Martin McDonagh

**Martin McDonagh**, nado en Camberwell (Londres) o 26 de marzo de 1970, é un dramaturgo e realizador anglo-irlandés, coñecido polas súas pezas teatrais de gran brutalidade e estilo cinematográfico. Considérase que cultiva unha vertente extrema do teatro da crueldade, coñecida como *In-yer-face*, que destaca o aspecto violento e grotesco das obras para captar a atención do público, e que tivo como predecesor o xénero do monicreque.

## Traxectoria 
Naceu en Inglaterra, fillo de pais irlandeses. Con 16 anos os pais regresaron a Irlanda, véndose obrigado a deixar os estudos e poñerse a traballar en Londres xunto ao seu irmán máis vello, o guionista John McDonagh. Subsistiu con pequenos traballos e axudas sociais. Pasaba os veráns cos seus pais en Galway.

Desde novo escribiu obras para a radio e a televisión, porén, non lle foron aceptadas. Entre 1994 e 1995 comezou co teatro. Nas vacacións en Irlanda familiarizouse co dialecto local, que usou en moitas das súas obras para ironizar e salientar o aspecto da vida rural irlandesa e a súa particular poesía.

## Obra 
En 1996 acadou o premio do Círculo da Crítica Teatral británica ao dramaturgo máis prometedor do ano coa súa primeira obra, *A raíña da beleza de Leenane* (*The Beauty Queen of Leenane*), que en 1998 foi nomeada ao Premio Tony á mellor obra. Esta obra inicia unha triloxía de obras ambientadas no Condado de Galway, co que gañou o favor do público e da crítica. O ciclo, *The Leenane Trilogy*, complétase con *Un cranio furado* (*A Skull in Connemara*) e *Oeste solitario* (*The Lonesome West*), as dúas de 1997. As tres obras foron coproducidas polo Royal Court Theatre de Londres e o Druid Company Theatre de Galway.

A súa segunda triloxía irlandesa é *The Aran Islands Trilogy*, ambientada nunhas pequenas illas fronte á costa de Galway. Está composta por *O tolleito de Inishmaan* (*The Cripple of Inishmaan*, 1997), *The Lieutenant of Inishmore* (2001) e *The Banshees of Inisheer*, sen editar ao non considerala o autor suficientemente boa a que foi adaptada en 2022 como película nomeada a 9 Oscar. *The Cripple of Inishmaan* foi estreada no Royal National Theatre (Cottesloe) de Londres. *The Lieutenant of Inishmore*, estreada en Londres pola Royal Shakespeare Company, é unha comedia negra sobre un terrorista expulsado do IRA pola súa brutalidade, que de volta á súa aldea toma unha sanguenta represalia contra dos que asasinaron o seu gato.
[300px|miniatura|Cartel de *The Pillowman*, nunha produción da compañía teatral Stage 2, da Universidade Sur de [Utah, Estados Unidos.]]
A súa obra máis coñecida é *The Pillowman* (2003), a súa primeira obra "non irlandesa". Foi escrita cando McDonagh era dramaturgo residente do Royal National Theatre, onde foi estreada. O actor Jeff Goldblum foi un dos protagonistas da montaxe estreada no Booth Theater de Broadway, en 2005. Trata dun escritor detido pola policía nun estado totalitario debido a que os seus contos se relacionan con asasinatos de nenos. Carentes de probas contundentes, os interrogadores pretenden executalo extraxudicialmente. Os contos (algúns deles postos en escena) sorprenden polos atroces maltratos e asasinatos infrinxidos a nenos. No 2004 a obra recibiu o Premio Laurence Olivier e o Premio do Círculo da Crítica de Nova York á mellor obra estranxeira, e o Premio Tony 2005 ao mellor texto teatral.

Na tempada 2009-10 estreouse a súa seguinte obra, *A Behanding in Spokane*.

## Cine 
En 2005 iniciouse no cinema coa curtametraxe *Six shooter*. Fala dun home que viaxa en tren cara á súa casa unhas horas horas despois da morte da súa esposa, e que se encontra no vagón cun mozo estraño que resulta ser un psicópata. O filme obtivo o Oscar á mellor curtametraxe en 2006.

En xaneiro de 2009 presentouse a súa primeira longametraxe, *In Bruges*, que abriu o Festival de Sundance. Está protagonizado por Ralph Fiennes, Colin Farrell e Brendan Gleeson. En 2009 gañou o premio BAFTA (*British Academy Film Awards*) ao mellor guión e foi nomeada ao Oscar ao mellor guión orixinal. Colin Farrell logrou o Globo de Ouro ao mellor actor de comedia. En 2022 dirixiu de novo a Colin Farrell, xunto a Brendan Gleeson en *The Banshees of Inisherin.*

## Traducións 
A súa obra foi traducida a 40 linguas e estreada en diversos países. En galego estreáronse *A raíña da beleza de Leenane* (dirixida por Xúlio Lago), *Un cranio furado* e *Oeste solitario* (dirixidas por Quico Cadaval), e mais *O tolleito de Inishmaan* (dirixida por Cándido Pazó).

## Notas 
## Véxase tamén 
* Banshee

### Ligazóns externas 
* Web de Martin McDonagh 
* Serra Porteiro, Elisa (2012) Is Irishness part of the joke?: Martin McDonagh’s drama on the Galician stage  *The Boolean*, pp.94-97