Gorxias de Leontini

**Gorxias** (en grego antigo Γοργίας / *Gorxías*) de *Leontium* (ou Leontini, cidade siciliana que naceu cara ao 485 a.C.), foi un filósofo grego discípulo de Empédocles, con quen aprendeu retórica. Sofista, ensinaba a arte de persuadir. Dise que viviu 108 anos.

Platón, de quen os seus escritos forman o nó arredor do cal cristalizou a filosofía e a súa historia, botou o descrédito sobre o pensamento de Gorxias de maneira tal que aínda hoxe en día o cualificativo «sofista» é un insulto. «Seica Gorxias, tendo lido o diálogo que leva o seu nome, dixo: «Platón sabe ben como burlarse!» (Atenea, *Les Deipnosophistes*, XI,505, D). Porén sería máis xusto volver ás fontes a fin de descubrir a importancia dese pensamento, non só na historia da filosofía, senón tamén no pensamento contemporáneo.

## Gorxias pensador do Ser e da verdade 

«Gorxias de Leontium pertence a esa categoría de filósofos que suprimiran o criterio da verdade (...). No seu libro titulado* *Do non-ser, ou da natureza*, *expón, en orde, tres proposicións fundamentais: primeiramente, e para comezar, que non existe nada; segundo que, aínda se existe algo, o home non pode aprehendelo; terceiro, que mesmo se o pode aprehender, non pode nin formulalo nin explicalo aos demais.»
(Sexto Empirico, *Contra os matemáticos*, VII, 65)

Os argumentos de Gorxias para probarmos que *non existe nada* son de orde lóxica: «*se existe algunha cousa, é ou o ser, ou o non-ser, ou á vez o ser e o non-ser*» [o que en lóxica proposicional se escribe así : (pv¬p)v(p^¬p) ]

«Se o non-ser existe, será e á vez non será (...). Ou é totalmente absurdo que algo sexa e non sexa a un tempo. Entón o non-ser non é. 
Se o non-ser existe como o ser, o non-ser será idéntico ao ser desde o punto de vista da existencia: de xeito que algún de ambos os dous non será. Que o non-ser non existe, está admitido; mais sendo dada a demostración de que o ser estaría constituído como el, así pois, o ser mesmo non existirá.»

## Gorxias retórico 
Ao lado da debilidade da verdade, Gorxias pon a forza da linguaxe, o seu poder sobre dos espíritos, pola argumentación, e sobre das emocións, polo ritmo e os efectos sonoros. Este poder pode ser ben ou mal utilizado, a *retórica* (en grego, τέχνη ῥητορική *téchne rhêtoriké*) nin garante nin educa a moralidade de quen a emprega, pois trátase dun instrumento neutro. Gorxias é o fundador do pragmatismo retórico, oposto ao idealismo filosófico ao xeito de Platón (as leccións de Sócrates conducen aos que as escoitan a ser mellores).

Gorxias semella ser un dos primeiros en desenvolver a idea de que o orador pode axudar aos Estados a tomar decisións políticas, porque a súa *téchne* permítelle: 1. Analizar a situación, 2. Convencer con vistas á acción.

En todo caso, é un feito histórico que Gorxias escribiu un discurso oratorio que pronunciado (talvez por el mesmo) perante a asemblea de Atenas, convenceu á capital grega para ir, con éxito, á guerra contra Siracusa (na defensa da cidade de Leontini). O éxito desa empresa bélica acrecentaría notabelmente a fama de Gorxias como orador.

Ademais do seu tratado metafísico, do que Sexto Empírico conservou un fragmento (ver arriba), consérvanse de Gorxias dúas curtas alegacións: *Para Helena* e *Para Palamedes*. Neles poden observarse exemplos dos procedementos estilísticos e sonoros das súas teorías.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Gorxias (Platón)
* Platón
* Sócrates

### Ligazóns externas 
* *Para Helena* (texto en grego)