Síndrome savant

'*Síndrome s*avant'''* (do francés *Savant = sabio*, pronunciado ) é unha condición rara na que alguén con algunha discapacidade mental significativa en algún eido, ou trastorno do desenvolvemento intelectual, demostra certas habilidades moi por encima da media.  As habilidades nas que destacan os *savants* están xeralmente relacionadas coa memoria. Isto pode incluír o cálculo rápido, habilidades artístico-memorísticas, a creación de mapas ou habilidades musicais. Normalmente, só hai unha habilidade excepcional.

## Epidemioloxía 
Como nos diagnósticos dos síndromes do espectro autista, o diagnóstico dos *savant* é clínico e non o hai consenso universal sobre a súa prevalencia. Estímase que a síndrome de *savant* afecta a unha de cada millón de persoas. A condición afecta a máis homes que mulleres, nunha proporción de 6:1.  con todo, calcúlase que se coñecen menos de cen *savants* vivos detectados no mundo, cunhas habilidades tan extraordinarias que serían consideradas espectaculares mesmo para unha persoa sen discapacidade.  "calendarios humanos" que poden calcular o día da semana para calquera data determinada con rapidez e precisión, ou recordar recordos persoais dunha data determinada. A memoria avanzada é a clave "superpoder" nas habilidades sabias.

Aproximadamente a metade dos sabios son autistas; a outra metade adoita ter algún tipo de lesión ou doenza do sistema nervioso central. 

### Sabios do calendario 
*Savant* do calendario é alguén que, a pesar de ter unha discapacidade intelectual, pode nomear o día da semana dunha data, ou viceversa, nun rango limitado de décadas ou varios milenios.  A rareza das "calculadoras humanas" do calendario débese posibelmente á falta de motivación para desenvolver tales habilidades entre a poboación en xeral, aínda que os matemáticos desenvolveron fórmulas que lles permiten obter habilidades similares. Os *savants do calendario*, por outra banda, poden non ser propensos a desenvolver habilidades para socializar.

## Mecanismo 
### Psicolóxico 
Ningunha teoría cognitiva amplamente aceptada explica a combinación de talento e déficit dos sabios. Suxeriuse que os individuos con autismo están nesgados cara ao procesamento centrado nos detalles e que este estilo cognitivo predispón aos individuos con ou sen autismo a ter talentos *savant*. Outra hipótese é que os *savants* hipersistematizan, dando así unha impresión de talento. A hipersistematización é un estado extremo da teoría da empatización-sistematización (*empathizing-systemithing theory* ou *E-S'' en inglés por Simon Baron-Cohen) que clasifica as persoas en función das súas habilidades para empatizar cos demais fronte a sistemas de feitos sobre o mundo externo. Ademais, a atención ao detalle dos 'sabios' é unha consecuencia da percepción mellorada ou da hipersensibilidade sensorial nestes individuos únicos.  Tamén se hipotetizou que algúns *savants* operan accedendo directamente a información profunda e sen filtrar que existe en todos os cerebros humanos que normalmente non está dispoñíbel para a conciencia consciente.

### Neuroloxía 
Nalgúns casos, a síndrome do sabio pódese inducir despois dun traumatismo cranial grave no lóbulo temporal anterior esquerdo. até que unha de cada dez persoas con autismo poida ter habilidades *savant* en diferentes graos. Reportáronse até 50 casos de síndrome súbita ou adquirida do *savant*. 

Os homes con síndrome *savant* superan ás mulleres en aproximadamente 6:1 (en Finlandia), lixeiramente superior á disparidade de proporción de sexos para os trastornos do espectro autista de 4,3:1.

## Historia 
O termo *idiot savant* ( en francés para "idiota sabio") foi usado por primeira vez para describir a condición en 1887 por John Langdon Down, quen é coñecido pola súa descrición da síndrome de Down. O termo "*sabio idiota"* foi descrito máis tarde como un nome erróneo porque non todos os casos informados encaixan na definición de idiota, orixinalmente usada para unha persoa cunha discapacidade intelectual moi grave. O termo *sabio autista* tamén se utilizou como descrición do trastorno. Do mesmo xeito que *o sabio idiota*, o termo pasou a considerarse un nome erróneo porque só a metade dos que foron diagnosticados coa síndrome do sabio eran autistas. Ao entender a necesidade de precisión no diagnóstico e dignidade cara ao individuo, o termo *síndrome savant* converteuse nunha terminoloxía amplamente aceptada.
* Henriett Seth F., escritor e artista autista húngaro
* Kim Peek, "megasavant" estadounidense que inspirou o filme *Rain Man*.
* Kodi Lee, gañador ''de America's Got Talent* 2019 (músico)
* Leslie Lemke, músico estadounidense
* Matt Savage, músico estadounidense
* Rex Lewis-Clack, pianista e sabio musical estadounidense
* Stephen Wiltshire, arquitecto británico
* Temple Grandin, profesor estadounidense de ciencia animal
* Thristan Mendoza, músico filipino, un prodixio da marimba 
* Tom Wiggins, pianista e compositor cego estadounidense 
* Tommy McHugh, artista e poeta británico

#### Casos adquiridos 
* Alonzo Clemons, escultor estadounidense 
* Anthony Cicoria, pianista e doutor en medicina
* Derek Amato, compositor e pianista estadounidense, desenvolveu a síndrome do sabio e sinestesia
* Patrick Fagerberg, artista, inventor e antigo avogado adquirido nos Estados Unidos.
* Orlando Serrell, *savant* adquirido norteamericano
* Jason Padgett, matemático estadounidense, adquiriu tras ser golpeado na caluga mentres estaba nun bar.

### Casos ficticios 
* Raymond Babbitt, sabio autista na película de 1988 *Rain Man* (inspirada en Kim Peek )
* Park Shi-on, sabio autista no drama médico surcoreano *Good Doctor* de 2013
* Shaun Murphy, sabio autista no drama médico estadounidense de 2017 *The Good Doctor*
* Kazan, sabio autista na película de 1997 *Cube*
* Kazuo Kiriyama, principal antagonista da novela xaponesa *Battle Royale de* 1999
* Jeong Jae-hee, sabio autista no drama psicolóxico surcoreano *Mouse* de 2021
* Patrick Obyedkov, sabio adquirido nun episodio de 2007 do drama médico estadounidense *House*.
* Woo Young-woo, sabio autista no drama xurídico surcoreano de 2022 *Extraordinary Attorney Woo* .
* Mashiro Shiina, sabio autista na serie de anime de 2012 *The Pet Girl of Sakurasou*.
* Christopher Boone, protagonista da novela de 2003 *'The Curious Incident of the Dog in the Night-Time''' (*O curioso incidente do can á medianoite*) de Mark Haddon

## Véxase tamén 
* Arte autista
* Autismo
* Hipertimesia
* Neno prodixio
* Superdotación
* Trastorno do espectro autista

## Notas