Quincussis

::*Para a moeda romana de prata de igual valor (5 ases ou medio denario), ver **quinario**.*
[miniatura|320x320px|**Quincussis** fundido en [Roma ca. 225 a. de C, con Xano no anverso e a proa dun barco no reverso, e o sinal V indicativo do seu valor de cinco ases. Peso: 1.400 g]]
**Quincussis** ou **quinquessis** (voces latinas, a partir de *quinque*; “cinco”) foi unha moeda da Antiga Roma fundida en bronce que se utilizou en tempos da República con valor de cinco ases. Trátase dunha denominación moderna, xa que o nome desta moeda na súa época se descoñece.

## Historia e caracterización 
O quincussis é unha das maiores denominacións dentro das grandes e pesadas moedas de bronce fundidas das primeiras series da época republicana.  Con todo, o seu uso non ocupou un papel relevante no sistema monetario romano e, da mesma maneira que outros múltiplos do ás en bronce (tressis e decusis), foi abandonado tras a aparición do denario de prata e, particularmente, do seu submúltiplo, o quinario (medio denario), dun tamaño moito máis manexable e co que comparte o valor de cinco ases.

Os exemplares máis antigos dos coñecidos sitúanse entre os séculos VI e IV a. de C. Trátase de barras de bronce fundido co peso de cinco libras, nas que aparecen gravados elementos como golfiños, elefantes ou outros como referencias a divindades romanas. Estes primitivos quincussis adscríbense ao modelo do *aes signatum* e proceden de obradoiros de localización incerta na rexión central da Península Itálica. Un dos escasos exemplares coñecidos, poxado pola compañía suíza *Classical Numismatic Group*, ten un peso de 1.550 gramos e unhas dimensións de 97x78x45 milímetros.

[miniatura|180x180px|**Quincussis** [Moeda etrusca|etrusco coa tradicional roda radiada das pezas desta procedencia. Peso: 748,55 g.]]
Xa con aparencia monetiforme, os primeiros quincussis corresponden á época do *aes grave* e foron fundidos nos obradoiros monetarios de Roma cara ao ano 225 a. de C.; responden ao padrón metrolóxico do ás libral, polo que teñen un peso de arredor de 1.400 gramos. Estes primeiros quincussis amosan nos seus anversos a cabeza bifronte de Xano e nos seus reversos represéntase a tradicional proa de barco característica da moeda romana fundida de bronce desta época. Ademais, a modo de marca de valor, levan o numeral latino V en representación da equivalencia de cinco ases.

Un segundo modelo, tamén romano, cuxa existencia se sitúa no marco da época da segunda guerra púnica (218-201 a. de C.), arredor do ano 215 a. de C., na época final do *aes grave* de padrón cuadrantal, cun peso xa moi reducido próximo aos 365 gramos, exhibe no seu anverso a cabeza dunha divindade feminina romana, comunmente a de Roma, coa marca de valor debaixo. O seu reverso é similar ao do modelo anterior.

Coñécense tamén exemplares etruscos de quincussis, fundidos en Etruria, cun peso de entre 707 e 748 gramos (do padrón do ás etrusco de 151,6 gramos), cunha roda radiada nos seus anversos e unha proa nos reversos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Moeda da Antiga Roma

### Bibliografía 
*Burnett, Andrew. *Coinage in the Roman World*. Seaby. Londres, 1987. ISBN 978-0-900652-84-4
*Crawford, M. H. *Roman Republican Coinage*. Cambridge University Press, 1974. ISBN 0-521-07492-4
* Crawford, M. H. *Coinage and Money Under the Roman Republic*. University of California Press. Berkeley - Los Angeles. 1985. ISBN 0-520-05506-3
* Melville Jones, John R. *A Dictionary of Ancient Roman Coins.* Spink. Londres, 2003.
*Sutherland, C. H. V. *Roman Coins*. Barrie and Jenkins. Londres, 1974. ISBN 0-214-66808-8

### Ligazóns externas 
* Identificador de moedas da Antiga Roma
* Digital Library Numis (bibliografía sobre numismática da Antiga Roma)
* La Bible des monnaies romaines de 313 à 476 ap. J.-C.