open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Válvula magnética (refrixeración)

miniatura|dereita|220px|Válvulas magnéticas.
Unha **válvula magnética** é un dispositivo que se encarga de variar a corrente que circula a través dun solenoide (condutor situado arredor dun émbolo, en forma de bobina) e que se emprega para controlar o fluxo de líquidos ou gases, en posición completamente aberta ou completamente pechada, polo que se lle chaman aparatos de "todo ou nada".

Ao circular a corrente polo solenoide xera un campo magnético que atrae ao émbolo móbil, o cal volve a súa posición cando finaliza o efecto do campo magnético, ben pola presión do fluído a controlar, dun resorte ou ben polo efecto da gravidade.

## Montaxe
As válvulas magnéticas están previstas para a montaxe en posición horizontal e vertical. Recoméndase a montaxe coa bobina cara a arriba para evitar a acumulación do sedimento que poida interromper no funcionamento. Antes da montaxe da válvula, débese limpar as tubaxes co fin de evitar interrupcións de funcionamento. Diante das servo válvulas recoméndase colocar un filtro para capturar impurezas.

## Usos
O uso de válvulas accionadas por solenoides débese a que permiten a súa implantación en lugares de difícil acceso, xeralmente na liña de líquido, na de aspiración ou na de gas quente, e facilitan a automatización do proceso ao ser accionadas electricamente. Úsanse en controladores estándar, equipos para automatización, termóstatos e cámaras frigoríficas entre outras aplicacións.
Ceba

**Ceba** pódese referir a:

*No mundo da gandaría, a **ceba** é a acción de cebar un animal. O penso é o alimento co que se ceba o gando;
***Porco cebado**, porco da ceba, cebón, cebote.
*En botánica, diferentes especies de **algas verdes** e outras plantas mariñas empregadas como fertilizantes (argazo) reciben os nomes vulgares de **ceba** ou xebra (ambas as dúas do xermánico *se* mar ou encoro e *blum* flor; flor de mar):
** as plantas mariñas do xénero ***Zostera***, xebras.
*** a especie *Zoostera marina*, ceba común, xebra, lavanqueiro, golfe.
** a especie *Ruppia maritima*, xebra, cebado, lavanqueiro, paniño.
** a especie *Enteromorpha intestinalis*, xebra, limo, verdello, lavanqueira.
** as algas verdes do xénero ***Ulva***, verzas de mar, leitugas de mar;
*** a leituga de mar (*Ulva lactuca*)

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* **Ceba do Santísimo**, costume celebrado en Santa Marta de Ortigueira, de celebrar unha poxa o día de Reis no adro da igrexa para adxudicar ao mellor ofertante o dereito de apañar as algas ou argazo da beiramar da vila nos domingos e demais días festivos do ano, co obxecto de dedicar os seus produtos en venda a soster o alumeado permanente do Santísimo na citada igrexa e a custear a festa do Corpus Christi. Supón García Ramos que esta concesión exclusiva debe proceder dun dos privilexios outorgados á vila polo Rei Sabio, pois os demais días da semana as algas mariñas son apañadas libremente polos veciños para o adubo das leiras, como se fai durante todo o ano no resto do litoral galego.

## Notas
Bispo Araúxo, Rianxo, Rianxo

**Bispo Araúxo** é un lugar da parroquia de Rianxo no concello coruñés de Rianxo, na comarca da Barbanza.
Debe o seu nome a Severo Araújo Silva, bispo auxiliar de Santiago de Compostela (Rianxo, 1846 - Santiago, 1910).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Rianxo 
### Parroquias de Rianxo
Albert Ferrer

**Albert Ferrer i Llopis**, tamén coñecido como **Chapi Ferrer**, nado en Barcelona o 6 de xuño de 1970, é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol español. Xogaba de lateral dereito.

## Traxectoria 
### Adestrador 
A finais de outubro de 2010, fichou como adestrador do SBV Vitesse da Eredivisie holandesa. Despois de conseguir a salvación na tempada 2010–11 foi despedido, sendo substituído por John van den Brom.

O 17 de febreiro de 2014, Ferrer converteuse no novo adestrador do Córdoba CF.

O 20 de outubro de 2014 foi cesado debido aos malos resultados. O seu substituto foi Miroslav Đukić.

## Palmarés 
### Club 
;Barcelona
* Liga de Campións da UEFA: 1991–92
* Recopa de Europa: 1996–97
* Supercopa de Europa: 1992, 1997
* Liga Española: 1990–91, 1991–92, 1992–93, 1993–94, 1997–98
* Copa do Rei: 1996–97, 1997–98
* Supercopa de España: 1991, 1992, 1994, 1996

;Chelsea
* Supercopa de Europa: 1998
* FA Cup: 1999–2000
* FA Community Shield: 2000

### País 
* Xogos Olímpicos: 1992

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com
Ben (álbum)

***Ben*** é o segundo álbum de estudio de Michael Jackson. O álbum foi estreado o 4 de agosto de 1972, mentres Jackson era aínda membro do grupo The Jackson 5. O álbum recibiu críticas diversas dos críticos da época. *Ben* foi máis exitosa nas listas musicais do que fora o seu anterior traballo, acadando postos no Top Ten da *Billboard* 200. Internacionalmente, o álbum foi menos exitoso, cun número doce nas listas do Canadá, e entrando no top 200 en Australia e Francia.

Mundialmente, *Ben* vendeu 5 millóns de unidades. O álbum tivo un só sinxelo, titulado "Ben", que foi un éxito comercial nas listas musicias, acadando o número 1 das *Billboard* Hot 100, dando a Jackson o seu primeiro número 1 nesta clasificación. "Ben" tamén foi número 1 noutras listas do mundo. "Everybody's Somebody's Fool" estaba pensado para ser o segundo sinxelo do álbum, mais cancelouse por razóns sen especificar. Dúas das cancións foron recuperadas como parte do recompilatorio de 2009 *Hello World: The Motown Solo Collection*.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Music & Me

***Music & Me*** é o terceiro álbum de Michael Jackson na súa carreira en solitario. Estreado en 1973 polo selo Motown, vendeu dous millóns de copias en todo o mundo. O álbum foi incluído como parte da compilación de 2009 *Hello World: The Motown Solo Collection*.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Şehzade Bayezid

**Şehzade Bayezid**, nado en 1525 e finado o 25 de setembro de 1561, foi un príncipe otomán, aspirante polas armas ao trono.

## Traxectoria 
Bayezid era fillo de Suleiman I e de Hürrem Sultan, foi gobernador da rexión de Anatolia ata que en 1553 durante unha campaña do seu pai a Nakhchivan (na actual Azerbaidján) pasou a gobernar Edirne, a capital otomá en Europa, para controlar Rumelia na ausencia do emperador. Durante a campaña executouse a Şehzade Mustafá, o irmán máis vello de Bayezid, Şehzade Mustafa. As novas da morte do príncipe causaron malestar ao longo do imperio e un impostor, que se facía pasar polo executado Mustafá, alzouse contra Suleiman en Rumelia. Malia que un visir dominou a rebelión, Suleimán sospeitou que o seu fillo Bayezid reaccionou deliberadamente de xeito vagaroso. Logo da campaña pasou a gobernar Kütahya.

## Rebelión 
Suleiman coñecedor que só dous dos seus fillos estaban en condicións de lle suceder no trono, Selim e Bayezid e que a competición entre os dous era evidente, decidiu en 1558 enviar os dous fillos a provincias afastadas da capital Constantinopla pero equidistantes dela, así Selim foi como gobernador a Konya e Bayezid a Amasia. Así e todo Bayezid foi remiso a obedecer e comezou a reunir aos seus seguidores. Suleiman acusou ao seu fillo Bayezid de ser un rebelde e enviou o seu fillo Selim contra el, e en colaboración con Sokollu Mehmet Pasha (futuro gran visir), derroutouno na batalla de Konya o 31 de maio de 1559. pero Beyezid logrou escapar a Persia cos seus fillos e un pequeno exército, alí ao primeiro o sultán Tahmasp I acolleuno pero logo a petición de Suleiman prendeuno e finalmente executouno canda os seus catro fillos.

## Actividade poética 
Bayezid foi tamén un poeta, compoñendo co pseudónimo de "Şahi" poesía en turco e persa. Nos seus poemas están presentes o desexo de reinar, o amor, o pecado e o perdón. Consérvanse dous manuscritos cos seus poemas e tamén as composicións nas que piden perdón a seu pai, así como a resposta deste.

## Notas
Abdul Fata al-Sisi

miniatura|*Abdul Fata Said Husain Khalil al-Sisi**
**Abdul Fata Said Husain Khalil al-Sisi*' (en ), nado no Cairo o 19 de novembro de 1954, é un militar e político, presidente de Exipto desde o 8 de xuño de 2014. Anteriormente foi comandante en xefe das Forzas Armadas Exipcias e mais tamén ministro de defensa entre o 12 de agosto de 2012 e o 26 de marzo de 2014. Como xefe das forzas armadas xogou un papel principal na caída do presidente Muhamed Mursi durante o golpe de estado de 2013 logo das masivas protestas contra Morsi e o seu goberno. O 26 de marzo de 2014 anunciou a súa candidatura a presidente nas eleccións de 2014,, formouse na Academia Militar Exipcia, onde se graduou en 1977 servindo na infantaría mecanizada, especializándose en técnicas de loita antitanque e de emprego táctico do morteiro, realizando cursos de estado maior en academias militares do Reino Unido e os Estados Unidos. Foi agregado militar en Arabia Saudita e en 2008 xefe da rexión militar norte con sede en Alexandría. Foi vicedirector e director da Oficina de Intelixencia Militar e Recoñecemento. Logo da caída de Hosni Mubarak en 2011 foi o membro máis novo do Consello Supremo das Forzas Armadas. O 12 de agosto de 2012 o presidente Mursi promoveuno a xeneral e nomeouno xefe do exército e ministro de defensa en substitución de Tantawi.
miniatura|Al-Sisi en 2013

## Golpe de estado 
O 30 de xuño de 2013, en resposta ao movemento de protesta contra Mursi producíronse masivas demostracións na capital e noutras cidades, producíndose choques cos partidarios do presidente. O exército lanzou un ultimato de 48 horas por televisión para que se resolvese a situación ameazando con intervir se continuaban. O presidente Mursi rexeitou o ultimato do exército. O 3 de xullo de 2013 declarou que Mursi fallara en construír un consenso nacional e instalou como xefe de estado interino a Adli Mansur ordenando o arresto de varios membros do partido de Mursi, a Irmandade Musulmá. Al-Sisi compareceu na televisión e anunciou que o presidente fallara en satisfacer as demandas do pobo exipcio e declarou que a constitución quedaba suspendida. Ao seu chamado realizáronse demostracións de apoio á acción do exército por todo o país o 23 de xullo de 2013 ao que acudiron millóns de persoas . En agosto de 2013 baixo o comando de al-Sisi botaron abaixo os campamentos dos irmáns musulmáns que se instalaran por todo o país, a acción resultou nunha escalada de violencia que ocasionou 638 mortos e case 4000 feridos, algúns activistas liberais que apoiaran ao exército condenaron a acción .

## Candidato a presidente 
O 27 de xaneiro de 2014 al-Sisi ascendeu a mariscal, e nese mesmo día presentoulle a súa dimisión ao Consello Supremo das Forzas Armadas para presentar a súa candidatura ás eleccións presidenciais de 2014 e o 26 de marzo deixou o posto de ministro de defensa  e en abril presentou os asinamentos precisos para concorrer ás eleccións, algo que só logrou outro candidato, Hamdin Sabahi.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial como candidato presidencial ,
Mosteiro de San Pedro de Soandres

O **mosteiro de San Pedro de Soandres** é un mosteiro situado na parroquia de Soandres, concello da Laracha na comarca de Bergantiños.

## Descrición
A igrexa xa existía no ano 956, segundo aparece en documentos medievais, aínda que a actual construción é do século XIV, de estilo oxival. Ten planta basilical de tres naves e tres ábsidas poligonais con contrafortes escalonados e fiestras oxivais. Os canzorros que terman do beirado poderían ser da primitiva igrexa, xa que son de estilo románico, así como algunhas pezas soltas que se atopan en diversos lugares do templo.

## Galería de imaxes

Ficheiro:Fachada san pedro soandres laracha.jpg|Fachada da igrexa do mosteiro de San Pedro de Soandres.

## Notas
Castelo de Conwy

O **castelo de Conwy** () é unha fortificación medieval de Conwy, na costa norte de Gales. Foi construída por orde de Eduardo I, durante a conquista de Gales, entre 1283 e 1289. Construído como parte dun proxecto meirande de crear a vila amurallada de Conwy, cun custo combinado das defensas de £15.000, daquela unha gran cantidade. Nos séculos seguintes, o castelo xogou un papel importante en moitas guerras. Resistiu o asedio de Madog ap Llywelyn no inverno de 1294–95, actuou como refuxio temporal para Ricardo II en 1399 e acolleu durante varios meses ás forzas leais de Owain Glyndŵr en 1401.

Tralo estoupido da Guerra Civil inglesa en 1642, o castelo foi tomado polas forzas leais de Carlos I, que o aguantaron ata 1646 cando se renderon ás forzas parlamentarias. Posteriormente, o castelo foi abandonado polo Parlamento para previr que fose usado en calquera outra revolta, e finalmente foi arruinado en 1665 cando se vendeu o ferro e o chumbo restante. O Castelo de Conwy converteuse nun destino atractivo para pintores a finais do século XVIII e comezos do XIX. O número de visitantes medrou e os traballos de restauración comezaron na segunda metade do século XIX. Na actualidade, o castelo está baixo o control de Cadw como atracción turística.

## Caractertísticas 
200px|esquerda|miniatura|Vista en planta da fortificación.
O castelo de Conwy aseméllase a un castelo concéntrico, mais é lineal. Como o castelo de Caernarfon, está construído sobre unha rocha, para reducir a posibilidade de socavar, e tamén se aproveita doutros accidentes xeográficos. Foi construído para protexer a entrada do río Conwy. O castelo está dividido nun patio exterior e outro interior, separados por unha grosa muralla, e en cada extremo, unha das oito torres de acompañamento. As torres teñen uns 21 m de altura e 9 m de diámetro, con paredes de 4,5 m de grosor.

No século XIII, construsíuse o Bodysgallesn Hall como torre de vixilancia do castelo de Conwy para controlar os ataques máis difíciles  que viñesen dende o norte. Algunhas das pedras que se empregaron na construción do castelo de Conwy proveñen dunha canteira que hai na propiedade de Bodysgallesn.

A UNESCO expuxo a súa propia consideración respecto do castelo clasificándoo como Patrimonio da Humanidade.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
*

### Ligazóns externas 
*Páxina oficial do castelo de Conwy  e 
*Imaxes en Google sobre o castelo de Conwy
*Imaxes en Flickr sobre o castelo de Conwy
*Páxina oficial do castelo de Conwy en Facebook
Sendeiro da costa de Gales

miniatura|dereita|220px|Liña da costa de Gales, cos puntos de comezo e fin do camiño.
[miniatura|Pedra de [Chepstow que marca o límite sur do sendeiro, co logo do "dragón cuncha".]]
O **sendeiro da costa de Gales** () é un paseo de longa distancia que percorre toda a liña costeira de Gales. Foi inaugurado o 5 de maio de 2012, e comprende 1.400&nbsp;km de camiño entre Chepstow, no sur, ata Queensferry, no norte.  Lonely Planet cualificou a costa de Gales no primeiro lugar na súa clasificación das 10 mellores de 2012.

## Características 
O sendeiro da costa de Gales foi inaugurado o 5 de maio de 2012 como o primeiro sendeiro costeiro do mundo en cubrir toda unha nación. Dende o seu punto de comezo, percorre toda a costa galesa de Chepstow no sur ata Queensferry no norte. Moitas partes xa tiñan camiños establecidos como o *Camiño do Norte de Gales*, a ruta costeira de Anglesey e o Sendeiro de Llŷn. O sendeiro de Pembrokeshire xa estaba pensado como un sendeiro nacional, e no 2011 foi elixido pola revista National Geographic como o segundo mellor destino costeiro do mundo.

O camiño discorre a través de 1.400 quilómetros da paisaxística costa, dende a desembocadura do río Dee, ó longo da costa norte de Gales, coas súas vilas costeiras, sobre o estreito de Menai na illa de Anglesey, dende a península de Llyn pola baía de Cardigan, a través do único parque nacional costeiro de Gran Bretaña en Pembrokeshire, a través de Gower, polo paseo marítimo da baía de Cardiff e na zona do mercado de Chepstow. Toda a ruta é accesible para sendeiristas e, mesmo nalgunhas seccións pode ser utilizada por ciclistas, familias con carriños de bebé, persoas con mobilidade reducida ou xinetes. Cinco sendeiros sinalizados como de longa distancia na costa xa estaban establecidos en Pembrokeshire, Anglesey , Gwynedd , Ceredigion e na costa norte de Gales. Estes formaron a base para cinco das oito áreas xeográficas que agora conforman a ruta. As tres áreas restantes compóñense dos condados individuais, combinados e cidades dos condados costeiros.

## Galería 

Ficheiro:The lighthouse at Strumble Head.jpg|Faro da Baía Carreg Onnen
Ficheiro:IMAG0168.jpg|Sendeiro de Pembrokeshire preto da Baía Ceibwr
Ficheiro:Pembrokeshire Cast path near Pwllgwaelod.jpg|Sendeiro de Pembrokeshire entre Pwllgwaelod e Fishguard
Ficheiro:Above Traeth y Mwnt - geograph.org.uk - 545765.jpg|Mwnt
Ficheiro:LlanddwynIsland2.JPG|Praia de Newboroug e illa de Llanddwyn

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do Sendeiro da costa de Gales   e
Orientación (homónimos)

**Orientación** pode referirse a:
***Orientación**, o conxunto de técnicas e mecanismos de determinación da posición por puntos de referencia;
***Orientación**, é un deporte no que cada participante realiza unha carreira individual cronometrada con axuda dun mapa.
***Orientación** en xeometría son os ángulos que forma un obxecto en relación a un sistema de coordenadas.

## Prensa 
****Orientación***, periódico editado na Coruña en 1933, órgano da Asociación de Empregados de Notarías.
****Orientación***, periódico editado na Coruña en 1934, órgano da Federación Universitaria Escolar da Coruña.
****Orientación***, periódico editado na Coruña en 1936, órgano do Sindicato da Construción da CNT.
Dilatación térmica

[miniatura|[Dilatómetro antigo.]]
A **dilatación térmica** é o incremento de lonxitude ou volume que modifica o tamaño dun corpo  debido ao aumento de temperatura.

## Sólidos
Cando nun sólido predomina unha dimensión (lonxitude) a dilatación prodúcese fundamentalmente nesa dimensión, denominada dilatación lineal.

Expresión: L=L0·(1+λ·(Tf-Ti))

Sendo:
*L→ Lonxitude final
*L0→ Lonxitude inicial
*λ→ Coeficiente de dilatación térmica lineal do sólido
*Tf→ Temperatura final
*Ti→ Temperatura inicial

## Líquidos
A dilatación é superior a dos sólidos. A densidade do líquido diminúe coa temperatura.

Expresión: V=V0·(1+m·(Tf-Ti))

Sendo:
*V→ Volume final do líquido
*V0 → Volume inicial do líquido
*m→ Coeficiente de dilatación térmica do líquido
*Tf→ Temperatura final
*Ti→ Temperatura inicial

## Gases
[miniatura|Animación: Dilatación e contracción volumétrica dun [gas por variación da temperatura.]]
A dilatación dos gases é superior a dos líquidos e sólidos. A densidade diminúe coa temperatura.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Termometría
* Termodinámica
Manuel Martínez Pérez

**Manuel Martínez Pérez**, nado na Coruña e finado na mesma cidade o 11 de novembro de 1936, foi un sindicalista e político galego.

## Traxectoria 
De mozo emigrou a Cuba. Ao retornar converteuse en propagandista societario e participou no devalar do obreirismo coruñés. Foi dirixente da Sociedad de Oficios Varios La Heterogénea e participou na creación da Unión Campesina en setembro de 1907. Personificou a escisión da Unión Campesina en 1908 na Asemblea Agraria de Monforte. Cara 1909 foi presidente do Centro de Estudios Sociales Germinal. Tivo que marchar a Cuba e desde A Habana asinou en 1912 un artigo en solidariedade cos desterrados de Teis. Colaborou na revista *Galicia*. Retornou a Galicia e en 1920 emigrou novamente a Cuba onde fundou a Asociación Galaica de Instrucción Racionalista 13 de Octubre. Volveu a Coruña a finais dos anos vinte e retomou a actividade agraria creando a Unión Mutualista Campesina. Tamén foi pioneiro do asociacionismo veciñal alentando o colectivo Unión de Barrios en 1936. Colaborou en *La Voz de Galicia* e *La Calle*. Finou na Coruña o 11 de novembro de 1936.

## Vida persoal 
Casou con Carmen Martínez Cazón e foi pai de Manuel, Lola, Carmen e José Martínez Martínez.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Enrique Hervada

**Enrique Hervada García-Sampedro**, nado na Coruña en 1883 e finado na mesma cidade o 4 de abril de 1953, foi un médico galego.

## Traxectoria 
miniatura|dereita|Xardíns de Méndez Núñez.
Estudou Medicina na Universidade de Santiago de Compostela, e fixo a licenciatura (1905) e o doutoramento (1906) en Madrid. Foi profesor axudante da Facultade de Medicina de Santiago e ampliou estudos en París. En 1910 abriu consulta na Coruña. Médico moi coñecido, participou nunha sociedade asistencial, e traballou para que a xente sen recursos tivese asistencia. Atendía gratuitamente no dispensario antituberculoso da rúa do Sol e no Sanatorio de Oza. Exerceu de profesor da Universidade Popular da Coruña. Foi membro de varias sociedades científicas e presidente do Círculo de Artesáns. Colaborou en *La Calle* e publicou máis dun cento de traballos médicos.

## Recoñecementos 
miniatura|150px|Placa da rúa.
* O Concello dedicoulle unha rúa no barrio de Catro Camiños e hai un monumento nos Xardíns de Méndez Núñez que o lembra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Gary, Indiana

**Gary** é unha cidade de Indiana, Estados Unidos, localizada na parte sueste da Área Metropolitana de Chicago. A poboación de Gary era de 80.294 no censo de 2010, o que a converte na novena maior cidade do estado de Indiana. A poboación de Gary caeu un 55 por cento con respecto a 1960, ano no que tiña 178.320 habitantes.

Gary está localizada a carón do Parque Nacional das Dunas de Indiana, no Lago Michigan. Moitos cidadáns e políticos axudaron a preservar partes das Dunas de Indiana.
A cidade é coñecida polas súas fundicións de aceiro e por ser o lugar de orixe do grupo musical The Jackson 5.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Michael Jackson 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de Gary
Owain Glyndŵr

**Owain Glyndŵr** (ˈoʊain ɡlɨ̞nˈduːr) ou **Owain Glyn Dŵr**, nado c. 1349 ou 1359 e finado c. 1415, foi un gobernante galés e o derradeiro nativo en ter o título de Príncipe de Gales (*Tywysog Cymru*). Instigou unha forte pero non exitosa revolta contra o dominio do Reino de Inglaterra sobre Gales.
## Traxectoria 
Glyndŵr era descendente dos Príncipes de Powys a través do seu pai Gruffudd Fychan II, herdeiro *Tywysog* de Powys Fadog e Señor de Glyndyfrdwy, e de Deheubarth a través da súa nai Elen ferch Tomas ap Llywelyn. 
O 16 de setembro de 1400, Glyndŵr instigou Revolta galesa contra o goberno de Henrique IV de Inglaterra. O alzamento foi exitoso ó comezo, e axiña gañou o control de grandes áreas de Gales, pero sufriu por mor da falta de artillaría, que facía que capturar fortificacións fose moi difícil, e de barcos, que facía a súa liña costeira vulnerable. A revolta foi subxugada debido ós recursos superiores dos ingleses. Glyndŵr foi illado no seu último reduto en 1409, pero evitou ser capturado. O último avistamento documentado del data do ano 1412. Rexeitou por dúas veces as ofertas de perdón do seu inimigo militar, o novo rei Henrique V de Inglaterra, e malia as grandes recompensas ofrecidas, Glyndŵr nunca foi traizoado. A súa morte foi gravado por un ex-seguidor seu no ano 1415.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* J.E. Lloyd, *Owen Glendower*, 1931 classic.
* R. Rees Davies, *The Revolt of Owain Glyn Dŵr* (1995) Oxford University Press ISBN 0-19-285336-8
* Geoffrey Hodge, *Owain Glyn Dwr: The War of Independence in the Welsh Borders* (1995) Logaston Press ISBN 1-873827-24-5
* Burke's Peerage & Baronetage, 106th Edition, Charles Mosley Editor-in-Chief, 1999. pp.&nbsp;714, 1295
* Jon Latimer, *Deception in War*, (2001), John Murray, pp.&nbsp;12–13.
* A. G. Bradley, *Owen Glyndwr and the Last Struggle for Welsh Independence.* (1901) G. P. PUTNAM’S SONS

### Ligazóns externas 
* Sociedade Owain Glyndŵr 
* Cefn Caer  e
Felipe Criado

O nome **Felipe Criado** pode referirse a:

***Felipe Criado Martín**, pintor galego (1928-2013);
***Felipe Criado Boado**, arqueólogo galego (n. 1960).
Música popular

A **música popular** comprende un conxunto de xéneros musicais que resultan atractivos para o gran público e que xeralmente son distribuídos a grandes audiencias a través da industria da música. Isto está en contraste tanto coa música culta como coa música tradicional, as cales normalmente se difunden por vía académica ou por vía oral a audiencias máis minoritarias.

Fronte a música tradicional ou folclórica, a música popular non se identifica coas nacións ou etnias específicas senón que ten un carácter internacional. Entre os xéneros máis representativos da música popular do noso tempo pódense destacar o pop, o rock ou a dance, entre outras.

Outras denominacións que recibe ás veces a música popular son "música lixeira" ou "música pop", aínda que non son moi axeitadas ó ter xa outros significados máis restritivos. Por outro lado, "música popular" emprágse en ocasións historicamente para referirse ó que actualmente coñecemos como música folclórica ou tradicional, un uso que aínda pervive nalgúns contextos.[miniatura|[Elvis Presley, artista icona do *rock and roll*.|centro]]
## Notas
Daniel o fedello

***Daniel o fedello*** (en inglés: *Dennis the Menace*) foi unha tira cómica orixinalmente creada, escrita e ilustrada por Hank Ketcham para King Features Syndicate.

Estreouse o 12 de marzo de 1951 en 16 xornais. Hoxe en día a tira cómica é escrita e debuxada polos asistentes achegados de Ketcham, Marcus Hamilton e Ron Ferdinand, e a King Features Syndicate distribúea aproximadamente a 1.000 xornais en 48 países en 19 linguas. A serie cómica publícase nun formato de chiste durante os días de semana e en formato de páxina completa de historieta os domingos.

A banda deseñada pasou á televisión nos anos oitenta coma serie de debuxos animados: *Daniel o fedello*, dobrada tamén ao galego pola Televisión de Galicia. Foi unha serie animada tan exitosa que foi adaptada polos diferentes medios entre eles a televisión en forma de personaxes reais e animados e en varios filmes, así coma tamén en presentacións teatrais e incluso entregas de vídeo. Foi soado o filme de 1993: *Daniel o fedello*, tamén dobrado a galego.

## Argumento 
A serie baséase na vida dun cativo estadounidense que mora nunha típica zona residencial cos seus pais, o seu can. A trama xira arredor das falcatruadas que Daniel argalla e a súa convivencia cos seus amigos, familia e veciños, onde salienta o Señor Wilson, un home maior que sofre todas as trasnadas do fedello Daniel.

## Personaxes 
* Daniel Mitchell ou Dennis Mitchell: o protagonista. Disque este personaxe baseouse no propio fillo de Hank Ketcham, Dennis, cando tiña cinco anos.
* Henry Mitchell, o pai.
* Alice Mitchell, a nai.
* George Wilson: o señor Wilson, o veciño.
* Martha Wilson, a veciña e dona de George.
* Joey
* Gina
* Margareth ou Margot
Capela de San Govan

A **Capela de San Govan** é unha capela localizada en St. Govan's Head, Pembrokeshire no suroeste de Gales.

Construída a carón dun cantil de rocha calcaria, o edificio mide 6,1 m × 3,7 m e as paredes foron construídas de pedra calcaria. A capela consta dunha soa cámara. A maior parte da capela foi construída no século XIII, aínda que algunhas partes poden remontarse ata o século VI, cando o monxe San Govan se mudou a unha cova localizada no sitio da capela. Unha lenda suexire que San Govan está enterrado debaixo do altar da capela, situada no extremo leste da construción. A entrada do edificio realízase a través dunha porta no lado norte, os bancos baixos de pedra están construídos aó longo dos muros norte e sur e unha campá en espadana localízase no extremo oeste. Crese que o tellado de lousa é unha adición moderna en comparanza co resto do edificio. aínda que os puntos de información turística narran que o número de chanzos é diferente cando se baixa que cando se sobe.

O edificio estaba na lista de monumentos clasificados do Reino Unido con Grado I, o 2 de agosto de 1996. Actualmente, está dentro da MOD's Castlemartin East Firing Range.

## Notas
El Proletario (Pontevedra)

***El Proletario*** foi un semanario editado en Pontevedra en 1898.

## Historia e características 
Periódico *defensor de los trabajadores*, apareceu o 23 de abril de 1898. Foi voceiro da Federación Obrera de Pontevedra. Contou coa participación do tipógrafo Pedro Chardonell, presidiente da Federación Obrera local. Cesou a súa publicación co número 5 o 1 de xuño dese ano.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
La Protesta

***La Protesta*** foi o nome de varias publicacións:

****La Protesta***, periódico publicado en Buenos Aires en 1897.
****La Protesta***, periódico publicado en Alxeciras entre 1899 e 1936.
****La Protesta***, semanario publicado en La Línea de la Concepción entre 1899 e 1902.
****La Protesta***, periódico publicado en Madrid en 1901.
****La Protesta***, periódico publicado en Barcelona en 1912.
****La Protesta***, semanario publicado en Igualada entre 1919 e 1921.
****La Protesta***, semanario publicado en Ferrol entre 1920 e 1921.
****La Protesta***, periódico publicado en Bilbao entre 1987 e 1989.
Candy Candy

***Candy Candy*** (no orixinal xaponés: キャンディ・キャンディ: Kyandi Kyandi) é un manga creado pola escritora Kyōko Mizuki, un dos pseudónimos de Keiko Nagita, e a mangaka Yumiko Igarashi, pseudónimo de Yumiko Fijii, publicado no Xapón por Kōdansha Ltd. desde 1975 a 1979 e gañou o primeiro premio Kodansha Manga para shōjo en 1977.

A historia conta as vivencias dunha rapaza orfa chamada Candice "Candy" White. Foi despois adaptada nunha serie de anime por Toei Animation entre 1976 e 1979 que se distribuíu internacionalmente, tornándose moi popular en moitos países.

## Anime 
A serie animada ou anime foi producida por Toei entre 1976 e 1979 consistindo en 115 episodios de 23 minutos cada un, ademais de dous OVAs de 1978 e un filme de 1992. En Galiza estreouse en TVE1 mais non foron dobrados todos os capítulos por falta de audiencia. Porén, posteriormente foi rescatada por algunhas canles autonómicas coma TV3 (Cataluña) e tamén a Televisión de Galicia, que emitiu a serie completa dobrada ao galego e onde tivo moito éxito. En países como Italia, Francia, Canadá, Indonesia e Corea do Sur, Candy Candy tivo enorme aceptación.

## Controversia legal 
Dende 1998 está prohibida a difusión da serie en todos os países do mundo por mor a un proceso legal entre Igarashi e Mizuki polos dereitos de autor de Candy Candy.

## Notas
La Protesta (Ferrol)

***La Protesta*** foi un semanario editado en Ferrol entre 1920 e 1921.

## Historia e características 
Voceiro dos sindicatos adheridos á CNT en Ferrol, apareceu a finais de 1920. Substituíu o periódico *La Lucha*. Cesou a súa publicación en 1921.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Manuel Díaz

Co nome de **Manuel Díaz** podemos referirnos a:
***Manuel Díaz** (Santiago de Compostela s. XVIII), pintou, entre outras obras, o retablo de S. Mamede de Carnota e os colaterais de Bastavales.
***Manuel Díaz Martínez**, tirador de esgrima cubano (1874-1929).
***Manuel Díaz González**, médico e político galego (1886-1936).
***Manuel Díaz Rozas**, mestre e pedagogo galego (1894-1984).
***Manuel Díaz Díaz**, latinista e medievalista galego (1924-2008).
***Manuel Díaz Arias**, xogador de baloncesto galego (1972- ).
Got to Be There

***Go to Be There*** é o primeiro álbum na carreira en solitario de Michael Jackson, lanzado por Motown Records o 24 de xaneiro de 1972. O álbum inclúe canción homónima, que foi lanzada o 7 de outubro de 1971 como o primeiro sinxelo de Jackson en solitario. Vendeu preto de 900.000 copias nos Estados Unidos e 3,2 millóns por todo o mundo. Posteriormente, o álbum foi remasterizado e relanzado no 2009 como parte dunha compilación de 3 discos, *Hello World: The Motown Solo Collection*.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Cultura Proletaria (1913)

***Cultura Proletaria*** foi un semanario editado en Ferrol entre 1913 e 1914.

## Historia e características 
Periódico voceiro do grupo anarquista Cultura Proletaria que apareceu en 1913. Desapareceu en 1914 por dificultades financeiras.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Cultura Proletaria

***Cultura Proletaria*** foi o nome de dous periódicos:

****Cultura Proletaria***, periódico editado en Ferrol entre 1913 e 1914.
****Cultura Proletaria***, periódico editado en Ferrol entre 1931 e 1932.
Cultura Proletaria (1931)

***Cultura Proletaria*** foi un semanario editado en Ferrol entre 1931 e 1932.

## Historia e características 
Semanario anarcosindicalista, apareceu en febreiro de 1931. Comezou sendo voceiro do Sindicato General de Trabajadores de Ferrol afiliado á Confederación Regional Galaica da CNT. A partir de novembro de 1931 fíxose cargo do periódico un grupo de militantes anarquistas encabezado por Mario Rico. Cesou a súa publicación a mediados de 1932.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Forever, Michael

***Forever, Michael*** é o cuarto álbum de estudio de Michael Jackson na súa carreira en solitario. O álbum, que foi lanzado en 1975, é o derradeiro que fixo co selo discográfico Motown Records. *Forever, Michael* foi xeralmente ben considerado polos críticos contemporáneos. Ó contrario que os álbums anteriores de Jackson, este non foi un éxito comercial en todo o mundo. Agás pola posición 101 na *Billboard* 200 e o 10 na *Billboard* dos Estados Unidos, o álbum non apareceu en ningunha outra lista musical. Este traballo vendeu máis dun millón de copias en todo o mundo dende o seu lanzamento.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Mario Rico

**Mario Rico Cobas**, nado en Ferrol en 1903 e finado na mesma cidade o 18 de agosto de 1936, foi un sindicalista e político galego.

## Traxectoria 
Foi un dos creadores do Sindicato Xeral da Industria Naval da CNT e da Federación Comarcal de Sindicatos Únicos de Ferrol en 1931. Dirixiu o periódico *Cultura Proletaria*, colaborou en *El Gráfico*, *Solidaridad Obrera* e *CNT* e estreou varias obras de teatro de temática social. Participou con Enrique Fernández no Pleno de Xixón para artellar a Federación Nacional da Industria Metalúrxica. Aliñouse coa corrente máis moderada da CNT e afiliouse en 1934 ao Partido Sindicalista, participando como representante do Partido en varios mitins de propaganda do Estatuto en xuño de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e estivo preso na Escollera do Arsenal e asasinado nun monte de San Filipe o 18 de agosto de 1936.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Apuntes para unha enciclopedia histórica do anarquismo galego (R)
Capela de Mondragón

A **capela de Mondragón**, tamén coñecida como **capela da Piedade** ou **capela da Santa Cruz**, é unha capela da catedral de Santiago de Compostela.

## Historia 
Foi fundada en 1521 polo cóengo Juan Ibáñez de Mondragón con licenza do arcebispo Alonso III de Fonseca e terminada o ano seguinte. Este influente clérigo chegara a Santiago procedente ao parecer do País Vasco, xa que a orixe da familia era a casa patrucial de Eremuzketa, en Guipúscoa.

O cóengo decidiu establecerse en Compostela, para o que vendeu os bens de Mondragón e buscou unha casa no campo: a *torre de Ortigueira* na parroquia de Santa Cruz de Ribadulla estaba baleira e comprouna. Parece ser que un dos seus irmáns era prelado en Roma, e outro servía no exército. O cóengo deixou escrito o seu desexo de que trala súa morte o soterrasen nela.

É de estilo gótico flamíxero, típico do século XVI, e foi construída por Xácome Garcia.

Destaca o retablo co relevo en terracota do *Descendemento de Cristo* ou *Lamentación sobre Cristo morto*, obra de Miguel Perrín, de Sevilla, do ano 1526. A ambos os lados da parte superior do retablo destaca o escudo da familia Mondragón.

O lugar onde agora está esta capela talvez sexa o que ocupaba unha das portas menores da Catedral, a chamada porta de San Paio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Barral Iglesias, Alejandro e Suárez Otero, José (2003): *Catedral de Santiago de Compostela y Museo*. León: Edilesa. ISBN 84-8012-435-0.
* Carro Otero, Xosé (1997): *Santiago de Compostela*. León: Editorial Everest. ISBN 84-241-3625-X.
* Seijas Vázqez, Eduardo (1974): Voz "Mondragón" na *Gran Enciclopedia Gallega*, volume 21, pp.&nbsp;153–154. Santiago de Compostela: Silverio Cañada. ISBN 84-78286-193-7.
* Villa-Amil y Castro, José (1866): *Descripción histórico-artístico-arqueológica de la catedral de Santiago*. Impr. de Soto Freire.

### Outros artigos 
* Familia Mondragón
IES Eusebio da Guarda

O **IES Eusebio da Guarda** é un instituto de ensino secundario da cidade da Coruña. A súa construción iniciouse en 1886 e rematouse en 1889 promovida polo filántropo Eusebio da Guarda González. Tanto na súa orixe como na actualidade o instituto era mixto.

## Historia 
En 1845 creáronse os institutos de Santiago, Ourense e Pontevedra. Destes, o que estaba máis preto da cidade era o de Santiago. O plano de ensino proxectaba un instituto en cada capital de provincia, coñecidos e asociados na actualidade como institutos históricos. A construción do instituto aprobouse finalmente en 1862. Entón a cidade era a máis poboada de Galiza con 27 000 habitantes. En Santiago estudaban 300 alumnos no instituto e a previsión para o da Coruña era duns 50.

A primeira sede do instituto da Coruña foi o pazo dos marqueses de Camarasa na rúa Ferrerías. Na cidade había estudos de Náutica, Comercio, Belas Artes e Bacharelato. En 1881, Eusebio da Guarda ofreceu un millón de pesetas ao concello para a construción dun novo instituto no lugar ocupado polo antigo baluarte de Caramanchón, contiguo ao barrio da Pescaría. O Estado debera ceder os terreos. O edificio foi deseñado polo arquitecto Faustino Domínguez Coumes-Gay.

## Centro de ensino 
No curso 1889-1890, previo ao comezo da actividade académica no novo edificio, obtiveron o título de bacharelato un total de 26 alumnos, todos rapaces. Daquela o ensino a rapazas non estaba segregado do dos rapaces, mais era unha rareza: a primeira alumna que cursou estudos de bacharelato no antigo instituto da Coruña foi no ano 1875.

En 1941 construíuse na cidade o Instituto Masculino, pasando o Eusebio da Guarda a ser exclusivamente feminino, até que no ano 1986 volveu ser mixto.
## Alumnos e profesores ilustres do IES Eusebio da Guarda 
* Xosé Pérez Ballesteros
* Johán Vicente Viqueira
* Torrente Ballester
* Manuel Fraga Iribarne
## Edificio 
O edificio é de planta rectangular arredor de dous patios centrais separados por unha grande escaleira, feita de mármore de Carrara. As táboas de madeira do chan están cortadas enteiras dunha mesma árbore.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Martí Tejedor, A.; Duato Prieto, C. e Berenguer Comas, P. (2011): *Instituto Eusebio da Guarda*.

*
Sendeiro de Pembrokeshire

miniatura|250px|Vista da costa de Pembrokeshire na península de Marloes.
O **sendeiro de Pembrokeshire** (en ), é unha ruta da costa de Pembrokeshire, no suroeste de Gales. Foi declarado en 1970, e ten unha lonxitude de 299&nbsp;km. No seu punto máis alto&nbsp;– Pen yr afr&nbsp;– chega a unha altura de 175 m, e no máis baixo&nbsp;– cruzamento de Sandy Haven&nbsp;– a 2 m sobre o nivel da auga. Malia que a maioría da costa está orientada cara ó oeste, o sendeiro ofrece vistas cara a todos os puntos cardinais.

miniatura|250px|Puntos de comezo e remate do sendeiro.
O cabo sur do camiño remata en Amroth, Pembrokeshire. O norte facíao en Poppit Sands, preto de St. Dogmaels, Pembrokeshire, onde se sitúa a placa oficial (ver aquí ), mais a ruta continúa na actualidade ata St. Dogmaels, onde se fixou o novo límite en xullo de 2009. Nese punto, conecta co sendeiro de Ceredigion, que continúa cara ó norte.

O sendeiro de Pembrokeshire forma parte do sendeiro da costa de Gales, unha ruta de longa distancia (1.400&nbsp;km) que percorre toda a costa galesa dende Chepstow ata Queensferry.

## Historia 
280px|dereita|miniatura|Vista de Poppit Sands, na parte norte do sendeiro.
280px|dereita|miniatura|O camiño preto de Ceibwr Bay, en Cemaes Head.

### Creación do sendeiro 
A raíz da creación do Parque nacional da Costa de Pembrokeshire en 1952, o naturalista Welsh e o autor Ronald Lockley inspeccionaron unha ruta pola costa. Malia que había moitas vilas e asentamentos por toda a costa, a comunicación entre estes facíase en gran parte por barco e o acceso á rexión era en xeral deficiente. O informe da *Countryside Commission* en 1953 foi ben recibido e amplamente adoptado. Algunhas seccións da camiñada dispuxeron de dereitos de vía pero a maioría estaban en mans privadas, o que esixía a negociación. A maioría dos propietarios estiveron a prol e moitos beneficiáronse da construción de novos valados. Porén, mesmo hoxe en día o camiño desvíase en lugares fóra da liña onde os terratenentes non estaban dispostos a aceptar un novo vieiro a través das súas terras.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web do sendeiro de Pembrokeshire
Solidaridad

***Solidaridad*** foi o nome de varias publicacións:

****Solidaridad***, periódico socialista publicado en Vigo entre 1899 e 1936.
****Solidaridad***, voceiro da CRG publicado na Coruña entre 1935 e 1936.
****Solidaridad***, voceiro da CRG publicado en Tolosa entre 1948 e 1950.

## Véxase tamén
Solidaridad (A Coruña)

***Solidaridad*** foi un semanario editado na Coruña entre 1935 e 1936.

## Historia e características 
Apareceu en xuño de 1935 para substituír a *Solidaridad Obrera*. Foi voceiro da Confederación Regional Galaica da CNT. Dirixido por José Prego, despois foi substituído por Jaime Baella. Na Fronte Popular chegou a tirar 7.000 exemplares. Contaba con seccións dedicadas ao campo e ao mar. Publicou artigos e colaboracións de Rudolf Rocker, Diego Abad de Santillán e Jacinto Toryho e dos cadros da CNT galaica Claro José Sendón, Jacinto Méndez, Vicente Díaz Veiga, Juan Expósito e Emilio Novás. Cesou a súa publicación en xullo de 1936.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
A Cancela Abrea, Dodro, Dodro

**A Cancela Abrea** é un lugar do concello de Dodro, pertencente á parroquia de Dodro. A súa poboación no ano 2015 era segundo o IGE de 69 persoas; 33 homes e 36 mulleres.

Non aparece no Nomenclátor de Galicia de 2003.

## Etimoloxía 
**Cancela** (do latín *cancelli*) canceleira, celosía. **Abrea** (do latín *vereda*); verea, sendeiro, camiño, que á súa vez procede da palabra céltica *veredu*; cabalo de posta.

A Cancela Abrea é cancela da verea, do camiño, *vereda* en latín, do galo *veredu*; "cabalo de posta". É nome case sempre asociado á rede viaria romana ou medieval e designaba o camiño público polo que circulaban as postas ou "veredi". No *Vocabulario* de José Santiago Crespo Pozo *brea* é "camiño real antigo".

## Notas 
## Lugares e parroquias
### Lugares de Dodro
### Parroquias de Dodro
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Dodro
Melodrama

[miniatura|250px|*Mélodrame*, de [Honoré Daumier (1856-1860), que representa unha típica escena parisiense como ocorría no *Boulevard du Temple*.]]
Un **melodrama** é unha obra dramática que esaxera as accións e as personaxes para dar pulo ás emocións.

## Etimoloxía
O termo *mélodrame* naceu na lingua francesa a principios do século XIX, derivado do grego *melos* 'música', é do francés *drame* 'drama', orixinado a partir do latín *drāma*, proveniente á súa vez do grego *drān* 'facer, actuar'.

## Historia 
A comezos do século XVIII o melodrama era unha técnica combinada de fragmentos recitados e pezas con acompañamento musical. Os primeiros exemplos coñecidos son escenas da obra *Sigismundus*, de J. E. Eberlin (1753). O primeiro melodrama íntegro foi *Pygmalion*, de Jean-Jacques Rousseau, escrito en 1762 e estreado oito anos despois.

No século XIX, a influencia da ópera deu lugar a que moitas obras levasen tamén aberturas e música incidental. Por exemplo en 1826 Felix Mendelssohn escribiu unha abertura para ''A Midsummer Night's Dream*, de William Shakespeare. Na época vitoriana tiveron grande éxito nos teatros os melodramas cunha dama en perigo pretendida por un malvado e polo bo mais non moi listo heroe.

Algúns dos primeiros filmes mudos, como *The Perils of Pauline'' tiñan argumentos semellantes, que logo tamén pasaron aos filmes falados.

Na actualidade o melodrama é un xénero especialmente popular en Asia.

## Cinema 
Os melodramas considéranse un subxénero dos filmes dramáticos. Presentan tramas relacionadas coas emocións humanas: amor fracasado, situacións familiares desesperadas, traxedias, enfermidades… En ocasións, o termo é empregado de maneira pexorativa, para indicar situacións pouco realistas e con personaxes estereotipadas.

Porén, o xénero tamén deu lugar a grandes filmes coma os melodramas de Douglas Sirk.

## Notas
Jaime Baella

**Jaime Baella Pérez**, nado en Barcelona en 1892 e finado na Coruña en 9 de marzo de 1938, foi un sindicalista e político catalán residente en Galicia.

## Traxectoria 
Anarcosindicalista de orixe catalá que foi expulsado de Cuba a comezos da década dos trinta. Foi perseguido en Valencia pola súa participación na folga xeral revolucionaria de 1934 e recalou na Coruña. Camareiro de profesión, participou na directiva sindical do oficio. Formou parte do Comité da Confederación Rexional Galaica a partir de 1935 e dirixiu *Solidaridad*.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estivo agochado e formou parte dunha rede clandestina de militantes confederais. Detido no verán de 1937, foi xulgado por rebelión militar o 30 de outubro xunto con José Brandariz Ramos, Ángel Fernández Fernández, Ricardo Martín González, Marcelino Calviño Pato, Jesús López Casado, Felisardo Brandariz Souto, Manuel Lantes Fernández, Juan Aguiar Brandariz, Juan Couso Martín e Roberto Seoane Ferreiro, e condenado a pena de morte. Foi fusilado o 9 de marzo de 1938 xunto con Cándido Sánchez Rodríguez, José Brandariz Ramos, Ángel Fernández Fernández, Ricardo Martín González, Marcelino Calviño Pato, Jesús López Casado e Felisardo Brandariz Souto.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 

* 

*
Eryri

**Eryri** (ás veces en inglés, ***Snowdonia***) é unha rexión do norte de Gales e un parque nacional cunha área de 2,130&nbsp;km². Foi o primeiro dos tres parques nacionais de Gales, declarado en 1951.

## Nome 
O nome inglés da zona deriva de Snowdon, que é máis alta montaña de Gales, con 1.085 m. En galés, a área é chamada *Eryri*. Existe a teoría de que o nome deriva de *eryr* ("aguia"), mais tamén pode significar simplemente *Terras altas*, como sostén o estudoso galés Sir Ifor Williams. Na Idade Media, o título *Príncipe de Gales e Señor de Snowdonia* (*Tywysog Cymru ac Arglwydd Eryri*) foi usado por Llywelyn ap Gruffudd; o seu avó Llywelyn Fawr empregou o título de ''Príncipe do norte de Gales e Señor de Snowdonia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Autoridade do Parque Nacional de Snowdonia
* Sociedade do Snowdonia
Indovuzaki

***Indovuzaki*** ou ***ndlovukati*** é o título dado ás nais dos reis de Eswatini. O termo significa literalmente "Grande Elefanta" e vén a equivaler ao título de "Raíña Nai". A *indovuzaki* é a Xefa do Estado (xunto ao rei ou "*ngwenyama*") e a líder espiritual do país.

Sempre que haxa *ngwenyama* e *indovuzaki* simultaneamente, existirán dúas capitais da nación; unha delas, onde resida o *ngwenyama*, será a capital administrativa e na outra, onde resida a *indovuzaki*, será a capital nacional e a capital espiritual e cerimonial.

## Notas