open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Articulacións intermetacarpais

As **articulacións intermetacarpais** son un conxunto de articulacións do membro superior humano, que artellan os ósos metacarpianos entre si. Unen o segundo, terceiro, cuarto e quinto metacarpianos a través de pequenas articulacións, cubertas de cartilaxe e reforzadas por ligamentos anteriores, posteriores e interóseos.

* Os **ligamentos dorsais ou posteriores** e os **palmares ou anteriores** discorren entre os distintos metacarpianos, reforzando as superficies dorsais e palmares respectivamente.
* Os **ligamentos interóseos** conectan superficies óseas entre si.

A membrana sinovial destas articulacións continúase coa propia das articulacións carpometacarpianas. 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gray. Anatomy of the human body* . Edición de 1918 de dominio público.
Fusión

**Fusión** pódese referir a:
*Sinónimo de **unión**, mestura...
*A **fusión**, o cambio de estado de sólido a líquido que ocorre de forma particular en cada substancia.
*A **fusión nuclear**, consistente en unir átomos.
****Fusión***, película da serie de Dragon Ball
***Jazz fusión**, xénero musical.
Frigoría

A **frigoría** (símbolo: **fg**) é unha unidade de enerxía informal para medir a absorción de enerxía térmica. Equivale a unha quilocaloría negativa. Podería definirse, como extensión da definición de quilocaloría do Sistema Técnico, como a enerxía que se precisa para reducir 1&nbsp;°C de temperatura dun quilogramo de auga a 15,5&nbsp;°C, a presión atmosférica normal. A pesar do seu uso, a unidade non existe no Sistema Técnico.

## Usos e aplicacións 
Emprégase en sistemas de refrixeración: frigoríficos, aires acondicionados.

Os anglosaxóns utilizan como unidade a BTU (British Thermal Unit: unidade térmica británica), que equivale a 0,252&nbsp;kcal, é dicir, que unha frigoría (ou quilocaloría) equivale a unhas 4&nbsp;BTU.

1 quiloxulio equivale a 0,239&nbsp;frigorías.

A evaporación dun gramo de auga produce unhas 0,540&nbsp;frigorías.

## Unidade de potencia 
Erroneamente emprégase a palabra «frigoría» como unidade de potencia, sendo o exacto nese caso **frigoría hora** (fg/h), que serve para expresar a potencia dun sistema de refrixeración, sendo máis común utilizar o kW para este fin. Un aparato comercial de aire acondicionado doméstico posúe unha capacidade de arrefriamento de aproximadamente entre 2000 e 3000&nbsp;frigorías/hora. Tamén poden verse comercializados en BTU.

Unha frigoría/hora é equivalente a 1,163&nbsp;W (vatios), polo tanto un vatio equivale aproximadamente a 0,860&nbsp;frigorías/hora.
Tariq ibn Ziyad

**Tariq ibn Ziyad al-Layti** (en árabe, طارق بن زياد), foi un comandante bérber que serviu no califato Omeia e iniciou a conquista musulmá do reino visigodo na Península Ibérica entre 711 e 718. Dirixiu un grande exército e cruzou o estreito de Xibraltar dende a costa do norte de África, consolidando as súas tropas no que hoxe se coñece como Xibraltar. O nome "Xibraltar" é a derivación castelá do nome árabe *Jabal Ṭāriq* (جبل طارق), que significa "montaña de Tariq", que leva o seu nome.

## Traxectoria 
Os historiadores árabes medievais dan datos contraditorios sobre as orixes e a nacionalidade de Tariq. Algunhas conclusións sobre a súa personalidade e as circunstancias da súa entrada en Al-Andalus están rodeadas de incerteza. A gran maioría das fontes modernas afirman que Tariq era un *mawla* bérber de Musa ibn Nusayr, o gobernador Omeia de Ifriqiya. Tradicionalmente dise que naceu na rexión de Tlemcen,

Tariq dividiu o seu exército en catro divisións, que pasaron a capturar Córdoba ao mando de Mughith al-Rumi, Granada e outros lugares, mentres el permaneceu á fronte da división que capturou Toledo. Despois, continuou avanzando cara ao norte, chegando a Guadalaxara e Astorga.

Tanto Tariq como Musa recibiron simultaneamente a orde de regresar a Damasco polo califa omeia Al-Walid I en 714, onde pasaron o resto das súas vidas. Nas moitas historias árabes escritas sobre a conquista do sur de Hispania, hai unha división definitiva de opinións sobre a relación entre Tariq e Musa bin Nusayr. Algúns relatan episodios de ira e envexa por parte de Musa de que o seu liberto conquistara un país enteiro. Outros non mencionan, nin minimizan, ningún enfrontamento entre ambos. Por outra banda, outro historiador, Al-Baladhuri, escribiu no século IX que Musa escribiu a Tariq unha "carta severa" e que máis tarde remataron por reconciliarse.

## Notas
Ligamento metacarpiano transverso superficial

O **ligamento metacarpiano transverso superficial** é un ligamento do membro superior humano, pertencente ao pulso. Reforza as articulacións intermetacarpais, sendo máis fino ca o ligamento metacarpiano transverso fondo. Esténdese entre dende o segundo metacarpiano ata o quinto. 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gray. Anatomy of the human body* . Edición de 1918 de dominio público.
Pedreiras, Goá, Cospeito

**Pedreiras** é un lugar da parroquia de Goá, no concello lugués de Cospeito, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 12 habitantes (6 homes e seis mulleres), o que supón unha diminución respecto do ano 1999 cando tiña 13 habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Goá 
### Parroquias de Cospeito 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cospeito
Os mouros no imaxinario popular galego

***Os mouros no imaxinario popular galego*** é un ensaio de Mar Llinares García publicado en 1990. O texto inclúe datos sobre os mouros, uns antigos, ricos e lendarios poboadores da antiga Gallaecia.

Foi reeditado en 1992 dentro da Biblioteca 114 de *El Correo Gallego*, co número 31, co título, algo máis curto, de *Os mouros no imaxinario popular*.

## Contido 
Segundo a mitoloxía popular galega, os mouros son seres que habitan en lugares onde a vida humana non se pode levar a cabo, como baixo da auga ou da terra, así como en pazos e castelos xigantes feitos nalgunhas ocasións de ouro. Deixaron a súa pegada en lugares como petróglifos e mámoas. A eles atribúeselles a construción de diversos túneles polos que se desprazaban de castro en castro, e nos que agochaban tesouros.

As súas actividades tiñan un certo parecido coas humanas e consistían basicamente en cociñar, manter o gando e as terras. Todos os seus utensilios (arados, xugos, ou mesmo potas e cubertos) son de ouro. Cando necesitan a axuda dos humanos, como pode ser para asistir a un parto ou para a matanza do porco, non dubidan en facelo. A relación que manteñen cos humanos non é moi ampla, pero si que negocian entre eles, e os mouros sempre lle pagan os servizos aos humanos en ouro.

Respecto dos tesouros, estes están case sempre encantados, e o que consiga desencantalo será o beneficiado. A forma de sinalar un tesouro pode ser a través dunha galiña cos seus pitiños, que pode ser o sinal da existencia do tesouro ou ser o mesmo tesouro baixo un encanto. Estes tesouros normalmente sitúanse nos lugares de habitabilidade frecuente do mouros e poden consistir en cadeas, trabes ou fíos de ouro, e tamén en forma de animal, que se transforma en ouro ao ser desencantado.

As mouras tamén teñen un papel moi importante no imaxinario galego, xa que son “supermulleres” dunha gran beleza. Caracterízanse por ter o pelo roxo e a pel moi clara. Tamén se compara coa muller humana, que realiza as tarefas da casa que non son nada recoñecidas por parte dos seus homes, pero son as que levan as contas da casa. As mouras adoitan aparecérselles aos homes en forma de animais para tentalos a desencantalas normalmente dicíndolles que lle quitara unha flor da boca e así poder casar coa moura. Se o home o facía, casaría con ela e faríase rico.

O libro remata cunha serie de relatos sobre o nomeado anteriormente.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Os tesouros dos mouros
* Mouro (mitoloxía)
Apolar

miniatura|dereita|200px|A auga non é unha *molécula **apolar***. Véxase a distribución de cargas eléctricas, debido á diferenza de electronegatividade entre o **O** e o **H**.

**Apolar** é todo aquilo que carece de polos. Especialmente, en química, aplícase a certo tipo de moléculas.

Unha molécula é polar cando un dos seus extremos está cargado positivamente, mentres que o outro o está de maneira negativa. Cando unha molécula é apolar, estas cargas no existen.

Adóitase usar o termo hidrófobo para unha substancia apolar, debido á similitude de comportamentos con respecto á auga, o chamado *disolvente universal*: unha substancia hidrófoba é aquela que repele á auga ou *foxe* dela, a as substancias apolares non se disolven en auga, mesmo as que sexan líquidas (como o aceite). A auga é un disolvente polar e, por tanto, no seu seo só pode albergar moléculas polares.

Isto débese a que, a nivel microscópico, algo pode disolverse nunha substancia cando aparecen unhas pontes moleculares entre as partículas de disolvente e de soluto. Estas pontes (ou enlaces moleculares secundarios) aparecen entre as zonas con cargas de distinto signo en ambas as moléculas.

A auga é unha molécula polar (ten dúas zonas con distinta carga, positiva e negativa) e calquera substancia que se queira disolver nela ten que ser polar, para que se poidan poder establecer ditos enlaces.

## Moléculas apolares 
As moléculas apolares están formadas por átomos de non metal unidos por enlaces covalentes, sempre que non exista entre eles unha diferenza de electronegatividade importante. Na práctica, as moléculas apolares poden ser:
* Moléculas covalentes formadas por átomos iguais (moléculas de elementos). Por exemplo: hidróxeno (H2); oxíxeno (O2); nitróxeno (N2); xofre (S8). 
* Moléculas covalentes formadas por átomos de parecida electronegatividade. Por exemplo, moléculas formadas por carbono (C) e hidróxeno (H): metano (CH4); butano (C4H10); ciclohexano (C6H12).
* Moléculas covalentes formadas por átomos de diferente electronegatividade pero cunha estrutura simétrica tal que se anula a polaridade: dióxido de carbono (CO2); tetracloruro de carbono (CCl4); disulfuro de carbono (CS2); acetona (H3C–CO–CH3) ou dimetiléter (H3C–CO–CH3).

## Galería de moléculas apolares 

Ficheiro:Dihydrogen-LUMO-phase-3D-balls.png|Molécula de hidróxeno. As *nubes de electróns* están simetricamente repartidas
Ficheiro:Methane-3D-balls.png|Molécula tridimensional do metano
Ficheiro:Carbon-disulfide-3D-vdW.png|Molécula do disulfuro de carbono
Ficheiro:Aceton.png|Fórmula desenvolvida da propanona ou acetona
Articulacións metacarpofalánxicas

As **articulacións metacarpofalánxicas** son un conxunto de articulacións do membro superior humano, pertencentes ao pulso. Teñen forma condiloide e artellan os ósos metacarpianos coa falanxe proximal correspondente. Cada unha das catro articulacións está reforzada por un ligamento palmar e por un lateral.

## Movementos 
Estas articulacións permiten movementos de flexión, extensión, adución, abdución e circundución. Tanto a abdución coma a adución son movementos moi limitados.

## Músculos 
Colaboran na flexión:
* músculo flexor común superficial dos dedos da man
* músculo flexor común fondo dos dedos da man
* músculos lumbricais
* músculos interóseos
* músculo flexor curto do maimiño
* músculo flexor longo do polgar da man e músculo flexor curto do dedo polgar no caso do dedo polgar.

Colaboran na extensión:
* Músculo extensor dos dedos
* Músculo extensor do índice
* Músculo extensor do dedo maimiño
* Músculo extensor curto do polgar e músculo extensor longo do polgar, ambos no caso do dedo polgar.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gray. Anatomy of the human body* . Edición de 1918 de dominio público.
Deus Pai

[miniatura|300px|*Deus Pai* por [Cima da Conegliano, c. 1515]]
**Deus Pai** é un título dado a Deus en moitas relixións monoteístas, especialmente nas abrahámicas. No xudaísmo Deus é chamado Pai por ser o creador, o dador da vida e da lei, e protector. No cristianismo, Deus tamén é chamado *"Pai"* polas relacións paternofiliais reveladas por Xesús Cristo e polas razóns mencionadas anteriormente.

Polo xeral, o nome *Pai* representa o papel de Deus como dador de vida, autoridade, protector poderoso e, a miúdo, percebido como omnipotente, omnisciente e omnipresente, cun poder infinito e cunha caridade máis aló do entendemento humano. Por exemplo, logo de rematar o grande traballo da *Summa Theologica*, Tomé de Aquino concluía que non comezara a comprender aínda a Deus Pai.
## O xénero de Deus 
[miniatura|200px|esquerda|Imaxe de Deus Pai por [Julius Schnorr von Carolsfeld|Julius Schnorr, 1860.]]

Na maioría das tradicións e escritos das grandes relixións monoteístas, atribúense características masculinas a Deus. Na Biblia fálase directamente de Deus como termo masculino "Pai", tanto no Antigo como no Novo Testamento.

A miúdo defínese a Deus como un ser puramente espiritual e, xa que logo, sen sexo. Por exemplo, o Catecismo da Igrexa Católica no seu punto 239 declara que *"Convén lembrar, entón, que Deus transcende a distinción humana dos sexos. Non é home nin muller, é Deus"* .

Tamén na Biblia pódense atopar imaxes femininas referentes a Deus. Aínda que nunca se chama a Deus *"Nai"*, ás veces compáraselle cunha nai. Unha muller dando a luz (Is 42,14), unha nai que non esquece aos seus fillos (Is 49,15), que os conforta (Is 66,12-13), unha nai que protexe a Israel (Is 46,3-4) etc.

O concepto islámico de Deus distánciase das concepcións xudeas e cristiás, e o termo "pai" non é aplicado polos musulmáns a Deus.

## Notas
Ligamento metacarpiano transverso fondo

O **ligamento metacarpiano transverso fondo** é un ligamento do membro superior humano, pertencente ao pulso. É unha banda febrosa que une as superficies anteriores do segundo metacarpiano, terceiro, cuarto e quinto. Esténdese ademais cara a articulación metacarpofalánxica. A parte máis superficial ten forma cóncava por encima da que discorren os tendóns de músculos flexores. Pola parte posterior discorren os tendóns dos músculos interóseos dorsais e palmares da man.
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gray. Anatomy of the human body* . Edición de 1918 de dominio público.
Mar Pereira

**María del Mar Pereira Álvarez**, nada en 1967 en Vigo, é unha directiva  e xestora pública galega.

## Traxectoria 
Licenciouse en Física pola Universidade de Santiago de Compostela, que anos despois completou cun mestrado en Economía e Xestión da saúde na mesma universidade. En 1990 comezou a traballar coma enxeñeira de desenvolvemento en INISEL, unha empresa pública, que despois se integrou no que agora é Indra . En 1993 entrou a traballar en Sopra-Bull como analista, e en 1995 incorpórase xa á consellería de Sanidade da Xunta de Galicia como responsable técnico de diferentes proxectos. Mantense na consellería, en diversos postos tanto na administración da mesma coma no Sergas, ata 2005 data en que chega a ser Subdirectora Xeral de Información e Servizos Tecnolóxicos da Consellería. Durante ese tempo aprobou ademais a oposición, co que se converteu en funcionaria coa categoría de técnica superior.

En abril de 2009, coa chegada ao goberno de Alberto Núñez Feijóo, é nomeada Secretaria Xeral de Modernización e Innovación Tecnolóxica, nun posto que dependía directamente da presidencia da Xunta. Desde esta secretaría xeral, Mar Pereira centralizou todos os servizos tecnolóxicos da Xunta e un amplo orzamento, tanto interno como de contratacións e subvencións cara a empresas e entidades, dirixindo a política dixital da comunidade. Tamén ocupou por ese posto a presidencia de Retegal, a empresa pública de telecomunicacións, e a presidencia do Observatorio da sociedade da Información e modernización de Galicia (Osimga). En 2012 a Secretaría Xeral transformouse en Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia (AMTEGA), co que recibiu unha maior autonomía económica e de actuación. Durante a década que Pereira ocupou a súa dirección, desenvolveuse unha activa axenda dixital, executando un importante programa orzamentario de fondos europeos e consolidando un modelo de xestión da política dixital que é un referente no ámbito público.

En setembro de 2022 Mar Pereira abandonou a dirección da Amtega a petición propia. Foi substituída no seu posto por Julián Cerviño.

## Notas
Bandeira de Chile

A **bandeira de Chile**, coñecida como *A estrela solitaria*, foi adoptada oficialmente o 18 de outubro de 1817. Está dividida horizontalmente en dúas franxas: a superior é azul e branca mentres que a inferior é vermella. Sobre o cantón azul, sitúase un estrela de cinco puntas de cor branca.

As principais interpretacións do uso das cores da bandeira atribúen ó azul a representación dos ceos e o océano Pacífico; ó branco, os cumios nevados da cordilleira de los Andes; e ó vermello, o sangue vertido polos heroes nacionais na loita pola independencia. Á súa vez, a estrela simboliza os tres poderes do Estado chileno (Executivo, lexislativo e xudicial) que velan pola integridade da nación; porén, outras interpretacións atribuirían a estrela única como referencia ó Estado unitario, a diferenza de, por exemplo, a bandeira dos Estados Unidos de América cuxas múltiples estrelas representan o federalismo.

Porén, segundo os relatos do poema épico *A Araucana* (1569), as cores da actual bandeira chilena remontaríanse ás bandas tricolores empregadas polos toquis mapuches durante a Guerra de Arauco contra a Conquista española,

dereita|250px|Despregue da bandeira de Chile en forma horizontal ou vertical

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bandeira de Chile en Flags of the World
Steven Lukes

**Steven Michael Lukes**, nado en 1941 é un sociólogo e politicólogo.

## Traxectoria 
É profesor de política e socioloxía na Universidade de Nova York, foi profesor na Universidade de Sienne, no European University Institute e na London School of Economics.

## Obras 
* *Emile Durkheim: His Life and Work. A Historical and Critical Study*, 1972.
* *Individualism*, 1973.
* *Power: a Radical View*, 1974.
* *Essays in Social Theory*, 1977.
* *Rationality and Relativism* con Martin Hollis, 1982.
* *Durkheim and the Law* con Andrew Scull e Martin Robertson, 1983.
* *Marxism and Morality*, 1985.
* *The Category of the Person: Anthropology, Philosophy, History,* con M. Carrithers e S. Collins, 1985.
* *Moral Conflict and Politics*, 1991.
* *Isaiah Berlin: Tra la filosofia e la storia delle idee. Una conversazione con Steven Lukes*, 1994.
* *The Curious Enlightenment of Professor Caritat*, 1995.
* *Multicultural Questions*, 1999.
* *Liberals and Cannibals*, 2003.
* *Power: A Radical View*, 2005.
* *Moral Relativism*, 2008.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía de Steven Lukes na Universidade de Nova York
Corzos

O topónimo **Corzos** pode referirse a:

;En Galiza
***Corzos**, parroquia do concello da Veiga;
****Corzos**, lugar de dita parroquia;
***Corzos**, lugar da parroquia de Amarante, no concello de Maside.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Os Corzás**, lugar da parroquia de Meá, no concello de Mugardos;
***Corzós**, lugar da parroquia da Lamosa, no concello de Covelo.
Juan de la Cosa (barco)

O ***Juan de la Cosa*** é un buque hospital de manufactura española, utilizado polo Instituto Social da Mariña, dependente do Instituto Nacional da Seguridade Social. O seu distintivo de chamada é ECJE e o seu número IMO é 9328156. Foi fabricado nos estaleiros Factorías Juliana de Xixón e botado ao mar no ano 2006. Recibe o nome de Juan de la Cosa, para homenaxear o cartógrafo e navegante cántabro.

O *Juan de la Cosa* é o segundo barco deste tipo en España, tras o barco Esperanza del Mar. Este barco ten como cometidos principais o de asistir á frota pesqueira, aos mariñeiros mercantes e prestar apoio técnico e loxístico aos buques situados nas súas proximidades.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Juan de la Cosa - Buque Hospital Fotos
Juan de la Cosa (homónimos)

**Juan de la Cosa** pode referirse a:

* **Juan de la Cosa** (1450 ou 1460 - 1510), navegante e cartógrafo español.
*  **Juan de la Cosa** (1904 - 1973), pseudónimo literario de Luis Carrero Blanco, militar e político español.
* **Juan de la Cosa**, buque sanitario de salvamento do Instituto Social da Mariña español, botado en 2006.
Real Club Náutico de El Puerto de Santa María

[miniatura|200px|Bandeira da [Provincia marítima de Cádiz á que pertence.]]
O **Real Club Náutico de El Puerto de Santa María** é un club náutico cuxas orixes se remontan aos comezos do século XX.

As instalacións orixinarias foron visitadas polo rei Afonso XIII, polo que o Club adquiriu certo prestixio. Un fortuíto incendio destruíu ditas instalacións, sendo en 1948 cando se reinician as actividades, cunha regata de snipes o 16 de xullo dese mesmo ano.

Desde El Puerto de Santa María o Club organiza diversos actos deportivos durante todo o ano, sobresaíndo os do mes de agosto, como a Semana Náutica nas augas da Baía de Cádiz, que en 2007 celebra a edición nº 36, ou a Regata Juan de la Cosa (XIII edición en 2007).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Real Club Náutico de El Puerto de Santa María
Non metal

miniatura|dereita|300px|Os non metais aparecen en cor á dereita da táboa periódica (agás o hidróxeno).

Denomínase **non metal** ao elemento químico que non é un metal. Os elementos non metais, excepto o hidróxeno, están situados na táboa periódica dos elementos no bloque *p*.

Os elementos deste bloque son non metais, excepto os metaloides (B, Si, Ge, As, Sb, Te), todos os gases nobres (He, Ne, Ar, Kr, Xe, Rn), e algúns metais (Al, Ga, In, Tl, Sn, Pb).
* Hidróxeno (H)
* Carbono (C)
* Nitróxeno (N)
* Oxíxeno (O)
* Flúor (F)
* Fósforo (P)
* Xofre (S)
* Cloro (Cl)
* Selenio (Se)
* Bromo (Br)
* Iodo (I)

As propiedades dos non metais son, entre outras, as de seren malos condutores da electricidade e da calor. Non teñen lustre. Pola súa fraxilidade non poden ser estirados en fíos nin aplanados en láminas. A maioría deles son gases a temperatura normal, e en estado sólido son fráxiles.

O hidróxeno habitualmente sitúase na táboa por riba dos metais alcalinos, pero normalmente compórtase como un non metal. Un non metal adoita ser illante ou semicondutor da electricidade. Os non metais adoitan formaren enlaces iónicos cos metais, gañando electróns, ou enlaces covalentes con outros non metales, compartindo electróns. Os seus óxidos son ácidos.

Os non metais forman a maior parte da Terra, especialmente as capas máis externas, e os organismos están compostos na súa maior parte por non metais. Algúns non metais, en condicións normais, son diatómicos en estado elemental: hidróxeno (H2), nitróxeno (N2), oxíxeno (O2), flúor (F2), cloro (Cl2), bromo (Br2) e iodo (I2).

Os non metais varían moito na súa aparencia: non son lustrosos e polo xeral son malos condutores da calor e a electricidade. Os seus puntos de fusión son máis baixos que os dos metais (aínda que o diamante, unha forma do carbono, funde a 3570&nbsp;°C). Varios non metais existen en condicións ordinarias como moléculas diatómicas. Nesta lista están incluídos cinco gases (H2, N2, O2, F2 e Cl2), un líquido (Br2) e un sólido volátil (I2). O resto dos non metais son sólidos que poden ser duros como o diamante ou brandos como o xofre. Ao contrario dos metais, son moi fráxiles e no poden estirarse en fílos nin en láminas.

Encóntranse nos tres estados da materia a temperatura ambiente: son gases (coma o oxíxeno), líquidos (coma o bromo) ou sólidos (coma o carbono). Non teñen brillo metálico e non reflicten a luz. Moitos non metais encóntranse en todos os seres vivos: carbono, hidróxeno, oxíxeno, nitróxeno, fósforo e xofre en cantidades importantes. Outros son oligoelementos: flúor, silicio, arsénico, iodo, cloro.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Metal
* Semimetal
Gran Premio de Malaisia de 2012

O **Gran Premio de Malaisia 2012** foi unha carreira de Fórmula Un celebrada o 25 de marzo de 2012 no Circuíto Internacional de Sepang de Malaisia. Foi a segunda carreira da tempada de Fórmula Un 2012.

A carreira foi detida, (bandeira vermella), na volta nº 9 debido á choiva torrencial

## Clasificación 
### Cualificación 
### Carreira 
## Posicións logo da carreira 
;Campionato de Pilotos

;Campionato de Construtores

* **Nota**: Só os cinco primeiros postos están incluídos en ambos os grupos de clasificación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Ola de presión

dereita|miniatura|275px|Unha ola de presión.
Unha **ola de presión** ou **pota de presión** é unha ola na cal os alimentos son cocidos a temperaturas por riba do punto de ebulición da auga (100 graos Celsius) á presión ambiente, posibilitando por tanto un tempo de cocemento reducido.

Estas olas, inventadas polo francés Denis Papin, a antiga "Marmita de Papin", están provistas de tapas que pechan hermeticamente o seu interior e de válvulas para que escape o vapor e permita a utilización segura. Normalmente existe unha válvula para o control da presión e unha válvula de seguranza, que se rompe por baixo da presión máxima que a ola soporta.

Este tipo de ola tamén se pode usar como esterilizador debido á alta temperatura que son capaces de alcanzar. Unha ola en estado normal, coa válvula e a frisa de goma da tampa en perfecto estado, chega a 120&nbsp;°C.

## Notas
Arquidiocese católica latina de Concepción

miniatura|dereita|330px|Arquidiocese de Concepción
A **arquidiocese de Concepción** (latín: *Archidioecesis Sanctissimae Conceptionis*) é a diocese ou bispado (territorio eclesiástico da Igrexa Católica rexido por un bispo) cuxa sé eclesiástica a Catedral de Concepción en Concepción, Chile. A *diocese de Concepción* foi fundada en 1563 e elevouse a arquidiocese en 1939.

A arquidiocese cobre unha superficie de 11.400&nbsp;km² e segundo datos de 2002 vivían nela 1&nbsp;089&nbsp;000 persoas e dela dependen 52 parroquias. Da arquidiocese dependen 5 dioceses sufragáneas: Chillán, Los Ángeles, Temuco, Villarrica e Valdivia. O actual titular é Fernando Chomalí.

## Véxase tamén 
* Lista de Dioceses de Chile
* Cidade de Concepción

### Ligazóns externas 
* Web oficial da Arquidiocese de Concepción
Fernando Salgado García

**Juan Fernando Salgado García**, nado en Monterroso o 28 de marzo de 1953, é un xornalista e político galego.

## Traxectoria 
Licenciouse en Xornalismo pola Universidade Complutense de Madrid. Foi cronista do Congreso dos Deputados (1976-1980). Traballou como xornalista en *Mundo Obrero*, *La Voz de Galicia* (redactor e xefe da sección de Economía entre 1981 e 1987) e foi director de *El Progreso* (1994-2000). Tamén foi delegado da Corporación Voz de Galicia en Lugo.

Entre 1987 e 1990, durante o goberno tripartito de Fernando González Laxe, foi nomeado conselleiro de Economía e Facenda. Foi  secretario xeral da Fundación Galicia-Europa (1988-1990), deputado no Parlamento de Galicia polo PSdeG-PSOE (1989-1994) e Secretario xeral de Comunicación da Xunta de Galicia (2005-2009).

En 1991 comezou a traballar como profesor de estrutura económica na Universidade da Coruña, e despois foi profesor na facultade de Dereito da Universidade de Santiago de Compostela.

En 1986 recibiu o Premio Galicia de Xornalismo Económico.

## Obra en galego 
### Ensaio 
* *Lorenzo Varela: crónica dunha vida atormentada*, 1995, Ediciós do Castro.
* *Lorenzo Varela: a voz desterrada*, 2005, Ediciós do Castro.
* *Lorenzo Varela: memorias incompletas*, 2005, La Voz de Galicia.

### Narrativa 
* *O Jalisco*, 2001, Ir Indo.

### Edición 
* *Vinte e nove cartas de Lorenzo Varela*, 2005, Ediciós do Castro.

### Obras colectivas 
* *Lorenzo Varela (1916-1978): unha fotobiografía*, 2005, Xerais.
* *Monterroso e Lugo, as raíces de Lorenzo Varela*, 2005, Tris Tram.

## Obra en castelán 
### Ensaio 
* *El Estatuto de Galicia*, 1976.

### Obras colectivas 
* *Cuadernos Galicia-CEE. Sector lácteo*, con Xaime García e Xosé Colino, 1986.

## Vida persoal 
É pai do poeta e xornalista Daniel Salgado.

## Véxase tamén 
### Bibliografía
*

### Ligazóns externas 
* Artigo en *El Correo Gallego*
Fernando Salgado

Co nome de **Fernando Salgado** podemos referirnos a:

***Fernando Salgado García**, xornalista e político galego (n. 1953).
***Fernando Salgado Varela**, xornalista e escritor galego (n. 1959).
Ola (cociña)

[miniatura|Olas expostas no [Museo Galego do Entroido.]]
As **olas** ou **potas** son unha familia de utensilios culinarios habituais en calquera cociña. Son xeralmente de forma cilíndrica ou subesférica e normalmente teñen unha tapa -tamén chamada testo- e unha ou dúas asas, ou ben un cabo. Algúns deses utensilios son revestidos internamente de teflón, material antiadherente e que soporta altas temperaturas.

## Tipos 
* As olas de barro, cuxa fabricación dá lugar á industria da olaría.
* As potas son olas máis altas que largas. Fanse de ferro fundido, ferro esmaltado, aluminio ou aceiro inoxidable.
* Polo contrario as tarteiras ou tachos son olas mais largas que altas, dos mesmos materiais.
* Ola a presión, ola usada para cociñar máis rapidamente algúns tipos de alimentos, por exemplo os legumes, como feixóns, lentellas ou garavanzos, pois coa presión elévase a temperatura de ebulición por riba dos 100&nbsp;°C.

## Imaxes 

Ficheiro:Pressure cooker.jpg|Ola a presión
Ficheiro:Specksteintopf.jpg|Ola de pedra
Ficheiro:Dutch Oven -McClures Magazine.jpg|Ola de ferro para o lume
Ficheiro:Cazuela.JPG|Tarteira de ferro esmaltado
Ficheiro:Pota.JPG|Pota de aceiro inoxidable
Ficheiro:Ola de barro.JPG|Ola de barro tipo tarteira
Pota (homónimos)

O termo **Pota** pode referirse a:

*Un utensilio de cociña, **ola** máis alta que larga;
*Unha **pota**, molusco cefalópodo mariño.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Ola

O termo **ola** pode facer referencia a:
* **Ola!**, unha interxección usada como saúdo informal.
* Unha **ola**, un utensilio de cociña feito de barro, ferro ou doutros materiais.
Ambas palabras diferéncianse na pronuncia, pois a interxección lese con *o aberto* e o nome do utensilio con *o pechado*.

***Ola**, unidade de medida tradicional galega equivalente a 19,38 litros.
Federación de Sociedades Gallegas

Co nome de **Federación de Sociedades Gallegas** podemos referirnos a:

* **Federación de Sociedades Gallegas Agrarias y Culturales**, agrupación de sociedades galegas na Arxentina constituída en 1921.
* **Federación de Sociedades Gallegas de Buenos Aires**, escindida da anterior en 1929.
* **Federación de Sociedades Gallegas de la República Argentina**, constituída en 1937 logo da reunificación das anteriores.
Federación de Sociedades Gallegas Agrarias y Culturales

A **Federación de Sociedades Gallegas Agrarias y Culturales** foi unha agrupación constituída en 1921 por cincuenta sociedades agrarias e culturais creadas polos galegos residentes en Buenos Aires.
## Historia 
[miniatura|300px|Cabeceira dun número de *[Galicia (1930)|Galicia* de 1954.]]
Constituíuse o 24 de setembro de 1921. Foi fundada por Antón Alonso Ríos, Ángel Martínez Castro e Bonifacio Botana, en representación das sociedades Hijos del Ayuntamiento de Silleda e Comité Auxiliar de las Sociedades Agrícolas de Puenteareas. O seu primeiro presidente foi Ángel Martínez Castro. Tiña por obxectivo coordinar as asociacións locais e potenciar os valores de Galicia, a través da organización de conferencias, exposicións de arte e veladas literarias. Editaba o periódico *El Despertar Gallego*. A loita entre nacionalistas e non nacionalistas provocou a ruptura da federación en 1929 e a creación da Federación de Sociedades Gallegas de Buenos Aires, de orientación socialista. Ao proclamarse a Segunda República en España enviou como delegados a Alonso Ríos, Pedro Campos Couceiro e Ramón Suárez Picallo, que colaboraron na redacción do estatuto galego. A partir de 1930 *El Despertar Gallego* foi substituído por *Galicia*.

A partir de 1937 volveu unificarse coa Federación de Sociedades Gallegas de Buenos Aires para constituír a Federación de Sociedades Gallegas de la República Argentina.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*

### Ligazóns externas 
*Federación de Sociedades Galegas na *Enciclopedia da emigración galega*.
Manuel Puente

**Manuel Puente González**, nado en Salvaterra de Miño o 16 de agosto de 1890 e finado en Buenos Aires o 24 de marzo de 1970, foi un empresario e galeguista da Arxentina.

## Traxectoria 
[miniatura|300px|En Buenos Aires en 1954, con [Francisco Fernández del Riego, Virxinia Pereira, Ramón Suárez Picallo, Antón Alonso Ríos, Evelina Hervella e outros.]]
Aos 13 anos trasladouse a Barcelona, onde traballou nunha tenda téxtil ata 1905. Emigrou a Buenos Aires en 1906, onde se dedicou a actividades comerciais. En 1919 fundou a Empresa Manuel Puente e Compañía, que se converteu na máis importante casa de xoiería e de pratería da Arxentina. Formou parte da directiva da Cámara de Comercio Española, da que dimitiu para cofundar a Cámara de Comerciantes Republicanos Españoles en 1936. Foi directivo da Federación de Sociedades Gallegas e presidente da Unión Progresista do distrito de Salvaterra de Miño. A finais dos anos vinte inaugurou en Salvaterra de Miño a Casa do Pobo. Contribuíu á fundación do Consello de Galicia, foi membro de honor do Centro Provincial Ourensán e Pontevedrés, fundou a Editorial Nós e patrocinou o periódico *Correo de Galicia*.

## Fundación Manuel Puente 
A súa filla Rosa Puente Foglia creou en Buenos Aires a Fundación Manuel Puente que ten como obxectivos a conservación e difusión do seu arquivo persoal, a promoción da lingua, a literatura e a cultura galegas, e a catalogación dos fondos documentais e editoriais das institucións galegas establecidas na Arxentina.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Biografía na Enciclopedia Galega da Emigración
*
Teflón

miniatura|dereita|200px|Tixola con recubrimento teflon®O **politetrafluoretileno**  (PTFE) é un polímero coñecido mundialmente polo nome comercial **Teflon(R)**, marca rexistrada de propiedade da empresa estadounidense DuPont.

Descuberto accidentalmente por Roy J. Plunkett (1910-1994) para a empresa DuPont, en 1938, e presentado para fins comerciais en 1946, o PTFE é un polímero similar ao polietileno, onde os átomos de hidróxeno están substituídos por flúor, sendo así un fluoropolímero e un fluorocarbono.

A fórmula química do monómero, o tetrafluoretileno, é CF2=CF2, e o polímero -(CF2-CF2)n-

A marca T*eflon® *engloba ademais outras resinas derivadas do PTFE, tales como a resina PFA ( perfluoroalcóxido), a resina FEP ( etileno propileno fluorado ) e a resina ETFE ( etil tri flúor etileno ).

A principal virtude deste material é que é unha substancia practicamente inerte, non reacciona con outras substancias químicas excepto en situacións moi especiais. Isto débese basicamente á protección dos átomos de flúor sobre a cadea carbónica. Esta carencia de reactividade permite que a súa toxicidade sexa practicamente nula sendo, tamén, o material co terceiro máis baixo coeficiente de rozamento de todos os materiais sólidos coñecidos. Outra cualidade característica é a súa impermeabilidade mantendo, por tanto, as súas cualidades en ambientes húmidos. Por estas características especiais, alén da baixa adherencia e aceptabilidade óptima polo corpo humano, é usado en diversos tipos de próteses.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* *Augas escuras*, filme cuxa trama está relacionada cos perigos do teflón.
* Plástico
Enfermidade autoinmune

Unha **enfermidade autoinmune** é unha enfermidade causada porque o sistema inmunitario ataca as células do propio organismo. Neste caso, o sistema inmunitario convértese no agresor e ataca a partes do corpo no canto de protexelo. Existe unha resposta inmune esaxerada contra substancias e tecidos que normalmente están presentes no corpo. As causas son un tanto descoñecidas, pero están relacionadas co recoñecemento proteico entre as superficies das membranas celulares do sistema inmunitario e as que forman o organismo. A causa, polo tanto, ten que ver ás veces coa predisposición ou mutacións xenéticas que codifican proteínas diferentes, ben nas células inmunitarias ou ben nas orgánicas.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Autoinmunidade
* Autoanticorpo
Dance-punk

O **dance-punk**, tamén coñecido como **disco-punk** ou **punk-funk**, é un xénero musical aparecido a finais dos anos 70 e revivido na década dos 2000 que está estreitamente relacionado cos movementos post-punk e No Wave.

## Predecesores 
Moitos grupos na época do post-punk adoptaron tempos máis rítmicos, propicios para bailar. Esas bandas estaban influenciadas pola música disco, o funk e outras músicas de baile populares nese tempo, ademais foron precedidos dalgúns traballos dos 70 de artistas como David Bowie, Brian Eno ou Iggy Pop, e de gravacións de bandas alemás de Krautrock. Entre os grupos dos 80 que influenciaron a estas bandas están Public Image Ltd., Gang of Four, e usado con grupos como Trash Fashion, New Young Pony Club,Hadouken!, Late of the Pier, Test Icicles e Shitdisco, formando unha escena cunha estética visual semellante á primeira música rave.

## Notas
Marussia MR01

O **Marussia MR01** é un coche de carreiras de Fórmula Un deseñado por Marussia para a tempada de Fórmula Un de , que é pilotado por Timo Glock e o piloto novato francés Charles Pic.

## Deseño 
A diferenza dos seus predecesores, o Virgin VR-01 e o Virgin MVR-02, o Marussia MR01 non está deseñado exclusivamente mediante a dinámica de fluídos computacional, senón que utilizou unha combinación de probas túnel de vento de modelos CFD no seu deseño  Debido aos atrasos de desenvolvemento, o equipo planeaba lanzar o MR01 na terceira e última proba de pretemporada en Barcelona en 1 de marzo de 2012. Pero a medida que o coche era incapaz de pasar as probas de choque obrigatorias antes da sesión de proba final, o equipo non se lle permitiu tomar parte nela. Segundo o asesor técnico Pat Symonds, o coche non pasaba as probas de choque porque unha parte do coche estaba desenvolvendo de maneira "incompatible". O coche púxose en marcha máis adiante, o 5 de marzo, tras unha sesión privada en Silverstone, antes de pasar a proba final obrigatoria de accidente o 6 de marzo.

O MR01 será o único coche en competir na tempada  sen un sistema de recuperación de enerxía cinética (KERS). Tamén informouse que o MR01 será un dos dous coches (o outro é o McLaren MP4-27) que non contan cun nariz escalonado.

## Tempada 2012 
Debido a que o MR01 non tivo un tempo de proba suficiente, o Gran Premio de Australia de 2012 foi esencialmente unha sesión de probas para ver como funcionaba o coche. A diferenza dos seus rivais de HRT, o MR01 foi capaz de correr cos dous pilotos, con Glock duodécimo na segunda sesión de adestramentos do venres. Pero o sábado, os dous Marussias caeron aos seus lugares habituais de clasificación nas dúas filas traseiras. Debido á regra do 107%, os HRT non se clasificaron e Sergio Pérez viuse obrigado a saír no posto 22 por unha penalización por cambiar a caixa de cambios, polo que o MR01 cualificaron, como 20 e 21. Glock e Pic quedaron na parte traseira da carreira, pero recuperaron os lugares dos coches retirados. Durante a única saída do coche de seguridade na carreira, ao MR01 permitíuselle usar o nova regra de "un-lap yourself". Glock terminou a carreira 14, mentres que Pic con cinco voltas perdidas non puido terminar clasificado, pero otorgouselle a 15ª praza ó completar o 90% da distancia de carreira.

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

† Pilotos que non terminaron o Gran Premio, pero se clasificaron ao completar máis do 90% da distancia de carreira.

## Referencias 
## Ligazóns externas
Sputnik

A palabra rusa **Sputnik** (en cirílico: *Спутник*, que quere dicir "satélite" ou "acompañante") pode referirse a varios conceptos, entre eles:

*O **Programa Sputnik**, serie de satélites artificiais soviéticos:
:*O satélite **Sputnik 1**, de 1957
:*O satélite **Sputnik 2**, de 1957.
:*O satélite **Sputnik 3**, de 1958.
:*...
* O **virófago Sputnik**, un axente subviral que se reproduce en células de amebas que xa foron infectadas por outros determinados virus axudantes.
* Gam-COVID-Vac ou **Sputnik V** (en ruso, *Спутник V*, onde a "V" é de vacina): a primeira vacina contra a COVID-19 rexistrada no mundo.
O Bañal, As Pontes de García Rodríguez, As Pontes de García Rodríguez

**O Bañal** é un lugar da parroquia das Pontes de García Rodríguez no concello coruñés das Pontes de García Rodríguez na comarca do Eume. Segundo datos do INE, no ano 2014 tiña 6 habitantes dos cales 3 eran homes e 3 eran mulleres.
## Lugares e parroquias 
### Lugares das Pontes de García Rodríguez 
### Parroquias das Pontes de García Rodríguez
Ural Español Club de Fútbol

O **Ural Español Club de Fútbol** é un equipo de fútbol galego do barrio de Santa Lucía da cidade da Coruña. Fundouse en 1929 e compite na Primeira Galicia. En 2020 cambiou o seu uniforme e escudo polos do Ural CF e engadiu o nome deste á súa denominación.

## Nomes do club
**Deportivo Alameda* (1929–1935)
**Derby Sociedad Deportiva* (1935–1941)
**Español Sociedad Deportiva* (1941–2020 )
**Ural Español Club de Fútbol* (2020– )

## Datos do club
### Historial na liga
|valign="top" |

|valign="top" |

|}

## Palmarés 
* **Primeira Autonómica** (1): 1995-96
* **Segunda Autonómica** (1): 1993-94
* **Terceira Autonómica** (2): 1992-93, 2017-18
* **Copa da Coruña** (5): 1942, 1949, 1971, 2001, 2004

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Datos do club en afacoruna.com
Apolonio de Rodas

**Apolonio de Rodas**, nado en Alexandría no 295&nbsp;a.&nbsp;C. e finado posiblemente en Rodas no 215&nbsp;a.&nbsp;C., foi un poeta grego, autor do poema épico *Argonáuticas*.

## Traxectoria 
A tradición dubida entre se naceu en Alexandría ou en Naucratis, pero é máis probable o primeiro, aínda que a súa familia procedía da segunda. Chámase *de Rodas* porque alí pasou a maior parte da súa vida e porque case con total seguridade adoptou a cidadanía rodia. Realizou estudos en Alexandría, tendo como mestre ao poeta Calímaco e como compañeiro de escola ao físico e astrónomo Eratóstenes, destinado a sucedelo na dirección da famosa Biblioteca de Alexandría. Cando tiña uns trinta anos foi nomeado por Tolomeo II Filadelfo bibliotecario para suceder ao célebre gramático Zenódoto de Éfeso. Ao mesmo tempo recibiu o encargo de educar ao fillo de Tolomeo Filadelfo, o futuro Tolomeo III Everxetes.

Durante os vinte anos que estivo no cargo compuxo o seu famoso poema épico *Argonáuticas* ou *A viaxe dos argonautas*, que narra a viaxe da nave Argos, dirixida por Xasón e tripulada por todo tipo de heroes míticos, cara a Cólquida, en busca do vélaro de ouro.

Tamén escribiu numerosos libros sobre gramática. Discutiu por entón co seu mestre Calímaco, que era un inimigo declarado dos poemas narrativos e extensos. Iso, e a inimizade da raíña Berenice, coa que se casara o seu alumno, chegado ao fin ao poder, motivaron a súa caída na corte do rei e a súa marcha cara a Rodas, onde morreu.

Outra tradición afirma que a súa primeira composición do poema *Argonáuticas* provocou as burlas dos seus colegas en Alexandría. Por iso, exiliouse a Rodas, onde reescribiu de novo a obra coa que alcanzou fama e recoñecemento.

Sobre a súa inimizade co seu mestre Calímaco, non se poñen de acordo os estudosos.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* Apolonio de Rodas, *El viaje de los Argonautas*. Madrid, Alianza Editorial, introdución e tradución de Carlos García Gual.
* Rudolph Pfeiffer, *Historia de la filologia clásica*. Ed Gredos (castelán).
Atlético de Riveira

O **Club Atlético de Riveira** foi un equipo de fútbol&nbsp;galego&nbsp;de Ribeira, fundado en 1968. O seu terreo de xogo era o Estadio Municipal da Fieiteira. En 2020 fusionouse co Sálvora CF para dar orixe ao Cidade de Ribeira CF.
## Datos do club
### Historial na liga
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Conta oficial de Twitter do club
O Brixeo

O topónimo **O Brixeo** pode referirse a:

;En Galiza
***O Brixeo**, lugar da parroquia de Salgueiros, no concello de Monterroso;
***O Brixeo**, lugar da parroquia das Pontes de García Rodríguez, no concello das Pontes de García Rodríguez.

## Véxase tamén
### Outros aertigos
***Brixeu**, lugar da parroquia de Cambás, no concello de Aranga.
Célula pancreática acinar

miniatura|dereita|Na imaxe vese un illote de Langerhans no centro (máis claro) rodeado de acinos exócrinos (máis escuros). As células pancreáticas acinares formarían os acinos da periferia da imaxe. 
As **células pancreáticas acinares** son as células secretoras de encimas dixestivos que forman parte dos acinos do páncreas exócrino. O páncreas exócrino está organizado en acinos, que son grupos arredondados ou alongados dunhas 40-50 células, que forman unha soa capa arredor dun conduto central do acino, onde se verte a secreción, que desembocará no conduto pancreático principal, o cal á súa vez desemboca no duodeno. As células pancreáticas acinares forman a maior parte do páncreas, onde tamén hai outros tipos de células como as células centroacinares pancreáticas, situadas nos condutos, as células estreladas pancreáticas e as células endócrinas dos illotes de Langerhans, produtoras de hormonas.

## Características 
miniatura|dereita|Debuxo esquemático dunha célula pancreática acinar. 
Son células piramidais. A parte basal está chea de cisternas de retículo endoplasmático rugoso, mesturadas con polirribosomas e mitocondrias. A parte apical está ocupada por numerosos gránulos de secreción, chamados gránulos de cimóxeno. Os encimas que segrega a célula fabrícanse en forma de proencimas ou cimóxenos (precursores dos encimas) no retículo endoplasmático, que ten unha enorme extensión e ocupa un 20% do volume celular ; son despois enviados ao aparato de Golgi, en posición supranuclear e grande, que desprende vesículas, que formarán os gránulos secretores. Preto do aparato de Golgi atópanse lisosomas e gotiñas lipídicas. O polo apical da célula é a zona de almacenamento dos gránulos de cimóxeno secretores, grandes e densos, que se acumulan en gran cantidade nos períodos entre comidas, e que son liberados por exocitose cando está en proceso a dixestión, liberando ao seu contido no conduto do acino , de maneira que non poden actuar no páncreas (e mesmo o páncreas libera un inhibidor da tripsina para asegurarse de que sexa así). Estes proencimas só formarán os encimas activos unha vez vertidos no duodeno, onde unha protease corta unha porción da súa estrutura, e a molécula restante é activa. Así, no páncreas prodúcense os cimóxenos tripsinóxeno e quimotripsinóxeno, que se converten en tripsina e quimotripsina  no duodeno. Se os encimas se fan activos no páncreas prodúcese pancreatite aguda, que pode ser moi grave, xa que se destrúe o tecido do órgano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Célula Pancreática: Su Reacción frente al Daño  https://web.archive.org/web/20160306103514/http://www.mednet.cl/link.cgi/Medwave/PuestaDia/Congresos/1067
* Pancreatitis aguda  http://www.monografias.com/trabajos10/pancr/pancr.shtml
* BUHistology|10404loa http://www.bu.edu/histology/p/10404loa.htm
* Histology at anhb.uwa.edu.au 
* Histology at pathguy.com 
* Histology at ucsf.edu
* Diagram at gastroresource.com
José Benito Abraira

**José Benito Abraira Feijóo**, nado en Meira o 31 de xullo de 1904 e finado en Buenos Aires o 6 de setembro de 1987, foi un comerciante galeguista da Arxentina.

## Traxectoria 
O seu pai era labrego e canteiro, a súa nai Carmen Feijóo finou en Meira en decembro de 1956. En 1922 marchou a Buenos Aires. Traballou no comercio e creou o seu propio establecemento, a xastrería Celta en 1934. Participou no Coro Ultreia, colaborou coa Federación de Sociedades Gallegas, escribiu  en *Céltiga*, foi membro da Agrupación A Terra pro Centro Galego de Bos Aires, e integrou a súa Comisión Directiva. Foi secretario da Irmandade Galega de Bos Aires. Visitou Galicia no verán de 1950 e contactou cos galeguistas na clandestinidade. Foi vogal do Centro Gallego (1954-1956). En 1956 foi o secretario do Primeiro Congreso da Emigración Galega en América.

Nos últimos anos foi fundador da Asociación Civil Amigos do Idioma Galego de Bos Aires (ADIGAL). A Biblioteca desta Institución leva o seu nome. Tamén colaborou en *Pátria Galega*. En xuño do 1984 viaxou coa súa dona a Galicia para "denunciar" a inautenticidade que supuña a repatriación dos restos de Castelao.

Finou en Buenos Aires o 6 de setembro de 1987.

## Vida persoal 
Casou en Buenos Aires con María Mercedes Cela o 14 de xuño de 1930, e foi pai de Demetrio Luis, María del Carmen e Carlos Abraira Cela.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Biografía