open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gran Premio de Malaisia de 2017

O **Gran Premio de Malaisia 2017** (oficialmente chamado **2017 Formula 1 Petronas Malaysia Grand Prix**) foi unha carreira de Fórmula Un celebrada o 1 de outubro de 2017 no Circuíto Internacional de Sepang en Selangor, Malaisia. Foi a décimo novena edición do Gran Premio de Malaisia como unha proba do Campionato do Mundo, e a trixésimo sétima en total. Este será tamén o último Gran Premio de Malaisia programado, a carreira non se repitira para a tempada  e seguintes.

O piloto de Mercedes Lewis Hamilton entra na rolda cunha vantaxe de vinte e oito puntos sobre o piloto de Ferrari Sebastian vettel no Campionato Mundial de Pilotos. O compañeiro de equipo de Hamilton, Valtteri Bottas, era terceiro, a vinte e tres puntos por detrás. No campionato Mundial de construtores, Mercedes ten unha vantaxe de cento dous puntos sobre Ferrari, con Red Bull Racing a cento corenta e tres puntos detrás en terceiro lugar.

## Informe 
### Antecedentes 
#### Cambios no controlador 
O campión reinante da serie GP2 Pierre Gasly fixo a súa debut na Fórmula 1, substituíndo a Daniil Kvyat na Toro Rosso. A primeira sesión de adestramentos libres viu a participación de varios pilotos substitutos, Sergey Sirotkin no asento de Nico Hülkenberg no Renault, Charles Leclerc substituíndo a Marcus Ericsson en Sauber, Antonio Giovinazzi no lugar de Kevin Magnussen en Haas, e Sean Gelael tomando olugar de Carlos Sainz no Toro Rosso.

## Clasificación 
### Cualificación
### Carreira
### Posicións logo da carreira
;Clasificación no campionato de pilotos

;Clasificación do campionato de construtores

* **Nota**: Só están incluídos os cinco primeiros postos en ambos os grupos de clasificación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Zemlya Aleksandry

**Terra de Alexandra** (, *Zemlya Aleksandry*) é unha grande illa situada na Terra de Francisco Xosé no Óblast de Arkhanguelsk, Federación Rusa. Sen contar a separada e afastada illa Vitoria, é a illa máis occidental do arquipélago de Francisco Xosé.

## Xeografía 
O punto máis alto da illa, é o cume de 382 m. *Kupol Lunny* (Купол Лунный) "Cúpula da Lúa", un gran glaciar cobre a maior parte da zona occidental da illa. No extremo occidental da zona glaciar occidental atópase o glaciar Nordenskiöld; outros glaciares na illa son o Glaciar Worcester e o Glaciar Payer. A parte norte da illa é conxelada e o seu extremo leste forma unha península que se estende cara ao sur, a península de Polyarnykh Letchikov. Esta península está cuberta pola *Kupol Kropotkina* (Купол Кропоткина), unha capa de xeo máis pequena. Hai tres lagos grandes na illa, incluíndo o Lago Utinoye (Lago Parrulo) e o  lago Ledyanoye (Lago xeado).
 
Baía Dezhnev *(Zaliv Dezhneva)* atópase entre a parte occidental da illa e a península de Polyarnykh Letchikov. O cabo Thomas *(Mys Tomasa)* é o extremo meridional da península. A canle Cambridge *(Proliv Kambritch)* é un amplo estreito entre Terra Alexandra e Zemlya Georga.

No extremo sur esta illa ten dous cabos apuntando cara ao suroeste na súa costa máis meridional: Cabo Lofley e Cabo Ludlow. Cabo Mary Harmsworth, o cabo que mira cara ao oeste é o punto máis occidental do arquipélago de Francisco Xosé propiamente dito.

## Historia e ecología 
Chamada Terra Alexandra na honra da Gran Duquesa Alexandra Pavlovna de Rusia (1783-1801), que se converteu en Arquiduquesa de Austria durante o seu matrimonio con Arquiduque Xosé de Austria, Palatino de Hungría. Terra Alexandra é tamén o lugar da base militar de Nagurskoye, a base militar máis ao norte de Rusia.

O navegante ruso Valerian Albanov do *Svyataya Anna* alcanzou o cabo Mary Harmsworth na terra Alexandra en 1914 logo dun calvario no xeo polar. O cabo Mary Harmsworth foi chamado así pola esposa de Alfred Harmsworth. Alfred Harmsworth, compañeiro da Royal Geographical Society (Sociedade Xeográfica Real)], foi o patrocinador principal da Expedición Polar de Frederick George Jackson de 1894 a Terra de Francisco Xosé.

Durante a segunda guerra mundial os alemáns estableceron unha estación meteorolóxica malograda na illa, chamada Schatzgräber ("Cazador de tesouros"). A maioría dos membros enfermaron de triquinose despois de comer carne crúa de oso polar. Os superviventes foron rescatados e o proxecto abandonado.

Nagurskoye é unha base rusa situada na illa na localización , no sitio da anterior estación meteorolóxica. Foi bautizada polo piloto pioneiro Jan Nagórski e serviu como unha das estacións meteorolóxicas máis importantes no arquipélago durante a guerra fría. Esta base ten unha pista de neve de 1500 m.. Un avión de carga Antonov An-72 estrelouse mentres aterraba en Nagurskoye o 23 de decembro de 1996.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Jackson-Harmsworth Polar Expedition
Illa Rowley

A **illa Rowley** é un dos arquipélagos árticos canadenses na rexión de Qikiqtaaluk, Nunavut. Está situado na bacía de Foxe e ten unha superficie de 1.090&nbsp;km².

Malia que a illa está deshabitada hai unha base non habitada, chamada FOX-1, e un sistema automatizado de observación da superficie.

Noméase así polo explorador ártico Graham Westbrook Rowley.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* FOX-1 historical information 
* Past 24 hours weather
Chacente

O topónimo **Chacente** pode referirse a:

;En Galiza
***Chacente**, lugar da parroquia do Campo, no concello de Campo Lameiro;
***Chacente**, lugar da parroquia de Curtis, no concello de Curtis.
Illa Meighen

A **illa Meighen** é unha illa deshabitada do arquipélago das Illas da Raíña Isabel que forman parte das Illas Árticas do Canadá, na rexión de Qikiqtaaluk de Nunavut, Canadá.

## Características e historia 
Situado nas coordenadas , ten unha superficie de 955&nbsp;km² e remata nunha capa de xeo. A illa está continuamente cuberta de xeo, e a súa costa noroeste fai fronte ao océano Ártico aberto.

A diferenza de moitas illas do Ártico canadense, non se atoparon rastros dos pobos Inuit ou Thule, o que suxire que a illa nunca foi habitada, probablemente debido á súa extrema latitude norte.

A primeira observación coñecida da illa foi en 1916, durante a Expedición do Ártico Canadense por Vilhjalmur Stefansson ou quizais por Frederick Cook en 1909.

### Nome 
A illa foi bautizada máis tarde na honra de Arthur Meighen, primeiro ministro canadense 1920-21 e 1926.

## Illas veciñas 
A illa Meighen ten poucas veciñas. A 40&nbsp;km ao oeste da illa principal máis próxima, a Illa Axel Heiberg. A 4&nbsp;km ao norte de Meighen, ao outro lado do Estreito de Hose, atópase a pequena illa Perley en forma de media lúa. As Illas Fay atópanse entre a Illa Meighen e a Illa Axel Heiberg dentro da canle Sverdrup.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Meighen Island in the Atlas of Canada - Toporama; Natural Resources Canada
El Salto

***El Salto*** é un xornal de  actualidade, investigación, debate e análise con formato diario web e revista mensual en papel editado en España. É un medio de información independente fundado en 2017 a partir da converxencia de varias decenas de medios de comunicación.

## Historia 
*El Salto* xurdiu en 2016 por iniciativa do periódico Diagonal co fin de cooperar con outros medios españois de comunicación crítica e independente.

O 1 de marzo de 2017 lanzou o seu primeiro número en papel.

## Edicións rexionais 
*El Salto* conta cunha edición impresa de tirada nacional (*El Salto*). Ademais nalgunhas autonomías españolas incorpora contidos rexionais redactados por medios locais asociados. As edicións rexionais edítanse en Andalucía, Aragón, Galiza (***O Salto***), A Rioxa, Navarra (*Hordago*) e Valencia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* *Diagonal (periódico)*
* *eldiario.es*
* *Infolibre*

* *La Directa*
* *La Marea*
* *Nodo50*

* *Pikara Magazine*
* *Público*
* *Viento Sur*

### Ligazóns externas 
* El Salto
Sääminginsalo

**Sääminginsalo** é unha illa de Finlandia, cunha superficie de 1.069 km², a terceira illa nun lago máis grande do mundo.

## Descrición
Esta illa interior está situada na rexión de Savonia do sur, na rexión lesta de Finlandia e está rodeada polo lago Gran Saimaa (Haukivesi, Puruvesi e Pihlajavesi), e a canle artificial, Raikuun kanava, construída en 1750. O monumento máis famoso de Sääminginsalo é a igrexa Kerimäki, a igrexa de madeira máis grande do mundo.
Tradicionalmente, Soisalo, no mesmo complexo lacustre, considerábase a illa máis grande de Finlandia, pero tecnicamente non é unha verdadeira illa porque os lagos que a rodean non están no mesmo nivel. O mesmo, con todo, pode dicirse de Sääminginsalo, porque está separada do continente por unha canle artificial soamente e non se diferencia de ningún xeito de penínsulas como Xutlandia ou Peloponeso.

## Notas
## Véxase tamén
Manuel Sánchez Salorio

**Manuel Sánchez Salorio**, nado na Coruña o 22 de xaneiro de 1930 e finado na mesma cidade o 16 de marzo de 2023, foi un médico oftalmólogo e humanista galego que configurou unha escola científica española coñecida actualmente como Escola Galega de Oftalmoloxía. Foi académico numerario da Real Academia de Medicina e Cirurxía de Galicia e foi o creador da primeira Rede de Investigación Colaborativa en Oftalmoloxía (Oftared).

## Traxectoria 
Fillo do oculista Manuel Sánchez Mosquera percibiu precozmente o seu ambiente familiar: a cátedra universitaria. Un irmán da súa nai foi Demetrio Salorio Suárez, alcalde da Coruña.

Un dos membros máis antigos do corpo médico da comunidade galega e remiso á xubilación, en 2015 continuaba a ser o director da Fundación Instituto de Oftalmoloxía de Galicia (Ingo).

## Outras actividades 
Sánchez Salorio foi un dos fundadores en 1961 do Real Club de Golf da Coruña.

## Recoñecementos 
* Medalla Castelao (1996).
* Medalla de Ouro do Colexio Oficial de Médicos da Coruña (2010).
* Medalla de Galicia (2015).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* : Manuel Sánchez Salorio: «El médico tiene que meterse dentro de la piel del paciente» *La Voz de Galicia*, 14/9/2012.
* : Manuel Sánchez Salorio, 82 años: "Continúo activo para seguir vivo" *La Vanguardia*, 31/12/2012.
Soiuz 7

**Soiuz 7** foi unha misión espacial tripulada soviética lanzada o 12 de outubro de 1969 mediante un foguete Soiuz 11A511 desde o cosmódromo de Baikonur.

## Características 
Soyuz 7, unha Soiuz  modelo 7K-OK cos cosmonautas Anatoli Filipchenko, Vladislav Volkov e Viktor Gorbatko a bordo, foi unha nave lanzada para voar en formación coas Soiuz 6 e Soiuz 8 no que sería o primeiro voo simultáneo de tres naves espaciais.

As naves foron lanzadas secuencialmente e atopáronse no espazo, pero un problema na electrónica de todas elas debido a unha remesa de pezas defectuosas impediu o acoplamento entre as Soiuz  7 e 8, que ía ser gravado pola Soiuz  6. A cápsula tripulada volveu a terra o 17 de outubro de 1969 ás 9:26 GMT.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Soiuz 11A511
*Soiuz 6
*Soiuz 8
Illa Hall, Ártico

**Illa Hall** (en ruso: *Остров Галля*; *Ostrov Gallya*) é unha illa na Terra de Francisco Xosé, no Óblast de Arkhanguelsk, Rusia.

## Historia 
Esta illa foi descuberta o 30 de agosto de 1873 pola Expedición Austro-Húngara do Polo Norte. Era a primeira illa importante do grupo de Francisco Xosé na cal os membros da expedición puxeron o pé.

En 1898-99 construíuse un pequeno campamento en Mys Tegetkhof (Cabo Tegethoff, ), pola expedición de Walter Wellman. Contén un poste que conmemora o descubrimento do arquipélago. O cabo Tegethoff foi chamado así pola a nave principal dos exploradores austro-húngaros, que á súa vez chamábase así na honra do almirante austríaco Wilhelm von Tegetthoff.

## Xeografía 
Illa Hall está case completamente cuberta de xeo. O seu punto máis alto ten 502 m. e é o cume da "Kupol Moskvy" (Купол Москвы) que cobre a parte central da illa. Ademais hai un glaciar que remata na beira sur, o glaciar Sonklar.

As únicas áreas relativamente grandes e libres do xeo permanente atópanse no seu extremo sur, onde hai dous cabos, o Cabo Tegethoff (Mys Tegetkhoff) e o Cabo Ozernyy (Mys Ozernyy), na Península de Littrov, («Poluostrov Littrova»). Tamén hai unha pequena área non glaciar ao redor da súa capa oriental, Mys Frankfurt, e outra no seu punto noroeste, o Cabo Wiggins (Mys Uigginsa).

A superficie da illa Hall é de 1049&nbsp;km² e é unha das illas máis grandes do grupo. Hai unha ancha baía no lado sueste da illa Hall coñecida como baía Hydrographer (*Zaliv Gidrografov*) e unha máis pequena ao oeste da península de Littrov chamada Bukhta Surovaya.

A illa Hall está situada moi preto das beiras do leste da illa de MacKlintok, separada dela por un estreito. Ao sueste hai un estreito máis ancho que separa a illa Hall da illa de Salm coñecida en ruso como Proliv Lavrova. O estreito ao leste é o Avstriskiy Proliv grande.

A illa Hall foi chamada así polo explorador ártico americano Charles Francis Hall.

### Illas adxacentes menores 
* Xusto na costa norte da illa Hall atópanse tres pequenos illotes chamados Brown Islands (*Ostrova Brounova*). Foron chamadas na honra de George Brown, da Royal Navy, que foi na expedición 1850-1854 na procura de Sir John Franklin, baixo o mando do Capitán R. M'Clure, no *Investigator*.
* 6&nbsp;km ao oeste do cabo do noroeste da illa Hall atópase a illa Newcomb (Остров Нюкомба, ''Ostrov N'yukomba*). Sen xeo o punto máis alto está a 67 m. Esta illa foi chamada así por Raymond Le Newcomb, o oficial naval a cargo da partida de 1882-84 que buscaba a desafortunada expedición de DeLong no buque *Jeannette*.
*A 1´5&nbsp;km. ao nodés da baía oriental de Hall atópase a pequena e escarpada illa de (Остров Бергхауз, *Ostrov Bergkhauz''), alcanzando unha altura de 372 m. sen xeo. Esta illa foi chamada así polo cartógrafo Heinrich Berghaus (1797-1884).

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*populargeograf.ru 
*GEO - (in Russian)
*List of islands and islets (in Russian): :ru:Список островов России
O cataventos

***O cataventos*** é un libro de literatura infantil escrito por María Victoria Moreno e ilustrado por Carme Peris. No ano 1989 publicouno, en tapa dura, Sotelo Blanco Edicións, como parte da colección "Libros do sol e da lúa". A obra fora distinguida co primeiro premio en contos para nenos do VIII Concurso nacional de contos infantís O Facho.

Segundo Carmen Blanco, o relato é unha parábola da vaidade e da obsesión de poder que lea a un galo fachendoso a converterse en cataventos para estar así por encima dos demais.

## Edicións 
O conto xa fora publicado formando parte de *Mar adiante*, Ediciós do Castro (1973) e de *Contos pra nenos*, Vigo, Galaxia, 1979, xunto con outras obras de Xoán Babarro, Paco Martín e Dora Vázquez. En 1989 foi publicado en catalán por Publicacións Abadía Monserrat, Barcelona. En 2017 reeditouno Urco Editora, con ilustracións de Lara Torres Rodríguez e foi distribuído nunha promoción especial, o 17 de maio de 2018, Día das Letras Galegas, polo xornal *Atlántico Diario*.

## Argumento 
Don Pío, un galo moi presumido que manda en todas as galiñas do curral, ponse sempre no alto do poleiro. A Pombapitiña, que é nova alí e non coñece os costumes, brinca ao pau máis alto do galiñeiro. As Teixaspitiñas depenana, póñenlle as plumas brancas a don Pío e axúdano a subir ao tellado, onde se vai convertendo nun catavento que chora.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Ficha da obra na Rede de Bibliotecas de Galicia.
* Ficha na Biblioteca Nacional de España
Illa Cameron

A **illa Cameron** é unha das illas árticas canadenses en Nunavut, no Canadá. Situada no océano Ártico, preto da illa Bathurst, ten unha superficie de 1.059&nbsp;km², ten 43&nbsp;km. de longo e 38&nbsp;km. de largo. Illa Vanier atópase inmediatamente ao sur, a través do Estreito de Arnott.

## Produción comercial de petróleo 
A illa caracterízase por ser o único sitio que desenvolveuse para a produción comercial de petróleo nas illas do Ártico canadense. De 1985 a 1996, o petrolero de dobre casco MVArctic transportou cru lixeiro desde "Bent Horn", no suroeste da illa, ata Montreal. Producíronse un total de 2´8 millóns de barrís ata que o campo se abandonou en 1996. O descubrimento inicial, en 1974 realizado por *Panarctic Oils Ltd*, reflectía a urxencia de atopar novas fontes de petróleo cru logo da crise do petróleo de 1973. O abandono en 1996 reflectiu as dificultades de explotación do recurso neste duro ambiente, aínda que a licenza de produción actual (en mans da *Canada Southern Petroleum Ltd*) expirou en 2010, podería prorrogarse. Tralo abandono, a limpeza final produciuse en 1999.

Illa Cameron é un lugar desolado: unha paisaxe de tons escuros de outeiros baixos. A busca de petróleo e o tráfico en superficie concéntrase nos meses de inverno, cando as estradas posúen neve compactada que pode ser utilizada por vehículos pesados a través da tundra. Fixéronse os esforzos apropiados para minimizar o dano a este fráxil ambiente, pero onde danouse a vexetación, producese unha dsconxelación a maior profundidade no verán. Posiblemente a maior preocupación está causada polos sumidoiros dos pozos, nos cales bombeáronse os lodos tóxicos da perforación. Estas concas, sacadas do permafrost, baseábanse no gradual conxelamento do chan para selar os materiais de desecho.

A illa de Cameron chámase así desde 1952 por de Maxwell George Cameron (d.1951), o cartógrafo xefe das investigacións e da cartografía, Departamento de Minas e investigacións Técnicas.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Cameron Island in the Atlas of Canada - Toporama; Natural Resources Canada
Floresta, Buenos Aires

**Floresta** é un barrio situado ao oeste da cidade de Bos Aires, capital da Arxentina.

## Localización 
As ordenanzas municipais nº 23.698 do 11 de xuño de 1968 e 26.607 do 4 de maio de 1972 estableceron os límites precisos de todos os barrios da Cidade de Bos Aires. Así, Floresta esténdese entre as rúas Juan Agustín García, Joaquín V. González, Av. Gaona, Cuenca, Portela, Av. Directorio, Mariano Acosta e Av. Segurola. Limita cos barrios veciños de Monte Castro, ao norte, Vila Santa Rita, ao nordeste, Flores, ao leste, Parque Avellaneda, ao suroeste, e Vélez Sársfield, ao oeste. Está situado na Comuna 10.

## Información 
Cada 29 de agosto conmemórase a chegada en 1857 da locomotora *La Porteña* ao lugar denominado deste xeito.

Este barrio é recoñecido polo número de emigrantes galegos que se estableceron nesta zona da cidade desde principios do século XX. Precisamente, a rúa Galicia termina aquí.

## Notas
Gran Premio do Xapón de 2017

O **Gran Premio do Xapón de 2017** (oficialmente coñecido como o **2017 Formula 1 Japanese Grand Prix**), foi a décimo sexta carreira da tempada de Fórmula Un de . Celebrouse o 8 de outubro de 2017 no circuíto de Suzuka, en Suzuka, Xapón, foi a 16ª rolda da tempada  e o 44º Gran Premio do Xapón. O evento de  é a trixésima terceira vez que a carreira correuse como un evento do Campionato do Mundo desde a tempada inaugural en , e a vixésima novena vez que se celebrou en Suzuka.

O piloto de Mercedes Lewis Hamilton entra na rolda cunha vantaxe de trinta e catro puntos sobre o Ferrari de Scuderia Ferrari de Sebastian Vettel no Campionato Mundial de Pilotos. O compañeiro de equipo de Hamilton Valtteri Bottas estba terceiro, vinte e cinco puntos por detrás. No Campionato do Mundo de Construtores, Mercedes ten unha vantaxe de cento dezaoito puntos sobre Ferrari, con Red Bull Racing a cento quince puntos detrás en terceiro lugar.

## Clasificación 
### Cualificación 
### Carreira
### Posicións logo da carreira
;Clasificación no campionato de pilotos

;Clasificación do campionato de construtores

* **Nota**: Só están incluídos os cinco primeiros postos en ambos os grupos de clasificación.

## Notas 
## Ligazóns externas
Juan Fontela

**Juan Fontela Leal**, nado en Ferrol o 22 de xullo de 1919 e finado o 14 de setembro de 2017, foi un futbolista galego. Xogaba de defensa.

## Traxectoria 
Na temporada 1948–49 formou parte do cadro de xogadores do Deportivo da Coruña, firmando 9 partidos e debutando en Primeira División. Compartiu posición no campo con Antonio García, Enrique Ponte, "Pedrito" López Castro e Cheché Martín.

Faleceu o 14 de setembro de 2017, aos 98 anos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com
Terceira división española 2017/18

A tempada **2017–18** da **Terceira División de España** foi a 84ª edición deste torneo. Iniciouse en agosto de 2017 e finalizou en xuño de 2018 coas eliminatorias de promoción finais.

## Grupo 1 – Galicia 
### Equipos 
### Clasificación 
|}

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Promoción de ascenso a Segunda División B 2018

### Ligazóns externas 
* Web oficial da LFP
* Web oficial da Real Federación Española
Wilkie Collins

**William Wilkie Collins**, nado en Londres o 8 de xaneiro de 1824 e finado na mesma cidade o 23 de setembro de 1889, foi un novelista, dramaturgo e autor de relatos curtos inglés.

## Traxectoria 
Collins era fillo do pintor William Collins. Tivo unha enorme sona no seu tempo, que en parte mantén hoxe no xénero *noir*. Escribiu 27 novelas, máis de 60 relatos curtos, máis dunha ducia de peza teatrais e 100 obras de non ficción. É considerado un dos pioneiros da novela policial en lingua inglesa. A súa narrativa está caracterizada pola atmosfera de misterio e fantasía, o suspense melodramático e a minuciosidade. As súas obras máis coñecidas son *The Woman in White* (1860) e *The Moonstone* (1868).

Foi íntimo amigo e colaborador de Charles Dickens.
## Obras 
### Traducións ao galego 
* "Unha cama terriblemente estraña", dentro da compilación *O relato policial: de Poe a Conan Doyle*, tradución de Carme Millán Varela e María González (Ir Indo, 1997).
* *A dama de Glenwith Grange* (Editorial Hugin e Munin, 2020).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* The Wilkie Collins Website .
* Páxina dedicada á vida e obra de Wilkie Collins, xestionada por Andrew Gasson .
* Wilkie Collins Collection at the Harry Ransom Center at the University of Texas at Austin .
Deborah García Bello

**Deborah García Bello**, nada na Coruña en 1984 é unha licenciada en Química e divulgadora da ciencia, que mantén o blog Dimetilsulfuro. Ten participado en Naukas (ed. 2017)

## Traxectoria 
Licenciouse en Química, e durante oito anos deu clase de materias científicas no ensino medio. Comezou a traballar en divulgación científica ata que este labor se converteu na súa dedicación única. Mantén un blog de divulgación, Dimetilsulfuro, e dirixiu diversas xornadas de divulgación científica, como as de Arte & Ciencia no Museo Guggenheim de Bilbao ou a cátedra de Cultura Científica da Universidade do País Vasco.

Ademais é membro de Divulgaccion, da Asociación Española de divulgación Científica e colaboradora en Efervesciencia. Está a cursar o doutoramento na Universidade da Coruña en divulgación científica.

En 2018 participou no programa *Girl STEM*.

## Obra 
* *Todo es cuestión de química* (Ed. Paidós, 2016).
* *¡Que se le van las vitaminas!. Mitos y secretos que solo la ciencia puede resolver* (Ed. Paidós, 2018)

## Premios 
* Premio Bitácoras 2014 como mellor blog de Ciencia en España
* Premio Tesla de Divulgación Científica 2016.
* Premio Prisma da Casa das ciencias de Divulgación 2017 ao Mellor libro editado, por “Todo es cuestión de química”, publicado pola Editorial Paidós, un libro que, segundo o xurado 'achega a química aos lectores a través de exemplos da vida cotiá'.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Divulgacción
* Asociación Española de divulgación Científica
* Efervesciencia
Aethelstan de Anglia Oriental

dereita|miniatura|200x200px|Unha moeda do reinado de Æthelstan.
**Æthelstan** foi rei de Anglia Oriental no século IX.

## Traxectoria 
Como co resto de reis de Anglia Oriental, a información escrita é moi escasa. No entanto, Æthelstan deixou tras de si un considerábel número de moedas, con ou sen retrato.

Suxeriuse que Æthelstan foi, probabelmente, o rei, que derrotou e matou os reis de Mercia Beornwulf (morto en 826) e Ludeca (morto en 827). El puido tentar facerse co poder en Anglia Oriental á morte de Coenwulf de Mercia (morreu en 821). Se este é o caso, aparentemente el foi derrotado por Coenwulf o sucesor de Ceolwulf.

O final do reinado de Æthelstan sitúase a mediados ou finais da década de 840. Sucedeuno Æthelweard.

## Véxase tamén  
### Bibliografía 
* .
* .
Aethelweard de Anglia Oriental

miniatura|Moeda de Æthelweard.

**Æthelweard** foi un rei de Anglia Oriental a mediados do século IX.

## Traxectoria 
Practicamente só é coñecido polas súas moedas, que sitúan o seu reinado entre o de Æthelstan e o de Edmond. Fontes posteriores fan del o pai deste último, pero as narracións sobre este son en gran parte de natureza haxiográfica e, por conseguinte, de historicidade dubidosa.
## Véxase tamén
### Bibliografía
*
*
*
Normanby

A **illa Normanby** é unha illa volcánica en forma de L, a illa máis meridional das Illas D'Entrecasteaux. Forma parte da provincia de Milne Bay, Papúa-Nova Guinea.

Normanby está a 16&nbsp;km. ao nordés de Cabo do Leste, na illa de Nova Guinea, da cal a separa o estreito Goschen, e está separada da Illa Fergusson polo Estreito Dawson (Pasaxe Dobu). A illa elévase a 1.158 metros no Cordal de Prevost no sueste. O terreo inclúe baixas chairas costeiras e pantanos, montañas altas e escarpadas abas costeiras. Sewa Bay ofrece refuxio na costa oeste e Awaiara Bay (Sewataitai) na costa leste. O asentamento máis grande, e a sede do distrito, é Esa'á no extremo norte da illa.

En 1873, a illa foi visitada polo capitán británico John Moresby, ao mando do barco HMS Basilisk, recibindo o nome do marqués de Normanby, George Augustus Constantine Phipps, quen era o gobernador de Queensland, en Australia.

Unha vez que sabe que posúe ouro, Normanby agora exporta copra e algo de madeira. Cos recentes descubrimentos de depósitos deste produto, estase comezando a súa explotación.

## Notas
## Véxase tamén
Illa Resolution, Nunavut

A **illa Resolution** é unha das moitas illas deshabitadas dos arquipélagos árticos canadenses na rexión de Qikiqtaaluk, Nunavut. É unha illa localizada fora da costa no estreito de Hudson. Ten unha superficie de 1.015&nbsp;km². As illas Lower Savage atópanse entre a illa da resolución e a illa de Baffin, mentres que o estreito de Graves separa a illa Resolution da máis setentrional illa Edgell.

## Historia 
O explorador inglés Martin Frobisher desembarcou na illa o 28 de xullo de 1576, nunha viaxe para descubrir a lendaria pasaxe do noroeste. Con todo parece que bautizouse como Resolution en 1612 por Sir Thomas Button, como o do seu propio barco, o *Resolution*.

A illa albergou unha base militar americana, que entrou en funcionamento en 1954. A base foi desocupada en 1973 e entregada ao goberno canadense en 1974.

O buque de carga canadense chamado "MINNA" naufragou no lado leste da illa, o 18 de agosto de 1974. O buque fletado polo Instituto Bedford de Oceanografía realizaba estudos científicos no momento do accidente. Moi danado, a tripulación e o equipo científico morreron. O mal tempo varreu o buque en augas máis profundas onde se afundiu o 2 de outubro de 1974. O MINNA foi construído en 1962 e tiña unha tripulación de 21 homes 18 científicos.

Foi durante as investigacións do sitio entre 1987 e 1990 que descubríuse a contaminación do sitio por primeira vez. A contaminación orixínase en gran parte por derrames do equipo de radar, que usou bifenilos policlorados (PCB) como illantes. Outros contaminantes inclúen fluídos de transformadores non utilizados, hidrocarburos, asbestos e metais pesados nos edificios e rociados por todo o sitio. Illa Resolution identificase como o máis alto nivel de contaminación por PCB de todos os antigos sitios militares que caen baixo a responsabilidade de AINC no Norte.

En 1993 e 1994, completouse unha avaliación da localización ambiental da zona. Como resultado, colocáronse barreiras temporais a través de camiños de drenaxe para deter os derrames de PCB ao auga. Realizáronse máis investigacións e, en 1997, INAC iniciou o traballo de remediación con Qikiqtaaluk Corporation (QC). Desenvolveuse un plan de remediación a grande escala, en cooperación con Environment Canada, QC e Queen's University. Tomáronse medidas nese momento para asegurar que os contaminantes non representasen un risco para os seres humanos e a vida silvestre.

## Notas
## Véxase tamén
Mausoleo de Augusto

O **Mausoleo de Augusto** (en ) é unha gran construción funeraria contruída para o emperador romano Augusto no ano -28 que se atopa no Campo de Marte de Roma, Italia. O mausoleo localízase na Piazza Augusto Imperatore, preto da esquina coa Via di Ripetta que percorre a beira do Tíber. A súa área abrangue o equivalente a uns poucos bloques da cidade, e está entre San Carlo al Corso e o museo da Ara Pacis. 

O mausoleo estivo nun proceso de restauración que rematou en abril de 2019, momento no cal foi aberto ó público.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Mausoleum Augusti en LacusCurtius
*Imaxes do Mausoleo de Augusto
*Sitio oficial
Jeepers Creepers (filme de 2001)

***Jeepers Creepers*** é un filme de terror xermano-estadounidense escrito e dirixido por Victor Salva. O filme toma o seu nome da canción de 1938 "Jeepers Creepers", que aparece no filme. Francis Ford Coppola foi o produtor executivo e o filme está protagonizado por Gina Philips, Justin Long, Jonathan Breck e Eileen Brennan. Philips e Long son dous irmáns que se converten no obxectivo dunha criatura demoníaca (Breck) na Florida rural.

## Personaxes 
* Gina Philips como Patricia "Trish" Jenner
* Justin Long como Darius "Darry" Jenner/Creeper
* Jonathan Breck como Creeper / Bald Cop
* Patricia Belcher como Jezelle Gay Hartman
* Brandon Smith como Sarxento Davis Tubbs
* Eileen Brennan como Cat Lady
* Jon Beshara como Trooper Robert Gideon
* Avis-Marie Barnes como Trooper Natasha Weston
* Tom Tarantini como Roach

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes
Jeepers Creepers 2

***Jeepers Creepers 2*** é un filme estadounidense de terror escrito e dirixido por Victor Salva, que se estreou no 2003. Foi producido por American Zoetrope, Capitol Films, Myriad Pictures e distribuído por United Artists, unha división de Metro-Goldwyn-Mayer. O filme é unha secuela de *Jeepers Creepers*. Francis Ford Coppola foi o produtor executivo do filme. Unha secuela de *Jeepers Creepers 2* está prevista para a súa estrea no 2017.

## Personaxes 
* Jonathan Breck como Creeper
* Ray Wise como Jack Taggart, Sr.
* Luke Edwards como Jack "Jackie" Taggart, Jr.
* Garikayi Mutambirwa como Deaundre "Double D" Davis
* Nicki Aycox como Minxie Hayes
* Eric Nenninger como Scott "Scotty" Braddock
* Travis Schiffner como Izzy Bohen
* Marieh Delfino como Rhonda Truitt
* Billy Aaron Brown como Andy "Bucky" Buck
* Lena Cardwell como Chelsea Farmer
* Josh Hammond como Jake Spencer
* Al Santos como Dante Belasco
* Kasan Butcher como Kimball "Big K" Ward
* Drew Tyler Bell como Jonny Young
* Diane Delano como Betty Borman
* Thom Gossom, Jr. como Adestrador Charlie Hanna
* Tom Tarantini como Adestrador Dwayne Barnes
* Shaun Fleming como Billy Taggart
* Justin Long (*cameo*) como Darius "Darry" Jenner

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Piazza del Popolo

A **Piazza del Popolo** é a meirande praza urbana de Roma. O nome en italiano quere dicir "Praza do Pobo", pero historicamente deriva das árbores do xénero *Populus* (*populus* en latín, *pioppo* en italiano) das cales toma o seu nome a Basílica de Santa María del Popolo, no recuncho nordeste da praza.

A piazza limita coa porta norte da murallas aurelianas, outrora a Porta Flaminia da Roma antiga, e hoxe chamada Porta del Popolo. Este era o punto inicial da Via Flaminia, a estrada cara a *Ariminum* (a moderna Rimini) e a máis importante ruta cara ó norte. Ademais, antes da era do ferrocarril, era a primeira vista do viaxeiro que chegaba a Roma. Durante séculos, a Piazza del Popolo foi un lugar onde se facían execucións, a derradeira das cales tivo lugar en 1826.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Giedion, Siegfried, *Space, Time and Architecture* pp.&nbsp;151–54
*Thais-Rome: Fountains 
### Ligazóns externas 
*Roberto Piperno "Piazza del Popolo"
*Riccardo Cigola, "Piazza del Popolo"
Manuel Albo

**Manuel Albo Carballeira**, nado en Xunqueira (Viveiro) o 7 de maio de 1886 e finado en Montevideo en 1935, foi un médico, profesor e político galego.

## Traxectoria 
O seu tío paterno, Isidro Albo levouno ao Uruguai en 1891 con cinco anos e adoptouno. Estudou na escola local e despois foi interno ao Seminario de Montevideo. Ingresou na Facultade de Medicina con 19 anos, compaxinando os estudos co cargo de profesor da Escola de Enfermeiros. Obtivo unha bolsa e visitou clínicas de Francia, España, Inglaterra e os Estados Unidos. Ao regreso incorporouse como médico interno no Hospital Maciel. Traballou no Hospital Pasteur, na Clínica Lamas, no sanatorio da Casa de Galicia, do que foi director, e no hospital central de La Española. Foi profesor titular da Cátedra de Medicina Operatoria da Facultade de Medicina de Montevideo. Foi elixido deputado polo Partido Blanco en dúas ocasións, nos períodos lexislativos entre 1923 e 1931.

## Recoñecementos 
A Facultade de Medicina creou un premio de investigación co seu nome. A Municipalidade de Montevideo púxolle o seu nome a unha céntrica avenida. A Casa de Galicia fíxolle unha homenaxe en 1947, na que participou Castelao e Antón Alonso Ríos.

## Vida persoal 
Casou en Montevideo coa tamén médico Luisa Volonté Lalinde, e foi pai de Manuel Albo Volonté.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Soiuz 7K-OK

**Soiuz 7K-OK** foi un dos primeiros modelos de nave Soiuz deseñado para misións na órbita terrestre. Estivo en servizo entre 1966 e 1970, con lixeiras variantes.

## Características 
O desenvolvemento da Soiuz 7K-OK foi aprobado en decembro de 1963, nos inicios da carreira espacial. Non estivo lista ata 1966, en que fixo o seu debut. A 7K-OK foi a primeira nave espacial en facer un acoplamento espacial completamente automatizado xunto cun intercambio de tripulacións entre naves, sentando as bases para as operacións coas futuras estacións espaciais Saliut e Almaz. Tiña capacidade para levar tres cosmonautas a bordo e era lanzada por foguetes Soiuz 11A511 desde o cosmódromo de Baikonur.

Os tres primeiros voos de proba, non tripulados, estiveron pragados de problemas: o primeiro, denominado Kosmos 133, enviou a nave a órbita, pero esta volveuse incontrolable e o sistema automático de a bordo activou a autodestrucción ao detectar que a aterraxe ía producirse en territorio chinés; o segundo nin sequera levantou voo ao detectar a cápsula, erroneamente, un fallo no lanzamento, activando a torre de escape con persoal aínda na torre de lanzamento e causando unha explosión que matou e feriu a varios; e no terceiro (Kosmos 212) a nave chegou a órbita pero sufriu dalgúns problemas menores e a cápsula de reentrada rematou afundida no mar de Aral. A pesar de todo, o cuarto voo dunha Soiuz 7K-OK foi tripulado por Vladimir Komarov, engalando o 23 de abril de 1967 na misión que sería denominada Soiuz 1. Tras varios problemas en órbita, na reentrada os paracaídas fallaron, coa cápsula tripulada impactando en terra a gran velocidade e matando a Komarov. O desastre da Soiuz 1 significou un atraso de meses no programa tripulado soviético. A 7K-OK foi redeseñada ata ser considerada segura e cumpriría 13 misións posteriores, tripuladas e non tripuladas, con éxito e sen fatalidades.

## Voos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Soiuz 11A511
Pragmática sanción

miniatura|Portada da Pragmática Sanción de 1776.
Unha **pragmática sanción** é unha norma ou disposición legal de dereito público promulgada por un rei e que afecta a aspectos fundamentais do estado, na que se regulamentan cuestións como a sucesión ao trono ou outros. Adoitan seren identificadas polas datas na que se decretan.

No baixo imperio romano, era un edicto ou lei emitida polo emperador sobre cuestións de dereito público referido a unha cidade, unha provincia ou unha igrexa. A denominación de pragmática explícase porque era publicada tras unha consulta e negociación sobre a cuestión ("*pragma*").

Durante a Idade Media, foi un tipo de prerrogativa lexislativa empregada pola Coroa para crear leis que partían da súa vontade e que non foron sancionadas polas respectivas asembleas lexislativas (Cortes, Estados Xerais etc).

## Dereito catalán 
Na lei catalá, dende o século XIII (1283), cando as constitucións pasaron a ser un dereito pactado do rei coas Cortes, as disposicións e ordenanzas do soberano que non eran acto e de carácter xeral recibiron a denominación de pragmática para diferencialas daquelas outras de interese particular recibían o nome de privilexio ou ordenación particular. Eran revogables polo propio monarca, mais nunca podían contradicir os *Usatges* (usos) nin o dereito pactado das constitucións de Cataluña nin os costumes probados de tipo inmemorial. Nalgúns territorios da xurisdición dos baróns non foron obrigatorias e podían ser substituídas por ordenanzas destes.
* Pragmática Sanción de 1438 (Bourges), emitida por Carlos VII de Francia.
* Pragmática Sanción de 1549, ditada por Carlos I de España, establecendo as Dezasete Provincias. 
* Pragmática Sanción de 1567, ditada por Filipe II de España, denominada antimourisca.
* Pragmática Sanción de 1703, emitida por Leopoldo I, do Sacro Imperio Romano-Xermánico
* Pragmática Sanción de 1713, emitida por Carlos VI de Alemaña.
* Pragmática Sanción de 1767, emitida por Carlos III de España, decretando a expulsión dos xesuítas de España.
* Pragmática Sanción de 1776, ditada para Carlos III de España, sobre os matrimonios desiguais.
* Pragmática Sanción de 1789, ditada por Carlos IV de España (non publicada).
* Pragmática Sanción de 1830, emitida por Fernando VII de España derrogando a Lei sálica.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pragmática (dereito)
* Pragmática Sanción de 1830

### Ligazóns externas 
* "Pragmática Sanción" (*en inglés*). *Nova Chegada*. 
* "Pragmática Sanción" *(en inglés*). *Christian Clásicos Etéreo Biblioteca*
Illa Vansittart

A **illa Vansittart** é unha das illas árticas canadenses deshabitadas na rexión de Kivalliq, Nunavut, Canadá. Está situado na conca de Foxe, ao norte da illa Southampton e ten unha superficie de 1.010&nbsp;km².

## Notas
## Véxase tamén
Juan Pinzás

**Juan Pinzás Cerqueira**, nado en Vigo o 26 de novembro de 1955 é un guionista, produtor e director de cinema galego.

## Traxectoria 
Estudou no Instituto de Estudos Electrónicos de Vigo para logo marchar a Madrid, onde rodou filmes en Super 8. O cineasta Ismael González Díaz contratouno como actor e axudante de dirección, co que conseguiu produción para a curtametraxe *Opus I Homo Hominis*. En 1982 fundou xunto á súa esposa Pilar Sueiro a produtora cinematográficas PS Films (Pilar Sueiro Films), así como Atlántico Films en 1984.

En 1986 conseguiu dirixir a súa primeira longametraxe, *La gran comedia*, con Rosalía Dans, José Luis López Vázquez e Luis Escobar. Tardaría cinco anos en poder realizar o seu segundo filme. Con Lindsey Ireland e Javier Gurruchaga).

### Curtametraxes 
#### En Super 8 (1977-1980) 
* *Mónica*
* *Aconteceu en Galicia*
* *O derradeiro Fiana*
* *Amanece en Vigo*
* *Reflexión*
* *Ensueños*

#### En 35 mm 
* *Opus I Homo Hominis* (1981), mención especial no Festival Internacional de Cine Documental e Curtametraxes de Bilbao.
* *Augurio*
* *Virginal*
* *Vestida de fiesta*
* *Una historia gallega*
* *El tubo de rayos catódicos*
* *Cien puntos para Julián Pintos*
* *La tercera mujer*
* *Añoranzas*
* *Juego decisivo*
* *La esfera*
* *Gula*
* *Mujer, mujer*
* *Carmín*
* *Hechizo*
* *El rito*
* *Muñeca de azul*
* *Cinefilia*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía na páxina oficial da produtora Atlántico Films.
Fasta Åland

**Fasta Åland** () é a illa máis grande e máis poboada do arquipélago das illas Åland, un numeroso grupo de illas localizadas en augas do mar Báltico e que integran unha provincia autónoma especial de Finlandia. A súa superficie é difícil de estimar debido á súa costa de forma irregular, pero as estimacións van desde 695 quilómetros cadrados ou 879&nbsp;km² a máis de 1.010&nbsp;km² dependendo do que estea incluído ou excluído, é a terceira máis grande de Finlandia (tras Soisalo e Sääminginsalo) e a 52ª de Europa.

A capital provincial Mariehamn está situada na illa e o noventa por cento da poboación insular vive nela. Fasta Åland é a maior illa do arquipélago (que ten máis de 1.010&nbsp;km²) e representa máis do 70% da superficie terrestre da provincia. Mide aproximadamente 50&nbsp;km. de longo de norte a sur e 45&nbsp;km de largo de leste a oeste.

No lado leste de Fasta Åland existe unha gran baía, Lumparn, que agora se cre que é o cráter dun impacto dun meteorito de hai uns 100 millóns de anos.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
### Ligazóns externas
Gran Nicobar

**Gran Nicobar** (en panxabí: ਵੱਡਾ ਨਿੱਕੋਬਾਰ, nicobarese: ਟੋਕਿਏਂਗ ਲੌਂਗ, *Tokieong Long*) é a máis austral e máis grande das Nicobar da India, ao norte de Sumatra.

## Historia 
A grande illa de Nicobar foi severamente afectada polo terremoto do océano Índico en 2004, con moitas mortes e foi cortado todo contacto exterior por máis dun día.

## Xeografía 
A illa de Sumatra atópase a 180&nbsp;km ao sur de Gran Nicobar. A illa ten unha superficie de 1.045&nbsp;km² pero está escasamente habitada, cunha poboación de 8.067 habitantes, en gran parte cuberta pola selva tropical e coñecida pola súa diversa vida silvestre.

## Demografía 
A illa é o fogar da Gran Reserva da Biosfera de Nicobar, o punto máis austral da India e da Estación Aérea Naval, preto de Campbell Bay, Gran Nicobar Campbell Bay baixo os servizos conxuntos do Comando de Andaman e Nicobar (ANC) da Forzas Armadas Indias. É a base aérea máis meridional das Forzas Armadas da India.

A illa é o fogar do pobo Shompen.

## Topografía 
A illa ten varios ríos, incluíndo o Alexandra, Amrit Kaur, Dogmar e Galathea. Practicamente todos os ríos flúen en dirección sur ou suroeste, o cal é indicativo da pendente xeral do terreo a través da illa. Hai outeiros ao longo da illa. O Monte Thullier, ten a maior elevación de Nicobar, a 642 m sobre o nivel do mar.

Indira Point (6°45'10"N e 93°49'36"E) é o punto máis meridional da Grande Illa Nicobar e a propia India. O punto Indira diminuíu 4´25 m no tsunami do 26 de decembro de 2004 e o faro resultou danado. O faro funcionou posteriormente.

## Fauna 
A maior parte da illa declarouse como Gran Reserva da Biosfera de Nicobar, o fogar de moitas especies únicas e endémicas de plantas e animais.

## Transporte 
Hai unha pista de aterraxe de 915 m na baía de Campbell/Tenlaa na costa do leste.
* Porto marítimo: Polo menos un pequeno peirao de embarque está situado en Campbell Bay.

## Galería

File:Map of Nicobar Islands-en.png|Mapa
File:GreatNicobarMap.jpg|Mapa da illa Gran Nicobar
File:Andaman and Nicobar Islands - Great Nicobar.PNG|Localizador

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Terremoto do Océano Índico 2004 
* Illas Andaman 
* Illas Nicobar

### Ligazóns externas
Piazza Navona

miniatura|Fonte dos catro ríos co obelisco exipcio no medio de *Piazza Navona*
**Piazza Navona** é unha praza de Roma, Italia. Foi construída no mesmo sitio que o antigo Estadio de Domiciano, construído no século I, e mantén a forma e o espazo aberto do estadio. Os antigos romanos acudían para ver os *agones* ("xogos"), e por iso era coñecido como "*Circus Agonalis*" ("area de competición"). Crese que o nome cambiou dende *in avone* a *navone* e despois a *navona*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Illa Mornington

A **Illa Mornington** é a máis setentrional das 22 illas que forman o grupo das Illas Wellesley. A illa está no Golfo de Carpentaria e forma parte da rexión do Golfo no Estado de Australia de Queensland.

## Descrición 
A topografía xeral da illa é plana cunha elevación máxima de 150 metros. A illa está bordeada por bosques de mangleiros e contén 10 esteiros, todos próximos a condición prístina.

A poboación estimábase en 1.007 habitantes en 2001 e a maioría dos cidadáns viven no municipio de Gununa. A illa de Mornington inclúese no área do goberno local de Shire of Mornington. A maioría dos insulares son aborixes.

Lardil (ou ''Kunhanaamendaa) son o grupo de clans predominantes na Illa de Mornington e son os propietarios tradicionais da terra e os mares circundantes. O clan Kaiadilt chegou máis recientemente (1947) desde a próxima illa Bentinck, cando o fornezo de auga desa illa foi contaminado polo sal logo dun ciclón. A Fundación James Fraser, unha organización sen fins de lucro en Queensland, emprendeu traballos recentes de reconstrución de vivendas aborixes.

## Historia 
miniatura|left|upright|Un selo de correos co lanzamento do paracaídas de Nadal en 1943 á Misión da Illa Mornington
 
Recoletores de Makassar viaxaron miles de quilómetros desde Sulawesi a illa Mornington e outros destinos australianos continentais en busca de cogombros de mar. O cabo oriental da illa foi nomeado Cabo Van Diemen por Anthony van Diemen. O Comandante Matthew Flinders nomeou á illa por Richard Wellesley 1º Marqués de Wellesley, que era coñecido como o Conde de Mornington.

A oficina de correos de Gununa abriu en 1892.

O aeroporto da illa de Mornington era un campo de aviación temporal usado pola RAAF e as forzas aéreas aliadas durante a segunda guerra mundial.

A subincisión do pene realizouse tradicionalmente na illa para aqueles que queren aprender a complexa linguaxe cerimonial chamada Damin.

En 1978, o Goberno de Queensland decidiu facerse cargo do control tanto das reservas aborixes de Aurukun e illa Mornington.

Os ciclóns golpean rutineiramente a illa.

## Clima 
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
### Ligazóns externas
* Mornington Island Weather & Community Portal
* Junkuri Laka Welleslaey Islands Aboriginal Law Justice and Governance Association
Mary Cholmondeley

**Mary Cholmondeley**, nada en Hodnet (Shropshire) o 8 de xuño de 1859 e finada o 15 de xullo de 1925, foi unha escritora inglesa. A súa novela *Red Pottage*, na que a autora satirizaba a hipocrisía da relixión e as estreiteces da vida campestre, foi un éxito de vendas.

## Obra 
**The Danvers Jewels* (1886).
**Sir Charles Danvers*  (1889).
**Let Loose*  (1890) .
**Diana Tempest*  (1893).
**Devotee: An Episode in the Life of a Butterfly*  (1897).
**Red Pottage*  (1899) .
**A traba* (*The Pitfall*)  (1902) .
**Prisoners*  (1906).
**The Lowest Rung*  (1908).
**Moth and Rust*  (1912).
**After All* (1913).
**Notwithstanding* (1913).
**Under One Roof*  (1917).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Literary Heritage – West Midlands perfil da escritora e fragmentos dalgunhas das dúas obras no inglés orixinal .