Copa da Coroación

[miniatura|250px|A Copa da Coroación no museo do [Athletic Club.]]
A **Copa da Coroación**, coñecida tamén como **Concurso Madrid**, foi unha competición futbolística organizada en 1902 en Madrid como parte dos festexos pola coroación como rei de España de Afonso XIII ao alcanzar a maioría de idade. Foi a primeira competición futbolística a nivel nacional celebrada en España. Debido ao seu éxito decidiuse organizar un torneo de fútbol con periodicidade anual a partir de 1903, torneo ao que se bautizou co nome de Copa do Rei, tamén coñecido como *Campionato de España de Fútbol*.

A Copa da Coroación desenvolveuse entre o 13 e o 16 de maio de 1902 en Madrid e proclamouse campión o **Bizcaya**, un combinado formado por dous equipos bilbaínos de fútbol, o Athletic Club e o Bilbao FC. Ao ano seguinte o Bilbao FC sería absorbido polo Athletic, conservando este último o seu nome orixinal. Por iso, este trofeo atópase actualmente no Museo do Athletic Club, e aínda que oficialmente a Real Federación Española de Fútbol non recoñece a Copa da Coroación no palmarés da Copa do Rei, a miúdo cítase como a primeira edición de devandito torneo, e ata, o propio Athletic Club, reivindícao como o primeiro título de Copa da súa historia.

## Organización do torneo 
miniatura|250px|Equipo do Bizcaya que se proclamou campión.
En 1902 non existía aínda a Real Federación Española de Fútbol, así que o Torneo foi organizado polo Madrid FC (actual Real Madrid) e máis concretamente por Carlos Padrós, un dos fundadores de devandito club e que uns poucos anos máis tarde converteríase no segundo presidente da entidade branca na súa historia (1904-08) substituíndo ao seu irmán Juan.

O Madrid FC fora fundado en marzo de 1902 e a Carlos Padrós ocorréuselle que sería unha boa idea organizar un campionato (foi chamado *concurso*) en Madrid que atraese aos mellores clubs de fútbol existentes en España e que permitise ao Madrid FC medirse contra estes. A idea que tiña Padrós era crear un torneo que mellorase a Copa Macaya, que se disputaba en Cataluña e o *Concurso de Bandas* que se disputou anteriormente en Madrid.

O motivo da organización de devandito campionato foron os fastos da coroación de Afonso XIII como rei de España. Afonso XIII era rei desde o seu nacemento, pero non accedeu con plenos dereitos ao trono ata cumprir a maioría de idade (no seu caso foi declarado maior de idade con 16 anos). O seu 16º aniversario e a súa coroación íanse a producir o 17 de maio de 1902 e o torneo celebraríase en vésperas de tan sinalada data.

Tras facerse pública a celebración do concurso, varios equipos de toda España anunciaron a súa inscrición no mesmo. De Madrid inscribíronse o organizador, o Madrid FC, e o New FC. De Bilbao anunciaron a súa participación o Athletic Club e o Bilbao FC, aínda que finalmente tomaría parte un combinado de ambos denominado Bizcaya. De Cataluña foron invitados os cinco clubs que ese ano participara na Copa Macaya; finalmente, inscribíronse os barceloneses do FC Barcelona e o Club Español de Football (actual RCD Espanyol). O Club Universitary de Barcelona declinou tomar parte no torneo ao disputarse en vésperas dos exames -o seu persoal estaba formada exclusivamente por estudantes universitarios-, mentres que o Hispania AC e o Catalá SC alegaron non poder afrontar os gastos do desprazamento.

Os irmáns Padrós conseguiron que o Concello de Madrid doase unha copa de prata do ourive italiano Marabini como premio para vencedor. Así mesmo, lograron que o Ministerio de Agricultura e as sociedades de polo e de carreiras cedesen o campo de polo do Hipódromo da Castellana de Madrid para a disputa do Concurso.

O torneo, finalmente, disputouse entre os días 13 e 16 de maio de 1902. As eliminatorias disputáronse a partido único, todas elas no citado Hipódromo da Castellana madrileño. En caso de empate, o regulamento establecía a posibilidade de xogar sucesivas prórrogas de 15 minutos.

## Eliminatorias 
### Cuartos de final 
Dado que había cinco equipos inscritos no torneo, un sorteo dilucidou quen deberían disputar unha única rolda para pasar á final e quen disputar unha eliminatoria adicional. Os equipos Bizcaya e Club Español de Foot-ball foron os prexudicados polo sorteo e tiveron que abrir o torneo disputando unha eliminatoria previa de cuartos de final.

O primeiro encontro xogouse o 13 de maio, ás 9 da mañá, e foi arbitrado por Mr Morris. Foi un futbolista do Español, Àngel Ponz Junyent, quen tivo a honra de marcar o primeiro gol do torneo pero, finalmente, os vascos do Bizcaya impuxéronse sen problemas por 5-1. Os españolistas contaban co *hándicap* de non poder reforzarse con xogadores estranxeiros xa que os seus estatutos prohibíanllo expresamente (de aí a súa denominación de Español) mentres que o Bizcaya si contaba con xogadores ingleses.

### Semifinais 
O mesmo día 13 de maio, dúas horas despois do partido Bizcaya-Español, xogouse o encontro entre o FC Barcelona e o Madrid FC, no que venceron os cataláns por 3-1. O partido tivo unha asistencia de 2.000 espectadores. Este partido foi o primeiro enfrontamento Madrid-Barça da historia.

Ao día seguinte, o 14 de maio, o Bizcaya xogou contra o New FC de Madrid. Os biscaíños venceron de forma inapelable por 8-1 aos madrileños.

### Final 
A final que enfrontou ao FC Barcelona e Bizcaya disputouse no Hipódromo da Castellana de Madrid, o 15 de maio de 1902. A final foi arbitrada polo organizador do torneo e futuro presidente do Madrid FC, o señor Carlos Padrós.

O Bizcaya obtivo a vitoria ao gañar por 2-1 con goles de Astorquia e Cazeaux. Polos cataláns marcaría Steinberg (algunhas fontes citan a Parsons como o autor do gol barcelonista).

A aliñación do Bizcaya campión estaba formada por L.Arana; Careaga, Larrañaga; L.Silva, Goiri, Arana; Cazeaux, Astorquia, Dyer, R.Silva e Evans.

O FC Barcelona xogou con S.Morris; Maier, Puelles; Morris, Witty, Valdés; Parsons, Gamper, Steinberg, Albéniz e E.Morris.

### Trofeo de consolación 
O 16 de maio disputouse un trofeo de consolación denominado **Copa Gran Peña**, para aqueles equipos que non alcanzara o título. O New FC e o FC Barcelona renunciaron a participar, polo que finalmente o trofeo de consolación enfrontou ao Madrid FC co Club Español de Football, con vitoria para os primeiros por 3-2.

## Notas 
## Bibliografía 
* Martínez Calatrava, Vicente (2001). *Historia y estadística del fúbol español*. ISBN 978-84-607-5701-6
* Arnaiz, Luis (2002). *100 finales de Copa. Historia del Campeonato de España*. Ed. Interviú.

## Véxase tamén 
*Copa do Rei de fútbol