Sitta przewalskii

***Sitta przewalskii*** (agatuñadeira de Przewalsky), chamada orixinalmente co *nomen nudum* **"Sitta eckloni"**, é unha especie de ave da familia Sittidae, as agatuñadeiras. Durante moito tempo foi considerada unha subespecie de *Sitta leucopsis*, pero difire dela significativamente na súa morfoloxía e vocalizacións. Tanto *S. przewalskii* coma *S. leucopsis* foron consideradas especies moi próximas a *Sitta carolinensis*. É unha agatuñdeira de tamaño medio, duns 13&nbsp;cm de lonxitude. A parte superior do seu corpo  é de cor azul agrisado escuro, que se fai negro azulado escuro no píleo. A cara e gorxa son de cor laranxa-*beixe*, que se fai cor canela intensa nas partes inferiores, intensificando a cor nas partes laterais do peito. As vocalizacións consisten en series alternantes de asubíos ascendentes e notas curtas.

A ave é endémica de áreas do sueste do Tíbet e o oeste da China central, incluíndo o leste de Qinghai, Gansu ed Sichuan, onde habita en bosques de montaña de coníferas, como píceas e abetos. A altitude á que aniña varía segundo a localidade, pero normalmente é de 2&nbsp;250 a 4&nbsp;500&nbsp;m de altura. A especie describiuse primeiramente en 1891 a partir dun espécime recollido na perfectura chinesa de Haidong. O seu nome científico conmemora o explorador ruso Nikolay Przhevalsky, que descubriu a especie en 1884. Sábese pouco sobre a súa ecoloxía, que probablemente é comparable á de *S. leucopsis*.
 
Déuselle o rango de especie (separándoa de *S. leucopsis*) en 2005 na obra de Pamela C. Rasmussen *Birds of South Asia. The Ripley Guide*. Outras autoridades aceptaron seguidamente isto, pero en 2014, o status como especie ameazada de *S. przewalskii* aínda non fora avaliado pola BirdLife International nin pola Unión Internacional para a Conservación da Natureza. Un estudo filoxenético de 2014 atopou que a especie é basal na árbore evolutiva das agatuñdeiras entre un conxunto de 21 especies examinadas, o que desbota a hipótese de que *S. przewalskii* puidese ser a mesma especie que *S. carolinensis*.

## Taxonomía 
As agatuñadeiras constitúen o xénero *Sitta* de paseriformes que pertencen á familia Sittidae. O xénero pode dividirse en sete subxéneros, e *S. przewalskii* pertence ao subxénero *Leptositta*, xunto coa súa subespecie nomeada *Sitta leucopsis* e *Sitta carolinensis*. As agatuñadeiras caracterízanse pola súa única maneira de baixar boca abaixo polos troncos das árbores. A maioría teñen partes superiores grises ou azuladas e unha liña ocular negra, aínda que a agatuñadeira de Przevalski carece de liña ocular.

*Sitta przewalskii* foi descrita cientificamente en 1891 polos rusos Mikhail Mikhailovich Berezovsky e Valentin Bianchi O nome científico da especie honra ao explorador ruso Nikolay Przewalsky, que descubriu a especie no Tíbet en 1884 e denominouna * Sitta eckloni * sen dar dela unha descrición adecuada, converténdose este nun *nomen nudum*. Aínda que áres de distribución principais de *S. przewalskii* e de *S. leucopsis* están separados case 1&nbsp;500&nbsp;km,

En 2005, Pamela C. Rasmussen deulle ao taxon o status de especie separada no seu libro *Birds of South Asia. The Ripley Guide*. A clasificación foi utilizada polos ornitólogos Nigel J. Collar e John D. Pilgrim en 2007, e apoiada no Congreso Ornitolóxico Internacional por Alan P. Peterson no seu coñecido Zoological Nomenclature Resource (Zoonomen), e pola Internet Bird Collection (IBC), patrocinada polo*Handbook of the Birds of the World*. Non se identificaron subespecies dentro de *S. przewalskii*.

A especie *S.leucopsis* con *S. przewalskii* incluída nela, foi considerada como estreitamente relacionada con *Sitta carolinensis*, que ten unha chamada de contacto similar (aínda que a de *S. carolinensiss* é algo máis alta en ton), e ás veces foron tratadas como conespecíficas. Á súa vez, propúxose que o triunvirato formado por *S. przewalskii*, *S. leucopsis* e *S. carolinensis* podía estar relacionado con *Sitta canadensis*, grupo monofilético, correspondente ao subxénero *Micrositta*, que inclúe seis especies de agatuñadeiras de tamaño medio. As relacións entre elas seguen sendo pouco claras. Un estudo molecular feito por Eric Pasquet en 2014 proporcionou algunha claridade. excepto polas cores canela máis vivas do macho. De acordo co *Handbook of the Birds of the World*, as súas vocalizacións inclúen un "suave e amortecido 'chip' repetido en series irregulares..; un alto e enfático, 'duip' ou 'duip-ip' asubiado; un lixeiramente nasal e queixumento 'que', xeralmente repetido de 3 a 5 veces...; e unha notas máis febles 'pi-pi-pi-pi...' ou 'sit-sit-sit-sit...' no mesmo ton pero lentamente cara ao final da frase." que leva unha vida solitaria, moi similar ás poboacións próximas do peto de tres dedos (*Picoides tridactylus funebris*). En contraste, Ludlow observou a especie no sueste do Tíbet, probablemente durante o inverno, e non atopou que fose especialmente reservada. Informou que cazara un espécime nun salgueiro, afastado dos terreos usuais de nidificación de coníferas. Na China encóntranse no leste de Qinghai, desde as montañas Daba ata polo norte ao Condado autónomo de Menyuan Hui e polo sur ata a meseta de Amdo (35° N 101° E), e na parte sur de Qinghai no Condado de Nangqên; na área do río Amarelo no condado de Xinghai; en Gansu, suroeste de Xiahe e Min; en Sichuan, onde foi observada ao norte, centro e oeste da provincia, incluíndo algúns avistamentos no condado de Songpan na reserva natural do val de Jiuzhaigou, nas montañas Qionglai no distrito de Wolong, na rexión do condado de Barkam, e na área de Litang. A especie foi tamén observada en Kunming, Yunnan, na parte máis meridional da China, a onde migra probablemente para pasar o inverno.

No Tíbet, a especie atopouse no nordeste, na prefectura de Chamdo; e na zona sueste nas rexións de Tse (en decembro) e Dzeng (en abril), ambos na rexión do val do río Yarlung Tsangpo. Os avistamentos no val do Tsangpo poden ser anómalos, indicando só unha visita invernal. A ave observada en Dzeng estaba nun ambiente alleo ao hábitat de bosque de coníferas normal da especie, e tanto os individuos vistos en Dzeng coma en Tse teñen atipicamente partes inferiores claras, o que indica que poderían ser *S. leucopsis*, pero con trazos de introgresións xenéticas da agatuñadeira de Przewalski. Como *S. przewalskii* non foi estudada extensamente de forma independente de *S. leucopsis*, non se lle podería aplicar unha clasificación de "deficiente en datos", porén, a rareza de avistamentos desta ave indica que debería haber preocupación polo seu status; polo que pode garantirse que lle correspondería unha clasificación de "case ameazada" ou mesmo "vulnerable".

## Notas e referencias 
;Notas

;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Fotografía con plumaxe gastada
* Fotografía con plumaxe nova