open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Little Rock

**Little Rock** é unha cidade dos Estados Unidos, a capital e a cidade máis grande do estado de Arcansas. Está localizada no centro do estado, no condado de Pulaski e o seu nome deriva dunha pequena rocha situada nun extremo do río Arcansas, chamada *La Petite Roche*.

Segundo o censo de 2008 tiña unha poboación de 189.515, cun total de 675.069 no área metropolitana.

## Xeografía 
Little Rock está localizada na parte sur do río Arcansas, no centro de Arcansas. A parte occidental da cidade está localizada nas faldras das montañas Ouachita. No norte, o lago Maumelle proporciona auga potable á cidade.

O seu fuso horario é o Central, (UCT -6).

## Demografía 
De acordo co censo de 2008, Little Rock ten unha poboación de 189.515 persoas, sendo a densidade de poboación de 626,39 hab/km². En 2000, a poboación de Little Rock era un 55% de etnia branca, o 40,41% eran afroamericanos, o 2,67% eran latinos, o 1,66% eran asiáticos e o 1,28% pertencía a outras etnias.

## Historia 
En 1722, un explorador francés chamado Bernard de la Harpe atopou unha pequena roca ao carón da ribeira do río Arcansas, á que chamou *La Petite Roche* ("A Pequena Roca", en francés), e preto da cal construíu un posto comercial.

En 1819 fúndase Little Rock, a cal convértese na capital do estado de Arcansas en 1821. En 1836, Arcansas convértese no 25º estado de Estados Unidos, sendo Little Rock a súa capital. No período da Guerra de Secesión, Little Rock uniuse ao bando confederado.

En 1911 construír o Capitolio do Estado de Arcansas. Converteuse no terceiro edificio estatal da cidade.

En 1957 producíronse graves disturbios raciais nun instituto de Little Rock. A magnitude dos feitos foi tal, que o exército tivo que intervir para disolver as revoltas.

En 1992 o Gobernador de Arcansas Bill Clinton converteuse na primeira persoa deste estado en converterse en presidente dos Estados Unidos.

A banda de rock Evanescence provén desta cidade.

## Cidades irmandadas 
A cidade está irmandada con:
*  **Kaoshiung**, China (1983)
*  **Hanam City**, Corea do Sur (1992)
*  **Changchun**, China (1994)
*  **Ragusa**, Italia (1997)
*  **Mons**, Bélxica
*  **Pachuca de Soto**, México (2006)

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dólar de prata da desegregación da *Little Rock Central High School* (2007).

### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial de Little Rock
Galería de imaxes de avespas de Galicia

**Galería de imaxes** de avespas de Galicia.

## Avespas 

Ficheiro:Avespa cabro Galicia.jpg|Avespa cabro
Ficheiro:Wasp_Galicia_060525.jpg|Avespa cabro
Ficheiro:Avespa 060526 Galicia.jpg|Avespa cabro
Ficheiro:Avespa, Santiago, Galiza 1.JPG
Ficheiro:Polistes dominula 041.jpg|Avespa Polistes
Ficheiro:Avespa006eue.JPG|Avespa
Ficheiro:Avespa, Santiago, Galiza 2.JPG
Ficheiro:Wasps.gif
Ficheiro:Avespa.jpg
Ficheiro:Mosca das Flores, O Monte de San Pedro, Visma, A Coruña.jpg
Ficheiro:Grilo ceboleiro e avespa 4.jpg|Avespa comendo no cadáver dun grilo ceboleiro.
Ficheiro:Avesporeiro no Couto.JPG|Avespeiro

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Galería de imaxes de Galicia
* Galería de imaxes da fauna de Galicia
* Galería de imaxes de arañas de Galicia
* Galería de imaxes de insectos de Galicia
Atol Tuanake

**Tuanake** é un dos tres atois das illas Raevski, no arquipélago das Tuamotu na Polinesia Francesa. Administrativamente depende de Katiu, comuna asociada á comuna de Makemo.

## Xeografía 
Está situado a 20&nbsp;km ao suroeste de Makemo e a 20&nbsp;km ao norte de Tepoto. É un atol circular de 7&nbsp;km de diámetro, cunha superficie emerxida de 3,5&nbsp;km² máis 12,4&nbsp;km² de arrecifes. A lagoa interior, de 25,7&nbsp;km², dispón dun paso navegable.

Esta deshabitado e é visitado ocasionalmente para colleitar copra. O atol é sorprendentemente moi boscoso.

## Notas
Galería de imaxes de Cantharidae de Galicia

Cantharidae 

Ficheiro:Becho Bastavales, Galiza 090707 05.jpg
Ficheiro:Becho Bastavales, Galiza 090707 09.jpg
Ficheiro:Rhagonycha fulva - Galicia - 01.jpg
Ficheiro:Cantharidae en Bastavales, Brión 090726.JPG
Ficheiro:Becho Bastavales, Galiza 090707 12.jpg
Ficheiro:Bug 050623 41.jpg
Ficheiro:Insecto, Bastavales, Brión, Galiza, 090630 05.JPG
Ficheiro:368-Coracero Rojo.jpg
The Black and White Album

***The Black and White Album*** é o cuarto álbum da banda sueca de garage rock The Hives. Foi editado inicialmente o 9 de outubro do 2007 en iTunes, o día 13 nos Estados Unidos e o 15 no Reino Unido.

O primeiro sinxelo do álbum, "Tick Tick Boom", aparece no xogo *Madden NFL 08*. A versión que aparece é unha versión temperán da mesma con cambios destacables.

## Listaxe de cancións
Todos os temas compostos por Randy Fitzsimmons.
#"Tick Tick Boom" - 3:25
#"Try It Again" - 3:29
#"You Got It All... Wrong" - 2:42
#"Well All Right!" - 3:29
#"Hey Little World" - 3:22
#"A Stroll Through Hive Manor Corridors" - 2:37
#"Won't Be Long" - 3:46
#"T.H.E.H.I.V.E.S." - 3:37
#"Return the Favour" - 3:09
#"Giddy Up!" - 2:51
#"Square One Here I Come" - 3:10
#"You Dress Up for Armageddon" - 3:09
#"Puppet on a String" - 2:54
#"Bigger Hole to Fill" - 3:37
Pesqueiras, Pedrouzos, Castro Caldelas

** Pesqueiras** é un lugar da parroquia de Pedrouzos no concello ourensán de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas. Segundo o INE e do IGE en 2011 tiña 26 habitantes (14 homes e 12 mulleres), tres menos ca no ano anterior, cando tiña 29 habitantes (15 homes e 14 mulleres).

Está situada ao pé da Serra do Burgo, no suroeste do municipio, lindando co concello de Montederramo. Dedicada tradicionalmente á gandería vacún, ten amplos prados verdes dedicados ao pasto do gando. Posúe dúas fontes. A carón da aldea está a capela da Virxe das Neves, na que se celebra a súa festa o 5 de agosto.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Pedrouzos 
### Parroquias de Castro Caldelas 
## Notas
Historia das cidades

A **historia das cidades** é un campo da historia que intenta examinar o proceso de urbanización e a natureza histórica das cidades. Ten un enfoque multidisciplinar, cruzando os campos da arqueoloxía, da historia arquitectónica, da socioloxía urbana, da xeografía urbana e baséase en particular na  historia local.

Son numerosas as definicións que se formularon sobre a cidade ao longo da historia, dependendo do elemento constitutivo sobre o que se fixase a atención. Uns autores destacaron o elemento material (a pavimentación, o peche amurallado, os equipamentos), mentres que outros atenderon ás relacións sociais ou a visións utópico-filosóficas do fenómeno urbano.

Con carácter xeral, os estudosos viñeron distinguindo as cidades segundo dous criterios: as épocas nas que se consolidaron (criterio histórico) e o tipo de cultura en que estas se desenvolveron (criterio antropolóxico). Dende estas perspectivas adóitase distinguir entre a cidade antiga, a cidade medieval, a cidade barroca ou, a cidade precolombiana, a cidade islámica, a cidade anglosaxoa, a cidade mediterránea...
Atol Takume

**Takume** é un atol de Tuamotu, na Polinesia Francesa. Administrativamente depende da comuna de Makemo. Está situado a 8&nbsp;km ao noroeste de Raroia.

## Xeografía 
É un atol de forma alargada con 20&nbsp;km de longo e cunha superficie emerxida de 5&nbsp;km². Dispón dun paso navegable ao interior da lagoa.

A vila principal é Ohomo, cunha poboación ao redor de 100 habitantes incluídos na comuna de Makemo. Dispón dun aeródromo.

## Historia 
Foi descuberto en 1820, por Fabian Gottlieb von Bellingshausen que o chamou *Volkonski*.
Atol Taenga

**Taenga**, tamén denominado **Taunga-hara**, é un atol de Tuamotu, na Polinesia Francesa. Administrativamente é unha comuna asociada á comuna de Makemo. Está situado a 27&nbsp;km ao noroeste de Nihiru e a 670&nbsp;km ao nordés de Tahití.

## Xeografía 
Ten unha superficie emerxida de 20&nbsp;km². A lagoa interior, de 140&nbsp;km², ten un paso navegable chamado Tiritepakau.

A vila principal é Henuparea. A poboación total é de 96 habitantes (censo do 2007), que viven principalmente da piscicultura. Tamén hai algunhas granxas de perlas. Non dispón de case ningunha infraestrutura.

## Historia 
Foi descuberto polos ingleses John Buyers e John Turnbull do *Margaret*, no 1803. Chamárono *Holt*. En 1820, Bellingshausen chamábao *Yermaloff*.

## Notas
Atol Nihiru

**Nihiru** é un atol de Tuamotu, na Polinesia Francesa. Administrativamente depende de Taenga, comuna asociada da comuna de Makemo. Está situado a 28&nbsp;km ao sueste de Taenga e a 30&nbsp;km ao nordés de Marutea Norte.

## Xeografía 
É un atol pequeno de 15&nbsp;km de longo e 14&nbsp;km de ancho, cunha superficie emerxida é de 6´7&nbsp;km² máis 14´1&nbsp;km² de arrecifes. A lagoa interior, de 79´5&nbsp;km², é pechada sen ningún paso navegable. Datos da Instituto de recherche pour lle développement A única vila é Tatake cunha vintena de habitantes que proveñen de Taeng. Non dispón de infraestruturas.

## Historia 
Foi descuberto por Fabian Gottlieb von Bellingshausen en 1820, que deulle o nome de Niger.
Atol Haraiki

**Haraiki** é un atol de Tuamotu, na Polinesia Francesa. Administrativamente depende da comuna de Makemo. Está situado a 42&nbsp;km ao suroeste de Marutea Norte.

## Xeografía 
O atol ten unha forma triangular e consta de tres illotes cunha superficie emerxida de 4,1&nbsp;km² máis 10,9&nbsp;km² de arrecifes. Datos da mrs.fr/IRD/atollpol/irdpoly/andfout2.htm Institut de recherche pour lle développement A lagoa interior é dobre, cun só paso navegable. Esta deshabitado e é visitado ocasionalmente.

## Historia 
Foi descuberto, no 1768, por Louis Antoine de Bougainville. Historicamente coñeceuse cos nomes de: *Maraiki*, *Heraiki*, *San Quintin* e *Crocker*.
Atol Marutea Norte

**Marutea** é un atol de Tuamotu, na Polinesia Francesa. Chámase Norte para distinguilo de Marutea Sur, na comuna de Mangareva. Administrativamente depende da comuna de Makemo.

## Xeografía 
Está situado a 24&nbsp;km ao sueste de Makemo e a 30&nbsp;km ao suroeste de Nihiru. A superficie emerxida é de 2,7&nbsp;km². A lagoa, de 458&nbsp;km², dispón dun paso navegable. Esta deshabitado.

## Historia 
Foi descuberto en 1773, por James Cook. Historicamente coñeceuse co nome de *Furneaux*.
Comuna de Fangatau

**Fangatau** é unha comuna da subdivisión Tuamotu-Gambier na Polinesia Francesa, situada ao nordés do arquipélago.

A comuna consta de dúas comunas asociadas formadas por dous atois: Fangatau e Fakahina. Son dous atois pequenos, illados e pouco poboados. Xunto con Puka Puka forman unha das sete áreas lingüísticas de Tuamotu chamada fagatau.
Galería de imaxes de saltóns de Galicia

**Galería de imaxes** de saltóns de Galicia.
dereita|200px

## Saltóns 

Ficheiro:Saltón en Bastavales, Brión, Galiza 090709 01.JPG
Ficheiro:Saltón en Bastavales, Brión, Galiza 090709 02.jpg
Ficheiro:Saltón en Bastavales, Brión, Galiza 090709 03.jpg
Ficheiro:Saltón en Bastavales, Brión, Galiza 090709 04.jpg
Ficheiro:Saltón en Bastavales, Brión, Galiza 090709 05.JPG

Ficheiro:Bamio, Vilagarcía de Arousa, Galiza. 090830 033.jpg
Ficheiro:Bamio, Vilagarcía de Arousa, Galiza. 090830 035.jpg
Ficheiro:Bamio, Vilagarcía de Arousa, Galiza. 090830 032.jpg

Ficheiro:Praia da Aguieira, Nebra, Porto do Son 090719 33.jpg
Ficheiro:Praia da Aguieira, Nebra, Porto do Son 090719 34.JPG
Ficheiro:Praia da Aguieira, Nebra, Porto do Son 090719 35.JPG

Ficheiro:Salton en Bastavales Brion Galiza 1.JPG
Ficheiro:Salton en Bastavales Brion Galiza 2.JPG
Ficheiro:Salton en Bastavales Brion Galiza 3.JPG
Ficheiro:Salton en Bastavales Brion Galiza 4.JPG

Ficheiro:Praia da Aguieira, Nebra, Porto do Son 090719 36.JPG
Ficheiro:Praia da Aguieira, Nebra, Porto do Son 090719 37.JPG

Ficheiro:Salton 019eue.jpg
Ficheiro:Saltón.grashopper.GFDL452.jpg
Ficheiro:Saltón 078eue.jpg
Ficheiro:Saltón 050618 11.jpg

Ficheiro:Bastavales Galiza-Salton 01.JPG
Ficheiro:Bastavales Galiza-Salton 02.JPG
Ficheiro:Bastavales Galiza-Salton 09.jpg
Ficheiro:Bastavales Galiza-Salton 04.JPG

Ficheiro:Praia da Aguieira, Nebra, Porto do Son 090719 39.JPG
Ficheiro:Praia da Aguieira, Nebra, Porto do Son 090719 38.JPG

Ficheiro:Salton Bastavales 060705 14.jpg
Ficheiro:Salton Bastavales 060705 15.jpg

Ficheiro:Salton Gundian Galicia 1.jpg
Ficheiro:Salton Gundian Galicia 2.jpg
Ficheiro:Salton Gundian Galicia 3.jpg
Ficheiro:Salton Gundian Galicia 4.jpg

Ficheiro:Saltón 160eue.jpg
Ficheiro:Saltón 061007 Bastavales Galicia 018.jpg
Ficheiro:Grashopper saltón 162eue.jpg 
Ficheiro:Saltón.jpg

Ficheiro:Saltón Grashopper.jpg

Ficheiro:Saltón, Bamio, Vilagarcía_007.jpg
Ficheiro:Saltón, Bamio, Vilagarcía 008.jpg

## Tettigoniidae 

Ficheiro:Tettigoniidae.jpg|Carricanta

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Galería de imaxes de Galicia
* Galería de imaxes da fauna de Galicia
* Galería de imaxes de arañas de Galicia
* Galería de imaxes de insectos de Galicia
Equisetales

**Equisetales** é unha orde de fieitos con só un xénero vivente, o *Equisetum*. O rexistro fósil inclúe especies adicionais hoxe extinguidas.
Galería de imaxes de cruceiros de Vilagarcía de Arousa

Cruceiros de Vilagarcía de Arousa

## Cruceiros de Bamio, Vilagarcía de Arousa 

Ficheiro:Bamio, Vilagarcía de Arousa, Galiza. 090830 006.jpg
Ficheiro:Bamio, Vilagarcía de Arousa, Galiza. 090830 008.jpg
Ficheiro:Bamio, Vilagarcía de Arousa, Galiza. 090830 018.jpg
Ficheiro:CrBamio.jpg
Ficheiro:Bamio, Vilagarcía de Arousa, Galiza. 090830 043.jpg

## Véxase tamén
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Vilagarcía de Arousa
Zac Efron

**Zachary David Alexander "Zac" Efron**, nado o 18 de outubro de 1987 en San Luis Obispo (California), é un actor e cantante estadounidense.

## Traxectoria 
Os seus pais chámanse David e Starla, un mecánico e unha secretaria, ten un irmán máis novo de nome Dylan. Comezou a actuar profesionalmente a principios da década do 2000, facéndose coñecido entre a audiencia nova polos seus papeis en *High School Musical*, *High School Musical 2*, *High School Musical 3*, *Summerland*, *Hairspray*, *Cando te encontre* e *17 Again*.
Nintendo DSi

miniatura|255px|Nintendo DSi.
A **Nintendo DSi** (en xaponés: *ニンテンドーDSi*​, *Nintendō Dī Esu Ai*) é unha videoconsola de peto que foi producida pola empresa xaponesa Nintendo. Constitúe a terceira variante do modelo Nintendo DS, tras esta e a Nintendo DS Lite. Como consola da oitava xeración competiu coa PlayStation Portable de Sony. Saíu ó mercado no Xapón, Oceanía, Europa e América entre 2008 e 2009.

## Características 
Mantén os principais atributos da DS Lite con poucos cambios estéticos, é un pouco máis pequena e a principal característica da DSi é a inclusión de dúas cámaras dixitais interactivas que se poden incorporar ós xogos ou utilizar como se fose unha cámara normal. A DSi tamén inclúe conectividade con DSiWare, unha tenda en liña, memoria interna e posibilidade de almacenamento externo, así como un lector de tarxetas SD, o navegador web Opera e lector de son que soporta só o formato AAC. Os xogos da DS Lite son compatibles, pero a diferenza desta non presenta o slot-2 que permite conectar cartuchos da Game Boy Advance.

Nintendo comezouna a desenvolver en 2006, presentándoa en outubro de 2008 na Conferencia Nintendo de Tokyo. Comezou a comercializarse no Xapón o 1 de novembro de 2008.

## A DSi XL 
miniatura|250px|Nintendo DSi XL.
A Nintendo DSi XL (coñecida no Xapón como Nintendo DSi LL, en xaponés *ニンテンドーDSi LL*, *Nintendō Dī Esu Ai Eru Eru*) foi a cuarta revisión da videoconsola portátil Nintendo DS. Foi anunciada o 29 de outubro de 2009 e lanzada ao mercado xaponés en novembro dese mesmo ano (e uns poucos meses despois no resto do mundo). A DSi XL saíu á venda en España o 5 de marzo de 2010.

A consola non estaba pensada para ser unha continuación da DSi, senón para complementala e coexistir no mercado, aínda que para diferentes públicos, ademais de seguir mantendo o liderado fronte ao sistema PlayStation Portable (PSP) de Sony.

A Nintendo DSi XL inclúe todas as funcións da Nintendo DSi: dúas cámaras de fotos, editor de imaxes e son, gravadora e reprodutor de son, a posibilidade de descargar programas directamente á consola dende a aplicación Tenda Nintendo DSi e incluíndo o navegador web Nintendo DSi Browser para navegar en Internet a través de redes inalámbricas Wi-Fi. Pero sobre todo, o que máis destaca nesta consola son as dúas pantallas claramente máis grandes ca as da DSi; son un 93% máis grandes ca as da DS Lite. A produción da DSi XL foi finalizada o 30 de setembro de 2014.

## Notas
Torres Petronas

As **torres Petronas**, en Kuala Lumpur, capital de Malaisia, foron os edificios máis altos do mundo entre 1998 e 2003, superados o 17 de outubro de 2003 polo edificio Taipei 101 en Taiwán. Torres Petronas foi inaugurada o 31 de agosto de 1999 polo entón primeiro ministro de Malaisia, Mahathir bin Mohamad. Estas torres contan cunha altura de 452 metros. As torres con 88 pisos de formigón armado e unha fachada feita de aceiro e vidro, son un símbolo de Kuala Lumpur e por extensión tamén da propia Malaisia.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Fotos das Torres Petronas
Vittorio Gassman

**Vittorio Gassman**, nado en Struppa, preto de Xénova, o 1 de setembro de 1922 e finado en Roma o 29 de xuño de 2000, foi un actor e director italiano de teatro e cinema.

## Traxectoria 
Gassman está recoñecido como un dos mellores actores italianos. A súa longa carreira incluíu dende importantes producións até obras menores, case divertimentos, que lle proporcionaron unha enorme popularidade.
## Filmografía 
## Recoñecementos 
En 1997, recibiu o Premio Princesa de Asturias das Artes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
Filmografía .
Atol Fakahina

**Fakahina** é un atol de Tuamotu, na Polinesia Francesa. Administrativamente é unha comuna asociada á comuna de Fangatau. Está situado no centro e ao leste do arquipélago, a 75&nbsp;km ao leste de Fangatau.

## Xeografía 
A superficie total é de 8&nbsp;km², cunha lagoa interior sen ningún paso ao océano. A vila principal é Tarione, e a poboación total era de 140 habitantes no censo do 2002.

## Historia 
Antigamente era un lugar utilizado para facer sacrificios humanos. O atol foi descuberto por Otto von Kotzebue, o 26 de febreiro de 1824, que o chamou co nome do seu barco *Predpriatié*. Tamén se coñeceu como *Prince de Joinville* e *Fangahina*.
Peligros

**Peligros** é un concello español da provincia de Granada. Está situado na parte central da Vega de Granada. Limita cos concellos de Calicasas, Güevéjar, Pulianas, Maracena e Albolote. Na actualidade, Peligros alberga a sede social do Diario Ideal de Granada. Atópase situado a unha altitude de 680 metros e a 9 quilómetros da capital de provincia, Granada.

## Demografía 
Segundo o INE, no ano 2024 tiña unha poboación de 11.674 habitantes.

## Política 
Os resultados en Peligros das últimas eleccións municipais, celebradas en maio de 2011, son:

## Notas 
## Ligazóns externas 
* Páxina oficial do Concello
Comuna de Hikueru

**Hikueru** é unha comuna da subdivisión Tuamotu-Gambier na Polinesia Francesa.

A comuna de Hikueru inclúe dúas comunas asociadas (Hikueru e Marokau) e tres atois deshabitados.

1  Xeograficamente forman as illas Dous Grupos
Atol Marokau

**Marokau** é un atol do arquipélago de Tuamotu na Polinesia Francesa. O atol atópase situado a 53&nbsp;km ao sueste de Hikueru e está separada por unha vía navegable 2&nbsp;km de ancho de Ravahere. A extensión do atol de forma triangular, alcanza unha anchura de 21&nbsp;km cunha lonxitude de 20&nbsp;km.

Marokau e Ravahere formar as *Illas Dous Grupos*. Marokau pertence ao municipio de Hikueru. A parte máis importante da illa é *Vaiori*, isto é nunha illa no extremo norte do atol.

## Historia
Louis Antoine de Bougainville descubriu a illa en 1768.

En 1903, o atol sufriu unha forte tormenta, que matou a máis de 100 persoas.

A lagoa de Marokau foi desde o século XIX, ata 1965, unha das máis importantes produtora de perlas do arquipélago de Tuamotu.

Hoxe en día, os habitantes viven principalmente da produción de copra. Nas illas do atol e nos Motus crecen moitos cocos.
Galería de imaxes de follas de Galicia

**Galería de imaxes** de follas de Galicia.

## Follas 

Ficheiro:Folla Avutilón 008eue.jpg|Abutilon
Ficheiro:Folla Azalea 011eue.jpg|Azalea
Ficheiro:Folla Caqui 002eue.jpg|Caqui, *Diospyros kaki*
Ficheiro:Folla Carballo americano.jpg|Carballo americano
Ficheiro:Folla Carballo.jpg|Carballo
Ficheiro:Cucurbita ficifolia Folla Cidrra 010eue.jpg|Chila
Ficheiro:Folla Figueira 009eue.jpg|Figueira
Ficheiro:Folla Hortensia 013eue.jpg|Hortensia
Ficheiro:Folla Loureiro 014eue.jpg|Loureiro
Ficheiro:Folla Maceira 017eue.jpg|Maceira
Ficheiro:Folla Magnolio 001eue.jpg|Magnolio
Ficheiro:Folla Morango 012eue.jpg|Amorodeira
Ficheiro:Folla Pexegueiro 006eue.jpg|Pexegueiro
Ficheiro:Outono - Folla seca.jpg|Pradairo
Ficheiro:Folla Roseira 004eue.jpg|Roseira
Ficheiro:Folla Salgueiro chorón.Salicaria.jpg|Salgueiro chorón
Ficheiro:Folla Xeranio 003eue.jpg|Xeranio
Ficheiro:Folla e pingota, Galiza.jpg|Veas dunha folla

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Galicia
*Galería de imaxes de cogomelos de Galicia
*Galería de imaxes da flora de Galicia
*Galería de imaxes de flores de Galicia
Taylor Hawkins and The Coattail Riders

**Taylor Hawkins & The Coattail Riders** é unha banda fundada por Taylor Hawkins, actual batería de Foo Fighters. Hawkins é o batería e o cantante do trío. Os outros membros son Chris Chaney ao baixo, e Gannin á guitarra. Chaney e Hawkins xa traballaran antes xuntos, no tour *Sexual Chocolate* de Alanis Morrisette.

## Historia 
O proxecto comezou cando Taylor Hawkins comezou a gravar algunhas cancións no estudo de Drew Hester, antigo membro de Foo Fighters, e grande amigo de Hawkins. De aí saíu a intención de formar unha banda con Hawkins á voz.

### Álbum de estrea 
O 21 de marzo do 2006, a banda publicou o seu primeiro disco, chamado *Taylor Hawkins and The Coattail Riders*. Contén 11 cancións, gravadas no ano 2004, antes de que os Foo Fighters gravaran ''In your Honor''. O seu primeiro videoclip oficial foi o da canción "Louise", a primeira do disco.

## Discografía 
## Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Thomond Park

**Thomond Park** é un estadio de rugby situado en Limerick, na provincia irlandesa de Munster onde xogan os seus partidos como locais o Munster Rugby, o Shannon e o Bohemian. A capacidade do estadio é de 26.500 espectadores.

Este estadio é famoso polo seu ruído mentres dura o xogo e o seu total silencio cando os xogadores locais ou visitantes tiran a paus. Munster tamén ten un récord intimidatorio de 12 anos sen perder en Thomond Park na Heineken Cup (dende o ano 1995 ata 2007, cando Leicester Tigers gañou por 13-6) En Thomond Park o Munster derrotou por 12-0 os All Blacks en 1978.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Munster Rugby
* Limerick
Monofilético

[miniatura|260px|dereita|Grupos filoxenéticos, ou [Taxon|*taxa*: monofiléticos (amarelo), parafiléticos (azul) e polifiléticoa (vermello).]]

En filoxenia dise que un grupo é **monofilético** se todos os organismos incluídos nel evolucionaron a partir dun devanceiro común, e todos os descendentes dese devanceiro están incluídos no grupo. Dita condición recibe o nome de **monofilia** (do grego μονο- *mono-*, de μόνος *mónos*, "un só", "único", e φυλή *phylé*, "tribo", "grupo de individuos").

Pola contra, un grupo que contén algúns pero non todos os descendentes do devanceiro común máis recente chámase parafilético, e un grupo taxonómico que contén organismos pero carece dun devanceiro común chámase polifilético.

## Exemplo 
Crese que todos os organismos no xénero *Homo* proceden da mesma forma ancestral na familia Hominidae. Así pois, o xénero *Homo* é monofilético.

Por outra banda, se se descubrise que *Homo habilis* desenvolveuse dun devanceiro distinto que *Homo sapiens*, e este devanceiro non estivese incluído no xénero, entón o xénero resultaría ser polifilético. Desde que os biólogos en conxunto prefiren os grupos monofiléticos, neste caso probablemente ou dividirían o xénero para adecualo ás novas circunstancias, ou o ampliarían para incluír as formas adicionais.

## Outros usos 
O uso aquí recollido foi introducido por Willi Hennig, e o éxito da escola cladista de Sistemática converteuno en dominante. Con todo, débese facer constar que para moitos taxónomos, como Ernst Mayr e a tradición que el chama taxonomía evolutiva, monofilético é todo grupo cuxo devanceiro común máis recente é membro do clado; isto exclúe claramente aos grupos polifiléticos, pero non aos parafiléticos. Este é o significado practicamente universal de monofilético nas publicacións biolóxicas até aproximadamente 1990. Neste uso clásico do concepto chámase monofiléticos tanto aos grupos *holofiléticos* como aos *parafiléticos*, na terminoloxía cladística úsase, non de maneira xeneralizada, o termo grupo convexo para referirse ao mesmo concepto.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Tudge, Colin (2000): *The Variety of Life*. Oxford University Press. ISBN 0-19-860426-2.

### Outros artigos 
* Parafilético
* Polifilético

### Ligazóns externas 
* Funk, D. J. e Omland, K. E. (2003): "Species-level paraphyly and polyphyly: Frequency, cause and consequences, with insights from animal mitochondrial DNA". *Annu. Rev. Ecol. Evol. Syst.* **34**: 397–423. Artigo en PDF Consultado o 15/01/2013.
Sharon Vineyard

**Sharon Vineyard** é un personaxe ficticio da serie *O detective Conan*, creado por Gosho Aoyama.

## Personaxe 
Chris Vineyard foi unha célebre actriz dos Estados Unidos, filla da sobranceira Sharon Vineyard, coa que compartía profesión. Chris foi amiga de Yukiko Kudo, nai de Shinichi, e aprendeu a técnica do disfrace de Toichi Kuroba, o pai de Caco Kid.

Despois de verse envolta no caso no que reaparecen os Homes de Negro, Conan comeza a desconfíar do seu vencello coa Organización. Vai facendo unhas pescudas, e acabaa relacionando con Jodie Saintemillion. Finalmente, Conan e Heiji confirman que Jodie e Chris non son a mesma persoa.

Utiliza o nome en clave de Vermouth. O seu rango na Organización é alto, o xefe tenlle moito aprecio. O F.B.I. púxolle o nome en clave de Mazá Podre. Vermouth é un dos membros máis perigosos e sanguinarios da Organización.
Galería de imaxes do mosteiro de San Pedro de Rocas

Mosteiro de San Pedro de Rocas, Rocas, Esgos, Ourense.

Ficheiro:San Pedro de Rocas (Esgos, Galiza).jpg
Ficheiro:San Pedro de Rocas, Esgos.JPG
Ficheiro:Mosteiro de San Pedro de Rocas, Esgos, Galiza.jpg
Ficheiro:Mosteiro de San Pedro de Rocas, Esgos, Galiza 2.jpg
Ficheiro:Mosteiro de San Pedro de Rocas, Esgos, Galiza 3.jpg
Ficheiro:Mosteiro de San Pedro de Rocas, Esgos, Galiza 4.jpg
Ficheiro:Mosteiro de San Pedro de Rocas, Esgos, Galiza 5.jpg
Ficheiro:Mosteiro de San Pedro de Rocas, Esgos, Galiza 6.jpg
Pías

O topónimo **Pías** pode referirse a:

;En Galiza
***Pías**, parroquia do concello de Lugo;
****San Vicente de Pías**, lugar de dita parroquia;
***Pías**, parroquia do concello de Ponteareas;
***Pías**, lugar da parroquia de Adelán, no concello de Alfoz;
***Pías**, lugar da parroquia de Coiro, no concello da Laracha;
***Pías**, lugar da parroquia de Castro de Escuadro, no concello de Maceda;
***Pías**, lugar da parroquia de San Miguel de Tabagón, no concello do Rosal;
***O Barrio de Pías**, lugar da parroquia da Ramallosa, no concello de Nigrán.

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***Pías**, concello da provincia de Zamora.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Iris (anatomía)

miniatura|dereita|O iris.
O **iris**, en anatomía, é a membrana coloreada e circular do ollo que separa a cámara anterior da cámara posterior.

## Características 
Posúe unha apertura central de tamaño variábel que comunica as dúas cámaras: a pupila. Corresponde á porción máis anterior da túnica vascular, a cal forma un diafragma contráctil diante do cristalino. O iris é a zona coloreada do ollo, xa sexa azul, verde, marrón ou doutra cor calquera. No seu centro atópase a pupila ou meniña do ollo, de cor negra; a zona branca que se encontra arredor denomínase esclerótica.

Está situado trala córnea, entre a cámara anterior e o cristalino, ao que cobre en maior ou menor medida segundo a súa dilatación.

## Función 
O iris está constantemente activo, permitindo á pupila dilatarse (midríase) ou contraerse (miose), segundo a intensidade da fonte luminosa, co fin de regular a cantidade de luz que chega á retina.

As fibras musculares do iris agrúpanse formando dous músculos: o dilatador da pupila e o esfínter do iris, que a contrae.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cor dos ollos

### Ligazóns externas 
* Fotografía detalladas de iris humanos
Musgrave Park

**Musgrave Park**, actualmente coñecido por motivos de patrocionio como **Irish Independent Park**, é un estadio de rugby da cidade de Cork, Irlanda. É a casa do Dolphin RFC e os Sundays Well RFC. Este é un dos estadios do Munster Rugby como local, xunto con Thomond Park en Limerick. Ten capacidade para 8.008 espectadores e está situado en Pearse Road.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Munster Rugby
The Undertaker

miniatura|200px|The Undertaker en 2008
**Mark William Calaway**, nado o 24 de marzo de 1965 en Houston, é un loitador profesional estadounidense, máis coñecido por **The Undertaker**, loita no programa SmackDown do World Wrestling Entertainment. É medio irmán de Glen Jacobs co que forma ocasionalmente o equipo Brothers of Destruction.

## Traxectoria 
Calaway comezou a súa carreira en 1984 na World Class Championship Wrestling. Entrou no World Championship Wrestling en 1989 baixo o nome de "Mean" Mark Callous in 1989. Cando a WCW non renovou o seu contrato en 1990, pasou en novembro á World Wrestling Federation (desde 2002 World Wrestling Entertainment) xa co nome de The Undertaker, actualmente é un dos loitadores da WWE máis veteranos, amais é xunto con Shawn Michaels, o único loitador contratado desde a primeira edición de Raw, transmitida o 11 de xaneiro de 1993.

The Undertaker utiliza nos seus combates dúas personalidades ben contrastadas, Deadman e American Bad Ass. Gañou o campionato da WWE catro veces e o World Heavyweight Championship dúas. Tamén gañou o Royal Rumble de 2007 e está invatido en WrestleMania con 17 vitorias e ningunha derrota.

## Notas
Habanera

miniatura|As agrupacións corais adoitan ter varias habaneras nos seus repertorios.
A **habanera** é un tipo canción orixinaria de Cuba que data de finais do século XIX, de ritmo lento e compás cuaternario. Poden ser cantadas e instrumentais e é un xénero adaptado e usado por diferentes formacións musicais como grupos corais, bandas de música, tunas e outros.
Rai 1

**Rai 1** é a primeira cadea de televisión da RAI, ademais de ser unha televisión pública xunto con Rai 2, Rai 3 e Rai 4. Emite unha programación xeneralista centrada na información e programas de entretemento. Naceu o 3 de xaneiro de 1954 como *Programma Nazionale*, en 1975 pasou a chamarse *Rete 1* e en 1982 conseguiu o seu nome actual.

## Historia 
Rai Uno comezou en 1954 cunha función de servizo público e entretemento e non emitía publicidade salvo no programa *Carosello*, un programa con sketches con mesaxe publicitaria ó final. A cadea tivo durante os seus primeiros anos unha función de axuda á reconstrución do país, e pronto a televisión logrou gañar popularidade. Nos anos 70 a cadea sufriu a *lottizzazione*, na que repartiron as 3 cadeas en función de cada corrente política, tocando á Rai Uno unha influencia democristiá.

Nos anos 90 a situación cambiou coa consolidación da televisión privada, na que a RAI tivo que diversificar a oferta das súas canles, pasando a ser Rai Uno a cadea xeneralista principal. Hoxe compite directamente con Canal 5 de Mediaset polo liderado das audencias. O seu director é Fabrizio Del Noce dende 2002. A súa cota de pantalla é do 23,5%, sendo a canle líder de audencias no global.

## Programas 
### Informativos 
* TG1 *(Telediario Un)*
* Porta a Porta
* Super Quark (programa sobre ciencia)
* Uno Mattina

### Entretemento 
* Affari tuoi (Allá Tú)
* L'Eredità 
* Passaggio a Nord Ovest
* Amango (En Conxunto con Canal 13 (Chile)

### Eventos especiais 
* Mundial de fútbol
* Copa de Italia
* Festival de Sanremo
* Miss Italia
* Telefón (chamado "Telephon")

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Echoes, Silence, Patience & Grace

***Echoes, Silence, Patience & Grace*** é o sexto álbum da banda de rock alternativo Foo Fighters, lanzado o 25 de setembro de 2007 poo selo RCA Records. O disco foi producido por Gil Norton, mesmo produtor do álbum *The Colour and the Shape*.

O disco estreouse na cima da lista británica de álbums, vendendo 135.685 copias na súa primeira semana. O álbum tamén foi platino a primeira semana en Australia e Nova Zelandia. Nos Estados Unidos entrou no posto número 3 da lista *Billboard 200*, ao vender 168.668 copias a primeira semana, e dende entón foi certificado ouro. Ata setembro do ano 2008 vendera 792.612 neste país.

## Listaxe de cancións 
### Disco 1 
Todos os temas compostos por Dave Grohl, Taylor Hawkins, Chris Shiflett e Nate Mendel, agás onde se indique.
# "The Pretender"
# "Let it Die"
# "Erase/Replace"
# "Long Road to Ruin"
# "Come Alive"
# "Stranger Things Have Happened" (Grohl)
# "Cheer Up, Boys (Your Make Up Is Running)"
# "Summer's End"
# "Ballad Of The Beaconsfield Miners" (Grohl)
# "Statues"
# "But, Honestly"
# "Home"

### Disco 2 (Outras cancións) 
# "If Ever"
# "Bangin"
# "Seda"
# "Keep The Car Running"
# "Holiday In Cambodia"
# "Band On The Run"
# "Once And For All"
# "Rock And Roll"
# "Rumble On"
# "Goodbye Lament"

## Sinxelos 
* *The Pretender*
* *Long road to ruin*
* *Let it die*
Malcolm Campbell

**Malcolm Campbell**, nado o 11 de marzo de 1885 e finado o 31 de decembro de 1948, foi un automobilista de carreiras inglés así como tamén un xornalista dedicado a temas de automobilismo. Gañou o rexistro de velocidade mundial en terra e en auga en diversas ocasións durante as décadas de 1920 e 1930, con vehículos denominados *Blue bird*.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* www.SirMalcolmCampbell.com 
* www.racingcampbells.com - Sobre a memoria de M. Campbell e mais o seu fillo Donald  
* Biografía
Bibimbap

**Bibimbap** é un prato popular da gastronomía de Corea. Literalmente significa "arroz mesturado" ou "comida mesturada".

## Características 
Consiste nunha cunca de arroz con vexetais e carne enriba. No intre de comelo hanse mesturar os ingredientes e engadirlles aceite de sésamo e gochujang (pasta de pemento picante vermello). Xeralmente sérvese xunto a unha sopa e outro prato de acompañamento.

## Galería 

Ficheiro:Bibimbap_by_dizznbonn_in_New_York.jpg|Ingredientes do bibimbap. 
Ficheiro:Korean cuisine-Jinju bibimbap-01.jpg|
Ficheiro:Korean cuisine-Nakji bibimbap-01.jpg| Feito con polbo.
Ficheiro:Bibimbap mixed.jpg|*Bibimbap* despois de que os ingredientes foran mesturados.
X-Men

***X-Men*** é un equipo de superheroes de banda deseñada de Marvel Comics creado polo escritor Stan Lee e o artista Jack Kirby.

## Historia 
Apareceu pola primeira vez en *The X-Men* nº 1 en setembro de 1963 que comezou a publicarse bimensualmente, no número 14 adquiriu carácter mensual, nesta primeira etapa non tivo tanto éxito como outros equipos de superheroes como *Os Vingadores* ou *Os 4 Fantásticos* e a revista deixou de publicarse en 1970 no número 66 polas súas baixas vendas, volveu nove meses despois como bimensual pero con historias vellas. En maio de 1975 Marvel revitalizou o equipo con novos personaxes a cargo do escritor Len Wein e o artista Dave Cockrum no especial *Giant Size X-Men* e en agosto *The X-Men* comezou a publicar historias novas a cargo de Chris Claremont formando equipo a partir de 1977 con John Byrne, a publicación pasou a mensual en 1978, e nos anos oitenta a serie converteuse nunha das máis populares de banda deseñada sobre todo a raíz da publicación de *The Dark Phoenix Saga*, e a revista apareceu quincenalmente por breves períodos de tempo e deu lugar a novas series de cómics como New Mutants, X-Factor, Excalibur, Wolverine, X-Force, Generation X ou X-Men:Legacy.

## Sinopse 
Nun clima de aumento do sentimento contrario ós mutantes, o profesor Xavier, un telépata paralítico, crea na súa mansión de Westchester un santuario para aprenderlles ós mutantes novos a usar os seus poderes en beneficio da humanidade e probar que os mutantes poden ser heroes. Xavier recruta a Ciclope, o Home de Xeo, Angel, Besta e Jean Grey denominándoos "X-Men" por posúír X-tra poder por estar en posesión do *Xen-X* resultado dunha mutación do ADN, un xene que os humanos normais non teñen pero que lle dá ós mutantes as súas habilidades. Entre os membros máis populares atópanse Wolverine, Storm, Colossus, Nightcrawler, Rogue, Kitty Pryde, Jubilee, Longshot, Gambit, Rachel Grey, Psylocke, Havok, Dazzler, Polaris, Bishop, Forge e Banshee, entre outros.

Xa desde os primeiros números apareceu o arquinimigo dos X-Men, Magneto e a súa Brotherhood of Mutants.

De X-Men realizáronse series de televisión: *A patrulla X*, *X-Men Evolution* e *Wolverine and the X-Men*, filmes: *X-Men*, *X2*, *X-Men: The Last Stand* e *X-Men Origins: Wolverine*, *X-Men: First Class* e videoxogos.
Petra Haden

**Petra Haden**, nada en Nova York o 11 de outubro de 1971,  é unha violinista estadounidense.

## Traxectoria
Formou parte de numerosas bandas ao longo da súa carreira, nas que se inclúen The Decemberists ou The Rentals. Ademais, contribuíu en gravacións e actuacións de grupos como Weezer, Foo Fighters, Beck, Mike Watt, Green Day ou Jimmy Eat World.

É filla do baixista de jazz Charlie Haden, quen tivo máis fillos ademais de Petra: Rachel Haden e Tanya Haden (con quen Petra forma *The Haden Triplets*) e o baixista Josh Haden.

Petra Haden fixo unha versión do disco de The Who titulado *The Who Sell Out* a capella. Tamén editou o seu único traballo en solitario, chamado *Imaginaryland*, en 1999, xusto antes de ser atropelada nos Ánxeles polo que tivo que retirarse da interpretación durante sete meses.
Yukio Hatoyama

, nado en Bunkyō o 11 de febreiro de 1947, é un político xaponés, actualmente líder do Partido Democrático do Xapón. Foi primeiro ministro dese país dende setembro de 2009 até xuño de 2010.

Foi electo nas Eleccións xerais do 30 de agosto do 2009 tras derrotar o Partido Liberal Demócratico. O seu triunfo significou o termo de cincuenta anos de gobernos conservadores e a instalación por vez primeira na historia dun goberno progresista no país.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Franz Stahl

**Franz Stahl**, nado o 30 de outubro de 1962, foi o guitarrista da banda de hardcore punk Scream, onde o seu irmán Peter Stahl era o cantante. Foi tamén membro de Foo Fighters durante un breve período de tempo, de 1997 a 1999, sendo o substituto de Pat Smear. Foi substituído por Chris Shiflett durante a gravación do álbum *There Is Nothing Left to Lose*, debido a diferenzas creativas. Antes dos Foo Fighters, Franz tocou na banda Wool dende 1990 ata 1996 xunto ao seu irmán. Dende 1997 ata xullo do 2005, Franz Stahl tocou xunto ao músico xaponés J.

Stahl é un grande seareiro da Gibson Les Paul, a cal normalmente usa. Porén, no vídeo musical para o tema de Foo Fighters "My Hero", Franz toca unha Fender Stratocaster.

Na actualidade Stahl vive en Hollywood, California. Compón a súa propia música e sóbea ao seu MySpace.
Girolamo Fabrizi d'Acquapendente

'''Girolamo Fabrizi d'Acquapendente**, (en latín, **Hieronymus Fabricius**; en galego, **Xerome Fabricio'*), nado en Acquapendente en 1537 e finado o 21 de maio de 1619, foi un destacado anatomista italiano.

## Traxectoria 
### Biografía académica 
Fabricio estudou en Padua, onde terminou ocupando a cátedra de cirurxía até entón nas mans do seu antigo profesor Gabriele Falloppio (1523-1562). O seu alumno máis soado será William Harvey (1578-1657), con quen lle unirá unha longa amizade e ao que axudará considerablemente nos seus traballos sobre a circulación sanguínea.

### Labor 
thumb|*Operationes chirurgicae*, 1685.

Fabricio foi o primeiro en aplicar exhaustivamente o método de Vesalio da observación directa ao estudo dos embrións. Así mesmo, foi pioneiro na publicación de ilustracións baseadas no estudo sistemático do desenvolvemento do pito.

Grazas á disección de animais, Fabricius investigou a formación do feto, a estrutura do esófago, o estómago e o intestino, así como as particularidades do ollo, o oído e a larinxe. A súa principal achega foi o descubrimento das válvulas membranosas no interior das veas.

Fabricio estudou a embrioxénese de varios vertebrados, facendo especial énfase na anatomía dos embrións máis que nos procesos de desenvolvemento. A bolsa de Fabricio das aves (órgano inmunitario e hematopoético) recibe ese nome no seu honor. A súa visión da nova embrioloxía está presente na influencia que exerceu sobre William Harvey.

## Bibliografía 
Os seus escritos de anatomía e fisioloxía foron reunidos baixo o título de *Opera omnia anotomica et phisiologica* e os seus tratados de cirurxía na súa *Opera chirurgica*(1617).

## Notas 
* William A. Locy (1925). *The Story of Biology*. Columbia University Press : xiv 495 p. 
* Oppenheimer, J. (1967) *Essays in the history of biology and embryology'', M.I.T. Press.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Obra de Fabricius
Vallenato

miniatura|dereita|A caixa, instrumento típico do vallenato.
O **vallenato** é un xénero musical orixinario do Caribe colombiano, con epicentro na antiga provincia de Padilla e unha variante importante na rexión sabanera dos departamentos de Bolívar, Sucre e Córdoba. A súa popularidade estendeuse hoxe a todas as rexións do país e países veciños como Venezuela e Ecuador. Interprétase tradicionalmente con tres instrumentos: o acordeón diatónico, a guacharaca e a caixa, un tambor pequeno de coiro de chibo.

## Véxase tamén
### Bibliografía
*Araújo Noguera, Consuelo: Vallenatología: orígenes y fundamentos de la música vallenata. Tercer Mundo, Bogotá, 1973.
*Gutiérrez H., Tomás Darío: *Cultura vallenata, teoría y pruebas*. Plaza y Janés, Bogotá, 1992.
*Llerena, Rito: *Memoria cultural del vallenato*. Universidad de Antoquía, Medellín, 1985.
*Oñate, Julio: *El abc del vallenato*. Taurus, Bogotá, 2003.
*Quiroz, Ciro: *Vallenato, Hombre y Canto*. Icaro Editores Ltda. 1 ed. 1983.

### Ligazóns externas
*Portal De Vallenato .
*Portal vallenato do Oriente colombiano  .
Peder Sørensen

**Peder Sørensen**, nado en 1542 e finado en 1602, foi un físico dinamarqués e un dos máis importantes seguidores de Paracelsus.

## Traxectoria 
O seu traballo inclúe o tratado maior *Idea medicinae philosophicae* (Idea de Medicina Filosófica) de 1571, afirmando a superioridade das ideas de Paracelsus sobre aquelas de Galen. Estudosos incluíndo Jole Shackelford e Hiro Hirai (*Le concept de semences dans les théories de la matière à la Renaissance*, 2005) demandaron que Sørensen foi un predecesor importante de ambos, Johann Baptista von Helmont e Pierre Gassendi.

## Bibliografía 
* Jole Shackelford (2004), *A Philosophical Path for Paracelsian Medicine: The Ideas, Intellectual Context, and Influence of Petrus Severinus (1540-1602)* 

## Notas
Oliveira (homónimos)

O termo **Oliveira** pode referirse a:

*Unha **oliveira** é unha árbore do xénero *Olea*. 

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Oliveira**, parroquia do concello de Ponteareas;
***San Lourenzo de Oliveira**, parroquia do concello de Ponteareas;
***San Mateo de Oliveira**, parroquia do concello de Ponteareas;
***Oliveira**, lugar da parroquia da Arnoia, no concello da Arnoia;
***Oliveira**, lugar da parroquia de San Salvador de Poio, no concello de Poio.
***A Oliveira**, lugar da parroquia de Redonda, no concello de Corcubión;
***A Oliveira**, lugar da parroquia de Borreiros, no concello de Gondomar;
***A Oliveira**, lugar da parroquia de Arnoso, no concello de Ponteareas;
***A Oliveira**, lugar da parroquia de Teis, no concello de Vigo.

;Fóra de Galiza

;No Brasil
***Oliveira**, concello de Minas Gerais.

;En Portugal
***Oliveira**, freguesía do concello de Amarante;
***Oliveira**, freguesía do concello de Arcos de Valdevez;
***Oliveira**, freguesía do concello de Barcelos;
***São Pedro de Oliveira**, freguesía do concello de Braga;
***Oliveira**, freguesía do concello de Mesão Frio;
***Oliveira**, freguesía do concello de Póvoa de Lanhoso;
***Oliveira de Azeméis**, concello da Área Metropolitana do Porto;
***Oliveira de Frades**, concello do distrito de Viseu;
***Oliveira do Bairro**, concello do distrito de Aveiro;
***Oliveira do Douro**, freguesía do concello de Cinfães;
***Oliveira do Douro**, freguesía do concello de Vila Nova de Gaia;
***Oliveira do Hospital**, concello do distrito de Coímbra.

Amais, como apelido pode referirse a:

***Manoel de Oliveira**, cineasta portugués (1908-2015);
***José Manuel Oliveira**, ciclista galego (n. 1967);
***Juan Oliveira Viéitez**, escultor galego (1928-2002);
***Mercedes Oliveira**, profesora e filósofa galega, filla do anterior (n. 1957).

## Véxase tamén
### Outros artigos
***A Oliveira** ('''''L'Ulivo'''''), coalición electoral italiana.
Beriberi

**Beriberi** é unha enfermidade producida por carencia de vitamina B1 (tiamina), presenta dous cadros clínicos distintos: un en nenos recentemente nacidos de nais con deficiencia en vitamina B1 e outro en adultos.

## Aparición 
En nenos de sete anos aparece unha forma aguda con abdome brando e distendido, vómitos, cólico, insuficiencia cardíaca e convulsións.

En adultos hai dous tipos, o "seco", nervioso ou paralítico caracterizado por unha polineuropatía crónica, invalidante en maior ou menor medida e que pode estar ligada a trastornos no sistema nervioso central (encefalopatía de Wernicke-Korsakoff), e o tipo "húmido", caracterizado pola aparición de edemas progresivos causados por unha insuficiencia cardíaca de alto gasto, na que se observan poucas alteracións do ECG, adoita asociarse con outros déficits de vitaminas.

O beriberi foi, até o século XX, unha enfermidade endémica en moitas poboacións de Asia Oriental cuxa dieta -en gran medida motivada pola pobreza- restrinxíase a un elevado consumo de arroz, máxime se este arroz *non* é integral (é dicir, se carecía da súa cascarilla).[miniatura|Traslado de doente con beriberi en [Xava a mediados do século XX.|centro]]
Edward Tyson

miniatura|Debuxos de Tyson comparando as anatomías do orangután e o chimpancé 
miniatura|Portada de *Anatomía dun pigmeo*

**Edward Tyson**, nado en Clevedon, Somerset, en 1650 e finado o 1 de agosto de 1708, foi un médico e anatomista británico.

## Traxectoria 
Tyson licénciase en Artes en Oxford, e en 1677 obtén o seu doutoramento en Medicamento pola Universidade de Cambridge. En 1684 é nomeado médico e gobernador do Bethlem Royal Hospital de Londres (o primeiro hospital psiquiátrico de Gran Bretaña).

Tyson é considerado un dos fundadores da anatomía comparada. En 1680 descobre que as marsopas son mamíferos. En 1698 practica a disección dun chimpancé. Publica os seus resultados nun libro titulado *Orang-Outang, sive Homo Sylvestris: or, the Anatomy of a Pygmie Compared with that of a Monkey, an Ape, and a Man*. Nel, chega á conclusión de que o chimpancé aseméllase máis ao ser humano que aos monos.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* John Gribbin (2002), *The Scientists*.
William Harvey

**William Harvey**, nado en Folkestone o 1 de abril de 1578 e finado en Londres o 3 de xuño de 1657, foi un médico británico que describiu por primeira vez correctamente os detalles do sistema circulatorio do sangue ao ser bombeado por todo o corpo pola acción do corazón.

Estudou medicina na Universidade de Cambridge, onde, en 1602, se doutorou. Estudou entre 1597 e 1601 en Pádua con Fabricius). Exerceu clínica en Londres e foi médico do Hospital de San Bartolomeo, sendo, en 1609, nomeado profesor de anatomía e cirurxía no Colexio Real.150px|miniatura|William Harvey, pintado por Cornelius Jansen|esquerda

Os seus estudos inspiraron as ideas de René Descartes, que na súa "Descrición do Corpo Humano" dixo que as arterias e as veas eran canos que cargaban nutrientes polo corpo. Moitos cren que el descubriu e expandiu as técnicas de medicina musulmá, particularmente o traballo de Ibn Nafis, que lanzou os primeiros estudos sobre a maioría das veas e arterias no século XIII. A pesar da discusión que o seu descubrimento desencadeou, as súas ideas acabaron por ser aceptadas aínda durante a súa vida. Na época na que a discusión decorría, os seus defensores foran chamados polos opositores como «circulatores».

Son tamén notables os seus estudos sobre a xeración. Realizando traballos probados, emprega os animais do parque do rei, concluíndo que todo ser vivo provén dun ovo. Deixou todos os seus cargos en 1646, retirándose para o campo, rexeitando a presidencia do Colexio dos Médicos para que fose elixido en 1654.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Galeno