Membrana celular

A expresión **membrana celular** usouse historicamente con dous significados diferentes:

* **Membrana plasmática**, a membrana que universalmente envolve o citoplasma das células. Este uso de membrana celular non é o orixinal, pero está extraordinariamente estendido, sobre todo nos textos de fala inglesa, nos que con frecuencia *cell membrane* se usa como sinónimo de *plasma membrane* . Cando se usa en plural (*cell membranes*) faise referencia a todas as membranas da célula.
* **Parede celular**, tamén chamada *membrana de secreción*, unha cuberta máis ou menos resistente que cobre a todas ou á maioría das células das plantas, os fungos e os protistas pluricelulares. En realidade, con microscopio óptico non se distingue a parede celular da membrana plasmática e inicialmente considerábase como un todo, polo que este conxunto foi o significado orixinal de membrana celular. Este significado de membrana celular apenas se usa actualmente.

### Orixe da ambigüidade
Cando se perfeccionaron os microscopios no século XIX, e durante século e medio (c.1800-c.1950) a investigación das células baseouse só na observación mediante microscopia óptica. Esta non pode, por razóns físicas relacionadas coa lonxitude de onda da luz, detectar estruturas de menos de 0,25&nbsp;µm (micrómetros). Chamouse **membrana celular** ao límite celular cando este era visible. Na maior parte dos casos o que se observaba era un recubrimento, máis ou menos flexible, feito de polisacáridos, de proteínas ou de polímeros mixtos, ao que se chama tamén **parede celular**. Esta última é precisamente a expresión que se debe preferir para eludir a ambigüidade.

A principios do século XX, investigacións experimentais da fisioloxía celular conduciron a postular a existencia, en todas as células, dunha membrana invisible, á que se chamou **membrana plasmática** ou citoplasmática, e que debía estar composta esencialmente de lípidos. Esta representaba a envoltura do protoplasma, a parte fisioloxicamente activa da célula. Co uso do microscopio electrónico, puido observarse por fin a membrana plasmática, cuxa espesura típica é de só 0,0075&nbsp;µm (75 Å). Co microscopio electrónico pode distinguirse na célula das plantas a membrana plasmática da parede celular.

Un exemplo de uso de membrana celular co significado de parede celular é o tratado clásico de histoloxía vexetal de K. Esau, que na súa tradución ao castelán da súa 3ª edición de 1976 di así :
 
O parágrafo citado, traducido aquí ao galego, fai referencia ao idioma castelán, pero nesa lingua, igual que noutras, obsérvase a partir daquela época unha preferencia a usar os termos máis claros *membrana plasmática* e *parede celular* mellor que *membrana celular*. Así, noutro libro clásico publicado só uns anos despois da referencia anterior, como é o Tratado de Botánica de Strasburger na 7ª edición en castelán de 1986, o termo "membrana celular" xa non aparece no índice alfabético de termos, pero si aparecen membrana plasmática, parede celular, biomembrana e outras. En inglés, membrana celular acabou facéndose sinónimo de membrana plasmática.

O termo membrana plasmática deriva do termo alemán *Plasmamembran* acuñado no século XIX por Karl Wilhem Nägeli.

A estrutura e composición das membranas internas da célula pertencentes aos orgánulos e núcleo son similares aos da membrana plasmática.

## Notas