Carthamus

[miniatura|right| *[Carthamus tinctorius*, inflorescencias.]]
[miniatura|right|*[Carthamus arborescens*, inflorescencia.]]
[miniatura|Cipselas heteromorfas de *C. lanatus*; as sen [papo son as periféricas.]]

***Carthamus*** é un xénero botánico na familia Asteraceae cuxas especies coñécense co nome común de **cártamo**. Son plantas orixinarias de Asia e o mediterráneo. Contén unhas 50 especies aceptadas. En Galicia atopamos dúas: unha brava: o cártamo silvestre e unha cultivada: o cártamo común.

## Descrición 
Son herbas anuais ou perennes, ás veces matos ou arbustos, espiñentas con follas xeralmente pinnatífidas, coriáceas, espiñentas, mais ás veces enteiras e/ou inermes. Os capítulos, terminais solitarios ou agrupados, con numerosas follas involucrais semellantes ás follas caulinares superiores, ten un invólucro con varias fileiras de brácteas adpresas; as externas e medias xeralmente espiñentas; as internas finas e inermes, ocasionalmente cun apéndice apical. Todas as flores, inseridas nun receptáculo desde convexo até cónico, setáceo, son flosculosas e hermafroditas, con limbo dividido case até a base, xeralmente amarelo con dous nervios purpúreos en cada lóbulo. Os estames teñen filamentos ceibos, vilosos na parte superior, e anteras subobtusas e de base saxitada. Os froitos son cipselas obcónicas máis ou menos tetrágonas, glabras e con fío cárpico lateral. O papo, cando existe, está formado por varias fileiras de setas ou escamas escábridas, caedizas ou persistente, a miúdo ausente nas cipselas periféricas dunha mesma especie.

## Distribución 
Medra no centro e suroeste de Asia, Europa e o Mediterráneo; introducido e localmente cultivado noutras rexións.

## Taxonomía 
Foi nomeado por Carl von Linné en 1753 (*Species Plantarum*, vol.2, p.&nbsp;830) http://biodiversitylibrary.org/page/358851 e a súa descrición ampliada en *Genera Plantarum* de 1754 http://biodiversitylibrary.org/page/651369. Traduciu o nome *Carthamus*, latinizando o árabe «Kârtum», raíz semítica que significa «tintura», en alusión ás súas cualidades.

## Especies 
As máis habituais na rexión mediterránea son:
* *Carthamus arborescens* L. - Sur de España e noroeste de África- (flores amarelas).
* *Carthamus boissieri* Halácsy - planta das illas de Grecia.
* *Carthamus dentatus* (Forssk.) Vahl - planta dos Balcáns e de Turquía - (flores violetas).
* *Carthamus lanatus* L. (cártamo silvestre) - en toda a meseta mediterránea - (flores amarelas).
* *Carthamus tenuis* (Boiss. & Blanche) Bornm. - Leste do Mediterráneo - (flores violetas).
* *Carthamus tinctorius* L. (cártamo) - orixinaria de Asia; hoxe día cultivada comercialmente na India, os Estados Unidos, México, Etiopía, Kazakhstán, Australia, a Arxentina, Uzbekistán, a China e Rusia; tamén a pequena escala en: Paquistán, España, Turquía, o Canadá, Irán e Israel - (flores amarelas/alaranxadas).

## Sinonimia 
* *Carduncellus* Adans.
* *Carthamoides* Vaill.
* *Durandoa* Pomel
* *Femeniasia* Susanna
* *Kentrophyllum *DC.
* *Lamottea* Pomel
* *Phonus* Hill

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Catalogue of Life
* *Carthamus* en GRIN https://web.archive.org/web/20090120150951/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?2127