Porto, Portugal

O **Porto** é unha cidade portuguesa, a segunda cidade e o terceiro concello máis poboado do país, capital do Distrito do Porto, situado na Rexión Norte e subrexión do Grande Porto, e tamén á Área Metropolitana do Porto. A cidade é considerada unha cidade global gama. O concello, con 41,42&nbsp;km² de área, ten unha poboación de 237&nbsp;591 habitantes (2011) dentro dos seus límites administrativos, sendo subdividido en sete freguesías.

É a cidade que lle deu o nome a Portugal – dende moi cedo (c. -200), cando se chamaba *Portus Cale*, chegando a converterse máis tarde na capital do Condado Portucalense, dende onde se formou Portugal. É aínda unha cidade coñecida mundialmente polo seu viño, polas súas pontes e arquitectura contemporánea e antiga, o seu centro histórico, clasificado como Patrimonio da Humanidade pola UNESCO, pola calidade dos seus restaurantes e pola súa gastronomía, polo seu principal equipo de fútbol, o Futebol Clube do Porto, pola súa principal universidade pública: a Universidade do Porto, que se atopa entre as 200 mellores universidades do mundo e entre as 100 mellores universidades de Europa, ben como pola calidade dos seus centros hospitalarios.

É a sede da Área Metropolitana do Porto, que agrupa 17 concellos con 1&nbsp;757&nbsp;413 habitantes en 2 089&nbsp;km² de área, cunha densidade de poboación de 1&nbsp;098 hab/km², o que sitúa a cidade na 13ª área urbana máis poboada da Unión Europea, sendo, polo tanto, a segunda maior zona urbana portuguesa. O Porto e a Área Metropolitana do Porto constitúen o núcleo estrutural da Rexión Norte, que ten unha área de 21&nbsp;278&nbsp;km² (24% do superficie continental de Portugal) e unha poboación de 3&nbsp;689&nbsp;609 habitantes (censos de 2011). Comprende 8 subrexións ou unidades de nivel III (NUTS III).

O Porto, xunto cos concellos veciños de Vila Nova de Gaia e de Matosinhos, forma a Fronte Atlántica do Porto, que constitúe o núcleo de poboación máis urbanizado da Área Metropolitana, situado no litoral, delimitado, no oeste, polo océano Atlántico, coa influencia estrutural do estuario do río Douro, que une Gaia con Porto.

O Porto é a cidade máis importante da altamente industrializada zona litoral da Rexión Norte, onde se atopan gran parte dos grupos económicos do país, tales como a Altri, o Grupo Amorim/Corticeira Amorim, o Banco BPI, a BIAL, a EFACEC, a Frulact, a Lactogal, o Millennium BCP, a Porto Editora, a Sonae, a Unicer ou o Grupo RAR. A Associação Empresarial de Portugal ten sede no Porto. A Rexión Norte é a única rexión portuguesa que exporta máis do que importa.

## Historia 
[miniatura|esquerda|130px|[Torre dos Clérigos.]]
Ten orixe nun poboado celta prerromano. No tempo dos romanos chamábase Cale ou Portus Cale, sendo a orixe do nome de Portugal.

O 27 de abril do ano 711 comezou a invasión musulmá da Península Ibérica, co desembarque en Xibraltar dun exército mouro de 9000 homes, liderados por Tariq ibn Ziyad. No 714, toman Lisboa, e en 715 as forzas islámicas chegan até a rexión norte do actual Portugal, tomando as principais poboacións e cidades, tales como Porto e Braga. No 716, practicamente toda a península estaba baixo dominio do Califato omeia, agás unha pequena zona montañosa de Asturias, onde se refuxiou a resistencia cristiá.

Pasado un século e medio, no 868, xorden as primeiras tentativas de reconquista definitiva, Vímara Peres, un nobre coruñés fundador da terra portugalense, tivo unha importante contribución na conquista do territorio, restaurando así a cidade de *Portucale*.
[miniatura|esquerda|[Sé do Porto coa Antiga Casa da Câmara no fondo.]]

Finalmente, e pasados dous séculos dende o inicio da invasión,

No ano 1111, Tareixa, condesa de Portugal, nai do futuro primeiro rei de Portugal, concedeu ó bispo Hugo o couto do Porto. Das armas da cidade forma parte a imaxe da Nosa Señora. De alí provén o feito de que o Porto sexa tamén coñecido como "cidade da Virgem", epíteto a que se debe xuntar cos de "*Antiga, Mui Nobre, Sempre Leal e Invicta*", que lle foran atribuídos ó longo dos séculos e na secuencia de feitos valorosos dos seus habitantes, e que foron ratificados por decreto de María II de Portugal.

### Séculos XIV e XV 
Foi dentro dos seus muros onde se efectuou o casamento do rei Xoán I de Portugal coa princesa inglesa Filipa de Lancaster. A cidade foi berce do Henrique, duque de Viseu, coñecido como o *Infante de Sagres* ou *O Navegador.*

Por mor dos sacrificios que a cidade fixo para apoiar a preparación da armada que partiu, en 1415, para a conquista de Ceuta, a poboación do Porto ofreceu ós expedicionarios toda a carne dispoñible, quedando só coas "tripas" para a alimentación dos naturais do Porto. Deste xeito gañaron o alcume de "tripeiros", unha expresión máis agarimosa que pexorativa. É tamén esta a razón pola que o prato tradicional da cidade aínda é, hoxe en día, as "Tripas à moda do Porto". Existe unha confraría especialmente dedicada a este prato típico.

### Séculos XVIII e XIX 
[miniatura|[Avenida dos Aliados.]]
A cidade desempeñou un papel fundamental na defensa dos ideais do liberalismo máis concretamente nas batallas do século XIX. Ademais, a coraxe coa que soportou o cerco das tropas miguelistas durante a guerra civil de 1832-34 e os feitos valorosos cometidos polos seus habitantes no Cerco do Porto, valéronlle mesmo a atribución, pola raíña María II, do título – único entre as demais cidades de Portugal – de *Invicta Cidade do Porto* (aínda hoxe presente no listel das súas armas), de onde o epíteto con que é frecuentemente mencionada por antonomasia - a «*Invicta*»). Alberga nunha das súas moitas igrexas - a da Lapa - o corazón de Pedro IV de Portugal, que o ofreceu á poboación da cidade en homenaxe á contribución dos seus habitantes á causa liberal.

Cidade agraciada coa Orde Militar da Torre e Espada, do Valor, Lealdade e Mérito o 26 de abril de 1919.

## Cidade das Pontes 
A cidade do Porto é tamén coñecida pola grandiosidade e innovación das súas pontes, sendo a cidade con maior número de pontes nun río, na Europa.

* **Ponte das Barcas**
[miniatura|250px|[Gravado de 1817.]]
A Ponte das Barcas foi a primeira ponte a ser construída sobre o río Douro. A necesidade de haber unha travesía para a marxe Sur do Douro para circulación de persoas e mercadorías, constituíu unha preocupación permanente ao longo dos séculos.
A travesía do río facíase con recursos a barcos, xangadas, barcazas ou *batelións. 
A Ponte das Barcas construída con obxectivos máis duradeiros foi inaugurada o 15 de agosto de 1806, e estaba constituída por vinte barcas ligadas por cabos de aceiro e que podía abrir en dúas partes para dar pasaxe ao tráfico fluvial. Foi nesa ponte que se deu a tristemente célebre catástrofe da Ponte das Barcas, en que millares de vítimas pereceron cando fuxían, a través da ponte, ás cargas de baioneta das tropas invasoras do Marechal Soult, o 29 de marzo de 1809.

miniatura|esquerda|190px|Piares da Ponte Pênsil.
* **Ponte Pénsil**
A Ponte Pénsil foi a primeira obra permanente no río Douro. O aumento do tráfico entre Gaia e a cidade o Porto fixo evidente a necesidade da construción dunha nova ponte.

O 2 de maio de 1841 foi posta a primeira pedra da Ponte Pénsil con proxecto dos enxeñeiros Mellet e Bigot. A ponte estaba constituída por dous obeliscos de albanelaría de 18 m de altura, de cada lado, da cima dos cales pendían os cabos de suspensión do taboleiro de 6 m de ancho, incluíndo os paseos laterais con 1 m cada un. O van central tiña 150 metros, dun total de 170 m, entre a escarpa dos Guindais e o sitio do Penedo, en Gaia. Oito cabos, con 220 fíos de ferro cada un, mantiñan o taboleiro a 10 m enriba do nivel das augas e estaban ancorados en pozos verticais de 8 m (lado do Porto) e de 14 m (do lado de Gaia). Concluiuse 21 meses despois, abrindo ao tránsito a 17 de febreiro de 1843. A primeira proba de carga da ponte pesaba 106.770&nbsp;kg, estando constituída por 103 pipas de auga.

Despois da construción foi erguida unha casa en cada extremidade da ponte para abrigo de gardas militares que celaban pola orde e vixilancia da ponte e tamén pola cobranza dunha portaxe: 5 reis por cada persoa a pé, 20 reis por cada cabalo e 40 por un carro cunha xunta de bois, cada cadeiriña de mans pagaba 60 reis. Todos estes prezos se duplicaban á noite, ou sexa pasados tres cuartos de hora da posta do sol, volvendo ás taxas normais tres cuartos de hora antes de nacer o sol.

Hoxe só son visíbeis os dous piares e o resto da casa do garda na marxe do Porto.

miniatura|250px|Ponte de D. Maria Pia.
* **Ponte de Dona Maria Pia**
A Ponte de Dona Maria Pia, así chamada en honra de María Pía de Savoia, é unha obra de grande beleza arquitectónica de autoría de Gustave Eiffel e construída entre xaneiro de 1876 e 4 de novembro de 1877. Foi a primeira ponte ferroviaria en unir as dúas marxes do Douro.

No último cuarto do século XX tornouse evidente que a vella ponte xa non respondía de forma satisfactoria ás necesidades. Dotada dunha soa liña, obrigaba ó paso dunha composición de cada vez, a unha velocidade que non podía exceder os 20&nbsp;km/h e con cargas limitadas.

Encóntrase desactivada desde que foi substituída pola moderna Ponte de San João. Ninguén ten dúbidas sobre a enorme riqueza deste patrimonio, mais iso non impediu que a Ponte de Dona María se vaia degradando ano tras ano, xa que aínda non foi definida unha utilización práctica para lle dar.

miniatura|esquerda|175px|Ponte Don Luís I.
* **Ponte Don Luís I**

Oficialmente designada "Ponte Luiz I", construída de acordo co proxecto do enxeñeiro Teófilo Seyrig, que xa colaborara con Eiffel na Ponte de Dona María, foi inaugurada o 31 de outubro de 1886 polo propio rei Lois I de Portugal.

A Ponte de Don Luís permitiu unha ligazón viaria desafogada entre as zonas baixa e alta de Vila Nova de Gaia e Porto e, dunha forma máis xeral, entre o norte e o sur do país, durante moitas décadas. A partir da segunda metade do século XX, no entanto, comezou a revelarse insuficiente para asegurar o tránsito de automóbiles entre as dúas marxes.

miniatura|250px|Ponte da Arrábida.
* **Ponte da Arrábida**
A Ponte da Arrábida é unha elegante ponte de cemento armado de autoría do enxeñeiro Edgar Cardoso. Comezou a ser construída en maio de 1957 e foi inaugurada en 22 de xuño de 1963. Constituía o tramo final da autoestrada n.º 1 (A1) enlazando Lisboa ao Porto.

O arco da ponte—cuxa corda teórica é de 270 m e a frecha de 52 m -- era, á data da construción, o maior do mundo en cemento armado. O arco grande está formado por dúas costelas, coa largura constante de 8 m cada unha. Todo o interior do arco é *vazado, podendo percorrerse de punta a punta. O taboleiro da ponte ten de longo 493 m.

Inicialmente a ponte tiña dúas faixas de rodaxe de 8 m cada unha, separadas por unha faixa sobreelevada de 2 m de largura; dúas pistas para ciclistas de 1,70 m cada unha e dous paseos marxinais de 1,50 m de largura, tamén sobreelevados. Máis tarde, foron acrecentadas unha faixa de rodaxe en cada sentido, construídas por eliminación das pistas para ciclistas e da redución do separador central.

A pesar da construción da Ponte do Freixo, máis a montante, a Ponte de Arrábida continua a ser a principal ligazón entre a cidade do Porto e a marxe sur do Douro.

miniatura|esquerda|Ponte de São João.
* **Ponte de San João**
Tal como a Ponte da Arrábida, tamén a Ponte de San Xoán foi da autoría do Enxeñeiro Edgar Cardoso. É unha ponte ferroviaria e foi construída para substituír a centenaria Ponte de Dona María Pía.

Ao contrario das outras pontes construídas ata á data, a Ponte de Son Xoán non é en arco, mais adopta unha solución en pórtico, con tres vans—dous de 125 n e un de 250 n -- apoiados en dous maxestosos piares fundados no leito do río. Facendo xuízo ao seu nome, a ponte foi inaugurada no día de San Xoán (24 de xuño) de 1991.

Tal como a Ponte da Arrábida, á data da súa inauguración, tamén a Ponte de San Xoán co seu van central constituíu unha marca mundial neste tipo de pontes.

miniatura|200px|Ponte do Freixo.
* **Ponte do Freixo**
Das pontes que ligan o Porto a Vila Nova de Gaia, a Ponte do Freixo é a que está máis a arriba do río e é tamén a menos bela de todas. Proxecto de autoría do Prof. António Reis, a Ponte do Freixo foi construída na tentativa de minimizar as conxestións no transito automóbil vividos nas Pontes da Arrábida e de Don Luís, particularmente notorios desde finais da década de 1980.

Trátase, na verdade, de dúas pontes construídas lado a lado e afastadas 10 n unha da outra. A ponte ten oito ollos, sendo o principal de 150 n. É unha ponte automobilística con oito carrís de rodaxe (catro en cada sentido), mais cun taboleiro a cotas moi inferiores á de todas as restantes pontes que ligan o Porto a Gaia.

miniatura|esquerda|Ponte Infante Dom Henrique.
* **Ponte do Infante**
A Ponte do Infante, bautizada en honra de Henrique, duque de Viseu, nado no Porto, é a máis recente e, segundo moitos, a máis esvelta ponte que liga Porto e Gaia. Foi construída para substituír o taboleiro superior da Ponte Don Luís, entre tanto convertida para uso da "Liña Amarela" (Hospital de San Xoán/Santo Ovidio) do Metro do Porto.

Foi construída pouco a montante da Ponte de Don Luís, en plena zona histórica, ligando o barrio das Fontaínhas (Porto) á Serra do Pilar (Vila Nova de Gaia).

A ponte está constituída por unha viga caixón con 4,5 m de altura apoiada nun arco flexible con 1,50 n de espesura. Trátase dunha ponte á cota alta cunha extensión de 371 m e 20 m de largura no taboleiro. Presenta unha solución de arco semellante á adoptada polo enxeñeiro suízo Robert Maillart nas súas pontes alpinas, cunha frecha de 11,2 n para un ollo de arco con 280 m, o que—como xa vén sendo tradición nas pontes entre o Porto e Gaia—constituíu unha marca mundial nesta tipoloxía de pontes.

Ten dous carrís de rodaxe en cada sentido, con 3,25 m cada, e un separador central con 1 m de largura. A iluminación está colocada á cota baixa, permitindo unha perfecta iluminación da vía, sen sombras.

## Monumentos e outros puntos de interese 
Os seguintes monumentos forman parte da historia da cidade do Porto:
* Alfândega Nova
* Arco ou Porta de Sant'Ana
* Cadeia da Relação
* Café Majestic
* Casa Almeida Garrett
* Casa da Reboleira Nº 55
* Casa da Rua da Reboleira, Nº 59
* Casa da Rua de D. Hugo N° 5
* Casa de Serralves
* Casa do Beco dos Redemoinhos
* Casa do Infante
* Castelo de São Jõao da Foz
* Edificio do Goberno Cívil
* Estación de San Bento
* Facultade de Ciencias de Porto
* Farol/Capela de São Miguel-o-Anjo
* Feitoria Inglesa
* Forte de São Francisco Xavier
* Hospital de Santo António
* Igrexa da Lapa
* Igrexa de Santo Ildefonso
* Livraria Lello e Irmão
* Mercado Ferreira Borges
* Monumento a Pedro IV
* Monumento Almeida Garrett
* Monumento aos Heróis da Guerra Peninsular
miniatura|Postigo do Carvâo, única porta que queda das 18 que tivo a muralla Fernandina.
* Muralha Fernandina
* Muralha Primitiva
* Paço Episcopal
* Paços do Concelho
* Palacio da Bolsa do Porto
* Palácio de S. João Novo
* Palácio do Freixo
* Pilares da Ponte Pênsil
* Postigo do Carvão
* Praça da Batalha
* Praça e Cais da Ribeira
* Ruína Medieval da Casa da Câmara
* Sé Catedral
* Teatro Nacional São João
* Torre Medieval
* Torre dos Clérigos

## Museos 
* Sé do Porto
* Castelo do Queijo
* Casa Museu Fernando de Castro
* Casa Museu Guerra Junqueiro
* Casa Museu Marta Ortigão Sampaio
* Casa-Oficina António Carneiro
* Centro Português de Fotografia
* Fundação Engº António de Almeida
* Fundação Maria Isabel Guerra Junqueiro e Luís Pinto de Mesquita Carvalho
* Gabinete de Numismática - Casa Tait
* Museu da Indústria
* Museu da Misericórdia
* Museu de Arte Contemporânea de Serralves
* Museu de Arte Sacra
* Museu de História Natural
* Museu de Transportes e Comunicações
* Museu do Carro Eléctrico
* Museu do Papel Moeda
* Museu do Vinho do Porto
* Museu Militar do Porto
* Museu Nacional da Imprensa, Jornais e Artes Gráficas
* Museu Nacional Soares dos Reis
* Museu Romântico da Quinta da Macieirinha
* Casa Museu do Infante - Museu Medieval - Museu da Cidade
miniatura|Casa da Música.
Outros puntos de interese:
* Aeroporto de Sá Carneiro
* Casa da Música
* Parque da Cidade
* Casa das Artes
* Jardim Botânico
* Galería do Palácio
* Pavilhão da Água
* Planetário do Porto
* Estádio do Dragão
* Palacio de Cristal

## Cidades irmandadas 
## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* Francis, A.D. *John Methuen and the Anglo-Portuguese Treaties of 1703*. The Historical Journal Vol. 3, No. 2
* Glover, Michael, *The Peninsular War 1807–1814* Penguin, 1974.
* Loyrette, Henri. *Gustave Eiffel*. Nova York: Rizzoli, 1985 ISBN 0 8478 0631 6
* Redacción Quidnovi, con coordinación de José Hermano Saraiva, *História de Portugal, Dicionário de Personalidades*, Volume VIII, Ed. QN-Edição e Conteúdos,S.A., 2004
* Smith, Digby, *The Napoleonic Wars Data Book* Greenhill, 1998.

### Ligazóns externas 
* 
* 
* 
* 
* 
*