open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sonia Molanes

**Sonia Molanes Costa**, nada en Cangas o 28 de maio de 1980, é unha ex-piragüista galega. Foi dúas veces campioa do mundo no K2 200 metros, en 2001 e 2002, tres veces campioa de Europa e participou nos Xogos Olímpicos de 2008.

## Traxectoria 
[miniatura|Monumento homenaxe a Sonia Molanes e outros padexeiros olímpicos de [Aldán, Cangas|Aldán]]
Comezou de nena no deporte do piragüismo, no Club Náutico de Rodeira, e aos trece anos fichou polo Club Mar Ría de Aldán, un dos principais conxuntos de piragüismo a nivel galego e estatal, onde tamén remaban David Cal ou Teresa Portela. En 1995 empezou a adestrar de forma semiprofesional no Centro Galego de Tecnificación Deportiva de Pontevedra, e ao ano seguinte fichou polo Kayak Tudense.

O seu primeiro campionato de España de piragüismo conseguiuno ese mesmo 1996. En xullo de 2001 proclamouse campioa de Europa de K2 200 metros no Campionato Europeo celebrado en Milán, xunto á sevillana Beatriz Manchón. Ademais foron prata na proba dos 500 metros.

Un mes despois, no Campionato Mundial celebrado en Poznan, coroouse campioa do mundo xunto a Manchón no K2 200 metros. No mesmo campionato participou tamén nas probas de 500 e 1000 metros, logrando o bronce nas dúas distancias. Ao ano seguinte en Szeged, revalidou o ouro europeo en K2 200, ao que sumou un ouro en K4 200, formando equipo con Manchón, Teresa Portela e María García, e un bronce en K2 500. No Mundial disputado en agosto en Sevilla, gañou o seu segundo título mundial en K2 200, ademais da prata en K4 200 e dous bronces en K2 500 e K4 500.

Logo de obter unha nova medalla de bronce nos campionatos de Europa de Milán, en 2008, na categoría de K-4 500m, clasificouse para disputar os Xogos Olímpicos de Pequín. Fíxoo en dúas categorías: na primeira delas, o K2 500, participou con Beatriz Manchón, sen conseguir meterse na final; pola contra, no K4 500, conseguiu un diploma olímpico ao rematar quinta na final, formando equipo con Beatriz Manchón, Teresa Portela e Jana Smidakova.

No ano 2009 conseguiu a súa oitava e derradeira medalla nun Mundial. Foi na proba de K4 500 metros, onde se fixo coa medalla de bronce. Ao ano seguinte logrou tamén o bronce no europeo, na mesma distancia.

## Palmarés internacional

## Notas
Rubén Riós

**Rubén Rodríguez Rodríguez**, coñecido como **Rubén Riós**, nado no Riós en 1980, é un actor galego.

## Traxectoria 
Iniciouse no mundo da televisión, con diversas colaboracións e intervencións puntuais en programas da Televisión de Galicia. Deuse a coñecer amplamente co programa de humor *O rei da comedia* e sobre todo coa serie de ficción *Libro de familia* (2005). En paralelo, foi completando a súa formación teatral co actor e director Vicente Montoto. Traballou na serie da TVG *Matalobos* no papel de Salva.

Deu o salto ao cinema como Martiño, un dos protagonistas de *Pradolongo* (2007), filme de Ignacio Vilar. Ese ano dirixiu a curta *Adeus Edrada?*.

## Filmografía 
* *Libro de familia*, 2005-2011
* *O bosque de Levas*, 2007
* *A mariñeira*, 2007
* *Oculta identidade*, 2008
* *Pradolongo*, 2008
* *Mínimo común múltiplo*, curta de 2009
* *Matalobos*, 2009-2010
* *Vilamor*, 2012

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Rubén Riós 2008.jpg
Ficheiro:Pradolongo. A Estrada 05.jpg|Rubén Riós, Ignacio Vilar, e Roberto Porto (*Pradolongo*)
Ficheiro:Pradologo. A Estrada 02.jpg|Ignacio Vilar, e Roberto Porto (*Pradolongo*)

## Véxase tamén
Eugene Znosko-Borovsky

**Eugene Alexandrovich Znosko-Borovsky**, nado en San Petersburgo o 16 de agosto de 1884 e finado o 31 de decembro de 1954, foi un mestre de xadrez ruso, escritor, profesor e crítico literario.

## Traxectoria 
Aprendeu a xogar xadrez de mozo, gañando premios en torneos locais e rexionais mentres progresaba nunha educación de primeira clase no prestixioso *Liceo do Emperador Alexandre I*.

Fixo o seu debut internacional no torneo de xadrez de Oostende en 1906, onde gañou o premio á brillantez polo seu xogo contra Amos Burns. A carreira xadrecística de Znosko-Borovsky foi interrompida con frecuencia por outros acontecementos na súa vida. Ferido e recoñecido militarmente en conflitos bélicos, serviu primeiro como voluntario nas batallas ruso-xaponesas de 1904 e 1905 e foi chamado outra vez ao servizo durante a Gran Guerra. Logo da evacuación, unha nave británica levouno a Constantinopla e de alí trasladouse a París, que seguiu sendo o seu fogar desde 1920 en adiante.

Conseguiu algúns resultados notables en competicións internacionais, incluíndo París 1930, onde terminou primeiro sen perder, diante de Savielly Tartakower, de Andor Lilienthal e de Jacques Mieses. O éxito veu a miúdo en encontros individuais cos seus pares máis distinguidos: gañou xogos impresionantes contra José Raúl Capablanca, Akiba Rubinstein, Max Euwe e Efim Bogoljubov, así como un match curto con Edgard Colle en 1922. Tamén era experto en xogo simultáneo de exposición.

Como conferenciante, profesor, ou escritor sobre xadrez, as súas capacidades foron recoñecidas universalmente, particularmente en Rusia e Francia, onde tamén contribuíu regularmente sobre o tema xadrecístico en artigos e columnas de xornais. De feito, foi no campo da escritura onde sobresaíu, escribindo moitos libros populares como:

* *Пути развития шахматной игры / Puti razbitiia shakhmatnoi igri:* ,1910
* *Muzio-Gambit analyt. Untersuchungen über d. Lean-Angriff [13. Df 3-e2]* (O gambito de Muzio 1911)
* *Капабланка : Опыт характеристики*/ *Kapablanka: opyt kharakteristiki*, 1911. (*Capablanca)*
* *Капабланка и Алехин. Борьба за мировое первенство в шахматы*./ *Kapablanca i alekhin. Borda za mirovoe pervenstvo v shakhmaty*(Capablanca e Alekhin, 1927)

A maioría dos seus últimos traballos foron traducidos ao inglés, como:

* *The Middle Game in Chess*
* *How Not to Play Chess*
* *How to Play the Chess Openings*
* *The Art of Chess Combination*

Outra distinción alcanzada por Znosko-Borovsky foi como crítico literario, sendo considerado un experto en teatro ruso.

Algunha vez escribiu:
DKNY

**DKNY**, iniciais de *Donna Karan New York,* é a marca da deseñadora Donna Karan. Tamén é o nome dunha cadea de roupa en Nova York asociada á liña de Donna Karan. DKNY é unha colección moderna, xuvenil.

## Breve biografía e traxectoria de Donna Karan
Creceu en Long Island, Estados Unidos, co seu padrasto que era un xastre e súa nai que era unha modelo.

Entrou na firma que deseñaba para Ana Klein e ascendeu rapidamente. Fundou a súa propia empresa e fíxose coñecida para a súa liña de corpos elásticos. A súa colección de obxectos de primeira necesidade ofreceu sete pezas que cada muller debería ter no seu armario. Esta fíxose tan famosa que agora son aproximadamente 200 pezas.

## Ligazóns externas
*Páxina web oficial de DKNY
Celso Álvarez Cáccamo

**Celso Álvarez Cáccamo**, nado en Vigo o 15 de decembro de 1958, é un escritor e sociolingüista galego.

## Traxectoria 
Fillo de Xosé María Álvarez Blázquez e irmán de Xosé María, Alfonso, e Berta Álvarez Cáccamo, entre 1975 e 1990 estudou e viviu en Compostela, Barcelona, Buffalo (EUA) e Berkeley (EUA).

Licenciado en Filoloxía Hispánica pola Universidade Central de Barcelona. Doutor en Filoloxía Hispánica, a súa tese de doutoramento: *The Institutionalization of Galician: Linguistic Practices, Power, and Ideology in Public Discourse* foi presentada na UC Berkeley. É mestrado en Lingua e Literatura Españolas pola State University of New York en Buffalo. Actualmente é profesor de Lingüística xeral na Universidade da Coruña.

É autor de múltiples artigos académicos relacionados coa sociolingüística. Xestiona a páxina Versão Original e a revista *çopyright* de pensamento crítica e intervención. Tamén foi colaborador de *Vieiros*.

## Obra
### Poesía
**Os distantes* (1995), Espiral Maior.
**Os passos da procura* (2018, Através).

### Obras colectivas
**Escolma de familia. Cen anos de poesía* (2000, Xerais).
**Poemas ao pai* (2008, Espiral Maior).

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
**Dicionario biográfico de Galicia*, Ir Indo Edicións, 2010-2011, Vigo.

### Ligazóns externas 
*Páxina web de Celso Álvarez Cáccamo
*Blog do autor
Iván Cabrera

**Iván Cabrera Trigo**, nado en Xinzo de Limia o 13 de agosto de 1984 , é un bombeiro e modelo galego.
## Traxectoria 
Diplomado en enfermería, aprobou unhas oposicións a bombeiro e comezou a traballar nos servizos de extinción da súa comarca. En xaneiro de 2006 resultou elixido Míster Ourense e ao ano seguinte venceu no concurso de *Guapo de España*, un certame paralelo ao de Míster España, e onde participou representando a Aragón por consello da súa axencia. A partir desa primeira elección comezou a compaxinar o seu traballo de bombeiro co de modelo para empresas e casas comerciais. En marzo de 2008 resultou elixido Míster Universo no certame anual celebrado en Santo Domingo.

## Notas
Festa dos Reis na Mezquita

A **Festa dos Reis** é unha festividade, incluída dentro dos festexos do entroido, que se celebra nos primeiros días de xaneiro nalgunhas aldeas do concello da Mezquita.

## Características
O calendario festivo consta de cinco xornadas, que poden variar en nome e data:
***Cantar os reis**: o primeiro día anúnciase a festa cantando coplas tradicionais diante das vivendas das aldeas.
***O día de pedir**: neste segundo día, os zamarreiros chaman ás portas das casas para pedir o aguinaldo. A veciñanza adoita axudar a festa con carne de porco, froita, licores ou mesmo cartos.
***Os invitados**: convídase a comer ós persoeiros da aldea (tradicionalmente o alcalde, o médico, o secretario e mailo cura) así como ós convidados dos participantes na festa e ós homes que deron un bo aguinaldo.
***A corrida do galo**: no cuarto día, subidos a burros ou cabalos, os mozos da festa sacrificaban os galos, tirándolles da cabeza, mentres están pendurados dunha corda polas patas.
***A parranda**: faise unha procesión onde figuran un rei e un vicerrei, disfrazados con barba, coroa e capa. Pola noite escóllense os reis para os dous anos seguintes.

Ademais, chámaselle **oficio** á tarefa que teñen que desenvolver algúns membros da comunidade durante a festa: habitualmente son os máis novos ou aqueles que destacan por teren algunha habilidade concreta. Por exemplo, os que son bos tratantes son os encargados de comprar os galos. Sen o correcto cumprimento dos oficios sería totalmente imposible a realización da festa pois os reis non serían capaces de facelo todo. Para os máis mozos supón unha metáfora da súa incorporación activa á vida da aldea. Algúns oficios son o de zamarreiro, o de roubar as verzas, o de arrincar os torgos, o de camareiro ou o de burriqueiro.

## Véxase tamén
### Bibliografía
*Elijio Rivas, José Rodríguez Cruz: *Terra das Frieiras*, Ourense: Deputación Provincial , 2002 ISBN. 84-96011-07-0
**O Sil*. Decembro 2008. Especial Nadal 2008. Edición impresa.
**La Región*, 24 de xaneiro de 2010, Suplemento Vida, páxina 26. "Tradicional Fiesta de Reyes en A Mezquita"
*Xerardo Dasairas: *O Entroido en Terras de Monterrei*. Edicións do Cumio, 1990.

### Ligazóns externas
*"A Festa dos Reis da Mezquita, a primeiros de xaneiro, presenta relacións con ritos do Entroido", artigo en *O Sil*, 7 de febreiro de 2005.
*"A Festa dos Reis da Mezquita, a primeiros de xaneiro, presenta elementos propios do Entroido", artigo en *O Sil*, 6 de marzo de 2006.
*"A Festa dos Reis reuniu a comenzos de ano a medio cento de veciños da Mezquita en torno á festa", artigo en *O Sil*, 1 de febreiro de 2008.
Belén Regueira

**Belén Regueira Leal**, nada na Coruña o 1 de setembro de 1977, é unha xornalista galega.

## Traxectoria 
Licenciada en Xornalismo pola Universidade de Santiago de Compostela, comezou o seu contacto cos medios de comunicación presentando un programa de entrevistas e música chamado *Chambo* (1997). De aí pasou aos servizos informativos da Televisión de Galicia, onde presentou telexornais en distintas franxas horarias.

En 2005 comeza a presentar na Radio Galega o magacine da fin de semana, chamado *Extrarradio*, e en 2008, sen abandonar a radio, regresa á televisión para presentar *O país dos ananos*, un programa onde interveñen nenos de toda Galicia falando de todo tipo de temas. Este traballo valeulle o Premio Mestre Mateo á mellor comunicadora do ano 2008.

Desde mediados de 2009, coincidindo coa reestruturación da programación da Radio Galega e da TVG, suprimiuse o espazo Extrarradio e desde aquela Belén Regueira realiza tarefas de redacción no magacine *Galicia por diante* da Radio Galega. Tamén colaborou periodicamente no semanario *A Nosa Terra*.

Deu voz ó *Dicionario de pronuncia da lingua galega* do Instituto da Lingua Galega

## Galardóns e nomeamentos 
*Premios Mestre Mateo 2008 á mellor comunicadora por *O país dos ananos*
*Premios Follas Novas do Libro Galego 2022 na categoría de Xornalismo Cultural

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Intervención en LGx15
Anarquismo pacifista

O **anarquismo pacifista** ou **anarcopacifismo** é un movemento anarquista que rexeita calquera forma de violencia, tanto a proveniente do Estado como a cal provén das loitas entre forzas sociais, promovendo o pacifismo e a non-violencia.

## Historia e características 
Historicamente o anarquismo entendeuse como unha loita social que xustificaba calquera medio, incluíndo a violencia, para eliminar calquera tipo de xerarquía social. De feito é ás veces difícil separar en moitos ámbitos e discursos os termos anarquista e terrorista, debido á identificación entre ambos os conceptos derivada dos feitos acontecidos a principios do século XX, nos cales algúns individuos anarquistas provocaron atentados magnicides (véxase propaganda polo feito).

Con todo, no ideal anarquista o único principio claro é o que non ha de existir xerarquía algunha, de forma que ningún ser humano poida exercer relacións de dominación sobre outros. Neste contexto, e co fin de separar este principio ou obxectivo, dos medios para conseguilo, o anarquismo pacifista propón o rexeitamento total á violencia sen renunciar á desaparición efectiva dalgúns dos poderes: aqueles que non entran en contradición co principio enunciado.

Así, o anarquismo pacifista consente a existencia de certas leis, de xuíces (como funcionarios coñecedores da lei que facilitan a súa aplicación), do concepto de delito ou de economía autoxestionada. Con todo discrepa en canto a quen debe facer estas leis, pois desde o ideal anarquista e da acción directa, considérase que non ha de haber persoas ou entidades que monopolicen ou controlen este poder. É dicir, o anarcopacifista cre que non ha de haber políticos, parlamentos ou gobernos, senón que as leis han de emanar do pobo segundo un esquema de "unha persoa un voto".

Os medios que propón o anarquismo pacifista moderno baséanse na consulta constante á sociedade, a participación plena de todos os individuos que o desexen en calquera decisión política que lle afecte, a eliminación de representantes ou intermediarios entre o pobo e o poder lexislativo, e a recuperación do sentido correcto da palabra "política" no seu significado etimolóxico de "participación cidadá".

O auxe das modernas redes de comunicación rescatou a principios do século XXI o ideal anarquista do ostracismo ao que foi sometido pola súa identificación co terrorismo magnicida, e deulle unha nova dimensión na cal anarquía é sinónimo de igualdade e liberdade, no canto de ser identificada automaticamente coa violencia.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Anarquismo
*Pacifismo
Raíz e Tempo

***Raíz e Tempo*** foi o primeiro programa de radio emitido en lingua galega en Galicia despois da Guerra Civil española. Cun marcado carácter cultural comezou a emitirse en 1963 na emisora viguesa La Voz de Vigo por iniciativa da Asociación Cultural de Vigo, dirixíao a escritora Xohana Torres e durou ata 1975.

## Notas
I Asemblea Nacionalista

A **I Asemblea Nacionalista** (daquela *Asambleia nazonalista de Lugo*), celebrada en Lugo entre o 17 e 18 de novembro de 1918 polas Irmandades da Fala, foi a histórica asemblea onde o galeguismo político deixa atrás o rexionalismo e avanza cara ao nacionalismo.

## Historia e características 
Celebrouse no teatro Lugo-Salón, hoxe denominado Hotel Méndez Núñez. Contou coa asistencia de 63 persoas, a metade procedente da cidade da Coruña. Estiveron representadas 67 sociedades agrarias, cinco centros culturais, e mandaron a súa adhesión cinco federacións agrarias, once concellos, máis de 49 Asociacións e numerosas personalidades de Galicia. Da asemblea saíu o "Manifesto Nacionalista", que constituiría a base común de todos os programas do nacionalismo galego ata a guerra civil española. Nel defínese a Galicia como nación, reclámase a autonomía integral de Galicia e a cooficialidade do galego.

### Manifesto da Asambleia nazonalista de Lugo 
O manifesto comezaba do seguinte xeito:

No manifesto publicado, aparecía ó remate o seguinte texto:

[miniatura|Placa conmemorativa da Asemblea de Lugo ([I Asemblea Nacionalista) na fachada do Hotel Méndez Núñez, na rúa da Raíña de Lugo.]]
Os asinantes do manifesto foron os asembleístas: Antón Losada Diéguez, Vicente Risco, Arturo Noguerol, Xaime Quintanilla, Manuel Banet Fontenla, Ramón Cabanillas, Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, Gonzalo López Abente, Victoriano Taibo, V. Paratcha, Antón Villar Ponte, J. Ferreira, Lois Peña Novo, L. P. Carballa, X. Culebras, E. Bidegaín, Francisco Vázquez Enríquez, G. Cedrón, F. M. Balboa, Johán Vicente Viqueira, Roberto Blanco Torres, Rodríguez de Vicente, Ivo Fernández, Evaristo Correa Calderón, Ramón Villar Ponte, L. Ares, A. Ramos, S. Mosteiro, X. Ares, X. Peña, L. Briones, Díaz Varela, P. Peña Novo, Sánchez Taíz, X. Faraldo, V. Veiga, C. Monasterio, X. Sarmento, L. de Labra, Xosé Ramón Fernández-Oxea, C. García Colmelo, R. Gutiérrez, X. García Colmelo, F. Abelaira, Ánxel Casal, T. Rodríguez, F. Zamora, V. Maceiras, A. Martínez, I. Rodríguez, X. Robles, R. Carballal, R. Areses, Eugenio Charlón, Manuel Sánchez Hermida, T. Amador, M. Vázquez, B. Varela, I. A. Garaloces, X. Basteiro, Eduardo Lence-Santar Guitián, V. Casas e X. Monteiro Mejuto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos 
* II Asemblea Nacionalista.

### Ligazóns externas 
* 
* A I Asemblea nacionalista (XXIII)
* A I Asemblea nacionalista (XXIV)
* Comentarios á asemblea nacionalista (XXV)
* Comentarios á asemblea nacionalista 2 (XXVI)
Consello da Mocedade

O **Consello da Mocedade** foi unha agrupación política constituída a fins de 1963 por iniciativa do primeiro grupo da Unión do Pobo Galego que pretendía constituír un grupo galeguista á marxe do galeguismo cultural desenvolvido por Ramón Piñeiro.

## Historia 
Nesta agrupación integrouse a maior parte do grupo Brais Pinto e a UPG (Xosé Luís Méndez Ferrín, Bautista Álvarez, Reimundo Patiño, Xosé Alexandre Cribeiro) pero tamén outro grupo vencellado ao propio galeguismo cultural como Arcadio López Casanova, Salvador García-Bodaño e Xosé Luís Rodríguez Pardo. O seu secretario xeral era Antón Moreda, e en total agrupaba unhas 50 persoas. A tensión entre os dous grupos constituíntes e a súa diferente visión, un propugnando a homolagación cos países democráticos da Europa Occidental e outro moi influído pola descolonización dos países do terceiro mundo, levou á inoperatividade da organización, finalmente o grupo afín a Ramón Piñeiro que era maioritario celebrou unha xuntanza a comezos de 1964 e decidiu expulsar o sector minoritario que incluía ao secretario xeral, este grupo pouco despois refundou a UPG mentres o Consello da Mocedade deixou de actuar.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*

*

*
Espermatozoide

[miniatura|300px|Espermatozoide fecundando un [óvulo]]
Un **espermatozoide** ou **espermatozoo**, do grego clásico  (seme) e  (ser vivo), é a célula haploide que constitúe o gameto masculino. Os espermatozoides fórmanse no interior dos testículos, e únense ó ovocito para formar o cigoto. Un cigoto é unha célula con todo os cromosomas propios da especie e que se vai converter xeralmente nun embrión.

O espermatozoide é o resultado dunha meiose no testículo a partir dunha célula proxenitora. Este é o proceso de espermatoxénese.

Esta célula posúe:
* **Cabeza**: Esta porta a información xenética (unha copia de cada xene, xa que é unha célula haploide). Tamén achamos o acrosoma, resultado da fusión de lisosomas. Porta enzimas histolíticos para furar a membrana pelúcida do ovocito. Toda esta infraestrutura está rodeada dunha membrana que se prolonga ó pescozo.
* **Pescozo**: É unha estrutura estreita na que se achan microtúbulos modificados e o inicio do flaxelo.
* **Peza media**: Nela atópanse as mitocondrias, que subministran a enerxía necesaria. Empregan como combustible as reservas do espermatozoide, pero sobre todo os nutrientes do seme, como a glicosa.
* **Cola**, que será quen mova esta célula. Só contén unha membrana que engloba os microtúbulos do interior.
dereita|miniatura|500px|**Espermatozoide** maduro humano.

## Espermatoxénese 
Proceso polo cal as células xerminais primordiais (espermatogonias) convértense en gametos masculinos. Ten unha duración aproximada de 74 días. O proceso comeza e desenvólvese nos testículos e remata coa maduración final no epidídimo. Lévase a cabo durante toda a vida do individuo, aínda que diminúe co comezo da andropausia. Consta de varias etapas: mitose, meiose I, meiose II e espermioxénese. Estas fases non ocorren á vez en todas as células senón que maduran de forma asincrónica e helicoidal ao largo do túbulo seminífero. Empeza o día 24 do embrión  pero non será ata a puberdade cando comecen as meioses e se formen os primeiros espermatozoides.

* **Mitose**: as espermatogonias (2n) de fenotipo Ad replicaranse formando 2 células fillas idénticas diploides e pouco diferenciadas. A espermatogonia permanece en mitose 16 días.
* **Meiose I**: as espermatogonias de fenotipo Ap poden dar lugar a espermatocitos secundarios (n). Este proceso dura 24 días.
* **Meiose II**: os espermatocitos secundarios en poucas horas convértense en espermátidas (n). 
* **Espermioxénese**: non confudir coa espermatoxénese. Nesta última etapa as espermátidas (n) convértense en espermatozoides. O proceso dura 24 días. Durante este tempo, redúcese o citoplasma, o núcleo alárgase situándose na cabeza. As mitocondrías situaranse no pescozo e os centriolos na peza media para formar o flaxelo. O último paso ocorre no epidídimo, onde se obtén o acrosoma (contén enzimas necesarios para a fecundación) e o glicolema (protexe ó gameto do pH ácido da vaxina).miniatura|340x340px|Proceso final de **espermioxénese.**

## Notas
Alfonso Álvarez Gándara

**Alfonso Álvarez Gándara**, nado en Tui o 27 de xaneiro de 1939 e finado en Vigo o 2 de agosto de 2021, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Darío Álvarez Blázquez e irmán do médico e escritor Darío Álvarez Gándara, naceu nunha familia con múltiples conexións coa cultura galega e co galeguismo. Sendo un meniño o pai trasladouse de médico a Vigo, e toda a familia canda el. 

Licenciouse en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela en 1960, e desde 1970 exerceu como avogado en Vigo, onde tivo o despacho na céntrica rúa Urzaiz. Nos anos da mocidade foi articulista na prensa galega, e en 1967 recibiu o premio Fernández Latorre polo seu artigo *La Iglesia no habla la misma lengua que los gallegos*. 

Politicamente, durante os últimos anos do franquismo empezou a militar no Consello da Mocedade, axudou a creación da Liga Democrática de Vigo, foi cofundador da Xunta Democrática de Galicia e en 1974 representou a esta plataforma de opositores nas xuntanzas de París onde se argallaba a transición á democracia en España.

Neses anos tamén foi un dos promotores do Movemento Socialista de Galicia e tras a rápida integración deste no Partido Socialista Galego, foi candidato a deputado nas eleccións xerais de 1977, pero non saíu elixido (o PSG obtivera nesa ocasión na provincia de Pontevedra menos do 2% dos votos). Como membro xa do Partido Galeguista, foi elixido concelleiro en Vigo nas eleccións municipais de 1979 ao encabezar as listas de Unidade Galega. Coa crise e ruptura de Unidade Galega a finais de 1980, Álvarez Gándara ficou no Partido Galeguista e foi escollido o seu secretario xeral, cargo que ostentou de 1981 a 1983.. Tamén foi presidente do Consello da Avogacía Galega, membro da Comisión Permanente do Consello Xeral da Avogacía Española e membro  da Academia de Xurisprudencia e Lexislación.

## Galardóns
* Cruz Distinguida de Primeirra Clase de San Raimundo de Peñafort.
* Gran Cruz ao Mérito do Consello Xeral da Avogacía Española.

## Obras 
### Obras colectivas 
* *Á beira de Beiras. Homenaxe nacional*, 2011, Galaxia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* *Dicionario biográfico de Galicia*, Ir Indo Edicións, 2010-2011, Vigo.
Folga do aceite

Coñécese como **Folga do aceite** á que foi a primeira folga obreira salientable que se organizou en Galicia durante o franquismo. O conflito comezou o 27 de xuño de 1946 ao principiaren os obreiros do estaleiro militar de Ferrol un paro como protesta pola redución do racionamento do aceite. Aos dous días os militares botaron os traballadores concentrados nas instalacións militares. Dun cadro de persoal de 6000 traballadores, 300 foron despedidos, aínda que a maioría volveu ser admitida posteriormente. Detívose a 50 persoas e as autoridades procesaron 14 persoas por sedición, entre eles Julio Aneiros Fernández e Segundo Vilaboy Martínez.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* , Henrique (10/3/2010). "Ferrol contra o Caudillo" Radiofusión.
Agón de Friúl

**Agón** (ou **Ago**) (? - 662?) foi duque longobardo do Friúl do 653 ao 662.

Son moi escasas as informacións sobre o seu goberno. Paulo Diácono, na súa *Historia Langobardorum*, indica só a orde de sucesión e o feito de que na época da súa crónica (finais do século VIII) en Cividale existía aínda un edificio chamado *Casa de Agón*.  

Sucedeuno Lopo.

## Fontes
*Paulo Diácono, *Historia Langobardorum* (*Historia dos longobardos*), Lorenzo Valla/Mondadori, Milán 
 1992).
Ansfrido de Friúl

**Ansfrido** (ou **Ansfrit**) (? - *post* 698) foi duque longobardo do Friúl aproximadamente do 695 ao 698.
## Traxectoria
Establecido no castelo de Ragogna, sobre o 695 apoderouse do ducado expulsando a Rodoaldo, que daquela estaba ausente de Cividale, sen o consenso do rei Cuniperto. Nun primeiro momento, porén, o soberano semellou non oporse á usurpación. De alí a pouco, con todo, Ansfrido saíu do Friúl para se apoderar tamén do trono de Cuniperto (698). Capturado en Verona, foi levado perante o rei, quen lle conmutou a pena de cegueira e o enviou ao exilio.
## Fontes 
* Paulo Diácono, *Historia Langobardorum* (*Historia dos longobardos*, Lorenzo Valla/Mondadori, Milán, 1992).
Veneer

***Veneer*** é o primeiro álbum de estudio do cantante e compositor sueco José González, publicado en Suecia no 2003, e no Reino Unido e Estados Unidos no 2005.

## Contido
### Lista de cancións
Aníbal Malvar

**Aníbal Calvo Malvar**, máis coñecido como **Aníbal Malvar**, nado na Coruña en 1964, é un xornalista e escritor galego en lingua galega e castelá.

## Traxectoria 
dereita|miniatura
É autor de varias novelas de serie negra e tamén guionista de cómic en colaboración con Rober G. Méndez. Traballou como xornalista no diario *El Mundo* e en 2011 no diario *Público*. Xornalista polémico, algún dos seus artigos sobre os McCann ou sobre a situación lingüística en Galicia recibiron duras críticas por parte doutros medios.

## Obra en galego 
### Narrativa 
* *Soño do violinista* (1990), libro de relatos e poemas.
* *Un home que xaceu aquí* (1993, Sotelo Blanco). Traducido ao castelán como *Aquí yace un hombre* no 1994 en Ronsel. En Galaxia, 2023, ISBN 978-84-1176-135-2.
* *A man dereita* (1994, Xerais), Premio García Barros.
* *Unha noite con Carla* (1995, Xerais), Premio Xerais. Traducido ao castelán en 2008 como *Una noche con Carla*, publicado por InÉditor.
* *Á de mosca* (1998, Xerais). Traducido ao castelán en 2009 como *Ala de mosca*, publicado por InÉditor. Tamén traducido ao francés.

### Obras colectivas 
* *Na boca do lobo* (1998, Tris Tram).

### Guións de cómic 
* *A irmandade dos lectores tristes* (1994, Caixa Galicia).
* *Flores desde Hiroshima* (1995, Xerais).
* *No nome da amada morta* (1996, Xerais).
* *A maldición dos Velasco* (1999, Xerais).

## Obra en castelán 
### Narrativa 
* *La balada de los miserables* (2012, Akal).
* *Lucero* (2019, Akal).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
*Ficha do autor en Xerais
Bretoña

O topónimo **Bretoña** pode referirse a:

;En Galiza
***Bretoña**, parroquia do concello da Pastoriza;
***Bretoña**, lugar da parroquia de Curro, no concello de Barro.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Bertoña**, lugar da parroquia de Capela, no concello da Capela;
***Diocese de Britonia**, antiga provincia eclesiástica galega.
Criminal (libro)

:*Este artigo é sobre a novela de Xurxo Borrazás. Para outros significados, véxase crime*

***Criminal*** é unha novela publicada por Xurxo Borrazás en 1994. Recibiu o Premio da Crítica Española no ano 1994 e o Premio Arcebispo San Clemente en 1996.

## Trama 
Chucho Monteiro volve á súa aldea, na parroquia de Lendo (A Laracha), no lugar de Riba e pídelle ó seu irmán que lle deixe vivir coa súa familia. Desde diferentes puntos de vista, e con moitas regresións temporais, vai narrando os asasinatos cometidos por Chucho, e analizando a súa situación persoal, as súas teimas e as súas circunstancias.

## Personaxes 
* Xesús Monteiro Silva, alias Chucho.
* Daniel Monteiro Silva, irmán de Chucho.
* Dolores Serantes Lema, Lola, dona de Daniel.
* Daniel, o fillo de Lola.
* Moino, o can.
* O vello Monteiro, pai de Chucho e Daniel, tamén chamado Chucho.
* Carme, abusada por Chucho na xuventude.
* Moncho de Elvira, ou Monchiño, de 36 anos, gago.
* Marcial, cura da freguesía.
* Faustino, monago da igrexa de San Cristovo de Riba.
* Matías, de Zarauzt e traballando en Southampton.
* Manuel de Andrade, emigrante en Southampton.

## Traducións 
*Ao inglés por Carys Evans-Corrales como *Vicious* publicado en 2015 por Small Station Press, Small Stations Fiction.

## Notas
Xavier Manteiga

**Xavier Manteiga Pousa**, nado en Santiago de Compostela o 16 de febreiro de 1968, é un escritor e guionista galego.

## Traxectoria 
Fillo do filósofo e galeguista  Xosé Manteiga Pedrares. É licenciado en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago de Compostela na especialidade de Historia Contemporánea. Escritor prolífico, sen abandonar a creación literaria, nos últimos anos inclinouse polo mundo audiovisual, desenvolvendo diversos proxectos para a televisión e o cine, como a edición do equipo de guionistas do *Show dos Tonechos* e a serie de animación *Mundo verde con* Silvia Manteiga Pousa*.*

## Obras 
### Narrativa 
* *Morrer na herba* (1995).
* *Sinfonía inacabada* (1996, Positivas).
* *Manancial* (1997, Xerais), Premio Xerais.
* *Ira* (2002).

### Obras colectivas 
* *Berra liberdade* (1996, Galaxia).

### Guións 
* *Domingo Fontán* para Tele 5 e T.V.G. (Nomeado ao mellor documental no Festival de Cinema de Ourense, 1996).
* *Si, quero* (TVG).
* *Erín*
* *Tres en Un*.
* *Pequeno hotel* (TVG).
* *Ilegal*.
* *Memorias dun pobo*.
* *Curmáns*.
* *Mundo verde* (con Silvia Manteiga Pousa).
* *Mona e Pera*.
* *Con Perdón*.
* *Terra de Miranda*.
* *O show dos Tonechos* (TVG).

## Premios 
* Finalista do Premio Esquío de Poesía 1995 con *As portas do inferno*.
* Finalista do Premio Xerais de Novela 1996 con *Sinfonía inacabada*.
* Premio Xerais de Novela 1997 con *Manancial*.
* Finalista do Premio Blanco Amor de novela 1999 con *Ira*.
* Finalista do Premio García Barros de Novela 2005 con *O soño de Caín*.
* Premio do Instituto da Cinematografía e das Artes Audiovisuais (ICAA), do Ministerio de Cultura, polo guión cinematográfico *Ma Clon*.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina do autor en Galaxia
San Cosme de Montederramo, Montederramo

**San Cosme de Montederramo** é unha parroquia do concello de Montederramo. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 61 habitantes (32 homes e 29 mulleres), o que supón unha diminución con respecto a 2011, cando tiña 83 habitantes.

A maioría dos seus habitantes adícanse a gandería e a agricultura. Celebra as súas festas patronais o 26 de setembro na honra de San Cosme.

## Lugares e parroquias
### Lugares de San Cosme de Montederramo
### Parroquias de Montederramo
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Montederramo
José González (cantante)

[miniatura|José González. 	Zelt-Musik-Festival 2017 [Freiburg, Alemaña]]
**José Gabriel González**, nado en Gotemburgo en xullo de 1978, é un cantante e compositor sueco de música indie/folk.

## Traxectoria 
miniatura|José González, en agosto do 2006.
José González é fillo de pais arxentinos emigrados a Suecia. Medrou escoitando música folk e pop latinoamericana, en especial a música protesta do cantautor cubano Silvio Rodríguez, o seu artista favorito.

José González cursou o doutoramento de investigación en Bioquímica na Universidade de Gotemburgo.

A primeira banda á que se uniu foi Back Against the Wall, que tocaba hardcore punk, influenciada por The Misfits, Black Flag e Dead Kennedys. Despois tocou o baixo en outra banda hardcore, Renascence, entre 1993 e 1998. Tras isto, entre 1997 e 1998, José tocou a guitarra coa banda emo rock Only If You Call Me Jonathan.

No 2003, puxo á venda o seu primeiro álbum, ***Veneer***, en Europa. O álbum foi posteriormente posto á venda no Reino Unido, o 25 de abril do 2005, e nos Estados Unidos, o 6 de setembro dese mesmo ano.

O seu son característico é o solo de guitarra clásica combinado con melodías vocais suaves.

O seu segundo álbum, ***In Our Nature***, foi posto á venda internacionalmente o 24 de setembro do 2007. O contido lírico do álbum foi en parte influenciado polas súas lecturas de libros como *God Delusion* (*O espellismo de Deus*) do biólogo evolucionista Richard Dawkins ou *Practical Ethics* do ético Peter Singer.

## Discografía 
### Álbums de estudio 
### EPs 
### Sinxelos 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Jose-González Páxina web oficial (en inglés)
Oulu

**Oulu** (en ) é unha cidade de Finlandia. É a cidade maior do norte do país, cunha poboación de cerca de 130.000 habitantes, o que a converte na sexta cidade finlandesa.

Oulu foi fundada en 1605. No pasado Oulu foi famosa por vender alcatrán por todo o mundo. Na actualidade moitos dos seus habitantes traballan para empresas tecnolóxicas que fabrican teléfonos portátiles, computadoras e software.

Oulu é unha cidade universitaria. A súa universidade é das maiores de Finlandia con arredor duns 15.000 estudantes.

## Lugares de interese 
* Catedral.
* Parque Hupisaaret.
* O mercado e o mercado vello.

## Galería de imaxes
Arenito

[miniatura|dereita|180px|Modelaxe natural dunha rocha de arenito en [Namibia.]]
Os **arenitos** son rochas sedimentarias de tipo detrítico constituídas por areas aglutinadas por un cemento natural que xeralmente caracteriza a rocha. Despois da lulita, é a rocha sedimentaria máis importante.

## Aspecto 
Distínguense facilmente, pois o seu aspecto é o da area da praia cuxos grans están cementados. O seu tacto é áspero e recorda o dunha lixa. A súa cor é moi variábel, en función da natureza dos seus grans, do cemento e do ambiente sedimentario onde se orixinaron. O arenito está composto por partículas de tamaño comprendido entre 2&nbsp;mm e 1/16&nbsp;mm. Estas partículas son maioritariamente minerais resistentes á meteorización (cuarzo principalmente, micas, feldespatos e óxidos) e fragmentos de rochas.

Clasifícanse atendendo a composición dos seus grans (cuarzo, feldespatos e fragmentos de rochas) e a matriz que os engloba. Así, son nomes comúns de arenitos os de cuarciarenitas (arenitos de cuarzo), as arcosas (arenitos de feldespatos), grauvacas (rochas con máis do 15% de matriz) e litaneritas (formadas por fragmentos de rochas). Estas últimas teñen nomes específicos que denotan o tipo de fragmentos de rocha como as calcarenitas (formadas por fragmentos de rochas carbonatadas).

## Notas
Debate

[dereita|miniatura|[Beatrice Fihn no Nobel Peace Center de Oslo, nun debate sobre a abolición das armas nucleares en 2018.]]
Un **debate** é unha discusión organizada, dirixida e anunciada, propia da comunicación humana desde a antigüidade. O seu uso abarca moitos dominios da vida social. Utilizouse e utilízase en política para preparar decisións en asembleas, e en literatura, polo xeral, como unha forma de diálogo. Os corpos de deliberación, tales como parlamentos, asembleas lexislativas e reunións de todo tipo, teñen debates. O gañador do debate pode ser decidido polo voto da audiencia, por un xuíz, ou por ambos. Os debates formais entre candidatos para unhas eleccións, como os líderes dun partido político, son comúns na democracia.
## Historia 
Desde os debates públicos nas ágoras da Grecia antiga e dos diálogos de Platón, que son debates filosóficos, ata os debates virtuais, a historia do debate abarca tamén outras civilizacións ademais da europea.

## Ensino 
O debate considerado como acto propio da comunicación humana consiste na discusión acerca dun tema entre varias persoas. Trátase dun método formal de interacción e exposición de argumentos figurativos e é guiado por un moderador. O debate é unha forma máis longa de argumentar que de proporcionar argumentos lóxicos, dado que nun debate, as persoas que participan nel intentan influenciar os sentimentos dos seus opositores, para persuadilos nun tema.

Os debates informais como discusións son moi comúns, pero a cualidade de debate é mellor, dado que nel hai mostras de coñecemento e habilidade por parte dos seus participantes.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Conversa
* Falacia
* Argumento
* Discusión
* Mesa redonda
O Soldón

O topónimo **O Soldón** pode referirse a:

;En Galiza
***O Soldón**, lugar da parroquia da Seara, no concello de Quiroga;
***O Soldón**, lugar da parroquia de Bendollo, no concello de Quiroga.

;Río de Galiza
***Río Soldón**, curso fluvial afluente do Sil.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Solda**, lugar da parroquia de Meaño, no concello de Meaño.
Ferdulfo de Friúl

**Ferdulfo** (?-?) foi duque longobardo de Friúl ao principio do século VIII.

## Traxectoria 
Orixinario da Liguria, subiu ao trono do ducado despois da morte do rexente Adón. Segundo a tradición recollida por Paulo Diácono, quería demostrar a súa forza atraendo con ricos dons ao ducado aos eslavos para despois acabar con eles. Algúns bandidos eslavos, que penetraron no Friúl, entregáronse ao saqueo dos campos e dos rabaños ata que Argait, *rector* desa área , os puxo en fuga; Ferdulfo insultouno duramente. Días despois, o exército eslavo irrompe en masa no ducado e situouse na curota dun escarpado monte: o duque comezou ad ar voltas ao monte para atopar a posición máis propicia a fin de lanzar o ataque, pero Argait retouno, sostendo que había de alcanzar o inimigo antes que Ferdulfo. Este seguiu a Argait pola vía máis difícil; as súas tropas seguírono, permitindo aos eslavos vencelos con facilidade. Ambos morreron na batalla.

## Fontes
*Paulo Diácono, *Historia Langobardorum* (*Historia dos longobardos*, Lorenzo Valla/Mondadori, Milán. 1992).

## Notas
O Soldón, A Seara, Quiroga

**O Soldón** é unha aldea de montaña, localizada na parroquia da Seara, no concello de Quiroga. No ano 2007 tiña 21 habitantes.

## Xeografía 
O Soldón está situado na serra do Courel, ao pé da estrada que une o núcleo de Quiroga coa Veiga de Valcarce en León. Está situada na beira occidental desa estrada, subindo na montaña, a unha altitude comprendida entre os 875 e os 950 m. Ao leste da aldea está situada a Fonte de Cais, un dos cumios máis elevados do Courel, con 1.419 m.

O río que pasa por Soldón é un regato chamado Carrozo de Pinacedo, que á entrada da aldea conflúe no río Soldón. Este, que é un curso maior, desemboca no río Sil 20&nbsp;km ao sur, e traza un percorrido paralelo á aldea, ao leste desta.

Ten unha capela e tamén un pequeno camposanto, se ben a igrexa parroquial non se atopa no Soldón, senón na aldea da Seara. Tivo escola unitaria, que foi construída comunalmente en 1939 e que funcionou dende 1940 ata 1974.

## Cultura 
Para a reconstrución e rehabilitación da antiga escola do Soldón como local social celebrouse o 3 de maio de 2008 un festival musical na Ermida, chamado Frikiroga.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Seara 
### Parroquias de Quiroga 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web da aldea
* Vídeo sobre a escola, YouTube.
Río Muga

O **Muga** é un río pirenaico que fai o seu percorrido enteiro pola comunidade autónoma de Cataluña, e que rende as súas augas no mar Mediterráneo despois de 58&nbsp;km de curso.

## Curso 
O Muga é un río que corre basicamente de oeste a leste. Nace baixo o Pla de la Muga (1.186 m de altitude), ao sur da montaña de Montnegre (1.425 m), no límite entre as comarcas de Vallespir e do Alt Empordà. Desde Hostal de la Muga constitúe durante uns 5,5&nbsp;km o límite fronteirizo francoespanyol.

Recibe principalmente as augas da zona axial dos Pireneos (Roc de Frausa, serra de Les Salines, serra de L'Albera), atravesa os profundos vales de sedimentos subpirenaicos, bastante tectonizados, e sae, por Pont de Molins, á ampla chaira do Alt Empordà.

Preto de Boadella, nunha garganta epixénica, é represado (encoro de Boadella).

Nos arredores de Peralada recibe o río Llobregat de Empordà, máis caudaloso que el mesmo, e despois de Vilanova de la Muga, o Manol.

Desemboca no golfo de Roses, entre os pantanos do Empordà e Empuriabrava, logo de 58&nbsp;km de curso.

Os escombrados non destruíron o antigo estuario nin o peirao medieval, dito o *grau de la Muga*, ao norte da actual desembocadura da *Mugueta*, antigo brazo do río.

### Réxime hidrográfico 
O seu caudal medio, medido pola (Axencia Catalá da Auga) é de 3,34 m3/s, basicamente de orixe pluvial.

### Nome 
O seu nome remonta á raíz vasca *muga*, que significa "límite, fronteira", aínda actualmente vivo en vasco e falas dialectais hispánicas, e usual en topónimos espallados pola Península Ibérica. Alude ao feito de que o río marca unha antiga fronteira, aínda práctica hoxe entre España e Francia.

## Referencias literarias 
O poeta empordanés Carles Fages de Climent utilizou o pseudónimo Lo Gayter de la Muga para disfrazar os seus epigramas, a miúdo satíricos, sobre personalidades coñecidas da comarca.

## Afluentes principais 
* Arnera
* Llobregat de Empordà
* Anyet
* Orlina
* manol

## Poboacións que baña 
* Albanyà.
* Sant Llorenç de la Muga.
* Boadella d'Empordà.
* Les Escaules.
* Pont de Molins.
* Cabanes.
* Vilanova de la Muga.
* Castelló d'Empúries.
* Empuriabrava.

## Notas
Festival de Eurovisión 2008

[miniatura|300px|Mapa da final 2008. En azul claro, o país que conseguiu máis votos; no outro extremo da gama, en vermello intenso, os países ([Reino Unido, Alemaña e Polonia), que conseguiron menos puntos.]]
O **Festival da Canción de Eurovisión 2008** foi a 53ª edición do Festival de Eurovisión. Tivo lugar en Serbia e nela participaron 43 estados o que supuxo un novo récord histórico para a organización. O gañador foi Rusia, coa canción *Believe*, interpretada por Dima Bilan.

## Organización 
O festival foi organizado pola Radio Televisión Serbia. As datas de celebración foron o 20 de maio e o 22 de maio para as semifinais, e o 24 de maio para a final. O lugar foi a Beogradska Arena, un dos polideportivos máis grandes de Europa, cunha capacidade de 23.000 localidades. Os presentadores foron Jovana Janković e Željko Joksimović.

## Novidades 
Por primeira vez, o festival desenvolveuse con dúas semifinais. Nelas participaron en total 38 países, distribuídos en dúas sesións de 19. Os únicos países que acoden directamente á final son os catro grandes (Francia, España, Reino Unido e Alemaña) e mais o país organizador, que neste caso foi Serbia.

As votacións desenvólvense co mesmo sistema de puntos ca nas edicións anteriores, pero nas semifinais só poderán votar os países que participen nesa semifinal, ademais dos catro grandes.

Participaron por primeira vez San Marino e Azerbaidján. Austria declinou participar. Por primeira vez tamén houbo un proceso previo de repartición de televisións, para que non puidesen caer demasiadas da mesma zona na mesma semifinal. Así fíxose un apartado para os países latinos, outro para os nórdicos, outros dous para os eslavos...

## Cancións de 2008 
### Final 
### Semifinal 1 
### Semifinal 2 
## Notas 

## Véxase tamén 
* Festival de Eurovisión
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Rock transgresivo

***Rock transgresivo*** é o título do primeiro álbum de estudio da banda estremeña de rock Extremoduro, gravado e publicado por Avispa en 1989 e remezclado, producido por Iñaki "Uoho" Antón e republicado por DRO en 1994.

Antes de gravar en 1989 o seu primeiro disco, o grupo o "vende" entre os seus amigos e coñecidos en forma de vales ao prezo de 1.000 pesetas co fin de poder pagar a súa gravación; finalmente obteñen 250.000 pesetas. Cando o gravan na discográfica independente Avispa, co título de *Tú en tu casa, nosotros en la hoguera*, aparecen na contraportada os nomes de todos aqueles que contribuíron ó seu financiamento. Con todo, a discográfica os engana co contrato, tendo incluso que pagar o propio grupo o estudio, co que o ambiente non resulta moi bo.

Este primeiro disco conta cun son de pouca calidade (é producido polo propio grupo), e foi feito con medios escasos e bastantes presas, de modo que, co tempo, e unha vez que o grupo xa publicou algúns traballos máis e conta cunha popularidad e medios suficientes, engade novas tomas e mestura de novo o disco, que era practicamente unha maqueta. Todo isto ocorre xa en 1994, cando é producido por Iñaki "Uoho" Antón, de Platero y tú, e publicado por DRO co título de *Rock transgresivo*.

O álbum inclúe dez temas, todos eles con música e letra escritas por Roberto Iniesta, líder do grupo. Durante a gravación a formación de Extremoduro conta con Iniesta como voz e guitarra, Salo como baixo, Luis "Von Fanta" como batería e Iratze facendo os coros; nas remisturas incorpórase como segunda guitarra a do propio Iñaki Antón.

Entre o seu repertorio atópanse cancións como "Decidí" ou "Arrebato", e contén tamén un grande éxito como "Extremaydura" e o que é probabelmente o tema máis famoso de Extremoduro, "Jesucristo García".

Aínda despois de remisturado, o disco posúe un son cru, ao igual que as súas letras, que, a pesar de non estar aínda tan elaboradas, inician a tradición lírica a seguir por Iniesta nos álbums sucesivos.
## Lista de cancións
Francisco Bustelo García del Real

**Francisco Bustelo García del Real**, nado en Madrid o 12 de xaneiro de 1933, é un político español de orixe galega.

## Traxectoria 
Fillo de Francisco Bustelo Vázquez e Carlota García del Real, e neto de Ramón Bustelo González. Doutorouse en económicas na Universidade Complutense de Madrid e dereito na Sorbona de París. Entre 1967 e 1972 deu clases na Facultade de Económicas da Complutense e en 1972 logrou a cátedra de Historia Económica Mundial e de España na Universidade de Santiago de Compostela. Entrou na política durante os seus anos universitarios, foi un dos fundadores das Juventudes Socialistas, participou nas tentativas de rexurdimento do PSOE no interior, razón pola que pasou polo cárcere de Carabanchel, foi deportado no estado de excepción de 1969 á provincia de Teruel  e tivo que se exiliar en Francia e Suíza durante case sete anos. No congreso do partido en Suresnes opúxose á elección de Felipe González como secretario xeral e ao abandono do marxismo, porén foi elixido membro da súa Comisión Executiva, dimitiu en 1976 por discrepancias coa dirección do seu partido. Foi membro do Comité Federal do PSOE e deputado pola provincia de Pontevedra (1977-1978) e senador por Madrid (1979-1982). Foi reitor da Universidade Complutense de Madrid (1981-1984).

En 1989 deixou o PSOE e ingresou no PASOC partido integrante de Izquierda Unida. Por discrepancias con Julio Anguita deuse de baixa da coalición en 1996. No 2004 ingresou de novo no PSOE como militante de base.

## Obras 
* *Introducción al socialismo marxista*, 1979.
* *Historia económica*, 1994.
* *Introducción a la historia económica mundial y de España (siglos XIX-XX)*, 1996.
* *La izquierda imperfecta*, 1996.
* *Quince ensayos de historia económica*, 1999.
* *La historia de España y el franquismo*, 2006.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición

### Ligazóns externas 
* Entrevista a Francico Bustelo en *El Siglo*, 23 de xaneiro de 2006
* Ficha no Congreso dos Deputados
* Ficha no Senado