Praia-barreira-lagoon

[miniatura|Imaxe satelital da [Lagoa dos Patos, en Brasil.]]
En xeografía física, unha **lagoa costeira**, tamén coñecida co anglicismo ***lagoon***, é un corpo de auga pouco profunda localizada no litoral separada do resto de augas profundas (ben sexa océano, mar ou outra masa de auga) por unha illa barreria, un cordón litoral, un banco de area de orixe marino, un escollo coralino ou calquera outro accidente similar que delimite as dúas porcións de auga. Cando o elemento que fai de barreira é unha praia ou cordón eólico dunar tamén recibe a denominación de **complexo praia-barreira-lagoon,** denominación moi empregada de xeito formal pola comunidade científica. En zonas da España mediterránea tamén reciben o nome de albufeiras.

As lagoas costeiras teñen un contacto restrinxido co resto do mar aberto, que pode ser temporal ou permanente. Habitualmente a barreira adoita ser froito de produtos sedimentarios. A costa galega contén numerosos exemplos de lagoas costeiras, como por exemplo as múltiples lagoas dentro do parque natural de das dunas de Corrubedo e lagoas de Carregal e Vixán.

A orixe xeolóxica das lagoas costeiras podería elevarse até unha marxe de entre 6000 e 8000 anos, coa subida do nivel do mar durante o Holoceno.
[miniatura|[Lagoa de Carregal, dentro do Parque Natural das Dunas de Corrubedo, cunha pequena saída ao mar.]]
Formalmente existe unha superposición entre os corpos de auga clasificados como lagoas costeiras e os corpos de auga clasificados como estuarios. En moitas lagoas costeiras e estuarios proliferan ecosistemas de tipo marisma, con vexetación herbácea, algas; tipo barreira coralina, ou de tipo xunqueira, entre outras.

## Descrición e característricas 
### Xeoloxía 
Xeolóxicamente, as lagoas costeiras son elementos efémeros e moi dinámicos. Desde a súa formación apenas duran uns 1000 anos, para posteriormente evolucionar a lagos ou lagoas illadas, ou ben unificarse co mar coa desaparición da barreira.

### Flora e fauna 
As lagunas costeiras son zonas de transición entre o mar e as terras emerxidas, e a súa fauna e flora está en consonancia coas condicións ambientais que iso significa. As plantas adoitan estar adaptadas á salinidade e contribúen á estabilización dos sedimentos. Así, podemos atopar:

* **Plantas emerxentes:** carrizos (*Phragmites) e* xuncos (*Juncus*)
* **Plantas halófitas** (tolerantes ao sal): salicornia, spartina
* **Plantas subacuáticas**: fanerógamas mariñas (como *Zostera*)
* **Microflora**: fitoplancto e algas microscópicas (base da cadea trófica)

A fauna das lagoas costeiras depende moito de onde se localice. Porén, as aves constitúen unha das clases máis importantes. Ademais, as lagoas consteiras teñen un papel fundamental na migración destas. Ademais das aves, no hábitat de lagoa costeira conviven peixes que moitas veces entran e saen á lagoa pola conexión da lagoa co mar. Tamén se poden atopar anfibios e gran cantidade de invertebrados.

## Clasificación 
As lagoas costeiras poden clasificarse en función da súa xeomorfoloxía, o grao de conexión co mar ou o tipo de ecosistema local:

* **Permeábeis ou abertas**: teñen un comportamento moi dinámico pois están moi conectadas co mar. Isto produce que a súa salinidade sexa similar a este, que se vexan moi afectadas polas mareas e que haxa moito intercambio e renovación de auga.
* **Restrinxidas**: seguen a teren conexión co mar, pero só a través dunha boca estreita, polo que intercambio hídrico é limitado e a salinidade menor.
* **Estranguladas**: son sistemas prácticamente pechados, moi reducidos ou incluso illados en moitas épocas do ano. A auga, máis influenciada polo aporte pluviométrico ou de cursos accesorios, adoita ser máis doce, de tipo salobre.

## Lagos costeiras en Galicia
[miniatura|A [Monte e lagoa de Louro|lagoa de Xarfas ou Louro é unha das Zonas de Especial Conservación de Galicia.]]
En Galicia podemos atopar as seguintes lagoas costeiras:

* Lagoa de Carregal, no Parque Natural de Corrubedo.
* Lagoa de Vixán, no Parque Natural de Corrubedo.
* Lagoa de Louro (ou lagoa de Xarfas), nos concellos de Carnota e Muros.
* Lagoa de Xuño en Porto do Son
* Lagoa da Bodeira, no Grove
* Lagoa de Pantín
* Lagoa da Frouxeira
* Lagoa de Doniños
* Lagoa de Baldaio, en Carballo.
* Lagoa de Traba, en Laxe.

## Galería de imaxes

Lagoa de San Pedro de Muro. Xuño. Porto do Son. Galiza -F9.jpg|Lagoa de Xuño, tamén coñecida como lagoa de San Pedro de Muros
Rás, lagoa de Xuño, Porto do Son.jpg|Rá na lagoa de Xuño. Os anfibios son un das especies máis habituais nestes ecosistemas.
Paseo á lagoa de San Pedro de Muro. Xuño. Porto do Son. Galiza -F7.jpg|Paseo en forma de pasarela de madeira polo complexo dunar e lagoa de Xuño.
Lagoa de Valdoviño a Frouxeira.jpg|Lagoa da Frouxeira, en Valdoviño.
Praia de Doniños areal Ferrol A Coruña.jpg|Lagoa de Doniños, que comunica mediante un regato coa praia de Doniños.
Gaviotas de Traba - panoramio.jpg|Gaivotas pousadas na barreira de area que separa a lagoa costeira do mar, na lagoa de Traba.
Lagoon.002 - Baldaio.JPG|Lagoa de Baldaio.

## Notas
### Bibliografía 
* R. S. K. Barnes. Coastal Lagoons (1980). Cambridge Studies in Modern Biologu. ISNN: 9780521299459.

### Referencias 
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Albufeira
* Rede Natura 2000

### Ligazóns externas
* Qué acontece coas lagoas costeiras en Galicia?
* Lagoas en perigo. Reportaxe na CRTVG.