open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dólar namibio

O **Dólar namibio** (ISO: **NAD**) é a moeda de curso legal de Namibia desde o ano 1993. Se abrevia normalmente co signo "$" do Dólar, ou N$ para distinguir esta moeda doutras tamén chamadas dólar. Divídese en 100 centavos.

## Historia 
O dólar substituíu o Rand surafricano, que fora o signo monetario vixente do país mentres que estaba baixo dominio de Suráfrica. Porén, Rand segue sendo moeda de curso legal, pois o Dólar de Namibia lígase ao rand R1-N$1.

No ano 1990 empezouse a falar acerca da creación dunha moeda namibia que fose fixada á vez co Rand. O Kalahar foi a moeda proposta, pois o Deserto de Kalahari está situado en Namibia do leste, o cal pareceu oportuno nomear á moeda dese modo. O nome do Banco Central Namibia ía ser coñecido como o Banco de Reserva de Namibia. As denominacións do Kalahar previstas eran de 2, 5, 10 e 20 kalahar. (Nota: Había dous deseños diferentes para os billetes de 20 kalahar). Con todo, esta proposta non tivo éxito, pero malia iso algúns billetes de Kalahar foron impresos.

O Banco de Namibia publicou os primeiros billetes de Dólar Namibio o 15 de setembro de 1993, e durante decembro dese ano, tamén publicaron as primeiras moedas nacionais.

### Dólar ou Marco? 
Durante a fase dos plans para a introdución dunha nova divisa nacional que substituía ao Rand surafricano, o novo Banco de Namibia emitiu unha serie de proba de moedas denominadas en dólares así como en marcos, para a consideración do ministerio de finanzas de Namibia. A decisión foi adoptar o nome "Dólar" para divísaa do país.

Había tamén series de moedas do patrón de Namibia denominadas co nome Rand cuñadas en 1990. Estas moedas pódense apreciar no catálogo de moedas "Krause's Unusual World Coins" editado en 2005.

## Moedas 
miniatura|150px|Moeda de 5 N$
En 1993 introducíronse todas as denominacións do dólar namibio. A cuñaxe máis recente data de 2010, cando se introduciu a moeda bimetálica conmemorativa de 10 dólares de libre circulación dedicada ao 20 aniversario do Banco de Reserva de Namibia, da que se cuñaron 5 millóns de pezas.

Os anos en que se cuñaron moedas de dólar namibio foron 1993, 1996, 1998, 2000, 2002 e 2010.

## Billetes 
Os billetes de dólar namibio teñen estas denominacións:

* 10 dólares
* 20 dólares
* 50 dólares
* 100 dólares
* 200 dólares

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Namibia
### Bibliografía 
* Krause, Chester L. e Clifford Mishler (2002). *Standard Catalog of World Coins: (1901–2002).* Krause Publications. ISBN 0-87349-401-6.
* Pick, Albert (2009). *Standard Catalog of World Paper Money, Modern Issues, 1961-Presente.* Colin R. Bruce II e Neil Shafer (eds). Krause Publications. ISBN 0-87341-207-9.
Ramón Baltar Domínguez

**Ramón Baltar Domínguez**, nado en Santiago de Compostela o 10 de abril de 1902 e finado na mesma cidade o 8 de setembro de 1981, foi un médico galego.

## Traxectoria 
miniatura|Voda de Ramón Baltar e Emma Tojo, 1928.
Fillo de Ángel Baltar Cortés, estudou Medicina en Compostela. Foi profesor axudante de Anatomía, Patoloxía e Cirurxía na Facultade de Medicina da USC. Traballou desde 1928 como cirurxián no Hospital Real de Santiago. Dende a morte do seu pai dirixiu o Sanatorio Baltar (1934-1963) e o Gran Hospital (1940). Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi mobilizado como capitán médico asimilado para traballar como cirurxián nos hospitais da vangarda da fronte no bando franquista. Cómpre sinalar que concederlles o grao de capitán era o que se facía con catedráticos e médicos de alto prestixo. Inicialmente non tivo problemas, pois foi acusado polo Servizo de Información Militar de Burgos de ser "cotizante del Socorro Rojo, izquierdista y propagandista del Frente Popular. Tido comunmente por masón", conseguiu saír sobresido grazas ás testemuñas que presentou. Pero en 1939 foi novamente sancionado coa inhabilitación perpetua para todo tipo de cargos directivos e de confianza.

Ao rematar a guerra volveu exercer a docencia na Facultade de Medicina. Deu apoio médico a fuxidos, guerrilleiros e represaliados da comarca de Santiago. No seu sanatorio fixéronselle radiografías ao guerrilleiro Foucellas en marzo de 1945 despois de que se ferise coa súa arma de forma fortuíta, e tras ser inicialmente atendido en Ordes e Tordoia. En 1947 foi encarcerado breves días en Vigo xunto co médico Ulpiano Villanueva, acusados de contribuír ao Socorro Rojo Internacional aínda que, en realidade, estaban vinculados á Unión de Intelectuales Libres. Saíron libres axiña. A súa relación co franquismo foi a dun liberal con certa controversia xa que ocupou cargos de dirección a pesar dos problemas que tivo coa ditadura. Gañou a oposición a profesor da Sala de Cirurxía da Beneficencia Provincial e foi nomeado decano do corpo médico desa entidade (1952). Recibiú nos anos sesenta a gran cruz o mérito da Beneficencia. Foi presidente da Sociedade Española de Cirurxía (1965). Publicou libros relacionados coa medicina e a historia e investigou a relación entre Castelao e a medicina, como reflicten o artigo "Castelao médico" e o volume *Castelao ante la medicina, la enfermedad y la muerte*.

En 2020 Suso de Toro publicou a biografía *Un señor elegante*, e en 2023 o Concello de Santiago de Compostela declarou a Baltar fillo predilecto de forma póstuma.

## Obras 
* *Opúsculos médicos gallegos del siglo XVIII*, 1961.
* *La Escuela Médica Compostelana*, 1968.
* *Castelao ante la medicina, la enfermedad y la muerte*, Editorial Bibliófilos Gallegos, 1979.

## Vida persoal 
Casou en 1928 con Emma Tojo Sieyro, con quen tivo doce fillos, entre eles Luís, Rafael, Fernando, Alberto e Asunción Baltar Tojo, esta última casou con Xerardo Fernández Albor.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*Ponte Hernando, F. (2011) Dr. Ángel Baltar Cortés, maestro de cirujanos. A Coruña. Ed. inéditor. Grupo Towers.
* 

### Ligazóns externas 
*
George Thorogood

**George Thorogood**, nado en Wilmington (Delaware)  o 24 de febreiro de 1950, é un cantante de blues e rock estadounidense.

## Traxectoria
Coa banda de The Delaware Destroyers acadou importantes éxitos con versións de clásicos do blues e do rock como Bo Diddley, Muddy Waters ou Jonh Lee Hooker. O seu maior éxito foi *Bad to the Bone*. Dos seus dezaseis álbums, acadou dous discos de Platino (*Live* e *The Baddest of George Thorogood and the Destroyers*) e seis de ouro. Leva vendidas unhas quince millóns de copias. As súas discográficas foron Rounder, MCA, EMI, Eagle e CMC International.

Foi tamén un notable xogador de béisbol.
Camelo bactriano

miniatura|Camelo bactriano. 
O **camelo bactriano** (*Camelus bactrianus*) é unha especie artiodáctila nativa das estepas de Asia Central. Das dúas especies de camelos que aínda existen, é a menos común. O camelo bactriano caracterízase por ter dúas xibas no lombo no canto dunha soa, en contraste co camelo dromedario. A súa poboación de 2 millóns de exemplares débese principalmente á forma domesticada da especie. Algunhas autoridades, principalmente a Unión Internacional para a Conservación da Natureza (IUCN), empregan o nome binomial *Camelus ferus* para o camelo bactriano salvaxe e reservan *Camelus bactrianus* para o domesticado. O seu nome provén da antiga rexión histórica de Bactria.

## Notas
Fray Prudencio

***Fray Prudencio*** foi un semanario publicado en Caldas de Reis entre 1897 e 1916.

## Historia e características 
Apareceu o 4 de xullo de 1897. Publicábase os domingos. Promovido por Laureano Salgado Rodríguez. Entre os seus colaboradores figuraban José Salgado Rodríguez, Jesús Salgado de la Riva, Laureano Salgado de la Riva, Benito Seijo Salgado (co pseudónimo Platón), Joaquín Roca, Matías Roca, Arturo Sánchez, José Rey González, Vicente Carnota Pérez, Lisardo Barreiro e Enrique Amado Domínguez. Nas seccións Variedades e Galicia literaria publicou poemas en galego de Alberto Camino, Juan Gómez del Ferrol, Marcial Valladares, Francisco Añón, José Rey González e Enrique Labarta Pose. Na sección Paliques apareceron textos en prosa e poemas en castelán de Juan Manuel Pintos e Antonio de la Iglesia e outros sen sinatura. Cesou a súa publicación o de 28 de xuño de 1906.

Tivo unha segunda época a partir de setembro de 1909, dirixido por José García Barreiro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
### Ligazóns externas 
* Salgado Sáenz, Luis María (27/2/2020). "Los periódicos o publicaciones de Laureano Salgado: “Paliques”. Colaboradores y conexión con el entorno de la cultura. Vicente Carnota, Enrique Amado, Enrique Labarta Pose. Laureano Salgado de la Riva"
El Combate (Caldas de Reis)

***El Combate*** foi un periódico editado en Caldas de Reis en 1910.

## Historia e características 
Apareceu en 1910. Estaba dirixido por José María Barreiro.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
Relative strength index

O Indicador **Relative Strength Index (RSI)** é un indicador técnico usado na análise de mercados financeiros. O seu obxectivo é mostrar de xeito gráfico a forza (ou debilidade) dun activo financeiro nun período determinado. Baséase nos prezos de peche dun período de cotización recente.

O RSI é un oscilador de momento, que mide a velocidade e a magnitude dos movementos dirixidos no prezo dun activo. O momento é a taxa de caída ou crecemento no prezo. O índice valora o momento como a taxa entre os peches á alta e os peches á baixa. Así, os activos que teñen máis cambios positivos (ou cambios máis fortes) teñen un valor de RSI máis altos ca aqueles que teñen máis baixadas no prezo.

Acotío, este indicador emprega un período de 14 días no seu cálculo, medido nunha escala de 0 a 100. Tradicionalmente considéranse niveis altos e baixos no mercado os valores 70 e 30 respectivamente. Con todo, outros valores do período poden empregarse cando se precisa información sobre intervalos maiores ou menores. Como é sinxelo de intuír, valores máis extremos do indicador coma 80-20 indican un momento máis forte, pero danse con menor frecuencia.

O índice de forza relativa (RSI) foi definido por primeira vez por J. Welles Wilder en 1978, no seu libro *New Concepts in Technical Trading Systems* . Hoxe en día é un dos indicadores técnicos máis empregados, especialmente no FOREX.

## Cálculo
Para cada período de cotización considerado calcúlanse dous valores U e D.

No caso en que o peche do período considerado como actual sexa maior ca o valor ó peche previo, temos:

: U = peche_{actual} - peche_{previo}

: D = 0 

Así mesmo, no caso de que o prezo baixase dende o período previo ó actual:

: U = 0

: D = peche_{previo} - peche_{actual} 

Estes valores para U e D serán sempre maiores ou iguais que 0, tendo a situación  U = D = 0  no caso de que o prezo de peche sexa o mesmo nos dous períodos considerados.

As medias destes valores calcúlanse usando unha media móbil exponencial (EMA) cun período n. Esta proporción é coñecida como *Forza Relativa* (Relative Strength ou RS)

: RS = \frac{EMA(U,n)}{EMA(D,n)}

A continuación aplícase a corrección:

: RSI = 100 - \frac{100}{1+RS} 

Cando os valores de D son cero, o valor da Forza Relativa aproximase a infinito, que resulta no RSI tomando valores próximos a 100 (por causa da corrección)

## Notas
Muesli

miniatura|dereita|Prato de Muesli.
O **muesli** (do suízo alemán *Birchermüesli*, literalmente "papas de cereais de Bircher") é un alimento de orixe suíza que se atopa no grupo dos cereais, tipicamente do almorzo, aínda que tamén se consuma nas merendas e ceas (especialmente en Suíza). Algunhas marcas comercialízano co nome alemán: *müsli*.

Como produto envasado dispoñíbel no comercio, os seus ingredientes son cereais, froitos secos e froitas desecadas ou deshidratadas, mesturadas sen que haxa unha receita ríxida, dependendo do fabricante.
Se se fai unha preparación caseira, adóitanse empregar os produtos "de temporada" que se atopan frescos no mercado.

Entre os cereais que o compoñen poden estar a avea, trigo, centeo, orxo, millo ou arroz, ben en flocos o inflados, integrais ou refinados. Na escolma de froitas pódense atopar mazás, peras, bananas, pasas, dátiles, ameixas, mangas, figos, pexegos, amorodos, ananás, coco, froitas do bosque (arandos, framboesas, bagas de goxi, grosellas)... e, entre os froitos secos e sementes, noces, abelás, améndoas, cacahuetes, sementes de xirasol, liño ou sésamo.

Pódese consumir previamente rehidratado con auga, leite (non aconsellábel fresco se hai bastante proporción de froitas acedas que poidan callalo), leite fermentado, bebida de soia, quefir, iogur, chocolate, zumes... e, segundo o gusto do consumidor, adozado con canela, anís, mel ou azucre.

Dende a súa invención polo médico suízo Maximilian Bircher-Benner a comezos do século XX, inspirado na cea dun pastor nunha das súas excursións coa súa dona pola zona dos Alpes, tense popularizando como alimento san, nutritivo, enerxético e que sacia a fame, e por ser un cóctel bastante completo de vitaminas e minerais, proteínas e glícidos, e para normalizar as modernas dietas desequilibradas, ou para persoas con problemas de estrinximento.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cereal para o almorzo
* Papa (alimento)
Arandeira negra

A **arandeira negra** ***Vaccinium uliginosum*** é unha especie de planta fanerógama pertencente á familia das ericáceas.

En Galiza aparece (*Vaccinium uliginosum* subsp *microphyllum*), ás veces difícil de diferenciar da arandeira brava (*Vaccinium myrtillus*).

En inglés recibe o nome de *black billberry*.

## Hábitat 
É nativo das rexións temperadas do hemisferio norte, a baixa altura no Ártico, e en grandes altitudes ao sur dos Pireneos, os Alpes e o Cáucaso en Europa, as montañas de Mongolia, no norte da China central e o Xapón en Asia, e a Sierra Nevada en California e as Montañas Rochosas en Utah en América do Norte.

Medra sobre solos acedos en uceiras húmidos, páramos, tundra, e no sotobosque dos bosques de coníferas, desde o nivel do mar no Ártico, até 3400 msnm de altitude no sur da gama. En Galiza atopámola nas montañas orientais.

## Descrición 
É un gamallo caducifolio que medra decia os 10–75&nbsp;cm de altura, rara vez 1 m de altura, cos talos de cor marrón (a diferenza dos talos verdes da estreitamente relacionada arandeira brava (*Vaccinium myrtillus*). As follas son ovaladas de 4–30&nbsp;mm de longo e 2–15&nbsp;mm de largo, de cor azul-verde pálido, cunha boa marxe e ápice arredondado. As flores son pendulares, en forma de urna, de cor rosa pálido e 4–6&nbsp;mm de longo, producidas a mediados da primavera. O froito, o arando, é unha baga de cor azul escura-negra de 5–8&nbsp;mm de diámetro, cunha polpa branca, doce e comestíbel cando está chegada a finais do verán.

## Sinonimia 
* *Myrtillus grandis* Bubani
* *Vaccinium gaultherioides* Bigelow
* *Vaccinium uliginosum subsp. microphyllum* (Lange) Tolm.
* *Vaccinium uliginosum var. microphyllum* Lange
* *Vaccinium uliginosum var. nana* Boiss.
* *Vaccinium occidentale* Gray 
* *Vaccinium uliginosum subsp. alpinum* (Bigelow) Hultén 
* *Vaccinium uliginosum var. alpinum* Bigelow 
* *Vaccinium uliginosum subsp. gaultherioides* (Bigelow) S.B.Young 
* *Vaccinium uliginosum var. occidentale* (Gray) Hara
* *Vaccinium uliginosum subsp. occidentale* (Gray) Hultén 
* *Vaccinium uliginosum subsp. pedris* (Harshb.) S.B.Young 
* *Vaccinium uliginosum subsp. pubescens* (Wormsk. ex Hornem.) S.B. Young 
* *Vaccinium uliginosum var. salicinum* (Cham.) Hultén

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Arando (froito)
* Arandeira (especie semellante)
* *Vaccinium* (xénero)
### Ligazóns externas
Pasa

right|250px|miniatura|Pasas xa preparadas.
Unha **pasa** ou **uva pasa** é unha uva secada ao sol ou por métodos artificiais, parcialmente deshidratada. Acostuman comerse en cru, cociñadas ou coma condimento noutros pratos gastronómicos. Son moi doces pola alta concentración de azucres e se se almacenan durante bastante tempo o azucre cristaliza dentro da froita.

As pasas forman parte da gastronomíadas zonas vitivinícolas de Galiza.

## Etimoloxía 
O termo galego "pasa" (en portugués *passa*, en catalán *pansa*) vén do latín *uva passa*, derivado de *pandĕre* deitar, estender; neste caso deitar ao sol.

## Produción 
As pasas son bagos de uva de tamaño medio e de cor dourada, con ou sen carabuñas, que se delouran (secar coa luz do sol). Unha excepción é a variedade da uva cultivada especialmente en Corinto (Grecia) que dá un tipo máis escuro e miúdo que dá orixe a outras pasas sen carabuñas, as pasas corintias.

A pansificación é a técnica para secar a uva e outros froitos, e é coñecida dende a Antigüidade. A humidade, e tamén a choiva, constitúen o principal risco para a elaboración da pasa. Son un perigo constante que ameaza de estragar toda a produción e que o labrego sempre soubo valorar: unha campaña chuviosa ou excesivamente húmida ha minguar a produción polo efecto da podremia, mentres que un bo tempo ha permitir asollar a froita.
O bago cómpre de sol e ar para poder se transformar en pasa, e a auga é un elemento daniño neste proceso.

## As pasas en Galiza 
É crenza popular en Galiza, especialmente nas comarcas vitícolas, que as pasas avivan a memoria do que as come; e en sentido irónico atribúeselles comunmente esta propiedade aos rabos; e así adoita dicirse ao desmemoriado: *Tés que comer rabos de pasas*.

## Valor nutricional 
left|250px|miniatura|Uvas en proceso de deshidratación.
Nunha porción de 1/4 de cunca de pasas de California (uns 40 gramos), hai xeralmente bastante azucre (28-32 gramos), que xeran unhas aproximadamente 110-140 calorías. Tamén, adoitan ter uns gramos de fibra, tamén cantidades moi pequenas de proteínas (a miúdo 1 gramo), de sodio (xeralmente arredor 10 miligramos), de calcio, e de ferro. As pasas son altas en potasio, con 310 miligramos (preto de 9% do valor diario).

## Pasas e carie 
Os dentistas acostuman recomendar non comer pasas pola forte combinación de azucres e que a súa propia viscosidade fomenta a aparición de carie e outras doenzas bucais. Porén, diversos estudos científicos poñen en dúbida que a viscosidade realmente prexudique de xeito decisivo, ademais de que se teñen atopado algúns compostos químicos que poden axudar a combater algunhas bacterias orais. Nun laboratorio, os extractos das pasas conseguiron retardar o desenvolvemento do estreptococo, unha das principais bacterias que orixinan a carie. Cinco produtos químicos nas pasas - ácido oleanólico, aldehido oleanólico, betulín, ácido betulínico, e 5-(hydroximetil)-2-furfural - semellan ser responsábeis de retardar estas bacterias. Ademais, o ácido oleanólico evita que algunhas bacterias se instalen no esmalte do dente.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Uva
### Ligazóns externas
ẟ

O **delta latino** ( ''''* ) é unha letra suplementaria do alfabeto latino. É semellante á letra grega delta.

## Historia 
O delta latino deriva da letra *d'' manuscrita (“d insular”).

Unha proposta para incluír varios caracteres medievais no Unicode chamaba a esta letra LATIN SMALL LETTER SCRIPT D pero finalmente foi chamada como LATIN SMALL LETTER DELTA ao ser incluída no 2008.

## Uso 
* Emprégase esta letra nas transcricións do galés medieval para representar o son [ð], representado no galés moderno polo dígrafo "dd".
* Tamén aparece no alfabeto do vakhí, no que se usa como maiúscula a letra grega delta maiúscula ( Δ ).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Delta
* D
Yery (cirílico)

**Yery** (Ы, ы) é unha letra do alfabeto cirílico. Representa o son [i] despois de consoantes non palatalizadas en ruso e belaruso. Despois de consoantes alveolares adoita retraerse a [ɨ] ou [ʷi].

Transcríbese como *y* na maioría das linguas de Europa Occidental.

## Códigos 
As súas correspondencias en HTML son: &amp;#1067; ou &amp;#x42B; para a maiúscula e &amp;#1099; ou &amp;#x44B; para a minúscula.

## Uso no alfabeto latino 
O yery é utilizado como letra no alfabeto latino do vakhí.

## Notas
Piñón (semente)

[250px|thumb|Piña de [piñeiro manso (*Pinus pinea*) con piñóns - nótese que hai dous piñóns sobre cada escama da piña.]]

Un **piñón** é a semente dos piñeiros (árbores do xénero *Pinus* (familia Pinaceae)), de casca dura e améndoa branca.

O nome piñón tamén pode designar a semente doutras árbores coníferas que teñen piñas, como as araucarias

O piñón (*pinhão* en portugués) procede da piña. Arredor de vinte especies de piñeiros producen piñóns grandes dabondo para que a súa colleita sexa produtiva; noutras especies, aínda que tamén comestíbeis, son demasiado pequenos e sen valor para a alimentación humana, é o que ocorre co piñeiro bravo (*Pinus pinaster*), típico de Galiza.

Non forma parte da cociña galega tradicional, mais, hoxe en día aparecen pola influencia da gastronomía mediterránea.

## Especies 
En Europa, os piñones proceden do piñeiro manso (*Pinus pinea*), especie rara en Galiza, pero que nas zonas mediterráneas tense cultivado polos seus froitos durante máis de 6.000 anos, porén a colla de árbores silvestres remóntase moito máis atrás no tempo.

Outra das especies utilizadas, aínda que en menor medida, é *Pinus cembra*.

En Asia apáñanse dúas especies, principalmente: *Pinus koraiensis*, no nordés e *Pinus gerardiana*, na zona occidental do Himalaia. Outras especies usadas en menor grao son: *Pinus sibirica*, *Pinus pumila*, *Pinus armandii* e *Pinus bungeana*.

En América do Norte, as tres principais especies de piñeiros piñoneiros son: *Pinus edulis*, *Pinus monophylla* e *Pinus cembroides* (o piñeiro mexicano). Outras especies menos utilizadas son: *Pinus sabineana*, *Pinus torreyana* e *Pinus lambertiana*.

Os piñóns están cubertos dunha casca dura, máis ou menos grosa dependendo da especie. O nutrimento almacénase no tecido do gametófito feminino que mantén o embrión en desenvolvemento (esporófito) no centro.

No senso culinario, os piñóns son froitos; porén, no senso botánico, son sementes e, malia seren ximnospermas, carecen de carpelo exterior. O seu período de conservación con casca é moi longo, se se manteñen refrixerados (entre -5 a +2&nbsp;°C), mais tanto os enteiros coma os pelados se deterioran axiña en condicións cálidas e en ambientes húmidos, tornándose rancios nunha cantas semanas.

## Propiedades e usos 
Por cada 100 gramos de piñóns, o contido en proteínas é de 31 gramos; unha proporción moi alta dentro das noces ou sementes. Así mesmo, son unha fonte de fibra.

Polo xeral, na cociña mediterránea engádense con frecuencia á carne, ao peixe, en ensaladas, en pratos de verduras e tamén a doces e sobremesas. Na gastronomía galega son raros. Na gastronomía catalá e valenciana úsanse acotío tanto en receitas doces, como a coca de piñóns ou os *panellets*, como en salgadas, como as espinacas á catalá. Son un compoñente esencial dun mollo italiano, o pesto. No suroeste francés adóitanse utilizar na ensalada landesa. En Grecia e no Magreb utilízanse, entre outras sobremesas, para algunhas variedades de *Baclava*.

## Notas
Adolfo Rodríguez Ansias

**Adolfo Rodríguez Ansias**, nado no Brasil o 11 de agosto de 1908 e finado en Ourense o 27 de xuño de 1982, foi un mestre e político galego.

## Traxectoria 
Nado no Brasil o 11 de agosto de 1908, fillo de Digna Ansias Camba, orixinaria de San Cibrao das Viñas, e Adriano Rodríguez Cordeiro, de Allariz. A nai finou por complicacións no parto dun novo fillo, e Adolfo foi enviado a Galicia a vivir coa súa tía materna Victoria Ansias Camba en Ourense. Estudou Maxisterio na Escola Normal de Ourense e aprobou a oposición de mestre en 1928. Exerceu no Rañadoiro (Muíños), na Escola Anexa de Ourense e en Bóveda de Amoeiro.

Foi un dos fundadores da Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense e administrador da súa revista *Escuela del Trabajo*. De ideoloxía radical-socialista, era coñecido polo seu activismo anticlerical. Foi detido e procesado con Ignacio Herrero Fuentes acusados de inxurias ao réxime, pero a causa foi sobresida, e o comandante militar de Ourense impúxolle unha multa de 2.000 pesetas. Volveu ser detido en decembro.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi cesado e destituído como mestre a principios de agosto por ser un dos dirixentes da ATEO. Foi perseguido, pero eludiu a súa detención manténdose agochado durante 28 anos na Loña, Mariñamansa, San Cibrao e fundamentalmente nun zulo construído na propia vivenda de planta baixa do edificio dos seus tíos na praza de San Cosme de Ourense. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en 1941.
O 1 de novembro de 1964 solicitou a reiconporación ao maxisterio. Foi reposto como mestre en Ferreira de Pantón. En 1965 foi mestre en Requiás (Muíños) e ao ano seguinte trasladouse a Marce (Pantón). Despois foi mestre en Viveiro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 

### Ligazóns externas 
* Adolfo Rodríguez Ansias: o mestre da ATEO que viviu 28 anos emparedado
* Adolfo Rodríguez Ansias, mestre republicano, no seu corenta cabodano
* Ficha en Memoria da Coruña
Franz von Paula Schrank

**Franz von Paula Schrank**, nado o 21 de agosto de 1747 en Neuburg am Inn e finado o 22 de decembro de 1835 en Múnic, foi un xesuíta, botánico e naturalista alemán.

## Traxectoria 
Comezou a frecuentar o Colexio Xesuíta de Passau con nove anos, entrando aos quince ma Compañía de Xesús. Pasou o primeiro aoo do seu noviciado en Viena e o segundo en Ödenburg (hoxe Sopron en Hungría), onde seguiu os cursos dun misioneiro vindo do Brasil, o que lle fai interesarse na historia natural. Estudou logo en Raab, Tyrnau (hoxe Trnava, Hungría) e en Viena.

Ensinou no Colexio de Linz a partir de 1769. Ao suprimirse a súa orde trasladouse a Passau, onde foi ordenado sacerdote en decembro de 1774, obtendo o seu doutoramento en teoloxía en 1776, en Viena.

Nese ano de 1776 prepara *Beiträge zur Naturgeschichte* e foi nomeado profesor de matemáticas e física no Liceo de Amberg, e logo profesor de retórica en Burghausen.

En 1784 era profesor de elocuencia, e ensinaría botánica económica e economía rural na Universidade de Ingolstadt, para máis tarde ser conselleiro eclesiástico en Landshut.

En 1809 a Academia de Ciencias de Múnic elíxeo como membro coa condición que tome ao seu cargo op xardín botánico que se creara na cidade, cargo que ocupará até a súa morte.

## Obras pricipais 
* *Beiträge zur Naturgeschichte*, Augsburgo, 1776
* *Vorlesungen über die Art die Naturgeschichte zu studieren*, Ratisbona, 1780
* *Enumeratio insectorum Austriæ indigenorum*, Viena, 1781
* *Anleitung die Naturgeschichte zu studieren*, Múnic, 1783
* *Naturhistorishce Briefe über Österreich, Salzburg, Passau und Berchtsgaden* (dous vols., Salzburgo, 1784-1785
* *Anfangsgründe der Botanik*, Múnic, 1785
* *Baiersche Reise …*, 1786
* *Verzichniss der bisher hinlaneglich bekannten Eingeweidewürmer, nebts einer Abhandlungen über ihre Anverwandschaften*, Múnic, 1787
* *Bayerische Flora*, Múnic, 1789
* *Primitiæ floræ salisburgensis, cum dissertatione prævia de discrimine plantarum ab animalibus*, Frankfort, 1792
* *Abhandlungen einer Privatgesellschaft vom Naturforschern und ökonomen in Oberteutschland*, Múnic, 1792
* *Anfangsgründe der Bergwerkskunde*, Ingolstadt, 1793
* *Reise nach den südlichen Gebirgen von Bayern, in Hinsicht auf botanische und ökonomische Gegenstände*, Múnic, 1793
* *Flora monacensis*, Múnic, 1811-1820 
* *Plantæ rariores horti academici Monacensis descriptæ et iconibus illustratæ*, 1819
* *Sammlung von Zierpflanzen*, 1819

Estudou igualmente os insectos (incluíndo os arácnidos, daquela considerdos como insectos) fisioloxía vexetal e micoloxía, así como o movemento dos infusorios.

## Abreviaturas 
* A abreviatura **Schrank** emprégase para indicar a Franz von Paula Schrank como autoridade na descrición e clasificación científica dos vexetais.
* A abreviatura **Schrank** emprégase para indicar a Franz von Paula Schrank como autoridade na descrición e taxonomía dos animais.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Franz Paula von Schrank en Catholic Encyclopedia
Rafael Alonso Rodríguez

**Rafael Alonso Rodríguez**, nado en Ribadavia o 25 de xullo de 1901 e finado en Maceda o 21 de setembro de 1937, foi un mestre galego.

## Traxectoria 
Nado en Amoeiro o 25 de xullo de 1901. Mestre que procedía da oposición de 1928, obtivo praza en Amoeiro. Foi un dos fundadores da Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense. De ideoloxía radical-socialista, caracterizábase polo entusiasmo na práctica dos novos métodos pedagóxicos, e a loita contra o caciquismo local. Logo da folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido, procesado e ingresou na Prisión de Ourense. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi cesado e destituído como mestre a principios de agosto por ser un dos dirixentes da ATEO. Perseguido, foi detido en 1937. Ingresou na Prosoón Provincial de Ourense o 10 de abril. Encartado na causa 649/37, o seu caso foi sobresido. O 20 de setembro foi entregado a forza pública para o traslado a outra prisión. Foi asasinado o 21 de setembro na Curva Grande do Rodicio, na estrada de Ourense a Ponferrada (actual OU-536) pouco antes do Alto do Rodicio (Maceda).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Expediente persoal do recluso Rafael Alonso Rodríguez

* Ficha en Memoria da Coruña
Fernán Caballero (homónimos)

***Fernán Caballero**, concello manchego da provincia de Cidade Real;
***Fernán Caballero**, pseudónimo da escritora española **Cecilia Böhl de Faber** (1796-1877).
Ernesto Caballero

O nome de **Ernesto Caballero** pode referirse a:

* **Ernesto Caballero Bellido**, micrógrafo e político español (1858 - 1935);
* **Ernesto Giménez Caballero**, escritor e diplomático español (1899 - 1988);
* **Ernesto Caballero de las Heras**, dramaturgo e director de escena español (n. 1958);
* **Ernesto Caballero Castillo**, político español (n. 1935);
Google Glass

dereita|thumb|250px|As lentes Google

**Google Glass** (literalmente *lentes Google*) é un proxecto en desenvolvemento da Google que consiste nunhas lentes conectadas á Internet que usan unha tecnoloxía futurista de realidade aumentada.. As **Google Glass** son un dispositivo de visualización tipo *Head-mounted display* (HMD)

As *Google Glass Explorer Edition* foron lanzadas para os desenvolvedores de Google I/O por 1500 $ + impostos no ano 2013, mentres que a versión para consumidores agárdase que estea pronta no decorrer de 2014.

As Google Glass son un dispositivo semellante a unhas lentes, que fixadas nun dos ollos, fan aparecer unha capa/pantalla por riba do campo de visión. A pequena capa presenta ao usuario mapas, opcións de música, previsión do tempo, rutas de mapas, e alén disto, tamén é posíbel efectuar chamadas de vídeo ou tirar fotos de algo que se estea a ver e compartir inmediatamente a través de Internet.

Fálase do Proxecto dende 2006 e, até o día 4 de abril de 2012, o **Google Glass** aínda era un proxecto secreto da Google. Actualmente, o Google X conta co apoio de especialistas en alta tecnoloxía coma Richard W. DeVaul e Babak Parviz. O visual do Google Glass semella sofisticado e futurista mais non posúe lentes dos dous lados. Sábese que a Google forneceu os prototipos aos seus colaboradores para poder lanzar o produto en 2014.

A lente de proxección da **Google Glass** non ocupa todo o campo de visión do usuario e posúe unha tecnoloxía de foco que permite ao observador ler os contidos sen a necesidade de mudar o foco de visión. Todos eses coidados garanten o confort e a seguranza da persoa que utiliza a tecnoloxía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina Oficial do Proxecto Google Glass
* Vídeo Oficial do Proxecto Glass
* Google rexistra a patente de lentes de 'realidade aumentada'
Ignacio Herrero Fuentes

**Ignacio Herrero Fuentes**, nado en Pedrafita do Cebreiro o 6 de abril de 1909 e finado en San Carlos-Cojedes (Venezuela) en 2001, foi un mestre e político galego.

## Traxectoria 
Foi elixido secretario-bibliotecario da Juventud Esperantista de Ourense en 1928. Foi mestre en Pedrafita (A Teixeira) en 1930, e na escola de Tamallancos dende 1931. Pertenceu á Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense e colaborou en *Escuela del Trabajo*. Presentou o relatorio "El problema lingüístico de la escuela gallega" no Congreso Regional de Trabajadores de la Enseñanza de Galicia celebrado en abril de 1936. Foi detido e procesado con Adolfo Rodríguez Ansias acusados de inxurias ao réxime, pero a causa foi sobresida, e o comandante militar de Ourense impúxolle unha multa de 2.000 pesetas.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi cesado e destituído como mestre a principios de agosto por ser un dos dirixentes da ATEO. Foi detido, pero logrou fuxir da cadea. Exiliouse en Cuba e despois pasou a Panamá onde foi profesor na Universidade de Panamá. Publicou artigos filolóxicos na revista *Universidad* e dirixiu un boletín político. Trasladouse despois a Venezuela onde foi director do Colexio estatal Cojedes. Foi autor do estudo preliminar de *La versificación hispanoamericana pre-modernista. Héctor Pedreáñez Trejo*. Publicou baixo o pseudónimo de **Dr. Iñigo** sobre a erudición dos debates intelectuais entre Risco e Couceiro Freijomil.

## Obras 
* *Cojedes y San Carlos en su tricentenario. Estudio original e inédito*, 1978.
## Vida persoal 
Casou en Ourense con Obdulia Noguerol Vázquez.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Galería de políticos republicanos
* Ficha en Memoria da Coruña
Congro arxentino

O **congro arxentino**, *Conger orbignianus* Valenciennes, 1847, é unha especie de peixe angüiliforme da familia dos cóngridos, subfamilia dos congrinos.

## Descrición 
Morfoloxía típica de congro. Pode chegar a medir até 112&nbsp;cm de lonxitude máxima. As aletas pectorais son pequenas.

## Bioloxía e ecoloxía 
### Hábitat 
É un peixe mariño, demersal e propio de climas subtropicais (4 °N-45 °S) que vive na plataforma continental.

### Distribución xeográfica 
Habita no océano Atlántico oriental (desde o sur do golfo de Guinea —Annobón, Guinea Ecuatorial— até Angola e Namibia) e no Atlántico occidental (desde Río de Xaneiro —Brasil— até o norte da Arxentina).

### Alimentación 
Aliméntase de peixes, gambas, camaróns, cangrexos e moluscos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Anónimo (2001): *Base de datos da colección de peixes do National Museum of Natural History* (Smithsonian Institution). Smithsonian Institution - Division of Fishes. 
* Anónimo (2002): *Base de datos da colección de peixes do American Museum of Natural History*. American Museum of Natural History, Central Park West, NY 10024-5192, Estados Unidos. 
* Brandão, J. M. (1964): "Glossário de nomes dos peixes: sistemático, português, inglês". *Boletim de Estudos de Pesca* **4** (6):1-59.
* Crespo, J., J. Gajate & R. Ponce (2001): *Clasificación científica e identificación de nombres vernáculos existentes en la base de datos de seguimiento informático de recursos naturales oceánicos*. Instituto Español de Oceanografía, Madrid.
* Lahuerta Mouriño, F. e Vázquez Álvarez, F. X. (2000): *Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos*. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia. ISBN 84-453-2913-8, p.&nbsp;190.
* Mianzan, H. W., N. Mari, B. Prenski & F. Sánchez (1996): "Fish predation on neritic ctenophores from the Argentine continental shelf: a neglected food resource?" *Fish. Res*. **27**: 69-79.
* Nelson, Joseph S. (2006): Fishes of the World. John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.
* Sanches, J. G. (1989): *Nomenclatura Portuguesa de organismos aquáticos (proposta para normalizaçao estatística)*. Publicaçoes avulsas do I.N.I.P. Núm. 14. 322 p.
* Wu, H. L., K.-T. Shao & C. F. Lai (eds.) (1999): *Latin-Chinese dictionary of fishes names*. The Sueichan Press, Taiwán.

### Outros artigos 
* Cóngridos
* Congrinos

### Ligazóns externas 
* *Conger orbignianus*  en Encyclopedia of Life.
Pesto

miniatura|Procesamento do pesto.
miniatura|Pasta con pesto.
O **pesto** (pronúnciase en lingua lígur: /'pestu/) é un mollo típico orixinario da Liguria (Italia). O seu ingrediente principal é a alfábega ou alfabaca (*Ocimum basilicum*), ou mellor a alfábega xenovesa (en lingua lígur "baxeicò" [baʒeɪ'kɔ] o "baxaicò" [baʒaɪ'kɔ]). Ademais da alfábega, móense piñóns e allo, todo isto adubado con queixo parmesano (e/ou queixo de ovella (pecorino), dependendo das tradicións locais) e de aceite de oliva.
A verba "pesto" vén do xenovés "pestare", que significa esmagar ou moer nun morteiro, que é o xeito no que tradicionalmente se prepara este mollo.

## Ingredientes 
Segundo a tradición, os ingredientes do pesto xenovés son sete:
* Follas tenras de alfábega (as máis miúdas). O mellor pesto faise tradicionalmente con alfábega de Pra', que é un sector de Xénova. Este pesto actualmente ten unha denominación de orixe protexida. Disque outras alfábegas non son axeitadas porque teñen un lixeiro sabor a menta ou simplemente porque o seu sabor é diferente.
* Aceite de oliva virxe extra ligur. O aceite de oliva da Liguria é un produto moi delicado, de sabor non picante, e que non molesta na gorxa.
* Piñóns (sementes comestíbeis dalgunhas especies de piñeiro). Os máis valorados son os provenientes da zona de Pisa.
* Queixo seco, do tipo Parmesano (Parmigiano-Reggiano) ou Grana Padano (envellecido polo menos por trinta meses).
* Queixo pecorino (queixo de leite de ovella) do tipo "Fiore Sardo".
* Allo de Vessalico (unha vila da zona de Imperia), que se caracteriza polo seu sabor máis macío.
* Sal mariño groso.

## Variantes 
Unha das máis coñecidas variantes é o pesto vermello (*pesto rosso*) ou siciliano, que se compón de tomates secos e pementos, queixo pecorino, sal e aceite de oliva.

No sur do país, os pestos adoitan levar tomates. O pesto de Trápani, Sicilia componse de aceite de oliva en gran cantidade, alfábega, tomates escaldados e pelados, améndoas e allo, todo picado e emulsionado en morteiro. O seu aspecto lembra aos mollos cataláns coma o romesco ou a salvitxada, coas que a diferenza máis evidente é  que estes non levan alfábega senón que están perfumadas con pemento.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Chimichurri
* Halloumi

### Ligazóns externas 
* Regional Cooking: Liguriaen Made In Italy On Line
* Guía de Liguria: Gastronomía  en Nozio
* Receta de pesto vegano en Vegetarianismo.net
Antonio Fernández Carnicero

**Antonio Fernández Carnicero**, nado en Baños de Molgas o 7 de xullo de 1904 e finado en México en 1997, foi un médico e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Antonio Fernández Ramos, médico de Baños de Molgas e Carmen Carnicero. Estudou Medicina na Universidade de Santiago de Compostela, rematando en 1925. Neses anos iniciou a súa militancia no Partido Comunista. Casou coa mestra María Bouzas Pérez en 1926. Exerceu como médico en Baños de Molgas e en 1928 solicitou colexiarse en Ourense. Trasladouse á capital para ser médico xeral e en 1930 firmou contrato como médico da compañía ferroviaria Vías y Construcciones. Tiña a súa consulta enfronte da Estación de Ourense e os luns consultaba gratis ás familias pobres. Activo militante do Partido Comunista participou na edición de *El Soviet* xunto con Luís Soto e Juan Nóvoa. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi buscado polos falanxistas, a súa consulta e domicilio foron arrasados, pero conseguiu pasar a Portugal por Tourém e chegar a Chaves coa axuda de varios curas e familiares. En Chaves foi detido polas autoridades portuguesas pero grazas á axuda de amigos e pacientes ourensáns conseguiu eludir a súa repatriación e partir inmediatamente cara a Lisboa. Tras pasar por un campo de concentración en Francia exiliouse en México en xaneiro de 1937, onde se estableceu como médico. Conseguiu levar a México á súa muller e os dous fillos, que lograron salvarse da represión dos falanxistas.

En México e en compañía de Luís Soto, proseguiu o activismo político vinculado ao Grupo Gallego de la UGT en México (cuxo máximo representante era Luís Soto) e contribuíu a formar a Comisión Gallega de Ayuda a la Junta Suprema de Unión Nacional en 1944, sendo responsable de propaganda da mesma. Participou no financiamento do primeiro número de *Vieiros* e colaborou economicamente co Partido Comunista e coas iniciativas galeguistas en México. Regresou a España logo da morte de Franco, en agosto de 1978, coa súa esposa e acompañados do agregado cultural de Cuba en México.
## Vida persoal 
Casou en 1926 con María Bouzas Pérez e foi pai de Antonio e Roberto Fernández Bouzas. O seu fillo máis vello, Antonio Fernández Bouzas, tamén médico, exerceu como investigador na Universidade Nacional Autónoma de México (UNAM). Un dos seus netos, Antonio Armonía, é un guionista do cine mexicano, e prepara un proxecto (*Mi padre*) centrado na historia da súa familia.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
* 

### Ligazóns externas 
* Crónica dun comunista de Ourense
* O galeno molgués fuxido a México
* Ficha no Departamento de Migración de México
Titushki

miniatura|*Titushki* diante do edificio do gabinete de ministros de Ucraína. 24 de novembro de 2013
**Titushki** (en ucraíno *тітушки*) é a denominación que lles dan os medios de comunicación ucraínos, especialmente os vencellados á oposición e en xeral a opinión pública daquel país aos mercenarios de bandas que consideran organizadas polas autoridades e que actúan como axentes provocadores que ilegalmente asaltan e dispersan demostracións pacíficas de opoñentes ao goberno de Viktor Yanukovych. Durante os acontecementos desenvolvidos en Ucraína a finais de 2013 e comezos de 2014, coñecidos como Euromaidan converteuse nun termo colectivo para os axentes provocadores e criminais sospeitosos de estar a soldo do Partido das Rexións e membros das forzas de seguridade vestidos de civil, e como tal pasou á prensa internacional

## Orixe do nome
O nome procede de Vadym Titushko (Вадим Тітушко) un loitador de artes marciais  de Bila Tserkva que atacou os xornalistas dunha canle de televisión ucraína o 18 de maio de 2013., condenado a tres anos de prisión pero posteriormente foi modificada a dous anos de liberdade condicionada, con posterioridade o propio Titushko apoiou publicamente á oposición

## Características
Segundo un antigo xefe do Servizo de Seguridade de Ucraína, o goberno usa os *titushki* activamente en conflitos locais, a cambio de cartos, son xente nova que viste de forma similar, con roupa deportiva e chaquetas, a miúdo a súa imaxe confúndese coa dos nostálxicos da época soviética, aínda que os titushki son recrutados entre practicantes mozos de boxeo, wrestling ou artes marciais sen emprego e sen consideración á ideoloxía, só a cambio de cartos. O número de todos os que actuaron en Kíiv durante as protestas de 2013/2014 estímase en 2000 .

## Notas
## Ligazóns externas
*Titushky no dicionario de slang ucraíno Myslovo
María Bouzas Pérez

**María Bouzas Pérez**, nada en Allariz o 28 de maio de 1908, foi unha mestra galega.

## Traxectoria 
Filla do médico Antonio Bouzas Alonso. Mestra como súa irmá Pilar Bouzas Pérez. Casou co médico Antonio Fernández Carnicero en 1926. Foi membro do Partido Comunista. Era mestra en Ponte Maior en 1936 e pertencía á Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense (ATEO).

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi cesada e destituída como mestra a principios de agosto por ser unha das dirixentes da ATEO. Pasou a Francia. En decembro de 1938 exiliouse a México cos seus dous fillos para reunirse co seu marido, procedente dun campo de refuxio francés. Logo da morte de Francisco Franco, regresou a España coa familia.

## Vida persoal 
Casou en 1926 con Antonio Fernández Carnicero e foi nai de Antonio e Roberto Fernández Bouzas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha en Migración de México pares.mcu.es
* Cid Galante, Rosa María (8/9/2009) Ficha en Historia das nosas mulleres ourensás mulleresourensas.blogspot.com
Fry F1

**Fry** foi un construtor de automóbiles de Fórmula Dúas do Reino Unido. O equipo foi fundado por David Fry e Alec Issigonis,, cuxo anterior patrón John Parkes en Alvis levou ao seu fillo Mike Parkes como piloto de desenvolvemento. O coche, construído cas especificacións da Fórmula 2, equipouse cun motor Coventry Climax e construíuse con varios conceptos avanzados, un deseño semimonocasco, unha posición de condución cara a adiante extrema e unha aleta de quenlla na súa parte posterior.

O Fry F2 fixo o seu debut en xuño de 1958 en Brands Hatch, Parkes terminou a súa primeira carreira en sexto lugar en Crystal Palace. Aparecendo nunha serie de carreiras de Fórmula Dous durante 1958 e 1959, o coche foi presentado na Fórmula Un no Gran Premio do Reino Unido de 1959. Parkes non se clasificou para a carreira, marcando o 27º tempo máis rápido, o coche non se presentou en ningún outro Gran Premio do Campionato do Mundo. O coche participou en varias carreiras máis, antes da súa última aparición cun segundo lugar en Brands Hatch na carreira do Boxing Day.

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas 
## Ligazóns externas 
* Results from Formula1.com
Culex pipiens

***Culex pipiens*** é unha especie de mosquito chuchador de sangue da familia Culicidae. É un Vector epidemiolóxico dalgunhas doenzas, como a encefalite xaponesa, a meninxite e a urticaria. Nos Estados Unidos, tamén pode transmitir o Virus do Nilo Occidental.

## Distribución 
É común nos seguintes países: Alemaña, Arxentina, Austria, Bosnia e Hercegovina, Bulgaria, Canadá, Chipre, República Checa, Exipto, Francia, Grecia, Hungría, Irán, Irlanda, Israel, Italia, Xapón, Xordania, Corea do Sur, Letonia, Líbano, Lituania, Luxemburgo, Marrocos, Paquistán, Polonia, Portugal, Romanía, Rusia, Arabia Saudita, Eslovaquia, España, Suecia, Tadjiikistán, Tunisia, Turquía, Reino Unido, Serbia, Estados Unidos, Uruguai, Países Baixos e Montenegro.

## Descrición 
esquerda|miniatura|*Culex pipiens pipiens* alimentándose dun ser humano.
O tamaño do seu corpo varía dende os tres ós sete milímetros. As femias aliméntanse do sangue de paxaros e humanos, e os machos do pole, néctar e o zume das plantas.

## Notas