open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Berdreymi

***Berdreymi*** é un filme islandés de 2022 escrito e dirixido por Guðmundur Arnar Guðmundsson. A historia está ambientada nos suburbios de Reiquiavik durante a década de 2000, e céntrase nun grupo de mozos e a violencia que os rodea. Foi escollido como candidato de Islandia para o Óscar ó mellor filme internacional na 95ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Birgir Dagur Bjarkason como Addi
* Áskell Einar Pálmason como Balli
* Viktor Benóný Benediktsson como Konni
* Snorri Rafn Frímannsson como Siggi
* Ólafur Darri Ólafsson como Svenni
* Blær Hinriksson como Símon
* Ísgerður Elfa Gunnarsdóttir como Hulda
* Aðalbjörg Emma Hafsteinsdóttir como Fríða
* Aníta Briem como Guðrún
* Sunna Líf Arnarsdóttir como Helga

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Islandia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 95ª edición dos Óscar
Pastora Filigrana

**Pastora Filigrana García**, nada en Sevilla o 26 de maio de 1981, é unha avogada laboralista, sindicalista, feminista, articulista e activista polos dereitos humanos de orixe xitana.

## Obra publicada 
* *Desafío, el virus no es el único peligro* (Akal, 2020). ISBN 978-84-460-4975-3
* *El pueblo gitano contra el sistema mundo. Unas reflexiones desde un activismo feminista y anticapitalista* (Akal, 2020). ISBN 978-607-8683-18-5

## Notas
Elizabeth Carne

**Elizabeth Catherine Thomas Carn,** Phillack, Cornualla, 16 de decembro de 1817 e finada en Penzance, Gran Bretaña, o  7 de setembro de 1873, foi unha autora, filósofa natural, xeóloga, concóloga, coleccionista de minerais e filántropa británica. Nos seus últimos anos, despois da morte do seu pai, tamén se fixo banqueira. Hoxe probablemente situaríamos as súas contribucións á ciencia no ámbito da ecoloxía humana.  

## Xeóloga e autora 
Desde 1858 ata a súa morte fíxose cargo da empresa do seu pai, como directora do Penzance Bank fundado polo seu avó, William Carne, en 1795 (Batten, Carne e Oxnam). Tamén herdou a afección do seu pai pola xeoloxía e escribiu catro artigos . Foi a primeira muller en ser elixida membro da Royal Cornish Geological Society.  Tamén foi unha das primeiros membros, coas súas amigas Caroline Fox e Anna Maria Fox, da Royal Cornwall Polytechnic Society en Falmouth, Cornualla.

Colaborou en moitos artigos para a 'London Quarterly Review ' e foi autora de varios libros.

## Notas
Gangsta rap

**Gangsta rap** ou **gangster rap**, inicialmente chamado **reality rap**, xurdiu en 1986 nos Ánxeles como un controvertido subxénero da música hip hop cuxas letras afirman a cultura e os valores típicos das bandas urbanas estadounidenses. Moitos rapeiros *gangsta* fan alarde das asociacións coas bandas de rúa reais, especialmente dos Crips e dos Bloods. Os pioneiros do rap *gangsta* inclúen Schoolly D de Filadelfia e Ice-T dos Ánxeles, que posteriormente se expandiría con artistas como N.W.A, Tupac Shakur e o Notorious BIG. En 1992, a través do produtor discográfico Dr. Dre, o rapeiro Snoop Dogg e o seu son G-funk ampliaron a popularidade do xénero.

O rap *gangsta* foi acusado de forma recorrente de promover condutas negativas e unha ampla criminalidade, especialmente asaltos, homicidios e tráfico de drogas, así como a misoxinia, a promiscuidade e o materialismo. Os defensores do rap *gangsta* caracterízano como representacións artísticas esaxeradas, que non representan a vida real nos guetos estadounidenses, e que algunhas das letras son de raiba contra a opresión social ou a brutalidade policial, moitas veces acusaron aos críticos de hipocrisía e prexuízo racial. Aínda así, o gangsta rap foi atacado mesmo por algunhas figuras públicas afroamericanas, como Spike Lee, o pastor Calvin Butts e a activista C. Delores Tucker.

## Notas
Software de edición de son

O **software de edición de son** é calquera software ou programa informático que permite editar e xerar datos de son. O software de edición de son pódese implementar total ou parcialmente como unha biblioteca, como unha aplicación informática, como unha aplicación web ou como un módulo cargable do núcleo. Os **editores de ondas** son editores de son dixital. Hai moitas referencias de software dispoñibles para realizar esta función. A maioría pode editar música, aplicar efectos e filtros e axustar canles estéreo.

As estacións de traballo de son dixital (*digital audio staion*, DAW) constan de software en gran medida, e normalmente están compostas por moitos compoñentes distintos de paquetes de software, a través dunha interface gráfica de usuario unificada usando GTK, Qt ou outra biblioteca para os widgets GUI. Os DAWs úsanse para gravar ou producir música, efectos de son e moito máis.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Software de procesado de efectos
* Sintetizador de software
Estación de traballo de son dixital

miniatura|280x280px|Produción de música mediante unha estación de traballo de son dixital con configuración de varios monitores
Unha **estación de traballo de son dixital** (en inglés: *digital audio workstation*, **DAW**) é un dispositivo electrónico ou software de aplicación utilizado para gravar, editar son e producir ficheiros de son. Os DAW veñen nunha gran variedade de configuracións desde un único programa informático nun portátil, ata unha unidade autónoma integrada, ou cunha configuración moi complexa de numerosos compoñentes controlados por un ordenador central. Independentemente da configuración, os DAW modernos teñen unha interface central que permite ao usuario alterar e mesturar varias gravacións e pistas ata chegar a peza final producida.

Os DAW utilízanse para producir e gravar música, cancións, voz, radio, televisión, bandas sonoras, podcasts, efectos de son e case calquera outra situación onde se necesite gravacións complexas de son.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Certame de pintura Otero Baena

O **Certame de pintura Otero Baena** é un premio convocado polo Concello de Bueu para artistas noveis. Creárono en 2022 a familia do exalcalde e pintor José Benito Otero Baena e o Concello de Bueu co obxectivo de homenaxear a súa memoria. O certame, dotado con 1500 euros de premio, ten carácter bianual. Na súa primeira edición recibiu un total de 52 obras pictóricas, das que 13 foron finalistas.
## Gañadores 
2023: António Bahia.   

## Notas
Hirokazu Tanaka

**Hirokazu "Hip" Tanaka** (田中 宏和, **Tanaka Hirokazu**) nado en Kyoto, Xapón o 13 de decembro de 1957, é un compositor e músico xaponés coñecido polos seus traballos na música de videoxogos, especialmente polos producidos pola compañía Nintendo. É tamén o actual presidente da Creatures, Inc.

## Bandas sonoras de videoxogos (escolma) 
Participou nas sintonías de videoxogos como Tetris e Metroid, e en varias versións das series de Pac-Man, Mario Bros e Pokémon.

Entre outras, fixo as BSO dos xogos:

* *Donkey Kong* (1980)
* *Urban Champion* (1984)
* *Dr. Mario* (1990)
* *Channel Pokémon* (2003)
* *Pokémon Colosseum* (2004)

## Notas 

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en OverClocked ReMix
* Gamasutra Feature - Entrevista con Hip Tanaka (requere rexistro)
Castro de Celeiros

O **castro de Celeiros** é un poboado castrexo situado no concello de Ponteareas, na parroquia de San Fins de Celeiros.                                                                                                                                                                
## Descrición 
Atópase na cima do outeiro do Castro. Por culpa das construcións que se fixeron enriba da acrópole, como por exemplo a igrexa de Celeiros, está case desaparecido, só se conservan algúns restos de terrazas e parapetos.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cultura castrexa
* Castros de Galicia
* Castro
Beef (hip hop)

***Beef*** (do inglés *beef:* carne de tenreira, queixa, insatisfacción) na cultura hip hop significa inimizade ou conflito entre dous dos seus representantes, moitas veces apoiados por outros artistas no seu selo discográfico, que se realiza abertamente a través dos medios de comunicación e en particular a través dos lanzamentos musicais das dúas partes.

Os *beefs* e as súas características xunto coas regras de conduta non escritas son un compoñente importante da cultura hip hop. Os *beefs* máis famosos son entre rapeiros, pero tamén son posibles entre outros representantes da cultura hip hop: disc-jóckeis, b-boys ou escritores. Os motivos dos *beefs* adoitan ser denuncias de plaxio, afirmacións de liderado no xénero, diferenzas creativas irreconciliables, afiliación a discográficas competidoras e mesmo insultos ocasionais. Na práctica, os conflitos exprésanse en pistas especialmente gravadas chamadas *disses* (*diss* de *disrespect*, faltar ao respecto) e en entrevistas, con menos frecuencia en pelexas e tiroteos, que nalgúns casos remataron en asasinatos.

Estes conflitos xeneran gran espectación por parte do público, o *beef* máis notorio foi o chamado a "guerra das costas", que se cobrou a vida de Tupac Shakur e Notorious BIG na década de 1990, ademais dos numerosos *beefs* de 50 Cent na década de 2000. O álbum de Notorious BIG *Life After Death*, que saíu quince días despois da súa morte, chegou ao número un nas listas americanas, converténdose no álbum de hip hop máis vendido con 28 millóns de discos. En España, nos últimos anos tiveron sona os *beefs* de C. Tangana, sobre todo contra Los Chicos del Maíz e, por exemplo, entre Kase O e Metro, membro do grupo Geronación, no 2001. En Galiza, o *beef* máis sonado foi o de SonDaRúa e Boyanka Kostova, estes últimos envíaronlle aos primeiros unha gravación chamada "*Infelicce*" criticando o grupo que acabara de anunciar o seu último concerto, e Hugo Guezeta, principal voz de SonDaRúa,  repondeu cunha canción subida a Youtube: “*A derradeira lección do mestre*”.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Rap
* Música hip hop
Phonk

O **Phonk** (/fɒŋk/) é un subxénero da música hip hop e rap inspirado directamente no Memphis rap dos anos 90. Principalmente presente na plataforma SoundCloud, a música caracterízase polas voces das cintas antigas do rap de Memphis e mostras do hip hop de principios dos anos 90, moitas veces combinándoas con elementos de jazz, funk e de música electrónica. O xénero desprega técnicas estilísticas semellantes ao chopped and screwed para crear un son máis escuro.

Desenvolvido inicialmente na década de 1990 no sur dos Estados Unidos, principalmente en Houston e Memphis, os principais pioneiros do xénero foron DJ Screw, X-Raided, DJ Spanish Fly, DJ Squeeky e o colectivo Three 6 Mafia. A finais da década de 2010, a través de plataformas de streaming como SoundCloud, o xénero desenvolveu un maior énfase no jazz e no hiphop clásico.

Popularizado por TikTok e a comunidade de drift nas redes sociais, "drift phonk" é un subxénero de phonk que xurdiu en Rusia a finais da década de 2010; as súas principais características son o uso de *cowbells* (campás) e o abuso dos baixos. Xeralmente úsase en vídeos lo-fi que mostran coches facendo drifting. Co aumento da popularidade do drift phonk, a palabra "phonk" comezou a asociarse máis co subxénero que co propio xénero orixinal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Drift Phonk
* Lo-fi
* Música hip hop
Kultainen kypärä (Auroraliiga)

[miniatura|O trofeo do Casco Dourado no [Museo finlandés do hóckey sobre xeo en Tampere.]]
O **Casco Dourado** (en finés *Kultainen kypärä*) é un galardón individual entregado anualmente á mellor xogadora da Naisten Liiga por votación das propias xogadoras. na liga feminina non se entregou ata a tempada 2021-22.

## Gañadoras 
[miniatura|[Anni Keisala foi a primeira xogadora en recibir o galardón na tempada 2021–22.]]
[miniatura|[Elisa Holopainen foi premiada nas tempadas 2022–23 e 2023–24.]]

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Trofeos da Naisten Liiga
Torrado

O apelido **Torrado** pode referirse a:

***Martín Torrado Mariño**, Leiro, Rianxo, 1621, autor das "Décimas ao Apóstolo Santiago";
***Adolfo Torrado Ozores**, 1842, finado na Coruña en 1888, político galego; 
***Adolfo Torrado Estrada**, A Coruña 1904 - Madrid 1958, dramaturgo galego. Irmán do seguinte;
***Ramón Torrado**, A Coruña 1905 - Madrid 1990, director e guionista de cinema. Irmán do anterior;
***Alberto Torrado**, 1960, baixista da banda de punk rock Siniestro Total e baixista dos Resentidos; 
***Julio Torrado**, Vilagarcía de Arousa, 1982, psicólogo e político galego do PSdeG-PSOE.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Torrado**, lugar da parroquia de Costante, no concello de Guntín.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Torrados**, lugar da parroquia de Vilar, no concello de Mondariz.
Müller

O apelido **Müller** pode referirse a:

* Heiner Müller

* Karl Alexander Müller
* Johannes Peter Müller
* Herta Müller
* Ignacio Gutiérrez Müller
* Thomas Müller
* Max Müller
* Otto Friedrich Müller
* Gerd Müller
* Ludvig Müller
Agustín Rodríguez González

**Agustín Rodríguez González**, nado en Vilar de Carracedo (Carracedo, A Peroxa) a principios do século XX, foi un militar e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Agustín Rodríguez Incógnito. Marchou a Barcelona e despois a Francia. Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estaba en Francia traballando como condutor de camión, e regresou a España coas Brigadas Internacionais convocado pola CNT. Combatiu na fronte de Aragón e participou na batalla de Teruel. Ao rematar a guerra foi detido en Pamplona. Despois da guerra instalouse en Cerdanyola del Vallès onde se dedicou ao estraperlo co seu irmán Eulogio. Logo da morte do seu irmán Antonio e da detención de Eulogio en 1945, foi visitalo ao cárcere de Cuenca, onde foi detido. Marchou a Francia e de alí emigrou ao Uruguai. Deixoulle a súa documentación ao seu irmán Custodio.

## Vida persoal 
Casou con Soledad en Cerdanyola durante a guerra civil.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* El guerrillero desconocido (1945, un maqui en la cárcel de Cuenca).
Patrimonio da Humanidade en Xordania

[miniatura|180px|
[Ficheiro:Welterbe.svg|55px 70px]]
O Patrimonio da Humanidade da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO) componse de lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural descritos na Convención do Patrimonio Mundial da UNESCO, estabelecida en 1972. O patrimonio cultural está formado por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e ruínas (incluíndo sitios arqueolóxicos). As paisaxes naturais (constituídas por formacións físicas e biolóxicas), as formacións xeolóxicas e fisiográficas (incluíndo os hábitats de especies de animais e plantas ameazadas) e os lugares naturais que son importantes dende o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural, defínense como patrimonio natural. Esta é unha lista do **Patrimonio da Humanidade en Xordania**, especificamente clasificada pola UNESCO e elaborada de acordo con dez criterios principais, cuxos puntos son xulgados por especialistas na área. Xordania aceptou a convención o 5 de maio de 1975, polo que os seus sitios históricos poden ser incluídos na lista. En 2021, incluíanse seis sitios en Xordania.

## Patrimonio da Humanidade 
:**Sitio**; nomeado despois da designación oficial do Comité do Patrimonio Mundial
:**Localización**; a nivel de cidade, rexional ou provincial e xeocoordenadas
:**Criterios**; segundo a definición do Comité do Patrimonio Mundial
:**Área**; en hectáreas e acres. Se está dispoñible, tamén se anotou o tamaño da zona de seguridade. A falta de valor implica que non hai datos publicados pola UNESCO
:**Ano**; durante o cal se inscribiu o sitio na Lista do Patrimonio Mundial
:**Descrición**; información breve sobre o sitio, incluídos os motivos para cualificar como sitio en perigo, se é o caso

## Lista de lugares candidatos 
Ademais dos sitios inscritos na Lista do Patrimonio Mundial, os estados membros poden manter unha lista de sitios provisionais que poden considerarse para ser nomeados. Só se aceptan candidaturas para a Lista do Patrimonio Mundial se o sitio figuraba previamente na lista provisional.

 En 2021, Xordania tiña catorce sitios na súa lista provisional:

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Patrimonio da Humanidade por país
Clemente Justo Quiroga Vázquez

**Clemente Justo Quiroga Vázquez**, nado na Peroxa o 23 de novembro de 1914, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Veciño de Vilaboa (Carracedo). Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 29 de agosto de 1939, internado na prisión de Ourense saíu en liberdade o 14 de decembro. Formou parte dun grupo guerrilleiro comandado polos irmáns Antonio e Eulogio Rodríguez González que actuou dende 1939 nos Peares e na Peroxa xunto con Salvador Gil Moure. Foi o encargado da execución de Salvador Gil Moure cunha bomba de man na Peroxa, na liña de ferrocarríl Monforte-Vigo, o 7 de febreiro de 1942. Como consecuencia do asasinato, foi detido o 13 de febreiro de 1942 xunto cos enlaces da guerrilla Lino Fernández Rodríguez, Agustín Rodríguez Incógnito e Severo Rodríguez Peleteiro.

## Notas
Alexander Teixeira de Mattos

**Alexander Teixeira de Mattos**, nado en Ámsterdam, Países Baixos, o 9 de abril de 1865 e finado en St. Ives, Cornualla, o 5 de decembro de 1921, foi un xornalista e tradutor holandés que se fixo coñecido no mundo angloparlante como tradutor de obras literarias do francés e do neerlandés. As súas traducións eran de boa calidade e aínda están sendo reimpresas. 

## Vida e traballo 
A súa xenealoxía remóntase a xudeus portugueses que fuxiron do Santo Oficio. A súa familia xudeu-holandesa emigrou a Gran Bretaña en 1874.

Teixeira traduciu, entre outros a Émile Zola, Maurice Maeterlinck, Alexis de Tocqueville, Gaston Leroux e Louis Couperus.

Criouse en Inglaterra a partir de 1874 e casou en 1900 con Lily Wilde, viúva de Willie Wilde, irmán de Oscar Wilde; polo seu matrimonio converteuse no padrasto de Dolly Wilde, coñecida pola súa relación con Natalie Clifford Barney (1876-1972). Durante a Primeira guerra mundial, dirixiu un Departamento de Intelixencia Comercial de Guerra.

Foi naturalizado como cidadán holandés o 8 de decembro de 1908.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Stephen McKenna, *Tex.* *A chapter in the life of Alexander Teixeira de Mattos*. Londres, 1922
* R. Breugelmans, *Louis Couperus in dem vreemde*. Leiden, 2008 ² [contén dez cartas de Teixeira de Mattos a Louis Couperus]

### Ligazón externa 
* Alexander Teixeira de Mattos no Proxecto Gutenberg
Ignacio García Mallo

**Ignacio García Mallo**, coñecido simplemente como **Mallo**, nado en Vigo o 20 de febreiro de 1960, é un exfutbolista galego, que xogaba como porteiro.

## Traxectoria 
Tras militar nos equipos xuvenís do Alerta e do Traviesas, xogou durante dúas tempadas co Gran Peña na Terceira División, antes de fichar en 1980 polo Compostela, de Segunda División B. Foi titular durante tres tempadas no equipo santiagués, ás ordes de José López nas dúas primeiras e de Carrió na última, sendo o gardameta elixido por diante doutros como Carlos ou Dosi, e converténdose nun dos mellores porteiros da categoría.

O Mallorca acabou descendendo ao remate da tempada, pero conseguiu subir de novo a Primeira na 1985/86. Mallo permaneceu durante seis anos no club, acumulando 102 partidos, 23 deles na máxima categoría. Posteriormente militou na Segunda División B, vestindo as camisetas da Cultural Leonesa, o Ceuta, o Córdoba e o Ourense.

## Notas
Precursor químico

Un **precursor químico** é unha substancia esencial ou necesaria para producir outra mediante compostos químicos que constitúen unha primeira etapa dun proceso químico e que actúan como substrato en etapas posteriores. O caso do alcohol etílico, precursor do ácido acético na formación do vinagre, serve de exemplo.

É un anglicismo, aceptado en base á definición da Unión Europea.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catalizador
* Reactivo
* Síntese química
* Síntese orgánica
Marco Mengoni

**Marco Mengoni**, nado en Ronciglione, Viterbo o 25 de decembro de 1988, é un cantautor italiano.

## Traxectoria 
Acadou a fama en 2009 ao gañar a terceira tempada da versión italiana de *X Factor*, o que lle permiteu asinar un contrato con Sony Music. O ano seguinte foi o terceiro clasificado no 60º Festival da Canción de Sanremo coa canción "Credimi Ancora". En 2010 lanzou os seus dous primeiros EPs e un álbum ao vivo, *Re Matto Live*, o cal obtivo disco de platino en Italia. Ese mesmo ano converteuse no primeiro artista italiano en gañar o premio ao Mellor Artista Europeo nos Premios MTV Europe Music Awards, recoñecemento que lle volvería ser outorgado en 2015. O seu primeiro álbum de estudio, *Solo 2.0*, foi lanzado en setembro de 2011.

O 16 de febreiro de 2013 foi proclamado gañador do 63º Festival da Canción de Sanremo coa canción "L'essenziale", coa cal representou a Italia no Festival de Eurovisión en 2013, obtendo a sétima posición. Dez anos despois volveu gañar o Festival da Canción de Sanremo con "Due vite", motivo polo cal volve representar ao seu país no Festival de Eurovisión 2023, celebrado en Liverpool, no cal obtén esta vez o cuarto posto.

Mengoni publicou oito discos de estudio, todos eles éxitos de vendas en Italia e presentes tamén nas listas de Suíza e España. É o primeiro artista italiano da historia en exhibirse no Billboard *Film & TV Music Conference* dos Ánxeles en 2013. Tamén foi o primeiro artista italiano finalista no *Worldwide Act* dos premios MTV Europe Music Awards. En 2014 é recoñecido como Mellor Cantante Italiano nos Nickelodeon Kids' Choice Awards dos Ánxeles.

Vive en Milán dende 2013.

## Notas
Precursor

Un **precursor** ou **precursora** é alguén que representa unha innovación con respecto ao seu tempo, ou que contribúe con ideas novas que serán perfeccionadas ou imitadas máis tarde; aplícase aos científicos, figuras relixiosas (p. ex. Xoán Bautista). etc. Tamén é algo que dá orixe a outra cousa.

* **Célula precursora** - Son un tipo de células intermedias entre as células nai ou troncais e as células diferenciadas
* **Precursor (sintoma)** - Sintoma premonitorio; en ocasión permite localizar el asento dunha lesión dos centros nerviosos
* **Precursor (química)** - Substancia esencial ou necesaria para producir outra mediante reacción química
* **Precursores** - Na literatura galega, escritores que realizaron a súa obra entre 1833 e 1863

## Notas
Eva Lootz

**Eva Lootz**, nada en Viena en 1940, é unha artista plástica austríaca nacionalizada española residente en España desde 1967.
## Traxectoria 
En Austria, Lootz cursa estudos de Belas Artes, Filosofía, Musicoloxía e licénciase en Dirección de Cinema e Televisión. Con todo, a súa traxectoria artística desenvolveuse principalmente en España. Vive e traballa en Madrid desde 1965. 

Máis coñecida polas súas esculturas, Lootz traballou con diferentes linguaxes artísticas como a instalación, o debuxo, o gravado, a fotografía e o vídeo. A súa obra, polo xeral instalacións, adoita interpretarse como unha reflexión sobre a intervención humana na natureza. Traballa con materiais como o mercurio, o carbón, a area ou a madeira cos que constrúe un discurso ao redor da memoria, ao tempo e aos problemas esenciais do ser humano. 

Eva Lootz recibiu o Premio Nacional de Artes Plásticas en 1994,5​e a súa obra pode atoparse hoxe en prestixiosas coleccións, privadas e públicas. Foi profesora na Facultade de Belas Artes de Cuenca no seu primeiros oito anos de andaina e impartiu cursos e conferencias en Facultades de Belas Artes de España, Suecia e Estados Unidos.

## Premios e recoñecementos 
* Premio Nacional de Artes Plásticas 1994.
* Premio Arte e Mecenazgo 2013.
* Premio Tomás Francisco Prieto de Medallística 2009.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web da artista
Salvador Velayos

O nome **Salvador Velayos** pode referirse a:

* Salvador Velayos González, catedrático de Física e Química, director do Instituto de Lugo de 1918 a 1930.
* Salvador Velayos Hermida, físico e investigador galego, fillo do anterior.
Soraya Castro Lago

**Soraya Castro Lago**, nada en Abade (Moeche) o 20 de setembro de 1999, é unha escritora e poeta galega.

## Traxectoria
Desde moza escribe poesía. Padece trastorno de personalidade límite. As consecuencias da caída deixárona para a vida nunha cadeira de rodas con tetraplexía de alta lesión.

Nunha entrevista recoñecía a inspiración de Rosalía de Castro, Manoel Antonio, Lois Pereiro e Lupe Gómez, así como a axuda persoal de Branca Trigo para que os seus primeiros poemas visen a luz.

## Obra
* *Cinzas* (2023), autoeditado. Inclúe poemas anteriores e posteriores á discapacidade, elemento protagonista de moitos textos que reclaman un coprotagonismo coa saúde mental.

## Notas
María Cegarra Salcedo

**María Cegarra Salcedo**, nada en  La Unión (Murcia) o 28 de novembro de 1899 e finada en Murcia o 26 de marzo de 1993, foi unha poeta española, ademais da primeira muller perito químico.

## Traxectoria 
Entre 1921 e 1924 exerceu como axudante técnico no laboratorio de análise industrial da viúva de Francisco Munuera. Logo, dende finais dos anos vinte e durante varias décadas, estivo á fronte do seu propio laboratorio de análises químicas, orientado á explotación mineira, na casa familiar. 

O 7 de maio de 1928 obtivo o título de Perito Químico na Escola Politécnica Superior de Alcoi (EPSA).

Tras a morte do seu irmán Andrés en 1928, dedicouse á poesía. Grazas a el coñecera a Carmen Conde, con quen tivo unha longa e fonda amizade recollida nunha correspondencia. Participou nas actividades realizadas na Universidade Popular que Conde e Antonio Oliver fundaron nesa cidade. Tamén fixo amizade co xornalista Raimundo de los Reyes e cos poetas Miguel Hernández e Ramón Sijé. Con Hernández mantivo unha estreita relación.

En 1946 obtén a licenciatura en Ciencias Químicas pola Universidade de Murcia. Ademais, Cegarra exerceu corenta anos de docencia en diferentes colexios de Cartaxena, así como noutros centros entre eles a Escola de Peritos Industriais.

## Obra 
* *Cristales míos*, 1935.
* *Desvarío y fórmulas*, 1978.
* *Poesía completa*, 1986.
* *Poemas para un silencio*, 1999.
* *Cada día conmigo*, 1986.
* *Poemas para un silencio*, 1999.

alt=Mural de María Cegarra en el proyecto Huellas de Mujer, por la artista Clara Ledo.|miniatura| Mural de María Cegarra no proxecto Huellas de Mujer, da artista Clara Ledo.

## Notas
Ghostemane

**Eric Whitney** (nado o 15 de abril de 1991), coñecido profesionalmente como **Ghostemane** ou **Eric Ghoste**, é un cantante, compositor, rapeiro e músico estadounidense. Lanzou oito álbums en solitario e tres álbums colaborativos baixo o seu alcume de Ghostemane, fusionando principalmente elementos de heavy metal, hip hop e música industrial. Whitney tamén lanzou música cunha serie de proxectos en solitario adicionais, perseguindo estilos incluíndo black metal como **Baader-Meinhof**, música noise como **GASM**, e música electrónica como **Swearr**. Comezou a súa carreira en bandas locais de hardcore punk e doom metal arredor da Florida. En 2015, trasladouse aos Ánxeles, California, comezando unha carreira como rapeiro, baixo o alcume de **Ill Bizz**.

A fusión de trap e metal de Ghostemane gañou moita popularidade en SoundCloud. En 2018, Ghostemane lanzou o seu sétimo álbum, *N/O/I/S/E*, que foi moi esperado na escena musical underground debido á súa forte influencia do metal industrial e nu metal.

## Notas
Eugenio Pardo

O nome **Eugenio Pardo** pode referirse a:

***Eugenio Pardo Pardo-Reguera**, político galego (1910-1994);
***Eugenio Pardo Conchado**, empresario galego.
Linguas aimarás

As **linguas aimarás** (tamén coñecidas como **jaqi** ou **aru**) son unha das dúas familias lingüísticas dominantes nos Andes centrais, xunto coa familia de linguas quechuas. A familia componse da lingua aimará, amplamente falada en Bolivia e partes do Perú, e as ameazadas linguas jaqaru e kawki do Perú.

Hardman (1978) propuxo o nome *jaqi* para o nome da familia (1978), Alfredo Torero propuxo *aru* que quere dicir 'falar' e Rodolfo Cerrón Palomino *aimará*, en dúas ramas, o aimará do sur (ou do altiplano) e o aimará central (jaqaru e kawki). Outro nome da familia é *jaqui* (tamén escrito *haki*).

As linguas quechuas, especialmente as do sur, comparten unha gran cantidade de vocabulario co aimará, e moitas veces as linguas foron agrupadas co nome de quechumaran. Esta proposta é controvertida e o vocabulario compartido pode explicarse mellor como un préstamo intensivo debido ao contacto a longo prazo.

## Contacto lingüístico 
Jolkesky (2016) observa que hai semellanzas léxicas coas linguas quechua, kunza, leco, uru-chipaya, arauaca e puquina debido ao contacto.

## División da familia 
As linguas aimaarás constan de dúas ou tres linguas:
*Aimará. Os dialectos do sur e do centro son diverxentes e ás veces considéranse linguas separadas.
*Jaqaru (tamén chamado haqearu, haqaru, haq'aru ou aru).
*Kawki (tamén chamado cauqui ou cachuy).

O aimará ten arredor de 2,2 millóns de falantes; 1,7 millóns en Bolivia, 350.000 no Perú, e o resto en Chile e a Arxentina. O jaqaru ten aproximadamente 725 falantes no centro do Perú, e o kawki tiña 9 falantes sobreviventes en 2005. O kawki está pouco documentada aínda que a súa relación co jaqaru é bastante estreita. Inicialmente, Martha Hardman consideraba que eran linguas diferentes (con datos moi limitados naquel momento), mais todo o traballo de campo e as investigacións posteriores contradiron e demostraron que son dialectos mutuamente intelixibles pero diverxentes dunha única lingua.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Adelaar, Willem F. H.; & Muysken, Pieter C. (2004). *The languages of the Andes*. Cambridge language surveys. Cambridge University Press.
* Campbell, Lyle. (1997). *American Indian languages: The historical linguistics of Native America*. New York: Oxford University Press. .
* Kaufman, Terrence. (1994). The native languages of South America. In C. Mosley & R. E. Asher (Eds.), ''Atlas of the world's languages'' (pp.&nbsp;46–76). Londres: Routledge.
Catuxa Salom

**Catalina Salom Nunia**, máis coñecida como **Catuxa Salom**, nada en Vilagarcía de Arousa en 1989, é unha cantante, compositora, actriz e socióloga galega.

## Traxectoria 
Ten raíces familiares arxentinas. Estudou Socioloxía na Universidade Complutense de Madrid e teatro na escola de interpretación Juan Carlos Corazza. Despois de vivir uns 10 anos, viviu na Pontenova onde se inspirou e compuxo música.

Medrou co folclore arxentino de Los Nocheros, Mercedes Sosa, Violeta Parra. Despois investigou sobre o blues, o funk, e country... Aos 21 anos formou en Madrid con outra moza a banda de «country ibérico».

Coa música en galego de fusión das súas raíces nativo-arxentinas participou na terceira edición de “Imos ter máis que palabras” en Ourense no 2022. Ademais sente unha profunda atracción polo folclore arxentino, que influíu moito no seu son. Define a súa música como unha fusión de ritmos tribais latinoamericanos con música en galego, nun envoltorio electrónico. Confesa beber de fontes como Bomba Estéreo, Fuel Fandango e Nicola Cruz. 

Actúa en solitario coa súa LoopStation, coa súa LiveBand (Yudit Almeida ao Contrabaixo e Lucía Cortiñas á percusión).

Publicou o seu primeiro sinxelo, *Mulleres piratas*, en 2022, e tamén *Ten Ten pé* e *Cando eu morra*.
[alt=Na Cedofestiña 2024|miniatura|Na [Colectivo As Vacas Fracas|Cedofestiña 2024]]
*Nunha aldea* foi o seu primeiro disco, que presentou no Luar. Tamén lles canta ás "mulleres piratas”, as mariscadoras.

## Discos 
* *Nunha aldea* (EP, 2022)
* *Cāldo* (LP, 2024)
* *As vosas raons* (EP, 2025), xunto coa artista catalá Joana Dark. Este tema é unha revisión da canción tradicional *Bon dia, Elionor*, recollida por Joan Amades.
* "Te quedaste fuera"  xunto coa artista Bewis de la Rosa (EP, 2025) 
* " Sen deterse " co grupo de TanDub (2025) 

## Premios 
* Premios Martín Códax 2024: Músicas do Mundo e Mestizaxe.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Canle en TouTube
Encontros de Música Tradicional de Carboeiro

Os **Encontros de Música Tradicional de Carboeiro** son unha festa folclórica galega, que se celebra anualmente no Mosteiro de Carboeiro, durante a primeira fin de semana de xuño.

## Historia 
En 2003 tres asociacións culturais do concello de Silleda (Adellis, Dame Lume e Asociación Xuvenil Os Ultreias) uníronse para organizar unha reunión de músicos tradicionais na contorna do mosteiro de Carboeiro. Para tal finalidade crearon a *Asociación Intercultural dos encontros de musica tradicional de Carboeiro*, unha asociación cultural que "formalizou" unhas xuntanzas que xa se iniciaran, se ben dun xeito máis informal, no ano 2000. A filosofía da festa é reproducir as antigas foliadas tradicionais ás que asistían os mozos das parroquias limítrofes. 

Os Encontros de Carboeiro celébranse durante dous días. Comezan o sábado arredor das 12 da maña cunha xuntanza de todos os gaiteiros no patio do mosteiro. Os músicos amenizan a seguir un xantar popular nas campas de Carboeiro. Pola tarde e noite sucédense as actuacións de músicos, contacontos, cantares de cego, representacións teatrais ao tempo que teñen lugar exposicións e representacións teatrais. Pola noite ten lugar un concerto no interior do mosteiro, e no día seguinte, o domingo, sácase en procesión á Santa Ferreña, a patroa dos encontros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Foliada en Carboeiro - TVG (Alalá nº 218 - 2017)
Chamatkar

***Chamatkar*** (en ; traducible como "Milagre") é un filme indio de 1992 dirixido por Rajiv Mehra. Está protagonizado por Naseeruddin Shah, Shah Rukh Khan e Urmila Matondkar. Dende 2016, os dereitos deste filme son propiedade da compañía de Khan, Red Chillies Entertainment.

## Personaxes 
* Naseeruddin Shah como Amar Kumar / Marco
* Shah Rukh Khan como Sundar Shrivastav
* Urmila Matondkar como Mala Kumar
* Shammi Kapoor como R. K. Kaul
* Deven Verma como Inspector P.K. Sant
* Tinu Anand como Kunta
* Ashutosh Gowariker como Monty
* Ali Asgar como Rakesh
* Malvika Tiwari como Savitri Kaul / Savitri Kumar
* Rakesh Bedi como Moti
* Johnny Lever como comentarista de crícket
* Suhas Khandke como Raj Mehta
* Anjana Mumtaz como Mrs. Kaushalya Mehta
* Anjan Srivastav como Inspector I.M. Tripathi
* Shreechand Makhija como Dayal College Principal
* Ravi Patwardhan como Village Zamindar
* Avinash Kharshikar como Prem
* Arun Bakshi como Umpire
* Gavin Packard como Gunga
* Achyut Potdar como Railway TC

## Banda sonora 
A música foi composta por Anu Malik e as letras por Anand Bakshi.

## Notas
Fews

**Fews** (estilizado como **FEWS**) é unha banda de rock sueca formada en Malmö en 2014. O grupo baseouse en Londres cando lanzou o seu álbum de estrea. Autodefínense como post-punk, con elementos motorik do krautrock e noise pop, mesturado con toques de neopsicodelia.

Ata a data Fews leva publicados tres álbums de estudio, *Means* (2016), *Into Red* (2019) e *Glass City* (2023).

## Discografía 
### Álbums 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bandcamp da banda
Movimento da Resistência Ariana

O **Movimento da Resistência Ariana (Gallaecia)** foi un movemento nazi que existiu en Galicia. Este movemento era supremacista branco e nacionalista galego e existiu entre o ano 2001, orixinalmente como un sitio web, até comezos da década de 2010.

## Historia 
### Antecedentes 
O movemento xurdiu como unha páxina web neonazi chamada "resistenciaria.org", a cal distribuía información referente á ideoloxía nazi, propaganda e negacionismo do Holocausto. Segundo relata o exneonazi David Saavedra no seu libro *Memorias de un exnazi*, a súa creación debeudr ao foro "#Galicia_NS", onde se falaban de temas neonazis do lugar homónimo. Dentro deste foro, un usuario co alcume de "BREOGAN88" que era dono dunha libraría neonazi na zona propuxo crear unha web para difundir material desa connotación en castelán que nese tempo estaba monopolizado por "Nuevorden.net", polo que xunto con Antonio Salas (Alias: "Wotan88") fundaron a páxina web que actualizaban diariamente.

A páxina web comezou a funcionar no verán de 2001 xunto cunha serie de pintadas na capital galega anuciando a aparición desta nova web. Esta páxina chegou popularizarse pola cantidade de contido publicado e por abrenguer varios sitios web tamén, como CEDADE Galiza, Orgullo Blanco ou *Hermandad Aria*, chegando con isto a obter 25.000 visitas en pouco tempo. No ano 2002 intentouse crear unha plataforma para unificar ás bandas de música RAC baixo unha ONG que cobrase subvencións da comunidade autonóma, xunto cun intento de crear unha libraría, mais ámbolos dous intentos marraron.

A web neonazi atacaba os ideais da hispanidade e da democracia, xunto cos da cristiandade abrazando o paganismo próximo a Miguel Serrano Fernández. O grupo tamén rexeitaba o franquismo e mantiña material racista na web.

A páxina web foi pechada en 2006 polo arresto do seu fundador César Fernández, que foi condenado a dous anos de cárcere e unha multa de 1.440 euros polos delitos de negacionismo do Holocausto e apoloxía do xenocidio.

O grupo o 24 de marzo de 2012 atacou a sede Esquerda Unida-Esquerda Unidade en Vilagarcía de Arousa, enchéndoa de pintadas, que foron denominadas polo partido como ameazas que denuciaron á Garda Civil. As súas últimas actividades desenvolvéronse en reunións culturais nas que estaban presentes fotos de Adolf Hitler, Eduardo Pondal e Vicente Risco. Os membros do movemento moveríanse a Identidade Galega xunto con exmembros de Bases Autónomas e Movemento Social Republicano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Identidade Galega
### Bibliografía 
*
Día de Cassinga

O **día de Cassinga** é un día nacional en Namibia que lembra o masacre de Cassinga. Conmemórase cada ano o 4 de maio, e a data "lembra aqueles (arredor de 600) asasinados en 1978 cando a Forza de Defensa de Suráfrica atacou unha base da SWAPO en Cassinga, no sur de Angola". As conmemoracións están marcadas anualmente por cerimonias en "Heroes' Acre", fóra de Windhoek. A estas cerimonias asistiron moitas figuras políticas nacionais importantes, incluíndo o presidente Hage Geingob e os expresidentes Hifikepunye Pohamba e Sam Nujoma (a partir de 2016).

## 4 de maio de 1978
Na mañá do 4 de maio de 1978, a Forza de Defensa de Suráfrica realizou un ataque aéreo contra o campamento *Cassinga* preto da aldea de Cassinga, seguido dunha despregadura de paracaidistas. O campo estaba habitado por simpatizantes de SWAPO exiliados e as súas familias. Neste ataque morreron 165 homes, 294 mulleres e 300 nenos. Máis tarde o mesmo día tamén foi atacado o próximo campamento *Vietnam*, na aldea de Tchetequela. No ano 2016 as tumbas non estaban marcadas, mais o Goberno de Namibia ten pensado erguer un lugar conmemorativo.

## Notas
Carnival of Light

***Carnival of Light*** é o terceiro álbum de estudio da banda británica de rock Ride, publicado o 20 de xuño de 1994 a través do selo Creation Records. O disco chámase así pola canción dos Beatles co mesmo nome. O álbum amosa o cambio do grupo do shoegazing cara a un son folk rock máis tradicional. Non foi ben recibido pola crítica, e cara finais de 1994 incluso os membros da banda desilusionáronse, referíndose a el entre eles como "Carnival of Shite", aínda qu nunha entrevista de 2022 Andy Bell dixo que "fixen as paces con el. Ten moitas cancións boas, como Moonlight Medicine e Birdman".

## Listaxe de cancións 
## Notas
Secret Chiefs 3

**Secret Chiefs 3** (ou **SC3**) é un grupo estadounidense de música de vangarda liderado polo guitarrista e compositor Trey Spruance (de Mr. Bungle e anteriormente en Faith No More). As súas gravacións de estudio e xira contaron con distintas formacións, xa que a banda interpreta un amplo rango de estilos musicais, principalmente instrumentais, que inclúen surf rock, música tradicional persa, neopitagorismo, música da India, death metal, música de películas e electrónica.

O nome da banda deriva dos "Secret Chiefs" que supostamente inspiraron e guiaron a varios grupos místicos e esotéricos dos dous séculos anteriores. Spruance expresou interese e inspirouse en varios sistemas místicos ou ocultistas, como sufismo, cábala, hermetismo e alquimia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bandcamp da banda
Trocar

dereita|miniatura|250x250px| Familia de trócares desbotables
Un **trocar** é un dispositivo médico ou veterinario que consta dun punzón (que pode ser unha punta metálica ou afiada con ou sen láminas de plástico), unha cánula (esencialmente un tubo oco) e un selo.   Os trócares colócanse a través do abdome durante a cirurxía laparoscópica. O trocar funciona como portal para a posterior colocación doutros instrumentos como pinzas, tesoiras, grampadoras, etc. Os trocares tamén permiten que o gas ou o fluído escape dos órganos do corpo.

## Etimoloxía 
A palabra **trocar** provén do francés ***trocart**,* derivado de ***trois-quarts*** (tres cuartos), de *trois* 'tres' e *carre* 'lado, face ou cara dun instrumento',  rexistrado por primeira vez no *Dictionnaire des Arts et des Sciences*, 1694, por Thomas Corneille, irmán menor de Pierneille (Pierre Corneille).

### Variacións do termo 
No dicionario da RAG non aparece "**trocar**" nesa acepción, pero si no bUSCatermos e no dicionario galego de termos médicos, con esa forma. En galego reintegracionista e en lingua portuguesa os termos maioritarios son ***trocar*** e ***trocarte***, en plural *trocares* ou *trocartes*, que ás veces por metátese derivou en ***trocater** ou **trocáter***. 

## Historia 
[miniatura| **Trocar**, [Circa|c. 1850]]
Orixinalmente, os médicos usaban trocares para aliviar o aumento da presión dos fluídos (edema) ou dos gases (inchazo). As patentes dos trocares xurdiron a principios do século XIX, aínda que o seu uso posibelmente datase de miles de anos atrás. A mediados do século XIX, as cánulas de trocar tornáronse máis sofisticadas, como a invención do tubo Southey por Reginald Southey.

## Tipos 
* **Trocar de Curschman** ou **de Southey** - Trocar empregado para a punción do edema subcutáneo
* **Trocar de Duchenne** - Trocar que se utiliza para tomar mostras de tecido de partes profundas
* **Trocar de Durham** - Trocar que se emprega para realizar unha traqueotomía rápida
* **Trocar explorador** -  Trocar moi fino que se usa para puncións exploratorias
* **Trocar rectal** - Trocar de perfil curvo co que se punciona a vexiga a través do recto 
## Notas 

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Janet Amundson Romich. *An illustrated guide to veterinary medical terminology, Volume 1*
*
Nancy Fraser

**Nancy Fraser**, nada en Baltimore (Maryland) o 20 de maio de 1947, é unha filósofa política, intelectual pública e feminista estadounidense. Exerceu como profesora de ciencias políticas e sociais. Na actualidade é profesora de filosofía en The New School en Nova York.  É ampliamente coñecida polas súas críticas e contribucións teóricas no ámbito da filosofía política, especialmente en cuestións de política da identidade, sobre o construto de xusticia social e a teoría feminista. 

## Concepto de xusticia social 
Fraser considera  a xustiza social como un concepto complexo que comprende varias dimensións interrelacionadas: a distribución de recursos, o recoñecemento e a representación.  En termos xerais, Fraser defende un enfoque neopragmático que permita unha análise democrática das institucións e dos movementos sociais. As súas contribucións teóricas baséanse na teoría feminista, a teoría crítica e o posestructuralismo.

Fraser argumenta que un gran número de movementos sociais nos anos 60 e 70 fixeron afirmacións relacionadas coa raza, o xénero, a orientación sexual e a etnia. Neste contexto, o enfoque en corrixir o non recoñecemento destas cuestións eclipsou a importancia dos problemas de mala distribución. O foco excesivo nas cuestións de identidade desviou a atención dos efectos do neoliberalismo, da acumulación de capital e da crecente desigualdade económica que caracteriza a moitas sociedades.

## O posicionamento feminista de Nancy Fraser 
Nun traballo recente, Fraser vai máis aló e relaciona o estreitamento do foco nas cuestións da identidade coa crecente brecha entre ricos e pobres, aludindo particularmente ao feminismo liberal, ao cal Fraser chama "servente (handmaiden) do capitalismo". Reflexionando sobre o libro *Lean In*, de Sheryl Sandberg, a autora explica que:

## Notas
Prodayetsya dom

***Prodayetsya dom*** (en ) é un filme kirguiz de 2021 dirixido por Taalaibek Kulmendeev. Foi escollido como candidato de Kirguizistán para o Óscar ó mellor filme internacional na 95ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Omurbek Nurdinov como Damir
* Kalipa Tashtanova como Cholpon

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Kirguizistán propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 95ª edición dos Óscar
Tumba dos xigantes de Coddu Vecchiu

**Coddu Vecchiu** é un monumento funerario nuráxico situado preto de Arzachena, no norte de Sardeña, que data da Idade do Bronce. O xacemento consiste nunha estela, megálitos de pedra e unha tumba en galería, e é unha das tumbas dos xigantes nuráxicos máis grandes da illa. O Nuraghe La Prisgiona está preto.

## Historia 
O xacemento foi escavado en 1966 por Editta Castaldi. Entre os artefactos recuperados atopábanse cazolas, cuncas e pratos con decoración de peites, así como vasos con pescozo dobrado e fragmentos de vasos da cultura Bonnanaro temperá nuráxica, o que suxire que o monumento foi construído a principios do período nuráxico *c.* 1800–1600 a. C.

Coddu Vecchiu parece que consistiu orixinalmente nunha cista, que foi expandida durante a Idade do Bronce media *c.* 1800–1600 a. C. e cuberta cunha tumba en galería e a pedra do portal de estela ornamentada e os megálitos característicos das tumbas dos xigantes . O patio de pedra consta de once pedras de granito dispostas en semicírculo e mide uns  de ancho. A hipótese de que a disposición semicircular das pedras puido ser un intento de aproveitar a corrente telúrica do granito con fins rexuvenecedores. A estela central mide uns  de alto e contén a entrada á tumba. A sepultura da galería esténdese detrás do patio, mide uns  de longo e probablemente estivo cuberta por un túmulo.

A parte superior da estela foi tomada no seu día por un labrego local e utilizada como arado, pero pronto foi recuperada e restaurada ao seu lugar no monumento. 

Coddu Vecchiu está entre as tumbas dos xigantes mellor conservadas e segue a ser unha atracción turística popular.

### Medios 
O monumento é visible na vista satelital do mapa de Google e na vista da rúa.

## Galería 

Ficheiro:Coddu_Vecchiu_10.JPG|A estela consta de dúas grandes pedras labradas en baixorrelevo e contén a entrada á tumba
Ficheiro:CodduVecchiu-pjt1.jpg|Os megálitos do patio forman un semicírculo
Ficheiro:CodduVecchiu-pjt2.jpg|Vista da tumba da galería desde a parte traseira
Ficheiro:CodduVecchiu-pjt3.jpg|Interior da galería de tumbas
Ficheiro:Arzachena_Tomba_dei_Giganti_Coddu_Vecchju_inside.jpg|Interior da galería  
Ficheiro:Tomba_dei_Giganti_-_Modello_3D_(1).jpg|Un modelo 3D de como puido ser o sitio  

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Arzachena, tomba di giganti di Coddu Vecchiu
Continuo terra-planta-atmosfera

miniatura| Números arbitrarios escollidos para representar potenciais hídricos decrecentes desde o chan, a través da planta, ata a atmosfera. Isto mostra o movemento neto da auga polo seu gradiente de enerxía potencial, desde o maior potencial de auga no chan ata o menor potencial de auga no aire.
O **continuo** ou **continuum solo-planta-atmosfera** (**SPAC**, polas súas siglas en inglés, *soil-plant-atmosphere continuum*) é a vía pola que a auga se move dende o solo a través das plantas até a atmosfera. O termo "continuo" salienta a conexión ininterrompida de auga ao longo desta ruta. 

Na atmosfera, o potencial hídrico é baixo, mentres que dentro das follas é relativamente maior (é dicir, menos negativo). Este contraste crea un gradiente de difusión a través dos poros (estomas) das follas, que extrae auga das mesmas en forma de vapor.Isto caracteriza o estado da auga en diferentes compoñentes do SPAC como expresións do nivel enerxético ou potencial hídrico de cada un. A modelización do transporte de auga entre compoñentes depende do SPAC, así como os estudos de gradientes de potencial hídrico entre segmentos.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Ecohidroloxía
* Ecoloxía
* Evapotranspiración
* Gutación
* Hidroloxía
* Transpiración vexetal
* Redistribución hídrica