Vía Flaminia

[thumb|right|400 px|Trazado da Vía Flaminia, a ruta morada indica a Vía Flaminia Nova. A ruta laranxa indica a variante que atravesa a parte central das [Marcas e chega ao Adriático en Ancona]]

A **Vía Flaminia** era unha antiga vía romana que conducía desde Roma polos Montes Apeninos ata *Ariminum* (Rimini) na costa do Mar Adriático, e debido a orografía das montañas era a principal opción que tiñan os romanos para viaxar entre Etruria, Lacio, Campania e Val do Po. A sección que atravesa o norte de Roma é onde Constantino o Grande, supostamente, tivo a súa famosa visión do Crismón, o que levou á súa conversión ao cristianismo e á cristianización do Imperio Romano.

Hoxe a mesma ruta, aínda chamada co mesmo nome en gran parte da súa distancia, está paralela ou superposta pola Strada Statale (SS) 3, tamén chamada Strada Regionale (SR) 3 en Lazio e Umbría, e Strada Provinciale (SP) 3 en Marche. Sae de Roma, remonta o Val Tevere ("Val do Tíber") e entra nas montañas no Castello delle Formiche, ascende a Gualdo Tadino, continuando sobre a divisoria do Passo della Scheggia, 575 m. ata Cagli. Desde alí descende polas vías fluviais da vertente oriental entre os Apeninos toscano-emilianos e os Apeninos de Umbría ata Fano na costa e vai cara ao norte, paralelo á estrada A14 cara a Rímini.

Esta ruta, antes conveniente para os cidadáns romanos e outros viaxeiros, agora está congestionada polo intenso tráfico entre o norte de Italia e Roma, a capital. Segue sendo unha estrada rural, mentres que o tráfico cruza por ferrocarril e autoestrada a través de decenas de túneles entre Florencia e Boloña, unha ruta máis curta e directa baixo as dorsais e pasos case inaccesibles.

## Historia
Construída por Gaius Flaminius durante o seu mandato de censor, arredor do 220 a.C. As fontes mencionan frecuentes melloras que se lle fixeron durante o período imperial. Octavio Augusto instituíu unha restauración xeral das estradas de Italia, asignando a supervisión de diferentes rexións a varios senadores do Senado romano. Reservou a Flaminia para si e reconstruíu todas as pontes, excepto a Pons Mulvius, pola que atravesa o Tíber, 3 km. ao norte de Roma (construído por Marcus Aemilius Scaurus,  109 a.C. un Pons Minucius descoñecido. Erixíronse Arcos de triunfo na súa honra na antiga ponte e en *Ariminum*, a última das cales aínda se conserva. Vespasiano construíu un novo túnel polo paso de *Intercisa* (Furlo), no ano 77 d. C., e Traxano, como mostran as inscricións, reparou varias pontes ao longo da estrada. 

Durante o período de expansión romana nos séculos III e II a. C., a Flaminia converteuse, coa ruta marítima, nun eixe principal de transporte polo cal o trigo do val do Po abastecía a Roma e ao centro de Italia. Unha serie de batallas importantes libráronse na Vía Flaminia ou preto, por exemplo en Sentinum (preto do moderno Sassoferrato) e preto de Tadinum (o moderno Gualdo Tadino). A famosa Batalla da Ponte Milvio de Constantino I o Grande tamén ocorreu na estrada, despois do seu soño próximo co Crismón (o que levou á súa conversión e á do Imperio Romano ao cristianismo).

Despois da caída do Imperio Romano occidental, a ruta mantívose en uso, e cando o rei Teodato do Reino Ostrogótico partiu de Rávena cara a Roma cara ao ano 535, unha carta de Casiodoro menciona os traballos realizados para reparar a estrada. Despois de que o emperador Xustiniano invadise Italia, a competencia entre godos e romanos polas fortificacións da estrada provocou unha maior actividade a través dunha ruta que discorreu lixeiramente cara ao norte por Perugia, a antiga Via Amerina etrusca. A conquista lombarda resultou finalmente na ruptura da Vía Flaminia. A finais do século VI a Vía Flaminia cortouse polo establecemento do ducado longobardo de Spoleto, coa fronteira arredor da disputada Narni. No seu lugar estableceuse o 'corredor bizantino', unha nova ruta que unía Roma e Rávena que partía de ambas as cidades pola Vía Flaminia pero que por circunstancias políticas se viu obrigada a pasar por Perugia no canto de Spoleto.

Na Idade Media era coñecida como a *estrada de Rávena*, xa que conducía á entón cidade máis importante de Rávena. Tras o final do Exarcado de Rávena, caeu en desuso durante o período Longobardo, pero reconstruíuse parcialmente na época do Renacemento e continuou tendo importancia militar ata a Era napoleónica e a Segunda Guerra Mundial. Como a *SS3 (Strada Statale 3)* segue sendo unha das principais estradas de Roma á costa adriática.
[left|thumb|A ponte de Narni nunha pintura de 1826 de [Jean-Baptiste-Camille Corot]]

## Ruta antiga
A Vía Flaminia comezaba na Porta Fontinalis, unha porta da Muralla Servia na antiga Roma, na ladeira norte do Outeiro Capitolino. Seguía a Via Lata dende o Campidoglio ata a Porta Flaminia, unha porta da cidade das Murallas Aurelianas, e o Piazzale Flaminio. Esta parte pódese considerar o tramo urbano da Via Flaminia. Despois, a estrada cruza o Tíber na Ponte Milvio. Mentres a Vía Cassia se separaba cara ao norte, a Via Flaminia viraba cara ao leste antes de virar de novo cara ao norte para seguir o Tíber, e continuar ata Saxa Rubra e Prima Porta. Nun outeiro á dereita da Vía Flaminia, un pouco máis aló da Prima Porta, atópanse as ruínas de *Ad Gallinas*, unha vila que pertencía a Livia, a esposa de Octavio Augusto.

Desde alí dirixiase ata *Ocriculum* (Otricoli) e *Narnia* (Narni), onde cruza o Río Nera pola Ponte d'Augusto, a ponte romana máis grande que xamais construída, unha espléndida estrutura de catro arcos á que alude Marcial, un arco dos cales segue en pé. Continua, seguido nun primeiro momento pola estrada moderna cara a *Casuentum* (San Gemini) que pasa por dúas antigas pontes moi ben conservadas, a través de *Carsulae* ata o *Vicus Martis Tudertium* (preto da moderna Massa Martana), logo *Mevania* (Bevagna), e de alí ata *Forum Flaminii* (S. Giovanni Profiamma). Máis tarde, adoptouse unha ruta máis tortuosa desde *Narnia* ata *Forum Flaminii*, aumentando a distancia en 12 millas romanas (18 km) e pasando por *Interamna Nahars* (Terni), *Spoletium* (Spoleto) e *Fulginium* (Foligno) da que diverxeu un ramal a *Perusia* (Perugia).

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Ponte Milvio-side view-antmoose.jpg|Cruzando o Tíber pola Ponte Milvio.
Ficheiro:Jean-Baptiste-Camille Corot 006.jpg|A ponte de Narni cara a Styphon (Corot, 1826).
Ficheiro:Furlo Tunnel North.jpg|A Galería romana de Furlo, 76 d.C.
Ficheiro:Arco di Augusto Fano illuminato.jpg|O Arco de Augusto de Fano, 9 d.C.
Ficheiro:Arco d'Augusto - Rimini.jpg|O Arco de Augusto de Rímini, 27 a.C.

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Bibliografía
### Outros artigos
* Lista de vías romanas

### Ligazóns externas
*1960 Summer Olympics official report.  Volume 1. p.&nbsp;84.
*1960 Summer Olympics official report.  Volume 2, Part 1. p.&nbsp;319.
**The Via Flaminia at LacusCurtius*
*Omnes Viae: Via Flaminia on the Peutinger Map