open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Destiny Chukunyere

**Destiny Chukunyere** M.Q.R. é unha cantante maltesa. Ela gañou o Festival de Eurovisión Júnior 2015 en Sofía, Bulgaria.

## Biografía
Destiny naceu o 19 de xaneiro de 2002. Ela vive en Birkirkara e na actualidade estuda secundaria en Ħamrun. Ten ascendencia nixeriana-maltesa, o seu pai é o ex xogador de fútbol nixeriano Ndubisi Chukunyere mentres que a nai é maltesa.

Destiny comezou a cantar á idade de nove anos. Antes da súa participación no Festival de Eurovisión Júnior, ela participou en varias competicións incluíndo o *Festival Kanzunetta Indipendenza 2014* onde quedou terceira coa canción "Festa t'Ilwien" e gañou o *Asterisk Music Festival* e o *SanRemo Júnior* en Italia.

O 11 de xullo de 2015, Chukunyere gañou a final nacional maltesa no *Mediterranean Conference Centre* na Valeta. Ela representou a Malta no Festival de Eurovisión Júnior 2015, en Sofía, Bulgaria o 21 de novembro de 2015. Chukunyere gañou a final nacional coa canción de Aretha Franklin "Think". O 21 de novembro gañou o festival europeo coa canción "Not My Soul" con 185 puntos, rompendo o récord de puntos conseguido por España no Festival de Eurovisión Júnior 2004 con María Isabel e a súa canción "Antes muerta que sencilla".

O 13 de decembro de 2015, Destiny foi condecorada coa Midalja għall-Qadi tar-Repubblika.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Festival de Eurovisión Júnior 2015
Midalja għall-Qadi tar-Repubblika

A **Midalja għall-Qadi tar-Repubblika** (*Medalla polo Servizo á República*) é unha medalla da República de Malta. A medalla é entregada polo Presidente de Malta, coa aprobación do Primeiro Ministro de Malta, por servizo á República de Malta. O premio é entregado a cidadáns malteses e organizacións, mais tamén pode ser entregado a estranxeiros con méritos recoñecidos. Non máis de dez cidadáns poden recibir a medalla nun ano. Pode ser entregada a título póstumo.

Os premiados coa medallan reciben tamén o título post-nominal M.Q.R.

## Notas
Pietro da Barsegapé

**Pietro da Barsegapé** foi un poeta lombardo do século XIII. Nado en Bascapè arredor do ano 1220 no seo dunha familia de orixe pavesa ou ludigiana, na provincia de Pavia. Crese que morreu preto do ano 1280.

## Traxectoria 
É coñecido por ser o escritor do *Sermon*, unha ópera de carácter didáctico en lingua lombarda. A ópera ten uns 2500 versos e está dividida en tres partes: a creación do mondo, a historia de Cristo e o xuízo universal.
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Texto integral do Sermon .
Nuccio Ordine

**Nuccio Ordine**, nado en Diamante (Calabria) o 18 de xullo de 1958 e finado en Cosenza 10 de xuño de 2023, foi un profesor, filósofo, e escritor italiano, experto no Renacemento e no pensamento de Giordano Bruno. Foi citado como o ensaísta de Italia máis coñecido no mundo e as súas obras tiveron traducións en múltiples linguas.

## Obra 
* ''La cabala dell'asino. Asinità e conoscenza in Giordano Bruno*, Collana Teorie & oggetti, Nápoles, Liguori, 1996.
* *La soglia dell'ombra. Letteratura, filosofia e pittura in Giordano Bruno*, Collana Biblioteca, Venecia, Marsilio, 2003.
* *Contro il Vangelo armato. Giordano Bruno, Ronsard e la religione*, Collana Scienze e idee, Milán, Raffaello Cortina, 2007.
* *Teoria della novella e teoria del riso nel Cinquecento*, Collana Teorie e oggetti della letteratura, Nápoles, Liguori, 2009.
* *A utilidade do inútil. Manifesto*, Milán, Bompiani, 2013.
* *Tre corone per un re. L'impresa di Enrico III e i suoi misteri'', Prefacio de Marc Fumaroli, Collana Saggi, Milán, Bompiani, 2015.

## Recoñecementos 
En 2023, foi galardoado co Premio Princesa de Asturias de Humanidades.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Nuccio Ordine , Ficha no sitio web da Universidade de Calabria. 
*Entrevista a Ordine en RTVE Play, no programa Página Dos.
Illa Sentinela do Norte

A **illa Sentinela do Norte** (en inglés: *North Sentinel Island*) é unha das illas Andaman da Baía de Bengala. Ó norte da illa atópase Andaman do Sur. A meirande parte da illa é bosque. É pequena, arredada dos principais asentamentos da Gran Andaman, arrodeada por arrecifes de corais, e carece de portos naturais.

Un grupo de indíxenas, os sentineleses, viven nesta illa. Estímase que a súa poboación está entre os 50 e os 400 individuos. A poboación enfróntase a ameazas potenciais como o contaxio de enfermidades infecciosas ás cales non teñen inmunidade, así como á violencia de intrusos. O goberno indio declarou a illa enteira, que ten o tamaño de Manhattan, e as augas que a rodean, como zona de exclusión.

En novembro de 2018 foi asasinado un misioneiro estadounidense que se dirixía á illa coa intención de predicar o cristianismo entre os nativos.

## Notas
Pobo sentinelés

O **pobo sentinelés** é un pobo indíxena das illas Andaman, na Baía de Bengala. Habitan na illa Sentinela do Norte. Os sentineleses son unha sociedade cazadora-recoletora que subsiste da caza, a pesca e a recolección de plantas. Non existen evidencias de prácticas agrícolas ou métodos de produción de lume. A súa lingua permanece sen clasificar e non é mutuamente intelixible coa jarawa, os seus veciños máis achegados. Os sentineleses rexeitan calquera contacto con outra xente, e están entre últimos pobos illados que non foron contactados pola civilización moderna.

## Notas
Dialecto de Lugano

[miniatura|dereita|270px|Mapa dialectolóxico da [lingua lombarda. O dialecto de Lugano (Lügan) atópase entre os números 5 e 7.]]
O **dialecto de Lugano** é a variedade de lingua lombarda que se fala na zona de Lugano, ao sur do cantón suízo de Tesino. En realidade pódese considerar un subdialecto a medio camiño do dialecto de Tesino e o dialecto de Como, que forman parte do dialecto lombardo occidental.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*LSI - *Lessico dialettale della Svizzera italiana* - Centro de dialectoloxía e de etnogafía do cantón de Tesino - Bellinzona 2004.
*VSI - *Vocabolario dei dialetti della Svizzera italiana* - Centro de dialectoloxía e de etnogafía do cantón de Tesino - Lugano/ Bellinzona, 1952.
### Ligazóns externas 
*Expresións propias do dialecto de Lugano
Perióstraco

[miniatura|230px|Perióstraco negro, descamado, nunha [cuncha|valva seca da ameixa *Arctica islandica*.]]

O **perióstraco**, (en latín científico *periostracum*; plural *periostraca*), é a capa máis externa da cuncha dos moluscos e dos braquiópodos. É unha película de espesor variábel, composta unicamente de materia orgánica.

Trátase dunha delgada capa orgánica ou "pel". Nos moluscos está presente principalmente en caracois e ameixas, é dicir, en gasterópodos e bivalvos, pero tamén se encontra nalgúns cefalópodos *Allonautilus scrobiculatus*. O perióstraco é parte integral da cuncha, xunto coas outras capas dela.

É visíbel como a capa externa da cuncha de moitas especies de moluscos de hábitats de auga doce, mariños e terrestres.

## Etimoloxía 
O termo *perióstraco* está formado polos elementos do latín científico *peri-*, calco do grego antigo περι- *peri-*, do adverbio περί *perí*, 'ao redor de', e *-ostracum*, neutro tirado do grego antigo ὄστρακον ‎*óstracon*, 'vasilla de barro', 'anaco dunha vasilla rota'; e tamén 'cuncha'. (O termo *óstracum*, nos dous primeiros significados, úsase en arqueoloxía; no terceiro, en malacoloxía).

## Nos moluscos 
[miniatura|230px|No [gasterópodo *Distorsio ventricosa* o perióstraco é claramente visíbel.]]
O perióstraco dos moluscos está formado por polisacáridos e unha proteína, a conquiolina, que son segregadas polo manto. Adoita ser de cor amarela ou parda, ás veces negra nalgunhas especies. En xeral, é dunha cor diferente da capa subxacente. Está comunmente ausente nunha parte da cuncha, en particular nas zonas máis antigas, polo que se ven as partes acabadas de sintetizar.

## Nos braquiópodos 
Nos braquiópodos o perióstraco está formado por quitina, e é segregado por células situadas no bordo do manto. Estas células son empuxadas cara á parte periférica do manto por células novas e, daquela, segregan a parte mineral da valva.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Brusca, R. C. & Brusca, G. J. (2005): *Invertebrados*, 2ª ed. Madrid: McGraw-Hill Interamericana de España. ISBN 0-87893-097-3.

### Outros artigos 
* Cuncha
A Saucerful of Secrets

***A Saucerful of Secrets*** é o nome do segundo álbum de estudio do grupo británico de música rock Pink Floyd, considerado un dos primeiros discos de rock progresivo. Este é un disco de transición, marcado pola enfermidade mental e posterior saída do grupo de Syd Barrett e a entrada do novo integrante en xaneiro de 1968, David Gilmour, sendo este o único disco de Pink Floyd no que participan os cinco integrantes.

Está composto na súa maioría con temas sobrantes do seu primeiro álbum, *The Piper at the Gates of Dawn*, complementados con outras rarezas. Barrett contribuíu nas sesións de gravación ata que o seu estado mental o permitiu, deixando a banda o 6 de abril de 1968. Barrett aparecu nos temas "Remember a Day", "Jugband Blues" e "Set the Controls for the Heart of the Sun". Esta última é a única canción onde onde saen os cinco membros da banda.

Tivo críticas mixtas por parte dos expertos musicais, obtendo un 3'5/5 no portal web de música Allmusic.

## Listaxe de cancións 
## Notas
San Breixo, Lamas de Moreira, A Fonsagrada

**San Breixo** é un lugar da parroquia de Lamas de Moreira, no concello lugués da Fonsagrada, na comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE, en 2015 tiña 8 habitantes (5 homes e 3 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Lamas de Moreira 
### Parroquias da Fonsagrada 
## Notas
Canaán

**Canaán** (en fenicio 𐤊‏𐤍‏𐤏‏𐤍‏, *knʕn*; en , *kanaʕan*; en árabe کنعان, *kanaʕān*; en grego Χαναάν, *Khanaán*) é a denominación antiga dunha rexión de Asia Occidental, situada entre o mar Mediterráneo e o río Xordán e que abrangue parte da franxa sirio-fenicia coñecida tamén coma o Crecente fértil. En 2016 correspóndese co Estado de Israel, a Franxa de Gaza e Cisxordania, xunto coa zona occidental de Xordania e algúns puntos de Siria e o Líbano. As súas estremas comportarían dende a antiga Gaza ao Sur, deica a foz do río Orontes ao Norte, englobando todas as terras non desérticas do interior, até unha profundidade duns 150&nbsp;km dende a beiramar Mediterránea, deica algúns quilómetros máis aló da ribeira oriental do río Xordán.

## Uso do termo 
O marco temporal para a utilización do termo **Canaán** adoita estar comprendido dende o ano 3000&nbsp;a.&nbsp;C. até que os romanos, durante a súa extensa dominación, mudáronlle o nome polo de Palestina como represalia inmediata contra os hebreos tras sufocar a súa rebelión dos anos 132 a 135.

Canaán era o nome do fillo de Cam, e neto de Noé. Canaán recibiría a maldición de seu avó cando Cam, seu pai, viu a Noé bébedo e espido.

No *Dicionario hebreo Strong*, «cananeo» recibe o significado de ‘mercador’, ‘comerciante’. «Cananeo» chega a ser símbolo de ‘mercador’ (véxase *Proverbios* 31:24 e *Xob* 41:6).

O pobo cananeo era adorador de deuses tales como El (Dagan), Baal e Asera, e iso implicaba un xeito de vida repudiada polos hebreos, o que pode verse nas prohibicións do Antigo Testamento sobre render culto a ditos deuses, especialmente a Asera.

Existen outras denominacións para se referir á mesma rexión, ou partes dela, porén asociadas ás mesmas entidades xeográficas e históricas, tales como Terra de Israel, Xudá, Fenicia, Aram, Siria, etcétera. Tamén eran cananeos os fenicios e importantes cidades que fundaron no Mediterráneo occidental, como o caso de Cartago.

A *Biblia* , nos evanxeos de Mateu e Marcos, salienta a Simón o Cananeo, refiríndose ao apóstolo Simón (tamén coñecido coma «o celote»), un dos 12 discípulos directos de Xesús Cisto.

## Historia e cultura 
Canaán é unha zona cunha longa historia, que remonta a súa ocupación ás fases neolíticas máis cedas, con importantes asentamentos ao longo do tempo, coma Xericó, Ugarit, Xerusalén, iro, Sidón, Biblos, Damasco ou Gaza. Foi habitada por pobos moi diversos, como amorreos, xebuseos, hicsos, filisteos, fenicios, arameos, hebreos que por último, conquistaron a varios destes pobos para tomar posesión desta terra.

Canaán salienta pola súa cultura escrita e maila súa literatura. Nas escavacións téñense achado documentos, practicamente contemporáneos, escritos en exipcio, acadio, e dialectos semitas cananeos en distintos sistemas de escritura. Estes últimos procedementos caracterízanse por simplificar os complexos métodos estranxeiros, o xeroglífico exipcio e o silábico cuneiforme que teñen un e dous milleiros de signos, respectivamente, e con frecuencia diversas lecturas para un signo. A primeira simplificación no silabario de Biblos, que totaliza un centenar aproximado de signos diferentes.

## Notas
Campo Municipal de Fútbol Platas Reinoso

O **Campo Municipal de Fútbol Platas Reinoso** é unha instalación destinada á práctica do fútbol situada nas proximidades da vila e parroquia de Baio. O seu propietario é o Concello de Zas e nel xoga os seus partidos como local o Club Deportivo Baio.

O seu terreo de xogo é de herba artificial desde 2008, de 105 x 65 metros, e conta cunha bancada cuberta sendo a capacidade total duns 1.500 espectadores.

## Historia 
Antonio Platas Reinoso foi un mestre da vila de Baio represaliado durante o franquismo, que foi quen de sobrevivir e criar os seus fillos grazas á axuda dos veciños.

Inaugurouse o 24 de agosto de 1990, sendo alcalde Ramón Lois Ordóñez, cun encontro entre o RC Deportivo da Coruña e o Bergantiños FC que o conxunto herculino, dirixido por Arsenio Iglesias, gañou por 3 a 1 grazas á presenza dalgúns dos xogadores máis salientábeis do momento como eran Fran, Yosu, Kanatlarosvki, Stojadinović ou Uralde.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
El Practicante Galaico

***El Practicante Galaico*** foi un periódico editado en Ferrol entre 1926 e 1930.

## Historia e características 
Subtitulado *Órgano defensor de la clase en general y en particular de los intereses profesionales en Galicia*, apareceu en 1926 editado polo Colegio de Practicantes de Ferrol. Estaba dirixido por Manuel Fernández Vizoso e o administrador era Andrés Regueira. Entre os seus colaboradores figuoru Pedro Guimarey Filgueira.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Cesión de fondos de Jaime López Fernández á Hemeroteca do Ateneo Ferrolán
Deportienda

[250px|miniatura|Vista da Deportienda do [estadio de Riazor.]]
A **Deportienda** é a tenda oficial do Deportivo da Coruña, onde se venden os seus produtos oficiais. Actualmente hai tres tendas, na cidade da Coruña, ademais da tenda en liña.

## Historia 
O 5 de maio de 2000 estreouse a páxina web da Deportienda, dende a que se podían comprar os seus produtos de maneira online.

A primeira Deportienda inaugurouse o 7 de agosto de 2001 nos novos locais comerciais resultantes das obras de ampliación na bancada de Tribuna do Estadio Municipal de Riazor. Accédese a ela dende a rúa de Manuel Murguía, na cidade da Coruña.

O 21 de agosto de 2014 inaugurouse a segunda tenda, no centro comercial Marineda City, tamén na cidade da Coruña. Ten unha superficie de máis de 100 metros cadrados.

O 31 de maio de 2019 o club abriu a súa terceira tenda, na céntrica rúa Real da Coruña, dun tamaño menor que as outras dúas tendas oficiais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial da Deportienda
Asterismo (tipografía)

O **asterismo** é un signo tipográfico formado por tres asteriscos dispostos nos vértices dun triángulo equilátero imaxinario (⁂).

O seu nome provén do léxico da astronomía, no que o termo asterismo indica un grupo de polo menos tres estrelas que aparentemente forman unha figura.

## Uso 
Empregábase para sinalar unha ruptura no texto, indicar o comezo dun parágrafo, separar os subcapítulos nun libro, ou para chamar a atención sobre unha pasaxe.

Hoxe en día é un signo de raro uso e é substituído ás veces por tres ou máis asteriscos ou puntos consecutivos. A súa función tamén a pode facer un interliñado maior entre os parágrafos.

O seu código en Unicode é U+2042. Non debe confundirse co signo lóxico composto por tres puntos ∴ (carácter U+2234 de Unicode), que indica conclusión.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Asterisco
Santiago, mar de pedra

***Santiago, mar de pedra*** é o décimo álbum de estudio (e décimo segundo na discografía) do cantante de folk galego Suso Vaamonde. Foi publicado en 1997 baixo o selo Produccións Trebón.

Trátase dun disco dedicado á capital de Galiza, con composicións dos poetas Avelino Abuín de Tembra, Aquilino Iglesia Alvariño, Álvarez Blázquez, Celso Emilio Ferreiro, Xosé Díaz Jácome, Xosé Antón Neira Cruz, Ramón Cabanillas, Manuel Fabeiro Gómez, Eusebio Lorenzo Baleirón e Bernardino Graña.

## Lista de cancións
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina sobre Suso Vaamonde
*Páxina sobre Suso Vaamonde
Marshall Meyer

**Marshall Theodore Meyer**, nado en Brooklyn (Nova York) o 25 de marzo de 1930 e finado en Nova York o 29 de decembro de 1993, foi un rabino conservador estadounidense e activista dun renome internacional dos dereitos humanos.

## Traxectoria
Estudou na Universidade de Dartmouth graduándose no 1952. No 1958 recibiu a súa ordenación rabínica. Recibiu ademais o seu doutoramento en filosofía da relixión na Universidade de Columbia e na Union Theological Seminary.

Marshall T. Meyer viviu 25 anos na Arxentina, onde fundou o Instituto Superior de Estudos Relixiosos, na revista *Majzor*, e fundou o Seminario Rabínico Latinoamericano, o máis importante de América Latina, a partir do cal a saída que leva rabinos de toda a rexión. Foi ademais o líder da máis importante transformación cultural dos xudeus do continente no século XX e fundou máis de vinte comunidades xudaicas na Arxentina, como na *Comunidad Bet El* na cidade de Buenos Aires. Nele decenas de rabinos servir as comunidades da lingua castelá de América Latina e do resto do mundo son ordenados. Desde a súa creación ata 2009, 83 rabinos, incluíndo 8 mulleres rabinas, foron encomendados polo Seminario, rabinos e rabínicas traballando nas diferentes comunidades da Arxentina, Uruguai, Chile, Perú, Brasil, Colombia, Porto Rico, Venezuela, México, Paraguai, Bolivia, República Dominicana, O Salvador e os Estados Unidos de América.

Cando ligado á vida democrática conforma parte da Comisión Nacional sobre a Desaparición de Persoas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
**Encyclopaedia Judaica*, volumen 5. p.&nbsp;1760. ISBN 9780028659336.
*Weil, Adolfo. *Orígenes del judaísmo conservador en la Argentina*. Ediciones Seminario Rabínico Latinoamericano. 
*Kreiman Brill, Angel. *Historia de las sinagogas argentinas*. 
*Beatriz Gurevich (2005). «After the AMIA bombing». *The Jewish Diaspora In Latin America And The Caribbean: Fragments Of Memory*. Sussex Academic Press. ISBN 1-84519-061-0. 
*Luis Roniger y Mario Sznajder (1999). «Oblivion and Memory». *The Legacy of Human-Rights Violations in the Southern Cone: Argentina, Chile and Uruguay*, pp.&nbsp;197. Nova York, Oxford University Press. ISBN 978-019-829-615-7. 

### Ligazóns externas 
*Fondo Marshall Meyer en Memoria Abierta
A Bardanca

O topónimo **A Bardanca** pode referirse a:

;En Galiza
***A Bardanca**, lugar da parroquia de Sísamo, no concello de Carballo;
***A Bardanca**, lugar da parroquia de Anllóns, no concello de Ponteceso.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Bardancos**, lugar da parroquia de Triabá, no concello de Castro de Rei.
Malaria das aves

A **malaria das aves** ou malaria aviaria é unha enfermidade parasitaria das aves, xeralmente causada polo protozoo ***Plasmodium relictum*** (ver a súa clasificación no cadro taxonómico).

## Etioloxía 
A malaria das aves está causada fundamentalmente pola especie de protozoos *Plasmodium relictum*, que infecta as aves en todas as partes do mundo agás a Antártica. Non obstante, hai outras especies de *Plasmodium* que en raros casos poden tamén infectar ás aves, como *Plasmodium anasum* e *Plasmodium gallinaceum*, pero estas teñen normalmente menos importancia para a industria da avicultura. A enfermidade está distribuída mundialmente, con algunhas importantes excepcións. Xeralmente, non mata as aves, pero en áreas onde a malaria das aves é de nova introdución, como as illas Hawai, pode ter resultados devastadores para as aves que perderon a súa resistencia evolutiva co tempo e o illamento.

En Hawai o vector é o mosquito *Culex quinquefasciatus*, que foi introducido nas illas en 1826. Desde entón, a malaria das aves e a varíola das aves devastaron as poboacións de aves nativas, causando moitas extincións, ata o punto que Hawai é a parte do mundo no que se rexistraron máis extincións de aves, e a doenza ameaza a existencia de todas.

## Proceso da doenza e epidemioloxía 
O *Plasmodium relictum* reprodúcese nos eritrocitos. Se a carga de parasitos é suficientemente alta, as aves empezan a perder eritrocitos, o que lles causa anemia (USDI e USGS 2005). Como estas células son esenciais para transportar o oxíxeno polo corpo, a perda destas células pode orixinar unha progresiva debilidade e, finalmente, a morte (USDI e USGS 2005). Unhas especies de aves son máis susceptibles á malaria que outras.

A incidencia desta doenza case triplicou nos últimos 70 anos. Foron notablemente afectados os pardais comúns (*Passer domesticus*), ferreiriños abelleiros (*Parus major*), e papuxas das amoras (*Sylvia atricapilla*). Antes de 1990, cando as temperaturas globais eran máis frías que agora, menos do 10% dos pardais estaban infectados de malaria. Porén, en anos recentes, esta cifra incrementouse ata case o 30%. Igualmente, desde 1995, a porcentaxe de papuxas das amoras infectadas de malaria subiu do 3 ao 15%. Outro exemplo, é a avelaiona (*Strix aluco*) no Reino Unido no que a incidencia da malaria subiu do 2 ou 3% ao 60%.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*http://www.issg.org/database/species/ecology.asp?si=39&fr=1&sts=(http://www.issg.org/database/species/ecology.asp?si=39&fr=1&sts=)
Demografía de Colombia

[miniatura|300px|Mapa de Colombia onde se amosan os seus departamentos por poboación no 2012 segundo estimacións do [Departamento Administrativo Nacional de Estatística|DANE.]]
A poboación de Colombia concéntrase nas áreas andinas e na costa do Atlántico, onde se aprecian os núcleos demográficos da sabana de Bogotá, conformado por Bogotá e Soacha, do val de Aburrá, que abrangue a Medellín, Bello e Itagüí, do Valle del Cauca, composto por Cali e Palmira. O mesmo que as cidades da Costa Atlántica, Cartaxena, Barranquilla e Santa Marta. Ó igual que os centros demográficos de Bucaramanga e Cúcuta na zona dos Santanderes, o Eixo cafeteiro, Huila e Tolima.

En canto á súa demografía, Colombia caracterízase por ser o terceiro país máis poboado en Latinoamérica despois do Brasil e México. Experimentou un rápido crecemento de poboación como moitos países da rexión, cun lixeiro descenso nas últimas décadas. Arrededor de 3 millóns de colombianos viven fóra do país por mor do conflito armado. Porén, grazas a melloras económicas dende a década dos 2000, nos centros urbanos melloráronse os estándares de vida.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pobos indíxenas de Colombia
Esaú

[thumb|300px|*"Nacemento de Esaú e [Xacob"*, obra de Benjamin West.]]
Na Xénese, **Esaú** ou **Edom** (en hebraico: עֵשָׂו בן-יִצְחָק *Ēśāw ben Yishāq*) era o fillo de Isaac e mais Rebeca. Foi o primeiro en nacer, e xemelgo de Xacob.

Era máis afeccionado á caza ca seu irmán, de xeito que era máis querido polo seu pai, aínda que a nai devecía por Xacob. Cando os xemelgos tiñan quince anos, aconteceu que Esaú chegou de cazar famento e vendeu a primoxenitura a Xacob por un prato de lentellas. Segundo o xudaísmo, aquel día, Esaú estaba canso porque cometera tres pecados capitais (asasinato, adulterio e idolatría); ademais, o mesmo día finou Abraham.

Moitos anos despois, o día no que seu pai quería beicer ao seu irmán, vaino suplantar disfrazándose con pelica de cabra que lle cubría os brazos para simular a vilosidade de Esaú (o seu pai, Isaac, xa non tiña a vista moi ben).

Cando lle pediu que o beicese, o seu pai díxolle que xa non se podía botar atrás, mais lle vai dir que, unha vez que el estivese morto, non matase a seu irmán. De todos os xeitos, Xacob marchou da casa e foise a vivir a Mesopotamia, á casa do seu titío Labán, irmán da súa nai, Rebeca.

Cando Esaú chegou aos corenta anos, tomou por muller á hivita Aholibamah, filla de Beerí, coa que ten tres fillos:
* Xenix ou Ieúix
* Xalam ou Ia'alam
* Corah

Uniuse tamén coa hitita Adá, filla de Elón, coa que tivo un fillo:
*Elifaz

Isto foi moi decepcionante para Isaac e mais Rebeca, que vían coma o seu sangue e as súas tradicións mesturábanse con outras foráneas. A relación das dúas mozas coa súa sogra Rebeca non foi doada. Por iso mesmo colleu coma terceira dona a Mahalat, filla do seu titío Ismael, que lle deu un fillo:
*Reuel

Pouco antes de morrer seu pai, Xacob volveu á casa coas súas esposas. Chegou tal bo momento, que Esaú e Xacob se perdoaron mutuamente. Despois do soterramento do pai, Esaú instalouse en Edom, onde os seus fillos foron os xefes das tribos edomitas.

Segundo o Libro de Jasher, foi asasinado por Sem, fillo de Noé, devanceiro seu. Pola contra, no Libro dos Xubileus nárrase que finou durante unha batalla entre Xacob e os seus fillos contra Esaú e os seus.
Sem

miniatura|Sem, Cam e Xafet
**Sem** (árabe:  *Sām*; hebraico שֵׁם **Shem**, Šēm ; literalmente *nome*; *renome* e por extensión prosperidade, sona) foi un dos tres fillos de Noé e irmán máis vello de Cam e Xafet. Salvouse do Diluvio xunto aos seus irmáns e o seu pai, que á hora do Gran Diluvio tiña 600 anos.

Os xudeus considérano unha figura histórica, do cal eles mesmos serían descendentes, igual que moitos outros pobos, por exemplo os árabes.

O que se mencione primeiro a Sem, en Xénese 5:32, non é en si mesmo unha indicación definitiva de que fose o primoxénito de Noé. Cando Sem procreou ao seu fillo Arfaxad, tiña 100 anos de idade e isto ocorreu 2 anos despois do Diluvio. Se o Diluvio foi no ano 600 da vida de Noé, entón Sem tiña 98 anos de idade e polo tanto, Xafet foi o primeiro. En Xénese 10:21 lese: “Tamén lle naceron fillos a Sem, pai de todos os fillos de Heber e irmán máis vello de Xafet.” Esta é a tradución que adoita darse na versión Reina-Valera (edición de 1909); con todo, ao verter directamente do hebreo ao español (e de aí ao galego), o cal é sostido polos xudeus e hebraístas, nese verso realmente lese: “E a Sem nacéronlle [fillos] tamén a el, [que era] pai de todos os fillos de Éber, e irmán de Xafet, o máis vello.” Isto confirma que Xafet era o maior.

Outro fillo de Sem foi Elam ―en Xénese 5:32 e 10:22― que lendariamente puido ser o fundador do reino de Elam.

Disque as culturas semíticas son as provenientes dos descendentes de Sem.

É mencionado en Xénese 5:32, 6:10; 7:13; 9:18,23,26-27; 10; 11:10; tamén en 1 Crónicas 1:4 e no Evanxeo segundo Lucas 3:36

## Notas
Caín

Segundo a *Xénese* (o primeiro libro da *Biblia*) **Caín** foi o primoxénito de Adán e Eva, o primeiro ser humano nado fóra do Paraíso e o primeiro fundador dun asentamento humano.

## Na Biblia 
Segundo a *Biblia*, Adán e Eva concibiron a Caín despois de ser desterrados do Paraíso por Deus por mor a que desobedeceran a súa orde de non comer da Árbore da Ciencia do Ben e o Mal. Despois de Caín,  concibiron a outro home, o seu irmán Abel.

Caín dedicouse á agricultura, mentres que o seu irmán, máis novo, ao pastoreo. Segundo o relato bíblico estes irmáns presentaron os seus sacrificios a Deus nos seus respectivos altares;  ao velos, Deus preferiu a ofrenda de Abel (dos primoxénitos das súas ovellas) antes que a de Caín (os froitos da terra), quen toleou de celos e matou o seu irmán. Ao ser interrogado por Deus sobor do paradoiro do seu irmán, Caín responde «Seica son eu o custodio do meu irmán?». Sabendo Deus o que ocorrera, castigou a Caín condenándoo a vagar pola terra, porén colocoulle unha marca particular para preservar a súa vida ante os habitantes da terra. Na súa peregrinación Caín chegou á terra de Nod onde edificou a primeira cidade á cal chamou Enoc, polo nome do seu fillo.

## Nomes 
Caín e Abel son traducións dos nomes hebraicos קַיִן / קָיִן e הֶבֶל / הָבֶל,respectivamente. Na transliteración moderna do hebraico estándar, escríbense Qáyin e Hével (ou Hável), mentres que en hebraico tiberiano escríbense Qáyin (ou Qāyin) e Héḇo (ou Hāḇo). O Corán fala de Caín ( Qâbîl) e de Abel ( Hâbîl) como “os fillos de Adán”. Sería a tradición posterior a que introduciría os seus nomes propios. Dedícalles apena seis versículos (5,27-32), onde narra o fratricidio referido pola Biblia.

miniatura|esquerda|Caín asasina a Abel (pintura do século XV).

## Literatura 
Manuel Vicent escribiu a novela *Balada de Caín* que recibiu o Premio Nadal en 1986. Nesta obra Caín é narrador e protagonista.

O autor portugués, José Saramago, escribiu unha novela narrando a historia de Caín desde a súa perspectiva persoal de como sucederon os feitos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Xénese
* Paraíso terreal
* Pentateuco
* Biblia
* Abel
Parque Nacional do Golfo de Orosei e do Gennargentu

O **Parque Nacional do Golfo de Orosei e do Gennargentu** atópase na illa italiana de Sardeña.

## Características 
O parque sitúase no leste da illa, ó redor do monte *Gennargentu* de 1.829 metros e estendéndose ata o litoral. Sendo o límite do parque contiguo á vila de Fonni. O hábitat é variado: dende a alta montaña ata os vales onde predominan os bosques mediterráneos, pasando polos areais e zonas litorais.

## Flora e Fauna 
As aciñeiras, os érbedos e a uz branca son as especies vexetais máis habituais. Entre os mamíferos salientan o muflón, que conta cunha boa poboación no parque. Importante presenza de aves, coma a gaivota de Audouin ou as aves de presa. Entre as cales pódense atopar a aguia real, o falcón da raíña, a aguia perdiceira ou o azor.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Parques Nacionales y Reservas Naturales de Europa meridional. Francisco Santolalla Fragero. Editorial Blume. ISBN 84-89396-47-7 
### Ligazóns externas 
* Web do parque
MIR (homónimos)

O termo **MIR** pódese referir a:
* **Mir**, estación espacial rusa.
* **Mir**, serie de batiscafos rusos.
* **Mir**, localidade de Belarús.
* **Mir**, un servidor gráfico para Linux.
* **Editorial Mir**, editorial soviética de publicacións técnicas.
* **Mir-1B**, lente soviético para cámaras fotográficas.
* **Médico Interno Residente**
* **Exame MIR**, exame de acceso para ser Médico Interno Residente.
* **MIR**, unha serie de Telecinco ambientada nun hospital.
Colexio Oficial de Médicos de Pontevedra

O **Ilustre Colexio Oficial de Médicos de Pontevedra** (coñecido tamén coas siglas **CMPONT**) é unha corporación de carácter profesional de dereito público que foi constituída en Pontevedra o 15 de outubro de 1898. Está integrada na Organización Médica Colexial de España (OMC). Ten dúas sedes, unha na cidade de Pontevedra e outra en Vigo.

## Xunta directiva
O organigrama da xunta directiva está formada, en 2016, polos seguintes membros:
* **Presidente:** Luis María Campos Villarino
* **Vicepresidente primeiro:** Isidro J. Lago Barreiro
* **Vicepresidente segundo:** Manuel Rodríguez Piñeiro
* **Vicepresidente terceiro:** Jaime Gonzálvez Rey
* **Vicepresidente cuarto:** Jorge Nogueira Dios
* **Secretario Xeral:** Pedro Silva Arochena
* **Tesoureira:** María Concepción Almansa

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Medicina
Ján Hirka

**Ján Hirka**, nado o 16 de novembro de 1923 en Abranovce (Checoslovaquia) e finado o 10 de abril de 2014 en Prešov (Eslovaquia), foi un eclesiástico grecocatólico eslovaco, bispo de Prešov entre 1989 e 2002.
## Traxectoria 
Estudou na Academia Greco-Católica de Teoloxía de Prešov, e posteriormente na Facultade de Teoloxía da Universidade Carolina de Praga, graduándose en 1949. mais non foi até o 21 de decembro de 1989 que foi nomeado bispo. Recibiu a consagración episcopal o 17 de febreiro de 1990

Retirouse o 11 de decembro de 2002. Finou en Prešov o 10 de abril de 2014.

## Premios e distincións 
En 1998 foi galardoado coa Orde de Andrej Hlinka polo presidente de Eslovaquia.
## Notas
Miopsinos

miniatura|240px|Ollo dunha lura que mostra a córnea e a falta da pálpebra secundaria.
A dos **miopsinos** (*Myopsina*) é, para algúns autores, unha suborde de moluscos cefalópodos coleoideos decabraquios da orde dos téutidos.

A suborde comprede dúa familias, a dos australitéutidos (*Australiteuthidae*), monotípica, e a dos lolixínidos (*Loliginidae*), que comprende unhas 50 especies moi diversas e das que moitas son comercialmente moi importantes.

Porén outros taxónomos, como os do WoRMS, consideran este grupo como unha orde da orde dos decapodiformes (a dos miópsidos), debido a que se demostrou que 
*Teuthida* é un *nomen dubium*, que inclúe [*Myopsida* + *Oegopsida*], pero non está demostrado que formen un clado.

## Características 
Un bo número de características morfolóxicas distingue aos membros dos miopsinos dos dos seu grupo irmán, os egopsinos. Algunhas das diferenzas máis obvias encóntranse na estrutura dos ollos: nos dos miópsidos falta unha pálpebra secundaria e, en cambio, están cubertos por unha membrana córnea transparente, a abertura da cal se reduce a un microscópico poro anterior na maioría das especies. Os seus brazos ou tentáculos presentan ventosas simples (non teñen ganchos), e con ventosas adicionais xeralmente situadas nos lóbulos bucalis. A porción anterior dos tentáculos carece dun aparato de peche e prenentan unha bolsa tentacular na cabeza. O embude non ten músculos adutores laterais. Presentan unha cuncha interna en forma de *pluma* ou *espada*, ben desenvolvida, que está situada dorsalmente no manto e se estende por case toda a súa lonxitude. En contraste cos egópsidos, as femias posúen glándulas nidamentais accesorias ademais das principais; porén, carecen do oviduto dereito.

Os miopsinos habitan en augas costeiras de todo o mundo. Son demersais e xeralmente aliméntanse no fondo ou preto del.

### Familias 
A suborde dos *Myopsina* comprende as dúas familias seguintes:
* Familia *Australiteuthidae* C. C. Lu, 2005
* Familia ''Loliginidae Lesueur, 1821

## Notas
Benjamín Prado

**Benjamín Prado**, nado en Madrid o 13 de xullo de 1961, é un novelista, ensaísta e poeta español.

## Traxectoria 
Foi distinguido con diversos galardóns, entre os cales se atopan o premio Hiperión, o premio Internacional de Poesía Ciudad de Melilla, o premio Andalucía de Novela e o premio Generación del 27. A súa obra foi traducida a numerosas linguas, como o inglés, o francés, alemán, italiano, dinamarqués, grego...

## Obra 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial do escritor 
*Perfil oficial no Twitter.
Ramón Ríos Sordo

**Ramón Ríos Sordo**, nado en Ferrol e finado na mesma cidade o 17 de agosto de 1936, foi un político galego.

## Traxectoria 
Maquinista naval retirado, veciño de Mugardos. Masón, militante do Partido Republicano Radical Socialista e despois de Izquierda Republicana, foi tenente de alcalde de Mugardos. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e asasinado en Ferrol o 17 de agosto de 1936.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
El Gráfico

***El Gráfico*** foi un diario editado en Ferrol en 1932.
## Historia e características 
Editado pola CNT de Ferrol a resultas dunha folga dos tipógrafos de *El Correo Gallego*, apareceu o 1 de maio de 1932. Imprimíase nos obradoiros de La Artística. O seu director era Nicolás García Pereyra. Constaba de 4 páxinas. Entre os seus colaboradores figuraban Mario Rico, Antonio Figueira Vieytes, Pedro Guimarey e Matías Usero. Tivo unha existencia de apenas dous meses.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Pedro Guimarey Filgueiras
Téutidos

[miniatura|*[Architeuthis dux*]]
[miniatura|*[Bathyteuthis abyssicola*]]
[miniatura|*[Grimalditeuthis bonplandi*]]
[miniatura|*[Mastigoteuthis flammea*]]
A dos **téutidos** (*Teuthida*) é, para moitos autores, unha orde de moluscos cefalópodos coleoideos da superorde dos decabraquios.

Porén outros autores, como os do WoRMS, non consideran válido este grupo, debido a que se demostrou que 
*Teuthida* é un *nomen dubium*, que inclúe [*Myopsida* + *Oegopsida*], pero non está demostrado que estes formen un clado.

A orde comprende unhas 304 especies.

## Clasificación 
A orde dos téutidos foi descrita en 1916 polo zoólogo e paleontólogo suízo Adolf Naef.
** Familia *Australiteuthidae* C. C. Lu, 2005
** Familia *Loliginidae*  Lesueur, 1821
* Suborde *Oegopsina* 
** Familia *Ancistrocheiridae* Pfeffer, 1912
** Familia *Architeuthidae* Pfeffer, 1900
** Familia *Batoteuthidae* Young & Roper, 1968
** Familia *Brachioteuthidae* Pfeffer, 1908
** Familia *Chiroteuthidae* Gray, 1849
** Familia *Cranchiidae* Prosch, 1849
** Familia *Cycloteuthidae* Naef, 1923
** Familia *Enoploteuthidae* Pfeffer, 1900
** Familia *Gonatidae* Hoyle, 1886
** Familia *Histioteuthidae* Verrill, 1881
** Familia *Joubiniteuthidae* Naef, 1922
** Familia *Lepidoteuthidae* Naef, 1912
** Familia *Lycoteuthidae* Pfeffer, 1908
** Familia *Magnapinnidae* Vecchione & Young, 1998
** Familia *Mastigoteuthidae* Verrill, 1881
** Familia *Neoteuthidae* Naef, 1921
** Familia *Octopoteuthidae* Berry, 1912
** Familia *Ommastrephidae* Steenstrup, 1857
** Familia *Onychoteuthidae* Gray, 1847
** Familia *Pholidoteuthidae* Adam, 1950
** Familia *Promachoteuthidae* Naef, 1912
** Familia *Psychroteuthidae* Thiele, 1920
** Familia *Pyroteuthidae* Pfeffer, 1912
** Familia *Thysanoteuthidae* Keferstein, 1866

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Felley, J., Vecchione, M., Roper, C. F. E., Sweeney, M. & Christensen, T. (2001-2003): *Current Classification of Recent Cephalopoda*. National Museum of Natural History: Department of Systematic Biology: Invertebrate Zoology: Cephalopods 
* Hanlon, Roger T. & John B. Messenger (1996): *Cephalopod Behaviour*. Cambridge University Press. ISBN 0-521-42083-0.
* Nixon, Marion & John Z. Young (2003): *The brains and lives of Cephalopods*. Oxford University Press. ISBN 0-19-852761-6.
* Nancy A. Voss, Michael Vecchione, Ronald B. Toll and Michael J. Sweeney (1998): *Systematics and Biogeography of Cephalopods, vol. I*. Smithsonian Contributions to Zoology.
* Nancy A. Voss, Michael Vecchione, Ronald B. Toll and Michael J. Sweeney (1998): *Systematics and Biogeography of Cephalopods, vol. II*. Smithsonian Contributions to Zoology.

### Outros artigos 
* Cefalópodos
* Coleoideos
* Miopsinos
* Egópsidos

### Ligazóns externas 
* Teuthida na ADW .
* Teuthida na EOL .
* Calamares (Orden Teuthida) en Naturalista . 
* Colossal Squid at the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa  .
* Live Giant Squid Photographed for First Time. Revista *Scientific American* .
* Cephalopd page  .
* Vídeo
Okuje

**Okuje** é un *naselje* preto da cidade de Zagreb, preto de Velika Gorica, na República de Croacia.

## Poboación
Segundo o censo de 2011 Okije ten 467 habitantes, distribuídos en 125 residencias.

## Composición étnica
No censo do ano 1991 a aldea Okuje tiña 384 habitantes e esta é a súa seguinte composición étnica:

## Notas
Antirrevisionismo

Dentro do movemento marxista-leninista internacional, un **antirrevisionista** é quen favorece a liña teórica e práctica asociada con Karl Marx, Friedrich Engels, Vladimir Lenin, Iosif Stalin e Mao Zedong (ou Mao Tse-tung) e que opoñese ao trotskismo (o cal considera que Lev Trotski é o “auténtico” sucesor ideolóxico de Lenin). Ademais critica á dirixencia soviética posterior a Stalin, é dicir, partindo de Nikita Khrushchev. Os antirrevisionistas afirman que a URSS baixo o férreo mando de Stalin representou a *última e definitiva* implementación correcta do chamado socialismo científico, teorizado e preconizado pola dupla Marx-Engels e trasladado á práctica por Lenin.

## Líderes antirrevisionistas
A seguinte é unha lista dos principais líderes e dirixentes comunistas, históricos ou actuais, que no seu momento autodefinieronse como antirrevisionistas:

### Principais
*Iosif Stalin
*Mao Zedong
*Enver Hoxha
*Ernesto *Che* Guevara
*Banda dos Catro (China)

### Outros
*Bob Avakian
*Harry Haywood
*Pushpa Kamal Dahal
*Prachanda

## Partidos políticos e grupos antirrevisionistas
*Partido Albanés do Traballo (Histórico, baixo o réxime de Enver Hoxha)
*Partido Comunista do Nepal (Maoísta) 
*Partido Comunista da India (Maoísta)
*Partido Comunista da India (Marxista)
*Partido Comunista Revolucionario dos Estados Unidos

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Stalinismo
### Ligazóns externas
*O socialismo contra o revisionismo moderno, no sitio *web* filipino www.philippinerevolution.net
*Lista de grupos e partidos políticos antirrevisionistas
*Partido Comunista da India (Maoísta)
José Isorna

dereita|miniatura|Necrolóxica de José Isorna en *El Correo Gallego*.

**José Manuel Isorna Ferreirós**, nado en Barcia (Cordeiro, Valga) o 29 de maio de 1921 e finado en Santiago de Compostela o 26 de abril de 2016, foi un frade galego.

## Traxectoria 
Estudou no convento de San Francisco de Herbón. Nomeado sacerdote, deu a súa primeira misa o 8 de xuño de 1947 na súa parroquia natal.

Frade da Orde dos Freires Menores, desempeñou diversas responsabilidades nos conventos franciscanos de Santiago de Compostela, Pontevedra, Ourense e mais en Madrid.
Foi delegado diocesano de medios de comunicación social. Colaborou en *El Correo Gallego* e *La Noche*, e en 1950 pasou a dirixir *El Eco Franciscano*. Oficiou as misas dominicais televisadas na Televisión de Galicia, e foi membro correspondente da Real Academia Galega.

## Obra
**Ideario del Filósofo, del Artista y del Historiador* (1950)
**Itinerario del alma a Santiago* (1954)

## Notas
Dionisio Lachovicz

**Dionisio Lachovicz**, nado como **Paulo** en Itaiópolis (Santa Catarina, Brasil) o 2 de xullo de 1946, é un relixioso católico basiliano, visitador apostólico para os grecocatólicos ucraínos en España e Italia dende 2009.

## Traxectoria 
Ingresou na Orde de San Basilio Magno, facendo os votos perpetuos o 20 de marzo de 1970. Foi ordenado sacerdote da devandita orde o 8 de decembro de 1972 polo bispo de San Xoán Bautista en Curitiba, Efraím Basílio Krevey.

O 21 de decembro de 2005 foi nomeado bispo curial da Arquieparquía Maior de Kíiv-Galicia e bispo titular de *Egnatia*. Recibiu a consagración episcopal o 26 de febreiro de 2006 de mans do arcebispo maior Liubomyr Huzar.

O 19 de xaneiro de 2009 o papa Bieito XVI nomeouno visitador apostólico para os grecocatólicos ucraínos en España e Italia.

## Obra 
* 
* 
## Notas
Lolixínidos

A dos **lolixínidos** (*Loliginidae*) é, para algúns autores, unha familia de moluscos cefalópodos coleoideos decabraquios da orde dos téutidos, e suborde dos miopsinos.

Porén, para outros, pertence á orde dos miópsidos, da superorde dos decapodiformes

## Taxonomía 
### Descrición 
A familia foi descrita en 1821 polo naturalista francés Charles Alexandre Lesueur,

### Etimoloxía 
O nome da familia, *Loliginidae*, fórmase, como é habitual, engadíndolle á raíz do seu xénero tipo, *Loligo*, a desinencia do latín científico *-ĭdae*, propia dos nomes das familias de animais.

### Clasificación 
Segundo o World Register of Marine Species a familia comprende os xéneros seguintes:
* *Aestuariolus* Alexeyev, 1992
* *Afrololigo* Brakoniecki, 1986
* *Alloteuthis* Wülker, 1920
* *Doryteuthis* Naef, 1912
* *Heterololigo* Natsukari, 1984
* *Loligo* Lamarck, 1798
* *Loliolus* Steenstrup, 1856
* *Lolliguncula* Steenstrup, 1881
* *Pickfordiateuthis* Voss, 1953
* *Sepioteuthis* Blainville, 1824
* *Uroteuthis* Rehder, 1945

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Felley, J., Vecchione, M., Roper, C. F. E., Sweeney, M. & Christensen, T. (2001-2003): *Current Classification of Recent Cephalopoda*. National Museum of Natural History: Department of Systematic Biology: Invertebrate Zoology: Cephalopods 
* Nancy A. Voss, Michael Vecchione, Ronald B. Toll e Michael J. Sweeney (1998): *Systematics and Biogeography of Cephalopods, vol. I*. Smithsonian Contributions to Zoology.
* Nancy A. Voss, Michael Vecchione, Ronald B. Toll e Michael J. Sweeney (1998): *Systematics and Biogeography of Cephalopods, vol. II*. Smithsonian Contributions to Zoology.
* Vecchione M., Brakoniecki T. F., Natsukari Y. & Hanlon R. T. (1998): "A provisional generic classification of the family Loliginidae", pp.&nbsp;215–222, en: Voss N. A., M. Vecchione, R. B. Toll & M. J. Sweeney, eds. *Systematics and biogeography of cephalopods*. Smithsonian Contributions to Zoology 586 volume 1: 1-276; volume 2: 277-599.
* Vecchione M., E. Shea, S. Bussarawit, F. Anderson, D. Alexeyev, C.-C. Lu, T. Okutani, M. Roeleveld, C. Chotiyaputta, C. Roper, E. Jorgensen & N. Sukramongkol (2005): "Systematics of Indi-West Pacific loliginids". *Phuket Marine Biological Center Research Bulletin* **66**: 23–26.

### Outros artigos 
* Cefalópodos
* Coleoideos

### Ligazóns externas 
* *Loliginidae* Lesueur, 1821 no ITIS.
* Michael Vecchione & Richard E. Young (2016): *Loliginidae*  en Tree of Life Web Project .
* *Loliginidae* na EOL .
Manuel López Noguerol

**Manuel López Noguerol**, nado en Lalín en 1902 e finado no mesmo concello en 1977, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria
Foi presidente do Casino de Lalín durante a Segunda República (1931-1933). No franquismo foi nomeado alcalde de Lalín en 1949 tomando posesión o 6 de febreiro, e cesado no posto en 1951.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*El Casino busca su pasado
Emigración europea

miniatura|Mapa da porcentaxe de xente con ascendencia europea, amosando a diáspora europea.
A **emigración europea** é a migración dos pobos de Europa cara a outros continentes. A emigración dende Europa a grande escala comezou durante a era dos Imperios coloniais europeos dos séculos XVIII e XIX e continúa até a época actual. Refírese especialmente ó Imperio Español dos século XVI e XVII (expansión da hispanosfonía), ó Imperio Británico entre os século XVII e XIX  (expansión da anglofonía), o Imperio portugués e o Imperio Ruso no século XIX (expansión cara Asia Central e o Extremo Oriente Ruso).

Dende 1815 até 1932, 60&nbsp;millóns de persoas abandonaron Europa (moitos deles acabaron regresando), principalmente cara a "áreas de asentamento europeo" nas Américas (especialmente nos Estados Unidos, Canadá, Arxentina e o Brasil), Australia, Nova Zelandia e Siberia.

En Asia, as poboacións de orixe europea (especificamente rusos) predomina en Asia do Norte, que é parte da Federación Rusa. África non ten países con maiorías de poboación de orixe europea, pero existen minorías significativas en Suráfrica con máis de 5 millóns de brancos, Namibia e algunhas rexións de países como Madagascar, Botswana e Marrocos.

Os países de América que recibiron maior número de inmigrantes europeos entre mediados dos séculos XIX e XX foron: os Estados Unidos (32,6&nbsp;millóns), Arxentina (6,5&nbsp;millóns), Canadá (5,1&nbsp;millóns), Brasil (5,0&nbsp;millóns), Venezuela (1,5&nbsp;millóns), Cuba (1,4&nbsp;millóns), Uruguai (713&nbsp;000).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Diáspora galega
Setembro (álbum de Leonor Andrade)

***Setembro*** é o álbum debut da cantora portuguesa Leonor Andrade, lanzado o 13 de maio de 2016.

Aínda que nun principio o álbum so ía ter cancións en portugués, o segundo sinxelo do álbum, que participou na banda sonora da telenovela *Santa Bárbara*, chamado "Strong for Too Long" é totalmente en inglés.

O 29 de abril do 2016 publícase a "pre-venda" do álbum na plataforma dixital iTunes.

## Listaxe de cancións
## Posición nas listas
## Notas
Camel Trophy

O **Camel Trophy** foi unha competición de rally realizada entre os anos de 1980 e 2000, ideada como evento promocional da marca de cigarros Camel.

A competición iniciouse en 1980 coa iniciativa e participación de seis pilotos alemáns en estradas da Amazonia e nun pequeno treito da Transbrasil (BR-153 tomando ao longo dos anos proporcións mundiais, con treitos en máis de 15 países.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Automobilismo

### Ligazóns externas 
* Páxina de Camel Thophy