Peseta vasca

A **peseta vasca** foi unha unha unidade monetaria de emerxencia utilizada polo primeiro Goberno Vasco en 1937, materializada en moedas e billetes de curso legal, coa mesma paridade da peseta republicana e co recoñecemento oficial do Banco de España.

O propósito da emisión foi garantir a circulación de moeda no territorio vasco, que estaba illado de boa parte do territorio da República Española por mor da guerra civil.

Coa caída de Bilbao en xuño de 1937, cesou a circulación desta moeda.

## Contexto 
O Goberno do País Vasco, formado por representantes do PNV e da Fronte Popular, logrou a aprobación do Estatuto de Autonomía en outubro de 1936. Ao comezo da guerra civil, o Goberno central republicano quixo garantir a protección dos territorios vascos. Desde Gipúscoa ata Asturias, a liña costeira seguía en mans republicanas, mais completamente illada do seu territorio principal, e ata marzo de 1937, cando as forzas do xeneral Franco retomaron a súa ofensiva, a fronte mantívose estable. Nesta conxuntura de illamento, o Goberno Vasco, ademais de determinar a emisión de moeda para poder garantir o mantemento das transaccións comerciais, distribuíu pasaportes, reorganizou o sistema xudicial, estableceu delegacións no estranxeiro e organizou un exército de 40.000 soldados, entre outras medidas.

## Historia 
En outubro de 1936, en Bilbao, dúas semanas despois de que José Antonio Aguirre fose nomeado presidente, o Departamento de Facenda do Goberno Vasco, dirixido por Eliodoro de la Torre, aprobou un decreto idéntico ao xa aprobado polo Comité de Defensa de Biscaia en agosto, mediante o que se ordenaba a emisión de diñeiro, coa garantía dos fondos depositados no Banco de España. Pretendíase con esa medida garantir a circulación do diñeiro, xa que existía unha tendencia a acaparalo nas zonas de guerra. Dese decreto extraese o seguinte fragmento: 

A produción destas moedas encomendóuselle á Real Casa da Moeda de Bélxica, que competiu para acadar a concesión coa *Monnaie de París*. Pola súa banda, da elaboración dos discos sobre os que cuñar as moedas encargouse a compañía *S.A. des Usines à Cuivre et à Zinc* *de Liège*, en Chenée, un distrito da cidade belga de Liexa. O encargado das xestións foi o representante do exilio republicano en París Rafael Picavea.

A única diferenza entre elas radica nas súas dimensións: a moeda dunha peseta tiña 22 milímetros de diámetro e pesaba 4 gramos, en tanto que a de dúas pesetas medía 26 milímetros e pesaba 8 gramos. Cuñáronse seis millóns de exemplares da primeira e dous millóns a segunda. Emitíronse con valores faciais de 5, 10, 25, 50 e 100 pesetas, e preparáronse tamén billetes de 500 e de 1.000 pesetas que non chegaron a circular dado o avance da guerra. Estes billetes coñecéronse popularmente como *heliodoros*, en referencia ao titular de Facenda do Goberno Vasco. Da produción dos billetes encargouse a compañía *Huecograbado Arte y Editorial Vasca S.A.*, de Bilbao.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Aledón Cuesta, J. M. (2002). *Historia de la peseta*. Real Casa de la Moneda. FNMT, Madrid. ISBN 978-84-922658-2-4

### Outros artigos 
* Peseta
* Lista das moedas de peseta de España
* Selo-moeda da segunda República Española