Muqarnas

[miniatura| *Muqarnas* no *iwan* ([Portada (arquitectura)|portada) da mesquita do Shah en Isfahán, Irán]]
[miniatura| Arco con *muqarnas* no miradoiro de Lindaraja, na [Alhambra de Granada.]]
As ***muqarnas*** (en ; en ) son unha forma de ornamento arquitectónico en forma de bóveda que se pode describir como a *«subdivisión xeométrica* *dunha trompa angular, cúpula ou ménsula, nun elevado número de bóvedas en miniatura, que forman unha especie de estrutura celular».* 

Utilízanse en cúpulas e principalmente en semicúpulas nas entradas e ábsidas, especialmente na arquitectura tradicional islámica e persa.  

## Terminoloxía 
Tamén se lles chama ás veces "**bóvedas de favo de mel**", debido á súa semellanza con estas estruturas, e cando algúns dos elementos se proxectan cara abaixo pódense denominar "**bóvedas de estalactitas**".

### Etimoloxía 
A etimoloxía de *muqarnas* é algo vaga. O seu uso máis antigo en árabe data do século XII. A súa orixe pode derivar da palabra grega *korōnis*, que significa "cornixa" ou "moldura ornamental". Tamén se especula que poida provir da palabra árabe *qarnasi*, que significa "traballo intricado". Nişanyan afirma que está relacionada co arameo קרנסא, que significa "martelar".

O termo en castelán ***mocárabe*** provén do árabe *muqarbaṣ*, que tamén se usaba para denominar as *muqarnas* nas rexións occidentais do mundo islámico.
[miniatura|Muqarnas pintadas na Capela Palatina en [Palermo (c. 1140), encargada por Roxelio II de Sicilia.]]
A súa orixe pode ser o termo grego κρηπίѕ, krēpís (cimentos, base). Tamén pode estar relacionada co árabe *mukrab* (firme, atado).

## Historia 
As *muqarnas* xurdiron aproximadamente a mediados do século X no nordeste de Irán e case simultaneamente, aínda que aparentemente independentemente, no norte de África. Algúns dos exemplos máis destacados pódense ver na Alhambra de Granada, no Palacio Abásida de Bagdad, Iraq, e no mausoleo do sultán mameluco Qaitbay no Cairo, Exipto. Fóra do mundo islámico tamén hai exemplos do uso das *muqarnas*, como na arquitectura armenia, na decoración dos grandes tellados rectangulares de madeira da Capela Palatina, construída no século XII en Palermo, Sicilia e noutros edificios importantes do período normando en Sicilia (véxase o Palermo árabe-normando e as catedrais de Cefalú e Monreale).

## Forma, función e materiais 
Normalmente, *as muqarnas*, de forma cóncava e mirando cara abaixo, aplícanse na parte inferior de cúpulas, pendentes, cornixas, trompas angulares, arcos e bóvedas.  Non teñen un papel estrutural significativo; non sempre están escavados nos bloques estruturais da cúpula, podendo suspenderse dun teito estrutural só como superficies puramente decorativas. 

Poden ser de ladrillo, pedra, estuco ou madeira e cubertas con cerámica ou xeso. As células individuais ás veces chámanse *alvéolos*. 

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Al-BIMARISTAN_AN-NOURI_17.jpg|Exterior do Bimaristan de Nur al-Din en Damasco (1154), cunha caperucha de *muqarnas* sobre a entrada e unha cúpula tamén de *muqarnas* (parcialmente visíbel) detrás
Ficheiro:Details_of_Muqarnas_corbel_balcony,_Qutb_Minar.jpg|*Muqarnas* sobre o balcón da Qutb Minar (1199–1220) en Delhi, India
Ficheiro:المسجد_الأعظم_تينمل_15.jpg|Cúpula de *muqarnas* no *mihrab* da Mesquita de Tinmal en Marrocos (c. 1148, período Almohade)
Ficheiro:NigdePortalAlaaddin.jpg|Portada da Mesquita Alaeddin de Niğde (1223)
Ficheiro:Geghard_Monastery_(13).jpg|Cúpula de *muqarnas* con oculus central no *gavit* do mosteiro de Geghard en Armenia (século XIII)
Ficheiro:Esrefoglu3.jpg|O *mihrab* de *muqarnas* azulexado da Mesquita Eşrefoğlu en Beyşehir (1297)
Ficheiro:16-04-04-Altstadt_Jerusalem-WAT_6594.jpg|Cúpula de *muqarnas* plana no portal da Madrasa as-Sallamiya en Xerusalén (1338), período mameluco
Ficheiro:Turquoise_muqarna_MBA_Lyon_1969-331.jpg|*Muqarnas*, célula única. Barro cunha decoración moldurada baixo esmalte turquesa opaco, Arte timúrida, primeira metade do século XV. Do Shah-i-Zinda en Samarcanda.
Ficheiro:Topkapi_Scroll_P344.JPG|Plano dun arquitecto medieval de dúas cúpulas de *muqarnas*, do rolo Topkapı 
Ficheiro:Detail,_calotte_is_filled_with_colored_muqarnas._Samaritan's_niche_from_a_house_in_Damascus,_Syria._15th-16th_century_CE._Islamic_Art_Museum_(Museum_für_Islamische_Kunst),_Berlin.jpg|Detalle, calota rechea de *muqarnas* de cores, nunha casa samaritana en Damasco, Siria. Séculos XV-XVI. Museo de Arte Islámico, Berlín
Ficheiro:2007-03-11_03-17_Istanbul_032_Beyazit_Moschee_(2718629740).jpg|Capiteis de *muqarnas* no patio da Mesquita Bayezid II en Istanbul (1500–1505), período otomán
Ficheiro:Al-Ghuri_Khanqah_portal_DSCF9026.jpg|*Muqarnas* talladas en pedra no portal de entrada do Khanqah de Sultan al-Ghuri no Cairo (c. 1505), final do p. mameluco
Ficheiro:Amber_Fort_Jai_Mandir_20080213-5.jpg|Cornixa de *muqarnas* no Sheesh Mahal (Palacio dos Espellos) no Forte Amber, India (século XVII)
Ficheiro:Muqarnas_carved_from_wood_in_Tangiers.jpg|Cúpula de muqarnas de madeira no Palacio Kasbah, Tánger, Marrocos
Ficheiro:Ceiling_of_Aminoddole_Carvansarai,_Kashan,_Iran.jpg|Cúpulas de muqarnas sobre o Caravansarai Amin al-Dawla (século XIX) dentro do Bazar de Kashan, Irán
Ficheiro:Hatem_Mosque1_(10).jpg|*Muqarnas* cara arriba e cara abaixo no minarete da Mesquita Hatem en Alexandría
File:Mezquita Shah, Isfahán, Irán, 2016-09-20, DD 64 (cropped).jpg|*Muqarnas* vistas desde abaixo na entrada iwan da Mesquita Shah en Isfahan, Irán (s. XVII)
File:Alhambra_(51949919755).jpg|Cúpula de *muqarnas* na *Sala de Dos Hermanas* na Alhambra en Granada(século XIV)
File:Honeycomb work.jpg|Detalle da *muqarnas* na Alhambra mostrando cursos horizontais de células que se proxectan sobre as inferiores
File:One of the iwan ceilings of Fatima Masumeh Shrine in atabki sahn, Qom, Iran.jpg|*Muqarnas* cuberta con azulexos, vista desde abaixo, na entrada iwan do Santuario Fatima Masumeh en Qom, Irán
File:Davazdah Emam Mausoleum, Yazd, Iran (بقعه دوازده امام یزد) - panoramio (2).jpg|Exemplo primitivo de *muqarnas t*ripartita no Mausoleo Duvazdah Imam en Yazd (1038)
File:Muhammad Al-Durri Shrine.jpg|Mausoleo Imam Dur (1090), con vista exterior da súa cúpula de *muqarnas*
File:Cairo, moschea di al-aqmar, 04.JPG|Fachada da Mesquita Aqmar no Cairo (c. 1125, Período fatimí) con nichos rectangulares de *muqarnas* á esquerda e dereita da porta central
File:قبر زمرد خاتون من الداخل.jpg|Cúpula de *muqarnas* no Mausoleo Zumurrud Khatun (antes de 1202, final do período abásida)
File:Abdul Samad Isfahani Shrine Natanz.jpg|Cúpula do Mausoleo Shaykh 'Abd al-Samad en Natanz (1307, período Ilkhanid)
File:Chehel Sotoon Palace (17t. century) Mirror works Esfahan Iran (19061978835).jpg|*Muqarnas* cuberta con mosaicos de espello nun iwan no Palacio Chehel Sotoun en Isfahan (restauración de 1707)
File:Colorful Interior of Main Chamber of Wazir Khan Mosque.jpg|*Muqarnas* e cúpulas xeométricas dentro da Mesquita Wazir Khan en Lahore (comezos do s.XVII, período Mughal)
File:Mosque-Madrassa of Sultan Hassan 7.jpg|Muqarnas de pedra e semiesfera recortada no portal de entrada da Mesquita-Madrasa de Sultan Hasan (1356–1363, Período mameluco)
File:Sultanhani - Portal außen 2 Muquarnas.jpg|Muqarnas sobre o portal de entrada do Sultan Han (1229, Período Selxúquida) en Turquía
File:Courtyard of the Selimiye Mosque 3172.jpg|Portal de muqarnas na Mesquita Selimiye en Edirne (1568–1574, Período otomán)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Padróns xeométricos islámicos
* Matemáticas e arte

### Ligazóns externas 
* Imaxes do exterior e interior do Santuario Imam Dur en Irak, antes da súa destrución en 2014
* Modelos computacionais poligonais
* Presentación sobre a xeometría das muqarnas, con deseños tradicionais e novos asistidos por ordenador.