Jami

[miniatura|Ilustración de *Xardín de rosas dos píos*, de Jami, datado en 1553. A imaxe xunta a poesía e as miniaturas persas, habitual en moitas obras da [literatura persa.]]
**Nur ad-Dīn Abd ar-Rahmān Jāmī** (en ), tamén coñecido como Mawlanā Nūr al-Dīn 'Abd al-Rahmān, Abd-Al-Rahmān Nur-Al-Din Muhammad Dashti, ou simplemente como Jami ou Djāmī e en Turquía como Molla Cami, nado en Jam o 7 de novembro de 1414 e finado o 9 de novembro de 1492, foi un poeta persa coñecido polos seus prolíficos estudos e como escritor da literatura mística sufí. Principalmente foi un poeta-teólogo da escola de Ibn Arabi e un Khwājagānī Sũfī, recoñecido pola súa elocuencia e a súa análise da metafísica da misericordia. As súas obras máis célebres son ''Haft Awrang, Tuhfat al-Ahrar, Layla wa -Majnun, Fatihat al-Shabab, Lawa'ih, Al-Durrah al-Fakhirah.*

## Traxectoria 
Jami ncaeu en Jam, en Khorasan. O seu pai Nizām al-Dīn Ahmad b. Shams al-Dīn Muhammad chegara de Dasht, pequeno lugar do distrito de Isfahán. O seu fillo supervivente chamouse Zia-ol-din Yusef e Jami escribiu o seu libro Baharestan para o seu fillo.

[miniatura|esquerda|*Mozo buscando o consello do seu pai sobre amor* de *[Haft Awrang'' de Jami, no relato "Un pai aconsella o seu fillo sobre amor".]]
Ao final da súa vida vivía en Herat. O seu epitafio di "Cando a túa face está oculta de min, como a lúa se oculta nunha noita escura, perdo estrelas de bágoas e así a miña noite permanece escura a pesar de todas esas estrelas brillantes". Hai varias datas posibles da súa morte, pero a máis aceptada e novembro de 1492. A pesar de que a data real da súa morte é descoñecida, o ano do seu pasamento marca o final da súa contribución, ademais de coincidir cun ano clave, en que os árabes deixaron de habitar a Península Ibérica logo de 781 anos. O seu funeral foi dirixido polo príncipe de Herat e asistiron gran número de persoas, demostrando o seu fondo impacto. Jami é coñecido pola súa extrema piedade e misticismo. Comezou a interesarse no sufismo de moi novo cando recibiu unha beizón de Khwaja Mohammad Parsa que estaba a visitar a cidade. A partir deste momento, buscou a guía de Sa'd-alDin Kasgari baseándose nun soño en que lle dixeron que aceptase a Deus e se convertese no seu compañeiro. Jami seguiu a Kasagari e os dous quedaron ligados polo matrimonio de Jami coa neta de Kasgari.

## Obras 
miniatura|Ilustración de *Bahâristân* (1595), con dúas liñas escritas
Jami escribiu aproximadamente oitenta e sete libros e cartas. A súa obra abrangue dende a prosa á poesía, e dende ao mundano ao relixioso. Escribiu tamén traballos de historia e de ciencia. Ademais fixo comentarios de teólogos, filósofos e sufís anteriores e contemporáneos.

A súa poesía foi inspirada polos ghazals de Hafiz, e o seu célebra *Haft Awrang* (“Sete tronos”) está influído segundo el mesmo dixo pola obra de Nizami. Esta obra é unha colección de sete poemas. Cada poema discute un relato diferente como o Salaman va Absal que conta a historia da atracción carnal dun príncipe pola súa nutriz. Jami emprega simbolismo alegórico xunto co relato que mostra as fases clave do camiño sufí como o arrepentimento e a exposición de aspectos filosóficos, relixiosos, relixiosos ou éticos.

## Impacto 
Jami traballou na corte de Tīmūr en Herat servindo como intérprete e comunicador. A súa poesía reflicte a cultura persa e foi popular no oriente islámico, Asia central e o subcontinente indio. A súa poesía inclúe ideas populares que levaron intereses sufís e non sufís á súa obra. Foi coñecido non só pola súa poesía, senón pola súa obra teolóxica e os comentarios sobre a cultura. A súa obra empregouse en diferentes escolas dende Samarcanda a Istambul e Khayrābād en Persia así como no Imperio Mughal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* E.G. Browne. *Literary History of Persia*. (Four volumes, 2,256 pages, and twenty-five years in the writing). 1998. 
* R. M. Chopra, "Great Poets of Classical Persian", Sparrow Publication, Kolkata, 2014, ()
* Jan Rypka, *History of Iranian Literature*. Reidel Publishing Company. 1968  
* Ḥāfiż Mahmūd Shīrānī. "Dībācha-ye awwal [First Preface]". In *Ḥifż ul-Lisān [a.k.a. Ḳhāliq Bārī]*, edited by Ḥāfiż Mahmūd Shīrānī. Delhi: Anjumman-e Taraqqi-e Urdū, 1944.
* Aftandil Erkinov A. "La querelle sur l`ancien et le nouveau dans les formes litteraires traditionnelles. Remarques sur les positions de Jâmi et de Navâ`i". *Annali del`Istituto Universitario Orientale. 59, (Napoli), 1999, pp.&nbsp;18–37.
* Aftandil Erkinov. "Manuscripts of the works by classical Persian authors (Hāfiz, Jāmī, Bīdil): Quantitative Analysis of 17th–19th c. Central Asian Copies". *Iran: Questions et connaissances. Actes du IVe Congrès Européen des études iraniennes organisé par la Societas Iranologica Europaea*, París, 6–10 de setembro de 1999. vol. II: Périodes médiévale et moderne. [Cahiers de Studia Iranica. 26], M.Szuppe (ed.). Association pour l`avancement des études iraniennes-Peeters Press. París-Leiden, 2002, pp.&nbsp;213–228.
* Jami. *Flashes of Light: A Treatise on Sufism''. Golden Elixir Press, 2010.  (libro electrónico)

### Ligazóns externas 
* Jami on Iran Chamber Society Website
* Jami's Yusuf and Zulaikha: A Study in the Method of Appropriation of Sacred Text
* Jami's Salaman and Absal as Translated by Edward Fitzgerald. 1904
* Persian deewan of Jami Uploaded by Javed Hussen 
* Online books by Jami – maktabah.org