open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tala samoana

O **Tala** é a moeda de Samoa. Divídese en 100 sene. Os nomes son os equivalentes en samoano ás palabras galegas dólar e céntimo.

O tala foi introducido en 1967. Ata ese momento, Samoa empregara a libra samoana, coas moedas de Nova Zelandia e os seus propios billetes. O tala substituíu a libra a razón de 2 tala = 1 libra, e, polo tanto, igual á do dólar neozelandés. O tala mantívose igual ao dólar de Nova Zelandia, ata 1975.

O símbolo WS$ emprégase xeralmente para o tala, aínda que SAT, ST e T, parecen estar tamén en uso. Ás veces as cifras escríbense co signo do dólar diante e "tala" despois; por exemplo, $ 100 tala.

## Moedas
En 1967, introducíronse moedas de 1, 2, 5, 10, 20 e 50 sene. Agás para as moedas de 1 e 2 sene de bronce, estas moedas foron acuñadas en cuproníquel. Moedas de Bronce de Aluminio de 1 tala introducíronse en 1984.

## Billetes
En 1967, o *Banco de Samoa Occidental* presentou billetes de 1, 2 e 10 tala. Os billetes de 5 tala engadíronse en 1980, cando a Xunta Monetaria de Samoa Occidental se fixo cargo da emisión de cartos de papel. En 1984 substituíronse os billetes de 1 tala por moedas e se introduciron billetes de 20 tala. En 1985, o Banco Central de Samoa, emitiu os seus primeiros billetes de 2, 5, 10 e 20 tala, e presentou billetes de 50 e 100 tala en 1990. Tamén se introduciron billetes de polímero de 2 tala en 1990. A finais de 2005 introducíronse novos billetes de papel de 5 a 100 tala. O 1 de agosto de 2008, o banco central emitiu unha nova serie de billetes en polímero con denominacións de 5 a 100 tala.

## Notas
Perfecto Sulleiro

**Perfecto Sulleiro González**, nado en Ourantes (Punxín) en 1910 e finado en Madrid o 8 de febreiro de 1978, foi un xornalista, avogado e poeta galego, ademais de secretario de Administración Local.

## Traxectoria 
Estudou no Seminario de Ourense, licenciouse en Dereito e Filosofía. Traballaba como periodista no gabinete de prensa do Ministerio de Exteriores. Foi tamén secretario de Administración Local. Foi fundador e redactor da revista *Certamen*.

É autor de libros como *Normas de Conducta profesional*, *Puntos fundamentales para la reforma del Cuerpo Nacional de Secretarios de Administración Local* ou *Protocolo, honores y distinciones en las corporaciones locales*. Pero destaca especialmente a súa faceta poética, na que publicou *A beira da vida, ciento veinticuatro poemas gallegos entresacados de la selección de los 350 que componen la obra* e *A beira da vida, pequenas e tenras lembranzas*.

En *Á beira da vida* o poeta vai, segundo manifesta Xosé Fariña Jamardo no prólogo do libro, *"tecendo coma un fermoso casulo de ouro, cos fíos da morriña e da nostalxia, nos derradeiros meses do ano 1972, cando por razóns de oficio, se atopaba na Mancha Alta, en Villarrobledo..."*. Dos seus poemas xorden as vivencias da nenez, as paisaxes, a vida da aldea, a relixiosidade, as festas. Relata nos seus poemas vivencias líricas e cadros da vida cotiá. A súa linguaxe reflicte a fala do pobo da aldea nos anos da súa nenez e xuventude.
Los Angeles Dodgers

**Los Angeles Dodgers** son un club profesional de béisbol da Major League Baseball con sede nos Ánxeles (California, Estados Unidos de América). O equipo xoga na División Oeste da National League. Fundado en  1883, en Brooklyn, Nova York, foi coñecido con multitude de nomes até converterse nos Brooklyn Dodgers en 1932. Na tempada 1958 o equipo trasladouse aos Ánxeles, onde seguen actualmente. Conseguiu o título das Series Mundiais en sete ocasións, a última en 2020.

## Xogadores 
### Números retirados 
* 1 Pee Wee Reese
* 2 Tommy Lasorda
* 4 Duke Snider
* 19 Jim Gilliam
* 20 Don Sutton
* 24 Walter Alston
* 32 Sandy Koufax
* 39 Roy Campanella
* 42 Jackie Robinson
* 53 Don Drysdale

## Estadios 
* Dodger Stadium (1962-actualidade)
* Los Angeles Memorial Coliseum (1958-1961)
* Ebbets Field (Brooklyn) (1913-1957)
* Washington Park (Brooklyn) (1898-1912)
* Eastern Park (Brooklyn) (1891-1897)
* Ridgewood Park (Brooklyn) - só os domingos (1886-1889)
* Washington Park (Brooklyn) (1884-1890)

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Brooklyn
* Os Ánxeles
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Kaká

**Ricardo Izecson Dos Santos Leite**, coñecido como **Kaká**, nado en Gama (Distrito Federal) o 22 de abril de 1982, é un exfutbolista brasileiro, que xogaba de centrocampista.

Foi 92 veces internacional coa selección brasileira. Foi galardoado co FIFA World Player, o Balón de Ouro, e o FIFpro ao mellor xogador do mundo, todos en 2007.

## Traxectoria 
Criouse en São Paulo desde os sete anos. É o irmán máis vello de Rodrigo Izecson Dos Santos Leite, máis coñecido como *Digão*. Rodrigo seguiu os pasos do seu irmán e xogou na Serie B, no equipo Rimini Calcio, despois de que fose cedido por un tempo por parte do AC Milan. O seu traspaso ao Real Madrid en 2009 foi o segundo máis caro da historia ata aquel entón, só por detrás do de Zidane ao mesmo equipo.

Kaká, que é membro da Igrexa Evanxélica, sendo un dos Atletas de Cristo, casou con Caroline Celico o 23 de decembro de 2005 en São Paulo. O seu curmán Eduardo Delani foi tamén futbolista profesional.

## Palmarés 
### Campionatos nacionais 
### Copas internacionais 
### Distincións individuais 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil no sitio oficial do Real Madrid
* Estatísticas FIFA de Kaká 
* Kaká Perfil e Estatísticas en FootballDatabase
Alberto Larroque

**Alberto Larroque**, nado en Baiona (Francia) en 1819 e finado en Bos Aires en xullo de 1881, foi un xurista, xornalista e docente francés que se radicou na Arxentina, onde foi reitor do Colexio de Concepción do Uruguai, pioneiro na educación secundaria no interior do seu país de adopción.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Cutolo, Vicente, *Nuevo diccionario biográfico argentino*. Ed. Elche, Bs. As., 1968-1985.
Semieixo menor

En xeometría, o **semieixe** ou **semieixo menor** (ou tamén **semi-eixo menor**) e o segmento de liña asociado con máis seccións cónicas (isto é, coas elipses e hipérboles). Un dos extremos do segmento é o centro da sección cónica, en ángulo recto co semieixo maior. É un dos eixes de simetría para a curva: na elipse, o máis curto; na hipérbole, o que non intersecta a hipérbole.

## Na elipse
280px|dereita|miniatura| Na elipse: o eixo maior (verde), o semieixo maior *a*, o eixo menor (rosa) e o semieixo menor *b*.
O semieixo menor da elipse é unha metade do eixo menor, partindo do centro, medio e perpendicular á liña que vai do foco, ata o extremo da elipse (polo tanto equivale á metade do diámetro máis curto). O eixo menor é o segmento máis longo que vai perpendicular ao eixo maior.

Esta relacionado co semieixo maior a a través da excentricidade e e o  semi-latus rectum l, desta forma:

:b = a \sqrt{1-e^2}\,\!

:al=b^2\,\!.

E para obter unha parábola dado que o límite dunha secuencia de elipses nun foco mantense fixa mentres que no outro foco se afasta arbitrariamente nunha dirección, mantendo *l* fixa. Entón *a* e *b* tenden ao infinito, *a* máis rápido que *b*.

## Na hipérbole
A lonxitude do semieixo menor da hipérbole é a distancia dende un extremo, ao longo da liña tanxente, a cada asíntota; sendo así na dirección y e b na ecuación da hipérbole:
\frac{\left( x-h \right)^2}{a^2} - \frac{\left( y-k \right)^2}{b^2} = 1

Está relacionada co semieixo maior a través da excentricidade, de xeito que:

:b = a \sqrt{e^2-1}

Nótese que na hipérbole *b* pode ser mai longa que *a*. O eixo conxugado da hipérbole vai na mesma dirección que o semieixo maior.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Semieixo maior
* Órbita
* Período orbital
* Inclinación orbital
* Excentricidade

### Ligazóns externas
* Ecuacións
Henri Bouchard

**Henri Bouchard**, nado o 13 de decembro de 1875 en Dijon e finado o 30 de novembro de 1960 en París, foi un escultor francés.

## Traxectoria
Fillo dun carpinteiro, Bouchard formouse na Académie Julian e no estudo de Louis-Ernest Barrias antes de entrar na *Ecole des Beaux-Arts* de París. Gañou o Premio de Roma en 1901. A súa atención estivo centrada nos modelos da antigüidade, cara aos peóns, as figuras cotiás e os traballadores comúns. O mesmo Bouchard converteuse en profesor da Academia Julian en 1910.

En novembro de 1941 Bouchard foi parte dun grupo de pintores e escultores franceses que aceptaron unha invitación oficial de Joseph Goebbels para realizar unha gran mostra itinerante na Alemaña nazi. Outros artistas que aceptaron a invitación foron Charles Despiau, Paul Landowski, André Dunoyer de Segonzac, e os artistas fauvistas Kees van Dongen, Maurice de Vlaminck e André Derain. Tras a súa volta Bouchard tivo palabras amábeis sobre o trato recibido durante a estadía dos artistas Alemaña nazi. Tras a Liberación, en 1944, Bouchard foi suspendido do seu profesorado, acusadp de colaboracionismo e condenóuselle ao ostracismo por parte de moitos antigos partidarios.

O Museo Bouchard de París foi aberto en 1962 e pechado en 2007, na escola estudo do escultor na rúa de Yvette, 25. As súas coleccións, incluída unha gran figura de Apolo copia da do Palacio de Chaillot, así como máis de cen traballos, entre pezas en bronce, esculturas de pedra, e modelos en escaiola orixinais, foron transferidos ao Museo da Piscine en Roubaix.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Musée Bouchard 
* Asociación de amigos de Henri Bouchard
Cancela de Areas, Malpica de Bergantiños, Malpica de Bergantiños

**Cancela de Areas** é un lugar da parroquia de Malpica de Bergantiños no concello coruñés de Malpica de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 74 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 33 homes e 41 mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Malpica de Bergantiños 
### Parroquias de Malpica de Bergantiños
Gralla calva

A **gralla calva** (*Corvus frugilegus*, Linnaeus 1758) é unha das dez especies europeas da Familia dos Córvidos (Corvidae), da orde Passeriformes.

## Descrición 
A gralla calva da subespecie nominal, *Corvus frugilegus frugilegus*, caracterizada polo seu peteiro impoñente e maila súa plumaxe metálica, espállase nunha ampla zona que vai da Europa Occidental até as estepas do Altai. Recoñéceselle doadamente por carecer de plumas na zona que rodea o peteiro.

A presenza da segunda subespecie, *Corvus frugilegus pastinator*, segue contiguamente pola costa pacífica. É decididamente máis pequeno e a súa plumaxe e dunha cor vermella purpúrea escura.

## Distribución 
### Distribución na Península Ibérica 
A poboación da gralla na península limitase unicamente a dous núcleos de poboacións: un na vila de Figueres e o segundo, de moita maior importancia, na provincia de León. Debido ó illamento destas poboacións e á súa vulnerabilidade, a especie foi catalogada coma *en perigro crítico* pola sociedade española de ornitoloxía no seu libro vermello de aves do ano 2021.
## A gralla na cultura popular galega
En castelán denomínase *graja* ou *grajo*, e de aí o nome de *graxos* con que se coñecía ós mozos de Ourense que se dedicaban a repañar canto atoparan de valor, en pequenos e continuos roubos na cidade. Lamas Carvajal recolleuno así :
. 

## Notas 
* IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|ide=51156|title=Corvus frugilegus|downloaded=9 de maio de 2006 Database entry includes justification for why this species is of least concern
* *Handbook of the Birds of Europe, the Middle East, and North Africa: The Birds of the Western Palearctic* Volume VIII: Crows to Finches Chief Editor: the late Stanley Cramp, editado por C. M. Perrins ISBN 0-19-854679-3
* *Crows and Jays* por Madge e Burn, ISBN 0-7136-3999-7

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Chamadas de corvos
* Corvos en perfil
* Cranio de corvo 
* Vídeos de corvos, Internet Bird Collection
Oquendo de Amat

**Carlos Oquendo de Amat**, nado en Puno en 1905 e finado en Guadarrama en 1936, foi un poeta peruano, considerado un dos maiores poetas da historia do seu país xunto cos seus compatriotas César Vallejo, Martín Adán e César Moro. É un dos máis fecundos expoñentes dos movementos literarios de vangarda no Perú. É o autor do libro *5 metros de poemas*.

## Obra 
* *5 Metros de Poemas*, Ediciones el Taller del Libro: Madrid, 2003. ISBN 84-933844-1-0.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha do autor en educared.cedu.pe
Mastretta

**Mastretta** pode referirse a:

**Persoas:**
*Nacho Mastretta, coñecido como **Mastretta**, músico, compositor e produtor discográfico español.
*Daniel Mastretta, enxeñeiro mexicano, creador do auto deportivo Mastretta MXT
*Ángeles Mastretta, escritora mexicana.

**Automóbiles**:
*Mastretta MXT, coupé deportivo de tamaño medio producido polo fabricante mexicano de autos Mastretta-Tecnoidea, e cuxa produción comezou no 2008
*Mastretta Unidiseño, coupé Kit car deseñado por Unidiseño.

**Compañías**:
*Mastretta-Technoidea SA de CV (ou simplemente Mastretta), compañía automobilística mexicana.
Malpica, Malpica de Bergantiños, Malpica de Bergantiños

**Malpica** é unha vila da parroquia de Malpica de Bergantiños no concello coruñés de Malpica de Bergantiños na Comarca de Bergantiños. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2018 tiña 1864 habitantes  (903 homes e 961 mulleres). É a capital do concello.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Malpica de Bergantiños
### Parroquias de Malpica de Bergantiños
Pablo Berger

**Pablo Berger**, nado en Bilbao en 1963, é un cineasta e publicista vasco.

## Traxectoria 
En 1988 dirixía a súa primeira curtametraxe, *Mamá*, con dirección artística de Álex de la Iglesia e as colaboracións de Torrebruno e Ramón Barea. Cos premios obtidos consegue unha bolsa da Deputación Foral de Biscaia para estudar un máster en cinema na New York University. Despois do doutoramento, exerce como profesor de dirección na NYFA (New York Film Academy). A partir de entón, comeza unha carreira paralela como publicista e realizador de videoclips, que culmina en 2003 coa rodaxe da súa película *Torremolinos 73*, con Javier Cámara, Fernando Tejero e Candela Peña.

## Filmografía 
* *Mamá* (1988)
* *Torremolinos 73* (2003)
* *Blancanieves* (2012)
Seaia, Malpica de Bergantiños, Malpica de Bergantiños

**Seaia** é un lugar da parroquia de Malpica de Bergantiños no concello coruñés de Malpica de Bergantiños na Comarca de Bergantiños. Segundo o IGE no ano 2018 tiña 158 habitantes (77 homes e 81 mulleres).

## Historia
Aparece en documentación do século IX co nome de *Salagia*. A súa xurisdición abranguía parroquias dos concellos de Ponteceso e Malpica de Bergantiños. En Seaia estivo a igrexa parroquial antes de ir para Malpica, e foi arciprestado de seu até que se integrou no de Bergantiños. Na aldea consérvase o Pazo do Arcipreste.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Malpica de Bergantiños
### Parroquias de Malpica de Bergantiños
Galería de imaxes de Santa María de Melide, Melide

Santa María de Melide é unha parroquia que se localiza no centro do concello de Melide.

## Igrexa de Santa María de Melide

Ficheiro:Igrexa de Santa María de Melide, Melide.jpg|Igrexa de Santa María de Melide.
Ficheiro:Igrexa de Santa María de Melide 2.jpg|
Ficheiro:Igrexa de Santa María de Melide 3.jpg|
Ficheiro:Igrexa de Santa María de Melide 4.jpg
Ficheiro:Igrexa de Santa María de Melide.jpg|
Ficheiro:Igrexa de Santa María de Melide, Galicia (Spain).jpg|
Ficheiro:Melide Santa Maria san Pedro.jpg|San Pedro
Ficheiro:Melide Santa Maria san Xoan evanxelista.jpg|San Xoán Evanxelista
Ficheiro:Melide Santa Maria San Lucas-retouched.jpg|San Lucas

## Véxase tamén
*Galería de imaxes de Melide
Ole Christian Madsen

**Ole Christian Madsen**, nado o 18 de xuño de 1966, é un director de cine e guionista danés.

## Traxectoria
É responsabel de numerosas películas e series que tiveron éxito en Dinamarca. Entre as súas películas destacan *Flammen og Citronen*, *Prag*, *Nordkraft*  e entre as series de TV *Rejseholdet* e *Edderkoppen*.
Mads Mikkelsen

**Mads Dittmann Mikkelsen**, nado no barrio de Nørrebro, Copenhaguen, o 22 de novembro de 1965, é un actor dinamarqués.

## Traxectoria 
Despois de estudar na escola de teatro de Århus, fixo o seu debut na película *Pusher*. Foi protagonista en varias películas danesas como *Blinkende Lygter*, *De Grønne Slagtere*, *Pusher* e *Pusher II*. Posiblemente o seu papel máis famoso foi interpretar a un policía na serie de televisión danesa *Rejseholdet*. Tamén foi protagonista na película *King Arthur* producida por Jerry Bruckheimer, e interpretou ao malvado Le Chiffre na película de James Bond *007 Casino Royale*.

Mikkelsen está casado coa coreógrafa Hanne Jacobsen desde 2001.

## Filmografía 
## Videoxogos 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb 
* Web oficial
Bjarne Henriksen

**Bjarne Henriksen**, nado o 18 de xaneiro de 1959, é un actor dinamarqués.

## Filmografía 
### Cine 
* *Hold om mig* (2010)
* *Fräulein Stinnes fährt um die Welt* (2009) 
* *DeUsynlige* (2008)
* *En enkelt til Korsør* (2008)
* *Den du frygter* (2008)
* *Island (2007)
* *Irene Huss: Tatuerad torso* (2007)
* *Paragraf 15* (2007)
* *Hjemve* (2007)
* *Kunsten at græde i kor* (2006)
* *Lotto* (2006)
* *Kinamand* (2005)
* *Af banen* (2005)
* *Kongekabale* (2004)
* *Simon* (2004)
* *Møgunger* (2003)
* *Torremolinos 73* (2003)
* *Monas verden* (2001)
* *Postkort fra Mars* (2001)
* *Woyzecks sidste symfoni* (2001)
* *Meningen med Flemming* (2001)
* *Dykkerne* (2000)
* *Slip hestene løs* (2000)
* *Fruen på Hamre* (2000)
* *På fremmed mark* (2000)
* *Pizza King* (1999)
* *Besat* (1999)
* *Seth* (1999)
* *Den bedste af alle verdener* (1999)
* *Det sublime* (1999)
* *Festen* (1998)
* *Motello* (1998)
* *Når mor kommer hjem* (1998)
* *Let's Get Lost* (1997)
* *Den sidste viking* (1997)
* *Sinans bryllup* (1997)
* *De største helte* (1996)
* *Portland* (1996)
* *Ondt blod* (1996)
* *Anton* (1996)
* *Hjerter i slør* (1992)

### Televisión 
* *Buzz Aldrin, hvor ble det av deg i alt mylderet?* (2010) 
* *Blekingegade* (2009-2010)
* *Historietimen* (2009)
* *Mørk & Jul* (2009)
* *Forbrydelsen* (2007)
* *Medicinmannen* (2005) 
* *Billy Boy 900: Vampyrkysset* (2004)
* *Krøniken* (2004)
* *Rejseholdet* (2003-2004)
* *Nikolaj og Julie* (2003)
* *Plan B* (2002)
* *Hotellet* (2000-2002)
* *Arsenik og gamle kniplinger* (2002)
* *D-dag - Den færdige film* (2001)
* *Rederiet* (2001)
* *Sidste brev fra Stalingrad* (2000)
* *Edderkoppen*(2000)
* *D-dag* - Lise (2000)
* *D-dag* - Carl (2000)
* *D-dag* - Boris (2000)
* *D-dag* (2000)
* *D-dag* - Niels-Henning (2000)
* *Dybt vand* (1999)
* *Brødrene Mortensens jul* (1998)
* *Taxa* (1997-1998)
* *Hjerteflimmer* (1998)
* *Guitarracisten'' (1990)
Premio Bodil

O **Premio Bodil** (*Bodilpris*) é un dos máis antigos premios cinematográficos daneses, outorgado pola *Asociación Nacional de Críticos de Cine de Dinamarca* (*Filmmedarbejderforeningen*).

## Historia e características
Foi concedido por vez primeira o 28 de abril de 1948, e premia a filmes e actores aos cales os críticos consideran de máis mérito, sen ter en conta intereses comerciais. Entréganse anualmente nunha cerimonia que se celebra no *Cine Imperial* en Copenhaguen. O seu nome fai referencia a dúas importantes actrices danesas, Bodil Kier e Bodil Ipsen.

O trofeo representa unha figura feminina feita en porcelana e foi deseñada polo artista Ebbe Sadolin e esculpido por Svend Jespersen.

### Categorías
Existen as seguintes categorías:

*Mellor película danesa (desde 1948)
*Mellor actor principal (desde 1948)
*Mellor actriz principal (desde 1948)
*Mellor actor secundario (desde 1948, intermitente)
*Mellor actriz secundaria (desde 1948, intermitente)
*Mellor película estadounidense (desde 1948)
*Mellor película non estadounidense (desde 1948)
*Mellor documental ou curtametraxe (desde 1948, intermitente) 
*Mellor película europea (1961-2000)
*Mellor película non europea (1961-2000)
*Mellor director de fotografía  (desde 2004)
*Premio Bodil especial  (desde 2008)
*Premio Honorario (desde 1951, intermitente)

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* https://web.archive.org/web/20110719121154/http://www.bodilprisen.dk/index.php Páxina oficial 
* http://www.imdb.com/Sections/Awards/Bodil_Awards/ Ficha en IMDb
Cova do Cavallone

A **cova do Cavallone** (en italiano *Grotta del Cavallone* ou *Grotta della Figlia di Jorio*) é unha cavidade subterránea italiana situada nas proximidades de Lama dei Peligni, na provincia de Chieti, rexión dos Abruzos. Aberta nos meses de verán cunha cota de admisión, a súa primeira exploración data de 1704.

## Situación
A caverna atópase nas montañas do Parque Nacional da Majella e accédese a ela a través dun teleférico, que salva unha altura duns 550 metros. A base do teleférico está en Taranta Peligna, no quilómetro 27 da estrada S.P. 84.

## Descrición
A cova é de 10-20 metros de ancho e case a mesma altura todo o tempo, con numerosas espeleotemas incluíndo estalagmitas, travertinos e piscinas de gours. Conta con iluminación eléctrica, con carreiros, pasos moi concretos e pontes de ferro.

## Historia
Os primeiros datos de exploración e documentación da cova son de 1704, a cargo de Jacinto De Simeonibus. Foi utilizada como refuxio durante a segunda guerra mundial, no período comprendido entre decembro de 1943 e febreiro de 1944 (aínda hoxe poden verse as firmas dos refuxiados dentro da cavidade). Foi novamente explorada nos anos 1950.

## Ligazóns externas
* Grotta del Cavallone, na páxina do Concello 
* Grotta del Cavallone, páxina oficial 
* Grotta del Cavallone, en Abruzzoverdeblu.it
Lai

[miniatura|250px|[Tristán e Iseu]]
**Lai** ou **lai de bretaña** é unha forma musical do norte da Europa, mais común na Francia e Alemaña entre os séculos XIII e XIV. Baséase na forma poética de mesmo nome, cuxas estrofas son desiguais. Consecuentemente, o lai estruturase en seccións que non se repiten. No fin do século XIV algúns lais repetían seccións, mais só en obras de grande extensión. A forma chegou ao seu apoxeo con Guillaume de Machaut, que deixou cerca de 20 exemplares, que están entre as súas pezas mais sofisticadas.

Conservamos os seguintes textos:
* 12 lais de Marie de France.
* 9 lais bretóns anónimos escritos en francés.
* 8 lais bretóns escritos en inglés medio.
* 5 lais da Bretaña en galego-portugués.

## Véxase tamén
*Canción
Badarra, Mens, Malpica de Bergantiños

**Badarra** é un lugar da parroquia de Mens no concello coruñés de Malpica de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 14 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales  7 eran homes e 7 eran mulleres.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Mens
### Parroquias de Malpica de Bergantiños
San Francisco Giants

Os **San Francisco Giants** (do inglés: *Xigantes de San Francisco*) son un equipo de béisbol con sede en San Francisco, California, que actualmente xoga na División Oeste da Liga Nacional (MLB). Sendo un dos equipos máis antigos do béisbol, os Giants teñen gañado máis partidos que calquera outro equipo na historia do béisbol. Os Giants xogaron en Nova York até a tempada de 1957, trala cal se desprazaron cara ao oeste, a California, para converterse nos San Francisco Giants. Os Giants gañaron as Series Mundiais en oito ocasións, a máis recente en 2014.

## Historia 
200px|miniatura|esquerda|Steve Finley
A historia dos San Francisco Giants iníciase en 1883, baixo o nome de *New York Gothams*, e involucrou algúns dos máis grandes xogadores de béisbol, entre eles Willie Mays, Juan Marichal, Gaylord Perry e Barry Bonds.

### 1885-1957 
Na tempada de 1885, a franquía cambia de nome aos *New York Giants*. Esta época inclúe a vitoria nas cinco World Series que xogou a franquía até o día de hoxe (1905, 1921, 1922, 1933 e 1954), ademais de 17 dos seus 20 campionatos da Liga Nacional. Durante a maior parte dese tempo, os Giants xogaron os seus partidos como locais no estadio Polo Grounds, na rexión de Upper Manhattan da cidade de Nova York.

### 1958-presente 
Do mesmo xeito que durante os seus anos de Nova York, a sorte dos San Francisco Giants foi desigual. Aínda que recentemente o club tivo un éxito relativamente constante, tamén sufriron prolongadas épocas de mediocridade, xunto con dúas ocasións en que os propietarios da franquía ameazaron con trasladar o equipo lonxe de San Francisco. Aínda que o máis decepcionante para a gran cantidade de fans que mantiveron desde a súa chegada na cidade, foi que os Giants non puideron gañar ningún título de World Series dende a marcha de Nova York, a pesar de acadar a final en 1962, 1989 e 2002. En 2010 gañaron o seu primeiro campionato norteamericano dende a súa chegada á Costa Oeste, gañando tamén en 2012 e 2014, para un total de tres vitorias nas Series Mundiais en cinco anos.

## Xogadores 
### Xogadores no Salón da Fama 
Os Giants teñen máis xogadores no Salón da Fama que calquera outra franquía.

## Números retirados 

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial
O Oratorio, Mens, Malpica de Bergantiños

**O Oratorio** é un lugar da parroquia de Mens no concello coruñés de Malpica de Bergantiños na Comarca de Bergantiños. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2018 tiña catro habitantes (un home e tres mulleres).
## Toponimia 
O topónimo **O Oratorio** débese á presenza no lugar dun peto de ánimas.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Mens
### Parroquias de Malpica de Bergantiños
Casas do Monte

Como topónimo **Casas do Monte** pode referirse a:

;En Galiza
***Casas do Monte**, lugar da parroquia de Cumbraos, no concello de Monterroso;
***Casas do Monte**, lugar da parroquia de Silleda, no concello de Silleda;
***As Casas do Monte**, lugar da parroquia de Rodieiros, no concello de Boimorto;
***As Casas do Monte**, lugar da parroquia de Moreira, no concello de Castroverde;
***As Casas do Monte**, lugar da parroquia de San Martiño de Condes, no concello de Friol;
***As Casas do Monte**, lugar da parroquia de Vilanova de Santiso, no concello de Malpica de Bergantiños;
***As Casas do Monte**, lugar da parroquia de Pazos, no concello de Ponteceso.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***As Casas dos Montes**, lugar da parroquia da Granxa, no concello de Oímbra.
A Fonte, Aldemunde, Carballo

**A Fonte** é un lugar da parroquia de Aldemunde no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Tiña 24 habitantes no ano 2019 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 12 homes e 12 mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Aldemunde 
### Parroquias de Carballo
O violín de Sarasate

***O violín de Sarasate. Un caso de Sherlock Holmes*** é unha novela policial escrita por Alberto Fortes, publicada en 2002 por Edicións do Cumio.

## Trama 
En setembro de 1886 chegan a Pontevedra Sherlock Holmes e mailo seu acompañante o doutor John H. Watson, convidados pola Sociedade Recreo de Artesáns para impartir unha conferencia dentro dun ciclo sobre o crime, ao que tamén se convida, entre outros, a Auguste Dupin. Unha das principais razóns que levan a Holmes a aceptar facer a viaxe é que na vila do Lérez poderá asistir a un concerto do violinista Pablo Sarasate.

Pero o mesmo día da charla preséntaselle un caso de investigación: desapareceu o violín Stradivarius de 1724. Mediante o seu método de razoamento dedutivo, chega á conclusión de que o instrumento non foi sustraído, senón escondido dentro da habitación do violinista. Porén, queda algo amolado porque non chega a descubrir que quen o escondeu foi unha muller.

## Narración 
A obra preséntase coma un relato escrito en primeira persoa polo propio doutor John H. Watson. O manuscrito estivo en posesión da súa familia até 100 anos despois de ser escrito, para evitar a súa publicación mentres quedase xente viva presente no relato. O texto foi enviado ao concello de Pontevedra pola familia do doutor Watson, que dispuxera que debía ser publicado nesa vila e despois en Londres. O concello remitiullo á "Sociedade Holmesiana de Pontevedra" (que estivo presidida, segundo o autor, por Marcial Gondar Portasany, Xosé Agrasar Muíños, Serxio Portela Campos, Alfonso Díaz Andrés, Ian Emmett e Fernando R. García Fernández), encargada da súa publicación, pero esta non se levou a cabo até o 2001 por unha dúbida respecto a cando debía ser editado.
A Feira Nova

O topónimo **A Feira Nova** pode referirse a:

;En Galiza
***A Feira Nova**, lugar da parroquia de Brántega, no concello de Agolada;
***A Feira Nova**, lugar da parroquia de Coristanco, no concello de Coristanco;
***A Feira Nova**, lugar da parroquia de Leiloio no concello de Malpica de Bergantiños;
***A Feira Nova**, lugar da parroquia de Rubiáns, no concello de Vilagarcía de Arousa;
***A Ponte Liñares ou a Feira Nova**, lugar da parroquia de Güín, no concello de Bande.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***A Feira Vella**, lugar da parroquia de Galez, no concello de Entrimo;
***Feiranova**, lugar da parroquia de Santaballa, no concello de Vilalba.
O Barreiro, Ardaña, Carballo

**O Barreiro** é unha aldea da parroquia de Ardaña no concello coruñés de Carballo na Comarca de Bergantiños. Tiña 37 habitantes no ano 2019 segundo datos do IGE dos cales eran 12 homes e 25 mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Ardaña 
### Parroquias de Carballo
A Pontella

O termo **A Pontella** pode referirse a:

*Unha **pontella** é unha ponte pequena de construción simple, pasarela.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***A Pontella**, lugar da parroquia de Santalla de Pena, no concello de Begonte;
***A Pontella**, lugar da parroquia de Brens, no concello de Cee;
***A Pontella**, lugar da parroquia de Miraz, no concello de Friol;
***A Pontella**, lugar da parroquia de Narla, no concello de Friol;
***A Pontella**, lugar da parroquia de Santa Cruz de Parga, no concello de Guitiriz;
***A Pontella**, lugar da parroquia de Vilanova de Santiso, no concello de Malpica de Bergantiños;
***A Pontella**, lugar da parroquia de Cea, no concello de Vilagarcía de Arousa.

;Bioloxía
****Pontella*** é un xénero de copépodos mariños da familia *Pontellidae*.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Economía de Kazakhstán

[thumb|320px|left|Edifícios modernos en [Astana.]]
Kazakhstán, a máis grande das ex-repúblicas soviéticas en territorio excluíndo a Rusia, posúe grandes reservas de combustible fósil e grandes xacementos doutros minerais e metais. Tamén ten un importante sector agrícola grande onde se destacan a produción de grans e a creación de gando. O sector industrial do país é principalmente centrado na estración e procesamento destes recursos naturais. En 2023, Kazakhstán atraeu máis de 370 mil millóns de dólares en investimentos estranxeiros, desde que se converteu nunha república independente tras a disolución da antiga Unión Soviética.

O país gozou de crecemento de dous díxitos en 2000 e 2001, e 8% ou máis por ano entre 2002 e 2007 - grazas en gran parte ao seu crecente sector de enerxía, pero tamén á reforma económica, de boa gana colleitas, e o crecemento do investimento estranxeiro. O 2008 o crecemento de PIB caeu para 2,4%, e foi negativo o 2009, debido ás caídas de prezos do petróleo e de metais, e a problemas no sector bancario que seguiu á crise financeira global.

## Notas
Constitución española de 1837

A **Constitución española de 1837** mantívose en vigor desde 1837 até 1845. O seu principal legado foi recuperar as medidas máis progresistas da Constitución española de 1812 e deixar en España o sentimento de servirse dunha constitución que establecese o sistema político do Estado.

## Desenvolvemento e características
En 1836 o pronunciamento progresista dos Sarxentos da Garda Real na Granxa de San Ildefonso (Segovia) obrigou á rexente María Cristina a proclamar a Constitución de 1837 e a nomear un novo goberno que convocou eleccións ás Cortes Constituíntes para reformar o texto constitucional de Cádiz.

A composición das novas Cortes estaba na súa maioría integrada polos progresistas, que tiveron a posibilidade de se aproveitar da situación para elaborar unha constitución acorde cos seus ideais. Non obstante, o resultado foi un texto tan distante da Constitución de Cádiz de 1812 como do Estatuto Real de 1834, co propósito de que fose aceptada por moderados e progresistas.

Un dos feitos máis importantes que deixou esta constitución é que implantou definitivamente en España o réxime constitucional establecendo un sistema parlamentario similar ao francés ou belga da época.

Entre as súas características presentaba as ideas progresistas semellantes á Constitución de 1812 como o principio de soberanía nacional, o recoñecemento dun gran conxunto de dereitos aos cidadáns, a división de poderes, un importante papel das Cortes e a limitación do poder real.

Para atraer os moderados recolleu aspectos como a división bicameral das Cortes formadas polo Senado, cuxos membros serían designados polo rei, e o Congreso dos Deputados cuxos membros serían elixidos electoralmente. Tamén seguía concedendo amplos poderes ao monarca, como disolver e convocar as Cortes. A lei electoral que se aplicou tras a aprobación da constitución baseábase nun sufraxio censatario moi restritivo, xa que só podían votar os españois que pagasen impostos na Facenda por valor de 200 reais, o que deixaba o censo electoral no 5% da poboación española.

Estivo vixente até 1845, cando se presentou unha simple reforma que se converteu nunha nova constitución: a Constitución española de 1845.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Historia do constitucionalismo español.
*Estatuto Real de 1834.
*Constitución española de 1812.

### Ligazóns externas
*Texto íntegro da Constitución de 1837
Benoît de Sainte-Maure

**Benoît de Sainte-Maure** foi un poeta normando ou de Tours do comezo do século XII.

## Obras 
miniatura|*Le Roman de Troie*
**Le roman de Troie* (1160-1170). Escrito en versos octosílabos con rimas emparelladas, este romance é a principal obra medieval en lingua románica tratando a Guerra de Troia. O autor proponse pór en forma de romance os curtos versos da obra latina *De Excidio Troiae*, de Dares, o Frixio, e de Dictis de Creta, recusando a fonte homérica - considerada mentireira por el. Por moito tempo considerouse que a obra fora dedicada a Aliénor, Duquesa da Aquitania e encomendada por ela como homenaxe a unha "riche dame de riche rei" (*rica dama de rico rei*). Este feito é posto en dúbida xa que a fórmula utilizada pode tanto remitir á Virxe María como a calquera outra raíña que puidese remunerar o autor. Esta obra serviu de fonte de dúas obras galegas do século XIV: a Crónica troiana e a Historia troiana.
*L’*Estoire des Ducs de Normandie* (*Historia dos Duques da Normandía*) (1175), encomendada polo rei da Inglaterra Henrique II, con base nos textos de diversos cronistas. El adopta de Dudon de Saint-Quentin a tripartición da sociedade feudal.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* *Histoire des ducs de Normandie et des rois d’Angleterre*, Éd. Francisque Michel, Nova York, Johnson Reprint Corporation, 1965
* Baumgartner, Emmanuèle. *Le Roman de Troie*, París, Union générale d’éditions, 1987 ISBN 2264010754
* Croizy-Naquet, Catherine. *Thèbes, Troie et Carthage : poétique de la ville dans le roman antique au XIIème*, París ; Genève, Champion ; Slatkine, 1994
* Gauthier, Anne Marie. *Édition et étude critique du cycle des retours du Roman de Troie de Benoît de Sainte-Maure d’après le manuscrit Milano, Biblioteca Ambrosiana D 55 sup et six manuscrits de contrôle*, Ottawa, Bibliothèque nationale du Canada, 1999*
* Pey, Alexandre. *Essai sur le Roman d’Enéas*, París. 1856, in-8°.

### Ligazóns externas 
* *Le Roman de Troie*
* Excerto do prólogo do *Roman de Troie''
Melvin Calvin

**Melvin Calvin**, nado o 8 de abril de 1911 en Saint Paul (Estados Unidos) e finado o 8 de xaneiro de 1997 en Berkeley (California, Estados Unidos), foi un químico e profesor universitario estadounidense galardoado co Premio Nobel de Química do ano 1961.

## Traxectoria 
Melvin naceu no seo dunha familia de inmigrantes rusos en Saint Paul, Minnesota. Criouse en Detroit.

Cursou estudos de química na Escola de Minería e Tecnoloxía de Míchigan (hoxe Universidade Tecnolóxica de Míchigan), onde se licenciou en 1931. Posteriormente ampliou os seus estudos na Universidade de Minnesota, onde se doutorou en 1935 e ao ano seguinte conseguiu realizar unha bolsa posdoutoral na Universidade de Mánchester en Inglaterra.

Incorporouse ao departamento de química da Universidade de California, en Berkeley, en 1937 e en 1947 conseguiu ser nomeado profesor de química.
Nesa mesma universidade foi director do Laboratorio Lawrence de Radiacións do Departamento de Química Biolóxica.

## Investigacións científicas 
A súa carreira iniciouse tras un accidente ocorrido en 1936 na fábrica de tinguiduras que Imperial Chemical Industries (ICI) tiña en Manchester. Elaborábase un composto incoloro chamado ftalonitrilo, pero unha partida saíu dunha bela cor azul, ao parecer por unha greta no forro de vidro do recipiente. Identificouse como ftalocianina, membro dunha nova, e estruturalmente interesante, familia de compostos.

Calvin, que chegaba á Universidade de Manchester para realizar estudos posdoutorais, traballaba co profesor Michael Polanyi e viu que o composto da ICI tiña un parecido estrutural coa hemomolécula e coa clorofila: as dúas moléculas catalíticas máis importantes nos seres vivos e, bioquímicamente, as máis difíciles de comprender e de imitar. Seguiu a suxestión de Polanyi de empregar o composto da ICI como modelo para investigar a conexión entre a estrutura e a estabilidade nesas moléculas tan fundamentais.

Durante a década de 1940, na súa estadía en Berkeley, comezou os seus experimentos sobre a fotosíntese sobre cultivos da alga verde unicelular *Chlorella pyrenoidosa*, separando os compostos obtidos por cromatografía bidimensional e identificándoos grazas ao carbono-14 e esclarecendo o proceso de asimilación fotoquímica do dióxido de carbono polas partes verdes das plantas, hoxe frecuentemente denominado ciclo de Calvin.
Foi galardoado co Premio Nobel de Química en 1961 *polos seus traballos sobre a asimilación do dióxido de carbono polas plantas*.

## Véxase tamén 
* Premio Nobel de Química
### Ligazóns externas 
* Páxina web do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1961 
* Biografía na páxina do Instituto Nobel 1961
Alicante Club de Fútbol

O **Alicante Club de Fútbol** (en valenciano: *Alacant Club de Futbol*) é un club de fútbol español da cidade de Alacant, na Comunidade Valenciana. Foi fundado en 1918 e xoga no grupo IV da Rexional Preferente da Comunidade Valenciana, logo de sufrir dous descensos consecutivos.

## Uniforme 
* **Uniforme titular**: Camiseta azul, pantalón branco e medias azuis. 
* **Uniforme alternativo**: Camiseta laranxa, pantalón laranxa e medias laranxas. 
* **Terceiro uniforme**: Camiseta negra con raia gris, pantalón negro e medias negras.

## Estadio 
Xoga o "Campo Municipal de Villafranqueza" propiedade do Concello, cun contrato de exclusividade. Ten unha capacidade de 4.000 espectadores.

## Datos do club 
* **Tempadas en 1ª**: 0
* **Tempadas en 2ª**: 5 
* **Tempadas en 2ª B**: 8
* **Tempadas en 3ª**: 45
* **Tempadas en Rexional Preferente**: 23 (Incluída a 2012/13)
* **Mellor posto na liga**: 3º (2ª División tempada 1939-40)
* **Peor posto na liga**: 20º (2ª División tempada 2008-09)

## Xogadores 
### Cadro 2009/10 
## Palmarés 
### Torneos nacionais 
* **Segunda División B de España (2)**: 2004-05, 2006-07
* **Terceira División de España (3)**: 1933-34, 1946-47, 2000-01
* Subcampión da Segunda División B (1)**: 2007-08
* Subcampión da Terceira División (3)**: 1950-51, 1955-56, 1958-59

## Filial 
O **Alicante B** é o equipo filial do Alicante Club de Fútbol. Militou durante tres tempadas en Terceira División (2004-2007), e na tempada 2007-08 ascendeu novamente a Terceira tras unha campaña en Rexional Preferente.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial do Alicante
* Sitio non oficial
* Foro Alicantinistas
Aldemunde de Arriba, Aldemunde, Carballo

**Aldemunde de Arriba** é un lugar da parroquia de Aldemunde no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2019 tiña 62 habitantes (32 homes e 30 mulleres).
## Toponimia
O topónimo **Aldemunde de Arriba** ten dous elementos: **Aldemunde** deriva do nome de posuidor *Hildimundus*, de orixe xermánica, a través da forma en xenitivo , mentres que **Arriba** sinala a súa posición respecto a **Aldemunde de Abaixo**.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Aldemunde
### Parroquias de Carballo
Carbono-14

O **carbono-14** (14C, masa atómica&nbsp;=&nbsp;14,003241&nbsp;uma) é un radioisótopo do carbono e foi descuberto o 27 de febreiro de 1940 por Martin Kamen e Sam Ruben. O seu núcleo contén 6 protóns e 8 neutróns. Willard Libby determinou un valor para o período de semidesintegración ou semivida deste isótopo: 5568 anos. Determinacións posteriores en Cambridge produciron un valor de 5730 anos.
Debido á súa presenza en todos os materiais orgánicos, o carbono-14 emprégase na datación de espécimes orgánicos.
## Datación por radiocarbono
O método de datación por radiocarbono é a técnica baseada en isótopos máis fiable para coñecer a idade de mostras orgánicas de menos de 60.000 anos. Está baseado na lei de decaemento exponencial dos isótopos radioactivos. O isótopo carbono-14 (14C) é producido de forma continua na atmosfera como consecuencia do bombardeo de átomos de nitróxeno por neutróns cósmicos. Este isótopo creado é inestable, polo que, espontaneamente, se transmuta en nitróxeno-14 (14N). Estes procesos de xeración-degradación do 14C atópanse practicamente equilibrados, de maneira que o isótopo atópase homoxeneamente mesturado cos átomos non radioactivos no dióxido de carbono da atmosfera. O proceso de fotosíntese incorpora o átomo radioactivo nas plantas, de maneira que a proporción 14C/12C nestas é similar á atmosférica. Os animais incorporan, por inxestión, o carbono das plantas. Agora ben, tras a morte dun organismo vivo non se incorporan novos átomos de 14C aos tecidos, e a concentración do isótopo vai decrecendo conforme vai transformándose en 14N por decaemento radioactivo.

A masa en isótopo 14C de calquera espécime diminúe a un ritmo exponencial, que é coñecido: aos 5730 anos da morte dun ser vivo a cantidade de 14C nos seus restos reduciuse á metade. Así pois, ao medir a cantidade de radioactividade nunha mostra de orixe orgánica, calcúlase a cantidade de 14C que aínda queda no material. Así pode ser datado o momento da morte do organismo correspondente. É o que se coñece como "idade radiocarbónica" ou de 14C, e exprésase en *anos BP* (*Before Present*). Esta escala equivale aos anos transcorridos desde a morte do exemplar ata o ano 1950 do noso calendario. Elíxese esta data por convenio e porque na segunda metade do século XX os ensaios nucleares provocaron severas anomalías nas curvas de concentración relativa dos isótopos radioactivos na atmosfera.

Ao comparar as concentracións teóricas de 14C coas de mostras de madeiras de idades coñecidas mediante dendrocronoloxía, descubriuse que existían diferenzas cos resultados esperados. Esas diferenzas débense a que a concentración de carbono radioactivo na atmosfera tamén variou respecto ao tempo. Hoxe coñécese con suficiente precisión (unha marxe de erro de entre 1 e 10 anos) a evolución da concentración de 14C nos últimos 15.000 anos, polo que pode corrixirse esa estimación de idade comparándoo con curvas obtidas mediante interpolación de datos coñecidos. A idade así achada denomínase "idade calibrada" e exprésase en *anos Cal BP*.

## Véxase tamén 
* Datación por radiocarbono.
Club Deportivo Leganés

miniatura|300px|Xogadores celebrando un gol.
O **Club Deportivo Leganés** é un club de fútbol español da cidade de Leganés, na Comunidade de Madrid. Foi fundado en 1928 e actualmente xoga na Segunda División.

## Uniforme 
* **Uniforme titular**: Camiseta branquiazul, pantalón branco e medias brancas. 
* **Uniforme alternativo**: Camiseta verde, pantalón verde e medias verdes.

O primeiro uniforme do Leganés foi azulgrana, e anos máis tarde optouse por unha camiseta tricolor (verde, branca e vermella), para pasar finalmente ás cores actuais, branco e azul, que foron os tradicionais do equipo.

## Estadio 
O Leganés xoga no Estadio Municipal de Butarque, inaugurado o 14 de febreiro de 1998, con capacidade para 10958 persoas e dimensións de 105 x 70 metros. O primeiro partido que albergou o terreo de xogo foi fronte ao Xerez.

Antes de Butarque, o CD Leganés xogou noutros 3 feudos. O primeiro campo no que xogou en 1928 estaba situado no Campo del Tiro, nun terreo cedido polos militares. Anos máis tarde pasouse ao campo municipal de Plaza Roma, un campo que durante a Guerra Civil española foi restaurado polos propios veciños da cidade, ata que foi remodelado profesionalmente ao terminar a mesma. En 1966 inauguraríase o campo principal do equipo, o Luis Rodríguez de Miguel, con capacidade para 5.000 persoas e no corazón da cidade, no que xogaron ata a metade da tempada 1998.

## Datos do club 
* **Tempadas en 1ª**: 4
* **Tempadas en 2ª**: 14 (incluída a 2020/21)
* **Tempadas en 2ªB**: 16
* **Tempadas en 3ª**: 19
* **Mellor posto na liga**: 13º (1ª división tempada 2018-19)
* **Peor posto na liga**: 19º (2ª división tempada 03-04)

## Xogadores 
### Cadro actual 
*Actualizado a 5 de outubro de 2020.*

## Palmarés 
### Torneos nacionais 
* **Segunda División B de España (1)**: 1992-93
* **Terceira División de España (1)**: 1985-86

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial 
* Web non oficial
Real Sociedad Gimnástica de Torrelavega

A **Real Sociedad Gimnástica de Torrelavega**, habitualmente coñecido como **Gimnástica**, é un club de fútbol español da cidade de Torrelavega, en Cantabria. Foi fundado en 1907, é o club decano de Cantabria, e en 2007 leváronse a cabo os actos conmemorativos do Centenario da súa fundación.

Actualmente milita en Segunda División B, aínda que disputou 8 tempadas en Segunda. Conta cuns 2.000 socios e varios equipos filiais competindo en categorías rexionais.

## Uniforme 
* **Uniforme titular**: Camiseta a raias verticais brancas e azuis, pantalón branco, medias azuis con raias horizontais brancas. 
* **Uniforme alternativo**: Camiseta, pantalón e medias de cor azúl. 
* **Terceiro uniforme**: Camiseta, pantalón e medias de cor vermella.

## Estadio 
A Gimnástica xoga os seus partidos no Estadio de El Malecón, con capacidade para 10.000 persoas, inaugurado en 1922. O estadio rexistrou cheos importantes, por encima ata da súa capacidade, en sendas eliminatorias de Copa do Rei celebradas o 30 de abril de 1967 ante o Real Madrid (2-2) e o 10 de xaneiro de 2001 ante o FC Barcelona (0-1).

Actualmente está pendente dunha futura remodelación total da que depende en boa parte un prometedor futuro para o club, pero continuos problemas de índole económico e político están atrasando algo longo tempo demandado pola afección.

O estadio empezouse a remodelar en 2009 e acabarase en 2011, e contará con capacidade para 6.007 espectadores. O orzamento total ascende a 5.702.397,66 € e o seu prazo de execución previsto é de 27 meses.

## Datos do club 
* **Tempadas en 1ª**: 0
* **Tempadas en 2ª**: 9
* **Tempadas en 2ªB**: 20 (Incluída a 2012/13)
* **Tempadas en 3ª**: 45
* **Mellor posto en liga**: 4º (2ª División tempadas 1928-29 e 1949-50)
* **Peor posto en liga**: 16º (2ª División tempada 1967-68)
* **Mellor clasificación en Copa**: oitavos de final (1929, 2001)

## Xogadores 
:*Categoría principal: Xogadores da Gimnástica de Torrelavega.*

### Cadro 2009/10 
## Palmarés 
### Torneos rexionais 
* **Campionato de Cantabria (1)**: 1940-41

### Torneos nacionais 
* **Segunda División B de España (1)**: 1999-00 
* **Terceira División de España (9)**: 1933-34, 1960-61, 1963-64, 1964-65, 1989-90, 1995-96, 2005-06, 2007-08, 2008-09
* Subcampión da Terceira División (9)

### Outros logros 
* VII Trofeo Invicto Don Balón (2008-09), desde a súa creación en 2001 foi o equipo que máis partidos estivo sen perder (27 partidos)

## Filial 
O club mantén un equipo filial, a **Gimnástica B**, que xoga na Rexional Preferente. O filial utiliza os mesmos cores que o primeiro equipo nos seus uniformes e chegou a militar dúas tempadas en Terceira (1994-95 e 2006-07); en ambas as tempadas logrou a permanencia na categoría, pero o descenso do primeiro equipo a Terceira supuxo o seu descenso a Rexional Preferente.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial da Gimnástica
* Páxina da afección da Gimnástica