Egito Gonçalves

**José Egito de Oliveira Gonçalves**, máis coñecido como **Egito Gonçalves**, nado en Matosinhos o 8 de abril de 1920 e finado no Porto o 28 de xaneiro de 2001, foi un poeta, editor e tradutor portugués.

Publicou os primeiros libros en 1950. Tivo como actividade profesional a administración dunha editora e tamén foi xefe do Despacho de Márketing dunha Compañía de Seguros. 

A súa intensa actividade de divulgación cultural e literaria concretouse, a partir dos anos 50, na fundación e/ou dirección de diversas revistas literarias, como *A Serpente* (1951), *Árvore* (1951-53), *Noticías do Bloqueio* (1957-61), *Plano* (1965-68, publicada polo Cineclube do Porto) e *Limiar*. 

Participou en movementos antifascistas, no plano cultural e na política. Pertenceu ao M.U.D. e ás Comisións Nacional e Executiva do III Congreso de Aveiro, e desenvolveu actividades de animación cultural no Porto, tendo pertencido á dirección do Teatro Experimental do Porto, do Cineclube do Porto, da Cooperativa Árvore e da Associación de Jornalistas e Homens de Letras do Porto. Pertenceu tamén á Sociedade Portuguesa de Escritores, á Associación Portuguesa de Escritores, á Sociedade Portuguesa de Autores e o PEN Clube Portugués. Tamén ao "Congreso para a Liberdade da Cultura" (Francia) e á "Comunitá Europea degli Scrittori" (Italia). Foi membro da "Hispanic Society of America" (Nova York) e correspondente do "Centre International d'Études Poétiques" (Bélxica). 

A súa obra encóntrase traducida ao francés, polaco, búlgaro, inglés, turco, romanés, catalán e castelán.

Faleceu en 2001, e o seu último libro, *Entre Mim e a Minha Morte Há Ainda um Copo de Crepúsculo,* foi editado cinco anos despois.

Coñecida polo seu cunho combativo e intencionalidade social, a poesía de Egito Gonçalves encontra moitas veces no diálogo e chamamento a un interlocutor non nomeado a situación comunicativa privilexiada para aludir de forma irónica ou diferida a contextos históricos, encontrando nesa mediación o distanciamento preciso para que a súa voz non ceda á expresión sentimental dun lirismo motivado por situacións tráxicas.

## Obras publicadas 
* *Poema Para os Companheiros da Ilha* (1950). Col. Cítara
* *Um Homem na Neblina* (1950). Col. Cítara.
* *A Evasão Possível* (1952). Col. Cadernos das Nove Musas, deseño de Fernando Lanhas.
* *O Vagabundo Decepado* (1957). Notícias do Bloqueio.
* *A Viagem com o Teu Rosto* (1958). Europa-América, Col. Cancioneiro Geral.
* *Memória de Setembro*, (1960). Notícias do Bloqueio.
* *Diário Obsessivo* (1962). Ed. do autor.
* *Os Arquivos do Silêncio* (1963). Portugália, Col. Poetas de Hoje.
* *O Fósforo na Palha seguido de O Sistema Interrogativo e outros poemas* (1970). Dom Quixote, Col. Cadernos de Poesia.
* *O Amor Desagua em Delta* (1971). Inova, Col. Coroa da Terra.
* *Meditação em Catarina* (1972). Poster.
* *Sonhar a Terra Livre e Insubmissa* (1972). Con Luís Veiga Leitão e Papiniano Carlos. Inova, Col. Duas Horas de Leitura.
* *Destruição: Dois Pontos* (1973). Inova, Col. Indícios de Oiro.
* *Luz Vegetal* (1975). Limiar.
* *As Zonas Quentes do Inverno* (1977). Inova, Col. O Oiro do Dia, deseño de José Rodrigues.
* *A Nordeste de Junho* (1979). Inova, Col. O Oiro do Dia, deseño de Amadeu de Souza Cardoso.
* *Poemas Políticos* (1980). Moraes. Col. Círculo de Poesia, prefacio de Maria da Glória Padrão.
* *Os Pássaros Mudam no Outono* (1981). Limiar.
* *Falo da Vertigem* (1983). Limiar.
* *Notícias do Bloqueio: Algumas Traduções* (1984). Associação de Jornalistas e Homens das Letras do Porto.
* *Dedikatoria* (1989). Ed. do autor, deseño de Ângelo de Sousa.
* *O Pêndulo Afectivo, Antologia 1950-1990* (1991). Afrontamento.
**Três Poetas Húngaros* (1991). Limiar.
* *E No Entanto Move-se* (1995). Quetzal, prefacio de Rosa Alice Branco.
* *O Mapa do Tesouro* (1997). Campo das Letras, Col. Aprendiz de Feiticeiro, deseño de David de Almeida.
* *A Ferida Amável seguido de Lettera Amorosa* (2000). Campo das Letras, prefacio de Casimiro de Brito.
* *Entre Mim e a Minha Morte Há Ainda um Copo de Crepúsculo* (2006). Campo das Letras, prefacio de Manuel António Pina.

## Premios 
* 1977: Premio de Tradución Calouste Gulbenkian, da Academia das Ciencias de Lisboa pola selección de *Poemas da Resistência Chilena* 
* 1985: recibiu o Premio Internacional Nicola Vaptzarov, da Unión de Escritores Búlgaros.
* 1994: Condecorado polo Presidente da República co Grau de Grande Oficial da Ordem do Infante D. Henrique.
* 1995: Premio Eça de Queirós, por *E No entanto Move-se*.
* 1995: Premio de Poesía da Asociación Portuguesa de Escritores, por *E No entanto Move-se*.
* 1996: Premio de Poesía do PEN Club Portugués, por *E No entanto Move-se*.
* 1998: Premio Seiva de Literatura.

## Notas