Émilie du Châtelet

**Émilie de Breteuil**, Marquesa de Châtelet, nada en 1706 e finada en 1749, foi unha física francesa.

## Traxectoria 
A filla do Barón de Breteuil naceu o 17 de decembro de 1706. Casou co Marqués do Chatelet-Lomont en 1725. Foi boa lingüista, música e matemática, e fondamente interesada na metafísica.

Autodidacta, Gabrielle-Émilie le Tonnelier de Breteuil, Marquesa do Chatelet, foi amante do filósofo francés Voltaire, con quen mantivo tamén relacións profesionais. Tivo relacións no campo da física con Maupertuis, e traduciu a Leibniz e Newton, engadindo comentarios e explicacións en pasaxes difíciles.

Escribiu *Institutions de physique* (1740), *Dissertation sur la nature et la propagation du feu* (1744), *Doutes sur les religions révélées*, e no 1756 publicou unha tradución dos *Principia Mathematica* de Newton.

## Vida persoal 
Cando comezou a intimar con Voltaire estaba practicamente separada do seu marido. É considerada como unha pensadora orixinal, aínda que máis coñecida pola súa relación con Voltaire. En 1748, deixou a Voltaire por un soldado-poeta, Jean François de Saint-Lambert, oficial da garda do Rei Stanislaw I de Polonia. Morreu polas complicacións subseguintes ó nacemento do seu fillo o 10 de setembro de 1749.

## Contribucións 
### Tradución de *A fábula das abellas*, de  Mandeville 
En 1736,  Mme  du  Châtelet leu e traduciu *A fábula das abellas* de  Bernard  Mandeville. En realidade non realizou unha simple tradución, xa que omitiu algunhas seccións, engadiu material (indicándoo claramente) e escribiu un Prefacio no que expresou os seus puntos de vista sobre a posición das mulleres e en concreto defendeu a necesidade da educación feminina.

### *Dissertation sur  la nature et la  propagation  du  feu* (1739) 
En 1737 a Academia das Ciencias francesa propuxo como tema do seu premio anual a natureza e propagación do lume.  Voltaire decidiu presentarse e discutiu o seu traballo con Émilie. Con todo, esta non estaba de acordo con algunha das ideas do filósofo, polo que comezou a elaborar o seu propio traballo sen contarllo. O traballo de  Voltaire, que podía utilizar o laboratorio, era máis experimental, mentres que o de Émilie, que non podía facer experimentos, era máis  deductivo. Con todo, ambos os estudos compartían algúns trazos, como a influencia de  Herman  Boerhaave e de Robert  Boyle e o rexeitamento do  cartesianismo ortodoxo.​ 

Cando se soubo que ningún dos dous conseguira o premio (que foi outorgado a  Euler),​ Émilie contou a  Voltaire que ela tamén era autora dunha memoria. Ambos consideraron que se viron prexudicados polo  cartesianismo imperante na Academia, que rexeitaba ao grupo de  newtonianos do que eran membros. Con todo,  Voltaire pediu a  Réaumur, por entón secretario da Academia, que publicase o traballo de  Mme  du  Châtelet, co argumento de que dita publicación serviría ao mesmo tempo para dar a coñecer un traballo meritorio e recoñecer o valor singular dunha muller. Finalmente, en 1739, a Academia publicou a súa obra e a de  Voltaire xunto coa dos autores que foran premiados.​ O libro estivo suxeito a outra polémica: a provocada por  König, a súa  preceptor nese momento e  leibniziano convencido, que reivindicou a autoría da obra aducindo que Émilie redactáraa a partir das leccións que el elaborara para explicarlle as teorías do filósofo alemán. Aínda que tanto  Voltaire como  Maupertuis saíron na defensa da marquesa, no seu momento algúns creron a  König, como Frederico II ou  Mme de  Graffigny. Émilie apenas falou desta obra na súa correspondencia, a diferenza do que afacía facer, polo que se supón que gardou o texto e non pensou publicalo. Despois da súa morte, o texto pasou a mans de  Saint- Lambert, o seu último amante, que pensou publicalo en 1762 xunto con obras doutros importantes autores referidas ao mesmo tema. Con todo, Louis  Marie  Florent, o fillo de Émilie, impediuno, polo que a obra non viu a luz ata 1779. Este  opúsculo, ademais de inscribirse na tradición do pensamento dos  libertinos franceses, no seu espírito  mundano e no seu  epicureísmo aristocrático representados por Sur lle  Bonheur de  Fontenelle, mostraba a influencia de obras de autores ingleses como as de Locke ou o *Ensaio sobre o home* de Alexander  Pope. Ademais, engadiu á tradución extensos comentarios e suplementos que facilitaban moito a comprensión.​ Cando en 1749 soubo que estaba embarazada intuíu que o parto podería ter un final tráxico, polo que se apresurou a terminar o seu manuscrito, traballando contra reloxo. Conseguiu envialo á Biblioteca Real o mesmo día en que morreu, só seis despois do parto.​ Unha parte desta obra publicouse en 1756 baixo a dirección de  Clairaut cun prefacio escrito por  Voltaire,​ que máis tarde, en 1759, publicou a obra completa. É a única tradución completa da obra de Newton dispoñible en francés e considerada aínda a versión de referencia neste idioma.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Tsjeng, Zing (2020). *Mujeres olvidadas : las científicas*. Madrid. ISBN 978-84-415-4214-3,
* Muñoz Páez, Adela (2017). *Sabias : la cara oculta de la ciencia*. [Barcelona]: Debate. ISBN 978-84-9992-702-2. OCLC 978483032.

### Outros artigos 
* *A ciencia ten nome de muller* (en Wikibooks)

### Ligazóns externas 
* Madame de Châtelet (1706-1749)
*MADAME CHÂTELET Y SUS SEGUIDORAS EN INSTAGRAM