Xerardo Estévez

**Xerardo Denis Felipe Estévez Fernández**, nado o 25 de maio de 1948 en Santiago de Compostela, é un arquitecto e político galego.

## Traxectoria 
Estudou na Escola Técnica Superior de Arquitectura de Barcelona, especializándose en urbanismo. Establecido en 1972 en Compostela, exerceu como arquitecto e urbanista formando con outros profesionais o equipo Oikos, e realizou traballos de investigación sobre arquitectura, planeamento e patrimonio.

Como alcalde de Santiago de Compostela nos períodos 1983-1986 e 1987-1998, aplicou a súa formación a fomentar a conservación e a transformación da cidade a través do planeamento, a arquitectura e a cultura. Promoveu a inclusión da cidade e do Camiño de Santiago na lista do Patrimonio Mundial, e a elección como unha das Cidades Europeas da Cultura no ano 2000.

Durante o seu mandato Compostela recibiu numerosos galardóns, entre os que destaca o Premio Europeo de Urbanismo 1998 polo Plan Especial da Cidade Histórica. Impulsou o Real Padroado de Santiago de Compostela e a creación do Consorcio de Santiago, órgano no que as administracións local, autonómica e estatal cooperan nas políticas urbanas e na conservación do conxunto histórico.

Foi deputado polo PSdeG-PSOE no Parlamento de Galicia entre os anos 1981 e 1983, e membro do Congreso dos Deputados de España entre 1993 e 1995.

En 1999 reincorporouse á práctica da arquitectura, que compaxina coa actividade como conferenciante e escritor, profesor de cursos de urbanismo e patrimonio, e co asesoramento a administracións e institucións. Colabora habitualmente nas páxinas de opinión de *La Voz de Galicia*.
## Distincións
Entre outras distincións, está en posesión do título de Fillo Predilecto e Medalla de Ouro de Santiago de Compostela, Medalla Castelao da Xunta de Galicia e medalla do Consejo Superior de los Colegios de Arquitectos de España.

## Obra
**Compostela, vanguardia y sosiego* (2000). Con Xurxo Lobato e Manuel Rivas.
*Santiago de Compostela. Planeamiento y gestión (2000). En J. Maderuelo (Ed.) *Arte público: Naturaleza y Ciudad*.
*Santiago de Compostela, Spain (2001). En R. Pickard (Ed.) *Management of Historic Centres*.
*Educación e urbanismo. A cidade como proxecto cívico (2001). En M. A. Santos Rego e M. M. Lorenzo Moledo (Eds.) *A construcción educativa da cidade. Unha perspectiva transversal*.
*Opinión y práctica en la ciudad histórica (2004). *Quintana, revista de estudios de Historia da Arte*, 3.
*Paisajes urbanos con-texto y sin-texto (2007). En J. Nogué (Ed.) *La construcción social del paisaje*.
**Paisajes y Palabras* (2012).
*Galícia. Del paisatge rururbà al megaterritori antropitzat (2012). En *Franges. Els paisatges de la perifèria*.
*Compostela, ayer y hoy (2013). En *Arqueología de la memoria reciente. Construcción de la ciudad y el territorio en España 1986-2012*.
*Ciudad histórica: lugar de culto vs. espacio político (2013). Encontro Internacional de Arquitectura Contemporánea en Cidades Históricas, Sevilla.
**Bonaval, de onte a hoxe. Da arquitectura á cidade* (2019). Con C. García Braña, M. X. Fernández Cerviño e A. Alonso Lorenzo.
**La Catedral de la Arquitectura* (2022). Ed., con M. X. Fernández Cerviño e A. Martín Prieto.
**Compostela como desexo* (2022). Con A. Baamonde, F. Barros, A. Salgado e X. M. Villanueva.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Álvarez Pousa, L. (1998). "Xerardo Estévez, paixón de arquitecto". *Tempos Novos*, 14, pp. 34-40.
* Beramendi, J. (2003). "Santiago, caput Gallaeciae". En E. Portela Silva (coord.) *Historia da cidade de Santiago de Compostela*. Concello de Santiago, Consorcio de Santiago, Universidade de Santiago, pp. 599-606
* Castro, X. e Villalaín D. (1993). "Entrevista con Xerardo Estévez". *Grial*, 119, pp. 325-340.
* Hernández Soriano, R. (2016). "Santiago de Compostela, historia y progreso. El xacobeo como instrumento de transformación urbana". En *La Cultura y la Ciudad*. Granada: Universidad de Granada, pp. 1.005-1.012.
*

* Rubio, A. (2022). *España fea. El caos urbano, el mayor fracaso de la democracia*. Debate.

### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Santiago de Compostela