open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Iria Abelleira Castro

**Iria Abelleira Castro**, nada na Coruña en 1998, é unha actriz galega.
## Traxectoria 
Estudou na Escola Municipal de Teatro de Cee. Iniciouse na interpretación no telefilme *A mariñeira* de Antón Dobao, co papel de Rosiña entre os 6 e 9 anos.

No ano 2007 interveu na obra *Puchina vermella e o lobo cagón*, facendo de "lobo cagón". Nese mesmo ano participou en *Non sen o meu teléfono móbil*, unha sátira sobre a dependencia do teléfono móbil na sociedade actual.

## Filmes 
* *A mariñeira* (2007)

## Teatro 
* *Puchiña Vermella e o lobo cagón* (2007)
* *Non sen o meu teléfono móbil* (2007)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Blog persoal
Johann Strauss (fillo)

**Johann Strauss**, nado en Viena o 25 de outubro de 1825 e finado o 3 de xuño de 1899, foi un compositor austríaco.

## Traxectoria 
Foi fillo de Johann Strauss e irmán de Josef e Eduard, todos eles compositores tamén, aínda que non acadaron a sona de Johann "O rei do Valse"

Entre os valses máis famosos atópanse "O Danubio azul" (1867), "Contos dos bosques de Viena" (1868), "Rosas do sur" (1878) e "Voces de primavera" (1881). Entre 1871 e 1897 compuso 16 operetas pros teatros de Viena, entre as que destacan Die Fledermaus (O morcego, 1874) e Der Zigeunerbaron (O barón xitano, 1885).

## Vida persoal 
Casou dúas veces. Austríaco e católico, para o seu segundo matrimonio mudou de relixión e nacionalidade e pasou a ser cidadán do ducado protestante alemán de Saxonia-Gotha-Coburgo.

Morreu de pneumonía cando tiña 73 anos.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Johann Strauss en Viena Vídeo sobre a presenza do compositor en Viena
Herbert von Karajan

miniatura|Ernst e Marta, pais de Herbert von Karajan
**Heribert Ritter von Karajan**, coñecido como **Herbert von Karajan**, nado en Salzburgo o 5 de abril de 1908 e finado en Anif, preto de Salzburgo, o 16 de xullo de 1989, foi un dos máis destacados e controversiais directores de orquestra austríacos do período da posguerra. Dirixiu a Orquestra Filharmónica de Berlín durante trinta e cinco anos, e a súa obra obtivo gran difusión entre o público xeral.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Karajan conducting Beethoven's 9th Symphony (P1) (P2)
* Karajan conducting Dvorak's 9th Symphony 
* Sitio Web do Centro Herbert von Karajan, Viena
* Sitio de homenaxe a Herbert von Karajan
Francisca (arma)

miniatura|400px|Diferentes tipos de franciscas.
A **francisca** era unha machada utilizado polos xermanos occidentais e que difundiron na Galia. Entre o século V e o VIII utilizárona os francos, merovinxios e os carolinxios. Compúñase dun mango curto de madeira cun só gume oblicuo. A arma guindábase sobre o inimigo e só ocasionalmente utilizábase en combates corpo a corpo.

O nome *francisca* apareceu pola primeira volta no libro XX das *Ethymologiarum sive originum* de Santo Isidoro de Sevilla.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Tomahawk (machada)
-88

## Acontecementos 
### Mediterráneo Oriental 
* o seu testamento Tolomeo X Alexandre, rei de Exipto, lega Exipto ao pobo romano.
** Comeza o segundo goberno de Tolomeo IX Soter en Exipto (até -81).
* A frota de Mitrídates VI do Ponto asedia Delos, provocando unha grande matanza.

### Mediterráneo Occidental 
* Publio Sulpicio Rufo é elixido tribuno da plebe de Roma.
* Concédese a cidadanía romana a todos os itálicos.
* Sila toma militarmente a cidade de Roma, pese a resistencia de Caio Mario e P. Sulpicio Rufo.
* Sertorio organiza a resistencia contra Sila en Hispania.
miniatura|esquerda|150px|Efixie monetaria de Sila

## Nacementos 
*
## Mortes 
* Publio Sulpicio Rufo, tribuno da plebe romana.
* Tolomeo X Alexander, rei de Exipto.

## Outros 
*

Historia ano a ano
-78

## Acontecementos 
### Oriente Próximo 
* Tigranes II de Armenia, o Grande, despois de conquistar a Cilicia, Siria e máis a Mesopotamia setentrional crea a súa capital en Tigranocerta, no curso alto do río Tigris.

### Mundo Mediterráneo 
* Consulado de Marco Emilio Lépido, que tenta abolir a lexislación constitucional de Publio Cornelio Sila.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Sila, ditador romano (n. -138).

## Outros 
*

Historia ano a ano
Julián Delgado

**Julián Delgado**, desaparecido o 4 de xuño de 1978, foi un xornalista e empresario arxentino fundador da revista *Mercado*, e director do xornal *El Cronista Comercial*. Foi secuestrado e asasinado pola ditadura militar denominada Proceso de Reorganización Nacional (1976-1983).

## A súa vida 
Na década de 1960 Julián Delgado traballou como Secretario de Redacción da Revista *Primera Plana*. Nesa función foi quen propuso publicar semanalmente Mafalda, a posteriormente famosa en todo o mundo historieta de Quino, a partir do 29 de setembro de 1964.

Foi fundador e dono da revista *Mercado* xunto con Raúl Sarmiento, Alberto Borrini e Mario Sekiguchi. Este grupo comprou en 1977 o xornal *El Cronista Comercial*, despois do secuestro do seu director Rafael Perrota, asumindo Delgado a dirección do mesmo.

### O seu secuestro, tortura e asasinato 
Julián Delgado foi detido-desaparecido o domingo 4 de xuño de 1978, en pleno Mundial de Fútbol. Eran as catro da tarde e díxolle á súa muller María Ignacia Cercos de Delgado que sairía na procura de "algo para o té". Nunca máis volveu velo.

Os seus socios na revista *Mercado*, Alberto Borrini e Mario Sekigucchi, preocupados pola mala imaxe que para o goberno militar significaba o secuestro de Delgado, publicaron entón na revista a seguinte carta:

A súa muller declarou moitos anos despois que o nuncio papal, monseñor Pío Laghi lle comentou que o comandante en xefe da Armada Armando Labruschini lle dixera:
 
Dixo tamén que: 

Chamativamente, a desaparición do empresario xornalístico Julián Delgado é lembrada polo Sindicato de Prensa (UTPBA) mais non polos empresarios nin polas cámaras empresariais de medios de comunicación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Guerra sucia na Arxentina
* Xornalismo

### Ligazóns externas 
* *Desaparición del Dr. Rafael A. Perrota - Cartapacio N° 1222*, Informe Nunca Más, CONADEP, 1985 
* *Las torturas de los militares argentinos, registradas en fichas*, El Mundo, 4 de xuño de 1997
Margarita Xirgu

**Margarita Xirgu Subirá**, nada en Molins de Rei (Barcelona) o 18 de xuño de 1888 e finada en Montevideo (Uruguai) o 25 de abril de 1969, foi unha actriz catalá.

## Traxectoria 
Comezou o seu labor como actriz en grupos de afeccionados desde que era nena e debutou profesionalmente coa Compañía de Josep Santpere. En 1910 forma a súa propia compañía, e estrea, entre outras, as obras *Andrónica* e *La reina nueva* no Teatro Romea de Barcelona, que lle outorga un gran prestixio na escena catalá.

En 1914 deu o salto a Madrid, onde traballou no Teatro Español, interpretando obras de Valle-Inclán, George Bernard Shaw, Gabriele d'Annunzio, Alejandro Casarón e Federico García Lorca, do que foi asidua colaboradora, pois o poeta de Fuente Vaqueros estreou case todas as súas obras importantes con ela: *Mariana Pineda*, con decorados de Salvador Dalí (1927); *La zapatera prodigiosa* (1930), *Yerma* (1934), *Doña Rosita la soltera o el lenguaje de las flores* (1935) e a reestrea de *Bodas de sangue* (1935), con escenografía de Caballero. En 1933 estrenou en Madrid *Divinas palabras*, de Valle-Inclán.

Pouco antes do inicio da guerra civil española emprendeu unha xira por Suramérica con obras de Lorca; desde 1939 estivo no exilio vivindo tanto en Chile como no Uruguai e na Arxentina. En 1945 estreou en Buenos Aires o último drama de Lorca, *La casa de Bernarda Alba*. En Montevideo representou obras de autores españois e obtivo o cargo de directora da Escola Dramática Municipal en 1949. Xunto a ela formáronse actores do talle de Amelia de la Torre, Cándida Losada, Enrique Diosdado, Sancho Gracia e Alberto Closas.

Entre 1909 e 1916 interveu nalgunhas películas, e tras esa experiencia non volveu pórse ante unha cámara máis que nunha ocasión, en 1938 co filme *Bodas de sangue*.

Obtivo a nacionalidade uruguaia , comprou unha casa no balneario de Punta Balea - no departamento de Maldonado - e permaneceu no Uruguai durante os seus últimos vinte anos de vida. En 1988, dezanove anos logo da súa morte, a Generalitat de Cataluña reclama a repatriación dos seus restos mortais, que actualmente descansan no seu lugar de nacemento.

## Obras representadas (selección) 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Genoveva Dieterlich, *Dicionario do teatro*. Madrid: Alianza Editorial, 1995.
* 
### Ligazóns externas 
* «Margarida Xirgu, el teatre» (gravación de son). ''l'Arxiu de la Paraula''. Ateneu Barcelonès, 2014 .
Lapela

O termo **Lapela** pode referirse a:

***Solapa**, peza ou parte dun obxecto (roupa, libro, sobre...) que se prega e monta;
***Lapela** ou separador nun navegador web.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Lapela**, lugar da parroquia da Arnoia, no concello da Arnoia;
***Lapela**, lugar da parroquia de Padrenda, no concello de Padrenda;
***A Lapela**, lugar da parroquia de Santa Mariña de Lesa, no concello de Coirós;
***Eira de Lapela**, lugar da parroquia de Padrenda, no concello de Padrenda.

;Fóra de Galiza

;En Portugal
***Lapela**, freguesía do municipio de Monção.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***As Lapelas**, lugar da parroquia de Gafoi, no concello de Frades;
***As Lapedas**, lugar da parroquia de Castrelo de Cima, no concello de Riós.
Nome de Horus

[dereita|miniatura|150px|Ronsel do faraón [Dyet con Horus e o Serekh.]]

O **Nome de Horus** foi o símbolo máis antigo utilizado para representar o título de faraón: un falcón (deus Horus) sobre un serekh co nome do rei, en escritura xeroglífica exipcia.

O *serekh* xa aparece ao principio da historia exipcia, na Paleta de Narmer. Os reis anteriores á IV dinastía utilizaron principalmente o seu nome de Horus, que aparecía nun *serekh* (a imitación da fachada dun palacio) co deus Horus situado sobre el.

Sejemib, faraón da dinastía II, cambiou o seu nome por Peribsen, e substituíu a protección do deus Horus pola de Seth, posiblemente por problemas políticos, substituíndo o símbolo de Horus polo do deus Seth. Jasejemuy, o seguinte rei da dinastía II, sitúa sobre a súa *serekh* a Horus e Seth, xuntos, probablemente para conciliar aos dous grupos enfrontados.

No Imperio Medio de Exipto, as dinastías XI e XII, os faraóns exipcios recibían cinco títulos; engadían ao nome de nacemento outros catro máis cando accedían ao trono. Eran os seguintes: **Nome de Horus**, Nome de Nebty, Nome de Horus Dourado, Nome de Trono e Nome de nacemento.
Nádega

miniatura|Nádegas masculinas.
miniatura|Nádegas femininas.
A **nádega** é cada unha das partes carnosas situadas na parte máis baixa das costas, resultando usual o emprego da forma plural, *nádegas*, para designar esta rexión. Está formada polos músculos glúteo maior, medio e menor, dos cales o primeiro é normalmente un dos máis fortes músculos do corpo. Os glúteos non son os únicos músculos da rexión senón que tamén hai outros.

As masas musculares dos glúteos están separadas por unha división, *fendedura glútea*, na que se abre o ano. A posición sentada nos seres humanos involucra a esta rexión, mais o apoio como tal vén da tuberosidade isquiática, masa pertencente á parte postero-inferior do óso coxal, recuberta á súa vez por unha bulsa serosa, que protexe contra a fricción aos músculos inmediatos.

Studio Jean Jacques Lequeu.jpg|Jean-Jacques Lequeu (c. 1785).
Étude de fesses.jpg|Félix Vallotton (c. 1884).
Baiona (homónimos)

Como topónimo **Baiona** pode referirse a:

;En Galiza
***Baiona**, concello da comarca de Vigo;
****Santa María de Baiona**, parroquia de dito concello;
*****Baiona**, lugar de dita parroquia;
****Santa María de Fóra de Baiona**, parroquia de dito concello.

;Fóra de Galiza

;En Francia
***Baiona**, unha cidade do País Vasco francés.
20th Century Boys

***20th Century Boys*** (*20世紀少年, Nijusseiki Shōnen*) é un manga de ciencia ficción e misterio creado por Naoki Urasawa. Comezou a publicarse en 1999 na revista *Big Comic Spirits* da editorial Shogakukan, o último volume foi o 22 (2007). A partir de entón a historia continúa co nome de 21st Century Boys. A historia destaca pola complexidade da trama, debido ó gran número de personaxes e á súa extesnsión: 50 anos na liña temporal dos sucesos que se relatan e máis de 4000 páxinas nas que aparece planificada ao milímetro, pero no que o lector é parte activa, xa que ten que descubrir as claves do misterio mediante pistas ocultas e numerosas volta atrás, posibilitanto múltiples opcións e teorías por parte do lector.

A historia comeza en 1969, unha manchea de rapaces xúntanse regularmente nunha base secreta, baixo o impulso de Kenji Endô, os nenos inventan unha historia de ciencia ficción sobre a destrución da humanidade por unha organización malévola á que eles se opoñen para salvar o mundo. Danlle forma escrita nun caderno de predicións. Mais, pouco a pouco, o que imaxinaran na fantasía, faise realidade.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* 20th Century Boys (filme)
Symbian

**Symbian** é un sistema operativo creado para funcionar nos teléfonos móbiles "multimedia" con soporte para cámaras fotográficas MMS, wireless ou rede sen fíos, e bluetooth entre outras funcións.

Este sistema operativo está predominantemente baseado nun ambiente gráfico sinxelo. Actualmente emprégase na maioría dos recentes modelos de teléfonos móbiles dos grandes fabricantes.

## Historia 
Symbian é un consorcio de varias empresas, fundado en 1998 e en plena actividade ata o día de hoxe. Actualmente fan parte do consorcio as empresas Nokia, Siemens AG, Samsung, Ericsson, SonyEricsson e Panasonic. As empresas non pertencentes ao consorcio poden licenciar o sistema operativo para empregalo nos seus produtos, xa que ao ser un sistema totalmente modular, permite que cada empresa cree a súa propia interface.

## Vantaxes 
* É un sistema operativo aberto e de baixo custo (En torno os 3 € por aparello)
* Posúe recursos para xestionar e utilizar pouca batería e memoria
* Permite a instalación de software de terceiros
* Baséase en patróns de comunicación e datos.
* Dispón de mecanismos que aseguran a transferencia e o almacenamento dos datos
* Aproveita ben as áreas do aparello (Memoria RAM, microprocesador, procesador gráfico etc.)

## Plataforma para desenvolvemento 
Symbian permite o desenvolvemento de aplicacións en diversas linguaxes de programación:

* Symbian C/C++
* JavaME
* FlashLite
* Perl
* Python
* Ruby
* Lua

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial
Declaración Universal dos Dereitos Lingüísticos

A **Declaración Universal de Dereitos Lingüísticos** (**DUDL**, **UDLR** polas siglas en inglés) é un documento asinado por UNESCO, o PEN club internacional e por varias organizacións non gobernamentais en 1996 para promover e defender os dereitos lingüísticos, especialmente no caso das linguas ameazadas.

## Apoios 
Esta declaración obtivo o apoio unánime tanto do Congreso dos deputados do Estado español como do Parlamento de Galiza. 

Varias personalidades internacionais deron o seu apoio á DUDL, entre eles Nelson Mandela, Noam Chomsky, José Ramos-Horta, Dalai Lama, Desmond Tutu, Adolfo Pérez Esquivel, Josep Carreras, Seamus Heaney, Ngũgĩ wa Thiong'o, Shimon Peres, Judit Mascó, Peter Gabriel ou Joan Oró.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lingua minoritaria
* Lingua minorizada
* Carta Europea das Linguas Rexionais ou Minoritarias

### Ligazóns externas 
* Universal Declaration of Linguistic Rights
-186

## Acontecementos 
### Asia 
* Primeiros enterramentos no xacemento arqueolóxico da necrópole de Mawangdui, durante a dinastía dos Han Occidentais da China.

### Europa 
* En Roma iníciase a represión da bacanais, a instancias do Senado, que o considera un culto perigoso.
* Hispania: Os romanos derrotan tropas lusitanas preto de Hasta.

## Nacementos 
* Tolomeo VI Filométor, rei de Exipto (m. -145).

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
Ingria

Historicamente **Ingria** (en finés e ingrio **Inkeri**, en ruso **Ижора - Ižora** e en sueco *Ingermanland*) abarca a área existente no sueste e leste do Golfo de Finlandia así como ó longo do río Nevá, o río Narva, e o lago Peipsi no suroeste, o río Volchov no sueste, e o lago Ladoga no nordeste. A fronteira tradicional con Carelia segue o regato Sestra *(Siestaryoki en ruso, ou Rayayoki -"Río do Límite"- en finés, Systerbäck en sueco)* no noroeste sobre o istmo de Aunis. A extensión aproximada deste territorio é duns 15.000&nbsp;km².

## Territorio
Trátase dun país baixo, bastante chan, repreto de lagos e lagoas así como tamén (antes de ser moitos deles desecados) pantanos, de clima frío e húmido, naturalmente cuberto dun bosque no cal predominan coníferas, especialmente abetos e nalgunha menor medida caducifolias como as faias e bidueiros.

A Ingria histórica cobre aproximadamente a mesma área que os raions de Kingisepp, Lomonosov, Óblast de Leningrado, Volosovo, Gatchina, Tosno, Kirovsk e Vsevolozhsk en Óblast de Leningrado. No seu territorio estaban as cidades históricas de Schlisselburgo, Xamburgo e Ivangorod e despois de 1703  San Petersburgo, a nova capital rusa da Gobernatura xeral de San Petersburgo.
-225

## Acontecementos 
### Asia 
* China: O reino Qin incorpora o reino Wei.

### Oriente Próximo 
* Iníciase o reinado de Seleuco III en Siria (até -223).
** Andrómaco, xeneral de Seleuco III, enviado por este para recuperar Pérgamo, é derrotado polas forzas de Atalo, monarca de Pérgamo.
miniatura|200px|dereita|Esfera armilar
### Europa 
* Batalla de Faesulae: tropas romanas, e os seus aliados, logran vencer hostes galas e desvialas cara a Etruria.
 
### Ciencia e tecnoloxía 
* O astrónomo grego Eratóstenes inventa a esfera armilar, aparato para calcular posicións astrais.

## Nacementos 
*
## Mortes 
* Seleuco II Callinicos, rei de Siria.

Historia ano a ano
[
Application Specific Standard Product

**Application Specific Standard Product** (**ASSP**) é un circuíto integrado que pon en funcionamento unha función específica a aplicar nunha aplicación xeralmente estandarizada. É o contrario ao Application Specific Integrated Circuit, que combina un grupo de funcións deseñado por ou para un consumidor. O ASSP utilízase en todas as industrias, desde as automotrices ata as de comunicación.
Mikheil Saakashvili

**Mikheil Saakashvili Saakashvili** (en ), nado en Tbilisi o 21 de decembro de 1967, é un político xeorxiano, expresidente do seu país.

## Traxectoria 
O 25 de xaneiro de 2004 sucedeu a Nino Burjanadze, (daquela presidenta en funcións). Saakashvili substituíu nas eleccións do 2004 a Eduard Shevardnadze, trala revolución rosa. Mikheil Saakashvili renunciou ao seu cargo en novembro do 2007, para poder presentarse ás eleccións presidencias de xaneiro do 2008. A actual voceira do parlamento de Xeorxia, Nino Burjanadze é a presidenta en funcións.

Os medios estranxeiros adoitan pronunciar o seu nome como en ruso, **Mikhail**. En Xeorxia, é comunmente coñecido como "Misha," diminutivo de Mikheil. O seu nome adoita ser transliterado a **Mixeil Saakašvili**.

Mikheil está casado coa holandesa Sandra E. Roelofs, coa que ten dous fillos, Eduard e Nikoloz. Ademais do xeorxiano, fala inglés, francés, ruso e ucraíno.

Saakashvili estudou na Escola Internacional de Dereito da Universidade de Kíiv (Ucraína), e ampliou os seus estudos na Universidade de Columbia de Nova York e na Universidade George Washington de Washington. 
En 1995 entrou a formar parte do partido Unión de Cidadáns de Xeorxia (SMK) creado por Eduard Shevardnadze pasando a ser estreito colaborador e deputado ese mesmo ano.

O 12 de outubro de 2000, Saakashvili converteuse en ministro de xustiza do goberno do presidente Shevardnadze. Dende ese cargo intentou levar accións contra a importante corrupción da clase política. No 2001, a súa oposición ao seu partido termina por romper a súa relación co SMK, enfrontándose a Shevardnadze.

No 2003 fundou o seu propio partido e preséntase ás eleccións presidenciais de 2003 que foron gañadas por Shevardnadze entre acusacións de fraude. A oposición de Saakashvili aos resultados, co apoio de Estados Unidos, fixo que xurdisen protestas e manifestacións populares masivas pedindo a nulación dos resultados, sendo coñecida como a Revolución Rosa. Finalmente Shevardnadze dimitiu, e, despois dos comicios celebrados no 2004, Mijeíl Saakashvili logrou por maioría a presidencia.
Normes de Castelló

As **Normes Ortogràfiques de Castelló** son unhas normas ortográficas de 1932 que adaptan as normas oficiais do Institut d'Estudis Catalans obra de Pompeu Fabra ao valenciano. A Acadèmia Valenciana de la Llengua, o ente normativo oficial para o valenciano establecido en 1998, segue no fundamental as Normas de Castellón para codificala.

Diante a anarquía ortográfica e gramatical que mantiñan os escritos en valenciano, unha parte seguía fielmente as normas do IEC, outra utilizaba a ortografía castelá máis ou menos adaptada e aínda outra utilizaba unha ortografía arcaizante, a revista *Taula de Lletres Valencianes* fixo un chamado, *Als escriptors valencians i a les publicacions valencianes*, en 1930 para uniformar a escrita por medio dun acordo. A idea vai gañando adeptos e a Societat Castellonenca de Cultura recolle a iniciativa, en decembro de 1932 54 escritores e 14 entidades culturais asinan o acordo para establecer a coñecidas como Normas de Castellón que supuxeron a aceptación da normativa fabriana, lixeiramente adaptada, e a asunción da unidade da lingua catalá sen renunciar ao nome de lingua valenciana.
Horgau

**Horgau** é unha municipalidade da rexión de Augsburg, en Baviera, Alemaña. A súa superficie é de 26.52&nbsp;km² e a poboación de 2.468 habitantes (2006) e ten unha densidade de poboación de 93 h/km². A corporación municipal está composto por 5 concelleiros de Bürgerverein Rothtal, 4 CSU, 3 Freie Wähler, 1 SPD e 1 Bündnis Umwelt.
-160

## Acontecementos 
* Batalla de Elasa - O xeneral Bacchides, ao mando do exército seléucida de Demetrio, derrota aos xudeus que dirixía Xudas Macabeo, que morre en combate.

## Nacementos 
* Iugurta, rei de Numidia (m. -104).

## Mortes 
* Xudas Macabeo, dirixente independentista xudeu, en combate (n. ca. -200).

## Outros 
*

Historia ano a ano
Petrila

**Petrila** é unha cidade do distrito de Hunedoara en Romanía. A súa superficie é de 	308.68&nbsp;km² e a poboación de 25.840 habitantes (2002) e ten unha densidade de poboación de 83 h/km². Petrila é unha cidade eminentemente mineira, grazas aos xacementos de carbón que son explotados desde 1859. A maioría da poboación, 91.59% é de nacionalidade romanesa e conta cunha significativa minoría húngara, o 7.37%
Barreira, Ceará

miniatura|Localización de Barreira no Estado de Ceará
**Barreira** é un municipio do Estado de Ceará, Brasil. A súa superficie é 245&nbsp;946&nbsp;km² e a poboación de 18&nbsp;698 habitantes (2006) e ten unha densidade de poboación de 76 h/km². A principal actividade económica é o cultivo do anacardio. A poboación ten a súa orixe no fin do século XVIII cando se asentaron na zona varias familias de gandeiros. En 1937 foi elevada a vila, o municipio creouse en 1987.
Illas Sarónicas

As **illas Sarónicas** (grego Σαρωνικά Νησιά *Saronikà Nisià*) son un grupo de illas situadas no golfo Sarónico, que se abre entre as rexións gregas da Ática e do Peloponeso. As principais illas habitadas deste grupo son Salamina (onde a armada grega derrotou aos persas na famosa batalla de Salamina), Exina, Angistri e Poros. As illas de Hidra e Dokos, situadas diante da costa da Argólida, no Peloponeso (e que en realidade se atopan entre o golfo Sarónico e o golfo Argólico), ás veces tamén son consideradas parte das illas Sarónicas, e entón este conxunto adóitase chamar *illas Argosarónicas* (en grego Αργοσαρωνικά Νησιά, *Argosaronikà Nisià*).

Moitos gregos do continente teñen segundas residencias nestas illas, que están comunicadas con servizos regulares de ferris desde os portos do Pireo e do Peloponeso.

## Illas principais
## Véxase tamén
Lista das illas Sarónicas
-194

## Acontecementos 
### Asia 
* O xeneral chinés da dinastía Han, Wiman, funda na Corea setentrional o reino de Wiman Joseon, que durará até -108.

### Europa 
* Marzo: O Senado romano ordena a Flaminio evacuar as tropas que ocupan Grecia. A retirada comporta o saqueo de numerosas obras de arte gregas que pasan a Roma.
* Hispania - Batalla de Ilipa: O xeneral romano Escipión Násica derrota unha incursión de lusitanos na Bética, preto de Ilipa (localidade identificada coa actual Alcalá del Río). É a primeira vez que as fontes romanas citan aos lusitanos.
** Marco Porcio Catón toma a cidade de Iacca (Jaca), nos Pireneos, capital dos iacetanos.

## Nacementos 
*
## Mortes 
* Eratóstenes, matemático e astrónomo grego (data posíbel de falecemento; n. ca. -276)

Historia ano a ano
-151

## Acontecementos 
* Galba é enviado como pretor da Hispania Ulterior.
** Derrota do pretor Galba no Noroeste da Bética polos lusitanos, perdendo 7 000 homes. Galba debe retirarse a Carmilis (actual Carmona).
* O cónsul Lucio Licinio Lúculo na Hispania Citerior ataca aos vacceos, pasando a coitelo a poboación de Cauca, logo de asinar con eles unha tregua que non respectou.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

Historia ano a ano
Economía de Gabón

Gabón ten unha renda per cápita que é o triplo da de moitas nacións da África subsahariana. Aínda que por unha alta desigualdade nos ingresos unha ampla proporción da poboación é pobre. O país ten grandes reservas de mineral de ferro e de árbores de madeiras moi finas. Outros recursos importantes son o petróleo, o manganeso e o uranio.

A súa pouca poboación, abundantes recursos naturais e o investimento privado estranxeira axudaron a facer de Gabón un dos países máis prósperos da rexión, a pesar de que ten unha taxa de desemprego do 21% (2000).

As súas principais exportacións son o petróleo, a madeira, o manganeso e o uranio, as que se destinan a Francia (62%), Costa do Marfil (7%), Reino Unido (2%) e Países Baixos (2%).

Gabón importa maquinaria agrícola, alimentos, metais, produtos químicos, materiais de construción e equipos de transportes. Os mesmos proveñen de Francia (62%), Costa do Marfil (7%) e o Reino Unido (2%).

A taxa de inflación anual é do 1,5% (2004), o PBI per cápita ascende a 5600 dólares e a débeda externa era de 3.849 millóns de dólares en 2006.

## Notas
-149

## Acontecementos 
* Agnimitra sobe ao trono do Imperio Sunga, na India (até 141 a. C.).

## Nacementos 
*
## Mortes 
* Pusyamitra Sunga, 1º monarca do Imperio Sunga, desde 185 a. C., na India.
* Catón - político e escritor romano (n. 234 a. C.).

## Véxase tamén 
* Historia ano a ano
-73

## Acontecementos 
### Asia 
* Vasudeva Kanva inaugura a dinastía Kanva (**-73**, -30) na India, tras facer asasinar o derradeiro monarca Sunga, Devabhuti. Vasudeva reina até -66.

### Europa 
* Comeza a Terceira Guerra Servil: levantamento dos escravos dos romanos so a dirección de Espártaco.

## Nacementos 
*
## Mortes 
* Devabhuti, derradeiro monarca (-83,-73) do Imperio Sunga, asasinado.

## Outros 
*

Historia ano a ano
Chris Clark

**Chris Clark**, 8 de marzo de 1976 en  South Windsor, Connecticut, Estados Unidos, é un xogador profesional de hóckey sobre xeo que xoga cos Washington Capitals na NHL.

Xogou no equipo da Clarkson University na NCAA desde 1994, na temporada 1999-2000 deu ao paso á NHL xogando cos Calgary Flames, na última xogou todos os partidos e axudou ao seu equipo a disputar a final da Stanley Cup do ano 2004 que rematou perdendo co Tampa Bay. Clark continuou a súa carreira en Europa, xogou no SC Bern da LNA suíza e cos noruegueses Storhamar Dragons. Volve á NHL en 2005 cos Capitals que o elixen o seu novo capitán o 13 de setembro de 2006.
-83

## Acontecementos 
### Asia 
* Comeza o reinado de Devabhuti, derradeiro *râja* do Imperio Sunga, na India (até -73).

### Oriente Próximo 
* Iníciase a Segunda Guerra Mitridática, ao emprender accións o xeneral romano Lucio Licinio Murena contra Mitrídates VI do Ponto. A guerra dura até -81.

### Europa 
* Batalla do Monte Tifata: Sila, acabado de chegar de Grecia, derrota as forzas populares que mandaba o cónsul Caio Norbano.
* Na Galia Narbonense iníciase unha revolta dos saluvios (*salluvii*), un pobo indíxena.

## Nacementos 
* 14 de xaneiro - Marco Antonio, político romano (m. -30).

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
-81

## Acontecementos 
### Oriente Próximo 
* Finaliza a Segunda Guerra Mitridática: os romanos, mandados por Lucio Licinio Murena, acaban derrotados polo rei Mitrídates VI do Ponto. Con todo permanece o *statu quo* anterior entre ambos estados.

### Europa 
* Sila é recoñecido como ditador de Roma (até -79).

### Arte e cultura 
* Cicerón actúa no seu primeiro caso, defendendo a un fillo acusado de parricidio. Coñécese ben o caso pola obra do propio Cicerón "Pro Roscio Amerino".
miniatura|dereita|175px|Cicerón por Thorvaldsen, copia dun busto romano

## Nacementos 
*
## Mortes 
*
## Outros 
*
Historia ano a ano
-273

## Acontecementos 
### Asia 
* Comeza o reinado de Asoka, 3º emperador Maurya da India (até -232).

### Europa 
* Roma toma a cidade etrusca de Caere (actual Cerveteri).
** Os romanos apodéranse no Sur de Italia de Paestum, onde crean unha colonia rexida polo dereito romano.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Bindusara, 2º emperador Maurya (ou en -272).

## Véxase tamén 
*

Historia ano a ano
Ganshoren

**Ganshoren** é un concello da Rexión Bruxelas-Capital, Bélxica. Comunidade bilingüe, antes de 1954 pertencía á parte neerlandófona da antiga provincia de Brabante. A súa superficie é de 2.46&nbsp;km² e a poboación de 20.970 habitantes (2006) e ten unha densidade de poboación de 8.541 h/km². A corporación municipal está composta por 13 concelleiros de LB (coalición do partido socialista francófono e liberais e democristiáns flamengos), 8 Movemento Reformador, 3 democristiáns francófonos, 2 Ecolo e 1 Vlaams Belang.
Enz

**Enz** é un distrito (kreis) no noroeste de Baden-Württemberg, Alemaña. Limita cos distritos de Karlsruhe, Heilbronn, Ludwigsburg, Böblingen e Calw. A sede do distrito é Pforzheim malia non pertencer a el. O distrito formouse en 1973, a súa superficie é de 573.92&nbsp;km², a poboación de 196.292 habitantes e a densidade de poboación de 342 h/km².
Echzell

**Echzell** é unha municipalidade do distrito de Wetterau, en Hessen, Alemaña. A súa superficie é de 37.61 km², a súa poboación de 5951 habitantes (2004) e a densidade de poboación de 157 h/km² . A composición da corporación municipal é de 17 concelleiros do SPD, 7 do CDU e 5 independentes. Foi un dos fortes militares romanos dunha unidade auxiliar máis grandes do Limes Xermánico-Rético.
Sucasas

Como topónimo **Sucasas** pode referirse a:

;En Galiza
***Sucasas**, lugar da parroquia de Antas de Ulla, no concello de Antas de Ulla.

Amais, como apelido pode referirse a:

***Alfonso Sucasas Guerra**, pintor galego (1940 - 2012);
***José Luis Sucasas Fernández**, escritor galego (1959 - 2017).
Festividades da Pobra do Brollón

As festas e festividades do concello da Pobra do Brollón son:

## Xaneiro 
***Festas da Santa Einés**, en Parada dos Montes, cara ó 20 de xaneiro.

## Febreiro 
***Entroido de Salcedo**, durante máis dunha semana.
***Entroido da Pobra do Brollón**, durante varios días.
***Festas do San Brais**, en Ferreiros, o 3 de febreiro.

## Abril 
***Festas do San Antón**, na Ferreirúa, o sábado seguinte ao Domingo de Resurrección.
***Festas do San Xurxo**, en Eixón, o 23 de abril.

## Maio 
***Cata do Viño de Vilachá**, o primeiro domingo de maio.
***Festas de Santo Isidro Labrador**, na Estación, cara ó 15 de maio.
***Festas da Santa Bárbara**, en Piño, o primeiro sábado despois da Ascensión.

## Xuño 
***Festas do Corpus**, en Veiga. 
***Festas do Corpus**, na Pobra do Brollón, o domingo de Corpus.
***Festas do San Antón**, en Lamaigrexa, o domingo da semana seguinte ao Corpus.

## Xullo 
***Festas do Carme**, na Labrada o 15 de xullo, se é domingo, ou o primeiro domingo despois do día 15.
***Festas da Santa María Madalena**, na Veneira de Roques.
***Festas de Santiago Apóstolo**, en Castroncelos, o 25 de xullo.

## Agosto 
***Festas da Nosa Señora**, en Óutara, o primeiro domingo de agosto.
***Festas do San Antón**, en Fornelas, o segundo domingo de agosto.
***Festas de San Salvador**, en Vilachá, cara ó 8 de agosto. 
***Festas do Ecce Homo**, en Ferreiros, o 10 de agosto.
***Festas da Nosa Señora**, en Saa, o 15 de agosto. 
***Festas da Nosa Señora**, en Pinel, o 15 de agosto. 
***Festas da Nosa Señora**, en Piño, o 15 de agosto.
***Festas do Rosario**, en Liñares, a mediados de agosto.
***Festas do San Roque**, en Castrosante, cara ó 16 de agosto. 
***Romaría da Santa Lucía**, en Santalla de Rei, o penúltimo sábado de agosto.
***Festas do San Bartolomeu**, en Eixón, o 24 de xullo, se é domingo, ou o primeiro domingo despois do día 24.
***Romaría do San Vitoiro**, na capela do San Vitoiro, o 27 de agosto.
***Festas do San Ramón**, en Salcedo, o primeiro domingo despois de San Ramón.

## Setembro 
***Festas da Santa Lucía**, en Abrence, o primeiro domingo de setembro.
***Festas dos Remedios**, na Ferreirúa, o 8 de setembro.
***Festas do San Miguel**, en Canedo, o primeiro domingo despois do San Miguel.

## Outubro 
***Festas do San Froilán**, en Pacios de Veiga, o primeiro sábado despois do San Froilán. 
***Festas do Rosario**, en Cereixa, cara ó 5 de outubro.
Siegen

**Siegen** é unha cidade do distrito de Siegen-Wittgenstein, en Renania do Norte-Westfalia, Alemaña. A súa superficie é de 114.67&nbsp;km² e a poboación de 104.289 habitantes (2007) e ten unha densidade de poboación de 909 hab./km². A corporación municipal está composto por 25 concelleiros da CDU, 19 SPD, 7 Verdes, 5 FDP, 5 independentes e 1 do Statt Partei. A súa universidade ten 12500 alumnos.

A cidade aparece por primeira vez escrita en 1079 co nome de *Sigena*. Convertida ao protestantismo durante a Reforma, unha parte da poboación volveu ao catolicismo coa Contrarreforma, máis recentemente estableceuse unha numerosa comunidade islámica, unhas 15000 persoas, debido á inmigración.
-304

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* Asoka, futuro 3º emperador Maurya, na India (m. -232)

## Mortes 
## Outros 
## Véxase tamén 
*

Historia ano a ano
-232

## Acontecementos 
*
## Nacementos 
* Marco Porcio Catón o Vello, político e escritor romano (m. -147).

## Mortes 
* Asoka, 3º emperador Maurya da India (n. ca. -304).
*Cleantes de Aso - filósofo estoico grego.

## Outros 
*

Historia ano a ano
-260

## Acontecementos 
* Batalla naval de MIcas: a frota romana derrota a cartaxinesa.

## Nacementos 
* Nevio, dramaturgo romano (m. ca. -201).

## Mortes 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
-239

## Acontecementos 
### Europa 
* Comeza o reinado de Demetrio II de Macedonia (até -229).

## Nacementos 
* Ennio, historiador romano (m. -169).

## Mortes 
* Antígono II Gonatas, monarca de Macedonia.

## Outros 
*

Historia ano a ano
-256

## Acontecementos 
### Grecia antiga 
* Tras a morte de Ares II, fillo póstumo de Acrótato, aos oito anos, Leónidas II ascendeu ao trono de Esparta.
### Roma antiga 
* Este ano, Lucio Manlio Vulsón Longo e Quinto Cedicio foron elixidos cónsules, pero este último morreu pouco despois de asumir o cargo. Foi substituído como cónsul sufecto por Marco Atilio Régulo .
* Os dous cónsules son enviados con 330 barcos desde Ecnomo, en Sicilia, para invadir Cartago, pero os cartaxineses agárdanos en Heraclea Minoa baixo o liderado de Amílcar e Hannón. Na batalla do cabo Ecnomo, os romanos saen vitoriosos, perdendo só 24 barcos mentres que os cartaxineses perden 30 que son afundidos e 64 que os romanos capturan. Os cartaxineses superviventes diríxense a Cartago para defender a capital, pero os romanos desembarcan en Clipea, onde establecen o campamento e desde onde saquean o territorio cartaxínés. O combate marca o final do predominio naval púnico no Mediterráneo occidental.
* O corvo, unha arma naval romana destinada ao abordaxe, úsase por última vez nesta batalla<
* No transcurso da Primeira Guerra Púnica, os cónsules Marco Atilio Régulo e Lucio Manlio Vulsón Longo asediaron a cidade de Aspis (actual Kélibia ) e ocupárona.

### China antiga 
* Fin da dinastía Zhou, a máis longa de todas as dinastías chinesas (desde -1122 ata -256) e a última das dinastías de reis que precederon ás dinastías imperiais.
* Constrúese un gran sistema de rega en Dujiangyan, que aínda segue en funcionamento. Arredor do século -II, durante a dinastía Han, os chineses empregaban bombas de cadea para elevar a auga. Estas funcionaban con pedais, rodas hidráulicas ou mecanismos rotatorios accionados por bois. A auga utilizábase para obras públicas ou para abastecer as casas, pero utilizábase principalmente para regar.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*
## Véxase tamén 
* Historia ano a ano
-248

## Acontecementos 
* Tiridates I asume o trono da Partia, sucedendo a seu irmán Arsaces (até -217).

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Arsaces, monarca fundador do reino parto.

## Outros 
*

Historia ano a ano
-249

## Acontecementos 
* Batalla de Drepano: na costa oeste de Sicilia a escuadra romana é derotada polas cartaxinesas.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
Economía de Eswatini

Eswatini é un pequeno país onde a agricultura de subsistencia é a fonte de traballo de máis de 70% da poboación. O sector industrial haise diversificado logo da década de 1980, sendo o azucre e a polpa de madeira importantes produtos de exportación. Outros produtos exportados son cítricos, algodón e carne.

O 2007 intentouse modernizar e diversificar a industria, como resposta a unha caída dos prezos do azucre na Unión Europea. En anos recentes a minaría perdeu importancia, só a extracción de carbón e as canteiras de pedra permanecen importantes.

Tras a independencia do país realizouse unha renovación agraria dentro do marco tradicional sen intensificar a explotación do chan ou introducir cultivos novos, xa que non obriga a iso a presión demográfica e debido ao achegue na renda nacional das emigracións estacionais a Suráfrica.

Dentro do sector industrial destacan as plantas azucreiras, as fábricas madeireiras. Calcúlanse unhas reservas de 250 millóns de toneladas de hulla. Existen xacementos de diamantes no nordés do país que se exportan desde 1984.

Cercado polo territorio de Suráfrica, tendo soamente unha pequena fronteira terrestre con Mozambique, Eswatini depende case totalmente da economía surafricana, orixe de máis de 90% das súas importacións e destino de máis de 60% das súas exportacións. A taxa de cambio da súa moeda, o lilangeni, é fixa en relación ao rand surafricano, e a súa política monetaria é submisa a de Suráfrica, que proporciona o 66% da enerxía eléctrica e fortes entradas de divisas grazas ao turismo e a un acordo aduaneiro.

## Notas
-79

## Acontecementos 
* Sila renuncia ao seu *status* de ditador de Roma.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
-77

## Acontecementos 
* Guerra Sertoriana (-82, **-72**):
** Sertorio toma as cidades de Bilbilis (Calatayud) e Contrebia, na Hispania Citerior.
** Perpenna únese a Sertorio.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
-76

## Acontecementos 
### Asia 
* Comezo do reinado de Sinatruc, rei de Partia (até -70).
### Europa 
* Guerra Sertoriana (-82, -72):
** Sertorio toma Bursao (Borja), Cascantum e Graccurris no val do Ebro.
** O cuestor Caio Memmio fica cercado en Cartago Nova por tropas sertorianas.
** Sertorio e Mitrídates VI do Ponto pechan un acordo de axuda mutua, concertando abrir unha dobre fronte de guerra contra a República romana.

## Nacementos 
* Asinio Polión, orador e poeta romano (m. -4).

## Mortes 
*

## Outros 
Historia ano a ano
-60

## Acontecementos 
* Primeiro Triunvirato formado por Pompeio, Craso e César.
* Xulio César preséntase cunha frota en Brigantium (A Coruña), no Norte da Gallaecia, obtendo a rendición dos pobos galaicos do Magnus Sinus Artabrorum.

### Arte e cultura 
* Cicerón "De consulatu suo", poema épico autobiográfico.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Hiempsal II, rei de Numidia (data aproximada).

## Outros 
*

Historia ano a ano
-62

## Acontecementos 
* Batalla de Pistoia: Catilina e as súas tropas son vencidos.

### Arte e cultura 
* Cicerón defende o poeta Arquías (*Pro Archia poeta*).

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Lucio Serxio Catilina, político romano (n. -109).

## Outros 
Historia ano a ano
-53

## Acontecementos 
### Oriente Próximo 
* 9 de xuño - Batalla de Carrhes: o exército parto aniquila o exército romano mandado por Craso. Este é asasinado días despois nunha entrevista co xeneral parto Surena.

### Europa 
* A morte de Craso obriga a romper o triunvirato, que formaba con Pompeio e Xulio César.
* Guerra das Galias:
** Xulio César vence os eburóns, nervios, tréviros, carnutos e senóns sublevados desde o ano anterior, mais non consegue capturar a Ambiorix, xefe eburón.

## Nacementos 
* Yang Xiong, filósofo e poeta chinés (m. 18).

## Mortes 
* Marco Licinio Craso, político e xeneral romano, asasinado (n. ca. -115).

## Outros 
Historia ano a ano
-32

## Acontecementos 
* Comezo da guerra tolemaica (até -30) provocada polas ambición de Marco Antonio de crear un reino oriental independente de Roma.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Tito Pomponio Ático, plutócrata romano (n. -109).

## Outros 
Historia ano a ano
Transparencia Internacional

miniatura|Sede en Berlín, Alemaña
**Transparencia Internacional** (**TI**) é unha organización internacional dedicada a combater a corrupción política, tendo como ferramenta principal a divulgación de información. Foi fundada en 1993 e ten a súa sede en Berlín, Alemaña.

**TI** está organizada como unha agrupación de máis de 80 *capítulos* nacionais cun secretariado central. Fundada orixinalmente como unha organización sen fins de lucro alemá, actualmente TI é unha organización non gobernamental e a súa estrutura organizativa está en proceso de democratizarse completamente.

Na América Latina e no Caribe formouse unha rede de asociacións afiliadas en catorce países, baixo as figuras de capítulos nacionais, capítulos nacionais en formación ou contactos nacionais.

Cuestiónase o valor dos seus informes sobre a corrupción posto que se basean en enquisas que miden a valoración subxectiva dos enquisados sobre o grao de corrupción dos países estudados e non en información obxectiva.

Outro problema é que o que se define ou percibe legalmente como corrupción varía dunha xurisdición a outra: unha contribución legal a un partido político pode ser ilegal noutro. Igualmente, o que nun país acéptase como unha propina noutro pode considerarse como un suborno.

Os principios fundamentais desta ONG son: 
* Non investigar casos particulares 
* Manterse independente da política partidaria 
* Traballar en colaboración coa maior variedade de sectores posible.

Desde 2003, o presidente do Consello de Administración é Peter Eigen.

## España 
En España a organización TI comezou a traballar no ano 2000, durante a presidencia de José María Aznar (PP). Na actualidade, o seu presidente é Jesús Lizcano Álvarez, quen é catedrático da Universidade Autónoma de Madrid.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial 
* Internet center for corruption research (iniciativa conxunta da Universidade de Passau e Transparency International) 
* Sitio web en España.
-12

## Acontecementos 
* Druso inicia a guerra contra os xermanos (até -9).

### Arte e cultura 
* Termínase a tumba de Cestio Epulón en Roma, coñecida como Pirámide de Cestio.
miniatura|Pirámide de Cestio, en gravado de G. B. Piranesi|centro
* O escritor romano Ovidio da a coñecer a súa traxedia "*Medea*".

### Ciencia e tecnoloxía 
* 10 de outubro: avistamento do cometa Halley.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Marco Vipsanio Agrícola, xeneral romano (n. ca. -63).

## Outros 
Historia ano a ano
-13

## Acontecementos 
* Comeza a campaña romana pola conquista de Panonia, dirixida por Marco Vipsanio Agrippa.

### Arte e cultura 
* Remata en Roma a construción do teatro de Marcelo.
* Horacio presenta o libro IV das súas "*Odas*".
miniatura|esquerda|175px|Teatro de Marcelo

## Nacementos 
*
## Mortes 
* Marco Emilio Lépido, xeneral e político romano, triúnviro.
### Outros 
*

Historia ano a ano
Esciros

**Esciro** ou **Esciros** (***Skyros*** ou *Scyrus*, Σκύρος) é unha illa grega do mar Exeo, unha das Espóradas, ao leste de Eubea na ruta cara ao Ponto. Está formada por dúas partes (norte e sur) dividida por un istmo.

Antigamente tiña unha cidade co mesmo nome e un río chamado Cefiso. A capital aínda leva o nome de **Skyros** ou Chora e está ao nordés (antes chamábase San Xurxo). A súa superficie é de 215&nbsp;km² e a poboación de 3.000 habitantes. A altura máxima está no monte Kokhilas, na parte sur con 793 metros. Nas proximidades hai 32 illas e illotes. O porto de Linaria está no suroeste. Na parte norte está o monte Olimpo con 399 metros.

## Historia 
Tucídides menciona que a illa estaba habitada polos dólopes e foi conquistada por Cimón logo das Guerras Médicas, en (-469), xa que un oráculo ordenara en -476 levar os ósos de Teseo desde a illa a Atenas. Efectivamente, os supostos ósos foron levados a Atenas e gardados no *Teseion*. Cimón expulsou os dólopes e estabeleceu colonos atenienses e desde entón foi vista como parte de Atenas e ata na paz de Antálcidas recoñecida como parte inseparable de Atenas xunto con Lemnos e Imbros.

Os macedonios apoderáronse dela en -240, pero os romanos obrigaron a Filipo V de Macedonia a retornar a illa a Atenas no tratado de paz de -196.

Permaneceu en mans romanas e bizantinas ata 1205 cando foi ocupada polos venecianos e gobernada polos Ghisi e os Tiépolo ata que cara a 1390 foi ocupada polos otománs, pero os bizantinos recuperárona pouco despois e conservárona ata 1453. Neste ano púxose baixo protección de Venecia. Os turcos ocupárona en 1538. Volveu a mans de Grecia en 1830.

## Clima
Skyros ten un clima mediterráneo con invernos suaves e veráns agradables.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Outras illas gregas
### Ligazóns externas
* Páxina oficial da Organización Nacional Grega de Turismo
-218

## Acontecementos 
### África 
* Comezo do reinado de Arkamani en Nubia (até -200).

### Mundo mediterráneo 
esquerda|miniatura|Estatua de Haníbal, Museo do Louvre
* Segunda guerra púnica (até -201):
** Primavera: O xeneral cartaxinés Haníbal abandona Cartagena con máis de 100 000 homes con destino a Italia.
** 25 de agosto: Haníbal atravesa o río Ródano, dispóndose a atravesar os Alpes e entrar en Italia.
** Novembro - Tropas romanas ao mando de Cneo Cornelio Scipión desembarca en Empúries, Hispania.
** Novembro - Batalla do Ticino: ás beiras dese río, Haníbal vence un exército romano, so o mando de Publio Cornelio Escipión.
** 18 de decembro - Batalla de Trebia: o exéricito romano é derrotado por Haníbal.

## Nacementos 
## Mortes 
## Véxase tamén 
*

Historia ano a ano
Cos

Como topónimo **Cos** pode referirse a:

;En Galiza
***Cos**, parroquia galega do concello de Abegondo.

;Fóra de Galiza

;En Grecia
***Cos**, illa grega situada no mar Exeo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*A abreviatura da función trigonométrica do **coseno**.
Urbano Lugrís

O nome de **Urbano Lugrís** pode referirse a:

***Urbano Lugrís González**, pintor galego (1908 - 1973).
***Urbano Lugrís Vadillo**, pintor galego, fillo do anterior (1942 - 2018).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*
Andros

O termo **Andros** pode referirise a:

* ***Andros-***, prefixo de orixe grega que significa home, masculino, e serve para construír palabras como androxinia, andróxeno, androide, androstenediona etc;
* **Andros**, illa grega do arquipélago das Cícladas;
* **Andros**, illa das Bahamas, unha das máis grandes das Antillas;
* ***Andros Patria***, petroleiro grego que naufragou á altura das illas Sisargas, fronte a Malpica de Bergantiños, o 31 de decembro de 1978;
* **Edmund Andros**, político inglés (1637 - 1714).