Feliu Formosa i Torres

**Feliu Formosa i Torres**, tamén coñecido como **Feliu Formosa**, nado en Sabadell o 10 de setembro de 1934, é un tradutor, dramaturgo, poeta, profesor de teatro e actor catalán. É pai da cantante e actriz Ester Formosa i Plans e da tradutora Clara Formosa. Reside en Igualada e Sant Andreu de Palomar.

## Traxectoria 
esquerda|miniatura| Feliu Formosa, en Sabadell, presentando o libro *Sense nostàlgia* o 26 de febreiro de 2015
De neno, Feliu Formosa viviu na rúa do Foment -hoxe Vila Cinca, no barrio da Creu Alta-. De 1939 a 1942, mentres o seu pai, Camil Formosa, membro do POUM, estaba exiliado en Francia, viviu no pazo de Formosa, no Raval de Fora, 42, preto da rúa do Vapor, onde o seu bisavó –Josep Formosa–, fundara un dos primeiros barcos de vapor da cidade en 1839. En 1942 a familia instalouse en Barcelona, primeiro na rúa de Mallorca e pouco despois na rúa de Castillejos. A nai rexentaba unha zapatería e o pai traballaba de contable.

Estudou filoloxía románica na Universidade de Barcelona. Posteriormente ampliou os seus estudos en Heidelberg (Alemaña ) e destacou polos seus traballos sobre estudos alemáns. Nesta cidade alemá, cando tiña 25 anos, foi profesor de tradución do alemán ao castelán durante ano e medio e deu clase maxistral de literatura española contemporánea na aula principal da Universidade de Heidelberg. De regreso a Cataluña, de 1961 a 1965 traduciu libros para a Editorial Seix Barral, posteriormente fíxoo para a editorial Aymà -coa axuda de Joan Oliver- e en 1966 ou 1967 entrou na Editorial Salvat para elaborar dicionarios. Colaborou na redacción de artigos culturais para a *Gran Enciclopedia Catalana*. Traduciu para a Editorial Lumen, coa axuda de Esther Tusquets. En 1967 instalouse en Terrassa, onde casou coa actriz María Plans, nai das súas dúas fillas, falecida en 1974. Despois exerceu como docente durante 25 anos no Instituto de Teatro de Terrassa (de 1975 a 2000). En 1984 casou, por segunda vez, coa escritora e enfermeira Anna Vila i Badia, coa que vive en Igualada. Nos anos 1999-2001 foi decano do Instituto de Letras Catalás. 

Como actor comezou en 1954 e participou en varias montaxes cos grupos Gil Vicente (1962-1964), Escola d'Art Dramátic Adirà Gual (EADAG, 1964-1966) e os grupos de Terrassa Sis x Set, El Globus. e Centro Dramático do Vallès (CDV). De 1972 a 2006 escribiu 12 libros de poemas. Ten traducido máis de cen libros, entre os que se atopan obras dramáticas de Thomas Bernhard, Bertolt Brecht, Tankred Dorst, Friedrich Dürrenmatt, Henrik Ibsen, Friedrich Schiller, Arthur Schnitzler, Botho Strauss, August Strindberg, Ernst Toller, Anton Chekhov, entre outros moitos autores. ; poemas de Georg Trakl, Goethe e François Villon; narrativa de Thomas Mann, Hermann Hesse, Robert Musil, Heinrich Böll, Franz Kafka, Joseph Roth ou Heinrich von Kleist; e ensaios de Lessing e Peter Weiss, entre outros.

Militou no PSUC de 1956 a 1972.

Nos últimos anos foi homenaxeado en diferentes ocasións, entre outras, na súa cidade natal, Sabadell, nos anos 2012, 2018 e 2023.

## Obra publicada 
### Poesía 
* 1973: *Albes breus a les mans*. Prólogo de Josep Maria Carandell. Barcelona: Proa
* 1973: *Llibre de les meditacions*. Barcelona: Ed. 62
* 1975: *Raval*. Barcelona: Ed. 62
* 1976: *Cançoner*. Barcelona: Vosgos / Ed. Columna, 1999
* 1978: *Llibre dels viatges*. Pròleg d'Agustí Bartra. Barcelona: Proa
* 1980: *Si tot és dintre*. Barcelona: Grijalbo
* 1986: *Semblança*. Barcelona: El Mall
* 1987: *Amb efecte* (con Joan Casas i Fuster). Barcelona: Empúries
* 1989: *Pols al retrovisor* (con Joan Casas). Valencia: Eliseu Climent / 3i4
* 1992: *Impasse*. Barcelona: Eumo - Cafè Central
* 1992: *Per Puck*. Pròleg de Jordi Coca. Barcelona: Columna
* 1994: *Al llarg de tota una impaciència*. Barcelona: Ed. 62
* 2000: *Immediacions*. Prólogo de Joan Casas. Barcelona: Ed. 62 - Empúries
* 2001: *Cap claredat no dorm*. Prologo  de Antoni Marí. Lleida: Pagès ISBN 9788479358303
* 2004: *Darrere el vidre. Poesia 1972-2002*. Prologo  de Enric Sòria. Barcelona: Ed. 62 - Empúries
* 2006: de brevetat*. Barcelona: Editorial Meteora
* 2008: *Núvols d’acer*. Con esculturas e pinturas de Albert Novellon. Ed. d’autor. Terrassa.
* 2009: pedra insòlita*, con Sandra Morera e Anna Vila. Barcelona: Editorial Meteora
* 2018: ''Papallona de l'ombra*. Autoantoloxía, acon ilustración de Albert Novellon. Lleida: Pagès Editors
* 2019: *Del foc al vers*,  con cerámicas de Eulàlia Sayrach, fotografías de Jordi Parra i Eulàlia Sayrach. Prólogo de José Corredor-Matheos. Barcelona: Editorial Comte d’Aure
* 2020: *L'incert encontre*.  Epíleg de Jordi Solà Coll. Barcelona: Cafè Central (col·lecció Balbec). ISBN 9788481289886
* 2023: *Ah, sí? (Poemes del confinat)*. Epílogo de Joan Casas. Barcelona: Cafè Central (col·lecció Balbec). ISBN 978-84-8128-038-8

### Traducións (selección) 
* 2017: *El viatge de Pere l'afortunat; La més forta; Dansa de mort; La sonata dels espectres; Escrits sobre teatre'', d'August Strindberg, con Carolina Moreno Tena. Barcelona: Comanegra
* 2018: *Dansa de mort* dins *La gent de Hemsö*, d'August Strindberg, tria i traducció de Carolina Moreno (agás *Dansa de mort*, traducido por Formosa) . Barcelona: L'Avenç. ISBN 978-84-16853-23-6
* 2017: *El meu  piano blau*, de Else Lasker-Schüler. Barcelona: Adesiara. ISBN 9788416948123
* 2021: *Als estatges de la mort*, de Nelly Sachs. Barcelona: Adesiara. ISBN 9788416948628
* 2023: *No resideixo, visc*, de Rose Ausländer. Vic: Eumo. ISBN 9788497667982
* 2023: *Lluny de la pàtria: antologia poètica*, de Heinrich Heine. Pollença: El Gall Editor. ISBN 978-84-1932-113-8

### Teatro 
* 1968: ''L'encens i la carn*. Barcelona: Ed. 62
* 1970: *Cel·la 44*. Palma: Daedalus 
* 1998: *El miracle de la vaca cega*. Lleida: Pagès

### Autobiografía 
* 1979: *El present vulnerable*. Barcelona: Laia. Reeditado por Núvol (publicació digital) (2017)
* 2005: *A contratemps*. Catarroja: Perifèric
* 2005: *El somriure de l'atzar: Diaris II*. Catarroja: Perifèric
* 2012: *Sala de miralls*. Catarroja: Perifèric
* 2015: *Sense nostàlgia*. Barcelona: Editorial Proa - 
* 2019: *El temps robat. Diaris, 4*. Lleida: Pagès Editors - 

### Ensaio 
* 1970: *Per una acció teatral*. Barcelona: Ed. 62
* 2022: *El gest i la paraula. Assaigs 1969-2001*. Barcelona: Viena Edicions.

### Narrativa 
* 1996: *Les nits del Llamp*. Barcelona: La Magrana

### Outros 
* 2022: *La cantant barbuda*. Con Joan Casas i Fuster. Calonge: Adia Edicions - 

## Premios e recoñecementos 
* Premio Carles Riba de Poesía por *Llibre dels viatges'' (1977 )
* Premio da Crítica Serra d'Or ás Memorias por *El present vulnerable* (1980 )
* Ciutat de Palma - Premio Joan Alcover de poesía en catalán, con Joan Casas e Fuster, por *Amb efecte* (1986 )
* Premio Letra d'Or á *Semblança* (1987)
* Creu de Sant Jordi (1988)
* Premio de Honra do Instituto de Teatro da Deputación de Barcelona (1998)
* Medalla como fillo adoptivo da cidade de Terrassa (1993)
* Premio Nacional ao Traballo de Tradutor, concedido polo Ministerio de Cultura (1994)
* Premio especial da crítica teatral de Barcelona "polas súas valiosas contribucións ao coñecemento da obra de Bertolt Brecht" (1997 )
* Premio Nacional de Teatro da Generalitat de Catalunya (2002)
* Premio cátedra honorífica a toda unha vida dedicada ao teatro (2005 )
* Premio de Honra das Letras Catalás (2005 )
* Premio Jaume Fuster de Escritores en Lingua Catalá (2006)
* Premio Nacional de Teatro á *dedicación fiel, rica e completa ao teatro catalán* (2007)
* Premio Friedrich Gundolf para a difusión da cultura alemá no exterior, concedido pola Academia de Lingua e Literatura Alemás (2011) 
* Medalla do Concello de Sabadell ao Mérito Cultural (2012)
* Premio de Honra da Asociación de Directores de Escena (ADE) (2018)
* Premio Honorífico FAD Sebastià Gasch (2018)
* Premio Compromiso Ómnium Cultural-Anoia, compartido con Anna Vila ( 2019 )
* Premio Fundación Jesús Serra (Cataluña-Occidente) (2020)
* Premio PEN de tradución ao catalán pola tradución ao catalán da obra *Als estages de la mort,* de Nelly Sachs  Gañador *Ex aequo* (2022)
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Varios autores. *El Procés. Revista contracultural.* Barcelona: 2018. Número IX ISSN 2339-6962
* Joan Cuscó e Aymamí. *Semblança de Feliu Formosa i Torres*. Sabadell: 2000 . Caderno de ideas, artes e letras. Número 127, páxinas 27-31.