Piñeiro negral

O **piñeiro negral** ou **piñeiro laricio** (***Pinus nigra***) é unha especie arbórea da familia das pináceas. Non é un piñeiro común en Galiza.

## Distribución e hábitat 
É unha especie moderadamente variábel, que aparece por todo o sur de Europa dende España até Crimea, e tamén en Asia Menor, Chipre, e localmente nos montes Atlas do noroeste de África. O groso da súa área de distribución está en Turquía. Atópase en alturas que van desde o nivel do mar ata os 2.000 msnm, máis frecuentemente desde os 250 até os 1.600 msnm. Prefire solos carlarios. 
miniatura|Vista da árbore
miniatura|Piñas e arume
miniatura|Inflorescencia
miniatura|Casca do piñeiro negral
Os datos paleobotánicos sinalan a existencia no pasado desta especie en zonas do Cordal Cantábrico e en amplas zonas da chaira norte e do Sistema Ibérico, e apuntan a que a intervención humana mediante o lume e o pastoreo resultou clave na destrución deses antigos piñeirais e que foron substituídos por carballeiras, matogueiras e pasteiros. Unha vez reducida drasticamente a súa área por tales prácticas ao longo de milenios, as reforestacións espallárono por outras zonas, como Galiza, especialmente dende mediados do século XX.

## Descrición 
miniatura|Piña do piñeiro negral.
É unha árbore de mediano porte, que acada de 20 a 55 metros de altura. A casca é de cor branca cinsenta e pode ir do pardo cinsento ao gris escuro, con fendas marcadas, placas magras, cada vez máis gretadas coa idade. O piñeiro negral é unha árbore de folla perenne; as acículas, longas e fortes, agrúpanse de dúas en dúas. Son de cor verde escura, e de 8 a 20 centímetros de longo. As piñas ou estróbilos son miúdas. Piñas e conos de pole aparecen de maio a xuño. As piñas maduras son de 5 a 10 cm de longo con follas arredondadas; maduran de verde a amarelo pálido; 18 meses despois da polinización o vento espalla as sementes con ás; as piñas ábrense de decembro a abril. A madurez asexual acádase en 15 a 40 anos; as maiores colleitas de sementes prodúcense en intervalos de 2 a 5 anos.
O crecemento é moderadamente rápido (30–70&nbsp;cm/ano) e ten xeralmente unha forma cónica arredondada, chegando a ser irregular coa idade. É unha árbore moi lonxeva, que pode acadar nalgúns exemplares preto dos 1000 anos, (e incluso algún, cerca dos 1050 anos), como ocorre con algúns piñeiros laricios de Puertollano na Serra de Quesada (Xaén), un dos piñeiros máis vellos da península. 
A madeira é moi elástica e bastante rica en resina.

## Ecoloxía 
É unha especialmente orófila, distribuíndose na Península Ibérica entre os 800 e os 2000 msnm, porén noutras zonas, como en Galiza, chega ao nivel do mar. Ten certos requirimentos hídricos, aínda que algo menores que os do piñeiro rubio ( *Pinus sylvestris*), sendo capaz de aturar unha seca estival pronunciada. Moi resistente ao frío, é capaz de soportar xeadas e nevaradas intensas. Prefire substratos calcarios, aínda que pode aparecer en ocasións en substratos silíceos. Temperamento de media sombra, polo menos nas primeiras idades, requirindo posteriormente unha posta en luz para medraren.

## Subespecies 
A especie divídese en dúas subespecies, dividida en cadansúas tres variedades:
* '''*Pinus nigra* subsp. *nigra*** (**Piñeiro negral de Austria'*) ao leste da súa área de distribución, desde Austria e nordés de Italia, até Crimea e Turquía.
** *Pinus nigra* subsp. *nigra* var. *nigra*: **piñeiro negral de Austria**, de Austria e os Balcáns.
** *Pinus nigra* subsp. *nigra* var. *caramanica*: **piñeiro negral turco**, de Grecia, Turquía e Chipre.
** *Pinus nigra* subsp. *nigra* var. *pallasiana*: **piñeiro negral de Crimea**, da costa do Mar Negro e o Caúcaso.
* *'*Pinus nigra* subsp. *salzmannii*** (**Piñeiro negral'*) ao oeste da súa localización, dende a península de Italia até España e Norte de África.
** *Pinus nigra* subsp. *salzmannii* var. *salzmannii*: **piñeiro salgareño**, de España e o sur de Francia.
** *Pinus nigra* subsp. *salzmannii* var. *corsicana*: (tamén coñecido coma subsp. *laricio* - **Piñeiro de Córsega**) ou **piñeiro laricio**, de Córsega e Italia central.
** *Pinus nigra* subsp. *salzmannii* var. *mauretanica*: **piñeiro negral do Atlas**, de Marrocos e Alxeria.

## Taxonomía 
*Pinus nigra* foi descrita por Johann Franz Xaver Arnold e publicado en *Reise Mariazell* 8, pl. s.n. 1785.
;Etimoloxía:
***Pinus***: nome xenérico dado en latín ao piñeiro.

***nigra***: epíteto latino que significa "negro".
;Sinonimia:
* *Abies marylandica* Dallim. & A.B.Jacks.
* *Abies novae-angliae* K.Koch
* *Pinus austriaca* Höss
* *Pinus banatica* (Georgescu & Ionescu) Georgescu & Ionescu
* *Pinus nigricans* Host
;*subsp. dalmatica* (Vis.) Franco
* *Pinus dalmatica* Vis.
* *Pinus maritima subsp. dalmatica* (Vis.) O. Schwarz
;*subsp. laricio* Maire
* *Pinus altissima* Carrière
* *Pinus calabrica* Gordon
* *Pinus caramanica* Bosc. ex Loudon
* *Pinus cebenensis* Gordon
* *Pinus clusiana var. corsicana* (Loudon) Franco
* *Pinus corsicana* Loudon
* *Pinus italica* Herter
* *Pinus karamana* Mast.
* *Pinus laricio* Poir.
* *Pinus larico* Poir.
* *Pinus poiretiana* (Asch. & Graebn.) Arrigoni
* *Pinus sylvestris var. maritima* Aiton
;*subsp. pallasiana* (Lamb.) Holmboe
* *Pinus fenzleyi* Antoine & Kotschy ex Carrière
* *Pinus pallasiana* Lamb.
* *Pinus pontica* K.Koch
* *Pinus taurica* (Loudon) Steud.
;*subsp. salzmannii* (Dunal) Franco
* *Pinus clusiana* Clemente
* *Pinus conglomerata* Graeffer ex Ten.
* *Pinus mauretanica* (Maire & Peyerimh.) Gaussen
* *Pinus mauretanica* (Maire & Peyerimh.) Heyw.
* *Pinus pyrenaica* Lapeyr.
* *Pinus salzmannii* Dunal

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
# Fernald, M. 1950. Manual (ed. 8) i–lxiv, 1–1632. American Book Co., Nova York.
# Yatskievych, G. & J. Turner. 1990. Catalogue of the flora of Missouri. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 37: 1–345.

### Ligazóns externas 
* Gymnosperm Database: *Pinus nigra''
* photos of trees in the wild in SW Turkey
* FEIS database (US govt)