Casa de Anjou

[miniatura|220x220px|Armas da casa de Anjou tal como figuran no escusón do [Escudo de España actual.]]
Coñécese como **casa de Anjou** ou **dinastía Anxevina** a tres dinastías de orixe francesa, das que se orixinaron distintas casas reais. En todos os casos a casa toma o nome do Condado de Anjou, cuxo título ostentaban os tres fundadores. Distintos membros das casas de Anjou chegaron a reinar en Xerusalén, Inglaterra, Sicilia, Nápoles, Hungría e Polonia.

## Primeira casa de Anjou 
A primeira casa de Anjou orixinouse no Condado de Anjou, ao oeste de Francia. Considérase a Fulco III, *o Negro*, cuarto conde de Anjou (*Andegavensium comes*), como o fundador da dinastía. A casa dividiuse en dúas ramas: unha reinou en Xerusalén, e a principal en Inglaterra (Plantagenet).

### Condes de Anjou 
* Fulco III (987 - 1040) 
* Godofredo II (1040 - 1060) 
* Godofredo III (1060 - 1067) 
* Fulco IV (1067 - 1109) 
** Godofredo IV, xunto a seu pai Fulco IV (1098 - 1106) 
* Fulco V (1109 - 1129)
** Rei de Xerusalén como Fulco I 
* Godofredo V (1129 - 1151)
* Henrique I (II de Inglaterra) (1154 - 1189)
** Henrique II, xunto a seu pai Henrique I (1170 - 1183)
* Ricardo I (I de Inglaterra) (1189 - 1199)
* Artur I (1199 - 1203)
** En 1203, o rei Filipe II de Francia anexionou o Condado de Anjou, pasando o título ao patrimonio da coroa francesa.

### Reis de Xerusalén 
miniatura|200px|Armas do Reino de Xerusalén

En 1129 Fulco V de Anjou casou con Melisanda, única filla de Balduíno II de Xerusalén, deixando o Condado de Anjou ao seu fillo Godofredo. Á morte de Balduíno en 1131 converteuse no rei Fulco I.

* Fulco I (1131 - 1143)
** Xunto á súa esposa Melisenda
* Balduíno III (1143 - 1162)
** Xunto á súa nai Melisenda (1143 - 1153)
* Amalarico I (1162 - 1174)
* Balduíno IV (1174 - 1185)
* Balduíno V (1185 - 1186)
** Non pertence directamente á casa de Anjou por ser fillo de Sibila, irmá de Balduíno IV, e de Guillerme de Montferrato
* Sibila I (1186 - 1187)
** Xerusalén é tomada polos exércitos de Saladino
** A coroa é disputada até 1192 por Isabel de Anjou (media irmá de Balduíno IV) e Guido de Lusignan (segundo marido de Sibila)
* Isabel I (1192 - 1205)
** A coroa pasa á familia Montferrato e, posteriormente, aos Hohenstaufen
** En 1291, o Reino desaparece tras a toma de Acre

### Reis de Inglaterra 
miniatura|200px|Armas de Godofredo V de Anjou
miniatura|200px|Armas dos Plantagenet entre 1199 e 1340

En 1127, Godofredo, fillo de Fulco V de Anjou, casou con Matilde, única filla do rei Henrique I de Inglaterra. Cando, en 1129, Filipe V casou con Melisenda de Xerusalén, deixou o Condado a seu fillo, Godofredo V.

En 1135, tras a morte de Henrique I, Estevo de Blois, sobriño do rei, fíxose coroar rei de Inglaterra. As loitas entre os partidarios de Estevo e os de Matilde levaron a unha guerra civil, coñecida como a "anarquía inglesa".

En 1151 Henrique I herdou o Condado de Anjou, tras a morte de seu pai Godofredo V. En 1153 Estevo asinou o tratado de Wallingford, polo que designaba como seu sucesor a Henrique, que sería coroado como Henrique II de Inglaterra. A herdanza combinada de Henrique, ademais dos territorios que foi incorporando por matrimonio ou conquista, formarían o que se denomina Imperio Anxevino.

En Inglaterra, a dinastía Anjou comezou a ser coñecida como dinastía Plantagenet, debido a unha característica da vestimenta de Godofredo V de Anjou. O conde levaba sempre no gorro unha ramiña de xesta (ou *Genista*), en francés *genêt*, o que lle valeu o alcume de Godofredo "*Plantagenet*". Desde entón, a casa pasou a ser coñecida como dos Plantagenet.

* Henrique II (1154 - 1189)
* Ricardo I (1189 - 1199)
* Xoán I (1199 - 1216)
* Henrique III (1216 - 1272)
* Eduardo I (1272 - 1307)
* Eduardo II (1307 - 1327)
* Eduardo III (1327 - 1377)
* Ricardo II (1377 - 1399)
** En 1399 Henrique de Lancaster (neto de Eduardo III) obriga ao seu primo o rei Ricardo II a cederlle a coroa. Comeza así a casa de Lancaster, rama da casa de Plantagenet.

En 1455 estalou a guerra das dúas rosas que enfrontou a dúas ramas da dinastía Plantagenet, a casa de Lancaster (reinante) e a casa de York. Finalmente, Eduardo de York (tataraneto de Eduardo III) converteuse en rei. A casa de York ostentou a coroa inglesa até a batalla de Bosworth (1485), na que o rei Ricardo III foi derrotado e morto polo exército de Henrique Tudor (descendente ilexítimo de Eduardo III). Tras a batalla, Henrique foi coroado rei, acabando así a casa de Plantagenet e naciendo a de Tudor.

## Casa de Anjou-Sicilia ou casa Capeta de Anjou 
miniatura|220x220px|Armas de Carlos I de Sicilia

En 1203 Filipe II de Francia conquistou os territorios que tiña en Francia o rei inglés (daquela Xoán I), entre eles o Condado de Anjou, que pasou ao patrimonio da coroa francesa.

En 1246 Lois IX de Francia concedeu os Condados de Anjou e do Maine ao seu irmán Carlos, que se converteu no fundador da segunda casa de Anjou. Cos netos de Carlos, a dinastía dividiuse en varias ramas: os Anjou-Sicilia (rama principal que reinou en Nápoles), os Anjou-Durazzo, os Anjou de Hungría e os Anjou-Taranto.

### Reis de Nápoles 
En 1265 o papa Clemente IV concedeu a Carlos de Anjou o Reino de Sicilia (que comprendía tamén o Reino de Nápoles), cuxa coroa ostentaban os Hohenstaufen, inimigos do papa polas loitas entre güelfos e xibelinos. O 26 de febreiro de 1266, na batalla de Benevento, o rei Manfredo I de Hohenstaufen foi derrotado e morto. Tras a batalla Carlos foi coroado rei de Sicilia.

miniatura|220x220px|Armas dos Anjou-Sicilia a partir de Carlos II

O 30 de marzo de 1282 a cidade de Palermo, capital do Reino, rebelouse contra os franceses e masacrou a gornición de Carlos (Vésperas sicilianas). A rebelión estendeuse por toda a illa e os franceses foron expulsados. O pobo solicitou a axuda de Pedro III de Aragón, que foi coroado como rei de Sicilia, producíndose a división deste Reino entre o *Reino de Sicilia peninsular*, ou da *Sicilia citerior* (Reino de Nápoles), baixo dominio anxevino, e o *Reino de Sicilia insular* (Reino de Sicilia), baixo dominio aragonés. Desde entón, Carlos e os seus descendentes só reinaron sobre o Reino de Nápoles.

* Carlos I (1282 - 1285) 
* Carlos II (1285 - 1309) 
* Roberto I (1309 - 1343) 
* Xoana I (1343 - 1382) 
** A morte de Xoana I provoca unha guerra de sucesión entre o seu primo Carlos de Anjou-Durazzo e o seu fillo adoptivo Lois (pertencente á terceira casa de Anjou). Tras da morte de Lois en 1384, Carlos proclamouse rei. Mentres, os descendentes de Lois convértense en *reis titulares*.

#### Rama Anjou-Durazzo 
miniatura|233x233px|Armas dos Anjou-Durazzo a partir de Carlos III de Nápoles

A rama Anjou-Durazzo reinou sobre Nápoles tras a guerra de sucesión. O seu fundador foi Xoán I de Anjou, duque de Durazzo, fillo de Carlos II de Nápoles. Seu neto Carlos converteuse en rei de Nápoles tras a morte de Xoana I.

* Carlos III (II de Hungría) (1382 - 1386)
** Rei efectivo desde 1384
* Ladislau I (1386 - 1414)
* Xoana II (1414 - 1435)

Xoana II morreu sen herdeiros, acabando con ela a rama Anjou-Durazzo. Designou como herdeiro a Renato (I) de Anjou, neto do pretendente Luís (I) e, polo tanto, membro da terceira casa de Anjou.

### Reis de Hungría (rama Anjou-Hungría) 
Tras a morte sen descendencia de Ladislau IV de Hungría en 1290, dous homes disputaron o trono: André (tío segundo do rei) e Carlos Martel de Anjou (fillo de Carlos II de Nápoles e María de Hungría, raíña de Nápoles, irmá de Ladislau IV). André converteuse finalmente en rei, pero a súa morte sen descendencia provocou que a coroa recaese en Carlos Roberto, fillo de Carlos Martel de Anjou.

miniatura|220x220px|Armas de Carlos I Roberto de Hungría

* Carlos Martel (*pretendente* e despois *rei titular*). Reclamou o trono húngaro ao ser herdeiro da casa de Árpad por vía materna como fillo de María de Hungría, raíña de Nápoles.
* Carlos I Roberto (1308 - 1342). Fillo de Carlos Martel de Anjou. Conseguiu obter o trono húngaro e someteu aos poderosos nobres húngaros, poñendo orde no Reino.
* Lois I (I de Polonia) (1342 - 1382). Fillo de Carlos Roberto. Foi un dos reis máis importantes do medievo húngaro. Durante a súa época o Reino estivo na súa "época duorada".
* María I (1382 - 1385). Filla de Lois I e última herdeira directa dos Anjou en Hungría.
** Carlos II de Hungría (Carlos III de Nápoles), pertencente á rama Anjou-Durazzo, que foi chamado pola nobreza húngara e proclamado rei de Hungría en 1385, xa que era o único parente varón de Lois I. Foi asasinado en 1386 polos nobres aliados da raíña consorte Isabel Kotromanić (viúva de Lois I).
* María I (1386 - 1395)
** Ladislau I de Nápoles (*antirei contra Sexismundo de Hungría*). Fillo do asasinado Carlos II, reclamou o trono húngaro e foi coroado provisionalmente en Zarad en 1403. Aínda que nunca exerceu o poder en Hungría, non renunciou ao título de rei, que conservou até a súa morte en 1414. Ao non ser considerada a súa coroación como lexítima, este monarca non se conta oficialmente entre os reis húngaros.

### Reis de Polonia 
Tras a morte sen descendencia de Casimiro III de Polonia en 1370, o trono foi herdado polo seu sobriño Lois I de Hungría (o fillo da súa irmá Isabel Łokietek).

* Lois I (I de Hungría) (1370 - 1382). Reinou até a súa morte como rei de Polonia.
* Eduvixe I (1382 - 1399). Ao non deixar herdeiros varóns o rei Lois I, a súa filla María I de Hungría herdou a coroa húngara e a súa filla Eduvixe a polaca; ambas as dúas contraeron matrimonio con influítes monarcas que eventualmente as desprlazaron e fundarían novas dinastías (Sexismundo de Luxemburgo e Ladislau II, respectivamente).

### Emperadores *titulares* do Imperio Latino (rama Anjou-Taranto) 
miniatura|220x220px|Armas dos Anjou-Taranto

En 1313 Filipe de Anjou, príncipe de Taranto e fillo de Carlos II de Nápoles, casou con Catarina de Valois-Courtenay, emperatriz titular do Imperio Latino.

* Filipe I de Taranto (1313 - 1332)
** Xunto á súa esposa Catarina (1308 – 1346)
* Roberto de Taranto (1346 - 1364)
* Filipe II de Taranto (1364 - 1373)
* Xaime de Baux (1373 - 1383). Por ser fillo de Francisco de Baux, non pertence directamente á casa de Anjou, pero era sobriño de Roberto e Filipe II de Tarento, e fillo de Margarida de Taranto, irmá de ambos.
** Tras a morte de Xaime I, o título pasa a Lois de Anjou, pretendente ao trono de Nápoles e membro da terceira casa de Anjou, aínda que nin el nin os seus descendentes chegaron a usalo.

## Terceira casa de Anjou ou casa de Anjou-Valois 
miniatura|220x220px|Armas dos Anjou-Valois desde 1382 até 1434

O título do Condado de Anjou foi o dote de Margarida de Anjou, filla de Carlos II de Nápoles. Así, o Condado pasou ao seu marido Carlos de Valois. Ao morrer Carlos, o título pasou ao seu fillo Filipe, que se convertería en Filipe VI de Francia. O Condado volvía así, de novo, ao patrimonio da coroa francesa.

En 1356 Xoán II de Francia concedeu os Condados de Anjou e do Maine ao seu fillo Lois, que foi o fundador da terceira casa de Anjou. En 1360 Anjou foi elevado a Ducado.

Xoana I de Nápoles adoptou a Luís para deixarlle as súas posesións, pero á morte da raíña, Luís tivo que loitar contra o outro pretendente, Carlos (pertencente á rama Anjou-Durazzo) que, tras a morte de Luís en 1384 puido reinar efectivamente. Desde entón, os descendentes de Luís foron só *reis titulares*, excepto no breve reinado de Renato I.

### *Reis titulares* de Nápoles 
* *Lois I* (1382 - 1384)
* *Lois II* (1384 - 1417)
* *Lois III* (1417 - 1434)
* *Renato I* (1434 - 1442)
** Xoana II de Nápoles nomeouno o seu herdeiro. Así, desde 1435 reinou de forma efectiva
* Renato I (1435 - 1442)
** En 1442, Afonso V de Aragón conquistou o Reino de Nápoles, quedando novamente Renato unicamente como *rei titular*
* *Renato I* (1442 - 1480)
* *Carlos IV* (1480 - 1481)
** Morto sen descendencia, os títulos pasaron novamente ao patrimonio da coroa francesa.

## Xenealoxías da segunda e da terceira casa de Anjou 
## Véxase tamén