open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xogos Olímpicos de 1900

Os **II Xogos Olímpicos** da Era Moderna realizáronse en 1900, en París, Francia, terra natal do seu creador, o Barón Pierre de Coubertin. Infelizmente, por cuestións políticas, os Xogos foron integrados na Exposición Universal de París, unha gran feira mundial de comercio realizada por Francia na época, e por ter sido diluídos ó longo de máis de cinco meses, entre o 14 de maio e o 28 de outubro, non tiveron ningunha relevancia, sendo unanimemente considerados un fracaso.

Oficialmente, en Francia, as xogos foron bautizados como *Concurso Internacional de Exercicios Físicos e de Deportes*, e os participantes chegaron a imaxinar todo menos que participaban nunha celebración deportiva, tantas eran as actividades paralelas nas artes e no comercio ofrecidas pola feira. Alén diso, París non posuía ningún complexo deportivo olímpico e as probas de atletismo disputáronse no medio dos bosques e árbores do Bois de Boulogne e a natación en plena corrente do río Sena.

O Comité Olímpico Internacional tivo pouca influencia na condución destes Xogos, competendo á organización da Exposición Universal a organización dos eventos. Como a organización consideraba o deporte unha actividade secundaria, as diferentes modalidades foron espalladas polos diversos locais da Exposición e moitas veces con clasificacións canto menos curiosas. Particularmente, a organización clasificou a ximnasia na sección de "deporte escolar para nenos", esgrima na sección de "coitelería" e remo na sección de "socorrismo".

Adicionalmente, ó longo da Exposición Universal e concorrentemente coas modalidades olímpicas realizáronse eventos en moitos outros deportes, tales como motonáutica, carreiras en globo, natación subacuática, natación con obstáculos e tiro ós pombos, que non foron recoñecidos como modalidades olímpicas, polo que eses eventos non se consideran parte dos Xogos Olímpicos de 1900.

Por mor da gran confusión que foi a organización dos Xogos da II Olimpíada, o número de participantes (e mesmo de modalidades) varía largamente de acordo con diferentes fontes. De acordo co Comité Olímpico Internacional participaron 997 atletas, representando 24 estados e competindo en 20 modalidades.
En fútbol, soga-tira, polo, remo e tenis, competiron equipos mixtas, compostos por atletas de diferentes nacións.

## Modalidades disputadas 
miniatura|200px|Final da esgrima no estilo sabre nos Xogos de 1900.

## Cadro de medallas 
***Obs:*** Equipos mixtos, na época permitidos, de diversos países europeos mesturados a norteamericanos e australianos, gañaron 6 medallas de ouro, 3 de prata e 3 de bronce, no Atletismo, Polo, Vela (deporte), remo, Soga-tira e Tenis.
Clodión

**Clodion o Cabeludo**, finado no 448, foi xefe dos francos salios e segundo rei da Dinastía Merovinxia.

## Traxectoria 
Talvez fillo de Faramundo e irmán de Cleno, foi alcumado "o Cabeludo", porque tiña moito pelo ou porque levaba o pelo máis longo có dos seus predecesores.

Comezaba a reinar cando o xeneral romano Aecio o atacou á fronte dun grande exército. Derrotouno e desposuíuno de todas as súas propiedades na Galia. Clodión para vingarse dos romanos, cae sobre a Turinxia e dedicouse á pillaxe, sorprendendo un castelo denominado Disparg. Aecio marcha de novo contra el e logo de volvelo a vencer instauran a paz. Esta paz durou pouco, xa que vendo Clodión que todas as vilas da fecunda Bélxica estaban sen defensa, conquistou o país ata a proximidade do río Somme. Pero non puido conservar esta conquista, sorprendéndoo Aecio cando estaba celebrando a voda dun gran señor do seu exército. Perdeu todo o que conquistara a este lado do Rhin. Logo de vinte anos de reinado morre cara ao ano 448, segundo algúns, debido á dor pola morte do seu primoxénito, morto durante o asedio de Soissons. Descoñécese o nome da raíña e o dos seus fillos.

Sucédeo no trono Meroveo.
Khilderico I

**Khilderico I**, nado cara ao 436 e finado en Tournai (actual Bélxica) no 481, foi un nobre salio, rei do seu pobo entre o ano 457 e a súa morte.

## Traxectoria 
Quizais foi fillo de Meroveo. Casou con Basine de Turinxia, coa que tivo un fillo, Clodoveo I.

Este príncipe, foi secuestrado cando era pequeno por un destacamento do exército dos hunos e liberado de forma milagrosa por un bravo franco chamado Viomade. Tiña valor e coraxe, pero era de corazón tenro e os señores franceses molestos polos amoríos que tiña coas súas mulleres, aliáronse para destronalo, polo que se retirou a Alemaña, onde volve caer nos mesmos erros e seduce a Basine, esposa do rei de Turinxia, o seu hóspede e amigo.

[miniatura|Selo de Khilderico I, rei dos salios entre o 457 e o 481, coa inscrición *CHILDERICI REGIS*, atopado na súa tumba en [Tournai.]]
Khilderico volveu facerse co trono, do que o botaron as súas galanterías, logo de gañar unha batalla. A raíña de Turinxia, Basine, abandona ao seu marido e casa con Khilderico, con grande escándalo de moita xente, que reclaman en balde os dereitos matrimoniais e as leis inviolábeis da amizade. Deste matrimonio naceu o gran Clodoveo I.

O final do seu reinado estivo sinalado por moitos éxitos gloriosos. Derrotou preto de Orleáns ao exército de Odoacro, rei dos saxóns (e conquistador no ano 476 do Imperio Romano de Occidente), toma Angers e sométea á pillaxe. Mata coa súa propia man ao conde Paulo, que estaba ao mando das tropas do Emperador. Asina un tratado de paz con Odoacro e únese cos saxóns para exterminar os alamanos que invadiran unha parte de Italia. A conquista de Alemaña foi o último feito memorábel deste príncipe. Morreu pouco despois, no vixésimo cuarto ano do seu reinado e foi enterrado na vila de Tournai. A súa tumba foi descuberta o ano 1653.

Sucedeuno o seu fillo Clodoveo I.
Meroveo

**Meroveo**, rei dos francos (desde 448 a 457). Deu o seu nome á dinastía Merovinxia.

Unha lenda conta que naceu da unión do seu pai Clodión o Cabeludo e dun monstro mariño, polo que os sucesores do trono de Francia virían sempre do mar.

Terceiro rei dos francos, o nacemento deste príncipe é un problema. Uns din que é fillo de Clodión. Outros pretenden que só era da familia. De calquera forma, é seguro que un príncipe con este nome reinou sobre os francos e que tivo como competidor ao trono a un fillo de Clodión. Foi polo seu nome polo que os reis da primeira dinastía foron chamados Merovinxios. A maioría dos historiadores cren que Meroveo estivo co exército romano na sanguenta batalla na que Aecio vence a Atila na chaira dos Campos Cataláunicos (Châlon-en-Champagne). Este príncipe morreu logo de dez anos de reinado. A historia non fala nin do número de fillos que tivo nin do nome da raíña, nai de Khilderico I, o seu fillo e sucesor.
Marmeleiro

O **marmeleiro** (***Cydonia vulgaris***) é unha árbore da familia rosáceas, de 4 a 5 m de alto, toro tortuoso e ramoso, follas enteiras, flores solitarias e froito en pomo, aromático e de carne áspera. É orixinaria da Asia Menor e dá como froito o marmelo.

O froito ten cor dourada e formato arredondado ou parecido a uma pera; é unha froita ácida (mesmo despois de cocida), de perfume forte, mais agradábel, e de polpa dura. Xeralmente, o marmelo non é consumido ao natural. Porén, é unha froita óptima para facer doces (o marmelo), xaropes e licores.

O marmelo cru é unha boa fonte de vitamina C, mais durante o cocemento pérdese gran parte desa vitamina. Tamén contén vitaminas do complexo B e algúns sales minerais. Alén diso, auxilia no bo funcionamento do aparello dixestivo.

A palabra orixinal de *marmelo* orixinou unha das palabras de orixe galegoportuguesa máis difundidas entre tódalas linguas do mundo: *marmelada*, que se espallou a linguas coma o castelán (*mermelada*) ou o inglés (*marmalade*).

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Marmelo 090818 Bastavales.jpg|Marmelo en Bastavales, Brión
Ficheiro:Marmelo xapones Bastavales Brion Galiza.jpg|Marmelo xaponés

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* **Marmelo (doce)**
### Ligazóns externas
Meristema

[miniatura|dereita|300px|Corte dun meristema apical de raíz de cebola, con [mitoses presentes.]]
En histoloxía vexetal chámaselles **meristemas** ós tecidos embrionarios das plantas vasculares formados por células totipotentes das que por multiplicación e diferenciación se forman o resto dos tecidos.

## Descrición 
Os **meristemas** están formados por células indiferenciadas, poliédricas, máis ou menos equidimensionais (dimensións parecidas en todas as direccións), apertadamente encaixadas, de parede celular pouco desenvolta (sen parede secundaria) e con pouco volume vacuolar. Como consecuencia das súas divisións mitóticas, forman as células que por maduración construirán os tecidos e órganos adultos, á vez que pode manterse o *meristema*. Isto último só ocorrerá en órganos de crecemento continuo ou periódico, como os talos, e non nos órganos de crecemento determinado, como as follas e as pezas florais.

## Tipos 
Distínguese entre **meristemas primarios**, dos que depende o crecemento en lonxitude e **meristemas secundarios**, que producen o engrosamento dos talos e as raíces.

### Meristemas primarios 
Os meristemas primarios son **meristemas apicais**, situados no extremo dos talos e das raíces. Deles derivan os tecidos adultos que se forman durante o crecemento en lonxitude, á vez que os **meristemas remanentes**, que interpostos entre os anteriores, dan lugar á renovación de tecidos vasculares e corticais, por formación de capas concéntricas novas que dan lugar, ademais, a un engrosamento dos eixes.

### Meristemas secundarios 
Os *meristemas secundarios* producen o engrosamento dos talos e as raíces.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Histoloxía
* Histoloxía vexetal
Avión (homónimos)

[miniatura|200px|Walter Extra 300 SC, [Vigo.]]

Como topónimo **Avión** pode referirse a:

;En Galiza
***Avión**, concello da comarca do Ribeiro;
****Avión**, parroquia de dito concello.

Como medio de transporte aéreo, pode referirse a:
***Avión**, un tipo de aeronave;
***Avión anfibio** ou **hidroavión**, capaz de engalar e amarar nunha superficie de auga;
***Portaavións**, un buque de guerra deseñados para transportar e operar avións.

;Fauna
***Anduriña de cu branco** ou **avión**, un paxaro das familia dos hirundínidos.
Cotiledón

[miniatura|dereita|200px|Herba medrando na esquerda (unha [monocotiledónea), amosando un só cotiledón. Comparada cunha dicotiledónea (dereita).]]

O **cotiledón**, forma sancionada pola Real Academia Galega, ou **cotiledon**, como escriben moitos, forma mellor adaptada á etimoloxía (xa que o termo deriva do grego κοτυληδών *kotylēdōn*, xenitivo κοτυληδόνος *kotylēdonos*, "cavidade en forma de copa", de κοτύλη *kotýlē* "copa") é a primeira ou unha das primeiras follas da planta que que se forman no embrión dos antófitos (plantas con flores); por isto chámase tamén **folla primordial**, **folla embrionaria** ou **folla seminal**.

Existe unha gran cosnstancia no número de cotiledóns que teñen os embrións, até o punto que este feito permitiu establecer a división fundamental das anxiospermas en monocotiledóneas (liliópsidas, na terminoloxía moderna) e dicotiledóneas (magnolióspidas), segundo o embrión posúa un ou dous cotiledóns; pola súa parte, nos embrións das ximnospermas comunmente existen varios.

## Morfoloxía 
A forma dos cotiledóns é, en xeral, moi diferente da das follas (véxanse as dúas primeiras imaxes da galería), e pode variar moito dunha especie a outra. Porén, teñen unha menor variabilidade que as follas evolucionadas, con formas simples: lineal, ovalada, elíptica ou crenulada.

## Función 
Os cotiledóns serven para reservaren e absorberen nutrientes na semente até que a plántula poida desenvolver as raíces e as súas verdadeiras follas e realizar a fotosíntese. Cando a semente carece de tecido nutricio adoitan telo bastante desenvovido nos cotiledóns, como ocorre, por exemplo, nos faballóns, os feixóns, as ervellas etc. (dicotiledóneas) e constitúen, neste caso, órganos de reserva que facilitan o nutrimento da plántula. Nas monocotiledóneas o cotiledón funciona a xeito de órgano absorbente das reservas seminais, que traslada á nova plantiña.

Algúns botánicos, co pretexto de que o nome utilizado por Linneo estaba certamente mal elixido, pretenderon substituír o termo *cotiledón* por outros, como *embriofilo*, *protofilo* ou os xa mencionados máis ariiba. Pero o certo é que o nome linneano segue usándose actualmente en todos os tratados de botánica.

## Galería de imaxes 

Image:Acer_pseudoplatanus_cotyledons.JPG|*Acer pseudoplatanus*
Image:Geranium_robertianum_cotyledons.JPG|*Geranium robertianum*
Image:Carpinus_betulus_cotyledons.jpg|*Carpinus betulus* 
Image:Hedera_helix_cotyledons.JPG|*Hedera helix*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Font Quer, P. (1993): *Diccionario de botánica*. 2 vols. Barcelona: Editorial Labor, S. A. ISBN 84-335-0078-3.
* Strasburger. E. (1994): *Tratado de botánica*. 8ª ed. Barcelona: Ediciones Omega, S. A. ISBN 84-282-0979-0.
### Outros artigos 
* Embrión (botánica)

### Ligazóns externas 
* *cotyledon* en TalkTalk.  Consultada o 20/12/2012.
Galería de imaxes de Pontecesures

**Galería de imaxes** do concello de Pontecesures na provincia de Pontevedra.

## Pontecesures 

Ficheiro:Comarca de Caldas.png|Comarca de Caldas(Caldas de Reis, Catoira, Cuntis, Moraña, Pontecesures, Portas e Valga), Galicia.
Ficheiro:Comarca Caldas.png|Comarca de Caldas
Ficheiro:Pontecesures 060905 010.jpg|Igrexa de Pontecesures
Ficheiro:Pontecesures 060905 009.JPG|Igrexa de Pontecesures
Ficheiro:Pontecesures 060905 011.jpg|Detalle da igrexa
Ficheiro:Pontecesures 060905 015.JPG|Antigo almacén de tabaco

## Rúas de Pontecesures 

Ficheiro:Pontecesures 060905 004.JPG
Ficheiro:Pontecesures 060905 005.JPG
Ficheiro:Pontecesures 060905 007.JPG
Ficheiro:Pontecesures 060905 006.JPG
Ficheiro:Pontecesures 060905 013.JPG|Corredoira
Ficheiro:Pontecesures 060905 014.JPG|Corredoira
Ficheiro:Pontecesures 060905 001.JPG|N-550

## Industria 

Ficheiro:Pontecesures 060905 003.JPG
Ficheiro:Pontecesures 060905 008.JPG
Ficheiro:Pontecesures 060905 017.JPG

## Outros detalles da vila 

Ficheiro:Pontecesures 060905 012.JPG
Ficheiro:Pontecesures 060905 020.JPG|Estatua dedicada á feira de automóbiles de ocasión
Ficheiro:Pontecesures 060905 019.JPG
Ficheiro:Pontecesures 060905 018.JPG
Ficheiro:Pontecesures 060905 016.JPG
Ficheiro:Portojacobeo.JPG|Antigo porto romano
Ficheiro:Pontecesures ó fondo, Galiza.jpg|Ponte que separa de Padrón

## Lugares 

Ficheiro:Igrexa de San Xulián de Requeixo, Pontecesures.jpg|Igrexa de San Xulián de Requeixo.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Galicia
*Lugares de Pontecesures
*Eleccións municipais en Pontecesures
Comunidade autónoma

Unha **comunidade autónoma** é unha entidade territorial que, dentro do ordenamento constitucional do Estado español, está dotada de certa autonomía lexislativa e competencias executivas, así como da facultade de administrarse mediante os seus propios representantes.

## Características 
A estrutura do Estado Español en Comunidades Autónomas recóllese na Constitución española de 1978. O artigo 2 recoñece e garante o dereito á autonomía das nacionalidades e rexións que compoñen o Estado. Esta disposición baséase na premisa da unidade indisoluble do estado español, que aparece citada como patria común de todos os españois. Non obstante, dende diversos sectores nacionalistas ou de esquerdas este segundo artigo constitucional é presentando coma un punto excluínte e de discordia ao negar o dereito de autodeterminación aos pobos que a día de hoxe están baixo a tutela do Estado, tendo especial relevancia aqueles considerados nacións.

O texto da Constitución establece os poderes que poden ser asumidos polas Comunidades Autónomas e aqueles que só se lle poden atribuír ó Estado.

A división política e administrativa de España ten a forma de 17 comunidades autónomas, ademais de Ceuta e Melilla, cuns estatutos de autonomía que lles outorgan o rango de Cidades autónomas.

A promulgación da Constitución Española de 1978, que recolle o dereito de autonomía das nacionalidades e rexións que compoñen o estado español, supuxo un cambio total con respecto ao réxime anterior, que se baseaba en plans centralizados tradicionais. Isto daba resposta a un problema que xa xurdira repetidamente na historia de España como resultado das diferentes identidades sobre as que se construíu a unidade do estado español. Unha parte significativa da povoación nega aínda hoxe que concorde con esta unidade do estado español mentres non se recoñeza totalmente a existencia de soberanía nacional das nacións do estado minorizadas.

Tras a ratificación da Constitución Española, e como resultado da posta en funcionamento dos principios contidos no Título VIII, no curso duns poucos anos completouse o proceso de instauración das 17 Comunidades Autónomas e foron aprobados os seus estatutos. Foron tamén dotadas do seu propio órgano de goberno e institucións representativas.

## Comunidades Autónomas de España 
As dúas cidades autónomas son:
* 25px Ceuta 
* 25px Melilla

### Comunidades autónomas por superficie 
Lista de comunidades autónomas españolas ordenadas por superficie.

### Comunidades autónomas por poboación 
Lista de comunidades autónomas españolas ordenadas por poboación (datos do padrón municipal de habitantes, INE á data 01/01/2025).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Provincias de España
Xogos Olímpicos de 1904

Os **III Xogos Olímpicos** realizáronse na cidade de St. Louis, no estado de Missouri, Estados Unidos. Da mesma maneira que os Xogos anteriores en París, estes foron novamente integrados a unha grande exposición e feira de negocios, desta vez a *Louisiana Purchase Exhibition*, sen ningunha relación co deporte. Tamén como en París, os Xogos alongáronse durante cinco meses, sendo inaugurados o 1 de xullo e tendo a súa clausura o 23 de novembro de 1904.

## Historia e características 
Indignado coa situación, que en todo repetía a desorganización e a lixeireza amosada nos Xogos de París catro anos antes, Pierre de Coubertin, mesmo recibindo unha carta do Presidente Theodore Roosevelt implorando a súa presenza, recusouse a comparecer a St. Louis para a cerimonia de apertura e permaneceu en Europa.

Por causa da grande distancia transoceánica, varios países de Europa non compareceron e os países participantes limitáronse a 12, con 16 modalidades deportivas disputadas, resultando máis dos tres cuartos dos 651 atletas presentes (645 homes e 6 mulleres) dos propios Estados Unidos, o que explica a gran cantidade de medallas conquistadas polo país anfitrión e a enorme diferenza no Cadro de Medallas para o segundo colocado.

## Modalidades olímpicas disputadas 
## Cadro de Medallas 
***Obs:*** Equipos mixtos, permitidas na época, formados por atletas norteamericanos e cubanos, conquistaron 1 medalla de ouro e 1 medalla de prata, en Atletismo e en Esgrima.

## Notas
Aljoša Asanović

**Aljoša Asanović**, nado o 14 de decembro de 1965 en Split, é un futbolista retirado, que hoxe está a traballar nas categorías inferiores da selección de fútbol de Croacia.

O talentoso centrocampista foi un dos xogadores máis importantes de Croacia ao longo da súa época dourada dende 1994-1998. En total foi internacional 62 veces, anotando 4 goles. O seu debút produciuse o 17 de outubro de 1990, cunha vitoria por 2-1 ós EEUU. Asanović marcou o primeiro gol. Participou no Mundial de fútbol Francia 1998 onde Croacia rematou en terceiro posto.

Asanovic disputou o seu derradeiro encontro oficial no ano 2002 xogando para o Hajduk Split.

### Clubs nos que militou 
* 1984 - 1990 Hajduk Split
* 1990 - 1991 FC Metz
* 1991 - 1992 AS Cannes
* 1992 - 1994 Montpellier HSC
* 1994 - 1995 Hajduk Split
* 1995 Real Valladolid
* 1996 Hajduk Split
* 1996 - 1997 Derby County
* 1997 - 1998 SSC Napoli
* 1998 - 2000 Panathinaikos
* 2000 Austria Wien
* 2001 Sydney United
* 2001 - 2002 Hajduk Split
Cerquiño

O **cerquiño** ou **carballo cerqueiro** (***Quercus pyrenaica*** Willd.) é unha especie de carballo monoico que habita en bosques caducifolios. Pode chegar até os 20 ou 25 metros. É máis miúdo, rústico e frugal có carballo común (*Quercus robur*) e carballo albariño (*Quercus petraea*). Aparece en Galiza.

Recibe tamén os nomes de carballo cerquiño, carballo curpio, rebolo 
;Etimoloxía:
***Quercus***: nome xenérico do latín que designaba a todos os carballos (carballo común, aciñeira, caxigo...).

***pyrenaica***: epíteto xeográfico que alude á súa localización nos Pireneos. Nalgúns manuais denomínaselle erroneamente carballo pirenaico,  galeguizando o binome latino, mais o nome específico *pyrenaica* é pouco apropiado, xa que falta case por completo nos Pireneos. Débese a que llo puxo o botanista alemán Carl Ludwig von Willdenow (1765-1812) baseándose nunhas mostras secas do herbario que lle chegaron cunha etiqueta que lle atribuía esa procedencia. Prevalece sobre outro que foi moito máis usado, *Quercus toza* Bosc, pois así o esixen as regras de nomenclatura botánica.

O termo galego cerquiño podería vir adxectivo latino *quercico* (de *Quercus*, carballo).

;Sinonimia:
* *Quercus aurin* Bosc	
* *Quercus brossa* Bosc	
* *Quercus camata* Petz. & G.Kirchn.	
* *Quercus castellana* Bosc ex Pers.	
* *Quercus cenomanensis* Desf. ex Endl.	
* *Quercus cerris* DC.	
* *Quercus humilis* DC. 
* *Quercus lanuginosa subsp. palensis* (Palassou) A.Camus
* *Quercus palensis* Palassou	
* *Quercus pubescens subsp. palensis* (Palassou) O.Schwarz
* *Quercus stolonifera* Lapeyr.	
* *Quercus tauza* Desf.	
* *Quercus tauzin* Pers.	
* *Quercus tauzinii* Bubani	
* *Quercus toza* Gillet ex Bosc 
* *Quercus toza* Bastard

## Nomes comúns 
miniatura|240px|Cerqueiral polo inverno.
Posúe numerosos nomes populares en galego. A Real Academia Galega só recolle no seu dicionario: carballo cerqueiro, carballo cerquiño, carballo curpio e rebolo, touza, carroucha e chaparreiro.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
**Quercus* (xénero dos carballos)
### Ligazóns externas 
* *Quercus pyrenaica* en *Árboles Ibéricos* .
* Tela Botanica: Quercus pyrenaica Willd .
Xogos Olímpicos de 1940

Os Xogos da **XII Olimpíada** da era moderna nunca se realizaron, por causa da Segunda guerra mundial. A sede da realización dos Xogos, elixida por unanimidade, foi Tokyo, Xapón. Co inicio da guerra sino-xaponesa, en 1937, os Xogos foron transferidos a Helsinqui, Finlandia, onde foron cancelados completamente en 1939, após o inicio da guerra. Helsinqui organizaría os Xogos de verán de 1952, e Tokyo, os Xogos de verán de 1964.
Xogos Olímpicos de 1916

Os Xogos da **VI Olimpíada** da era moderna nunca se realizaron, por mor da Primeira guerra mundial. Os Xogos íanse celebrar en Berlín, Alemaña.

En maio de 1912, o Comité Olímpico Internacional escolleu Berlín como cidade organizadora dos Xogos da VI Olímpiada, en detrimento de Alexandría e Budapest. Cando se iniciou a Primeira guerra mundial, en 1914 os preparativos dos Xogos non se interromperon, pois non se prevía que a guerra durase anos, mais o prolongamento do conflito tornou imposible a realización do evento.
Auxina

dereita|miniatura|Auxina:Ácido indol 3-acético.
dereita|miniatura|Auxina:Ácido indol 3-butírico.

As **auxinas** (/ks/) son substancias naturais ou sintéticas que teñen como característica actuar como hormonas vexetais, polo que en concentracións moi febles provocan diversos efectos fisiolóxicos entre os que destaca o crecemento. A típica auxina é o ácido indol-3-acético. Outras auxinas, moi usadas para o desenvolvemento de raíces polas plantas son o ácido indol butírico e o naftil acético.
Xogos Olímpicos de 1906

En 1906 realizouse unha edición extraordinaria dos Xogos Olímpicos, co pretexto de conmemorar o 10º aniversario do comezo dos xogos en 1896, na cidade de Atenas. Esta edición dos **Xogos Olímpicos de 1906**, que sería a cuarta, non é considerada oficial polo Comité Olímpico Internacional por ter sido realizada fóra do ciclo de catro anos denominado Olimpíada.
miniatura|300px|esquerda|Países participantes.

## Preparación
A pesar do éxito da primeira edición dos Xogos, as dúas edicións seguintes saldáronse como fracasos. Tanto a edición de París 1900, como a de Saint Louis 1904, foron integradas nas exposicións mundiais que se realizaban nas respectivas cidades, relegadas a un lugar secundario e mal organizadas. Estes dous fracasos suscitaron fortes dúbidas sobre o futuro do Movemento Olímpico, polo que era necesario mudar a situación.

Aproveitando o 10º aniversario da realización dos primeiros Xogos Olímpicos da era moderna, foi planeada unha edición intercalada dos Xogos, a se realizar tamén en Atenas, que foron organizados de forma totalmente diferente que as dúas edicións anteriores.

## Modalidades disputadas
[miniatura|200px|dereita|O estadio [Panathinaikos de Atenas durante os Xogos intercalados de 1906]]

## Cadro de medallas 
(1) O equipo mixto estaba formado por representantes de Grecia e Bélxica.
PCB

Os **PCBs** (**bifenilos policlorados**) pertencen ao grupo dos contaminantes persistentes con tendencia a acumularse no  tecido adiposo e a concentrarse na cima da cadea trófica.

Quimicamente son compostos orgánicos constituídos por dous aneis benceno que se unen a través dun átomo de carbono de cada un deles (bifenilo) e un diverso número de átomos de cloro que substitúen a átomos de hidróxeno dos bencenos en distintas posicións. Este distinto número de átomos de cloro e as súas posibles posicións fan que o número de posibles PCBs sexa de máis de douscentos.

Son compostos sintéticos que se obteñen de forma illada, como un conxunto de isómeros ou como unha variada mestura. Non son inflamables, teñen unha estabilidade elevada e unha temperatura de ebulición alta. Todo isto xunto coa súa calidade de ser illantes eléctricos fai que grandes cantidades dos mesmos se empreguen na refrixeración de transformadores e condensadores eléctricos.

Reciben tamén uso, mesturados con polímeros, como plastificantes. Ademais, aplícanse como fluídos hidraúlicos e como tinturas. A combustión de lixo libera PCBs.

## Galería 

Ficheiro:3,3',4,4'-Tetrachlorobiphenyl.svg|PCBs bifenilo policlorado: 3,3',4,4'-tetrachloro-1,1'-bifenilo
Ficheiro:2,2',4,4',5,5'-Hexachlorobiphenyl.svg|PCB bifenilo policlorado: 2,2',4,4',5,5'-tetracloro-1,1'-bifenilo
Pesticida

[miniatura|Avioneta botando pesticida nunha plantación en [California.]]
Os **pesticidas, agroquímicos**, tamén denominados **praguicidas**, son substancias químicas destinadas a matar, repeler, atraer, regular ou interromper o crecemento de seres vivos considerados pragas.

Dentro desta denominación inclúense insectos, herbas, paxaros, mamíferos, peixes e microbios que compiten cos humanos para conseguir alimento, destrúen os cultivos e propagan enfermidades. Os pesticidas non son necesariamente velenos, pero case sempre son altamente tóxicos.

## Clasificación 
Considéranse pesticidas as seguintes substancias:

* Herbicidas
* Insecticidas
* Acaricidas
* Funxicidas
* Rodenticidas
* Molusquicidas
* Lampreicidas
Baroña ou morte

***Baroña ou morte*** é unha obra de banda deseñada de Pepe Carreiro, publicada no ano 2003 pola Editorial Toxosoutos.

## Sinopse 
Conta a vida dun frío e húmido castro na beira do mar, o castro de Baroña. Os personaxes son os da saga dos barbanzóns.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Os Barbanzóns*
Xogos Olímpicos de 1944

Os **XIII Xogos Olímpicos** deberían terse realizado en Londres, capital do Reino Unido.

Londres foi elixida para organizar estes Xogos, por riba das cidades de Roma, Detroit, Lausana, Atenas, Budapest, Helsinqui e Montreal. Porén, os acontecementos bélicos da segunda guerra mundial impedirían a realización dos Xogos, ata 1948. Londres organizou os Xogos no ano 1948 e foi elixida para celebrar os do ano 2012.
Colin Chapman

miniatura|dereita|Colin Chapman
**Anthony Colin Bruce Chapman** foi un deseñador, inventor e construtor na industria automobilista. Naceu o 9 de maio de 1928 en Londres e morreu o 16 de decembro de 1982.

## Biografía 
Fillo de Stanley Chapman, propietario do Orange Tree Pub en Richmond e do Railway Hotel Pub en Hornsey, un hostaleiro publicano, e de Mary Chapman.
No ano 1952 fundou Lotus Engineering Ltd, que é unha compañía de automóbiles deportivos. Estudou enxeñería estrutural na University College de Londres, onde se integrou a University Air Squadron e alí aprendeu a voar. Despois da súa graduación, en 1954 acudiu por un pouco tempo a Royal Air Force. Os seus coñecementos das novidosas técnicas da enxeñería aeronáutica foron vitais para alcanzar as mellores técnicas automobilísticas polas cales será recordado. 

Os seus fitos máis destacados na automoción, foron : 

# O seu **Fórmula One Team Lotus** gañou 7 Campionatos Mundiais de pilotos e as 500 millas de Indianapolis entre os anos 1972 e 1978. 
# Deseñador dos Lotus Eleven, Elite e Seven. 
# Mellora do deseño do chasis do Vanwall, o primeiro coche británico en gañar o Grand Prix. 
# Arranxos do BRM P25 en seguridade cando se expuña a alta velocidade o ano en que gañou o Grand Prix. 
# Consegiu a entrada da súa compañía Lotus en Fórmula 1 e Fórmula 2.
# Piloto de Fórmula 1 e manager dunha decena de pilotos na década de 1960, Emerson Fittipaldi, Nigel Mansell ou John Surtees entre outros.

A liña de produción de Lotus cars foi de varios centos de vehículos. Lotus foi dos grandes construtores, após a decadencia industrial dos anos 70. O propio competidor xaponés Mazda citou ao Lotus Elan de 1962 como unha inspiración directa do MX-5, un vehículo 25 anos posterior. Chapman morreu dun ataque cardíaco.

Nunha comparecencia infrecuente en 1983 o xuíz Lord Murray expresou tras a súa morte que debido as súas conclusións sobre as investigacións de posíbel malversación de 18 millóns de libras do goberno británico en axudas industriais aos proxectos de Chapman e John Z Delorean este houbera sido sentenciado a 10 anos de prisión de non ser polo seu falecemento.
Lotus Cars

**Lotus Cars** é un fabricante de automóbiles do Reino Unido especializado en automóbiles deportivos, con sede en Hethel, Norfolk, creado como *Lotus Engineering Ltd* polo enxeñeiro Colin Chapman en 1952. Nos anos 60 e 70 participou activamente nas carreiras de Fórmula 1.

Chapman morreu en 1982, deixando tras si unha delicada situación financeira co proxecto DeLorean, polo cal é probable que houbera debido responder ante a xustiza.

En 1986, a compañía foi adquirida por General Motors e revendida en 1993 ao grupo ACBN de Luxemburgo, que é unha compañía controlada polo empresario italiano Romano Artioli, propietario tamén de Bugatti Automobili SpA. En 1996, a maioría das accións de Lotus foron vendidas a Perusahaan Otomobil Nasional Bhd Proton, empresa automotriz do estado de Malaisia.

A compañía tamén actúa como consultor de enxeñería, realiza desenvolvementos, particularmente de suspensión para outros construtores.

## Fórmula 1 
:*Ver artigo principal: Team Lotus*

A compañía animaba aos seus clientes a participar en competicións e ela mesma entrou na Fórmula 1 como equipo en 1958. O seu maior éxito obtívoo na tempada 1963 co seu modelo Lotus 25, pilotado por Jim Clark, cando gañou o seu primeiro campionato mundial. A morte de Clark a unha idade temperá nun tráxico accidente de Fórmula 2 competindo nun Lotus 48, en marzo de 1968 foi un serio revés para a marca e para a Fórmula 1. Era o piloto dominante co automóbil dominante. Ese ano o campionato foi ganado polo seu compañeiro de equipo Graham Hill.

Varios pilotos pereceron en vehículos Lotus, e considerase que a responsabilidade de aquilo estaba na política de Chapman de construír vehículos que só tiñan que durar *ata chegar a meta*, todo o demais era considerado superfluo.

Ata mediados dos anos 1980, Lotus foi un dos grandes equipos da Fórmula 1. Ayrton Senna pilotou para este equipo entre 1985 e 1987, gañando catro grandes premios e obtendo 16 pole positions. O último ano de participación de Lotus na Fórmula 1, 1994 os seus vehículos xa non eran competitivos. En total, Lotus gañou 79 grandes premios.

### Campións mundiais de Fórmula 1 
* Temporada 1963: Jim Clark 7 vitorias, 7 pole positions, 6 voltas rápidas
* Temporada 1965: Jim Clark 6 vitorias, 6 pole positions, 6 voltas rápidas
* Temporada 1968: Graham Hill 3 vitorias, 2 pole positions
* Temporada 1970: Jochen Rindt 5 vitorias, 3 pole positions 1 volta rápida – Finou antes de culmina-la temporada
* Temporada 1972: Emerson Fittipaldi 5 vitorias, 3 pole positions
* Temporada 1978: Mario Andretti 6 vitorias, 8 pole positions, 3 voltas rápidas

## Véxase tamén 
* Team Lotus
* Lotus Racing
* Lotus Renault GP
* Lotus F1

### Ligazóns externas 
* Lotus Cars 
* Colin Chapman  biografía por Dennis David
Víctor Damián Sáez

**Víctor Damián Sáez** **Sánchez-Mayor** foi un político e relixoso do século XIX. Vinculado aos sectores máis absolutistas, actuou como confesor de Fernando VII, quen tivo que destituílo durante o Trienio liberal (1820 - 1823), polo que pasou ao posto de cóengo de Toledo. Coa caída do réxime constitucional volveu ao poder. Foi nomeado Ministro do Estado no primeiro goberno da rexencia absolutista en España (1823). Desde este cargo dirixiu a reacción absolutista con tal rigor, que tiveron que pedir a súa dimisión.

O mesmo día do desembarco do rei Fernando VII en España (outubro de 1823), o monarca ratificouno como Ministro do Estado; pero coa chegada de Fernando a Madrid, foi cesado e foi nomeado bispo de Tortosa. Dende entón non participou máis na vida política.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de presidentes de España.
Carlos Fernando Martínez de Irujo

**Carlos Fernando Martínez de Irujo**, nado en Cartagena o 4 de decembro de 1765 e finado en Madrid o 17 de xaneiro de 1824, foi un nobre, diplomático e político español, Marqués de Casa-Irujo.

## Traxectoria 
Durante anos, embaixador de España en Washington, e encargado de establecer relacións diplomáticas e o Río de Xaneiro, Londres e París. Máis tarde Ministro do Estado (setembro de 1818 - xuño 1819), foi destituído por Lozano de Torres. Volveu ser Ministro do Estado e Xefe do Goberno en decembro de 1823, substituíndo a Víctor Damián Sáez, pero ao cabo duns meses faleceu.
Rosario Álvarez Blanco

**Rosario Álvarez Blanco**, nada en Pontevedra o 12 de xullo de 1952, é catedrática de Filoloxía Galega na Universidade de Santiago de Compostela, foi directora do Instituto da Lingua Galega (Universidade de Santiago de Compostela). É membro da Real Academia Galega. En 2018 foi escollida presidenta do Consello da Cultura Galega, converténdose na primeira muller en presidilo.

## Traxectoria 
Licenciouse en Filosofía e Letras (Filoloxía Románica-Español) pola Universidade de Santiago de Compostela (USC) coa memoria *Notas lingüísticas e etnográficas de Ramirás* (1974). Tras doutorarse en 1980 coa tese *O pronome persoal en galego*, desenvolveu o seu labor docente ata 1982 no Departamento de Filoloxía Románica da USC, para logo continuar no Departamento de Filoloxía Galega, onde acadou en 1998 a condición de catedrática de Universidade da área de Filoloxías Galega e Portuguesa. Entre os cargos académicos que ocupou están a vicerreitoría de Profesorado (1990-1994), a dirección do Departamento de Filoloxía Galega (1995-1999), e a dirección do Instituto da Lingua Galega (2005-2015).

O 8 de setembro de 2001 foi proposta como membro numerario da RAG, onde ingresou o 6 de xuño de 2003 cun discurso titulado *Variedade e diversidade da lingua. Algunhas reflexións sobre cambio, variación e galego estándar*, contestado por Antón Santamarina. Pertence ao Instituto da Lingua Galega desde 1974 e dirixiuno entre os anos 2005-2013.

Estivo á fronte do Seminario de Gramática da RAG en 2003 e foi tamén tesoureira desta institución a partir de 2013.

En xaneiro de 2020 recibiu o Premio Cidade de Pontevedra no apartado de persoa física.

En novembro de 2021 recibiu o Premio Otero Pedrayo con Menchu Lamas.

## Obras
A investigación de Rosario Álvarez segue tres liñas fundamentais:

* O estudo da gramática descritiva da lingua galega, cunha perspectiva sincrónica mais con atención á historia da lingua galega e á gramática contrastiva portugués-galego.
* O cambio lingüístico, tanto no galego actual coma no antigo e medio.
* A edición e estudo de textos do galego medio e do galego da etapa previa ó Rexurdimento.
En 1986 publicou *Gramática galega* (ed. Galaxia) xunto con Henrique Monteagudo e Xosé Luís Regueira, obra pola que acadaron o Premio Antón Losada Diéguez. En 2002 publicou *Gramática da lingua galega* (ed. Galaxia) canda a Xosé Xove.

Foi membro do equipo do Atlas Lingüístico Galego dende os inicios.

En 2014 participou na coordinación de *Rosalía de Castro no século XXI. Unha nova ollada*.

Ten publicados diversos libros de texto de lingua e literatura galegas para secundaria.

O seu labor investigador é moi prolífico e ten publicado comunicacións en numerosos congresos e revistas, como *Verba. Anuario Galego de Filoloxía*, *Madrygal*,  *Cadernos de Lingua*, *Boletín da Real Academia Galega* e *Estudos de Lingüística Galega*, entre outros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* *Dicionario biográfico de Galicia*, Ir Indo Edicións, 2010-2011, Vigo.
Narciso Heredia Begines de los Ríos

**Narciso Heredia Begines de los Ríos**, nado en Gines (Sevilla) o 11 de setembro de 1775 e finado en Madrid o 8 de setembro de 1847, foi un político e diplomático español, Marqués de Heredia y Spínola (dende 1833), e Conde consorte de Ofalia, Grande de España e Senador pola provincia de Lugo. 

## Traxectoria 
### Primeiros anos e formación 
Era fillo de Narciso de Fernández de Heredia y Spínola I Conde de Heredia- Spínola e de María de las Mercedes Begines de los Ríos e Bejarano.​​ Cando tiña dez anos, comezou os seus estudos en Almería, onde o pai era administrador xeral de Rendas Reais da provincia, para marchar a Granada onde fixo o bacharelato e onde estudou Filosofía e Dereito no Real Colexio Maior de san Bertolameu e Santiago, onde tamén residiu ao tempo que estudaba.

### Carreira política 
#### Reinado de Carlos IV 
En 1803, foi oficial da Secretaría de Estado na Embaixada de España nos Estados Unidos onde estaba ao servizo do marqués de Casa Irujo e continuou a súa carreira política como xefe da Mesa no Ministerio de Estado. En 1808, foi nomeado cabaleiro da Orde de Carlos III. 

#### Reinado de Xosé I Bonaparte 
Durante o reinado de Xosé I Bonaparte, e a Guerra de Independencia,  seguiu a Xunta Suprema Central ata Sevilla e renunciou ao ofrecemento do rei para se converter en secretario de Estado. Aínda así caeu en desgraza polas acusacións de afrancesamento por parte dalgúns dos seus familiares e marchou de 1809 a 1812 para Málaga, onde permaneceu nas súas posesións, alleo á situación política.

#### Reinado de Fernando VII 
Porén, pronto rehabilitado, foi subsecretario de Estado, encargado dos asuntos dos Estados Unidos, durante a maior parte do Sexenio absolutista, participando nas negociacións do tratado de Adams Onís para a delimitación das fronteiras do Vicerreinado de Nova España. De 1819 a 1820, foi exiliado a Almería pola súa defensa do realismo ilustrado e moderado mentres exerceu de asesor do Tribunal Supremo. En 1820, durante as Cortes de Cádiz, recibiu a Gran Cruz da Orde Americana de Isabel a Católica. Os voluntario o apresaron por orde do gobernador de Almería.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de presidentes de España
Círculo polar antártico

O **círculo polar antártico** é a liña imaxinaria correspondente ao paralelo de 66° 33' latitude sur.

Pasa polas partes máis ao norte da Antártida. Ao sur desta liña, durante o inverno hai polo menos un día de noite absoluta (24 horas de escuridade), e durante o verán hai polo menos un día de luz absoluta (24 horas de sol). Con todo, o tempo do día e da noite poden variar conforme a época e tamén conforme a latitude. O punto 90° Sur, onde se localiza a estación Amundsen-Scott, enfronta dúas situacións ben distintas durante o ano. Entre o equinoccio de primavera e o equinoccio de outono a estación é iluminada polo Sol todo o tempo. Xa entre o equinoccio de outono e o equinoccio de primavera, permanece soamente a longa noite de seis meses.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Círculo polar ártico
* Ecuador
* Liñas xeográficas imaxinarias
* Meridiano de Greenwich
* Observatorio de Greenwich
* Trópico
* Trópico de Cáncer
* Trópico de Capricórnio
Soutelo de Montes, A Madanela de Montes, Forcarei

**Soutelo de Montes** é unha vila da parroquia da Madanela de Montes, no concello de Forcarei. É a segunda de maior poboación deste concello. 

## Demografía 
Segundo o IGE en 2020 tiña 405 habitantes, 19 menos que o ano anterior.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Casa de González Barros.png|thumb|Casa de González Barros.
Ficheiro:SoutelodeMontes2.jpg|Vista de Soutelo de Montes.
Ficheiro:SoutelodeMontes1.jpg|Vista de Soutelo un día de neve.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares da Madanela de Montes 
### Parroquias de Forcarei 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Centro Etnográfico de Terra de Montes (CETMO)
De Havilland Vampire

O **de Havilland Vampire** foi un caza británico que se converteu no segundo reactor encargado pola RAF, despois do Gloster Meteor, durante a segunda guerra mundial a pesar de que non chegou a combater nela. A configuración bideriva do Vampire adoptouse para que a tobeira do motor puidese ser o máis curta e eficaz posíbel. Inda que o prototipo voou no setembro do 1943, este modelo non entrou en servizo ata despois da segunda guerra mundial. Serviu no Mando de Caza e a Real Forza Aérea Auxiliar, pero foi empregado sobre todo por escuadróns enviados a ultramar ata a súa substitución polo Havilland Venom. As derradeiras variantes do Vampire sirviron como adestradores avanzados, avións de estafeta e remolcadores de brancos despois de ser retirados do servizo de primeira liña. O NF.Mk 10, un caza nocturno bipraza equipado con radar, foi deseñado para a exportación pero serviu certo tempo na RAF. O T.Mk 11 foi o adestrador avanzado da RAF dende o 1952 ata a aparición do Folland Gnat a primeiros dos anos 60.

## Especificacións 
miniatura|dereita|250px|de Havilland Vampire
[miniatura|dereita|250px|de Havilland Vampire. [Israel. 2006]]
* **Tipo**: Cazabombardeiro monopraza De Havilland Vampire FB.Mk 9.
* **Construtor**: De Havilland
* **Ano**: 1945
* **Principal usuario**: Royal Air Force e a Fleet Air Arm
* **Envergadura**: 12,19 m.
* **Lonxitude**: 9,37 m.
* **Altura**: 1,88 m.
* **Área alar**: 24,34 m².
* **Peso baleiro**: 3 297 Kg.
* **Peso cargado**: 5 618 Kg.
* **Planta motriz**: 1 De Havilland Goblin  de 3.350 libras de pulo.
* **Armamento**: 4 canóns de 20&nbsp;mm a proa e bombas e foguetes subalares.
* **Velocidade máxima**: 540 millas/h a 20.000 pés
* **Alcance operacional**: 730 millas
Foz (homónimos)

O termo **foz** pode referirse a:

***desembocadura** dun río;
***Foz**, paso entre montañas formando un val estreito.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Foz**, concello da comarca da Mariña Central;
****Foz**, parroquia de dito concello;
*****Foz**, lugar de dita parroquia;
***Alfoz**, concello da comarca da Mariña Central;
***Fozara**, parroquia do concello de Ponteareas;
***Santalla de Alfoz**, parroquia do concello de Triacastela;
***Foz**, lugar da parroquia de Grou, no concello de Lobios;
***A Foz**, lugar da parroquia de Ribeira, no concello de Crecente;
***A Foz**, lugar da parroquia da Ramallosa, no concello de Nigrán;
***A Foz**, lugar da parroquia de Santa Cruz de Ribadulla, no concello de Vedra;
***A Afoz**, lugar da parroquia de Bretoña, no concello da Pastoriza.

;Fóra de Galiza

;En Aragón
***Foz-Calanda**, concello da provincia de Teruel.

;En Portugal
***Figueira da Foz**,  cidade sede de municipio no distrito de Coímbra;
****São Julião da Figueira da Foz**, freguesía de dito concello;
***Foz de Arouce**,  freguesía do concello da Lousa;
***Foz do Arelho**,  freguesía do concello de Caldas da Rainha;
***Foz do Douro**,  freguesía do concello do Porto;
***Foz do Sousa**,  freguesía do concello de Gondomar, Portugal;
***Vila Nova de Foz Côa**,  cidade sede de municipio no distrito da Guarda;
****Vila Nova de Foz Côa**, freguesía de dito concello.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Armstrong Whitworth Meteor

O **Armstrong Whitworth Meteor** foi un caza nocturno británico baseado no Gloster Meteor e fabricado por Armstrong Whitworth. Ata o 1951, o Mosquito foi o caza nocturno normalizado pola RAF e precisábase un caza nocturno a reacción equipado con radar. A Gloster estaba ocupada na construción de cazas diúrnos Meteor, de xeito que Armstrong Whitworth en cargouse de producir o Meteor nocturno. O prototipo converteuse dun Meteor T.Mk 7, a variante bipraza de adestramento, e voou o 31 de maio do 1950. O primeiro modelo nocturno, o NF.Mk 11, entrou en servizo en xaneiro do 1951 e seguíronlle os NF.Mk 12, 13 e 14. O Meteor foi substituído a partir do 1956 polo Javelin; a derradeira unidade, o Escuadrón 60 de Tengah (Singapur), realizou a transición no 1961. Algúns Meteor nocturnos excedentes serviron ata 1968 en misións de instrución e remolque de brancos.

## Especificacións
***Tipo:** Caza nocturno bipraza Armstrong Whitworth Meteor NF.Mk 11.
***Construtor:** Armstrong Whitworth.
***Ano:** 1950.
***Principal usuario:** Royal Air Force.
***Envergadura:** 13,10&nbsp;m.
***Lonxitude:** 14,78&nbsp;m.
***Altura:** 4,24&nbsp;m.
***Area alar:** 34,74&nbsp;m².
***Peso cargado:** 8.976&nbsp;kg.
***Planta motriz:** 2 Rolls-Royce Derwent de 3.600&nbsp;libras de pulo unitario.
***Armamento:** 4 canóns de 20&nbsp;mm na ala.
***Velocidade máxima:** 579&nbsp;millas/h a 10.000&nbsp;pés.
***Alcance operacional:** 920&nbsp;millas.
A Roda

***A Roda*** é un grupo de música tradicional galega.

## Traxectoria 
*A Roda* naceu en 1976, durante a transición, formado por amigos que adoitaban cantar nas tabernas. O seu primeiro disco, que incluía clásicos como "Pousa, pousa", "O andar miudiño" e "O gato", foi un éxito de vendas e acadou en 1978 un dos Premios da Crítica de Galicia..

No seu seu segundo LP, *Falemos galego*, incluíanse as coñecidas "Foliada do Celta" e "Falemos galego". O terceiro, *Pra os amigos*, seguiu a liña dos anteriores. Foi a partir de entón que comezaron a tocar por toda Galiza e por Centros Galegos na diáspora, como Venezuela, México, Panamá, Arxentina, Gran Bretaña ou Bélxica.

Logo dunha longa etapa sen gravar, en 1990 presentaron *Os mariñeiros*, no que aparece a picaresca e retranqueira cantiga "Os bistéqueles". Dous anos máis tarde, en 1992, apareceu o seu quinto traballo, *Eu teño un compadre*, que significou un punto de inflexión na formación, entón renovada e baixo outra dirección. Comezan a compor temas propios ("A gaivota") e a musicar textos literarios, como "Eu teño un compadre", de Fermín Bouza Brey. En 1993 apareceu o primeiro recompilatorio, *A Roda rodando*. En 1995 apareceu a escolma *Lembranzas*.

En 1996 editouse *Na branca noite*, como homenaxe á importancia do xénero das panxoliñas no conxunto do cancioneiro popular galego e na literatura galega en xeral.

En 2020, foi galardoado coa medalla Castelao.

## Discografía 
[300px|miniatura|Entrega dos [Premios da Cultura Galega 2018.]]
* *A Roda* (1977)
* *Falemos Galego* (1979)
* *Pra os Amigos* (1980)
* *Os mariñeiros* (1990)
* *Eu teño un compadre* (1992)
* *A Roda Rodando* (1993)
* *Lembranzas* (1994)
* *Os Quintos* (1995)
* *Na Branca Noite* (1996)
* *Galicia terra única* (1997)
* *Onde Galicia é Portugal* (1998)
* *R. C. Celta - A Roda* (1999)
* *Aí o vén* (1999)
* *O son do camiño* (2004)
* *A Roda alalá adora* (2006)
* *Outra volta de roda* (2014)

## Nota 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fito Domínguez
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do grupo
* myspace do grupo
Copa da UEFA 2004-05

A **Copa da UEFA 2004-05** foi gañada polo CSKA de Moscova, que xogou a final contra o Sporting de Portugal. Foi a a primeira Copa da UEFA gañada por un equipo ruso, e a primeira competición europea gañada por un equipo ruso dende o desmembramento da URSS, e foi aínda máis sobresaínte porque foi gañada no Estádio José Alvalade, o estadio do Sporting.

## Roldas de clasificación 
### Primeira rolda de clasificación 
|}

### Segunda rolda de clasificación 
* Xogada o 12 de agosto e o 26 de agosto do 2004.

|}

## Primeira rolda 
|}

## Fase de grupos 
### Grupo A 
### Group B 
### Group C 
### Group D 
### Group E 
### Group F 
### Group G 
### Group H 
## Trintaedousavos de Final 
|}

## Dazaseisavos de Final 
|}

## Cuartos de Final 
|}

## Semi finais 
|}

## Final 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial