Thujopsis dolabrata

[miniatura|250px|Lámina de *Thujopsis dolabrata* na obra *Flora Japonica, Sectio Prima*, de [Philipp Franz von Siebold e Joseph Gerhard Zuccarini (1870).]]

***Thujopsis dolabrata*** é unha especie da familia das cupresáceas, subfamilia das cupresoideas, a única do xénero ***Thujopsis***.

Endémica do Xapón, onde se chama **asunaro** (あすなろ) ou **hiba** (ひば), é moi parecida ás do xénero *Thuja*, estreitamente emparentado, das que se diferencia porque ten as follas escuamiformes máis anchas, duras e coriáceas, e os conos máis grosos.

## Características 
As principais características desta especie son:  
* É unha árbore perennifolia, que chega a medir até os 40 m de altura.
* O seu tronco alcanza até 1,5 m de diámetro, e ten unha casca de cor parda a vermellada que se desfai en tiras verticais. 
* En xeral, ramifican desde a base. Os ramos son planos e as follas son grandes, de 4-6 x 2&nbsp;mm, ou máis, con 4 verticilos, dun lustroso cor verde pola face, e o revés está marcado con vívidas manchas de cor branca prateada, cun bordo verde. Teñen unha textura moi distintiva, grosa, case carnosa. 
* Os estróbilos son subglobulosos, de 1,2-1,8&nbsp;cm de longo e de 6–10&nbsp;mm de diámetro, e con de 6 a 10 esacamas de ápice moi recurvado. 
* As flores abren a mediados da primavera, e son de cor verdeazulada as femininas e verde escura, case negras, as masculinas. 
* A piñas son de pequena lonxitude, apenas de 2&nbsp;cm, e con de 3 a 5 sementes aladas.

## Taxonomía 
### Descrición 
#### Xénero 
O xénero foi descrito en 1844 polo médico e botánico alemán Philipp Franz von Siebold e polo botánico, así mesmo alemán, Joseph Gerhard Zuccarini, na súa obra conxunta *Flora japonica, sive plantae quas in imperio japonico. Volumen secundum*, citados por Stephan Endlicher en 
*Genera plantarum secundum ordines naturales disposita. Supplementum secundus*, p. 24, coñecida coabreviadamente como *Gen Pl.*

#### Especie 
A especie fora descrita en 1782 por Carolus Linnaeus (fillo) na páxina 430 da súa obra *Supplementum Plnatarum*, co nome de  *Thuja dolabrata*, e reclasificada en 1844 como *Thujopsis dolabrata* polo autores citados anteriormente.

### Etimoloxía 
#### Xénero 
O nome científico do xénero, *Thujopsis*, está formado polos elementos do latín científico *Thuj-* e *-opsis*. O primeiro é a raíz do nome do xénero *Thuja*, e o segundo está calcado do elemento de grego antigo –ωψσις "aparencia" , de ὢψ, ὠπός *ṓps, ōpós*, "ollo", "semblante", "cara", debido a semellanza entre os dous xéneros. 

#### Especie 
O específcio, *dolabrata*, derivada do termo latino *dolābra, -ae*, nome dunha ferramenta que podía servir como pá ou como pico, polo parecido que as follas desta especie tiñan con esta ferramenta.

### Nomes vulgares 
Na bibliografía internacional a especie coñécese, entre outros nomes, co xaponés *hiba* (castelán, inglés, esperanto, etc.).

#### Nome galego 
Para o galego, Castro *et al.* propoñen **tuia pintada**, en alusión ás manchas abrancazadas do revés das follas.

### Variedades 
Recoñécense nesta especie dúas variedades:
**Thujopsis dolabrata* var. *dolabrata*. Centro e sur do Xapón (Honshu, Kyūshū e Shikoku). Ramaxe menos densa, follas máis grandes.
**Thujopsis dolabrata* var. *hondai*. Norte do Xapón (Hokkaido e Honshu). Ramaxe máis denso, con follas lixeiramente máis pequenas.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Thujopsis dolabrata2.jpg|*Thujopsis dolabrata*; face e reverso do ramo. Na parte superior, conos maduros.
Ficheiro:Thujopsis dolabrata1.jpg|Follaxe de *Thujopsis dolabrata*.
Ficheiro:Thujopsis dolabrata3.jpg|Detalle do tronco.
Ficheiro:Thujopsis dolabrata PAN.jpg|Planta nova. Xardín botánico de Varsovia.
Ficheiro:Thujopsis dolabrata0.jpg|Plantas novas.

## En Galicia 
Esta especie é rara en Galicia. Castro *et al.* só a observaron no xardín do balneario do Carballiño, no parque de Carballo e no Campus Sur da Universidade de Santiago. Pero nos últimos tempos estase a plantar para formar sebes, debido a que acepta moi ben as podas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Carter, G. (2013): *Thujopsis dolabrata* na *Lista vermella* da UICN. Consultada o 15-12-2017.
* Castro, Marisa, Luís Freire e Antonio Prunell (1989): *Guía das Árbores de Galicia. Autóctonas e ornamentais*. Vigo: Edicións Xerais de Galicia. ISBN 84-7507-406-5.
* Farjon, A. (2010): ''A Handbook of the World's Conifers''. 2 Volumes. Leiden: Koninklijke Brill. ISBN 978-9-0474-3062-9.