Hayao Miyazaki

, nado o 5 de xaneiro de 1941 é un debuxante de manga (mangaka) e director de cine xaponés creador de numerosos traballos de animación para o cine como *Mononoke Hime* (1997), *A viaxe de Chihiro* (2001), *Hauru no Ugoku Shiro* (2004) e *Ponyo no cantil* (2008).

## Traxectoria 
A súa infancia estivo marcada pola segunda guerra mundial. Así toda a familia viuse obrigada a trasladarse á prefectura de Tochigi. Alí, na cidade de Kanuma, o seu tío era dono dunha fábrica de pezas para avións. Este feito espertou o seu interese polo mundo da aviación, que logo se vería reflectido na súa filmografía. Outra circunstancia que marcou a súa infancia (e obra posterior) foi a enfermidade da súa nai. Obrigada a gardar leito debido a unha tuberculose espiñal. Posteriormente na súa adolescencia interesouse polo manga, especialmente tralo visionamento de *Takuja den*, de Taiji Yabushita. Dende que era novo soubo que se adicaría ó negocio do seu pai. Estudou ciencias económicas, pero na década dos sesenta comezou a traballar en Toei co cargo de intercalador (encargado dos debuxos entre movementos). Co tempo converteuse no secretario en xefe do sindicato, onde coñeceu a Isao Takahata, grande amigo que logo sería colega en Studio Ghibli.

Miyazaki foi gañando máis responsabilidades nos seus primeiros anos de traballo, o que o leva a colaborar con Isao Takahata nos anime *Heidi*, e *Marco* para o estudio Zuiyô Enterprise. En 1978 dirixe a súa primeira serie *Mirai Shōnen Konan* e en 1979 o seu primeiro filme *Rupan Sansei: Kariosutoro no Shiro*, única non considerada do Studio Ghibli.

Despois de crear a película de *Lupin*, Miyazaki foi desenvolvendo un anime no seu propio estudio. En 1982 o manga *Kaze no Tani no Naushika* (*Nausicaä do Val do Vento*) apareceu por primeira vez na revista *Animage* como froito dunha desas ideas. Este traballo deu un forte pulo á súa carreira, ó mostrar un estilo diferente, pasando do cómic infantil ó imperante na época.

Mentres, Miyazaki desempeñouse de xeito independente, adicouse a traballar nun manga que tivo moi boa acollida por parte dos lectores e ofrecéuselle a oportunidade de facer unha versión animada de Nausicaä. Este ofrecemento deulle por fin a oportunidade de realizar o seu ansiado proxecto de creación dun estudio. Xunto a Takahata, en 1985 abre o seu propio estudio de animación: o Studio Ghibli.

## Estilo e influencia 
Miyazaki rexeita os guións tradicionais nas súas producións no canto de desenvolver a narrativa da película mentres deseña os guións gráficos: «Nunca sabemos cara onde irá a historia, mais seguimos traballando na película segundo se vai desenvolvendo». En cada unha das súas películas, Miyazaki emprega métodos de animación tradicionais, debuxando cada cadro á man. As imaxes xeradas por computador aparecen en varias das súas películas posteriores, comezando coa princesa Mononoke, para «enriquecer o aspecto visual», aínda que se asegura de que cada película poida «reter a proporción correcta entre traballar coa man e co computador e aínda podo chamar ás miñas películas 2D». Miyazaki supervisa cada cadro das súas películas.

Citou varios artistas xaponeses como as súas influencias, incluídos Sanpei Shirato, Osamu Tezuka, Soji Yamakawa, e Isao Takahata. En varias entrevistas tamén mencionou a Akira Kurosawa como un dos realizadores máis influentes na súa carreira. Tamén se referiu a diversos autores occidentais, como Frédéric Back, Lewis Carroll, Roald Dahl, Jean Giraud, Paul Grimault, Ursula K. Le Guin e Yuri Norstein, así como ao estudio de animación Aardman Animations (especificamente as obras de Nick Park). Obras específicas que influíron en Miyazaki inclúen *A revolta dos animais* (1945), *A raíña da neve* (1957) e *O rei e o reiseñor* (1980). Ao animar pícaros, Miyazaki inspírase a miúdo nos nenos das súas amizadas, así como nas lembranzas da súa propia infancia.

Miyazaki foi citado como fonte de inspiración para numerosos animadores, directores e escritores de todo o mundo, incluídos Guillermo del Toro, Pete Docter, Glen Keane, John Lasseter, James Cameron, Steven Spielberg, Wes Anderson, Mamoru Hosoda, Makoto Shinkai, Henry Selick, Travis Knight, Dean DeBlois, Jennifer Lee e Nick Park. Keane dixo que Miyazaki é unha «grande influencia» nos estudios de animación de Walt Disney e definiuno como «parte da nosa herdanza» dende *The Rescuers Down Under* (1990). Os artistas de Pixar e de Aardman Studios asinaron unha homenaxe que dicía: «Es a nosa inspiración, Miyazaki-san!». Tamén foi citado como inspiración para deseñadores de videoxogos, como Shigeru Miyamoto e Hironobu Sakaguchi, así como de *Avatar: The Last Airbender* e o videoxogo *Ori and the Blind Forest* (2015).

Miyazaki recoñeceu valores esquerdistas nas súas películas, citando a súa influencia e aprecio polo comunismo tal e como o definiu Karl Marx, pero criticou o sistema político da Unión Soviética. As obras de Miyazaki caracterízanse pola recorrencia de temas como o feminismo, o ecoloxismo, o pacifismo, o amor e a familia. As súas narracións tamén destacan por non enfrontar un heroe cun antagonista antipático.

## Filmografía 
Como director:
* *Rupan sansei: Kariosutoro no shiro* (ルパン三世カリオストロの城), 1979.
* *Kaze no Tani no Naushika* (風の谷のナウシカ), 1984.
* *Tenkū no Shiro Rapyuta* (天空の城ラピュタ), 1986.
* *O meu veciño Totoro* (となりのトトロ), 1988.
* *Majo no takkyūbin* (魔女の宅急便) 1989.
* *Kurenai no Buta* (紅の豚), 1992.
* *Mononoke Hime* (もののけ姫), 1997.
* *A viaxe de Chihiro* (千と千尋の神隠し), 2001.
* *Hauru no Ugoku Shiro* (ハウルの動く城 ), 2004. 
* *Ponyo no cantil* - (崖の上のポニョ), 2008. 
* *O vento levántase* (風立ちぬ), 2013

Como guionista ou produtor:

* *Taiyō no Ōji: Horusu no Daibōken* (太陽の王子 ホルスの大冒険), 1968. (Produtor, director de animación, deseñador gráfico).
* *Nagagutsu o Haita Neko* (長靴をはいた猫), 1969. (Produtor executivo, deseñador gráfico).
* *Panda Kopanda* (パンダ・コパンダ), 1972. (Guionista)
* *Omohide Poro Poro* (おもひでぽろぽろ), 1991. (Produtor).
* *Heisei Tanuki Gassen Pompoko* (平成狸合戦ぽんぽこ), 1994. (Produtor).
* *Mimi wo sumaseba* (耳をすませば), 1995. (Guionista, produtor e produtor executivo).
* *Karigurashi no Arrietty* (カリグラシノ アリエトイ), 2010. (Guionista).
* *O vento levántase* (風立ちぬ), 2013. (Guionista)

## Notas 
## Véxase tamén