Varanus salvator

***Varanus salvator*** é unha especie de réptil varánido de gran tamaño nativo do sur e sueste de Asia. É un dos chamados lagartos monitor máis comúns de Asia, que vive desde as costas do nordeste da India, Bangladesh, Sri Lanka, sueste asiático continental e sur da China ata as illas de Indonesia, onde vive preto da auga. Na Lista vermella da IUCN está considerado como en situación pouco preocupante. Describiuno Laurenti en 1768 e está entre os Squamata de maior tamaño do mundo.

## Etimoloxía 
O nome xenérico *Varanus* deriva do árabe *waral* (), que se traduce por 'monitor' (un gran lagarto). O nome específico é a palabra latina para 'salvador', que denota unha posible connotación relixiosa. Ás veces pode confundirse con outro gran varánido, o *Varanus salvadorii* debido aos seus nomes científicos tan similares.

## Taxonomía 
O descritor da especie,  Josephus Nicolaus Laurenti, en 1768, utilizou como nome científico para esta especie *Stellio salvator*.

A familia Varanidae comprende case 80 especies de lagartos monitor, todos os cales pertencen ao xénero *Varanus*. Hai bastante incerteza taxonómica dentro deste complexo de especies de varanos. As análises morfolóxicas empezaron a desenlear esta incerteza taxonómica, pero serán necesarios estudos moleculares para comprobar e confirmar a validez de certas agrupacións dentro deste xénero. Estas investigacións serán importantes para estimar os cambios nas avaliacións de conservación. a localidade tipo é Port Blair.
**V. s. bivittatus* (Mertens 1959), é común de Xava, Balí, Lombok, Sumbawa, Flores, Alor, Wetar e algunhas illas veciñas do arquipélago da Sonda en Indonesia; a localidade tipo é Xava.
**V. s. macromaculatus* atópase no sueste asiático continental, Singapur, Sumatra, Borneo, e illas menores asociadas. O espécime tipo foi capturado en Tailandia.

*V. s. komaini* era antes considerado subespecie propia de Tailandia (localidade tipo: Amphoe La-ngu, Provincia Satun) e da fronteira malaio-tailandesa, pero agora considérase un sinónimo júnior e unha poboación melánica de *V. s. macromaculatus*. Os adultos raramente exceden os 1,5-2 m de lonxitude, pero o espécime máis grande rexistrado, de Sri Lanka, medía 3,21 m (máis grande ca o do maior dragón de Komodo rexistrado). O peso máis común na madureza é de 19,5 kg. Porén, 80 machos cazados pola súa pel en Sumatra medían como media só 3,42 kg e 56,6 cm do morro ao ano e 142 cm de lonxitude total; 42 femias medían como media só 3,52 kg e 59 cm do morro ao ano e 149,6 cm de lonxitude total, mentres que outro estudo máis atopou unha serie de adultos que pesaban 7,6 kg de media. Unha mostra de 55 exemplares tiña un peso entre 2 e 32 kg. O peso máximo normal da especie é duns 50 kg. En casos excepcionais informáronse de exemplares con opesos de 75 a 90 kg, aínda que a maioría deses informes non están verificados e poden non ser fiables.

Segundo algúns autores, é o segundo lagarto de máis peso, despois do varano de Komodo.

## Distribución e hábitat 
[miniatura|Un exemplar no [Parque Nacional de Sunderbans]]
Está amplamente distribuído desde India e Bangladesh, Sri Lanka, Myanmar e Tailandia, Camboxa, Laos, Vietnam, as provincias chinesas de Guangxi e Hainan, Malaisia, Singapur ata as illas da Sonda Sumatra, Xava, Balí, Borneo e Sulawesi. Habita principalmente en zonas húmidas de auga doce ou salobre de terras baixas. Rexistrouse a súa presenza a alturas de 1800 m. Teñen un agudo sentido do olfacto e poden cheirar unha carcasa a gran distancia. Sábese que comen cadáveres humanos. Aínda que a súa presenza pode ser útil na localización dos restos dunha persoa perdida en investigacións forenses, pero tamén poden causar danos no cadáver, complicando a avaliación da causa da morte.

Como adoitan atacar ás persoas cando están ameazadas, debería manexarse con coidado. A súa trabada pode inflixir unha grave ferida.

Unha das primeiras descricións do *V. salvaor* e do seu comportamento fíxoa en 1681 Robert Knox, que o observou durane o seu longo confinamento no reino de Kandy: "Hai unha criatura alí chamada Kobberaguion, que lembra un aligátor. O maior deles debe ser de cinco ou seis pés de longo, coas costas con pintas negras e brancas. Vive maiormente en terra, pero métese na auga e mergúllase: tiña unha lingua azul bífida como un ferrete, a cal sacaba e bufaba e abría a boca, pero non morde nin pica, porén, a súa aparencia atemorizaría aos que non soubesen o que era. Non teme á xente, senón que se deita abrindo a boca e bufándolles no camiño, e apenas se move del. Achégase e come prea cos cans e chacais, e non lles ten medo, pero se se lle achegan para ladrarlle ou intentar morderlle, co seu rabo, que é longo como un látego, golpéaos, de modo que escapan correndo e ouveando."

### Dieta 
miniatura|Femia no lago Kandy, Sri Lanka posiblemente obesa e/ou grávida.
Son carnívoros e consomen unha ampla variedade de presas. Sábese que comen peixes, ras, roedores, aves, cangrexos e serpes. Observáronse *V. salvator* comendo siluros igual que un mamífero carnívoro, arrincando cachos de carne cos seus afiados dentes mentres o agarraban coas patas dianteiras e despois separando partes do peixe para pouco a pouco comelo. As presas que non pode despezar trágaas enteiras.

A dieta do *V. salvator* nunha área urbana na Tailandia central inclúe peixes, cangrexos, tartarugas *Malayemys macrocephala*, ras *Hoplobatrachus rugulosus*, aves, pequenos redores, gatos domésticos e cans, polos, restos de comida e carcasas. Os estómagos de 20 destes varanos adultos capturados na illa Redang contiñan principalmente sobras de comida humana, seguida de ovos e crías de tartaruga, cangrexos e ovos de lagartos.

### Veleno 
A posibilidade de que o xénero *Varanus* produza veleno é moi discutida. Ao principio pensábase que o veleno era exclusivo das Serpentes e de *Heloderma* (monstro de Gila). Os efectos dunha trabada de *Varanus* pensábase que se debían ás bacterias que vivían na súa boca, que causaban infeccións, pero estudos recentes mostraron que é probable que haxa glándulas de veleno na boca de varias, se non todas, as especies. O veleno poden usalo como mecanismo defensivo para defenderse dos predadores, para axudar á dixestión da comida, manter unha hixiene oral e posiblemente para axudar a capturar e matar as súas presas.

### Predadores 
Os adultos teñen poucos predadores naturais e son só depredados polos crocodilos de auga salgada (*Crocodylus porosus*).

## Ameazas 
miniatura|Un *V. s. macromaculatus* xove. Vídeo clip|219x219px
Con esta especie comérciase mundialmente e é o tipo máis común de lagarto exportado do sueste asiático, con 8,1 millóns de exemplares exportados entre 1998 e 2007 para  comercio internacional de peles. Este varano é un dos varánidos máis explotados; a súa pel utilízase en accesorios de moda como zapatos, cintos e bolsos que se exportan globalmente, cun comercio anual de 1,5 millóns de peles. comida novidosa en Indonesia, un suposto afrodisíaco, e como animal de compañía.

## Conservación 
miniatura|Sinal de advertencia do paso de varanos en Tailandia.
No Nepal é unha especie protexida pola Lei de Protección de Animais Salvaxes de 2002. En Hong Kong é unha especie protexida pola Ordenanza de Protección de Animais Salvaxe Cap. 170. En Malaisia esta especie é un dos animais salvaxes máis comúns, con cantidades comparables ás poboacións locais de macacos. Aínda que moitos caen vítimas dos humanos por atropelos e crueldade animal, aínda prosperan na maioría dos estados de Malaisia, especialmente nos matos dos estados da costa leste como Pahang e Terengganu. En Tailandia todos os lagartos monitor son especies protexidas. Aínda é común en grandes áreas urbanas de Tailandia e vese fecuentemente nas canles e parques de Bangkok. Debido a isto, actualmente está clasificado pola IUCN como en situación pouco preocupante. Estas clasificacións fixéronse baseándose en que esta especie mantén unha ampla distribución xeográfica, pode encontrarse nunha gran variedaade de hábitats, adáptase a hábitats alterados polos humanos e é abundante en porcións da súa área de distribución malia o alto nivel de capturas que sofre.

En Sri Lanka está protexida pola xente local que valora a súa predación de "cangrexos que doutro modo socavan as ladeiras dos campos de arroz".

A especie está no apéndice II da Convención Internacional sobre o Comercio de Especies en Perigo (CITES) o que significa que o comercio internacional (importación/exportación) en espécimes (incluíndo partes e derivados) está regulado.

miniatura|*Varanus salvator*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Animal Diversity Web
* JCVI.org Varanus salvator
* The New Reptile Database