Linguas do mundo

Un **idioma** (do latín *idiōma*, e do grego ἰδίωμα, 'peculiaridade, idiosincrasia, propiedade') é un sistema de comunicación verbal ou xestual propio dunha comunidade humana. Na práctica, os idiomas son un conxunto de sistemas moi similares entre si, chamados dialectos ou máis propiamente variedades lingüísticas, mutuamente intelixibles. A determinación de se dúas desas variedades son parte ou non do mesmo idioma é máis unha cuestión socio-política que lingüística.

## Orixes das linguas do mundo 
Con respecto á orixe das linguas do mundo, algúns estudos defenderon a monoxénese e outros a polixénese, é dicir, uns sosteñen que todas as linguas proveñen dunha única lingua orixinal, mentres que outros argumentan que a linguaxe orixinouse en varios lugares de maneira independente. 
En lingüística, a diversidade trata de explicarse mediante os procesos de cambio lingüístico.

## Familia indo-europea 
### Linguas xermánicas 
* occidentais: inglés, frisón, alemán, yiddish, neerlandés, afrikaans, luxemburgués.
* nórdicas: escandinavo dinamarqués, sueco, noruegués, feroés, islandés.
* orientais: gótico.

### Linguas célticas 
* antigas: galo, lepóntico, gálata, celtibérico.
* modernas: bretón, galés, irlandés, gaélico escocés, manxés, córnico.

### Linguas itálicas 
* latín, osco, umbro,...
** do latín proceden as linguas románicas: galego, portugués, español/castelán, catalán, occitano, francés, rético, friulano, italiano, sardo, dálmata, romanés.

### Linguas baltoeslavas 
#### Linguas eslavas: 
* orientais: ruso, belaruso, ucraíno
* occidentais: polaco, checo, eslovaco, caxubo, sorbio
* meridionais: croata, búlgaro, macedonio, esloveno, serbio, bosníaco, montenegrino

#### Linguas bálticas: 
* lituano, letón, prusiano.

### Linguas indoiranias 
#### Linguas iranias 
* antigas: persa antigo, avéstico, pélevi.
* modernas: kurdo, persa, baluchi, taxico;

#### Linguas indias 
* antigas: sánscrito, védico
* hindi, urdú, bengalí, assamés, oriá, marathi, guxarati, sindi, panxabí, caxemir/dardo, nepalés, singalés;

### Lingua grega 
* Lingua micénica, grego clásico, grego moderno,

### Lingua albanesa 
* albanés

### Linguas paleo-balcánicas 
* macedonio antigo, dacio, tracio, ilírico, mesapio, peonio, frixio.

### Lingua armenia 
* armenio

### Lingua tocaria 
* tocario e tocario B

### Linguas anatolias 
* Do II milenio antes da nosa era: hitita, luvita, palaíta.
* Do I milenio antes da nosa era: luvita, milio, pisidio, cario, lidio, sidético, licio

## Familias fino-úgrica, altaica e linguas caucásicas 
### Fino-úgrica 
* finés, estoniano, húngaro, saami

### Altaica 
* linguas turcas: turco, azerí, uzbeko, turcomán, kazá.
* mongol, manchú, tungusco.

### Caucásica 
* norte-caucásicas: abaza, abkhazo, ávaro, checheno, kabardino
* sul-caucásicas: xeorxiano, mingreliano

## Familia camito-semítica ou afro-asiática 
### Linguas semíticas 
* hebreo, árabe, amhárico, tigriña, etíopes; acadio/asirio/babilonio, arameo, siríaco, fenicio, cartaxinés

### Linguas exipcias 
* Exipcio, copto

### Linguas bérberes 
* kabile, chleuh, zenaga, linguas tuaregs

### Linguas cuxíticas 
* somalí, afar, gala, bedja

### Linguas chadianas 
* hausa

## Familia nilótica 
### Nilótico central 
* dinka, nuer, chiluque, acholi, masai, nandi.

### Linguas norte-sudanesas 
### Sudanés central 
* baguirmi, moru.

### Sahariano central 
* kamuri.

## Familia níxero-congolesa 
### atlántico-occidental 
* abua, timmeo, bulon, ulof, fulbé

### mandinga 
* kpelle, loma, mendé, malinké, bambara

### kwa 
* abé, abidji, aburé, akan, kposo, baulé, ewe, fon, ioruba, igbo, nupe, basa, kru

### gur 
* mosi

### zandé e sango 
### linguas centrais 
* efik, tiv

### linguas bantús 
* abo/bankon, abón/abong, abanyom, suahili, congo, luba, ngala, chona, ngamya, ganda, kykuyu, kamba, bemba, zulú, xhosa, suazi, tswana

### khoisa 
* sandawe, hatsa, bosquimán, hotentote

## Linguas da Asia oriental e da Polinesia 
### Familia sino-tibetana 
* tibetano-birmanés: tibetano, birmana, garo, bodo, naga, kachi, achang.
* chinés: chinés mandarín, min, hakka, cantonés.

### Familias do xaponés e coreana 
* xaponés, ryukyu; coreano

### Familia kra-dai 
* tailandés, laosiano, chan

### Familia malaio-polinesia 
* occidentais ou indonesias: abung, achinés, adabe, malaio, indonesio, xavanés, sundanés, madurai, batak, balinés, dayak, macasar, tagal, vigaya, iloko, chamorro, malgaxe
* orientais: micronesio, polinesio (hawaiano, tahitiano, samoano, maorí), melanesio (fixiano)

### Familia dravídica 
* abujmaria, telugu, támil, kannará, malaiala, brahoui, gondi, khurukh, kuí; linguas munda (santali, khasi, nicobarés, palaungue, wa

### Familia austroasiática 
* mon, khmer, vietnamita

## Linguas de Nova Guinea 
### Familia Sepik Ramu 
* ramu: abu

### Familia Trans-Nova Guinea 
* abui, abun, adang

## Linguas americanas 
### Familia algonquina 
* atlánticas: abnaki, massachusetts/algonquino, powhatan, delaware, mohagan, penobscot, pasamaquoddy, micmac
* algonquino-central: fox, cree, monomini, ojibwa
* occidentais: potawatomi, ilinois, chawni, pés negros, arapaho, cheyenne

### Familia natchez-muskogee 
* creek, alabama, chikasaw, lingua choctaw, natchez

### Familia iroquesa 
* cherokee, tuscarora, huron, erie, oneida, seneca, onondaga, cayuga, conestoga

### Familia síux 
* biloxsi, ofo, tutelo, katawba, datoka, mandan, winnebago, chiwere (iowa, missouri), dheguiba (omaha, ponca, osage, kansa, quapaw, arkansa), hidatsa, crow

### Familias caddo 
* caddo, wichita, pawnee, tunica, ychi, hoka

### Familia esquimó-aleutiana 
* aleutiano, inuit, iupik

### Familia mosan 
* salish: bella coola, chehalis, kalispel
* wakash: nukta, kwakʼwala, bella bella
* chimakuan: chimakum, quileuta

### Familia maia 
* mam, ʼeqchiʼ, quiché, kaqchikel, poqomam, poqomchiʼ, ixil, tzeltal, tzotzil, tojolabʼal, ch’ol, chontal, ch’orti’, iucateca, huasteca

### Familia uto-azteca 
* náhuatl, shoshone, painté, tübatulabal, hopi, papago, pima, tarahumara, cora, huichol, comanche.

### Familia na-dené 
* sarsi, chipewyan, haída, tlingit, apache (navagho), hupa, chasta, costa, matole

### Familia arauaca 
* achagua, guahibo, culina, calipur, kampa

### Familia aimará 
* aimará, jaqaru

### Familia caribe 
* pemón, akawaio, hixkaryána, caribe

### Familia tupi-guaraní 
* aché

### Familias chapacura-wanham, chibcha, chocó, quichua 
### Outras familias norte- e centro-americanas 
* wintun, maidu, miwok, costanoan, chinook, karok, chimariko, yana, tonkaya, tlapanec
* mixe, zoque, popoloca, totonaque, tepehua, huava, poteca, chatino, mixteca, cuicateca, trique, amusgo, mazateca, chocho, ixcateca, popoloca, otomi, mazahua, pama, tarasca

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Linguas en perigo de extinción.