Ganimedes (mitoloxía)

**Ganimedes** identifícase na mitoloxía grega como un fermoso príncipe troiano, descendente de Dárdano e fillo de Tros e Calírroe (unha filla do deus-río Escamandro, que discorre próximo a Troia). Algunhas tradicións recollen que Ganimedes era fillo de Laomedonte, tamén rei de Troia, neto de Tros; ou de Erictonio.

Tros e Calírroe tiveron, antes de Ganimedes, outros tres fillos: Cleopatra, Ilo e Asáraco. Este Asáraco disque foi avó de Anquises e bisavó de Eneas.

## Mito 
[miniatura|[Zeus en forma de aguia raptando a Ganimedes]]
Sendo aínda novo, case adolescente, Ganimedes atopábase coidando os rabaños do seu pai Tros nas montañas próximas a Troia , e aconteceu que Zeus se namorou del pois tiña sona de ser "*a un deus semellante, o máis fermoso dos mortais*".

Converténdose en aguia, Zeus baixou voando do monte Olimpo e raptouno; outras fontes afirman que Zeus ordenou á súa aguia que fixese o traballo. Pero tamén se di que o rapto foi cousa de Minos, Tántalo ou Eos, por encargo de Zeus. As primeiras fontes que describen o mito (Homero, na *Ilíada*) non mencionan a presenza da aguia e di, simplemente, que o raptaron os deuses para Zeus. Son as versións máis tardías (Pseudo-Apolodoro, Virxilio, Ovidio) as que engaden este dato.

Xa no Olimpo, Ganimedes foi nomeado copeiro dos deuses e era quen servía o néctar na copa do deus. Ata este momento, esta función era realizada pola deusa Hebe, deusa da xuventude. Como pago polos seus servizos, Ganimedes recibiu a eterna xuventude e a inmortalidade , e foi ascendido os ceos na forma da constelación de Acuario, o augador.

E para compensar a Tros pola perda do fillo, Zeus regaloulle -a través do seu mensaxeiro Hermes- dúas eguas ou dous cabalos, os máis veloces do mundo, que podían correr pola superficie da auga, os "*mellores cabalos que existen baixo a aurora e o sol*"; ou ben unha cepa de ouro que fixera Hefesto. Estas eguas foron o pago que esixiu Heracles a Tros por matar ó monstro que enviara Poseidón contra a cidade e salvar a Hesíone, filla de Tros, de ser sacrificada ó devandito monstro. Tros aceptou o pago pero logo, unha vez que Heracles acabara co monstro, negouse a entregarlle os animais.

Como vimos, na *Ilíada* tratábase de cabalos, sementais. Anquises levou ás súas eguas onda eles, ás agachadas, e conseguiu que as montasen, obtendo como resultado seis poldros, dos que regalou dous ó seu fillo Eneas. Nun momento da guerra de Troia, Esténelo e Diomedes enfróntanse a Eneas e Pándaro (neto de Príamo). Diomedes aspira a conseguir os cabalos divinos de Eneas e dille a Esténelo:

Diomedes matou a Pándaro e deixou malferido a Eneas (ó que salvou en última instancia a súa nai pederastia na Grecia antiga, coñecida, entendida e aceptada polo adolescente e a súa familia, e nada ten que ver coa  pedofilia. Lémbrese a recompensa recibida polo pai. En certos vasos de antes do período clásico, no denominado Estilo severo, pode observarse que tamén Hermes perseguía ó rapaz.

Nas primeiras representacións do mito, ata o século IV a. C., é o propio Zeus o autor do rapto. A partir desa data irase impoñendo a autoría da aguia, sexa o propio Zeus, sexa a aguia de Zeus; existen algúns vasos nos que é un cisne quen o fai, pero esta variante non terá continuidade.

En Roma abundarán as esculturas e relevos de Ganimedes como pastor, por veces acompañado dunha aguia ou un can, e tocado cun gorro frixio, indicador da súa orixe troiana. Coa implantación do Cristianismo non se deixará de representar, a pesar da homosexualidade evidente, pois se pode interpretar como unha alma pura. A imaxe do rapto apenas admite variacións entre as representacións renacentistas (por exemplo, nas portas de bronce da Basílica de San Pedro, Filarete, 1433; ou a escultura de Benvenuto Cellini) ata Rubens, Moreau, Thorvaldsen, etc.

Canto á literatura, aparece citado, sen nomealo, na traxedia *Las Troyanas*, de Eurípides, cando o coro, formado polas mulleres troianas capturadas e sorteadas como escravas dos gregos, lle botan en cara que, estando a carón de Zeus, non intercedeu polos seus compatriotas.

File:Trésor de Begram Ganymède.jpeg|Rapto de Ganimedes (s. I, tesouro de Begram (Afganistán), Museo Guimet (París)
File:Ganymedes Zeus MET L.1999.10.14.jpg|Ganimedes, copeiro de Zeus (pintor de Eucárides, c. 490-480 a. C. Metropolitan Museum of Art, New York)
File:Mengs, Jupiter küsst Ganymed.jpg|Xúpiter besa a Ganimedes (Anton Raphael Mengs, c. 1758-1760, Palacio Berberini, Roma)
File:Vevey - Étienne Krähenbühl - Ganymède - 2022-06-20 - 01.jpg|Rapto de Ganimedes (Étienne Krähenbühl, 1994, Vevey, Suíza)
File:Ganymede Filling the Cup - Thorvaldsens Museum - DSC08654.JPG|Ganimedes, copeiro de Zeus (Bertel Thorvaldsen, Museo de Thorvaldsen, Copenhague)

File:Michelangelo Buonarroti - The Rape of Ganymede - WGA15502.jpg|Rapto de Ganimedes (Michelangelo, 1533, Fogg Art Museum, Cambridge)
File:0 Ganymède enlevé par Jupiter - G. Clovio - JINV 734 - Louvre.JPG|Rapto de Ganimedes (Giulio Clovio, 1540, Louvre)
File:Giovanni Battista Naldini after Michelangelo - Rape of Ganymede 2020 NYR 18715 0044FXD.jpg|Rapto de Ganimedes (Giovanni Battista Naldini)

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*