Shi Huang, o primeiro emperador chinés, ordenou unha destrución masiva de libros por medo ás ideas confucianas que contiñan.]]
A **bibliofobia** é o medo ou o odio aos libros.  Ese medo adoita xurdir do medo ao efecto que os libros poden ter na sociedade ou na cultura. A bibliofobia é unha causa común de censura e queima de libros. Bibliofobia e bibliofilia son antónimos.

## Historia 
Na súa conferencia de Matthews de 1999 no Birkbeck College, Tom Shippey discutiu sobre a bibliofobia na Idade Media . Isto xurdiu cando as profesións alfabetizadas, como o clero, explotaban e aterrorizaban ás masas analfabetas co seu dominio de textos como documentos relixiosos e legais. Ilustrou isto con exemplos da literatura inglesa medieval como ''The Pardoner's Tale*.

## Na cultura popular 
* *Fahrenheit 451* e outras obras de Ray Bradbury 
* Inquisición española
* *Index Librorum Prohibitorum''

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fobia
* Bibliofilia (o oposto)
Acer

**Acer** pode referirse a:

### Botánica 
* ***Acer***, xénero taxonómico de árbores e matos que reciben o nome común de «pradairos», da familia das *Aceráceas.*

### Informática 
* **Acer**, compañía taiwanesa fabricante de ordenadores.

### Deportes 
* **Acer Arena**, gran complexo de deportes e entretemento localizado en Sidney, Australia.
IBM Aptiva

miniatura|IBM Aptiva 2139
Os **IBM Aptiva** foron unha liña de computadores persoais que foron producidos por IBM. Foi deseñado principalmente para uso na casa e ofreceu unha gama de modelos con características e especificacións variábeis. Foi presentado en setembro de 1994 para substituír os antigos IBM PS/1.

O primeiro modelo de Aptiva estaba baseado nunha CPU Intel 80486, mentres que os modelos posteriores utilizaron o Intel Pentium e CPU's de AMD. Todos os sistemas foron desenvolvidos en privado excepto o máis tardío, a serie E, que foi desenvolvida por Acer.

Os computadores Aptiva eran tipicamente vendidos como bundle que incluíron monitor, falantes, teclado e rato. Os primeiros modelos viñeron con IBM PC DOS 6.3 e Windows 3.1. Os seguintes Aptiva con Pentium viñeron con Windows 95. A maioría dos modelos Aptiva incluíron un módem e unha función de hibernación chamada "Rapid Resume".

En 1999, unha serie de ordenadores Aptiva saíron infectados ao mercado co virus CIH, xusto un mes antes de que o virus se activase.

As funcións de son e módem foron providos nos modelos M, A, C e S cun adaptador IBM Mwave. O adaptador Mwave tivo problemas de rendemento e  foron finalmente substituídos por tarxetas de son e módems estándares.

O último sistema Aptiva foi retirado de venda en maio de 2001 sen unha substitución directa cando IBM decidiu saír do mercado de fogares ou de consumo. Os clientes foron dirixidos ao IBM NetVista, o cal era máis apuntado a computadores de escritorio empresariais.

## Historia 
Entre outras cousas, o desenvolvemento e a mercadotecnia de IBM de Lotus SmartSuite e OS/2 colocouno en competición directa con Microsoft Office e Windows, respectivamente. Como resultado, Microsoft "castigou a IBM con prezos máis altos, unha licenza tardía para Windows 95, e retención d0 soporte técnico e da mercadotecnia."

IBM non tivo dereitos de OEM concedido para Windows 95 até 15 minutos antes da liberación de Windows 95, o 24 de agosto de 1995. Debido a esta incerteza, máquinas de IBM foron vendidas sen Windows 95, mentres Compaq, HP, e outras empresas venderon máquinas con Windows 95 dende o primeiro día.

Os Aptiva nunca puideron reasegurar a dominancia de IBM no mercado de computadores personais dos anos 80 contra empresas como Compaq, Dell, ou HP. O grupo de PC de IBM tivo custos máis altos que os seus competidores, que fixeron imposíbel igualar os seus prezos. Durante os anos 90, IBM perdeu a maioría da súa participación no mercado de PC's e durante aquela década non puido competir cintrs os seus rivais. Só o portátil ThinkPad mantivo algo de cota. A maioría de vendas de portátiles e computadores eran con clientes corporativos que xa utilizaban ordenadores IBM.

## Modelos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ambra
* Serie de PC do IBM
* ThinkPad
Complexo de Mesías

O **complexo de Mesías** é un estado psicolóxico no cal o individuo cre ser ou estar destinado a ser un salvador espiritual nalgún campo de actuación específico, grupo, evento, ou ao redor dunha determinada situación, ou incluso para toda a humanidade ou tódalas formas de vida. Tende a estar baseado en ideas relixiosas.

Aqueles que sofren este complexo de Mesías cren alcanzar a súa propia gloria e teñen absoluta confianza nas súas capacidades e no su propio destino, así como nos efectos que a súa participación tería sobre un grupo de persoas ou aspectos do mundo. Nalgúns casos, o complexo de Mesías podería estar asociado á esquizofrenia, enfermidade que provoca que a persoa escoite voces, e teña alucinacións que polas que cre que viu e/ou falou con Deus, cos espíritos, cos anxos, meigas ou diabos, e/ou con outras persoas xa falecidas ou ausentes, que confirman para o afectado a súa posición de "mesías".

Nos casos máis graves, o afectado pode verse como a propia encarnación dun deus, ou como un mesías relixioso-espiritual con importantes poderes e predestinado a salvar á humanidade, aos seres vivos ou a outorgar vida eterna a un grupo de elixidos. Pode estar acompañados co sindrome de Xerusalen. 

## Véase tamén 
### Outros artigos 
* Complejo (psicología)
* Complejo de Deus
* Megalomanía
* Narcisismo
* Mesianismo
* Síndrome de Jerusalén

## Referencias
Xustiza artificial

***Xustiza artificial*** (en ) é un filme hispano-portugués de 2024 dirixido por Simón Casal a partir dun guión de Casal e Víctor Sierra. O filme está protagonizado por Verónica Echegui, Alberto Ammann, Tamar Novas e Alba Galocha, e conta no seu elenco con numerosos actores galegos, entre eles Xabier Deive na súa derradeira actuación antes do seu pasamento.

Estreouse dobrado en galego en Amazon Prime Video en 5 de decembro de 2024.

## Sinopse 
Nun esforzo por automatizar e despolitizar a xustiza, o Goberno de España prevé substituír os xuíces por *software* de intelixencia artificial.
* Paula Morado como Manuela
* Santi Prego como Goitia
* Ledicia Sola

## Produción 
A película foi producida por Justicia Artificial AIE, Tornasol Media, Abano Producións e Ukbar Filmes, coa participación de RTVE e Prime Video, e co apoio de ICAA e AGADIC. 

En novembro de 2022, RTVE informou do inicio da rodaxe en Galiza, gravado na Coruña, Muxía e outras localizacións da Costa da Morte. Foi filmado adicionalmente en Lisboa.

## Lanzamento 
A película tivo a súa estrea mundial en Shanghai, no seu 26º Festival Internacional de Cinema (xuño de 2024). 

Foi preestreada o 5 de setembro de 2024 no Teatro Colón da Coruña, e nos cines comerciais en España o 13 de setembro de 2024 con A Contracorriente Films supervisando a distribución no Estado.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
La Justicia (Caldas de Reis)

***La Justicia*** foi un semanario editado en Caldas de Reis en 1919.

## Historia e características 
Subtitulado *Semanario defensor de intereses morales y materiales de su distrito*, apareceu o 18 de maio de 1919. Dirixido por Alejandro Mareque era defensor da política do deputado polo distrito Bernardo Mateo Sagasta. O último número coñecido é o 4, aparecido o 2 de novembro de 1919.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
Antonia Ramírez

**Antonia Ramírez**, finada o 11 de xuño de 2024, foi unha muller indíxena, cantautora e falante nativa da lingua pipil do Salvador. Era orixinaria de Santo Domingo de Guzmán, Sonsonate, onde coordinaba a Casa da Cultura. Como promotora do pipil fixo diversas achegas á revitalización da lingua no país, que en 2007 foi clasificada pola UNESCO como en perigo de extinción.   

No Salvador, o pipil é a única lingua indíxena viva e conta cun número limitado de falantes (estímase que non exceden as 200 persoas).

## Traxectoria 
A súa primeira participación pública foi na Embaixada de México no Salvador, no ano 2014. Nesa ocasión realizou o lanzamento de *Ne nawat shuchikisa / El náhuat florece*, unha das súas pezas máis recoñecidas. Dende entón participou en conversatorios, recitais e concertos na Universidade do Salvador, no Museo Nacional de Antropoloxía do Salvador, en La Casa Tomada, no Centro Cultural de España e no Teatro Nacional de San Salvador, entre outros. En 2022, *Ne nawat shuchikisa* foi incluída na produción da obra *Casamiento Indígena en Izalco*, unha produción do Ballet Folclórico Nacional, do Ministerio de Cultura do Salvador.

## Publicacións 
A súa obra foi publicada polo Centro Cultural de España no cancioneiro coral Ne nawat shuchikisa, que recompila creacións musicais do pobo pipil do Salvador. Tamén participou da publicación *Nechilwiat katka ka seujti ("Contábanme que unha vez")*, recompilación de 52 relatos de tradición oral indíxena. Neste libro, o autor Josué Ramos recompila e transcribe as historias que os falantes de pipil Visitación e Felipe García, María López, Francisco e Isabel Ramírez, Fidelina Cortez e Antonia Ramírez comparten e identifican como parte do seu patrimonio inmaterial.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Sixta Pérez
Chus Gutiérrez

**María Jesús "Chus" Gutiérrez**, nada en Granada o 26 de novembro de 1962, é unha directora, escritora e actriz española. Gutiérrez tivo experiencias de ida e volta entre España e os Estados Unidos, o que influíu na súa realización cinematográfica, xa que os seus filmes son coñecidos por tratar temas como a inmigración, a globalización e a multiculturalidade.

## Traxectoria 
Gutiérrez, nada en Granada, trasladouse a Madrid coa súa familia en 1970. Marchou a Londres para aprender inglés en 1979, cando tiña 17 anos. Aos 21 anos trasladouse a Nova York para estudar cine en Global Village, baixo a instrución de Fred Barney Taylor. Aos 23 anos, matriculouse no City College of New York, CUNY e foi admitida no Picker Film Institute para continuar coa súa formación cinematográfica.

Gutiérrez traballou por primeira vez con Super 8, co que gañou experiencia no cinema. Participou en rodaxes de numerosas curtametraxes, ralizando funcións de produción e son.

Formou un grupo de flamenco-rap Xoxonees a finais dos 80.

Desde os anos 90 traballou principalmente como directora. Non obstante, tamén actuou nalgúns filmes.

## Vida persoal 
A súa irmá Blanca Li é coreógrafa, bailarina e cineasta e a súa filla, Alba Gutiérrez é actriz, guionista e directora.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Os Castros de Mourence

**Os Castros de Mourence** é un castro situado na parroquia de Mourence, no concello lucense de Vilalba.

## Arqueoloxía 
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas. Na actualidade non está visitable.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cultura castrexa
* Castros da provincia de Lugo
Alejandro Mareque

**Alejandro Mareque García**, nado en Caldas de Reis o 1 de xullo de 1890, foi un xornalista e político galego.

## Traxectoria 
Traballou na Electra Popular. Foi nomeado secretario interino do concello de Portas en agosto de 1918. Dirixiu o periódico *La Justicia* de Caldas de Reis en 1919. Aprobou os exames para secretarios de xulgados municipais en 1920. Foi secretario do xulgado municipal de Portas, e a partir de xuño de 1934 do de Covelo. Foi correspondente de *Galicia*, e *El Pueblo Gallego* en Caldas de Reis. Presidente da Sociedad Liceo de Artesanos de Caldas de Reis ata decembro de 1930, nesa data foi elixido secretario. Foi secretario particular do gobernador civil de Lugo César Torres Martínez (1932-1933). En marzo de 1936 foi o delegado gobernativo que presidiu reposición da corporación de elección popular de Covelo.

Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 marchou á Arxentina coa familia desde Lisboa, arribando a Buenos Aires o 27 de setembro de 1938. Instalouse na localidade Máximo Paz (Provincia de Buenos Aires).

## Vida persoal 
Casou con Dolores Fariña Conde, e foi pai de Manuel Francisco, Alejandro, Narciso, María del Carmen e Joaquín Mareque Fariña.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Don Alejandro Mareque García
Topaze

**Topaze** foi a designación do motor foguete que propulsou a primeira etapa dos foguetes franceses Diamant A e Diamant B.

## Características 
O motor Topaze estaba alimentado por tetróxido de nitróxeno e UDMH, voando por primeira vez en 1965. Tiña un pulo de 120 kN no baleiro, cunha altura de 7,10 m, un diámetro de 0,80 m e unha masa sen propelente de 306 kg.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Diamant A
*Diamant B
Caldueñu, Llanes

**Caldueñu** é unha parroquia do concello asturiano de Llanes. 

## Demografía 
## Xeografía 
### Localidades 
### Sitios 
## Notas
Los Caleyos, Llanes

**Los Caleyos** é unha parroquia do concello asturiano de Llanes. Ten unha extensión de 2,94&nbsp;km² e linda coas parroquias de Los Carriles (ao norte), Vibañu (ao leste e nordeste), Caldueñu (ao sueste), Meré (ao sur), Ardisana (ao oeste e suroeste) e Nueva (ao noroeste). Só conta cunha única entidade de poboación. A igrexa, consagrada á Nosa Señora de Covadonga, é de recente construción.

## Notas
Los Carriles, Llanes

**Los Carriles** é unha parroquia do concello asturiano de Llanes. Atópase na zona occidental do concello, lindando coas parroquias de Ḥontoria (ao norte), Rales (ao leste), Vibañu e Los Caleyos (ao sur) e Nueva (ao oeste). Ten unha extensión de 3,44 km² e todos os habitantes viven nun único núcleo, que está formado polos seguintes barrios: L'Acebal, El Doradiellu, L'Inḥiestu e La Retuerta.

## Notas
Cue, Llanes

**Cue** é unha parroquia do concello asturiano de Llanes. Atópase na zona central do concello e ten unha extensión de 1,84 km². Linda ao leste coa parroquia de Andrín, ao sur coa de San Roque l'Acebal e ao oeste coa de Llanes. Só ten un único núcleo de poboación e conta con varias praia, como a de Cue, El Portiellu e La Ballota.

## Notas
Rales, Llanes

**Rales** é unha parroquia do concello asturiano de Llanes. O seu territorio, de  2,63&nbsp;km², pertencía ao mosteiro de Celoriu, e non se converteu nunha parroquia independente, consagrada a Santa María Magdalena, até 1891. Abrangue só o núcleo de poboación homónimo, asentado a carón do río Beón, que parte a vila pola metade, e ao pé do pico El Castiellu.

## Patrimonio 
Na parroquia atópase a cova de Samoreli, unha cova descuberta no século XIX que contén restos de pinturas rupestres e que está declarada Ben de Interese Cultural.

## Notas
José Pedro Croft

**José Pedro Croft**, nado no Porto en 1957,  é un artista portugués. A súa obra ten unha especial referencia na arquitectura, a través da organización do espazo formal e do concepto de monumento e a súa deconstrución. Reside en Lisboa.

## Traxectoria 
miniatura|esquerda|Parque de Escultura Contemporánea, Vila Nova da Barquinha.
Realizou o curso de Pintura entre 1976 e 1981 na antiga Escola Superior de Belas Artes de Lisboa, integrada posteriormente na Universidade de Lisboa, cidade na que reside desde adolescente, cando se mudou coa súa familia despois dunha breve estadía na Galiza.

É contemporáneo de Pedro Calapez, Pedro Cabrita Reis e Ana Léon, tendo exposto xunto con eles. En tempos de estudante foi un dos impulsores da revista *Arte Opinião*  (1978-1982).

Durante os anos 80 traballou moito na escultura en pedra, baixorrelevo e modelaxe, sendo moi influenciado por João Cutileiro con quen colaborou nos primeiros anos de traballo. Esta fase artística súa estivo moi ligada á imaxe da morte e da tumba. Despois comezou a explorar un aspecto arquitectónico, onde prima a escala humana, modelando arcos e columnas mediante a acumulación de pezas e residuos industriais.

Na década dos 90 incorporou pezas cotiás ás súas obras, como cadeiras e mesas, creando volumes ordenados para producir recordos e probar a estabilidade, o peso e a súa disposición. Máis tarde introduce o espello e a fragmentación dos obxectos, creando así unha nova espacialidade a través da deconstrución.

Ao longo dos anos acadou un importante status no panorama artístico nacional e internacional, tendo participado en varias exposicións internacionais, realizando exposicións individuais na Fundación Calouste Gulbenkian (1994) e unha retrospectiva no Centro Cultural de Belém (2002).

## Distincións
O 10 de xuño de 1992 foille concedido o título de Cabaleiro da Orde Militar de Sant'Iago da Espada.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Illa das Esculturas
Pentosidina

{{chembox
| Verifiedfields = changed
| Watchedfields = changed
| verifiedrevid = 422904283
| ImageFile=Pentosidine.png
| ImageSize=200px
| SystematicName=Ácido (2*S*)-2-amino-6-(2-{[(4*S*)-4-amino-4-carboxibutil]amino}-4*H*-imidazo[4,5-*b*]piridin-4-il)hexanoico
| OtherNames=
|Section1=
|Section2=
|Section3=
}}

A **pentosidina** é un biomarcador para os produtos finais da glicación avanzada.  É un membro ben caracterizado e doadamente detectable desta ampla clase de compostos.

## Introdución 
Os produtos finais da glicación avanzada son compostos bioquímicos que se forman continuamente no corpo en circunstancias normais, pero fano máis rapidamente en diversas situacións de estrés, especialmente estrés oxidativo e hiperglicemia. Serven como marcadores do estrés e actúan eles mesmos como toxinas.  A pentosidina é un exemplo típico desta clase, coa particularidade de que emite fluorescencia, o cal permite que se poida medir doadamente. Como é un composto ben caracterizado, estúdase frecuentemente para obter coñecementos sobre a bioquímica dos produtos finais da glicación avanzada en xeral.

## Bioquímica 
A pentosidina deriva da pentosa ribosa e forma enlaces cruzados fluorescentes entre residuos de arxinina e lisina no coláxeno. Fórmase na reacción dos aminoácidos cos produtos da ribosa da reacción de Maillard.

Aínda que só está presente en concentracións traza entre as proteínas dos tecidos, é útil para estimar os danos acumulativos ás proteínas &mdash;formación de produtos finais da glicación avanzada&mdash; causados por reaccións de dourado non encimático con carbohidratos no corpo (parecidas ás que ocorren ao cociñar alimentos na caramelización e na reacción de Maillard).

## Fisioloxía 
In vivo os produtos finais da glicación avanzada forman pentosidina por fragmentación do azucre. En pacientes con diabetes mellitus tipo 2, a pentosidina correlaciónase coa presenza e gravidade das complicacións diabéticas.

## Notas
Alexandre Corbillón

**Alexandre Guerra Corbillón**, máis coñecido como **Alexandre Corbillón**, nado en Celanova o 22 de abril de 2004, é un poeta galego.

## Traxectoria 
Fixo primaria no CEIP Curros Enríquez e secundaria no IES Celso Emilio Ferreiro en Celanova, e comezou os estudos de psicoloxía na Universidade de Lleida en 2022. Nese ano, viaxou a Islandia cunha bolsa de creación literaria da Deputación de Ourense.
* *O segredo do trasno* (2024). Allariz: Aira Editorial. 152 páxs. ISBN 978-84-128837-7-0. Poesía. Limiar de Xosé Luís Méndez Ferrín.

## Premios 
* Primeiro premio de poesía no Xuventude Crea 2024
* Bolsa de creación literaria da Deputación de Ourense no 2022 (Islandia)
* 2º clasificado no sector Ourense na 10º edición do Concurso Coca-Cola Novos Talentos de Relato Curto

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Entrevista a Alexandre Corbillón en Telemiño.
Castro das Croas (Vilalba)

O **castro das Croas** é un castro situado na parroquia de Corvelle, no concello lucense de Vilalba.

## Arqueoloxía 
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas. Na actualidade non está visitable.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cultura castrexa
* Castros da provincia de Lugo
Cornelia Barns

**Cornelia Baxter Barns**, nada en Flushing, Nova York, o 25 de setembro de 1888 e finada en Los Gatos, California, o 4 de novembro de 1941, foi unha debuxante política, feminista e socialista.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Cornelia Barns naceu en 1888, a máis vella dos fillos do matrimonio de Charles Edward Barns e Mabel Balston Barns. Charles Barns inicialmente estudou dereito, mais despois pasou ás ciencias antes de comezar a súa carreira como xornalista no *New York Herald*. Mentres viviron en Nova York, tamén gañou reputación como escritora e poeta. Contra 1910 a familia mudouse a Philadelphia, onde Charles Barns se estableceu como director de teatro, e Cornelia estudou arte.

### Artista 
Cornelia Barns matriculouse na Pennsylvania Academy of the Fine Arts en 1906, onde foi discípula de William Merritt Chase e John Henry Twachtman. Vencellouse con Robert Henri e a súa escola Ashcan. Cando tiña uns vinte e cinco anos casou con Arthur S. Garbett, un crítico musical británico que traballaba en Philadelphia. A parella tivo un fillo en Philadelphia e crese que pasaron uns anos en Nova York.

### Sufraxio e socialismo: os anos en Nova York 
De 1913 a 1917 Barns foi unha frecuente colaboradora de *The Masses*, unha revista socialista que atraeu un talentoso grupo de escritores e artistas. Durante tres anos, Barns traballou no seu comité editorial. Como a historiadora del arte Rebecca Zurier comentou:

Cando se suspendeu a publicación de *The Masses* por encargo do goberno, fundoouse unha nova revista, *The Liberator*, por parte de Max Eastman e Crystal Eastman. Cornelia comezou a colaborar nela, xunto aos seus colegas Robert Minor, Boardman Robinson e Art Young. En 1926, un grupo de artistas que quixo resucitar *The Masses* fundaron *The New Masses*, unha revista polémica ligado ao Partido Comunista que estivo vixente ata 1946.

Nestes xornais socialistas, moitas historietas de Barns trataban o tema do sufraxio feminino e da igualdade de xénero. Tamén publicou historietas en revistas sufraxistas como a neoiorquina *Woman Voter* e a revista do Partido Nacional das Mulleres.

### California 
Debido a problemas de saúde, en 1917 Barns mudouse a California co seu marido, Arthur S. Garbett, e o seu pequeno fillo. Garbett e Barns retiráronse a Los Gatos, California, pouco antes de que Cornelia falecese de tuberculose en novembro de 1941.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Colección de *The Masses*  na Universidade Estatal de Míchigan
Manuel Somoza Cambero

**Manuel Somoza Cambero**, nado en Fiolleda (Monforte de Lemos) en 1815 e finado en Valladolid o 16 de febreiro de 1893, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
Participou nos acontecementos violentos de Madrid de 1848. Fracasado o levantamento, tratou de provocar un alzamento en Galicia. Fracasada, foi detido e trasladado ao cárcere do Saladero de Madrid. En 1854 formou parte da xunta de militares e civís que iniciou o levantamento dese ano. Foi elixido deputado por Lugo en 1854, pero renunciou en decembro dese ano. Foi nomeado gobernador civil de Pontevedra o 16 de agosto de 1854, permanecendo no cargo ata que foi nomeado gobernador civil de Zamora o 20 de agosto de 1856, cesando o 25 de outubro de 1856. Foi designado inspector administrativo de Ferrocarrís en Comisión o 13 de agosto de 1864. Finou en Valladolid o 16 de febreiro de 1893.

## Recoñecementos 
* Orde de Isabel a Católica, 1866.

* Gran Curz de Carlos III, 1870.
## Vida persoal 
Era irmán de Ramón Somoza Cambero, que finou en Monforte de Lemos en 1887. Casou con Carlota Gutiérrez de los Ríos e foi pai de Emilia Somoza Gutiérrez.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* 1853, año del hambre en Galicia
Tremenda Jauría

**Tremenda Jauría** é un colectivo musical español que fusiona diversos estilos musicais no que denominan «cumbiatón».

## Estilo musical 
Formado en Madrid, é un colectivo musical que fusiona cumbia-punk, rap, reguetón combativo e música electrónica con elementos da música latinoamericana. Esta mestura orixinal de estilos musicais crea un estilo popular que chaman «cumbiatón« ou «electrocumbia». O grupo colaborou con artistas como Kumbia Queers, Fermin Muguruza, Sara Hebe, Ariana Puello e ZOO. As letras de Tremenda Jauría tratan sobre o compromiso social e político antipatriarcal, o feminismo e o anticapitalismo. Acotío utilizan o programa Auto-Tune para modularen as voces.

## Compoñentes 
[alt=Tremenda Jauría en el Zorrilla's Fest 2023 en Valladolid|miniatura|Tremenda Jauría no Zorrilla's Fest 2023 en [Valladolid]]

* Mc Chucho (Voz, guitarras, charango e produción electrónica)
* Mc Machete (Voz, güiro e produción electrónica)
* Mc Larrata (Voz, baixo, acordeón e produción electrónica)
* Galga DJ (DJ e artwork)

## Discografía 
* *Mordiendo* (2015)
* *Cuentas pendientes* (2017)
* *IV* (2019)
* *Directxs al Colapso* (2021)
* *Todxs igual* (2022)

## Notas 
## Ligazóns externas 
* Tremenda Jauría web oficial
* Tremenda Jauría en Bandcamp
* Los conciertos de Radio 3 - Tremenda Jauría en RTVE (vídeo)
* Entrevista a Tremenda Jauría en Tiempos Modernos en COPE (audio)
Boadella i les Escaules

**Boadella i les Escaules** é un concello español da provincia de Xirona, na comunidade autónoma de Cataluña. O termo municipal, situado na comarca do Alt Empordà, está formado polas localidades de Boadella d'Empordà e Les Escaules, e ten o concello no centro de Boadella d'Empordà.

En 1800 ambas as vilas eran entidades locais diferentes, mais co novo réxime constitucional en 1846 Boadella incorporou Les Escaules, froito da política que favorecía os concellos suficientemente poboados.

O 27 de maio de 2004 cambiouse o nome do concello, daquela Boadella d'Empordà, para identificar mellor os dous núcleos de poboación que conforman o concello e evitar posibles confusións coa capital do concello.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Alt Empordà
* Provincia de Xirona
Bescanó

**Bescanó** é un concello e localidade española da provincia de Xirona, na comunidade autónoma de Cataluña. O termo municipal, situado na comarca do Gironès, está formado polos núcleos de Bescanó, Estanyol, Montfullà e Vilanna e ten unha poboación de 5178 habitantes (INE 2023).

## Demografía 
Segundo o INE, no ano 2023 tiña unha poboación de 5.178 habitantes.
 

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Gironès
* Provincia de Xirona
El Far d'Empordà

'''El Far d'Empordà''' é un concello español da provincia de Xirona, na comunidade autónoma de Cataluña. O termo municipal atópase na comarca do Alt Empordà.

## Demografía 
Segundo o INE, no ano 2023 tiña unha poboación de 612 habitantes.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Alt Empordà
* Provincia de Xirona
Carraxe

***Carraxe*** é unha curtametraxe de Muriel Pernas, estreada en 2023 que aborda a violencia de xénero na terceira idade. Foi premiada en distintos festivais: Festival de Cans 2023 (Premio Mellor Curtametraxe Veciños de Cans), Curtas Film Fest Vilagarcía 2023 (Mellor Curta Galega), Mostra de Curtas Vila de Noia 2023 (Mellor Actriz).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Numax
Municipio de Jēkabpils

O **municipio de Jēkabpils** (en letón, *Jēkabpils novads*) é un dos 36 municipios de Letonia.

Localizado no sueste de dito país báltico, o municipio creouse durante o ano 2021 despois dunha reorganización territorial, que fusionou a cidade de Jēkabpils, o distrito de Jēkabpils, o distrito de Aknīstes, o distrito de Krustpils, o distrito de Salas e o distrito de Viesītes. O centro do municipio está situado na propia cidade de Jēkabpils, que aínda conta con rango de cidade estatal. Limita ao oeste co Municipio de Aizkraukles, ao norte cos municipios de Madonas e Varakļani, ao leste cos municipios de Livani e Preiļi, ao sur co municipio de Augšdaugava e o condado de Panevėžys de Lituania.

O territorio do municipio solápase por completo co territorio do distrito de Jēkabpils que existía antes da reforma territorial administrativa anterior, ocorrida no 2009.

## Historia 
O territorio do municipio estivo habitado dende o IX milenio d.C. No I milenio a.C. as evidencias indican que houbo asentamentos fortificados en Asote, Dignāj e Sēlpils. A principios da nosa era, a rexión estaba habitada por latgalianos e selianos, a importante vía fluvial de Daugava e as rutas comerciais locais pasaban por ela. No século XIII, Sēlpils e Asote convertéronse en obxectivos dos ataques dos cruzados xa nas primeiras décadas. Na década de 1250, a parte de Selia foi sometida. Despois do colapso de Livonia na década de 1560, as terras da marxe esquerda do Daugava foron adquiridas polo Ducado de Kurzeme e Zemgale, a marxe dereita foi administrada por Polonia e a súa parte norte xa pertencía a Suecia desde a década de 1620. No século XVIII, o territorio do condado pasou baixo o control do Imperio Ruso.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Organización territorial de Letonia

### Ligazóns externas 
* Relación: Jēkabpils novads en *openstreetmap.org* .
Lavadoiro (curtametraxe)

***Lavadoiro*** é unha curtametraxe de Lois Patiño e Ana Amado, estreada en 2024 que "recolle as memorias de mulleres anónimas arredor destes lugares e a influencia que teñen ou tiveron nas súas vidas".

Esta curtametraxe foi premiada na 8.ª edición do Festival Internacional de Cinema Independent d’Eivissa - Ibizacinefest,

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web de Ana Amado
Tesouro da Avenida da Constitución

O **tesouro da Avenida da Constitución** é un conxunto de moedas de época islámica formado por 1.543 exemplares, dos cales 19 son de ouro –dinares– e o resto de prata –dirhams–. As moedas datan do período taifa –século XI– e foron descubertas en 2009 no marco dunha intervención arqueolóxica preventiva realizada na Avenida da Constitución, da capital valenciana.

O tesouro pasou a formar parte da exposición permanente do Museo de Historia de Valencia.

## Achado e composición 
Logo da descuberta, o Instituto Valenciano de Conservación e Restauración (Ivacor) mantivo o tesouro custodiado e en espera de restauración no depósito arqueolóxico municipal de Valencia no barrio de Vara de Quart, durante máis de dous anos. A principios de 2012, o Instituto Valenciano de Conservación e Restauración, dirixido por Carmen Pérez, ex directora xeral de Patrimonio, asumiu a restauración.

Cando se produciu a descuberta eran os técnicos do Servizo Municipal de Arqueoloxía (SIAM) os que debían encargarse de levar a cabo a limpeza e a separación das moedas, xa que estas apareceron amalgamadas dentro dunha vasilla de cerámica. Levouse a cabo unha primeira limpeza con ultrasóns, e logo as moedas sometéronse a baños controlados en solucións químicas para disolver o óxido; e finalmente, as pezas separáronse mecanicamente a punta de bisturí con axuda dunha lupa binocular. Durante este proceso descubriuse que as moedas de ouro se achaban envoltas nun pano de tecido, separadas do resto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Museu d'História de València
Francisco Rodríguez García

***Francisco Rodríguez García**, coñecido como **Pancho**, agrarista galego (1884-1911).
***Francisco Rodríguez García**, coñecido como **Rodri**, futbolista español (1934-2022).
***Francisco Rodríguez García**, empresario galego (n. 1945).
Ana Amado

**Ana Belén Amado Pazos**, nada en Ferrol en 1975, é unha fotógrafa, arquitecta  e artista visual galega.

## Traxectoria 
Estudou na Escola Técnica Superior de Arquitectura da Coruña (2004), cun posgrao en Ilustración Creativa na escola de Arte e Deseño EINA de Barcelona (2008). Realizou os mestrados de Arte, Museoloxía e Crítica Contemporáneas (Universidade de Santiago de Compostela, 2009) e Fotografía de autor e proxectos persoais (Escola Lens, 2012). Amais ten formación como pianista.

O seu traballo foi premiado e exposto na Bienal de Venecia, XIV Bienal Española de Arquitectura e Urbanismo e PhotoEspaña entre outras.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha de Ana Amado na Fundación Cerezales.
Anxioxenina

A **anxioxenina** (**ANG**), tamén coñecida como **ribonuclease 5** (**RNase5**), é unha pequena proteína de 123 aminoácidos que nos humanos está codificada no xene *ANG* do cromosoma 14. A anxoxenina é un potente estimulador da formación de novos vasos sanguíneos polo proceso da anxioxénese. Hidroliza o ARN celular, o que ten como resultado a modulación dos niveis de síntese proteica, e interacciona co ADN causando un incremento similar ao dun promotor na expresión do ARNr. A anxioxenina está asociada co cancro e doenzas neurolóxicas a través da anxioxénese e pola activación da expresión xénica que suprime a apoptose.

## Función 
A anxioxenina é unha proteína clave implicada na anxioxénese no crecemento normal e no tumoral. A anxioxenina interacciona con células do endotelio e do músculo liso causando migración celular, invasión, proliferación e formación de estruturas tubulares.

No entanto, a anxioxenina ten unha característica única entre todas as proteínas que interveñen na anxioxénese que consiste en que é tamén un encima cunha secuencia de aminoácidos que é idéntica nun 33 % á da ribonuclease pancreática bovina (RNase A). Aínda que a anixioxenina contén moitos residuos catalíticos iguais aos da RNase A, corta substratos de ARN estándar cunha eficiencia 105–106 veces menor que a RNase A. A eliminación deste residuo por mutación incrementa a actividade de ribonuclease multiplicándoa por entre 11 e 30.

## Doenzas 
### Cancro 
A anxioxenina ten un importante papel na patoloxía do cancro debido á súa función na anxioxénese e na supervivencia celular. Como posúe unha actividade anxioxénica, é un posible candidao para usar en tratamentos contra o cancro. Os estudos das relacións da anxioxenina cos tumores proporcionaron probas dunha conexión entre ambos. A translocación da anxioxenina ao núcleo causa a regulación á alza da transcrición do ARNr, mentres que nas cepas de knockdown de cultivos celulares para a anxioxenina observouse regulación á baixa. A presenza de inhibidores da anxioxenina que bloquean a translocación ten como resultado a diminución do crecemento do tumor e da anxioxénese global. As células HeLa translocan a anxioxenina ao núcleo independentemente da densidade celular. Nas células endoteliais da vea umbilical humanas (HUVECs), a translocación da anxioxenina ao núcleo cesa despois de que as células acadan unha densidade específica, mentres que nas células HeLa a translocación continúa pasado ese punto. A inhibición da anxioxenina afecta a capacidade das células HeLa de proliferaren, o cal supón unha diana efectiva para posibles terapias.

### Doenzas neurodexenerativas 
Debido á capacidade da anxioxenina de protexer as motoneuronas, son probables as ligazóns causais entre as mutacións na ANG e a esclerose lateral aminotrófica (ELA). Os factores anxioxénicos asociados coa anxioxenina poden protexer o sistema nervioso central e as motoneuronas directamente.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

### Ligazóns externas 
* 
* 
* 
* 
*
La Maletería, Llanes

**La Maletería** é unha parroquia do concello asturiano de Llanes. Atópase na zona interior do occidente do concello e ten unha extensión de 1,32 km². Ten unha poboación de 42 habitantes (INE, 2020) que viven no único núcleo habitado da parroquia.

## Demografía 
## Notas
Meré, Llanes

**Meré** é unha parroquia do concello asturiano de Llanes. Atópase na zona suroccidental do concello, no val do río Bedón. Ten unha extensión de 5,77&nbsp;km² e unha poboación (INE, 2020) de 111 habitantes. Ten un único núcleo de poboación habitado, que está dividido nos seguintes barrios: Meré, El Cuetu e L'Agüera. No seu territorio atópase tamén a vila de Elcéu, desahabitada.

## Demografía 
## Notas
Sant Jordi Desvalls

**Sant Jordi Desvalls** é un concello español da provincia de Xirona, na comunidade autónoma de Cataluña. O termo municipal atópase na comarca do Gironès.

## Demografía 
Segundo o INE, no ano 2023 tiña unha poboación de 845 habitantes.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Gironès
* Provincia de Xirona
Naves, Llanes

**Naves** é unha parroquia do concello asturiano de Llanes. Atópase xunto ao mar Cantábrico, a dez minutos de Llanes e Ribeseya. A localidade, que recibiu en 1961 o premio a "Vila máis bonita de Asturias", conta con 167 habitantes (segundo datos de 2020).

## Praias 
En Naves atópanse as praias de Beón e Gulpiyuri, que pertencen á Paisaxe Protexida da Mariña Oriental de Asturias. A segunda é tamén monumento natural.

## Monumentos 
Mosteiro de Santolín de Beón do século XII (monumento nacional), e igrexa de Santolín de Naves e Beón, reconstruída en 1924.

## Notas
Nueva, Llanes

**Nueva** é unha parroquia do concello asturiano de Llanes. Atópase no extremo occidental do concello e linda ao norte co mar Cantábrico; ao sur coas parroquias de Ardisana e Los Caleyos; ao leste coas de Ḥontoria e Los Carriles; e ao oeste coa parroquia de Pría e o concello de Ribeseya.

## Xeografía 
### Localidades 
### Sitios 
## Notas
Parres, Llanes

**Parres** é unha parroquia do concello asturiano de Llanes. Atópase na zona central do concello, e linda ao leste e nordés coa parroquia de Llanes; ao noroeste coa de Po; ao oeste coa de Porrúa, Llanes; e ao sur co concello de Cabrales.

## Xeografía 
### Localidades 
* Parres 
* La Pereda

### Sitios 
## Demografía 
## Notas
Gwen Guthrie

**Gwendolyn Guthrie**, nada en Newark (Nova Jersey) en 1950 e finada en Orange (Nova Jersey) o 3 de febreiro de 1999, foi unha compositora, cantante e pianista de R&B profesional americana recordada polo seu número 1 en listas "Ain't Nothin' Goin' on But the Rent" de 1986 e por participar en sesións de estudo de Aretha Franklin.

## Traxectoria 
Mestra de educación secundaria, a principios de 1970 compaxinou o seu traballo de instituto coa incorporación aos grupos vocais os Ebonettes e os Matchmakers. No 1974 tivo que substituír á vocalista e cantante de apoio de Aretha Franklin, mentres gravaban "I'm in Love", debido a unha baixa laboral por enfermidade. Guthrie e Cissy Houston tomaron o relevo.

A partir desa gravación, comezou a colaborar, en actuacións e gravacións de artistas xa consolidados, en moitas ocasións con Valerie Simpson (de Ashford & Simpson). Escribiu e compuxo cancións para Ben E. King, "Supernatural Thing" e "This Time I'll Be Sweeter". Tamén o fixo no álbum *Circle Of Love* de Sister Sledge de 1975: *Cross My Heart*, ''Protect Our Love, Love Don't You Go Through No Changes On Me, Don't You Miss Him Now, Pain Reliever, You're Much Better Off Loving Me,* e *Fireman''. Tamén escribiu para "God Don't Like Ugly" de Roberta Flack.

O seu sinxelo "Can't Love You Tonight" abordou o tema da SIDA no 1988.

Compuxo cancións como ''Ain't Nothin' Goin' on But the Rent*, polo que foi acusada de promover tendencias materialistas por parte da letra "Tes que ter un traballo se queres estar comigo/ Non hai amor sen financiamento". Durante moito tempo foi proclamada a primeira dama de Paradise Garage (club nocturno de New York Garage notábel na historia moderna das culturas gais e das discotecas e da música pop e danza).

Morreu de cancro de útero o 3 de febreiro de 1999, aos 48 anos, e foi enterrada no cemiterio de Fairmount en Newark, Nova Jersey.

## Discografía 
* *Gwen Guthrie* (Island, 1982)

* *Portrait* (Island, 1983)

* *Just for You* (Island, 1985)

* *Good to Go Lover* (Polydor, 1986)

Avaliado pola crítica como R&B eléctronico cunha letra poética de gran calidade.

* *Lifeline* (Warner Bros, 1988)

* *Hot Times'' (Reprise, 1990)

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* [Gwen Guthrie - Padlock Larry Levan Mix]
Pendueles, Llanes

**Pendueles** é unha parroquia do concello asturiano de Llanes. Atópase na faixa costeira do concello, no seu extremo nordés, e ten unha extensión de 7,99&nbsp;km². Linda ao norte co mar Cantábrico, ao sur coas parroquias de Tresgrandas e Carranzo, ao oeste coa de Vidiago e ao leste co concello de Ribadeva. 

## Xeografía 
### Localidades 
* Buelna
* Pendueles

### Sitios 
* Santiuste

## Notas
Castellfollit de la Roca

**Castellfollit de la Roca** é unha vila e concello da comarca catalá da Garrotxa, nas Comarques Gironines. Forma parte do Parque Natural da Zona Volcánica da Garrotxa. É un dos concellos máis pequenos de Cataluña, con menos dun quilómetro cadrado.

## Demografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Garrotxa
* Provincia de Xirona
Cruïlles, Monells i Sant Sadurní de l'Heura

'''Cruïlles, Monells i Sant Sadurní de l'Heura''' é un concello da comarca catalá do Baix Empordà. Formouse en 1974 mediante a unión dos concellos de Cruïlles, Monells e Sant Sadurní de l'Heura. Trátase do concello co topónimo catalán máis longo, con 43 caracteres. A capital do concello atópase en Sant Sadurní de l'Heura.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Baix Empordà
* Provincia de Xirona
Andrew Bertie

**Andrew Willoughby Ninian Bertie**, nado en Londres, Reino Unido, o 15 de maio de 1929, e finado en Roma, Italia, o 7 de febreiro de 2008, foi un aristócrata inglés e o LXXVIII (78º) príncipe e gran mestre da Orde de Malta, cargo que ocupou durante case 20 anos. Foi o primeiro inglés en ser elixido gran mestre de devandita Orde dende o ano 1258. É venerado na Igrexa católica, sendo declarado Servo de Deus polo papa Francisco. A súa festa celébrase cada ano o 7 de febreiro.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Bertie naceu en Londres, fillo de James Bertie e de Jean Crichton-Stuart (ambos de ascendencia nobre). Foi educado no colexio católico privado de Ampleforth, e graduouse en Historia Moderna en Christ Church. Tamén tomou clases na Escola de Estudos Orientais e Africanos da Universidade de Londres. De 1948 a 1950 realizou o servizo militar nos "Scots Guards" do exército británico, chegando ao grao de oficial en 1949. Despois dun primeiro contacto co sector comercial, ensinou linguas modernas (particularmente francés e castelán) durante vinte anos no Worth School, un colexio privado da Orde de San Bieito no Condado de Sussex, en Inglaterra.

### Época como gran mestre 
Bertie foi admitido na Soberana Orde de Malta en 1956. Alcanzou o grao de Cabaleiro da Xustiza, tomando os Votos Perpetuos en 1981.

Uniuse ao goberno da Orde en 1981 e en abril de 1988 foi elixido como 78º gran mestre. Posteriormente converteuse en Hospitalario do Santuario de Lurdes, que é o lugar de peregrinación anual da Orde. Sucedeu a Angelo de Mojana, un nobre de Milán que servira na Orde dende 1962. Aínda que a Orde é considerada como unha entidade soberana, é unha orde relixiosa da Igrexa católica, polo que a elección de Bertie necesitou da ratificación do Papa, Xoán Paulo II, que se obtivo o 11 de abril de 1988.

### Vida persoal 
Nunca casou nin tivo fillos. Tiña un irmán máis novo. Era tío afastado da raíña Isabel II do Reino Unido.

## Notas