Golfiño cruzado

O **golfiño cruzado** (***Lagenorhynchus cruciger***) é unha especie de cetáceo odontoceto da familia dos delfínidos. Trátase dun pequeno golfiño que habita en augas antárticas e subantárticas.

Historicamente foi avistado moi raras veces. Identificouse por primeira vez como nova especie por Qouy e Galmard en 1824 a partir dun debuxo realizado no Pacífico Sur en 1820.

A pesar de décadas de cacería de cetáceos no Océano Austral, até 1960 só se capturaran tres espécimes para estudos científicos. Incluso hoxe en día cóntase con só 6 exemplares completos e 14 parciais.

## Descrición 
De cor branca e negra. En cada flanco hai unha mancha branca na parte cranial, por encima do fociño, os ollos e a aleta pectoral, e unha segunda mancha ou *parche* na parte caudal do corpo. Estas dúas zonas están conectadas por unha delgada franxa de cor branca, que fai que as manchas recorden vagamente a forma dun reloxo de area.

Os adultos poden medir ao redor de 1,8 m, e pesar de 90 a 120&nbsp;kg.

## Comportamento 
Estes golfiños adoitan moverse en grupos de 5 a 10 individuos. Un estudo da Comisión Baleeira Internacional ten rexistrado un grupo de 60. Encontráronse grupos (sen confirmar) de até 100 exemplares.

Comparten zonas de alimentación con outros cetáceos, como o rorcuais, cadeiróns, toniñas e golfiños do xénero *Lissodelphis*. Baleeiros que andaban á caza destes animais moito maiores adoitaban dicir que os *Lagenorhynchus cruciger* eran como "vixías" que os axudaban na busca das súas presas.

Exames dos contidos estomacais dos poucos espácimes estudados indican que comen varios tipos de luras e pequenos peixes.

## Distribución e poboación 
Habitan cerca da rexión antártica, até uns 45° S, o que fai desta especie o golfiño máis meridional. Hai avistamentos confirmados nos 36° S no océano Atlántico e nos 33° S, cerca de Valparaíso, Chile, no Pacífico.

Por outra parte, segundo o *Memorando de entendemenro para a conservación dos cetáceos e os seus sus hábitats na rexión das illas do Pacífico* (*MoU*, nas súa siglas en inglés), aínda que non se estudou extensamente a situación da especie, para estes conservacionistas é de *preocupación menor*.

## Taxonomía 
miniatura|130px|Cruz de Malta.
Dous anos máis tarde, estes autores cambiáronlle o nome específico *albigena* ("de meixelas brancas") por *cruciger* ("que leva unha cruz"). Isto probabelmente debido á combinación das zonas de negras e brancas do corpo, que, visto desde arriba, vagamente semella unha cruz de Malta. 
[miniatura|250px|Lámina de *Lagenorhynchus cruciger*.En: [Alcide d'Orbigny|Alcide Dessalines d'Orbigny (1847): ''Voyage dans l'Amérique méridionale*.]]

A especie foi descrita por Qouy e Galmard en 1824, na súa obra *Voyage au tour du monde fait par ordre du roi, sur les corvettes de S. M: l’Uranie et la Physicienne pendant les années 1817, 1818, 1819 et 1820*. Histoire edicine s. Zoologie. Langlois, París. Atlas. 96 pls (Pls 86, 87). 
adxudicándolle o nome de *Delphinus albigena* e situándoa dentro do xénero *Delphinus*.

O cetólogo estadoiunidense Frederick W. True, en 1889, reclasificouna dentro do xénero *Lagenorhynchus*, que fora descrito en 1846 por Gray, aínda que co nome *L. latifrons*.

Ao longo do tempo foi coñecida por diversos sinonimos:

Este sinal é compartido coas toniñas (*Phocoenidae*) e polo cachalote pigmeo (*Kogiidae*), pero non se encontra entre outros grupos de golfiños. Segundo Schevill e Watkins (1971), *L. australis* e as especies de *Cephalorhynchus* son os únicos golfiñoa que non asubían.

Presumibelmente isto é tamén o caso de *L. cruciger*. Por outra parte, *L. australis* tamén comparte con varias especies de *Cephalorhynchus* o ter dunha cor branca distinto a "axila" marcada detrás da aleta pectoral.

Por outra parte, LeDouc propuxo *Sagmatias* como un novo xénero para *Lagenorhynchus obliquidens*, *L. autralis*, *L. cruciger* e *L. obscurus*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Carwardine, M. (1995): *Ballenas, delfines y marsopas. Guía visual de todos los cetáceos del mundo*. Barcelona: Omega. ISBN 84-282-1037-3.
* Duguy, R. e Robineau, D. (1987): *Guía de los mamíferos marinos de Europa*. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-0811-5.
* Perrin, William F., Bernd Würsig & J. G. M. Thewissen (eds.) (2002): *Encyclopedia of Marine Mammals*. 2ª ed. San Diego: Academic Press. ISBN 978-0-12-373553-9
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds.) (2005): *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. ISBN 0-8018-8221-4.

### Outros artigos 
* Odontocetos
* Delfínidos
* *Lagenorhynchus*

### Ligazóns externas 
* *Lagenorhynchus cruciger* en Animal Diversity Web. 
**Lagenorhynchus cruciger'' en CITES.