Val do Oza

O **Val do Oza** é unha bisbarra, natural e tradicional, situada ao sur da bisbarra do Bierzo, na provincia de León, dentro do concello de Ponferrada. Percórrea o río do que deriva o nome da bisbarra, o río Oza (Valdueza, val do Oza), que nace na aldea de Montes de Valdueza, nos Montes Aquilanos ao verter as súas augas ao río Sil. En varias publicacións acéptase a pertenza a esta bisbarra de aldeas que non se atopan dentro do val formado polo río Oza.
miniatura|Igrexa de Santiago de Peñalba.
Foi o berce da Tebaida berciana (chamada así polos templos que se encontraban nesa zona, que recordaban, pola súa cantidade, á Tebas exipcia), estando administrativamente dentro do Val do Oza, aínda que a superficie que abrangue sexa moito maior.

Entre os seus templos destacan a Igrexa de Santiago de Peñalba (xoia mozárabe) e o Mosteiro de San Pedro de Montes.
miniatura|Mosteiro de San Pedro de Montes.

## Como chegar 
Partindo de Ponferrada, tómase a dirección que leva ao barrio da Puente Boeza, cruzando a devandita ponte tómase a estrada que sae á esquerda. A 100 metros hai outro cruzamento, collemos a estrada da dereita en dirección San Lorenzo del Bierzo, unha vez pasada esta aldea comeza unha suba que ao seu remate permítenos considerar a entrada ao Val do Oza e ao noso pé San Esteban de Valdueza.

## Aldeas da Bisbarra de Valdueza 
Forman parte desta bisbarra as seguintes aldeas. Todas elas pertencen ao concello de Ponferrada agás a de Ferradillo, que pertence ao de Priaranza do Bierzo. Faise unha diferenciación entre as que se encontran dentro do val propiamente dito e as que se inclúen en varias publicacións como parte da bisbarra de Valdueza aínda que non se encontren bañados polo río Oza ou os seus afluentes.

### Aldeas da bisbarra de Valdueza dentro do Val e a conca do río Oza e os seus afluentes 
* Manzanedo
* Montes de Valdueza
* Orbanajo
* Ozuela
* Peñalba de Santiago
* Rimor
* San Adrián de Valdueza (despoboado)
* San Clemente de Valdueza
* San Cosme (despoboado)
* San Cristóbal de Valdueza
* San Esteban de Valdueza
* Santa Lucia de Valdueza (despoboado)
* Toral de Merayo
* Valdecañada
* Valdefrancos
* Villanueva de Valdueza

### Aldeas que adoitan incluírse na bisbarra de Valdueza e que non pertencen ao Val do río Oza ou á súa conca hídrica 
#### Val de Compludo 
* Compludo
* Espinoso de Compludo
* Palacios de Compludo
Nota: a súa pertenza a esta bisbarra é discutida.

#### Los Barrios 
* Lombillo
* Salas de los Barrios
* Villar de los Barrios
Nota: a súa pertenza a esta bisbarra é discutida.

#### Outros vales 
* Bouzas
* Ferradillo (despoboado)
Nota: a súa pertenza a esta bisbarra é discutida.

## Hidrografía 
Varios regueiros dan as súas augas ao río Oza. Dende Peñalba de Santiago verten as súas augas os regueiros: Haro e Silencio, este último recibe o nome do Val do Silencio, declarado *Paisaxe Pintoresca*. Dende Montes de Valdueza e Manzanedo regueiros homónimos verten as súas augas xunto con outros moitos regueiros, algún sen nome.

Do río Oza, durante décadas, a cidade de Ponferrada e os seus arredores, tomaron a auga para consumo humano, auga de gran calidade. Actualmente inténtase reducir ao máximo a auga captada para evitar (como xa sucedeu) superar o mínimo ecolóxico, captándose auga dende o encoro de Barcena.
miniatura|Val do Silencio.
## Arquitectura 
Un dos seus principais sinais de identidade é a súa arquitectura popular que comparte, en gran parte, con outras zonas do Bierzo, especialmente o sur do Bierzo. Son construcións coñecidas como casas nativas caracterizadas por tellados (chamados lousados) de lousa; muros de pedra (pedra calcaria-marmórea en Peñalba de Santiago e Montes de Valdueza principalmente); corredores en beiril, moitas veces con acceso a través de escaleira exterior, que poden ser abertos ou, habitualmente, pechados, debido aos rigores invernais; corte para gando e cortes e/ou adega no piso inferior; é bastante habitual a existencia de fornos situados nun extremo da edificación con forma redondeada ao exterior. A planta adoita ser cadrada coas esquinas redondeadas ao exterior.

Actualmente estanse a corrixir (sobre todo en Peñalba de Santiago, que goza dunha protección especial) os atentados estéticos producidos polo uso de materiais modernos (uralita, aluminio...) nas edificacións tradicionais.