open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Daniel Carter Beard

**Daniel Carter (Uncle Dan) Beard**, nado en Cincinnati o 21 de xuño de 1850 e finado en Suffern o 11 de xuño de 1941, foi un ilustrador, escritor e reformador social norteamericano.

## Traxectoria 
Fillo do pintor James H. Beard, medrou en Covington, Kentucky. En 1878 estableceu con dous irmáns o seu propio estudo en Nova York, no que realizaron ilustracións para xornais e libros, entre eles as ilustracións da primeira edición de *Un ianqui de Connecticut na corte do rei Artur* de Mark Twain. En 1905 fundou a organización *Sons of Daniel Boone*, precursora dos Boy Scouts. Cando se fundaron os Boy Scouts of América en 1910 integrou a súa organización nesta e converteuse nun dos seus líderes.

## Obra 
* American Boy's Handy Book, 1882, 1903 
* The American Girl's Handy Book, 1887 
* The American Boy's Book of Sport, 1890 
* Moonlight and Six Feet of Romance, 1892 
* The Outdoor Handy Book , 1896 
* Jack of All Trades, 1900, 1904? 
* Field and Forest Handy Book, 1906 
* Animal Book and Campfire Stories, 1907 
* Boy Pioneers and Sons of Daniel Boone, 1909 
* Boat, Building, and Boating, 1912 
* Shelters, Shacks, and Shanties, 1914 
* The American Boy's Book of Bugs, Butterflies and Beetles, 1916 
* The American Boy's Book of Sign's, Signals and Symbols, 1918 
* The American Boy's Book of Camp-Lore and Woodcraft, 1920 
* The American Boy's Book of Wild Animals, 1921 
* The Black Wolf-Pack , 1922, 
* American Boy's Book or Birds and Brownies of the Woods, 1923 
* Do It Yourself, 1925 
* Wisdom of the Woods, 1926, 1927? 
* Buckskin Book For Buckskin Men and Boys, 1929 
* Hardly A Man is Now Alive, 1939 (autobiografía)
Teorema de non-existe-o-xantar-de-balde

O teorema do **non-existe-o-xantar-de-balde** (**NFLT** en inglés), ou "teorema de pagar por xantar" é un teorema no campo da optimización combinatoria dos físicos David H. Wolpert e William G. Macready.

Indican (Wolpert e Macready, 1995) que: "Todos os algoritmos que procuran un pico dunha función de custo funcionan con igual eficiencia, cando se calcula a media sobre todas as funcións de custo posíbeis." Facendo exame da frase "non existe o  xantar de balde", este teorema explica que, ao longo de todos os problemas matematicamente posíbeis, cada algoritmo da busca farao na media tan ben como calquera outro. o o desempeño dun algoritmo altamente especializado será mellor fronte a outro de propósito xeral, mais en media, aplicándoo a todos os problemas do dominio posíbeis, terá un desempeño similar.

O teorema úsase como un argumento  contra o uso de algoritmos xenéricos de procura, tales como algoritmos xenéticos sen usar todo o coñecemento posíbel do dominio.  É aplicado tamén a outros problemas xenéricos.

Alternativamente, o teorema estabelece que "unha estratexia de optimización universal de propósito xeral é teoricamente imposíbel, e a única maneira de que unha estratexia supere a outra é especializándose no problema específico en consideración" (Ho e Pepyne, 2002).

## Aplicacións do teorema
Este teorema usouno William Dembski, propoñente do proxecto intelixente, para criticar a teoría da evolución; Dembski e outros críticos da evolución indican que os teorema de pagar por xantar demostran que a evolución non supera á mera procura aleatoria na busca de resultados óptimos. Entrementres, os opoñentes desta visión indican que o teorema de pagar por xantar non é relevante como crítica da evolución, pois a necesidade da evolución soamente sucede nun subconxunto do dominio, no mundo real, e non en todos os mundos posíbeis.

De feito, David Wolpert cualificou o uso de Dembski do teorema de pagar por xantar como "fatal, informal e impreciso."
Fenotipo

[miniatura|dereita|260px|Os individuos da especie de [moluscos *Donax variabilis* mostran unha extraordinaria diversidade fenotípica, tanto na cor como no padrón das súas cunchas.]]

En bioloxía denomínase **fenotipo** á manifestación visíbel do xenotipo nun determinado ambiente.

O fenotipo dun organismo individual está definido pola aparencia física e mais a constitución. Especificamente maniféstase como trazas que varían entre os diferentes individuos tales como o tamaño ou a cor dos ollos.

O fenotipo está determinado, en certa medida polo xenotipo, ou pola identidade dos alelos, os cales, individualmente, ocupan unha ou máis posicións nos cromosomas. Algúns fenotipos están determinados polos múltiples xenes, influenciados ademais por factores do medio. Desta maneira, a identidade dun, ou duns poucos alelos coñecidos, non sempre permite unha predición do fenotipo.

Así e todo, como os fenotipos son moito máis doados de observar do que os xenotipos (non se necesita ningún tipo de exame químico para determinar a cor de ollos dunha persoa), a xenética clásica usa os fenotipos para determinar as funcións dos xenes. Os experimentos de reprodución poden probar estas interferencias. Desta forma, estudos xenéticos temperáns son capaces de rastrexar os padróns hereditarios sen ningún tipo de coñecemento da bioloxía molecular.

A interacción entre o xenotipo e mais o fenotipo describiuse a miúdo usando a simple ecuación que se expón a continuación:

:**Fenotipo = xenotipo + ambiente**

En conclusión, o fenotipo é calquera característica detectábel dun organismo (por exemplo, estrutural, bioquímico, fisiolóxico e as relativas á conduta) determinado por unha interacción entre o seu xenotipo e o seu medio.

A idea de fenotipo como o produto do xenotipo foi xeneralizada por Richard Dawkins no seu libro *O fenotipo estendido* de 1982.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Xenética
* Xenotipo
* Ser vivo
* Ambiente
Partido Agrario Ambientalista

O **Partido Agrario Ambientalista** (**Partia Agrare Ambientaliste** en albanés) é un partido político albanés. Fundouse en 1991 como **Partido Agrario de Albania** (**Partia Agrare e Shqipërisë**). É un partido agrario reformista dirixido por Lufter Xhuveli. Nas eleccións de 1997 obtivo o 0.8% e 1 deputado, nas eleccións de 2001 obtivo o 2.6% dos votos e 3 escanos e formou parte do goberno que encabezou o Partido Socialista de Albania e nas eleccións de 2005 aumentou ata o 6.5% dos votos e 4 escanos na Asemblea de Albania.
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Alianza Macedonia pola Integración Europea
Ottawa (homónimos)

**Ottawa** pode referirse a:

***Ottawa**, tribo amerindia do Canadá, orixinarios do Ontario. Actualmente viven na rexión do lago Huron, en Míchigan, Ontario e Oklahoma.
***Ottawa**, lingua da familia algonquina falada polo pobo ottawa, considerada unha variedade da lingua ojibwa.
Como topónimo, **Ottawa** pode referirse a:

***Ottawa**, cidade de Ontario, capital do Canadá;
*o **río Ottawa**;
*as **illas Ottawa**, na baía de Hudson;
***Ottawa**, poboación estadounidense en Illinois;
***Ottawa**, poboación estadounidense en Kansas;
***Ottawa**, poboación estadounidense en Ohio;
***Ottawa**, poboación estadounidense en Wisconsin;

## Véxase tamén 
***Ottawa Senators**, equipo profesional de hóckey sobre xeo da cidade de Ottawa que xoga na National Hockey League;
***Ottawa Senators (orixinal)**, equipo profesional de hóckey sobre xeo desaparecido da cidade de Ottawa que xogou na NHL entre 1917 e 1934;
****Ottawa Citizen***, xornal anglófono con sede en Ottawa.
Partido Alianza Democrática

O **Partido Alianza Democrática**  (**Partia Aleanca Demokratike** en albanés) é un partido centrista liberal de Albania.
## Traxectoria 
Formouse en 1992 como unha escisión encabezada por Neritan Ceka do Partido Democrático de Albania. Formou parte do goberno que encabezou o Partido Socialista de Albania en 1997. Nas eleccións de 2001 conseguiron o 2.4% dos votos e 3 escanos. Nas eleccións de 2005 mantiveron os seus 3 escanos na Asemblea de Albania co 4.76% dos votos.

As súas mocidades reciben o nome de *Rinia Liberal Demokrate*. O partido forma parte do Partido Europeo Liberal Demócrata e Reformista.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Alianza Macedonia pola Integración Europea
James Beattie

**James Beattie**, nado en Laurencekirk en 1735 e finado en 1803, foi un escritor e filósofo escocés.

## Traxectoria 
Educouse en Aberdeen e dende 1760 foi profesor de filosofía moral nesa cidade.

En 1765 publicou *The Judgment of Paris* (1765), un libro de poemas. En 1770 publica *Essay on the Nature and Immutability of Truth* (1770), nel rebate as teorías de David Hume e tivo un éxito inmediato. *Minstrel* foi un poema descritivo que publicou en dous volumes (1771 e 1774) e que exerceu influencia entre os escritores románticos, en especial en Lord Byron. Os seus *Elements of Moral Science* apareceu en dous volumes en 1790 e 1793.
Cronofotografía

A **cronofotografía** é unha técnica fotográfica inventada por Étienne Jules Marey que basicamente consiste en rexistrar nunha placa única as diferentes fases do movemento. Para conseguir isto ideou un sistema que supuña fotografar cunha mesma placa por separado as diferentes fases do movemento sobre un fondo completamente negro.

No ano 1890 o seu creador Étienne Jules Marey empregou a cronofotografía coa película de celuloide de Kodak para conseguir imaxes que permiten reconstruír o movemento, o cal será tomado polos irmáns Lumière para o seu cinematógrafo.[miniatura|Muller baixando as escaleiras, [Eadweard Muybridge|centro]]
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Fotogrametría
*Técnicas fotográficas
*Heliografía
Cámara réflex

miniatura|dereita|250px|Cámara réflex dixital.
Unha **cámara fotográfica réflex** é aquela na cal a imaxe que ve o fotógrafo a través do visor é exactamente a mesma ca que quedará capturada. Iso conséguese mediante un cristal cortado en forma de prisma (unha forma similar a unha pirámide), e que está situado entre dous espellos. Á súa vez hai un espello detrás do obxectivo.

Mentres o fotógrafo esta observando a imaxe polo visor, esta penetra polo obxectivo, e é reflectida cara a arriba polo espello que se encontra detrás do obxectivo. Alí está situado o prisma cos outros dos espellos. A imaxe atravesa o prisma e o primeiro espello a reflicte cara ó segundo, e este cara ó visor. Se no canto de haber un prisma con dous espellos houbese un só espello, que reflectise directamente a imaxe procedente do espello situado detrás do obxectivo cara ó visor, o fotógrafo vería a imaxe invertida.

No momento de disparar para realizar a foto, o espello que se encontra detrás do obxectivo se levanta e deixa pasar a imaxe cara á película, ou o sensor no caso da fotografía dixital. Despois da toma, o espello volve á súa posición, de maneira que o fotógrafo só percibe unha interrupción moi breve da visión que ten da imaxe.

A vantaxe das cámaras réflex consiste principalmente en que o fotógrafo ve a imaxe da mesma forma que será captada pola cámara ó disparar. Incluso pode ver a profundidade de campo da toma antes de realizala. As cámaras réflex son as idóneas para cambiar os obxectivos, xa que o fotógrafo verá sempre a imaxe da forma que aparecerá na foto, sexa cal sexa o obxectivo que utilice.

## Inconvenientes 
Aínda que son múltiples as vantaxes que teñen as cámaras réflex, teñen dous inconvenientes:

* Son máis pesadas e voluminosas que as cámaras non réflex (entendendo por non réflex a cámaras con visor directo, sexan compactas ou telemétricas, como a serie M de Leica).
*O movemento das cortinas no obturador de plano focal, xunto á basculación do espello durante a captura, produce máis vibracións e ruído que nas non réflex con obturador central.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Como usar unha cámara réflex
Flash

300px|dereita|miniatura|A imaxe superior contén unha foto con flash débil. A de embaixo mostra unha foto con flash suficiente.
O **Flash fotográfico** é un dispositivo que actúa como fonte de luz artificial para iluminar escenas. Emprégase sobre todo cando a luz existente non é suficiente para tomar a instantánea cunha exposición determinada pero ten outros usos. O flash é unha fonte de luz intensa e dura que xeralmente abrangue pouco espazo e é transportable.

Existen varios tipos de flash:
* O flash de lámpada que na actualidade caeu en desuso, sobre todo porque había que repoñela lámpada en cada uso.
* O flash electrónico, que é instantáneo e debe estar ben sincronizado coa apertura do diafragma.
* Flash estrobostópico (electrónico) ou múltiple: En vez de emitir un só feixe de luz, emite varios. Se o suxeito está sobre un fondo escuro e o suxeito se move, obteremos unha imaxe en movemento.
* O flash por *simpatía*, emprégase nos estudos fotográficos. Consiste en que a utilización de varios flashs, que funcionan por “simpatía” (ó activarse un actívanse os demais).

O flash, polo seu curto alcance é menos útil canto máis lonxe está o suxeito. Os flashs máis potentes non pasan dos 15 metros.

Outro dos usos do flash é o chamado *flash de recheo* que serve para evitar, por exemplo, as sombras duras do sol do mediodía. Ten o inconveniente de que a imaxe pode quedar algo plana.

Os profesionais tamén usan outros dispositivos. Por exemplo os difusores para suavizar a luz dura do flash.

## Outras fontes de luz artificial 
As posibilidades da luz artificial son maiores cás da luz natural en fotografía: pódese controlar a intensidade, a dirección, que sexa intensa u oblicua etc. Amais do flash a iluminación artificial pódese conseguir mediante:

* O Spot: un dispositivo que transmite un feixe de luz concentrada dura continuada (usada xeralmente para resaltar unha parte específica do modelo).
* Lámpadas de luz difusa.
Fotogrametría

A **fotogrametría** é a ciencia ou técnica cuxo obxectivo é o coñecemento das dimensións de obxectos no espazo a través da medida en fotografías. Pode axudarse de información espectral e radiométrica dunha imaxe dixital apoiada na teledetección.

Pode ser terrestre ou aérea dependendo dende onde son obtidas as imaxes.miniatura|Fotografía aérea a baixa altitude para o seu uso en fotogrametría.|centro
## Aplicacións 
As súas aplicacións son numerosas:

*Cartografía
*Ortofotografía
*Arquitectura
*Planeamento e ordenación do territorio
*Medio ambiente
*Arqueoloxía
*Control de estruturas
*Medicións

## Véxase tamén
### Outros artigos 
*Fotointerpretación
*Técnicas fotográficas
*Heliografía
Protocolo de Información de Enrotamento

O protocolo de enrutamento dinámico **RIP** (*Routing Information Protocol*) é un protocolo IGP (*Interior Gateway Protocol*) definido no RFC 1058 da IETF. Mediante o mesmo, os routers intercambian información de xeito dinámico, podendo así decidir cal é a mellor rota nun intre concreto.

Emprega o algoritmo de enrotamento de Bellman-Forf, que é o que se usou orixinariamente na ARPANET. RIP é un protocolo de enrutamento de vector de distancia que emprega como métrica o número de saltos (*hops* en inglés). Ten as seguintes características:

*O máximo número de saltos permitido é de 15. Se a distancia a un destino fose superior a 15, consideraríase inalcanzable.
*Envía a táboa de rutas completa cada 30 segundos.
*Para previr bucles emprega as técnicas de split horizon, route poisoning e holddown timers.
*Ten un tempo de converxencia alto.

## Notas
Heliografía

A **heliografía** é un procedemento fotográfico creado por Joseph Nicéphore Niépce, quen distinguía entre as imaxes que sendo obtidas con este método supuñan reproducións de gravados xa existentes, chamadas heliogravado, e as imaxes captadas directamente do natural pola cámara, ás que chamaba puntos de vista.miniatura|Comparación entre o gravado de 1650 e o heliogravado de 1826 feito por Niepce.|esquerda|200x200pxO procedemento supuña a utilización da cámara escura e o emprego de diferentes materiais como soporte sensibilizado, entre eles o papel, o cristal ou diversos metais como o estaño, o cobre, o peltre, entre outros. Para a obtención das imaxes precisábase un tempo de exposición da placa á luz de dúas horas.

Segundo o contrato de asociación subscrito con Daguerre, o día 14 de decembro de 1829, para o desenvolvemento e comercialización do invento, o método encontrábase composto dos seguintes pasos: *nunha pedra, un papel ou unha placa de metal - de cobre prateada, por exemplo- estendíase un verniz realizado con betume de Xudea disolto en aceite esencial de lavanda, posteriormente se expoñía a placa á luz na cámara escura, para pasar despois a bañar a mesma nun disolvente composto de aceite de lavanda e de aceite de petróleo branco e, posteriormente, lavalo con auga temperada, podéndose entón apreciar a imaxe obtida.*

Este método non resolveu totalmente a cuestión da fixación das imaxes, motivo polo cal se acababan perdendo.[miniatura|Heliogravado, [Constant Puyo, 1899.|centro]]
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Daguerrotipo
* Calotipo
* Debuxos fotoxénicos
* Colodión Húmido
Fototeca

Unha **fototeca** é unha organización encargada de adquirir, organizar, conservar e catalogar fotografías para a súa posterior difusión de cara ó usuario. Hai fototecas comerciais e non comerciais, e distínguense ámbalas dúas dos arquivos fotográficos polo tipo de usuario ou cliente. As actividades principais dunha fototeca son: selección e adquisición de fotografías, conservación e difusión destas.

## Selección
A política de selección de fotografías baséase xeralmente nunha serie de criterios como poden ser:
* A calidade da fotografía (o seu estado de conservación)
* A cantidade de fotografías que compoñen unha colección
* O tema da fotografía
* O interese para o usuario ou cliente

## Adquisición
Os métodos máis comúns son os de:
* A través de fotógrafos no cadro de persoal, non é moi habitual. É máis normal que as fototecas encarguen traballos puntuais a fotógrafos autónomos.
* Por medio de depósitos: neste caso un ou varios fotógrafos proporcionan as súas fotografías á fototeca para que esta as distribúa, repartindo os beneficios mediante unha porcentaxe
* Por compra directa: o que implica a cesión por parte do autor de tódolos dereitos sobre as fotografías
* Por cesións ou doazóns

## Conservación
As fotografías en papel, debido á sensibilidade deste á luz e ó calor poden estragarse. O habitual é conservar as fotografías en sobres ou cartafoles que as protexan do contorno o máximo posible
Calotipo

O **calotipo** é un método fotográfico, creado por William Fox Talbot, baseado nun papel sensibilizado con nitrato de prata e ácido gálico que tras ser exposto á luz era posteriormente revelado con ambas substancias químicas e fixado con hiposulfito. Este procedemento resulta ser moi próximo ó da fotografía de hoxe en día, xa que producía unha imaxe en negativo que podía ser posteriormente positivada tantas veces como se desexase. Para iso báñase o papel negativo en cera derretida para que se volva transparente e así tras sometelo a un foco de luz ou por contacto sobre outro papel idéntico se obtén unha imaxe en positivo.

O procedemento foi patentado no ano 1941 en Inglaterra o cal limitou sensiblemente a súa internacionalización, a diferenza doutros procedementos.

É coñecido tamén co nome de Talbotipo.

## Véxase tamén
*Heliografía
*Daguerrotipo
*Colodión Húmido
*Xelatino-bromuro
Daguerrotipo

miniatura|250px|Debuxo dun daguerrotipo.|alt=
O **daguerrotipo** foi o primeiro procedemento fotográfico anunciado publicamente, construído e perfeccionado por Louis Daguerre en 1839 a partir das experiencias previas de Joseph Nicéphore Niépce. 

Está considerado un precursor da fotografía moderna, e foi unha ponte entre a cámara negra creada por Zahn e retocada por Joseph Nicéphore Niépce, e a cámara de obxectivo do alemán Petzvalen. As publicacións do momento deron a coñecer o novo aparato á sociedade, pero supuxo sobre todo unha revolución no mundo da información, xa que permitiu cubrir feitos históricos como as guerras de Crimea e da Secesión Americana, dando lugar a un novo xénero fotográfico: o fotoxornalismo.

## Características 
O proceso para a obtención da imaxe parte dunha placa de metal; podía ser de prata, pero para ser máis accesíble era xeralmente de cobre chapado en prata. Esta placa pulíase con pó abrasivo ata conseguir un espello e aplicábase vapor de iodo, creando unha capa de ioduro de prata a cal é fotosensible. Metíase nunha cámara escura e expoñíase á luz que pasaba polo obxectivo. Deste proceso obtíñase un positivo na placa co reactivo e vapores de mercurio a imaxe fáse visible. Para fixar a imaxe utilizábase cloruro sódico ou tiosulfato sódico diluído, sumerxindo a placa e detendo a reacción química previa, eliminado o ioduro de prata non exposto. 

A finais do ano 1840 conseguíranse tres progresos técnicos no daguerrotipo. En primeiro lugar, conseguiuse unha lente ata 22 veces máis brillante. Amais, aumentouse a sensibilidade das placas ante a luz ó ser recubertas por substancias halóxenas (aceleradores ou substancias rápidas), co que o tempo de exposición se reduciu. Por último, as placas douráronse para enriquecer os tons.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Heliografía
* Calotipo
* Debuxos fotoxénicos
* Colodión Húmido
* Xelatino-bromuro
Fotolog

miniatura|dereita|220px|Logo de Fotolog.
Un **fotolog**, ou **fotoblog**, é unha forma de compartir imaxes e publicalas co formato dun blog. A diferenza cun blog é o uso predominante de fotografías no canto de texto.

## Blog fotográfico 
A palabra fotolog (ou fotoblog) orixinalmente referíase a unha variante de blog, que consiste basicamente nunha galería de imaxes fotográficas publicadas regularmente por un ou máis amantes da fotografía. O texto é tanto ou máis importante cá foto. Xeralmente esta ilustra un aspecto importante do texto e outras veces o texto describe o contido da foto. Moitas veces acéptanse comentarios na forma de libro de visitas, e estes habitualmente refírense á fotografía, ou ó igual que calquera blog, ós feitos relatados. Existen sitios dedicados a hospedaren estas bitácoras como Flickr ou Blogspot pero o habitual é que este tipo de fotologs estean nun sitio cuxo dono é unha única persoa. Nestes casos o autor debe usar un software especial, como Movable Type.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Blog

### Ligazóns externas 
* Fotolog.net
Autochrome

O **autochrome** é un procedemento fotográfico en cor. Patentado no ano 1903 polos irmáns Lumière e comercializado en 1907, resultou ser o único procedemento en cor dispoñible ata o ano 1935, que acabou abandonándose por resultar custoso e precisar de longos tempos de exposición.[miniatura|Un autochrome da [primeira guerra mundial.|esquerda|267x267px]]

O Autochrome supuña o emprego dun mosaico de microscópicos grans de amidón de pataca, sobre a base dunha película en branco e negro. Os grans eran tinguidos de cor laranxa, verde e morado, actuando desta forma como filtros de cor. Tras o procesado da placa xurdían as cores complementarias.

Unha vez concluídos o proceso de revelado e fixado é necesario inverter a imaxe para obter un positivo.

Os Autochromes eran placas de cristal ata a década dos anos 30 cando apareceu en formato película.

A película Autochrome foi gradualmente substituída por outros procesos como o Kodachrome e o Kodacolor.

[miniatura|Un autochrome [Auguste e Louis Lumière|Lumière dun avión de combate Nieuport da primeira guerra mundial, c. 1917.|centro]]
Xelatino-bromuro

miniatura|270x270px|Caixa de placas secas de xelatino-bromuro de prata fabricadas pola empresa Lumière cara 1900.
O **xelatino-bromuro** é un procedemento fotográfico creado no ano 1871 por R. L. Maddox e mellorado no ano 1878 grazas ós traballos de Charles E. Bennet, que acabou desprazando ao colodión húmido a partir de 1882.

Este proceso basicamente supón nos seus inicios o emprego dunha placa de cristal sobre a que se estende unha solución de bromuro, auga e xelatina sensibilizada con nitrato de prata, que xa non necesita manter húmida a placa en todo momento, o cal pon fin a un dos grandes inconvenientes do colodión húmido.

Ó conseguir Charles E. Bennet mellorar a sensibilidade do Xelatino-bromuro deixando secar durante máis tempo a placa emulsionada, conseguiu rebaixar o tempo de exposición a un cuarto de segundo, o que nos permite achegarnos ó concepto de instantánea fotográfica.

A creación deste método supuxo a culminación do invento da fotografía, quedando basicamente constituída ata a aparición da Halografía e a Fotografía dixital.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Heliografía
*Daguerrotipo
*Calotipo
*Colodión húmido
Colodión húmido

miniatura|Comezando a preparar unha placa fotográfica de colodio.
O **colodión húmido** é un procedemento fotográfico creado no ano 1851 por Frederick Scott Archer que supuxo un grande avance no desenvolvemento da fotografía. O método supón a utilización do colodión, unha especie de verniz que se aplica ás placas, sobre o cal se entende a emulsión química, así como unha placa de cristal transparente e puída que permite a obtención de imaxes nítidas en negativo ou, incluso, positivo.

Chámase colodión húmido porque a placa ha de permanecer húmida durante todo o procedemento de toma e revelado das imaxes. Isto supuña que os fotógrafos tiñan que levar consigo o laboratorio fotográfico a fin de preparar a placa antes da toma e proceder a revelala inmediatamente. Xeneralizouse así o uso de tendas de campaña e carromatos reconvertidos en laboratorios para os fotógrafos que traballaban no exterior. 
[miniatura|Fotografía do [teatro romano de Mérida antes da súa escavación, tomada por J. Laurent arredor do ano 1867. O negativo orixinal é de **vidro colodión**, no formato 27 x 36 centímetros. Consérvase na fototeca do IPCE, en Madrid.]]
Outro dos grandes inconvenientes deste método era o da fraxilidade das placas de cristal empregadas como soporte, que en multitude de ocasións acababan raiadas ou rotas.

Co emprego deste procedemento conseguiuse reducir o tempo de exposición a un máximo de trece segundos e un mínimo dun segundo, o cal provocou unha diminución dos custos. Outra das grandes vantaxes era a estabilidade da emulsión empregada.

A súa xeneralización motivou o abandono do emprego doutros procedementos como o daguerrotipo ou o calotipo, á vez que supuxo a popularización do acceso ó mercado de imaxes de famosos por parte das clases obreiras.

Na década de 1870 o seu uso acabou sendo desprazado pola aparición da instantánea fotográfica e o carrete fotográfico.

## Na actualidade 
[miniatura|[Greta Thunberg foi capturada por primeira vez co proceso de colodión de placas húmidas de prata sobre vidro. A placa chámase "Standing For Us All". Shane Balkowitsch tomou esta imaxe orixinal en Standing Rock o 8 de outubro de 2019.]]
Hoxe a técnica emprégase con fins artísticos e organízanse obradoiros. Algúns personaxes actuais, como a activista Greta Thunberg, foron retratados con esta técnica. 

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos 
*Heliografía
*Xelatino-bromuro
*Fotografía
*Historia da fotografía
*Película fotográfica
Ortofotografía

A **Ortofotografía** é unha presentación fotográfica que foi corrixida dixitalmente para representar unha proxección ortogonal sen efectos de perspectiva dun obxecto, xerada a partir de fotografías reais oblicuas, e na que polo tanto é posible realizar medicións, tendo o mesmo valor ca un plano.

O alzado dunha fachada dun edificio ou a planta dun terreo poden representarse por unha ortofotografía se se empregan técnicas fotogramétricas dixitais para obter medidas tridimensionais do obxecto e transformar as coordenadas ó plano de proxección ortogonal.

Emprégase esta técnica en cartografía, arquitectura e arqueoloxía.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*SIGPAC.
### Ligazóns externas
*Ortofoto completa de España
São José dos Campos

**São José dos Campos** é unha importante cidade industrial brasileira do estado de São Paulo. Localizada no val do río Paraíba do Sur, é considerada o maior centro de investigacións en alta tecnoloxía da América Latina, e ten industrias dos sectores automobilístico e de telecomunicacións, material bélico, metalurxia, produtos químicos, fármacos, e equipamentos eléctricos e electrónicos. É sede do maior complexo aeroespacial de América Latina.

Aí están instaladas importantes multinacionais como Philips, Panasonic, Johnson & Johnson, General Motors (GM), Petrobras, Ericsson, Monsanto e outras compañías máis.

Tamén é a sede de Embraer, coa terceira pista de avións máis longa do mundo. No sector aeroespacial destaca o Centro de Tecnoloxía de Aeronáutica (CTA), responsábel do programa aeroespacial brasileiro, o Instituto Nacional de Pesquisas Espaciais (INPE) e outros. É a sétima cidade do Estado en poboación total. Ademais, ten un comercio e uns servizos modernos e diversificados.

180px|esquerda|miniatura|A cidade de São José dos Campos.

Segundo o estudo das Nacións Unidas de 1999, São José dos Campos foi clasificada como unha das 25 mellores cidades do Brasil en canto a calidade de vida. Coa súa alta renda per cápita, grande esperanza de vida e infraestrutura de alto nivel, é unha cidade segura, que ofrece unha gran variedade de comercios e servizos.

## Historia
O seu desenvolvemento comezou no século XIX coa construción do ferrocarril que uniu as cidades do Río de Xaneiro e São Paulo. Nesa época, instaláronse as primeiras industrias. Despois, na década de 1940, coa construción da Estrada Presidente Dutra, entre esas dúas cidades (pasando tamén por São José dos Campos) e, na década de 1960, coa instalación do CTA e da Embraer, a cidade tomou un grande impulso.

[thumb|left|180px|A sede da [Embraer (Empresa Brasileira de Aeronáutica) e a súa primeira fábrica no Brasil sitúanse en São José dos Campos.]]

O grande poboamento e a pequena distancia da capital paulista atraeron máis empresas e máis xente para poboar a cidade. Hoxe, ademais da Presidente Dutra, hai tamén a Estrada Carvalho Pinto, que a une a São Paulo. A cidade comunícase tamén directamente co litoral do Estado (a cidade portuaria de São Sebastião) pola estrada dos Tamoios. A cidade posúe tamén un bo sector hoteleiro e alberga universidades, o Instituto de Tecnoloxía Aeronáutica (ITA, a primeira facultade de enxeñería aeronáutica do Brasil), moitas escolas públicas e privadas, centros de lecer e cultura, e seis centros comerciais de medio e gran tamaño.
Alexandre de Beauharnais

dereita|175px

**Alexandre François Marie, Vicomte de Beauharnais** nado en 1760 e finado en 1794) foi un político e militar francés. Foi o primeiro home de Joséphine Tascher de la Pagerie (1779), que máis tarde casou con Napoleón Bonaparte e converteuse en emperatriz de Francia.
Alexandre naceu en Fort-Royal (hoxe Fort-de-France), Martinica, onde o seu pai era gobernador.

Loitou no exército de Lois XVI na Guerra de Independencia americana, deputado da nobreza nos Estados Xerais, foi presidente da Asemblea Nacional Constituínte entre o 19 de xuño e o 3 de xullo de 1791 e de novo entre o 31 de xullo e o 14 de agosto de 1791. Nomeado xeneral en 1792, rexeitou o ministerio de guerra en xuño de 1793. Foi o xeneral en xefe do Exército do Rin en 1793.

O 2 de marzo de 1794, o Comité de Seguridade Xeral ordenou o seu arresto acusado de entregar Maguncia en 1793 e conducírono á prisión de Carmes, onde foi sentenciado a morte polo Tribunal Revolucionario e guillotinado co seu irmán Augustin na Praza da Revolución (hoxe Praza da Concordia) en París.
Cociente intelectual

[thumb|250px|Cocientes intelectuais dunha poboación representados nunha [distribución normal.]]
O **coeficiente intelectual** ou **cociente intelectual** (abreviado **CI** ou, en inglés, **IQ**) é un valor numérico que resulta da realización dun test estandarizado para medir as habilidades cognitivas dunha persoa ("intelixencia") en relación co seu grupo de idade.

Exprésase de forma normalizada para que o CI medio nun grupo de idade sexa 100, é dicir, unha persoa cun CI de 115 está por riba da media entre as persoas da súa idade. O máis normal é que o desvío estándar (σ) dos resultados sexa de 15 ou 16, e os tests deséñanse de xeito que a distribución dos resultados sexa aproximadamente a distribución normal ou gaussiana, isto é, que seguen a curva de campá.

As puntuacións nun test dado e nunha poboación dada tenderon a subir ao longo da historia dos tests de CI (o efecto Flynn), así que estes tests requiren unha renormalización continuada de se desexar manter os estándares anteriores.

Os superdotados son aqueles que se atopan dúas sigma por riba da media.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Mensa Internacional
Distribución beta

miniatura|Distribución beta

En estatística a **distribución beta** é unha distribución de probabilidade continua con dous parámetros a e b 
cunha función de densidade para valores 0  discrita como

: f(x;\alpha,\beta) = \frac{x^{\alpha-1}(1-x)^{\beta-1}}{\int_0^1 u^{\alpha-1} (1-u)^{\beta-1}\, du} \!

::= \frac{\Gamma(\alpha+\beta)}{\Gamma(\alpha)\Gamma(\beta)}\, x^{\alpha-1}(1-x)^{\beta-1}\!

::= \frac{1}{\mathrm{B}(\alpha,\beta)}\, x^{\alpha-1}(1-x)^{\beta-1}\!

onde \Gamma é a función gamma.

O valor esperado e a varianza dunha variable aleatoria X con distribución gamma son

:E[X]=\frac{a}{a+b}
:V[X]=\frac{ab}{(a+b+1)(a+b)^2}.

Un caso especial da distribución Beta con a=1 e b=1 é a probabilidade uniforme.
Partido da Unión polos Dereitos do Home

O **Partido da Unión polos Dereitos do Home**(**Κόμμα Ένωσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων** en grego e **Partia Bashkimi për të Drejtat e Njeriut** en albanés) é un partido centrista que representa a minoría grega de Albania.

Fundouse en 1992 como continuador da Unión Democrática da Minoría Grega (Omonoia) prohibido polo goberno de Sali Berisha.Nas eleccións de 1997 conseguiu o 2.8% dos votos e 4 deputados. En 2001 obtivo o 2.6% e 3 deputados e en 2005 4.13% dos votos e 2 deputados na Asemblea de Albania. O seu líder é Vasilis Melos e forma parte do goberno de Albania.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Alianza Macedonia pola Integración Europea
Bombardeiro

[miniatura|[Northrop Grumman B-2 Spirit|US B-2 Spirit en voo sobre o océano Pacífico.]]
Un **bombardeiro** é un avión ideado, en principio, para atacar obxectivos que quedaban fóra do alcance da artillaría.

## Historia e características 
Durante a primeira guerra mundial, franceses e alemáns comezaron a usalos. Os franceses co modelo "Vaison" e os xermanos co cuadrimotor "Lizonz".

No período de entreguerras, Italia e Alemaña conseguiron poderosos bombardeiros, que usaron con moita efectividade na guerra civil española.

Durante a segunda guerra mundial os bombardeiros acadaron o seu punto álxido, conseguindo velocidades duns 500&nbsp;km/h. e cargas de 8 toneladas.

A partir da década dos 60 do século XX, comezou a decadencia deste tipo de avións. Os últimos foron o B-52 Stratofortress" estadounidense e o Tur-20 "Bear" Unión Soviética1soviético os dous construídos a partir de 1956.

## Notas
Unión Regionalista Aragonesa

A **Unión Regionalista Aragonesa** (URA) foi unha organización rexionalista aragonesa que se fundou o 4 de novembro de 1916 en Zaragoza. En 1917 organiza as súas mocidades na Juventud de la Unión Regionalista Aragonesa, que pouco despois cambia a súa denominación a Juventud Regionalista Aragonesa.

A URA era unha formación burguesa conservadora que pretendía converter a Aragón nunha mancomunidade a exemplo da Lliga Regionalista en Cataluña. Os seus dirixentes eran Juan Moneva y Puyol, Andrés Giménez Soler, Antonio de Gregorio Rocasolano e Manuel Marraco. A pesar de intentar expandirse fóra de Zaragoza nunca se formou ningún núcleo estable fóra da capital aragonesa.
En setembro de 1920 conseguiu a elección de tres concelleiros na cidade de Zaragoza, pero nos anos seguintes a formación diminuíu a súa actividade.
Apoiou o Diretorio Militar formado por Primo de Rivera que se formou en setembro de 1923 e mesmo chegou a publicar o 8 de decembro, con outras forzas aragonesistas, un Proxecto de bases para un Estatuto da rexión aragonesa dentro do Estado español.
Non se debe confundir coa **Unión Regionalista Aragonesa de Barcelona** ou Unión Aragonesista.
Josep Maria Junoy

**Josep Maria Junoy i Muns**, nado en Barcelona en 1887 e finado en 1955, foi un escritor e crítico literario e artístico catalán.

## Traxectoria 
Pasou longas temporadas en París na súa mocidade e en 1915 publicou na revista *Iberia* o caligrama "Oda a Guymer", que se traduciu ao francés e que eloxiou Guillaume Apollinaire e deu inicio ao futurismo catalán. En 1916 fundou a revista *Trossos* (1916) que pretendía achegar a intelectualidade catalá ás vangardas europeas de Marinetti ou a nova pintura. Foi crítico literario de *La Veu de Catalunya*. En 1927 fundou *La Nova Revista* e *El Matí*.

Apoiou aos sublevados durante a Guerra civil española e deixou de escribir en catalán. Foi colaborador de *Destino* e *Solidaridad Nacional*.

## Obra 
* *Poemes i cal.ligrames* (1920)
* *El gris i el cadmi* (1926) 
* *Marginàlia diversa* (1928)
* ''L'actualitat artística* (1930-1931)
* *Elogio del arte español'' (1942)
Alabama (homónimos)

**Alabama** pódese referir a:
* Alabama, un estado dos Estados Unidos.
* Alabama (pobo), unha tribo amerindia dos Estados Unidos.
* Lingua alabama, lingua que falan os alabamas.
* Alabama (banda), unha banda de música country.
* Alabama, Nova York, unha cidade dos Estados Unidos. 
* Río Alabama, río dos Estados Unidos
* Universidade de Alabama, universidade dos Estados Unidos
* CSS *Alabama*, cruceiro confederado.
* USS *Alabama*, un dos varios navíos de guerra dos Estados Unidos con ese nome
Lingua alabama

O **alabama** (*Albaamo innaaɬiilka*) é unha lingua do grupo muskogee que se fala nos Estados Unidos. O alabama está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Distribución xeográfica 
Fálao o pobo alabama que habita na reserva Alabama-Coushatta preto do lago Livingston no condado de Polk no sueste de Texas.

## Falantes 
100 (1997) sobre un grupo étnico de 550.

## Usos sociais 
Ata mediados dos anos 1970 a maioría dos alabamas falaban a lingua, pero a partir de 1980 deixouselle de falar a lingua aos nenos e actualmente a maioría dos falantes é xente maior, pero hai algunha xente nova que tenta revitalizar a lingua. En 1993, 50 anos do seu comezo, publicouse o *Dictionary of the Alabama Language*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Davis, Philip; & Hardy, Heather. (1988). Absence of noun marking in Alabama. *International Journal of American Linguistics*, *54* (3), 279–308. .
* Hardy, Heather K. (2005). Hardy, Heather K.; Janine Scancarelli, eds. "Alabama". *Native Languages of the Southeastern United States* (Lincoln: University of Nebraska Press). pp.&nbsp;75–113. .
* Hardy, Heather; & Davis, Philip. (1988). Comparatives in Alabama. *International Journal of American Linguistics*, *54* (2), 209–231. .
* 
* Hardy, Heather; & Davis, Philip. (1993). Semantics of agreement in Alabama. *International Journal of American Linguistics*, *59* (4), 453–472. .
* Hardy, Heather; & Montler, Timothy. (1988). Imperfective gemination in Alabama. *International Journal of American Linguistics*, *54* (4), 399–415. 
* Montler, Timothy; & Hardy, Heather. (1991). Phonology of negation in Alabama. *International Journal of American Linguistics*, *57* (1), 1-23. .
* Rand, Earl. (1968). Structural phonology of Alabaman, a Muskogean language. *International Journal of American Linguistics*, *34* (2), 94-103. .
* 

### Ligazóns externas 
* O alabama no Ethnologue
* Dicionario alabama-inglés-alabama
Grao

O termo **grao** designa en xeral un nivel dunha determinada escala. No entanto, pódese definir máis especificamente nos seguintes campos:

***Grao académico** como distinción académica en educación.
***Grao**, en gramática*, de comparación ou significación dun adxectivo; Graos comparativo e superlativo en Wikibooks.
* **Grao** en matemática, ademais de ser o nome de distintas unidades de medida de ángulos nomea:
** o **grao** dun polinomio e, por extensión, do dunha ecuación polinómica
** o **grao dunha extensión** de corpos
** o **grao** na teoría de grafos.
* **Grao**, en metroloxía, é a unidade de ángulo no plano. Existen varias escalas:
** **Grao sesaxesimal**, cando a circunferencia se divide en 360 graos.
** **Grao centesimal**, cando a circunferencia se divide en 400 graos.
* **Grao** como unidade de temperatura. Existen varias escalas, nas que na actualidade están vixentes: 
** o **grao Celsius**;
** o **grao Fahrenheit.
* **Grao** como unidade de acidez: Dornic, graos Soxleth-Henkel e graos Thorn.
* **Grao**, en xeoloxía (sismoloxía), é a unidade de medida da intensidade dun sismo: graos Richter, graos Mercalli etc.
* O símbolo **grao** (°)
*  **Grao de parentesco** entre persoas.
* **Grao** de dureza da auga, que comprende varias escalas (grao hidrotimétrico, alemán, francés...).
* **Grao alcohólico**, porcentaxe de alcohol en volume que contén unha bebida alcohólica.
* **Grao da escala*' que, en música,designa a posición dunha nota dentro da  escala musical.
* *Grao* ou *grau*: formas non estándares (dialectais) da palabra gran.

## Véxase tamén 
* **Graos de liberdade**.
Josep Clara

**Josep Clara i Ayats** (Olot 1878 - Barcelona 1958) foi un escultor catalán.
Estudou na Escola de Belas Artes de Olot e entre 1897 e 1900 en Tolosa (Francia). De 1900 a 1932 viviu en París e realizou esculturas en estilo novecentista, caracterizadas pola súa simplicidade

## Obra 
* *Monumento aos voluntarios cataláns* (1922)
* *Monumento aos caídos en Barcelona* (1952)
Unión Aragonesista

A **Unión Aragonesista** foi unha organización aragonesista de Barcelona.

## Historia
Formouse o 1 de decembro de 1917 como **Unión Regionalista de Barcelona** por un grupo de dez persoas que pretendían organizar un grupo que estivese pola autonomía para Aragón, nun primeiro momento estaba ligada á Unión Regionalista Aragonesa pero ao pouco tempo transformouse na principal organización aragonesista.
Os primeiros dirixentes foron Teodoro Barasona e José María Mur. En novembro de 1918 elíxese unha Xunta dirixida por José Alfaro Calvo e Gaspar Torrente e convocan unha Asemblea Rexionalista Aragonesa en Barcelona na cal participa a URA de Zaragoza. A fins de 1919 xa de novo dirixido por Jose María Mur a organización cambiou o nome a Unión Aragonesista. En abril de 1922 a UA lanzou unha campaña para conseguir o establecemento dunha Mancomunidade para Aragón e elabora un proxecto de Estatuto.

A UA apoiou o Directorio Militar de Primo de Rivera coa esperanza que eliminase o réxime quendista e caciquil. Aínda que durante a Ditadura de Primo de Rivera seguiu existindo apenas mantivo actividade ata que en 1929 publicou un manifesto e reactivou a militancia, aproximadamente 125 socios, que en 1929 elixiron como presidente a Julio Alfaro.

Durante os primeiros anos da II República a UA dedícase preferentemente a actividades culturais ata que en xullo de 1933 realiza un chamamento para a creación dun partido aragonesista e promove a creación dun Comité-pro Estatuto aragonés, e en maio de 1936 envía dous representante ao Congreso de Caspe.

En 1936 a Unión Aragonesista tiña arredor de 250 afiliados.

## Mocidades
En 1918 estableceuse a *Juventud Regionalista Aragonesa*, que en 1919 cambia o seu nome para *Juventud Aragonesista de Barcelona*. En 1929 estableceuse unha sección feminina.

## Voceiro
O 15 de decembro de 1917 saíu o primeiro número de *El Ebro*, o voceiro da organización de periodicidade mensual, nunha primeira etapa só se publicaron tres números. Reapareceu en xaneiro de 1919 como quincenario e seguiu saíndo ata marzo de 1932. Aínda que durante a Ditadura de Primo de Rivera cambiou a súa periodicidade a mensual e centrouse en contidos culturais. O xornal desapareceu en marzo de 1933, aínda que en 1936 apareceron dous números soltos.
Gaspar Torrente

**Gaspar Torrente**, nado en Campo (provincia de Huesca) en 1888 e finado en Barcelona en 1970, foi un político aragonés, líder do nacionalismo aragonés de comezos do século XX.

## Biografía 
Quedou orfo de nai cando tiña un ano, pasou a infancia acompañando ao seu pai, xastre ambulante, ata que este faleceu en 1897. Marchou á casa dun irmán, que residía en Barcelona e encargouse unha familia catalá da súa educación.

Foi un dos dirixentes da Unión Aragonesista e escribiu no seu voceiro *El Ebro* en castelán e catalán, presidiu as súas mocidades entre 1920 e 1923. En 1928 trasladouse a Graus e alí fundou en xuño de 1930 *El Ideal de Aragón* e tentou dar pulo ao aragonesismo na zona coa constitución da Unión Regionalista de Graus en marzo de 1931, pero que tivo escaso éxito e a fins de 1931 volta a Barcelona, onde fundou e foi o presidente de Estado Aragonés, o primeiro partido político nacionalista aragonés, e en outubro de 1935 tirou á rúa a publicación *Renacimiento Aragonés*. Foi comisario da Generalitat en Oliana (provincia de Lleida) en 1938. Detido polas tropas franquistas en xaneiro de 1939. En 1940 conseguiu a liberdade.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Fundación Gaspar Torrente .
Manuel Olveira Paz

**Manuel Olveira Paz**, nado en Porto do Son en 1964, é un artista visual, foi director do "Hangar" de Barcelona e até 2009 dirixiu o Centro Galego de Arte Contemporánea.

## Traxectoria 
Manuel Olveira licenciouse en Historia da Arte pola Universidade de Santiago de Compostela e en Belas Artes pola Universidade Central de Barcelona. Obtivo un doutoramento en Educación Artística pola Universidade de Granada. Dirixiou os servizos pedagóxicos do CGAC entre 1998 e 2001 e foi director de "Hangar", un centro de produción de artes visuais e multimedia de Barcelona, entre 2001 e 2005.

Foi comisario de numerosas exposicións, como *Olladas Oceánicas*, no Museo do Mar de Vigo (2003), *Transplant Heart* (2000) ou *Lost in Sound* (1999), que foi a segunda mostra máis visitada da historia do CGAC. Tamén *Nuevos Caminos: amenazas y promesas del arte electrónico* (Casa das Artes, Vigo, 1998), Outra Mirada (CGAC, Santiago, 1998). Ten coordenado *performances* como *Mudanzas* (Santiago, CGAC, 1997) e actividades como *Caligula* de Needcompany & Jan Lawers ou o  Ciclo de Cinema Experimental (CGAI e CGAC, Santiago e A Coruña, 1998).

Foi responsábel do guión de varios vídeos e programas de televisión. Foi profesor en diversos cursos das universidades de Santiago e Central de Barcelona e ten publicados numerosos libros, artigos e catálogos de arte contemporánea.
1221

## Acontecementos 
### España 
* 6 de febreiro - Casan o rei Xaime I de Aragón e Lionor de Castela.
* Iniciase a construción da catedral de Burgos.
miniatura|dereita|275px|*Masacre de albixenses*, Crónica de Saint Denis, séc. XIV

### Europa 
* Segunda cruzada contra os albixenses. Sitio de Castelnaudary. Morre Raimundo VI de Tolosa.

### Asia 
* Os mongois atacan o sultanato de Deli.
#### Xapón 
* 13 de maio - Remata o reino do emperador Juntoku do Xapón..
* Breve reinado de Chūkyō sobre Xapón.
* O anterior emperador Go-Toba lidera unha rebelión infrutuosa contra o shogunato kamakura.
* Ascensión ao trono do emperador Go-Horikawa.

### América 
* Revolta dos maias do Iucatán contra os gobernantes de Chichen Itza

## Nacementos 
* 8 de outubro - Salimbene di Adam, cronista italiano
* 23 de novembro - Afonso X de Castela (m. 1284)
*Bonaventura, teólogo e santo italiano (m. 1274)
* Boleslao o Pío, duque da Gran Polonia (m. 1279)
*Teodoro II de Nicea, emperador bizantino (m. 1258)

## Mortes 
* 6 de agosto - Domingos de Guzmán (San Domingos), fundador dos Dominicos. (n. 1170)
* 15 de setembro - Juhaël II de Mayenne, Sire de Mayenne
*21 de outubro - Alix de Thouars, duquesa da Bretaña (n. 1201)

## Outros 
Historia ano a ano
Frederic Marès

miniatura|250px|Obra de Frederic Marès en Barcelona.

**Frederic Marès i Deulovol**, nado en Portbou o 18 de setembro de 1893 e finado en Barcelona o 16 de agosto de 1991, foi un escultor catalán.
## Traxectoria
Trasladouse a Barcelona en 1903. Foi discípulo de Eusebi Arnau e dirixiu a Escola Superior de Belas Artes de Barcelona, en 1946 cedeu á cidade de Barcelona a súa colección de esculturas e imaxinería relixiosa española que constituíu o núcleo do Museu Marés que se inaugurou en 1948.

## Obras 
* *Monumento ao coengo Rodó* (1919)
* *Monumento á Vitoria de Barcelona* (1940)
* Restauración das tumbas reais do mosteiro de Poblet (1944)
* *Timbaler del Bruc* (1954)
* *Exaltación da Santa Cruz* (1975)