Marián López Fernández-Cao

**Marián López Fernández Cao**, coñecida tamén como **Marián Cao**, nada en Vigo o 5 de febreiro de 1964, é profesora e investigadora galega, especializada en arte, feminismo, arteterapia e inclusión social. Investigou os desequilibrios de xénero na arte e os museos e é impulsora do proxecto Museos en Feminino. Desde 2019, é Catedrática de Educación Artística da Universidade Complutense de Madrid. Ademais, é experta na artista Sonia Delaunay.

## Traxectoria 
[esquerda|miniatura|Marián López Fernández-Cao no 20 aniversario do Curso de Teoría Feminista dirixido por [Celia Amorós e Ana de Miguel. Madrid, 2011.]]

Marián Cao estudou na Facultade de Belas Artes de Madrid onde se licenciou no ano 1987, e doutorouse no 1991 na Universidade Complutense de Madrid. 

Como estudante predoutoral e investigadora fixo estancias longas na Akademie der Künste (Múnic), na Hochschule der Künste (Berlín), no Museum of Modern Art (Nova York), no Courtland Institute of Art (Londres) e posdoutoral na Universidade de Veracruz (México). Foi convidada para facer estadías de investigación e docencia nos Estados Unidos, Gran Bretaña, Alemaña, o Brasil e México, onde abordou temas da arte, inclusión e igualdades e arte coma terapia cunha implicación sempre no social e no xénero.

Posteriormente obtivo o Mestrado en Intervención Psicoterapéutica (2009) na UCM e unha Bolsa Fulbright posdoutoral.

Representa  a UCMN no Europeam Consortium of Art Therapy Education (ECArTE) desde 2000 e tamén exerce de vicepresidenta desde 2017.

Cao foi directora do Instituto de Investigacións Feministas (2007-2011), impulsora e directora do mestrado en Arteterapia e educación Artística para inclusión social (2010-2014) do Servizo de Publicacións da Universidade Complutense.

Entre os anos 2012 e 2017 foi presidenta da Asociación Nacional Española Mulleres nas Artes Visuais (MAV).

De maneira paralela ao seu labor investigador, desenvolveu a súa faceta de debuxante producindo en formato de libro de artista numerosas obras con carácter ecolóxico e naturista. Proba diso son os libros presentados na Feira do Libro de Artista da Xunta de Castela e León, *Librarte* 2021.
miniatura|Marián Cao na Feria Libro de Artista Librarte (Burgos, 2021)

## Investigación 
Marián Cao dirixe o grupo de investigación Research Group EARTDI con quen firmou convenios con diferentes organismos e institucións en axuda a grupos vulnerables a través da arteterapia e a mediación cultural.

Foi directora dos seguintes proxectos de investigación:

* *Violencia e identidade de xénero*. Análise da construción da identidade de xénero en relación a violencia en nenas e nenos de tres a doce anos a través da representación gráfica. Estratexias de cambio e mellora. (ref. 15/05, Plan Nacional do Instituto da Muller, 2005-2008).
* *I+D Estudo de fondos museísticos desde a perspectiva de xénero* (FEM2010-16670) (Plan Nacional I+D 2011-2014), ALETHEIA: Arte, Arteterapia, Trauma y memoria emocional (I+D Plan Nacional 2016-2019),​​​​ “*Museoloxía e integración social: a difusión do patrimonio artístico e cultural do Museo do Prado a colectivos con especial accesibilida*de” (Comunidade de Madrid, convocatoria pública para consorcios de grupos de investigación das universidades públicas do seu ámbito autonómico, 2016-2018) e varios contratos de investigacións, entre os que destaca “Contratación do estudo técnico dos bens culturais conservados en museos usuarios de domus desde unha perspectiva de xénero para a subdirección xeral de museos estatais” ref (65-2011) co Ministerio de Cultura español, entre outros.
* Tamén foi coordinadora do European project Divercity, un proxecto europeo creado pola Universidade Complutense de Madrid coa colaboración doutras institucións como o Museo Thyssen e Intermediae, sobre museos, cidade e diversidade.
* Creou a aplicación móbil "Madrid cidade das mulleres", por cuxo traballo obtivo o primeiro premio de transferencia do coñecemento en Humanidades e Ciencias Sociais 2017.
*Marian Cao é impulsora do proxecto *Museos e Xénero* creado no 2009 entre o Instituto de Investigacións Feministas da UCM, o Ministerio de Cultura e a asociación e-Mulleres que xerou *Museos en Feminino* centrado nos museos: Museo do Prado, Museo Nacional Centro de Arte Raíña Sofía, Museo Arqueolóxico Nacional e Museo do Traxe. É unha ferramenta de divulgación e docencia mediante itinerarios que analizan a arte desde a perspectiva de xénero.
*Participou na investigación do *Autodiagnóstico MAV para a igualdade en museos e centros de arte*, motivada como consecuencia da exposición do Museo do Prado *Invitadas. Fragmentos sobre mulleres, ideoloxía e artes plásticas en España (1833.1931)* e a necesaria reflexión sobre os contidos e a preparación das exposicións incluíndo ás expertas e investigadoras da arte con coñecementos de xénero. Tamén é autora do libro *Contexto y Fundamentos teóricos* publicado pola Asociación MAV en novembro do 2020.

## Obras 
* LÓPEZ FDZ CAO, M. (2020) *Arte, memoria y trauma: Aletheia, dar forma al dolor*. Volumen II Intervenciones desde la terapia, imágenes de la herida. Madrid: Fundamentos. ISBN: 9788424513870
* LÓPEZ FDZ CAO, M. y FERNÁNDEZ VALENCIA, A. (2019) “*Museos en femenino: Un proyecto sobre igualdad, empoderamiento femenino y educación*” Storia delle Donne, 14 (2018), DOI: 10.13128/SDD-25661 - CC BY 4.0 IT, 2018, Firenze University Press, pp. 103-124.
* LÓPEZ FDZ CAO, M.(2019)   *El arte abre ventanas. Re-construirnos a través del arte.Repensar la masculinidad.* Madrid: Ed. Eneida, 2019 978-84-17726-07-2
* LÓPEZ FDZ CAO, M.(2018)  *Aletheia, dar forma al dolor* Volumen I: *Sobre procesos, arte y memoria*. Madrid, Fundamentos. ISBN: 978-84-245-1372-6
* *Para qué el arte: reflexiones en torno al arte y su educación en tiempos de crisis.* Marián López Fernández Cao. (Madrid) Fundamentos, 2015. .
* *Mulier me fecit: hacia un análisis feminista del arte y su educación.* Marián López Fernández Cao. (Madrid) Horas y Horas, D.L. 2011. .
* *Memoria, ausencia e identidad: el arte como terapia.* Marián López Fernández Cao. (Madrid) Eneida, 2011. .
* *Käthe Kollwitz: (1867-1945)* Marián López Fernández Cao. Ediciones del Orto,1997. .
* *Arteterapia.* Marián López Fdz. Cao, Martínez Díez, N. Ediciones tutor, 2006 .

### Colaboracións en obras colectivas 
* *Arte, intervención y acción social: la creatividad transformadora.* Coord. por Ana Carnacea Cruz, Ana Lozano Cámbara, 2013, .
* *De la función estética y pedagógica a la función social y terapéutica (arteterapia).* Págs. 69-95. Marián López Fdz. Cao.
* *Cómo hacer una sopa con piedras: el arte como herramienta de intervención y mediación social. Construyendo sociedades más creativas.* Páxs. 97-127. Marián López Fdz. Cao.
* *Sociología y género.* Coord. por Capitolina Díaz Martínez, Sandra Dema Moreno, 2013. .
* *El mundo del arte, la industria cultural y la publicidad desde la perspectiva de género.* Páxs.271-300. Marián López Fdz. Cao.
* *Infancia, mercado y educación artística*. Coord. por Ricardo Marín Viadel, 2011, .
* *Niños de cine: Apuntes sobre las películas dirigidas a la infancia tardía.* Páxs. 89-108. Marián López Fdz. Cao.
* *Género y paz.* Coord. por María Elena Díez Jorge, Margarita Sánchez Romero, 2010, .
* *De la creación de las mujeres. Apuntes sobre paz, feminismo y creación*. Páxs.151-158. Marián López Fdz. Cao.

## Notas