Mondariz-Balneario

**Mondariz-Balneario** (á espera da oficialización da forma **Mondariz Balneario**) é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente á comarca do Condado. Segundo o INE en 2021 tiña 675 habitantes. Cunha superficie de 2,3&nbsp;km² é o concello máis pequeno de Galicia. O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é ''* ou *troncosiño,-a*.

## Poboación 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:bar       value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:800
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:20 start:0
BackgroundColors = canvas:white

PlotData=
  color:bar width:20 align:left
  bar:1930 from:0 till:774
  bar:1940 from:0 till:785
  bar:1950 from:0 till:629
  bar:1960 from:0 till:573
  bar:1970 from:0 till:646
  bar:1981 from:0 till:650
  bar:1991 from:0 till:662
  bar:2001 from:0 till:659
  bar:2009 from:0 till:726
  bar:2014 from:0 till:682
  bar:2016 from:0 till:614
  bar:2018 from:0 till:618
  bar:2021 from:0 till:637

PlotData=
  bar:1930 at: 774 fontsize:S text:774 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 785 fontsize:S text:785 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 629 fontsize:S text:629 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 573 fontsize:S text:573 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 646 fontsize:S text:646 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 650 fontsize:S text:650 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 662 fontsize:S text:662 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 659 fontsize:S text:659 shift:(-10,5)
  bar:2009 at: 726 fontsize:S text:726 shift:(-10,5)
  bar:2014 at: 682 fontsize:S text:682 shift:(-10,5)
  bar:2016 at: 614 fontsize:S text:614 shift:(-10,5)
  bar:2018 at: 618 fontsize:S text:618 shift:(-10,5)
  bar:2021 at: 637 fontsize:S text:637 shift:(-10,5)

## Historia 
No termo municipal hai restos dun poboado castrexo no Coto de Cividade. Da época da romanización consérvanse os restos dunha calzada sobre o río Tea.

O concello está situado preto do castelo de Sobroso, polo que a fonte de Gándara adoitaba recibir a visita da nobreza. Segundo a tradición, en 1282 casaron na capela de San Pedro o rei Dinis de Portugal e a infanta Sabela de Portugal.

Durante o Antigo Réxime esta zona pertencía á provincia de Tui, unha das sete do Reino de Galiza. Trala reforma administrativa, o 30 de novembro de 1833 a xurisdición de Sobroso pasou a ser dependente da provincia de Pontevedra. O lugar pertencía aínda á parroquia de Mondariz, até que en 1904 se creou a parroquia de Troncoso.

A comezos do século XX o empresario Enrique Peinador promoveu a recuperación da fonte de Gándara e a creación do balneario, que axiña se converteu nun centro de hospedaxe frecuentado pola burguesía.

Após se constituír como entidade local menor, o 30 de novembro de 1924, co nome da Nosa Señora de Lourdes, a parroquia pasou a formar un concello independente, facendo referencia o seu nome ao balneario de augas medicinais. O 17 de abril de 1925 o rei Afonso XIII concedeulle á vila o título de "Moi Hospitalaria".

## Galería de imaxes 
## Parroquias 
## Lugares de Mondariz-Balneario 
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Mondariz-Balneario vexa: Lugares de Mondariz-Balneario.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* ,  e  (2003): *A memoria de Mondariz-Balneario. Álbum de Postais*. Vigo, Edicións Xerais de Galicia. ISBN 978-84-9782-023-3
* *Mondariz'', publicación periódica, desde 1915.

### Outros artigos 
* Balneario de Mondariz
* Campo de Golf Balneario de Mondariz

### Ligazóns externas 
* balneariomondariz.es .