open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ottaviano Targioni Tozzetti

**Ottaviano Targioni Tozzetti**, nado en Florencia o 10 de febreiro de 1755 e finado en Pisa o 6 de maio de 1826, foi un médico e botánico italiano. Hoxe, a abreviatura *O.Targ.Tozz.* emprégase para indicar a Ottaviano Targioni Tozzetti como autoridade na descrición e clasificación científica dos vexetais.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Istituto e Museo di Storia della Scienza
Jean-Louis Etienne

**Jean-Louis Étienne**, nado o 9 de decembro de 1946 en Vielmur-sur-Agout, é un médico e explorador francés coñecido polas súas expedicións árticas e antárticas, como a famosa expedición *Transantártica* realizada entre 1989 e 1990.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial de Jean-Louis Étienne
Firmin Lambot

**Firmin Lambot**, nado en Florennes o 14 de marzo de 1886 e finado o 19 de xaneiro de 1964, foi un ciclista profesional belga activo a principios do século XX, que conseguiu gañar o Tour de Francia en dúas ocasións (1919 e 1922).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Official Tour de France results for Firmin Lambot
RAC1

**RAC1** (**R**àdio **A**ssociació de **C**atalunya **1**) é unha emisora de radio privada de Cataluña.

## Historia e características 
Comezou as emisións o 1 de maio de 2000, sendo a primeira cadea de radio privada despois da desaparecida Cadena 13 en emitir 24 horas ao día integramente en catalán e, desde os inicios, o seu números de oíntes aumentaron sempre, até situarse como a emisora líder en Cataluña.

Os seus estudios están situados na Torre Barcelona, no núm. 477 da Avenida Diagonal de Barcelona. A emisora está xestionada pola empresa RàdioCat XXI, propiedade do Grupo Godó e pola cooperativa Ràdio Associació de Catalunya, herdeira da primeira emisora que emitiu en catalán durante os anos 30, Ràdio Associació de Catalunya EAJ-15. O actual director de RàdioCat XXI, e por extensión de RAC1, é Ramon Rovira.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Viktor Chernomyrdin

miniatura|dereita|Chernomyrdin en 2001.

**Víktor Stepanáovich Chernomyrdin** (en ), nado en Chernyi Otrog (óblast de Orenburg) o 9 de abril de 1938 e finado en Moscova o 3 de novembro de 2010, foi un político ruso, o segundo Primeiro Ministro de Rusia de 1992 a 1998. Desde 2001 até o día da súa morte foi embaixador de Rusia para Ucraína.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Viktor Stepanovich Chernomyrdin from The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition 2007, and related articles
Paul Kelly

**Paul Maurice Kelly**, nado en Adelaida o 13 de xaneiro de 1955, é un músico australiano.

## Traxectoria 
A súa variada produción musical abrangue desde o bluegrass até o reggae, mais principalmente as súas influencias son rock, folk e country.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Shangay Lily

**Enrique Hinojosa Vázquez**, coñecido artisticamente como **Shangay Lily**, nado en Málaga o 1 de marzo de 1963 e finado o  11 de abril de 2016, foi un drag queen, escritor e actor de orixe andaluza.

## Obra 
**Hombres... y otros animales de compañía* (Temas de hoy, 1999)
**Escuela de glamour* (Plaza & Janés, 2000)
**Mari, ¿Me pasas el poppers?* (Debolsillo, 2002)
**Machistófeles* (Punto de lectura, 2002)

## Filmografía 
**Boca a boca* (Manuel Gómez Pereira, 1995)
**Santa Miguel de Molina* (Miss Shangay Lily, 2005)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Divario*, o blog de Miss Shangay Lily
Sardana

[miniatura|300px|*La Sardana*, de [Josep Cañas, Montjuïc, Barcelona.]]
miniatura|Sardanas nun concurso.
miniatura|Sardana diante do Palacio da Generalitat.
A **sardana** é unha danza bailada en grupo e en círculo, coñecida por ser o xénero de danza nacional catalán.

## Características 
Os participantes cóllense das mans por parellas, entendendo como parella un home que colle coa man dereita a unha muller, que resulta por tanto nun patrón alterno de home-muller-home-muller. Polo que se refire á lonxitude dunha sardana, hai sardanas de 7 e de 10 "*tirades*", que teñen unhas estruturas definidas de pasos "curts" (curtos) e "llargs" (longos).

Unha variedade menos usual é a *sardana revessa*, unha sardana onde é moi difícil atopar a tiraxe (número de compases que ten a música) polo que un membro do grupo se encarga de calculalo a partir de distintos motivos musicais e as súas diferenzas. Parte do éxito da sardana como danza social radica no seu carácter de danza aberta que admite un número altamente variábel de parellas e que, polo menos a nivel público, non require especiais condicións físicas para a súa práctica, aínda que non é así cando se trata do "''Bàsic d'Honra''", a competición de sardanas nacional de Cataluña.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* La Principal de la Bisbal
### Ligazóns externas 
* Federació Sardanista de Catalunya
Machete

Un **machete** é un coitelo longo, aínda que máis curto que unha espada. Comunmente mide menos de 60 cm e ten só un lado afiado. Emprégase para segar a herba, cortar a cana de azucre, podar plantas, abrirse paso na selva...

Xeralmente, o gume é moi fino na parte máis próxima á punta, que sobresea lixeiramente do machete, sendo a fronte do machete curva.

Tamén existe outro tipo de machete cuxa fronte é afiada, tendo o terzo final da coitela fío por ambas beiras. Úsase para cortar maleza e segar herba.

## Variantes do machete 
miniatura|Variantes do machete.
* O facón (ou coitelo gaucho), orixinario das pampas arxentinas.
* O bolo filipino é unha ferramenta moi similar, pero a súa folla ensánchase chegando á punta, para facelo máis pesado no extremo cortante. Usouse como arma durante a Revolución Filipina contra os españois, e posteriormente foi arma representativa nas guerrillas da Guerra Filipino-Estadounidense.
* O golok de Indonesia consta dunha folla curta e grosa e unha empuñadura básica (máis efectivo en vexetación arborada).
* O kukri ou kukuri nepalés consiste nunha folla curva que se usa normalmente para tarefas similares.
* O panga (do suahili) ten unha folla máis ancha, que se utiliza en África oriental.
* O parang malaio ten unha folla curta e ancha, emprégase para cortar vexetación.
* O charapo dos Andes venezolanos, de folla ancha e curva (para todo tipo de traballos).
* A rula dos Andes venezolanos e colombianos, máis lixeiro e flexible.
* A cuma do Salvador, curta, ríxida e bastante curva.
* O corvo de Guatemala, longo e semicurvo, usado no corte de cana e para defensa.
* A guarizama salvadoreña, máis longa que a cuma e lixeiramente curva, empregada en traballos agrícolas.
* A guaparra de México, máis longa e delgada, coa punta en cúspide. Constitúe un ornamentos nas selas de montar.
* O sabre rubio de Ecuador, máis ancho no final da folla. É fundamentalmente unha ferramenta de traballo.
* A peinilla de Venezuela, máis pequeno e estreito que o corrente.

## Notas 
## Véxase tamén
Machete (homónimos)

**Machete** pode referirse a:
* Machete, un tipo de coitelo.
* Varias formas de deporte de combate:
** O machete cubano.
** O machete haitiano.
* Peixe machete, pertencente á familia *Elopidae*.
* Na Arxentina chámanlle así ás chuletas dos exames.
* *Machete*, unha película de Robert Rodríguez.
* Machete Music, un selo de Universal Music Group.
Die, All Right!

"**Die, All Right!**" é un sinxelo da banda sueca The Hives, editado o 22 de outubro do 2001 como parte do seu segundo álbum *Veni Vidi Vicious*. O tema aparece tamén no recompilatorio *Your New Favourite Band*. É unha canción xogable no videoxogo musical *Rock Band*, dispoñible como contido descargable.

## Listaxe de cancións 
#"Die, All Right!"
#"Hail Hail Spit n' Drool"
#"The Hives-Declare Guerre Nucleaire (Live)"
#"Supply and Demand (Live)"
Passive

"**Passive**" é un sinxelo da banda estadounidense de rock alternativo A Perfect Circle, editado no ano 2005 como parte do seu álbum *eMOTIVe*. Trátase dun *remake* da canción "Vacant" do grupo Tapeworm. 
"Vacant" foi inicialmente interpretada por A Perfect Circle sen o consentimento de Trent Reznor.

O tema foi usado na película *Constantine* e o seu vídeo musical usa imaxes da mesma. James Iha e Jeordie White non apareceron no videoclip (ámbolos dous deixaron a banda antes da aparición do sinxelo), e nel saen Paz Lenchantin e Danny Lohner que se uniron a Maynard James Keenan, Billy Howerdel e Josh Freese para a súa rodaxe.
Louis Althusser

**Louis Althusser**, nado en Birmandreis (Alxeria) o 19 de outubro de 1918 e finado o 22 de outubro de 1990, foi un filósofo marxista da liña estruturalista.

## Traxectoria 
Trala morte do seu pai, mudouse coa familia a Marsella. En 1937 uniuse ao movemento das xuventudes católicas. Como estudante destacado foi aceptado na prestixiosa École Normale Supérieure en París.

Recrutado na segunda guerra mundial, acabou nun campo de prisioneiros. Pasada a guerra afiliouse ao Partido Comunista Francés e acadou a condición de profesor na mencionada École. Cando Nikita Khrushchev se afastou do stalinismo, Garaudy e outros líderes comunistas entenderon que había que reformular o marxismo. Moitos tentaron recuperar as raíces humanistas de Marx. Althusser fixo unha dura crítica a esa deriva do Partido. A súa posición no Maio do 68 foi ambigua e máis ben distante.

Aqueixado de desequilibrios psiquiátricos, matou a súa muller o que supuxo o seu internamento no Hospital Sainte-Anne. Seguiu escribindo, aínda que as súas publicacións foron poucas a partir de entón. Un ataque ao corazón acabou coa súa vida.

## Pensamento 
Tras a superación do stalinismo no XX congreso do PCUS, Althusser amósase contrario a edulcorar o marxismo apelando ao primeiro Marx, o denominado xove Marx dos *Manuscritos económico-filosóficos*. Para Althusser, Marx é un creador de Ciencia igual que Galileo, o descubridor dun novo continente teórico: a historia. O materialismo histórico estuda a estrutura dos procesos de produción explica o cambio duns modelos a outros e constitúe unha auténtica filosofía da ciencia que vai alén da mera crítica a un sistema, neste caso o capitalismo.

Característica do sistema capitalista é a súa opacidade, onde os suxeitos non son conscientes dos mecanismos que subxacen ao sistema, mecanismo que por mor da ideoloxía se reviste cunha aparencia de inevitabilidade. Por iso é necesario un traballo teórico que desenmascare o proceso. Así grazas á teoría podemos coñecer, mediante o concepto de plusvalía, o empresario queda con parte da riqueza do traballador.

Althusser propón un marxismo puro, científico, sen antropoloxía, e polo tanto sen concesión para os humanismos de diverso signo que quixeron enriquecer o contido ideolóxico da esquerda revolucionaria. A historia non ten suxeito e está animada polas forzas produtivas e a loita de clases que desencadean.

## Obras 
* *Lire le Capital*, 1965
* *Pour Marx*, 1965
Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid

A **Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid** (**ETSAM**), é a escola de arquitectura da Universidade Politécnica de Madrid (España). Prepara e expide o título de Arquitecto, así como doutorados e diversos masters de posgrao. Esta escola creouse en 1844 co nome de *Escuela Especial de Arquitectura de Madrid* e é a escola de arquitectura máis antiga de España. O actual edificio inaugurouse en 1936.

## Historia 
Filipe V, o primeiro monarca Borbón español, seguindo o exemplo das Academias francesas, fundou en 1744 a *Real Academia de las Tres Nobles Artes* (pintura, escultura e arquitectura), na que se organizaron os estudos de arquitectura en 1752. Fernando VI aprobou os seus estatutos en 1757 e dende entón expediu o título oficial de Arquitecto, que substituíu o que ata ese momento daban os gremios.

A Real Academia de Belas Artes de San Fernando impartiu na súa sala de arquitectura as ensinanzas do título oficial na *Casa de la Panadería* da Praza Maior de Madrid entre 1757 e 1774, e no antigo Palacio Goyeneche da rúa Alcalá ata 1847.

En 1844 reformáronse as ensinanzas de belas artes, separándose as de arquitectura, escultura, e pintura e gravado, dando lugar a un Estudo Especial de Arquitectura dentro da nova Escola de Nobres Artes. En 1847, a escola instalouse en parte no edificio dos *Reales Estudios de San Isidro* (na actualidade Instituto de San Isidro).

En 1936 a Escola inaugurou a súa nova sede na avenida de Juan de Herrera da Cidade Universitaria de Madrid que quedou arrasada na Guerra Civil. O edificio, reconstruído, reinaugurouse en 1942.

## Antigos alumnos célebres 

* Carlos Arroyo
* Francisco de Asís Cabrero
* José Miguel Ávila Jalvo
* Pedro Bidagor
* Alberto Campo Baeza
* Félix Candela 
* Julio Cano Lasso
* Fernando Chueca Goitia
* José Antonio Corrales
* Francisco de Cubas
* Antonio Fernández Alba
* José Luis Fernández del Amo
* Luis Ferreres Soler
* Miguel Fisac
* Jerónimo de la Gándara
* Fernando García Mercadal
* Luis Javier Gayá
* Juan Herreros
* Fernando de Higueras
* Francisco Íñiguez Almech
* Andrés Jaque
* Francisco Jareño y Alarcón
* Luis Lacasa Navarro
* Rafael de la Hoz Arderius
* Rafael de La-Hoz Castanys
* Guillermo Langle Rubio
* Modesto López Otero
* Eloy Maquieira
* Jesús Martínez del Vas
* Rafael Moneo
* Luis Moreno Mansilla
* Pedro Muguruza
* Juan Navarro Baldeweg
* Antonio Palacios Ramilo
* Francisco Javier Sáenz de Oiza
* Manuel Sánchez Arcas
* Federico Soriano
* Alejandro de la Sota
* Leopoldo Torres Balbás
* Emilio Tuñón Álvarez
* Salvador Valeri i Pupurull
* Ramón Vázquez Molezún
* Alejandro Zaera Polo
* Horacio Fernández del Castillo,Jr.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial da Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid  .
Escola Técnica Superior de Arquitectura de Barcelona

A **Escola Técnica Superior de Arquitectura de Barcelona** (**ETSAB**) é unha das dúas escolas, xunto coa Escola Técnica Superior de Arquitectura do Vallès, de arquitectura da Universidade Politécnica de Cataluña. Prepara e expide o título de Arquitecto, así como doutorados e diversos masters de posgrao. Esta escola creouse en 1875 co nome de *Escuela Provincial de Arquitectura de Barcelona*, sendo a máis antiga de Cataluña e a segunda de España trala de Madrid. O actual edificio púxose en funcionamento en 1961 e está situado na *Avenida Diagonal*, 649, dentro da zona universitaria de Barcelona.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Antón Román Conde

### Ligazóns externas 
*Páxina web oficial da Escola Técnica Superior de Arquitectura de Barcelona
(82075) 2000 YW134

**(82075) 2000 YW134**, é un planeta menor, que conta cunha lúa, recibiu a designación temporal de **2000 YW95**. Este obxecto está categorizado coma obxecto do disco disperso, e coma posible obxecto distante.

## Características físicas 
*Asumindo* o albedo xenérico para os TNOs (obxectos trans-neptunianos) que é de 0,09, o primario e de arredor de 431&nbsp;km de diámetro e o secundario (a súa lúa) ten uns 237&nbsp;kmd de diámetro. No 2010, 2000 YW134 foi observado polo Telescopio Espacial Herschel no infravermello profundo. Non se detectou radiación termal, o cal permitiu ós astrónomos por un límite máximo ó tamaño do obxecto (asumindo que é un ob. singular) que debería ser dun máximo de 500 km.

No espectro visible, superficie de 2000 YW134 aparece moderadamente vermella.

## Clasificacións 
**Planeta anano?**

Cun diámetro estimado nuns 431&nbsp;km, 2000 YW134 está no límite do tamaño mínimo dun candidato a planeta anano. Pero coma candidato a a planeta anano, a súa gran lúa podería darlle a este *sistema binario* unha aparencia de planeta dobre, visto dende a distancia.

**Obxecto distante?**

2000 YW134 ten actualmente un perihelio (q) de 41 UA. Lykawka no 2006, viuno coma un obxecto distante (cun perihelio (q) > 40 UA), mentres co programa Deep Ecliptic Survey (a última observación foi o 10-11-2007) amósao coma un obxecto en resonancia 8:3 cun perihelio (qmin) mínimo de 38,1 UA. Emel’yanenko e Kiseleva chegaron no 2007 a conclusión de que existía un 84% de posibilidades de que este obxecto estivese nunha resonancia 8:3.

## Satélite 
A lúa de 2000 YW134 é relativamente grande se a comparamos có seu primario, xa que a lúa só é 1,3 magnitudes máis feble có seu primario.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Candidatos a planeta anano
* Planeta anano

### Ligazóns externas 
* Orbital simulation from JPL (Java) / Horizons Ephemeris
Gigliola Cinquetti

**Gigliola Cinquetti**, nada en Verona o 20 de decembro de 1947, é unha cantante e presentadora de televisión italiana. Debutou aos dezaseis anos no Festival de San Remo de 1964, xunto con Patricia Carli, gañando o concurso coa canción ''Non ho l'età (per amarti)''. Dous meses despois venceu en Copenhaguen, coa mesma canción, no Festival da Canción de Eurovisión.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información sobre a artista
Os Papaqueixos

**Os Papaqueixos** foi un grupo galego de música rock formado na Coruña en 1993. Actualmente está disolto.

## Membros 
miniatura|Xan Xove nunha entrevista no 2016.
* Antón Díaz: voz, baixo
* Fran Amil: batería, voz
* Manolo Montero: frauta, voz
* Paco Ramos: guitarra
* Tino Vilaro: guitarra
* Xan Xove: gaita

## Discografía 
### Álbums de estudio 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do grupo en lafonoteca.net
Hornitos

miniatura|dereita|Hornitos, en 2005.
**Hornitos** é un balneario turístico situado na segunda rexión de Chile, a 90&nbsp;km ao norte da cidade de Antofagasta e a 36&nbsp;km de Mejillones.

## Características 
Caracterízase polas súas finas areas, agradábel clima e bela paisaxe. De augas temperadas, Hornitos atópase situado no medio de cantís rochosos costeiros. Posúe un clima desértico con temperaturas homoxéneas na costa. A temperatura máxima media é de 24,5&nbsp;°C e a mínima de 17,1&nbsp;°C. As precipitacións son case nulas pero con abundante nebulosidade costeira. A máxima media é de 3&nbsp;mm.
NK Istra 1961

O **NK Istra 1961** é un club de fútbol da cidade de Pula, Croacia. Fundouse en 1948 e compite na Prva HNL.
## Xogadores 
### Cadro actual 
:*Datos do 26 de outubro de 2010.*

## Estadio 
[miniatura|200px|Istra 1961 no [Stadion Veruda]]

O NK Istra 1961 xoga de local no Stadion Veruda, con capacidade para 3.000 espectadores.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do club
Campionato do Mundo "B" de hóckey a patíns

O **Campionato do Mundo "B" de hóckey a patíns** é unha competición internacional de seleccións nacionais de hóckey a patíns, sendo a segunda división do Campionato do Mundo deste deporte. Está organizado pola FIRS e dispútase cada dous anos en alternancia co Campionato do Mundo A. A competición está formada por 12 equipos que tratan de chegar á elite mundial, o Campionato do Mundo "A". Os tres primeiros clasificados deste mundial pasan a xogar ao ano seguinte no Campionato do Mundo A, ocupando as prazas dos tres últimos clasificados do mesmo (que descenden á segunda división), coa única excepción da edición do ano 2004, no que a selección de Cataluña gañou o campionato e non disputou o Campionato do Mundo A debido á súa non admisión como membro da FIRS pola oposición española.

## Historial 
## Palmarés dende 1984 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Site da CIRH 
* Site dos Campionatos do Mundo "B" (CIRH)
Francisco Díaz Rojo

**Francisco Díaz Rojo**, nado en Ferrol en 1931 e finado en Barcelona en 2012, foi un debuxante de cómic de orixe galega.

## Traxectoria 
A obra de Díaz Rojo, de formación autodidacta, está caracterizada pola súa versatilidade, pois o artista dominaba diversos xéneros, tal que os debuxos do oeste americano aventuras ou o de corte romántico.

Logo duns anos colaborando coa editorial Bruguera, Díaz Rojo desempeñou a súa carreira profesional, ao igual que outro colegas como Bernat Serrat ou Andreu Balcells, en editoriais estranxeiras. Concretamente, para o caso de Rojo foi coa editorial *Bastei Verlag*, alemá.
La Protesta (Buenos Aires)

***La Protesta Humana***, despois ***La Protesta***, foi un xornal divulgador do pensamento anarquista clásico na Arxentina, que no seu tempo foi o máis importante órgano xornalístico do anarquismo latinoamericano. Apareceu en 1897 e representou durante un tempo unha voz oficiosa da *Federación Obreira Rexional Arxentina* (FORA) cuxo órgano aparecía con menos regularidade e logo pasou a mans de diferentes correntes do movemento anarquista da Arxentina.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Colección dixital da primeira época de *La Protesta*
Fracasados de Antemano

**Fracasados de Antemano** é un grupo galego de música, formado na Coruña en 2005. O seu estilo é variado, tocando temáticas rock, funk, ska ou reggae.

## Membros 
* Alba Clemente: voz
* Brais López: voz, trompeta
* Emilio Suárez: guitarra
* Álex Bardanca: baixo
* Román Suárez: teclado
* Javier Tejera: batería

## Historia 
Formado na Coruña en 2005 inicialmente como un grupo de versión de rock and roll, volve tras un parón a finais de 2008. En maio de 2010 sacaron o seu primeiro álbum *Fracasados de Antemano*.

## Discografía 
### Álbums de estudio 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do grupo
Scophony

**Scophony** foi un sistema de  televisión mecánica desenvolvido no Reino Unido, usaba espellos montados en tambores rotantes de alta velocidade para proxectar unha imaxe sobre unha pantalla.
## Desenvolvemento 
O sistema desenvolveuno a compañía Scophony Limited fundada por Solomon Sagall a comezos da década de 1930 para explotar as patentes do inventor George William Walton. En 1938 a compañía fixo unha demostración con éxito de tres tipos de televisión mecánica de 405 liñas na exhibición Radiolympia de Londres, un televisor doméstico, cunha área de imaxe de aproximadamente 24" x 22" e dous sistemas de proxección para salas de exhibición, unha cunha imaxe de  72" x 60" e outra de 108" x 144 ". Varios dos sistemas para as salas de exhibición estiveron en operación pero os televisores para o fogar non chegaron a se comercializar polo comezo da segunda guerra mundial.

A scophony utilizaba un sistema óptico coñecido como *Split Focus*, desenvolvido por un dos fundadores da compañía G W Walton,  que permitía que os planos da imaxe foran diferentes na dirección horizontal e na vertical xa que o feixe de luz dividíase por medio de lentes cruzados en dous planos separados, reducindo o tamaño e os custos. O modulador de luz desenvolvido por J.H. Jeffree en 1934,  que utilizaba ondas de son ultrasónico que corrían perpendiculares á luz.
Universidade de Utrecht

A **Universidade de Utrecht** ou, en neerlandés, **Universiteit Utrecht** (**UU**) é unha universidade neerlandesa situada en Utrecht, nos Países Baixos. É unha das universidades máis antigas e máis grandes dos Países Baixos e unha das máis prestixiosas de Europa. Foi fundada o 26 de marzo de 1636, e agora acolle 29.082 estudantes e emprega a 8.614 persoas, entre elas 570 profesores a tempo completo. En 2004, 358 doutoramentos foron entregados e 7.010 artigos foron publicados. O orzamento en 2008 ascendeu a 715 millóns de euros.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial
Scott Bakula

**Scott Stewart Bakula**, nado o 9 de outubro de 1954 en St. Louis, é un actor estadounidense.

## Traxectoria 
Bakula comezou a súa carreira profesional no teatro na obra *Shenandoah*, realizando representacións nocturnas en Carolina do Norte, protagonizou o musical de Broadway *Romance/Romance* en 1988, pero fíxose coñecido pola súa interpretación de Sam Beckett na serie de televisión *Quantum Leap* (1989-1993), pola que gañou un Premio Globo de Ouro en 1991 e foi candidato a catro Emmy. Tamén é salientable o seu papel do capitán Jonathan Archer en *Star Trek: Enterprise*. Protagonizou en 1996 a serie de curta duración Mr. & Mrs. Smith e tivo papeis recorrentes en series como *Murphy Brown*, *Designing Women*, *The New Adventures of The Old Christine* ou *Roseanne* e apareceu en filmes como American Beauty ou Mercy Mission entre outros. Desde 2009 aparece na serie *Men of a Certain Age* da TNT, e ocasionalmente na da NBC *Chuck* como Stephen Bartowski.

## Véxase tamén
Estados Unidos de Centroamérica

Os **Estados Unidos de Centroamérica**, foi o nome que adoptou o 1 de novembro de 1898 a até daquela República Federal de Centroamérica, formada polo Salvador, Nicaragua e Honduras. Durou apenas un mes.

## Historia 
Nos seus inicios estiveron rexidos por un Consello Executivo reunido en Amapala (Honduras), e tiveron unha vida curta e azarosa. O 13 de novembro houbo un golpe militar no Salvador, encabezado polo xeneral Tomás Regalado, quen anunciou axiña que O Salvador abandonaba a federación. O Consello Executivo de Amapala quixo tomar medidas para reprimir o golpe de Regalado, pero non atopou ningún apoio, e o 30 de novembro de 1898 declarou que os Estados Unidos de Centroamérica quedaran disoltos de feito. O 1° de decembro Nicaragua reasumiu a plenitude da súa soberanía, e o 10 de decembro Honduras fixo o mesmo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*The History Channel Latin America .
Chamín de Abaixo, Chamín, Arteixo

**Chamín de Abaixo** é un lugar da parroquia de Chamín no concello coruñés de Arteixo na comarca da Coruña. Tiña 189 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 96 homes e 93 mulleres.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Chamín
### Parroquias de Arteixo
Setúbal

**Setúbal** é unha cidade de Portugal, capital do distrito de Setúbal, na rexión de Lisboa. Posúe unha superficie de 172,0&nbsp;km² e a poboación alcanza un total de 123.496 habitantes (2021).

Aínda que se atoparon restos paleolíticos e neolíticos, a cidade foi fundada polos fenicios cara ao ano 1000 aC. A caída do Imperio Romano e a subseguinte crise do comercio marítimo levou á extinción da poboación, que non rexurdiu ata o século XIII. Conquistada polo duque de Alba (1580), a oposición antiespañola foi sempre potente (tumultos de 1588, 1594, 1603, 1628 e 1630) e en 1640 proclamou como rei de Portugal a Xoán IV.

Destaca o seu centro histórico, comprendido entre dúas murallas: unha medieval e outra do século XVI. Neste espazo agrúpanse a maior parte dos monumentos e edificios de interese histórico e artístico, como o Acueduto dos Arcos ou a Catedral de Setúbal.

400px|miniatura|esquerda|Panorámica da cidade

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web oficial
Castelo, Lañas, Arteixo

**Castelo** é un lugar da parroquia de Lañas no concello coruñés de Arteixo (Comarca da Coruña). Segundo o Instituto Galego de Estatística, a súa poboación no 2022 era de 53 habitantes (23 homes e 30 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Lañas 
### Parroquias de Arteixo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Arteixo
Francisco de Cubas

[miniatura|250px|Edificio do [Museo Nacional de Antropoloxía. Obra de Francisco de Cubas]]
**Francisco de Cubas y González-Montes**, nado en Madrid o 24 de marzo de 1826 e finado na mesma cidade o 2 de xaneiro de 1899, foi un arquitecto e político español do século XIX. Coñecido tamén como o **Marqués de Cubas** polo seu título nobiliario, o Marquesado de Cubas.

## Traxectoria 
Formouse na Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid e obtivo pensionados para completar os seus estudos en Italia e Grecia. Cando regresou a España en 1858 obtivo a primeira medalla da Exposición Nacional dese ano.

Membro da Academia de San Fernando dende 1870, compaxinou os seus traballos de arquitectura coa carreira política que o levou a ser deputado en 1893, senador por Ávila entre 1896 e 1898 e alcalde de Madrid durante un mes, do 6 de novembro de 1892 ó 1 de decembro do mesmo ano. Estivo casado desde 1860 con Matilde de Erice y Urquijo, e ambos descansan nunha capela da Catedral da Almudena o seu gran proxecto como arquitecto.

É un dos máis notables representantes da arquitectura decimonónica madrileña. Distinguiuse pola mestría no uso do ladrillo e polas súas obras de estilo neogótico.

## Obras destacadas 
* Colexio dos xesuítas de Chamartín.
* Universidade de Deusto en Bilbao.
* Museo Nacional de Antropoloxía.
* Castelo de Butrón en Gatica, Biscaia.
* A súa obra máis recordada é a Catedral da Almudena de Madrid, comezada en 1883. Reformou o proyecto inicial como igrexa parroquial, propoñendo unha impoñente catedral neogótica segundo a moda imperante en Europa pola influencia de Viollet-le-Duc. As obras fóronse demorando por problemas económicos, finalmente continuáronse en estilo neoclásico máis acorde co estilo do Palacio de Oriente.

## Notas
Batalla de Villalar

A **batalla de Villalar** foi o suceso decisivo da Guerra das Comunidades, na que se enfrontaron as tropas do emperador Carlos I e os comuneiros rebelados, liderados por Juan de Padilla, Juan Bravo e Francisco Maldonado. Tivo lugar o día 23 de abril do ano 1521 na localidade de Villalar (hoxe chamada Villalar de los Comuneros, na provincia de Valladolid, en España.

A batalla gañárona as tropas de Carlos I, e supuxo a fin da Guerra das Comunidades no norte de Castela. Os tres caudillos comuneiros foron axustizados.

En recordo desta batalla, o 23 de abril foi elixido para festexar o Día de Castela e León.

## Historia 
Nos días previos á batalla, o exército comuneiro atopábase acuartelado en Torrelobatón, que fora tomada no mes de febreiro de 1521. Juan de Padilla mantiña aos seus homes no interior do castelo, esperando poder partir cara Valladolid ou Toro. Namentres, o exército de Carlos V instalouse en Peñaflor de Hornija, á espera de movementos por parte dos comuneiros.

Na madrugada do 23 de abril de 1521, o exército comuneiro saíu cara Toro, cidade levantada en comunidade. O día era chuvioso, pouco propicio para realizar un desprazamento militar. Os soldados comuneiros presionaran horas antes a Padilla para que realizase algún movemento na zona, e este decidiu trasladarse ata Toro en busca de reforzos e aprovisionamento. De camiño, á altura de Vega de Valdetronco, a batalla era xa inevitable, e Padilla viuse obrigado a buscar un lugar propicio no que presentar batalla. Despois de Vega de Valdetronco, estaba Villalar, lugar no que se produciría o enfrontamento.

Os comuneiros estaban en clara inferioridade respecto ás tropas de Carlos V, polo que tentaron que a batalla se producise no interior do pobo. Para tal fin instalaron canóns e outras pezas de artillaría nas rúas. Moitos combatentes aproveitaron a confusión inicial e fuxiron.

Os soldados imperiais masacraron ós comuneiros, e Padilla, Bravo e Maldonado foron capturados e, un día despois, executados. A batalla saldouse coa morte de entre 500 a 1000 soldados comuneiros e a captura doutros 6000. Algúns dos que lograron fuxir marcharon a Portugal pola fronteira de Fermoselle ou uníronse con Acuña en Toledo.
Reims

**Reims** (, ) é a cidade máis poboada da rexión de Gran Leste, aínda que non é capital do seu departamento, Marne. A cidade atópase  ao nordés de París no río Vesle, un afluente do Aisne.

Está situada nunha chaira na ribeira dereita do Vesla, afluente do Aisne, e sobre a canle que conduce o Aisne ao Marne. Ao sur e ao oeste elévase a Montaña de Reims, e nesa mesma dirección atópanse os viñedos de Champaña. Os principais lugares de Reims son a ''Place Drouet d'Erlon*, a *Place Royale*, no centro, onde se atopa unha estatua de Lois XV, e a *place du Parvis*, onde hai unha estatua de Xoana de Arco. A *Rue de Vesle*, a arteria máis importante, atravesa a cidade de suroeste a nordés.

Fundada polos galos, Reims converteuse nunha cidade importante do Imperio Romano. Reims desempeñou máis tarde un papel cerimonial destacado na historia monárquica francesa como lugar tradicional da coroación do reis de Francia. A unción real realizouse na Catedral de Reims, que albergaba a Santa Ampola do crisma supostamente traída por unha pomba branca no bautismo do rei franco Clodoveo I no 496. Por esta razón, Reims refírese a miúdo en francés como  ("a Cidade da Coroación").

Reims é recoñecida pola diversidade do seu patrimonio, que vai dende o Románico ata a *Art déco''. A Catedral de Reims, o adxacente Palacio de Tau e a Abadía de Saint-Remi foron catalogados xuntos como Patrimonio da Humanidade da UNESCO en 1991 debido á súa destacada arquitectura románica e gótica e a súa importancia histórica para a monarquía francesa. Reims tamén se atopa no extremo norte da rexión vitivinícola de Champaña e está vinculada á súa produción e exportación.

A superficie da cidade é de 47,02&nbsp;km² e a súa poboación en 2019 era de 181.194 habitantes.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Catedral de Reims
### Ligazóns externas
* Páxina oficial
Narbona

**Narbona** (en francés: *Narbonne*, en occitano: *Narbona*) é unha cidade situada na costa mediterránea francesa, no departamento de Aude, na rexión de Occitania (ata 2014 en Languedoc-Rosellón), ao sur do país.

## Historia 
Os romanos fundárona no ano 118 a.C., baixo o nome de *Colonia Narbo Martius*. Estaba situada na *vía Domitia*, o primeiro camiño romano na Galia, que permitía enlazar Italia e España. Narbona era a capital da Narbonense, provincia romana creada na mesma época. Foi ata o fin do Imperio romano unha das cidades máis importantes da Galia cunha superficie de máis de 2 km². No ano 462, Narbona foi integrada ao reino visigodo de Tolosa ata o 718, que foi ocupada polos musulmáns que viñan de España ata o 759. Logo desta data, Narbona quedou definitivamente dentro do reino dos francos.

## Administración 
Narbona é a capital de tres cantóns:
*O cantón de **Narbona Leste**, formado por unha parte de Narbona (16.851 habitantes).
*O cantón de **Narbona Oeste**, formado por unha parte de Narbona e dos municipios de Bizanet, Canet, Marcorignan, Montredon-des-Corbières, Moussan, Névian, Raissac-d'Aude e por Villedaigne (21.459 habitantes).
*O cantón de **Narbona Sur**, formado por unha parte de Narbona e polo municipio de Bages (16.043 habitantes).

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Narbona-palaunou.png|Palacio novo
Ficheiro:Narbonne (march 2008).jpg|Vista da cidade
Ficheiro:Narbonne Canal de la Robine from Boulevard Gambetta.jpg|Canal da Robine
Ficheiro:Narbonne batiment.jpg|Edificio singular
Ficheiro:Narbonne palais.jpg|Palacio
Ficheiro:Np beach3.jpg|Costa de Narbona
Ficheiro:Port de plaisance de Narbonne-Plage.JPG|Porto de Narbona-Praia
Ficheiro:Notre-Dame de Lamourguier - chevet.jpg|Notre-Dame de Lamourguier

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Palacio dos arcebispos de Narbona

### Ligazóns externas 
*Páxina oficial de Narbona
Exército

miniatura|Soldados do exército británico en 1804.

O **exército** é un conxunto de tropas armadas que teñen como finalidade combater, ben organizadas como as Forzas armadas dun Estado o que constitúe un exército regular ou ben como milicias ao servizo dunha causa ou persoa o que conforma un exército irregular.
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Exército de Terra de España
*Exército dos Estados Unidos de América
*Exército Popular de Liberación
Cartafol

***Cartafol*** foi un programa cultural da TVG que se emitiu na tempada entre 1989 e 1990.

Estaba dirixido e presentado por Xosé Antonio Perozo, coa colaboración, entre outros de, Luís Rei Núñez, Miguel Outeiriño, Miguel Anxo Seixas e Ana Robles, a partir de 1990 encargouse da súa dirección Manuel Anxo Seixas. O programa consistía en entrevistas e reportaxes arredor da cultura galega

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
**Cartafol*
Devotos (grupo musical)

**Devotos**, antes do ano 2000, **Devotos do Ódio**, é unha banda de hardcore brasileira, composta por Cannibal (baixo e voz), Celo (batería) e Neilton (guitarra).

A banda naceu en 1988, orixinaria do barrio Alto José do Pinho, en Recife, inicialmente co nome de *Devotos do Ódio*, título dun libro de José Louzeiro, suxerido por Lael, baixista da banda SS 20. En 1993, gañaron o concurso do Festival Recife Rock Show, o que posibilitou o seu primeiro contrato cunha gravadora e posteriormente o lanzamento do primeiro CD.

## Discografía 
* *Agora tá Valendo* (1997)
* *Devotos* (2000)
* *Hora da Batalha* (2003)
* *Sobras da Batalha EP* (2004)
* *Flores com Espinhos Para o Rei* (2006)
* *Devotos 20 anos - ao vivo* (2009)

## Véxase tamén 
* MySpace de Devotos
Chihuahua (homónimos)

**Chihuahua** pode referirse a:
*O **estado de Chihuahua**, en México.
*A cidade de **Chihuahua**, capital do estado homónimo en México.
*A raza de can **chihuahua**.
Eugène Viollet-le-Duc

**Eugène-Emmanuel Viollet-le-Duc** nado en París o 27 de xaneiro de 1814 e finado en Lausana o 17 de setembro de 1879, foi un arquitecto, arqueólogo e escritor francés. Defendeu o uso dunha metodoloxía racional no estudo dos estilos do pasado, contraposta ó historicismo romántico. As súas teorías exerceron unha grande influencia en artistas posteriores, como Guimard, Gaudí, Horta ou Vilaseca.

## Traxectoria 
Nacido no seo dunha familia da alta burguesía, dende moi novo interesouse pola Arquitectura da Idade Media e aínda que foi discípulo de Achille Leclère, rexeitou ingresar na escola de Belas Artes para converterse en autodidacta percorrendo Francia e Italia.

## Teoría da restauración 
Na súa teoría defende que o restaurador debe poñerse no lugar do arquitecto-creador primitivo, entendendo o espírito da obra e aplicalo á reconstrución da mesma. Trata de volver ó edificio a súa forma orixinal (*forma prístina*), ou como el entende que debeu ser, posto que afirma que a partir das partes que aínda existen é posible reconstruír o total, por pura coherencia do estilo.

As súas intervencións sobre diversos monumentos franceses caracterizáronse sempre pola primacía do estilo gótico, considerado por Viollet superior dende o punto de vista técnico e estético.

A chamada *unidade de estilo* buscaba resaltar os aspectos medievais do edificio tratado, isto obrigaba a eliminar ou alterar os elementos "inferiores" ou secundarios engadidos con posterioridade nos momentos renacentista, barroco ou neoclásico. En certas ocasións as intervencións de Viollet provocaron a desaparición de interesantes engadidos de gran calidade e valor histórico artístico, causando a ruptura do proceso vital da obra artística.

Viollet-le-Duc é unha figura oposta, no tocante as ideas, a John Ruskin que defende a conservación fronte á restauración.

## Obras destacadas 
### Restauracións 
* Santa María Magdalena de Vezelay.
* Catedral de Amiens. 
* Abadía de Saint Denis de París.
* Catedral de Lausana.
* Catedral de San Sernin de Tolosa, Francia.
* Catedral de Notre-Dame de París.
* Sainte Chapelle. 
* San Luis de Poissy.
* Semur.
* San Miguel de Carcassonne.
* Casa do concello de San Antonio.
* Casa do concello de Narbona.
* Castelo de Pierrefonds.
* Fortificacións de Carcasona.
* Castelo de Coucy.
* Castelo de Roquetaillade.

### Escritos 
* ''Dictionnaire de l'architecture française du XIe au XVIe siècle* (1854-68).
* *Dictionnaire raisonné du mobilier français de l'époque Carolingienne à la Renaissance* (1858-75).
* *L'Architecture militaire au moyen Âge* (1854).
* *Entretiens sur l'architecture* (1863-72).
* *Cités et mines américaines* (1863).
* *Mémoire sur la défense de Paris* (1871).
* *Habitations modernes* (1874- 77).
* *Histoire d'une maison* (1873).
* *Histoire d'une forteresse* (1874).
* *Histoire de l'habitation humaine* (1875).
* *Le Massif du Mont Blanc* (1876).
* *L'Art russe* (1877).
* *Histoire d'un hotel-de-ville et d'une cathédrale* (1878.)
* *La Décoration appliquée aux édifices'' (1879).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castelo de Abbadie
Aeroporto Internacional de Rarotonga

**O Aeroporto Internacional de Rarotonga** (IATA:**RAR** OACI:**NCRG**) é o aeroporto principal das Illas Cook, localizado a tres quilómetros ao oeste da capital Avarua, no norte da costa da illa de Rarotonga.

## Aeroliñas e destinos 
* Air New Zealand: Auckland, Christchurch, Os Ánxeles, Sidney
* Air Rarotonga: Aitutaki, Atiu, Manihiki, Mauke, Mangaia, Mitiaro
* Air Tahiti: Papeete
* Virgin Blue operado por Pacific Blue: Auckland
Nena

**Gabriele Susanne Kerner**, nada en Hagen (Renania do Norte-Westfalia) o 24 de marzo de 1960, é unha cantante alemá, máis coñecida como **Nena**.

Acadou sona grazas á canción "99 Luftballons". Co relanzamento dos seus propios éxitos, a carreira de Nena experimentou unha segunda vaga de éxitos no ano 2002.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial
Rubisco

A **ribulosa-bisfosfato carboxilase osixenase**, **rubisco** ou **RuBisCO** é o enzima máis abundante nas plantas e, en consecuencia, a proteína máis abundante no planeta.

Este enzima capta o dióxido de carbono procedente do aire e un azucre existente na célula chamado RuDP (ribulosa 1,5-difosfato ou RuBP - ribulosa bis-fosfato). A reacción entre estes dous reactivos dá orixe a dúas moléculas do azucre PGA (3-fosfoglicerato). A RuBisCO é así responsábel do primeiro paso do ciclo de Calvin da fase escura da fotosíntese, en concreto da fixación do dióxido de carbono na súa forma orgánica.

É importante dicir que a reacción pode acontecer tanto con dióxido de carbono coma con osíxeno molecular (O2). Cando o osíxeno é absorbido, o proceso é parte da respiración celular, sen absorción de carbono. Algunhas plantas (arredor do 5% das plantas existentes na Terra), utilizan un proceso intermedio e máis selectivo para a absorción do dióxido de carbono, evitando o contacto directo co osíxeno do ar típico do "proceso rubisco" (ás veces chamado C3), co proceso chamado C4 ou o CAM ("Crasulacean acid metabolism"). O C4 usa estruturas dentro da célula e un sistema bioquímico de transporte que envolve moléculas con 4 átomos de carbono (así o nome de C4). O CAM é usado por plantas en ambientes moi áridos, nos que os estomas só abren á noite, co fin de economizar auga, que se perdería por evaporación se estes ficasen abertos durante o día. Así, á noite, absorben o dióxido de carbono en moléculas de 4 carbonos que fican almacenadas en vacúolos para seren utilizadas durante o día.

Os procesos C3, C4 e CAM teñen vantaxes e desvantaxes. O C3 é máis directo, empregando cerca de 18 ATP para fixar cada molécula de dióxido de carbono, mais necesita concentracións máis altas de dióxido de carbono e auga. O C4 require máis estruturas e máis enerxía (30 ATP), porén traballa con concentracións de dióxido de carbono máis baixas na atmosfera e é máis axeitado para ambientes secos. O CAM é usado en ambientes predominantemente áridos, mais fixa pouco dióxido de carbono, levando a taxas baixas do crecemento das plantas.

Existe aínda un cuarto proceso, chamado pirenoide, que é usado polas algas e plantas acuáticas *Ceratophyllaceae*.

## Notas
Lithium

"**Lithium**" é unha canción da banda estadounidense de grunge Nirvana, editada como terceiro sinxelo do seu álbum *Nevermind* o 21 de xullo de 1992. Foi composta polo seu líder Kurt Cobain e acadou o número 64 nos Estados Unidos.

## Listaxe de cancións 
Todos os temas compostos por Kurt Cobain, agás onde se indique.
;Sinxelo estadounidense
# "Lithium" – 4:16
# "Been a Son" [live] – 2:14
# "Curmudgeon" – 2:58

;Sinxelo británico
# "Lithium"&nbsp;– 4:16
# "Been a Son" (Live)&nbsp;– 2:14
# "Curmudgeon" (Cobain, Nirvana)&nbsp;– 2:58
# "D7"&nbsp;– 2:54 (aparece só en certos prensados)
Interstate Love Song

"**Interstate Love Song**" é un sinxelo da banda estadounidense de rock alternativo Stone Temple Pilots, editado en setembro de 1994 como parte do seu álbum *Purple*. O tema acadou o número 1 na lista *Mainstream Rock Tracks* o 17 de setembro de 1994, substituíndo a "Vasoline", tamén de Stone Temple Pilots. "Interstate Love Song" estivo nese posto durante 15 semanas, un récord no seu tempo. No ano 2003 a canción foi incluída no recompilatorio de grandes éxitos *Thank You*, e a principios de 2008 estivo dispoñible como contido descargable para o videoxogo *Rock Band*, e como canción xogable en *Guitar Hero: Warriors of Rock*. No 2009 foi nomeada a 58 mellor canción de hard rock de todos os temos pola cadea VH1.

## Listaxe de cancións 
# "Interstate Love Song"
# "Lounge Fly"
# "Interstate Love Song" (Live)
# "Vasoline" (Live)
Bruno Zevi

**Bruno Zevi**, nado en Roma o 22 de xaneiro de 1918 e finado na mesma cidade o 9 de xaneiro de 2000, foi un arquitecto e crítico de arte italiano.

## Traxectoria 
En 1938 marcha de Italia, viaxando a Londres e despois ós Estados Unidos.
Doutorouse en arquitectura en Harvard con Walter Gropius e estudou a obra de Frank Lloyd Wright que contribuíu a divulgar en Italia.
En 1944 funda a ''Associazione per l'Architettura Organica* (APAO) e o ano seguinte a revista *Metron-architettura*.

## Obra escrita 
* *Saper vedere l'architettura* (1948).
* *Storia dell'architettura moderna* (1950 e 1996).
* *Architettura in nuce* (1979).
* *Saper vedere l'urbanistica* (1997).
* *Leggere, scrivere, parlare architettura* (1997).
* *Controstoria e storia dell'architettura'' (1999).
Herminio Barreiro

dereita|miniatura|Nicho de Herminio Barreiro Rodríguez en Sisán (Ribadumia).

**Herminio Barreiro Rodríguez**, nado en Dorrón (Sanxenxo) o 1 de outubro de 1937 e finado en Santiago de Compostela o 6 de novembro de 2010, foi un docente e pedagogo galego.

## Traxectoria 
Fillo de Herminio Barreiro Calvete, mestre socialista encarcerado durante a Guerra Civil española, pasou a súa infancia en Cerdedo, onde a súa nai fora destinada como mestra. Estudou bacharelato en Pontevedra e a partir de 1958 Filosofía e Letras en Madrid. Alí, xunto a outros galegos que estaban estudando na universidade, fundou o grupo Brais Pinto.

En 1965 marchou a Francia a dar clase de español, e nese país afiliouse ao Partido Comunista de España.

De volta en Galicia, traballou como profesor da Facultade de Ciencias da Educación da USC e publicou diversos traballos relacionados principalmente con temas históricos e educativos. Tamén dirixiu o anuario de historia da educación *Sarmiento*. Foi colaborador de prensa diaria e participou en diversas empresas culturais. Politicamente estivo durante boa parte da súa vida vencellado ao Partido Comunista e a Esquerda Unida, pola que se presentou como candidato a distintas eleccións municipais en Santiago.

## Obra en galego 
### Ensaio 
* *Retallos para un tempo distinto*, 1992, Ediciós do Castro.
* *No solar galego de Camoens*, 2002, edición de autor.
* *Recordar doe. Lembranzas escolares e universitarias (1940-1965)*, 2008, Xerais.
* *Memoria crítica da escola desde a universidade (historia mínima dun curso especial na USC)*, 2011, Universidade de Santiago de Compostela.

### Obras colectivas 
* *Historia da educación. Textos comentados*, 1994 (con Vicente Peña Saavedra).
* *Neste silencio: Arredor de Uxío Novoneyra*, 2000, Noitarenga.

## Obra en castelán 
### Ensaio 
* *Lorenzo Luzuriaga y la renovación educativa en Galicia*, 1989.

### Obras colectivas 
* *La institución escolar. Una creación del Estado moderno*, 2005 (con Aida Terrón Bañuelos).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* "Pensar non doe", monográfico sobre Herminio Barreiro en *Galicia Hoxe*, 19 de xuño de 2008.
Xeografía astronómica

A **xeografía** **astronómica** ou **areografía** é o estudo da superficie de planetas sólidos como Venus, Marte e Mercurio. Tamén é o estudo dos satélites que certos planetas teñen, como é o caso da Lúa da nosa Terra. Aínda son estudos incipientes debido a falta, ou poucos datos que se ten sobre os planetas e satélites do Sistema Solar. A xeografía de Marte, con todo, é relativamente coñecida. Estes estudos xeográficos son realizados por equipos multidisciplinares.