Hannah Wilke

**Hannah Wilke**, nada o 7 de marzo de 1940 en Nova York e finada o 28 de xaneiro de 1993 en Houston, foi unha pintora, escultora, fotógrafa, artista de vídeo e de performance estadounidense. O traballo de Wilke é coñecido por explorar temas de feminismo, sexualidade e feminidade.

## Traxectoria 
Hannah Wilke naceu o 7 de marzo de 1940 na cidade de Nova York. Filla de pais xudeus; os seus avós eran inmigrantes de Europa do leste. En 1962, fixo unha Licenciatura en Belas Artes e unha Licenciatura en Ciencias en Educación da Tyler School of Art, Amorne University, Filadelfia. Foi profesora de arte en varias escolas secundarias e incorporouse á facultade da Escola de Artes Visuais de Nova York, onde ensinou escultura e cerámica de 1974 a 1991.  O traballo de Wilke foi exhibido nacional e internacionalmente ao longo da súa vida e continúa sendo exhibido postumamente. As exposicións individuais do seu traballo montáronse por primeira vez en Nova York e Os Ánxeles en 1972. A súa primeira exposición completa nun museo fíxoa a Universidade de California, Irvine, en 1976, e a súa primeira retrospectiva na Universidade de Missouri en 1989. Mostráronse retrospectivas póstumas en Copenhague, Helsinqui e Malmö, Suecia en 2000 e no Museo de Arte Neuberger, de 2008 a 2009. Desde a súa morte, o traballo de Wilke foi exhibido en exposicións individuais, exposicións colectivas e varios estudos sobre a arte de mulleres, incluíndo *WACK*! *A arte e a revolución feminista* no Museo de Arte Contemporánea dos Ánxeles, *Elles* no Centro Georges Pompidou e a revolución na fabricación: escultura abstracta por mulleres, 1947 - 2016 en Hauser & Wirth nos Ánxeles. 

A colección e o arquivo Hannah Wilke, Os Ánxeles, foi fundado en 1999 pola irmá de Hannah Wilke, Marsie Scharlatt e a súa familia, e estivo representado por Alison Jacques Gallery, Londres, desde 2009.

### Traballo temperán 
Wilke fíxose famosa por primeira vez coas súas esculturas de terracota "vulval" nos anos sesenta. As súas esculturas, que se exhibiron por primeira vez en Nova York a fins da década de 1960, menciónanse a miúdo como algunhas das primeiras imaxes vaxinais explícitas que xurdiron do movemento de liberación das mulleres. Algúns dos seus medios incluían arxila, goma de mascar, borradores amasados, penuxes de lavandaría e látex. As esculturas de Wilke foron un exemplo innovador de erotismo utilizando un estilo que combinaba o posminimalismo e a estética feminista. Como consumada debuxante, Wilke creou numerosos debuxos a partir de principios da década de 1960 e continuando durante toda a súa vida. Nunha recensión sobre os seus debuxos expostos na Ronald Feldman Fine Arts en 2010, Thomas Micchelli escribiu en *The Brooklyn Rail* : "na súa esencia, era unha creadora de cousas... unha artista cuxa sensualidade e humor van da man coa súa perspicacia formal e rigor táctil." Realizou performances en vivo e en vídeo, comezando en 1974 con *Hannah Wilke Super-t-Art*, unha actuación en vivo en The Kitchen, Nova York, que tamén converteu nunha obra fotográfica icónica. As actuacións de Wilke evocan a Simone Forti, Trisha Brown e Yvonne Rainer. A arte escultórica creada por Wilke, cos seus materiais pouco convencionais e as súas narrativas feministas, tamén se relaciona coa obra de Louise Bourgeois, Eva Hesse, Alina Szapocznikow e Niki de Saint Phalle . 

### Arte Corporal 
En 1974, Wilke comezou a traballar na súa peza de arte corporal *SOS - Starification Object Series*, na que fusionou a súa escultura minimalista e o seu propio corpo creando diminutas esculturas vulvais a partir de gomas de mascar e pegándoas a si mesma. Logo fotografouse a si mesma en varias poses de pin-up, proporcionando unha xustaposición de glamour e algo parecido á escarificación tribal. Os 50 autorretratos foron creados orixinalmente como un xogo, "S.O.SStarificaion Object Series: An Adult Game of Mastication", 1974–75, que Wilke converteu nunha instalación que se atopa agora no Centro Pompidou, París. Tamén interpretou esta peza publicamente en París en 1975, facendo que os membros da audiencia mascasen a goma de mascar antes de esculpilas, para logo colocalas en papeis que ela colgou da parede. 

Wilke acuñou o termo "autorretratos performalistas" para darlle crédito aos fotógrafos que a axudaron, incluíndo o seu pai (*First Performalist Self-Portrait*, 1942–77) e á súa irmá, Marsie (Butter) Scharlatt (*Arlene Hannah Butter e Cover of Appearances*, 1954 –77). O título do traballo fotográfico e performático de Wilke, *Xo Help Me Hannah*, 1979, foi tomado dunha frase vernácula da década dos anos 1930 e 40 e interpretouse como un xogo do estereotipo da nai xudía e unha referencia á relación de Wilke coa súa nai.  O seu último traballo, *Intra-Venus* (1992–1993), é un rexistro fotográfico, publicado postumamente, da súa transformación física e da deterioración resultante da quimioterapia e o transplante de medula ósea. As fotografías, tomadas polo seu esposo Donald Goddard, con quen vivira desde 1982 e con quen casou en 1992 pouco antes da súa morte, confrontan o espectador con imaxes persoais de Wilke progresando da felicidade da mediana idade á calvicie, ao dano e á resignación. *Intra-Venus* foi exhibida e publicada postumamente, parcialmente en resposta aos sentimentos de Wilke de que os procedementos clínicos esconden os pacientes, coma se morrer fose unha "vergoña persoal".

As obras de Intra Venus tamén inclúen debuxos en acuarela de caras e mans, *Brushstrokes*, unha serie de debuxos feitos co seu propio cabelo e as *Intra Venus* Tapes, unha instalación de vídeo de 16 canles.

## Pose e narcisismo 
No seu traballo, Hannah Wilke a miúdo preséntase como unha modelo que pousa con glamour. Con todo, o seu uso de si mesma na fotografía e a performance foi interpretado como unha celebración e validación do Ser, a Muller, o Feminino e o Feminismo. Pola contra, tamén foi descrito como unha deconstrución artística dos modos culturais da vaidade feminina, o narcisismo e a beleza.  

Wilke referiuse a si mesma como unha artista feminista desde o principio. A crítica de arte Ann-Sargent Wooster dixo que a identificación de Wilke co movemento feminista era confusa debido á súa beleza: os seus autorretratos parecíanse máis ás páxinas centrais de Playboy que aos espidos feministas típicos.

Wilke unha vez respondeulles aos críticos que comentaban que o seu corpo era demasiado fermoso para o seu traballo dicindo: "A xente vénme con esta merda de 'Que farías se non foses tan fermosa?' Que diferenza hai?... As persoas fermosas morren do mesmo xeito que os estereotipados "feos". Todos morren. " 

## Recoñecemento crítico 
Durante a súa vida, Wilke foi amplamente exhibida e, aínda que controvertida, recibiu eloxios da crítica. Con todo, até hai pouco os museos dubidaban en adquirir obras de mulleres artistas que, entre elas Wilke, participaban en protestas que denunciaban a súa falta de inclusión durante o movemento feminista dos anos setenta. A obra de Wilke, co seu uso confrontacional da sexualidade feminina e o feito de que este non encaixa nun xénero ou estilo nítido, fixo que estivese en moi poucas coleccións permanentes cando estaba viva. Desde a súa morte, o traballo de Wilke foi adquirido polas coleccións permanentes do Museo de Arte Moderna (Nova York), o Museo de Arte Americana de Whitney, Nova York, o Museo de Arte do Condado dos Ánxeles, o Museo de Arte Contemporánea dos Ánxeles e en Museos europeos como o Centro Pompidou, París.

## Exposicións colectivas 
* 1972, *American Women Artists*, Hamburgo, Alemaña.
* 1973, Bienal de Whitney, Museo Whitney de Arte Americana, Nova York
* 1977, Contemporary Women: Consciousness and Content, Brooklyn Museum Art School, Nova York
* 1980, *American Women Artists 1980*, Museo de Arte Contemporánea, São Paulo
* 1988, *Modes of Address: Language in Art Since* 1960, Whitney Museum of American Art, Nova York
* 1993, *Abject Art: Repulsion and Desire in American Art*, Whitney Museum of American Art, Nova York
* 1995, Action/Performance and the Photograph, Allen Memorial Art Museum en Oberlin College, Oberlin (exposición itinerante)
* 1997, Identity Crise: Self-Portraiture at the End of the Century, Milwaukee Art Museum, Milwaukee
* 2002, ''Tableaux Vivants, The Art of 'LivingPictures' in Photography, Filme, and Vídeo*, Kunsthalle Wein, Viena
* 2003, *Pulse: Art, Healing and Transformation*, Instituto de Arte Contemporánea , Boston.
* 2007, *I* *Am Making Art: 4 Studies of the Artist's Body'', Centre d'Art Contemporain, Xenebra
* 2007, *WACK*! *Art and the Feminist Revolution*, Geffen Contemporary no Museo de Arte Contemporánea dos Ánxeles (exposición itinerante)
* 1998, *Hannah Wilke, A Retrospective*, Nikolaj Contemporary Art Center, Copenhague (exposición itinerante)
* 2000, *Uninterrupted Career: Hannah Wilke 1940–1993*, Neue Gesellschaft für bildende Kunst, Berlín
* 2018, *Hannah Wilke*, Alison Jacques Gallery, Londres 

## Logros / Premios 
Recibiu unha Bolsa de Servizo Público para Artistas Creativos (1973); Subvencións do Fondo Nacional para as Artes (1987, 1980, 1979, 1976); Bolsas da Fundación Pollack-Krasner (1992, 1987); unha bolsa Guggenheim (1982) e un premio da Asociación Internacional de Críticos de Arte (1993).
* Galería de arte Albright-Knox, Buffalo, NY
* Des Moines Art Center
* Tate Modern, Londres, Inglaterra
* Museo de Arte do Condado dos Ánxeles
* Museo Nacional Centro de Arte Raíña Sofía, Madrid, España
* Walker Arts Center, Minneapolis, MN
* Galería de arte da Universidade Yale, New Haven, CT
* Museo xudeu, Nova York, NY
* Museo Metropolitano de Arte, Nova York, NY
* Museo Solomon R. Guggenheim, Nova York, NY
* Museo Whitney de Arte Americana, Nova York, NY
* Allen Memorial Art Museum, Oberlin, OH
* Centro Georges Pompidou, París, Francia
* Museo de Arte da Universidade de Princeton, Princeton, NJ
* David Winton Bell Gallery, Brown University, Providence, RI
* Nevada Museum of Art, Reno, NV
* Rose Art Museum, Brandeis University, Waltham, MA

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web da artista Hannah Wilke
* Nancy Princenthal, Hannah Wilke (Prestel USA, 2010)
* ! *Woman art revolution*, o tráiler documental mostra imaxes pouco comúns de Wilke falando, en 1991, dous anos antes da súa morte. O tráiler tamén mostra exemplos da súa serie *Intra-Venus*: retratos do seu corpo devastados por un linfoma.http://www.womenartrevolution.com/index.php