Ceca de Barskunes

**Barskunes** () ou **Baskunes** () é o nome dunha ceca situada no norte da Península Ibérica e activa a partir de finais do século II a. C. e durante o I a. C., dentro do coñecido como "grupo pirenaico" ou tamén "grupo navarro", composto por numerosas cecas caracterizadas por usaren o mesmo escrita ibérica levantina que a área celtibérica.

## Localización da ceca 
A proposta tradicional, desde o século XIX, é identificar a cidade emisora con *Pompaelo* (Pamplona), en tanto que outros autores, pola contra, apuntan cara a Rocaforte, xunto a Sangüesa. Ambas as teses situarían a ceca dentro da área nuclear dos Vascóns. Unha terceira tendencia de propostas sitúa a ceca de Ba(r)skunes no poboado de La Custodia, en Viana, por mor do importante número de moedas (52 exemplares) achados naquel depósito, á espera de que unhas rigorosas escavacións aclaren se a rexión estaba ocupada por Vascóns ou Beróns.

miniatura|200x200px|esquerda|O topónimo nas variantes "Barskunes" ou "Bascunes" en caracteres ibéricos, tal como aparece nas moedas.

Os traballos máis recentes tenden a situar a ceca nalgún lugar próximo ao Ebro, xa que a arqueoloxía non sacou á luz máis que pequenos asentamentos. A partir dunha investigación de I. Rodríguez Casanova publicada en 2010 insístese na proposta de La Custodia, no termo municipal de Viana.

Para o lingüista vasco Joaquín Gorrochategui, da Universidade do País Vasco, a controversia sobre unha identificación coa palabra *vascones* ("vascóns") foi superada pola confirmación da súa filiación co mundo celtibérico.

## Tipoloxía das moedas 
As moedas son denarios de tipoloxía ibérica, xunto con ases cunha arte máis variada e bruta. Os denarios levan no anverso unha cabeza viril, con barba, e no reverso un xinete con espada curta e a lenda *Baskunes*/*Barkcunes*. Algúns exemplares amosan tamén inscrición no anverso. Os maiores depósitos destas moedas apareceron en Viana, Alagón e Tafalla, e en Pamplona só tres, aínda que iso pode ser accidental e non concluínte.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Blanco Freijeiro, A. (1988). *Historias del viejo mundo Nº 1 (Historia 16). Los primeros españoles*. ISBN 84-7679-101-1

* Canto, A. M. (1997). "La Tierra del Toro. Ensayo de identificación de ciudades vasconas". En *Archivo Español de Arqueología.* Nº 70Páxinas 31-70.
* De Guadán, A. M. (1969). *Numismática ibérica e ibero-romana.* *Instituto Español de Arqueología.* Madrid.
* Gorrochategui Churruca, J. (2000). "La romanización del País Vasco: aspectos lingüísticos". En *Bitarte: Revista cuatrimestral de humanidades.* 22. Páxinas 87-106. ISSN 1133-6110

* Jusué Simonena, C. (1996). "Primitivas muestras monetales". En *Signos de identidad histórica para Navarra.* 1. Páxinas 139-144. Caja de Ahorros de Navarra. ISBN 978-84-87120-30-5
* Gil Farrés, O. (1959). *Historia de la moneda española*. Diana, Madrid.
* Labeaga Mendiola, J. C.; Espinosa Ruiz, U. (1999). *La Custodia, Viana, Vareia de los Berones* [*Trabajos de arqueología Navarra*, 14].Institución Príncipe de Viana. Páxina 171. ISSN 0211-5174
* Mateu i Llopis, F. (1946-a-). *La moneda española (breve historia monetaria de España)*. Alberto Martín, Barcelona.
* Mateu i Llopis, F. (1946-b-). *Glosario hispánico de numismática*. Consejo Superior de Investigaciones Científicas.
* Villaronga i Garriga, L. (1987). "Emisiones ibéricas del interior". En *Numismática antigua de Hispania: iniciación a su estudio* (2ª ed.). CYMYS. Páxinas 167-206. ISBN 9788485060443

### Outros artigos 
* Moeda ibérica antiga