open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Linchamento de Jesse Thornton

**Jesse Thornton** foi un home afroamericano de 26 anos que foi linchado na cidade de Luverne (Alabama) o 22 de xuño de 1940. Thornton foi linchado por presuntamente negarse a dirixirse a un home branco como "señor". Foi disparado e o seu corpo foi botado ao río de Patsaliga. A Equal Justice Initiative documentou que o home branco ao que Thornton ofendeu coa súa infracción das leis de Jim Crow era un axente de policía.

Segundo *Legacy of Lynching*, o asasinato tivo lugar o 21 de xuño. O axente de policía Rhodes ouviu como Thornton mencionaba o seu nome, aparentemente deixando fóra o "señor" e arrestouno, mais mentres o levaba para o cárcere, unha turba comezou a tirarlle pedras a Thornton, ao cal agarraba outro axente chamado Nolan Ellis. Thornton intentou fuxir mais a turba perseguiuno e disparoulle, matándoo. A turba, entón, foi á súa casa onde abusaron de Nellie May, a súa muller. Máis tarde, volveron á casa, secuestraron a May, e ameazárona de morte para silenciala. O grupo local do NAACP investigou, e coa asistencia de Thurgood Marshall enviou un informe ao Departamento de Xustiza dos Estados Unidos. Ningún proceso xudicial resultou da investigación ou do informe.

## Notas
APC

**APC**, **Apc** ou **apc** poden referirse entre outras cousas a:

## Ciencia 
### Bioloxía e medicina 
* Proteína C activada (en inglés, *activated protein C*, APC), proteína anticoagulante e antiinflamatoria
* Polipose adenomatosa do colon (*adenomatous polyposis coli*), proteína supresora de tumores codificada no xene *APC*, cuxas mutacións causan cancro de colon
* Complexo promotor da anafase (en inglés, *anaphase-promoting complex*, APC), unha proteína ubiquitina ligase do ciclo celular
* Célula presentadora de antíxenos (en inglés, *antigen-presenting cell*, APC), un tipo de célula que presenta antíxenos estraños a outras células
* Familia APC (do inglés ***A**mino Acid-**P**olyamine-Organo**c**ation*), unha familia de proteínas transportadoras
* Superfamilia APC, superfamilia de proteínas transportadoras
* Coagulación de plasma de argon (en inglés *argon plasma coagulation*, APC), técnica endoscópica para controlar hemorraxias
* Australian Plant Census, sitio web de bases de datos de plantas

### Química 
* Aloficocianina, unha ficobiliproteína
* Dímero de cloruro de alipaladio (en inglés *allylpalladium chloride*, APC), composto químico
* Perclorato de amonio (en inglés, *ammonium perchlorate*, APC), oxidante usado en motores de foguetes

### Astronomía 
* Attoparsec (apc), unha minúscula e pouco usual unidade de distancia astronómica

## Militar 
* Transporte blindado de persoal ou TBP (moitas veces mencionado polas súas siglas en inglés de *armoured personnel carrier*, APC), tipo de vehículo blindado militar para o transporte de tropas de infantaría
* Punta perforadora de blindaxe (en inglés, *armour-piercing capped*), un tipo de proxectil antiblindaxe

## Computación e tecnoloxía 
* Código preditivo adaptativo (en inglés *adaptive predictive coding*, APC), un sistema de conversión análogo ao dixital
* Alternative PHP Cache, un programa acelerador PHP
* *APC* (revista), ***A**ustralian **P**ersonal **C**omputer magazine*
* Asynchronous procedure call (chamada de procedemento asíncrono), unha función que se executa asincronicamente en Microsoft Windows

## Organizacións 
* African People's Convention (Convención do Pobo Africano), partido político de Suráfrica
* Alianza Popular Conservadora, partido político de Nicaragua
* Alternativa Popular Canaria, partido político separatista canario
* Alianza Patriótica por el Cambio, unha alianza política paraguaia

## Lugares 
* Apc, Hungría, unha vila húngara no condado de Heves
* Aeroporto do Condado de Napa, California; co código APC de aeroportos da IATA

## Deportes 
* Americas Paralympic Committee (Comité Paralímpico das Américas), unha organización de varios Comités Paralímpicos Nacionais
* Australian Paralympic Committee (Comité Paralímpico Australiano)

## Outros usos 
* Cemento Puzolano Alcalino (en inglés *Alkali Pozzolan Cement*, APC), un cemento alternativo desenvolvido na Universidade Curtin de Australia
Tarendo

O topónimo **Tarendo** pode referirse a:

;En Galiza
***Tarendo**, lugar da parroquia de Desteriz, no concello de Padrenda;
***O Tarendo**, lugar da parroquia de Rebordechán, no concello de Crecente;
***O Tarendo**, lugar da parroquia de Vilacova, no concello de Salvaterra de Miño.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***O Arendo**, lugar da parroquia de Parada das Achas, no concello da Cañiza.
Ariño (homónimos)

O topónimo **Ariño** pode referirse a:

;En Galiza
***O Ariño**, lugar da parroquia de Pantín, no concello de Valdoviño.

;Fóra de Galiza

;En Aragón
***Ariño**, concello da provincia de Teruel.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Aroa Fernández Lago

**Aroa Fernández Lago**, nada en Vigo o 27 de febreiro de 2005, é unha xogadora de balonmán galega. Xoga de lateral dereito no BM Porriño.

## Traxectoria
Formouse no BM Lavadores. En 2021 pasou ao CB Atlético Guardés, onde estivo dous anos na canteira e un no primeiro equipo. En 2024 fichou polo BM Porriño, onde estivo alternando entre o filial e o primeiro equipo, co cal chegou á final da EHF European Cup na tempada 2024-25.

## Notas
Camiño de Ignacio Taverneiro

O **Camiño de Ignacio Taverneiro** é unha ruta do camiño de Santiago (non recoñecida oficialmente) que transcorre por Galicia dende Salvaterra de Miño ata a capital galega completando 130 quilómetros.
## Historia
Recibe este nome en memoria de Ignacio Taverneiro, un peregrino galego que faleceu na Estrada no ano 1784 cando facía a viaxe de regreso tras completar o camiño. A ruta pola que viaxaba era elixida por moitos para evitar os impostos de paso polas pontes e cidades do camiño principal dende Portugal que entraba por Tui e Pontevedra.

En xullo de 2022 un grupo de mozos madrileños percorreu esta ruta e dende entón tanto os concellos polo que transcorre coma a Asociación Codeseda Viva coordináronse para traballar na promoción e divulgación desta ruta que busca o recoñecemento como Vía Cultural. En outubro dese ano publicouse a primeira guía impresa da ruta. No ano 2023 a Deputación de Pontevedra implicouse na recuperación deste treito.

## Trazado 
* Salvaterra de Miño
* Ponteareas
* Pazos de Borbén
* Ponte Caldelas
* Cerdedo-Cotobade
* A Estrada. Aquí o trazado únese ao Camiño da Geira e continua ata Santiago por Pontevea.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Sitio web oficial
Aúlfe

O topónimo **Aúlfe** pode referirse a:

;En Galiza
***Aúlfe**, lugar da parroquia das Marabillas, no concello de Cartelle;
***Aúlfe**, lugar da parroquia de Sillobre, no concello de Fene.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Babilonia (homónimos)

O topónimo **Babilonia** pode referirse a:

;En Galiza
***A Babilonia**, lugar da parroquia de Liáns, no concello de Oleiros.

;Fóra de Galiza

;En Iraq
***Babilonia**, antigo capital dun reino clave da antiga Mesopotamia dos séculos XVIII ao VI a.C..
Oda Sakunosuke

**Oda Sakunosuke** (en ), nado o 26 de outubro de 1913 e finado o 10 de xaneiro de 1947, foi un escritor xaponés. Adóitase agrupar no movemento dos *buraiha* (en ; en galego: "Escola da irresponsabilidade e a decadencia"), xunto con Osamu Dazai e Ango Sakaguchi. 

## Traxectoria 
Oda Sakunosuke naceu en Ōsaka o 26 de outubro de 1913. A súa carreira abarca o Xapón anterior e posterior á segunda guerra mundial. Como habitante de Ōsaka, escribiu sobre a vida e os costumes desta cidade, así como o xeito de ser da xente común. En 1939, o seu relato *Zokushu* 俗臭 ("Vulgaridade") quedou finalista do célebre premio Akutagawa. Ao ano seguinte, saíu do prelo *Meoto zenzai* 夫婦善哉 ("Viva o matrimonio!"). Co título inspirado nunha tenda de doces de Ōsaka, narra a historia dunha muller que persiste na súa relación malia que o seu home dilapida os cartos a eito, adoita visitar os bordeis e nunca cumpre as súas promesas.

As personaxes de Oda non encaixan nos moldes sociais tradicionais, quer pola súa franca humanidade, quer pola súa individualidade e teimosía (tal é o caso de *Roppakukinsei* 六白金星, "Seis estrelas de platino") ou por unha cruel necesidade de supervivencia. En *Sesō* 世相 ("O signo dos tempos"), publicado en 1946, Oda describe os primeiros meses da ocupación estadounidense tras a rendición nipoa, marcados por unha carencia de alimentos tan severa que as racións do goberno non abondaban, o que conduciu á creación dun importante mercado de contrabando. Durante a súa vida, moitas das obras de Oda foron censuradas.

Tamén escribiu dramas para a radio, e o guión da película *Katte kita otoko* 還って来た男 ("O retornado"), de 1944, dirixida por Kawashima Yūzō. Tamén produciu numerosos ensaios de crítica literaria, entre os que destaca *Kanōsei no bungaku* 可能性の文学 ("A literatura das posibilidades"), de 1946.

En 1947, tras sufrir unha hemorraxia pulmonar causada pola tuberculose, faleceu no hospital de Tōkyō. Despois do funeral, o seu amigo Osamu Dazai publicou unha elexía acusando aos críticos da súa súbita morte. Foi soterrado na súa cidade natal.

## Influencia 
En 1963, erixiuse un monumento na súa honra financiado polas súas amizades preto do templo Hozenji de Ōsaka. Trátase dunha das localizacións principais de *Meoto zenzai*.

En 1983, coa participación da Sociedade Literaria de Ōsaka, fundouse un premio literario na súa honra para conmemorar o 70 aniversario do seu nacemento. O galardón busca promover a tradición literaria da rexión de Kansai, da que Oda foi un representante contemporáneo. Concédese anualmente a unha obra destacada de ficción escrita por un autor novel.

Unha fotografía asinada do autor está pendurada no restaurante Jiyūken de Ōsaka. Este local abriu como cafetaría en 1910, e fíxose popular polo seu arroz con curry. Aparece con frecuencia nos escritos de Oda. A inscrición que acompaña ao retrato di que Oda finou, mais deixou nos seus textos algo do bo sabor do curry.

## Traducións 
### En castelán 
* Oda Sakunosuke (2023). *El signo de los tiempos*. Tradución directa de Yoko Ogihara e Fernando Cordobés. Satori Ediciones. .

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Meoto zenzai* (Aozora Bunko)
Giorgi Tsitaishvili

**Giorgi Tsitaishvili** (en ), nado en Rishon LeZion o 18 de novembro de 2000, é un futbolista xeorxiano que xoga de extremo no Granada, da Segunda División, cedido polo Dynamo Kyiv. É internacional coa selección de Xeorxia.

## Traxectoria 
Naceu o 18 de novembro de 2000 na cidade israelí de Rishon LeZion, sendo fillo do futbolista xeorxiano Klimenti Tsitaishvili, que por aquel entón militaba no Hapoel Rishon LeZion. Ten ascendencia ucraína por parte dunha das súas avoas. Formouse como futbolista na canteira do Dynamo Kyiv, debutando co primeiro equipo o 9 de maio de 2018, con só 17 anos, na final da Copa de Ucraína ante o Shakhtar Donetsk.

Nas seguintes campañas, aínda como xuvenil, continuou xogando esporadicamente co primeiro equipo, ata que en decembro de 2020 saíu cedido ao Vorskla Poltava. En xullo de 2021 saíu cedido ao Chornomorets Odesa. A continuación xogou cedido en Polonia, nas filas do Wisła Kraków primeiro e do Lech Poznań despois, e en Xeorxia, onde vestiu a camiseta do Dinamo Batumi. Con este último club proclamouse campión da liga xeorxiana.

Para a tempada 2024/25 foi cedido ao Granada, da Segunda División española.

### Selección xeorxiana 
Foi internacional coas categorías inferiores da selección ucraína, chegando a disputar e gañar a Copa do Mundo sub-20. Xogou cinco dos sete partidos do seu equipo no torneo e marcou un gol na final contra Corea do Sur.

En 2021, xa a nivel absoluto, decidiu cambiar de selección, pasando a xogar con Xeorxia, coa que debutou o 2 de setembro de 2021 nun partido de clasificación para a Copa do Mundo contra Kosovo. O 26 de setembro de 2022 marcou o seu primeiro gol coa selección xeorxiana, nun partido da Liga de Nacións da UEFA contra Xibraltar.

En 2023 participou co combinado sub-21 no Campionato de Europa da categoría, coorganizado por Xeorxia. Tamén participou nos dous partidos do play-off de clasificación para a Eurocopa 2024, contribuíndo a que o seu equipo se clasificase para un gran torneo por primeira vez na súa historia.

## Notas
Abde Rebbach

**Abderrahman Rebbach**, máis coñecido como **Abde**, nado en Blida o 11 de agosto de 1998, é un futbolista alxeriano que xoga de extremo esquerdo no Granada, da Segunda División, cedido polo Deportivo Alavés 

## Traxectoria 
Nacido na cidade alxeriana de Blida, aos 12 anos trasladouse ao País Vasco, asentándose en Vitoria. Xogou nas categorías inferiores da SD Iru-Bat Santa Lucía, do CD Ariznabarra e do Aurrerá de Vitoria, e debutou co primeiro equipo deste último na Terceira División durante a tempada 2017/18.

En 2018 fichou polo Club San Ignacio, equipo asociado ao Deportivo Alavés, tamén en Terceira. En agosto de 2020 pasou ao Deportivo Alavés B, da Segunda División B.

Na tempada 2021/22 marcou 16 goles e para a seguinte campaña subiu ao primeiro equipo do Alavés, da Segunda División. Debutou na categoría de prata o 13 de agosto, nunha vitoria por 2-1 contra o Leganés. Marcou tres goles ao longo da tempada, contribuíndo ao ascenso do equipo á Primeira División. 

Na segunda metade da tempada 2024/25 foi cedido ao Granada.

## Notas
Arousa Fútbol 7

O **Torneo Internacional Arousa Fútbol 7**, tamén coñecido polas siglas **AF7**, é un torneo de fútbol base que disputan os equipos sub-12 de varios clubs invitados, entre os que adoitan estar algúns dos clubs máis importantes do mundo. Celébrase a finais de maio ou principios de xuño, e dende 2019 ten lugar en Ribadumia, aínda que entre 1996 a 2018 levouse a cabo en Vilagarcía de Arousa.
## Organización 
Está organizado pola Asociación Deportiva Arousa Fútbol 7, e está patrocinado pola Xunta de Galicia, polo diario *Marca*, que cobre a información televisiva, e pola Deputación de Pontevedra.

## Historial 
### Palmarés 
## MVP do torneo 
* 1996: Isidro (Salgueriños)
* 1997: David Sestelo (Celta de Vigo)
* 1998: Gonzalo García (Ural)
* 1999: Alberto Lora (Real Madrid)
* 2000: Cristian Noval (Racing de Santander)
* 2001: Carlos Martín (Real Madrid)
* 2002: Iago Falqué (Barcelona)
* 2003: Gorka Eraña (Athletic Club)
* 2004: Erik Lamela (River Plate)
* 2005: Ouasim Bouy (Ajax)
* 2006: Leandro Paredes (Boca Juniors)
* 2007: Hervin Ongenda, (París Saint-Germain)
* 2008: Giacomo Sciaccia (Inter de Milán)
* 2009: Ayoub Abou (Barcelona)
* 2010: Melkamu Taufer (Inter de Milán)
* 2011: Yeboah (Inter de Milán)
* 2012: Abel Ruiz (Valencia)
* 2013: Adriá Bernabé (Espanyol)

## Notas
Isabel Miramontes

**Isabel Miramontes**, nada en Santiago de Compostela en 1962 é unha escultora belga de orixe galega. É coñecida polas súas desproporcionadas esculturas de bronce de figuras humanas.

## Traxectoria 
Miramontes naceu en Santiago de Compostela, pero creceu e estudou en Bélxica.Despois recibiu clases do historiador da arte Gastón Fernández quen influíu no seu pensamento artístico e posteriormente no taller de Jacob Hasbún, onde descubriu a súa paixón pola escultura, que se converteu no seu medio de expresión preferido.

Emprega princialmente o bronce como material nas súas esculturas. Exhibe o movemento do corpo humano e divídeo en tiras, espirales e formas retortas, e esta fluidez contrasta co rostro que ten unha expresión en branco. Esta xustaposición implica unha sensación de drama e tensión. Miramontes pretende transmitir non só a actividade física senón tamén a emocional, representando o poder e a fraxilidade ambiguos da psique, os soños e os éxitos, ou o desexo de illamento e liberdade.

O espazo é un aspecto importante nas súas obras. Crea esculturas abstractas e surrealistas que xogan coa perspectiva e a proporción, como se evidencia nos seus movementos esaxerados e corpos alargados.

## Selección de traballos 
* *Siesta*
* *Seaside*
* *Tango*
* *Primavera*
* *Entasis*
* *Amor*
* *Corps Accord*
* *Songe*
* *Fauteuil*
* *Arobase*
* *My Way*

## Notas
Ayapel

**Ayapel** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de Córdoba. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 49.553 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Ayapel ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados:

* Alfonso López
* Cecilia
* El Cedro
* Las Delicias
* Marralú
* Nariño	
* Palotal
* Pueblo Nuevo
* Sincelejito

## Notas
La Guadalupe

**La Guadalupe** é unha área municipalizada do departamento de Guainía. A súa cabeceira está no único centro poboado: *Galilea*. La Guadalupe localízase no extremo máis meridional do departamento, exactamente no brazo do Guainía. Tamén é o punto máis oriental de Colombia, onde se atopa a tripla fronteira entre Colombia, Venezuela e o Brasil. Dista a uns 175 k de Inírida, a capital do departamento. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 296 habitantes.

Ademais, neste concello atópanse os resgardos indíxenas da etnia kurripako: Bajo Río Guainía e Río Negro.

## Notas
Morichal Nuevo

**Morichal Nuevo** é unha área non municipalizada de Colombia que se atopa no departamento de Guainía. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 1.192 habitantes.

Composto polos centros poboados: Morichal - Garza, Puerto Valencia e Zancudo. Limita polo norte co concello de Barrancominas, polo nordeste coa capital do departamento, Inírida, polo sur con Pana Pana e polo oeste co departamento de Vaupés. 

## Notas
Puerto Colombia, Guainía

**Puerto Colombia** é unha área non municipalizada colombiana do departamento de Guainía, situada a 186 km por vía fluvial de Inírida, capital do departamento. Está composta polos seguintes centros poboados: Puerto Colombia, Berrocal e San José. Limita polo norte coa capital departamental, Inírida, e con Cacahual, ao sur con Pana Pana, o Brasil e San Felipe, e polo leste con Maroa, en Venezuela.

## Historia 
Foi creada en 1971. No seu territorio está a reserva nacional natural Puinawai, e conta con dous resgardos indíxenas. Pertence ao círculo notarial, á oficina seccional de rexistro e ao circuíto xudicial de Inírida.

En 2019 houbo un intento de transición das áreas non municipalizadas de San Felipe, Pana Pana, Puerto Colombia a concello con cabeceira en San Felipe, mais a comunidade dos centros poboados implicados votou en contra nunha consulta popular.

## Notas
Barrancominas

**Barrancominas** é un concello colombiano, situado no departamento de Guainía, ao leste do país. Limita polo leste con Inírida e polo sur con Morichal Nuevo, polo oeste co departamento de Guaviare e polo norte co correxemento Güerima do concello de Cumaribo, no departamento de Vichada. Segundo o censo de 2015, tiña unha poboación de 7815 persoas.

O concello constituíuse coa fusión das antigas áreas non municipalizadas: Barrancominas e Mapiripana.

## Toponimia 
Leva o nome por mor do regato "Minas" que desemboca no río Guaviare a un costado da cabeceira municipal.

## División político-administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Barrancominas, ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados:

* Arrecifal
* Carpintero
* Laguna Colorada
* Mapiripana
* Minitas
* Pueblo Nuevo
* Puerto Zancudo

## Límites 
Limita polo norte co departamento de Vichada, polo leste co concello de Inírida, polo oeste co departamento de Guaviare e polo sur coa área non municipalizada de Morichal Nuevo.

## Notas
Maider Barros

**Maider Barros Muñoz**, nada en Errenteria (Guipúscoa) o 4 de setembro de 2001, é unha xogadora de balonmán vasca. Xoga de extremo no BM Porriño.

## Traxectoria 
En 2019 chegou ao Balonmano Zuazo, para cubrir a marcha de Paula Valdivia. Debutou fronte ao Bera Bera na primeira xornada de liga e marcou os dous primeiros goles en competición oficial un mes despois fronte o KH-7 Granollers.

En 2021 fichou polo BM Porriño, onde coincidiu desde 2023 coa súa curmá Maddi Bengoetxea. Na tempada 2024-25 o equipo chegou á final da EHF European Cup.
Estudante do Grao en Ciencias da Actividade Física e do Deporte na Universidade de Vigo, formou parte do equipo de balonmán feminino universitario co que acadou o campionato de España en 2021 e 2022, e gañou o campionato do mundo coa selección de España universitaria.

## Notas
Kamil Jóźwiak

**Kamil Jan Jóźwiak**, nado en Międzyrzecz o 22 de abril de 1998, é un futbolista polaco que xoga como extremo no Granada, de Segunda División. 

## Traxectoria 
Tras xogar no equipo xuvenil do Lech Poznań e no filial, o 28 de febreiro de 2016 debutou co primeiro equipo nunha derrota por 0-2 ante o Jagiellonia Białystok. En 2017 foi cedido ao GKS Katowice. En setembro de 2020 asinou polo Derby County inglés.

O 11 de marzo de 2022 asinou un contrato de tres anos co Charlotte FC, equipo da Major League Soccer dos Estados Unidos. En febreiro de 2024 volveu a Europa e fichou polo Granada da Primeira División.

### Selección polaca 
O 19 de novembro de 2019 debutou coa selección absoluta de Polonia ante Eslovenia, nun partido de clasificación para a Eurocopa 2020.

Disputou tamén a fase final do torneo, onde deu unha asistencia a Robert Lewandowski ante España.

## Notas
Bailada (homónimos)

O termo **Bailada** pode referirse a:

***Bailada**, subxénero da cantiga de amigo consistente nunha composición destinada ó baile.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***A Bailada**, lugar da parroquia de Bóveda, no concello de Begonte.

## Véxase tamén
### Outros artigos
****Bailando a vida***, filme británico de 2017 e escrito por Nick Moorcroft e Meg Leonard.
Balneario (homónimos)

O termo **Balneario** pode referirse a:

***Balneario**, lugar dedicado ao repouso e a curación a través da utilización das augas, sobre todo as termais e minerais, cun edificio para a hospedaxe.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Mondariz-Balneario**, concello da comarca do Condado;
****Mondariz-Balneario**, parroquia de dito concello;
*****Mondariz-Balneario**, lugar de dita parroquia;
***O Balneario**, lugar da parroquia de Arteixo, no concello de Arteixo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Banco (homónimos)

O termo **Banco** pode referirse a:

***Banco**, empresa financeira que encargase de captar recursos en forma de depósitos, prestar diñeiro, así como a prestación de servizos financeiros.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Banco**, lugar da parroquia de Abavides, no concello de Trasmiras.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Albania, La Guajira

**Albania** (anteriormente coñecido como **Calabacito**) é un concello de Colombia que se atopa no departamento de La Guajira. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 36.376 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Albania ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados:
* Cuestecitas
* Los Ranchos
* Los Remedios
* Piturumana
* Porciosa
* Ware Ware

### Resgardos indíxenas 
* Resgardo Indíxena Wayúu de la Alta y Media Guajira
* Resgardo Indíxena Wayúu Cuatro de Noviembre
* Upurai

## Notas
Barrancas, La Guajira

**Barrancas** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de La Guajira. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 44.488 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Barrancas ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados:
* Carretalito
* Chancleta
* Guayacanal
* Las Casitas
* Nuevo Oreganal
* Papayal
* Patilla
* Pozo Hondo
* Roche
* San Pedro

## Notas
Dibulla

**Dibulla** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de La Guajira. Foi erixido concello en 1995. É paso obrigado entre Riohacha e Santa Marta, en Magdalena. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 47.487 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Dibulla ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados:
* Campana Nuevo
* Casa de Aluminio
* La Punta de los Remedios
* Las Flores
* Mingueo
* Palomino
* Río Ancho
* Río Jerez
* Santa Rita de La Sierra

## Notas
San Felipe, Guainía

**San Felipe** é unha área non municipalizada colombiana do departamento de Guainía, na parte meridional deste. Inicialmente o seu centro poboado foi a capital da comisaría de Guainía, hoxe departamento; logo, a capitalidade deste pasou a Puerto Obando (hoxe Inírida). Segundo os datos do censo de 2015 tiña unha poboación de 2050 persoas.

San Felipe limita polo norte coa área non municipalizada de Puerto Colombia, polo este con Venezuela, polo sur con La Guadalupe e polo oeste co Brasil.

En 2019, houbo un intento de transición das áreas non municipalizadas de San Felipe, Pana Pana, Puerto Colombia a concello con cabeceira en San Felipe, mais a comunidade dos centros poboados implicados votou en contra nunha consulta popular.

## Notas
El Molino, La Guajira

**El Molino** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de La Guajira. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 8.741 habitantes.

A vila é coñecida por ter a igrexa colonial Ermida de San Lucas, considerada Monumento Nacional de Colombia.

## Notas
Fonseca, La Guajira

**Fonseca** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de La Guajira. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 51.998 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Fonseca ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados:
* Resgardo indíxena de Mayabangloma
* Cardonal
* Conejo
* El Confuso
* El Hatico
* Guamachal
* Los Altos
* Los Toquitos
* Potrerito
* Quebrachal
* Sitionuevo

## Notas
Maicao

**Maicao** (en ) é un concello de Colombia que se atopa no departamento de La Guajira. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 206.963 habitantes.

## Etimoloxía 
O nome de Maicao provén da lingua wayuu: *mai-ka-u* que quere dicir "terra do millo.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Maicao ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados:
* Carraipía
* Divino Niño
* El Limoncito
* Garrapatero
* La Esperanza
* La Paz
* Maku
* Monte Lara
* Santa Cruz
* Santa Rosa

## Notas
Bastón (homónimos)

O termo **Bastón** pode referirse a:

***Bastón**, células fotorreceptoras situadas na retina do ollo humano e dos outros vertebrados.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Bastón**, lugar da parroquia de Lendo, no concello da Laracha.
Barga (homónimos)

O termo **Barga** pode referirse a:

***Barga**, antigo reino vasalo hitita na rexión de Nuhase e probabelmente dependente deste reino.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***A Barga**, lugar da parroquia de Donas, no concello de Gondomar;
***As Bargañas**, lugar da parroquia da Balsa, no concello de Muras.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Manaure, La Guajira

**Manaure** (en ) é un concello de Colombia que se atopa no departamento de La Guajira. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 	99.991 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Manaure ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados:
* Aimaral
* Arroyo Limón
* Arémasahin
*El Pájaro
*Hurraychichon
*Kaasumana
*La Gloria
*La Paz
*Manzana
*Mayapo
*Musichi
*Poromana
*San Antonio
*Santa Rosa I
*Santa Rosa II
*Shiruria

## Notas
Kagerō nikki

***Kagerō nikki*** (en ; en ) é unha obra da literatura clásica xaponesa, escrita cara a 974, pertencente ao xénero *nikki bungaku* ou "diarios literarios". A autora do *Kagerō nikki* foi unha muller coñecida como a nai de Michitsuna. Cunha combinación de *waka* e prosa, transmitiu a vida dunha nobre durante o período Heian.

## Título 
O termo nipón *kagerō* ten tres posibles significados: cabaliño do demo, vaga de calor ou arañeira. Esta última interpretación foi favorecida polos especialistas anglófonos Arthur Waley e Edward Seidensticker, este último o primeiro tradutor do libro ao inglés.

## Contido 
Segundo Sonja Arntzen, o *Kagerō nikki* pódese ler coma un rexistro da fin do matrimonio da nai de Michitsuna, así como a súa procura dunha razón para vivir. A obra conta a relación entre a autora e o seu esposo, Fujiwara no Kaneie, facendo tamén fincapé nas súas relacións sociais e familiares (co seu fillo e, máis tarde, coa súa filla adoptiva). As entradas do diario recollen sucesos de importancia emocional, como as visitas de Kaneie ás súas amantes namentres a nai de Michitsuna quedaba no fogar a coidar do fillo. Os sentimentos da autora polo seu home na maneira en que o ton de angustia aumenta canto menos se ven.

Buscando consolo, a nai de Michitsuna peregrina a varios templos e montañas de importancia relixiosa. Adoita expresar o seu desexo de converterse en monxa budista, mais evita facelo polo efecto que tería no futuro do seu neno. Cara ao final do libro, acepta a separación do seu marido e dedícase ao coidado dos seus fillos.

A historia remata coa autora gozando do festival de aninovo. Nese momento, escoita a alguén chamar á porta, mais o visitante nunca é identificado no texto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
San Juan del Cesar

**San Juan del Cesar** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de La Guajira. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 56.829 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, San Juan del Cesar ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados:

* Boca del Monte
* Cañaverales
* Caracolí
* Corral de Piedra
* Corralejas
* Curazao
* El Hatico de los Indios
* El Placer
* El Tablazo
* El Totumo
* Guamachal
* Guayacanal
* La Junta
* La Peña
* La Sierrita
* Lagunita
* Los Cardones
* Los Haticos
* Los Pondores
* Los Pozos
* Los Tunales
* Pondoritos
* Veracruz
* Villa del Río
* Zambrano

## Notas
Uribia

**Uribia** (en ) é un concello de Colombia que se atopa no departamento de La Guajira. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 198.368 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Uribia ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados:

* Cabo de la Vela
* Carrizal
* El Cardón
* Huatpana
* Lechimana
* Majayütpana (Jonjocito)
* Media Luna
* Nazareth
* Nortechón
* Paraíso
* Parajimaruhu
* Puerto Estrella
* Puerto Nuevo
* Punta Espada
* Santa Ana
* Santa Fe de Siapana
* Taguaira
* Villa Fátima
* Warpana
* Warrutamana
* Wimpeshi
* Wososopo
* Yorijarú

## Notas
Villanueva, La Guajira

**Villanueva** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de La Guajira. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 34.330 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Villanueva ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados:

* 1 de Mayo
* 11 de Junio
* 7 de Agosto
* Barrio Nuevo
* Blanca Martínez
* Cafetal
* El Carmen
* El Centro
* Hormigueral
*Javier Socarras 
* José Galo Daza
* José Prudencio Padilla
* La Ceiba
* La Esperanza
* La Floresta
* La Unión
* Las Palmas
* Villa Beatriz
* Las Delicias
* Los Ángeles 
* Luis Carlos Galán
* Orozur
* Pompilio Daza
* Rojas Pinilla
* San Luis
* Santo Tomás
* Urbanización Román Gómez Ovalle ("Las Casitas")
* Urbanización Villa del Prado
* Urbanización Villa Elena
* Urbanización Villa María ("las Marías")
* Villa del Río
* Villa del Rosario
* Villa Hildegar

## Notas
Cacahual

**Cacahual** é unha área non municipalizada de Colombia, situada no departamento de Guainía, ao leste do país. Composta polos centros poboados: Cacahual, Merey e San Juan. Limita ao oeste e norte coa capital departamental, Inírida, ao sur con Puerto Colombia, e ao leste con Venezuela. Atópase a unha distancia de 68 km de Inírida.

Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 2.474 habitantes.

## Notas
Pana Pana

**Pana Pana** é unha área non municipalizada de Colombia que se atopa no departamento de Guainía. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 3149 habitantes. Composto polos centros poboados: Campoalegre e Venado Isana. Limita polo norte coas áreas non municipalizadas de Puerto Colombia e Morichal Nuevo, polo concello de Inírida (a capital departamental) e polo sur co Brasil.

En 2019, houbo un intento de transición das áreas non municipalizadas de San Felipe, Pana Pana, Puerto Colombia a concello con cabeceira en San Felipe, mais a comunidade dos correxementos implicados votou negativamente nunha consulta popular.

## Notas
Belo (homónimos)

O topónimo **Belo** pode referirse a:

;En Galiza
***Belo**, lugar da parroquia de Boebre, no concello de Pontedeume.

;Fóra de Galiza

;No Brasil
***Belo Horizonte**, capital do estado brasileiro de Minas Xerais.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Eulogio Villarino Losada

**Eulogio Villarino Losada**, nado en Riós o 28 de xaneiro de 1903, foi un farmacéutico e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Julio Villarino Durán, político e secretario xudicial en Riós. Estudou na Universidade de Santiago de Compostela, e obtivo o título de licenciado en farmacia en 1931. Exerceu como farmacéutico en Riós.

Foi alcalde de Riós na década de 1930 polo Partido Nazonalista Republicán de Ourense no que militou ata a súa escisión en 1936 pola integración na Fronte Popular. Non se integrou na Dereita Galeguista de Ourense. O seu labor como alcalde centrouse na mellora das infraestruturas: captación de mananciais de auga e construción de lavadoiros públicos e bebedeiros para o gando. En 1935 e 1936 formou parte do comité organizado para facilitar o paso da Volta ciclista a Galicia polas Vendas da Barreira.

Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, para evitar a represión realizou doazóns patrimoniais como a antiga casa cuartel da Garda Civil de Riós e a igrexa da Mercede en Verín. En febreiro de 1966 foi elixido concelleiro de Riós polo terzo de entidades. Cesou como concelleiro en 1970.

Formou parte do órgano de goberno do colexio de farmacéuticos de Ourense.

## Vida persoal 
Casou con Margarita Adelaida Fernández Vázquez e foi pai de Julio Eulogio Villarino Fernández.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Bernaldo (homónimos)

O nome **Bernaldo** pode referirse a:

***Bernaldo**, nome masculino.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Bernaldo**, lugar da parroquia de Labrada, no concello de Guitiriz.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Miraflores, Guaviare

**Miraflores** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de Guaviare. Segundo o censo de 2014, tiña unha poboación de 8.847 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Miraflores ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados:
* Barranquillita
* Buenos Aires
* La Hacienda
* La Ye
* Lagos del Dorado
* Lagos del Paso
* Las Pavas (Caño Tigre)
* Puerto Córdoba
* Puerto Mandu
* Puerto Nare
* Puerto Santander

## Notas
Bernardos (homónimos)

Como topónimo **Bernardos** pode referirse a:

;En Galiza
***Bernardos**, lugar da parroquia de Ribadetea, no concello de Ponteareas.

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***Bernardos**, concello da provincia de Segovia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Altamira, Huila

**Altamira** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de Huila. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 4.660 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Altamira ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados: Pajijí, la Singa, La Guaira, El Tigre, San Carlos, El Grifo, Sempero, El Puente, La Vega del Medio, Llano de la Virgen, Villa Fernanda, La Nueva Escalereta y Minas e Miraguas.

## Notas
Francisco Méndez Mariño

**Francisco Méndez Mariño**, nado en Dodro o 16 de xuño de 1899 e finado o 4 de marzo de 1959, foi un político galego.

## Traxectoria 
Foi nomeado alcalde de Dodro durante o franquismo, designado en 1944, permaneceu no cargo ata 1959.

## Vida persoal 
miniatura|Francisco Méndez Mariño en imaxe de grupo, Dodro.
Casou con Juana Sobradelo Ordoñez, oriúnda de Rianxo, con quen tivo unha filla, Nely Jesusa Méndez Sobradelo.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Dodro
Navalperal de Tormes

**Navalperal de Tormes** é un concello español da provincia de Ávila, na comunidade autónoma de Castela e León.

## Demografía 
Segundo o INE, no ano 2024 tiña unha poboación de 77 habitantes.

## Notas 
## Véxase tamén
Garzón, Huila

**Garzón** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de Huila. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 101.562 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Garzón ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados:

* Caguancito
* El Descanso
* El Mesón
* El Paraíso 
* El Recreo
* Jagualito
* La Cabaña
* La Jagua
* Majo
* Plazuela
* Providencia
* San Antonio del Pescado
* San Gerardo
* San Luis
* Santa Marta
* Zuluaga

## Notas
IRES do APC

o **IRES do APC** ou sitio de entrada ao ribosoma interno (IRES) do xene APC é un elemento de ARN que está localizado na secuencia codificante do xene APC e no ARNm que se transcribe a partir del. O APC é un xene supresor de tumores cuxas mutacións están asociadas coa enfermidade conxénita polipose adenomatosa do colon familiar. O xene codifica a proteína polipose adenomatosa do colon (ten o mesmo nome que a enfermidade). Pénsase que a tradución mediada polo IRES da proteína APC é importante na fervenza apoptótica.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Sequence Ontology

A **Sequence Ontology** (**SO**) é unha ontoloxía axeitada para describir secuencias biolóxicas. É deseñada para facer as características e variantes das secuencias de ADN consistentes e, polo tanto, lexibles por máquinas e pesquisables. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
VI Festival Mundial da Mocidade e os Estudantes

dereita|306x306px
O **VI Festival Mundial da Mocidade e os Estudantes** tivo lugar en 1957 en Moscova, capital entón da Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas. Organizada pola Federación Mundial da Mocidade Democrática (FMJD), a sexta edición do seu festival reuniu a cerca de 34.000 xoves de 131 países baixo o lema "*Pola paz e a amizade!*". A decisión de celebrar o VI Festival neste Estado socialista provocou a reacción dos Estados membros da OTAN, que responderon coa realización dun contrafestival como boicote.

Na Unión Soviética celebrabase por eses días o *XL Aniversario* da Revolución de Outubro e as rúas de Moscova foran decoradas por ese motivo cun mar de bandeiras vermellas. Tal como nas edicións anteriores, a Federación Mundial da Mocidade Democrática buscou dar fe da reconstrución do país despois das enormes perdas que supuxo a Gran Guerra Patria, nome dádo na Unión Soviética á fronte Oriental durante a Segunda Guerra Mundial.

Durante o Festival popularizouse a canción *Noites de Moscova* interpretada polo actor e cantante ruso Vladímir Troshin.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información sobre o V Festival Mundial da Mocidade e os Estudantes
* Historia dos festivais
XI Festival Mundial da Mocidade e os Estudantes

O **XI Festival Mundial da Mocidade e os Estudantes** tivo lugar do 27 de xullo ao 3 de agosto de 1978 na Habana, capital de Cuba. Ao evento asistiron 18.500 mozos e mozas de 145 países diferentes. A lema do festival foi "Pola solidariedade, a paz e a amizade antiimperialistas". Esta foi a primeira vez na historia do festival no que se realizou no hemisferio occidental do mundo.

## Historia 
A proposta de realizar o XI Festival en Cuba decidiuse na X Asemblea Xeral da Federación Mundial da Mocidade Democrática celebrada en novembro de catro anos antes en Varna, Bulgaria. O Primeiro Congreso do Partido Comunista de Cuba aprobou unha resolución sobre a celebración do XI Festival, seguida dunha resolución semellante no III Congreso da Unión de Mozos Comunistas (UJC), a organización xuvenil do Partido Comunista. 

O festival comezou o 28 de xullo de 1978, 18.500 mozos de 145 países marcharon tres quilómetros polas principais avenidas da capital cara ao Estadio Latinoamericano onde se realizou a cerimonia de apertura. Terminou o 5 de agosto de 1978 cunha gran manifestación na histórica Praza da Revolución na que se encontra o monumento a José Martí na Habana.

## Notas
V Festival Mundial da Mocidade e os Estudantes

dereita
O **V Festival Mundial da Mocidade e os Estudantes** tivo lugar durante 1955 en Varsovia, capital do que entón era a República Popular de Polonia. Foi organizada pola Federación Mundial da Mocidade Democrática (FMJD), a quinta edición do seu festival reuniu a cerca de 31.000 mozos de 114 países. A lema do evento era: "*Pola paz e a amizade*!".

O contexto internacional era auspicioso para o Festival, marcado pola auxe do comezo da coexistencia pacífica con Estados Unidos anunciada por Nikita Khrushchev, presidente do Consello de Ministros soviético. Para finais dos anos 1950 o colonialismo estaba nas súas últimas etapas e síntoma diso foi a Conferencia de Bandung, levada a cabo tamén no 1955; no mesmo ano desenvolveuse, en Helsinqui, a *Asemblea Mundial da Paz*. A quinta edición do Festival tamén estivo marcada por protestas e mobilizacións contra a posibilidade dunha guerra nuclear.

Pola súa banda, a elección de Varsovia como sede non foi arbitraria; Polonia fora invadida e ocupada por tropas nazis o 1 de setembro de 1939, iniciando a Segunda Guerra Mundial que acabaría coa vida duns 6.000.000 polacos. Varsovia fora literalmente devastada durante os anos de guerra, e o novo Estado socialista aínda se encontraba no labor de reconstruír a cidade.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información sobre o V Festival Mundial da Mocidade e os Estudantes
* Historia dos festivais
XIX Festival Mundial da Mocidade e os Estudantes

O **XIX Festival Mundial da Mocidade e os Estudantes** (**FMME**) levouse a cabo o 14 de outubro de 2017 en Sochi, Rusia.

O festival atraeu a 20.000 persoas de 180 países. A cerimonia de apertura do festival tivo lugar no Palacio de Xeo Bolshói, na cidade de Sochi, Krai de Krasnodar. A lema oficial do festival foi: 

Este foi o terceiro Festival Mundial da Mocidade e os Estudantes celebrado en territorio ruso, pois os festivais sexto e duodécimo celebráronse en Moscova en 1957 e 1985, nos anos da Unión Soviética. O presidente ruso Vladímir Putin asistiu ao foro educativo da mocidade de toda Rusia, criticando a cobertura do festival e dicindo que: 

## Seguridade 
O Servizo Federal de Seguridade (FSB) non permitiu a entrada ao evento a ninguén con infraccións administrativas por participar en protestas non autorizadas polo goberno ruso.

## Notas
Gigante, Huila

**Gigante** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de Huila. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 26.926 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, Gigante ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados:
* El Jardín
* El Mesón
* El Porvenir
* El Recreo
* La Bodega
* La Chiquita
* La Gran Vía
* La Vega
* Potrerillos
* Pueblo Nuevo
* Rioloro
* Silvania
* Tres Esquinas
* Vueltas Arriba

## Notas
Kevin Lynch (folguista e activista)

**Kevin Lynch**, nado en Park (condado de Derry) o 25 de maio de 1956 e finado na prisión de Maze o 1 de agosto de 1981, foi un activista republicano de irlandés, membro do Irish National Liberation Army.

## Traxectoria 
Lynch era o fillo máis novo dunha familia de oito nenos que tiñan como pais a Paddy e Bridie Lynch en Park, no norte do Condado de Londonderry.

O irmán maior de Lynch, Frank, era un boxeador afeccionado e el tamén practicou ese deporte e mais hurling e fútbol gaélico. Lynch xogou no equipo de Dungiven que gañou o Feile na nGael de Terceira División en Thurles (condado de Tipperary) en 1971, e en 1972 foi o capitán do equipo de hurling de Derry que acadou o título de All Irland en Croke Park (Dublín) tras derrotar o equipo do condado de Armagh.

Con catorce anos Lynch uniuse á rama local de Fianna Éireann, naquel tempo vinculada ao IRA Oficial. Discrepou co alto ao fogo declarado polo IRA Oficial en 1972 e uniuse a unha unidade de servizo activa republicana independente no sur de Derry. Lynch Máis tarde ingresou no Exército de Liberación Nacional irlandés (INLA).

Lynch foi xulgado, condenado e sentenciado a dez anos por roubar escopetas, participando nun tiroteo de castigo e conspirar para arrebatarlle armas ás forzas de seguranza. Foi enviado á prisión de Maze en decembro de 1977. Participou na protesta das mantas, uniuse á folga de fame de 1981 en Maze o 23 maio e morreu 71 días máis tarde.

## Recoñecementos 
Kelly e os outros folguistas son lembrados no *Monumento Conmemorativo aos Patriotas e Mártires Irlandeses de 1798, 1916 e 1981* no Cemiterio de Waverley en Sydney, Australia.
O equipo de hóckey irlandés de Dungiven foi rebautizado como Club de Hurling Kevin Lynch como homenaxe após a súa morte na folga de fame irlandesa de 1981.
## Galería de imaxes

Kevin_lynch_grave.jpg|Lápida
Remember_the_Hunger_Strikers_Glasnevin_Cemetery_Dublin.JPG|Monumento no cemiterio de Glasnevin, Dublín

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Hegarty, Aidan (2006). *Kevin Lynch and the Irish Hunger Strike*. Camlane Press.
### Ligazóns externas 
* Biografía desde IRIS, Vol. 1, Non. 2, novembro 1981 (publicación de Sinn Féin)
* Biografía desde o Movemento Socialista Republicano irlandés
Sarai Samartín

**Sarai Samartín Lago**, nada en Mos o 23 de marzo de 1995, é unha xogadora de balonmán galega. Xoga de extremo no BM Porriño e mais na selección feminina de balonmán de España.

## Traxectoria 
Formouse na base do BM Porriño, e co tempo converteuse na capitá do equipo. Comezou xogando como lateral, e pasou ao centro da defensa. Durante os primeiros anos como xogadora facía o cambio ataque-defensa, e tras unha lesión evolucionou e pasou a ter gran capacidade defensiva. A lesión de Thais Fermo no extremo fixo que se recolocase nesa posición.

Na tempada 2022-23 o equipo acadou a 5.ª posición na liga regular e na 2023-24 chegou ás semifinais do play-off polo título, o que lle permitiu clasificarse para a competición europea. Na tempada 2024-25 chegaron á final da EHF European Cup.

O 7 de xullo de 2017 debutou coa selección española nunha serie de partidos amigables ante Romanía, e marcou o seu primeiro gol dous días despois en Huesca.

Estudou o grao de Educación Infantil na Universidade de Vigo.

## Notas
Íquira

**Íquira** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de Huila. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 10.179 habitantes. Ten unha superficie de 532 km² e a súa cabeceira municipal atópase a unha altitude de 1400 metros sobre o nivel do mar.

## Toponimia 
O nome provén do quechua *ikir* = *Terra cortada* e *kira* = *ras*, xa que este nome llo deron os yanaconas que chegaron na expedición de Sebastián de Belalcazar segundo as crónicas de Frei Pedro Simón.

## Notas
Pardo (homónimos)

O termo **Pardo** pode referirse a:

***Pardo**, apelido galego, moi estendido por toda a península Ibérica;
***Pardo de Cela** (1425-1483), mariscal galego medieval, decapitado diante da catedral mindoniense por mandato do gobernador do reino nomeado polos Reis Católicos.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Pardollán**, parroquia do concello de Rubiá;
****Pardollán**, lugar de dita parroquia;
***Boi Pardo**, lugar da parroquia de Quindimil, no concello de Palas de Rei;
***Mesón de Pardo**, lugar da parroquia de San Clodio, no concello de Leiro;
***Boipardo**, lugar da parroquia de Fisteus, no concello de Curtis;
***Caspardo**, lugar da parroquia de Xiá, no concello de Friol.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Boieiro (homónimos)

O termo **Boieiro** pode referirse a:

***Boieiro**, unha das 88 constelacións modernas e era unha das 48 constelacións listadas por Tolomeo.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Boieiro**, lugar da parroquia de Distriz, no concello de Monforte de Lemos.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***A Boeira**, lugar da parroquia do Sequeiro, no concello de Valdoviño;
***As Boeiras**, lugar da parroquia de Sedes, no concello de Narón.
Bordo (homónimos)

O termo **Bordo** pode referirse a:

***Bordo axilar da escápula**, situado na parte máis externa do óso;
***Bordo converxente**, bordo de choque entre dúas placas tectónicas;
***Bordo diverxente**, límite entre dúas placas litosféricas contiguas  que se separan;
***Bordo medial da escápula**, un dos tres bordos da escápula;
***Bordo superior da escápula**, parte cranial do óso.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Bordo**, lugar da parroquia dos Casás, no concello de Cerdido.

## Véxase tamén
### Outros artigos
El Retorno

**El Retorno** é un concello de Colombia que se atopa no departamento de Guaviare. Segundo o censo de 2025, tiña unha poboación de 22.975 habitantes.

## División político administrativa 
Ademais da súa cabeceira municipal, El Retorno ten baixo a súa xurisdición os seguintes centros poboados:
* Cerrito
* El Unilla
* La Fortaleza
* La Libertad
* La Paz
* Morichal Viejo
* Pueblo Nuevo
* San Lucas

## Notas