Hermeto Pascoal

**Hermeto Pascoal**, coñecido como **O Bruxo**, nado en Arapiraca, estado de Alagoas, o 22 de xuño de 1936, e finado o 13 de setembro de 2025 no Río de Xaneiro, foi un compositor, arranxador e multi-instrumentista brasileiro de sona internacional asociado á música erudita, ao tonalismo, modalismo, atonalismo, polimodalismo, paisaxe sonora e música concreta. Foi agraciado coa Ordem do Mérito Cultural no ano 2010 e un Grammy Latino no 2019 ao *Melhor Álbum de Música de Raízes em Língua Portuguesa*.

## Traxectoria 
Hermeto Pascoal nace  no rural ao norte do estado de Alagoas, na vila de Olho d`Água das Flores antes de mudarse coa súa familia campesiña a Lagoa da Canoa. Durante a idade escolar iníciase na aprendizaxe do fol de oito baixos. Dada a súa condición de albino estaba a miúdo impedido de traballar baixo o sol pola súa familia, tempo que adicaba á práctica do instrumento, e segundo Fabiano Araujo, investigador da UFES de Vitória, Espírito Santo, á familiarización con sons de animais, melodías da fala, obxectos do rural e instrumentos musicais tradicionais. Outra influencia destacada nesta época son as festas do interior da comunidade campesiña en Alagoas, onde era habitual poder asistir ao forró.

Da infancia á adolescencia, 1943-1949, foi un período de práctica instrumental e traballo informal como músico (fole de oito baixos/pandeiro) en Lagoa da Canoa e veciñanza.

No 1950 múdase ás grandes cidades do nordeste (Recife, Caruaru, João Pessoa), e alí acada consolidación profesional (zanfona/pandeiro) e comeza unha etapa de experimentación co piano e a frauta.

Nunha etapa posterior, entre o 1958-1968 viaxa ao sueste (Rio de Janeiro e São Paulo), e alí experimenta un cambio profesional, de zanfoneiro a pianista de grupos instrumentais, o seu comezo como compositor e as primeiras experiencias en Festivais da Canção brasileiros. Na fase final deste período, no ano 1967 únese ao xa famoso grupo *Trio Novo*, triunfador no Festival de Música Popular Brasileira da TV Record, o ano anterior de 1966,  integrado por Theo de Barros en baixo e guitarra, Heraldo do Monte en viola caipira e guitarra e o percusionista Airto Moreira. Con Hermeto como frautista rebautízanse como *Cuarteto Novo*, asisten de novo á televisión brasileira, acompañan en actuacións a Edu Lobo e publican un disco homónimo no ano da chegada de Hermeto á banda, instrumental e de referencia no MPB Música popular brasileira. O grupo deixou a actividade en conxunto no ano 1969 despois de gañar o Troféu Imprensa. 

Entres os anos 1969-1977 viaxa repetidas veces aos Estados Unidos, grava como solista, e recibe boas críticas xornalistas internacionais ao seu traballo como multi-instrumentista e aos seus arranxos e composicións. Durante a súa estancia norteamericana en 1970 Pascoal conecta co artista Miles Davis a través do batería brasileiro Airto Moreira, e tras coñecerse persoalmente Pascoal é invitado a colaborar no disco do trompetista *Live-Evil*. Tras a publicación do disco Davis ofrece a Pascoal unirse ao seu grupo durante a súa xira de concertos en vivo, oferta que Pascoal rexeita para volver a São Paulo, alegando que o Brasil ofertáballe o escenario propicio para seguir avanzando no seu estilo. Á súa volta grava con 34 anos aínda o seu primeiro disco como artista, un disco simplemente co seu nome *Hermeto* gravado en compañía de contactos que fixo en Norteamérica, como Hubert Laws, Thad Jones, Ron Carter e Joe Newman; ademais de compañeiros do país, como a cantante Flora Purim e o propio Airto Moreira. O disco fusiona o jazz americano, a MPB e a experimentación, como explica Moreira na cuberta do disco Hermeto arrisca nese disco empregando 36 botellas de zume de mazá afinados a diferentes niveis para usar de fondo en diversas cancións da obra.

No ano 1978 crea o grupo experimental Escola Jabour con Itiberê Zwarg, Jovino Santos Neto e André Marques  , no que empregan griñidos de animais salvaxes que engaden a súa música de estudo. E até os 90 estuda e mellora en notación musical e experimenta con gravadoras de pequeno porte.

Entre o 1994-2016 compaxina a Escola Jabour, proxectos musicais illados, como a escrita do Calendário do som, e shows nacionais e internacionais con outros solistas e grupos, como as súas actuacións no Festival de Jazz de Montreux en Suíza, o Festival de Jazz de Tokyo ou a apertura do XII Festival Imaxinasons, en Vigo.

No seu traballo ata o presente destaca a súa colaboración con Aline Morena e a formación do dúo multi-instrumentista Chimarrão con Rapadura, a súa soada marcha das discográficas internacionais, coas que non volveu a traballar, a súa colaboración na dixitalización do seu propio traballo en Internet (partituras, textos, vídeos e gravacións) e actuacións informais con big bands.

### Carreira 
Hermeto Pascoal é mundialmente recoñecido como un dos mellores improvisadores musicais contemporáneos e un compositor innovador, destacado orquestrador, fusionando a música tradicional brasileira, o jazz, a experimentación e a Nature Music. No seu álbum Música da Lagoa músicos burbullan auga e tocan frautas inmersos nunha lagoa: unha emisora de televisión brasileira de 1999 gravou a actuación de Hermeto cantando coa boca parcialmente somerxida na auga. 
O músico ten referenciado as súas propias composicións dentro do xénero de etiqueta propia «música universal».

## Discografía 
### Solista 
* *Planetário da Gávea* (2022)
* *Made of Music* (2018)
* *E sua visão original do forró* (2018)
* *Natureza Universal* (2017)
* *Viajando com o som* (2017, gravado en 1976)
* *No Mundo dos Sons* (2017)
* *The Monash Sessions* (2013)
* *Bodas de latão* (2010, con Aline Morena)
* *Chimarrão com rapadura* (2006, con Aline Morena)
* *Mundo verde esperança* (2003)
* *Eu e Eles|Eu e eles* (1999)
* *Festa dos deuses* (1992)
* *Por diferentes caminhos* (1988)
* *Só não toca quem não quer* (1987)
* *Brasil universo* (1986)
* *Lagoa da Canoa, Município de Arapiraca* (1984)
* *Hermeto Pascoal & Grupo* (1982, reeditado en CD baixo o título *The Legendary Improviser*)
* *Cerébro magnético* (1980)
* *Ao vivo Montreux Jazz Festival* (1979)
* *Zabumbê-bum-á* (1979)
* *Trindade (álbum)|Trindade* (1977)
* *Missa dos escravos* (1976)
* *A música livre de Hermeto Pascoal* (1973)
* *Hermeto* (1970, reeditado en CD baixo o título *Brazilian Adventure*)
* *Brasil Musical - Série Música Viva - Pau Brasil E Hermeto Pascoal* (1996)
* *Instrumental No Ccbb - Renato Borghetti E Hermeto Pascoal* (1993, con Renato Borghetti)
* *Montreux Jazz Festival* (1982)
* *Stone Alliance - Hermeto e Márcio Montarroyos* (1980)
* *Seeds On The Ground - The Natural Sounds Of Airto* (1971)
* *Natural Feelings* (1970)

### En conxunto 
* Opa: *Goldenwings* (1976)
* *Di Melo* (1975)
* Airto Moreira: *Seeds on the ground* (1971)
* Airto Moreira: *Natural feelings* (1970)
* Duke Pearson: *It could only happen to you* (1970)
* Miles Davis: *Live evil* (1970)
* *Brazilian octopus* (1969)
* Quarteto Novo* (1967)
* Sambrasa Trio *Em som maior* (1966)
* *Conjunto Som 4* (1964)
* Hermeto, Tapajós & Peranzzetta *Solos do Brasil''

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*PASCOAL, Hermeto; BORÉM, Fausto. Cannon (dedicada a Cannonball Adderley) para flauta, humming na flauta e sons prégravados. Partitura transcrita por Hermeto Pascoal e editada por Fausto Borém a partir da gravação do compositor no disco Slave mass (1977). Per Musi, n.22. Belo Horizonte: UFMG, 2010.