Jebel Faya

**Jebel Faya** (en ; *Jabal Al-Fāyah*) é un sitio arqueolóxico e un outeiro de calcaria ou escarpa preto de Mleiha, Al Faya no Emirato de Sharjah, UAE.

Situado a uns 50 km. ao leste da cidade de Sharjah, e entre a costa do Golfo e as Montañas Al Hajar, A paleopaisaxe de Faya contén conxuntos de ferramentas e enterramentos do Paleolítico, Neolítico, Idade de Bronce e Idade do Ferro que reflicten a ocupación humana da rexión entre 210.000 e 2.300 anos atrás.

O conxunto lítico máis antigo atopado no sitio de Faya-1 é testemuño dunha ruta de dispersión viril cara ao sur de humanos anatomicamente modernos desde África para poboar a Terra e foi datado mediante luminescencia estimulada opticamente (OSL) dun só gran en aproximadamente 125.000 anos.

As ferramentas atopadas en Faya son distintivas e teñen vínculos na súa forma e tipo con ferramentas dunha idade similar atopadas no Sudán, o que nos dá confianza na idea dunha traxectoria viril cara ao sur en lugar dunha fuga ao leste do pobo que se embarca no camiño levantino. a Europa. Esta idea foi reforzada polo traballo doutros sitios. Desde Faya cruzarían a Irán e estendríanse cara ao norte e ao leste.

Os achados das escavacións en Faya e nas escavacións dos arredores expóñense no Centro Arqueolóxico Mleiha.

O sitio foi designado como Patrimonio da Humanidade pola UNESCO en 2025.

## Historia do sitio 
As primeiras escavacións en Jebel Faya realizáronse entre 2003 e 2010 por Simon J. Armitage, Sabah A. Jasim, Anthony E. Marks, Adrian G. Parker, Vitaly I. Usik e Hans-Peter Uerpmann. Escavacións adicionais estudaron o contexto ambiental e xeolóxico do sitio (véxase Bretzke et al. 2013, Parton et al. 2015 e Rosenberg et al. 2011). Aínda que o contexto paleolítico de Jebel Faya foi estudado con máis intensidade, en 2013 Hans-Peter Uerpmann, Margarethe Uerpmann, Adelina Kutterer e Sabah A. Jasim publicaron achados sobre o período neolítico no sitio.

## Achados 
### Descrición do sitio 
Jebel Faya é unha montaña calcaria atípica en Al Faya, na Rexión Central do Emirato de Sharjah, que mide uns 10 e 20 km. de longo. Estudos adicionais de rexistros de abanicos  e depósitos lacustres reliquias na rexión apoiaron esta teoría de que os períodos húmidos puideron ofrecer múltiples oportunidades para a dispersión humana no sur de Arabia.

### Depósitos 
As capas paleolíticas de FAY-NE1 describíronse por primeira vez por Armitage et al. e datadas mediante luminescencia estimulada opticamente dun só gran (OSL). Os horizontes son os seguintes, de arriba a abaixo:

; Conxunto A
Datado de hai aproximadamente 40.000 anos. As ferramentas recuperadas inclúen buril, pezas retocadas, raspadores de extremos, raspadores laterais e denticulados.

; Conxunto B
Aínda sen datar. As ferramentas recuperadas parécense ás do conxunto A.

; Conxunto C
Datado de aproximadamente 125.000 anos atrás. As ferramentas recuperadas inclúen pequenos machados de man, foliadas, raspadores de extremos e laterais, e denticulados. As evidencias da técnica de produción Levallois son ​​exclusivas do conxunto C. Segundo esta teoría, os humanos modernos dispersáronse fóra de África antes da erupción do supervolcán Toba 70–75.000 anos a.C. Esta afirmación baséase nas escavacións realizadas en Jwalapuram na India por Petraglia et al., que argumentan que os conxuntos atopados nas capas previas e posteriores á erupción de Toba indican a presenza continua de AMH. Para Petraglia e os seus colegas, a presenza de AMH en Jebel Faya hai 125.000 anos podería ser evidencia dunha ruta de dispersión temperá fóra de África, que os humanos poderían ter seguido ata o sur de Asia.

Os estudos sobre o contexto ambiental de Jebel Faya indicaron o potencial de dispersión humana fóra de África durante os períodos húmidos no sur de Arabia. Estes períodos coinciden coa ocupación en FAY-NE1 e describen a actividade en Jebel Faya como un ciclo de ocupación e abandono segundo a dispoñibilidade de auga e vexetación. Non obstante, aínda que estes estudos demostran o atractivo do sitio durante os períodos húmidos, existe un debate continuo sobre a identidade dos seus ocupantes.

Debido á súa diferenza con calquera outro conxunto da Idade Media ou Tardía da Pedra, os conxuntos B e A atribuíronse a desenvolvementos indíxenas, o que pode indicar que Jebel Faya estivo habitada continuamente. Non obstante, esta conclusión cuestionouse debido á evidencia xenética dunha dispersión máis rápida de AMH fóra de África, o que significa que os conxuntos paleolíticos poden ser o produto de poboacións non relacionadas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Lost Civilization May Have Existed Beneath the Persian Gulf - 10 de decembro de 2010
* Nature: Early human migration written in stone tools - 27 de xaneiro de 2011
* Science: Did Modern Humans Travel Out of Africa Via Arabia? - 28 de xaneiro de 2011 (requires subscription or proxy)
* What's a prehistoric toolkit and how could it rewrite human history? – The Tools of Jebel Faya
* Jebel Faya (YouTube)
* Paragliding in U.A.E ( Jebel Faya Sharjah )
* Stone Axe 150.000 years from Jebel Faya Sharjah أداة حجرية من 150.000 سنة من جبل فاية الشارقة