Chaos (xénero)

***Chaos*** é un xénero de amebas xigantes da familia Amoebidae. A especie *Chaos carolinensis* pode atinxir os 5&nbsp;mm, mais a maioría mide de 1 a 3&nbsp;mm. Son amebas espidas que se moven por medio de pseudópodos (movemento ameboide). O citoplasma divídese nun endoplasma fluído que contén os numerosos núcleos, gránulos e vacúolos dixestivos, e o ectoplasma, que é máis viscoso e que non contén ningún gránulo. Este xénero está moi relacionado con *Amoeba*, coa cal comparte a mesma morfoloxía xeral e a formación de numerosos pseudópodos cilíndricos. Porén, *Chaos* presenta centos de núcleos, pero *Amoeba* ten soamente un.

Os membros do xénero son semellantes ás *Amoeba*, e comparten a mesma morfoloxía xeral, producindo numerosos pseudópodos cilíndricos, cada un arredondado no extremo . Porén, *Amoeba* é uninucleada, e *Chaos*, polo contrario, pode chegar a ter mil núcleos. Debido a esta característica, *C. carolinensis*, foi clasificada primeiramente no xénero *Pelomyxa* xunto con outra ameba multinucleada xigante, *Pelomyxa palustris*. Recentemente, os estudos filoxenéticos moleculares da especie confirmaron que está máis relacionada co xénero *Amoeba* que co *Pelomyxa*, e clasifícase no xénero *Chaos* .

Aliméntase de bacterias, fungos, outros protistas e rotíferos pluricelulares..

A membrana celular ou plasmalema é extremadamente plástica, permitindo ao organismo mudar de forma. O citoplasma no interior da membrana descríbese normalmente como formado por dúas partes: un fluído interno, ou endoplasma, que contén gránulos e vacúolos alimenticios, e orgánulos como o núcleo ou a mitocondria; e un ectoplasma máis viscoso arredor do perímetro da célula, que é relativamente claro e non contén gránulos visibles. Como outras amebas lobosas, *Chaos* pode moverse por medio de pseudópodos. Publicouse unha ampla literatura científica grazas ao esforzo realizado para describir este movemento.

## Historia e cambios na nomenclatura 
miniatura|250px|left|Amebas de C.G. Ehrenberg, 1830
O xénero *Chaos* tivo unha historia longa e confusa. En 1755, Rösel von Rosenhof viu e describiu un ameboide ao que chamou "o pequeno Proteus". Tres anos despois, Linné deulle á criatura de Rösel o nome de *Volvox chaos*. Porén, como o nome *Volvox* xa se aplicaba a un xénero de algas flaxeladas, cambiouse a *Chaos chaos*. Nas seguintes décadas, conforme proliferaban as novas especies e nomes, informouse de numerosas descricións de organismos similares a *Chaos*, de tal maneira que é virtualmente imposible diferenciar unha ameba histórica doutra. En 1879, Joseph Leidy suxeriu agrupar todas as grandes amebas comúns de auga doce nunha especie, que propuxo se chamase *Amoeba proteus*. Unha ducia de especies, incluíndo a varias que se identificaron como *Chaos*, foron consideradas sinónimos de *Amoeba proteus*. Porén, na descrición que el mesmo dá destes organismos, son claramente uninucleadas, a diferenza da actual *Chaos*.
miniatura|140px|*A. proteus* (=*C. chaos*), de Joseph Leidy, 1879
En 1900, o biólogo H. V. Wilson, da Universidade de Carolina do Norte, descubriu e illou unha ameba que se parecía á *Amoeba proteus* pero tiña centos de núcleos celulares. Dado que xa existía un xénero de amebas xigantes multinucleadas, *Pelomyxa*, Wilson colocou este organismo nese taxon, chamándoo *Pelomyxa carolinensis*, pero outros adoptárono. Unha terceira facción aceptou a validez do xénero *Chaos* para a ameba de Wilson, pero conservou a segunda metade do nome binomial, chamando ao organismo "Chaos carolinensis". A principios da década de 1970, os tres nomes usábanse ao mesmo tempo por varios investigadores. Porén, os estudos da estrutura fina e fisioloxía da ameba aclarou que había grandes diferenzas entre esta e outras *Pelomyxa* (como a ausencia completa, nas Pelomyxa verdadeiras, de mitocondrias). Desde entón, xurdiu un consenso en canto á nomenclatura, e o organismo é coñecido xeralmente como *Chaos carolinensis*, proposto inicialmente por Robert L. King e Theodore L. Jahn en 1948.. A filoxenia molecular baseada no exame do ADN ribosómico mostrou que *Sarcodina* é un grupo polifilético: que algúns ameboides comparten un devanceiro común máis recente con membros doutro filo que con outros *Sarcodina*. Consecuentemente, os ameboides de *Sarcodina* distribuíronse entre dous supergrupos modernos, Rhizaria e Amoebozoa. *Chaos* e o seu parente próximo, *Amoeba*, sitúanse agora no último, xunto coa orde *Tubulinida*, que son amebas espidas, ou ben monopodiais ou posuidoras de pseudópodos cilíndricos, con uroides non adhesivos (unha rexión da zona posterior da célula que ten unha aparencia enrugada).

O grupo monofilético de Amoebozoa aínda non está totalmente establecido, pero a información actual confirma que *Chaos* e *Amoeba* están estreitamente relacionados. Porén, as mesmas investigacións formulan preguntas sobre o grupo supostamente monofilético do xénero *Chaos*, dado que *Chaos nobile* pode ser basal a un grupo que contén *Chaos carolinensis* e polo menos dúas especies de ameba, como se ilustra debaixo, seguindo Pawlowski e Burki (2009):

## Notas