open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Citocromo b559

O **citocromo b559** é un importante compoñente do fotosistema II, que intervén na fotosíntese, onde parece que realiza transportes de electróns secundarios para protexer ao fotosistema de danos producidos pola luz.

## O fotosistema II 
O fotosistema II é un complexo pigmento-proteína de múltiples subunidades, que contén polipéptidos intrínsecos e extrínsecos da membrana fotosintética. No núcleo deste complexo, os pigmentos clorofilas e beta-carotenos están unidos principalmente a proteínas da antena do fotosistema CP43 (PsbC) e CP47 (PsbB), as cales pasan a enerxía de excitación ás proteínas do centro de reacción do fotosistema D1 (Qb, PsbA) e D2 (Qa, PsbD), as cales se unen a todos os cofactores activos redox implicados no proceso de conversión de enerxía. O complexo de evolución do oxíxeno do fostosistema II (OEC, *oxygen-evolving complex*) proporciona electróns para volver reducir o centro de reacción do fotosistema II e oxidar dúas moléculas de auga para recuperar o seu estado inicial reducido. Consta de OEE1 (PsbO), OEE2 (PsbP) e OEE3 (PsbQ). As restantes subunidades do fotosistema II son de baixo peso molecular (menos de 10 kDa), e están implicadas na ensamblaxe do fotosistema II, estabilización, dimerización, e fotoprotección.

## Función do citocromo b559 no fostosistema 
O citocromo b559, que forma parte do núcleo do centro de reacción do fotosistema II é un heterodímero composto por unha subunidade alfa (PsbE), outra beta (PsbF), e un cofactor hemo. Dous residuos de histidina de cada subunidade coordinan o hemo. Aínda que o citocromo b559 é unha proteína activa redox, é improbable que estea implicada no transporte primario de electróns do fostosistema II debido ás súas cinéticas moi baixas de fotooxidación e fotorredución. Crese máis ben, que o citocromo b559 podería participar nunha vía de transporte de electróns secundaria que axuda a protexer o fotosistema II de danos producidos pola luz. O citocromo b559 é esencial para a ensamblaxe do PSII.

O dominio N-terminal do citocromo B559 na subunidade alfa aparece xunto cun dominio luminal (InterPro IPR013082), mentres que na subunidade beta aparece só.

## Formas do citocromo b559 
O citocromo b559 pode existir en tres formas, cada unha co seu característico potencial de oxidorredución. Estas formas poden ter un potencial moi baixo, ≤ cero mV; ou baixo a 60 mV; ou alto (HP) a 370 mV. Hai tamén unha forma de potencial intermedio que ten un potencial redox a pH 6,5-7,0 que vai de 170 a 240 mV. Nos OECs dos centros de reacción, máis da metade do citocromo b559 está na forma de alto potencial. Nos centros de reacción do fotosistema II que non son OECs nos que se diminuíu o manganeso, o citocromo b559 está xeralmente na forma de baixo potencial.

## Notas 
:*Este artigo incorpora contidos en dominio público de InterPro IPR013082.*
Enchelycore

[miniatura|250px|*[Enchelycore anatina*.]]
***Enchelycore*** é un xénero de peixes angüiliformes da familia dos murénidos.

## Características 
As especies do xénero *Enchelycore* son moreas xeralmente pequemas ou medianas. O seu corpo é alongado, xeralmente de cor parda, gris o negra e branca. A maioría teñen un tamaño que varía entre os 61 e os 91&nbsp;cm, sendo a máis grande *Enchelycore ramosa*, que alcanza unha lonxitude media de 150&nbsp;cm.

Os membros do xénero caracterízanse por teren un carácter distintivo, as súas mandíbulas están curvadas, o que lles impide pechar completamente a boca, pero lles axuda na captura e suxeición das súas presas.

Algunhas especies presentan cores moi brillantes (*E. pardalis*, *E. anatina*) e marcas rechamantes (*E. lichenosa*).

## Distribución 
Están presentes en todos os océanos do mundo.
* *Enchelycore nycturanus* D. G. Smith, 2002
* *Enchelycore octaviana* (G. S. Myers & Wade, 1941)
* *Enchelycore pardalis* (Temminck & Schlegel, 1846) 
* *Enchelycore ramosa* (Griffin, 1926)
* *Enchelycore schismatorhynchus* (Bleeker, 1853) 
* *Enchelycore tamarae* Prokofiev, 2005

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Lahuerta Mouriño, F. e Vázquez Álvarez, F. X. (2000): *Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos*. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia. ISBN 84-453-2913-8,
* McCosker, John F., Paxton, J. R. & Eschmeyer, W. N., eds. (1998): *Encyclopedia of Fishes*. San Diego, EE.UU.: Academic Press. ISBN 0-12-547665-5.
* Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World*. New Yorh: John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.

### Outros artigos 
* Murénidos
* Mureninos

### Ligazóns externas 
* *Enchelycore* Kaup, 1856 no SIIT.
Lotus (xénero)

***Lotus*** é un xénero de aproximadamente 150 especies de leguminosas distribuídas cosmopolitamente. Os seus membros están adaptados a diferentes hábitats, de medios costeiros a altas altitudes. Moitas especies teñen follas con tres folíolos, hainas tamén con dúas grandes estípulas na base, aproximadamente iguais en tamaño aos folíolos, aparentando ter *cinco* folíolos; algunhas especies teñen follas pinnadas con máis de 15 folíolos. As flores están en ramos de 3-10, xuntas no apex do talo con algunhas brácteas foliosas basais, de vívidos cores amarelas ou laranxas, ocasionalmente vermellas.

As especies de *Lotus* son alimento de larvas dalgunhas especies de Lepidoptera (bolboretas).

## Especies 
### Usos 
[miniatura|250px|[Pasto con *Lotus corniculatus*.]]
Moitas especies cultívanse como forraxeiras, incluíndo corniños (*L. corniculatus*), *L. glaber*, *L. uliginosus*. Existen algúns estudos para mellorar o cultivo e mellorar rendementos do xénero coa especie *L. japonicus* (especie tipo), baixo un proxecto de secuenciación xenómica.

Poden producir glicósidos cianoxénicos que poden ser tóxicos para o gando, mais tamén producen taninos, e beneficiosos compoñentes antiedematosos.

Algunhas especies, como *L. berthelotii* das Illas Canarias, son plantas ornamentais. *L. corniculatus* é unha especie invasora en rexións de América e Australia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Nomes das spp. de *Lotus*
Alfonso Blanco Torrado

**Alfonso Blanco Torrado**, nado en Montevideo o 15 de marzo de 1950, é un sacerdote, ensaísta, mestre e dinamizador cultural galego residente en Guitiriz.

## Traxectoria 
Estudou no Seminario de Santiago de Compostela e na Universidade Pontificia de Salamanca.

Mestre no IES Poeta Díaz Castro e párroco en Guitiriz, é fundador e coordinador da Asociación Cultural Xermolos e promotor do Festival Musical de Pardiñas.

## Obra 
### Ensaio 
* *A ascensión dun poeta, Xosé María Díaz Castro*, Fundación Caixa Galicia, Lugo, 1995, 143 páx., ISBN 84-89231-17-6 (gañador do Premio Literario Ánxel Fole).

### Obras colectivas 
* *Xosé María Díaz Castro. Nimbos de luz*, con Luís González Tosar e Armando Requeixo, 2014, Galaxia, ISBN 978-84-9865-533-9.

## Recoñecementos 
Recibiu os premios IAR de Folclore (1993), o Premio Literario Ánxel Fole e o Moncho Valcarce de Promoción da Terra (1996). Asemade, foille adicado un Hectómetro literario no Paseo dos Soños vilalbés en 2019.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Dicionario biográfico de Galicia*, T. 3, p.&nbsp;327, Ir Indo Edicións, 2011, Vigo.
### Outros artigos 
* Xosé María Díaz Castro
### Ligazóns externas 
* *Música: perspectivas de promotores e produtores musicais* Universidade de Vigo Televisión, 6/4/2011.
Citocromo b

O '*citocromo *b'''* é a principal subunidade dos complexos transmembrana do bc1 e b6f da cadea respiratoria e fotosintética, respectivamente, onde intervén no transporte de electróns e bombeo de protóns.

## Función 
Na mitocondria dos eucariotas e en procariotas aeróbicos, o citocromo *b* é un compoñente do Complexo III da cadea respiratoria (), tamén chamado complexo bc1 ou ubiquinol-citocromo c redutase. Nos cloroplastos das plantas e cianobacterias, hai unha proteína análoga, o citocromo b6, que é un compoñente da plastoquinona-plastocianina redutase (), tamén chamado complexo b6f. O complexo bc1 está tamén presente no sistema fotosintético da fase luminosa das bacterias púrpuras e as verdes do xofre. Estes complexos están implicados no transporte de electróns e bombeo de protóns para crear unha forza protón motriz. O gradiente de protóns que axuda a xerar este complexo de citocromos utilízase finalmente para a xeración de ATP. Por tanto, estes complexos teñen unha misión vital nas células.

## Estrutura 
O citocromo b/b6 é unha proteína integral de membrana de aproximadaemnte 400 residuos de aminoácidos que probablemente ten 8 segmentos transmembrana. Nas plantas e cianobacterias, o citocromo b6 consta de dúas subunidades codificadas polos xenes petB e petD. O citocromo b/b6 se une non covalentemente a dous grupos hemo, denominados b562 e b566. Crese que os ligandos dos átomos de ferro destes dous grupos hemo son catro residuos de histidina conservados.

## Uso en filoxenética 
O xene do citocromo *b* utilízase con frecuencia como unha rexión do ADN mitocondrial que serve para determinar as relacións filoxenéticas entre as especies debido á súa variabilidade de secuencia. Considérase que é moi útil para determinar as relacións dentro dunha familia ou un xénero. Os estudos comparativos sobre o citocromo *b* deron lugar a novos esquemas de clasificación e foron utilizados para asignar as especies novas descritas a un xénero, e para entender con maior profundidade as relacións evolutivas.

## Importancia clínica 
As mutacións no citocromo *b* orixinan principalmente unha intolerancia ao exercicio en pacientes humanos, e en casos máis raros, informouse de patoloxías multisistémicas graves.

As mutacións puntuais no citocromo *b* de *Plasmodium falciparum* e *P. berghei* están asociadas coa resistencia á droga antimalárica atovaquone.

## Xenes humanos 
Os xenes humanos que codifican as proteínas citocromo *b* son:
* CYB5A – citocromo b5 tipo A (microsomal)
* CYB5B – citocromo b5 tipo B (membrana mitocondrial externa)
* CYBASC3 – citocromo *b*, dependente de ascorbato 3
* MT-CYB – citocromo *b'' codificado nas mitocondrias.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Citocromo b5
* Citocromo b559
* Citocromo c
* Citocromo d

### Ligazóns externas 
*
Pozos, Pena, Castroverde

**Pozos** é un lugar da parroquia de Pena no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 6 habitantes (3 homes e 3 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Pena 
### Parroquias de Castroverde 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Castroverde
Pozos

O topónimo **Pozos** pode referirse a:

;En Galiza
***Pozos**, lugar da parroquia de Pena, no concello de Castroverde;
***Pozos**, lugar da parroquia de Quintá de Lor, no concello de Quiroga.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Euseino? Editores

**Euseino? Editores** é o selo editorial da Fundación Euseino?, con sede en Vigo.

## Características 
Euseino? naceu en 2012 como un proxecto de Carlos Lema e Beatriz Fraga para a publicación de textos sobre as relacións entre filosofía, literatura, teoría da literatura e estética.

O seu catálogo está formado pola colección Casabranca, dedicada á filosofía, con obras de Rebeca Baceiredo, Delmiro Rocha, Abraham Rubín, Quentin Meillassoux e Anna Longo. A colección Rúa do Sol está dedicada á teoría das artes.  A colección Rúa do Lagarto está dedicada á literatura en prosa. Tamén se inclúe a serie Onocrótalo de álbums ilustrados. A publicación periódica *Anotacións sobre literatura e filosofía* inclúe ensaios de autores coma Giorgio Agamben, Michael Marder, Inma Otero, Miguel Penas, Graham Harman e Chus Pato, mentres que *Urania* recolle o diálogo de Chus Pato con poetas actuais.

A súa liña editorial tamén difunde en galego o pensamento filosófico do realismo especulativo.
[miniatura|Cabeceira de *[Anotacións sobre literatura e filosofía*.]]
## Publicacións 
### Colección Casabranca 
Trátase dunha colección de obras de filosofía. Está dirixida por Carlos Lema e, dende o 2022, o seu editor é coordinador é Mario Losada.

miniatura|Escaparate de Euseino?
### Colección Onocrótalo 
Trátase dunha colección de álbums ilustrados, centrados na arte contemporánea. Está dirixida pola súa creadora, Beatriz Fraga.

### Colección Rúa do Lagarto 
Trátase dunha colección de literatura. Foi fundada por Beatriz Fraga e Carlos Lema, de 2021 a 2023 a súa editora e directora foi Berta Dávila.

### Colección Rúa do Sol 
miniatura|Beatriz Fraga en Euseino? Editores.
Trátase dunha colección sobre as artes e a teoría artística. Combina o libro impreso co dixital, e conta con publicacións en acceso libre.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Euseino? Editores
Os Pozos

O topónimo **Os Pozos** pode referirse a:

;En Galiza
***Os Pozos**, lugar da parroquia de Vilacaíz, no concello do Saviñao:
***Os Pozos**, lugar da parroquia da Valboa, no concello de Trabada.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Claridades (Monforte de Lemos)

***Claridades*** foi un semanario editado en Monforte de Lemos entre 1913 e 1916.

## Historia e características 
Foi un periódico combativo, subtitulado *Revista Semanal. Órgano de la Liga de Defensa Local*. Apareceu o 14 de maio de 1913, e estivo dirixido por Carlos Vázquez Mariño ata o número 3, cando foi substituído por Antonio Rodríguez Somoza. O administrador era Enrique Iglesias Velmar. Tiña as seccións fixas Poesías, Sección municipal e Por el inalámbrico. Case todos os artigos están asinados con pseudónimos e dos poucos colaboradores dos que se coñece o nome destacan Julio Rupérez Lecea e Xavier Bóveda. Tiña ilustracións da autoría de Antonio Mariño.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Lugo
Furís

Como topónimo **Furís** pode referirse a:

;En Galiza
***Furís**, parroquia do concello de Castroverde;
***Furís de Abaixo**, lugar de dita parroquia;
***Furís de Arriba**, lugar de dita parroquia.
Cellán

O topónimo **Cellán** pode referirse a:

;En Galiza
***Cellán de Calvos**, parroquia do concello de Castroverde;
****Cellán de Calvos**, lugar de dita parroquia;
***Cellán de Mosteiro**, parroquia do concello de Castroverde;
****Cellán de Mosteiro**, lugar de dita parroquia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Celmán**, lugar da parroquia de Suar, no concello de Paradela.
Xunca doce

A **xunca doce** ou **herba da bóla**, ***Cyperus esculentus***, é unha planta herbácea cosmopolita de follas longas e finas que produce un tubérculo coñecido como **chufa**, nome co que tamén se coñece a planta. Cultívase tradicionalmente en España, nos arredores de Valencia para a produción de orchata.
## Etimoloxía 
Xunca ou xonza provén do latín *juncea*, que significa "de xunco", isto é, "planta de xunco".

## Gastronomía 
Os tubérculos son comestíbeis e teñen un sabor de noces lixeiramente suave, parecido cun tubérculo de gusto máis amargo relacionado, *Cyperus rotundus*. Son bastante duros e, xeralmente, postos a remollo antes de seren inxeridos. Teñen varios usos; en particular, para fabricar o refresco coñecido como "orchata".

As chufas teñen un excelente valor nutricional, cunha cantidade de calorías semellante á das olivas. Son ricas en minerais, principalmente fósforo e potasio. Tamén carecen de colesterol e glute e teñen pouco sodio. O seu aceite contén 18 por cento de ácidos graxos saturados (ácido palmítico e ácido esteárico) e 82% de ácidos graxos insaturados (ácido oleico e ácido linoleico).

O refresco feito a partir das chufas pode usarse na dieta dos intolerantes á lactosa.

### Aceite 
Considerando que os tubérculos conteñen de 20 a 36 por cento de aceite, é posible a súa utilización na produción de biodiesel.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* **Orchata
* **Xunca'* ou xonza (*Cyperus longus*)
* **Papiro** (*Cyperus papyrus'')
Ángel Vidal Pérez

**Ángel Vidal Pérez** foi un xornalista galego.

## Traxectoria 
Fundou e dirixiu o semanario satírico *El Cínife*. Foi detido o 7 de decembro de 1894 e procesado por un delito de imprenta (publicar en *El Cínife* unha crítica a un poema escrito por un comandante de infantaría). Xulgado en Consello de guerra en febreiro de 1895, foi condenado a tres anos de prisión. Pero foi posto en liberdade o 19 de xullo dese ano e recibiu unha homenaxe en Ourense nos días posteriores. Acostumaba asinar co pseudónimo **Legna Ladiv**. Foi inspector de vixilancia de Facenda.

## Obras 
* *Instantáneas*, 1898.

## Notas
Goi, Goi, Castroverde

**Goi** é un lugar da parroquia de Goi no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 35 habitantes (21 homes e 14 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Goi 
### Parroquias de Castroverde 
## Notas
Parietaria

* *Este artigo trata sobre o xénero de plantas, para a especie máis común coñecida como parietaria véxase: **Parietaria officinalis**.*

***Parietaria*** é un xénero botánico con 105 especies de plantas pertencente a á familia Urticaceae. Reciben o nome común de parietarias ou paleiros.

Son plantas herbáceas anuais ou perennes que acadan un tamaño de 20–80&nbsp;cm de altura, con talos de cor verde ou rosa. As follas son alternas, simples, enteiras, a miúdo cun acio de follas miúdas nas súas axilas. As flores son hermafroditas, prodúcense en grupos de tres nas axilas das follas. O froito é un pequeno aquenio seco.
## Especies seleccionadas 
* *Parietaria abyssinica*
* *Parietaria affinis*
* *Parietaria alsinefolia*
* *Parietaria angustifolia*
* *Parietaria debilis*
* *Parietaria judaica*, caracoleira, herba dos muros, parietaria xudaica*
* *Parietaria officinalis*, parietaria común, paleiro.
* *Parietaria repens''

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Tres leis da robótica

As **tres leis da robótica** son un conxunto de normas escritas por Isaac Asimov dentro do xénero literario da ciencia ficción, que a maioría dos robots das súas novelas e relatos están deseñados para cumprir.

## Enunciado 
O enunciado definitivo (feito por Asimov e o editor John W. Campbell) destas leis quedou do seguinte modo:

1) Un robot non lle pode facer dano a un ser humano nin permitir tampouco que, por omisión, un ser humano resulte danado.

2) Un robot debe obedecer as ordes ditadas polos seres humanos, bardante no caso de que as devanditas ordes contraveñan a Primeira Lei.

3) Un robot debe protexer a súa propia existencia sempre e cando esa protección non contraveña a Primeira ou a Segunda Lei.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Frequently Asked Questions about Isaac Asimov*, *AsimovOnline* 27 de setembro de 2004.
Tarrío, Vilabade, Castroverde

**Tarrío** é un lugar da parroquia de Vilabade no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo. En Información Xeográfica de Galicia, aparece dentro da parroquia de Vilariño.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilabade 
### Parroquias de Castroverde 
## Notas
Castroverde, Vilariño, Castroverde

**Castroverde** é un lugar da parroquia de Vilariño no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 364 habitantes (185 homes e 179 mulleres).

É a capital do concello, ao que dá nome.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilariño 
### Parroquias de Castroverde 
## Notas
A Eirexe, Páramo, Castroverde

**A Eirexe** é un lugar da parroquia do Páramo no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo. Segundo o IGE en 2013 tiña estaba despoboado.

## Toponimia 
O topónimo **A Eirexe** (do latín , o lugar da igrexa) débese á presenza no lugar da igrexa parroquial de San Miguel.

## Lugares e parroquias 
### Lugares do Páramo 
### Parroquias de Castroverde 
## Notas
Castroverde (homónimos)

Como topónimo **Castroverde** pode referirse a:

;En Galiza
***Castroverde**, concello da comarca de Lugo;
****Castroverde**, lugar da parroquia de Vilariño, en dito concello;
***Castroverde**, lugar da parroquia de Noalla, no concello de San Cibrao das Viñas.

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***Castroverde de Cerrato**, concello de provincia de Valladolid;
***Castroverde de Campos**, concello de provincia de Zamora.

## Véxase tamén
### Outros artigos
86ª edición dos Óscar

A **86ª edición dos Óscar**, presentada pola Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas (AMPAS), galardoou os mellores filmes de 2013 dos Estados Unidos de América e celebrouse o 2 de marzo de 2014 no Dolby Theatre en Hollywood, California. A cerimonia tívose que pospoñer unha semana por mor da confluencia cos Xogos Olímpicos de Inverno de 2014 de Sochi, Rusia. Durante a cerimonia, a Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas presentou os Premios da Academia (comunmente coñecidos como Oscars) en 24 categorías. O evento foi televisado nos Estados Unidos pola canle ABC, e foi producido por Neil Meron e Craig Zadan. A actriz e humorista Ellen DeGeneres foi a presentadora da gala por segunda vez. DeGeneres xa presentara a 79ª cerimonia no 2007.

*Gravity* gañou sete premios, a que máis durante a cerimonia, incluíndo o mellor director para Alfonso Cuarón. *12 anos de escravitude* gañou tres premios, incluíndo o mellor filme e mellor actriz secundaria para Lupita Nyong'o. *Dallas Buyers Club* tamén gañou tres premios, converténdose no quinto filme na historia dos premios en gañar o mellor actor e o mellor actor secundario para Matthew McConaughey e Jared Leto respectivamente. Outros gañadores foron *Frozen* e *The Great Gatsby*, con cadanseus dous premios. Cate Blanchett gañou o de mellor actriz por *Blue Jasmine*, o único premio do filme. Outros filmes que gañaron un premios foron *The Great Beauty*, *Helium*, *Her*, *The Lady in Number 6: Music Saved My Life*, *Mr Hublot* e *20 Feet from Stardom*. Cuarón e Catherine Martin foron as únicas persoas en recoller múltiples premios, con dous trofeos cada un.

## Gañadores e nomeados 
[miniatura|dereita|[Alfonso Cuarón, mellor director.]]
[miniatura|dereita|[Matthew McConaughey, mellor actor.]]
[miniatura|dereita|[Cate Blanchett, mellor actriz.]]
[miniatura|dereita|[Jared Leto, mellor actor secundario.]]
[miniatura|dereita|[Lupita Nyong'o, mellor actriz secundaria.]]
[miniatura|dereita|[Spike Jonze, mellor guión orixinal.]]
[miniatura|upright|[Paolo Sorrentino, mellor filme en lingua non inglesa.]]

Os nomeados da 86ª edición foron anunciados o 16 de xaneiro de 2014, no Teatro Samuel Goldwyn en Beverly Hills, por Cheryl Boone Isaacs, presidente da Academia, e o actor Chris Hemsworth. *American Hustle* e *Gravity* foron os máis nomeados, con 10 candidaturas.

Os gañadores son os que aparecen en primeiro lugar e destacados en **letras grosas**.

## Premios de Honra 
A Academia tamén celebrou a quinta edición dos Premios Gobernadores o 16 de novembro de 2013, durante a cal foron presentados os Oscar de Honra e o Premio Humanitario Jean Hersholt.

### Oscars de Honra 
* Angela Lansbury
* Steve Martin
* Piero Tosi

### Premio humanitario Jean Hersholt 
* Angelina Jolie

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial dos Óscar 
* Web oficial de AMPAS 
* Canal dos Óscar en YouTube
Abaý Qunanbaýulı

**Abai (Ibrahim) Qunanbaiuli** (en kazako *Абай - Ибраһим - Құнанбайұлы*), nado en Karauyl o 10 de agosto de 1845 e finado na mesma localidade o 6 de xullo de 1904, foi un poeta, compositor e filósofo kazako, loitou por adaptar a cultura kazaka seguindo o modelo europeo e ruso sobre a base dun islam reformador e está considerado o pai da literatura escrita kazaka.

## Traxectoria 
Nado nunha familia da aristocracia kazaka, comezou a estudar nunha madrasa tradicional onde recibiu unha formación islámica tradicional, pasando despois a unha escola rusa en Semipalatinsk, quedando moi influído polas obras de Mikhail Lermontov e Alexander Pushkin.

## Obra
A principal contribución de Abai á cultura kazaka foi a súa poesía, onde expresa un sentimento nacionalista que bebe da cultura tradicional, antes del a maioría da poesía kazaka era oral, que reflectía os hábitos nómades dun pobo que habitaba as duras estepas. Pero durante a vida de Abai producíronse importantes mudanzas sociais, políticas e económicas que comezou a alterar a vida tradicional do pobo, a influencia rusa continuou a medrar en Kazakhstán, aumentando tamén as posibilidade de acceder a unha educación formal e achegarse ás diferentes filosofías que traían os europeos.

E nese clima Abai traduciu ao kazako as obras de autores como Mikhail Lermontov, Johann Wolfgang von Goethe, Lord Byron, as fábulas de Ivan Krylov e Alexander Pushkin. Pero a súa principal obra foi *қара сөздері* (‘’Qara sözderi’’, literalmente “O libro das palabras”) un tratado filosófico e unha colección de poemas onde alenta ao seu pobo a abraza a educación, a alfabetización e unha boa moral para fuxir da pobreza, a escravitude e a corrupción.
LDS F1

**LDS** é o nome dado a varios monoprazas de carreiras especiais construídos para o Campionato Surafricano de Fórmula Un. Os "especiais" foron construídos por Louis Douglas Serrurier, de aí o nome. Os modelos Mark 1 e Mark 2 baseáronse no deseño dos Cooper, mentres que o Mark 3 baseouse no Brabham BT11. Os modelos Marck 1 e Mark 2 (1962-1965) utilizaron motores Alfa Romeo 1´5 L 4 en liña.

Un total de 8 coches LDS participaron en 5 grandes Premios do Campionato Mundial. Non anotaron ningún punto do Campionato do Mundo.

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Referencias 
## Ligazóns externas 
* LDS Profile at Grand Prix Encyclopedia
* Results from Formula1.com
Gilby Engineering

**Gilby Engineering** foi un equipo de carreiras de motor e máis tarde construtor de coches de carreiras do Reino Unido. O equipo competiu en 12 Grandes Premios do Campionato Mundial de Fórmula 1, incluíndo 6 cos coches de construción propia, pero non anotou ningún punto do campionato do mundo. Os coches de Gilby foron construídos por Syd Greene para que os pilotase o seu fillo Keith. Previamente correran cun Maserati 250F para Roy Salvadori e Ivor Bueb e tamén cun Cooper para Greene Jr.. Keith Greene máis tarde fíxose famoso como xerente dun equipo de Fórmula Un e nas carreiras de autos deportivos. Gilby fixo o seu debut no Gran Premio de Francia de 1954 co Maserati, para Salvadori, quen tamén pilotou para o equipo en  e , e a última carreira do equipo foi o Gran Premio de Italia de 1962. Despois de que o equipo deixou de competir na Fórmula Un, o último coche de Gilby comprouno o piloto privado Ian Raby e participou en tres carreiras en . Keith Greene logrou un terceiro lugar na clasificación na carreira fóra de campionato do Gran Premio de Nápoles de 1962, cun coche con motor BRM, detrás dos Ferrari oficiais de Willy Mairesse e Lorenzo Bandini.

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

### Outros coches Gilby 
(key)

## Notas
Uriz, Uriz, Castroverde

**Uriz** é un lugar da parroquia de Uriz no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 42 habitantes (23 homes e 19 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Uriz 
### Parroquias de Castroverde 
## Notas
Nosa Señora de Coromoto

A **Virxe de Coromoto** ou **Nosa Señora de Coromoto** é para o catolicismo unha advocación mariana venerada como patroa de Venezuela

## Tradición 
Cando os españois fundaron Guanare en 1591 o pobo cospe que habitaba a rexión fuxiu cara á selva situada ao norte da localidade, o que para a igrexa católica supoña un atranco na súa intención de evanxelizalos. Segundo a tradición o 8 de setembro de 1652  a Virxe María apareceuse ao cacique dos cospes, de nome Coromoto, e á súa muller e díxolles na súa propia lingua: "Ide á casa dos brancos e pedídelles que vos boten auga na cabeza para poder ir ao ceo", o cacique contoulle a historia ao seu encomendeiro e unha parte da poboación orixinaria decidiu seguir as indicacións e bautizarse, pero non así o cacique, que fuxiu mais a Virxe apareceulle de novo, e o cacique irado intentou agarrala co brazo pero a virxe desapareceu. A aparición materializouse nunha estampa feita de fibra de árbore que se converteu nunha reliquia que se venera no Santuario Nacional da Nosa Señora de Coromoto.

Coromoto trabado por unha serpe velenosa volve a Guanare moribundo pedindo o bautismo e rogándolles aos cospes rebeldes baixo o seu mando que fixeran o mesmo. A pesar do seu mal estado recuperouse e morreu de vello.

## Culto 
miniatura|Icona da Virxe de Coromoto.
En 1668 o bispo da diocese aprobou a súa veneración, e en 1950 o Papa Pío XII declarouna Patroa de Venezuela e Xoán Paulo II coroouna na súa visita ao santuario mariano de Guanare, e Bieito XVI elevou en 2006 o Santuario Nacional de Nosa Señora de Coromoto á categoría de Basílica Menor.
## Notas
Francelos

Como topónimo **Francelos** pode referirse a:

;En Galiza
***Francelos**, parroquia do concello de Ribadavia;
****Francelos**, lugar de dita parroquia;
***Francelos**, lugar da parroquia de Barredo, no concello de Castroverde;
***Francelos**, lugar da parroquia de Ribasar, no concello de Rois.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Capela de San Xes de Francelos**, pequena e sinxela capela situada no núcleo de poboación da parroquia de Francelos, no concello de Ribadavia.
Parietaria común

A **parietaria** ***Parietaria officinalis*** é unha especie de planta de flor pertencente á familia Urticaceae. Esténdese por Europa central e meridional, Asia occidental e norte de África. É unha planta moi común que medra nas paredes de edificios abandonados, vellos e ruínas, por sito ás veces recibe o nome de herba dos muros. Tamén se coñece co nome de **paleiro**.

## Características 
É unha planta herbácea perenne con moitas gallas cubertas de peliños rugosos. Ten os talos de cor vermella e acada unha altura de 70 centímetros. Ten as follas de cor verde escura e son de 3&nbsp;cm de longo por 1.5&nbsp;cm de largo, alternas, pecioladas, ovadas e recortadas polos extremos, con peliños só polo envés. As flores son averdadas ou abrancazadas e agroman nas axilas das follas sen pedúnculos e agrupadas de cinco en cinco formando glomérulos.
O froito é un aquenio negro e brillante.

## Propiedades 
* Contén principios amargos, taninos, flavonoides, oxalato cálcico e mucilaxes.
* Por mor á presenza de principios amargos, é unha gran depuradora do fígado.

Modo de Emprego - Infusión: Pór 1 cullerada pequena de planta por cunca. Engadir auga a ferver, deixar repousar 5-10 minutos e filtrar. - Decocción (raíz, talos): Botas a planta en auga a ferver, ferver uns 2-5 minutos, deixar repousar 5-10 minutos e filtrar, na proporción dunha culler por cunca.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Parietaria
Hércules Club de Golf

O **Hércules Club de Golf** é un campo de golf de 18 buracos, situado en Larín, no concello de Arteixo. Deseñado por José Manuel Canfrán, foi inaugurado en marzo de 2000.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Lista dos campos de golf de Galicia
### Ligazóns externas
* http://www.herculesgolf.com (en castelán)
Lorde

'''Ella Maria Lani Yelich-O'Connor**, nada en Devonport, North Shore, Rexión de Auckland, Nova Zelandia, o 7 de novembro de 1996, máis coñecida polo seu nome artístico **Lorde'* (), é unha cantautora neozelandesa. O seu primeiro EP, *The Love Club*, foi lanzado o 22 de novembro de 2012, e o seu primeiro sinxelo, "Royals", debutou no número un do top corenta de Nova Zelandia, e tamén acadou o primeiro posto na *Billboard* Hot 100 por nove semanas en 2013, converténdose na primeira artista neozelandesa en conseguilo.

O seu álbum de estrea, *Pure Heroine'', foi estreado o 27 de setembro de 2013 e a finais dese mesmo ano foi nomeada ao Grammy en catro categorías, gañando dous dos premios.

## Discografía 
## Notas
Rally do Cocido de 2014

O **Rally do Cocido de 2014** foi a 20ª edición e a primeira rolda da tempada 2014 do Campionato de Galicia de Rally. Celebrouse do 8 ao 9 de marzo e contou cun itinerario de trece treitos que sumaban un total de 127&nbsp;km cronometrados.

## Itinerario 
## Clasificación final 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Aeroporto Internacional de Auckland

O **Aeroporto Internacional de Auckland** é o aeroporto internacional máis grande e importante de Nova Zelandia, servindo a máis de 12 millóns de pasaxeiros por ano, e espérase que esta cantidade se duplique nos próximos 15 anos. Atópase en Mangere, un suburbio ao oeste de Manukau City, e está a 21&nbsp;km cara ao sur do centro de Auckland. É a base de operacións principal da compañía neozelandesa Air New Zealand.

O Aeroporto Internacional de Auckland é unha das obras máis importantes de infraestrutura de Nova Zelandia, provendo miles de postos de traballo para a rexión. É ademais o segundo "porto" de cargas do país por valor, contribuíndo con preto de 14 $billóns á economía.

En termos de total de pasaxeiros, é o cuarto máis grande en Australasia, por detrás do Aeroporto Internacional Kingsford Smith (Sydney), do Aeroporto de Melbourne e do Aeroporto de Brisbane.

O aeroporto cobra unha taxa para a mellora do Aeroporto.

## Historia 
O terreo do aeroporto foi utilizado como como pista polo Auckland Aero Club. En 1928 o club arrendar parte do terreo dun granxeiro para acomodar os tres De Havilland Gypsy Moth. O presidente do club notou no seu momento que o lugar tiña moitas vantaxes de vital importancia para un aeródromo e pista de adestramento. Tiña bos accesos, con bo drenaxe e está libre de cables de alta tensión, edificios e néboa.

En 1960 iniciáronse as obras para transformar o lugar no aeroporto principal de Auckland, desprazando a Whenuapai, no noroeste da cidade. A maior parte da pista está sobre terra gañada ao mar no Porto de Manukau. O primeiro voo realizouno un DC-8 de Air New Zealand en novembro de 1965, engalando cara a Sydney. O aeroporto foi oficialmente inaugurado ao seguinte ano, cun grande espectáculo ao aire libre durante a semana do Aniversario de Auckland, do 29 ao 31 de xaneiro de 1966.

Unha nova terminal internacional, nomeada en homenaxe a Jean Batten, foi construída en 1977. A máis recente reforma significativa realizouse no 2005, separando aos pasaxeiros que chegaban e partían do aeroporto.

Actualmente, no aeroporto estase levando a cabo unha serie de importantes proxectos de construción, os cales mostrarán importantes cambios, incluíndo unha segunda pista apropiada (xa que a existente utilízase como pista de rodaxe principal, e a súa utilización limítase a urxencias ou cando se realizan traballos de mantemento na pista principal.

## Aeroliñas e destinos
### Pasaxeiros
### Carga
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Auckland
### Ligazóns externas 
* Sitio Web do Aeroporto Internacional de Auckland 
* Detalles do aeroporto
Stadio Armando Picchi

O **Stadio Armando Picchi** é un estadio de fútbol da cidade italiana de Livorno, na Toscana. Foi construído en 1933 (inaugurado en 1935) e ten capacidade para 19.238 espectadores. Serve de localía ao Livorno.

## Véxase tamén 
*Stadio Armando Picchi en panoramio.com
Juventus Stadium

O **Juventus Stadium** é un estadio de fútbol da cidade italiana de Turín, no Piemonte. Foi construído en 2009 (inaugurado en 2011) e ten capacidade para 41.254 espectadores. Serve de localía ao Juventus.

## Véxase tamén 
*Páxina oficial 
*Foto do estadio
Stadio Adriatico - Giovanni Cornacchia

O **Stadio Adriatico - Giovanni Cornacchia**, é un estadio multiúsos da cidade italiana de Pescara, nos Abruzos. Inaugurado en 1955, ten capacidade para 24.400 persoas.

Serve de localía para o equipo de fútbol Delfino Pescara 1936 e foi sede dos Xogos Mediterráneos de 2009.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do Delfino Pescara 1936
Stadio Olimpico

O **Stadio Olimpico** é un estadio de fútbol da cidade italiana de Roma, no Lacio. Foi construído en 1928 (inaugurado en 1931) e ten capacidade para 72.698 espectadores. Serve de localía aos clubs de fútbol Roma e Lazio, así como á selección de rugby de Italia que se cambiou do Stadio Flaminio para acá no ano 2012.

## Véxase tamén 
*Rome2009.net
Muddy Waters

**McKinley Morganfield**, nado en Rolling Fork (Mississippi) o 4 de abril de 1915 e finado en Westmont (Illinois) o 30 de abril de 1983, máis coñecido como **Muddy Waters**, foi un cantante de blues estadounidense, considerado o *pai do blues* de Chicago.

A revista de música Rolling Stone situouno no posto número 17 na lista dos máis grandes artistas de tódolos tempos.

## Traxectoria 
Waters foi gravado por primeira vez nunha plantación do delta do Mississippi por Alan Lomax para a Biblioteca do Congreso en 1940. Máis tarde, mudouse a Chicago (Illinois).

Salientou polo seu estilo de tocar a guitarra denominado *slide*. A súa primeira gravación para Chess Records amosaba a Waters en guitarra e vocais, apoiado por un contrabaixo. Logo engadiría percusión e a harmónica de Little Walter para completar a súa clásica formación de blues. Foron célebres as súas xiras polo Reino Unido nos anos 60.

Finou dun ataque ao corazón mentres durmía, en Westmont, Illinois, o 30 de abril de 1983, e foi soterrado no cemiterio de Restvale, en Aslip, preto de Chicago.

## Influencia 
Muddy Waters influíu en artistas punteiros do rock como Elvis Presley, Chuck Berry, Keith Richards, Eric Clapton ou Jimi Hendrix. 

## Discografía 
### Álbums de estudio 
* *Muddy Waters Sings Big Bill* (1960)
* *Folk Singer* (1964)
* *Brass and the Blues* (1966)
* *Electric Mud* (1968)
* *After the Rain* (1969)
* *Fathers and Sons* (1969)
* *The London Muddy Waters Sessions* (1972)
* ''Can't Get No Grindin'* (1973)
* *'Unk' in Funk* (1974)
* *Muddy Water's Woodstock Album* (1975)
* *Hard Again* (1977)
* *I'm Ready* (1978)

* *King Bee'' (1981)

## Notas
Unión de Radiodifusión Asia-Pacífico

A **Unión de Radiodifusión Asia-Pacifico** (ABU, en inglés) é unha asociación sen fins de lucro, fundada en 1964, que reúne aos distintos entes de radiodifusión tanto de Asia como de Oceanía, chegando a unha audiencia potencial de preto de 3 billóns de persoas. A súa función é axudar ao desenvolvemento da radiodifusión na rexión Asia-Pacífico e promover os intereses colectivos dos seus membros. A ABU cobre unha zona que se estende desde Turquía no oeste ata Samoa no leste, e desde Rusia no norte ata Nova Zelandia no sur. As súas oficinas centrais sitúanse en Kuala Lumpur, Malaisia.

Unha das principais actividades da ABU é **Asiavisión** (non confundir co Festival da Canción de Asiavisión), consistente nun intercambio diario de noticias vía satélite entre 18 emisoras de Asia. A ABU tamén negocia a cobertura de dereitos aos grandes acontecementos deportivos para os seus membros en conxunto, e leva a cabo unha ampla gama de actividades relacionadas coas áreas de programación e técnicas.

Tamén proporciona un foro para a promoción dos intereses colectivos dos organismos de radiodifusión pertencentes ao ente, promovendo a cooperación internacional e rexional.

## Membros 
Actualmente, a ABU conta con máis de 170 membros en 53 países e rexións, os cales, pódense subdividir en: **membros plenos**, **membros asociados** ou **membros afiliados**.

Os **membros plenos** deben ser organizacións de radiodifusión abertas e deben estar situados na rexión da Asia-Pacífico, aínda que tamén hai unha categoría de **membro asociado**, que está aberta a todos os organismos de radiodifusión de carácter provinciais, privados e organismos de radiodifusión situados noutras partes do mundo, e existe ademais, unha categoría de **membro afiliado**, que está aberta a organizacións vinculadas á radiodifusión e que desexan ter unha asociación coa ABU.
### Membros plenos 
miniatura|300px|Membros plenos da Unión

### Membros asociados á ABU 
300px|miniatura|Países con membros asociados

### Membros afiliados da ABU 
miniatura|300px|Países con membros afiliados

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Unión Europea de Radiodifusión
### Ligazóns externas 
* Asia-Pacific Broadcasting Union
Barreiros, Barreiros, Castroverde

**Barreiros** é un lugar da parroquia de Barreiros no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 16 habitantes (9 homes e 7 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Barreiros 
### Parroquias de Castroverde 
## Notas
Goi

Como topónimo **Goi** pode referirse a:

;En Galiza
***Goi**, parroquia do concello de Castroverde;
****Goi**, lugar de dita parroquia;
***Goián**, parroquia do concello de Sarria;
***Goián**, parroquia do concello de Tomiño;
***Goiáns**, parroquia do concello de Carballo;
***Goiáns**, parroquia do concello de Porto do Son;
***Goiás**, parroquia do concello de Lalín;
***Goimil**, parroquia do concello de Vilarmaior;
***Goiriz**, parroquia do concello de Vilalba;
***Goi**, lugar da parroquia de Monte de Meda, no concello de Guntín;
***Goia**, lugar da parroquia de Pradeda, no concello de Guntín;
***A Goia**, lugar da parroquia de Fisteus, no concello de Quiroga;
***A Chan de Goia**, lugar da parroquia de Oleiros, no concello de Salvaterra de Miño;
***Vilar de Goia**, lugar da parroquia de Quintela de Umoso, no concello de Viana do Bolo;
***Goián**, lugar da parroquia de San Romao da Retorta, no concello de Guntín;
***Goián**, lugar da parroquia de Ferreira de Pantón, no concello de Pantón;
***Goián**, lugar da parroquia de Torres, no concello de Vilarmaior;
***Goiáns**, lugar da parroquia de Lampón, no concello de Boiro;
***Goiáns**, lugar da parroquia de Luaña, no concello de Brión;
***Goiáns de Arriba**, lugar da parroquia de Goiáns, no concello de Carballo;
***Goiáns do Rego**, lugar da parroquia de Goiáns, no concello de Carballo;
***Ponte Goiáns**, lugar da parroquia de Boiro, no concello de Boiro;
***Goiás**, lugar da parroquia de Toubes, no concello da Peroxa;
***Goiás**, lugar da parroquia de Vilouriz, no concello de Toques;
***A Goiba**, lugar da parroquia de Vilarmaior, no concello de Vilarmaior;
***Goibetas**, lugar da parroquia do Burgo, no concello de Muras;
***Goiende**, lugar da parroquia de Fornelos, no concello de Salvaterra de Miño;
***Goiente**, lugar da parroquia de Sueiro, no concello de Culleredo;
***Goimel**, lugar da parroquia de San Claudio, no concello de Ortigueira;
***Goimil**, lugar da parroquia de Campo, no concello de Arzúa;
***Goimil**, lugar da parroquia de Agudelo, no concello de Barro;
***Goimil**, lugar da parroquia de Nogueira de Miño, no concello de Chantada;
***Goimil**, lugar da parroquia de San Román do Mao, no concello do Incio;
***Goimil**, lugar da parroquia de Sucastro, no concello de Monterroso;
***Goimil**, lugar da parroquia de Seteventos, no concello de Sarria;
***Goimil**, lugar da parroquia de Segán, no concello do Saviñao;
***O Goio**, lugar da parroquia de Xerdiz, no concello de Ourol;
***Goios**, lugar da parroquia da Pontenova, no concello da Pontenova;
***Goiriz**, lugar da parroquia da Torre, no concello de Vilalba;
***Goive de Arriba**, lugar da parroquia de Nogueirosa, no concello de Pontedeume;
***Bagoi**, lugar da parroquia de Dumpín, no concello de Castro de Rei;
***Migoi**, lugar da parroquia de Calvente, no concello de Oroso;
***Refingoi**, lugar da parroquia de Codesido, no concello de Vilalba.

## Véxase tamén
### Outros artigos
A Meda, A Meda, Castroverde

**A Meda** é un lugar da parroquia da Meda no concello lugués de Castroverde na comarca de Lugo. Segundo o IGE en 2013 tiña 75 habitantes (35 homes e 40 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Meda 
### Parroquias de Castroverde 
## Notas
Kentavious Caldwell-Pope

**Kentavious Tannell Caldwell-Pope**, nado o 18 de febreiro de 1993 en Thomaston, Xeorxia, é un xogador profesional de baloncesto americano que xoga nos Denver Nuggets da National Basketball Association (NBA). Cunha estatura de 1,96 metros xoga na posición de escolta.

## Traxectoria profesional 
Caldwell-Pope foi seleccionado na 8ª posición do Draft da NBA de 2013 polos Detroit Pistons, equipo co que xogou a Liga de Verán da NBA de 2013. O 19 de xullo de 2013, asinou o seu primeiro contrato profesional cos Pistons.

O 13 de xullo de 2017, Caldwell-Pope asinou un contrato por un ano e 18 millóns de dólares cos Los Angeles Lakers. Fixo o seu debut cos Lakers o 22 de outubro de 2017, saíndo coma titular e anotando 20 puntos na derrota por 119-112 contra os New Orleans Pelicans. O 23 de novembro de 2020, Caldwell-Pope asinou un novo contrato de tres anos cos Lakers.

O 6 de agosto de 2021, Caldwell-Pope foi traspasado ós Washington Wizards nun traspaso entre cinco equipos que mandou a Russell Westbrook ós Los Angeles Lakers.

O 6 de xullo de 2022, Caldwell-Popefoi traspasado xunto a Ish Smith ós Denver Nuggets, a cambio de Monté Morris e Will Barton.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference.com
Simferópol

**Simferópol** (en ucraíno, en ruso e en búlgaro Сімферóпол, transliterado Simferópol; en turco *Ak Mejid*; en tártaro de Crimea *Aqmescit* -isto é, "Mesquita Branca"-; en xeorxiano: Սիմֆերոպոլ; en grego antigo Συμφερόπολις *-Symferópolis*, que quere dicir cidade do ben común-) é unha cidade ucraína, capital da República Autónoma de Crimea. É tamén a capital do distrito (*raion*) de Simferópol.

## Historia 
A cidade contén dentro dos seus límites l Neápolis escita, forma en que se denomina o sitio arqueolóxico no que se encuentran as ruínas do que fora unha antiga capital dos escitas de Crimea.

miniatura|100px|Escudo de armas de Simferópol entre 1844 e 1920.
Posteriormente, os tártaros de Crimea levantarían na zona a cidade de Aqmescit, que sería renomeada como Simferópol en 1784, tras a conquista de Crimea por Catarina a Grande. A cidade converteríase en 1802 no centro administrativo do Goberno xenal da Táurida. Xogou tamén un importante papel durante a guerra de Crimea (1854-1856), albergando as reservas do exército ruso e un hospital.

Dentro do contexto da guerra civil rusa, a cidade foi capturada polo Exército vermello o 13 de novembro de 1920, e elixida capital da República Socialista Soviética Autónoma de Crimea o 18 de outubro do ano seguinte.

Durante a segunda guerra mundial, Simferópol estivo ocupada polo exército alemán desde o 1 de novembro de 1941. Máis de 22.000 habitantes da cidade, na súa maioría rusos e xudeus, morreron a mans dos alemáns durante o período de ocupación, que culminou coa liberación por parte dos soviéticos o 13 de abril de 1944.

Despois da guerra, en 1954, a cidade, xunto a toda a península de Crimea, foi asignada administrativamente por Khrushchev á República Socialista Soviética de Ucraína.

### Independencia de Ucraína 
Tras a disolución da Unión Soviética en 1991, Simferópol converteuse na capital da República Autónoma de Crimea, dentro da recentemente independizada Ucraína.

## Poboación e infraestruturas 
Segundo o censo de 2001, Simferópol tiña unha poboación de 363.600 habitantes, a maior parte dos cales eran etnicamente rusos (66,7 % do total), con minorías formadas por ucraínos (21,3 %) e tártaros de Crimea (7 %) e belarusos (1,1 %).

A cidade está dividida en tres distritos: Zalíznytxnyi, Tsentralnyi e Kýivskyi, con catro establecementos urbanos (Ahrarne, Aeroflotskyi, Hriesivskyi e Komsomolske) e unha vila (Bitumne). Está na beira do río Salgir.

O seu nome tártaro fai referencia a unha mesquita, pero a cidade tiñaa cinco (das que tres se conservaron até o século XX). Era a residencia do *kalghay* ou herdeiro do Khanato de Crimea, que vivía n nun palacio á esquerda do Salgir, o cal foi demolido ao final do século XVIII.

A cidade conta cunha terminal de ferrocarrís e un aeroporto internacional.
 
A liña de trolebús máis loga do mundo, cunha lonxitude de 86&nbsp;km, une Simferópol con Ialta, na costa do mar Negro.

Tamén conta coa universidade nacional Taurida V. Vernadsky.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Crimea
* Historia de Ucraína

### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial de Simferópol ,  e