Puma

O **puma**, *Puma concolor*, é un mamífero carnívoro da familia dos félidos, subfamilia dos felinos, orixinario de América.

## Características 
É o segundo maior felino no Novo Mundo, despois do xaguar, e o cuarto máis grande do mundo, co leopardo, despois do tigre, o león, e o propio xaguar. O seu tamaño é maior que o do leopardo das neves, aínda que está máis emparentado cos pequenos felinos (gatos).

Como cazador e depredador de emboscada, o puma persegue unha ampla variedade de presas. O seu principal alimento son os ungulados coma o cervo, en particular na parte setentrional da súa área de distribución, pero tamén caza camélidos coma o guanaco e especies tan pequenas como roedores e mesmo insectos. Trátase dun animal territorial cunha baixa densidade de poboación. Cada territorio dun puma dependerá da súa extensión, a vexetación, e a abundancia de presas. Aínda que é un gran depredador, non sempre é a especie dominante na súa área de distribución, como cando compite cos animais de presa como o lobo gris mexicano (*Canis lupus baileyi*), o xaguar, o oso negro americano (*Ursus americanus*) ou o oso pardo. Trátase dun felino solitario que polo xeral evita as persoas. É raro que un puma ataque un ser humano, aínda que se rexistrou un aumento na frecuencia nos últimos anos.

O puma foi considerado unha praga perigosa a partir da colonización europea de América. Sumado á progresiva ocupación humana dos hábitats do puma, significou que as poboacións diminuíron en moitas partes da súa media histórica. En particular, o puma extinguiuse na parte oriental de América do Norte, tirante un caso illado da subpoboación, en perigo de extinción, no sur da Florida. Rexistros recentes confirmados, e o hábitat adecuado no medio oeste dos Estados Unidos, indican intentos de recolonización.

Coa súa ampla distribución xeográfica, o puma ten decenas de nomes e é mencionado con diversas referencias na mitoloxía dos pobos indíxenas de América e tamén na cultura contemporánea. Ten o récord Guinness do animal co maior número de nomes, con máis de 40 só en inglés.

### Dimensións 
Lonxitude de cabeza e tronco, 100-150 cm; lonxitude da cola, 60-90 cm; peso, 30-80 kg. 

### Reprodución e lonxevidade 
Camada, de 1 a 5 cachorros, (normalmente 2 ou 3); lonxevidade, de 8 a 12 anos, raramente máis de 12.

### Reclasificación 
En 1917 foi incluído no xénero *Puma* por Pocock. 

### Etimoloxía 
Para a do xénero, véxase *Puma*. O epíteto específico, *concolor*, Linneo tirouno do latín *concolor, concolōris*, 'da mesma cor', 'de cor uniforme'.

### Clasificación 
Aínda que a maioría dos autores recoñecen no xénero dúas especies, recentemente algúns consideran unha soa, *Puma concolor*, e separan a outra nun novo xénero, *Herpailurus*, coa única especie *Herpailurus yagouaroundi*. 

#### Subespecies 
Até finais dos anos 1980, na especie, sexa monotípica on non, rexistráronse até 32 subespecies. Pero un estudo xenético do ADN mitocondrial demostrou que moitas delas eran demasiado similares como para seren recoñecidas como distintas a nivel molecular. Tras esta investigación, a maioría dos autores recoñecen as seguintes seis subespecies, cinco das cales encóntranse unicamente na América Latina:

* *Puma concolor* (Linnaeus, 1771) 
** *Puma concolor anthonyi* (Nelson e Goldman, 1931) — no leste de América do Sur. 
** *Puma concolor cabrerae* Pocock, 1940 — na Arxentina.
** *Puma concolor concolor* (Linnaeus, 1771) — no norte de América do Sur. 
** *Puma concolor costaricensis* (Merriam, 1901) — en América Central.
** *Puma concolor couguar* (Kerr, 1792) — desde o suroeste do Canadá até o norte de Nicaragua.
** *Puma concolor puma* (Molina, 1782) — no sur de América do Sur.

Porén, a partir de 2017, o *Cat Classification Taskforce of the Cat Specialist Group* da UICN só recoñece dúas subespecies: O puma así mesmo considérase case ameazado no Perú, Arxentina, e Colombia. Non hai datos da súa situación en Chile. e as poboacións son o suficientemente seguras para a caza regulada no oeste de Norteamérica. Porén, considérase que está a diminuír noutras partes da súa área, e como un gran carnívoro vinculado a outras asociacións de vida salvaxe e hábitat, desde unha perspectiva social e política a súa conservación e xestión presenta numerosos desafíos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Sunquist, Melvin E. & Sunquist, Fiona (2002): *Wild Cats of the World*. Chicago e Londres: University of Chicago Press. ISBN 978-0-2267-7999-7.
* Walker, E. (1975): *Mammals of the World*. 2 Vols. Sixth edition. Baltimore e Londres: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-5789-8. 
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M., editors (2005): *Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference* (3rd ed.). Baltimore : The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-0.

### Outros artigos 
* Félidos
* Felinos
* *Puma*

### Ligazóns externas 
* The Mountain Lion aka Cougar and Puma .
* Mountain Lion Foundation of California .