Plasmalóxeno

[miniatura|250px|Exemplo dun plasmalóxeno fosfatidiletanolamina co característico enlace vinil éter na posición sn-1 e un enlace [éster na posición sn-2.]]

Os **plasmalóxenos** son un tipo de éter fosfolípido caracterizado pola presenza dun enlace vinil éter na posición sn-1 e un enlace éster na posición sn-2. Nos mamíferos, a posición sn-1 deriva tipicamente de alcohois graxos C16:0, C18:0, ou C18:1, mentres que a posición sn-2 está ocupada xeralmente por ácidos graxos poliinsaturados. Os grupos de cabeza máis comúns presentes nos plasmalóxenos de mamíferos son a etanolamina (estes denomínanse plasmeniletanolaminas) ou colina (denominados plasmenilcolinas).

## Funcións 
Os plasmalóxenos encóntranse en numerosos tecidos humanos, e son particularmente abondosos no sistema nervioso, o inmunitario e o cardiovascular.

Aínda que as funcións dos plasmalóxenos non foron totalmente esclarecidas, demostrouse que poden protexer as células de mamíferos contra os efectos daniños das especies reactivas do oxíxeno.
Estes dous encimas poden interaccionar fisicamente un co outro para incrementar a súa eficiencia. Por esa razón, os fibroblastos con actividade AGPS teñen un nivel de actividade de GNPAT reducida.

O primeiro paso da biosíntese é catalizada pola GNPAT. Este encima acila a dihidroxiacetona fosfato (DHAP) na posición sn-1. Isto vai seguido do cambio do grupo acilo por un grupo alquilo feito pola AGPS.
A 1-alquil-DHAP resultante é despois reducida a 1-O-alquil-2-hidroxi-sn-glicerofosfato (GPA) por unha acil/alquil-DHAP redutase localizada nas membranas dos peroxisomas e do retículo endoplasmático.
Todas as demias modificacións ocorren no retículo endoplasmático. Alí, unha alquil/acil GPA aciltransferase sitúa un grupo acilo na posición sn-2 e o grupo fosfato é retirado da molécula por unha ácido fosfatídico fosfatase para formar 1-O-alquil-2-acil-sn-glicerol.
 
Unha fosfotransferase que utiliza CDP-etanolamina forma 1-O-alquil-2-acil-sn-GPEtn. Despois de producirse a deshidroxenación nas posicións 1 e 2 do grupo alquilo por un sistema de tansporte de electróns e pola plasmeniletanolamina desaturase, fórmase finalmente o enlace vivnil éter do plasmalóxeno.
A plasmenilcolina fórmase a partir de 1-O-alquil-2-acil-sn-glicerol pola acción da colina fosfotransferase. Como non hai unha plasmenilcolina desaturase, os plasmalóxenos de colina poden formarse só despois da hidrólise dos plasmalóxenos de etanolamina a 1-O-(1Z-alquenil)-2-acil-sn-glicerol, que pode ser modificado pola colina fosfotransferase e a CDP colina.

## Patoloxía 
Os trastornos da bioxénese dos peroxisomas son trastornos xenéticos autosómicos recesivos caracterizados pola alteración da biosíntese de plasmalóxenos. Nestes casos, o encima peroxisómico GNPAT, necesario para os pasos iniciais da biosíntese dos plasmalóxenos, está mal localizado no citoplasma, onde é inactivo. Ademais, as mutacións xenéticas nos xenes da *GNPAT* ou *AGPS* poden orixinar deficiencias en plasmalóxenos, o que leva ao desenvolvemento da doenza condrodisplasia punctata rizomélica (RCDP) tipo 2 ou 3, respectivamente. Neses casos, ambas as copias dos xenes da *GNPAT* ou da *AGPS* deben estar mutadas para que se manifeste a doenza. A diferenza do que ocorre ns trastornos da bioxénese dos peroxisomas, outros aspectos da ensamblaxe dos peroxisomas en pacientes de RCDP2 e RCDP3 son normais como tamén o é a súa capacidade de metabolización de ácidos graxos de cadea moi longa.

## Posible asociación con doenzas 
Os niveis reducidos de plasmalóxenos no tecido cerebral foron asociados coa enfermidade de Alzheimer, a adrenoleucodistrofia ligada ao X, e a síndrome de Down.

## Plasmalóxenos e evolución 
Ademais de nos mamíferos, os plasmalóxenos tamén se encontran nos invertebrados e protozoos. Entre as bacterias atopáronse en moitas especies anaerobias dos *Clostridia*, *Megasphaera*, e *Veillonella*. Os plasmalóxenos parece que tiveron unha complexa historia evolutiva baseada no feito de que as súas vías biosintéticas difiren nos organismos aerobios e anaerobios.

Recentemente, demostrouse que os glóbulos vermellos do sangue de humanos e grandes simios (chimpancés, bonobos, gorilas, e orangutáns) teñen diferenzas na súa composición de plasmalóxenos. Os niveis de plasmalóxenos totais nos glóbulos vermellos son menores en humanos que en bonobos, chimpancés, e gorilas, pero maiores que nos orangutáns. Os datos de expresión xénica de todas estas especies servíronlle aos autores do estudo para especular que noutros tecidos de humanos e grandes simios tamén hai diferenzas nos niveis de plasmalóxenos. Aínda que se descoñecen as consecuencias destas diferenzas potenciais, estas diferenzas entre as especies poderían influír no funcionamento de órganos e en múltiples procesos biolóxicos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*