Células CAR-T

As **células T quiméricas do receptor de antíxeno** (tamén coñecidas como **células CAR-T**) son células T que foran modificadas xeneticamente para producir un receptor de células T artificial para o seu uso en inmunoterapia.  Os **receptores de antíxenos quiméricos** (CAR, tamén coñecidos como **inmunorreceptores quiméricos,** **receptores de células T quiméricos** ou **receptores de células T artificiais**) son proteínas receptoras deseñadas para darlle aos linfocitos T a nova capacidade de dirixirse a unha proteína específica. 

A terapia con células CAR-T usa células T deseñadas con CAR para a terapia contra o cancro. A premisa da inmunoterapia CAR-T é modificar as células T para recoñecer as células cancerosas co fin de dirixilas e destruílas de forma máis eficaz. Os científicos recollen células T das persoas, altéranas xeneticamente e despois inxectan as células CAR-T resultantes nos pacientes para atacar os seus tumores.
## Tratamento do cancro 
As células T son xeneticamente deseñadas para expresar receptores de antíxenos quiméricos que teñen como obxectivo especificamente os antíxenos das células tumorais do paciente, e despois infúndense no paciente onde atacan e matan as células cancerosas.  Os pioneiros desta terapia celular foron científicos da Universidade de Pensilvania e do Memorial Sloan Kettering Cancer Center de Nova York. O seu traballo foi fundamental para o desenvolvemento e a adopción desta nova e prometedora estratexia de loita contra o cancro. Os investigadores utilizaron CRISPR xunto con outra estratexia que incorpora novo ADN ás células inmunes. O equipo axudou a ser pioneiro nesta estratexia en 2010, cando engadiron ADN ás células T de tres homes con leucemia crónica e devolveron esas células aos pacientes. Os resultados foron notables: os dous homes aínda estaban vivos e con boa saúde en 2020.

Outros estaban probando a mesma estratexia, chamada **terapia celular CAR-T**, nome que deriva do xene quimérico inserido no receptor de antíxeno que axuda ás células T infundidas a adherirse e destruír as células canceríxenas a través dunha proteína específica na súa superficie. 

En 2020 aprobáronse dúas terapias con células CAR-T para pacientes con leucemia e linfoma.

## CAR-T en Galiza 
O Parlamento Galego instou á Xunta a solicitar ser incluída no mapa de aplicación das CAR-T en 2019, ano en que foi aprobada no Estado español, pero a Comunidade galega quedou excluída da distribución desta terapia. En 2022 49 pacientes galegos recibiran o tratamento, a maioría fóra de Galiza.

Na exposición do Plan Galego contra o Cancro, reservouse unha partida de 2,5 millóns de euros en outono de 2020, durante a pandemia de Covid-19, aprobada co voto a favor do PP, do PSdeG e a abstención do BNG, que afirmou estar a favor da aplicación da terapia, pero criticou que no contexto do confinamento non foi acompañada dun Plan de Atención Primaria, que consideraban desatendida durante a pandemia, e que sería fundamental para a detección temperá dos cancros. Posteriormente, a detección temperá foi incorporado como un dos eixos estratéxicos na aplicación das CAR-T en Galiza.

En 2023 un equipo da Universidade de Santiago de Compostela desenvolveu un tratamento contra o cancro usando cápsulas nano-estructuradas portadoras de células **CAR-T**, un método semellante a un 'cabalo de Troia'. Esas cápsulas permitirian o seguimento en tempo real das CAR-T no organismo dos pacientes mediante técnicas de imaxe médica. O proxecto, chamado CARTsol, aplicarase inicialmente en modelos de rato de cancro de mama, pero as técnicas desenvolvidas poderán servir para outros tipos de tumores sólidos.

En 2023 os reitores da USC, UDC e UVigo e o SERGAS afirmaron que un centro aplicaría as terapias en Galiza en 2024, chamando á prudencia polos seus efectos secundarios, entre os que pode estar a "tormenta de citoquinas".

## Notas 

## Véxase tamén 
* Inmunoterapia