Sistema inmunitario adaptativo

[miniatura|dereita|200px|Imaxe de [microscopio electrónico de varrido dun linfocito humano.]]
O **sistema inmunitario adaptativo**, tamén chamado **sistema inmunitario adquirido** ou **sistema inmunitario específico**, está composto por un conxunto de células e procesos moi especializados, que permiten eliminar ou impedir o crecemento de patóxenos, que se desenvolven ao longo da vida do organismo. Son mecanismos propios deste sistema, por exemplo, a produción de anticorpos, a actividade citotóxica das células T CD8+, ou a inmunización por formación de células de memoria.

Estes mecanismos da **inmunidade adaptativa** contrapóñense aos da chamada **inmunidade innata** no sentido de que os receptores específicos para os patóxenos da inmunidade innata están codificados xa na liña xerminal, mentres que os receptores específicos de patóxenos da inmunidade adquirida adquírense por medio dun proceso de expresión somática durante a vida do organismo (por exemplo forma un receptor ou un anticorpo específicos contra un antíxeno co que o corpo tivo contacto). Pode dicirse que ambos os sistemas inmunitarios son "adaptativos" no sentido fisiolóxico e evolutivo, xa que ambos os dous permiten que o organismo se adapte ás condicións externas cambiantes. Ambos os dous poden ser tamén desadaptativos no sentido de que a súa sobreactivación pode dar lugar a unha inflamación patolóxica ou a autoinmunidade. Tanto os receptores de patóxenos dos mecanismos da inmunidade innata coma da adquirida son específicos, pero esta especificidade é distinta, xa que a da innata evolucionou durante millóns de anos para facer fronte ás características moleculares moi conservadas do mundo microbiano, mentres que a especificidade da adaptativa madura en cada organismo. Por esta razón, o termo **adquirida** prefírese en xeral ao de **adaptativa** ou **específica**.

Todos os vertebrados adquiriron na súa evolución sistemas inmunitarios. Os vertebrados ágnatos (sen mandíbula, como as lampreas) xeraron receptores do sistema inmunitario adquirido utilizando segmentos variables baseados en repeticións ricas en leucina que se reordenaron no ADN por medio da actividade dun encima citosina desaminase. Polo contrario, os vertebrados mandibulados (gnatóstomos) xeraron receptores do sistema inmunitario adquirido utilizando segmentos variables relacionados coa familia das inmunoglobulinas reordenados no ADN por unha recombinase RAG. O sistema inmunitario adquirido actívase polo máis vello evolutivamente e “non específico” sistema inmunitario innato (que é o principal sistema de defensa contra os patóxenos de case todos os outros seres vivos non vertebrados). As respostas inmunitarias adquiridas proporcionan ao sistema inmunitario dos vertebrados a capacidade de recoñecer e lembrar patóxenos específicos (para xerar inmunidade), e para organizar un ataque máis potente cada vez que se encontre co mesmo patóxeno. É "adaptativo" no sentido de que prepara o sistema inmunitario do corpo para futuros ataques polo mesmo patóxeno. Pero é "desadaptativo" cando dá lugar a un proceso de autoinmune.

O sistema é moi adaptable debido a que se producen hipermutacións somáticas (un proceso de mutación somática acelerada), e recombinación V(D)J (unha recombinación xenética irreversible de segmentos dos xenes dos receptores de antíxenos). Este mecanismo permite que un pequeno número de xenes orixine un enorme número de receptores de antíxenos diferentes, que despois se expresarán unicamente nun determinado linfocito. Como a reordenación de xenes dá lugar a un cambio irreversible no ADN de cada célula, todas células orixinadas por división da primeira herdarán os xenes que codifican a mesma especificidade de receptor, incluíndo as células B de memoria e as células T de memoria que son a chave para que exista unha inmunidade específica a longo prazo.

A teoría da rede inmune, elaborada principalmente por Niels Kaj Jerne, explica como funciona o sistema inmunitario adquirido, e está baseada nas interaccións entre "idiotipos" (características moleculares únicas dun clonotipo) e "anti-idiotipos" (receptores antixénicos que reaccionan co idiotipo como se este fose un antíxeno estraño).

## Funcións 
A inmunidade adquirida entra en acción nos vertebrados cando un patóxeno consegue evadir o sistema inmunitario innato e (1) xera un nivel limiar de antíxenos e (2) xera sinais de ser "estraño" ou "perigoso" que activan ás células dendríticas.

As principais funcións do sistema inmunitario adquirido son: 
* Recoñecemento de antíxenos específicos “non propios” en presenza dos “propios”, durante o proceso de presentación de antíxenos.
* Xeración de respostas que están deseñadas para eliminar patóxenos específicos ou células infectadas por patóxenos.
* Desenvolvemento de memoria inmunolóxica, na cal cada patóxeno será “lembrado” por unha sinatura de anticorpos ou receptores de células T. Estas células de memoria poden ser activadas para eliminar rapidamente un patóxeno se ocorrese unha infección posterior por ese mesmo patóxeno.

## Linfocitos 
As células do sistema inmunitario adquirido son linfocitos T e B, un tipo de leucocitos. As células B e T son os tipos principais de linfocitos. O corpo humano ten arredor de 2·1012 linfocitos, que constitúen o 20-40% dos glóbulos brancos; a súa masa total é aproximadamente a mesma ca a do cerebro ou fígado. O sangue periférico contén un 2% de linfocitos circulantes; o resto móvese dentrodos tecidos e sistema linfático. As células B desempeñan un gran papel na resposta inmunitaria humoral, mentres que as células T están intimamente implicadas nas respostas inmunitarias mediadas por células. En todos os vertebrados excepto os ágnatos, as células B e as T derivan de células nai da medula ósea.

Nun animal adulto, os órganos linfoides periféricos conteñen unha mestura de células B e T en polo menos tres estados de diferenciación: 
* Células virxes que maduraron, deixaron a medula ósea ou o timo, entraron no sistema linfático, pero non atoparon aínda o seu antíxeno afín.
* Células efectoras que foron activadas polo seu antíxeno afín, e están activamente implicadas na eliminación dun patóxeno.
* Células de memoria, que son as superviventes de vida longa de linfocitos que interviñeron en pasadas infeccións.

## Presentación de antíxenos 
A inmunidade adquirida baséase na capacidade das células inmunitarias de distinguiren entre as células do propio corpo e os invasores non desexados. 
As células do hóspede expresan antíxenos "propios". Estes antíxenos son diferentes dos que están presentes na superficie das bacterias ou na superficie de células do hóspede infectadas por virus (que serían os antíxenos "estraños" ou "non propios"). A resposta inmunitaria adquirida actívase ao recoñecérense os antíxenos estraños no contexto celular dunha célula dendrítica activada por sinais de perigo.

Coa excepción das células non nucleadas (como os eritrocitos), todas as células poden presentar antíxenos por medio das moléculas do complexo maior de histocompatibilidade (MHC).]]
Os linfocitos T axudantes CD4+ son mediadores da resposta inmune, e xogan un importante papel no establecemento e maximización das capacidades das respostas inmunitarias adquiridas.

## Memoria inmunolóxica 
Cando as células B e T se activan, algunhas convértense en *células de memoria*. Ao longo da vida dun animal estas células de memoria forman unha especie de base de datos de linfocitos B e T efectores preparados para activarse. Cando interaccionan cun antíxeno co que xa se tivera contacto anteriormente, as células de memoria apropiadas son seleccionadas e activadas. Desta maneira, a segunda e subseguintes exposicións a un antíxeno producen unha resposta inmune máis rápida e máis forte. Isto é "adaptativo" porque así o sistema inmunitario do corpo se prepara para futuros retos, pero tamén pode ser "desadaptativo" se os receptores son autoinmunes. A memoria inmunolóxcia pode ser de dous tipos: memoria a curto prazo *pasiva* ou memoria a longo prazo *activa*.

### Memoria pasiva 
A memoria pasiva é xeralmente de curto prazo, e dura só de poucos días a varios meses. Por exemplo, os meniños neonatos non tiveron unha exposición anterior a microbios e son particularmente vulnerables ás infeccións, e a nai proporciónalles varios niveis de protección pasiva. No útero, as IgG maternas son transportadas directamente a través da placenta, polo que ao naceren os meniños teñen niveis elevados destes anticorpos, co mesmo rango de especificidades ca os das súas nais. Por tanto, non pode haber un xene para cada anticorpo ou receptor.

Esta infinidade de receptores prodúcense por medio dun proceso denominado selección clonal. para limitar o intercambio de células migratorias entre o embrión en desenvolvemento e o corpo da nai (algo que un epitelio non fai o suficientemente ben, xa que certas células sanguíneas están especializadas en introducirse entre as células epiteliais e atravesalo). Crese que a acción inmunodepresiva era o comportamento inicial normal do virus, similar ao que fai o VIH, outro retrovirus. As proteínas de fusión foron un modo de espallar a infección a outras células simplemente fusionándoas coas infectadas (o VIH tamén o fai). Pénsase que os antepasados dos modernos mamíferos vivíparos evolucionaron despois de que se produciu a infección por estes virus, permitindo ao feto que sobreviva ao sistema inmunitario da nai.

O proxecto xenoma humano encontrou varios miles de retrovirus endóxenos (ERVs) que se clasificaron en 24 familias.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Sistema inmunitario innato
* Inmunidade humoral
* Inmunidade celular
* Hipermutación somática

### Ligazóns externas 
* The Center for Modeling Immunity to Enteric Pathogens (MIEP)