Maria de Lourdes Belchior

**Maria de Lourdes Belchior**, nada en Lisboa o 9 de xullo de 1923 e finada na mesma cidade o 4 de xuño de 1998, foi unha escritora, poeta, profesora e diplomática portuguesa que viviu en Portugal, o Brasil, Francia e os Estados Unidos de América.

## Traxectoria 
Estudou no instituto feminino, como era habitual na época, o Maria Amália Vaz de Carvalho en Lisboa, onde se coñeceu como "Carolina Micaelis" polas súas capacidades de estudo e investigación.

#### Facultade de Letras, Universidade de Lisboa 
En 1946 graduouse cunha cualificación de 18 sobre 20 en Filoloxía Románica, cunha disertación titulada *Da poesia de Frei Agostinho da Cruz: tentativa de análise estilística*. Tras un curto período como profesora na Escola Veiga Beirão, onde tivo como compañeiro ao poeta Sebastião da Gama, foi contratada pola Facultade de Letras da Universidade de Lisboa como segunda axudante en 1947. Entre os seus compañeiros era coñecida pola súa solidariedade e amizade. Neste sentido, é costume lembrar que Maria de Lourdes Belchior se negou a participar nun concurso interno na Facultade de Letras da Universidade de Lisboa no que só había unha praza vacante para dous candidatos, para cederlle a praza ao seu colega e grande amigo, o profesor Lindley Cintra.

### Instituto Católico de París 
Entre 1950 e 1952 foi profesora no Instituto Católico de París cunha tese sobre Frei António das Chagas: «Un home e un estilo do século XVII».

### Fundadora do Departamento de Filoloxía Románica da Universidade do Porto 
En 1969 tamén asumiu o posto de profesora titular na Universidade do Porto, onde creou o Departamento de Filoloxía Románica na Facultade de Letras da Universidade do Porto, un xesto que a universidade correspondería en 1996 outorgándolle o título de doutora «honoris causa». e Investigación Científica, onde, entre xullo e decembro, se fixo notar como a única muller no goberno. Pero abandonou rapidamente os cargos políticos por iniciativa propia. E en maio de 1975 converteuse en cofundadora do semanario *Nova Terra*, asinando, como directora, gran parte dos editoriais.

### Universidade da Sorbona 
Pasaría o curso académico 1976-1977 como profesora asociada na Universidade da Sorbona en París. Nestes casos, como en moitos outros, demostrou a súa modestia insistindo nun salario inferior ao que gañara o seu predecesor Jorge de Sena.

### Xestión da Fundación Calouste Gulbenkian 
En 1972 rexeitara o cargo de directora, pero dezasete anos despois aceptou substituír a José-Augusto Franca como directora do Centro Cultural Portugués da Fundación Calouste Gulbenkian en París. filla de Jorge de Sena, que expuxesen no Centro Cultural Portugués de París, e a José Escada, antigo bolseiro da Fundación.

### Relación coa fe 
Na década de 1960 pertencía ao movemento laico do Graal, un movemento de inspiración cristiá. E en 1990 foi nomeada polo Papa Xoán Paulo II membro do Consello Pontificio para a Cultura. XXXVII, Fundação Calouste Gulbenkian, Lisboa - París, 1998.

No ano do centenario do seu nacemento, en 2023, celebráronse varias celebracións en París e Portugal. En París, o 17 de marzo, tivo lugar unha xornada de estudo na Maison de Portugal André de Gouveia. O evento foi coorganizado pola Universidade de París Nanterre, Sorbonne Nouvelle, Sorbonne Université e a Lectureship of the University of Paris 8, en colaboración coa Fundación Gulbenkian e a Biblioteca. En Portugal, a Universidade do Porto organizou, o pasado 11 de decembro, o congreso "María de Lourdes Belchior: a muller e os libros", na Facultade de Letras, no que participaron Inês Belchior, familiar da homenaxeada, e as intervencións de Ernesto Rodrigues, Guilherme d'Oliveira Martins, José Arnaldo Saraiva, entre outros. A Biblioteca Nacional de Portugal, en Lisboa, tamén realizou unha exposición documental sobre María de Lourdes Belchior, do 20 de decembro ao 30 de marzo de 2024.

## Obra 
Como profesora titular, especializouse nos seus estudos na época barroca, destacando as súas obras as edicións de *Frei António das Chagas – um Homem e Um Estilo do Sec.* *XVIII* (1953) e o *Itinerário Poético de Rodrigues Lobo* (1959).

Da súa faceta ensaística, destacan obras como *Estruturalismo* (1968) e os *Homens e os Livros* (1971), así como diversas colaboracións como *Três ensaios sobre a obra de Manuel Fonseca*, con Maria Alzira Seixo e Maria Rocheta; *Lecturas de Roland Barthes*, con Maria Augusta Babo, e *Antolologia de espirituais portugueses*, con José Carvalho.

María de Lourdes Belchior realizou tamén unha carreira como poeta, que o profesor Fernando Martinho cualificou como "Unha poeta moi directa, moi coloquial", e na que produciu dous poemarios, a saber, *Gramática do Mundo* (1985) e *Cancioneiro para Nossa Senhora: Poemas para uma Via Sacra* (1988).

A biografía completa do autor compilada por Ernesto Rodrigues da Universidade de Lisboa contén 248 publicacións. Mário Soares, José Saramago, Sophia de Mello Breyner Andresen, Miguel Torga, Matilde Rosa Araújo, Sebastião da Gama, Jorge de Sena, Vitorino Nemésio, Ruy  Belo, Almada Negreiros, Manuel Cargaleiro, Fernando Lopes-Graça, Hernâni Cidade e Orlando Ribeiro.

De Brasil, Belchior estivo preto de Jorge Amado e Zélia Gattai, Marly de Oliveira, Domingos Carvalho da Silva e João Guilherme de Aragão. Na escena intelectual francesa, estes incluíron a Árpád Szenes, Simone de Beauvoir e a súa irmá Hélène de Beauvoir, xunto con Michel Chandeigne.

Belchior tamén estivo conectada con Lindley Cintra, David Mourão-Ferreira, Eduardo Lourenço, Antonio Tabucchi, Carlos Pinto Coelho, Lídia Jorge, Vergílio Ferreira, José Jorge Letria, Vasco Graça Moura, Nuno Júdice, Fernando Namora, Oliveira Marques, Cardinal Jean-Marie Lustiger, Maria Vello Da Costa, Mário Dionisio, Helena Cidade Moura, Sommer Ribeiro e Jorge Silva Melo.

## Notas