open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Baixa Cerdanya

[250px|dereita|miniatura|Estanque de [Puigcerdà.]]
A **Baixa Cerdanya** é unha comarca da provincia de Xirona, en Cataluña. Está situada nos Pireneos e a súa capital é Puigcerdà. En 2009 tiña 18.656 habitantes. A comarca limita co Principado de Andorra polo norte, coa Alta Cerdanya (Francia) polo nordeste, co Ripollès e o Berguedà polo sur e co Alt Urgell polo oeste.

É un dos fragmentos nos que quedou dividido o territorio histórico da Cerdanya como consecuencia do Tratado dos Pireneos (1659). Oficialmente chámase simplemente **Cerdanya**, pero utilízase o nome de Baixa Cerdanya en contraposición á Alta Cerdanya.

## Concellos 
Actualmente a comarca está formada por 17 concellos. 
 

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Arte románica da Baixa Cerdanya

### Ligazóns externas 
* Sitio web do Consell Comarcal de la Cerdanya
Alfonso Escámez

**Afonso Escámez e López**, nado en Águilas (Murcia), o 1 de xaneiro de 1916 e finado en Madrid, o 16 de maio de 2010, marqués de Águilas, foi un banqueiro español.

## Traxectoria 
Fillo dun vendedor de peixe, asistiu ao colexio Santo Tomás de Aquino. O prematuro falecemento do pai fixo que comezase a traballar con 12 anos como porteiro na sucursal do Banco Internacional de Industria e Comercio. Tras a crise de 1929, a entidade reduciu persoal e Escámez, con 13 anos, perdeu o seu primeiro traballo. Pero os seus xefes xa se fixaran nel e pronto o volveron contratar, xa como caixeiro. Logo da Guerra Civil, o Internacional foi absorbido polo Banco Central, a entidade da que Escámez nunca se desligaría e onde desenvolveu toda a súa carreira, ata alcanzar a presidencia en 1973, cadeira que ocupou ata 1993.

Logo da súa retirada foi tamén Presidente de Honra de CEPSA.

En 1977 foi designado senador polo rei de España Xoán Carlos I e ocupou un escano no Senado ata as eleccións de 1979, ás que non se presentou. Durante a súa estadía na Cámara Alta vinculouse ao grupo de Senadores Independentes, todos eles de designación real, e situados na á máis conservadora do hemiciclo.

## Galardóns 
* Gran Cruz da Orde do Mérito Civil.
* En 1991, o rei Xoán Carlos I de España outorgoulle o marquesado de Águilas, vacante trala súa morte.

## Notas
Prismas de xeo

[miniatura|250x250px|Prismas de xeo en Inari, [Finlandia. Humidade relativa: arredor do 80%, temperatura: ca. −16&nbsp;°C.]]
Os **prismas de xeo**, tamén chamados **po de diamante**, están constituídos por cristais de xeo con forma de agullas ou láminas, tan pequenos que semellan estar suspendidos no aire. Estes cristais poden caer dunha nube ou do ceo despexado.

Este fenómeno meteorolóxico tamén se coñece simplemente como cristais de xeo e infórmase no código METAR como IC. O po de diamante fórmase xeralmente baixo ceos que doutra maneira estarían despexados ou case despexados, polo que ás veces chámaselle precipitación de ceo despexado. O po de diamante obsérvase con maior frecuencia na Antártida e o Ártico, mais pode ocurrer en calquera lugar cunha temperatura moi por debaixo o punto de conxelación. Nas rexións polares da Terra, o po de diamante pode persistir durante varios días sen interrupción.

## Formación 
Estes cristais de xeo fórmanse xeralmente cando hai unha inversión de temperatura na superficie e o aire máis quente sobre o chan se mestura co aire máis frío preto da superficie. Xa que o aire mái quente contén a miúdo máis vapor de auga ca o aire máis frío, esta mestura tamén adoita transportar vapor de auga ao aire preto da superficie, o que fai que aumente a humidade relativa do aire preto da superficie. Se o aumento da humidade relativa preto da superficie é grande abondo, pódense formar cristais de xeo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Xeo

### Ligazóns externas 
* Descrición dos principais hidrometeoros
Walter Kohn

**Walter Kohn**, nado o 9 de marzo de 1923 en Viena (Austria) e finado en Santa Barbara (California), o 19 de abril de 2016, foi un físico teórico austríaco nacionalizado estadounidense que foi premiado, xunto con John Pople, co Premio Nobel de Química en 1998.

## Traxectoria 
Kohn graduouse en matemáticas e física pola Universidade de Toronto en 1945 e realizou unha especialidade en matemática aplicada tamén en Toronto, que terminou en 1946. Doutorouse en física pola Universidade Harvard en 1948, baixo a supervisión de Julian Schwinger. Foi profesor na Universidade Carnegie Mellon durante 1950-1960, onde realizou gran parte da súa investigación sobre física de semicondutores. Trasladouse máis tarde á recentemente fundada Universidade de California en San Diego en 1960, onde permaneceu ata 1979. Entón aceptou o cargo de primeiro director do Instituto Kavli de Física Teórica, Santa Bárbara. Tomou posesión do cargo de profesor da Universidade de California, Santa Bárbara en 1984, onde continuou dando clase como profesor emérito.

En 1957 recibiu a cidadanía estadounidense, pasando a ter a dobre nacionalidade austríaca-estadounidense.

## Investigacións científicas 
[miniatura|180px|esquerda|Un cartel nun poste eléctrico na [Universidade de California conmemora a entrega a Walter Kohn do Premio Nobel de Química en 1998.]]
Durante a súa estancia na Universidade Carnegie Mellon realizou investigacións na física dos semicondutores, materia que posteriormente cambiou pola investigación das características electrónicas de diversos materiais. En particular, Kohn desempeñou un papel importante no desenvolvemento da teoría funcional da densidade, que posibilitou o incorporar os efectos da mecánica cuántica na densidade electrónica (en lugar de mediante a función de onda). Esta simplificación computacional foi moi frutífera e pasou a ser unha ferramenta esencial da electrónica de materiais, atómica e molecular.

En 1998 foi galardoado coa metade do Premio Nobel de Química *polo desenvolvemento da teoría funcional da densidade*. A outra metade do premio recaeu en John Pople polo desenvolvemento de métodos teóricos mediante os cales podíanse investigar as propiedades das moléculas nos procesos químicos.

En 1961 obtivo o Premio Buckley da American Pyhsical Society pola súa obra.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1998 
* Autobiografía na páxina do Instituto Nobel 1998 
* Perfil de Harold Walter Kroto en NNDB
El tiempo es oro

***El tiempo es oro*** foi un concurso de televisión, emitido por Televisión Española entre 1987 e 1992. Estaba realizado por Sergi Schaaf e presentado por Constantino Romero coa axuda de Janine Calvo. O concursante debía superar varias quendas de preguntas de cultura xeral. Unha vez superada esa fase, era cuestionado sobre un tema específico da súa propia elección. Finalmente, con axuda de dous amigos e documentación enciclopédica, debía contestar a unha pregunta final, sempre cun tempo máximo como límite para responder.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* O programa en *Vayatele* 
* O programa en *Nostalgia80*
Constantino Romero

**Constantino Romero García**, nado en Alcalá de Henares o 29 de maio de 1947 e finado en Barcelona o 12 de maio de 2013, foi un presentador de televisión, locutor de radio e actor de dobraxe e de teatro español. Gañou sona a raíz de presentar programas como *La Parodia Nacional* ou *El tiempo es oro*.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Constantino Romero
Universidade de Wisconsin-Madison

A **University of Wisconsin-Madison** ou **Universidade de Wisconsin-Madison**, é unha universidade e centro de investigacións altamente selectivo, localizada en Madison, Wisconsin. Foi fundada en 1848, é a maior universidade do estado cun total de máis de 41.000 estudantes matriculados. A Universidade está dividida en 20 facultades. Había 29.153 estudantes asistindo ao grao, e 8,710 máis ao posgrao en 2008. A universidade é unha da máis grandes nos Estados Unidos e hai gastos de máis de $1 billón en investigación a través das facultades.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Janine Lindemulder

**Janine Marie Lindemulder**, nada o 14 de novembro de 1968 en La Mirada (California), é unha actriz porno estadounidense. Comezou a traballar en filmes pornográficos norteamericanos (normalmente acreditada só como Janine) durante mediados da década do noventa, retornando ao xénero entre os anos 2004 e 2005. A súa curmá, Kelly Madison, é tamén actriz porno.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* ''Janine is Back and This Time She's Doing Boys''
Wladimir Köppen

**Wladimir Peter Köppen**, nado en San Petersburgo o 25 de setembro de 1846 e finado en Graz, Austria, o 22 de xuño de 1940, foi un xeógrafo, meteorólogo, climatólogo e botánico ruso de ascendencia alemá que desenvolveu a súa carreira científica en Alemaña e Austria. A súa grande contribución foi a clasificación climática de Köppen, aínda usada hoxe en día, con algunhas modificacións, para clasificar os climas da Terra, baseándose case en exclusiva nos datos de temperaturas e precipitacións.

## Traxectoria 
De pais alemáns, naceu en Rusia e estudou en Crimea. Doutorouse en Leipzig en 1870 cun estudo sobre os efectos da temperatura no crecemento das plantas. En 1875 empezou a traballar no Observatorio Naval alemán de Hamburgo, onde se fixo responsable do seu servizo de predición meteorolóxica.

A partir de 1884 empezou a traballar nunha clasificación exhaustiva dos climas da Terra, empresa que non culminou ata o 1918, cando publicou a versión completa da súa clasificación, aínda que posteriormente el mesmo lle fixera varias modificacións, datando a última de 1936.

Tamén realizou estudos de paleoclimatoloxía xunta ao seu xenro Alfred Wegener, famoso pola súa teoría da deriva continental e colaborou co climatólogo alemán Rudolf Geiger na elaboración dos cinco volumes da súa obra *Handbuch der Klimatologie* (Manual de Climatoloxía, en tradución literal ao galego).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Clasificación climática de Köppen
Howard Stern

miniatura|dereita|Stern en 2000.
**Howard Stern**, nado o 12 de xaneiro de 1954, é unha personalidade da radio e a televisión estadounidenses, grazas á súa carreira como actor, humorista e escritor. En 2011 conducía o seu propio programa de radio, *The Howard Stern Show*, que se transmite catro veces por semana (de luns a xoves) a través de *Howard 100*, unha estación da radio satelital Sirius.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Montsià

[250px|dereita|miniatura|Castelo de [Ulldecona.]]
O **Montsià** é unha comarca da provincia de Tarragona, en Cataluña. É a máis meridional das comarcas catalás e a súa capital é Amposta. En 2009 tiña 72.189 habitantes.

A comarca limita co Baix Ebre polo norte, co mar Mediterráneo polo leste, co Baix Maestrat (Castelló) polo sur e coa comarca do Matarraña (Aragón) polo oeste.
 
## Concellos 
Actualmente a comarca está formada por 12 concellos. En 1990 foi anexionado o concello de Sant Jaume d'Enveja.

 

## Véxase tamén 
* Parque Natural do Delta do Ebro (Terras do Ebro-Reserva da biosfera)
* Parque Natural de Els Ports (Terras do Ebro-Reserva da biosfera)

### Ligazóns externas 
* Sitio web do Consell Comarcal do Montsià
Albert Cuny

**Albert Cuny**, nado o 16 de maio de 1869 e finado o 21 de marzo de 1947, foi un lingüista francés coñecido polos seus intentos de establecer correspondencias fonolóxicas entre as linguas indoeuropeas e as semíticas ademais de polas súas contribucións á teoría das laringais.

## Traxectoria 
Estudou co indoeuropeísta francés Antoine Meillet ). Desde 1910 ata o seu retiro formal do ensino en 1937 foi profesor de latín e gramática comparada na Universidade de Bordeos . Porén seguiu ensinando sánscrito na universidade o resto da súa vida . Foi correspondente da Académie des Inscriptions et Belles-Lettres .

En 1905 participou, so a dirección de Robert Gauthiot e do mesmo Meillet, na tradución ao francés de *Grundriss der vergleichenden Grammatik der indogermanischen Sprachen* de Karl Brugmann e Berthold Delbrück, *summa* da reconstrución neogramática do indoeuropeo.

O lugar que ocupa Cuny no desenvolvemento da teoría laringal describiuno así Émile Benveniste (1935:148): 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
#### Obras selectas de Albert Cuny 
*  1906. *Le nombre duel en grec*, Parigi, Klincksieck.
*  1914. "Notes de phonétique historique. Indo-européen et sémitique." *Revue de phonétique* 2:101–132.
*  1924. *Etudes prégrammaticales sur le domaine des langues indo-européennes et chamito-sémitiques.* París: Champion.
*  1924, en colaboración con Michel Féghali. *Du genre grammatical en sémitique.* París: Geuthner.
*  1930 *La catégorie du duel dans les langues indo-européennes et chamito-sémitiques*, Bruxelles, Lamertin, 
*  1943. ''Recherches sur le vocalisme, le consonantisme et la formation des racines en « nostratique », ancêtre de l'indo-européen et du chamito-sémitique.* París: Adrien Maisonneuve.
*  1946. *Invitation à l'étude comparative des langues indo-européennes et des langues chamito-sémitiques.* Bordeos: Brière.

#### Outras obras citadas 
* Benveniste, Émile. 1935. *Origines de la formations des noms en indo-européen.* París: Adrien Maisonneuve.
* Faral, Edmond. 1947. "Éloge funèbre de M. Albert Cuny." *Comptes-rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'' 91.2, 277-279.

### Outros artigos 
* Hermann Möller.
* Linguas indosemíticas.
* Teoría das laringais.
Sunny Leone

miniatura|dereita|Leone en 2012.
**Karen Malhotra**, coñecida como **Sunny Leone**, nada en Ontario o 13 de maio de 1981, é unha modelo e actriz porno canadense. A súa fama chegou por mor de conseguir ser a *Pet of the Year 2003* da revista Penthouse.

## Traxectoria 
Leone naceu na cidade de Sarnia, de pais punjabis sikhs. O seu pai naceu no Tíbet e educouse en Delhi e a súa nai era de Sirmaur (Himachal Pradesh) para estar toda a familia xunta, cos avós.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sunny Leone - Sitio web oficial
Sanjurjo

O apelido **Sanjurjo** pode referirse a:
***Pedro Sanjurjo Pérez**, conde de Torre Penela, nado en Ourense en 1812 e finado na Coruña en 1879, xurista e político.
***José Sanjurjo Rodríguez**, nado na Coruña na década dos 60 do s. XIX e finado ibídem nos anos 40 do s. XX, sindicalista.
***Ramón Sanjurjo Pardiñas**, nado en Crendes en 1834 e finado en Vilaxoán en 1917, alcalde de Santiago e deputado.
***Antonio Sanjurjo Badía**, coñecido polo alcume ***Habilidades***, nado en Sada en 1837 e finado en Vigo en 1919, inventor galego.
***Joaquín Arias Sanjurjo Pardiñas**, nado en Santiago en 1860 e finado na mesma cidade en 1946, avogado e escritor galego.
***Ramón Sanjurjo Neira e Pardiñas**, nado en Santiago en 1866, político: deputado, gobernador civil e alcalde de Santiago.
***José Sanjurjo Sacanell**, nado en Pamplona o 28 de marzo de 1872 e finado en Estoril o 20 de xullo de 1936, militar español.
***Eduardo Sanjurjo de Carricarte**, nado na Coruña en 1911 e finado na mesma cidade en 1966, avogado e alcalde.
***Eduardo Sanjurjo**, nado na Coruña o 20 de setembro de 1967, ex xogador e adestrador profesional de baloncesto galego.

## Véxase tamén
***Transportes Hernández y Sanjurjo**, dúo musical composto por Rómulo Sanjurjo e Julián Hernández.
Charles W. Thornthwaite

**Charles Warren Thornthwaite**, nado en Bay City, Míchigan, o 7 de marzo de 1899 e finado o 11 de xuño de 1963, foi un xeográfo e climatólogo estadounidense. A súa grande contribución foi a clasificación climática de Thornthwaite, publicada en 1948, que incluíu a evotranspiración potencial das plantas como parámetro fundamental dos distintos tipos climáticos.

## Traxectoria 
Foi profesor de climatoloxía na *Johns Hopkins University*, profesor adxunto na *Drexel University* e presidente da Comisión de Meteoroloxía da Organización Meteorolóxica Mundial. Entre os premios que recibiu salientan o *Outstanding Achievement* da Asociación de Xeógrafos dos Estados Unidos e a Medalla *Cullum* da Sociedade Xeográfica Americana.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Clasificación climática de Thornthwaite
Gaspar Massó García

**Gaspar Massó García**, nado en Bueu o 9 de xuño de 1893 e finado en Vigo o 18 de febreiro de 1991, foi un industrial conserveiro e escritor galego.

## Traxectoria 
Fillo de Gaspar Massó Ferrer. Da terceira xeración da empresa conserveira Massó, foi presidente da Asociación Nacional de Fabricantes de Conservas de Pescados y Mariscos (ANFACO) entre 1935 e 1937. Foi deputado provincial (1920-1929). Militou na Unión Patriótica e na República en Acción Popular. En 1936 negáronlle o ingreso en Falanxe, pero foi admitido o 18 de xullo de 1937 como adherido. Axudou economicamente a Falange en varias ocasións. En 1939 foi sancionado polo gobernador civil Manuel Gómez Cantos con 1.500 pesetas por “pronunciar frases incorrectas y protestar en tonos airados contra lo dispuesto por la Superioridad sobre la expedición de salvoconductos”.

Colaborou na fundación do Museo de Pontevedra, no establecemento da Misión Biolóxica de Galicia, na edición de *Cien obras de la colección Massó* e participou na elaboración do *Diccionario de la lengua española* da Real Academia Española (da que foi membro correspondente) con numerosas achegas técnicas. Foi procurador en Cortes (1943-1946) como empresario pertencente ao Sindicato Nacional de Pesca.

Xerou abundantes patentes de maquinaria para tratar o peixe das conservas. Foi pioneiro en rotular en galego nas súas fábricas.

## Obras 
* *Cantares populares gallegos*
* *Itinerarios turístico gastronómicos de la provincia de Pontevedra*, 1964
* *Nuestro futuro alimenticio: pesca y conservas*, 1964
* *Comentarios gastronómicos, apéndices sobre Economía Conservera*, 1967
* *Origen y desarrollo de la industria conservera en Galicia*, 1967
* *Pedro Madruga de Soutomayor, caudillo feudal*, 1975.

## Vida persoal 
Casou en maio de 1929 con Amalia Bolívar Sequeiros, filla de Tomás Bolívar Massó.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Tera Patrick

**Tera Patrick**, nada en Great Falls (Montana) o 25 de xullo de 1976, é unha actriz, directora e produtora porno estadounidense gañadora de varios premios da industria pornográfica.

## Traxectoria 
Patrick comezou como modelo en sesións fotográficas para Playboy, Penthouse ou Hustler. En 1999 pasou ao cinema pornográfico e dende aquela participou en máis de cen películas para adultos, converténdose nunha das actrices porno máis exitosas. En 2009 ingresou no Salón da fama de AVN. Patrick conta con seis premios AVN, tres premios F.A.M.E. e un premio XRCO, entre outros.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Club Tera 
* Sitio web oficial
John Pople

[miniatura|Xunto a [Bill Clinton o terceiro empezando pola dereita]]
Sir **John Anthony Pople**, nado o 31 de outubro de 1925 en Burnham-on-Sexa, Somerset (Inglaterra) e finado o 15 de marzo de 2004 en Chicago, Illinois (USA), foi químico inglés, galardoado co premio Nobel de Química en 1998.

## Traxectoria 
Viviu ata logo da segunda guerra mundial en Somerset. A partir dos doce anos interesouse polas matemáticas. Ingresou cunha bolsa na Universidade de Cambridge en 1943, onde se graduó en matemáticas en 1946 e se doutorou en química en 1951.

Trasladouse a Estados Unidos na década de 1960 onde residiu o resto da súa vida.
En 1961 foi nomeado membro da Royal Society de Londres e en 2003 foi nomeado sir por parte da raíña Isabel II do Reino Unido.

## Investigacións científicas 
A súa primeira contribución foi unha teoría dos cálculos aproximados dos orbitais moleculares sobre sistemas de enlace pi en 1953. Esta teoría foi idéntica á desenvolvida por Rudolph Pariser e Robert Parr o mesmo ano, motivo polo cal foi denominada método Pariser-Parr-Pople.

Interesado na química cuántica desenvolveu métodos de computación cuánticos, nos cales baseou o programa informático Gaussian. A través deste tipo de métodos desenvolveuse a chamada química computacional, que permite investigar as propiedades das moléculas nos procesos químicos.

En 1998 foi galardoado coa metade do Premio Nobel de Química *polo desenvolvemento de métodos computacionales de química cuántica*. A outra metade do premio recaeu no físico estadounidense Walter Kohn polo desenvolvemento da teoría funcional da densidade.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1998 .
* Autobiografía na páxina do Instituto Nobel 1998 .
* Perfil de John Pople en NNDB .
Hustler

miniatura|dereita
***Hustler*** é unha revista pornografica mensual de Estados Unidos publicada por LFP (Larry Flynt Publications), ademais dunha produtora de pornografía e unha grande empresa. Comercializa a súa propia colección de roupa, accesorios e produtos eróticos, e ten tendas e clubs Hustler por diferentes puntos dos Estados Unidos, ademais dun casino.

A revista *Hustler* é considerada a revista máis explícita de todas as do seu xénero e é unha das tres revistas porno máis famosas e vendidas nos Estados Unidos, xunto con *Penthouse* e *Playboy*.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial de Hustler
Escola Moderna

A **Escola Moderna** foi un centro de ensino que existiu ao comezar o século XX en Cataluña. Foi fundada en 1901 en Barcelona polo pedagogo e librepensador Francesc Ferrer i Guàrdia. O obxectivo esencial da escola era «*educar á clase traballadora dunha maneira racionalista, secular e non coercitiva*». Na práctica os prezos das cotas de titoría restrinxiron o público da escola a elementos estudantís das clases medias, sobre todo durante os primeiros anos, polo que se esperaba por parte dos organizadores (de forma privada) que os alumnos no seu debido momento motivásense a unirse e apoiar a causa do movemento obreiro. A escola contaba cunha imprenta na que se realizaba un boletín, un laboratorio, un museo natural, unha biblioteca e buscaba instalacións nas que houbese gran iluminación. Entre outras cousas tiveron que buscar mestres que entendesen que o seu papel non era coercitivo senón de apoio, este centro educativo era de ensino mixto, secular e anticlerical, e favorable ás reivindicacións obreiristas. Ao ser a primeira escola mixta e laica de Barcelona, nun país católico, obtivo unha ampla antipatía entre o clero e os devotos.

Sol Ferrer definiu o ensino da Escola Moderna: «*O ensino da Escola Moderna non será unha fe senón unha confianza no futuro fundada en sólidos coñecementos*». Pechou en 1906, pouco despois Ferrer foi executado por sedición pola súa suposta participación nos feitos da Semana Tráxica, o cal levaría á realización dunha campaña internacional contra da sentenza. Actualmente os únicos arquivos da escola son mantidos no departamento de coleccións especiais da Universidade de California, San Diego.
Implante mamario

O **implante mamario** é unha prótese usada en cirurxía estética para aumentar o tamaño das mamas, o que tamén se coñece como aumento de peito ou mamoplastia de aumento. Así mesmo consiste en realizar unha reconstrución de peitos, por exemplo, para corrixir deformidades xenéticas, tras unha mastectomía ou como parte da cirurxía de cambio de sexo.

Os enxertos para aumentar o tamaño ou a forma dos seos femininos utilizáronse desde 1895. O enxerto coñecido máis temperán foi procurado por Czerny, utilizando un tecido adiposo propio dunha muller, obtido dun lipoma (un tipo de tumor benigno) das súas costas.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Tipos de implantes mamarios
Suze Randall

miniatura|dereita|Randall.
**Suze Randall**, nada en 1946, é unha realizadora e produtora de películas pornográficas e eróticas e unha fotógrafa británica. Así mesmo durante a súa mocidade foi unha modelo. É considerada como unha das grandes figuras da fotografía erótica dos últimos 25 anos.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial
Fotografía erótica

miniatura|dereita
A **fotografía erótica** é un tipo de fotografía que mostra o corpo humano, realizando poses eróticas, mostrando espidos.

## Historia e características 
Xurdiu no século XIX. Na primeira metade do século XIX, o espido foi un dos temas preferidos dos artistas. Vinculouse ás disciplinas deportivas e ás ciencias, perdendo as súas características eróticas.

Aínda que a represión en canto á sexualidade era severa, moitos artistas (fotógrafos ou pintores) viron a posibilidade de rexistrar o corpo humano espido. A primeira aproximación ao espido fotográfico realizouna o francés Louis Jacques Mandé Daguerre cando tomou en 1839 unha fotografía a estatuas e chamounas *Natureza morta con esculturas*. Estas facían alusión ao Tres Grazas no estilo da Antigüidade Clásica.

O proceso de Daguerre non permitía a representación da figura humana, pola necesidade de longas exposicións, polo que incluíu esculturas da forma humana nas súas naturezas mortas. 

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Revista Chilena de Antropoloxía Visual
Vivid

[miniatura|dereita|[Sunny Leone, unha das mozas Vivid.]]
**Vivid Entertainment Group** ou máis simplemente **Vivid**, fundada en 1984 por Steven Hirsch, é unha das maiores produtoras de cinema para adultos do mundo. O seu catálogo de películas supera os 1500 títulos. A súa sede central atópase en San Fernando Valley na cidade dos Ánxeles (California).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de Vivid
Ahmed H. Zewail

**Ahmed Hassan Zewail** (en árabe: أحمد زويل), nado o 26 de febreiro de 1946 en Damanhur (Exipto), é un químico e profesor universitario estadounidense, de orixe exipcia, galardoado co Premio Nobel de Química do ano 1999.

## Traxectoria 
Licenciouse en química pola Universidade de Alexandría e posteriormente trasladouse aos Estados Unidos para facer o doutoramento pola Universidade de Pensilvania en 1974 na mesma disciplina.
Tras traballar dous anos na Universidade de Berkeley, trasladouse ao Instituto Tecnolóxico de California, onde ocupa a cátedra Linus Pauling de Física Química desde 1990.

Zewail está casado e ten catro fillos.

## Investigacións científicas 
O interese de Zewail por coñecer a dinámica das reaccións químicas en tempo real, por saber que pasa exactamente e a que velocidade entre reactivos e produtos, levoulle a proxectar pulsos de láser de moi curta duración sobre as partículas que interveñen nas reaccións.

Baseándose na capacidade de átomos e moléculas de absorber ou reirradiar a luz incidente distintamente, modificando o espectro de forma característica para cada un deles.
Zewail pretendía identificar os elementos que aparecían nos estadios intermedios dunha reacción (investigacións que iniciou a fins dos sesenta). Pero estes estados son extremadamente curtos: da orde de 10 a 100 femtosegundos. Non foi ata mediados da década dos oitenta, cando se desenvolveron láseres capaces de lanzar pulsos tan curtos, que Zewail puido observar (por primeira vez usando cianuro de iodo) a partición dunha molécula e o posterior afastamento dos fragmentos restantes.

A partir de aquí, el e o seu equipo proxectaron numerosos pulsos de láser sobre distintas reaccións, estudando en cada caso os enlaces químicos, os estados de excitación e o movemento dos diferentes átomos e moléculas que aparecen nos sucesivos intermedios. A "filmación" das reaccións químicas permitiulles descubrir que entre reactivos e produtos dunha reacción adoitan aparecer numerosas moléculas altamente inestables e cun tempo de vida extremadamente curto.
Esta técnica constitúe a base dunha nova rama da química, a chamada femtoquímica, cuxo desenvolvemento permite entender mellor as reaccións do metabolismo dos seres vivos (como a fotosíntese ou o efecto que produce a luz sobre os bastonciños da retina). Por estas investigacións foille concedido o Premio Nobel de Química en 1999.

En maio de 2008 foi investido Doutor Honoris Causa pola Universidade Complutense de Madrid.

## Véxase tamén 
* Femtosegundo

### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1999 
* Autobiografía na páxina do Instituto Nobel 1999 
* Perfil de Ahmed H. Zewail en NNDB
Demi Moore

**Demi Gene Guynes**, máis coñecida como **Demi Moore**, nada en Roswell (Novo México) o 11 de novembro de 1962, é unha actriz estadounidense gañadora de tres Golden Raspberry e dous Globos de Ouro.

## Véxase tamén
Federal Open Market Committee

O **Federal Open Market Committee** (**FOMC**), que en galego significa *Comité Federal de Mercado Aberto*, é un compoñente do Sistema da Reserva Federal, que ten a obriga legal de supervisar as operacións de mercado aberto nos Estados Unidos, e é ademais o principal instrumento para aplicar a política monetaria estadounidense. O comité fixa a política monetaria ao especificar o obxectivo de curto prazo para esas operacións, que actualmente é un nivel obxectivo para a taxa de fondos federais (a taxa que os bancos comerciais cobran por préstamos entre eles da noite para a mañá).

O FOMC tamén dirixe operacións do Sistema da Reserva Federal nos mercados de moeda estranxeira, aínda que toda intervención neles é coordinada co Tesouro dos Estados Unidos, o cal ten a responsabilidade de formular as políticas estadounidenses relacionadas co valor do tipo de cambio do dólar.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial
Dino Formaggio

**Dino Formaggio**, nado en Milán o 28 de xullo de 1914 e finado en Illasi o 6 de decembro de 2008, foi un filósofo italiano.

## Traxectoria 
Con doce anos empezou a traballar nunha fábrica, tarefa que compaxinaba cos estudos. En 1933 obtivo o diploma de mestre elemental, dando clases no instituto de Motta Visconti, e estudando filosofía na Università Statale de Milán, doutorándose en 1938 cunha tese titulada ''Fenomenologia dell'arte, rapporto tra arte e tecnica nelle estetiche europee contemporanee*.

Durante a Segunda guerra mundial participou na Resistencia, pasando despois á Universidade de Milán coma asistente á cátedra de Estética. Colaborou coa revista *Studi filosofici* e publicou algúns ensaios, como *Fenomenologia della tecnica artistica*, pola que se adxudicou a cátedra de Estética de Pavia. En 1963 gañou a praza de profesor ordinario de Estética na Universidade de Padua. En 1996 foille concedido o premio *Lion d'Or International 1996* en Nîmes.

## Obras 
* *Fenomenologia nella tecnica artistica* (1953) 
* *L'idea dei artisticità* (1961) 
* *Il Barocco in Italia* (1961)
* *A morte dell'arte e dell'estetica* (1983) 
* *Van Gogh in cammino* (1986)
* *I giorni dell'arte* (1991)
* *Problemi dei estetica* (1991) 
* *Separatezza e dominio* (1994)
* *Filosofi dell'arte do Novecento'' (1996)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "Arte ed Emozioni" - Entrevista a Dino Formaggio 
*Museo de arte contemporánea, Dino Formaggio
Igrexa de San Pedro de Rebón

A **igrexa de san Pedro de Rebón**, é unha igrexa románica, dos séculos XII-XIV, da parroquia de Rebón (Moraña). Foi moi modificada por reformas posteriores, especialmente as realizadas no século XIX para ampliar a nave e construír o campanario.

## Descrición
miniatura|250px|Imaxe de San Miguel -roubada en 2011- na ábsida da igrexa
Conserva da súa estrutura orixinal a ábsida semicircular, os canzorros con diversas figuras humanas e animais e os capiteis interiores. A ábsida está dividida en tres tramos por dúas columnas acaroadas, que se completan por dous contrafortes na unión da ábsida coa nave; en cada unha daquelas columnas hai esculpida unha pequena figura hoxe irrecoñecible. No tramo central abríase unha ventá de arco semicircular, cegada, na que se colocou unha imaxe, moi deteriorada, de san Miguel. Esta imaxe foi roubada en 2011 e non volveu aparecer, e no seu lugar colocaron unha estatuíña de San Pedro como papa.

Os veciños pedían a intercesión deste san Miguel con oracións coma esta:
: *San Miguel, pesai as almas,*
: *San Miguel, pesainas ben.*
: *San Miguel, pesai as almas,*
: *pesai a miña tamén.*

No pinche posterior da igrexa, sobre a ábsida, ábrese un rosetón con celosía en moldura redonda lisa con decoración xeométrica. A cornixa está apoiada nunha serie de canzorros figurados, entre os que hai gravados motivos xeométricos consistentes en rosetas sextifolias ou estrelas de seis puntas.

miniatura|300px|Canzorros románicos.

No interior, a ábsida ábrese á nave principal mediante un arco triunfal semicircular . Destacan nas columnas interiores, lisas e tamén acaroadas ó muro, os capiteis figurados con aves e outros animais, así como figuras humanas.

A fachada é de factura barroca, lisa e sen decoración ningunha. Remata nun frontón clásico, liso, sobre o que se ergue un campanario central. Para a construción desta fachada derrubouse a orixinal románica e tapiáronse as portas laterais, tamén románicas. Hipólito de Sá escribe que el viu o tímpano da portada principal, integrado no muro do adro, e descríbeo como adornado na parte central por unha cruz de Malta dentro dun círculo de bólas, e catro rosetas nos extremos dos brazos da cruz.

## Galería de imaxes

Ficheiro:Moraña, San Pedro de Rebón 03-22.JPG
Ficheiro:Moraña, San Pedro de Rebón 03-24.JPG

## Baldaquino
No interior da nave, na entrada, hai dous paneis empotrados na parede procedentes dalgún baldaquino de orixe descoñecida. Carecen do arco inferior habitual neste tipo de estruturas. As imaxes que mostran están policromadas e representan, un a santa Lucía, santa Catarina e san Roque, facilmente recoñecibles polos instrumentos do martirio das primeiras e o can que lambe as feridas do terceiro; e o outro representa o Santo Enterro, coa Virxe das Angustias no centro, san Xoán e as dúas Marías ós lados, e Cristo deitado no sudario, sostido por dous homes piadosos.

Ficheiro:Moraña, San Pedro de Rebón 04-08.JPG
Ficheiro:Moraña, San Pedro de Rebón 04-03.JPG

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Páxina web do concello de Moraña
* Igrexa de San Pedro de Rebón
Ponte de hidróxeno

miniatura|Enlaces de hidróxeno entre moléculas de auga.
A **ponte de hidróxeno** ou  o **enlace de hidróxeno** é un enlace dipolo-dipolo máis forte cás forzas de Van der Waals, pero xeralmente moito máis feble (ata 20 veces) ca un enlace covalente típico, aínda que en certos casos poden ser bastante fortes (por exemplo, F-H...:F, cunha entalpía en vapor de 161,5 kJ/mol). Pódese considerar coma un enlace intermedio entre o enlace covalente e unha simple atracción electrostática molecular.

Prodúcese cando un átomo de hidróxeno se atopa entre dous átomos moi electronegativos, como poden ser o flúor, nitróxeno ou osíxeno. Establécese entre un átomo moi electronegativo e un hidróxeno á súa vez unido covalentemente a outro átomo tamén moi electronegativo. O átomo de hidróxeno ten unha carga parcial positiva, polo que atrae á densidade electrónica dun átomo próximo no espazo.

Canto máis electronegativo sexa o átomo unido ó hidróxeno máis forte será a ponte de hidróxeno, e tamén canto maior número destes enlaces teña unha molécula máis forte será a unión coas moléculas veciñas.

As substancias que teñen este tipo de enlace presentan un aumento do seu punto de ebulición por riba do valor que tería se este non existise.

Diferentes dadores de hidróxeno para formar enlaces de hidróxeno son:
* o grupo hidroxilo (OH)
* o grupo amino (NH)
* un hidrocarburo (CH) (no caso dos hidrocarburos, o enlace de hidróxeno é excepcionalmente feble, pola baixa electronegatividade do carbono)

Diferentes dadores de electróns para formar enlaces de hidróxeno son:
* pares electrónicos solitarios de osíxeno, xofre, nitróxeno, halóxenos...

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Enlace de hidróxeno de barreira baixa
Pobo chukchi

Os **chukchis** (en ruso: чукчи (*plural*) e чукча (*singular*) son un pobo, de tradición nómade, nativo de Siberia (Rusia). Son cazadores de renos e viven en tendas de pel de reno, que son ben vedadas para reter a calor. Habitan na Península Chukchi e no litoral do Mar de Chukchi e Mar de Bering, no océano Ártico. As súas orixes veñen dos habitantes da área do Mar de Okhotsk.

## Nome
A denominación *chukchi* é unha adaptación ao ruso da palabra *chauchu*, do Chukoto, "ricos en renos".  Os *chukchis* chámanse a si mesmos   (singular ), "o pobo verdadeiro".

## Grupos
miniatura
Hai dous grupos de chukchis: Os da tundra ou do *interior*, que son os *chavchu* (criadores de renos); os do *litoral*, que son os *ankalyn*. O conxunto dos dous grupos é denominado *lygoravetlyan* ou *luorawetlan*.

## Notas
Mar de Chukchi

miniatura|250px|dereita|Mapa do mar de Chukchi
O **mar de Chukchi** (en ruso Чуко́тское мо́ре *Txukótskoie more*, en inglés *Chukchi Sea*) é a parte do océano Ártico situada entre Chukotka (no extremo oriental de Asia) e Alasca (no extremo occidental de América). O estreito de Bering, no sur, conéctao co mar de Bering e co océano Pacífico. Ao oeste, limita co mar de Siberia Oriental e a illa de Wrangel, e ao leste confúndese co mar de Beaufort.

Ten unha superficie aproximada de 595.000&nbsp;km² e só é navegable uns catro meses ao ano. Máis da metade do mar de Chukchi (un 56%) ten unha profundidade inferior aos 50 m.

Este mar chámase así polos chukchis, que viven nas súas costas. A rexión do extremo oriental de Siberia de onde é orixinario este pobo chámase Chukotka.

O porto principal é Uelen, no estreito de Bering.
## Véxase tamén
Illa REM

miniatura|dereita|A illa REM en 2006.

A **illa REM**, en neerlandés *REM-eiland*, foi unha plataforma petrolífera construída en Irlanda e trasladada á costa neerlandesa en 1964 co propósito de transmitir ilegalmente radio e televisión, sendo ambas as estacións finalmente desmanteladas polas forzas armadas dos Países Baixos. Situábase a seis millas da costa de Noordwijk.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio Oficial
Johann Heinrich Hübschmann

**Johann Heinrich Hübschmann**, nado en Erfurt o 1 de xullo de 1848 e morto en Friburgo o 20 de xaneiro de 1908, foi un filólogo alemán.

## Traxectoria 
Estudou filoloxía oriental en Jena, Tübingen, Leipzig, e Múnic; en 1876 converteuse en profesor de linguas iranias en Leipzig, e en 1877 en profesor de filoloxía comparada na Universidade de Estrasburgo. Foi o primeiro en establecer a correcta relación do armenio coas linguas indoeuropeas.

## Obra 
* *Armenische Studien* (1883).
* *Das indogermanische Vokalsystem (1885).
* *Etymologie und Lautlehre der ossetischen Sprache* (1887).
* *Persische Studien* (1895).
* *Armenische Grammatik* (1895).
* *Altarmenische Ortsnamen'' (1904).
The Walt Disney Company

miniatura|dereita|Walt Disney en 1938.
**The Walt Disney Company**, ou simplemente **Disney**, é unha das meirandes compañías de medios de comunicación e entretemento do mundo en ingresos. Fundada o 16 de outubro de 1923 por Walt Disney e Roy Disney, co paso do tempo converteuse nun dos maiores estudios de filmes de Hollywood. Ademais opera e licenza parques temáticos e diversas cadeas de televisión en aberto e por cable, como ABC, Disney Channel e ESPN. As oficinas coporativas atópanse concentradas principalmente en The Walt Disney Studios en Burbank, California. A compañía cotiza na Bolsa de Valores de Nova York, desde o 6 de maio de 1991.

Unha das creacións animadas máis vellas da compañía, Mickey Mouse, serve como a mascota oficial de The Walt Disney Company.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina web oficial
Alan J. Heeger

**Alan J. Heeger**, nado o 22 de xaneiro de 1936 en Sioux City, Iowa (USA) é un físico estadounidense, galardoado co Premio Nobel de Química no 2000.

## Traxectoria 
Licenciouse na Universidade de Nebraska en 1957, e en 1961 obtivo o grao de Doutor en Ciencias Físicas pola Universidade de California en Berkeley. Integrouse na Universidade de Pensilvania en 1962, e ata 1982 a súa carreira estivo intimamente ligada a esta Institución Académica, na que ocupou os cargos de Profesor asistente, profesor numerario, director do Laboratorio para a investigación sobre a estrutura da materia e, entre 1981 e 1982, vicerreitor de investigación.
Ese mesmo ano pasou á Universidade de California en Santa Bárbara como profesor de Física e Director do Instituto para Polímeros e Sólidos Orgánicos na mesma Universidade.
En 1990 fundou, xunto ao seu colega Paul Smith, a Corporación UNIAX, da que é presidente e director de investigación, e que foi adquirida por DuPont.

## Investigacións científicas 
Durante a súa carreira publicou numerosos artigos científicos sobre materiais, especialmente sobre polímeros orgánicos. As súas investigacións sobre a capacidade condutora dos polímeros orgánicos e as súas aplicacións tecnolóxicas valéronlle diversos galardóns, entre os que destacan o Premio Balzan, o Premio John Scout ou o Premio Oliver E. Buckley para a Materia Física Concentrada. No ano 2000 a Academia Sueca outorgoulle o Premio Nobel de Química pola súa contribución ao coñecemento e desenvolvemento da ciencia dos polímeros orgánicos condutores da electricidade, tamén coñecidos como "metais sintéticos", galardón que compartiu co neozelandés Alan MacDiarmid e o xaponés Hideki Shirakawa.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 2000 
* Autobiografía na páxina do Instituto Nobel 2000 
* Alan J. Heeger en Biografías y vidas
* Perfil de Alan J. Heeger en NNDB
Vacina vírica tripla

A **vacina tripla vírica** ou **vacina vírica tripla** (**SPR**), ou vacina **MMR** polas siglas en inglés, é unha mestura de tres compoñentes virais atenuados (virus modificados para que non causen a doenza en persoas sans, pero suficientemente fortes para estimular unha resposta inmune), administrado por unha inxección para a inmunización contra o xarampón, a parotidite (papeiras) e a rubéola. 

## Administración 
Polo xeral, adminístraselle a cativos de aproximadamente 1 ano de idade, cun reforzo antes de comezar a idade preescolar, entre os 4 e 5 anos de idade. Ese calendario pode variar dun país a outro; o CDC recomenda: 

* Administrar a primeira dose entre os 12 e 15 meses de idade.
* A segunda dose administrase entre os 4 e 6 anos de idade (antes de comezar a educación primaria).

### Administración a pacientes oncolóxicos 
En pacientes que foron sometidos a tratamentos de quimioterapia, que afectan significativamente o sistema inmunitario podendo diminuír a memoria inmunolóxica, pode ser preciso reconsiderar a administración de certas vacinas. Non obstante, non todos os pacientes que reciben quimioterapia necesitarán automaticamente unha nova dose da vacina tripla vírica. A decisión de revacinar a un paciente debe ser tomada polo médico tratante, que valorará o estado xeral do paciente e outros factores individuais para determinar a necesidade da súa administración. É crucial monitorizar a resposta inmunolóxica de cada paciente e adaptar o plan de vacinación ás súas necesidades específicas. A individualización do tratamento maximiza os beneficios e minimiza os riscos para o paciente.

## Historia 
[miniatura|esquerda|Preparación de vacinas en [Tirana, Albania. Dous técnicos, vestidos con bata cirúrxica, están facendo pequenas aberturas nos ovos.|250x250px]]A tripla vírica é unha vacina usada de modo rutineiro en moitos países ao redor do mundo. 

Des que se introduciu nas súas versións iniciais dos anos 1970, máis de 500 millóns de doses foron administradas en máis de 60 Estados nación. 

Diversos estudos demostraron que a vacina é moi efectiva para previr as tres doenzas. A protección contra o xarampón, a parotidite e a rubéola despois da inmunización completa está cerca do 97%. Ademais, os efectos secundarios son xeralmente leves e temporais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Parotidite epidémica 
**Rubella virus*
*Rubéola
*Vacinación
*Xarampón

### Ligazóns externas 
* *Measles, Mumps, and Rubella*
Teoría da complexidade

A **teoría da complexidade**, chamada adoito simplemente **complexidade**, **desafío da complexidade**  ou **pensamento da complexidade** ,  é unha noción utilizada en filosofía, epistemoloxía (por autores como Anthony Wilden e Edgar Morin),  física, bioloxía (por Henri Atlan), socioloxía, informática ou en ciencia da información.

A súa definición varía significativamente segundo a área de coñecemento. Trátase dunha visión interdisciplinar acerca dos sistemas complexos adaptativos, do comportamento emerxente de moitos sistemas, da complexidade das redes, da teoría do caos, do comportamento dos sistemas distanciados do equilibrio termodinámico e das súas facultades de autoorganización.

Este movemento científico tivo unha serie de consecuencias non só tecnolóxicas senón tamén filosóficas. O uso do termo complexidade é, por tanto, aínda inestábel e na literatura de divulgación frecuentemente se lle dan usos espúrios, moi distantes do contexto científico, particularmente en abstraccións do concepto (crucial) de non-linearidade.

O termo tamén úsano algúns como sinónimo de *epistemoloxía da complexidade*, unha rama da filosofía da ciencia establecida no inicio dos anos 1970 por Edgar Morin, Isabelle Stengers e Ilya Prigogine.

Existe tamén unha teoría de complexidade computacional, que é un campo científico máis estábel e mellor definido, e que evolucionou separadamente do referente ao concepto de sistema non linear, pero que está sutilmente ligado a este.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Sistema complexo
Manualidades

miniatura|Nenos facendo manualidades.
As **manualidades**, en termos xerais, son traballos efectuados coas mans, con ou sen axuda de ferramentas. Tamén se denomina así ós traballos manuais realizados como actividades escolares polos propios alumnos.

Xeralmente denomínase así a aqueles labores nas que se busca unha realización persoal, unha creatividade caseira, ou na maioría dos casos unha forma de desconectar do traballo ou ben como entretemento para combater o tedio ou o aburrimento.

## Tipos de manualidades 
* Traballos con contas, miniaturas, abelorios, cordas, cortiza, plastilina, xeso, escaiola, marmolina, alabastrina, estaño, resina...
* Pirogravado, bordados, palillos, punto de cruz, patchwork, macramé.
* Decoupage, realizacións con masa de sal, faragulla de pan, papel maché, mosaicos, repuxado de coiro, exlibris, origami, papiroflexia, casas de bonecas, gravado ou pintado do vidro, cerámica artificial, lámpadas coa técnica Tiffanny´s ou o emplomado etc.
* Repuxado en aluminio, en estaño, en prata...
* Facer candeas, que poden ser aromáticas, con cera líquida ou decoracións no seu interior e/ou exterior.
* Técnicas de artesanía como: albardonería, olaría, bambú, bixutería, caldeirería, cantaría, carpintaría, cerrallería, damasquinado, ebanistería, encadernación, forxa, fundición, guarnicionería, ferraría, marroquinería, ebanistería, ourivaría, pasamanería, prataría, policromía, serigrafía, talabartería, tapicería, taxidermia, tonelería...
* A carpintaría en si mesma é unha rama das manualidades que representa unha arte en si mesma.

## Manualidades na escola 
As manualidades ou traballos manuais son traballos que realizan os nenos na escola encamiñados a mellorar a súa educación, desenvolver a súa motricidade, a súa coordinación etc.

Os traballos manuais son actividades estéticas e físicas que realizan os nenos axudados de determinadas ferramentas e utensilios. Consisten estes traballos en encartar, trenzar, tecer, recortar, pegar, iluminar, picar e bordar tiras e cadrados de papel ou doutros materiais (cartón, cintas, teas, badana, palla etc.) co que realizan os nenos caprichosas e variadas combinacións de formas e cores. Confeccionan sobres, fan varias figuras comúns e de adorno, constrúen e adornan caixas para diversos usos así como cestas, corpos sólidos e outros obxectos, arman edificios e confeccionan flores e aínda mobles en miniatura.

A isto hai que engadir o debuxo e o modelaxe mediante o que os escolares fan corpos xeométricos, pequenos monumentos arquitectónicos, figuras, froitas etc. Require este método exercicios prácticos que consisten en gran parte en facer coas mans os traballos manuais. En todos os ensinos que o consintan debe facerse traballar aos alumnos manualmente. Por exemplo, construíndo aparellos, corpos sólidos, deseñando mapas, manipulando herbas etc.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Manualidades* 
* *{M} de Manualidades*