Monterroso

**Monterroso** é un concello da provincia de Lugo, pertencente á Comarca da Ulloa. Segundo o INE en 2021 tiña 3.562 habitantes (1771 homes e 1791 mulleres). O seu xentilicio é monterrosina/monterrosino.

## Poboación 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:bar       value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize  = width:500 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:7000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:white

PlotData=
  color:bar width:20 align:left
  bar:1900 from:0 till:5524
  bar:1910 from:0 till:5432
  bar:1920 from:0 till:5483
  bar:1930 from:0 till:5808
  bar:1940 from:0 till:6444
  bar:1950 from:0 till:5795
  bar:1960 from:0 till:5242
  bar:1970 from:0 till:4938
  bar:1981 from:0 till:4692
  bar:1991 from:0 till:4746
  bar:2001 from:0 till:4238
  bar:2009 from:0 till:4241
  bar:2014 from:0 till:3779
  bar:2018 from:0 till:3667

PlotData=
  bar:1900 at: 5524 fontsize:S text:5524 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 5432 fontsize:S text:5432 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 5483 fontsize:S text:5483 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 5808 fontsize:S text:5808 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 6444 fontsize:S text:6444 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 5795 fontsize:S text:5795 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 5242 fontsize:S text:5242 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 4938 fontsize:S text:4938 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 4692 fontsize:S text:4692 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 4746 fontsize:S text:4746 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 4238 fontsize:S text:4238 shift:(-10,5)
  bar:2009 at: 4241 fontsize:S text:4241 shift:(-10,5)
  bar:2014 at: 3779 fontsize:S text:3779 shift:(-10,5)
  bar:2018 at: 3667 fontsize:S text:3667 shift:(-10,5)

#### Poboación do núcleo urbano 
## Historia 
A denominación Monterroso non aparece ata mediados do século XII cando era o nome dun monte, e pasou a denominar a un asentamento humano. O documento máis antigo relacionado coa comarca é de 572 e refírese á confirmación da división da diocese lucense en doce condados. O territorio de Monterroso abranguía a comarca da Ulloa e pasaría os seus límites ata á Terra de Melide e cara ao Miño.

No século XII, dentro do conflito entre Pedro Froilaz e o matrimonio real de Urraca de León e Afonso o Batallador, entrando este en Galicia e asediando ao Conde de Traba no castelo de Monterroso (o que hoxe é a torre de Penas) conseguindo vencer a seus rivais, pero poñéndose a mal o Batallador coa súa muller ao asasinar a un nobre amigo de Urraca que se refuxiara baixo seu manto.

A finais de 1920 comezou a editarse en Monterroso o periódico *El Eco del Ulla*, *Órgano del Sindicato Católico Agrario de Monterroso*.

En Monterroso hai un centro penitenciario para reclusos mozos, na Vacaloura, Penas, a seis quilómetros do centro da vila.

## Monterroso na cultura popular 
; Refraneiro
* *Bestas en pelo, hainas en Monterroso* .

; Cantigueiro
* *Na miña vida tal vin/ na feira de Monterroso:/ corenta e cinco estudiantes/ a cabalo dun raposo* .
* *Na miña vida tal vin/ na feira de Monterroso:/ vinte cinco escríbanos/ da cabalo dun raposo*. 
* *Se ti viras o que eu vin/ alá riba en Monterroso,/ sete frades dun convento/ da cabalo dun raposo* .
* *Se ti viras o que eu vin / na feira de Monterroso: / vinte cinco xastres xuntos / da cabalo dun raposo*.
* *Se ti viras o que eu vin/ no monte de Monterroso,/ máis de sesenta mil corvos/ da cabalo dun raposo*.
* *Se tu viras o que eu vin/ na feira de Monterroso:/ o abade de Lubeira/ dacabalo dun raposo* .
* *Se tu viras o que eu vin/ na feira de Monterroso:/ sete frades dun convento/ dacabalo dun raposo * 

## Galería de imaxes 
## Lugares de Monterroso 
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Monterroso vexa: Lugares de Monterroso.

## Parroquias 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* ANÓNIMO: *Saudade. Verba Galega nas Américas*, México 1942-1953. Ed. facsímile do Centro Ramón Piñeiro 2008.
*  (1929): "Cantigas populares da Arousa", en *Arquivos do Seminario de Estudos Galegos* III, 153-204 [en facsímile II].
*  e  (2001): *Monterroso na Ulloa*. Lugo, Concello de Monterroso.
*  (1990): *Monterroso en las tierras de Ulloa*, León, Everest.
*  (2010): *A feira de Monterroso. Elementos do patrimonio histórico (V)*, 221 pp.&nbsp;Concello de Monterroso.
*  (1973): *Cantigueiro popular da Limia Baixa*, Galaxia, Vigo.
* , Carlos (1983): *Castros de Monterroso*, Lugo, Alvarellos.
*  (1958-1961): *Diccionario enciclopédico gallego-castellano*, Galaxia, Vigo.
*  (1987): *Monterroso. Pasado y presente*. Lugo, Deputación Provincial de Lugo.

### Outros artigos 
*Feira de Santos
*Eleccións municipais en Monterroso

### Ligazóns externas 
* , Francisco: "A feira de Santos ou a xénese dunha vila", *El Progreso*, 18 de xullo de 2010.
* Ana Boullón en "*O Seminario de Onomástica* responde" (Real Academia Galega, 5.06.2023)