Afonso de Aragón (arcebispo de Zaragoza)

**Afonso de Aragón**, tamén coñecido como **Alonso de Aragón**, nado en Cervera en 1470 e finado en Lécera, Reino de Aragón, o 24 de febreiro de 1520, foi un cardeal español que ostentou os cargos de arcebispo de Valencia, vicerrei de Aragón e arcebispo de Zaragoza.

## Traxectoria 
Foi o primeiro fillo natural do rei Fernando o Católico e de Aldonza Ruiz de Ivorra, nobre catalá, pertencente ás casas dos señores de Portell de Morella e de Les Fenolleres. Naceu na vila de Cervera.

Afonso de Aragón destacou máis no plano político que no eclesiástico, xa que a súa carreira relixiosa non foi máis que a continuidade de que a Igrexa aragonesa estivera rexida por algún membro da casa real. Así, á morte do arcebispo de Zaragoza, Xoán de Aragón,

En 1505 foi nomeado arcebispo do vasto estado feudal de Monreale, en Sicilia, renunciando en 1512. En 1507 foi designado lugartenente xeral do rei (vicerrei) no reino de Nápoles, en substitución de Gonzalo Fernández de Córdoba.

A instancias do seu pai, o rei Fernando II, o papa Xulio II nomeou a Afonso de Aragón arcebispo de Valencia o 23 de xaneiro de 1512. Tomou posesión desta arquidiocese por medio do seu procurador, Gil Español, o día 4 de abril de 1512, previa autorización concedida ante o notario Gaspar Barrachina en Zaragoza, en data do 25 de marzo de dito ano. Residiu normalmente en Zaragoza, non visitando nunca a diocese de Valencia, na que tivo como bispo auxiliar ao franciscano Lluís Guillem. Nese mesmo ano de 1512 mandou as tropas que cercaron e renderon a cidade de Tudela na conquista de Navarra pola Coroa de Aragón, cando aínda non autorizaran a mesma nin as Cortes de Aragón nin a cidade de Zaragoza.

Ao morrer o seu pai en 1516, este, no seu testamento, deixouno como lugartenente xeral de Aragón, cos demais territorios da Coroa de Aragón, até a chegada á península, procedente de Flandres, do seu sobriño Carlos, como gobernador xeral da raíña Xoana, feito que se produciu en 1517. O comportamento que o príncipe adoptou nun principio, como rei no seu nome e no da súa nai Xoana, non foi aceptada polas institucións aragonesas, e que provocou nos Reinos de Valencia e de Mallorca a rebelión das Xermanías (1520-1522, paralela á rebelión das Comunidades de Castela. O baleiro de poder non se emendou até novembro de 1528, cando Carlos I outorgou un perdón xeral e confirmou a Afonso como lugartenente xeral do reino, cargo que ocupou até a súa morte.

A pesar de que se comportou máis como príncipe secular que da Igrexa, cumpriu correctamente coas súas obrigas de administrador eclesiástico; a este fin, convocou un Concilio Provincial que se celebrou en xuño de 1517. Aínda que estivo ausente, asistiron o bispo Auxiliar, o cabido e membros do clero. Neste Concilio tratouse principalmente da *décima*, taxa decretada polo papa León X para predicar a Cruzada contra os turcos. Tamén se preocupou de que se construíse o Hospital Xeral, no mesmo lugar en que se encontraba o hospital de tolos que, en 1410, fundara o padre Joan Gilabert Jofré. Afonso, como arcebispo de Zaragoza, realizou tamén importantes obras na Catedral do Salvador de Zaragoza (A Seo do Salvador).

Regresando Afonso de Aragón de Barcelona, onde moraba como vicerrei, morreu camiño de Zaragoza, o 24 de febreiro de 1520. Foi sepultado no Mosteiro de Santa Engracia, para ser posteriormente trasladado á capela maior da Catedral zaragozana.

## Descendencia 
Con Ana de Gurrea (1470-1527) parece que tivo non menos de sete fillos:
* Xoán de Aragón (c. 1498-25 de novembro de 1530). Foi nomeado arcebispo de Zaragoza o 28 de marzo de 1520 cando tiña vinte e dous anos de idade.
* Hernando (25 de xullo de 1498-29 de xaneiro de 1575). Nomeado arcebispo de Zaragoza o 21 de maio de 1539, e  vicerrei do Reino de Aragón desde 1566 até 1575. 
* Antonio, (1552), señor de Quinto.
* Xoana (m. 1520), casada en Valladolid o 31 de xaneiro de 1509 con Juan de Borja e Enríquez de Luna, III duque de Gandía; foi nai, o 28 de outubro de 1510, do famoso xesuíta San Francisco de Borja, IV duque de Gandía. 
* Martiño, señor de Argavieso (Huesca). Casado con Xoana de la Cavallería, da notábel familia De la Cavallería, de financeiros xudeus conversos, fortemente imbricada coa administración dos reis aragoneses.
* Afonso (m. 1552) Abade de Castillo de Montearagón. 
* Ana, esposa de Alonso Pérez de Guzmán e Pérez de Guzmán (m. 1549), V duque de Medina Sidonia; tamén casada co seu irmán, Xoán Alonso Pérez de Guzmán e Pérez de Guzmán (1503-1558), VI duque de Medina Sidonia, con grandes intereses financeiros e pesqueiros (atúns desecados ou *mojama*) na zona de Tarifa no Estreito de Xibraltar e en territorios e illas de África.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Fernando II de Aragón
* Lista de monarcas de Aragón
* Sisto IV

### Ligazóns externas 
* D. Alfonso de Aragón (1512-1520)  na web do Arcebispado de Valencia . 
* Alfons d’Aragó na *Gran enciclopèdia catalana* .
* Ficha en *Catholic hierarchy*.