Paco Cerdà

**Francisco Cerdà Arroyo**, nado en Genovés, Valencia en 1985, máis coñecido como **Paco Cerdà**, é un xornalista, editor e escritor español.

## Traxectoria 
Paco Cerdà estudou xornalismo na Universidade de Valencia, recibindo ao termo da súa formación universitaria o Premio Extraordinario de Xornalismo. Seguidamente, cursou o Mestrado de Estudos de Asia Oriental da Universidade Aberta de Cataluña.

No ano 2007 incorporouse como redactor ao diario *Levante-O Mercantil Valenciano*, medio no que se ocupou da sección da Comunidade Valenciana, chegando a cubrir para o xornal os Xogos Olímpicos de Pequín, 2008. Neste período, numerosos artigos de Cerdà destacan por reflectir a realidade dos sectores sociais máis desfavorecidos, motivo polo que a ONCE lle concedeu un dos Premios Solidarios, 2015 por «transmitir constantemente á sociedade a necesidade de non esquecer os dereitos que deben ser respectados dos colectivos en risco de exclusión e utilizar a palabra como arma para loitar contra as desigualdades». O 14 de setembro de 2021 publicou o seu primeiro artigo de opinión no diario El País, titulado *Hojas secas*, no que trata o drama do exilio español durante a guerra civil española, temática ou período histórico que o autor abordou posteriormente en publicacións como *14 de abril* (Ed. Libros do Asteroide, 2022) e *Presentes* (Ed. Alfaguara, 2024). 

Máis aló da súa faceta xornalística, Paco Cerdà é coñecido pola súa obra literaria, ben como autor de varios libros ou como editor en La Caja Books, editorial fundada polo propio Cerdà en 2018 especializada en literatura de non ficción. Como escritor, publicou as súas primeiras obras en valenciano xunto a Purificación García Mascarell: *ALa revolució va de bo! La modernització de la pilota valenciana* (2009) e *El cant socarrat. Les albaes de Xátiva* (2012), ambas as dúas dedicadas á cultura tradicional valenciana.
miniatura|226x226px|Laponia Española, ámbito xeográfico que Cerdà percorre e describe *Los últimos. Voces de la Laponia Española* (Ed. Pebidas, 2017).
En 2017 publicou *OLos últimos. Voces de la Laponia española*, libro no que analizou o fenómeno do despoboamento na Serranía Celtibérica, ámbito xeográfico que se estende por dez provincias españolas (1.355 lugares) caracterizadas pola baixa densidade de poboación. Para documentarse, P. Cerdà percorreu 2.500 km pola zona en cuestión para realizar un traballo de campo de cuxas anotacións, entrevistas e vivencias xurdiu o libro no que relata –a modo de crónica e en primeira persoa– o quefacer dos seus habitantes, A temática foi abordada, entre outros autores, por Julio Llamazares en *La lluvia amarilla* (1988), Sergio del Molino en *La España vacía* (2016), Santiago Lorenzo na novela *Los asquerosos* (2018) ou Sergi Durbà en *El cant de les granotes* (2022).

Cerdà retomou os temas valencianos coa publicación de *Un romanç amb Botifarra* (2018), escrito en valenciano e ilustrado por Paco Roca, que conta a vida de Pep Gimeno «Botifarra», un popular músico e *cantaor* de Xátiva (Valencia).

No ano 2020 publicou *El peón*, libro que narra a vida de Arturo Pomar Salamanca, *neno prodixio* do xadrez que con sete campionatos de España e outros títulos internacionais se coroou durante a posguerra como un dos mellores xadrecistas do país; triunfos, éxito e prestixio que foron utilizados interesadamente polo franquismo para enxalzar o réxime ditatorial.
miniatura|228x228px|*O* xadrecista **Arturo Pomar**, protagonista de *El peón* (Ed. Pebidas, 2020).
Neste contexto, a obra de Paco Cerdà céntrase na partida que Artur*o* Pomar disputou fronte ao estadounidense Bobby Fischer no Torneo Interzonal celebrado en Estocolmo no ano 1962. A partir de aquí, Cerdà detalla a vida de A. Pomar e, paralelamente, a doutros personaxes que no seu momento e en diferentes ámbitos tamén foron utilizados como *peóns*. O éxito de Gambito de dama, miniserie lanzada en outubro de 2020 sobre a vida da tamén nena prodixio do xadrez Beth Harmon, espertou o interese por este xogo e deporte, unha «xogada do destino» como sinalou o propio Cerdà, que á vez catapultou a *El peón* a un éxito editorial. Así, o libro recibiu o Premio Cálamo ao Mellor libro do ano, 2020, foi referenciado no New York Times, traducido a outros idiomas e mesmo os dereitos foron adquiridos por unha produtora para levar a historia á pantalla.

En 2025 obtivo o Premio El Ojo Crítico de narrativa e o Premio Nacional de Narrativa (España) por *Presentes,* a última obra publicada polo escritor valenciano.

Paralelamente ao seu traballo como xornalista, editor e escritor, o 9 de agosto de 2019 Paco Cerdà foi nomeado por Ximo Puig –Presidente da Comunidade Valenciana– *asesor de presidencia* para asuntos culturais e «materias relacionadas co despoboamento que sofren as comarcas do interior da Comunitat Valenciana».

## Obra 
* *La revolució va de bo! La modernització de la pilota valenciana* (2009). Ed.Publicacions da Universitat de València. ISBN 978-8437076188. Con García Mascarell, P.
* *El cant socarrat. Els albaes de Xátiva* (2012). Ed. Caixa Ontinyent. ISBN 9788495102737. Con García Mascarell, P.
* *Los últimos. Voces de la Laponia española* (2017). Ed. Pepitas de calabaza. 
* *Un romanç amb Botifarra*.(2018). Ed. Reclam. Ilustracións de Paco Roca.
* *El peón. Ed. Pepitas de calabaza* (2020). Ed. Pepitas de calabaza. ISBN 978-84-17386-50-4.  
** *El peó* (2023). Ed. Ara Llibres. ISBN 978-84-1173-004-4. Tradución de Imma Falcó.
* ''14 d'abril* (2022). Ed. Libros del Asteroide. ISBN 978-84-19089-23-6.
* *Presentes* (2024). Ed. Alfaguara. ISBN 9788420479101.

### Tradutor 
* *El meu nom no és Irina,* de Xavier Aliaga (2021). Ed. Andana. 

### Prologuista 
* *Nadia, Claudia, Raphaëlle* de Carles Fernández Giua i Eugenio Szwarcer (2018). Ed. La Caja Books. 
* *La Ilíada en maillot* de Carlos Arribas (2019).  Ed. La Caja Books. 

## Premios 
* (2015). Premio Solidarios (ONCE) da Comunidade Valenciana.
* (2020). Premio Cálamo (Libraría Cálamo). Categoría *'Mellor libro do ano'* por *El peón*.
* (2025). Premio El Ojo Crítico. (RNE). Categoría *'Narrativa'* por *Presentes*.
* (2025). Premio Nacional de Narrativa (España), 2025 por *Presentes*.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Presentación de *Los úiltimos* na Universidade Popular de Logroño: Programa Aberto, 2017. GENIUS LOCI. Espazos de Identidade (Consultado 16 de setembro de 2024).
* Presentación de *Presentes'' en Espazo Fundación Telefónica (Consultado 16 de setembro de 2024).
* Paco Cerdà na Biblioteca Nacional (Consultado 16 de setembro de 2024).