Eladio Rodríguez González

**Eladio Rodríguez González**, nado en San Clodio (Leiro) o 24 de xullo de 1864 e finado na Coruña o 14 de abril de 1949, foi un lexicógrafo, xornalista e escritor galego. Foi un dos corenta membros numerarios fundadores da Real Academia Galega, a cal presidiu entre 1926 e 1934; tamén é autor dun dicionario, ó que lle dedicou toda a súa vida, moi valorado polo seu contido etnográfico, que foi editado postumamente. No ano 2001 dedicóuselle o Día das Letras Galegas.

## Traxectoria 
Foi fillo dun labrego, Camilo, e unha costureira, Agustina, solteira, que tiveron outros tres fillos: Emilio (que morreu novo), Petra e Matilde. Con sete anos de idade, a nai mandouno a vivir cun irmán seu na Coruña porque "o neno non serve pra o campo, o neno é de letras", pero volveu pronto ao seu lugar de nacemento, onde traballou de mestre -sen titulación- no mosteiro de San Clodio.

En 1886 escribiu a súa primeira poesía coñecida, *A noite de San Xoán*, coa que conseguiu un accésit no "Certame gallego literario-musical", celebrado en Pontevedra. Nese mesmo ano publicou outros traballos en revistas como *O Galiciano* (semanario de Pontevedra que convocara eses xogos florais), ''O Tio Marcos d'a Portela* (Ourense) e *Galicia Moderna* (editada en Cuba). En 1887 participou noutros xogos florais convocados en Betanzos e conseguiu tres premios; no mesmo ano publicou nas revistas *Galicia. Revista Regional* (A Coruña) e *A Gaita Gallega* (Cuba).
miniatura|Eladio Rodríguez en 1904.

De volta na Coruña (1888) comezou a traballar como escribán temporal no concello da Coruña, no que traballou ata a súa xubilación en 1937) como Oficial Maior, aínda que sempre compaxinou este traballo co xornalismo, a lexicografía e a poesía. Froito desta dedicación foron a dirección do xornal *La Mañana* e continuas colaboracións nas revistas galegas e da emigración da época, como *Galicia Humorística* (Santiago), *El Eco de Galicia* (Cuba), *A Monteira* (Lugo) etc.
miniatura|Consello de redacción da *Revista Gallega*, Eladio Rodríguez é o da dereita de todo.
En 1891 conseguiu o Premio de Honor nos xogos florais de Tui polo seu poema "Desperta". En 1894 publicou o seu primeiro libro de poemas, *Folerpas*, con obras premiadas nos certames literarios nos que se tiña presentado.

O ano 1895 naceu a *Revista Gallega*, na imprenta de Uxío Carré Aldao, con Eladio Rodríguez como membro da redacción. Constituída como órgano de expresión da Cova Céltica, da que nacerá dez anos despois a Real Academia Galega, Eladio Rodríguez participou nos faladoiros da librería xunto con Manuel Murguía, Eduardo Pondal, Salvador Golpe, Francisco Tettamancy, Galo Salinas, Manuel Lugrís Freire e, ocasionalmente, Emilia Pardo Bazán. O 22 de setembro dese mesmo ano, os membros da *Cova Céltica* constituíron a Liga Gallega allea a calquera partido político e co único obxectivo de loitar polos intereses de Galicia. A partir do 14 de novembro de 1897, a *Revista Gallega* proclamábase *Órgano oficial de la Liga Gallega en La Coruña*. Eladio Rodríguez foi nomeado bibliotecario da "Reunión Recreativa e Instructiva de Artesanos", máis coñecida como "Círculo de Artesanos da Coruña"; como bibliotecario desta organización, elaborou un "*Catálogo de las obras científicas, literarias y musicales" da institución, con máis de 3.300 obras (publicado en 1901 e ampliado en 1907).

Foi un dos socios fundadores da Asociación da Prensa da Coruña en 1904, da cal foi tamén presidente.
[miniatura|De pé, de esquerda a dereita, [Uxío Carré Aldao, Florencio Vaamonde, Francisco Tettamancy e Eladio Rodríguez González. Sentados, José Ogea, Manuel Murguía, Manuel Curros Enríquez e Andrés Martínez Salazar, na Coruña, en outubro de 1904.]]
En 1905 participou como socio fundador da Real Academia Galega, con Murguía como Presidente. Eladio foi o seu secretario desde 1920 a 1926, e o seu presidente desde esta data ata 1934, ano en que dimitiu por razóns de saúde.

Continuou colaborando con revistas literarias e galeguistas, como *A Nosa Terra*, *Solidaridad Gallega*, *Suevia* (Buenos Aires), *El Compostelano* (Santiago) ou o suplemento literario que *El Noroeste* comezou a publicar en 1918. No *Boletín da Real Academia Galega* publicou numerosos ensaios.

En 1916 participou na fundación da *Irmandade dos Amigos da Fala* (Irmandades da Fala), promovidas por Antón Villar Ponte.

En 1917 participou na fundación do coro Cántigas da Terra, que chegou a presidir e para o que escribiu un poema co mesmo título "Cántigas da Terra". En 1918 gañou o primeiro premio da Festa da Poesía e da Música da cidade de Lugo, con "Alma de raza", e o *premio especial e extraordinario* con "¡Malpocado!".

En 1920, xa secretario da Real Academia Galega, respondeu ó discurso de ingreso de Ramón Cabanillas; en 1926 respondeu igualmente ó discurso de ingreso de Fernando Martínez Morás. En 1922 publicouse o seu segundo libro, *Raza e terra*. En 1924 gañou co poema "Oraciós campesiñas" o premio de honor na Festa da Língoa Galega, en Santiago.

miniatura|Elección de Eladio Rodríguez como presidente da RAG.
O 20 de novembro de 1926 resultou elixido por unanimidade como presidente da Real Academia Galega, para suceder a Francisco Ponte Blanco, cargo que ocupou ata o 4 de marzo de 1934, ano en que foi sucedido por Manuel Lugrís. Por este cargo, colaborou na comisión redactora do Anteproxecto de Estatuto de Autonomía en 1932.

En 1927 publicou *Oraciós campesiñas*, foi nomeado académico correspondente da Sección Gallega da Real Academia Española e membro do Instituto Histórico do Minho (Portugal). Tamén ingresou no Seminario de Estudos Galegos.

Enfermo desde 1934, renunciou á presidencia da Academia e foi reducindo as súas colaboracións literarias. Morreu na Coruña o 14 de abril de 1949 e recibiu sepultura no cemiterio de Santo Amaro da Coruña.
## Vida persoal
O 28 de marzo de 1891 casou coa coruñesa Josefa Benigna Evarista Yordi Visier, coa que tivo sete fillos: Luís Galo, Arturo, Eladio, Julio, María, Adela e Mercedes Rodríguez Yordi.

## Obras 
### Poesía 
* *Folerpas. Poesías gallegas* (A Coruña: Andrés Martínez Salazar, 1894)
* *Raza e terra. Versos* (Ferrol: Céltiga, 1922). Con portada de Ramón Núñez Carnicer.
* *Oraciós campesiñas* (A Coruña: Lit. e Imp. Roel, 1927), inclúe as composición publicadas anteriormente en *Raza e terra*.

### Prosa 
* *La Ultima broma*, con Alfredo de la Fuente (A Coruña, 1897).

### *Diccionario enciclopédico gallego-castellano* 
A obra máis coñecida de Eladio Rodríguez foi o seu *Diccionario enciclopédico gallego-castellano*, considerado o máis importante ata a aparición dos dicionarios monolingües e fonte principal dos dicionarios modernos da lingua galega. Aínda que se anunciou a súa publicación en 1928 e 1933, non foi posible levalo ó prelo ata 1958, case 20 anos despois da morte do autor.
## Recoñecementos
Dedicóuselle o Día das Letras Galegas de 2001.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* , Teresa (2001). "Cronobiografía de Eladio Rodríguez González", en , C. (coord.): *Eladio Rodríguez González. Escolma*. Santiago de Compostela: CIRP.
* 
* , Antón. *O Diccionario de Eladio. Algunhas reflexións sobre o seu significado na lexicografía galega*. Vieiros.com 
* 

### Ligazóns externas 
* 
* Artigos de Eladio Rodríguez no *Boletín de la Real Academia Gallega*.