open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
L'Hospitalet de l'Infant

'''L'Hospitalet de l'Infant''' é unha localidade costeira que pertence ao concello de Vandellòs i l'Hospitalet de l'Infant, na provincia de Tarragona. Atópase nun promontorio rochoso, xunto a extensas praias e o río Llastres.

## Historia 
L'Hospitalet foi fundado polo infante Pedro de Aragón e Anjou, fillo de Xaime II e de Branca de Nápoles, o 8 de novembro de 1344. Pedro levantou un edificio ao que chamou Hospital del Coll de Balaguer; o hospital era un edificio de planta cadrada de 54,6 metros de lado cunha torre en cada un dos seus ángulos de 18,5 metros. O intento de repoboación por parte de Pedro fracasou ata que en 1362 o seu fillo Xoán de Prades adquiriu máis terreos para o hospital. Este novo edificio foi destruído no século XV.
Deltebre

miniatura|Deltebre
**Deltebre** é un municipio de Cataluña, pertencente á provincia de Tarragona, na comarca do Baix Ebre. Formouse en 1981 pola unión dos municipios de Jesús i María e La Cava que, á súa vez, se sedgregaran de Tortosa en 1977. É a poboación máis próxima á desembocadura do río Ebro. Segundo o INE, no 2006 tiña 10&nbsp;811 habitantes.

## Historia 
Coñécese pouco sobre a historia de Deltebre. Segundo a tradición, foron os mouriscos os primeiros que se instalaron na zona. A mediados do século XVIII existían algúns asentamentos temporais na zona do delta.

En 1818 construíuse a igrexa de San Miguel da Cava e a poboación empezou a organizarse ao redor da mesma. O municipio formouse en 1977 por unión dos de Jesús i María e La Cava.

## Cultura 
O termo municipal inclúe tres espazos considerados de interese natural: a punta do Fangar, que inclúe un porto e unha praia; a lagoa da Canle Vella e a zona coñecida como o Garchal formada por pequenas illas.

Conta cun *ecomuseo* destinado a orientar aos visitantes que realizan excursións polo parque natural do Delta do Ebro.

Deltebre celebra a súa festa maior no mes de agosto. En maio ten lugar unha celebración en conmemoración da segregación do municipio.

Deltebre ten dúas publicacións dirixidas á cidadanía: *Desaigüe* está destinada a toda a poboación en xeral, con noticias sobre a vila, a súa gastronomía, as actividades culturais e lúdicas, as novas construcións municipais etc. *I per què?* está destinada á mocidade, con seccións de música, literatura, cultura e actividades por e para a xuventude.

## Economía 
A finais do século XIX, e tras a construción da canle do Ebro, o cultivo do arroz converteuse na principal actividade agrícola en Deltebre, converténdose practicamente nun monocultivo. Existen algunhas explotacións familiares de produtos da horta. Desde 1955 conta cunha cooperativa arroceira.

## Cidades irmandadas 
*  Reinosa (Cantabria).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web do Concello
Baeza

**Baeza** é unha vila andaluza pertencente á provincia de Xaén. En 2008 tiña 16&nbsp;197 habitantes. É coñecida polo seu legado monumental, sendo declarada, xunto a Úbeda, cidade Patrimonio da humanidade pola Unesco e ser unha das tres sedes da Universidade Internacional de Andalucía.

## Historia e características 
Coñecida no romancero popular como *Nido Real de Gavilanes*, foi un punto clave na conquista de Al-Andalus polos reis cristiáns, ao servir de atalaia sobre o río Guadalquivir. A súa posesión asegurou as costas castelás e a ameaza para os reinos que estaban na ribeira esquerda do Gran Río.

Tanta importancia tivo a súa conquista, (1227), que o rei Fernando III decide que a partir dese momento a bandeira real, que logo sería a española, teña sobre si a aspa ou cruz de Santo André, pois atribúe ao apóstolo e á súa intercesión a milagrosa conquista. E durante séculos, ata Carlos III, será o símbolo distintivo das bandeiras españolas, e aínda hoxe o rei Xoán Carlos apoia todo o seu escudo na Cruz de Santo André, en cuxa festividade, 30 de novembro se conquistara a cidade de Baeza. Tres séculos despois a raíña Isabel I, medorenta de que a nobreza lle discutise o seu poder, mandou derrubar o seu Alcázar, do que só queda algún resto.

## Galería 

Ficheiro:Palacio de Jabalquinto di Baeza.JPG|Palacio de Jabalquinto
Ficheiro:Iglesia de la Santa Cruz di Baeza.JPG|Igrexa dla Santa Cruz
Ficheiro:Iglesia de San Pablo di Baeza.JPG|Igrexa de San Pablo
Ficheiro:Fuente de los Leones di Baeza.jpg|Fonte dos Leóns
Ficheiro:Fuente de Santa Maria di Baeza.JPG|Fonte de Santa María
Ficheiro:Cattedrale di Baeza (2).JPG|Catedral
Ficheiro:Ayuntamiento di Baeza.jpg|Concello
Ficheiro:Universidad Internacional de Andalucía - Sede Antonio Machado - Claustro.jpg|Claustro do Seminario do Concello, da sede Antonio Machado da Universidade Internacional de Andalucía
Ficheiro:Catedral de baeza.jpg|*Santa María* fonte e catedral de Baeza

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Peñaranda de Duero

300px|miniatura|Praza co castelo ao fondo
**Peñaranda de Duero** é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 569 habitantes (INE 2013).

## Etimoloxía 
O seu nome vén do céltico **Penna-Aranda**, *cidade da pena*, e o río Douro.

## Monumentos 
* **Castelo**  
Orixinal do século X, construído con motivo da repoboación, con Fernán González; foi reformado completamente no século XV. Levántase airoso vixiando a vila; a torre da homenaxe inmutable destaca sobre os restos de muralla. Desde a altura hai unha magnífica vista do casarío sobre o que se levanta impoñente a silueta da igrexa Santa Ana; e, ao fondo, da veiga do Arandilla. 
* **Muralla** 
Consérvanse dúas das tres portas da muralla que se construíu no século XV 
* **Palacio de Avellaneda** 
Construído no século XVI por encargo de Francisco de Zúñiga e Avellanada e no que, segundo crese, puido traballar Francisco de Colonia. A portada loce o escudo dos Zúñiga entre tenantes e no seu interior, traspasando o vestíbulo de entrada, ábrese un elegante patio señorial con galería dobre, desde o que se accede ás habitacións nobres belamente decoradas con espléndidos artesoados e. No Salón de Embaixadores preside unha elegante cheminea de estucos, e destaca aí pola súa orixinalidade unha galería para os músicos. Veciña ao palacio preside, no centro, a praza unha picota ou rolo xurisdicional de elegantes liñas góticas. 
* **Igrexa**
Antes coñecida como Colexiata de Santa Ana, comezada en 1540 presenta portada barroca, no interior retablo neoclásico presenta en altorrelevo á santa titular, obra de Alfonso Bergaz e coro tallado en nogueira. Na súa portada ten tres bustos romanos de Clunia. 
* **Convento** 
De San José do Carmen, foi levantado no século XVI 
* **Botica** 
Farmacia dos Jimeno do século XVII que ten museo. Hoxe en día segue en funcionamento, é unha das máis antigas de España.

## Ligazóns externas 
* Deputación Provincial de Burgos - Peñaranda de Duero
* Visita virtual a Peñaranda de Duero
Efecto Tetris

O **efecto Tetris** prodúcese cando unha persoa lle dedica tempo e atencións exaxeradas a unha actividade até tal punto que esta actividade comeza a eclipsar os seus pensamentos, imaxes mentais e soños. Recibe o nome a partir do coñecido videoxogo, Tetris. Neste xogo débense rotar e mover diferentes pezas, denominadas tetrominós, que van caendo sobre a base da pantalla e formar bloques con eles de tal maneira que se creen liñas horizontais sen buratos polo medio. Cando isto se consegue a liña é eliminada. O obxectivo é facer o maior número posíbel de liñas antes de que a pantalla se encha rematando o xogo.

A xente que xoga ao Tetris durante un período prolongado de tempo poden encontrarse a si mesmas pensando nas diferentes maneiras en que na vida real se poden colocar as cousas, por exemplo as caixas dos andeis dos supermercados ou os edificios das rúas. Neste sentido, o efecto Tetris é unha forma de hábito. Entre as persoas que sofren o efecto Tetris tamén se pode dar a visión de imaxes de formas de Tetris nas marxes do seu campo de visión ou cando fechan os ollos,

## Outros exemplos 
O efecto Tetris non só se produce co xogo que lle dá nome, senón que é tamén común con outros videoxogos, con calquera tarefa visual prolongada (clasificar células, recoller froita, conducir longas distancias, xogar ao xadrez etc.), e tamén con outras modalidades sensoriais repetitivas, como por exemplo unha peza musical pegadiza que é espontaneamente repetida mentalemente (un *earworm*), ou aquelas persoas que logo dun longo período embarcados, ao aterrar, móvense inconscientemente reproducindo o balanceo do barco. Os programadores e informáticos teñen ás veces experiencias semellantes informando de ter soñado sobre códigos durante a noite e regresar ao traballo ao día seguinte. Cousas parecidas teñen padecido usuarios de xogos musicais coma *Dance Dance Revolution*, *Rock Band* ou *Guitar Hero*. E o mesmo podería decirse doutros xogos coma *Polarium* ou xogos de disparar sobre brancos.

## Lugar na memoria 
Stickgold et al. (2000) propuxeron que a parte de memoria usada ao xogar ao Tetris é unha forma separada de memoria, intimamente relacionada coa memoria procedemental. Isto derivaríase das súas investigacións que demostraban que a xente con amnesia anterógrada, informaban soñar con formas caendo logo de ter xogado ao Tetris durante o día, a pesar de non seren capaces de recordar en absoluto ter xogado ese día.

## Historia do termo 
Segundo Earling (1996), o autor describiuno como *imaxes posteriores ao xogo durante días despois* e *unha tendencia a identificar todo composto de catro cadrados e tentando determinar "onde encaixa"*. Kidd atribuía a orixe do termo a xogadores de PC de Adelaide, Australia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Earworm
* Memoria
* Tetris

### Ligazóns externas 
* *This Is Your Brain on Tetris* — Wired magazine, maio de 1994 
* *Tetris dreams* - magazine Scientific American, outubro de 2000 
* *Game Boy* (comic) - The Perry Bible Fellowship.
Señorío de Cascais

O **señorío de Cascais** é un título nobiliario co que os reis de Portugal amosaban a súa gratitude a certas persoas. A súa forma feminina é *Señora*. Recibe o seu nome da vila de Cascais.

## Lista dos Señores de Cascais 
miniatura|João das Regras (1889).
* Afonso, Señor de Cascais 
* João das Regras (13??-1404), Señor de Cascais
* Gomes Lourenço de Avelar (1336-1374), Señor de Cascais
* Sancho Gomes de Avelar, Señor de Cascais 
* Enrique Manuel de Villena (1337–1414), Señor de Cascais 
* Branca da Cunha, Señora de Cascais 
* Isabel da Cunha (c. 1420-1482), Señora de Cascais e Lourinhã 
* Joana de Castro (c. 1410-1479), Señora de Cascais e Monsanto 
* Luís de Castro (c. 1560-1612), Señor de Cascais e Monsanto

## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Nobreza
Los Inhumanos

**Los Inhumanos** é un grupo musical orixinario de Valencia, fundado na década de 1980.

### Discografía 
**Verano Inhumano* (1983).
**Los Inhumanos* (1985).
**Las chicas no tienen pilila* (1986).
**30 hombres solos* (1988).
**No problem* (1990).
**El mágico poder curativo de la música de los Inhumanos* (1991).
**Directum Tremens* (álbum dobre en vivo) (1992).
**9 Canciones con mensaje y una con recao* (1993).
**Si al amanecer no he vuelto... venir a recogerme* (1994).
**Música festiva para gente sin complejos* (1995).
**Música adhesiva* (1996).
**Apaga y vámonos* (1998).
**El Retorno del Jeti* (1999).
**Cara Dura* (compilación) (2001).
**Baila mulata* (2002).
**Quiero ser famosillo* (single inédita) (2003).
**25 años haciendo el imbécil* (2004).
**Quiero volver con mi mamá* (2006).
**Los hombres que amaban a todas las mujeres* (disco+libro+DVD compilación 3D) (2010).
**Iba a tomar una caña y me lie* (álbum dobre compilación) (2012).
**35 años de fiesta, con la túnica puesta* (compilación) (2014).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Brigantium (publicación)

***Brigantium***, subtitulado *Boletín do museo arqueolóxico e histórico de A Coruña*, foi un boletín bilingüe anual editado polo Museo Arqueolóxico e Histórico Castelo de Santo Antón da Coruña.

## Descrición 
Publicouse dende 1980 ata 2009 e foi dirixido por Felipe Senén López. O director honorario era Manuel Chamoso Lamas. Colaboraron nel, entre outros, José Manuel Vázquez Varela, Felipe Criado Boado, Fernando Alonso Romero, Jaime Delgado e Raquel Casal.
Os seus temas eran a prehistoria, a historia, a etnografía, a arqueoloxía, a arte, a epigrafía e a numismática. Sobresaíu pola presentación e calidade dos traballos, sempre ilustrados. O artigos comezaban por un resumo en castelán, galego ou inglés, segundo a lingua escollida polo autor.[miniatura|Castelo de Santo Antón, sede do [Museo Arqueolóxico e Histórico Castelo de Santo Antón|Museo Arqueolóxico e Histórico|centro]]
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
### Ligazóns externas 
* Catálogo en liña da Deputación de Pontevedra.
Vicecondado de Nossa Senhora da Luz

O **Vicecondado de Nossa Senhora da Luz** é un título de nobreza portugués concedido primeiramente por Pedro V de Portugal a Joaquim António Velez Barreiros, un oficial do exército, par do reino e Ministro de Estado. O actual Vizconde é Renato Carrasquinho, herdeiro tamén do Condado de Santa María, do Vicecondado de Saxonia-Coburgo-Gotha e Bragança, entre outros títulos nobiliarios.

## Vizcondes de Nossa Senhora da Luz
## Véxase tamén 
* Título nobiliario
* Nobreza
Valtierra

**Valtierra** é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Tudela, entre as desérticas paisaxes das Bardenas Reales e o val do Ebro. Segundo o INE, en 2008 tiña 2.542 habitantes. Ten unha extensión de 49,9&nbsp;km², e limita coas localidades de Arguedas, Alfaro, Cadreita, Castejón e Tudela.

## Demografía 
## Historia 
Tivo unha importante presenza árabe e foi parte do imperio de Muza Ben Muza, máis tarde forma parte da Taifa de Zaragoza e máis adiante da de Tudela-Lleida. Terminou de ser conquistada polos cristiáns de Afonso o Batallador rei de Navarra e Aragón no ano 1110 outorgando á vila o Foro de Sobrarbe e o título de *Moi nobre e Moi leal*, cando Navarra e Aragón separáronse esta como consecuencia da morte de Afonso I en 1134, a nobreza decidiu formar parte de Navarra e Tudela non se uniu a Aragón, formando parte de Navarra.

## Patrimonio artístico 
dereita|miniatura|Igrexa de Santa María.

* Igrexa de Santa María. Templo parroquial do século XVI que atesoura un grandioso Retablo Maior renacentista, con talla dourada e policromada.
* Palacio dos Gómara. Edificio civil de estilo barroco, con fachada de ladrillo do século XVIII.

## Economía
Valtierra foi historicamente unha vila dedicada plenamente aos labores agrícolas e durante séculos ao redor delas desenvolveuse a vida no municipio. Dentro do sector primario destacan os cultivos de millo, verduras (brócoli, coliflor, tomate, pemento, berenxena), o cereal, e os verbascos. Na gandería destaca o gando ovino, bovino e porcino. A comezos do século XXI acadaban tamén grande importancia o sector secundario e o sector terciario.

## Zonas de interese próximas 
*Bardenas Reales
*Parque natural "Senda Viva"
Navalmoral de la Mata

**Navalmoral de la Mata** é unha localidade estremeña, pertencente á provincia de Cáceres. Segundo o INE, en 2007 tiña 16.931 habitantes.
## Situación
Atópase ao nordés da provincia, a 120 km da cidade de Cáceres e a tan só 180 km ao oeste da capital de España, Madrid. É a cabeceira de comarca do Campo Arañuelo.

## Demografía
Ao longo do século XX o número de habitantes foi aumentando, fóra dos anos 20. Neste táboa recóllese a evolución demográfica do século XX tomando como referencia os datos que aparecen na páxina web de Navalmoral de la Mata.

Na última década, a poboación sufriu lixeiras diminucións entre 1998 e 2001 das que se recuperou posteriormente, tal e como nos mostran os datos do Instituto Nacional de Estadística.

Respecto da poboación estranxeira, esta representa un 6% do total de habitantes que residen na localidade. Dos 875 estranxeiros, máis da metade proceden de Marrocos(73%), seguidos de colombianos, portugueses, arxentinos, dominicanos e así ata un total de 25 nacionalidades distintas conviven xunto coa poboación española. A continuación, preséntanse os países de procedencia dos inmigrantes que viven en Navamoral de Mátaa, así como o número de persoas pertencentes a cada país.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Concello de Navalmoral
*Guía Turística de Navalmoral
*Información sobre Navalmoral de la Mata na páxina web do Colexio Público Campo Arañuelo
*Joaquín Web 
*Navalmoral Fútbol Sala
*Navalmoral.net
Villafranca de los Barros

**Villafranca de los Barros** é un municipio de España, na provincia de Badaxoz, Comunidade Autónoma de Estremadura, que contaba en 2008 cunha poboación de 13.201 habitantes. É coñecida como *"Cidade da Música"*.
## Xeografía 
Villafranca de los Barros ocupa o centro dunha dilatada conca de fértil terra arcillosa, formando semicírculo as próximas serras de Alange, Hornachos e Fuente del Maestre.

Linda o seu termo municipal, polo Norte cos de Almendralexo e Alange, polo Sur co de Los Santos de Maimona; polo Leste co de Ribera del Fresno e polo Oeste co de Fuente del Maestre. O seu centro urbano ocupa uns 2 quilómetros cadrados. Mediante estradas comarcais pódese acceder a cidades como Ribera del Fresno, Fuente del Maestre, Aceuchal e Pombas; e por ferrocarril con Llerena para Sevilla e con Mérida para Madrid.

Toda a zona está regada por regatos e arroios de prolongado estiaje durante os meses de verán e ata parte do outono, chamados Pendelías, Valdequemao e as Goridas, un dos cales, o de Valdequemao atravesa a poboación de Sur a Norte; o de Pendelías, pasa polo Leste lamiendo os seus muros, xuntándose os dous preto das últimas casas onde toman o nome de Río Cagancha. O outro arroio é o da Goridas, que atravesa o termo pola súa extremidade Este. Toda esta trama fluvial vai desembocar ao Bonhabal, afluente do Matachel, sendo tamén afluente este mesmo do río Guadiana.

Xunto con Almendralexo, é o centro comarcal da comarca Tierra de Barros.

## Historia 
## Demografía
Trujillo, Cáceres

**Trujillo** é unha cidade estremeña, pertencente á provincia de Cáceres. Atópase nun estratéxico nó de comunicacións dentro da rexión. Está a 47&nbsp;km de Cáceres pola A-58, a uns 60 quilómetros do Parque Nacional de Monfragüe, a uns 90&nbsp;km de Plasencia e a uns 80&nbsp;km de Guadalupe. Pola A-5 (Autovía do Suroeste) comunica con Badaxoz a 149&nbsp;km, con Mérida a 80&nbsp;km, con Navalmoral de la Mata a 70&nbsp;km e con Madrid, a tan só 250&nbsp;km.

## Demografía 
A seguinte táboa mostra a evolución demográfica de Trujillo de 1998 a 2008 segundo os datos do Instituto Nacional de Estadística de España.
Los Santos de Maimona

**Los Santos de Maimona** é un municipio de España, na provincia de Badaxoz, Comunidade Autónoma de Estremadura. Ten unha poboación de 8.107 habitantes.

## Localización 
Atópase a 75 km da capital e cunha poboación superior aos 8.000 habitantes, o seu termo municipal ten unha extensión de 109,02 km². Sitúase a 529 msnm.
## Accesos 
É unha das poboacións mellor comunicadas do sur da provincia de Badaxoz, é unha encrucillada de camiños pola que transcorren as seguintes vías de comunicación:

* N-630/A-66 Xixón- Sevilla (Ruta da Prata - Camiño de Santiago de Compostela). Que enlaza coa N. V a Madrid- Lisboa. 
* N-432 Badaxoz- Córdoba- Granada. 
* Liña férrea Mérida - Sevilla - Huelva.

## Contexto xeográfico 
O terreo é chairo ou suavemente ondulado, só interrompido por alargadas lombas de escaso relevo que corren de NO a SE, iniciándose no cerro do Castelo e continuando polos Cerros de Escorrega. Ao sur de Los Santos de Maimona eríxese a serra de San Cristóbal, que continúa ao longo do límite do termo en dirección noroeste pola serra de Los Santos e a serra los Olivos que, interrompida polo val do arroio Robledillo, continúa máis ao norte pola serra de Cabrera. A altura destes accidentes non excede nunca os 660 msnm.

As terras do chairo son profundas e arxilosas, a maioría de secaño, exceptuando feraces hortas que rodean a poboación. O clima é suave, con invernos curtos e veráns calorosos. A vila atópase situada nun val de suaves lombas: a serra de San Jorge, a de San Cristóbal e Cabrera. Ocupa a parte sur da Comarca Terra de Barros situada ao suroeste a 75&nbsp;km de Badaxoz, a 56&nbsp;km de Mérida e a 5&nbsp;km de Zafra.

## Fauna e flora 
Cultívanse a vide, as oliveiras, cereais e amendoeiras. A gandería é principalmente porcina, ovina e vacúa, con algunhas granxas avícolas. É unha zona rica en caza menor abundando as perdices, os coellos, as lebres e as aves de paso. Existen zonas carboníferas, calcarias para a fabricación de cemento e canteiras de pedra e mármore.

## Hidrografía 
A rede fluvial constitúena arroios de escaso caudal que sofren estiaxe total a partir da primavera, non correndo de novo ata as primeiras augas outonais.

O resto da auga e o abastecemento a Los Santos provén de pozos ricos e superficiais, que se estenden ao longo de todo o termo municipal. A pluviosidade é escasa predominando os ventos do leste.
Moraleja

**Moraleja** é un municipio estremeño, pertencente á provincia de Cáceres. En 2008 tiña 7.983 habitantes.

Limita ao norte con Perales del Puerto, ao nordés con Gata, ao suroeste con Zarza la Mayor, ao sueste con Cachorrilla e Pescueza, ao oeste con Cilleros, e ao leste con Huélaga, Casas de Don Gómez e Casillas de Coria.

## Casaríos e pedanías
## Demografía 
## Historia 
Á caída do Antigo Réxime a localidade de constitúe en municipio constitucional na rexión de Estremadura, Partido Xudicial de Coria que no censo de 1842 contaba con 240 fogares e 1315 veciños.

## Monumentos relixiosos 
Moraleja conta coas seguintes igrexa e ermidas: 

* Igrexa parroquial da nosa Señora da Piedade, que conta cunha talla da Virxe dos Desamparados do século XVI, outra de San Ramón Nonato do século XVII, unha píxide de prata e tres pinturas de Pablo Lázaro. 
* Ermida da Virxe de la Vega, reformada en varias ocasións nos séculos XIX e XX, ata chegar a ser substituída pola ermida actual en 1961. 
* Ermida das Angustias, no centro urbano, construída en 1787.
Shenzhen

é unha cidade de China que linda polo sur con Hong Kong, na beira oriental do Delta do Río das Perlas. Esa estratéxica situación foi a causa de que en 1979 fose escollida coma primeira Zona Económica Especial, coa que as autoridades chinesas comezaron a abrir a economía do país ao capitalismo.

O éxito ten sido tal que, dunha pequena poboación pesqueira, en trinta anos converteuse nunha das maiores metrópoles do mundo, cunha poboación real estimada de máis de doce millóns de habitantes.

## Historia 
Aínda que o seu nome aparece xa en tempos da dinastía Ming, en 1410, Shenzhen non foi máis que unha pequena vila pesqueira ata 1979 . Nese ano, as autoridades chinesas escolleron a súa situación privilexiada ao norte de Hong Kong, para iniciar unha apertura do país os investimentos estranxeiros a través das chamadas Zonas Económicas Especiais, das que Shenzhen sería o primeiro exemplo .

Enclavada xusto no van do ferrocarril, que dende Hong Kong vai cara ao norte, sobre o río  que fai de fronteira cos Novos Territorios, o homónimo río Shenzhen, o distrito xa construído era o da estación (dende 1911), Luohu .

En 1980 iniciáronse as obras da cidade moderna . Unha primeira extensión do distrito de Luohu (Primeiro Plan Mestre, 1982) faise pronto insuficiente .

A partir de 1986, un Segundo Plan Mestre ordena a expansión da cidade cara ao oeste (distrito de Futian), onde hoxe se planifica o centro dos negocios da actual metrópole .

E novamente, no ano 2000 aprobouse o Terceiro Plan Mestre, co desenvolvemento de toda a faixa costeira e o interior dos límites municipais, xa coas infraestruturas dunha grande urbe: porto en Nantou (Nanshan), aeroporto, autoestradas, metro conectado co de Hong Kong..

O crecemento ten sido tan abraiante que non hai precedentes na historia moderna, acuñando o termo "velocidade de Shenzhen" (duns miles de habitantes a máis de dez millóns en trinta anos). Pero aínda continúa e os estudosos pregúntanse se resultará sostible. A máis estase comezando a falar dunha posible integración entre Shenzhen e Hong Kong que competiría coas metrópoles globais do planeta (Nova York, Londres, París, Tokyo). E sen esquecer o contexto do Delta do Río das Perlas, coa contigüidade polo norte de Dongguan (máis de seis millóns de habitantes) e Cantón, que pon no futuro unha das megalópoles punteiras (a fábrica do mundo neste tempo).

## Notas 
## Véxase tamén
Chaguazoso

Como topónimo **Chaguazoso** pode referirse a:

;En Galiza
***Chaguazoso**, parroquia do concello da Mezquita;
****Chaguazoso**, lugar de dita parroquia;
***Chaguazoso**, parroquia do concello de Vilariño de Conso;
****Chaguazoso**, lugar de dita parroquia.
Vandellòs

**Vandellòs** é unha localidade que pertence ao concello de Vandellòs i l'Hospitalet de l'Infant, na provincia de Tarragona. É o antigo núcleo do municipio, ao que deu nome ata 1990 cando cambiou polo actual. Ten unha poboación de 946 habitantes.

Vandellòs atópase a 281 metros de altitude, xunto á estrada C-44, entre l'Hospitalet de l'Infant e Tivissa. A súa igrexa parroquial, dedicada a Sant Andreu, data de 1733 e está formada por un edificio de tres naves con cúpula de estilo renacentista. As súas festas celébranse o 26 de setembro, festividade de Sant Cosme e Sant Damià.

## Historia 
Vandellòs xa aparece citado en 1342 baixo o nome de Vallis Laurorumi e en 1460 como Vall de Llorer. Formou parte do concello de Tivissa e quedou integrado na baronía de Castellvell, que posteriormente quedou integrada no condado de Prades. En 1813, as tropas do mariscal Louis Gabriel Suchet saquearon a vila. En 1845 sufriu graves estragos por mor dun terremoto.

## Notas
World Cup Italia '90

'''''World Cup Italia '90'''* é un videoxogo de fútbol de Sega para Mega Drive e Master System publicado en 1990. Trátase do primeiro xogo dun mundial de fútbol en levar a licenza oficial da FIFA, amosando o logo oficial e a mascota. O xogo trae os grupos oficiais, equipos e os horarios reais do campionato.

Foi portado por U.S. Gold para DOS, Amiga, Atari ST, Commodore 64 e ZX Spectrum. Despois do Mundial, o xogo foi publicado como *World Championship Soccer* e despois renomeado a *Sega Soccer* no cartucho de recompilación *Mega 6* de Mega Drive, eliminando os créditos de Virgin Mastertronic. No Brasil foi publicado co nome *Super Futebol II''.

## O xogo 
O xogo presenta unha visión de arriba cara a abaixo e unha versión simple de fútbol (non hai faltas, substitucións, ou estratexias). Os xogadores deben driblar e pasa-lo balón cara a un extremo do campo e tratar de marcar un gol ao equipo contrario. Cando o equipo do xogador ten a pelota, el ou ela pode conducir o balón polo campo, patea-la pelota cara a meta, pasa-lo balón polo aire a outro membro do equipo, ou patea-lo balón cara a adiante na dirección que o xogador afronta actualmente. Cando o equipo contrario ten o balón, o xogador pode cambiar entre os diferentes membros do equipo no campo, ou atacar o seu opoñente para saca-lo balón do seu control.

## Países xogables 
*  Estados Unidos
*  México
*  Perú
*  Brasil
*  Arxentina
*  Uruguai

*  Marrocos
*  Alxeria
*  Inglaterra
*  Escocia
*  Italia
*  Francia

*  España
*  Países Baixos
*  Dinamarca
*  Bélxica
*  Hungría 
*  Iugoslavia

*  Polonia
*  Unión Soviética
*  Alemaña do Oeste
*  China
*  Xapón
*  Corea do Sur

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha do xogo en mobygames.com
Iconoloxía

Chámase **iconoloxía** á póla da simboloxía e da semioloxía que estuda as denominacións visuais da arte, por exemplo a representación das virtudes, vicios e outras cousas morais ou naturais, coa figura ou aparencia de persoas.

## Características 
Por extensión, trátase da ciencia que estuda as imaxes, emblemas, alegorías e monumentos con que os artistas representaron aos personaxes mitolóxicos, relixiosos ou históricos, e diferénciase da *iconografía* en que esta ten por fin a sinxela descrición de imaxes, mentres que a *iconoloxía* estúdaas en todos os seus aspectos, compáraas e clasifícaas, chegando ata formular leis ou regras para coñecer a súa antigüídade e diversos significados e interpretacións.

A iconoloxía considerada en toda a súa amplitude pode dividirse en tres pólas en razón do obxecto representado:

**Iconoloxía pagá*. Comprende as imaxes propias da idolatría ou relixións non cristiás. 
**Iconoloxía profana ou civil*. Comprende as figuras de personaxes históricos que non sexan obxecto de culto relixioso. 
**Iconoloxía relixiosa*. Refírese a Deus, aos anxos, santos e outras imaxes procedentes da relixión.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Erwin Panofsky, o fundador da iconoloxía como disciplina académica. 
*Santiago Sebastián, representante desta escola en España
Fonte arqueolóxica

**Fonte arqueolóxica** é a fonte documental que serve para reconstruír a historia ata en períodos ou lugares no que non hai fontes escritas para facelo. Tamén se empregan aínda que haxa fontes escritas (Exiptoloxía, Arqueoloxía industrial). As **fontes arqueolóxicas** son as que reconstrúen a **cultura material**, que é o obxecto de estudo da arqueoloxía.

Poden enumerarse como exemplo deste tipo de fontes: 
*restos materiais, sexan estes obxectos 
**de arte, 
**edificios comúns ou monumentais 
**ou calquera ferramenta ou obxecto creado polo ser humano por moi insignificante que sexa, 
*así como restos da actividade humana no ambiente, 
**comezando pola súa propia presenza a través dos restos que deixa tralo seu paso (pegadas, desperdicios, lume, os seus propios cadáveres...) 
**e seguindo por evidencias de máis calado (cambios na vexetación e usos do chan, alteracións hidrolóxicas, dos ecosistemas, climáticas...)

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Fonte escrita 
*Fonte oral 
*Fonte documental 
*Historiografía 
*Arqueoloxía 
*Prehistoria
Obra de arte

[miniatura|*[O David* de Miguel Anxo, unha escultura de mármore branco realizada entre 1501 e 1504.]]
Na arte, unha **obra de arte** (ou **peza artística** ou **obra**) é unha creación, tal como unha composición musical, un libro, unha película, un gravado, unha escultura ou unha pintura, que foi feita coa finalidade de ou ben ser un obxecto de beleza en si mesmo ou ben unha expresión simbólica ou ben a representación dun concepto determinado. O oposto é un obxecto práctico ou útil, aínda que ben pode acontecer que un obxecto sexa varias cousas ao mesmo tempo.

A partir do modernismo, o eido da arte espallouse incluíndo á fotografía, á cinematografía, a arte de performance (ou execución), a arte conceptual, e a arte en vídeo. Na arte contemporánea son habituais as denominadas *instalacións artísticas* e outras manifestacións artísticas de difícil catalogación entre os xéneros artísticos clásicos.

Que é o que se considera unha obra de arte difire entre as distintas culturas e eras, como tamén difire o significado mesmo do vocábulo "arte". Por exemplo ata a década de 1970, os críticos de arte e o público en xeral tendían a excluír as artes aplicadas do que se consideraban obxectos de arte.

Para establecer se unha obra é unha obra de arte, adóitase apelar aos conceptos de mérito artístico e mérito literario.

Unha obra de arte tamén pode ser chamada *obxecto de arte*, que significa que algo que se percibe posúe un mérito artístico.

## Deseño
Entre os artistas e científicos durante o Renacemento, a crenza prevalente establecía que o estudo da forma humana era en si mesmo o estudo de Deus, estando considerada a escultura do home como o traballo máis elevado.

## Obra
A *obra* é o conxunto de todos os traballos dun artista, ou unha peza individual. O termo francés '** posúe as súas raíces no latín **' (“un traballo”).

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Arte
* Teoría da arte
* Historia da arte
* Estudo da Historia da Arte
* Artista
* Belas Artes
* Estética
* Magnum opus
* Canon Occidental
La Manga del Mar Menor

**La Manga del Mar Menor** é unha vila e unha lingua de terra (*manga*, en castelán) de 24&nbsp;km de longo situada na costa suroeste de España, entre o Mar Menor e o mar Mediterráneo, na Rexión de Murcia.

## Localización
O núcleo de poboación de la Manga del Mar Menor está dividido entre os concellos de Cartagena e San Javier, na costa murciana. Con todo, as súas autoridades solicitaron a segregación como concello independente.  Ao oeste deste longo esteiro sitúase o Mar Menor, un gran lago de auga salgada cunha pequena abertura. Ao leste atópase o mar Mediterráneo. Ambos os mares están comunicados por canles, chamados localmente "golas", polos que discorre a auga. Ao sur do esteiro sitúase Cabo de Palos.

## Historia
A súa formación debeuse á sedimentación de area que achegaban as correntes dominantes na zona. No século XVI, o que hoxe se coñece como Mar Menor era unha baía aberta, e o esteiro era un ronsel de illas pequenas, moi xuntas unhas das outras. Co tempo a sedimentación foi sendo maior e deu lugar a unha zona de area ininterrompida.

Esta zona de terras de sedimentación estaba formada por dunas e vexetación de matogueiras que chegaron sen ningún cambio ata os anos 60, década en que a paraxe foi descuberta para o turismo e para o sector da construción. Aínda pode contemplarse unha zona cun menor impacto humano na zona norte, ocupada agora por un parque natural denominado Salinas y Arenales de San Pedro del Pinatar.

250px|dereita|miniatura|Vista desde o parque natural.

## Economía
Hoxe en día a localidade vive basicamente do turismo que nutre as súas praias durante todas as épocas do ano grazas á súa cálida climatoloxía, e forma parte da Estación Náutica Mar Menor. No verán chega a ter máis de 500.000 habitantes, entre turistas estranxeiros e segundas residencias.

## Cultura
Aquí rodouse a película *En un lugar de la Manga* que protagonizou Manolo Escobar e Concha Velasco no ano 1970.
Cabo de Palos

miniatura|Vista do porto de cabo de Palos. 
miniatura|Faro de cabo de Palos. 
O **cabo de Palos** é un cabo situado no concello de Cartaxena, na Rexión de Murcia. Orograficamente, o cabo forma parte dunha pequena cordilleira de outeiros volcánicos que forman unha pequena península. Unha proba desta cordilleira son as illas próximas no mar Mediterráneo: illa Grosa e as illas Hormigas, así como as cinco situadas no mar Menor.

A proximidade do mar Menor (*palus* ou lagoa en latín) é a que dá orixe á etimoloxía do lugar.

## Historia
Segundo Plinio o Vello e Rufo Festo Avieno, sobre o promontorio do cabo houbo na antigüidade un templo consagrado a Baal Hammón, identificado logo polos romanos como Saturno.

No século XVI, no reinado de Filipe II construiose sobre o promontorio unha torre de vixilancia para defensa da costa contra os ataques dos piratas berberiscos.

En 1862 iniciouse a construción do actual faro que se alza ata os 80 metros de altura sobre o nivel do mar e 50 sobre o terreo situado na parte oriental do cabo, sobre un pequeno outeiro. Iluminouse por primeira vez o 31 de xaneiro de 1865.

O pobo de Cabo de Palos, foi na súa orixe un poboado de pescadores, aínda que hoxe é principalmente unha localidade turística coñecida pola súa gastronomía (en especial polo seu "Caldeiro do Mar Menor", receita local a base de arroz e peixes da zona, en particular o mero) e como destino de mergullo.

Cabo de Palos forma parte da Estación Náutica do Mar Menor, o que asegura ao turista que acode á zona unha ampla oferta en deportes náuticos, sobre todo o mergullo, en todas as épocas do ano, grazas ao clima cálido do sueste murciano e aos seus impoñentes fondos mariños.

A riqueza e bo estado de conservación dos seus fondos mariños motivaron a protección dos mesmos dentro da reserva mariña de cabo de Palos e Illas Hormigas.

## Véxase tamén
* Faro de cabo de Palos 
* Reserva mariña de cabo de Palos e Illas Hormigas

## Ligazóns externas 
* Guía Turística de Cabo de Palos

## Notas 
* Os cartaxineses en Turdetania e Oretania  
* Toponimia romana e de romanización en Murcia
Tabazoa

Como topónimo **Tabazoa** pode referirse a:

;En Galiza
***Tabazoa de Hedroso**, parroquia do concello de Viana do Bolo;
****Tabazoa de Hedroso**, lugar de dita parroquia;
***Tabazoa de Umoso**, parroquia do concello de Viana do Bolo;
****Tabazoa de Umoso**, lugar de dita parroquia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Marchena

**Marchena** é unha cidade da provincia de Sevilla, Andalucía, España. No ano 2008 contaba con 19.497 habitantes. A súa extensión superficial é de 379 km² e ten unha densidade de 51,55hab/km². Os seus coordenadas xeográficas son 37º 20' N, 5º 25' W. Atópase situada a unha altitude de 150 metros e a 60 quilómetros da capital de provincia, Sevilla.

Marchena foi declarada Conxunto Histórico-Artístico en 1966.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Páxina web do concello de Marchena
Torre del Bierzo

**Torre del Bierzo** é unha localidade e municipio da comarca do Bierzo, provincia de León, comunidade autónoma de Castela e León, España. Ten unha área de 119,29 km² cunha poboación de 2.714 habitantes (INE 2007) e unha densidade de 22,75 hab/km².

## Demografía 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Accidente de Torre del Bierzo
*Matavenero
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
La Bañeza

**La Bañeza** é un concello español da provincia de León, na zona noroccidental da comunidade autónoma de Castela e León. Capital da comarca de Tierra de La Bañeza, ao sopé da serra do Teleno. É tamén cabeza de partido xudicial. A súa poboación é de 10.068 habitantes (INE, 2021).

Zona de asentamento ástur, o seu territorio foi parte do Conventus Asturum durante a dominación romana. A poboación xurdiu por orde do Conde Gatón no século IX, a partir de dous núcleos, San Pedro de Périx e Bani Eiza. Sede dun Marquesado durante a Idade Moderna, a finais do século XIX comezou a súa transformación económica e urbana, dando lugar a un dos núcleos máis importantes da provincia.

Dentro da súa actividade económica destaca a industria alimentaria, grazas á presenza da azucreira, e o sector servizos, debido á súa posición como importante centro comarcal. Ao longo do ano teñen lugar varias celebracións de notable participación cidadá, como o Entroido, a Semana Santa e as festas patronais, durante as cales se celebra unha das poucas carreiras urbanas de motociclismo existentes en España.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial do concello
Villablino

**Villablino** (en leonés **Viḷḷablinu**) é un concello español da provincia de León (Castela e León). A súa poboación é de 10.353 habitantes (INE 2011).
 
Villablino, é a capital da comarca leonesa de Laciana; atópase entre as comarcas de Babia, Omaña, O Bierzo e o Principado de Asturias. Constitúe o maior centro comercial, económico e social do noroeste de León. O seu concello é o 6º da provincia no que refire a poboación. A poboación do municipio, que é de 10.860 habitantes, diminuíu case nun 25% (ao redor de 3.700 habitantes) entre 1996 e 2006.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial do concello
Benavente

O topónimo **Benavente** pode referirse a:

;En Galiza
***Benavente**, lugar da parroquia da Barciela, no concello de Santiago de Compostela.

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***Benavente**, concello da provincia de Zamora;
***Benavente y Los Valles**, comarca da provincia de Zamora.

;En Estremadura
***Benavente**, localidade do concello de Alburquerque, na provincia de Badaxoz, Estremadura.

;En Porto Rico
***Benavente**, en Porto Rico.

;En Portugal
***Benavente**, municipio portugués do distrito de Santarém.

Amais, como apelido, pode referirse a:

***Toribio de Benavente**, misioneiro franciscano e historiador da Nova España (1482-1569);
***José María Benavente**, militar chileno, ministro de guerra e mariña (1785-1833);
***Diego José Benavente**, político e militar chileno (1790-1867);
***Jacinto Benavente**, dramaturgo, director e guionista español, Premio Nobel de Literatura (1866-1954);
***Pedro Benavente**, veterinario e escritor galego (n. 1950).

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Condado de Benavente**, título de nobreza de España.
Medina de Rioseco

**Medina de Rioseco** é un municipio de España, na provincia de Valladolid, comunidade autónoma de Castela e León. Ten unha superficie de 115,43 km² cunha poboación de 5.008 habitantes e unha densidade de 43,39 hab/km². É un municipio da comarca de Tierra de Campos. 

## Demografía 
## Ligazóns externas
*Concello de Medina de Rioseco
Arévalo

**Arévalo** é un concello da provincia de Ávila na Comunidade Autónoma de Castela e León. Esta localidade limita ao norte cos municipios de Palacios de Goda e Donvidas; ao oeste con Aldeaseca e Nava de Arévalo; ao sur con Tiñosillos, Orbita, Gutierre-Muñoz e Espinosa de los Caballeros; e ao leste coa provincia de Segovia. Ten unha poboación de 8.099 habitantes (INE 2011).

## Xeografía 
Arévalo atópase na comarca de La Moraña a 827 metros de altitude, e está bañado polos ríos Adaja e Arevalillo, afluentes ambos do río Douro. A localidade conta cun municipio cunha extensión de 46,07 km². A comarca onde se sitúa Arévalo é coñecida pola súa produción agrícola de cereais de secaño asociados con leguminosas ademais da abundancia do piñeiro galego e os pastos de inverno.

## Patrimonio 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Fonte escrita

miniatura|300px|Un usuario nunha biblioteca.
A **fonte escrita** é a fonte documental que adoita ser empregada como fonte historiográfica, é dicir, o vehículo habitual de conservación da memoria histórica que os historiadores empregan para a reconstrución, análise e interpretación do pasado da humanidade, é dicir: a Historia.

Non convén esquecer que durante a maior parte do pasado da humanidade (a Prehistoria) non existía a escritura; e que ata no pasado máis recente (a Historia), só unha minoría culta producía **documentos escritos**. Ter en conta só as fontes escritas produce unha desviación que privilexia aos testemuños das clases dirixentes, a historia política, a historia militar, a relixión e a ideoloxía dominante. Ademais calquera fonte escrita faise como xustificación dalgunha forma do que o produce, polo que deben de tratarse con prudencia, e en moitas ocasións con verdadeiro escepticismo.

Para o tratamento das fontes escritas e a diferenza entre fonte e documento véxase *fonte documental*.

## Tipos de fontes escritas 
* *Fonte bibliográfica*; a de publicación puntual: os seus documentos son os libros. Recopílanse nas bibliotecas. 
* *Fonte hemerográfica*; a de publicación periódica: os seus documentos son os xornais e revistas. Recopílanse nas hemerotecas. 
* *Fonte epigráfica*; a que se manifesta en espazos públicos, formando parte da arquitectura ou de monumentos: os seus documentos son as inscricións estudadas pola epigrafía.
* *Fonte arquivística*; a non publicada, senón xpara o seu propio uso por quen a produciu (o autor ou fonte). Os seus documentos ás veces destrúense, ou se se considera que a súa conservación é pertinente, quedan depositados nun arquivo para a súa recompilación. Pode ser tanto un arquivo privado como un arquivo público: arquivo de empresa, arquivo institucional, arquivo eclesiástico (arquivo parroquial, arquivo episcopal, Arquivo Segredo Vaticano), arquivo municipal, arquivo provincial, arquivo estatal etc.

## Fontes escritas e ciencias auxiliares 
Para cada unha das ciencias auxiliares da historia que teñen que ver coas fontes escritas:

* O estudo dos documentos corresponde á diplomática.
* A súa conservación e ordenación corresponde á arquivística e a biblioteconomía.
* O estudo da historia da escritura manual é a paleografía.
* O estudo dos tipos de imprenta é a tipografía.
* Para as novas formas de fixación das fontes escritas ver tecnoloxías da información.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fonte oral
* Fonte tipográfica
* Fonte arqueolóxica
* Historiografía
Antigüidade (obxecto)

[miniatura|[Automóbil Mercedes-Benz pertencente a Adolf Hitler. É unha mostra do período da Alemaña nazi.]]
Unha **antigüidade** é un obxecto que acadou unha idade que lle fai testemuña dunha era anterior na sociedade humana.

## Características 
As antigüidades son xeralmente os obxectos que amosan un certo grao de artesanía ou certa atención ao deseño, tal como un escritorio ou un dos primeiros automóbiles.

Nunha sociedade consumista, unha antigüidade é sobre todo un obxecto que, por ser de construción e idade senlleiros ou por caer en desuso, recibe un valor superior aos obxectos semellantes e de fabricación máis recente.

Calquera museo histórico fai un uso considerable de antigüidades para ilustrar acontecementos históricos e darlles un contexto práctico.

## Comercio 
As antigüidades mércanse e véndense xeralmente nos anticuarios, no mercado negro (véxase mercado, bazar e tianguis), clandestino, ou en gran medida a través de páxinas web dedicadas á publicación de avisos de compra e venda de antigüidades.

Algunhas antigüidades valiosas pódense mercar nas poxas, tales como Sotheby's ou Christie´s.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Coleccionismo.
* Coleccionistas célebres: Constantinos Mitsotakis, William Randolph Hearst.
* Pasatempo.
Apolonio de Atenas

**Apolonio**, fillo de Néstor, foi un escultor grego de Atenas, que viviu no século I a.C.
## Obras
Atribúenselle dúas obras: o Torso do Belvedere (Museos Vaticanos) e o Puxilista de bronce (Roma, Museo Nacional), atribuída ao autor por razóns estilísticas.
É o creador do famoso Torso do Belvedere , hoxe no Museo Pío-Clementino, un dos Museos do Vaticano. A estatua foi descuberta no que foron os xardíns do Teatro de Pompeio, no ''Campo de' Fiori'' (campo das flores) durante o papado de Xulio II (1503-1513). A designación desta escultura como representación de Hércules foi dada por Winckelmann (probablemente erroneamente), se ben a interpretación como "un heroe" é máis aproximada.
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
O Torso do Belvedere nos Museos Vaticanos (en alemán)
Alberto Iglesias

**Alberto Iglesias Fernández-Berridi**, nado en Donostia en 1955, é un compositor vasco, con especialmente relevancia dentro do mundo da cinematografía, así, no anos 2005 e 2007 foi nomeado aos Premios Oscar polos filmes *The Kite Runner* e *The Constant Gardener*.

## Traxectoria 
Estudou piano, harmonía e contrapunto no Conservatorio de Música de San Sebastián, da man de Francisco Escudero. Máis tarde, recibiu leccións de composición e piano de F. Schwartz en París compaxinádo este labor co estudo de técnicas de composición electroacústica en Barcelona. Como intérprete, o máis salientánbel é o período entre 1981 a 1986, cando formou un dúo de música electrónica co tamén compositor Javier Navarrete, que os levou por diversas xiras, nas que interpretaban propias composicións.

Comezou a compoñer para o cinema no ano 1984, con *La Conquista de Albania*, e escribiu dende entón as músicas para case 30 filmes, boa parte deles para o director manchego Pedro Almodóvar.

## Filmografía
**También la lluvia* (Icíar Bollaín, 2010)
**Los abrazos rotos* (Pedro Almodóvar, 2009)
**Che: The Argentine* (Steven Soderbergh, 2008)
**The Kite Runner* (Marc Forster, 2007)
**Volver* (Pedro Almodóvar, 2006)
**The Constant Gardener* (Fernando Meirelles, 2005)
**La mala educación* (Pedro Almodóvar, 2004)
**Hable con ella* (Pedro Almodóvar, 2002)
**Lucía y el sexo* (Julio Medem, 2001)
**Todo sobre mi madre* (Pedro Almodóvar, 1999)
**Los amantes del círculo polar* (Julio Médem, 1998)
**La camarera del Titanic* (Bigas Luna, 1997)
**Carne trémula* (Pedro Almodóvar, 1997)
**Tierra* (Julio Médem, 1996)
**Pasajes* (Daniel Calparsoro, 1996)
**La flor de mi secreto* (Pedro Almodóvar, 1995)
**Dispara* (Carlos Saura, 1993)
**La ardilla roja* (Julio Médem, 1993)
**Vacas* (Julio Médem, 1992)