Ogadén

**Ogadén** (en amhárico, ኦጋዴን?; en somalí, *Ogaadeen*; en árabe, أوغادين) é o nome non oficial da Rexión etíope dos somalís, o territorio que comprende a parte oriental de Etiopía, no centro do Corno de África.

Os seus habitantes son predominante de etnia somalí e relixión musulmá.

O termo "Ogadén" ou "Ogaden" é o utilizado preferentemente polas comunidades internacionais. Ás veces foi chamada no pasado *Casa de Gabriel*, ou *Somalilandia etíope*. A parte da poboación local nacionalista (que é a maioría), encadrados na Fronte Nacional de Liberación do Ogadén (FNLO), chámana **Ogadenia** (en somalí, *Ogaadeeniya*), e afirman que é unha nación distinta baixo ocupación etíope.

## Xeografía 
O territorio do Ogadén ocupa unha superficie de 279 252&nbsp;km² (unha extensión que pode ser comparada coa do Ecuador), e ten fronteiras con Djibuti, Somalia e Kenya. Nela encóntranse, entre outras, as cidades de Jijiga (a capital), Degahbur, Gode, Kebri Dahar, Fiq, Shilabo, Kelafo, Werder e Danan.

[miniatura|esquerda|250px|Transporte con [dromedarios en Jijiga.]]

O Ogadén é unha meseta, cunha elevación sobre o nivel do mar que oscila entre os 1 500 m no noroeste e uns 300 m ao longo dos límites meridionais e o val do río Shebelle. As zonas con altitudes entre os 1 400 e os 1 600 m son semiáridas, recibindo de 500 a 600&nbsp;mm de chuvia ao ano.

Nos últimos aos, o Ogadén estivo sometido a un réxime de precipitacións cada vez máis errático, o que levou a unha crecente frecuencia de  secas, as máis importantes, en 1984-85, 1994 e a máis recente en 1999-2000, durante a cal os pastores afirman que perderon do 70 ao 90 % do seu gando.

## Historia 
[miniatura|300px|A [África Oriental Italiana coas provincias e as súas capitais. A provincia de **Somalia**, en verde, despois de incorporar as zonas etíopes de poboación somalí.]]

A rexión foi anexionada a Etiopía durante o reinado de Menelik II en 1897.

Coa creación da África Oriental Italiana, despois da Guerra de Etiopía, o Ogadén foi anexionado por Mussolini á Somalia italiana.

Co fin da segunda guerra mundial foi devolta a Etiopía en 1954, despois de 13 anos de ocupación británica.

No pasado producíronse actividades secesionistas que incluíron obxectivos políticos e militares en Etiopía e en Somalia. Ao final da década de 1970 ambas as nacións loitaron na Guerra de Ogadén polo control da rexión.

Actualmente é a Fronte Nacional de Liberación do Ogadén o principal grupo separatista, que está liderado polo presidente Mohamed O. Osman.

## Personalidades nadas no Ogadén 
* O líder militar musulmán Ahmad ibn Ibrihim al-Ghazi, tamén coñecido como Ahmed Gragn
* O poeta somalí e nacionalista Sayid Mohamed Abdille Hassan
* Garad Maktal Dahir, dirixente da Fronte de Liberacióne do Ogadén 
* Mohamed Dirie Urdoh, dirixente da Fronte de Liberación da Somalia occidental

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Fabiani R. (2010): ''Somalia 1977. La guerra dell'Ogaden e la fine della Distensione*. Gans editions. 
* Lewis, I. M. (2003): *A Modern History of the Somali: Nation and State in the Horn of Africa*. Oxford: James Currey. ISBN 978-0-8525-5483-8.
* Mohamud Abdi, Mohamed (2007): *A History of the Ogaden (Western Somali). Struggle for Self-Determination''. Londres: Lightning Source Inc. ISBN 978-0-9556-5160-1.

### Outros artigos 
* Etiopía
* Somalia
* África Oriental Italiana

### Ligazóns externas 
* The Standard Digital
* Ogaden National Liberaton Front
* Rasaasa News
* Ogaden en Maria online