Ameixa (froito)

miniatura|300px|Ameixas amarelas nunha ameixeira en Lugo
A **ameixa** ou **cirola** é o froito da ameixeira (*Prunus domestica* var. *domestica*). É unha froita de pela lisa e polpa consistente apegada á carabuña, que contén zume doce. Pódese comer en crua, pero tamén serve para preparar marmeladas ou zumes, ou fermentar para facer viño de ameixa, do que se obtén un brandy, coñecido na Europa do Leste como Slivovitz. É un froito popular en Galiza.

Botanicamente é unha drupa, é dicir, un froito carnoso cunha única semente arrodeada dun endocarpo lígneo (o croio ou carabuña).

## Tipoloxía de ameixas 
### Denominacións galegas 
O froito da ameixeira denomínase normalmente ameixa ou cirola, dependendo da zona. Existen algunhas variedades tradicionais:

* **Fatón**, froito do fatoeiro, normalmente ameixas alongadas e amarelas.
* **Claudia** ou **ambruíña**, froito da claudieira, unha variedade doce e verde.
* **Mirabel**, froito do mirabeleiro, ameixiña doce que se cultiva nalgúns lugares do sur da provincia de Pontevedra.
* **Abruño** ou **ameixa brava**, froito do abruñeiro ou escambrón. É en realidade outra especie: *Prunus spinosa*. 
* **Cerollo**, froito bravo do cerolleiro, un tipo de abruño de sabor doce.

### Denominación científica 
Existen ameixas de moitas variedades, tanto de cor como de tamaños. Unhas teñen a polpa (parte comestíbel) máis firme ca outras. A pela pode ser verde, amarela, avermellada, púrpura ou negro-azulada. Algúns tipos teñen a polpa de cor amarela, branca, verde, avermellada ou púrpura.

Entre as especies e variedades atópanse:

* *Prunus domestica* subsp. *domestica*, (ameixeira común) á que pertencen a maioría da variedades comúns.
* *Prunus domestica* subsp. *italica* (Borkh.) Gams ex Hegi, (domestica × insititia ou domestica × domestica var. insititia) (claudieira) dá a ameixa claudia.
* *Prunus domestica subsp. insititia* (ameixeira damasquina), dá as ameixas damasquinas.
* *Prunus domestica var. syriaca* (mirabeleiro) dá os mirabeis.

Outras especies relacionadas:
* *Prunus salicina*, (ameixeira xaponesa), dá as ameixas xaponesa.
* *Prunus cerasifera* (abruñeiro dos xardíns), dá un tipo de abruño de pouco valor, é unha planta ornamental.
* *Prunus spinosa* (abruñeiro ou escambrón), dá os abruños ou amiexas bravas.

Algunhas das variedades de ameixas máis comúns inclúen:
* *ameixa damasquina*
* *claudia*
* *mirabel*
* *Satsuma*
* *Golden* oi *yellowgage*.

[miniatura|left|Tres mirabeis enteiros e dúas metades, *[Prunus domestica var. syriaca*]]

## Propiedades 
Polo seu contido en sorbitol ten efecto laxante. É por iso, que nalgunhas ocasións non é recomendado comeras en exceso. Algúns médicos recoméndanas para "limpar" o estómago.
Tamén é un bo remedio para enfermidades.

### Valor nutricional 
Ameixas crúas:

kJ=192

proteínas=0.7 g

graxas=0.28 g

carbohidratos=11.42 g

fibra=1.4 g

azucres=9.92 g

calcio_mg=6

ferro_mg=0.17

magnesio_mg=7

fósforo_mg=16

potasio_mg=157

sodio_mg=0

cinc_mg=0.1

manganeso_mg=0.052

vitC_mg=9.5
vitB1_mg=0.028
vitB2_mg=0.026
vitB3_mg=0.417
vitB5_mg=0.135
vitB6_mg=0.029
vitB9_ug=5
vitA_ug=17
betacaroteno_ug=190
lutein_ug=73
vitE_mg=0.26
vitK_ug=6.4

*fonte_usda=09279*

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Plums.jpg
Ficheiro:Ameixas vermellas.JPG
Ficheiro:Ameixas amarelas I.JPG

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ameixa brava

### Ligazóns externas