Cadeira eléctrica

miniatura|A primeira cadeira eléctrica, usada na execución de William Kemmler en 1890
A **cadeira eléctrica** é unha máquina que serve para a aplicación da pena capital, isto é, para executar a alguén. Utilizouse principalmente en Estados Unidos desde o 6 de agosto de 1890 cando se realizou a primeira execución con este método. Coa prohibición do seu uso no Estado de Nebraska o 8 de febreiro de 2008, deixou de ser o método primario de execución nese país aínda que algúns estados prevén a súa utilización como opción suxeita á elección do reo.

## Historia 
Inventada por Harold P. Brown, un empregado de Thomas Edison, contratado para investigar o tema da electrocución para o desenvolvemento da cadeira eléctrica. Xa que Brown traballou para Edison, e Edison promoveu o traballo de Brown, o invento da cadeira eléctrica a miúdo adxudícase, erroneamente, ao propio Edison. O deseño de Brown estaba baseado na corrente alterna (CA), a cal aparecía como a alternativa á corrente continua (*CC) desenvolvida por Edison pero menos eficiente no que se refire ao transporte.

En 1886 o estado de Nova York estabeleceu un comité para determinar un novo sistema de execución que fose máis humano e que substituíse a forca, que era o método usado ata entón. Nin Edison nin Westinghouse quixeron que se elixisen os seus sistemas eléctricos, porque temían que os consumidores non quererían ter na súa casa o mesmo tipo de corrente eléctrica que servía para matar seres humanos.

Para demostrar que a corrente alterna era máis útil para as execucións, Brown matou varios animais, incluíndo a un elefante de circo chamado "Topsy", durante as probas que fixo dos seus prototipos. Así mesmo executou varios animais fronte á prensa como unha forma de asegurar que a corrente alterna estaba asociada coa electrocución. Entón creouse o vocábulo "electrocución". A maioría dos seus experimentos leváronse a cabo no laboratorio de Edison en 1888.

Aparentemente os experimentos deron os seus froitos e a cadeira eléctrica de corrente alterna adoptouse polo comité en 1889.

O primeiro executado coa cadeira eléctrica foi William Kemmler; a execución levouse a cabo na Prisión Auburn en Nova York o 6 de agosto de 1890. A primeira muller executada foi Martha M. Place, na prisión de Sing Sing o 20 de marzo de 1899. Ohio adoptou a cadeira eléctrica en 1897, Massachusetts en 1900, Nova Xersei en 1906 e Virxinia en 1908. En pouco tempo converteuse no método máis xeneralizado de execución nos Estados Unidos, e o foi ata mediados dos anos 1980 cedendo ante a popularidade da cámara de gas que comezou a funcionar nos anos 1950.

Unha marca fixouse nunha noite de xullo de 1929 cando sete persoas foron executadas unha logo doutra na penitenciaria estatal de Kentucky en Eddyville, na maior electrocución masiva na historia do país.

Executados mediante electrocución foron Sacco e Vanzetti, Julius Rosenberg, Ethel Rosenberg, Ted Bundy,Willie Francis e Leon Czolgosz.

A cadeira eléctrica deixou de utilizarse cando os lexisladores buscaron outros métodos de execución máis económicos e prácticos, a favor da inxección letal. Varios estados aínda permiten ao condenado escoller entre a electrocución e a inxección letal, con todo moi raramente escóllese electrocución. A última vez que se usou a cadeira eléctrica foi o 12 de setembro do 2007 ás 6:25 GMT cando Daryl Holton de 45 anos foi electrocutado en Tennessee ao preferir este método de execución que á inxección letal.

Entre 1924 e 1976 foi o método de execución autorizado en Etiopía e en Filipinas.

## Método 
O prisioneiro condenado era atado á cadeira, cun eléctrodo na cabeza e outro na perna. Como mínimo aplicábanse dous choques eléctricos durante varios minutos dependendo da persoa. A voltaxe inicial de máis ou menos 2 kv servía para romper a resistencia inicial da pel e causar inconsciencia (ou, polo menos, iso pretendíase). A voltaxe baixábase para reducir a cantidade de corrente que fluía e para evitar que o prisioneiro se queimase. Usábase un fluxo de corrente de 8 A. O corpo do condenado alcanzaba temperaturas de 59 °C e o fluxo da corrente eléctrica causaba danos severos aos órganos internos.

En principio, a inconsciencia debe producirse nunha fracción de segundo. Con todo, hai informes de vítimas cuxas cabezas arderon. Noutros casos o transformador queimouse, o que implica o deixar ao reo gritando de dor no chan do cuarto de execución mentres se arranxaba a cadeira. En 1946, a cadeira eléctrica non matou a Willie Francis, quen gritaba "¡Paren! ¡Deixenme respirar!" mentres era executado. O motivo foi que a cadeira fora mal instalada por un axudante ebrio. O caso foi levado ao Tribunal Supremo dos Estados Unidos, *(Francis v. Resweber)*, 329 Ou.S. 459 (1947). Os avogados do condenado argumentaban que Francis foi executado tal como ordenábao a sentenza xudicial; con todo non morreu pero igual se cumpriu a sentenza. O argumento foi rexeitado e Francis volveu á cadeira eléctrica ao ano seguinte.

En todo caso, aínda cando a execución lévase a cabo correctamente, sempre se queima algo de pel e é desagradable para os gardas o ter que separar a pel queimada dos cintos da cadeira. O reo perde o control dos seus músculos despois do primeiro choque eléctrico e pode chegar a defecar ou ouriñar. Isto levou a un refinamento nas cadeiras máis modernas.

## Declive 
Despois de que Texas adoptase a inxección letal como método de execución en 1982, o uso da cadeira eléctrica reduciuse rapidamente. Así, en 2008, os únicos lugares no mundo que aínda utilizan a cadeira eléctrica como unha opción de execución son os estados estadounidenses de Alabama, Florida, Carolina do Sur, Tennessee e Virxinia.

A cadeira eléctrica estivo no centro da crítica debido a varias situacións nas cales as vítimas non morreron instantaneamente e tiveron que ser sometidas a múltiples choques eléctricos, levando a un chamamento para poñer fin a esta práctica debido a que moitas persoas víana como un castigo cruel e innecesario. Tratando de manexar esas inquietudes, o protocolo de electrocución de Nebraska estipulaba que se debía someter ao condenado a unha descarga de 2.450 V durante 15 s; tras isto e unha espera de 15 min, un médico verificaba se aínda había sinais de vida. Previamente, administrábase unha descarga inicial de 2.450 V durante 8 s, seguida dunha pausa de 1 s logo do cal administrábase unha descarga de 480 V durante 22 s. Logo dunha pausa de vinte segundos, o ciclo repetíase tres veces máis.

Nebraska mantiña ata o 8 de febreiro de 2008 a electrocución como o seu único método de execución. Ese día queda abolida a execución por cadeira eléctrica nese Estado ao ser declarada anticonstitucional polo seu Tribunal Supremo.