open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
División de Honra de Rugby 1973-1974

A **tempada 1973-1974 da Liga Nacional de rugby** foi a sétima edición da máxima categoría do rugby en España. A liga contou con 10 equipos. O calendario da competición estivo formado por 18 xornadas. Nel enfrontáronse entre si tódolos equipos a dúas voltas. Ó remate do campionato o CD Arquitectura de Madrid saíu campión por vez primeira.

## Sistema de puntuación 
O sistema de puntuación foi o seguinte:
* 2 puntos por vitoria.
* 1 punto por empate.
* 0 puntos por derrota.
* 1 punto por encontro xogado.

## Clasificación 
|-
!bgcolor="#efefef" width="20"|Posto
!bgcolor="#efefef" width="200"|Equipo
!bgcolor="#efefef" width="20"|Puntos
!bgcolor="#efefef" width="20"|Xogados
!bgcolor="#efefef" width="20"|Gañ.
!bgcolor="#efefef" width="20"|Emp.
!bgcolor="#efefef" width="20"|Per.
!bgcolor="#efefef" width="20"|PF
!bgcolor="#efefef" width="20"|PC

|- bgcolor=#99ccff align=center
| 1 ||align=left|  **CD Arquitectura** 
|bgcolor=#ffffa5|**50**|| 18 || 16 || 0 || 2 || 427 || 86

|- bgcolor=#EFEFEF align=center
| 2 ||align=left|  CN Barcelona 
|bgcolor=#ffffa5|**44**|| 18 || 13 || 0 || 5 || 250 || 146

|- bgcolor=#EFEFEF align=center
| 3 ||align=left|  Canoe NC
|bgcolor=#ffffa5|**44**|| 18 || 13 || 2 || 3 || 336 || 135

|- bgcolor=#EFEFEF align=center
| 4 ||align=left|  At.San Sebastián 
|bgcolor=#ffffa5|**39**|| 18 || 9 || 3 || 6 || 179 || 205

|- bgcolor=#EFEFEF align=center
| 5 ||align=left|  CAU Madrid 
|bgcolor=#ffffa5|**35**|| 18 || 7 || 3 || 8 || 201 || 247

|- bgcolor=#EFEFEF align=center
| 6 ||align=left|  CR Cisneros 
|bgcolor=#ffffa5|**32**|| 18 || 6 || 2 || 10 || 170 || 170

|- bgcolor=#EFEFEF align=center
| 7 ||align=left|  UE Santboiana 
|bgcolor=#ffffa5|**32**|| 18 || 7 || 0 || 11 || 221 || 198

|- bgcolor=#EFEFEF align=center
| 8 ||align=left|  CDU Valladolid 
|bgcolor=#ffffa5|**28**|| 18 || 4 || 2 || 12 || 136 || 411

|- bgcolor=pink align=center
| 9 ||align=left|  FC Barcelona 
|bgcolor=#ffffa5|**28**|| 18 || 4 || 2 || 12 || 136 || 258

|- bgcolor=#F08080 align=center
| 10 ||align=left|  RC Cornellá 
|bgcolor=#ffffa5|**26**|| 18 || 3 || 2 || 13 || 79 || 279

|- bgcolor=#ffffff align=center
|colspan="15"|
>>>
----
En **azul**  o campión de liga (1º).  En **rosa**  a posición de promoción de permanencia (9º). En **vermello**  a posición de descenso directo (10º).
|}

* O **CD Arquitectura** conseguiu o campionato nacional de liga, con 50 puntos en 18 xornadas. Foi o 1º título de liga para o club madrileño.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Anuario 1973/1974 da Federación Española de Rugby 

----
Emilio Romay Montoto

**Emilio Romay Montoto**, nado en Betanzos o 4 de xaneiro de 1897 e finado na mesma vila o 10 de febreiro de 1950, foi un avogado e político galego.
## Traxectoria 
Fillo de Julio Romay Rodríguez e Concepción Montoto Arias e sobriño de Víctor Montoto Arias. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela. Durante a ditadura de Primo de Rivera foi alcalde de Betanzos do 8 de febreiro de 1924 ao 17 de xaneiro de 1929. Deputado provincial, foi elixido presidente da Deputación da Coruña o 14 de febreiro de 1929, permanecendo no cargo ata ao 20 de febreiro de 1930. Foi membro da Asemblea Nacional Consultiva como representante das Deputacións provinciais. Volveu ser presidente da Deputación na ditadura franquista (do 28 de outubro de 1939 ao 10 de febreiro de 1950). Foi procurador nas Cortes franquistas (1946-1949) como representante das Deputacións provinciais. Foi tamén presidente da Unión Territorial de Cooperativas del Campo.

## Vida persoal 
Casou o 3 de maio de 1930 con María de las Mercedes Beccaría Loureda e foi pai de Emilio, María de las Mercedes, Julio e José Manuel Romay Beccaría.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Los Becerra y los Romay de Betanzos
* Emilio Romay Montoto (fisonomía a grandes trazos)
El Camp de l'Arpa del Clot

'''El Camp de l'Arpa del Clot''' é un dos barrios que forman o distrito barcelonés de Sant Martí. Está situado na parte alta do distrito e antigamente era chamado Camp de l'Arpa. Está delimitado pola Avenida Meridiana e as rúas Aragó, Dos de Maig, Sant Antoni Maria Claret e Navas de Tolosa.

Nel atopamos un hospital, o Hospital Nen de Déu, aínda que o propio barrio linda co Hospital de la Santa Creu i Sant Pau. A praza de l'Oca é unha praza tradicional que alberga un mercado ao aire libre organizado na chamada Fira d'Artesans Plaça de l'Oca. A pesar de non ser un barrio turístico, dispón de varios hoteis, pensións e albergues.

O barrio está ben comunicado e nel atópanse tres estacións de metro: Camp de l'Arpa, Clot e Encants.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Falguera-escolaZafra-1852-02.jpg|Edificio modernista da Escola Zafra

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*El Camp de l'Arpa del Clot, na web do Concello de Barcelona (*en catalán*)
El Besòs i el Maresme

**El Besòs i el Maresme** é un barrio do distrito de Sant Martí da cidade de Barcelona. Atópase na zona nordés, no límite co municipio de Sant Adrià de Besòs. O barrio creceu pola construción de vivendas durante as décadas de 1950 e 1960 para reducir o déficit destes que había na cidade.

Antigamente os terreos eran regados por canais como o da Madriguera e o da Verneda, restos dun antigo brazo do río Besòs que desembocaba no Campo da Bota. O barrio esténdese polo tramo sur da Rambla de Prim.

No barrio hai parte das instalacións do parque do Fòrum, construídas para o Fórum Universal das Culturas 2004 e está en construción o Campus Diagonal-Besòs. Estaba tamén prevista a construción dun Zoo Mariño pero o proxecto parouse en 2011.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* El Besòs i el Maresme, na web do Concello de Barcelona
El Parc i la Llacuna del Poblenou

**El Parc i la Llacuna del Poblenou** é un barrio do distrito de Sant Martí da cidade de Barcelona. Desde 2006 está delimitado pola Gran Via de les Corts Catalanes, as rúas da Llacuna, de Pere IV, de Àvila, de Llull, de Wellington, de Pujades, de Roger de Flor, dos Almogàvers e a avenida Meridiana ata a Plaça de les Glòries Catalanes.

Os núcleos orixinais deste barrio establecéronse arredor de varios parques, o da Estació del Nord, o parque da Ciutadella e a vía que unía o núcleo do Poblenou con El Clot, la Llacuna. A parte máis próxima ao parque considérase parte do Fort Pius (algunhas entidades da zona conservan esta referencia), denominación que se estendía tamén por algunhas illas que hoxe corresponden ao barrio de La Vila Olímpica del Poblenou.

O barrio está formado por dúas zonas diferenciadas, a veciñanza do Parque e o contorno da Plaça de les Glòries. O proxecto 22@ e a remodelación xeral do antigo Poblenou introduciron novidades no barrio en calidade arquitectónica, como a incorporación da coñecida Torre Agbar. A remodelación da Plaça de les Glòries ten proxectada a construción dun edificio que albergue o Museo do Deseño.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Torre-agbar-nit.jpg|Vista nocturna da Plaça de les Glòries e a Torre Agbar.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*El Parc i la Llacuna del Poblenou, na web do Concello de Barcelona
El Clot

**El Clot** é un dos barrios que forman o distrito barcelonés de Sant Martí. É un dos núcleos máis antigos do distrito dado que xa existía na época medieval co nome de *Clotum Melis*. O nome actual deriva da palabra *Cros*, que significa "fondo" e que fai referencia a terras de cultivo situadas en fondais.

Esta zona era unha das que provía Barcelona de víveres grazas ás súas hortas e muíños arredor do Rec Comtal (rego condal) e algunhas das construcións de carácter rural, masías e torres señoriais aínda se manteñen como a Torre do Fang. No século XIX instaláronse no barrio fariñeiras e industrias téxtiles, entre outras. Isto provocou que a finais de século fora un gran asentamento industrial e obreiro.

Actualmente o Clot aínda é un barrio obreiro, a pesar de que está rodeado pola zona sur de grandes edificios como a Torre Agbar e centros comerciais como o de Glòries, creando un contraste arquitectónico visible. Está situado relativamente preto do centro da cidade e moi ben comunicado por transporte público, xa que ten entre outros servizos unha gran estación de Metro e Renfe.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Antiga sucursal del Clot de La Caixa.jpg|Edificio da rúa Clot.
Ficheiro:Detall pintura sant martí clot.JPG|Detalle de pintura na fachada.
Ficheiro:Casa Budesca Carrer Clot.JPG|Casa particular da rúa Clot.
Ficheiro:Dues cases particulars.JPG|Casas da rúa Clot.
Ficheiro:Casa de 1911 Clot.JPG|Casa construída en 1911 na rúa Clot.
Ficheiro:Cases biaxes carrer clot2.JPG|Casas baixas da rúa.
Ficheiro:Farinera clot de prop.JPG|Fariñeira do Clot

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* El Clot, na web do Concello de Barcelona
Luna Ye-8-5

[thumb|Réplica da [Luna 16, unha sonda de tipo Luna Ye-8-5.]]
Baixo o nome de **Luna Ye-8-5** atópase un modelo sondas espaciais soviéticas composto por oito membros e cuxa misión era aterrar na Lúa e traer mostras da superficie lunar de volta á Terra.

## Características 
A misión das sondas Luna Ye-8-5 era aterrar na superficie lunar, recoller unha mostra de solo e devolvela á Terra dentro dunha cápsula.

Lanzáronse oito sondas modelo Luna Ye-8-5, dous das cales (Luna 16 e Luna 20) tiveron éxito e trouxeron á Terra un total de 130 gramos de solo lunar.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Luna E-1
*Luna E-1A
*Luna E-3
*Luna E-6
*Luna E-6LF
*Luna E-6LS
*Luna E-6M
*Luna E-6S
*Luna Ye-8
*Luna Ye-8-5M
*Luna Ye-8-LS
Luna Ye-8-LS

Baixo o nome de **Luna Ye-8-LS** atópase un modelo sondas espaciais soviéticas composto por dous membros era orbitar a Lúa e facer observacións científicas.

## Características 
As Luna Ye-8-LS eran orbitadores luares coa misión de estudar a Lúa e o espazo próximo a ela. Lanzáronse dúas sondas Luna Ye-8-LS: Luna 19 e Luna 22, ambas con éxito.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Luna E-1
*Luna E-1A
*Luna E-3
*Luna E-6
*Luna E-6LF
*Luna E-6LS
*Luna E-6M
*Luna E-6S
*Luna Ye-8
*Luna Ye-8-5
*Luna Ye-8-5M
Veni, Sancte Spiritus

A secuencia ***Veni Sancte Spiritus*** está prescrita na Liturxia Católica Romana para as misas de Pentecoste e a súa oitava, e con ela a Igrexa lembra a primeira vinda do Espírito Santo sobre os Apóstolos, tal e como se narra no capítulo segundo dos *Feitos dos Apóstolos*.

Considérase que o autor do texto é Stephen Langton, Arcebispo de Canterbury, aínda que durante moito tempo foi atribuído ao Papa Inocencio III.

*Veni Sancte Spiritus* é unha das secuencias medievais que sobreviviron á reforma da liturxia católica realizada polo Concilio de Trento e aínda seguen presentes no Misal Romano (de 1570); as outras son: 
* *Victimae paschali laudes* (en Pascua).
* *Lauda Sion Salvatorem* (na festa do Corpus).
* *Dies irae* (nas misas de réquiem).
* *Stabat Mater*.

## O texto en latín e a súa versión canónica 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Partitura da versión gregoriana (Nota quadrata)
* Interpretación do *Veni Sancte Spiritus* (Gregoriano)
* Versión canónica (moi libre)
Programa Lunar Orbiter

[miniatura|O [Lunar Orbiter 1, a primeira das sondas do programa Lunar Orbiter.]]
O **programa Lunar Orbiter** foi un programa de sondas espaciais da NASA lanzadas entre 1966 e 1967 mediante foguetes Atlas-Agena D para orbitar e cartografar a superficie da Lúa en preparación ás misións tripuladas do proxecto Apollo.

## Características 
O obxectivo do programa Lunar Orbiter era cartografar a superficie lunar mediante fotografías tomadas por satélites en órbita da Lúa. Lanzáronse cinco Lunar Orbiter, os cinco exitosos. O programa cubriu o 99% da superficia da Lúa, tanto da cara visible como do lado oculto, cunha resolución de ata 1 metro. En total os satélites devolveron 2180 imaxes en alta resolución e 882 de resolución media. Os satélites levaban un experimento de micrometeoros que rexistrou un total de 22 impactos durante a duración das misións (dúas ordes de magnitude maior que no espazo interplanetario pero lixeiramente inferior ó fluxo no espazo próximo á Terra). Un experimento de radiación a bordo do satélites confirmou que o material, instrumentos e naves do proxecto Apolo serían suficientes para protexer ós astronautas. Ademais, os satélites serviron para avaliar o sistema de comunicacións e seguimento que sería usado no proxecto Apolo.

A forma do corpo principal dos satélites era de cono truncado de 1,65 m de altura e 1,5 m de diámetro na base. O corpo estaba dividido en tres seccións horizontais: unha para a instrumentación científica e as comunicacións, e as outras dúas para o sistema de propulsión. A alimentación eléctrica era proporcionada por catro paneis solares que lle daban unha envergadura de 3,72 m ao satélite e subministraban ata 375 vatios de potencia a unha batería de níquel-cadmio cunha capacidade de 12 amperios-hora. As comunicacións tiñan lugar ben mediante unha antena de alta ganancia situada no extremo dun mastro de 1,32 m de lonxitude que sobresaía da base dos satélites ou ben mediante unha antena de baixa ganancia situada nun mastro de 2,08 m de lonxitude.

O sistema de obtención de imaxes de cada Lunar Orbiter consistía en dúas cámaras: unha cunha lente de 80&nbsp;mm para fotografía de resolución media e outra cunha lente de 610&nbsp;mm para fotografías de alta resolución. As fotografías rexistrábanse no mesmo rolo de película fotográfica de 70&nbsp;mm mediante unha secuencia automática. A película era revelada a bordo e logo escaneada para ser transmitida a terra como sinal de vídeo.

Tódolos Lunar Orbiter acabaron estrelados contra a Lúa ao final das súas misións.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Atlas-Agena
Hinrich Gerken

**Hinrich Gerken**, nado o 20 de febreiro de 1931 no concello de Verden, é un escritor alemán en baixo alemán.
 
## Traxectoria 
Naceu na pequena localidade rural de Walle, máis tarde estudou maxisterio en Lüneburg, exercendo como mestre de escola en Harsefeld entre 1959 e 1993. Membro do "Plattdüütschen Schrieverkring“ (asociación de escritores en baixo alemán) da Männer vom Morgenstern, pertenceu ao comité de redacción da revista *Heimat und Kultur zwischen Elbe und Weser* dedicada á cultura rexional e publicada pola Landschaftsverband Stade, así como colaborador en diversas publicacións e programas de radio en baixo alemán. Interesado na preservación da lingua entre os máis novos, colaborou no libro de texto *Ik bün al hier!. Plattdüütsch Leesbook för School un Huus ut dat Land twüschen Elv un Weser* (1996) e traduciu libros infantís como *As de Melk suer wöör* de Jonas Kötz (2007).

## Obra 
* *Twüschen Veern un Harsfeld*, 1982
* *Wenn nix dortwüschen kummt*, 1983
* *Platt, - wat schall dat?*, 1984
* *Geschichten ut´n Bökenkarnp*, 1986
* *Een Jung ut Harsfeld*, 1988
* *Geschichten un Döntjes aus dem Heimatland* (editado con A. P. Krönke), 1989
* *Harsfelder Platt*, 1990
* *..Duppelte Heimat*, 1992
* *Fründschaft un Dankborkeit*, 1994
* *Alle negen*, 1996
* *Nix bi dacht*, 1998
* *Dor is noch wat! Geschichten in Platt to´n Besinnen un Högen*, 2005
Olu Malau

**Olu Malau** (ou **Three sisters**) é un arquipélago nas Illas Salomón, situado na provincia de Makira-Ulawa.

As tres illas que compoñen o arquipélago, aliñadas de norte a sur, son Ali'ite (a situada máis ao norte), Malaulalo (no centro das tres) e Malaupaina (ao sur).
## Notas
Bujar Nishani

**Bujar Faik Nishani**, nado en Durrës o 29 de setembro de 1966 e finado en Berlín o 28 de maio de 2022, foi un político albanés militante do Partido Democrático de Albania, Presidente de Albania desde o seu nomeamento como novo presidente o día 24 de xullo de 2012 ata 2017. Como resultado da súa vitoria Bujar Nishani foi elixido no Parlamento albanés cunha maioría simple de 73 votos dun total de 140, sen o consenso da oposición, substituíndo a Bamir Topi.

Anteriormente, Bujar Nishani ocupou diversos cargos políticos no Goberno de Albania durante os gobernos de Alfred Moisiu e Bamir Topi, en primeiro lugar sendo xefe de relacións exteriores no Ministerio de Defensa e como xefe da oficina da OTAN nas relacións no Ministerio de Relacións Exteriores, tamén foi Ministro de Interior consecutivamente desde os anos 2007-2009 e 2011-2012, e Ministro de Xustiza entre os anos 2009 e 2011.

## Notas
Tirma (filme)

***Tirma*** (en italiano *La principessa delle Canarie*) é un filme italo-español, dirixido por Paolo Moffa que se estreou en 1954.

## Sinopse 
No ano 1450, a Corona de Castela gaña novos territorios, pero só as Illas Canarias, cunha posición estratéxica no océano Atlántico, resiste os asaltos dos fidalgos casteláns que ata agora só conquistaron pequenas zonas do litoral. Na illa de Gran Canaria, Tenesor Semidán, guanarteme de Gáldar, e a súa filla, a princesa Guayarmina, prefiren chegar a un acordo cos españois para evitar unha guerra, en contra da vontade do Gran Faycán (sumo sacerdote) e dos seus partidarios. Un día, Guayarmina é sorprendida no bosque por Hernán, un oficial español que se namora dela, ignorando a súa condición de princesa. Trala morte de Tenesor, o nome do Gran Faycán e o líder guerreiro Bentejuí duras batallas contra os invasores.

## Personaxes 
* Silvana Pampanini como Guayarmina
* Marcello Mastroianni como Hernán
* Gustavo Rojo como Bentejuí
* José María Lado como Sacerdote
* Elvira Quintillá como Tasirga
* José María Rodero como Don Álvaro
* Félix de Pomés como Tenesor Semidán

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Ananda Marga

miniatura|Grupo de seguidores de Ananda Marga durante unha xuntanza internacional en Italia en 1977|239x239px
**Ananda Marga** é unha filosofía espiritual e un movemento relixioso, que actúa baixo o nome completo de **Ānanda Mārga Pracaraka Samgha**, establecida por Prabhat Ranjan Sarkar en 1955 no estado de Bihar, na India. O movemento define a súa misión como un servizo á emancipación individual por medio da autorrealización e á emancipación colectiva por medio da realización de todas as potencialidades espirituais, físicas e mentais e negan que sexan unha relixión pero adoita catalogarse dentro dos novos movementos relixiosos  con orixe no hinduísmo

## Historia 
Tras a fundación o seu líder organizou unha rede de misioneiros que difundiron o movemento pola India   e a partir de 1959 propuxo un programa de acción política, coñecido como PROUT (Teoría da Utilización Progresiva) na que declaraba a procura da democracia económica e dos dereitos humanos pero tamén xustificaba o uso da forza con argumentos morais . Con ese programa presentouse ás eleccións en 1968 e 1969. Durante a década de 1970 unha pequena  fracción dentro do grupo realizou actos terroristas na India, o que levou á cadea ao seu líder en decembro de 1971 tras ser acusado por exmembros de conspirar para asasinar a rivais, e á prohibición da organización en 1975 e á condena a prisión perpetua do propio Sarkar, malia iso Niall MacDermot, secretario xeral da Comisión Internacional de Xuristas criticou o xuízo polo seu ton político e por obstrucións burocráticas . Finalmente en 1978 nun novo xuízo Sarkar quedou absolto e a organización volveu á legalidade.
 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Web oficial
Sabela González

**Sabela González Panizo**, nada en Burela en 1981, é unha escritora galega.

## Traxectoria 
Reside en Vigo, onde estudou Tradución e Interpretación. Ten feito un máster en edición en Madrid. Foi a secretaria de GÁLIX durante 2017-2018. Dende o 2008 traballa na Universidade de Vigo como técnico de proxectos internacionais de investigación. 

## Obra 
### Literatura infanto-xuvenil 
* *As crónicas de Landereina. Bágoa de Lúa*, 2013, Galaxia.
* *As crónicas de Landereina. Feitizo de sangue*, 2015, Galaxia.
* *As crónicas de Landareina. Sangue de Lúa*, 2016, Galaxia.

### Obras colectivas 
* *150 Cantares para Rosalía de Castro*, 2015, libro electrónico.

## Premios 
* Premio Frei Martín Sarmiento de literatura infantil e xuvenil (de 3º e 4º da ESO) no 2015, por *Bágoa de Lúa*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil da autora en *As crónicas de Landereina* e Galería de fotos
* Perfil na Editorial Galaxia 
* *Gramática de corpos*, blog da autora
Sant Martí de Provençals

**Sant Martí de Provençals** é un barrio do distrito de Sant Martí da cidade de Barcelona. Atópase por encima da Gran Via de les Corts Catalanes, limita con La Sagrera ao norte e con La Verneda i la Pau e El Clot polo leste e oeste, respectivamente.

É un antigo municipio creado logo das reformas de Filipe V de España do Decreto de Nova Planta, localizado no sector nordés da chaira de Barcelona. O pobo e municipio tivo desde o século X unha poboación discreta, que foi aumentando considerablemente durante o século XIX e principios do século XX a causa da influencia expansiva da veciña Barcelona e a crecente industria asentada no municipio. O contacto entre este municipio e outros da chaira de Barcelona xunto co crecemento previsto da cidade coa aplicación de plans como o de Ildefons Cerdà levaron a anexión de varios destes municipios a Barcelona en 1897, entre eles o de Sant Martí de Provençals.

Na última división administrativa do Concello de Barcelona en 1984, recoñécese unha identidade e autonomía local en gran parte do territorio do antigo municipio de Sant Martí de Provençals ao facelo coincidir co distrito de Sant Martí. Desde 2006, un barrio do distrito de Sant Martí recibe o nome do antigo municipio.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Parroquia de Sant Martí de Provençals.JPG|Igrexa de Sant Martí
Ficheiro:Església smp29.JPG|Campanario da igrexa

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sant Martí de Provençals, na web do Concello de Barcelona
David Cantero

**David Fernández Cantero**, nado en Madrid en 1961, é un comunicador, escritor, pintor e presentador de informativos español.

## Biografía 
Estudou Imaxe e Son, Cinematografía, Fotografía e Publicidade. As súas primeiras incursións no mundo da información foron na televisión.

Incorporouse a Televisión Española no ano 1982, onde desenvolveu a súa actividade profesional nos estudos de Prado del Rey, Torrespaña, o Centro Territorial de Andalucía así como en Roma durante tres anos, do 1988 ao 1991, como reporteiro gráfico de TVE.

Desde 2004 e ata 2010 conduciu o *Telediario* da fin de semana en La 1, aínda que pasou por todas as edicións dos informativos da televisión pública. Tamén estivo á fronte do prestixioso programa *Informe semanal* durante tres anos, de 2007 a 2010, antes asinara traballos para este programa como realizador, montador e como reporteiro. Así mesmo conduciu o programa *La entrevista de Cultural.es*, en Canal Cultura, ademais de presentar numerosos programas especiais de TVE. En agosto de 2010, Telecinco anunciou a súa fichaxe para presentar *Informativos Telecinco* diarios de sobremesa, a partir do 13 de setembro, xunto a Marta Fernández Vázquez e Sara Carbonero nos deportes.

En 2010 recibiu o Micrófono de Ouro, galardón que outorga a Federación de Asociacións de Radio e Televisión. En 2012 foi galardoado como "Home do ano" pola revista ''Men's Health* na categoría de "Mellor Comunicador".

É pai de tres fillos.

## Televisión 
* 1982-1997 : Reporteiro gráfico dos Servizos Informativos de TVE.
* 1997-1999 : Informativos C.T. TVE Andalucía / Telesur 1ª e 2ª Edición.
* 1999-2004 : Canal 24 Horas TVE.
* 2004-2010: Telediario de La 1.
* 2010: Informativos Telecinco en Telecinco.

## Libros 
* *El viaje de Tanaka*, Editorial Planeta, Barcelona, 2014. ISBN 978-84-08-12549-5
* *El hombre del baobab*, Editorial Planeta, Barcelona, 2009. ISBN 978-84-08-08527-0
* *Caudal de Ausencias*, Editorial Morandi, Madrid, 2007. ISBN 84-8198-228-8
* *Amantea*, RBA Libros, Barcelona, 2005. ISBN 978-84-7871-386-8

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha de *Amantea'' na Casa del Libro 
* Fichaxe por Telecinco
Sociedade de clasificación

As **Sociedades de Clasificación** son organizacións xurdidas no sector naval e adicadas á seguridade marítima, humana e do ambiente e non vencelladas a ningún goberno estatal.

## Historia
As sociedades de clasificación xurdiron na segunda metade do século XVIII pola necesidade de garantir a seguridade no sector naval. Ofrecer información dos buques, armadores, aseguradores e a administración. Nun principio eran só listas nas que se informaba do estado xeral do buque por medio dunhas valoracións. Canto mellor era o buque recibía unha máis alta puntuación e polo tanto era premiado con custos do seguro máis baixos. Co tempo estas valoracións limítanse aos dous únicos niveis actuais: A1 ou non válido. As sociedades de clasificación ofrecen servizos de asesoramento e información no sector naval. Nos últimos anos ampliaron o seu sector de traballo dando tamén servizos a todo tipo de industrias.

Os buques a artefactos flotantes deben ser deseñados, construídos, operados e reparados segundo as normativas da sociedade de clasificación na que estean rexistrados.

## Principais sociedades de clasificación
A nivel mundial son só tres as sociedades de clasificación máis importantes: Lloyd's Register que é a máis antiga, American Bureau of Shipping e Det Norske Veritas aínda que existen outras que prestan servizos.

## Notas
Vibrionáceas

As **Vibrionáceas** ou **Vibrionaceae** son unha familia do filo Proteobacteria, e única familia da orde **Vibrionales**. Habitan as augas doces e salgadas, hai varias especies patóxenas, como *Vibrio cholerae*, causante do cólera. A maioría das bacterias bioluminescentes pertence a esta familia, e son xeralmente simbiontes de animais do mar profundo.

As Vibrionaceae son organismos gramnegativos e anaerobios facultativos, con capacidade de fermentación. Conteñen oxidase e presentan un ou máis flaxelos, que son xeralmente polares. Orixinalmente, estas eran as características que definían a familia, que foi dividida en catro xéneros. Deses catro, dous, *Vibrio* e *Photobacterium*, seguen manténdose no grupo moderno, ao cal se engadiron despois outros varios xéneros máis. Polo contrario, os estudos xenéticos mostraron que os outros dous xéneros orixinais da familia, *Aeromonas* e *Plesiomonas*, pertencían a outras familias. A familia Vibrionaceae actualmente comprende oito xéneros validamente publicados, que son: *Aliivibrio*, *Catenococcus*, *Enterovibrio*, *Grimontia*, *Listonella*, *Photobacterium*, *Salinivibrio*, e *Vibrio*; aínda que o status de *Listonella* foi cuestionado.

Algúns membros desta familia tamén sintetizan a tetrodotoxina (TTX), un alcaloide mariño e poderosa neurotoxina (inhibe a bomba de Na+, e 1&nbsp;mg pode matar a un home adulto). Viven en simbiose cos peixes da orde dos Tetraodontiformes, ao que pertence ao fugu, que adquiren así a toxina. Moitas outras vibrionáceas viven en simbiose con organismos mariños. No caso do peixe fugu, e outros organismos mariños que levan bacterias vibrionáceas produtoras de TTX, a simbiose é moi antiga, e proporciona aos organismos que albergan a estas bacterias protección contra a predación, mentres que as bacterias atopan neles un medio protexido e con moitos nutrientes onde crecer.

## Patoloxía 
Unha característica da familia é o amplo rango de hóspedes susceptibles de ser infectados polos vibrios. Son patóxenos do home, ademais de *V. cholerae*, as especies *V. parahemolyticus*, que causa gastroenterite, e *V. vulnificus* que pode orixinar unha septicemia aguda e mortal. Outras especies de Vibrionaceae están asociadas con enfermidades nunha ampla variedade de peixes, e unha das máis salientables é a septicemia causada por *Vibrio anguillarum* en salmónidos do Atlántico criados en catividade e troitas arco da vella. Especies como *V. tubiashii* causan enfermidades en estadios larvais da ostra do Pacífico (*Crassostrea gigas*), e *V. harveyi* causa a vibriose luminosa en crustáceos peneidos (gambas). Pola súa parte, *V. mediterranei* e *V. coralliilyticus* poden infectar zooxantelas, os simbiontes do coral; estas especies de *Vibrio* crese que poden ser unha das causas do branqueamento do coral.

## Notas
Pepe Sales

**Josep Sales i Coderch**, nado en Barcelona o 4 de xullo de 1954 e finado en Vallclara o 11 de xuño de 1994, foi un poeta, compositor e pintor catalán, máis coñecido co nome artístico de **Pepe Sales**.

## Traxectoria 
Sobriño do escritor Joan Sales e do pintor Gaietà Sales, foi o oitavo de once irmáns dunha familia de fortes conviccións cristiás. En 1973 foi arrestado por posesión de haxix, permanecendo un ano na prisión Modelo de Barcelona. En 1975 fixo pública a súa orientación sexual gai no ámbito familiar e social. A súa vida e obra estiveron marcadas pola adicción ás drogas, a súa homosexualidade, a prisión franquista e a utopía revolucionaria.

Influído polo ambiente familiar, comezou a pintar sendo novo. Posteriormente coñeceu a Peter Sinfield, o letrista do grupo inglés King Crimson, co que chegou a establecer unha forte amizade. En 1984 fundou o grupo de rock Bocanegra xunto con Víctor Obiols. Durante catro anos Sales foi o ideólogo, letrista e representante doo grupo. A súa música está influenciada pola estética de Rimbaud, Pasolini, Keith Richards e William Burroughs. Entre 1989 e 1991 foi director artístico do programa cultural *Glasnost*, emitido no circuíto catalán de TVE.

En 1988 diagnosticóuselle sida, enfermidade que provocou a súa morte en 1994. Deixou escrito o poemario ''Quadern 50. Cançons d'amor i droga*.

En 2003 o músico Albert Pla fixo o disco *Cançons d'amor i droga'' a partir dese poemario. O 7 de xuño de 2007 rendéuselle unha homenaxe no Teatre-Auditori de Granollers, co título de Nit d'amor i droga - Una nit amb Pepe Sales. Nel participaron Albert Pla, Nacho Vegas, Víctor Bocanegra, Mazoni e Jordi Busquets, sendo dirixido por Rafael Moll. Tamén en 2007 realizouse o documental *Pepe Sales: Pobres, pobres que els donguin pel cul*, dirixido por Albert Pla e Lulú Martorell.

## Obra 
* ''50 cançons d'amor i droga*. Poemario póstumo inédito. Edición de Lulú Martorell.
* Bocanegra: *Bocanegra U*, 1986 (CD, 2006)
* *Sense re, sense remei* (LaBreu Edicions, 2009) compilación do poemario de Pepe Sales, publicando os dietarios e correspondencia do autor en varias épocas da súa vida, así como unha mostra da súa obra pictórica e retratos fotográficos.
## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Pepe Sales
* *Pepe Sales: Pobres, pobres que els donguin pel cul''; documental.
Festival de Málaga de Cine Español

O **Festival de Málaga**, oficialmente **Festival de Málaga Cine Español** (**FMCE**), é unha mostra cinematográfica celebrada anualmente en Málaga, España.

Ademais de proxectar as estreas máis relevantes do ano do cine español, prémianse as mellores películas do ano e concédense galardóns honoríficos. O galardón principal é a Biznaga de Ouro.

## Historia 
O Festival de Málaga de Cine Español naceu en 1998 e en cada unha das súas edicións mantivo como obxectivo favorecer a difusión e promoción da cinematografía española, reunindo cada ano aos diferentes sectores da industria cinematográfica, xerando foros, debates e encontros co fin de analizar os avances e as necesidades do cine español, como escaparate para o traballo dos profesionais do sector audiovisual.

O Festival de Málaga mostra cine español inédito en longametraxes, curtametraxes e documentais, con eventos significados como Mercadoc, Mercado do Documental Español e Iberoamericano; Málaga Screenings, Mercado da Longametraxe Española; TV Market, Mercado da ficción e animación españolas para televisión; Málaga Audiovisual, representación do audiovisual de Málaga en Mercadoc e Market Screenings; Zonazine, longametraxes, curtametraxes e ciclos para o público novo.

O Festival consolidouse como a principal plataforma e evento da industria cinematográfica de España, e trátase dun acontecemento cultural de primeira magnitude con gran asistencia de público, que cada ano recibe un ampla cobertura de medios de comunicación, tanto nacionais como internacionais, principalmente do mundo castelanfalante.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial do Festival de Málaga de Cine Español
El Bólido (Santiago de Compostela)

***El Bólido*** foi un semanario editado en Santiago de Compostela en 1916.

## Historia e características 
Apareceu en abril de 1916. Semanario agrarista editado en Santiago de Compostela referido tamén ao antigo concello de Conxo e ao de Teo. Estaba dirixido por Antonio Bello Varela.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Antonio Bello Varela

**Antonio Bello Varela**, nado en 1876, foi un avogado e xornalista galego.

## Traxectoria 
Dirixiu *La Verdad* de Pontedeume (1902). Marchou a Cuba desde onde enviou crónicas a *El Eco de Santiago*. Retornado a Galicia en 1908, colaborou en *Vida Gallega*. Instalado en Laraño no concello de Conxo en 1910, dirixiu *La Tarde*, colaborou en *La Lucha*, foi presidente da Sociedad Agrícola de Aríns e dirixiu *El Látigo* e *El Bólido*. Foi elixido concelleiro de Conxo en 1922. Foi secretario do concello de Laza (1925), Beariz (1926), despois pasou a Xeve e durante a República foi secretario do concello de Manzaneda e en 1936 de Dodro.

## Vida persoal 
Casou en primeiras nupcias en Laraño con Dolores Torres Taboada en 1910, e en segundas nupcias en Santiago de Compostela con América Pérez Viondi en 1926.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
50 metros lisos

[miniatura|200px|[Donovan Bailey, récord do mundo sénior na especialidade.]]
Os **50 metros lisos** son unha disciplina do atletismo que consiste en correr no menor tempo posíbel 50 metros en liña recta sobre unha superficie cha sen obstáculos. 

Os récords e as melllores marcas persoais acádanse frecuentemente nos meses de febreiro ou marzo en competicións en pista cuberta.

## Historia 
En Europa, os Xogos Europeos en pista cubrta celebráronse por primeira vez en 1966 e, desde 1970, denomínanse Campionatos de Europa en pista cuberta. 
 
## Atletas participantes 
É unha proba practicada sobre todo por atletas moi novos (de 13 anos de idade, ou menos) e destinada a avaliar as cualidades de velocistas dos nenos e nenas evitando un sobreesforzo no adestramento. Pero tamén se celebran competicións de atetas sénior. Practícase en pista cuberta ou ao aire libre.

## Récords mundiais 
### Homes 
O récords do mundo en categoría masculina posúeo na actualidade o xamaicano nacionalizado canadense Donovan Bailey, con 5,56 seg, alcanzado o 9  de febreiro de 1996 en Reno, Nevada (Estados Unidos),  aos 29 anos. 

## En Galicia 
En Galicia destaca a marca de Ana Peleteiro, 6,66 seg, rexistrada na Coruña en pista cuberta o 9 de febreiro de  2013, aos 18 anos.

## Notas
El Látigo (1913)

***El Látigo*** foi un periódico editado en Santiago de Compostela entre 1913 e 1914.

## Historia e características 
Apareceu a finais de 1913. Na cabeceira tiña os lemas "Guerra al caciquismo" e "Viva Conjo". Dirixido por Antonio Bello Varela, foi substituído por Manuel Lema Trasmonte o 2 de novembro de 1914. Foi órgano maurista. Entre os seus colaboradores figurou Xesús San Luís Romero. Foi continuado por *El Látigo de Conjo*

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Moje 3

***Moje 3*** (Serbio cirílico: Moje 3; galego: *Miñas 3*) foi unha girl band serbia formado por Nevena Božović, Sara Jovanović e Mirna Radulović. Son coñecidas por representar a Serbia no Festival da Canción de Eurovisión 2013 en Malmö coa canción "Ljubav je svuda". O grupo cantou na primeira semifinal e non logrou clasificarse para a final da competición quedando no posto 11.

## Historia da banda 
### 2012-13: Prvi glas Srbije 
Nevena Božović, Sara Jovanović e Mirna Radulović atopábanse nos escenarios da segunda temporada de Prvi glas Srbije (Galego: A Voz de Serbia), un espectáculo de talentos musicais serbios similar a La voz de España, e as tres foron collidas pola xuíz Aleksandra Radović para o seu grupo. As tres chegaron á gran final, que foi celebrada o 20 de xaneiro de 2013, gañando Mirna Radulović e quedando segunda e terceira, Nevena Božović e Sara Jovanović respectivamente.

### 2013: Festival da Canción de Eurovisión 2013 e disolución do grupo 
En febreiro de 2013, anunciábase que as tres participarían en Beosong 2013, a elección nacional serbia para o Festival da Canción de Eurovisión 2013, baixo o nome de Moje 3. A súa canción, "Ljubav je svuda" (Galego: O amor está en todas partes), era composto e producido por Saša Milošević Mare, con letra de Marina Tucaković. Saša Milošević Mare era un dos tres xuíces en Prvi glas Srbije. O 2 de marzo de 2013, Moje 3 competía na semifinal da selección nacional, satisfactoriamente asegurando un de cinco sitios para a final da competición. O 3 de marzo de 2013, Moje 3 gañaba o Beosong 2013 e o dereito de representar a Serbia no Festival da Canción de Eurovisión 2013 en Malmö, Suecia.

Antes do Festival da Canción de Eurovisión, Moje 3 publicou versións promocionais da súa canción con músicas diferentes e en inglés. Serbia foi asignada a actuar na primeira semifinal da competición de 2013 o 14 de maio de 2013, pechando o espectáculo tras actuar no posto 16. A canción non logrou clasificarse para a final, terminando na posición 11 con 46 puntos. Moje 3 posteriormente gañaba o Premio Barbara Dex, un premio humorístico dado ao artista peor vestido cada ano no festival.

Antes da súa colaboración, elas xa explicaban que non estaban a formar unha banda se non que soamente actuarían como trío para o Beosong. En maio de 2013, Moje 3 anunciaba a súa disolución, que as tres continuarían traballando na súa carreira solitaria.

## Outros traballos 
* O 31 de xaneiro de 2013, participaban nun concerto de caridade para recoller fondos para o Orfanato Drinka Pavlovi en Belgrado.

## Discografía 
### Sinxelos 
* **Ljubav je svuda**
* **Ljubav je svuda (Pop Rock)**
* **Love is all around (Versión de Ljubav je svuda en inglés)**
* **Love is all around (Pop Rock)**
* **Love is all around (Balada)**

## Premios 
* 2013 - Premio Barbara Dex

## Notas
Ramón Reimunde Noreña

**Ramón Reimunde Noreña** ou **Ramom Reimunde Norenha**, nado en San Martiño de Mondoñedo (Foz) o 18 de abril de 1949, é un profesor e escritor galego.

## Traxectoria 
Entre 1972 e 1979 navegou como oficial en barcos españois e estranxeiros. Estudou Enxeñería Naval en Oviedo e Madrid. En 1979 obtivo o título de piloto e capitán de Mariña Mercante logo de estudar Náutica na Coruña. Licenciouse en Filoloxía Hispánica (1979) e en Filoloxía Galego-Portuguesa (1982) pola Universidade de Santiago de Compostela. En 1981 foi nomeado profesor agregado de Lingua e Literatura Galega, con destinos en Viveiro, Lugo e Foz, accedendo en 1992 á condición de catedrático de Lingua Galega.

Colaborou con artigos en xornais como *El Progreso* e *La Voz de Galicia*, e ten participado en xornadas de ensino e congresos. É membro da Academia Galega da Língua Portuguesa.

## Obra 
### Ensaio 
* *Ben pode Mondoñedo desde agora. A eséncia popular na obra e na língua de Manuel Leiras Pulpeiro*, 1998, Fundación Caixa Galicia.
* *A costeira*, 2006, Xunta de Galicia.
* *Cautivério de Fingoi: os anos lugueses (1950-1965) de D. Ricardo Carvalho Calero*, 2010, Deputación de Lugo.
* *Con textículos (recompilación de 77 artigos publicados despois do ano 2000)*, 2010, Deputación de Lugo.
* *O Tesouro do Monte*, 2014, Academia Galega da Língua Portuguesa.
* *Cativeiro de Fingoi*, reedición de *Cautivério de Fingoi*, 2020, Deputación de Lugo.

### Edicións 
* *Poesía galega completa*, de Manuel Leiras Pulpeiro, 1984, Sotelo Blanco.
* *Trebón*, de Armando Cotarelo Valledor, 1984, AGAL.

### Obras colectivas 
* *Os escritores lugueses arredor de Fole*, 1986, Concello de Lugo.
* *Congresso Álvaro Cunqueiro: actas. Mondonhedo, 19, 20, e 21 de Abril de 1991*, 1993, AGAL/Deputación de Lugo.

## Premios 
* Gañador do Premio Literario Ánxel Fole no 1998, por *Ben pode Mondoñedo desde agora*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Ficha do autor en *Galegos*
* Ficha de tradutor na Biblioteca da Tradución Galega.
* Ficha do autor na Academia Galega da Língua Portuguesa
La Tarde (Santiago de Compostela)

***La Tarde*** foi un xornal editado en Santiago de Compostela en 1910.
## Historia e características 
Apareceu a finais de abril de 1910. Estaba dirixido por Antonio Bello Varela e editado por este e o seu socio Benito Malvárez. Finalizou a súa publicación a finais de maio dese ano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Hannah Mancini

**Hannah Mancini**, nada en Fresno (California) o 12 de marzo de 1980, é unha cantante estadounidense radicada en Eslovenia.

## Traxectoria 
Participou na final do proceso de selección esloveno para o Festival da Canción de Eurovisión 2011 xunto a Sylvain e Mike Vale coa canción "Ti si tisti". Dous anos despois, foi elixida internamente para representar a Eslovenia no Festival da Canción de Eurovisión 2013 coa canción "Straight into love", aínda que non pasou á final, quedando na primeira semifinal na última posición con tan só oito puntos (5 dos Países Baixos e 3 de Montenegro).

Na súa carreira, Hannah tamén traballou en bandas sonoras de Disney e tivo á oportunidade de colaborar no estudio con compositores como Todd Chapman e o produtor cun Grammy, Larry Klein. Tamén actuou no Show de Jay Leno.

## Discografía 
### Singles 
* "Ti si tist" (con Sylvain e Vale Mike) (2011)
* "Straight Into Love" (2013)

## Notas
Benito Malvárez

**Benito Antonio Malvárez León**, nado en Muros en 1883 e finado en Buenos Aires o 13 de novembro de 1966, foi un xornalista galego.

## Traxectoria 
Instalado en Santiago de Compostela, foi correspondente da revista *Galicia* da Habana, colaborou en *Gaceta de Galicia* e *Vida Gallega*, fundou o periódico *La Tribuna Literaria* (que a principios de 1910 pasou a denominarse *La Tribuna*) e foi socio de *La Tarde*. Marchou a Buenos Aires en 1911, onde fundou o periódico *Brisas Galicianas*, e a finais dese mesmo ano instalouse no Chaco. En 1917 sendo director do periódico *El Heraldo del Chaco* de Resistencia, guiado por Visitación Zamudio, descubriu o campo de Las Piedritas. Inimigo do Gobernador do Territorio, Henrique I. Cáceres, foi arrestado varias veces e sufriu malos tratos. En 1920 trasladouse a Corrientes, onde editou o periódico *Heraldo del Norte*. En 1927 fixéronlle unha homenaxe en Corrientes. Retornou a Galicia en 1929. Foi correspondente do diario *La Prensa* para Galicia e Asturias. Volveu marchar a Buenos Aires.  Regresou da Arxentina en 1962 e instalouse en Compostela. Pero volveu marchar para Buenos Aires en xaneiro do ano seguinte.
## Recoñecementos 
A Escola Primaria de Las Piedritas leva o seu nome.
## Vida persoal 
Casou con Valvanera Iglesias, que dirixiu o periódico *Lar Galicián*.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Personajes del Chaco
La Tribuna Literaria

***La Tribuna Literaria*** foi un periódico editado en Santiago de Compostela entre 1909 e 1910.

## Historia e características 
Apareceu en decembro de 1909. Estaba dirixido por Benito Malvárez. O 26 de xaneiro de 1910 o director solicita o cambio de título polo de *La Tribuna*, afirmando: "sin desatender el carácter literario que antes ostentaba, se dedicará a defender el partido liberal."

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
La Tribuna (1910)

***La Tribuna*** foi un periódico editado en Santiago de Compostela en 1910.
## Historia e características 
Trátase do mesmo periódico que *La Tribuna Literaria* para o que o seu director Benito Malvárez solicitou o 26 de xaneiro de 1910 o cambio de título, afirmando: "sin desatender el carácter literario que antes ostentaba, se dedicará a defender el partido liberal". Algúns autores cualifícano de filorepublicano. Cesou a súa publicación pouco despois de outubro de 1910.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Ligando (química inorgánica)

::*Este artigo trata sobre os ligandos de coordinación en química inorgánica. Para os ligandos en bioquímica ver ligando.*
[miniatura|180px|Complexo do cobalto con cinco ligandos ([[tetracarbonilhidrocobalto|HCo(CO)4).]]

En química de coordinación, un **ligando** é un ión ou molécula (grupo funcional) que se une a un átomo dun metal central para formar un complexo de coordinación. O enlace entre metal e ligando implica xeralmente a doazón formal dun ou máis dos pares electrónicos do ligando. A natureza do enlace entre metal e ligando pode variar desde covalente a iónico. Ademais, a orde de enlace metal-ligando pode variar de 1 a 3. Os ligandos son considerados como se fosen bases de Lewis, aínda que se coñecen raros casos que implican un "ligando" que se consideraría ácido de Lewis.

Os metais e metaloides únense aos ligandos en virtualmente todas as circunstancias, aínda que no baleiro poden xerarse ións metálicos "espidos" gasosos. Os ligandos dun complexo determinan a reactividade do átomo central, incluíndo as taxas de substitución do ligando, a reactividade dos propios ligandos, e redox. A selección de ligandos é unha consideración fundamental en moitas áreas prácticas, como a química bioinorgánica e química medicinal, catálise homoxénea, e química ambiental.

Os ligandos clasifícanse de moitas formas: carga, tamaño, identidade do átomo(s) de coordinación, e o número de electróns doados polo metal. O tamaño dun ligando indícase polo seu ángulo cónico (ángulo de Tolman).

Os ligandos simples, como a auga ou o anión cloruro, só forman un enlace co átomo central e por iso se chaman monodentados. Algúns ligandos poden formar múltiples enlaces de coordinación, e denomínanse bidentados, tridentados etc. O EDTA é hexadentado, o cal lle dá unha grande estabilidade aos seus complexos.

O proceso de enlace ao ión metálico por máis dunha posición de coordinación por ligando chámase quelación. Os compostos que forman complexos desta forma chámanse axentes quelantes ou quelatos, e, xeralmente, teñen moita maior tendencia a formar complexos que os seus homólogos monocoordinantes. Un destes axentes quelantes, de importancia industrial, é o EDTA.

## Notas
Jurbarkas

**Jurbarkas** é unha cidade na Provincia de Tauraxe, Lituania. Sitúase na costa dereita do río Neman na súa confluencia cos afluentes Mituva e Imsre. A cidade convertíase nun cruzamento comercial importante despois de que unha ponte foi construída sobre o Río Nemunas en 1978.

## Etimoloxía 
O nome *Jurbarkas* deriva do castelo de Ordensburg, *Georgenburg*, construído no século 13.

*Jurbarkas* é tamén coñecido por moitas ortografías de derivado en diversas linguas ao longo da súa historia. Os nomes non-lituanos máis notables para a cidade son: en alemán, *Georgenburg*, *Jurgenburg*, e *Eurburg*, en polaco, *Jurbork*, e en iídiche, *Jurborg*, *Jurburg*, *Yurburg*, *Yurberig*, e *Yurbrik*.

## Historia 
Aínda que Jubarkas é considerado un asento de príncipes lituanos, o primeiro documento da cidade foi en 1259 como o castelo Ordensburg de Georgenburg ("O castelo de George"). Este castelo fora construído a tan só 3&nbsp;km ao oeste da cidade actual sobre un outeiro.

O castelo de Georgenburg era abandonado polos cabaleiros alemáns despois da súa derrota na Batalla de Grunwald en 1410. A rexión foi incluída dentro de Lituania no Tratado de Melno en 1422, e o lugar actual de Jurbarkas empezaba a desenvolverse como cidade fronteiriza

En 1795, Jurbarkas era anexionado polo Imperio Ruso durante a terceira división da Mancomunidade de Nacións. O seu crecemento estancábase durante o século XIX por que o trafico marítimo diminuía a causa do aumento de ferrocarrís.

## Celebridades nadas en Jurbarkas 
* Vincas Grybas (1890–1941), escultor.
* Romualdas Marcinkus (1907–1944), futbolista, e piloto durante a segunda guerra mundial.
* Maciej Stryjkowski (ca. 1547 – ca. 1593), historiador, escritor e poeta lituano-polaco.
* William Zorach (1887–1966), escultor xudeu.
* Andrius Pojavis (1983 - ), cantante e guitarrista lituano.

## Cidades Irmandadas 
*  Ryn, Polonia.
*  Crailshem, Alemaña.
*  Lichtenberg, Alemaña.
*  Neman, Rusia.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Jurbarkas kauno gatve.jpg|Rúa de Jurbarkas
Ficheiro:Jurbarkas.jpg|Vista aérea de Jurbarkas
Ficheiro:Jurbarkas vutautas 2010.jpg|Monumento a Vytautas el Grande