N-634

A estrada **N-634** é unha vía terrestre que discorre entre o barrio de Errekalde en Donostia e Santiago de Compostela ó longo de toda a costa cantábrica. É de dobre sentido e mide 730 quilómetros. A nomenclatura desta vía, así como do resto das estradas nacionais de España, estableceuse no cuarto plan xeral de estradas de 1939-41 (Plan Peña).

## Percorrido
[miniatura|dereita|Tramos paralelos da [A-8 e da N-634 en Kareaga, Barakaldo.]]

Discorre polo País Vasco (Guipúscoa e Biscaia), Cantabria, Asturias e Galiza (provincias de Lugo e A Coruña). Foi substituída por diversas autovías (maiormente, a A-8) ó longo do seu percorrido, quedando a N-634 na súa maior parte destinada a dar un servizo de tráfico local ás poboacións polas que discorre.

### País Vasco e Cantabria 
No País Vasco e Cantabria o seu trazado é paralelo ó da Autovía do Cantábrico (A-8), a excepción do tramo Solares-Torrelavega, onde se proxecta construír o tramo correspondente da autovía. Porén, ese tramo pode salvarse por autovía, realizando escasos quilómetros máis, a través da S-10 (Solares-Santander) e a A-67 (Santander-Torrelavega).

### Asturias 
En Asturias son menos os tramos da N-634 que actualmente contan con trazado paralelo por autovía. Así, o tramo entre Unquera, entre Asturias e Cantabria, e Llanes, encóntrase actualmente en proxecto. O tramo Llanes-Ribeseya encóntrase en servizo a través da citada A-8.

Tras pasar Ribadesella abandona a paisaxe costeira que seguira desde o seu nacemento, internándose no interior de Asturias a través do val que forma o río Sella en dirección a Les Arriondes. Atravesa tamén L'Infiestu e Nava para chegar a Lieres, onde unha nova autovía, a A-64, ocupa o seu trazado inicial e conduce cara a Oviedo. Desde a capital ata La Espina a estrada discorre paralela á autovía A-63. De momento esta autovía está en servizo unicamente ata Grau, sendo a partir desta poboación a N-634 o único eixo de comunicación cara ao suroeste asturiano. Ata Grau as dificultades montañosas da N-634 non son excesivas, se ben a partir de aí se inicia o ascenso ó Alto de Cabruñana, que serve de fronteira natural e administrativa entre os concellos de Grau e Salas. O descenso termina en Cornellana, poboación na que se cruza o río Narcea, poñendo rumbo á segunda e máis pronunciada dificultade montañosa, o Porto da Espina (650 metros), con 12 quilómetros de ascenso nun desnivel de 500 metros. No descenso, de 33 quilómetros, sálvanse 600 metros de desnivel, pasando polos concellos de Salas e Valdés, aproveitando nos seus últimos tramos o val do río Esva, chegando ata Canero e volvendo de novo á costa cantábrica.

En Canero regresa á beira da A-8, apartándose en zonas como o tramo Variante de Navia que serve de circunvalación para a vila do mesmo nome.

Tras Navia a N-634 atravesa El Franco e Tapia de Casarego ata chegar ó concello de Castropol, ribeireño da ría de Ribadeo, límite con Galicia.

### Galicia 
alt=Fito quilométrico nº 376 da N-634, situado ó pé da N-642 preto do km 5, visible na foto.|miniatura|Fito quilométrico nº 376 da N-634, situado ó pé da N-642 preto do km 5, visible na foto.
alt=Fito quilométrico nº 376 da N-634, na actualidade entre a N-642 e a ría de Ribadeo.|miniatura|Fito quilométrico nº 376 da N-634, na actualidade entre a N-642 e a ría de Ribadeo.
O paso da ría de Ribadeo quedou sen solución de continuidade para a N-634, ó ser usada a Ponte dos Santos despois da súa ampliación para a entrada da A-8 en Galiza por Ribadeo. Así, o seu trazado a ambas beiras da ría foi asignado á N-640, que parte de Barres, Castropol, Asturias e continúa polo vello trazado na N-634 ata a rotonda de Porto, xa no concello de Ribadeo, Galicia, e á N-642 que transcorre dende dita glorieta ata entroncar de novo coa 634, sempre polo concello de Ribadeo, se ben neste caso o entronque faise por unha nova estrada de circunvalación (ou ben a traverso da vila, polas rúas resultantes da cesión do tramo por parte de Fomento ó concello en xullo de 2008).
[miniatura|Radar de estrada no [O Marquiño, Lardeiros, O Pino|Marquiño, (Lardeiros, O Pino).]]
Poucos quilómetros despois encóntrase a segunda dificultade montañosa máis pronunciada, o Alto de Mondoñedo ou Porto da Xesta, de 590 metros. Tralo descenso e o paso por Vilalba, chégase a Baamonde, poboación onde novamente a N-634 se topa cunha autovía. Neste caso é a A-6 Madrid-A Coruña, coa que coincide ata as inmediacións de Guitiriz, onde comeza a súa recta final, encamiñándose cara a Santiago de Compostela.

## Notas