Bidueiro branco

O **bidueiro branco** ou **bidueiro péndulo** (***Betula pendula***) (sin. *B. verrucosa*, Ehrh.) é unha árbore caducifolia do xénero *Betula*. É orixinaria de Eurasia.
miniatura|240px|Vista da árbore
miniatura|240px|Detalle das follas
miniatura|240px|Inflorescencia
## Descrición 
Ten un característico toro xeralmente delgado (aínda que ocasionalmente pode chegar até os 2 metros de diámetro), coa casca dun branco puro característico, que na base do toro escurece e amosa fendas coa idade. Os exemplares novos teñen a casca acastañada, coma a da cerdeira. O sistema radical é superficial e estendido. A copa é máis ou menos ovada, follosa, mais de pouca sombra, coas pólas case ergueitas.
As franzas e os rebentos son glabros, con glándulas resinosas. Os gomos son agudos.
A follas miden uns 6&nbsp;cm, dos cales 1/3 é o pecíolo. Este é cilíndrico, o que o fai distinguilo do xénero *Populus*. Os nervios son rectilíneos, e chegan a acadar a marxe foliar (diferenza co chopo negro (*Populus nigra*)).
Florea a finais do inverno, estando os amentos masculinos (candeas) xa formados polo outono. Estes son sentados e lampinos e miden uns 3–6&nbsp;cm e aparecen en grupos de 2 ou 3. As flores masculinas aparecen 3 flores por cada bráctea, cada unha con dous estames de filamento bífido. As flores femininas aparecen en amentos solitarios de 1.5-3.5&nbsp;cm que chegan a soportar 3 flores acalamídeas con estilos filiformes.
O froito é unha sámara bialada, con ás máis largas que a propia noz; despréndense en grupos de 3 xunto a bráctea. Integran un acio cilíndrico bastante compacto que se va desintegrando co tempo.
É unha especie de doada xerminación e diseminación.

## Distribución 
É a especie máis estendida en Europa, aínda que na parte meridional se atopa soamente nas zonas máis altas. Tamén se estende polo suroeste de Asia, de onde é orixinario. Encontrándose ademais moi presente nas montañas do norte de Turquía e do Cáucaso, así como no Canadá. En Galiza aparece nas montañas, sendo máis común no país o bidueiro pubescente

## Hábitat e cultivo 
Prefire solos acedos, húmidos e fértiles, atopándose a miúdo preto dos cursos de auga e en zonas despexadas. Medra bravo en rexións temperadas de Asia, encontrándose preferentemente en locais montañosos de até 2.700 m. 
Na Península Ibérica medra nos Pireneos, Sitema Central e Sistema Ibérico (Serranía de Cuenca), Montes de Toledo, Serra Bética e Penibética.
Tamén se encontra espallado polo Rif africano.
Non adoita superar moito máis dos 120 anos, medrando axiña ao principio. Agroma de esgallo semilígneo e de semente con facilidade.

Non atura as podas severas por mor ás grandes perdas de zume, sendo propenso a enfermar polas feridas.

## Etimoloxía 
Segundo a teoría máis aceptada, o seu nome galego (bidueiro) procedería do latín *betūlla* que á súa vez procedería da verba *betu* que era coma os celtas designaban o bidueiro. Porén, antes da aparición do papel, a casca do bidueiro usábase para escribir sobre ela, polo que hai quen pensa que o seu nome deriva do sánscrito *bhurga*, 'árbore en cuxa casca se escribe'. Outros opinan que procede de *batuere*, 'bater', polo uso que daban os pastores as varas que construían coas súas pólas.

Dada a flexibilidade e dureza das poliñas do bidueiro, foron utilizadas como instrumento de flaxelación; noutrora os profesores utilizábanas para impór dura disciplina nas aulas.

## Propiedades 
Mediante a destilación da súa casca obtense unha brea que se emprega para a elaboración de pomadas para as doenzas da pel. Coas súas follas elabóranse infusións con propiedades diuréticas.

### Principios activos 
Contén flavonoides (2-3%): hiperósido (0,8%), avicularina (0,5%), galactosil-3-miricetol, glicoronil-3-quercetol, quercitrósido. Aceite esencial (1%): monotropitósido (90%) que hidroliza en salicilato de metilo; triterpenos: ácido betulínico, betulinol. Sales potásicas (4%). Taninos, especialmente na casca (10%). Ácido ascórbico (5%). Outras fontes: follas ricas en aceite esencial (0,04%) o cal ten até un 25% de betulenol. Tanino (9%), saponinas (3%), ácido nicotínico (5%) e certas agliconas como a miricetina (chamada tamén miricitrina). O principal aromático é o ácido betulábico. Compoñente de interese na betulina (alcanfor de bidueiro), heterósido que se atopa especialmente nas follas novas. En menor cantidade hai glicósidos flavónicos: quercetol-3-galactósido (hiperósido) e miricetin-3-digalactósido (2%). A casca ten maior cantidade de taninos (10 ao 20%) e betulina (10 ao 14%). O aceite esencial contén cantidades importantes de salicilato de metilo e triacontano. Na casca atopouse un alcol triterpénico (betulinol). O alcatrán de bidueiro contén metilsalicilatos, hidrocarburos alifáticos e aromáticos e fenois (6%) coma o cresol, o xileno e mais o guaiacol.

### Indicacións 
Os flavonoides e os sales potásicos conférenlle unha acción como diurético, favorecendo a eliminación de auga, cloruros, urea e ácido úrico. O aceite esencial é analxésico, antiinflamatorio, antiséptico, antipirético e cicatrizante. Os taninos contidos na casca son responsábeis da acción adstrinxente (antidiarreico, hemostático local); o zume ten un efecto diurético e analxésico. Indicado para estados nos que se riquira un aumento da diurese: afeccións xenitourinarias (cistite, ureterite, uretrite, pielonefrite, oliguria, urolitíase), hiperazotemia, hiperuricemia, gota, hipertensión arterial, edemas, sobrepeso acompañado de retención de líquidos. Gripe, arrefriados, síndrome febril, cefaleas. Inflamacións osteoarticulares: artrite, artrose, bursite, tendinite, fibrosite, fibromialxias. En uso tópico: cicatrización de feridas, celulite, eccemas, psoríase, alopecia, vulvovaxinite, cervicite.
;Etimoloxía:
***Betula***: nome xenérico que deron os gregos ao bidueiro.

***pendula***: epíteto latino que significa "pendurado", "péndulo", "pénsil".

;Sinonimia:

## Nota 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Bidueiro pubescente
### Ligazóns externas 
* https://web.archive.org/web/20131031205428/http://www.tela-botanica.org/eflore/BDNFF/4.02/nn/9626/synonymie