Chaira panónica

[miniatura|250px|Paisaxe da Chaira Panónica en [Hungría.]]
[miniatura|250px|Paisaxe da Chaira Panónica preto de [Novi Sad, Serbia.]]
A **chaira panónica** é unha gran chaira de Europa Central orixinada tras o desecamento durante o Plioceno do *Mar Panonio*. O río Danubio divídea aproximadamente pola metade e é un subsistema xeomorfolóxico do sistema Alpes-Himalaia.

## Características 
A chaira está aproximadamente limitada polos Montes Cárpatos, os Alpes, os Alpes Dináricos e os Balcáns. Pola gran lonxitude da fronteira cárpata, tamén pode referirse a ela como a *conca cárpata* (sobre todo en textos húngaros). A conca forma unha discreta unidade topográfica na paisaxe europea, rodeada por impoñentes fronteiras xeográficas que crearon unha zona cultural de semellantes características. Estas semellanzas son máis patentes no sur e no leste.

As precipitacións, habituais aínda que non abundantes, converten á zona en propicia para a agricultura, mesmo chegouse a dicir que os seus campos poderían abastecer a toda Europa. Para os primeiros poboadores, a chaira ofrecía poucas fontes de metais ou pedra. Desta forma, cando os arqueólogos atopan obxectos de obsidiana, cobre ou ouro, é-lles posible obter información moi valiosa acerca das antigas rutas comerciais.

## Historia 
A chaira foi nomeada así polos panonios, que habitaban ao norte das tribos ilirias . Varios pobos diferentes han habitado a zona ao longo da historia. No século I a.C., as partes orientais da chaira pertenceron a Dacia, e no século I as parte occidentais foron incluídas no Imperio romano. Estableceuse nesta área a provincia romana chamada Pannonia, e a cidade de Sirmium foi unha do catro capitais do Imperio romano no século III.

No eríodo das grandes migracións e a comezos da Idade media, a rexión formou parte do imperio huno, o reino dos xépidos, o reino dos ostrogodos, o reino dos longobardos, o dos ávaros de Eurasia, o estado eslavo de Samo, o imperio búlgaro, o imperio franco, a Gran Moravia, o Principado Pannonio, e a Croacia pannonia.

O reino de Hungría, establecido no ano 1000 polos maxiares, estaba centralizado ao redor da chaira e incluíaa case toda (como a que formou o reino ávaro). Tras a Batalla de Mohács en 1526 as partes central e leste da chaira foron incluídas dentro do Imperio Otomán, e os restos do reino de Hungría ao noroeste uníronse á monarquía dos Habsburgo, que a chamaron reino de Hungría. As unidades administrativas que o Imperio Otomán organizou na chaira foron a Eyalet de Budim, a Eyalet de Egri, a Eyalet de Sigetvar e a Eyalet de Temeşvar. As partes orientais da chaira pertenceron ao semindependente Principado de Transilvania, que estaba baixo soberanía otomá.

A chaira panónica converteuse desta forma no escenario do enfrontamento de dous imperios. Ao final do século XVII os Habsburgo derrotaron aos otománs, anexionándose a maioría da chaira. As unidades administrativas dos Habsburgo na chaira eran o reino de Hungría, o Banato de Temeswar, as Fronteiras Militares, o reino de Croacia e o reino de Eslavonia.

A monarquía dos Habsburgo converteuse no Imperio Austríaco (en 1804) e máis tarde, en 1867, no Imperio Austrohúngaro. A maior parte da chaira estaba situada dentro da parte de Austria-Hungría, mentres que todas as outras posesións dos Habsburgo na chaira estiveron integradas no reino de Hungría até 1882. O reino autónomo de Croacia-Eslavonia, unha das Terras da Coroa de Santo Estevo, comprendía as zonas suroccidentais da chaira. Dende 1918, a rexión foi dividida entre Hungría, Romanía, Checoslovaquia, Austria, e o reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos (nomeado Iugoslavia en 1929).

## División 
A chaira de Pannonia está dividida en dous partes ao longo das Montañas Medias Transdanubianas (en húngaro: *Dunántúli-középhegység*). A parte noroeste é chamada *Chaira Panónica Occidental* (ou *provincia*) e a parte sueste *Chaira Panónica Oriental* (ou *provincia*).

## Mar Panonio 
O precursor da actual chaira foi un mar superficial que acadou unha ampla extensión durante o Plioceno, depositando de 3 a 4&nbsp;km de sedimentos.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Panonia

### Ligazóns externas 
* Körös Regional Archaeological Project Arqueoloxía do Neolítico e Idade de Bronce na chaira de Panonia.