Mar da China Meridional

O **mar da China Meridional** (en chinés tradicional e simplificado: 南海 ou 南洋; en *pinyin*: *Nán hǎi* ou *Nán yáng*; en ) é un mar marxinal, parte do océano Pacífico occidental. Limita ao norte coa China meridional, ao oeste coa península de Indochina, ao leste coas illas de Taiwán e o noroeste das Filipinas (principalmente con Luzón, Mindoro e Palawan), e ao sur por Borneo, o leste de Sumatra e as Illas Bangka Belitung, cunha superficie duns 3&nbsp;500&nbsp;000 km². Comunícase co mar da China Oriental a través do estreito de Taiwán, co mar de Filipinas a través do estreito de Luzón, co mar de Sulu a través dos estreitos que rodean Palawan, co mar de Xava a través dos estreitos de Karimata e Bangka, e directamente co golfo de Tailandia. O golfo de Tonkin forma parte do mar da China Meridional. 

En 2016, 3,4 billóns de dólares dos 16 billóns de dólares do tráfico marítimo mundial pasaron polo mar da China Meridional. Na zona atopáronse reservas de petróleo e gas natural. O Pacífico Central Occidental representou o 14 % da pesca comercial mundial en 2010.

As illas do mar da China Meridional, que comprenden varios arquipélagos formados na súa maioría por pequenas illas deshabitadas, illotes (caios e bancos de area), arrecifes/atols e montañas submarinas na súa maioría pequenas e deshabitadas, están suxeitas a reclamacións de soberanía por parte de varios países. Estas reclamacións tamén se reflicten na variedade de nomes empregados para as illas e o mar.
## Etimoloxía 
*Mar da China Meridional* é o termo dominante utilizado en inglés para referirse ao mar, e o nome na maioría das linguas europeas é equivalente. Este nome débese ao interese dos primeiros europeos polo mar como rota desde Europa e o sur de Asia cara ás oportunidades comerciais da China. No século XVI, os mariñeiros portugueses chamábano "Mar da China" (); a necesidade posterior de diferencialo das masas de auga próximas levou a chamalo Mar da China Meridional. A Organización Hidrográfica Internacional refírese ao mar como *Mar da China Meridional (Nan Hai)*.

O *Yi Zhou Shu*, que foi unha crónica da dinastía Zhou Occidental (1046-771 a.&nbsp;C.), da o primeiro nome chinés ao mar da China Meridional como *Nanfang Hai* (en chinés 南方海), afirmando que os bárbaros dese mar daban tributos de tartarugas careis aos gobernantes Zhou. Os clásicos *Shi Jing* (*Clásico da poesía*), *Zuo Zhuan* (*Crónica de Zuo*), e *Guo Yu* (*Discursos dos Estados*) do período Primaveras e outoños (771-476 a.C.) tamén se referían ao mar, pero co nome de *Nan Hai* (en chinés 南海) referencia ás expedicións feitas alí polo Estado de Chu. Durante a dinastía Han Oriental (23-220 EC), os gobernantes da China chamarono o mar *Zhang Hai* ({chinés 漲海 mar distante).

No sueste asiático chamóuselle no seu día **Mar de Champa** ou *Mar de Cham*, en honra ao reino marítimo de Champa (actual Vietnam Central), que floreceu alí antes do século XVI. A maior parte do mar quedou baixo control naval xaponés durante a segunda guerra mundial, tras a adquisición militar de moitos territorios circundantes do sueste asiático en 1941. Xapón chama ao mar ''* "Mar da China Meridional". Escribíase  ata 2004, cando o Ministerio de Exteriores xaponés e outros departamentos cambiaron a grafía a , que se converteu no uso estándar no Xapón.

"Mar de Filipinas Occidental" é a designación oficial do goberno filipino dás partes orientais do mar da China Meridional incluídas na zona económica exclusiva de Filipinas. O termo tamén utilízase ás veces incorrectamente para referirse ao mar da China Meridional non seu conxunto.

Na China, denomínase *Mar do Sur*, (chinés =南海 Nánhǎi), e en Vietnam o *Mar do Leste*, (). En Malaisia, Indonesia e Filipinas, durante moito tempo chamouse *Mar da China Meridional* (, ), e a parte situada dentro das augas territoriais filipinas a miúdo denominábase "Mar Luzón", , por Filipinas.

Con todo, tras unha escalada da disputa das Illas Spratly en 2011, varios organismos gobernamentais filipinos empezaron a utilizar o nome de *Mar de Filipinas Occidental*. Un portavoz de Administración de Servizos Atmosféricos, Xeofísicos e Astronómicos das Filipinas (PAGASA) afirmou que o mar situado ao leste das Filipinas seguirá chamándose Mar de Filipinas. En setembro de 2012, o presidente filipino Benigno Aquino III asinou a Orde Administrativa nº 29, pola que se ordenaba que todos os organismos gobernamentais utilizasen o nome *Mar de Filipinas Occidental* para referirse ás partes do Mar da China Meridional situadas dentro da zona económica exclusiva de Filipinas, incluído o mar de Luzón, así como as augas ao redor, dentro e adxacentes ao grupo de illas Kalayaan e ao baixo de Masinloc, e encargou á Autoridade Nacional de Cartografía e Información sobre Recursos (NAMRIA) que utilizase o nome nos mapas oficiais.

En xullo de 2017, para afirmar a súa soberanía, Indonesia rebautizó os tramos setentrionais da súa zona económica exclusiva de Indonesia  no mar da China Meridional como *mar de Natuna do Norte*, que se atopa ao norte das illas Natuna indonesias, lindando coa zona económica exclusiva do sur de Vietnam, correspondente ao extremo sur do mar da China Meridional. O "mar de Natuna" atópase ao sur da illa de Natuna, dentro das augas territoriais indonesias. Por iso, Indonesia deu nome a dous mares que son porcións do mar da China Meridional; o mar de Natuna situado entre as Illas Natuna e os Lingga e Tambelan, e o mar de Natuna Norte situado entre as Illas Natuna e a cabo Cà Mau no extremo sur do delta do río Mekong en Vietnam. Non houbo acordo entre China e Indonesia sobre o que se denominou a disputa das augas de Natuna, sendo China ambigua en canto ao límite sur da súa área de interese.
miniatura|upright|Mar da China Meridional
## Hidrografía
Os estados e territorios con fronteiras marítimas (en sentido horario desde o norte) inclúen: a República Popular da China, a Taiwán, as Filipinas, Malaisia, Brunei, Indonesia e Vietnam. Os principais ríos que desembocan no mar da China Meridional son o Perla, o Min, o Jiulong, o Vermello, o Mekong, o Me Nam, o Rajang, o Baram, Kapuas, Batang Hari, Musi, Kampar, Indragiri, Pahang, Agno, Pampanga e Pasig.

A Organización Hidrográfica Internacional (OHI), na súa obra *Limits of Oceans and Seas*, 3ª edición (1953), define os límites do mar da China Meridional da seguinte maneira:
## Xeoloxía
[miniatura|upright|Posta de sol no mar da China Meridional fronte á aldea de [:en:Mũi Né|Mũi Né, na costa sueste de Vietnam.]]
O mar esténdese sobre unha plataforma continental mergullada; durante as recentes glaciacións, o nivel global do mar era centos de metros máis baixo e Borneo formaba parte do continente asiático.

O mar da China Meridional abriuse fai uns 45 millóns de anos cando o «terreo perigoso» (Dangerous Ground) separouse do sur da China. A extensión culminou coa expansión do fondo oceánico fai uns 30 millóns de anos, un proceso que se propagou cara ao suroeste e deu lugar á conca en forma de V que vemos hoxe en día. A extensión cesou fai uns 17 millóns de anos.

Debateuse moito sobre o papel da extrusión tectónica na formación da conca. Paul Tapponnier e os seus colegas argumentaron que, ao chocar a India con Asia, empuxa a Indochina cara ao sueste. O cizallamiento relativo entre Indochina e China provocou a apertura do mar da Chinesa Meridional.
 Esta opinión é rebatida por xeólogos que non consideran que Indochina desprazouse moito con respecto ao continente asiático. Os estudos xeofísicos mariños realizados no golfo de Tonkín por Peter Clift demostraron que a falla do río Vermello estaba activa e provocou a formación dunha conca polo menos fai 37 millóns de anos no noroeste do mar da China Meridional, o que concorda coa idea de que a extrusión desempeñou un papel na formación do mar. Desde a súa apertura, o mar da China Meridional foi o depósito de grandes volumes de sedimentos transportados polos ríos Mekong, Vermello e Pearl. Varios destes deltas son ricos en xacementos de petróleo e gas.
## Illas e montes submarinos
miniatura|upright|Mapa batimétrico do mar da China Meridional.
O mar da China Meridional contén máis de 250 pequenas illas, atols, caios, bancos de area e arrecifes, a maioría dos cales non teñen poboación indíxena, moitos dos cales quedan naturalmente mergullados durante a marea alta e algúns dos cales están permanentemente mergullados. As características son:

* As illas Spratly
* As illas Paracel
* A illa Pratas e os bancos Vereker
* O banco Macclesfield
* O baixo Scarborough
As illas Spratly esténdense sobre unha superficie de 810 por 900 km e abarcan unhas 175 formacións insulares identificadas, sendo a maior delas a illa Taiping (Itu Aba), con algo máis de 1,3 km de lonxitude e unha altitude máxima de 3,8 m.

A maior formación singular da zona das illas Spratly é un monte submarino de 100 km de ancho chamado Reed Tablemount, tamén coñecido como Reed Bank, situado ao nordés do grupo, separado da illa de Palawan, en Filipinas, pola fosa de Palawan. Agora completamente mergullada, cunha profundidade de 20 m, foi unha illa ata que quedou cuberta fai uns 7000 anos polo aumento do nivel do mar tras a última glaciación. Cunha superficie de 8866 km2, é unha das estruturas atolónicas mergulladas máis grandes do mundo.
## Ruta comercial
miniatura|upright|Cada día comercialízanse millóns de barrís de petróleo cru a través do mar da China Meridional.
O mar da China Meridional foi historicamente unha importante rotu comercial entre o nordés de Asia, China, o sueste asiático e cara á India e Occidente.
 O número de naufraxios de barcos mercantes que xacen no fondo do océano dá testemuño dun comercio florecente que se remonta a séculos atrás. Nove barcos mercantes históricos que transportaban cerámica e que datan de entre os séculos X e XIX foron escavados baixo a dirección do enxeñeiro sueco Sten Sjöstrand.

En 2016, 3,4 billóns de dólares dos 16 billóns que move o transporte marítimo mundial pasaron polo mar da China Meridional.
 Os datos de 2019 mostran que o transporte marítimo representa o 5 % do PIB mundial.
## Recursos naturais
En 2010, o Pacífico Central Occidental (excluíndo a zona máis setentrional do Mar da China Meridional, máis próxima á costa da República Popular da China) representou o 14 % do total das capturas mundiais da pesca comercial, que ascenderon a 11,7 millóns de toneladas. Esta cifra supón un aumento con respecto aos menos de 4 millóns de toneladas rexistrados en 1970.

En 2012-2013, a Administración de Información Enerxética dos Estados Unidos estima que hai moi pouco petróleo e gas natural en zonas disputadas como as illas Paracel e Spratly. A maior parte dos 11 000 millóns de barrís de petróleo e 190 billóns de pés cúbicos de gas natural probados ou probables no mar da China Meridional atópanse preto de costas non disputadas.

China anunciou en maio de 2017 un gran avance na extracción de clatratos de metano, ao extraer metano de hidratos no mar da China Meridional, pero a súa adopción comercial podería tardar unha década ou máis.
## Reclamacións territoriais
Varios países presentaron reclamacións territoriais contrapostas sobre o mar da Chinesa Meridional. Estas disputas considéranse o punto de conflito máis perigoso de Asia.
Tanto a República Popular da China (RPC) como a República da China (ROC, comunmente coñecida como Taiwán) reclaman case a totalidade do territorio como propio, delimitando as súas reivindicacións dentro do que se coñece como a "liña de nove trazos", que se superpon coas reivindicacións de practicamente todos os demais países da rexión. Entre as reivindicacións en conflito inclúense:

* Indonesia, Vietnam, China e Taiwán polas augas ao nordeste das Illas Natuna
* Filipinas, China e Taiwán polo Baixo de Masinloc.
* Vietnam, China e Taiwán polas augas ao oeste das Illas Spratly. Algunhas ou todas as illas tamén están en disputa entre Vietnam, China, Taiwán, Brunei, Malaisia ​​e Filipinas.
* As Illas Paracel están en disputa entre China, Taiwán e Vietnam.
* Malaisia, Camboxa, Tailandia e Vietnam polas zonas do Golfo de Tailandia.
* Singapur e Malaisia ​​ao longo do Estreito de Johor e do Estreito de Singapur.

[thumb|upright=2|center|Mapa de varios países que ocupan as [Illas Spratly]]
Tanto a China como Vietnam estiveron moi enérxicos na defensa das súas reivindicacións. A China (varios gobernos) e Vietnam do Sur controlaban parte das illas Paracel antes de 1974. Un breve conflito en 1974 saldouse con 18 mortos chineses e 53 vietnamitas, e desde entón China controla a totalidade das illas Paracel. As illas Spratly foron escenario dun enfrontamento naval no que morreron máis de 70 mariñeiros vietnamitas ao sur do arrecife de Chigua en marzo de 1988. As partes en disputa informan regularmente de enfrontamentos entre buques de guerra. e estes agora tamén inclúen incidentes no espazo aéreo.

A ASEAN en xeral, e Malaisia en particular, mostráronse moi interesadas en garantir que as disputas territoriais no mar da China Meridional non se convertan nun conflito armado. Por iso, creáronse autoridades conxuntas de desenvolvemento nas zonas de reclamacións superpostas para desenvolver conxuntamente a zona e repartir os beneficios de forma equitativa sen resolver a cuestión da soberanía sobre a zona. Isto é especialmente certo no golfo de Tailandia. En xeral, China preferiu resolver as reclamacións concorrentes de forma bilateral, Mentres que algúns países da ASEAN prefiren as conversacións multilaterais, crendo que se atopan en desvantaxe nas negociacións bilaterais coa China, moito máis grande, e que, dado que moitos países reclaman o mesmo territorio, só as conversacións multilaterais poderían resolver eficazmente as reclamacións en conflito.

O 22 de xullo de 2011, un dos buques de asalto anfibio da India, o INS Airavat , que estaba de visita amigable a Vietnam, foi contactado a unha distancia de 45 millas náuticas (83 km) da costa vietnamita no disputado Mar da China Meridional por unha canle de radio aberta por un buque que se identificou como a Armada chinesa e afirmou que o barco estaba entrando en augas chinesas. [ 42 ] [ 43 ] O portavoz da Armada india aclarou que, como non se vía ningún barco nin avión desde o INS Airavat , este continuou a súa viaxe segundo o previsto. A Armada india aclarou ademais que «non houbo ningún enfrontamento no que participase o INS Airavat. A India apoia a liberdade de navegación en augas internacionais, incluído o Mar da China Meridional, e o dereito de paso de acordo cos principios aceptados do dereito internacional. Estes principios deben ser respectados por todos». [ 42 ]

As reclamacións superpostas sobre Pedra Branca ou Pulau Batu Putih, incluíndo as veciñas Batuan Tengah, por parte de Singapur e Malaisia resolvéronse en 2008 pola Corte Internacional de Xustiza, que adxudicou Pedra Branca/Pulau Batu Puteh a Singapur e Batuan Tengah a Malaisia.
 En xullo de 2010, a secretaria de Estado dos Estados Unidos Hillary Clinton instou a China a resolver a disputa territorial. China respondeu esixindo a Estados Unidos que se mantivese á marxe do asunto. Isto ocorreu nun momento en que ambos os países estiveran realizando manobras navais para demostrar a súa forza ao bando contrario, o que aumentou as tensións na rexión. O 22 de xullo de 2011, un dos buques de asalto anfibio da India, o INS “Airavat", que se atopaba nunha visita amigable a Vietnam, foi contactado a unha distancia de 45 millas náuticas (83 km) da costa vietnamita no disputado mar da China Meridional a través dunha canle de radio aberto por un buque que se identificou como pertencente á Armada chinesa e afirmou que o buque estaba a entrar en augas chinesas.
 O portavoz da Armada india aclarou que, dado que desde o INS "Airavat" non se divisaba ningún barco nin aeronave, este continuou a súa travesía segundo o previsto. A Armada india aclarou ademais que "non houbo ningún enfrontamento no que estivese involucrado o INS Airavat. A India apoia a liberdade de navegación en augas internacionais, incluído o mar da China Meridional, e o dereito de paso de conformidade cos principios aceptados do dereito internacional. Todos deben respectar estes principios". e que aceptara a oferta de Vietnam de explorar determinados bloques específicos no mar da China Meridional. En resposta, a portavoz do Ministerio de Asuntos Exteriores chinés, Jiang Yu, emitiu unha protesta. O portavoz do Ministerio de Asuntos Exteriores do Goberno da India respondeu dicindo que "os chineses tiñan inquietudes, pero nós baseámonos no que nos dixeron as autoridades vietnamitas e así llo comunicamos aos chineses". Taiwan reclama a totalidade do subsolo, o leito mariño e as augas das illas Paracel e Spratly.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía
* 
* Francois-Xavier Bonnet, Geopolitics of Scarborough Shoal, Irasec Discussion Paper 14, novembro de 2012 
* C. Michael Hogan (2011) *South China Sea* Topic ed. P. Saundry. Ed.-in-chief C.J. Cleveland. Encyclopedia of Earth. National Council for Science and the Environment. Washington DC
* Clive Schofield et al., From Disputed Waters to Seas of Opportunity: Overcoming Barriers to Maritime Cooperation in East and Southeast Asia (xullo de 2011)
* UNEP (2007). *Review of the Legal Aspects of Environmental Management in the South China Sea and Gulf of Thailand*. UNEP/GEF/SCS Technical Publication No. 9.
* Wang, Gungwu (2003). *The Nanhai Trade: Early Chinese Trade in the South China Sea*. Marshall Cavendish International. .
* Keyan Zou (2005). *Law of the sea in East Asia: issues and prospects''. Londres/Nova York: Rutledge Curzon. 
* United States. Congress. (2014). Maritime Sovereignty in the East and South China Seas: Joint Hearing before the Subcommittee on Seapower and Projection Forces of the Committee on Armed Services Meeting Jointly with the Subcommittee on Asia and the Pacific of the Committee on Foreign Affairs (Serial No. 113-137), House of Representatives, One Hundred Thirteenth Congress, Second Session, Hearing held January 14, 2014

### Outros artigos 
* Mar da China Oriental
### Ligazón externas 
* ASEAN and the South China Sea: Deepening Divisions Q&A with Ian J. Storey (xullo de 2012)
* Rising Tensions in the South China Sea, xuño 2011 Q&A with Ian J. Storey
* News collections on The South China Sea on China Digital Times
* The South China Sea on Google Earth – aparece no blog oficial de Google Earth
* South China Sea Virtual Library – Recurso en liña para estudantes, académicos e responsables políticos interesados no desenvolvemento rexional, o medio ambiente e as cuestións de seguridade no Mar da China Meridional.
* Energy Information Administration – The South China Sea
* Tropical Research and Conservation Centre – The South China Sea
* Weekly Piracy Report 
* A 1775 Chart of the China Sea  Southeast Asia Digital Library