open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Carres, Oza-Cesuras

**San Vicenzo de Carres**

## Galería

Ficheiro:Igrexa de Carres.jpg|Igrexa de San Vicenzo.
Ficheiro:Oza_Cesuras_Carres_3.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Carres_5.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Carres_11.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Carres_8.jpg|Cruceiro.
Ficheiro:Oza_Cesuras_Carres_14.jpg|Centro social e parque.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Carres
### Parroquias de Oza-Cesuras
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Oza-Cesuras
Cerdido, Cerdido

**San Martiño de Cerdido** é unha parroquia do concello de Cerdido, na comarca do Ortegal. Segundo o padrón municipal de 2007 tiña 601 habitantes (303 homes e 298 mulleres), distribuídos en 33 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 679 habitantes.

## Xeografía 
Cerdido está situada na parte occidental do concello do seu nome. Os lindes desta extensa parroquia son: polo norte as parroquias de San Román de Montoxo e San Xiao de Montoxo do concello de Cedeira, separadas ámbalas dúas polo río das Mestas. Polo leste limita coa parroquia da Barqueira; polo sur limita con Abade e Vilaboa, parroquias dos concellos de Moeche e Valdoviño respectivamente. Finalmente polo noroeste, o río das Mestas sepáraa das parroquias cedeiresas de Esteiro e San Román de Montoxo.

Catro pequenos ríos atravesan esta parroquia de leste a oeste. Son o Rioforcado e o Pontellas na parte norte, e o Pombeiro e o Barbelas na sur, que se veñen a xuntar pouco antes de desembocar no Porto do Cabo.

A estrada de Espiñaredo a Porto do Cabo atravesa a parroquia polos lugares de Rioforcado, Díaz, Regueirolongo, Barcia, Vila da Igrexa e Pontellas.

Na xurisdición eclesiástica forma parte do arciprestado de Xuvia, pertencente á diocese de Mondoñedo-Ferrol.

## Patrimonio
No lugar de Vila da Igrexa érguese a igrexa parroquial e a antiga escola de nenas, e en Socastro hai un grupo escolar de indianos para nenos construído pola sociedade Hijos del Ayuntamiento de Cerdido de Cuba, que foi a sucesora doutra sociedade.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Cerdido
### Parroquias de Cerdido
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Cerdido
Dordaño, Oza-Cesuras

**Santa María de Dordaño** é unha parroquia que se localiza no concello de Oza-Cesuras. Segundo o IGE en 2018 tiña 229 habitantes (113 mulleres e 116 homes), distribuídos en 25 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 341 habitantes.

En Castelo hai unha área recreativa dotada de piscina e zona de xogos e deportiva.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Dordaño
### Parroquias de Oza-Cesuras
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Oza-Cesuras
Cutián, Oza-Cesuras

**Santa María de Cutián**

## Galería

Ficheiro:Oza_Cesuras_Cutián_1.jpg|Panorámica da igrexa de Santa María.
Ficheiro:Oza_Cesuras_Cutián_12.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Cutián_13.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Cutián_18.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Cutián_24.jpg|Cruceiro.
Ficheiro:Oza_Cesuras_Cutián_26.jpg|Campo da festa.
Ficheiro:Oza_Cesuras_Cutián_28.jpg|Centro social.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cutián 
### Parroquias de Oza-Cesuras 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Oza-Cesuras
Formalismo

A palabra **formalismo** posúe diversos significados:

* Formalismo ou sistema formal: Un certo método matemático rigoroso.
* Formalismo (matemáticas): Unha certa escola na filosofía das matemáticas, a cal pon énfase en probas axiomáticas a través de teoremas especialmente asociados con David Hilbret.
* Formalismo (arte) e formalismo (literatura): No estudo das artes e a literatura, o **formalismo** é o estilo de crítica que se concentra nas técnicas artísticas ou literarias empregadas en si mesmas, illadamente do contexto sociohistórico do traballo.
* Formalismo ruso: Un movemento de crítica literaria iniciado en Rusia a principios do século XX.
Figueredo, Oza-Cesuras

**Santa María de Figueredo** é unha parroquia que se localiza no concello de Oza-Cesuras. Segundo o IGE en 2017 tiña 38 habitantes (23 homes e 15 mulleres), distribuídos en 10 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 76 habitantes.

## Xeografía 
A parroquia de Figueredo está regada por varios regatos que desembocan no Mero.

## Cultura
### Topónimo
*Figueredo* é un fitotopónimo latino que posiblemente se refire ás figueiras. A súa orixe dáse entre o século X e XIII.

### Patrimonio 
Existe un asentamento prerromano no lugar do Castro.

## Galería

Ficheiro:Oza_Cesuras_Figueredo_21.jpg|Panorámica da igrexa de Santa María e o parque da parroquia.
Ficheiro:Igrexa de Figueredo.JPG|Igrexa de Santa María.
Ficheiro:Oza_Cesuras_Figueredo_4.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Figueredo_8.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Figueredo_11.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Figueredo_12.jpg|Adro.
Ficheiro:Oza_Cesuras_Figueredo_17.jpg|Cruceiro da igrexa.
Ficheiro:Oza_Cesuras_Figueredo_19.jpg|Outro cruceiro, antes do adro.
Ficheiro:Oza_Cesuras_Figueredo_23.jpg|Parque da parroquia.
Ficheiro:Oza_Cesuras_Figueredo_24.jpg|Área infantil.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Figueredo 
### Parroquias de Oza-Cesuras 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Oza-Cesuras
Teresina

**Teresina** é a capital do estado brasileiro do Piauí. Sitúase xunto ás marxes dos ríos Parnaíba e Poti, sendo a única capital de estado do Nordeste brasileiro que non está no litoral. É veciña, na outra marxe do Parnaíba, da cidade de Timon, no Maranhão.

A temperatura media anual é de 28&nbsp;°C, con máximas anuais que poden pasar dos 38&nbsp;°C.

A cidade ten unha das mellores redes hospitalares do nordeste do Brasil , e recibe pacientes doutras cidades e ata dos estados veciños (Ceará e Maranhão) que alí buscan tratamentos de saúde. Segundo as estatísticas da *Prefeitura* da cidade, hai 634 empresas de saúde na cidade, sendo 8 hospitais, empregando no total 15 mil persoas.

Outras actividades económicas importantes son a industria (medicamentos, produtos de hixiene, cerámica, téxtiles, construción civil, o comercio e os servizos, e o turismo. Esta última actividade medrou grazas ó turismo de negocios e á descuberta polos visitantes do sueste e do sur do Brasil dos atractivos turísticos do estado do Piauí, como o *Parque Nacional de Sete Cidades* e as dunas de area do delta do río Parnaíba. Como Teresina ten mellor infraestrutura hoteleira, funciona como escala nestas visitas.

Pero a pesar da importancia de Teresina, a cidade aínda é a capital dun dos estados máis pobres da federación brasileira, e as principais estradas que ligan a cidade co Sur do Brasil, con Recife e con Brasilia están en precaria conservación.
## Véxase tamén
Filgueira de Barranca, Oza-Cesuras

**San Pedro de Filgueira de Barranca** é unha parroquia que se localiza no concello de Oza-Cesuras. Segundo o IGE en 2017 tiña 127 habitantes (70 mulleres e 57 homes), distribuídos en 15 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 161 habitantes.

## Cultura
### Topónimo
*Filgueira de Barranca* é un topónimo latino cunha parte que é un fitotopónimo que fai referencia aos lugares con moitos fieitos, ou filgueiras. A súa orixe dáse entre o século X e XIII.

### Patrimonio 
Conta, no igrexario, cunha capela románica do século XII reconstruída. Tamén existe no monte de San Gregorio un santuario do século XIII, que serviu de refuxio ao guerrilleiro Foucellas.

## Galería

Ficheiro:Poza da Onda río Mendo Cesuras A Coruña Galiza.jpg|Fervenza da Rexidoira.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Filgueira de Barranca 
### Parroquias de Oza-Cesuras 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Oza-Cesuras
Paderne, Oza-Cesuras

**Santiago de Paderne** é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Oza-Cesuras. Segundo o IGE en 2017 tiña 83 habitantes (45 homes e 38 mulleres), distribuídos en 12 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 158 habitantes.

## Cultura
### Topónimo
*Paderne* é un antropónimo latino que procede de "*Paternus*", o cal é posible que se refira á propiedade paterna. Puido orixinarse entre o século III e V, inda que se suxire que aparecese realmente no período baixorromano.

### Patrimonio 
Da igrexa de Santiago de Paderne destaca o campanario construído a varios metros da mesma. Por outra banda, a ermida de San Xoán, no monte Medela, conta cun fermoso retablo de pedra do século XVII.

## Galería

Ficheiro:Oza_Cesuras_Paderne_1.jpg|Campanario parroquial e cruceiro.
Ficheiro:Oza_Cesuras_Paderne_7.jpg|Campanario.
Ficheiro:Oza_Cesuras_Paderne_10.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Paderne_12.jpg|Cruceiro.
Ficheiro:Oza_Cesuras_Paderne_13.jpg|Igrexa de Santiago.
Ficheiro:Oza_Cesuras_Paderne_15.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Paderne_19.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Paderne_18.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Paderne_23.jpg|Escudo.
Ficheiro:Oza_Cesuras_Paderne_27.jpg|Campo da festa e centro social.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Paderne 
### Parroquias de Oza-Cesuras 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Oza-Cesuras
Probaos, Oza-Cesuras

**Santaia de Probaos** é unha parroquia que se localiza no concello de Oza-Cesuras. Segundo o IGE en 2018 tiña 241 habitantes (117 mulleres e 124 homes), distribuídos en 15 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 296 habitantes.

## Topónimo
O topónimo **Probaos** podería ter orixe latina e referirse a un poboado.

## Economía 
A parroquia ten empresas dos sectores da hostalería e a industria madeireira.

## Patrimonio
Igrexa de Santaia, baixo a advocación de Baia de Mérida.

## Galería

Ficheiro:Oza_Cesuras_Santaia_de_Probaos_3.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Santaia_de_Probaos_5.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Santaia_de_Probaos_7.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Santaia_de_Probaos_8.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Santaia_de_Probaos_11.jpg|

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Probaos 
### Parroquias de Oza-Cesuras 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lugares de Oza-Cesuras
Mandaio, Oza-Cesuras

**San Xiao de Mandaio** é unha parroquia que se localiza no concello de Oza-Cesuras. Segundo o IGE en 2018 tiña 211 habitantes (111 homes e 100 mulleres), distribuídos en 20 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 221 habitantes.

## Cultura
### Topónimo
*Mandaio* é un topónimo latino que refire á orografía de relevos marcados do lugar, e procedería do termo *monte*.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Hórreo de madeira en Mandaio 140eue.JPG|Hórreo en Mandaio
Ficheiro:Mandaio_-_Cesuras_-_Galicia_01.jpg|
Ficheiro:Mandaio_-_Cesuras_-_Galicia_02.jpg|Paisaxe
Ficheiro:Mandaio_-_Cesuras_-_Galicia_03.jpg|
Ficheiro:Mandaio_-_Cesuras_-_Galicia_05.jpg|Pombal

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Mandaio 
### Parroquias de Oza-Cesuras 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Oza-Cesuras
Filgueira de Traba, Oza-Cesuras

**San Miguel de Filgueira de Traba** é unha parroquia que se localiza no concello de Oza-Cesuras. Segundo o IGE en 2017 tiña 126 habitantes (58 homes e 68 mulleres), distribuídos en 17 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 216 habitantes.

## Cultura
### Topónimo
*Filgueira de Traba* é un topónimo latino composto cun fitónimo e que se refire aos fieitos nunha traba ou chaira. A súa orixe dáse entre o século X e XIII.

### Patrimonio 
Lindando coa parroquia de Visantoña (Mesía) está o castro da Braña.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Filgueira de Traba 
### Parroquias de Oza-Cesuras 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lugares de Oza-Cesuras
Mimosa

:*Este artigo trata sobre a especie de acacia, para o xénero de plantas véxase: **Mimosa (xénero)**.*

A **mimosa** ou **acacia de Australia** (***Acacia dealbata***) é unha árbore de entre 10-12 metros de altura, perenne, usada en xardinaría como ornamental, de crecemento rápido se ben é raro que exceden dos 30 anos de idade.

Considérase unha especie altamente invasora en terreos degradados. Aparece en Cantabria, Cataluña, oeste de Castela e León, Estremadura, Andalucía occidental, Valencia e as Canarias orientais. Porén é en Galiza onde está máis estendida, considerándose invasora.

## Características 
Posúe unha cortiza agrisada ou branca, moi ramificada. Ramas angulosas, pubescentes. Follas bipinnadas de 8-20, cada unha delas con 25-40 pares de folíolos, coa cara superior glabro (sen pelos) e o envés tomentoso. Inflorescencias en glomerúlo globoso con máis de 25 flores, de moito arrecendo. Pedúnculos pubescentes. Florece de xaneiro a marzo. Multiplícase por sementes.

## Procedencia 
A meirande parte das especies son orixinarias de Australia e Tasmania, localizándose en zonas de até mil metros sobre o nivel do mar.

## Problemática ecolóxica en Galicia 
Sábese da súa introdución en España desde 1824. A especie plantouse como ornamental e para fixar taludes do camiño de ferro de Galicia ao longo do século XX. Axiña se espallou polo territorio, especialmente en zonas degradadas, montes queimados, na costa e nas zonas máis cálidas do país (O Ribeiro...); tornándose unha especie moi invasiva e que supón un gran problema ecolóxico para a biodiversidade destes montes monoespecíficos. Actualmente atópase amplamente naturalizada, invadindo as partes baixas e medias de Galiza até unha altitude de 600 m formando xa parte da actual paisaxe galega. Impide a rexeneración da vexetación natural alterada debido principalmente á súa facilidade para xerminar e regromar despois dos lumes e o seu rápido crecemento. A súa erradicación é difícil e custosa.. En Santaia (lugar da parroquia de Gorgullos, Tordoia) recolleuse a forma *limosa* . Igualmente, Constantino García e Rivas Quintas recolleron a denominación de *mimoseira* para a árbore, en contraposición a *mimosa* para a flor.
* Catalán: mimosa.
* Español: mimosa, acacia francesa.
* Éuscaro: mimosa.
* Portugués: acácia-mimosa, acácia-dealbada, mimosa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Trasanquelos, Oza-Cesuras

**San Salvador de Trasanquelos** é unha parroquia que se localiza no concello de Oza-Cesuras. Segundo o IGE en 2017 tiña 191 habitantes (96 mulleres e 95 homes), distribuídos en 16 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 272 habitantes.

## Cultura
### Topónimo
*Trasanquelos* é un topónimo latino que posiblemente se refira ao seu relevo: a un lugar por baixo dos cumes e montes.

## Galería

Ficheiro:Oza_Cesuras_Trasanquelos_1.jpg|Panorámica de Trasanquelos.
Ficheiro:Igrexa de Trasanquelos.jpg|Igrexa de San Salvador.
Ficheiro:Oza_Cesuras_Trasanquelos_3.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Trasanquelos_6.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Trasanquelos_7.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Trasanquelos_8.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Trasanquelos_10.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Trasanquelos_13.jpg|Campo da festa e área recreativa.
Ficheiro:Oza_Cesuras_Trasanquelos_14.jpg|
Ficheiro:Oza_Cesuras_Trasanquelos_río_Mendo_1.jpg|Río Mendo ao seu paso pola Ponte.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Trasanquelos 
### Parroquias de Oza-Cesuras 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lugares de Oza-Cesuras
Linguas crioulas

Unha **lingua crioula**, chamada tamén *creol* ou *patois*, é unha lingua nada habitualmente nunha comunidade de xentes con orixes diversas que non comparten previamente ningunha lingua, que teñen necesidade de comunicarse, e que se ven forzados a valerse dun idioma que non é o de ningún deles. O resultado é unha lingua que toma o léxico (normalmente moi deformado) da lingua imposta e que así a todo ten unha sintaxe que se parece máis á doutras linguas crioulas que á da lingua "nai".

O exemplo típico é o dos obreiros (ou escravos) levados ás plantacións do Caribe dende diferentes partes do mundo que se viron obrigados a utilizar a lingua da potencia colonial (o inglés, o castelán) para comunicarse.

## Crioulos de base léxica portuguesa 
* Crioulos afro-portugueses:
** Crioulos da Alta Guinea, como o crioulo caboverdiano ou o crioulo de Guinea-Bissau.
** Crioulos do golfo de Guinea, como o forro ou o annobonense.
 
* Crioulos luso-asiáticos:
** Crioulos de Asia Meridional ou indo-portugueses, como o crioulo de Ceilán.
** Crioulos do Sueste Asiático ou malaio-portugueses, como o crioulo de Malaca ou *kristang*.
** Crioulos de Asia Oriental ou sino-portugueses, como o crioulo de Macau.
 
* Crioulos luso-americanos:
** Papiamento, falado en Curaçao, Aruba e Bonaire.
** Crioulos anglo-portugueses de Suriname: samaracano e pamaracano

## Outras linguas crioulas 
* Crioulo afro-semínola
* Crioulo de Antiga e Barbuda
* Crioulo de Belize
* Crioulo haitiano
* Crioulo palenquero
* Chavacano
* Patois xamaicano ou crioulo xamaicano.
* Shelta

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pidgin
### Ligazóns externas 
* Crioulos de base portuguesa
Crioulo

**Crioulo** é un europeísmo empregado dende a época da colonización europea de América, aplicándoo ós nados no continente americano, pero cunha orixe europea. A diferenza do indíxena, o crioulo era nas colonias españolas un habitante nado en América de pais europeos (usualmente españois pero tamén doutras orixes étnicas), ou descendente soamente deles.

Tamén se usa o termo *crioulismo* para designar ó movemento dos fillos de españois nados en España que buscaban unha identidade propia a través do pasado indíxena, de símbolos propios e da exaltación de todo o relacionado co americano. A súa identidade foise fortalecendo como consecuencia das reformas borbónicas que os relegaron dos principais cargos políticos e eclesiásticos en Nova España, situación determinante para o estoupido do movemento insurxente e a consumación da independencia.

A mediados do século XVIII os crioulos de orixe española controlaban boa parte do comercio e da propiedade agraria, polo que tiñan un gran poder económico e unha gran consideración social, pero estaban desprazados dos principais cargos políticos en favor dos nados en España. 

En Nova España, a lei prohibía o matrimonio entre un funcionario español peninsular en exercicio e unha crioula; é dicir, muller branca nada en América descendente de españois. Isto non impedía que se efectuasen unións de feito entre mulleres crioulas e funcionarios españois.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Avena, Sergio A., Goicochea, Alicia S., Rey, Jorge et al. (2006). *Mezcla génica en una muestra poblacional de la ciudad de Buenos Aires*. Medicina (B. Aires), mar./abr. 2006, vol.66, no.2, p.113-118. ISSN 0025-7680.
* *Poéticas de lo criollo. La transformación del concepto ‘criollo’ en las letras hispanoamericanas (siglos XVI al XIX).* Edición, introducción y notas por Juan Vitulli y David Solodkow. Editorial Corregidor: Buenos Aires, 2009.
* Juan, Jorge y Ulloa, Antonio de, *Noticias secretas de América*, tomo II, Madrid, 1918.
* Juan Pablo Viscardo(1797), *Carta a los Españoles Americanos*, Revista Histórica, tomo VIII, Instituto Histórico del Perú, Lima, 1925.
* José Oscar Frigerio, *La rebelión criolla de Oruro. Principales causas y perspectivas*, Anuario de Estudios Americanos, tomo LII, nº 1, Sevilla, 1995.
* José Oscar Frigerio, *La rebelión criolla de Oruro fue juzgada en Buenos Aires (1781-1801)*, Ediciones del Boulevard, Córdoba, 2011.
Paradigma (lingüística)

O **paradigma** é o conxunto de formas que serven como modelo nos diversos campos de flexión. O termo aplícase con moi variada extensión. Así, o paradigma dunha declinación consiste na enumeración ordenada convencionalmente de todas e cada unha das formas que un tema, adoptado como modelo, presenta nos diversos casos gramaticais. O paradigma da categoría de número e persoa consiste na enumeración convencionalmente ordenada das formas que presentan os tempos verbais.

Así a todo, frecuentemente, ó opor sintagma a paradigma, oponse eixo sintagmático (ou eixo da segmentación) a eixo paradigmático ou eixo da conmutación, e o paradigma pasa a ser o conxunto de palabras que poden ser conmutadas por aquela que foi escollida para ser empregada no sintagma. Pódese logo falar do paradigma dos substantivos singulares, do paradigma dos adxectivos que expresan o sema de cor,...

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Paradigma (ciencia)
### Ligazóns externas
***Paradigma** dos verbos regulares nos Galilibros.
***Paradigma** dos verbos irregulares nos Galilibros.
Dejan Savićević

**Dejan Savićević** (Serbio Cirílico: *Дејан Савићевић*) nado o 15 de setembro de 1966 en Titogrado (Na RFS de Iugoslavia e actual Montenegro), foi un futbolista serbio que xogaba na demarcación de extremo esquerdo.

## Traxectoria 
Comezou a súa carreira futbolística cando tiña 15 anos no equipo xuveníl do OFK Titograd. Debutou na primeira división iugoslava no FK Budućnost e gañou a súa primeira copa coa selección nacional en 1988 contra a Selección de fútbol de Turquía. Inmediatamente foi traspasado a un dos equipos máis importantes de Iugoslavia, o Estrela Vermella de Belgrado. Con este conseguiu tres títulos nacionais consecutivos en 1990, 1991 e 1992, dúas copas nacionais, 1990 e 1992, así coma unha Copa da UEFA e unha Copa Intercontinental, ámbalas dúas no ano 1991. Nese mesmo ano compartiu o segundo premio na votación para o Balón de Ouro.

O seu bo papel no equipo serbio convenceron ao AC Milan para fichalo e cubrir a vacante deixada por Marco van Basten, dándolle a oportunidade de demostrar as súas habilidades ante unha audiencia máis numerosa. Na súa primeira tempada no equipo *rossoneri* disputou 10 encontros e anotou catro goles. Na seguinte converteuse nun xogador máis regular levando ao Milán a gañar a Liga e a Copa de Europa, sendo nomeado coma *O Xenio* (*Il Genio*) por Berlusconi, por aquel entón presidente do club.

A súa actuación na final da Copa de Europa constituíu o seu mellor momento futbolístico e foi aclamado coma unha das mellores actuacións individuais vistas na competición, nunha vitoria que rematou cun 4-0. A seguinte tempada Savićević conseguir levar de novo ao Milán á terceira final da Copa de Europa pero non a puido xogar debido a unha lesión, a pesar de que Savicevic insistira en que xa estaba recuperado. O Milan, sen a súa creatividade, perdeu nunha final irregular ante o Ajax por 1-0.

Co Milan gañou sete trofeos, incluíndo tres scudettos, dúas Copas de Europa e unha Supercopa de Europa, mais foi moi criticado polos medios italianos por non esforzarse nos encontros contra os equipos modestos e as súas intervencións irregulares, aínda que no seu día foi un dos mellores xogadores do mundo.

Logo de retirarse, Savićević adestrou á Selección de fútbol de Iugoslavia e máis tarde á Selección de fútbol de Serbia e Montenegro. Retirouse no 2003 despois de perder 2-1 contra a Selección de fútbol de Azerbaijan no partido de clasificación para a Eurocopa de 2004.
Coirós, Coirós

**San Xulián de Coirós** Con todo, esta mudanza non se manifestou nos nomenclátores até o ano 1910.

## Cultura
### Topónimo
*Coirós* é un topónimo prerromano, que xorde antes do século III, e que se refire á pedra ou a un alto rochoso.

### Patrimonio 
* Igrexa de San Xulián de Coirós, de estilo románico de finais do século XII, a fachada principal foi reconstruída no século XVIII. No exterior destacan os contrafortes e as seteiras.
* Cruceiro de Coirós de Arriba.
* Capela da Espenuca
* Cruceiro da Espenuca.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de San Xulián de Coirós.jpg|Igrexa de San Xulián de Coirós
Ficheiro:Capela_da_Espenuca_Coirós_1.jpg|Capela da Espenuca. 
Ficheiro:Capela_da_Espenuca_Coirós_3.jpg|Capela da Espenuca. 
Ficheiro:Capela_da_Espenuca_Coirós_4.jpg|Capela da Espenuca. 
Ficheiro:Capela_da_Espenuca_Coirós_10.jpg|Un "*roga pro nós*" a bendición da virxe dos remedios
Ficheiro:Espadana e cruceiro A Espenuca Coirós 1.jpg|Espadana e cruceiro na Espenuca.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Coirós 
### Parroquias de Coirós 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lugares de Coirós
Armea, Coirós

**San Vicente de Armea**

### Patrimonio 
* Igrexa de San Vicente de Armea, sen estilo definido, de tipoloxía rural.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Armea 
### Parroquias de Coirós 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Coirós
Santa María de Ois, Coirós

**Santa María de Ois** é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Coirós. Segundo o IGE en 2013 tiña 454 habitantes (232 mulleres e 222 homes), distribuídos en 12 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 406 habitantes.

## Cultura
### Topónimo
*Ois* é posiblemente un antropónimo prerromano cunha raíz no termo "freixo" e que xorde antes do século III.

## Patrimonio 
* Igrexa de Santa María de Ois, de estilo románico do século XII (1183), de tipoloxía rural.
* Cruceiro de Santiago de Ois, situado no adro da igrexa.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santa María de Ois 
### Parroquias de Coirós 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Lugares de Coirós
Santa Mariña de Lesa, Coirós

**Santa Mariña de Lesa** é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Coirós. Segundo o IGE en 2013 tiña 248 habitantes (122 mulleres e 126 homes), distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 228 habitantes.

## Patrimonio 
* Igrexa de Santa Mariña de Lesa, de estilo románico de transición ao gótico do século XIII. A ábsida ten elementos góticos, como unha ventá oxival dividida en dúas metades por un parteluz, con remate en pedra calada, e unha bóveda de crucería.
*A Pena Furada.

## Galería de imaxes 

File:Igrexa de Santa Mariña de Lesa, Coirós 2.jpg|Igrexa de Santa Mariña de Lesa.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santa Mariña de Lesa 
### Parroquias de Coirós 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lugares de Coirós
Colantres, Coirós

**San Salvador de Colantres**

### Patrimonio 
Igrexa de San Salvador de Colantres, de estilo románico do século XII.

### Etnografía
#### Colantres na cultura popular 
Existe unha curiosa lenda sobre a etimoloxía do topónimo *Collantres*. Cóntase que a Sagrada Familia ía andando por Galicia cara Betanzos. Como estaban cansos, pararon á sombra dunhas árbores a descansar, e entre elas había algunhas maceiras. Pero o Meniño tiña sede e San Xosé non atopou ningunha fonte. Achegouse unha velliña que lle dixo que, a falta de auga, ben podía coller unhas mazás. San Xosé colleu unha, para o Meniño, pero a vella insisteu: *Collan tres, collan tres, unha para cada un*. E de aí colleu o nome o lugar.

#### Outros 
Nunha casa de turismo rural local gravouse a serie de Televisión de Galicia *Casa Manola*.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Colantres 
### Parroquias de Coirós 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* , Eladio (1958-1961): *Diccionario enciclopédico gallego-castellano*. Galaxia, Vigo, s.v. *Etimoloxía*.

### Outros artigos 
* Lugares de Coirós
Loureda, Oza-Cesuras

**Santo Estevo de Loureda** é unha parroquia que se localiza no concello de Oza-Cesuras. Segundo o IGE en 2018 tiña 117 habitantes (58 homes e 59 mulleres), distribuídos en 13 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 168 habitantes.

## Cultura
### Topónimo
*Loureda* é un fitotopónimo latino que se refire aos loureiros. A súa orixe dáse entre o século X e XIII.

### Patrimonio 
A igrexa de Santo Estevo de Loureda é un templo románico con arcos apuntados de orixe beneditino.

## Galería

Ficheiro:Oza_Cesuras_Loureda_3.jpg|Igrexa de Santo Estevo.
Ficheiro:Oza_Cesuras_Loureda_8.jpg| ‎
Ficheiro:Oza_Cesuras_Loureda_9.jpg| 
Ficheiro:Oza_Cesuras_Loureda_12.jpg| ‎
Ficheiro:Oza_Cesuras_Loureda_15.jpg| 
Ficheiro:Oza_Cesuras_Loureda_18.jpg|Adro.
Ficheiro:Oza_Cesuras_Loureda_20.jpg| ‎
Ficheiro:Oza_Cesuras_Loureda_22.jpg| ‎
Ficheiro:Oza_Cesuras_Loureda_24.jpg|Entrada principal.
Ficheiro:Oza_Cesuras_Loureda_27.jpg|Cruceiro.
Ficheiro:Oza_Cesuras_Loureda_30.jpg| ‎
Ficheiro:Oza_Cesuras_Loureda_34.jpg|‎Centro social, no campo da festa.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Loureda 
### Parroquias de Oza-Cesuras 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Oza-Cesuras
Santiago de Ois, Coirós

**Santiago de Ois** é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Coirós. Segundo o IGE en 2017 tiña 170 habitantes (92 mulleres e 78 homes) distribuídos en 3 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2013 cando tiña 194 habitantes.

## Historia 
Coa reforma parroquial da arquidiocese de Santiago de Compostela de 1867, foille anexada parte da antiga parroquia da Espenuca. Con todo, esta mudanza non se manifestou nos nomenclátores até o ano 1910.

## Cultura
### Topónimo
*Ois* é posiblemente un antropónimo prerromano cunha raíz no termo "freixo" e que xorde antes do século III.

### Patrimonio 
* Igrexa de Santiago de Ois, de estilo románico de finais do século XII e principios do XIII.
* Cruceiro de Santiago de Ois.

* Fortaleza da Mota de Ois

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santiago de Ois 
### Parroquias de Coirós 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lugares de Coirós
Diacríticos do alfabeto cirílico

O **alfabeto cirílico**, tal e como se utiliza tradicionalmente para a escritura de linguas eslavas como o ruso, case non fai uso de **diacríticos**, coa excepción da diérese (e non de maneira  sistemática). As letras con diacríticos aparecen principalmente:
 
* nos escritos didácticos. 
* na transcrición de linguas eslavas e non eslavas, entre as que destacan principalmente as linguas caucásicas.

## Diacríticos
* acento agudo : Ѓ Ќ ;
* dobre acento agudo : Ӳ ;
* dobre acento grave : Ѷ ;
* barra horizontal : Ғ Ҟ Ө Ұ ;
* barra vertical : Ҏ Ҝ Ҹ ;
* breve : Й Ҋ Ў Ӂ Ӑ Ӗ ;
* cedilla : Ҙ ;
* grampa : Җ Қ Ң Ҭ Ҳ Ҷ ; 
* gancho : Ҧ Ӈ Ҕ Ӄ ;
* dasia : o҅ o҆ ;
* hasta : Ґ ;
* macrón : Ӣ Ӯ ;
* ogonek : Ҿ Ҫ ;
* cola : Ӆ Ӊ Ӎ ; 
* signo de palatalización : o҄ ;
* til (titlo) : Ѽ Ѿ o҃ ;
* diérese : Ё Ӓ Ї Ӝ Ӛ Ӟ Ӧ Ӭ Ӱ Ӵ Ӹ Ӥ.

## Lista de diacríticos
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Alfabeto cirílico
* Diacrítico
Niqqud

En hebreo, os diacríticos son chamados **niqqud** ou **nikkud** (**נִיקוּד**, **נְקֻדּוֹת**, **nəquddôṯ** : «vogais»).

Houbo numerosa versións diferentes, pero a máis empregada hoxe foi inventada polos Masoretas (''ba'alei masorah'').

Os **niqqud** son pequenos signos, comparados coas consoantes que completan, e teñen así a vantaxe de poder seren engadidos directamente sobre un texto que non os levaba.

Os estudantes de hebreo, que non o falan aínda ou non normalmente, prestan unha especial atención a estes diacríticos, especialmente no que atinxe á controversia do tetragrama - escrito **יְהוָה** en hebreo. A interpretación permitiría atopar a antiga pronunciación (auténtica din algúns) de Xehová ou Yahweh.

## Os signos do niqqud
Esta táboa agrupa as consoantes **ב**, **ח** e **ש** para amosar a posición e a forma dos niqqud. Compre sinalar que ás veces hai, en función do dialecto ou da tradición, diferenzas de pronunciación. Esta táboa dá a transcrición máis común, a empregada en Israel, que é, por exemplo, diferente da pronunciación ashkenazí.

## Limitacións técnicas de Wikipedia
***Importante:** Hai, actualmente, serios problemas de visualización dos Niqqud na Wikipedia e en todos os proxectos Wikimedia. Máis información en :en:Wikipedia:Niqqud, en inglés e en hebreo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Alfabeto hebreo 
* Diacrítico
Grupo Autonomista Galego

O **Grupo Autonomista Galego** foi un partido político galeguista que se fundou en 1930 en Vigo. Os seus dirixentes eran Valentín Paz Andrade e Manuel Gómez Román.

O GAG tivo unha participación destacada no primeiro Día de Galicia tras a Ditadura de Primo de Rivera, que se celebrou en Vigo o 25 de xullo de 1930. Xunto con outros grupos galeguistas da provincia de Pontevedra organizou entre 1930 e 1931 unha campaña de espallamento galeguista polas zonas rurais, na que contou como orador principal a Castelao e tras a proclamación da Segunda República Española e a convocatoria de eleccións a Cortes Constituíntes, o GAG apoiou as candidaturas de Castelao, Valentín Paz-Andrade e Ramón Cabanillas.O GAG foi un dos que participou na VII Asemblea Nacionalista do 5 e 6 de decembro de 1931 que constituíu o Partido Galeguista, no que o GAG se integrou.
Letras suplementarias

As **letras suplementarias** enriquecen un alfabeto:

* letras suplementarias do alfabeto latino; 
* letras suplementarias do alfabeto grego; 
* letras suplementarias do alfabeto árabe ; 
* letras suplementarias do alfabeto cirílico etc.
Diacríticos dos silabarios xaponeses

Chámase diacrítico un signo gráfico aposto a un grafema dos silabarios hiragana ou katakana para transcribir un fonema modificado do que transcribe ese grafema. O xaponés utiliza dous diacríticos:

* O primeiro (◌゙) é un signo composto de dous pequenos trazos, que permite transformar unha consoante xorda en consoante sonora en principio de sílaba – coa excepción do *h* que se cambia en *b* – e que ten moitas denominacións:
** dakuten (濁点, «punto sonoro»),
** por abreviación de nigoriten (濁り点),
** e máis familiarmente ten (点, «punto») ou ten-ten (点点 ou 点々, «punto punto»);
* O segundo (◌゚) é un pequeno anel, que permite transformar *h* en *p*,  e que ten dous nomes:
** handakuten (半濁点, «punto semisonoro»),
** e máis familiarmente maru (丸, «anel»).

## Modificacións dos hiragana
Só se cita o ataque silábico.

* K + ゛ = G
* S + ゛ = Z
* SH + ゛ = J
* T + ゛ = D 
* CH + ゛ = J (DJ)
* TS + ゛ = Z (DZ)
* H + ゛ = B
* H + ゜ = P

## Modificacións dos katakana
As modificacións dos katakana son as mesmas cás dos hiragana. Transcríbese so a maiores o son [v] (nos préstamos) por:

*U + ゛ = V

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Diacrítico
* Escrita xaponesa
Diacríticos do alfabeto tibetano

A escritura do tibetano escrito deriva da devanágari india, cousa que explica a presenza de diacríticos e as súas formas moi próximas.

En tibetano, case todos os diacríticos – só hai unha excepción, propia do sánscrito - representan vogais: /i/, /u/, /e/, /o/, /ao/... Sitúanse sobre a consoante - ou o grupo de consoantes - que os precede. Como na maioría das escrituras baseadas no alfasilabario, a ausencia de diacrítico denota un /a/ sobreentendido.

* ཀ ka : sen diacrítico
* ཀི ki : diacrítico /i/ : ི 
* ཀུ ku : diacrítico /u/: ུ 
* ཀེ ke : diacrítico /e/ : ེ
* ཀོ ko : diacrítico /o/ : ོ
* ཀཽ kò : diacrítico /ò/ :  ཽ
* ཀཻ kè : diacrítico /è/ :  ཻ

A devandita excepción é a vogal *om̐*, ༀ, procedente do sánscrito e cuxo diacrítico non é realmente separábel: ཨ /a/ existe, pero o diacrítico illado non existe.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Alfabeto tibetano
* Diacrítico
Anicio Olibrio

**Anicio Olibrio** foi emperador romano de Occidente entre abril e novembro de 472.

## Traxectoria 
Era neto de Anicio Hermoxeniano Olibrio, cónsul de Roma no 395. Como pertencía a unha das máis importantes familias do Senado romano, o augusto Valentiniano III arranxou no 454 o seu compromiso coa menor das súas fillas, Placidia. Esta alianza matrimonial permitiulle ao emperador desfacerse de Aecio, que foi asasinado.

Cando se produciu a invasión vándala de Roma, ao ano seguinte encontrábase en Constantinopla. Alí, despois de longas negociacións, logrou a liberación da súa prometida e da nai dela, a emperatriz Eudoxia (461). Finalmente casou con Placidia e foron pais de Anicia Xuliana, no 462.

No 472, o augusto León I enviouno como mediador entre o augusto Antemio e o xeneral Ricimiro. Finalmente este e o Senado nomeárono emperador depoñendo a Antemio.

Olibrio morreu repentinamente. Foi parente de Anicio Manlio Torcuato Severino Boecio.

## Notas 
## Véxase tamén
Placidia

**Placidia** foi filla do augusto de Occidente Valentiniano III e da súa esposa a augusta Eudoxia. Foi prometida no 454 ao patricio Anicio Olibrio.

Cando os vándalos saquean a cidade de Roma, ao ano seguinte lévana, xunto da súa nai e a súa irmá, a Cartago, onde súa irmá casou con Hunerico, fillo do rei vándalo Xenserico.

O seu prometido estaba en Constantinopla no momento do saqueo, e tras longas negociacións logra que Placidia e súa nai sexan trasladadas a Constantinopla, onde o matrimonio finalmente se realizou, no 461.

Foi nai da patricia Anicia Xuliana.

Unha cabeza marmórea, que actualmente se encontra no *Musée Saint-Raymond* de Tolosa, foi identificada como o seu retrato. Representa unha dama patricia, é de principios do século VI e procede de Constantinopla. Posiblemente se encontraba no adro de San Polieucto, xunto a outra estatua cuxo busto se encontra no Metropolitan Museum of Art de Nova York e que representaría a súa filla Anicia Xuliana.
Gala (emperatriz)

**Gala** foi filla do augusto Valentiniano I, emperador de Occidente, e da súa segunda esposa Xustina. Este matrimonio celebrouse no 364 para consolidar o goberno de Valentiniano, xa que Xustina estivera casada co augusto Constancio II, con quen tivo unha filla chamada Constancia, que á súa vez casou con Graciano, fillo de Valentiniano. Desta forma, os irmáns de Gala eran ao mesmo tempo os seus cuñados.

O seu irmán máis vello morreu no 383 e cando o menor Valentiniano II foi destronado no 387 por Máximo, trasladouse xunto á súa nai a Tesalónica, onde coñeceu o augusto Teodosio I, emperador de Oriente, recentemente viúvo. Teodosio pedeuna como esposa e restableceu a Valentiniano en Occidente.

Foi nai de Gala Placidia.
Gala

O nome **Gala** pode facer referencia a:

* Gala Éluard Dalí, musa de Dalí e Paul Éluard.
* A emperatriz Gala, esposa de Teodosio I. 
* Gala Placidia, filla da anterior.
* As galas, galadas ou branquias dos peixes.
Gala Placidia

[miniatura|dereita|300px|Gala Placidia nunha [Moeda bizantina|moeda acuñada polo seu fillo Valentiniano III. No reverso, a Cruz cristiá.]]

**Elia Gala Placidia** (en latín, ***Aelia Galla Placidia***), coñecida como **Gala Placidia**, nada en Tesalónica en 388 e finada en Roma o 27 de novembro de 450, foi unha nobre romana, filla do emperador Teodosio I (quen reinou do 378 ao 395) e da súa segunda esposa Gala. Era neta por parte materna de Valentiniano I, emperador de Occidente, e sobriña de Graciano e Valentiniano II. Os seus medio irmáns, Honorio e Arcadio, foron emperadores das partes occidental e oriental do imperio romano, respectivamente.

## Traxectoria 
Trala morte do seu pai no ano 395, permaneceu en Roma xunto á súa tía Constancia, filla do emperador Constancio II e esposa do emperador Graciano. Cando se produciu o saqueo de Roma, os visigodos tomárona como refén e finalmente casou con Ataúlfo, cuñado do rei Alarico.

Coroado Ataúlfo como rei dos visigodos, tivo un fillo con el que faleceu aos poucos meses. Viúva, foi devolta ao seu irmán Honorio, que lla prometeu ao xeneral Constancio III, o cal foi asociado ao goberno do Imperio Romano de Occidente (417). Deste segundo matrimonio tivo dous fillos: Valentiniano III e Honoria. Morreu no 450, despois de gobernar en nome do seu fillo como rexente desde 423 até 437.

En Rávena construíu dúas basílicas. Unha dedicada a San Xoán o Bautista e a outra á Santa Cruz. Da segunda só sobrevive o oratorio de San Lourenzo, coñecido como Mausoleo de Gala Placidia. En Roma finalizou a basílica de San Xoán Laterano, hoxe Letrán.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Anicia Xuliana

**Anicia Xuliana**, nada en Constantinopla no 462 e finada na mesma cidade no 528, foi a única filla do augusto Anicio Olibrio, emperador de Occidente en 472.

## Traxectoria 
A súa nai Placidia era filla do augusto Valentiniano III, emperador de Occidente desde 423 até 455. No 478, o augusto Zenón, emperador de Oriente, propuxo o seu matrimonio con Teodorico, rei dos ostrogodos, para restaurar o Imperio Romano de Occidente e desta forma contar co apoio dos patricios que aínda quedaban en Italia, para lograr a incorporación desta provincia gobernada desde 476 por Odoacro, por medio dunha expedición comandada polo rei ostrogodo. Xuliana rexeitou este proxecto e casou con Flavio Areobindo, do que tivo un fillo, Flavio Anicio, que foi cónsul de Constantinopla no 491.

Ela aspirou a ser augusta no 518, reclamando que seu fillo foise coroado emperador de Oriente, tanto polos seus dereitos dinásticos, xa que era o último representante das dinastías de Valentiniano e Teodosio, como polo seu matrimonio con Irene, filla do augusto Anastasio, emperador de Oriente desde 491 até 518.

Ordenou construír unha basílica dedicada a San Polieucto, que foi a máis grande de toda a cristiandade até a construción de Santa Sofía. Estaba situada no centro da cidade de Constantinopla, a metade do camiño entre o palacio imperial e a basílica dos Santos Apóstolos, mausoleo dos emperadores de Oriente, construído polo augusto Constantino I, fundador da cidade.

O friso conmemorativo da fundación especifica que os mosaicos do adro estaban dedicados á figura de Constantino e expresa que o propósito de Xuliana ao construír este templo era honrar a fe deste emperador e a do seu tataravó Teodosio I, os primeiros emperadores cristiáns.

Desta forma demostraba o seu poder económico e o seu prestixio social, como descendente dos antigos emperadores romanos, eclipsando o templo dos Santos Serxio e Baco, edificado cerca do palacio imperial por Teodora e Xustiniano I.

Mandou construír tamén un templo dedicado a Santa María Theotokos, *mai de Deus*, en Chrisóspolis, hoxe Skudari, suburbio asiático de Constantinopla. Reparou a igrexa de Santa Eufemia, construída pola súa avoa, a augusta Eudoxia, e polo seu pai, o augusto Anicio Olibrio.

Era parente de Anicio Boecio.

Un busto marmóreo, que actualmente podemos encontrar no Metropolitan Museum of Art, en Nova York, foi identificado como o seu retrato. Representa unha dama patricia, é de principios do século VI e procede de Constantinopla. Posiblemente se encontraba no adro de San Polieucto, xunto a outra estatua cuxa cabeza se encontra no Musée Saint-Raymond de Tolosa e que representaría a súa nai Placidia.

## Notas
Portomourisco

miniatura
**San Vítor de Portomourisco** é unha parroquia eclesiástica galega do arciprestado da Rúa da diocese de Astorga. Os seus terreos e vivendas están repartidos entre dous concellos, o de Larouco e o de Petín, e ten unicamente dúas entidades de poboación, aínda que oficialmente constan tres: Portomourisco e A Portela de Portomourisco, este último formado polos lugares homónimos, A Portela de Portomourisco (do concello de Larouco) e A Portela de Portomourisco (do concello de Petín).

Segundo o padrón municipal de 2015 tiña 137 habitantes, deles 72 homes e 65 mulleres, e dos que 119 estaban censados en Petín e 18 en Larouco. A poboación diminuíu, pois no censo de 1999 tiñan 182 habitantes (22 en Larouco e 160 en Petín).

Situada ao pé do curso fluvial do río Xares, que realiza un acusado meandro nos arredores do núcleo. O río atravésao unha ponte, construída no século XVIII, que se acompaña dunha pequena ermida ao carón.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Portomourisco, Larouco
* Portomourisco, Petín
### Ligazóns externas 
* Web persoal que fala da parroquia
Seadur, Larouco

**Santa Mariña de Seadur** é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Larouco. Segundo o padrón municipal de 2013 tiña 91 habitantes (41 homes e 50 mulleres), nunha soa entidade de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 121 habitantes.

## Historia
Seadur está habitado cando menos dende a época castrexa, consérvase o asentamento de Castro Cabanelas a 700 metros da poboación de Seadur.

## Festas
As festas patronais de Santa Mariña celébranse o 18 de xullo.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Seadur
### Parroquias de 
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Larouco
Fernando I

O nome de **Fernando I** pode referirse a:
* **Fernando I de Aragón**, *o Xusto*, Fernando I de Antequera;

* **Fernando I de Austria**, Fernando V de Hungría;

* **Fernando I de Borbón**, Fernando III de Sicilia; Fernando IV de Nápoles; Fernando I das Dúas Sicilias;
* **Fernando I de Bulgaria**;
* **Fernando I de León** e de Galicia, *o Grande* ou *o Magno*;
* **Fernando I do Sacro Imperio Romano Xermánico**, Fernando I de Hungría;
* **Fernando I de Nápoles**, *Ferrante*.
* **Fernando I de Parma**;
* **Fernando I de Portugal**;
* **Fernando I de Romanía**;
* **Fernando I de Toscana**.
Valentiniano III

**Valentiniano III**, nado en Rávena o 2 de xullo de 419 e finado en Roma o 16 de marzo de 455, foi un emperador romano de Occidente entre os anos 424 e 455. Foi o fillo máis vello de Constancio III e Gala Placidia, filla do emperador Teodosio. Recibiu o título de césar o 23 de outubro de 424 en Constantinopla, e tras unha curta guerra en Italia, foi instituído como emperador (Augusto) de Occidente en Roma o 23 de outubro de 425.

## Traxectoria 
Tiña só seis anos de idade cando recibiu o título de Augusto, e durante a súa minoría de idade encargouse do goberno primeiro súa nai e despois, a partir de 433, Aecio. Súa nai arranxou o seu matrimonio con Eudocia, filla de Teodosio II, emperador de Oriente. Con ela tivo dúas fillas: Eudocia e Placidia.

O seu reinado resultou marcado polo desmembramento do Imperio de Occidente; a conquista da provincia de África polos vándalos en 439; o definitivo abandono de Britania en 446; a perda de gran parte de Hispania e Galia, nas que se estableceron os bárbaros; e o saqueo de Sicilia e das costas occidentais do Mediterráneo polas frotas de Xenserico.

En contrapartida, fronte a tantas calamidades, tamén se produciu a gran vitoria de Aecio sobre Atila en 451, cerca de Châlons na batalla dos Campos Cataláunicos, e as súas vitoriosas campañas contra os visigodos no sur de Galia (426, 429 e 436) e fronte a distintos invasores no río Rin e no río Danubio (428-431).

O peso dos impostos resultaba cada vez máis insoportábel segundo se ía debilitando o poder de Roma, e en consecuencia a lealdade das provincias que ían quedando ía a menos por momentos. Rávena foi a residencia habitual de Valentiniano, mais tivo que fuxir a Roma cando se acercou Atila, o cal, tras saquear o norte de Italia, morreu ao ano seguinte (453). Atila reclamaba que a irmá de Valentiniano -chamada Honraia- se lle entregara como esposa.

En 454, Aecio, cuxo fillo casara coa filla máis vella do emperador, foi asasinado a traizón por Valentiniano. Mais o 16 de marzo do ano seguinte, o propio emperador foi tamén asasinado por dous bárbaros clientes de Aecio. Valentiniano non só careceu da habilidade para gobernar o imperio nunha época de grave crise, senón que ademais agravou os perigos a causa do seu egotismo e o seu carácter vingativo.

As fontes orixinais que temos sobre o reinado de Valentiniano III son as *Crónicas* de Próspero de Aquitania, a *Historia Gótica* de Xordanes, escrita no século VI, e a obra do poeta Sidonio Apolinar.

## Véxase tamén
O Barco, O Barco de Valdeorras

dereita|miniatura|Vista do Barco de Valdeorras.

**San Amaro do Barco** é unha parroquia do concello do Barco de Valdeorras. Segundo o IGE en 2014 tiña 11&nbsp;446 habitantes (5554 homes e 5892 mulleres), 599 máis ca en 2004 (5462 mulleres e 5385 homes) e 1677 máis ca en 1999. Ten unha única entidade de poboación, a vila do Barco, que dá nome ao concello.

## Lugares e parroquias
### Lugares do Barco
### Parroquias do Barco de Valdeorras
## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares do Barco de Valdeorras
O Castro de Valdeorras, O Barco de Valdeorras

**Santa María do Castro de Valdeorras** é unha parroquia que se localiza no centro do concello de Barco de Valdeorras. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 104 habitantes (53 homes e 51 mulleres), distribuídos en 3 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 120 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 87 habitantes, sendo 40 homes e 47 mulleres.

## Toponimia 
A orixe do topónimo é o latín , que fai referencia a unha fortaleza ou poboado fortificado.

## Lugares e parroquias 
### Lugares do Castro de Valdeorras 
### Parroquias do Barco de Valdeorras 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares do Barco de Valdeorras