Diy-Gid-Biy

Os sitios **Diy-Gid-Biy** (DGB) son sitios arqueolóxicos situados arredor das montañas Mandara, no norte de Camerún e Nixeria, que dominan a conca hidrográfica de Shikewe, de varios quilómetros de lonxitude. Estes sitios reciben o seu nome Diy-Gid-Biy da lingua Mafa, que se pode traducir como "lugar de residencia principal". Hai 16 destes sitios DGB que datan de arredor do século XV d.C.

## Arqueoloxía
### O sitio 
Os sitios Diy-Gid-Biy son de diferentes tamaños, sendo os DGB-1 e 2 os máis grandes. Están espallados ao longo duns 25 km, aínda que os DGB-1 e 2 están separados só por 100 metros e ás veces denomínanse o mesmo sitio. Os sitios DGB están construídos nun sistema de socalcos e plataformas construídas cunha arquitectura de pedra seca que non aparece noutros sitios con granito e rochas locais, con escaleiras e silos colocados por todas partes. Despois de estudar varias seccións de muros enteiros e derrubados, os arqueólogos descubriron que os muros non estaban construídos con pedras cadradas e moldeadas, senón que estaban construídos con pedras atopadas por aí que estaban coidadosamente encaixadas con pedras máis pequenas que apuntalaban os muros e os mantiñan unidos.

Os sitios do DGB atraeron aos arqueólogos non só pola súa estrutura e construción únicas, senón porque na maior parte das montañas Manda hai poucas evidencias de ocupación de máis de dous séculos, mentres que as chairas debaixo das montañas presentaron aos arqueólogos sitios que datan de hai aproximadamente 2.500 anos. De feito, os xacementos do DGB son os únicos sitios coherentes que se atoparon nos Montes Mandara que datan ata o de agora.

### Escavación e descubrimento
Aínda que o coñecemento dos sitios existe desde hai moitos anos, a verdadeira investigación arqueolóxica só comezou en 2001 coas escavacións de DGB-2 e 8 por Nicholas David.

### Hipótese de uso
Baseándose na arqueoloxía realizada arredor dos sitios, así como nas tradicións utilizadas polos Mafa modernos da rexión, os expertos cren que os sitios DGB construíronse como estruturas rituais relacionadas coa choiva e a auga. Os sitios do DGB comezaron a aparecer arredor da época na que se producía unha grave seca na rexión, polo que a construción ten sentido en relación coas prácticas rituais dos Mafa que habitan a rexión hoxe en día. Os arqueólogos tamén atoparon unha gran cantidade de area e grava dun río local que fora traída a DGB-2 e 8, posiblemente como unha representación física da auga corrente. Aínda que algunhas destas ideas carecen de probas que as respalden, a construción dos sitios DGB con torres e muros apoiou a idea de que os lugares sexan estruturas defensivas, mentres que o achado de artefactos que non procedían da rexión tamén convenceu a outros de que polo menos DGB-1 puido ter un propósito en relación coa interacción con pobos estranxeiros. Estes artefactos estranxeiros mesmo levaron a algúns arqueólogos, como Nicholas David, á hipótese de que polo menos os sitios DGB-1/2 actuaron como lugares de intercambio cos pobos do norte, posiblemente como un lugar de comercio.

### Posibles interaccións 
Varios arqueólogos presentaron o concepto de que unha gran parte das interaccións que ocorreron con pobos estranxeiros en DGB-1 parecen ter ocorrido na mesma época en que escritores europeos e árabes sinalaron o auxe de Wandala, tamén coñecido como o Reino Mandara. Polo tanto, os expertos cren que se produciu algún tipo de comercio entre os dous pobos, así como que posiblemente exista unha relación entre a creación dos sitios DGB e Wandala na mesma época.

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Richardson, A.D. (2005), *Eye of the Chief on Top: Archaeological Investigations of the DGB Sites of Northern Cameroon*, University of Calgary.
*Monroe, J Cameron and Ogundiran, Akinwumi. *Power and Landscape in Atlantic West Africa : Archaeological Perspectives.* Cambridge : Cambridge University Press, 2012.