Ototoxicidade

A **ototoxicidade** é o efecto nocivo, de carácter reversible ou irreversible, producido sobre o oído por diversas substancias denominadas ototóxicos e que afectará á audición ou ó equilibrio. Desta definición exclúense as substancias que actúan a través da circulación sanguínea cerebral ou dos mecanismos centrais da audición, que se consideran substancias neurotóxicas e non ototóxicas.

O oído divídese en tres partes: oído externo, oído medio e oído interno, sendo este último atacado polos compostos ototóxicos de forma moi específica..

## Principais Ototóxicos 
### Fármacos 
De entre todos os fármacos que poden causar ototoxicidade, destácanse:

#### AINEs 
Os antiinflamatorios non esteroideos son fármacos que inhiben a síntese de prostaglandinas ao inhibir as isoformas da cicloosixenasa, impedindo así o desenvolvemento das reaccións inflamatorias.

Dentro desta gran familia o principal fármaco ototóxico é o ácido acetilsalicílico. Entre as súas accións atópanse a analxésica, a antitérmica, a antiinflamatoria e a acción antiagregante plaquetaria. Existen referencias de perda auditiva unilateral de aparición repentina debida a hemorraxias no labirinto do oído interno en pacientes tratados con ácido acetilsalicílico polo seu efecto antiagregante plaquetario. Ademais, doses altas deste fármaco poden producir acúfenos (zunido de oídos) e outras alteracións auditivas.

#### Aminoglicósidos 
Os aminoglicósidos son antibióticos bactericidas útiles no tratamento de infeccións graves producidas por bacterias gramnegativas aerobias. Para atinxir un efecto sistémico é necesaria a súa administración parenteral, coas conseguintes limitacións derivadas da súa toxicidade. A ototoxicidade, máis común en nenos , prodúcese pola lise (morte) das neuronas da cóclea. A doses baixas o tinnitus que aparece é reversible.

A perda da audición é progresiva, dose dependente e está condicionada por outros factores como a idade, a función renal e a presenza dunha lesión ótica previa. Non existe ningún tratamento efectivo para previr este efecto secundario de gran transcendencia..

Pode aparecer *tinnitus* e incluso toxicidade vestibular, sempre relacionado coa dose e coas concentracións séricas. Obsérvase unha maior frecuencia de efectos tóxicos en pacientes con insuficiencia renal ou hepática, de idade avanzada e do xénero feminino, nos que aparecen a doses inferiores. Outros análogos á eritromicina son ototóxicos a doses elevadas e en tratamentos prolongados.

O seu efecto ototóxico pode ser permanente, especialmente a dose altas e en tratamentos prolongados, aínda que pode aparecer tamén a doses terapéuticas. Tamén se demostrou xordeira materna ou fetal en intentos abortivos..

#### Vancomicina 
A vancomicina é un antibiótico glicopeptídico con efecto bactericida moi efectivo contra bacterias grampositivas e algo menos contra as gramnegativas.

Posúe un destacable efecto ototóxico, xa que incluso a doses terapéuticas pode aparecer xordeira que, na maior parte dos casos, desaparece coa suspensión do tratamento. Haberá que poñer especial atención ao seu uso e nunca asociar a vancomicina con outros fármacos ototóxicos. Dada a súa toxicidade limitarase o seu uso clínico.

### Outros Ototóxicos 
Unha gran variedade de substancias teñen capacidade de lesionar o oído ademais dos fármacos. Entre estas substancias atópanse:
* Metais pesados coma o mercurio, que pode producir a morte das neuronas cocleares.
* Compostos oxidantes coma bromatos, cloratos e cromatos, que producen xordeira irreversible pero sen afectar á función vestibular.
* Disolventes orgánicos como o tolueno, que producen lesións na cóclea cando son absorbidos en altas doses, como nos casos de persoas que inhalan pegamentos.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* http://www.acufenos.org 
* https://web.archive.org/web/20111010000317/http://www.ototoxicos.com/