Xiba

A **xiba**, **choco**, **chopo** ou **sepia**, de nome científico *Sepia officinalis*, é un molusco cefalópodo mariño da familia dos *Sepiidae*, dentro da orde dos *Sepiida*. É a especie máis coñecida do seu xénero.

## Morfoloxía 
miniatura|esquerda|240px
miniatura|*S. officinalis*
Ten un corpo ancho, oval, aplanado, de ata 30–40&nbsp;cm de lonxitude. Presenta dúas expansións laterais a modo de aletas que percorren todo o corpo. O bordo anterior do manto presenta na zona dorsal un lóbulo triangular, obtuso, que avanza entre os ollos. O sifón é ventral e pequeno.

A cuncha é interna, de forma ovoide, laminada e con estrías. Cando se encontran varadas nas praias, os nenos (e os mariñeiros) chámana *pan de gaivota*, debido ao costume destas aves de picar nelas para conseguiren o carbonato cálcico que precisan para fabricaren a casca dos seus ovos.

Teñen oito brazos e dous tentáculos. Os primeiros son curtos, retráctiles e con catro filas de ventosas; os segundos son tres veces máis longos e só presentan algunhas ventosas, ensanchadas, no extremo final ou *maza*; só se utilizan para a reprodución ou para agarrar as presas.

A cor é moi variable, en función das circunstancias biolóxicas e o substrato no que se pousan. Adoitan ser de cor moura ou gris apardazada, con puntos de distinto tamaño ou bandas de cor. A zona ventral é abrancazada.

## Hábitat e bioloxía 
Distribúese amplamente no Atlántico e no Mediterráneo.

Vive na franxa sublitoral, ata os 250 metros de profundidade, sobre area ou sedimentos onde se pode enterrar parcialmente.

Aliméntase de crustáceos e peixes. A posta faina sobre algas, corais ou cunchas abandonadas e hai veces que inxecta tinta nos ovos para escurecelos e facilitar a camuflaxe e o ocultamento fronte aos depredadores.

## Interese pesqueiro e comercial 
miniatura|dereita|240px|Nomes que recibe *Sepia officinalis* na costa galega.
miniatura|240px|*Pan de gaivota*, a cuncha interna da xiba.
En Galicia é unha especie de grande interese comercial. Péscase con diversas artes e en todas as épocas do ano aínda que a súa mellor época vai de decembro a febreiro.

Cocíñase de diferentes formas (cocida, á prancha, na súa tinta, á romana).

## Xibas e chocos na cultura popular galega 
Filgueira recolleu tamén a denominación popular de *galiña do mar*, que Ríos Panisse explica pola preseza do bico córneo, que pode semellar ó dunha galiña.

Á xiba pequena chámana *chopo* e *choquiño* (que non hai que confundiur cos verdadeiros choquiños, especies do xénero *Sepiola* e outros, da familia dos *Sepiolidae*).

A cuncha de xiba recibe os nomes populares, entre outros, de *pan de gaivota* e *pan senso*.

En Redondela celébrase unha afamada Festa do choco. Di Eladio Rodríguez que os chocos "*Abundan ... muy especialmente en Redondela, que vulgarmente se llama en todo su contorno a *vila dos chocos*" .

### Fraseoloxía 
* *Mazado coma un choco*: moi canso
### Na literatura popular 
* *Ofrecécheme unha tunda,/ choqueira de Redondela,/ ofrecécheme unha tunda,/ agora veño por ela* (Bouza Brey 1929, 178)
* *Para peixe fresco Vigo,/ para chocos, Redondela, / para camaróns Moaña,/ para marisco Cedeira*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bouza Brey, Fermín (1929): "Cantigas populares da Arousa", en *Arquivos do Seminario de Estudos Galegos* III, 153-204 [en facsímile II].
* Dirección Xeral de Formación Pesqueira (1999): *Guía do consumidor de peixe fresco*. Santiago: Xunta de Galicia.
* Ramonell, Rosa (1985): *Guía dos mariscos de Galicia*. Vigo: Galaxia. ISBN 84-7154-560-3
* Ríos Panisse, Mª del Carmen (1977): *Nomenclatura de la flora y fauna marítimas de Galicia I. Invertebrados y peces*. Verba, Anejo 7. Santiago: Universidad de Santiago de Compostela. ISBN 84-7191-008-X

### Outros artigos 
* Cefalópodos
* *Sepia*

### Ligazóns externas 
* *Sepia officinalis*  en DORIS. 
* *Sepia officinalis* en Animal Diversity Web. 
* *Sepia officinalis'' en NCBI. 
* Ficha en World Register of Marine Species 
* Fichas de diferenciación e recoñecemento de especies pesqueiras do mercado galego Xunta de Galicia.
*