open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Diario de Ferrol

**Diario de Ferrol** é un xornal galego fundado na cidade de Ferrol en 1998 e editado por *El Ideal Gallego* na Coruña.

## Historia 
Antes da fundación de *Diario de Ferrol* houbo na cidade outros xornais. Entre os anos 1969 e 1980 editouse *Ferrol Diario*. Coincidindo coa crise do sector naval e a súa reconversión a desaparición do xornal. Editouse posteriormente *El Norte* entre 1980 e 1981. Esta crise afectou duramente á cidade de Ferrol é a toda a comarca. Da mobilización social e laboral destes anos fíxose evidente a necesidade dunha prensa local. *La Voz de Galicia* era o xornal de referencia na cidade. O xornal coruñés tiña e aínda ten unha importante delegación en Ferrol pero co seu discurso centrado na cidade da Coruña e lonxe da defensa dos intereses de Ferrol. Estas diferenzas e en moitos casos sen prestar atención a problemas locais distanciou á cidade do xornal que chegou a ser boicoteado polos traballadores que se negaron a mercalo en protesta pola cobertura que daba ás súas protestas. En 1998 *El Ideal Gallego* xornal fundado en Ferrol pero editado na Coruña decidiu converter a súa edición local de Ferrol que sempre tivo boa acollida, aínda que non era quen de competir con *La Voz de Galicia*, nun novo xornal co nome de *Diario de Ferrol*. O xornal tivo boa acollida dende os seus inicios esgotando a súa primeira edición. O xornal non foi quen de solucionar as carencias informativas de *La Voz de Galicia* pero soubo achegar máis as novas da cidade pero mantendo a distancia cos conflitos políticos e sociais. Co idioma galego o xornal mantivo a liña pasiva aparecendo en situacións moi concretas e máis forzado polo contexto das novas que trata.

Chegou a acadar unha tiraxe máxima de 10&nbsp;000 a 12&nbsp;000 exemplares. En 2004 saíu a versión web do xornal pero con contidos moi limitados. Non habendo primeiramente hemeroteca dispoñible para consultar xa que actualizábase a web cada xeira e as novas deixaban de estar dispoñibles.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos 
* *Diario del Ferrol* (s. XIX)
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Manuel Mur Oti

**Manuel Mur Oti**, nado en Vigo o 25 de outubro de 1908 e finado en Madrid o 5 de agosto de 2003, foi un director de cine, guionista e escritor galego.

## Traxectoria 
Fillo de Manuel Mur, oficial de prisións con destino en Vigo. En 1921 viaxou a Cuba, onde estudou Dereito e Literatura e colaborou en publicacións culturais. Viaxou por Haití e os Estados Unidos. Publicou o seu primeiro poemario, *Espirales* con só dezasete anos, pero foi coñecido como autor de novelas e obras dramáticas; estreou na Habana a súa primeira comedia, *La alegría del sitio* en 1931 e despois *La malcasada* e *El mayoral*. Retornou en 1933 e comezou a escribir no periódico *El Socialista*. Na Guerra Civil loitou no exército republicano con Valentín González "El Campesino". Exiliouse en Francia e foi internado nun campo de concentración. Volveu a España e foi detido en Málaga. Cando saíu radicouse en Madrid. Escribiu a novela *Destino negro*, que foi finalista do Premio Nadal de 1948 e tamén guións cinematográficos. Impulsou, con Antonio del Amo, a creación da produtora Sagitario Films (1947), que financiou as tres primeiras películas de del Amo, todas escritas por Mur Oti. En 1949 dirixiu a súa primeira película, *Un hombre va por el camino*. En 1953 creou a produtora Celta Films.

Recibiu o Premio Goya de honra na VII edición dos Premios Goya (1992).

## Obra 
### Como escritor 
* *Espirales*
* *La alegría del sitio*
* *Destino negro* (1949)

### Como director 
* *Un hombre va por el camino* (1949)
* *Cielo negro* (1951)
* *Condenados* (1953)
* *Orgullo* (1955)
* *Fedra* (1956)
* *El batallón de las sombras* (1957)
* *La guerra empieza en Cuba* (1957)
* *Pescando millones* (1959)
* *Duelo en la cañada* (1959)
* *Una chica de Chicago* (1960)
* *Milagro a los cobardes* (1962)
* *A hierro muere* (1962)
* *La otra cara del espejo* (serie de televisión, 1965)
* *Loca juventud* (1965)
* *El escuadrón del pánico* (1966)
* *La encadenada* (1975)
* *Morir... dormir... tal vez soñar* (1976)

### Como guionista 
* *Cuatro mujeres* (1947)
* *El huésped de las tinieblas* (1948)
* *Noventa minutos* (1949)
* *Alas de juventud* (1949)
* *Un hombre va por el camino* (1949)
* *Cielo negro* (1951)
* *Condenados* (1953)
* *Orgullo* (1955)
* *Fedra* (1956)
* *La guerra empieza en Cuba* (1957)
* *El batallón de las sombras* (1957)
* *Pescando millones* (1959)
* *Duelo en la cañada* (1959)
* *Una chica de Chicago* (1960)
* *Teresa de Jesús* (1961)
* *Milagro a los cobardes* (1962)
* *Loca juventud* (1965)
* *El escuadrón del pánico* (1966)
* *La encadenada* (1975)
* *Morir... dormir... tal vez soñar* (1976)
* *Cañas y barro* (serie, 1978)
* *La barraca* (serie, 1979)

### Como actor 
* *Segundo López, aventurero urbano* (1953)
* *Memorias del cine español* (1978
* *La noche del cine español* (1985)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía 
* Un grande da cinematografía galega
* Necrolóxica en *ABC* 
* Ficha na IMBd
The Notorious Byrd Brothers

***The Notorious Byrd Brothers*** é o quinto álbum da banda estadounidense de rock The Byrds, publicado o 15 de xaneiro de 1968 a través do selo Columbia Records. Musicalmente representa o cumio da experimentación psicodélica de The Byrds, onde a banda mesturou elementos de folk rock, rock psicodélico, country, música electrónica, baroque pop e jazz en moitas cancións. Destes estilos dispares, as sutís influencias do country and western son evidentes en varias cancións, apuntando cara a unha dirección country rock que o grupo perseguiría no seu seguinte traballo. Ademais, en *The Notorious Byrd Brothers* a banda e o produtor Gary Usher usaron un bo número de efectos de estudio e técnicas de produción, como *phasing*, *flanging*, e paneado espacial. The Byrds tamén introduciron o son da pedal steel guitar e o sintetizador modular Moog na súa música por vez primeira neste álbum, sendo un dos primeiros disco onte aparace o Moog.

## Listaxe de cancións 
### Cara 1 
# "Artificial Energy" (Roger McGuinn, Chris Hillman, Michael Clarke) – 2:18
# "Goin' Back" (Carole King, Gerry Goffin) – 3:26
# "Natural Harmony" (Chris Hillman) – 2:11
# "Draft Morning" (David Crosby, Chris Hillman, Roger McGuinn) – 2:42
# "Wasn't Born to Follow" (Carole King, Gerry Goffin) – 2:04
# "Get to You" (Gene Clark, Roger McGuinn) – 2:39
#* NOTA: No álbum erroneamente acredítase "Get to You" a Chris Hillman e Roger McGuinn.

### Cara 2 
# "Change Is Now" (Chris Hillman, Roger McGuinn) – 3:21
# "Old John Robertson" (Chris Hillman, Roger McGuinn) – 1:49
# "Tribal Gathering" (David Crosby, Chris Hillman) – 2:03
# "Dolphin's Smile" (David Crosby, Chris Hillman, Roger McGuinn) – 2:00
# "Space Odyssey" (Roger McGuinn, Robert J. Hippard) – 3:52

### Cancións extra da reedición en CD de 1997 CD 
#  "Moog Raga" [Instrumental] (Roger McGuinn) – 3:24
# "Bound to Fall" [Instrumental] (Mike Brewer, Tom Mastin) – 2:08
# "Triad" (David Crosby) – 3:29
# "Goin' Back" [Versión un] (Carole King, Gerry Goffin) – 3:55
# "Draft Morning" [Alternate End] (David Crosby, Chris Hillman, Roger McGuinn) – 2:55
# "Universal Mind Decoder" [Instrumental] (Chris Hillman, Roger McGuinn) – 13:45
#* NOTA: esta canción reata no 3:32; en 4:32 comeza "The Notorious Byrd Brothers Radio Advertisement" que emata no 5:41; e no 6:42 comeza "Dolphin's Smile" [In-studio Argument] (David Crosby, Chris Hillman, Roger McGuinn).
What's THIS For...!

'''''What's THIS For...!''''' é o segundo álbum da banda inglesa de post-punk Killing Joke, publicado en xuño de 1981 a través do selo E.G. Records. Unha verión remasterizada con tres cancións extra foi editada no ano 2005.

## Listaxe de cancións 
Todos os temas compostos por Killing Joke (Jaz Coleman, Paul Ferguson, Martin Glover e Walker).

; Cara 1
# "The Fall of Because" – 5:12
# "Tension" – 4:33
# "Unspeakable" – 5:20
# "Butcher" – 6:11

; Cara 2
# "Follow the Leaders" – 5:37
# "Madness" – 7:43
# "Who Told You How?" – 3:37
# "Exit" – 3:42

### Versión en casete 
; Cara 1
# "The Fall of Because" – 5:11
# "Tension" – 4:31
# "Unspeakable" – 5:18
# "Butcher" – 6:09

; Cara 2
# "Follow the Leaders" – 5:32
# "Madness" – 7:41
# "Who Told You How?" – 3:37
# "Exit" – 3:40

### Cancións extra da reedición de 2005 en CD 
# "Follow the Leaders (Dub)" – 4:06
# "Madness (Dub)" – 7:28
# "Brilliant" – 3:58
Station to Station

***Station to Station*** é o décimo ábum de estudio do músico inglés David Bowie, publicado o 23 de xaneiro de 1976 a través do selo RCA Records. Considerado como un dos seus traballos máis significativos, *Station to Station* destaca por ser o vehículo da última gran personaxe de Bowie, The Thin White Duke. O disco foi gravado tras completar de filmar *The Man Who Fell to Earth* de Nicolas Roeg, e na súa portada aparece un fotograma da película. Durante as sesión Bowie dependeu fortemente das drogas, especialmente da cocaína, e non lembra case nada da produción.

Musicalmente, *Station to Station* foi un álbum de transición para Bowie, desenvolvendo a música funk e soul do seu anterior traballo, *Young Americans*, pero presentando unha nova dirección cara aos sintetizadores e os ritmos motorik influenciados polas bandas alemás de electrónica como Kraftwerk e Neu!. Esta tendencia culminou nalgúns dos seus traballos máis aclamados, a chamada *Berlin Trilogy*, gravados con Brian Eno entre 1977 e 1979. As letras do álbum reflicten as súas preocupacións sobre Nietzsche, Aleister Crowley, a mitoloxía e a relixión.

Coa súa mestura de funk e Krautrock, baladas románticas e ocultismo, *Station to Station* ten sido descrito simultaneamente como un dos álbums de Bowie máis accesibles e o máis impenetrable.

## Listaxe de cancións 
### Edicións en CD 
O álbum foi reeditado catro veces en CD ata a data. A primeira foi en 1985 por RCA coa portada orixinal en vlanco e negro, a segunda en 1991 por Rykodisc con dous temas extra, a terceira en 1999 por EMI cun son dixitalmente remasterizado e sen cancións extra, e a cuarta en 2007 por EMI Japan reproducindo o libreto do vinilo orixinal.
Estadio Municipal Pepe Barrera

O **Estadio Municipal Pepe Barrera** é un estadio de fútbol galego do concello de Ribadeo. Ten capacidade para 2.500 espectadores e serve de localía ao Ribadeo FC. Neste estadio lévase a cabo o Trofeo Emma Cuervo.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*
Cabo de Gata

O **cabo de Gata** é un cabo localizado no sur da Península Ibérica, fronte ao mar Mediterráneo, pertencente ao municipio de Níjar, na provincia de Almería, Andalucía. O cabo e a súa zona de proximidade forman parte do Parque Natural do Cabo de Gata-Níjar.

## Etimoloxía 
Tolomeo refírese ao **cabo de Gata** coma *Charidemou Acra*, que significa "o que o vento levou á beira do mar".

Con posterioridade, Aviano, na súa *Ora maritima* refírese a el como *Iugum Veneris* (Cabo de Venus), en referencia á deusa de orixe tartesa que os romanos identificaron con Afrodita. Para venerala levantaron un templo no Cerro da Testa.

A abundancia de ágatas no terreo, que dera lugar ao nome fenicio, fixo retomalo durante a Idade Media, sendo coñecido como *Cabo das Ágatas*. Por contracción fonética, acabou impoñéndose o que é empregado na actualidade.

Outra posibilidade que se baralla é que o termo veña dunha palabra latina adoptada polos árabes. De "capita" (lido esdrúxulo), pasaría en árabe a "qabta" por síncope do "i", o que sería actualmente un pleonasmo: o cabo de "Cabo" traducido.

## Faro 
En 1863 foi construído o faro do cabo de Gata, de 18 metros de altura, con escintileos cada 30 segundos a máis de 50 metros sobre o nivel do mar, onde se pode observar desde 30 millas de distancia. No século XX acompañouse coa casa do faro e outras instalacións arredor.

Este faro foi construído sobre o castelo de san Francisco de Paula (1738), que máis tarde foi desartillado pola guerra da independencia de España.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Parque Natural do Cabo de Gata-Níjar

### Ligazóns externas 
* Información sobre o Cabo de Gata
Starsky & Hutch (filme)

***Starsky & Hutch*** é un filme estadounidense dirixido por Todd Phillips que se estreou no 2004. Está protagonizado por Ben Stiller como David Starsky e Owen Wilson como Ken "Hutch" Hutchinson e é unha adaptación da serie de televisión homónima dos anos 1970.

## Sinopse 
Dave Starsky e Ken “Hutch” Hutchinson son dous detectives de Bay City (California). Fanse cargo dun caso moi delicado e perigoso, pero contan coa valiosa axuda do espelido Huggy Bear (Snoop Dogg) e de tres fermosas animadoras (Carmen Electra, Amy Smart e Brande Roderick).

## Personaxes 
* Ben Stiller como David Starsky
* Owen Wilson como Ken "Hutch" Hutchinson
* Vince Vaughn como Reese Feldman
* Snoop Dogg como Huggy Bear Brown
* Jason Bateman como Kevin Jutsum
* Fred Williamson como Capitán Doby
* Will Ferrell como Big Earl
* Amy Smart como Holly Monk
* Carmen Electra como Stacey Haack
* Juliette Lewis como Kitty
* Molly Sims como Mrs. Feldman
* George Cheung como Chau
* Chris Penn como Manetti
* Brande Roderick como Heather
* Jeffrey Lorenzo como Willis lewis
* Har Mar Superstar como Dancing Rick
* Patton Oswalt como Disco DJ
* Paul Michael Glaser como o Starsky orixinal
* David Soul como o Hutch orixinal
* Frank Ferrara como David Starsky (especialista)
* Terry Crews como Porteiro
* Kimberly Wyatt como bailarón

## Galardóns e nomeamentos 
* 2004: 2 Nomeamentos ós Premios Razzie: peor actor (Stiller) e actriz sec. (Electra).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie
The Scorpion King 3: Battle for Redemption

***The Scorpion King: Battle for Redemption*** (previamente titulado ***The Scorpion King 3: Book of the Dead*** e ***The Scorpion King 3: Rise of the Dead***) é un filme estadounidense dirixido por Roel Reine que se estreou en DVD o 17 de xaneiro de 2012. É o terceiro filme da saga *The Scorpion King*, un spin-off da saga de *The Mummy*.

## Sinopse 
Logo da súa triunfal ascensión ó poder, o reino de Mathayus caeu e a súa raíña morreu por mor dunha praga. Convertido agora nun asasino a soldo, quere volver a recuperar o poder e a gloria que coñeceu unha vez. Para iso terá que defender un reino dun diabólico tirano e dos seus guerreiros fantasmais.

## Personaxes 
* Victor Webster como Mathayus, o Rei Escorpión
* Bostin Christopher como Olaf
* Temuera Morrison como Rei Ramusan
* Krystal Vee como Princesa Silda
* Selina Lo como Tsukai
* Kimbo Slice como Zulu Kondo 
* Dave Batista como Agromael
* Billy Zane como Rei Talus
* Ron Perlman como Horus
* Brandon Cohen como Salim
* Kelly Hu como Cassandra (sen acreditar)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Carrasco

O termo **Carrasco** pode referirse a:

***Carrasca**, as plantas do xénero *Erica*: uces, carrouchas;
****Carrasco**, a especie *Erica cinerea*;
***Piñeiro carrasco**, un tipo de piñeiro (*Pinus halepensis*);
***Carballo carrasco**, un tipo de carballo mediterráneo (*Quercus coccifera*).

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***As Chans do Carrasco**, lugar da parroquia de Randufe, no concello de Tui;
***San Martiño do Carrasco**, lugar da parroquia de San Martiño de Amarante, no concello de Antas de Ulla;

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***El Carrasco** concello da provincia de Salamanca.

;En Bolivia
***Provincia de José Carrasco**, en Bolivia;
***Parque Nacional Carrasco**, na provincia de Cochabamba.

;No Uruguai
***Carrasco**, barrio uruguaio no leste de Montevideo;
***Barra de Carrasco**, barrio uruguaio de Ciudad de la Costa, no departamento de Canelones;
***Paso Carrasco**, cidade uruguaia do departamento de Canelones;
***Parque Carrasco**, barrio uruguaio de Ciudad de la Costa, no departamento de Canelones;
***San José de Carrasco**, barrio uruguaio de Ciudad de la Costa, no departamento de Canelones;
***Arroyo Carrasco**, regueiro uruguaio que separa os departamentos de Montevideo e Canelones;
***Aeroporto Internacional de Carrasco**, no Uruguai.

;Montes de Galiza
***Monte Carrasco**, en Cangas;
***Monte Carrasco**, en Marcón, no concello de Pontevedra.

Amais como apelido pode referirse a:

***Enrique Gil y Carrasco**, escritor romántico do Bierzo (1815-1846);
***Manuel Carrasco i Formiguera**, político e avogado catalán (1890-1938);
***Prudencio Landín Carrasco**, avogado galego (1912-1988);
***Amancio Landín Carrasco**, historiador naval e escritor galego (n. 1918);
***Rafael Landín Carrasco**, avogado galego (1923-2005);
***Ángela Carrasco**, cantante e actriz dominicana (n. 1950);
***Victoriano Urgorri Carrasco**, científico galego, profesor de zooloxía mariña (n. 1951);
***Alfonso Carrasco Rouco**, relixioso galego, bispo de Lugo (n. 1956);
***Isaías Carrasco**, político vasco (1964-2008);
***Covadonga Carrasco López**, arquitecta galega (n. 1965);
***Isabel Carrasco**, política española (n. 1976);
***Manuel Carrasco Galloso**, cantante andaluz (n. 1981).

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
***O Carrusco**, lugar da parroquia do Sisto, no concello de Ourol;
***Creus e Carrasco arquitectos**, estudio de arquitectura galego fundado polos arquitectos Juan Creus Andrade e Covadonga Carrasco López;
***IES Monte Carrasco**, instituto público de ensino secundario de Cangas;
***Estadio Francisco Artés Carrasco**, estadio de fútbol da cidade murciana de Lorca.
Antonio Fontenla

**Antonio Fontenla Ramil**, nado na Coruña en 1943, é un empresario galego. Foi presidente da Confederación de Empresarios de Galicia dende o ano 2001 ata o 2013, ao ser reelixido dúas veces. Tamén é o presidente da Confederación de Empresarios da Coruña.

## Traxectoria 
Estudou Arquitectura Técnica en Madrid e fíxose empresario da construción, participando na dirección e presidencia de diferentes empresas inmobiliarias e de enerxías renovables.

Foi o máximo responsábel de Construcciones Fontenla até 2004, cando os seus irmáns decidiron desaloxalo da presidencia.

## Notas
Antonio Muñiz Álvarez

**José Antonio Muñiz Álvarez**, nado en Vilar (Negueira de Muñiz) o 18 de agosto de 1883 e finado en Lugo o 3 de xaneiro de 1956, foi un político galego.

## Traxectoria 
Emigrou a Cuba, dende onde marchou a Francia anos máis tarde. En 1923 regresou á súa vila natal. Entre 1923 e 1925 agrupou aos veciños do val de Negueira en sociedades agrarias a modo de cooperativas e creou varios colexios, impulsando a cultura para que os nenos non quedaran analfabetos. Foi secretario da Federación Agraria Liga Provincial Agraria de Lugo (1923) e presidente da Federación de Sociedades y Sindicatos Agrícolas del distrito da Fonsagrada (1927-1933).

Logrou a constitución en concello de seis freguesías que pertencían á Fonsagrada (Río de Porto, Negueira, Ernes, Ouviaño, Barcela e Marentes), pasando a chamarse Concello Constitucional de Negueira. En 1929 por Real Orde, concedeuse o cambio de nome de Negueira polo de Negueira de Muñiz.

Na Segunda República continuou coa súa actividade como líder agrario, foi proclamado candidato da esquerda agraria independente para as eleccións de novembro de 1933 e despois estivo afiliado a Izquierda Republicana. Foi recadador de contribucións da Deputación Provincial. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 25 de xullo e encarcerado, foi condenado e as súas propiedades confiscadas. Saíu da prisión o 14 de xuño de 1942 e casou en xullo con Estrella Méndez Campa. Instalouse en Lugo, onde morreu anos despois.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía 
* Ficha en Represión franquista en Lugo

* Por qué Negueira es de Muñiz
Go!azen

***Go!azen*** é un filme musical vasco, dirixido por Jabi Elortegi e Aitor Aranguren que se estreou no 2008. É o primeiro filme deste xénero que se realiza no País Vasco.

## Sinopse 
O filme conta a historia dun grupo de rapaces nun campamento. Beñat e Irati namóranse o un do outro dende o primeiro intre, pero o seu romance estará cheo de problemas que porán a proba o seu amor.

## Personaxes 
* Iñigo Azpitarte como Beñat
* Barbara Rivas como Irati
* Yago Mateo como Landa
* Aitor Saumell Esnaola como Asier
* Inma Fernandez como Desiree
* Yeray Vázquez como Gorka
* Mikel Losadacomo Julen
* Ramon Agirre como Director
* Pedro Alfonso Vilas como Hector
* Zulai Plazaola como Leire
* Jon Urbieta como Baldar

## Notas
Carroucha das brañas

miniatura|dereita|200px|Unha ilustración da *Erica tetralix* do século XIX.

A **carroucha das brañas** ou **queiroga das brañas** (***Erica tetralix***) L., é unha especie de urce do xénero *Erica*.

Pódese confundir facilmente coa especie *Erica mackaiana*, unha carroucha endémica do norte de Galiza, que medra riba dos 300 – 400 m entre as Serras Setentrionais e o mar Cantábrico, en prados húmidos, brañas e turbeiras. Diferénciase de *E. tetralix* porque pode acadar maior altura, até os 80&nbsp;cm, as follas teñen pouca peluxe, as anteras das flores son parda-escuras, e os sépalos e froitos non posúen lanuxe.

## Descrición 
Trátase dun pequeno mato, un subarbusto perenne ramalludo duns 50&nbsp;cm, coas franzas cubertas dunha vilosidade de pelos curtos e de glándulas.

As follas dispóñense en verticilos de catro, son estreitas e pequenas, de até 5&nbsp;mm de lonxitude e de cor abrancazada polo envés. Están cubertas de pelos ríxidos.

As flores son miúdas, duns 7&nbsp;cm, con lanuxe no ápice, e de cor rosadas a xeito de campá, en acios compactosde 5 a 12 flores que se inclinan ao final da súa floración, e follas nas volutas de catro (de aí o nome científico). cos pedicelos máis curtos que as flores. As anteras son pardo claras e os sépalos posúen lanuxe. Florea no verán e no outono.
Distínguese doutros membros europeos do xénero *Erica* pola ausencia de anteras protuberantes.

O froito é unha cápsula aveludada.

## Hábitat e distribución 
O seu hábitat natural atópase nas áreas húmidas de Europa, principalmente na faixa atlántica occidental, dende a zona sur de Portugal até o centro de Noruega, e tamén en certas rexións pantanosas, afastadas da costa da Europa Central. Os ecosistemas son lamazais, pantanos, uceiras húmidas e bosques húmidos de coníferas, podendo chegar a se converter na especie dominante. Introduciuse nalgunhas partes de América do Norte e de Europa, como é o caso de Austria ou Suíza.

En Galiza aparece no norte, en brañas, prados húmidos de solos acedos (silíceos) e en turbeiras.

## Sinónimos 
* *Erica tetralix var. parviflora* Chevall. [1827]
* *Erica tetralix var. anandra* Coss. & Germ. [1861]
* *Erica botuliformis* Salisb. [1802]
* *Tetralix septentrionalis* E.Mey. [1839]
* *Ericodes tetralix* (L.) Kuntze [1898]
* *Erica glomerata* Salisb. [1796]
* *Eremocallis glomerata* Gray
* https://web.archive.org/web/20140310235018/http://www.tela-botanica.org/eflore/BDNFF/4.02/nn/24777/synonymie

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Atlas Xeobotánico de Galicia
* Den virtuella floran (en alemán)
* Bilder ur Nordens flora
Baciláceas

As **baciláceas** (***Bacillaceae***) son unha familia de bacterias grampositivas, heterótrofas, con forma típica de bacilo, que poden producir endósporas. Os membros con motilidade desta familia caracterízanse por ter unha flaxelación peritrica (moitos flaxelos situados arredor de toda a célula). Algunhas Bacillaceae son aerobias, mentres que outras son anaerobias facultativas ou anaerobias estritas. A maioría das especies non son patóxenas, pero no xénero *Bacillus* hai especies que causan enfermidades en humanos, como *B. anthracis*.

Aínda que as baciláceas son tipicamente bacilos, hai unha excepción, o xénero *Saccharococcus*, que son cocos que foron illados na extracción do azucre de remolacha.

## Forma de vida 
Nesta familia hai especies útiles, como as que se empregan no tratamento do liño e outras patóxenas para o home e animais, como *Bacillus anthracis*. Todas as Bacillaceae presentan o mesmo modo de vida. Na natureza, sobre todo no solo, existe unha grande reserva de esporas en estado de latencia. Se pola presenza de alimento adecuado se induce a xerminación dunha espora, pode producirse unha rápida multiplicación ata que se esgota o alimento; entón poden formarse de novo esporas que pasan a incrementar a reserva natural. Esta breve fase de multiplicación ten lugar nos restos de animais e vexetais e nos alimentos e tecidos animais como ocorre nas especies patóxenas.

## Notas 
## Véxase tamén
Ikechi Anya

**Ikechi Anya**, nado o 3 de xaneiro de 1988 en Glasgow, é un futbolista escocés que xoga de centrocampista para o Derby County FC do Football League Championship.

## Traxectoria 
Formouse nas categoría inferiores do club inglés Oxford City, en 2004 ficha polo Wycombe Wanderers onde militan ata 2007, cando volve a Oxford. Tras breves pasos polo Halesowen Town e o Northampton Town no ano 2009 ficha polo Sevilla Atlético, por aquel entón en Segunda División B.

Ao ano seguinte ficha por outro filial, o Celta de Vigo B, facendo moi bo ano ao anotar oito tantos, porén non atopa un sitio no primeiro equipo, co que so disputa un encontro, e o club decide traspasalo ao Granada CF. No equipo andaluz non atopa continuidade e é cedido primeiro ao Cádiz CF e despois ao Watford F.C..
Parteme, Froufe, O Irixo

**Parteme** é un lugar da parroquia de Froufe no concello ourensán do Irixo, na comarca do Carballiño. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 1 habitante (1 muller), o que supón un aumento con respecto a 2022, cando estaba deshabitado.

O casal atópase nas terras altas do Irixo e ten cinco casas. Atópase moi preto de Sidre. Pódese acceder a ela pola estrada que vén da Ermida ou pola estrada que comunica a aldea de Trabazón con Sidre. Está arrodeada dun bosque chamado O Brañal que tamén rodea a aldea de Sidre.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Froufe
### Parroquias do Irixo
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares do Irixo
Carroucha de Irlanda

A **queiroga de Irlanda** ou **carroucha de Irlanda** (***Erica erigena***) é unha especie de uz (plantas de flor da familia Ericaceae, nativas dos cantís e uceiras da Europa atlántica (Irlanda, suroeste de Francia, Galiza, Cornixa Cantábrica, Portugal e Tánxer). É un arbusto perenne que acada os 75&nbsp;cm coa follaxe algo feble e flores dunha cor rosa intensa e recendo a mel no inverno e na primavera. Aparece no oeste de Irlanda, separada das poboacións galegas ou mediterráneas, polo que poderíase tratar dunha poboación asilvestrada a partir de xardíns.

Cultívase tamén coma planta ornamental coma cobertora con outras uces e coníferas ananas. Como as demais uces é calcífuga, preferindo terreos asollados e con solos acedos ben drenados. Desenvolvéronse numerosos cultivares para xardinaxe. Os seguintes gañaron o premio de mérito da Royal Horticultural Society inglesa:
* *E. erigena* 'Irish Dusk'
* *E. erigena* f. *alba* 'W.T. Rackliff' (white-flowered)

## Notas 
## Véxase tamén 
* Carrasco (planta)
Ignacio González Montes

**Ignacio González Montes**, nado en Cangas o 24 de decembro de 1910, foi un futbolista galego que xogaba na demarcación de defensa.

## Traxectoria 
Fichou polo Celta de Vigo en 1933, por aquel entón tentando conseguir o seu primeiro ascenso a Primeira División, porén os seus primeiros minutos co Celta serían no Campionato galego, título que gañaría o equipo celeste.

Co Celta participou no primeiro ascenso do equipo na tempada 1935/36, e sería un dos poucos xogadores que tamén debutarían na máxima categoría, xa que este debut tivo que agardar tres anos ao producirse o golpe de estado militar contra a Segunda República Española que desembocou na Guerra Civil, sufrindo gran parte dos futbolistas as penurias da guerra e da represión franquista.

Finalmente debutou na cuarta xornada da tempada 1939/40, do que sería o seu último ano no Celta.
Pío Moa Banga

**Pío Moa Banga**, nado no Carballiño en 1927 e finado o 27 de outubro de 2017, foi un blogueiro e esperantista galego.

## Traxectoria 
Empregado de banca en Vigo, deu clase de dereito mercantil na Escola de Comercio desa mesma cidade.

Foi membro fundador e presidente da Asociación Galega de Axuda ó Sáhara, foi membro activo tamén da asociación Séniores Españoles para la Cooperación Técnica. Dende 2009 mantivo o blog *Reflexiones de un ochental*. Ten colaborado con distintas publicacións como *Ágora do Orcellón*.

## Vida familiar 
Tivo cinco fillos, un deles o escritor Pío Moa Rodríguez.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Reflexiones de un ochental, blog persoal.
Pío Moa

O nome **Pío Moa** pode referirse a:
* **Pío Moa Banga** (1927-2017), blogueiro e esperantista galego;
* **Pío Moa Rodríguez** (n. 1948), escritor e ensaísta galego, fillo do anterior.
Antonio Muñiz

Co nome de **Antonio Muñiz** podemos referirnos a:

***Antonio Muñiz Álvarez**, político agrarista de Negueira de Muñiz (1883-1956).
***Antonio Muñiz Cruces**, alcalde da Estrada durante o franquismo.
Scophthalmus

***Scophthalmus*** é un xénero de peixes teleósteos da orde dos pleuronectiformes, o tipo da familia dos escoftálmidos, propios do océano Atlántico e coñecidos en galego como **rodaballos** e **curuxos**.

## Taxonomía 
O xénero foi descrito en 1810 polo naturalista estadounidense Constantine Samuel Rafinesque.

### Etimoloxía 
Non está nada clara a etimoloxía do nome *Scophthalmus*.

Segundo algúns etimoloxistas, derivaría dos termos do grego antigo σκόπελος *skópelos*, "rocha elevada" (e, ao parecer, o nome dun certo "peixe lantrerna"), e ὀφθαλμός *ophthalmós*, "ollo". Para outros, derivaría do italiano *scopo*, "mira" (de arma de fogo), derivado do grego σκοπός *skopós*, "atalaia", "observador", "espía", relacionado con σκεπάζω *skepázō*, "defender", "protexer", "defender contra", e ὀφθαλμός *ophthalmós*, "ollo". Finalmente, algúns opinan que o termo estaría formado a partira dos gregos σκώπτω *skóptō*, "burlarse" e ἅλμη *álmē*, "auga ou escuma do mar", literalmente: "o que se burla da escuma do mar", o que, dada a coñecida excentricidade de Rafinesque, talvez non estaría errado.

### Sinónimos 
Ademais de polo nome orixinario que lle deu Rafinesque, este xénero coñeceuse ao longo do tempo polos sinónimos:
* *Scophthalmus aquosus* (Mitchill, 1815) - curuxo americano.
* *Scophthalmus maximus* (Linnaeus, 1758) = *Psetta maxima* (Linnaeus, 1758) - rodaballo.
* *Scophthalmus rhombus* (Linnaeus, 1758) - curuxo.

## En Galicia 
Rodríguez Solórzano *et al.*, no seu *Inventario*, nas augas galegas rexistran dúas das especies anteriormente citadas, *Scophtalmus rhombus* e *Psetta maxima* (= *Scophtalmus maximus*).

## Galería de imaxes 

File:Turbot fish at market, 2009.jpg|*Scophthalmus aquosus* nun mercado de París
File:Psetta maeotica (upside).jpg|*Scophthalmus maeoticus* nun mercado de Turquía 
File:Psetta maxima Luc Viatour.jpg|*Scophthalmus maximus* nun acuario de Bélxica
File:Santiago, Praza de Abastos 01-11b.JPG|*Scophthalmus rhombus* na praza de Santiago

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Burton, Maurice & Robert Burton (1984): *Encyclopedia of Fish*. Saint Louis, EE.UU: BPC Publishing. ISBN 0-7064-0393-2.
* Eschmeyer, William N., ed. (1998): *Catalog of Fishes*. Special Publication of the *Center for Biodiversity Research and Information*, núm. 1, vol. 1-3. San Francisco (California, Estados Unidos): California Academy of Sciences. ISBN 0-940228-47-5.
* Lahuerta Mouriño, Fernando e Francisco X. Vázquez Álvarez (2000): *Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos*. Santiago: Xunta de Galicia. ISBN 84-453-2913-8. 
* Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World*. John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.
* Rodríguez Villanueva, X. L. e Xavier Vázquez (1992): *Peixes do mar de Galicia. (III) Peixes óseos (continuación)*. Vigo: Edicións Xerais de Galicia. ISBN 84-7507-654-8.

### Outros artigos 
* Peixes
* Acantopterixios
* Pleuronectiformes
* Escoftálmidos

### Ligazóns externas 
* FishBase. Lista de especies válidas do xénero *Scophthalmus* en FishBase.
* *Scophthalmus* no SIIT .
* *Scophthalmus* no NCBI 
* *Scophthalmus* en ADW.
* *Scophthalmus*  na EOL.
Catedral de Turku

A **Catedral de Turku** (en , e en ) é un templo adicado ao culto luterano situado na cidade de Turku (Finlandia). Foi consagrada o probablemente o 17 de xuño de 1300.

## Historia 
### Antecedentes 
[miniatura|Maqueta da [igrexa de Koroinen.]]
A primeira sé episcopal de Finlandia estaba situada en Nousiainen, onde se construíu unha igrexa de madeira no mesmo lugar que na actualidade ocupa a igrexa de Nousiainen, unha igrexa medieval construída en pedra. Contra o ano 1229 a sé trasladouse a Aurajoki, onde un ano despois se construíu unha igrexa de madeira en Koroinen, a un par de quilómetros da localización actual da catedral.

### A construción da catedral 
Non se sabe moito das primeiras etapas da catedral de Turku. Probablemente a igrexa foi construída en madeira a finais do século XIII, se ben a data da súa inauguración é incerta. A igrexa puido ter sido consagrada entre 1292 e 1296, o 17 de xuño de 1300 ou a principios do século XIV, posiblemente en 1309.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de igrexas de pedra medievais de Finlandia
* Arquidiocese de Turku
* Diocese católica romana de Åbo

### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial ,  e
Despertar

***Despertar*** foi un periódico editado en Foz en 1936.

## Historia e características 
Subtitulado *Órgano del Comité de Salud Pública Focense*, apareceu o 7 de abril de 1936. Despois cambiou o subtítulo por *Semanario republicano*. Afirmaba que nacía coa intención de renovar a vida política de Foz e quería "redimir a Foz de esclavitudes caciquiles y de la apatía que aquel pone en el ejercicio de sus deberes y derechos cívicos". Creado por un grupo de mozos de Foz, apoiados na figura de Ramón Salgado Toimil, estaba dirixido por Francisco Calvo Jarrín e o seu administrador era S. Vázquez López. Entre os seus colaboradores figuraban Salgado Toimil, Antonio Noriega Varela, Cándido Fanego López e Francisco Maañón Couto. Cesou a súa publicación co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Lugo
### Ligazóns externas 
*
Haemophilus

***Haemophilus*** é un xénero de bacterias gramnegativas xeralmente con forma de cocobacilos. Aínda que a forma típica é a cocobacilar, considéranse pleomórficas porque poden variar drasticamente a súa morfoloxía. Todos os membros de *Haemophilus* son aerobios ou aerobios facultativos.

O xénero inclúe organismos comensais cun certo grao de patoxenicidade, como:

* *H. influenzae*, que causa septicemia e meninxite en nenos pequenos. Orixinariamente considerouse que era o axente causal da gripe (ou influenza), o que non era certo, pero a iso débese o epíteto "influenzae" do taxon.
* *H. ducreyi*, que produce chancros xenitais. 
Outras especies patóxenas menos frecuentes son: *H. parainfluenzae* (pneumonía e endocardite), e *H. aegyptius* (conxuntivite ou febre purpúrica brasileira). A cápsula de tipo *b* é a que está máis correlacionada coa virulencia da bacteria.

As paredes celulares conteñen lipopolisacáridos similares aos típicos das gramnegativas, pero con cadeas laterais máis curtas, polo que se denominan oligosacáridos. Crese que *Haemophilus* non segrega toxinas.

## Metabolismo 
Estes organismos cultívanse en placas de ágar sangue, medio rico que lles proporciona toda clase de factores de crecemento que se requiren para o seu cultivo, como: hemina (factor X) e/ou factor V ou dinucleótido de nicotinamida e adenina. O ágar chocolate, tamén cun forte compoñente de sangue na súa composición pero que sufriu un tratamento térmico, acelera moito o seu crecemento. A especie *H. influenzae* require tanto o factor X coma o V, polo que debe crecer en ágar chocolate, onde a calor libera o grupo hemo da hemoglobina do sangue e a hemina queda a disposición da bacteria. Polo contrario, *H. parainfluenzae* só require o factor V e crece en ágar sangue. A presenza de CO2, unha temperatura de 37&nbsp;°C e un pH alcalino favorecen o crecemento de *Haemophilus*. É sensible a efectos exteriores como o frío, o desecamento e a luz solar. Fermentan glicosa pero non lactosa nin manitol.

Tamén se cultivou coa técnica *Staph streak* (~estrías de estafilococo), que permite cultivar *Staphylococcus* e *Haemophilus* nunha mesma placa. Neste caso, *Haemophilus* presenta un patrón de crecemento característico formando satélites arredor das colonias de estafilococos; esta propiedad denomínase satelismo e mostra a necesidade que ten *Haemophuilus* de factores de crecemento que excreta o estafilococo. Esta necesidade pode considerarse determinante no desenvolvemento de infeccións oportunistas producidas por *Haemophilus*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Haemophilus* chapter in Baron's *Medical Microbiology* (en liña na páxina do NCBI Portada).
Liga ACT 2013

A **tempada 2013 da Liga ACT** é a 11ª edición do campionato de traiñeiras do Cantábrico, creado en 2003 pola Asociación de Clubs de Traiñeiras. Esta tempada comezou o 16 de xuño do 2013 en Barcelona, e rematará o 15 de setembro en Portugalete.
A liga conta con 19 bandeiras, cada unha das cales repartindo 12 puntos para o gañador, 11 para o segundo, 10 para o terceiro, 9 para o cuarto, 8 para o quinto, 7 para o sesto, 6 para o sétimo, 5 para o oitavo, 4 para o noveno, 3 para o décimo, 2 para o undécimo e 1 para o último.

## Clasificación 
|-
!bgcolor="#efefef" width="20"|
!bgcolor="#efefef" width="195"|Equipo
!bgcolor="#efefef" width="60"|Puntos
!bgcolor="#efefef" width="60"|Vitorias
!bgcolor="#efefef" width="120"|Localidade
|- bgcolor=#D0E7FF align=center
| 1 ||align=left|  **Kaiku**            ||bgcolor=#ffffa5|**203**|| **9** || Sestao
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 2 ||align=left|  **Urdaibai**                          ||bgcolor=#ffffa5|**189**|| **3** || Bermeo
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 3 ||align=left|  **Orio**                     ||bgcolor=#ffffa5|**179**|| **3** || Orio
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 4 ||align=left|  **Hondarribia**           ||bgcolor=#ffffa5|**159**|| **2** || Hondarribia
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 5 ||align=left|  **Tirán**                   ||bgcolor=#ffffa5|**139**|| **2** || Moaña
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 6 ||align=left|  **Portugalete**             ||bgcolor=#ffffa5|**136**|| 0 || Portugalete
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 7 ||align=left|  **Donibane**   ||bgcolor=#ffffa5|**131**|| 0 || Pasaia
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 8 ||align=left|  **San Pedro**           ||bgcolor=#ffffa5|**118**|| 0 || Pasaia
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 9 ||align=left|  **Astillero**    ||bgcolor=#ffffa5|**96**|| 0 || El Astillero
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 10 ||align=left|  **Pedreña**       ||bgcolor=#ffffa5|**47**|| 0 || Pedreña
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 11 ||align=left|  **Zumaia**                 ||bgcolor=#ffffa5|**37**|| 0 || Zumaia
|- bgcolor=#d0Ecaa align=center
| 12 ||align=left|  **Castreña** ||bgcolor=#ffffa5|**28**|| 0 || Castro Urdiales
|- bgcolor=#ffffff align=center
|colspan="15"|**Kaiku** proclamouse campión por segunda vez.

**Zumaia** perdeu a categoría.

**Zierbena** e **Cabo da Cruz** ascendeu.

[
|}

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Táboa de resultados da liga 
* Clasificación da liga
Francisco Maañón Couto

**Francisco Maañón Couto**, nado en 1911 e finado en Foz o 17 de novembro de 1963, foi un comerciante e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Francisco Maañón López e sobriño de Crisanto Couto Samaniego. Colaborou no periódico *Despertar*. Dono dun comercio de tecidos, calzado e confeccións. Foi funcionario do Instituto Social da Mariña e xefe local de Falange de Foz. Foi nomeado alcalde de Foz en 1945, permaneceu no posto ata 1952. Foi deputado provincial.

## Vida persoal
Casou con María Teresa Lage Suárez.

## Notas
Curuxo americano

O **curuxo americano**, ou **rodaballo areeiro**, *Scophthalmus aquosus*, é unha especie de peixe da familia dos escoftálmidos de gran tamaño (até os 45,7&nbsp;cm de lonxitude), que vive xeralmente a profundidades de 73 a 55 m no Atlántico noroccidental, desde o golfo de San Lourenzo no Canadá até a Florida nos Estados Unidos.

A especie denomínase en inglés *windowpane* (cristal de ventá), *brill* (curuxo), *spotted flounder* (linguado pinto), *sand dab* (maruca de area) ou *sand flounder* (linguado de area), e en francés *turbot de sable* (rodaballo de area).

## Descrición 
O flanco esquerdo (lado ocular) é dunha cor que vai da avermellada á parda agrisada, con varias puntos marróns e brancos plusieurs dispostos de forma que recordan pétalos de flor. As aletas dorsais, anais e caudais presentan o mesmo aspecto manchado, e o flanco dereito (lado cego) é xeralmente branco con algunhas machas escuras.

Segundo un estudo realizado na década de 1960 no Long Island Sound, os individuos de 7 anos acadan unha lonxitude de 30&nbsp;cm. Rexistrouse un tamaño máximo de 45,7&nbsp;cm en animais de máis de 7 anos.

Co '"linguado de verán" (*Paralichthys dentatus*), e o único peixe plano do leste do Canadá que é *sinistro* (de lado ocular á esquerda) e que ten unha gran boca, distinguíndose ben porén polas súas manchas. O rodaballo areeiro recoñécese inmediatamente pola súa forma case circular, a crista con flocos ao principio da súa dorsal e a súa aleta pelviana esquerda, que á máis longa que alta.

## Bioloxía 
miniatura|300px|esquerda|Vista ventral do curuxo americano.

Os curuxos areeiros frecuentan augas pouco profundas sobre fondos areosos; encóntranse cerca da das costas norteamericanas e nalgúns bancos, desde o golfo de San Lourenzo até Carolina do Sur, chegando ás veces até a Florida. Nesta especie non se notaron grandes desprazamentos.

Os adultos toleran un amplo rango de temperaturas, pero a distribución dos individuos indica que a reprodución require unha auga quente en verán.

O rodaballo areeiro aliméntase principalmente de gambas, camaróns e peixes pequenos (de menos de 10&nbsp;cm).

## Economía 
É unha especie de relativa importancia comercial. Segundo cifras do Ministerio de agricultura, pesca e alimentación do Quebec, só se capturaron 52 toneladas de rodaballo de area en 2005.

É un peixe pouco consumido no Canadá, xa que as súas poboacións son limitados e a delgadeza do seu corpo fai difícil o seu fileteado. Polo que respecta aos Estados Unidos, consumíronse determinadas cantidades durante a segunda guerra mundial.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Eschmeyer, W. N. (ed.) (1998): *Catalog of fishes*. Special Publication, California Academy of Sciences, San Francisco. 3 vols. 2905 pp.
* Robins, C. R. e G. C. Ray (1986): *A field guide to Atlantic coast fishes of North America*. Houghton Mifflin Company, Boston, U.S.A. 354 pp.

### Ligazóns externas 
* *Scophthalmus aquosus* en SIIT 
* *Scophthalmus aquosus* en NCBI
Crisanto Couto Samaniego

**Crisanto Couto Samaniego**, finado en Foz o 14 de setembro de 1958, foi un político galego.

## Traxectoria 
Axente bancario en Foz. Na ditadura de Primo de Rivera foi nomeado alcalde de Foz.

## Notas
Órbita baixa terrestre

thumb|Diagrama das divisións do espazo terrestre segundo as órbitas. A zona 2 é a de órbita baixa terrestre.
Co concepto de **órbita baixa terrestre** (a miúdo denominado **LEO**, *Low Earth Orbit*) faise referencia ás órbitas arredor da Terra cun apoxeo de menos de 2000 quilómetros. Na práctica, a cota inferior deste tipo de órbitas, o perixeo, sitúase nos 160 quilómetros, xa que debido ó rozamento atmosférico, unha órbita a esa altura é inestable e o vehículo cae rapidamente ó perder enerxía.

Tódolos voos espaciais tripulados, excepto as misións lunares do proxecto Apollo, teñen lugar na órbita baixa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Órbita alta terrestre
* Órbita
Carroucha de umbela

A **carroucha de umbela** ou **queiroga de umbela** (***Erica umbellata***) é unha urce (familia das ericáceas) común en Galiza, aínda que é máis termófila ca outras uces.

## Descrición 
Arbusto de 15&nbsp;cm a 1 m de altura, coas pólas algo tortas. Follas en verticilos de 3 , curtas, de 3 a 4&nbsp;mm, sen vilosidade, lineares, aciculares e coa marxe revirada ocultando o envés case totalmente. As flores deste mato permite recoñecer a especie de xeito doado. Inflorescencias terminais con 3-6 flores ovoides, máis estreitas no extremo. Sépalos ovais curtamente ciliados. Estames saíntes e sen apéndices nas anteras. A cor das flores é rosada – lila, os pétalos están fusionados en forma de pequenos globos piramidais que penduran nos acios das terminacións das franzas, en número de 3 a 6, polos que sobresaen os estames mouros. Florea na primavera e no verán.
O froito é unha cápsula. As sementes son ovais e de cor moura ou rubia.

## Hábitat 
Medra en terreos silíceos empobrecidos e descarnados, a miúdo areentos, e en climas algo húmidos e suaves. Desde os areais e dunas subcosteiras ascende até por riba dos 1.300 m de altitude.

En Galiza medra en solos acedos (silíceos) empobrecidos. Representan a etapa de degradación dos bosques clímax de Galiza das zonas húmidas por baixo dos 1300 m de altitude. Esta carroucha é algo máis termófila que outras.

## Distribución 
Medra na metade occidental da Península Ibérica e o noroeste de África

## Ecoloxía e ameazas 
As ameazas pasan pola redución especialmente en Galiza dos ecosistemas costeiros e especialmente pola substitución das uceiras, carroucheiras e toxeiras por plantacións forestais de eucaliptos e piñeiros.
Outros problemas son a utilización de fertilizantes artificiais, a desaparición da gandaría rústica extensiva, a creación de vías forestais, a instalacións de enerxía eólica, ou a minaría. A desaparición das toxeiras e carroucheiras ten un efecto moi negativo na recuperación da vexetación e do solo.

## Etimoloxía 
A orixe do nome vulgar galego carroucha non está claro. Podería derivar, igual que outras denominacións coma carrasca, carqueixa e queiruga, do latín *carex* *-icis*, etimoloxía xeralmente aceptada polos filólogos para carrizo, pero tamén podería ter unha orixe común ás palabras con carba: carballo ou carpaza, cuxa orixe probábel é unha raíz prerromana preindoeuropea *car-* ou *k-ar-*, que significa rocha, cousa de constitución dura, planta de monte, áspera e dura. Outra posibilidade, xunto coa orixe da palabra carpaza, é que derive do latín *carpere*, que significa rañar e, outra posibilidade máis é que estea relacionada coa palabra *carapaccia*, étimo que suxestiona para o castelán *calabaza*.

### Nomes comúns 
Tamén recibe os nomes comúns galegos de queiroa de umbela, carrasco de umbela, carpaza etc.

En portugués chámana:*queiró*; en inglés:*dwarf Spanish heath*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
http://www.vexetaciondegalicia.es/ma-erica-umbellata.html
Der Ring des Nibelungen

***Der Ring des Nibelungen*** (en galego ***O anel do Nibelungo***), é un ciclo de catro óperas épicas compostas entre 1848 e 1874 polo compositor alemán Richard Wagner, quen foi o autor da música e o libreto das catro óperas. As obras baséanse libremente en personaxes das lendas heroicas xermánicas, a saber, as sagas lendarias nórdicas e os *Nibelungenlied*. O compositor denominou o ciclo como "Bühnenfestspiel" (obra teatral do festival), estruturado en tres días precedidos por unha  ("noite preliminar"). A miúdo chámase **ciclo do Anel**, **O Anel de Wagner** ou simplemente **O Anel**.

Wagner escribiu o libreto e a música ao longo duns vinte e seis anos, de 1848 a 1874. As catro partes que constitúen o ciclo *Anel* son, en secuencia:

* *Das Rheingold* (*O ouro do Rin*, 1869)
* *Die Walküre* (*A valquiria*, 1870)
* *Siegfred* (1871)
* *Götterdämmerung* (*O crepúsculo dos deuses*, 1874)

As obras individuais da secuencia adoitan interpretarse por separado, e, de feito, as óperas conteñen diálogos que mencionan acontecementos nas óperas anteriores, de xeito que un espectador puidese ver calquera delas sen ver antes as partes anteriores e aínda comprender a trama. Non obstante, Wagner pretendía que se interpretasen en serie. A primeira representación en ciclo abriu o primeiro Festival de Bayreuth en 1876, comezando con *Das Rheingold* o 13 de agosto e rematando con *Götterdämmerung* o 17 de agosto. O director de escena da ópera, Anthony Freud, afirmou que *Der Ring des Nibelungen* "marca a cota máxima da nosa arte, o desafío máis grande que pode emprender calquera compañía de ópera".

## Título
O título de Wagner aparece literalmente como *O anel do Nibelungo*. O Nibelungo do título é o anano Alberich, e o anel en cuestión é o que fabrica a partir do Ouro do Rin. Polo tanto, o título indica "O anel de Alberich".

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Nibelungenlied
* Nibelungensage
* Völsungasaga

### Ligazóns externas