open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Labocania

***Labocania*** é un xénero extinto con cando menos dúas especies coñecidas de dinosauros terópodos tiranosáuridos, que viviu a finais do período Cretáceo, hai entre 76 a 72 millóns de anos, durante o Campaniano, en Norteamérica. Inicialmente considerado como un terópodo indeterminado, estudos posteriores mencionaron posibles afinidades con tiranosáuridos, abelisáuridos ou carcarodontosáuridos. Investigacións máis recentes baseadas en material fósil adicional atoparon apoio para unha posición dentro do clado de tiranosáuridos Teratophoneini. Propuxéronse dúas especies, *Labocania anomala*, a especie tipo, probablemente da Formación ALa Bocana Roja e *Labocania aguillonae* da Formación Cerro del Pueblo.

## Clasificación 
[miniatura|dereita|Restauración de *L. anomala* alimentándose dun [Hadrosauroidea|hadrosauro.]] 
Por mor de que *Labocania* está baseado en material fragmentario, as súas afinidades son incertas. Molnar (1974) observou certas semellanzas entre *Labocania* e os tiranosáuridos, especialmente na forma do isquio, que presenta un proceso obturador triangular baixo e unha cicatriz lateral circular no extremo superior, pero non asignou *Labocania* a ningunha familia, colocándoa como *Theropoda* *incertae sedis*. Molnar comparou a *Labocania* principalmente con *Chilantaisaurus* *maortuensis* (que posteriormente se clasificou como xénero independente, *Shaochilong*) e con *Indosaurus*. Na revisión do grupo realizada por Thomas R. Holtz Jr. en 2004, considerouse a este dinosauro como un posible tiranosaurioide, aínda que Holtz sinalou que as semellanzas cos tiranosauridos eran comúns aos coelurosauros en xeral (non presentaba ningún carácter sinapomórfico exclusivo dos tiranosaurioides) e que *Labocania* tamén presentaba algúns trazos propios dos abelisáuridos, como os ósos frontais grosos e o cóndilo occipital inclinado. A forma de L do hóso escapular e o lado externo aplanado do segundo metatarsiano apoian a súa clasificación dentro dos tetanuros.

## Notas
Sueviota aethon

***Sueviota aethon*** é unha especie de peixe endémico do mar Vermello, que pode medrar até os 17 milímetros de lonxitude. Está estreitamente relacionada cos membros do xénero Eviota, posuíndo moitas características semellantes como a morfoloxía, a ecoloxía e a distribución.

## Características 
Caracterízase pola súa expresión descontenta e os seus grandes cairos, que xogan un papel crucial nos seus hábitos alimenticios, o que lle permite cazar presas pequenas con eficacia, así como pola súa brillante cor vermella que usa para mesturarse co ambiente circundante.

## Notas
Casa Benedicto

A **Casa Benedicto** é un edificio situado no concello de Navia de Suarna, na provincia de Lugo. De estilo modernista, foi construído contra a década de 1920 por Víctor Fernández Pardo. O seu nome débese á antiga xastrería que ocupou a súa planta baixa durante anos, rexentada por Benedicto Fernández Lombardero.

## Historia 
A casa foi construída por Víctor Fernández Pardo cara a 1920, mais este nunca chegou a habitala.

## Características 
A Casa Benedicto, "un exemplo valioso de arquitectura modernista galega", consta de tres plantas e unha galería de madeira. Pola súa altura, destaca sobre o resto de edificios da contorna.

## Polémica 
A proposta de derrubamento, iniciada xa no 2017, produciu unha resposta negativa na veciñanza, que se organizou para evitalo. Esta primeira campaña contou co apoio do Colexio Oficial de Arquitectura de Galicia (COAG). Secasí, en marzo de 2025, o concello obtivo fondos por valor de 27.000 euros da Deputación para a destrución do inmoble. Este novo intento levou á creación da Asociación Patrimonio Naviego, que busca promover a restauración da casa para destinala a usos socioculturais. Tanto o COAG como a Apatrigal manifestaron a súa oposición ao derrubo. A demolición seguiu prevista para finais do verán de 2025, mais aínda non se levou a cabo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Casa Benedicto, 100 anos de historia (Ovidio Fernández).
Filmes propostos ó mellor filme internacional na 98ª edición dos Óscar

[miniatura|[Joachim Trier, director de *Affeksjonsverdi*, filme gañador do premio na 98ª edición.]]
Esta é unha lista dos filmes propostos na 98ª edición dos Óscar para o **mellor filme internacional**. A Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas (AMPAS) convidou ás industrias cinematográficas de varios países a presentar o seu mellor filme para o Óscar ó mellor filme internacional cada ano dende que o premio foi creado na edición de 1956. O premio é presentado anualmente pola Academia para un filme producido fóra dos Estados Unidos cun diálogo maioritariamente en lingua non inglesa. O Comité do Premio Internacional de Longametraxes supervisa o proceso e revisa todos os filmes enviados.

Para a 98ª edición dos Óscar, os filmes presentados deberon estrearse nos seus respectivos países entre o 1 de outubro de 2024 e o 30 de setembro de 2025. A data límite para a entrega á Academia foi o 1 de outubro de 2025. Papúa-Nova Guinea presentou un filme por vez primeira na súa historia, Haití volveu presentar un filme descualificado na lista do ano anterior,

## Propostas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial dos Premios da Academia
Walls - Akinni Inuk

***Walls - Akinni Inuk*** é un filme documental groenlandés de 2025 dirixido por Sofie Rørdam e Nina Paninnguaq Skydsbjerg. O filme é un retrato de Ruth Mikaelsen Jerimiassen, unha muller que leva encarcerada indefinidamente en Nuuk por intento de asasinato, á que se lle dá a oportunidade de redimirse cando se abre o seu caso para revisión.

Estreouse no festival de documentais CPH:DOX, onde foi galardoado co premio Nordic Dox. Tivo a súa estrea norteamericana en abril no Festival Internacional de Documentais Canadenses Hot Docs. e para o Óscar ó mellor filme internacional na 98ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Groenlandia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 98ª edición dos Óscar
Batalla de Platea

A **batalla de Platea** foi a última batalla terrestre durante a segunda invasión persa de Grecia. Tivo lugar no ano 479 a. C. preto da cidade de Platea en Beocia, e librouse entre unha alianza das cidades estado gregas (incluíndo Esparta, Atenas, Corinto e Megara), e o Imperio Aqueménida de Xerxes I (aliado con estados gregos como Beocia, Tesalia e Macedonia).

Na anterior batalla de Salamina, a armada aliada grega lograra unha vitoria arriscada pero decisiva, impedindo a conquista da rexión do Peloponeso. Xerxes retirouse entón con gran parte do seu exército, deixando ao seu xeneral Mardonio para rematar cos gregos o ano seguinte. No verán de 479 a. C., os gregos reuniron un enorme exército e marcharon fóra do Peloponeso. Os persas retiráronse a Beocia e construíron un campamento fortificado preto de Platea. Os gregos, con todo, actuaron con cautela non meténdose no terreo principal, o que resultou nun estancamento que durou once días.

Mentres intentaban unha retirada despois de que as súas liñas de subministración fosen interrompidas, a liña de batalla grega fragmentouse. Pensando que os gregos estaban en total retirada, Mardonio ordenou que as súas forzas os perseguisen, pero os gregos, particularmente os espartanos, texeos e atenienses, detivéronse e deron batalla, desviando a infantería persa e matando a Mardonio. Unha gran parte do exército persa foi atrapado no seu propio campamento e asasinado. A destrución deste exército, e os restos da armada persa, o mesmo día na batalla de Mycale, puxeron fin á invasión.

## Notas
Galicia Deportiva

****Galicia Deportiva***, semanario editado en Vigo en 1909. O seu director era Arturo Fariña.
****Galicia Deportiva***, semanario editado en Vigo desde 1970. O seu director era Manuel Tourón.
Palestine 36

***Palestine 36*** (en ) é un filme documental palestino de 2025 escrito e dirixido por Annemarie Jacir. Está protagonizado por Hiam Abbass, Kamel El Basha, Yasmine Al Massri, Jalal Altawil, Robert Aramayo, Saleh Bakri, Yafa Bakri, Karim Daoud Anaya, Mo’min Swaitat, Wardi Eilabouni, Ward Helou, Billy Howle, Dhafer L'Abidine, Liam Cunningham e
Jeremy Irons. Estreouse mundialmente na sección de Presentacións de Gala do Festival Internacional de Cinema de Toronto de 2025 o 5 de setembro de 2025.

Foi escollido como candidato de Palestina para o Óscar ó mellor filme internacional na 98ª edición dos premios, clasificándose na lista curta de decembro.

## Personaxes 
* Hiam Abbass como Hanan 
* Kamel El Basha como Abu Rabab
* Yasmine Al Massri como Khuloud Atef
* Jalal Altawil como Padre Boulos 
* Robert Aramayo como Capitán Wingate
* Saleh Bakri como Khalid
* Yafa Bakri como Rabab 
* Karim Daoud Anaya como Yusuf
* Wardi Eilabouni como Afra
* Ward Helou como Kareem
* Mo’min Swaitat como Sameh 
* Billy Howle como Thomas Hopkins
* Dhafer L'Abidine como Amir
* Liam Cunningham como Charles Tegart 
* Jeremy Irons como Alto Comisionado Wauchope
* Yumna Marwan como Um Kareem
* Sam Hoare como Diplomático Charles
* Christopher Villiers como locutor de radio

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Palestina propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 98ª edición dos Óscar
Luna Park (filme de 2024)

***Luna Park*** é un filme albanés de 2024 coescrito e dirixido por Florenc Papas. Ambientado nos disturbios civís albaneses de 1997, céntrase nas dificultades dunha nai e o seu fillo. Estreouse no Festival Internacional de Cinema de Tesalónica o 4 de novembro de 2024. Foi nomeado ao Premio de Cine de Coprodución da Minoría Grega nos Premios da Academia Helénica de Cinema.

Foi escollido como candidato de Albania para o Óscar ó mellor filme internacional na 98ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Adriana Matoshi como Mira
* Orion Jolldashi como Toni
* Nik Xhelilaj como Berti
* Flonja Kodheli como Alma
* Suela Bako
* Olivia Hysolli

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Albania propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 98ª edición dos Óscar
Holoturina

As **holoturinas** son un grupo de saponinas triterpénicas (glicósidos), unhas toxinas extraídas de diferentes especies de cogombro de mar (en particular, do *Parastichopus parvimensis*), que se empregan en medicina contra a dor e doenzas musculares, estomacais e respiratorias. Estas substancias funcionan como defensa química e poden ser liberadas a través dos túbulos de Cuvier.

## Propiedades 
Estudos *in vitro* e en animais sinalan que extractos ricos en holoturinas poden ter actividade antioxidante, antiinflamatoria e mesmo antitumoral. Porén, a evidencia clínica en humanos é moi limitada e non existen probas suficientes para apoiar usos médicos establecidos. Non hai evidencias de que superen á morfina como analxésico nin que eliminen tumores canceríxenos. O seu estudo segue en fase experimental.

En China está documentado o consumo e o uso medicinal de cogombros de mar desde a época Ming e Qing. A forte demanda chinesa impulsou un amplo comercio no Indo-Pacífico, con centros como Makassar nos séculos XVII-XVIII.

## Toxicidade 
As holoturinas teñen efectos hemolíticos e citotóxicos, podendo resultar irritantes en altas concentracións. En ratos, extractos de *Holothuria atra* non provocaron mortalidade a doses de até 2.000 mg/kg, mais si alteracións hepáticas e renais en exposicións agudas e prolongadas.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Holoturioideos
* Holoturina (molécula)
In die Sonne schauen

***In die Sonne schauen*** é un filme alemán de 2025 coescrito e dirixido por Mascha Schilinski. Está protagonizado por Hanna Heckt, Lena Urzendowsky, Laeni Geiseler, Susanne Wuest, Luise Heyer e Lea Drinda, segue catro xeracións conectadas de nenas nunha granxa en Altmark, Alemaña.

Estreouse mundialmente na competición principal do Festival Internacional de Cinema de Cannes o 14 de maio de 2025, onde gañou o Premio do Xurado. Foi escollido como candidato de Alemaña para o Óscar ó mellor filme internacional na 98ª edición dos premios, chegando a clasificarse na lista curta de decembro.

## Personaxes 
* Hanna Heckt como Alma
* Lena Urzendowsky como Angelika
* Laeni Geiseler como Lenka
* Susanne Wuest como Emma
* Luise Heyer como Christa
* Lea Drinda como Erika
* Florian Geißelmann como Rainer
* Greta Krämer como Lia
* Claudia Geisler-Bading como Irm
* Zoë Baier como Nelly
* Konstantin Lindhorst como Uwe
* Luzia Oppermann como Trudi
* Gode Benedix como Max
* Filip Schnack como Fritz
** Martin Rother como Fritz máis vello
* Andreas Anke como Albat
* Liane Düsterhöft como Frieda
* Lucas Prisor como Hannes
* Ninel Geiger como Kaya
* Helena Lüer como Gerti
* Anastasia Cherepakha como Hedda
* Bärbel Schwarz como Berta

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Alemaña propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 98ª edición dos Óscar
Dodecaedro romano

Un **dodecaedro romano** ou **dodecaedro galo** **romano** é un tipo de pequeno obxecto oco feito de aliaxe de cobre que foi moldeado nunha forma dodecaédrica regular con doce caras pentagonais planas. Cada cara ten un burato circular de diámetro variable no medio, os buratos conectan co centro oco, e cada esquina ten unha protuberancia.

Desde que se descubriu o primeiro exemplo coñecido en 1739, descubríronse máis dun centenar de obxectos deste tipo, que datan do século II ao IV. O seu propósito ou significado foi debatido durante moito tempo, pero segue sendo descoñecido. xeralmente en aliaxe de cobre. Teñen forma de dodecaedros regulares, coa adición dunha pequena bóla protuberante de metal en cada vértice; cada cara ten un burato circular no centro. Os dodecaedros varían en tamaño de 4 a 11 cm; os buratos das súas caras teñen diámetros que van de 6 mm a 40 mm. As superficies interiores dos dodecaedros quedan inacabadas, aínda que os exteriores están ben rematados e probablemente pulidos. Un exemplo, atopado en Londres, ten grupos de tres bólas en cada esquina en vez de só unha.

## Notas
Mes fantômes arméniens

***Mes fantômes arméniens*** (en ) é un filme documental franco-armenio de 2025 coescrito, coproducido e dirixido por Tamara Stepanyan. Segue a vida de Stepanyan, relatando a súa vida nunha familia armenia artística e como foi ver o seu pai, Vigen Stepanyan, no cinema armenio soviético.

Foi escollido para a sección especial do Forum na 75ª edición do Festival Internacional de Cinema de Berlín, onde tivo a súa estrea mundial o 16 de febreiro de 2025. Foi escollido como candidato de Armenia para o Óscar ó mellor filme internacional na 98ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Sinopse 
Unha viaxe nostálxica dunha cineasta polo cinema armenio, reflexionando sobre a carreira de actor do seu falecido pai e a súa propia traxectoria artística, mesturando lembranzas persoais cunha celebración da herdanza cinematográfica do país.

## Elenco 
* Vigen Stepanyan

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Armenia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 98ª edición dos Óscar
Giannino Castiglioni

**Giannino Castiglioni**, nado en Milán o 4 de maio de 1884 e falecido en Alassio o 27 de agosto de 1971, foi un escultor italiano, considerado un dos máis importantes do século XX. Fíxose célebre polas súas obras monumentais que combinaron o rigor clásico coa innovación artística. Foi tamén pai de Achille, Pier Giacomo e Livio Castiglioni, recoñecidos deseñadores e arquitectos, polo que é lembrado como o patriarca dunha das familias máis influentes do deseño italiano.

Giannino Castiglioni, proto-deseñador e considerado o fundador do deseño italiano, foi mestre dos seus fillos Achille Castiglioni, Pier Giacomo Castiglioni e Livio Castiglioni, que se converteron en protagonistas do deseño industrial italiano.

Co seu innovador Método Castiglioni, concibido en Lierna na beira do Lago de Como, contribuíron a definir o Made in Italy, recoñecido e celebrado en todo o mundo. As súas obras expóñense hoxe no MoMA de Nova York.

## Traxectoria 
Estudou na Academia de Brera da súa cidade natal, onde se formou en artes plásticas e escultura. Dende os primeiros anos da súa carreira dedicouse á escultura monumental en Italia e no estranxeiro, traballando en memoriais, templos e obras públicas de grande impacto.

## Obras principais 
* Esculturas para a Catedral de Milán (porta principal).   
* Monumentos militares en Monte Grappa e no Sacrario militar de Redipuglia.  
* *Tempio Ossario di Timau* en Carnia.  
* Monumento en honra ao papa Pío XI en Desio.  
* Esculturas para o *Palacio Legislativo* de Montevideo, Uruguai.  

## Legado 
Castiglioni é considerado un dos escultores máis destacados do século XX en Italia. As súas obras están presentes en numerosos lugares do país e tamén no estranxeiro. A través dos seus fillos Achille, Pier Giacomo e Livio, recoñecidos no ámbito do deseño, consolidou unha dinastía que deu lugar ao que se coñece como o *deseño italiano*.  

A súa arte tamén está fortemente vinculada ao pobo de Lierna, á beira do Lago de Como, onde residiu durante moito tempo e onde creou diversas obras, convertendo o lugar nun *museo ao aire libre*.   

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Aristòtile Vicenzi
* Estatua de Cristo Rei (Castiglioni)

### Ligazóns externas 
* Fundación Castiglioni  
* Páxina oficial da Catedral de Milán
Holoturina (molécula)

As **holoturinas** son un grupo de toxinas illadas orixinalmente da holoturia *Actinopyga agassizii*. Están contidas dentro de grupos de fíos pegañentos chamados túbulos cuvierianos que son expulsados pola holoturia como modo de autodefensa. As holoturinas pertencen á clase de compostos coñecidos como saponinas e son surfactantes aniónicos que poden causar a rotura dos glóbulos vermellos. As holoturinas poden ser tóxicas para os humanos se se inxiren en grandes cantidades.

## Farmacoloxía 
### Efectos nos nervios 
Demostrouse que a holoturina ten un efecto bloqueador sobre os nervios en preparacións de nervio ciático de ra touro e nervio frénico de ratos, e a súa potencia pódese comparar coa da cocaína, a procaína e a fisostigmina. A diferenza doutros axentes bloqueadores mencionados, o efecto disruptor da holoturina parece ser bastante irreversible tras o lavado.

Noutro experimento con nervio ciático de ra, demostrouse que a holoturina A é capaz de destruír a excitabilidade eléctrica dun nodo de Ranvier xunto co material macromolecular basófilo que se atopa no citoplasma do nodo e nas súas proximidades. Noutro experimento con nervio frénico de rato, comprobouse que o efecto disruptor nervioso da holoturina A é evitable cando hai concentracións específicas de fisostigmina presentes.

### Outros efectos 
Descubriuse que a holoturina A e a holoturina A1, xunto con outras saponinas de cogombro de mar, reducen o aumento de peso en ratos. Melloran a tolerancia á glicosa, reducen os niveis de lípidos no sangue e no fígado e inhiben a absorción de lípidos no intestino. Tamén inhiben a actividade da lipase pancreática, diminúen o crecemento de adipocitos brancos, un factor que contribúe á obesidade, e estimulan a produción do receptor nuclear LXR-β e da proteína ABCA1. Estes achados suxiren a posibilidade de que as holoturinas e outras saponinas de holoturoideos se utilicen no desenvolvemento de fármacos contra a obesidade.

Demostrouse que as holoturinas teñen efectos antimelanoxénicos e antiengurras na pel humana ao inhibir a produción de melanina nas células Melan-A e promover a produción de coláxeno nos fibroblastos dérmicos humanos a través da vía ERK.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Holoturoideos
* Holoturina (substancia)
### Ligazóns externas 
*
Mero (poetisa)

**Mero** ou **Miro** (en latín *Mero* ou *Myro*, en grego antigo ) foi unha poetisa do período helenístico nada en Bizancio. Foi a esposa de Andrómaco Filólogo e nai (a*Suídas* di que filla) do gramático e poeta tráxico Homero de Bizancio. Estivo activa a finais do século -IV e principios do século -III.
## Traxectoria 
Non se conserva case nada da súa obra. Ateneo de Náucratis cita dez versos do seu poema Μνημοσύνη (*Mnemosyne*) e consérvanse dous epigramas de catro versos na *Grilanda* de Meleagro. Tamén se sabe que escribiu un poema titulado Άραί (*Maldicións*), unha sinopse do mito de Alcínoo conservada por Partenio de Nicea e, finalmente, Eustacio de Tesalónica di que escribiu un himno a Poseidón.

O fragmento conservado da *Mnemosine* de Mero conta a historia da infancia de Zeus en Creta, onde fora agochado pola súa nai Rea para salvalo de ser asasinado polo seu pai Cronos.

Mero parece ter sido moi famosa na Antigüidade. Antípatro de Tesalónica inclúea na súa lista de poetas famosos. A *Grilanda* de Meleagro sitúaa xunto a Safo e Ánite de Texea. Segundo Taciano, Cefisódoto, fillo de Praxíteles, esculpiuna. Dous epigramas sobre ela que se recollen na *Antoloxía grega*, un escrito por Ánite de Texea e o outro por Marco Arxentario, poden ser unha reelaboración dun poema perdido de Mero.

## Notas
Crinágoras

**Crinagoras** (en latín *Crinagoras*, en grego Κριναγόρας) foi un epigramista grego que escribiu 50 epigramas incluídos na *Antoloxía Grega*. 
## Traxectoria 
Segundo Estrabón era natural de Mitilene, e di que era contemporáneo seu. Probabelmente viviu durante o reinado de Augusto. Tiña un irmán chamado Euclides que tamén puido escribir algúns poemas.
## Notas 
*
Ireneu de Alexandría

**Ireneu de Alexandría** (en , en ), foi un escritor alexandrino de principios do século I tamén coñecido polo seu nome latino de **Minucio Pacato**. 
## Traxectoria 
Era fillo e discípulo de Heliodoro Métrico. Unha lista das súas obras, dedicadas principalmente ao grego alexandrino e ático, que foron moi respectadas, aparece na *Suídas*, pero non se conservan.
## Notas
Ireneu

**Ireneu** é o nome das seguintes persoas:

* **Ireneu de Lión** (século II), bispo de Lión e santo.
* **Ireneu de Tiro**, comisario imperial e bispo de Tiro.
* **Ireneu de Alexandría** (século I), escritor grego.
* **Ireneu Referendario** (século VI), poeta grego.
* **Patriarca Irineu** (193), 45º patriarca da Igrexa Ortodoxa Serbia.
Demetrio de Magnesia

**Demetrio de Magnesia**, en latín *Demetrius*, en grego antigo Δημητριος, foi un gramático grego contemporáneo de Cicerón e Tito Pomponio Ático.
## Traxectoria 
Na correspondencia entre Cicerón e Ático, Cicerón fala dun libro, περί ὁμονοιας (*Sobre a Concordia*), que Demetrio lle deixara a Ático e que quería ler.

Coñécese unha segunda obra súa, á que varios autores adoitan facer referencia, Περί ὁμωνύμων ποιητῶν καί συγγραφέων. Era unha obra de natureza histórica e filolóxica que falaba de poetas e outros escritores que levaban o mesmo nome, unha obra moi importante, que contiña as vidas dos personaxes dos que trataba e un comentario crítico sobre os seus méritos. Dióxenes Laercio, Ateneo de Náucratis, Plutarco e Valerio Harpocracio, entre outros, falan dela ou a empregan.
## Notas
Sein und Zeit

***Sein und Zeit*** (en ) é a obra mestra do filósofo alemán Martin Heidegger, publicada orixinalmente en 1927. O libro deixou unha fonda pegada na filosofía, a crítica literaria e outros eidos. Malia o seu estatuto polémico, a súa importancia na historia do pensamento comparouse coa dos textos de Immanuel Kant e G. W. F. Hegel. O seu obxectivo é revivir a ontoloxía a través dunha análise do concepto de *Dasein* ou "ser no mundo". Destaca polo emprego de numerosos neoloxismos e unha linguaxe complexa, así como polo seu tratamento polo miúdo da idea de "autenticidade" como medio para comprender e afrontar as posibilidades únicas e finitas dos individuos.

## Contexto 
Como indicou Richard Wolin, a obra "adoptou implicitamente a crítica da sociedade de masas" representada con anterioridade por Søren Kierkegaard e Friedrich Nietzsche. Este tipo de "queixas elitistas sobre a 'ditadura da opinión pública' eran comúns entre os mandaríns xermanos dos 20", segundo Jürgen Habermas. Ademais, en *Sein und Zeit* "abunda unha sensibilidade derivada dunha secularización do protestantismo" e a súa insistencia no pecado orixinal. Así, enfatízanse "conceptos emocionalmente cargados" como a culpa, a conciencia, a anguria e a morte.

Nesta liña, a obra relacionase co proxecto de Martín Lutero, que procuraba virar a teoloxía cristiá cara a unha versión anterior e máis orixinal da relixión. John D. Caputo indicou que Heidegger fixo un estudo sistemático da obra de Lutero durante a década de 1920, tras 10 anos de estudo da teoloxía católica. Do mesmo xeito, segundo Hubert Dreyfus a segunda sección da obra pode entenderse como unha versión secular do cristianismo kierkegaardiano. Case todos os conceptos basilares de *Sein und Zeit* derívanse das filosofías de Agostiño de Hipona, Lutero e Kierkegaard.

O crítico George Steiner argumentou que *Sein und Zeit* era un produto da crise da cultura alemá tras a derrota na primeira guerra mundial. Neste sentido, comparouno con *Geist der Utopie* (en ) de Ernst Bloch (1918), *Der Untergang des Abendlandes* (en ) de Oswald Spengler (1918), *Der Stern der Erlösung* (en ) de Franz Rosenzweig (1921), *Der Römerbrief* (en ) de Karl Barth (1922) e *Mein Kampf* de Adolf Hitler (1925).

A nivel estrutural, *Sein und Zeit* consta dunha longa introdución en dúas partes, seguida de dúas seccións: "Preparación fundamental para a análise do *dasein*" e "O *dasein* e a temporalidade". Heidegger tiña a intención de escribir un segundo volume, mais axiña abandonou o proxecto. Esta insubstanciada segunda metade incluiría unha crítica da filosofía occidental.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Publio Petronio

**Publio Petronio** (en latín: *Publius Petronius*) foi un militar e maxistrado romano que viviu entre o século -I e o século I baixo os emperadores Augusto, Tiberio, Calígula e Claudio. Formaba parte da gens Petronia, unha antiga familia romana de orixe plebea.

## Traxectoria 
No ano 7 foi augur e cónsul sufecto no 19, xunto con Marco Xunio Silas. O emperador Tiberio enviouno a Nubia, onde saqueou a cidade de Napata en 24. Calígula nomeouno gobernador de Siria como sucesor de Lucio Vitelio, coa tarefa de erixir unha estatua do emperador no Templo de Xerusalén.

Este Petronio tamén é mencionado como legado de Claudio.

## Notas
Laura Ferrero

**Laura Ferrero Carballo**, nada en Barcelona en 1984, é unha xornalista, escritora, guionista e editora freelance española.

En 2025 participou no II Encontro Pontevedra Literaria.

## Traxectoria 
Estudou Xornalismo e Filosofía na Universidade de Navarra e ten un Mestrado en Edición pola Universidade Pompeu Fabra. Traballa como editora e scout literaria para editoriais españolas e internacionais e foi crítica literaria do suplemento cultural do xornal *ABC* e en Cultura/s *La Vanguardia*. Tamén colaborou en *El País* e *La Ventana,* de *Cadena SER*.

Autoeditou o libro de relatos *Piscinas vacías* na plataforma *megustaescribir* e, tras entrar no top 100 de Amazon, foi publicado por Alfaguara en 2016. En 2017 publicou a súa primeira novela *Qué vas a hacer con el resto de tu vida* (Alfaguara) e, en 2018, o álbum ilustrado *El amor después del amor* da editorial Bridge (''L'amor després de l'amor* na súa versión en catalán), con ilustracións de Marc Pallarés.

Escribiu, xunto a Isabel Coixet, o guión de *Un amor,* película dirixida por Isabel Coixet e estreada en 2023. É a adaptación ao cine da novela homónima de Sara Mesa. Con Isabel Coixet tamén escribiu *El sostre groc (El techo amarillo).*

## Obra 
* *Piscinas vacías* (2016). ISBN 978-84-204-2387-6. Autoedición. Alfaguara, 2016.
* *Que vas a hacer con el resto de tu vida* (2017). Alfaguara. ISBN 978-84-204-1960-2
* *El amor después del amor* (2018). Bridge. ISBN 9788416670475. *L'amor després de l'amor* (2018) ISBN 9788416670437.
* *La gente no existe* (2021). Alfaguara. ISBN 9788420454641.
* *Los astronautas* (2023). Alfaguara. ISBN 978-8420461274.

## Premios e recoñecementos 
* 2024 Premio Gaudí mellor guión adaptado a Laura Ferrero e Isabel Coixet por *Un amor*.
* 2024. Nomeamento a Premio Goya mellor guión adaptado, a Luara Ferrero e Isabel Coixet, por *Un amor''.

## Notas
Baden bei Wien

miniatura|Ilustración contemporánea de Baden de 1482
**Baden** (bavarés central: *Bodn*), distinguido extraoficialmente de outros Badens como **Baden bei Wien** (, Cidade balneario preto de Viena), é unha cidade balneario en Austria. É a capital do Distrito de Baden no estado de Baixa Austria. Situado a uns 26 km. ao sur de Viena, o municipio está formado polas Katastralgemeinde de Baden, Braiten, Gamingerhof, Leesdorf, Mitterberg, Rauhenstein e Weikersdorf.

En 2021, a cidade converteuse en parte do Patrimonio da Humanidade da UNESCO transnacional baixo o nome de "Grandes cidades balnearios de Europa" debido ás súas famosas fontes medicinais e ao seu testemuño arquitectónico da cultura balnearia internacional dos séculos XVIII e XIX.

## Xeografía e xeoloxía
miniatura|esquerda|A entrada do "Parque Balneario" ('**)
Baden está situado na desembocadura do Val de Santa Helena (**') do río Schwechat no rango bosques de Viena (''*). Toma o seu nome das 14 fontes termais da zona, que varían en temperatura de 22º a 36&nbsp;°C  e conteñen sales minerais como carbonato de calcio, cloruro de calcio e sulfato de magnesio. En 1820, o Sauerhof converteuse no primeiro hotel balneario independente de Europa.

Tamén é a terminal do tren-tranvía local Badner Bahn.

## Notas 
### Referencias 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*Harald Salfellner, Julius Silver: *The Imperial City of Baden bei Wien.'' Vitalis, Prague 2017, .

### Outros artigos 
* Grandes cidades balnearios de Europa

### Ligazóns externas 
* Official homepage
* Synagogue 
* Casino
* Römertherme
* Kurhaus
* Stadttheater 
* Hauervinothek
Ireneu Referendario

**Ireneu Referendario** (en latín *Irenaeus Referendarius*; en grego antigo Έιρηναίος), foi un poeta grego, autor de tres epigramas de amor incluídos na *Antoloxía grega*. Jacobs fixa a data deste poeta no século VI por comparación do seu estilo cos epigramas de Agatías e Paulo Silenciario.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
*Friedrich Christian Jacobs, Anthologia Graeca ad fidem codicis olim Palatini,  nunc Parisini, ex apographo Gothano edita  (edición, 1813-1817), v. I, p.159, 160.
Belén (filme)

***Belén*** é un filme arxentino de xénero histórico e legal de 2025 dirixido e protagonizado por Dolores Fonzi a partir dun guión que ela mesma escribiu con Laura Paredes, Agustina San Martín e Nicolás Britos. Baséase no libro de non ficción *Somos Belén* de Ana Correa, que segue a procura de xustiza por parte dunha avogada cando a súa cliente é encarcerada falsamente por cometer un aborto ilegal.

Foi nomeado para o Goya ó mellor filme iberoamericano na 40 edición dos premios Goya e, tamén, escollido como candidato da Arxentina para o Óscar ó mellor filme internacional na 98ª edición dos premios, chegando a clasificarse na lista curta de decembro.

## Personaxes 
* Dolores Fonzi como Soledad Deza
* Camila Pláate como Julieta
* César Troncoso
* Julieta Cardinali
* Luis Machín
* Laura Paredes
* Sergio Prina
* Ruth Pláate
* Lili Juarez

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes da Arxentina propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 98ª edición dos Óscar
Ireneu de Tiro

**Ireneu** (en ; en ) foi bispo de Tiro. Anteriormente, fora *comes* do Imperio Romano de Oriente.

## Traxectoria 
Como *comes*, representou ao emperador Teodosio II o Novo no Concilio de Éfeso en 431 e, unha vez finalizado, foi a Constantinopla para contrarrestar a súa influencia coa dos representantes de Cirilo I de Alexandría, cousa que conseguiu durante un tempo, pero finalmente Teodosio II declarouse en contra dos nestorianos e expulsou a Ireneu da súa corte en 435. Un decreto imperial contra os nestorianos ordenou a súa deposición e privación do seu carácter clerical, que se levou a cabo en 448.

En 444 os bispos orientais nomeárono bispo de Tiro.

Cando se xubilou, Ireneu escribiu unha historia da loita nestoriana baixo o título *Tragoedia seu Commentarii de Rebus in Synodo Ephesina ac in Oriente gestis*, publicada tamén co nome de *Variorum Patrum Epistolae ad Concilium Ephesinum pertinentes*. A obra orixinal en grego perdeuse.

## Notas
Rúa peonil

Unha **rúa** ou **área peonil** é unha zona urbana onde non está permitida a circulación con vehículos motorizados. As rúas ou zonas semipeonís, tamén chamadas de preferencia peonil, son espazos onde, malia non estar prohibidos, si existe unha preferencia pola circulación dos viandantes e bicicletas. Algunhas rúas semiponís poden ter restricións horarias, de velocidade, de tipo de vehículo (eléctricos, de baixas emisións) ou mesmo só permitir o acceso a veciños ou garaxes. A conversión dun espazo urbano á circulación peonil denomínase peonalización.

As zonas peonís adoitan ter excepcións de tránsito, permitindo en todo caso o paso a vehículos de emerxencias, como ambulancias ou policía; a vehículos de repartimento de mercadorías, e a automóbiles de reparación, mantemento e saneamento.

A meridande parte das áreas e rúas peonís atópanse nos centros históricos das cidades e vilas, así como zonas comerciais abertas.

En Galicia, a cidade de referencia en peonalización e preferencia ao viandante é Pontevedra. En Europa, a primeira rúa construída especificamente para uso peonil foi a rúa Lijnbaan en Róterdam, inaugurada en 1953.

## Peonalización en Galicia 
miniatura|Rúa do Príncipe, Vigo.
### Rúas peonís 
En Galicia existen varías rúas, prazas e espazos peonís de interese. As cidades de Santiago de Compostela e Pontevedra posúen unha grande extensión de espazos peonís nas súas respectivas cidades vellas. No caso de Pontevedra, dita peonalización non se limitou á súa cidade vella, senón a outras zonas da cidade. Ademais, acompañáronse de outras medidas para promover a mobilidade urbana a pé e desincentivar o uso do vehículo privado, como o Metrominuto ou o deseño de aparcadoiros disuasorios na periferia.

As rúas peonís máis importantes en Galicia son:

* Rúa do Príncipe, en Vigo, unha importante vía peonil no centro da cidade, e un dos núcleos comerciais da cidade.
* Rúa Real, na Coruña, a principal rúa comercial da cidade.
* Rúa de Santo André, na Coruña.
* Rúa Xeneral Gutiérrez Mellado, en Pontevedra.
* Rúa do Franco, en Santiago.
* Rúa Quiroga Ballesteros, en Lugo
* Rúa do Paseo, en Ourense

### Prazas e paseos 
Outras estruturas urbanas, polas súas características arquitectónicas, son susceptíbeis de seren peonís. Prazas coma a de María Pita na Coruña, a praza de Ferrol en Lugo ou a praza da Ferrería en Pontevedra son exemplos de prazas peonís. En Vigo, a porta do Sol foi recentemente remodelada para eliminar o tránsito e favorecer ao viandante.

Os paseos son un tipo de vía longa conceptualizada para o seu uso peonil. Exemplos de paseos atópanse nas cidades costeiras ou ribeireñas, como o paseo de Samil en Vigo, o paseo marítimo da Coruña ou o paseo polo río Lérez en Pontevedra.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cidade vella de Santiago de Compostela
* Centro histórico de Pontevedra
* Cidade Vella da Coruña
* Centro histórico de Vigo
David Kollar

**Dávid Kollár**, nado en Prešov (Eslovaquia) o 25 de outubro de 1983, é un guitarrista experimental, deseñador sonoro e compositor de música cinematográfica.

## Traxectoria 
Comeza a profesionalizarse como guitarrista entre 2005 e 2009 como alumno de Andrej Šeban, recoñecido músico de jazz fusión no país. En 2005 acadou co seu grupo David Kollar Band o premio á mellor interpretación instrumental no concurso *Nové tváre slovenského jazzu* (Novas Caras do Jazz Eslovaco). Co grupo realizou decenas de concertos por Eslovaquia e Europa.

Dende 2009 é membro do David Kollar International Project, que fundou xunto a dous músicos de Budapest: Adam Marko e Gergo Baranyi. O grupo actuou con éxito en festivais europeos en Atenas, Belgrado, Cracovia, Gliwice, Londres, Berlín e outras cidades. En decembro de 2009, o grupo publicou unha gravación dun concerto baixo o título "One Night in Budapest".

En 2020 Kollar uniuse ao trompetista e improvisador noruegués Arve Henriksen (Supersilent) para lanzar un novo álbum en colaboración, titulado "A Sense of Destiny".

Segundo o texto de presentación escrito por Adam Baruch de Jazz Forum, "co tempo, David e Arve conseguiron crear unha linguaxe sonora propia, que se reflicte marabillosamente nesta gravación. Vai moito máis alá da música, e podería describirse moi ben como pintura sonora, escultura sonora ou, incluso, baile sonoro, co seu concepto de medios integrados (...)".

Especificamente, Kollar encargouse das guitarras, o piano e os tratamentos electrónicos, mentres que Henriksen da trompeta, o clarinete, a voz, o sintetizador e os tratamentos electrónicos. O disco foi gravado entre 2021 e 2022 nos estudios Mystery Stable en Prešov, Eslovaquia, e no estudio de Henriksen en Mølnlycke, Suecia.

Nos seus traballos para o cine destacan as colaboracións co director eslovaco Peter Bebjak, como en "Oteckovia", serie de televisión do ano 2022, e "Správa" (drama estreado en cines no ano 2020). 

## Notas 
## Véxase tamén 
* Reflections - David Kollar (video oficial).
Walter H. Rich

**Walter Herbert Rich**, nado en Portland, Maine, o 12 de outubro de 1866 e finado o 19 de outubro de 1949, foi un debuxante, pintor da natureza e deseñador de moedas estadounidense.

## Traxectoria   
### Primeiros anos e formación 
Walter Herbert Rich naceu en Portland en 1866. Comezou a debuxar e a pintar desde a súa infancia e formouse nestas artes dun xeito autodidacta, centrando o seu foco de interese na ornitoloxía e na fauna mariña.

Rich cursou os seus estudos de secundaria na *Portland High School*, onde se graduou en 1885.

### Carreira artística e profesional 
miniatura|esquerda|285x285px|Portada da obra de Rich *Feathered game of New England* (1908).

Xa na súa madureza traballou durante dúas décadas como axente da Oficina de Pesca dos Estados Unidos en Portland, desde 1913 ata a súa xubilación en 1936, aos 70 anos. e o ano seguinte *Feathered game of New England*, publicado en Londres.

Walter Herber Rich finou o 19 de outubro de 1949, os 83 anos.

Ficheiro:Feathered game of the Northeast (1907) (14755145242).jpg|
Ficheiro:Feathered game of the Northeast (1907) (14563630139).jpg|
Ficheiro:Feathered game of the Northeast (1907) (14727267526).jpg|
Ficheiro:Feathered game of the Northeast (Pl. 84) (8473945188).jpg|

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Smith, P. (2012). "". En *American Numismatic Biographies*. Páxina 358.

### Ligazóns externas 
* Fotografía do día da súa graduación: "Walter H. Rich, Portland, 1885". *Maine Memory Network*.
* Correspondencia de Walter H. Rich. *Digital Maine Repository*
Rich

O apelido **Rich** pode estar referido a:

***Adrienne Rich** (1929-2012), poeta, ensaísta e feminista estadounidense;
***Allan Rich** (1926-2020), actor, autor e activista estadounidense.
***Jason Rich** (nado en 1986), xogador profesional de baloncesto estadounidense;
***Walter H. Rich** (1866-1949), debuxante e pintor da natureza, e deseñador de moedas estadounidense;
Trankimasin

**Trankimasin** é o duodécimo álbum da banda de rock galega Heredeiros da Crus, publicado o 21 de febreiro de 2025, baixo o selo Dotbeat.

O álbum presentouse na Sala Mardi Grass da Coruña, nun concerto anunciado con 24 horas de antelación.

## Cancións 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do álbum en Apple Music
* Datos do álbum en Spotify
Xira angústica (Live in A Coruña)

***Xira angústica (Live in A Coruña)*** é un álbum en directo da banda de rock galega Heredeiros da Crus, publicado o 16 de marzo de 2022, baixo o selo Dotbeat.

O álbum foi gravado nunha actuación en directo o 25 de novembro de 2021 no auditorio PALEXCO da Coruña, nun concerto acústico.

## Cancións 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do álbum en Apple Music
* Datos do álbum en Spotify
Wolfgang Fischer-Bossert

**Wolfgang Fischer-Bossert**, nado en Tubinga en 1965, é un arqueólogo clásico e numismático alemán, especializado na moeda da antiga Grecia. 

## Traxectoria 
Wolfgang Fischer-Bossert é fillo de Eva-Maria Bossert (1925-2013) e do prehistoriador Franz Fischer (1925-2016). cunha tese titulada *Chronologie der Didrachmenprägung von Tarent, 510-280 v. Chr*. ("Cronoloxía da cuñaxe de didracmas de Tarento, 510-280 a.C.").  

Desde 2016 é membro investigador da Academia Austríaca de Ciencias, no Instituto para o Estudo da Cultura Antiga.

## Recoñecementos 
* 2022: Medalla Huntington, da *American Numismatic Society*, de Nova York.
* 2024: Medalla Eckhel, da Sociedade Numismática Austríaca.

## Publicacións 
Wolfgang Fischer-Bossert é autor de decenas de artigos, recensións e colaboracións en obras colectivas. Estes son os traballos monográficos máis representativos publicados por el ao longo da súa traxectoria: 

* (1999). *Chronologie der Didrachmenprägung von Tarent 510–280 v. Chr.* De Gruyter, Berlín / Nova York. ISBN 3-11-016318-7

* (2008). *The Athenian decadrachm*. American Numismatic Society, Novaw York. ISBN 9780897223096
* (2013). *Coins of the Holy Land. The Abraham and Marian Sofaer Collection at the American Numismatic Society and the Israel Museum* (con Y. Meshorer e G. Bijovsky)*.* American Numismatic Society, New York.
* (2017). *Coins, Artists, and Tyrants. Syracuse in the Time of the Peloponnesian War.* American Numismatic Society, New York. ISBN 978-0-89722-341-6
* (2020). *Bemerkungen zum griechischen Münzrelief*. Benaki Museum / Kikpe, Atenas. ISBN 978-960-476-278-1
* (2020). *Cista mystica. Festschrift für Wolfgang Szaivert* (con M. Baer e N. Schindel, eds.). Österreichische Forschungsgesellschaft für Numismatik, Viena. ISBN 978-3-9504268-2-3
* (2020). *White Gold. Studies in Early Electrum Coinage* (P. van Alfen, U. Wartenberg et al. eds.). American Numismatic Society, Nova York. .

## Notas
Termo

A palabra **termo** pode referirse a:

* O **termo**, ou menos recomendable **término**, pode referirse a:
** O **termo**, conclusión, final de algo.
** O **termo**, límite ou fronteira.
** O **termo**, unidade léxica.
** O **termo**, partido ou territorio.
** O **termo**, espazo de tempo.
** O **termo matemático**, cada un dos elementos dunha expresión matemática.
** O **termo filosófico**, cada un dos elementos dunha proposición ou siloxismo.

* O **termo**, recipiente.
Vince Tempera

**Vincenzo Tempera**, nado en Milán o 18 de setembro de 1946, é un compositor de bandas sonoras, director de orquestra, arranxador e teclista italiano.

## Traxectoria 
Vince Tempera, director de orquestra, asinou populares sintonías de debuxos animados e series de televisión. Nado en Milán en 1946, Vincenzo "Vince" Tempera diplomouse no Conservatorio "Giuseppe Verdi" en piano e composición cos mestres Carlo Vidusso e Ottorino Gentilucci, comezando moi novo a escribir arranxos e a tocar coas orquestras de Gorni Kramer, Gianfranco Intra e Franck Pourcel. Debutou no Festival Delle Rose en 1967 como director de orquestra. Dous anos despois, participou por primeira vez no Festival de Sanremo coa canción "Zingara" de Iva Zanicchi e comezou a traballar coa produción de Otis Redding, escribindo dúas pezas para Arthur Conley e arranxando para Wilson Pickett, Sweet Inspiration e Vanilla Fudge.

No transcurso da súa carreira colaborou con diversos artistas entre os que se atopan Lucio Battisti, Claudio Baglioni, Johnny Hallyday, Antonello Venditti, Alan Sorrenti e Francesco Guccini, do cal é pianista fiel durante máis de 40 anos. Conseguiu o primeiro disco de ouro coa súa banda sonora para o filme americano de 1970 Love Story.

Entre os anos 70 e 80 escribe e produce unha vintena de sintonías de animes na súa adaptación á televisión italiana que venderán máis de 5 millóns de discos: entre outras, "Capitán Harlock", "Remi", "Ana dos cabelos rubios", "Goldrake", "A abella Maia", "Daitan 3", "Hello! Spank" e sobre todo "Ufo Robot", que por si só vendeu 650.000 copias como sinxelo e 300.000 como LP.

Autor tamén de "Na-no Na-no", sintetía da moi seguida teleserie "Mork & Mindy", nos anos setenta e oitenta realiza, primeiro para Cineriz e despois, como único músico italiano, para Paramount Italy, máis de 80 bandas sonoras entre as que se atopan "Fantozzi", "Febbre da cavallo", "Sete notas en negro" de Lucio Fulci e, anos máis tarde, Kill Bill de Quentin Tarantino, mentres que desde hai algún tempo traballa case en exclusiva para a RAI, compoñendo as músicas de diversas ficcións de éxito como "Contáde". En varias ocasiones director da London Symphony Orchestra, Mercer Ellington Band, Bulgarian Symphony Orchestra, Belarus Philarmonic Minsk, Stuttgart Symphony Orchestra e outras máis, conta cun número récord de participacións no Festival de Sanremo, como arranxador e director de orquestra, e en Eurovisión en nome doutras nacións, entre as cales o Estado de San Marino e o de Malta.

En xaneiro de 2018 deu un concerto en Montecitorio, sendo o primeiro artista pop en tocar no Parlamento Italiano. 

## Notas
Karmele Tubilla

**Miren Karmele Tubilla Artetxe**, nada en Santurtzi o 16 de xullo de 1969, é unha política vasca do Partido Nacionalista Vasco, alcaldesa de Santurtzi desde 2023.

## Traxectoria 
Previa concelleira de Cultura e éuscaro de Santurtzi durante oito anos, relevou á alcaldesa Aintzane Urkijo, que rexeitou candidatarse á reelección para o 2023, comicio que venceu nas urnas Tubilla. Doutora en Maxisterio e Especialista en Audición e Linguaxe. Karmele Tubilla traballou máis de 30 anos no departamento de Educación do Goberno vasco, así como en centros educativos públicos e concertados, onde liderou equipos de innovación educativa, participou en diferentes equipos directivos e colaborou en diferentes congresos internacionais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Far Cry 4

***Far Cry 4*** é un videoxogo de 2014 desenvolvido por Ubisoft Montreal e publicado por Ubisoft. É o sucesor do videoxogo de 2012 *Far Cry 3*, e a cuarta entrega principal da serie *Far Cry*. Ambientado no ficticio país himalaiano de Kyrat, o xogo segue a Ajay Ghale, un mozo kyrati-estadounidense, que se ve atrapado nunha guerra civil entre o Exército Real de Kyrat, controlado polo tiránico rei Pagan Min, e un movemento rebelde chamado Golden Path. A mecánica de xogo céntrase no combate e na exploración de mundos abertos; os xogadores loitan contra soldados inimigos e animais salvaxes perigosos usando unha ampla gama de armas. O xogo presenta moitos elementos que se atopan nos xogos de rol, como unha historia ramificada e misións secundarias. O xogo tamén conta cun editor de mapas e modos multixogador cooperativos e competitivos.

## Notas
Let Them All Talk

***Let Them All Talk*** é un filme estadounidense de 2020 dirixido por Steven Soderbergh a partir dun guión de Deborah Eisenberg. Está protagonizado por Meryl Streep, Dianne Wiest, Candice Bergen, Lucas Hedges e Gemma Chan. Gran parte dos diálogos foron improvisados ​​polo elenco, e Soderbergh rodou a película con luz natural e pouco equipo a bordo do Queen Mary 2.

*Let Them All Talk* estreouse en HBO Max o 10 de decembro de 2020.

## Personaxes 
* Meryl Streep como Alice Hughes
* Candice Bergen como Roberta
* Dianne Wiest como Susan
* Gemma Chan como Karen
* Lucas Hedges como Tyler Hughes
* John Douglas Thompson como Dr. Mitchell
* Christopher Fitzgerald como Eddie
* Daniel Algrant como Kelvin Kranz
* Fred Hechinger como Fred
* Samia Finnerty como Samia
* * Pete Sweet como o home fóra da fotografía

## Notas
Cochranella euknemos

***Cochranella euknemos*** é unha especie de ra da familia *Centrolenidae*. Habita en Costa Rica central e do sueste de Panamá, así como na parte occidental da Cordilleira Occidental de Colombia (Antioquia e Chocó). Algúns rexistros colombianos poderían aplicarse a *Cochranella mache*.

## Descrición 
As *Cochranella euknemos* son ras pequenas, os machos medran ata os 25 mm e as femias ata os 32 mm de lonxitude do fociño á cloaca. Son dorsalmente azul verdosas e un pouco granulosas, con moitas pequenas manchas brancas ou amareladas. Ventralmente son brancas transparentes, pero con máis amarelo na parte inferior dos brazos e as pernas. O iris é de cor marfil agrisada. Os pés son moderadamente palmados.

## Reprodución 
En Costa Rica, os machos cantan entre maio e novembro. As masas de ovos son xelatinosas e deposítanse nas puntas das follas que sobresaen polos regatos.

## Notas