Anófele

Os **anófeles** son os mosquitos pertencentes ao xénero ***Anopheles***, descrito primeiramente e nomeado por J. W. Meigen en 1818. Dentro deste xénero recoñécense unhas 460 especies, das cales unhas 100 poden transmitir a malaria humana, pero soamente son de 30 a 40 as que transmiten comunmente os parasitos do xénero *Plasmodium* causantes da malaria en persoas que viven en áreas endémicas. A especie *Anopheles gambiae* é unha das máis coñecidas debido ao seu papel predominante na transmisión da especie de parasitos da malaria máis perigosos para os humanos, o *Plasmodium falciparum*.

O nome anófele (*Anopheles*) deste mosquito procede da palabra do grego antigo , anōphelḗs, que significa 'inútil', derivada de , an-, 'non' e , ófelos, 'proveito, utilidade'. Os clados de *Anopheles gambiae* e *Anopheles funestus* diverxeron hai entre 80 e 36 millóns de anos. Un estudo molecular de varios xenes en sete especies proporcionou apoio adicional a que houbo unha expansión deste xénero durante o período cretáceo.

Os únicos fósiles coñecidos deste xénero son de *Anopheles (Nyssorhynchus) dominicanus* Zavortink & Poinar atopado en ámbar dominicano do Eoceno tardío (de hai 40,4 a 33,9 millóns de anos) e *Anopheles rottensis* Statz atopado en ámbar xermano do Oligoceno tardío (de hai 28,4 a 23,0 millóns de anos).

## Sistemática 
O xénero *Anopheles* (con distribución case mundial) pertence á subfamilia Anophelinae, xunto con outros dous xéneros:  *Bironella* (só Australia) e *Chagasia* (Neotrópicos). A taxonomía aínda non está totalmente establecida. A clasificación en especies está baseada en características morfolóxicas: manchas alares, anatomía da cabeza, anatomía pupal e larval, estrutura dos cromosomas e máis recentemente, en secuencias de ADN. Na taxonomía publicada publicada por Harbach et al en 2016, indicaba que tres especies de *Bironella: confusa, gracilis,* e *hollandi* son filoxeneticamente máis similares a *Anopheles kyondawensis* que a outras especies de *Bironella*. A mesma filoxenia tamén conclúe que, baseándose na similitude xenética, *Anopheles implexus* en realidade diverxeu dun antepasado común do xénero *Anopheles*, o que formula novas cuestións sobre a taxonomía e clasificación do grupo.

O xénero foi subdividido en sete subxéneros baseándose principalmente na cantidade e posicións de setas especializadas nos gonocoxitos dos xenitais do macho. O sistema de subxéneros xerado polo traballo de Christophers, que en 1915 describiu tres subxéneros: *Anopheles* (amplamente distribuído), *Myzomyia* (despois renomeado como *Cellia*) (Vello Mundo) e *Nyssorhynchus* (Neotropical). *Nyssorhynchus* foi descrito inicialmente como *Lavernia* por Frederick Vincent Theobald. Frederick Wallace Edwards en 1932 engadiu o subxénero *Stethomyia* (distribución neotropical). *Kerteszia* foi tamén descrito por Edwards en 1932, pero despois recoñecido como un subagrupamento de *Nyssorhynchus*. Foi elevado ao status de subxénero por Komp en 1937, e tamén se atopa nos Neotrópicos. Desde entón recoñecéronse dous subxéneros adicionais: *Baimaia* (só no sueste asiático) por Harbach *et al.* en 2005 e *Lophopodomyia* (Neotropical) por Antunes en 1937.

Utilízanse dous agrupamentos principais dentro do xénero *Anopheles*: un formado polos subxéneros *Celia* e *Anopheles* e un segundo por *Kerteszia*, *Lophopodomyia* e *Nyssorhynchus*. O subxénero *Stethomyia* é un grupo illado con respecto a estes dous taxons. Dentro do segundo grupo, *Kerteszia* e *Nyssorhynchus* parecen ser taxons irmáns.

O número de especies actualmente recoñecida dentro do subxénero figuran aquí entre parénteses: *Anopheles* (206 especies), *Baimaia* (1), *Cellia* (216), *Kerteszia* (12), *Lophopodomyia* (6), *Nyssorhynchus* (34) e *Stethomyia* (5).

As unidades taxonómicas entre subxéneros e especies non son actualmente recoñecidos como nomes zoolóxicos oficiais. Na práctica, introducíndose varios niveis taxonómicos. Os maiores subxéneros (*Anopheles*, *Cellia* e *Nyssorhynchus*) foron subdivididos en seccións e series, que á súa vez foron divididas en subgrupos. Por debaixo do nivel de subgrupo pero por riba do de complexo de especies. Os niveis taxonómicos por riba do nivel de complexo especies poden distinguirse por aspectos morfolóxicos. As especies dentro dun compleo de especies son ou ben morfoloxicamente idénticas ou ben extremadamente similares e só poden ser separadas fiablemente por medio dun exame microscópico dos cromosomas ou por secuenciación do ADN. A clasificación continúa a revisarse.

O subxénero *Nyssorhynchus* foi dividido en tres seccións: *Albimanus* (19 especies), *Argyritarsis* (11 especies) e *Myzorhynchella* (4 especies). A sección *Argyritarsis* foi subdividida nos grupos *Albitarsis* e *Argyritarsis*.

O grupo dos *Anopheles* foi dividido por Edwards en catro series: *Anopheles* (distribución mundial), *Myzorhynchus* (paleártica, oriental, australásica e afrotropical), *Cycloleppteron* (neotropical) e *Lophoscelomyia* (oriental); e dous grupos: *Arribalzagia* (neotropical) e *Christya* (Afrotropical). Reid e Knight (1961) modificaron esta clasificación e consecuentemente foron subdivididos no subxénero *Anopheles* en dúas seccións, *Angusticorn* e *Laticorn* e seis series. Os grupos Arribalzagia ed Christya foron considerados como series. A sección Laticorn comprende os *Arribalzagia* (24 especies), *Christya* e *Myzorhynchus* series. A sección *Angusticorn* inclúe membros das series *Anopheles*, *Cycloleppteron* e *Lophoscelomyia*.

Todas as especies que se sabe que portan o axente da malaria están destro das series *Myzorhynchus* ou *Anopheles*.

A especie tipo do xénero é *Anopheles maculipennis*.

## Estadios vitais 
Como todos os mosquitos, os anofelinos pasan por catro estadios durante o seu ciclo vital: ovo, larva, pupa e imago (adulto). Os primeiros tres estadios son acuáticos e duran xuntos de 5 a 14 días, dependendo da especie e da temperatura ambiental. No estadio adulto é cando a femia do mosquito *Anopheles* actúa como vector da malaria (os machos non pican e non a transmiten). As femias adultas poden vivir un mes (ou máis en catividade), pero o máis probable na natureza é que non vivan máis de dúas semanas.

### Ovos 
miniatura|Ovos de anófele.
As femias adultas poñen 50–200 ovos por oviposición. Os ovos son bastante pequenos (duns 0,5 × 0,2&nbsp;mm). Os ovos póñense dun nun directamente na auga. Teñen a característica especial de teren flotadores en ambos os lados. Os ovos non son resistentes ao desecamento e fan eclosión en 2 ou 3 días, aínda que a eclosión pode tardar de dúas a tres semanas en climas máis fríos. As femias tamén se alimentan de fontes azucradas para obteren enerxía, pero xeralmente necesitan unha inxesta de sangue para o desenvolvemento dos seus ovos. Despois de obter unha comida completa de sangue, a femia repousa durante uns poucos días mentres dixire o sangue e os ovos se desenvolven. Este proceso depende da temperatura, pero adoita tardar de 2 a 3 días en condicións tropicais. Unha vez que o ovos están totalmente desenvolvidos, a femia deposítaos e volve a iniciar a busca dun hóspede. O equipo de investigación infectou mosquitos *Anopheles gambiae* criados no laboratorio con parasitos *Plasmodium*, deixando un grupo de control non infectado. Despois realizáronse tests nos dous grupos para rexistrar a súa atracción polos olores humanos. Os mosquitos femias son especialmente atraídos polos cheiros dos pés e un dos tests mostrou que os mosquitos infectados pousábanse e picaban nun potencial hóspede repetidamente. O equipo especulou que o parasito mellora o sentido do olfacto do mosquito. Tamén pode reducir ao seu medo ao perigo.

## Hábitat 
Aínda que a malaria está hoxe en día limitada a áreas tropicais, principalmente ás rexións da África subsahariana, moitas especies de *Anopheles* viven en latitudes máis frías (ver este mapa do CDC). De feito, no pasado houbo gromos de malaria malaria en climas máis fríos, por exemplo durante a construción do canal Rideau no Canadá na década de 1820.

## Susceptibilidade de converterse en vector de doenzas 
Algunhas especies son malos vectores da malaria, xa que os parasitos non se desenvolvían ben (ou nada en absoluto) dentro deles. Hai variación entre especies. No laboratorio é posible seleccionar cepas de *A. gambiae* que son refractarias á infección polos parasitos da malaria. Estas cepas refractarias teñen unha resposta inmune que encapsula e mata os parasitos despois de que estes invadan a parede estomacal do mosquito. Estase estudando o mecanismo xenético desta resposta. Podería intentarse que os mosquitos modificados xeneticamente refractarios á malaria substituísen aos mosquitos silvestres, limitando ou eliminando a transmisión da malaria.

### Transmisión e control da malaria 
Comprender a bioloxía e comportamento dos mosquitos *Anopheles* pode axudar a entender como se transmite a malaria e a deseñar estratexias axeitadas de control. Os factores que afectan a facilidade que ten o mosquito para transmitir a malaria inclúen a súa susceptibilidade innata ao *Plasmodium*, a súa elección de hóspede e a súa lonxevidade. Factores que deberían terse en consideración cando se deseñan programas de control son a susceptibilidade dos vectores da malaria a insecticidas e os lugares preferidos de alimentación e descanso dos mosquitos adultos.

En 2007 un estudo publicado en PLoS Pathogens atopou que a lectina de tipo C hemolítica CEL-III da holoturia *Cucumaria echinata* do golfo de Bengala, impedía o desenvolvemento do parasito da malaria, polo que se crearon *A.&nbsp;stephensi* transxénicos que expresaban esa lectina de holoturia. Porén, os vectores primarios da malaria en África, *A. gambiae* e *A. funestus*, son fortemente antropófilos e, en consecuencia, son dous dos vectores da malaria máis eficientes no mundo.

## Erradicación 
A erradicación está de novo nos plans globais da saúde, dado o gran número de casos de malaria que afectan a persoas de todo o mundo, principalmente nas rexións tropicais e subtropicais, especialmente na África subsahariana, onde morren millóns de nenos por esta infección. só recentemente, despois do Gates Malaria Forum de outubro de 2007, as organizacións clave empezaron a debater os pros e contras de redefinir a erradicación como un obxectivo para o control da malaria.º

Claramente, o custo de previr a malaria é moito menor a longo prazo que o de tratala medicamente. Porén, a erradicación dos mosquitos non é unha tarefa fácil. Para unha prevención efectiva da malaria, deberían cumprirse algunhas condicións, como condicións propicias no país, recollida de datos sobre a doenza, estratexias técnicas utilizadas co problema, liderado moi activo e comprometido, apoio total do goberno, recursos monetarios suficientes, implicación da comunidade e técnicos preparados de diferentes campos, así como unha implementación adecuada. Este sistema pretende erradicar a especie ao introducirlle un xene que lle causaría a esterilidade. Demostrouse nun estudo feito por Kyrou et al que dito sistema de xenética dirixida pode suprimir unha poboación enteira engaiolada de *A. gambiae* tomando como diana e eliminando o xene *dsx*, que é vital para a fertilidade das femias. Utilizando as tendencias de conservación dos xenes egoístas, Kyrou et al demostraron unha total supresión da poboación en 7–11 xeracións, normalmente menos dun ano. Por suposto, isto suscitou preocupacións sobre a eficiencia dun sistema de xenética dirixida, así como o impacto ecolóxico e ético de tal programa de erradicación. Por tanto, fixéronse intentos de usar o sistema de xenética dirixida para introducir máis eficientemente xenes de resistencia ao *Plasmodium* no xenoma do insecto, tomando como diana e realizando un knock-out do xene *FREP1* de *A. gambiae.* Dito sistema pode xerar menos impacto ecolóxico, xa que a especie non é eliminada do ecosistema, aínda que as preocupacións sobre a eficiencia aínda perduran.

Investigadores que traballaron en Burkina Faso crearon unha cepa do fungo *Metarhizium pinghaense* transformado por enxeñaría xenética para que produza o veleno dunha araña australiana; a exposición a este fungo causou que as poboacións de mosquitos *Anopheles* caesen nun 99% nun ensaio controlado.

Cómpre aplicar unha ampla gama de estratexias para conseguir a erradicación da malaria, empezando por pasos simples e pasando despois a estratexias complicadas que pode que non sexan aínda posibles de realizar coas ferramentas actuais.

Aínda que o control do mosquito é un importante compoñente da estratexia de control da malaria, a eliminación da malaria nunha área non require a eliminación de todos os mosquitos *Anopheles*. Por exemplo, en América do Norte e Europa, aínda que o vector dos mosquitos *Anopheles* aínda está presente, o parasito foi eliminado. Algunhas melloras socioeconómicas (por exemplo, casas con pantallas nas fiestras, aire acondicionado), unha vez combinadas cos esforzos por reducir o vector e os tratamentos médicos efectivos, levan á eliminación da malaria sen a completa eliminación dos vectores. Algunhas medidas importantes no control do mosquito que se deben seguir son: disuadir a posta de ovos, impedir o desenvolvemento dos ovos, larvas e adultos, matar os mosquitos adultos, non permitir que os mosquitos adultos estean nos lugares onde viven as persoas, impedir que os mosquitos piquen ás persoas e así evitar que poidan comer sangue.

## Predadores 
A araña saltadora *Evarcha culicivora* aliméntase indirectamente de sangue de vertebrados ao depredar femias de anófele. As arañas novas adoptaron un comportamento de captura de presas específico para *Anopheles*, usando a postura en repouso dos *Anopheles* como principal pista para identificalos. O anófele ten unha postura de descanso distintiva co seu abdome formando un certo ángulo. Neste caso, a araña dá un rodeo e aproxímase por detrás e baixo o seu abdome e entón ataca desde abaixo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Anopheles* Database
* *Anopheles gambiae*. Xenoma e datos relacionados 
* CDC – National Center for Infectious Diseases, Division of Parasitic Diseases; * Malaria
* CDC – Mapa mundial que mostra a distribución de varias especies de *Anopheles*
* Walter Reed Biosystematics Unit. – Ligazóns ao catálogo on line de mosquitos, claves para a identificación de mosquitos, imaxes e información de especies importantes medicamente e moito máis.
* Malaria Atlas Project
* *Anopheles gambiae*. Taxonomía, datos e ciclo vital.
* *Anopheles quadrimaculatus*, mosquito común da malaria na páxina wen *Featured Creatures'' da Universidade de Florida / Instituto de Alimentación e Ciencias Agrícolas.
* http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/classification/Anopheles.html