open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Earthless

**Earthless** é unha banda estadounidense de rock psicodélico procedente de San Diego (California) e formada polo guitarrista Isaiah Mitchell, o baixista Mike Eginton e o batería Mario Rubalcaba. O grupo creouse no ano 2001 e publicou o seu primeiro álbum, *Sonic Prayer*, a través do selo Gravity Records en 2005. Earthless editou tres álbums máis ata a data, *Rhythms from a Cosmic Sky* (2007), *From the Ages* (2013) e *Acid Crusher/Mount Swan* (2016).

## Discografía
Earth (grupo musical estadounidense)

**Earth** é unha banda estadounidense de drone metal procedente de Olympia, Washington. Formouse en 1989 e está liderada polo guitarrista Dylan Carlson. A música de Earth é case toda instrumental, e pode dividirse en dúas etapas distintas. Os seus primeiros traballos caracterízanse por distorsións, zunidos, minimalismo e estruturas longas e repetitivas das cancións. Nos seus traballos posteriores reducen a distorsión mentres incorporan elementos de country, jazz rock e folk. Earth é recoñecida como unha das pioneiras do drone metal, sendo o seu álbum *Earth 2* considerado un fito do xénero.

## Discografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Salvador Torres Ortega

**Salvador Torres Ortega**, nado o 22 de agosto de 1956 en Ulea (Murcia), é un ex xogador de rugby, internacional 60 veces coa selección española entre 1976 e 1990. Xogaba nas posicións de centro e á.
## Traxectoria
Deixou a súa vila natal con cinco anos de idade, e ós once comezou a practicar rugby. Xogou toda a súa vida na Unió Esportiva Santboiana, acadando como capitán os primeiros títulos de liga do club en 1983/84, 1986/87 e 1988/89, así como a Copa do Rei de 1988/89, entre outros títulos. Foi un dos primeiros membros da selección de rugby a sete que comezou a competir a finais dos anos 80. Coa selección absoluta Salva Torres xogou 60 encontros, máis que ninguén até entón, superando os 59 de Manolo Moriche.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Salva Torres en ESPN 
* Otro murciano de Ulea que triunfa en el mundo 
* Santboiana, indudable equipo del año
Fonte do Araño (canción)

***Fonte do Araño*** é unha canción de Emilio Cao, publicada orixinalmente en 1977, que pertence ao albúm homónimo. Nun principio Emilio Cao, Bernardo Martínez e Xoan Piñón gravaron a maqueta nun magnetófono de bobina aberta en Foz; para a versión final do disco, nun estudio de gravación en Madrid, uníronse Xosé V. Ferreirós e Antón Seoane.

## Letra 
A letra na súa versión orixinal consta de dez versos e fai referencia ao Araño unha parroquia de Rianxo á que cruza o río Te onde Emilio Cao pasou temporadas na súa nenez.

## Versións 
* En 2016, a banda de indie pop galega Eladio y los seres queridos incluíu unha versión de *Fonte do Araño* no seu disco *Cantares*.
* Luar na Lubre, en 2016, coa colaboración de Ismael Serrano, a Coral de Ruada e Nani García, gravou unha versión de *Fonte do Araño* para o seu traballo recompilatorio *XXX aniversario. Selección especial de temas*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lenda da pedra do destiño (1979), segundo disco de Emilio Cao.
Mercedes-Benz Superdome

O **Mercedes-Benz Superdome**, habitualmente coñecido como **Superdome**, é un recinto deportivo cuberto situado no Central Business District de Nova Orleáns, Luisiana (Estados Unidos). O seu uso principal é ser o estadio local dos New Orleans Saints da National Football League (NFL), así como acoller os partidos da Sugar Bowl e New Orleans Bowl de fútbol americano colexial. O estadio foi inaugurado o 3 de agosto de 1975 como o **Louisiana Superdome**, cun estilo arquitectónico modernista da firma Curtis and Davis. A súa estrutura de aceiro cobre unha superficie de 53.000 metros cadrados, tendo a cúpula, consistente nunha estrutura lamelar de múltiples aneis, un diámetro de 210 metros, facéndoa unha das cúpulas máis grandes do mundo. O estadio é adxacente ao Smoothie King Center, sede dos New Orleans Pelicans da National Basketball Association (NBA). O Superdome recibiu atención internacional no ano 2005 debido a que foi utilizado como refuxio durante o Furacán Katrina. De feito, o edificio recibiu múltiples danos como resultado da tempestade.

## Historia 
O estadio foi inaugurado o 3 de agosto de 1975, cerca de catro anos despois do comezo da súa construción en 1971, en terreos que pertencían ao cemiterio de Girod Street, o cal foi demolido para a construción desta instalación deportiva. Desde o seu comezo serviu como estadio local dos New Orleans Saints da National Football League (NFL), sendo o recinto sede de sete Super Bowls: a XII de 1978 gañada polos Dallas Cowboys, a XV de 1981 dos Oakland Raiders, a XX de 1986 dos Chicago Bears, a XXIV de 1990 dos San Francisco 49ers, a XXXI de 1997 dos Green Bay Packers, a XXXVI de 2002 dos New England Patriots e a XLVII de 2013 dos Baltimore Ravens. O Superdome resultou severamente afectado polo Furacán Katrina de 2005. Con todo, serviu como refuxio para miles de persoas para un dos peores eventos meteorolóxicos da historia dos Estados Unidos. Debido a iso, estadio sufriu unha remodelación e foi reinaugurado en 2006.

700px|miniatura|center|Panorámica do estadio.

### Super Bowl 
A seguinte é unha lista das edicións da Super Bowl disputadas no Superdome.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* New Orleans Saints
Castro de Ferreira

O **castro de Ferreira** é un castro galaico pertencente á cultura castrexa, situado na parroquia de Ferreira de Pantón, no concello de Pantón.

## Situación 
O castro sitúase próximo á aldea de Basillao, no monte do Castro a unha altitude de 413 metros e a carón do rego de Regueiral de Abaixo. Tiña unha situación xeográfica sobre o val do río Ferreira e a depresión que forma o Regueiral de Abaixo.

## Historia 
Nunca se realizou ningún estudo sobre o castro.  As murallas do castro foron desaparecendo en varios dos seus puntos pola construción de muros de leiras na súas ladeiras.

En tempos máis recentes, até os anos 80 na parte superior do castro cultivábase centeo; hoxe en día nesta parte existe unha poboación de piñeiros e todo ó redor do castro ten unha carballeira.

## Lenda 
O castro de Ferreira, ten unha lenda. Esta lenda conta que os mouros enterraron no castro un valioso tesouro que xamais foi atopado. Ademais cóntase que  os poboadores do castro acudían con frecuencia á feira que se celebra en Ferreira de Pantón, e que acostumaban mercar viño nunha adega próxima ó castro.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Carballeira Basillao.JPG|Carballeira do monte do Castro.
Ficheiro:Monte do Castro.JPG|Panorámica do monte onde se sitúa o castro de Ferreira de Pantón dende O Basillao.

## Notas
Jon Azkargorta Aretxabala

**Jon Azkargorta Aretxabala**, nado o 3 de maio de 1963 en Algorta (Biscaia), é un ex xogador de rugby vasco, Xogaba nas posicións de centro ou zagueiro.
## Traxectoria
"Azkar" xogou sempre no Getxo Rugby Taldea da súa localidade natal. Formou parte do equipo que gañou a única liga no palmarés do club, en 1992/93, e varias Copas do Rei. En 1986 foi un dos compoñentes do primeiro equipo nacional de rugby a sete.
## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Jon Azkargorta en ESPN
José Julio Álvarez Ruiz de Temiño

**José Julio Álvarez Ruiz de Temiño** alias **"Pirulo"**, nado o 3 de novembro de 1961 en Valladolid, é un ex xogador de rugby, internacional 75 veces coa selección española entre 1982 e 1995. Xogaba na primeira liña.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Julio Álvarez "Pirulo" en ESPN  
* Entrevista en H de Blog 
* Pirulo será el ayudante de Luis Turrión 
* La cucaracha chamiza - Saludos
Ascalón

**Ascalón** (en , *Ashkelon*; en  *Asqalun*) é unha cidade de Israel, situada a 56 km ao sur de Tel Aviv e a 73 km ao suroeste de Xerusalén. Atópase á beira do mar Mediterráneo e preto do deserto do Néguev. A cidade goza dun clima especialmente agradable, tanto fresco como seco. Os días chuviosos son raros e posúe unha das praias de areas máis finas do país, así como innumerables lugares de entretemento. Mencionada na Estela de Merenptah, floreceu baixo o réxime de gregos e romanos. Herodes agrandou e embeleceu en gran medida a cidade, a cal se cre que foi o seu lugar de nacemento. Plinio o vello fala no seu tempo dela como *cidade libre*.

Algúns xudeus permaneceron en Ascalón cando esta se converteu nunha cidade cristiá baixo o réxime bizantino. Tomada polos musulmáns en 638, estaba tan ben fortificada e defendida que os cruzados non puideron conquistala ata 1153, cando aínda quedaba unha pequena comunidade xudía no lugar. Destruída completamente no 1270 polo sultán Baibars, estivo abandonada durante séculos e ficou esquecida a súa localización. A cidade foi buscada sen éxito pola exploradora británica Hester Stanhope en 1830.

A vila árabe de *al-Majdal* ou *al-Majdal Asqalan* (; ), foi establecida a uns poucos quilómetros cara ao interior da cidade histórica do século XV, baixo goberno otomán. En 1920 pasou a formar parte do Mandato británico de Palestina. Al-Majdal tiña unha poboación de 10.000 habitantes antes da guerra árabe-israelí de 1948, e en outubro de 1948 a cidade acollía a centos de refuxiados das localidades veciñas. Al-Majdal serviu de posto avanzado para as forzas exipcias asentadas en Gaza. Finalmente foi conquistada polas forzas israelís o 5 de novembro de 1948, e para entón a maioría da poboación árabe xa abandonara a cidade, deixando só 2&nbsp;700 habitantes, dos cales 500 foron deportados polas tropas de Israel en decembro dese ano. En 2016 a súa poboación era de 130.660 habitantes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Primeiro asedio de Ascalón
* Segundo asedio de Ascalón
### Ligazóns externas 
* Concello de Ascalón 
* "Ashkelon, ancient city of the sea", National Geographic'', Xaneiro de 2001 
* Antigo Ascalón —Universidade de Chicago 
* Imaxes de Ascalón
Rheobatrachus silus

***Rheobatrachus silus*** é unha especie extinta de anfibio anuro da familia Myobatrachidae. Era o único animal coñecido quen de incubar os seus ovos no seu estómago, un feito que conseguía desconectando aparentemente as súas encimas dixestivas mediante unha substancia producida polos ovos. Esta ra extinguiuse en 1981. Científicos da Universidade de Nova Gales do Sur anunciaron en marzo de 2013 que esta especie estaba dentro do «Proxecto Lázaro», que tenta resucitar especies extintas mediante clonación; así, conseguiron clonar algúns embrións, pero non sobreviviron.

## Hábitat e distribucción 
*Rheobatrachus silus* habitaba na rexión subtropical chuviosa de Australia, en regatos na selva pluvial, bosques esclerófilos húmidos e bosques en galería en alturas entre uns 350 ou 400 m a 800 m. O seu hábitat ocupaba menos de 1.400&nbsp;km². A última mención da observación dun espécime en natureza data de 1981, e en 1993 e 1999 afirmouse en dúas publicacións que desde 1981 non se observou ningún espécime en natureza. En 1983, supostamente morreu o último exemplar en catividade. A especie foi declarada extinta en 2002.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Barker, J.; Grigg, G.C.; Tyler, M.J. (1995). 
* Dolak, Kevin (2013).  
* McDonald, Keith; Ross, Alford (1999). 
* Meyer, Ed; et al. (2004). 
* Yong, Ed (2013).
Ara tricolor

O ***Ara tricolor*** foi unha especie de guacamaio nativo da illa de Cuba e da achegada Illa da Juventud, que se extinguiu a finais do século XIX. A súa relación con outros guacamaios do xénero *Ara* é incerta, pero puido estar relacionado co *Ara macao*, coa cal garda unha certa semellanza. Non se conservan esqueletos da especie, pero foron atopados subfósiles en Cuba.

## Notas
Amets Arzallus

miniatura|Versos de Amets Arzallusno 2009.
**Amets Arzallus Antia**, nado en Hendaia, Lapurdi o 9 de novembro de 1983, é un xornalista e bertsolari vasco. Dende o ano 2013, é o campión principal da bertsolaritza.

## Traxectoria 
Fillo do coñecido bertsolari Jexux Arzallus e irmán da tamén bersolari Maddalen Arzallus, naceu en Donibane Lohizun, pero viviu a súa infancia en Hendaia. Por influencia da súa familia, empezou na bertsolaritza dende neno, ó tempo que practicaba deporte (fútbol e pelota vasca). Estudou xornalismo na Universidade do País Vasco en Baiona despois de pasar pola ikastola de Kanbo. Colabora na revista Argia e en Euskadi Irratia, e tamén está na escola de verso de Hendaia.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Artigo de Amets Arzallusen, *Argia* astekarian
* «Amets Arzallus ezagutzen» elkarrizketa, Euskonews Gaztean
* «Amets Arzallus» biografía, Euskonews Gaztean
Arao xigante

O **arao xigante** (*Pinguinus impennis*) foi unha especie de ave non voadora da familia dos álcidos que se extinguiu a mediados do século XIX. Era a única especie moderna do xénero ***Pinguinus*** (non relacionados cos pingüíns, malia que foi a primeira ave en ser chamada pingüín). Aniñaba só en illas illadas e rochosas con fácil acceso ó océano e con moita comida, unha rareza na natureza que facía que tiveran moi poucos lugares de cría. Fóra da época de cría, os araos vivían nas augas do Atlántico norte, cunha área de distribución que abranguía dende o norte de España até as costas do Canadá, Groenlandia, Islandia, as Illas Feroe, Noruega, Irlanda e o Reino Unido.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
Senefand Uno

O ***Senefand Uno***, antes chamado ***Senefand 1*** e ***Rio Agueda***, foi un barco arrastreiro galego que afundiu fronte ás costas do Senegal o 8 de febreiro de 2017.
## O buque 
O *Senefand Uno*, de 24 m de eslora e 7 m de manga, era un buque de pesca arrastreiro construído en 1993 nos Estaleiros São Jacinto en Aveiro (Portugal). Propiedade de Senefand Senegal do Grupo Profand (acrónimo da fusión de Congelados Marinos Promar e Frigoríficos Fandiño), con sede en Vigo, tiña bandeira do Senegal.

## O accidente 
Cara ás 21:00 horas do 8 de febreiro de 2017 debido a un exceso de carga na rede, segundo relato dun dos sobreviventes, o barco escorou e pouco tempo despois afundiu. A tripulación estaba composta por once persoas: dous galegos, sete senegaleses, un caboverdiano e un guineano de Guinea-Bissau. Deles oito lograron salvarse tras pasar tres días á deriva e tres quedaron desaparecidos. Entre os sobreviventes estaba o galego Fernando Argibay de Moaña, xefe de máquinas, e no grupo de desaparecidos o patrón do buque, o galego Vicente Pazos de Marín, xunto a dous senegaleses.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Naufraxios de pesqueiros galegos
Jaime Nava de Olano

**Jaime Nava de Olano**, nado o 1 de maio de 1983 en Madrid, é un xogador de rugby retirado, foi o capitán do selección española coa que ten disputado 79 encontros. As súas posicións no campo son as de centro e número oito.
## Traxectoria
Formado nas categorías inferiores do M.A.R.U., na súa tempada de debut no primeiro equipo (2001/02) o club gañou o seu único título de liga, e Jaime debutou coa selección absoluta. Trala seguinte tempada o M.A.R.U. desapareceu por razóns económicas e foi refundado como Club Alcobendas Rugby. Jaime seguiu en Alcobendas até o 2008, ano no cal fixo probas en Inglaterra para pasarse ó rugby profesional. Finalmente fichou polo C.R. El Salvador de Valladolid no que tan só botou unha tempada (2008/09). Ó ano seguinte marchou a Inglaterra para xogar un ano (2009/10) no Plymouth Albion R.F.C., pero unha lesión fixo que rematase a tempada novamente en Alcobendas. A seguinte tempada foi a segunda no C.R. El Salvador, xusto antes de comezar a súa carreira deportiva por terras francesas. Na tempada 2011/12 xogou no C.A. Saint Etienne, as dúas seguintes no U.S. Bressanne, outra no C.A. Périgueux, e de 2015 a 2017 defendeu as cores do Stade Dijonnais. Despois en 2017 fichou polo C. Alcobendas R. ata 2019 onde se retirou do rugby profesional. De 2019 a 2022 xogou no C.R. Alcalá, ata que fichou de novo polo C. Alcobendas R. onde se retirou definitivamente. En 2015 comezou a ser o capitán da selección española. Con 79 encontros internacionais, é o segundo xogador que máis veces defendeu as cores da selección absoluta.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Jaime Nava en ItsRugby 
* Jaime Nava no Stade Dijonnais 
* Ser capitán genera mucha responsabilidad
Escuma

[miniatura|Escuma de [xabón.|243x243px]]
[miniatura|Escuma nun vaso de [cervexa.|281x281px]]
[miniatura|[Burbullas de escuma de xabón.]]
A **escuma** é unha capa de líquido globular que enclaustra vapor ou gas.

## Características 
As escumas son como as emulsións en capas de adsorción que rodean a fase dispersa en ambos os sistemas. Con todo, as escumas difiren das emulsións en dous aspectos: a fase dispersa é un gas nas escumas e un líquido nas emulsións; as burbullas de gas das escumas son moito máis grandes que os glóbulos nas emulsións. As escumas son sistemas coloidais pola delgadeza das capas que rodean as burbullas de gas, estas son de dimensións coloidales ou as capas teñen propiedades coloidales.

A escuma que se pode observar nos océanos e, sobre todo, ao romper as ondas na costa, é a aglomeración de burbullas que persiste durante un curto tempo na superficie do mar, axitada por causas mecánicas. A formación da escuma mariña facilítase por varios factores químicos ou físicos: unha diferenza moi grande entre o aire e a auga, a alcalinidade da auga, o contido desta en coloides disoltos etc.

En mineraloxía chámase **escuma de ferro** ao mineral de hematita, mentres que a **escuma de manganeso** é un óxido de manganeso que se atopa en estado terroso.

Recentemente cobrou interese a escumación das escouras volcánica. A escumación da escoura é causada principalmente pola xeración de burbullas de gas monóxido de carbono, dióxido de carbono, vapor de auga, dióxido de xofre, osíxeno e hidróxeno no interior da escoura, que se fai escumosa coma se fose auga xabonosa. Esta escuma é normalmente creada por movementos mecánicos que xeran a captura de aire ou algún outro gas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Xel
* Disolución
* Coloide
* Emulsión
* Aerosol
* Mestura
* Vapor
* Aliaxe
* Bronce
* Latón

### Ligazóns externas 
* Three-dimensional models for monodisperse foams: Cell aggregates and soap films (require Java), .
* Aqueous foam technology, .
* The strange physics of foam, .
*  .
Alberto Malo Navío

**Alberto Malo Navío**, nado o 3 de abril de 1964 en Sant Boi de Llobregat, é un ex xogador de rugby, internacional 74 veces coa selección española entre 1985 e 1999. Podía xogar na segunda ou na terceira liña, pero sobre todo na posición do número oito. Moitos entendidos considérano un dos mellores xogadores españois da historia.
## Traxectoria
Albert Malo comezou a xogar ó rugby en 1975 e debutou con 18 anos no seu equipo de toda a vida, a Unió Esportiva Santboiana, coa que xogou até o ano 2000. Co club acadou cinco campionatos de liga e dous de copa entre outros títulos. A tempada 1990/91 foi a única na que estivo fora da Santboiana, para xogar en Nova Zelandia, unha primeira potencia do rugby mundial. Foi capitán do seu equipo e tamén da selección absoluta, coa que disputou o Mundial de 1999 un ano antes de retirarse.
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Qué fue de... Alberto Malo? 
* Albert Malo, la leyenda del rugby español 
* Alberto Malo en ESPN  
### Outros artigos
Bolidophyceae

**Bolidophyceae**, ou bolidofíceas, é un grupo de algas heterocontófitas fotosintetizadoras.. Son algas picoplanctónicas sen frústula de silíceo e con dous flaxelos. Están filoxeneticamente achegadas ás diatomeas.

## Taxonomía
* Clase Bolidophyceae Guillou & Chretiennot-Dinet 1999
** Orde Bolidomonadales Guillou & Chrétiennot-Dinet 1999
*** Familia Bolidomonadaceae Guillou & Chrétiennot-Dinet 1999
**** Xénero *Bolidomonas* Guillou & Chrétiennot-Dinet 1999
***** Especie *B. mediterranea* Guillou & Chrétiennot-Dinet 1999
***** Especie *B. pacifica* Guillou & Chrétiennot-Dinet 1999
** Orde Parmales Booth & Marchant 1987
*** Familia Pentalaminaceae Marchant 1987
**** Xénero *Pentalamina* Marchant 1987
***** Especie *Pentalamina corona* Marchant 1987
*** Familia Triparmaceae Booth & Marchant 1988
**** Xénero *Tetraparma* Booth 1987 
***** Especie *T. catinifera* 
***** Especie *T. gracilis* 
***** Especie *T. insecta* Bravo-Sierra & Hernández-Becerril 2003
***** Especie *T. pelagica* Booth & Marchant 1987
**** Xénero *Triparma* Booth & Marchant 1987
***** Especie *T. columacea* Booth 1987
***** Especie *T. laevis* Booth 1987
***** Especie *T. retinervis* Booth 1987
***** Especie *T. strigata* Booth 1987
***** Especie *T. verrucosa* Booth 1987

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
Cromalveolados
### Ligazóns externas 
*Bolidophyceae* en Algaebase
A Nightmare on Elm Street 2: Freddy's Revenge

'''''A Nightmare on Elm Street 2: Freddy's Revenge'''* é un filme estadounidense de terror dirixido por Jack Sholder que se estreou en 1985. É o segundo filme da franquía *A Nightmare on Elm Street* e está protagonizado por Mark Patton, Kim Myers, Robert Rusler e Robert Englund como Freddy Krueger. O seguinte filme da serie foi *A Nightmare on Elm Street 3: Dream Warriors''.

## Personaxes 
* Mark Patton como Jesse Walsh
* Kim Myers como Lisa Webber
* Robert Englund como Freddy Krueger/Condutor de autobús
* Robert Rusler como Ron Grady
* Clu Gulager como Ken Walsh
* Hope Lange como Cheryl Walsh
* Christie Clark como Angela Walsh
* Marshall Bell como Adestrador Schneider
* Melinda O. Fee como Mrs. Webber
* Tom McFadden como Eddie Webber
* Sydney Walsh como Kerry

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes
Split (filme de 2016)

***Split*** é un filme estadounidense de terror psicolóxico escrito e dirixido por M. Night Shyamalan que se estreou no 2016. Está protagonizado por James McAvoy, Anya Taylor-Joy e Betty Buckley e conta a historia dun home con 23 personalidades diferentes que secuestra a tres mozas.

A fotografía principal do filme comezou o 11 de novembro de 2015, en Filadelfia, Pensilvania. Foi estreado no Fantastic Fest o 26 de setembro de 2016, e nos Estados Unidos o 20 de xaneiro de 2017, por Universal Pictures. Recibiu críticas positivas e unha recadación de máis de $172 millóns en todo o mundo.

## Personaxes 
* James McAvoy como Kevin Wendell Crumb
* Anya Taylor-Joy como Casey Cooke
* Betty Buckley como Dr. Karen Fletcher
* Haley Lu Richardson como Claire Benoit
* Jessica Sula como Marcia
* Brad William Henke como John
* Sebastian Arcelus como Mr. Cooke
* Neal Huff como Mr. Benoit
* Kim Director como Hannah
* Lyne Renée como Moderadora académica
* M. Night Shyamalan como Jai

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Moho nobilis

***Moho nobilis*** é unha especie extinta do xénero dos ōʻōs (*Moho*) da familia extinta Mohoidae. Anteriormente, era considerado como un membro dos *Meliphagidae*.

## Descrición 
miniatura|esquerda|Reconstrución. 
O *Moho nobilis* foi descrito por vez primeira por Blasius Merrem en 1786. Tiña unha lonxitude de 32&nbsp;cm e ás de 11-11,5&nbsp;cm, cunha cola duns 19&nbsp;cm. A cor das súas plumas era negra cunha sombra marrón no bandullo. Caracterízase polos mechóns amarelos baixo as ás.

## Notas
Colofón (editorial)

[miniatura|''[Memorias dun neno labrego|MEMORIAS DUN NENO LABREGO, DEXOSÉ NEIRA VILAS, REMATOUSE DEIMPENTAR EN ARTES GRAFICAS AL-FONSO RUIZ, RUA GENERAL URQUIZANº 564, BUENOS AIRES, O 5 DE XANEIRODO 1961.]]
O termo **colofón** (en ), en tipografía e edición de libros, designa unha nota que, no mor das veces, é atopada na parte final dunha obra e compila os detalles de impresión, responsables polo traballo, marcas tipográficas e outros datos.

## Nota 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Editorial
* Libro
Colofón

O termo **Colofón** pode referirse a:

* Colofón, unha breve nota sobre detalles dun libro;
*Colofón, unha antiga cidade de Asia Menor.
Actinochrysophyceae

Os **axodinos**, '*Dictyochophyceae *sensu lato***, **Actinochrysia** ou **Actinochrysophyceae*', son un grupo de algas unicelulares heterocontófitas. Foron previamente clasificadas dentro de Chrysophyceae .

Esta clase inclúe aos pedinélidos, os silicoflaxelados e os rhizochromulinas .

## Características
Destacan por posuír un único e saínte flaxelo, que non ten unha estrutura basal como os dos grupos próximos, e que se estende ao longo dunha estrutura con forma de á, que a soporta unha estrutura tubular interna. Teñen tentáculos, ou axopodios, mantidos por triades de microtúbulos que van dende o núcleo celular á superficie celular. 
 
## Clasificación
### Orde Dictyochales
Nesta orde atópanse os silicoflaxelados, que son especies de plancto mariño que forman esqueletos de silicio. Destacan, por ese exoesqueleto, no rexistro fósil.

### Orde Pedinellales
A orde dos pedinélidos contén a meirande parte das especies de axodinos. Son especies de augas fluviais e mariñas. En xeral son sésiles e viven ancoradas no substrato por un talo posterior. Teñen un flaxelo na parte anterior da célula e tentáculos bordeándoo, o que lle permite cazar presas grazas ás correntes de auga.

### Orde Rhizochromulinales
A orde de rhizochromulinas está composta pola especie mariña ameboide *Rhizochromulina marina*. Agrúpase dentro dos axodinos pola estrutura das súas zoosporas. É filoxeneticamente máis próxima aos pedinélidos ca aos dictiocálidos.

## Notas
Heteralocha acutirostris

O ***Heteralocha acutirostris*** era unha especie de ave paseriforme endémica da illa Norte de Nova Zelandia, o maior membro da familia Callaeidae, cunha lonxitude corporal duns 45&nbsp;cm. Extinguiuse a comezos do século XX. Houbo dúas causas principais que a provocaron: o exceso de caza tanto para obter plumas ornamentais como para conseguir exemplares disecados para os museos; e a deforestación da illa levada a cabo polos colonos europeos para crear pasteiros e terras de cultivo, aínda que probablemente a especie xa se atopaba en declive cando chegaron os europeos ás illas. A maioría destes bosques eran antigos e complexos bosques primarios e o *Heteralocha acutirostris* foi incapaz de adaptarse aos novos bosques secundarios. O último avistamento confirmado produciuse o 28 de decembro de 1907 na cordilleira Tararua.

O *Heteralocha acutirostris* presentaba o maior dimorfismo sexual na forma do bico de todas as especies de aves do mundo. O bico claro dos *Heteralocha acutirostris* tiña unha estrutura tan diferenciada segundo o sexo, que os primeiros exemplares, macho e femia, que levaron a Europa foron considerados representantes de especies distintas. O macho posuía un bico relativamente curto, estreito e recto mentres que o da femia, en cambio, era máis delgado, longo e claramente curvado cara a abaixo. Polo demais ambos os sexos tiñan un aspecto semellante, tiñan carúnculas alaranxadas ós lados da base do bico e a plumaxe predominantemente negra, con irisacións verdosas, e os extremos das plumas da cola de cor branca. Estas rechamantes plumas da cola adoitaban ser usadas polos xefes maorís como mostra do seu status.

Estas aves vivían tanto nos bosques de montaña como nas rexións baixas, e crese que alternaban ambas as rexións estacionalmente, vivindo en altitudes altas no verán e descendendo ás baixas no inverno. Os *Heteralocha acutirostris* eran omnívoros, comían insectos, larvas e arañas, ademais de froitos e unha pequena cantidade de plantas nativas. Os machos e as femias usaban os seus diferentes bicos para alimentarse de xeito distinto: o macho usaba o seu curto bico para escarbar na superficie da madeira podrecida, mentres que a femia podía sondar en fendas profundas.

Aínda que o *Heteralocha acutirostris* menciónase frecuentemente nos textos de bioloxía e ornitoloxía debido ó seu marcado dimorfismo, en realidade non se sabe moito sobre ela xa que foi moi pouco estudada antes da súa extinción. O *Heteralocha acutirostris* é unha das aves extintas máis coñecidas de Nova Zelandia por mor da forma do seu bico, a súa exótica beleza, e o lugar especial que ocupaba na cultura maorí e na súa tradición oral. Esta ave era consideraba sacra (‘tapu’) polos maorís, e levar a súa pel ou plumas estaba reservado ás persoas de alto status.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Neomonachus tropicalis

A ***Neomonachus tropicalis***, antigamente *Monachus tropicalis*, é unha especie extinta da superfamilia dos pinnípedes que era nativa do mar Caribe. Os principais predadores das *Neomonachus tropicalis* eran os tiburóns e os humanos. A caza das focas polo seu aceite e a sobrepesca das súas fontes de alimento foron as principais razóns da súa extinción. No ano 2008, a especie foi declarada oficialmente extinta despois dunha exhaustiva busca que durou máis de cincuenta anos. Esta análise foi dirixida pola Administración Nacional Oceánica e Atmosférica e polo Servizo Nacional de Pesca Mariña. A especie estaba estreitamente relacionada coa foca monxe hawaiana, que vive no arquipélago de Hawai e está ameazada, e coa foca monxe mediterránea, outra especie ameazada.

## Notas
LibreCAD

**LibreCAD** é un aplicación libre de deseño asistido por computador (CAD), ou deseño 2D. Está baseado en QCAD, e foi un fork dese proxecto. Baséase nas librarías de Qt4 grazas ao cal está dispoñible para os sistemas operativosLinux, macOS, Unix e Windows.

A súa interface e funcionamento é similar a AutoCAD ou MicroStation en 2D. Permite traballar con arquivos DXF de AutoCAD en varios versións, e DGN empregando extensións.

## Notas
Couza guatemalteca

A **couza guatemalteca** ou **couza guatemalteca da pataca** (*Tecia solanivora*), descrita por Povolný en 1973, é un insecto da orde dos lepidópteros e da familia Gelechiidae. Orixinaria de Guatemala desde onde se estendeu a toda América Central detectouse en Galicia, por primeira vez, en 2015.

## Ciclo biolóxico 
Como acontece con outros insectos o proceso comeza coa posta de ovos «nos tubérculos ou próximos a eles, en número 200-500 ovos. O período de incubación pode durar entre 5-15 días en función da temperatura»
miniatura|Interior de pataca perforada pola couza guatemalteca

## Praga en Galicia 
[miniatura|esquerda|Anuncio da Xunta de Galicia para a recollida de patacas infestadas no concello de [Xove.]]
Os concellos de Ferrol, Narón e Neda, en 2015, foron os primeiros afectados pola presenza da couza guatemalteca da pataca en Galicia. Estes parasitos producen danos tanto nos cultivos de patacas como cando estas se amorean nos almacéns. As trampas de feromonas, os tratamentos con produtos fitosanitarios, a interrupción do cultivo ou a destrución da colleita son algunhas das estratexias para deter o avance da praga.

*Provincia da Coruña (13)
**Ares, Cabanas, A Capela, Fene, Ferrol, Mañón, Mugardos, Narón, Neda, Ortigueira, As Pontes de García Rodríguez, San Sadurniño, Valdoviño
*Provincia de Lugo (18)
**Abadín, Alfoz, Barreiros, Burela, Cervo, Foz, Lourenzá, Mondoñedo, Ourol, A Pontenova, A Pastoriza, Ribadeo, Riotorto, Trabada, O Valadouro, O Vicedo, Viveiro, Xove

### Medidas de control 
O 3 de marzo de 2017 o Consello de ministros do Goberno de España aprobou un Real Decreto que prohibe o cultivo de pataca por un mínimo de dous anos nas zonas infestadas. Tamén se establece unha zona tampón: «os terreos comprendidos dentro dunha franxa de 5 quilómetros arredor do límite dos concellos establecidos como zonas infestadas». As disposicións sobre a zona tampón inclúen medidas de control e erradicación aplicables ás parcelas de cultivo, ás instalacións de almacenamento, ao almacenamento de patacas por particulares para autoconsumo e ao movemento de patacas desde esa zona a zonas non demarcadas. En Galicia a zona tampón comprende os concellos das  Somozas, Moeche,  Cerdido, Cedeira  e Cariño.

## Notas
Eustigmatophyceae

Os **Eustigmatophyceae** son un pequeno grupo de algas unicelulares cocoides de paredes celulares de polisacáridos. Atópanse en ecosistemas fluviais, mariños e nos solos. Os eustigmatofitos teñen cloroplastos amarelo-verdosos grazas a que teñen clorofilas a e violoxantina e o β-caroteno de pigmentos accesorios.

Os zooides dos eustigmatofitos (os gametos) posúen un ou un par de flaxelos, que sae do ápice celular. Á contra doutros heterocontos, os seus zooides carecen de orgánulos fotoreceptores, "ollos". O que posúen son puntos oculares vermello-alaranxados na posición exterior ao cloroplasto, e que eles teñen na parte anterior da célula.

Os eustigmatofitos compórtanse como autotrofos fotosintetizadores en múltiples ecosistemas. Namentres a meirande parte deles viven en augas doces e solos, algunhas especies de *Nannochloropsis* e Microchloropsis son parte do picoplancto mariño.

Esta clase definiuse incluíndo a algunhas algas que antes se clasificaban como xanthophyceae.
Porén, os estudos xenómicos dos eustigmatofitos da última década, que foron intensos grazas a ser un grupo reducido de especies (23 especies), desvelaron que os clados dos que está máis cerca evolutivamente son as crisofíceas e sincromofícea.
**** Xénero *Pseudotetraëdriella* Hegewald & Padisák 2007
*** Familia Chlorobothryaceae Pascher 1925
**** Xénero *Chlorobotrys* Bohlin 1901
*** Familia Monodopsidaceae Hibberd 1981
**** Xénero *Microchloropsis* Fawley, Jameson & Fawley 2015
**** Xénero *Monodopsis* Hibberd 1981
**** Xénero *Nannochloropsis* Hibberd 1981
*** Familia Pseudocharaciopsidaceae Lee & Bold ex Hibberd 1981
**** Xénero *Botryochloropsis* Preisig & Wilhelm 1989
**** Xénero *Pseudocharaciopsis* Lee & Bold 1973
**** Xénero *Ellipsoidion* Pascher 1937
*** Familia Eustigmataceae Hibberd 1981
**** Xénero *Pseudellipsoidion* Neustupa & Nemková 2001
**** Xénero *Pseudostaurastrum* Chodat 1921
**** Xénero *Eustigmatos* Hibberd 1981
**** Xénero *Vischeria* Pascher 1938

## Notas 
## Véxase tamén
Charles Hermite

**Charles Hermite**, nado en Dieuze o 24 de decembro de 1822 e finado en París o 14 de xaneiro de 1901 foi un matemático francés que investigou no campo da teoría de números, sobre as formas cuadráticas, polinomios ortogonais e funcións elípticas, e na álxebra. Varias entidades matemáticas chámanse *hermitianas* na súa honra. Tamén é coñecido pola interpolación polinómica de Hermite.

Foi o primeiro que demostrou que *e* é un número transcendente e non a raíz dunha ecuación alxébrica ou polinómica con coeficientes racionais. Ferdinand von Lindemann seguiu o seu método para probar a transcendencia de π (1882).

## Traxectoria 
Foi titular da cátedra de Álxebra superior na Facultade de Ciencias de París, sucedendo a Jean-Marie Duhamel de 1871 a 1898, e profesor de Análise na École polytechnique de 1869 a 1878.

Entrou a formar parte da Academia de Ciencias Francesa en 1856 en substitución de Jacques Binet, e pasou a presidila en 1890. Foi nomeado grande oficial da Lexión de Honra e recibiu a gran cruz da Estrela polar de Suecia.

Casou coa irmá do matemático Joseph Bertrand, e foi sogro do matemático Émile Picard e do enxeñeiro Georges Forestier.

A maior parte das súas obras foron recompiladas e publicadas despois da súa morte por Émile Picard. A súa correspondencia con Stieltjes publicouse en 1903.

## Algunhas publicacións 
* "Sur quelques applications des fonctions elliptiques.", París, 1854 Imaxes de páxinas, de Cornell
* "Cours professé à la Faculté des Sciences", ed. Andoyer, 4ª ed. París, 1891 Imaxes de páxinas, de Cornell
* "Correspondance", ed. Baillaud & Bourget, París, 1905, 2 vols. PDF Copia de UMDL
* "Oeuvres de Charles Hermite" ed. Picard para a Academia de Ciencias, 2 vols., París, 1905 & 1908. PDF copia de UMDL

## Honras 
### Eponimia 
* As entidades matemáticas hermitianas, como os polinomios de Hermite, os espazos hermitianos, as matrices hermitianas e o teorema de Hermite-Lindemann
* Centro Charles Hermite en Nancy, centro de Cálculo da rexión Lorena, creado en 1994
* O cráter lunar Hermite
* O asteroide (24998) Hermite
* Unha porta, con representación en baixorrelevo na Sorbona

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Œuvres de Charles Hermite (t1) editado por Émile Picard (ficheiro DjVu en Internet Archive) 
* Œuvres de Charles Hermite (t2) editado por Émile Picard (ficheiro DjVu en Internet Archive) 
* Œuvres de Charles Hermite (t3) editado por Émile Picard (ficheiro DjVu en Internet Archive) 
* Œuvres de Charles Hermite (t4) editado por Émile Picard ficheiro (DjVu en Internet Archive) 
* Charles Hermite no Proxecto Gutenberg
* Charles Hermite en Mathematics Genealogy Project
Criteria

**Criteria** é unha banda de indie rock estadounidense procedente de Omaha, Nebraska. Formouse en 2003 cando o ex-membro de Cursive Steve Pedersen regresou á súa cidade natal tras graduarse na Duke University School of Law. Steve pasou seis meses no sotano dun amigo onde compuxo os dez temas do álbum de estrea do seu novo proxecto. Para completar o grupo recrutou a algúns vellos amigos: A.J. Mogis (de Presto! Recording Studios e Lullaby for the Working Class) no baixo, Aaron Druery na guitarra, e Mike Sweeney (de Beep Beep) na batería. O seu primeiro disco, *En Garde*, foi publicado en 2003 a través de Initial Records, selo da súa anterior banda.

Steve Pedersen conseguiu un traballo como avogado, o que complicou á banda saír de xira para promover o seu disco. Initial Records entrou en bancarrota uns cinco anos despois e deixou a Criteria sen selo. Saddle Creek Records aceptounos e realizou tres edicións da banda en 2005: unha reedición de *En Garde*, o seu novo sinxelo "Prevent the World", e o seu segundo traballo *When We Break*. Despois de ser contratados por Saddle Creek, Pedersen deixou o seu traballo para dedicarse a tempo completo á música.

Tras dous anos de intensa xira despois de editar *When We Break*, os membros da banda foron facendo as súas vidas fóra da música. Durante 2007 e 2008 Criteria estivo case desaparecida e posteriorente continuou tocando esporadicamente. A partir de 2013 a actividade da banda fíxose máis intensa e comezarían a escribir o que será o seu terceiro traballo, aínda non editado.

## Discografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Criteria en Saddle Creek Records
* Criteria en 15 Passenger
Gerry Ashmore

**Gerald Ashmore** nado en West Bromwich, Staffordshire o 25 de xullo de 1936 e finado o 25 de agosto de 2021, foi un piloto de carreiras británico de Inglaterra. Participou en catro Grandes Premios do campionato do mundo de Fórmula 1, non anotando ningún punto de campionato.

Ashmore comezou a súa carreira na Fórmula Júnior xunto co seu irmán Chris en 1960.

## Resultados 
### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

### Fóra de Campionato 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en grandprix.com
Joan Cusack

**Joan Mary Cusack**, nada en Nova York o 11 de outubro de 1962, é unha actriz estadounidense. Foi candidata aos premios Oscar e aos Globos de Ouro e é coñecida polas súas interpretacións en filmes como *Working Girl* (1988), *Addams Family Values* (1993), *Nine Months* (1995), *In & Out* (1997), *Runaway Bride* (1999) e *High Fidelity* e por poñer voz á *cowgirl* Jessie nas cintas animadas *Toy Story 2* (1999) e *Toy Story 3* (2010). É irmá do tamén actor John Cusack.

## Traxectoria 
Joan Cusack naceu en Nova York e creceu en Evanston, Illinois. O seu pai, Dick Cusack, e os seus irmáns, Ann, Bill, John e Susie tamén son actores. A súa nai, Nancy de Cusack, é unha profesora de matemáticas xubilada e activista política. Casou con Richard Burke en 1993, con quen tivo dous fillos.

Cusack traballou durante varias temporadas en *Saturday Night Live* (1985-1986). En 1988 participou na comedia *Working Girl* (1988), onde compartiu cartel con Harrison Ford, Sigourney Weaver e Melanie Griffith, e pola que recibiu a súa primeira candidatura ao Oscar á mellor actriz secundaria. Entre os seus seguintes proxectos destacan *Addams Family Values* (1993) e as comedias *Nine Months* (1995), protagonizada por Hugh Grant e Julianne Moore, e *Two Much* (1995), dirixida por Fernando Trueba, con Antonio Banderas e Melanie Griffith.

Posteriormente obtivo unha segunda candidatura ao Oscar á mellor actriz secundaria, e outra aos premios Globo de Oro, na mesma categoría, pola comedia *In & Out* (1997), protagonizada por Kevin Kline e Matt Dillon. Despois presto a súa voz na cinta animada *Toy Story 2* (1999) e actuou na comedia romántica *Runaway Bride* (1999), protagonizada por Julia Roberts e Richard Gere. Participou xunto co seu irmán John na comedia *High Fidelity* (2000), baseada na novela de Nick Hornby, e protagonizou xunto a Jeff Bridges e Tim Robbins o suspense *Arlington Road* (1999).

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sac Ticket: Joan Cusack
Phaeothamniophyceae

**Phaeothamniophyceae** é unha clase de algas douradas-amarronadas dos heterocontófitos.

Estes protistas aparecen como cocoides, capsoides, formando pseudofilamentos ou filamentos e son propios de augas doces ou salobre.

A súa parece celular adoita ser laminada e con vesículas densas en electróns pegadas a ela desde o interior. Teñen mitocondrias con cristas tubulares e cloroplastos con, ás veces, microcompartimentos chamados pirenoides. Cada célula ten dúas membranas de retículos endoplasmáticos de cloroplastos. Con iso, a membrana do cloroplasto é continua coa membrana exterior da membrana nucleolar. Os cloroplastos teñen lamelas estreitas. O DNA do cloroplasto aparece en forma de anel. Cada célula adoita ter entre 2 e 4 plastidios. Nas células con capacidade motil, uns flaxelos plumosos saen dos laterais e un flaxelo, liso pero con filamentos laterais, sae da parte apical. Almacenan, entre outros, lípidos en vacúolos contráctiles.

Os pigmentos da fotosíntese que presentan son as clorofilas *a* e *c*, a fucoxantina, heteroxantina, diadinoxantina e o β-caroteno.

Descoñécese se se reproducen de xeito sexual. A súa reprodución asexual consiste na división celular, na formación de autosporas non móbiles ou na formación de zoospora con dous flaxelos. Cando se dá a división celular prodúcese por eleuteroscise, isto é, a escisión da parede da célula parental tras unha separación. As zoosporas teñen flaxelos laterais, igualmente.

Os Phaeothamniophyceae están preto das xantofítas e feófitos. Clasificáronse dentro da mesma clase ata o 1998.

## Clasificación
* Clase Phaeothamniophyceae Andersen & Bailey 1998
** Orde Aurearenales Kai et al. 2008
*** Familia Aurearenaceae Kai et al. 2008
**** Xénero *Aurearena* Kai et al. 2008
** Orde Phaeothamniales Bourrelly 1954 emend. Andersen & Bailey 1998
*** Familia Phaeosaccionaceae
**** Xénero *Phaeosaccion* Farlow 1882
*** Familia Phaeothamniaceae Hansgirg 1886  [Stichogloeaceae Lemmermann 1899; Chrysapiaceae]
**** Xénero *Apistonema* Pascher 1925
**** Xénero *Chrysapion* Pascher & Vlk 1943
**** Xénero *Chrysocapsopsis* Thompson & Wujek 1998
**** Xénero *Chrysoclonium* Pascher 1925
**** Xénero *Chrysodesmis* Starmach 1970
**** Xénero *Chrysodictyon* Ramanathan 1947
**** Xénero *Koinopodion* Pascher 1943
**** Xénero *Nematochrysis* Pascher 1925
**** Xénero *Phaeogloea* Chodat 1922
**** Xénero *Phaeoschizochlamys* Lemmermann 1898
**** Xénero *Phaeothamnion* Lagerheim 1884
**** Xénero *Podochrysis* Magne 1975
**** Xénero *Selenophaea* Chodat 1922
**** Xénero *Sphaeridiothrix* Pascher & Vlk 1943
**** Xénero *Stichogloea* Chodat 1897
**** Xénero *Tetrachrysis* Dop 1980

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
### Ligazóns externas 
* [*Phaeothamniophyceae* en Algaebase(https://gl.wikipedia.org/wiki/Algaebase)]
* [*Phaeothamniophyceae* en WoRMS(https://gl.wikipedia.org/wiki/WoRMS)]
Aepyornithidae

As **aves elefante** (**Aepyornithidae**) son un clado de aves paleognatas extintas non voadoras endémicas de Madagascar. A posición filoxenética destas aves segundo os últimos estudos moleculares é a do grupo irmán dos kiwis.

## Xeneralidades 
dereita|miniatura|Vista frontal dun esqueleto de *Aepyornis*.
Os rexistros fósiles, do mesmo xeito que as crónicas da época, sitúan ás aves elefantes como as segundas aves máis altas que pisen a terra, a primeira sería a moa, pois erguíase até os dous metros, podendo mesmo acadar os tres metros. Hai 85 millóns de anos xurdiu a liñaxe do Aepyornis, o “paxaro de elefante” de Madagascar, que foi a meirande ave que existiu. Aínda que é máis baixo que a especie de moa máis alta, un  Aepyornis podería pesar arredor de 550 quilogramos e ter até 3 metros de altura e 2,3 metros de lonxitude.

De feito, o nome científico das aves elefante, en grego, significa “paxaro alto”. O peso roldaría a media tonelada. Isto último convertía á ave elefante na máis pesada que existiu xamais.

## Notas
Conuropsis carolinensis

O ***Conuropsis carolinensis*** é unha especie extinta de Arinae nativo do leste, o Medio Oeste e as Grandes Planicies dos Estados Unidos, sendo a única especie de papagaio indíxena nesa área. O seu hábitat abranguía dende o Estado de Nova York e Wisconsin até Kentucky, Tennessee e o golfo de México. Vivía en fragas de ribeira e pantanos. Era chamado *puzzi la née* ("testa de amarelo") ou *pot pot chee* polos seminole e *kelinky* en lingua chickasaw.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Cokinos, Christopher (2009) *Hope Is the Thing with Feathers: A Personal Chronicle of Vanished Birds* (Chapter 1: Carolina Parakeet), Tarcher ISBN 978-1585427222
* Snyder, Noel (2004) *The Carolina Parakeet: Glimpses of a Vanished Bird*, Princeton University Press ISBN 978-0691117959
* Julian P. Hume, Michael Walters (2012) *Extinct Birds* (p.&nbsp;186), Poyser Monographs ISBN 978-1408157251
Pan de soda

O **pan de soda** (**soda bread** en inglés) é un tipo de pan no cal o fermento é substituído por bicarbonato sódico. Os ingredientes tradicionalmente utilizados no pan de soda son fariña, bicarbonato sódico, sal e soro de manteiga ou leite agre. Outros ingredientes poden engadirse á mestura, como as pasas e os froitos secos.

## Características 
A manteiga contén ácido láctico, que reacciona co bicarbonato de sodio para formar diminutas burbullas de dióxido de carbono. O pan acostuma secarse rapidamente, polo que é mellor servilo quente ou torrado no forno. En Irlanda, xeralmente, a fariña faise de trigo brando polo que a fariña recomendada é a de repostaría, que ten menos forza, isto é, que contén menores niveis de glute.
Campephilus principalis

O ***Campephilus principalis*** é un membro da familia dos pícidos, sendo un dos meirandes *Campephilus* do mundo, con 51 centímetros de longo e 76 de envergadura. É nativo das fragas virxes do sueste dos Estados Unidos de América (existe unha subespecie nativa de Cuba). Por mor da destrución do seu hábitat e a caza, o seu número caeu moito, sendo incerto o seu status como especie viva.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Audubon, John James LaForest (1835–38): The Ivory-billed Woodpecker. *In: Birds of America* **4**. ISBN 0-8109-2061-1 (H. N. Abrams, edición de 1979)
*Farrand, John & **Bull**, John, The Audubon Society Field Guide to North American Birds, Eastern Region, National Audubon Society (1977)
* Gallagher, Tim W. (2005): *The Grail Bird: Hot on the Trail of the Ivory-Billed Woodpecker* Houghton Mifflin, Boston. ISBN 0-618-45693-7
*Jackson, Jerome A. (2004): *In Search of the Ivory-Billed Woodpecker*. Smithsonian Institution Press. ISBN 1-58834-132-1
Lingua herero

A **lingua herero** (tamén coñecido como Helelo, *Otjiherero*) é unha lingua da subfamilia bantú do grupo níxer-congo. É falada polo pobo herero e o pobo mbanderu en Namibia (206&nbsp;000) e Botswana, así como en pequenas comunidades do suroeste de Angola.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en herero
### Bibliografía 
*Brincker, Peter Heinrich (1886, 1964). *Wörterbuch und kurzgefasste Grammatik des Otji-Herero.* Leipzig (reprint 1964 Ridgwood, NJ: The Gregg Press).
*Hahn, C. Hugo (1857). *Grundzüge einer Grammatik des Hereró.* Berlin: Verlag von Wilhelm Hertz.
*Lutz, Marten (2006). "Locative inversion in Otjiherero: more on morpho-syntactic variation in Bantu." In: Laura Downing, Lutz Marten & Sabine Zerbian (eds.), *Papers in Bantu Grammar, ZAS Papers in Linguistics* 43, 97—122.
*Marten, Lutz & Nancy C. Kula (2007). "Morphosyntactic co-variation in Bantu: two case studies." SOAS Working Papers in Linguistics 15.227-238.
*Möhlig, Wilhelm, Lutz Marten & Jekura U. Kavari (2002). *A Grammatical Sketch of Herero (Otjiherero).* Köln: Köppe (Grammatische Analysen afrikanischer Sprachen; v.19).