Lobios

**Lobios** é un concello da provincia de Ourense, pertencente á comarca da Baixa Limia, situado na Raia Seca, na fronteira entre Galicia e Portugal. No ano 2019, segundo o INE, tiña 1.678 habitantes, dos cales 839 son homes e 839 mulleres.

## Historia
### Prehistoria
A primeira evidencia de poboamento humano en Lobios remóntase ao Paleolítico, como demostran as descubertas arqueolóxicas na zona de Río Caldo. A partir de mediados do IV milenio a. C., os primeiros pobos pastores e agricultores establecéronse na área, deixando numerosos monumentos megalíticos entre os que destacan as necrópoles tumularias de San Bieito e a Anta do Couto.

A presenza dos primeiros pobos metalúrxicos, correspondentes ao período Calcolítico, é evidente a partir do 2500 a. C., reflectida en asentamentos con materiais líticos e cerámicos. Destaca tamén a localización das cerámicas campaniformes", datadas arredor do 1800 a. C. A Idade do Bronce é menos coñecida na zona, con achados illados que corresponden coa súa fase inicial.

A cultura castrexa, representada polos castros construídos en lugares con defensas naturais, esténdese dende o século VI a. C. até o IV d. C. 

#### Época romana 
A invasión romana do noroeste da Península Ibérica comeza no 215 a. C. nun proceso lento e irregular. A Gallaecia non entrou en conflito directo coas lexións romanas até case un século despois, coa incursión de Décimo Xunio Bruto Galaico en 137 a. C., culminando despois das campañas de Octavio Augusto. A Vía Nova, construída durante a dinastía dos Flavios (Vespasiano, Tito e Domiciano), conectou diversos pobos e cidades, entre elas Aquis Querquennis (Porto Quintela), Aquis Originis (Río Caldo) e outros centros urbanos, e representa un importante paso no proceso de romanización do Noroeste Peninsular. A expansión da economía, testemuñada pola fundación de *villae*, foi un dos principais logros da época. que se fixo mestre ao seu regreso da emigración na Arxentina. Tamén deu clase en Penosiños e Mondariz (1934-1936).

O exalcalde de **Lobios** José Lamela Bautista, foi nomeado xuíz honorario do Couto Mixto en 2015.

## Demografía 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:bar       value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:6000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:white

PlotData=
  color:bar width:20 align:left
  bar:1900 from:0 till:4201
  bar:1910 from:0 till:4355
  bar:1920 from:0 till:4448
  bar:1930 from:0 till:4640
  bar:1940 from:0 till:5079
  bar:1950 from:0 till:5221
  bar:1960 from:0 till:5064
  bar:1970 from:0 till:5009
  bar:1981 from:0 till:4631
  bar:1991 from:0 till:3190
  bar:2001 from:0 till:2658
  bar:2009 from:0 till:2259
  bar:2014 from:0 till:2025

PlotData=
  bar:1900 at: 4201 fontsize:S text:4.201 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 4355 fontsize:S text:4.355 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 4448 fontsize:S text:4.448 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 4640 fontsize:S text:4.640 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 5079 fontsize:S text:5.079 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 5221 fontsize:S text:5.221 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 5064 fontsize:S text:5.064 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 5009 fontsize:S text:5.009 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 4631 fontsize:S text:4.631 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 3190 fontsize:S text:3.190 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 2658 fontsize:S text:2.658 shift:(-10,5)
  bar:2009 at: 2259 fontsize:S text:2.259 shift:(-10,5)
  bar:2014 at: 2025 fontsize:S text:2.025 shift:(-10,5)

## Lobios na cultura popular galega 
* *Á entrada do Xurés/ perdín o meu cadeado:/ Nosa Señora bendita/ teno no seo gardado* .
* *Adios, Torneiros do Val,/ despedida de Galicia;/ xa que rilláste-lo nabo/ rillai tamén a nabiza* .
* *Anque me pintaran de ouro/ como ó San Bartolomeu,/ lugariño de Silvares/ non o esquecería eu* .
* *Antoniño, se te fores,/ tira un tiro na Portela;/ pra que digan as meniñas:/ Alá vai o rei da terra* .
* *Antonio foise, foise,/ deu un tiro na Portela;/ quedaron dicindo as mozas:/ Alá vai o rei da terra* .
* *Aquile que anda no baille,/ aquile que agora entrou,/ ten o beillar apurado,/ nin que fora dos de Grou!* .
* *As mociñas de Requeixo/ quen che mas dera levar/ no bolsillo do chileque/ como o papel de fumar* .
* *As mociñas de Silvares/ son poucas e moi bonitas:/ parez a cama onde dormen/ o galiñeiro das pitas* .
* *As mociñas de Valoiro/ son pequeniñas e flacas,/ por eso me dixo Xan:/ Se vas elí non te casas* .
* *Cando te queiras casar/ busca viño de Xeás,/ panciño de Vilanova/ e carneiro de Gaiás* .
* *Chamáchesme dos da néboa/ porque paso o río Limia;/ eu chámote porreteiro,/ ceboleiro de Xendive* .
* *Dónde son ises mociños,/ donde son, donde serán?/ Son do lugar de Xendive,/ veciños do San Xoán* .
* *Enamorar, enamoreime/ alá no lugar das Ribas,/ a rapaza non me quere,/ dime que busque outra vida* .
* *Eu hei de irme ó Xurés/ con estas miñas amigas;/ habemos botar un neto/ i habemos mercar sardiñas* .
* *Eu subín por unha liña/ e baixei por un cordón,/ teño un amor en Ganceiros,/ non me sai do curazón* .
* *Fai un ano que viñemos,/ un ano non é un mes,/ fai un ano que viñemos/ co pretesto do Xurés* .
* *Fun ó San Lorenzo ás Quintas/ i a Santa Eufemia a Parada:/ as mociñas de Requeixo/ son as que botan a vaia* .
* *Había de ir a Xendive,/ mais a Xendive non vou/ que se me caiu a saia/ no San Mamede de Grou* .
* *Hai unha mociña en Grou/ con tanto garbo e salero/ que cando vai paseando/ casque parez un torero* .
* *Hei de ir ao San Roque a Lobios/ i á Santa Eufemia a Parada,/ que as mociñas de Lubeira/ son as da chave dourada* .
* *Iste lugar de Silvares/ ninguén me diga mal de ile,/ puxarei pola espada,/ porei a vida por ile* .
* *Miña Virxe de Xurés/ baixaivos ao areal/ que lle leva o millo a seca/ ás calaceiras do val* .
* *Miña Virxe do Xurés,/ iste ano alá hei de ir,/ heille de levar un ramo/ que do ceo me ha de vir* .
* *Miña Virxe do Xurés,/ iste ano alá non vou:/ tiña o diñeiriño xunto/ e non sei quen mo levou* .
* *Miña Virxe do Xurés/ ten o tellado de vidro/ que llo deu un mariñeiro/ que andaba no mar perdido* .
* *Miña Virxe do Xurés/ ten unha ventana nova/ para ver aos portugueses/ como tocan a viola* .
* ''Niste lugar 'de la Vila'/ non hai mozas que rondar;/ hai unhas poliñas novas,/ mozos, deixalas criar* .
* *Niste lugar de Requeixo/ hai un pociño de bogas,/ mais o que as ha de pillar/ ten que gastar catro solas* .
* *Niste lugar de Requeixo/ hai un pociño de neve;/ eu quixera beber nil,/ meu curazón non se estreve* .
* *No lugarciño de Ribas/ hai unha cabalaceira/ que dá moitas calabazas/ i en cabo queda solteira* .
* *Non quero casar en Crasto,/ que é terra de penedos;/ heime casar en Xendive,/ que é terra de moitos grelos* .
* *Nosa Virxe do Xurés/ a súa capela cai:/ mozas de Vilameá,/ quitaille a tella, quitai* .
* *O lugarciño do Corgo/ ó lonxe parece vila/ se non foran os canastros/ que están no lado de riba* .
* *Río abaixo, río arriba,/ río de Porta pequeno;/ lévalle moitas mamorias/ ás pendangas de Aceredo* . 
* *Río arriba, río abaixo,/ río de Porta pequeno;/ lévalle moitas mamorias/ ás mociñas de Aceredo* .
* *San Isidro labrador,/ que anda arando no campo,/ a Santa Eufemia bendita/ vaille de diante do gado* .
* *Santa Comba dá boas mozas,/ hainas en Grou pimpineiras,/ en Lubeira cubizosas/ i en Rubiás camanduleiras* .
* *Se che perguntan de onde es/ contéstalle en alta voz:/ Somos os mozos de Grou,/ solo temos medo a Dios* .
* *Se vas a San Benitiño/ non vaias a Lantemil,/ que hai outro máis milagreiro,/ á subida do Pacín* .
* *Señor San Benito novo/ que estás no monte de Grou:/ depárame unha meniña/ que eu en busca dela vou* .
* *Señor San Roque de Lobios,/ estanqueiro do tabaco,/ dígame, señor San Roque,/ quen o meteu niste trato?* .
* *Señor San Roque de Lobios,/ santiño moi milagroso,/ pedinlle un rapaz bonito,/ deume un cara de raposo* .
* *Silvares xa ten a sona,/ Silvares a sona ten/ de bos mozos e boas mozas,/ de cantar e beillar ben* .
* *Son as mozas de Requeixo/ moi meigas e moi melosas;/ ós mozos volven toliños/ coas súas falas amorosas* .
* *Son as mozas de Requeixo/ tan boas e cobizosas/ que cando os mozos se enteiran/ pensan: “Non queremos outras”* .
* *Teño un amor na montaña/ e outro en Cimadevila,/ outro na Vila da Barca/ i outro aínda máis arriba* .
* *Viva Bande, viva Bande,/ viva tamén Recarei,/ viva o lugar de Silvares/ que foi onde me eu criei* .
* *Viva o lugar de Requeixo,/ viva, viva coma dantes;/ unhas mozas coma rosas/ us mozos coma xigantes* .
* *Zabariz e mais Torneiros/ xogaban ó carnaval/ sendo lugares veciños/ é cousa moi natural* .

Manuel de Sousa da Silva escribiu a seguinte:

*Lá de Lobios de Galliza*

*Vieram para Lindoso*

*Os de gremio valoroso*

*de Araújo por guiza*

*Que foi cá mui poderoso.*..

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Miliarios romanos en Ponte Nova, Lobios, Galiza.jpg|Miliarios romanos en Ponte Nova.
Ficheiro:Padrendo-Lobios.jpg|Padrendo.
Ficheiro:Ruta de Padrendo, Lobios. Cabalos.jpg|Cabalos na ruta de Padrendo.
Ficheiro:Ruta de Padrendo, Lobios.jpg|Serra de Santa Eufemia.

Ficheiro:Ancient Roman thermae in Lobios, Ourense, Galicia, Spain.jpg|Antigas augas termais romanas.
Ficheiro:Ancient Roman thermae in Lobios, Ourense, Galicia, Spain-2.jpg|Aquis Originis.
Ficheiro:Biblioteca Municipal de Lobios.jpg|Bliblioteca Municipal de Lobios
Ficheiro:Parque Xavi Pérez.jpg|Parque Xavi Pérez, Lobios

## Parroquias 
## Lugares de Lobios 
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Lobios vexa: Lugares de Lobios.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Lorenzo Fernández, Xaquín: *Cantigueiro popular da Limia Baixa*, Galaxia, Vigo 1973.
* Benito Pereira: *Lobios e a súa comarca'', 1991, edición do autor.

### Outros artigos 
* Museo Numismático de Lobios
* Aceredo (asolagado)
* Eleccións municipais en Lobios
* Os Araúxo