Onde o aire non era brisa

***Onde o aire non era brisa*** é unha novela da escritora María Victoria Moreno Márquez.

## Descrición 
Escrita orixinalmente en castelán co título de ***Alcores de Donalvar***, en 1969 quedou clasificada entre as catro finalistas do Premio Café Gijón. Con todo, permaneceu inédita ata que Pedro Ferriol Suárez, segundo marido da autora, a rescatou dun caixón. Tras repasala e retocala coa propia María Vitoria, que lle mudou o título por ***Donde el aire no era brisa***, foi presentada a dous concursos: primeiramente a un en Murcia, onde quedou finalista, e despois ao X *Premio de Novela Corta Manuel Díaz Luis* do concello salmantino de Monleón, que gañou, baixo o pseudónimo de Peregrina Pérez, acudindo a recoller o premio o 28 de agosto de 2005. María Victoria finaría a escasos tres meses, o 22 de novembro do mesmo ano.

O texto publicouse en castelán en 2006 e foi traducido ao galego como ***Onde o aire non era brisa***, por Xavier Senín, e publicado pola Editorial Galaxia no ano 2009, con prólogo de Pedro Ferriol.
[miniatura|De esquerda a dereita: [Pedro Ferriol (marido de Mª V. Moreno e autor do prólogo da obra), Tito Seixas (libreiro amigo de Mª V. Moreno) e Begoña Llácer (filla de Mª V. Moreno)]]

## Trama 
En substitución da finada Asunción, Elena Manzanares, unha mestra noviña, chega ao seu destino en Alcores de Donalvar, un apartado lugar castelán que “*ten mil casas... mil homes... mil mulleres*” . Collera o coche de liña, o Rápido, en Villanueva e cando baixa en Alcores atopa unha vila “*triste, moi cerrada. Chegar aquí é coma caer nun pozo e comezar a dar berros sen que ninguén se acorde de ti ou te oia*” .

Alí vai botar un curso no que coñecerá a fondo as persoas e o seu modo de vida. A través dos ollos de Elena, vemos a España mesetaria e rural. Xentes que se moven en sombra, maletas maltratadas por un revisor túzaro que goberna un autobús que comunica cun mundo descoñecido . A vila está gobernada polos de sempre, reina a desconfianza, os odios, a pobreza e mesmo a fame. Ata o leite en po doado polos americanos vai parar ás mans dos que mandan, que o reparten á súa maneira en lugar de entregarllo directamente aos meniños dos colexios. Elena non o entende e vai loitar para cambiar a situación.

Ademais a ela tócalle unha escola apartada uns poucos quilómetros de Alcores, o Outeiro, cuns teóricos 35 alumnos. Se tivese 20 asistindo decote tería dereito a comedor escolar, mais raramente están os 20, só uns 11 ou 12. Os rapaces teñen que axudar nos labores agrícolas e ninguén ten interese pola súa instrución, tampouco os seus pais cren necesario que aprendan. Aínda así Elena vaise implicar no seu traballo, preocuparase polos rapaces e os seus problemas, por aprenderlles a ler e escribir sentíndose integrada na súa escola.

No verán chegan a Alcores os segadores galegos que “*son xente moi rara. Teñen terras e véñense aquí a pasalo mal e a durmir nas palleiras... As súas terras son alegres por fóra, pero dan moi tristes colleitas. Veñen aquí porque necesitan os cartos que gañan*” . Os Coroneis (familia dona de moitas terras) e outros propietarios non lles pagan nin o pactado e os segadores non se conforman.

## Narración 
A historia está contada en terceira persoa por un narrador extradiexético e omnisciente. O narrador usa o guión  e a paréntese  en moitas ocasións para expoñerlle a súa opinión ao lector. O título ten que ver co ambiente opresivo que hai na localidade: non corre o aire.

### Espazo 
Alcores de Donalvar é a vila imaxinaria de Castela onde se desenvolve a novela. É fin de traxecto desde Villanueva, a uns cen quilómetros por unha mala estrada. Máis lonxe está Tordesillas, de onde debían acudir os bombeiros nos incendios. E tamén se cita a capital, Valladolid. Fuente de Sopeña é a vila tamén imaxinaria onde naceu Elena.

### Tempo 
A historia comeza coa chegada da mestra Elena a Alcores e remata coa saída no mesmo autobús ao rematar o curso cando o Rápido vai entrando na praza de Villanueva. A acción está ambientada na España da década de 1960. A sensación de intemporalidade domina a obra: “*Alcores de Donalvar onde o reloxo sen setas nin latexos da torre era todo un símbolo de intemporalidade*” .

### Personaxes 
* Elena Manzanares. É a personaxe principal, unha mestra noviña que chega a Alcores, filla de pai republicano, o que provoca que certas persoas a miren mal. É unha mestra ilusionada, humilde e xusta, nunha aldea perdida de Castela na década dos sesenta, unha historia cercada de fame e de pobreza, da maledicencia das xentes, dos soños máis puros.
* Fernando. É o fillo máis vello do alcalde e o médico da vila, e tamén o candidato ideal para marido de moitas mozas, terá que escoller entre Elena, Puri...
* Dona Paquita. É a muller do veterinario, a presidenta de Acción Católica e gústalle gobernar a vida dos demais, por exemplo os amores de Fernando. A xente dicía que era unha guetarda, avetarda ou aguetarda, de aí que lle quedase o alcume de Gueta.
* Purita. É a filla de dona Paquita, “*dezaoito anos de resabios entre peles e ósos...  nome case deterxente nunha casa que cheiraba a corte*” . Herdou o alcume da nai e chámanlle Guetiña.
* Margarita. É a mestra que acolle a Elena ao chegar. Ten que criar tres fillos con moitas dificultades económicas.
* Santiago. É o mellor alumno e o máis maduro, aínda que comezou a escola con doce anos feitos. Ten que se poñer a traballar de criado dos Coroneis aínda que Elena preferiría que fose á cidade buscar traballo e estudar.
* Benjamín. Director do grupo escolar.
* Ademais están o alcalde, a súa muller –señora Eugenia-, o secretario, o párroco don Antonio, Ignacio (borracho e maltratador) etc.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*