open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Romesco

O **romesco** é unha salsa típica do Camp de Tarragona, en Cataluña. É posible que tivera a súa orixe no barrio do Serrallo, en Tarragona.

A súa base está composta por améndoas e abelás, tomate escalivado, sal, allo escalivado e cru, aceite, vinagre e pemento. Poden engandirse ñoras e pan frito para que teña máis consistencia, ou follas de menta, perexil ou fiúncho para aromatizar.

É unha salsa cun punto picante e úsase para acompañar pratos de peixe, carne ou verduras, como por exemplo os calçots, aínda que unha salsa parecida, chamada salvitxada, utilízase tamén para acompañar a estes últimos.

## Bibliografía 
*El romesco. Història, tècniques i receptes
Primavera Sound

[250px|miniatura|O [Parc del Fòrum]]
O **Primavera Sound** é un festival de música que se celebra entre finais de maio e principios de xuño na cidade de Barcelona. A súa primeira edición tivo lugar no 2001 no Poble Espanyol e desde o 2005 ten a súa sede no Parc del Fòrum, un recinto máis grande e á beira do mar. A fisonomía do festival (de carácter urbano e integrado na cidade) e o amplo abanico de grupos representados motivou que Primavera Sound sexa punto de encontro de artistas e espectadores de diferentes xeracións.

O festival aúna nos seus carteis as últimas propostas musicais do ámbito independente xunto a artistas de contrastada traxectoria, abarcando calquera estilo ou xénero, buscando a calidade e apostando esencialmente polo pop, o rock e as tendencias máis underground da música electrónica e de baile.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web oficial
Alfredo Tella

[miniatura|299px|Exposición no [Palacio de María Pita, en 1917. De esq. a der., de pé: Tella, Abelenda, Barreiro, Sobrino, Palacios, Seijo, Sotomayor, Lloréns, Castelao, Concheiro, Francés, Madariaga (co chapeu nas mans), González del Villar e dúas persoas sen identificar. Sentados: a muller de Francés, a Pardo Bazán e Picadillo.]]
**Alfredo Tella Comas**, nado na Coruña en 1873 e finado en Madrid o 12 de outubro de 1927, foi un xornalista galego.

## Traxectoria 
Irmán de Mercedes Tella. Xornalista xocoso, foi redactor de *El Noroeste* e despois de *El Orzán*, e colaborou en *El Correo Gallego*.

O 17 de febreiro de 1903 na súa crónica de *El Noroeste* fixo un comentario sarcástico sobre os mozos que se vestían de "madamas" no Entroido, solicitando que o alcalde tomase medidas para evitar equívocos. Ao día seguinte, o alcalde Argudín Bolívar publicou o bando de entroido, cun artigo no que prohibía que os homes se disfrazasen de muller. *La Voz de Galicia* ironizou con que a medida prexudicara aos homes, e non ao revés. Ao ano seguinte, Francisco Mariño, o sucesor no cargo de Argudín Bolívar prohibiu tamén que as mulleres se disfrazasen de home.

## Recoñecementos 
O Concello da Coruña dedicoulle unha rúa en 1966.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Poble Espanyol de Barcelona

O **Poble Espanyol** (*Poboación Española* en catalán) é un museo arquitectónico ao aire libre da cidade de Barcelona, situado na montaña de Montjuïc. O recinto està formado por 117 edificios a escala real, que forman unha verdadeira vila ibérica coas súas rúas, casas, prazas, teatro, escola, restaurantes e talleres artesáns.

Foi construído en 1929 con motivo da Exposición Internacional que se celebrou ese ano na cidade. A idea foi impulsada polo arquitecto catalán Josep Puig i Cadafalch e concibiuse como unha vila na que se pretendían reunir as principais características dos pobos de España.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Monasterio Poble Espanyol.jpg
Ficheiro:Calle Caballeros.jpg
Ficheiro:Fran Daurel.jpg
Ficheiro:Artesanía cuero.jpg
Ficheiro:Pueblo Español Barcelona 10.jpg

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Castelo de Montjuïc

O **castelo de Montjuïc** (en ) foi unha fortaleza militar e, despois da guerra civil, foi un museo militar. Dende 1963 é un equipamento municipal dependente do concello de Barcelona. Atópase no cumio da montaña de Montjuïc de Barcelona, a máis de 170 m de altura sobre unha formación rochosa.

## Antecedentes 
miniatura|esquerda|260px|Atalaia de Montjuïc.
Unha atalaia medieval destinada a informar con sinais da proximidade de barcos foi a primeira construción que ocupou o cumio da montaña, que se atopa no suroeste da cidade de Barcelona, chamado daquela en latín *Mons Judaicus* (Monte xudeu) ou *Mons Jovicus* (Monte de Xúpiter).

O nome de Montjuïc deriva de "mons judeiqus", expresión que fai referencia á presenza na montaña do cemiterio da comunidade xudía medieval de Barcelona, documentado como mínimo dende o século IX até o século XIV. A destrución do Call da cidade en 1391 comportou o abandono do cemiterio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* VILA CARABASSA, J.M., 2011. *Castell de Montjuïc*, Anuari d'arqueologia i patrimoni de Barcelona 2010. Muhba, Institut de Cultura, Ajuntament de Barcelona. p.&nbsp;24-29.

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Paseo do Carboeiro

O **Paseo do Carboeiro** é un parque situado en Sigüeiro (Oroso). Debe o seu nome ao río Carboeiro, que pasa a través desta zona. É un lugar de lecer ou descanso, no que hai un parque infantil e pistas deportivas, ademais de ser unha zona verde. Foi rematado cara 2008, aínda que máis tarde se construíu unha estatua conmemorativa, con forma de troita, xa que moitos pescadores aproveitan as zonas máis profundas do río para pescar nesta zona. No Paseo do Carboeiro celebrouse a primeira edición da Festa do Salvaxe Oeste de Sigüeiro.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Paseo do Carboeiro 1.jpg
Ficheiro:Paseo do Carboeiro 3.jpg
Ficheiro:Paseo do carboeiro 4.jpg
Parque Nacional Port-Cros

O **Parque Nacional Port-Cros** atópase na costa sur de Francia.

## Datos de interese
O Parque Nacional creouse no 1963 e corresponde a un parque marítimo, xa que protexe as illas de Port-Cros e Bagaud, e mailo illote de La Gabinière.
A zona protexida abrangue 2.475 hectáreas.

## Flora e Fauna
A vexetación é a habitual nos ambientes mediterráneos: piñeiros, aciñeiras, érbedos e a uz branca, son as especies predominantes. Salientar a presenza da posidonia nos fondos mariños. Tamén é salientábel a existencia de corais, gorgonias, espirógrafos e unha gran variedade de peixes.
Existen zonas específicas de protección, coma o *Massif des Maures*, para a tartaruga mediterránea (*testudo hermanni*).

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Web do parque  .
O Valado, A Barciela, Santiago de Compostela

**O Valado** é un lugar da parroquia de A Barciela, no concello coruñés de Santiago de Compostela, na comarca de Santiago. Segundo o IGE, en 2018 tiña 29 habitantes (15 homes e 14 mulleres).

Esta pequena zona rural ten poucos habitantes, dos cales gran parte se adica á agricultura e á gandería, por isto é frecuente que preto das casas haxa terras de cultivo e cortes para gardar os gandos. Tamén hai un campo de fútbol actualmente en desuso, que usaba hai uns anos atrás o Sigüeiro F.C. para xogar os partidos.
dereita|miniatura|220px|Campo situado en "O Valado"
Nas casas tamén son moi comúns os hórreos.
dereita|miniatura|220px|Hórreo dunha casa do Valado

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Bando 
### Parroquias de Santiago de Compostela 
## Notas
Burgao, Trasmonte, Oroso

**Burgao** é un lugar da parroquia de Trasmonte, no concello de Oroso. Sitúase entre as aldeas de Fafián, Piñeiro e A Esquipa (todas elas pertencen á parroquia de Trasmonte). No ano 2018 non se despoñia de datos de poboación.

Burgao ten casas e hórreos de pedra feitos no século pasado.Como a casa da imaxe  feita en 1930. E o hórreo feito no ano 1940 e que aínda segue en uso. Burgao tamén conta cunha fonte chamada Fonte do Pazo á que no ano 1975 aproximadamente se lle construíu un lavadoiro.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Hórreo de Burgao.jpg|Hórreo de Burgao
Ficheiro:Casa antigua en Burgao.jpg|Casa antiga en Burgao

## Lugares e parroquias
### Lugares de Trasmonte
### Parroquias de Oroso
Manuel Doval Lemat

**Manuel Doval Lemat**, nado en Cambre o 1 de marzo de 1901 e finado no mesmo concello o 18 de abril de 1946, foi un xastre e político galego.

## Traxectoria 
Xastre. Foi nomeado axente executivo para a recadación de arbitrios municipais na ditadura de Primo de Rivera. Na República foi presidente da CEDA. Posteriormente fíxose falanxista, foi xefe local de FET y de las JONS en 1937 e xefe local do Movemento de Cambre ata a súa destitución polo Xefe provincial en outubro de 1944. Tamén foi xuíz de paz en Cambre. O 18 de abril de 1946 foi asasinado polo grupo guerrilleiro de Manuel Bello Parga, Francisco Rey Balbís e Marcelino Rodríguez Fernández, acusado de ser un dos paseadores.

## Vida persoal 
Casou con Celia Pernas Ramos e foi pai de Manuel, Celia, José Luis, María del Carmen e Francisco Doval Pernas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Asesinato de Manuel Doval Lemat en Cambre (IV)
Torre de Comunicacións de Montjuïc

A **Torre de comunicacións de Montjuïc**, coñecida popularmente como **Torre Calatrava**, é obra do arquitecto e enxeñeiro valenciano Santiago Calatrava e foi construída entre 1989 e 1992 na zona olímpica de Montjuïc, Barcelona con motivo dos Xogos Olímpicos de 1992. A promotora da construción da torre foi a empresa Telefónica, e por iso tamén é coñecida como **Torre Telefónica**.

Esta torre de aceiro de 136 metros de altura ten un deseño innovador respecto da maioría de torres de comunicación, cunha forma estrutural que non se basea nun toro vertical senón que ten unha silueta que lembra o corpo inclinándose para recoller unha medalla. Ten a base recuberta de trencadís en clara referencia a unha das características construtivas de Gaudí e o seu colaborador Jujol.

A mesma orientación da torre fai que actúe coma un reloxo de sol ó proxectarse a sombra da agulla central sobre a plaça d'Europa.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Arquitectura de Barcelona
### Ligazóns externas 
* Páxina web de Santiago Calatrava
* Vista do anel olímpico no Google Maps
Antonio Durán Loriga

**Antonio Durán-Loriga Salgado**, finado na Coruña o 4 de marzo de 1933, foi un militar galego.

## Traxectoria 
Fillo de Juan Jacobo Durán Loriga. Coronel de Artillaría, foi director da Academia Preparatoria. En 1925 ascendeu a xeneral e foi destinado a Pamplona. Morreu na Coruña aos 67 anos.

## Vida persoal 
Casou con Luisa Marquina Illá en 1894 e foi pai de María Luisa Durán Marquina.

## Notas
Vapor Vell

O **Vapor Vell** foi a primeira gran fábrica téxtil moderna que se instalou no antigo concello de Sants, e unha das primeiras de Cataluña. As obras de construción comezaron no ano 1844 e empezou a producir en 1846. 
Joan Güell e Domènec Ramis fundaron unha empresa téxtil e a fábrica instalada no barri de Sants era coñecida inicialmente como "El Vapor Güell". Poucos anos despois, instalouse en Sants outra fábrica téxtil con máquinas de vapor, L'Espanya Industrial, popularmente referíanse á fábrica de Gúell e Ramis coma o "vapor vell" e á de Espanya Industrial como "vapor nou".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Fabre, Jaume; Huertas, Josep M. "Sants creis: el Vapor Vell", a Els barris que foren independents, 1. Sant Martí de Provençals, Sants, La Bordeta, Hostafrancs, pp.&nbsp;151–156. Barcelona: Edicions 62, 1976
Día das Canarias

O **Día das Canarias** é un día festivo en todas as illas das Canarias, que se celebra o 30 de maio. Conmemórase con este día o aniversario da primeira sesión do Parlamento das Canarias, con sede na cidade de Santa Cruz de Tenerife, levada a cabo o 30 de maio de 1983, uns dez meses despois de publicarse o Estatuto de Autonomía das Canarias no Boletín Oficial del Estado. Este primeiro parlamento foi presidido por Pedro Guerra Cabrera. O Estatuto das Canarias publicouse o 10 de agosto de 1982, e, a semellanza doutros estatutos das demais comunidades autónomas de España, recoñecía unha maior autoxestión do arquipélago canario dentro de España.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Información do Goberno das Canarias
Palau Reial Major

O **Palau Reial Major** de Barcelona foi a residencia dos condes de Barcelona e dos reis de Aragón. Atópase no centro del barrio gótico da cidade, na plaça del Rei e componse basicamente de catro recinteos: o **Saló del Tinell**, feito construír polo rei Pedro IV de Aragón entre os anos 1359 e 1362 ó mestre de obras Guillem Carbonell. A **capela palatina de Santa Àgata**, do ano 1302, por ordes do rei Xaime II de Aragón e a súa esposa Branca de Nápoles. No seu interior está o retablo do condestable Pedro de Portugal, do pintor Jaume Huguet (1465). O **Palau del Lloctinent**, do ano 1549, encargo do rei Carlos V a Antoni Carbonell. É a sede do Arquivo Xeral da Coroa de Aragón (única do ano 1836 até 1994 e sede institucional dende entón). O **Verger**, xardín con soportais e dependencias ó redor, comunicado co Tinell. Foi sede do tribunal da Inquisición e hoxe é a sede do Museo Frederic Marès. Tamén forma parte do conxunto o chamado **Mirador del Rei Martí**, torre con cinco pisos de galerías edificada en 1555, entre o Palau del Lloctinent e o Tinell. Tense documentación do nome de Palau Major por primeira vez no ano 1116, e foi chamado así para diferencialo do Palau reial menor, que se erguía a carón da plaça de Sant Miquel, detrás da Casa de la Ciutat, e foi derrubado en 1847.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Manuel García Martín: *El barri de la Catedral de Barcelona*. Barcelona: Gas Natural SDG, 2000.
* Eduard Carbonell i Alexandre Cirici: *Grans monuments romànics i gòtics*. Barcelona: Edicions 62, 1977. ISBN 84-297-1335-2.
* Antoni Pladevall (dir.): ''L'art gòtic a Catalunya: Arquitectura'', vol. III. Barcelona: Enciclopèdia Catalana, 2003. ISBN 84-412-0891-3.

### Ligazóns externas 
* Simulación informática da evolución da residencia dos condes de Barcelona, da época visigótica no Palau Reial Major
* Memoria da intervención arqueolóxica na rúa dels Comtes, 2-4, Baixada de Santa Clara, 1-3 / pl. del Rei, 1-6 / pl. Sant Iu, 2 (Palau del Lloctinent). Barcelona. 340-05.
Parc del Fòrum

O **Parc del Fòrum** é un parque da cidade de Barcelona, no distrito de Sant Martí. Atópase no extremo nororiental da cidade, no barrio de El Besòs i el Maresme, no límite co municipio de Sant Adrià de Besòs.

Creouse en 2004 para albergar o Fórum Universal das Culturas, deseñado por Elías Torres e José Antonio Martínez Lapeña. Actualmente celébranse nel eventos e espectáculos durante todo o ano, como as Festas da Mercè, os festivais Sonisphere Summercase e Primavera Sound, a Feira de Abril de Cataluña ou a festa universitaria máis importante, a Telecogresca.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web oficial
Parque Nacional Mariño de Alonissos

O ** Parque Nacional Mariño de Alonissos** atópase nas Illas Espóradas, en Grecia. Concretamente nas coñecidas coma Espóradas do Norte.

## Datos de interese
O Parque Nacional creouse no 1992, contando con 220.000 hectáreas de protección. O seu obxectivo principal era a supervivencia dun dos mamíferos máis ameazados do planeta: a foca monxe.
## Flora e Fauna
Ademais da foca monxe, existen outras especies de gran valor ecolóxico, coma a gaivota de Audouin, o corvo mariño cristado, o falcón da raíña, a tartaruga marxinada (*testudo marginata*) e nos fondos mariños, o coral vermello (*corallium rubrum*).
Tamén existen importantes poboacións de posidonia oceánica. En terra, os piñeiros, a aciñeira, o érbedo e o lentisco son as especies predominantes.
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Web do parque .
Parque Nacional Monte Parnaso

O **Parque Nacional Monte Parnaso** atópase no centro de Grecia

## Datos de interese
O Parque Nacional creouse no 1983 e protexe o Monte Parnaso e maila súa area de influencia. O hábitat característico é o montañoso. A zona protexida abrangue 3.500 hectáreas.

## Flora e Fauna
Existen importantes forestas de abeto grego (*abies cephalonica*). Tamén está presente o piñeiro negral e diferentes especies do xénero *Juniperus*.
Importante presenza do chacal mouro (*canis aureus*), do teixugo e do xabaril. Entre as aves salientar as aves de presa, coma a aguia real, a aguia albela e a aguia calzada.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Web do parque  .
Parque Nacional de Samaria

O **Parque Nacional de Samaria** atópase na Illa de Creta.

## Datos de interese
Trátase dun parque nacional de alta montaña, xa que varios cumios coma o *Volakas* ou o *Melintaou* superan os dous mil metros de altitude. Nas zonas máis baixas predomina o bosque mediterráneo. O parque nacional foi declarado no 1.962. Posteriormente, no 1.981, foi declarado Reserva da Biosfera. A superficie protexida é de 4.850 hectáreas.
## Flora e Fauna
As forestas de alcipreste son extensas e predominan na paisaxe. Existen formacións de piñeiro brutia' e de loendros. Tamén están presentes as figueiras, o lentisco e o carballo cabeludo (*quercus coccifera*).
As especies animais máis salientables son o quebraosos e a cabra montesa. Pódense atopar voitres comúns, choias e a gralla cereixeira.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Web do parque .
Leopold von Sacher-Masoch

miniatura|dereita|Retrato do autor.
**Leopold von Sacher-Masoch**, nado o 27 de xaneiro de 1836 en Lemberg e finado o 9 de marzo de 1895 en Lindheim, foi un escritor austríaco recoñecido polas súas descricións da vida, paisaxes e costumes dos distintos territorios do Imperio Austrohúngaro. Con todo, a día de hoxe é lembrado sobre todo pola controversia que supuxo a publicación dalgunhas das súas novelas; non en van, o seu apelido, Masoch, inspirou o termo masoquismo, en referencia a certos comportamientos sexuais rexistrados por vez primeira vez en *Psychopathia Sexualis* (1886), de Krafft-Ebing.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* [*Manuskripte und Briefe Sacher-Masochs in Bibliotheken und Archiven*](https://web.archive.org/web/20160304202032/http://dichterwiki.lib.byu.edu/index.php5/Sacher-Masoch,_Leopold_Ritter_von_(Pseud.:_Charlotte_Arand,_Zo%C3%AB_von_Rodenbach),_1836-1895)
Concello de Ayapango

miniatura|250px|Ayapango.

**Ayapango** é un concello do Val de México no Estado de México, en México. Limita coas municipalidades de Tlalmanalco, Amecameca, Tepetlixpa, Ozumba e Tenango del Aire. A súa área é de 36,41&nbsp;km², e a súa poboación era de 8&nbsp;864 habitantes no ano 2010. A cabeceira municipal é Ayapango de Gabriel Ramos Millán.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Concello de Ayapango INEGI, 2009.
Spirulida

**Spirulida** é unha orde de moluscos cefalópodos que só comprende unha especie viva, *Spirula spirula*, da suborde **Spirulina** (espirulinos), pero tamén varios taxons extinguidos.

## Rexistro fósil 
* Representante máis antigo: do Carbonífero, pero é discutido; ver *Shimanskya*.
* Representante máis antigo non discutido: Xurásico tardío.

## Clasificación 
*Orde **Spirulida**
**?Familia †Shimanskyidae
**Suborde †**Groenlandibelina** Khromov, 1990
***Familia †Groenlandibelidae
***Familia †Adygeyidae
**Suborde †**Belopterina** Engeser, 1998
***Familia †Belemnoseidae
***Familia †Belopteridae
**Suborde **Spirulina** Pompeckj, 1912
***Familia †Spirulirostridae
***Familia †Spirulirostrinidae
***Family Spirulidae

## Notas 
*Tree of Life: Spirulida
*The Taxonomicon: Order Spirulida 
*Mikko's Phylogeny Archive: Spirulida
Fonte máxica de Montjuïc

[miniatura|A Fonte máxica de Montjuïc vista dende o [Museo Nacional de Arte de Cataluña|Palau Nacional, e por diante das "Catro Columnas".]]

A **Fonte máxica de Montjuïc** (en ), ou sinxelamente chamada **Fonte de Montjuïc**, atópase na praza de Carles Buïgas, no distrito de Sants-Montjuïc, Barcelona.

É o elemento principal dun conxunto de xogos de luz e auga que se desenvolve en todo o eixo dende o Palau Nacional até a Plaça d'Espanya, que inclúe fervenzas e estanques e, na parte inferior, ringleiras de columnas luminosas a ámbolos lados da avenida, hoxe en día substituídas por surtidores iluminados de proporcións semellantes e de mantemento máis doado.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Decapodiformes

[miniatura|250px|Larva de *[Psychroteuthis glacialis*.]]
[miniatura|250px|[Lura colorada (*Loligo forbesii*).]]
[miniatura|250px|[lura|Luras comúns (*Loligo vulgaris*). Aquarium Finisterrae, A Coruña.]]

A dos **decapodiformes** (*Decapodiformes*) é unha superorde de moluscos cefalópodos unha das dúas que integran a subclase dos coleoideos, que inclúe todas as especies que teñen dez brazos (oito curtos e dous longos), como as xibas (ou sepias), as luras, as potas e os chocos. A outra superorde é a dos octopodiformes (polbos e similares).

A superorde comprende uns 95 xéneros e 450 especies distribuídas en 31 familias. Moitas destas familias parecen formaren grupos naturais, pero a validez destes grupos aínda non se demostrou por métodos cladísticos. Porén, outras autoridades outórganlle a descrición, no ano 1998, aos autores Young, Vecchione & Donovan (os dous primeiros, asinantes do traballo antecitado no *Tree of Life*).

### Etimoloxías
As etimoloxías, tanto do nome actualmente válido, *Decapodiformes*, como dos seus sinónimos, *Decembrachiata* e *Decabrachia*, fan referencia ao número de brazos destes cefalópodos (10):
* ***Decapodiformes***: dos elementos do latín científico *deca-*, derivado do grego antigo δέκα *déka*, 'dez'; *pod-*, tirado do grego antigo πούς, ποδός *poús, podós*, 'pé', e *-iformes*, 'en forma de'.  
* ***Decembrachiata***: dos elementos latinos *decem-*, de *decem*, 'dez', e *-brachiata* plural neutro de *-brachiatum*, derivado do grego βραχίων *brachíōn*, 'brazo'.
* ***Decabrachia***: de *deca-* e *-brachia*, do grego βραχίων *brachíōn*, 'brazo'.

### Clasificación
A clasidicación desta superorde está en discusión. De acordo con diferentes bases de datos, considéranse as seguintes ordes:

Segundo o WoRMS:

'*Superorde *Decabrachia'''*
* *Sepiida* Zittel, 1895 - xibas
* *Sepiolida* Fioroni, 1981 - xibas
* *Spirulida* Stolley, 1919 - a especie *Spirula spirula*
* *Teuthida* Naef, 1916 - luras

Segundo The Taxonomicon:

*'superorde *Decapodiformes*'*
* ? *†Boletzkyida*
* *Spirulida*
* *Sepiida*
* *Sepiolida*
* *Teuthida*

## Galería

Ficheiro:Arrow squid.jpg|*Doryteuthis plei*Especie de orde *Myopsida*, ou da orde *Teuthida*, suborde	*Myopsina*, segundo os autores 
Ficheiro:Sepia elegans Merculiano.jpg|*Sepia elegans*, un *Sepiida*
Ficheiro:Cuttlefish @ Oceanário de Lisboa.jpg|*Sepia officinalis*, un *Sepiida*. Oceanario de Lisboa
Ficheiro:Sepiola atlantica.jpg|*Sepiola atlantica*, un *Sepiida*
Ficheiro:Spirula spirula illustration.jpg|*Spirula spirula*, única especie vivente dos *Spirulida*
Ficheiro:Reef squid.jpg|*Sepioteuthis sp.*, un *Teuthida*

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Young, Richard E.; Vecchione, Michael & Donovan, Desmond T. (1998): "The evolution of coleoid cephalopods and their present biodiversity and ecology". *South African Journal of Marine Science'' **20** (1): 393–420. Resumo.

### Outros artigos
* Cefalópodos

### Ligazóns externas
* The Taxonomicon: Superorder Decapodiformes
* A Geographical Information System (GIS) atlas of squid distribution in the Southern Ocean
Convolvulaceae

***Convolvulaceae***, as **convolvuláceas**, é a familia das ipomeas cuns 60 xéneros e máis de 650 especies. A maioría son plantas rubideiras herbáceas, mais tamén árbores, arbustos e herbas.

## Descrición 
Son plantas herbáceas, ás veces leñosas, case sempre volúbeis, e con látex. O vástago destas plantas xeralmente está enrolado, de aí o seu nome latino (convolvere = enrolar). As follas son simples e alternas, sen estípulas. Poen ser recoñecidos doadamente polas súas flores de forma de funil radial e simétrica; hermafroditas, pentámeras, poucas veces tetrámeras, en dicasios axilares. Cáliz pentámero libre, persistente e acrescente. Teñen 5 sépalos, con corola de 5 pétalos unidos e 5 estames insertos e alternos, en igual número que lobos da corola. Disco en xeral presente, ovario súpero (flores hipóxinas). O froito é unha cápsula cunha a catro sementes (ás veces máis), ou unha baga.

## Usos 
As follas e o amidón das raíces tuberosas dunhas determinadas especies utilízanse coma alimento (exemplo pataca doce e a espinaca de auga). As sementes pódense usar como purgantes. Algunhas especies desta familia conteñen ergolina, un alcaloide que probabelmente ten actividade como psicodélicos (drogas psicoactivas) (como por exemplo o ololiuhqui). 
 
Hai membros desta familia que se utilizan como plantas ornamentais de xardín (por exemplo, a gloria da mañá) e hainos tamén que se consideran malezas (xeralmente do tipo rubideira).

## Tribos 
A familia Convolvulaceae pode ser clasificada nas tribos seguintes: Anisieae, Cardiochlamyeae, Convolvuleae, Cresseae, Cuscuteae, Dichondreae, Erycibeae, Humbertieae, Ipomoeeae, Jacquemontieae, Maripeae, Merremieae.

## Etnobotánica 
As sementes de moitas especies da familia conteñen alcaloides de ergolina como os psicodélicos ergonovina e a erxina (LSA).

As sementes da *Ipomoea tricolor* e de *Turbina corymbosa* úsanse coma psicodélicos. As semenetes da gloria da mañá poden producir un efecto semellante ao do LSD cando son inxeridas en doses altas, en cantidades achegadas ao cento. Malia non ser legal o LSA en varios países, as sementes atópanse nas tendas de xardinaxe, mais a maioría das veces este tipo de sementes están cubertas por algunha forma de pesticidas ou con metilmercurio. Estas coberturas son especialmente perigosas se alguén ten un historial de desordes do fígado e tamén poden causar dano neural.

## Xéneros 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Austin, D. F. (1973) The American Erycibeae (Convolvulaceae): Maripa, Dicranostyles, and Lysiostyles I. Systematics. Ann. Missouri Bot. Gard. 60: 306-412.
### Ligazóns externas 
* Austin, D. F. 1997. Convolvulaceae (Morning Glory Family)
* Convolvulus
* Convolvulaceae  in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards). The families of flowering plants.
Spirulina

**Spirulina** pode referirse a:

## Bioloxía 
* Espirulina ou spirulina, un suplemento dietético formado a partir de biomasa de certas cianobacterias, actualmente clasificadas no xénero *Arthrospira* (moi relacionado co xénero *Spirulina*).
* *Spirulina* (xénero), un xénero de cianobacterias.
* Spirulina (suborde), unha suborde de moluscos cefalópodos, cuxa única especie viva é *Spirula spirula*.

## Véxase tamén 
* *Spirolina*, un xénero de protozoos foraminíferos.
O Portádego

O topónimo **O Portádego** sinala un lugar de paso onde se pagaba unha peaxe. Pode referirse a:

;En Galiza
***O Portádego**, lugar da parroquia de Rutis, no concello de Culleredo;
***O Portádego**, lugar da parroquia de Santa María de Neda, no concello de Neda.
Instituto de Ciencias Fotónicas

O **Instituto de Ciencias Fotónicas** (**ICFO**) é un centro de investigación especializado en fotónica, a ciencia que estuda a luz. Creárono en Barcelona, en marzo de 2002, o Departamento de Universidades, Investigación e Sociedade da Información da Xeneralidade de Cataluña e a Universidade Politécnica de Cataluña. O ICFO está no Parque Mediterráneo da Tecnoloxía, en Castelldefels, na área metropolitana de Barcelona, nun edificio de 9.000 metros cadrados. Desde que en 2014 completou a súa fase de expansión, conta con preto de trescentos investigadores , que traballan en vinte e cinco grupos de investigación diferentes.

O Instituto ten como obxectivo a investigcación, a docencia e o pulo do sector industrial no eido das ciencias da luz e de todas as disciplinas nas que a fotónica teña incidencia, como neste momento as nanotecnoloxías ópticas, as tecnoloxías da información, a biotecnoloxía, as ciencias da saúde e da vida, as tecnoloxías da información cuántica e os sistemas láser. Desenvolve investigación punteira nestes terreos e forma científicos e tecnólogos especializados nestes eidos científicos. O ICFO colabora con centros de investigación líderes, universidades, hospitais e unha chea de empresas privadas de ámbito local e arredor do mundo. Acolle vinte grupos de investigación que traballan en máis de cincuenta laboratorios. Conta, entre outros, cun laboratorio de fabricación nanofotónica, un laboratorio de microscopía e nanoscopía de luz de alta resolución, e un laboratorio de enxeñaría avanzada.

A investigación no ICFO está organizada en catro áreas: fotónica non lineal, fotónica cuántica, nanofotónica e biofotónica. Xa que logo, o ICFO desenvolve investigación en diferentes eidos das ciencias fotónicas, incluíndo a información cuántica, dispositivos nanofotónicos, detección remota, comunicacións ópticas, optoelectrónica, biofotónica e óptica biomédica.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do ICFO
Fotónica

A **fotónica** é a ciencia da xeración, o control e a detección de fotóns, maiormente no espectro visible e infravermello próximo, pero que tamén se estende a outras porcións do espectro que abranguen o ultravioleta (lonxitudes de onda de 0,2 - 0,35&nbsp;µm), infravermello de onda longa (8 - 12&nbsp;µm) e infravermello afastado (75 - 150 µm), onde actualmente se están a desenvolver de xeito activo o láser de fervenza cuántica. A fotónica xorde como resultado dos primeiros semicondutores emisores de luz inventados a principios de 1960 en General Electric, MIT Lincoln Laboratory, IBM, e RCA, e feitos factibles na práctica por Zhores Alferov e Dmitri Z. Garbuzov, e colaboradores que traballaban no Ioffe Physico-Technical Institute, e case simultaneamente por Izuo Hayashi e Mort Panish, que traballaban nos Bell Telephone Laboratories.

Do mesmo xeito que as aplicacións da electrónica se ampliaron de maneira contundente desde que se inventou o primeiro transistor en 1948, seguen a aparecer novas aplicacións particulares da fotónica. As que se consideran aplicacións consolidadas e economicamente importantes dos dispositivos fotónicos de semicondutores abranguen: almacenamento óptico de datos, telecomunicacións por fibra óptica, impresión láser (baseada na xerografía), visualizadores e bombeo óptico en láseres de alta potencia. As aplicacións potenciais da fotónica son virtualmente ilimitadas e abranguen a síntese química, o diagnóstico médico, a comunicación de datos *on-chip*, a defensa con armas láser e a obtención de enerxía mediante fusión, entre outras aplicacións interesantes.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* SECPhO - Cluster de fotónica que agrupa as empresas e os grupos de investigación máis importantes en España. 
* Entrevista ao Dr. David Comedi, investigador do CONICET en fotónica.
* What is Photonics? (en inglés).
* BBC News: Sea mouse promises bright future (en inglés).
* En inglés e castelán.
Kwacha de Malawi

miniatura|300x300px|Segunda serie de moedas circulantes
O **kwacha de Malawi** ("abrente" en bemba) é a moeda oficial de Malawi desde 1971, cando se substituíu a líbra de Malawi. O seu código monetario é ISO 4217: MWK. O kwacha está dividido en 100 **tambala** ("galos"). O nome da unidade monetaria provén dun antigo lema nacionalista compartido con Zambia: "Un novo abrente de liberdade". Este é o motivo polo que ambas as moedas teñen a mesma denominación (os códigos do kwacha zambiano son ISO 4217: ZMK).

## Billetes 
Os billetes emitidos polo Banco Central corresponden ás denominacións de:

* 20 kwacha (morado)
* 50 kwacha (ciano)
* 100 kwacha (vermello)
* 200 kwacha (azul)
* 500 kwacha (rosa)
* 1000 kwacha (verde)
No ano 2007 emitíronse por derradeira vez os billetes de 5 e 10 kwacha, malia permaneceren en circulación e manteren o seu uso durante un tempo, ata que os bancos os foron retirando paseniño.

## Moedas 
A primeira serie de moedas abranguía os valores de 1 a 20 tambala. Posteriormente, en 1993 engadiuse o facial metálico de 1 kwacha e a principios de 2007 incluíronse dúas novas moedas bimetálicas de 5 e 10 kwacha, que irían substituíndo progresivamente os billetes da mesma denominación. No ano 2012 cuñouse unha nova serie de moedas de 1, 5 e 10 kwacha, de menor tamaño e peso.

### Moedas actualmente en uso 
Estas son as características principais das moedas actualmente en circulación:

### Moedas da segunda serie 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Krause, Chester L. e Clifford Mishler (2002). *Standard Catalog of World Coins: (1901-2002).* Krause Publications. ISBN 0-87349-401-6.
* Pick, Albert (2009). *Standard Catalog of World Paper Money, Modern Issues, 1961-Present.* Krause Publications. ISBN 0-87341-207-9.
Hugo Sofovich

**Hugo Alberto Sofovich**, nado en Buenos Aires o 18 de decembro de 1939 e finado na mesma cidade o 12 de xaneiro de 2003, foi un produtor, director e guionista arxentino.

## Filmografía 
### Traballos como director 
* *La herencia del tío Pepe* (1997) 
* *El manosanta está cargado* (1987) 
* *El telo y la tele* (1985, coa actuación de Emilio Disi) 
* *Un terceto peculiar* (1982) 
* *Amante para dos* (1981) 
* *Las mujeres son cosa de guapos* (1981) 
* *Te rompo el rating* (1981) 
* *Departamento compartido* (1980) 
* *A los cirujanos se les va la mano* (1980) 
* *Así no hay cama que aguante* (1980) 
* *El rey de los exhortos* (1979) 
* *Expertos en pinchazos* (1979) 
* *Custodio de señoras* (1979) 
* *Un toque diferente* (1977) 
* *La noche del hurto* (1976)

### Como guionista 
* *La herencia del tío Pepe* (1997) 
* *El manosanta está cargado* (1987) 
* *Un terceto peculiar* (1982) 
* *Amante para dos* (1981) 
* *Las mujeres son cosa de guapos* (1981) 
* *Te rompo el rating* (1981) 
* *Departamento compartido* (1980) 
* *A los cirujanos se les va la mano* (1980) 
* *Así no hay cama que aguante* (1980) 
* *El rey de los exhortos* (1979) 
* *Expertos en pinchazos* (1979) 
* *Custodio de señoras* (1979) 
* *La fiesta de todos* (1978) 
* *Un toque diferente* (1977) 
* *La noche del hurto* (1976) 
* *Los vampiros los prefieren gorditos* (1974) 
* *Los doctores las prefieren desnudas* (1973) 
* *Los caballeros de la cama redonda* (1973)

### Como actor 
* *Departamento compartido* (1980)

### Como produtor 
* *Un toque diferente* (1977)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Hugo Sofovich en Cinenacional.com
Franco CFA

dereita|conmarco|Países que utilizan o franco CFA
O **franco CFA** (*franco da Comunidade Financeira de África; *en francés *franc de la Communauté Financière d’Afrique*) é a moeda común de 14 países africanos, case todos eles antigas colonias francesas (coa excepción de Guinea Ecuatorial, antiga colonia española, e Guinea-Bissau, antiga colonia portuguesa).

## Franco CFA de África Occidental 
## Franco CFA de África Central 
## Historia 
As Illas Comores, no océano Índico están asociadas ao franco CFA, dentro da **zona franco** (*franco comorano*).

O franco CFA foi creado ao mesmo tempo que o franco CFP, o 26 de decembro de 1945, cando Francia ratificou os acordos de Bretton Woods. Naquel momento as súas siglas significaban *franco das Colonias Francesas de África*.
dereita|miniatura|200x200px|Moedas dun franco da África Occidental Francesa, de 1944 e 1948.
Sen cambiar de siglas, o nome evolucionou a *franco da Comunidade Francesa de África* en 1958, e hoxe significa *franco da Comunidade Financeira de África,* dentro da UEMOA, e *franco da Cooperación Financeira en África Central,* dentro da CEMAC. A existencia de dúas apelacións distintas evidencian a división da zona do franco en dúas: desde 1993, senllos institutos de emisión (o BCEAO, *Banco Central dos Estados de África do Oeste,* e o BEAC, *Banco dos Estados de África Central*) non intercambian xa as súas respectivas moedas.

Os acordos que vinculan os dous bancos centrais africanos coas autoridades francesas son idénticos e están baseados nas seguintes cláusulas:
* Un tipo de cambio fixo fronte ao franco francés.
* Plena convertibilidade das súas moedas en francos franceses garantida polo Tesouro francés.
* Fondo común de reservas de moeda estranxeira no que participan todos os países da CFA (polo menos o 65 % das posicións en reservas depositadas no Tesouro francés, onde se lles concede unha garantía de tipos de cambio).
* Como contrapartida á convertibilidade, dáse participación ás autoridades francesas na definición da política monetaria na zona CFA.
O franco CFA tiña unha paridade fixa con respecto ao franco francés, agás escasos momentos puntuais: a desvalorización do franco francés o 17 de outubro de 1948 (o franco CFA pasa de 1,70 FF a 2 FF ), a chegada do novo franco o 27 de decembro de 1958 (a paridade nominal pasa de 2 FF a 0,02 novos FF, é dicir que non hai ningunha desvalorización), e o 12 de xaneiro de 1994 a **desvalorización repentina** do franco CFA do 50 % (pasa de 0,02 FF a 0,01 FF), imposta por Francia e apoiada polas institucións financeiras internacionais (FMI e Banco Mundial). Esta desvalorización non resolveu os problemas económicos da rexión.

Desde o 1 de xaneiro de 1999, o franco CFA está fixado ao euro (un euro vale 655,957 francos CFA). O Tesouro francés (non a Unión Europea) segue **garantindo a convertibilidade** do franco CFA.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Franco CFA de África Central
* Franco CFA de África Occidental
Dram de Artsakh

O **dram **(en armenio: Դրամ) era a moeda *de facto* da non recoñecida República de Artsakh, a cal disolveuse o 1 de xaneiro de 2024 logo da ofensiva acerbaixana en Nagorno-Karabakh. Dividíase en 100 luma (en armenio: լումա). As emisións desta moeda estaban destinadas á venda para coleccionistas. A moeda corrente desta república era o dram armenio, á que se achaba fixada a súa taxa de cambio. Os billetes e as moedas deste territorio eran emitidos pola *Educational Coin Company*.

## Historia 
En 1998 apareceron por primeira vez moedas destinadas aos coleccionistas feitas en metais preciosos, e en 2004 moedas destinadas á circulación de Artsakh. Un ano máis tarde pasa a ser unha moeda de curso legal dentro do territorio do Alto Karabakh.

## Moedas 

## Billetes 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dram armenio
Conchíferos

:*Non debe confundirse co taxon **Conchifera** *Lamarck, 1818*, que é un antigo sinónimo de Bivalvia*.  

[miniatura|250px|Cunchas de *[Pilina unguis* (monoplacóforo).]]
[miniatura|250px|*[Antalis vulgaris* (escafópodo).]]

O dos **conchíferos** (*Conchifera*) é un dos dous subfilos en que tradicionalmente se dividía o filo dos moluscos. O outro é o dos aculíferos (*Aplacophora* + *Polyplacophora*).

Son moluscos de formas moi diversas, os máis deles bivalvos. O manto está limitado a unha parte do tronco. Polo xeral, están cubertos total ou parcialmente pola cuncha. Comprende case todos os moluscos (quitando os poliplacóforos e os aplacóforos). Entre eles encóntranse animais tan coñecidos como as ostras, as ameixas, os mexillóns, as vieiras, as lurae, etc.

Até hai uns 200 anos, os conchíferos formaban un grupo de animais distintos dos moluscos, que non incluían nesa época máis que animais de corpo espido, sen concha. Despois de estudos máis completos sobre a súa anatomía, os conchíferos reagrupáronse cos moluscos.

A cuncha está formada por unha capa orgánica e dúas capas calcarias, con superficie e espesor crecentes como nos poliplacóforos.

## Características
Carecen de cutícula e de espiñas. O dorso está cuberto por unha cuncha ás veces formada por dúas valvas. No **pé** hai dous estatocistos innervados polos ganglios crebrais. Na boca obsérvase unha mandíbula superior e unha mandíbla inferior cuticulares. O estómago ten un saco cego ciliado que forma o *estilo cristalino*, xelatinoso e provisto de enzimas; o seu extremo superior penetra por rotación no *lumen* intestinal, onde é utilizado.

### Etimoloxía
O termo do latín científico *Conchifera* está formado sobre a raíz *conchi-* do xenitivo da palabra latina *concha, -ae*, 'cuncha', e o elemento *-fera*, plural de *-ferus*, derivado do verbo *fero*, 'levar'. Literalmente: 'os que teñen cuncha'.

### Clasificación
'*Subfilo *Conchifera'''*

* Orde *Bivalvia*
* Orde *Cephalopoda*
* Orde *Gastropoda*
* Orde *Monoplacophora*
* Orde *Scaphopoda*
### Filoxenia
Árbore filoxenética dos moluscos. Obsérvese que case todos os grupos pertencen aos conchíferos.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Bernd Humberg & Matthias Bergbauer (2012): *Flora y fauna submarina del mar Mediterráneo*. Barcelona: Editorial Omega. ISBN 978-84-2821-220-5. 
* Klaus-Jürgen Götting (1997): "Conchifera, Schalenweichtiere". En: Westheide, Rieger (ed.): *Spezielle Zoologie Teil 1: Einzeller und Wirbellose Tiere*. Stuttgart / Jena: Gustav Fischer Verlag. ISBN 3-437-20515-3.

### Outros artigos
* Moluscos
* Aculíferos

### Ligazóns externas
* *Conchifera* (os dous taxons) en George Ripley & Charles A. Dana. *The New American Cyclopædia*.
* *Conchifera* en George Ripley & Charles A. Dana. *The New American Cyclopædia''.
Aculíferos

O dos **aculíferos** (*Aculifera*), tamén chamados **anfineuros** (*Amphineura*), é un dos dous subfilos en que tradicionalmente se divide o filo dos moluscos. O outro é o dos conchíferos.

Inclúe os aplacóforos (caudofoveados e solenogastros) e os poliplacóforos (quitóns). A validez deste grupo vén avalada por estudos xenéticos.

Porén, algúns autores inclúen tamén outros moluscos do subfilo dos conchíferos (Hatscheck in Blumrich, 1891; Scheltema, 1993) ou, alternativamente, inclúen só os aplacóforos, ao lado do subfilos placóforos e conchíferos (Stasek, 1972).

## Características
A diferenza dos conchíferos teñen o manto recuberto, total ou parcialmente, por unha cutícula con espiñas, e carecen de estatocisto, Todas as especies son mariñas.

## Taxonomía
### Descrición
O subfilo foi descrito en 1891 polo zoólogo austríaco Berthold Hatschek, no prólogo ao traballo de: Blumrich J. (1891): "Das Integument der Chitonen". *Zeitschrift für Wissenschaftliche Zoologie* **52**, 404– 476. apoiarían unha relación filoxenética entre os solenogastros, os caudofoveados e os poliplacódoros (conchíferos) polo que os aplacóforos (e, polo tanto, os aculíferos) sería parafilético. Porque as agrupaciónes das clases dos moluscos en clados é moi controvertida.

A clasificación clásica é a seguinte:

*'*Subfilo *Conchifera'''*
** Orde *Bivalvia*
** Orde *Cephalopoda*
** Orde *Gastropoda*
** Orde *Monoplacophora*
** Orde *Scaphopoda*

### Filoxenia
Diversas Árbores filoxenéticas propostas para os moluscos.

Outra hipótese considera que os *Aculifera* son un grupo non natural (parafilético). Segundo esta teoría, por un lado *Caudofoveata* sería o grupo irmán de *Solenogastres* e o resto dos moluscos e, por outro lado, *Solenogastres* formaría o grupo irmán de *Polyplacophora* e os moluscos restantes:

Segundo a hipótese de que os aplacóforos son un grupo irmáno do resto dos moluscos:

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Adolph Remane, Volker Storch & Ulrich Welsch (1980): *Zoología sistemática. Clasificación del reino animal*. Barcelona: Ediciones Omega, S. A. ISBN 84-282-0608-2. Páxinas 131-135.
* Bernd Humberg & Matthias Bergbauer (2012): *Flora y fauna submarina del mar Mediterráneo*. Barcelona: Editorial Omega. ISBN 978-84-2821-220-5. 
* Klaus-Jürgen Götting (1997): "Conchifera, Schalenweichtiere". En: Westheide, Rieger (ed.): *Spezielle Zoologie Teil 1: Einzeller und Wirbellose Tiere''. Stuttgart / Jena: Gustav Fischer Verlag. ISBN 3-437-20515-3.

### Ligazóns externas
* Evolution ist keine Einbahn vom Einfachen zum Komplexen 18. Oktober 2013. En: Universität Wien. Medienportal
Tegostoma baphialis

***Tegostoma baphialis*** é unha especie de traza da familia Crambidae. Atópase en Grecia, Rusia, Turkmenistán e Afganistán.

A envergadura das ás é de 16–17&nbsp;mm.

## Notas
Pazo de Cea

O **Pazo de Cea**, é unha casa señorial que se atopa no lugar de Grolos, no concello pontevedrés de Nigrán. Trátase dunha propiedade privada reconvertida en restaurante, hotel rural e lugar para realización de eventos coma reunións ou casamentos. Considérase monumento histórico artístico e ben de interese cultural.

## Descrición 
Trátase dun pazo tipicamente galego con influencias portuguesas, con muros en cachotaría de granito con perpiaño de cantaría en esquinais, coa planta en forma de "L". Na esquina interior conta cunha escalinata que desemboca nunha solaina con balaústres de granito sobre soportal de arcos de volta perfecta. O resto da fachada é simple, con ocos sinxelos, agás un balcón sostido con grandes canzorros.

É de salientar o impresionante portón de pedra, cun muro rematado por ameas, portas alinteladas entre pilastras e alto copete rematado por pináculos; ademais ten tres escudos e a inscrición *Fíxose por D. Bernardo de Cea Añel e Romay ano 1813*. 
 
Conta ademais cunha capela acaroada ao portón, un pombal, unha fonte brasonada e un gran canastro. É de salientar o xardín.

## Novo uso e visita 
En 2011 a empresa Organiza Nigrán S.L. restaurou e rehabilitou o pazo coma lugar de celebración de todo tipo eventos, como vodas ou actos empresariais. Foi inaugurado en 2012. Ademais conta cun restaurante aberto ao público levado por Casa Solla, que conta cunha estrela Michelin dende o ano 1980.

Con todo, a leira está aberta ao turismo, e o propio pazo organiza visitas guiadas. O xardín da quinta mide 4,4 hectáreas.

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* López-Chaves Meléndez e Amor Moreno (1988), *Inventario Pazos y Torres de la Provincia de Pontevedra*, pp.&nbsp;78–80, Deputación de Pontevedra. ISBN 84-86845-09-2.
### Outros artigos 
* Pazo de Cadaval
* Pazo da Touza
* Val Miñor
### Ligazóns externas 
* PazodeCea.com en castelán, inglés e portugués.
Peseta de Guinea Ecuatorial

A **peseta de Guinea Ecuatorial** (ou peseta guineana) foi a moeda de curso legal na Guinea Española desde 1969 ata 1975. Substituíu a peseta española, coa mesma paridade, tras a independencia en 1968, e posteriormente foi substituída polo ekwele.

## Moedas 
En 1969 emitíronse moedas de 1, 5, 25 e 50 pesetas, todas con igual tamaño, forma e peso que a peseta española. As súas características detállanse a seguir:

## Billetes 
En 1969 emitíronse billetes de 100, 500 e 1.000 pesetas. As súas características detállanse a seguir:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Peseta española
* Peseta saharauí
* Ekwele
Ekwele

O **ekwele** (anteriormente **ekuele**) foi a moeda oficial de Guinea Ecuatorial entre 1975 e 1985. O seu código ISO 4217 é GQE. Está dividido en 100 céntimos, aínda que non se emitiron moedas desta denominación. A denominación *ekuele* utilizouse ata 1979 e a denominación *ekwele* (plural: *bipkwele*) utilizouse desde entón.

O ekwele substituíu a peseta de Guinea Ecuatorial mantendo a mesma paridade en 1975. En 1985 o Franco CFA substituíu o ekwele cunha taxa de cambio de 1 CFA = 4 GNE. As primeiras emisións do franco CFA en Guinea tiñan o nome do país propio no seu anverso (no canto de ''États de l'Afrique Centrale'') e a denominación "francos" en castelán.

## Moedas 
As primeiras moedas emitíronse en 1975, coas denominacións de 1, 5 e 10 ekuele. En 1980 e 1981 saíron á circulación moedas de 1 ekwele e de 5, 25 e 50 bipkwele. Desta última serie Púxose en circulación un número moi reducido de pezas. A seguir, amósanse as características das moedas.

## Billetes 
Os billetes foron impresos polo Banco Popular en 1975, con denominacións desde 25 a 1.000 ekuele, entanto que o Banco de Guinea Ecuatorial imprimiu en 1979 billetes de 100 a 5.000 bipkwele.

Durante os primeiros anos en que entrou en vigor o ekwele, era normal atopar billetes con denominacións en antigas pesetas (nomeadament de 500 pesetas) selados polo Banco Central de Guinea indicando o seu valor correspondente en ekwele.

A continuación detállanse as características dos billetes:

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Peseta de Guinea Ecuatorial
Francisco Núñez Rodríguez

**Francisco Núñez Rodríguez**, nado en Ferrol en 1902 e finado en Madrid en 1972, foi un militar e político galego, gobernador e alto comisionado español da Guinea Española.

## Traxectoria
Entrou na Mariña cando aínda era moi novo. En 1956 ascendeu a Almirante e en 1962 foi elixido Gobernador Colonial de Guinea Ecuatorial. Durante o seu goberno realizouse o achado e o posterior traslado do gorila albino coñecido co nome de Folerpa de Neve (orixinalmente en castelán: Copito de Nieve) ao zoo de Barcelona. Así mesmo, durante o seu mandato déuselle autonomía á colonia e progresouse no proceso de descolonización do territorio, como estaba previsto pola ONU. Co proxecto de bases sobre autonomía, en 1965 desapareceu o posto de gobernador e converteuse no primeiro alto comisionado da colonia. En 1966 abandonou o cargo e pasou a exercer como Capitán Xeneral de Ferrol, cargo que mantivo ata 1971, momento no que volvería a Madrid, onde faleceu un ano máis tarde.

## Vida persoal
En 1922 casou con María Luisa López Sacone e Ordóñez de Barraicúa, Marquesa de Villarías.