Vombato

O **vombato**, ás veces **uombat** (*Vombatus ursinus*), é unha especie de mamífero marsupial da orde dos diprotodontes e familia dos vombátidos.

É o único representante vivo do xénero *Vombatus*,  endémico do sueste de Australia, onde ten unha área de dispersión descontinua e fragmentada do sueste de Queensland ao sueste de Australia do Sur no continente, e nas illas de Flinders e Tasmania. Encóntrase desde o nivel do mar até altitudes dos 1 800 m.

## Características 
O vombato ten a aparencia dun pequeno oso (de aí o seu nome específico), moi musculado e coas patas moi curtas.

A coloración da súa pel pode ser beigue, parda, negra ou gris. Mide até 1,20 m de longo e 70&nbsp;cm de alto, e pesa entre os 20 e os 35&nbsp;kg.

Como todos os marsupiais, ten unha bolsa ventral ou marsupio, que contén un só par de mamas. Este marsupio ten a vantaxe, para un escavador de tobos, que se pode pechar para que a terra non entre nel. Ademais ten un *escudo*, unha placa ósea nas nádegas, debaixo da pel; cando un depredador o persegue, pecha a entrada do seu tobo con este escudo.

A súa fórmula dentaria é 1.0.1.4 / 1.0.1.4.

## Bioloxía 
### Nutrición 
miniatura|esquerda|190px|Dentición, ilustración en *Sketches in Natural History*, de Knight.
miniatura|esquerda|190px|Bosta de *Vombatus ursinus*.
O vombato é fitófago, alimentándose de herbas, raíces, fungos e cascas de árbore e arbustos. Os seus dentes incisivos (similares aos dos roedores), son de crecemento continuo, característica que só se dá entre os vomátidos, a diferenza do que ocorre nos outros marsupiais.

Ten un metabolismo extraordinariamente lento: tarda ao redor de dúas semanas en facer a dixestión, o que o axuda a vivir nos seus ambientes áridos.

Ademais, non adoita moverse con rapidez; porén, é un animal áxil e veloz que, en caso necesario, pode facilmente superar a un home en carreira (pode alcanzar até os 40&nbsp;km/h e manter esa velocidade durante 90 segundos). Aínda que son animais principalmente crepusculares e nocturnos, aventúranse tamén a buscar alimento durante o día, cando vai frío ou o día e moi nubrado.

### Reprodución 
O período de xestación adoita durar uns 20 ou 21 días. Despois do parto, as crías viven no ben desenvolvido marsupio seis ou sete meses; aos 15 meses de idade son destetados. Alcanzan a idade reprodutiva aos 18 meses.

### Costumes 
Os vombatos escavan extensos tobos cos seus dentes incisivos e as súas poderosas garras. Ocupan territorios ao redor dos seus tobos, que defenden contra os intrusos. Este territorio pode cubrir até 23 hectáreas.

; Especie
O epíteto específico, *ursinus*, deriva do latín *ursus* *-i*, 'oso'.

### Sinónimos 
; Xénero
Ademais de polo nome actualmente válido, o xénero tamén se coñece polos sinónimos seguintes:
**V. u. tasmaniensis*, que habita en Tasmania.
**V. u. ursinus*, a suebespecie nominal, que antigamente se encontraba en todas as illas do estreito de Bass, pero actualmente está confinada na illa de Flinders, ao norte de Tasmania.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Grzimek, B., Schlager, N. & Olendorf, D (2003): ''Grzimek's Animal Life Encyclopedia*. Detroit: Thomson Gale.
* McKenna, Malcolm C.; Bell, Susan K., eds. (1997). Classification of mammals – above the species level. Nova York: Columbia University Press. ISBN 978-0-2311-1012-9. 
* Rowland, P. & Strahan, R., eds. (1995): *The Mammals of Australia*. Washington, D.C.: Smithsonian Institution Press.
* Vaughan, T. A. (1986): *Mammalogy*. Third Edition. Fort Worth, Texas: Saunders College Publishing. 
* Vaughan, T. A.; J. M. Ryan & N. J. Czaplewski (2000): *Mammalogy*. Fourth Edition. Philadelphia, Pennsylvania: Saunders College Publishing. 
* Wilson, D. E. & Reeder D. M. (editores) (2005): *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference*, 2 vol. 3ª ed. Baltimore, Maryland, EE. UU.: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-4.

### Outros artigos 
* Marsupiais
* Australidelfos
* Diprotodontes
* Vombátidos

### Ligazóns externas 
#### Para o xénero 
* *Vombatus* Saint-Hillaire 1803 (common wombat)  en Fossilworks.
* *Vombatus* É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1803 no ITIS.
* *Vombatus* na ADW.
* *Vombatus* na EOL.

#### Para a especie 
* *Vombatus ursinus* (Shaw, 1800) no ITIS.
* *Vombatus ursinus* na ADW .
* *Vombatus ursinus'' na EOL .