open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Homo sapiens arcaico

[miniatura|200px|*[Homo rhodesiensis* "Cranio de Broken Hill", data de hai 130,000 anos]]

Os **Humanos arcaicos** ou '''*Homo sapiens* arcaico'* son un termo vagamente definido que se emprega para referirse a un rango de especies do xénero *Homo* que datan de menos de 500,000 anos de antigüidade, e parar resaltar contrastes cos humanos modernos. Esta categoría habitualmente inclúe a *Homo heidelbergensis*, *Homo rhodesiensis*, *Homo neanderthalensis* e mesmo ás veces a *Homo antecessor*.

Os humanos modernos en teoría evolucionaron a partir de humanos arcaicos, cando estes evolucionaron a partir de *Homo erectus*. As variedades de humanos arcaicos algunhas veces inclúese dentro do nome binomial de *Homo sapiens* xa que o seu tamaño cerebral, entre 1200 e 1400 cc, era semellante ao dos actuais humanos. Os humanos arcaicos distínguense polo máis groso cranio, os prominentes arcos supraciliar (as cellas) e a falta dunha amplo queixo.

Os humanos anatomicamente modernos puideron ter aparecido entre hai 70 mil ou 200 mil anos atrás, marxinalizando gradualmente ás variedades arcaicas. As variedades non modernas de *Homo* sobreviviron sen dúbida ata hai 30 mil anos, e posiblemente ata tan recentemente como hai 10,000 anos.

Que variedades ou especies se acollen dentro de "humanos arcaicos" vai en función das definicións propostas por diferentes autores. Porén, de acordo con estudos de xenética recentes, suxiren que os humanos modernos téñense reproducido con cando menos dúas poboacións de humanos arcaicos: cos Neandertais e os Denisovianos.

## Terminoloxía e a definición 
A categoría de humanos arcaicos carece dunha única, e baixo acordos, definición. Isto acontece cando as especies mostran unha ampla evolución biolóxica nun curto período temporal. O tamaño da masa encefálica en humanos arcaicos expandiuse significativamente de 900 cm3 e *Homo erectus* a 1300 cm3 no *Homo sapiens sapiens''. Desde ese momento de expansión en volume nos arcaicos, apréciase unha tendencia de decline.

## Orixe da lingua 
Robin Dunbar ten argumentado que os humanos arcaicos foron os primeiros en empregar a linguaxe. Baseándose na análise das relacións entre o tamaño da masa encefálica e o tamaño do grupo de homínidos, conclúe que os humanos arcaicos tiñan cerebros amplos xa que tiñan que convivir en grupos de ata 120 individuos. Arguméntase que sendo a poboación dese tamaño a lingua permite que se dea a convivencia e cohesión nese grupo como para que poida seguir manténdose e non se desintegre. En chimpancés o tamaño das poboacións non supera os 50 individuos.

## Notas
George Cukor

**George Dewey Cukor**, nado en Nova York o 7 de xullo de 1899 e finado nos Ánxeles o 24 de xaneiro de 1983 foi un director de cine estadounidense.

## Traxectoria 
De neno participou en obras de teatro e recitais, chegando a tomar leccións de danza. Tras graduarse no instituto comezou a estudar dereito, pero deixouno aos poucos meses e atopou traballo como axudante na xira dunha produción teatral.

Cando xa era un recoñecido director teatral foi chamado por Hollywood e en 1928 firmou un contrato con Paramount Pictures.

En 1936 foi contratado por David O. Selznick para dirixir *Foise co vento*, pasando dous anos no proxecto mentres traballaba de axudante noutras películas, aínda que finalmente non sería o director do filme.

Ao longo da súa carreira, Cukor dirixiu películas de distinto éxito, moitas delas consideradas clásicas, como *My Fair Lady*, coa que gañaría finalmente o oscar ó mellor director. Dirixiu a súa última película, *Rich and Famous* con oitenta e dous anos.

## Obra 
* *Tarnished Lady* (1931)
* *Girls About Town* (1931)
* *O prezo de Hollywood* (1932)
* *A Bill of Divorcement* (1932)
* *Our Betters* (1933)
* *Cea ás oito* (1933)
* *Little Women* (1933)
* *David Copperfield* (1935)
* *A grande aventura de Silvia* (1935)
* *Romeo and Juliet* (1936)
* *Camille* (1936)
* *Holiday* (1938)
* *Zaza* (1939)
* *The Women* (1939)
* *Susan and God* (1940)
* *The Philadelphia Story* (1940)
* ''A Woman's Face* (1941)
* *A muller das dúas caras* (1941)
* *Her Cardboard Lover* (1942)
* *Keeper of the Flame* (1942)
* *Gaslight* (1944)
* *Dobre vida* (1947)
* *Edward, My Son* (1949)
* *Adam's Rib* (1949)
* *A Life of Her Own* (1950)
* *Nacida onte* (1950)
* *The Model and the Marriage Broker* (1951)
* *The Marrying Kind* (1952)
* *Pat and Mike* (1951)
* *The Actress* (1953)
* *It Should Happen to You* (1954)
* *A Star Is Born* (1954)
* *Bhowani Junction* (1956)
* *Les Girls* (1957)
* *Wild Is the Wind* (1957)
* *O multimillonario* (1960)
* *The Chapman Report* (1962)
* *My Fair Lady* (1964)
* *Justine* (1969)
* *Viaxes coa miña tía* (1972)
* *The Blue Bird* (1976)
* *Rich and Famous* (1981)

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Hillstrom, Laurie Collier, *International Dictionary of Films and Filmmakers*. Detroit: St. James Press, 1997. ISBN 1-55862-302-7.
* Katz, Ephraim, *The Film Encyclopedia*. Nova York: HarperCollins, 2001. ISBN 0-06-273755-4.
* Myrick, Susan, *White Columns in Hollywood: Reports from the GWTW Sets*. Macon, Georgia: Mercer University Press, 1982 ISBN 0-86554-044-6.
* Wakeman, John, *World Film Directors''. Nova York: H. W. Wilson Company 1987. ISBN 0-8242-0757-2.

### Ligazóns externas 
*
Signo de puntuación

Os **signos de puntuación** son un conxunto de signos ortográficos que axudan á correcta lectura e interpretación de textos escritos, delimitando unidades sintácticas e discursivas, sinalando a introdución de incisos ou citas, ou indicando a modalidade oracional.

### Signos de delimitación
* O punto (.)
* A coma ou vírgula (,)
* O punto e coma ou punto e vírgula (;)
* Os dous puntos (:)

### Signos de inserción
* As parénteses (( )) e os corchetes ([ ]) 
* A raia ou trazo longo (―)
* As comiñas ou aspas (« ») (‘ ’) (“ ”)

### Signos de modalidade
* O signo de interrogación (?)
* O signo de exclamación (!)
* Os puntos suspensivos (...)

## Notas
## Bibliografía
* 
* 
*Adorno, T.: *Punctuation Marks* .

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Signos diacríticos
* Ortografía
Estreptococáceas

As **Estreptococáceas** (***Streptococcaceae***) son unha familia de bacterias pertencente á orde das Lactobacillales. Esta familia foi proposta en 1974 por Deibel et Seeley (e validada en 1980), e o seu xénero tipo é *Streptococcus*.

Nesta familia hai varios axentes patóxenos importantes no xénero *Steptococcus*, pero tamén habitantes inofensivos dos intestinos de animais incluíndo os homes, algúns dos cales son economicamente importantes polas súas aplicacións. Varias especies do xénero *Lactococcus* utilízanse na fabricación de produtos lácteos.

## Características microbiolóxicas 
* Forma ovoide ou esférica (cocos).
* grampositivos
* Non forman endósporas
* Anaerobias facultativas
* Catalase negativas

## Lista de xéneros 
Os membros da familia das *Streptococcaceae* foron determinados por análises das secuencias do ARNr 16S.

Segundo o NCBI comprende os seguintes xéneros:
* *Lactococcus* Schleifer et al. 1986
* *Lactovum* Matthies et al. 2005
* *Streptococcus* Rosenbach 1884

## Notas 
## Véxase tamén
Noah Wyle

**Noah Strausser Speer Wyle**, nado o 4 de xuño de 1971 no barrio de Hollywood, na cidade dos Ánxeles, é un actor estadounidense de cine, televisión e teatro. É coñecido polo seu papel de John Carter na serie *ER* e de Tom Mason en *Falling Skies*. Tamén interpretou a Steve Jobs no docudrama de 1999 *Pirates of Silicon Valley*, a Dr. Kenneth Monnitoff en *Donnie Darko*, e a Flynn Carsen na franquía cinematográfica *The Librarian*.

## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Manuel Heliodoro García García

**Manuel Heliodoro García García**, nado en Candás (Carreño) o 12 de marzo de 1938, é un exfutbolista asturiano. Xogaba de porteiro.

## Traxectoria 
Na tempada 1964–65 debutou co Deportivo da Coruña en Primeira División, adestrado primeiro por Juan Otxoantezana e logo por Luis Carniglia. Permaneceu tan só unha campaña no club coruñés, na que foi o porteiro suplente, por detrás de Juan María Benegas, xogando tan só 2 partidos. Ese ano o club descendeu a Segunda División.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com
Boro F1

**Boro** foi un equipo de Fórmula 1 dos Países Baixos dos irmáns Bob e Rody Hoogenboom.

O seu único coche foi construído polo equipo Ensing, foi renomeado Boro polo seu patrocinador principal HB Bewaking cando terminou como titular do vehículo logo dunha batalla legal co propietario de Ensing Morris Nunn.

Na pequena cidade holandesa de Bovenkerk Hoogenboom os irmáns estableceron unha pequena fábrica para traballar no N175. Participaron nun total de oito Grandes Premios entre  e  pero non puido ter unha traxectoria duradeira.

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas 
## Ligazóns externas 
* Team Profile at Grand Prix Encyclopedia 
* Results from Formula1.com
Steven Soderbergh

**Steven Andrew Soderbergh**, nado en Atlanta (Xeorxia) o 14 de xaneiro de 1963, é un director de cine e guionista estadounidense. Tamén adoita traballar como director de fotografía e montador, empregando os pseudónimos de **Peter Andrews** e **Mary Ann Bernard** respectivamente.

## Traxectoria 
Criado nunha familia de orixe sueca descubriu o cine na adolescencia, cando comezou a rodar curtametraxes caseiras en Super8.

Tras graduarse no instituto marchou a Hollywood onde comezou a traballar como montador por libre. Debutou como director con *Sex, Lies, and Videotape*, película independente que o levou a gañar a Palma de Ouro en Cannes, sendo o director máis novo en conseguila.

A continuación dirixiu película con baixos orzamentos, ata que chegou *Out of Sight*, coa que comezaría a súa colaboración con George Clooney. Desde entón foi alternando películas independentes con grandes producións.

No ano 2001 foi nomeado ao oscar ao mellor director por dúas películas diferentes: *Erin Brockovich* e *Traffic*, coa que gañaría o premio. Era a primeira vez desde 1938 que un director conseguía esta dobre candidatura.

En varias ocasións afirmou que deixaría o cine para adicarse á pintura.

## Obra 
* *Sex, Lies, and Videotape* (1989)
* *Kafka* (1991)
* *King of the Hill* (1993)
* *The Underneath* (1995)
* ''Gray's Anatomy* (1996)
* *Schizopolis* (1996)
* *Out of Sight* (1998)
* *The Limey* (1999)
* *Erin Brockovich* (2000)
* *Traffic* (2000)
* *Ocean's Eleven* (2001)
* *Full Frontal* (2002)
* *Solaris* (2002)
* *Ocean's Twelve* (2004)
* *Bubble* (2005)
* *O bo alemán* (2006)
* *Ocean's Thirteen* (2007)
* *Che* (filme en dúas partes; 2008)
* *The Girlfriend Experience* (2009)
* *O informante* (2009)
* *Contaxio* (2011)
* *Haywire* (2012)
* *Magic Mike* (2012)
* *Side Effects* (2013)
* *Behind the Candelabra'' (película para televisión; 2013)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Token F1

**Token Racing** foi un equipo e construtor de Fórmula 1 do Reino Unido. Participou en catro grandes premios.

O Token estaba pensado para ser o coche de Rondel Racing, o éxito na Fórmula 2 do equipo fundado por Ron Dennis e Neil Trundle, propiciou que pasara ás carreiras de F1. O coche de F1 foi deseñado por Ray Jessop e estaba listo para facer o seu debut en .

Tom Pryce fixo o seu debut na F1 co coche, e máis tarde foi pilotado por David Purley e Ian Ashley.

O coche máis tarde pasou a outras mans e cambiou o nome a Safir.

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Ligazóns externas 
* F1 rejects article about the team
* Profile at Grand Prix Encyclopedia
Los Rodríguez

**Los Rodríguez** foi un grupo musical de rock en castelán formado no ano 1991 en Madrid por dous arxentinos e tres españois.

## Membros 
* Andrés Calamaro - cantante, pianista, compositor.
* Ariel Rot - guitarrista, compositor, cantante ocasional.
* Julián Infante - guitarrista, compositor, cantante ocasional.
* Germán Vilella - batería.

## Discografía 
### Álbums 
* *Buena suerte* (1991)
* *Disco pirata* (1992)
* *Sin documentos* (1993)
* *Palabras más, palabras menos* (1995)
* *Hasta luego* (recompilatorio con temas inéditos) (1996)
* *Para no olvidar* (recompilatorio con temas inéditos) (2002)

### Sinxelos 
* "Engánchate conmigo" (1991)
* "Dispara" (1991)
* "No estoy borracho" (1992)
* "Dulce condena" (1993)
* "Sin documentos" (1993)
* "Salud (dinero y amor)" (1993)
* "Mi rock perdido" (1993)
* "Milonga del marinero y el capitán" (1995)
* "Palabras más, palabras menos" (1995)
* "Aquí no podemos hacerlo" (1995)
* "Todavía una canción de amor" (1995)
* "Para no olvidar" (1995)
* "Mucho mejor" (1995)
* "Mi enfermedad (versión 96)" (1996)
* "Copa rota" (1996)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Los-Rodriguez.com.ar .
* Páxina web con información do grupo  .
Thomas Bach

**Thomas Bach**, nado en Würzburg (Baviera) o 29 de decembro de 1953, é un ex-campión olímpico alemán de esgrima e actual presidente do Comité Olímpico Internacional, cargo para o que foi elixido durante a 125ª Sesión do COI, en Buenos Aires, en 2013.

Campión olímpico de esgrima (florete) por equipos en Montreal 1976 representando a Alemaña Occidental, campión mundial o ano seguinte en Bos Aires, expresidente do Comité Olímpico Alemán e membro do Comité Executivo do COI, foi elixido como 9º presidente do COI en 10 de setembro de 2013, sucedendo ao belga Jacques Rogge.

Foi elixido para un período de oito anos, coa posibilidade doutro máis de catro anos tralo final do primeiro mandato. Derrotou outros catro candidatos, o ucraíno Sergey Bubka, o portorriqueño Richard Carrión, o suízo Denis Oswald, o singapurés Ser Miang Ng e o taiwanés Ching-Kuo Wu, obtendo un total de 49 votos na segunda rolda de votación.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Thomas Bach, novo presidente do Comité Olímpico Internacional
Ferguson Research Ltd.

**Harry Ferguson Research Limited** foi unha empresa británica creada por Harry Ferguson que foi máis coñecido como "o pai do moderno tractor agrícola". Tamén foi un aviador pioneiro, converténdose nun dos primeiros en construír e voar no seu propio avión en Irlanda, e tamén no desenvolvemento de sistemas de tracción ás catro rodas para automóbiles, incluíndo o seu uso pioneiro nos coches de carreiras de Fórmula Un. A compañía tiña a base en Siskin Drive, en Coventry, Inglaterra.

## Historia 
Harry Ferguson era copropietario da famosa empresa de tractores Massey -Ferguson, pero creceu intrigado coa investigación de Tony Rolt e Freddie Dixon. En 1950, fundaron Ferguson Research Ltd. as súas ofertas da tracción Ferguson 4wd aos fabricantes de automóbiles ignoráronse. Nos seguintes anos, Ferguson vendeu a súa participación en Massey -Ferguson e en 1960 dedicouse á construción dun coche de Fórmula 1 Coventry - Climax con tracción as catro rodas.

Malia a morte de Ferguson ese ano, o Ferguson P99 participou na tempada de  no Gran Premio do Reino Unido de F1 co equipo Rob Walker. Con todo, o coche gañou unha carreira fóra de campionato, a International Gold Cup de 1961 en Oulton Park con Stirling Moss como piloto. A día de hoxe, esta é a única vitoria dun coche de tracción ás catro rodas na F1 (e de paso a última carreira gañada por Moss en Europa), coa tecnoloxía prohibida en . Malia os seus prometedores comezos este coche con motor dianteiro pronto quedou obsoleto ante os coches con motor central.

Ferguson Research continuou nas carreiras. En 1964, o Ferguson P99 , para entón equipado cun motor de 2´5 litros Climax, foi prestado a Peter Westbury, quen o utilizou para gañar o Campionato Británico de montaña ese ano. Ferguson forneceu transmisións 4WD a varios equipos de Indy e F1, o equipo BRM usou o sistema 4WD Ferguson no coche BRM P67 en .

Cinco anos logo da morte de Ferguson, Jensen Motors tomou a idea dun coche de estrada 4WD, o estirando o Interceptor 130&nbsp;mm para crear o FF (por *Ferguson Formula*, termo de Ferguson para 4WD). con John Miles nun Lotus 63 logrando o mellor resultado nunha 10ª posición.  tamén viu a introdución das ás na F1 e que non houbo ningunha carreira en mollado ese ano, todos os participantes deixaron de desenvolver o 4WD na F1 debido a que apareceron as ás como un xeito máis fácil para aumentar o agarre. Team Lotus fixo un último intento co sistema de Ferguson co Lotus 56 B en , pero o coche non era competitivo. Unha nova empresa chamada FF Developments foi fundada en 1971 por Rolt e continuou o desenvolvemento de sistemas de tracción ás catro rodas de Ferguson.
 
### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Lyons, Pete. "10 Best Ahead-of-Their-Time Machines", in *Car and Driver*, 1/88
* Ferguson P99: The only four-wheel-drive F1 winner
* Results from Formula1.com 

### Ligazóns externas 
* Massey Ferguson Tractor Web Site
* Ferguson Family Museum
Mondariz (homónimos)

O topónimo **Mondariz** pode referirse a:

;En Galiza
***Mondariz**, concello da comarca do Condado;
****Mondariz**, parroquia de dito concello;
*****Mondariz**, lugar de dita parroquia;
***Mondariz-Balneario**, concello da comarca do Condado;
****Mondariz-Balneario**, parroquia de dito concello;
*****Mondariz-Balneario**, lugar de dita parroquia.

;Deportes
***Mondariz Fútbol Club**, equipo galego de fútbol.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Mondriz**, parroquia do concello de Castro de Rei;
****Mondariz***, revista editada en Madrid de 1915 a 1922;
***Aguas de Mondariz**, empresa de auga de Mondariz.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Estanislao Durán Gómez

**Estanislao Durán Gómez**, nado en Vigo o 8 de maio de 1906 e finado na mesma cidade o 16 de maio de 1974, foi un empresario e político galego.

## Traxectoria 
Fillo do consignatario de buques Estanislao Durán David. Fixo a carreira de enxeñeiro industrial en Loughborough e incorporouse en 1928 á consignataria da familia. Pertenceu á Cámara de Comercio, Industria e Navegación de Vigo e foi presidente da Asociación de Navieros e Consignatarios. Nomeado deputado provincial en representación do partido xudicial de Vigo-Tui en decembro de 1936. Foi alcalde de Vigo de setembro de 1939 ata o 24 de xuño de 1940. En 1947 trasladouse a Madrid onde foi representante das compañías aéreas estranxeiras que operaban en España. Foi presidente da empresa Estanislao Durán e Hijos SA. Tamén foi presidente da Caixa de Aforros e Monte de Piedad Municipal de Vigo. Finou en Vigo o 16 de maio de 1974.

## Vida persoal 
Casou con Marisa Fuentes e foi pai de María Luisa e Beatriz Durán Fuentes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Grand Theft Auto

***Grand Theft Auto***, abreviado como **GTA**, é un serie de videoxogos creada por David Jones e máis tarde por Sam Houser e Dan Houser. Orixinalmente foi desenvolvida por DMA Design, que posteriormente pasou a chamarse Rockstar North, da empresa Rockstar Games. *Grand Theft Auto* conta a historia de distintos criminais e aínda que sexan varios, por unha razón vanse relacionando e envolvendo en problemas a máis personaxes conforme vai pasando o tempo. Xeralmente os protagonistas son antiheroes.

## Xogos 
A serie inclúe, entre outros, os xogos:

* *Grand Theft Auto*
* *Grand Theft Auto 2*
* *Grand Theft Auto III*
* *Grand Theft Auto: Vice City*
* *Grand Theft Auto: San Andreas*
* *Grand Theft Auto: Liberty City Stories*
* *Grand Theft Auto: Vice City Stories*
* *Grand Theft Auto IV*
* *Grand Theft Auto: Chinatown Wars*
* *Grand Theft Auto V*
John Schlesinger

**John Richard Schlesinger**, nado en Londres o 16 de febreiro de 1926 e finado en Palm Springs, California o 25 de xullo de 2003, foi un director de cinema inglés.

## Traxectoria 
Nado nunha familia xudía de clase media comezou traballando como actor nos anos cincuenta, tanto en películas coma na televisión.

Comezou a dirixir nos sesenta, con documentais como *Terminus*, premiado en Venecia. O seu primeiro filme de ficción, *A Kind of Loving* gañou o Oso de Ouro de Berlín.

*Cowboy de medianoite* foi un éxito internacional, co que gañaría o Oscar ó mellor director.

Tras sufrir varios problemas cardíacos, finou en 2003.

## Obra 
* 1962 - *A Kind of Loving*
* 1963 - *Billy Liar*
* 1965 - *Darling* 
* 1967 - *Lonxe do mundanal ruído*
* 1969 - *Cowboy de medianoite*
* 1971 - *Domingo, maldito domingo*
* 1975 - *Como praga de langosta*
* 1976 - *Marathon Man* 
* 1979 - *Yanks* 
* 1981 - *Honky Tonk Freeway*
* 1982 - *Privileged*
* 1985 - *The Falcon and the Snowman* 
* 1987 - *Os crentes* 
* 1988 - *Madame Sousatzka*
* 1990 - *Pacific Heights*
* 1993 - *The Innocent* 
* 1996 - *Eye for an Eye*
* 2000 - *The Next Best Thing*

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Mike Leigh

miniatura|200px|Mike Leigh.
**Mike Leigh**, nado en Welwyn, o 20 de febreiro de 1943, é un director de cinema británico.

## Traxectoria
En 1963 marchou a Londres a estudar arte, e nesa cidade comezou a ter contacto coa obra de artistas que o influíron como Harold Pinter ou John Cassavetes.

En 1965 comezou a traballar como axudante de dirección teatral e nos setenta dirixiu obras teatrais para televisión. Entre o seu debut como director de cine, en 1971, e a súa segunda película pasaron dezasete anos.

A partir dos anos noventa foi cando se centrou no cinema, dirixindo habitualmente películas que retratan a clase traballadora. Co filme *Secrets & Lies* gañou a Palma de Ouro en Cannes e con *Vera Drake* o León de Ouro en Venecia.

## Obra
*1971 - *Bleak Moments*
*1988 - *High Hopes* 
*1990 - *Life Is Sweet*
*1993 - *Naked* 
*1996 - *Secrets & Lies* 
*1997 - *Career Girls* 
*1999 - *Topsy-Turvy* 
*2002 - *All or Nothing*
*2004 - *Vera Drake* 
*2008 - *Happy-Go-Lucky*
*2010 - *Another Year*

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*
El Miñor

***El Miñor*** foi un semanario editado en Baiona entre 1904 e 1911.

## Historia e características 
Subtitulado *Semanario independiente*, apareceu o 26 de novembro de 1904. Editábase os sábados. Estivo dirixido por Xosé María Barreiro e Cándido del Río Giménez. Defendía os intereses municipais do Val Miñor con fina sátira a aire xocoso. Estivo vencellado ao agrarismo. Tivo unha axencia correspondente en Buenos Aires, no número 703 da rúa de Belgrano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
Comiñas

As **comiñas** ou **aspas** son un signo de puntuación empregado para separar por algún motivo unha parte do discurso da parte principal. En galego úsanse tres tipos de comiñas: as *latinas* («&nbsp;»), as *inglesas* (“&nbsp;”) e as *simples* (‘&nbsp;’).

## Uso 
### Lingüísticos ou literarios 
* Nas citacións directas e ao citar títulos de artigos ou traballos.
* Para sinalar matices de ironía ou sentido figurado nunha expresión.
* En obras narrativas poden utilizarse as comiñas para enmarcar pensamentos.

### Informática 
* Nalgunhas linguaxes de programación úsanse para marcar cadeas de caracteres. 
* Indican literalidade, por exemplo, nas buscas en Internet, en contraposición ás buscas palabra por palabra.

## Concorrencia de comiñas 
Débese secuenciar o uso das comiñas dun xeito regular, e non aleatoriamente: o máis recomendable é utilizar no período máis longo as comiñas angulares (« »); dentro deste as comiñas dobres (“ ”); e, se aínda cómpren outras comiñas, as simples (‘ ’). De seren precisas outras máis, dentro das simples utilizaríanse as angulares (‹ ›).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Elena Estévez

**Elena Cesárea Estévez Mignot**, nada na Habana o 25 de febreiro de 1891 e finada en Teis o 26 de febreiro de 1933, foi unha propagandista agraria galega.

## Traxectoria 
Era a máis vella dos oito fillos de Julián Estévez, natural de Ames, e de Dolores Ifigenia Mignot, de Matanzas. Retornados en 1898, a familia intalouse en Teis. Fixo estudos de “Enseñanza de la mujer” na Escuela de Artes e Industrias de Vigo e en 1913 estudou debuxo e pintura na Escuela de Artes y Oficios de Vigo. Cando o seu pai se converteu en presidente do Directorio Antiforista de Teis, Elena vinculouse á campaña antiforal realizada polo Directorio. Dende 1909 foi constante a súa participación nos mitins e reunións antiforistas xunto con Carmen Álvarez. Insistía os seus discursos á muller galega para convencela da necesidade de incorporarse a unha loita na que se libraba a vida de Galicia e a emigración dos seus fillos. Logo do seu matrimonio con Ricardo Fernández, puxeron unha panadaría en Poio e despois outra en Teis. Na República os 1 de maio saía por Vigo cunha bandeira republicana ata o Paseo de Afonso XII e nunha ocasión fixo abrir as portas dunha fábrica de conservas situada na rúa de Sanjurjo Badía para que saísen á rúa as obreiras, obrigadas a traballar ese día. Finou en Teis de parto da criatura que esperaba o 26 de febreiro de 1933.

## Vida persoal 
Casou con Ricardo Fernández o 1 de febreiro de 1917, e foi nai de Ricardo (1918), Edmundo (1920), Julián (1922) e Elena Fernández Estévez (1924).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* As imaxes contundentes de Elena Estévez, voz firme da loita agraria
* "El cubano" que llegó a alcalde de Lavadores
Signo de interrogación

O **signo de interrogación** (**?**) é un signo de puntuación que se utiliza para marcar entoación interrogativa.

## Historia
Lynne Truss atribúe as primeiras aparicións modernas deste signo a Alcuíno de York, sendo unha das hipóteses sobre a súa orixe que proceda da letra *q*, inicial da palabra latina *quaestio*, que significa pregunta.

600px|miniatura|centro|Posible evolución do signo.

## Uso
En galego só é preceptivo o uso do signo de peche (?). O signo de comezo (¿) pode empregarse en casos de  ambigüidade.

O signo de interrogación ten os seguintes usos principais:
*Indica frases interrogativas directas.
*Entre parénteses ao final dunha frase indica dúbida: (?)
*En informática adoita utilizarse como carácter comodín.
*En xadrez representa unha xogada dubidosa.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* 

### Outros artigos
*Signo de exclamación
Cruz (tipografía)

A **cruz** (†) é un signo tipográfico auxiliar. O seu nome débese á súa semellanza cunha cruz latina.

## Uso
*En obras de carácter enciclopédico colócase ao carón da data de falecemento dun personaxe. 
*Se se pon xunto ao nome dunha localidade adoita indicar que alí hai ou houbo un bispado.
*No caso de se querer sinalar a existencia dun arcebispado ponse a **dobre cruz  (‡)**.
*En lingüística indica unha palabra obsoleta.
*Debido a que non é un signo habitual, en disciplinas científicas ou en xadrez vén sendo substituído por outros signos, como **+** (signo de sumar) ou ***** (asterisco).

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Cruz

### Bibliografía
*
Julián Estévez

**Julián Estévez**, nado en Ames en 1855 e finado en Teis o 24 de xullo de 1928, foi un agrarista e político galego. Foi membro do Directorio Antiforista de Teis e alcalde de Lavadores, o primeiro alcalde agrarista de Galicia.

## Traxectoria 
[miniatura|250px|[Directorio Antiforista de Teis, 1908. Julián Estévez é o segundo pola esquerda.]]
Coñecido como **O Cubano**, porque estivera emigrado en Cuba, regresou en 1898. Instalouse en Vigo e abriu unha tenda de comestibles e produtos agrícolas en Sanjurjo Badía. De ideas progresistas, foi membro destacado do Directorio Antiforista de Teis, do que chegou a ser presidente, e responsable do periódico *El Campesino*.

En 1910 propuxo ao Concello de Lavadores que "uniéndose a todos los municipios de Galicia, pidiera al Gobierno la promulgación de una ley que redimiera forzosamente los foros". Conseguiu que as sociedades agrarias interviran na elaboración do repartimento de consumos.

Foi alcalde de Lavadores entre 1914 e 1915, converténdose no primeiro alcalde agrarista de Galicia. Representou a Lavadores na Deputación Provincial e foi candidato agrario a deputado polo distrito de Tui-Vigo nas eleccións de 1916 fronte a Ángel Urzaiz, pero non logrou o escano pola manipulación das votacións. Foi detido con motivo da folga xeral de 1917 e estivo en prisión acusado de rebelión.

A petición da Sociedad Agrícola de Lavadores, dedicóuselle unha rúa de Teis en 1926. Finou en Teis o 24 de xullo de 1928.

## Vida persoal 
Casou con Dolores Ifigenia Mignot, natural de Matanzas, que finou en xullo de 1921 aos 58 anos, e coa que tivo oito fillos. A filla máis vella, Dolores, coñecida por Electra, abriu a primeira panadería de Teis. A menor, Elena, foi unha propagandista agraria.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* "El cubano" que llegó a alcalde de Lavadores
Robert Montgomerie

**Robert Montgomerie**, nado en Londres o 15 de febreiro de 1880 e finado na mesma cidade o 28 de abril de 1939, foi un tirador de esgrima inglés, gañador de dúas medallas olímpicas.

## Traxectoria 
Montgomerie na súa primeira participación uns Xogos Olímpicos, os de 1908 logrou a medalla de prata en espada por equipos, o que repetiría nos Xogos de 1912. Competiu tamén nos Xogos Olímpicos de 1920, 1924 e 1928.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en sports-reference.com
Casiano Martínez Barja

**Casiano Martínez Barja**, nado en Cádavos (A Mezquita) en 1897 e finado en Ferrol o 17 de abril de 1937, foi un militar e político galego.

## Traxectoria 
Carabineiro. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi xulgado en Ferrol por rebelión militar (por inhibición do Xulgado de Ourense) e condenado a pena de morte. Foi executado no castelo de San Filipe o 17 de abril de 1937, e soterrado en Serantes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Libro de vítimas do franquismo segundo a información do sumario do xuíz Garzón, *Público* .
Nardo

O **nardo**, tamén coñecido coma tuberosa ou vara de San Xosé (***Polianthes tuberosa***) é unha planta da familia do agave, nativa de América do Norte. Está estreitamente relacionada co xénero *Manfreda*.

## Etimoloxía 
O nome xenérico *Polianthes* significa "flor cinsenta".
O nome específico deriva do latín *tuberosa*, é dicir, inchada ou tuberosa, en referencia ao seu sistema de raíces.

Os aztecas chamárona **Omixochitl** ou flor de óso.

A planta ten un lugar destacado na cultura india e na mitoloxía. As flores utilízanse nas cerimonias de voda, grilandas, decoración e diversos rituais tradicionais.

## Distribución 
É oriúnda do centro e do sur de México.

## Descrición 
A planta medra con alongadas espigas de até 45&nbsp;cm de longo que producen acios de flores recendentes de cor cérea que florea dende a base cara a parte superior da espiga. Brillantes follas verdes agrupadas na base da planta e follas máis pequenas, ao longo do talo. As flores poden ser brancas ou de cor crema, úsase coma flor de corte e unha soa vara floral pode perfumar durante semanas un ambiente.

Das raíces da mesma extráese un óleo recendente que se emprega para facer perfumes, incenso e menciñas.

## Sinonimia 
* *Agave tuberosa* (L.) Thiede & Eggli (1999), nom. illeg.
* *Agave polianthes* Thiede & Eggli (2001).
* *Crinum angustifolium* Houtt. (1780).
* *Tuberosa amica* Medik. (1790).
* *Polianthes gracilis* Link (1821).
* *Polianthes tuberosa var. gracilis* (Link) Baker (1888).
* *Polianthes tuberosa f. plena* Moldenke (1948). 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Nardo índico (*Nardostachys jatamansi*)
Edgar Seligman

**Edgar Isaac Seligman**, nado en San Francisco o 14 de abril de 1867 e finado en Londres o 27 de setembro de 1958, foi un pintor e tirador de esgrima inglés, gañador de tres medallas olímpicas.

## Traxectoria 
Seligman naceu nos Estados Unidos de pais alemáns que acabaron por establecerse en Londres, onde adquiriu a cidadanía británica. Loitou na Guerra Boer co Imperial Yeomanry. Esgrimista de sona participou en cinco olimpiadas como membro do equipo de esgrima británico, e foi o único home en gañar o campionato británico nas tres armas dúas veces.
## Carreira deportiva 
### Campionato Británico 
Seligman foi o campión británico de espada en 1904 e 1906, de florete en 1906–1907 e de sabre en 1923 e 1924.

### Xogos Intercalados 
En 1906 competiu nos "Xogos Intercalados" de Atenas, logrando a medalla de prata co equipo de espada.

### Xogos Olímpicos de 1908 
Co Reino Unido como o país organizador en 1908, Seligman e os seus compañeiros de equipo gañaron a medalla de prata na competición de espada por equipos, tras derrotar a Bélxica e Dinamarca. Seligman non tivo éxito en espada individual, perdendo na primeira rolda.

### Xogos Olímpicos de 1912 
Catro anos máis tarde, nos Xogos Olímpicos de 1912 de Estocolmo, Seligman fooi o capitán do equipo británico, competindo en tres probas, chegando á final nas tres e gañando a prata en espada por equipos; en espada individual quedou sexto ao igual ca en florete.

### Xogos Olímpicos de 1920 
Nos Xogos Olímpicos de 1920 de Anveres foi de novo o capitán británico do equipo de esgrima, rematando sétimo na competición de florete por equipos e quinto en espada por equipos.

### Xogos Olímpicos de 1924 
Nos Xogos Olímpicos de 1924 de París, Seligman foi o capitán por terceira vez, nas primeiras tres roldas en florete individual gañou 12 dos 13 encontros chegando á final, pero por mor dun accidente mancou unha perna e tivo que retirarse.

### Xogos Olímpicos de 1928 e 1932 
Nos Xogos Olímpicos de 1928 e 1934 participou nas competicións artísticas de pintura.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Olympics record
Irmandade de San Marcos

thumb|Escudo da Irmandade
A **Irmandade de San Marcos** ou como se coñece en alemán *Marxbrüder* (Irmáns Marx) foi a máis importante organización de esgrimistas alemáns do século XVI.

## Historia
A irmandade orixinouse no século XV, descoñecéndose a data exacta da súa fundación, a presenza do león de San Marcos no escudo de armas de Hans Talhoffer nun manuscrito de 1459 levou a especular sobre se el sería un dos seus fundadores pero a primeira mención certa data de 1474. O grupo celebraba unha xuntanza anual en Frankfurt, para elixir o seu capitán (*Hauptmann*). En 1487, Frederico III concedeulle o monopolio do título de mestre de espada longa" (*Meister des langen Schwerts*), o que supuxo o seu recoñecemento efectivo como o gremio dos esgrimistas. Este título foi relevante para os Landsknecht (soldados mercenarios), xa que os certificaba como capaces de levar un tipo de espada coñecido como Zweihänder que lles permitía recibir o dobre da paga normal.

A máis antiga referencia da Irmandade denomínaa *bruderschafft Unserere lieben frawen und der reynen Jungfrawen Marien vnd des Heiligen vnd gewaltsamen Hyemelfursten sanct Marcen* (Irmandade da nosa querida e pura virxe María e o santo e guerreiro príncipe San Marcos) e despois do seu recoñecemento por Frederico denominouse habitualmente como  "Marxbrüder", "Bruderschaft des heiligen Marren" ou "Bruderschaft des St. Markus" ("Irmáns Marx", "Irmandade de San Marcos").

Unha segunda irmandade de esgrimistas, a **Federfechter**, fundada en Praga en 1570 foi recoñecida pola cidade de Frankfurt pese ás protestas da Irmandade de San Marcos, en 1575. Desde 1607 as dúas sociedades compartiron os mesmos privilexios despois que recibise a primeira carta de privilexio do emperador Rodolfo II.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
*Escola alemá de esgrima
Casiano Martínez Blanco

**Casiano Martínez Blanco**, finado en Santiago de Compostela o 31 de outubro de 1903, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Dereito. Xuíz municipal e maxistrado suplente da Audiencia de Ourense. Foi deputado provincial polo distrito de Ribadavia.

## Vida persoal 
Casou con Lucila Pedrayo Ansoar, irmá de Eladia Ramona Pedrayo Ansoar, a nai de Ramón Otero Pedrayo. Tiveron seis fillos: Eladio (1882-1967), Antonia (finada en 1975), José María (1894-1983), Juan (1886-1980), Teresa (finada en 1987) e Lucila.

## Notas
Casiano Martínez

O nome de **Casiano Martínez** pode referirse a:

***Casiano Martínez Blanco**, avogado e político galego (m. 1903);
***Casiano Martínez Fernández**, empresario e político galego (m. 1925);
***Casiano Martínez Barja**, militar e político galego (1897 - 1937).
Apóstrofo

Un **apóstrofo** (**’**) é un signo ortográfico auxiliar, ás veces utilizado tamén como signo diacrítico. Consiste nunha coma ou comiña situada na parte superior do texto que sinala xeralmente a elisión dunha vogal.

## Usos no galego 
* Para representar contraccións non normativas de carácter popular ou dialectal:

:N'é [= non é] verdade

:X'o [= xa o] dixera

* De modo optativo para manter íntegro o título dunha obra ou publicación que comeza con artigo cando se lle une a preposición "de" ou "en":

:“A publicación dos *Eoas*” / “A publicación d’*Os Eoas*”

:“Unha nova na *Nosa Terra*” / “Unha nova n'*A Nosa Terra*”

## Uso como diacrítico 
Algunhas linguas empregan o apóstrofo como sinal diacrítico con distintos usos:
* O apóstrofo é empregado para indicar unha consoante oclusiva glotal en linguas o guaraní,, o chamorro, o tetum e o carelio.
* No võro, indica palatalización.
* No suahili, no luo e no luganda indica a diferenza entre *ng’*, que se pronuncia /ŋ/ e *ng*, que se pronuncia /ŋg/. No luganda emprégase *ng’* cando non se pode escribir a letra ŋ.
* No uzbeko emprégase para modificar o son do *o* e do *g* e para indicar unha oclusiva glotal.
* No italiano substitúe o acento grave ou o acento agudo: “*perche’*” en vez de “*perché*”.
* No inglés úsase o apóstrofo para abreviar, por exemplo: "What's your name?" en lugar de "What is your name?"

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* ʻOkina
* Saltillo
Parágrafo (signo)

O **parágrafo** (**§**) é un signo tipográfico que se emprega para remitir a un parágrafo ou sección nas obras que os numeran, como por exemplo os códigos legais.

Represéntase co símbolo §, que provén da combinación de dous eses entrelazados, iniciais da expresión latina *signum sectionis*, que significa sinal de sección ou de corte.

## Outros usos
miniatura|left|100px|Insignia da policía polaca

*En moitos países da Europa oriental este signo está asociado á lei e á xustiza. De feito, está presente nos uniformes da policía polaca e ocupando o lugar do "s" no logotipo do Ministerio de Xustiza de Austria.
*Unha versión modificada deste signo foi utilizada como símbolo do *simoleon*, a moeda oficial de varias edicións dos videoxogos SimCity e The Sims.
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Antígrafo
José Antonio Martín Pallín

**José Antonio Martín Pallín**, nado na Coruña o 13 de xuño de 1936, é un xurista galego que foi fiscal do Tribunal Supremo español.

## Traxectoria
Licenciouse en Dereito polas universidades de Deusto e de Valladolid. Entrou na carreira fiscal en 1965, e exerceu o seu labor como fiscal en distintas audiencias ata que en 1986 foi nomeado fiscal do Tribunal Supremo. Tres anos máis tarde, en 1989 nomeárono maxistrado da sala segunda, do penal e na actualidade é maxistrado emérito desa institución.

Academicamente foi profesor de Dereito Penal e Procesual nas universidades de La Laguna e na Autónoma de Madrid. Tamén foi profesor de dereito civil na Universidade Complutense de Madrid, na Universidade San Pablo CEU e na Autónoma de Madrid.

Ostenta distintos cargos e posicións de honra. Así, é membro da Comisión Internacional de Xuristas (IJC), do Comité de Bioética de España, do Instituto de Estudios Canarios, do Secretariado Internacional de Xuristas pola Amnistía e a Democracia en Paraguai, da Asociación Hispano-Alemá de Xuristas ou da Asociación pro Derechos Humanos de España. Ten participado en diversas misións internacionais en países de Suramérica organizadas por Amnistía Internacional.

Así mesmo foi presidente da Unión Progresista de Fiscais e voceiro de Xuíces para a Democracia.

## Obras publicadas 
* *Extranjeros y Derecho Penal* (2004).
* *La justicia en España* (con Jesús Peces Morate, 2008).
* *¿Para qué servimos los jueces?* (2010).
* *El gobierno de las togas* (2020).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fiscalía Europea
* International Commision of Jurists
Puntos suspensivos

Os **puntos suspensivos** (**...**) son un signo de puntuación composto por tres puntos.

## Usos 
*Indicar suspensión do discurso, ou que parte del se deixa de mencionar.
*Indicar certos estados de ánimo (dúbida, medo...).
*Evitar a representación dunha palabra malsoante.
*Cando se escriben entre corchetes indican que se omite parte dunha cita textual: [...]
*En Matemáticas indica que un proceso continua de maneira análoga: 1, 2, 3, 4, ..., 100.

## Véxase tamén
### Bibliografía 
*
Mercury-Atlas 7

**Mercury-Atlas 7** ou **MA-7**, e tamén coñecida como Aurora 7 polo nome da cápsula, foi a segunda misión orbital tripulada do proxecto Mercury co astronauta Scott Carpenter a bordo. O piloto orixinal para esta misión era Donald K. Slayton, pero foi substituído por Carpenter tras detectárselle unha anomalía no ritmo cardíaco durante unha revisión médica.

## Desenvolvemento da misión 
Os obxectivos de MA-7 foron similares ós da MA-6: avaliar o rendemento do sistema home-nave nunha misión cunha duración de tres órbitas, estudar os efectos do voo espacial no astronauta e obter as impresións do astronauta sobre o funcionamento da nave e dos sistemas de soporte vital.

O lanzamento da misión estaba planeado para principios de maio, pero foi posposta tres veces tras detectar varias anomalías e facer cambios na cápsula. Durante o voo o único incidente serio foi o fallo dos circuítos do sensor de horizonte que proporcionaba datos ós xiroscopios de actitude da cápsula. Houbo preocupación tamén polo excesivo consumo de propelente polo frecuente uso dos propulsores e pola activación sen querer de dous sistemas de control ó mesmo tempo, o cal foi resolto deixando que a nave vagase á deriva durante 77 minutos.

A bordo da cápsula había dous experimentos: un globo que se inflou para medir o arrastre da atmosfera á altura da órbita e proporcionar datos mediante a visibilidade do globo desde terra, e un experimento para estudar o comportamento dos líquidos en microgravedade. A observación feita por Glenn durante a MA-6 sobre que vira *vagalumes* (partículas brillantes arredor da nave) ó entrar na parte da órbita iluminada polo Sol, foi feita tamén por Carpenter, que resolveu o misterio descubrindo que era xeo proveniente do sistema de control a reacción.

Aurora 7 orbitou a unha altura duns 267&nbsp;km e reentrou tras tres órbitas, caendo no océano Atlántico, a 200&nbsp;km ó nordeste de Porto Rico e a uns 400&nbsp;km máis lonxe do punto inicial de amaraxe. O erro tivo lugar debido a un apuntado incorrecto dos retrofoguetes no momento do acendido para a reentrada. Carpenter foi avistado ós 39 minutos despois da amaraxe por parte dun avión de rexoñecemente e foi recollidos 2 horas e 59 minutos despois da amaraxe por un helicóptero do portaavións USS Intrepid. A cápsula foi recuperada seis horas máis tarde.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Proxecto Mercury
* Mercury-Redstone 3
* Mercury-Redstone 4
* Mercury-Atlas 6
* Mercury-Atlas 8
* Mercury-Atlas 9
Emilio Rodal

**Emilio Rodal González**, nado en Cangas e finado en Vigo en xuño de 1929, foi un xornalista e propagandista agrario galego.

## Traxectoria 
[miniatura|350px|De pé, de esquerda a dereita: [Humberto Cuíñas, Rafael Fuembuena, Blas Agra Mancebo, Miguel de Zárraga, Luis Suárez Gutiérrez, Eugenio Fernández Leis e Julián García Larrú. Sentados Enrique Pereira Borrajo, Miguel Fernández Lema, **Emilio Rodal** e Antonio Fernández Arreo. Asociación da prensa de Vigo, 1909.]]
Comezou o seu traballo na prensa en *Noticiero de Vigo* e foi redactor de *Faro de Vigo* e *El Liberal*. Foi inspirador e propagandista do Directorio Antiforista de Teis, do que foi delegado xeral e presidente honorario. De setembro de 1909 a marzo de 1910 viaxou a Cuba como representante do Directorio para realizar unha campaña propagandista na illa que culminou coa organización dun comité redencionista na Habana. En 1910 foi nomeado presidente honorario da Liga Agrario-Redencionista, pero dimitiu en setembro. En outubro marchou a Arxentina para realizar outra campaña redencionista entre os emigrados. Asentouse definitivamente na Arxentina e pertenceu a directiva da Casa de Galicia de Buenos Aires. Regresou a Galicia nos anos vinte e en 1928 presidiu en Cangas unha reunión dos pósitos de pescadores de Galicia. Finou en Lavadores en 1929 logo de padecer unha dura enfermidade.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* El Partido Agrario Español (1934-1936): Una alternativa conservadora y republicana
Luciano Yordi de Carricarte

**Luciano Yordi de Carricarte**, nado na Coruña o 2 de abril 1917 e finado na mesma cidade o 28 de marzo de 1978, foi un enxeñeiro galego, deseñador de moitos dos encoros construídos en Galiza.

## Traxectoria 
miniatura|Presa do encoro de Cecebre.
Fillo do enxeñeiro Luciano Yordi Menchaca e de Josefina de Carricarte. Estudou no instituto Eusebio da Guarda da Coruña e realizou a carreira de enxeñeiro de Camiños en Madrid. Traballou primeiramente para a *Sociedad General Gallega de Electricidad*, para a que deseñou o encoro do río Tambre en 1949. En 1955 a empresa para a que traballaba foi mercada por Fenosa da que chegaría a ser o subdirector en 1962.
Traballando para Pedro Barrié de la Maza deseñou os encoros do Eume (1959), Belesar (1963), Velle, Castrelo de Miño (1969), Frieira, Albarellos, Salas e Regueiro. O encoro de Belesar ten unha altura 137,5 metros e foi unha obra pioneira na construción, cun muro de bóveda de dobre curvatura de formigón. Na súa construción traballaron presos políticos.

Para a Deputación da Coruña dirixiu as obras dos encoros de Cecebre, Meicende e Rosadoiro (Arteixo). Tamén traballou no viaduto de Catoira, que une as provincias da Coruña e Pontevedra. Foi un dos promotores da construción da Refinaría de Repsol da Coruña e do Aeroporto de Alvedro. Fundou a empresa Elaborados Metálicos (Emesa).

## Recoñecementos 
* En 1962 o concello da Coruña concedeulle a Medalla de Ouro ao Mérito.
* Unha rúa da Coruña, en Matogrande, leva o seu nome.

## Notas
Caldeirón (signo)

O **caldeirón** ou **antígrafo** é un signo tipográfico (¶) que marca a fin dun parágrafo.

## Historia 
A súa forma orixinouse posiblemente a partir dun "C", abreviación do latín "capitulum" (capítulo), que co tempo foi atravesado por varias liñas verticais para que se distinguise mellor. 
miniatura|esquerda|Posible evolución do signo.

Na Idade Media empregábase para sinalar nun texto o inicio dunha nova idea ou argumentación. O signo caeu en desuso cando os impresores da segunda metade do século XVI adoptaron a práctica de separar os parágrafos en liñas distintas.

## Usos actuais 
En informática, nos procesadores de texto máis comúns (Microsoft Word, LibreOffice Writer etc.) é un carácter non imprimíbel que marca a fin de parágrafo e que se obtén premendo a tecla “Enter”. Ademais é a icona do botón da barra de ferramentas “Caracteres non imprimíbeis”, cuxa función é mostrar no texto as marcas de fin de parágrafo e outros caracteres de formato ocultos, como as tabulacións, os espazos e os saltos de páxina.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Parágrafo
Cornello

O termo **Cornello** pode referirse a:

***Cornizó**, un fungo que afecta aos cereais.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Cornello**, lugar da parroquia de Baroncelle, no concello de Abadín;
***Boicornello**, lugar da parroquia do Val de Xestoso, no concello de Monfero.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Cornella**, lugar da parroquia de Berredo, no concello de Agolada;
***Cernello**, lugar da parroquia de San Tomé de Piñeiro, no concello de Marín.
The Chronicles of Riddick: Dark Fury

***The Chronicles of Riddick: Dark Fury*** é un filme de animación estadounidense dirixido por Peter Chung que se estreou no 2004. Estreouse en DVD e a súa historia continúa despois dos eventos do primeiro filme da saga *Pitch Black*.

## Sinopse 
Riddick está fuxindo dos mercenarios decididos a cobrar o prezo posto á súa cabeza, e mentres tanto atópase envolto nunha batalla que non é a súa. Ante a ameaza que os conquistadores Necróferos supoñen para o futuro do universo enteiro, Riddick podería se-lo único heroe que salvara á raza humana.

## Personaxes 
* Vin Diesel como Richard B. Riddick
* Rhiana Griffith como Jack
* Keith David como Imam Abu al-Walid
* Roger L. Jackson como Junner
* Tress MacNeille como Antonia Chillingsworth
* Nick Chinlund como Toombs
* Dwight Schultz como Skiff A.I.
* Sarge como Escort Merc
* Julia Fletcher como Líder do escuadrón Merc
* Hedy Burress como Técnico de laboratorio
* Andrew Philpot como Técnico
* Rick Gomez como Lead Merc

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*