Navia de Suarna

**Navia de Suarna** é un concello da provincia de Lugo, pertencente á comarca dos Ancares. Segundo o IGE en 2015 tiña 1.211 habitantes (1.615 no 2006, 1.680 no 2005, 1.732 no 2004, 1.807 no 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «».

## Xeografía 
O concello, de 242 km², está situado ao leste da provincia de Lugo, no norte dos Ancares. Limita ao noroeste coa Fonsagrada, ao nordeste con Ibias (Asturias), ao suroeste con Cervantes e ao leste con Candín (provincia de León).

Está atravesado polo Río Navia, e polos seus afluentes Ser, Rao, Moia e Bullán. O cumio máis alto é o porto de Ancares (1680 m). Nas Penas de Frou existen unhas covas.

### Poboación 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:bar       value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:8000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:white

PlotData=
  color:bar width:20 align:left
  bar:1900 from:0 till:6670
  bar:1910 from:0 till:7034
  bar:1920 from:0 till:6913
  bar:1930 from:0 till:6633
  bar:1940 from:0 till:7174
  bar:1950 from:0 till:6546
  bar:1960 from:0 till:5711
  bar:1970 from:0 till:4995
  bar:1981 from:0 till:3745
  bar:1991 from:0 till:2136
  bar:2001 from:0 till:1916
  bar:2009 from:0 till:1441
  bar:2014 from:0 till:1254

PlotData=
  bar:1900 at: 6670 fontsize:S text:6.670 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 7034 fontsize:S text:7.034 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 6913 fontsize:S text:6.913 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 6633 fontsize:S text:6.633 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 7174 fontsize:S text:7.174 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 6546 fontsize:S text:6.546 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 5711 fontsize:S text:5.711 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 4995 fontsize:S text:4.995 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 3745 fontsize:S text:3.745 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 2136 fontsize:S text:2.136 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1916 fontsize:S text:1.916 shift:(-10,5)
  bar:2009 at: 1441 fontsize:S text:1.441 shift:(-10,5)
  bar:2014 at: 1254 fontsize:S text:1.254 shift:(-10,5)

## Historia 
Hai restos megalíticos, como as mámoas e dolmens de Ferreirúa e Vilarpandín. Da cultura castrexa hai restos de até 25 castros, como os de Monterrío, O Coedo, Larxentes, Cantón e Cabanela (unidos por un corredor de 300 m), Cruz de Liñares, Casa do Río, Sevane, Vilela ou Galegos. Na parroquia de Rao está o Campamento romano da Recacha. En Moia, Quintá, Muñís e Ribón consérvanse pallozas.

Da idade media son as sepulturas de Abrente e Molmeán. O castelo de Navia ten a súa orixe no século XI. Pasou a mans dos Osorio e da casa de Altamira, e foi destruído durante a Gran Guerra Irmandiña, e rehabilitado posteriormente para vivendas. A ponte da Proba, sobre o río Navia, é de orixe romana. Ten un só arco apuntado, con muros altos e calzada empenada.

## Patrimonio 
A igrexa de san Miguel de Barcia conserva a ábsida románica, do século XIII. O templo de santa María de Rao é de nave rectangular, presbiterio con bóveda redonda sobre catro arcos, retablo maior do século XVIII e un retablo lateral renacentista, do século XVI. A igrexa de san Salvador de Mosteiro conserva a nave románica con armadura de madeira. A ábsida está formado por un tramo recto con bóveda de canón e o testeiro semicircular, con bóveda en cuarto de laranxa. Ten un retablo salomónico de tres fornelos no corpo principal. O templo de santo Estevo de Vilarpandín ten tres naves, con presbiterio na cabeceira e dúas sancristías nos laterais. Conserva tallas dos séculos XV e XVI.

En san Xosé de Muñís hai unha capela con retablo barroco, de tres fornelos e catro columnas salomónicas. outras capelas de importancia son as de Abrente, Marcelín e Molmeán.

Dentro da arquitectura civil, amais das pallozas e piornos, existen diversos muíños, pombais e cortíns, en Pan do Zarco e Vispeiro. Destaca tamén a Casa Benedicto, de estilo modernista.

## Gastronomía 
Nesta zona faise o queixo do Cebreiro. Outros produtos da zona son produtos de caza e pesca e as androllas, produto derivado do porco do que o domingo de entroido se celebra a festa da androlla.

## Galería de imaxes 

File:Mapa parroquias Navia de Suarna.png|Mapa das parroquias do concello de Navia de Suarna
Ficheiro:A Proba.jpg|A Proba de Navia, vista desde Freixís.
Ficheiro:Reserva de la Biosfera de Os Ancares Valle del rio Ser.JPG|Val do río Ser.
Ficheiro:Ponte, Navia de Suarna.jpg|Ponte da Proba.

## Lugares de Navia de Suarna 
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Navia de Suarna vexa: Lugares de Navia de Suarna.

## Parroquias 
## Notas 
## Véxase tamén