Irgun

O **Irgun** (en , abreviatura de ''HaIrgun HaTzva'i Ale'umi BeEretz Yisra'o*, (hebreo הארגון הצבאי הלאומי בארץ ישראל), *"Organización Militar Nacional na Terra de Israel"*), popularmente coñecido como ***Etzel**'' (hebreo אצ"ל), acrónimo das súas iniciais en hebreo **Irgun Zevai Leumi** (hebreoארגון צבאיארגון צבאי לאומי), foi unha organización paramilitar sionista que operou durante o Mandato británico de Palestina, entre os anos 1931 e 1948. Estableceuse como unha derivación militante da Haganah (hebreo ההגנה - «A Defensa»). Por razóns de segredo, as persoas referíanse ao Irgun, durante ese tempo, como Haganá Bet (hebreo הגנה ב en hebreo literalmente «Defensa "B"» ou «Segunda Defensa»), HaHaganah Haleumit (hebreo|ההגנה הלאומית) ou HaMa'amade (hebreo|המעמד).

O Irgun era a expresión armada da ideoloxía do nacente sionismo revisionista fundado por Zeev Jabotinsky. El expresaba esta ideoloxía como que *todo xudeu ten dereito a entrar a Eretz Israel; só activas represalias disuadirán aos árabes e aos británicos, só unha forza armada xudía garantiría un Estado xudeu*.

Nos anos 40, o Irgun foi acusado polas autoridades británicas de perpetrar actos de terrorismo contra o goberno do Mandato británico, á vez que moitos consideraban que se trataba dun "movemento de liberación". Por causa diso, o Irgun contou con considerable apoio dentro do movemento sionista.

O Irgun foi o predecesor do partido político nacionalista Herut ("Liberdade"), o que conduciu ao actual partido Likud. O *Likud* conduciu ou foi parte da maioría dos gobernos israelís desde 1977.

## Orixes 
[miniatura|200px|esquerda|[Zeev Jabotinsky, primeiro comandante do Irgún]]
O Irgun foi un grupo liderado por Zeev Jabotinsky, formado en 1931 tras unha escisión na Haganá, como grupo de represalia contra as actividades armadas árabes e as presións británicas, en especial tralos violentos disturbios de 1929.

Os membros do Irgun chegaron principalmente de Beitar e do Partido Revisionista, tanto do Mandato como do estranxeiro. O Movemento Revisionista foi creado con apoio popular. Zeev Jabotinsky, fundador do Sionismo Revisionista, foi o comandante da organización ata a súa morte. Formulou o ámbito xeral das operacións e foi a inspiración para a organización en xeral. Outra fonte importante de inspiración ideolóxica foron as poesías de Uri Zvi Greenberg.

O Irgun estivo desde un principio en desacuerdo coa política do goberno do Yishuv e as institucións oficiais da Organización Sionista Mundial, tanto no concernente á estratexia e ideoloxía básica como no que respecta ás tácticas militares, tales como o uso da forza para fins sionistas, a actitude cara aos árabes durante os disturbios e as relacións co goberno do Mandato británico. Polo tanto, o Irgun tomou a tesitura de ignorar as decisións adoptadas polo liderado sionista e as institucións do Yishuv. Este feito provocou que os órganos electos non recoñecesen á organización independente, durante a maior parte da súa existencia á agrupación foi considerada coma irresponsable e as súas accións dignas de abortar. O Irgun acompañaba as súas operacións armadas con campañas públicas, co propósito de convencer ao público acerca das decisións do Irgun e os problemas coa dirigencia política oficial do Yishuv. O Irgun creou numerosos anuncios, un xornal underground (clandestino) e ata creou a primeira estación de radio independente «Kol Sión HaLochemet» (a Voz de Sion Combatente).

### Estrutura, comando, insignia 
[miniatura|[Avraham Tehomi (1903-1990), primeiro Comandante en Xefe do Irgun]]
Por ser unha organización clandestina, os seus membros normalmente non a chamaban polo seu nome, preferindo utilizar outros nomes para referirse a ela. Nos primeiros anos de existencia era coñecida principalmente como "ההגנה הלאומית" (Haganá Nacional) e tamén por nomes como "Irgun Bet", "Haganá Bet" e a "Organización paralela". Máis tarde foi máis coñecida como "המעמד" (Stand). O himno adoptado polo Irgun foi "חיילים אלמונים" (Soldados Anónimos), escrito por Abraham (Yair) Stern que era nese momento un comandante do Irgun. Máis adiante Stern desertaría do Irgun e fundaría Lehi, e a canción se convertería no himno desta nova agrupación. O novo himno do Irgun converteríase entón no terceiro verso da "Canción do Beitar" (Shir Beitar, שיר בית"ר), escrita por Zeev Jabotinsky.

En agosto de 1933 un "Comité de Vixilancia" para o Irgun foi establecido, que incluíu a representantes da maioría dos partidos políticos sionistas. Os membros deste comité foron Meir Grossman (do Partido Estado Hebreo), o rabino Meir Bar Ilán (do Partido Mizrahi), Immanuel Neumann ou Yehoshua Supersky (Sionistas Xerais) e Zeev Jabotinsky ou Eliyahu Ben Horin (de Hatzohar). A comisión estivo a cargo do Irgun ata 1937, cando o movemento dividiuse unha vez máis. A partir dese momento, o Irgun quedou baixo o mando directo de Jabotinsky. Logo da súa morte formáronse estreitos vínculos entre o Irgun e a Nova Organización Sionista (brazo político do movemento revisionista). Estes lazos romperíanse posteriormente en 1944 cando o Irgun declarou a guerra ao goberno británico.

Dentro do Irgun, Avraham Tehomi foi o primeiro en servir como *Comandante en Xefe*. Cando o movemento creceu, as divisións foron establecidas dentro do movemento. Unha unidade do Irgun era chamada *Rama*. Unha *Brigada* no Irgun compoñíase de tres seccións. Unha sección estaba composta de dous grupos, á cabeza de cada un deles había un *Xefe de grupo* e un sub-xefe. Os rangos utilizáronse máis tarde e foron en orde ascendente. Adjunto a eles, atopábase o Xefe de Grupo, Sarxento (de sección), Sarxento A (Brigada), Sarxento Primeiro (Batallón); mentres que os rangos oficiais eran *Gundar* (Comandante de Distrito da Unidade) e *Primeiro Gundar* (Comandante sénior). O rango de Maior foi outorgado ao comandante do Irgun Yaakov Meridor e o rango de Xeneral Maior (Aluf) a David Raziel. Ata a súa morte en 1940, Jabotinsky era coñecido como *Comandante Militar do Etzel* ou *Comandante Supremo*.

## Notas