Escrita árabe

A **escrita árabe** é o sistema de escrita empregado para o árabe (alfabeto árabe) e moitas outras linguas de Asia e África. É o segundo sistema de escrita alfabético máis amplamente empregando no mundo (após o sistema latino), o segundo máis amplamente empregado segundo o número de países que o usan, e o terceiro máis grande por número de usuarios (após o alfabeto latino e a escrita chinesa).

Este sistema empregouse por vez primeira para escribir textos en árabe, especialmente o Corán, o libro sagrado do islam. Coa expansión do islam, chegou a ser empregada como a escrita principal para moitas familias lingüísticas, o que levou á adición de novas letras e outros símbolos. As linguas que aínda o utilizan son o árabe, o persa (farsi e dari), o urdú, o uigur, o kurdo, o punjabi, o paxto (shahmukhi), o sindhi, o azarí (torki en Irán), o malaio (jawi), o xavanés, o sundanés, o indonesio (escrita pegon), o balti, o baluchi, o luri, o caxemirés, o cham (Akhar Srak), o rohingya, o somalí, o mandinka e o mooré, entre outras. Até o século XVI, usouse tamén nalgúns textos casteláns en alxamía, e antes da reforma de 1928, era o sistema de escrita da lingua turca.

Escríbese de dereita a esquerda nun estilo cursivo, no que a maioría das letras se escriben en formas lixeiramente diferentes segundo se están illadas ou unidas a unha letra seguinte ou precedente. O alfabeto é unicameral e non ten maiúsculas nin minúsculas distintas. Na maioría dos casos, as letras transcriben consoantes, ou consoantes e algunhas vogais, polo que a maioría dos alfabetos árabes son abjads, sendo as versións empregadas para algunhas linguas, como o dialecto soraní do kurdo, o uigur, o mandarín e o serbocroata, alfabetos. É a base da tradición da caligrafía árabe.

## Historia 
O alfabeto árabe deriva do alfabeto nabateo ou (o que se cre con menos frecuencia) directamente do alfabeto siríaco, que derivan ambos do alfabeto arameo, que, á súa vez, descendía do alfabeto fenicio. A escritura fenicia tamén deu lugar ao alfabeto grego (e, polo tanto, tanto ao alfabeto cirílico como ao alfabeto latino usados ​​en América do Norte e do Sur e na maioría dos países europeos).

### Orixe 
Nos séculos VI e V a.C., as tribos árabes do norte emigraron e fundaron un reino centrado en Petra, na actual Xordania. Este pobo (agora coñecido como nabateos polo nome dunha das tribos, os nabatu) falaba árabe nabateo, unha variedade da lingua árabe. Nos séculos II ou I a.C., os primeiros rexistros coñecidos do alfabeto nabateo estaban escritos na lingua aramea (que era a lingua da comunicación e o comercio), pero incluían algunhas características da lingua árabe: os nabateos non escribían a lingua que falaban. Escribían nunha forma do alfabeto arameo, que continuou a evolucionar; separouse en dúas formas: unha destinada a inscricións (coñecida como "nabateo monumental") e a outra, máis cursiva e escrita apresuradamente e con letras unidas, para escribir en papiro. Esta forma cursiva influíu cada vez máis na forma monumental e gradualmente transformouse no alfabeto árabe.

## Visión xeral 
A escrita árabe foi adaptada para o seu uso nunha ampla variedade de linguas ademais do árabe, incluíndo o persa, o malaio e o urdú, que non son linguas semíticas. Estas adaptacións poden incluír caracteres novos ou alterados para representar fonemas que non aparecen na fonoloxía árabe. Por exemplo, a lingua árabe carece dunha oclusiva bilabial xorda (o son ), polo que moitas linguas engaden a súa propia letra para representar  na escritura, aínda que a letra específica utilizada varía dunha lingua a outra. Estas modificacións tenden a dividirse en grupos: as linguas da India e as linguas turcas escritas na escrita árabe tenden a usar o alfabeto persa, mentres que as linguas de Indonesia tenden a imitar as do jawi. A versión modificada da escrita árabe deseñada orixinalmente para o seu uso co persa coñécese polos estudosos como escrita perso-arábiga.

Cando se usa a escrita árabe para escribir serbocroata, sorani, caxemirés, chinés mandarín ou lingua uigur, as vogais son obrigatorias. Polo tanto, a escrita árabe pódese usar como un verdadeiro alfabeto, así como como un abjad, aínda que a miúdo está fortemente, aínda que erroneamente, conectada a esta última debido a que orixinalmente só se usaba para o árabe.

O uso da escrita árabe nas linguas de África Occidental, especialmente no Sahel, desenvolveuse coa expansión do islam. Ata certo punto, o estilo e o uso tenden a seguir os do Magreb (por exemplo, a posición dos puntos nas letras *fāʼ* e *qāf*). Empezáronse a usar diacríticos adicionais para facilitar a escritura de sons que non están representados na lingua árabe. O termo *ʻAjamī*, que provén da raíz árabe para "estranxeiro", aplicouse a ortografías baseadas no árabe de linguas africanas.

600px|miniatura|centro|*Wikipedia* en escrita árabe de cinco linguas.

### Táboa de estilos de escrita 
### Táboa de alfabetos 
### Uso actual
Hoxe en día, Irán, Afganistán, Paquistán, India e a China son os principais estados non árabes que utilizan o alfabeto árabe para escribir unha ou máis linguas nacionais oficiais, entre elas o acerbaixano, o baluchi, o brahui, o persa, paxto, kurdo central, urdú, sindhi, cašmirí, panxabí e uigur.

## Construción de letras 
A maioría das linguas que empregan alfabetos baseados no alfabeto árabe empregan as mesmas formas de base. A maioría das letras adicionais nas linguas que usan alfabetos baseados no alfabeto árabe constrúense engadindo (ou eliminando) signos diacríticos ás letras árabes existentes. Algunhas variantes estilísticas do árabe teñen significados distintos noutras linguas. Por exemplo, nalgunhas linguas úsanse formas variantes de *kāf* ك ک ڪ  e ás veces teñen usos específicos. En urdú e algunhas linguas veciñas, a letra Hā diverxiu en dúas formas ھ *dō-čašmī hē* e ہ ہـ ـہـ ـہ *gōl hē*,

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Alfabeto árabe
### Ligazóns externas 
* Unicode collation charts—including Arabic letters, sorted by shape
* "Why the right side of your brain doesn't like Arabic"
* Arabic fonts by SIL's Non-Roman Script Initiative
* Alexis Neme e Sébastien Paumier (2019), "Restoring Arabic vowels through omission-tolerant dictionary lookup", *Lang Resources & Evaluation*, Vol. 53, pp.&nbsp;1–65. ; 
* 
*