Congreso Internacional de Matemáticos de 1966

O **Congreso Internacional de Matemáticos de 1966** foi o décimo quinto Congreso Internacional de Matemáticos, celebrado en Moscova do 16 de agosto ao 26 de agosto de 1966.

No Congreso, estableceuse que o número máximo de Medallas Fields sería de 4 en cada Congreso, e que os gañadores debían ser menores de corenta anos.

A decisión de celebrar o Congreso de 1966 na Unión Soviética foi unha proba definitiva do interese da Unión Soviética nos congresos internacionais. Era a primeira vez que Rusia acollía un Congreso Internacional de Matemáticos.

Máis de 3.000 matemáticos participaron no Congreso, que tivo lugar no Palacio do Kremlin. Aproximadamente 4.300 persoas participaron en total, de 54 países: 1.500 da Unión Soviética, 725 dos Estados Unidos, 300 de Gran Bretaña, 300 de Francia e 230 da República Democrática Alemá. Pequenos grupos representaron a Cuba, Corea do Norte e Vietnam do Norte. Aproximadamente unha ducia de países fixeron a súa primeira aparición nun Congreso Internacional de Matemáticos.

O Congreso foi organizado pola Sociedade Matemática de Moscova.

Este Congreso celebrábase na época da URSS, xunto coa Psicoloxía, Microbioloxía ou o 23º Congreso do Partido Comunista da Unión Soviética.

É a partir deste Congreso cando o acrónimo ICM se fixo popular para referirse aos Congresos Internacionais de Matemáticos.

O Congreso Internacional de Matemáticos de Moscova, ao igual que os congresos anteriores, recibiu apoio organizativo e financeiro da Unión Matemática Internacional, do Consello Internacional para a Ciencia e da UNESCO. Esta axuda consistiu en apoio económico para os relatores convidados, para algúns matemáticos xoves que foron delegados do Congreso e para axuda na preparación e impresión das Actas do Congreso.

Tratáronse temas de discusión no Congreso relacionados coa educación matemática: un deles titulado *O desenvolvemento da actividade matemática nos alumnos. O papel dos problemas neste desenvolvemento*, outro *O uso do método axiomático na ensinanza secundaria* e o último *A formación matemática dos físicos universitarios: é necesario ou non un curso aparte?*.

## Participación soviética 
Despois da Primeira Guerra Mundial, a Unión Soviética enviou a 27 participantes ao Congreso Internacional de Matemáticos de 1928 en Bolonia e 10 ao Congreso de 1932. Ningún ao Congreso de 1936 en Oslo. Despois da Segunda Guerra Mundial, tampouco había rusos no Congreso de 1950 en Cambridge, Estados Unidos.

Despois da morte de Iósif Stalin en 1953, a Unión Soviética enviou a 5 matemáticos ao Congreso de 1954 en Ámsterdam. En 1957, a Unión Soviética uniu-se á Unión Matemática Internacional e seguiu participando con maior regularidade, aínda que sempre con problemas de visado para os seus matemáticos.

Alexander Grothendieck boicoteou o Congreso, celebrado en Moscova, para protestar contra as accións militares do Goberno soviético que estaban tendo lugar en Europa do Leste. Léon Motchane, fundador e director do Instituto de Estudos Superiores Científicos, asistiu e aceptou a Medalla Fields de Alexander Grothendieck por el.

## Inauguración 
A inauguración tivo lugar o 16 de agosto de 1966. Interveu o Presidente da Academia de Ciencias da URSS, Mstislav Kéldysh, quen dixo que "en nome da Academia de Ciencias da Unión Soviética, é para min un gran pracer saudalos a todos os participantes no Congreso e transmitirlles o desexo de que o traballo no Congreso sexa exitoso". Engadiu tamén que "as matemáticas, que son as máis antigas de todas as ciencias, ao mesmo tempo seguen sendo unha ciencia eternamente nova, en rápido desenvolvemento, que amplía constantemente o campo do seu coñecemento e desenvolve máis amplamente as súas conexións non só coas ciencias naturais, senón tamén con as máis diversas áreas da actividade humana".

Despois falou Ivan Petrovsky, presidente do Congreso Internacional de Matemáticos de 1966. Seguiuno Georges de Rham, Presidente do Comité de Medallas Fields e Presidente saínte da Unión Matemática Internacional, quen anunciou que o máximo de Medallas Fields sería de 4 por ano, e para matemáticos menores de 40 anos. Georges dixo:O Memorándum de [John Charles] Fields di que *debido á multiplicidade das ramas das Matemáticas e tendo en conta o feito de que o intervalo entre tales Congresos é de catro anos, considérase que deberían estar dispoñibles polo menos dúas medallas*. En vista do vasto desenvolvemento das Matemáticas durante os últimos corenta anos, parece que sería sensato aumentar este número a catro. Polo tanto, o Comité Executivo da Unión Matemática Internacional acolleu con simpatía a xenerosa oferta dun doante anónimo de doar este ano dúas medallas máis. […] O Memorándum de Fields tamén contén o seguinte: […] *un estímulo para novos logros por parte dos destinatarios*. Baseándonos neste texto, e seguindo o precedente, limitamos a nosa elección a candidatos menores de corenta anos.Despois diso, recibiron as Medallas Fields de mans do académico Mstislav Kéldysh os matemáticos Michael Francis Atiyah, Paul J Cohen, Alexander Grothendieck e Stephen Smale.

Alexander Grothendieck e Stephen Smale non asistiron á cerimonia de premiación de 1966. Grothendieck, un matemático notoriamente solitario especializado en xeometría algebraica que logo se autoexiliou, negouse a asistir á cerimonia en Moscova en protesta contra o goberno ruso. Georges dixo que "Desafortunadamente, Grothendieck non puido vir". Stephen Smale, un estadounidense e tamén un famoso activista, tivo problemas cos trámites do seu visado e chegou un día tarde.

## Clausura 
Georges de Rham, Presidente do Comité de Medallas Fields e Presidente saínte da Unión Matemática Internacional, comezou co primeiro discurso de clausura o 26 de agosto de 1966. Anunciaba que na quinta Asemblea Xeral da Unión Matemática Internacional de 1966, que se celebrou en Dubna do 13 ao 15 de agosto de 1966, elixiuse como Comité Executivo para un período de catro anos a Henri Cartan como Presidente, Mijaíl Lavréntiev e Deane Montgomery, como vicepresidentes, Otto Frostman como secretario, e Michael Atiyah, K. S. Chandrasekharan, György Hajós, G Vesentini e Kosaku Yosida como membros.

Jean Dieudonné, delegado de Francia, Decano da Facultade de Ciencias de Niza, dixo "en nome do Comité Nacional Francés de Matemáticas, teño o honor de convidar ao Congreso Internacional de Matemáticos a celebrar a súa reunión de 1970 en Francia". Smale fora citado para comparecer ante o Comité de Actividades Antiamericanas da Cámara polas súas actividades en contra da guerra.

O artigo implicaba que Smale, en vez de presentarse, fuxira a Moscova. O director do Departamento ao que pertencía Smale, Leon Henkin, comunicou aos medios que Smale estaba de camiño a Moscova para asistir ao Congreso Internacional de Matemáticos. Serge Lang, que daquela visitaba Berkeley, declarou aos medios que "o doutor Smale recibirá a medalla Fields, o maior honor das matemáticas, comparable ao Premio Nobel". Ao día seguinte, *The New York Times* anunciou o premio a Smale como o "premio máis cercano en matemáticas ao premio Nobel".

Smale chegou tarde á entrega da Medalla Fields. El mesmo dixo en 1993 ao respecto:Cheguei tarde a Moscova e corrín desde o aeroporto ata o Kremlin, onde ía recibir a medalla Fields na cerimonia de apertura do Congreso Internacional. Sen tarjeta de rexistro, os gardas da porta negáronme a entrada ao palacio. Finalmente, grazas aos esforzos dun matemático soviético que me coñecía, logrei entrar e atopei un asento no fondo. René Thom falaba de min e do meu traballo…

## Notas