Cártamo silvestre

O **cártamo silvestre** ou **cardo cabreiro** (***Carthamus lanatus***), é unha especie pertencente á familia Asteraceae.
miniatura|Vista xeral.
miniatura|Detalle da borra laúda na preantese.
[miniatura|250px|Froitos: [Cipselas.]]
miniatura|250px|Cipsela, detalle do apex e do papo.
## Descrición 
É unha planta anual, de 10 a 60&nbsp;cm de altura (e até o dobre en solos subnitrófilos); con talos erectos, moi ramificados - especialmente nas súas partes media e superior, e cubertos dun abundante tomento laúdo branco (de aí o seu nome específico en latín, *lanatus*), en particular durante a pre-antese. Follas ovais lanceoladas, glandulosa-viscosas, con lóbulos moi profundos, e terminadas en espiño. Flores amarelas brillantes, en capítulos duns 3&nbsp;cm de diámetro, agrupados en corimbo ou ben solitarios. Brácteas exteriores moi parecidas ás follas superiores, pero máis curtas e menos espiñentas; as internas lanceoladas, escariosas, máis ou menos denticuladas e con puntas escuras. O receptáculo é de forma cónica aguda, con sedas en forma de fita abrancazadas. Os froitos son cipselas heteromorfas poligonais, curtas, cónico-ovaladas, de cor parda e con riscos irregulares; as interiores cun papo de sedas/escamas denticuladas, algo máis longo que o corpo; e as exteriores sen as filas externas de escamas do papo. Os dous tipos teñen o apex cunha coroa ondulada/denticulada, cunha fileira interna de pelos curtos ásperos no centro. A súa semente é viábel durante máis de oito anos á intemperie

No Mediterráneo, florea desde principios de maio até final do verán.

A subespecie *creticus* (=*baeticus*) ten idénticas características, mais é arbustiva e podería acadar os 5 m.

Na identificación como plántula, para o seu control agronómico: ten cotiledóns verdes moi escuros, orbiculares a ovais, crasos, con lámina de 8–14&nbsp;mm por 8–11&nbsp;mm; unha nervadura central visíbel; pecíolo curto e dilatado na base.https://web.archive.org/web/20070116053856/http://www.criba.edu.ar/girasol/MORFVEG06/FILES/WebPages/malezas/figuras/foto22.htm

## Distribución e hábitat 
Endémica de Europa, Siberia, a conca mediterránea, Irán, de 0 a 1 200 msnm, e estendida por todo o mundo como maleza, fundamentalmente en rexións temperadas de América e de Australia (lexislada a súa restrición xa desde 1887 en todos os seus distritos de cereais) https://web.archive.org/web/20160303191308/http://digital.library.okstate.edu/oas/oas_pdf/v66/p39_40.pdf, onde chegou a formar inmensos matos impenetrábeis agás cun machado. Pódese encontrar até a 2.000m de altitude, concretamente na Najarra (Serra de Guadarrama, España).

Habita áreas máis ou menos rochosas, beiravías/gabias, lugares asollados, barbeitos etc...; moi resistente a secas e bastante susceptíbel a xeadas.

Tería potencial para transmitir as súas características de resistencia a enfermidades criptogámicas a outras especies do xénero, mais fainas render menos aceite.

## Historia 
Unha especie ben coñecida por antigos botánicos como Teofrasto, Plinio, e Dioscórides; este última menciónaa como antídoto para picadas da pezoña de escorpión.

## Taxonomía 
*Carthamus lanatus* foi descrita por Carl von Linné e publicado en *Species Plantarum*, vol. 2: 830, 1753.
;Citoloxía:
O número de cromosomas é de 2n=44 (o miemo para a sub-especie *creticus / baeticus*)

;Sinonimia:
* *Anactis pilosa* Raf. 
* *Atractylis fusus-agrestis* Gaertn. 
* *Atractylis lanata* Scop. 
* *Atractylis leucocephala* Moench 
* *Atractylis lutea* Bubani 
* *Atractylis pilosa* Moench 
* *Calcitrapa lanuginosa* Steud. 
* *Carduncellus lanatus* Moris 
* *Carduus attractylis* Garsault 
* *Carthamus albus* Desf. 
* *Carthamus elatus* (Gasp.) Nyman
* *Carthamus creticus* L.
* *Carthamus exsuccus* Chaix 
* *Carthamus lanatus* subsp. *baeticus* (Boiss. & Reut.) Nyman
* *Carthamus lanatus* subsp. *creticus* (L.) Holmboe
* *Carthamus lanatus* subsp. *lanatus* L.
* *Carthamus macedonicus* Herzog
* *Carthamus tauricus* Bieb. 
* *Carthamus turbinatus* Nyman 
* *Centaurea lanata* (L.) Lam. & DC. 
* *Kentrophyllum baeticum* Boiss. & Reut.
* *Kentrophyllum lanatum* (L.) DC. 
* *Kentrophyllum lanatum* Duby 
* *Kentrophyllum tauricum* (M. Bieb) Meyer 
* *Kentrophyllum turbinatum* Gasp. ex Guss. 
* *Phonus lanatus* (L.) Hill

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cártamo común
### Bibliografía 
# Munz, P.A., D.D. Keck. 1959. Una Flora Californiana. Prensa de la Universidad de California. Berkeley, Os Ánxeles, pp.&nbsp;1273.
# Abrams, L. & R. S. Ferris. 1960. Bignonias to Sunflowers. 4: 732 pp.&nbsp;In L. Abrams Ill. Fl. Pacific States. Stanford University Press, Stanford.
# Correll, D. S. & M. C. Johnston. 1970. Man. Vasc. Pl. Texas i–xv, 1–1881. The University of Texas at Dallas, Richardson.
# Flora of China Editorial Committee. 1988-2013. Fl. China Unpaginated. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
# Flora of North America Editorial Committee, e. 2006. Magnoliophyta: Asteridae, part 6: Asteraceae, part 1. 19: i–xxiv. In Fl. N. Amer.. Oxford University Press, Nova York.
### Ligazóns externas 
* Imaxes do cártamo silvestre