Luís Amado Carballo

**Luís Gustavo Amado Carballo**, nado en Pontevedra o 2 de maio de 1901 e finado na mesma cidade o 3 de setembro de 1927, foi un escritor galego en lingua galega, cofundador da revista *Alborada* e pai do hilozoísmo ou animismo. Moi relixioso, interesado pola teosofía, militou como galeguista e pertenceu ás Irmandades da Fala. Morreu prematuramente por causa dunha tuberculose. No ano 1982 dedicóuselle o Día das Letras Galegas.

## Traxectoria 
[miniatura|200px|esquerda|Certificado de nacemento ([pdf).]]
Fillo de Luís Amado de la Riega, pontevedrés, parente de Xoán Manuel Pintos, Luís de la Riega e Celso García de la Riega, e Consuelo Carballo Pesqueira, redondelá, familia ilustrada e conservadora. Fixo os estudos primarios no Colexio Balmes e o Bacharelato no Instituto Xeral e Técnico.

En setembro de 1919 marchou a Madrid coa idea de continuar os estudos. Alí contacta con Evaristo Correa Calderón e Ramón Gómez de la Serna,]]
O 5 de decembro de 1920 publicou o conto "Supersticeón" no voceiro *A Nosa Terra*, adicado a Castelao. No relato hai unha querenza por crenzas espiritistas e polo ocultismo. De carácter similar é o artigo "O culto da vaca astral en Galicia", publicado na mesma revista o 31 de maio de 1921, que foi contestado por Vicente Risco. De volta a Pontevedra, asiste a faladoiros no piñeiral *La Fillagosa*, á beira do río Lérez, propiedade de Xoán Bautista Andrade, e no cuarto apareceron os textos "O iris dinámico" e "Esfinxes".
miniatura|Placa na casa, na r/ Cobián Roffignac esq. Benito Corbal.
En novembro de 1923 apareceu a súa noveliña *Os probes de Deus* no quinto volume da revista *Lar*, con portada deseñada por Camilo Díaz Baliño. Nela nárranse en nove cadros as fins das vidas de nove persoas nun asilo de anciáns. *Os probes de Deus* é, na opinión dalgúns críticos, demasiado bebedora da escrita de Ramón María del Valle-Inclán. e despois en *El Pueblo Gallego*. Neles fixo artigos xornalísticos de opinión sobre a actualidade política estatal e internacional, así como dos problemas galegos. Desde a prensa tivo novas discusións con Vicente Risco.

O 10 de decembro de 1924 casou na basílica de Santa María a Maior de Pontevedra coa pontevedresa María López Fernández, seis anos máis vella, filla do pintor e violinista Benigno López Sanmartín. Como ministro celebrante figura Valentín Villanueva Rivas, párroco. Morreu na súa viña natal, aos vinte e seis anos de idade, a consecuencia da tuberculose. Foi soterrado no Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra.

## Obra 
Pese a ser tamén autor en prosa, Amado Carballo é coñecido fundamentalmente pola súa creación poética de vangarda e como fundador do hilozoísmo. Malia finar novo, tivo moita aceptación lírica no seu tempo. A súa poesía, influída polas vangardas europeas e americanas, ofrece unha mestura das imaxes vangardistas coas formas tradicionais galegas (octosílabo). O elemento cromático está moi presente en toda a súa obra en verso, da cal a gran protagonista é a paisaxe, especialmente da ría de Pontevedra, unha paisaxe que o autor quere presentar humanizada mediante o uso de prosopopeas. A poesía de Amado Carballo está enormemente conectada cos sentidos, tecendo os poemas con metáforas.

### Prosa 
**Maliaxe*, relato longo, *Alborada* v. III, 1922.
**Os probes de Deus*, *Lar* n.º 5, 31/1/1925. Foi traducida ao castelán e existe tamén unha edición bilingüe galego-castelá conxunta con *Proel*.

[miniatura|*Proel* e *O Galo* compoñen o v. 16 da [Biblioteca Galega 120.]]
### Poesía 
**Proel*, asinado en 1924 e publicado en 1927. Existe unha edición bilingüe galego-castelán conxunta con *Os pobres de Deus*.

### Recompilacións e reedicións 
**Obras en prosa e verso*, con prólogo de Xosé Luís Méndez Ferrín, Castrelos, 1970.
**Escolma de Amado Carballo*, Departamento de Filoloxía Galega, USC, 1982, ISBN 8471912805.
* *Luís Amado Carballo. Vida e obra. Escolma de textos*, , RAG, 1982.
**Obra completa*, Biblioteca Básica da Cultura Galega, 1985, ISBN 8471549743.
**Proel*, n.º 51 da Biblioteca de Autores Galegos, *Diario 16 de Galicia*, 1992.
**Prosa e contos*, n.º 53 da Biblioteca de Autores Galegos, *Diario 16 de Galicia*, 1992.
**O Galo e poemas soltos*, n.º 58 da Biblioteca de Autores Galegos, *Diario 16 de Galicia*, 1992.
**Poesía galega completa*, L. Alonso Girgado, Sotelo Blanco, 1994, ISBN 978-84-7824-143-9.
**Obra poética galega*, Luís Alonso Girgado, Xerais, 2001. ISBN 978-84-8302-640-3.
**Proel - O Galo*, BG120 v. 16, 2002, ISBNs 84-88254-87-3 e 84-8302-737-2.
**O mellor de... Luís Amado Carballo (1901-1927)*, *La Voz de Galicia*, 2010.

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* [[Basilio Losada|]]: "Los movimientos de vanguardia en la lírica gallega" en  et al. (1976). *Los Gallegos*. Madrid: Itsmo. ISBN 84-7090-006-4.
* 
* 

### Outros artigos 
* Hilozoísmo
* Xeración de 1922 
* *Alborada* (Pontevedra)
### Ligazóns externas
* 
* 
* 
*Expediente académico de Luís Amado Carballo no Instituto de Pontevedra