open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Carlos Pazos Varela

**Carlos Pazos Varela**, nado na Pobra do Caramiñal e finado en Padrón en abril de 1922, foi un avogado, empresario e político galego.

## Traxectoria 
Iniciouse no comercio traballando na casa Orense de Pontecesures. Estableceuse en Padrón onde montou unha fábrica de tecidos. Foi socio de Ángel Ramos García co que montou a Sociedad Ramos y Pazos. Foi xerente da Sociedad Anónima Azucarera de Padrón. Amigo de Rafael Gasset Chinchilla, foi elixido deputado provincial polo distrito de Noia en 1893. Volveu ser reelixido deputado provincial ata a súa morte.

## Vida persoal 
Casou con María del Carmelo Cristobo, que logo de enviuvar tomou os hábitos carmelitas en 1930.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Freire Esparís, Mª Pilar,  "La formación del tejido manufacturero en una comarca litoral de la provincia de A Coruña. Padrón, 1850 – 1950."
Gran Premio de Portugal de 2021

O **Gran Premio de Portugal de 2021** (oficialmente o **Fórmula 1 Heineken Grande Prémio de Portugal 2021**) foi unha carreira de motor de Fórmula Un que se celebrou o 2 de maio de 2021 no Autódromo Internacional do Algarve, Portimão, Portugal. Foi a terceira carreira da tempada  de Fórmula Un. 

## Pneumáticos dispoñibles 
## Cualificación 
A clasificación comezou ás 15:00 hora local (UTC+01:00) o 1 de maio.
Valtteri Bottas estableceu a pole provisional na súa primeira volta na Q3, mentres que a primeira volta ràpida de Verstappen quedou invalidada. por exceder os límites da pista. En definitiva, nin Bottas, Hamilton nin Verstappen foron quen de mellorar as súas segundas voltas, e Bottas mantívose na pole.

### Clasificación da cualificación 
## Carreira 
A carreira comezou ás 15:00 hora local do domingo 2 de maio. 
Valtteri Bottas mantivo o liderado na curva 1 por diante de Max Verstappen Lewis Hamilton Carlos Sainz e Sergio Pérez Mendoza.
Kimi Raikkonen contactou co seu compañeiro de equipo Antonio Giovinazzi na recta principal ao final da volta 1 sacando o coche de seguridade. A carreira de Raikkonen rematou pero Giovanzzi conseguiu continuar sen danos.

### Clasificación da carreira 
## Posicións logo da carreira
;Clasificaión no campionato de pilotos

;Clasificación do campionato de construtores

* **Nota**: Só están incluídos os cinco primeiros postos da clasificación.

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
Emilio García Cerdido

**Emilio García Cerdido**, coñecido como **Lameiro**, nado na Coruña, foi un futbolista galego. Xogaba na demarcación de defensa.

## Traxectoria 
Na tempada 1928–29 formou parte do Deportivo da Coruña, na primeira edición da Segunda División. Debutou, da man do adestrador galego Andrés Balsa, na primeira xornada do campionato, nunha derrota a domicilio fronte ao Deportivo Alavés (3–1). Nesa campaña foi un habitual do cadro deportivista, sendo compañeiro na zaga de Ramón Rey, José Guerra, Antonio García Noriega e un xa veterano Luis Otero. Nesa campaña participou en 15 partidos e o club coruñés logrou un 8.º posto e evitar o descenso. Na tempada 1928–29 non participou en ningún encontro de liga co Deportivo, adestrado polo coruñés Paco González Galán.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Datos do xogador en bdfutbol.com
Emilio García

O nome de **Emilio García** pode referirse a:
* **Emilio García Cerdido**, futbolista galego;
* **Emilio García Gallego**, político galego (n. 1947);
* **Emilio García Olloqui**, avogado, diplomático e escritor de poesía e teatro galego (1821–1893);
* **Emilio García Silvero**, avogado e directivo deportivo galego (n. 1977);

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
***Emilio**
***García**
Adolf Mkenda

**Adolf Faustine Mkenda**, nado Rombo, Kilimanjaro en 1963, é o ministro de Agricultura de Tanzania.  É profesor asociado de economía na Universidade de Dar es Salaam e un político que actualmente actúa como membro do Parlamento do Partido Revolucionario a través do distrito electoral de Rombo desde novembro de 2020.   

## Carreira política 
Despois das eleccións xerais de Tanzania de 2020, Mkenda foi nomeado Ministro de Agricultura tanto no quinto goberno tanzano como no sexto goberno tanzano. Antes deste nomeamento, desempeñou varias funcións como secretario permanente do Ministerio de Recursos Naturais e Turismo (2019-2020), secretario permanente do Ministerio de Asuntos Exteriores e Cooperación de África Oriental (2018-2019) e Secretario Permanente do Ministerio de Industria, Comercio e Investimento (2017-2018).

## Notas
Minari. Historia da miña familia

***Minari. Historia da miña familia*** (en ; en ) é un filme estadounidense de 2020 escrito e dirixido por Lee Isaac Chung. Está protagonizado por Steven Yeun, Han Ye-ri, Alan Kim, Noel Kate Cho, Youn Yuh-jung e Will Patton. É unha historia semiautobiográfica de Chung e o argumento conta a historia dunha familia surcoreana que tenta refacer a súa vida nunha área rural estadounidense durante a década de 1980.

*Minari* estreouse internacionalmente no Festival de Cinema de Sundance o 26 de xaneiro de 2020, gañando o Gran Premio do Xurado e o Premio do Público. Estreouse durante unha semana de maneira virtual o 11 de decembro de 2020, e posteriormente estreouse nos cinemas e en cinema virtual o 12 de febreiro de 2021 a través de A24. O filme recibiu a aclamación da crítica, sendo considerado como un dos mellores filmes de 2020. Conseguiu seis nomeamentos na 93ª edición dos Óscar. Gañou o Globo de Ouro ó mellor filme en lingua non inglesa, foi nomeado ó premio Screen Actors Guild ó mellor elenco, e conseguiu seis nomeamentos ós BAFTA.

Estreouse subtitulado en galego o 12 de marzo de 2021 a través da Duplex Cinema (Ferrol) e NUMAX (Santiago de Compostela). A tradución ao galego do filme fíxoa Samuel Solleiro e contou co apoio da Secretaría Xeral de Política Lingüística e A Contracorriente Films.

## Personaxes 
* Steven Yeun como Jacob Yi
* Han Ye-ri como Monica Yi
* Alan Kim como David Yi
* Noel Kate Cho como Anne Yi (Ji-young)
* Youn Yuh-jung como Soon-ja
* Will Patton como Paul
* Scott Haze como Billy
* Jacob Wade como Johnnie

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
*
Rie de Boois

**Henderika Maria (Rie) de Boois**, nada en Zierikzee o 4 de xuño de 1936 e finada en Kerk-Avezaath o 16 de novembro de 2010, foi unha política e bióloga holandesa. Foi membro da Cámara dos Deputados de 1972 a 1987 polo Partido Laborista.

## Carreira política 
De Boois foi membro do concello de Arnhem desde 1966 ata 1974. De Boois participou esencialmente en cuestións ambientais. Loitou pola protección do mar de Wadden, foi defensora dunha maior participación holandesa na investigación antártica  e avogou por unha mellor xestión forestal.  En 1976, intentou abolir o uso de medios viarios na caza do xabaril. Non obstante, enfrontouse á resistencia de membros da familia real e doutras persoas da nobreza. A lei non entraría en vigor ata 2002. Foi nomeada "Protectora dos Animais do Ano" en 1986 polo seu traballo sobre conservación de animais.

De Boois abandonou a Cámara de Deputados en 1987. Converteuse en presidenta dun consello de auga responsable da súa calidade en Gooi, Amstel e Vecht. Foi presidenta da Sociedade Holandesa para a Protección das Aves desde 1996 ata 2004.  

## Notas
Manoj Gogoi

**Manoj Gogoi** (en assamés: মনোজ গগৈ) é un conservacionista e rehabilitador indio de animais salvaxes en Assam. Rescatou máis de 5.000 animais no Parque Nacional de Kaziranga, un parque nacional dos distritos de Golaghat, Karbi Anglong e Nagaon, no estado de Assam, na India. É moi coñecido por salvar animais desesperados das inundacións anuais de Assam.

## Vida persoal 
Está casado con Kashmiri Saikia Gogoi. Casou en 2005.

## Traballos de conservación de fauna salvaxe 
Gogoi é un gran observador de aves e naturalista. Medrou rodeado dunha natureza chea de aves, rinocerontes, leopardos e serpes, incluso velenosas. Despois de traballar como condutor e guía turístico transportando turistas ata 2013, Gogoi decidiu converterse en ecoloxista despois dun encontro casual con Kedar Gore, director da Fundación Corbett.

Gogoi formou parte dun documental de televisión filmado polo cineasta de fauna salvaxe Vijay Bedi, que se amosou en Animal Planet e no Discovery Channel. A Fundación Corbett outorgoulle o título de "Wildlife Warrior" en 2014. 

## Notas
The Cave (filme de 2005)

***The Cave*** é un filme estadounidense de 2005 dirixido por Bruce Hunt e distribuído por Screen Gems. Foi escrito por Michael Steinberg e Tegan West. Conta a historia dun grupo de científicos que quedan atrapados durante a exploración dun sistema de covas en Romanía e encontran un grupo de criaturas mortais. Está protagonizado por Cole Hauser, Eddie Cibrian, Morris Chestnut, Marcel Iureș, Lena Headey, Rick Ravanello, Piper Perabo e Daniel Dae Kim.

O filme foi producido por Lakeshore Entertainment e Cinerenta e estreouse o 26 de agosto de 2005. Recadou 6,1 millóns de dólares durante a primeira semana nos cinemas e conseguiu $un total de 33,3 millóns de dólares en todo o mundo, sobre un orzamento de 30 millóns de dólares. Recibiu valoracións polo xeral negativas e unha puntuación do 12% en base a 111 votos en Rotten Tomatoes.

## Personaxes 
* Cole Hauser como Jack McAllister
* Eddie Cibrian como Tyler McAllister
* Morris Chestnut como Top Buchanan
* Lena Headey como Katheryn Jennings
* Piper Perabo como Charlie
* Rick Ravanello como Briggs
* Daniel Dae Kim como Alex Kim
* Kieran Darcy-Smith como Strode
* Marcel Iureș como Dr. Nicolai
* Vlad Rădescu como Dr. Bacovia

Brian Steele interpreta as criaturas da cova.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en BoxOfficeMojo
Ingrid Skjoldvær

**Ingrid Skjoldvær**, nada o 8 de agosto de 1993, é unha ecoloxista noruega e expresidenta da organización ecoloxista Natur og Ungdom . É de Sortland en Vesterålen, e ocupou varios cargos na organización, máis recentemente como vicepresidenta, antes de ser elixida xefa da organización o 10 de xaneiro de 2016, cargo que ocupou ata 2017.

## Activismo ambiental 
Skjoldvær participou en accións contra o proxecto mineiro de Nordic Mining en Førdefjorden en febreiro de 2016. Ademais deste evento, participou especialmente na acción de Natur og Ungdom contra o petróleo. Skjoldvær tamén foi empregada na fundación ambiental Bellona como consultora sénior de petróleo

Durante 2018, Natur og Ungdom uniu forzas con Greenpeace e a Grandparents Climate Campaign para demandar ao goberno noruegués pola apertura de novas áreas do Ártico para a prospección de petróleo. A coalición dos tres grupos ecoloxistas argumentou que a acción do goberno violaba a Constitución norueguesa, así como o compromiso da nación co Acordo de París.  Os tribunais decidiron que a perforación ártica actual e proposta non violaba o dereito constitucional a un clima saudable.

Non obstante, o éxito chegou a Skjoldvær en abril de 2019, cando as accións de Folkeaksjonen, así como a súa colaboración con outras ONG e políticos noruegueses, levaron á protección permanente de Lofoten, Vesterålen e Senja contra a perforación de petróleo.

## Notas
Lokesh Ohri

**Lokesh Ohri** é un antropólogo, historiador, escritor e activista cultural indio de Dehradun, Uttarakhand, que fixo campaña para a preservación do patrimonio natural e cultural do val de Doon. É o fundador de Been There Doon That, unha iniciativa educativa que traballa para concienciar sobre a historia natural, social e cultural do val de Doon a través de paseos, conferencias e obradoiros. É convocante do capítulo Dehradun do Indian National Trust for Art and Cultural Heritage.

## Traxectoria 
Ohri naceu en Dehradun e asistiu á St Joseph's Academy e ten un máster en socioloxía. Doutorouse en antropoloxía cultural pola Universidade de Heidelberg. Ohri leva tempo facendo unha campaña contra o desenvolvemento rápido e insensible en Uttarakhand, particularmente na capital do estado, Dehradun, o que provocou unha redución da cuberta verde do estado, a perda parcial ou total de canles e leitos fluviais debido á contaminación ou á construción de estradas; tamén loita contra a restauración de baixa calidade de monumentos históricos. En 2013 fundou Been There Doon That, unha iniciativa que destaca o patrimonio cultural, natural e social do val de Doon a través de conferencias públicas, conferencias e paseos polo patrimonio.

## Notas
Love and Monsters (filme)

***Love and Monsters*** é un filme estadounidense de 2020 dirixido por Michael Matthews, con Shawn Levy e Dan Cohen como produtores. Está protagonizado por Dylan O'Brien, Jessica Henwick, Dan Ewing, Michael Rooker e Ariana Greenblatt.

O desenvolvemento do filme comezou en 2012, mais o proxecto adiouse durante anos até outubro de 2018, cando O'Brien e Matthews se uniron ó filme. O resto do elenco uniuse ó proxecto nos meses seguintes, e a rodaxe produciuse en Australia dende marzo até maio de 2019.

Estaba previsto que *Love and Monsters* se estrease orixinalmente nos cinemas a través de Paramount Pictures e febreiro de 2021. Por mor da pandemia de COVID-19, o estudio optou por lanzar dixitalmente o filme a través de vídeo baixo demanda, así como nalgúns cinemas escollidos, o 16 de outubro de 2020. O filme recibiu polo xeral valoracións positivas por parte da crítica. Na 93ª edición dos Óscar, foi nomeado ós mellores efectos visuais.

## Personaxes 
* Dylan O'Brien as Joel Dawson
* Hero como Boy, o can valente
* Jessica Henwick como Aimee
* Michael Rooker como Clyde Dutton
* Dan Ewing como Cap
* Ariana Greenblatt como Minnow
* Ellen Hollman como Dana
* Tre Hale como Rocko
* Pacharo Mzembe como Ray
* Senie Priti como Karen
* Amali Golden como Ava
* Te Kohe Tuhaka como Tim
* Tasneem Roc como Anna Lucia
* Thomas Campbell como Anderson
* Melanie Zanetti como Kala
* Bruce Spence como "Old Pete"
* Donnie Baxter como Parker
* Andrew Buchanan como pai de Joel
* Tandi Wright como nai de Joel

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Ollie Langridge

**Ollie Langridge**, nado o 3 de maio de 1964, é un activista en Nova Zelandia contra o cambio climático e a crise ambiental.

Langridge é un traballador autónomo que vive no suburbio de Wellington, en Thorndon. Ten seis fillos. 

Langridge di que non ten afiliación política nin vínculos cos grupos de defensa do cambio climático, ao describirse a si mesmo como "un home preocupado polo futuro que vai deixar para os seus fillos". Langridge dixo que "non abandonaría o Parlamento ata que o goberno declarase unha emerxencia polo cambio climático e que estaría fóra todo o día, todos os días ata que iso acontecese". A protesta de Langridge chamou a atención internacional. A activista sueca Greta Thunberg compartiu as súas actualizacións en liña e miles seguiron a súa folga nas redes sociais.

Cando comezou, Langridge case sempre estaba só. Dous meses despois (a finais de xullo), ás veces había 30 persoas que o apoiaban no xantar. Dixo que ata entón os parlamentarios verdes James Shaw, Chlöe Swarbrick e Gareth Hughes o visitaron para falar, así como a parlamentaria laborista Deborah Russell. "Pero aínda ninguén de National".

Despois de protestar fóra do Parlamento todos os días durante 100 días, Langridge reduciu a súa presenza a só os venres, dicindo que quería pasar máis tempo coa súa muller e os seus fillos.

## Notas
José Tapia

**José Manuel Tapia Hernández**, nado en Vigo o 19 de febreiro de 1905, foi un adestrador de fútbol galego, que dirixiu á selección cubana no Mundial de 1938.

## Traxectoria 
Vigués de nacemento, dirixiu á selección de Cuba no Mundial de 1938 en Francia, sendo a primeira vez que un equipo caribeño disputaba a Copa do Mundo. O equipo cubano, capitaneado por outro galego, Manuel Chorens, enfrontouse a Romanía nos oitavos de final, empatando 2-2 e xogando logo un partido de desempate no que os cubanos conseguiron eliminar ao equipo europeo (2-1). En cuartos de final caeron fronte a Suecia por unha goleada de 8-0.

## Notas
Untraceable

***Untraceable*** é un filme estadounidense de 2008 dirixido por Gregory Hoblit e protagonizado por Diane Lane, Colin Hanks, Billy Burke e Joseph Cross. Foi distribuído por Screen Gems. Ambientado en Portland, Oregón, conta a historia dun asasino en serie que artella maneiras de matar ás súas vítimas en función do número de visitas recibidas na páxina web KillWithMe.com que ten un vídeo en directo do asasinato da vítima. Cando millóns de persoas se conectan á páxina, aceleran a morte das vítimas.

## Personaxes 
* Diane Lane como Axente do FBI Jennifer Marsh
* Colin Hanks como Axente do FBI Griffin Dowd
* Billy Burke como Detective Eric Box
* Joseph Cross como Owen Reilly
* Mary Beth Hurt como Stella Marsh
* Tyrone Giordano como Tim Wilkes
* Perla Haney-Jardine como Annie Haskins
* Christopher Cousins como David Williams
* Tim De Zarn como Herbert Miller
* Peter Lewis como Richard Brooks
* Jesse Tyler Ferguson como Arthur James Elmer
* Dax Jordan como Scotty Hillman
* John Breen como Richard Weymouth
* Brynn Baron como Mrs. Miller
* Phil Hamilton como Mr. Miller

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en Metacritic
Linda Garcia (ambientalista)

**Linda García**, nada en Wilmington, Delaware en 1969, é unha activista ambiental estadounidense que vive en Vancouver, Washington. En 2013, decatouse dos plans dunha terminal petroleira de Tesoro Savage no porto de Vancouver, deseñada para ser a máis grande dos Estados Unidos. Despois de examinar os rexistros da empresa, liderou unha campaña contra o proxecto, logrando reunir a oposición pública. En xaneiro de 2018, o gobernador Jay Inslee denegou os permisos necesarios, poñendo fin ao proxecto.  En recoñecemento aos seus esforzos, en abril de 2019 Garcia foi unha dos seis ecoloxistas que recibiron o Premio Mediombiental Goldman.

## Primeiros anos 
En 1969, García naceu en Wilmington, Delaware. Cando era nena, García sufría os cheiros das plantas químicas da zona.

## Carreira profesional 
En abril de 2013, García tivo coñecemento dos plans de desenvolvemento da terminal petroleira Tesoro Savage, non moi lonxe da súa casa en Fruit Valley, Vancouver, e preocupouse de que a contaminación resultante puidese ser prexudicial para a saúde da hipoplasia pulmonar do seu fillo e a asma crónica da súa filla.

Como líder da Asociación de Veciños de Fruit Valley, García investigou os antecedentes de Tesoro Corporation, a empresa líder no proxecto. Descubriu que debía $ 10 millóns en multas por contaminación do aire e 720 000 dólares por infraccións de seguridade. Conseguiu o apoio dos sindicatos e as asociacións empresariais da zona que tamén estaban preocupados polos posibles perigos para a saúde. Converteuse na súa portavoz, expresando as súas preocupacións en reunións e facendo campaña contra o proxecto.

García logrou alentar ao Concello de Vancouver a presentar unha apelación contra a proposta ao Consello de Avaliación de Instalacións Enerxéticas do Estado de Washington (EFSEC). A pesar da súa grave enfermidade, asistiu a todas as súas reunións de 2014 a 2017, representando os intereses dos residentes de Fruit Valley. En novembro de 2017, grazas á súa participación, o EFSEC recomendou por unanimidade que o Estado rexeitase outorgar un permiso para a terminal petroleira, alegando riscos para «a vida, a seguridade, a propiedade e o medioambiente». En xaneiro de 2018, o gobernador Inslee deu seguimento á votación e negou os permisos para o proxecto. Como resultado, Tesoro Savage e o porto rescindiron o contrato de arrendamento da compañía, cancelando efectivamente todos os plans futuros para a terminal.

En abril de 2019, García foi galardoada co Premio Ambiental Goldman por impedir o desenvolvemento da terminal petroleira máis grande de América do Norte e salvagardar a seguridade e o benestar da súa comunidade.

## Notas
Manuel Bergés

**Pedro Manuel Bergés Naval**, nado en Vigo o 6 de xuño de 1906 e finado en 1978, foi un futbolista galego. Internacional coa selección de Cuba, disputou con esta o Mundial de 1938 en Francia.

## Traxectoria 
Nado en Vigo emigrou a Cuba, onde desenvolveu a súa carreira futbolística. Xogou varias tempadas no Real Iberia da Habana, compartindo equipo con numerosos futbolistas galegos como Maneiro, Begoña, Pepe Torres ou os irmáns Edelmiro e Gonzalo Lorenzo. Alí conquistou a liga cubana en 1926, 1928 e 1929. En 1932 fichou polo Juventud Asturiana, co que gañou un novo título en 1933.

En 1934 volveu ao Iberia, gañando ese mesmo ano un novo campionato. Xogou no club "ibérico" ata 1940.

### Selección cubana 
Foi internacional coa selección de Cuba e participou con esta no Mundial de 1938 en Francia, a primeira e única participación cubana nunha Copa do Mundo. O equipo, adestrado polo galego José Tapia e capitaneado polo tamén galego Manuel Chorens, enfrontouse a Romanía nos oitavos de final, empatando 2-2 e xogando logo un partido de desempate no que os cubanos conseguiron eliminar ao equipo europeo (2-1). En cuartos de final caeron fronte a Suecia por unha goleada de 8-0. Bergés xogou os tres partidos de Cuba naquel Mundial.

## Palmarés 
**Real Iberia**

* **Campionato Nacional de Cuba (4):** 1926, 1928, 1929 e 1934.

**Juventud Asturiana**

* **Campionato Nacional de Cuba (1):** 1933.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en National-Football-Teams.com
Ana Colovic Lesoska

**Ana Colovic Lesoska**, nada c. 1979, é unha bióloga macedonia.

## Traxectoria 
En 2011 comezou unha campaña contra a construción de diques para a produción de enerxía hidroeléctrica no Parque Nacional de Mavrovo, co fin de salvagardar as especies ameazadas, incluíndo o lince balcánico. Isto levou á retirada dos préstamos do Banco Mundial e o Banco europeo para Reconstrución e Desenvolvemento (EBRD), convencendo ao goberno de Macedonia do Norte de suspender as obras das presas no parque nacional. 

A bióloga Colovic Lesoska, escoitou falar en 2010 dos plans para crear instalacións hidroeléctricas en Mavrovo. Entre elas, a presa de Boškov Most, de 33 metros de altura e a presa de Lukovo Pole, de 70 metros de altura. Como directora executiva do centro de investigación ambiental macedonio Eko-svest, en colaboración con outra ONG e activistas, lanzou a campaña "Salvar Mavrovo". En novembro de 2011, presentou unha queixa ante o ERBD, explicando que  aprobaran un préstamo para o proxecto Boškov Mostsin sen realizar a avaliación medioambiental requirida. Animou ás embaixadas con representantes no consello de administración do EBRD a meter presión para pór fin ao financiamento. Unha petición que lanzou instando o goberno, ao ERBD e ao Banco Mundial para pór fin a eses proxectos conseguiu preto de 100 000 firmas.
miniatura|Parque nacional Mavrovo.
En 2013, presentou unha queixa ante o Convenio de Berna sobre a conservación da vida silvestre e os hábitats naturais europeos, explicando que o proxecto hidroeléctrico de Boškov Most "podería ter un impacto negativo decisivo no lince". En decembro de 2015, o Convenio de Berna ordenou ao ERBD e ao Banco Mundial suspender o financiamento xa que o proxecto podería ter "un impacto negativo decisivo sobre o lince". O Banco Mundial retirou inmediatamente o financiamento e, o mes de maio seguinte, unha decisión xudicial anulou o permiso ambiental do proxecto Boškov Most. En xaneiro de 2017, o BERD cancelou o financiamento.

## Recoñecementos 
En recoñecemento aos seus esforzos e logros, en abril de 2019 Ana Colovic Lesoska foi unha das seis persoas galardoadas co Premio ambiental Goldman. Foi a primeira vez que se concedeu este premio a Macedonia do Norte.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Ana Colovic-Lesoska  perfil en Linkedin
*Ana Colovic Lesoska, 2019 Goldman Environmental Prize, North Macedonia
Deadly Illusions

***Deadly Illusions*** é un filme estadounidense de 2021 escrito e dirixido por Anna Elizabeth James e está protagonizado por Kristin Davis, Dermot Mulroney, Greer Grammer e Shanola Hampton.

## Personaxes 
* Kristin Davis como Mary Morrison
* Dermot Mulroney como Tom Morrison
* Greer Grammer como Grace
* Shanola Hampton como Elaine
* Marie Wagenman como Alex
* Shylo Molina como Sam
* Melissa Chambers como tía de Grace
* Shaun Wu como Kioki
* Abella Bala como Darlene

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Madame Claude (filme)

***Madame Claude*** é un filme francés de 2021 dirixido por Sylvie Verheyde. Foi creado e distribuído por Netflix, e conta a historia real do famoso bordel parisiense de Madame Claude.

## Sinopse 
Madame Claude é a dona dun popular bordel a finais da década de 1960 en París e o coñecemento da súa profesión dálle un incrible poder e influencia sobre políticos franceses e recoñecidas personalidades.

## Personaxes 
* Karole Rocher como Madame Claude
* Roschdy Zem como Jo Attia
* Garance Marillier como Sidonie
* Pierre Deladonchamps como Serge

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Protórax

[thumb|Pronoto dun [coleóptero.]]
En entomoloxía denomínase **protórax** ao primeiro dos tres segmentos do tórax dun insecto, situado entre a cabeza e o mesotórax, que é o portador do primeiro par de patas. 

## Estrutura e características 
Os seus principais escleritos (placas exoesqueléticas) son o **pronoto** (na rexión dorsal), o **prosterno** (na rexión ventral), e as **propleuras** (nas partes laterais de cada lado). 

O protórax nunca porta ás nos insectos actuais, aínda que algúns grupos fósiles posuían aleróns homólogos das ás verdadeiras, como no caso dos *Palaeodictyoptera*. Todos os insectos adultos teñen patas no protórax, aínda que nuns poucos grupos, como nas bolboretas da familia dos ninfálidos as patas dianteiras están moi reducidas. 

En moitos grupos de insectos o pronoto está reducido en tamaño, pero nuns poucos está hipertrofiado, como é o caso dos coleópteros, onde se expande para formar toda a superficie dorsal do tórax, e de moitos membrácidos (hemípteros), onde o pronoto está expandido orixinando raras formas, que perfeccionan o seu mimetismo ou cripse.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Carlos Garrido (1997): *Dicionário Terminológico Quadrilíngue de Zoologia dos Invertebrados. Alemám, Inglês, Espanhol, Galego-Português*. A Coruña:  AGAL. ISBN: 84-8730-512-1.

### Outros artigos 
* Mesotórax
* Metatórax
Stowaway (filme de 2021)

***Stowaway*** é un filme xermano-estadounidense de 2021 escrito por Joe Penna e Ryan Morrison e dirixido por Penna. O filme está protagonizado por Anna Kendrick, Daniel Dae Kim, Shamier Anderson e Toni Collette. O filme estreouse a través de Netflix e Prime Video (no Canadá) o 22 de abril de 2021.

## Personaxes 
* Toni Collette como Marina Barnett
* Anna Kendrick como Zoe Levenson
* Daniel Dae Kim como David Kim
* Shamier Anderson como Michael Adams

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes
Ainbo: Spirit of the Amazon

***Ainbo: Spirit of the Amazon***, estilizado como ***AINBO: Spirit of the Amazon*** e tamén coñecido como ***Ainbo***, é un filme de animación de 2021 dirixido por José Zelada e Richard Claus, con historia por José Zelada. É unha coprodución entre o Perú, os Países Baixos e os Estados Unidos de América. É un filme de animación sobre mitoloxía indíxena que conta a historia dunha rapaza nova chamada Ainbo que salva a súa xungla amazónica de madeireiros e mineiros. Ainbo consegue axuda dos seus animais espirituais, un armadillo chamado Dillo e un tapir chamado Vaca. O filme salienta por ser un relato do folclore amazónico, xa que os directores e produtores do filme criáronse na selva amazónica de maneira semellante á protagonista.

## Personaxes 
* Lola Raie como Ainbo
* Bernardo De Paula como Huarinka
* Naomi Serrano como Zumi
* Alejandra Gollas como Chuni
* Joe Hernández como Vaca
* Dino Andrade como Dillo
* Susana Ballesteros como Motelo Mama
* Rene Mujica como Atok
* Yeni Álvarez como Lizeni
* Rico Sola como Pelejo
* Gerardo Prat como Conibo
* Thom Hoffman como DeWitt

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
María de Dios Silva

**María del Pilar Josefa de Dios Silva**, nada na Coruña o 7 de xullo de 1889, foi unha mestra galega.

## Traxectoria 
Filla de Agustín de Dios e Pilar Silva. Estudou maxisterio na Escola Normal da Coruña. Foi nomeada instrutora auxiliar do Hospicio municipal da Coruña en 1933. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituída. Foi nomeada mestra do Sanatorio de nenos de Oza en 1961. En 1964 presentou unha petición de auxilio por ancianidade á Xunta Provincial de Beneficencia da Coruña.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Black Earth Rising

***Black Earth Rising*** é unha serie de televisión británica de 2018 escrita e dirixido por Hugo Blick. Conta a historia da investigación internacional de criminais de guerra. A serie é unha coprodución entre BBC Two e Netflix. A serie estreouse en BBC Two no Reino Unido o 10 de setembro de 2018; Netflix comezou a retransmisión en liña internacionalmente o 25 de xaneiro de 2019.

## Sinopse 
A historia céntrase en Kate Ashby, que traballa como investigadora legal no bufete londiniense de Michael Ennis. Cando a nai adoptiva de Kate, Eve, toma un caso para procesar un líder da milicia africana, a historia empurra a Michael e Kate nunha viaxe que cambiará as súas vidas para sempre.

## Personaxes 
* Michaela Coel como Kate Ashby
* John Goodman como Michael Ennis
* Tamara Tunie como Eunice Clayton
* Noma Dumezweni como Alice Munezero
* Harriet Walter como Eve Ashby
* Danny Sapani como Xeneral Simon Nyamoya
* Tyrone Huggins como Patrice Ganimana
* Ronald Guttman como Jacques Antoine Barré
* Aure Atika como Sophie Barré
* Abena Ayivor como Bibi Mundanzi
* Lucian Msamati como David Runihura
* Mimi Ndiweni como Mary Mundanzi
* Hugo Blick como Blake Gaines
* Kathryn Hunter como Capi Petridis
* Serge Hazanavicius como Marc Previeau
* Emmanuel Imani como Florence Karamera
* Julian Glover como Mark Viner
* Malou Coindreau como Hana Ennis
* Michael Gould como Harper Hopkinson

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Páxina oficial
Callejeros

**Callejeros** foi unha banda de rock arxentina, formada en  1995 e disolta en 2010.

## Membros 
* Patricio Santos Fontanet
* Cristian Torrejón
* Elio Delgado 
* Maximiliano Djerfy 
* Eduardo Vázquez
* Juan Carbone

## Discografía 
* 2001, *Sed*
* 2003, *Presión*
* 2004, *Rocanroles sin Destino*
* 2006, *Señales*
* 2008, *Disco Escultura*

## Notas
Mestura

Unha **mestura** é un material formado por dous ou máis compoñentes unidos, pero non mesturados quimicamente. Unha mestura non ocorre nunha reacción química e cada un dos seus compoñentes mantén a súa identidade e propiedades químicas. Non obstante, algunhas mesturas poden ser reactivas, é dicir, que os seus compoñentes poden reaccionar entre si en determinadas condicións ambientais, como unha mestura aire-combustible nun motor de combustión interna. É a mestura física de dúas ou máis substancias que reteñen as súas identidades e que se mesturan logrando formar segundo sexa o caso aliaxes, solucións, suspensións e coloides.

Son o resultado do mesturado mecánico de substancias químicas tales como elementos e compostos, sen que existan enlaces químicos ou outros cambios químicos, de forma tal que cada substancia ingrediente mantén as súas propias propiedades químicas. A pesar de que non se producen cambios químicos dos seus compoñentes, as propiedades físicas dunha mestura, tal como por exemplo o seu punto de fusión, poden ser distintas das propiedades dos seus compoñentes. Algunhas mesturas pódense separar nos seus compoñentes mediante procesos físicos (mecánicos ou térmicos), como destilación, disolución, separación magnética, flotación, tamizado, filtración, decantación ou centrifugación. Os azeótropos son un tipo de mestura que polo xeral require de complicados procesos de separación para obter os seus compoñentes.

## Clasificación 
As mesturas clasifícanse en:

* Homoxéneas.
* Heteroxéneas.

Os compoñentes dunha mestura poden ser:

* Sólidos
* Líquido
* Gasoso

### Mesturas homoxéneas 
Son aquelas mesturas de elementos uniformes, os seus compoñentes non se poden diferenciar a primeira ollada. Coñécense co nome de solucións e están constituídas por un soluto e un disolvente. Por exemplo, a auga mesturada con sales minerais ou con azucre ou con vinagre.

### Mesturas heteroxéneas 
Unha mestura heteroxénea é aquela que posúe unha composición non uniforme na cal se poden distinguir facilmente  os seus compoñentes. Está formada por dous ou máis substancias fisicamente distintas, distribuídas en forma desigual. As partes dunha mestura heteroxénea poden separarse facilmente. Poden ser grosas ou suspensións de acordo ao tamaño da substancia.

* Mesturas grosas: o tamaño das partículas é apreciable, por exemplo: as ensaladas, concreto (cemento) etc.
* Suspensións: as partículas deposítanse co tempo, polo xeral ten a lenda "axítese ben antes de utilizar", por exemplo: medicamentos, aceite con auga, auga con talco etc.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Bayarjargal Agvaantseren

miniatura| Hábitat do leopardo das neves.
miniatura| Paisaxe de Tost.
**Bayarjargal (Bayara) Agvaantseren**, nada en Rashaant, provincia de Khövsgö o 11 de xaneiro de 1969, é unha conservacionista mongol que fixo campaña para salvar o hábitat do leopardo das neves nunha área do deserto de Gobi meridional, que se converteu nun importante centro mineiro. Grazas aos seus exitosos esforzos para crear a Reserva Natural Tost Tosonbumba de 8.163 quilómetros cadrados, e lograr que as autoridades cancelen 37 licenzas mineiras, en 2019 foi galardoada co Premio Ambiental Goldman.

## Traxectoria 
Bayarjargal Agvaantseren naceu o 11 de xaneiro de 1969 en Rashaant, provincia de Khövsgöl,. Traballou desde principios da década de 1990 como profesora de idiomas e tradutora, especializada en inglés e ruso. En 1997, interesada no medioambiente local, pasou o verán traducindo un estudo de investigación para Snow Leopard Trust. A partir de 1997, dedicou a súa carreira a salvar aos leopardos das neves e a axudar a manter ás familias rurais. En 1997, foi nomeada directora de programas de Snow Leopard Enterprises, posto que ocupou até 2007, cando se incorporou a Snow Leopard Trust como directora do programa de Mongolia. Consciente das dificultades ás que se enfrontan os pastores locais e as súas familias, ese ano fundou a Snow Leopard Conservation Foundation (Fundación para a Conservación do Leopardo das Neves), unha ONG destinada a axudar ás mulleres rurais a crear e vender as súas valiosas artesanías, á vez que conciencian sobre a necesidade da conservación do leopardo das neves.

En 2009, ao darse conta de que os seus esforzos en prol da conservación na rexión de Tost estaban ameazados polos intereses mineiros, comezou a centrar a súa atención en iniciativas políticas, mobilizando á comunidade local para facer campaña en favor da protección da paisaxe e dos seus leopardos das neves. Os seus esforzos continuaron ano tras ano, ata que finalmente o parlamento de Mongolia designou as montañas de Tost como Área Protexida do Estado en abril de 2016, co 80 % dos seus deputados votando a favor da proposta. Posteriormente coñecida como a Reserva Natural de Tost Tosonbumba, todas as licenzas mineiras na área foron canceladas desde entón.

Grazas aos seus esforzos por protexer o hábitat do leopardo das neves en Tost e as vidas das familias locais, en abril de 2019 foi unha dos seis ambientalistas de todo o mundo que recibiu o Premio Ambiental Goldman.

## Notas
LeeAnne Walters

**LeeAnne Walters** é unha activista ambiental estadounidense proveniente de Flint, Míchigan, recoñecida por expor a crise da auga en Flint, un grave problema de contaminación acuática. En 2016 recibiu o premio Freedom of Expression Courage, outorgado pola organización benéfica PEN America. O telefilme dramático de 2017 *Flint* está baseado no problema ambiental acaecido na cidade e na experiencia de Walters como principal activista neste caso. Na película, a actriz Betsy Brandt interprétaa.

En 2018 obtivo o Premio Ambiental Goldman, polo seu papel chave na exposición do problema da auga en Flint. O 3 de febreiro de 2016, Walters testificou ante o Comité de Supervisión e Reforma da Cámara de Representantes dos Estados Unidos respecto do seu papel na crise.

## Notas
Jacqueline Evans (conservacionista)

**Jacqueline (Jacqui) Evans**, nada en 1971, é unha conservacionista mariña das Illas Cook. Os seus esforzos para protexer o ambiente mariño en torno ás illas deron froitos en xullo de 2017, cando o goberno creou o parque mariño Marae Moana. Ela prevía a xestión sustentable de 763.000 millas cadradas (1,98 millóns de km²) de territorio oceánico e 15 zonas de exclusión máis protexidas que cobren 324.000 km². En recoñecemento polos seus esforzos, en abril de 2019 Evans foi unha dos seis ambientalistas en recibir o Premio Ambiental Goldman.

## Xuventude e formación 
Nacida en 1971, Jacqueline Evans era filla de Mereana Henry das Illas Cook e de Roger Evans de Inglaterra. Foi criada en Masterton, Nova Zelandia, xunto cos seus seis irmáns máis vellos. Cando tiña 15 anos, mudouse para as Illas Cook cos seus pais. Estabelecéronse en Tupapa, na illa de Rarotonga, onde ela completou os seus estudos no Tereora College. A partir de 1993, frecuentou a Universidade do Pacífico Sur en Fiji, graduándose cun bacharelato universitario en ciencias en estudos ambientais en 1995. Máis tarde, obtivo un máster en xeografía na Universidade de Hawai en Manoa (2001–2004).

## Carreira
O interese de Evans pola vida mariña comezou cando se foi de viaxe escolar a unha lagoa cando tiña 16 anos. Mentres practicaba esnórquel, quedou impresionada pola beleza dos corais e os peixes de cores. Foi entón cando decidiu converterse en conservacionista mariña.

Despois de traballar por primeira vez como oficial de vixilancia pesqueira, foi empregada polo Servizo de Conservación das Illas Cook. En 2005, incorporouse ao Ministerio de Saúde onde supervisou os efectos das augas residuais na contorna marítima. Cinco anos despois, foi nomeada directora de programas na ONG ambiental Te Ipukarea Society, colaborando con axencias gobernamentais no desenvolvemento de estruturas para o parque mariño. O obxectivo era lograr un equilibrio entre o uso dos recursos naturais e as necesidades de conservación.

## Notas
Bedtime for Democracy

***Bedtime for Democracy*** é o cuarto e derradeiro álbum de estudio da banda estadounidense de punk rock Dead Kennedys, publicado en novembro de 1986 a través do selo Alternative Tentacles. As cancións deste disco falan de temas comúns do punk rock daépoca, como a conformidade, a Reaganomía, o exéccito estadounidense e a crítica ao movemento hardcore punk. O título do álbum refírese á comedia de 1951 *Bedtime for Bonzo*, protagonizada por Ronald Reagan, e tamén reflicte o cansazo do grupo polo xuízo que estaba tendo nese momento polo controvertido arte incluído no seu anterior traballo. Cando comezou a gravación de *Bedtime for Democracy*, Dead Kennedys xa tocara o que sería o seu derradeiro concerto con Jello Biafra e anunciou a súa disolución xusto despois do seu lanzamento do disco, que ten como primeiro tema unha versión da canción de David Alan Coe "Take This Job and Shove It".

## Listaxe de cancións 
## Notas
Cele Basanta

**Celedonio Basanta Casal**, nado en Covas, Viveiro, o 14 de decembro de 1929, e finado en Nova York o 8 de novembro de 2005, foi un futbolista galego. Foi internacional coa selección de Cuba.

## Traxectoria 
Seus pais, Celedonio Basanta García e Josefa Casal, eran dous viveirenses afincados en Cuba. Cele naceu en 1929 en Covas, a onde súa nai regresara para recuperarse duns problemas de saúde. Criouse en Viveiro, onde comezou a xogar ao fútbol, e en 1948 marchou con seu pai para Cuba, onde traballou como representante dunha casa de pinturas. Pasou entón ao Casino Español, co que conquistou o Campionato Nacional de Cuba en 1956. 

## Vida persoal 
Casou en 1965 en Nova York con Josefina Sánchez (natural de Veigue, Sada), coa que tivo tres fillos: Roberto Manuel, José Antonio e Rosemary Soledad.

## Palmarés 
* **Campionato Nacional de Cuba (1):** 1956.

## Notas
Conrado Paz

**Conrado Paz Fernández**, nado en Ribadeo o 22 de abril de 1932 e finado en Porto Rico o 14 de xaneiro de 2011, foi un futbolista galego. Xogaba de centrocampista e foi internacional coa selección cubana.

## Traxectoria 
Comezou a xogar ao fútbol na súa vila natal e xogou co primeiro equipo do Ribadeo FC dende 1950. Entre finais de 1955 e comezos de 1956 estivo a proba no Real Oviedo e no Deportivo da Coruña, pero continuou no equipo da Mariña ata 1957. 

En 1957 emigrou a Cuba, onde estaba a súa moza, Jesusa Gil, filla dun catalán e unha monfortina.  Na Habana traballou nunha compañía farmacéutica e xogou no Deportivo Huracán. En 1961 volveu con Jesusa a Ribadeo, e pouco despois instaláronse en Nova York, onde Conrado traballou nunha empresa de pintura e decoración. En 1966 mudáronse para San Xoán, en Porto Rico, montando alí unha panadería chamada La Paz e anos despois outra chamada La Coruña.

## Vida persoal 
Casou en 1959 en Cuba con Jesusa Gil. En 1964 naceu en Nova York a súa primeira filla, Lizette, e en 1968 en Porto Rico o segundo, Ricardo. Faleceu en Porto Rico o 14 de xaneiro de 2011. 

## Notas
Efecto bouba/kiki

[miniatura|250x250px|Esta imaxe úsase para mostrar que a relación entre formas e sons non é sempre arbitraria: suxeitos castelán-falantes nas illas [Illas Canarias|Canarias elixiron para a figura da esquerda «takete» e á figura da dereita «baluba».]]
O **efecto bouba/kiki** foi descuberto polo psicólogo Wolfgang Köhler en 1929. Nos seus experimentos levados a cabo na illa de Tenerife, onde o castelán é a lingua primaria, Köhler mostrou formas similares ás da imaxe da dereita a unha serie de suxeitos, e atopou unha forte preferencia a asociar a forma afiada co nome «takete» e  redondeada co nome «baluba» («maluma» na versión de 1947). 

No ano 2001, Vilayanur S. Ramachandran e Edward M. Hubbard repetiron o experimento usando as palabras «**kiki**» e «**bouba**» e preguntaron a unha gran cantidade de suxeitos «cal destas formas é bouba e cal é kiki?». Nestes experimentos conducidos tanto con falantes de inglés como de támil, 95 % a 98 % elixiron a forma redondeada como bouba e a afiada como kiki, suxerindo que o cerebro humano dalgunha maneira extrae propiedades abstractas das formas e sons. Un traballo recente por Daphne Maurer *et al.* mostrou que mesmo nenos de 2 anos e medio (demasiado pequenos para ler) mostran este efecto.

Ramachandran e Hubbard suxiren que o efecto kiki/bouba ten implicacións para a evolución da linguaxe, porque suxire que o nomeamento dos obxectos non é completamente arbitrario.

O estudo de animación Pixar no seu filme de 2015 *Inside Out* inclúe unha referencia ao efecto bouba/kiki cando os personaxes de Alegría e Tristeza entran no *túnel de pensamento abstracto*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filosofía da linguaxe
Concha Monje

**Concepción Alicia Monje Micharet,** nada en Badaxoz, é unha investigadora española especializada en robótica. É profesora titular da Universidade Carlos III de Madrid (UC3M) onde forma parte do grupo de investigación RoboticsLab traballando sobre arquitecturas de control para robots humanoides.

## Traxectoria 
En 2006, doutorouse en Enxeñaría Industrial pola Universidade de Estremadura, con Premio Extraordinario, Mención de Doutoramento Europeo e cualificación *Cum Laude*. Ese mesmo ano incorporouse á UC3M onde imparte clases sobre modelaxe e control de sistemas dinámicos e robótica. Monje forma parte do grupo internacional RoboticsLab da Universidade Carlos III, un dos primeiros de Europa en investigación sobre robots humanoides. É directora do Centro de Formación e Servizos Aeronáuticos (CATS-UC3M), creado para dar servizos a empresas do sector aeroespacial. Tamén colaborou noutros proxectos de investigación con centros de prestixio internacional de Estados Unidos, Francia ou Alemaña. Ademais liderou máis dunha ducia de proxectos con alta transferencia tecnolóxica para empresas como FerroNats ou Thales Alenia Space.

Monje é autora de numerosos artigos académicos que publica regularmente en revistas especializadas de gran repercusión no campo da robótica. Monje participa  tamén no proxecto europeo RoboCom++  no que  están involucrados máis dunha vintena de países e cuxo obxectivo é desenvolver o robot compañeiro asistencial do futuro.

### Visibilidade das mulleres e divulgación científica 
Monje considera de vital importancia visibilizar o papel que xogan as mulleres na ciencia e a tecnoloxía, así como que se recoñezan os logros debidos a elas, co fin de lograr unha igualdade efectiva e real e o apoderamento das mulleres tamén no ámbito científico. Participa  con entidades e organismos de igualdade como o Instituto da Muller ou en accións desenvolvidas con motivo do Día Internacional da Muller e a Nena na Ciencia. Así mesmo, o seu labor divulgadora levoulle a participar como asesora científica na película *Autómata*, protagonizada por Antonio Banderas, ou impartir unha charla TED en Vitoria Gasteiz, España, en 2017 e en setembro de 2020.

## Recoñecementos 
Concepción Monje recibiu varios premios:

* Premio Muller e Tecnoloxía da Fundación Orange (2018).
*   Premio Ada Byron á Muller Tecnóloga, da Facultade de Enxeñaría da Universidade de Deusto, en 2019.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* RoboCom++
*¿Por qué tan pocas? Concha Monje.
Süleyman Demirel

**Sami Gündoğdu Süleyman Demirel**, nado en Atabey o 1 de novembro de 1924 e finado en Ankara o 17 de xuño de 2015, máis coñecido como **Süleyman Demirel**, foi un político turco. Chegou a ser primeiro ministro —sete veces entre 1965 e 1993— e presidente de Turquía (1993-2000), o noveno do país. Cando gañou as eleccións xerais de 1965 en Turquía, converteuse no segundo líder elixido democraticamente na historia turca.

## Traxectoria 
Sendo electo como potencial primeiro ministro por Adnan Menderes, Demirel foi elixido como líder do Partido Xustiza en 1964 e organizou a caída de İsmet İnönü en 1965, malia non tratarse dun membro do parlamento nese tempo. Apoiou ao goberno de Suat Hayri Ürgüplü ata que o seu partido fíxose coa maioría parlamentaria nas eleccións xerais de 1965. Con iso formou o seu primeiro goberno substituíndo ao proscrito Partido Demócrata, e foi reelecto como primeiro ministro en 1969 tras gañar a maioría parlamentaria por segunda vez. A pesar de que as súas reformas controlaron o problema da inflación, renunciou ao cargo de primeiro ministro logo de que o orzamento fose bloqueado polo parlamento, pero pouco tempo despois conseguiu formar un terceiro goberno. Esta vez o seu mandato finalizou polo golpe de estado de 1971.

Demirel foi líder da oposición entre 1971 e 1975 antes de formar unha alianza de catro partidos para formar goberno, coñecido como Primeira Fronte Nacionalista, que colapsou en 1977. Xunto con outros partidos, formou un gabinete cunha alianza chamada Segunda Fronte Nacionalista en 1977, que caeu en 1978. Sendo minoría en 1979, non logrou ser electo presidente en 1980, levando isto ao golpe de estado de 1980 que lle prohibiu de exercer cargos políticos. No referendo de 1987, Demirel recuperou o dereito a participar activamente en política e asumiu o liderado do Partido Camiño Correcto. Gañou nas eleccións xerais de 1991 e formou unha coalición co Partido Socialdemócrata Populista (SHP), asumindo así o seu quinto e último mandato como primeiro ministro. Logo do repentino falecemento de Turgut Özal, Demirel presentouse nas eleccións presidenciais de 1993, converténdose así no presidente de Turquía até 2000. Con 10 anos e 5 meses, o tempo de Demirel como primeiro ministro é o máis longo da historia turca, logo de İsmet İnönü e Recep Tayyip Erdoğan.

## Primeiros anos e formación académica 
Demirel naceu o 1 de novembro de 1924, en Atabey, un pobo na provincia de Isparta. Logo de terminar a escola primaria no seu pobo natal, realizou os estudos secundarios en Isparta e Afyon. Graduouse como enxeñeiro civil na Universidade Politécnica de Istambul en 1949.

## Notas 
## Véxase tamén