open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Imperio Latino

miniatura|O Imperio Latino, O Imperio de Nicea, O Despotado de Epiro e o Imperio de Trebisonda
En 1204, os cabaleiros da Cuarta Cruzada estableceron un estado cruzado coñecido como **Imperio Latino** ou **Romania**, con base en Constantinopla, tras saquear a cidade. Proclamábanse como os sucesores cristiáns do Imperio Bizantino. Balduíno IX, conde de Flandres, foi coroado como o seu primeiro emperador o 16 de maio de 1204.

## Historia 
O nome latino do emperador era *Imperator Romaniae*, ou *Emperador de Romania*. O nome non ten nada que ver co estado actual de Romanía; é a forma latina do título de Emperador Bizantino, a quen o emperador latino esperaba substituír. O Imperio Bizantino nunca se chamou desta forma e o título do emperador era *Basileus Rhomaion*, ou emperador dos romanos. Isto produciu o curioso efecto de que en Europa existían ao mesmo tempo tres imperios romanos, sendo o outro o Sacro Imperio Romano xermánico.

O Imperio Latino reclamou todas as terras controladas polo Imperio Bizantino no momento en que Constantinopla foi conquistada e exerceron control sobre áreas de Grecia (os Estados Cruzados: O Reino de Tesalónica, o Principado de Acaia e o Ducado de Atenas). Con todo, a maioría do territorio permaneceu en mans de estados rivais dirixidos por aristócratas do antigo imperio, como o Despotado de Epiro, o Imperio de Nicea e o Imperio de Trebisonda. Os parentes de Balduíno loitaron durante moitos anos polos seus dominios. O Imperio Latino finalizou o 25 de xullo de 1261 cando Miguel VIII Paleólogo reconquistou Constantinopla, derrocando ao último emperador latino Balduíno II.

Os herdeiros de Balduíno II seguiron utilizando o título de Emperador de Constantinopla durante un século, e víanse como teóricos amos de varios estados latinos no mar Exeo.

## Emperadores do Imperio Latino de Constantinopla 
* Balduíno I (1204-1205).
* Henrique de Flandres (1206-1216).
*Pedro de Courtenay (1217).
* Iolanda de Flandres (1217-1219).
* Roberto de Courtenay (1221-1228).
* *Xoán de Brienne* (rexente) (1228-1237).
* Balduíno II morto en 1273.
***Conon de Béthune* (rexente) 1219.
** *María de Courtenay* (rexente) (1228)
** *Narjot de Toucy* (rexente) (1228–1231)
** Xoán de Brienne (rexente co título de emperador) (1229/1231–1237)
** *Anseau de Cayeux* (rexente) (1237–1238)
** *Narjot de Toucy* (rexente) (1238–1239) (1251–1259)

### Emperadores titulares 
* Balduíno de Courtenay (1261–1273).
* Filipe de Courtenay (1273–1283).
* Catarina de Courtenay (1283–1308) con Carlos de Valois (1301–1308).
* Catarina de Valois (1308–1346) con Filipe I de Tarento (1313–1332).
* Roberto de Tarento (1346–1364).
* Filipe II de Tarento (1364–1373).
* Xaime de Baux (1373–1383). á súa morte, legou os seus dereitos titulares sobre o imperio a Lois I de Anjou, pretendente ao trono de Nápoles, pero nin el nin os seus sucesores utilizaron o título imperial.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Romania

***Romania** pode designar o conxunto dos territorios nos que se falan as linguas románicas.
***Romania** pode designar o territorio do Imperio Latino de Bizancio ou mesmo ser sinónimo de Imperio Bizantino.
***Romanía** é un país do leste de Europa cuxa capital é Bucarest.
Miguel IX Paleólogo

**Miguel (IX) Paleólogo**, nado o 17 de abril de 1277 e finado o 12 de outubro de 1320, foi fillo do emperador bizantino Andrónico II e de Ana de Hungría, e pai do emperador Andrónico III Paleólogo.
## Traxectoria 
Casou coa princesa Rita de Armenia en 1296, filla do rei León III de Armenia e da raíña Keran.

En ocasións considérano emperador bizantino, e así aparece nas listas de emperadores, pero morreu antes có seu pai, con quen era coemperador.
Aleixo II Comneno

**Aleixo II Comneno**, nado en Constantinopla o 10 de setembro de 1169 e finado na mesma cidade o 24 de setembro de 1183, foi emperador bizantino entre 1180 e 1183.

## Traxectoria 
Era fillo do emperador Manuel I Comneno e de María de Antioquía, filla de Raimundo, príncipe de Antioquía.

Á morte de Manuel en 1180, María, que fora enclaustrada nun convento co nome de Xene, proclamouse a si mesma rexente e deixou ao seu fillo en mans dos seus conselleiros, que fomentaron nel todo tipo de vicios, mentres que ela apoiaba o goberno do *protosebastos* Aleixo (un curmán de Aleixo II), que era abertamente o amante de María. O novo emperador e os seus amigos intentaron formar un partido contra a emperatriz nai e o *protosebastos*, e así, a súa irmá María, esposa do *césar* Xoán (Renier de Montferrato) incitou varias revoltas nas rúas da capital.

O partido do novo emperador foi derrotado (2 de maio de 1182), pero Andrónico Comneno aproveitouse das desordes para facerse coa coroa, e así entrou en Constantinopla, onde foi recibido con honores case divinos, e depuxo aos rexentes. A súa chegada foi celebrada cun masacre de latinos na capital, sobre todo de mercadores venecianos, que Andrónico non fixo nada por evitar. Permitiu que Aleixo fose coroado, pero o obrigou a aceptar que fosen condenados a morte todos os seus amigos, ademais da súa nai, a súa irmá e o *césar*, e non lle permitiu que expresase a máis mínima opinión nos asuntos de Estado.

O compromiso en 1180 entre Aleixo e Inés de Francia, que entón só tiña nove anos de idade, filla de Lois VII de Francia e a súa terceira muller Adela de Champaña, foi anulado. Andrónico proclamouse entón formalmente coemperador, e pouco despois, co pretexto de que un goberno dividido resultaba deshonroso para o Imperio, ordenou matar a Aleixo (outubro de 1183).
Outremer

[miniatura|400px|dereita|Ilustración da tradución ao [Lingua francesa|francés medieval da obra de Guillerme de Tiro, ''Histoire d'Outremer*]]

***Outremer**'', en francés "ultramar", foi o nome xenérico dado aos Estados cruzados establecidos despois da Primeira Cruzada: o Condado de Edesa, o Principado de Antioquía, o Condado de Trípoli e, sobre todo, o Reino de Xerusalén. O nome usábase como equivalente a Terra Santa, Levante, Siria ou Palestina, e incluía territorios que na actualidade forman parte de Israel, Palestina, Xordania e Líbano.

## Véxase tamén 
* Estados cruzados
Xoán II Comneno

**Xoán II Comneno**, nado en Constantinopla o 13 de setembro de 1087 e finado en Cilicia o 8 de abril de 1143, foi un emperador bizantino.

## Traxectoria 
Fillo e sucesor de Aleixo I Comneno, interveu na Península Balcánica esmagando os restos dos pechenegos (1122), e interveu tamén en Hungría e Serbia. Menos éxito tivo na súa intervención nas loitas entre pisanos e xenoveses, sen lograr axuda de ningún para aliviar o dominio veneciano do comercio bizantino. 

En Oriente logrou impoñer a súa autoridade sobre o principado de Antioquía, e sobre os estratéxicos condados de Edesa e Trípoli. Planeaba o avance cara a Palestina cando foi ferido mortalmente nun accidente de caza. 

Foi considerado polos seus contemporáneos como o mellor emperador da dinastía Ducas-Comneno.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Garda Suíza Pontificia

A **Garda Suíza Pontificia** (de nome oficial *Corpo della Guardia Svizzera Pontificia (Cohors Helvetica)*) é unha pequena forza militar responsable da seguridade do Palacio Apostólico, as entradas á Cidade do Vaticano e a seguridade do Papa. O alemán é a súa lingua oficial. Foi fundada por Xulio II en 1505, para dispoñer dun corpo militar que protexese ao Papa.

## Finalidade e organización
Cumpre un servizo de orde, vixilancia e seguridade do Papa, realizando asemade unha misión de protocolo nas visitas oficiais de gobernantes e embaixadores.

Está composta por 110 soldados: un capitán comandante, un capelán, un tenente, dous subtenentes, 23 mandos intermedios, 70 alabardeiros, dous tamborileiros e unha banda de música. Aprenden tanto o uso de armas modernas (o fusil suízo SIG 550) como o da espada e alabarda. Os gardas son homes entre dezanove e trinta anos de idade, que, ademais de ser solteiros, realizasen o servizo militar en Suíza. Dentro dos seus ideais destacan: solidez na fe católica, fidelidade inquebrantable, amor pola Igrexa e polo Papa, coraxe, humildade, sentido do próximo e humanidade.

## Primeiras accións
Nas súas primeiras accións destaca a defensa do papa Clemente VII durante o "Saqueo de Roma" por parte do exército de Carlos V de Alemaña, debido ó apoio do papa a Francisco I de Francia, que estaba en conflito con Carlos V. A acción militar sucedeu  no castelo Sant'Angelo e 147 gardas perderon a vida.

O papa Pío V (1566-1572) enviounos a loitar contra os turcos na batalla de Lepanto. Con Pío VI a garda foi disolta xa que este foi enviado ó exilio por Napoleón. A garda volveuse formar en 1801 e, en 1848, xogou un papel decisivo na defensa do Palacio Pontificio fronte ós revolucionarios nacionalistas italianos.

## Ligazóns externas
Web oficial da Garda Suíza (en italiano)
Nicéforo III

**Nicéforo III** ***Botaniates***, nado cara ao 1002 e finado o 10 de decembro de 1081, foi emperador de Bizancio dende 1078 ata a súa morte.

## Traxectoria 
Foi proclamado emperador polo exército de oriente en 1078 en Nicea, tras rebelarse contra Miguel VII Ducas. Vénceo coa axuda do turco selxúcida Süleyman I, ao que paga tributo, e casa coa emperatriz María de Alania, viúva de Miguel VII Ducas. Coa axuda de Aleixo Comneno, elimina os seus rivais, entre eles o xeneral Nicéforo Brienios, e consegue facerse aceptar pola aristocracia e o clero.

O seu reinado é unha cadea de revoltas e de guerras civís. Tras desfacerse o partido da burocracia civil, o Senado atopouse privado de toda autoridade.

Co apoio de Constantino Ducas, Aleixo Comneno apodérase do poder e relega a Nicéforo ao convento de Peribleptos.
Miguel VII Ducas

[miniatura|Miguel VII Ducas, miniatura da [Coroa de Santo Estevo|Santa Coroa húngara.]]
**Miguel VII Ducas**, emperador de Bizancio entre 1067 e 1078). Foi tamén coñecido como **Miguel Parapinaces** ("menos dun cuarto"), pola depreciación que durante o seu reinado sufriu a moeda bizantina.

## Traxectoria 
Miguel VII era fillo do emperador Constantino X Ducas e da súa esposa Eudocia. Ao morrer o seu pai o 21 de maio de 1067, Eudocia asumiu a rexencia do Imperio. Pouco despois contraeu matrimonio con Romano IV Dióxenes, que foi coroado novo emperador o 1 de xaneiro de 1068.

Romano IV foi derrotado polos selxúcidas na batalla de Manzikert (1071) (en gran parte debido á escasa belicosidade demostrada polo curmán de Miguel, Andrónico Ducas, o que fixo pensar aos historiadores nunha conspiración da aristocrática familia dos Ducas para acabar co poder de Romano IV). O césar Xoán Ducas, pai de Andrónico, conseguiu que o seu sobriño Miguel fose proclamado emperador e coroado en Santa Sofía, en tanto que a súa nai, Eudocia, era recluída nun convento. Os exércitos mandados por Xoán e Andrónico venceron aos restos das tropas derrotadas de Romano IV, quen foi cegado, e morreu pouco despois a consecuencia das súas feridas.

Miguel VII negouse a aceptar o tratado que o seu predecesor, Romano IV, asinara co sultán selxúcida, Alp Arslan. Como consecuencia, as invasións turcas continuaron e en 1080 constituíuse o sultanato de Rüm, que dominaba a maior parte de Anatolia.

Durante o reinado de Miguel, a situación do Imperio foise progresivamente deteriorando: ademais das incursións selxúcidas, aumentaron en Occidente os ataques de pechenegos e maxiares, a inflación aumentou considerabelmente (orixe do alcume do emperador, *Parapinaces*, "menos dun cuarto"), e producíronse varias insurreccións militares.

A primeira foi a do mercenario normando Roussel de Bailleul, quen fundou un estado independente en Anatolia, aínda que foi derrotado polo xeneral e futuro emperador Aleixo I Comneno. Máis adiante, en novembro de 1077, levantouse contra Miguel Nicéforo Brienio, que foi aclamado emperador en Adrianópolis, e, en Oriente, conduciu unha nova insurrección Nicéforo Botaniates, *strategos* do *thema* de Anatolikon. Ao mesmo tempo, estalaron revoltas en Constantinopla, e Miguel viuse obrigado a abdicar e refuxiarse ao mosteiro de Studion. Nicéforo Botaniates entrou triunfalmente na capital, e fixo cegar ao seu rival Nicéforo Brienio.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Norwich, John Julius. *Breve historia de Bizancio*. Editorial Cátedra, 2000. ISBN 84-376-1819-3.
* Miguel Pselo. *Vidas de los emperadores de Bizancio*. Editorial Gredos, 2005. ISBN 84-249-2754-0.
Constantino X Ducas

**Constantino X** Ducas, nado en 1006 e finado en maio de 1067, foi emperador do Imperio Bizantino entre 1059 e 1067. Foi nomeado sucesor por Isaac I Comneno, antes de retirarse a un mosteiro, grazas ao consello de Miguel Psellos.

## Traxectoria 
Constantino estaba casado con Eudocia Macrembolitissa, sobriña de Miguel Cerulario. Tanto Eudocia como Miguel Psellos foron figuras moi poderosas durante o seu reinado. Valedor da aristocracia civil de Constantinopla, foi bastante impopular. Limitou considerabelmente o financiamento do exército, o que se traduciu en importantes perdas territoriais. Durante o seu reinado, perdéronse case todas as posesións bizantinas en Italia (fóra dun exiguo territorio ao redor de Bari) a mans do normando Roberto Guiscardo; tamén se produciron as invasións dos selxúcidas, guiados por Alp Arslan, quen conquistaron Armenia e Capadocia. Constantino, que xa era ancián cando accedeu ao poder, morreu en 1067.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Norwich, John Julius: **Breve historia de Bizancio**. Editorial Cátedra, 2000. ISBN 84-376-1819-3.
Romano IV Dióxenes

**Romano IV Dióxenes** (en grego medieval: Ρωμανός Δʹ Διογένης) emperador de Bizancio entre os anos 1068 e 1071, foi coñecido sobre todo pola súa derrota na batalla de Manzikert.

## Traxectoria 
### Orixe 
Romano pertencía a unha distinguida familia de Capadocia, e destacou como militar. Subiu ao trono ao contraer matrimonio con Eudocia, viúva de Constantino X Ducas. Foi coroado emperador o 1 de xaneiro de 1068.

### Coroación 
Tras a súa coroación, dirixiu tres exitosas campañas contra os selxúcidas no leste de Anatolia, expulsándoos ao leste do Éufrates. En marzo de 1071 emprendeu unha nova campaña cun exército duns 60.000 ou 70.000 homes. Deixou a maior parte deles ás ordes do seu xeneral Xosé Tarcaniotes, e el, co resto das tropas, apoderouse da fortaleza de Manzikert. Pouco despois enfrontouse co exército selxúcida, mandado por Alp Arslan, en tanto que Tarcaniotes, por traizón ou por covardía, escapaba no canto de lle prestar auxilio. Romano foi vencido e feito prisioneiro.

Foi conducido a presenza de Alp Arslan, quen lle ordenou bicar o chan ante el, e púxolle simbolicamente un pé sobre o pescozo. Con todo, despois foi tratado como un hóspede, e asinou co sultán un tratado de paz, polo cal pasaban a control selxúcida as cidades de Manzikert, Hierópolis, Edesa e Antioquía, e Bizancio comprometíase a pagarlle un oneroso tributo. Despois, o emperador foi deixado en liberdade.

Con todo, en Constantinopla, unha conspiración entronizou a Miguel, fillo de Constantino X Ducas e de Eudocia. Aínda que Romano tratou de reunir o que quedaba do seu exército, foi derrotado polo xeneral Andrónico Ducas, e aceptou renunciar ao trono e retirarse a un mosteiro, a cambio de que fose respectada a súa vida. Esta promesa, con todo, non foi respectada: sacáronselle os ollos e foi paseado sobre unha besta de carga durante varios días. Morreu na illa de Proti, nun mosteiro que el mesmo ordenara construír, a consecuencia da infección das súas feridas, pero antes, o seu inimigo, o cronista Miguel Psellos, escribiulle unha cruel carta felicitándoo pola súa boa sorte ao ser cegado, xa que era seguramente porque Deus o atopou digno dunha luz superior.

Durante o seu reinado os normandos conquistaron Bari, o que significou o final da presenza bizantina en Italia.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Norwich, John Julius: **Breve historia de Bizancio**. Editorial Cátedra, 2000. ISBN 84-376-1819-3.
Isaac I Comneno

**Isaac I Comneno**, nado contra o ano 1005 e finado en 1061, foi emperador bizantino de 1057 a 1059. Foi o primeiro emperador da dinastía Comneno.

## Traxectoria 
Isaac era fillo de Manuel Comneno, un oficial do emperador Basilio II que no seu leito de morte encomendara aos seus dous fillos, Isaac e Xoán, ao emperador. Este encargárase de que os dous recibisen unha esmerada educación no mosteiro de Studion; máis adiante, deulles importantes cargos no exército. En 1057 era o comandante en xefe do exército bizantino, e encabezou unha rebelión contra o emperador Miguel VI. O 8 de xuño dese ano foi proclamado emperador polas súas tropas e elevado sobre un escudo, segundo a antiga tradición militar. O 20 de agosto dese mesmo ano derrotou ás tropas de Miguel II, e o 1 de setembro entrou triunfante en Constantinopla.

Propúxose reformar o exército para recuperar para o Imperio a grandeza da época de Basilio II. Para recadar fondos, comezou a confiscar propiedades á aristocracia latifundista, que se enriqueceu enormemente nos anos de crises que seguiron á morte de Basilio II, en 1025. Intentou tamén confiscar propiedades da Igrexa, o que produciu o seu enfrontamento co patriarca de Constantinopla Miguel Cerulario, que fora antes partidario seu e traballara activamente para a súa entronización. Como o patriarca ameazase a Isaac con destituílo, o emperador fíxoo deter e enviouno ao exilio o 8 de novembro de 1058. Como Cerulario se negase a renunciar ao seu cargo, Isaac fixo que se convocase formalmente un sínodo para destituílo. O patriarca morreu antes de que o sínodo puidese ditar sentenza, pero o pobo de Constantinopla considerouno un mártir. Pouco máis dun ano logo de comezar o seu reinado, Isaac atopábase coa oposición frontal da aristocracia, da Igrexa e do pobo de Constantinopla; só o exército continuaba séndolle leal.

Realizou unha única expedición militar durante o seu breve reinado, en 1059, contra os maxiares e pechenegos, que ameazaban as fronteiras setentrionais do Imperio. A finais de 1059, cando se atopaba cazando, enfermou repentinamente, e nomeou como sucesor, forzado por Miguel Psellos, a Constantino Ducas. Morreu en 1061, tras tomar o hábito de monxe en Studion, onde se dedicou aos estudos literarios.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Norwich, John Julius: **Breve historia de Bizancio**. Cátedra, 2000. ISBN 84-376-1819-3
Arrano beltza

miniatura|Selo do rei de Navarre
miniatura|Mural de Batasuna en Guipúscoa, 2003
A ***arrano beltza*** ("Aguia Negra" en éuscaro) é un antigo símbolo vasco-navarro que mostra unha aguia negra sobre un fondo amarelo e é moi usada, aínda que non exclusivamente, polos nacionalistas vascos como símbolo da rexión do País Vasco.

## Simbolismo e características
A aguia negra era orixinariamente o selo do rei Sancho III de Navarra quen tivo baixo o seu mando tódolos territorios de cultura e lingua vascas. Segundo a interpretación nacionalista vasca, o mandato de Sancho III constitúe un precedente histórico para as aspiracións de unificación dos territorios de lingua vasca nun estado independente. Segundo a perspectiva nacionalista española, é un dos primeiros intentos de formar unha España unificada.

Este símbolo é empregado frecuentemente pola chamada Ezker Abertzalea (Esquerda patriota), quen o consideran "o símbolo máis antigo do territorio de Euskal Herria". Dáselle un uso semellante ó dos símbolos buscados por Sabino Arana. A pesar disto, xunto á ikurriña, de orixe aranista, tamén é usada moi a miúdo a ***arrano beltza***, que é considerada un símbolo máis xenuino de Euskal Herria. Pola mesma razon, esta esquerda abertzale empregan a miúdo o tradicional termo de *Euskal Herria* no canto do neoloxismo *Euskadi*, creado por Sabino Arana no século XIX . (*Euskadi*, por outra parte, comeza a ser máis identificado coa Comunidade Autónoma Vasca.)

Algunhas organizacións vascas españolistas e as súas homónimas en Navarra empregan asemade a *arrano beltza*, considerándoa, dende un punto de vista oposto, un símbolo da unidade de España. Segundo esta idea, eles alegan que Sancho III aparece en moitos documentos nomeado *Rex Hispanorum Regum*, é dicir, "Rei dos reinos de Hispania", o que, dende o seu punto de vista, demostra que o Reino de Navarra percivía a España como unha unidade territorial e histórica, a pesar da súa división política. Sancho III ademais converteu a Castela nun reino cando o deu ó seu fillo Fernando (aquí os españolistas obvian o feito de que Castela formouse a partir dun condado do Reino de León), e a aguia, usada polos seus reis até incluso Isabel I vería da *arrano beltza*.

## Véxase tamén 
*Arrano beltza* é tamén unha canción do cantautor vasco Mikel Laboa, incluíndo os versos:

Isto alude á lenda sobre a orixe do escudo de armas de Navarra.
[miniatura|Comparación coa bandeira do [Sacro Imperio Romano.]]

### Ligazóns externas 
* Reino de Navarra
Celeiro (documento)

miniatura|Reverso do documento.
**Celeiro** ou o **diploma do rei Silo** é o documento en pergamiño considerado como o máis antigo que se conserva na Península Ibérica, malia algún estudo chegar á conclusión de que é unha copia do IX ou X. Fai referencia a unha doazón que o rei Silo lles fai a cinco frades para construíren unha igrexa. O documento está confirmado polos reis Afonso II, Ramiro I, Ordoño I e Afonso III.

## Pergamiño 
O pergamiño orixinal está en lingua latina e pertence á Colección documental do Arquivo Eclesiástico da catedral de León. As características deste pergamiño son as que seguen:

* 495×110/140&nbsp;mm, cursiva visigótica, cortado de forma irregular e coa falta dun fragmento na parte inferior que lle afecta á primeira columna de confirmantes. O seu estado de conservación é bo, en xeral, aínda que o texto está desgastado e borroso nalgunha liña.
* No dorso do pergamiño hai un texto posterior do século XVIII cunha breve descrición do pergamiño, cunha sinatura e incluíndo *Atado 9º*.

## Descrición 
Este documento é unha doazón que o rei Silo fai o 23 de agosto de 775 a cinco frades para construíren unha igrexa entre os ríos *Iube* (actual río Eo) e Masma, e máis concretamente entre o río *Alesancia* (actual río Grande, en Ribadeo) e o Mera, no lugar chamado *Lucis*, actualmente Celeiro de Mariñaos, no concello de Barreiros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* García Leal, Alfonso: *El diploma del rey Silo*. Fundación Pedro Barrié de la Maza, Conde de Fenosa 2008 ISBN 978-84-95892-36-2
* 

### Outros artigos 
* Silo de Asturias

### Ligazóns externas 
* Unha tradución do texto a 4 idiomas, imaxes do pergamiño e bibliografía
* Interpretación do texto traducido ao castelán, en pdf
República Socialista Soviética de Letonia

A **República Socialista Soviética de Letonia** (en letón: **Latvijas PSR**) foi o nome dado o 21 de xullo de 1940 ó estado creado durante a segunda guerra mundial no territorio da previamente independente República de Letonia tras ser ocupada polo Exército Soviético o 17 de xuño de 1940 de acordo cos termos do Pacto de Molotov-Ribbentrop. A RSS de Letonia ingresou formalmente na Unión Soviética o 5 de agosto de 1940, cando nominalmente converteuse na quinceava república das que constituían a URSS. O seu territorio foi conquistado pola Alemaña en 1941, denantes de ser retomada polos soviéticos entre 1944 e 1945.
Ion Antonescu

**Ion Victor Antonescu**, nado o 14 de xuño de 1882 en Piteşti e finado o 1 de xuño de 1946 en Jilava, foi o primeiro ministro e *conducător* de Romanía do 4 de setembro de 1940 ó 23 de agosto de 1944.

## Traxectoria 
Na primeira guerra mundial foi o axudante do xefe do exército romanés Constantin Preza, e foi o arquitecto da defensa de Moldova fronte ós alemáns que xa conquistaran o resto do país. Recibiu condecoracións militares durante esta guerra e durante a segunda guerra balcánica, onde gañou o alcume *Câinele roşu* (can vermello).

De 1922 a 1926, foi o agregado militar en Francia e o Reino Unido de Romanía. Ó seu regreso, dirixiu a *Şcoala Superioară de Război* (Escola Superior de Guerra), foi Xefe do Estado Maior entre 1933 e 1934 e ministro de defensa entre 1937 e 1938. En 1940, o rei Carol II o nomea Primeiro Ministro, ós dous días obrigou ó rei a traspasarlle os poderes da xefatura do estado e nomeouse *conducator* (líder). Máis tarde, a URSS conquista Besarabia e o norte de Bucovina. O 30 de agosto de 1940, Hungría anexionábase a parte norte de Transilvania.

Para recupera-los territorios tomados polos soviéticos, Antonescu fixo un pacto con Alemaña. Tamén, aproximouse ó partido fascista romanés (a Garda de Ferro) e ofreceulles carteiras ministeriais (15 de setembro de 1940). Antonescu quixo logo ter baixo o seu mando á Garda de Aceiro, cuxas actividades antisemitas e paramilitares danaban a autoridade do estado. Ese período foi chamado Estado Nacional-Lexionario (*Statul naţional-legionar*), pero as esixencias dos fascistas ían a máis e finalmente a Garda sublevouse o 21 de xaneiro de 1941. Antonescu esmagou a rebelión, ilegalizou ó partido fascista e meteu presos ós seus dirixentes.

Romanía participou xunto con Alemaña, Bulgaria e Hungría na operación Barbarroxa. Recuperou os territorios roubados pola URSS e seguiu avanzando en territorio ruso. Capturou Odesa (onde tivo lugar o masacre de Odesa baixo orde de Antonescu). Pero o revés da guerra rematou por elevar as voces disidentes e os partidos tradicionais propuxeron un novo líder (o fillo do rei Carol) e arrestaron a Antonescu.

En maio de 1946, o Tribunal Popular de Bucarest, xa en mans soviéticas, atopouno culpable de crimes contra a paz por colaborar cos nazis. Foi executado o 1 de xuño de 1946.

## Holocausto 
[miniatura|esquerda|Ion Antonescu canda [Adolf Hitler]]
Entre 280.000 e 380.000 xudeus romaneses foron asasinados en campos de concentración, asasinatos públicos, fame, enfermidades co coñecemento da autoridade executiva dirixida por Ion Antonescu. Outras minorías como os ciganos tamén foron represaliadas igual que se fora territorio ocupado polas SS.
República Socialista Soviética de Ucraína

miniatura|esquerda|Póster soviético en ucraíno
A **República Socialista Soviética de Ucraína** (**Українська Радянська Соціалістична Республіка**) foi creada o 25 de decembro de 1917, e foi unha das repúblicas que constituíron a Unión Soviética cando esta foi formada en 1922. Trala segunda guerra mundial, en 1945, algunhas emendas á Constitución da RSS de Ucraína foron aceptadas, que lle permitiron actuar como un suxeito separado en canto a lexislación internacional, sendo parte da URSS ó mesmo tempo. Concretamente, esas emendas permitiron á RSS de Ucraína converterse nun dos membros fundadores da Organización das Nacións Unidas (ONU) xunto á URSS e a RSS de Belarús. En realidade isto só significaba dar á Unión Soviética votos e asentos extra na ONU, xa que a RSS de Ucraína non tiña voz propia nos asuntos internacionais.

A RSS de Ucraína foi renomeada *Ucraína* o 24 de agosto de 1991, e deixou a URSS o mesmo día, volvendose un estado independente.

A capital foi inicialmente Khárkiv (entre 1918 e 1934) e despois Kíiv (*Kyiv*). Crimea foi transferida á república en 1954 dende a RSSF de Rusia.

A RSS de Ucraína acadou á súa independencia tralo colapso da Unión Soviética en 1991.

Os líderes do Partido Comunista de Ucraína (e tamén líderes da república) foron:

* Georgy Pyatakov (1918)
* Stanislav Kosior (1919-1920)
* Dmitry Manuilsky (1921-1923)
* Emmanuil Kviring (1923-1925)
* Lazar Kaganovich (1925-1928)
* Stanislav Kosior (1928-1938)
* Nikita Khrushchev (1938-1949)
* Leonid Melnikov (1949-1953)
* Alexei Kirichenko (1953-1957)
* Nikolai Podgorny (1957-1963)
* Petro Shelest (1963-1972)
* Volodymyr Shcherbytsky (1972-1989)
* Vladimir Ivashko (1989-1990)
* Stanislav Gurenko (1990-1991)

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Partido Comunista de Ucraína

### Ligazóns externas 
* Constitución da RSS de Ucraína de 1978 (en inglés)
República Socialista Soviética de Xeorxia

A **República Socialista Soviética de Xeorxia** (en xeorxiano: საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა ''sakartvelos sabch'ota socialist'uri resp'ublik'a*; en ruso: Грузинская Советская Социалистическая Республика *Gruzinskaya Sovetskaya Sotsialisticheskaya Respublika'') foi unha das repúblicas que formou a Unión Soviética.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Xeorxia
República Socialista Soviética de Belarús

A **República Socialista Soviética de Belarús** (en ) foi un dos membros fundadores da Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas en 1922, xunto á RSS de Ucraína, a RSSF Transcaucásica e a RSSF de Rusia. Tamén foi coñecida co nome de Rusia Branca.

A capital da República era Minsk. A República Socialista Soviética de Belarús foi creada o 1 de xaneiro de 1919.

## Historia 
Parte do Imperio Ruso antes da primeira guerra mundial, Belarús declarou a súa independencia o 25 de marzo de 1918, formando a República Nacional de Belarús. A república tivo, de todas formas, unha curta vida, e o réxime foi derrocado trala retirada alemá. En 1919 Belarús converteuse na República Socialista Soviética de Belarús, e "ingresou" na República Socialista Soviética Lituano-Belarusa. Trala guerra polaco-soviética rematada en 1921, as terras de Belarús foron divididas entre Polonia e a RSS de Belarús, que converteuse nun membro fundador da URSS en 1922. En setembro de 1939, a Unión Soviética anexionouse a Belarús polaca como resultado do Pacto de Molotov-Ribbentrop.

Trala segunda guerra mundial, a RSS de Belarús obtivo voz na Asemblea Xeral da ONU xunto á Unión Soviética e a RSS de Ucraína, converténdose nun dos membros fundadores da ONU.

Tralo Golpe de Estado de Agosto, o Soviet Supremo de Belarús declarou a independencia da URSS o 25 de agosto de 1991. A república cambiou o nome polo de *República de Belarús* o 19 de setembro de 1991. O 8 de decembro de 1991 foi asinante, xunto a Rusia e Ucraína, dos Acordos de Belavezha, que substituíron a URSS pola Comunidade de Estados Independentes (CEI).
República Soviética Federativa Socialista de Rusia

A **República Soviética Federativa Socialista de Rusia** (Росси́йская Сове́тская Федерати́вная Социалисти́ческая Респу́блика, РСФСР) foi a máis grande e máis poboada das quince Repúblicas soviéticas, e converteuse na Rusia actual trala caída da Unión Soviética.

O estado foi establecido o 7 de novembro de 1917. O 10 de xullo de 1918 a Constitución Soviética de 1918 foi aceptada. Converteuse en parte da Unión Soviética en 1922, feito formalizado máis adiante pola Constitución Soviética de 1924. Na maioría dos idiomas, o termo "Rusia Comunista" é empregado normalmente para o período entre 1917 e 1922. Nos documentos rusos oficiais daquel tempo era chamada **República Rusa** (Российская республика) e **República Soviética** (Советская республика).

O país estaba dirixido polo Presidente do Soviet Supremo da RSFS de Rusia (título máis recente). A súa capital era Moscova, tamén capital da Unión Soviética.

Nikita Khrushchev transferiu Crimea da RSFS de Rusia á RSS de Ucraína en 1955.

A RSFS de Rusia deixou de ser parte da URSS o 21 de decembro de 1991, 14 días antes de que a URSS deixase de existir. Tralo colapso da Unión Soviética en 1991, a RSFS de Rusia rexeitou a posibilidade dun sistema socialista e comezou reformas. Foi renomeada como Federación Rusa baixo o liderado do Presidente Boris Eltsin. Estivo na Comunidade de Estados Independientes (CEI), fundada trala disolución da URSS, practicamente formada por tódalas Repúblicas Soviéticas, excepto Letonia, Lituania, Estonia e Xeorxia (até 1993).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Unión Soviética
* Rusia
República Socialista Soviética de Kazakhstán

A **República Socialista Soviética de Kazakhstán** (en ), foi a segunda república en extensión das que formaron a Unión Soviética, na Asia central, e é hoxe en día o estado independente de Kazakhstán. Tiña unha superficie de 2.717.300 quilómetros cadrados (1,063,200 millas cadradas) e a súa capital era Alma-Ata.

## Contexto 
Establecida o 26 de agosto de 1920, inicialmente foi unha república autónoma dentro da RSSF de Rusia. O 5 de decembro de 1936 volveuse unha república independente da URSS, chamada *RSS de Kazakhstán*. Durante os 50 e os 60 os cidadáns soviéticos foron urxidos a axudar a poboar as "Terras virxes" da RSS de Kazakhstán. O influxo dos inmigrantes (maioritariamente rusos, pero incluíndo algunhas minorías nacionais deportadas) favoreceron a mestura racial e permitiron que o número de kazakos fose inferior ó de non kazakos. Os outros grupos étnicos incluían ucraínos, alemáns, belarusos, coreanos, e outros; os alemáns no momento da independencia formaban sobre o 8% da poboación, a máis alta concentración de alemáns en toda a Unión Soviética. A independencia fixo que moitos destes novos habitantes emigrasen. 

O 10 de decembro de 1991 a RSS de Kazakhstán foi renomeada "República de Kazakhstán" e seis días despois acadou a súa independencia.

## Poboación 
A poboación nativa eran os kazakos (4.234.000 en 1970). En 1970, a república tiña un número apreciable de rusos (5.522.000) e ucraínos (933.000). Nas terras desérticas do norte de Kazakhstán, había tártaros (288.000), uzbekos (216.000), e belarusos (198.000).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia de Kazakhstán
Pacto de Ajuria Enea

O **Acordo para a Normalización e Pacificación de Euskadi**, máis coñecido como **Pacto de Ajuria Enea** por ter sido firmado no Palacio de Ajuria Enea, sede da Presidencia do Goberno Vasco, en Vitoria, foi subscrito o 12 de xaneiro de 1988 por Alianza Popular (AP), Centro Democrático e Social (CDS), Euskadiko Ezkerra (EE), Euzko Alderdi Jeltzalea - Partido Nacionalista Vasco (EAJ-PNV), Partido Socialista de Euskadi (PSE-PSOE), Eusko Alkartasuna (EA) e o Lehendakari do Goberno Vasco coa intención de traballar pola erradicación do terrorismo. Os firmantes compartían a necesidade e importancia da acción policial que contribuíra á erradicación do terrorismo, á protección dos principios que conforman a convivencia democrática e á prevención de atentados e a persecución dos seus autores.

A colaboración internacional convertíase en algo imprescindible para a erradicación da violencia e comprometíanse a velar por que a defensa do Estado de Dereito se producira sempre dentro da legalidade.

Igualmente, manifestábase o apoio aos procesos de diálogo entre os poderes competentes do Estado e aqueles que decidan abandonar a violencia, respectando en todo momento o principio democrático irrenunciable de que as cuestións políticas deben resolverse unicamente a través dos representantes lexítimos da vontade popular.

## Ligazóns externas 
* Acordo para a Normalización e Pacificación de Euskadi
Celeiro

O termo **Celeiro** pode referirse a:

*Un **celeiro**, coma construción onde se garda o gran. Un exemplo de celeiro é o hórreo;
*Unha **tulla**, depósito grande para almacenar a gra dos cereais (hucha, arca);
*O documento ***Celeiro***, do ano 775.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Celeiro**, parroquia do concello de Viveiro;
****Celeiro**, lugar de dita parroquia;
***Celeiro de Mariñaos**, parroquia do concello de Barreiros;
***Celeiro**, lugar da parroquia de Maside, no concello de Sarria;
***O Celeiro**, lugar da parroquia de Santo André de Boimente, no concello de Viveiro;
***Celeirote**, lugar da parroquia de Goá, no concello de Cospeito;
***O Celeirote**, lugar da parroquia de Fanoi, no concello de Abadín;
***Vilaceleiro**, lugar da parroquia de Segovia, no concello do Corgo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Celeiró**, lugar da parroquia de Liñares, no concello de Pedrafita do Cebreiro;
***A Canceleira**, lugar da parroquia de Antas, no concello da Lama.
República Socialista Soviética de Azerbaidján

A **República Socialista Soviética de Azerbaidján** foi o nome dado ao estado resultante da República Democrática de Azerbaidján cando este territorio formou parte da Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas (URSS), entre 1936 e 1991, e da República Socialista Soviética Federativa Transcaucásica xunto coa RSS de Armenia e a RSS de Xeorxia, de 1922 a 1936. 

Azerbaidján declarou a súa independencia da URSS o 30 de agosto de 1991, e foi renomeado República de Azerbaidján. Azerbaidján obtivo oficialmente a súa independencia o 25 de decembro de 1991, coa disolución da URSS, converténdose entón membro da Comunidade de Estados Independentes (CEI).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas
* Azerbaidján
Sartirana Lomellina

**Sartirana Lomellina** é unha comuna da provincia de Pavia, Italia. Ten 16&nbsp;km² e 1.900 habitantes, é famoso polo seu castelo construído no século XIV.
Jack Kirby

miniatura|dereita|Jack Kirby.
**Jack Kirby**, nado o 28 de agosto de 1917 en Nova York e morto o 6 de febreiro de 1994 en Thousand Oaks (California), foi un dos máis influentes, recoñecidos e prolíficos artistas do cómic nos Estados Unidos. De nome real **Jacob Kurtzberg**, fillo de pais xudeus austríacos afincados en Nova York, foi tamén editor e escritor de cómics. Debido á súa capacidade creativa, Stan Lee púxolle o alcume de *"O Rei"*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Tirich Mir

**Tirich Mir** é a montaña máis alta do Hindu Kush, no norte de Paquistán, con 7.690 metros, escalado por primeira vez en 1950 por unha expedición norueguesa.

A montaña Tirich Mir está considerada máis difícil e perigosa de escalar có Monte Everest. É frecuente a morte de escaladores que caen por precipicios, sendo moi difícil o rescate dos seus corpos.
Stan Lee

miniatura|dereita|Stan Lee.
**Stanley Martin Lieber**, máis coñecido como **Stan Lee**, nado en Nova York o 28 de decembro de 1922 e finado o 12 de novembro de 2018, foi un escritor e editor estadounidense.

Xunto con outros artistas co-creadores, especialmente Jack Kirby e Steve Ditko, introduciu complexos e naturais caracteres nos superheroes de cómic. O seu éxito posibilitou o cambio de Marvel Comics dunha pequena editorial a unha multinacional. É Presidente de Honor de Marvel Comics. Son froito da súa invención personaxes como Spider-Man, os X-Men, Iron Man, Thor, o Doutor Estraño, Daredevil, Os Catro Fantásticos, o incrible Hulk, Os Vingadores, Pantera Negra, Silver Surfer, e Nick Furia, ademais de crear dentro do mundo do manga a personaxe Heroman e escribir o guión da serie Ultimo.

## Notas
Batzoki

[miniatura|Batzoki vello de [Barakaldo.]]
Os ***batzokis*** son as sedes sociais do Partido Nacionalista Vasco.

## Características 
A palabra **batzoki** significa "lugar de reunión" en éuscaro. O primeiro batzoki foi creado en Bilbao no 1894, inaugurado por Sabino Arana, creando a sociedade "Euskeldun Batzokija" pouco antes da creación do Partido Nacionalista Vasco.

Hoxe, o PNV ten case douscentos batzokis en todo o histórico País Vasco e nos continentes de Asia e Suramérica.

## Notas 
## Véxase tamén
Ulster

O **Ulster** ou **Úlster** (en irlandés: **Cúige Uladh**) é unha das catro provincias tradicionais de Irlanda, e recolle os seis condados que están en posesión do Reino Unido (Irlanda do Norte) e tres dos que están en posesión da República de Irlanda, constituída como Estado Libre Irlandés. A cidade máis importante é Belfast.

## Lingüística 
**Úlster** é tamén o nome do dialecto do idioma irlandés orixinario desta parte da illa. Tradicionalmente era un núcleo de falantes de gaélico, xunto a Escocia e a Illa de Mann. Hoxe a gran maioría da poboación da provincia fala inglés; o irlandés é o segundo idioma máis falado. Segundo o Censo de Irlanda do Norte de 2011, aproximadamente o 10 % dos habitantes desta rexión ten un coñecemento xeral do idioma irlandés e o 4,7 % da poboación pode falar, escribir, ler e entender o idioma.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 

* Illa de Irlanda
* República de Irlanda
* Irlanda do Norte
* Provincias de Irlanda
* Condados de Irlanda
* Subdivisións de Irlanda do Norte
* Illas Británicas
* Gran Bretaña
* Britania
* Bretaña (rexión do Edo. francés)
* Bretaña (rexión histórica)
* Imperio Británico
* Reino de Irlanda
* Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda
* Reino Unido (Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda do Norte, en inglés: *United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland*)
* Escocia
* Gales
* Cornualla
* Illa de Mann
* Voo dos Condes
* Brexit
7.65 x 17 mm Browning

miniatura|dereita|7.65 x 17 mm Browning
O calibre **7.65 x 17&nbsp;mm Browning** é unha munición adaptada ás pistolas pequenas e medianas, amplamente usado nos Estados Unidos de América e *Europa*, inicialmente fabricado por FN Herstal en 1899 e desenvolvido por John Browning. O primeiro modelo en usalo foi a Browning M1900.
Beretta 92

A **Beretta 92** é unha pistola semiautomática que emprega o calibre 9 mm Parabellum deseñada e fabricada pola empresa italiana Beretta entre 1983 e 1987 aínda que o deseño data de 1976. Outros tipos como o Beretta 92FS/FS Inox, Beretta 92G e Beretta 96/Inox aínda están en fabricación e son usados polas forzas armadas e policiais en Italia, Francia e os Estados Unidos.
935

## Acontecementos 
* Fundación de Alxer (< *Al-Jazirat* = as illas) por Bologuin, xefe sanhaja.
* Piratas sarracenos saquean a cidade italiana de Pisa.

## Nacementos 
* Hrosvitha de Gandersheim, poeta alemá.
* Mieszko I, príncipe de Polonia.

## Mortes 
* Haroldo I de Noruega
Historia ano a ano
936

## Acontecementos 
*

### Arte e cultura 
* Abd ar-Rahman III inicia a construción de Medina Azahara nos arredores de Córdoba.

## Nacementos 
* Abu al-Qasim, médico e científico andalusí (m. 1013).

## Mortes 
* 15 de xaneiro - Raúl I de Francia, rei de Francia Occidental. 
* Bosón de Arles, conde de Aviñón e Vaison (911-931), conde de Arles (926-931) e marqués de Toscana (931-936) (n. 885).
Historia ano a ano
938

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* Hugo Capeto, rei de Francia.
* García Fernández - Conde de Castela desde 970 ata a súa morte en 995.

## Mortes 
*
Historia ano a ano
939

## Acontecementos 
* Vietnam independízase da China.
* Landulfo I de Benevento asocia ao trono de Capua e Benevento ao seu fillo Landulfo II.
* Ramiro II de León vence as tropas musulmás de Abd-ar-Rahman III na batalla de Simancas.

## Nacementos 
* Hugo Capeto, rei do francos e fundador da dinastía dos Capetos.
* Romano II, emperador bizantino.

## Mortes 
* 13 de xullo - León VII papa da Igrexa católica.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
940

## Acontecementos 
* Fernán González, conde de Castela, repoboa Sepúlveda.

### Arte e cultura 
* Capela de San Miguel de Celanova, Ourense, España.

## Nacementos 
* Abul Wafa, matemático persa.
* Almanzor (*Abi Amir Muhammad*), líder militar e político de Al-Andalus.
* Brian Boru Gran Rei de Irlanda.
* Pedro Focas, xeneral eunuco bizantino (m. 977).
* Hugo Capeto, rei de Francia (m. 996).

## Mortes 
* Aethelstan, rei de Inglaterra (n. ca. 894).

Historia ano a ano
Orelleira

O termo **orelleira** pódese referir:
*A unha **orelleira**, unha peza de roupa que protexe as orellas.
*A unha **orelleira**, unha peza das cabalerías que protexe os ollos do cabalo.
*A unha **orelleira**, **abeaca**, **forcado** e **gueifa**, unha peza do arado de pau que serve para anchea-lo suco e vira-la terra.
937

## Acontecementos 
* San Rosendo funda o que había de se converter no Mosteiro de Celanova.
* Batalla de Brunanburgh - O rei inglés, Aethelstan, vence unha coalición de escoceses, galeses e noruegueses.

## Nacementos 
* Guillerme IV de Aquitania.

## Mortes 
* Arnulfo o Malo - duque de Baviera.
* Rodolfo II de Borgoña, rei de Borgoña Transxurana (912 -937), rei da Borgoña Cisxurana con Provenza (934 -937) e rei de Italia (922 - 926) (n. 880). 
Historia ano a ano
Cedro do Líbano

O **cedro do Líbano** (*Cedrus libani*, A.Rich) é unha especie do cedro orixinaria de Oriente Próximo, sendo existente nos Estados do Líbano, de Siria e de Turquía. É o emblema do Líbano. Porén, non existe máis que coma reliquia neste país no monte Líbano. A maior poboación atópase en Turquía, na cordilleira do Taurus.

Desde antigo a súa madeira foi moi apreciada para o seu uso na construción. A civilización exipcia dependeu principalmente dela e procurouna mediante intercambios comerciais.

En Pontevedra pódese observar un grande exemplar no parque das Palmeiras.

## Galería de imaxes

Cedro do Líbano Pontevedra.jpg|Exemplar de cedro do Líbano en Pontevedra.
Cedre-large.jpg|Cedro do Líbano.
Cedro do Atlas

miniatura|250px|Cedro do Atlas
miniatura|250px|Piñas do cedro do Atlas
O **cedro do Atlas** ou **piñeiro de Marrocos** (***Cedrus libani*** **var.** ***atlantica***, antes *Cedrus atlantica*) é unha variante do cedro orixinaria do norte de África, existente sobre todo en Alxeria e Marrocos. Os lugares onde máis abunda son en Aures, a Kabylia, o Rif e, evidentemente, a cordilleira do Atlas.

En Galicia é empregada como árbore ornamental.

É unha árbore de grande tamaño e moi lonxeva. Pode chegar aos 40 m de altura e vivir 1.000 anos. Presenta porte piramidal, con pólas ascendentes e cortiza gris clara, pouco fendida. As acículas son de corte cuadrangular, verdes ou azuladas, de 0,8 a 3&nbsp;cm de lonxitude e co ápice agudo. Inflorescencias masculinas de cor amarela verdosa e femininas de tonalidade verde esbrancuxada, florecen entre outubro e novembro. Piñas erectas, cilíndricas, co vértice aplanado, de 5 a 10&nbsp;cm de lonxitude e de cor verdosa, que chegan a ser castañas na madureza.

É o máis resistente de todos os cedros e proporciona unha boa madeira, moi resistente á putrefacción, moi aromática, e cun cheiro que afasta os insectos. O aceite natural aromático ten propiedades antisépticas e era empregado polos antigos exipcios no proceso de embalsamamento.
Cedro de Chipre

O **cedro de Chipre** é unha variante do cedro. Considerado en ocasionalmente unha subespecie do cedro do Líbano, é unha especie endémica existente nos montes Troodos, na illa de Chipre.
Cedro do Himalaia

O **cedro do Himalaia** (***Cedrus deodara***) constitúe aínda inmensos bosques nas pendentes do Himalaia entre os mil trescentos e os dous mil cincocentos metros de altitude na India, Paquistán, Caxemira, así como no Nepal e Afganistán. A súa introdución en Europa débese a Leslie Melville, quen enviou sementes a Escocia.

A palabra *deodara* provén do hindi *deodar*, tomado do sánscrito *devadâru*, a *madeira dos deuses*, árbore sagrada dos hindús.

Un paxaro, o *Tragopan occidental*, vive exclusivamente nos bosques de cedros do Himalaia de Caxemira e de Himachal Pradesh.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cedro
* Cedro do Líbano
* Cedro de Chipre
* Cedro do Atlas
Jeff Widener

**Jeff Widener**, nado o 11 de agosto de 1956 en Long Beach (Estados Unidos), é o fotógrafo da Associated Press que tomou a imaxe mundialmente coñecida como *O rebelde descoñecido* en 1989 durante as protestas da Praza Tian'anmen. A fotografía mostra a un home protestando desarmado e solitario ante unha columna de tanques que avanzaban por unha avenida de Pequín.

Widener tomou a foto dende o sexto piso do Hotel Beijing, dende preto de 800 metros de distancia, cunha lente de 400mm. Foi nomeado para o Premio Pulitzer por "Spot News Photography" en 1990 por isto.

No ano 2006, el traballa como fotógrafo da *Honolulu Advertiser*.

Widener gañou numerosos premios da Society of Professional Journalists e quedou en segundo lugar en imaxe no 2004 nos premios da National Press Photographers Association. https://web.archive.org/web/20080927060656/http://www.nppa.org/competitions/best_of_still_photojournalism/2004/winners/still/PIC/2nd-Widener.html

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Jeffwidener.com Web oficial.
Traumatoloxía

A **traumatoloxía** é a especialidade médica que se ocupa do estudo, tratamento e efectos dos traumatismos óseos e dos tendóns dos membros superiores, inferiores, cadeiras e columna vertebral causados por accidentes ou pola violencia contra unha persoa. Nalgúns países está considerada unha especialidade da cirurxía ortopédica.
## Notas
Boris Podolsky

**Boris Podolsky**, nado como **Boris Iakovlevich Podolskii** (en ) en 1896 en Taganrog e finado en 1966 nos Estados Unidos de América, foi un físico ruso-americano que traballou con Albert Einstein e Nathan Rosen, e con eles concibiu o Paradoxo Einstein-Podolsky-Rosen que estimulou o debate sobre a interpretación da mecánica cuántica.