open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tratado de Valençay

O **Tratado de Valençay** foi un acordo asinado na localidade francesa do mesmo nome, o 11 de decembro de 1813, polo que o emperador Napoleón I de Francia ofrecía a paz, recoñecendo a Fernando VII como rei de España, a causa das derrotas sufridas na Guerra da Independencia e, especialmente, polo degaste progresivo do exército francés e da moral dos soldados polo continuado acoso das forzas que actuaban en guerrilla.

O tratado non entrou en vigor en España pois as Cortes e a Rexencia en Madrid non o aceptaron.

## Historia 
As negociacións comezaron o 20 de novembro de 1813 en Valençay, residencia real  na Francia de Fernando VII, entre José Miguel de Carvajal, duque de San Carlos, e Antoine René Mathurin, conde de Laforest. O acordo asinouse finalmente o día 11 de decembro dese mesmo ano.  Napoleón aceptaba a suspensión de hostilidades e a volta de Fernando VII ao trono de España, así mesmo recoñecía todos os territorios baixo soberanía da familia real española, consonte a situación anterior ao inicio da guerra. Ambos os dous países devolveríanse mutuamente as prazas e territorios ocupados.

O tratado foi ratificado un mes despois en París, e, apenas uns meses logo da sinatura do tratado, as tropas napoleónicas abandonaron completamente os territorios españois.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*

### Outros artigos 
* Guerra da Independencia española

### Ligazóns externas 
* Texto do tratado
Sico I de Benevento

**Sico I** (c. 758 - 832) foi un Príncipe longobardo de Benevento desde o 817 ata a súa morte en 832 ou 834. 
## Traxectoria
[miniatura|154x154px|Monograma SICO no [anverso dunha moeda longobarda cuñada a nome de **Sico I de Benevento**]]
Antes disto foi o gastaldo de Acerenza. Tras o asasinato de Grimoaldo IV, Sico sucedeuno no trono do principado. Fixo as mesmas promesas baleiras de tributo e fidelidade ao emperador Lois o Piadoso que fixera Grimoaldo. Tentou estender o principado a expensas dos bizantinos. Cercou Nápoles en data descoñecida (quizais c.831), pero non deu tomado a cidade. Con todo, puido levar o corpo de San Xenaro, que fora bispo de Benevento. Foi tamén Sico quen fundou a dinastía dos soberanos de Capua ao concederlle a antiga cidade a Lando I como gastaldo. Lando honrou ao seu benfeitor chamándolle ao seu castelo Sicopolis. Sico foi sucedido á súa morte polo seu fillo Sicardo.
Grimoaldo IV de Benevento

**Grimoaldo IV** (asasinado en 817), chamado **Falco**, foi un Príncipe longobardo de Benevento desde 806 ata a súa morte. 
## Traxectoria
Foi *thesaurarius* ou *stolesayz*/*stoleseyz* antes de se converter en príncipe á morte de Grimoaldo III, por riba do propio fillo de grimoaldo, Ilderico, outro *stoleseyz*.

En 812, viuse na obriga de pagar 25.000 *solidi* de tributo a Carlomagno. En 814, prometeu un tributo anual de 7.000 *solidi* a Lois o Piadoso. Estas promesas, con todo, nunca se cumpriron e o seu sucesor, Sico, deu as mesmas baldeiras garantías. Os de Benevento eran, na práctica, independentes e ata finais do século IX non habían recoñecer o poder franco. Grimoaldo foi asasinado en 817 por un complot de nobres cobizosos do seu trono.

## Fontes 
* Wickham, Chris. *Early Medieval Italy: Central Power and Local Society 400-1000*. MacMillan Press: 1981.

## Notas
Bieito

**Bieito** pódese referir a:

* **Bieito**, antropónimo masculino galego;
* **Orde de San Bieito**, á que pertencen os monxes que seguen a regra de **Bieito de Nursia**; 
:*De alí, pola rúa 
:*que vai ao convento 
:*que é de San Martiño, 
:*de monxes bieitos...
* **Sabugueiro**, arbousto abundante en Galiza (*Sambucus nigra*), chamado tamén bieito ou bieiteiro;
* **Gomo**, vultiño que lles nace aos vexetais do que xorden novos talos, pólas ou follas, chamado tamén abrocho, botón, gromo ou xema;
* **Furúnculo**, nódulo doloroso formado na superficie da pel e no tecido subcutáneo pola inflamación dun folículo; chamado tamén brumeiro, carafuncho ou furuncho.

## Outros significados 
* **Mosteiro de San Bieito de Lérez** (San Salvador de Lérez), na parroquia rural de Lérez, onde se celebra a festa de San Benitiño de Lérez.
* ***Bieito Dubidoso***, novela fantástica de Roque Cameselle, publicada por Edicións Xerais en 2003.
* **Auga bieita**, a auga bendita, a que beice o crego coas cerimonias establecidas pola Igrexa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Bento 20px homónimos.
* San Bieito 20px homónimos.
Monomotapa

miniatura|Restos de Gran Zimbabwe.
**Monomotapa** foi un reino medieval (comezos século XV-1629) localizado entre os ríos Zambezi e Limpopo, nos actuais estados de Zimbabwe e Mozambique, a súa capital era Gran Zimbabwe. O nome polo que se coñece ao reino déronllo os portugueses, derivado de **Mwene Mutapa**, como se denominaba ao territorio que controlaba o monarca.

O reino estableceuse no século XV ao emigrar os karanga desde o sur que se estableceron na meseta que se estende entre os ríos Zambezi e Limpopo, de clima saudable e con importantes xacementos de ouro e cobre. Monomotapa chega ao cénit do seu poder por volta de 1440 grazas ao comercio de ouro que realizan as carabanas árabes e swahilis a través do porto de Sofala.

A chegada dos portugueses á costa a comezos do século XVI significou o declive de Monomotapa, no ano 1629 o rei monomotapa asinou un tratado de vasalaxe cos portugueses.

## Economía e sociedade 
A base da economía da poboación era a agricultura baixo o sistema de estivada, cultivábase fundamentalmente sorgo e millo miúdo e algo de iñame e arroz que chegaba a través da costa. A gandería bovina tiña tamén grande importancia e era o elemento básico do comercio. Pero a riqueza do reino proviña das minas de ouro, os mineiros daban unha parte do ouro extraído ao rei e aos *ncoses* (grandes señores) a cambio de gando. Este ouro empregábase para adquirir bens de prestixio aos comerciantes da costa.

A unidade básica na que se organizaba a sociedade era a aldea, os seus habitantes compartían un devanceiro común, o seu xefe era o *mukuru* que representaba á aldea diante o *muzinda*, gran señor membro da aristocracia militar. No cumio da sociedade estaba o soberano, rei divino que tiña como función a a pervivencia colectiva do pobo.
Khairpur

**Khairpur** é unha cidade da provincia de Sind, no sur de Paquistán, capital do distrito de Khairpur, foi tamén a capital do principado do Estado de Khairpur. Segundo o censo de 1998 tiña 102.188 habitantes. Destacados edificios son o Palacio Faiz Palace e o Forte Kot Diji.
Economía do Canadá

A economía do Canadá é a 15ª do mundo en tamaño do PIB, medido con base na Paridade do poder de compra. O país é membro do NAFTA, acordo de libre comercio cos Estados Unidos e México, dende o 1 de xaneiro de 1994. O país é o principal fornecedor de enerxía dos Estados Unidos, incluíndo petróleo, gas natural, uranio e enerxía eléctrica.

## Notas
Pazo de Raxoi

O **Pazo de Raxoi** é un edificio civil de Santiago de Compostela de estilo neoclásico francés  Á súa dereita sitúase o Colexio de San Xerome, que hoxe serve de sede do Reitorado da Universidade de Santiago; á esquerda do pazo érguese o Hospital Real dos Reis Católicos que dende 1954 é Parador Nacional.
esquerda|miniatura|450px|Vista frontal.

## Historia 
O soar sobre o cal se ergue o Pazo de Raxoi, estaba ocupado anteriormente polos cárceres civil e o eclesiástico da cidade e máis un treito da muralla, que defendía a urbe pola parte de poñente. A dobre propiedade sobre o predio orixinou discordancias entre o Bispado e o Concello. Este presentou un proxecto en 1764, da autoría de Lucas Ferro Caaveiro, coa idea de radicar a Casa do Concello entre ambos os cárceres. Pola súa banda, o arcebispo, Bartolomé de Raxoi, tiña en mente colocar aí o Seminario denominado de Confesores e máis a residencia para os nenos do coro catedralicio, para o que presentaba un proxecto diferente, encargado a Andrés García de Quiñones. Porén, ademais da controversia entre os copropietarios, xurdiu unha terceira parte interesada, o Hospital Real, alegando que se atentaba contra a súa propiedade.

O pazo contribuíu a realzar a praza do Obradoiro, que carecía dun edificio digno nese lado, máxime cando había poucos anos que se rematara a nova fachada occidental da sé compostelá.

## Descrición 
[miniatura|250px|[Soportal|Soportais.]]
O edificio correspóndese a un tipo palaciano francés desenvolvido por François Mansart, en último extremo asentado sobre modelos italianos: longa *loggia* porticada, con perpiaños almofadados, sobre o que se alzan os corpos correspondentes, e abrazados por unha orde colosal. A este patrón axustouse a fábrica compostelá. Sobre un plano rectangular, predomina a horizontalidade, cos case 90 m de lonxitude da fachada, apenas rota polos acroterios e frontóns do coroamento, que contrasta coa verticalidade da fachada catedralicia. Desde a transición democrática alberga a Presidencia da Xunta de Galiza. Dende 1991 é sede tamén do Consello da Cultura Galega.

## O pazo de Raxoi na cultura popular 
N' *O lapis do carpinteiro*, o escritor Manuel Rivas evoca a estadía dos represaliados, durante a sublevación militar de 1936, no cárcere do Pazo de Raxoi.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pazos de Galicia
### Bibliografía 
* Chamoso Lamas, M.: *Santiago de Compostela*. A Coruña. 1980 - ISBN 84-85319-20-6
* Otero Túñez, R.: *Rajoy, constructor *, en "Cátedra. Revista Eumesa de Estudios" (Pontedeume. 2001), nº 8, páx. 57 ss.
* Rodríguez Otero, A. (1999). "Unha prisión do Antigo Réximen: o cárcere público de Santiago no século XVIII", *Historia Nova*, VI-VII, Santiago.
* Seijas Montero, María. "Las cárceles del noroeste español como ejemplo de la delincuencia y la marginación en la Edad Moderna"  Universidade de Vigo 
* Vigo Trasancos, A. *et alii*: *A arte galega: estado da cuestión*. Consello da Cultura Galega, A Coruña, 1990, ISBN 84-87172-57-1.
Cornabude

Co termo **cornabude** coñécense diferentes especies botánicas:

*A especie *Sorbus aucuparia*, o capudre ou cancereixo.
*A especie *Pistacia terebinthus*, o terebinto ou escornacabras.
Sorbeira

A **sorbeira** (***Sorbus domestica***), é unha árbore froiteira da familia das rosáceas, nativa do oeste de Europa, noroeste de África (Montes Atlas) e o suroeste de Asia (no leste até o Cáucaso). Posúe follas compostas caedizas e un froito comestíbel denominado **sorba**.

## Etimoloxía 
O termo galego sorbeira (en portugués: *sorveira*), ao igual que nas linguas achegadas: catalán: *servera*, castelán: *serbal*, inglés: *service* ou *sorb*; derivaría do latín: *sŏrba*.
Pertence, ao igual que o capudre, ao xénero *Sorbus*.

## Hábitat 
Medra en altitudes medias e altas. O solo preferibelmente calcario cunha orientación asollada ou en semisombra. Necesita de humidade moderada. A temperatura óptima de crecemento está arredor dos 6 e 10 °C.

Nos solos silíceos, caso de Galicia, necesita da relación con outras especies vexetais para poder asentarse, así na nosa zona asóciase a bosques maduros de cerquiños, pola capacidade creadora e melloradora de solos que ten esta especie.

Na Península ibérica atópase, sobre todo no leste: Aragón, Cataluña e levante e leste de Andalucía.

## A sorbeira na cultura
José Antonio Labordeta, poeta, cantante, e político aragonés, compuxo unha canción chamada *No cojas las acerollas*, o nome en aragonés da sorba. A canción, publicada no seu LP de 1975 *Tiempo de espera*, é unha invitación á utopía.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Xénero Sorbus
* Capudre

### Ligazóns externas 
* Relación de variedades en ITIS
* Serbal común o Jerbo
Ronald Syme

**Ronald Syme**, nado en Eltham, Nova Zelandia, o 11 de marzo de 1903 e finado o 4 de setembro de 1989, foi un historiador da Roma antiga, un dos máis eminentes do século XX.

## Traxectoria 
Syme estudou francés e literatura nas Universidades de Auckland e Wellington. En 1925 partiu para Inglaterra, estudou no Oriel College de Oxford entre 1925 e 1927. En 1929 convértese en titor do Trinity College, ata 1949. Publicou *The Roman Revolution*, centrado no ascenso de Octaviano e a instauración como Augusto, en 1939, que o converteu nunha autoridade mundial recoñecida. Durante a segunda guerra mundial, Syme foi catedrático de filoloxía clásica en Istanbul, entre 1942 e 1945. En 1949 foi nomeado profesor de Historia Antiga no Brasenose College, de Oxford, cargo que ocupou ata 1970. Desde 1976 ata 1989 foi catedrático de Historia Antiga na Royal Academy of Arts.

## Obras 
Unha das súas primeiras obras foi *The Spanish War of Augustus (26-25 B. C.)* publicada en 1934 en *The American Journal of Philology* sobre a campaña de Augusto no noroeste da Península Ibérica. A obra pola que se lle recorda, *The Roman Revolution* (1939), foi unha análise, maxistral e controvertida ao tempo, da vida política romana no período que seguiu ao asasinato de Xulio César. Inspirado no ascenso dos réximes fascista e nazi en Italia e Alemaña e seguindo o estilo e o pesimismo de Tácito, Syme devolvía a historia ás fontes antigas, mostrándonos un Augusto feroz, astuto, demagogo e hábil que restaurou a orde pública restaurando a República como pretexto para compoñer unha monarquía baseada nas relacións persoais e na ambición das familias políticas romanas, todo isto por medio dunha historia narrativa baseada nun fondo coñecemento das fontes antigas.

En 1958 saíu do prelo a súa biografía sobre Tácito, *Tacitus*, en dous volumes, constituíu un fito historiográfico, aínda o máis completo estudo desta figura, cun exhaustivo tratamento do contexto histórico e político. En 1964, seguiulle a biografía de Salustio, *Sallust*. Dedicou catro libros á *Historia Augusta*, unha colección de biografías dos emperadores desde Hadriano ata Carino.

## Véxase tamén
Alaska y los Pegamoides

**Alaska y los Pegamoides** é un grupo de pop, procedente de España.

## Historia
Alaska y los Pegamoides formouse en 1979 tras a separación do grupo Kaka de Luxe, do que catro dos seus compoñentes formaban parte (Alaska, Nacho Canut, Manuel Campoamor e Carlos Berlanga). O grupo Kaka de Luxe non se separou, senón que os catro compoñentes que posteriormente fundaron Alaska y los Pegamoides déronse conta de que a afinidade entre eles era maior e os seus intereses comúns eran completamente diferentes ao do resto de compoñentes (Fernando Márquez "El Zurdo", Enrique Sierra e Pablo Martínez), polo que decidiron comunicarlles a súa decisión de seguir por camiños diferentes. A eles uníronse dúas persoas, Ana Curra, á que coñeceron no Pentagrama (bar de Madrid), e Eduardo Benavente, ao que aceptaron tras unha proba, motivada pola saída do grupo de Álvaro de Torres. Esta saída produciuse polo desencontro ideolóxico entre Álvaro e o resto do grupo, que non quería introducir a caixa de ritmos para as súas cancións, entre outros desencontros. Outra saída do grupo foi a de Manolo Campoamor, que comezou sendo o vocalista. O seu posto foi ocupado por Alaska tras a súa marcha.

O grupo gravou o seu primeiro single "Horror en el Hipermercado", producido por Julián Ruíz, en 1980. Esta canción converteuse nun grande éxito grazas á súa emisión por radio, o que facilitou a gravación do seu segundo single dous anos despois, "Otra dimensión". Ese mesmo ano o grupo sacou ao mercado o seu único álbum: *Alaska y los Pegamoides*.

A estética do grupo variou durante a súa vida do pop, os colorines e á estética gótica, o pesimismo e o negro (ver a famosa sesión de fotos nun cemiterio).

A disolución do grupo fraguouse durante a gravación do álbum, en 1982, cando se formaron dúas formacións diferentes a partir do grupo inicial: Parálisis Permanente, con Ana Curra e Eduardo Benavente e Alaska y Dinarama, co resto de compoñentes, que se convertería posteriormente nun dos grupos máis populares da escena musical española durante os anos 1980.

Algunhas das máis coñecidas cancións do grupo son Bailando (todo un himno xeracional), Horror en el Hipermercado, Bote de Colón, La rebelión de los electrodomésticos e La tribo de las chochoni.

## Membros
Olvido Gara - 
 
Ana Curra - 

Eduardo Benavente - 
 
Carlos Berlanga - 

Nacho Canut - 

**Membros pasados**

Álvaro de Torres -  (desde 1979 ata 1980)

Manuel de Campoamor -  (desde a súa formación ata finais de 1979)

## Discografía
**Álbums**

* *Grandes éxitos* - 1982 
vendeu 50.000 copias

**Sinxelos**

*"Horror en el Hipermercado" - 1980 
*"Otra dimensión" - 1982

**Recompilacións**

**Fundamentales* - 2004 (EMI,CD) 
**Simplemente lo mejor* - 2001 (Disky Records,CD)
Colexio de San Xerome

miniatura|dereita|250px|Portada medieval do Colexio de San Xerome.

O **Colexio de San Xerome**, dito tamén *Colexio de Artistas*, é un edificio civil de Santiago de Compostela, sito no lado meridional da praza do Obradoiro, cerrándoa por ese lado.

## Historia 
Este colexio menor era, en orixe, unha fundación do arcebispo compostelán Alonso de Fonseca, terceiro dese nome, con intención de dedicalo a colexio de estudantes pobres e artistas, que se localizaba no denominado Hospicio da Acibecharía. Dependía do Colexio de Fonseca.

Durante o século XVII, en 1651, decidiuse trasladalo desa localización. Para iso edificouse un novo edificio, na entón chamada praza do Hospital (por situarse nela o Hospital dos Reis Católicos), a actual praza do Obradoiro. Até hai poucos anos atribuíanse os planos ao arquitecto Bartolomé Fernández Lechuga (así Chamoso Lamas), e o patio ao prestixioso José de la Peña de Toro. Porén, debe dicirse que o autor da edificación é descoñecido.

Dotado dun vicerreitor e tres profesores, desapareceu como colexio menor en 1840.

No tímpano, a figura da Inmaculada, flanqueada por Santa Margarida e Santa Catarina.

No centro da arquivolta, sitúase santa Ana xunto coa Virxe María e o Neno Xesús. Ao seu redor están santa María Salomé, santa María de Cleofás, santa María Madalena e santa Lucía, ademais dos doutores san Xerome, santo Agostiño, san Gregorio Magno e santo Ambrosio, mais os mártires san Lourenzo e santo Estevo.
### Galería de imaxes 

Ficheiro:Colegio de San Jerónimo, Santiago de Compostela. Portada principal.jpg
Ficheiro:Santiago, reitoría Universidade 02-05.JPG|San Francisco de Asís, san Xoán Evanxelista e Santiago 
Ficheiro:Santiago, reitoría Universidade 03-04.JPG
Ficheiro:Santiago, reitoría Universidade 01-08.jpg|San Pedro, san Paulo e san Domingos
Ficheiro:Santiago, reitoría Universidade 03-02.JPG

## Usos 
Durante boa parte do século XX, foi sede da Escola Normal de Maxisterio. Desde os anos 1980, e xunto co pazo de Fonseca, alberga o Reitorado da Universidade de Santiago.

## Notas 
## Véxase tamén
Groselleira alpina

miniatura|Groselleira alpina.
A **groselleira alpina** (*Ribes alpinum*) é unha planta arbustiva da familia das grossulariaceas, de pequeno tamaño, chegan ata os 2 metros, esténdese desde Finlandia ata os Alpes e ó norte da Península Ibérica. Os seus froitos coñecidos como grosellas son unha baga vermella que se poden consumir frescos ou cociñados.

Esta especie non se atopa en Galiza.
Groselleira vermella

A **groselleira vermella** (***Ribes rubrum***) é unha planta arbustiva da familia das grossulariaceas que pode chegar aos 1.5 metros de altura, o seu froito é unha baga comestible coñecida como **grosella vermella**, de pequeno tamaño, forma redonda, pelella lisa rubia e sabor agridoce, que madurece en agosto pero que pola súa acidez non se colleita ata que estea completamente madurecidos. Contén vitamina C e gran cantidade de azucres. O arbusto é orixinario de Europa occidental, na Península Ibérica atópase tan só nas zonas montañosas, en lugares próximos aos cursos de auga.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Groselleira alpina
### Bibliografía 
# Flora of China Editorial Committee. 1988-2013. Fl. China Unpaginated. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
# Flora of China Editorial Committee. 2001. Fl. China 8: 1–506. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
# Flora of North America Editorial Committee. 2009. Magnoliophyta: Paeoniaceae to Ericaceae. 8: i–xxiv, 1–585. In Fl. N. Amer.. Oxford University Press, New York.
Joaquín Vaquero Palacios

miniatura|dereita|Encoro de Grandas de Salime, obra na que colaborou Vaquero Palcios.

**Joaquín Vaquero Palacios**, nado en Oviedo  o 9 de xuño en 1900 e finado en Madrid o 28 de outubro de 1998, foi un arquitecto e pintor asturiano.

## Traxectoria 
Viviu a súa infancia na capital asturiana. En 1921 ingresa na Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid, e antes de terminar a carreira conta xa con exposicións individuais en París e Nova York. Unha vez graduado como arquitecto incorpórase ao estudio que o seu cuñado, Francisco Casariego, tiña en Oviedo.

Durante un tempo (1950 - 1965) vive en Roma traballando na Academia Española de Belas Artes, da que chegaría a ser director, adicándose por un tempo á pintura. En 1969 foi nomeado membro da Real Academia de Belas Artes de San Fernando.

Como pintor, os temas que máis trataba eran a paisaxe e a arquitectura de lugares de Castela e Asturias, así como arquitecturas antigas e exóticas (ruínas romanas, pirámides de Exipto, poboados de indios americanos). Cando pintaba figuras humanas, estas presentábanse integradas na grandiosidade da paisaxe. Ceo, terra e mar, adquiren unha grande importancia na súa obra.

O seu fillo, Joaquín Vaquero Turcios, tamén é artista (pintor, escultor e arquitecto).

## Obras destacadas 
* Encoro e Central de Grandas de Salime (Asturias), 1954.
* Edificio do Instituto Nacional de Previsión en Oviedo.
* Sede da empresa Hidrocantábrica en Oviedo.
* *Colexio Maior América* en Oviedo.
* Fábrica de Gas en Oviedo.
* Pavillón Español na Bienal de Venecia de 1952.

### En Galiza 
A Vaquero Palacios débeselle a autoría do Mercado de Abastos de Santiago de Compostela, executado entre os anos 1937 e 1942.

## Premios e recoñecementos 
* Primeira Medalla de Arquitectura da Exposición Nacional (1930).
* Primeira Medalla de Belas Artes na Exposición Nacional (1952).
* Medalla de Ouro da Arquitectura (1996).
* Académico de número da Real Academia de Belas Artes de San Fernando de Madrid.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía e proxectos en *soloarquitectura.com* .
Conferencia de Uqair

A **Conferencia de Uqair** celebrouse na cidade de Uqair en decembro de 1922 para dirimir as fronteiras entre Iraq, Arabia Saudita e Kuwait, participou unha delegación británica encabezada por Percy Zachariah Cox e outra saudita encabezada polo sultán de Nejd, Abdul Aziz Al-Saud, tamén estaban presentes unha delegación do mandato británico en Iraq encabezada por Subaih Nashat e o axente británico en Kuwait, John More.

As fronteiras que se estableceron como consecuencia desta conferencia comportaron unha redución do territorio kuwaití en beneficio de Arabia Saudita e a creación dunha zona neutral entre o sur de Iraq e o norte de Arabia Saudita e outra ao sur de Kuwait.
Moi Renart

**Moi Renart** é unha serie francesa de animación realizada para a televisión, consta de 26 episodios de 24 minutos, creado por Bruno René Huchez adaptando o Roman de Renart ao século XX, difundiuse a partir do 20 de setembro de 1986 por Canal+ e redifundida en diversas ocasións.
Cachoeira do Sul

**Cachoeira do Sul** é un municipio brasileiro do estado de Rio Grande do Sul. A súa poboación o ano 2007 era de 84 690 habitantes. A súa superficie total é 3 765&nbsp;km².

miniatura|esquerda|Catedral de Cachoeira do Sul e ''Chatêau d'Eau*.
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Prefeitura Municipal de Cachoeira do Sul - páxina da administración municipal. En portugués
*Xornal *Jornal do Povo'' - importante periódico editado na cidade. En portugués.
Liutprando de Benevento

**Liutprando**, morto despois de 759, foi duque de Benevento desde a morte do seu pai Xisulfo II en 749 ata o seu falecemento. Reinou baixo a rexencia da súa nai, Scauniperga, quen apoiou ao rei Aistolfo, ata 756.

## Traxectoria 
[miniatura|[Moeda longobarda (*tremissis*) cuñada a nome de **Liutprando de Benevento**]]
Despois de que acadou a maioría de idade, encomendou o seu ducado a Pipino o Breve, rei dos francos, probabelmente impulsado polo papa Estevo II, e rebelouse contra o rei Desiderio, deposto en 758 e substituído por Arechis II. O emperador bizantino Constantino V ofreceuse a capturar ao fuxido Liutprando se Desiderio atacaba ao papa no canto unha forza bizantina se lle unía desde Sicilia. Desiderio non atacou e Liutprando non foi capturado.

## Véxase tamén 
### Ligazóns 
* *Lexikon des Mittelalters*: Liutprand Herzog von Benevent (749-759).
Xisulfo II de Benevento

**Xisulfo II** (morto entre o 749 e o 753) foi o terceiro e último duque de Benevento antes da caída do reino longobardo. 
## traxectoria
Gobernou a partir do ano 743, cando o rei Liutprando baixou á Italia meridional e eliminou a Godescalco de Benevento, ata a súa morte dez anos despois.

Xisulfo foi o fillo de Romualdo II de Benevento e Gumperga, filla de Aurona, irmá de Liutprando. Como parente do rei, foi apoiado polo poder real, pero ao ser menor de idade, cando morreu o seu pai, Adelais de Benevento logrou usurpar o ducado. Liutprando retirou a Adelais e, colocando a outro sobriño, Gregorio de Benevento no trono, levándose a Xisulfo de volta consigo para que medrase no palacio real de Pavia.

O ano 744, Xisulfo fixo unha doazón de terras á abadía de Montecassino a cal se había converter na base da Terra Sancti Benedicti.

As xentes do Benevento (ou Samnitas) permaneceron fieis a Xisulfo e a dinastía do seu pai porén, e cando, trala morte de Gregorio, Godescalco usurpou o trono ducal, a xente alzouse e asasinouno, permitindo que Liutprando colocase ao xa adulto Xisulfo no poder.

## Véxase tamén
### Bibliografía
**Lexikon des Mittelalters*: Gisulf II. Herzog von Benevent (741-749).
*Paulo Diácono. *Historia Langobardorum*. Dispoñíbel en Northvegr.
Godescalco de Benevento

**Godescalco ** , finado no ano 743, foi duque de Benevento desde 740 ata o seu asasinato.

## Traxectoria 
Godescalco subiu ao trono sen a aprobación do rei. Co contemporáneo retorno de Trasimundo II ao poder en Spoleto, a cólera de Liutprando caeu sobre a Italia meridional. Tras ocuparse de Trasimundo, Liutprando volveuse cara Benevento, onde Godescalco se aprestaba a fuxir. O duque xa cargara un barco con provisións e coa súa familia e esposa, Anna, cando o matou o pobo, fiel á memoria de Romualdo II. A súa muller e familia escaparon a Grecia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Tradución ao inglés da *Historia Langobardorum*, de Paulo Diácono.
Gregorio de Benevento

*Gregorio de Benevento*, finado en 739 ou 740, era un sobriño de Liutprando, quen o nomeou Duque de Benevento en 733 aproximadamente tras eliminar tanto ao usurpador Adelais como ao menor de idade Xisulfo II. 
## Traxectoria 
Gobernou "o pobo dos Samnitas", tal e como Paulo Diácono chama aos beneventanos, durante sete anos.

Estaba casado con Giselperga.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Paulo Diácono. 

### Ligazóns externas 
[Unha tradución ao inglés(https://gl.wikipedia.org/wiki/lingua_inglesa) da *Historia Langobardorum*]. Dispoñíbel en Northvegr.
Adelais de Benevento

**Adelais** (tamén *Audelais* ou *Andelais*) foi un usurpador do ducado de Benevento durante dous anos trala morte de Romualdo II. 
## Traxectoria
Derrocou ao fillo e herdeiro de Romualdo, Xisulfo II.

Liutprando baixou á Italia meridional e eliminou tanto a Xisulfo como a Adelais e situou no trono o seu propio candidato, Gregorio.

## Fontes 
* Notas da *Historia Langobardorum* en Northvegr.
Sebastián de Ocampo

**Sebastián de Ocampo**, nado en Noia en 1460 e finado en Sevilla en 1514, foi un navegante e explorador galego que participou na segunda viaxe de Cristovo Colón.

## Traxectoria 
Foi o primeiro navegante que circunnavegou a illa de Cuba no ano 1508 tras un encargo que lle fixo o gobernador de Santo Domingo para saber se Cuba era unha illa e se podía colonizar. Dende Santo Domingo partiu con dous barcos, navegou o longo da costa setentrional de Cuba, recalou na Habana, e tras dobrar o cabo de San Antonio volveu ó seu punto de destino polo sur da illa, comprobando así que Cuba era unha illa moi grande e fértil habitada por xente moi acolledora.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Buque *Sebastián de Ocampo*
Wielbark

**Wielbark** é unha vila polaca de 2943 habitantes, pertence ao condado de Szczytno, no sur da rexión histórica de Masuria, sitúase a 15&nbsp;km ao sur da cidade de Szczytno e a 5&nbsp;km ao norte da antiga fronteira sur de Prusia Oriental e Polonia.
Mencionase por primeira vez en 1361 co nome de "Wildhaus", consistindo só nuns poucos edificios, en 1723 recibe os privilexios de cidade; a reforma da administración prusiana en 1818 fixo de Willenberg, como se denominaba entón, parte do distrito de Ortelsburg. Willenberg tiña 2.600 habitantes antes que a poboación tivera que deixala ao remate da segunda guerra mundial.
176

## Acontecementos 
* 27 de novembro - Cómodo convértese en co-emperador romano xunto co seu pai Marco Aurelio.

## Nacementos 
* Ma Chao, xeneral de Shu Han.

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
177

## Acontecementos 
* Marco Aurelio ordena unha persecución contra os cristiáns. Este emperador asocia ao seu fillo Cómodo ao goberno, facéndoo co-emperador.

## Nacementos 
## Mortes 
## Outros 
* Historia ano a ano
178

## Acontecementos 
## Nacementos 
* Decimus Caelius Calvinus Balbinus, emperador romano.

## Mortes 
* Tolomeo, astrónomo grego.

## Outros 
* Historia ano a ano
Colexio de San Clemente

miniatura|dereita|250px|Portada
O **Colexio de San Clemente de Pasantes** é un edificio civil de inicios do século XVII, localizado en Santiago de Compostela, nas inmediacións da Porta Faxeira e do lado norte do Parque da Ferradura. Actualmente acolle o IES Rosalía de Castro, e anteriormente foi o instituto feminino.
## Historia 
Foi fundado polo arcebispo Juan de Sanclemente, en 1601, para *Pasantes* ou *Graduados*, a fin de que puidesen ampliar estudos aqueles que remataran a carreira; aínda que non iniciou as súas funcións até 1630. Desde os primeiros momentos, a aparición deste novo colexio, espertou a animadversión do de Fonseca. As disputas entre ambos polo título de único colexio maior de Santiago foron presentadas perante a xustiza real, e só, en 1730, un decreto do rei Filipe V coutou a desavinza ao conceder o título de "maior" exclusivamente a Fonseca. O Colexio de San Clemente desapareceu como tal en 1809.

A obra debeu ser encargada a Ginés Martínez, segundo aduciu Bonet Correa, e foi executada entre 1607 e 1609 por Xácome Fernández e mais Leonel de Avalle, estando Martínez xa ausente de Santiago, en estilo maneirista. O lugar onde se ergueu formaba parte naquela altura da carballeira de Santa Susana, estando por iso fóra do casco urbano compostelán. A porta máis próxima sería a devandita Faxeira.

## Descrición 
Martínez adoptou un plano rectangular, con patio central, levantando unha edificación, de dous corpos en altura, sobria de liñas rectas, que só rompe na portada, artellada de xeito similar á do Colexio de Fonseca -o que debeu constituír un consello do comitente-, mais con menos elementos decorativos, seguido unha organización de tipo arco de triunfo, máis con uso de elementos clasicistas: nichos coroados por frontonciños, ou con semibóvedas; columnas clasicistas nos laterais; frontón triangular que remata o conxunto. Porén o uso de pedestais e zapatas, arquitrabes e cornixas salientes, outorga certa mobilidade e xogos de sombras, que son máis característicos do maneirismo.

## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* Xacobeo 2004, *Compostela y el Colegio de san Clemente de pasantes*. Santiago de Compostela. 2004
Limonita

A **limonita** (do latín *limus* que significa prado) é un mineraloide da clase dos hidróxidos cuxa fórmula química é **2Fe2O3·3H2O**. É un material amorfo.

## Aspecto 
Non presenta cristais (á excepción da pirita limonitizada). Aparece de forma masiva con cores pardas. A súa estrutura interna non está ordenada en celas unidade, por iso, neste caso en concreto, non estamos a falar exactamente dun mineral senón dun mineraloide amorfo.

## Lugares onde se atopa 
En zonas de oxidación nas que a presenza de ferro é vital. A limonita é un mineraloide procedente da alteración de vexetais nas augas ricas en ferro. É frecuete tamén que certos minerais coma a pirita, dexeneren por meteorización e se convertan en limonita.

Atópase en abundancia en Riotinto (Huelva).

## Usos da limonita 
A limonita utilízase coma fonte para obter ferro.

É utilizada tamén para fabricar fertilizantes.

## Outros hidróxidos 
Outro hidróxido a destacar é a bauxita.

## Véxase tamén 
* Pirita
Grimoaldo III de Benevento

**Grimoaldo III** (morto en 806) foi o príncipe de Benevento longobardo desde a morte do seu pai, o primeiro duque independente, Arechis II, en 787 ata a súa morte. 
## Traxectoria
Era o segundo fillo. En 787, el e o seu irmán máis vello Romualdo foron enviados como reféns a Carlomagno que baixara á península italiana para conquistar o principado de Benevento. A cambio da paz, Arechis recoñeceu a soberanía de Carlomagno e entregou os seus fillos. Con todo, os de Benevento eran independentes de feito.

Grimoaldo volveu a Italia á morte do seu pai. De primeiras recoñeceu o poder franco, pero enfrontouse a unha invasión bizantina comandada por Adelchis, o fillo do derradeiro rei longobardo, Desiderio. Arechis II intentara reclamar o trono en 774, tras o desastre de Desiderio a mans de Carlomagno, pero abandonou a causa e, no seu canto, tomou o título de *princeps*. Adelchis pensou que tiña unha mellor pretensión para gobernar aos longobardos e consecuentemente reunir aliados gregos (inimigos dos francos) para retomar a única parte do territorio italiano que ficara independente. Un exército franco ás ordes de Winixiso e Hildeprando de Spoleto, uniuse a Grimoaldo e venceu a Adelchis na costa nada máis desembarcar.
[miniatura|[Deseño dunha moeda longobarda co monograma de **Grimoaldo III** no anverso.]]
Logo, Grimoaldo tentou desfacerse da soberanía franca, pero os fillos de Carlomagno, o rei Pipino de Italia e o seu irmán máis vello o rei Carlos o Novo, forzárono a se someter en 792. Con todo, Benevento estaba no camiño para a súa completa independencia e a autoridade carolinxia foi sempre leve.

## Fontes 
* Gwatkin, H.M., Whitney, J.P. (ed) *The Cambridge Medieval History: Volume II—The Rise of the Saracens and the Foundations of the Western Empire*. Cambridge University Press, 1926.
* Oman, Charles. *The Dark Ages 476-918*. Londres, 1914.
* Hodgkin, Thomas. *Italy and her Invaders*. Clarendon Press: 1895.
Urania Mella

**Urania Mella Serrano**, nada en Vigo o 15 de novembro de 1899 e finada en Lugo o 26 de maio de 1945, foi unha política galega e precursora do asociacionismo feminino. Filla do pensador anarquista Ricardo Mella Cea e mais de Esperanza Serrano, á súa vez filla de Juan Serrano Oteiza, coñecido anarquista madrileño e fundador da *La Revista Social*, foi presidenta da sección viguesa da Unión de Mulleres Antifascistas, así como membro do Socorro Rojo Internacional.

## Traxectoria 
Muller moi culta e comprometida socialmente, foi mestra de piano e estudou Belas Artes na Escola de Artes e Oficios de Vigo. Dende moi nova dedicou a súa vida á defensa da muller, comezando a ensinar a ler ás mulleres do barrio de Lavadores, para continuar logo dende a UMA.
[miniatura|Buque *Urania Mella* de loita contra a contaminación, [Sociedade de Salvamento e Seguridade Marítima|SASEMAR.]]
Tras o golpe de estado de 1936 intentou defender o barrio, xunto co seu home Humberto Solleiro Rivera, para logo fuxir cara a Redondela, onde foron detidos. Foi condenada á morte en consello de guerra, mais logo foille conmutada a condena pola de trinta anos; non así a do seu home, que foi fusilado. Xa viúva e deixando en Vigo catro fillos, foi encadeada no penal de Santurrarán, Guipúscoa, onde pasou mais de 9 anos. Ao quedar libre marchou co seu fillo Raúl a vivir a Lugo, no lar de María Gómez González, onde ficou ata a súa morte.
## Recoñecementos 
O concello de Vigo decidiu no pleno do 31 de marzo de 2008 dedicarlle unha rúa da cidade, e o Ministerio de Fomento deulle o seu nome ao buque anticontaminación que foi botado no outubro do 2008. Este último acto non foi alleo á polémica, ao non seren invitados os achegados.

Sobor da vida das mulleres encarceradas na cadea de Santurrarán foi presentado no Festival de cine de San Sebastián do 2010, o documental de Txaber Larreategi e Josu Martínez *Prohibido recordar* que protagonizan as fillas da política galega Alicia e Conchita.
200px|miniatura|Placa na rúa de Vigo.
A 15 de decembro de 2010 e en cumprimento da Lei 52/2007, do 26 de decembro, mediante a cal a democracia española honra a quen padeceron inxusta persecución durante o golpe de estado de 1936 e a ditadura posterior, o ministro Francisco Caamaño Domínguez expediu a Declaración de reparación e recoñecemento persoal ao seu favor, en virtude do ordenado no parágrafo 1, artigo 4 da citada lei.

Foi recoñecida nun mural en Vigo en 2021 como pioneira. [miniatura|dereita|Representación de Urania Mella como  pioneira nun mural da [Marcha Mundial das Mulleres en Vigo en 2021]]

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ricardo Mella Cea
* Ricardo Mella Serrano
### Ligazóns externas 
* Fragmentos da causa militar seguida contra Urania Mella e Humberto Solleiro  Consello da Cultura Galega
Psiquiatría

A **psiquiatría** é unha especialidade médica que investiga e trata os trastornos mentais. Ademais dos aspectos médicos considera tamén os factores biolóxicos e psicolóxicos e tamén os socio-culturais e antropolóxicos. O tratamento destes trastornos adopta con frecuencia a indicación de psicofármacos, mais tamén a indicación de psicoterapia de variadas formas. Os trastornos psiquiátricos descríbense polas súa características patolóxicas.
[miniatura|[Hospital do Rebullón|Hospital psiquiátrico do Rebullón (Mos).]]
O estudo obxectivo e rigoroso dos problemas mentais é relativamente novo, inda no século XIX os enfermos mentais quedaban recluídos en asilos onde recibían tratamentos morais coa fin de diminuír a súa confusión mental e restituír a razón. No século XIX xurdiu pola primeira vez o concepto de enfermidade mental. En 1896 Emil Kraepelin deseñou un sistema de identificación e clasificación dos problemas mentais que se convertería na base dos estudos psiquiátricos modernos.
Ginés Martínez

[miniatura|dereita|250px|A [escalinata de acceso á catedral polo Obradoiro, débese á Ginés Martínez de Aranda, en 1606]]
**Ginés Martínez de Aranda** (séculos XVI- XVII) nado en Xaén, foi un arquitecto español, que traballou, sobre todo, en Andalucía e Galiza, en estilo renacentista e maneirista.

## Biografía
Pouco se sabe da súa vida privada. Comezou traballando na súa terra natal. A comezos do século XVII debeu entrar en contacto con Maximiliano de Austria, quen en 1603 accedería á cátedra arcebispal de Santiago, e a quen acompañaría a esta cidade, de xeito que nese mesmo ano foi nomeado mestre de obras da catedral compostelá. Martínez apenas estivo tres anos anos nese cargo, pois en 1606 xa deixa de figurar como tal.

## Obra
### Obra andaluza
**Fonte de Santa María*, 1564, Baeza.
**Igrexa da Mota*, Alcalá la Real.

### Obra galega
*Escalinata de acceso á entrada occidental (é dicir, a actual fachada do Obradoiro) da Catedral de Santiago (1606). 
*Colexio de San Clemente, Santiago de Compostela.
*Patio do convento de San Francisco do Val de Deus, Santiago de Compostela.
*Cúpula da igrexa de San Martiño Pinario, Santiago de Compostela.

As tres últimas obras son atribuídas, baseándose en razóns cronolóxicas e estilísticas.

## Bibliografía
* Bonet Correa, Antonio, *La arquitectura en Galicia durante el siglo XVII*. Madrid. 1965
Literatura de Finlandia

**Finlandia** é un país cunha forte tradición literaria, cunha literatura popular que se expresaba nos dialectos rexionais do finés e cunha tradición literaria actual en dúas linguas o finés e o sueco, ademais da recente chegada da literatura saami.

## Literatura oral 
Finlandia conta cunha longa tradición de literatura oral, a súa base era unha poesía popular que se recitaba cantada polos cantores populares, os bardos que as cantaban con diferentes melodías, ás veces acompañándose do kantele, nas rexións do norte eran dous cantores os que recitaban as poesías mentres no sur era un só, xeralmente unha muller, á que acompañaba un coro. A transmisión dos textos era unicamente oral pero non se recitaban de forma idéntica de cada vez, senón que se deixaba lugar para a inspiración e a improvisación. Coñecidos como Arhippa Perttunen e Larin Paraske tiñan un repertorio de milleiros de versos. A partir do século XVI comézanse a recoller por escrito estes poemas pero no século XIX cando comezou a interesar a literatura popular, a Sociedade de Literatura Finesa recolleu milleiros de pezas populares e Elias Lönnrot partindo de poemas recollidos por el e por outros entusiastas redactou a epopea *Kalevala* que foi a base sobre a cal se asentou a literatura escrita finesa.

## Literatura escrita 
A primeira lingua literaria escrita de Finlandia foi o latín, as obras eran na súa maioría de carácter relixioso, o *Missale Aboense* (1488), un misal do bispado de Turku e o *Manuale Aboense* (1522), un manual litúrxico. Jacobus Finno, autor das *Piae Cantiones* (1582) foi un dos primeiros autores fineses. Pero o primeiro poema que describía o país non vai ser escrito en latín, senón en grego, o *Magnus Principatus Finlandia* (1679), obra de Johan Paulinus.

O establecemento da Academia de Turku en 1640 supuxo o nacemento dunha literatura que se expresaba na lingua que dominaba entón a administración e a vida cultural do país, o sueco; nun principio era unha literatura de carácter relixioso pero coa chegada da influencia da ilustración permitiu que no século XIX se desenvolvese unha literatura orixinal.

Mikael Agricola, o primeiro bispo protestante finés, foi o primeiro autor de lingua finesa coñecido, autor de obras relixiosas. A literatura finesa pasará de ser unha literatura secundaria respecto á sueca a converterse a fins do século XIX na base da literatura de Finlandia.

A literatura saami de Finlandia ten unha longa tradición oral pero son poucos os autores saamis fineses, entre todos eles salienta Nils-Aslak Valkeapää.
Derribos Arias

**Derribos Arias** foi unha banda de post-punk española da década de 1980, encadrada no movemento cultural coñecido como a movida madrileña. O seu son, cru, caótico, en ocasións melódico e en ocasións cacofónico, estaba infuenciado polo afterpunk, o punk e a psicodelia, ademais de contar cun compoñente de humor absurdo definido por algúns como dadaísta ou surrealista.

## Historia 
Derribos Arias foi un produto da creatividade de Poch (Ignacio Gasca, morreu en 1998), unha persoa extravagante, pintoresca e excesiva. Recórdaselle como protagonista dalgúns dos episodios máis delirantes da chamada Movida madrileña.

Ejecutivos Agresivos foi o primeiro proxecto de Poch con transcendencia discográfica (un single chamado "Mari Pili"). Nel participaron músicos que despois integrarían bandas como Décima Víctima ou Gabinete Caligari.

Derribos Arias durou de 1981 a 1987, pero a súa actividade discográfica cesou en 1984. Nos seus anos dourados, 1983 e 1984, rexistraron os singles "Branquias bajo el auga", "A-Flúor" e "Aprenda alemán" e o LP *En la guía, en el listín*. Todos contaron con boas críticas na prensa musical e unha aceptación polo público relativamente boa tendo en conta o arriscado da proposta.

En 1984 sacarían *Disco Pocho*, con peor acollida. Pouco despois viría a disolución do grupo.

La Banda sin Futuro foi unha experiencia posterior a Derribos Arias. Con este grupo, Poch gravou un disco que non viu a luz no seu momento e cuxa copia pirata, con temas como "Nos van a desinfectar", converteuse en xoia de coleccionistas.

A mediados dos 80, a Poch diagnosticóuselle a enfermidade de Huntington, un mal dexenerativo do sistema nervioso que altera a cognición e a mobilidade e que lle levaría á morte en 1998.

En 1991, Poch, recibiu unha homenaxe de músicos amigos e admiradores chamado *El chico más pálido de la playa del Gros*, un recompilatorio con cancións de Derribos Arias versionadas por formacións como Siniestro Total, Negu Gorriak, Gabinete Caligari, Glutamato Ye-ye ou Fangoria. O traballo buscaba axudar a Poch cando este entraba na fase terminal da súa enfermidade.

## Membros 
### Formación orixinal 
* Poch: Guitarra, voz e letras
* Alejo Alberdi: Teclados e programacións
* Juan Verdera: Baixo 
* Paul: Batería

### Outros membros 
* Deme Gómez: Baixo 
* Ñete: Batería

## Discografía 
* *Branquias bajo el agua* (EP, Gasa, 1982)
* *A-Flúor* (Single/Maxi, Gasa, 1982)
* *Aprenda alemán* (Single, Gasa, 1983)
* *En la guía, en el listín* (LP, Gasa, 1983)
* *Disco pocho* (Maxi, Gasa, 1984)
* *CD* (recompilación, CD, Gasa, 1996)
* *La centralita de información* (recompilación, Disco-Libro, Dro, 2001)

**Poch en soitario**
* *Poch se ha vuelto a equivocar* (LP, Epic, 1985)
* *Nuevos sistemas para viajar* (LP, Gasa, 1988)

**como La Banda Sin Futuro**
* *Grabaciones desinfectadas* (CD, Subterfuge, 1997)
Masatoshi Koshiba

**Masatoshi Koshiba** (en xaponés: 小柴 昌俊, こしば まさとし), nado en Toyohashi (Prefectura de Aichi) o 19 de setembro de 1926 e finado o 10 de novembro de 2020, foi un físico xaponés.

## Traxectoria 
Doutorouse en física na Universidade de Rochester, Nova York, no ano 1955. Pasou a ser investigador asociado na Universidade de Chicago e logo paso á Universidade de Tokyo.

Gañou o Premio Nobel de Física en 2002 xunto con Raymond Davis Jr e Riccardo Giacconi, polas súas contribucións pioneiras en astrofísica, en particular pola detección de neutrinos cósmicos.

Na década de 1980 Koshiba, continuando os traballos iniciados polo químico norteamericano Raymond Davis Jr., vai construír un detector soterráneo de neutrinos nunha mina de cinc, na Prefectura de Gifu, no Xapón central, Kamiokande II, un tanque enorme de auga (3000 toneladas, a 1000 m de profundidade) rodeado por detectores electrónicos (tubos fotomultiplicadores) para detectar os fluxos de luz que se producen cando os neutrinos interaccionan reciprocamente cos núcleos atómicos en moléculas de auga. Confirmou os resultados de Davis, de que o Sol produce neutrinos e que se atoparon menos dos que se agardaba. 

En 1987 Koshiba atopou neutrinos na explosión dunha supernova na Gran Nube de Magalláns. En 1996 cun detector máis sensible, Super-Kamiokande, Koshiba atopou evidencias do que os científicos xa sospeitaban, os neutrinos, dos cales se coñecen tres tipos, cambian de tipo no seu desprazamento a través do espazo.

## Notas
Boris Gorbatov

**Boris Gorbatov**, nado o 15 de xullo de 1908 e finado o 20 de xaneiro de 1954, foi un escritor e xornalista soviético.

## Traxectoria 
Naceu na conca do Don, en Ucraína, comezou a escribir de moi novo, en 1928 publicou o seu primeiro libro importante, a novela *Ячейка* (A célula). Correspondente en Siberia e os Urais do diario *Pravda*, escribiu varios libros con artigos xornalísticos e ensaios. En 1933 publicou *Мастера* (Os mestres) e en 1934 *Мое поколение* (A miña xeración). A partir de 1936 botou tempadas en observatorios do Ártico, desas experiencias saíu o libro *Обыкновенная Арктика* (O Ártico cotián). Durante a segunda guerra mundial foi correspondente de guerra, entrou en Berlín coas tropas soviéticas. A súa experiencia durante a guerra deixoulle unha fonda pegada que se concretou en obras como *Алексей Куликов, боец* (O soldado Alexei Culicov, 1942) ou *Непокоренные* (Os indomables, 1943).
Manlio Cancogni

**Manlio Cancogni**, nado o 6 de xullo de 1916 en Boloña e finado o 1 de setembro de 2015, foi un escritor e xornalista italiano.

## Traxectoria 
Como xornalista colaborou en *La Nazione del Popolo*, *L’Europeo*, ''L'Espresso*, *Risorgimento Liberale*, *Il Popolo*, *Il Corriere della Sera* ou *L'Osservatore Romano*.
Autor de relatos e novelas, a súa primeira obra foi *Delitto sullo scoglio* (1943), *Quella strana felicità* (1985) considérase a súa mellor obra. Outras obras súas son *Azorin e Mirò* (1968) e *Lettere a Manhattan'' (1997)