Urbino

**Urbino** é unha cidade italiana situada na rexión das Marcas. É capital, xunto con Pesaro, da Provincia de Pesaro e Urbino. O seu termo municipal ten unha poboación de 15.441 habitantes.

## Toponimia 
O nome de Urbino provén da súa forma latina, *Urvinum Metaurensis*. A primeira parte deriva do latín *urvus*, que significa reixa do arado, e fai referencia á silueta do promontorio sobre o que sitúa a cidade. A segunda parte deriva do nome do río Metauro, e distinguía a cidade de *Urvinum Hortense*, outra poboación existente no interior de Umbría, preto de Collemancio.

Nas representacións do século XVI a cidade é vista dende a súa vertente meridional, onde se concentran as principais intervencións programadas polo duque: a construción do palacio ducal (veciño á antiga catedral) por Luciano Laurana, a apertura da praza do Mercatale, a Data, ou escudaría ducal, a porta Valbona e a vía do mesmo nome. Estas intervencións de nova planta crean espazos públicos que adquiren diferente carácter segundo a súa función, dende a máis monumental e representativa do palacio ata a residencial ou a comercial do tecido que comezaba a crecer arredor da nova vía Valbona, continuación da xa existente vía Lavagine. Salvando o máximo desnivel existente, entre o palacio ducal e o Mercatale, Francesco di Giorgio Martini construíu un cubo na muralla que albergaba unha rampla helicoidal, a través da cal os cabalos do exército ducal tiñan acceso á súa corte, á ferrería e ós sotos do propio palacio.

### Infraestruturas 
Ata a segunda guerra mundial o territorio municipal estaba atravesado por dúas liñas de ferrocarril: a que conectaba Pesaro con Fano e Urbino e a que unía Urbino con Fermignano e Pergola. Estaba en proxecto unha terceira liña entre Urbino e Santarcangelo. As liñas existentes foron destruídas durante a guerra e só foi reconstruída a de Pesaro.

### Dotacións 
A Universidade de Urbino está entre as institucións máis antigas do municipio. Foi fundada no 1564 por Pío IV, quen concedeu a prerrogativa de impartir estudos universitarios ó antigo Collegio dei Dottori, instituído por Guidobaldo da Montefeltro na primeira metade do século XVI. No 1671 Clemente X confirmouna como sede universitaria da Legación Pontificia. No 1862, despois da formación do reino de Italia, foi declarada Universidade Provincial. No 1924 foi recoñecida como *Libera Università* e foi dotada dunha facultade de Dereito, á cal se engadiron a de Farmacia no 1931, a de Maxisterio no 1936, a de Letras no 1956, e a de Ciencias Económicas, destacada en Ancona, no 1959.

O número de estudantes experimentou un incremento dende os 139 do ano 1936, que foron 4.040 no 1951, 66.565 no 1963, e cerca de 10.000 no 1966. O número de estudantes forasteiros supera ó de habitantes dende o ano 1963.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Urbino, acuarela de 1626.jpg|Vista dende o sur, acuarela de 1626.
Ficheiro:URBINO.jpg|Urbino tras a transformación renacentista, 1707.
Ficheiro:Urbino a vista de paxaro nun gravado de 1689, coa porta di Valbona sinalada.jpg|Urbino a vista de paxaro, gravado de 1689.
Ficheiro:Pianta Urbino (Tommaso Luci 1689).jpg|Plano de Urbino, gravado de Tommaso Luci, 1689.
Ficheiro:UrbinoLocatie.png|Situación de Urbino dentro da rexión das Marcas

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* UNESCO, declaración de Urbino como Patrimonio da Humanidade.