open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yū Aoi

, nada o 17 de agosto de 1985 en Kasuga, Fukuoka, é unha actriz e modelo xaponesa. É coñecida internacionalmente polo seu papel de Megumi Takani no filme de Keishi Ōtomo *Rurouni Kenshin* (2012).

## Filmografía 
* *The Case of Hana & Alice* (2015)
* *Haru o Seotte* (2014)
* *Rurouni Kenshin: The Legend Ends* (2014)
* *Rurouni Kenshin: Kyoto Taika-hen* (2014)
* *Zipang Punk (Goemon III)* (2014)
* *Space Pirate Captain Harlock* (2013)
* *Tokyo Kazoku* (2013)
* *Rurouni Kenshin* (2012)
* *Fukushima Hula Girls* (2012)
* *Tamatama* (2011)
* *Vampire* (2011)
* *Patisserie Coin de rue* (2011)
* *Redline* (2010)
* *Raiou* (2010)
* *Flowers* (2010)
* *Ototo* (2010)
* *Ikechan and Me* (2009)
* *Honokaa Boy* (2009)
* *Tokyo!* (2008)
* *One Million Yen Girl* (2008)
* *Best Wishes for Tomorrow* (2008)
* ''Don't Laugh at My Romance* (2008)
* *Welcome to the Quiet Room* (2007)
* *Mushishi* (2007)
* *Rainbow Song* (2006)
* *Tekkon Kinkreet* (2006)
* *Hula Girls* (2006)
* *Honey and Clover* (2006)
* *Otoko-tachi no Yamato* (2005)
* *Jukai* (2005)
* *Henshin* (2005)
* *Shining Boy & Little Randy* (2005)
* *Letters from Nirai Kanai* (2005)
* *Turtles Swim Faster Than Expected* (2005)
* *Tetsujin 28: The Movie* (2005)
* *Miya Noda* (2005)
* *Nanako to Nanao* (2004)
* *Mask de 41* (2004)
* *Hana and Alice* (2004)
* *1980* (2003)
* *Worst by Chance* (2003)
* *Hashire! Kettamashin: Wedding Kyosō Kyoku* (2002)
* *Harmful Insect* (2002)
* *Kinema Tōri no Hitobito* (2002)
* *All About Lily Chou-Chou'' (2001)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial  
*
Lumieira

O termo **lumieira** pódese referir a:
***Biolo**, pequena ventá aberta no teito para dar claridade e ventilar, claraboia, mainel.
***Lucernario**, corpo cilíndrico ou poliédrico con ventás ou aberturas que están na parte superior dalgúns edificios.
***Lintel**, peza horizontal, xeralmente de pedra ou madeira, que limita pola parte superior o oco dunha porta ou ventá, lintel, cargadoiro, padieira, sobrelume.
Morrazo

***Morrazo*** foi un semanario editado en Marín en 1916.
## Historia e características 
Subtitulado *Semanario de información*, apareceu o 2 de xaneiro de 1916. O número correspondente ao 7 de maio foi denunciado por inxurias ao xornalista vigués Narciso Goy. Cesou a súa publicación o 1 de outubro dese ano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
El Morrazo

***El Morrazo*** foi un periódico editado en Cangas en 1914.

## Historia e características 
Periódico satírico de periodicidade quincenal. Apareceu o 15 de novembro de 1914.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
Lingua de sinais quebequesa

A **lingua de sinais quebequesa** (en ) é unha lingua de sinais pertencente ao grupo da comunidade xorda, da familia das linguas de sinais. Existe un gran número de dialectos de sinais. A LSQ é utilizada no Canadá (1&nbsp;704&nbsp;500).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
The Hold Steady

**The Hold Steady** é unha banda estadounidense de rock alternativo procedente de Brooklyn, Nova York, formado no ano 2003. O grupo está composto por Craig Finn (voces, guitarra), Tad Kubler (guitarra), Galen Polivka (baixo), Bobby Drake (batería), e Steve Selvidge (guitarra). Destaca pola súa "densa narración lírica" e as influencias do rock clásico. O grupo adoita a falar de temas nas súas cancións como a adición ás drogas, a relixión e a redención, e acostuma recorrer a personaxes baseados na cidade de Minneapolis.

Formada catro anos despois da separación da anterior banda de Finn e Kubler, Lifter Puller, The Hold Steady publicou o seu álbum de estrea, *Almost Killed Me*, en 2004, e chegou á fama coa edición do seu terceiro traballo, *Boys and Girls in America*, en 2006. No ano 2010 o multiinstrumentista Franz Nicolay deixou o grupo antes da gravación dos seu quinto disco de estudio, *Heaven Is Whenever* (2010). Durante a seguinte xira da banda volveron ser un quinteto coa inclusión do antigo guitarrista de Lucero Steve Selvidge. O conxunto lanzou o seu sexto traballo, *Teeth Dreams*, o 25 de marzo de 2014.

## Discografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Lucerna (homónimos)

**Lucerna** pódese referir a:

* **Biolo**, xanela aberta no teito ou na parte alta dunha parede, lumieira, claraboia.
* **Lucerna (lámpada)**, lámpada de aceite con mecha.
* **Alfalfa**, planta forraxeira, alforfa.
* **Lucerna**, lenda pertencente á mitoloxía chilota.
* **Lucerna (gando)**, raza de gando colombiano.

## Toponimia 
* **Lucerna**: cidade suíza, capital do distrito e do cantón de Lucerna.
* **Lucerna**: distrito suízo, situado no cantón de Lucerna.
* **Lucerna**: cantón suízo.
* **Lucerna**: lago de Suíza, tamén coñecido como o lago dos Catro Cantóns.

* **Lucerna**: municipio de Honduras, no departamento de Ocotepeque.
20px
* **Lucerna**: popular sector de Santo Domingo, na República Dominicana.
Cubrición

O termo **cubrición** pódese referir a:
***Cobertura**, acción e efecto de cubrir con algo unha cousa.
***Cuberta**, armazón do tellado ou teito dunha construción.
***Lintel**, peza horizontal, xeralmente de pedra ou madeira, que limita pola parte superior o oco dunha porta ou ventá
***Apareamento**, acción de cubrir o macho á femia.
***Cubrición (arqueoloxía)**, é unha técnica de protección dos sitios arqueolóxicos.
Biolo

[miniatura|230px|dereita|Lumieira no [Museo das Peregrinacións en Santiago de Compostela.]]

Un **biolo** ou **mainel** é unha pequena abertura no teito, nunha parede ou nunha porta utilizada para fornecer luz a un cuarto. Ao situárense no teito, a iluminación é moi superior á das fiestras das paredes, malia seren os biolos pequenos e abarcar un espazo polo que pode pasar con dificultade unha persoa.

Existen varios termos moi achegados con lixeiras diferenzas:
* **Lucerna**, abertura na parte alta dunha parede que serve para dar luz.
* **Lumieira**, pequena xanela aberta no teito para dar claridade e ventilar.
* **Claraboia**, xanela aberta no teito ou na parte alta dunha parede. Nalgunhas construcións, coma por exemplo no Panteón de Roma, a existencia dunha claraboia ten a función de aliviar o peso da cúpula.
* **Bufarda**, pequena abertura na parede das casas que serve para ventilar as cortes do gando ou as adegas formada normalmente por unha peza de cantaría furada ou dúas pezas que deixan entre elas unha fenda.
* **Tubo de luz** ou **lumiduto** (*lightway* en inglés), tubo solar que permiten levar luz solar a habitacións; non está situado xusto baixo o teito. Son captadores de luz solar natural en forma de tubo que a transmite ao interior dunha vivenda mediante un difusor. Adoita ser un tubo de metal, por exemplo aluminio, e está cuberto internamente por cristais que actúan como elemento difusor da luz.
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Rome-Pantheon-occulus.jpg|Claraboia no Panteón de Roma.
Ficheiro:Skylight looking from senate.jpg|Biolo.
File:Claraboias (Porto).JPG|Claraboias nos tellados da cidade do Porto.
File:Sonnenrohr.svg|Esquema dun tubo de luz ou lumiduto.
File:CCBB-SP Clarabóia 01.jpg|Claraboia con vidreiras na escaleira dun edificio.
File:Steel-and-glass-skylight-with-architectural-detail.jpg|Lumieiras modernas.
File:Cupula do Centro Cultural Banco do Brasil (Rio de Janeiro).jpg|Claraboia redonda no Centro Cultural Banco do Brasil en Río de Xaneiro.
File:Velux GGL-7 Center-Pivot Roof Window, 1986 Model.jpg|Lumieira tipo *velux*.
File:Skylight w cuppola.jpg|Moderno biolo en cúpula nun tellado.
File:Solatube 160 DS rafter cutaway.jpg|Tubo solar.
File:Lalín, Goiás 01-16.JPG|Bufarda baixo unha fiestra nunha casa de Lalín.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Bufarda
* Lucernario
La Voz de Vivero

***La Voz de Vivero*** foi o nome de dúas publicacións editadas en Viveiro:

****La Voz de Vivero***, semanario editado entre 1909 e 1911.
****La Voz de Vivero***, semanario editado entre 1937 e 1938.
Gérald Lacroix

**Gérald Cyprien Lacroix**, nado o 27 de xullo de 1957 en Saint-Hilaire de Dorset (Quebec) é un cardeal e arcebispo católico latino canadense.

## Traxectoria 
Naceu en Saint-Hilaire de Dorset o 27 de xullo de 1957, e ingresou no Instituto Secular de Pío X en 1975. Foi ordenado sacerdote o 8 de outubro de 1988 polo bispo auxiliar do Quebec, Maurice Couture.

O 7 de abril de 2009 foi elixido bispo auxiliar do Quebec e bispo titular de Hilta. Recibiu a consagración episcopal o 24 de maio de mans do arcebispo do Quebec Marc Ouellet, tendo como co-consagrantes ao arcebispo emérito Maurice Couture e ao bispo auxiliar do Quebec Gilles Lemay.

O 22 de febreiro de 2011 o papa Bieito XVI nomeouno arcebispo de Quebec. Tomou posesión da arquidiocese o 25 de marzo.

O 22 de febreiro de 2014 o papa Francisco creouno cardeal co título de Cardeal-Presbítero de San Giuseppe all’Aurelio.
A esmorga (filme de 2014)

***A esmorga*** é un filme galego de 2014 dirixido por Ignacio Vilar, adaptación da obra homónima de Eduardo Blanco Amor. Está protagonizada por Miguel de Lira que interpreta a Cibrán, Karra Elejalde como Bocas, e Antonio Durán "Morris" como Milhomes. A historia está ambientada na cidade de Ourense, lugar onde se rodou e onde trascorre a noite de troula dos tres personaxes principais.

O 15 de novembro de 2014, *A esmorga* proxectouse na inauguración da XIX edición do Festival de Cine de Ourense e estreouse nos cines de toda Galicia o 21 de novembro do mesmo ano. Grazas ó éxito colleitado nos cines galegos, o filme estreouse en España (en galego con subtítulos e dobrada ó castelán) o 8 de maio de 2015. Trala súa estrea converteuse no filme en galego con máis recadación da historia, superando a Días de voda, e o segundo máis visto, con 47.866 espectadores nos cinemas, só por detrás de Sempre Xonxa. e a súa acollida entre o público foi maior da agardada, polo que foi considerado un dos filmes revelación do 2014. Dende a súa estrea o 21 de novembro ata finais do ano 2014, o filme foi visto por máis de 37&nbsp;500 espectadores galegos. En vista do seu bo resultado de recadación, xa que foi a mellor estrea de todo o ano en España entre os filmes con menos de 100 copias, e coa quinta mellor media (3&nbsp;408 euros) do ano en España, só por detrás de *Ocho apellidos vascos*, *La isla mínima*, *Torrente 5* e *El Niño*, estreouse en cines de España na primavera de 2015. O número total de espectadores en todo o Estado foi de 47.866 persoas, cunha recadación de 277.652,06 €.

## Galardóns e nomeamentos 
### Premios Goya 
Ignacio Vilar e Carlos Asorey foron nomeados na categoría de mellor guión adaptado na XXIX edición dos Premios Goya.

### Premios Mestre Mateo 
Nos Premios Mestre Mateo de 2014, *A esmorga* obtivo 16 nomeamentos en 13 categorías, conseguindo 6 premios, entre eles mellor actor para Antonio Durán "Morris" no papel de Milhomes, mellor fotografía e música orixinal.

### Festival de Tolosa 
Na 20º edición do "Festival du Film Espagnol de Toulouse" celebrado en outubro de 2015, o filme gañou os premios de mellor director para Vilar, o premio ao mellor actor ex aequo para “Morrís”, Karra Elejalde e Miguel de Lira, e o premio á mellor fotografía.

## Galería de imaxes 
[miniatura|300px|[Miguel de Lira, Karra Elejalde e Antonio Durán "Morris", os tres protagonistas do filme.]]

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* A esmorga (filme de 1977)
* Lista de filmes en galego con maior recadación
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do filme 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en RottenTomatoes
Intxaurrondo

**Intxaurrondo** (en éuscaro significa "nogueira") é un barrio da cidade vasca de Donostia. Ten unha poboación de 16.211 habitantes. Está situado ao sur do barrio de Ategorrieta e limita polo oeste e o leste cos barrios de Egia e Altza, respectivamente. Pertenceu ao municipio de Altza até o ano 1939, en que foi anexionado por Donostia.

O barrio está dividido en dúas partes: Hego Intxaurrondo (sur) e Ipar Intxaurrondo (norte). As festas do sur, Kaldero Jaun, celébranse entre o 28 de xuño e o 1 de xullo, e as do norte, Intxaurrondo Zaharreko Festak, na segunda semana de setembro.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Información sobre Intxaurrondo no sitio web do concello
Célula intersticial de Cajal

miniatura
A **célula intersticial de Cajal** (CIC, ou, en inglés, ICC) é un tipo de célula intersticial que se encontra na túnica muscular do tracto gastrointestinal, da cal hai varios tipos con diferentes funcións. Estas células reciben o seu nome polo médico e premio Nobel aragonés Santiago Ramón y Cajal, que as describiu.

As células intersticiais mientéricas de Cajal serven como marcadoras do ritmo co que se crea o potencial de onda lenta bioeléctrico que orixina a contracción do músculo liso, como se demostrou no intestino de rato.

As células intersticiais intramusculares de Cajal están implicadas na estimulación de células musculares lisas, e os neurotransmisores actúan a través delas. Estudos morfolóxicos demostraron que a neurotransmisión motora no tracto gastrointestinal ocorre por medio de sinapses especializadas entre as terminais nerviosas entéricas e as CICs intramusculares. Certas canles de cloruro activadas por calcio xogan un importante papel na regulación das CIC humanas gastrointestinais, especialmente a canle ANO1 de anoctamina. Os ratos knockout para ANO1 non poden producir as ondas lentas e os inhibidores da canle ANO1 en humanos bloquean a produción da onda lenta.

## Papel na actividade das ondas lentas 
As CICs serven como marcapasos eléctricos e xeran ondas lentas eléctricas espontáneas no tracto gastrointestinal. As ondas lentas eléctricas propáganse desde as CICs ás células musculares lisas e a despolarización resultante inicia a entrada de ións calcio e a contracción. As ondas lentas organizan as contraccións intestinais en contraccións fásicas que son a base do peristaltismo e as contraccións de segmentación.

## Frequencia das células marcapasos CIC 
A frecuencia da actividade marcapasos das CICs é diferente en distintas rexións do tracto gastrointestinal:
* 3 por minuto no estómago
* 11-12 por minuto no duodeno
* 9-10 por minuto no íleo
* 3-4 por minuto no colon.

As CICs tamén median a entrada de sinais neurais procedente das neuronas motoras entéricas. Os animais que carecen de CICs teñen respostas moi reducidas ao neurotransmisor acetilcolina, liberado polas neuronas motoras excitadoras, e ao transmisor óxido nítrico, liberado polas neuronas motoras inhibidoras. A perda de CICs en certas doenzas, pode interromper o control neural normal das contraccións gastrointestinais e levar a trastornos funcionais do tracto gastrointestinal, como a síndrome do intestino irritable.

As CICs tamén expresan mecanismos mecanosensibles que causan que estas células respondan ao estiramento. O estiramento dos músculos gastrointestinais pode afectar ao potencial de repouso das CICs e afectar á frecuencia da actividade marcapasos. O carbacol incrementa a actividade das CICs por medio da activación da canle ANO1. Ademais, as anormalidades na rede das CICs é unha causa da pseudoobstrución intestinal crónica.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Corpo de Cajal
George Gaylord Simpson

**George Gaylord Simpson**, nado en Chicago o 16 de xuño de 1902 e finado en Tucson o 6 de outubro de 1984, foi un paleontólogo e biólogo teórico estadounidense.

Especialista nos mamíferos do mesozoico e do cenozoico, Simpson foi, xunto con Theodosius Dobzhansky e Ernst Mayr, un dos principais teóricos da Teoría evolutiva sintética. *Tempo and Mode in Evolution* e *The Meaning of Evolution* son as súas obras máis representativas.

Profesor no Museo Americano de Historia Natural (1927-1959) e nas Universidades de Columbia (1945-1959), Harvard (1959-1967) e Arizona (1967-1984), Simpson foi un dos paleontólogos máis influentes do século XX.

## Traxectoria 
Naceu en Chicago, Illinois en 1902. Comezou os seus estudos universitarios na Universidade de Colorado en 1918. En 1922 trasladouse á Universidade Yale, onde obtivo a súa licenciatura en 1923 e o seu doutoramento en 1926, cunha tese sobre os mamíferos americanos do mesozoico.

Despois dunha estancia posdoutoral no Museo de Historia Natural de Londres, Simpson volveu aos Estados Unidos en 1927 para integrarse no Museo Americano de Historia Natural. Alí seguiu traballando nos mamíferos do mesozoico e do primeiro cenozoico, e participou en varias expedicións, especialmente á Patagonia (1930-31, 1933-34) para o estudo dos mamíferos do eoceno.

En 1942 alistouse no exército norteamericano, servindo no norte de África e en Europa Occidental até 1944. Ao seu regreso aos Estados Unidos foi ascendido a catedrático do departamento de Xeoloxía e Paleontoloxía no Museo Americano de Historia Natural, actividade que combinou coa de profesor de zooloxía na Universidade de Columbia (1945-1959).

En 1959, obtivo a cátedra Alexander Agassiz no Museo de Zooloxía Comparada da Universidade Harvard (1959-1967).

Finalmente, en 1967, trasladouse a Tucson, Arizona, como catedrático de Xeoloxía na Universidade de Arizona. E nesa cidade morreu o 6 de outubro de 1984.

## Obras 
* *Attending Marvels* (1931)
* *Mammals and Land Bridges* (1940)
* *Tempo and Mode in Evolution* (1944)
* *The Meaning of Evolution* (1949)
* *Horses* (1951)
* *Evolution and Geography* (1953)
* *The Major Features of Evolution* (1953)
* *Life: An Introduction to Biology* (1957)
* *Principles of Animal Taxonomy* (1961)
* *This View of Life* (1964)
* *The Geography of Evolution* (1965)
* *Penguins* (1976)
* *Concession to the Improbable* (1978)
* *Splendid Isolation* (1980)
* *The Dechronization of Sam Magruder* (novela publicada postumamente, 1996)

## Abreviatura 
A abreviatura **Simpson** emprégase para indicar a George Gaylord Simpson como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* George Gaylord Simpson - biografía exhaustiva, por L. F. Laporte 
* George Gaylord Simpson  - trazos biográficos do Stephen Jay Gould Archive 
* George Gaylord Simpson - curta biografía da web de PBS *Evolution* 
* George Gaylord Simpson Papers, American Philosophical Society.
Pedro Pérez Barreiro

**Pedro Pérez Barreiro**, finado en Viveiro o 19 de xuño de 1912, foi un avogado, xornalista e político galego.

## Traxectoria 
Irmán de Fernando Pérez Barreiro. Avogado. Dirixiu *La Voz de Vivero* (1909-1911) e *Heraldo de Vivero* (1912) e foi alcalde de Viveiro en 1912.

## Notas
Jon Kortajarena

**Jon Kortajarena Redruello**, nado en Bilbao o 19 de maio de 1985, é un modelo e actor vasco. Realizou campañas de publicidade de Just Cavalli, Calvin Klein, Versace, Jean Paul Gaultier, Giorgio Armani, Karl Lagerfeld, Zara, H&M ou Guess. Destacan as súas colaboracións con Tom Ford, traballando con el nove tempadas consecutivas.

O 26 de xuño de 2009, Forbes clasificou a Kortajarena como o Nº8 entre os *Top 10 Modelos Masculinos con Máis Éxito do Mundo*.

## Filmografía 
* *A Single Man* (2009)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial.  
*
* Jon Kortajarena no Instagram.  
* Jon Kortajarena - IMG Models.
Lucernario

* *Este artigo trata sobre o corpo cilíndrico con ventás na parte superior dos edificios, para o oco no teito ou na parte superior da parede véxase **Biolo**.*
dereita|miniatura|230px|Un lucernario dunha casa portuguesa.

Un **lucernario**, **lucarna** ou **lumieira** é un corpo cilíndrico ou poliédrico con fiestras ou aberturas que están na parte superior dalgúns edificios. A estrutura proxéctase na cuberta inclinada da casa, xeralmente cunha xanela para a entrada da luz e circulación de ar no faiado. Ás veces denomíanse tamén **mansarda**, mais este termo adoita reservarse para a cuberta crebada, o tipo de cuberta a dúas augas con dous declives, sendo a parte inferior máis pendente ca a superior.

Os lucernarios aparecen tanto en construcións orixinais como en reformas posteriores, para crear espazos útiles nos faiados dos edificios, ademais de ter unha nova fiestra.

O mesmo ca as claraboias ou biolos e as bufardas, os lucernarios son fonte de luz e ventilación no faio dos edificios, mais, a diferenza das claraboias (que son paralelas á superficie da cuberta) estes incrementan o tamaño do faio permitindo ter máis espazo dispoñíbel. Para a súa instalación cómpre furar a cuberta que se teita con outra pequena cuberta, normalmente a dúas augas, cuxo cabalete sitúase perpendicular á aba e á fiestra no centro e por riba desta.

A casa tradicional galega raramente posúe lucernarios, xa que o faiado non adoita ser habitábel. Si é común ver lucernarios en casas urbanas galegas e en reformas de vivendas vernáculas.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Detalle Estanislao Durán.jpg|Lucernarios na cuberta da casa de Estanislao Durán, en Vigo.
Ficheiro:Edificio Banco Simeón, Vigo.jpg|Lumieiras na cuberta e faiado do Edificio Simeón en Vigo.
Ficheiro:Besselsleigh Greyhound.jpg|Casa inglesa con dous lucernarios na cuberta.
Ficheiro:Lucarne à Richelieu.jpg|Un lucernario do século XVII en Richelieu, Francia.
Ficheiro:Ivy Cottage, Drayton - geograph.org.uk - 1018742.jpg|Casa cun lucernario no colmado, Inglaterra.
Ficheiro:Tellado de colmo de centeo, O Piornedo, Cervantes.jpg|Lumieira nun colmado en Piornedo.
Ficheiro:Pier House, Corry - geograph.org.uk - 992334.jpg|*Pier House* en Broadford, Skye, noutrora Hotel Campbell's Temperance, 1880.
Ficheiro:Gable dormer.jpg|Un lucernario a dúas augas.
Ficheiro:Abbaino 2.jpg|Lucernario nun tellado italiano.
Ficheiro:Zakopane-schronisko-2.jpg|Múltiples lucernarios nun tellado polonés.
Ficheiro:Flat dormer.jpg|Un lucernario de cuberta plana.
Ficheiro:Hip roof dormer.jpg|Un lucernario de cuberta a tres vertentes.
Ficheiro:Concrete tile re-roof with UPVC dormer.jpg|Un lucernario nun tellado de tellas de formigón.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cuberta crebada
* Bufarda
* Biolo
* Xanela
Tranqueiro

O termo **tranqueiro** pódese referir a:

* **Pau** groso ou barra de ferro que se emprega para asegurar por dentro unha porta ou ventá, tranca.
* Anaco grande dun **alimento**.
* **Xamba**, cada unha das pedras verticais que, postas aos lados dunha porta ou ventá, sosteñen o lintel, macheta, ucheira.
Mansarda

O termo **mansarda** pódese referir a:

***Lucernario**, fiestra que se abre na cuberta formando unha especie de caseta.
***Cuberta crebada**, cuberta a dúas augas con dous declives, sendo a parte inferior máis pendente ca a superior, cuberta en mansarda.
***Faiado** baixo unha cuberta crebada.
O Pedrón (ara romana)

**O Pedrón** de Padrón é unha ara romana dedicada a Neptuno. Pódese ler nesta ara a inscrición «NO ORI ESES D S P», que se interpreta como: *(Neptu)no Orieses d(e) s(uo) p(osucrunt)* "*A Neptuno, os orieses, colocaron esta ara ás súas expensas*". A tradición cristiá da *Translatio Xacobea*, recollida no Libro III do Códice Calixtino, relata que os discípulos do apóstolo Santiago amarraron no Pedrón a barca que portaba o corpo do santo. Na parte superior do Pedrón gravouse ademais unha cruz, seguindo o costume de cristianizar o pagán.

A ara custódiase baixo o altar maior da igrexa de Santiago de Padrón.

## Inscrición 
No Pedrón pódese ler unha inscrición que foi alterada no século XVI engadíndolle unha cruz e mudando o nome da divindade romana por "patrono". Interprétase a inscrición «NO ORI ESES D S P» como: "*A Neptuno, os orieses, puxeron ás súas expensas este altar*". Trátase dunha ara votiva en granito dedicada ó deus romano dos mares e de tódalas augas.

## Simboloxía 
O carácter do Pedrón como símbolo permanece inalterable ó longo dos séculos ata os nosos días, custódiase baixo o altar maior da Igrexa de Santiago de Padrón. O mesmo nome de Padrón deriva etimoloxicamente de Pedrón e no escudo da vila aparece representada esta ara. Este altar dedicado ó deus romano Neptuno é segundo a tradición cristiá o lugar onde os discípulos do Apóstolo amarraron a barca logo da longa viaxe, como se relata no *Codex Calixtinus*.

Entréganse en Padrón os premios Pedrón de Ouro e Pedrón de Honra ás persoas ou entidades que defenden ou promoven a cultura galega, outorgados pola Fundación Pedrón de Ouro dende 1964. Tamén naceu a Agrupación Folclórica Cultural O Pedrón no ano 1991 en Padrón, coa finalidade de recoller, estudar, ensinar e divulgar a cultura folclórica de Galicia.

Hai unha réplica do Pedrón na localidade francesa de Noirmoutier-en-l'Île, agasallo da vila irmá de Padrón.

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Altar
O Cabreiro, Baredo, Baiona

**O Cabreiro** é un lugar na parroquia de Baredo, no concello pontevedrés de Baiona. Segundo o IGE, no ano 2013, tiña 194 habitantes. Neste lugar atópase a Fonte do Cabreiro.

Non aparece no Nomenclátor de Galicia de 2003.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Baredo 
### Parroquias de Baiona 
## Notas
El Sensato

***El Sensato*** foi un periódico editado en Santiago de Compostela entre 1811 e 1815.

## Historia e características 
Apareceu o 15 de agosto de 1811. Fundado por José de Bentín (frade dominico) e Francisco Cabrera (cóengo de Santiago), e o seu principal impulsor foi Antonio Javier Álvarez (catedrático de Teoloxía da Universidade). Comezou como posibilista e despois converteuse nun exaltado absolutista. Entre os seus redactores figuraron Bernardo Caamaño (párroco de Caldas de Reis) e Manuel Freire Castrillón. O número tiña xeralmente 16 páxinas (ás veces 20), con foliación seguida. Nalgún momento foi bisemanal (mércores e sábados), e saíu da imprenta de Juan Francisco Montero, pero tamén foi impreso na de Juan María de Pazos.

Dirixido "a los amantes de la religión y del orden", naceu para combater aos liberais, polemizando con *El Patriota Compostelano*, *El Cartel*, *Gaceta Marcial y Política de Santiago* e *El Estandarte*. Consta das seccións política (que despois denominará crítica), guerra, cortes, noticias, e variedades. Entre os artigos de opinión, destaca Benito María Sotelo de Novoa Niño que escribe os referidos á Constitución; tamén da cabida a artigos comunicados e de oficio, extractos de periódicos e doutros papeis, avisos, cartas de relixiosos e información sobre libros. Aínda se publicaba en xaneiro de 1815.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Francisco Granados

**Francisco Granados Lerena**, nado en Valdemoro (Madrid) o 23 de xaneiro de 1964, é un político español do Partido Popular. Está casado e ten dúas fillas. Dende o 25 de xullo de 2008 ata o 17 de xuño de 2011 ostentou o cargo de Conselleiro de Presidencia, Xustiza e Interior da Comunidade de Madrid. É licenciado en Ciencias Económicas e Empresariais pola Universidade Complutense de Madrid. Granados estivo involucrado en polémicas e varios casos de corrupción, entre eles a Operación Púnica, na que foi arrestado xunto a outras 50 persoas.

## Polémicas e corrupción 
### Caso Gürtel 
Os concelleiros do Partido Popular José Luis Peñas e Juan José Moreno sinalárono na súa declaración ante o xuíz como un dous cargos do goberno madrileño que fixera presión para que o alcalde de Majadahonda, Ricardo Ortega, procesado no caso, amañase unha venda de solo público.

Un dos construtores denunciados era Julián Jiménez de los Galanes, presidente do grupo DICO, que segundo os declarantes, é amigo persoal de Granados e chamaría a Ortega da súa parte para esixirlle a súa dimisión. Granados negou que algo así ocorrera, dado que polo seu cargo no partido, falaba directamente con Ortega case a diario, pero non negou a súa relación con Jiménez.

### Espionaxe 
En 2009, publicouse información que relacionaba a Consellería de Interior, que presidía, cunha trama de espionaxe aos seus compañeiros de partido Ignacio González, Manuel Cobo e Alfredo Prada. Tras unha investigación xudicial, o 15 de xullo de 2010 a xuíz competente ditou auto de arquivo do caso por non acreditarse a realidade dos seguimentos, e por falta de indicios de delito. En 2010 a Audiencia de Madrid ordenou á xuíz reabri-lo caso e reunir as probas necesarias para procesar os acusados por malversación de caudais públicos.

En 2010, citáronse unhas declaracións súas nun artigo sobre os problemas para adoptar medidas de austeridade na administración española, nas que mencionaba o problema de inamobilidade dos funcionarios. En setembro de 2011 presentou unha declaración de bens na que afirmaba que cobrara da Comunidade de Madrid 15.000 euros máis do que declarara oficialmente como seu soldo.

O 19 de febreiro de 2014 publicouse nos medios que Francisco Granados tiña unha conta ao seu nome en Suíza con 1,5 millóns de euros. Os cartos estaban nun depósito aberto desde 1999, segundo comunicou a xustiza suíza á española.

### Operación Púnica 
No marco da Operación Púnica, Francisco Granados foi detido o , xunto con máis de cincuenta persoas. A operación foi coordinada pola Garda Civil, baixo ordes do xuíz da Audiencia Nacional Eloy Velasco.

## Notas
Músculo estriado

O **músculo estriado** ou **tecido muscular estriado** é o tecido muscular cuxas fibras musculares conteñen filamentos proteicos de actina e miosina e outras proteínas, que forman sarcómeros, e presentan unha disposición moi ordenada, de modo que a superposición de filamentos nunha zonas crea bandas escuras e a non superposición crea bandas máis claras, que se alternan, o que lle dá un aspecto estriado visto ao microscopio. Contraponse ao músculo liso, onde os filamentos proteicos non están ordenados e non se observa estriación. Hai dous grandes tipos de tecido muscular estriado:
* Músculo esquelético. Forma os músculos unidos ao esqueleto que se contraen voluntariamente e é responsable dos movementos voluntarios do corpo. As súas fibras son sincitios. Segundo a súa orixe embriolóxica pode ser músculo esquelético derivado dos somitas do embrión, e músculo branquiomérico derivado dos arcos branquiais embrionarios (comprende músculos da cabeza e pescozo).
* Músculo cardíaco. Forma o miocardio do corazón e é responsable das contraccións do corazón que bombean o sangue. É un músculo estriado involuntario formado por células non sinciciais e ramificadas.

## Notas
Baía de Baiona

A **baía de Baiona**, tamén denominada **ría de Baiona**, é unha enseada pequena situada na marxe sur e exterior da ría de Vigo.

## Xeografía 
[miniatura|esquerda|Baía de Baiona no atlas de [Pedro Teixeira Albernaz|Pedro Teixeira (1634).]]
Márcaa cabo Silleiro ó oeste, e a península de Monteferro ó leste. Ten 3,6&nbsp;km de longo e 3,8&nbsp;km. de ancho. A súa profundidade é de 20 m. A boca da baía ten entrada directa dos ventos do sur e suroeste, e que máis dominan en inverno, e das ondas. Porén, a baía está protexida dos ventos que predominan no verán. Na baía hai dúas rexións diferenciadas. Unha é a parte exterior e central, que son as máis expostas as ondas. A outra é a frecha litoral da Ladeira: unha plataforma protexida por unha barreira areosa (a praia Ladeira) e á que chegan augas doces dos ríos Miñor, da Groba e Guillade. Os solos do fondo da baía son areosos e van da area fina á area grosa. A praias que a rodean son a Cuncheira, dos Frades, da Barbeira, da Ribeira, Santa Marta e Ladeira (de Baiona) e a praia de América, Panxón, Madorra, Area Fora, Arribas Brancas e Portocelo (de Nigrán).

Conta cun peirao na parte occidental construído nos anos 1970. A baía emprégase para pesca con cana e actividades de lecer. 
Os principais accidentes costeiros desde oeste a leste son cabo Silleiro, a enseada do Baleal ou dos do Peito Ancho, a península de Monterreal ou de Monteboi, a península de Santa Marta (Baíña), frecha litoral da Ladeira, A Ramallosa (incluído na rede Natura 2000) , desembocadura do río Miñor, península de Monte Lourido (co illote da Garza e a punta da Enredada), Canido, península de Monteferro e as Illas Estelas.
[miniatura|Pezas procedentes do dragado do porto, na [Casa da Navegación.]]

## Historia 
Nas súas augas, atópase o porto de Baiona. O que foi un dos máis importantes, na que no século XVI xunto co porto da Coruña eran os únicos portos galegos que podían comerciar co exterior. Atopáronse nos fondos da baía máis de 35 mil restos de cerámica, ánforas, lanzas, utensilios de embarcacións, canóns e outras armas e outros dos séculos XVI e XIX. Algunhas desas pezas están expostas na Casa da Navegación. Agárdase seguir descubrir máis restos deste período histórico . Tirando cara a cabo Silleiro, a costa faise máis escarpada, onde se producen naufraxios como o dos de *La Regente* (5/4/1900), o *Collingham* (25/1/1906) ou o *ABC* (25/1/1931).

A embarcación típica é a gamela.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  e : «Toponimia marítima e fluvial desde o Miño a Panxón: "Fillo de fías ao pe de cabo de vicos, mar de prajetas" e outros mil catrocentos hidrónimos» pp.&nbsp;43–56 en *Ardentia* n.º 3, ISSN 1699-3128. Federación Galega pola Cultura Marítima e Fluvial. Xuño de 2006.

### Outros artigos 
* Val Miñor
* Serra da Groba
* Zona especial de conservación A Ramallosa
* Virxe da Rocha
La Voz del Pescador

***La Voz del Pescador*** foi un periódico editado en Viveiro en 1930.

## Historia e características 
Subtitulado *Órgano de la Asociación de Marineros y Pescadores de Vivero*, apareceu o 1 de xaneiro de 1930. Dirixido por Manuel Rodríguez Meitín, editábase na imprenta de J. M. Pumariño de Ribadeo. Cesou a súa publicación ao cabo dun ano.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Lugo
Damaliscus

***Damaliscus*** é un xénero de mamíferos artiodáctilos ruminantes da familia dos bóvidos, subfamilia dos alcelafinos e tribo dos alcelafininos.

Son antílopes de tamaño relativamente grande con cornos cunha curta espiral aberta en ambos os sexos. Son coñecidos como **damaliscos** e viven en África austral, oriental e central.

## Taxonomía 
O xénero foi descrito en 1894 polos zoólogos Philip Sclater e Oldfield Thomas na obra *Book of Antelopes*, 1 (part 1): 3, 51. A especie tipo do xénero é *Antilope pygargus* Pallas, 1767 (hoxe denominada *Damaliscus pygargus*), que foi integrada posterioemente no xénero *Alcelaphus*,

### Especies e subespecies 
Na actualidade, segundo Wilson & Reeder (2005) en *Mammal Species of the World* (MSW) admítense as seguintes especies e subespecies: 
** *D. l. korrigum* (Ogilby, 1837) - Admitida como *D. korrigum* por MSW. 
** *D. l. tiang* (Heuglin, 1863) - tiang  
** *D. l. topi* Blaine, 1914 - Admitida como *D. korrigum topi* por MSW. - (chamado en inglés *Bangweulu tsessebe* = "topi de Bangweulu")

Antigamente tamén se incluía *Damaliscus lunatus hunteri*, hoxe clasificada como especie independente, e noutro xénero, *Beatragus hunteri*, o antílope de Hunter ou damalisco de Hunter.

Porén, algúns autores, como Haltenorth, reúnen todas estas especies (e, ademais, o hirola, *Beatragus hunteri*) dentro dunha única especie, *Damaliscus lunatus*. Outros recoñecen dúas especies, *Damaliscus lunatus* e *D. pygargus*.

## Distribución das subespecies de *Damaliscus* 
**Nota:**
[miniatura|270px|Mapa de distruibución das [subespecies de *Damaliscus*.]] 

* ***korrigum***:*Damaliscus lunatus korrigum* = *Damaliscus korrigum korrigum* (de acordo con MSW)
* ***tiang***:*Damaliscus lunatus tiang* (non recoñecida por MSW)
* ***topi***:*Damaliscus lunatus topi* = *Damaliscus korrigum topi* (de acordo con MSW)
* ***jimela***:*Damaliscus lunatus jimela* = *Damaliscus korrigum jimela* (de acordo con MSW)
* ***superstes***:*Damaliscus lunatus superstes* = *Damaliscus superstes* (de acordo con MSW)
* ***lunatus***:*Damaliscus lunatus lunatus* = *Damaliscus lunatus* (de acordo con MSW)
* ***phillipsi***:*Damaliscus pygargus phillipsi*
* ***pygagus*** (sic):*Damaliscus pygargus pygargus*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Dorst, J. & Dandelot, P. (1973): *Guía de campo de los mamíferos salvajes de África*, Barcelona: Ediciones Omega, S. A. 
* Groves, Colin & Peter Grubb (2011): 'Tribe Alcelaphini' in Wallace, 1876 en *Ungulate Taxonomy*. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-1-4214-0093-8.
* Haltenorth, T. & Diller, H. (1986): *A Field Guide of the Mammals of Africa including Madagascar*. Londres: William Collins Sons & Co Ltd. ISBN 0-00-219778-2. 
* Wilson, D. E., & Reeder, D. M. (editors) (2005): *Mammal Species of the World — A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopskins University Press. ISBN 0-8018-8221-4.

### Outros artigos 
* Alcelafinos
* Antílopes
* Bóvidos

### Ligazóns externas 
* *Damaliscus* na ADW 
* *Damaliscus* no NCBI
Irracionalismo

O **irracionalismo** é unha tendencia filosófica que nega que o mundo poida ser comprendido a través da razón ou pensamento conceptual. É un dos trazos do romanticismo que fai fincapé na emoción e na imaxinación, ao contrario da ilustración, que de maneira optimista cría no poder da razón.

No século XVII Blaise Pascal mostrounos o irracional da existencia humana. As análises contemporáneas continúan en moitos casos cou súa visión e céntranse no estudo do que está fora da razón.

## Definicións particulares dos filósofos 
### Pascal 
O último paso da razón é recoñecer que hai unha infinidade de cousas que a superan; é fraca se non chega a coñecer isto.

### Meyerson 
Irracional, é dicir [acollido dificilmente polo nodo ente de mentó], como algo que penetra nel dende fóra.

### Jung 
Empregou o termo irracional para designar, non o que é contrario á razón, senón o que está fóra dela, o que non se explica pola razon. Así serían irracionais todos os feitos elementais; por exemplo: a lúa é satélite da tierra.

## En filosofía 
Acostuma chamarse así á doutrina filosófica que comprende todas aquelas teorías que negan o primado da razón, entendendo por tal ao entendemento humano na súa función discursiva. Nas súas posturas máis extremas, o irracionalismo sería con frecuencia unha reacción ao exaxerado racionalismo dominante en moitos filósofos e pensadores a partir de Descartes, e que perdura en diversos ambientes e correntes ata o século XX (por exemplo positivismo, empirismo, idealismo etc.), pero sen conseguer o equilibrio e acerto dun verdadeiro realismo. En realidade, tratase dun termo de significado pouco preciso no que se engloban posturas doutrinales de moi diversa índole e motivación. Así, dentro do irracional, como opuesto ao racional, pode encadrarse a inspiración poética, a intuición, a éxtase mística, a visión profética, o instinto, o subconscente etc.; é dicir, todas aquelas formas de coñecer e de actuar que non parecen poder reducirse nin explicarse pola ríxida e nítida estrutura do discurso racional (coñecemento, raciocinio). Tomado neste amplo sentido, o irracionalismo é unha constante do espírito humano, cuxas manifestacións, máis ou menos intensas, máis ou menos prevalentes, poden detectarse ao longo de toda a historia do pensamento. A oposición entre racional-irracional pode facerse equivalente á de apolíneo-dionisiaco delineada por Nietzsche no seu *Die Geburt der Tragódie* (1872) dentro da cultura grega. Como xa tiña sinalado con anterioridade Schelling, o apolíneo é o definido, o ordenado, o sistematizado; o dionisiaco é o impulsivo, o instintivo, o paixoal.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Vitalismo

### Ligazóns externas 
* Irracionalismo
O Burgo, Baíña, Baiona

**O Burgo** é un lugar da parroquia de Baíña, no concello pontevedrés de Baiona, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2015 tiña 518 habitantes (256 homes e 262 mulleres). Nel atópase a ermida de Santa Marta.

Inclúe o casal de Santa Marta, xunto cos camiños da Gandarela, do Castro, da Ermida, do Porto e do Muíño.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Baíña 
### Parroquias de Baiona 
## Notas
O Cruceiro, Baíña, Baiona

**O Cruceiro** é un lugar da parroquia de Baíña, no concello pontevedrés de Baiona, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2015 tiña 178 habitantes (84 homes e 94 mulleres).

Inclúe os camiños da Ponte do Arroio, da Fonte de Touro, das Lavandas e da Siereira.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Baíña 
### Parroquias de Baiona 
## Notas
As Fontes, Baíña, Baiona

**As Fontes** é un lugar da parroquia de Baíña, no concello pontevedrés de Baiona, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 228 habitantes (106 homes e 122 mulleres).

Nel atópase o CEIP Fontes-Baíña, colexio ó que acode o alumnado das parroquias de Baíña e Baredo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Baíña 
### Parroquias de Baiona 
## Notas
A Igrexa, Baíña, Baiona

**A Igrexa** é un lugar da parroquia de Baíña, no concello pontevedrés de Baiona, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 113 habitantes (60 homes e 53 mulleres).

## Toponimia 
A orixe do topónimo é o latín , o lugar da igrexa.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Baíña 
### Parroquias de Baiona 
## Notas
El Petardo

***El Petardo*** foi un periódico editado na Coruña en 1892.

## Historia e características 
Periódico satírico semanal, apareceu en xullo de 1892. Estaba dirixido por Daniel Florentino e os redactores eran Eladio Fernández Diéguez, Eduardo Núñez Sarmiento e Gerardo García Rey. Cesou a súa publicación ese mesmo ano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
San Cosme, Baíña, Baiona

**San Cosme** é un lugar da parroquia de Baíña, no concello pontevedrés de Baiona, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2015 tiña 5 habitantes (2 homes e 3 mulleres).

## Historia 
Dende o século X ata o XVIII, asentouse nel un grupo de monxes eremitas relativos ó Mosteiro de Oia. Neste convento, nace a devoción de Baiona a San Cosme e San Damián. Nel soamente existía unha capela e unha casa das novenas, que servía de aloxamento ós monxes. Pero, debido á romaría tan popular ós santos e que levaba consigo estragos na capela, o bispado decidiu derruír a ermida e os monxes foron para o Mosteiro de Oia. Un dos restos da capela, era unha cruz de Malta de pedra que foi rescatada e posta na porta da casa reitoral da parroquia de Baredo. Máis tarde, o rexedor de Baiona pediu no século XIX as reliquias e o culto a San Cosme e San Damián, que aínda hoxe se veneran. 

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Baíña 
### Parroquias de Baiona 
## Notas
El Heraldo (Lugo)

***El Heraldo*** foi un periódico editado en Lugo entre 1892 e 1893.

## Historia e características 
Anteriormente denominado *El Sui Generis*, cambiou o seu título en outubro de 1892. Subtitulado *Periódico bisemanal independiente*, estaba dirixido por Gerardo Castro Montoya. Aínda se publicaba en setembro de 1893.

## Notas
Gerardo Castro Montoya

**Gerardo Castro Montoya**, finado en Lugo o 21 de maio de 1928, foi un impresor e xornalista galego.

## Traxectoria 
Tipógrafo que chegou a Lugo a finais do século XIX para facerse cargo da Imprenta Católica. Foi director de *El Heraldo* (1892-1893) e en 1894 mercoulle a Manuel Soto Freire a imprenta de *El Lucense* e pasou a ser o novo director do periódico; dirixiu despois *La Razón* (1912-1914). Imprimiu *O Gaiteiro de Lugo* e obras de Ramón Salgado Toimil e Miguel García Teijeiro.

## Vida persoal 
Casou con Juana Lamas Neira e o seu fillo Gerardo Castro Lamas sucedeuno na imprenta.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
La Razón (Lugo)

***La Razón*** foi un semanario editado en Lugo entre 1910 e 1916

## Historia e características 
Subtitulado *Semanario independiente de intereses generales y noticias*, apareceu antes de febreiro de 1910. Publicábase os domingos. Dirixido por Gerardo Castro Montoya, entre os seus redactores figurou Prudencio Rey Varela. Aínda se publicaba en setembro de 1916.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Lugo
Pequinés

O termo **pequinés** pode referirse a:

*unha persoa natural da cidade chinesa de Pequín;
***pequinés**, unha antiga raza canina de compañía, orixinaria da China.
La Voz Mindoniense

***La Voz Mindoniense*** foi un semanario editado en Mondoñedo en 1892.
## Historia e características 
Inicialmente titulado ***El Valle de Brea***, finalmente apareceu coa cabeceira ***La Voz Mindoniense*** o 8 de febreiro de 1892. Periódico católico de tendencia carlista. Cesou a súa publicación ese mesmo ano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

*
Bufarda

[miniatura|Unha bufarda de abertura horizontal e van curioso na planta terrea (baixo a fiestra) para a ventilación da [Corte (do gando)|corte do gando nunha vivenda en Lalín.]]
Unha **bufarda** é un tipo de biolo (pequena abertura) que aparece na parede dunha casa para dar luz ou para ventilar. Aparecen en construcións en todo o mundo cando a abertura dunha gran xanela non está xustificada no muro.

## A bufarda en Galicia 
[miniatura|Unha bufarda de abertura vertical co [lintel arredondado, en S. Esteban, Masegoso, Pozalmuro, Soria.]]
A bufarda é común na arquitectura popular galega onde se define coma unha simple fenda feita no muro, que adoita posición vertical ou horizontal (nalgúns casos pode ir redondeada), enmarcada con dúas coidadas pezas de granito. A súa función é a de dar ventilación a espazos destinados a cortes, adegas e almacenamento, que nalgunhas ocasións se tapan con fachucos de palla. Coma ocorre con todos vans das casas, aínda que o muro sexa de cachotes, estes van arrodeados por pezas de cantaría. Non adoitan posuír vidros ou contras, de feito o seu tamaño é mínimo para que non entre frío nas cortes permitindo que ventilen. Ás veces é unha soa peza de granito furada a que forma o van, outras veces máis de dúas pezas forman o van, sendo máis ben neste caso máis ben xaneliñas.

Recibe tamén os nomes de **bufarra, bufarro, fachal, fachineiro** e **fachinelo**.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Ventanuco.JPG|Xaneliña nunha parede de cachotes, enmarcada con xambas, soleira e lintel de perpiaño.
Ficheiro:Ventanuco - Aliste.JPG|Bufarda en parede de xisto enmarcada en madeira.
Ficheiro:Ventanuco alabastro torre trovador.jpg|Bufarda desde o interior da casa.
Ficheiro:Ventanuco - Monastery of Santa María de Moreruela.jpg|Bufarda nunha igrexa con vans traballados.
Ficheiro:Small window in the porch, church of St Deinst - geograph.org.uk - 992458.jpg|Bufarda en Inglaterra.
Ficheiro:Celanova - Capilla de San Miguel 10.jpg|Bufarda con forma de arco de ferradura no lintel na Capela de San Miguel de Celanova (Ourense), de influencia mozárabe. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
### Outros artigos 
* Biolo ou claraboia
* Lucernario
* Xanela
Península de Santa Marta

A **península de Santa Marta** atópase na parroquia de Baíña, no concello pontevedrés de Baiona.

## Historia 
miniatura|Capela de Santa Marta.
Consérvanse petróglifos do neolítico e restos dun poboado castrexo da idade de ferro. No século XV construíuse unha ermida de estilo románico, que foi posteriormente reformada. No ano 1585 desembarcou na península o pirata Francis Drake coa intención de conquistar Monterreal, e incendiou a capela.

## Xeografía 
miniatura|Praia de Santa Marta.
A península atópase entre o porto de Baiona e a frecha litoral da Ladeira. Comprende unha praia con Bandeira Azul chamada Areal de Santo Estevo, aínda que comunmente se lle chama Praia de Santa Marta.

## Festas na honra de Santa Marta 
Todos os anos se festexa a romaría de Santa Marta o día 15 de agosto. Conta cunha novena e cunha procesión con moitos devotos na zona polos seus milagres.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Castro de Santa Marta
O Monte Lourido, A Ramallosa, Nigrán

A **península de Monte Lourido** atópase na parroquia de San Pedro da Ramallosa, no concello de pontevedrés de Nigrán. Segundo o IGE, en 2022 tiña 107 habitantes (59 homes e 48 mulleres).

## Xeografía 
Atópase na desembocadura do río Miñor, ou Foz do Miñor. Posúe unha praia e a punta da Enredada. Tamén ten nas súas augas un illote chamado A Garza.

## Lugares e parroquias
### Lugares de San Pedro da Ramallosa
### Parroquias de Nigrán
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Nigrán
* Ría de Baiona
* Frecha litoral da Ladeira
* Lugar de importancia comunitaria da Ramallosa