Horus

[miniatura|220px|Horus no seu templo de [Edfu]]
**Horus** "o elevado", deus celeste e deus curador na mitoloxía exipcia. Consideróuselle iniciador da civilización exipcia.

Nome exipcio: **Hor**. Nome grego: **Horos**. Deidade grega: Apolo Febo. Nome latino: **Horus**.

## Iconografía 
É representado como falcón, ou home con cabeza de falcón, coa coroa Dobre. Tamén como un Sol con ás de falcón sobre portas e nas salas dos templos; e con forma leonina como Harmajis. O símbolo xeroglífico do falcón sobre unha percha empregouse desde épocas predinásticas para representar a idea de deus.

## Historia 
Horus é un deus moi antigo, xa coñecido na época predinástica. Era un deus vinculado á realeza que tutelaba aos monarcas tinitas, cuxo centro de culto era Hieracómpolis. Dende o Imperio Antigo, o rei é a manifestación de Horus na terra, aínda que ao morrer converterase nun Osiris, e formará parte do deus creador Ra. Durante o Imperio Novo asocióuselle ao deus Ra, como Ra-Horajti.

## Mitoloxía 
Horus, fillo de Osiris, ao chegar á maioría de idade, axudado polos Shemsu Hor loitou contra Seth para recuperar o trono do seu pai, asasinado por Seth. Seth quedou como o deus do Alto Exipto e Horus do Baixo Exipto. Posteriormente Horus foi deus de todo Exipto, mentres que Seth era deus do deserto e dos pobos estranxeiros. Representa a loita entre a fertilidade do val do Nilo (Osiris) e a aridez do deserto (Seth).

Máis adiante deixou o goberno aos reis míticos, denominados Shemsu Hor, segundo a tradición.

Como deus solar, Horus defende a barca de Ra, coa axuda de Seth, contra a gran serpe Apofis. Ademais é o protector de Osiris no inframundo exipcio, ou Duat. Durante o xuízo de Osiris, segundo o Libro dos Mortos, é o mediador entre o morto e Osiris.

## Sincretismo 
O seu culto adaptouse ao mito de Osiris nun intento de sincretismo relixioso, sendo moitos os deuses que se encarnaron e fusionaron con Horus en diversas localidades exipcias.

Horus aparecía en moitas formas, sendo representado como:

**Símbolo solar:**
* Harmajis, *Hor em ajet* "Horus no horizonte", Sol nacente asociado con Jepri.
* *Hor jenti jet*, Sol da mañá.
* Haractes, *Horajti* "Horus do horizonte", fusionado con Ra.
** *Hor Iabti*, "Horus de oriente", semellante a Haractes.

**Horus neno:**
* Harsiese, *Heru sa Ast*, novo, o fillo de Isis e Osiris.
* Harsomtus, *Hor Samtauy*, renacido de Hator, como fillo de Hator e Horus en Edfú.
* Harpa, *Har pa Ra*, deus solar de Coptos.
* Ihy, asimilado a Harsomtus e Harpócrates.
* Panebtauy, como fillo de Haroeris.
* Harpócrates, *Hor pa jard*, que asimilou a Harsiese e Harsomtus.
miniatura|150px|Imaxe de Horus neno. Período tardío
**Horus maior:**
* Haroeris, *Her Ur*, "Horus o vello", irmán de Osiris e Seth. Supremo deus do Alto Exipto. Os seus diversos aspectos eran:
** Horus Behedety, *Hor Behutet*, venerado en Edfu.
** Horjenti-Irti, *Hor ur jent ar ti*, o "Señor dos seus ollos".
** *Hor Semsu*, fillo de Nut, ou de Osiris e Isis.
** *Hor Marti*.
* Harendotes, *Hor Nedy Her Atef*, "o vingador do seu pai".
** Hartomes, *Hor tema a*, outra forma de Harendotes.
* *Hor nejeny*, venerado en Nejen.
* Horpanebtauy, "Horus, Señor das dúas Terras".

**Tamén como:**
* *Hor duat*, Horus da Duat, "Señor das estrelas circumpolares".
* *Hor imy shenut*, "O que está en Shenuet".
* *Hor hery uadyef*, o "Señor dos espíritos de Pe (Buto)".
* Horus Iunmutef, sacerdote nos ritos funerarios.

**Ademais foi asociado a dous planetas, como:**
* *Hor up shet*, Xúpiter.
* *Hor p ka*, Saturno.

## Culto 
miniatura|300px|Templo de Horus en Edfu
Coñecido desde a época predinástica, é probable que o seu culto tivese orixe no delta do Nilo aínda que foi venerado en todo Exipto con importantes templos en Edfu, Hieracómpolis e Letópolis. En Bubastis e Menfis, adorado como *Hor Hekenu*, identificado con *Nefertum*. En Buto e Mesén, como *Hor neb mesen*, similar a *Hor Behedety*. Nas zonas limítrofes con Libia, como *Hor Tehenu*. En Letópolis, como *Hor menu*.

O seu culto estendeuse polo Mediterráneo, como Harpócrates, vinculado á súa nai a deusa Isis.

## Epítetos 
Tivo os títulos de "o afastado", "o elevado", o "Señor das estrelas circumpolares".

## Nomes teóforos 
Desde a época predinástica incluíron o seu nome a maioría dos faraóns, formando parte do seu titulatura como nome de Horus e nome de Hor-Nub.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Nome de Horus