open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Economía de Samoa

[250px|left|miniatura|Mercado en [Apia.]]
A **economía de Samoa** sempre foi dependente de axuda externa, das divisas enviadas polos seus nacionais, así como de turismo, agricultura e pesca. Dous terzos da poboación dedícase á agricultura, sendo a actividade máis importante a exportación de copra. O sector industrial case na súa integridade está dedicado á transformación de produtos agrícolas e produce o 22% do PIB, pero ofrece emprego a un 6% da poboación.

O sector de servizos produce os 2/3 do PIB e emprega a un 50% da poboación. O turismo é un sector en expansión, que na actualidade produce o 25% do PIB,, e ofrece emprego a un 20% da poboación. Uns 132.000 turistas visitaron o país en 2013.

## Notas
Monte Damavand

miniatura|dereita|285px|O Damavand localízase no norte de Irán

O monte **Damavand** (en escrita árabe: دماوند), tamén dito *Donbavand*, é un estratovolcán de 5.610 m. de altura que constitúe a maior elevación do Irán. E tamén o volcán de maior altitude de toda Asia.

## Situación 
O Damavand érguese lixeiramente ao sur do mar Caspio, no centro da cadea montañosa dos Montes Elburz, preto das aldeas de Vararu, Sesang, Gol-e Zard e Mianrud, no departamento de Amol, na provincia de Mazandaran, a 66&nbsp;km ao nordeste da capital do país, Teherán. Os principais centros urbanos da área son a cidade de Rineh e a de Larijan, famosa polas súas fontes termais.

## Actividade volcánica 
A montaña está cualificado como dormente, porén mostra indicios de certa actividade, pois existen fumarolas preto do cráter da cima que depositan sulfuros, e que teñen sido particularmente activas o 6 de xullo de 2007.

## Montañismo 
Existen seis itinerarios de subida recoñecidos. O máis popular é o do sur, que dispón dun campamento a unha altura de arredor de 4.000 m. A ruta máis longa é a de nordeste. Precísanse dous días para atinxir a cima, partindo desde a aldea de Nāndal, pasando unha noite no refuxio Takht-e Fereydun (4.300 m). A vía oeste ten sona polas fermosas vistas que se contemplan no solpor. Esta vía ofrece tamén un refuxio de dous andares que foi construído recentemente, e que se coñece como Simorgh.

## O Damavand na cultura iraniana 
O Damavand ocupa un lugar particular na mitoloxía iraniana. Non textos e na mitoloxía zoroástrica, o dragón tricéfalo Aži Dahāka estaba encadeado ao monte Damāvand, condenado a ficar así até a fin do mundo. Nunha versión máis tardía da mesma lenda, o tirano Zahhāk estaba encadeado, de xeito semellante, nunha gruta do monte Damāvand, logo de ser vencido por Kāveh e Fereydūn.

No Šahnâmeh, a montaña estaba dotada de poderes máxicos.

Na literatura irania , o Damavand é o símbolo da resistencia contra os soberanos estranxeiros. Mohammad Taqī Bahār, por exemplo, compuxo unha célebre casida, titulada *Damāvand*.

## Véxase tamén 
* Xeografía de Irán.
* Montes Elburz.
Los Solidarios

O grupo **Los Solidarios**, tamén coñecido como **Crisol**, foi un grupo de acción armada formado entre 1922 e 1923 en Barcelona como resposta á guerra sucia emprendida por sectores patronais e gobernamentais contra os sindicatos.

Xordeu como sucesor dun grupo anterior chamado "Los Justicieros" creado en Zaragoza.

Integrado por anarcosindicalistas, montaron unha rede para a compra e depósito de armas coas que se atentaba contra elementos do Sindicato Libre patronal. Atribúenselles atracos a bancos como o do Banco de España (setembro de 1923) ou o asasinato do cardeal zaragozano Juan Soldevila y Romero (1923). Despois deste feito e coa presión da ditadura de Primo de Rivera, Durruti, Ascaso e outros membros fuxiron a Francia primeiro e a América Latina despois, onde se lles imputan máis atracos. Volveron a Europa establecéndose en Francia, onde viviron clandestinamente despois de seren acusados de intentar asasinar o rei Afonso XIII nunha visita a París. Expulsados finalmente dese país, establecéronse en Bélxica, onde lles foi permitida a residencia. Coa proclamación da República (1931) algúns dos membros que puideron volver a Cataluña deciden ingresar na Federación Anarquista Ibérica co nome de "Nosotros", aínda que con posicións máis radicais que as da federación. Ó declararse a guerra civil española o grupo deixou de actuar como tal.

Consérvase unha gravación sonora dun discurso de Joan García Oliver  cualificando ós membros do grupo, incluíndose el mesmo, como os mellores terroristas da clase traballadora, os que mellor podían devolver golpe por golpe o terrorismo branco contra o proletariado como os asasinatos de Salvador Seguí ou Francesc Layret por parte da patronal.
 
## Integrantes
Formaron parte, entre outros:
*Francisco Ascaso, camareiro 
*Ramona Berni, obreira do téxtil
*Eusebi Brau, ferreiro
*Manuel Campos, carpinteiro
*Buenaventura Durruti, mecánico
*Aurelio Fernández Sánchez, mecánico
*Joan García Oliver, camareiro
*Miguel García Vivancos, estibador, pintor e chófer
*Gregorio Jover Cortés, carpinteiro  
*Júlia López Mainar, cociñeira 
*Antonio Martín Escudero
*Alfonso Miguel, ebanista 
*Pepita Not, cociñeira
*Antonio Ortiz Ramírez, carpinteiro
*Ricardo Sanz García, obreiro téxtil
*Gregorio Suberviela, maquinista
*María Luisa Tejedor, modista
*Manuel Torres Escartín, forneiro
*Rafael Torres Escartín
*Antonio El Toto, xornaleiro

## Notas

 
## Bibliografía
Abel Paz, *Durruti, le peuple en armes*. París, Tête de Feuille, 1972

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Historia do movemento obreiro: Los Solidarios (en catalán)
Antonio Martín Escudero

**Antonio Martín Escudero**, nado en Belvis de Monroy (provincia de Cáceres) o 17 de xaneiro de 1895 e finado en Bellver de Cerdanya (provincia de Lleida) o 27 de abril de 1937, máis coñecido como **El Cojo de Málaga** pola coxeira causada por unha osteíte na súa perna dereita, foi un anarcosindicalista e militante anarquista da Federación Anarquista Ibérica.

## Traxectoria 
Fillo de emigrantes a Cataluña, ante a loita que levan a cabo o gobernador civil de Barcelona, Martínez Anido, e os pistoleiros da patronal contra o movemento obreiro e os seus líderes sindicais, entra en contacto co grupo Los Solidarios en Barcelona (1922). En 1923, ó producirse o golpe de estado de Primo de Rivera en España, establécese en Puigcerdà (capital da Baixa Cerdaña) delegado pola Confederación Nacional do Traballo para colaborar no contrabando de armas destinadas á loita contra a ditadura. En 1924, a causa da súa enfermidade, pasa ó exilio residindo en Francia ata 1934, mantendo o contacto con outros membros de "Los Solidarios", como Durruti. Volve a España instalándose na Cerdaña e traballando como albanel á par que mantén a súa militancia na CNT; en 1936 asiste ó congreso da CNT de Zaragoza como delegado.

Durante a guerra civil española asume funcións de alcaldía de Puigcerdà, sendo coñecido pola súa indiscriminada ferocidade, represalias pola comarca e enfrontamentos con outros grupos republicanos da zona, como as milicias pirenaicas, pero con apoio de grupos do Partido Obrero de Unificación Marxista (POUM).

Morreu nun enfrontamento en Bellver de Cerdanya (Pireneo catalán) ó intentar asaltar dita vila, pouco antes das xornadas de maio de Barcelona.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* R. Sanz. *El Sindicalismo y la política, "Los Solidarios" y "Nosotros"*. Tolosa, 1966.
### Ligazóns externas 
* Notas biográficas de sindicalistas de Cataluña (en catalán)
Francesc Layret

[dereita|miniatura|Lápida de Francesc Layret no [cemiterio de Montjuïc.]]
**Francesc Layret i Foix**, nado en Barcelona o 10 de xullo de 1880 e finado na mesma cidade o 30 de novembro de 1920, foi un político e avogado de ideoloxía nacionalista catalá.

## Traxectoria 
Fillo de familia acomodada, tivo que utilizar durante toda a súa vida muletas ó verse afectado na súa infancia por unha parálise. Compartiu aulas con Lluís Companys no Liceo Poliglot. Máis tarde cursou as carreiras de Dereito e Filosofía e Letras na Universidade de Barcelona.

En 1902 participou na fundación do *Ateneu Enciclopèdic Popular*, do que foi presidente en 1906, e na da *Associació Escolar Republicana*. En 1905 ingresou en Unió Republicana, partido polo que foi elixido concelleiro de Barcelona. Participou no departamento de Facenda do consistorio e foi un dos promotores en 1908 dos orzamentos de Cultura que dotaban á cidade de escolas municipais nos que o ensino se impartiría en catalán.

Participou en Solidaritat Catalana e, xunto con algúns disidentes da Lliga Regionalista, fundou en 1906 o Centre Nacionalista Republicà, unido posteriormente á Unión Federal Nacionalista Republicana. En 1917 foi un dos impulsores do Partit Republicà Català. O órgano de expresión do partido era o xornal *La Lucha*, fundado por Layret en 1916. O xornal caracterizábase polas súas campañas a prol do republicanismo e o nacionalismo. En 1919 foi elixido Deputado a Cortes por Sabadell.

En 1920 o gobernador civil de Barcelona, Martínez Anido, realizou unha masiva detención de sindicalistas, nacionalistas e republicanos, entre os que se encontraban Lluís Companys, Salvador Seguí e Martí Barrera. No momento en que Layret abandonaba o seu domicilio para interesarse polos detidos, foi asasinado por pistoleiros brancos do Sindicato Libre, a patronal catalá. Organizouse unha folga en protesta pola morte de Layret, e o seu funeral converteuse nun acto político. Os asasinos de Layret nunca foron detidos.

## Bibliografía 
* Ferran Aisa. *Ateneu Enciclopèdic Popular (1902-1999). Una història de Barcelona*. ISBN 84-931045-0-7

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ateneu Enciclopèdic Popular (en catalán)
* Fundación Francesc Ferrer i Guàrdia
Pistoleirismo

O **pistoleirismo** foi un fenómeno que tivo lugar en España durante a crise da restauración de Afonso XIII, entre 1919 e 1923. Consistía na contratación de asasinos a soldo por parte da patronal para facer fronte ós sindicalistas e traballadores máis activos. Á súa vez, os traballadores responderon cos seus propios *pistoleiros*.

No pistoleirismo houbo máis de 200 mortos por parte da clase obreira e 20 pola parte dos patróns.

Deuse sobre todo polo proletariado urbano e industrial, que se mobilizou e promoveu bastantes folgas, impulsado pola Confederación Nacional do Traballo en Barcelona ó contar con maior número de afiliados. Ante a súa influencia e poder, a Federación patronal reacciona violentamente, radicalizándose o enfrontamento patróns-obreiros que dexenera no **pistoleirismo branco** (terrorismo branco patronal) contestado, á súa vez polo terrorismo anarcosindicalista. Empresarios, autoridades políticas, autoridades eclesiásticas, forzas da orde por un lado, e líderes sindicais ou avogados por outro, foron obxectivos deste terrorismo que asolou Barcelona, aínda que tamén actuou noutras cidades.

Os empresarios responden co peche de empresas enviando ó paro e á fame a miles de traballadores, e co fomento de sindicatos amarelos ("libres") como o Sindicat Lliure. Por outro lado, premeron ó goberno para que frease como fora o auxe do anarcosindicalismo, despois do espectacular aumento de afiliación á CNT en 1918 e 1919. O Goberno nomeou ó xeneral Martínez Anido como Gobernador Civil de Barcelona. Este protexeu as actividades terroristas empresariais e reprimiu duramente ós sindicalistas aplicando a "lei de fugas". Ademais, contaban coa axuda do Conde de Salvatierra e do xefe superior de Policía, Miguel Arlegui.

Os pistoleiros brancos asasinaron, entre moitos outros, a sindicalistas como Pau Sabater en 1919, Evelino Boal en 1921, Salvador Seguí *El Noi del Sucre* e Francesc Comes en 1923, e avogados como Francesc Layret en 1920.

Como resposta, o terrorismo anarquista matou en 1919 a Bravo Portillo, en 1929 ó Conde de Salvatierra e en 1921 ó presidente do goberno Eduardo Dato. O grupo "Los Solidarios", formado para facer fronte a estes asasinatos, matou en 1923 ó cardeal zaragozano Juan Soldevila y Romero.

Na Segunda República aínda houbo algunha repunta do pistoleirismo dos Sindicatos Libres, como no caso da banda de Francisco Blasco en Badalona.
Xoán Mourón

**Xoán Francisco Mourón Doldán**, nado en Betanzos o 6 de febreiro de 1984, é un ciclista galego.
## Traxectoria
Comezou a súa carreira de neno no Club Ciclista Betanzos. Logo do seu paso por diversos equipos afeccionados, como o Club Ciclista Estradense, fixo o seu debut en febreiro de 2007 fichando polo Karpin Galicia, equipo onde continúa na tempada 2008.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Karpin Galicia
Iban Mayoz

**Iban Mayoz**, nado o 30 de setembro de 1981 en Donostia, Guipúscoa é un ciclista vasco.

Criado en Azpeitia, comezou a súa traxectoria ciclista no ciclocross, obtendo un terceiro posto (1997) e un subcampionato (2001) nos estatais desta especialidade nos seus treitos de idade (sub19 e sub23, respectivamente). En 2004 incorpórase á profesionalidade no ciclismo en estrada, ao fichar polo Relax-Fuenlabrada, onde está dous anos. En 2006 pasa ao Euskaltel-Euskadi e en 2008 ficha polo Karpin Galicia.

## Palmarés 
* Campión das metas voantes na Volta a Euscadi, 2005
* Subcampión de España sub23 de ciclocross (2001)
* Bronce no campionato de España sub19 de ciclocross (1997)
Xesús Blanco Villar

**Xesús Blanco Villar**, nado en Socastro (Rois) o 26 de marzo de 1962, é un ex-ciclista galego.

## Traxectoria 
Comezou como profesional no equipo Teka, co que obtivo os seus triunfos máis destacados. En 1985 gañou a Volta a Galicia, a Volta a Castela e León e a Volta á Comunidade Valenciana, tres das probas por tiradas máis importantes nos anos oitenta. En 1986 acadou os éxitos máis notables, ao conseguir a vitoria en dúas tiradas da Vuelta a España (en Santander e en Puerto Real) e ao ser líder provisional durante unha xornada, a sexta. Esa proba foi gañada polo tamén galego Álvaro Pino. Ese ano obtivo a vitoria tamén na Volta á Comunidade Valenciana, pero foi descualificado por axudarse dun coche do equipo logo de sufrir unha avaría mecánica. A vitoria final obtívoa finalmente Bernard Hinault.

En 1987, sendo o líder do seu equipo na Vuelta, volveu conseguir outra vitoria na rolda española na tirada con final en Valladolid. En 1989 cambiou de equipo e empeza a súa decadencia como ciclista, pasando consecutivamente por diversos equipos: Seur (ciclismo), Lotus-Festina, Deportpublic, W52-Paredes e finalmente o LA Pecol cando se retiraría do ciclismo profesional en 1998. Nesa época a única vitoria importante foi a colleita en 1992 na Volta ao Alentexo.

Participou no Tour de Francia en tres ocasións: en 1986 (25º), 1987 (abandono) e 1988 (35º). Amais participou no Giro de Italia 1989, rematando no posto 25.

Tras a retirada converteuse en director deportivo dalgúns clubs de ciclismo como o Club Ciclista Vigués (1999-2002, 2006) e o portugués Beppi-Ovarense (2003-05). En 2007 incorpouse ao Karpin Galicia no posto de director deportivo (2007-2010) ás ordes de Álvaro Pino. Dende o ano 2013 exerce como director deportivo do Club Ciclista Padronés.

## Palmarés 
### 1985 
* Volta a Castela e León
* Volta a Galicia
### 1986 
* 2 tiradas da Vuelta Ciclista a España
### 1987 
* 1 tirada da Vulta Ciclista a España
### 1992 
* Volta ao Alentexo

## Galardóns 
O concello de Rois organiza un torneo de ciclismo que leva o seu nome.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Galegos no Tour de Francia
* Galegos no Giro de Italia
Ahnentafel

miniatura|dereita|Exemplo de Ahnentafel de Sigmund Christoph von Waldburg-Zeil-Trauchburg
O sistema **Ahnentafel** (traducible do alemán como "táboa dos devanceiros"), tamén coñecido como o sistema **Sosa-Stradonitz**, foi creado por Jerónimo de Sosa en 1676 como un método de numeración dos devanceiros nunha xenealoxía ascendente.

Ese método foi revisado en 1898 por Stephan Kekulé von Stradonitz (1863-1933), quen o popularizou no seu libro *Ahnentafel-Atlas. Ahnentafeln zu 32 Ahnen der Rexenten Europas und ihrer Gemahlinnen* (Berlin: J. A. Stargardt, 1898-1904), que contiña 79 táboas de ascendencia de soberanos europeos e os seus cónxuxes.

O sistema dálle o número un ao individuo cuxa xenealoxía exponse (o suxeito da táboa) e logo o número dous ao seu pai, e o número tres á súa nai. A cada home asígnaselle un número dobre do que leva o seu fillo ou filla (2n) e a cada muller dáselle un número dobre do do seu fillo ou filla, máis un (2n + 1).

### Exemplo de táboa Ahnentafel
*Liñaxe de Ana Bolena
García

**García** é un antropónimo masculino, de gran popularidade na Idade Media pero en desuso na actualidade, aínda que perviviu como apelido pode referirse a:

***García**, apelidos;
***García I de León**, rei de León (910-914);
***García de Galicia**, rei de Galiza (1065-1071) e intitulado rei de Portucale (1071);
***García Íñiguez de Pamplona**;
***García Sánchez I de Navarra**;
***García Sánchez II de Navarra**;
***García Sánchez III de Navarra**;
***García Ramírez de Navarra**.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***As Pontes de García Rodríguez**, concello da comarca do Eume;
****As Pontes de García Rodríguez**, parroquia de dito concello;
*****As Pontes de García Rodríguez**, lugar de dita parroquia;
***Vilagarcía de Arousa**, concello da comarca do Salnés;
****Vilagarcía**, parroquia de dito concello;
*****Vilagarcía**, vila de dita parroquia;
***García Sánchez**, lugar da parroquia de Lalín, no concello de Lalín;
***Vilagarcía**, lugar da parroquia de Córneas, no concello de Baleira;
***Vilagarcía**, lugar da parroquia de San Mamede de Lousada, no concello de Carballedo;
***Vilagarcía**, lugar da parroquia de Paizás, no concello de Ramirás.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*
**García*, obra de teatro de Cándido Pazó, estreada en 2006.
Agrupación Nacionalista Galega de Narón

**Agrupación Nacionalista Galega de Narón** foi unha agrupación electoral de carácter municipalista, independente, nacionalista e de esquerdas.

## Historia 
Formouse en Narón (provincia da Coruña) para dar continuidade á coalición Unidade Galega, que acadara neste concello  a alcaldía nas eleccións municipais de 1979. Nas eleccións de maio de 1983 obtén 6 concelleiros que sumados ós 5 do PSOE volven dar a alcaldía a Antonio Martínez Aneiros, alcalde na etapa anterior.

En 1985, a ANGN intégrase no PSG-EG. Como consecuencia desta integración Antonio Martínez Aneiros resulta escollido deputado nas eleccións ao parlamento de galicia de 1985, pasando a ocupar o seu posto como alcalde Xoán Gato Díaz.

## Notas
Emilio Rodríguez

**Emilio Rodríguez Barros**, nado o 28 de novembro de 1923 en Ponteareas e finado o 20 de febreiro de 1984, foi un ciclista galego.

Pertencente a unha familia de tradición ciclista con catro profesionais (el e mais os seus irmáns Delio Rodríguez, Manuel Rodríguez Barros e Pastor Rodríguez Barros, ademais da tamén competidora Aurita Rodríguez), empezou a súa carreira como profesional a mediados dos anos corenta. En 1946 consegue o seu primeiro título vencendo na Volta a Galicia e quedando de oitavo na Vuelta a España. O seu maior éxito foi conseguir a vitoria da Vuelta de 1950, onde ademais gañou cinco tiradas e o mailló da montaña, que xa obtivera en 1946 e 1947. Só participou unha vez no Tour de Francia, en 1954, cando xa a súa carreira como ciclista estaba rematando, e rematou de 43º. Ese mesmo ano obtiña o campionato de España de ciclismo en estrada.

## Palmarés 
### 1946 
* Volta a Galicia
* 20px Vencedor da montaña na Vuelta a España
* 8º na Vuelta a España

### 1947 
* Volta a Galicia
* Volta a Asturias
* Volta a Cataluña
* 1 tirada da Vuelta a España
* 20px Vencedor da montaña na Vuelta a España
* 4º na Vuelta a España

### 1948 
* Volta a Cataluña
* Volta a Valencia
* 2º na Vuelta a España

### 1950 
* 20px 1º na Vuelta a España
* 5 tiradas da Vuelta a España
* 20px Vencedor da montaña na Vuelta a España

### 1954 
*  Campión de España de ciclismo en estrada
* 43º no Tour de Francia
* 4º na Bicicleta vasca

### 1955 
* Volta a Galicia
* 24º na Vuelta a España
* 5º na Volta a Asturias

### 1956 
* 11º na Vuelta a España

### 1957 
* 43º na Vuelta a España

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Galegos na Vuelta a España
* Galegos no Tour de Francia
* Galegos no Giro de Italia
Vicente López Carril

**Vicente López Carril**, nado en Donas (Boqueixón) o 2 de decembro de 1942 e finado en Xixón (Asturias) o 29 de marzo de 1980, foi un ciclista profesional galego.

## Traxectoria 
Viviu dende novo en Candás (Asturias). Tivo un irmán, Xesús López Carril, que tamén foi profesional.

Practicamente toda a súa carreira profesional como ciclista desenvolveuna no equipo vasco Kas, co que conseguiu os mellores éxitos. Nesa época foi gregario de José Manuel Fuente, 'Tarangu', nas grandes voltas por tiradas (Tour de Francia, Giro de Italia e Vuelta a España). Entre os seus títulos individuais destacan unha vitoria na Volta a Asturias, unha Volta aos Vales Mineiros e o campionato de España de ciclismo en estrada en 1974, pero sobre todo o terceiro posto acadado no Tour de 1974, edición que gañaría Eddy Merckx. Foi o galego que máis veces quedou entre os dez primeiros do Tour, ao facelo en cinco ocasións, e o que máis tiradas gañou, con tres.

Retirouse no ano 1979 no equipo Teka, co que disputou as súas dúas últimas tempadas.

Faleceu mentres xogaba ao fútbol na praia de San Llorienzu, en Xixón, a causa dun derramo cerebral.

## Palmarés 
;1971
* Volta aos Vales Mineiros
* Vitoria de tirada no Giro de Italia
* 10º no Tour de Francia

;1972
* 4º posto final no Giro de Italia

;1973
* Volta aos Vales Mineiros
* Vitoria de tirada no Tour de Francia (final en Nisa)
* 9º no Tour de Francia

;1974
* Campión de España de ciclismo en estrada
* 3º no Tour de Francia
* Vitoria de tirada no Tour de Francia (final en Serre-Chevalier)

;1975
* Vitoria de tirada no Tour de Francia (final en Avoriaz)
* Volta a Valencia
* 5º no Tour de Francia

;1976
* Vitoria de tirada na Vuelta a España
* 10º no Tour de Francia

;1977
* Volta a Asturias
* G.P. Primavera
### Resultados nas Grandes Voltas 
## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Galegos na Vuelta a España
* Galegos no Tour de Francia
* Galegos no Giro de Italia
Illa Fraser

miniatura|300px|dereita
'''K'gari'* lingua batjala (Illa Fraser) é unha illa Patrimonio da Humanidade situada ao longo da costa sueste do estado de Queensland, Australia. Atópase aproximadamente a 250&nbsp;km. ao norte da capital do estado, Brisbane. Está localizada na rexión de Wide Bay–Burnett. A súa lonxitude é aproximadamente de 120&nbsp;km e o seu largo ten aproximadamente 24&nbsp;km. Illa Fraser foi inscrita como Patrimonio da Humanidade en 1992. A illa é considerada a illa de area máis grande do mundo con 1.840&nbsp;km². É tamén a illa máis grande de Queensland, a sexta illa máis grande de Australia e a illa máis grande na costa do leste de Australia.

A illa ten selvas tropicais, bosques de eucaliptos, bosques de mangleirais, pantanos de muralla e turba, dunas de area e brezais costeiros. Componse de area que se acumulou durante aproximadamente 750.000 anos sobre leito rochoso volcánico que proporciona unha captación natural para o sedimento que é levado nunha forte corrente costa fóra cara ao norte ao longo da costa. A diferenza de moitas dunas de area, a vida vexetal é abundante debido á presenza natural de fungos presentes na area, que liberan nutrientes nunha forma que pode ser absorbida polas plantas. A Illa Fraser é o fogar dun pequeno número de especies de mamíferos, así como unha ampla gama de aves, réptiles e anfibios, incluíndo o ocasional crocodilo de auga salada. A illa está protexida polo Great Sandy National Park.

A illa Fraser foi habitada polos seres humanos fai 5.000 anos.
 
En 2009 como parte das celebracións Q150, a illa Fraser foi anunciada como un dos iconas Q150 de Queensland para o seu papel como "atracción natural".

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
### Ligazóns externas
*Fraser Island From the Air
*Official Website of the Department of Environment and Resource Management for more information and camping permits
*World heritage listing for Fraser Island
*Great Sandy Biosphere  
*University of Queensland: Queensland Places: Fraser Island
*Satellite image of S.S. *Maheno'' de Google Maps
Illa Joinville

A **illa Joinville** é a illa máis grande do arquipélago de Joinville, de aproximadamente 64&nbsp;km na dirección leste - oeste e de 20&nbsp;km de largo, atópase ao nordés da punta da Península Antártica, separada polo estreito Antártico. A **illa Joinville** foi descuberta e cartografada de xeito aproximado en 1838 por unha expdedición francesa baixo o mando do capitán Jules Dumont D'Urville, quen a chamou así en honra a Francisco de Orleáns, Príncipe de Joinville, (1818-1900), que foi o terceiro fillo de Lois Filipe I de Francia, Duque de Orleáns.

A República Arxentina reclama a illa e inclúea dentro do Departamento Antártida Arxentina que forma parte da provincia de Terra do Fogo, Antártida e Illas do Atlántico Sur, para Chile forma parte do Territorio Chileno Antártico e para o Reino Unido do Territorio Antártico Británico, pero estas reclamacións están suspendidas en virtude do Tratado Antártico.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
### Outros artigos
### Ligazóns externas
Mar do Coral

dereita|Mapa das illas do Mar de Coral
O **mar do Coral** atópase situado no oeste do océano Pacífico, fronte á costa noroccidental de Australia. No mesmo atópase unha serie de illas deshabitadas que levan o nome de Illas do mar do Coral, entre as que se atopan os illotes de Willis, Coringa e Tregosse. O mar do Coral toma o nome do seu trazo máis característico, a Gran Barreira de Coral, que é o maior arrecife coralino do mundo.

De acordo coa Organización Hidrográfica Internacional, fíxase convencionalmente o límite entre o mar de Tasmania e o mar do Coral na continuación da fronteira entre os estados australianos de Queensland e Nova Gales do Sur.

O territorio é unha posesión de Australia, administrada desde Canberra polo Departamento Australiano do Medio Ambiente (*Australian Department of the Environment*).
## Véxase tamén
Mar de Tasmania

O **mar de Tasmania** está situado ao suroeste do océano Pacífico, entre a Australia continental e a illa de Tasmania ao oeste, e a Illa Norte e Illa Sur de Nova Zelandia ao leste.

Este mar toma o seu nome da illa de Tasmania, descuberta (así como Nova Zelandia) no século XVII polo explorador holandés Abel Tasman. Posteriormente, o explorador británico James Cook explorou extensivamente o mar de Tasmania durante a década de 1770 como parte da súa primeira viaxe de descubrimento. Tamén a expedición de Alessandro Malaspina sucou as súas augas durante o ano 1793, fondeando en Doubtful Sound (Illa Sur de Nova Zelandia) e en Sydney (Australia).

De acordo coa Organización Hidrográfica Internacional, fíxase convencionalmente o límite entre o mar de Tasmania e o mar do Coral na continuación da fronteira entre os estados australianos de Queensland e Nova Gales do Sur.

Existen varios grupos de illas situadas no mar de Tasmania, lonxe da costa de Australia e Nova Zelandia:
* as Illas de Lord Howe e as súas illas subsidiarias.
* Ball's Pyramid.
* a Illa de Norfolk, no extremo norte do mar de Tasmania, xusto no límite co Mar do Coral.

## Delimitación da IHO 
A máxima autoridade internacional en materia de delimitación de mares, a Organización Hidrográfica Internacional («International Hydrographic Organization, IHO), considera o mar de Tasmania como un mar. Na súa publicación de referencia mundial, «Limits of oceans and seas» (Límites de océanos e mares, 3ª edición de 1953), asígnalle o número de identificación 63 e defíneo do seguinte xeito:

## Notas 
## Véxase tamén
Osvaldo Dorticós

**Osvaldo Dorticós Torrado**, nado en Cienfuegos o 17 de abril de 1919 e finado na Habana o 23 de xuño de 1983, foi un político cubano que foi presidente de Cuba entre o 17 de xullo de 1959 e o 2 de decembro de 1976. Foi o segundo presidente despois do triunfo da Revolución Cubana e foi substituído por Fidel Castro no cargo cando se ditou a nova Constitución de 1976.

## Traxectoria 
Foi un próspero avogado que participou no movemento revolucionario cubano, razón pola cal foi encarcerado en 1958. Escapou e refuxiouse en México, onde viviu para volver do exilio despois do triunfo de Fidel Castro. Desempeñou o cargo de Ministro de Xustiza, cargo desde o cal axudou a formular as políticas cubanas. Foi escollido presidente nese mesmo ano, esperando que fose máis leal a Castro que o seu antecesor Manuel Urrutia Lleó. Intelixente e competente, tivo considerable influencia no goberno. En 1976, cando o goberno cubano foi reorganizado, e Castro asumiu todos os poderes, Dorticós foi nomeado como membro do Consello de Estado de Cuba.

Suicidouse en 1983, aparentemente aflixido pola morte da súa esposa e polas doenzas crónicas que sufría. Nos seus últimos anos, estivo practicamente apartado da vida política.
O acoirazado Potemkin

miniatura|*O acoirazado Potemkin*
***O acoirazado Potemkin*** (ruso: *Броненосец «Потёмкин»*, *Bronenosets Potyomkin*) é un filme mudo soviético de 1925 dirixido por Sergei Eisenstein e producido por Mosfilm. Foi unha película de encarga para conmemorar os vinte anos da infrutuosa revolución de 1905.

O filme ten por base feitos reais que sucederon no porto de Odesa en 1905, os mariñeiros do Potemkin reveláronse contra os seus oficiais polos continuos maltratos. Cheo de imaxes expresivas cunha forte sensibilidade estética que está ao servizo dun significado político: *O acoirazado Potemkin* representa a magnificación da figura das masas formada por homes conscientes e as causas colectivas que poden transformar o mundo.

O filme componse de cinco episodios:

* Homes e vermes (Люди и черви)
* Drama no porto (Драма на тендре)
* O morto clama vinganza (Мёртвый взывает)
* A escaleira de Odesa (Одесская лестница)
* Encontro coa escuadra (Встреча с эскадрой)

Considerado un dos máis influentes de todos os tempos, Eisenstein foi precursor no uso de efectos especiais, usou contrastes e relacións de corte e montaxe que aínda hoxe serven como base para a realización de filmes, unha das súas escenas converteuse nunha das máis famosas do cine, é o momento no que os cosacos disparan contra o pobo para que rematasen o seu apoio aos rebeldes, nese momento unha bala alcanza unha nai que corría cun carriño de bebé que cae escaleiras abaixo ao morrer a nai.

## Personaxes 
miniatura|Masacre nas escaleiras de Odesa.
* Aleksandr Antonov como Grigory Vakulinchuk (Bolshevik Sailor)
* Vladimir Barsky como Comandante Golikov
* Grigori Aleksandrov como Oficial xefe Giliarovsky
* Ivan Bobrov como Mariñeiro afogado mentres durmía (I. Bobrov)
* Mikhail Gomorov como Mariñeiro militar
* Aleksandr Levshin como Oficial axudante
* N. Poltavseva como Muller con alicates
* Konstantin Feldman como Estudante axitador
* Beatrice Vitoldi como Muller co carriño de bebé

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie
Economía de Nova Zelandia

Durante os últimos vinte anos o goberno transformou a Nova Zelandia dunha economía agraria e dependente do mercado británico nunha economía de mercado máis industrializada que pode competir globalmente. Nova Zelandia encádrase entre os países desenvolvidos, cun PIB estimado no 2010 en 119,6 mil millóns de dólares estadounidenses. O país conta cun alto nivel de vida, cun PIB per cápita estimado de US$ 28.000. Tamén foi clasificado, no ano 2006, no posto vixésimo no Índice de Desenvolvemento Humano que elabora a Organización das Nacións Unidas.

Un dos principais produtos que exporta o país é o kiwi. Ademais destínase unha ampla superficie a pastos para obter produtos como carne, lácteos e la, vendidos tanto a nivel mundial como ao seu principal socio comercial Australia. Con máis de dez millóns de cabezas de gando vacún, o sector agrario emprega ao 10% da poboación activa e contribúe nun 8% ao produto interno bruto.

A principios da década dos 70, a adhesión do Reino Unido á Comunidade Económica Europea contribuíu a que se producise un estancamento da economía neozelandesa, que tivo que orientarse cara a países de América Latina e o Xapón.

## Notas
Aurelio Fernández Sánchez

**Aurelio Fernández Sánchez**, nado en Oviedo en 1897 e finado en Puebla (México) en 1974, foi un dirixente obreiro anarquista.

## Traxectoria 
Uniuse ó grupo Los Solidarios en 1922, atribuíndoselle o asalto ó Banco de España de Xixón en setembro de 1923. Durante a ditadura de Miguel Primo de Rivera foi encarcerado en marzo de 1924 en Barcelona. Fuxiu da prisión e exiliouse en Francia.

Regresou a España en 1926, e a finais de ano foi detido e levado preso a Bilbao. Como militante da Confederación Nacional do Traballo e da Federación Anarquista Ibérica, foi membro do Comité de Milicias Antifascistas de Cataluña como representante da FAI (xullo de 1936). Máis tarde foi secretario da Xunta de Seguridade Interior (1936-1937) e conselleiro de Sanidade e Asistencia Social do Generalitat de Cataluña entre o 16 de abril e o 5 de maio de 1937. Logo dos feitos de maio de 1937 foi procesado por estafa. Exiliouse en Francia con Joan García Oliver e despois en México, de onde xa non regresará.
Economía de Kiribati

thumb|left|Supermercado en Kiribati.
A **economía de Kiribati** arrastra a evia de que o país conte con poucos recursos naturais. A viabilidade no comercio dos depósitos de fosfato extinguíronse na época da independencia. Agora a copra e o peixe representan o groso da produción e as exportacións. O turismo prové máis do 50% do PIB.

Historicamente, o coco representou unha das maiores fontes de ingresos do país, que en consecuencia pasou a depender da demanda mundial deste froito. Ao decaer o interese, en 1993, o Banco Asiático de Desenvolvemento debeu entregar a Kiribati un préstamo de 300 mil dólares para compensar as perdas por exportacións non efectuadas.

A axuda financeira internacional, maiormente do Reino Unido e o Xapón, é unha gran parte do PIB, que representou entre o 25%-50% deste nos últimos anos.

A unidade monetaria de Kiribati é o dólar australiano, dividido en 100 céntimos En 2006, 1,33 dólares australianos equivalían a 1 dólar estadounidense.

## Notas
Plone

**Plone** é un sistema de xestión de contidos ou CMS polas súas siglas en inglés (Content Management System), baseado en Zope (que ten miles de desenvolvedores en todo o mundo) e programado en Python. É un desenvolvemento baseado en código aberto. Pode utilizarse como servidor intranet ou extranet, un Sistema de Publicación de documentos é unha ferramenta de traballo en grupo para colaborar entre entidades distantes.

Frecuentemente é utilizado tamén como CRM, aínda cando non foi deseñado como tal. O proxecto Plone comezou en 1999 por Alan Runyan, Alexander Limi, e Vidar Andersen.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina do proxecto Plone
* Guía definitiva de Plone (inglés)
Mar de Bering

O **mar de Bering** () é unha parte do océano Pacífico. Limita ao norte e ao leste con Alasca, ao oeste con Siberia en Rusia, e ao sur coa Península de Alasca e as Illas Aleutianas. O mar recibe o seu nome polo seu descubridor, o navegante danés Vitus Bering.

## Características 
Durante a última glaciación, o nivel do mar foi o suficientemente baixo como para permitir migrar a persoas e animais de Asia a América do Norte a pé, a través de onde actualmente se sitúa o estreito de Bering, localizado na zona norte do Mar. Isto recibe comunmente o nome de "istmo de Bering" e crese que foi o primeiro punto de entrada de persoas cara ao continente americano.

Cun clima moi tormentoso e altas ondadas, a navegación é arriscada, ademais o norte do mar conxélase durante o inverno. O mar é rico en recursos pesqueiros, principalmente centolas.

## Xeografía
miniatura|Mar de Bering mostrando o maior dos canóns submarinos que cortan a marxe

### Extensión 
A Organización Hidrográfica Internacional define os límites do Mar de Bering como segue:

:: *No norte.* O límite meridional do mar de Chukchi: O Círculo Polar Ártico entre Siberia e Alasca.

:: *No sur.* Unha liña que vai desde Kabuch Point () na Península de Alasca, a través das Illas Aleutianas ata os extremos sur das Illas Komandorski e ata o Cabo Kamchatka, de tal xeito que todas as augas entre Alasca e Kamchatka están incluídas no Mar de Bering.

### Illas 
As illas do mar de Bering inclúen:

* Illas Pribilof, inclúen Illa St. Paul
* Illas Komandorski, inclúen a Illa de Bering
* Illa St. Lawrence
* Illas Diomede
* Illa King
* Illa Saint Matthew
* Illa Karaginsky
* Illa Nunivak
* Illa Sledge
* Illa Hagemeister

## Véxase tamén
Comité de Milicias Antifascistas de Cataluña

O **Comité de Milicias Antifascistas de Cataluña** foi un organismo creado o 21 de xullo de 1936 en Barcelona por Lluís Companys, a iniciativa da Confederación Nacional do Traballo e a Federación Anarquista Ibérica, para organizar militarmente as forzas que loitaban contra o alzamento militar en Cataluña durante a guerra civil española e para coordinar os grupos armados de milicianos que saían cara a fronte de Aragón. Na práctica, o Comité deu resposta á nova correlación de forzas xordida logo do fracaso do Golpe de Estado en Cataluña, e foi o órgano efectivo de goberno entre xullo e setembro de 1936, ante a situación revolucionaria que dominaba o país.

O Comité tiña representantes das organizacións sindicais e os partidos da Fronte Popular, sendo o predominio anarcosindicalista, baixo as figuras de Joan García Oliver, Buenaventura Durruti e Diego Abad de Santillán, que tamén impuxeron un Consello Supremo de Economía en Cataluña para dirixir o proceso de colectivizacións en fabricas e empresas.

Figuraron no primeiro comité central tres dirixentes da CNT (Buenaventura Durruti, José Asens e Joan García Oliver), dous da FAI (Diego Abad de Santillán e Aurelio Fernández Sánchez), dous da Unión Xeral de Traballadores (José del Barrio, Salvador González e Antonio López Raimundo) un do PSUC (Josep Miret i Musté), dous do POUM (Josep Rovira i Canals e Julián Gorkin), tres de ERC (Artemi Aiguader i Miró, Jaume Miravitlles i Navarra e Joan Pons), un da Unió de Rabassaires (Josep Torrents), un de Acció Catalana Republicana (Tomàs Fàbregues), e Lluís Prunés e dous militares, asesores da Generalitat (Vicenç Guarner e Josep Guarner).

O comité organizaba as milicias obreiras e as columnas que partían á fronte, principalmente á de Aragón. Foi disolto o 27 de setembro de 1936 polo mesmo Companys cando a situación se estabiliza e chegaba cun único centro de poder político garantido polo goberno da Generalitat de Cataluña, no que se integrasen representantes do Comité. Á súa volta, as milicias obreiras militarizadas foron absorbidas polo exército regular republicano.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* ''Dicccionari d'Història de Catalunya*, Edicions 62

### Ligazóns externas 
* *Los Organismos Revolucionarios: El Comité Central de las Milicias Antifascistas de Cataluña'', por Joan García Oliver.
Economía de Cuba

Cuba agora está lentamente a se recuperar dunha seria recesión económica que seguiu á retirada dos subsidios da antiga Unión Soviética (preto de 4000 a 6000 millóns de dólares anuais en 1990) e mailo ríxido embargo comercial imposto polos EUA desde 1962. Nos anos 1990 o goberno lanzou algunhas reformas económicas limitadas para mellorar a eficiencia dos negocios e aliviar o racionamento de alimentos, bens de consumo e servizos.

## Notas
Bovedilla

miniatura|300px|Lámina con viguetas e bovedillas
Unha **bovedilla** é un elemento construtivo feito de formigón ou outro material colocado entre dúas viguetas para formar unha laxe. Esta forma de construción é con diferenza a máis común en Galiza para vivenda, polo seu custo e facilidade de construción.

Utilizase tamén para cubrir o espazo entre dúas vigas reducindo así o peso dos forxados. Entresolos.

## Notas
Viga

frame|dereita|Unha viga simplemente apoiada na cal é aplicada unha carga uniformemente distribuída ao longo do seu van.

Unha **viga** ou **trabe** é un elemento estrutural das edificacións. A viga soporta principalmente esforzos en forma de momentos flectores e é xeralmente usada no sistema *laxe-viga-piar* para transferir os esforzos verticais recibidos da laxe para o piar ou para transmitir unha carga concentrada, no caso de que sirva de apoio a un piar.

As edificacións basicamente presentan tres tipos de vigas, que difiren na forma en que contactan cos seus apoios:

* **Viga en balance** ou en consola: é unha viga cun só apoio. Toda a carga recibida se transmite a un único punto de fixación.
* **Viga biapoiada** ou simplemente apoiada: dise das vigas con dous apoios, que poden ser simples ou engastados, xerándose vigas do tipo simplemente apoiadas, vigas con apoio simple e engaste, ou vigas biengastadas.
* **Viga continua**: dise da viga con múltiples apoios.

As viga feitas en formigón armado son dimensionadas de forma que sexa a súa ferralla lonxitudinal o que resista os esforzos de tracción, non tendo en conta a resistencia á tracción do formigón, por ser esta moi baixa. As vigas de formigón armado reciben unha ferralla secundaria distribuída transversalmente ao longo da viga denominada *estribos*. Posúen a finalidade de levar até os apoios as forzas cisallantes.

En viadutos e en pontes comunmente as vigas son do tipo biapoiado. Os seus apoios son chamados *libres*. Así, a estrutura pode oscilar nos seus apoios, evitando a aparición de trincas e permitindo á estrutura oscilar co desprazamento das cargas móbeis recibidas, sen afectar a súa estabilidade.

## Perfís 
Elementos obrigatorios no dimensionamento de estruturas simples ou complexas, as vigas posúen diferentes formas de sección, denominadas perfís. Os perfís mais utilizados son o perfil en "I" e o perfil en "T". Para sabermos o peso que pode ser aplicado nunha determinada viga, debemos facer o cálculo das *tensións de cisallamento* (corte). Para sabermos o momento que pode ser aplicado na viga, deberemos calcular o *momento flector*.

## Terminoloxía 
* En galego e portugués os termos **viga** (talvez do latín *biga, -ae*, carro de dous cabalos) e **trabe** (pt. *trave,* do latín *trabe-*, «idem») son sinónimos plenos segundo o DRAG e dicionarios como o Priberam ou a infopedia de Porto Editora.

* En castelán o termo "*trabe*" é máis común en certas variantes, especialmente en México. Noutras linguas románicas só se emprega un dos termos (en catalán *biga; pont de bigues*, en italiano *trave, ponte a trave*).

* En inglés o termo xeral para viga/trabe é *beam* e a ponte de trabes é *beam brige ; Ginder* é o termo para **trabe-mestra**/**viga-mestra**. Aínda que a **ponte de sección de caixa** é normalmente un tipo de ponte de trabe (*Beam bridge*) as trabes mestras de caixa (*Ginder*) tamén se poden usar en pontes atirantadas e outras.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artugos 
* beiril
* ponte de trabe
* ponte de trabes de caixa
### Bibliografía 
* * Cálculo de Concreto Armado V. 1* - Lauro Modesto dos Santos 1977.
Formigón armado

O **formigón armado** é un material de construción formado por unha matriz de formigón reforzada con ferrallas.

O formigón, como todos os materias cerámicos, ten tendencia á formación de fendas e polo tanto unha limitada resistencia á tracción, polo que se reforza con barras de aceiro que teñen unha elevada resistencia a este tipo de esforzos e obtense unha solución de excelentes prestacións e baixo custo.

O formigón é unha mestura compacta de:
* agregados graúdos: pedras britadas, seixos rolados etc.
* agregados miúdos: area.
* aglomerantes: cemento ou cal.
* auga
* aditivos: corantes, acelerantes, frebas etc.

## Aplicacións 
O formigón armado ten numerosas aplicacións: estruturas, pavimentos, paredes, cimentos, encoros.

## Véxase tamén 
* Armadura
* Formigón pretensado
Cimento

[miniatura|dereita|Cimentos superficiais nunha casa e profundos nun [rañaceos.]]
O **cimento** ou **alicerce**, termos usualmente empregados en plural, ou **cimentación** ou **fundación**, é o conxunto das estruturas utilizadas para transmitiren as cargas das construcións ao solo. Debido a que a resistencia do chan é, xeralmente, menor que os piares ou muros que soportará, a área de contacto entre o terreo e a cimentación será proporcionalmente máis grande que os elementos soportados (agás en solos rochosos moi coherentes).

Os cimentos son importantes, pois son o grupo de elementos que soportan a superestrutura, para o cal se emprega a chamada zapata de cimentación, que divide as cargas da edificación en partes iguais de xeito que ningunha exceda a outra.

## Tipos de cimentación 
A elección do tipo de alicerces depende especialmente das características mecánicas do terreo, como a súa cohesión, o seu ángulo de rozamento interno, posición do nivel freático e tamén da magnitude das cargas existentes. A partir de todos estes datos calcúlase a capacidade portante, que, dependendo da homoxeneidade do terreo, úsase un ou outro tipo diferente de cimentación. Sempre que sexa posible, empréganse cimentos superficiais, xa que son menos custosos e máis simple de executar.

### Cimentos superficiais 
Tecnicamente, os cimentos superficiais, rasos ou directos son aqueles en que a profundidade de escavación está a pouca distancia da base do edificio, sendo máis empregadas en casos de cargas leves, como residencias, ou no caso de solo firme. A viga de cimentación (baldrame) é o tipo máis simple de cimento superficial. É unha viga, que pode ser de albanelaría, de formigón ou formigón armado construída directamente no solo, dentro dun pequeno foxo. Outro tipo de cimento superficial é a zapata, que pode ser do tipo illada, corrida ou centrada.

* Zapatas illadas: soportan piares illados que poden ser interiores, medianeiros ou de esquina
* Zapatas combinadas: dous piares contiguos.
* Zapatas corridas: conxunto de tres piares ou máis ou muros.
* Pozos de cimentación: buratos para piares illados.
* Vigas de cimentación: integran de xeito linear varios piares ou un muro.
* Emparrillados: vigas de cimentación, en xeral, en retícula.
* Placas de cimentación.

### Cimentos profundos 
Os cimentos profundos son máis utilizadas en casos de edificios altos en que os esforzos do vento se tornan considerábeis, ou nos casos en que o solo só atinxe a resistencia desexada en grandes profundidades. Os tipos máis comúns de cimento profundo son as estacas cónicas e as estacas flotantes. As estacas, conforme o material de que son constituídas, poden ser: de madeira, metálicas, formigón armado ou premoldadas.
-1906

-1907 > -1906 > -1905

## Acontecementos
* O faraón exipcio, Amenemhat II, asocia ao trono a seu fillo Senusret II.
* Fin do reinado de Gungunum en Larsa, Mesopotamia (desde -1932).

## Nacementos
*

## Mortes
*

## Outros
*

Historia ano a ano
-1904

-1905 > -1904 > -1903

## Acontecementos
*  Iníciase o goberno en solitario de Senusret II, faraón de Exipto, asociado ao trono dous anos antes (até -1887).

## Nacementos
*

## Mortes
* Amenemhat II, faraón de Exipto desde -1938.

## Outros
*

Historia ano a ano
-1887

-1888 > -1887 > -1886

## Acontecementos
* Senusret III accede ao trono de Exipto, como sucesor de Senusret II (até -1850).

## Nacementos
*

## Mortes
* Senusret II, faraón exipcio desde -1906.

## Outros
*

Historia ano a ano
-1850

-1851 > -1850 > -1849

## Acontecementos
*

## Nacementos
*

## Mortes
* Senusret III, faraón de Exipto desde -1887.

## Outros
*

Historia ano a ano
-354

## Acontecementos 
*

### Arte e cultura 
*

## Nacementos 
* Seleuco I Nicátor, xeneral macedonio, fundador da dinastía seléucida (data aproximada de nacemento ; m. -280).

## Mortes 
* Dión, oligarca de Siracusa, Sicilia (n. -409), asasinado.

## Outros 
*

Historia ano a ano
Yu Shan

O monte **Yu Shan** (en chinés "*Montaña de Xade*"), con 3.952 metros de altura sobre o nivel de mar, conforma a maior elevación da illa de Taiwán.

## Situación 
O Yu Shan forma parte da cadea montañosa que se estende de norte a sur na parte oriental da illa (Montes Zhongyang), da que forman parte outros picos elevados. O Yu Shan está situado, aproximadamente, na parte centro-sur do dito cordal. A localidade de Alishan, sita a oeste da montaña, é a máis próxima.

## Ascensións 
O Yu Shan é un pico de fácil escalada polo que non atrae demasiado a atención dos montañeiros especializados que prefiren retos máis complexos. Hai dous sendeiros ben marcados que conducen até a cima.

## Contorno 
O monte está incluído dentro do Parque Nacional de Yu Shan, polo que se precisa un permiso do mesmo para poder subir ao monte. Dado o clima tropical, con influencia monzónica, imperante na zona a vexetación é abundante e adaptada ao medio (bambú, lianas, coníferas).

## Outros nomes 
O capitán de fragata estadounidense Alexander W. Morrison descrebeu a montaña en 1857 e denominouna *Mount Morrison*, nome que foi usado durante tempo na bibliografía xeográfica occidental. Mentres durou a ocupación de Taiwán polos xaponeses o Yu Shan foi chamado por eles *Niitakayama*, é dicir *monte Niitaka*.