open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cristianismo celta

dereita|miniatura|200px|Cruz celta
miniatura|right|225px|St. Patrick, patrón dos irlandeses
O **cristianismo celta** (tamén chamado **Igrexa celta**) refírese en liñas xerais ás prácticas cristiás da Alta Idade Media desenvolvidas nas illas Británicas durante a última fase da dominación romana en torno ás áreas costeiras do Mar de Irlanda. A progresiva retirada das lexións romanas e a subseguinte Invasión anglosaxoa de Gran Bretaña reduciron o contacto entre os cristiáns celtas e bretóns das illas e os do continente. O illamento favoreceu a aparición de prácticas relixiosas diferenciadas, sobre todo en Irlanda, dende onde pasaron posteriormente a Gran Bretaña, grazas ao labor de misioneiros como Columba de Iona e de Aidan, entre outros.

Algunhas veces, o termo "Cristianismo celta" emprégase tamén para describir as prácticas cristiás vixentes nestas zonas en datas posteriores; porén, debido a que a historia das igrexas irlandesa, galesa, escocesa, britana, córnica e manesa diverxen significativamente despois do século VIII, os historiadores xeralmente evitan o uso do termo neste contexto. Ademais, os historiadores non empregan o termo "Igrexa celta", debido a que iso implica un senso de ser unha entidade unificada e identificable separada da Cristiandade occidental.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Diocese de Bretoña
### Ligazóns externas 
* A compañía de St Piran 
* Igrexa católica celta 
* Igrexa celta de St. Andrew 
* Comunidade de Saint Ita e Saint Fillan - Auckland, NZ 
* A Igrexa celta en Escocia 
* Santos Celtas & A Igrexa primitiva
Da Máquina

***Da Máquina*** é unha novela de Alberto Lema, publicada por Editorial Galaxia en marzo de 2012. É unha obra de ciencia ficción ambientada na Galiza contemporánea.

## Traducións 
*Ao castelán por Oriana Méndez co título de *De la máquina* publicado en 2012 pola Editorial Caballo de Troya.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na web da editorial.
Arte celta

[miniatura|Parte posterior dun espello de bronce britano, entre o [-50|50 a. C. e o 50 d. C., exemplo do tema decorativo en espiral do estilo insular de La Tène.]]
[miniatura|dereita|[Cruz de Muiredach, Irlanda, século X.]]
A **arte celta** é a arte asociada cos pobos coñecidos como celtas; aqueles que falaban linguas celtas en Europa dende o período da prehistoria ata a Idade Moderna, así como a arte de pobos antigos, cuxa lingua é incerta, pero que teñen semellanzas culturais e de estilo cos falantes de linguas celtas.

A arte celta é un termo difícil de definir, abarcando unha extensión enorme dende o punto de vista da xeografía, do tempo e das culturas. Comeza coa continuidade artística en Europa a partir da Idade de Bronce, e de feito a anterior etapa do Neolítico. Con todo, os arqueólogos xeralmente usan a denominación "celta" para referirse á cultura do Idade de Ferro a partir do ano 1000 a. C. en diante, até a conquista polo Imperio Romano da maior parte do territorio en cuestión, e os historiadores de arte tipicamente comezan a falar sobre "arte celta" só a partir do período de La Tène (entre o século V e o I a. C.). A "**arte celta antiga**" é outro termo usado para este período, estendéndose en Gran Bretaña ata aproximadamente o 150 a. C. A arte da Alta Idade Media de Bretaña e Irlanda, que produciu o Libro de Kells e outras obras mestras, é chamado arte insular na historia da arte.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Arte e cultura celta  
* Fases do estilo La Tène 
* Espellos celtas de bronce
Principio (física)

Denomínase **principio físico** unha lei física aparente, que ningunha experiencia invalidou até hoxe, aínda que non se demostrase, e que, polo tanto, ten un papel achegado ao dun postulado en matemáticas.

A física apóiase sobre varios destes principios como, por exemplo, o principio da inercia, os principios da termodinámica ou o principio de exclusión de Pauli. A constancia da velocidade da luz, calquera que sexa o observador galileano, nunca foi invalidado pola experiencia, é un principio da relatividade restrita e non unha das súas consecuencias.

Un principio pode ter un ámbito limitado de validez. Por exemplo, o principio de conservación da masa é válido na física clásica, pero non na relativista onde encontramos a fórmula de Einstein sobre a equivalencia entre masa e enerxía, E = mc2. Neste caso o principio que prevalece é o da conservación da enerxía. Polo contrario, o postulado da conservación da carga eléctrica parece ser certo tanto na física clásica como na relativista.

Ás veces un principio pode ser demostrado a partir dun ou varios outros, dependiendo do físico a elección do principio base dos seus razoamentos. Por exemplo, o principio de mínima acción é equivalente ao principio fundamental da dinámica asociado ao principio de d' Alembert.
Monumento da Renacenza Africana

O **Monumento da Renacenza Africana** (en francés *Monument de la Renaissance africaine*) é unha estatua monumental en bronce de 49 metros de altura  que conmemora o 50 aniversario da independencia do Senegal e que chama para a realización dunha nova Renacenza Africana, localízase preto do océano Atlántico, nun dos outeiros xemelgos coñecidos como Deux Mamelles en Oukam, un concello dos arredores de Dacar. A estatua deseñouna o arquitecto  Pierre Goudiaby Atepa so unha idea do presidente Abdoulaye Wade encargándose as obras a unha compañía de Corea do Norte que comezou cos preparativos no outeiro en 2006 aínda que a construción da estatua non principiou ata o 3 de abril de 2008 inaugurándose coincidindo coa festa nacional senegalesa o 4 de abril de 2010. Trátase dunha das estatuas máis grandes do mundo, a maior de África e de fóra de Asia e a antiga Unión Soviética. O proxecto xerou moita controversia no país xa que o presidente Wade reclamou dereitos de autor sobre a obra, reclamando o 35% dos beneficios xerados, tamén se cuestionou o estilo da escultura, etiquetándoa propia do realismo socialista e non moi africana e polo seu elevado custo, 27 millóns de dólares.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista das estatuas máis altas
Conxectura

Por **conxectura** enténdese o xuízo (moral, ético ou matemático) que se forma das cousas ou sucesos por indicios e observacións.

En matemáticas, o concepto de conxectura refírese a unha afirmación que se supón certa, pero que non foi probada nin refutada até a data. Cando se demostra a veracidade dunha conxectura, esta pasa a ser considerada un teorema de pleno dereito e pode utilizarse como tal para construír outras demostracións formais.

## Conxecturas en matemáticas 
Até hai pouco, a conxectura máis coñecida era o mal chamado último teorema de Fermat, mal chamado porque, aínda que Pierre de Fermat afirmou que encontrara unha demostración, non se puido encontrar ningunha entre os seus escritos tras a súa morte. Esta conxectura burlou a comunidade matemática durante máis de tres séculos, até que Andrew Wiles a demostrou finalmente en 1993 e a elevou ao rango de teorema.

Estas son algunhas das conxecturas máis famosas:
* Non hai números perfectos impares.
* Conxectura de Goldbach
* Conxectura dos números primos xemelgos
* Conxectura de Collatz
* Hipótese de Riemann
* Conxectura de Poincaré (demostrada por Grigori Perelmán)
* Conxectura abc
* Conxectura de Erdős-Straus

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Hipótese
Oriol Junyent

**Oriol Junyent Monuera**, nado en Sabadell o 1 de xullo de 1976, é un ex xogador profesional de baloncesto catalán. Retirouse en abril de 2015, e o seu último equipo foi o Obradoiro CAB da Liga ACB. Cunha estatura de 2,08 metros, xogaba na posición de pivote.

## Traxectoria deportiva 
*  CB Cornellà (1995-1997)
*  CB Granada (1997-1998, 2001-2002, 2006-2007)
*  FC Barcelona (1998-1999)
*  Baloncesto Fuenlabrada (1999-2001)
*  CB Lucentum Alicante (2002-2006)
*  CB Ciudad de Huelva (2007)
*  CB Estudiantes (2007-2009)
*  CB Valladolid (2009)
*  Obradoiro CAB (2009, 2010-2015)
*  CAI Zaragoza (2009-2010)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil na web oficial da FEB
Gato de algaria

A **algaria**, tamén chamada **gato de algaria** ou **civeta**, (*Civettictis civetta*) é unha especie de mamífero do xénero Viverridae. 

## Descrición 
Teñen un peso medio de entre 11 e 15&nbsp;kg e unha lonxitude de 100 a 130&nbsp;cm entre o fociño e o rabo, trátase dun animal robusto de corpo longo e patas relativamente curtas, porén os seus membros posteriores son máis longos e potentes, o pescozo é curto e amplo, o fociño agudo, as orellas pequenas e redondeadas, os ollos pequenos e o rabo longo. 

## Distribución 
Habita a África subhariana agás a maior parte de Somalia, Namibia, Botswana e Suráfrica, é un animal omnívoro e solitario, e coñecido tamén por producir almiscre.

## Notas
Vampires Suck

***Vampires Suck*** é un filme estadounidense dirixido por Jason Friedberg e Aaron Seltzer que se estreou no 2010. É unha parodia da serie de filmes de *Twilight*.

## Sinopse 
Becca é unha adolescente que se debate entre dous rapaces. Antes de que poida elixir, Becca debe sortear ó seu pai, que avergonza á súa filla por tratala como se fose unha nena pequena. Mentres tanto, os amigos de Becca deberán resolver os seus propios problemas amorosos, chocando todos eles no baile de graduación.

## Personaxes 
* Jenn Proske como Becca Crane
* Matt Lanter como Edward Sullen
* Diedrich Bader como Frank Crane
* Christopher N. Riggi como Jacob White
* Ken Jeong como Daro
* Anneliese van der Pol como Jennifer
* Arielle Kebbel como Rachel
* Charlie Weber como Jack
* Crista Flanagan como Eden
* Jun Hee Lee como Derric
* David DeLuise como Fisherman Scully
* Ike Barinholtz como Bobby White
* Dave Foley como Director Smith
* Randal Reeder como Home en bici
* B.J. Britt como Antoine
* Emily Brobst como June
* Bradley Dodds como Salvatore
* Mike Mayhall como Nicholas
* Rett Terrell como Max
* Stephanie Fischer como Rosalyn
* Nick Eversman como Jeremiah
* Zane Holtz como Alex
* Jeff Witzke como Dr. Carlton
* Kelsey Ford como Iris
* Helena Barrett como Alice
* Matthew Warzel como John
* Krystal Mayo como Buffy Summers

## Galardóns e nomeamentos 
* 2010: Premios Razzie: 4 nomeamentos, incluíndo peor filme, director e guión.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb 
* Ficha en BoxOfficeMojo
Escola neoplatónica de Alexandría

A **Escola neoplatónica de Alexandría** ou simplemente **Escola de Alexandría** foi unha corrente fislosófica que se desenvolveu na cidade de Alexandría no Exipto helenístico e romano entre os séculos III e VII d.C.

Esta escola caracterízase pola súa tendencia á erudición, e ao sincretismo entre ideas filosóficas (tomadas do neoplatonismo e da filosofía de Aristóteles) e relixiosas (procedentes do gnosticismo e do cristianismo). A súa actividade concluíu coa conquista musulmá de Exipto no ano 640.

## Membros 
Os nomes máis coñecidos desta escola son Hipatia, Sinesio de Cirene e Olimpiodoro o Mozo.

Outros membros son Hierocles de Alexandría, Hermeia de Alexandría, Amonio de Hermia, Xoán Filopón, Asclepio o Mozo, Alexandre de Licópolis, Estevo de Alexandría, Asclepiodoto de Alexandría, Nemesio e Xoán Lidos.

## A escola como corrente 
Esta escola filosófica non debe confundirse con:

# A Escola filolóxica de Alexandría, á que pertenceron por exemplo Aristarco de Samotracia, quinto bibliotecario do Museo de Alexandría (217-143 a.C.).
# O platonismo medio ou platonismo ecléctico defendido por Eudoro de Alexandría (ano 40 d.C.).
# A Escola catequística de Alexandría, escola de exexese cristiá á que pertenceron, entre outros, Clemente de Alexandría e Oríxenes e, alternamente, Filón de Alexandría
# A Escola neoplatónica de Atenas, fundada por Plutarco de Atenas contra o ano 400, e que alcanzou o seu apoxeo con Proclo e chegou ao seu fin con Damascio e Simplicio no ano 529.

Porén, a Escola de Alexandría mantivo un contacto estreito coa Escola neoplatónica de Atenas, polo que algúns historiadores consideran que ambas as dúas escolas forman un mesmo movemento. Así o recolle Ferrater Mora.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Ferrater Mora, José (1979): *Diccionario de Filosofía*. Madrid: Alianza Editorial. ISBN 84-206-5299-7

### Outros artigos 
* Neoplatonismo
* Período helenístico
Galacia

[300px|dereita|miniatura|"O [Gálata moribundo"; estatua helenística, inspirada pola conquista de Galacia]]
A antiga **Galacia** (grego Γαλατία) foi unha área das terras altas da península de Anatolia, na moderna Turquía. Galacia recibe o nome dos invasores galos chegados dende Tracia, que se estableceron alí e se converteron na caste dominante no século III a.C., seguindo a invasión celta dos Balcáns no 279 a.C.. Tamén foi chamada a "Galia" do leste, xa que os historiadores romanos chamaron ós seus habitantes *Galli* (*Galo* ou *Celta*). Os termo gálatas é un exónimo, e o termo co que se denominaban a si mesmos é descoñecido.

## Xeografía 
Galacia estaba delimitada ó norte por Bitinia e Paflagonia, ó leste por Ponto e Capadocia, ó sur por Cilicia e Licaonia, e ó oeste por Frixia. A súa capital era Ancyra (i.e. Ankara, a capital de Turquía).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Gálatas celtas 
*Mapa detallado dos asentamentos celtas de Galacia  
*UNRV.com: Galacia
Liberdade de prensa

A **liberdade de prensa** é a liberdade ou a inmunidade dos medios de comunicación para publicar ou espallar información, xa sexa mediante a impresión, emisión ou publicación electrónica, sen ningún tipo de control gobernamental ou censura. Aínda que a liberdade de prensa é a ausencia da influencia estatal, ela pode ser garantida polo goberno a través da lexislación.

Tamén é un dos principios fundamentais da maioría dos sistemas democráticos do mundo e está baseado na liberdade de opinión e a liberdade de expresión.

A Asemblea Xeral das Nacións Unidas proclamou en 1993 o día 3 de maio como o Día Mundial da Liberdade de Prensa .

[miniatura|300px|Índice de liberdade de prensa en 2008, segundo a organización [Reporteiros Sen Fronteiras.|centro]]

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Índice de Liberdade de Prensa
* Día Mundial da Liberdade de Prensa

### Ligazóns externas 
* Risorse Etiche  Recolle e traduce os artigos de xornalistas independentes. 
* Comité de Reporteiros para a Liberdade da Prensa 
* Medios axudando a Medios  Unha área de discusión sobre medios independentes en transición e nacións posconflito.
* *Intercambio Internacional pola Liberdade de Expresión* - Monitoriza o estado da liberdade de prensa en todo o mundo. 
* Internationale Medienhilfe (IMH) 
* Reporteiros sen Fronteiras
Abstinencia (concepto)

Denomínase **abstinencia** (do latín *abstinentia*, "temperzanza", "desinterese", "integridade", "xexún", "continencia") a unha actitude humana de decisión caracterizada por absterse dalgunha cousa, como unha bebida, un alimento ou até mesmo unha necesidade, ou privarse de facer unha determinada acción.
.
A abstinencia está, usualmente, ligada á restrición do uso de substancias tóxicas, sendo case sempre citada en relación con algúns problemas, como o alcoholismo ou outras drogodependencias.

Existen varios tipos de abstinencias comúns como, por exemplo, a abstinencia alimentaria, a abstinencia sexual ou a abstinencia disciplinaria, entre outras.

A abstinencia sexual refírese á privación de relacións sexuais, e acostuma a defenderse por algúns como un recurso preventivo contra a SIDA e outras doenzas de transmisión sexual, principalmente entre adolescentes. A súa adopción é preconizada por determinadas denominacións relixiosas que a consideran como unha virtude, estando ligada ao termo castidade.
Ascetismo

[miniatura|300x300px|*O filósofo meditando*, de [Rembrandt.]]

Denomínase **ascetismo** ou **ascética** (do grego  ἄσκησις, *áskēsis*, "exercicio" ou "formación"), á doutrina filosófica e relixiosa que busca purificar o espírito por medio da negación dos praceres materiais ou abstinencia; ao conxunto de procedementos e condutas de doutrina moral que se basea na oposición sistemática ao cumprimento de necesidades de diversa índole que dependerá, en maior ou menor medida, do grao e orientación de que se trate.

En moitas tradicións relixiosas, a ascética é un modo de acceso místico.

A maioría dos sistemas ascéticos desdeñan as necesidades fisiolóxicas do individuo por consideralas de orde inferior.

En Occidente, as primeiras doutrinas ascéticas xurdiron na antiga Grecia. Porén, este tipo de prácticas xa eran milenarias en Oriente.

O ascetismo acadou a súa maior difusión ao incorporarse a sistemas relixiosos como o budismo, o cristianismo e o islam.
Cultura romana

A **cultura romana**, tamén denominada **cultura da Roma antiga** ou **civilización romana**, foi o resultado dun importante intercambio entre civilizacións diferentes: a cultura grega e as culturas desenvolvidas en Oriente (Mesopotamia e Exipto, sobre todo) que contribuíron a formar a cultura e a arte dos romanos.

Un dos vehículos que máis contribuíu á universalización da cultura romana, que pronto foi a de todo o imperio, foi o uso do latín como lingua común de todos os pobos sometidos a Roma.

A duración da cultura romana en sentido estrito foi duns 1.200 anos, pero a súa influencia contínuou até a actualidade.
[miniatura|[Arco de Constantino.|centro]]
Organización para a Unidade Africana

miniatura

A **Organización para a Unidade Africana** foi unha organización internacional que pretendía agrupar os países de África, estableceuse o 25 de maio de 1963 en Adís Abeba (Etiopía)  e desapareu o 9 de xullo de 2002 substituída pola Unión Africana. Tiña como obxectivo promover a unidade e a solidariedade entre os estados africanos, defender a soberanía e integridade dos estados africanos, coordinar e harmonizar as políticas nacionais, e actuar como voz colectiva do continente, ademais dedicábase tamén á erradicación do colonialismo, mesmo establecendo un comité de liberación por mor de axudar os movementos independentistas contra os gobernos europeos.

## Secretarios Xerais da OUA (1963-2002) 
* Kifle Wodajo (Etiopía) maio de 1963
* Diallo Telli (Guinea) xullo de 1964
* Nzo Ekangaki (Camerún) xuño de 1972
* William Eteki (Camerún) xuño de 1974
* Edem Kodjo (Togo) xullo de 1978
* Peter Onu (Nixeria) interino xuño de 1983
* Ide Oumarou (Níxer) xullo de 1985
* Salim Ahmed Salim (Tanzania) setembro de 1989
* Amara Essy (Costa do Marfil) setembro de 2001
Abstinencia sexual

[miniatura|dereita|Os [anel de castidade|aneis de castidade son levados pola xuventude comprometida coa abstinencia sexual.]]
A **abstinencia sexual** ou continencia sexual é un comportamento que consiste en privarse dalgúns ou tódolos aspectos da actividade sexual por vontade propia (por razóns relixiosas, morais, filosóficas, anticonceptivas ou psicolóxicas), ou allea (por razóns médicas, legais, económicas ou sociais).

A abstinecia sexual acostuma a defenderse por algúns como un recurso preventivo contra a SIDA e outras doenzas de transmisión sexual, principalmente entre adolescentes. A súa adopción é preconizada por determinadas denominacións relixiosas que a consideran como unha virtude, estando ligada ao termo castidade.

## O termo 
Os conceptos de abstinencia sexual, celibato e asexualidade son confundidos acotío pero teñen significados diferentes. A abstinencia sexual, tamén coñecida como continencia, refírese a absterse de toda actividade sexual, a miúdo durante un período limitado de tempo. O celibato é un comportamento motivado por factores como as crenzas persoais ou relixiosas dunha persoa. Para Gabrielle Brown, «a abstinencia é unha resposta ó exterior do que está pasando, e o celibato é unha resposta dende o interior». De acordo con esta definición, o celibato é algo máis que non ter relacións sexuais. É máis intencional que a abstinencia e o seu obxectivo é o crecemento persoal. Esta perspectiva sobre o celibato é compartida por diversos autores, entre eles Elizabeth Abbott, Wendy Keller e Wendy Shalit.

## Método anticonceptivo 
A abstinencia sexual é o método máis efectivo contra os embarazos non desexados e a propagación das infeccións de transmisión sexual. No 2004, a revista The Lancet publicou un artigo onde apostaba por educar ós rapaces de xeito que atrasasen as relacións sexuais como o xeito máis efectivo contra a propagación da SIDA tendo en conta que os preservativos diminúen o risco de infección pero nunca o eliminan. Chamou a esta estratexia para dar prioridade ós elementos da loita contra a SIDA coas letras *ABC*, que en inglés son as iniciais de abstinencia, fidelidade e preservativo. Dende ese intre, diversas administracións públicas o promoveron. Algúns estudos, conclúen que sería efectiva unha aposta máis decidida das administracións neste senso. Un dos problemas cos que se atoparon os impulsores destas políticas é a dificultade de cambiar os comportamentos da xuventude.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Asexualidade
### Ligazóns externas 
* Chastityproject.com. 
* Chastity.com.
Acaz

**Acaz** foi segundo a Biblia rei de Xudá, fillo e sucesor de Iotam aos vinte anos e reinou outros vinte anos en Xerusalén. Segundo Edwin R. Thiele Acaz foi correxente con Iotam desde o 736/735 a.C. e o seu goberno en solitario comezou no 732/731 a.C. e rematou no 716/715 a.C. William F. Albright datou o seu reinado do 735 ao 715 a.C. Segundo conta a Biblia tivo unha vida de perversión e introduciu moitos costumes pagáns e idólatras, pechando o templo ignorando os profetas Isaías, Oseas e Miqueas. Chamou na súa axuda ao rei asirio Teglatfalasar III, para rexeitar os ataques de Israel, Aram e Edom, razón pola que Xudá quedou sometida durante moitos anos a Asiria.
Aakenustunturi

**Aakenustunturi** é unha montaña de 565 metros no concello de Kittilä na Laponia finesa a 50&nbsp;km da fronteira con sueca. Desde o ano 2004 pertence ao Parque Nacional Pallas-Yllästunturi. É famoso como un oasis salvaxe entre as montañas do norte e meta de excursionistas. Durante a segunda guerra mundial, o 24 de febreiro de 1943, un Junkers Ju 52 da Luftwaffe foi abatido e caeu na montaña, algúns dos seus restos aínda son visibles

## Notas
Rhinella marina

***Rhinella marina*** é un gran sapo terrestre nativo de América central e sur pero que se introduciu como invasor en Oceanía e o Caribe e está incluído na lista 100 das especies exóticas invasoras máis daniñas do mundo da Unión Internacional para a Conservación da Natureza. É un animal fértil a causa do gran número de ovos que poñen as femias, mais tamén o seu éxito reprodutivo débese á variedade de alimentos da súa dieta, pouco común entre os anuros, e que inclúe animais vivos ou mortos. As súas glándulas paratiroides segrean unha toxina que pode afectar mortalmente a moitas especies de animais e por esta razón o ser humano introduciuno en varias rexións fóra do seu hábitat nativo como método de control biolóxico de pragas. Os adultos miden de 10 a 15&nbsp;cm de longo, aínda que o maior maior exemplar da especie medía 38&nbsp;cm e pesaba 2.65&nbsp;kg.
centro|miniatura|Ilustración de *Rhinella marina* de 1824.
Máximo Costas

**Máximo Costas** foi un futbolista galego que xogaba na demarcación de centrocampista.

## Traxectoria 
Comezou xogando en equipos menores da cidade de Vigo como o Alfonso XIII ou o Suevia xunto a outros futuros xogadores do Celta como Caride ou Reigosa.

Finalmente destacou militando nas filas do Rápido de Bouzas e pasou a ser reserva no Real Club Fortuna de Vigo disputando tamén algún encontro co Real Vigo Sporting Club, na xira que fixo este equipo polas Illas Canarias.

A partir de 1923 trala fusión do Vigo Sporting e o Fortuna pasou a formar parte do cadro de xogadores do Celta de Vigo, co que disputou gran cantidade de encontros amigábeis por todo o Estado español e Portugal, porén so dous encontros oficiais. O debut en partido oficial foi o 2 de decembro de 1923 ante o Racing de Ferrol no Campionato de Galicia de fútbol, ao atoparse o equipo titular de xira en Valencia segundo recolle a prensa da época.

Militou no Celta ata 1926 cando decide emigrar á Habana, xa comprometido para xogar no equipo do Centro Galego.

Despois de regresar da emigración aínda lle daría tempo a xogar no Club Ciosvín de Vigo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Universidade de Salamanca

A **Universidade de Salamanca** (en ) é unha universidade pública española con sede na cidade de Salamanca, en cuxo municipio se sitúan a maioría dos seus centros, aínda que tamén ten centros emprazados nas cidades de Zamora, Ávila e Béjar, así como na localidade de Villamayor. É a universidade máis antiga de España e unha das catro máis antigas de Europa que seguen abertas, tras as de Boloña, Oxford e París (hoxe A Sorbona).

O *Studium Generale*, xermolo da universidade, instituído en 1218 por Afonso VIII, era nese momento o segundo máis antigo de España, tras o *studium* de Palencia (fundado entre 1208 e 1214), e ademais foi a primeira institución educativa europea que obtivo o título de Universidade por unha bula de Alexandre IV no ano 1255.

No curso 2011-2012 o seu número de alumnos era de 32.406.

## Notas
Agra de Abaixo, San Sadurniño, San Sadurniño

**Agra de Abaixo** é un lugar da parroquia de San Sadurniño no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o INE, en 2025 tiña 33 habitantes (17 homes e 16 mulleres), o que supón unha diminución con respecto a 2011, cando tiña 40 habitantes.

## Toponimia 
O topónimo provén do latín , e é unha extensión de terreo cultivábel dividida en leiras que pertencen a varios propietarios.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Sadurniño 
### Parroquias de San Sadurniño 
## Notas
OK Stars

O **OK Stars** é o nome que recibe o partido de exibición de hóckey a patíns que enfronta aos mellores xogadores da OK Liga (máxima categoría do hóckey a patíns de España) cada ano dende o 2010.

Nas tres primeiras edicións os xogadores enfrontáronse agrupados en dous equipos por conferencias (vermella e azul). Na tempada 2012-13 o partido enfrontará á selección española e a un combinado de xogadores da OK Liga dirixidos por Carlos Gil.

## Véxase tamén
Ambleside

**Ambleside** é unha vila en Cumbria, en Gran Bretaña.
Historicamente dentro do condado de Westmorland, está situada na cabeceira de Windermere, o lago máis grande de Inglaterra, e dentro do Parque Nacional Lake District.

## Patrimonio 
O museo e biblioteca Armitt é unha fonte da historia local cunha colección que contén moitos dos artistas locais e escritores antigos.

Ó sur de Ambleside atópase o forte romano de Galava, datado no ano 79 aDc.

Ó oeste, Loughrigg Fell sobe por riba da vila; ó norte está Red Screes e os montes Fairfield; ó leste está Wansfell.

O álbum CSI:Ambleside, de Birkenhead banda baseada Half Man Half Biscuit, é nomeado após a vila.
[miniatura|centro|500px|Panorama de Ambleside e [Waterhead no lago District, Cumbria, Gran Bretaña, vista desde Loughrigg, ó leste da vila. Ambleside está no centro-esquerda, e Waterhead é a pequena vila á dereita.]]

## Historia 
O nome da vila provén do noruegués antigo *Á-mel-sǽtr* = "río &mdash; sandbank &mdash; pastos do verán".

En 1650 a vila recibiu unha carta para establecer un mercado, e no reinado de Xacobe II recibiu unha nova carta para establecer unha peaxe, converténdose o mercado vilego no centro comercial para a la e os produtos agrícolas da bisbarra.

## Notas
Civilización árabe-musulmá

A **civilización árabe-musulmá**, tamén coñecida como **civilización islámica** ou **civilización musulmá** referírese á civilización das sociedades e espazos xeográficos onde esta se desenvolveu en distintos períodos históricos, fundamentalmente:
* O **islam clásico**, período que:
** comeza co final da **Arabia preislámica** (século VII),
** inclúe o **Imperio islámico** ou **Imperio árabe**, os primeiros califatos (séculos VII e VIII), 
** a **Idade de Ouro do Islam** ou **Renacemento islámico**, desde o século VIII até o século XIII ou o XV, e
** culmina co apoxeo do **Imperio otomán**, entre a Caída de Constantinopla (1453) e o segundo sitio de Viena (1683).
* O **Mundo islámico** da actualidade.

Nos seus aspectos relixiosos comprende:
* O **islam** ou **relixión islámica**, cuxos crentes reciben o nome de musulmán.
* A ***Umma*** ou comunidade de crentes, que ás veces se utiliza con valor político.
* ***Dar al-Islam*** (*Dar el Islam*, ou *Dar al Islam*, traducíbel por "Terra do Islam" ou, literalmente, "a casa —ou o fogar— do Islam", ou "da submisión") para designar as terras controladas por gobernos musulmáns, fronte a *Dar al-Harb*, as terras habitadas polos non musulmáns (literalmente, "a casa da guerra").

E nos sus aspectos culturais por:
* A **cultura musulmá** ou **cultura islámica** que, a pesar da impropiedade, adoita identificarse coa *civilización árabe* ou *cultura árabe*, identificábel con estes termos por ser a cultura ou civilización (conceptos de equívoco significado) que utiliza o **lingua árabe**, a **literatura árabe** e a relixión islámica como os seus principais sinais de identidade. Porén, hai musulmáns de lingua e cultura non árabes, como os de Irán (lingua persa), Paquistán (lingua urdú) ou Indonesia (lingua indonesia).
* A **arabización** que, máis alá da conversión ao islam (que pode producirse ou non), leva ao *arabizado* a asimilarse á lingua e cultura árabes e, co paso das xeracións, a identificarse como árabe.

Non debe confundirse con outros conceptos non idénticos:
* O **Mundo árabe** ou **civilización árabe**; hai árabes de lingua e cultura, pero non islámicos de relixión, como os cristiáns do Líbano, Siria ou Palestina.
* **Arabia** ou **península Arábiga**, concepto de xeografía física.
* **Arabia Saudita**, un estado, concepto de xeografía política.
* O **pobo árabe**, entendido como un pobo, concepto da ciencia política; ou como unha raza ou etnia, concepto de antropoloxía cultural (máis que de antropoloxía física).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Arabia
* Árabes
* islam
* Arte islámica
* Lingua árabe
O Coruxal

Como topónimo **O Coruxal** pode referirse a:

;En Galiza
***O Coruxal**, lugar da parroquia de Melón, no concello de Melón;
***O Coruxal**, lugar da parroquia de Boimorto, no concello de Vilamarín.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Albeiro

O topónimo **Albeiro** pode referirse a:

;En Galiza
***Albeiro**, lugar da parroquia de Sofán, no concello de Carballo;
***Albeiro**, lugar da parroquia de Marcón, no concello de Pontevedra;
***O Albeiro**, lugar da parroquia de Carballo, no concello de Friol;
***O Albeiro**, lugar da parroquia de San Sadurniño, no concello de San Sadurniño.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Albeiros**, lugar da parroquia de Trasalba, no concello de Amoeiro.
Aakirkeby

**Aakirkeby** é unha vila con status de cidade situada no sur da illa de Bornholm en Dinamarca e o asentamento meirande da parroquia do mesmo nome, ata o ano 2003 en que se fusionaron todos os concellos da illa foi capital do seu propio municipio. A súa poboación en 2012 era de 2108 habitantes, o seu nome procede da igrexa local, que data de comezos do século XII, chamada en dinamarqués *Aa kirke* (igrexa de Aa) mais  *by* (cidade), ademais desta igrexa luterana a vila conta cunha igrexa católica.
## Notas
Näkki

**Näkki** é na mitoloxía finesa e na estoniana, onde se coñece como **Näkk**, un espírito mariño que habita os ríos, fontes, so as pontes ou as lagoas e que adoita importunar as persoas baixo moitas aparicencias, ás veces é un ser informe cuberto de plantas acuáticas que se pode asemellar a un sapo ou a un lagarto, outras é un rapaz ou rapaza fermosa por diante pero peludo e feo por detrás, ou ben un home-peixe feo que se pode converter nunha muller fermosa e sensual que seduce a un camiñante para o arrastrar ás profundidades.miniaturadaimagem|Imaxe dun näkki nun manto de altar finés.|centro
Aakre

miniaturadaimagem|Escavacións arqueolóxicas en Aakre

**Aakre** é unha vila do concello rural de Puka no condado de Valga en Estonia xunto ao río Purtsi. Ademais da vila propia de Aakre abrangue os asentamentos de Kivirehe e Matu. En total a poboación era de 322 habitantes en 2006. No seu territorio levántase unha casa señorial que data do século XIX  aínda que foi reconstruída polo arquitecto Arnold Matteu (1934)se desde 1920 serviu de escola primaria. Historicamente parte de Aakre constituíu un concello do condado de Tartu que en 1962 pasou ao de Valga e en 1973 integrouse no concello de Puka, a súa capital era Kivirehe.
miniaturadaimagem|Pazo (*mõis*) en Aakre
Universidade de Aalborg

A **Universidade de Aalborg** é unha universidade danesa localizada na cidade de Aalborg, con campus tamén en Esbjerg e Copenhague, que se fundou en 1974 co nome de **Centro Universitario de Aalborg**, adoptando o seu actual nome en 1994. É a quinta universidade danesa polo número de estudantes, 18.675 e aproximadamente 3100 empregados.

## Notas
A Penela, San Sadurniño, San Sadurniño

**A Penela** é un lugar da parroquia de San Sadurniño no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o INE, en 2025 tiña 7 habitantes (2 homes e 5 mulleres), o que supón unha diminución con respecto a 2011, cando tiña 11 habitantes.

## Toponimia 
O topónimo é un diminutivo de *pena* (latín medieval  derivado de ) co sufixo do latín vulgar -*ella,* unha "peneda pequena".

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Sadurniño 
### Parroquias de San Sadurniño 
## Notas
O Ulleiro, Vilaúxe, Chantada

**O Ulleiro** é un lugar na parroquia de Vilaúxe, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 estaba deshabitado, o que supón unha diminución con respecto a 2011, cando tiña 2 habitantes.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Vilaúxe
### Parroquias de Chantada
## Notas
Raimundo de Sauvetat

**Raimundo de Sauvetat**, tamén coñecido como **Raimundo de Toledo**, nado en Gascuña e finado en Toledo en 1152, foi un relixioso e político castelán. 
[miniatura|[Catedral de Toledo, sede de Raimundo, en cuxos locais se albergou a Escola de tradutores.]]

Foi monxe cluniaciense, bispo de Osma (1109 – 1125)
e, en 1126, tras case dous anos de administrador en sede vacante, foi confirmado como arcebispo de Toledo, cátedra que ocupou até a súa morte, en 1152. 
En 1130 tamén foi nomeado Chanceler de Castela polo rei Afonso VII, posto que abandonou en 1150, pouco antes da súa morte. Sobre este rei exerceu unha importante influencia, e logrou para a súa diocese importantes legados e privilexios.

Continuou a obra reformadora gregoriana do seu predecesor, Bernardo de Sedirac, impoñendo o rito romano na liturxia e mellorando a moral do clero. 

A súa obra máis importante foi o impulso que lle deu á formación da Escola de Tradutores de Toledo, grupo de traballo que incluía a mozárabes, xudeus e profesores da madrasa toledana e a novos pensadores, fundamentalmente monxes cluniacienses. 

Mandou reconstruír o palacio episcopal fronte á antiga mesquita maior convertida na Catedral de Santa María, á que deu o seu primeiro estatuto, e deixou unha parte do edificio para a Escola. 

A riqueza das bibliotecas toledanas en libros árabes e o coñecemento desta lingua por parte dos cristiáns mozárabes impulsárono a recuperar textos perdidos da Antigüidade clásica e a fomentar a transmisión dos importantes avances da Escola Toledana en medicina, álxebra e astronomía; este empeño cristalizou na tradución de numerosas obras do árabe ao castelán, e do castelán ao latín (ou directamente do árabe ou do grego ao latín) e, pouco a pouco, deu a coñecer tamén a importante filosofía árabe e hebrea de orientación aristotélica, o que supuxo unha renovación radical da escolástica europea. 

Entre os tradutores que traballaron nesta primeira época destacaron o mozárabe Domingo Gundisalvo, o xudeoconverso Juan Hispalense, o italiano Gerardo de Cremona e o escocés Miguel Scoto.

A Escola toledana, xa en tempos de Raimundo, adquire fama en toda a cristiandade, xa que tamén se fomentaban os estudos filosóficos e científicos, competindo cos nacentes universidades.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* González Palencia, Á. (1942): *El arzobispo don Raimundo de Toledo.* Barcelona: Ed. Labor. 
* Sobrino Vázquez, P. (1990): "La Escuela de Traductores de Toledo". *Rev. Hispanorama* **56**. 
* Vernet, J. (1978): *La cultura hispanoárabe en Oriente y Occidente.* Barcelona: Editorial Ariel.

### Outros artigos 
* Escola de tradutores de Toledo
Praza dos Duques da Conquista, San Sadurniño, San Sadurniño

**Praza dos Duques da Conquista** é un lugar da parroquia de San Sadurniño no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o INE, en 2013 (último ano en que se ofrecen datos) tiña 4 habitantes (1 home e 3 mulleres).

## Toponimia
O topónimo débese a que se lle deu a unha praza da vila o nome da portadora do Ducado da Conquista, María de la Natividad Quindós y Villarroel, tamén marquesa de San Sadurniño e dama da raíña María Cristina de Habsburgo-Lorena.

## Lugares e parroquias
### Lugares de San Sadurniño
### Parroquias de San Sadurniño
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*A Praza
Acta Única Europea

A **Acta Única Europea** (AUE) é un tratado internacional asinado en Alemaña e A Haia o 17 de febreiro e o 28 de febreiro de 1986 nesa cidade polos 12 países membros que nese momento formaban a Comunidade Europea. Entrou en vigor o 1 de xullo de 1987. Este acta contribuíu a institución da Unión Europea (UE) cinco anos despois.

A Acta Única Europea pretendeu superar o obxectivo do Mercado Común para acadar o obxectivo do Mercado Interior que implicaría un espazo sen fronteiras interiores, no que a libre circulación de mercancía, persoas, servizos e capitais está garantida.

O obxectivo da libre circulación xa estaba recollido nos Tratados iniciais, pero ante o escaso éxito acadado, salvo na libre circulación de mercancías, a Acta Única Europea propuxo acadar o obxectivo nun prazo fixo: 31 de decembro de 1992. Este Tratado sementou as bases dunha política económica e monetaria que desembocaría na moeda única, o euro.

## Principais puntos da Acta
* Establecemento das condicións xurídicas para a creación do mercado único, feito en realidade o 1 de xaneiro de 1993.
* Aparece un capítulo adicado á cohesión económica e social.
* Fortalecemento do sistema de cooperación política europea, nos campos de investigación, a tecnoloxía e medio ambiente.
* Mencionase por primeira vez nun documento de dereito primario a Cooperación Política Europea en materia de política exterior e de seguridade e defensa.
* Mellora das estruturas de decisión da Comunidade Europea, co fortalecemento dos dereitos do Parlamento Europeo.
* Establecemento do Tribunal de Xustiza de Primeira Instancia da Unión Europea para que asista ao Tribunal de Xustiza da Unión Europea no seu traballo.

## Expansión das políticas sociais 
A AUE expandiu as súas competencias de política social para incluír a saúde e a seguridade no lugar do  traballo ase como tamén o diálogo entre as empresas e os traballadores.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Cronoloxía da Unión Europea
* Tratado de Maastricht
### Ligazóns externas 
* Texto da Acta Única Europea
A Rubiña

O topónimo **A Rubiña** pode referirse a:

;En Galiza
***A Rubiña**, lugar da parroquia de Padrenda, no concello de Padrenda;
***A Rubiña**, lugar da parroquia de San Sadurniño, no concello de San Sadurniño.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***A Rubina**, lugar da parroquia da Penela, no concello de Monforte de Lemos.
Aale Tynni

miniaturadaimagem|Aale Tynni en 1948
**Aale Tynni**, nada o 3 de outubro de 1913 e finada o 21 de outubro de 1997, foi unha poeta e tradutora finlandesa.
## Traxectoria 
Aale Tynni naceu nunha pequena aldea ingria filla de Kaapre Tynni, profesor, xornalista e un dos líderes da causa ingria que en 1919 tivo que se refuxiar en Finlandia coa súa familia. Aale estudou literatura na Universidade de Helsinqui pasando ao se licenzar a ensinar lingua finesa. Aínda que comezou a escribir xa de nena, o seu primeiro poemario apareceu en 1938 co título de *Kynttiläsydän*. Durante a segunda guerra mundial traballou axudando ás vítimas de bombardeos e en 1940 casou co historiador Kauko Pirinen e seguiu publicando poesía, onde reflicte os sentimentos da maternidade, *Lähde ja matkamies* (1943), *Lehtimaja* (1946), *Soiva metsä* (1947). En 1960 divorciou e casou co poeta Martti Haavio. Publicou literatura infantil como *Kultainen aapinen* (1957) pero sobre todo Tynni é coñecida polas súas traducións de poesía ao finlandés, en especial pola antoloxía *Tuhat Laulujen Vuotta* (1957) onde traduce poesía europea desde a Idade Media ata a época contemporánea, pero publicou moitos outros libros de tradución: poesía moderna francesa en *Tulisen järjen aika* (1962), eddas en *Eddan sankarirunot* (1980) e *Eddan jumalrunot* (1982), escolma poética de 21 premios nobel *Kaksikymmentäyksi Nobel-runoilijaa* (1976) e os sonetos de William Shakespeare (1965) e libros de poesía de William Wordsworth e William Butler Yeats.

## Notas
Alto Representante da Unión para Asuntos Exteriores e Política de Seguridade

O **Alto Representante da Unión para Asuntos Exteriores e Política de Seguridade** (**AR** ou **ARAEPS**), coñecido tamén polos medios como o *Alto Representante*, *Mr. PESC* ou *ministro de Asuntos Exteriores da Unión* (segundo a terminoloxía da frustrada Constitución Europea) é o alto funcionario europeo encargado de dirixir e executar toda a política exterior da Unión Europea. A creación deste cargo constitúe unha das principais innovacións institucionais do Tratado de Lisboa, que busca dar lugar a unha maior coherencia, influencia e visibilidade á Unión Europea no escenario internacional e máis peso nas súas relacións con outros países e organismos institucionais.

O Alto Representante é o xefe da diplomacia comunitaria, coordina a acción exterior da Unión no seo da Comisión Europea como un dos seus vicepresidentes e é o encargado das relacións internacionais. Como mandatario do Consello, dirixe e executa a política exterior e de seguridade común da Unión (incluíndo a política común de seguridade e defensa), é xefe e dirixe o Servizo Europeo de Acción Exterior, en proceso de construción.

O Alto Representante, xunto co Consello, velará pola unidade, coherencia e eficacia da Unión Europea. É asistido polos servizos da Comisión e do Consello, onde preside a  formación de asuntos exteriores.

## Lista de Altos Representantes 
**Lenda:** &nbsp; [&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;]&nbsp;(Partido Socialista Europeo) - [&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;]&nbsp;Independente - [&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;]&nbsp;Partido Popular Europeo

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
*Web do futuro Servizo Exterior 
*Web da AR no Consello  
*Web da AR na Comisión
Os Feás, San Sadurniño, San Sadurniño

**Os Feás** é un lugar da parroquia de San Sadurniño no concello coruñés de San Sadurniño, na comarca de Ferrol. Segundo o INE, en 2025 tiña 1 habitante (1 home), ao igual que en 2011.

## Toponimia 
Feás é un fitónimo que indica un lugar onde abunda o feo, do latín , de  ("feo") + o derivativo de abundancia .

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Sadurniño 
### Parroquias de San Sadurniño 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de San Sadurniño
Vilaver

Como topónimo **Vilaver** pode referirse a:

;En Galiza
***Vilaver**, parroquia do concello de Cervantes;
****Vilaver**, lugar de dita parroquia;
***Vilaver**, lugar da parroquia de Vilaúxe, no concello de Chantada;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Piñeiro, no concello de Ames;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Portela, no concello de Barro;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Podentes, no concello da Bola;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de San Salvador de Búbal, no concello de Carballedo;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Acevedo do Río, no concello de Celanova;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Cereo, no concello de Coristanco;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Refoxos, no concello de Cortegada;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Castelo, no concello de Culleredo;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Aciveiro, no concello de Forcarei;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de San Salvador de Parga, no concello de Guitiriz;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de San Román do Mao, no concello do Incio;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Toirán, no concello de Láncara;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Leiro, no concello de Leiro;
***Vilaverde**, lugar da parroquia do Outeiro das Camoiras, no concello de Lugo;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Pedrouzos, no concello de Melide;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Quins, no concello de Melón;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Vilamor, no concello de Mondoñedo;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Folgueiras, no concello de Navia de Suarna;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Roo, no concello de Noia;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Ordes, no concello de Ordes;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Figueiroá, no concello de Paderne de Allariz;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Vilar de Donas, no concello de Palas de Rei;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Castillón, no concello de Pantón;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Padornelo, no concello de Pedrafita do Cebreiro;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Mourente, no concello de Pontevedra;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Quiroga, no concello de Quiroga;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Barrantes, no concello de Ribadumia;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Lamas, no concello de San Sadurniño;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Chorente, no concello de Sarria;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Manduas, no concello de Silleda;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Saiáns, no concello de Vigo;
***Vilaverde**, lugar da parroquia de Zamáns, no concello de Vigo;
***Vilaverde de Abaixo**, lugar da parroquia de Arceo, no concello de Boimorto;
***Vilaverde de Arriba**, lugar da parroquia de Arceo, no concello de Boimorto.

;Río de Galiza
***Río de Vilaver**, afluente do Río Ser na provincia de Lugo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Jesús Muruais

**Jesús Muruais Rodríguez**, nado en Pontevedra o 24 de decembro de 1852 e finado na mesma cidade o 1 de xullo de 1903, foi un avogado, escritor, xornalista e crítico literario galego.

## Traxectoria 
Fillo de Juan Muruais, pontevedrés, e Soledad Rodríguez, do Carril, Jesús foi o segundo de tres irmáns, un deles Andrés Muruais. Estudou na Universidade de Santiago de Compostela e licenciouse en Filosofía e Letras na Universidade Central en 1875. Foi catedrático de instituto en Cáceres, Ourense e Pontevedra, onde ensinou latín. Co seu irmán Andrés frecuentou as reunións da sociedade La Galicia Literaria, que tiñan lugar en Madrid en 1875, na casa da poetisa Emilia Calé. Destacou polo seu labor de crítico literario, sobre todo pola polémica que mantivo con Leopoldo Alas, *Clarín*. Colaborou en *El Deber*, *El Porvenir*, *La Ilustración Gallega y Asturiana*, *El Independiente*, *El Heraldo Gallego*, *El Lérez*, *El Zorongo*, *El Eco de Orense*, ''O Tio Marcos d'a Portela*, *Revista Contemporánea*, *El Heraldo*, *Galicia Moderna* e *Barcelona Cómica*. Foi propietario dunha gran biblioteca e no seu domicilio celebrábanse parladoiros literarios aos que asistían Ramón María del Valle-Inclán, Víctor Said Armesto e Xerardo Álvarez Limeses.

O personaxe de Jesús Muruais aparece na novela *La saga/fuga de J. B.* (1972), de Gonzalo Torrente Ballester.

## Obras 
* *Cuentos soporíferos*, 1874.
* *Semblanzas galicianas*, 1876.
* *Semblanzas galicianas, nueva edición, aumentada con una segunda serie'', 1884.

## Vida persoal 
Irmán de Andrés Muruais, casou con Carmen Carrillo Falcón-Ribadeneira e foi pai de Andrés, Jesús e Soledad Muruais Carrillo.

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
 * Exposición Rexional de 1880

### Ligazóns externas 
* Ramos González, José Manuel: "Pontevedra decimonónica. Caciques y cultura" 3/8/2011 . * hermanosmuruais.blogspot.com.es
Vilaver, Vilaúxe, Chantada

**Vilaver** é un lugar na parroquia de Vilaúxe, do concello de Chantada, na comarca de Chantada, pertencente a provincia de Lugo. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña dezanove habitantes (sete homes e doce mulleres).
## Toponimia
O topónimo **Vilaver** ten orixe na forma *Villa Valerii*, derivado o segundo termo do antropónimo de orixe latina  a partir da forma en xenitivo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilaúxe 
### Parroquias de Chantada 
## Notas