Leña Verde

**Leña Verde** foi un grupo de música tradicional galega do concello de Pol. O nome foi escollido no ano 1994 polos fundadores da actual Asociación Cultural e do grupo como recordo e recoñecemento aos integrantes dunha formación escolar homónima que existira no concello de Pol durante os anos 50 e 60. Aquela iniciativa foi promovida polo mestre Daniel Pérez, que exercía a docencia na escola de Luaces moi preto de Mosteiro.
No seu comezo (1955) encargáronse de tocar os adultos Manuel Vázquez (gaita), José Iglesias (caixa) e José Domínguez (bombo), xa falecido; mentres que Daniel Pérez instituía ao alumnado que bailaba. Esta formación actuaba nos descansos das montaxes teatrais que realizaba con xente maior o mestre Pérez.

No 1958 descomponse o grupo de baile e *Leña Verde* conserva tan só a parte musical, participando Manuel Expósito, Francisco Balado e Sergio Villavella como gaiteiros; Ricardo Piñeira, co tamboril; Manuel Fernández co bombo ; e José Freire e José A. Brañanova, coa pandeireta. Para preparar aos novos músicos, o mestre, que tiña coñecementos musicais pero non sabia tocar a gaita, toma contacto con Antón Corral, ilustre home da música galega que daquela se atopaba en Lugo, para que viaxase desde a capital para impartir clase. O grupo realiza actuacións pola comarca ata que, a comezos dos anos 60, o falecemento do mestre e impulsor, fai que a formación desapareza, continuando viva na memoria dos veciños deste concello ata hoxe.

Daquela formación orixinal segue no grupo actual Maruja Rielo desenvolvendo tarefas de produción.

## Discografía 
### *Leña Verde de Pol* (1998) 
Gravación que reflicte o traballo dos primeiros anos da existencia de grupo, composta por sete temas tradicionais e tres do autor.

# "A Esperenuca" (3:31). Bernardo del Río.
# "Mazurca de Bretoña" (1:55). Tradicional.
# "Rumbas" (4:35). Tradicional / Antón Corral.
# "O Porrón" (3:30). Tradicional.
# "Foliada de Carril". (3:43). Tradicional.
# "Miña xoia". (2:24). Javier Rodríguez.
# "Xota da Mahía". (2:47). Emilio Corral.
# "Farsa de Carril". (3:54). Tradicional.
# "Valse dos Vellos". (3:50). Tradicional.
# "Foliada en Caraño". (4:04). Tradicional.

### *Lares* (2003) 
Álbum con dez cortes (cinco tradicionais e cinco de autor), no cal Leña Verde se acerca a unha sonoridade folk tradicional que dá continuidade á do disco anterior, aínda que cunha intención dun maior grao de organización no desenvolvemento dos temas.
 
# "Airiños de Pol" (3:59). Javier Rodríguez. Adicada ao noso concello, a composición é unha muiñeira composta polo gaiteiro e saxofonista do grupo.
# "Carballeira" (1:55). Tradicional / Óscar Trigo. Foi iniciativa de José Antonio Brañanova, un dos membros históricos de *Leña Verde*; que se elaborou a partir dunha melodía tradicional que aparece nos cancioneiros con numerosas varientes tanto na música coma no texto. 
# "Pasacorredoiras da Feira" (2:40). Óscar Trigo. Hai tres anos *Leña Verde* participou no Festival de Espargo, en Sta. María da Feira (Portugal e dedicaron esta peza aos amigos que fixeron nesa viaxe ao país irmán.
# "Maruxa" (5:13). Tradicional. Esta muiñeira é un dos primeiros temas que incorporaron ao seu repertorio.
# "Pregaria". (2:33). Autor descoñecido.
# "Foliada de Monforte". (3:20). Tradicional. É unha das pezas máis antigas do repertorio. 
# "Avelaíña". (6:00). Darío Tella. Este tema é un vals composto por un dos acordeonistas.
# "Na Festa das caldas". (4:20). Tradicional. É un tema de transmisión oral o que fai que poida ter letras distintas. Nesta peza aparecen as voces de Andrea e Uxía Rodríguez. 
# "Rapsodia galega". (5:42). Tradicional / Xoán Montes. Recopilada por Javier é un percorrido instrumental polos cantos tradiconais.
# "Troula de Campañó". (3:58). Tradicional. É a letra dunha canción popular que eles arranxaron en versión instrumental.

### *A contratempo* (2010) 
# "A contratempo" (1:42). Naír G. Abellaira / Óscar Trigo. 
# "Albor en Hío" (4:10). Tradicional / Óscar trigo.
# "Vira o vento e muda a sorte" (3:47). Carlos Abraira.
# "Cantarela" (2:59). Tradicional / Begoña Coya. Neste tema introdúcense as voces de Noemi Basanta e Begoña Coya co único acompañamento das pandeiretas que elas mesmas tocan.
# "Porto Rielo". (2:30). Óscar Trigo. 
# "A Farruca". (2:54). Tradicional / Javier Rodríguez.
# "Rumba das nenas". (5:52). Tradicional / Óscar Trigo. Outra canción na que contan coas voces de Noemi e Begoña, e tamén coas guitarras eléctricas e acústicas de Dani Flaco.
# "Lembranzas". (4:04). Javier Rodríguez. É un pasodobre no cal o autor se inspira nos recordos da súa vida musical como gaiteiro, acordeonista, saxofonista e compositor.
# "O burriño". (3:50). Pedro Lamas. É unha muiñeira dun dos gaiteiros máis importantes do país, Pedro Lamas; que o grupo toca coa colaboración de Bruno Villamor, quen tanto na música tradicional galega como no campo da interpretación e composición.
# "Malpica". (4:17). Tradicional / Óscar Trigo.
# "Auga en Marte".(3:31). Darío Tella / Carlos Abraira.
# "Panadeiro de Berlán". (4:58). Tradicional / Óscar Trigo.