Manuel Quiroga Losada

**Manuel Quiroga Losada**, nado en Pontevedra o 15 de abril de 1892 e finado na mesma cidade o 19 de abril de 1961, foi un reputado violinista, compositor e debuxante galego, posiblemente o músico galego que acadou maior renome internacional, sendo considerado un dos violinistas máis importantes do seu tempo. Foi anunciado en numerosas ocasións por parte dos críticos como "o mellor sucesor de Pablo Sarasate", e ás veces é referido como "o herdeiro espiritual de Sarasate".

Os grandes violinistas da súa época —Eugène Ysaÿe, Fritz Kreisler, George Enescu, Mischa Elman e Jascha Heifetz— así como compositores como Igor Stravinskii e Jean Sibelius, tiñan a arte de Quiroga en gran consideración. Manuel foi o terceiro dos cinco que tivo o matrimonio, sendo os seus irmáns máis vellos Carlos Celso e José, e os máis novos Emilio e Pilar.
miniatura|Manuel Quiroga de neno.
Iniciouse no estudo do violín aos seis anos co violinista afeccionado local Juan Sagayo (outros cronistas sinalan a Antonio Medal ou a Isidoro Puga como profesores de Quiroga, mais non hai datos que o confirmen) animado polo seu pai e o seu irmán Carlos, quen comezara os seus estudos de violín e que espertou a admiración e inspiración do seu irmán máis novo. Posteriormente proseguiu os estudos cun mestre máis cualificado, Benito Medal. Quiroga realizou o seu primeiro concerto público no ano 1900, contando con tan só 8 anos de idade. e en 1904 no Círculo Mercantil de Santiago de Compostela. e recibindo clases de Jacques Thibaud, que daquela era un destacado solista internacional. Alí recibe a influencia dos intérpretes da escola francesa, e coñece ao romanés George Enescu, ao estadounidense de orixe austríaca Fritz Kreisler, e ao belga Eugène Ysaÿe, con quen fixo unha forte amizade. Este autor dedicou a Quiroga a súa sexta sonata para violín, xunto aos mencionados Enescu e Kreisler e a Joseph Szigeti, Jacques Thibaud e Mathieu Crickboom. Desta peza imprimíronse só dez exemplares, conservándose un deles no Museo Provincial de Pontevedra.
[miniatura|Manuel Quiroga en [1911.]]

En 1911 obtivo o primeiro premio do Conservatorio de París, sendo o segundo violinista español en logralo logo de Pablo Sarasate. No xurado estaban Gabriel Fauré e Kreisler. Isto permítelle dar os seus primeiros concertos por Francia e España. O 26 de agosto dese ano triunfa no Teatro Principal de Pontevedra, sendo levado a ombreiros desde alí ata a súa casa.

Na capital francesa gozou da compañía dos seus amigos íntimos Juan Ruiz Casaux e a pianista francesa Marta Leman (o seu nome francés era Marthe Lémann), unha rapaza de familia acomodada que o axudou economicamente, o introduciu na elite do mundo social parisiense, e que se convertería máis tarde na súa muller. No ambiente musical e artístico do París da época coñeceu e fixo amizade con personalidades como Manuel de Falla, Joaquín Turina, Pau Casals, Joaquín Nin, Alfred Cortot, Paul Paray ou Darius Milhaud.

Dous anos despois da súa chegada a París, en 1911, e con tan só 19 anos, presentouse e gañou o primeiro premio do Conservatorio de París competindo con outros 43 aspirantes, converténdose no máis novo en conseguilo ante un xurado presidido por Gabriel Fauré e no que se encontraban personalidades como Lucien Capet, Martin Pierre Marsick, Jules Boucherit, Jacques Thibaud, Hayet, Geloso, e o seu admirado Fritz Kreisler. Toda a prensa francesa fíxose eco do logro de Quiroga con titulares como "Sarasate non morreu, pois ten un continuador en Quiroga" (*Le Monde Musical*), ademais o compositor Alfred Bruneau escribiu en *Le Matin*:

Posteriormente gañou outros importantes premios, como o Sarasate, o Jules Garcin ou o Monnot.

A partir dese momento comeza a carreira concertística de Manuel Quiroga, a prensa fala sen descanso del e os teatros quedaban sempre pequenos, colgando o cartel de "non hai localidades" sempre que o violinista pontevedrés tocaba. As xiras e os concertos consolidárono como músico e virtuoso. En 1912 realizou unha xira polo Estado español coa orquestra do Conservatorio de París, dá recitais cos pianistas José Cubiles (que estrearía *Noches en los jardines de España* de Falla en 1916) e José Iturbi, así como co violonchelista Juan Casaux. En abril dese mesmo ano, o selo Gramophone gravou os seus primeiros discos. Amais, deu concertos xunto ao pianista e director de orquestra José Cubiles, o violonchelista Casaux e o pianista José Iturbi, co que coincidira en París.
[miniatura|esquerda|Quiroga en [Washington, D.C.|Washington en 1915.]]
O 21 de xullo de 1915 casou con Marta Leman, unha pianista xudía  francesa á que coñecera en París e que gañara o mesmo premio ca el na categoría de piano. frecuentemente con José Iturbi como compañeiro. En Galicia foi aclamado como o artista galego máis notable do momento, e foi mesmo ás veces como un símbolo do movemento nacionalista galego. En 1925, de volta no Reino Unido, tocou coa London Symphony Orchestra baixo a batuta de *sir* Thomas Beecham, a súa carreira truncouse o 8 de xuño de 1937 ao ser atropelado por un camión en Times Square (Nova York), logo de despedirse de José Iturbi tras un recital. Foi operado varias veces, e aínda que os médicos temían que puidese perder unha perna, finalmente non ocorreu.

Publicouse un catálogo completo das súas composicións, e outro está dispoñible en liña.

As primeiras connotacións nacionalistas relacionadas con Manuel Quiroga atopámolas na prensa pontevedresa de 1907 por parte de Antón Losada Diéguez no *Noticiero de Vigo* e en *La Correspondencia Gallega*:

As pezas gravadas por Quiroga inclúen obras de compositores como Albéniz, Falla, Kreisler, Sarasate, Wieniawski entre outros, e a destacar, catro das súas propias composicións: *Segunda Guajira*, *Danza española*, *Rondalla*, e *Canto amoroso*. Moitas delas foron incluídas nun CD titulado "Great Violinists, Volume 5", do selo Symposium Records.

En 2006 editouse un libro-CD de Manuel Quiroga acompañado a piano por Marta Leman.

En 1990 gravouse a única gran composición de Manuel Quiroga, o seu *Premier Concerto dans le Style Antique*, coa Stuttgarter Kammerorchester baixo a batuta do director compostelán Maximino Zumalave e con Herwig Zack como solista. ou a Orde de Afonso X o Sabio española. En 1911 conseguiu o primeiro premio internacional do Conservatorio de París, así como o "Pablo Sarasate" para novos virtuosos.

O escritor galego Ramón del Valle-Inclán dedicoulle o seu poema *¡Del Celta es la Victoria!*, que foi impreso e repartiuse como propaganda nacionalista no concerto que Quiroga ofreceu na Coruña en 1918.

O Cuarteto Quiroga foi chamado así no seu honor.

### Obras dedicadas a Manuel Quiroga 
A relevancia de Quiroga como intérprete reflíctese tamén na cantidade de obras que lle dedicaron compositores como Enrique Granados, Eugène Ysaÿe (chamado "O Rei do Violín"), ou o que fora profesor seu, Édouard Nadaud. Entre as obras que lle dedicaron destacan:

* Enrique Granados: *Sonata para violín* (un movemento).
* Eugène Ysaÿe: *Sonata Nº 6 para violín só* (as cinco anteriores adicárallas a George Enescu, Fritz Kreisler, Lucien Capet, Jacques Thibaud e Mathieu Crickboom).
* Eduardo Fabini (1882-1950): *Fantasía para violin y orquesta*.
* Joaquín Nin: *Sur un air de danse de Pablo Esteve, 1779*, o quinto dos "Cinq comentaires".
* Marcel Samuel-Rousseau: *Les Promis*.
* Édouard Nadaud: o quinto dos seus *Six Études de Concert*.
* César Espejo (1892-1988): *Fileuse*, Op. 12.
* Roger Penou: *Air de danse*.
* Jacques Arnay: *Fragment Lyrique*, Op. 11.

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
125px|dereita
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Conservatorio profesional de música Manuel Quiroga
* Virtuosismo

### Ligazóns externas 
* 
* 
* 
;Interpretacións de Manuel Quiroga Losada
* 
* 
* 
*