Marcial Valladares

**Marcial Valladares Núñez**, nado en Vilancosta (Berres, A Estrada) o 14 de xuño de 1821 e finado no mesmo lugar o 20 de maio de 1903, foi un xornalista, poeta, novelista e lexicógrafo galego. No ano 1970 a Real Academia Galega dedicoulle o Día das Letras Galegas.

## Traxectoria
[miniatura|dereita|*[La Ilustración Gallega y Asturiana* n.º 21.]]
dereita|miniatura|Homenaxe na Estrada co gallo do Día das Letras Galegas de 1970.
Fillo de José Dionisio Valladares Gómez e María de la Concepción Núñez, formado en gramática latina e en filosofía, cursou a carreira de Dereito na Universidade de Santiago de Compostela, licenciándose en 1844. Adicouse ao xornalismo e á política, exerceu durante un breve período de tempo como xefe superior de Administración Civil pero en 1866 retirouse ó seu lugar natal para se consagrar ás letras.

Era irmán da escritora Avelina Valladares.

### Publicacións 
O 'Señor de Vilancosta' foi un dos escritores máis prolíficos do rexurdimento.

Colaborou en numerosas publicacións, como narrador, lexicógrafo, poeta ou gramático, entre as que destacan *La Exposición Compostelana*, *El Eco de Galicia* (A Habana), *Galicia Humorística* (Santiago), *Galicia* (A Coruña), *La Revista Popular*, *A Monteira*, *O Tío Marcos da Portela* ou *La Ilustración Gallega y Asturiana*. Foi xurado dos primeiros Xogos Florais de Pontevedra, socio de mérito de El Folclore Gallego e membro da Real Academia Española.

Recolleu mostras do folclore, como receitas ou contos populares, que reproduciu nos volumes *Cantigueiro popular* (1867, pero inédito ata 1970) e *Novo apéndice ó Cantigueiro popular.*

Como poeta escribiu arredor de 40 composicións costumistas e sentimentais que viron a luz a través das diferentes publicacións da época. O seu poema máis divulgado, "A castañeira de Santiago", foi editado por Antonio de la Iglesia en *El Idioma Gallego*, mentres que no *Álbum de la Caridad* apareceron "A miña aldea" e "A Fonte do Pico Sagro". De 1845 é *Suidades*, obra escrita en hendecasílabos de tipo sentimental. Apareceron despois, *A fonte do Pico Sacro* de acento didáctico, en quintillas, *A castañeira en Santiago*, monólogo de certa calidade. Da súa autoría é tamén unha serie de cantares de tipo popular, que titulou *Vilancosta*. A súa obra poética foi recolleita no *Cantigueiro Popular* (Fundación Cultural da Estrada, 2003). Tamén escribiu epigramas, como: *Bebendo onde eu me atopaba, Pedíndolle a un labrador, Consultou con don Alejos, Coa vinagreira na man, Indo as uvas eu a ver* e *Pepiño rompe un cristal.* Fernández Salgado establece dúas épocas na súa poesía, unha de 1844 ata 1860 e outra a partir de 1860 ata 1898 no que publica *Fin de romaría*.

Valladares deixounos, ademais, dúas obras representativas do seu labor como gramático e lexicógrafo. É o caso de *Elementos de gramática gallega* (1892, aínda que inédito ata 1970) e do *Diccionario gallego-castellano* (1884), o seu traballo de maior transcendencia e o dicionario máis importante do século XIX, ora polo número de vocábulos recollidos (arredor de 11.000), ora polo seu rigor e precisión.

Está considerado o primeiro autor dunha novela en lingua galega, *Maxina ou a filla espúrea* (1870), publicada en *La Ilustración Gallega y Asturiana* a partir do 28 de xullo de 1880. Nela mestúranse xéneros e estilos, incorporando elementos de carácter romántico e costumista que desenvolven o tema inicial da novela.

Valladares escribiu en castelán as novelas curtas *Asela* e *Los tres expósitos* (Galicia, Revista Regional, 1883).

## Obra 
* *Majina ou a filla espúrea* (1870). Publicada por entregas en 1880 na revista dirixida por Manuel Murguía *La ilustración gallega y asturiana.* Reeditada en Galaxia (1970), Vía Láctea (1987), Edicións Xerais de Galicia (1991 e 2008), *El Correo Gallego* na Biblioteca 114 (1992), Biblioteca Galega 120 -nº 6 (2001). En 2021 Galaxia reeditouna co apoio da Consellería de Cultura, Educación e Universidade por medio da Secretaría Xeral de Política Lingüística e coa colaboración da Real Academia Galega.
* *Diccionario gallego-castellano* (1884). Santiago: Biblioteca El Libredón. Ampliado en 1896 co *Nuevo suplemento al diccionario gallego-castellano* e en *1902* co *Nuevo apéndice al diccionario gallego-castellano*.
* *Elementos de Gramática gallega* (1892). Inédita ata 1970, Ed. Galaxia.
* *Poesía* (2003). Vigo: Xerais. Ed. de Xosé Antonio Fernández Salgado.
* *Marcial Valladares Núñez: Cantigueiro popular* (2004). Fundación Cultural da Estrada. Edición de Xosé Luna Sanmartín. Contén o *Cantigueiro popular* (1897) e o *Apéndice ó Cantigueiro popular* (1870).
* *Ayes de mi país* (Dos Acordes, 2010; edición de José Luís do Pico Orjais e Isabel Rei Sanmartim).

### Inéditas 
* *Memorias de familia* (1845-?).
* *Crónica de la muy noble y muy leal ciudad de Zamora* (1855).
* *Flora ó hasta donde llega una mujer* (1857).
* *La cruz perdida* (1883).

## Galería de imaxes 
## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* , J. A. (2003). "Breve contribución á biografía do señor de Vilancosta, Don Marcial Valladares Núñez (Berres, A Estrada 1821-1903)", *A Estrada* n.º 6, , pp.&nbsp;137–154.
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
*[http://bvg.udc.es/ficha_autor.jsp?id=MarValla&alias=Marcial+Valladares ] na Biblioteca Virtual Galega
* , Antonio, director (1884). *Folk-lore: Biblioteca de las tradiciones populares españolas* Tomo IV. Sevilla.