open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Iubitsume

**Yubitsume** (Xaponés 指詰め, literalmente, "acurtamento de dedo") é un ritual xaponés para compensar polas ofensas feitas a alguén, unha forma de ser castigado ou de desculparse sinceramente ante alguén, mediante a auto amputación de seccións do dedo maimiño dun.  É un ritual practicado case con exclusividade pola Yakuza, a mafia xaponesa.

O acto de realizar o yubitsume é chamado  *yubi o tobasu*, que significa "fixo saltar o seu dedo".

## Orixe
Pénsase que o ritual probablemente se orixinou cos bakuto, xogadores itinerantes que foron os predecesores da Yakuza moderna. Se unha persoa non podía pagar a súa débeda de xogo, ás veces o *yubitsume* era aceptado coma un método alternativo de pago.

Na arte da espada xaponés, o dedo maimiño é o que máis forte aperta sobre a empuñadura, polo que un amputado do dedo maimiño non podía empuñar a súa espada correctamente e estaba en desvantaxe na batalla.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Yubitsume
Gregory Peck

**Eldred Gregory Peck**, nado en San Diego (California) o 5 de abril de 1916 e finado nos Ánxeles o 12 de xuño de 2003, foi un actor estadounidense de cinema.

Gañou o Óscar ó mellor actor en 1962 co filme *To Kill a Mockingbird*. Tamén gañou un Globo de Ouro en 1963 pola súa actuación neste filme e outro pola súa actuación en *The Yearling* (1947).

## Filmografía parcial 
* *Días de gloria* (1944)
* *The Yearling* (1947)
* *Capitán Horatio Hornblower* (1951)
* *Moby Dick* (1956)
* *Horizontes de grandeza* (1958)
* *Pork Chop Hill* (1959)
* *To Kill a Mockingbird* (1962)
* *Arabesco* (1966)
* *A noite dos xigantes* (1968)
* *Billy dous sombreiros* (1974)

## Véxase tamén
Navarrete

**Navarrete** é un concello situado na comunidade autónoma da Rioxa (España), a 11 quilómetros da capital, Logroño. Ten 2.722 habitantes, unha superficie de 28,49&nbsp;km² e unha densidade de 95,54 hab/km².
## Monumentos 
* Igrexa da Asunción
* Ermida da Santa María

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Concello de Navarrete
El Barco de Ávila

**El Barco de Ávila** é unha localidade pertencente á provincia de Ávila, en Castela e León, España. Pertence ao partido xudicial de Piedrahíta (IV de Ávila). Está a unha altitude de 1009 m, ten unha extensión de 12&nbsp;km² e posúe unha poboación de 2.588 habitantes (INE 2007)

## Situación 
Está situado no límite das provincias de Salamanca, Cáceres e Ávila, ao suroeste desta, sendo cabeza natural da comarca formada polos Vales do Tormes e do Aravalle, máis coñecida como Comarca del Barco de Ávila-Piedrahíta.

Ao acharse nas inmediacións da Serra de Gredos, o seu clima é continental alpino, con invernos fríos e veráns suaves.

## Monumentos e lugares de interese 
* Casa del Reloj.
* Igrexa da Asunción.
* Castelo de Valdecorneja.
San Xosé, Pontevedra

**San Xosé** é unha parroquia do concello de Pontevedra. Consta de tres lugares: Mollavao, A Ruibal e San Brais.

Atópase no sur-suroeste do casco urbano de Pontevedra. Está limitado ao norte pola avenida de Augusto García Sánchez e polo río dos Gafos. Ao sur pola autovía PO-10. Ao leste pola rúa do Alcalde Hevia. E ao oeste pola Avenida de Marín.

## Historia 
O pazo de Campolongo, situado onde hoxe se atopa a rúa Iglesias Vilarelle, trasladouse á Casa de Campo de Madrid a mediados do século XX. Nos terreos do conde de Leis creouse un campo de fútbol, mais en 1918 construíuse o cuartel de artillaría de Campolongo, desmantelado a comezos do século XXI para construír o complexo administrativo de Campolongo, que alberga a delegación da Xunta de Galicia, a Axencia Tributaria e varios edificios residenciais.

Ata a década de 1950 o barrio albergaba a estación de ferrocarril da cidade onde hoxe está a praza de Galicia. Ó mudarse esta, e coa construción do complexo militar de Pontevedra neste barrio, impulsouse a construción do Polígono de Campolongo cun parque central, a igrexa de San Xosé e o CEIP Campolongo. Hoxe, o sur da parroquia está ocupada por urbanizacións de vivendas unifamiliares.

O barrio de San Brais, cunha capela dedicada a este santo, foi e segue sendo unha aldea grande. A capela do mesmo nome foi construída cara aos séculos XVIII-XIX. Nos anos 90, San Brais cambiou de aspecto mercé á urbanización de chalés na súa parte baixa, e á construción dun hipermercado na parte alta.

Mollavao era o barrio mariñeiro da parroquia, á beira dos ríos Lérez e Gafos. A partir dos anos 50 a súa fachada marítima mudou coa construción da autovía Marín-Pontevedra pola costa. Cara á década de 1970 as casas mariñeiras demoléronse, e construíronse altos edificios. Na década de 1980 o barrio viuse partido pola construción da AP-9.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Avenida Augusto García Sánchez, Pontevedra.jpg|Avenida de Augusto García Sánchez.
Ficheiro:Edificio Xunta Pontevedra.jpg|Edificio administrativo da Xunta de Galicia.
Ficheiro:Igrexa de San Xosé de Campolongo.jpg|Igrexa parroquial.
Ficheiro:Pontevedra, grafiti Campolongo 01-01.JPG|Graffiti en Campolongo.
Ficheiro:Graffiti Campolongo,Xoán Manuel Pintos.jpg|Graffiti en homenaxe a Xoán Manuel Pintos.
Ficheiro:Escultura constitución Campolongo.jpg|Escultura en homenaxe á Constitución Española de 1978.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Xosé
### Parroquias de Pontevedra 
## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Pontevedra
Arnego

O topónimo **Arnego** poderían proceder da raíz preindoeuropea **arn*, que viría indicando a situación da poboación nun val ou depresión, ao igual que outros como Arnoia, Arnela ou Arnois. Pode referirse a:

;En Galiza
***Arnego**, parroquia do concello de Rodeiro;
***Arnego**, parroquia do concello de Vila de Cruces.

;Río de Galiza
***Río Arnego**, afluente do río Ulla.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
Denominación de orixe

A **denominación de orixe** é un tipo de marca de certificación de indicación xeográfica aplicada a un produto agrícola ou alimenticio cuxa calidade ou características débense fundamental e exclusivamente ao medio xeográfico no que se produce, transforma e elabora.

Noutras palabras, é unha cualificación que se emprega para protexer legalmente certos alimentos que se producen nunha zona determinada, contra produtores doutras zonas que quixesen aproveitar o bo nome que crearon os orixinais, nun longo tempo de elaboración ou cultivo.

Os produtores que se acollen á denominación de orixe, comprométense a manter a calidade o máis alta posible e a manter tamén certos usos tradicionais na produción, por exemplo, no caso do viño, en certas zonas esíxese utilizar a uva tradicional da zona. Así mesmo, adoita existir un organismo público regulador da denominación de orixe, que autoriza exhibir o distintivo aos produtores da zona que cumpren as regras.

A vantaxe fundamental da denominación de orixe é que garante ao consumidor un nivel de calidade máis ou menos constante e unhas características específicas. A cambio, os produtores obteñen unha protección legal contra a produción ou elaboración de tales produtos noutras zonas, aínda que se utilicen os mesmos ingredientes e procedementos, que lles permite influír sobre o prezo final destes. Tamén se sinala que esta figura fomenta a organización do sector produtivo e facilita o acceso de produtores a mercados nacionais e internacionais.

Na actualidade existen 36 produtos galegos clasificados como denominación de orixe protexida.

## Por país 
* España: *Denominación de Origen*, DO
* Francia: ''Appellation d'Orixine Contrôlée'', AOC

miniatura|Denominacións de orixe de viños en España|centro
## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Denominacións de orixe de Galicia
*Indicación Xeográfica Protexida

### Ligazóns externas
* DO de Galicia (Consellería de medio rural)
* DO de España
Bodonal de la Sierra

**Bodonal de la Sierra** é unha pequena localidade situada ao sur da provincia de Badaxoz asentada nun val nos contrafortes da serra de Tentudia. Trátase dunha típica vila pequena (algo máis de 1000 habitantes), cunha superficie de 68&nbsp;km², rodeada de oliveiras e aciñeiras. De feito áchase dentro do maior bosque arborado existente en España que se estende polas provincias de Badaxoz, Huelva e Sevilla.

Cunha denominación proveniente con case toda seguridade do árabe ('al' significa abundancia) nos seus arredores hai vestixios arqueolóxicos probablemente celtas (Castrejón) que se atopan por determinar arqueoloxicamente.

De Bodonal son famosas as súas festas como a Candelaria (2 de febreiro) na que os aldeáns fan diversas candeas polas rúas da vila durante a noite e á luz e calor das cales comen e beben; San Isidro (15 de maio) excepcional romaría que se celebra nos arredores nunha devesa de aciñeiras onde se degustan pratos típicos, cántase e báilase, e Virxe de Flores (8 de setembro) onde os *bonalejos* e visitantes gozan de varios días de capeas na tarde e verbenas populares na noite.

Os produtos típicos da zona son o porco ibérico (está na terra do mesmo), o queixo de cabra que artesanalmente se seguen facendo nalgunhas casas, e viños de pitarra que se conseguen de pobos veciños.
Pico da Neblina

miniatura|dereita|265px|Vista do Pico da Neblina
miniatura|dereita|275px|O Pico da Neblina localízase na fronteira brasileiro-venezolana

O **Pico da Neblina** é unha montaña que contén a cima máis elevada do Brasil, cunha altitude sobre o nivel do mar de 2.994 m.

En tempos pasados o seu cume foi medido como de 3.014 m, mais medicións efectuadas en ano recente (2004) aseguran que a súa altura é de 2.993,78 m.

## Situación 
A montaña está situada no noroeste do país, na fronteira con Venezuela, e xusto a cara setentrional encóntrase de feito dentro deste último país. Forma parte do sistema montañoso do Macizo da Güiana, e do estado do Amazonas.

## Protección ambiental 
A parte norte forma parte do Parque Nacional de la Serranía de la Neblina venezolano, mentres a zona meridional está so xurisdición brasileira e está incluída dentro do Parque Nacional Pico da Neblina. Ambos os dous parques e outras zonas protexidas próximas forman unha área de máis de 80.000 km², probabelmente a maior superficie protexida do mundo nunha selva tropical.

## Escalada 
O pico foi escalado por primeira vez en 1965, por parte dun destacamento do exército brasileiro. Sobre a cima está colocado un cartel que lembra que é o sitio máis alto do Brasil. Membros do exército mudan cada ano unha bandeira brasileira que alí ondea.

A ruta de acceso máis doada, parte desde São Gabriel da Cachoeira ao río Iazinho por estrada, e segue logo por vía fluvial polo mesmo Iazinho, despois polo río Ia, o río Caburaí e o río Tucano, dende aí por verea a través da selva polos campos Tucano, Bebedouro Novo e Garimpo do Tucano, para por fin acometer a escalada final.
Nerva (homónimos)

Co termo **Nerva** podemos referirnos a:

* Nerva, emperador romano
* Nerva, concello da provincia de Huelva, en España
Sahagún (homónimos)

**Sahagún ** pode referirse a:

## Topónimo
***Sahagún**, concello da provincia de León;
***Sahagún**, concello de Colombia;

## Apelido
***Xoán de Sahagún**, santo e relixioso católico (1430-1479).
***Bernardino de Sahagún**, frade franciscano e cronista de Indias (1499-1590).
***Agustín Rodríguez Sahagún**, político español da UCD e alcalde de Madrid (1932-1991);
Silván

Como topónimo **Silván** pode referirse a:

;En Galiza
***Silván**, lugar da parroquia de Erbecedo, no concello de Coristanco;
***Silván**, lugar da parroquia da Armenteira, no concello de Meis;
***Silván**, lugar da parroquia de Meis, no concello de Meis.

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***Silván**, lugar do concello de Benuza, na comarca de Cabreira da provincia de León.,

## Véxase tamén
### Outros artigos
Faye Dunaway

**Dorothy Faye Dunaway**, nada en Bascom (Florida) o 14 de xaneiro de 1941, é unha actriz estadounidense de cinema.

Gañou o Óscar de mellor actriz en 1976 co filme *Network*. Tamén gañou un Premio BAFTA o 1967 polos filmes *Bonnie e Clyde* e *Hurry Sundown* Emmy polo filme ''Columbo: It's All in the Game'', de 1994.

## Véxase tamén
Fao

Como topónimo **Fao** pode referirse a:

;En Galiza
***Fao**, parroquia do concello de Touro.

;Fóra de Galiza

;En Francia
***Río Fao**, na Bretaña.

;En Iraq
***Fao**, vila de Iraq.

Amais, as siglas **FAO** poden referirse a:

***Organización das Nacións Unidas para a Alimentación e a Agricultura** (en inglés **Food and Agriculture Organization**);
***Aeroporto de Faro**, con código IATA **FAO**;
* **Frente Amplio Opositor**, grupo de organizacións ecoloxistas mexicanas;
***Forces Armées Occidentales**, grupo insurxente do Chad;
***Lingua feroesa**, con código ISO 639-2 **fao**.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* **Fão**, freguesía portuguesa do concello de Esposende.
Queixo de Cabrales

300px|miniatura|Queixo de Cabrales.
O **queixo de Cabrales** é un queixo de tipo azul que se elabora no Principado de Asturias (España) a partir do leite de vaca, cabra e ovella. É característico do concello de Cabrales e algunhas localidades de Peñamellera Alta.

## Elaboración
O queixo de Cabrales elabórase co leite de dúas muxiduras, a de pola mañá e a da noite. Cando o leite adquire a temperatura axeitada engádeselle o callo, que pode ser obtido tanto dun xeito artesanal como a partir de preparados industriais. Non se emprega unha gran cantidade de raíz a fin de que o proceso teña lugar lentamente. O leite é mantido na cociña para que se conserve a unha temperatura tépeda. Á mañá seguinte, cando se formou a callada, rómpese cun cullerón e déixase repousar durante unhas horas, para quitarlle o soro máis tarde. A pasta resultante pásase a uns moldes cilíndricos sen prensar. Estes moldes énchense por riba da súa cabida, coroándoos cun cono de callada. Os moldes mantéñense sobre táboas de madeira na cociña para que a calor axude a secar a callada durante varios días. Unha vez sacados do molde, sálgase o queixo por unha cara e pasados uns días pola contraria.

O proceso de maduración lévase a cabo nas covas naturais que hai nos Picos de Europa. Nestas covas, a humidade relativa é do 90% e a temperatura oscila entre 8º e 12&nbsp;°C. Nestas condicións desenvólvense no queixo mofos do tipo *Penicillium*, o que lle dá as súas características cores azul e verde. Este proceso adoita durar entre dous e catro meses, durante os cales o artesán cambia a posición das pezas co obxecto de que sazone cada unha das caras. Durante este tempo os queixos cubríanse con follas de pradairo humedecidas (por razóns de hixiene xa non se fai así). O produto final acada un peso que vai dende os dous aos cinco quilos.

## Características
miniatura|250px|Queixo de Cabrales ao corte.
O queixo apenas presenta codia, xa que ten unha superficie de forma untuosa e branda semellante á do interior. Cando está maduro ten unha cor verde-azulada e a masa é cremosa, cun forte cheiro. O queixo será máis ou menos amarelo canta maior sexa a cantidade de leite de vaca que se utilizou, aínda que polo xeral presenta un ton máis ben branco.

Dende 1981 os elaboradores do queixo están sometidos ao Regulamento da Denominación de Orixe do Queixo Cabrales, tendo que axustarse a uns procedementos como usar só leite autóctono ou seguir técnicas artesanais na elaboración.

O derradeiro domingo de agosto celébrase en Arenas de Cabrales o Certame do queixo Cabrales.

## Produtores 
Os produtores de *Queixo de Cabrales* son (en orde alfabética):

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Queixo de Asturias
*Queixo
*Lista de queixos do mundo

### Ligazóns externas 
*Fundación Cabrales
*Receitas con queixo de Cabrales
-990

## Acontecementos 
* Inicio aproximado do reinado en Tiro, Fenicia, do monarca Abi-baal (até -970).

## Nacementos 
*
## Mortes 
*
## Outros 
*

Historia ano a ano
Queixo quark

O **quark** trátase dun queixo branco fresco moi empregado na cociña alemá (*Weißkäse* en Baviera) e na cociña de Austria (*Topfen*). É un queixo batido, de textura untuosa e branca, de aroma fresco e sabor lixeiramente acedo, empregado na elaboración dalgunhas salsas. Elabórase con leite de vaca e ten un contido mediano de calorías (por exemplo 80 gramos achegan entre 38 e 91 calorías segundo a variedade).miniatura|200px|Sobremesa de Quark (*Speisequark*)|esquerda
miniatura|200px|Twaróg polaco/ творог ruso|esquerda
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Leite
*Jocoque
*Queixo
*Lista de queixos do mundo
Cantagallo

Co topónimo español **Cantagallo**, podemos referirnos a:

* Cantagallo, un concello colombiano, no departamento de Bolívar.
* Cantagallo, un concello español, na provincia de Salamanca.
João Baptista Figueiredo

**João Baptista de Oliveira Figueiredo**, militar (xeneral de exército) nado o 15 de xaneiro de 1918 e finado o 24 de decembro de 1999 foi o presidente do Brasil entre o 15 de marzo de 1979 e o 15 de marzo de 1985.

## Traxectoria 
Durante o seu goberno, foi decretada a amnistía aos presos e deportados durante o réxime militar instalado despois do golpe de 1964.
Leite desnatado

O **leite desnatado**, **descremado** ou **magro**, é o leite ao que se lle eliminou a graxa mediante centrifugado. Coa graxa extraída pode facerse crema de leite (ou nata) e manteiga.
## Características
Paradoxalmente todos os leites (enteiro, semidescremado e descremado) pasan polo proceso de descremado. A cantidade de graxa que producen as vacas é variable. Por iso, o leite descrémase e vólveselle engadir a graxa na súa medida xusta: descremado 0 %; semidescremado 1,5-1,8 %; e enteiro máis dun 3,2 %.
Co descremado o leite pode perder ácidos graxos esenciais e vitaminas liposolubles. O sabor tamén se adoita ver afectado. Con todo, está indicado para persoas que por distintas afeccións, non poden consumir o leite enteiro, por exemplo en casos de alto colesterol no sangue ou problemas dixestivos.

A cantidade de graxa no leite varía moito dun mamífero a outro. O leite que contén máis graxa é o da foca de Ross, que contén un 68 % de graxa, o que o fai tan espeso como a maionesa. O leite de camela é o máis lixeiro con tan só un 2 % de lípidos.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Leite
Bot (homónimos)

**Bot** pode referirse a:

*bot, un programa informático, que imita os labores realizados por humanos.
*bots conversacionais, un tipo de bot.
*bots, os bots utilizados no contorno da Galipedia.
*Bot, un concello da provincia de Tarragona.
Joop den Uyl

**Johannes Marten "Joop" den Uyl**, nado o 9 de agosto de 1919 e finado en Ámsterdam o 24 de decembro de1987, foi un político dos Países Baixos, primeiro-ministro do seu país entre 1973 e 1977.
Larva (homónimos)

**Larva** pode referirse a:

* **Larva**, primeira fase dos animais que realizan a metamorfose.
* **Larva**, concello da provincia de Xaén (España).
Albaida del Aljarafe

miniatura|dereita|220px|Praza de España 	
**Albaida del Aljarafe** é unha localidade da provincia de Sevilla, en Andalucía (España).

## Xeografía
No ano 2005 contaba con 2.500 habitantes. A súa extensión é de 11 km² e ten unha densidade de 202 hab/km². As súas coordenadas xeográficas son 37º 25 N, 6º 10' W. Atópase situada a unha altitude de 162 metros e a 20 quilómetros da capital da provincia, Sevilla.

## Historia
Foi fundada en época turdetana co nome de *Kaelia*; como *Laelia* foi coñecida en época romana e como *Al-Baida* (A Branca) en época árabe. Foi conquistada por Castela en 1253 e repoboada en 1302. Pasou a chamarse *Sanlúcar de Albaida* ata que tomou o nome definitivo de Albaida del Aljarafe.

## Cultura
Dentro dos dialectos do español Albaida del Aljarafe é coñecida por conservar a pronuncia arcaica palatal do dígrafo -ll-, que en boa parte do territorio do español europeo foi substituído por un fonema fricativo (yeísmo).

## Véxase tamén
Carrión de los Céspedes

**Carrión de los Céspedes** é unha localidade da provincia de Sevilla, Andalucía, España. No ano 2005 contaba con 2.274 habitantes. A súa extensión superficial é de 6&nbsp;km² e ten unha densidade de 379,0 hab/km². As súas coordenadas xeográficas son 37º 22' N, 6º 19' W. Atópase situada a unha altitude de 88 metros e a 36 quilómetros da capital de provincia, Sevilla.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Carrión de los Céspedes - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía (SIMA)
* Patrimonio cultural de Carrión de los Céspedes. Guía Dixital do Patrimonio Cultural de Andalucía. Instituto Andaluz do Patrimonio Histórico
La Puebla de los Infantes

**La Puebla de los Infantes** é unha localidade da provincia de Sevilla. Atópase localizado entre a Veiga do Guadalquivir e as primeiras estibacións da Serra Norte de Sevilla, a cuxo Parque Natural pertence unha pequena parte do termo. No ano 2005 contaba con 3.263 habitantes.

A súa extensión superficial é de 155&nbsp;km² e ten unha densidade de 21,1 hab/km². Atópase situada a unha altitude de 230 metros e a 78 quilómetros da capital de provincia, Sevilla. No seu termo municipal atópase o Encoro José Torán, cunha superficie de 462 hectáreas e unha capacidade de encoro de 113 hm³.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* www.lapuebladelosinfantes.es Web oficial do Concello
* La Puebla de los Infantes - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
* Patrimonio cultural de La Puebla de los Infantes na Guía Dixital do Patrimonio Cultural de Andalucía. IAPH
Cazalla de la Sierra

**Cazalla de la Sierra** é unha localidade da provincia de Sevilla, en Andalucía.

## Características
No ano 2006 contaba con 5.153 habitantes. A súa extensión superficial é de 352&nbsp;km² e ten unha densidade de poboación de 14,7 hab/km². As súas coordenadas xeográficas son 37º 55' N, 5º 45' W. Atópase situada a unha altitude de 595 metros e a 89 quilómetros da capital de provincia, Sevilla.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Cazalla de la Sierra - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
* Patrimonio cultural de Cazalla de la Sierra na Guía Dixital do Patrimonio Cultural de Andalucía.IAPH
* Mirador Bajos de Jadraga no termo municipal de Cazalla de la Sierra
* Sendero Las Laderas no termo municipal de Cazalla de la Sierra
El Viso del Alcor

**El Viso del Alcor** é unha localidade da provincia de Sevilla, Andalucía. Pertence á Campiña de Carmona.

A súa extensión superficial é de 20&nbsp;km² e ten unha densidade de 859,7 hab/km². As súas coordenadas xeográficas son 37º 23' N, 5º 43' W. Atópase situada a unha altitude de 143 metros e a 28 quilómetros da capital de provincia, Sevilla. O municipio atópase situado entre Carmona (A-398) e Alcalá de Guadaíra.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Web oficial del Ayuntamiento de El Viso del Alcor
* El Viso del Alcor - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
* Patrimonio cultural de El Viso del Alcor en la Base de datos del Patrimonio Inmueble de Andalucía. Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico
Estepa, Sevilla

**Estepa** é un municipio español da provincia de Sevilla, na comunidade autónoma de Andalucía. No ano 2006 tiña 12.296 habitantes. A súa extensión superficial é de 191&nbsp;km² e ten unha densidade de 63,6 hab/km².

Sitúase no sueste da provincia. A vila principal está situada a unha altitude de 535 metros e a 110 quilómetros da capital de provincia, Sevilla. O concello está no tránsito entre a campiña e os primeiros contrafortes da Cordilleira Subbética.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Estepa no Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía (Instituto de Estatística de Andalucía).
* Patrimonio cultural de Estepa na Guía Dixital do Patrimonio Cultural de Andalucía. IAPH
Dos Hermanas

miniatura|250px|dereita|Parque de la Alquería, en Dos Hermanas.
**Dos Hermanas** é unha cidade e concello español da provincia de Sevilla, en Andalucía, situada na área metropolitana de Sevilla. Xeograficamente atópase na depresión do río Guadalquivir.

O 1 de xaneiro de 2015 tiña 131.317 habitantes censados. A súa extensión superficial é de 160&nbsp;km² e ten unha densidade de 815 hab/km². As súas coordenadas xeográficas son 37º 17' N, 5º 55' O. Atópase situada a unha altitude de 42 metros e a 10 quilómetros da capital de provincia, Sevilla. O termo municipal abrangue catro núcleos de poboación separados: Dos Hermanas (centro), Fuente del Rey, Marismas y Puntales-Adriano e Montequinto.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Dos Hermanas Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
* Patrimonio cultural de Dos Hermanas na Guía Dixital do Patrimonio Cultural de Andalucía. Instituto Andaluz do Patrimonio Histórico
Isla Mayor

**Isla Mayor** é unha localidade situada no cuadrante suroccidental da provincia de Sevilla, Andalucía, España.

No ano 2016 tiña 5&nbsp;911 habitantes. A súa extensión superficial é de 114,38&nbsp;km² e ten unha densidade de 51,68 hab/km². Atópase situada a unha altitude de 5 metros e a 45 km da capital de provincia, Sevilla.

O seu termo municipal atópase en terreos pertencentes ás Marismas do baixo Guadalquivir, e parte destes inclúense no ámbito do Parque Natural da Contorna de Doñana.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial do concello 
* Isla Mayor - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
* Isla Mayor, Descripción , Turismo Andaluz, Consejería de Comercio, Turismo y Trasporte.
* Paisaje de Interés Cultural de regadío en Isla Mayor. Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico
Paradas

**Paradas**, é localidade da provincia de Sevilla, sitúase na fértil campiña sevillana, a unha altitude sobre o nivel do mar de 123 m, e entre as concas dos ríos Corbones e Guadaira. Atópase a 45 km de Sevilla e a superficie do termo é de 110,60 km². Ten 7.230 habitantes, e o seu xentilicio é paradeño/a. No concello hai dous núcleos de poboación menores: El Palomar e El Calvario.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Concello de Paradas 
* Paradas - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
Cabo (xeografía)

miniatura|225px|Cabo Fisterra
[miniatura|225px|[Illas Estelas e Cabo Silleiro]]
[miniatura|225px|[Estaca de Bares|Cabo de Bares]]
En xeografía, un **cabo** é un accidente xeográfico formado por unha masa de terra que se proxecta deica o interior do mar; recibe este nome cando a súa influencia sobre o fluxo das correntes costeiras é grande, provocando dificultades para a navegación. Algúns cabos débenlle a súa sona por ser a característica a máis salientable, como o cabo de Fornos. Tamén se poden denominar como "puntas" aqueles cabos de pequenas dimensións ou con extremos moi agudos.

En España destacan o Cabo Fisterra, a Punta de Tarifa e o de Estaca de Bares, entre outros.

A navegación realizada entre cabos sen a perda do contacto visual coa costa denominase cabotaxe.

## Cabos galegos
**Provincia de Lugo**
*Cabo Burela
*Cabo de San Cibrao
*Punta do Castro
*Punta de Morás
*Punta de Penas Brancas
*Punta Roncadoiro

**Provincia da Coruña**
*Estaca de Bares
*Cabo de Cee
*Cabo Corrubedo
*Cabo Falcoeiro
*Cabo Fisterra
*Cabo da Laxe
*Cabo da Neve
*Cabo Ortegal
*Cabo Prior
*Cabo Prioriño Chico
*Cabo Prioriño Grande
*Cabo de San Adrián
*Cabo Tosto
*Cabo Touriñán
*Cabo Veo
*Cabo Vilán
*Cabo da Voutra
*Punta da Bandeixa
*Punta Carreiro
*Punta Chirlateira
*Punta da Estaca de Bares
*Punta Fociño de Porco
*Punta Langosteira
*Punta do Limo
*Punta Robaliceira
Tocina

**Tocina** é unha localidade andaluza, da provincia de Sevilla. En 2005 tiña 9.114 habitantes.

## Xeografía
A súa extensión é de 14&nbsp;km² e ten unha densidade de 651,0 hab/km². As súas coordenadas xeográficas son 37º 36' N, 5º 44' W. Atópase situada a unha altitude de 27 metros sobre o nivel do mar e a 37 quilómetros ao noroeste da capital de provincia, Sevilla. Tocina atópase na ribeira do río Guadalquivir, e ten dous núcleos principais, Tocina e Los Rosales.

Situada ao pé da vía do tren que une Sevilla con Córdoba, a súa economía vira ao redor da produción de azucre.

## Historia
Os restos arqueolóxicos permiten afirmar que o que hoxe é Tocina estivo poboado dende bastantes séculos atrás, con trazos neolíticos, romanos e árabes. Logo da invasión cristiá conformouse definitivamente un núcleo habitado, baixo o dominio da Orde de Malta, que o mantivo ata o século XIX nun conxunto de territorios que se estendían polas dúas ribeiras do Guadalquivir. O núcleo estaba baixo o dominio dun comendador que foi o encargado das repoboacións e de estabelecer alcaldes. A poboación viviu do agro e dos traballos temporeiros, e sufriu tamén a crise alimentaria de comezos do século XIX.  En 1860 inaugúrase a estación do ferrocarril, que lle dá un novo pulo á economía da vila e que configura un novo núcleo de poboación: Los Rosales.  En 1926 comeza a practicarse o regadío extensivo e a producir azucre.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Páxina do concello de Tocina
Paco Lodeiro

**Francisco Javier Lodeiro Gómez**, coñecido como **Paco Lodeiro**, nado en Caracas o 14 de xuño de 1965, é un músico, humorista, actor e presentador de televisión galego.

## Traxectoria 
Naceu en Venezuela, sendo fillo de dous emigrantes galegos: Paco Lodeiro Barbeito, orixinario de San Tirso (Abegondo) e Dora Gómez, de Lugo. Cun ano de vida mudouse coa súa familia a Betanzos e con tres instalouse na Coruña, na rúa Arxentina. Estudou no colexio dos Escolapios e no Instituto Masculino e na década de 1980 realizou estudos de Enxeñaría Técnica en Informática de Sistemas en Madrid. En 1988 aprobou unhas oposicións para mestre de informática na educación secundaria e deu clases no CIFP Rodolfo Ucha de Ferrol. Durante a súa xuventude tamén practicou fútbol e vestiu as camisetas de varios clubs como o Galicia Gaiteira, o Vioño ou o Sin Querer.

## Traballos 
### Presentador de televisión 
**¡Café Café?* (1993)
**Salsa Verde* (1996)
**¡Qué serán?* (1993)
**Cifras y letras* (2002-2010)
**Cifras e letras* (2006-2013)
**Pequeno gran show* (2006-2007)
**Verbas Van* (2014-2015)
**Atrápame se podes* (2021-2025)

### Actor de televisión 
**Pratos combinados* (2000-2001).
**Terra de Miranda* (2001).
**Galicia Exprés* (2001).
**Mareas vivas* (2002). Como Lou Ferrados.
**Libro de familia* (2005). Como Ramiro.
**Efectos secundarios* (2007).
**Escoba!* (2011-2012).

[miniatura|Lodeiro cantando na [Praza da Quintana.]]

### Actor de cine 
**Arde amor* (2000).
**Blanca Madison* (2000).
**Os mortos van á présa* (2009).

### Presentador de radio 
**El Expreso de Galicia*
**Nunca tal oíra*

### Produtor de televisión 
**Pucho Boedo, un crooner na fin do mundo*
**Os Satélites, unha orquestra de lenda*
**Sempre Pucho*
**Laretando*
**Verbas Van*
**Coma un allo*

### Discografía 
**Marea interior* (1993).
**Magia negra* (2001).
**Agora é sempre* con Los Tamara (2002)
**Cantando a Galicia* con Rosa Cedrón e Sito Sedes (2013)
**Sempre Pucho* con Los Satélites (2020).

## Recoñecementos
*Premio ATV ao mellor programa de entretemento de televisión 2006.
*Premio da Academia Galega do Audiovisual ao mellor comunicador 2007
*Premio Galicia de Comunicación ao mellor programa de radio 1996 (por "Corre Carmela que Chove").
*Premio Deputación da Coruña ao mellor guión de apropósitos 1999.

## Notas 
## Véxase tamén
Umbrete

**Umbrete** é unha localidade da provincia de Sevilla, en Andalucía (España).

## Xeografía
No ano 2005 contaba con 5.797 habitantes. A súa extensión é de 12&nbsp;km² e ten unha densidade de 483,1 hab/km². As súas coordenadas xeográficas son 37º 22' N, 6º 09' W. Atópase situada a unha altitude de 121 metros e a 15 quilómetros da capital de provincia, Sevilla.

A súa principal actividade económica é o agro, principalmente a oliva, aínda que tamén ten loxicamente peso a construción e o sector servizos.

## Historia
Aínda que hai quen a remonta a época turdetana, o primeiro testemuño histórico da existencia dun lugar habitado é baixo o reino árabe. Cando o rei castelán Fernando III quería tomar a veciña Sevilla, debeu controlar antes estes territorios, que serían repoboados posteriormente baixo o mandato do seu fillo Afonso X.

En 1261 este monarca dóalle Umbrete ao cabido eclesiástico e ao arcebispo de Sevilla por 3.000 marabedís; a doazón non prospera ata ao ano 1262, cando Umbrete pasa a ser un dominio exclusivo do arcebispado. Os conflitos das zonas fronteirizas obrigan unha nova carta de repoboación en 1313.

A chegada ao arcebispado en 1722 de Luis Salcedo Azcona, quen viña de ser arcebispo de Compostela, produciu importantes mudanzas: Salcedo mandou construír a igrexa da Consolación, e mais reformar o pazo arcebispal, que se converteu na residencia de verán do prelado. Tras a desamortización, o arcebispo perdeu o dominio sobre Umbrete, se ben conservou a titularidade sobre o edificio do pazo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Páxina web oficial de Umbrete
* «Umbrete», en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*, Instituto de Estatística de Andalucía.
Faro de Punta Atalaia

O **faro de Punta Atalaia** é un faro situado na costa cantábrica galega. Sitúase na punta Atalaia na costa de San Cibrao, parroquia de Lieiro, no concello de Cervo.

A súa aprobación data do 23 de xullo de 1861, non empezando a operar ata case tres anos despois, o 30 de maio de 1864, dentro de 'Plan general para el alumbrado marítimo de las costas y puertos de España', acadando a súa luz as nove millas e prestando servizo ó porto, daquela con tráfico das fábricas de Sargadelos. Foi construído en forma cuadrangular, cunha torre de pedra tronco-cónica que mira ó norte, elevándose 37 m. sobre o nivel do mar. No ano 1927, a antiga torre foi substituída por unha de metal, e a lanterna por outra cilíndrica de 1,8 m de diámetro. Dous anos despois, a instalación dun gasóxeno permitiu acadar as 12 millas, e no 1953 electrificouse.

No presente, e a raíz da instalación da fábrica de alumina-aluminio, foi construído un novo faro no ano 1979, situado a beira do anterior, en formigón, elévandose 94 metros sobre o nivel do mar e cun un alcance de 20 millas.

Desde 1993 depende da Autoridade Portuaria de Ferrol-San Cibrao. Desde 2008 é supervisado de xeito remoto.

## Características 
## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Lista de faros de Galicia
### Ligazóns externas 
* O faro de Punta Atalaia en Turgalicia
El Coronil

**El Coronil** é un concello andaluz da provincia de Sevilla.

## Xeografía
No ano 2007 contaba con 5045 habitantes. A súa extensión superficial é de 92&nbsp;km² e ten unha densidade de 54,8 hab./km². Atópase situada a unha altitude de 117 msnm e a 53 quilómetros da capital provincial, Sevilla.

O seu alargado termo municipal crúzano entre outras correntes, o río Guadalete e o arroio Salado. O núcleo urbano localízase na parte norte do termo e está bordeado pola estrada A-376. O xentilicio dos seus habitantes é o de coronileños.

## Historia
Os vestixios arqueolóxicos máis antigos que se coñecen corresponden ao Calcolítico. Desa etapa é un dolmen que se acha enterrado nas inmediacións da zona coñecida como "El Calvario". Tamén existen no seu termo asentamentos do Bronce Final e os restos romanos son moi numerosos, aínda que a distribución xeral da súa parte antiga pertence ao século XV, xusto logo da súa fundación en 1381.

Digno de mención na historia da vila é o esplendor do século XVIII grazas á potente industria manufactureira dos produtos agrícolas que se daban na zona. El Coronil foi berce de personaxes relevantes no ámbito empresarial e político por exemplo a familia Candau. Na década de 1950 chegaron a constar no censo uns 10.000 habitantes. Desde entón e ata hoxe esta cifra foi descendendo progresivamente.

## Monumentos
* Igrexa de Nuestra Señora de Consolación
* Castelo das Aguzaderas
* Castelo da Villa
* Antiga Casa Palaciana de D. Diego Quebrado (Actual Casa da Cultura)
* Casa brasonada. Rúa Ricardo Candau nº 4
* Capela da Virxe dos Remedios
* Capela da Vera Cruz
* Capela do Calvario
* Castelo das Aguzaderas
* Casa de "la Marcela"
* Casa solariega da rúa Real-Praza Vieja
* Torre de almazara
* Pozo del Morisco

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Página web con información sobre El Coronil
* El Coronil - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
* Patrimonio cultural de El Coronil na Base de datos do Patrimonio Inmoble de Andalucía. IAPH
La Algaba

**La Algaba** é unha localidade da provincia de Sevilla, en Andalucía. 

## Xeografía
Pertence á comarca de La Vega do río Guadalquivir, estendéndose sobre a súa marxe dereita. Ao seu núcleo urbano central, cunha altitude de apenas 11 metros sobre o nivel mar, súmase o barrio do Aral. A súa extensión superficial é de 18 km² e ten unha densidade de 756,8 hab/km². As súas coordenadas xeográficas son 37º 27' N, 6º 00' W. Atópase situada a unha distancia de 7 quilómetros da capital de provincia, Sevilla.

A poboación do municipio ascendía a un total de 12.792 habitantes no ano 1996, froito dun importante crecemento nos últimos anos, debido á súa integración na zona norte da área metropolitana de Sevilla e ao impulso económico que supuxo o desenvolvemento agrícola e, en concreto, o cultivo de cítricos.

## Historia
As orixes do núcleo sitúanse na época prerromana, cando os herdeiros da civilización tartesia fundaron a Balbilis Turdetana, destruída en tempos dos visigodos. A súa denominación actual procede do árabe **Al-Gaba**, que significa **O Bosque**. Fernando III a reconquistou en 1247 e cedeulla ao seu fillo Fadrique. Ao morrer, este volveu ao poder real. En 1304 foi dada ao infante Afonso de la Cerda, quen a cedeu máis tarde ao Duque de Néboa. Para rematar, este cambiouna a Juan Guzmán por Medina-Sidonia.
Foi Filipe II quen creou o Marquesado de La Algaba para contrapesar a penuria económica da súa Facenda, quedando suxeita a vila a este señorío ata o século XIX, en que se constituíu o seu Concello Constitucional.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* La Algaba - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía.
* Patrimonio cultural de La Algaba na Guía dixital do Patrimonio Cultural de Andalucía. Instituto Andaluz do Patrimonio Histórico
Las Cabezas de San Juan

**Las Cabezas de San Juan** é unha localidade da provincia de Sevilla, Andalucía, España.

## Xeografía
No ano 2006 tiña 16.139 habitantes. A súa extensión superficial é de 230&nbsp;km² e ten unha densidade de 69,8 hab/km². As súas coordenadas xeográficas son 36º 59' N, 5º 56' W. Atópase situada a unha altitude de 76 metros e a 64 quilómetros da capital de provincia, Sevilla.

## Economía
Mantense o papel importante da agricultura baseada no cultivo de cereais, arroz, legumes e o algodón. Algunhas canteiras próximas de xeso e pedra permiten a explotación mineira.

## Historia 
É famosa sobre todo porque foi aquí onde o Tenente Coronel Rafael del Riego se sublevou contra a dominación absolutista de Fernando VII.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web do concello 
*Las Cabezas de San Juan - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía (SIMA)
* Patrimonio cultural de Las Cabezas de San Juan na Guía Dixital do Patrimonio Cultural de Andalucía. Instituto Andaluz do Patrimonio Histórico
Villanueva de San Juan

**Villanueva de San Juan** é unha localidade andaluza, situada na provincia de Sevilla. No ano 2005 contaba con 1.440 habitantes.

## Xeografía
Ten 34 km², cunha densidade de 42,4 hab/km². As súas coordenadas xeográficas son 37º 03' N, 5º 10' W. Atópase situada a unha altitude de 466 metros e a 95 quilómetros da capital de provincia, Sevilla.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Páxina web oficial de Villanueva de San Juan
El Pedroso

**El Pedroso** é unha localidade da provincia de Sevilla, Andalucía, España.

## Xeografía
No ano 2005 contaba con 2.291 habitantes. A súa extensión superficial é de 314&nbsp;km² e ten unha densidade de 7,3 hab/km². As súas coordenadas xeográficas son 37º 50' N, 5º 45' W. Atópase situada a unha altitude de 414 metros e a 69 quilómetros da capital de provincia, Sevilla.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* El Pedroso - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
* El Pedroso - Web do concello de El Pedroso
* http://www.lafundiciondeelpedroso.org/el-pedroso-en-siacutentesis.html Web de Asociación que promove o desenvolvemento de El Pedroso.
* Sendeiro Arroyo de Las cañas no termo municipal de El Pedroso
* Patrimonio cultural de El Pedroso na Base de datos do Patrimonio Inmoble de Andalucía. Instituto Andaluz do Patrimonio Histórico
Premios Nacionais da Cultura Galega

Os **Premios Nacionais da Cultura Galega** son uns galardóns concedidos pola Xunta de Galicia a creadores vivos ou a colectivos (preferentemente a persoas), que destacaran nese ano polo seu labor en diversos campos artísticos e sociais ou en recoñecemento a unha traxectoria. Os premiados son seleccionados por un xurado único formado por quince persoas.

Os premios convocáronse só no ano 2008, edición na cal os galardoados recibiron 15.000 euros de premio e unha escultura de Ignacio Basallo, de 32&nbsp;cm de alto e en madeira de castiñeiro. Os galardoados anúncianse a finais do mes de maio. 

O conselleiro de Cultura, Roberto Varela anunciou a fin destes premios que pasaron a denominarse Premios da Cultura Galega e só contaría con cinco categorías. Finalmente foron 7 as categorías.

## Categorías
*Premio Nacional de Arquitectura e espazos públicos
*Premio Nacional de Artes visuais
*Premio Nacional de Artes escénicas
*Premio Nacional de Literatura
*Premio Nacional de Música
*Premio Nacional de Patrimonio cultural
*Premio Nacional de Pensamento e cultura científica
*Premio Nacional de Cine e audiovisual
*Premio Nacional de Iniciativa cultural
*Premio Nacional de Cultura tradicional e de base

## Premiados no ano 2008
* Manuel Gallego Jorreto • Arquitectura e espazos públicos
* Francisco Leiro • Artes visuais
*Manuel Lourenzo • Artes escénicas
*Xosé Luís Méndez Ferrín • Literatura
*Mercedes Peón • Música
*Remodelación urbana de Pontevedra • Patrimonio cultural
*Francisco Díaz-Fierros • Pensamento e Cultura científica
* Margarita Ledo • Cine e audiovisual
*Laboratorio de Formas • Iniciativa cultural
* Museo do Pobo Galego • Cultura tradicional e de base
## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* En formatos OO e PDF, convocatoria dos Premios Nacionais de Cultura Galega, publicada no Diario Oficial de Galicia do luns, 24 de marzo de 2008 (páxina 4826)
La Puebla del Río

**La Puebla del Río** é un concello andaluz pertencente á provincia de Sevilla. No ano 2007 contaba con 11.851 habitantes. A súa extensión superficial é de 377&nbsp;km² e ten unha densidade de 31,43 hab/km².

## Xeografía
Atópase situada a unha altitude de 22 metros e a 14 quilómetros da capital de provincia, Sevilla.

Na súa extensión hai cultivos de regadío, laranxeiras, arroz e millo, entre outros.

Situada dentro da contorna do Parque Nacional de Doñana, esta localidade sobresae pola súa riqueza ambiental. Diversos espazos protexidos ocupan gran parte do seu termo municipal, dotándoo dun grande interese para estudosos e amantes da natureza en xeral.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Web oficial do concello de La Puebla del Río
* La Puebla del Río - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía.
* Patrimonio cultural de La Puebla del Río na Guía Dixital do Patrimonio Cultural de Andalucía. Instituto Andaluz do Patrimonio Histórico
Cruzamento léxico

O **cruzamento léxico** é un procedemento de formación de novos vocábulos no que dous elementos ou formas lingüísticas, que se inflúen mutuamente por semellanza de sons ou de sentido, se combinan para dar lugar a unha palabra nova.

## Contaminación e cruzamento léxico
Aínda que adoita ser presentado como un caso de contaminación lingüística, do que se diferencia con dificultade, nesta última hai un determinante que apenas muda o seu corpo fonético, pola influencia recibida. Así en casos de contaminación exemplificados por Edwin B. Williams, as alteracións son mínimas: *estrela* que deriva do latín **stellam* sufriu a contaminación de *astro* ( galego cómaro) x raíz céltica **comb*- "curvado, lombado".
* Folerpa "pedazo de neve que cae" < céltico *follem* x celto-latino *drappum*.
* Liorta "pelexa; rebumbio" < *lío* x *loita*.
* Maínzo "millo americano" < maíz (vocábulo de orixe americana) x paínzo "millo miúdo" (do latín *panicium*)
* Mocalla "chuvia miúda" < *moco* "moco" (latín *muccum*) x *poalla* "chuvia fina" (de *po* < latín *pulvis*).
* Pucharca < puzo (< latín *puteum*) x charca (de posíbel orixe prerromana).
* Rascallo "mollo de ramas para varrer o forno" < *rascar* ( < latín *rasecare*) x *vasallo* "vasoira de xestas ou uces" ( este posibelmente do latín **versaculu*, compárese *vasoira* < *versoria*).
* Véspora "vespa" < *vespa* "idem"  x *espora* "aguillón para cabalarías".

## Bibliografía 
* Ferreiro, Manuel, *Gramática histórica galega (Manual)*. t. I. Santiago de Compostela. Laiovento. 1996, 2ª ed.
* Regula, M., e Jernej, J., *Grammatica italiana descrittiva: su basi storiche e psicologiche*. Bern und München. Francke Verlag. 1975, reimpr. da edic. de 1965.
* Rivas Quintas, Eligio, *Léxico galego: Historia e fenomenoloxía*. Lugo. Alvarellos. 1989.
* Williams, Edwin Bucher, *Do latim ao português: Fonologia e morfologia históricas da língua portuguesa*. Rio de Janeiro. Tempo Brasileiro. 1975, tradución portuguesa do orixinal de 1938.

## Notas
Cantillana

**Cantillana** é unha localidade da provincia de Sevilla, en Andalucía (España).

## Xeografía
No ano 2005 contaba con 9.411 habitantes. A súa extensión é de 107&nbsp;km² e ten unha densidade de 88,0 hab/km². As súas coordenadas xeográficas son 37º 36' N, 5º 49' W. Atópase situada a unha altitude de 32 metros e a 29 quilómetros ao noroeste da capital de provincia, Sevilla.

Como a capital provincial, Cantillana aséntase na ribeira norte do Guadalquivir, xusto na desembocadura do seu afluente o Viar. Ademais do núcleo principal, tamén pertencen a Cantillana o lugar formado ao redor da estación do ferrocarril, e mais os casaríos de Carretera de Brenes, La Mota e Los Pajares.

## Historia
É posíbel que a actual Castillana se corresponda coa romana Ilipa Naeva, e téñense atopado no núcleo restos correspondentes a esa época. Aparece mencionada como Cantiliana por Isidoro de Sevilla nas súas *Etimoloxías*. Situada no camiño entre Córdoba e Sevilla, Cantillana foi amurallada e convertida nunha praza forte. Como boa parte dos lugares situados nas proximidades de Sevilla, cando o rei castelán Fernando III preparaba a toma da capital ocupou Castillana e desprazou a poboación musulmá en abril de 1247. O monarca dooulle a vila á Orde de Santiago en 1248 e catro anos máis tarde (1252) pasa a depender do arcebispado sevillano. O arcebispo comparte o seu dominio sobre a vila co cabido catedralicio entre 1285 e 1547, cando o rei Filipe II a recupera para a coroa e lla dona ao corsario Juan Antonio Vicentelo de Leca, en pagamento polos servizos, e convértea en condado.

Os edificios máis importantes de Castillana son a igrexa da Asunción, comezada en 1619, e a igrexa de San Bertolameu, do século XV.

## Artesanía 
Destaca o tecido de mantóns de Manila que desde o século XIX veñen realizando as mulleres de Castillana. Tamén ten tradición o traballo do coiro e a olería.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Cantillana na web da Deputación de Sevilla
* Cantillana - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
* http://www.juntadeandalucia.es/cultura/iaph/bdi Patrimonio cultural de Cantillana na Base de datos do Patrimonio Inmoble de Andalucía. IAPH
Mascarpone

miniatura|200px|Sobremesa con crema de Mascarpone
O **Mascarpone** é un queixo que ten a súa orixe no norte de Italia, de consistencia cremosa, coma se fose un iogur. Moi utilizado para o tiramisú (sobremesa típica da cociña italiana).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Queixo
* Lista de queixos do mundo
El Rubio

**El Rubio** é unha localidade andaluza, pertencente á provincia de Sevilla. No ano 2009 tiña 3.567 habitantes.

## Demografía
## Xeografía
No ano 2005 contaba con 3.584 habitantes. A súa extensión é de 21&nbsp;km² e ten unha densidade de 170,7 hab/km². Atópase situada a unha altitude de 209 metros sobre o nivel do mar e a 102 quilómetros da capital de provincia, Sevilla. Está atravesado polo Arroio Blanco, un importante afluente do río Genil.

## Historia
Non hai testemuños históricos da existencia real de El Rubio ata época medieval, se ben é posíbel que estivese poboado xa dende os romanos. Logo da conquista cristiá destas terras, producida en 1248 por tropas ao mando de Fernando III de Castela, o territorio que agora ocupa El Rubio foille doado á Orde de Santiago en 1267, ao igual ca outras vilas e propiedades da comarca da Estepa. No século XVIII pasa a ser propiedade dos duques de Osuna, ata a desamortización. A poboación viuse moi afectada no século XX pola emigración.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
*El Rubio - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía