open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Organización Mundial do Retrete

[
miniatura|dereita|Retrete
A **Organización Mundial do Retrete** (*World Toilet Organization*), con sede en Singapur é unha organización sen ánimo de lucro estabelecida co fin de mellorar as condicións a nivel mundial tanto do retrete coma do resto de elementos sanitarios. OMT (*WTO*) é así mesmo unha das poucas organización centradas no retrete e non nas augas residuais, as cales reciben maiores atencións e prestacións baixo o termo global de saneamento. Fundada en 2001 por 15 membros, en 2009 conta con máis de 150 distribuídos en máis de 50 países, que traballan co obxectivo común de erradicar os tabús e facilitar a sostibilidade do mundo do retrete e por extensión do saneamento.

## Cumio Mundial do Retrete 
A Organización comezou a facer cumios no 2001.
*2009 - Singapur
*2008 - Macau, China
*2007 - Nova Delhi, India
*2006 - Moscova, Rusia 
*2005 - Belfast, Irlanda do Norte 
*2004 - Pequín, China 
*2003 - Taipei, Taiwán
*2002 - Seúl, Corea do Sur
*2001 - Singapur

## Día Mundial do Retrete 
No 2001, a Organización Mundial do Retrete delarou 19 de novembro como día mundial do retrete.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* worldtoilet.org
Economía do Salvador

Segundo o Fondo Monetario Internacional e os libros publicados pola CIA, a **economía do Salvador** está situada con respecto a América Central no terceiro lugar logo de Costa Rica e Guatemala. O país foi atinxido pola recesión mundial e o PIB contraiuse 3,5% o 2009 pero iniciou unha recuperación o 2010 grazas ó crecemento das exportacións e das remesas do exterior.

O Salvador foi o primeiro país a ratificar o Tratado de Libre Comercio entre os Estados Unidos, América Central e República Dominicana o 2006. O tratado, coñecido como DR-CAFTA impulsou as exportacións de alimentos, azucre e etanol, e apoiou o investimento no sector de manufactura de roupas.

O seu crecemento foi modesto ata o 2008, e sufriu unha redución de 2,6% o 2009, a causa da recesión mundial e da forte dependencia das exportacións para os Estados Unidos e das remesas de diñeiro feitas polos seus inmigrantes.

O país ten promovido un ambiente de libre comercio e investimentos, e realizou privatizacións nos sectores de telecomunicación, distribución de electricidade, bancos e fundos de pensión.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Colón salvadoreño
* Peso salvadoreño
* Real Salvadoreño
Hixiene

A **hixiene** é o conxunto de coñecementos e técnicas que deben aplicar os individuos para o control dos factores que exercen ou poden exercer efectos nocivos sobre a súa saúde. A hixiene persoal é o concepto básico do aseo, limpeza e coidado do noso corpo.

Os seus obxectivos son mellorar a saúde, conservala e previr as enfermidades.

O día 5 de maio foi declarado pola OMS como o *Día Mundial da Hixiene das Mans*. O lema para a campaña 2022 foi "*Únete á Seguridade da Atención Sanitaria. Limpa as mans*" .

## Etimoloxía 
Hixiene procede de Hixía, a deusa grega da curación.

## Conceptos 
Enténdese como hixiene:

* 1. Limpeza, aseo de lugares ou persoas.
* 2. Hábitos que favorecen a saúde.
* 3. Parte da medicina, orientada a favorecer hábitos saudables, en prevención de enfermidades.
* 4. Recoñecemento, avaliación e control daqueles factores e tensións ambientais que xorden no lugar de traballo e que poden provocar enfermidades, quebrantos de saúde, quebrantos de benestar, incomodidade e ineficacia dos traballadores e os cidadáns.
* 5. A hixiene persoal é a parte da medicina que trata dos medios en que o home debe vivir e da forma de modificalos no sentido máis favorábel para o seu desenvolvemento.

## Notas
Tubo

[200px|miniatura|dereita|Un [surfista realizando un *tubo*.]]
O termo **tubo** pode referirse a:
* En enxeñaría, designa un compoñente dunha canalización, en xeral de pequeno diámetro.
* **Tubo dixestivo**, denominación descritiva do Aparello dixestivo.
* **Tubo de ensaio**, pequeno recipiente de laboratorio.
* **Tubo polínico**, formación que emite o gran de pole.
* **Tubo de escape**, tubo dos motores para eliminar os gases da combustión.
* **tubo de raios catódicos**, un sistema de presentación de imaxes.
***Vaso de tubo**,  un vaso de cristal de forma cilíndrica e máis estreito que un vaso alto
* En deportes acuáticos, denomínase **tubo** á manobra relacionada coa interacción coas ondas (surf, bodyboard etc.) na que o deportista se introduce no espazo oco creado no momento no que a onda impacta contra o fondo do rompente. O tubo ás veces pódese pechar e causar dano ao deportista.
Arresto

miniatura|dereita|Arresto dun tipo en Chicago
O **arresto** é unha medida de privación da liberdade considerada nas leis, que posúe diversos obxectivos: como medida preventiva persoal dentro dun proceso penal, como medida de apuro para o cumprimento de certos actos, ou como sanción punitiva.

O arresto propiamente dito é a acción da policía ou dalgunha persoa que actúa baixo orde da lei ou do Estado, para tomar unha persoa baixo custodia, de forma que estean en disposición de contestar á acusación dun delito. En moitos sistemas legais, o arresto require a información ás persoas de que se atopan baixo arresto.
Delito

O **delito**, en sentido estrito, é definido como unha conduta ou acción típica (tipificada pola lei), antixurídica, culpábel e puníbel. Supón unha conduta infraccional do Dereito penal, é dicir, unha acción ou omisión tipificada e penada pola lei.

A palabra delito deriva do verbo latino *delinquere*, que significa abandonar, apartarse do bo camiño, afastarse do vieiro sinalado pola lei. A definición de delito diferiu e difire aínda hoxe entre escolas criminolóxicas. Algunha vez, especialmente na tradición iberoamericana, intentouse establecer a través do concepto de Dereito natural, creando xa que logo o delito natural. Hoxe esa acepción deixouse de lado, e acéptase máis unha redución a certos tipos de comportamento que unha sociedade, nun determinado momento, decide punir. Así se pretende liberar de paradoxos e diferenzas culturais que dificultan unha definición universal.
Pílula

[miniatura|200px|dereita|[Pílula anticonceptiva|Pílulas anticonceptivas.]]
En farmacoloxía, unha **pílula** (probablemente do latín pílula que significa «pelota pequena»), é unha forma farmacéutica sólida, redonda de administración oral, pouco usada dende a aparición dos comprimidos e cápsulas. As pílulas son de preparación artesanal na que se mesturan os ingredientes activos con excipientes como xaropes de glicosa nun morteiro resultando nunha pasta á que se lle dá a forma de cilindro delgado. Logo secciónase ou dividese en porcións individuais de igual tamaño en forma de pequenas esferas e cóbrense cun verniz azucarado para facelos máis agradábeis á inxestión.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Glosario de formas farmacéuticas 
* Historia da pílula Royal Pharmaceutical Society of Great Britain 
* Identificación das pílulas Forma, tamaño, cor - Drugs.com
Alfa Tucanae

**Alfa Tucanae** (Alpha Tucanae) (α Tuc / HD 211416 / HR 8502) é a estrela máis brillante da constelación de Tucana, cunha magnitude aparente +2,87. Formando 30º do polo sur celeste, non é observábel no hemisferio norte por encima da latitude 30º. O corpo está a 199 anos luz de distancia do Sistema Solar.

## Características 
Alfa Tucanae é unha xigante laranxa de tipo espectral K3 III cuxa luminosidade é 424 veces maior que a luminosidade solar. A súa temperatura superficial é de 4300 K e o seu raio é 37 veces máis grande que o do Sol. Estas observacións, combinadas coa teoría de evolución estelar, indican que ten unha masa comprendida entre 2,5 e 3 veces a masa solar.
Polo contrario, no Sol, o helio créase a través dun proceso máis directo, denominado fusión protón-protón.

Alfa Tucanae é unha binaria astrométrica, é dicir, a estrela acompañante non foi observada directamente, senón que se detectou por cambios no movemento propio da estrela principal. O período orbital é de 11,5 anos e, se a compañeira fora unha anana de baixa masa, a separación entre ambas estaría en torno ás 7,5 UA.

## Notas
Murcia, Filipinas

**Murcia** é unha municipalidade de primeira clase e parcialmente urbana situada na provincia de Negros Occidental, rexión VI (Visayas Occidentais), Filipinas. posúa unha poboación de 71.289 habitantes e está organizada administrativamente en 23 barangays, todos eles rurais, excepto o denominado *Zone III (Pob.)* que está considerado como urbano. 

Os barangays que compoñen a municipalidade de Murcia son:

## Notas 
## Notas 
*
Xelatina

A **xelatina** é unha mestura coloide, é dicir, unha substancia semisólida, incolora, translúcida, quebradiza e case insípida que se obtén a partir do coláxeno procedente do tecido conectivo de despoxos animais fervidos con auga.

## Características e tipos
No animal, a xelatina non existe como compoñente, senón que se obtén por medio da hidrólise parcial e irreversíbel do coláxeno, o seu precursor insolúbel. No coláxeno, a unidade básica está formada por tres cadeas de polipéptidos, enroladas en forma de hélice e estabilizadas por unións intramoleculares. Isto fai que o coláxeno exhiba propiedades mecánicas únicas e forme a estrutura do tecido conectivo da pel, os tendóns, as cartilaxes e os ósos dos animais.

A xelatina é unha proteína complexa, é dicir, un polímero composto por aminoácidos. Esta proteína carece dos principais aminoácidos esenciais para a nutrición humana como valina, tirosina e triptófano, e polo tanto non ten valor como alimento. Como sucede cos polisacáridos, o grao de polimerización, a natureza dos monómeros e a secuencia na cadea proteica determinan as súas propiedades xerais. Unha salientábel propiedade desta molécula é o seu comportamento fronte a temperaturas diferentes: derrétese coa auga quente e solidifícase novamente e ínchase coa auga fría.

Por ser de procedencia animal os practicantes do vexetarianismo abstéñense de consumila en calquera das súas formas.miniatura|Ovos en xelatina|centro
Zortziko

O ***zortziko*** (en éuscaro "de oito" ou "oitava", pois as súas partes constan de oito compases) é un ritmo típico de baile popular tradicional en Euskal Herria, aínda que tamén é utilizado como ritmo para acompañar melodías cantadas (como por exemplo, versos). É unha das danzas do *aurresku* ou *Danza Real*.

Aínda que existen variantes en compás de 2/4 e de 6/8 o *zortziko* máis habitual escríbese como un compás de 5/8 (cinco por oito, ou cinco oitavos), no que o compás ten tres partes de distinta duración (compás de amálgama). A primeira parte corresponde a unha corchea e as dúas restantes a sendas negras. Algunhas teorías describen o *zortziko* como unha evolución dun compás de 3/4 deformado polos músicos con intención de seguir os pasos dos dantzaris.

O instrumento típico utilizado para executar os *zortzikos* é o chistu co tamboril. 

Aínda que a súa orixe e difusión foi totalmente popular, algúns autores como Isaac Albéniz, Aita Donostia, Jesús Guridi, Joaquín Turina, Pablo Sorozábal ou José María Usandizaga utilizárono tamén para crear obras para banda, orquestra sinfónica ou piano.

## Notas 
## Ligazóns externas 
*Zorcico na Encarta 
*[Maitechu Mía, do Maestro Francisco Alonso](https://web.archive.org/web/20120320170252/http://www.maestroalonso.com/DetalleObraFranciscoAlonso.aspx?obra=Maitechu%20M%C3%ADa%20(1927))
Bertrand d'Argentré

'''Bertrand d'Argentré'*, nado en Vitré o 19 de maio de 1519 e finado en Thorigné o 13 de febreiro de 1590, foi un político e escritor bretón.
## Traxectoria 
[miniatura|*Commentarii in patrias Britonum leges'', [1621 (Fondazione Mansutti, Milán).]]
Fillo do grande senescal de Roazhon, Pierre d 'Argentre, a quen sucedeu en 1543. Especialista en dereito, fixo numerosos comentarios ao *Coutumier de Bretagne*. En 1584, escribiu por encarga dos Estados da Bretaña unha *Historie de Bretaña* de corte nacionalista onde se mostra partidario do dereito feudal sobre o dereito romano. En 1589, púxose parte da Liga e do duque de Mercoeur, razón pola cal foi exiliado da cidade.

## Véxase tamén
Senescal

**Senescal** era un alto funcionario de palacio. O cargo de senescal existía na maior parte das cortes reais ou principados medievais da Europa occidental. Segundo as rexións ou os países, o labor do senescal era diferente. A palabra senescal procede do vocábulo latino *senex* (ancián) e vocábulo xermánico *skalk* (servidor), e significa "servidor de máis idade", "decano dos servidores". O título correspondente nas cortes da Europa do Leste era o de *stolnic*, derivado da palabra eslava *stol* (mesa).
Funcionario, funcionaria

O **funcionario público** é aquel traballador que desempeña funcións nun organismo do Estado, que pode representar a calquera poder público que exista, xa sexa o lexislativo, o executivo ou o xudicial. Habitualmente estes organismos son o Goberno, o Congreso o Parlamento, os tribunais, a Administración pública e, en xeral, todos aqueles organismos que non pertenzan ao sector privado.[miniatura|Funcionarios do Goberno danés nun control de [pasaportes|esquerda]]
Natasha Richardson

miniatura|dereita|Natasha Richardson
**Natasha Jane Richardson**, nada en Londres o 11 de maio de 1963 e finada en Nova York o 18 de marzo de 2009, foi unha actriz inglesa de cinema e teatro, gañadora dun Premio Tony.

## Traxectoria 
Dunha familia de actores, era filla do director e produtor Tony Richardson e da actriz Vanessa Redgrave, irmá ademais da actriz Joely Richardson; e estaba casada con Liam Neeson dende 1994 con quen tivo dous fillos.

Richardson fixo a súa primeira aparición perante as cámaras aos catro anos nunha película dirixida polo seu pai, *The Charge of the Lightgade* (1968). Asistiu á *Central School of Speech and Drama* de Londres. En 1998 gañou un Premio Tony pola súa interpretación no musical Cabaré. Traballou en varias obras de teatro e en diversos filmes.

O 16 de marzo de 2009 sufriu un accidente cando estaba a tomar unhas clases de esquí no resort de Mont Tremblant (Quebec), ocasionándolle morte cerebral. Dous días máis tarde, o 18 de marzo de 2009, faleceu no hospital Lenox Hill de Nova York.

## Filmografía 
* *Gothic* (1986) - Mary Shelley
* *Patty Hearst* (1988) - Patricia Hearst
* *The Comfort of Strangers* (1990) - Mary
* *The Favour, the Watch and the Very Big Fish* (1991) - Sybil
* *Past Midnight* (1992) - Laura Mathews
* *Nell* (1994) - Dr. Paula Olsen
* ''Widows' Peak* (1994) - Mrs Edwina Broome
* *The Parent Trap* (1998) - Elizabeth James
* *Haven* (2001) - Ruth Gruber
* *Blow Dry* (2001) - Shelley Allen
* *Waking Up In Reno* (2002) - Darlene Dodd
* *Sucedeu en Manhattan* (2002) - Caroline Lane
* *The White Countess* (2005) - Condesa Sofia Belinskya
* *Asylum* (2005) - Stella Raphael
* *Evening* (2007) - Constance Lord
* *Wild Child'' (2008) - Mrs Kingsley

## Notas
Occidente

**Occidente** (do , "lugar da caída do Sol") significa oeste, e en xeral refírese a un conxunto de culturas. Existen distintas acepcións sobre o significado do Mundo Occidental:

* Na súa acepción máis restritiva, abrangue a Europa Occidental xurdida durante a Idade Media. 
* Na súa acepción ampla, inclúe a toda a cultura grecorromana, e incluso as primeiras civilizacións de Mesopotamia, como os sumerios e o Antigo Exipto.

O concepto de Occidente adoita contrapoñerse ao concepto das civilizacións de Oriente (leste, en latín).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Oriente
Glifo

Un **glifo** (do grego *glýfō*, esculpir ou tallar) é un signo gravado ou, por extensión, pintado. Por exemplo, os glifos da escrita maia ou da exipcia, tradicionalmente máis coñecidos neste último caso como xeroglífico (do grego talles sacros ou sacerdotais).

En tipografía, un glifo é unha representación gráfica dun carácter, de varios caracteres ou de parte dun carácter e é o equivalente actual do tipo de imprenta (a peza que tiña gravada a letra). Un carácter é unha unidade textual mentres que un glifo é unha unidade gráfica. Por exemplo, a ligadura *fi* representarase como un glifo nas fontes tipográficas que o teñan, no suposto de que o sistema empregado na composición o recoñeza (como por exemplo TeX, os programas de maquetación en xeral e os procesadores con funcións tipográficas avanzadas).

Un carácter pode corresponder a varios glifos ou varios caracteres a un glifo (unha codificación de caracteres).[miniatura|Glifos en [Palenque, Chiapas|Palenque, México.|centro]]
Lista de episodios de Family Guy

A seguinte lista é unha **lista de episodios** da serie de animación da FOX ***Family Guy***. A serie comezou a emitirse o 31 de xaneiro de 1999 e rematou orixinalmente o 14 de febreiro de 2002; non obstante, tras o aumento das vendas dos episodios en formato DVD, o programa reanudouse o 1 de maio de 2005.

## Temporadas
## Episodios
### Primeira temporada
### Segunda temporada
### Terceira temporada
### Cuarta temporada
### Quinta temporada
### Sexta temporada
### Sétima temporada
### Oitava temporada
Carmen Porter

**Carmen María Porter Ucha**, nada en Madrid o 23 de agosto de 1974, é unha xornalista española.

## Traxectoria 
Licenciada en Ciencias da Información pola Universidade Complutense de Madrid e a Universidade Europea de Madrid. É subdirectora do programa de radio *Milenio 3*, que se emite na Cadena SER e do programa de televisión *Cuarto Milenio* en Cuatro. É colaboradora da revista *Más Allá*.

Foi redactora da revista *Enigmas del hombre y del universo*, na que se encargou, entre outros temas, dun suplemento en forma de xornal, que contiña noticias do mundo do misterio, ao que denominaban *Enigmas Expreso*. Tamén foi redactora no programa de televisión *El otro lado de la realidad* que se emite en Telemadrid.

### Vida persoal 
É a dona do xornalista Iker Jiménez, e colabora con el en numerosos proxectos xornalísticos.

## Publicacións 
* *Misterios de la Iglesia*. Ed. EDAF, S.A., 2002. ISBN 84-414-1104-2
* *La sábana Santa: ¿Fotografía de Jesucristo?*. Ed. EDAF, S.A., 2003. ISBN 84-414-1241-3
* *La Iglesia y sus demonios*. Ed. EDAF, S.A., 2005. ISBN 84-414-1773-3
* *Milenio 3: El libro*. Aguilar, S.A. de ediciones-Grupo Santillana, 2006. ISBN 84-03-09710-7
Pietro d'Abano

'''Pietro d'Abano'*, nado contra 1250 e finado contra 1316, foi un filósofo e médico natural de Abano Terme, famoso pola súa obra *Conciliator Differentiarum, quœ inter Philosophos et Medicos Versantur*. Acusado de herexía e ateísmo pola Inquisición, morreu na cadea en Padua antes de rematar o seu xuízo.

## Traxectoria 
Estudou medicina en Padua e despois viaxou a Constantinopla, onde aprendeu grego, no *Conciliator* mesmo menciona o seu trato con Marco Polo, viviu en París despois de 1290, onde estudou e quizais tamén ensinou, acusado polos dominicos de hexería foi a xuízo pero grazas á intervención do Papa quedou libre. En 1306 ou 1307 volveu a Padua para ensinar filosofía e medicina na súa universidade, pouco despois de chegar os dominicos levárono a xuízo por herexía, e de novo en 1315 aínda que morreu antes do remate do xuízo.

## Obra 
miniatura|*Conciliator differentiarum philosophorum et precipue medicorum*
Nos 210 *differenciae* do *Conciliator Differentiarum, quœ inter Philosophos et Medicos Versantur* (1303 e 1310), amosa os seus diversos intereses pola filosofía da natureza, divide a medicina entre a teoría e a práctica e afirma que o papel do médico é ser un ministro dunha natureza que se pode explicar racionalmente. En *Expositio Problematum Aristotelis* (1310) tradución e comentario dos *Problemas de Aristóteles*, un texto pseudoaristoteliano sobre unha gran variedade de temas que Abano agrupa en 38 *particulae'' e amosa o seu escepticismo polo sobrenatural e polas supersticións populares.

## Notas
Padua

A cidade de **Padua** (en latín *Patavium*, en italiano *Padova*, en véneto *Padoa*) é o centro económico e de comunicacións da rexión do Véneto, no norte de Italia. É así mesmo a capital da provincia homónima, sobre o río Bacchiglione, a 40&nbsp;km ao oeste de Venecia e a 29&nbsp;km no sueste de Vicenza, cunha poboación de 211.985, en 2004.

A comuna de Padua esténdese por unha área de 92&nbsp;km²2 e ten límites cos concellos de Abano Terme, Albignasego, Cadoneghe, Legnaro, Limena, Noventa Padovana, Ponte San Nicolò, Rubano, Saonara, Selvazzano Dentro, Vigodarzere, Vigonovo, Vigonza e Villafranca Padovana.

Padua é unha cidade cunha vinculación moi importante coa vida universitaria, dado que un terzo da súa poboación é estudante. A universidade, fundada en 1222, é unha das mes antigas de Europa e do mundo. Entre os seus profesores máis celebras destacan Galileo e William Harvey.

## Monumentos 
En Padua hai moitos monumentos e lugares de interese artística. Entre eles destacan *Prato della Valle*, praza de época napoleónica coñecida pola súa amplitude, e a capela dos Scrovegni, polos frescos de Giotto, que constitúe unha das obras máis importantes deste pintor. Ademais, resultan agradables para unha visita: a *Basílica de San Antonio*, patrón da cidade; o *Palazzo della Ragione*, sede do Goberno da cidade na Idade Media, que separa a *Piazza delle Erbe* (praza das Herbas) da *Piazza della Frutta* (praza da Froita); a igrexa dos Eremitani; o *Palazzo Moroni*, actual localización da casa do concello e a catedral.

## Universidade 
Padua é famosa, tamén, pola súa universidade, unha das máis antigas de Europa e do mundo. Fundouse en 1222 e nas súas aulas ensinaron científicos tan célebres como Galileo ou William Harvey. Actualmente ten máis de 60.000 estudantes.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Xardín Botánico de Padua, o xardín botánico máis antigo do mundo.
* Capela dos Scrovegni, pequena igrexa nomeada Patrimonio da Humanidade polos seus frescos de Giotto.

### Ligazóns externas 
*Páxina oficial de Padua
Maximiliano Hernández Martínez

**Maximiliano Hernández Martínez**, nado en San Matías o 21 de outubro de 1882 e finado en Hacienda Jamastrán o 15 de maio de 1966, foi un militar salvadoreño, presidente do Salvador entre 1931 e 1934, e entre 1935 e 1944.

## Notas 
]
Holly One

**Oliviero Migliore**, máis coñecido polo seu nome artístico **Holly One**, nado en Zürich o 12 de abril de 1965 e finado en Barcelona o 8 de setembro de 2006, foi un actor porno italiano aveciñado en España, caracterizado pola súa baixa estatura. Está considerado o actor porno máis baixo do mundo, con 120&nbsp;cm.

## Traxectoria 
Estrela da Sala Bagdad de Barcelona e de numerosos locais nocturnos de Eivisa durante os anos 80 e 90, a súa traxectoria no porno (de máis de 100 filmes) corre da man do actor Rocco Siffredi e Nacho Vidal. Foi unha estrela en Europa e mesmo foi galardoado cun premio ao mellor actor secundario no FICEB. Faleceu de infarto aos 41 anos de idade tras ingresar en coidados intensivos nun hospital de Barcelona, debido a un paro cardíaco provocado por unha enfermidade pulmonar

## Notas
Home Insurance Building

O **Home Insurance Building** foi construído en 1885 por William Le Baron Jenney en Chicago, cunha altura de 42 metros. Foi o primeiro rañaceos polo uso de aceiro estrutural no mundo. Foi construído entre os anos 1884 e 1885. Foi demolido no ano 1931. O edificio constaba de 10 pisos, que en 1890 pasarían a ser 12.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*  *1885 First Skyscraper* ; Chicago Public Library
Acuario público

miniatura|Dubai Mall Aquarium
[miniatura|dereita|Tunel de observación nun acuario da cidade de [Atlanta, Estados Unidos]]
Un **acuario público** é un estabelecemento aberto ao público para a observación das especies acuáticas en acuarios expostos nun obxectivo comercial ou educativo. Certos acuarios especializáronse na presentación de especies de auga doce, outros na exhibición de especies de auga salgada. Un acuario público pode ser tamén unha parte dun xardín zoolóxico ou dun museo científico (museo oceanográfico, museo de historia natural,...).

File:Baltimore_Aquarium_-_Big_tank.jpg
File:Aquarium_in_shopping_mall,_Kaunas.jpg
File:Churaumi_Aquarium_main_tank_'Kuroshio_Sea'.jpg
File:Al_Mahara_Burj_al_Araba_Dubai_March_2008pano.jpg

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Q1 Tower (rañaceos)

**Q1 Tower** é un rañaceos situado en Gold Coast, Australia. Cos seus 323 metros e 80 plantas é o edificio residencial máis alto do mundo, superando o 21st Century Tower de Dubai e o segundo rañaceos máis alto de todo o Hemisferio Sur, por detrás de el, aínda en construción, Costa Center, en Santiago de Chile. Foi deseñado por Atelier e a súa forma estivo inspirada polo facho dos Xogos Olímpicos de Sydney 2000 e pola Sydney Opera House. O seu gran deseño levouno a gañar o Emporis Skyscraper Award en 2005, superando ao Turning Torso, en Suecia. Un observatorio na planta 77 convérteo no único rañaceos cun observatorio só cara á praia.
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
* Q1 en Emporis
Anllo

Como topónimo **Anllo** pode referirse a:

;En Galiza
***Anllo**, parroquia do concello de San Amaro;
****Anllo**, lugar de dita parroquia;
***Anllo**, parroquia do concello de Sober;
****O Campo de Anllo**, lugar de dita parroquia;
****Pacios de Anllo**, lugar de dita parroquia;
***San Martiño de Anllo**, parroquia do concello de Sober;
***Anllo**, lugar da parroquia de Santa Cristina de Asma, no concello de Carballedo;
***Anllo**, lugar da parroquia de Baltar, no concello da Pastoriza;
***Anllo**, lugar da parroquia de Castrelo, no concello de San Cristovo de Cea.

;Río de Galiza
***Río Anllo**, curso fluvial galego afluente do río Miño;
***Salto do Anllo**, no río Lérez, entre Montes (Campo Lameiro) e Sacos (Cerdedo-Cotobade).

Amais, como apelido pode referirse a:

***María Yáñez Anllo**, xornalista galega (n. 1978);
***Héctor Anllo**, publicista galego.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***A Anllada**, lugar da parroquia de Arcos, no concello de Cuntis.
Construción

A **construción** é o proceso de armar calquera cousa, como casas, rañaceos, pontes, presas, camiños ou barcos. A construción abrangue diversas formas e combinacións de como facer ou crear múltiples tipos de estruturas. Así, a construción diríxese cara a un futuro onde a man de obra precisa de aparatos superiores e máis integrados, deixando xa que logo atrás a man de obra tradicional. Ademais, na construción actual deséñanse as edificacións e os aparatos a partir dunha diversidade de patróns estándar, o que diminúe o grao de erros e malas edificacións.miniatura|Casas en construción na Mariña Luguesa|centro
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Material de construción
Frauta de millo miúdo

thumb|280px|right|O frautista de Rodrigo Arenas Betancourt
A **frauta de millo** é un instrumento musical aerófono, de posible orixe africana, que se utiliza principalmente na cumbia e que se constrúe a partir da cana do millo formando un tubo de cana, aberto aos extremos, de entre 20 e 40&nbsp;cm, cunha lingüeta vibrante cortada do mesmo tubo e con catro orificios dixitais, o instrumento execútase de maneira transversal, e é típico da costa caribeña de Colombia. Utilízanno os grupos de música tradicional folclórica, denominados por iso "grupos de millo", non obstante tradicionalmente utilizábase durante as festa do Nadal. Ademais de con millo pódese construír cunha cana, denominada localmente *carrizo*, que medra nas zonas húmidas ou nas beiras dos ríos para evitar a consistencia fráxil e a baixa potencia do son das realizadas con millo. Tamén se realiza con *lata* (especie de bambú)

## Características 
A frauta de millo posúe unha característica que a fai única no seu xénero, as notas pódense producir de tres modos, soprando a frauta expulsando aire pola lingüeta, pero tamén inhalando o aire pola lingüeta para producir notas máis agudas e facendo vibrar a lingüeta cunha exhalación de aire que se produce dende a gorxa, como ao gargarexar, para producir as máis graves.

A frauta de millo constrúese en diversas tonalidades desde *si bemol* ata *mi*.

## Notas
Pedro I de Borbón

**Pedro I de Borbón** (1311 - Poitiers; 19 de setembro de 1356), nobre francés, fillo de Lois I de Borbón e María de Henao.

Á morte de seu pai en 1342 recibiu os títulos de conde de Clermont, conde de La Marche e foi nomeado segundo duque de Borbón.

Sempre se falou da súa débil saúde mental e a que foi probabelmente hereditaria. Pedro casou con Sabela de Valois, filla de Carlos de Valois, por tanto irmá do rei Filipe VI. Tiveron sete fillas e un fillo:
* Lois de Borbón (1337-1410)
* Branca de Borbón (1339-1361), esposa do rei Pedro I de Castela
* Xoana de Borbón (1338-1378), esposa do rei Carlos V de Francia
* Bona de Borbón (1341-1402), esposa do duque Amadeu VI de Savoia
* Catarina (1342-1427), esposa do conde Xoán VI de Harcourt
* Margarida (1344-1416), esposa do conde Arnaldo VIII de Dreux
* Sabela (1345)
* María (1347-1401), Prioresa de Poissy

Pedro faleceu na Batalla de Poitiers o 19 de setembro de 1356, o condado de La Marche pasou para o seu irmán Xaime I de La Marche, e Clermont e Borbón para o seu fillo Lois.
Señor Alcalde

***Señor alcalde*** foi unha *sitcom* española emitida por Telecinco en 1998. Durou dúas tempadas: a primeira iniciada o 21 de xaneiro de 1998 e a segunda o 7 de xullo dese ano.

## Argumento 
*Pablo* é viúvo, pai de tres fillo que acaba de ser escolleito alcalde do seu pobo, Encinar de la Torre, polo Partido Independiente de Encinar (PIE). O pobo vai escribindo as súas historias, cos concelleiros da oposición, entre os que está *Virginia* (muller divorciada e dous fillos, que vive coa súa nai *Amparo*) e *Ramón*.

## Notas
Káiser

**Káiser** (alemán: *Kaiser*) é o título alemán equivalente ao de *Emperador*, con **Kaiserin** facendo o feminino, *Emperatriz*.

## Historia
O vocábulo provén do latín Caesar ou César, tomado do título dos Emperadores Romanos dende Octavius Caesar Augustus, que o usou como descendente de Caius Julius Caesar. En alemán, a palabra Kaiser non está limitada aos xefes dos imperios alemán, austríaco ou o Sacro Imperio Romano Xermánico, senón que tamén é usado nun equivalente de sentido xenérico coa palabra inglesa *Emperor*, para os xefes doutros Imperios. Por exemplo, un emperador da China menciónase como *Chinesischer Kaiser* ou *Kaiser von China* en alemán.[miniatura|[Max Koner (1890): *O Kaiser Guillerme II.*|centro]]
Título nobiliario

Un **título nobiliario** é un privilexio legal concedido dende antigo que distingue os membros da nobreza.

## Características
Os privilexios outorgados pola nobreza son hoxe case exclusivamente protocolarios, mais durante a Idade Media constituíron a base do sistema feudal, organizando a posesión da terra e as relacións de vasalaxe. Hoxe sobreviven unicamente nos países de réxime monárquico: Andorra, Bélxica, Dinamarca, España, Gran Bretaña, Liechtenstein, Luxemburgo, Mónaco, Noruega, Países Baixos e Suecia, na Santa Sé e na República de San Marino.

Os títulos nobiliarios teñen, na súa meirande parte, carácter hereditario, a sucesión recae no fillo ou filla primoxénito do anterior posuidor e o seu uso esténdese aos consortes lexítimos. Na maioría dos países que manteñen unha lexislación nobiliaria en vigor, como España ou Gran Bretaña os títulos non poden ser obxecto de transaccións comerciais e o seu uso indebido ou usurpación están penalizados pola Lei.

## Xerarquía
Listaxe coa xerarquía dos títulos nobiliarios:

*Emperador (káiser, césar, tsar)
*Rei
*Rexente 
*Príncipe monarca
*Príncipe imperial
*Príncipe real
*Gran príncipe
*Príncipe
*Knez
*Infante
*Arquiduque
*Gran duque
*Duque (de maior importancia no caso de pertencer á Familia Real)
*Conde duque (título español atribuído aos condes de Olivares e aos duques de Sanlúcar la Mayor)
*Marqués
*Conde
*Conde barón (título portugués do século XIX, atribuído aos condes e baróns de Alvito)
*Vizconde
*Barón
*Señor
*Baronete
*Cabaleiro e Chevalier
*Escudeiro
Rafael Antonio Gutiérrez

**Rafael Antonio Gutiérrez**, nado en Ilobasco o 24 de outubro de 1845 e finado en San Salvador o 9 de xaneiro de 1921, foi un militar e presidente do Salvador entre 1894 e 1898.

## Notas
Carlos Basilio Ezeta

**Carlos Basilio Ezeta**, nado en San Salvador o 14 de xuño de 1852 e finado en Mazatlán (México) o 21 de marzo de 1903, foi un militar, presidente do Salvador entre o 22 de xuño de 1890 e o 10 de xuño de 1894. O primeiro ano de maneira provisional tras derrocar nun golpe de Estado a Francisco Menéndez.

Ingresou na Escola Militar en 1867 para incorporarse ao exército en 1871 como subtenente. Participou nos enfrontamentos con Honduras en 1872 e 1873, sendo ferido.

Despois de diversas estancias en Costa Rica, Estados Unidos e Guatemala, regresou definitivamente ao Salvador en 1885. Durante o goberno de Francisco Menéndez, xa como xeneral, participou como Xeneral en Xefe para sufocar a rebelión de Cojutepeque. O seu último cargo antes do golpe de Estado foi de Inspector Xeral do Exército.

## Presidencia 
thumb|Carlos Ezeta 1890.

Durante a súa administración tivo lugar a guerra do Totoposte con Guatemala, chamada así porque o presidente guatemalteco, o xeneral Manuel Lisandro Barillas mobilizou tropas á fronteira, pero estas nunca chegaron a combater; desta forma, a guerra só serviu para mandar provisións de maínzo moído (*totoposte*) ás tropas. Nesta guerra, O Salvador obtivo a vitoria coa sinatura do tratado de paz en agosto de 1890 promovido polo Corpo Diplomático acreditado de ambos países. 

O 18 de abril de 1891 fundou a Oficina de Enxeñeiros, agregada ao Ministerio de Fomento. 

Ezeta foi derrocado pola revolución dos 44. Acabou en Mazatlán, Sinaloa, México, onde faleceu.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Reseña biográfica na web da Presidencia da República do Salvador
Praza

﻿[miniatura|[Praza de María Pita, na Coruña.]]
:*Este artigo trata de urbanismo, para o xornal galego vexa: Praza Pública.*
Unha **praza** é un espazo urbano público, amplo e descuberto, no que se adoitan realizar gran variedade de actividades.

## Características 
Hainas de múltiples formas e tamaños, e construídas en todas as épocas, pero non hai cidade no mundo que non conte cunha. Pola súa relevancia e vitalidade dentro da estrutura dunha cidade considéranse como salóns urbanos.

Decote son o elemento nuclear dunha poboación, o lugar arredor do cal comezan a levantarse as edificacións máis representativas, co que se converten en símbolos do poder. Son típicas en moitas vilas a praza do concello, a praza da igrexa (habitualmente coinciden, ou simplemente coñécense como a praza da vila); en localidades maiores son máis propias a praza da catedral ou a praza do pazo.
Propiedade

En dereito, a **propiedade** é o poder directo e inmediato sobre un obxecto ou ben, pola que se atribúe ao seu titular a capacidade de dispoñer deste, sen máis limitacións que as que impoña a lei. É o dereito real que implica o exercicio das facultades xurídicas máis amplas que o ordenamento xurídico concede sobre un ben.

O obxecto do dereito de propiedade esta constituído por todos os bens susceptibles de apropiación. Para que se cumpra tal condición, en xeral, requírense tres condicións: que o ben sexa útil, xa que se non o fose, carecería de fin a apropiación; que o ben exista en cantidade limitada, e que sexa susceptible de ocupación, porque doutro modo non poderá actuarse.
James Kari

**James Kari** é un lingüista e profesor emérito especializado nas linguas atapascanas de Alasca.

## Traxectoria 
Nos últimos vinte e cinco anos realizou amplos traballos lingüísticos de moitas linguas atapascanas, do ahtna, dena'ina, koyukon, deg xinag, holikachuk e tanana. Xubilouse do Alaska Native Language Center da Universidade de Alasca Fairbanks en 1997 pero continúa a traballar en varios proxectos de linguas nativas de Alasca. Traballou co escritor dena'ina Peter Kalifornsky na compilación das súas obras

## Obras 
* *A classification of the Tanaina dialects*. Anthropological Papers of the University of Alaska 17:49-55, 1975.
* *Dena’ina Ełnena: Tanaina Country.* Fairbanks: Alaska Native Language Center, 1983 (con Priscilla Russell Kari e Jane McGary)
* ''Tatl'ahwt'aenn Nenn'*, 1986 (historias tradicionais ahtna)
* *Ahtna Athabaskan Dictionary*, 1990
* *Tatl'ahwt'aenn Nenn'. The Headwaters People's Country*, 2001
* *Shem Pete's Alaska. The Territory of the Upper Cook Inlet Dena'ina*, 2003 (con James A. Fall)
* *Dena'ina Topical Dictionary'', 2008

Coeditor de:
* Kalifornsky, Peter. 1991 "K'tl'egh'i Sukdu, A Dena'ina Legacy: The Collected Writings of Peter Kalifornsky" editado por James Kari e Alan Boraas. Fairbanks: Alaska Native Language Center.
John Smelcer

**John Elvis Smelcer**, nado en 1963, é un escritor estadounidense en athna e inglés.

## Traxectoria
Fillo de nai branca e pai parcialmente athna, estudou literatura e antropoloxía. En 1993 doutorouse en literatura comparada, foi profesor de inglés na Universidade de Alasca Anchorage e deu clases en diferentes universidades de todo o mundo, publicou *The Raven and the Totem: Traditional Alaska Native Myths and Tales* (1992)*Durable Breath: Contemporary Native American Poetry* (1994),  unha escolma de poesía nativa norteamericana, *A Cycle of Myths: Indian Myths from Southeast Alaska* (1995),   *Tracks: New & Selected Poems* (1997) con limiar de Carl Sagan, *In the Shadows of Mountains* (1997), rescritura de mitos athna cun limiar de Gary Snyder, en *Day That Cries Forever* (2006), recolle historias dos superviventes da vila de Chenega destruída por tres tsunamis durante o terremoto de 1964. A súa primeira novela,  *The Trap* (2006), pertence á narrativa xuvenil e *The Great Death* (2009) constitúe a súa segunda novela.

### Lingua athna
Interesado na lingua ahtna, afirma ser o falante máis novo da lingua, aprendéndoa dunha súa avoa publicou en 1998 un dicionario, *The Ahtna Noun Dictionary and Pronunciation Guide* (1998), foi o primeiro autor literario en lingua athna cos volumes bilingües de poesía, ''Koht'aene kenaege': Poems in the Ahtna Indian language* (1995), *Songs from an outcast: poems* (2001), *Without reservation:new & selected poems* (2003) e *The Language Raven Gave Us* e o libro infantil *Walk about: Life in an Ahtna Athabaskan Village'' 1998. Desde 1995 é director executivo da Ahtna’s Heritage Foundation

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
*Páxina persoal  
*The Language Raven Gave Us
Cómplices

**Cómplices** é un grupo de pop-rock galego. Foi fundado en 1987 por Teo Cardalda e máis pola súa parella María Monsonis.

## Discografía 
* *Manzanas* (1988)
* *Ángeles desangelados* (1989)
* *La danza de la ciudad* (1990)
* *Está llorando el sol* (1991)
* *Preguntas y flores* (1993)
* *Básico* (1994)
* *Cousas de meigas* (1999)
* *Cómplices* (2000)
* *A veces* (2002)
* *Grandes éxitos en directo* (2003)
* *Hello mundo cruel* (2006)
Compresa

miniatura|Compresa.
Unha **compresa** é un anaco de tea fina ou de gasa que se emprega para conter hemorraxias, cubrir feridas ou aplicar algún medicamento ou calor local. As empregadas para absorber a menstruación poden ser desbotábeis (toalla sanitaria) ou de tea. 

Tamén se definen como o anaco de tea ou lenzo usado para tratar feridas que non é venda nin vendaxe, senón un tipo concreto de apósito. Poden ser simples ou acolchadas e usarse con cataplasmas ou con emplastos.

As compresas terapéuticas véñense usando dende a Antigüidade como medidas primarias para atender lesións traumáticas ou enfermidades. Poden estar impregnadas de substancias medicinais ou medicamentos para a dor, a inflamación ou a hemostase.

Tamén se usan compresas frías ou quentes como parte de medidas caseiras analxésicas e antiinflamatorias. As compresas cirúrxicas esterilizadas son indispensábeis nos quirófanos. Empréganse para absorber líquidos corporais e manter unha óptima visualización da área cirúrxica, ou ben para secar as mans despois do lavado.

## Notas
Bañeira

miniatura|dereita|Bañeira pequena con billas e ducha.

Unha **bañeira** é unha peza fixa de fontanaría utilizada para bañarse. A maior parte das bañeiras modernas están feitas de fibra de vidro ou acrílica, aínda que tamén as hai feitas de porcelana, louza, aceiro, ferro fundido e mesmo de madeira (tradicionalmente no Xapón). A bañeira atópase normalmente no cuarto de baño, xa sexa como unha peza autónoma ou en conxunción cunha cabina de ducha.

Tradicionalmente, a maioría das bañeiras eran aproximadamente rectangulares, aínda que coa chegada das bañeiras acrílicas, existen máis formas posíbeis. Case sempre son brancas, aínda que tamén as hai noutras cores. As bañeiras modernas poden ter ou non billas montadas sobre elas. Ademais, poden ser encaixadas, libres ou mergulladas sobre un habitáculo deseñado para tal efecto.
Billa

miniatura|dereita|Debuxo explicativo dunha billa
Coñécese por **billa** a conxunción dunha chave (dispositivo, xeralmente de metal, polímeros ou de materiais cerámicos, usado para dar paso ou cortar o fluxo de auga ou outro fluído) e dun cano de saída da auga.

Un exemplo de billa ou canela para a auga do fogar coa válvula de asento correspondente, consta de vásteza con rosca e ao final unha arandela grande e grosa de caucho, coiro ou de goma que, ao xirar o mando, pecha o conduto de chegada e desta forma interrompe o paso da auga. Tradicionalmente a peza de peche, chamada frisa, era de coiro. Actualmente son de caucho sintético.

## Notas
Lena Charley

**Lena Charley** é unha corredora de mushing e escritora ahtna.

## Traxectoria
Lena Charley naceu no val do río Copper, en Alasca. Logo de casar e ter fillos trasladouse arredor de 1950 a Chistochina para que eles puidesen estudar. Coñecida como participante en carreiras de mushing por toda Alasca, sempre estivo interesada na preservación das tradicións e lingua do seu pobo, en 1999 converteuse na primeira profesora de lingua athna na escola de Chistochina, publicou materiais para a aprendizaxe da súa lingua, *Ahtna Listening Exercises. Chistochina Dialect*, 2003. Tamén é autora de leccións de athna por Internet, *Ahtna Language Lessons. Chistochina Dialect*, 2005 e dos relatos infantís, ''Stacnel'iita' Gha Nahkolnic*  e *Ben Niłgha'aa Delyaa Gha Nahkolnic'' (2004)

## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Ahtna Language Lessons. Chistochina Dialect, 2005
* Stacnel'iita' Gha Nahkolnic
* Ben Niłgha'aa Delyaa Gha Nahkolnic
Resina

[miniatura|Resina atrapando a un [insecto]]
thumb|*Protium Sp.”
A **resina** ou **recina** é calquera das substancias de secreción das plantas con aspecto e propiedades máis ou menos análogas ás dos produtos así denominados. Provén do latín *resina*. Pódese considerar como resina as substancias en primeiro lugar líquidas que sofren un proceso de polimerización ou secado dando lugar a produtos sólidos.
Están divididas deste xeito:

***Resinas naturais**
**resina verdadeira*
**gomorresinas*
**oleorresinas*
**bálsamos*
**lactorresinas*
***Resinas sintéticas**
**poliéster*
**poliuretano*
**Resinas epoxi*
**Acrílicos*
**Viniléster*
**Composites''

zh-yue:樹脂
Invertebrado

Un **invertebrado** é un animal desprovisto de columna vertebral. Pode ser unicelular ou pluricelular. Este termo non ten valor taxonómico, sendo definido por oposición ó vertebrados, que si o ten. Os artrópodos constitúen o meirande grupo de invertebrados por número de especies.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Brachypelma edit.jpg|Arthropoda
Ficheiro:Sea nettles.jpg|Cnidaria
Ficheiro:Regenwurm1.jpg|Annelida
Ficheiro:Echinometra mathaei MHNT Philippines.jpg|Echinodermata
Ficheiro:Grapevinesnail 01.jpg|Mollusca
Ficheiro:Haeckel Platodes.jpg|Platyhelminthes
Ficheiro:Haeckel Bryozoa.jpg|Bryozoa

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Vertebrados
Marful, Lagoa, A Pastoriza

**Marful** é un lugar da parroquia de Lagoa no concello lucense da Pastoriza na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 5 habitantes (2 homes e 3 mulleres).

## Lugares e parroquias
### Lugares de Lagoa
### Parroquias da Pastoriza
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Pastoriza
Lavabo

miniatura|Lavabo
﻿Un **lavabo** ou **pía** é un recipiente sobre o que se verte a auga para o aseo persoal. Fabricados tradicionalmente en porcelana, hoxe atópanse das máis diversas formas e materiais, tales como metal, gres ou vidro. Os lavabos actuais levan unha ou dúas billas que conectadas á fontanaría do edificio subministran auga fría e quente (actualmente a lei obriga en todo o estado español á instalación de billas cun só cano para saída de auga fría e quente). Na súa parte inferior teñen unha válvula de desaugadoiro, conectada ao saneamento, pola que se evacúa a auga usada.

Na actualidade, os lavabos fabrícanse en gran variedade de materiais entre os que se atopan a cerámica, o cristal, a resina, o metal, pedra puída ou madeira con tratamentos hidrófugos.

miniatura|Lavamáns nunha industria alimentaria.
Nos establecementos de alimentación, a lexislación sanitaria esixe que os lavamáns utilizados polos manipuladores de alimentos sexan de accionamento non manual (de pedal, cóbado, células fotoeléctricas etc.) para evitar que, unha vez lavadas as mans, os manipuladores teñan que acciona-lo mando coas mans limpas. Ademais, deben dispor de auga fría e quente, xabón líquido e sistema de secado hixiénico de mans (papel).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pía
Bombardeo atómico de Hiroshima e Nagasaki

Os **bombardeos atómicos de Hiroshima e Nagasaki** foron uns ataques nucleares que tiveron lugar o 6 e 9 de agosto de 1945 contra o Imperio do Xapón, obra dos Estados Unidos de América despois de que os dirixentes xaponeses decidiran ignorar o ultimato de Potsdam. Finalmente, despois de seis meses de intenso bombardeo sobre outras 67 cidades xaponesas, a bomba nuclear "Little Boy" lanzouse en Hiroshima o luns 6 de agosto de 1945, seguida o 9 de agosto por "Fat Man", lanzada sobre Nagasaki. O cesamento das hostilidades foi efectivo 6 días despois, o 15 de agosto. A segunda guerra mundial finalizou oficialmente menos dun mes máis tarde pola sinatura do acto de capitulación do Xapón o 2 de setembro de 1945. Son os únicos bombardeos nucleares que tiveron lugar en tempo de guerra.

O número de falecidos é difícil de cuantificar e só se dispoñen de estimacións. As bombas asasinaron a cando menos 140.000 persoas en Hiroshima e 90.000 en Nagasaki, deica a fin de 1945 (no propio día do bombardeo calcúlanse uns 70.000 mortos en Hiroshima e 40.000 en Nagasaki). A isto engádense os falecementos aparecidos máis tarde debido a diversos tipos de cancros e de patoloxías, atribuídas á exposición á radiación liberada polas bombas. En total, contabilizando o día do bombardeo, calcúlase que nos 5 anos seguintes os mortos superaron os 200.000 en Hiroshima e os 140.000 en Nagasaki. Practicamente a totalidade de falecidos eran civís.

Os superviventes das explosións, os *hibakusha*, tornáronse o símbolo dunha loita contra a guerra e as armas atómicas a través do mundo. Máis tarde Xapón adoptaría os tres principios anti-nucleares de non posesión, non produción, e a prol do desarmamento mundial de armas atómicas.

## Notas
Francisco Menéndez Valdivieso

**Francisco Menéndez Valdivieso**, nado en Ahuachapán o 3 de decembro de 1830 e finado en San Salvador o 22 de xuño de 1890, foi un militar e presidente do Salvador entre 1885 e 1890.

## Notas
Abeaca

miniatura|280px|Arado simple1. Temón 2. Chavellal e Chavella 3. Rodiña: dispositivo regulador  4. Teiroa ou seita 5. Rella 6. Dentil ou rastro 7. Orelleira ou abeaca 
A **abeaca**, **forcado**, **gueifa** ou **orelleira** é unha peza do arado responsable do ensanchamento do suco e de virar a terra, no arado de pau son dúas pezas que saen oblicuamente desde a rella e que se sosteñen por unha peza travesa, o meixelo.
miniatura|Abeacas modernas
Este compoñente non estaba presente nos arados primitivos, foi no transcurso da Idade Media cando se converteu nunha peza máis do arado. As abeacas actuais constrúense de aceiro, constan dunha superficie continua dotada dunha exterior posterior denominada apéndice, que se orienta cunha inclinación transversal de 35-45º, co lado cóncavo virado para diante.