Moeda de 500 liras italianas

A moeda circulante de **500 liras italianas** foi cuñada polo *Istituto Poligráfico e Zecca dello Stato*, a ceca pública de Roma, inicialmente en prata, entre 1958 e 1967, e despois bimetálicas desde 1982 a 2001, cando a lira italiana foi substituída polo euro.

## Moedas de prata 
### Emisión ordinaria 
Entre 1958 e 1967 tivo lugar a emisión da primeira moeda italiana con valor de 500 liras, cuñada en prata de 835 milésimas.

O anverso foi deseñado e gravado polo artista italiano Pietro Giampaoli (1898-1998). De carácter anepigráfico, reproduce un busto feminino con roupa e toucado de corte renacentista, representación alegórica de Italia, inspirado na medalla de Cecilia Gonzaga de Pisanello, da que toma, entre outros trazos, o vestido e a rede para o cabelo.

A seguir, indícanse as tiraxes anuais desta primeira emisión ordinaria:]]
 
* **Ano**: 1961
* **Motivo**: centenario da unificación Italiana: 1861-1961.
* **Anverso**: representación nacional de Italia cunha figura feminina cara á esquerda, sentada nun capitel, co brazo dereito ergueito sostendo unha póla de oliveira e cun casco no esquerdo. Gravador: Guido Veroi. Lenda: REPVBBLICA ITALIANA.
* **Reverso**: cuadriga correndo cara á esquerda, coas datas do centenario por riba e por baixo. Gravador: Guido Veroi. Lenda: 1861 / 1961 / L.500.
* **Canto**: liso coa lenda 1° CENTENARIO VNITA D'ITALIA / 1861-1961.
* **Tiraxe**: 27.120.000 exemplares.

#### Dante Alighieri 
[miniatura|320x320px|500 liras (1965): [Dante Alighieri.]]

* **Ano**: 1965.
* **Motivo**: 700 aniversario do nacemento de Dante Alighieri en 1265.
* **Anverso**: cabeza de Dante cara á esquerda, con coroa de loureiro. Deseñador: Goffredo Verginelli. Gravador: Guerrino Mattia Monassi. Lenda: REPUBBLICA ITALIANA.
* **Reverso**: lapas coroadas por nubes e raios de Sol con 10 estreliñas dentro, símbolo do Inferno, o Purgatorio e o Paraíso (os tres libros da Divina Comedia). Deseñador: Goffredo Verginelli. Gravador: Guerrino Mattia Monassi. Lenda: L.500 / 1965.
* **Canto**: liso coa lenda 7°CENTENARIO DELLA NASCITA DI DANTE.
* **Tiraxe**: 5.000.000 exemplares.

## Moeda bimetálica 
### Emisión ordinaria 
En 1982, o *Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato* de Roma comezou a produción dunha nova moeda de 500 liras, esta vez cuñada sobre discos bimetálicos. As aliaxes utilizadas nesta moeda son moi habituais nas emisións monetarias modernas de Italia: a súa parte interior é de bronzital —92% Cu, 6% Al, 2% Ni—, entanto que o aro exterior é de acmonital —71,75 Fe, 18,25 Cr, 10% Ni—.

O deseño da artista Laura Cretara para o anverso desta moeda ten como motivo central unha figura feminina cara á esquerda como personificación nacional de Italia, con ás emplumadas que saen das súas tempas, como símbolos da intelixencia e da liberdade.]]

* **Ano**: 1993.
* **Motivo**: centenario da fundación do Banco de Italia en 1883.
* **Anverso**: deseño da serie ordinaria.
* **Reverso**: no centro, monograma do Banco de Italia coas datas do aniversario a ambos os lados.Lenda: CENTENARIO DELLA BANCA D'ITALIA / 1893 / 1993 / L. 500
* **Gravador**: Sergio Grossi.
* **Tiraxe**: 90.058.500 exemplares.

#### Luca Pacioli 
miniatura|120x120px|500 liras (1994): Luca Pacioli.

* **Ano**: 1994.
* **Motivo**: 500 aniversario da publicación de *Summa de arithmetica, geometria, proportioni et proportionalita* (1494), de Luca Bartolomeo de Pacioli.
* **Anverso**: deseño da serie ordinaria.
* **Reverso**: no centro, retrato de Luca Pacioli cun pobo ao fondo, e coas datas do aniversario a ambos os lados. Lendas: LVCA PACIOLI / 1494 / 1994.
* **Gravadora**: Uliana Pernazza.
* **Tiraxe**: 50.053.000 exemplares.

#### ISTAT 
miniatura|120x120px|500 liras (1996): Instituto Nacional de Estatística.

* **Ano**: 1996.
* **Motivo**:70 aniversario da creación do Instituto Nacional de Estatística de Italia.
* **Anverso**: deseño da serie ordinaria.
* **Reverso**: no centro, vista frontal da fachada do edificio do Instituto Italiano de Estatística, coas datas e o logotipo do aniversario debaixo. Lendas: ISTITUTO NAZIONALE DI STATISTICA / 1926 / 1996 / 70 ISTAT / L. 500
* **Gravadora**: Claudia Momoni.
* **Tiraxe**: 96.808.000 exemplares.

#### Policía de Tráfico 
miniatura|120x120px|500 liras (1997): Policía de Tráfico.

* **Ano**: 1997.
* **Motivo**: 50 aniversario da creación da Policía de Tráfico de Italia en 1947.
* **Anverso**: deseño da serie ordinaria.
* **Reverso**: no centro un centauro arqueiro cara á esquerda inserido nun cadrado, símbolo da rama de Tráfico, e debaixo o escudo de armas da Policía Italiana, coas datas do aniversario a ambos os lados.. Lendas: L. 500 / POLICIA DI STATO / POLIZIA STRADALE / 1947 / 1997.
* **Gravadora**: Maria Carmela Colaneri.
* **Tiraxe**: 40.051.950 exemplares.

#### FAO - IFAD 
miniatura|120x120px|500 liras (1998): FAO - IFAD.

* **Ano**: 1998.
* **Motivo**: vixésimo aniversario da creación do Fondo Internacional de Desenvolvemento Agrícola (IFAD).
* **Anverso**: deseño da serie ordinaria.
* **Reverso**: no centro, man aberta coa palma cara a arriba, sostendo espiga e talos de sorgo; sobre ela un Sol e unha espiga de trigo torta, formando o número 20, os anos do aniversario. Lendas: IFAD / 1978 / 1989 / L. 500
* **Gravadora**: Luciana de Simoni.
* **Tiraxe**: 100.009.000 exemplares.

#### Parlamento Europeo 
miniatura|123x123px|500 liras (1999): Parlamento Europeo.

* **Ano**: 1999.
* **Motivo**: vixésimo aniversario das primeiras eleccións ao Parlamento Europeo, o 13 de xuño de 1979.
* **Anverso**: deseño da serie ordinaria.
* **Reverso**: urna na que se introducen estrelas, no canto de papeletas; debaixo unha representación esquemática dos escanos do Parlamento Europeo en forma de vela, e debaixo a bandeira da Unión Europea rodeada polas datas do aniversario. Lendas. L. 500 / 1979 / 1999 / 13 GIUGNO / ELEZIONI DEL PARLAMENTO EUROPEO.
* **Gravadora**: Luciana de Simoni.
* **Tiraxe**: 50.008.500 exemplares.

## Emisións da República de San Marino 
Antes da asunción do euro, a República de San Marino tivo como unidade monetaria oficial a liga sanmarinesa, cun valor fixo ligado ao da lira Italiana. En virtude dunha convención monetaria asinada por ambos os países o 10 de tetembro de 1971 e logo convertida en lei, o *Istituto Poligráfico e Zecca dello Stato* cuñou modelos propios para San Marino, coas mesmas características métricas que as da moeda italiana.

Existen 20 modelos diferentes das moedas de 500 liras cuñadas para San Marino, emitidas anualmente de xeito ininterrompido desde 1982 ata 2001.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Boasso, A. (2008). *Catalogo Alfa delle Monete italiane e Regioni*. 33ª ed. Alfa Edizioni, Turín. ISBN 978-8888032092
* Gigante, F. (2022). ''Gigante 2023. Catalogo nazionale delle monete italiane dal '700 all'euro*. Gigante Editore. ISBN 978-8889805442
* Montenegro, E. Montenegro 2022. *Manuale del collezionista di monete italiane*. 38ª ed. Torino, Edizioni Montenegro. ISBN 978-8888894034

### Outros artigos 
* *Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato''
* Lira italiana