open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Deseño

miniatura|dereita|Patrón de deseño.
O **deseño** é un termo utilizado habitualmente no contexto das artes aplicadas, enxeñería, arquitectura, educación e outras disciplinas creativas.

## Etimoloxía 
Etimoloxicamente, a palabra *deseño* ten varias acepcións, que se ben son diferentes, os seus límites non están claros e mestúranse. As dúas principais son:
* O deseño como **proceso de creación**.
* O deseño como **resultado do proceso creativo**.

### Diferenzas etimolóxicas en relación coas linguas 
* Cando provén do equivalente inglés *design* (que ten como significados tanto *designar* como *deseñar*) fai referencia a unha creación gráfica representada mediante calquera medio e sobre calquera soporte analóxico, dixital, en dúas ou máis dimensións. Non obstante, tamén fai aquí referencia ó proceso previo de creación *"pre-figuración"* e de busca do modo de plasmar unha idea en calquera campo.
* Por outro lado, o termo italiano equivalente *disegno* refírese simplemente ó debuxo, ou o feito de plasmar as ideas previas mediante esbozos, debuxos ou esquemas sobre un soporte, probablemente tras un proceso de observación, investigación e busca da expresión desa idea previa.
* En francés, o termo equivalente actualmente é o anglicismo *design*, pero está relacionado etimoloxicamente coa palabra *dessein* (en galego, *"designio"*), que implica unha certa visión de futuro, ou intencionalidade (o proxecto) que se traduce no proceso previo de busca. O outro termo que existe nesta lingua é *dessin* (que se traduce por *debuxo*), que designa á obra como produto final.

## Tipos de deseño 
* Deseño curricular
* Deseño industrial
* Deseño de moda
* Deseño de programas
* Deseño gráfico
* Deseño web
Wikipedia en francés

A **Wikipedia en francés** (en ) é unha edición en francés da Wikipedia, chamada *Wikipédia*. Esta edición, comezada en marzo de 2001, contaba con máis de 1.900.000 artigos en 2018. O 21 de setembro de 2010 converteuse na terceira Wikipedia en pasar o millón de artigos.

Esta versión da enciclopedia contén  artigos e  usuarios, dos cales  son activos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Wikipedia en francés 
* Wikipedia en francés (móbil)
Wikipedia en portugués

A **Wikipedia en portugués** (en ) é unha edición de Wikipedia en portugués. Foi a quinta edición de Wikipedia en ser creada, en xuño de 2001. Acadou os 400.000 artigos o 22 de xuño de 2008 e acadou os 1.000.000 artigos o 26 de xuño de 2018. En marzo de 2016 era a décimo cuarta Wikipedia máis grande por número de artigos.

Esta versión da enciclopedia contén  artigos e  usuarios, dos cales  son activos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Wikipedia en portugués 
* Wikipedia en portugués (móbil)
Relampo

Un **relampo**, **lóstrego**, **alustro** ou **relustro** é un fenómono meteorolóxico consistente no resplandor intenso e súbito que se produce nas nubes por unha descarga eléctrica durante unha treboada ou nos momentos previos a ela.
[miniatura|centro|700px|Secuencia do relampo, de 0.32 [segundos]]

## Formación 
[miniatura|dereita|220px|Lóstrego en Oradea, [Romanía]]
O primeiro proceso na xeración destes meteoros é a separación de cargas positivas e negativas dentro dunha nube. Os cristais de xeo dentro das nubes cumulonimbus frótanse entre si debido as correntes aéreas ascendentes fortes nestas nubes, acumulando así unha carga estática forte. Os cristais positivamente cargados tenden a ascender o que fai que a capa superior da nube acumule unha carga estática positiva. Os cristais negativamente cargados e os granizos caen as capas do centro e do fondo da nube que acumula unha carga estática negativa. As nubes de tipo *cumulonimbus* que non producen suficientes cristais de xeo, en xeral, non poden producir bastante electricidade estática para causar o lóstrego.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Relampo do Catatumbo
Wikipedia en latín

A **Wikipedia en latín** (en ) é a versión da Wikipedia en lingua latina, iniciada o 22 de maio de 2002. En 2012 tiña máis de 80.000 artigos. É, ademais, a Wikipedia máis grande dunha lingua morta (non en senso estrito, pois aínda segue a ser a lingua oficial do Vaticano).

Esta versión da enciclopedia contén  artigos e  usuarios, dos cales  son activos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Wikipedia en latín 
* Wikipedia en latín (móbil)
Buenafuente (programa de televisión)

***Buenafuente*** (abreviado **BFN** dende setembro de 2007; anteriormente, **BF**) foi un programa de televisión español pertencente ao xénero coñecido como "late show", conducido polo humorista catalán Andreu Buenafuente e producido por El Terrat.

Emitíase nas noites dos martes, mércores e xoves na canle privada Antena 3, desde o 11 de xaneiro de 2005 ata o 28 de xullo de 2007. Despois emitiuse en laSexta dende o 17 de setembro do 2007 ata o 30 de xuño do 2011 nas noites de luns a xoves. E durante o 2011 emitíase primeiro en laSexta2 e despois en laSexta.

Continuou a liña doutros programas de Andreu Buenafuente como *La Cosa Nostra* e *Una altra cosa*.

Gravábase, emitíndose parcialmente en directo, nun plató con público na provincia de Barcelona.
A súa primeira tempada finalizou o 30 de xuño de 2005 e a segunda comezou o 13 de setembro dese mesmo ano.

## Premios 
* Premio Ondas 2006

## Referencias 
## Ligazóns externas 
* Web oficial do programa

* Páxina web oficial do programa
Economía de Albania

En 1985, Albania iniciou tímidas reformas estruturais para pasar dun réxime de economía comunista centralizado e estatizado a un sistema capitalista ao modelo europeo. O programa de reforma económicas intensificouse en 1992 trala eleccións libres que deron punto e final ao modelo económico anterior. As accións de liberalización centráronse en:

* Programa de privatizacións na industria e a agricultura. 
* Reforma do sector financeiro. 
* Reformas lexislativas que permitían unha economía de mercado. 
* Liberalización dos intercambios comerciais no interior e co exterior 
* Réxime fiscal novo.
* Política monetaria de control do déficit orzamentario.

Aínda hoxe, a Albania é un dos países máis pobres de Europa, coa metade da poboación activa traballando na agricultura e un quinto traballando no estranxeiro. A súa transición a unha economía moderna ten sido máis difícil que seus outros veciños dos Balcáns. O crecemento económico nos últimos anos ten sido en media 5% ao ano, e a inflación encóntrase baixa e estable.

O goberno ten tomado medidas para combater os crimes violentos e recentemente adoptou medidas para reducir a economía informal e atraer o investimento. O país enfróntase tamén a un alto desemprego e corrupción até nos niveis máis altos do goberno.

O seu total de exportacións é moi inferior en valor que o total das súas importacións. Os principais parceiros comerciais son Grecia e Italia.

## Notas
Instituto Galego de Estatística

O **Instituto Galego de Estatística** (**IGE**) é un organismo autónomo da Xunta de Galicia creado no ano 1988 e que se rexe basicamente pola Lei 9/1988 de Estatística de Galicia.

Na súa misión de promover o desenvolvemento do sistema estatístico da Comunidade Autónoma presta servizos de recompilación e difusión da documentación estatística dispoñible, desenvolve bases de datos de interese público tales como referentes á poboación, nacementos, defuncións, densidade ou sobre aspectos económicos ou sociais, analiza as necesidades e a evolución da demanda de estatísticas e asegura a súa difusión.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial
Follow the Leader

***Follow the Leader*** é o tercerio álbum de estudio da banda KoЯn. Vendeu unhas 9,000,000 de copias en todo o mundo dende o seu lanzamento ao mercado o 18 de agosto de 1998.

## Lista de temas 
Todos os temas compostos por Korn agás "Earache My Eye", escrito por Tommy Chong, Gaye Delorme e Richard Marin. O álbum comeza con 12 pistas en branco de 5 segundos de duración.

## Véxase tamén
Pelota

Unha **pelota** () ou **balón** é unha bóla elástica utilizada principalmente en deportes e outros xogos. As pelotas normalmente son esféricas, pero poden ter outras formas, como as pelotas de rugby, que son ovaladas. Na actualidade as pelotas de moitos deportes están infladas con aire, polo que son tamén moi lixeiras en relación ó seu tamaño.
[miniatura|dereita|130px|Balón de [fútbol.]]

## Aerodinámica 
Os factores físicos existentes inflúen no movemento da pelota, e no modo e aplicación das forzas para obter o desprazamento. Entre estes atópanse, mais non se limitan a eles, a forma, o aire, o volume, a presión, a temperatura, o material e textura etc.

Unha pelota que está inflada indica un volume e presión, que en relación á altura do mar e á temperatura do aire, vense influenciados no alcance e traxectoria da pelota cando se tira. Unha "pelota pinchada", é aquela que carece do suficiente ár para rebotar correctamente, e é xeralmente descartada tanto a nivel profesional como non profesional, xa que isto é un factor que pode afectar mesmo á propia forma da pelota ou balón, xa sexa esférica ou ovaloide, e por conseguinte afectar tamén ó seu lanzamento e á súa velocidade.

O material con que se constrúe, tanto no seu exterior como no interior tamén afecta ao peso, alcance e rebote da pelota; isto é evidente na manufactura de moitos tipos de pelotas: de tenis, de golf etc.

## Notas
300 (homónimos)

**300** pode referirse a:
* O ano **300** do calendario gregoriano.
* ***300***, novela gráfica de Frank Miller sobre a Batalla das Termópilas.
* ***300***, filme baseado na novela gráfica do mesmo título.
Silvina

A **silvina** (tamén chamada **silvita**) é un mineral da clase dos haluros cuxa fórmula química é **KCl**. É pois, un mineral composto na súa totalidade por cloruro de potasio.

## Aspecto 
Coma a halita, a silvina cristaliza no sistema cúbico polo que adopta xeralmente forma cúbica, aída que adoita ser máis frecuente que se presente en masas incoloras ou diversamente coloreadas pola presenza de substancias estrañas.

## Lugares onde se atopa 
Acompaña á halita en moitos dos seus xacementos, en capas e bolsas dentro dela. Suria, Cardona e Sallent (en Barcelona) son lugares tipicamente ligados á silvina pola súa frecuente presenza.

## Usos da silvina 
A silvina é unha das fontes principais de compostos de potasio, empregados coma fertilizantes.

## Propiedades 
É soluble en auga e de sabor amargo.

## Outros haluros 
Outros haluros a destacar son a fluorita e a halita.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Cloruro de potasio
* Lista de minerais
Maeloc

[miniatura|250px|O [reino suevo, no noroeste da Península Ibérica, no século VI.]]
**Maeloc** (ou **Mailoc**) foi un bispo galego de orixe britana do século VI.

## Traxectoria 
O seu nome aparece entre os prelados participantes no Primeiro Concilio de Lugo, no ano 569, e no Segundo Concilio de Braga, no ano 572, asinando: "Mayloc, Brittinorum eclesiae episcopus”. 

Representaría a colonia britana estabelecida no norte de Galiza, por brito-romanos emigrantes que abandonaran a illa de Bretaña, a actual Gran Bretaña, fuxindo das invasións de anglosaxóns xermánicos, acaecidas entre o século V e o VII. Esta hipótese foi formulada por primeira vez por Filgueira Valverde, se ben non existen fontes documentais que o demostren.

Mailoc figura como bispo da diocese de Britonia, lugar que os expertos identifican habitualmente coa actual parroquia de Santa María de Bretoña, situado no concello lucense da Pastoriza.

## Nome 
O seu nome indubidabelmente céltico, corresponde ao actual francés *Maclou*, como en *Saint Maclou*, tomado do bretón continental, onde tal santo é tradicionalmente tido por un dos sete fundadores do cristianismo armoricano. O onomástico latinizouse como *Maclovius* e aínda *Machutus*. A forma céltica orixinaria debe ser ''Mac'h Low'', composto de «mac'h» 'prenda' e «luh» 'luz; brillante'. Se escollemos o galés como referencia, existe en galés moderno o nome *Maelog*, que os celtistas relacionan con *Mael* 'líder'. Pode tamén estar relacionado co San Maelog que aparece en topónimos (p. ex. Llyn Maelog) nas dedicatorias das igrexas de Gales e Bretaña e que viviu no século VI e mesmo que puidese ser el, aínda que non hai máis probas que a coincidencia do nome e a data.

## Cultura 
O primeiro disco do grupo folk galego Milladoiro levaba por título *A Galicia de Maeloc*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* García García, Antonio, "Ecclesia Britoniensis". *Estudios Mindonienses* 2. 1986. pp 121–134
* Young, Simon, *Britonia: Camiños Novos*, Noia, 2002. ISBN 84-95622-58-0
Milk Inc.

**Milk Inc.** (tamén coñecidos coma **Milk Incorporated**) é un grupo de música dance procedente de Bélxica.

## Orixes 
Milk Inc. comezou coma un proxecto de tres xoves produtores belgas: Regi Penxten, Filip Vandueren e Ivo Donckers. Os tres estaban xa activos na escena house en Bélxica, traballaban so diversos nomes: K-Lab (para Opera Dance), Regg & Arkin, Karnak-X, "Illusion" para compilacións e remixes para diferentes proxectos dance.

Cando a banda comezou no 1996, a cantante era Nikki Van Lierop e o primeiro sinxelo foi chamado "La Vache" (en francés "A Vaca"). Esta canción foi un éxito en todo Europa, especialmente na Francia e no Reino Unido.

## Membros 
* Linda Mertens (cantante)
* Regi Penxten (teclado e produtor)
* Filip Vandueren (teclado e produtor)

## Lista de éxitos en Bélxica 
### Lista de éxitos 2004 
* Top 50 Belgium Singles
** 2: "I Don't Care" [feat. Silvy]
** 8: "Whisper"
* Top 100 Singles
** 12: "I Don't Care" [feat. Silvy]
** 26: "Whisper"

### Lista de éxitos 2005 
* Top 50 Belgium Singles
** 16: Go To Hell
** 21: Blind
* Top 100 Belgium Dance
** 86: Blind
* Top 100 Singles
** 42: Go To Hell
** 54: Blind

## Discografía 
### Sinxelos 
### Álbums 
* *Apocalypse Cow (La Vache)* (Francia) 
* *Apocalypse Cow*
* *Apocalypse Cow* (España)
* *Apocalypse Cow Millennium Edition*
* *Land Of The Living*
* *Double Cream* (Europa)
* *Double Cream* (Polonia)
* *Double Cream* (Canadá)
* *Double Cream* (Singapur)
* *Milk Inc.* (Reino Unido)
* *Milk Inc.* (Estados Unidos)
* *Closer*
* *Best Of Milk Inc.* (Australia)
* *Closer* (Estados Unidos)
* *Milk Inc. Essential*
* *Supersized*
* *Supersized XL*
* *Forever* (2008)

## Videografía 
## DVDs 
* *Milk Inc. - The DVD* (2004): sesións acústicas e tódolos videoclips
* *Milk Inc Supersized* (Concerto en Directo 2006)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web Oficial de Milk Inc.
* Fan site
* Foro Oficial
* Páxina Oficial Linda Mertens
* Páxina Oficial Regi Penxten
* Discografía Completa 
* Milk Inc en www.discogs.com
Halita

A **halita** (tamén chamada **sal xema** ou **sal de rocha**) é un mineral da clase dos haluros cuxa fórmula química é **NaCl** (39,3% de sodio e 60,7% de cloro). É pois, un mineral composto na súa totalidade por cloruro de sodio.

## Aspecto 
Na súa forma cristalina adopta a figura dun cubo. Tamén aparece formando masas e máis rara vez en forma de octaedros. A súa coloración varía segundo as impurezas que teña na súa composición.

## Lugares onde se atopa 
A halita é un mineral moi abundante en terreos sedimentarios, pérmicos, triásicos e terciarios. Xace en capas, alternándose con xeso e as arxilas, impregnando margas (chamadas por isto salíferas). Encóntrase disolta en altas cantidades na auga do mar e nalgunhas lagoas chamadas salinas coma as de Torrevieja (Alacant) e San Carlos de la Rápita (Tarragona).

## Usos da halita 
A halita é utilizada na industria química como fonte de sodio e cloro e para fabricar sosa e ácido clorhídrico, na cociña como condimento e conservante de alimentos, na agricultura como fertilizante e no gando como alimento para animais.

## Propiedades 
É soluble en auga e de sabor salgado.

## Outros haluros 
Outros haluros a destacar son a fluorita e a silvina.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Sal común
* Cloruro de sodio
Partido Comunista dos Traballadores Portugueses

O **Partido Comunista dos Traballadores Portugueses** (**PCTP/MRPP**) é un partido político de Portugal, de inspiración maoísta.

## Historia
O PCTP/MRPP foi fundado o 26 de decembro de 1976 a partir do **Movemento Re-organizativo do Partido do Proletariado**, que se fundara o 18 de setembro de 1970, tendo como secretario xeral a Arnaldo Matos.

O seu órgano de expresión é o *Luta Popular*, cuxa primeira edición foi lanzada en 1971. O MRPP foi un partido moi activo antes do 25 de abril de 1974, especialmente entre estudantes e operarios de Lisboa. O MRPP -como o PCTP- gañou fama coas súas grandes e vistosas pinturas murais. Desenvolveu unha grande actividade durante 1974 e 1975. Nesa altura contaba entre os seus militantes a persoas que máis tarde chegarían a cobrar gran relevo na política portuguesa, como José Manuel Durão Barroso e Fernando Rosas.

Tras o 25 de abril, o MRPP foi acusado polo Partido Comunista Portugués de ser subsidiado pola CIA. Esta crenza baseouse na cooperación entre o MRPP e o Partido Socialista, durante o chamado *Verán quente*.

A partir do 26 de decembro de 1976, o MRPP, despois do seu congreso, pasou a designarse PCTP/MRPP. O seu líder histórico é Arnaldo Matos. O primeiro director do *Luta Popular* na fase legal foi Saldanha Sanches. O actual líder é Luís Franco. O membro máis coñecido do Comité Central é António Garcia Pereira.

## Militantes históricos 
miniatura|250px|Mural do MRPP para as eleccións de 1975.

* José Manuel Durão Barroso
* Fernando Rosas
* Saldanha Sanches
* Maria José Morgado
* Diana Andringa
* Violante Saramago Matos
* Dulce Rocha
* Maria João Rodrigues
* Ana Gomes
* Luís Marques
* Alfredo Caldeira

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Comunismo
* Maoísmo

### Ligazóns externas 
* Páxina do PCTP/MRPP
* *Luta Popular*
* Fórum de discusión do PCTP/MRPP
Sagas lendarias

As ***sagas lendarias*** (***Fornaldarsögur***) son un tipo de saga que relatan acontecementos que teñen lugar antes da colonización de Islandia, a acción sitúase as máis das veces en Escandinavia inda que a acción se poida mover temporalmente a outras localizacións de Europa e nalgunhas aparecen referencias a Galicia, á que os viquingos chamaban "Galizuland" ou "Jakobsland". Aparecen moitos elementos mitolóxicos pero teñen tamén valor histórico. Consérvanse 36 e divídense en tres grupos principais: as que tratan de temas épicos comúns aos pobos de lingua xermánica; as que tratan de expedicións bélicas e por último as de aventuras.

Estas sagas están impregnadas de elementos mitolóxicos, pero tamén proporcionan visións da cultura e historia nórdica. Consérvanse 36 destas sagas, e poden ser agrupadas en tres categorías principais: aquelas que abordan temas épicos compartidos entre os pobos de lingua xermánica; as que describen expedicións bélicas; e aquelas centradas en aventuras.

## Sagas, por orde alfabético
**Áns saga bogsveigis*
**Ásmundar saga kappabana* 
**Bósa saga ok Herrauðs*
**Egils saga einhenda ok Ásmundar berserkjabana*
**Eireks saga víðförla*
**Frá Fornjóti ok hans ættmönnum*
**Friðþjófs saga ins frœkna*
**Gautreks saga* 
**Gríms saga loðinkinna*
**Göngu-Hrólfs saga* 
**Hálfdanar saga Brönufóstra*
**Hálfdanar saga Eysteinssonar*
**Hálfs saga ok Hálfsrekka* 
**Hervarar saga ok Heiðreks* 
**Hjálmþés saga ok Ölvis*
**Hrólfs saga Gautrekssonar*
**Hrólfs saga kraka*
**Hrómundar saga Gripssonar*
**Illuga saga Gríðarfóstra* 
**Ketils saga hœngs*
**Ragnars saga loðbrókar* (dúas versións)
**Saga de Orvar-Odd* (dúas versións)
**Sturlaugs saga starfsama*
**Sögubrot af fornkonungum*
**Sörla saga sterka*
**Völsunga saga* 
**Þorsteins saga Víkingssonar*

## Notas 
## Véxase tamén 
* Edda 
* Edda poética
* Edda prosaica 
* Era viquinga
* Mitoloxía nórdica
* Mitoloxía nórdica na cultura popular 
* Lingua islandesa 
* Literatura nórdica
* Viquingos en Galiza
Xacobe Martínez Antelo

**Xacobe Martínez Antelo**, nado en Santiago de Compostela en 1976, é un músico galego.

## Traxectoria
Membro do trío de jazz Sumrrá, toca tamén en quinteto con Marcelino Galán, en diversos tríos e no grupo Marful con Ugia Pedreira. Cursou estudos nos conservatorios de Santiago e Vigo e na Estudio Escola de Música de Santiago, tocou en bandas de Rock como Martelo, ou blues, mais é fundamentalmente un músico de jazz.

É irmán de Iñaki Martínez Antelo, director do Museo de Arte Contemporánea de Vigo.

## Discografía
Como líder:
**Isto é Jazz* (Free Code Jazz Records, 2006) con Pablo Castaño (saxo alto), Toño Otero (saxo tenor), Marcelino Galán (guitarra) e Max Gómez (batería)

Con Sumrrá:
**Summrá 2001*
**Summrrá* (2003)
**2* (2006)

Marcelino Galán
**Roho* (2003)

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Web oficial
Saga Sturlunga

A **Saga Sturlunga** (Sturlunga saga) é unha recompilación de sagas realizada por volta de 1300, recolle sagas realizadas por varios autores no século XII e XIII. As sagas, recollidas por orde cronolóxica, están relacionadas coa familia dos Sturlunga que tivo un papel central na historia islandesa ata o punto de coñecerse como a Era dos Sturlunga (Sturlungaöld) a ese período da historia islandesa e a Saga Sturlunga constitúe o principal referente da historia de Islandia entre os séculos XII e XIII.

A recompilación comeza en 1117 con *Þorgils saga ok Hafliða*, outras inclúen *Sturlu saga*, *Prestsaga Guðmundar Arasonar* e *Íslendinga saga*, esta última cobre a metade da recompilación e cobre o período 1183–1264.
300

## Acontecementos 
### Europa 
* Os francos ocupan o territorio dos bátavos
* Constrúese o Palacio de Diocleciano en Spalato (Split)
* Constrúese a Muralla de Diocleciano en Palmira
* Arnobio escribe *Adversus nationes* contra o paganismo
* Lactancio convértese ao cristianismo
* Data aproximada do *Codex Vaticanus* e do *Codex Sinaiticus*, manuscritos da Biblia en grego

### Oriente Próximo 
* Triridato III, convertido por Gregorio o Iluminador, fai de Armenia o primeiro país en proclamar o cristianismo como relixión oficial
* Pedro de Alexandría é nomeado Patriarca de Alexandría (até 311)

### India 
* Recóllense as fábulas e contos do Panchatantra

### América 
* Establécese a civilización maia no actual Belize.

### Afastado Oriente 
* Período Kofun no Xapón (até 710)
** Rematan os sacrificios humanos. Comezan os túmulos megalíticos (Kofun). Fúndase o principado de Yamato
* Difusión do cultivo do arroz por inundación, excepto en Hokkaido.

## Nacementos 
* Asanga, fundador do idealismo Yogacara no ámbito do budismo mahayana (data aproximada)
* Hilario de Poitiers (data aproximada)

## Mortes 
* Pei Wei, filósofo chinés, executado (n. 267).

## Outros 
* Invéntase na China o compás de navegación

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
Antonio Cal Vázquez

**Antonio Cal Vázquez**, coñecido como **Purriños**, nado en Betanzos en 1940 e finado en Córdoba o 7 de xuño de 1993, foi un saxofonista galego, un dos pioneiros do jazz en Galiza.

## Traxectoria 
Fillo de Antonio Cal Purriños. Iniciouse como batería na orquestra Copacabana do seu pai e con 19 anos tocou en orquestras da Coruña e Ferrol. Marchou ao Brasil, onde estivo catro anos e despois foi a Inglaterra onde dirixiu a orquestra Churchill’s de Londres até que de volta nos setenta se incorporou ao florecente rock progresivo. Retornou a Madrid e a finais da década montou o club de jazz Hardy’s Jazz en Torremolinos e fundou o grupo Ónice. Ó regresar a Galiza a comezos dos 80, contribuíu a fundar Clunia Jazz (aínda que só chegou a gravar con eles o primeiro disco) e a montar a Escola de Música de Betanzos, cuxa Big Band dirixiu. Finou en Córdoba o 7 de xuño de 1993.

## Vida persoal 
Casou con Nati Cuéllar e foi pai de Marta, Ruth e Toni Cal Cuéllar.
## Notas
Sagas de bispos

As **sagas de bispos** (en ) son un tipo de saga que describe a vida dos primeiros bispos islandeses e da igrexa local desde a conversión de Islandia ao cristianismo e a fundación do primeiro bispado no ano 1065 ata o século XIV. O primeiro santo islandés foi o bispo de Skálholt Þorlákr Zórhallson, canonizado en 1199. Para alén do seu carácter haxiográfico, contan tamén con elementos pagáns.
Verba que comenza

***Verba que comenza*** é un libro composto por 27 poemas, de María Mariño Carou, publicado postumamente no ano 1990.

## Descrición 
Escribiu estes versos entre 1966 e 1967, enferma de leucemia, amosando a angustia ante a inminencia do pasamento. A súa poética é radicalmente intimista, cunha linguaxe rupturista.

O volume foi rematado en marzo de 1967, dous meses antes de morrer, mais non foi publicado até 1990 da man do concello de Noia, promovido por Uxío Novoneyra e Antón Avilés de Taramancos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* : "Un diario da ultimidade: (sobre dúas claves de Verba que comenza)"  Boletín da RAG 368, 2007.
Guillermo Carbajo

**Guillermo Carbajo Martínez**, nado en Pontevedra en 29 de outubro de 1986, é un actor galego. Traballou en televisión, teatro e publicidade.

## Traxectoria 
Comezou no mundo audiovisual con só doce anos na exitosa serie *Pratos combinados*, onde participaría interpretando o personaxe de Roi Barreiro entre 1999 e o fin da serie en 2006. Tras isto interpretou no 2007 o papel de Martiño Bugallal na teleserie diaria *Valderrei*, e posteriormente apareceu en *Matalobos* como Carlos.

Tamén participou en diversas curtametraxes como *Habitación dobre* no ano 2000.

## Teatro 
* *A Pensión* (2009)
* *Moito Conto* (2011)
* *Curriculum Vitae* (2013)
* *Amor Flexible* (2014)
* * Noiteboa* (2015)

## Televisión 
* *Pratos combinados*, 2000-2006 como Roi Barreiro
* *Valderrei*, 2007 como Martiño
* *Matalobos*, 2009 como Carlos
* *El Internado*, 2009 como Manuel
* *Vacas, Porcos e Zapatos de Tacón*, 2011 como Brais
* *Maratón*, 2013 como si mesmo

## Cine 
* *La piel que habito*, 2011
* *Sinbad*, 2011

## Curtametraxes 
* *Habitación Dobre*, 2000
* *Una comedia bolchevique*, 2008
* *Instalación*, 2010 como Froilán
* *A residencia*, 2010 como Santiago
* *Un día normal*, 2011 como Carlos
* *El cocherito leré*, 2013
* *Sin motivo aparente*, 2014 como Dani

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Guillermo Carbajo en AVG
* Guillermo Carbajo na AAG
A Ferreirúa de Abaixo, A Ferreirúa, A Pobra do Brollón

**A Ferreirúa de Abaixo** é unha aldea pertencente á parroquia da Ferreirúa, no concello da Pobra do Brollón. En 2008 tiña 26 habitantes (14 homes e 12 mulleres).
Está situada a 414 m de altitude, o lado do río Picarrexo, que é bordeado por un paseo con bancos e árbores. Está preto da LU-653 que une A Pobra do Brollón co Incio.

## Lugares e parroquias
### Lugares da Ferreirúa
### Parroquias da Pobra do Brollón
Sagas de cabalería

As **sagas de cabalería** (**riddarasögur**) son un tipo de saga que comezou no século XIII con traducións de cancións de xesta francesas e deseguido apareceron creacións propias nun estilo similar. Consideradas un xénero de literatura popular e de calidade inferior a outro tipo de sagas polo que tradicionalmente recibiron escasa atención dos especialistas.

A primeira coñecida foi unha tradución de 1226 do Tristán de Tomé de Inglaterra. *Karlamagnús saga* recolle varios cantares de xesta relacionados con Carlomagno.

## Sagas
**Adonias saga*
**Ála flekks saga*
**Blómstrvallasaga*
**Bærings saga*
**Dámusta saga*
**Dínus saga drambláta*
**Drauma-Jóns saga*
**Ectors saga*
**Flóres saga konungs ok sona hans*
**Gibbons saga*
**Grega saga*
**Hrings saga ok Tryggva*
**Jarlmanns saga ok Hermanns*
**Kirialax saga*
**Konráðs saga keisarasonar*
**Mágus saga jarls*
**Melkólfs saga ok Solomons konungs*
**Mírmans saga*
**Nitida saga*
**Rémundar saga keisarasonar*
**Samsons saga fagra*
**Saulus saga ok Nikanors*
**Sigrgarðs saga frækna*
**Sigrgarðs saga ok Valbrands*
**Sigurðar saga fóts*
**Sigurðar saga turnara*
**Sigurðar saga þögla*
**Valdimars saga*
**Viktors saga ok Blávus*
**Vilhjálms saga sjóðs*
**Vilmundar saga viðutan*
**Þjalar-Jóns saga*
Caixanova

A **Caixa de Aforros de Vigo, Ourense e Pontevedra** máis coñecida pola súa marca comercial **Caixanova**, foi unha entidade financeira privada, activa entre 2000 e 2010.

## Historia
Constituíuse o 17 de xullo do ano 2000, en virtude dun acordo de fusión alcanzado polas súas respectivas Asembleas Xerais no mes de xuño do mesmo ano das caixas seguintes: Caixa de Aforros Municipal de Vigo (fundada en 1880) e  Caixa de Aforros Provincial de Ourense (fundada en 1933) e Caixa de Aforros Provincial de Pontevedra (fundada en 1930).

A fusión realizouse en dous tramos, o primeiro coa fusión entre a Caixa de Vigo e a de Ourense, dando lugar a *Caixa de Aforros de Vigo e Ourense*, que posteriormente se fusionou coa de Pontevedra para dar lugar a Caixanova.

[miniatura|Sede de Caixanova en [Pontevedra.]]
Caixanova conforma co Banco Gallego, do que posúe o 50% do seu capital social, a primeira plataforma financeira de Galicia integrada por unha caixa e un banco, e que ten 676 oficinas operativas -a maior rede de Galicia- e 3.660 empregados, (datos do 31 de decembro de 2006). Mercede ó ambicioso plan de expansión que está levando a cabo, xa está presente en case toda España e en países como Portugal, Francia, Suíza, Alemaña, Estados Unidos, México, Venezuela ou Brasil.

O investimento crediticio do grupo superaba no exercicio 2005 os 12.000 millóns de euros.

O volume de negocio que xestiona aproximábase, ó peche do exercicio 2006, ós 41.000 millóns de euros, ano en que acadou un resultado positivo (antes de impostos) de 200,8 millóns de euros.

No ano 2010 fusionouse con Caixa Galicia, dando lugar a Novacaixagalicia.

## Actividade 
## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas
* Sitio web de "Caixanova" (arquivo).
* Caixavigo e Ourense. Anuncio de fusión *DOG* nº 113 do 12/06/2000. p.&nbsp;9.028. Xunta de Galicia.
Ribe

**Ribe** é unha cidade de Dinamarca. No ano 2005 tiña 18.000 habitantes. Ata o 1 de xaneiro de 2007 foi a capital do condado de Ribe, actualmente pertence á Rexión de Syddanmark.

O documento máis antigo que fai referencia á localidade é de 854, como un centro comercial grazas ao seu porto, que actualmente non existe xa que o acceso á ría que une a cidade co mar se foi cubrindo de area. Na Idade Media foi unha próspera cidade comercial, unha das máis importantes de Escandinavia e constituía un dos puntos de embarque dos peregrinos escandinavos cara a Santiago de Compostela no Camiño Xacobeo.

A catedral é un dos edificios emblemáticos da cidade, a única en Dinamarca de cinco plantas e co tímpano meirande do país.
San Xes de Vilariño, Lobeira

**San Xes de Vilariño** é unha parroquia do concello de Lobeira, na comarca da Baixa Limia, provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 303 habitantes, dos cales 150 eran homes e 153 mulleres.

## Vilariño na literatura popular 
* *Alá vai o sol á serra,/ alá vai a despedir;/ alá vai o brío todo/ dos mozos de Baldemir* .
* *Baixa Canle, baixa Canle,/ que Baldemir xa baixou;/ pano fino, pano fino/ os que gastan os de Grou* .
* *Baixa Canle, baixa Canle,/ que Baldemir xa baixou;/ Torneiros pano de seda/ do que gastan os de Grou* .
* *Do outro lado do río/ sentín chorar e cantei:/ Santa Lucía en Vileriño,/ San Antonio en Recarei* .
* *Eu esquirbinche unha carta/ na ala dunha perdiz:/ e mandáballe lembranzas/ ás mozas de Zabariz* .
* *Eu esquirbinche unha carta/ nas alas dunha perdiz:/ que tu non has de negar/ que es mozo de Zabariz* .
* *Eu pasei por Vileriño,/ por Vileriño, cantando,/ as mozas de Vileriño/ quedan no río lavando* .
* *O cura de Lubeira/ non ten capa nin mantelo;/ viva o cura de San Xes/ que o ten de terciopelo* .
* *O entroido é moi goloso/ porque lle gusta o touciño;/ de Zabariz foi contente,/ que lle untaron o fuciño* .
* *O lugar de Vileriño,/ lugar de moito fanango;/ eu, por embourarme nil,/ a Vileriño vou tanto* .
* *O lugar de Zabariz/ é un lugar moi sombrizo;/ prenden os amores nil/ como o salgueiro no río* .
* *O lugarciño da Canle/ non é lugar nin aldeia:/ é o toco da raposa/ onde se o lobo paseia* .
* *Pasei por San Xes cantando,/ pra me ver saíche á porta,/ figuécheste a distraída,/ nena da cara de troita* .
* *Paxaro que vas voando/ por riba do Rebolar,/ dille ás mociñas que veñan/ pousarse eiquí, á Molar* .
* *Pensei coa risa toupar/ na festa de Vileriño/ ao ver aquelas mociñas/ todas borrachas de viño* .
* *Teño un amor na ribeira,/ en Cenderiz teño tres,/ outro teño eiquí en Lubeira,/ que non fas falta xa o ves* .
* *Todo polo río arriba,/ polo río arriba hai toxos;/ no lugar de Baldemir/ no’hai onde pousa-los ollos* .
* *Torneiros é pintasilvo,/ Sabariz, pinta colores,/ e Baldemir, pano fino/ do que gastan os señores* .
* *Tu fuches a Vileriño,/ fuches e non viches nada,/ non viches danza-la lúa/ nunha manta colorada* .
* *Un día fun a Vileriño/ cunha camisa emprestada;/ pedinlle amor a unha nena/ i ela deume unha patada* .
* *Zabariz e mais Torneiros/ xogaban ó carnaval/ sendo lugares veciños/ é cousa moi natural* .

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Xes de Vilariño 
### Parroquias de Lobeira 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Lobeira
Río Tíber

[260px|miniatura|Río Tíber na ponte ''Sant'Angelo* de [Roma]]
O río **Tíber** (en italiano *Tevere*), é o terceiro río máis longo de Italia, con 405&nbsp;km.

Nace nos Apeninos, no monte Fumaiolo, na rexión de Toscana, e atravesa as de Umbría e o Lacio, pasando polas cidades de Peruggia e Roma. Desemboca no mar Tirreno, o cal alcanza dividido en dous brazos en Ostia, o Isola Sacra (ao sur) e Fiumicino (ao norte). Sobre o seu curso hai numerosas pontes algúns delas de gran valor histórico-artístico.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Tevere Isola Tiberina - piena 051130.JPG|O Tíber nunha chea.
Ficheiro:Rio Tevere.jpg|O río.
Ficheiro:Tevere Fiume sacro.jpg|Fonte nacente do Tíber.
Ficheiro:Tevere - le lupe a Tevere 07.JPG|Lobas nas murallas
Ficheiro:Battelli sul Tevere - 01 imbarco.JPG|Embarque turístico na Ponte Garibaldi, en fronte á Illa Tiberina
Ficheiro:Romolo e remo.jpg|*Rómulo e Remo, a loba, o Tíber, Rea Silvia, a figueira e Fausto* por Rubens (1616)
Ficheiro:PortoDiRipettaByRoeslerFranz.jpg|O Porto de Ripetta, por Ettore Roesler Franz (1880)
Ficheiro:CastelSantAngeloByRoeslerFranz.jpg|Tíber no Castelo de Santo Angelo
Ficheiro:PortoDiRipaGrandeByRoeslerFranz.jpg|O Porto de Ripa Grande
Ficheiro:SanCrisogonoByRoeslerFranz.jpg|Tíber en São Crisogono
Ficheiro:TevereAMonteBrianzoByRoeslerFranz.jpg|Tíber en Monte Brianzo
Ficheiro:IlTevereDaPonteSistoByRoeslerFranz.jpg|Tíber na Ponte Sisto
Ficheiro:Ettore Roesler Franz ViaDellaFiumaraAllagata.jpg|Via della Fiumara alagada, no Gueto
Ficheiro:IsolaTiberinaEPonteCestioByRoeslerFranz.jpg|A illa Tiberina e a Ponte Cestio
Ficheiro:PortodiRipettaEMonteBrianzoByRoeslerFranz.jpg|O porto de Ripetta e Monte Brianzo
Ficheiro:TerrazzaDeiGiardiniDellaFarnesinaByRoeslerFranz.jpg|Os xardíns da Vila Farnesina

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Autoridade da Conca do río Tíber e de CITERA - Centro Interdisciplinare Territorio e Ambiente della Università "La Sapienza", en colaboración coa Rexión Lazio e o Municipio de Roma (2006). *Il Tevere a Roma, portolano*. 
* Le Galle, J. (1953). *Le Tibre. Fleuve de Rome dans l'antiquité''. París: Presses Universitaires de France. 
* D'Onofrio, C. (1980). *Il Tevere*. Roma: Romana Soc. Ed. 
* Ravaglioli, A. (1998). *Il Tevere, fiume di Roma - Storia, curiosità,prospettive*. Roma: Tascabili Economici Newton. 
* Scataglini, M. (2004). *Il viaggio del Tevere*. Roma: Guide Iter. 

### Ligazóns externas 
* As Murallas do Tíber, *Corriere della Sera* de 15-16 de decembro de 1900. 
* A Conca do Río Tíber, xeoloxía e xeomorfoloxía a cargo da Autoridade da Conca do Río Tíber. 
* O parque fluvial do Río Tíber 
* Oasis naturalista de Alviano 
* A historia das Murallas 
* A historia do territorio da reserva *Litorale romano*. 
* Réxime hidrolóxico do Tíber e as súas principais avenidas (a cargo da Autoridade de Conca do Río Tíber)
Adelán

Como topónimo **Adelán** pode referirse a:

;En Galiza
***Adelán**, parroquia do concello de Alfoz;
***Adelán**, lugar da parroquia de Guillar, no concello de Rodeiro.
Mor

O termo **mor** pódese referir a:

***Mor**, adxectivo comparativo sincopado, maior. Por exemplo o altar mor.
***Por mor de**, por causa ou motivo de, debido a. 
***Mor**, tipo de humus creado en condicións de aerobiose nun medio ácido e bioloxicamente pouco activo, humus mor, humus bruto.
***Mor**, enfermidade aguda infecciosa causada por *Streptococcus pyogenes* e por *Staphylococcus aureus* caracterizada pola inflamación superficial da pel e mucosas, erisipela.
***Mor**, responsábel da fixación do padrón de medida dos instrumentistas.
***Movemento ocular rápido (M.O.R.)**, fase do sono durante a cal os ollos móvense axiña.
***Mor**, pose ser tamén un apelido e un nome húngaro.
***Mór**, nome de muller irlandés e escocés.
****Mór***, álbum da banda galaico-portuguesa de rock A Banda de Poi, publicado en 2005.
***M.O.R.**, canción escrita por Damon Albarn, David Bowie, Graham Coxon, Brian Eno, Alex James e Dave Rowntree, gravada pola banda Blur.

## Toponimia 
***Mor, Alfoz**, parroquia do concello de Alfoz, en Galicia.
***Mor (viño)**, rexión vinícola de Hungría situada en Transdanubia Central.
***Mór, India**, vila do distrito de Patna, no estado de Bihar, na India.
***Río Mor**, (Río Mayurakshi, বাংলা: ময়ূরাক্ষী), río na Bengala Occidental, na India.
***Lingua Mor (Nova Guinea)**, lingua de Nova Guinea.
***Lingua Mor (austronesia)**, linguas austronesias.
San Cremenzo de Pazos

Como topónimo **San Cremenzo de Pazos** pode referirse a:

;En Galiza
***San Cremenzo de Pazos**, parroquia do concello de Zas;
****San Cremenzo de Pazos**, lugar de dita parroquia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Aragonita

A **aragonita** é un mineral da clase dos carbonatos formado pola combinación do calcio, o carbono e o osíxeno, de fórmula química **CaCO3** e que cristaliza no sistema ortorrómbico.

## Aspecto 
Presenta cristais de forma tabulares hexagonais, normalmente de cor branca ou parda. En ocasión os cristais crecen en forma de piña, formando maclas ou en forma de agregados radiados ou aciculares.

## Lugares onde se atopa 
A aragonita atópase en moi diversos xacementos: en zonas de oxidación, en drusas e filóns de rochas eruptivas, en arxilas e en depósitos de fontes termais. Encóntrase a miúdo en asociación co cuarzo e con minerais de oxidación.

## Propiedades 
Este mineral presenta reacción ó ácido clorhídrico, expulsando CO2 cando se pon en contacto con esta substancia.

Algunhas variedades poden presentar fluorescencia baixo os raios ultravioleta.

## Outros carbonatos 
A calcita é outro carbonato, que ademais é polimorfo da aragonita (comparte a mesma composición química).

## Notas
Crisocola

A **crisocola** é un mineral da clase dos silicatos de fórmula química **CuSiO3·2H2O** (fórmula química variable segundo as condicións de crecemento; en ocasións pode presentar aluminio na súa composición) e que cristaliza no sistema monoclínico.

## Aspecto 
De cor verde, a crisocola rara vez preséntase na súa forma cristalina. Faino en forma de agregados amorfos e esqueletiformes, acios, masas de pouco espesor e costras.

## Lugares onde se atopa 
A crisocola atópase a miúdo en asociación coa malaquita. Tamén pódese atopar crisocola en xacementos de azurita, cuprita e limonita. É pois, un mineral típico das zonas de oxidación.

## Usos da crisocola 
A crisocola é utilizada como pedra ornamental e é moi valorada polos coleccionistas.

## Outros silicatos 
A olivina, o cuarzo, o feldespato e as micas son outros silicatos a ter en conta.
Talco

miniatura|Talco cristais.

O **talco** ou **esteatita** (do árabe *tal q*) é un mineral da clase dos silicatos cuxa fórmula química é **Mg3Si4O10(OH)2** e que cristaliza no sistema monoclínico. Ráiase facilmente coa unlla, por iso na Escala de Mohs tómase coma patrón da menor dureza posible.

## Aspecto 
Aínda que a súa cor pode variar pola presenza de impurezas, e típico que o talco apareza coa súa cor branca de forma masiva. Este mineral raras veces aparece en cristais ben formados.

## Lugares onde se atopa 
Fórmase pola metamorfose de silicatos de magnesio como a olivina ou o anfíbole.

Os principais explotadores de talco son Estados Unidos, China e Europa de onde proceden máis de dous terzos da produción mundial.

## Usos do talco 
O talco utilízase en diversas aplicacións. En forma de po utilízase como recheo na fabricación do papel e cartolinas, para lacas e pinturas, na industria cerámica (é un bo aditivo de gomas e plásticos) e no mundo da cosmética.

Pola súa resistencia ás elevadas temperaturas utilízase na fabricación de materiais termorresistentes.

Utilízase incluso coma aditivo na industria alimentaria (E553b).

## Outros silicatos 
Outros silicatos importantes son:

A olivina, o cuarzo e as micas.
Xoán IV de Portugal

**Xoán IV de Portugal** (en portugués **João IV**), alcumado *O Afortunado* ou *O Restaurador*, nado en Vila Viçosa en 1604 e finado en Lisboa o 6 de novembro de 1656, foi rei de Portugal entre 1640 e 1656, primeiro monarca da casa de Bragança.

## Traxectoria 
### Orixes familiares 
Fillo de Teodosio de Bragança, duque de Bragança, e da súa esposa Ana de Velasco, naceu o 19 de marzo de 1604.

Por liña materna descendía do rei Manuel I de Portugal, e como duque de Bragança descendía tamén de Xoán I de Portugal por liña feminina.

### Ascenso ao trono 
miniatura|Xoán IV de Portugal.|esquerda|219x219px
Durante a súa mocedade Filipe IV de Castela reinou en Portugal como descendente por liña feminina do rei Manuel. A dinastía Habsburgo fixérase co poder en Portugal ao derrotar en 1580 ao proclamado rei Antonio I de Portugal na batalla de Alcántara. O caràcter relixioso e pacífico do duque de Bragança impedíalle facer prevaler os seus dereitos lexítimos. A súa esposa Luísa de Guzmán impulsouno a ocupar o trono portugués, iniciando unha revolución o 1 de decembro de 1640, que acabaría por conseguir expulsar os casteláns.

A súa ascensión comportou unha guerra contra a Coroa de Castela, que rematará en 1668, co recoñecemento da independencia de Portugal. As alianzas asinadas por Portugal con Francia e Suecia, en xuño e agosto de 1641, enmarcadas na Guerra dos Trinta Anos, realizaronse para poder facer fronte aos intereses casteláns en Portugal, así como fronte os holandeses nas colonias portuguesas, especialmente o Brasil.

En Portugal a invasión española comezou en 1641, sendo reducida en Montijo en 1650. En xaneiro daquel mesmo ano os holandeses tomaron Malaca e en 1648, no sultanato de Oman, tomaron Muscat. En 1654 o Brasil tornou a mans portuguesas, unha aspiración holandesa que non se viu cumprida, mais Portugal viu caer en mans holandesas a illa de Sri Lanka en 1656.

### Nupcias e descendentes 
O futuro Xoán IV casou en 1633 en Elvas con **Luísa de Guzmán** (en portugués dita Luísa de Gusmão), filla de Juan Manuel Pérez de Guzmán, duque de Medina-Sidonia. Desta unión naceran:
* o infante Teodosio III de Bragança (1634-1653), príncipe do Brasil e duque de Bragança
* a infanta Ana de Bragança (1635) 
* a infanta Xoana de Bragança (1636-1653)
* a infanta Caterina de Bragança (1638-1705), casada en 1662 con **Carlos II de Inglaterra**
* o infante Manuel de Bragança (1640)
* o infante **Afonso VI de Portugal** (1643-1683), **rei de Portugal**
* o infante **Pedro II de Portugal** (1648-1706), **rei de Portugal**

Tivo unha filla natural:
* María de Bragança (1644-1693), relixiosaminiatura|Escudo de Xoán IV de Portugal.|centro
Barita

A **barita** (tamén chamada **baritina**; do grego *baros* que significa pesado) é un mineral da clase dos sulfatos cuxa fórmula química é **BaSO4** (sulfato de bario).

## Aspecto 
Os cristais de barita son xeralmente tabulares e paralelos á base. Se os cristais tabulares son diverxentes forman o que se chama rosa de barita, moi parecida esteticamente á rosa do deserto do xeso.

## Lugares onde se atopa 
É un mineral moi común. Aparece frecuentemente nos filóns de minerais metálicos da mesma forma que o fai o cuarzo e a calcita.

## Usos da barita 
A barita é a principal fonte de bario. Debido a súa alta densidade (para tratarse dun mineral non metálico) a barita é usada nos lodos de perforación de pozos.

## Outros sulfatos 
Outros sulfatos importantes son a anglesita, a anhidrita, a celestina e o xeso.
Gallis

**Gallis** é un casal noruegués do concello de Andebu, a 85&nbsp;km ao suroeste da capital norueguesa. Aparece por vez primeira documentado no *Den røde bok*, manuscrito escrito por volta do 1400 no cal se detallan as posesións do bispado de Oslo, co nome de Galiza e é que a súa orixe remóntase a un natural do lugar que peregrinou a Santiago de Compostela e a súa volta as súas posesións recibiron o nome do país ao cal peregrinara. Hai outro topónimo de orixe semellante en Noruega, Jaksland no concello de Røyken.

En xaneiro de 2007 había 66 persoas en Noruega co apelido Gallis.
Economía de Rusia

[thumb|left|Modernos [edificios en Moscova.]]
Rusia ten pasado por importantes transformacións desde o fin da Unión Soviética, saíndo dunha economía illada e planeada centralmente, para unha economía de mercado globalmente integrada. As reformas económicas dos anos 1990 privatizaron gran parte da industria, coa notable excepción dos sectores de enerxía e militar. Moitas das grandes fortunas actuais, na Rusia, parecen ter resultado da adquisición de propiedades estatais a moi baixo prezo ou da adquisición barata de concesións gobernamentais. Outros países manifestaron a súa preocupación coa aplicación "selectiva" da lei contra empresarios individuais.

## Notas 
### Véxase tamén 
* Rublo ruso
* Casa da Moeda de San Petersburgo
Olaus Magnus

**Olaus Magnus**, nado en outubro de 1490 en Skeninge (Östergötland, Suecia) e finado o 1 de agosto de 1557 en Roma, foi un escritor e eclesiástico sueco. 
miniatura|*Carta marina* de Olaus Magnus

Naceu no lugar de Skeninge, e era irmán de Johannes Magnus, o derradeiro arcebispo católico de Suecia. Estudou en Rostock, foi cóengo en Uppsala e Linköping e arquicóengo de Strängnäs. Foi enviado en misión a Roma en 1524 por Gustavo I para obter a ordenación do seu irmán como arcebispo de Uppsala, mais o triunfo da Reforma en Suecia mantívoo no exilio, e as propiedades da súa familia foron confiscadas.

Primeiro residiu en Danzing, onde coñeceu ao portugués Damião de Góis, de onde tirou os seus coñecementos dos territorios orientais. Instalouse en Roma en 1537 actuando como secretario de seu irmán e, en 1544 á morte deste, o papa Paulo III nomeouno o seu sucesor no arcebispado de Uppsala, título honorífico por non ser Suecia xa país católico.

Participou no Concilio de Trento (1545-1549). Pasou os seus últimos anos no mosteiro de Santa Bríxida en Roma.

A súa obra principal foi *Historia de Gentibus Septentrionalibus*, editada en 1555 en Roma, unha obra en 22 libros sobre a xeografía, tradicións, costumes, asuntos eclesiásticos e xurídicos dos pobos escandinavos.

Tamén é autor da *Carta marina* (1539), o máis antigo mapa dos países nórdicos que da detalles e nomes de lugares.