Liet International

**Liet International** (en ), e anteriormente coñecido como **Liet-Lávlut**, é un festival internacional de música para cancións en linguas minorizadas ou rexionais de Europa. Celebrouse por vez primeira  en Frisia o 28 de abril de 2002, como un spin-off do festival musical en lingua frisoa occidental "Liet", celebrado anualmente en Leeuwarden, nos Países Baixos, dende 1991.

Dende 2006, Liet International celébrase nunha cidade diferente cada ano. As edicións de 2006 e 2008, celebradas na parte sueca de Sápmi, tituláronse Liet-Lávlut (lávlut é o termo saami setentrional para 'cantar'). O concurso foi cancelado en 2007 e 2013 cando as organizacións do lugar de celebración, Narbona e Córsega respectivamente, cancelaron nunha fase tardía, e en 2020, por mor da pandemia de COVID-19. Non se celebrou en 2005, 2015, 2016, 2019 ou 2021.

Debido ás súas semellanzas co Festival de Eurovisión, a competición foi bautizada como o "Eurovisión das linguas minoritarias". Organízase baixo os auspicios do Consello de Europa dende 2008.

## Gañadores 
## Festivais 
### 2002 
O primeiro concurso de cancións de Liet International celebrouse o 28 de abril de 2002 en De Harmonie en Leeuwarden, nos Países Baixos, un día despois do festival frisón Liet. Tanto o xurado coma o público premiou a banda catalá Pomada coa canción "".

### 2003 
O segundo concurso de Liet International celebrouse de novo en De Harmonie en Leeuwarden, nos Países Baixos, o 23 de novembro de 2003. Transjoik, un grupo saami de Noruega, gañou o premio do xurado coa canción "Mijjajaa". O premio do público gañouno a cantante galesa-córnica Gwenno Saunders coa canción "Vodya".

### 2004 
A terceira edición do concurso, ao igual cás dúas anteriores, tivo lugar en Leeuwarden (Países Baixos), o 22 de outubro de 2004. Resultou gañador o saami Niko Valkeapää, quen recibiu o premio do xurado e do público coa canción "Rabas mielain". Esta foi a segunda vez consecutiva na que o concurso foi gañado por unha canción saami. Galicia foi representada por Uxía, quen acadou o terceiro posto.

### 2006 
Dado que os saami gañaran dúas das tres competicións, o festival celebrouse en Östersund, Suecia, que é o extremo sur da zona que abarcan os pobos saami (situados nos países nórdicos). Sesenta competidores, cantando en 25 linguas minoritarias, participaron na rolda eliminatoria preliminar. Once cancións, en representación de 11 linguas, foron seleccionadas para a competición final.

O dúo de Johan Kitti, saami de Suecia, e Ellen Sara Baehr, de Noruega, gañou o concurso con "Luđiin muitalan”, cantado en saami do norte. O favorito do público foi Liza Pannetier, coa súa canción en occitano, "Soleu Roge". Como representante galego competiu o artista compostelán Narf.

### 2008 
O concurso tivo lugar o 18 de outubro en Lulea (Suecia) e houbo 11 participantes, que cantaron en galego, meänkieli, bretón, corso, arbëreshë, saami, frisón, friulano, galés, asturiano e mordoviano. Resultou gañador o corso Jacques Culioli co tema "Hosanna in excelsis". Representando a Galiza foi Boy Elliott & the Plastic Bags coa canción "Planeta 19", gañadora do A polo ghit dese ano.

### 2009 
O concurso de 2009 celebrouse o 31 de outubro no teatro De Harmonie en Leeuwarden, a capital da provincia neerlandesa de Frisia. A banda de rock de saami finlandés Somby gañou o concurso. O favorito do público foi o Dr. Drer en Cre Posse de Sardeña, coa súa canción en "Apu biu".

### 2010 
A edición de 2010 ten lugar o 27 de novembro en Lorient. O concurso gañouno a banda feroesa Orka coa canción "Rúmdardrongurin". O premio do público foi para a banda friulana R.esistence in Dub coa canción "Fieste".

Representando a Galiza foi o grupo de rap Mafia Galega, interpretando o tema "Billarda sempre". Ante a falta de apoio institucional, a candidatura galega foi proposta pola Liga Nacional de Billarda. A letra da canción foi escrita por Xabier Cordal. Para a súa actuación, o grupo estivo acompañado por Xermán Viluba, fundador e principal promotor da liga nacional de billarda, e ofreceron unha demostración deste xogo tradicional no escenario.

### 2011 
A oitava edición de Liet International celebrouse o 19 de novembro de 2011 no Teatro Giovanni da Udine de Udine, Italia, a capital histórica da rexión de Friúl. A cantante de Frisia Occidental Janna Eijer gañou o premio do xurado coa canción "Ien klap", mentres que a banda austríaca Coffeeshock Company obtivo a votación do público con "Gusla mi se je znicila", cantada en croata de Burgenland.

### 2012 
A novena edición de Liet International celebrouse o 1 de decembro de 2012 no Teatru de la Llaboral de Xixón, Asturias, España. O cantante bretón de orixe galesa Lleuwen gañou o premio do xurado coa canción "Ar Gouloù Bev", mentres que o premio do público foi para Asturiana Mining Company con "Si nun conoces Vaḷḷouta".

### 2014 
A décima edición de Liet International celebrouse o 12 de decembro de 2014 en Oldenburg, Baixa Saxonia, Alemaña. A cantante italiana Martina Iori gañou o premio do xurado coa canción "Via con mia mùsega", cantada en ladino. Neste ano, o premio do público foi substituído por un premio dos músicos votado polos propios concursantes. O premio dos músicos gañouno Aila-duo de Finlandia coa canción "Naharij kandâ", cantada en saami de Inari.

### 2017 
A undécima edición de Liet International estaba prevista que se celebrase a finais de 2016 en Kautokeino, Noruega, sede do Sámi Grand Prix. Porén, por falta de fondos, o concurso adiouse até o 13 de abril de 2017 e celebrouse no marco do Festival de Pascua Saami. Por segunda vez na historia do concurso, unha cantante local, Ella Marie Hætta Isaksen, gañou o concurso coa súa canción "Luoddaearru". Tamén gañou o premio dos músicos.

### 2018 
A duodécima edición do Liet International celebrouse o 23 de maio de 2018 no Neushoorn de Leeuwarden, nos Países Baixos, como parte das actividades da Capital Europea da Cultura. The Rowan Tree gañou o premio do xurado coa canción "Tresor", cantada en córnico. O premio dos músicos gañouno a cantante galega Nastasia Zürcher coa canción "Espertos".

### 2020 
A décimo terceira edición do Liet International debía celebrarse os días 3 e 4 de abril de 2020 en Aabenraa, Dinamarca, mais cancelouse por mor da pandemia de COVID-19. Unha lista completa dos actos participantes fora publicada antes da cancelación. Decidiuse que o 8 de outubro de 2021 se celebrase un programa de substitución en liña non competitivo, titulado Liet International 2020+1, para celebrar os actos que competirán no concurso de 2020. Dez dos vinte actos participaron en Liet International 2020+1.

### 2022 
A décimo terceira edición do Liet International celebrouse o 13 de maio de 2022 na Schweizerhalle de Tønder, Dinamarca. Houbo 13 entradas competidoras, e o programa foi presentado por Stefanie Pia Wright e Niklas Freiberg Nissen. Contou coas primeiras participacións en xuto do sur, dinamarqués do sur de Schleswig e alemán do Tirol do Sur, así como a primeira entrada en frisón do norte dende o concurso inaugural en 2002. Foi o primeiro concurso dende 2008 que non contou con ningunha entrada de Escocia, e a primeira edición competitiva que non contou cunha participación do Reino Unido.

Inicialmente, a banda rusa Juna debía competir coa canción "Takhetle konem" en lingua tártara, pero retiráronse debido á invasión rusa de Ucraína. No seu lugar, a banda israelí Sofi and the Baladis competiu coa canción "Rebutalla", sendo a primeira vez que Israel foi representado por unha entrada, a primeira entrada dun país de Oriente Medio e a primeira entrada en hebreo, así como a terceira entrada dun país non europeo (sendo as dúas primeiras as entradas que representaron a Suriname). Os primeiros anuncios tamén incluían á banda de Cornualla Brother Sea coa canción "Trodhydhyek" como participante, mais a lista final contiña a Billy Fumey con "U Port Titi".

O premio do xurado gañouno a cantante corsa Doria Ousset coa canción "Roma". O premio do público gañouno o cantante sardo Emanuele Pintus coa canción "Genia".

### 2024 
A décimo cuarta edición do Liet International celebrouse o 22 de novembro de 2024 no Centru Culturale Alb'oru de Bastia, Francia. Elixíronse once cancións competidoras entre 30 candidatas, incluíndo as primeiras en sefardí, baixo sorbio e valenciano. Foi a primeira edición dende 2005 no que o Gran Premio Saami non se utilizou como final nacional para o concurso, e o anuncio da lista de participantes confirmou que sería o primeiro concurso en non incluír unha entrada en ningunha das linguas saami. O concurso foi transmitido en directo por France 3 Corse así como en liña.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial