Retículo

miniatura|300px|Ventre de vacún, partido en anacos para facer callos. Á esquerda recoñécese claramente un anaco de retículo 
O **retículo** é o segundo dos preestómagos dos animais ruminantes, unha víscera máis ou menos esférica, duns 8-10 litros de capacidade na vaca adulta, que se caracteriza polos pregamentos ou laminiñas que forma a súa mucosa debuxando unha retícula de campos cadrados, pentagonais e, maiormente, hexagonais, a modo das celas dun favo.

## Descrición
O retículo sitúase entre o rume e o diafragma, apoiado sobre a cartilaxe xifoide do esterno . Dorsalmente, contacta co rume e co fígado; pola dereita, co calleiro; e pola esquerda, co diafragma. A forma é practicamente esférica, pero pode modificar considerablemente de forma e volume grazas á musculatura lisa das paredes.

Comunica anteriormente co rume mediante un ancho orificio (de 18 x 13&nbsp;cm nos bovinos), e posteriormente co libro, mediante un orificio estreito en forma de fendedura.

Os pregamentos da mucosa son de alturas variables e inestensibles. En cada pregamento hai unha estrutura muscular de fibras lisas, en dirección lonxitudinal da crista. Na vaca, as celas que delimitan mostran no fondo outros pregamentos ou cristas máis baixas, que á súa vez delimitan outros espazos secundarios e máis pequenos. Na ovella, en lugar destas cristas aparecen pequenas prominencias lineais.

Tanto nos pregamentos como no fondo das celas hai pequenas papilas. Na zona máis próxima ó rume e ó suco esofáxico, as cristas son cada vez máis baixas e adoptan unha disposición lineal, sen confluír unhas coas outras para rematar converténdose en vilosidades.

## Fisioloxía
No retículo continúase o proceso de trituración e mestura do contido estomacal que se iniciou no rume. As secrecións das papilas da mucosa deste órgano aumentan a fluidez dos alimentos e facilitan, así, as reaccións químicas da dixestión. Os movementos das paredes e a estrutura reticular conseguen que non pasen ó libro fragmentos de alimento de tamaño maior de 1–2&nbsp;mm e sen predixerir.

O continuo intercambio dos contidos do retículo e do rume leva a considerar ámbalas vísceras dunha forma unitaria, denominada complexo "retículo-rume".

## Patoloxía
A situación do retículo, acaroado ó diafragma e á mesma altura do corazón, do que hai unha separación de tan só 3–4&nbsp;cm, posibilita unha patoloxía característica do gando vacún, denominada *reticulo-pericardite traumática*. Consiste na inxestión dalgún obxecto metálico aguzado (unha agulla, un cravo, un arame) mesturado coa herba ou coa forraxe. Ó quedar retido entre os pregamentos do retículo, remata cravándose e perforando a parede da víscera, o diafragma e, finalmente, o pericardio. É un accidente moi grave, sen tratamento, que obriga a sacrifica-lo animal canto antes para intentar aproveita-la súa carne.

## Nomes populares
Aparece na bibliografía cos nomes populares de *bonete* (que é un castelanismo) ou *barrete* (un lusismo), nomes derivados da forma esférica desta víscera. Tamén se recolleron nomes como *crespiña* e *redeiriña*.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* FERRO RUIBAL, Xesús, e BENAVENTE JAREÑO, Pedro: *O libro da vaca. Monografía etnolingüística do gando vacún*. Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades, Santiago de Compostela 2010.
* GLOOBE, Hanan: *Anatomía aplicada del bovino* http://books.google.es/books?id=MeU2Ru8k1qoC&pg=PA10&lpg=PA10&dq=anatom%C3%ADa+est%C3%B3magos+rumiantes&source=bl&ots=iErDhu8cng&sig=c42H2c6F2k7zqiLtpwT9-DQu-9E&hl=es&ei=dYZyTZ-oI4bFswbu1JiEDg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CBYQ6AEwADgy#v=onepage&q&f=false
* KOLB, Erich: *Fisiología veterinaria*. Acribia, Zaragoza 1976.
* SCHWARZE, E.: *Compendio de anatomía veterinaria. II: Sistema visceral*. Acribia, Zaragoza 1970.
* VÁZQUEZ PINTOR, Xosé: *A memoria do boi*. Xerais, Vigo 2001.

### Ligazóns externas
* *Sistema dixestivo dos ruminantes* 
* *Anatomía e fisioloxía do aparato dixestivo dos ruminantes* 
* *O estómago do pequeno ruminante* 
* *Anatomia do aparato dixestivo dos ruminantes*