San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade

**San Xurxo de Sacos** é unha parroquia do concello de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE, en 2015 tiña 519 habitantes (262 homes e 257 mulleres), distribuídos en 10 entidades de poboación, o que supón un descenso en relación co ano 2006, cando tiña 610 habitantes.

## Patrimonio 
miniatura|esquerda|Debuxo do petróglifo da Eira dos Mouros publicado por Murguía no seu libro *Historia de Galicia*.
Nesta parroquia, no lugar de Fentáns, atópase a coñecida como Pedra das Ferraduras, unha gran rocha de granito que presenta unha combinación de círculos concéntricos e no seu anel exterior pegadas de cérvidos e bóvidos; un bo exemplo dos petróglifos do val do río Lérez. Tamén a Laxe do Cuco, da idade de bronce, con figuras de cérvidos e combinacións circulares e a Pedra do Lombo da Costa, con máis de 30 metros cadrados e máis de 20 rochas gravadas. Tamén se atopa nesta parroquia a Eira dos Mouros, outro petróglifo que xa foi documentado por Murguía na súa obra *Historia de Galicia*.

Cruzando o río Lérez, está a ponte de San Xurxo, ponte de cantería do século XVIII con arco de medio punto. Tamén existe unha antiga reitoral dos séculos XVII-XVIII, convertida nunha casa rural.

A súa igrexa parroquial está no lugar de Fontán. Hai tamén tres pequenas capelas en Cuspedriños, Fentáns e na Carballeira do San Xusto.

## Lugares de interese 
* **Carballeira de San Xusto**.
* **Balneario de San Xusto**, un balneario de augas sulfuro-fluoradas que nacen entre unhas rocas na marxe do río Lérez. Estas augas foron, e son, recomendadas polos médicos para diferentes doenzas, especialmente as cutáneas. Hai tempo facíase un xabrón de sales moi coñecido.

## Festas 
* Romaría dos Santos Xusto e Pastor: celebrada na capela da carballeira de San Xusto, o primeiro venres e sábado de agosto.
* San Xurxo, festa patronal, 23 de abril.
* Virxe do Carme, en Cuspedriños, 16 de xullo. 
* Inmaculada Concepción, en Cutián, 8 de decembro.
* A Candeloria, en Fentáns, 2 de febreiro.
* As Neves, en Fentáns, 5 de agosto. 
* Os Remedios, en Fentáns, 8 de setembro
* Santa Bárbara, en Cuspedriños, 4 de decembro.

## San Xusto de Sacos na literatura popular 
* *A Carballeira do San Xusto,/ ten ó lado unha xesteira/ onde hei de botar a noite/ cunha mociña solteira*.
* *Carballeira de San Xusto,/ carballeira derramada,/ naquela carballeiriña/ perdín a miña navalla*.
* *Carballeira de San Xusto,/ carballeira enramada,/ naquela carballeiriña/ perdín a miña navalla* . 
* *Carballeira de San Xusto/ moitos arrodeos ten,/ se non fora polos Santos/ alá non iba ninguén*.
* *Carballeira do San Xusto,/ Carballeira do San Xusto,/ naquela carballeiriña/ hei de beilar ó meu gusto*.
* *Carballeira do San Xusto,/ carballeiriña famosa,/ naquela carballeiriña/ perdín eu a miña rosa*.
* *O castaño do San Xusto/ ten a folla revirada,/ que lla revirou o vento/ nunha noite de xiada*.
* *San Xusto e San Pastor/ andan polos cotos/ para dar gracias ós forasteiros/ e curar ós coxos*.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:CFCuspedriños.jpg|Campo da feira en Cuspedriños.
Ficheiro:Carballeirasx.jpg|Carballeira de San Xusto.
Ficheiro:Laxe das Rodas - Grupo XXIX do Outeiro do Lombo da Costa - San Xurxo de Sacos - Cotobade.jpg|Laxe das Rodas - Grupo XXIX do Outeiro do Lombo da Costa.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Xurxo de Sacos 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cerdedo-Cotobade