Pfizer

**Pfizer, Inc.** () (NYSE: PFE) é unha compañía farmacéutica estadounidense que, despois de varias fusións levadas a cabo con Pharmacia and Upjohn e Parke Davis, é o laboratorio líder mundial no sector farmacéutico. A sociedade ten a súa sede en Nova York.

Pfizer dedícase ao desenvolvemento e fabricación de produtos de atención médica e vacinas. Opera a través dos segmentos Pfizer Innovative Health (enfocado no desenvolvemento e comercialización de medicamentos e vacinas para medicamento interno, oncoloxía, inflamación e inmunoloxía e atención médica ao consumidor) e Pfizer Essential Health (involucrado no desenvolvemento e subministración de xenéricos de marca, produtos inxectables estériles xenéricos, biosimilares e produtos de marca seleccionados, incluídos os anti-infecciosos).

A empresa foi fundada en 1849 polos curmáns Charles Pfizer e Charles F. Erhart, inmigrantes alemáns, instalados en Brooklyn, Nova York. O seu primeiro produto foi a santonina, un tratamento para combater certo tipo de parasito da familia das lombrigas. Grazas ao éxito no mercado farmacéutico da santonina, permitiu que en menos de dez anos Pfizer producise outros produtos químicos e preparacións médicas, destacando: o bórax, o alcanfor e o iodo.

En 1880 comeza a fabricar ácido cítrico, que se converte no seu produto máis importante. En 1942 Pfizer é o primeiro en producir penicilina a escala industrial e en 1950 a terramicina é o primeiro produto que chega ao público baixo o nome de Pfizer. En 1998 lanza ao mercado o Viagra. Ese mesmo ano, a empresa tivo uns beneficios netos de US$11 153 millóns, case a metade do rexistrado no exercicio anterior, cando gañou US$21 308 millóns, debido en parte á perda da patente do Viagra, que xa compite cos xenéricos nos Estados Unidos.

## Historia 
[miniatura|[Charles Pfizer, cofundador da empresa.]]
A compañía Pfizer foi chamada así en honra ao seu fundador Charles Pfizer e ao seu curmán, Charles Erhart, quen eran orixinarios da cidade alemá de Luisburgo en Baden-Wurtemberg. Eles puxeron en marcha un negocio químico chamado Pfizer Charles and Company nun edificio situado na avenida Harrison e a rúa Bartlett en Williamsbourg, Brooklyn, en 1849. Alí foi onde se produciu o medicamento antiparasitario da santonina que foi un éxito de vendas inmediato. Pfizer continuou coa compra de inmobles para ampliar o seu laboratorio e fábrica até utilizar o predio entre a avenida Harrison, a rúa Bartlett, a rúa Gerry e a avenida Flushing, instalacións que foron utilizadas até 2005, cando Pfizer pechou a súa planta orixinal xunto con varias máis. A súa sede central estableceuse en Maiden Lane 81 en Manhattan.

A primeira guerra mundial provocou unha escaseza do citrato de calcio, que Pfizer importaba desde Italia para a fabricación do ácido cítrico, por iso a compañía comezou a buscar unha fonte alternativa de químicos e decatouse dun fungo que fermenta o azucre e a transforma en ácido cítrico, devandita fórmula foi utilizada para comercializar a produción de ácido cítrico a partir de 1919, como resultado de experimentar coa tecnoloxía de fermentación. Estas mesmas habilidades serían as utilizadas na fabricación masiva da penicilina durante a segunda guerra mundial, en resposta ás necesidades do Goberno dos Estados Unidos para tratar aos soldados aliados que se atopaban feridos.

Despois do éxito da produción de penicilina en 1940, este medicamento comezou a ser moi barato e Pfizer tivo poucos beneficios polo seu esforzo, como resultado comezou a buscar novos medicamentos para mellorar os seus ingresos económicos. O posterior descubrimento e consecuente comercialización da Terramicina (oxitetraciclina) en 1950 converteuna dunha compañía química nunha compañía farmacéutica baseada na investigación. Para aumentar os seus esforzos no descubrimento de fármacos por medio de tecnoloxía de fermentación, a compañía creou un programa de síntese química. Ademais, estableceu unha división de saúde animal en 1952, cuns 2,8 km² (700 acres) de granxa e un centro de investigación en Terre Haute (Indiana).

A partir da década de 1950, a compañía comezou a centrarse en produtos biofarmacéuticos de vangarda e, na década de 1990, introduciu unha onda de medicamentos de alto valor para tratar enfermidades crónicas, incluída a terapia cardiovascular Lipitor. Durante as décadas de 1980 e 1990, Pfizer experimentou un crecemento sostido polo descubrimento e a comercialización das drogas: Zoloft, Lipitor, Norvasc, Zithromax, Aricept, Diflucan e o Viagra.

### Século XXI 
Pfizer tivo un importante crecemento debido ás fusións que inclúen ás empresas Warner-Lambert en 2000, Pharmacia en 2003 e con Wyeth en 2009.

En xullo de 2010 informouse que Pfizer estaba a ter éxito na súa batalla contra os fabricantes de medicamentos falsificados mediante a aplicación de xuízos civís en lugar de criminais. Pfizer contratou especialistas en aduanas e estupefacientes de todo o mundo para localizar as falsificacións e reunir probas para perseguir xuízos civís pola violación de marca rexistrada. Desde 2003 a compañía investiu US$3,3 millóns en investigacións e honorarios legais, e recuperáronse uns US$5,1 millóns e outros US$5 millóns atópanse perdidos en xuízos.

### Vacina para a COVID-19 
O **tozinamerán** (nome en clave **BNT162b2**) é unha vacina contra a COVID-19. Pfizer é un dos socios de fabricación do BNT162b2, o candidato á vacina, mentres que BioNTech é o desenvolvedor orixinal da tecnoloxía de vacinas, como é visible no nome da candidata (BNT). É unha vacina de ARN composta de ARNm con nucleósidos modificados que codifican a espícula viral do SARS-CoV-2, virus causal da COVID-19. O ARN atópase encapsulado en nanopartículas lipídicas.

Foi elixida a BNT162b1 fronte a outra variante, a BNT162, para ensaios clínicos de fase II e III, e actualmente está en fase de avaliación a fase III. O 9 de novembro de 2020, a análise provisional dun ensaio de 43 538 participantes na investigación, dos cales 94 foran diagnosticados coa COVID-19, mostrou que a candidata a vacina tiña unha eficacia superior ao 90% na prevención da infección, sete días despois da segunda dose. A vacinación require dúas doses, administradas con tres semanas de diferenza. Os efectos secundarios inclúen dores musculares e febre. Os resultados preliminares non se revisaron independentemente con exactitude e non se publicaron nunha revista médica.

En 2020, o tozinamerán foi aprobada en diferentes países como os Estados Unidos, o Reino Unido, México, O Salvador, Costa Rica, Chile, Panamá...; así como na Unión Europea.

## Controversias 
Os laboratorios Pfizer e as súas subsidiarias foron condenados pola xustiza en varias ocasións:

### Chantix 
O Chantix, a vareniclina que se utiliza para que as persoas deixen de fumar, foi relacionado cun maior risco de infarto, ACV e outros problemas cardiovasculares graves para fumadores que non posúen antecedente cardíaco segundo unha publicación médica canadense da Canadian Medical Association.

O informe baséase en 14 probas clínicas con 8200 pacientes nos que o 1,06% tiveron problemas cardiovasculares graves do 0,82% dos que só tomaron un placebo. En 2010, o produto acumulou vendas por US$755 millóns. A resposta por parte da Administración de Alimentos e Drogas (FDA) estadounidense foi que realizarían probas clínicas para ver as posibles implicacións de risco cardíaco.

### Celebrex 
En 2004 foi a empresa Pfizer quen anunciou que o seu medicamento para a artrite chamado Celebrex demostrou a súa capacidade de duplicar o risco de sufrir ataques cardíacos nunha proba de prevención do cancro que tivo lugar logo de que outra farmacéutica, Merck, retirase do mercado un medicamento ―o Vioxx― por devandita razón.

Ambos os medicamentos pertencen ao grupo de inhibidores selectivos da COX-2, do mesmo xeito que o medicamento da compañía, o Bextra. Un analista da Prudential Equity Group declarou que «sería xusto se nos preguntásemos agora se o Celebrex e o Bextra poderían ser retirados do mercado». Pero Pfizer non demostrou ningunha intención de retirar o medicamento do mercado, menos aínda cando en 2003 obtivo co medicamento ganancias de US$1900 millóns de dólares e uns US$687 millóns ese mesmo ano polo Bextra, sendo ambos os medicamentos lanzados ao mercado en 1999.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Vacina contra a COVID-19

### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial de Pfizer .
* Sitio web oficial de Pfizer  .
* Perfil oficial de Pfizer España en Twitter.
* Canle oficial de Pfizer España en YouTube.