Gallotia stehlini

***Gallotia stehlini*** é unha especie de réptil da orde dos escamosos, suborde dos lacertilios, infraorde dos escincomorfos, familia dos lacértidos e subfamilia dos galotiinos, que  é o tipo do xénero *Gallotia*.

É un endemismo da illa de Gran Canaria, Foi introducida na de Fuerteventura.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1901 polo zoólogo suízo Ehrenfried Schenkel, baixo o nome de *Lacerta galloti* var. *stehlini*.

### Etimoloxías 
Para a do xénero, ver *Gallotia*.

O epíteto específico, *stehlini*, é unha homenaxe ao paleontólogo suízo Hans Georg Stehlin, que recolectou o holotipo.
  
### Sinónimos 
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos seguintes:

Os machos alcanzan maior tamaño e teñen a cabeza máis grande que as femais. 

Unha comparación entre a lonxitude alcanzada polos exemplares actuais e a que presentan os ósos recollidos demostra que, desde a chegada áa illa dos seus primeiros poboadores humanos, existe unha tendencia á redución do tamaño nos exemplares desta especie.

## Distribución e hábitat 
### Distribución 
miniatura|280px|Macho en Maspalomas.

Esta especie é endémica da illa de Gran Canaria, onde se pode encontrar na práctica totalidade da illa, desde o nivel do mar até máis de 1 850 msnm.

* Flores de *Hedypnois cretica*, *Urospermum picrioides*, *Launaea arborescens*, *Salvia canariensis* e *Plocama pendula*.
* Froitos de *Phoenix dactylifera*, *Plocama pendula*, *Euphorbia obtusifolia*, *Telinus rosmarinifolia* e *Rubia fruticosa*.
* Follas e caules de *Notoceras bicorne*, *Anagallis arvensis*, *Tribulus terrestris*, *Patellifolia patellaris* e *Ricinus communis*
* Vertebrados: *Tarentola boettgeri*, ratos (*Mus* sp.), outros lacértidos (*Gallotia atlantica*) e aves paseriformes.

### Reprodución 
Inician a súa madurez sexual aos catro ou cinco anos, o poden chegar a vivir até once anos. Durante a cópula, o macho morde á femia no pescozo. A femia pon unha única posta ao ano de entre 5 e 14 ovos.

### Depredadores 
*Gallotia stehlini* é depredado por el bufo pequeno (*Asio otus*), o corvo grande (*Corvus corax*), o lagarteiro (*Falco tinnunculus*), o miñato común (*Buteo buteo*) e o picanzo real meridional (*Lanius meridionalis*), ademais das especies introducidas, como o gato doméstico e o ourizo *Atelerix algirus*.

Cando esta especie séntese ameazada, a súa primeira estratexia é a fuxida. É máis veloz que outras especies do xénero, polo que as súas poboacións non se viron tan minguadas polas especies invasoras como as do resto de lagartos das illas Canarias. Ademais, os adultos poden facer fronte a unha ameaza coa boca aberta e emitindo sons de aviso.

Recentemente foi introducida na illa de Gran Canaria, concretamente na montaña de Amagro en Gáldar e en Telde, a serpente rei de California (*Lampropeltis getula californiae*) que se está alimentando de *Gallotia stehlini* principalmente. Existe un proxecto que está levando a cabo a erradicación deste depredador.

## Ameazas 
Aínda que esta especie en xeral aínda é abundante, vese afectada pola depredación de gatos (domésticos e asilvestrados) e ratas.

## Estado de conservación 
A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN)  cualifica o staus da especie como *LC* porque, aínda que a súa área de dispersión é menor a 5 000 km2, é común, encóntrase en hábitats que non están significativamente ameazados e a súa poboación non parece estar en declive.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Arnold, E. N. (2003): *Reptiles and Amphibians of Europe*. Princeton / Oxford: Princeton University Press. ISBN 978-0-6911-1413-2.
* Arnold, E. N., Arribas, O. & Carranza, S. (2007): "Systematics of the Palaearctic and Oriental lizards tribe Lacertini (Squamata: Lacertidae: Lacertinae), with descriptions of eight new genera". *Zootaxa* **1430**: 1-86.
* Bischoff, W. (1985): "Die Herpetofauna der Kanarischen Inseln". *Herpetofauna* **7** (34): 11-22.
* Schenkel, Ehrenfried (1901): "Achter Nachtrag zum Katalog der herpetologischen Sammlung des Basler Museums". *Verhandlungen der Naturforschenden Gesellschaft in Basel* **13**: 142-199. (*Lacerta galloti* var. *stehlini*, new variation, p. 187). 
* Hernández, E., Nogales, N. & Martín, A. (2000): "Discovery of a new lizard in the Canary Islands, with a multivariant analysis of *Gallotia* (Reptilia: Lacertidae)". *Herpetologica* **56** (1): 63-76.
* Pleguezuelos, J. M., Márquez, R. & Lizana, M. (2002): *Atlas y Libro Rojo de los Anfibios y Reptiles de España*. Madrid: Ministerio de Medio Ambiente. Dirección General de la Conservación de la Naturaleza-Asociación Herpetológica Española.

### Outros artigos 
* Lacértidos
* Galotiinos
* *Gallotia*

### Ligazóns externas 
* *Gallotia stehlini* na ADW.
* Gran Canaria Giant Lizard. *Gallotia stehlini* (Schenkel 1901) na EOL