open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Calpurnio Sículo

**Tito Calpurnio Sículo** (en latín, *Titus Calpurnius Siculus*) foi un poeta latino, natural de Sicilia, de mediados do século I.
[miniatura|*[Clásicos en Galego* 9. *Poesía bucólica latina*, de Virxilio, Calpurnio, Nemesiano etc.]]
## Traxectoria 
Coñécense del sete églogas (en latín, *eclogae*) que se inspiran nos *Idilios* do poeta grego Teócrito e sobre todo nas *Bucólicas* do latino Virxilio. Adóitase estar de acordo hoxe en que outras catro églogas que se lle adoitan atribuír son máis tardías e deben adxudicarse a Nemesiano. Non se coñece case nada sobre a súa vida, pero na súa obra destaca o seu entusiasmo pola ascensión ao trono de Nerón, que suscitaba as súas esperanzas. Fíxose famosa a súa descrición do novo anfiteatro de madeira construído polo novo emperador (o Coliseo non fora construído aínda).
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
### Outros artigos 
* Clásicos en Galego
* Biblioteca Clásica Gredos
Ángel Rama

**Ángel Antonio Rama Facal**, nado en Montevideo o 30 de abril de 1926 e finado en Madrid o 27 de novembro de 1983, foi un escritor uruguaio considerado un dos principais ensaístas e críticos latinoamericanos.

## Traxectoria 
Era o segundo fillo dunha parella de emigrantes galegos, Manuel Rama e Carolina Facal, naturais de Cores (Ponteceso) e Traba (Coristanco), respectivamente.. O seu pai abandonou España para evitar o servizo militar. O seu irmán máis vello foi o historiador, sociólogo, avogado, xornalista e profesor Carlos Manuel Rama.

## Obra 
A súa obra refírese a literatura proveniente de practicamente todas as rexións do continente americano así como de diferentes períodos históricos. *"En ese sentido [...] pensó e imaginó la cultura de los países latinoamericanos como una totalidad."* Rama foi membro da chamada «Generación del 45» o «Generación Crítica». Tres dos seus libros de crítica literaria máis importantes son *Rubén Darío y el modernismo* (1970), *Transculturación narrativa en América Latina* (1982), e *La ciudad letrada* (1984).

Faleceu xunto á súa esposa Marta no accidente do Voo 011 de Avianca, cando se dirixía ao Primeiro Encontro da Cultura Hispanoamericana en Bogotá. No accidente, acontecido no Aeroporto de Madrid-Barajas faleceron tamén os escritores Jorge Ibargüengoitia e Manuel Scorza, e a pianista catalá Rosa Sabater.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Achugar, Hugo. "Prólogo" a *La ciudad letrada*. Ediciones del Norte, 1984.
* Peyrou, Rosario (ed). Ángel Rama: explorador de la cultura. Montevideo: Centro Cultural de España en Montevideo, 2010.

### Ligazóns externas
* Migdal, Alicia Ángel Rama, Un Uruguayo Renacentista
Flavio Sosípater Carisio

**Flavio Sosípater Carisio** foi un gramático romano do século IV da ilustre familia Flavia, que foi prefecto de Roma.
## Traxectoria 
Nacido probabelmente en África estableceuse en Constantinopla para relevar a Euantio, comendador de Terencio. A súa *Ars Grammatica* en cinco volumes chegounos dispersa en obras posteriores. Nela reúnense pasaxes de escritores e gramáticos anteriores como Remmio Palaemón, Xulio Romano ou Cominiano.
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* Varios autores (1910-1911). Charisius, Flavius Sosipater «Charisius, Flavius Sosipater».  En Chisholm, Hugh. *Encyclopædia Britannica. A Dictionary of Arts, Sciences, Literature, and Xeral information* (en inglés) (11.ª edición). Encyclopædia Britannica, Inc.; actualmente en dominio público. 
### Ligazóns externas 
* Corpus Grammaticorum Latinorum
Catharanthus roseus

***Catharanthus roseus*** é unha especie de *Catharanthus* nativa e endémica de Madagascar. Entre os seus sinónimos inclúense *Vinca rosea* (o basónimo), *Ammocallis rosea*, e *Lochnera rosea*.

## Descrición 
É un arbusto ou planta herbácea sempre verde, que alcanza unha altura de 1 m. As follas son de ovais a oblongas, de 2,5 a 9&nbsp;cm de lonxitude e de 1 a 3.5&nbsp;cm de anchura, de cor verde brillante, sen pelos, cun nervio central pálido e un curto peciolo de 1 a 1,8 cm de lonxitude; disponse en pares opostos. As flores constan dunha corola de até 5 centímetros de diámetro formada por cinco pétalos, unidos na súa base a un tubo que pode ser tan longo como o diámetro corolino. O cáliz está formado por cinco sépalos lineares, curtos, de menos de 1&nbsp;cm de lonxitude. Nas plantas silvestres a corola é de cor rosada claro, máis raramente brancas, coa base dos pétalos máis escura. As variedades ornamentais poden mostrar tons máis intensos de rosa ou combinacións de tons.

O froito está formado por dous folículos de 2 a 4 cm de longo e 5 mm de ancho, dehiscentes por unha sutura lonxitudinal na súa cara interior. As sementes teñen un papo que lles axuda na  súa dispersión anemócora.

## Notas
Francisco el Matemático

***Francisco el Matemático*** foi unha serie de televisión colombiana transmitida por RCN Televisión dende o ano 1999 até o ano 2004, na súa primeira etapa. É considerada unha das producións máis vistas da televisión colombiana, xunto coa serie familiar *Padres e hijos*. O seu elenco principal estivo composto por Luis Mesa, Diana Ángel, Alejandra Borrero e Mauricio Figueroa, entre outros. O derradeiro episodio de devandita etapa da serie foi emitido en outubro de 2004.

O 13 de febreiro de 2017, 12 anos e catro meses despois de estar fóra de emisión, comezouse a transmisión da sétima tempada, mantendo aínda algúns personaxes das primeiras tempadas para enlazar os argumentos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Enrique Alonso Teijeiro

**Enrique Alonso Teijeiro**, nado en Ferrol cara a 1913 e finado no mesmo concello o 18 de decembro de 1936, foi un mestre galego.

## Traxectoria 
Fixo as prácticas de Maxisterio na Escola de nenos de Cedeira en 1930. Mestre da Graduada de Cedeira. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido canda outros dirixentes políticos e sindicais de Cedeira. Xulgado en consello de guerra en Ferrol por rebelión militar, foi condenado á pena de morte. Foi executado no castelo de San Filipe o 18 de decembro canda Manuel Fernández Freijeiro, José Cipriano Durán Fraguela, Ginés Fernández Rodríguez, Miguel Fernández Santos, Antonio Castillo Domínguez, Rufino Redondo Senra, Isaac Forneiro Varandela, Antonio Iglesias Freire, Enrique Martínez Teijeiro, Francisco Rodríguez N., José Lago Beceiro, Adolfo Bouzón Teijeiro e Antonio Ameneiro Brage.

## Notas
Enrique Alonso

***Enrique Alonso Teijeiro**, mestre e político galego (m. 1936).
***Enrique Alonso Cuevillas**, militar e político galego (n. 1976).
Albino Dopico Gutiérrez

**Albino Dopico Gutiérrez**, nado en Valdoviño e finado en Ferrol o 11 de outubro de 1936, foi un político galego.

## Traxectoria 
Labrego. Foi detido pola súa participación na folga xeral revolucionaria de 1934. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e paseado en Ferrol o 11 de outubro.

## Notas
Albert (libro)

***Albert*** é unha novela infantil escrita por Ole Lund Kirkegaard que foi orixinalmente publicada en 1968. A novela foi adaptada a un filme homónimo estreado no ano 1998.

Foi traducida ó galego por Moisés Barcia Rodríguez e publicada por Sushi Books, selo editorial de Rinoceronte Editora, no ano 2015.

## Notas
A Pousa, Armariz, Xunqueira de Ambía

**A Pousa** é un lugar da parroquia de Armariz, no concello ourensán de Xunqueira de Ambía, na comarca de Allariz-Maceda. Segundo o IGE, en 2023 tiña 48 habitantes (25 homes e 23 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Armariz 
### Parroquias de Xunqueira de Ambía
## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Lugares de Xunqueira de Ambía
Tarzán de goma

***Tarzán de goma*** (en ) é un libro infantil de 1975 escrito por Ole Lund Kirkegaard. Conta a historia de Iván, un neno que é obxecto de tódalas burlas no seu colexio. Un día recibe a oportunidade de cumprir todos os seus desexos un día enteiro, dándolle "o día máis estraño da súa vida". A novela foi adaptada a un filme homónimo estreado no ano 1981.

Foi traducida ó galego por Laura Sáez Fernández e publicada por Edicións Xerais en 2007, con ilustracións de Andrés Meixide.

## Notas
Hiraeth

***Hiraeth*** (pronunciado [hiraɪ̯θ]) é un concepto galés de nostalxia polo fogar. "Hiraeth" é unha verba galesa que non pode ser completamente traducida, que quere dicir máis que soamente "perder algo" ou "nostalxia da casa". Implica o significado de perder un tempo, unha era ou unha persoa, incluída a nostalxia polo que poida que xa non exista. Asóciase coa lembranza agridoce de botar de menos algo ou alguén, mentres se agradece a súa existencia. Tamén se pode usar para describir un anhelo por unha patria, potencialmente a dos devanceiros, onde nunca estiveras. Do mesmo xeito, os sinónimos córnico e bretón son ‘hyreth’ e ‘hiraezh’; galés, córnico e bretón comparten raíces lingüísiticas.
'** ten grandes semellanzas cos conceptos portugués e galego da saudade (tema central da música de fado), coa morriña galega, coa **' romanesa , co '** escocés, coa **' (тоска) rusa, co '** alemán e o **' () etíope.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Hiraeth Smith College: Kahn Liberal Arts Institute 
* BBC Wales - Arts - Hiraeth 
* Homesickness for a Place That Doesn't Exist
Lista de presidentes de Corea do Sur

Desde a creación do estado surcoreano en 1948, trece persoas ocuparon o cargo de **presidente de Corea do Sur** en vinte mandatos. Segundo a Constitución de Corea do Sur, o presidente é o xefe de Estado do país e tamén o seu xefe de goberno. O presidente tamén é o comandante en xefe das Forzas Armadas.

O mandato presidencial fixouse en cinco anos en 1988. Anteriormente estivo en catro anos entre 1948 e 1972, seis anos entre 1972 e 1981 e sete anos entre 1981 e 1988. Desde 1981, o presidente non pode presentarse á reelección. O presidente debe ser un cidadán surcoreano, de polo menos 40 anos de idade, que viviu en Corea do Sur durante 5 anos.

## Lista de presidentes da República de Corea 
## Cronoloxía 

ImageSize = width:1000 height:auto barincrement:20
PlotArea  = top:30 bottom:80 right:100 left:20
AlignBars = late

DateFormat = dd/mm/yyyy
Period     = from:01/01/1948 till:01/01/2023
TimeAxis   = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:5 start:1948

Colors     =
  id:con value:red
  id:lib value:blue
  id:act value:pink

BarData=
  bar:RheeSM
  bar:Yun
  bar:ParkCH
  bar:Choi
  bar:Chun
  bar:RohTW
  bar:KimYS
  bar:KimDJ
  bar:RohMH
  bar:LeeMB
  bar:ParkGH
  bar:Moon
  bar:Yoon

PlotData=
  width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
 
 bar:RheeSM
  from: 20/07/1948 till: 26/04/1960 color:con text:"Rhee Syng-man" fontsize : 10
 bar:Yun
  from: 13/08/1960 till: 22/03/1962 color:lib text:"Yun Posun" fontsize:10
 bar:ParkCH
  from: 17/12/1963 till: 26/10/1979 color:con text:"Park Chung-hee" fontsize:10
 bar:Choi
  from: 06/12/1979 till: 16/08/1980 color:con text:"Choi Kyu-hah" fontsize:10
 bar:Chun
  from: 01/09/1980 till: 24/02/1988 color:con text:"Chun Doo-hwan" fontsize:10
 bar:RohTW
  from: 25/02/1988 till: 24/02/1993 color:con text:"Roh Tae-woo" fontsize:10
 bar:KimYS
  from: 25/02/1993 till: 24/02/1998 color:con text:"Kim Young-sam" fontsize:10
 bar:KimDJ
  from: 25/02/1998 till: 24/02/2003 color:lib text:"Kim Dae-jung" fontsize:10
 bar:RohMH
  from: 25/02/2003 till: 24/02/2008 color:lib text:"Roh Moo-hyun" fontsize:10
 bar:LeeMB
  from: 25/02/2008 till: 24/02/2013 color:con text:"Lee Myung-bak" fontsize:10
 bar:ParkGH
  from: 25/02/2013 till: 10/03/2017 color:con text:"Park Geun-hye" fontsize:10
 bar:Moon
  from: 10/05/2017 till: 31/12/2019 color:lib text:"Moon Jae-in" fontsize:10
 bar:Yoon
  from: 10/05/2022 till: end color :con text:"Yoon Suk-yeol" fontsize:10

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Primeiro ministro de Corea do Sur

## Notas
Carmen V. Valiña

**Carmen Marina Vidal Valiña**, nada en Baio (Zas) en 1985, é unha investigadora galega.

## Traxectoria 
Licenciada en Xornalismo pola Universidade de Santiago de Compostela e en Humanidades pola Universitat Oberta de Catalunya, doutorouse en Historia Contemporánea pola Universidade Complutense. É profesora da Universidade Europea Miguel de Cervantes.
En 2006 gañou o Premio de xornalismo Johán Carballeira por "Os berros espantaron o gando".
Creou a Escola de feminismos alternativos PeriFéricas da que é directora.
* As *tolas que non o eran. Mulleres no manicomio de Conxo. 1885-1936* (2025)*.* Vigo: Galaxia. 142 páxs. ISBN 978-84-1176-409-4.  

## Premios 
* 2025: XIX Premio Narrativa Breve Repsol, *A illa que supuraba sangue*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*PeriFéricas
*Páxina web persoal
Alda Lara

**Alda Ferreira Pires Barreto de Lara Albuquerque**, nada en Benguela o 9 de xuño de 1930 e finada en Cambambe o 30 de xaneiro de 1962, foi unha poeta portuguesa de orixe angolana, coñecida como **Alda Lara**.

## Traxectoria 
Foi irmá do poeta Ernesto Lara Filho. Recibiu unha educación cristiá. Foi a unha escola feminina en Sá da Bandeira, e despois mudouse a Lisboa, onde concluíu os estudos secundarios. Estudou Medicina na Universidade de Lisboa e a Universidade de Coímbra, con quen tivo catro fillos. A súa obra fala da maternidade e dos seus nenos, así como da liberdade e a xustiza. Boa parte da súa poesía reflicte a insatisfacción co *status quo* colonial do Imperio portugués

### Contos 
* *Tempo de chuva* (1973, Lobito)

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Vida e obra de Alda Lara: apresentação crítica, seleção, notas e linhas de leitura da poesia de Alda Lara
Artaxias I de Armenia

**Artaxias I** ou **Artaxes** (do grego: Άρταξίας; en armenio: Արտաշես *Artašēs*; antigo iraniano: *Artaxšaθra* )(? - ~ 159 a.C.) foi rei de Armenia entre 190/189 e 159 a.C. e antes estratego-sátrapa dende o 210/201 a.C. até 189 a.C.  

Incorporado o reino de Armenia polos seleúcidas despois do 212 a.C., Artaxias, que antes do 200 a.C. fora nomeado *sparapet* (estratego ou sátrapa) conquistouno contra a oposición de Orontes IV. Daquela había 120 señores locais (nakharars) no territorio. 

## Orixe e capital 
O seu nome aparece, nas inscricións, como *Mlk Rwndkn* (ou *Mlk Rwnd*) que significaba "Rei Oróntida" polo que pretendía presentarse como continuador  da antiga liñaxe dos Oróntidas. As inscricións en arameo descubertas en Syunik (Siunia) indican que era fillo de Zariadres da dinastía oróntida e, ás veces, é incluído dentro da mesma. Segundo Moisés de Khoren, casara cunha filla do rei dos alanos, Satenik, que lle deu seis fillos: Artavazdes I, Vruyr, Mazhan, Zariadrés, Tiran e Tigranes. 

Cara ao 190 a.C. fundou unha nova capital á que lle deu o seu nome, Artaxata ("xoia de Artaxias"), á beira do Araxes. Tradicionalmente, a partir dos escritos de Plutarco e Estrabón destacouse a importancia de Aníbal na escolla do lugar e na dirección das obras, mais hoxe ponse en dúbida. 

## Reinado 
Era xeneral (*stratēgós*) de Antíoco III o Grande e conquistou pola súa conta o reino de Armenia, da que se converteu en gobernador e vasalo do seleúcida. Aproveitando a derrota seléucida na Batalla de Magnesia de Sipilos no 191 a.C., Artaxias mailo seu segundo no mando Zariadres ou Zariadris de Sofene, seguramente un parente, Os dous novos reis aliáronse para conquistaren as rexións próximas poboadas por armenios. No caso de Artaxias, as conquistas a partir do val de Araxes fixéronse principalmente a costa do Reino de Iberia e do de Atropatene Media. 

### Política interior 
A nivel interno do reino, promoveu a delimitación (catastro) das propiedades de pobos e terras, 
miniatura|Reino da Grande Armenia cara ao 150 a.C.

### Política exterior 
Manifestou a súa independencia en relación a Roma dando asilo a Aníbal cando este, que se refuxiara na corte seleúcida logo da batalla de Zama, comezou a sentirse inseguro. No 165 a.C., Artaxias foi derrotado polo rei seleúcida Antíoco IV e tamén foi aprisionado, sendo liberado despois de recoñecer a soberanía seleúcida. 

Pouco antes da súa morte, intentou repartirse Sofene con Capadocia (Ariarates V) a causa da morte de Zariadris, mais o rei da Capadocia rexeitou a alianza a cambio de recibir Tomisa do novo rei de Sofene. Tamén alentou a revolta do sátrapa Timarc en Media.  

### Morte 
Reinou ata o 159 a.C. e, segundo Moisés de Khoren, as exequias de Artaxias foron acompañadas da morte voluntaria das súas esposas, concubinas e servos. Sucedeuno seu fillo Artavasdes I de Armenia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Biografía 
* 
*
*
*

### Outros artigos 
* Reino de Armenia
* Imperio Seleúcida
Eidos (revista)

***Eidos***, subtitulada ata o número 4 ***Revista xoven pra cantos degoran falar galego***, que xa viña publicando desde 1953 unha memoria escolar anual en castelán. O primeiro número apareceu en marzo de 1976 e deixou de publicarse co número 14 en xuño de 1987, cunha periodicidade irregular. A partir do número 9, a súa publicación fíxose coincidir, aproximadamente, co Día das Letras Galegas.

Se ben o seu formato foi o propio dun fanzine, tirado na multicopista do propio centro educativo e con artigos creados polos propios alumnos, a súa importancia vén de ser a primeira publicación totalmente en galego realizada en Galicia tras a guerra civil, adiantándose nuns meses ao nacemento da revista *Teima*.

Dos catorce números, foron editados totalmente na multicopista do centro só os números 1, 9, 10, 11 e 12. Os números restantes tiveron as súas capas feitas en imprenta.

Foi dirixida na súa primeira etapa ata o ano 1982 polo verinés Fernando Diéguez Sotillo, saíndo nos meses de marzo, xuño e decembro (os meses de verán non son lectivos e non contan).

Nesta segunda época, os números que van do 1 ao 55 foron feitos en imprenta e a partir do número 56 (o primeiro do ano 2014) só apareceron dixitalizados na páxina web do centro. En 1995 saíu só un número e nos anos sucesivos, ata 2013, tres anuais. Desde o devandito 2014 só aparece un anual, e xa cunha finalidade de memoria escolar.

## Colaboradores 
Entre os alumnos e profesores que colaboraron na redacción dos seus artigos figuraron Euloxio Regueira, Xosé E. Cora López, Xoxé Manuel López Agra, Ramiro Cañoto Fieiza, Xoán Fernández, Xesús Pereira López, Isidoro A. Fernández, Suárez Quintanilla, Xan Xosé de Ozamiz  e Julio Estrada Nérida.

## Secuencia de publicación da primeira época 
* 1976: 3 números (1, 2 e 3)
* 1977: 3 números (4, 5 e 6)
* 1978: 2 números (7 e 8)
* 1979: 1 número (9)
* 1980: 1 número (10)
* 1981: 1 número (11)
* 1982: 1 número (12)
* ano descoñecido: 1 número (13)
* 1987: 1 número (14)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
### Ligazóns externas 
* Revista Eidos.
Earl Calloway

**Earl Genard Calloway**, nado o 30 de setembro de 1983 en Atlanta, Xeorxia, é un xogador profesional de baloncesto estadounidense con pasaporte búlgaro. Cunha estatura de 1,91 metros xoga na posición de base.

## Traxectoria 
O 8 de xullo de 2019, fíxose oficial a súa fichaxe por unha tempada polo Obradoiro CAB da Liga ACB.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en ACB.com
Mugueimes, Muíños, Muíños

**Mugueimes** é un lugar da parroquia de Muíños, no concello ourensán de Muíños, na comarca da Baixa Limia. Segundo o IGE, en 2018 tiña 223 habitantes (108 homes e 115 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Muíños 
### Parroquias de Muíños
## Notas
Sabas Calvillo

**Sabas Calvillo Velasco**, nado en 1945 en Cidade Real, é un director de orquestra e director de coro español.

## Traxectoria 
Sabas Calvillo é licenciado en Ciencias Económicas, e cursou estudos musicais (piano, harmonía, composición e dirección de orquestra) no Conservatorio Superior de Música de Madrid. Formouse na dirección coral con Oriol Martorell, Erwin List e Michel Coboz. Ampliou estudos de dirección orquestral en Siena, Salzburgo e Viena.
 
Entre outros cargos foi axudante de dirección de José Ignacio Prieto e Pablo Colino, director do Coro Nacional de España, da Joven Orquesta de Cámara, e foi o director fundador do Coro y Orquesta "Ars Nova",
  
## Notas
Secosteroide

[miniatura|O [colecalciferol, un exemplo de 9,10-secosteroide. A IUPAC aprobou a numeración dos carbonos e dos aneis que se mostra na imaxe. Como os secosteroides derivan de esteroides, manteñen o mesmo sistema de numeración destes.]]
[miniatura|dereita|250px|O esqueleto parental dun esteroide. O anel B do esteroide parental rompe entre os C9 e C10 para dar lugar ás [vitamina D|vitaminas D.]]

Un **secosteroide** é un tipo de esteroide cun anel "roto". A palabra *secosteroide* deriva do verbo latino secare, 'cortar', e de esteroide, polo que significa 'esteroide cortado' en referencia ao seu anel roto. ou derivados de esteroides.

Os tipos ou subclases de secosteroides defínense polos átomos de carbono do esqueleto de esteroide parental no que tivo lugar a rotura do anel. Por exemplo, os 9,10-secosteroides derivados da clivaxe do enlace entre os átomos de carbono C9 e C10 do anel B do esteroide (de xeito similar os 5,6-secosteroides, 13,14-secosteroides, etc.).

## Tipos 
O secosteroide prototípico é o colecalciferol (vitamina D3). Outros exemplos de secosteroides son:
* Alfacalcidol. Análogo da vitamina D usado como suplemento en humanos e como aditivo en alimentos para aves.
* Paricalcitol. Análogo sintético da vitamina D que se utiliza en medicina pola súa capacidade para diminuír os niveis de hormona paratiroidea. 
* Ergocalciferol.
* 25-hidroxicolecalciferol (calcifediol).
* 1,25-dihidroxicolecalciferol ou calcitriol. Forma activa da vitamina D procedente da dobre hidroxilación do colecalciferol.

Algúns estróxenos non esteroides, como o ácido doisinólico e o ácido allenólico, son tamén secosteroides ou compostos similares a secosteroides.

### Secosteroides de orixe mariña 
[miniatura|240px|A polidactina A é un secosteroide que se illou do coral *[Sinularia|Sinularia polydactyla*.]]
Illáronse numerosos secosteroides procedentes de organismos de orixe mariña, algúns dos cales, como o sinuleptolide posúen interesantes propiedades que están en estudo para posibles aplicacións en medicina.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Borja Galán

**Borja Galán González**, nado en Madrid o 26 de abril de 1993, é un futbolista español. Xoga de extremo no Odra Opole da I Liga de Polonia.

## Traxectoria 
Criouse na canteira do Atlético de Madrid, na que ingresou aos nove anos. Pasou polas diferentes categorías inferiores do club ata que na tempada 2010/11 debutou co segundo filial, o Atlético de Madrid C, en Terceira División. Na 2012/13 debutou en Segunda B co Atlético de Madrid B, co que xogou ata 2015, cunha interrupción entre 2013 e 2014, cando estivo máis dun ano de baixa por unha rotura do ligamento cruzado anterior do xeonllo dereito.

En xullo de 2015, despois de que o Atlético B perdese a categoría, Galán fichou polo Getafe B co que disputou a tempada 2015/16 de Segunda B. 

En xullo de 2016 fichou polo Deportivo da Coruña para xogar co seu filial, o Fabril, na Terceira División. Militou dous anos no equipo branquiazul, xogando 79 partidos e marcando 11 goles.

En xullo de 2019 fichou por dúas tempadas polo AD Alcorcón da Segunda División. Debutou na categoría de prata o 18 de agosto, nun partido fronte ao Sporting de Gijón en Santo Domingo, e marcou o seu primeiro gol o 10 de novembro no Anxo Carro contra o Lugo. 

O 8 de xullo de 2019, o Deportivo da Coruña fixo efectiva a cláusula de repesca sobre Galán, incorporándose de novo ó equipo coruñés, que militaba tamén en Segunda. O 31 de xaneiro de 2020, despois de xogar 14 encontros co Deportivo, foi cedido ó Racing de Santander ata final de tempada. Ámbolos dous equipos acabaron descendendo a Segunda B nesa tempada.

O 5 de outubro de 2020 renovou o seu contrato co Deportivo por dúas tempadas máis. Na xornada 8 da tempada 2020/21 marcou o seu primeiro gol co equipo coruñés, contra o Celta B en Riazor. Rematou a tempada con 19 partidos e dous goles, e en xullo de 2021 anunciouse que deixaba o club despois de chegar a un acordo con este para rescindir o contrato.

O 31 de agosto de 2021, Galán chegou a un acordo por unha tempada coa UD Logroñés da Primeira División RFEF. Disputou 17 encontros co equipo rioxano, case todos como suplente, ata que a súa escasa participación fixo que en xaneiro deixase o club e baixase unha categoría para xogar no Hércules. Militou no club alacantino ata final de tempada, cun balance de 16 partidos e un gol, disputando sen éxito a promoción de ascenso.

Despois duns meses sen equipo, en xaneiro de 2023 saíu por primeira vez para xogar no estranxeiro, asinando contrato co Odra Opole, club da I liga, segunda categoría do fútbol polaco. Foi tamén internacional coa sub-20.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en BDFutbol .
Adélaïde Fassinou

**Adélaïde Edith Bignon Fassinou**, nada en Porto Novo o 15 de setembro de 1955, é unha escritora, profesora e diplomática beninesa.

## Traxectoria
Alumna da Escola Normal Superior, titulouse como mestra de literatura moderna. Tamén obtivo en Dijon o título de estilística.

Foi profesora de ensino secundario no seu país natal,
* ''L'Oiseau messager''. Cotonou, les Éditions Ruisseaux d'Afrique, 2002 (24 p.). .
* *Toute une vie ne suffirait pas pour en parler*. París, L'Harmattan, 2002 (194 p.). . Nouvelles.
* ''Enfant d'autrui, fille de personne*. Cotonou, Éditions du Flamboyant, 2003 (172 pp.). . Roman.
* *Jeté en pâture''. París, L'Harmattan, 2005 (228 pp.). . Roman.
* *La petite fille des eaux*. Bertoua/Cameroun, les Éditions Ndzé, 2006 (96 pp.). . Roman (co-écrit avec 10 autres auteurs).
* *La Sainte ni touche*, Libreville, Éditions Odette Maganga, 2011.

## Notas
Cuevas de San Marcos

**Cuevas de San Marcos** é un municipio da provincia de Málaga (Andalucía), pertencente á rexión do nordeste de Málaga. A súa poboación é de ao redor de 4000 persoas.

## Xeografía
Esténdese sobre unha superficie duns 37,50&nbsp;km².  Está situada sobre a comarca de Antequera, confinando coa provincia de Córdoba, desde o val do río Genil ata a Serra de Malnombre e o Camorro de Cuevas Altas. Este municipio atópase a unha altitude de 420 metros sobre o nivel do mar. É un concello de actividade agrícola, con predominio do cultivo da oliveira e da produción de aceite chamada "Hojiblanca".

O seu nome provén do seu santo patrón, o evanxelista San Marcos e a súa famosa cova "Belda".

## Notas
Series Mundiais de Tríatlon 2018

As **Series Mundiais de Tríatlon 2018** foron a trixésima edición do Campionato do Mundo de Tríatlon. Nesta edición o campionato contou con oito probas repartidas en 4 continentes. A Gran Final tivo lugar na localidade australiana de Gold Coast entre os días 12 e o 16 de setembro. A competición estivo organizada pola Unión Internacional de Tríatlon (ITU).
## Probas 
Nesta edición houbo 5 probas de distancia olímpica (1,5 km nadando-40 km en bici-10 km correndo a pé), incluíndo a Gran Final, e 3 de distancia sprint (750 m-20 km-5 km).

## Clasificación por probas 
### Masculino 
### Feminino 
## Clasificacións finais 
### Masculino 
### Feminino 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tríatlon
### Ligazóns externas 
* Páxina web da ITU
Ducatón

[miniatura|Anverso dun **ducatón** de [1638 a nome de Filipe IV]]
O **ducatón** é unha moeda de prata de gran módulo emitida fundamentalmente en Milán, en Tournai e no Ducado de Brabante entre os séculos XVI e XVIII, co mesmo valor do ducado de ouro.

Cuñáronse tamén pezas de medio, dobre e triplo ducatón.

## Historia 
[miniatura|**Ducatón** da [Casa de moeda|ceca de Liexa a nome de Maximiliano Henrique de Baviera]]
A primeira moeda sobre a que recaeu a denominación de ducatón foi un tipo de escudo de prata coñecido como *ducatone da soldi cento* (co valor de 100 soldos) cuñado en Milán en 1551 polo emperador español Carlos V, que foi sucedido nesta mesma ceca por outros ducatóns a nome dos reis españois Filipe II, Filipe III e Filipe IV. Os ducatóns producíronse en gran número en diversos estados italianos durante o século XVII e desde aí espalláronse por outros lugares de Europa.

Coñécense tamén ducatóns emitidos en Liexa a nome do príncipe-bispo Maximiliano Henrique de Baviera.

### Tipoloxía do cabaleiro no anverso 
[esquerda|miniatura|**Ducatón** de [Utrecht coa tipoloxía do cabaleiro no anverso]]
En 1659, as Provincias Unidas comezaron a produción dun ducatón coa tipoloxía característica dun cabaleiro montado no seu cabalo no seu anverso. Baixo o cabalo, un escudo indica a provincia responsable da emisión. Estas moedas, de 32,779 gramos de prata de 941 milésimas, amosan nos seus reversos as armas das Provincias Unidas. Entre os anos 1726 e 1751, levaban tamén o monograma da Compañía Holandesa das Indias Orientais. Finalmente, as emisións de ducatóns do cabaleiro detivéronse en 1798.

Os ducatóns do cabaleiro foron moi recoñecidos e gozaron dun importante prestixio na súa época en moi diversos países, ata o punto de chegaren a se converter en moeda de uso internacional, rivalizando co real de oito español.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Alfaro Asins, C. et al. (2009). *Diccionario de numismática*. Ministerio de Cultura. Madrid, 2009. ISBN 978-84-8181-405-7
* Amandry, M. (2001). *Dictionnaire de Numismatique*. Larousse. París. ISBN 978-2035050762
* Gutiérrez Guinea, E. (2014). "Los ducatones y patagones de Felipe II y Alberto e Isabel en los Países Bajos". En *Administración Digital*. 30 de abril.
* Remy, H. (1831). ''Histoire numismatiques de l'évêché et principauté de Liége: depuis les temps les plus reculés jusqu'à la réunion de ce pays à la République Française...'' Volume 2. Bruxelas.
Evgenii Leonov

**Evgenii Pavlovich Leonov** (), nado en Moscova o 2 de setembro de 1926 e finado na mesma cidade o 29 de xaneiro de 1994, foi un actor soviético-ruso que interpretou papei en varios dos filmes soviéticos máis célebres, como *Dzhentlmeny udachi*, *Mimino* e *Polosatyi reys*. Considerado "un dos máis queridos actores de Rusia", tamén puxo voz a moitas personaxes de animación, incluído Vinni Pukh (Winnie-the-Pooh).

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Mentres Leonov crecía nunha típica familia moscovita, arelaba convertirse en piloto de guerra, soño habitual entre moitos mozos durante a segunda guerra mundial. Isto tamén adoita atribuírse ao feito de que o seu pai traballa nunha fábrica de avións. Durante a gran guerra patriótica, el e toda a súa familia traballa nunha fábrica de fabricación de armas. mais tamén recibiu críticas notables polos seus papeis tráxicos e a súa invariábel naturalidade da súa interpretación. Dise que moitos actores destacados evitaban aparecer nos mesmos filmes con Leonov, polo seu xeito natural de actuar, que os facía parecer tensos.

A pesar da súa breve aparición en *Osenniy marafon* (1980) de Danelia (un dos seus filmes máis populares), gañou polo papel o premio ao mellor actor no Festival de Venecia. No filme, Leonov brillou como antiheroe e realizou un retrato hilarante dun simple e entremetido home que bebía demasiado e que non adoraba nada máis que dicir parvadas mentres alguén o puidese soportar. Outros filmes fundamentais foron *Dzhentlmeny udachi* e *Belorusski vokzal*, ambs de 1971. "Dise que Leonov foi para os rusos o que Fernandel foi para os franceses".), cando facía unha xira en Alemaña, sufriu un ataque cardíaco masivo que o deixou en coma durante 10 ou 16 días.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Website about Leonov
José Alfonso Osorio Novoa

**José Alfonso Osorio Novoa**, nado en Vigo o 29 de maio de 1948 e finado en Ourense o 15 de xaneiro de 2019, foi un comerciante e político galego.

## Traxectoria
Empresario do sector vitivinícola, en 2002 foi cofundador da Festa da codorniz de Castrelo de Miño. Nas eleccións municipais de 1995, 1999 e 2003 liderou a lista do PSOE e nas eleccións municipais de 2007 liderou a lista de Independientes por Castrelo de Miño.

## Vida persoal
Fillo de Luisa Novoa Vázquez e José Alfonso Osorio Rodríguez, "Catuxo". Casado con Rosa Telle Yáñez, tivo dous fillos, José Alfonso e Virginia Osorio Telle.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Castrelo de Miño
Alpes Cotios (provincia romana)

**Alpes Cottiae** foi unha provincia romana do Imperio romano, unha das tres pequenas provincias que se atopan a carón dos Alpes, entre as actuais Francia e Italia. O seu nome sobrevive nos modernos Alpes cocios. Na antigüidade, a misión máis importante da provincia era a salvagarda das comunicacións sobre os pasos alpinos.

Alpes Cottiae estaba rodeada por Gallia Narbonensis cara ao oeste, Alpes Maritimae ao sur, Italia ao leste e Alpes Graiae cara ao norte. A capital provincial estaba en Segusio (moderna Susa en Piemonte).

## Historia 
A provincia tiña a súa orixe no reino controlado por Donnus, gobernante das tribos ligures locais da zona a mediados do século I a.C., e recibiu o nome do seu fillo e sucesor Marcus Julius Cottius,

Inicialmente, Cottius e os seus sucesores Gaius Julius Donnus II (reinou do 3 a.C. ao 4 d.C.) e Marcus Julius Cottius II (reinou entre o 5 e o 63 d.C.) continuaron a manter o poder como gobernantes dun estado cliente, despois, baixo Nerón nomeouse un procurador e converteuse oficialmente nunha provincia romana. Os gobernadores da provincia eran prefectos da orde ecuestre.

## Asentamentos 
Asentamentos dos Alpes Cottiae:
* *Ad Fines* (Malano) ("mansio", posto aduaneiro)
* *Ocelum* (Celle) ("oppidum", vila celta)
* *Ad Duodecimum* (S. Didier) ("mutatio")
* *Segusio* (Susa) (capital)
* *Venausio* (Venaus)(oppidum)
* *Excingomago* (Exilles) (oppidum, posible capital de Donno) 
* *Caesao / Goesao* (Cesana Torinese)("castrum")
* *Ad Martes Ultor* (último imperial "Ulcense") (Oulx) ("castrum")
* *Brigantium* (Briançon) (mansio)
* *Mons Matronae* (Monte Genèvre)

## Notas
## Véxase tamén
Alpes Marítimos (provincia romana)

**Alpes Maritimae** foi unha provincia romana do Imperio romano. Foi unha das tres provincias situadas a carón dos Alpes entre a moderna Francia e Italia, xunto con Alpes Poeninae e Alpes Cottiae. A provincia incluía partes dos actuais departamentos franceses de Alpes-Maritimes, Alpes-de-Haute-Provence e Hautes-Alpes.

## Historia 
Fundada no 14 a.C. por Augusto, Alpes Maritimae tiña inicialmente a súa capital en *Cemenelum* (moderna Cimiez), actualmente un barrio da cidade de Niza, Francia.

No 297, a provincia estendeuse cara ao norte e noroeste ata o río Durance (Druentia) e o paso de Montgenèvre. A súa capital foi trasladada a *Civitas Ebrodunensium*, hoxe en día coñecida como Embrun.

No século III a provincia pasou a formar parte da Diocese de Vienne, que foi á súa vez parte da Prefectura da Galia.

## Asentamentos 
Os principais asentamentos dentro da provincia incluían:
* *Cemenelum* (Cimiez)
* *Nicaea* (Niza)
* *Antipolis* (Antibes)
* *Portus Herculis Monoeci* (Mónaco)
* *Salinae* (Castellane)
* *Sanitium* (Senez)
* *Vintium* (Vence)

Despois do 297 a provincia foi ampliada para incluír:
* *Ebrodunum* (Embrun)
* *Brigantio* (Briançon)
* *Brigomagus* (Briançonnet)
* *Civitas Rigomagensium / Rigomagus* (Chorges)

## Notas
## Véxase tamén
Amelia Tiganus

**Amelia Tiganus**, nada en Galați, Romanía, o 11 de marzo de 1984, é unha activista feminista. É unha sobrevivente do comercio de mulleres, abolicionista e coordinadora da plataforma Feminicidio.net.

## Traxectoria 
Tiganus naceu e creceu en Romanía. Foi violada en grupo no camiño á escola e desde entón a súa vida cambiou. Non denunciou por vergoña e as violacións continuaron, aos 13 anos abandonou os estudos. Quería ser profesora ou doutora

## Activista feminista 
miniatura|333x333px| Amelia Tiganus Bilbao, 2019.
Despois de abandonar a prostitución, Tiganus comezou a coñecer as liñas teóricas do feminismo. Por esta razón, cando comezou a dar unha interpretación diferente á súa propia vida, interveu no activismo. A partir do 2015, o sitio web *Feminicidio.net* coordina o proxecto para evitar o consumo de prostitución ao estender talleres de sensibilización e reflexión. Está a favor de axudar a mellorar a vida das prostitutas, así como defende a desaparición da prostitución ao mesmo tempo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Entrevista de Amelia Tiganusi en EITB - Programa *360 grados*(2018)
* Entrevista de  Amelia Tiganusi en EITB - Programa *360º Punto de vista*(2019)
* Cómic *Amelia. Historia de una lucha*
*Web Feminicidio.net
Nicola Sturgeon

**Nicola Ferguson Sturgeon**, nada en Irvine o 19 de xullo de 1970, é unha política escocesa, dirixente do Partido Nacional Escocés (SNP)  e primeira ministra de Escocia dende novembro de 2014 até  2023. É a primeira muller para ostenta calquera destes postos. Sturgeon foi membro do Parlamento escocés dende 1999, primeiro como un membro adicional para a rexión electoral de Glasgow, entre 1999 e 2007, e como membro para Glasgow Southside dende 2007 (sabido como Glasgow Govan dende 2007 a 2011).

## Traxectoria 
Graduada en dereito pola Universidade de Glasgow, Sturgeon traballou como solicitor en Glasgow. Despois de ser elixida para o Parlamento escocés, exerceu como ministra do SNP para educación, saúde e xustiza. En 2004, anunciou a súa candidatura para o liderado do SNP logo da renuncia de John Swinney. Porén, retirouse da competencia polo posto en favor de Alex Salmond, sendo líder adxunta xunto con Salmond.

Ámbolos dous saíron elixidos, e con Salmond aínda como deputado na Cámara dos Comúns, Sturgeon liderou o SNP no Parlamento escocés dende 2004 até 2007. O SNP conseguiu o maior número de asentos no Parlamento escocés nas eleccións de 2007 e Salmond foi nomeado Primeiro Ministro. El nomeou a Sturgeon como Viceprimeira Ministra e Secretaria do Gabinete de Saúde e Benestar. Foi nomeada como Secretaria do Gabinete de Infraestruturas, Investimento e Cidades en 2012.

Despois da derrota na campaña polo "Si" no referendo de independencia de Escocia de 2014, Salmond anunciou que renunciaría como líder do partido na conferencia do partido de SNP en novembro e que renunciaría tamén como Primeiro Ministro despois de que se elixise un novo líder. Ninguén máis foi proposto para o cargo cando se pecharon os nomeamentos, deixando a Sturgeon como líder sen oposicoón do partido na conferencia anual do SNP. Foi elixida formalmente como sucesora de Salmond e Primeira Ministra o 19 de novembro de 2014.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en SNP 
* Perfil no Parlamento escocés
Sapo lusitánico

O **sapo lusitánico**

## Morfoloxía 
A forma do corpo é semellante ás demais especies desta orde, cunha lonxitude máxima descrita de 50 cm. Posúe numerosos radios brandos nas longas aletas dorsal e anal, sen espiñas, mentres que a aleta caudal é redondeada.

## Hábitat e bioloxía 
Vive en augas mariñas subtropicais a escasa profundidade, entre os 10 m e 50 m. Aínda que son fundamentalmente mariños, describiuse a súa presenza remontando os ríos de Gambia.

Teñen hábitos de vida sedentarios sobre a area branda ou o barro, a miúdo parcialmente soterrados na area ou agochados en fendas das rochas -solitario en augas profundas-, onde se alimenta de crustáceos, moluscos e pequenos peixes. As femias depositan os ovos, que son sufientemente grandes, os cales son despois gardados polos machos. É pescado para a súa comercialización, aínda que con escaso valor no mercado.

## Notas
Calcifediol

O  **calcifediol**, tamén chamado **calcidiol**, **25-hidroxicolecalciferol** ou **25-hidroxivitamina D** (abreviada como **25(OH)D**), é unha prehormona que se produce no fígado por hidroxilación da vitamina D3 (colecalciferol) polo enzima colecalciferol 25-hidroxilase. En medicina, mídese o nivel deste metabolito para determinar o status de vitamina D dun paciente. Cun consumo medio típico de vitamina D3, a súa conversión completa a calcifediol tarda aproximadamente 7 días.

O calcifediol é transformado despois nos riles polo enzima 25(OH)D-1α-hidroxilase en calcitriol (1,25-(OH)2D3), unha hormona secosteroide que é a forma activa da vitamina D. Pode tamén converterse en 24-hidroxicalcidiol nos riles por medio dunha 24-hidroxilación.

## Análises de sangue 
En medicina, unha análise de sangue para medir os niveis de 25-hidroxivitamina D (calcifediol) serve para determinar canta vitamina D hai no corpo. A concentración sanguínea de calcifediol considérase o mellor indicador do status de vitamina D dun paciente. Os pacientes con osteoporose, enfermidade renal crónica, mala absorción, obesidade e algunhas infeccións poden estar en alto risco e neles é indicado facer a análise. aínda que os expertos pediron que se mellore a estandarización e a reproducibilidade entre os diferentes laboratorios. mentres que outros estudos  definen niveis por debaixo de 80 nmol/L (32&nbsp;ng/mL) como indicativos de deficiencia de vitamina D.

Nalgúns países, como EUA, os laboratorios adoitan medir os niveis de 25(OH)D en ng/mL, e noutros países en nmol/L. Abonda con multiplicar os ng/mL por 2,5 para convertelos en nmol/L.

### Importancia clínica 
O aumento dos niveis de calcifediol está asociado cun incremento da absorción fraccional do calcio no intestino ata niveis de 80 nmol/L (32&nbsp;ng/mL).

Un estudo feito por Cedric F. Garland e Frank C. Garland na Universidade de California, San Diego analizou o sangue de 25&nbsp;000 voluntarios e atopou que os que tiñan os niveis máis altos de calcifediol tiñan un risco de padecer cancro de colon que era só de 1/5 da taxa normal.
Porén, os controis aleatorios non conseguiron encontrar unha correlación significativa entre as doses baixas (400iu/día) de suplementación de vitamina D e o risco de ter cancro de colon.

Un estudo de poboación feito en Copenhague, Dinamarca, atopou unha correlación entre tanto os niveis séricos baixos coma os altos e un incremento da mortalidade, mentres que un nivel de 50–60 nmol/L estaba asociado coa menor taxa de mortalidade.
O estudo non demostrou causación.

## Historia 
Grazas aos traballos realizados no laboratorio de Hector DeLuca en 1968 identificouse o 25(OH)D e demostrouse que o fígado interviña na súa formación. O enzima responsable disto, a colecalciferol 25-hidroxilase, foi illado por Michael F. Holick en 1972.

## Notas
Galleria mellonella

A ***Galleria mellonella***, é unha especie de insecto lepidóptero da suborde Glossata e do clado Ditrysia. Orixinouse no Vello Mundo e foi introducida a outras partes con colmeas de abellas. Hoxe en día alcanza unha distribución mundial. Chega a ser unha praga agrícola nas colmeas de abellas melíferas.

Describiuse unha biodegradación acelerada de polietileno (PE) por larvas desta especie, que o degradan a etilenglicol.

## Descrición 
Avelaíña de constitución ancha e robusta e cor de base marrón con irisacións plomizas. Na marxe das ás presenta flocos con matices claro escuros, e na metade inferior algunhas liñas negras lonxitudinais. As ás posteriores son de cor gris clara, con nervacións sobresaíentes.

## Notas
Illas Scilly

As **Illas Scilly** (en ) son un arquipélago do suroccidente de Cornualla. Unha das illas, St Agnes, é o punto máis meridional de Inglaterra, estando 6,4&nbsp;km máis ó sur que o punto máis meridional da illa de Gran Bretaña, en Lizard Point.

Segundo o censo de 2011, a poboación das illas era de 2&nbsp;203 persoas. Scilly forma parte do condado cerimonial de Cornualla, e algúns dos seus servizos convínanse cos de Cornualla. Porén, dende 1890, as illas teñen unha autoridade local separada da do condado. Dende a orde das Illas Scilly de 1930, esta autoridade ten o status de consello de condado e hoxe é coñecido como Consello das Illas Scilly.

O adxectivo en inglés "Scillonian" é empregado ás veces para referirse ós habitantes do arquipélago. O Ducado de Cornualla é propietario vitalicio das illas. O turismo é a principal actividade económica local, xunto coa agricultura de flores de corte.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Council of the Isles of Scilly
Abdul Hamid II

**Abdul Hamid II** (en , *`Abdü’l-Ḥamīd-i sânî*; en ), nado en Istanbul o 21 de setembro de 1842 e finado na mesma cidade o 10 de febreiro de 1918, foi o 34.º sultán do Imperio Otomán e o último que exerceu control efectivo sobre o estado en descomposición. Dirixiu o imperio durante o período de decadencia, con rebelións particularmente nos Balcáns, e tivo unha guerra sen éxito contra o Imperio Ruso, seguida doutra guerra vitoriosa contra o reino de Grecia en 1897. Hamid II gobernou dende o 31 de agosto de 1876 ata que foi deposto pouco despois da revolución dos Mozos Turcos o 27 de abril de 1909. Por un acordo cos republicanos Mozos Otománs, promulgou a primeira constitución otomá o 23 de decembro de 1876, que foi un sinal de pensamento progresista que marcou o principio do seu goberno. Con todo, máis adiante, notou a influencia occidental nos asuntos otománs e citando desacordos co parlamento Estas iniciativas provocaron un intento de asasinato en 1905 por revolucionarios armenios.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Abdul Hamid II Biography
* All Documents about Abdul Hamid in English from a Turkish Web Site
* Overy, Richard. *The Times Complete History of the World*, HarperCollins Publishers  (2010)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
### Outros artigos 
* Xenocidio armenio
### Ligazóns externas 
*II. Abdul Hamid Forum in English II. Abdul Hamid Forum in English
*II. Abdülhamit Dönemi Olayları – ittihat Ve Terakki Ödev Sitesi
*US Library of Congress Abdul Hamid II Photo Collection – about 1,800 photographs mounted in albums, ca. 1880–1893
*https://www.youtube.com/channel/UCv4Y__4UzJg-Hjwutow48FQ television show series of TV episodes that are true stories about his life written by his right-hand man
Katlego Kai Kolanyane-Kesupile

**Katlego Kai Kolanyane-Kesupile**, nada en Francistown en xaneiro de 1988, é unha artista performance, música, escritora e activista LGBT de Botswana, tamén coñecida como **Kat Kai Kol-Kes**. É coñecida por ser a primeira figura pública do seu país en identificarse de forma aberta como unha persoa transxénero, o que fixo en 2013. Foi tamén a primeira persoa de Botswana en ser nomeada membro de TED.

## Traxectoria
Foi á escola de primaria Clifton Primary School En 2016 recibiu unha bolsa Chevening. Colaborou nas publicacións *Peolwane Magazine*, *The Kalahari Review*, *Washington Blade* e *AfroPUNK.com*. Kolanyane-Kesupile toca tamén na banda Chasing Jakyb, e escribe cancións tanto en lingua inglesa como en lingua tswana.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*How I'm Bringing Queer Pride to My Rural Village (2017 vídeo)
*Developing the Nerve to Possess Yourself (2017 vídeo)
*Official site
Vieja Guardia

A **Vieja Guardia** de FET y de las JONS foi unha organización paramilitar​ de extrema dereita que existiu en España durante o réxime franquista.
## Historia 
Apareceu en marzo de 1942, por un decreto-lei que creaba a «medalla de la Vieja Guardia» á que podían acollerse aqueles que foran militantes dos dous partidos mencionados no Decreto de Unificación, Falange Española de las JONS e a Comuñón Tradicionalista.

A fronte desta «Vieja Guardia» quedou un inspector nacional, que respondía ante o secretario xeral de FET y de las JONS. Dependente orgánicamente do partido único, a organización mantivo unha certa autonomía no seo do «Movimiento». Durante a ditadura franquista, igual que ocorriría coa Guardia de Franco ou a Confederación Nacional de Excombatientes, a Vieja Guardia mantivo unha posición inmovilista. Deixou de funcionar como tal a finais da década de 1950, vítima da súa escasa operatividade; segundo José Luis Rodríguez Jiménez, logo da súa desaparición unha parte dos seus membros integrouse en organizacións falanxistas opostas á liña oficial.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
24,25-Dihidroxicolecalciferol

O **24,25-dihidroxicolecalciferol**, tamén chamado **24,25-dihidroxivitamina D3** e '*(24*R*)-hidroxicalcidiol** (abreviado como **24(R),25-(OH)2D3*'), é un composto que está estreitamente relacionado co 1,25-dihidroxivitamina D3, a forma activa da vitamina D3, pero, igual que a propia vitamina D3 e a 25-hidroxivitamina D3, é inactiva como hormona tanto *in vitro* coma *in vivo*. Foi identificada por Michael F. Holick.

## Formación e importancia 
A 24,25-dihidroxivitamina D3 fórmase a partir de 25-hidroxivitamina D3 pola acción do enzima P450cc24 (25-hidroxivitamina D3-24-hidroxilase), que parece ser "un enzima que multicataliza a maioría, se non todas, as reaccións na vía C-24/C-23 do metabolismo do 25-OH-D3." Propúxose que a 24,25-dihidroxivitamina D3 é un metabolito da 25-hidroxivitamina D3 que está destinado á excreción.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*