Ramón Silveyra

**Ramón Silveira**, tamén coñecido como **Ramón Silveyra**, nado en Ourense en 1896, foi un obreiro e militante anarquista na Arxentina. A súa vida estivo marcada pola súa participación en conflitos laborais, a condena por un atentado con bomba en 1921 e dúas fugas de prisión que o converteron nunha figura lendaria dentro do movemento ácrata rioplatense.
## Traxectoria 
### Primeiros anos e emigración 
Silveyra emigrou desde Galicia a Buenos Aires en 1916.

### Primeira fuga e fuxida a Uruguai 
miniatura|O subcomisario Buzzo e o auxiliar Zabala entregando a Ramón Silveyra na Penitenciaria Nacional logo de que se profugara.

O 11 de marzo de 1923 fuxiu da Penitenciaría Nacional de Sierra Chica. A operación foi organizada polo destacado militante anarquista e secretario do Comité Pro Presos Sociales, Miguel Arcángel Roscigna, quen *“preparou os medios da primeira fuga do panadeiro Ramón Silveyra, condenado a 20 anos de prisión, e tamén os da segunda”*, no que o historiador Osvaldo Bayer cualificou como *“dous sucesos verdadeiramente espectaculares”* que revelaban *“un verdadeiro talento organizativo”*.
Sobre o método da súa primeira fuga existen dúas versións. Segundo Fernando Quesada. O director de investigacións, comisario Eduardo Santiago —definido por Osvaldo Bayer como un *"gran amigo de Yrigoyen e vello inimigo dos anarquistas"*—, ordenou ao xefe de Orden Social, unha división especializada na loita contra o anarquismo, que se encargara da persecución de Silveyra. O auxiliar Fidel Zavala foi enviado pola Policía da Capital Federal a Uruguai, na busca do prófugo. 

### Recaptura e protestas contra a súa extradición 
Silveyra foi recapturado en Carmelo, Uruguai, dez días despois de ter fuxido. A posibilidade da súa extradición a Arxentina xerou polémicas en torno a se os delitos dos que se lle acusaba eran delitos "comúns" ou "políticos". Distintos grupos anarquistas de Arxentina e Uruguai —así como doutros países— realizaron protestas opoñéndose á súa extradición. O periódico anarquista *Trabajo*, editado en Montevideo, advertiu na súa edición do 14 de abril de 1923: *“La justicia histórica, al servicio de los bastardos intereses de los capitalistas, tiene en sus velludas manos de fiera, la libertad de uno de nuestros mejores camaradas, Ramón Silveyra.*  

*(...) ¿No está en el ánimo de los propios jueces que han de entregar a Silveyra a sus enemigos la certidumbre casi de que se sacrifica un inocente? ¿No conocen la falta absoluta de pruebas contra el acusado?*  

*(...) Y aun admitiendo que los encargados de administrar la ‘justicia’ en este país, ignoraran todo esto, ¿no salta a la vista del más miope, que el hecho que motivó la condena de nuestro compañero Silveyra es de aquellos que, por su naturaleza, no pueden menos que clasificarse entre los hechos políticos y sociales, ya que ellos son determinados no por móviles particulares del individuo que los ejecuta, sino por móviles colectivos, en la lucha encarnizada sostenida por interés antagónicos dentro de la sociedad en que vivimos?”*   Tiveron que pasar varios meses ata que Uruguai aceptou o pedido de extradición do Estado arxentino.miniatura|Ramón Silveyra ao ser extraditado desde Uruguai a Arxentina en xuño de 1923.
Despois do seu regreso, foi trasladado á Penitenciaría Nacional da Avenida Las Heras na cidade de Buenos Aires, onde compartiu cela co bandido rural puntano Marcos Vallejos a partir de fins de xuño de 1923.
miniatura|Fotografía de Ramón Silveyra publicada na revista *Caras y Caretas*, n° 1300, 01/09/1923

### Segunda fuga e desaparición 
O 23 de agosto dese mesmo ano, Silveyra fuxiu por segunda vez xunto con trece compañeiros de prisión a través dun túnel escavado desde o taller de escobería. 

Algunhas fontes sinalan que o plan de escape foi posto en marcha meses antes da chegada de Silveyra á Penitenciaría Nacional, mentres que outras atribuen a Silveyra e a Marcos Vallejos, destacando a participación na planificación de Miguel Arcángel Roscigna.*¿Qué hemos de decir, a las tres semanas de su segunda evasión, que no sea a destiempo? ¿Y para qué subrayar, con nuestras palabras, la ironía de la huída que muequea sobre la cárcel, si tan cruda la hace ya su repetición en tan corto tiempo? Sólo queremos saber que nuestro compañero está otra vez en libertad; sólo deseamos poder decir esta semana y la otra, este mes y el que le sigue, este año y el que vendrá, ahora y siempre, que Silveyra sigue en libertad. Y esto no necesita ser cantado en letras; le basta con alegrar los corazones.* Antes de desaparecer, enviou o seu gorro de presidiario ao diario *Crítica*, con instrucións de entregalo ao inspector Santiago, xefe de Investigacións, nun xesto simbólico de desafío.

Crese que despois desta fuga refuxiouse na Patagonia, onde permaneceu varios meses antes de esfumarse definitivamente do rexistro histórico.

A fuga dos 14 foi un golpe a nivel institucional que derivou na remoción dos directores da Penitenciaría Nacional de Avenida Las Heras e a intervención doutras Penitenciarías.

## Legado 
Silveyra é recordado como unha figura emblemática do anarquismo obreiro galego na Arxentina. A súa historia, vinculada a redes de solidariedade ácrata transnacionais e a figuras como Roscigna, foi recuperada en relatos xornalísticos, podcasts e estudos históricos sobre a represión e a resistencia no Río de la Plata.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bayer, Osvaldo. *Los anarquistas expropiadores*. Booklet, Buenos Aires, 2008.
* Quesada, Fernando. *Ramón Silveyra, el que se fugó dos veces.* En: Todo es historia, Año 3, nro 30 (1969), pp. 72-86, Buenos Aires
### Outros artigos 
* Miguel Arcángel Roscigna

### Ligazóns externas 
* 
* 
* 
* 
* 
* *Caras y Caretas*, N°1300, 1° de septiembre de 1923, Buenos Aires. Disponible en el sitio web de la Hemeroteca Nacional de la Biblioteca Nacional de España: http://hemerotecadigital.bne.es/hd/es/results?id=8e299911-7a24-481d-b737-3671aa84b2bb