open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Reinhard Gehlen

miniatura|dereita|Reinhard Gehlen
**Reinhard Gehlen**, nado en Erfurt o 3 de abril de 1902 e finado o 8 de xuño de 1979, foi un militar alemán.

## Traxectoria 
Foi xeneral da Wehrmacht durante a segunda guerra mundial, tiña ao seu cargo o servizo de intelixencia na Fronte oriental.

Durante a guerra fría foi recrutado polo servizo de intelixencia norteamericano coa misión de organizar un grupo que espiase á Unión Soviética, este grupo coñeceuse como Organización Gehlen e estaba formada en gran parte pola mesma rede de espías que traballaban para el durante o réxime nazi e que acabou por constituír a base dos servizos de información da nova República Federal de Alemaña, a Bundesnachrichtendienst, creada en 1956 e que tivo a Gehlen como primeiro presidente ata a súa retirada en 1968.
Werwolf

200px|miniatura|Estandarte de Werwolf
**Werwolf** (literalmente home lobo en alemán) foi un plan nazi elaborado ao final da segunda guerra mundial para organizar unha forza clandestina de resistencia que debía desenvolver unha guerra de guerrillas contra os aliados no caso da derrota do réxime nazi. Esa forza chegou a ter 5000 membros recrutados entre as SS e as Xuventudes Hitlerianas pero foi parcialmente desmantelada semanas antes da fin da guerra e só realizou accións illadas como o asasinato do alcalde de Aquisgrán en marzo de 1945.

## Notas
Nova Inglaterra

miniatura|250px|dereita|Boston.
**Nova Inglaterra** (*New England*) é unha rexión xeográfica de Norteamérica, situada ao nordés dos Estados Unidos. O nome é anterior á independencia dos Estados Unidos, e foi a primeira rexión dos Estados Unidos en definirse como unha entidade propia, con todo non se corresponde cunha entidade administrativa.

## Xeografía 
A rexión inclúe os estados de Connecticut, Maine, Massachusetts, Nova Hampshire, Rhode Island e Vermont. Boston, é o centro cultural e industrial máis importante da zona, así coma a súa cidade máis poboada.

## Cultura 
Nova Inglaterra é quizais a rexión dos Estados Unidos que posúe a identidade cultural máis forte, cunha uniformidade máis grande cultural e histórica que outras rexións do país. Con todo, o norte de Nova Inglaterra é principalmente rural, mentres que o sur é esencialmente urbano, unha diferenza que sempre existiu. O oeste e o leste comparten estas mesmas diferenzas, pero non existe xeralmente no Oeste o acento bostoniano que identifica a Nova Inglaterra a ollos dos americanos. Con todo, a pesar da presenza tan próxima á megápole *neoiorquina*, Nova Inglaterra é unha rexión cunha identidade claramente definida.
Antero Rubín

**Antero Rubín Homent**, nado en Redondela o 15 de febreiro de 1851 e finado en Ourense o 1 de maio de 1935, foi un xeneral e político coñecido pola súa longa carreira en Cuba. Loitou na Guerra de Cuba, foi elixido deputado nas Cortes Xerais polo distrito de Quiroga, en Lugo en 1914 e durante a lexislatura dos anos 1921-1922 foi senador electo pola provincia de Zamora.

## Traxectoria 
O seu pai, Evaristo Rubín, foi un oficial de carreira que combateu con distinción baixo as ordes do Xeneral Joan Prim i Prats na Guerra de África. Antero Rubín ingresou de xeito voluntario no exército o 11 de maio de 1868 e aos dezaseis anos foi para Cuba co exército, de onde volveu aos poucos anos tras ascender ao rango de tenente. Estudou en Redondela, Vigo, Pontevedra e Santiago de Compostela.
[miniatura|Rubín promoveu unha actualización da *[Carta xeométrica de Galicia|Carta geométrica* de Fontán "*...con el trazado de ferro-carriles y carreteras kilometradas*", en 1917.]]
En 1869, xa como cabo segundo, partiu cara Cuba unha vez máis. En 1895, cando estaba destinado en Tui como xefe da comandancia militar, volveu ser enviado a Cuba para defender os intereses españois. Co batallón Granada, composto por 700 homes, fixo fronte a unha insurrección en Potrero de las Varas o 24 de setembro de 1895. O seu triunfo valeulle diversas condecoracións pero tamén foi ferido. Unha vez recuperado asumiu as comandancias militares de Cienfuegos e Bayano. En 1897 participou nos combates de Santa Fé, El Revolcadero e Lomas del Viento, entre outros. Xa no ano 1898 participou en batallas como as de Quemado e Guanacoa. Os días 22, 23 e 24 de xuño tomou parte nas batallas contra os estadounidenses (Batallas das Guásimas). O 1 de xullo presenciou a capitulación de Santiago de Cuba.

O 14 de febreiro de 1898 a raíña rexente María Cristina de Borbón-Dúas Sicilias ascendeuno a xeneral de brigada. En 1901 pasaría a ser gobernador civil de Oviedo. En 1908 foi ascendido a xeneral de división e en decembro de 1916 a tenente xeneral. En 1917 foi nomeado Capitán Xeneral de Galicia tras ter dirixido os gobernos militares da Coruña, Zaragoza e Bilbao. Pasou á reserva en 1923.

Un cuartel de artillaría no barrio de Campolongo na cidade de Pontevedra, xa desaparecido, levou o seu nome (*Acuartelamiento General Rubín*), neses terreos hai agora vivendas, a cidade administrativa da Xunta de Galicia e un club deportivo militar. Unha avenida de Pontevedra no mesmo barrio de Campolongo leva o seu nome desde 1918.

## Vida persoal
Casou con Alexandra Ulloa Sotelo (f. 1966).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Guerra hispano-estadounidense
### Ligazóns externas 
* Biografía
* Ficha no Congreso
* Ficha no Senado
Estevo Creus

**Estevo Creus Andrade**, nado en Cee en 1971, é un escritor galego que ten destacado especialmente no eido da poesía.

## Traxectoria 
miniatura|Estevo Creus recitando nun supermercado.
Foi un dos fundadores do Batallón Literario da Costa da Morte, participando en obras colectivas como *Nós* (1997) e *Mar por medio* (1998). Previamente publicara como narrador os relatos *E a catro patas: quilómetros...* (1994) e *Confeso que matei a bambi* (1996).

A súa primeira obra individual é do 1996, cando sae á luz *Poemas da cidade oculta*. Ese mesmo ano gaña con *Areados* o Premio de poesía Miguel González Garcés da Deputación da Coruña. No ano 1998 gaña o premio de poesía Eusebio Lorenzo Baleirón co poemario *Teoría do lugar*, e no 2002 o III Premio de poesía Fiz Vergara Vilariño con *Decrúa*.

Interesado en experimentar coas novas formas da edición, convértese nun dos membros fundadores da editora Letras de Cal e participa tamén no proxecto Retagarda Edicións dedicado a editar libros en formato dixital empregando o diskette como soporte. Publica nese formato *O libro dos cans* no ano 2000. Tamén no ano 2007 e xunto co seu irmán, o escritor e artista gráfico David Creus, publica *facer Merzbau non ou posible?*, un libro que pretende borrar as fronteiras do concepto tradicional de autoría e que se move dentro dun concepto multimediático da literatura (acompáñase dun DVD e de autocolantes).

**Estevo Creus** é licenciado en Psicoloxía e foi tamén fundador do Grupo de Teatro Talía.

## Obra publicada 
### Poesía 
* *Poemas da cidade oculta* (Xerais, 1996).
* *Areados* (Deputación da Coruña, 1997).
* *Teoría do lugar* (Ediciós do Castro, 2000).
* *Libro dos cans* (Retagarda Edicións, 2000. 2ª edición en Franouren, 2010).
* *Decrúa* (Espiral Maior, 2003).
* *Balea2* (Positivas, 2011).
* *Tirotea2* (2011).

### Obras colectivas 
* *Rumbo ás illas. Escritores da Costa da Morte nas Sisargas* (Asociación Cultural Monte Branco/Asociación Neria, O Couto, Ponteceso, 1997).
* *dEfecto 2000* (Letras de Cal, 1999).
* *A tribo das baleas* (Xerais, 2001).
* *Poética da casa* (Xunta de Galicia, 2006).
* *facer Merzbau non ou posible?* (xunto con David Creus, non ou edicións, 2007).
* *Polifonías II. Voces poéticas contra a violencia de xénero* (Espiral Maior, 2007).
* *De Pondal ao Batallón Literario. 120 anos de poesía na Costa da Morte* (Sotelo Blanco, 2009).
* *Erato bajo la piel del deseo* (Sial Ediciones, 2010).
* *Versos no Olimpo. O Monte Pindo na poesía galega* (Toxosoutos, 2013).
* *150 Cantares para Rosalía de Castro* (2015, libro electrónico).

## Premios 
* Gañador do Premio de poesía Miguel González Garcés no 1996, por *Areados*.
* Gañador do XI Premio de poesía Eusebio Lorenzo Baleirón no 1998, por *Teoría do lugar*.
* Gañador do III Premio de poesía Fiz Vergara Vilariño no 2002, por *Decrúa*.
* Gañador do XXX Premio de poesía Eusebio Lorenzo Baleirón no 2017, por *O lugar que non hai*.
Edicións do Dragón

**Edicións do Dragón** foi un proxecto editorial galego activo entre os anos 1990 e 1998 e radicado na cidade de Santiago de Compostela que se moveu grazas ao esforzo de, entre outros, Paco Souto, Fran Alonso e Miro Villar.
## Historia
Nacida como unha editorial pequena de tiraxes curtas a súa preocupación pola súa dimensión estética levounos a abordar o formato de carpetas poéticas, feitas dun xeito case artesanal e coa participación de diversos autores plásticos. Ao longo da súa traxectoria publicou cinco volumes colectivos, e dous de autoría individual, ambos de autores debutantes. Cesou as súas actividades en 1998 debido á separación profesional dos seus impulsores.

A súa importancia na poesía dos 90 é capital, por acoller o debut de moitos dos seus autores novos e tamén por sentar as bases do que despois sería Letras de Cal.

## Obras publicadas
* *O mar de adentro* 1990, (volume colectivo con poemas de Gabriel Beceiro, Henrique Rabuñal, Xurxo Souto, Helena de Carlos, Xoán Carlos Pereira, María Xesús Nogueira, Adriana Castro, Miro Villar, Ângelo Brea, Kiko Lago, Lino Braxe, Fran Alonso, João Padrão, Gabriel Penabade, Jorge Mário Novais, Emílio Ínsua, Manuel Núñez Fiúza, Pedro Milhám Casteleiro, Laura Quintillán, Iolanda Aldrei, Miguel Areas, Rita Lazaré, Cristina Trigo, Xosé Lois Paz, M. Alguem e Rafa Villar).
* *A rota dos baleeiros*, 1991 (volume colectivo con poemas de Fran Alonso, Miro Villar e Paco Souto).
* *Oito e medio*, 1993 (volume colectivo con poemas das escritoras María Xesús Pato, María Xesús Nogueira, Carmen Lobón, Marta Dacosta, Rita Lazaré, Ana Romaní e Iolanda Aldrei).
* *Dous bocetos*, 1994 (de Paco Souto e Adriana Castro).
* *No mesmo espacio*, 1995. Libro de Rafa Villar.
* *A teta sobre o sol*, 1996. Primeiro libro de Olga Novo.
* *Bestiario*, 1998, (volume colectivo con poemas de Fran Alonso, Pedro Milhám Casteleiro, Raquel Castiñeira, François Davó, Alfredo J. Ferreiro, Mónica Góñez, Carmen Lobón, Ígor Lugrís, Luis Maçãs Lôpez, Manolo Mimo, María Xesús Pato, María Xesús Nogueira, Isolda Santiago, Teresa Seara, Paco Souto, Martín Veiga, Luísa Villalta e Rafa Villar.
David Creus

**David Creus Andrade**, nado en Cee en 1975, é un poeta e deseñador gráfico galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Belas Artes. No ano 2007 e xunto co seu irmán, o tamén poeta Estevo Creus, publicará *facer Merzbau non ou posible?*, un libro que pretende borrar as fronteiras do concepto tradicional de autoría e que se move dentro dun concepto multimediático da literatura (acompáñase dun DVD e de autocolantes).

## Obras 
### Poesía 
* *Palabras para un parque hidráulico*, 2003, 3C3 Editores.

### Obras colectivas 
* *Rumbo ás illas. Escritores da Costa da Morte nas Sisargas*, 1997, Asociación Cultural Monte Branco/Asociación Neria, O Couto, Ponteceso.
* *facer Merzbau non ou posible?*, 2007, Non ou edicións. Con Estevo Creus.
* *De Pondal ao Batallón Literario (120 anos de poesía na Costa da Morte*, 2009, Sotelo Blanco.
* *Versos no Olimpo. O Monte Pindo na poesía galega*, 2013, Toxosoutos.

## Premios 
* Gañador do I Premio de Poesía Afonso Eanes do Cotón no 2002, por *Palabras para un parque hidráulico*.
Vampeta

**Marcos André Batista dos Santos**, coñecido como **Vampeta**, nado en Nazáre das Farinhas, Baía, o 10 de marzo de 1974, é un exfutbolista brasileiro, que xogaba como centrocampista. Foi campión do mundo coa selección brasileira, coa que disputou un total de 39 partidos entre 1998 e 2002. Na Copa do Mundo de 2010 foi comentarista da TV Bandeirantes.
Retagarda Edicións

**Retagarda edicións** foi unha editorial galega que desenvolveu a súa breve actividade durante o ano 2000.
## Traxectoria 
Nacida como un proxecto dos escritores Eduardo Estévez, Rafa Villar e Estevo Creus, a editorial caracterizábase por dedicarse en exclusiva á edición dixital, baixo formato diskette o que favorecía uns prezos populares. O precario estado da lectura en formato dixital, xunto co momento tecnolóxico escollido (en plena expansión de Internet e no ocaso do diskette como formato), provocaron, xunto con outras causas, a fin da súa actividade. Algunha das súas obras foron reeditadas con posterioridade en novos formatos dixitais para a súa difusión gratuíta na rede.

## Obras publicadas
**O libro dos cans*, Estevo Creus, 2000.
**Ícaro*, Rafa Villar, 2000.
**Os veos da paisaxe*, Eduardo Estévez, 2000.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*"Nace Retagarda Edicións"
*"Retagarda Edicións mostrou os formatos de vangarda da nova poesía"
Gladio

**Gladio** era unha rede clandestina formada durante a Guerra fría que actuaba baixo a cobertura non oficial da OTAN en Europa Occidental. 

## Historia 
Contaba con financiamento e apoio da CIA  e o MI6 e que tiña como misión organizar unha rede de resistencia paramilitar oculta que actuase no caso dunha invasión da Unión Soviética, gran parte dos seus membros recrutáronse entre a extrema dereita. 

A rede Gladio operou para lograr a manipulación das democracias do continente europeo, empregando diversas estratexias de guerra sucia (en particular a chamada estratexia de tensión), a través da infiltración de axentes provocadores e o uso de operacións de bandeira falsa (como no caso dos atentados con catro bombas en Roma e na Piazza Fontana en Milán, en decembro de 1969) destinadas a destruír a imaxe pública dos partidos e organizacións políticas (nacionalistas e comunistas) que non apoiaban aos Estados Unidos, sinalándoos falsamente como autores de atentados terroristas, sabotando así o seu auxe nos procesos electorais das nacións europeas.

Durante a Guerra Fría, case todos os Estados-nación de Europa Occidental organizaron redes de *permanencia* baixo control da OTAN (Austria, Bélxica, Finlandia, Francia, Alemaña, Grecia, Noruega, os Países Baixos, Portugal, España, Suecia, Suíza, Turquía e o Reino Unido) co apoio do Vaticano.

### Revelación e confirmación oficial 
A sospeitada existencia de Gladio foi reveladas polo membro da *Avanguardia Nazionale*, Vincenzo Vinciguerra, durante o seu xuízo, en 1984. A organización coñeceuse grazas á investigación do xuíz veneciano Felice Casson e á confirmación da súa existencia por Giulio Andreotti o 24 de outubro de 1990 cando se referiu a unha "*estrutura de información, resposta e salvagarda*", e polas testemuñas de dous xenerais italianos sábese que organizou unha estratexia de tensión en Italia, que incluíron varias masacres, para impedir o acceso do Partido Comunista Italiano ao goberno.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Operación Cóndor

### Bibliografía 
*
Galería de imaxes de Poio

**Galería de imaxes** do concello de Poio na provincia de Pontevedra.

## Poio 

Ficheiro:Mosteiro de San Xoán de Poio.jpg|Mosteiro de San Xoán de Poio
Ficheiro:Capela de San Antoniño na Caeira (Poio).jpg|Capela de San Antoniño na Caeira
Ficheiro:Perez Esquivel.jpg|Casa dos devanceiros de Pérez Esquivel

## Parroquias 
### Combarro 

Ficheiro:Igrexa de San Roque de Combarro.jpg|Igrexa parroquial de San Roque de Combarro
Ficheiro:Combarro, Poio. Hórreos.jpg|Hórreos
Ficheiro:Cruceiro Combarro 6-1.jpg|Cruceiro
Ficheiro:Mesa para 4 en Combarro.jpg|Mesa para 4

### Raxó 

Ficheiro:Mirador raxo 01.jpg|Vista xeral de Raxó (Poio) dende o mirador da Granxa (Sanxenxo)
Ficheiro:Igrexa de San Gregorio de Raxó.jpg|Igrexa parroquial de San Gregorio de Raxó

## Illa de Tambo 

Ficheiro:Illa Tambo.jpg
Ficheiro:Escultura Paseo Marín.jpg|Escultura no paseo do porto coa illa de Tambo ao fondo (Marín)

## Hórreos 

Ficheiro:Mosteiro de Poio, hórreo.jpg|Mosteiro de Poio
Ficheiro:Combarro, Poio. Hórreos.jpg|Combarro, Poio
Ficheiro:Conxunto horreos.jpg|Combarro, Poio
Ficheiro:Mosteiro de Poio, hórreo 02.jpg|Mosteiro de Poio

## Ruta dos muíños 

Ficheiro:Poio, muiños da Freixa.jpg|Muíños no río Freixa
Ficheiro:Poio. Muiños da Freixa. Galicia (Spain).jpg

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Galería de imaxes de Galicia
* Lugares de Poio
* Eleccións municipais en Poio
Río Barba, O Vicedo

**San Paulo de Río Barba** é unha parroquia do concello do Vicedo, na comarca da Mariña Occidental, na provincia de Lugo. En 2007 tiña 140 habitantes, 82 menos ca en 1991.

Limita ao norte coas Ribeiras do Sor (Mañón), As Negradas e Mosende; ao sur con Cabanas; ao leste con Mosende e Covas (Viveiro) e ao oeste con Mañón.

A igrexa parroquial foi mandada construír por Fernán Pérez de Andrade, O Boo a finais do século XIV, conservando aínda a insignia deste nobre medieval, o porco bravo, igual que ocorre na igrexa de Santa María de Cabanas, tamén no Vicedo. O pórtico é de data moi posterior. É de planta rectangular, fabricada con muros de cantería e lousa, e con cuberta de lousa.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Fachada-san-paulo-riobarba-vicedo.jpg|Fachada da igrexa parroquial de San Paulo de Río Barba.
Ficheiro:Soportais-san-paulo-riobarba-vicedo.jpg|Soportais laterais da igrexa parroquial.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Río Barba 
### Parroquias do Vicedo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares do Vicedo
Identificador

**Os identificadores** son aqueles determinantes que fan referencia a unha realidade indicando de cal se trata (identificadores simples: *a, cada, un, calquera*...) e establecen unha relación de igualdade ou diferenza de identidade ou grupo (identificadores reforzados: *propio, outros,...*). Polas súas características, están opostos ó pronome persoal, demostrativo, posesivo, relativo, interrogativo, exclamativo e cuantificadores.
 
## Identificadores simples
Identifican dun xeito preciso e claro (identificadores simples definidos) ou impreciso e vago (identificadores simples indefinidos).
centro

## Identificadores reforzados
Aqueles que ademais do valor de identificación suman o de indicar igualdade ou diferenza de identidade ou grupo.
centro
Doma y castración del Reino de Galicia

**"Doma y castración del Reino de Galicia"** é unha expresión referida por Alfonso Daniel Rodríguez Castelao como orixinaria de Zurita, así como un lugar común da historia de Galiza.

## Historia da expresión 
miniatura|Mapa histórico que recolle os territorios e reinos en posesión dos Reis Católicos arredor do ano 1500. Destacan raiados últimos reinos sometidos ou anexionados polos monarcas castelán-aragoneses|alt=|300x300px
A expresión parte dun discurso parlamentario sobre o Proxecto de Constitución:

Está baseado, á súa vez, no texto contido nos *Anales de Aragón* do devandito Jerónimo Zurita, cando no capítulo LXIX do Libro XX, titulado "*Que o conde de Lemos entregou ao rei a fortaleza de Ponferrada; e da ida do rei a Galicia para asentar as cousas da xustiza*" di:

Malia que aquel foi o primeiro uso da expresión rexistrado, foi o comentario feito en *Sempre en Galiza* o que marcou a xeracións de galeguistas:

"Escoitade o que di Santillana: "*..non há mucho tiempo cualesquier decidores é trovadores destas partes, agora fuesen castellanos, andaluces o de la Estremadura, todos sus obras componian en lengua gallega o portuguesa*". Foi preciso executar a "*doma y crastración de Galicia*" para que enmudéceramos; pero a nosa lingoa sigueu frorecendo en Portugal, e o pobo galego non quixo esquecela."

Tanto o ambiguo do texto como as interpretacións posteriores darían lugar a unha confusión en que se xuntaron nun único acto de "doma y castración" un conxunto de feitos separados e que non todos foran influenciados polos Reis Católicos:

*O declive da literatura galego-portuguesa de arredor do ano 1350
*A centralización administrativa e o control do Reino de Galiza que se dá como finalizada, esta si, coa viaxe a Santiago de Compostela dos Reis Católicos en 1486.
*A asunción do castelán como lingua das clases altas e da administración comezada xa no século XIII e que foi avanzando paulatinamente en diversos campos e aínda non rematou.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Anales de la Corona de Aragón* (versión electrónica) 
*
Fermoselle

**Fermoselle** é un concello da provincia de Zamora, na comunidade autónoma de Castela e León. Esténdese por unha área de 69.34&nbsp;km² onde no ano 2007 vivían 1.482 habitantes.

## Localización
O municipio de **Fermoselle** encóntrase na comarca de Sayago dentro do Parque Natural de Arribas do Douro. Dista de Zamora capital uns 63 km.

Os seus límites serven de fronteira natural coa provincia de Salamanca nas beiras do percorrido do río Tormes e con Portugal, co río Douro. Conta cun paso fronteirizo sobre a presa de Bemposta no tramo de aproveitamento portugués do Douro.

Entre o seu patrimonio está o castelo de Fermoselle.

## Demografía
Evolución da poboación de Fermoselle dende a década dos 50:

ImageSize  = width:450 height:370
PlotArea   = width:400  height:300 left:50 bottom:45

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:5000

TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:500 start:0
Colors= 
  id:AO  value:pink
  id:AA  value:rgb(0.5,0.5,0.5)
  id:AB  value:rgb(0.5,0.5,0.5)
  id:AC  value:rgb(0.5,0.5,0.5)
  id:AD  value:rgb(0.5,0.5,0.5)
  id:AE  value:rgb(0.5,0.5,0.5)
  id:AF  value:green
PlotData=
  width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:7

  bar:1950(4455)      from:0 till:4455 color:AO
  bar:1960(4015)      from:0 till:4015 color:AA
  bar:1970(3254)      from:0 till:3254 color:AB
  bar:1981(2375)      from:0 till:2375 color:AC
  bar:1991(1981)      from:0 till:1981 color:AD
  bar:2001(1615)      from:0 till:1615 color:AE
  bar:2007(1482)      from:0 till:1482 color:AF

## Política
O repartimento de escanos quedou deste xeito:

PSOE
PP
C's
Total

**2015**
3
5
1
**9**

## Cultura e patrimonio
* Castelo de Fermoselle.
Teatro Bolshoi

O **Teatro Bolshoi** (Большо́й теа́тр, , en galego pronunciaríase coma *balxoi*) é tanto un teatro como unha Compañía de teatro, danza e ópera con sede en Moscova, Rusia, e unha unidade adicional en Joinville, Brasil. A palabra *Bolshoy* significa "grande" en ruso.

A compañía foi fundada en 1776 por Peter Urussov e Michael Maddox. Despois de tres anos de se presentar nun recinto privado, adquiriu o teatro Petrovsky, onde durou ata o incendio que destruíu o edificio en 1805.

O edificio que actualmente funciona como sede foi construído en 1825 sobre os restos do teatro Petrovsky, deseñado polo arquitecto Ossip Ivanovitch Bovet. Este teatro é, despois do Scala, o maior teatro de Europa.

Nun principio, o *Teatro Bolshoy* era un foro exclusivo para a arte rusa; as óperas presentadas servían como contrapeso á forte influencia italiana do século XIX. Entre os compositores predilectos estaba Mikhail Glinka. Actualmente, toda tempada teatral comeza cunha ópera de Glinka.miniatura|centro
## Véxase tamén
Zooropa

***Zooropa*** é o oitavo álbum de estudio da banda de rock irlandesa U2. Foi editado o 6 de xullo de 1993 a través do selo Island Records. Orixinalmente pensouse coma un EP e foi gravado durante a *Zoo TV Tour* lanzándose finalmente coma un álbum completo. En *Zooropa*, U2 continua coa experimentación entre o rock alternativo e a música electrónica que comezara co seu anterior traballo, *Achtung Baby*, publicado en 1991.

*Zooropa* foi elixido mellor álbum do ano 1993 pola publicación *Alternative Press*

## Listaxe de cancións 
Despois de "The Wanderer" hai unha canción oculta que consiste unicamente nunha alarma soando.

## Notas
Generation Terrorists

***Generation Terrorists*** é o álbum de estrea da banda galesa de rock alternativo Manic Street Preachers, editado o 10 de febreiro de 1992 a través do selo Columbia Records.

Tras unha importante atención dos medios e un "perfil de prensa desproporcionadamente alto" xerado polo sinxelo da banda "Motown Junk" de 1991, *Generation Terrorists* foi moi esperado pola crítica grazas á proclamación dos membros de que o seu debut sería o "mellor álbum de rock de todos os tempos" e vendería 16 millóns de copias, "dende Bangkok a Senegal".

Gravado entre xullo e decembro de 1991 e publicado en febreiro de 1992, o álbum non chegou a esas cifras pero, con todo, finalmente foi certificado Ouro no Reino Unido e tamén entrou no Top 100 do Xapón.

## Listaxe de cancións
## Notas 
## Bibliografía 
*
Pobo taíno

Os **taínos** foron un pobo arauaco procedentes da área de Venezuela, que ao longo dos séculos foron poboando as distintas illas do arco antillano. Cando os taínos chegaron ao Caribe, este xa estaba habitado por outros pobos como os igneris e os máis antigos aínda arcaicos. O nome taíno significa "bo ou nobre" en arauaco.

miniatura|Figura taína

Cando os primeiros navegantes españois chegaron ás illas do Caribe, os taínos estaban en plena loita cunha etnia rival, os caribes, que xa conquistaran as Antillas Menores. Nese entón a sociedade taína dividíase nuns cinco reinos controlados por caciques, a quen se lles pagaba tributo. Frei Bartolomé de las Casas no seu libro *Historia Xeral das Indias* relata que no ano de 1508 quedaban uns 60.000 taínos na illa da Española. Para 1531 a explotación e as enfermidades reduciran o número a 600.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cacicados da Española
* Masacre de Jaragua
* Batey
Pobo caribe

Os **caribes**, tamén chamados **kalinagos**, son unha tribo amerindia, un dos primeiros grupos que habitaron as Antillas Menores e serviron de inspiración ao nome da rexión homónima de América.

A familia lingüística caribe figurou entre as máis importantes de América do Sur, non só polo elevado número de tribos que a compuñan, senón polo seu marcado carácter expansionista. Os seus centros de dispersión abarcaron as costas do norte de Colombia, Venezuela e as Güianas, estendéndose cara ao norte das Antillas Menores e outros puntos das Antillas Maiores.

## Costumes 
Os caribes agrupábanse en clans patrilineais que, aos poucos, nas Antillas, cederon terreo aos matrilineais. Predominaba a exogamia e era frecuente a poligamia, sendo a posición da muller inferior á do home.

Cultivaban millo, iuca, feixóns e froitas tropicais, especialmente nas Güianas e as Antillas. A pesca constituía tamén parte da súa actividade.

As primeiras crónicas descríbenos como un pobo agresivo e practicante do canibalismo.

## Expansión 
dereita|miniatura|200px|Debuxo de muller caribe realizado por Charles E. Taylor (1888).
A rápida expansión precolombiana do pobo caribe debeuse á súa habilidade e aos seus coñecementos: eran expertos navegantes e construtores de canoas lixeiras de gran capacidade. Os territorios ocupados estendéronse do norte do Amazonas (carijona e panares), ata a aba dos Andes, onde destacaron as tribos de yukpas, macoas, chaparros e caratos,

A ampla expansión caribe propiciou o contacto, polo xeral pouco amigable, con tribos arauacas e tupís.

## A chegada dos europeos 
Os caribes foron desprazados polos españois e finalmente foron case exterminados durante o período colonial. Con todo, foron capaces de conservar algunhas illas, como San Vicente, Dominica, Santa Lucía e Trinidad. Os caribes negros (garífuna) de San Vicente que se mesturaron con escravos negros dun naufraxio foron deportados en 1795 á Illa Roatan, en Honduras, onde os seus descendentes, os garífuna, aínda viven hoxe. Os británicos viron menos hostís os caribes de San Vincente e permitíronlles permanecer nesta illa. A resistencia caribe atrasou o establecemento de europeos en Dominica, e as comunidades Caribe que permaneceron en San Vicente e Dominica conservaron un grao de autonomía no século XIX. O número de Caribes en Dominica hoxe é aproximadamente de 3.000, aínda que xa non queda ningún indíxena que coñeza a súa lingua (a lingua foi dada por morta no ano de 1920).

Varias palabras de orixe caribe engrosaron as linguas que se falan nas Antillas: español, inglés ou francés (en menor grao); por exemplo: *furacán*, *hamaca* e *iguana*, entre outras.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Linguas caribes
ODESSA

**ODESSA** (**Organisation der ehemaligen SS-Angehörigen**) é o nome que se lle deu a unha presunta organización formada por antigos membros do Schutzstaffel tras a derrota alemá na segunda guerra mundial, o propósito do grupo era facilitar posibles rotas de escape dos membros dos SS cara a América do Sur e Oriente Medio. Popularizada pola novela *The Odessa File* de Frederick Forsyth tivo grande fortuna literaria e cinematográfica pero non existe proba ningunha da súa existencia real, o que non impide que existisen diversas organizacións de axuda mutua de membros das SS para facilitar a evasión da xustiza.
Liga de Independentes

A **Liga de Independentes** (Verband der Unabhängigen – VdU) foi un partido político de Austria, activo de 1949 a 1955.
Fundado por Herbert Kraus e Viktor Reimann representaba os intereses dos antigos nazis, dos refuxiados de Europa Central e Oriental, dos prisioneiros de guerra e doutros sectores descontentos da derrota nazi. Opúñase ás medidas de nazificación, difundía propaganda neonazi e panxermánica. Nas eleccións lexislativas de 1949 tivo o 11,7% dos votos o que lle outorgou 16 escanos no Parlamento. Nas seguintes eleccións perdeu a súa representación parlamentaria e tras unha crise interna acabou por integrarse nun novo partido, o Partido da Liberdade de Austria en 1956.
Alois Brunner

**Alois Brunner**, nado o 8 de abril de 1912 en Nádkút, Hungría (actualmente pertence a Austria co nome de Rohrbrunn), foi un militar austríaco, membro das SS, é un criminal de guerra nazi que foi axudante de Adolf Eichmann.

## Traxectoria 
Foi responsable do envío de 43.000 xudeus austríacos e 46.000 de Salónica ás cámaras de gas, foi comandante do campo de internamento de Drancy, nos arredores de París, de xuño de 1943 a agosto de 1944, deportou 25.000 xudeus franceses a Auschwitz, e foi responsable do envío de 140.000 xudeus ás cámaras de gas. Condenado en ausencia en Francia en 2001 a cadea perpetua por crimes contra a humanidade. Segundo o xornal británico *The Guardian* é o máis importante fuxitivo nazi vivo, xa que non hai constancia do seu falecemento. Refuxiado en Damasco foi conselleiro especial de seguridade do presidente Hafez el-Assad utilizando o nome de Georg Fischer.
Categoría

*En bioloxía, os taxons ou grupos en que se clasifican os seres vivos estrutúranse nunha xerarquía de inclusión, na cal un grupo abrangue a outros menores e está, á súa vez, subordinado a un maior. Ós grupos asígnaselles un rango taxonómico ou categoría taxonómica que acompaña ó nome propio do grupo.
*En filosofía denomínase categoría ó proceso no cal as ideas e os obxectos son recoñecidos, diferenciados e entendidos. Mediante as categorías, preténdese unha situación xerárquica de elementos. Elementos moi parecidos e con características comúns formarán un grupo ou categoría.
*En matemática, unha categoría é un tipo de estrutura alxébrica, como a categoría de conxuntos, cuxos obxectos son tódolos conxuntos e os morfismos son as funcións.
*En lingüística coñécense como categorías as diferentes clases de palabras.
Verbo regular

Os **verbos regulares**, en contraposición ós verbos irregulares, son aqueles que se ateñen estreitamente aos paradigmas ou modelos de conxugación máis empregados na lingua. En galego hai tres paradigmas de verbos regulares: a primeira conxugación, cuxos infinitivos terminan en **-ar**; a segunda,  terminan en **-er** e a terceira,  en **-ir**. Dentro da conxugación regular pode considerarse tamén unha conxugación estendida por medio de perífrase verbais que sinalan distintos tipos de aspecto e modo verbal.

Mediante a segmentación e conmutación dos elementos constituíntes das formas verbais regulares, revélase o mecanismo da flexión verbal, que funciona incrementando a un tema un sufixo flexional. Á súa vez, o tema está constituído por unha raíz e unha vogal temática , e o sufixo flexional está formado polas desinencias de modo-tempo e número-persoa.

De todos estes contribuíntes verbais, a raíz é o único que permanece invariable en todo o paradigma, aínda que pode admitir pequenas variacións. A vogal temática é un morfema que clasifica os verbos en tres clases mórficas ou conxugacións. Os SMT (6 morfemas no indicativo e tres no subxuntivo que corresponden a outros tantos tempos, amais o imperativo e as formas nominais) e SNP (6 morfemas) expresan nocións lingüísticas.

centro
Espiral Maior

**Espiral Maior** é unha editorial galega fundada no ano 1991 e dirixida dende entón polo poeta Miguel Anxo Fernán-Vello.
## Traxectoria 
Aínda que abrangue tamén xéneros como a narrativa ou o teatro, a súa actividade principal é a edición de poesía, xénero do que leva editados máis de douscentos títulos. Dende a súa fundación, a editorial publica boa parte dos premios de poesía de concellos e asociacións galegas, contando tamén co seu propio certame, o Premio Espiral Maior de Poesía, convocado dende 1992 e aberto dende o ano 2006 a obras en idioma portugués. A colección principal de poesía caracterizouse por sufragar parte dos seus custos a través da subscrición. Os nomes dos subscritores figuran na última páxina de cada volume e reciben un exemplar numerado e autografado polo autor. Ademais da colección principal de poesía, a editorial tivo a colección "A Illa Verde", de prezos populares (hoxe extinta), e a colección "Opera Omnia", edicións moi coidadas dedicadas a acoller as obras completas de autores canónicos.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Distribución editorial galega

### Ligazóns externas
*Páxina na Asociación Galega de Editores en Internet Archive.
Río Saskatchewan

O **río Saskatchewan** é un dos principais ríos do Canadá, con aproximadamente 550 quilómetros de longo, discorre cara ao leste a través das provincias de Saskatchewan e Manitoba para desembocar no Lago Winnipeg. Xunto cos seus afluentes Saskatchewan do Norte e Saskatchewan do Sur, a súa conca abarca a maior parte da rexión central das Pradarías canadenses, prolongándose cara ao oeste ata as Montañas Rochosas Canadenses en Alberta e o norte de Montana nos Estados Unidos. Isto supón aproximadamente 1.939 quilómetros ata a súa cabeceira no río Bow, un afluente do Saskatchewan do Sur en Alberta.

## Descrición 
Fórmase na zona central de Saskatchewan, aproximadamente 40 quilómetros ao leste de Prince Albert, pola confluencia das súas dúas ramas principais, Saskatchewan do Norte e Saskatchewan do Sur, no *Saskatchewan River Forks*. A fonte de ámbolos dous ríos provén dos glaciares das Montañas Rochosas en Alberta.

A corrente combinada flúe á vez leste-nordés, cara ao Lago Codette formado pola presa de Nipawin e cara ao Lago Tobin, formado pola presa E.B. Campbell. Logo flúe nordés, fóra do bordo das saias das Grandes Chairas sobre o Escudo Canadense, atravesando unha rexión de pantanos, onde se xunta polo noroeste co río Torch e co río Mossy. Pola parte norte dos pantanos flúe cara ao leste, enroscándose ao redor dunha serie de pequenos lagos cara ao oeste central de Manitoba ata O Pas, onde se lle une polo suroeste o río Carrot. Ao sueste do Pas, forma varios arroios nun delta á beira noroeste do Lago Cedar, deixando o lago polo seu extremo sueste e fluíndo aproximadamente 5&nbsp;km ata o lago Winnipeg, entrando na beira norte de Long Point.

O nome do río, como a provincia de Saskatchewan, deriva da lingua cree: *kisiskāciwani-sīpiy*, que significa "río de curso veloz". O río e os seus afluentes proporcionaron unha importante ruta de transporte para os nativos americanos e os primeiros trampeiros europeos.

No río hai construídas centrais hidroeléctricas en Nipawin, E.B. Campbell (antes Squaw Rapids) en Saskatchewan e en Grand Rapids en Manitoba.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do *Canadian Council for Geographic Education* cunha serie de artigos da historia do río Saskatchewan. 
* Ríos do Canadá
O Leo i Arremecághona!

**O Leo i Arremecághona!!!** é o nome do proxecto musical como cantautor punk de Leonardo Fernández Campos, *O Leo de Matamá*, nado en Matamá en 1974, un artista polifacético, filólogo e poeta.

## Traxectoria 
[esquerda|miniatura|Entrevista en [Nós Televisión]]
A traxectoria musical do Leo i Arremecághona!!! iníciase sobre o ano 1997, aínda que comeza a ser coñecido cando é chamado para abrir os concertos da xira galega de Albert Pla en 1998. Do mesmo 1998 é o seu primeiro disco *Suspiros de Kaña*, do que se editaron un milleiro de copias distribuídas polo propio autor. O disco sería reeditado no ano 2006 por A Regueifa Plataforma en formato mp3.

O Leo i Arremecághona!!! participou como autor de letras e músicas e como actor nos espectáculos *As Presidentas* d'A Factoría Teatro e *Vendettta* de Berrobambán Teatro. Tamén foi finalista do "I Certame de Monólogos Monolíngües". A vinculación do autor coas artes escénicas é notable, xa que parte importante do proxecto musical que representa O Leo i Arremecághona!!! céntrase nas súas actuacións ao vivo, espectáculos que rozan o formato da performance e nas que o autor se caracteriza para interpretar determinados personaxes. É habitual que o espectáculo punk tamén estea precedido de versións acústicas de autores da canción protesta galega e dos Cantores de abril. O Leo i Arremecághona!!! ten dado recitais por toda Galiza, a súa última xira, de 2007 levou por nome *Xira... e aghomita*.

No ano 2006 participaría no concurso "A polo ghit", co tema "A canción do vagho", unha versión libre do tema de John Lennon "Give Peace a Chance". Na edición de 2007 repetiría con "Bilingüismo harmónico", unha adaptación do "Should I Stay Or Should I Go" de The Clash. No mesmo ano participa do tributo a Andrés do Barro *Manifesto Dobarrista* cunha versión do tema "Vou a Bueu". O seu próximo disco será *Aghomita, campión!* e tamén se está preparando o DVD con actuacións ao vivo *Sigho (vivo)*.

No 2009 colaborou no proxecto de acción poética "A Revolta das Letras", celebrado o Día das Letras Galegas en Santiago de Compostela.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Blog oficial d'O Leo i Arremecaghona.
* Haicú (blog).
* Bandcamp de arremecághona's produçións.
Presente de indicativo

O **presente de indicativo** é un dos tempos verbais. Caracterízase por posuír vogal temática e carecer de sufixo modo-temporal, circunstancia esta última que tamén lle acontece ó pretérito de indicativo.

O presente de indicativo é o tempo do acto de fala dialogado e do estilo directo. É un tempo verbal carente de caracterización modal e de perspectiva cronolóxica.

## Valores do Presente de indicativo
*Presente propiamente dito: Achega unha realidade coincidente co momento do acto de fala: 
::*acción puntual: *Agora mesmo entra no pavillón*.
::*acción durativa: *Camiña pausadamente*.
::*acción iterativa: *Repenican as campás*.
*Valor imperativo: *Ti fas a túa tarefa*.
*Presente permanente ou intemporal: refírese a realidades de validez temporal ilimitada: *Dúas e dúas son catro*.
*Presente histórico: Implica o emprego do presente de indicativo referíndose ó pasado: *O rei diríxese ó pobo tralo golpe de estado*.
*Presente habitual: *Sempre deitamos tarde*.
*Presente prospectivo: Achega unha realidade futura grazas a un adverbio ou locución: Mañá volven os cativos.

## Maneiras
Verbo irregular

Os **verbos irregulares** son aqueles que presentan variacións no tema de perfecto e ou no tema de presente que implican que non encaixen no paradigma regular.

## Tema de perfecto irregular 
Hai un grupo de 18 verbos que teñen un tema específico para a conxugación do pretérito de indicativo, antepretérito, pretérito de subxuntivo e futuro de subxuntivo.

As diferenzas entre as raíces do tema de perfecto e as do tema de presente nos verbos irregulares poden reducirse a uns poucos tipos:
* Altemancia entre unha vogal aberta ou media e un ditongo: /a/ - /owl (*haber* / *houbo*, *saber* / *soubo*, *caber* / *coubo*), /o/ - /uj/ (*poder* / *puido*). Esta alternancia tamén se encontra en *traer*: *traer* / *trouxo*.
* Alternancia da consoante final da raíz. Os verbos *dicir*, *querer*, *facer* mudan a consoante, e ademais os dous últimos cambian a vogal do radical en /i/: *dicir* / *dixo*, *querer* / *quixo*, *facer* / *fixo*.
* Ampliación da raíz con /ib/, que afecta a *estar* e *ter*: *estar* / *estivo*, *ter* / *tivo*.
* Os verbos *poñer* (ou *pór*) e *vir* teñen un comportamento particular, e a pesar de que no tema de presente sigan un patrón de variación semellante, no tema de perfecto seguen camiños diverxentes. *Vir* ten unha raíz rematada en nasal (/biN/ na p1 do Perf., e /biñ-/ no resto das fornas), excepto na p3 do Perf., que ten raíz /bE/: *vin, viñ-eches, ve-u, viñ-emos, viñ-estes, viñ-eron; viñ-era... viñ-ese...*
En cambio, *poñer* cambia a vogal radical e maila consoante final da raíz: *pux-en, pux-eches, pux-o, pux-emos, pux-estes, pux-eron; pux-era.. pux-ese...*
* *Ser* e *ir* teñen unha raíz común para o tema de perfecto, distinta das que presentaban no tema de presente: /fu/ para as Pl e P2 do Perf. e /fo/ para tódalas outras formas: *fu-n, fu-ches, fo-i, fo-mos, fo-stes, fo-ron, fo-ra, fo-se.*

Hai que destacar que nos verbos que teñen un tema de perfecto diferente do tema de presente non se produce sincretismo entre o futuro de subxuntivo (der, deres,...) e o infinitivo conxugado (dar, dares,...)

## A raíz no tema de presente 
No tema de presente poden presentar ata tres radicais distintos:
* R1 ou radical da P1 (primeira persoa) do presente de indicativo e de todo o presente de subxuntivo (*digo, diga, digamos*).
* R2 ou radical rizotónico da P2 (segunda persoa), P3 (terceira persoa), P6 (sexta persoa ou terceira persoa de plural) do presente de indicativoe da P2 do imperativo. (*dis, di, din, di*).
* R3 ou radical arrizotónico da P4, P5 do presente de indicativo, P5 do imperativo e demais formas do tema de presente. O futuro de indicativo e condicional acostuman presenta-la R3.

centro
Copretérito de indicativo

O **copretérito** ou **pretérito imperfecto de indicativo** é un tempo verbal que expresa coincidencia temporal respecto a un referendo pasado. O referendo pode ser achegado mesmo por un adverbio.

Morfoloxicamente está por unha raíz, unha vogal temática, un sufixo modo-temporal e un sufixo de número e persoa. O sufixo modo-temporal é o morfema "ba" no caso da primeira conxugación e o morfema "a" no caso da segunda e terceira conxugación verbal.

## Valores do copretérito de indicativo
*Durativo e habitual: *Sempre xantabamos tarde*.
*Narrativo: O narrado áchase nun pasado vago: *Era unha fadiña tristeira*.
*Acción habitual no pasado: *Os mércores adestrabamos xuntos*.
*Contemporaneidade no pasado: *Entón, sentiamos unhas pegadas arrepiantes*.
*Intemporalidade no pasado: *Cando cheguei a vello, deime de conta de que a vellez era un inverno*.
*Prospección dende o pasado: *Comentoume que emigraba ó mes seguinte*.
*Modal:
::*Valor de cortesía: *Perdoe, quería comentarlle...*
::*Intención expresiva: *Comíao a bicos!*

## Formas
## Notas
Pretérito de indicativo

O **pretérito de indicativo**, ou **pretérito perfecto**, é un tempo verbal que refire un momento pasado en relación ó presente, e non necesita referente . Amais de posuír vogal temática e carecer de sufixo modo-temporal, circunstancia esta última que tamén lle acontece ó presente de indicativo, ter tamén un sufixo número-persoal de seu (*-i/-n, -ches, -u, -mos, -stes, -ron*).

## Valores
* Metaforicamente para referirse a un feito inminente: *Non me berres máis, xa marchei*.
* Pode indicar unha acción anterior a un momento futuro: *Durme, cando espertes, morreu o conto*.
* Pode indicar un momento anterior a outro pasado: *Non viu se lle viñan pola dereita ou pola esquerda*.
* De mandato: con valor imperativo, pode expresar ordes de realización inmediata: *Tedes que ter rematado o traballo para mañá, así que xa o fixestes*.
* De negación absoluta: en contextos coloquiais pode expresar a negación da acción: *Que pouco me gustou o lugar. Xa volvín*.

## Formas
Antepretérito

O **antepretérito de indicativo**, ou **pluscuamperfecto**, é un dos tempos verbais. Caracterízase por posuír vogal temática e un sufixo modo-temporal "*ra*".

O antepretérito de indicativo modalmente é real e indica un momento anterior a un referente anterior: *cando cheguei á estación, xa marchara o autobús*.

## Valores do antepretérito de indicativo 
* De cortesía: pode presentar tamén valores non reais referidos ó presente: *quixera falar con vostede*.
* Estar presente en oracións desiderativas: *o demo o levara!*
* Pode indicar unha acción que cumpría realizar no pasado. Tería un valor enfático: *se non xantaches, xantaras*.

## Formas 
## Notas
Locus

[miniatura|dereita|200px|Exemplo de loci do [cromosoma 22. Nótase a división en dúas partes, que constitúen o brazo curto e o brazo longo do cromosoma. O punto que divide os dous brazos constitúe o centrómero.]]

En bioloxía un **locus** (plural **loci**) é unha posición fixa nun cromosoma, como a posición dun xene. Unha variante da secuencia de ADN en determinado locus denomínase alelo. A lista ordenada de loci coñecidos para un xenoma en concreto é un mapa xenético. O mapeado xenético é o proceso de determinar o locus para un certo trazo biolóxico.

As células diploides e poliploides que teñen o mesmo alelo nun locus do cromosoma son homocigotos para ese xene, mentres que as que teñen diferentes alelos nese locus son heterocigotos.

## Nomenclatura 
Os locus cromosómicos dun xene pódense escribir "6p21.3".

O rango de localizacións especifícase de forma similar. Por exemplo, o locus do xene OCA1 pode escribirse "11q1.4-q2.1", que indica o brazo longo do cromosoma 11, nun punto entre a sub-banda 4 da banda 1 e a sub-banda 1 da banda 2.

Os finais dos cromosomas etiquétanse como *"ptel"* e *"qtel"*, e así *"2qtel"* refírese ó telómero do brazo longo do cromosoma 2.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Xene
* Alelo
Futuro de indicativo

O **futuro de indicativo** é un dos tempos verbais. Caracterízase por, ademais de posuír vogal temática, por ter un sufixo modo-temporal "*ré*" ou "*rá*".

O futuro de indicativo é real en canto ó modo e prospectivo a partir dun momento presente.

## Valores do futuro de indicativo
*Probabilidade no presente: *Coido que non se aviarán*.
*Simple futuridade: *Farei o exame agora* (neste caso conmutable polo presente de indicativo por mor da presenza do adverbio).
*Futuridade e obrigatoriedade: *Aprenderás a sufrir*.
*Retrospectivo: pode indicar accións do pasado: *Castelao morrerá exiliado en 1950* 
*Cortesía: en enunciados imperativos pode ter un valor atenuamente: *Farasme este favor?*
*Irónico: en contextos coloquiais con valor de negación: *Estás moi convencida de conseguilo. Conseguirás*
*Argumentativo: como recurso discursivo nunha argumentación referido ao momento da enunciación: *Pensaredes que é un erro, mais vou demostrar que non*
## Formas
Pospretérito

O **pospretérito**, tamén chamado **condicional**, é un dos tempos verbais da lingua galega. Caracterízase por, ademais de posuír vogal temática, por ter un sufixo modo-temporal "*ría*".

## Valores do pospretérito de indicativo
*Expresa posterioridade con respecto ó pasado, é un tempo referente; en canto ó modo é real. Atópase en relación co futuro de indicativo: *Cría que non volvería xamais á praia*
*Ten dous valores, un subxectivo (*Biqueino pensando en se o volvería ver*) e outro obxectivo (*Biqueino daquela. Tamén o bicaría anos despois*).
*No diálogo empieza para negar ironicamente o dito previamente: -* Disque lle tocou a lotería / - Si, ho, tocaríalle*
*Probabilidade ou aproximación no pasado: *Tiña tenza de si, e iso que andaría nos cen quilos*
*Referido ó presente con valor modal de cortesía: *Importaríavos axudarme?*.
Presente de subxuntivo

O **presente de subxuntivo** é un dos tempos verbais. Caracterízase por, ademais de non posuír vogal temática, ter un sufixo modo-temporal "*e*" para a primeira conxugación, e "*a*" para a segunda e terceira conxugacións.

O presente de subxuntivo é unha forma caracterizada polo modo. Temporalmente é presente ou prospectiva, nunca retrospectiva; habitualmente é referente. Cando existe no contexto outro elemento que indique modalidade (adverbio, conxunción,...), o trazo modal do subxuntivo é redundante. Nestes casos, o trazo modal de subxuntivo é redundante, polo que pode aparecer no seu lugar o indicativo u o futuro: Quizais vén hoxe ∼ Quizais virá hoxe ∼ Quizais veña hoxe.

## Valores do Presente de subxuntivo 
*Un dos usos máis habituais é o de mandato, especialmente nas secuencias negativas, pois non é posible nestas o emprego do imperativo: Vinde / non veñades.
*Hipótese: *Posibelmente teñades razón*
*Dúbida: *Quizais non chegue hoxe*
*Maldición: *Mal raio o parta*
*Desexo ou rogo: *Queira o ceo que non sexa así*
## Formas