Encoro de Salime

O **encoro de Salime** é un encoro español situado na Terra Eo-Navia do Principado de Asturias, sobre o leito do río Navia. Inaugurouse en 1955 e ten unha capacidade de 265,60&nbsp;hm³. Constitúe o terceiro encoro construído no río Navia, despois dos de Arbón e Doiras. Estruturalmente é un encoro de gravidade con 128 metros de altura, localízase na confluencia dos concellos de Pesoz, Allande e Grandas de Salime. A estrada AS-14 discorre sobre a presa. Aproveitase, fundalmentalmente, para hidroeléctrica.

A superficie ocupada polas augas é de 685 ha dos concellos de Allande, Grandas de Salime e Ibias en Asturias e mais de Negueira de Muñiz en Galicia.

## Historia 
### O proxecto 
A idea de construír unha central hidroeléctrica na zona comezou a xestarse a mediados de 1940 na localización que previamente valorara Narciso Hernández Vaquero. Non obstante, non foi ata os anos inmediatamente posteriores ao final da segunda guerra mundial cando o proxecto, obra do enxeñeiro de camiños Enrique Becerril y Antón-Miralles coa colaboración do arquitecto Joaquín Vaquero Palacios, comezou a tomar forma.

Para sufragar os custos das obras, en 1945 as sociedades anónimas Hidroeléctrica del Cantábrico e Electra de Viesgo constituíron, a partes iguais, a empresa Saltos del Navia en Comunidad, que contaba co apoio do Banco Urquijo, e foi a súa oficina de estudos a que elaborou os proxectos e máis os informes técnicos.

### Obras previas 
esquerda|miniatura|Vista da vila de Salime dende o sur (1952)
En 1946 comezaron as primeiras obras e para deixar seco o leito onde se ía levantar o encoro, precisouse desviar o curso do río Navia e escavar un túnel de 30&nbsp;725&nbsp;m³ revestido con 11&nbsp;789&nbsp;m³ de formigón.

### Posta en funcionamento 
Unha vez construída a presa, pero aínda sen terminar o seu coroamento, o 23 de setembro de 1953 taponouse o túnel de desvío de augas e comezou o encoro do río Navia. Dous meses despois, o 23 de novembro, as augas alcanzaron o nivel do aliviadoiro provisional acondicionado nos bloques centrais. O 19 de decembro acoplouse á rede eléctrica nacional e principiou o primeiro grupo xerador a producir enerxía que se puxo en funcionamento, o actual nº 4. Outros dous fixérono en xuño e decembro de 1954, e o cuarto e último o 31 de marzo de 1955. A inauguración oficial do conxunto foi o 24 de agosto de 1955.

### Impacto na zona 
miniatura|O encoro de Salime ao seu paso por Negueira de Muñiz
O encoro mudou para sempre a fisionomía da ribeira do Navia, augas arriba do encoro. Foi necesario alagar 1995 leiras, con máis de 3000 parcelas, 25360 árbores madereirias, 13&nbsp;800 froiteiras e 14&nbsp;051 cepeiras de vide; o que supón 685 hectáreas que, ademais, inclúen ladeiras sen cultivo, predios urbanos, ruínas, patios, currais, oito pontes, cinco igrexas, varias capelas e catro cemiterios. como se relata na novela *Ningúen queda*.

## Central hidroeléctrica de Salime 
A central hidroeléctrica de Salime conta con catro grupos xeradores de 32 MW cada un, que entregan enerxía a unha tensión de 11&nbsp;000 volts, e que se puxeron en funcionamento comercial entre 1953 e 1956, o que se traduce nunha potencia total de 128&nbsp;MW e unha enerxía producida nun ano medio de 350&nbsp;GWh .

As turbinas son tipo Francis verticais, alimentadas por tubos de 2,5 metros de diámetro, capaces de evacuar un caudal de 152&nbsp;m³/s. Evacúa a enerxía eléctrica xerada a través dunha rede de 132&nbsp;kV .

## Arte 
O arquitecto Joaquín Vaqueiro Palacios e o seu fillo, Joaquín Vaqueiro Turcios dotaron ás instalacións de diversos elementos ornamentais e decorativos.

O primeiro encargouse da fachada principal da galería pola que se accede ao interior da planta, adornándoa con diversos relevos de formigón formando un mural que representa o proceso de produción de enerxía eléctrica .

Pola súa banda, Vaquero Turcios deseñou un miradoiro colgante na marxe dereita do río, coñecido como *A boca da balea*, dende o que se pode admirar todo o conxunto. Seus son tamén os murais que adornan a sala de turbinas. O de maior tamaño (60 metros de longo por 5 de alto) representa todo o proceso construtivo da central, dende os primeiros estudos ata a distribución da enerxía eléctrica, pasando pola primeira reunión do consello de administración ou o éxodo da poboación dos lugares asolagados polas augas. .

Ademais, Vaquero Turcios pensara en debuxar os rostros de Picasso, Einstein, Planck e Freud. Porén, a censura da época impediuno. Con motivo da restauración dos murais realizada en 2001, Vaquero Turcios rescatou a idea, e decidiu realizala; e dende entón as súas facianas presiden a sala de turbinas .

## Notas