open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ca (faraón)

**Ca**, **Ka** ou tamén **Sekhen**, foi un faraón predinástico do Alto Exipto pertencente á Dinastía 0. Probablemente reinou durante a primeira metade do século XXXII a. C. Descoñécese a duración do seu reinado.

## Nome 
A lectura correcta do nome de Ca segue sendo incerta. Hai inscricións de embarcacións que mostran un serekh cun típico símbolo *Ka*, ambos escritos en posición vertical correctamente, pero tamén hai inscricións que presentan un serekh vertical cun símbolo *Ka* invertido no interior. A segunda forma dese escrito indica unha lectura como **Sekhen** (que significa "abrazar a alguén") en lugar de *Ka*. Tamén se pensaba que era o nome de nacemento de Narmer. Debido a que a lectura do nome é tan incerta, os exiptólogos e expertos en escritura como Ludwig David Morenz prefiren unha lectura neutral como "King Arms". O nome persoal de Ca puido ser 'rei Ap'.

## Reinado 
thumb|150px|left|Mapa dos lugares onde se atoparon os serekhs de Ca.
Ca gobernou Tinis na primeira metade do século -XXXII e foi enterrado en Umm el-Qa'ab. Probablemente foi o sucesor inmediato de Iri-Hor e foi sucedido por Narmer ou por Escorpión II. É o primeiro rei exipcio coñecido cun *serekh* inscrito nunha serie de artefactos. Isto pode ser así unha innovación do seu reinado. Ca é un dos reis predinásticos mellor testemuñados con Narmer e Escorpión II. Máis aló de Abidos, atópase testemuñado na necrópole predinástica de Adaima no Alto Exipto e no norte en Tarkhan, Helwan, Tell Ibrahim Awad, Tell el-Farkha (delta oriental do Nilo), Wadi Tumilat e ata Tel Lod no Levante Meridional.

O número de artefactos que levan o serekh de Ca atopados fóra de Abidos é moito maior que o do seu predecesor. A tumba de Ca (B7, B9) está próxima á de Iry-Hor (B1, B2) e Narmer (B17, B18). Ademais, atópase dentro dunha orde secuencial que une o cemiterio máis antigo "U" coas tumbas da Primeira Dinastía, o que suxire que Ca sucedeu a Iry-Hor e precedeu a Narmer no trono.

Un frasco cilíndrico atopado dentro da tumba, xunto co nome de Ka, ten inscrito o nome "Ha, esposa do Horus Ca".

## Galería 

Ficheiro:Ka vase.JPG|Embarcación da tumba de Ca en Abidos que leva o serekh de Ca exposto no Museo Británico.
Ficheiro:King ka seal.JPG|Impresión de selo co serekh de Ca. Teñase en conta a ausencia do falcón Horus. Museo Británico.
Ficheiro:Serekh of Ka.png|Casco que leva o serekh de Ca da súa tumba en Abidos.
Ficheiro:KaSerekh2.png|Fragmento que leva o serekh de Ca da súa tumba.
Ficheiro:Ka Tomb.jpg|A tumba de Ca en Umm el-Qa'ab
Ficheiro:Names of King Ka and Queen Ha on a jar.jpg|Nomes de Ka e Ha nun frasco.

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Bibliografía
*
### Outros artigos
### Ligazóns externas
*
Francisco Mota Saraiva

**Francisco Mota Saraiva**, nome literario de **Francisco Saraiva**, nado en Coímbra en 1988, é un escritor e xurista portugués.

En 2024 levou o Premio José Saramago pola novela *Morramos ao menos no porto* (inédita)*.*

## Traxectoria 
É licenciado en Dereito pola Universidade Nova de Lisboa e ten un mestrado en Dereito e Xestión pola Nova School of Business and Economics. En 2021 foille concedida pola DGLAB unha bolsa de creación literaria e en 2023 unha residencia literaria pola Fundación Eça de Queiroz.

## Obras 
* *Aqui Onde Canto e Ardo* (2024). Gradiva. Novela.
* *Morramos ao menos no porto* (será publicada en 2025 pola Porto Editora en Portugal e Govo Livros en Brasil)

## Premios 
* 2023: *Aqui Onde Canto e Ardo*, Prémio Literário Revelação Agustina Bessa-Luís.
* 2024: *Morramos ao menos no porto,* Premio Literario José Saramago (40.000 €).

## Notas
Waneek Horn-Miller

**Waneek Horn-Miller**, nada en Kahnawake o 30 de novembro de 1975, é unha xogadora de wáter-polo do pobo mohawk. Foi membro do equipo canadense de waterpolo feminino que gañou unha medalla de ouro nos Xogos Panamericanos de 1999 en Winnipeg. Horn-Miller tamén se converteu na primeira muller mohawk do Canadá en competir nos Xogos Olímpicos. En 2019, recibiu a Orde do Deporte, uníndose ao Salón da Fama do Deporte do Canadá na categoría de atletas.

Cando era adolescente, Horn-Miller converteuse nunha figura icónica para as Primeiras Nacións do Canadá cando, ao final do asedio de 78 días da crise de Oka, un soldado canadense a acoitelou cunha baioneta.

## Notas
Bellas Vistas

**Bellas Vistas** é un barrio do distrito de Tetuán, situado na zona noroeste da cidade de Madrid (España). Os seus límites son ao sur a avenida Raíña Victoria, ao norte a rúa Francos Rodríguez, ao oeste a avenida de Pablo Iglesias e ao leste a rúa de Bravo Murillo. Ao 1 de xaneiro de 2013 contaba cunha poboación de 29.074 habitantes e unha superficie de 71,63 Ha.

Destaca a súa trama viaria irregular adaptada a unha orografía complexa. As rúas son estreitas e de difícil accesibilidade. Ademais das rúas e avenidas que limitan o barrio destacan algunhas das que o atravesan. A rúa Pamplona, que no proxecto orixinal ía conectar a avenida do Xeneral Perón coa estrada da Dehesa da Vila. A rúa Jerónima Llorente corta a Pamplona perpendicularmente e conecta a rúa Francos Rodríguez con Doutor Federico Rubio e Gali. Esta última serpentea en paralelo a Pablo Iglesias. Por último, cabe destacar algunhas rúas pola súa importancia comercial como Almansa, Alvarado e Castilla.
Sociedade Guerreira Mohawk

A **Sociedade Guerreira Mohawk** (en ) ou **Sociedade Guerreira de Kahnawake** é unha organización mohawk que ten como obxectivo a afirmación da autoridade mohawk sobre as súas terras tradicionais, incluíndo o uso de tácticas como controis de estrada, desafiuzamentos e ocupacións. Gañou notoriedade por primeira vez en 1973 cando eles, xunto cos activistas do American Indian Movement, mantiveron un enfrontamento coa Policía do Quebec en Kahnawake, e de novo durante a crise de Oka en 1990. Os membros desta sociedade son coñecidos como "guerreiros".

## Bandeira 
A bandeira da Sociedade Guerreira Mohawk foi deseñada por Karoniaktajeh Louis Hall en 1974. Hall foi un artista, escritor e activista de Kahnawake. Inicialmente chamábase "bandeira da unidade" ou "bandeira india", representando un home indíxena con cabelos longos por riba dun sol amarelo e un fondo vermello. Isto cambiou na década de 1980 e o home foi substituído por un guerreiro Kanien’kehá:ka (mohawk). A bandeira destacou nos medios durante a crise de Oka e converteuse nun símbolo de resistencia para o pobo kanien'kehá:ka.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Native American flag at Beyond NoDAPL March on Washington, DC.jpg|Bandeira da Sociedade Guerreira Mohawk na marcha "Beyond NoDAPL" en Washington, D.C.
Ficheiro:Native American speaker with his father and a drum.jpg|Marcha "NoDAP" en Washington, DC.
Ficheiro:Native American flags at Beyond NoDAPL March on Washington, DC.jpg|Irmán de Leonard Peltier falando nas marchas de Standing Rock e "Beyond NoDAPL" en Washington, DC.
Ficheiro:Flags at Trump Hotel and Native American Flag.jpg|Marcha "NoDAPL" en Washington, DC.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Crise de Oka
Cálculo renal

A doenza de **cálculos renais**, tamén coñecida como **pedras nos riles**, **nefrolitiase** ou **urolitiase**, prodúcese cando se forma unha peza sólida de material (chamada "cálculo", do latín calculus, pedra) no ril ou na vexiga. A partir de aí, a maioría viaxa polas vías urinarias. As pedras nos riles normalmente fórmanse no ril e abandonan o corpo durante a micción. no ril ou na vexiga. A partir de aí, a maioría viaxa polas vías urinarias.

## Formación 
[esquerda|miniatura|191x191px|Cálculo renal ou nefrolito de máis de medio [Centímetro|cm de diámetro.]]
As pedras nos riles normalmente fórmanse no ril e abandonan o corpo durante a micción.

Durante a Idade Media europea, os cirurxiáns especializados, chamados litotomistas ('*lithotomists*'), viaxaban de cidade en cidade para realizar cirurxías para retirar pedras, a miúdo con grandes riscos e sen anestesia.

A cirurxía moderna para tratar os cálculos renais desenvolveuse moito no último medio século, con técnicas como a litotricia por ondas de choque e a ureteroscopia, que ofrecen tratamentos menos invasivos e con menor tempo de recuperación.

Sábese que as pedras nos riles e na vexiga poden chegar a ser mortais, e especúlase que Leopold Mozart (o pai de W. A. Mozart) e Oliver Cromwell faleceron por complicacións cos cálculos renais. Hai relatos sobre outros personaxes históricos diversos que padeceron pedras nos riles, como Benjamin Franklin, Isaac Newton, Napoleón III ou o tsar Pedro o Grande. 

## Prevención 
A prevención dos cálculos céntrase en cambios no estilo de vida e na dieta para minimizar os riscos. Recoméndase aumentar a inxesta de líquidos, especialmente auga, para producir polo menos 2 l de urina ao día, o que axuda a diluír as substancias que poden formar pedras. Limitar a inxesta de sal e proteínas animais tamén reduce a probabilidade de formación de cálculos de oxalato de calcio (os máis comúns). Evitar alimentos ricos en oxalato, como espinacas, remolacha, froitos secos etc., tamén pode ser beneficioso. Finalmente, o consumo moderado de calcio a través da dieta (non mediante suplementos) pode axudar a reducir a formación de pedras, xa que o calcio dietético axuda a ligar o oxalato no intestino, impedindo a súa absorción e acumulación no ril.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Uroloxía
* Nefroloxía
Casa de Veeduría

A **casa de Veeduría** é un edificio situado na Cidade Vella da Coruña.

## Historia 
miniatura|Lateral da casa de Veeduría na Cidade Vella da Coruña
O edificio, posiblemente con orixe no século XV foi cedido á Coroa en 1640 polo conde de Grajal e marqués de Montaos. Durante o século XVIII foi residencia dos intendentes e de parte das oficinas de intendencia. En 1750 converteuse na sede da Real Audiencia.

Posteriormente foi sede do Goberno Militar ata que en 2014 o Ministerio de Defensa o pasou ao Concello da Coruña. A partir de 2022 continuouse a súa reforma para crear no edificio novos espazos de uso público.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Veeduría no Arquivo do Reino de Galicia
* Centro Cívico Cidade Vella
Andalucia (xénero)

***Andalucia*** é un xénero de oganismos eucariotas unicelulares da orde Jakobida, que en 2015 contiña unha soa especie ***Andalucia godoyi***.

## Clasificación 
A morfoloxía de *Andalucia* lembra, grosso modo, a doutros Jakobida. Os datos moleculares non sempre foron conclusivos, pero análises filoxenómicas recentes indican que *Andalucia* é un grupo irmán dos outros Jakobida, ou, dito doutra maneira, o xénero está máis estreitamente relacionado con eles que cos Heterolobosea ou Euglenozoa (os outros grupos dos Discoba). O xene da α-tubulina de *Andalucia* lembra máis estreitamente o dos opistocontos e diplomónadas que ao dos seus parentes máis próximos, o que aparentemente é o resultado de transferencia horizontal de xenes.

En 2015, o heterótrofo que vive no solo *Andalucia godoyi* é a única especie descrita deste xénero. A especie *Andalucia incarcerata*, que vive en sedimentos intermareais mariños ricos en sulfuro, foi transferida ao xénero *Stygiella* en 2015.

As análises de secuencias de ADN do medio ambiente suxiren que polo menos hai outras dúas especies máis que non foron illadas ou descritas formalmente polo momento.

## Notas
Incident at Oglala

***Incident at Oglala*** é un filme documental estadounidense de 1992 dirixido por Michael Apted e narrado por Robert Redford. O filme documenta as mortes de dous axentes do FBI, Jack R. Coler e Ronald A. Williams, na reserva india de Pine Ridge o 26 de xuño de 1975. No tiroteo tamén morreu o nativo americano Joe Stuntz, un membro do American Indian Movement (AIM), cuxa morte non motivou ningunha acción legal.

O filme examina o caso xurídico e os xuízos posteriores de Robert Robideau e Dino Butler, e máis tarde o xuízo separado de Leonard Peltier, que tivo que ser extraditado do Canadá. Robideau e Butler foron absoltos no seu xuízo, mais Peltier foi condenado por asasinato en 1977. Os partidarios de Peltier, incluído o International Indian Treaty Council, sosteñen que é inocente dos crimes. O filme tamén fala do presidente tribal Dick Wilson.

## Contexto do documental 
Houbo moitos asasinatos e tiroteos sen resolver na reserva, causados ​​por un enfrontamento cultural entre os síux tradicionais e os americanizados. O American Indian Movement (AIM) foi invitado á reserva para axudar a facer valer os valores tradicionais. Tiña a súa sede na propiedade de Calvin Jumping Bull, no extremo sur de Oglala. O "incidente en Oglala" foi precipitado pola investigación do FBI dun par de botas roubadas. Suponse que Jimmy Eagle, un dos adolescentes de AIM, levaba un par de botas despois dunha pelexa, e dous axentes do FBI, querendo falar con el sobre iso, perseguiron un vehículo que pensaban que conducía ata o campamento de AIM, o que levou a un tiroteo que resultou na morte de ambos axentes.

## Recoñecementos 
Apted foi nomeado para o Premio da Crítica en 1992 polo filme.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ocupación de Wounded Knee
* *Thunderheart*
Claroscuro

***Claroscuro*** foi unha revista editada na Coruña en 1900.

## Historia e características 
Apareceu o 10 de agosto de 1900. O director e propietario era Jaime J. Rapela. Revista ilustrada con gravados de Francisco Lloréns e outros. O nº 4 apareceu o 31 de agosto.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Victor Matfield

**Victor Matfield**, nado en Pietersburg o 11 de maio de 1977, é un ex xogador de rugby de Suráfrica. Cunha estatura de 2,00 metros xogaba na posición de segunda liña, na que tivo como parella recorrente a Bakkies Botha tanto en club como en selección. A meirande parte da súa carreira deportiva a nivel de clubs tivo lugar nos Bulls, a franquía de Pretoria coa que acadou tres campionatos do Super Rugby en 2007, 2009 e 2010. Como xogador da selección de rugby de Suráfrica gañou dúas veces o Tri Nations en 2004 e 2009 e saíu campión na Copa do Mundo de Rugby 2007. En 2014 converteuse no xogador con máis partidos internacionais da súa selección, até que en 2024 foi superado por Eben Etzebeth.

Victor Matfield está considerado un dos mellores xogadores da historia do rugby na posición de segunda liña. Estivo entre os finalistas do premio Xogador do Ano de World Rugby en 2005 e 2010, e tamén entre os finalistas do premio Xogador do Ano de SA Rugby en 2001, 2005, 2006, 2007 e 2009. Foi capitán dos Springboks en 23 dos 127 encontros que xogou.

## Equipos
* 1999-2000:  Lions
* 2001-2007:  Bulls
* 2007-2008:  Toulon
* 2008-2011:  Bulls
* 2012-2013: Inactivo
* 2014-2015:  Bulls
* 2015-2016:  Northampton

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Victor Matfield en Springbok Rugby History 
* Victor Matfield en Itsrugby
Vidas e doutrinas dos filósofos máis ilustres

***Vidas e doutrinas dos filósofos máis ilustres*** (en ; en galego, *Sobre as vidas, as doutrinas e as sentenzas dos máis ilustres na filosofía*) é un tratado de biografías de filósofos escrito por Dióxenes Laercio no século III.

## Características
A obra presenta unha descrición da vida dos filósofos máis importantes e das súas frases máis memorábeis. Está dividido en dez libros, cada un dedicado a unha escola: o primeiro, aos Sete Sabios de Grecia; o segundo, a Sócrates, os seus antecesores e os seus contemporáneos; a terceira, integramente a Platón; o cuarto, aos académicos; o quinto, a Aristóteles e os peripatéticos; o sexto, aos cínicos; o sétimo, aos estoicos; o oitavo, aos pitagóricos; o noveno, aos eleáticos, aos atomistas e aos pirronistas e o décimo, integramente a Epicuro.

A finais do século XV foi traducida ao latín polo humanista italiano Ambrosius Traversarius. 

Michel de Montaigne dixo que lamentaba que non existisen unha ducia de Laercios no canto dun só.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  
*  
*
Agnus Dei (Zurbarán)

***Agnus Dei*** (***Año de Deus***) é unha pintura ao óleo realizada entre 1635 e 1640 polo barroco Francisco de Zurbarán. Atópase no Museo do Prado de Madrid. O *Año de Deus* é unha alusión ao título de Cristo tal e como se recolle no Evanxeo de Xoán (Xoán 1:29), onde Xoán Bautista describe a Xesús como "O año de Deus que quita o pecado do mundo".

## Notas
Teorema da norma de Hasse

Na teoría dos números, o **teorema da norma de Hasse** indica que se L/K é unha extensión cíclica de corpos numéricos, entón se un elemento distinto de cero de K é unha norma local en todas as partes, entón é unha norma global.
Aquí ser unha norma global significa ser un elemento *k* de K tal que hai un elemento *l* de L con \mathbf{N}_{L/K}(l) = k; noutras palabras *k* é unha norma relativa dalgún elemento do corpo de extensión L. Ser unha norma local significa que para algún primo **p** de K e algún primo **P** de L sobre K, entón *k* é unha norma de L**P**; aquí o "primo" **p** pode ser unha valoración arquimedeana, e o teorema é unha afirmación sobre os completamentos en todas as valoracións, arquimedeanas e non arquímedes.

O teorema non é certo en xeral se a extensión é abeliana mais non cíclica. Hasse deu o contraexemplo de que 3 é unha norma local en todas as partes para a extensión {\mathbf Q}(\sqrt{-3},\sqrt{13})/{\mathbf Q} mais non é unha norma global. Serre e Tate demostraron que outro contraexemplo vén dado polo corpo {\mathbf Q}(\sqrt{13},\sqrt{17})/{\mathbf Q} onde cada cadrado racional é unha norma local en todas as partes mais 5^2 non é unha norma global.

Este é un exemplo dun teorema que estabelece un principio local-global.

O teorema completo débese a . O caso especial cando o grao *n* da extensión é 2 foi probado por , e o caso especial cando *n* é primo foi demostrado por Furtwangler en 1902.

O teorema da norma de Hasse pódese deducir do teorema de que un elemento do grupo de cohomoloxía de Galois H2(*L*/*K*) é trivial se é trivial localmente en todas as partes, o que á súa vez é equivalente ao teorema profundo de que a primeira cohomoloxía do grupo de clases ideles desaparece. Isto é certo para todas as extensións finitas de Galois de corpos numéricos, non só para as cíclicas. Para extensións cíclicas o grupo H2(*L*/*K*) é isomorfo ao grupo de cohomoloxía de Tate H0(* L*/*K*) que describe que elementos son normas, polo que para as extensións cíclicas convértese no teorema de Hasse de que un elemento é unha norma se é unha norma local en todas as partes.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
* H. Hasse, "A history of class field theory", in J.W.S. Cassels and A. Frohlich (edd), *Algebraic number theory*, Academic Press, 1973.  Chap.XI.
* G. Janusz, *Algebraic number fields*, Academic Press, 1973.  Theorem V.4.5, p.&nbsp;156
*
### Outros artigos 
* Lema de Hensel.
* Principio local-global.
Kahnawake

O **Territorio Mohawk de Kahnawake** (en ; pronunciado  na lingua mohawk e en tuscarora: *Kahnawáˀkye*) é unha reserva do pobo mohawk de Kahnawá:ke, que se atopa na ribeira sur do río San Lourenzo, no Quebec, no Canadá. Estabelecida polos francocanadenses en 1719 como unha misión xesuíta, tamén foi coñecida como *Seigneury Sault du St-Louis* e * Caughnawaga* (en referencia a unha aldea mohawk no Val Mohawk de Nova York). Hai 17 variacións ortográficas europeas do termo mohawk *Kahnawake*.

O territorio de Kahnawake ten unha superficie total de 48,05 km2. A súa poboación residente é lixeiramente superior aos 10.000 habitantes (2020), cun número significativo que vive na reserva. A súa base terrestre hoxe está distribuída de forma desigual debido á Acta india federal, que rexe a posesión individual de terras. Ten regras que son diferentes ás que se aplican ás áreas canadenses non reservadas. A maioría dos residentes de Kahnawake falaban orixinalmente a lingua mohawk, e algúns aprenderon francés cando comerciaban cos colonos franceses e se aliaban con eles. Xunto coa maioría das catro nacións iroqueses, incluídos os mohawk, aliáronse co goberno británico durante a Guerra de Independencia e a Rebelión do Baixo Canadá. Dende entón convertéronse na súa maioría en falantes de inglés.

## Etimoloxía 
O nome da reserva deriva do termo mohawk *kahnawà:ke*, que quere dicir "lugar dos rápidos", facendo referencia á vila de Caughnawaga preto dos rápidos do río Mohawk, no que hoxe é o centro de Nova York. Cando os mohawks se converteron ao catolicismo, mudáronse á área de Montreal, e puxeron o nome do antigo asentamento ao novo. A proximidade cos rápidos de Lachine tamén influíu na súa decisión de nomealo así.

## Notas
Mario Brión Toucedo

**Mario Brión Toucedo**, nado en Boiro en 2 de outubro de 1994, é un remeiro do Club de Remo Cabo da Cruz e creador de contido dixital, principalmente para a plataforma de YouTube, máis coñecido polo seu nome de usuario na rede **olaxonmario**. Na 21ª edición dos Premios Mestre Mateo estivo nomeado na categoría a mellor comunicador.

## Traxectoria 
É canteirán do Club de Remo Cabo da Cruz dende 2009 e compite na Liga ACT dende 2013.

A súa canle de YouTube *olaxonmario* ten contidos sobre a cultura e lingua galega cun ton retranqueiro, e inclúe pezas audiovisuais de divulgación, entrevistas ou comentarios críticos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Canle de Youtube *Olaxonmario*
El Baladrar

**El Baladrar** é unha praia de coios que se atopa no concello de Benissa, na provincia de Alacant. Ten unha lonxitude de 300&nbsp;m. Para acceder a ela cómpre descender por unhas escaleiras, e xa a nivel do mar, un entrante de rocha divide a cala en dúas seccións: el Baladrar e la Goleta.

## Notas
Kahsennenhawe Sky-Deer

**Kahsennenhawe Sky-Deer**, nada en Kahnawake en 1979, é unha política mohawk canadense. O 3 de xullo de 2021, converteuse na primeira muller e na primeira persoa LGBT en ser elixida gran xefa do consello da comunidade mohawk de Kahnawake.

## Traxectoria 
Sendo nova, foi unha das primeiras estudantes en seguir un programa escolar completo en lingua mohawk na escola de inmersión Karihwanoron. Esta escola de Kahnawake, que ensina a nenos dende 18 meses até sexto de primaria, abriu as súas portas en 1988. O pai de Sky-Deer e varias das súas tías ensinaron alí.

En 2000, obtivo o seu diploma universitario en Vanier College, despois deixou o Canadá para xogar como mariscal de campo no equipo profesional Daytona Beach Barracudas da Women's Professional Football League, en Florida, onde obtivo unha licenciatura en psicoloxía pola Universidade de Florida Central.

Regresando á súa comunidade en 2008, comezou a traballar nunha fábrica de cigarros,

## Notas
Tempada 1916/17 do Deportivo Auténtico

Durante a **tempada 1916/17** o **Deportivo Auténtico** competiu no Campionato de Galicia.

## Resumo 
Foi a terceira tempada de existencia do Deportivo Auténtico, escisión do Deportivo da Coruña que competiu coas súas cores durante catro anos. Durante esta campaña disputou por primeira vez o Campionato de Galicia sen conseguir ningunha vitoria. En outubro de 1916 o equipo padeceu o falecemento do seu capitán, Serapio Rodríguez, por mor dunha tuberculose pulmonar.

## Partidos 
### Amigables 
### Campionato de Galicia 
## Notas
Museo Estrella Galicia

**Mundo Estrella Galicia**, tamén coñecido como **MEGA** e **Museo Estrella Galicia**, é un espazo museístico dedicado ao mundo da cervexa situado na Coruña. En 2020 incluíuse no Sistema Galego de Museos.

## Descrición 
O museo, inaugurado en 2019, está situado na fábrica de Estrella Galicia. Ten oito seccións

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web
* Páxina en Museos de Galicia
Beans (filme de 2020)

***Beans*** é un filme canadense de 2020 dirixido pola cineasta mohawk Tracey Deer. O filme explora a crise de Oka de 1990 en Kanesatake, que Deer viviu cando era nena, a través dos ollos de Tekehentahkhwa (alcumada "Beans"), unha moza mohawk cuxa perspectiva da vida cambia radicalmente por mor destes acontecementos.

O filme estreouse no Festival Internacional de Cinema de Toronto de 2020, onde quedou no segundo posto ao premio People's Choice. Tamén se presentou no Festival Internacional de Cinema Infantil de Nova York de 2021, entre outros.

O filme gañou o premio ao mellor filme nos Canadian Screen Award de 2021, xunto co premio John Dunning á mellor longametraxe. Foi nomeado ao Prix Iris ao mellor guión na 24ª edición dos Premios de Cinema do Quebec en 2022.

## Sinopse 
Tekehentahkhwa, á que alcuman "Beans", é unha preadolescente brillante que vive en Kahnawake, unha reserva mohawk. A súa nai, Lily, anímaa a que se inscriba nunha escola de prestixio, predominantemente branca en Montreal, algo ao que o seu pai se opón.

Despois de ver a súa curmá Karahwen'hawi na televisión protestando pola pola expansión dun campo de golf no territorio de Kahnesatake río arriba, toda a familia conduce á zona para apoiar os manifestantes. A terra mohawk está rodeada pola cidade de Oka, Quebec, que buscaba ampliar o seu campo de golf nun histórico cemiterio mohawk. Beans e a súa irmá máis nova vense rapidamente atrapadas nunha redada policial, o que reforza a determinación dos seus pais de quedar e axudar durante a protesta. As tensións medran rápido. Constrúense barricadas e íllase o territorio de Kahnesatake. A comida comeza a escasear e as mulleres e nenos teñen a posibilidade de evacuar. No exterior, os manifestantes lanzan pedras contra os coches que evacuan.

## Personaxes 
* Kiawentiio como Beans/Tekehentahkhwa
* Rainbow Dickerson como Lily
* Violah Beauvais como Ruby
* Paulina Alexis como April
* Joel Montgrand como Kania'tariio
* Jay Cardinal Villeneuve como Gary
* D'Pharaoh Woon-A-Tai como Hank
* Taio Gélinas como Coyote

## Produción 
A historia semiautobiográfica baséase en feitos históricos que Deer viviu cando era nena. Aínda que inclúe eventos duros, dixo que quería evitar que o filme fose traumático para os espectadores. Recoméndase a espectadores maiores de 14 anos. A rodaxe tivo lugar en Kahnawake e Montreal en 2019.

Deer comezou a escribir o guión en 2012, en colaboración con Meredith Vuchnich. Foi un proceso longo de sete anos, en parte porque revisitar a crise de Oka suscitoulle lembranzas difíciles. Ela buscou terapia para poder tratar con elas. O guión foi o gañador do Premio TIFF-CBC Films en 2019.

## Estrea 
*Beans* estreouse internacinoalmente no Festival Internacional de Cinema de Toronto en setembro de 2020.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Crise de Oka
Bob Newhart

**George Robert Newhart**, nado en Oak Park, Illinois o 5 de setembro de 1929 e finado nos Ánxeles o 18 de xullo de 2024, foi un actor e humorista estadounidense. Participou en numerosos filmes e series de televisión.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
G. R. Newhart naceu en Oak Park e foi criado en Chicago, Illinois. Estudou na Loyola University de Chicago. Serviu no Exército dos Estados Unidos antes de comezar a súa carreira como actor.

### Carreira audiovisual 
Newhart participou en moitas series, entre elas, as súas propias *The Bob Newhart Show* e *Newhart*. Tamén participou en diversos filmes, como a comedia de Nadal *Elf*. En 2011, fixo un cameo no filme *Horrible Bosses,* e en 2013 apareceu como convidado nun episodio de *The Big Bang Theory*, polo que gañou o seu primeiro premio Emmy como actor o 15 de setembro de 2013.

### Pasamento 
Newhart morreu o 18 de xullo de 2024 na súa casa dos Ánxeles, California aos 94 anos. 

### Vida persoal 
Newhart casou con Virginia "Ginnie" Quinn en 1963. Ela morreu en 2023. Tiveron catro fillos. 

## Filmes 
## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Perfil de Bob Newhart de *American Masters*
*Bob: A última entrevista
*Entrevista en catro partes con Bob Newhart con Horace J. Digby en A3Radio
Hornos

**Hornos** é un concello español da provincia de Xaén, na comunidade autónoma de Andalucía.

## Demografía 
Segundo o INE, no ano 2023 tiña unha poboación de 574 habitantes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Sierra de Segura
Karoniaktajeh Louis Hall

**Karoniaktajeh Louis Hall**, nado en Kahnawake o 15 de xaneiro de 1918, e finado ibídem o 9 de decembro de 1993, foi un artista, escritor e activista mohawk de Kahnawake. É coñecido por ser o creador da "bandeira guerreira mohawk", tamén coñecida como a "bandeira da unidade", que foi utilizada como símbolo de resistencia pola Sociedade Guerreira Mohawk (en ), na crise de Oka en 1990. Hall era coñecido pola súa forte participación na revitalización das tradicións espirituais haudenosaunee (pobos iroqueses) e da cultura Kanonsiononwe (casa longa). Hall era un experto na ''Kaianera'kó:wa* (Gran Lei da Paz), a constitución da Confederación Iroquesa, e foi unha parte fundamental no estabelecemento do Territorio Mohawk de Ganienkeh.

## Traxectoria 
dereita|300px|miniatura|Bandeira guerreira mohawk deseñada por Karoniaktajeh Louis Hall.
Hall foi un dos primeiros artistas indíxenas americanos do século XX que tivo unha práctica artística explicitamente política. Hall foi un pintor autodidacta e un artista notable entre o movemento Poder Vermello. Aquí, Hall foi o correspondente secretario e voceiro do Consello de Moss Lake. Deganawida, tamén chamado O Gran Pacificador, foi o fundador da Confederación Iroquesa.

Unha nova versión da "bandeira da unidade" foi deseñada por Hall durante a crise de Oka de 1990 e utilizouse como símbolo de resistencia aos bloqueos nos territorios de Kanesatake e Kahnawake. Esta nova bandeira substituíu o home de pelo longo anterior por un guerreiro Kanien’kehá:ka. En contraste coa bandeira anterior, que era un símbolo para todos os indíxenas americanos, esta bandeira foi feita especificamente para a *Rotisken'rakéhte* ou Sociedade Guerreira Mohawk. Esta bandeira foi descrita por Hall como unha manifestación visual da *Kaianera'kó:wa'' (Gran Lei da Paz).

## Pasamento e legado 
Louis Karoniaktajeh Hall morreu o 9 de decembro de 1993, aos 75 anos. Estaba na súa casa da comunidade mohawk de Kahnawake no momento da morte.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Crise de Oka
Sandra Ferreiro García

**Sandra Ferreiro García**, nada na Estrada en 2000, é unha profesora e escritora galega.

## Traxectoria 
Graduouse en Lingua e Literatura Galegas na Universidade de Santiago. En 2024 aprobou as oposición de ensino secundario.

Escribe desde pequena e gañou e recibiu varias mencións en diversos concursos de relatos. Comparte as súas creación na Internet.

## Obras 
### Narrativa 
* *Castelos de cristal* (2024). Vigo: Galaxia, Costa Oeste. 148 páxs. ISBN 978-84-1176-323-3. Relatos.

### Obras colectivas 
* "A rapaza que camiñaba sobre a auga" na antoloxía literaria *Scripta manent. 50 anos de memoria e palabra* (2025), coordinada por Cristina Mourón. Santiago de Compostela: Edicións USC. 147 páxs. .

## Premios 
* 2015: XXV Concurso de Contos Vila de Pontedeume.
* 2018: Premio á Xuventude da Deputación de Pontevedra.

## Notas
Teorema de Krull

En matemáticas, e máis concretamente na teoría de aneis, **o teorema de Krull**, que recibe o nome de Wolfgang Krull, afirma que un anel distinto de cero ten polo menos un ideal maximal. O teorema foi probado en 1929 por Krull, quen utilizou a indución transfinita. O teorema admite unha demostración sinxela usando o lema de Zorn, e de feito é equivalente ao lema de Zorn,  que á súa vez é equivalente ao axioma de escolla.

## Variantes 
* Para aneis non conmutativos, tamén se cumpre para os análogos ideais maximais pola  esquerda e  ideais maximais pola dereita.
* Para pseudo-aneis, o teorema vale para ideais regulares.
* Un resultado *aparentemente* un pouco máis forte (mais equivalente), que se pode demostrar de forma similar, é o seguinte:

::: Sexa *R* un anel, e sexa *I* un ideal propio de *R*. Entón hai un ideal maximal de *R* que contén a *I*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
### Outros artigos 
* Teoría da orde.
Comarca Metropolitana de Jaén

A **Comarca Metropolitana de Jaén** é o nome dunha comarca das dez que ten a provincia de Xaén, en España. A súa cabeceira, como centro administrativo, comercial e de servizos, é Xaén, capital da provincia.

Tiña unha poboación de 216&nbsp;260 habitantes (segundo os datos do INE para 2023), unha superficie de 1&nbsp;755,56 km², e unha densidade de poboación de 123,19 hab/km².

## Concellos 
## Notas
Gabriel Guimarães

**Gabriel Guimarães**, nado en Guimarães o 14 de maio de 1998, é un matemático, youtubeiro e divulgador portugués. É coñecido pola súa canle de Youtube **MathPunk** (anteriormente, **MathGurl**), onde presenta asuntos matemáticos de xeito simplificado.

## Traxectoria 
Achegouse ao mundo das matemáticas cando estudaba o sétimo curso. Conseguiu unha medalla de prata nas Olimpíadas Portuguesas de Matemática. En 2016 matriculouse na licenciatura de Matemáticas da Universidade do Porto. En 2021 obtivo un mestrado en Matemáticas pola súa alma máter, para despois principiar estudos de Ciencias da Computación na Universidade do Minho. chegando aos cen mil subscritores en 2021, grazas especialmente ao público brasileiro. En 2020 estreou na plataforma RTP Play a serie de 7 episodios *Matemática Salteada*, na que tratou o teorema de Pitágoras ou os números fractais, entre outros conceptos.

En 2019 foi padriño do Global Teacher Prize de Portugal, un dos principais premios do ámbito educativo. Nese mesmo ano, anunciou a fin da súa canle, mais finalmente só diminuíu o ritmo de publicacións, priorizando os vídeos curtos en plataformas como Instagram.

## Obras 
**Desafios Matemáticos Que Te Vão Enlouquecer* (2018). Aborda temas de teoría dos números e xeometría.
**A Matemática Não Morde* (divulgación infantil e xuvenil, 2025).

## Notas
Radical dun ideal

Na teoría de aneis, unha rama das matemáticas, o **radical** dun ideal I dun anel conmutativo é outro ideal definido pola propiedade de que un elemento x está no radical se e só se algúnha potencia de x está en I. Tomar o radical dun ideal chámase *radicalización*. Un **ideal radical** (ou **ideal semiprimo**) é un ideal que é igual ao seu radical. O radical dun ideal primario é un ideal primo.

Este concepto xeneralízase aos aneis non conmutativos no artigo de anel semiprimo.

## Definición 
O **radical** dun ideal I nun anel conmutativo R, denotado por \operatorname{rad}(I) ou \sqrt{I}, defínese como

: \sqrt{I} = \left\{r\in R \mid r^n\in I\ \hbox{for some}\ n \in \Z^{+}\!\right\},

(nótese que I \subseteq \sqrt{I} ). Intuitivamente, \sqrt{I} obtense tomando todas as raíces dos elementos de I dentro do anel R. De forma equivalente, \sqrt{I} é a preimaxe do ideal dos elementos nilpotentes (o nilradical) do anel cociente R/I (vía o mapa natural \pi\colon R\to R/I). Isto último demostra que \sqrt{I} é un ideal. 

Se o radical de I é finitamente xerado, entón algunha potencia de \sqrt{I} está contida en I. En particular, se I e J son ideais dun anel noetheriano, entón I e J teñen o mesmo radical se e só se I contén algunha potencia de J e J contén algunha potencia de I .

Se un ideal I coincide co seu propio radical, daquela I chámase *ideal radical* ou *ideal semiprimo*.

## Exemplos 
* Considere o anel \Z de enteiros.
*# O radical do ideal 4\Z de múltiplos enteiros de 4 é 2\Z (os pares).
*# O radical de 5\Z é 5\Z.
*# O radical de 12\Z é 6\Z.
*# En xeral, o radical de m\Z é r\Z, onde r é o produto de todos os factores primos distintos de m, o maior factor libre de cadrados  de m (ver Radical dun número enteiro). De feito, isto xeneraliza a un ideal arbitrario (ver o Propiedades sección).
* Considere o ideal I = \left(y^4\right) \subseteq \Complex[x,y]. É trivial mostrar \sqrt{I}=(y)  (usando a propiedade básica \sqrt{I^n} = \sqrt{I}), mais damos un métodos alternativo: O radical \sqrt{I} corresponde ao nilradical \sqrt{0} do anel cociente R = \Complex[x,y]/\!\left(y^4\right), que é a intersección de todos os ideais primos do anel cociente. Está contido no Radical de Jacobson, que é a intersección de tódolos ideais maximais, que son os kernels de homomorfismos de corpos. Calquera homomorfismo de anel R \to \Complex debe ter y no kernel para ter un homomorfismo ben definido (se dixéramos, por exemplo, que o kernel debería ser (x,y-1) a composición de \Complex[x,y] \to R \to \Complex sería \left(x, y^4, y-1\right), que é o mesmo que tentar forzar 1=0). Posto que \Complex é alxébricamente pechado, cada homomorfismo R \to \mathbb{F} debe ser un factor a través \Complex, así que só temos que calcular a intersección de \{\ker(\Phi) : \Phi \in \operatorname{Hom}(R,\Complex) \} para calcular o radical de (0). Entón atopamos que \sqrt{0} = (y) \subseteq R.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*

### Outros artigos 
* Radical de Jacobson
* Nilradical dun anel
### Ligazóns externas 
* Radical of rings and algebras.
Nudesa

**Nutrimentos Deza** (**Nudesa**) é unha empresa galega que produce penso composto nunha rede de abastecemento a gandeiros, negocio ao que se suman granxas propias de parideiras para venda de porcino que tamén consumirían o seu penso. Actualmente é unha sociedade anónima, fundada como cooperativa de gandeiros. Ten a súa sede en Silleda.

## Características
Ten 10 explotacións de parideiras, tanto propias coma integradas, produce 250 millóns de quilos de penso ao ano e vende 300.000 porcos no mesmo período (280.000 directos, máis os vendidos aos clientes que colaboran con eles nas granxas de porcas) Inclúen no seu portafolio a venda de penso ao sector da carne de vacún, pero neste sector sen explotacións propias.

Cunha facturación superior aos 158 millóns de euros ao ano Nudesa ocupa o primeiro posto como empresa con maior facturación da comarca de Deza e ocupa o número 88 dentro das 100 empresas con maior facturación de toda Galicia, o 23 dentro da provincia de Pontevedra. 

## Historia
A empresa fundárona en 1977 por gandeiros residentes na comarca do Deza, entre eles o actual conselleiro delegado da empresa José Carlos Fondevila Pérez, coa visión de potenciar e profesionalizar o sector primario a través da fabricación e subministración de pensos. Tras unha primeira etapa durante os anos 80 en Lalín en 1993 construíuse unha nova sede en Silleda, na saída da vila en dirección a Santiago de Compostela.

Ao longo dos anos a empresa experimentou un crecemento constante ata consolidarse como líderes do sector primario galego e converterse na primeira empresa da comarca en venda gratuíta de pensos dentro da súa rede de produción de porcino. En Galicia e Asturias venden penso en todo o territorio e na provincia de Burgos véndenlle porcino á empresa Campofrío, como en La Bañeza onde operan co mesmo principio xunto con Embutidos Rodríguez. En Portugal promoven outra rede de venda en simultáneo de penso e porcino.

En abril de 2024 inaugurouse a segunda fábrica en activo no polígono industrial de Silleda, deseñada cun orzamento de 6 millóns de euros, con 45 metros de altura e capacidade para procesar 20 toneladas á hora de millo, cebada e soia procedentes na súa maioría do comercio co portos da Coruña e o porto de Marín.

A empresa ten máis de 100 empregados.
## Distincións
A empresa acadou tres premios á mellor granxa do Ministerio de Agricultura español.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Gandaría
Wounded Knee, Dacota do Sur

**Wounded Knee** (en ) é un lugar designado polo censo que se atopa na reserva india de Pine Ridge, no condado de Oglala Lakota Condado, Dacota do Sur, nos Estados Unidos. Segundo o censo de 2020 a súa poboación era de 364 persoas.

A vila recibe o seu nome do regato Wounded Knee que discorre pola rexión. Os ósos e o corazón do xefe síux Cabalo Tolo foron enterrados ao longo deste regato pola súa familia despois da súa morte en 1877. A vila atópase dentro da reserva india de Pine Ridge, territorio dos oglala lakota (síux).

## Historia 
O 29 de decembro de 1890, na mesma zona, produciuse o coñecido como masacre de Wounded Knee, no cal o 7º Rexemento de Cabalaría dos Estados Unidos matou máis de 300 homes, mulleres e nenos lakota que estaban a ser trasladados á reserva india de Pine Ridge.

O 27 de febreiro de 1973, durante a ocupación de Wounded Knee, o American Indian Movement (AIM) ocupou a reserva india de Pine Ridge preto de Wounded Knee en protesta contra o goberno federal e as súas políticas relacionadas co nativos americanos. Produciuse un enfrontamento de 71 días entre as autoridades federais e o AIM. Os membros do grupo rendéronse o 8 de maio.

## Notas
Wau, Sudán do Sur

**Wau** (en , romanizado: Wāw; tamén coñecida como **Wow**, **Waw** ou **Wau Town**) é unha poboación, coñecida localmente como cidade, no noroeste do Sudán do Sur, na beira occidental do río Jur. É un pequeno e diverso centro urbano e un centro de comercio. A cidade é concello desde 2012 e está gobernada por un alcalde que normalmente nomea o gobernador do estado. A cidade inclúe varios barrios entre os que se atopan Nazareth, Hai Fahal, Sika Hadid e Daraja.

## Xeografía 
É a capital da rexión de Bahr el Ghazal Occidental. Atópase aproximadamente a 650 quilómetros  ao noroeste da capital, Juba. 

## Demografía 
## Notas 
## Véxase tamén
Malakal

**Malakal** é unha cidade do Sudán do Sur que serve de capital do estado do Alto Nilo na rexión do Grande Alto Nilo, ao longo do río Nilo Branco. Tamén serve como sede do condado de Malakal e adoitaba ser a sede da rexión do Alto Nilo dende a década de 1970 ata finais dos 90.

## Xeografía 
A cidade de Malakal está situada ao longo do Nilo Branco xusto ao norte da súa confluencia co río Sobat. Atópase preto das fronteiras internacionais co Sudán e con Etiopía. Esta localización atópase aproximadamente a 650 quilómetros, por estrada, directamente ao norte de Juba, a capital e cidade máis grande do Sudán do Sur.

## Demografía 
## Galería 

Ficheiro:Malakal-zentrum.jpg|Centro de Malakal.
Ficheiro:Sudan Malakal two Shiluki 1936.jpg|Habitantes de Malakal (1936).

## Notas 
## Véxase tamén
Torredelcampo

**Torredelcampo** é un concello español da provincia de Xaén, na comunidade autónoma de Andalucía.

## Demografía 
Segundo o INE, no ano 2023 tiña unha poboación de 13&nbsp;871 habitantes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Comarca Metropolitana de Jaén
Las Villas

**Las Villas** é o nome dunha comarca das dez que ten a provincia de Xaén, en España. A súa capital, como centro administrativo, é Villacarrillo. Sitúase ao leste da provincia e parte do seu territorio forma parte do Parque Natural das Serras de Cazorla, Segura e Las Villas.

## Concellos 
## Notas 
## Véxase tamén
Igrexa de San Xoán Bautista de Eirís

A **igrexa de San Xoán Bautista** é un templo católico situado no lugar de Monserrat (A Coruña).

## Descrición 
A igrexa, de estilo neogótico está situada nun lugar de difícil acceso, por ser inicialmente a capela do Hospital Labaca. A fachada principal ten un arco apuntado cun rosetón. O exterior tamén ten contrafortes nos laterais.

O interior é de tres naves con bóveda oxival.

## Historia 
O templo forma parte do complexo do Hospital Labaca, da fundación creada polos irmáns Ricardo e Ángela Labaca. O proxecto foi encargado a Leoncio Bescansa, tamén autor das Escolas Labaca. A obra realizouse entre 1926 e 1928 e foi inaugurada en presenza do xeneral Primo de Rivera, entón no poder.

En 1950, cando a fundación non conseguía sustentarse, cedeuna ao concello para que instalase o Hospital Municipal. O templo, atendido por un capelán, pasou ao arcebispado de Santiago de Compostela. En 1977 converteuse en iglexia parroquial coa creación da parroquia de San Xoán Bautista, escindida de Nosa Señora do Carme.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Turgalicia
*
Sudán (rexión)

**Sudán** é unha rexión xeográfica ao sur do deserto do Sáhara, que se estende desde África occidental até África oriental. 

## Toponimia 
O nome provén da frase árabe  *arḍ as-sūdān* (أَرْض السودان‎) e *bilād as-sūdān* (بلاد السودان), que en galego significan ambas "a zona dos negros". 

Hoxe o termo é usado para referirse ao Estado-nación do Sudán, pero só inclúe a rexión occidental deste país, e ao estado escindido deste, Sudán do Sur.

## Xeografía 

Ficheiro:AT0722_map.png|ligazón=Fitxategi:AT0722_map.png|alt=Mendebaldeko sudandar sabana| Sabana occidental do Sudán
Ficheiro:AT0705_map.png|ligazón=Fitxategi:AT0705_map.png|alt=Ekialdeko sudandar sabana| Sabana oriental do Sudán
O Sudán é unha rexión que ten 5000 quilómetros de longo e centos de quilómetros de ancho. Atravesa África por completo: comezando no Senegal, incluíndo o sur de Malí, Burkina Faso, Níxer polo sur e Nixeria polo norte, chegando a Chad polo sur e Darfur polo oeste.

No norte da rexión atópase o Sahel, que limita co Sáhara e as terras altas de Etiopía (o Macizo etíope, chamado *al-Ḥabašah* en árabe). No suroeste atópase a sabana occidental de Sudán, que é unha sabana tropical. No centro está o lago Chad. Ao leste ten a sabana sudanesa oriental, que é unha sabana tropical que limita co Sudd, a fonte do Nilo Branco.

## Demografía 
A rexión constitúe un límite étnico e lingüístico entre as etnias semitas no norte e as etnias da África subsahariana no sur. Ten un total de preto de 60 millóns de habitantes, divididos en máis de 200 grupos étnicos. A economía baséase na gandería, tamén se cultiva sorgo e arroz.

## Notas 
## Véxase tamén
Sudán (homónimos)

O termo **Sudán **provén de varias expresións en lingua árabe que significan "a terra dos negros", e pode referirse a:

* **Sudán** (**rexión**) — a rexión ao sur do deserto do Sáhara que cruza África de Leste a Oeste.
* **Sudán Anglo-Exipcio** — un condominio do Reino Unido e do Reino de Exipto entre 1899 e 1956.
* **República do Sudán**, ou **República de Sudán**, tamén coñecido só como **Sudán** —  Estado-nación africano no Leste da rexión do Sudán, independizado en 1956.
* **Sudán do Sur**  — Estado-nación independizado da antes citada República do Sudán en xullo de 2011.

## Outros termos 
### Química 
* **Sudán IV**  — unha técnica de coloración para a identificación de lípidos.

### Bioloxía 
* **Sudan** — un rinoceronte branco.
* **Virus Sudán** (*Sudan virus*, **SUDV**) — un ebolavirus pertencente á especie ***Ebolavirus Sudán*** (*Sudan ebolavirus*), parente do EBOV.

### Música 
* **Sudan Archives** — Unha violinista estadounidense.
Raíz primitiva

En matemáticas, unha **raíz primitiva** pode significar:

* Raíz primitiva módulo *n* en aritmética modular
* Raíz primitiva *n*-ésima da unidade entre as solucións de *zn* = 1 nun corpo