Rutenia subcarpática

A **Rutenia subcarpática** ou **Rutenia transcarpática**, coñecida tamén como *Rutenia carpática*, *Ucraína carpática*, *Ucraína transcarpática*, *Zakarpattia*, *Rusinko*, *Rus subcarpática* ou *Subcarpacia* (rusino e ucraíno: Карпатська Русь, romanizado: *Karpats’ka Rus’*; ruso: Карпатская Русь, romanizado: *Karpatskaya Rus’*; eslovaco e checo: *Podkarpatská Rus*; húngaro *Kárpátalja*; romanés *Transcarpatia*; polaco *Zakarpacie*; yidiss קאַרפַּאטן רוּס) é unha pequena rexión da Europa central que hoxe en día, na súa maior parte, constitúe óblast de Zakarpatia na Ucraína suroccidental (en ucraíno: *Zakarpats’ka oblast’*), así como unha pequena parte do extremo oriental de Eslovaquia (principalmente os kraj de Prešov e de Košice), Lemkovyna de Polonia e Maramureş en Romanía.

En canto á diversidade étnica, está habitada por ucraínos, rusinos, lemkos (que son de orixe polaca), húngaros, eslovacos, romaneses, búlgaros e rusos. Ademais, ten pequenas minorías de bogomilos, hutsul, xudeus, xitanos e zekler ou csango (etnicamente maxiares dunha igrexa ortodoxa).

## Nomenclatura 
A nomenclatura da rexión depende da perspectiva xeográfica e do punto de vista dos pobos que a compoñen. Así, desde unha perspectiva húngara, eslovaca ou checa descríbese a rexión como Subcarpatia, (baixo os Cárpatos) mentres que desde unha perspectiva de ucraína e rusa coñécese como Transcarpatia (ao outro lado dos Cárpatos).

Durante o período no que a rexión estivo administrada polo Reino de Hungría, durante aproximadamente  mil anos, denominouse oficialmente polos húngaros como Subcarpatia () ou *Alta Hungría nororiental*.
[miniatura|esquerda|250px|Rutenia subcarpática (extremo oriental) dentro de [Checoslovaquia, (1928-1938).]]
Despois do Tratado de Trianón de 1920 e a desintegración de Austria-Hungría, a rexión pasou a formar parte de Checoslovaquia baixo o goberno de Gregory Zatkovich. Até 1938-1939 denominouse *Rusinsko* ou *Karpatske Rusinsko*, e despois *Rus Subcarpática* (checo e eslovaco: *Podkarpatská Rus*) ou *Ucraína Subcarpática* (checo e eslovaco: *Podkarpatská Ukrajina*), e desde 1927 como a *Rexión Subcarpática* (checo: *Země podkarpatoruská*, eslovaco: *Krajina podkarpatoruská*).

Os nomes non oficiais alternativos utilizados en Checoslovaquia antes da Segunda guerra mundial inclúen *Subcarpatia* (checo e eslovaco: *Podkarpatsko*), *Transcarpatia* (checo e eslovaco: *Zakarpatsko*), *Ucraína transcarpática* (checo e eslovaco: *Zakarpatská Ukrajina*), *Rus/Rutenia Carpatiana* (checo e eslovaco: *Karpatská Rus*) e, rara vez, *Rus/Rutenia húngara* (checo: *Uherská Rus*, eslovaco: *Uhorská Rus*).

A rexión declarou a súa efémera independencia en 1939 como *Cárpato-Ucraína*, antes de ser anexionada polo Reino de Hungría (1920-1945).
[miniatura|250px|**Mapa étnico de de Zakarpatia en [2001**.En rosa, ucraínos (incluíndo os rusinos).En verde, húngarosEn amarelo, romanesesEn azul, mestura de ucraínos e rusos.Nota: Os romanís non están representados no mapa.]]

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Magocsi, Paul R. (1978): *The Shaping of a National Identity. Subcarpathian Rus, 1848-1948*. Cambridge, Massachusetts (USA) / Londres. ISBN 0-674-80579-8.
* Nemec, Frantisek & Vladimir Moudry (1980): *The Soviet Seizure of Subcarpathian Ruthenia*. Toronto: Hyperion Press. ISBN 0-8305-0085-5.
* Shandor, Vincent (1997): *Carpatho-Ukraine in the Twentieth Century. A Political and Legal History*. Cambridge, Mass., Harvard U.P. for the Ukrainian Research Institute, Harvard University. ISBN 0-916458-86-5.
* Subtelny, Orest (2000): *Ukraine: A History*. Toronto: University of Toronto Press. ISBN 0-8020-8390-0.
* Wilson, Andrew (2002): *The Ukrainians: Unexpected Nation*, Yale University Press. ISBN 0-300-09309-8.

### Outros artigos 
* Rutenia
* Cárpato-Ucraína
* Checoslovaquia
* Hungría
* Historia de Ucraína
* Óblast de Zakarpatia

### Ligazóns externas 
* The Carpatho-Rusyn knowledge base 
* Carpatho-Rusyns por Paul R. Magocsi, Carpatho-Rusyns, brochure published by The Carpatho-Rusyn Research Center, 1995. 
* THE CARPATHO-RUSSIANS: A BRIEF HISTORY 
* Carpatho-Ukraine (*Karpatska Ukraina*) en Internet Encyclopedia of Ukraine.