Etimoloxía

A **etimoloxía** é o estudo científico sobre a orixe da estrutura léxica dunha lingua, tanto das palabras como da súa fraseoloxía. A etimoloxía dunha palabra en concreto é dita orixe, chamada neste caso étimo.

## Etimoloxía de *etimoloxía* 
A palabra *etimoloxía* vén do latín *etymologia* e esta, á súa vez, provén do grego *ἐτυμολιγία*, vocábulo formado de *ἔτυμος* (verdadeiro) e *λόγος* (palabra). É dicir, significa "verdadeira orixe das palabras".

En xeral, considerase **etimoloxía** o estudo da historia das palabras: de onde proceden, cando entraron na lingua e como mudou a súa forma e o seu significado.

O grego Píndaro servíase, no século V a.C. de etimoloxías inventadas para alardear diante dos seus amos. Plutarco empregaba etimoloxías pouco seguras baseándose en estrañas similitudes de sons. Isidoro de Sevilla, nas súas *Etymologiae*, fai un rastrexo enciclopédico das "primeiras cousas" que foi usado acriticamente en Europa ata o século XV. O *Etymologicum genuinum*, unhas das varias obras bizantinas de parecidas características, é unha enciclopedia gramatical editada en Constantinopla no século IX. A *Legenda Aurea* do século XIV comeza cada *vita* dos santos cun excursus en forma de etimoloxía.

## A etimoloxía das palabras galegas 
A etimoloxía permite ter unha clara idea das orixes do galego, unha lingua romance, románica ou neolatina. Derivada do latín vulgar que foi imposto polos romanos a partir do ano 206 a. de C. O latín é unha lingua indoeuropea e sintética, que expresa as súas relacións gramaticais por medio de morfemas ou desinencias que se combinan coa raíz, ao contrario do galego que expresa estas mesmas relacións por medio de artigos e preposicións.
Hai concesións doutras linguas ao galego.

* Lingua inglesa: WC, whisky.
* Lingua francesa: xardín, maionesa, pantalón.
* Linguas xermanas: bigote, brandy, brindes, escravo, pouta.
* Lingua grega: atleta, Biblia, tártaro.
* Lingua árabe: asasino, alcalde, café, oxalá.
* Lingua celta: cabana, rocha, bugallo, beizo, tona.
* Lingua vasca ou éuscaro: esquerda.
** Do éuscaro hérdase o sufixo -rro (carro).
* Linguas indíxenas suramericanas: cacique, chocolate, cigarro.

## A ciencia etimolóxica 
O estudo da etimoloxía permite comprender o significado das palabras, ampliar o vocabulario e mellorar a ortografía. Usando textos antigos, o estudo da etimoloxía procura saber cando e como unha palabra foi incorporada ou evolucionou cara á linguaxe actual, e que transformacións experimentou. A valoración da súa importancia variou dependendo das tendencias do momento. A súa época dourada viviuse durante o século XIX cando se emprenderon os máis grandes proxectos de estudo etimolóxico, tales como o *Oxford English Dictionary*, o dicionario etimolóxico máis completo da lingua inglesa.

A etimoloxía peninsular debe moito á obra do filólogo catalán Joan Coromines, do século XX.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lexicografía
* Etimoloxía popular
* Lista de etimoloxías dos concellos de Galicia
* Etimoloxía dos nomes das principais cidades do mundo
* Etimoloxía dos elementos químicos

### Ligazóns externas 
* OED 
* Artigo sobre o dicionario de Joan Coromines
*Dicionario etimolóxico galego (DEG)