Concerto para orquestra (Bartók)

O **Concerto para orquestra, Sz. 116, BB 123**, é unha composición en cinco movementos escrita polo compositor húngaro Béla Bartók en 1943. Trátase dunha das súas composicións máis coñecidas, populares e accesibles. A partitura foi datada en "15 de agosto – 8 de outubro de 1943". É quizais a máis coñecida do gran número de pezas coa aparentemente ambigua denominación de *Concerto para orquestra*. Isto está en contraste coa forma concerto tradicional, onde hai un instrumento solista con acompañamento orquestral. Bartók dixo que chamara á peza concerto en lugar de sinfonía polo tratamento de cada sección de instrumentos, que é tratada dun xeito solístico e virtuosístico.

## Composición 
A obra foi escrita como resposta a un encargo da Koussevitzky Foundation (dirixida por Serge Koussevitzky) seguido ao traslado de Bartók aos Estados Unidos dende a súa Hungría natal, da cal fuxira a causa da segunda guerra mundial. Especulouse con que a anterior peza de Bartók, o Cuarteto de Corda Nº6 (1939), puido ter sido a súa derradeira composición se non fora por este encargo, que conduciu a un pequeno número doutras composicións, incluíndo a súa Sonata para Violín Só e Concerto para Piano Nº 3. A edición orixinal de 1946 tamén ten unha marca incorrecta de metrónomo para este movemento. Este erro saíu á luz cando Sir Georg Solti se preparaba para gravar o *Concerto para orquestra* e a *Suite de Danzas*:

#### III. "Elegia". Andante non troppo 
O terceiro movemento, "Elegia", é outro movemento lento, típico da chamada "Música nocturna" de Bartók. O movemento xira en torno a tres temas que derivan principalmente do primeiro movemento. A idea posterior de que Bartók estaba a ridiculizar a marcha da Sinfonía Nº 7 "Leningrado" de Dmitrii Shostakovich vén dunha reclamación mal interpretada do fillo do compositor, Peter. É máis probable, non obstante, que os dous compositores estaban a parodiar a universalmente coñecida canción de Lehár. O tema en si é interrompido polos *glissandi* nos trombóns e as madeiras. Neste movemento, os timbais preséntanse cando se introduce o segundo tema, que require 12 diferentes tons distintos no curso de 20 segundos. A estrutura xeral é "ABA–interrupción–BA."

#### V. Finale. Presto 
O quinto movemento, "Finale", marcado como presto, consiste nun axitado perpetuum mobile principal que rivaliza con melodías populares de artificio fugato. A súa música caracterízase polo seu virtuosismo e a presenza do contrapunto coas seccións fugato. Comeza cunha brillante música con aires de danza, con interludios suaves a modo de contraste e pasaxes fugados baseados nun tema presentado polas trompetas. O movemento tamén está escrito en forma sonata e en compás de 2/4.

## Instrumentación 

## Gravacións 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bartók, Béla: *Explanation to Concerto for Orchestra*, notas á estrea en Boston.
* Bartók, Peter: «Preface to the Revised Edition, 1993» en *Béla Bartók. Concerto for Orchestra: Full Score*, revised edition. Boosey & Hawkes, 1993.
* Batt, András: notas ó álbum SLPD 31.167, *Béla Bartók. Concerto for Orchestra, Dance Suite*. Hungaroton, Budapest Festival Orchestra, 1990.
* Burton, Anthony: notas ao álbum *Béla Bartók. Concierto para orquesta. Dos imágenes op. 10*. Deutsche Grammophon, 1981.
* Cooper, David: *Bartók: Concerto for Orchestra*. Cambridge University Press, 1996. ISBN 0-521-48505-3
* Solti, Sir Georg: notas ao álbum LP LDR 71036, *Bartók Concerto for Orchestra and Dance Suite*, Chicago Symphony Orchestra, 1980.

### Ligazóns externas 
* Artigo sobre o *Concerto para orquestra* de Bartók