Vilariño de Conso

**Vilariño de Conso** é un concello da provincia de Ourense, pertencente á comarca de Viana. Segundo o IGE en 2019 tiña unha poboación de 519 persoas (771 en 2003). O seu xentilicio é .

[miniatura|[Encoro das Portas.|esquerda]]
## Xeografía 
O concello, de Vilariño de Conso, con 200,2&nbsp;km², abrangue dez parroquias. Está situado no sueste da provincia de Ourense, nas abas orientais da serra da Queixa e do Invernadeiro, entre os 630 e os 1&nbsp;500 m de altitude.

Polo municipio discorren os ríos Camba, Conso e Cenza, e no seu territorio hai cinco encoros. Deles o das Portas, no río Camba, é o de maior capacidade da provincia ourensá, con 536 hm³, e o de Cenza é un dos de maior altitude de España, a 1&nbsp;345 metros de altitude. A fervenza do Cenza ten unha caída vertical de 105 metros. Outros saltos de auga destacados son os de Suacenza, Galianda, Dona Loba e Cenza de San Mamede. O val do Cenza é de orixe glaciar, formado na era cuaternaria. As Morrenas de Chaguazoso é unha paisaxe granítica de interese paisaxística.

Abundan os soutos de castiñeiros, destacando o castiñeiro da Corredoira. Entre a fauna salvaxe destacan os cervos, xabaríns, corzos, a cabra montesa, rebecos e o lobo.

## Patrimonio 
Consérvanse restos de poboados castrexos en Pradoalbar, Entrecinsa e Sabuguido. Da romanización de Galicia son os restos da calzada romana, vía secundaria da Vía Nova do itinerario de Antonino, e pola que se levaba o ouro extraído nas proximidades. Desa mesma época consérvase un pontón.

O castelo de Cerveira é un recinto fortificado, situado nun cumio a 1&nbsp;550 metros de altitude. Ten un perímetro de 430 m, con 250 m de murallas, principalmente nas orientacións sur (150 metros, cunha porta ou abertura no medio), oeste (cunha pequena abertura que puidera ser un derrube) e outro de 30 m cara ao noroeste. Consérvanse cabanas feitas coa mesma pedra do monte, na súa maioría pegadas á muralla, e cunha superficie rectangular de 20 x 4 metros.

En San Mamede hai tumbas antropomórficas. De épocas máis recentes son o pazo de Conso e Entrecinsa, e a casa grande de Mormentelos. Entre a arquitectura relixiosa destaca a igrexa parroquial de Sabuguido.

O concello está atravesado pola vía da Prata do camiño de Santiago. No ano 2009 homologouse a ruta de sendeirismo PR-G 118 Ruta dos Soutos, apta para o turismo de natureza. É un percorrido circular duns 8&nbsp;km que parte de preto do edificio do Concello cunha derivación de 3,5&nbsp;km ata a central eléctrica. No ano 2018 creouse tamén a ruta de sendeirismo PR-G 146 Ruta Castelo de Cerveira, que parte de Pradoalbar, pasa pola ponte de Pradoalbar e remata próxima á corga do Berganzo. Dende alí, por un camiño sinalizado pero non homologado ascéndese ata o castelo de Cerveira.

## Gastronomía 
Dentro da gastronomía local destacan as troitas e anguías dos ríos Cenza e Conso, amais dos chourizos, androllas e xamóns. O domingo de entroido celébrase unha festa de exaltación do cabrito. Entre as sobremesas sobresaen a bica e o montonico. O museo etnográfico de Vilariño de Conso conta cun centro de interpretación do cogomelo.

## Demografía 

Colors= 
  id:AA  value:green
  id:AE  value:red

  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
  id:sfondo value:rgb(0.95,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:100 start:0

ImageSize = width:650 height:370
PlotArea = width:500 height:300 left:50 bottom:45

DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:900

TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:50 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

PlotData=
  width:20 mark:(line,white) fontsize:7

  bar:2000      from:0 till:854 color:AA
  bar:2002      from:0 till:798 color:AA
  bar:2004      from:0 till:749 color:AA
  bar:2006      from:0 till:727 color:AA
  bar:2008      from:0 till:710 color:AA
  bar:2010      from:0 till:675 color:AA
  bar:2012      from:0 till:632 color:AA
  bar:2014      from:0 till:633 color:AA
  bar:2015      from:0 till:615 color:AA
  bar:2016      from:0 till:586 color:AA
  bar:2017      from:0 till:558 color:AA
  bar:2018      from:0 till:535 color:AA
  bar:2019      from:0 till:524 color:AA
  bar:2020      from:0 till:519 color:AA
  bar:2021      from:0 till:513 color:AA
  bar:2022      from:0 till:505 color:AE

PlotData=

  bar:2000 at:854 fontsize:XM text: 854 shift:(-11,5)
  bar:2002 at:798 fontsize:XM text: 798 shift:(-10) 
  bar:2004 at:749 fontsize:XM text: 749 shift:(-10)
  bar:2006 at:727 fontsize:XM text: 727 shift:(-10) 
  bar:2008 at:710 fontsize:XM text: 710 shift:(-10)
  bar:2010 at:675 fontsize:XM text: 675 shift:(-10) 
  bar:2012 at:632 fontsize:XM text: 632 shift:(-10)
  bar:2014 at:633 fontsize:XM text: 633 shift:(-10)
  bar:2015 at:615 fontsize:XM text: 615 shift:(-10)
  bar:2016 at:586 fontsize:XM text: 586 shift:(-10)
  bar:2017 at:558 fontsize:XM text: 558 shift:(-10)
  bar:2018 at:535 fontsize:XM text: 535 shift:(-10)
  bar:2019 at:524 fontsize:XM text: 524 shift:(-10)
  bar:2020 at:519 fontsize:XM text: 519 shift:(-10)
  bar:2021 at:513 fontsize:XM text: 513 shift:(-10)
  bar:2022 at:505 fontsize:XM text: 505 shift:(-10)

## Galería de imaxes 

Concello de Vilariño de Conso.jpg|Casa do concello.
Placa altimétrica de Vilariño de Conso.jpg|Placa altimétrica na casa do concello.

## Parroquias 
## Lugares de Vilariño de Conso 
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Vilariño de Conso vexa: Lugares de Vilariño de Conso.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do Concello de Vilariño de Conso
* Vicente Feijoo en "*O Seminario de Onomástica* responde (Real Academia Galega, 1.12.2023)
* Ruta sendeirista homologada: PR-G 118 Ruta dos Soutos - SEGATUR