Lymantria dispar

***Lymantria dispar*** é unha especie de insecto lepidóptero da familia dos erébidos (antes, da dos  limantríidos), de orixe eurasiática. 

Orixinariamente habitaba en Europa e Asia, pero foi introducida en Norteamérica a finais da década de 1860. 

Trátase dunha especie defoliante que, en España, ataca principalmente a especies do xénero *Quercus*, aínda que pode atacar a outras frondosas.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en  1758 por Linneo na 10ª edición do seu *Systema Naturae* co nome de *Phalaena dispar*. 

### Etimoloxía 
O nome científico *Lymantria dispar* componse de dúas palabras derivadas do latín. *Lymantria* significa "destrutor", e a palabra *dispar* deriva da propia palabra latina que significa "separar", resaltando as diferentes características dos dous sexos.

### Sinónimos 
Ademais do nome actualmente válido, a especie oñeceusa tamén polos sinónimos:

Nos Estados Unidos tratouse de combater a esta especie cun control biolóxico, cunha especie de avespa parasitoide dos ovos, *Ooencyrtus kuvanae*. Esta avespa é capaz de parasitar a moitas outras especies de lepidópteros. Tamén se introduciron dúas especies de escaravellos da familia dos carábidos, dúas especies de moscas parasitoides  da familia dos taquínidos, e outras especies de avespas parasitoides da familia dos icneumónidos.

## Galería 

Lymantria dispar MHNT Chenille.jpg|Eiruga
Lymantria dispar MHNT.CUT.2012.0.357 Claix (Isère) Female.jpg| ♀
Lymantria dispar MHNT.CUT.2012.0.357 Col de Cricheto Bastelica male.jpg|♂
Paisatge afectat per l'oruga de l'alzina.jpg|Paisaxe das Serras prelitorais catalás con sobreiras afectadas por eirugas de *L. dispar*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Barbosa, P. & Greenblatt, J. (1979): "Suitability, digestibility and assimilation of various host plants of the gypsy moth *Lymantria dispar* L. (Lepidoptera, Lymantriidae)". *Oecologia **43**(1): 111-119.
* Barbosa, P.; Waldvogel, M.; Martinat, P. *et al.* (1983): "Developmental and reproductive performance of the gypsy moth, *Lymantria dispar* (Linnaeus) (Lepidoptera, Lymantriidae), on selected hosts common to mid-atlantic and southern forests". *Environmental Entomology **12**(6): 1858-1862.
* Dwyer, G. & Elkinton, J.S. 1993. *Using simple-models to predict virus epizootics in gypsy-moth populations. *Journal of Animal Ecology **62**(1): 1-11
* Elkinton, J.S.; Healy, W.M.; Buonaccorsi, J.P.; Boettner, G.H.; Hazzard, A.M.; Smith, H.R. & Liebhold, A.M. 1996. *Interactions among gypsy moths, white-footed mice, and acorns. *Ecology **77**(8): 2332-2342
* Fullard, James H. & Napoleone, Nadia. 2001. *Diel flight periodicity and the evolution of auditory defences in the Macrolepidoptera. *Animal Behaviour **62**(2): 349–368.  PDF completo
* Gansner, D.A.; Herrick, O.W.; Mason, G.N. & Gottschalk, K.W. 1987. *Coping with the gypsy moth on new frontiers of infestation. *Southern Journal of Applied Forestry Research **11**: 201-209
* Gould, J.R.; Elkinton, J.S. & Wallner, W.E. 1990. *Density-dependent suppression of experimentally created gypsy moth, *Lymantria dispar *(Lepidoptera, Lymantriidae), populations by natural enemies. *Journal of Animal Ecology **59**(1): 213-233
* Porter, Jim. 1997. *The Colour Identification Guide to Caterpillars of the British Isles (Macrolepidoptera). Viking, London. pp. 81
* Rossiter, M.C. 1991. *Maternal effects generate variation in life-history - consequences of egg weight plasticity in the gypsy moth. *Functional Ecology **5**(3): 386-393
* Waring, P., Townsend, M. e Lewington, R. 2003. *Field Guide to the Moths of Great Britain and Ireland*. British Wildlife Publishing, Hook, UK. pp. 211
* Weseloh, R.M. & Andreadis, T.G. 1992. *Epizootiology of the fungus *Entomophaga maimaiga*, and its impact on gypsy moth populations. *Journal of Invertebrate Pathology **59**(2): 133-141

### Ligazóns externas 
*asiangypsymoth.org
*Lagarta peluda en Marruecos
*Acerca de *Entomophaga maimaiga*
* Bugguide.net. Species *Lymantria dispar* - Gypsy Moth
* Species Profile- European Gypsy Moth (*Lymantria dispar'') , National Invasive Species Information Center, United States National Agricultural Library. Listas xerais informativas e recursos.