Ponte de Gundián

A **ponte de Gundián**, tamén coñecida como **viaduto de Gundián**, é unha ponte que salva o paso do río Ulla, na antiga liña ferroviaria entre Ourense e Santiago de Compostela.

Situado á altura do lugar de Gundián, na parroquia da Ponte Ulla (Vedra), na parte coruñesa, e a parroquia de San Miguel de Castro (A Estrada), na banda pontevedresa.

Álzase sobre dous afloramentos de rochas  cuarcíticas, nunha paraxe de gran beleza que recibe o nome de Paso da Cova.

## Características 
Construído en pedra (sobre unha armazón de ferro), alcanza unha lonxitude de 219 m, elevándose 86 m sobre o río Ulla. O arco central da ponte está a unha cota de 133 m, que supón unha altura de 78 m sobre o leito do río. o que converte a ponte de Gundián nun dos emblemas de toda a vía.

### Proxecto 
En tempos da ditadura de Primo de Rivera no ano 1928, redáctase o primeiro proxecto para o trazado, obra de Casimiro Juanes Díaz-Santos. Pero o viaduto non foi unha realidade até 30 anos despois, tras episodios intermedios como a redacción dun proxecto reformado, que realizaron Antonio Gáscue Echevarria e Gabriel de Venido Angulo en 1935, o informe a principios do ano seguinte do enxeñeiro xefe da Xefatura de Ferrocarrís do Noroeste. O proxecto reformado non se aproba ata 1939, pasada a guerra civil. Novas medicións *in situ* fan variar o perfil do terreo aproximándose ao real. Na memoria descríbese:

Destaca o empeño pola integración paisaxística da ponte; diferentes factores do proxecto xustifícanse ou sométense a xuízo en favor da integración co contorno. home ligado á figura de Eduardo Torroja. Abandonado o proxecto durante a guerra civil, ao seu termo o enxeñeiro xefe dos FF.CC. do NO emite o seu ditame favorábel para a construción da ponte, aprobándose un orzamento de 1.037.035 pesetas para levantar a que sería unha das pontes máis fermosas de Galicia. Construíuse tamén unha pasarela provisional que permitía cruzar o río.

En 1945 iníciase a construción do túnel; primeiro nivelouse o terreo e posteriormente iniciouse a armazón de ferro até completar o arco central. Soldadores especializados ían construíndo pezas de dous ou tres metros, que posteriormente servían para facer o encofrado, desde estadais colgantes, o que era un labor moi difícil e perigoso, xa que, coas escasas medidas de seguridade da época, estaban pendurados a máis de 80 m do chan. Para cruzar o río usaban unhas longas varas, especie de xavelinas. En maio de 1955 colocouse a cimbra metálica do arco central e, un ano despois, quedaron unidos os dous lados do viaduto, que sería inaugurado en setembro de 1958.

A nova ponte, que arranca a tan só 130 m da ponte de Gundián, construíuse no ano 2008. Trátase dunha estrutura singular de máis de 1&nbsp;km de lonxitude, que está considerada de interese arquitectónico en España. A singularidade desta obra e a complexidade e orixinalidade da súa construción, fixo que o Colexio de Enxeñeiros de Camiños, Canais e Portos de Galicia lle outorgara en 2001 o Premio San Telmo, co que este colectivo distingue a obra civil máis representativa en Galicia realizada durante o ano anterior ao da súa convocatoria.

## Valores paisaxísticos e deportivos 
A súa elegante estética, e a súa situación, converten este viaduto nun referente da comarca, e en centro de atención permanente de fotógrafos e sendeiristas.

Para os sendeiristas, habituais na zona, o viaduto é un atractivo máis nesta paraxe de gran beleza, nunha natureza pouco explotada, cun desfiladeiro de cuarcitas por cuxo fondo discorre un dos ríos máis longos e caudalosos de Galicia. Desde o *miradoiro de Gundián*, a carón da ponte, comeza unha ruta de sendeirismo que vai paralela ao río Ulla, duns 15&nbsp;km, no curso da cal existen varias áreas recreativas e un muíño restaurado.

## Galería de imaxes

File:Gundian Vedra Galicia 1.jpg|A vía do tren, entrando no túnel
Ficheiro:2323-Pontes sobre o rio Ulla en Vedra (Coruña).jpg|As dúas pontes actuais de Gundián: a *nova* (para o ferrocarril de alta velocidade), en primeiro plano, e a *vella*, ao fondo
File:Gundian Vedra Galicia.jpg|Miradoiro de Gundián

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* San Xoán da Cova
* Viaduto do Ulla (eixe atlántico de alta velocidade)

### Ligazóns externas 
* Viaduto de Gundián en IkiMap.
* Línea Zamora-Orense-La Coruña en Asociación Ferroviaria Zamorana .
* PR-G36 Sendeiro de San Xoán da Cova en Turgalicia. Xunta de Galicia.
* Senderismo: PR-G 36 Sendeiro de San Xoán da Cova en Turismo por Galicia .