Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar

O ***Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar*** é unha obra magna composta por 16 volumes publicada polo xeógrafo e estadista Pascual Madoz entre 1845 e 1850, que indica moitas das poboacións de España.

## Características 
Segundo o propio autor, na súa elaboración participaron vinte correspondentes e máis de mil colaboradores durante 15 anos, 11 meses e 7 días. No seu momento supuxo unha mellora importante respecto ao *Diccionario geográfico y estadístico de España y Portugal*, publicado en 1829 por Sebastián Miñano. Hoxe en día aínda é unha fonte de consulta para a historiografía e a arqueoloxía, pois contén interesante información sobre ruínas, restos e posibles restos arqueolóxicos coa descrición que por entón presentaban. Amais, é fonte de estudo para a toponimia, se ben moitos dos topónimos están castelanizados.

Madoz deixou dito que: «Non son eu o autor do *Diccionario Geográfico, Estadístico e Histórico*: esta gloria corresponde a tantos e tan distinguidos colaboradores que tiven en todas as provincias e aos bos amigos que traballaron nas oficinas da miña redacción, cuxos nomes, os daqueles e os destes, figurarán cos dos correspondentes de Cuba, Porto Rico e Filipinas en lugar oportuno; corresponde a todos os Gobernos que se sucederon desde 1836 até o día, porque todos sen distinción de cores políticas, secundaron nobre e lealmente os meus esforzos».

## Volumes 
Está organizado por orde alfabética en 16 volumes. Ao final de cada un aparece unha fe de erratas.

* I (1845): **A** (O Couto de A, lugar de Ramil, Castro de Rei) - **Alicante** (Alacant)
* II (1846): **Alicanti Mayor** (predio en Inca) - **Arzuela** (rego en Navalmoral de la Mata)
* III (1846): **Arra** (parroquia de Sanxenxo) - **Barcelona**
* IV (1846): **La Barcella** (monte en Xert, provincia de Castelló) - **Buzoca** (aldea de Martín, Bóveda)
* V (1846): **Caabeiro** (antiga xurisdición do mosteiro de Caaveiro) - **Carrusco** (O Carrusco, aldea do Sisto, Ourol)
* VI (1847): **Ca Sebastià** (predio en Sóller) - **Córdoba**
* VII (1847): **Cordobelas** (aldea de Esteiro, Cedeira) - **Ezterripa** (casa grande en Abadiño, Biscaia)
* VIII (1847): **Faba** (Aba, lugar de Dexo, Oleiros) - **Guadalajara**
* IX (1847): **Guadalaviar** (río, tamén chamado río Turia) - **Juzvado** (Juzbado, na provincia de Salamanca)
* X (1847): **La Alcoba** (granxa na provincia de Toledo) - **Madrid**
* XI (1848): **Madrid de Caderechas** (Madrid de los Trillos, na Rioxa) - **Móstoles**
* XII (1849): **Nabaja** (Naraxa, lugar de Vilabol de Suarna, A Fonsagrada) - **Pezuela de las Torres** (Comunidade de Madrid)
* XIII (1849): **Phornacis** (lugar nomeado por Tolomeo) - **Sazuns** (Gran Canaria)
* XIV (1849): **Scalæ Anibalis** (Macizo do Montgrí) - **Toledo**
* XV (1849): **Toledo** (lugar de Boltaña, provincia de Huesca) - **Vettonia** (rexión portuguesa habitada polo pobo dos vetóns)
* XVI (1850): **Vía** (lugar de Oza, Oza-Cesuras) - **Zuzones** (provincia de Burgos)

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catastro de Ensenada
* *Geografía General del Reino de Galicia*
* *Diccionario geográfico-estadístico de España y Portugal*

### Ligazóns externas 
* Os dezaseis volumes do *Diccionario* na Biblioteca Virtual de Andalucía.