Pinus contorta

***Pinus contorta*** é unha árbore conífera do oeste de América do Norte. É común preto da costa oceánica e en bosques de montaña secos da zona subalpina, pero é raro en bosques temperados húmidos das terras baixas. Como todos os piñeiros (membros das especies do xénero *Pinus*) é de folla perenne.

## Descrición 
Dependendo da subespecie, *Pinus contorta* crece como un arbusto ou unha árbore. A forma arbustiva é un krummholz (forma deformada subártica ou subalpina) de aproximadamente de 1 a 3 m de altura. A forma de árbore delgada e de copa estreita pode medrar ata os 40-50 m e acada os 2 m de diámetro á altura do peito dun home. A subespecie *murrayana* é a máis alta. A copa é redondeada e a parte superior é aplanada. En bosques densos, a árbore ten unha copa delgada, e cónica. A formación de árbores xemelgos é común nalgunhas poboacións da Columbia Británica. As pólas elásticas dirixense cara a arriba ou colgan e son difíciles de romper. As pólas están cubertas de curtos brotes que son doados de arrancar.

O nome de especie é *contorta* debido aos piñeiros dobrados e retortos que se encontran en zonas costeiras *P. contorta* subsp. *latifolia* hibrida co moi relacionado *Pinus banksiana*.

A codia de *P. contorta latifolia* é delgada, escamosa e marrón cincenta. A variación entre as subespecies neste carácter correlacionouse cos lumes forestais e os ataques do escaravello *Dendroctonus ponderosae*. Os conos da subespecie da costa do Pacífico *P. contorta* subsp. *contorta* son tipicamene non serotinos,

## Distribución 
*Pinus contorta* vive desde os bosques de montaña secos superiores ata a rexión subalpina do oeste de América do Norte.

O réxime de lume natural destas especies está determinado principalmente polo clima. Os lumes ocorren xeralmente despoois de anos de seca. Os bosques nas rexións montañosas superior e subalpina experimentan moita humidade no inverno pola neve. Os lumes infrecuentes pero graves dominan esta especie.
[miniatura|upright=1.04|Un grupo de conos masculinos cheos de pole no [Monte de San Antonio]]

O fungo *Suillus tomentosus* produce estruturas especializadas chamadas ectomicorrizas tuberculadas coas raíces de *Pinus contorta* var. *latifolia*. Estas estruturas é onde se localizan bacterias fixadoras do nitróxeno que contribúen a fixar unha canidade significativa de nitróxeno para a árbore e permiten que estes piñeiros colonicen sitios pobre en nutrientes.

### Ameazas 
Os espécimes grandes da especie son atacados polo escaravello *Dendrochtonus ponderosae*, e loitan contra el producindo resina pero son superados polo insecto.

### Como especie invasora 
*Pinus contorta* é considerada unha especie invasora grave en Nova Zelandia, xunto con outras especies norteamericanas de piñeiros. Está na lista do National Pest Plant Accord e está prohibida a súa venda, propagación comercial e distribución.

## Subespecies 
Hai catro subespecies de *Pinus contorta* e dunha delas ás veces considérase que hai dúas variedades. 
Ás veces, as subespecies son tratadas segundo o rango de variedade.

## Usos 
[miniatura|upright|*Pinus contorta* subsp. *murrayana* preto do cume do [Pywiack Dome no Parque Nacional de Yosemite.]]

### Construción 
Os indios nativos americanos usaban estas altas e rectas árbores para construír aloxamentos (Tipis, tendas ou *lodges*) na área das Montañas Rochosas, de onde se cre vén o nome que ten a árbore en Norteamérica, *lodgepole pine*. Tamén se usa comunmente en Norteamérica como madeira tratada a presión.

### Alimento 
Os indios nativos americanos comían a codia interna desta árbore para previr a inanición propia ou dos seus cabalos. A goma do piñeiro costeiro usábase con propósitos medicinais e para mascar.
* "Spaan's Dwarf", unha variedade anana de *Pinus contorta *var*. contorta* que crece máis ancha que alta.

### Emblema 
Este piñeriro é a árbore oficial da provincia de Alberta, Canadá.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Universidade de Wisconsin: páxina web do bosque de P. contorta latifolia 
* Páxina web de dendroloxía do Virginia Tech: *Pinus contorta*
* Artigo de The Guardian: "Plague of beetles raises climate change fears for American beauty"
* *Picea sitchensis* – información, unidades de conservación xenética e fontes relacionadas. Programa de Recursos Xenéticos Forestais Europeo (EUFORGEN)