Túbulos de Malpighio

[miniatura|Diagrama simplificado da sección final do [parato dixestivo (insectos)|aparato dixestivo dun insecto mostrando os túbulos de Malpighio de (Orthoptera). Intestino medio, intestino posterior, recto, túbulos de Malpighio]]

Os **túbulos de Malpighio** ou **tubos de Malpighio** (ou de Malpighi) son un sistema excretor e osmorregulador presente en insectos, miriápodos, arácnidos e tardígrados. Recibe o seu nome en honra do anatomista e biólogo italiano Marcello Malpighi, coñecido nas súas obras escritas en latín por Marcellus Malpighius (Malpighio).

## Estrutura 
O sistema excretor deses artrópodos e tardígrados consiste nunha serie de tubos cegos, longos e estreitos que se desenvolven por evaxinación da parte anterior do último segmento intestinal ou proctodeo. Cada tubo consta dunha soa capa de células cun extremo cego e outro extremo que desemboca no aparato dixestivo. O número total de túbulos varía segundo a especie, en xeral en múltiplos de dous; pode haber máis dun centenar. Son longos e adoitan encontrarse enrolados. Están bañados pola hemolinfa e na proximidade de tecidos adiposos. As células das súas paredes son ricas na proteína actina que serve de soporte e en microfilamentos para a propulsión de substancias. Os tubos de Malpighi da maioría dos insectos posúen musculatura que serve para mesturar o contido dos túbulos e para aumentar o contacto dos túbulos coa hemolinfa. As ordes de insectos Thysanura, Dermaptera e Thysanoptera non posúen tales músculos. Os Collembola (hexápodos relacionados cos insectos) e os Aphididae (insectos da orden Hemiptera) carecen totalmente de tubos de Malpighio. 

Aínda non se sabe se os sistemas de arácnidos, insectos e miriápodos teñen a mesma orixe evolutiva (homólogos) ou non.

Outros grupos de invertebrados teñen sistemas excretores doutro tipo, chamados nefridios.

## Funcionamento 
Eliminan os produtos nitroxenados innecesarios cunha mínima perda de auga, motivo polo cal moitos arácnidos e insectos poden colonizar ambientes moi áridos. A pre-urina fórmase por medio do transporte de electrólitos e residuos nitroxenados a través das paredes permeables dos túbulos. Crese que substancias residuais como a urea e outras como os aminoácidos pasan por difusión mentres que os ións como o sodio e o potasio requiren un mecanismo activo de bombeo. A auga segue a estes ións. A pre-urina xunto cos produtos da dixestión mestúranse no intestino posterior. Neste punto, o ácido úrico cristaliza (precipita) mentres que os ións de sodio e potasio xunto coa auga son reabsorbidos por osmose activa no recto. O ácido úrico que queda é eliminado coas feces. Este é o modo de acción máis simple en insectos como os ortópteros.

## Outros usos 
miniatura|Larvas de *Arachnocampa luminosa*
En raros casos os tubos de Malpighio exercen outras funcións. As larvas da especie *Arachnocampa luminosa* (un díptero da familia Mycetophilidae) de Nova Zelandia teñen túbulos modificados engrosados que producen unha luz azulada verdosa que serve para atraer presas cara a filamentos de moco pegañento cunha substancia tóxica.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Gullan, P.J. e Cranston, P.S. (2000) *The Insects: An Outline of Entomology.* Blackwell Publishing UK ISBN 1-4051-1113-5
* Romoser, W.S. e Stoffolano Jr., J.G. (1998) *The Science of Entomology.* McGraw-Hill Singapur ISBN 0-697-22848-7
* Bradley, T.J. The excretory system: structure and physiology. En: Kerkut, G.A. e Gilbert, L.I. eds. *Comprehensive insect physiology, biochemistry and pharmacology.* Vol.4 Pergamon Press New York ISBN 0-08-030807-4 pp. 421-465