open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Noel López

**Noel López de la Fuente**, nado en Silleda o 17 de marzo de 2003, é un futbolista galego, que xoga de dianteiro no Tenerife, da Segunda División.

## Traxectoria 
Comezou a xogar ao fútbol en Silleda, chamando pronto a atención do Deportivo da Coruña, que o incorporou para a súa canteira. No club coruñés comezou no equipo benxamín B, pasando a continuación por todas as categorías do club, ademais de xogar cedido no San Tirso na tempada 2016/17. 

Xa no equipo xuvenil, competiu na División de Honra nas tempadas 2019/20 e 2020/21. Na segunda delas anotou 13 goles en 22 partidos, contribuíndo a que o equipo acadase a primeira posición do Grupo 1. Deste xeito disputou a Copa de Campións en Marbella, onde anotou un gol nos cuartos de final contra o Las Palmas, forzando a prórroga, e dous dos tres goles do Deportivo na final contra o FC Barcelona (3-1), proclamándose así campión de España.

No verán de 2021 realizou a pre-tempada co primeiro equipo do Deportivo, adestrado por Borja Jiménez, xogando varios partidos amigables e marcando o seu primeiro gol contra o Arenteiro. Este gol fíxoo entrar na historia do Deportivo como o primeiro xogador en anotar en todas as categorías do club. 

O 29 de agosto debutou co Deportivo en partido oficial, no primeiro encontro da tempada 2021/22 da Primeira División RFEF contra o Celta B en Riazor, que acabou con goleada coruñesa por 5-0. Entrou nos minutos finais como substituto de Miku, participou no cuarto gol que culminou Doncel, e marcou el mesmo o quinto e derradeiro tanto. Dúas semanas despois volveu disputar os últimos minutos do partido contra o Calahorra, facendo un novo gol. As súas boas actuacións no pouco tempo que dispoñía fixeron que gañase máis minutos e que disputase varios partidos como titular. Rematou a tempada cun total de 32 partidos, 12 deles como titular e 4 goles. Xogou os minutos finais dos dous partidos da promoción de ascenso, contra Linares e Albacete, na que o equipo non conseguiu o obxectivo de regresar a Segunda.

En xuño anunciouse a súa fichaxe polo Real Madrid Castilla, tamén da Primeira RFEF. Comezou a tempada 2022/23 sen demasiada presenza no equipo de Raúl e pouco despois sufriu unha lesión muscular que o deixou sen xogar varios meses. Recuperado dos seus problemas físicos comezou a entrar nas aliñacións do equipo, pechando a súa primeira campaña en Madrid cun total de 15 encontros, 7 deles como titular. No filial navarro tampouco conseguiu ter regularidade, disputando só 346 minutos repartidos en 16 encontros, con só dúas titularidades.

En agosto de 2025 anunciouse a súa fichaxe polo Tenerife, da Segunda División. 

### Selección española 
En setembro de 2021, uns días despois de debutar oficialmente co Deportivo da Coruña, fíxoo tamén coa selección española sub-19, xogando un partido amigable contra México.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en LaPreferente.com .
*Datos do xogador en BDFutbol .
Radula holtii

***Radula holtii*** é unha especie de briófita da familia *Radulaceae*. Esta especie foi descrita cientificamente por Spruce no ano 1887.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
Santo Paio

O topónimo **Santo Paio** pode referirse a:

;En Galiza
***Santo Paio de Abaixo**, lugar da parroquia de Reboreda, no concello de Redondela;
***Santo Paio de Arriba**, lugar da parroquia de Reboreda, no concello de Redondela.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Arnaldo Tamayo

[miniatura| Traxe espacial usado por Tamayo durante a súa misión como [Astronauta|cosmonauta en Intercosmos, exposto no Museo da Revolución da Habana.]]
**Arnaldo Tamayo Méndez**, nado en Baracoa o 29 de xaneiro de 1942, é un piloto de aviación e cosmonauta cubano. En 1980 viaxou ao espazo na Soiuz 38, converténdose no primeiro americano non estadounidense en viaxar á órbita terrestre, así como no primeiro cosmonauta cubano e latinoamericano. 

Recoñecido como Heroe da República de Cuba e Heroe da Unión Soviética, ao seu regreso foi deputado na Asemblea Nacional e xefe do Departamento de Relacións Exteriores do Ministerio das Forzas Armadas Revolucionarias (Ministerio de Defensa) de Cuba. 

## Traxectoria 
### Infancia e primeiros anos 
Tamayo naceu no seo dunha humilde familia de Baracoa, quedando orfo de nai pouco despois de nacer, e tamén de pai posteriormente. Criado principalmente con súa avoa, comezou a traballar aos 10 anos, e realizou diversos oficios como limpador de zapatos, axudante de carpinteiro e vendedor de xornais.

Durante a súa xuventude participou en varias manifestacións estudantís contra a ditadura do xeneral Fulgencio Batista e co triunfo da Revolución Cubana ingresou no Instituto Técnico "Ejército Rebelde", e logo nas Forzas Armadas Revolucionarias. En 1967 ingresou no Partido Comunista de Cuba. Trasladáronse á Cidade das Estrelas, preto de Moscova, para comezar o seu adestramento como cosmonautas e posteriormente Tamayo foi seleccionado como membro da tripulación principal da nave espacial soviética Soiuz 38. o foguete portador Soiuz U  despegou da Plataforma Nº 1, no Cosmodromo de Baikonur e comezou o histórico voo espacial de Arnaldo Tamayo, xunto con Iuri Romanenko na Soiuz 38. O acoplamiento coa estación Saliut 6 tivo lugar o 19 de setembro de 1980, ás 20:49 UTC, e dentro da estación agardaban os cosmonautas Leonid Popov e Valeri Riumin que chegaran na nave Soiuz 37. e presidente do Grupo Parlamentario de Amizade "Cuba-Rusia" e da Asociación de Amizade "Cuba-Rusia". que foi disolta a principios da década de 1990.

O 26 de outubro de 1987, Tamayo e o seu colega Iuri Romanenko estableceron a primeira radio-ponte entre Cuba e o espazo exterior con científicos e xornalistas cubanos a través dun enlace de radio que unía o complexo orbital Mir, onde Romanenko estaba a cumprir a súa terceira misión no espazo e ao mesmo tempo impuxo unha nova marca de permanencia - mediante o satélite xeoestacionario *Statscionar-4* *(Gorizont-7)*.

Hoxe, ademais do seu labor como lexislador, o xeneral Tamayo tamén exerce como xefe do Departamento de Relacións Exteriores das Forzas Armadas Revolucionarias de Cuba (MINFAR) e director da organización cubana de Defensa Civil.

## Familia 
Casou con Maira Lovaina en 1967 e é pai de dous fillos. Dende o seu voo espacial mantivo unha grande amizade con Iuri Romanenko, ao que considera parte da súa familia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Retrato do cosmonauta Arnaldo Tamayo e os seus datos biográficos (en inglés).
Telaranea nematodes

***Telaranea nematodes*** é unha especie de hepática da familia *Lepidoziaceae*. Esta especie foi descrita por primeira vez (Austin) M. Howe en 1902.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
Carissa Véliz

**Carissa del Carmen Véliz Perales**, nada en México en 1986, coñecida como **Carissa Véliz**, é unha filósofa hispano-mexicana. É profesora asociada de filosofía e ética na Universidade de Oxford desde 2020.

## Traxectoria 
Carissa del Carmen Véliz Perales é filla de María Perales, ten familia española e nacionalidade mexicana e española.

Estudou o Grao en Filosofía na Universidade de Salamanca (2006-2010). Despois cursou un máster en filosofía aplicada na CUNY Graduate Center. Doutorouse en filosofía na Universidade de Oxford en 2017.

Desde de 2020 é profesora asociada de filosofía e ética na Universidade de Oxford (Facultade de Filosofía) e investigadora sobre ética e filosofía. O seu traballo desenvólvese especialmente en privacidade, ética da intelixencia artificial, filosofía aplicada, ética e filosofía política. Tamén colabora con El País.

É autora do libro *Privacidad es poder*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Entrevista no Foro Telos
Pengin Haiwei (filme)

é un filme xaponés de animación de 2018 dirixido por Hiroyasu Ishida. Baséase na novela homónima escrita por Tomihiko Morimi e publicada no ano 2010.

## Personaxes 
*Kana Kita como Aoyama
*Yuu Aoi como Sorellona
*Megumi Han como Hamamoto
*Rie Kugimiya como Uchida
*Mika Fukui como Suzuki
*Naoto Takenaka como pai de Hamamoto
*Hidetoshi Nishijima como pai de Aoyama
*Mamiko Noto como nai de Aoyama
*Misaki Kuno como irmá de Aoyama

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie
Helena Iglesias

**Helena Iglesias**  é enxeñeira de Telecomunicacións e dende 2012  traballa  en Darmstadt no Centro Europeo de Operacións Espaciais, dende onde controlan os satélites da Axencia Espacial Europea.

## Traxectoria 
Helena Iglesias é enxeñeira de Telecomunicacións pola Universidade de Vigo. Participou no lanzamento do primeiro satélite galego Xatcobeo. Posteriormente trasladouse a Darmstadt para traballar na ESA, onde colabora para que Europa poida poñer tamén o seu robot sobre a superficie de Marte.

## Notas
John Caldwell (boxeador)

**John Caldwell**, nado en Belfast o 7 de maio de 1938, e finado ibídem o 10 de xullo de 2009, foi un boxeador irlandés que gañou a medalla de bronce na categoría de peso mosca (– 51 kg) nos Xogos Olímpicos de 1956 celebrados en Melbourne.

Caldwell foi considerado un gran loitador que conseguiu unha medalla nos Xogos de 1956 e o Campionato do Mundo de peso galo en 1961. Desfrutou dunha carreira magnífica como boxeador afeccionado e profesional, na que disputou 275 combates, gañando en todos agás en dez ocasións.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* John Caldwell no Comité Olímpico Internacional
Aracena

**Aracena** é un municipio de España na provincia de Huelva, comunidade autónoma de Andalucía. Atópase na Serra de Aracena, que forma parte da Serra Morena.

Ten unha área duns 184 km² e unha poboación de 8255 habitantes (2020), o que daba unha densidade de poboación de 43,74 hab/km². Encóntrase situado a unha altitude de 714&nbsp;m.

## Administración 
## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Aracena - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
* Patrimonio cultural de Aracena na Guía dixital do Patrimonio Cultural de Andalucía. Instituto Andaluz do Patrimonio Histórico
Ambiórix

**Ambiórix** (en galo "rei da contorna" ou "rei-protector") era, xunto con Cativolcus, príncipe dos eburóns, dirixente dunha tribo belga do nordeste da Galia (*Gallia Belgica*), onde se atopa a actual Bélxica. No século XIX, Ambiórix converteuse en heroe nacional belga debido á súa resistencia contra Xulio César, segundo o escrito polo propio César en *Commentarii de Bello Gallico*.

## Nome 
Está polo xeral aceptado que *Ambiórix* é un nome propio galo formado polo prefixo *ambio-* xunto con *rix* ('rei'), mais o significado do primeiro elemento é fonte de debate. Algúns estudosos traducen *Ambiórix* como 'rei da contorna' ou 'rei do recinto', interpretando *ambio-* como unha forma tematizada de *ambi-* ('arredor, a ámbolos lados') que quere dicir 'arredores' ou 'recinto' (cf. irlandés antigo *imbe* 'recinto'). Outra teoría, proposta por Fredick O. Lindeman traduce *Ambiórix* como o 'rei-protector', derivando *ambio-* do protoindoeuropeo **h₂mbhí*-*péh₃* ('protector'; cf. índico antigo *adhi-pá-* 'protector, gobernador, mastre, rei').

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliography 
* 
*
*
* 
*
Historia de don Servando

A ***Historia de don Servando*** é unha crónica manuscrita redactada en lingua galega entre 1625 e 1637. Trátase da obra máis extensa escrita en galego do seu tempo. O texto coñecese a través de múltiples copias,

## Características 
A obra é tamén coñecida como *História gótica*, ou polo título completo *Historia de Don Servando, obispo de Orense, traducida en lengua gallega y adicionada por Don Pedro Seguino, obispo también de Orense, que vivía Era 1191. Año 1193. Trasladada de sus originales en letra gótica por don Joseph Pellicer de Touar, Señor de la casa de Pellicer. Cronista Mayor de su Magestad. Año de MDCXLVI*.

Foi ideada por Juan Fernández de Boán y Araujo (1587-1639), entre 1625 e 1637, co fin de xustificar orixes nobres para ascender de escala social.

Ao tratarse dun falso cronicón, o seu valor como documento histórico é moi escaso. Pola contra, é unha fonte esencial para o estudo da lingua galega, ao tratarse dunha das poucas manifestacións conservadas do galego escrito no tempo dos Séculos Escuros.

## Edicións modernas 
O texto apareceu publicado transcrito en *Galicia. Revista Universal de este Reino*, en catro entregas, a partir do número 5, do 1 de decembro de 1860.

O estudo máis recente da obra foi feito por José Antonio Souto Cabo en 1997, como tese de doutoramento,

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Manuscrito na Biblioteca Digital Hispánica da Biblioteca Nacional de España.
* Manuscrito da Fundación Lázaro Galdiano na Biblioteca Dixital da Comunidade de Madrid.
Segmentación de paquetes

Nas redes de comunicacións de datos, a segmentación de paquetes é o proceso de dividir un paquete de datos en unidades máis pequenas para a súa transmisión pola rede. A segmentación de paquetes prodúcese na capa catro do modelo OSI; a capa de transporte. A segmentación pode ser necesaria cando:

* O paquete de datos é maior que a unidade de transmisión máxima admitida pola rede
* A rede non é fiable e é desexable dividir a información en segmentos máis pequenos para maximizar a probabilidade de que cada un deles se entregue correctamente ao destino

Os protocolos que realizan a segmentación de paquetes na fonte normalmente inclúen un mecanismo no destino para reverter o proceso e recompoñer o paquete orixinal a partir de segmentos individuais. Este proceso pode incluír mecanismos de solicitude de repetición automática (ARQ) para detectar segmentos perdidos e solicitar á fonte que retransmita segmentos específicos.

Nun sistema de comunicación baseado nun modelo OSI en capas, a segmentación de paquetes pode ser a responsable de dividir unha MPDU en varias unidades de datos de servizos de capa física para que a transmisión fiable (e a retransmisión potencial a través de ARQ) de cada unha poida facerse individualmente.

O estándar ITU-T G.hn, que proporciona un xeito de crear unha rede de área local de alta velocidade (ata 1 gigabit/s) mediante cableado doméstico existente (liñas eléctricas, liñas telefónicas e cables coaxiais), é un exemplo de un protocolo que usa a segmentación de paquetes para aumentar a fiabilidade en soportes ruidosos.

## Notas
Moncha Prieto

**Moncha Prieto**, nada en Gundivós (Sober) en 1951, é unha escritora e locutora radiofónica galega.

## Traxectoria 
Viviu en Barcelona dende os quince anos ata 1995, cando regresa definitivamente a Galicia. Foi secretaria do Centro Galego de Barcelona e colaborou con diversas asociacións e revistas literarias, como Alborada, Follas Secas ou Lúa Nova.  

De 1985 a 1995 dedicouse ao mundo da radio: puxo en antena o programa *Galicia máis cerca*, que máis tarde pasaría a denominarse *Galicia hoxe*; e foi compoñente do magazine matinal *Bonico* en Radio Gramenet (Santa Coloma de Gramenet). Neste eido, promoveu a fundación da coordinadora Ergac (Espazos Radiofónicos Galegos en Catalunya), sendo a súa primeira presidenta; foi correspondente de Radio Progreso de Miami, sección noticias; e participou en Radio Exterior da Radio Galega. 

Impulsora do evento poético e musical Escaleira Literaria, baixo padroádego do Concello de Sober.

Participou no libro colectivo *Voz e Voto*, en homenaxe a Celso Emilio Ferreiro; e coordinou a edición de *Vivir en presente*.

En maio de 2021 publica *Alma de Barro: Relatos da Ribeira Sacra*, libro integrado por 18 relatos baseados en feitos reais. 

## Obra 
### Prosa 
* *Alma de Barro; Relatos da Ribeira Sacra*, con prólogo de Basilio Losada.
### Poesía 
* *As esquinas da vida* e *A túa voz*; poemas en *Vivir en presente*.

* 3º premio: Certame Internacional de Poesía en Lingua Galega Rosalía de Castro, 1991.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* 
* 
* 
* 
* *Edicións Xerais*. Ficha da autora
*
Howard Levy

**Howard Levy**, nado en Brooklyn (Nova York) o 31 de xullo de 1951, é un multi-instrumentista estadounidense. Teclista e virtuoso tocador de harmónica, é considerado un dos innovadores máis importantes e radicais intérpretes deste instrumento durante o século .
## Traxectoria 
Asistiu á Manhattan School of Music, onde estudou piano e órgano. En 1988 Levy foi un dos membros fundadores de Béla Fleck e os Flecktones, cos que gañou o premio Grammy de 1997 á mellor composición instrumental pop pola canción "The Sinister Minister" e en 2012 por "Life in Eleven", pertencente ao álbum *Rocket Science* (2011). Traballou con músicos como Rabih Abou-Khalil, Paquito D'Rivera, Donald Fagen e Paul Simon.
Tambre

O termo **Tambre** pode referirse a:

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Tambre**, lugar da parroquia de Lardeiros, no concello do Pino;
***O Tambre**, lugar da parroquia de Roo, no concello de Noia.

;Río de Galiza
***Río Tambre**, que desemboca na ría de Muros e Noia:
****Esteiro do río Tambre**, espazo natural declarado zona especial de conservación (ZEC).

;Fóra de Galiza

;En Italia
***Tambre**, *comune* (concello) da rexión de Véneto.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Condado de Trastámara**, condado ou tenencia da coroa do Reino de Galiza na Idade Media;
****El Tambre***, periódico editado en Noia entre 1879 e 1881;
****El Tambre***, periódico editado en Santiago de Compostela en 1920;
***Editorial Tambre**.
Réaltán Ní Leannáin

**Réaltán Ní Leannáin,** nada en Belfast en 1960 é unha escritora irlandesa.

Nós Diario publicou en setembro de 2021 o seu relato *Golpe de estado* no proxecto *Un verán en Galeusca*, impulsado entre VilaWeb, Berria e Nós Diario, coa novidade da participación do medio irlandés Belfastmedia. e outros aspectos da súa vida e repasa libros acabados de publicar. Tamén colabora con chíos nas redes.

En 2015 Cló Iar-Chonnacht publicou a súa colección de relatos, *Dílis*, unha visión desapiadada das mulleres sobre a vida. Tiña moita demanda e provocou controversia coa súa decidida perspectiva.

Réaltán é a primeira escritora irlandesa en ser seleccionada polo Foras na Gaeilge para o proxecto *internacional* de escritura *Focail Eile.* Este é un programa de asociación entre organizacións culturais de toda Europa co obxectivo de establecer unha rede de colocacións creativas para escritores europeos en linguas minoritarias e minorizadas.

As súas narracións apareceron en varias revistas e antoloxías. Está a editar unha antoloxía de relatos coa Editorial Éabhlóid. Os escritos de Réaltán Ní Leannáin habitúan tratar temas relacionados cos lazos de familia, os barrios urbanos e a relixión, tres elementos que se entrelazan nas súas obras.

## Publicacións 
### Libros 
* *Turas ailse* (2011) Coiscéim, unha colección de poesía
* *Dílis* (2015), Cló Iar-Chonnacht, unha colección de relatos ISBN: 9781784441234
* *Cití na gCártaí* (2019). Novela que está ambientada tanto en Malta como en Belfast durante os últimos anos da Primeira Guerra Mundial

### Colaboracións 
*"An páiste deiridh" (2012) en *An Guth 7* (Rody Gorman, editor), Coiscéim, poema.

* "Aerfort" (en *Dilis*), un texto proposto por NCCA para o primeiro ano do novo TS.
*"Clic", un relato breve, en *Feasta*, marzo de 2014.
*"Impirí", un relato breve, no *An tUltach*, decembro de 2015.

* "Teas", un relato breve, en *Comhar*, outubro de 2015.
*"Is Iomaí Cor", un relato breve, en http://www.otherwordsliterature.eu/  (2016), traducións dispoñibles na páxina en inglés e noutros idiomas.

* "Bongú", un fragmento dunha novela, no *An tUltach*, Semana Santa de 2016
*"Watching", ficción flash, *The Incubator*, número 13, agosto de 2017

* "Doors", un relato breve, *The Incubator*, número 14, decembro de 2017

* "An Cor nach gCastar", un drama radiofónico, ( Raidió na Life ), producido en 2018

## Notas
Isotimía

A **isotimía** consiste na igualdade de acceso aos cargos públicos por elección ou sorteo e presenta a igualdade de dereitos dos cidadáns para exercer funcións de goberno e cargos públicos. Polo tanto, isotimía vén a ser a igualdade de dereitos de todos os cidadáns, para o exercicio da autoridade mediante a cal todos poden asumir cargos públicos sen distinción algunha.

## Etimoloxía 
A palabra procede do adxectivo grego **ἴσος, η, ον**, igual, e **τιμή, -ῆς**, honra, honor; autoridade, maxistratura.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Igualdade.
* Isonomía.
* Isegoría.

### Ligazóns externas
Evasión ou vitoria

***Evasión ou vitoria*** (en ; e estilizado como *Victory*) é un filme británico-estadounidense-italiano de 1981 dirixido por John Huston e protagonizado pot Sylvester Stallone, Michael Caine, Max von Sydow e Pelé. O filme conta a historia dun grupo de prisioneiros de guerra aliados que están recluídos nun campo nazi durante a segunda guerra mundial e que xogan un partido de fútbol contra un equipo alemán.

## Personaxes 
* Sylvester Stallone como Capitñan Robert Hatch
* Michael Caine como Capitán John Colby
* Pelé como Corporal Luis Fernandez
* Bobby Moore como Terry Brady
* Osvaldo Ardiles como Carlos Rey
* Paul Van Himst como Michel Fileu
* Kazimierz Deyna como Paul Wolchek
* Hallvar Thoresen como Gunnar Hilsson
* Mike Summerbee como Sid Harmor
* Co Prins como Pieter Van Beck
* Russell Osman como Doug Clure
* John Wark como Arthur Hayes
* Søren Lindsted como Erik Ball
* Kevin O'Callaghan como Tony Lewis (acreditado como Kevin O'Calloghan)
* Max von Sydow como Maior Karl von Steiner
* Gary Waldhorn como Hauptmann Rainer Mueller
* George Mikell como Kommandant
* Laurie Sivell como Schmidt
* Arthur Brauss como Hauptsturmführer Lutz
* Carole Laure como Renée
* Benoît Ferreux como Jean Paul Remy
* Clive Merrison como The Forger
* Maurice Roëves como Pyrie
* Michael Cochrane as Farrell
* Zoltán Gera as Viktor
* Tim Pigott-Smith as Major Rose
* Daniel Massey como Coronel Waldron
* Jean-François Stévenin como Claude
* Julian Curry como Comandante Shurlock
* Amidou como André
* Werner Roth como Baumann

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en Metacritic
LaVern Baker

**Delores LaVern Baker**, nada en Chicago o 11 de novembro de 1929 e finada en Queens o 10 de marzo de 1997, foi unha cantante estadounidense de rhythm and blues que tivo varios éxitos nas décadas de 1950 e principios de 1960.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Nada en 1929 como Delores Evans, co novo apelido da súa nai, "McMurley", casou o 23 de decembro de 1948 aos dezanove anos en Cook County, Illinois con Eugene Williams.

### Carreira 
Baker comezou a cantar en clubs de Chicago como o Club DeLisa arredor de 1946, ás veces acreditada como Little Miss Sharecropper, e gravou por primeira vez co seu nome en 1949. Cambio brevemente o nome a Bea Baker cando gravou para Okeh Records en 1951 e despois como LaVern Baker cando cantou con Todd Rhodes e a súa banda en 1952.

En 1966, Baker gravou un dúo con Jackie Wilson. A controvertida canción, "Think Twice", tiña unha letra atrevida considerada inapropiada para emitila no seu tempo. Graváronse tres versións, unha delas coa letra atrevida.

Tras divorciarse de Eugene Williams no outono de 1958, Baker casou co cómico Slappy White o 19 de febreiro de 1959, en Baltimore.

En 1988 actuou no Madison Square Garden polo 40 aniversario de Atlantic Records. Posteriormente traballou nas bandas sonoras dos filmes *Shag* (1989), *Dick Tracy* (1990) e *A Rage in Harlem* (1991), todas publicadas en CD. Cantou unha canción para o filme de Alan Parker *Angel Heart* (1987), que apareceu no vinilo orixinal mais non se incluíu no CD "por motivos contractuais".

En 1990, debutou en Broadway substituíndo a Ruth Brown como protagonista do musical *Black and Blue*.

En 1990 Baker estivo entre as primeiras oito receptoras do Pioneer Award da Rhythm and Blues Foundation. En 1991, converteuse na segunda artista en solitario feminina incluída no Rock and Roll Hall of Fame, despois de Aretha Franklin en 1987. A súa canción "Jim Dandy" foi nomeada polo Rock and Roll Hall of Fame como unha das 500 que deron forma ao rock and roll e foi situada no posto 343 da listaxe da revista *Rolling Stone* das mellores cancións de todos os tempos.

### Morte 
Baker faleceu dunha doenza cardiovascular o 10 de marzo de 1997, aos 67 anos. Foi enterrada nunha tumba sen nome no cemiterio de Maple Grove, en Kew Gardens, Nova York. Os historiadores locais recadaron fondos para unha lápida, que foi colocada o 4 de maio de 2008.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Biography of Lavern Baker 
*Discography of Lavern Baker
Pîhtokahanapiwiyin

**Pîhtokahanapiwiyin** (en ), nado c. 1842 e finado o 4 de xullo de 1886, tamén coñecido como **Poundmaker**, foi un xefe cree das chairas coñecido por ser un pacificador e defensor do seu pobo, a Nación Cree Poundmaker. O seu nome fai referencia á súa habilidade especial para conducir os bisontes aos recintos para a súa caza.

En 1885, durante a rebelión métis, a súa banda foi atacada por tropas canadenses e produciuse unha batalla. Despois de que a rebelión foi reprimida, rendeuse e foi condenado por traizón e encarcerado. Morreu de enfermidade pouco despois da súa liberación. En maio de 2019, o Primeiro Ministro canadense Justin Trudeau exonerou o xefe e pediu desculpas á Nación Cree Poundmaker.

## Legado 
A Nación Cree Poundmaker persiste até o presente, preto de Cut Knife. O seu neto John Tootoosis, líder cree, e o seu bisneto, o actor Gordon Tootoosis, viviron na reserva.

Pîhtokahanapiwiyin aparece como líder cree no videoxogo *Civilization VI*, cuxa representación provocou as críticas dos membros da Nación Cree Poundmaker. O videoxogo refírese a el polo seu nome anglicizado, Poundmaker.

## Notas
Mario Soriano

**Mario Soriano Carreño**, nado en Alcalá de Henares o 22 de abril de 2002, é un futbolista español, que xoga de centrocampista no Deportivo da Coruña, da Segunda División.

## Traxectoria 
Ingresou na canteira do Atlético de Madrid con cinco anos, no 2007, e foi subindo por todas as categorías do club. En 2019 debutou co Atlético de Madrid B na Segunda División B, nun partido contra o Peña Deportiva no Cerro del Espino, no que entrou como substituto de Sanabria.

Na tempada 2019/20 gañou un posto no filial adestrado por Nacho Fernández, disputando 21 partidos e marcando o seu primeiro gol, contra o Villarrubia. Ademais, o 6 de xaneiro de 2021 debutou co primeiro equipo do Atlético de Madrid na Copa do Rei, no partido no que o seu equipo caeu eliminado contra o Cornellà. Diego Simeone deulle entrada na segunda parte, substituíndo a João Félix.

En agosto de 2021 saíu cedido ao Deportivo da Coruña para a tempada 2021/22, na nova Primeira División RFEF. Marcou un gol nas semifinais contra o Linares e puxo por diante ao Deportivo na final contra o Albacete, antes de que os goles de Alberto e Jordi Sánchez lle desen a volta ao marcador e deixasen ao club galego sen ascenso. Asinou un contrato por dúas tempadas e cambiou o dorsal número 8 polo 10.

Foi un fixo nas aliñacións dos tres adestradores que pasaron polo banco do Deportivo na tempada 2022/23 (Borja Jiménez, Óscar Cano e Rubén de la Barrera), acabando como o xogador de campo con máis minutos durante a campaña, superado só polo porteiro Ian Mackay. Disputou un total de 38 partidos, nos que marcou 8 goles e repartiu 6 asistencias. Foi titular nos dous partidos da promoción de ascenso a Segunda, na que o Deportivo caeu eliminado diante do Castellón. 

O seu bo rendemento fixo que recibise ofertas de superior categoría, e tras non conseguir o ascenso co Deportivo decidiu xogar en Segunda División, aceptando a proposta do Eibar, ao que marchou cedido. Debutou na categoría de prata na primeira xornada da tempada 2023/24, nunha derrota por 4-0 ante o Racing de Santander no Sardinero. Titular indiscutible no equipo de Joseba Etxeberria, disputou un total de 45 partidos, 41 deles como titular, e xogou a promoción de ascenso a Primeira, na que o seu club caeu eliminado en semifinais contra o Oviedo.

Para a tempada 2024/25 regresou ao Deportivo, que viña de ascender a Segunda, e asinou un novo contrato ata 2028. Na primeira metade da tempada xogou en varias posicións diferentes, ao estar a súa ocupada polo capitán Lucas. Trala marcha deste en xaneiro consolidouse na súa posición e realizou destacadas actuacións, pechando a tempada como o único xogador do equipo en participar en todos os partidos de liga e Copa.

## Estatísticas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en BDFutbol .
* Datos do xogador en LaPreferente.es .
Chester Krause

**Chester Lee Krause**, nado o 16 de decembro de 1923 en Helvetia, Wisconsin, e finado o 15 de xuño de 2016 en Iola, no mesmo Estado, foi un numismático e editor estadounidense, coñecido por ser o fundador da editora *Krause Publications*, na década de 1950.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Krause naceu na vila de Helvetia, no condado de Waupaca, en Wisconsin, o 16 de decembro de 1923. Era fillo de Carl Krause (falecido en 1954) e de Cora Neil (1980), e pasou a súa infancia na granxa familiar como o menor dos seus seis fillos. Adquiriu a súa primeira educación nunha sala da súa propia casa e aprendeu o oficio de albanel, que tamén exercía o seu pai, e logo cursou o seu ensino secundario en Iola, onde se graduou en 1941. 

Igual que os seus dous irmáns varóns, Chester foi recrutado polo exército durante a segunda guerra mundial. No seu caso, serviu como mecánico de automóbiles en Bélxica, Luxemburgo e Alemaña, entre 1943 e 1946. En 1963 contratou a Clifford Mishler, de Míchigan, con quen mantivo unha vinculación profesional durante moitos anos.

Este éxito nos negocios foi acompañado dun importante labor filantrópico, subvencionado numerosas iniciativas de índole social.

En xaneiro de 2014, Krause padeceu un derramo cerebral que minguou as súas capacidades, e en 2016 sufriu unha caída. No transcurso do tratamento a raíz desta caída tivo unha insuficiencia cardíaca que, finalmente, provocou o seu falecemento nun hospital de Iola, o 25 de xuño de 2016.
* 1976: Premio Clemy, do *Numismatic Literary Guild*.
* 1977: Premio Farran Zerbe Memorial, da *American Numismatic Association*.
* 1981: Premio Robert Friedberg, do Gremio de Numismáticos Profesionais dos Estados Unidos.
* 1991: Premio Glenn Smedley Memorial, da *American Numismatic Association*.
* 2007: Premio Embaixador Numismático, de *Florida United Numismatists* (FUN).
* 2009: Premio Burnett Anderson Memorial, da *American Numismatic Association* (ANA), a *American Numismatic Society* (ANS) e o Gremio Literario Numismático (*Numismatic Literary Guild* -NLG-). Este premio denominábase anteriormente Farran Zerbe Memorial, mais ese ano a ANA votou para retirar o nome do antigo presidente da entidade por mor das súas actividades fraudulentas e desleais no pasado.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Gilkes, P. (2016). "Numismatic News founder Chet Krause dies at 92". En *Coin World*. 28 de xuño.
* Hagerty, J. R. (2016). "Chester Krause Built a Big Hobby Magazine Publisher in a Tiny Wisconsin Town". En *The Wall Street Journal*. 8 de xullo.
* Krause, C. L.; Sieber, A. G. (2008). ''"I'm Chet" : the autobiography of Chet Krause*. Krause Publications, Iola.
* Smith, P. (2012). "". En *American Numismatic Biographies*. Páxina 214.
* Unser, D. L. (2016). "Chester L. Krause Dies at 92". En *Coinnews.net''. 1 de xullo.

### Outros artigos 
* Krause Publications
*Clifford Mishler
Silabarios indíxenas canadenses

Os **silabarios indíxenas canadenses** son unha familia de alfasilabarios (cuxo sistema de escrita se basea en pares de consoantes e vogais) creados por James Evans para escribir certo número de linguas indíxenas do Canadá das familias algonquina, esquimó-aleutiana, e (anteriormente) atapascana, as cales non tiñan un sistema de escrita formal anteriormente. Son recoñecidos pola súa distintividade respecto do alfabeto latino das linguas dominantes no Canadá e pola facilidade coa que se pode acadar a alfabetización; de feito, a finais do século XIX os cree acadaron o que puido ser un dos índices de alfabetización máis altos do mundo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Comrie, Bernard. 2005. "Writing systems." Martin Haspelmath, Matthew Dryer, David Gile, Bernard Comrie,  eds. *The world atlas of language structures,* 568-570. Oxford: Oxford University Press. 
*Murdoch, John. 1981. *Syllabics: A successful educational innovation.* MEd thesis, Universidade de Manitoba
*Nichols, John. 1996. "The Cree syllabary." Peter Daniels e William Bright, eds. ''The world's writing systems,'' 599-611. Nova York: Oxford University Press.
Real Club Náutico de Sanxenxo

O **Real Club Náutico de Sanxenxo** é un club náutico situado en Sanxenxo e fundado en 1951. 

## Historia 
Fundouse o 8 de xuño de 1951 para promover todas as posibilidades turísticas e deportivas que ofrece a ría de Pontevedra. Entre os seus 197 socios fundadores atopábanse entre outros o actor Manolo Morán e o físico Julio Palacios. Tras varias xestións e a mediación do ministro José Solís, conseguiuse a cesión de 343 metros cadrados de terreo no porto de Sanxenxo para a construción do edificio social. O 25 de xullo de 1961 inauguráronse as súas instalacións no porto pesqueiro.

No 2001 foi galardoado co Premio Nacional de Vela como mellor club náutico de España. O 5 de novembro de 2005 organizou a regata costeira previa á saída da Volvo Ocean Race 2005-06.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial
Illa Santiago

O nome **illa Santiago** pode referirse a:
***Santiago, Baja California Sur**
***Santiago, Cabo Verde**
***Santiago, Filipinas**
***Santiago, Galápagos**
Arabis juresii

***Arabis juresii*** é unha especie de planta con flores da familia das brasicáceas. Esta especie foi descrita por primeira vez por Rothm. no ano 1940.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
Pote

[thumb|Un pequeno pote decorativo de cor [cinsenta, feito de ferro.]]
O **pote** é un recipiente de cociña tradicional que se usa para cocer alimentos durante períodos de tempo prolongados, xeralmente estufados ou guisos. Dá nome a pratos como o pote galego ou o pote asturiano.

## Localización e uso 
O uso habitual do pote é colocalo nunha fonte de calor procedente da cheminea ou nun lume aberto denominado lareira en galego e portugués. Adoitábase pendurar das camalleiras ou gamalleira (*gamayeres* en asturiano), aínda que tamén podía poñerse de pé sobre as súas tres patas metálicas. O pote, con ou sen tapadeira, adoitaba ser de ferro fundido, o que daba un sabor característico ao que nel se cociñase, como ocorre con outro recipiente similar, o caldeiro.

## Historia 
Existen precedentes cerámicos do pote, as vasillas con aspecto de ola que, como aquel, álzanse sobre tres patas (trípode), para instalarse en equilibrio sobre ascuas ou brasas.

O uso de caldeiros de cobre e ferro foi substituído dende comezos do século XIX polos potes de ferro fundido, aínda que algúns xa se fabricaban en España a finais do século XVIII. A influencia de caldeiras e potes no quefacer culinario reflíctese nos diversos potaxes e guisos tradicionais.
[thumb|Un primitivo pote de arxila da [cultura argárica, achado en Cuevas del Almanzora (Almería).]]
Como prato popular destaca na gastronomía de Galiza (o 'pote' ou caldo galego) e na cociña asturiana (o pote asturiano), nun conxunto de pratos de orixe humilde, pero logo recuperados pola nova cociña tradicional.

## Potes de cerámica 
En olaría, o pote é un vaso de barro de varios tamaños, primitivamente usado para beber ou almacenar aplicándoselle un precinto; tamén se designan así as vasillas con forma de testo usadas na xardinaría doméstica e industrial.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Caldeiro
Armeria rothmaleri

***Armeria rothmaleri*** é unha especie de planta con flores da familia *Plumbaginaceae*. Esta especie foi identificada por Gonzalo Nieto Feliner por vez primeira no ano 1987.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
Centaurea gallaecica

***Centaurea gallaecica*** é unha especie de planta da familia das *Asteraceae*. Foi descrita por primeira vez por (M. Laínz) Arnelas & Devesa no ano 2012. É unha especie endémica de Galicia, presente nas provincias da Coruña, Lugo e Pontevedra,  especialmente na área serpentínica do centro de Galicia, na comarca de Melide.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
Murchisonella galapagensis

***Murchisonella galapagensis*** é unha especie de molusco gasterópodo da subclase dos heterobranquios, infraclase dos alogasterópodos, superfamilia dos murquisoneloideos, e familia dos murquisonélidos, unha das integradas no xénero *Murchisonella*.

A especie foi descrita en 2013 polos malacólogos españois Anselm Peñas e Emilio Rolán, na páxina 24 do seu traballo "Revision of the genera *Murchisonella* and *Pseudoaclisina* (Gastropoda, Heterobranchia, Murchisonellidae)", publicado en *Vita Malacologica* **11**: 15-64,

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Heterobranquios
* Alogasterópodos 
* Murquisoneloideos
* Murquisonélidos
* *Murchisonella*
### Ligazóns externas 
* Imaxes
* *Murchisonella galapagenis* na EOL
Anaerobio aerotolerante

[300px|miniatura|dereita|As bacterias anaeróbicas e aeróbicas poden identificarse pola súa forma de crecemento en tubos de ensaio de [caldo de tioglicolato:  1: **Aerobio obrigado**, que necesita oxíxeno porque non pode fermentar nin respirar anaerobicamente. Xúntanse na parte superior do tubo, onde a concentración de oxíxeno é maior.  2: **Anaerobio obrigado**, que morre envelenado polo oxíxeno, polo que crecen todos xuntos no fondo do tubo, onde a concentración de oxíxeno é menor.  3: **Anaerobio facultativo**, que crece con ou sen oxíxeno, porque pode metabolizar enerxía aeróbica ou anaerobicamente. Crecen en maior número na parte superior do tubo porque a respiración aeróbica xera máis ATP que a fermentación ou a respiración anaeróbica, pero algúns crecen tamén no resto do tubo.  4: **Microaerófilo**, que necesita pequenas cantidades de oxíxeno porque non pode fermentar ou respirar anaerobicamente, pero que morre envelenado en altas concentracións de oxíxeno. Crecen na zona superior do tubo pero non na parte máis superior.  5: **Aerotolerante**, que non require oxíxeno, xa que ten un metabolismo enerxético anaerobio, pero non morre envelenado se está en presenza de oxíxeno. Crecen en todo o tubo.]]

Os organismos **anaerobios aerotolerantes** usan a fermentación para producir ATP. Non utilizan o oxíxeno, pero non morren en presenza de oxíxeno, porque poden protexerse das moléculas de oxíxeno reactivas. A diferenza deles, os anaerobios obrigados sofren danos ou a morte en presenza de moléculas de oxíxeno reactivas.

Hai tres clases de organismos anaerobios. Mentres que os organismos aerobios obrigados requiren oxíxeno para crecer e sen el morren, aos anaerobios obrigados o oxíxeno cáusalles danos, e os **organismos aerotolerantes** non poden utilizar o oxíxeno pero toleran a súa presenza, e, finalmente, os anaerobios facultativos poden utilizar o oxíxeno se este está presente, pero tamén poden crecer anaerobicamente se non hai oxíxeno.

A maioría dos anaerobios aerotolerantes posúen unha superóxido dismutase e unha peroxidase (distinta da catalase) pero non teñen catalase. Máis especificamente poden utilizar un sistema NADH oxidase/NADH peroxidase (NOX/NPR) ou un sistema glutatión peroxidase. Un exemplo de organismo anaerobio aerotolerante é a bacteria *Cutibacterium acnes*.

Tanto os organismos anaerobios facultativos coma os aerotolerantes poden realizar fermentacións en ausencia de oxíxeno, pero os aerobios facultativos cambian a un metabolismo aerobio cando o oxíxeno está presente (un fenómeno coñecido como efecto Pasteur). O efecto Pasteur utilízase por veces no laboratorio para distinguir entre anaerobios facultativos e aerotolerantes.

## Notas
Antón Rodríguez Casal

**Antón Abel Rodríguez Casal**, nado en Corme, Ponteceso, o 26 de xuño de 1952, é un arqueólogo e catedrático galego.

## Traxectoria 
É Catedrático de Prehistoria da Universidade de Santiago de Compostela.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Agrostis juressii

***Agrostis juressii*** é unha especie de planta que foi descrita por primeira vez por Heinrich Friedrich Link no ano 1799.

## Taxonomía 
*Agrostis juresii* foi descrita por Heinrich Friedrich Link e publicado en *Journal für die Botanik* 2: 312. 1799.
;Citoloxía:
Número de cromosomas de *Agrostis juressi* (Fam. Gramineae) e taxons infraespecíficos: 2n=14
;Etimoloxía:
Véxase: *Agrostis*

;Sinonimia:
* *Linkagrostis juressii* (Link) Romero García, Blanca & C.Morales

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
Pedro Campos Calvo-Sotelo

**Pedro Campos Calvo-Sotelo**, nado en Cuntis o 6 de marzo de 1950, é un regatista galego, o máis laureado de España e un dos máis laureados do mundo. Foi 17 veces campión do mundo e 10 veces campión de España en diferentes modalidades de vela, ademais de conquistar ata en 11 ocasións a Copa do Rei de Vela, sendo o regatista con máis títulos desta competición. 

Desde 1999 é o presidente do Real Club Náutico de Sanxenxo e director deportivo do equipo Team Telefónica. 

## Traxectoria  
É fillo de Marcial Campos, empresario do mundo dos balnearios, e de Enriqueta Calvo-Sotelo, irmá do que fora presidente do goberno, Leopoldo Calvo-Sotelo. 

Aos tres anos comezou a navegar co seu pai nun galeón pola ría de Arousa, En 1976 sumou tamén ao seu palmarés o campionato de España de 470.

O seu primeiro cetro mundial chegou en Mónaco, onde conquistou xunto a Juan Santana o Mundial de Vaurien en 1976. Tras varias pratas mundiais nos seguintes anos, en 1990 conseguiu de novo un título mundial, esta vez na clase de 3/4 de tonelada. Revalidou o título catro veces nos seguintes catro anos, converténdose no único patrón da historia da vela mundial en logralo, e sumou ademais o título mundial de media tonelada de 1992.

Foi o patrón do primeiro equipo español que participou na Copa Louis Vuitton, na edición de 1992, buscando praza para a Copa América, co equipo *Desafío Español* do Monte Real Club de Yates de Baiona. Ademais, gañou co Bribón Telefónica Movistar a regata offshore na Admiral’s Cup de 2003, acabando a competición como o mellor español clasificado na historia da competición, cun segundo posto. En 2004 iniciou o proxecto do equipo Movistar para a Volvo Ocean Race 2005-06, repetindo con éxito na edición 2008-09. Foi ademais o patrón do *Telefónica Negro* nas regatas inshore da competición.

Ademais é o regatista con máis títulos da Copa do Rei de Vela, edición na que participou por primeira vez en 1986, a bordo do *Atlántico*. A súa primeira vitoria logrouna en 1993, xunto ao rei Xoán Carlos I no *Bribón VIII*.

Dende 1999 preside o Real Club Náutico de Sanxenxo.

## Recoñecementos 
Durante todo este tempo recibiu numerosos premios e condecoracións, entre os que destacan a Medalla de Prata de Galicia en 1992, a Medalla de Ouro da Real Orde do Mérito Deportivo (máxima distinción deportiva en España), o Premio Nacional ao Mellor Regatista de 1999, o premio especial da Real Federación Española de Vela de 1999, o Premio Nacional ao Equipo do Ano en 2000 e 2001, o Premio Nacional de Vela como mellor patrón en 2002 e a Orde ao Mérito Olímpico e a Medalla Castelao en 2003.

## Persoal 
Casou con Begoña Gil de Barroeta primeiro e con Cristina Franze despois, e ten dúas fillas. Mantén unha gran amizade co rei emérito Xoán Carlos de Borbón, xunto o que ten competido en numerosas ocasión.

## Palmarés internacional 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Palmarés de Pedro Campos Arquivado dende o orixinal.
Narcissus nobilis

***Narcissus nobilis*** é unha especie de planta da familia *Amaryllidaceae*. Foi descrito por primeira vez por Julius Hermann Schultes en 1830. 

## Sinónimos 
;Basiónimo
**Ajax nobilis* Haw., Suppl. Pl. Succ.: 115 (1819).
;Homotípico
**Ajax pseudonarcissus* var. *nobilis* (Haw.) Herb., Amaryllidaceae: 301 (1837).
**Narcissus pseudonarcissus* f. *nobilis* (Haw.) Voss, Vilm. Blumengärtn. ed. 3, 1: 1023 (1895).
**Narcissus pseudonarcissus* subsp. *nobilis* (Haw.) A.Fern., Bol. Soc. Brot., sér. 2, 25: 182 (1951) 
 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
Linda Lovelace

**Linda Susan Boreman**, nada en Nova York o 10 de xaneiro de 1949 e finada en Denver o 22 de abril de 2002, foi unha actriz porno estadounidense coñecida como **Linda Lovelace** célebre pola súa interpretación no filme *hardcore* de 1972 *Deep Throat*. Posteriormente converteuse en cristiá renacida e en voceira do movemento antipornografía.

## Traxectoria 
Linda Boreman naceu nunha familia de clase traballadora de Nova York, filla de John Boreman, oficial de policía que apenas estaba na casa, e Dorothy Boreman (Tragney), camareira que describiu como dura, dominante e pouco amorosa. Cando Boreman tiña dezaseis anos, a familia mudouse a Davie, Florida, despois de que o seu pai se retirase.

Aos vinte anos deu a luz un fillo fóra do matrimonio, que a súa nai obrigou a que dese en adopción.

Mentres se recuperaba na casa dos pais, relacionouse cun home chamado Chuck Traynor. En pouco tempo namoráronse e poucos meses despois casaron. El humillábaa e agredíaa e pasou a mantela case encarcerada; ademais, obrigouna a se prostituír, ameazándoa de morte se non o facía. A súa vida tomou un novo rumbo cando Chuck a coaccionou para actuar en filmes pornográficos. Nesa época, Linda foi obrigada a manter relacións sexuais cun cadelo. En 2013, Larry Revene, o cámara que rodou o filme falou sobre el e negou que Boreman fose coaccionada para facer a escena. O actor Eric Edwards, presente na rodaxe, declarou o mesmo.

En 1972, fíxose célebre ao protagonizar o filme *Deep Throat*, que acadou unha popularidade sen precedentes e mesmo se publicou unha crítica en *The New York Times*. *Deep Throat* gañou 600 millóns de dólares, mais a Boreman só lle pagaron 1250 dólares, que foron confiscados polo seu marido. En decembro de 1973 debutou no teatro con *Pajama Tops* no Locust Theatre de Filadelfia. A produción non tivo éxito e a interpretación de Boreman foi mal recibida.

O seu matrimonio con Traynor rematou en 1973, cando ela conseguiu fuxir e o denunciou á policía. Desesperada, sen conseguir emprego, continuou a traballar como actriz porno, mais a súa carreira entrou en decadencia cando decidiu migrar de filmes pornos duros a producións máis suaves, incluídas *Deep Throat II* e *Linda Lovelace for President*, ambos fracasos de público.

## Filmografía 
* *Dogarama* (1969)
* *Piss Orgy* (1971)
* *Deep Throat* (1972)
* *The Confessions of Linda Lovelace* (1974)
* *Deep Throat Part II* (1974)
* *Linda Lovelace for President* (1975)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Jack Stevenson (ed): ''Fleshpot: Cinema's Sexual Myth Makers & Taboo Breakers'' (Headpress, Inglaterra 2000)
### Ligazóns externas 
*Pussycat Theaters - a Comprehensive History by Jay Allen Sanford, published 6-30-10
*Pussycat Theater History - San Diego Reader
*Linda Lovelace (1949–2002) @Arlindo-Correia.org– Collection of Linda Lovelace obituaries and other articles.
*'Larry Revene: Loops and Organized Crime', The Rialto Report An interview with the cameraman on one of Linda Lovelace's loops.
*Deep Throat: Damiano, Lovelace.. and “Lovelace” en The Rialto Report, 8 de setembro de 2013