open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chelidonura punctata

***Chelidonura punctata*** é unha especie de lesmas do mar, un molusco opistobranquio gasterópodo mariño da familia Aglajidae.

miniatura|esquerda|Chelidonura punctata

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* SeaSlug Forum factsheet
Protium connarifolium

***Protium connarifolium*** é unha especie botánica de planta con flor da familia das Burseraceae.

Atópase en Malaisia e Palawan de Filipinas.

## Fonte 
* World Conservation Monitoring Centre 1998. *Protium connarifolium* . 2006 IUCN Red List of Threatened Species. 

## Ligazóns externas 
* http://zipcodezoo.com/Plants/P/Protium_asperum.asp
Baía de Alxeciras

A **Baía de Alxeciras** é unha baía situada no sur da Península Ibérica, no estreito de Xibraltar, pechada ao leste pola península homónima, onde se acha a Rocha de Xibraltar. Ten uns 10&nbsp;km de longo por uns 8 de ancho, o que se traduce nunha superficie de 7500 hectáreas, con profundidades de ata 400 m no centro da baía.

As súas ribeiras pertencen, de oeste a leste e en sentido horario, aos municipios de Alxeciras, Los Barrios, San Roque e La Línea de la Concepción (na provincia española de Cádiz), e ao Territorio Británico de Ultramar de Xibraltar.

[miniatura|left|220px|Mapa do [século XVIII.]]
Nas súas beiras atópanse dous activos portos, o de Xibraltar e o de Alxeciras (o cal, co nome de Baía de Alxeciras, ocupa a práctica totalidade da ribeira española).

Dous faros sinalizan a entrada á baía, o de Punta de Europa, en Xibraltar, ao leste, e o de Punta Carnero, na costa alxecireña, ao oeste.

## Polémicas 
A baía de Alxeciras é escenario continuo de protestas de grupos ecoloxistas, os cales denuncian especialmente o denominado *bunkering*. Esta actividade consiste no traspaso de petróleo ou derivados deste dun barco a outro no mar. Producíronse nos últimos anos accidentes de gabarras destinadas a esta actividade, especialmente con destino a Xibraltar, que se traduciron en verteduras de fuel e outros derivados.

Aproximadamente transvásanse 5 millóns de toneladas de fuel mariño cada ano. Estes transvasamentos lévanos a cabo sobre todo tres compañías con base en Xibraltar.

Tamén xurdiu polémica a presenza de barcos cazatesouros na Baía durante o ano 2007 que, segundo as autoridades españolas puideron espoliar sitios arqueolóxicos subacuáticos de importancia.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Campo de Xibraltar
San Lourenzo, San Lourenzo de Abeleda, Porqueira

**San Lourenzo de Abeleda** é un lugar da parroquia de San Lourenzo de Abeleda no concello ourensán de Porqueira, na comarca da Limia. En 2014 tiña 98 habitantes.

## Toponimia 
O topónimo **San Lourenzo** é un haxiotopónimo referido ao mártir Lourenzo, e débese á presenza no lugar da igrexa parroquial.
## Lugares e parroquias
### Lugares de San Lourenzo de Abeleda
### Parroquias de Porqueira
Provincia de Shima

**Shima** (志摩国, しまのくに, *Shima-no-kuni* ou 志摩, しま) foi unha provincia histórica do Xapón, nunha zona que hoxe forma a pequena parte da prefectura de Mie, na península de Shima, historicamente na parte de Tōkaidō, actualmente na rexión de Chūbu ou rexión de Kinki, na illa de Honshū.

Shima limitaba coa provincia de Ise (伊勢).
Provincia de Iga

**Iga** (伊賀国, いがのくに, *Iga-no-kuni* ou 伊賀, いが) foi unha provincia histórica do Xapón, nunha zona que hoxe forma a parte oeste da prefectura de Mie, os concellos de Iga e Nabari, historicamente na parte de Tōkaidō, actualmente na rexión de Chūbu ou rexión de Kinki, na illa de Honshū.

Iga limitaba coas provincias de Yamato (大和), Yamashiro (山城), Ōmi (近江) e Ise (伊勢).
Bandeira de Córsega

A **bandeira de Córsega** (en ) foi adoptada polo *Xeneral da Nación* Pasquale Paoli en 1755 e estaba baseada na bandeira tradicional utilizada anteriormente. Representa unha testa moura (U Moru, en corso: *o mouro*) de cor negra portando unha venda branca na fronte nun fondo negro. Previamente, a venda cubría os ollos, mais Paoli modificouna para situala na fronte para simbolizar a liberación do pobo corso.

Foi usada pola República de Córsega e foi prohibida despois de 1769, cando Francia tomou posesión da illa que anteriormente estaba gobernada pola República de Xénova par pagar unha débeda pendente e acabar coa rebelión endémica na illa. Usouse como bandeira oficial cando o Reino Unido ocupouna en 1793. Caeu en desuso até 1980, cando se adoptou de novo como bandeira rexional.

A cabeza de mouro tamén aparece no Escudo de Armas de Córsega, así como na bandeira e o Escudo de Sardeña.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Gelre Folio 62r.jpg|Gelre Armorial, Folio 62r, século XIV.
Ficheiro:Flag of Corsica (before 1755).svg|Bandeira de Córsega antes de 1755.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Diu vi Salvi Regina

**Diu vi Salvi Regina** (corso para *Deus te salve raíña*) é un canto relixioso adicado á Virxe María creado en Italia por san Francisco de Xerónimo cara ao 1675, aínda que algunhas tradicións afirman que o autor foi un pastor de Niolu, Salvadore Costa. Foi adoptado coma himno nacional de Córsega na Consulta de Corte, o 30 de xaneiro de 1735, cando a república de Córsega decidiu proclamar a súa independencia de Xénova e pediu a protección da Virxe María. Dende aquela o nacionalismo corso reivindicouno coma Himno Nacional de Córsega.

## Letra 
:Diu vi salvi Regina
:È madre universale
:Per cui favor si sale
:Al paradisu.

:Voi siete gioa è risu
:Di tutti i scunsulati
:Di tutti i tribulatti
:Unica speme.
 
:À voi sospira è geme
:Il nostru afflitu core
:In un mar' di dolore
:È d'amarezza.

:Maria, mar' di dolcezza
:I vostri ochji pietosi
:Materni ed amorosi
:À noi volgete.

:Noi miseri accogliete
:Nel vostru santu velu
:Il vostru figliu in celu
:À noi mostrate.
 
:Gradite ed ascultate
:Ô vergine Maria
:Dolce è clemente è pia
:Gli affleti nostri accogliete.
 
:Voi da i nemici nostri
:À noi date vitoria
:E poi l'eterna gloria
:In paradisu.
Córsega do Sur

**Córsega do Sur** (2A) (en francés: *Corse-du-Sud*, en corso: *Corsica suttana*) é un departamento francés situado en Córsega. Xunto coa Alta Córsega forma a Colectividade Territorial de Córsega.

## Principais cidades
*Ajaccio, chef-lieu (capital) do departamento e da illa
*Sartène
Alta Córsega

**Alta Córsega** (2B) (en francés: *Haute-Corse*, en corso: *Corsica suprana*) é un departamento francés situado na Córsega. Xunto con Córsega do Sur forma a Colectividade Territorial de Córsega.
## Principais cidades
*Bastia, *chef-lieu* (capital) do departamento.
*Calvi.
*Corte.
Provincia de Ise

**Ise** (伊勢国, いせのくに, *Ise-no-kuni* ou 伊勢, いせ) foi unha provincia histórica do Xapón, nunha zona que hoxe forma a maior parte da prefectura de Mie, historicamente na parte de Tōkaidō, actualmente na rexión de Chūbu ou rexión de Kinki, na illa de Honshū.

Ise limitaba coas provincias de Kii (紀伊), Yamato (大和), Iga (伊賀), Ōmi (近江), Mino (美濃), Owari (尾張) e Shima (志摩).
Côtes-d'Armor

'''Côtes-d'Armor'* (22) (en bretón: *Aodoù-an-Arvor*) é un departamento francés situado na Bretaña. Até 1990 o departamento chamouse Côtes-du-Nord.

## Principais cidades 
* Saint-Brieuc, *chef-lieu'' (capital) do departamento
* Dinan
* Guingamp
* Lannion

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do Conseil Géneral de Côtes-d'Armor
Finistère

**Finistère** (29) (en bretón: *Penn-ar-Bed,* literalmente *cabeza do mundo*) é un departamento francés situado na Bretaña. 

## Topónimo 
O seu nome deriva do latín. Segundo unha teoría ese topónimo puido ser importado no século XII polos monxes cistercienses do mosteiro de Toxos Outos, para nomear o cabo e vila galega de Fisterra, a partir da abadía *S. Mahé fine-terre*  ou *Sanctus Mattheus de Finibus Terræ*. O topónimo galego aparece mencionado en 1199 e posteriormente tamén como *finibusterre* (en caso ablativo, *dos confíns da terra*).

## Principais cidades 
* Quimper, *chef-lieu* (capital) do departamento
* Brest
* Châteaulin
* Morlaix
* Camaret-sur-Mer

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fisterra (homónimos)

### Ligazóns externas 
Conseil Géneral du Finistère
Xulia Drusila

**Xulia Drusila** en latín ***Iulia Drusilla***, nada en Abitarvium (Xermania) o 16 de setembro de 16 e finada o 10 de xuño de 38, foi unha nobre romana, filla de Xermánico e Agripina a maior, irmá de Calígula.

## Traxectoria 
Desde cativa estivo rodeada de intrigas familiares, como as que remataron coa vida do seu pai e irmáns máis vellos. Acompañaría á súa nai Agripina a Maior no seu exilio na illa de Pandataria do mesmo xeito que o resto das súas irmás.

No ano 34, xa en Roma, contraeu matrimonio con Lucio Casio Longino, de quen se divorciou no 37 por intercesión do seu irmán Calígula. Para entón xa corrían os rumores que dicían que se convertera na amante favorita do seu irmán o emperador Calígula.

Posteriormente Drusila volveu casar, esta vez con Marco Emilio Lépido, o seu curmán materno, fillo de Julia Vipsania. De Lépido tamén se dicía que era amante de Macron, e que casou con Drusila por petición deste, para preservala só para o seu protector o emperador.

Cando estivo a piques de morrer debido a unha enfermidade, Drusila foi proclamada Augusta e tamén foi nomeada como a herdeira de Calígula.

### Morte misteriosa 
O seu falecemento talvez se debese a unha febre. Con todo, dicíase entre os moitos rumores acerca da súa incerta morte que estaría embarazada do seu irmán e que este a asasinou.

Tras o seu falecemento no ano 38, Calígula ficou gravemente aflixido e organizou magníficos funerais en honra á súa amada irmá, decretando que no tempo que durase o loito a Drusila, estaría prohibido rirse e manter prácticas sexuais, entre outras extravagancias que non sentaron nada ben ao pobo de Roma.

Ademais deificou á súa irmá erguéndoa ao status de deusa co nome de **Pantea** e como tal se lle dedicou culto do mesmo xeito que sacerdotes.

En memoria á súa querida irmá a quen tanto amaba, Calígula poría por nome Xulia Drusila á única filla que tivo coa súa última esposa Milonia Cesonia.

## Drusila no cinema 
O amor incestuoso que mantivo co seu irmán foi levado á pantalla grande por Tinto Brass na película *Calígula* de 1979 onde Teresa Ann Savoy encarnou a Drusila.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
Aparece citada en libros como: 
* *De vita Caesarum*, de Suetonio.
* *I, Claudius*, de Robert Graves, posteriormente convertida en miniserie de 13 episodios.
* *Les mémoires d’Agrippine*, de Pierre Grimal.
* *Caligula. Der grausame Gott*, de Siegfried Obermier.
Ille e Vilaine

**Ille e Vilaine** (35) (en francés: *Ille-et-Vilaine*, en bretón: *Il-ha-Gwilen*) é un departamento francés situado na Bretaña.

O Ille e o Vilaine son dous ríos que conflúen en Rennes (Roazhon).

## Principais cidades 
* Rennes (en bretón Roazhon), *chef-lieu* (capital) do departamento
* Fougères (Felger)
* Redon
* Saint-Malo (Sant-Maloù)

## Demografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
Conseil Général d'Ille-et-Vilaine
Morbihan

**Morbihan** (56) (en bretón: *Mor-Bihan*) é un departamento francés situado na Bretaña. Debe o seu nome ao golfo de Morbihan, que significa "mar pequeno".

## Principais concellos
Cidades con máis de 10&nbsp;00 habitantes
* Auray (en bretón An Aire)
* Hennebont (Henbont)
* Lorient (An Oriant)
* Lanester (Lannarstêr)
* Ploemeur (Plañvour)
* Pontivy (Pondi)
* Vannes (Gwened), *chef-lieu* (capital) do departamento

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio oficial do Conseil Géneral de Morbihan
Finisterre

**Finisterre** pode referirse a:

***Finisterre**, orquestra de música melódica coruñesa dos anos oitenta e noventa, desaparecida en 2002 e recuperada en 2018.
****Finisterre***, periódico publicado en Buenos Aires en 1927, *Órgano de la Sociedad Finisterre en América*.
****Finisterre***, periódico publicado en Pontevedra entre 1943 e 1946.
****Finisterre***, periódico publicado en Montevideo entre 1957 e 1962.
***Finistère**, departamento francés situado na Bretaña.

## Véxase tamén
### Outros artigos
**Finis Terre*
*Finisterrae
Loira Atlántico

O **Loira Atlántico** (44) (en francés: *Loire-Atlantique*, en bretón: *Liger-Atlantel*) é un departamento francés situado nos Países do Loira, aínda que é unha rexión historicamente bretoa. A pertenza administrativa do departamento á rexión histórica da Bretaña é motivo de debate tanto na Bretaña como en Nantes, con numerosas propostas ao respecto.

## Principais cidades 
* Nantes (en bretón, Naoned), *chef-lieu* (capital) do departamento
* Saint-Nazaire (Sant-Nazer)
* La Baule-Escoublac (Ar Boal-Skoubleg)
* Guérande (Gwenrann)
* Pornic (Pornizh)
* Saint-Brevin-les-Pins (Sant-Brewenn)
* Châteaubriant (Kastell-Briant)
* Ancenis (Ankiniz)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Cidades e comarcas do Loira Atlántico
Hipernatremia

A **hipernatremia** é un trastorno hidroelectrolítico no que os niveis de sodio sanguíneo supera os 145 mEq/kg. A **hipernatremia** pode ser causada por unha inxesta excesiva de sodio ou por unha achega insuficiente de auga, por exemplo en persoas en coma ou nalgúns enfermos psiquiátricos que non queren beber.miniatura|300px|Tratamento da hipernatremia.|centro
Provincia de Ōmi

**Ōmi** (近江国, おうみのくに, *Ōmi-no-kuni* ou 近江, おうみ) foi unha provincia histórica do Xapón, nunha zona que hoxe forma a prefectura de Shiga, historicamente na parte de Tōsandō (東山道), actualmente na rexión de Kinki, na illa de Honshū.

Ōmi limitaba coas provincias de Yamashiro (山城), Iga (伊賀), Ise (伊勢), Mino (美濃), Echizen (越前) e Wakasa (若狭).
Provincia de Wakasa

**Wakasa** (若狭国, わかさのくに, *Wakasa-no-kuni* ou 若狭, わかさ) foi unha provincia histórica do Xapón, nunha zona que hoxe forma a parte oeste da prefectura de Fukui, historicamente na parte de Hokurikudō (北陸道), actualmente nas rexións de Chūbu, Hokuriku ou Kinki, na illa de Honshū.

Wakasa limitaba coas provincias de Tango (丹後), Yamashiro (山城), Ōmi (近江) e Echizen (越前).
Provincia de Echizen

**Echizen** (越前国, えちぜんのくに, *Echizen-no-kuni* ou 越前, えちぜん) foi unha provincia histórica do Xapón, nunha zona que hoxe forma a parte leste da prefectura de Fukui, historicamente na parte de Hokurikudō (北陸道), actualmente na rexión de Chūbu ou rexión de Hokuriku, na illa de Honshū.

Echizen limitaba coas provincias de Wakasa (若狭), Ōmi (近江), Mino (美濃), Hida (飛騨) e Kaga (加賀).
Truro

**Truro** (en inglés) ou **Truru** (en córnico) é a capital do condado de Cornualla, pertencente a Inglaterra, Reino Unido. Con 20.920 habitantes (2001) é o centro administrativo, de lecer e mercantil deste condado, sendo a súa única cidade.

Está situada nas orelas do río Truro, próxima á súa desembocadura na Canle da Mancha. Destacan nela a súa industria da cerámica, téxtil, madeireira e alimentaria.

O monumento máis destacado de Truro é a súa catedral neogótica, que alcanza unha altitude de 76 metros, que se empezou a construír no 1880 e rematouse no ano 1910, foi construída na localización da antiga St. Mary's Church, consagrada seiscentos anos antes.

## Etimoloxía 
A orixe do nome de Truro é incerto. Díxose que derivaba do córnico *tri-veru* ("tres ríos"), mais referencias como o *Oxford and Cambridge Dictionaries of English Place Names* rexeitan esta teoría. Tamén o principal experto dos nomes de lugares córnicos, Oliver Padel, no seu libro *A popular dictionary of Cornish place-names* di que o significado de "tres ríos" non é posíbel.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* **Páxinas oficiais**
** Truro City Council 
** Truro Chamber of Commerce 
* **Historia**
** YouTube - Truro and Port Isaac in the 1920-30s
** Mr Spry - Notes on the Dominican Friary and St Mary's Church, Truro, 1840
** Cornwall Record Office Online Catalogue for Truro
* **Guías**
** Truro at Wikivoyage
* **Imaxes**
** Catedral de Truro
* **Webcams**
** BBC Cornwall Webcam
** Official map of the city centre by Truro City Council
* **Desenvolvemento**
** Truro and Threemilestone Area Action Plan
** Truro - historic characterisation for regeneration (CSUS)
Países do Loira

Os **Países do Loira** (en francés: *Pays de la Loire*, en galó: *Paeiz de la Leirr*, en bretón: *Broioù al Liger*, en poitevino-santoñés: *Paes de la Loere*) son unha rexión francesa, situada ao noroeste da Francia metropolitana.

## Notas
Provenza-Alpes-Costa Azul

**Provenza-Alpes-Costa Azul** (en francés: ''Provence-Alpes-Côte d'Azur*, en occitano: *Provença-Aups-Còsta d'Azur'') é unha rexión francesa, situada ao sueste da Francia metropolitana.
## Notas
Picardía

**Picardía** (en francés: *Picardie*, en picardo: *Picardie*) foi unha rexión administrativa francesa, situada ao norte da Francia metropolitana.

Picardía limita coas rexións francesas do Norte-Paso de Calais, Champaña-Ardenas, Illa de Francia e Alta Normandía. Ao nordeste limita con Bélxica. Está ocupada, en gran parte, pola chaira picarda de terreos cretáceos moi nivelados, cun aspecto uniforme e nos que as escasas elevacións non superan os 200 m unicamente os vales actuais, produto dunha erosión recente, representan un elemento diferente da paisaxe cun aspecto de longo corredor enchido por unha espesa capa de turba.

Consta de 3 departamentos:
* Aisne (02)
* Oise (60)
* Somme (80)

Ten unha poboación de 1.875.000 habitantes.

Amiens é a cidade principal. O 25 de marzo de 1802 asinouse nesta cidade o tratado de paz coñecido como Tratado de Amiens polo que se puxo fin á guerra entre Gran Bretaña e Francia máis os seus aliados. O tratado deixou sen solucionar cuestións moi importantes, polo que a paz durou tan só un ano.
## Notas
Hiponatremia

A **hiponatremia** é un trastorno hidroelectrolítico no que os niveis sanguíneos de sodio son inferiores a 135 mEq/kg. Pode aparecer cando hai un volume corporal de auga incrementado (por exemplo en persoas con edemas de alto volume, no que o sodio é arrastrado pola auga que sae dos capilares ao intersticio celular. Tamén pode aparecer hiponatremia cando o volume corporal de auga está diminuído, por exemplo nas deshidratacións.

Por último pode haber hiponatremia cun volume normal. É o caso dalgunhas enfermidades do sistema nervioso central ou dalgúns efectos secundarios de certos fármacos.
LU-933

A **LU-933** (na provincia de Lugo), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Monforte de Lemos e Os Albaredos (Quiroga); atravesa os concellos de Monforte de Lemos, A Pobra do Brollón e Quiroga. Ten unha lonxitude de 52,18 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa LU-664 en Monforte de Lemos e finaliza na prolongación da OU-933 nos Albaredos (Quiroga) co límite provincial da Lugo e Ourense. É un antigo tramo da antiga estrada C-533.

## Notas
LU-642

A **LU-642** (na provincia de Lugo), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades do Oural (Sarria) e A Ferrería (O Incio); atravesa os concellos de Sarria e O Incio. Ten unha lonxitude de 23,32 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa LU-546 no Oural (Sarria) e finaliza na Ferrería (O Incio).

## Notas
MetroValencia

Logo do MetroValencia.|250px|miniatura|dereita
**MetroValencia** é a marca comercial coa que a empresa pública Ferrocarrils de la Generalitat Valenciana (FGV) que opera as liñas de metro e tranvía da cidade de Valencia e a súa área metropolitana.

Coa inauguración da liña 1, o 8 de outubro de 1988, converteuse na terceira rede de metro que se formou en España, logo das de Madrid e Barcelona. Actualmente é a cuarta en número de usuarios, logo das de Madrid, Barcelona e Bilbao.

Os trens das liñas 1, 2, 3, 5, 7 e 9 de MetroValencia dispón do sistema de condución automática ATO (Automatic Train Operation) en 25,3 quilómetros subterráneos do sistema.

## Historia 
A actual rede de Ferrocarrils de la Generalitat Valenciana en Valencia é herdeira da antiga rede de ferrocarrís suburbanos de Valencia, coñecida popularmente como o Trenet de Valencia, que unía a capital coas poboacións próximas. Devandita rede de vía estreita fora construída no seu maior parte durante o final do século XIX, e foi xestionada sucesivamente pola Sociedade Valenciana de Tranvías, máis tarde por Compañía de Tranvías e Ferrocarrís de Valencia e finalmente por Ferrocarrís Españois de Vía Estreita.

A modernización da antiga rede, durante os anos 80 do século XX, e a súa ampliación e conversión nun moderno ferrocarril metropolitano, deron orixe á rede de MetroValencia que na actualidade (2009) dispón de tres liñas de metro e dous de tranvía en superficie. Coa inauguración das liñas subterráneas 1 e 2, Valencia converteuse na terceira cidade española en pór en marcha un servizo de metro.

En xullo de 2006 produciuse o cuarto accidente máis grave do mundo así como o terceiro na historia ferroviaria de España, con 43 mortos e 47 feridos.

## Liñas 
## Futuro da rede 
thumb|right|300px|Futuro plano da rede de MetroValencia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial de Metrovalencia 
* Planos e horarios de Metrovalencia  
* Sitio web oficial de Ferrocarrils de la Generalitat Valenciana
LU-109

A **LU-109** (na provincia de Lugo), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades da Eirexa (Ribas Altas) e O Escouredo (Valverde), ambas no concello de Monforte de Lemos. Ten unha lonxitude de 3,48 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa LU-546 e remata noutro cruzamento coa mesma vía.

## Notas
Ramón Vázquez García

**Ramón Vázquez García**, máis coñecido como **Ramón**, nado en Alcalá de Guadaíra o 14 de febreiro de 1964, é un exfutbolista español. Xogaba de dianteiro e foi internacional coa selección española.

Criouse na canteira do Sevilla FC, club no que desenvolveu case toda a súa carreira futbolística. A súa progresión truncouse por unha grave lesión de xeonllo en 1992. 

## Traxectoria 
Seu pai era o futbolista Eugenio Vázquez, que xogou entre outros no Betis, mentres que súa nai traballara un tempo na casa de Ramón Sánchez-Pizjuán, presidente do Sevilla FC.

Criouse futbolisticamente na canteira do Sevilla FC, debutando co primeiro equipo en Primeira División na tempada 1982/83. Combinou o filial co primeiro equipo ata 1985, cando saíu cedido ao Recreativo de Huelva, na Segunda División. Un ano e un mes despois, e sen se ter estreado co Deportivo, foi traspasado ao Racing de Santander, que acababa de ascender a Primeira. Con todo, volveu ao Deportivo uns días despois, ao non pasar con éxito o seu xeonllo o recoñecemento médico.

Finalmente, debutou co Deportivo no Teresa Herrera 1993, na final de consolación fronte á Lazio. Entrou no campo preto do final, como substituto de Alfredo e anotou o gol do empate e logo o derradeiro e decisivo lanzamento na quenda de penaltis. Disputou tamén o Trofeo Juan Acuña fronte ao Universidad Católica de Chile, xogando de novo os minutos finais e marcando outro gol.

Tras a súa retirada volveu ao Sevilla FC, incorporándose á secretaría técnica do club.

### Selección española 
Foi internacional coa selección española en tres ocasións. Debutou con esta o 21 de xaneiro de 1987 fronte aos Países Baixos no Camp Nou. Marcou un único gol coa selección, nun amigable fronte a Inglaterra no Santiago Bernabéu.

## Vida persoal 
Seu pai, Eugenio Vázquez, foi futbolista entre outros do Betis e o Recreativo de Huelva. O seu fillo Javi Vázquez, tamén futbolista, milita no UD Ibiza.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com
* Datos do xogador en futbol.sportec.es
Mediodía-Pireneos

**Mediodía-Pireneos** (en occitano: *Miègjorn-Pirenèus*, en francés: *Midi-Pyrénées*) é unha rexión francesa, situada ao suroeste da Francia metropolitana. Conformada de oito departamentos, a súa capital (*chef-lieu* ou *préfecture*) é Tolosa.

## Notas
Raudnei Anversa Freire

**Raudnei Anversa Freire**, nado en Echapora (São Paulo) o 18 de xullo de 1965, é un exfutbolista brasileiro. Xogaba de dianteiro.

## Traxectoria 
Na tempada 1988–89 o Deportivo da Coruña, daquela en Segunda División, logrou a cesión do xogador por parte do FC Porto, facendo unha notable campaña na que participou en 31 partidos e anotou 11 goles, sendo o máximo goleador deportivista ese ano. Tras unha dura negociación no verán de 1989, o presidente Augusto César Lendoiro logrou unha nova cesión do xogador para a tempada 1989–90, campaña na que xogou 36 encontros e marcou 6 goles.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com 
* Datos do xogador en zerozero.pt
LU-643

A **LU-643** (na provincia de Lugo), é unha estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que une as localidades de Bóveda e Laiosa (O Incio); atravesa os concellos de Bóveda e O Incio. Ten unha lonxitude de 4,86 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa LU-652 en Bóveda e finaliza nun cruzamento coa LU-644 en Laiosa (O Incio).

## Notas
Lemosín

**Lemosín** (en occitano: *Lemosin*, en francés: *Limousin*) é unha rexión francesa, situada no centro da Francia metropolitana. Conformada por tres departamentos : Corrèze,  Creuse e Alto Vienne (*Haute-Vienne*). A súa capital (en francés : *chef-lieu* ou *préfecture*) é Limoges.

A raíz da reforma territorial de 2014 fusionouse coas rexións de Poitou-Charente e de Aquitania para formar a rexión de Nova Aquitania.

## Notas
Francisco Reboredo

**Francisco Reboredo Mosquera**, nado en Buenos Aires o 3 de setembro de 1914 e finado o 22 de xaneiro de 1973 , foi un futbolista e adestrador de fútbol arxentino, de orixe galega. 

Criado na Coruña foi un dos futbolistas máis destacados do Deportivo da Coruña nas décadas de 1930 e 1940, disputando un total de 259 encontros oficiais co club e participando nos dous primeiros ascensos deste á máxima categoría. Durante a Guerra Civil xogou no FC Porto, co que gañou un título de Primeira División e outro do Campionato de Portugal (actual Copa de Portugal).

A súa posición natural era a de centrocampista na banda esquerda, aínda que a súa polivalencia permitiulle xogar case en calquera posición dende a defensa ata a dianteira. Tras a súa retirada dedicouse á labor de adestrador, principalmente en Portugal, onde adestrou entre outros o Porto e o Sporting de Lisboa.

Era irmán do tamén futbolista Manuel Reboredo, que chegou a xogar no Celta de Vigo.

## Traxectoria 
Naceu en Buenos Aires, fillo de emigrantes galegos, e con sete anos instalouse na Coruña. Comezou a xogar ao fútbol no Hércules coruñés e en 1932 ingresou no Deportivo da Coruña.

De regreso no Deportivo subiu ao equipo titular despois da retirada de Fariña. Militou no equipo portugués nas tempadas 1936/37, 1937/38 e 1938/39, xogando como dianteiro centro e conquistando un título de Primeira División e outro do Campionato de Portugal (actual Copa de Portugal). Dende maio de 1948 foi ademais adestrador do equipo. En novembro deixou Santiago e fichou polo Xuvenil, na Terceira División. Millitou dúas tempadas no club coruñés, compartindo equipo con futbolistas como Otero, Docampo, Maristany, Lechuga, Rábade ou Juananco, ata a súa retirada en 1949.

Tras colgar as botas marchou a Portugal, onde dirixiu primeiramente ao Sport Clube Vila Real na Segunda División. En abril de 1950 colleu as rendas do FC Porto, despois da dimisión de Augusto Silva. Pouco despois partiu para Venezuela, onde pasou case ano e medio e exerceu como adestrador do Deportivo Vasco. De volta en Portugal foi durante anos segundo adestrador do Porto, e en xaneiro de 1962 púxose de novo á fronte do equipo, co que acabou subcampión de liga a dous puntos do Sporting. Adestrou tamén o Vitória de Setúbal e o Salgueiros. En 1964 adestrou brevemente o Sporting de Portugal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com 
* *Reboredo *, ForaDeJogo.
* *Francisco Reboredo*, Wiki Sporting.
* *Capítulo 4: 1931 a 1940 – À conquista do futuro; Bicampeão!*, BiBó PoRtO, carago!!, 3/6/2011.
Feixoo (apelido)

**Feixoo** ou **Feixó**, é un apelido galego e portugués, amplamente distribuído por toda Galicia, pero que se concentra sobre todo nas comarcas da Limia e da Terra de Celanova, así como no Salnés.

En xaneiro de 2023 non había persoas en Galicia rexistradas co apelido Feixoo, ben sexa como primeiro ou segundo apelido, mais si 7 rexistradas con Feixó. A forma castelanizada *Feijoo* é o apelido de 5.928 persoas.

## Etimoloxía 
O termo que deu orixe ao apelido en galego antigo: *feijoo* orixinouse do latín *phaseolu* (feixón), con troco de sufixo. En galego actual deu: **feixón** ou **feixó** (en portugués: *feijão*).

Parece que a motivación que suscitou na época medieval o seu emprego como alcume procede do uso humorístico do nome deste legume co significado do substantivo *calva*. Sería, xa que logo, semanticamente equivalente do apelido Calvo, formado co correspondente adxectivo común. Este significado dedúcese dunha cantiga de escarnio de Afonso X onde aparece como sinónimo de "calvareça".

Contra o que moita xente pensa, o uso do grafema  e  para este apelido non é continuación da tradición medieval, posto que entre os séculos XVI e XVIII podemos atopar este apelido escrito indistintamente con  ou con , coa mesma variabilidade e pouca regularidade que observamos nos topónimos. A grafía actual con  obedece á reforma da ortografía española de 1815. As formas correctas en galego moderno son *Feixoo* (con mantemento arcaico da dupla grafía, como hai tamén noutros apelidos como *Boo* ou *Saa*), ou *Feixó*.

## Persoeiros
*Gabriel Feijoo de Araújo, escritor galego (s. XVII);
*Benito Xerónimo Feijoo e Montenegro, polígrafo galego da Ilustración (1676-1764);
*Manuel María Puga Feijoo, (1807-1879);
*Eduarda Feijoo de Mendoza, ecritora galega (n. cara a 1849);
*Rodolfo Feijoo Pardiñas, xornalista e político galego (1852-1892);
*Perfecto Feijoo, farmacéutico, gaiteiro e musicólogo galego (1858-1935);
*Ambrosio Feijoo Pardiñas, militar galego (1861-1961);
*Felisindo Feijoo Blanco, político galego de comezos do s. XX;
*Urbano Feijoo Sotomayor, empresario e político galego (f. 1898);
*Arturo Souto Feijoo, pintor galego (1902-1964);
*Samuel Feijoo, pintor cubano (1914-1992);
*José Valado Feijoo, empresario galego (n. 1940);
*José Antonio Feijoo Alonso, empresario e político galego (n. 1950);
*Urbano Feijoo Sotomayor Ron, político e diplomático galego (f. 1959);
*Alberto Núñez Feijóo, político galego, presidente da Xunta de Galicia (n. 1961);
*Elias José Torres Feijó, filólogo docente e investigador galego (n. 1964);
*Pedro Feijoo, músico e escritor galego (n. 1975);
*Pablo Feijoo Ugalde, xogador de rugby vasco (n. 1982).

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de apelidos galegos
### Ligazóns externas 
* Os apelidos en galego. Orientacións para a súa normalización da Real Academia Galega, 2016.
Joaquín Vázquez

**Joaquín Vázquez González**, nado en Badaxoz o 26 de agosto de 1897 e finado o 21 de outubro de 1965, foi un futbolista español, que xogaba como extremo dereito.

Fillo dun galego e unha salmantina e criado en Irún, foi o primeiro xogador nacido en Estremadura en vestir a camiseta da selección española e o primeiro deportista da rexión en participar nuns Xogos Olímpicos. Foi tamén o primeiro medallista estremeño, coa medalla de prata que logrou en Anveres 1920, cando militaba no Deportivo da Coruña.

## Traxectoria 
Naceu en Badaxoz sendo fillo de Camilo Vázquez Villar, un carabineiro galego destinado na cidade estremeña, e da salmantina Concepción González Almeida. A súa marcha de Ferrol provocoulle problemas con algúns seareiros da cidade, que chegaron a darlle unha malleira. Disputou o Campionato de Galicia na tempada 1919/20, torneo que quedou reducido a só dous equipos (Deportivo e Vigo Sporting) e dous partidos, anotando Vázquez no segundo deles o seu primeiro gol como deportivista.

En xullo de 1920 incorporouse aos adestramentos da selección española e disputou en Vigo dous partidos que servirían para que o seleccionador Paco Bru definise o equipo que participaría nos Xogos Olímpicos de 1920 en Anveres. Vázquez anotou un gol no primeiro encontro e un triplete no segundo, sendo finalmente un dos seleccionados para as primeiras Olimpíadas do combinado español. Foi titular no primeiro encontro, a vitoria sobre Dinamarca en Bruxelas, e aínda que non volveu xogar durante o torneo, o seu equipo acadou a medalla de prata.

En 1925 iniciou a súa segunda etapa no Deportivo da Coruña, na cal disputou 33 partidos oficiais nos que marcou 15 goles, contribuíndo a que o equipo conquistase dous Campionatos de Galicia por diante do seu máximo rival, o Celta de Vigo. En 1928 pasou á Cultural Leonesa, coa que disputou a primeira edición da Segunda División, aínda que o fixo no Grupo B (que funcionaba como terceira categoría), conseguindo o ascenso ao grupo unificado da tempada 1929/30. Disputou un total de 35 encontros co equipo leonés, co que marcou 5 goles, antes da súa retirada en 1930.

## Estatísticas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha do xogador en databaseolympics.com
* Datos do xogador en bdfutbol.com
Lingua picarda

A **lingua picarda** ou **picardo** é unha das linguas romances máis achegadas ao francés e é unha das linguas de oïl. O picardo está clasificado como en perigo severo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Outras denominacións 
O picardo ten outras denominacións como *picart*, *patois du nord* (patués do norte), *tchtimi*, *chti* ou *rouchi*, aínda que este último é un dialecto do picardo, considerado a miúdo como unha "fala de oïl" diferente, falada no Hainut Occidental, entre Mons e a liña Torunai-Soignes-Ath-Mouscron.

## Localización 
Fálase nas rexións francesas da Picardía (desde o sur do Oise e do Aisne) e Norte-Paso de Calais (até a zona de Dunkerque, de fala neerlandesa flamenga e Bélxica na maior parte da provincia de Hainaut, até La Louvière ao leste (entre Mons e Charleroi).

## Falantes 
miniatura|Mostra de son en picardo.
Sen estatísticas globais nin fiables. Tan só unha enquisa feita en Amiens (1980-1981), mostraba que o 46% dos homes e o 29% das mulleres nacidas en 1942 declaraban falar picardo.

## Normativización 
Sen ningunha normativa aceptada. Aínda así, desde un punto de vista ortográfico, unha parte importante dos autores están de acordo nunha serie de principios que poden tender a unha certa normativización:

* Continuación do código ortográfico francés, todo tendo en conta as particularidades fonéticas do picardo.
* Utilización razoada das letras mudas ou variantes gráficas para permitir unha correcta identificación das palabras. Este uso pode ter un máximo entre os escritores tradicionais, máis próximos á ortografía francesa, e practicamente desaparece entre os partidarios de métodos fonistas. Nunha situación intermedia atoparíase a adaptación do *sistema Feller* para o picardo feita por Fernand Carton.
* Tendencia a apartar as particularidades locais para permitir unha compresión canto máis ampla mellor. Algúns autores chegan á utilización de arquigrafías que posibiliten lecturas múltiples.

## Status legal 
Recoñecida como lingua rexional endóxena en Bélxica, segundo o decreto do executivo da Comunidade francesa adoptado o 1990. Benefíciase, sobre todo polo que fai a súa presenza nos medios de comunicación, das accións da Oficina das Linguas Rexionais Endóxenas.

En Francia non se beneficia de ningunha lexislación a nivel xeral e a ratificación da Carta Europa das Linguas Rexionais ou Minoritarias está bloqueada.

## Formación 
En Francia é recoñecido de facto polo Ministerio de Educación Nacional e ensínase nas escolas da rexión e pode estudarse de maneira facultativa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en picardo
### Ligazóns externas 
* Ch'lanchron  
* Ortografía do picardo
* Chtimi
* *Diccionaris picards*
Norte-Paso de Calais

**Norte-Paso de Calais** (en francés: *Nord-Pas-de-Calais*, en picardo: ''Nord-Pas-d'Calés*, en flamengo occidental: *Noord-Nauw van Cales*) foi unha das 27 rexións de Francia ata a reforma territorial francesa de 2014. Estaba constituída polos departamentos de Norte e de Paso de Calais, e situada ao norte da Francia metropolitana, compartindo fronteira con Bélxica. A súa capital fora Lille.

A maior parte da rexión formara parte dos Países Baixos do Sur, un territorio da rexión histórica dos Países Baixos baixo o Sacro Imperio Romano Xermánico e gobernado por Borgoña, e posteriormente por España e Austria. Gradualmente se tornou parte de Francia entre 1477 e 1678, especialmente durante o reinado de Lois XIV. As históricas provincias de Francia no seu territorio eran as de Artois, o Flandres Francés e o Hainaut Francés.

A área está densamente poboada, cunha proporción duns 330,8 h/km2 e con arredor de 4,1 millóns de habitantes, o 7% do total de Francia. Ademais de Lille, a capital, outra cidade de importancia foi Calais, que serve de nó de conexións económicas con Dover, na Gran Bretaña.

## Nome 
O nome *Norte-Paso de Calais* combina os nomes dos departamentos que constitúen a rexión, os de Norte e Paso de Calais. Aínda que o nome francés do departamento é *Pas-de-Calais*, o consello rexional escribe o nome da rexión como *Nord-Pas de Calais*, sen guións.

A parte norte da rexión foi historicamente parte do Condado de Flandres, con Douai como capital. É por iso que tamén é chamada *Países Baixos franceses* (en francés: *Pays-Bas français*). Outros nomes alternativos son *Rexión de Flandres-Artois*, *Altos de Francia* e *Picardía do Norte''.

## Notas
Berardo da Pagliara

San **Berardo da Pagliara** (Isola del Gran Sasso d'Italia, século XI — Teramo, 19 de decembro de 1123) é un santo italiano, patrón da cidade e diocese de Téramo.

## Vida 
O santo Berardo naceu na familia nobre da Pagliara, cuxo castelo levou o seu nome preto da cidade de Isola del Gran Sasso na rexión dos Abruzos, en Italia. A información importante que abrangue a súa vida é atopada nos rexistros da antiga igrexa desta zona, así como nas crónicas do seu sucesor, o bispo Sassone. Berardo entrou no mosteiro en Montecassino como un xove e máis tarde foi asociado coa Abadía de san Giovanni, en Venere. Fíxose coñecido polos seus bos traballos e tras a morte do bispo Uberto, pedíronlle facerse pastor no territorio de Teramo. Asumiu este papel durante sete anos que comezan en 1116 e concentrou os seus esforzos na axuda do pobre e en facer a paz entre as faccións en guerra da cidadela local. Berardo morreu en 1123 e estivo soterrado no que hoxe se coñece como capela de santa Ana na antiga catedral de Teramo.

## Culto, milagres e iconas 
*A Festa de san Berardo* celébrase o 19 de decembro, en conmemoración do día da morte do santo.
Illa de Francia

**Illa de Francia** (en francés: *Île-de-France*) coñecida tamén popularmente como *Région Parisienne* (en galego: «Rexión Parisiense»), é unha rexión histórica e administrativa de Francia, situada ao redor da súa capital, París. Os seus habitantes chámanse *franciliens* e *franciliennes*.

É unha das rexións con maior renda per cápita do mundo e constitúe a área metropolitana de París. É a rexión máis poboada de Francia, e ten máis habitantes que Bélxica, Suecia ou Grecia. É a terceira entidade subnacional máis poboada da Unión Europea logo de Renania do Norte-Westfalia e Baviera.

A reforma territorial de 2014 non afectou á delimitación da rexión, sendo unha das cinco rexións metropolitanas que non cambiaron.
## Notas 
## Véxase tamén
Lingua lorenesa

A **lingua lorenesa** ou **lorenés** (*lorrain*) é unha lingua románica pertencente ao grupo das linguas de oïl falada maioritariamente na rexión da Lorena (Francia). O estado francés non a recoñece, como moitas outras linguas. O lorenés está clasificado como en perigo severo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO

## Localización 
Fálase maioritariamente na rexión da Lorena (Francia), que fai fronteira con Alsacia polo oeste. A fronteira lingüística entre o lorenés e o alsaciano segue a delimitación entre as dúas rexións até a altura de Lutzelhouse, onde o lorenés se interna en territorio alsaciano, de xeito que tamén se fala en diversas zonas dos altos vales dos Vosgos e en Courtavon, ao extremo sur do país. Tamén son de fala lorenesa o val do Bruche, dende Lutzelhouse, o val do Giessen e a zona de Liepvre (variedade vosguesa). Na localidade de Sainte-Marie-aux-Mines, entre hai unha situación de bilingüismo co alsaciano. O número de parlantes do lorenés en Alsacia é duns poucos milleiros. O lorenés tamén se fala en determinadas zonas de Bélxica, especialmente na rexión do Gaume.

## Normativización 
Non conta con ningunha normativa aceptada en xeral.

## Status legal 
O lorenés non ten ningún tipo de status oficial nin na alsacia nin na Lorena, mais Bélxica ten recoñecido recentemente ao idioma como *lingua rexional de Valonia* na súa variedade *gaumais*, que tamén se fala en comarcas dos departamentos franceses de Mosa e Ardenas.

## Notas
Lingua borgoñoa

A **lingua borgoñoa** ou **borgoñón** é unha lingua romance de Oïl falada en Borgoña, particularmente na rexión de Morvan. A chegada dos borgoñóns levou elementos xermánicos ás falas galo-romance dos habitantes zona e posteriormente a ocupación dos Países Baixos polos duques de Borgoña tamén trouxo influencias neerlandesas. O borgoñón está clasificado como en perigo severo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

Os dialectos do sur ao longo do río Saona foron influenciados pola lingua francoprovenzal. Eugène de Chambure publicou un *Glossaire du Morvan* en 1878.

## Notas
Provincia de Kaga

**Kaga** (加賀国, かがのくに, *Kaga-no-kuni* ou 加賀, かが) foi unha provincia histórica do Xapón, nunha zona que hoxe forma a parte sur da prefectura de Ishikawa, historicamente na parte de Hokurikudō (北陸道), actualmente na rexión de Chūbu ou rexión de Hokuriku, na illa de Honshū.

Kaga limitaba coas provincias de Echizen (越前), Hida (飛騨), Etchū (越中) e Noto (能登).
Provincia de Noto

**Noto** (能登国, のとのくに, *Noto-no-kuni* ou 能登, のと) foi unha provincia histórica do Xapón, nunha zona que hoxe forma a parte norte da prefectura de Ishikawa, na península de Noto, historicamente na parte de Hokurikudō (北陸道), actualmente na rexión de Chūbu ou rexión de Hokuriku, na illa de Honshū.

Noto limitaba coas provincias de Kaga (加賀) e Etchū (越中).
Provincia de Etchū

**Etchū** (越中国, えっちゅうのくに, *Etchū-no-kuni* ou 越中, えっちゅう) foi unha provincia histórica do Xapón, nunha zona que hoxe forma a prefectura de Toyama, historicamente na parte de Hokurikudō (北陸道), actualmente na rexión de Chūbu ou rexión de Hokuriku, na illa de Honshū.

Etchū limitaba coas provincias de Noto (能登), Kaga (加賀), Hida (飛騨), Shinano (信濃) e Echigo (越後).
Provincia de Hida

**Hida** (飛騨国, ひだのくに, *Hida-no-kuni* ou 飛騨, ひだ) foi unha provincia histórica do Xapón, nunha zona que hoxe forma a parte norte da prefectura de Gifu, historicamente na parte de Tōsandō (東山道), actualmente na rexión de Chūbu ou rexión de Hokuriku, na illa de Honshū.

Hida limitaba coas provincias de Echizen (越前), Kaga (加賀), Etchū (越中), Shinano (信濃) e Mino (美濃).
Yawatahama

**Yawatahama** (八幡浜市, やわたはまし, *Yawatahama-shi*) é un concello da prefectura de Ehime no Xapón. Está situado ao oeste da rexión de Shikoku e da prefectura, na illa de Shikoku. A súa superficie é de 132,98&nbsp;km², a poboación é de 38.979 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 293 h/km².

O concello de Yawatahama limita cos concellos de Ikata, Seiyo e Ōzu.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial da cidade de Yawatahama .
Poitou-Charentes

**Poitou-Charentes** (en occitano: *Peitau Charantas*, en poitevino-santoñés: *Poetou-Chérentes*) é unha antiga rexión administrativa francesa, situada cara ao oeste da Francia metropolitana. A súa capital era a cidade de Poitiers, e agrupaba os departamentos de Charente, Charente Marítimo, Deux-Sèvres e Vienne.

A raíz da reforma territorial de 2014 fusionouse coas rexións Aquitania e Lemosín para formar Nova-Aquitania.

## Notas
Lingua poitevina-saintongeais

O **poitevino-santoñés**, chamado tamén *parlanjhe* ou *poetevin-séntunjhaes* é unha lingua románica da familia das linguas de oïl, marcada por orixes occitanas. É falada na rexión de Poitou-Charentes, en Vendée, en Maine e Loira, no norte da Xironda (en Aquitania). Ademais é falada en certas rexións de Indre e Loira, do Alto Vienne e da Dordoña, nas antigas provincias de Poitou e da Saintonge, en Francia. O poitevino-santoñés está clasificado como en perigo severo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Ortografía 
A escritura normalizada do poitevino-santoñés desenvolveuse entre os anos 1985-1995. Non é fonética senón  fonolóxica (unha mesma grafía pódese pronunciar de diversos xeitos).

## Literatura 
O primeiro testemuño escrito do idioma está en estatutos e documentos legais que datan do século XIII, e o primeiro texto impreso data de 1554. Unha tradición de escritos teatrais e monólogos dramáticos para ser representados tipifica a produción literaria nesta lingua, aínda que dende o século XIX ao século XX (especialmente coa publicación do semanario *le Subiet* dende 1901) estabelecéronse tamén publicacións xornalísticas regulares. Guillerme IX o trobador foi o primeiro poeta neste idioma.

## Falantes 
François Rabelais naceu no Indre e Loira e foi educado en Fontenay-le-Comte (Vendée) e por tanto, era coñecedor da lingua.

## Dialectos 
* Pays de Retz
* Marais de Challans o Marais nord
* Niortais, Mellois, Saint-Maixentais
* Bressuirais, Mirebalais
* La Vendée
* Saintonge

## Exemplo de texto 
* En poitevino-santoñés : le poetevin-séntunjhaes ét de l'aeràie daus parlanjhes d'oéll, mé le cote l'aeràie de çhélés d'o. O fét que l'at daus marques daus deùs bords. Mé l'at étou daus marques rén qu'a li.
* En galego: O poitevino-santoñés está dentro da zona das linguas de oïl, mais en contacto coa área das linguas de oc. Por iso ten características das dúas beiras. Mais ten tamén características propias.

## Proverbios 
* Meûx vaut chômer que mal moudre (*Vale máis no facer ren que traballar malamente*)
* Beunaise se mache à bout de ne rin faire (*A comodidade pérdese a base de non facer nada*)
* Qui va chapt'it, va loin  (''Que vai tranquilo vai lonxe)
* Meûx vaut s'moucher deux fois que s'arracher le nez (*Vale máis pegarse dous croques que arrincarse o nariz*)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Dicionario en liña francés/poitevino-santoñés
* Páxina moi completa en francés e poitevino-santoñés
* Promoción do parlanjhe
Acidose metabólica

A **acidose metabólica** é un trastorno do equilibrio ácido-básico de orixe metabólica no que hai unha tendencia á acidemia (sangue cun pH ácido).

Para describir as acidoses metabólicas hai que ter en conta que, no ser humano, a cantidade de sodio debe ser igual á cantidade de ión cloruro, á de ión bicarbonato e mais o *anión gap*. O *anión gap* representa un conxunto de anións cuxas concentracións son moi reducidas en condicións normais: ácido láctico, cetoácidos, sulfatos etc.

## Clasificación 
En función deste *anión gap* clasifícanse en:
* **Acidose metabólica con anión gap aumentado**: ocorre cando hai algún anión pertencente a esta *anión gap* cuxas concentracións están por riba do normal. Estes anións poden ser:
# **Ácido láctico**: a súa cantidade vese elevada nas infeccións graves, nas hipoxemias e, en menor grao, co exercicio físico.
# **Cetoácidos**: ocorre en pacientes diabéticos mal controlados, en alcólicos, malnutridos e tras un xaxún alongado.
# **Ácidos orgánicos**, como fosfatos ou sulfatos.
# **Ácidos esóxenos**: substancias que son ácidas per se ou algúns dos seus metabolitos. Ocorre nas intoxicacións por salicilatos ou por etilenglicol.

* **Acidose metabólica con anión gap normal**: denomínanse así as acidoses metabólicas que cursan cun *anión gap* normal. 
# Hipercloremias secundarias a un déficit de bicarbonato.
# Con tratamentos para alcalinizar os ouriños nas síndromes de lise tumoral.

## Mecanismos de compensación 
A acidose metabólica provoca un estímulo para o Sistema nervioso central que incrementa a frecuencia respiratoria e a profundidade da mesma. Isto xera un descenso da presión parcial de CO2.

## Manifestacións clínicas 
Son escasas e fundamentalmente débense á enfermidade causal da acidose. Se a acidose é grave pode aparecer somnolencia, cansazo e outras afeccións do sistema nervioso.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Hiato aniónico
Filtro

Un **filtro** é un sistema que serve para separar elementos nun fluxo. Este fluxo pode ser de materias, electrónico, de información, un fluxo óptico... A acción do filtro consiste a reter, suprimir, redirixir ou modificar os elementos indesexábeis do fluxo e en deixar pasar sen obstáculos aqueles elementos considerados útiles.