Pisa

**Pisa** ([ˈpiːsa]) é un concello ("*comuna*") da rexión de Toscana e mais é a capital da provincia homónima de Italia.

## Historia 
miniatura|esquerda| Torre inclinada de Pisa
Fundada presumiblemente como colonia grega, foi unha cidade etrusca e despois colonia romana no ano 180 a.C..

Do século IX ó século XI converteuse nunha das repúblicas mariñeiras, combatendo ós árabes polo control do Mediterráneo e rivalizando con Xénova e Venecia.

Pisa tivo un crecemento posterior do poder económico e político debido á adquisición de posesións e dereitos comerciais no leste do Mediterráneo durante o período das cruzadas. Durante as loitas con Xénova pola posesión de Córsega e Sardeña, Pisa foi vencida polos xenoveses na batalla de Meloria no 1284.

Como cidade xibelina, nos s. XIII e s. XIV estivo de arreo en loita con Florencia, á cal venceu no 1406.

Algúns dos monumentos máis importantes de Pisa é a catedral (1068-1118), de estilo románico coa fachada de mármore, portas de bronce de Bonnano Pisano e o púlpito de Giovanni Pisano) e a soada torre de Pisa, do s. XII, de 55 metros de alto, que se caracteriza pola súa inclinación, que comezou a producirse xusto despois da súa construción.

## Xeografía física 
A cidade atópase a poucos quilómetros da desembocadura do río Arno, nunha zona de chaira chamada Valdarno inferior, pechada ao norte polo monte Pisani.

A área que rodea a cidade está clasificada como de risco sísmico, o municipio foi o epicentro de dous sismos: o terremoto do 10 de xaneiro de 1168, e o terremoto de 1322 ambos tremores foron dunha magnitude de 4,63 na escala Richter , alcanzando o grao V-VI da Escala de Mercalli.

## Topónimo 
As orixes do nome de Pisa son incertos. A miúdo remóntanse á cidade homónima grega de Elis, habitantes dirixidos por Penélope, poida que fundaran a Pisa Toscana despois da guerra de Troia. Pisa tamén é a miúdo chamada a cidade de Alfea pola súa orixe grega (polo río Alfeo en Élide, Peloponeso). Outros historiadores pensan que poida derivar da palabra *pise* que os etruscos utilizan para "boca" (en lingua acadia *pi* = boca, estuario de río). Pero a etimoloxía de Pisa tamén pode provir da lingua lígur para indicar un lugar pantanoso, ou segundo Pino Masi, do grego antigo "Bisae" que se refire aos pasos que se elevan dende o río. Poida que isto se deba á presenza de dous ríos, o Ozzeri (xa desaparecido) ao norte do asentamento e o Arno ao sur. Mentres que en lingua latina a cidade grega se refire simplemente como *Pisa*, a cidade da Toscana coñécese como *Pisae*, en plural, e isto sen dúbida inclina cara á orixe da *pise* etrusca, na que os romanos chamaban *Pisae*, pero a hipótese non é de todo correcta, porque o substantivo "Pisae" se basea no "pluralia tantum" como tantas outras cidades dos substantivos latinos (Atenae, Atenarum).

## Clima 

## Simboloxía 

## Monumentos e lugares de interese 
miniatura|center|700px|Vista dende a Praza do Duomo (Pisa).

* Piazza del Duomo
* O Duomo
* Campanile di Santa Maria
* Battistero
* Campo Santo
* Piazza dei Cavalieri
* Lungarno
* Le Mura
* Mural Tuttomondo di Keith Haring

## Poboación 
Poboación censada en Pisa e evolución da mesma dende 1861.

Colors=
  id:AA value:red
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:700 height:400
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:120000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:30000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1861 from:0 till: 43835
  bar:1871 from:0 till: 49810
  bar:1881 from:0 till: 53620
  bar:1901 from:0 till: 60326
  bar:1911 from:0 till: 64575
  bar:1921 from:0 till: 67237
  bar:1931 from:0 till: 70550
  bar:1936 from:0 till: 72468
  bar:1951 from:0 till: 77722
  bar:1961 from:0 till: 90928
  bar:1971 from:0 till: 103415
  bar:1981 from:0 till: 104509
  bar:1991 from:0 till: 98928
  bar:2001 from:0 till: 89694
  bar:2011 from:0 till: 87870 color:AA

PlotData=

  bar:1861 at: 43835 fontsize:S text: 43.835 shift:(-10,5)
  bar:1871 at: 49810 fontsize:S text: 49.810 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 53620 fontsize:S text: 53.620 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 60326 fontsize:S text: 60.326 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 64575 fontsize:S text: 64.575 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 67237 fontsize:S text: 67.237 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 70550 fontsize:S text: 70.550 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 72468 fontsize:S text: 72.468 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 77722 fontsize:S text: 77.722 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 90928 fontsize:S text: 90.928 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 103415 fontsize:S text: 103.415 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 104509 fontsize:S text: 104.509 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 98928 fontsize:S text: 98.928 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 89694 fontsize:S text: 89.694 shift:(-10,5)
  bar:2011 at: 87870 fontsize:S text: 87.870 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Fonte ISTAT - elaboración gráfica de Wikipedia, adaptada para wiki GL

## Irmandada 
Pisa está irmandada con:

thumbnail|centro|800px|Panorama do centro histórico de Pisa dende o campanario do duomo.

## Notas 
### Ligazóns externas 
* Sitio institucional de Pisa
* Leaning Tower - Official Website