Houston, Texas

miniatura|225px|Houston
**Houston** (pronunciado en inglés /ˈhjuːstən/) é unha cidade do estado de Texas nos Estados Unidos. É a cidade máis grande de Texas e a cuarta máis grande dos Estados Unidos. Nas estimacións do censo de 2007 a cidade contaba cunha poboación de 2,2 millóns de habitantes nunha área de 1.600&nbsp;km². Houston é a capital do condado de Harris e o centro económico da área metropolitana Houston–Sugar Land–Baytown (o Gran Houston).

É alcumada "Bayou City", "Clutch City", "H-Town", "Screwston ", "Magnolia City" e "Space City".

Foi fundada o 30 de agosto de 1836 polos irmáns Augustus Chapman Allen e John Kirby Allen nunha zona próxima ao Buffalo Bayou. A cidade incorporouse o 5 de xuño de 1837 e recibiu o seu nome do daquela presidente da República de Texas, o antigo xeneral Sam Houston, quen comandara a Batalla de San Xacinto. Dita contenda tivera lugar a 40&nbsp;km ao leste de onde a cidade foi establecida.

O crecente porto e a industria do ferrocarril, combinado co descubrimento de petróleo en 1901, provocou continuos incrementos repentinos de poboación na cidade. A mediados do século XX, Houston converteuse na base do Texas Medical Center, a maior concentración de institucións de investigación e de saúde do mundo, e do Centro espacial Lyndon B. Johnson da NASA, onde se sitúa o Centro de Control de Misión.

Considerada como unha cidade global beta, a economía de Houston posúe unha ampla base industrial na enerxía, manufacturación, aeronáutica, transporte, saúde e un importante centro para a creación de equipos petrolíferos; só Nova York posúe máis sedes de empresas Fortune 500 nos límites da súa cidade. O porto de Houston sitúase de primeiro nos Estados Unidos en tonelaxe manexada en augas internacionais o o segundo en tonelaxe total de carga manexada..

É famosa pola industria petroquímica, o canal de naves, o centro médico e o programa espacial. Moitos hispanos trasladáronse a Houston a buscar emprego, dando lugar a unha importante poboación hispana na metrópole. Ten ademais importantes poboacións asiática e surafricana.

Entre as atraccións máis destacables da cidade atópanse o centro comercial Houston Galleria, a Illa de Galveston e o centro da NASA.

## Historia 
Despois de que a capital Harrisburg fose arrasada por Antonio López de Santa Anna, os irmáns John Kirby Allen e Augustus Chapman Allen, dous empresarios de Nova York, compraron 6.642 acres (27&nbsp;km²) de terra preto de Buffalo Bayou, a 1,40 dólares o acre, coa intención de fundar unha cidade situada a unhas cinco millas ao norte de Harrisburg.

A escritura asinouse o 26 de agosto de 1836, O centro da cidade está a uns 15 metros sobre o nivel do mar, e o punto máis alto, ao noroeste de Houston, é de aproximadamente 38 metros de altitude. A cidade tivo que recorrir ás augas subterráneas para cubrir as súas necesidades, mais a subsidencia da terra obrigou á cidade a ter que empregar fontes de auga como as do Lago Houston e o Lago Conroe.
220px|miniatura|Vista satelital de Houston.
Houston posúe catro grandes *bayous* que pasan pola cidade. Buffalo Bayou, que pasa polo centro e a Canle de Navegación de Houston cos seus tres afluentes: White Oak Bayou, que corre a través de barrio Houston Heights e vai cara ao centro; Braes Bayou, que discorre ao longo do Texas Medical Center, r Sims Bayou, que pasa polo sur e centro de Houston. O canal navegable continúa pasando a Baía de Galveston e a Illa de Galveston en dirección ao golfo de México.

A rexión cerca da costa chámase a Área da Baía de Galveston, unha rexión de marismas e praias. Unha pequena parte da cidade (Clear Lake) áchase nesta rexión.

### Xeoloxía 
Houston aséntase sobre estratos de arxila non consolidada, xistos arxilosos e area con baixa cementación que se estenden por varias millas de profundidade. A xeoloxía da rexión formouse a partir dos depósitos de sedimentos fluviais formados pola erosión das Montañas Rochosas. Estes sedimentos consisten nunha serie de areas e arxilas depositadas en conxunto con materia orgánica en descomposición que, co tempo, transformouse en petróleo e gas natural. Baixo os estratos sedimentarios aparece unha capa de halita, sal de rocha, depositada polas augas. A porosidade das capas comprímese no tempo e estas son forzadas cara a arriba. Ao subir, a halita xerou formacións de domos de sal, atrapando os sedimentos circundantes e en particular, ao petróleo e ao gas que se filtraron das areas porosas adxacentes. O solo superficial é espeso, rico, de cor escura até chegar á negra nalgúns sectores, apto para o cultivo de arroz que se practica nos suburbios das aforas da cidade, cara onde continúa expandíndose.

A área de Houston ten máis de 150 fallas activas (en total estímanse 300 fallas activas), cunha lonxitude total de até 500&nbsp;km, incluíndo o sistema de fallas de Long Point-Eureka Heights, que atravesa o centro da cidade. Non se rexistraron terremotos historicamente en Houston, mais os investigadores non descartan a posibilidade de que si se produciran nun pasado distante, nin de que poidan ocorrer no futuro.

### Clima 
[miniatura|esquerda|200px|Inundacións en Houston tralo paso da [Tormenta tropical Allison en xuño de 2001.]]
Houston ten un clima húmido subtropical, clasificado como *Cfa* no sistema de clasificación de Köppen. As tormentas supercélula primaverais causan, a miúdo, tornados na zona. Os ventos predominantes son do sur e sueste durante a maior parte do ano, o cal provoca calor en todo o continente procedente dos desertos de México e a humidade do golfo de México.

Durante os meses de verán é común que a temperatura ascenda a máis de 32&nbsp;°C, cun termo medio de 99 días por ano por encima desa temperatura. Non obstante, a humidade tradúcese nun índice de calor superior á temperatura real. O termo medio estival pola mañá é de máis do 90 por cento de humidade relativa e aproximadamente do 60 por cento pola tarde. A temperatura en Houston durante o verán adoita ser similar á media das temperaturas tropicais de cidades como Manila ou Cidade de Panamá. Para facer fronte á calor, a xente usa o aire acondicionado en case todos os vehículos e edificios da cidade. De feito, en 1980, Houston era descrita como a cidade "máis ventilada da Terra". As tormentas pola tarde son comúns na cidade durante o verán. A temperatura máis calorosa rexistrada en Houston foi de 43&nbsp;°C, o 4 de setembro de 2000.

Os invernos na cidade texana son suaves ou frescos. O termo medio de máximas en xaneiro, o mes máis frío, é de 16&nbsp;°C, mentres que o termo medio de mínimas baixa aos 5&nbsp;°C. A neve é moi pouco habitual, en xeral. A temperatura máis fría xamais rexistrada en Houston foi de -15&nbsp;°C o 23 de xaneiro de 1940. Houston recibe unha gran cantidade de chuvias ao ano, cun termo medio de 2,4 metros anuais. Estas choivas adoitan causar inundacións en amplas partes da cidade. O 13 de setembro de 2008, o furacán Ike tocou terra en Galveston, converténdose no terceiro furacán máis destrutivo rexistrado, por detrás do Katrina e do Andrew.

Houston ten excesivos niveis de ozono e encóntrase entre as cidades máis contaminadas dos Estados Unidos. O ozono a nivel do chan, ou a néboa tóxica, é un dos problemas predominantes de contaminación atmosférica en Houston e a Asociación Americana do Pulmón clasificou a área metropolitana como a 6º con peor nivel de ozono nos Estados Unidos no 2006. As industrias situadas ao longo da canle navegable son unha causa importante da contaminación do aire da cidade.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de Houston