Castelo de Santo Antón

O **castelo de Santo Antón**, é un castelo construído no século XVI. Foi declarado Monumento Histórico Artístico en 1949 e desde o ano 1994 pasou a ter a consideración de Ben de Interese Cultural coa categoría de monumento. Dende a súa inauguración no ano 1968 alberga o Museo Arqueolóxico e Histórico da Coruña.

### Precedentes 
miniatura|esquerda|Outra vista do castelo.

Na visita á Coruña de Carlos V o 14 de abril de 1520, o Consello da cidade fíxolle chegar a necesidade existente de contar cunha boa defensa para facer fronte aos ataques dos barcos ingleses e co obxecto de obter o permiso para a construción dunha Casa de Contratación, petición que fora feita pola nobreza e o clero galego nese mesmo ano, xa que desde o ano 1503 o comercio con América se centralizaba na Casa de Contratación de Sevilla.

Co regreso da expedición de Fernão de Magalhães e Juan Sebastián Elcano en setembro de 1522, o Consello da Coruña fixo chegar un memorial ao emperador Carlos V, solicitando que o seu porto fose a base comercial da nova ruta aberta.

Finalmente o emperador concedeulle a Casa de Contratación á cidade o 22 de decembro de 1522, facilitando o comercio co norte de Europa.

### Construción 
miniatura|Entrada ao castelo.

No ano 1528 elixiuse a illa de Santo Antón como o lugar para a construción dunha fortaleza. Nese ano recibíronse na Coruña cartas e provisións reais, nas que o emperador mandaba que se levantase unha fortificación.

O enxeñeiro Fratín, inspector de fortificacións de Filipe II, referendou o lugar en 1581 e o rei autorizou a súa construción, que levou a cabo o profesor da Real Academia de Matemáticas, o enxeñeiro alférez Pedro Rodríguez Muñiz, que se atopaba en Galicia ao servizo do capitán xeneral marqués de Cerralbo.
[miniatura|esquerda|[Alxibe no interior.]]
Deseñou un modelo italiano adaptado a unha illa. Algún documento fala do uso para a construción de perpiaños da escaleira exterior estragada da Torre de Hércules.

### Reformas do século XVIII 
miniatura|250px|esquerda|Plano de Antonio López Sopeña, 1776.
A fortaleza sufriu importantes reformas a partir do ano 1777 para instalar nela o Corpo de Enxeñeiros do Exército, reformas nas que se construíron unha batería baixa, un pequeno porto, unha capela, ameas e a casa do gobernador. Estas reformas fixéronse necesarias ao quedar obsoleta a súa capacidade defensiva xa que os buques do século XVIII eran máis altos que o castelo, quedando as súas plataformas desprotexidas.
miniatura|Casa do Gobernador.

### Prisioneiros de sona do Castelo de Santo Antón 
Desde comezos do século XVIII ata o século XX foi utilizado como prisión. Durante ese tempo estiveron reclusos no penal algúns persoeiros da época como:

* o defensor de Barcelona na Guerra de Sucesión Española, o tenente xeneral Antonio de Villarroel que morrería no Castelo de Santo Antón o 22 de febreiro de 1726; 
* o mariscal de campo Juan Díaz Porlier; 
* o navegante Alessandro Malaspina dende 1796 ata 1803, logo de caer en desgraza, ser xulgado e condenado tras regresar da súa expedición; 
* Melchor de Macanaz (ministro de Filipe V de España) durante catorce anos así como en 1822 o seu neto Pedro de Macanaz (ministro de Fernando VII).

A temática do espazo museístico é a arqueoloxía e alberga pezas de ourivaría protohistórica, do megalitismo, da Idade de Bronce en Galicia, da cultura castrexa, da romanización de Galicia e outras relacionadas coa cidade. Os seus antecedentes formais atópanse nos castelos italianos de inicios do século XVI, construídos por enxeñeiros ás ordes de Carlos I, e co castelo de Sant'Elmo en Nápoles como un dos exemplos máis achegados.

É de estrutura alongada, adaptándose ao promontorio, coa entrada orientada cara ao porto.
miniatura|Vista do patio de armas desde enriba.
A entrada está defendida por santabárbaras escavadas na rocha. No seu portalón sitúanse os escudos do Imperio co Vélaro de Ouro do gobernador marqués de Cerralbo e o da Inquisición.

Cruzando a entrada chégase a un patio de armas protexido por cortinas abovedadas laterais, e onde se sitúan as casamatas que acollen achados arqueolóxicos da provincia (sartegos, esculturas, laudas, heráldica...).

Á parte alta accédese por unha ampla rampla. Neste lugar, á esquerda sitúase o acceso ao alxibe, lugar no que se recolle a auga da choiva por medio dun sistema de canalización. Tamén se atopa aquí o pozo, que accede directamente ao alxibe. O extremo orientado cara á ría estrutúrase nunha plataforma estrelada para a colocación da artillaría, onde se conservan canóns de época e as garitas.

A Casa do Gobernador é produto das reformas de finais do século XVIII e obra do enxeñeiro Antonio López Sopeña, que deseñou un palacete en estilo neoclásico. Composto de dúas plantas, a inferior era a destinada a servir de cuartel e a superior estaba dividida entre dúas vivendas e a capela dedicada á Virxe do Rosario, patroa da cidade. Á cuberta do edificio accédese a través dunha estreita escaleira de caracol.

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Casco de Leiro
* Illa de Santo Antón
* Museo Arqueolóxico e Histórico Castelo de Santo Antón

### Ligazóns externas 
* 20px Vídeo do castelo de Santo Antón e o Museo arqueolóxico e histórico.