open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lingua avéstica

O '*avéstico* ***(tamén coñecido como **zenda****, proveniente da palabra avéstica ***zainti''''', que significa 'interpretación') é unha lingua iraniana oriental, próxima ao sánscrito, pertencente á familia das linguas indoeuropeas, empregada na antiga Persia, na que está escrito o Avesta (tamén chamado Zendavesta), o libro sagrado do zoroastrismo.

## Características xerais 
O avéstico tiña tres xéneros gramaticais: masculino, feminino e neutro e tres números: singular, dual ou plural. Como outras linguas indoeuropeas, o avéstico é unha lingua flexionada: os substantivos declinan en oito casos (nominativo, acusativo, instrumental, dativo, ablativo, locativo e xenitivo).

O alfabeto avestano é unha evolución da escritura palavi tardía que á súa vez deriva do alfabeto arameo.

## Estudo 
A lingua avéstica segue a ser estudada e empregada como lingua litúrxica zoroastriana. Un dos filólogos occidentais que mostrou interese nesta lingua foi Rasmus Rask, que publicou *Om Zendsprogets og Zendavestas Ælde og Ægthed* ("Sobre a idade e a autenticidade da linguaxe Zenda e do Zendavesta").

## Notas 

## Véxase tamén
A Penela, Ulloa, Palas de Rei

**Penela** é un lugar da parroquia de Ulloa no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 2 habitantes, un home e unha muller.

## Toponimia 
O topónimo é un diminutivo de *pena* (latín medieval  derivado de ) co sufixo do latín vulgar -*ella,* unha "peneda pequena".

## Lugares e parroquias
### Lugares de Ulloa
### Parroquias de Palas de Rei
## Notas
Ulloa, Curbián, Palas de Rei

**Ulloa** é un lugar da parroquia de Curbián no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 29 habitantes (trece homes e dezaseis  mulleres). Sitúase a carón de Ulloa (San Breixo, Palas de Rei).

## Lugares e parroquias
### Lugares de Curbián
### Parroquias de Palas de Rei
## Notas
O Outeiro, Ferreira de Negral, Palas de Rei

**O Outeiro** é un lugar da parroquia de Ferreira de Negral no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 2 habitantes, dos cales 1 era home e 1 era muller.

## Toponimia 
A orixe do topónimo é o latín , que é unha parte alta ou elevación do terreo.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Ferreira de Negral
### Parroquias de Palas de Rei
## Notas
Mosteiro, Ferreira de Negral, Palas de Rei

**Mosteiro** é un lugar da parroquia de Ferreira de Negral no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 2 habitantes, dúas mulleres.
## Patrimonio
miniatura|Portada románica da igrexa de San Martiño de Ferreira de Negral
É o lugar onde se sitúa a igrexa parroquial. É unha construción de orixe románica pero con importantes e continuadas reformas desde a fundación. Só conserva románica a portada sur. Un arco de medio punto con tres arquivoltas baquetonadas de sección rectangular. Esta decórase cun arco en cada doela con diversos motivos no seu interior. De gornición ten unha fina moldura tórica dentada e impostas con dentes de serra e incisións cadradas. As columnas son de tres ordes con capiteis con motivos zoomorfos, antropomorfos e xeométricos. O tímpano presenta moita decoración, ademais dunha inscrición: *ANNUS AB CARNATIONE DNI Mº Cº LXXVII/I ERA M CCX*. O presbiterio sepárase da nave por medio dun arco triunfal de aresta, con bóveda de canón con lunetos.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Ferreira de Negral
### Parroquias de Palas de Rei
## Notas
Transformer

O substantivo inglés ***transformer*** (do latín , co prefixo , "a través", "alén de", "dun lado a outro", + "formar" do latín ), en galego **transformador** (en inglés *to transform* significa «transformar», en galego «cambiar de forma» ou «ir a forma dun punto a outro»)pode referirse a:

## Arte e entretemento 
* *Transformer* (álbum de Lou Reed), 1972
* *Transformer* (álbum de Bruce Kulick), 2003
* "Transformer", canción de Gnarls Barkley do disco *St. Elsewhere*
* *Transformer*, xogo arcade de SEGA de 1986;
* *Transformers*, franquía audiovisual e de xoguetes protagonizada por seres extraterrestres antropomorfos que cambian a súa forma á vontade como vehículos;
* *Transformers (filme de 2007)
* *Transformers: Revenge of the Fallen* (filme de 2009);
* *Transformer'', filme documental canadense de 2017;

## Ciencia e tecnoloxía 
* Transformador (xene), familia de xenes que regulan a determinación do sexo nalgúns insectos
* Transformer (coche voador), un proxecto militar da DARPA
* Asus Transformer, unha serie de tabletas híbridas
* "Transformador electrónico", un termo usado habitualmente en aplicacións de iluminación de baixa tensión para unha fonte de alimentación conmutada.
* TrikeBuggy Transformer, un ala delta propulsado feito nos Estados Unidos
* Transformer (modelo de aprendizaxe automática), unha arquitectura de aprendizaxe profunda

## Outros usos 
* Transformer, unha tradición espiritual indíxena do noroeste do Pacífico de América do Norte
* Prada Transformer, un edificio en Seúl, Corea do Sur

## Notas
O Carrizo, Filgueira, Palas de Rei

**O Carrizo** é un lugar da parroquia de Filgueira no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 estaba deshabitado, o que supón unha diminución con respecto a 2021, cando tiña 2 habitantes.

## Notas 
## Lugares e parroquias
### Lugares de Filgueira
### Parroquias de Palas de Rei
Vilar do Monte, Quindimil, Palas de Rei

**Vilar do Monte** é un lugar da parroquia de Quindimil no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Forma un único núcleo xunto con Vilar do Monte (Meixide).

## Lugares e parroquias
### Lugares de Quindimil
### Parroquias de Palas de Rei
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Palas de Rei
Brilon

**Brilon** é unha pequena cidade de Alemaña no Land de Renania do Norte-Westfalia.

## Xeografía 
Situada a unha altitude media de 450 msnm, ocupa unha superficie de 228,95 km². No ano 2020 contaba con 26 335 habitantes, polo que a súa densidade de poboación nese ano era de 115 hab./km². 

Con 77,5 km² de bosque urbano, Brilon é unha das cidades coa maior propiedade forestal comunal de Alemaña.

Ao oeste de Brilon sitúase a reserva natural do bosque de Arnsberg, e ao sueste a reserva natural do lago Diemel e o Hoppecke.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Thomas Spohn (1977): *Brilon* (Westfälische Kunststätten, Heft 84). Münster.
* *Vergangene Zeiten - Geschichte aus Brilon*. Band 1. ISBN 3-8613-3341-4.

### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial .
* Der Briloner Schnadezug Con imaxes
* The "Schnadgang", an old tradition from Westphalia .
Frances Gabe

**Frances Gabe**, nada **Frances Grace Arnholtz**, en Idaho o 23 de xuño de 1915 e finada en Oregón o 26 de decembro de 2016,  foi unha artista e inventora estadounidense, coñecida por deseñar e construír a primeira casa  autolimpiabel en Newberg, Oregón.  Construíu o seu propio modelo por 15.000 dólares e estimouse que chegaría ao mercado en 1984 por uns 50.000 dólares.  Na década de 1980, acadou unha gran notoriedade internacional para esta *Casa con Autolimpeza*.

## Traxectoria 
Ela definíase como unha persoa "inusual".  Naceu nun rancho preto de Boise, Idaho e adoitaba pasar gran parte do seu tempo acompañando ao seu pai, Frederick, nos seus traballos como contratista de construción. Casou con Herbert Grant Bateson e despois do seu divorcio, cambiou o seu apelido a Gabe. O Goberno dos Estados Unidos concedeulle varias patentes á casa de autolimpeza, que xunto con vinte e cinco patentes adicionais concedidas para inventos individuais exclusivos da casa, chegaron a sumar un total de sesenta e oito patentes.  O seu psiquiatra díxolle unha vez que era moito máis que un xenio, que o mundo lle pertencía, e que ninguén lle dixese o contrario.

Aínda que o seu invento, froito da súa aversión ao traballo doméstico,  foi ás veces ridiculizado, hoxe arquitectos e construtores coinciden en que é funcional e atractivo. The Self-Cleaning House fascinou á investigadora e humorista da Universidade de Harvard Erma Bombeck, que dixo que debería engadirse ao monte Rushmore.  Gabe e a casa apareceron na revista *People* en 1982 e na sección The New York Times Home & Garden en 2002, así como no programa de entrevistas de *The Guardian* e Phil Donahue, así como en varios libros, incluíndo *Fugitives & Refugees* de Echa Palahniuk (2003).

## Notas
A Baiuca, Filgueira, Palas de Rei

**A Baiuca** é un lugar da parroquia de Filgueira no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa.

## Toponimia 
Unha baiuca é un local público onde se serve alcohol, como unha taberna ou tasca.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Filgueira
### Parroquias de Palas de Rei
## Notas
O Coto, Orosa, Palas de Rei

**O Coto** é un lugar da parroquia de Orosa no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 6 habitantes, dos cales 3 eran homes e 3 eran mulleres.

Está situado xunto ao Coto (O Leboreiro, Melide, provincia da Coruña).

## Lugares e parroquias
### Lugares de Orosa
### Parroquias de Palas de Rei
## Notas
As Lamelas, Lestedo, Palas de Rei

**As Lamelas** é un lugar da parroquia de Lestedo no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 2 habitantes, dúas mulleres.

## Toponimia 
O orónimo Lamelas é un topónimo que provén do latín , e indica un lugar con lama ou lodo.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Lestedo
### Parroquias de Palas de Rei
## Notas
Eduardo Amador Corzo

**Eduardo Amador Corzo**, coñecido como **Corzo**, nado en Monforte de Lemos cara a 1898, foi un político socialista galego.

## Traxectoria 
Fillo de Agustín Amador e Josefa Corzo. Veciño de Montefurado. Militante do PSOE. Foi elixido concelleiro de Quiroga nas eleccións do 12 de abril de 1931. Presentouse ás eleccións municipais do 31 de maio de 1931 e foi elixido concelleiro ao ser o candidato máis votado no distrito de Montefurado. Tomou parte nos actos de protesta contra o alcalde monárquico de Quiroga Julio Maseda Cadórniga a principios de 1933. Participou na folga xeral revolucionaria de 1934, foi procesado por movementos sediciosos, e por delito contra os medios de comunicación por medio de explosivos con Marcelino Fernández Prada e Álvaro Novas Rodríguez. Permaneceu fuxido até a amnistía decretada trala vitoria da Fronte Popular en febreiro de 1936, cando retornou a Quiroga, sendo recibido en San Clodio de Ribas de Sil xunto con Juan Tizón Herreros e Ramón Somoza Álvarez. Participou nos actos do 1 de maio en Quiroga, e en mitins socialistas como o de Vilar de Lor en maio de 1936.

Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 permaneceu agochado. Foi procesado por rebelión na causa 98/37 xunto con José Campos, Julián Mateo e Félix Crespo Mondelo, publicándose en abril de 1937 unha requisitoria contra eles. Foi expedientado por responsabilidades políticas en 1938, e indultado do resto da sanción en 1961.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha en Represión franquista en Lugo
Campaña, O Mato, Palas de Rei

**Campaña** é un lugar da parroquia do Mato no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2025 tiña 3 habitantes (2 homes e 1 muller), pero en 2021, 2023 e 2024 estaba deshabitado.

## Lugares e parroquias
### Lugares do Mato
### Parroquias de Palas de Rei
## Notas
Isi Gómez

**Isaac Gómez Sánchez**, coñecido como **Isi**, nado en Madrid o 28 de outubro de 1995, é un futbolista español, que xoga de centrocampista. Dende 2023 milita no Murcia, da Primeira División RFEF.

## Traxectoria 
Fillo do tamén futbolista Sito Gómez, formouse nas canteiras do Atlético de Madrid e do Rayo Vallecano. O 17 de marzo de 2013, aínda en idade xuvenil e sen ter xogado nin sequera co filial, debutou co primeiro equipo do Rayo na Primeira División, da man do adestrador Paco Jémez. Foi nun partido ante o FC Barcelona no Camp Nou, no que saltou ao campo no minuto 83 como substituto do Chori Domínguez. Converteuse así no xogador máis novo na historia do club en debutar en partido oficial, con 17 anos e 140 días, rebaixando en máis de 3 meses a anterior marca de Fernando Marqués.

Na tempada 2013/14 pasou a xogar co filial, o Rayo Vallecano B, na Terceira División, e logrou o ascenso á Segunda División B. Militou dous anos máis no equipo de Vallecas, ata 2016, cando abandonou o club despois de oito anos na súa disciplina.

Fichou entón polo Fuenlabrada, de Segunda B, co que disputou 21 partidos, 11 deles como titular, e co que xogou a promoción de ascenso a Segunda División.

En 2017 fichou polo Granada B, onde xogou durante tres tempadas, todas elas na Segunda B. Disputou co equipo un total de 72 partidos, 64 deles como titular, e marcou 3 goles. Na tempada 2020/21 fichou pola UD Melilla, tamén de Segunda B, co que disputou 17 partidos. En xuño de 2021 fichou polo Badajoz, da Primeira División RFEF, equipo no que permaneceu unha tempada, sendo titular na maioría de partidos.

O 27 de xuño de 2022 foi anunciado como novo xogador do Deportivo da Coruña, tamén da Primeira RFEF. Lastrado polas lesións, non conseguiu ter continuidade no club galego, co que disputou un total de 29 partidos, incluídos dous da promoción de ascenso a Segunda. O seu contrato foi rescindido en agosto e o xogador asinou co Murcia, da mesma categoría.

## Vida persoal 
É curmán segundo de Adrián Embarba, futbolista do Espanyol, da Primeira División.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador  no sitio web do CD Badajoz .
Orosa, Orosa, Palas de Rei

**Orosa** é un lugar da parroquia de Orosa no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa.

## Toponimia 
O orónimo Orosa (da voz prerromana *or- ou *oro-), fai referencia a un terreo montañoso.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Orosa
### Parroquias de Palas de Rei
## Notas
A Ponte Mercé, Pidre, Palas de Rei

**A Ponte Mercé** é un lugar da parroquia de Pidre no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña tres habitantes (un home e dúas mulleres). Forma un único núcleo xunto coa aldea da da Ponte Mercé (Barreiro, Antas de Ulla), do outro lado do río Ulla.
## Toponimia
O topónimo **A Ponte Mercé** débese á presenza dunha ponte xunto a unha ermida baixo a advocación da Virxe da Mercede.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Pidre
### Parroquias de Palas de Rei
## Notas
Frádegas, Pidre, Palas de Rei

**Frádegas** é un lugar da parroquia de Pidre no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 estaba despoboado. Forma un único núcleo xunto con Augas de Frádegas (Santa Mariña do Castro de Amarante, Antas de Ulla), do outro lado do río Ulla.
## Toponimia
**Augas de Frádegas** recibe o nome polo rego de Frádegas, e á súa vez **Frádegas** deriva do latín , referido a unha *fragua*, lugar onde se traballa o ferro.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Pidre
### Parroquias de Palas de Rei
## Notas
Frederico I

**Frederico I** pode referirse a:

* **Frederico I Barbarroxa**, emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico;
* **Frederico I de Austria (Babenberg)**, duque de Austria desde 1195 até 1198;
* **Frederico I de Brandeburgo**, príncipe elector de Brandeburgo;
* **Frederico I de Prusia**, príncipe elector de Brandeburgo e primeiro rei de Prusia;
* **Frederico I de Suecia**, rei de Suecia;
* **Frederico I de Dinamarca**, rei de Dinamarca;
* **Frederico I de Saxonia**, elector de Saxonia;
* **Frederico I de Nápoles**, rei de Nápoles;
* **Frederico I de Württemberg**, duque, elector e primeiro rei de Württemberg.
* **Frederico I de Anhalt**, duque de Anhalt;
* **Federico I Gonzaga**, terceiro marqués de Mantua;
* **Frederico I de Lorena**, duque da Alta Lorena.
Fermil, Quindimil, Palas de Rei

**Fermil** é un lugar da parroquia de Quindimil no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 8 habitantes, dos cales 3 eran homes e 5 eran mulleres.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Quindimil
### Parroquias de Palas de Rei
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Palas de Rei
Nemanja Nenadić

**Nemanja Nenadić** (en serbio: Немања Ненадић), nado o 2 de xaneiro de 1994 en Vršac, é un xogador serbio de baloncesto profesional internacional. Formado nas categorías inferiores do Crvena zvezda (Estrela Vermella) de Belgrado, actualmente xoga para o Río Breogán da Liga ACB. Cunha altura de 1,98 m, xoga na posición de ala.

## Traxectoria 
Nado en Belgrado, Nenadić medrou no barrio de Barajevo, onde comezou a xogar ao baloncesto. Máis tarde pasou formar parte das categorías inferiores do Cerak e do Slodes, onde debutou na terceira división serbia. En 2014 mudou a Tamiš, onde debutou na máxima categoría do país. Con todo, debido á falta de oportunidades, a metade de temporada foi transferido ao Mladost Zemun, naquela altura equipo da segunda división.

Na temporada 2015−16 comeza a temporada no KK Pirot da segunda división, onde fai unha media de 15,9 puntos e 4 rebotes por partido. Debido ao seu gran rendemento, en xaneiro de 2016 asina polo Vojvodina Srbijagas da primeira división. Na temporada 2016−17 ficha polo OKK Dunav, equipo co que consegue gañar a primeira Copa de Serbia da historia do club. Ese ano fixo unha media de 12,7 puntos e 6,2 rebotes por partido en liga, co seu equipo finalizando en quinto lugar.

O 5 de agosto de 2017 acordou unha contrato por tres anos co KK FMP. Co equipo belgradino chegou á final da Superliga de Serbia, onde anotou unha media de 16 puntos por partido, sendo así o segundo máximo anotador da máxima categoría do baloncesto serbio. O seu gran rendemento produciu que, o 14 de setembro de 2018, asinase un contrato de tres anos co KK Crvena zvezda (Estrela Vermella) da Euroliga. Co equipo albivermello gañou a Liga do Adriático (ABA Liga), a Supercopa da Liga do Adriático e a Superliga de Serbia. Na temporada 2019−20 comezou co Crvena zvezda, mais a súa falta de minutos levouno a ser cedido o 19 de decembro de 2019 ao Mega Mozzart. O 21 de xullo de 2020, regresou ao FMP, onde promediou na Liga do Adriático case 17 puntos e 5 rebotes por encontro. Após acabar a temporada, asinou polo Zastal Zielona Góra polaco, onde volve a destacar tanto na VTB, 16,6 puntos, 3,8 rebotes e 4,3 asistencias por encontro, como na PLK, 14,8 puntos, 5,0 rebotes e 5,0 asistencias por encontro no equipo subcampión. O 23 de xuñode 2022 anunciouse a súa fichaxe polo Río Breogán da Liga ACB. A nivel internacional cómpre destacar a súa participación coa selección serbia na Universiada de 2017.

### Clubs 
Ao longo da súa carreira, Nenadić ten xogado para os seguintes equipos profesionais:
*  KK Slodes (3ª División, 2012–2014)
*  KK Tamiš (KLS, 2014−2015)
*  Mladost Zemun (KLS B, 2015)
*  KK Pirot (KLS B, 2015−2016)
*  Vojvodina Srbijagas (KLS, 2016)
*  OKK Dunav (KLS, 2016−2017)
*  FMP Meridian (ABA / KLS, 2017−2018)
*  KK Crvena zvezda (Euroliga / ABA, 2018−2019)
*  Mega Mozzart (ABA, 2019−2020)
*  FMP Meridian (ABA / KLS, 2020−2021)
*  Zastal Zielona Góra (VTB / PLK, 2021−2022)
*  CB Breogán (ACB, 2022− )

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en Euroliga 
* Perfil en Proballers
Frederico I de Saxonia

**Frederico I de Saxonia e IV de Meissen, o Pendenceiro** (en , nado en Altenburg o 11 de abril de 1370, e finado na mesma cidade  o 4 de xuño de 1428, foi margrave da Marca de Meissen-Lusacia entre 1381 e 1423 como Frederico IV, e conde palatino de Saxonia e príncipe elector de Saxonia entre 1423 e 1428.

## Traxectoria 
Frederico era fillo de Frederico III de Turinxia, o Severo, da casa de Wettin e de Catarina de Henneberg.

Sucedeu ao seu pai aos once anos, xunto aos sus irmáns Guillerme II de Meissen *o Rico* e Xurxo de Meissen, e ao seu primo Frederico IV de Meissen *o Pacífico*, fillo de Baltasar de Turinxia. Todos eles estiveron baixo a tutela do seu tío Guillerme I de Meissen *o Torto*.

Desde mozo distinguiuse como guerreiro, de onde procede o seu alcume, e participou na expedición dos Cabaleiros Teutónicos contra os lituanos e o rei Venceslau IV de Bohemia. 

Tamén foi un gobernante culto e, en 1409, fundou a Universidade de Leipzig, en beneficio dos estudantes alemáns que abandonaran a Universidade de Praga despois dos acontecementos relacionados co Cisma de Occidente.  

Uniuse ao bando do Emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico Sexismundo durante as guerras husitas. 

Polos seus servizos foi recompensado o 6 de xaneiro de 1423, co Ducado de Saxonia-Wittenberg e o condado Palatino de Saxonia, tras a morte do último ascanio, Alberte IV de Saxonia.

Con estas adquisicións, os territorios dos Wettin creceron en gran medida, e os seus Estados comezaron a seren dos máis poderosos dentro do Sacro Imperio Romano Xermánico. Frederico IV empezou a nomearse el mesmo Frederico I Duque e Elector.

Coa morte de seu irmán Guillerme II o Rico, Frederico converteuse no gobernante de todos os territorios da casa de Wettin, exceptuando o Landgraviato de Turinxia. Foi o primeiro Wettin enterrado na Capela Ducal da Catedral de Meissen, en 1428.

## Matrimonio e descendencia 
Ferderico contraeu matrimonio con Catarina de Brunswick-Lüneburg o 7 de febreiro de 1402, coa que tivo sete fillos:

* Frederico II de Saxonia o Apacíbel, Elector de Saxonia;
* Ana de Saxonia, esposa de Lois I, Landgrave de Hesse;
* Catarina, esposa de Frederico II de Brandeburgo;
* Henrique;
* Guillerme III de Turinxia *o Valente*, Landgrave de Turinxia;
* Sigmundo, bispo de Wurzburgo;
* Catarina (falecida a temperá idade).

## Notas
Cisma de Occidente

O **Cisma de Occidente**, tamén coñecido como **Gran Cisma de Occidente** (distinto do Gran Cisma de Oriente e Occidente), e a miúdo chamado **Cisma de Aviñón**, fai referencia á división que se produciu na Igrexa católica no período comprendido entre 1378 e 1417, cando dous bispos, e a partir de 1410 incluso tres, se disputaron a autoridade pontificia.

## Antecedentes 
A difícil situación da relación entre o reino de Francia e o Papado, que viña arrastrándose desde os conflitos de Bonifacio VIII con Filipe o Fermoso, era unha das causas polas que os últimos conclaves foran especialmente longos. A división no seo do colexio cardenalicio prolongábase xa que algúns consideraban que os papas de Aviñón eran demasiado servís á política do monarca francés. Por outro lado, o regreso a Roma facíase imposíbel polas diverxencias políticas entre familias que mantiñan en pé de guerra a cidade.

A estas cuestións que causaban unha constante división entre os cardeais hai que angadir a progresiva toma de conciencia destes do poder que tiñan ao ser os que elixían ao papa. Durante os conclaves requeríase que quen fora o elixido seguira unha serie de políticas, e até se deixaba escrito que se procedería dese modo. Pero dado que tales xuramentos e acordos eran completamente ilegais —os documentos escritos dos conclaves non os mencionaban— os papas despois sentíanse coa liberdade de non seguir tales acordos. E para evitar  a raíz desta actitude, os cardeais se lle opuseran, apresurábase a nomerar cardeais a persoas do seu contorno propiciando o nepotismo.

O ambiente intelectual tamén cambiara. Á proposta de conciliación da teoloxía coa filosofía aristotélica realizada por Tomé de Aquino opuxérase primeiro Duns Scoto e logo Guillerme de Ockham, xerando unha tendencia antirracionalista dentro da cristiandade e outro foco de división que sería determinante no cisma.

O tan desexado regreso do papa Gregorio XI a Roma non solucionara os problemas políticos que había en Roma e estando a punto de abandonar de novo a cidade, o papa faleceu no ano 1378.

## Papas do cisma 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Álvarez Palenzuela, Vicente Ángel (1982): *El cisma de Occidente*. Madrid: RIALP. ISBN 84-3212-187-8.
* Bayona Aznar, Bernardo & José Antonio R. C. de Souza (2013): *Doctrinas y relaciones de poder en el Cisma de Occidente y en la época conciliar (1378-1449)*. Zaragoza: Prensas Universitarias de Zaragoza. ISBN 978-84-1577-053-4.
* Zizola, Giancarlo (2005): *Il conclave. Storia e segreti*. Palermo: Newton & Compton editori. ISBN 88-5410-396-9.

### Outros artigos 
* Antipapa

### Ligazóns externas 
* Artigo sobre o Cisma de Occidente na Enciclopedia Católica .
Amor e xeado

***Amor e xeado*** (en ) é un filme estadounidense de 2022 escrito e dirixido por Brandon Camp. Baséase na novela homónima de Jenna Evans Welch. Susanna Skaggs interpreta o papel de Lina Emerson, protagonista e narradora da historia. Completan o elenco Anjelika Washington como Addie; Owen McDonell como Howard; Valentina Lodovini como Francesca, Alex Boniello como Fleetwood Zach, entre outros.

O filme estreouse a través de Netflix o 22 de xuño de 2022, onde conta con subtítulos en galego.

## Sinopse 
Na historia, unha estudante universitaria estatunidense desfruta do verán da súa vida en Roma grazas ao vello diario da súa nai, o cal lle servirá como guía mentres se vai namorando dos encantos da cidade, da súa xente e do xeado.

## Produción 
O filme rodouse en xuño de 2021 na Toscana.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Lou Roe

**Louis Marquel Roe**, nado o 14 de xullo de 1972 en Atlantic City, Nova Jersey, é un ex xogador profesional de baloncesto estadounidense con nacionalidade española. Como xogador, xogaba nas pocisións de ala-pivote cunha altura de 2,01 m. Formado na Universidade de Massachusetts (UMass), xogou durante dúas temporadas da NBA antes de  destacar en España, onde conseguiu ser MVP (temporada 2000−01) e dúas veces máximo anotador (temporadas 2003−04 e Liga ACB 2005-06) da Liga ACB.

## Traxectoria 
### Clubs 
*  Detroit Pistons (NBA, 1995−1996)
*  Golden State Warriors (NBA, 1996−1997)
*  Unicaja (ACB, 1997−1998)
*  Rockford Lightning (CBA, 1998)
*  Polti Cantù (Serie A, 1998−1999)
*  Quad City Thunder (CBA, 1999−2000)
*  Drac Inca (LEB, 2000)
*  Gijón Baloncesto (ACB, 2000−2002)
*  Lucentum Alicante (ACB, 2002−2004)
*  Caja San Fernando (ACB, 2004−2006)
*  Seoul Knights (KBL, 2006−2007)
*  Palma Aqua Magica (LEB, 2007)
*  Tau Cerámica (ACB, 2007)
*  Palma Aqua Magica (LEB, 2007−2008)
*  Polaris World Murcia (ACB, 2008)
*  Bruesa GBC (ACB, 2008−2009)
*  Tenerife Rural (LEB, 2009−2010)
*  Halcones de Xalapa (LNBP, 2010−2011)
*  Regatas Corrientes (LNB, 2011−2012)

## Palmarés 
* **MVP da ACB (1)**: 2001
* **Máximo anotador da ACB (2)**: 2004, 2006

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en ACB
* Perfil en Basketball Reference
Balanus

***Balanus*** é un xénero de crustáceos cirrípedes da familia Balanidae, coñecidos vulgarmente como **arneiróns**, **cracas** ou **raña da pedra**.

## Descrición 
miniatura|248x248px|Un arneirón.
Mostra unha relación de inquilinismo sempre en zonas costeiras a pouca profundidade, aínda que pode estar esporadicamente fóra da auga. Co seu corpo cuberto totalmente por unha cuncha ou carapa de cor branca cinsenta, que lle serve de protección, coloniza pedras, rochas, cunchas, postes e todo tipo de obxectos da costa, normalmente por riba da liña da marea, na zona de salpicaduras. O seu corpo de forma cónica, medra sobre un centímetro de alto aproximadamente, formado por 6 placas, e fíxase ás rochas ou ao suxeito pola base.

A súa carapa pétrea pode medir desde milímetros até 5 ou 10 centímetros; a vida activa do organismo só pode observarse baixo a auga, cando se abre a carapa e saca de entre as súas cubertas brancas dous apéndices ramificados que baten regularmente na auga para captar alimento. 

O seu corpo visualízase polo opérculo da súa cuncha que dá paso aos cirros, asemellándose á boca dun polbo. Aliméntase de plancto que entran polo opérculo, ao ser arrastrados pola corrente de auga dos seus cirros, atópase en múltiples zonas rochosas, habitando practicamente todos os mares.

Os arneiróns do xénero *Balanus* son os cirrípedes máis abundantes, tras os que estarían os percebes *Lepas* e *Mitella*.

Adoitan atoparse en abundancia sobre as cunchas dos mexillóns.

Para a industria navieira representan un problema, xa que fíxanse sobre os cascos dos buques e forman capas que impiden unha correcta navegación e cáusanlles deterioracións. Outros arneiróns, de 2 e 3 centímetros de diámetro, viven sobre as baleas, onde se enraízan na pel e na graxa, sen saberse o posible dano, ou non, que lle producen ao cetáceo, e a súa relación interespecífica podería pasar de ser considerada inquilinismo a parasitismo.

## Especies 
Considéranse as seguintes especies:

* *Balanus amphitrite*
* *Balanus aquila*
* *Balanus balanus*
* *Balanus calidus*
* *Balanus cariosus*
* *Balanus crenatus*
* *Balanus decorus*
* *Balanus eburneus*
* *Balanus engbergi*
* *Balanus evermanni*
* *Balanus flos*
* *Balanus flosculus*
* *Balanus galeatus*
* *Balanus glandula*
* *Balanus hameri*
* *Balanus hesperius*
* *Balanus hoekianus*
* *Balanus improvisus*
* *Balanus laevis*
* *Balanus merrilli*
* *Balanus nubilis*
* *Balanus pacificus*
* *Balanus pentacrini*
* *Balanus perforatus*
* *Balanus regalis*
* *Balanus reticulatus*
* *Balanus rostratus*
* *Balanus spongicola*
* *Balanus subalbidus*
* *Balanus tintinnabulum*
* *Balanus trigonus*
* *Balanus venustus*
* *Balanus vestitus*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Balanus perforatus*, "arneirón furado" 
*
Julio Maseda Cadórniga

**Julio Maseda Cadórniga** foi un político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Pastor Maseda Vázquez de Parga. Foi elixido alcalde de Quiroga nas eleccións do 12 de abril de 1931. Presentouse ás eleccións municipais do 31 de maio de 1931 e foi elixido concelleiro, e volveu ser elixido alcalde. Cualificado como monárquico, a súa actuación foi protestada a principios de 1933.

## Vida persoal 
Casou en 1917 con Mercedes Fole Martínez, filla de Reinaldo Fole Quiroga, e foi pai de Cristina e Mercedes Maseda Fole.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Pazos y casas señoriales de O Incio (III)
Goslar

**Goslar** é unha pequena cidade de Alemaña pertencente ao Land da Baixa Saxonia. 

## Xeografía 
miniatura|270px|Hotel Kaiserworth de Goslar
Situada a 358 msnm, o municipio ocupa unha superficie de 92,56 km².

Segundo o censo do 31 de decembro de 2021, contaba con 50 010 habitantes, polo que a súa densidade de poboación nese ano era de 305 hab./km².

A cidade encóntrase nas proximidades do Harz, zona montañosa do norte de Alemaña que ten as altitudes máis altas nesa rexión, e o seu terreo accidentado esténdese por partes da Baixa Saxonia, Saxonia-Anhalt e Turinxia. O nome Harz deriva da palabra do alto alemán medio *Hardt* ou *Hart* (bosque de outeiros), latinizada como *Hercynia* (Hercinia). O Brocken é o cumio máis alto do Harz, cunha altitude de 1 141,1 m sobre o nivel do mar. O Wurmberg (971 m) é o pico máis alto situado enteiramente dentro do estado de Baixa Saxonia.

## Historia 
Fundada en 922 para protexer as ricas minas de prata descubertas na montaña Rammelsberg.

Goslar ten dúas especialidades culinarias: o queixo Harz e a cervexa Gose. 

## Restos de tempos antigos 
Quedan partes das antigas murallas da cidade, así como as torres do século XVI, especialmente a *Breites Tor* (Porta Ancha). Hai interesantes edificios de pedra e tramado de madeira dos séculos XIII-XVI pertencentes aos gremios de panadeiros e comerciantes de panos; un destes últimos (de 1494) é hoxe o Hotel Kaiserworth. O Palacio Imperial (c. 1040, restaurado a finais do século XIX) foi construído polo emperador Henrique III, cuxa tumba está na capela de San Ulrico. A casa do concello do século XII, posteriormente reconstruída, contén unha singular sala de homenaxe. A catedral (consagrada en 1050) foi demolida en 1819, pero os mosteiros medievais e varias igrexas parroquiais sobreviven.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Werner Gottschalk (1999): *Chronik der Stadt Goslar: 919–1919; unter Einbeziehung des Reichs- bzw. Landesgeschehens und des Umlandes der Stadt*. Goslar: Brumby. ISBN 3-9342-3120-9.

### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial .
* Den Rammelsberg und Goslar .
* Goslar (Harz) Un patrimonio da UNESCO en 13.550 fotos. , , .
Valiño, A Puxeda, Palas de Rei

**Valiño** é un lugar da parroquia da Puxeda no concello lugués de Palas de Rei, na comarca da Ulloa. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2021 tiña 2 habitantes, un home e unha muller.

## Lugares e parroquias
### Lugares da Puxeda
### Parroquias de Palas de Rei
## Notas
Sangeeta N. Bhatia

**Sangeeta N. Bhatia**, nada o 24 de xuño de 1968,  é unha bioenxeñeira indioamericana e profesora do Instituto Tecnolóxico de Massachusetts (MIT) en Cambridge, Massachusetts (Estados Unidos).

En 2003, foi listada no MIT Technology Review como unha das 100 mellores innovadoras do mundo con menos de 35 anos. O Scientist incluíuna como "Scientist to Watch" en 2006. Ingresou no Howard Hughes Medical Institute en 2008.  

Bhatia foi coautora do primeiro libro de texto sobre enxeñería de tecidos e editou dous libros sobre o campo: *Microdevices in Biology and Medicine* e *Biosensing* .

## Traxectoria 
Os pais de Bhatia emigraron da India a Boston . O seu pai era enxeñeiro e a súa nai foi unha das primeiras mulleres da India en obter un MBA . A súa motivación para estudar enxeñaría remóntase a cando estudou Bioloxía en 10º curso e unha viaxe que fixo aos 16 anos co seu pai a un laboratorio do MIT  para ver a demostración dunha máquina de ultrasóns para tratamentos contra o cancro . 

Estudou bioenxeñaría na Universidade de Brown, onde se uniu a un grupo de investigación que estudaba órganos artificiais, confirmando a súa intención de cursar unha licenciatura na materia.  Despois de graduarse con honores en 1990, Bhatia traballou durante un ano en ICI Pharmaceuticals en Wilmington, desenvolvendo medicamentos. Non satisfeita con esta tarefa, decidiu volver á universidade.  Posteriormente foi aceptada no programa de doutoramento HST, onde baixo a tutela de Mehmet Toner e Martin Yarmush se doutoraría en 1997 e 1999, completando a súa formación posdoutoral no Hospital Xeral de Massachusetts.

Bhatia uniuse á facultade da Universidade de California, San Diego (UCSD) en 1999, chegando ao posto de profesor asociado. Mentres estaba na UCSD, recibiu unha *bolsa Packard* e foi nomeada "Profesora do Ano" en 2001 no Departamento de Bioenxeñería da Jacobs School of Engineering . En 2005, deixou a UCSD e trasladouse ao MIT, dentro da División de Ciencias e Tecnoloxía da Saúde, e do Departamento de Informática e Enxeñaría Eléctrica. A Brown University School of Engineering entregoulle a medalla BEAM (Brown Engineering Alumni Medal) en 2011.

Bhatia dirixiu o Multiscalar Regenerative Technologies Laboratory e está afiliada ao Brigham and Women's Hospital e ao David H. Koch Institute for Integrative Cancer Research . 

## Investigación 
A investigación de Bhatia no Laboratorio de Tecnoloxías Rexenerativas Multiescalares céntrase nas aplicacións da micro e nanotecnoloxía na reparación e rexeneración de tecidos.

En concreto, estuda as interaccións entre os hepatocitos (células hepáticas) e o seu microambiente, e desenvolve ferramentas de microfabricación para mellorar as terapias celulares en enfermidades hepáticas (enxeñaría de tecidos hepáticos). O seu obxectivo é maximizar as funcións dos hepatocitos, facilitar o deseño de terapias celulares eficaces para as enfermidades hepáticas e mellorar a comprensión dos fundamentos da fisioloxía e fisiopatoloxía do fígado.

## Notas
Máfico

miniatura|Basalto, unha rocha máfica.
Un mineral ou rocha **máfico** é un mineral silicato ou rocha ígnea (magmática) rico en magnesio e ferro. A maioría dos minerais máficos son de cor escura e os minerais máis comúns que forman rochas máficas son a olivina, o piroxeno, o anfíbolo e a biotita. As rochas máficas máis  comúns son o basalto, a diabase e o gabro. As rochas máficas adoitan conter tamén variedades ricas en calcio do feldespato plaxioclasio. Os materiais máficos poden describirse igualmente como **ferromagnesianos**. O termo rocha máfica correspóndese, grosso modo, co termo máis antigo **rocha básica** (con pouca sílice). O contrario de máfico é félsico. As rochas máficas son tipicamente máis densas que as félsicas.

## Historia 
O termo *máfico* é unha palabra composta procedente de "magnesio" e "férrico" e foi acuñada por Charles Whitman Cross, Joseph P. Iddings, Louis Valentine Pirsson e Henry Stephens Washington en 1912. O grupo de Cross dividira previamente os principais minerais formadores de rochas atopados nas rochas ígneas en minerais *siálicos*, como o cuarzo, os feldespatos ou feldespatoides e en minerais *fémicos*, como a olivina e o piroxeno. Porén, as micas e os anfíbolos ricos en aluminio estaban excluídos, mentres que algúns minerais cálcicos que contiñan pouco ferro ou magnesio, como a wollastonita ou a apatita, estaban incluídos entre os minerais fémicos. Cross e os seus coinvestigadores aclararon posteriormente que as micas e os anfíbolos ricos en alminio pertencían a unha categoría separada denominada minerais *alférricos*. Despois introduciron o termo *máfico* para referirse aos minerais ferromagnesianos de todos os tipos, dándolle preferencia sobre o termo *femag* acuñado por A. Johannsen en 1911, porque non lles gustaba como soaba. O termo rochas máficas equivale aproximadamente ao termo máis vello rochas básicas (rochas básicas, con pouca sílice). Minerais accesorios, como o circón ou a apatita, poden tamén incluírse na fracción de minerais máficos co propósito de facer unha clasificación precisa.

## Rochas 
Cando se aplica a rochas, o termo *máfico* utilízase principalmente como un termo para o traballo de campo para describir rochas ígneas de cores escuras. A maioría das rochas volcánicas máficas son clasificadas máis exactamente como basaltos.

Quimicamente, as rochas máficas son ás veces definidas como rochas cun contido de sílice entre 45 e 55 en porcentaxe de masa, correspondente ao contido en sílice do basalto na clasificación TAS. Tales rochas están enriquecidas en ferro, magnesio e calcio e característicamente son de cor escura. En contraste, as rochas félsicas son tipicamente claras e enriquecidas en  aluminio e silicio xunto con potasio e sodio. As rochas máficas caracterízanse por ter unha maior densidade que as rochas félsicas. A vella clase de rochas denominadas rochas básicas (pouca sílice) equivale máis ou menos á das rochas máficas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Diagrama QAPF
*Series de reacción de Bowen
Percy Liza

**Carlos Percy Liza Espinoza**, nado o 10 de abril de 2000 en Chimbote, é un futbolista peruano. Xoga de dianteiro para o Sporting Cristal.

## Traxectoria 
En abril de 2019, asinou co Sporting Cristal o seu primeiro contrato coma profesional. Liza debutou co primeiro equipo do Sporting Cristal o 6 de abril de 2019, no partido de Liga 1 que enfrontou ó Cristal contra o Ayacucho FC e que perdeu con 0-2.

## Palmarés 
**Sporting Cristal**

* Liga 1: 2020
* Coupe Bicentenario: 2021

## Notas
Goblin Cock

**Goblin Cock** é unha banda estadounidense de heavy metal procedente de San Diego, California, fundada por Rob Crow do grupo Pinback. Musicalmente o grupo toca unha forma de doom metal/drone metal con temas líricos moi pouco comúns, como cancións de cultura pop sobre filmes como Godzilla's Revenge ou Billy Jack, e Mr. Snuffleupagus da serie de televisión *Sesame Street*. Todos os membros da banda teñen nomes artísticos. No presente a banda ten un contrato co selo Joyful Noise Recordings, e anteriormente editou dous traballos coa discográfica Absolutely Kosher. O grupo saíu de xira por vez primeira en 2006 e tocou na 20º edición do festival South by Southwest Music Festival en Austin, Texas. Tamén tocou o 15 de setembro de 2005 no festival anual do College Music Journal.

O seu primeiro álbum, *Bagged and Boarded*, foi nomeado ao premio PLUG ao álbum de metal do ano en 2006. O seu vídeo musical da canción "Stumped", dirixido por Matt Hoyt, tamén foi nomeado ao premio PLUG ao vídeo musical do ano.

## Discografía 
### Álbums 
## Notas
Twelve Small Steps, One Giant Disappointment

***Twelve Small Steps, One Giant Disappointment*** é o terceiro álbum de estudio da banda estadounidense de indie rock Bad Astronaut, publicado o 14 de novembro de 2006 a través do selo Fat Wreck Chords. Debido á morte do batería Derrick Plourde trátase do derradeiro álbum de Bad Astronaut. Tamén é o único lanzamento do grupo no que todo o material é orixinal.

O tema "Violet" foi lanzado por Joey Cape como un tema acústico en solitario no seu EP compartido co cantante de No Use for a Name Tony Sly. "Minus" tamén fora editada anteriormente como un tema en solitario de Cape no recompilatorio de Fat Wreck Chords *PROTECT: A Benefit for the National Association to Protect Children*.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Charlotte Delbo

**Charlotte Delbo**, nada o 10 de agosto de 1913 en Vigneux-sur-Seine, Essonne, e finada o 1 de marzo de 1985 en París, foi unha escritora francesa principalmente coñecida polas súas memorias como prisioneira no campo de concentración de Auschwitz, ao que foi enviada pola súa actividade como membro da Resistencia francesa.

## Obra 
* *Les Belles Lettres*, 1961
* *Le Convoi du 24 janvier*, 1965.
* *Auschwitz et après*, tres tomos :
** *Aucun de nous ne reviendra*, 1965. Traducido ao galego por Rinoceronte Editora como *Ningún de nós ha volver* (2022).
** *Une connaissance inutile*, 1970.
** *Mesure de nos jours*, 1971.
* *Spectres, mes compagnons*, 1977.
* *La Mémoire et les Jours*, 1985.

## Notas
Nada

A **nada** defínese como a ausencia e inexistencia de calquera obxecto. Segundo o contexto, existen varios conceptos de nada. A necesidade deste concepto é un atranco para o realismo inxenuo e o empirismo, porque, a ese respecto, na realidade non existe equivalente. Nun uso coloquial, a palabra nada, así como **ren** ou **res**, úsanse para facer referencia á ausencia de obxectos determinados nun lugar e tempo concretos.

## Notas
The Chronicles of Narnia

**The Chronicles of Narnia** é o nome dunha serie de sete novelas de fantasía escritas polo británico C. S. Lewis. Ilustradas por Pauline Baynes e publicadas orixinalmente entre 1950 e 1956, a serie de *The Chronicles of Narnia* adaptouse para radio, televisión, teatro, cinema e mesmo videoxogos. 

Ten lugar nun reino ficticio chamado Narnia, un mundo de fantasía e maxia cheo de criaturas mitolóxicas e animais que falan. Trata as aventuras de varios nenos e nenas que xogan un papel central na historia de Narnia. Agás en *The Horse and His Boy*, os protagonistas son sempre nenos do mundo real que son transportados maxicamente a Narnia, onde deben loitar contra o mal por petición do león Aslan. Os libros recollen a historia enteira de Narnia, dende a súa creación en ''The Magician's Nephew* até a súa destrución en *The Last Battle*.

A serie de *The Chronicles of Narnia* considérase un clásico da literatura infantil e é a obra máis vendida de C. S. Lewis, con arredor de 100 millóns de copias en 47 linguas.

## Libros 
**The Lion, the Witch and the Wardrobe* (1950)
**Prince Caspian: The Return to Narnia* (1951)
**The Voyage of the Dawn Treader* (1952)
**The Silver Chair* (1953)
**The Horse and His Boy* (1954)
**The Magician's Nephew* (1955)
**The Last Battle* (1956)

## Orde de lectura 
Os admiradores da serie adoitan ter diferentes opinións sobre a orde na que se deberían ler os libros. O problema atópase no lugar que ocupan *The Magician's Nephew* e *The Horse and His Boy* na serie. Ambos os dous recollen acontecementos que teñen lugar moito antes dentro da cronoloxía de Narnia do que lles correspondería por orde de publicación, rompendo a liña narrativa dos outros libros. A orde de lectura dos outros cinco libros non xera discusión.

## Adaptacións 
; Debuxos animados
* 1979: *The Lion, the Witch and the Wardrobe*. Dirixida por Bill Meléndez.
;Series de televisión
* 1988: *BBC's The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch, and the Wardrobe.* Dirixida por Marylin Fox.
* 1989: *BBC's The Chronicles of Narnia: Prince Caspian and The Voyage of the Dawn Treader.* Dirixida por Alex Kirby.
* 1990: *BBC's The Chronicles of Narnia: The Silver Chair.* Dirixida por Alex Kirby.
;Serie de filmes
* 2005: *The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe*. Producida por Walt Disney Pictures e Walden Media, e dirixida por Andrew Adamson (o fillastro de C. S. Lewis).
* 2008: *The Chronicles of Narnia: Prince Caspian*. Producida por Walt Disney Pictures e Walden Media, e dirixida por	Andrew Adamson.
* 2010: *The Chronicles of Narnia: The Voyage of the Dawn Treader''. Producida por Walden Media e 20th Century Fox, e dirixida por Michael Apted.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
*Páxina oficial de narnia.com
Mendo de Gundar

**Mendo de Gundar**, tamén escrito **Dom Mem Gundar**, nado en Oviedo, en Asturias, daquela na coroa de Galiza-León, e finado en Telões, Portugal foi un cabaleiro e fidalgo do século XII. 

## Traxectoria 
Chegou a Portugal co conde Henrique de Borgoña, ao servizo da súa muller Tareixa de León. Foi señor de Gondar (Amarante, Portugal, ao que deu nome; na Galiza actual o apelido Gondar está vinculado a varios lugares) e de São Salvador de Lafões, alcalde de Celorico de Basto e fundador do mosteiro de Gondar. Morreu no concello de Gestaçô, sendo enterrado en Telões.

## Relacións familiares 
Casou no reino de Galicia con Goda, coa que tivo seis fillos:

* Fernão Mendes de Gundar, "o Menino", que casou con María Anes.
* Lourenço Mendes de Gundar, que casou con Elvira Ourigues.
* Egas Mendes de Gundar, casada con Maior Pais Pinto.
* Estevainha Mendes de Gundar, casada con Pero Mendes de Aguiar. 
* Loba Mendes, casada con Diogo Bravo.
* Urraca Mendes, casada con Alvite Guedaz. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Felgueiras Gayo Carvalhos de Basto, *Nobiliário das Famílias de Portugal*, 2ª Ed., Braga, 1989, vol. I páx. 223 (Alcoforados).
*
Gondar, Amarante

**Gondar** é unha freguesía portuguesa do concello de Amarante, cunha superficie de 9,63 km² e 1.693 habitantes (2001). Densidade: 175,8 hab/km².

## Historia 
thumb |esquerda|Mosteiro de Gondar
Señor desta vila foi don Mendo de Gundar, cabaleiro de Oviedo, que chegou a Portugal co conde Henrique de Borgoña, conde de Portugal no século XII, ao servizo da súa muller Teresa. Ademais de Señor de Gondar, tamén foi Señor de São Salvador de Lafões. Tamén foi alcalde de Celorico de Basto e fundador do mosteiro de Gondar. Faleceu no concello de Guestaço. Don Mendo de Gundar casou no reino de Galiza con Dona Goda, coa que tivo seis fillos: Fernão Mendes de Gundar, Lourenço Mendes de Gundar, Egas Mendes de Gundar, Estevainha Mendes de Gundar, Loba Mendes e Urraca Mendes.

## Patrimonio histórico 
* Igrexa antiga de Gondar.
* Mosteiro de Gondar.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Lista de municipios de Portugal con vieiras no escudo

### Ligazóns externas 
* Xunta Parroquial de Gondar  (arquivado)