open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Trabazos, Trabazos, Castro Caldelas

**Trabazos** é un lugar da parroquia de Trabazos no concello ourensán de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 estaba deshabitado, o que supón unha diminución con respecto a 2011, cando tiña 2 habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Trabazos 
### Parroquias de Castro Caldelas 
## Notas
Trabazos

O topónimo **Trabazos** pode referirse a:

;En Galiza
***Trabazos**, parroquia do concello de Castro Caldelas;
****Trabazos**, lugar de dita parroquia;
***Trabazos**, lugar da parroquia de Mourentán, no concello de Arbo;
***Trabazos**, lugar da parroquia de Placín, no concello de Manzaneda;
***Trabazos**, lugar da parroquia de Oseira, no concello de San Cristovo de Cea.

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***Trabazos**, concello da provincia de Zamora.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Trabazas**, lugar da parroquia de Lousada, no concello de Pedrafita do Cebreiro;
***Trabazo**, lugar da parroquia de Carballedo, no concello de Cerdedo-Cotobade.
What's Going On

'''''What's Going On''''' é o décimo primeiro álbum de estudio do músico de soul Marvin Gaye, publicado o 21 de maio de 1971, a través do selo Tamla Records, subsidiario da Motown. As sesións de gravación tiveron lugar entre xuño de 1970 e maio de 1971 nos estudios Hitsville U.S.A., Golden World e United Sound Studios de Detroit e The Sound Factory de West Hollywood, California.

## Listaxe de cancións 
Todos os temas producidos por Marvin Gaye.

### LP orixinal
Rolando

O antropónimo masculino  ou apelido **Rolando** pode referirse a:
***Rolando** (nado en 1985), futbolista portugués;
***Rolando Blackman** (nado en 1959), xogador de baloncesto panameño;
***Helí Rolando Tella Cantos** (1888–1962), militar galego;
***Luigi Rolando** (1773–1831), anatomista italiano.

## Véxase tamén
* **Roldán**

* **Orlando**
* **Ronaldo**
Balada

[miniatura|[Frédéric Chopin]]
**Balada** refírese a unha obra musical de movementos lentos e con calidades narrativas líricas e dramáticas cuxa historia é presentada en forma de poesía. Nun principio, a balada é unha forma fixa de lirismo cortesía dos últimos anos da Idade Media, o termo experimento un auxe no século XIX, grazas ao movemento do romanticismo que usaba a peza vocal acompañada dun piano. Aínda se utiliza hoxe en día na súa forma orixinal, como na obra de Jean Chollet, non só na forma dunha epopea.
## A balada musical ou lírica 
No século XIX, Frédéric Chopin compuxo catro obras para piano con este título, evidentemente inspiradas no xénero literario. Con iso, deu luz a un novo xénero: a Balada (música).

Esta creación foi feita no período romántico, a principios do século XIX
## A balada romántica 
Coa influencia do anglosaxón, o sentido da palabra alóngase a un recital ou unha canción que conta a vida dunha persoa ou algúns feitos precisos. O recital é sempre épico (achegándose á xesta), normalmente dramático e ás veces cómico. Se fala do amor entre dúas persoas, identificámola co romance.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Estudos históricos sobre a balada
Fractura da cabeza do radio

[300px|miniaturadaimagem|[Radiografía|Raios X dunha fractura non desprazada (grao I) da cabeza radial.]]
A **fractura da cabeza do radio** ou **fractura da cúpula radial** é unha fractura que afecta ao óso radio na súa rexión proximal, xusto por enriba da tuberosidade bicipital. O radio é o óso externo do antebrazo. A cabeza do radio, tamén chamada cúpula radial, intervén en todos os movementos da articulación do cóbado, tanto a flexo-extensión coma a pronosupinación. Por iso, a rotura desta estrutura limita completamente os movementos do cóbado. 
Este tipo de fracturas adoitan ser consecuencia dunha caída na que, ao apoiar as mans contra o chan, a enerxía transmítese ao brazo flexionado, provocando a rotura. Acontece con máis frecuencia nos adultos, sobre todo nas mulleres entre 30 e 40 anos. En case o 20% das fracturas de cóbado existe rotura da cabeza radial , e non é raro que se asocie a outras lesións coma a fractura de cúbito, a rotura do ligamento lateral interno e da apófise coronoide. É tamén habitual a asociación desta fractura coa luxación da articulación radiocubital superior.

## Signos e síntomas 
Os síntomas da fractura capital radial non son diferentes ao resto de fracturas. Os síntomas principais son a dor localizada no foco da fractura e impotencia funcional para mover o cóbado, especialmente nos movementos de pronosupinación máis que nos de flexo-extensión. Pode existir sangue na articulación (hemartros) e dor preciso á palpación da cabeza do radio.

Segundo o dano óseo, a fractura de cabeza de radio clasifícase en catro tipos:

* **Grao I**: A cabeza radial está fracturada, mais non existe desprazamento do segmento fracturado. 
* **Grao II**: A cabeza radial está fracturada marxinalmente, e o fragmento superior desprázase.
* **Grao III**: A cabeza radial está fracturada en múltiples fragmentos. Conmminuta.
* **Grao IV**: Ademais da fractura da cabeza radial, hai asociadas outras lesións do cóbado.

## Tratamento 
O tratamento da fractura da cabeza do radio depende do estadio no que se atope, e polo tanto depende das características da fractura. Polo feito de non estaren desprazadas, nas fracturas de grao I abonda para tratalas cunha inmobilización mediante un xeso. Se a fractura estiver desprazada (grao II), entón o tratamento de elección sería a cirurxía de osteosintese mediante cravos. Nas fracturas de grao III ou conminutas, cómpre retirar os fragmentos de óso e potenciar o tratamento de rehabilitación. A prótese artificial da cabeza do radio tamén pode ser unha opción nos casos de inestabilidade severa da articulación umerocubital e da articulación radiocubital superior. 
Entre as posíbeis complicacións após da cirurxía ou do tratamento médico están a artrose da articulación radiocubital inferior, a paresia do cúbito e a perda de movementos do brazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Fracturas do radio, todo o que precisas saber (en). *Cortesía do Dr Ebraheim* 2012 en YouTube .
Patum de Berga

250px|thumb|Baile de xigantes
A **Festa da Patum de Berga** é unha celebración tradicional que se realiza durante as festas do Corpus Christi na localidade barcelonesa de Berga. Foi declarada pola Unesco Patrimonio Cultural Inmaterial da Humanidade o día 25 de novembro do ano 2005 e inscrita en 2008 na súa lista representativa e por iso elixida automaticamente como Tesouro do Patrimonio Cultural Inmaterial de España xunto ao Misterio de Elx. Anteriormente, no ano 1983 foi declarada pola Generalitat de Cataluña festa tradicional de Interese Nacional. A Patum foi fundada a finais do século XIV como unha festa de carácter esencialmente popular e atópase documentada desde o ano 1525.

A celebración consiste en diversas representacións de figuras místicas e simbólicas, que bailan ao ritmo da música e os tambores. Os bailes caracterízanse pola súa solemnidade, así como pola utilización de lume e artefactos pirotécnicos.

O mércores anterior ao xoves de Corpus, o tabal (pregoeiro da festa) e os xigantes percorren a cidade anunciando o comezo das festas. Máis tarde comeza o drama mímico, dividido en varios actos, que representan as intensas loitas dos cristiáns contra os mouros; ao arcanxo San Miguel que, axudado por anxos, loita contra Lucifer e os seus diaños; ou as burlas contra o caudillo árabe Abul-Afer ou Bullafer, conquistador da zona. En cambio, o acto da aguia expresa a satisfacción de Berga por acabar co dominio feudal e pasar a depender directa e exclusivamente do rei.

As festas teñen lugar desde o mércores de Corpus ata o seguinte domingo. Ao día seguinte do propio Corpus realízase unha Patum infantil, nunha versión adaptada para nenos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* A Patum no sitio web do concello de Berga 
* Sitio web oficial da Patum 
* A Patum no web da Unesco
Paresia

Unha **paresia** é a perda incompleta da mobilidade dun músculo ou un grupo de músculos, producida polo xeral por unha lesión ou unha alteración patolóxica do córtex cerebral e as súas vías piramidais eferents, das neuronas das partes anteriors da medula espiñal, ou dos nervios periféricos. A perda total da mobilidade denomínase parálise.

Segundo a distribución topográfica das parálises, o tronco e extremidades, distinguimos entre tetraparesia, hemiparesia, paraparesia e a monoparesia.
Puerto Varas

miniatura|300px|Panorama do centro da cidade desde a Igrexa do Sagrado Corazón de Xesús.

**Puerto Varas** é un municipio, comuna e cidade de Chile, localizada na Rexión de Los Lagos, con 32.912 habitantes (INE 2002). Foi fundada en 1854 como municipio e ten unha superficie de 4.065&nbsp;km².

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Puerto Varas, Chile (10986508514).jpg|Puerto Varas.
Ficheiro:LaBurbuja-VolcanOsorno.jpg|O Centro de Ski Volcán Osorno.
Ficheiro:VolcanOsorno-LagoLlanquihue.jpg|O Lago Llanquihue e o Volcán Osorno.
Ficheiro:Puerto varas church.jpg|
Ficheiro:Casa de madera y Tejuela, Camino a Alerce, Puerto Varas.jpg|

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Municipalidad de Puerto Varas .
Hemartros

**Hemartros** ou **hemartrose** é a presenza de sangue no interior do espazo articular. As articulacións máis afectas son a articulación do xeonllo e a do cadril.

## Causas 
Polo xeral a causa principal é un traumatismo que fai que sangue a articulación, mais tamén se poden presentar de xeito espontáneo ou após un pequeno traumatismo nun paciente con certa predisposición á hemorraxia, como por exemplo os doentes que están a ser tratados con anticoagulantes orais como acenocumarol (*Sintrom* ou *Sinthrome®*) ou warfarina. Tamén é posíbel que exista hemartrose en pacientes doentes de hemofilia.

Cando se trata dun hemartros do xeonllo pode estar asociado a unha artroplastia desta articulacion.

## Tratamento 
O tratamento médico de elección e a sinovectomía ou o recambio por medio dunha prótese.

### Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Articulación (anatomía)
* Sinovectomía
Luxación

Unha **luxación**, **descompoñedura**, **descompostura**, **desconxuntamento**, **desconxuntura** ou **esnogadura** é a dislocación súbita e duradeira, parcial ou total de un ou máis ósos dunha articulación.
Acontece cando unha forza actúa directa ou indirectamente sobre unha articulación, empurrando o óso cara a unha posición anormal. Non debe ser confundido cunha escordadura ou torcedura.miniatura|Radiografía dun dedo fóra do sitio.|esquerda
Osteosíntese

[200px|miniaturadaimagem|Vista con [raios X dunha osteosíntese como tratamento a unha fractura de clavícula.]]
En cirurxía ortopédica, unha **osteosíntese** é a redución e fixación dunha fractura por medio de dispositivos especiais, polo xeral feitos de metal. Consiste nun procedemento cirúrxico ben aberto, ben por intervención percutánea, no que se pretende aproximar e fixar os diferentes fragmentos dunha fractura para que permanezan xuntos e así pode inmobilizala mentres a curación e reparación do óso ten lugar.
Para levar a termo a osteosíntese empréganse diferentes dispositivos coma placas, cravos, parafusos, arames, agullas e pins, entre outros. Tradicionalmente estes implantes estaban feitos de aceiro, mais agora os materiais que se adoitan usar son o titanio e polímeros biasorbíbeis coma o PLLA (polímero de ácido poliláctico).
Torcedura

Unha **torcedura**, **escordadura**, **retorzón** ou **distorsión** é a perda momentánea da congruencia articular (cápsula articular e/ou ligamentos) dunha articulación. Tamén pode ser definida como unha lesión traumática dunha articulación con estiramento, arrancamento ou rotura dun ou máis ligamentos, sen luxación das superficies articulares.

## Características 
Os torceduras causan inflamación e dor de comezo súbito que vai minguando paseniñamente, provocando impotencia funcional e incluso parálise temporal. O período de recuperación varía en relación á gravidade e a cronicidade da lesión.

Determinados deportes adoitan provocar lesións crónicas, sen seren taxonómicos:
* **Nocello**: Voleibol, skateboarding, fútbol, taekwondo, cheerleading, rugby, fútbol gaélico.
* **Xeonllo**: Voleibol, Tenis, fútbol, baloncesto, cheerleading, rugby, jiu-jitsu.
* **Cóbado**: Tenis, baloncesto, béisbol, hóckey, cheerleading, rugby, jiu-jitsu.
* **Ombreiro**: Béisbol, baloncesto, cheerleading, rugby.

## Notas 
## Véxase tamén 
* fractura
* hematoma
* vendaxe
Fractura de Monteggia

A **fractura de Monteggia** é un conxunto de lesións traumáticas caracterizadas pola luxación da articulación radiocubital superior a nivel da cabeza do radio e máis a fractura de cúbito a niveis variábeis. O tratamento xeralmente é ortopédico nos nenos e mediante osteosínteses en adultos.

Recibe o nome en homenaxe a Giovanni Battista Monteggia.

## Causas 
As posíbeis causas que poden levar á fractura-luxación de Monteggia son:
* Caída co antebrazo en pronación forzada.
* Golpe directo en situacións de defensa, onde a persoa cóbrese co antebrazo para no ser mancada directamente. Coñécese popularmente como a *lesión por bastonazo*.

## Clasificación 
Segundo a clasificación de Bado, hai catro graos dependendo do desprazamento da cabeza radial.
* **Grao I** ou *en extensión* (60%) 
* **Grao II** ou *en flexión* (15%) 
* **Grao III** ou *tipo lateral* (20%) 
* **Grao IV** ou mixta (5%)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fractura
* Giovanni Battista Monteggia
* Radio (óso)
* Cúbito
* Cabeza do radio
Giovanni Battista Monteggia

**Giovanni Battista Monteggia**, nado en 1762 e finado en 1815, foi un cirurxián italiano. A fractura de Monteggia foi denominada así na súa honra por ser el quen a describiu.
SM-liiga 2009-2010

[300px|miniatura|O [HC Turun Palloseura|TPS de Turku gañou o seu 11º título de liga.]]
A **tempada 2009-2010 da SM-liiga** foi a 35ª edición da máxima categoría do hóckey sobre xeo finés dende a súa creación en 1975. A liga regular comezou o 10 de setembro de 2009 e finalizou o 20 de marzo de 2010, os *play-offs* polo título o 23 de marzo de 2010 cos primeiros partidos da rolda previa e finalizaron o 28 de abril co último partido da final. En total cada equipo xogou 58 partidos na liga regular, o que supón un total de 406 partidos xogados. A liga paralizouse durante o mes de febreiro a causa da celebración dos Xogos Olímpicos de Vancouver (Canadá).

Ao final da tempada o TPS de Turku gañou a Kanada-malja, conseguindo deste xeito o seu 11º título da máxima categoría do hóckey sobre xeo finés tras derrotar na final ao HPK de Hämeenlinna por 4 a 1. Na liga regular, o JYP de Jyväskylä finalizou á cabeza da clasificación, mentres que o Ilves de Tampere ocupou a última posición, polo tivo que xogarse a permanencia contra o campión da Mestis, o Jokipojat de Joensuu, conseguindo finalmente manter a categoría ao gañar no *play-out* por 4 a 1. Polo que respecta aos xogadores, Jori Lehterä (Tappara) liderou a liga en puntos e asistencias, tres xogadores – Jukka Hentunen (Jokerit), Jonas Enlund (Tappara), e Juhamatti Aaltonen (Pelicans) – lideraron a liga en goles, e Ilari Filppula (TPS), gañou o Jari Kurri -palkinto (Trofeo Jari Kurri).

## Equipos 
## Liga regular 
### Resultados 
* te = Partidos finalizados no tempo extra.
* p = Partidos decididos nos penaltis.

## Play-offs 

### Resultados da Rolda Previa 

### Resultados dos Cuartos de Final 

### Resultados das Semifinais 

### Partido polo terceiro posto 
### Resultados da Final 
## Equipo campión 
## *Play-out* 
## Trofeos 
## Clasificación final 
## Notas
Os Casares, Vilamaior de Caldelas, Castro Caldelas

** Os Casares** é un lugar da parroquia de Vilamaior de Caldelas no concello ourensán de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas. Tiña 6 habitantes no ano 2014 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 3 eran homes e 3 mulleres. Iso supón un mantemento da poboación respecto a 2010, cando tiña o mesmo número de habitantes (3 homes e 3 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilamaior de Caldelas 
### Parroquias de Castro Caldelas 
## Notas
London Calling

***London Calling*** é o terceiro álbum da banda inglesa de punk rock The Clash, publicado no Reino Unido o 14 de decembro de 1979 a través do selo CBS Records, e nos Estados Unidos en xaneiro de 1980 polo selo Epic Records. O disco representa un cambio no estilo musical de The Clash, contando con máis elementos de ska, funk, pop, soul, jazz, rockabilly e reggae que nos seus anteriores traballos.

## Listaxe de cancións 
### Standard edition
Kyra Panagia

**Kyra Panagia** (Grego: Κυρά Παναγιά) é unha illa grega illa das Espóradas. Administrativamente forma parte do municipio de Alónissos. A illa tamén é coñecida polo nome de **Pelagos** e rara vez **Pelagonisi**. Na antigüidade era coñecida como Ephthyros (Έφθυρος) e Polyaigos (Πολύαιγος). Unha baía no suroeste da illa chámase **Agios Petros**. Kyra Panagia pertence ao mosteiro de Megisti Lavra desde que outorgóuselle a illa polo emperador bizantino Nicéforo II en 963. Hai un mosteiro, actualmente (2011) en proceso de restauración e habitado por un só monxe, na costa leste da illa.

## Illas e illotes próximos 
As illas e illotes máis próximas son Gioura ao nordeste e a illa principal de Alónissos ao suroeste.

## Poboación 
No censo de 1991 só tiña un habitante polo que era o distrito municipal máis pequeno de Grecia en poboación. A pequena colonia foi abandonada a mediados da década de 1990. O censo de 2001 reportou unha poboación de dez habitantes.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Outras illas de Grecia

### Ligazóns externas
*Kyra Panagia (Pelagos) on GTP Travel Pages 
*Páxina oficial do Municipio de Alónissos
Antonio Rivas Sánchez

**Antonio Rivas Sánchez**, nado en Ceuta, é un exfutbolista que xogaba na demarcación de defensa central.

## Traxectoria 
Comezou a xogar na Agrupación Deportiva Ceuta de onde pasou ao Real Valladolid. Na tempada 1970/71 ficha polo Celta de Vigo. Xoga en Vigo seis tempadas, cinco delas en Primeira División, chegando a ser capitán do equipo.

Na tempada 1971/72 participou na primeira eliminatoria da Copa da UEFA, primeira participación europea do equipo.

O seu último ano en Vigo o equipo recuperou a categoría despois do descenso da tempada anterior tras 19 xornadas invicto. Despois fichou polo Algeciras CF, con quen logrou o ascenso a Segunda División na tempada 1977/78.

Pouco despois retirouse do fútbol.
José Calviño

Co nome de **José Calviño** podemos referirnos a:

***José Calviño Domínguez**, avogado e político republicano galego (m. 1947).
***José Calviño Ozores**, enxeñeiro e político galego (1894-1987).
***José Calviño Cobas**, agrarista e político galego, alcalde de Moraña na Restauración.
Peristera

**Peristera** (Grego: Περιστέρα), forma feminina de pomba), tamén **Aspro**, a nivel local **Xero** (que significa seco), é unha illa grega nas Espóradas. Administrativamente forma  parte do municipio de Alonnisos, é está xusto ao leste da illa do mesmo nome. No censo de 1991 tiña tres habitantes, polo que é un dos máis pequenos distrito municipais das Espóradas do Norte. A pequena colonia foi abandonada a mediados da década de 1990. O censo de 2001 reportou unha poboación de cinco habitantes.

## Illas e illotes próximas 
As illas e illotes máis próximas son Alonnisos ao norte e ao oeste e Adelfoi ao oeste.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Outras illas gregas

### Ligazóns externas
*Peristera on GTP Travel Pages  
*Páxina oficial do Municipio de Alonnisos
Rafael Almagro Martínez

**Rafael Almagro Martínez**, nado en Granada o 29 de marzo de 1945, é un exfutbolista español. Xogaba de centrocampista.

## Traxectoria 
Debutou profesionalmente co Granada CF, porén rematando a tempada 1968/69 da Segunda División ficha polo Celta de Vigo, que co ascenso acadado buscaba reforzarse para a tempada seguinte en Primeira División, porén non puido enrolarse no equipo esa tempada ao atoparse realizando o servizo militar en Cádiz, polo que foi cedido ao equipo desa cidade.

Finalmente debuta co Celta de Vigo o 21 de setembro de 1969, e pouco despois marcaba o seu primeiro tanto.

Formou parte do equipo que rematou a competición na sexta posición e conseguiu a primeira clasificación para a Copa da UEFA da historia do club, competición na que debutou contra o Aberdeen escocés.

A tempada de debut europeo foi a última no Celta, tras so disputar sete encontros fichou polo Elche CF.

Tras lograr o ascenso a Primeira co Elche tamén competiu en Segunda División co RCD Mallorca.
Roberto A. Rodrigues

**Roberto Alonso Rodríguez**, máis coñecido como **Roberto A. Rodrigues**, nado en Vigo en 1977, é un escritor galego.

## Traxectoria 
É licenciado en Dereito pola Universidade de Vigo. Instalouse en Canarias nos anos dez do século XXI.
## Obra 
### Novela 
* Os abismos da noite Eterna Vol I. *O Morador da Fenda*, 2012, Contos Estraños.
* Os abismos da noite Eterna Vol. II. *A Lenda do Xameldín*, 2013. Contos Estraños.
* Os abismos da noite Eterna Vol III. *A luz que creba a noite*, 2015. Contos Estraños.

### LIX 
* *... alén do remuíño*. 2015. Urco Editora.

### Relato 
* "As penas de Leopoldo Quintás" (Contos Estraños nº 0. *Amañeceres Estraños*)
* "Expediente Sentulo" (Contos Estraños nº 1. *Anoiteceres estraños*)
* "Arquipélago" (Contos Estraños nº 4. *Nadal Impío*)
* "Cascarexos na noite" (Contos Estraños nº 6. *Lendas de Galaecia*)
* "Nela" (*Sombras no Berce*)
* "Apocalipse 2.3" (*Contos no Nicho*)
* "Espanto nas Leiras" (Contos Estraños. *Segunda Era*)
* "O Curmán Mingallas" (Contos Estraños nº 7. *Encontros na Terceira era*)

## Premios 
* Gañador do XXI Certame Literario Manuel Murguía, por *O home que falaba na lingua do oceano*.
* Gañador do XII Certame Literario Liceo de Noia, por "João das Xunqueiras".
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha do autorna AELG.
Cristina Corral Soilán

**Cristina Corral Soilán**, nada en Lugo o 5 de xullo de 1976, é unha escritora galega.

## Traxectoria 
É xornalista, graduada en Educación Primaria e licenciada en Hispánicas, pola Universidade Camilo José Cela e a Universidade de Santiago de Compostela respectivamente. Nesta última cursou tamén estudos de Filoloxía Inglesa. Realizou os Cursos de Doutoramento no programa de Educación, Diploma de Estudios Avanzados (DEA) en Educación e Creatividade: Aplicacións Tecnolóxicas, Sociais e Psicopedagóxicas na UCJC. Tamén estudou o Grao de Educación Primaria na UDC. Ten exercido como profesora de secundaria de Lingua e Literatura Española. Colaborou con diversas revistas como *Xistral* ou *Trasluz *e foi editora domagazine cultural *A revolta*.  Tamén publicou artigos en *Galicia Dixital*, *Sermos Galiza*, *Praza Pública* ou *Galicia Confidencial*. Na actualidade é redactora xefa do *Diario de Marín*.

Dende o ano 2015 traballou co alumnado dos Institutos galegos a temática da memoria da muller. En 2017 levou a cabo o proxecto *Mulleres para á memoria* co alumnado de 4º da ESO do IES A Xunqueira 1 de Pontevedra Dende 2017 codirixe o proxecto ESPORA (Escolas pola Radio).

## Obra 
### Poesía 
* *Anxos de pedra* (2001) Scio. 61 páxs. ISBN 978-84-931885-0-4.
* *Esencia de trementina* (2008). Scio. Bilingüe.
**Ficar* (2018). Urutau. 60 páxs. ISBN 9788571050471.

### Literatura infanto-xuvenil 
* *Irene en el Sáhara* (2011). Solidaridad Internacional. Cuentos del mundo. En castelán.
* *Os poemas do río* (2012). Everest Galicia. 36 páxs. Ilustracións Aurora Cascudo Román. ISBN Ilustracións Aurora Cascudo Román. Obra teatral en verso.
* *A historia fascinante da vaca rodante* (2013). Everest Galicia. 32 páxs. Ilustracións de Aurora Cascudo Román e Miguel Noval Bouza. ISBN 978-8440312211.
* *De paseo con Crunia* (2015). Embora.42 páxs. Ilustracións Aurora Cascudo Román.
* *De paseo con Paulo* (2015) Embora. 42 páxs. Ilustracións Aurora Cascudo Román. ISBN 978-84-16456-11-6.
* *De paseo con Helena* (2017). Embora*.* 40 páxs. Ilustracións Aurora Cascudo Román. ISBN 978-84-16456-64-2.
**Don Ferretín Ferretón e o seu cadelo lambón* (2018). Barafunda. 32 páxs. ISBN 978-84-941985-2-6. Ilustracións Aurora Cascudo Román.
**No Faiado* (2022). Embora. ISBN 9788417824556. Con Leandro Lamas. Poesía infantil.

### Obras colectivas 
* *Un feixe de poesía na porta* (2013). A porta verde do sétimo andar.
* *Alén do silencio* (2014).
* *150 Cantares para Rosalía de Castro (*2015). Libro electrónico.
**Manuel María*, libro colectivo de homenaxe (2017). Deputación provincial de Lugo.
**Un xardín de medio lado. 17 poetas da Urutau na Galiza* (2019). Urutau.
**Quem dera o sangue* (2020). Urutau
**25N, trinta voces pola eliminación da violencia contra a muller* (2021). Alvarellos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web da autora
*Presentación *Ficar* na Libraría Paz de Pontevedra, 02/02/2019
Gatorade Center

O **Gatorade Center** (anteriormente denominado **Typhoon**, **Elysée Arena**, **Turkuhalli** e HK Areena), é un pavillón deportivo da cidade de Turku, Finlandia. Malia ser empregado para concertos e outros eventos, o seu principal uso é a práctica do hóckey sobre xeo, sendo a sede do principal equipo da cidade, o HC Turun Palloseura (TPS) da SM-liiga (máxima competición do hóckey sobre xeo finés).

## Historia 
miniatura|300px|Interior do Gatorade Center.
A construción do HK-areena comezou en 1989, e a súa inauguración tivo lugar o 25 de decembro de 1990. En 1991 o estadio foi a sede principal do Campionato do Mundo de hóckey sobre xeo masculino de 1991, e ese mesmo ano rexistrou o seu récord de asistencia con 12.041 espectadores. Entre 1996 e 1997 realizáronse obras para renovalo e modernizalo, e ao ano seguinte foi novamente sede do Campionato do Mundo de hóckey sobre xeo masculino xunto co Hartwall-areena (Helsinqui) e o Tampereen jäähalli (Tampere). En 2003 repetiu como sede do Campionato do Mundo de hóckey sobre xeo masculino, novamente xunto aos principais estadios das cidades de Helsinqui e Tampere.

## Nomes 
* Typhoon Arena (1989-1994)
* Élysée Arena (1994-2006)
* Turkuhalli (2006-2010)
* HK Arena (2010-)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web oficial do HK-areena  
*O HK-areena en www.WorldStadiums.com 
*Ficha do estadio en www.hockeyarenas.net
EXOS B

**EXOS B** (*Exospheric Satellite B*), tamén denominado **Jikiken**, foi un satélite artificial xaponés lanzado o 16 de setembro de 1978 mediante un foguete M-3H desde o Centro Espacial de Kagoshima.

## Instrumentos 
EXOS B levaba a bordo os seguintes instrumentos:

* Ondas de plasma estimuladas (SPW).
* Ondas de plasma naturais (NPW).
* Propagación Doppler en VLF (DPL).
* Impedancia e campo eléctrico (IEF).
* Magnetómetro de porta de fluxo (MGF).
* Espectro da enerxía das partículas (ESP).
* Emisión controladas de feixes de electróns (CBE).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* EXOS (satélites)
* EXOS A
* EXOS C
* EXOS D
Rolando (futbolista)

**Rolando Jorge Pires da Fonseca**, nado o 31 de agosto de 1985 en São Vicente, é un futbolista portugués. Xoga de defensa e o seu club actual é o Olympique de Marsella da Ligue 1 francesa.

## Palmarés 
;Porto
* Primeira Liga: 2008–09, 2010–11, 2011–12
* Copa de Portugal: 2008–09, 2009–10, 2010–11
* Supercopa de Portugal: 2009, 2010, 2011, 2012
* Copa da Liga de Portugal: Finalista 2009–10
* UEFA Europa League: 2010–11
* Supercopa de Europa: Finalista 2011

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en footballzz.co.uk 
* Datos do xogador en foradejogo.net
Karina Falagan

**Karina Falagan**, nada en 1946 en Castrotierra de la Valduerna (Provincia de León) e finada en Vigo o 29 de maio de 2013, foi unha proxeneta e empresaria viguesa orixinaria de León. Coñecida polos seus negocios de alterne, principalmente polo bar Jonathan na praia de Samil e o Lady Hamilton na Travesía de Vigo, polos que pasaron políticos do Partido Popular de Galicia.

## Traxectoria 
O seu pai era orixinario de León, arruinouse e estivo no cárcere. Karina chegou a Vigo dende León con cinco anos para estudar. Aos 17 anos estudou na Universidade de Santiago, estudos que deixou para marchar a Londres. Alí tivo o seu único fillo, dun lord inglés que morreu nun accidente de coche poucos anos despois. Entre 1968 e 1969 traballou en París na embaixada de Kenya. Da embaixada enviárona a unha conferencia a Rabat onde coñeceu o xeneral Driss, xefe da armada de Marrocos, e co que tivo outra relación. Emigrou ós EUA onde viviu en Houston e Galveston mantendo outra relación con outro empresario. Despois volveu residir en Vigo.

Nos últimos anos do franquismo o alcalde de Vigo, Joaquín García Picher, concedeu a Karina Falagan, entón propietaria do local de alterne Lady Hamilton da rúa Travesía de Vigo, unha licenza na praia de Samil. O local acadou sona, ademais de pola privilexiada posición en primeira liña de praia, polo *Atlantis Show*, un espectáculo nocturno. Alí actuaron Sara Montiel, Rocío Dúrcal, Chavela Vargas, Julio Iglesias, Alaska ou Alberto Cortez..

En 1991 Rosa Miguélez, deputada do PSOE, dixo no Parlamento galego: *Que o Partido Popular teña como militante a unha muller como Karina Fálagan, coñecida prostituta de Vigo, non quere dicir que tódalas mulleres do PP o sexan*. Dous anos despois Karina Falagan entrou no Parlamento de Galicia, accedeu á cafetería onde estaba Rosa Miguélez e preguntoulle se a coñecía. Despois de recibir o non por resposta deulle unha labazada ao tempo que a insultaba. Karina foi denunciada polo Parlamento de Galicia solicitando seis anos e un día de prisión e un millón de pesetas de multa. O 27 de febreiro de 1995 ditouse sentenza da que saíu absolta.

Karina era representante para Galiza e Portugal da marca inglesa de cafeteiras *Kona*.

Faleceu dun cancro intestinal e no seu sepelio soou música de Julio Iglesias e Dulce Pontes.

## Notas
The Velvet Underground & Nico

***The Velvet Underground & Nico*** é o álbum de estrea da banda estadounidense de rock The Velvet Underground e coa colaboración nas voces de Nico. Foi orixinalmente editado o día 12 de marzo de 1967 a través do selo Verve Records. Gravado en 1966 durante a xira multimedia de Andy Warhol "Exploding Plastic Inevitable", *The Velvet Underground & Nico* gañaría notoriedade polo seu carácter experimental, ademais de polo enfoque das controvertidas temáticas expresadas en moitas das cancións,como o abuso das drogas, a prostitución, sadismo e masoquismo e desviación sexual.

Aínda que foi un fracaso comercial tras a súa publicación, o disco dende entón converteuse nun dos álbums máis influentes e aclamados da historia do rock, aparecendo no número trece da lista da *Rolling Stone* dos "500 mellores álbums de todos os tempos", ademais de ser engadido ao National Recording Registry da Biblioteca do Congreso estadounidense.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Orlando Johnson

**Orlando Vincent Johnson**, nado o 11 de marzo de 1989 en Monterey, California, é un xogador estadounidense de baloncesto profesional que xoga nos Brisbane Bullets da National Basketball League australiana.

## Traxectoria profesional 
Johnson foi seleccionado na 36ª posición do Draft da NBA de 2012 polos Sacramento Kings. Foi traspasado inmediatamente ós Indiana Pacers. Durante a súa tempada coma rookie, Johnson pasou varias etapas nos Fort Wayne Mad Ants da NBA Development League. O 20 de febreiro de 2014, foi cortado polos Pacers.

O 26 de febreiro de 2014, asinou un contrato de dez días cos Sacramento Kings.

O 14 de agosto de 2014, asinou un acordo dun ano co Laboral Kutxa da Liga ACB. O 28 de outubro de 2014, foi despedido polo Laboral Kutxa tras xogar tan só seis partidos. O 3 de decembro de 2014, foi adquirido polos Austin Spurs da NBA Development League.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Estatísticas en Basketball-Reference.com  
* Perfil en UCSB Athletics
Vítor Baía

**Vítor Manuel Martins Baía**, nado o 15 de outubro de 1969 en São Pedro da Afurada (Vila Nova de Gaia, Distrito do Porto), é un exfutbolista portugués. Xogaba de porteiro e foi internacional coa selección portuguesa.

## Palmarés 
;Porto
* Primeira Liga: 1987–88, 1989–90, 1991–92, 1992–93, 1994–95, 1995–96, 1998–99, 2002–03, 2003–04, 2005–06, 2006–07
* Copa de Portugal: 1987–88, 1990–91, 1993–94, 1999–2000, 2002–03, 2005–06
* Supercopa de Portugal: 1990, 1991, 1993, 1994, 2000, 2001, 2003, 2004, 2006
* UEFA Champions League: 2003–04
* Copa da UEFA: 2002–03
* Copa Intercontinental: 1987, 2004

;Barcelona
* Recopa de Europa: 1996–97
* Liga de España: 1997–98
* Copa do Rei: 1996–97, 1997–98
* Supercopa de España: 1996

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en footballzz.co.uk 
* Datos do xogador en foradejogo.net  
* Datos do xogador en portugoal.net 
* Datos do xogador en bdfutbol.com 
* Datos do xogador en national-football-teams.com
P.S. I Love You (canción)

"**P.S. I Love You**" é unha canción da banda británica The Beatles, composta principalmente por Paul McCartney, e acreditada a Lennon-McCartney. Foi lanzada o 5 de outubro de 1962 como cara B do sinxelo "Love Me Do". Tamén foi incluída no seu álbum debut *Please Please Me*. Máis tarde foi incluída no álbum recompilatorio *Love Songs*.

## Composición 
Escrita en 1961, mentres Paul McCartney estaba en Hamburgo, esta canción é ás veces considerada como unha dedicatoria á súa entón noiva Dot Rhone. Con todo, McCartney nega esta historia; describe a «P.S. I Love You» como

John Lennon dixo sobre a canción:

Melodicamente podería considerarse retrospectivamente como típica ao estilo de composición de McCartney, con Lennon contribuíndo cunha sinxela nota harmónica enfatizando o comezo de cada estrofa. Hai dúas notables excepcións ao modelo contemporáneo musical. Durante o coro de apertura, o acorde Do en sétima colócase de xeito incongruente entre Sol e Re (en «*write*»), e durante a liña do título da canción un cambio repentino a Si bemol prodúcese por baixo de «P.S. I Love You», que Ian MacDonald describiu como «un paso lateral escuro». Liricamente construída coa súa audiencia feminina en mente, The Beatles incluírona como parte do seu repertorio no Cavern Club, onde a canción era unha das favoritas dos afeccionados. The Beatles admiraban a Buddy Holly and The Crickets (demostrándoo pola súa versión de «Words of Love» en *Beatles for Sale*). O escritor Jonathan Cott suxeriu que o «P.S.» da canción foi unha sutil referencia a «Peggy Sue», pola liña: «I love you, Peggy Sue».

## Gravación 
A versión presentada no sinxelo foi gravada en dez tomas o 11 de setembro de 1962 nos Estudios EMI de Londres. O produtor George Martin contratara o batería de sesión Andy White en substitución de Pete Best, que non era considerado tecnicamente bo para a gravación (Martin non sabía que Best fora despedido e substituído por Ringo Starr, quen toca as maracas nesta canción). White era un batería autónomo, e deulle á gravación un lixeiro toque de chachachá.

The Beatles (con Starr na batería) tamén gravaron esta canción para a BBC o 25 de outubro de 1962, o 27 de novembro de 1962 e o 17 de xuño de 1963 para a súa posterior transmisión nos programas de radio da BBC *Here We Go*, *Talent Spot*, e *Pop Go The Beatles*, respectivamente.

## Persoal 
O persoal utilizado na gravación da canción foi o seguinte:

;The Beatles
* Paul McCartney - voz, baixo eléctrico
* John Lennon - acompañamento vocal, guitarra rítmica acústica
* George Harrison - acompañamento vocal, guitarra solista
* Ringo Starr - maracas

;Outros músicos
* Andy White - batería

;Equipo de produción
* Ron Richards - produción
* Norman Smith - enxeñaría de son
## Posición nas listas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 

* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 

### Outros artigos 
* Discografía de The Beatles

### Ligazóns externas 
* "P.S. I Love You" en The Beatles Collection
Bernard James

**Bernard Ronald James**, nado en Savannah (Xeorxia) o 7 de febreiro de 1985, é un xogador americano de baloncesto profesional que é axente libre.

## Traxectoria 
James foi seleccionado na 33ª posición do Draft da NBA de 2012 polos Cleveland Cavaliers. O 28 de xuño de 2012, foi traspasado ós Dallas Mavericks xunto a Jared Cunningham e Jae Crowder a cambio de Kelenna Azubuike e Tyler Zeller. O 25 de xullo de 2012 asinou un contrato cos Mavericks.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference.com
Celso Pedro Blanco Álvarez

**Celso Pedro Blanco Álvarez**, nado en Vigo o 7 de xullo de 1914, foi un futbolista galego que xogaba na demarcación de centrocampista, máis coñecido como **Blanco**.

## Traxectoria 
Fichou polo Celta de Vigo na tempada 1935/36 da Segunda División Española ao igual que os defensas Varela e Ignacio co obxectivo de acadar o ascenso á máxima categoría. O equipo finalmente conseguiu o obxectivo o 19 de abril de 1936 nun encontro contra o Xerez CD que rematou con vitoria céltica por 5-0.

Blanco realizou unha moi boa tempada na que, coa confianza do adestrador Ricardo Comesaña, disputou 22 dos 24 encontros xogados polo equipo. Isto levouno a ser convocado pola Selección de fútbol de España xunto a José Vega para disputar dous encontros amigábeis, contra Checoslovaquia e contra Suíza, porén non chegaría a debutar.

Porén a súa carreira futbolística en ascenso viuse truncada co golpe de estado do exército e co comezo da Guerra Civil Española.

Unha vez finalizada a contenda foi fichado polo Atlético de Madrid (naquel momento Atlético Aviación). Na tempada 1939-40 converteuse nun dos cinco primeiros futbolistas galegos en gañar a liga española, xunto cos seus compañeiros no Atlético Juan Vázquez, Cesáreo Bachiller, Enrique Rubio e Guillermo. Finalmente unha grave lesión foino apartando dos terreos de xogo, disputando o último encontro en Primeira División o 14 de marzo de 1943.

## Palmarés 
Co Real Club Celta de Vigo: campión da Segunda división de España na tempada 1935/36.

Co Athletic Aviación Club de Madrid: campión da Primeira división española nas tempadas 1939/40 e 1940/41.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en BDFutbol .
Pedro Rielo

**Pedro Rielo Lamela**, nado en Pontevedra o 3 de decembro de 1972, é un escritor e xornalista galego.

## Traxectoria 
Estudou no IES Sánchez Cantón e licenciouse en Ciencias da Información pola Universidade Complutense de Madrid, realizou estudos de Xeografía e Historia na Universidade de Santiago de Compostela.

Como xornalista ten colaborado, entre outros medios, no *Diario de Pontevedra*, *El Progreso*, *A Nosa Terra*, *La Voz de Galicia*, *O Correo Galego*, *Antena 3 TV* e *Galicia Hoxe*.

Como escritor colaborou con poemas en revistas como *Dorna*, *Microfisuras*, *Bravú* e *Barataria*.

É empregado de Servicios Audiovisuales Overon e dende o 17 de setembro de 2012 é xornalista de directos para os programas informativos da Televisión de Galicia como os Telexornal, A Revista e o Bos Días.

Pedro Rielo é fillo de Paz Lamela Vilariño e sobriño dos cregos escritores Isaac Rielo Carballo e Nicanor Rielo Carballo.

## Obra en galego 
### Poesía 
* *Illado na incerteza*, 2002, Espiral Maior.
* *As palabras furtivas*, 2006, Espiral Maior.

### Narrativa 
* *Detrás dos perdidos* (2019). Ed. Embora. Col. O Globo. 272 páxs. ISBN 978-84-17824-07-5.
### Ensaio 
* *Ovidio Murguía*, 2004, Xunta de Galicia.

## Premios 
* Outubro de 2018: III Premio Xosé Neira Vilas de Novela Curta coa obra *Detrás dos perdidos*.
* Novembro de 2020: premio Reimóndez Portela. O xurado valorou os seus artigos sobre a lingua, o maltrato e a natureza no Diario de Pontevedra.
* Novembro de 2025: gañou o certame literario Territorio Vákner, convocado dende a Redacción carballesa de La Voz de Galicia e Radio Voz, co patrocinio do Concello de Dumbría, polo relato "Lúa chea sobre pedra cabalgada".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha do autor en Cultura Galega.
Vertavillo

**Vertavillo** é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 215 habitantes (INE 2012).

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina oficial do concello
Fabio Cannavaro

**Fabio Cannavaro**, nado o 13 de setembro de 1973 en Nápoles, é un exfutbolista e adestrador italiano. Xogaba de defensa e foi internacional coa selección italiana.

## Palmarés 
### Como futbolista 
;Parma
* Coppa Italia: 1998–99, 2001–02
* Supercoppa Italiana: 1999
* Copa da UEFA Cup: 1998–99

;Real Madrid
* Liga de España: 2006–07, 2007–08
* Supercopa de España: 2008
**Selección italiana**
* Eurocopa sub-21: 1994, 1996
* Eurocopa: Finalista 2000
* Mundial de Fútbol: 2006
**Individual**
* UEFA Euro 2000: Equipo do torneo
* FIFA World Player: 2006
* Balón de Ouro: 2006
* Premios da Copa Mundial de Fútbol: Balón de Prata 2006
* Copa Mundial da FIFA 2006: Equipo do torneo
* Futbolista do ano na Serie A: 2006
* Futbolista do ano en Italia: 2006
* Defensor do ano na Serie A: 2005, 2006
* Equipo do ano da UEFA: 2006
* FIFPro: 2006, 2007

### Como adestrador 
;Tianjin Quanjian
* Primeira Liga China: 2016

;Guangzhou Evergrande
* Superliga da China: 2019
* Supercopa da China: 2018

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial 
* Datos do xogador en football-lineups.com 
* Datos do xogador en realmadrid.com 
* Datos do xogador en fifa.com
Loch

[miniatura|Vista sobre o [lago Lomond, cara ao Ben Lomond.]]
miniatura|Lago Lubnaig, un encoro.
[miniatura|O [lago de Menteith (Lago Innis  MoCholmaig).]]
[miniatura|O [lago Ness co Castelo de Urquhart á dereita.]]

Un ***loch*** ou ***lough*** (proveniente do gaélico *loch*, pronunciado , ou  por aqueles que non poden articular ) é unha masa de auga semellante a un lago, aínda que tamén pode ser un brazo de mar, que pode ser tamén chamado *firth*, fiorde, ría, esteiro ou baía. A palabra *loch* significa lago en gaélico. Os entrantes de mar adóitanse chamar *sea lochs* (lagos mariños).

Moitos destes lagos (*loches*) están en Escocia e Irlanda, mais tamén poden se atopar en Hawai, preto de Pearl Harbor. Talvez o lago escocés de máis sona é o lago Ness, malia existiren outros exemplos de gran tamaño coma o lago Awe, lago Lomond e mais o lago Tay.

## Orixe do termo 
É un hidrónimo de orixe gaélica e se aplica á meirande parte dos lagos de Escocia e a moitas rías do oeste e norte de Escocia. A palabra é de orixe indoeuropea, ccf. latín *lacus*, en inglés *lake* («lago»).

A ortografía da lingua das terras baixas de Escocia, como o escocés gaélico e mais o irlandés, representan o son  con «ch», equivalente á gheada galega (en galego o son /x/ represéntase co grafema *gh*).

Moitos dos *loughs* no norte de Inglaterra tamén foran chamados previamente *meres* (unha palabra dialectal arcaica do inglés no norte do país sinónimo de *lake* aínda que adoita significar «lagoa ampla e pouco fonda») coma o *Black Lough* en Northumberland. Porén, a referencia a este último coma *lochs* ou *loughs*, mais que coma *lakes* ou *inlets*, é infrecuente.

Malia non existir unha definición estrita do tamaño, un pequeno lago (lagoa) adóitase chamar **lochan** (escrito así tamén en gaélico escocés; en Irlanda sería **lochán**).

Exemplos de lagos mariños (*sea lochs*, xeralmente rías ou fiordes) de Escocia son o lago Long, o lago Fyne, o lago Linnhe, o lago Eriboll, e mais o lago Tristan e Trisloch.

## O uso de *loch*
Algúns dos novos encoros hidroeléctricos téñense nomeado seguindo fielmente os hidrónimos gaélicos antigos e respectando o termo *loch*.  Un exemplo é o lago Sloy e os lagos Laggan e Treig (que forman parte do proxecto hidroeléctrico Lochaber, preto de Fort William).

## Os *loches* de Escocia 
Escocia conta con moi poucos corpos de auga naturais que se chamen *lakes* (lagos). O lago de Menteith, chámase así por unha anglicación do escocés *Laich o Menteith* é dicir, «anaco de terras baixas en Menteith». O nome cambiouse por mor á semellanza dos sons *laich* e *lake*. O lago dos Hirsel, o lago Pressmennan e mais o lago Louise son outros exemplos de corpos de auga chamados *lakes*.

A palabra *loch* (pronunciada coma *lock*) emprégase ademais para identificar aos ingleses, xa que estes, a diferenza dos escoceses,  non saben pronunciar o son ().

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ría
Are You Experienced

***Are You Experienced*** é o álbum de estrea da banda anglo/estadounidense de rock The Jimi Hendrix Experience. Publicado o 12 de maio de 1967, foi o primeiro LP para o selo Track Records. O disco destacou a base R&B de Hendrix, a súa psicodelia, e o seu xeito de tocar a guitarra eléctrica con distorsión e retroalimentació, e converteuno nunha estrela internacional.

*Are You Experienced* vén sendo un éxito comercial e de crítica dende o seu lanzamento. O álbum acadou o número 2 no Reino Unido, tras o disco dos Beatles ''Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band*. A versión estadounidense do traballo contén algunhas das cancións máis coñecidas de Hendrix, como "Purple Haze", "Hey Joe", "The Wind Cries Mary" e "Fire". No ano 1987, como parte do seu 20 aniversario, a revista *Rolling Stone'' situouna no número 5 da súa lista dos "100 mellores álbums dos últmos vinte anos". No 2003 foi colocado no númeor 15 da lista dos "500 mellores álbums de todos os tempos" da mesma revista.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Fenómenos (serie de televisión)

***Fenómenos*** é unha serie de televisión española emitida por Antena 3 entre o 27 de novembro de 2012 e o 6 de febreiro de 2013.

## Elenco 
## Capítulos e audiencias 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial da serie
Tronceda, Tronceda, Castro Caldelas

** Tronceda** é un lugar da parroquia de Tronceda no concello ourensán de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas. Tiña 16 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 10 eran homes e 6 mulleres. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2010, cando tiña 13 habitantes (9 homes e 4 mulleres).
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Tronceda 
### Parroquias de Castro Caldelas 
## Notas
Fanum

miniatura|dereita|Fanum de Oisseau-le-Petit.
Un **fanum** (plural fana ou fanums) é un pequeno templo galoroamno ou britano romano, de tradición indíxena. 

## Características 
Presenta unha planta concéntrica, circular ou cadrada, con dúas seccións centralizadas en torno a un punto sacro onde se ergue un pequeno edificio e logo unha columnata arredor. Este tipo de templo celta deuse sobre todo no Norte do Imperio Romano.
miniatura|esquerda|Plano dun Fanum.

A maioría destes fanums atopáronse na Galia (actual Francia) e son datados baixo o dominio do Imperio Romano tras romanizar ás poboacións celtas, os fanums mais coñecidos son os de Studen (Bienne), Langensoulzbach (Alsacia), Ribemont-sur-Ancre, de Corent, l'abbaye Saint-Georges-de-Boscherville in Francia.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Recreación dun Fanum
* Templos romanos en Britania
* Recreación en 3D do templo de Janus en Autun
Limeira

miniatura|220px|Limas.
A **limeira** (***Citrus aurantiifolia***), é unha especie arbórea froiteira cítrica da familia das rutáceas, do xénero *Citrus*. O seu froito recibe o nome de lima.

É unha especie híbrida de *C. medica*, oriúnda do sueste de Asia e introducida en Europa en tempos das Cruzadas a través do Medio Oriente e África do Norte.

Comparte parcialmente a súa etimoloxía coa palabra «limón». Deriva do árabe hispano *lima* , este do árabe *līmah*, este do persiano لیمو /limú/, e este do sánscrito *nimbú*, que en realidade se refería a esta lima aceda.

Árbore perenne, duns 5 m de altura, e toro habitualmente torto, ramifícase de xeito mesto dende moi abaixo. As pólas posúen espiñas curtas e duras que xorden das axilas, con follas ovadas de entre 2,5&nbsp;a 9&nbsp;cm de cor verde pálido semellantes ás da laranxeira, de aí o seu nome latino *aurantifolia*. As flores (fragrantes como todas as do xénero), duns 2,5&nbsp;cm, son de cor branca amarelenta, cunha fina liña púrpura nos bordos, nacen das axilas das pólas, solitarias ou en ramallos de até 7 floriñas.

Existen diferentes variedades cultivares de *Citrus aurantiifolia* con diversos graos de acedume e cores que varían do verde ao amarelo.

## Froita 
A lima de forma globosa e entre 2,5 a 3&nbsp;cm de diámetro é de cor verde amarelento ao madurar, aínda que se acostuma consumir antes da maduración. A polpa verde e zumarenta posúe un característico sabor acedo e aromático. Ten un alto contido en vitamina C, así coma ácido cítrico.

Fíxose famosa entre os mariñeiros británicos do século XVIII, que as consumían habitualmente durante as súas longas travesías para combater o escorbuto.

A súa historia en América do Sur iníciase coa chegada dos colonos españois.

O aceite de lima é comunmente utilizado en perfumes, limpeza, e en aromaterapia.

## Véxase tamén 
* Lima (froita)

### Notas 
### Ligazóns externas