Cynghanedd

Na poesía galesa a **Cynghanedd** (en AFI kəŋˈhaneð, literalmente "harmonía") é o concepto básico de articulación dos sons dentro dun verso, empregando o acento, a aliteración e a rima. As formas distintas da *cynghanedd* preséntanse nas definicións de todas as formas poéticas formais galesas, como a *awdl* e a *cerdd dafod*. Malia ser de orixe antiga, a *cynghanedd* e as súas variacións aínda están en uso en moitos poetas galeses actuais.

## Formas da *cynghanedd* 
O primeiro exemplo provén do poema *[//cy.wikisource.org/wiki/Cywydd_y_Cedor *Cywydd y Cedor*]*, da poetisa do século XV Gwerful Mechain. As cesuras márcanse con barras ("/") e as partes que riman en letra grosa. Nótese que *Dd*, *Ll* e *Ch* son consoantes simples no alfabeto galés.
### *Cynghanedd groes* ("harmonía en cruz") 
Todas as consoantes que rodean a vogal tónica principal antes da cesura debe repetirse despois na mesma orde. Porén, as consoantes finais das palabras finais de cada hemistiquio debe ser diferente, igual que a vogal tónica principal de cada metade. Por exemplo:
 ***cl**aw**dd** i **dd**a**l** / **c**a**l** **dd**wy **dd**wy**l**aw*
 CL  Dd   Dd L / C L Dd   Dd  L
Aquí vemos o esquema {cl dd dd [acento] l} presente aos dous lados da cesura. As vogais tónicas son  (unha vogal breve) e  (o ditongo /uj/).
Na *cynghanedd groes* non hai consoantes no segundo hemistiquio que non fagan parte da repetición consonántica. As vogais que non sexan as tónicas poden ser de calquera tipo.
### *Cynghanedd draws* ("harmonía en cruz" parcial) 
Exactamente como na *cynghanedd groes*, excepto que hai consoantes ao principio do segundo hemistiquio que non están presentes na serie das consoantes repetidas:

 
 
  ***Rh**ow**ch** we**dd** wen  / dan o**rch**u**dd** iâ* (R. Williams Parry) [*Pon unha branca cara baixo un veo de xeo*]
 rh......ch......dd......../.(dn)..r.ch..dd

Aquí a secuencia consonántica {rh ch dd [acento]} repítese con vogais tónicas diferentes ( breve e  longo). Cumpre notar que o  do final do primeiro hemistiquio non xoga papel ningún na *cynghanedd*: a palabra final, *iâ* porén remata en vogal; se esta palabra tamén rematase en , tamén habería rima xenérica entre as dúas palabras, cousa que non está permitida na *cynghanedd*.

Notar que o {d n} do segundo hemistiquio tampouco non é parte da *cynghanedd*: esta é a diferenza entre a *cynghanedd groes* e a *cynghanedd draws*. Nesta parte do verso pode haber o número de consoantes soltas que se queira, con tal que a secuencia inicial de consoantes e acento se repita; comparar unha posibilidade extrema, onde só se repite unha sílaba:

 ***Pl**a / ar holl ferched y **pl**wyf!* (Dafydd ap Gwilym) [*Unha praga sobre todas as mozas da parroquia!*]
 pl./..(r......ll.f..r.ch..d)....pl

### *Cynghanedd sain* ("harmonía sonora") 
A *cynghanedd sain* caracterízase pola rima interna. Se o verso está dividido en tres seccións polas súas dúas cesuras, as partes primeira e segunda riman e a terceira sección repite o esquema consonántico da segunda. Por exemplo:
 pant yw *hwy* / **n**a ***ll**wy* / **n**a **ll**aw
             / N  Ll   / N  Ll
### *Cynghanedd lusg* ("harmonía de arrastre") 
A sílaba final antes da cesura no primeiro hemistiquio fai rima completa coa penúltima sílaba da palabra polisílaba do final do verso (i.e. a sílaba tónica principal do segundo hemistiquio). Por exemplo:
 ''duw er ei r**add** / a'i **add**ef*,

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Hopwood, Mererid (2004), * Singing in Chains: Listening to Welsh Verse.* Llandysul: Gomer. ISBN 1-84323-402-5.
* Llwyd, Alan (2007), *Anghenion y Gynghanedd.* Barddas. ISBN 978-1-900437-98-1
* Turco, Lewis (1986), *The New Book of Forms: A Handbook of Poetics.'' University Press of New England: Londres. ISBN 0-87451-380-4.

### Ligazóns externas 
* Unha introdución máis completa ás formas poéticas galesas.
* Cynghanedd.com Unha Web dedicada á métrica estrita, onde os poetas publican os seus poemas e comentan os seus poemas.