Rorcual de Bryde

miniatura|230px|Vista aérea do rorcual de Bryde.

O **rorcual de Bryde**, tamén chamado **rorcual de Eden**, **rorcual tropical** e **balea de Bryde**, de mamífero mariño da orde dos cetáceos, suborde dos misticetos e familia dos balenoptéridos.

## Taxonomía controvertida 
Este rorcual, ou estes rorcuais, son de aparencia moi similar ó rorcual boreal (*Balaenoptera borealis*) e case de igual tamaño, e durante moito tempo pensábase que se trataba da mesma especie.

Porén, *Balaenoptera edeni* fora descrita como especie independente dn 1878, a partir dun exemplar varado na costa de Birmania, á que o seu descubridor e descritor, John Anderson, o ano seguinte, lle deu o nome binomial de *Balaenoptera edeni*.

E en 1913 describíronse baleas avistadas mar a fóra de Suráfrica, que Olsen clasificou co nome de *Balaenoptera brydei*, en honor de Johann Bryde, cónsul noruegués e pioneiro da industria baleeira surafricana.

Na década de 1950 pensouse que se trataba dunha soa especie, co que quedou vixente *B. edeni* en razón de ser a clasificación primeira e, por tanto, prioritaria, pero permaneceu *rorcual de Bryde* como nome vernáculo sinónimo. o que si fai, en cambio, o Sistema Integrado de Información Taxonómica.

## Características 
miniatura|*Balaenoptera edeni*.
miniatura|Barbas do rorcual de Eden.

As principais características do rorcual tropical son:

* Corpo de 12 a 14 m nos machos e de 12,50 a 15,50 m nas femias (3,4 m ao nacer), e peso de 12 a 20 t nos adultos (900&nbsp;kg ao nacer).
* Aleta dorsal prominente, falciforme, situada moi atrás.As aletas pectorais son relativamente curtas (un décimo da lonxitude total do corpo), estreitas, e cos extremos rematados en punta.
* Pedúnculo caudal ancho e aplanado. A aleta caudal é ancha, cunha marcada fendedura no centro, separando os lobos, que poden ser de cor abrancazada na parte inferior. 
* Cabeza cunha crista central lonxitudinal na súa parte superior, que vai desde os espiráculos até a punta do fociño, acompañada de dúas cristas paralelas aos lados. 
* Boca con de 250 a 280 barbas a cada lado (pero tamén hai moitas rudimentarias, chegando en total ás 365). 
* As barbas teñen unha forma bastante característica. Son curtas e anchas (excluíndo as sedas miden uns 50&nbsp;cm de lonxitude), e teñen uns 19&nbsp;cm de anchura, cunha marxe interna lixeiramente cóncava.A súa cor varía moito segundo os espécimes, pero case sempre son negras ou de cor gris lousa, aínda que as situadas preto da punta da mandíbula superior adoitan seren totalmente de cor crema, ás veces con bandas grises.As sedas son longas e ríxidas, cunha coloración apardazada ou agrisada. 
* Cor da pel é gris escura nas partes superiores, e gris purpúrea clara, gris azulada ou gris amarelada nas inferiores.Pode presentar pequenas manchas (*pintas*) na parte posterior e inferior do tronco.

## Comportamento 
Coñécese moi pouco da vida do rorcual de Bryde. Ás veces móstrase curioso, acercándose aos barcos, aos que arrodea ou acompaña nadando canda eles. Pode saltar fóra da auga. Cando se alimenta, pode realizar cambios bruscos de dirección, tanto debaixo da auga como na superficie, e o seu estilo de natación fai pensar máis nun golfiño grande que nunha balea. O seu *sopro* é alto e fino, elevándose até 3 ou 4 m nunha única *nube* (aínda que ten dous espiráculos) que, con frecuencia, non se ve ben desde lonxe.Vive só ou en pequenos grupos de até 7 individuos, aínda que se poden xuntar até 30 en zonas onde abunda o alimento.

; Pacífico noroeste
Actualmente acéptase unha poboación estimada de 26 000 individuos, en base a enquisas realizadas durante o período 1998-2002.

; Outras poboacións do Pacífico norte
A máis recente estimación aceptada doutros *stocks* do Pacífico norte é duns 137 individuos no mar da China oriental e duns 235 no golfo de California. O *stock* do leste da China foi obxecto de caza polos xaponeses no suroeste do Xapón até a década de 1970, polo que pode que fose esgotado.

; Hemisferio sur
A poboación de rorcuais de Bryde non foi avaliada de novo durante os últimos 25 anos (desde finais dos anos 1980), pero as estimacións de abundancia aceptadas no momento foron: 
* Océano Índico sur − 13 854
* Pacífico sur occidental − 16 585 e 
* Pacífico sur oriental – 13 194 (IWC 1981).

Pero estes resultados non se basearon nos métodos de análise das poboacións hoxe usuais e aceptados. Con base a unha recomendación da maioría do seu Comité científico, a CBI situou a clasificación destes *stocks* como "no límite de cero capturas, pendente dunha estimación satisfactoria do tamaño da poboación" (CBI 1983). De 1705 rorcuais boreais cazados en Chile durante os anos 1932-1979, unha proporción descoñecida foron rorcuais de Bryde.A poboación nas costas de Suráfrica estimouse en 582 (±184) individuos en 1983.De 2 536 rorcuais boreais capturados polo baleeiro pirata *Sierra* no Atlántico sur durante os anos 1969-1976, a maioría crese que eran rorcuais de Bryde (IWC 1980). E dos máis de 5 000 rorcuais boreais capturados por Brasil durante 1948-1977, polo menos algúns eran rorcuais de Bryde, posibelmente un 8%.

; Atlántico norte
Á parte dunha poboación estimada para o golfo de México meridional de 40 animais (de 13 a 129), non hai estimacións da abundancia desta especie no Atlántico norte, pero algúns dos rorcuais boreais capturados no estreito de Xibraltar na primeira metade do século XX pode que foran rorcuais de Bryde.

## Caza 
Pénsase que as capturas de rorcuais de Bryde por frotas baleeiras costeiras xaponesas comezaron en 1906 e que continuaron sen interrupción até 1987 cando Xapón se adheriu á moratoria da caza comercial de baleas da CBI. As frotas xaponesas realizaron capturas peláxicas durante 1971-1979, e as da Unión Soviética durante 1966-1979. Tamén foron capturados rorcuais de Bryde por pescadores de Taiwán durante 1976-1980, polos das illas Bonin (Xapón) durante 1946-1952 e 1981-1987 e polos de Filipinas durante 1983-1985. As capturas peláxicas xaponesas reiniciáronse no 2000, como *capturas científicas* (50 individuos ao ano).

Hoxe en día o rorcual de Bryde está incluído no apéndice I da CITES, aínda que o Xapón mantén unha reserva contra esta lista desde 1983. A especie (como *Balaenoptera edeni*) figura no Apéndice II da CMS. lle dá a *Balaenoptera physalus* —que, propiamente, é o rorcual común—, o nome de **rorcual de Bryl** [?], probabelmente un erro de imprenta por **rorcual de Bryde**, que non o é.

Pola súa parte, Lahuerta e Vázquez, no seu *Vocabulario multilingüe*, dan o nome de **rorcual de Bryde** á especie *Balaenoptera edeni*, co sinónimo de **balea de Bryde**, desbotando o outro posíbel sinónimo, máis acorde con nome científico, rorcual de Eden (ou balea de Eden). 
 
Nota: Para o nome deste rorcual, e de todos os demais nomes dos rorcuais, véxase **Balenoptéridos**.
 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Carwardine, M. (1995): *Ballenas, delfines y marsopas. Guía visual de todos los cetáceos del mundo*. Barcelona: Omega. ISBN 84-282-1037-3.
* Díaz d'a Silva, J. I. e Cartelle, Y. (2007): *Guía dos mamíferos de Galicia*. A Coruña: Baía Edicións. ISBN 978-84-96893-20-7.
* Duguy, R. e Robineau, D. (1987): *Guía de los mamíferos marinos de Europa*. Barcelona: Omega. ISBN 84-282-0811-5.
* Lahuerta Mouriño, Fernando e Francisco X. Vázquez Álvarez (2000): *Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos*. Santiago: Xunta de Galicia. ISBN 84-453-2913-8.
* Pérez Alberti, A. (dir.) (1982): *Xeografía de Galicia. Tomo I. O medio*. A Coruña: Edicións Sálvora. ISBN 84-85779-12-6.
* Perrin, William F., Bernd Würsig & J. G. M. Thewissen (eds.) (2002): *Encyclopedia of Marine Mammals*. 2ª ed. San Diego: Academic Press. ISBN 978-0-12-373553-9
* Schokkenbroek, Joost C. A. (2008): *Trying-out: An Anatomy of Dutch Whaling and Sealing in the Nineteenth Century, 1815-1885.* Amsterdam: Aksant Academic Publishers. ISBN 978-90-5260-283-7.
* Tønnesen, J. N. & Arne Odd Johnsen (1982): *The history of modern Whaling.* Londres: C. Hurst & Co. ISBN 978-0-905838-23-6; Canberra: Australian National University Press. ISBN 978-0-7081-0749-2; Berleley: University of California Press. ISBN 0-520-03973-4.
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds.) (2005): *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-8221-4.

### Outros artigos 
* Caza de baleas

### Ligazóns externas 
* *Balaenoptera edeni* en ADW .