Gabriel de Melitene

**Gabriel de Melitene** (en armenio: **Ghavril Malatyatsi**), nado no 1055 e finado no 1102 ou no 1103, foi un gobernador da rexión de Melitene (actual Malatya). Os selos bizantinos que levan o seu nome descríbeno como Gabriel, protonobilisimo e dux de Melitene.

Gabriel comezou a súa carreira como oficial do xeneral bizantino Filareto Bracamio.. Trala morte do xeneral, Gabriel separouse do Imperio Bizantino e intentou aliarse cos líderes das Cruzadas e fixo que a súa filla, Morfia, casase coa Balduíno II de Edesa. Foi asasinado despois de que Melitene fose conquistada polos turcos selxúcidas.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
A maior parte da vida de Gabriel coñécese grazas a Mateo de Edesa, un monxe armenio, así como a Miguel o Sirio, patriarca siríaco de Antioquía, e a algunhas fontes francas. Guillerme de Tiro describiu a Gabriel como grego en relixión e armenio en raza, lingua e costumes.

Xunto con Teodoro de Edesa e, posiblemente, Teodoro de Marash, Gabriel foi un antigo oficial de Filaretos Brachamio. Filareto instalara a Gabriel como gobernante de Melitene, tras ser conquistada polo Imperio Bizantino en 934, e Gabriel parece que se converteu á ortodoxia grega, posiblemente por razóns políticas.  Trala morte de Filareto en 1086, Melitene independizouse completamente do control bizantino. Segundo Miguel o Sirio, Gabriel era unha figura malvada que chegara ao poder tras asasina-lo bispo de Melitene, quen quería entregar a cidade aos turcos selxúcidas. Como Gabriel quería quedar coa cidade para si mesmo, houbo matar persoalmente ao bispo despois de que a súa garda se negase a facelo.  Pero como Melitene era o bastión máis avanzado da Armenia Cilicia en territorio turco, os pobos túrquicos realizaban incursións frecuentes na rexión. Porén, Gabriel conseguiu manter o dominio sobre o territorio coa diplomacia máis que coa forza. Aínda que teoricamente era vasalo do Imperio bizantino, enviou á súa esposa a Bagdad para confirmar o seu goberno por parte do califa e do sultán selxúcida. Máis tarde, recorreu á mediación do emir danisméndida de Sebasteia (actual Sivas) para liberarse dos turcomanos, e coa súa axuda liberouse do control bizantino tras a morte de Filareto no 1086.

Parece que lle ofreceu a súa outra filla, Morfia, a outro cruzado, Bohemundo de Tarento, quen se convertera no príncipe de Antioquía, en parte debido á crecente presión dos turcos danisméndidas. O sultán selxúcida Kilij Arslan I asediou Melitene en 1097, pero a chegada da Primeira Cruzada desde Occidente obrigouno a levantar o asedio e abandonar a rexión. Non obstante, eran os danisméndidas os que estaban a devastar os seus territorios, polo que Gabriel pediu axuda a Bohemundo I de Antioquía. 
[miniatura|Territorios de [Filareto Bracamio|Filareto. Gabriel controlaba o territorio ao redor de Melitene,]]
En 1100, Bohemundo acudiu en axuda de Gabriel xunto co seu primo Ricardo de Salerno e os bispos armenios de Marash e Antioquía, pero ambos foron capturados e os bispos asasinados por Ghazi ibn Danishmend, emir de Sebastea, na batalla de Melitene. Malik estaba agora constantemente a saquear os territorios de Gabriel. O emir danisméndida continuou a devastar os territorios de Gabriel, quen, temendo un ataque inminente á súa propia cidade, pediu axuda a Balduíno I de Edesa quen se viña de converter en rei de Xerusalén. Esta era unha medida deseperada pois Gabriel sospeitaba e temia que Balduíno se apoderase de Melitene, como fixera con Edesa, que lla atrrebatou a Teodoro. Porén, Balduíno aliviou o asedio de Melitene, polo que Gabriel se recoñeceu como vasalo seu.

En 1101, casou a súa filla Morfia de Melitene con Balduíno II de Edesa, ofrecendo un xeneroso dote de 50.000 besantes de ouro. 

A partir de 1103, os danisméndidas atacaron de novo Melitene. Gabriel pediu apoio aos cruzados, pero estes non enviaron axuda porque nese momento estaban negociando co emir danisméndida sobre a liberación de Bohemundo. Melitene foi conquistada o que semella imposible pola cronoloxía. A confusión parece xurdir da identificación de Thoros I, fillo de Constantino, con Thoros de Edesa, sendo testemuñado que este último tiña a Gabriel como o seu sogro.

Gabriel debeu ter algunha conexión coa cultura grega, xa fose a través da súa nai ou da súa esposa, e se esa conexión era coa familia de Constantino I, o máis probable é que se remontase a máis atrás. A súa esposa puido ser a filla do pai de Constantino, Rubén, por exemplo; ou pode que fose filla de Fileto, o xeneral a quen serviu Gabriel, pero isto é só especulación. En calquera caso, é de supor que os seus contemporáneos e súbditos sabían que descendía dunha familia prominente que era aceptada tanto para gregos como para armenios, o que podería suxerir unha herdanza mixta. Varios dos seus súbditos non querían a Gabriel debido á súa fe ortodoxa oriental.

Tamén a identidade e o número dos seus fillos son información incerta mais os que están acreditados son os seguintes:

* unha filla, casada con Teodoro de Edesa.
* Morfia de Melitene, casada no 1101 con Balduíno II de Edesa, futuro Balduíno II de Xerusalén.
* probabelmente outra fillas casada entre 1100-1103 con León I de Armenia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Historia de Armenia
* Reino Armenio de Cilicia