Lista de templos gregos antigos

[thumb | 300px | O [templo de Zeus olímpico, en Atenas (174 a.C.-132 d.C.), co Partenón (447-432 a.C.) ao fondo.]]

Esta **lista dos antigos templos gregos** abarca templos construídos polos helénicos desde o século VI a.C. ata o século II d.C. na Grecia continental e nas cidades helénicas das Illas do Exeo, Asia Menor, Sicilia e Italia, e onde queira que houbera colonias gregas, ou se establecera a cultura grega. A Arquitectura da Grecia antiga era de forma moi regular, sendo a construción "xamba e lintel". Hai tres estilos claramente definidos: a orde dórica, atopada en toda Grecia, Sicilia e Italia; a orde xónica, de Asia Menor, con exemplos en Grecia; e a orde corintia máis adornada, usada inicialmente só para interiores, empregándose cada vez máis durante o período helenístico desde o século I a.C. en diante e usada extensivamente por arquitectos romanos.

Cada templo grego antigo era dedicado a un deus específico dentro do panteón e usábase en parte como almacén para ofrendas votivas. A diferenza das igrexas, o espazo interior non se usaba como lugar de encontro, senón que mantiña trofeos e unha grande estatua de culto da deidade.

## Terminoloxía 
thumb | 600px |  **Plantas dos templos gregos antigos**  Arriba: 1. Dístilo *in antis*, 2. Anfidístilo *in antis*, 3. *Tholos*, 4. Próstilo tetrástilo, 5. Anfipróstilo tetrástilo,  inferior: 6. Díptero octástilo, 7. Hexástilo períptero, 8. Hexástilo pseudoperíptero, 9. Octástilo pseudodíptero 

A maioría dos templos gregos antigos eran rectangulares e tiñan aproximadamente o dobre do longo do que eran de ancho, con algunhas excepcións notables como o enorme templo de Zeus olímpico de Atenas cunha lonxitude de case 2 1/2 veces o seu ancho. Unha serie de estruturas semellantes aos templos que sobreviven son circulares e denomínanse "tholos".

Os templos máis pequenos teñen unha lonxitude inferior a 25 metros, ou no caso dos "tholos" circulares, de diámetro. A gran maioría dos templos teñen entre 30 e 60 metros de lonxitude. Un pequeno grupo de templos dóricos, incluído o Partenón, ten entre 60 e 80 metros de lonxitude. Os templos máis grandes, principalmente xónicos e corintios, pero incluíndo o templo dórico do Zeus olímpico de Atenas, tiveron entre 90 e 120 metros de lonxitude.

Os templos álzanse sobre unha plataforma ou crepidoma, que contén varios chanzos (estereóbata e estilóbata) e elevan a estrutura por riba do chan no que se atopa. Os primeiros exemplos, como o templo de Zeus de Olimpia, tiñan dous chanzos, pero a maioría, como o Partenón, teñen tres, co excepcional exemplo do templo de Apolo en Dídima, que ten seis. 

O núcleo do edificio é a "naos" construída en cachotaría, no que se atopa a *cella*, unha habitación sen fiestras que alberga a estatua da divindade. A *cella* xeralmente ten un pórtico ou "pronao" antes dela, e quizais unha segunda cámara ou "antenaos" ou *opistódomo* servindo como tesourería ou depósito de trofeos e agasallos. As cámaras estaban iluminadas por unha única gran porta, equipada cunha grella de ferro forxado. Algunhas salas parecen estar iluminadas por claraboias.

No perístilo, que moitas veces rodea completamente a naos, hai filas de columnas. Cada templo defínese como dun determinado tipo, con dous termos: un que describe o número de columnas do frontal de entrada e o outro que define a súa distribución.

Exemplos:
* *Templo in antis* describe un pequeno templo con dúas columnas na parte dianteira, que se sitúan entre as paredes que sobresae do pronao ou o pórtico, como o Templo de Némesis en Rhamnus.(ver esquerda, figura 1).
* *Anfipróstilo tetrástilo* describe un pequeno templo que ten columnas en ambos os dous extremos que se afastan da *naos*. *Tetrástilo* indica que as columnas son catro, como as do Templo de Ilissus en Atenas.(Figura 4).
* O *hexástilo periptero* describe un templo cunha soa liña de columnas periféricas arredor da *naos*, con seis columnas por diante, como a do Thesion en Atenas. (Figura 7) .
* O *octástilo períptero* describe un templo cunha soa fila de columnas periféricas arredor da "naos", con oito columnas na parte dianteira, como o Partenón, Atenas.  (figs. 6 e 9).
* *Decástilo díptero* describe o enorme templo de Apolo en Dídima, coa *naos* rodeada por unha dobre fila de columnas, (Figura 6.)  con dez columnas sobre a fronte da entrada.
* O templo de Zeus olímpico, en Agrigento, denomínase heptástilo "pseudo-períptero", xa que a súa columnata circundante ten "pseudo" columnas que se unen ás paredes da "naos".  (Figura 8). * Heptástilo* significa que ten sete columnas á fronte da entrada.

**Nota:**
: Non se dispoñen de medicións precisas para todos os edificios. Algúns teñen cimentos intactos e ben estudados para que as dimensións poidan ser declaradas con precisión. Para outros, o tamaño só se pode estimar a partir de escasos restos. Nestes casos, na conversión, as medidas indícanse ao número enteiro máis próximo. Algunhas medidas poden ter sido feitas orixinalmente en pés, convertidos en metros para a súa publicación, e convertidos de novo a pés para este artigo, con lixeiras diferenzas con respecto a algunha publicación máis antiga.

## A lista 
Comportamento de clasificación (por columna #):

# Cidades por orde alfabética
# Cidades por rexión (A-Grecia, B-Turquía, C-Italia, D-Italia / Sicilia)
# Por coordenadas
# Polo nome da divindade
# Por data
# Por tamaño da área
# Por estilo do templo (1-dórico, 2-dórico con elementos xónicos ou corintios, 3-xónicos, 4-corintios)

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
*
*
* 
*
*
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Arquitectura da Grecia antiga