open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Speculum Humanae Salvationis

***Speculum Humanae Salvationis*** é o título dunha obra anónima do século XIV onde se desenvolve a chamada tipoloxía bíblica, é dicir, a lectura do Antigo Testamento como prefiguración do Novo Testamento e onde os personaxes do primeiro son vistos como tipos ou espellos do segundo, sobre todo episodios da vida de Xesús.

O éxito da obra, escrita en latín, levou a que se conservasen numerosas copias manuscritas (350) e estampas como incunables (polo menos 16). Está considerado un dos libros máis populares da época no campo da teoloxía popular. Foi traducido ao francés, inglés, alemán, castelán, checo e holandés.
[miniatura| Exemplo de paralelismo tipolóxico entre a tentación de Cristo e [Daniel (profeta)|Daniel nunha das páxinas do libro.]]

## Estrutura 
O libro comeza cun prólogo seguido de 42 capítulos de 100 liñas en verso cada un. Relatan un episodio relacionado con Cristo e tres historias anteriores que o prefiguran, con abundantes ilustracións dos catro relatos. Nalgunhas versións manuscritas, engadíronse tres capítulos adicionais: as etapas da Paixón de Xesús, as sete tristezas e as sete alegrías da Virxe, estas sen precedentes. Os capítulos inclúen oracións e pódense utilizar de forma autónoma para sermóns da misa. Cada páxina contén dúas columnas de texto con vinte e cinco liñas escritas por columna, con ilustracións ao comezo dalgunhas liñas e na parte superior do folio.
## Autoría 
Na tradición medieval de obras colectivas e de non presumir dos propios obxectivos, o autor permanece voluntariamente no anonimato, como afirma no prefacio. Das alusións, porén, pódese deducir que se trata dun frade dominico e que se lle atribúe a dúas figuras. O primeiro é o de Ludolf de Saxonia, que escribiu unha vida comentada de Xesús na mesma liña que os episodios aquí escollidos. A outra opción é a de Vicent de Beauvais, autor do *Speculum Maius*, unha enciclopedia medieval, obra coa que comparte algunhas fontes de referencia e a quen un dos primeiros tradutores do texto ao francés, Jean Miélot, cita como autor.

## Legado 
As correspondencias entre tipos ou figuras da obra apareceron en numerosas obras posteriores, debido á enorme popularidade do libro. A parte iconográfica tamén tivo unha forte influencia. Aínda que cada exemplar tiña as súas propias variacións en canto a ilustracións (e gran variedade no coidado dos detalles ou materiais empregados segundo o prezo final que se fixará no libro), existe unha forte unidade de estilo entre os distintos debuxos. Estes foron influenciados por autores posteriores, como Rogier van der Weyden.

## Notas
Vilabrille, Pezós, Pezós

**Vilabrille** é un lugar da parroquia de Pezós no concello de Pezós que se localiza no occidente de Asturias. 
Situado nas proximidades do río Augüeira, a 348 metros sobre o nivel do mar, a aldea localízase a 3 km da vila, e capital do concello, de Pezós e en 2021 tiña unha poboación de 8 habitantes.
## Notas
Río Riofrío

O **Riofrío** é un río de 7 quilómetros da Terra Eo-Navia en Asturias.

## Percorrido 
Nace a 650 metros de altitude sobre o nivel do mar na aba oriental da Pena dos Xugos, na parroquia de Serandías nas proximidades da aldea de Cabanas Trabazas, Serandías, Boal|Cabanas Trabazas na serra da Penouta e fai de límite natural entre Boal e Coaña para abocar, tras facer un percorrido de 7 km, no río Navía á altura do encoro de Arbón, pretiño de El Villar de Serandías
## Notas
Cohors II Asturum et Callaecorum

miniatura|357x357px| Diploma militar do 13 de xuño de 80 d.C.
**Cohors II Asturum et Callaecorum [equitata]** foi unha unidade auxiliar romana documentada por diplomas militares e selos de tellas (*tegula*).

## Nome 
* *Asturum et Callaecorum*:[os] ástures e galaicos. Cando se constituíu a unidade, recrutáronse os soldados entre os pobos ástures e galaicos.

* *equitata*: parcialmente montada. A unidade era unha formación mixta de infantaría e cabalaría. A adición non aparece explicitamente en diploma militar ningún, pero expedíronse dous diplomas militares a xinetes da cohorte.

Non hai evidencia do sufixo *milliaria* (1000 homes), a unidade era unha *cohors equitata*. A forza teórica da cohorte era de 600 homes (480 de infantaría e 120 de cabalería), formada por 6 centurias de infantaría, cada un con 80 homes, e 4 *turmae* de cabalería, cada un con 30 xinetes.

## Historia 
A primeira evidencia da unidade na provincia de Pannonia procede dun diploma militar datado no 80 d.C. O diploma enumera a cohorte como parte das tropas que estaban acantonadas en Panonia. Outros diplomas militares con datas 85, 110, 135, 143, 141/144, 145, 148, 151/160, 157, 159 e 167 sitúan a unidade en Pannonia (ou a partir do 110 coa división da provincia, na de Pannonia Inferior')   , porén é posible que perdurase ata finais do século II ou mesmo ata as primeiras décadas do III.

## Localizacións 
Localizacións da cohorte en Pannonia e Pannonia inferior puideron ser:

* Ad Militare (Batina): Os achados de tellas co selo *COH II AST* indican a presenza da cohorte en Ad Militare ou nas súas proximidades . John Spaul refírese a Barnabás Lőrincz para a secuencia de campamentos nos que estaba acantonada a unidade 
* Lugio (Dunaszekcső): Posiblemente a unidade tiña base en Lugio canda a Cohors VII Breucorum. 
* Surduk: Os achados de tellas indican a presenza da cohorte, ou unha parte, en Surduk ou nas súas proximidades  
* Entis, un xinete  

## Debate historiográfico 
### Diploma militar do 7 de agosto de 143 
O diploma militar do 7 de agosto de 143, no que aparece a Unidade *II Ast(urum)* atribúese a diferentes cohortes: Para John Spaul é da Cohors II Asturum et Callaecorum mentres para Jörg Scheuerbrandt é da Cohors II Asturum'  .

### Diplomas militares do 9 de outubro de 148 
Os diplomas militares do 9 de outubro 148, nos que se mencionan a unidade *II Nerv(iorum) et Callaec(orum)*, adscríbense a diferentes cohortes: John Spaul e Margaret M. Roxan asignan os diplomas á *Cohors II Asturum et Callaecorum*, ao sinalaren un erro na expedición dos diplomas, pola contra Jörg Scheuerbrandt atribúeos á *Cohors II Nerviorum et Callaecorum*  .

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Cohors I Asturum et Callaecorum
Vincent de Beauvais

**Vincent de Beauvais**, en latín **Vincentius Bellovacensis,** nado cara a 1190 e finado arredor de 1264/1267, foi un frade da orde dos predicadores dominicos soado por escribir a enciclopedia *Speculum Majus*, moi empregada na Idade Media.

## Traxectoria 
Ignórase practicamente todo sobre a súa vida, incluíndo as datas exactas do seu nacemento e da súa morte. Conxecturas sitúano primeiro na casa dos dominicos de París entre 1215 e 1220, e posteriormente no mosteiro dominico de Beauvais en Picardía, fundado por Lois IX de Francia. Con todo, é máis seguro que ocupase o posto de "lector" no mosteiro de Royaumont en Oise (na localidade actual de Asnières-sur-Oise), non lonxe de París, fundado igualmente por Lois IX entre 1228 e 1235. O rei lía libros compilados por Vincent, e daba os fondos para conseguir copias dos autores que lle pedisen. A raíña Margarita, o seu fillo Felipe e o seu xenro, Teobaldo V de Champaña (Teobaldo II de Navarra), son nomeados entre os que lle encargaban a composición dos seus "pequenos traballos", especialmente *De Institutione Principum*.

Aínda que Vincent puido ser convocado a Royaumont mesmo antes de 1240, non hai proba de que el vivise alí antes do retorno de Lois IX e a súa esposa de Terra Santa, ao principio do verán de 1254. Pero é evidente que de Beauvais debeu escribir o seu traballo *De Eruditione Filiorum* Nobilium(1246) (onde se nomea a si mesmo como "Vincentius Belvacensis, de ordine praedicatorum, qualiscumque lector in mosteiro de Regali Monte"). Despois desta data e antes de 1260, a data aproximada da súa *Tractatus Consolatorius* ocasionado pola morte dun dos fillos do rei ese ano.

A obra máis importante de Vincent de Beauvais foi *Speculum Majus* (Espello Maior), unha gran compilación dos coñecementos da Idade Media. Está formada por tres partes:  *Speculum Naturale* (Espello Natural, formado por 32 libros), o *Speculum Doctrinale* (Espello Doctrinal, formado por 17 libros) e o *Speculum Historiale* (Espello Histórico, formado por 31 libros). Estas obras foron reeditadas numerosas veces até o Renacemento., c. 1478-1480, British Library Royal 14 E. i, vol. 1, f. 3]]
## Outras obras 
Outras obras de Vincent de Beauvais son:

* *De eruditione filiorum regalium*, sobre a educación dos príncipes.
* *Tractatus consolatorius de morte amici*, letra dirixida ao rei despois da morte dun dos seus fillos en 1260.

O tratado sobre a formación dos fillos dos nobres é o tratado pedagóxico sistematizado máis importante da Idade Media.

Tamén lle foi atribuída a autoría do *Speculum Humanae Salvationis.*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Speculum Majus*
* *Speculum Humanae Salvationis*
* Enciclopedia
* Pedagoxía
* Idade Media

### Bibliografía 
* 
* Bibliografía completa en Arlima (Arquives de littérature du Moyen Âge)

### Ligazóns externas 
*Obras de Vicent de Beauvais na colección do duque de Calabria no Somni:
***Speculum Historiale. XI-XVI*. Nápoles, anterior a 1481
***Speculum Historiale. XVII-XXI*. Nápoles, anterior a 1481
***Speculum Historiale. XXVI-XXIX*. Nápoles, anterior a 1481&nbsp;
Rebecca Lancefield

**Rebecca Craighill Lancefield,** nada o 5 de xaneiro de 1895 e finada o 30 de febreiro de 1981,   foi unha destacada microbióloga estadounidense . Ingresou no Instituto Rockefeller de Investigación Médica de Nova York en 1918, e foi profesora nese Instituto durante a súa longa carreira. Os seus traballos comprenden máis de 50 publicacións ao longo de 60 anos.

O seu principal logro foi o sistema de clasificación serolóxica de bacterias do xénero *Streptococcus*, baseado en certos antíxenos de membrana  presentes nas especies do devandito xénero. Este sistema de clasificación utilízase a nivel internacional na actualidade. 

## Traxectoria 
Naceu en Fort Wadsworth, Staten Island, Nova York . Estudou no Wellesley College, Massachusetts e na Universidade de Columbia, Nova York. En Columbia, obtivo o seu doutoramento en 1925. Despois converteuse en profesora de microbioloxía na Universidade de Columbia de 1958 a 1965. En 1943, foi a segunda muller en ser presidenta da Asociación Americana de Bacteriólogos. En 1961, converteuse en presidenta da Asociación Americana de Inmunoloxía, a única muller que exerceu como presidenta desa asociación. En 1970 foi elixida para a Academia Nacional de Ciencias . En 1973 recibiu o doutoramento honoris causa en ciencias pola Universidade de Columbia.

## Clasificacións 
* Grupo A - *Streptococcus pyogenes*
* Grupo B - *Streptococcus agalactiae*
* Grupo C - *Streptococcus equisimilis, Streptococcus equi, Streptococcus zooepidemicus, Streptococcus dysgalactiae*
* Grupo D - *Enterococos, Streptococcus bovis, Streptococcus gallolyticus, Streptococcus infantarius*
* Grupo E - *Streptococcus milleri, mutans*
* Grupo F - *Streptococcus anginosus*
* Grupo G - *Streptococcus canis, Streptococcus dysgalactiae*
* Grupo H - *Streptococcus sanguis*
* Grupo L - *Streptococcus dysgalactiae*
* Grupo N - *Lactococcus lactis*
* Grupo R&S - *Streptococcus suis*
* outras especies de *Streptococcus* foron clasificadas como "non estreptococos de Lancefield"

## Recoñecementos 
Rebecca Lancefield é unha das cinco mulleres científicas (Florence Sabin, Gertrude Perlmann, Louise Pearce e Marie Maynard )que aparecen retratadas nun cadro da Universidade de Rockefeller en 2022, a primeira vez que mulleres científicas son retratadas nesta institución en 121 anos de historia. 

## Notas
Mónica Alario Gavilán

**Mónica Alario Gavilán** é unha filósofa experta en violencia sexual e pornografía.

## Traxectoria 
Licenciada en Filosofía e máster en Estudos Interdisciplinares de Xénero. Doutora internacional en Estudos Interdisciplinares e de Xénero. A súa tese doutoral, dirixida por Ana de Miguel, titúlase *La reproducción de la violencia sexual en las sociedades formalmente igualitarias: un análisis filosófico de la cultura de la violación actual a través de los discursos y el imaginario de la pornografía.*

## Recoñecemento 
Primeiro Premio da Delegación de Goberno contra a violencia de xénero a teses de doutoramento sobre violencia contra a muller.

## Obra 
* *Política sexual de la pornografía* (Ed. Cátedra).   
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Seminario Online Política Sexual da Pornografía, por Mónica Alario Gavilán
* Curso sobre Pornografía do Itinerario Formativo virtual en Xénero da Uvigo.
El Orensano (Buenos Aires)

***El Orensano*** foi unha revista editada en Buenos Aires entre 1944 e 1945.

## Historia e características 
Órgano oficial do Centro Ourensán de Buenos Aires, apareceu o 14 de novembro de 1944. Cando o Centro Ourensán se separou da Federación de Sociedades Gallegas, decidiu publicar o seu propio periódico. Publicación bilingüe de periodicidade irregular, estaba dirixida por Rodolfo Prada. Desde o primeiro número aparece explícita a posición republicana e galeguista do Centro. Contou coa participación de F. Portela, Francisco A. de Nóvoa, J. González Ledo, Manuel Linares Rivas, Vázquez da Xesta, Castelao, Antón Alonso Ríos, Emilio Pita, Fermín Bouza-Brey, José Moreno Villa, Ken Keirades, Manuel Lugrís, Moisés da Presa, Ramón Otero Pedrayo, Xerardo Álvarez Gallego, Xosé Filgueira Valverde e Xosé Núñez Búa. Cesou a súa publicación co número 28 o 8 de decembro de 1945, foi continuado por *Opinión Gallega*.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Consello da Cultura Galega
Liturxia do corpo

***Liturxia do corpo***, publicado por Ediciós do Castro -na colección 17 de maio Poesía- en 1976, é un libro de poemas de Arcadio-López Casanova. En 1983 Ediciós do Castro fixo unha segunda edición con prólogo de Xesús Alonso Montero.

## Contido 
Seguindo a edición de 1983

Dedicatoria: *Adico iste libro á miña aboa Manuela, xa corpo de memoria, na terra sua e miña do Páramo lugués*.

### Limiar de Xesús Alonso Montero 
*PARA ACHEGÁRMONOS Á POESÍA DE ARCADIO LÓPEZ-CASANOVA*
### *Limiar* 
* *Herdo do canto.* Dedicado a Xesús Alonso Montero.

### *Canto primeiro: Da vida esgarecida* 
*Poisque é a túa vida a que abala horade señardá, poisque é a túa morte oraque vai e ven, que vai e ven, (...)*(A. L.-C.)

#### *A) Caeira dos días* 
(5 Sonetos)

* *I. Corpo sen luz*
* *II. Corpo insente / ausente.* Dedicado a Mercè e César A. Molina.

* *III. Corpo daquel desvelo*
* *IV. Sen herdanza*
* *V. Tempo de ningures*

#### *B) Cadro con figuras* 
* *VI. (Fillo da orfandá)*. Soneto.
* *VII. (IL da señardá)*. Soneto.
* *VIII. (Doncel de primavera)*. Soneto.
* *IX. (Dama da noite).* Dedicado a Mary Luz.

* *X. (Dona da luz)*. Soneto.

### *Canto segundo: Da vida delongada* 
*laz de sono de morte que esperara,rama de luz na luz xa tebrecida*(A. L.-C.)

#### *A) Laz do sono* 
(5 Sonetos)

* *I. Ánseas que foron.* Dedicado a Conchita e Xosé A. Gómez Segade.
* *II. Alento seu que ardeu*
* *III. Mala anada*
* *IV. Vida de arraiar*
* *V. Do lecer perdido*

#### *B) Un abalo de escuridá* 
(6 Sonetos)

* *VI. Tecer de sombra.* Dedicado a Luís María.

* *VII. O sono amaro*
* *VIII. Cega incertidume*
* *IX. Forte na luz*
* *X. Orfandá de horas.* Dedicado a Darío Villanueva.

* *XI. Vida sen abeiro*

### *Epílogo* 
*Ríos da vida, ¿Ónde estades?* (Rosalía de Castro)

* *Sombra da eternidá.* Dedicado a Basilio Losada.

## Características 
Para Basilio Losada:

Segundo o propio autor:

## Notas
Lista de municipios de Bélxica con vieiras no escudo

[thumb|Vieira na catedral de [Tournai, Bélxica]]
Este artigo contén a **lista dos escudos municipais con representación de vieiras en Bélxica**.

Esta lista inclúe os brasóns oficiais municipais de Bélxica con representacións dunha ou varias vieiras (dúas especies de bivalvos moi relacionadas, ambas pertencentes ao xénero Pecten). A cuncha fai referencia a Santiago, por iso a tamén é coñecida como o símbolo dos peregrinos, especialmente da peregrinación do Camiño de Santiago. Os peregrinos da Idade Media utilizaban a vieira para sacar auga dos ríos e fontes; un costume estendido era o de continuar até ao Cabo Fisterra ou outras vilas costeiras para recoller unha vieira do mar. Levada como sinal de peregrinación na banda do sombreiro ou no cinto, a cuncha era máis que un recordo, ao regresar a casa era garantía do respecto pola viaxe feita.

## Rexión flamenga 
## Rexión valoa 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de municipios de Alemaña con vieiras no escudo
* Lista de municipios de Francia con vieiras no escudo
* Lista de municipios de Portugal con vieiras no escudo
* Lista de municipios de Suíza con vieiras no escudo

* Heráldica
* Campo heráldico
* Figura heráldica
* Carga heráldica
* Vieira
* Cruz de Santiago
* Trevo
* Shamrock
* Escudo de Galiza
FGF

As iniciais **FGF** poden referirse a:

***Factor de crecemento de fibroblastos**,  familia de proteínas de sinalización celular;
***Federación Galega de Fútbol**, organización deportiva galega;
***Fédération Guinéenne de Football**, organización deportiva guineana;
***Federação Gaúcha de Futebol**, organización deportiva brasileira;
***Federação Goiana de Futebol**, organización deportiva brasileira;
* **Fédération générale des fonctionnaires**, sindicato francés;
Charadrii

**Charadrii** é unha suborde de aves Charadriiformes que inclúe as píllaras, píldoras, avefrías, gabitas, patudas, avocetas, *Ibidorhyncha struthersii*, píllaras douradas e a pluviánida *Pluvianus aegyptius*.

## Familias 
A suborde componse de seis familias:
*Pluvianidae
*Pluvialidae
*Ibidorhynchidae
*Recurvirostridae
*Haematopodidae
*Charadriidae

## Notas
Adolf Meyer (arquitecto)

[miniatura|[Fábrica Fagus, Alfeld.]]

**Adolf Meyer**, nado en Mechernich, Eifel, en 1881 e finado en  Baltrum en 1929, foi un arquitecto alemán. 

## Carreira 
### Primeiros anos 
Cursou os seus estudos na rexión de Eifel, en Köln e na Escola de Arte de Düsseldorf desde 1904, con Peter Behrens e Johannes Ludovicus Mattheus Lauweriks. 

### Primeiros traballos de arquitectura
En 1907, Behrens contratouno para traballar no seu estudio en Berlín. Entre 1909 e 1910, Meyer traballou para Bruno Paul e ese mesmo ano Walter Gropius contratouno como xerente no seu estudio en Neubabelsberg.
[miniatura|esquerda|Fábrica *Elektrizitätswerk*, [Frankfurt Gutleutstraße.]]

### Profesor na Bauhaus 
Da man de Gropius, foi profesor na Bauhaus entre 1919 e 1925, un centro de estudo cun revolucionario método de aprendizaxe, que reivindicaba as vangardas, a unidade entre arte e artesanía, ao xeito que os movementos do *Arts & Crafts* ou o Wchutemás de Moscova, e facía especial énfase na colaboración entre alumnos e docentes. Iso deu lugar a unha multiplicidade de estilos e producións, que derivou entre outras cousas no racionalismo na arquitectura moderna (en especial após a dirección de Mies van der Rohe e o exilio por causa do nazismo) e na formación de centros experimentais posteriores como a Escola de Ulm. Adolf Meyer foi responsábel da compilación e desenvolvemento tipográfico do libro *Ein Versuchshaus* (unha casa prototipo, onde se expresaban as ideas troncais da escola).

Non confundir con Hannes Meyer, outro arquitecto alemán profesor na Bauhaus, e segundo director da escola.

### Arquitecto en Weimar 
Despois das presións crecentes dos nazis, a Bauhaus tivo que trasladarse a Dessau e logo a Berlín antes de pasar ao exilio (New Bauhaus, Black Mountain College, etc.), porén Adolf Meyer decidiu ficar en Weimar e continuar a súa carreira como arquitecto independente.

## Obra 
En 1926 foi nomeado arquitecto municipal de Frankfurt, onde realizou a maior parte das súas obras.
As súas obras máis recoñecidas foron as realizadas xunto a Walter Gropius, director da Bauhaus, que contou con el como docente, e con quen colaborou na Fábrica Fagus (1910-1911) e no Teatro Municipal de Jena (1922-1923), onde tamén fixo o Planetario.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Susan R. Henderson. "Building Culture: Ernst May and the New Frankfurt Initiative, 1926-1931." Peter Lang, 2013.

### Ligazóns externas 
* A fábrica Fagus, co-proxectada por A. Meyer, Patrimonio Mundial da UNESCO
Ibidorhyncha struthersii

***Ibidorhyncha struthersii*** é unha especie de ave caradriforme da familia ***Ibidorhynchidae***, sendo o seu único membro.

## Descrición 
Esta ave é inconfundíbel. O adulto é gris con ventre branco, patas rubias, peteiro longo e curvado cara a abaixo, a cara negra e o peito cunha banda negra. Os novos non teñen a cor negra na cara e o peito, e o peteiro é máis opaco. Os adultos en reprodución teñen unha patas rubias brillantes e nos inmaturos son de cor sepia. A pesar da súa aparencia espectacular pasa desapercibido no seu ambiente rochoso.

O seu canto é un resoante ‘kliu-kliu’ similar ao do do bilurico claro.

## Taxonomía 
A posición taxonómica da familia é controvertida. Pode estar relacionada coas gabitas e as avocetas. Para unha clasificación alternativa dos Charadriiformes véxase a taxonomía de Sibley-Ahlquist.

## Distribución 
Vive nas ribeiras de croios das mesetas altas de Asia Central e o Himalaia.

## Comportamento 
Aliméntase escaravellando co seu bico os coídos dos leitos fluviais. Aniña catro ovos no chan.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Vídeos de '''' en Internet Bird Collection.
Rolls-Royce Nene

O **Rolls-Royce RB.41 Nene** é un motor turborreactor de compresor centrífugo británico dos anos 40. O Nene foi un redeseño completo, en vez dun Rolls-Royce Derwent ampliado cun obxectivo de deseño de 22 kN, converténdose no motor máis potente da súa época. Foi o terceiro motor a reacción de Rolls-Royce en entrar en produción, e o primeiro acendido realizouse menos de 6 meses despois de iniciar o deseño. Foi chamado así polo río Nene mantendo a tradición da compañía de nomear aos seus motores de reacción como ríos.

O deseño non foi moi usado entre avións de deseño británico, sendo pasado por alto en favor do Avon de fluxo axial que o seguiu. No Reino Unido só foi usado de xeito xeneralizado no Hawker Sea Hawk e no Supermarine Attacker. Nos Estados Unidos fabricouse baixo licenza como o **Pratt & Whitney J42**, e equipou ao Grumman F9F Panther. O seu uso máis xeneralizado foi na forma do Klimov VK-1, unha versión modificada e agrandada realizada a través de enxeñería inversa, que producía 27 kN de pulo e equipou ao famoso Mikoyan-Gurevich MiG-15, un exitoso caza que foi fabricado en grandes cantidades.

Fabricouse unha versión lixeiramente ampliada máis potente do Nene como o Rolls-Royce Tay.

## Notas
Chionidi

***Chionidi*** é unha suborde de aves Charadriiformes que inclúe os pernileiros, as pombas antárticas e o *Pluvianellus socialis*.

## Familias 
A suborde componse de trece especies distribuídas en tres familias:
*Pluvianellidae (unha especie, (*Pluvianellus socialis*));
*Chionidae (dúas especies de pombas antárticas nun xénero);
*Burhinidae (dez especies de pernileiros en dous xéneros).

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
* 
*
*
Lista de municipios de Portugal con vieiras no escudo

miniatura|Monólito nas Antas, freguesía de Esposende.
Este artigo ofrece a **lista dos escudos municipais que presentan a vieira en Portugal**.

Esta lista inclúe os brasóns oficiais municipais de vilas e freguesías de Portugal con representacións dunha ou varias vieiras (dúas especies de bivalvos moi relacionadas, ambas pertencentes ao xénero Pecten). A cuncha fai referencia a Santiago, por iso a tamén é coñecida como o símbolo dos peregrinos, especialmente da peregrinación do Camiño de Santiago. 

## Rexión Alentexo 
### Alentexo Central 

MMN-santiagoescoural.png|Santiago do Escoural

### Alentexo Litoral 

STC-santiagocacem.png|Santiago do Cacem

### Alto Alentexo 

PTG-urra.png|Urra

Ficheiro:FAL.png|Ferreira do Alentejo
Ficheiro:BJA-santiagomaior.png|Beja - Santiago Maior

### Lezíria do Texo 

BNV-samoracorreia.png|Samora Correia
STR-tremes.png|Tremês

## Rexión de Lisboa 
### Península de Setúbal 

MTJ-montijo.png|Montijo
Coat of arms of Setúbal.svg|Setúbal
BRR-verderena.png|Verderena

## Rexión Centro 
### Baixo Mondego 

CBR-trouxemil.png|Trouxemil

### Baixo Vouga 

ETR-beduido.png|Beduído
ILH1.png|Ílhavo
MIR.png|Mira
AGD-prestimo.png|Préstimo

### Dão-Lafões 

TND-santiagobesteiros.png|Santiago de Besteiros

### Medio Texo 

Ficheiro:ABT-concavada.png|Concavada
Ficheiro:TNV-santiago.png|Santiago - Torres Novas

### Subrexión Oeste 

Ficheiro:LNH-lourinha.png|Lourinhã
Ficheiro:TVD-spedrosantiago.png|Torres Vedras - São Pedro e Santiago
Ficheiro:ARV-stiagovelhos.png|Santiago dos Velhos

### Pinhal Interior Norte 

Ficheiro:MCV-riovide.png|Rio Vide
Ficheiro:ANS-santiagoguarda.png|Santiago da Guarda

### Pinhal Interior Sul 

MGR1.png|Marinha Grande
MAC-penhascoso.png|Penhascoso

### Pinhal Litoral 

Ficheiro:MGR-vieiraleiria.png|Vieira de Leiria

## Rexión Norte 
### Ave 

STS-burgaes.png|Burgães
STS-rebordoes.png|Rebordões
GMR-ronfe.PNG|Ronfe
GMR-santiagocandoso.PNG|Santiago de Candoso
Crest of Vieira do Minho municipality (Portugal).png|Vieira do Minho

### Cávado 

Aldreu.png|Aldreu
BCL-carapecos.png|Carapeços
BRG-esporoes.png|Esporões
BRG-priscos.png|Priscos
BCL-remelhe.png|Remelhe
BRG-sequeira.png|Sequeira
BCL-vilaseca.png|Vila Seca

### Douro 

Mondrões brasão.gif|Mondrões
LMG-sande.png|Sande

### Grande Porto 

MTS-custoias1.png|Custóias
VCD-labruge.png|Labruge
BAO-mesquinhata.png|Mesquinhata
VNG-vilarparaiso.png|Vilar do Paraíso

### Minho-Lima (Alto Miño) 

Coats of arms of None.svg|Anhões
Brasaocasteloneiva.jpg|Castelo do Neiva

### Támega 

PRD-cristelo.png|Cristelo
AMT-freixocima.png|Freixo de Cima
AMT-gondar.png|Gondar
CPV-raiva.png|Raiva
AMT-santiagofigueiro.png|Santiago de Figueiró
PNF-santiagosubarrifana.png|Santiago de Subarrifana
AMT-sgoncalo.png|São Gonçalo
BAO-valadares.png|Valadares

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de municipios de Alemaña con vieiras no escudo
* Lista de municipios de Austria con vieiras no escudo
* Lista de municipios de Bélxica con vieiras no escudo
* Lista de municipios de Francia con vieiras no escudo
* Lista de municipios de Suíza con vieiras no escudo
* Heráldica
Helena Lago

**María Helena Lago Canzobre**, nada en 1952, é unha botánica galega.

## Traxectoria 
Estudou bioloxía na Universidade de Santiago de Compostela e en 1989 defendeu a súa tese *Estudio citotaxonómico de la flora de las costas gallegas*, dirixida por Santiago Castroviejo  que en 1993 apareceu como libro editado por Ediciós do Castro. Traballou no Instituto Universitario de Xeoloxía Isidro Parga Pondal da Universidade da Coruña. Ademais de numerosos artigos científicos publicou con Luís Alberto Samartín Bienzobas a  *Guía da flora do litoral galego* en 1998. Como é habitual en botánica, emprégase a forma Lago como autoridade para os xéneros e especies descritos por ela.
## Notas
Vilarmarzo, Pezós, Pezós

**Vilarmarzo** é un lugar da parroquia de Pezós no concello de Pezós que se localiza no occidente de Asturias. 
Situado a 334 metros sobre o nivel do mar, a aldea localízase a 4,5 km da vila, e capital do concello, de Pezós e en 2021 tiña unha poboación de 6 habitantes.
## Notas
Kreuzlingen

**Kreuzlingen** é unha cidade e comuna suíza do cantón de Turgovia, capital do distrito de Kreuzlingen.

## Situación 
Kreuzlingen atópase nas beiras do lago Constanza. Limita ao norte coa comuna de Constanza (DE-BW), ao leste con Bottighofen, ao sueste con Lengwil, ao suroeste con Kemmental e ao oeste con Tägerwilen. 

### Cidade transfronteiriza 
Realmente esta cidade e a veciña alemá de Constanza forman un único núcleo urbano, compartindo as súas rúas e conformando unha cidade real que supera os 100.000 habitantes, a maior concentración urbana deste gran lago.

## Historia 
A orixe da cidade está no antigo mosteiro agostiño de "Crucelin", fundado no ano 1125 polo bispo Ulrich I (Santo Ulrico). Unha das rutas do Camiño de Santiago comeza en Kreuzlingen-Constanza.

## Monumentos e turismo 
A cidade de Kreuzlingen conta con numerosos monumentos e lugares de lecer. Anexo ao seu porto atópase o *Seeburgpark*, un parque á beira do lago cunha importante zona de xogos infantís, amplos recintos de animais en perigo da zona e acceso directo ao *Seemuseum*, ou Museo do Lago, cuxo contido xira ao redor da historia do transporte fluvial e a pesca no mesmo.

Entre os edificios máis importantes da cidade están a basílica de Santo Ulrico (século XII) e o Palacio Girsberg (século XV), que alberga un Museo de Marionetas.

## Comunicacións 
A cidade sitúase no extremo nordés de Suíza e nas beiras do lago, o cal a converte nun nó de comunicacións importante, con accesos directos por ferrocarril e barco a diferentes cidades das veciñas Alemaña e Austria. Ademais, o aeroporto de Zürich atópase a só unha hora de traxecto por tren.

## Cidades irmandadas 
* Cisternino
* Wolfach

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial da cidade de Kreuzlingen
* Páxina oficial do Seemuseum
Río Ibias

O **río Ibias**  é un río de 50,1 quilómetros do noroeste da Península Ibérica que nace no concello asturiano de Degaña e logo de pasar polos de Cangas del Narcea e Ibias aboca no río Navia no concello galego de Negueira de Muñiz.

## Percorrido 
Nace no pico Valdecampo en Las Muroquinas e tras baixar cara ao sur únese ao río Zarréu, por veces considerado parte do Ibias. No seu percorrido colle augas tamén do Luíña, Peliceira e máis do Viouga e finalmente aboca no encoro de Salime á altura de Ouviaño no Navia, do que é o seu principal afluente.
## Notas
Zenit-4MK (satélite)

**Zenit-4MK** ou **Germes** (índice GRAU 11F692) foi unha serie de satélites de recoñecemento militares da Unión Soviética.

## Características 
Os satélites Zenit-4MK eran unha versión mellorada dos Zenit 4M e que debían substituílos. Estaban baseados nas cápsulas Vostok e, con 6300 kg de masa, consistían nun módulo de servizo e outro de reentrada de forma esférica contendo as cámaras e a película fotográfica que debía ser devolta a terra e revelada. Os satélites estaban alimentados por batería que lles daban unha autonomía de ata 14 días. As órbitas típicas dos Zenit-4MK estaban entre os 200 e os 300 km de altura. Ao igual que os Zenit-4M, tiñan un módulo motor reacendible para manobrar en órbita. Lanzáronse 80 Zenit-4MK mediante foguetes Voskhod e Soiuz U, con dous fallos.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Voskhod (foguete)
*Soiuz U
*Zenit-2M (satélite)
*Zenit-2 (satélite)
*Zenit-4 (satélite)
*Zenit-4M (satélite)
Tombe à la fille

A **Tombe à la fille** (tumba da moza) ou a tumba de *Sainte Pataude* é unha pequena tumba situada nos bosques de Teillay, Bretaña, Francia. Segundo a tradición local, alí está enterrada unha nena asasinada polos *Chouan* durante a Revolución Francesa.

## Historia 
A moza alí enterrada foi Marie Martin, nada en Tresbœuf e residente en Teillay; no momento da morte tiña entre 17 e 19 anos. Aínda que existen varias narracións sobre o motivo do seu asasinato, unha das afirmacións máis acreditadas é que ela indicaría aos republicanos de Bain-de-Bretagne o agocho dun grupo de chouans (ou, pola contra, se negou a indicar o agocho dos revolucionarios).

Foi capturada e torturada durante moito tempo polos chouáns, que a deixaron morrer atada a unha árbore.

A rapaza tamén é lembrada como *Sainte Pataude* (zoupona, torpe) polo o alcume que os chouáns daban aos republicanos en galó.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
* 
* 
*
Memoria dunha edá (1960-1975)

***Memoria dunha edá (1960-1975)***, publicado por Akal en Madrid en 1976, é un libro de poemas de Arcadio-López Casanova. 

## Contido 
Comeza cunha *Nota non necesaria do autor*

#### 1. *Testimuña* 
* 1.1. *Voz de xeneración.*

* 1.2. *Carta.*

### 2. *Presencias con nome* 
* 2.1. *Rosalía de Castro.*
** 2.1.1. *Palabras na tarde pra Rosalía.*
** 2.1.2. *Elexía primeira.*
** 2.1.3. *Elexía segunda.*
* 2.2. *Curros Enríquez.*
* 2.3. *Encontro con Antonio Machado.*
* 2.4. *Homenaxe a Otero Pedrayo.*
** 2.4.1. *Ollada primeira: o home.*
.
** 2.4.2. *Ollada segunda: Galicia dende Trasalba.*
* 2.5. *Luís Pimentel.*
** 2.5.1. *Elexía primeira.*
** 2.5.2. *Elexía segunda.*
* 2.6. *Luís Seoane*

### 3. *Mesteres* 
* 3.1. *Mester da Terra: I, II, III, IV, V, VI.* (Castelao).
* 3.2. *Mester do poeta.* Pra Pablo Neruda.
* 3.3. *Salmo da reconciliación. I, II, III.* A Xesús Bal y Gay.
* 3.4. *Mester da palabra.* A Rafael Alberti / palabra de retornos
* 3.5. *Mester da estremaunción.* Pra Aquilino Iglesia Alvariño

* 3.6. *Mester do esilio.* A Celestino Fernández de la Vega, / ista poética / en pequeno homenaxe de gratitude

### 4. *Retratos dende o esilio* 
* 4.1. *Liturxia do tempo. O regreso.*
* 4.2. *Litruxia do corpo. Himno.* Pra Carme, / outra vez e sempre

### 5. *Cabo* 
* *Epístola censoria. A meu irmán.*

## Características 
Para Basilio Losada:

Segundo o *Diccionario da literatura galega Memorias dunha edá* marca a transición entre a primeira e a segunda etapa na obra poética do autor**'.

## Notas
Chouan

miniatura| Debuxo dun soldado Chouan.
thumb|*Sentinela bretón fronte a unha igrexa*, pintura de Charles Loyeux.
**Chouans** ou **chuans** é o nome que tomaron os insurxentes realistas do departamento de Mayenne, ou máis xeralmente de toda a zona noroeste de Francia, ao norte do Loira, na Bretaña, Maine, Normandía e o sur de Anjou (e tamén nos departamentos de Aveyron e Lozère) durante a *chuanería (Chouannerie)*, ao mesmo tempo que as guerras de Vendée.

Tanto os chuanos coma os vendenos do sur do Loira afirmaban formar o *Exército católico e real.*

## Descrición 
O nome deriva dos líderes que os mandaron, os catro irmáns Chouan, que era o alcume do leñador Jean Cottereau, o primeiro e máis coñecido lexitimista que iniciou a insurrección, e dos seus tres irmáns: François, Pierre, René. Dignos protectores "do trono e do altar", loitaron xunto ao "exército católico e real" no que se chamaba *Chouannerie*, unha guerra contrarrevolucionaria paralela ao levantamento de Vendée, e situada nos departamentos de Bretaña, Mayenne e Normandía, no seu día para restaurar o monarquía absoluta dos Borbóns.

Jean Chouan herdou, como os seus outros irmáns, o alcume de *chouan* ("curuxa" en galó e francés antigo).

A opinión dalgúns historiadores, e en particular do abade Paulouin, que escribiu un libro sobre a insurrección de Chouan titulado *La Chouannerie du Maine et pays adjacents*, é que: *"os sublevados da Sarthe non recibiran o alcume de Chouan, senón que o deron eles a si mesmos, desde o comezo da súa insurrección".*
esquerda|miniatura| Os soldados de Chouan protexen unha parroquia.
A *Chouannerie* estalou na primavera de 1794 e continuou até 1800, opoñéndose primeiro aos xacobinos e despois ao goberno napoleónico.

Historiadores do século XIX, como Savary, Lequinio e, sobre todo, Joseph de Puisaye, que era a persoa máis coñecedora, xa que era o xefe supremo da *Chouannerie*, afirman que os irmáns Chouan deron o seu nome á insurrección que organizaron por primeira vez.

Os líderes chouans máis importantes foron: Jean Chouan (ou Jean Cottereau), Joseph de Puisaye, Georges Cadoudal, Marie Paul de Scépeaux de Bois-Guignot, Aimé Picquet du Boisguy, Louis de Frotté, Louis Auguste Victor de Ghaisne de Bourmont e Jean- Louis Treton.

A morte de Georges Cadoudal, guillotinado en 1804 por tramar un complot para asasinar a Napoleón Bonaparte e restaurar a monarquía absoluta con Carlos X, supuxo o fin definitivo da *Chouannerie*.

Un famoso ilustrador das fazañas da *Chouannerie* foi o pintor académico Charles-Alexandre Coëssin de la Fosse.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tombe à la fille
* Revolución francesa
* Guerras napoleónicas
Turnix castanotus

***Turnix castanotus*** é unha especie de ave charadriforme da familia Turnicidae.

## Hábitat e distribución 
É endémica da rexión norte do Territorio do Norte e da rexión de Kimberley en Australia.

Os seus hábitats naturais son a sabana seca, bosques de arbustos secos subtropicais ou tropicais, pradarías baixas secas subtropicais ou tropicais.

## Notas
Limicoli

***Limicoli*** é unha suborde de aves Charadriiformes que inclúe os xacánidos, os rostratúlidos, os tinocóridos, o *Pedionomus torquatus* e os escolopácidos.

## Familias 
A suborde componse de cinco familias:
*Pedionomidae
*Thinocoridae
*Rostratulidae
*Jacanidae
*Scolopacidae

## Notas
Turnix everetti

***Turnix everetti*** é unha especie de ave charadriforme da familia Turnicidae que habita na Wallacea.

## Distribución 
Son endémicos da illa de Sumba, en Indonesia.

## Hábitat e estado de conservación 
Habita as pradarías secas e matogueiras, desde o nivel do mar até os 220 m de altitude, e parece ser menos común nas zonas cultivadas.

Está ameazada polo consumo humano da súa carne.

## Notas 
## Véxase tamén
Turnix

***Turnix*** é un xénero de aves charadriformes da familia Turnicidae, cuxos membros habitan principalmente na África subsahariana, o sur e leste de Asia e Australasia, aínda que unha especie habita no norte de África e o sur da Península Ibérica.
 
## Especies 
O xénero contén 16 especies:
**Turnix castanotus*
**Turnix everetti*
**Turnix hottentottus*
**Turnix maculosus*
**Turnix melanogaster*
**Turnix nanus*
**Turnix nigricollis*
**Turnix ocellatus*
**Turnix olivii*
**Turnix pyrrhothorax*
**Turnix suscitator*
**Turnix sylvaticus*
**Turnix tanki*
**Turnix varius*
**Turnix velox*
**Turnix worcesteri*

## Notas 
## Véxase tamén
Turnix maculosus

***Turnix maculosus*** é unha especie de ave charadriforme da familia Turnicidae que habita en Oceanía.

## Distribución 
Esténdese polas illas menores da Sonda, Célebes, algunhas Molucas, o norte e leste de Australia, Nova Guinea, as illas Bismarck e as Salomón.

## Notas 
## Véxase tamén
Viola mexicana

dereita|miniatura|306x306px|Viola mexicana
A **viola mexicana** é un instrumento de corda pulsada común nas agrupacións de mariachis. Diferénciase da viola española en que é redonda na parte posterior, ten cinco cordas e unha caixa de madeira, xeralmente de caoba. Este instrumento fornece a base rítmica e unha liña harmónica de acordes con punteos resoantes nas citadas agrupacións.
## Notas
Turnix hottentottus

***Turnix hottentottus*** é unha especie de ave turniciforme da familia Turnicidae que habita na África subsahariana.

## Distribución e hábitat 
Encóntrase na maior parte da África subsahariana fóra das rexións forestais ou demasiado áridas. O seu hábitat natural son as pradarías abertas. Aínda que algunhas poboacións son sedentarias, outras realizan migracións ao norte e á zona central da súa área de distribución para reproducirse.

## Descrición 
Aínda que non están emparentadas, teñen aspecto semellante a unha paspallás coa cola curta. Esta especie ten as partes superiores de cor parda con veado escuro e certo listado branco polos bordos das plumas, o peito de cor canela e o ventre claro. Como na maioría dos turnícidos, a femia é lixeiramente máis grande (15&nbsp;cm de longo fronte aos 14&nbsp;cm dos machos) e de coloración algo máis intensa que o macho.

A maior parte da súa área de distribución está ocupada pola supbespecie *T. h. nanus*, que ten o iris dos ollos castaño e o rabadilla negra. A subespecie nominal, *T. h. hottentottus*, que está confinada no fynbos costeiro de Suráfrica, ten o iris claro e a rabadilla tamén máis clara. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Madge and McGowan, *Pheasants, Partridges and Grouse* ISBN 0-7136-3966-0
*

### Ligazóns externas 
* Ficha da especie en Atlas of Southern African Birds.
Turnix melanogaster

***Turnix melanogaster*** é unha especie de ave turniciforme da familia Turnicidae endémica do leste de Australia, onde vive normalmente nos bosques húmidos. Ambos os seus sexos teñen unha plumaxe con pintas na que se mesturan o negro, o branco e distintos tons de pardo, mais a femia é de maior tamaño que o macho e ten máis extensión de negro no rostro e na garganta.

## Taxonomía 
Foi descrito cientificamente polo ornitólogo inglés John Gould en 1837 co nome de *Hemipodius melanogaster*. O seu nome científico provén dos termos gregos *melano-* «negro», e *gaster* «ventre».

A pesar das súas semellanzas externas, non están emparentados coas paspallás. Tradicionalmente clasificábanse dentro da orde Gruiformes, pero as análises xenéticas mostraron que proceden dunha liñaxe antiga escindida de Charadriiformes.

## Descrición 
É unha ave robusta, de hábitos principalmente terrestres e de cola curta. A súa plumaxe é principalmente veada en negro, parda e castaña avermellada, con pintas e listas esbrancuxadas, e ten os ollos brancos. Como noutras especies de turnícidos as femias son máis grandes e teñen plumas máis rechamantes que os machos. As femias miden até 20 cm de longo e teñen o rostro e a gorxa negros, salpicados por finas pencas brancas. Os machos alcanzan até 19 cm e carecen das marcas negras da cara e da gorxa.

As femias emiten un canto agudo de tipo *oom*.

## Distribución e hábitat 
Atópase unicamente nas rexións costeiras do leste de Australia, desde Hervey Bay en Queensland até o extremo nordés de Nova Gales do Sur. É escaso e o seu hábitat está fragmentado. Habita nas selvas húmidas e zonas próximas, ademais das plantacións de piñeiro de Baía Moreton (*Araucaria cunninghamii*), e as matogueiras de lantana. Atópase no parque nacional Palmagrove, que por iso é identificado por BirdLife International como unha área importante para a conservación das aves.

Noutro tempo era abundante en Inskip Point, preto de illa Fraser, pero sufriu a depredación dos dingos e cans salvaxes até case desaparecer.

## Estado de conservación 
A especie estivo clasificada como vulnerable até 2012, cando pasou á clasificación de especie case ameazada. A maioría dos redutos de hábitat natural do *Turnix melanogaster* foron tallados e as súas poboacións atópanse fragmentadas. Estímase que a poboación é dunhas 2500 parellas reprodutoras e está en declive. Clasifícase como vulnerable en Queensland.

## Reprodución 
Os roles sexuais habituais nas aves están intercambiados. As femias son máis grandes e son de tons máis rechamantes e aparéanse con múltiples machos, aos que deixan a incubación dos ovos e o coidado dos pitos. Crían unha ou dúas niñadas cada ano, e aniñan en pequenas depresións do terreo despexadas da terra e as follas caídas e recubertas con vexetación seca. Pon entre tres e catro ovos esbrancuxados agrisados brillantes salpicados de pencas ennegrecidas e violáceas, que miden 28 mm x 23 mm.

## Notas 
## Véxase tamén 
*BirdLife Species Factsheet.
Turnix nanus

***Turnix nanus*** é unha especie de ave turniciforme da familia Turnicidae amplamente distribuída na África subsahariana. Anteriormente era tratada como unha subespecie do *Turnix hottentottus* pero actualmente é considerada unha especie separada.

## Notas 
## Véxase tamén
Turnix ocellatus

***Turnix ocellatus*** é unha especie de ave caradriforme da familia Turnicidae endémica de Filipinas.

## Distribución 
É endémico das illas de Luzón e da veciña Marinduque, no norte do arquipélago filipino.

## Notas 
## Véxase tamén
Ortyxelos meiffrenii

***Ortyxelos meiffrenii*** é unha especie de ave da familia Turnicidae. É monotipo do xénero ***Ortyxelos***.

## Distribución e hábitat 
Encóntrase en Benín, Burkina Faso, o Camerún, o Chad, Costa do Marfil, Etiopía, Ghana, Kenya, Malí, Níxer, Nixeria, o Senegal, o Sudán, o Sudán do Sur, Tanzania, Togo e Uganda.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sons e mapa de distribución de '''' en Xeno-canto.
Turnix nigricollis

***Turnix nigricollis*** é unha especie de ave caradriforme da familia Turnicidae endémica de Madagascar.

## Descrición 
esquerda|miniatura|Macho no parque Isola.
[miniatura| *Turnix nigricollis* - [MHNT]]
Mide entre 14 e 16 cm de longo. Presenta un marcado dimorfismo sexual. As femias son lixeiramente máis grandes que os machos. A plumaxe dos machos ten as partes superiores de cor marrón salpicada con vetas claras e pardas máis escuras mentres que as súas partes inferiores son de cor anteada con vetas pardas. A súa cabeza é marrón con pintas claras, sendo as súas listas superciliares máis claras e a súa gorxa anteada. O seu bico é gris e o iris dos seus ollos amarelo. As femias teñen a cabeza gris con pencas brancas con bigoteiras tamén brancas, e a gorxa e o peito negros.

## Hábitat 
É unha especie de hábitos terrestres que adoita atoparse nas sabanas e os bosques non demasiado densos de Madagascar, desde o nivel do mar até os 1900 metros de altitude.

## Ecoloxía 
A especie vese a miúdo soa ou en pequenos grupos de até catro aves. Se se ve en perigo, adoita agocharse para evitar ser detectada ou pode fuxir, pero é raro que se bote a voar. Mesmo entón, voa con rápidos aleteos só por unha curta distancia. Aliméntase esparruñando no chan como unha galiña, deixando depresións circulares distintivas. Aliméntase principalmente de invertebrados e ten un gusto particular polas larvas de térmites. Pode comer pois caracois, cascudas, escaravellos, moscas, insectos e eirugas. Tamén pode comer sementes. 

Do mesmo xeito que con outros membros desta familia, a femia xoga o papel máis activo na tempada de reprodución, defendendo un territorio e emitindo cantos para atraer o macho. O niño está construído nunha lixeira depresión no chan, a miúdo oculto nunha mata de herba ou unha espesa vexetación. Ambos os paxaros constrúeno a partir de herbas e talos secos, follas mortas e, ás veces, plumas. Pode estar parcialmente teitado con follas mortas e, ás veces, accédese a el por unha pista cuberta. Aniña uns catro ovos. O macho incúbaos durante uns quince días, sendo ás veces relevado pola femia de cando en vez. Tamén é o responsable do coidado das crías, alimentándoas durante a primeira semana desde o seu peteiro antes de que empecen a peteirar o chan na procura de comida. A femia é ao principio agresiva cos pitos e o macho deféndeos, pero despois a femia asume un papel máis de coidado. Os pitos vólvense independentes á quinta semana e os pais poden abandonalos tras isto.

## Notas 
## Véxase tamén
Ilyushin Il-2

O **Ilyushin Il-2** (cirílico: Илью́шин Ил-2) **Shturmovik** (cirílico: Штурмови́к, Shturmovík) foi un avión de ataque ao chan producido pola Unión Soviética en grandes números durante a segunda guerra mundial. O Il-2 nunca recibiu un nome oficial e 'shturmovik' é a palabra xenérica rusa para referirse a un avión de ataque ao chan. A palabra tamén aparece en fontes occidentais como Stormovik e Sturmovik.

Durante a guerra fabricáronse 36 183 unidades do Il-2, e xunto co seu sucesor, o Ilyushin Il-10, construíronse un total de 42 330 aparellos, converténdose no avión militar máis producido da historia, ademais dun dos avións máis fabricados xunto co avión civil estadounidense Cessna 172 e o biplano multipropósito soviético Polikarpov Po-2 *Kukuruznik*.

Entre os pilotos do Il-2, o avión era coñecido polo diminutivo "Ilyusha". Para os soldados de terra era o "Chepudo", o "Carro de combate voante" ou o "Infante voador". A súa designación OTAN de posguerra foi "**Bark**". O Il-2 xogou un papel crucial na Fronte Leste. Cando as factorías se atrasaban nas súas entregas, Iosif Stalin dicíalles aos xerentes que o Il-2 eran "tan esencial para o Exército Vermello como o aire e o pan".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Gunston, Bill. *The Osprey Encyclopedia of Russian Aircraft 1875–1995*. Londres: Osprey, 1995. .
* Rastrenin, Oleg. *IL-2 Sturmovik Guards Units of World War 2* (Osprey Combat Aircraft, no 71). Oxford, UK: Osprey Publishing, 2008. .
* Stapfer, Hans-Heiri. *Il-2 Stormovik in Action* (Aircraft number 155). Carrollton, TX: Squadron/Signal Publications, Inc., 1995. .
Camarlengo

**Camarlengo** ou **camerlengo** (plural: *camerlenghi*, italiano para "chambelán") é un título italiano de orixe medieval. Deriva do latín tardío *camarlingus*, á súa vez procedente, a través do franco *kamerling*, do latín *camerarius*, que significaba "oficial de cámara" (que significa xeralmente "cámara do tesouro"). Tamén deu lugar a apelidos ingleses, portugueses, casteláns ou franceses, como Chambelán,  Chamberlayne, Chamberlin, Camerlengo, etc. 

## Descrición 
Camarlengo utilizouse na corte papal para os seguintes cargos oficiais:

* Camarlengo da Santa Igrexa Romana
* Camarlengo do Sagrado Colexio dos Cardeais, caducado en 1997
* Camarlengo do clero romano

Algúns outros cargos na corte papal foron denominados anteriormente *cambeláns papais*. Aínda que se adoita dar como premio honorífico, o cargo implicaba algunhas funcións. Os laicos que reciben esta honra son hoxe chamados cabaleiros papais, mentres que os cregos son normalmente nomeados "capelán da súa santidade", unha forma de monseñor.

## Notas