José Ortega Munilla

[150px|miniatura|José Ortega Munilla, retrato en *[Vida Gallega*, 1909.]]
**José Ortega Munilla**, nado en Cárdenas (Cuba) o 26 de outubro de 1856 e finado en Madrid o 30 de decembro de 1922, foi un escritor, xornalista e político español.

## Traxectoria 
Fillo de José Ortega Zapata, orixinario de Valladolid, e de María del Pilar Munilla Urquiza, de Estremadura. O pai era membro do Partido Moderado e exercía un cargo importante na administración colonial cubana, aínda que a súa principal actividade era o xornalismo. Sendo neno a familia trasladouse a Madrid. Iniciou os seus estudos nos Seminarios de Cuenca e Xirona, que abandonou ao estalar a revolución de 1868 para iniciar os de dereito. Foi redactor de *La Iberia*, órgano do partido de Práxedes Mateo Sagasta. Co seu amigo Miguel Moya fundou a revista literaria *La Linterna* e publicou tamén con el un periódico taurino, *El Chiclanero*. Formou parte da xeración realista do 68 e comungou coa filosofía positivista e as correntes krausistas e converteuse en defensor do naturalismo en literatura. Empezou a redactar unha sección, "Crónica semanal", en *Los Lunes de El Imparcial*.

O 9 de xuño de 1881 casou cunha filla do fundador de *El Imparcial*, Dolores Gasset Chinchilla. Deste matrimonio naceron 4 fillos: Eduardo, que morreu exiliado en Caracas en febreiro de 1965; Rafaela, que faleceu en 1940; Manuel, o autor da *Biografía de El Imparcial*, morto en setembro de 1965; e o máis coñecido, José Ortega y Gasset.

Foi elixido membro de número da Real Academia Española en 1902, e ingresou cun discurso sobre Ramón de Campoamor. Foi colaborador de *Los Lunes de El Imparcial*, e despois pasou a traballar na sección literaria do xornal fundado polo seu sogro, Eduardo Gasset, monárquico liberal, e máis foi o seu director. Foi un dos xestores do trust, e protector do xornal *El Sol*, sometido á influencia cultural do seu fillo José Ortega y Gasset. Converteu a súa cadea de prensa no trampolín para os escritores da xeración do 98 que empezaban a abrirse paso: Azorín, Pío Baroja e Valle-Inclán.

### Actividade política 
Foi elixido deputado no Congreso polo distrito de Padrón nas eleccións de 1898. Foi reelixido polo mesmo distrito ata 1910.

## Obra 
Como xornalista destacou por un gran talento para o humor, un estilo solto e colorista e unha axilidade narrativa que conservou ata o fin da súa vida, cando o *ABC* lle abriu as súas columnas. Comezou a súa carreira de narrador desde a novela sentimental posromántica. Agrupou as súas novelas de 1879 a 1884 co nome de *Relaciones contemporáneas*. Desde os anos 80 escribiu novela realista. Adheriuse ao naturalismo a partir de *El fondo del tonel* (1881-84), buscando os temas sociais.

### Novelas 
* *Cleopatra Pérez* (1884).
* *La cigarra* (1879).
* *Sor Lucila* (1880).
* *El fauno y la dríada* (1882).
* *Idilio lúgubre* (1887).
* *La señorita de Cisniega* (1918).
* *Don Juan Solo*.
* *Panza al trote*.
* *El tren directo*.
* *El paño pardo*.

### Narracións breves 
* *El yegüerizo, Fifina, Tremielga* (1897).
* *El espejuelo de la gloria* (1897).

### Libros de viaxes 
* *Viajes de un cronista* (1892).
* *Viñetas del Sardinero*.
* *Mares y montañas* (1887).

### Teatro 
* *Estracilla* (1918), adaptación da súa novela homónima publicada o ano anterior.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Germán Bleiberg e Julián Marías, *Diccionario de literatura española*, Madrid: Revista de Occidente, 1964 (3ª ed.).

### Ligazóns externas 
* Obras dixitalizadas na Biblioteca Virtual Cervantes