Madhya Pradesh

**Madhya Pradesh** (en hindi: मध्य प्रदेश ; literalmente&#x2009;' Provincia Central') é un Estado do centro da India. A súa capital é Bhopal, e a súa maior cidade é Indore, con Jabalpur e Gwalior as outras grandes cidades. 

## Xeografía, historia e demografía 
(*Véxase tamén Historia da India*)

Madhya Pradesh é o segundo Estado indio máis grande por área e o quinto por poboación con máis de 72 millóns de habitantes. Limita cos Estados de Uttar Pradesh ao nordeste, Chhattisgarh ao leste, Maharashtra ao sur, Gujarat ao oeste e Rajasthan ao noroeste.

A área cuberta polo actual Madhya Pradesh inclúe a zona do antigo Avanti Mahajanapada, cuxa capital Ujjain (tamén coñecida como Avantika) xurdiu como cidade importante durante a segunda onda de urbanización do subcontinente indio no século VI a. C. 

Posteriormente, a rexión foi gobernada polas principais dinastías da India. O Imperio Maratha dominou a maior parte do século XVIII. Despois da Terceira guerra anglo-maratha no século XIX, a rexión dividiuse en varios estados principescos baixo os británicos e incorporouse ás provincias centrais e Berar e á Axencia da India Central. Algúns anos despois da independencia da India, as provincias centrais e Berar foron rebautizadas como Madhya Pradesh con Nagpur como capital: este Estado incluía as partes do sur do actual Madhya Pradesh e a parte nordeste do actual Maharashtra. En 1956, este Estado reorganizouse e as súas partes combináronse cos Estados de Madhya Bharat, Vindhya Pradesh e Bhopal para formar o novo estado de Madhya Pradesh, a rexión de Vidarbha de fala marathi foi eliminada e fusionouse co Estado de Bombai (hoxe capital de Maharashtra). Este Estado foi o máis extenso da India até o 2000, cando a súa rexión do sueste de Chhattisgarh foi designada como Estado separado.

## Economía 
A economía de Madhya Pradesh é a décima máis grande da India, cun produto interior bruto estatal (PIB) de ₹ 9,17 billóns e ten a 26ª renda per cápita máis alta do país de ₹ 109372.  Madhya Pradesh ocupa o posto 23 entre os Estados indios no índice de desenvolvemento humano.  Rico en recursos minerais, Madhya Pradesh ten as maiores reservas de diamante e cobre da India. O 25,14% da súa superficie está baixo cuberta forestal. A súa industria turística experimentou un crecemento considerable, co Estado encabezando os Premios Nacionais de Turismo en 2010-11. Aínda que segue a ser un dos Estados menos desenvolvidos da India, nos últimos anos, o crecemento do PIB do Estado foi superior á media do conxunto da India, rexistrando en 2019-20, un crecemento do PIB do 9.07%.

## Galería de imaxes 
### Templos 

Ficheiro:Rock_painting,_Bhimbetka,_Raisen_district,_MP.jpg|alt=Mesolithic rock painting, Bhimbetka rock shelters, a UNESCO World Heritage Site| Pintura rupestre mesolítica, abrigos rupestres de Bhimbetka, Patrimonio da Humanidade da UNESCO
Ficheiro:Khajuraho_-_Kandariya_Mahadeo_Temple.jpg|alt=Kandariya Mahadeva Temple, Khajuraho| Templo Kandariya Mahadeva, Khajuraho
Ficheiro:Bateswar_(6).JPG|alt=Bateshwar temple complex, Padavli, Morena| Complexo do templo de Bateshwar, Padavli, Morena
Ficheiro:Chausath_Yogini_Temple,_Mitavli,_Morena.jpg|alt=Chausath Yogini Temple, Mitavli, Morena| Templo Chausath Yogini, Mitavli, Morena
Ficheiro:262_Gwalior.jpg|alt=Sahasra Bahu Temples, Gwalior Fort| Templos de Sahasra Bahu, forte de Gwalior
Ficheiro:Teli_Ka_Mandir,_Gwalior.jpg|alt=Teli ka Mandir, Gwalior Fort| Teli ka Mandir, forte de Gwalior
Ficheiro:Shiva_Temple,_Bhojpur_01.jpg|alt=Shiva Temple in Bhojpur| Templo de Shiva en Bhojpur
Ficheiro:Lakshmi_Temple,_Orchha.jpg|alt=Lakshmi Temple, Orchha| Templo de Lakshmi, Orchha
Ficheiro:A_Hindu_temple,_Amarkantak_Madhya_Pradesh_India.jpg|alt=Brahma statue with various deities at Amarkantak.| Estatua de Brahma con varias deidades en Amarkantak .
Ficheiro:Gorgeous_Gwalior_Fort.jpg|alt=Gwalior Fort, Gwalior| Forte de Gwalior, Gwalior
Ficheiro:Gwalior_Madhya_Pradesh_India.jpg|alt=Gwalior Fort| Forte de Gwalior
Ficheiro:Maa_Chamunda_Mata_Temple,_Tekri_Dewas.jpg|alt=Maa Chamunda Mata Temple, Tekri Dewas| Templo Maa Chamunda Mata, Tekri Dewas
Ficheiro:Mahakal_Temple_Ujjain.JPG|alt=Mahakaleshwar Temple Ujjain| Templo Mahakaleshwar Ujjain
Ficheiro:0102321_Maheshwar_Ghats_and_Fort,_Ahilya_Bai_Monuments,_Madhya_Pradesh_055.jpg| Maheshwar Ghats and Fort, Maheshwar, Khargone
Ficheiro:Omkareshwar_Temple_02.jpg|alt=Omkareshwar Temple, Khandwa| Templo de Omkareshwar, Khandwa

### Fauna 

Ficheiro:Human_Langur_monkeys,_Orchha,_India.jpg|alt=Langur monkey (Semnopithecus dussumieri), Orchha| Mono Langur (*Semnopithecus dussumieri*), Orchha
Ficheiro:Tigress_with_cubs_in_Kanha_Tiger_reserve.jpg|alt=Tigress with cubs in Kanha Tiger Reserve| Tigresa con crías na reserva de tigres de Kanha
Ficheiro:Tickell's_Blue_Flycatcher_(Cyornis_tickelliae).jpg|alt=Tickell's blue flycatcher, Bandhavgarh National Park| Papamoscas azul de Tickell, Parque Nacional Bandhavgarh
Ficheiro:Vultures_in_the_nest,_Orchha,_MP,_India_edit.jpg|alt=Vultures in the nest, Orchha| Voitres no niño, Orchha
Ficheiro:Nilgais_fighting,_Lakeshwari,_Gwalior_district,_India.jpg|alt=Male nilgais fighting, Lakeshwari, Gwalior district| Nilgais machos loitando, Lakeshwari, distrito de Gwalior

#### Símbolos estatais de Madhya Pradesh 
miniatura| Practicando Mallakhamba
## Deportes 
En 2013, o goberno estatal declarou a mallakhamba (malkhamb) como deporte estatal.miniatura| Estadio Holkar en Indore .O cricket, o kabaddi, o hóckey, o fútbol, o baloncesto, o voleibol, o ciclismo, a natación, o bádminton e o tenis de mesa son os deportes máis populares no Estado. 

Os xogos tradicionais como kho kho, gilli danda, sitaliya, kanche e langdi son populares nas zonas rurais.

O snooker, xeralmente considerado como inventado en Jabalpur por oficiais do exército británico, é popular en moitos dos países de fala inglesa e da Commonwealth, cos mellores xogadores profesionais que obteñen ingresos de varios millóns de euros co xogo.

## Notas 
## Véxase tamén 
 

* Subdivisións da India
* Historia da India