open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Knut Nærum

**Knut Nærum**, nado o 3 de marzo de 1961, é un actor, cómico, autor de banda deseñada e presentador de televisión noruegués. É coñecido por ser un dos participantes permanentes no programa de televisión *Nytt på nytt* e por aparecer no filme *Trolljegeren*. Vive na cidade de Oslo.

Nærum escribiu numerosos libros, incluíndo *Å* (2000), *Norsk litteraturhistorie, fritt etter hukommelsen* (2001), *Døde menn går på ski* (2002), *Krig!* (2003), *En himmel full av stjerner* (2004), *Madonna-gåten* (2005, xunto con Elisabeth Botterli e Peder Udnæs), *Monster* (2007) e *De dødes båt* (2008). Tamén é o creador da tira cómica *Bloid*.

É membro do partido político de esquerdas Rødt (Traducido como "vermello"), e quedou como candidato menor da desaparecida Alianza Electoral Vermella.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Sexto Empírico

**Sexto Empírico** (ca. 160 - ca. 210), médico e filósofo grego, un dos máis importantes representantes do escepticismo e fonte da maioría dos datos referidos a esta corrente filosófica.

## Biografía
Ignórase a súa orixe, inda que si se sabe que residiu en Atenas, Alexandría e Roma. O seu alcume non provén das súas concepcións filosóficas mais, esencialmente, pola súa práctica médica. Este feito contrasta, curiosamente, coa orientación totalmente escéptica que adoptou na súa obra filosófica.

## Obra filosófica
Os seus escritos, moi influenciados polos de Pirrón de Élide e Enesidemo, cuestionan a pretensión dogmática de alcanzar a verdade absoluta, tanto na moral coma nas ciencias.

Conservamos *Esbozos pirrónicos* e *Contra os matemáticos*, tamén chamada *Contra os profesores* (*Adversus mathematicos, hoc est, adversus eos qui profitentur disciplinas*), tradicionalmente dividida en dúas partes: *Adversus mathematicos* -tamén-, libros I-VI, e *Adversus dogmaticos*, libros VII-XI (inda que existen dúbidas sobre se son unha mesma obra ou obras diferentes ou se están completas).

[miniatura|*Adversus mathematicos* en formato [DjVu.]]

En *Esbozos pirrónicos* (Πυῤῥώνειοι ὑποτύπωσεις, *Pyrrhōneioi hypotypōseis*) define escepticismo como "a facultade de opor os fenómenos e os nóumenos de todos os xeitos posibles e de aí, a causa do equilibrio das cousas e das razóns opostas (*isostenía*) chegamos primeiro á suspensión do xuízo (*epoché*) e logo á indiferenza (*ataraxia*)".

En *Contra os profesores* ataca a outros profesionais doutras ciencias: oradores, gramáticos, xeómetras, aritméticos, astrónomos e músicos. En *Contra os dogmáticos* rebate a lóxicos, físicos e moralistas. No último libro, *contra os éticos*, discute que exista unha ciencia do bo vivir ou dun sentido final para a vida humana.

Nega calquera "criterio de verdade", nega calquera certeza sobre que é o ben e que é o mal, e tamén que exista unha "arte de saber vivir" ou "saber morrer". Todo é relativo e opinable.

A importancia da súa obra reside en ser fonte de información sobre o pensamento antigo. Concretamente, *Adversus mathematicos* informa sobre a historia da astronomía, a gramática, a ciencia ou a teoloxía estoica na Antigüidade.

Máis que un autor orixinal é un erudito que recolle e analiza citas de pensadores anteriores. Non posúe un estilo brillante; incluso a aglomeración de argumentos que usa para demostrar que todos os que afirman algo en serio son uns ilusos pode resultar pesada.

## Influencia posterior
Henricus Stephanus publicou en 1526 unha tradución latina dos *Esbozos* e en 1569 Gentian Hervet publicou unha tradución da obra completa. O texto grego foi publicado por primeira vez por Petrus e Jacobus Chouet en 1621.

Os *Esbozos* influíron en autores coma Montaigne, Hume ou Hegel.

## Véxase tamén
### Bibliografía
*Carlos García Gual. "Contra dogmáticos y pedantes" (*El País* - *Babelia*, 2 de xuño de 2012).
ABS

A sigla **ABS** pode referirse a:

* Sistema de antibloqueo (**ABS**, *Antilock Brake System*), un dispositivo deseñado para dar adherencia ós pneumáticos durante o proceso de freado.
* American Bureau of Shipping, unha sociedade de clasificación de barcos con sede en Houston, USA.
Palleiro (homónimos)

O termo **Palleiro** pode referirse a:

***Palleiro**, morea de palla ou de herba seca en forma de cono que se fai na eira, **meda**, **palleira**;
***Can de palleiro**, raza de can autóctona galega, **can de palleiro**, ** pastor galego**. Tamén se lle chama ao can froito de múltiples cruzamentos de razas, sen pedigree.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Palleiro**, lugar da parroquia de Leiro, no concello de Rianxo;
***O Palleiro**, lugar da parroquia de Luneda, no concello da Cañiza;
***O Palleiro**, lugar da parroquia de Parada, no concello de Nigrán;
***O Palleiro**, lugar da parroquia de Arrabaldo, no concello de Ourense;
***O Palleiro**, lugar da parroquia de Samarugo, no concello de Vilalba.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Palleira

O termo **Palleira** pode referirse a:

***Alpendre**, lugar da casa onde se garda a herba seca ou a palla, e nalgúns casos tamén os apeiros e o carro, **alboio**;
***Palleiro**, morea de palla ou de herba seca en forma de cono que se fai na eira;
***Papamerda**, ave mariña da que existen varias especies, do tamaño da gaivota, **cagote**;
***Hórreo**,  edificio de uso agrícola destinado a secar, curar e gardar o millo antes de debullalo e moelo.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***A Palleira**, lugar da parroquia de Nantón, no concello de Cabana de Bergantiños.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***As Palleiras**, lugar da parroquia de Mañón, no concello de Mañón.
Moráceas

As **Moráceas** (**Moraceae**) son unha familia da orde Rosales. Poden ser árbores ou arbustos, ter a follas caedizas ou perennes, e raramente son herbas *(Dortenia, Cannabis, Humulus)*, monoicas ou dioicas. O zume posúe unha substancia chamada látex. Follas simples dentadas e ás veces de bordo lobado, alternadas e opostas; con estípulas caedizas. Flores miúdas, unisexuais, monoclamídeas, frecuentemente tetrámeras; cáliz con 4 - 6 sépalos; androceo co mesmo número de estames que pezas teña o cáliz; xineceos súperos (Arthocarpus) a ínferos (Castilloa), bicarpelar sincárpico, adoita abortar un, mais fican os dous estilos; reunidas en inflorescencias cimosas. Froitos en núculas aquenios, drupáceos ou que a miúdo constitúen pseudocarpos ou infrutescencias (tales coma o sicono e a sorose).

En total existen unhas 2.500 especies e de 50 a 55 xéneros divididos en cinco tribos, tropicais na súa maioría e moitas con grande importancia económica.

## Xéneros 
* Tribo **Artocarpeae**
** *Artocarpus*
** *Batocarpus*
** *Clarisia*
** *Hullettia*
** *Parartocarpus*
** *Prainea*
** *Treculia*
* Tribo **Castilleae**
** *Antiaris*
** *Antiaropsis*
** *Castilla*
** *Helianthostylis*
** *Maquira*
** *Mesogyne*
** *Naucleopsis*
** *Perebea*
** *Poulsenia*
** *Pseudolmedia*
** *Sparattosyce*
* Tribo **Dorstenieae**
** *Bosqueiopsis*
** *Brosimum*
** *Dorstenia*
** *Helicostylis*
** *Scyphosyce*
** *Trilepisium*
** *Trymatococcus*
** *Utsetela*
* Tribo **Ficeae**
** *Ficus*
* Tribo **Moreae**
** *Bagassa*
** *Bleekrodea*
** *Broussonetia*
** *Fatoua*
** *Maclura*
** *Milicia*
** *Morus*
** *Sorocea*
** *Streblus*
** *Trophis*
* *Craterogyne*
* *Cudrania*
* *Metatrophis*
* *Olmedia*
* *Olmediopsis*

## Véxase tamén
Ezequiel Abente y Lago

**Ezequiel Abente y Lago** nado en Corcubión o 3 de abril de 1841 e finado o 17 de decembro de 1923, foi un médico e militar galego.

## Traxectoria 
O seu pai Leandro Abente Chans era médico e traballaba en Muxía onde vivía a familia. A familia era orixinaria de Anllóns. Na familia tamén o seu curmán foi médico Isidro Pondal Abente, que fora director do Balneario de Mondariz durante a época dourada. Tamén da familia era o xeoquímico Isidro Parga Pondal o que fora un dos científicos máis importantes de Galiza.
miniatura|Hospital Abente y Lago.
Ezquiel tiña nove irmáns, seis homes e tres mulleres. Estudou medicina na Universidade de Santiago de Compostela entre 1857 e 1863 obtendo notas de sobresaínte en case tódalas materias. Licenciado entrou no Corpo de Sanidade Militar en 1864, como segundo Axudante médico do Batallón de Cazadores de Tarifa, destinado en Burgos, e do Peñón de Vélez de la Gomera. Ocupou diversos postos e destinos por toda España ata que foi finalmente destinado á Coruña onde se fixo cargo do hospital militar da Coruña e da súa organización durante a repatriación dos soldados que volvían da Guerra de Cuba.

En 1996 o Hospital Militar da Coruña foi bautizado co seu nome pasando a chamarse Hospital Abente y Lago.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* El general de sanidad militar Ezequiel Abente y Lago (1841-1923) *Cuadernos de Estudios Gallegos*, Vol 55, No 121 (2008):389-403.
Clive Finlayson

**Clive Finlayson**, MBE (nado o 15 de xaneiro de 1955) é un zoólogo e paleontólogo de Xibraltar. É o actual director do Museo de Xibraltar. Unha autoridade en neandertais, o profesor Finlayson publicou varias obras, sobre todo con base na súa busca incluíndo escavacións en curso na cova de Gorham, en Xibraltar, o último sitio coñecido dos neandertais.

## Educación 
Nado en Xibraltar o 15 de xaneiro de 1955, o seu irmán máis vello é Tommy Finlayson. Os Finlaysons son de ascendencia escocesa, pero están no Peñon desde o século XIX. Clive Finlayson foi educado na *Gibraltar Grammar School*. Completou a súa licenciatura en Zooloxía con honras pola Universidade de Liverpool, en 1976. En 1980, graduouse cun Doutoramento en Filosofía (D.Phil.) no Oriel College, Oxford e máis tarde obtivo un mestrado en Museoloxía da Universidade de Leicester.

## Carreira 
Pouco despois de se formar, tornouse cada vez máis activo Finlayson nos círculos locais do patrimonio natural e cultural. Fundou a Sociedade Ornitolóxica e de Historia Natural de Xibraltar (GONHS) en 1978, unha organización que presidiu ata 1992. Tamén foi administrador da Fundación Patrimonio de Xibraltar de 1987 a 1989.

Xunto cos seus moitos papeis variados, tamén se desempeña como consultor para o Centro de Patrimonio Mundial de UNESCO en París.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Clive Finlayson: El sueño del neandertal. Por qué se extinguieron los neandertales y nosotros sobrevivimos
Jimmy Preston

**Jimmy Preston**, nado o 18 de agosto de 1913 en Chester, Pensilvania, e finado en decembro de 1984, en Filadelfia, Pensilvania, foi un saxofonista alto e vocalista estadounidense que realizou unha importante contribución nos primeiros tempos do rock and roll.

O seu priemiros éxito R&B foi "Hucklebuck Daddy", pero o feito que o fixo máis famoso foi a gravación, como Jimmy Preston and His Prestonians, da versión orixinal de "Rock the Joint" para Gotham Records en Filadelfia en 1949. "Rock The Joint" sería regravada por Bill Haley and the Saddlemen en 1952.

En 1950 o saxofonista tenor Benny Golson e o pianista Billy Gaines uníronse á súa nova formación e gravaron cancións como "Early Morning Blues" e "Hayride". Preston pasouse a Derby Records e tivo un último éxito R&B cunha versión do tema de Louis Prima "Oh Babe". Deixou de tocar no ano 1952 sen decatarse de que posteriormente sería identificado como un dos creadores do rock and roll.
Gran Premio dos Países Baixos de 1961

O **Gran Premio dos Países Baixos de 1961** foi unha carreira de automobilismo de Fórmula Un, celebrada o 22 de maio de 1961 no circuíto de Zandvoort. Foi a segunda carreira da tempada de Fórmula Un de .

## Informe 
A carreira tivo lugar unha semana despois do GP de Mónaco, non houbo tempo para a recuperación de Innes Ireland da súa lesión na carreira anterior, polo que foi substituído por Trevor Taylor . A primeira fila estaba ocupado por tres Ferraris. Von Trips tomou a iniciativa desde o principio e liderou todas as voltas. Phil Hill era un segundo sólido, pero pronto se viu premido por Jim Clark, que fixo unha gran saída desde a cuarta fila. Os dous cambiaríanse o segundo lugar con frecuencia co Ferrari máis rápido na recta e o Lotus máis rápido nas curvas. Isto continuou ata preto de 20 voltas para o final, cando a pilotaxe de Clark permitiu distanciarse ao Ferrari. O cuarto lugar foi tamén unha batalla moi rifada. Moss e Ginther, que tiveron un comezo terrible, loitaron de principio a fin con Moss pasando a Ginther na última volta. A carreira foi histórica, foi unha das tres carreiras onde terminaron todos os coches (o Gran Premio de Italia de 2005 e o Gran Premio de Europa de 2011 son os outros). De feito, nesta carreira non houbo ningún piloto que fixera unha parada en boxes.

## Clasificación 
* Pole position: Phil Hill - 1:35.7
* Volta rápida: Jim Clark - 1:35.5
* Líderes por volta: Wolfgang von Trips 75 voltas (1-75).
* Primeira vitoria para o piloto alemán
* En décadas, este foi o único Gran Premio de F1 que rematou sen ningunha retirada, ata o .
* A única carreira: sen paradas en boxes e sen retiradas.

## Posicións logo da carreira 
;Clasificación no campionato de pilotos

;Clasificación do campionato de construtores

* **Notas**: Só están incluídos os cinco primeiros postos nas dúas clasificacións.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Cordilleira Prelitoral

miniatura|250px|Unidades morfoestruturais de Cataluña:
A **Cordilleira Prelitoral** (en catalán: *Serralada Prelitoral*) é unha cordilleira localizada en Cataluña (España), que forma parte das Cordilleiras Costeiras Catalás.

Sitúase paralelo á costa, pero a unha distancia desta de entre 30 e 60&nbsp;km, entre o límite coas Comunidades Autónomas valenciana e aragonesa e a Cordilleira Transversal (*Serralada Transversal*). De norte a sur, comprende as serras das Guilleries (que comparte coa citada Cordilleira Transversal), o Montseny, Sant Llorenç de Munt, Montserrat, Queralt, a de Prades, o Montsant e Ports, que forman tamén parte do Sistema Ibérico.

Entre os seus espazos naturais protexidos, merecen destacarse, o Parque Natural do Montseny, o Parque Natural de Sant Llorenç de Munt i l'Obac, o Parque Natural de Montserrat e o Parque Natural Els Ports.

## Véxase tamén 
* Cordilleira Litoral
Lago de Banyoles

[300px|miniatura|Vista aérea do Lago de [Banyoles]]
O **lago de Banyoles** (en catalán: *Estany de Banyoles*) é o lago máis grande de Cataluña, na provincia de Xirona. É o principal símbolo da cidade de Banyoles, na comarca do Pla de l'Estany. O lago e a súa conca lacustre son considerados o conxunto cárstico máis extenso de España, constituíndo un sistema ambiental de notable valor.

Situado no oeste do termo municipal de Banyoles, foi declarado pola Generalitat de Cataluña como zona integrante do Plan de Espazos de Interese Natural. En 2003 foi incluído na lista Ramsar de Zonas Húmidas de Importancia Internacional, solicitándose por varios colectivos a instauración dun parque natural.

## Formación 
O lago de Banyoles é de orixe tectónico e cárstico. Formouse na época cuaternaria, hai uns 250.000 anos. Os movementos tectónicos producidos pola formación dos Pireneos abriron a falla do Empordà. A erosión e outros fenómenos xeolóxicos crearon a zona lacustre.

O primeiro lago de Banyoles tiña unha extensión moi superior á actual, alagando as ribeiras uns 6 ou 8 metros por encima do nivel actual das augas.

## Orixe das augas 
[miniatura|250px|Maqueta do lago, en [Catalunya en Miniatura]]
Moitos científicos sosteñen que a orixe das augas do lago está relacionado polas perdas dos ríos Ter e Fluvià. Os estudos levados a cabo no século XX demostran que o lago aliméntase de xeito subterráneo dos acuíferos provenientes do norte e do oeste, na zona da Alta Garrotxa.

### Entrada da auga 
A auga do lago de Banyoles provén da Alta Garrotxa, onde se filtra e discorre a través dunha serie de canles subterráneas conectada cos acuíferos. A auga brota en tres niveis diferentes formando a conca lacustre, que se compón dos regatos de Espolla e Usall, a lagoa de Sant Miquel de Campmaor e o lago de Banyoles, pero tamén discorre auga superficial cara ao lago, a través dos regatos naturais de Estunes, Vilà, Deus, Marquès, Tanyers, Castellana, Can Morgat e Lió, que supón o 10% das achegas totais de auga ao lago.

## Deportes 
En 1992 foi acondicionado para a celebración das competicións de remo dos XXV Xogos Olímpicos. Dotándoo de instalacións temporais: a pista de remo en si, bancadas provisionais para 4.500 persoas sentadas, unha torre de 14m para as cámaras e o *foto finish* e as instalacións do Club Natació Banyoles foron usadas como centro administrativo e de servizos.

En 2004 foi o escenario do Campionato Mundial de Remo.

## Véxase tamén
Jackie Brenston

**Jackie Brenston**, nado en Clarksdale (Mississippi) o 15 de agosto de 1930 e finado en Memphis (Tennessee) o 15 de decembro de 1979, foi un vocalista de R&B e saxofonista afroamericano que gravou, xunto á banda de Ike Turner, a primeira versión do tema proto-rock and roll "Rocket 88".

## Traxectoria 
Brenston regresou á súa vila natal tras o servizo militar en 1947 e aprendeu a tocar o saxofón tenor, uníndose a Ike Turner en 1950 como saxofonista e vocalista ocasional da súa banda. O éxito local dos Turner’s Kings of Rhythm fixo que B. B. King os recomendase a Sam Phillips, dono duns estudios en Memphis, Tennessee, onde a banda realizou varias gravacións a comezos de marzo de 1951, incluída "Rocket 88", na cal Brenston fai a voz principal e na que aparece acreditado como compositor.

Phillips pasoulle as gravacións ao selo Chess Records de Chicago, que editou "Rocket 88" baixo o nome de "Jackie Brenston and his Delta Cats", en vez de co nome de Turner. A gravación acadaría en pouco tempo o número 1 na lista de R&B da *Billboard* e estivo nesa posición ao redor dun mes. Phillips posteriormente afirmou que esta fóra a primeira gravación de rock and roll, e isto foi comunmente repetido por outros a pesar de que existen outros candidatos. Phillips usou o éxito da canción para crear Sun Records o ano seguinte.

Despois dunha sesión de gravación máis, Brenston e Turner separáronse, e Brenston pasou a tocar na banda de Lowell Fulson, onde estivo dous anos. Volvería a tocar co grupo de Turner de 1955 a 1962. Aínda que ocasionalmente cantou nela, Turner aparentemente prohibíulle cantar "Rocket 88".

Volveuse alcohólico e continuou tocando en bandas locais. Despois dunha última sesión gravación con Earl Hooker en 1963, traballou ocasionalmente como camioneiro antes de padecer un fatal ataque ao corazón en 1979, que o matou en Memphis cando tiña 49 anos.
Bo Diddley

**Ellas Otha Bates**, nado en McComb (Mississippi) o 30 de decembro de 1928 e finado en Archer (Florida) o 2 de xuño de 2008, coñecido como **Bo Diddley**, foi un vocalista, guitarrista e compositor (normalmente co nome **Ellas McDaniel**) de rhythm and blues estadounidense, ademais de ser un dos pioneiros do rock and roll. Tamén foi coñecido como **The Originator** polo seu papel clave na transición do blues ao rock, influenciando a un feixe de artistas, como Buddy Holly, Jimi Hendrix, The Rolling Stones, The Velvet Underground, The Who, The Yardbirds, Eric Clapton, Elvis Presley, The Beatles ou George Michael entre outros.

Bo introduciu ritmos condutores máis insistentes, e un son de guitarra eléctrica máis afiado e duro nun amplo catálogo de temas, xunto con ritmos africanos e un compás que segue sendo un dos piares do rock e do pop. En consecuencia, foi incluído no Rock and Roll Hall of Fame e recibiu o premio Lifetime Achievement Awards concedido pola Rhythm and Blues Foundation e un Grammy pola National Academy of Recording Arts and Sciences. Foi coñecido particularmente polas súas innovacións técnicas, incluída a súa característica guitarra rectangular.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Dís

[miniatura|220px|O heroe viquingo [Ragnar Lodbrok exclamou no *Krákumál*: "as dísir chámanme á súa casa (ó Valhalla)". Ilustración dunha dama recibindo a Odín. Pedra de Tjängvide, Gotland.]]

Na mitoloxía nórdica, unha **dís** ("dama" en antigo nórdico, e **dísir** en plural) é unha pantasma, espírito ou deidade asociada co destino que poden ser benevolentes ou malvadas coa xente mortal. As Dísir actuaban como espíritos protectores dos clans nórdicos. A súa función orixinal era posiblemente a de ser deusas da fertilidade.
As dísir, como as valquirias, norns e vættir son case sempre referidas colectivamente.

## Notas
Cordilleira Litoral

thumb|250px|Unidades morfoestruturais de Cataluña:
A **Cordilleira Litoral** (en catalán: *Serralada Litoral*) é unha cordilleira localizada en Cataluña (España), que conforma a vertente litoral das Cordilleiras Costeiras Catalás.

## Divisións 
Sitúase en paralelo á costa, entre o río Foix e o golfo de Roses. De norte a sur, comprende as serras e macizos de:
* Macizo do Montgrí
* Montañas de Begur
* Macizo de les Gavarres
* Macizo de les Cadiretes
* Serra do Montnegre
* Serra do Corredor
* Serra de Sant Mateu
* Serra da Marina
* Serra de Collserola
* Montaña de Montjuïc
* Macizo do Garraf
* Macizo do Montsià

Nesta cordilleira nacen numerosas *rieras*, que ven como as súas canles aumentan enormemente cando chove.

O seu punto máis alto atópase na Serra do Montnegre, na cima do Turó Gros (773 metros).

Conta con diversos espazos naturais protexidos, como o Parque Natural do Montnegre e o Corredor, o Parque Natural de Collserola e o Parque Natural do Garraf.

thumb|center|800px|Montaxe panorámica de parte do macizo rochoso do Garraf, pertencente ao Parc Natural do Garraf.

## Véxase tamén 
*Cordilleira Prelitoral
Tomás Masaryk

**Tomáš Garrigue Masaryk**, nado o 7 de marzo de 1850 en Hodonín (Imperio Austrohúngaro) e finado en Lány (Checoslovaquia) o 14 de setembro de 1937, foi un filósofo, sociólogo e político checo, fundador da república de Checoslovaquia, da que foi o seu primeiro presidente en 1918. Inicialmente desexaba reformar a monarquía austrohúngara para transformala nunha monarquía dentro dun estado federal democrático, mais durante a primeira guerra mundial comezou a favorecer a abolición da monarquía e, coa axuda das forzas aliadas, finalmente tivo éxito.

## Árbore xenealóxica 

## Véxase tamén
Jan Švankmajer

**Jan Švankmajer**, nado en Praga o 4 de setembro de 1934, é un cineasta e artista gráfico checo, cuxa obra se estende por diversos medios. Autodefínese como surrealista, coñecido polas súas animacións e características surrealistas que influíron, entre outros, a Terry Gilliam, ou aos Irmáns Quay.

Nos seus filmes, Svankmajer traballa con bonecos, empregando a técnica de stop motion. Tamén ten empregado actores reais, máquinas, figuras de arxila, bonecas antigas, esqueletos de animais e outras moitas cousas. Consegue crear un clima de pesadelo, o que non impide que os seus filmes sexan, alo menos en certo modo, divertidos. Tense inspirado nas obras de autores como Edgar Allan Poe, Lewis Carroll e a lenda xermánica do Doutor Fausto (que serviu de inspiración a moitos outros autores).

Estivo casado con Eva Švankmajerová, pintora surrealista, ceramista e escritora de sona mundial, que faleceu en outubro de 2005. Eva colaborou en varias das películas de Švankmajer como *Fausto*, *Otesánek* e *Alis*.

## Filmes 
### Lomgametraxe 
### Curtametraxes 
### Animación e gadgets 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial 
* Repaso da súa obra 
* Recensións en Animation Room 
* Jan Švankmajer - PL
Fats Domino

**Antoine Dominique "Fats" Domino Jr.**, nado en Nova Orleáns (Luisiana) o 26 de febreiro de 1928 e finado na mesma cidade o 25 de outubro de 2017, foi un pianista, cantante e compositor de R&B e rock and roll estadounidense.

Ningún outro artista veterano do *R&B* da súa época conseguiu un maior impacto no ''rock'n'roll* ca el, como o demostra a ampla variedade de artistas que versionearon os seus temas: dende Bobby Darin, Ella Fitzgerald, Ricky Nelson, Ike Turner e Tina Turner até John Lennon, Paul McCartney, Sheryl Crow, T. Rex, Los Lobos e Cheap Trick.

## Traxectoria
Medrou na súa cidade natal, e foi entregado á casa da súa avoa paterna. Ao igual que o que pasaba con moitas familias do barrio Lower Ninth Ward, a de Domino acababa de chegar dende Vacherie. Seu pai era un coñecido violinista que inspirouno a tocar un instrumento. Finalmente aprendeu do seu tío, o guitarrista de jazz Harrison Verrett.

En 1949, con Dave Bartholomew, compuxo e gravou *The Fat Man* (en realidade unha versión de *Junker's Blues* de Jack Dupree, á que Dave lle cambiara a letra) que é considerada a primeira gravación dun rock. Nese momento comezou a súa verdadeira carreira. Vendeu máis dun millón de copias e chegou ao número 2 das listas de R&B.

Fats publicou cinco discos de ouro antes de 1955, e tivo 35 cancións no *top 40'' dos éxitos estadounidenses. O estilo de Domino está baseado no conxunto de R&B tradicional formado por contrabaixo, piano, guitarra eléctrica, batería e saxofón.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Facebook oficial de Fats Domino
* Sitio oficial de Fats Domino
Josef Schulz

**Josef Schulz**, nado en Praga (Imperio Austrohúngaro) o 11 de abril de 1840 e finado na mesma cidade o 15 de xullo de 1917, foi un arquitecto e restaurador checo. Foi profesor da Universidade Técnica Checa en Praga, e membro da Academia Checa de Ciencias.

Estudou na Academia de Viena e en Italia. A súa fonte de inspiración era o Renacemento checo e italiano, sendo tamén influenciado polo historicismo vienés. Os seus edificios caracterízanse pola franqueza e a precisión.

Algunhas das súas obras son o Museo de Artes decorativas de Praga ou o Museo Nacional de Praga.

## Notas
Xosé Lodeiro

**Xosé Telmo Lodeiro Fernández**, nado en Teis, Vigo, o 21 de outubro de 1930 e finado na mesma cidade o 30 de setembro de 1996, foi un pintor galego.

## Traxectoria 
A súa mocidade discorreu no barrio de Teis. En 1958 emigrou a París e despois a Suíza. Regresou a Vigo e en 1963 celebrou a súa primeira exposición no Casino Mercantil e Industrial de Pontevedra. Autodidacta, partiu dun primeiro período de autodescubrimento, no que pintou paisaxes, bodegóns e a vida campesiña, pero sen deixar de indagar na obra doutros artistas nacionais e internacionais. Foi defensor da democratización ou socialización da arte, e promoveu a celebración da primeira exposición de arte ao aire libre en Vigo en 1968. O seu compromiso social, que ofrecía unha alternativa artística á ditadura, engrandeceuno como artista. Asociouse a grupos antifranquistas (Asociación Cultural de Vigo) e ás propostas de popularización da arte da Estampa Popular Galega. Presentou cadros cheos de cores estridentes, inauditos e cunha linguaxe persoal. A sobriedade das súas figuras e a peculiaridade da súa representación sobre fondos ermos ou planos multicolores, caracterizounas como un tipo de representación propia e exclusiva. Creou tamén espazos apocalípticos, aos que dotou de dimensión crítica e carácter inaccesible. A súa nova xeometría converteuse en abstracción, que conseguiu a partir da depuración de elementos emocionais, persoais e referenciais.

A mediados dos setenta mudou a súa actitude de loita contra o mundo e buscou a maneira de se relacionar con el. Así cambiou a sensación de sufrimento e temor da súa obra por algo máis intelectual e menos fácil de explicar. Foi unha nova forma de militancia na que construíu a súa propia realidade valéndose da abstracción xeométrica. En 1974 marchou a Bos Aires, onde foi acollido por Luís Seoane e retomou a paisaxe como tema único, de novo con formas abstractas.

Nos derradeiros anos da década retomou o compromiso social e durante a Transición evolucionou cara a unha vertente independentista, que deu lugar unha pintura máis fría e conceptual, exposta coa dos artistas de Atlántica. En 1982 viaxou a México, onde volveu ao xeometrismo, coa repetición de estruturas simples e bandas de cor progresivamente máis cálidas. Entre 1989 e 1990 fixo representacións de cuadrículas de múltiples formas (de inspiración organicista) e cores puras e intensas, cunha disposición reiterada pero sen aparente colocación. En 1995 apareceu As flores, derradeira serie do autor, representado monumentalmente e con extravagancia cromática, tratados para provocar temor e inquietude.

En 1994 recibiu o Premio da Crítica no apartado de Artes Plásticas.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Web sobre Xosé Lodeiro
Federico Trillo

**Federico Trillo-Figueroa Martínez-Conde**, nado en Cartagena o 23 de maio de 1952, é un xurista e político español do Partido Popular. Foi presidente do Congreso dos Deputados e ministro de Defensa.

## Traxectoria 
É fillo de Federico Trillo-Figueroa Vázquez, político franquista galego. Licenciado en Dereito pola Universidade Complutense de Madrid e Doutor en Dereito. Ingresou no corpo xurídico da Armada en 1974 onde estivo destinado na Fiscalía da Zona Marítima do Mediterráneo e, máis tarde, na Dirección de Construcións Navais Militares. En 1979 accedeu por oposición ao corpo de letrados do Consello de Estado. Retirouse como comandante en 1989 para entrar na actividade política.

### Actividade política
En 1983 entrou no gabinete xurídico de Coalición Popular, dirixida por Manuel Fraga Iribarne, desde onde participou na reestruturación do partido, que acabou refundándose no Partido Popular. Pertence á Executiva Nacional dende 1986.

Foi elixido deputado por Alacant dende 1989. Durante os anos 1989 a 1996 ocupou a vicepresidencia da mesa do Congreso dos Deputados. De 1991 a 1996 foi portavoz de Xustiza do grupo popular e comisionado ante o Tribunal Constitucional. O 27 de marzo de 1996 foi nomeado Presidente do Congreso dos Deputados, cargo que mantivo ata o final da VI lexislatura en 2000.

O 27 de abril de 2000, José María Aznar nomeouno Ministro de Defensa do seu segundo goberno. Como tal, en xullo de 2002 ordenou o asalto á illa Perejil, ocupada días antes por militares marroquís, para liberala e devolverlle o *statu quo*.

Durante o seu mandato produciuse o accidente do Yakovlev 42 en Trebisonda (Turquía) o 26 de maio de 2003, no que morreron 62 membros do Exército español, 12 tripulantes ucraínos e un cidadán bielorruso que volvían de Afganistán. Trillo negouse repetidamente a aceptar unha suposta responsabilidade política ou penal (nin sequera logo da posterior condena a prisión de tres dos seus subordinados por falsificar a identificación de 30 dos cadáveres).

Colaborou na fundación da Asociación de Estudios para el Progreso Social e é membro da Comisión Española de Historia Militar. Dende marzo de 2012 ocupa o posto de embaixador de España no Reino Unido.

## Obras 
**El poder político en los dramas de Shakespeare*.
**Pregones y semblanzas*.

## Notas
Ángel del Real

**Miguel Ángel del Real Abella**, nado en Madrid en 1956, é un político galego do PPdeG.

## Traxectoria 
Cursou estudos de Náutica na Coruña, é capitán da mariña civil e capitán de corveta en reserva da militar. No Desastre do Prestige era Capitán marítimo da Coruña. Foi presidente da autoridade portuaria de Ferrol (2002-2005). Presidente do PPdeG de Valdoviño, foi concelleiro de Obras, Industria e Comercio no goberno tripartito encabezado por Terra Galega. En 2009 volveu ser nomeado presidente da autoridade portuaria de Ferrol, e cesou o 24 de abril de 2013. Foi substituído por José Manuel Vilariño.

## Notas
Stipe

**Stipe** é un antropónimo croata que pode referirse a:
* Nome croata de varón, variante de **Stjepan** (Estevo), como o de Stipe Mesić, que foi presidente de Croacia.
* Apelido, como o de Michael Stipe, vocalista de rock norteamericano.
Estipe (micoloxía)

[miniatura|200px|right|Diagrama dun estipe dun [Basidiomycota|basidiomicete con anel e volva.]]

En micoloxía un **estipe** ou **pé** refírese á estrutura que soporta o sombreiro dun cogomelo.

Como todos os tecidos fúnxicos, tales como o himenio, o estipe componse de tecido estéril hifa. Porén, moitas veces o himenio fértil pode estenderse por debaixo do estipe até certa altura.

Os fungos que posúen estipes cualifícanse de **estipitados**.

O beneficio evolutivo de contar cun estipe é o de ser un medio excelente de dispersión de esporas. Un cogomelo elevado liberará máis facilmente as súas esporas ás correntes de vento, ou ante o paso de animais.

Moitas especies de cogomelos non teñen estipes, como as *Pezizaceae*, os *Gasteromiceta*, as *Geastraceae*, algúns *Polyporaceae*, *Heterobasidiomycetes*, *Claviceps* e *Ustilaginomycetes*.

Frecuentemente os trazos ou particularidades do estipe precísanse para facer unha identificación positiva dun cogomelo. Tales características distinguíbeis inclúen: 
# Textura do estipe (fibrosa, tizosa, crebadiza, correosa, firme etc.). 
# Se permanece un veo parcial, como serían un anel ou veo universal (volva).
# Se o estipe de moitos cogomelos se fusionan na súa base.
# O tamaño e a forma xeral.
# Se se estende baixo terra nunha estrutura parecida a unha raíz (un rizoma).

Cando se apañan cogomelos para comer, débense poder identificar fidedignamente logo na casa, polo que é fundamental manter todos estes caracteres intactos, debendo o colleiteiro ser moi coidadoso na extracción do cogomelo do solo, nunca cortándoo a rentes do terreo (co que se asegura, por outra parte, a posterior reprodución do fungo).

## Véxase tamén
José Luis López Sors

**José Luis López-Sors González**, nado en Ferrol en outubro de 1941, é un enxeñeiro e  político español.

## Traxectoria 
Enxeñeiro naval da promoción de 1967, traballou na Empresa Nacional Bazán en Ferrol ata 1970, antes de entrar a formar parte da compañía Fedisa Ingenieros Navales S.A. co cargo de conselleiro delegado. En 1992 abandonou a empresa tras aprobar as oposicións ao Corpo de Enxeñeiros Navais do Estado, ocupando o cargo de xefe das Inspeccións de Buques en Tarragona e Palamós. A continuación foi trasladado a Sevilla para ocuparse desde 1995 da Capitanía Marítima da cidade ata o ano 2000.

En 2000 foi nomeado Director xeral da Mariña Mercante por Francisco Álvarez-Cascos, ministro de Fomento. No Desastre do Prestige era o enlace entre o Ministerio de Fomento e os mandos marítimos en Galicia, foi fiel ao seu xefe e asumiu a responsabilidade de dar as ordes necesarias para afastar o barco e en ningún momento descargou responsabilidades cara a arriba. Desde aquel momento desapareceu da vida pública. En 2012 estaba xubilado e non ocupaba ningún cargo. Foi o único alto cargo imputado no xuízo do Prestige, do que foi finalmente absolto por sentenza do Tribunal Supremo no 2016..

Desde o 14 de febreiro de 2017 é membro de número da Real Academia do Mar.

En 2023 autopublicou *Lo que nunca te han contado sobre el Prestige*.

## Notas
Estipe (botánica)

[miniatura|200px|Longo estipe da flor de *[Helicteres*.]]
En botánica, un **estipe ** é unha estrutura de soporte que pode comportarse como un caule, facendo parte do talo de algas mariñas, ou dun talo de follas verdadeiras, como nos fieitos.

No caso dos fieitos, o estipe é só o pecíolo (o talo) desde o rizoma até o comezo do tecido foliar, ou lámina. A continuación da estrutura dentro da lámina termina logo no raque.

Esta estrutura é particularmente común en algas pardas, como as Laminariales.

Pero o estipe tamén se presenta nos vexetais, sendo o soporte dos carpelos.

Nas orquídeas, o estipe ou **caude**, é o soporte das partes florais de *polinia*: é unha banda non viscide conectada coa masa de pole (*polinia*) polo viscide (a parte do viscide do rostelo ou bico).

Un estipe é tamén o pé, soporte dos corpos frutíferos dalgúns fungos.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Estípite
Forgiven, Not Forgotten

***Forgiven, Not Forgotten*** é o primeiro álbum da banda irlandesa The Corrs, lanzado en 1995 e do que se venderon máis de 5 millóns de exemplares. O álbum entrou no posto #37 nas listaxes inglesas, a comezos de 1996. Reentrou e acadou o número #2 en 1998 (estando no número #1 o seu álbum *Talk On Corners*) e ao #8 en 2000. O álbum mestura o pop-rock coa música tradicional irlandesa. Foi o álbum máis celta da banda sen contar con *Home*.

## Cancións 
## Persoal 
### A banda 
* Andrea Corr - Solista, tin whistle
* Caroline Corr - batería, bodhrán e voz
* Jim Corr - Guitarra, teclado e voz
* Sharon Corr - Violíne voz

### Tamén participaron 
* Anthony Drennan - Guitarra eléctrica
* Keith Duffy - Baixo
* Mike Moran - Piano e teclado
* Simon Phillips - Batería en "Toss the Feathers"

## Produción 
* Produtores: Jim Corr e David Foster
* Enxeñeiros: Andrew Boland, Felipe Elgueta e Dave Reitzas
* Mesturas: Dave Reitzas, Bob Clearmountain
* Mastering: Bob Ludwig
* Arranxos: Jim Corr, David Foster
* Dirección de arte: Richard Bates, Sung Lee-Crawforth
* Fotografía: Guzman/Rotterdam Conservatory Orquestra Tipica

## Listas de vendas 
**Álbum**

**Sinxelos**

## Lanzamento 
* 1995, Reino Unido, Atlantic 7567-92612-2, 22 de setembro de 1995, CD
Gran Premio de Francia de 1961

O **Gran Premio de Francia de 1961** foi unha carreira de Fórmula Un, celebrada en Reims-Gueux, o 2 de xullo de 1961. Foi a cuarta carreira da tempada de Fórmula Un de .

## Informe 
Ao gañar a carreira, Giancarlo Baghetti converteuse no terceiro piloto en gañar a súa primeira carreira do Campionato do Mundo na súa primeira participación, os outros dous son Nino Farina, quen gañou a primeira carreira do Campionato do Mundo (o Gran Premio do Reino Unido de 1950) e Johnnie Parsons, que gañou as 500 Millas de Indianápolis de 1950 (as 500 Millas de Indianápolis foron parte do Campionato do Mundo de  a ), aínda que ambos Farina e Parsons competiran en carreiras de Gran Premio antes da creación do campionato, mentres que esta era a primeira participación de Baghetti nun Gran Premio importante. Esta foi a única vitoria de Baghetti no Campionato Mundial.

## Clasificación 
## Posicións logo da carreira 
;Clasificación no campionato de pilotos

;Clasificación do campionato de construtores

* **Notas**: Só están incluídos os cinco primeiros postos en ambos os grupos de clasificación.

## Notas 
* Líderes por volta: Phil Hill 32 voltas (1-12, 18-37); Wolfgang von Trips 5 voltas (13-17); Richie Ginther 3 voltas (38-40); Giancarlo Baghetti 7 voltas (41-43, 45, 47, 50, 52); Jo Bonnier 1 volta (44); Dan Gurney 4 voltas (46, 48-49, 51).
* Foi unha carreira moi calorosa, con temperaturas do aire a 39&nbsp;°C e temperaturas de pista de 50&nbsp;°C. 
* Primeiro Premio de F1 para Bernard Collomb.

### Ligazóns externas 
## Clasificación
Píleo

A palabra **píleo** (do latín *pileus*, 'sombreiro') pode referirse a:

* **píleo**, un tipo de sombreiro usado na antigüiedade;
* **píleo**, o **sombreiro** dos cogomelos, chapeu;
* **píleo**, a parte superior da cabeza das aves;
* **píleo** ou *pileus*, un tipo de nube.

Ademais, 
* **Píleo**, é un personaxe da mitoloxía grega.
Estipe

O termo **estipe**, derivado do latín *stipes, -itis*, 'tronco de árbore, pau, vara ou rama', pode referirse a:
* **estipe**, en botánica, estrutura de soporte que pode comportarse como un caule. Algúns autores utilizan, en determinados casos, a súa variante estípite, da mesma orixe.
* **estipe**, en micoloxía, estrutura que soporta o **sombreiro** dun cogomelo, e que se denomina habitualmente **pé**.

## Véxase tamén 
* Estípite
Píleo (mitoloxía)

**Pileo** é un personaxe da mitoloxía grega, fillo de Leto. Interveu na Guerra de Troia a favor dos troianos dirixindo unha tropa de pelasgos xunto ao seu irmán Hipótoo. Foi morto por Dictys Cretensis.

## Notas
Píleo (ornitoloxía)

[thumb|Píleo de cor vermella dun exemplar xuvenil de [peto real (*Dendrocopos major*).]]
[right|thumb|Cabeza de [grúa xaponesa (*Grus japonensis*), co seu píleo vermello.]]

O **píleo**, en ornitoloxía, é o termo técnico para referirse á parte superior da cabeza das aves, tamén denominado **curuto** por algúns ornitólogos galegos. O píleo comeza tras da fronte e prolóngase até a caluga.
 
O píleo de moitas aves destaca por ter a plumaxe de distinta cor, ou por ter plumas de lonxitude diferente ao resto das outras da cabeza. Algunhas aves presentan patróns listados nesta parte da cabeza; se a franxa percorre o píleo lonxitudinalmente na súa parte central denomínase **lista pileal media**, e se o fai polos laterais desígnase **lista pileal lateral**.

A cor, a forma e outras características da plumaxe do píleo son útiles para a identificación dalgunhas aves, tanto para diferenciar individuos de especies de aspecto semellante como para distinguir a membros da mesma especie de diferentes sexos e idades. A cor da plumaxe do píleo pode variar entre os distintos sexos dunha mesma especie; por exemplo, os machos da papuxa das amoras (*Sylvia atricapilla*) teñen o píleo negro e as femias de cor parda avermellada. Tamén pode ser diferente a cor do píleo dos adultos e os inmaturos da mesma especie; por exemplo, nos adultos do peto real (*Dendrocopos major*) é negro e nos individuos xuvenís é vermello.

Nalgunhas especies a coloración do píleo é variábel segundo a estación do ano. En moitos membros da familia dos estérnidos (*Sternidae*) —a familia dos carráns— cuxo píleo é negro durante a estación reprodutiva, vólvese parcial ou totalmente branco fóra dela. O mesmo ocorre con certas gaivotas —familia dos láridos (*Laridae*)—.
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Crested Tern Tasmania (crop).jpg|A cor do píleo de moitos carráns varía ao longo do ano. Na foto, o carrán *Thalasseus bergii*.
Ficheiro:Blackcap-adult male.jpg|As papuxas das amoras (*Sylvia atricapilla*) teñen o píleo e a fronte da mesma cor: os machos, negra, e as femias, avermellada.
Ficheiro:Jem0064ms.jpg|As plumas do píleo do ampelis europeo (*Bombycilla garrulus*) prolónganse por riba da caluga.
Ficheiro:Regulus ignicapillus Roitelet triple-bandeau.jpg|A estreliña común (*Regulus ignicapilla*) presenta bandas no seu píleo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Beaman, Mark e Steve Madge (1998): *Guía de identificación. Aves de Europa, norte de África y Próximo Oriente*. Barcelona: Ed. Omega. ISBN 84-282-0946-4.
* Juana, Eduardo de e Juan M. Varela (2000): *Guía de las aves de España, península, Baleares y Canarias*. Lynx Edicions SEO/Birdlife. ISBN 84-87334-26-1.
* Penas Patiño, Xosé M. *et al.* (1980): *Guía das aves de Galicia*. Vigo: Ed. Galaxia. ISBN 84-7154-379-6.
* Penas Patiño, Xosé M. *et al.* (1991): *Guía das aves de Galicia*. A Coruña: Baía Edicións. ISBN 84-87674-06-2.
* Peterson, Roger *et al.* (1973): *Guía de campo de las aves de España y demás países de Europa*. Barcelona: Ed. Omega. ISBN 84-282-0334-2.

### Outros artigos 
* Penacho
* Crista
Penacho

A palabra **penacho** (do italiano *pennnachio*) pode referirse a:

;En ornitoloxía 
* O penacho, conxunto de plumas máis ou menos ergueitas que teñen algunhas aves, como a bubela, na parte superior da cabeza, e que tamén se coñece como **crista de plumas**.

;Por extensión
* O conxunto de plumas que sobresae, como adorno, nos toucados das mulleres, nos cascos antigos, nos sombreiros etc.
* A parte da crina que lle cae ao cabalo sobre a fronte.
* O penacho da Pampa, planta herbácea invasora de orixe suramericana.

;En sentido figurado
* A parte máis alta e sobresaínte dunha rocha ou dunha montaña.
* Unha masa de aire sobresaturado de vapor de auga e que contén adoito contaminantes sólidos, líquidos ou gasosos, vertida á atmosfera por unha cheminea.

## Véxase tamén 
* Crista
Caroline Corr

**Caroline Georgina Corr**, nada o 17 de marzo de 1973 en Dundalk, Condado de Louth, é unha cantante e instrumentista irlandesa. É principalmente coñecida por ter sido a batería do grupo The Corrs, que formaba xunto cos seus irmáns Andrea Corr, Sharon Corr e Jim Corr.

No 2005 foi galardoada, ó igual que os seus irmáns, co título de membro da Orde do Imperio Británico polas súas contribucións no eido da música e pola súa implicación en actividades filantrópicas. Dende a pausa tomada polo grupo no 2006, dedica o seu tempo á súa familia. Está casada e ten tres fillos.

## Discografía 
### Álbums de estudio 
### Álbums recompilatorios 
### Álbums ao vivo 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial de The Corrs
Píleo (micoloxía)

[miniatura|350px|Esquema dun [esporóforo dos fungos agaricales e boletales: o **pé** ou **estipe** e o **sombreiro** ou **píleo**, formado polo himenóforo (carne e cutícula) e o himenio (con lamelas e tubos).]]

En micoloxía, o **píleo** (do latín *pileus*, 'sombreiro'), tamén chamado **chapeu** ou **sombreiro** é o nome técnico que se lle dá ao sombreiro dos cogomelos, un basidiocarpo ou un ascocarpo (corpo frutífero) do fungo, que sustenta unha superficie onde se aloxan as esporas, o himenio.

O himenio ou himenóforo pode estar formado por lamelas, tubos ou "dentes", na cara inferior do píleo.

O píleo é caraterístico dos agáricos, boletos, algúns poliporos e algúns ascomicetos.

## Morfoloxía 
[miniatura|250px|Aliñación de varios pés de *[Amanita phalloides* mostrando a evolución da morfoloxía do esporóforo: o sombreiro ovalado da idade xuvenil esténdese e vólvese convexo na madurez.]]

Os píleos poden ter varias formas, e a forma pode cambiar ao longo do ciclo de crecemento e desenvolvemento do fungo.

A forma máis común é a semiesférica ou *convexa*.

Os píleos convexos adoitan continuar a súa expansión a medida que van madurando, até que adquiren unha forma totalmente plana.

Moitas especies de cogomelos ben coñecidas posúen un píleo convexo, como *Agaricus bisporus*, ou varias das especies dos xéneros *Amanita* e *Boletus*.

Algúns outros, tales como os de *Macrolepiota procera*, teñen distintos tipos de mamelón —forma de mama—, polo que son denominados *umbonados* ou *mamelonados* (un **umbo**, **umbón** ou **mamelón** é unha protuberancia obtusa que se forma no centro do sombreiro dalgúns cogomelos).

Os píleos doutros cogomelos, tales como *Cantharellus cibarius*, presentan unha aparencia de embude ou trompeta. Neste caso, o píleo denomínase *embudado* ou *infundibuliforme*.

## Galería 
A continuación móstranse unhas ilustracións que representan os distintos tipos de píleo descritos na literatura:

Imaxe:Campanulate cap icon.svg|Campanulado
Imaxe:Conical cap icon.svg|Cónico
Imaxe:Convex_cap_icon.svg|Convexo
Imaxe:Depressed_cap_icon.svg|Deprimido
Imaxe:Flat_cap_icon.svg|Plano

Imaxe:Infundibuliform_cap_icon.svg|Infundibuliforme
Imaxe:Offset_cap_icon.png|Excéntrico
Imaxe:Ovate_cap_icon.svg|Ovalado
Imaxe:Umbillicate_cap_icon.svg|Umbilicado
Imaxe:Umbonate_cap_icon.svg|Umbonado

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Arora, D. (1986): *Mushrooms Demystified*. Ten Speed Press.
* Patouillard, N. (1900): *Essai Taxonomique sur les familles et les genres des Hyménomycètes*. Imprimerie Declume, Lons-le Saulnier.

### Outros artigos