open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cromosoma artificial bacteriano

O **cromosoma artificial bacteriano** (**CAB** ou, en inglés, **BAC**) é un vector de clonación usado para clonar fragmentos de ADN (de 100 a 300 kb de tamaño; como media 150 kb) na bacteria *Escherichia coli*, creado a partir do plásmido factor F encontrado de modo natural na mencionada bacteria.

É un dos tipos de vectores de clonación coñecidos como "vectores de alta capacidade", entre os que ademais se inclúen os cósmidos, PACs (cromosoma artificial derivado do ADN do bacteriófago P1) e YACs (cromosoma artificial de lévedo), por contraposición cos "vectores de baixa capacidade", como plásmidos, vectores derivados do fago lambda, faxémidos e fósmidos.

Os cromosomas artificiais bacterianos son moi utilizados como vectores de clonación para a construción de xenotecas (bibliotecas xenómicas), como no Proxecto Xenoma Humano. A súa frecuente utilización débese á súa notable capacidade, grande estabilidade e baixa porcentaxe de quimerismo. Tamén se usan no estudo de enfermidades hereditarias e para a clonación de xenomas de axentes infecciosos como virus.

Dado o gran tamaño dos CAB (ou BAC) recombinantes, as estratexias para a súa introdución na célula máis eficientes son as que utilizan a electroporación (aplícanse correntes eléctricas á membrana celular para que se formen poros que permitan o paso de substancias).

Un cromosoma artificial bacteriano típico consta de:
* OriS: orixe de replicación do factor F
* repE: control da replicación do plásmido
* parA, B, C: control da replicación
* CMr: cloranfenicol acetil-transferase (CAT) (xene de resistencia ao cloranfenicol)
* LacZ’: xene cun polilinker (que contén múltiples sitios de restrición) no seu interior. Utilízase para o ensaio de alfa-complementación.

## Procedemento de clonación 
Para realizar a clonación dun xene hai que seguir o seguinte procedemento:
* a) Córtase o vector co encima de restrición HindIII para abrir o plásmido e facelo lineal.
* b) Desfosforílanse os extremos 5’ do vector para evitar a autoligación.
* c) Dixírese a nosa mostra con HindIII ou outro encima compatible. Selecciónanse os fragmentos segundo o seu tamaño por electroforese e purifícanse.
* d) Lévase a cabo a reacción de ligación.
* e) Transfírense os vectores a unha célula por electroporación.
* f) Selección dos clons nun medio con cloranfenicol e X-gal. Son positivos os que sobreviven en cloranfenicol e carecen de actividade de beta-galactosidase.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biblioteca BAC
* The Big Bad BAC: Bacterial Artificial Chromosomes &mdash; a review from the Science Creative Quarterly
* Empire Genomics  (compañía que vende clons de BAC de librarías xenómicas)
* Amplicon Express (compañía que fabrica bibliotecas de BAC personalizadas)

### Outros artigos 
* Cromosoma artificial humano (CAH ou HAC)
* Cromosoma artificial de lévedos (YAC)
Alan Rickman

**Alan Sidney Patrick Rickman**, nado o 21 de febreiro de 1946 en Acton (Londres) e finado o 14 de xaneiro de 2016, foi un actor e director inglés de cine e teatro. Rickman foi membro da Royal Shakespeare Company, coa cal realizou producións modernas e clásicas. O seu primeiro gran papel foi o do Vizconde de Valmont na obra *Les Liaisons Dangereuses* en 1985, polo cal foi nomeado a un Premio Tony. Rickman acadou o recoñecemento internacional polas súas actuacións de Hans Gruber en *Die Hard* e de Severus Snape na serie de *Harry Potter*.

Outros papeis de sona no cine foron o de Sheriff de Nottingham en *Robin Hood, príncipe dos ladróns*, de Jamie en *Truly, Madly, Deeply*, do Coronel Brandon en *Sense and Sensibility*, de Harry en *Love Actually*, P.L. O'Hara en *An Awfully Big Adventure*, Alexander Dane en *Galaxy Quest*, e do Xuíz Turpin en *Sweeney Todd, o barbeiro diabólico de Fleet Street*.

En 1995, Rickman foi galardoado co Globo de Ouro, un Emmy e un Screen Actors Guild pola súa interpretación de Rasputín en *Rasputin: Dark Servant of Destiny*. Gañou tamén un BAFTA polo seu papel de *Robin Hood*. Foi padriño do actor Tom Burke.

Rickman morreu de cancro o 14 de xaneiro de 2016 con 69 anos.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb
Disolvente

Denomínase **disolvente**, ou **solvente**, á substancia que permite a dispersión doutra, o soluto, no seu seo. Normalmente o disolvente establece o estado físico da disolución, polo que se di que o disolvente é o compoñente da disolución que está no mesmo estado físico que a disolución.

A auga cualifícase moitas veces como o *disolvente universal*, porque disolve a máis do 50 % dos compostos coñecidos.

## Tipos de disolventes 
miniatura|Moléculas de auga (disolvente polar) solvatando un ión de sodio.

* **Disolventes apolares**. En xeral son substancias de tipo orgánico e nas moléculas das cales a distribución da nube electrónica é simétrica, polo que non presentan un polo positivo nin un polo negativo. Non poden considerarse, por tanto, como dipolos permanentes. Porén, isto non implica que algúns dos seus enlaces sexan polares. Todo dependerá da xeometría das moléculas. Se os momentos dipolares individuais dos seus enlaces están compensados, a molécula será, en conxunto, apolar. Algúns disolventes deste tipo son: o dietiléter, o cloroformo, o benceno, o tolueno, o xileno, as cetonas, o hexano, o ciclohexano, o tetracloruro de carbono etc.
* **Disolventes polares**. Son substancias formadas por moléculas con distribucións da nube electrónica asimétrica e, por tanto, as súas moléculas presentan un polo positivo e un polo negativo. O exemplo clásico dun disolvente polar é a auga. Os alcohois de baixa masa molecular tamén pertencen a este tipo. Distínguense dous subtipos de disolventes polares:
** **Disolventes polares apróticos**. Non liberan ións ao medio.
** **Disolventes polares próticos**. Son capaces de achegar ións H+ ao medio, como a auga, o ácido acético e os alcohois en xeral.

## Propiedades dalgúns disolventes comúns 
*Notas:* 
* 1. En caracteres ***negros***, as densidades dos disolventes que a teñen maior que a da auga. 
* 2. Obsérvese que a auga é o disolvente común que ten máis alta constante dieléctica.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Disolución.
* Disolvente sostíbel.
* Química verde.
* Solubilidade.
* Concentración (química).
* Liposolúbel.
* Hidrosolúbel.

### Ligazóns externas 
* A auga como disolvente  .
* Disolventes alternativos, fluídos supercríticos .
* Disolventes orgánicos. Departamento de Medio Ambiente del Gobierno Vasco .
* Os disolventes e a electricidade estática .
Soluto

Denomínase **soluto** á substancia normalmente minoritaria (aínda que existen excepcións) nunha solución, substancia que se encontra disolvida nun determinado disolvente. Na linguaxe común tamén se a coñece como a substancia que se disolve, polo que pode encontrarse nun estado de agregación diferente ao comezo do proceso de disolución.

O máis habitual é que se trate dun sólido nun disolvente líquido (ver disolución), o que orixina unha solución líquida. Unha das características máis significativas dunha solución adoita ser a súa concentración de soluto, é dicir, a medida da cantidade de soluto contida nela.

Outra característica a considerar é a facilidade para disolverse, ou solubilidade, que poida presentar nun disolvente determinado. A solubilidade dun composto químico depende en gran medida da súa estrutura molecular. En xeral, os compostos iónicos e os moleculares polares son solúbeis en disolventes polares, como a auga ou o etanol e, os compostos moleculares apolares, en disolventes apolares como o hexano, o éter ou o tetracloruro de carbono.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Disolvente
* Disolución
* Solubilidade
* Concentración (química)
* Liposolúbel
* Hidrosolúbel
Variábel

Unha **variábel**, ou **variable**, é un símbolo que representa un elemento ou cousa non especificada dun conxunto dado. Dito conxunto denomínase **conxunto universal** da variábel, **universo** ou **variar** da variábel, e cada elemento do conxunto é un **valor** da variábel.

Sexa *x* unha variábel cuxo universo é o conxunto {1,3,5,7,9,11,13}; entón *x* pode ter calquera destes valores: 1,3,5,7,9,11,13. Noutras palabras, *x* pode substituírse por calquera enteiro positivo impar menor que 14. Por esta razón, adoito dise que unha variábel é unha *substitución* de calquera elemento do seu universo.

Unha variábel é un elemento dunha fórmula, proposición ou algoritmo que pode adquirir, ou ser substituído por, un valor calquera (sempre dentro do seu universo). Os valores que unha variábel é capaz de recibir poden estar definidos dentro dun rango, e/ou estar limitados por razóns ou condicións de pertenza, ao universo que lles corresponde (nestes casos, o universo da variábel pasa a ser un subconxunto dun universo maior, o que tería sen as restricións).

En moitos usos, o contrario dunha variábel é unha constante. Tamén pode considerarse ás constantes como un caso particular de variábeis, cun universo unitario (cun só elemento), xa que só poden ter un valor, e non poden modificalo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Variábel aleatoria
* Variábel estatística
Ácido glicolnucleico

O **ácido glicolnucleico** ou **ácido nucleico de glicerol** (**AGN**, ou, en inglés, **GNA**) é un polímero similar ao ADN ou ARN pero de diferente composición no seu "esqueleto". O AGN non aparece na natureza, senón que se sintetiza quimicamente.

O ADN e o ARN teñen un esqueleto formado polos azucres desoxirribosa e ribosa, respectivamente, e fosfato, mentres que o esqueleto do AGN está composto por repetidas unidades de glicerol unidas por enlace fosfodiéster. A este esqueleto están unidas as bases nitroxenadas tanto no ADN coma no ARN e AGN. A molécula de glicerol (ou glicerina ou propanotriol) ten só tres átomos de carbono, pero o AGN mostra, a pesar de todo, emparellamentos de bases de Watson e Crick. Mesmo os emparellamentos de bases de Watson e Crick son moito máis estables no AGN que nos ácidos nucleicos naturais ADN e ARN, polo que se require unha alta temperatura para separar ("fundir") a dobre hélice do AGN. É probablemente o máis simple dos ácidos nucleicos, o que o fai un hipotético precursor do ARN na orixe da vida na Terra.

Os análogos 2,3-dihidroxipropilnucleósidos foron preparados primeiramente por Ueda et al. (1971). Pouco despois viuse que os oligómeros unidos por fosfato dos análogos mostraban hipocromicidade en presenza de ARN e ADN en disolución (Seita et al. 1972). A preparación dos polímeros foi primeiro descrita por Cook et al. (1995, 1999) e Acevedo e Andrews (1996). O emparellamento AGN-AGN descrito por Zhang e Meggers é, porén, novidoso, e a especificidade da interacción está ben demostrada .

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Hipótese do mundo de ARN
* Ácido treonucleico, o ácido nucleico de treosa
* Ácido peptonucleico, o ácido nucleico peptídico
* Ácido nucleico pechado

### Ligazóns externas 
* Meggers Laboratory
* Simpler than DNA - Chemical and engineering news
Gárdoma, Boimil, Boimorto

**Gárdoma** é un lugar da parroquia de Boimil no concello coruñés de Boimorto na comarca de Arzúa. Tiña 12 habitantes no ano 2018 segundo datos do INE, dos cales 5 eran homes e 7 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Boimil 
### Parroquias de Boimorto 
## Notas
Ácido treonucleico

O **ácido treonucleico** ou **ácido nucleico de treosa** (**ATN** ou, en inglés, **TNA**) é un polímero similar ao ADN ou ARN pero con diferente composición do seu "esqueleto". O ATN non se atopa na natureza, senón que se sintetiza quimicamente .

O ADN e o ARN teñen un esqueleto formado polos azucres desoxirribosa e ribosa, respectivamente, enlazados con fosfatos, mentres que o esqueleto do ATN está composto por repetidas unidades de treosa unidas por enlace fosfodiéster . A este esqueleto están unidas as bases nitroxenadas tanto no ADN coma no ARN e ATN. A treosa é un monosacárido de catro carbonos máis fácil de ensamblar no polímero ca a ribosa .

No laboratorio conseguíronse crear cadeas híbridas ADN-ATN utilizando ADN polimerase.

O ATN pode hibridar tanto con ADN coma con ARN dun modo específico de secuencia; esta capacidade e a súa simplicidade química suxire que o ATN puido ser un hipotético precursor do ARN como material xenético na orixe da vida na Terra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Hipótese do mundo de ARN
* Ácido glicolnucleico
* Ácido peptonucleico
* Ácido nucleico pechado

### Ligazóns externas 
* "Was simple TNA the first nucleic acid on Earth to carry a genetic code?", *New Scientist*
*: ORIGIN OF LIFE: A Simpler Nucleic Acid", Leslie Orgel
Filgueira, Boimorto, Boimorto

**Filgueira** é un lugar da parroquia de Boimorto no concello coruñés de Boimorto na comarca de Arzúa. Tiña 1 habitante no ano 2018 segundo datos do INE, que era 1 home.

## Toponimia 
O fitónimo galego *Filgueira* (do latín FĬLĬCARIA, derivado de FĬLIX, -ĬCIS) refírese a un lugar abondoso en fentos. A súa orixe dáse entre o século X e XIII.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Boimorto 
### Parroquias de Boimorto 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Boimorto
O Pedral, Boimorto, Boimorto

**O Pedral** é un lugar da parroquia de Boimorto no concello coruñés de Boimorto na comarca de Arzúa. Segundo o INE en 2018  tiña doce habitantes (cinco homes e sete mulleres). Forma un único núcleo xunto co Pedral (A Mella, Arzúa).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Boimorto 
### Parroquias de Boimorto 
## Notas
Munín

O topónimo **Munín** pode referirse a:

;En Galiza
***Munín**, lugar da parroquia de Espiñeira, no concello do Irixo;
***Munín**, lugar da parroquia de Laraño, no concello de Santiago de Compostela;
***Casal de Munín**, lugar da parroquia de Boimorto, no concello de Boimorto.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Muxín**, lugar da parroquia de Labrada, no concello de Guitiriz.
Proporcionalidade (homónimos)

O termo **proporcionalidade** pode referirse a:

## Ciencias e arte 
* En matemáticas, a proporcionalidade refírese á relación lineal entre dúas variábeis que se expresan mediante funcións directas, inversas ou complexas, dependendo da natureza e conexión entre as magnitudes consideradas. 
* En ciencias, a proporcionalidade esténdese ás disciplinas como a física, a química e a bioloxía onde describe as relacións cuantitativas entre propiedades físicas, químicas ou biolóxicas, e pode manifestarse en leis fundamentais que regulan o comportamento dos sistemas. 

Por outra parte, **proporción** pode referirse a:
* En arquitectura, a proporción describe as relacións entre os elementos do deseño.
* Na arte, as proporcións corporais son as relacións entre unha parte do corpo coas outras e co interior do corpo, sendo o seu estudo capital para a representación da figura humana.

## Socioloxía 
### Representación política 
* En política, a representación proporcional é un criterio para moitos sistemas electorais democráticos.

### Dereito 
* En dereito e en política, proporcionalidade é un criterio xeral de goberno nalgunhas teorías políticas e un principio no fundamento da constitución de entidades políticas como a Unión Europea.
* En dereito fiscal, a proporcionalidade é un principio segundo o cal a parte alícuota tributaria dun imposto é función da base impoñíbel, e o tipo de gravame mantense fixo.
A Sobreira

O topónimo **A Sobreira** pode referirse a:

;En Galiza
***A Sobreira**, lugar da parroquia de Boimorto, no concello de Boimorto.
***A Sobreira**, lugar da parroquia de Buazo, no concello de Boimorto.
***A Sobreira**, lugar da parroquia de Osmo, no concello de Cenlle.
***A Sobreira**, lugar da parroquia de Piñeiro, no concello de Cuntis.
***A Sobreira**, lugar da parroquia de Loimil, no concello da Estrada.
***A Sobreira**, lugar da parroquia de Nogueira, no concello de Meis.
***A Sobreira**, lugar da parroquia de Santa Cruz de Montaos, no concello de Ordes.
***A Sobreira**, lugar da parroquia de Oliveira, no concello de Ponteareas.
***A Sobreira**, lugar da parroquia de Gundivós, no concello de Sober.
***A Sobreira**, lugar da parroquia de Alcabre, no concello de Vigo.
***A Sobreira**, lugar da parroquia de Valadares, no concello de Vigo.
***A Sobreira**, lugar da parroquia de Cea, no concello de Vilagarcía de Arousa.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Representación proporcional

dereita|miniatura|400x400px|Países que usan un escrutinio para representación proporcional, separados por subcategoría. (Listas abertas e pechadas, sistemas mixtos etc.).
A **representación proporcional** ou **escrutinio proporcional plurinominal** é un sistema electoral no que a porcentaxe de votos que reciben os partidos políticos determina o número de escanos que lles son asignados nas asembleas lexislativas ou parlamento. Este sistema de representación distínguese do sistema de representación directa porque case todos os partidos políticos son representados no corpo lexislativo, sen importar que non obteñan maioría relativa en ningún distrito electoral. Polo tanto, tamén se chama sistema de **representación plena**.

## Formas 
Existen diversas formas de representación proporcional, como a representación proporcional con listas de candidatos, nas que os votantes votan por partidos políticos; os partidos presentan unha lista de candidatos aos cales se lles asignan escanos de acordo á porcentaxe de votos que obteñan. Nalgúns países a este sistema de elección denominouse como *Sistema de cocientes e subcocientes* sendo moi utilizado para a elección de membros de cámaras lexislativas en moitos países. 

Outro sistema é o cociente Hare ou voto único transferíbel, o cal non depende da existencia de partidos políticos. Algúns estados, como os Países Baixos, combinan os dous aspectos. A maioría dos países con democracias parlamentarias utilizan sistemas de representación proporcional, aínda que a maioría dos países anglófonos utilicen sistemas de representación directa (salvo Suráfrica, Nova Zelandia, Irlanda, Escocia, Gales, Serra Leoa e Güiana). A maioría dos sistemas presidencialistas utilizan a representación directa, aínda que algúns países latinoamericanos, como a Arxentina e México, aplicaron unha combinación dos dous sistemas.

## Outros sistemas electorais 
* Escrutinio uninominal maioritario
* Representación proporcional mixta

## Representación proporcional nas cámaras de representantes 
A maioría de cámaras de representantes e parlamentos, como o Congreso dos Deputados ou o Parlamento Galego inclúen métodos de elección para a representación proporcional nos órganos internos e na composición das comisións parlamentarias.

## Notas 
## Véxase tamén
Progresividade

En Dereito fiscal, o **principio de progresividade** implica que o tipo de gravame é función crecente da base impoñíbel, isto é, a medida que crece a capacidade económica dos suxeitos, crece a porcentaxe da súa riqueza que o Estado exixe en forma de tributos.

O principio de progresividade e o principio de proporcionalidade son diferentes. Nun tributo proporcional o tipo de gravame mantense fixo; polo tanto, a débeda tributaria crece só na medida en que o fai a capacidade económica. Pola contra, nun tributo progresivo crece o tipo de gravame ao aumentar a capacidade económica, normalmente co límite do principio de non confiscatoriedade.

A progresividade fiscal une á función recadatoria outras como a de redistribución da renda.

## Notas
Viladónega

Co topónimo **Viladónega** podémonos referir a varios lugares de Galicia:

;En Galiza
***Viladónega**, lugar da parroquia de Boimorto, no concello de Boimorto;
***Viladónega**, lugar da parroquia de Rubiás, no concello de Lugo;
***Viladónega**, lugar da parroquia de Corvelle, no concello de Vilalba.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Bertomil, Brates, Boimorto

**Bertomil** é un lugar da parroquia de Brates no concello coruñés de Boimorto na comarca de Arzúa. Tiña 14 habitantes no ano 2018 segundo datos do INE, dos cales 7 eran homes e 7 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Brates 
### Parroquias de Boimorto 
## Notas
Tipo de gravame

O **tipo de gravame**,  **tipo impositivo** ou **alícuota tributaria** é a taxa, fixa ou variábel e expresada en forma de coeficiente ou porcentaxe, que, aplicada á base impoñíbel, dá como resultado a cota tributaria.

O tipo medio de gravame é o resultado de dividir a cota tributaria pola base impoñíbel, e expresa a carga tributaria para ese suposto. O **tipo marxinal**, pola súa parte, é o tipo máis elevado duna tarifa ou o que se aplica a un contribuínte, fabándose neste último caso de tipo marxinal persoal.

Un imposto considérase proporcional se o seu tipo medio é constante e, polo tanto, sempre igual ao tipo marxinal; progresivo se o tipo medio aumenta ao facelo a base impoñíbel; e regresivo, se diminúe o tipo medio ao incrementarse a base impoñíbel.

## Notas
ATN

**ATN** pode referirse a:
*Ácido treonucleico, un polímero similar ao ADN e ao ARN.
*Advanced TIROS-N, un programa de satélites meteorolóxicos en órbita polar estadounidenses.
All Excess

**All Excess** é publicado o 17 de xullo de 2007 e foi o primeiro DVD da banda Avenged Sevenfold. Contén imaxes gravadas desde 1999, catro actuacións en vivo e 4 vídeos musicais, xunto con outros extras. Este non ten subtítulos, só foi publicado en versión orixinal (idioma inglés) e dura 156 minutos. Foi dirixido por Rafa Alcantara.

## Capítulos do documental All Excess 
* "Intro"
* "Huntington Beach"
* "How the Band Met"
* "Naming the Band"
* "Friends & Family"
* "Individual Names"
* "The Deathbat"
* "40's In The Park"
* "Chain Reaction"
* "Getting Signed"
* "Early Touring"
* "Album Recording"
* "Warped Tour"
* "Our Fans"
* "Ozzfest"
* "Day off with A7X"
* "Playing with Metallica"
* "Closing"

## Actuacións en vivo 
Conta con catro vídeos de actuacións en vivo gravadas durante o tour que fixo a banda en 2006. Estes son:
* "Beast and the Harlot"
* "Trashed and Scattered"
* "Syn's Guitar Solo"
* "Bat Country"

## Vídeos musicais 
Hai catro vídeos musicais e todos eles inclúen comentarios dos membros de Avenged Sevenfold e dos correspondentes directores. Estes son:
* "Unholy Confessions"
* "Bat Country"(director Marc Klasfeld.)
* "Beast and the Harlot"(director Tony Petrossian.)
* "Seize the Day"(director, Wayne Isham, tamén inclúe o "making of" do vídeo.)

## Extras 
* "Tattoo Tour"
* "Practice Garage"
* "Beer Break"
* "M. Shadows Sings w/ Korn "
* "Grapes In The Mouth"
* "Symphony In The Studio"
* "Hotel Drunks"
* "A7X Covers(só audio)"
* "Crazy Rev"
* "Dog On Drugs"
* "Drunks"
* "Making of Seize the Day"
* "Painting Tour"
* "M. Shadows Deleted Nude Scene"

## Créditos 
* Dirixido por: Rafa Alcantara
* Producido por: Adam Cook & Troncal Entertainment, Inc.
* Produción Executiva: Devin Sarno de Warner Bros. Records
Phoebe Tonkin

**Phoebe Jane Elizabeth Tonkin**, nada o 12 de xullo de 1989, é unha actriz e modelo australiana coñecida por interpretar a Cleo Sertori na serie xuvenil *H2O: Just Add Water* e por interpretar a Fi na película de acción *Tomorrow, When the War Began*.

## Vida profesional 
Aos catro anos Phoebe practicou danza clásica, tap, hip hop e danza contemporánea. Estudou na escola para nenas Queenwood School en Balmoral. Cando tiña 12 anos asistiu a bastantes cursos para a mocidade no Aus-tralian Theatre. Participou en obras de teatro entre elas: *Shakespeare*, *Antigone* e *Venetian Twins*.

No 2006 uniuse á serie *H2O: Just Add Water*. No 2010 interpreta a Fiona Maxwell (Fi) na película *Tomorrow, When the War Began*. Neste mesmo ano aparece interpretando a Hadrian Hall en sete episodios da serie *Home and Away*. Outra das series nas que apareceu como invitada este ano foi en *Packed to the Rafters* en tres capítulos. No 2011 únese a serie "The Secret Circle" no papel de Faye. No 2012 volveu interpretar a Fiona Maxwell (Fi) na película *Tomorrow, When the War Began 2*.

## Véxase tamén
Sounding the Seventh Trumpet

**Sounding the Seventh Trumpet** foi o primeiro álbum de longa duración da banda Avenged Sevenfold. Este foi publicado o 31 de xaneiro de 2001 coa compañía Good Life Recordings. O 19 de marzo de 2002, publícase unha re-edición do álbum cunha nova portada (na anterior non aparecía o título na portada) e coa canción a máis de "To End the Rapture (Versión Heavy Metal)", a cal na primeira edición era máis suave e con piano. Nesta versión estrease como novo guitarrista Synyster Gates, que continúa na banda na actualidade. Destaca a colaboración de Valary Di Benedetto (esposa de M. Shadows) na canción "The Art of Subconscious Illusion" coa súa voz.

## Listaxe de cancións 
# To End the Rapture - 1:24
# Turn the Other Way - 5:37
# Darkness Surrounding – 4:49
# The Art of Subconscious Illusion – 3:46
# We Come Out at Night – 4:45
# Lips of Deceit – 4:09
# Warmness on the Soul – 4:20
# An Epic of Time Wasted – 4:20
# Breaking Their Hold – 1:12
# Forgotten Faces – 3:27
# Thick and Thin – 4:15
# Streets – 3:06
# Shattered by Broken Dreams – 7:08
Todas as cancións foron escritas por Avenged Sevenfold, a excepción de "Streets" que foi escrita pola anterior banda de M. Shadows (Successful Failure).
A canción "Warmness on the Soul" pódese atopar no "Warmness on the Soul EP", xunto con "To End the Rapture (Versión Heavy Metal)".

## Créditos 
* M. Shadows - Voz
* Zacky Vengeance - Guitarra
* Justin Meacham - Baixo
* The Rev - Batería
* Valary DiBenedetto & The Rev, fan berros en "The Art of Subconscious Illusion" 
* Synyster Gates - Guitarra en "To End the Rapture" (Re-edición) 
* Dameon Ash - Baixo (Re-edición) 
* Gravado en Westbeach en Hollywood, California, Estados Unidos.
Sylvester Groth

**Sylvester Groth**, nado o 31 de marzo de 1958 en Jerichow, é un actor e tenor alemán.

## Traxectoria 
A súa primeira aparición importante no cinema foi no filme *Stalingrad* en 1993. Porén, é recoñecido internacionalmente por traballar con Quentin Tarantino no filme *Inglourious Basterds*, onde interpreta a Joseph Goebbels.

Groth xa interpretara a Goebbels no filme alemán *Mein Führer – Die wirklich wahrste Wahrheit über Adolf Hitler*, dirixido por Dani Levy no 2007.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Ficha na IMDb .
Canón do Eume

[miniatura|250px|O **canón do Eume** desde o [mosteiro de Caaveiro.]]
Coñécese como **canón do Eume** un treito do curso medio-baixo do río Eume caracterizado polo encaixe do leito do río nun abraiante desfiladeiro que dá lugar a un profundo val. Gran parte do canón áchase baixo as augas do encoro do Eume. A parte non asulagada forma parte da Reserva Integral do parque natural das fragas do Eume.

No punto onde se construíu a presa do encoro, as paredes graníticas case verticais acadan case os 300 metros de altura, sendo lugar moi frecuentado polos practicantes da *escalada libre*.

## Formación
O río Eume flúe a través de distintos bloques ou placas do terreo, separadas por fallas. Co paso do tempo, onde había un territorio aplanado formouse unha sucesión de chanzos provocados polas forzas telúricas. Os afundimentos e elevacións que provocaron estas forzas déronlle ao Eume unha forte pendente, xa que nos seus 76&nbsp;km de curso salva case 1000 metros de desnivel. Isto fixo que as augas do río baixasen con moita forza, erosionando fondamente a sucesión de chanzos que encontraba no seu camiño, ata moldear o canón actual.

## Véxase tamén
### Bibliografía
**Fragas do Eume. Parque natural*. Xunta de Galicia. D.L. C-81/2003
Aero High

**Aero High** foi un modelo de foguete sonda australiano de dúas etapas desenvolvido a principios dos anos 1960 e alimentado por propelente sólido.

## Características 
O foguete consistía nunha primeira etapa Gosling IV e unha etapa superior Vela e era capaz de alcanzar unha altura de 200&nbsp;km.

En total lanzáronse doce Aero High, todos en misións de aeronomía (en particular, o estudo da quimioluminiscencia na atmosfera) desde o polígono de lanzamento de Woomera, en Australia, cinco deles errados. O primeiro foi lanzado o 1 de xullo de 1964 e o último o 1 de xaneiro de 1972.

Aero High foi substituído como foguete sonda polo Corella.

## Notas 
### Ligazóns externas 
* Esquema en Flickr do Aero High
* Aero High na web do Departamento de Defensa do goberno australiano
École nationale de l'aviation civile

A '''École nationale de l'aviation civile** (**ENAC'''), situada na cidade de Tolosa, en Francia, é unha universidade aeronáutica de Francia.

A École nationale de l'aviation civile é membro da France AEROTECH. Desde xaneiro de 2011, ENAC é a maior escola de aviación europea.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial da École nationale de l'aviation civile  
* Fondation ENAC 
* ENAC Alumni
Coral Polifónica El Eco

A **Sociedad Coral Polifónica El Eco** é unha agrupación coral da cidade da Coruña. Fundada en 1882 por Pascual Veiga, trátase do coral en activo máis antigo da Península Ibérica. Entre os seus recoñecementos cómpre salientar a Medalla de Prata da Coruña, e as medallas de ouro de París e o Porto.
## Historia e características 
Entre os directores que estiveron á cabeza do coral figuran José Castro "Chané", Xosé Baldomir, Mauricio Farto, Rodrigo A. de Santiago, Francisco Méndez, Rogelio Groba, Fernando V. Arias, Marcel Van Bree e Pedro Martínez Tapia, no cargo dende 2012.

Algunhas das figuras salientables que formaron parte de El Eco foron o vocalista Pucho Boedo ou o compositor Xavier de Paz.

O seu repertorio vai dende a ópera ás cantatas e oratorios, pasando pola opereta, zarzuela, habaneras, música relixiosa e popular.

O día 26 de outubro de 2017 (sendo presidente da entidade Carlos González-Garcés Santiso) organizou o I Encontro de polifonía galega Pascual Veiga

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* LLamas Yllá, Antonio (2013). *El Eco. Una historia de tres siglos*. Deputación da Coruña .
### Ligazóns externas 
* Ficha da coral na páxina web do Concello da Coruña.
Treosa

[miniatura|dereita|[Proxección de Fischer dos dous enantiómeros da treosa]]

A **treosa** é un monosacárido de catro carbonos coa fórmula molecular C4H8O4. Polo seu número de carbonos é unha tetrosa, condición que comparte coa eritrosa e eritrulosa. Ten un grupo aldehido terminal na súa cadea lineal, polo que é unha aldosa. Presenta estereoisómeros D e L, a D-treosa e a  L-treosa, que aparecen na mesma cantidade nas mesturas racémicas.

A raíz "treo" do que deriva o nome da treosa (e a raíz "eritro" da que deriva o nome do seu diastereoisómero eritrosa) dános unha maneira útil de describir estruturas orgánicas xerais que teñen centros quirais adxacentes, na que os "prefixos... designan a configuración relativa dos centros". Na proxección de Fischer da D-treosa, os substituíntes adxacentes teñen unha orientación *sin* no isómero denominado "treo", e son *anti* no isómero denominado "eritro".

No chamado ácido treonucleico ou ácido nucleico de treosa, a treosa fai o mesmo papel que a ribosa e a desoxirribosa no ARN e ADN.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Eritrosa
* Ácido treonucleico, o ácido nucleico de treosa
Instituto Politécnico de Ciencias Avanzadas

O **Instituto Politécnico de Ciencias Avanzadas** (en , **IPSA**), situado na cidades de Ivry-sur-Seine, Lión, Marsella e Tolosa, en Francia, é unha universidade privada aeronáutica do mundo francés.

O Instituto Politécnico de Ciencias Avanzadas é membro do IONIS Education Group de entre dezaseis universidades privadas.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do Instituto Politécnico de Ciencias Avanzadas.
* Páxina oficial da IONIS Education Group.
Citidín monofosfato

O **citidín monofosfato**, tamén chamado **monofosfato de citidina** ou '''ácido 5'-citidílico**, abreviado como **CMP''', é un nucleótido que forma parte do ARN. É un éster fosfórico do nucleósido citidina. Está formado por un azucre ribosa, que leva unida a base nitroxenada citosina enlazada por enlace N-glicosídico entre o carbono 1' da ribosa e o nitróxeno en posición 1' da base, e un grupo fosfato esterificado no carbono 5' da ribosa.
Cando está desprotonada denomínase citidilato e como substituínte desígnase co prefixo citidil-.

## Metabolismo 
A principal función do CMP é a de ser un dos catro nucleótidos constituíntes do ARN, xunto co UMP, GMP e AMP. Chega ao lugar da transcrición do ARN en forma de CTP, pero alí este perde dous fosfatos en forma de pirofosfato e únese ao ARN en forma de CMP.

O CMP pode ser fosforilado a CDP polo encima CMP quinase, utilizando ATP ou GTP como doantes do grupo fosfato.

Como o CTP se xera por aminación do UTP,e o CTP orixina CMP, a principal fonte de CMP é a degradación do ARN.

O CMP utilízase como doante de azucres como os ácidos siálicos (na forma CMP-azucre) na síntese de glicoproteínas..

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros azucres 
* Nucleótido azucre
The Number 23

***The Number 23*** é un filme estadounidense dirixido por Joel Schumacher que se estreou no 2007.

## Sinopse 
Un home vive obsesionado cun libro que parece describir detalles da súa vida íntima. O home comeza a sentirse ameazado e desemboca nunha paranoia a causa dun número que se repite unha e outra vez no libro e ó seu redor: o 23.

## Personaxes 
* Jim Carrey como Walter Paul Sparrow / Detective Fingerling
* Virginia Madsen como Agatha Pink-Sparrow / Fabrizia
* Logan Lerman como Robin Sparrow
* Rhona Mitra como Laura Tollins
* Chris Lajoie como Benton
* Danny Huston as Isaac French / Doutor Miles Phoenix
* Mark Pellegrino como Kyle Finch
* Paul Butcher como Walter Sparrow de novo / Fingerling de novo
* Lynn Collins como Isobel Lydia Hunt (A rubia suicida)
* Bud Cort como Doutor Leary
* Tom Lenk como Libreiro Clerk
* Bob Zmuda como Secretario Clerk

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb  
* Ficha en Filmaffinity 
* Web Oficial
Son Goku

é un personaxe de ficción e o principal protagonista da franquía *Dragon Ball* creada por Akira Toriyama. Baséase en Sun Wukong, o personaxe central de *Viaxe ó Oeste*, mais Toriyama cambiou moitas das súas características para que fose máis orixinal. Goku é introducido como un estraño neno con rabo de mono que practica artes marciais e posúe unha forza sobre-humana. Aínda que inicialmente se pensaba que era terráqueo, despois revélase que Son Goku é parte dunha raza guerreira extraterrestre coñecida como os Guerreiros do espazo, e que naceu no Planeta Vexeta. O seu nome de Guerreiro do espazo, , provén da deformación do inglés .

*Dragon Ball* segue a Goku mentres adestra en varias artes marciais e procura por todo o planeta as Bólas do Dragón. A través das súas aventuras atopa moitos outros personaxes que comparten obxectivos semellantes, como Bulma que viaxa con el para atopalas Bólas do Dragón. Cando Goku medra, el xa é un dos máis fortes guerreiros da Terra e protéxea de malvados que queren danar o seu planeta de adopción. Son Goku é descrito como despreocupado e inocente, mais é rápido ó aprender novas técnicas na loita. Como outros personaxes da serie, Son Goku ten a habilidade de concentrar o seu *chi* para empregar varios ataques de enerxía, sendo o máis destacado a súa *Onda Vital*, un ataque que lanza unha onda de enerxía azul das súas mans.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de personaxes de Dragon Ball
Cadáver

[miniatura|Gravado mostrando os restos de cadáveres momificados, no val de [Saqqara, Exipto.]]
thumb
Un **cadáver** é o corpo dun ser vivo morto. A palabra cadáver provén do latín *cadāver, -eris*, en relación con el verbo *cadere*, 'caer', e significa 'caído', e tamén 'morto'.

## Caracaterísticas 
Curiosamente, noutras linguas, a palabra tamén deriva de *cadaver(em)* (*Kadaver* en alemán, *kadaver* en neerlandés), pero sobre todo para indicar o corpo dun animal morto, mentres que en galego pode referirse tanto ao corpo morto dun animal como, máis frecuentemente, ao dunha persoa.

Segundo unha lenda, o vocábulo *cadáver* é un composto de tres termos diferentes con significado propio dentro do latín. Descomponse nos seguintes termos: *caro* ('carne'), *data* ('dado, dada', paticipio de *do, das, dare, dedi, datum*, 'dar') e *vermibus* ('a ou para os vermes, dativo de plural de *vermis, -is*, 'verme'). É dicir, o significado antigo de *cadáver* vén ser, literalmente, 'carne dada aos vermes' que, segundo a antiga Roma, lugar de onde vén o termo, é unha palabra derivada da simple observación do que sucede cun cadáver en circunstancias meteorolóxicas de intemperie, non sendo manipulada a súa descomposición natural mediante embalsamamento.

O ser humano, desde a antigüidade, tomou diversas medidas para eliminar os cadáveres, normalmente mediante sepulturas escavadas no solo, ou depositando o cadáver en sarcófagos onde o corpo se descompoñía pola acción de vermes e bacterias.

Unha práctica alternativa, tamén de orixe antiga, é a cremación ou eliminación do corpo mediante lume en piras funerarias ou, hoxe, en crematorios.

A atracción sexual cara aos cadáveres denomínase necrofilia, que na maioría das culturas se considera unha práctica socialmente inaceptábel.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cadaleito
* Funeral
* Momia
* Sarcófago
* Sepultura

### Ligazóns externas 
* *Que é o cadáver? Tanatoloxía, e status xurídico*, en mednet.org
Tres idades

En 1820, Christian Jürgensen Thomsen, ordenou as coleccións do museo de Copenhaguen en función dos materiais utilizados nos artefactos e creou a clasificación chamada das ”Tres Idades”:
:*Idade da Pedra.
:*Idade de Bronce.
:*Idade de Ferro.

Aínda que os últimos termos son aínda utilizados, o sistema das Tres idades caeu en desuso ao ser demasiado simplista e europeísta. Por outra banda, ás citadas etapas engadíronse os termos Paleolítico e Neolítico, introducidos por John Lubbock en 1865:
:*O Paleolítico, idade antiga da pedra, é o período máis antigo, durante o cal a pedra tan só era tallada. Comunmente o seu inicio establécese ao redor dos 2,5 millóns de anos antes do presente. Este período se subdivide ademais en Inferior, medio e Superior.
:*O Neolítico, idade moderna da pedra, é o período que lle segue, durante o cal a pedra era tallada, pero tamén puída. O seu inicio establécese (polo menos para o Próximo Oriente) ao redor dos 10000 anos antes do presente, coincidindo cos inicios do Holoceno. O Neolítico asóciase ademais coa orixe das primeiras economías produtivas, a sedentarización e a aparición e desenvolvemento de novas tecnoloxías.

A periodización actual da Prehistoria é moito máis complexa e está sendo continuamente revisada.
Nube Kinto

A , é un obxecto máxico da serie de manga e anime *Dragon Ball*. É unha sinxela nube de cor amarela que serve como medio de transporte para aquel que poida empregala, xa que ten como requisito que só pode ser usada por unha persoa de corazón puro, quen non cumpra o requisito pasará a través dela como se fose unha nube normal, e o único xeito é que viaxe agarrado dunha persoa que si a poida empregar. A esta nube pódeselle chamar dende calquera espazo aberto, e esta pode levar ó seu viaxeiro a calquera lugar, salvo que este se atope máis arriba que a *Torre de Karín*.

## Historia 
A nube aparece por primeira vez cando o Mestre Mutenroi lla regala a Son Goku por salvar a súa Tartaruga. O Mestre dixo que a nube fora un agasallo do mesmo Kamisama, aínda que en realidade foi Karín quen lla deu.

Durante a 21ª edición do Torneo das Artes Marciais, a nube salvou a Goku de caer fóra do tatami tras ser botado polo monstro Xirán. Aínda que os xuíces do Torneo non o consideraron unha falta, xa que non se especificaba nas regras, decidiron que o xusto era que non a puidese volver empregar.

En *Dragon Ball Z*, foi utilizada polos fillos de Son Goku: Son Gohanda e Son Goten. Ó final da edición *Kanzenban* de *Dragon Ball*, Goku dálle a Nube *Kinto* a Oob.

## Nube Kinto Negra 
No anime, cando Tou Pai Pai sobe á torre de Karín, este, para vingarse, dálle unha Nube *Kinto* negra, o contrario da outra. Só poden subir as persoas verdadeiramente malvadas. Pero esta estaba en realidade controlada por Karín e cando Tao Pai Pai montou nela deixouno caer ó chan.

No videoxogo *Dragon Ball Advance Adventure*, *Krilín* emprega a *Nube Kinto negra* para voar.

## Outros medios 
* En *Cross Epoch* a nube Kinto aparece chamada por Goku para impedir que "Luffy" caia á auga.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Son Goku
Sepultura

O termo **sepultura** pode referirse a:

* **Sepultura**, buraco feito na terra que se emprega para soterrar un morto.
* **Sepultura**, un grupo musical.
Sepultura (enterramento)

: *Para outros significados ver Sepultura.*

[miniatura|Unha sepultura cun [sarcófago aberto no seu interior. O sarcófago usarase como receptáculo do Cadaleito no que repousará o falecido.]]

Unha **sepultura** é o lugar onde se enterra a unha persoa ou animal tras a súa morte. Xeralmente as sepulturas agrúpanse nun cemiterio, e a súa situación está sinalada por unha lápida.

As sepulturas son comúns a case todas as culturas humanas, con diferenzas en canto a ritos e decoracións, dependendo das crenzas con respecto á morte e a existencia despois dela.

Algunhas culturas, como a exipcia, sepultaban aos seus mortos con todas as súas posesións terreais, pensando que as necesitarían no máis alá.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Cadaleito
* Cemiterio
* Panteón
* Sarcófago
* Tumba
* Túmulo

nds-nl:Groowe

zh-yue:喪事
Desoxitimidina trifosfato

300px|miniatura|dereita|Timidina trifosfato ionizada.
A **desoxitimidina trifosfato**, tamén chamada **trifosfato de desoxitimidina**, abreviada como  **dTTP** (ou tamén **timidina trifosfato** ou **TTP**), é un nucleósido trifosfato formado polo nucleósido desoxitimidina esterificado cun grupo de tres fosfatos. A molécula consta do azucre desoxirribosa unido á base nitroxenada timina por enlace N-glicosídico entre o carbono 1' do azucre e o nitróxeno en posición 1 da base, e un grupo de tres fosfatos esterificados no carbono 5' e unidos entre si por enlace anhidro.

O nome da molécula con frecuencia abréviase coas siglas TTP, pero é máis exacto denominala dTTP, xa que realmente é un desoxirribonucleótido. O feito de que con frecuencia se use por economía TTP en vez de dTTP é porque non hai confusión con outros nucleótidos, xa que só aparece na forma desoxi formando parte do ADN e non hai un nucleótido similar con ribosa na célula, a diferenza do que sucede cos outros nucleótidos nos que si hai que distinguir.

A función principal do dTTP é intervir na síntese do ADN durante a súa replicación. O dTTP chega á zona de síntese e perde dous fosfatos en forma de pirofosfato, enlazándose á cadea de ADN en formación como dTMP.

O dTTP orixínase por fosforilación do dTDP na reacción:
dTDP + ATP → dTTP + ADP

No laboratorio é usado pola ADN ligase para crear extremos protuberantes (cohesivos) nos fragmentos de ADN durante os experimentos de clonación.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Timina.
* Timidina.
* Adenosín trifosfato.
* Nucleótido.
* Nucleósido.
Panteón (arquitectura)

: *Para outros significados véxase Panteón.*
[miniatura|Fachada e vista lateral do [Panteón de Roma.]]
[miniatura|O [Panteón de París.]] 
[miniatura|Sepulcro de [Alfredo Brañas, no Panteón de Galegos Ilustres.]]
[miniatura|Sepulcro de [Castelao, no Panteón de Galegos Ilustres.]]

**Panteón** (do grego παν, *pan*, 'todo' e θεών, *theon*, 'dos deuses'), no seu sentido primixenio era o conxunto de todos os deuses dunha relixión ou mitoloxía politeísta particular, como os deuses do Olimpo da Grecia antiga.

## Evolución do termo
Desde o século XVI a palabra tamén se usou, nun sentido secular, para referirse a un grupo de xente exaltada. Noutro sentido, refírese a un templo ou edificio sagrado dedicado a todos os deuses dunha relixión politeísta particular (como os da mitoloxía hindú).

Salvo no caso de grandes monumentos, o seu significado actual é o de edificación funeraria, normalmente nun cemiterio, onde repousan os restos dos defuntos dunha familia ou dun grupo determinado.

Quizais a asimilación do nome de panteón a este uso proveña da primitiva relixión romana, en que os espíritos dos antepasados eran considerados como "deuses domésticos" (dou "deuses lares").

Outra versión indica que a súa orixe estaría en que o célebre artista Rafael (*Rafaello*) pediu (e foi) soterrado no Panteón de Roma (*Panteón de Agripa*).

## Panteóns famosos na actualidade
Na actualidade a palabra úsase principalmente, a nivel mundial, para describir tres edificios:

* O Panteón de Roma, construído orixinalmente no século II como un templo para todos os deuses romanos, e usado como igrexa cristiá desde o século VII. A súa fachada con columnas e a súa enorme cúpula serviron de modelo a todos os demais panteóns construídos desde o Renacemento.
* O Panteón de París, un edificio do século XVIII usado actualmente como lugar de sepultura para personaxes franceses famosos.
* O Panteón de Londres, un edificio tamén do século XVIII usado actualmente como teatro.

### Panteóns famosos en Galicia
En Galicia son de destacar o Panteón Real, na *Capela das Reliquias* da Catedral de Santiago, onde xacen os restos de varios Reis de Galicia e León, e o Panteón de Galegos Ilustres, na igrexa do antigo Convento de San Domingos de Bonaval, tamén en Santiago de Compostela.

**Sepulcros do Panteón Real**
Kifkif

**Kifkif** é unha asociación de lesbianas, gais, transexuais e bisexuais de Marrocos. Establecida como tal, leva a cabo unha loita pacífica polos dereitos destes.
## Historia e características 
Kifkif ("igual" en árabe marroquí) é ilegal en Marrocos, pero non en España, onde desempeña o seu labor dende 2008. Na súa constitución afírmase que a súa acción abarca tanto España como Marrocos. A adhesión Kifkif está aberta a calquera persoa que comparta os seus valores con base na Declaración Universal dos Dereitos Humanos.

A asociación foi criticada violentamente pola sociedade máis conservadora musulmá..

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial
* Mithly Magazine - 1º Revista LGTB en Marrocos
Helton Arruda

**Helton da Silva Arruda**, nado o 18 de maio de 1978 en São Gonçalo, é un exfutbolista brasileiro que xogaba de porteiro.

## Palmarés 
### Club 
* **Vasco da Gama**:
** Liga do Brasil: 2000
** Copa Mercosur: 2000
** Taça Guanabara: 2000
** Taça Rio: 2001
** Campionato Carioca: 1998
* **Porto**:
** UEFA Europa League: 2010–11
** Primeira Liga: 2005–06, 2006–07, 2007–08, 2008–09, 2010–11, 2011–12
** Taça de Portugal: 2005–06, 2008–09, 2009–10, 2010–11
** Supercopa de Portugal: 2006, 2009, 2010, 2011

### País 
* **Brasil**:
** Copa América: 2007.

### Individual 
* Liga de Portugal: Porteiro do ano 2007

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en cerocero.es 
* Datos do xogador en foradejogo.net
O Casal, Brates, Boimorto

**O Casal** é un lugar da parroquia de Brates no concello coruñés de Boimorto na comarca de Arzúa. Tiña 31 habitantes no ano 2018 segundo datos do INE, dos cales 14 eran homes e 17 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Brates 
### Parroquias de Boimorto 
## Notas