María Galindo

**María Galindo Neder**, nada na Paz en 1964, é unha activista boliviana, militante do feminismo radical, psicóloga e comunicadora, cofundadora do colectivo Mujeres Creando en 1992, que segue liderando. Actualmente codirixe Radio Deseo, emisora radial con alcance nas cidades da Paz e o Alto. Polas súas controvertidas accións, a miúdo catalogadas como "arte performativo" ou *happenings*, foi detida en varias ocasións pola policía boliviana.  Entre os temas que traballou están a despatriarcalización no contexto do proceso constituínte boliviano e o feminicidio como crime de Estado.

## Traxectoria 
María Galindo naceu en 1964 na cidade da Paz. Comezou os seus estudos escolares en 1970, rematando o bacharelato en 1981. En 1992 foi cofundadora xunto a Julieta Paredes e Mónica Mendoza do colectivo Mujeres Creando.

Autodeclarouse lesbiana. Nos seus temperáns anos de militancia social, vinculouse a esquerdistas ultrarradicais como Álvaro García Linera, a quen María Galindo defendeu cando foi procesado por subversión e terrorismo.

En 2006 lanzou a súa candidata á Asemblea Constituínte polo Movimiento Bolivia Libre (MBL) como un acto simbólico e de crítica ao proceso mesmo. Neste contexto, redactou e publicou, xunto co Movemento Mujeres Creando, *La Constitución Política Feminista del Estado*.

Tras a visita do presidente iraniano a Bolivia, Mahmud Ahmadineyad, recibido polo presidente Evo Morales o 27 de setembro de 2007, protestou na cadea televisiva de Unitel, onde se referiu tanto ao tema da violación dos dereitos humanos como á persecución e execución ás mulleres e homosexuais. 

En 2007 xunto coa escritora arxentina Sonia Sánchez publicou *Ninguna mujer nace para puta*, presentado na Plaza Once de Buenos Aires rebautizada como Plaza de los Prostituyentes para denunciar o tráfico e a explotación sexual, nunha acción pública que serviu como lanzamento do libro. Ese mesmo ano empezou a codirixir a emisora Radio Deseo e a presentar o programa *La loca mañana*.

En 2013 publicou *No se puede descolonizar sin despatriarcalizar* no que critica o patriarcado como base de toda dominación, incluíndo o racismo.

En marzo de 2017 participou nunha acción a favor da despenalización do aborto fronte á catedral da Paz convocada por Mujeres Creando. En xuño do mesmo ano presentou o libro *No hay libertad política sin libertad sexual*, produto da investigación realizada entre 2015 e 2016 na Asemblea Lexislativa Plurinacional sobre a homofobia na Asemblea Legislativa Plurinacional promovida pola Vicepresidencia do Estado de Bolivia. A publicación do estudo foi publicado co apoio do financiamento colectivo a partir da plataforma Verkami.

A finais de 2019, María Galindo estivo involucrada nunha controversia por un artigo, no cal Galindo criticou duramente a presidenta boliviana Jeanine Añez.

Galindo recibiu á súa vez críticas. Por exemplo, as feministas do grupo Pan y Rosas e o grupo feminino cruceño, Kuña Mbarete, acusárona de ser ás veces moi autoritaria e considerarse a única voz verdadeira dentro do feminismo boliviano.

## Algunhas publicacións 
### Libros 
* Y si fuésemos una espejo de la otra, por un feminismo no racista (1992)
* . 2005. *Archivo Cordero 1900 - 1961* Edición Turner.
* . 2007. *Ninguna mujer nace para puta*. Edición ilustrada de Lavaca Editora, 220 páxs. ISBN 987-21900-3-8
* Mujeres Grafiteando(2006), autoría colectiva de recompilación de graffitis producidos por Mujeres Creando.
* . 2013. *No se puede Descolonizar sin Despatriarcalizar*. ISBN 97899954-2-622-4
* María Galindo, 2016 Espejito Mágico, un conxunto de retratos de mulleres escritos para Radio.
* No hay libertad política sin libertad sexual (2017)

### Produción cinematográfica 
* *Serie Acciones (2002);* esta serie foi expuesta no Centro de Arte Raíña Sofía en 2003 no contexto de Versiones del Sur
* *Mamá No me lo Dijo (2004)*; serie de televisión difundida en Bolivia en canal aberto. A filmación deste traballo supuxo un proceso xudicial por Actos obscenos iniciado polo Estado de oficio.
* *Exiliadas del Neoliberalismo* (2004); documental sobre as mulleres bolivianas migrantes a España
* *Amazonas, mujeres indomables(2009);* documental sobre un grupo de acción arxentino de loita contra a violencia machista instalado nos barrios habitados maiormente por migrantes bolivianas, peruanas e paraguaias
* Virgen Cerro e Virgen Barbie; curtas que formaron parte da instalación na mostra Principio Potosí
* *13 Horas de Rebelión* (2013); 6 curtametraxes, unha delas formou parte central da instalación de Mujeres Creando na Bienal de Arte de Sao Paolo en 2014.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Feminismo
* Prostitución
* Xénero (ciencias sociais)
### Ligazóns externas 
* Canle YouTube María Galindo
* Entrevista a María Galindo (vídeo, 2017)
* Entrevista en Andaina