Seúl

**Seúl** (**서울**; hangul, **서울특별시**; hanja, **서울特別市**; romanización revisada, **Seoul Teukbyeolsi**; McCune–Reischauer, '''Sŏul T'ŭkpyŏlsi'*) é a capital e meirande metrópole de Corea do Sur. Segundo o censo de 2020, Seúl tiña unha poboación de 9,9&nbsp; millóns de persoas e forma o corazón da Área da capital de Seúl coa metrópole circundante de Incheon e a provincia de Gyeonggi. Considerada unha cidade global e clasificada como unha cidade alfa pola Globalization and World Cities Research Network (GaWC), Seúl foi a 4ª economía metropolitana máis grande do mundo en 2014 despois de Tokyo, Nova York e Os Ánxeles. A área da capital de Seúl, que inclúe á metrópole de Incheon na provincia de Gyeonggi, é unha das áreas metropolitanas máis poboadas do mundo, con arredor de 25,6 millóns de persoas, sendo o fogar da metade dos surcoreanos e 632.000 residentes internacionais.

Seúl foi cualificada, por Arcadis en 2015, como a cidade máis habitable de Asia coa segunda maior calidade de vida a nivel global, cun PIB per cápita duns 40.000 dólares. Con grandes centros tecnolóxicos centrados en Gangnam-gu e Digital Media City, a área da capital de Seúl alberga a sede de 15 compañías da lista *Fortune* Global 500, incluíndo Samsung, LG, e Hyundai. A metrópole, que ocupa o sétimo lugar no índice de cidades glovais e no índice de centros financeiros globais, exerce unha grande influencia nos asuntos mundiais como unha das cinco principais anfitrioas de conferencias mundiais. Seúl acolleu os Xogos Asiáticos de 1986, os Xogos Olímpicos de verán de 1988 e o cumio do G20 de Seúl de 2010.

A Área da capital de Seúl contén cinco sitios declarados Patrimonio da Humanidade da UNESCO: Palacios Changdeok, Fortaleza de Hwasong, Santuario de Chongmyo, Namhansanseong e as Tumbas reais da dinastía Joseon. Máis recentemente, Seúl foi un lugar importante de construción arquitectónica moderna; os principais puntos de referencia modernos inclúen o N Seoul Tower, o 63 Building, a Lotte World Tower, a Dongdaemun Design Plaza, Lotte World, Trade Tower, COEX, e o IFC Seoul. Seúl foi nomeada Capital Mundial do Deseño en 2010. É o lugar de nacemento do K-pop e da onda coreana.
[miniatura|upright|Varias vistas de Seúl desde o [Edificio 63 en xullo de 2019]]

Situada á beira do río Han, a historia da cidade abrangue máis de 2.000, dende a súa fundación no ano 18 a. C. por Baekje, un dos Tres reinos de Corea. Continuou como capital de Corea durante a dinastía Joseon e o Imperio de Corea. Seúl está rodeada por montañas, sendo a máis alta Bukhansan, o parque nacional máis visitado do mundo por metro cadrado. Seúl foi votado como o destino turístico máis desexable polos turistas chineses, xaponeses e tailandeses durante tres anos consecutivos entre 2009 e 2011 con máis de 10 millóns de visitantes internacionais no 2012.

## Etimoloxía 
A cidade foi coñecida no pasado por nomes sucesivos como *Wiryeseong* (위례성; 慰禮城, Era Baekje), *Namgyeong* (남경; 南京, Era Goryeo), *Hanseong* (한성; 漢城, Joseon) ou *Hanyang* (한양; 漢陽) e Keijō () ou Gyeongseong (경성; 京城)) durante o dominio xaponés. O nome actual *Seúl* deriva da antiga palabra coreana *Seorabeol* (서라벌; 徐羅伐) ou *Seobeol* (서벌; 徐伐), que significa "capital da cidade", que orixinalmente se refería á cidade de Gyeongju, a capital do reino de Silla, máis tarde chamada *Geumseong* (금성; 金星).

A diferenza doutros topónimos coreanos, Seúl só se pode escribir en hangul, 서울, non admitindo a escritura en caracteres hanja (chinés), xa que é unha palabra completamente coreana, sen raíz chinesa.

O nome galego *Seúl*, probablemente influído pola adaptación francesa *Séoul*, procede dunha mal interpretación da transcrición oficial *Seoul*, na que o dígrafo *eo* representa unha vogal semiaberta posterior non redondeada *ou* aberta, polo que a pronuncia coreana aseméllase máis a *Sóul* que a *Seúl*.

A diferenza doutros topónimos coreanos, *Seoul* (literalmente «capital», probablemente capital do estado de Cadeira) só pódese escribir en hangul () e non admite escritura en caracteres hanja, por tratarse dunha palabra completamente coreana, sen raíz chinesa.

O 19 de xaneiro de 2005 suscitouse unha certa controversia cando o concello da cidade pediu publicamente a China que deixase de chamar á cidade polo seu nome tradicional chinés *Hànchéng* (, en coreano *Hanseong*, nome antigo da cidade), e que adoptase no seu lugar o nome *Shǒu’ěr''  (chinés tradicional) ou  (chinés simplificado), adaptación fonética ao chinés do nome coreano actual. Esta decisión do concello de Seúl foi recibida con certo desdén na República Popular da China e en Taiwán. En calquera caso, algúns medios de comunicación en chinés xa empezaron a utilizar o nome acuñado polo concello de Seúl, mentres que este xa utiliza o novo nome nos seus folletos de información turística en lingua chinesa.

## Historia 
### Fundación 
[miniatura|upright|esquerda|[Fortaleza de Seúl]]
[thumb|upright|esquerda|Representación do [Complexo de Palacios Ch'angdokkgung]]
O asentamento da zona do río Han, onde se atopa a actual Seúl, comezou arredor do ano 4000 a.C.
A historia urbana de Seúl comezou, no ano 18 a.C, cando Onjo, fillo de Dongmyeong rei de Goguryeo, fundou no norte de Corea, en Habuk (norte de Wiryeseong) (a actual área de Seúl no río Han), o reino de Baekje, Na zona quedan varias murallas que datan desta época. Pungnaptoseong, un muro de terra situado ao sueste de Seúl, crese que estivo no lugar principal de Wiryeseong. Catro anos despois trasládana a Hanam (beira sur de Wiryeseong) (nos arredores do actual Estadio Olímpico), onde reinou o seu irmán Biryu. Mentres os Tres Reinos (Baekje, Goguryeo e Silla) competían por esta rexión estratéxica, o control pasou de Baekje a Goguryeo no século V, e de Goguryeo a Silla no século VI. 

No século XI o reino de Goryeo, que sucedeu o de Silla Unificada, construíu un palacio de verán en Seúl, ao que se refería como a "Capital do Sur". Foi só a partir deste período cando Seúl converteuse nun asentamento máis grande. A cidade creceu máis aló desas murallas e aínda que a muralla xa non está en pé (excepto o tramo ao longo da montaña Bugaksan (coreano 북악산 hanja 北岳山 ), ao norte da zona céntrica), as portas permanecen preto do distrito do centro de Seúl, incluíndo sobre todo a Sungnyemun (comunmente coñecida como Namdaemun "Porta das Cerimonias") e Heunginjimun (comunmente coñecida como Dongdaemun "Porta da benevolencia en ascenso"). Durante a dinastía Joseon, as portas abríanse e pechábanse todos os días, acompañadas polo repique das grandes campás do campanario Bosingak. A finais do século XIX, tras centos de anos de illamento, Seúl abriu as súas portas aos estranxeiros e comezou a modernizarse. Seúl converteuse na primeira cidade da Asia Oriental en introducir electricidade no palacio real, electreficado pola Edison Illuminating Company e unha década despois Seúl tamén implantou farolas eléctricas.

Gran parte do desenvolvemento debeuse ao comercio con países estranxeiros como Francia e Estados Unidos. Por exemplo, a Compañía Eléctrica de Seúl, a Compañía de Tranvías Eléctricos de Seúl e a Compañía de Auga Doce de Seúl eran empresas conxuntas de propiedade coreana e estadounidense. En 1904, un estadounidense chamado Angus Hamilton visitou a cidade e dixo: "As rúas de Seúl son magníficas, espazosas, limpas, admirablemente feitas e ben drenadas. Ampliáronse os carrís estreitos e sucios, cubríronse cunetas, ensancháronse as calzadas. Seúl está a unha distancia medible de converterse na cidade máis alta, máis interesante e máis limpa do leste".

### Dominio xaponés e guerra de Corea 
Despois do tratado de anexión en 1910, o Xapón anexionouse a Corea e renomeou a cidade como Gyeongseong ("Kyongsong" en coreano e "Keijo" en xaponés). Importouse tecnoloxía xaponesa, elimináronse as murallas da cidade, demoléronse algunhas das portas. As estradas asfaltáronse e construíronse edificios de estilo occidental. A cidade foi liberada polas forzas dos Estados Unidos ao final da segunda guerra mundial tras a cal e coa proclamación da República de Corea, a cidade converteuse na súa capital co nome actual, Seúl, que significa literalmente *capital*, e en 1949 foi nomeada como cidade especial de primeiro nivel.

### Período contemporáneo 
Despois da guerra, Seúl comezou a centrarse na reconstrución e modernización. A medida que a economía de Corea do Sur comezou a crecer rapidamente a partir da década de 1960, a urbanización tamén se acelerou e os traballadores comezaron a trasladarse a Seúl e outras cidades máis grandes.

Ata 1972, Seúl foi reclamada por Corea do Norte como a súa capital *de iure*, sendo especificada como tal no artigo 103 da Constitución norcoreana de 1948.

A poboación de Corea do Sur en 2019 estimouse en 51,71 millóns, e segundo o Censo de poboación e vivenda de 2018, o 49,8% da poboación residía na área metropolitana de Seúl, o que representa un aumentou do 0,7% fronte ao 49,1% de 2010, mostrando unha clara tendencia á concentración da poboación na capital. Seúl converteuse no centro económico, político e cultural do país,

Seúl foi a cidade sede dos Xogos Asiáticos de 1986 e dos Xogos Olímpicos de verán de 1988, así como unha das sedes da Copa Mundial da FIFA 2002.

O 29 de outubro de 2022, polo menos 153 persoas morreron esmagadash cando unha multitude xurdiu nunha rúa durante as festividades de Halloween no distrito de Itaewon de Seúl, feito polo que o presidente coreano Yoon declarou o estado de loito nacional oficial.

File:경복궁 전경.jpg|Gyeongbokgung, o principal palacio real durante a dinastía Joseon.
File:창덕궁 전경 (2014) (cropped).jpg|O palacio Changdeok, un dos cinco pazos reais durante a dinastía Joseon]].

## Xeografía
[miniatura|upright|O [río Han ao amencer.]]
Seúl está situada no noroeste da península coreana. Seúl propiamente abarca 605.25 km2, cun radio de aproximadamente de 15 km,  dividido, polo río Han, aproximadamente, en dúas metades: norte e sur. O río Han e os seus arredores xogaron un papel importante na historia de Corea. Os Tres Reinos de Corea esforzáronse por tomar o control desta terra, onde o río era usado como ruta comercial cara a China (a través do mar Amarelo). O río xa non se utiliza activamente para a navegación, porque o seu estuario está situado nos límites das dúas Coreas, coa entrada prohibida os civís. Historicamente, durante a dinastía Joseon a cidade estaba delimitada pola Muralla da Fortaleza de Seúl, que se estendía entre as catro montañas principais do centro de Seúl: Bugaksan, Inwangsan, Naksan e Namsan. A cidade limita con oito montañas, así como as terras máis planas da chaira do río Han e as zonas occidentais. Debido á súa xeografía e ás políticas de desenvolvemento económico, Seúl é unha cidade moi policéntrica. A área que foi a antiga capital da dinastía Joseon comprende principalmente os distritos de Jongno e Jung, constitúe o centro histórico e político da cidade. Non obstante, por exemplo, considérase que a capital financeira da cidade está en Yeouido, mentres que a súa capital económica é o Distrito de Gangnam.
### Clima
Seúl ten un clima continental húmido influenciado polos monzóns (Köppen: *Dwa*). Ao estar no extremo oriental da Asia, o clima pódese describir como subtropical húmido con gran variación de temperatura e precipitación ao longo do ano. (*Cwa*, por -3&nbsp;°C isoterma). Os suburbios de Seúl son xeralmente máis frescos que o centro de Seúl debido ao efecto da illa de calor urbana. Os veráns son cálidos e húmidos, o monzón do leste asiático ten lugar de xuño a setembro. Agosto, o mes máis caloroso, ten temperaturas medias altas e baixas de 32.6 e 23.4&nbsp;°C coa posibilidade de temperaturas máis altas. Os valores da sensación de térmica poden superar os 40&nbsp;°C en pleno verán. 
Os invernos adoitan ser entre fríos e xélidos, cunha media de temperaturas máximas e mínimas en xaneiro de 1,5 e -5,9&nbsp;°C, e adoitan ser moito máis secos que os veráns, cunha media de 24,9 días de neve ao ano. Ás veces, as temperaturas descenden drasticamente por baixo de -10&nbsp;°C, e nalgunhas ocasións ata -15&nbsp;°C a mediados do período invernal de xaneiro e febreiro, chegando a rexistrarse temperaturas por baixo de -20 º.

### Calidade do aire
A contaminación atmosférica é un problema importante en Seúl. Segundo a base de datos de 2016 da Organización Mundial da Saúde sobre a contaminación atmosférica urbana mundial, a concentración media anual de partículas en suspensión en 2014 foi de 24 microgramos por metro cúbico (1,0 × 10−5 gr/m³), que é 2,4 veces superior a media anual de partículas en suspensión recomendada pola Directrices de calidade do aire da OMS. O Goberno Metropolitano de Seúl supervisa e comparte publicamente os datos da calidade do aire en tempo real.

Desde principios da década de 1960, o Ministerio do Medio Ambiente implementou unha serie de políticas e estándares de contaminación do aire para mellorar e xestionar a calidade do aire para a súa poboación. A "Lei Especial para a Mellora da Calidade do Aire na área Metropolitana de Seúl" aprobouse en decembro de 2003. O seu 1º Plan de Mellora da Calidade do Aire da área Metropolitana de Seúl (2005-2014) centrouse en mellorar as concentracións de PM10 e dióxido de nitróxeno mediante a redución das emisións. Como resultado, as concentracións medias anuais de PM10 diminuíron de 70,0 μg/m3 en 2001 a 44,4 μg/m3 en 2011. e 46 μg/m3 en 2014.

O po asiático, as emisións de Seúl e en xeral do resto de Corea do Sur, así como as emisións da China, contribúen á calidade do aire de Seúl. Unha asociación entre investigadores de Corea do Sur e os Estados Unidos está a realizar un estudo internacional de campo sobre a calidade do aire en Corea (KORUS-AQ) para determinar en que medida contribúe cada fonte.

Ademais da calidade do aire, as emisións de gases de efecto invernadoiro representan temas candentes en Corea do Sur, xa que o país atópase entre os 10 maiores emisores do mundo deste. Seúl é o maior foco de emisións de gases de efecto invernadoiro do país e, segundo datos de satélite, a anomalía persistente de dióxido de carbono sobre a cidade é unha das máis fortes do mundo.

## Goberno
[miniatura|upright|[Concello de Seúl]]
O Goberno Metropolitano de Seúl é o goberno local de Seúl, e é responsable da administración e prestación de diversos servizos á cidade, como institucións penais, educación, bibliotecas, seguridade pública, instalacións recreativas, saneamento, subministración de auga e servizos de benestar. Está dirixido por un alcalde e tres vicealcaldes, e divídese en 25 distritos autónomos e 522 barrios administrativos.
## Distritos administrativos
miniatura|upright|esquerda|Distritos de Seúl
Seúl está dividida en 25 gus (구; 區) (distritos). O *Dong* tamén se subdivide en 13.787 *tong* (통 統), que á súa vez se dividen en 102.796 *ban* en total.
## Demografía
miniatura|Pirámide de poboación de Seúl en 2022
Seúl propiamente dita destaca pola súa densidade de poboación, que é case o dobre da de Nova York e oito veces maior que a de Roma. A súa área metropolitana foi a máis densamente poboada entre os países da OCDE de Asia en 2012, e a segunda a nivel mundial tras a de París. En 2012, era de 10,44 millóns. En 2015, a poboación era de 9,86 millóns de habitantes, A finais de xuño de 2011, 10,29 millóns de cidadáns da República de Corea vivían na cidade. Isto supuxo un descenso do 0,24% respecto a finais de 2010. A poboación de Seúl leva diminuíndo desde principios dos anos 90, debido ao alto custo da vida, a expansión urbana cara ás cidades satélite da rexión de Gyeonggi e o envellecemento da poboación. En xuño de 2011, 186.631 estranxeiros eran cidadáns da China de ascendencia coreana. Isto supuxo un aumento do 8,84% desde finais de 2010 e do 12,85% desde xuño de 2010. O seguinte grupo máis numeroso era o dos cidadáns chineses que non son de etnia coreana; 29.901 deles residían en Seúl. O seguinte grupo máis numeroso estaba formado polos 9.999 cidadáns estadounidenses que non eran de ascendencia coreana. O seguinte grupo máis numeroso era o dos cidadáns taiwaneses, con 8.717.
### Relixión 
As dúas relixións maioritarias en Seúl son o cristianismo e o budismo. Outras relixións son o muismo (relixión indíxena) e o confucianismo. Seúl alberga unha das maiores congregacións cristiás do mundo, a Igrexa do Evanxeo Pleno de Yoido, que conta cuns 830.000 membros. Segundo o censo de 2015, o 10,8% da poboación profesa o budismo e o 35% o cristianismo (24,3% protestantismo e 10,7% catolicismo). O 53,6% da poboación é atea. Seúl alberga a maior universidade moderna do mundo fundada por unha orde budista, a Universidade de Dongguk.
### Educación
[miniatura|upright|Entrada da [Universidade Nacional de Seúl]]
O ensino obrigatorio dura do primeiro ao noveno curso (seis anos de primaria e tres de secundaria). Os alumnos pasan seis anos en primaria, tres en secundaria e tres en bacharelato. Os centros de secundaria adoitan obrigar aos alumnos a levar uniforme. Hai un exame de saída para graduarse en secundaria e moitos estudantes que acceden á universidade deben presentarse ao Test de Aptitude Escolar Universitaria que se celebra cada novembro. Aínda que existe unha proba para os que non terminaron o bacharelato, chamada exame de cualificación escolar, a maioría dos coreanos preséntanse a ela.

En Seúl hai varias escolas especializadas, entre elas tres institutos de ciencias e seis institutos de linguas estranxeiras. A Oficina Metropolitana de Educación de Seúl ten 235 institutos de bacharelato, 80 centros de formación profesional, 377 institutos de ensino medio e 33 centros de educación especial no ano 2009.

Seúl alberga a maioría das universidades máis prestixiosas de Corea do Sur, como a Universidade Nacional de Seúl, a Universidade Yonsei e a Universidade de Corea. Seúl ocupa o 2º posto das mellores cidades estudantís 2023. E en 2025, Seúl ocupou o primeiro posto na lista mellores cidades estudantís 2026.

## Economía
[upright|miniatura|Area comercial [Gangnam-gu]]
[upright|miniatura|O [Banco de Corea ten a súa sede en Sogong-dong do distrito de Jung, que forma parte do distrito financeiro do centro de Seúl.]]
[upright|miniatura|[Lotte World e Lotte World Tower]]
[upright|miniatura|[Samsung Town na zona da estación de Gangnam de Seúl]]
[upright|miniatura|[Dongdaemun Design Plaza]]

Seúl é o centro financeiro e empresarial de Corea do Sur. Aínda que só representa o 0,6 % da superficie do país, en 2003 o 48,3 % dos depósitos bancarios de Corea do Sur atopábanse en Seúl, e a cidade xerou o 23 % do PIB total do país en 2012. No 2008, o Índice Mundial de Centros de Comercio clasificou a Seúl no posto número 9. O Índice de Centros Financeiros Globais de 2015 situou a Seúl como a sexta cidade financeiramente máis competitiva do mundo. O Economist Intelligence Unit clasificou a Seúl no posto 15 na lista de "Competitividade xeral das cidades de 2025" en canto á competitividade futura das cidades.
### Fabricación
As industrias manufactureiras tradicionais, que requiren moita man de obra, foron substituídas progresivamente polas industrias tecnoloxícas da información, electrónica e ensamblaxe, con todo, a produción de alimentos e bebidas, así como a impresión e a edición, seguiron sendo industrias fundamentais. os produtores da cervexa máis vendida Hite (fusionado con Jinro) e a Oriental Brewery. Tamén alberga xigantes alimentarios como Seoul Dairy Cooperative, Nongshim Group, Ottogi, CJ, Orion, Maeil Holdings, Namyang Dairy Products e Lotte.
### Negocios e finanzas
[miniatura|upright|[Yeouido, o principal distrito financeiro de Seúl]]
Segundo o informe do índice de centros financeiros globais publicado en 2024, Seúl ocupou o décimo posto. A cidade ocupou o decimo terceiro posto en contorna empresarial e desenvolvemento do sector financeiro, o sétimo en capital humano, o décimo en infraestrutura e o duodécimo en reputación.

## Cidades irmandadas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografia 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial da cidade