Dirección Xeral de Seguridade

A **Dirección Xeral de Seguridade** (**DGS**) foi un organismo español dependente do Ministerio de Gobernación e responsábel da política de orde pública en todo o territorio estatal.
O organismo renomeouse brevemente como **Dirección Xeral de Orde Pública** entre 1921 e 1923, cando recuperou a súa designación orixinal. Finalizada a guerra civil española, o organismo incrementou o seu papel de control da orde pública durante a Ditadura de Franco e converteuse nun dos resortes principais da represión franquista. Foi suprimida en 1979 ao asumir as súas funcións a Dirección Xeral da Policía.

## Historia 
### Orixes e creación 
O 24 de marzo de 1858 xa se creou unha Dirección Xeral de Seguridade e de Orde Pública. Foi nomeado para o cargo Manuel Ruiz del Cerro. Con todo, este organismo tivo unha existencia moi curta e en outubro dese ano foi disolto.

En 1886 volveuse crear unha Dirección Xeral de Seguridade, dependente do Ministerio de Gobernación, que centralizase todos os servizos policiais e corpos de seguridade existentes na época. Foi nomeado primeiro Director Xeral de Seguridade o mariscal Antonio Dabán y Ramírez de Arellano. O organismo foi suprimido en xullo de 1888, aínda que volveu ser creado de novo a finais de 1912. A partir de entón, o novo organismo converteuse nun importante resorte das políticas gobernamentais de orde pública.

Entre xuño de 1921 e novembro de 1923 o organismo foi denominado Dirección Xeral de Orde Pública, recuperando daquela a súa denominación orixinal.

### Guerra civil española 
Tras o comezo da Guerra civil, a DGS quedou baixo control republicano. Porén, viuse impotente para controlar os *paseos*, *checas* e outros «actos incontrolados» que se fixeron habituais nos primeiros meses. Aqueles días de xullo o director de Seguridade Alonso Mallol ficou arrepiado ante a situación e non foi capaz de porlle freo eficazmente. Neste contexto, cómpre sinalar un feito de importancia. Durante os primeiros días da contenda, grupos de anarquistas e doutras faccións fixéronse co control de numerosas fichas policiais e expedientes persoais pertencentes aos arquivos do Ministerio da Gobernación. A finais de xullo de 1936 Manuel Muñoz Martínez foi nomeado á fronte da DGS. O seu labor á fronte da mesma fixo que se lle acusase de pasividade ou implicación nos asasinatos do Cárcere Modelo de Madrid e as matanzas de Paracuellos. Con todo, a súa implicación en Paracuellos foi desmentida por algúns historiadores como Ian Gibson, que lembra que para entón a DGS existía máis sobre o papel que na realidade:

Tras os chamados Sucesos de Maio en Cataluña, a DGS fíxose cargo da represión sobre os grupos insurrectos, en particular, sobre o Partido Obreiro de Unificación Marxista (POUM). Do labor encargouse Ricardo Burillo Stholle como xefe superior de Seguridade en Barcelona.

### Ditadura franquista 
Tras o final da guerra civil e o estabelecemento da Ditadura franquista, esta reorganizou profundamente a DGS. Concentrou numerosos servizos baixo o seu control directo e incrementou con iso o seu poder. A política do bando vencedor distaba moito da reconciliación nacional e baseábase enteiramente na visión de «vitoria sobre os vencidos». A nova Lei para a Seguridade do Estado terminou de remarcar este novo carácter da DGS.
miniatura|157x157px|Emblema do Corpo Xeral de Policía (1942).
José Ungría Jiménez foi nomeado novo director xeral inmediatamente tras o final da guerra, e José Finat y Escrivá de Romaní a continuación del. De feito, Escrivá de Romaní destacou pola súa durísima represión. Mesmo chegou a convidar a Heinrich Himmler para que visitase Madrid coa idea de estabelecer unha colaboración policial coa Gestapo. A súa última decisión como director xeral de Seguridade foi pór en marcha o chamado Arquivo Xudaico, un conxunto de documentos elaborados polos gobernos civís para fichar e ter controlados os xudeus residentes en España, uns 6000. Coa ocupación alemá de Francia en 1940, a Policía franquista estabeleceu no país galo unha rede de axentes co fin de perseguir ou deter os dirixentes da República española no exilio. Un daqueles policías era Pedro Urraca Rendueles, coñecido por ser un dos xefes da rede e polos seus métodos.

A partir de 1941 a DGS tivo encomendada a tarefa de vixilancia da moral pública e o cumprimento das regras impostas a partir das directivas sobre conduta e vestimenta elaboradas pola Igrexa católica. Durante o período estival especialmente, a DGS informaba sobre devanditas instrucións. Quedaba prohibido «o uso de pezas de baño indecorosas», xa que se debía cubrir peito e costas. Era obrigatorio o uso de saias para as mulleres e de pantalón de deporte para os homes. Ademai, impuña multas «aos que non observen comportamentos acordes coa moral esixida».

A súa sede, que nesta época estaba situada na Real Casa de Correos da Porta do Sol (Madrid), fíxose famosa como centro de torturas. Foron coñecidos casos como os do dirixente comunista Julián Grimau, o presidente Companys ou o dirixente socialista Tomás Centeno,

### Desaparición 
Tras a morte de Franco e o comezo da Transición, en 1978 a DGS foi reorganizada orgánicamente para adaptala á realidade da época. En 1979 o organismo foi suprimido e converteuse na Dirección Xeral da Policía.

## Directores xerais de Seguridade 
## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 
*