open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Acción Agraria (Ortigueira)

***Acción Agraria*** foi un periódico publicado en Ortigueira entre 1920 e 1926.

## Historia e características 
Subtitulado *Órgano de los Sindicatos Católico-Agrarios y defensor del progreso moral y material de la comarca de Ortigueira*, apareceu o 2 de decembro de 1920. Fundado por Eugenio Vázquez Gundín, foi o órgano dos Sindicados Católico-Agrarios da comarca de Ortigueira. Tiña periodicidade quincenal e con catro páxinas, aínda que despois foi decenal. O castelán era a lingua que se utilizaba nas súas páxinas coa excepción da sección ''Falando n'adro* e algún poema en galego. A súa tiraxe era de 1000 exemplares. Ideoloxicamente, ao principio era maurista, pasando despois a colaborar co réxime de Miguel Primo de Rivera. O último número que se conserva é o 205, do 30 de xuño de 1926.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* Martínez-López, Alberte (1986). "A prensa católico-agraria en Galiza". *Sociedade e movemento obreiro en Galicia''. Ourense. Deputación Provincial. páxs. 321-372. ISBN 84-505-3843-2. 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Carronada

A **carronada** é unha peza curta de artillaría naval de ferro fundido, deseñada inicialmente para as forzas terrestres en 1774 polo xeneral Robert Melville e perfeccionadas máis tarde pola Carron Company.

## Características
A súa adaptación á mariña onde tivo o seu maior apoxeo foi feita polo xeneral Gascoine en 1779. A principal característica que a diferenciaba era que estaba montada sobre unha plataforma na que se desprazaba co retroceso. Aínda que os primeiros prototipos seguiron o sistema tradicional montados sobre un armón. Cun largo en calibre de entre 5,4 e 7,8 eran moito máis curtas que as normais pezas de artillaría naval pero de maior calibre e potencia, os proxectís das carronadas eran preferentemente: balas ocas, balas para romper a enxarcia e botes de metralla. A súa situación enriba da plataforma daba á dotación máis facilidade no seu manexo e seguridade. A principal desvantaxe era que tiña menos alcance cós demais tipos de canóns mariños.

En España foi probada polo navío San Ana por vez primeira, mais seu uso non se xeneralizou nos navíos da Armada Española, só en buques de menor clase, o propio Santísima Trinidad foi armado con 18 carronadas.[miniatura|Carronada na cuberta do [HMS Victory|centro]]
Carron Company

miniatura|Torre do reloxio de entrada á factoría da compañía Carron.

A **Carron Company** foi unha empresa metalúrxica fundada en 1759, a beiras do río Carron, preto de Falkirk, no condado escocés de Stirlingshire (Reino Unido). Despois de superar diversos problemas iniciais, a compañía estivo á cabeza da Revolución Industrial. Chegou o seu cénit grazas a unha nova peza de artillaría, a carronada. Foi unha das compañías máis lonxevas da historia. En 1982 declarouse insolvente, sendo absorbida por Franke Corporation. Levaba activa 223 anos.
Acción Social (Mondoñedo)

***Acción Social*** foi un periódico bilingüe publicado en Mondoñedo entre 1918 e 1930.
## Historia e características 
Órgano do Centro de Acción Social Católico de Mondoñedo. O primeiro número apareceu o 1 de novembro de 1918. A publicación tiña periodicidade quincenal e con dezaseis páxinas. A súa tiraxe era de entre 1000 e 1200 exemplares. Ideoloxicamente estaba tinxido de tradicionalismo. O seu primeiro director foi Antonio Maseda Bouso e tivo como redactor-xefe a Enrique Costas Márquez e despois a Xosé Trapero Pardo. En 1930 fusionouse con *Galicia Agraria* para dar lugar a unha nova cabeceira, *Galicia Social Agraria*.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* Martínez-López, Alberte (1986). "A prensa católico-agraria en Galiza". *Sociedade e movemento obreiro en Galicia*. Ourense. Deputación Provincial. páxs. 321-372. ISBN 84-505-3843-2. 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Lugo
Santísima Trinidad

O **Santísima Trinidad**, oficialmente **Nuestra Señora de la Santísima Trinidad**, foi un navío de liña español creado en 1769 e afundido en 1805 trala Batalla de Trafalgar, sendo o buque máis grande da súa época. As súas medidas eran: eslora 67,21 m, manga 17,67 m; e o seu peso aproximado era de 5432 toneladas.

## Traxectoria 
Botado en outubro de 1769 nos estaleiros da Habana, foi o único navío de liña de 4 pontes. Estaba construído con madeiras preciosas da mellor calidade; malia isto, a súa gobernabilidade era difícil, e foi mellorado nos estaleiros de Ferrol e Cádiz. A súa tripulación estaba composta por máis de 1000 persoas, e o seu número máximo de pezas de artilleria foi dunhas 140.

O buque foi capturado na Batalla de Trafalgar despois dun heroico combate, e malia os esforzos de españois e ingleses para salvalo trala batalla, as cordas do barco que o remolcaban cara a Xibraltar cortáronse por mor da treboada que aconteceu despois da contenda, afundíndose a unhas 25 millas ao sur de Cádiz.
Rarezas (Héroes del Silencio)

***Rarezas*** é un disco recompilatorio que contén temas inéditos do grupo de Rock español Héroes del Silencio, publicado no 1998.

Trátase dun disco publicado tras a disolución da banda no 1996. O álbum contén unha recompilación de *Caras B* e temas inéditos, como "Virus", "Babel" ou "Acústica". Cabe destacar a versión que fixeron de ''Apuesta por el Rock 'n' Roll'', dos tamén zaragozanos Las Novias.

A selección de temas fixérona Pedro Andreu e Joaquín Cardiel.

## Contido
### Lista de cancións
Lino Gómez Canedo

**Lino Gómez Canedo**, nado en San Xulián de Coiro (A Laracha) o 24 de xuño de 1908 e finado en Cidade de México o 24 de decembro de 1990, foi un sacerdote católico galego.

## Traxectoria
Fillo de labregos, vestiu o hábito franciscano no convento de San Diego de Canedo (Ponteareas) en agosto de 1923 e máis tarde estudou filosofía no convento da Nosa Señora de Vistahermosa (Ourense) e teoloxía no convento de San Francisco do Val de Deus de Santiago de Compostela, onde profesou o 25 de xuño de 1929 e foi ordenado sacerdote en xuño de 1931.

Desde a súa época de estudante naceu nel a vocación de historiador, disciplina na que entraría baixo a orientación de frei Atanasio López Fernández. En 1933 viaxou para estudar en Roma onde se licenciou en Historia Eclesiástica en 1937, o que lle serviu para se incorporar á Academia Americana da Historia, con sede en Washington, onde traballou durante varias décadas.

O padre Gómez Canedo foi un incansable home de letras e de palabras conferenciantes que, ao compás dos seus quefaceres clericais, empregou toda a súa vida para furgar en cartafoles eclesiástico-historiográficos de diversas bibliotecas e institucións culturais de Galicia e dos continentes americano e asiático, deixando un legado histórico de gran valor documental.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
**Colección Galicia y América*. Publicacións da Xunta de Galicia.

### Ligazóns externas
* "Bibliografía y Artículos de Lino Gómez Canedo" .
Río Lameira

O **río Lameira** ou **Lameiriña** é un pequeno río de Marín, que desemboca directamente na ría de Pontevedra.

## Curso
Nace ao pé do monte das Regueiras, no norte da península do Morrazo, no lugar de Pardavila, en Marín, e realiza todo o seu curso no interior deste concello. Despois de cruzar o núcleo urbano de Marín, por onde vai parcialmente canalizado e soterrado, desemboca no porto da Escola Naval Militar.
Rafael Lema

**Rafael Lema Mouzo**, nado na Ponte do Porto (Camariñas) o 27 de abril de 1967, é un escritor galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Ciencias Ambientais, diplomado en Imaxe e Son e Filoloxía Hispánica, traballou en diversos medios de prensa e radio. É presidente do colectivo ecoloxista PX da Costa da Morte e do centro de estudos Blas Espín de Camariñas. Tamén ten colaborado na Radio Galega, Antena 3 e *La Voz de Galicia*.

Ademais dos de poesía, recibiu varios premios a nivel nacional como investigador do patrimonio. Tamén escribe narracións para o público infantil e xuvenil.

## Obra en galego 
### Poesía 
* *Cemiterio das gaivotas* (1993, Espiral Maior).
* *Atlántida* (1999, Espiral Maior).
* *Luces de N. Y.* (2001, Sociedade de Cultura Valle-Inclán).
* *Sete vagas* (2006, Sociedade de Cultura Valle-Inclán).
* *Alturas do Monte Pindo* (2013, Concello de Negreira/Consellería de Cultura).

### Literatura infanto-xuvenil 
* *Flores negras* (1998, Sotelo Blanco).
* *Capitán Araña* (1999, Sotelo Blanco).
* *Mareas negras* (2003, Tambre).
* *O club do Corvo Mariño* (2005, Tambre).
* *U-49* (2007, Tambre).
* *Crónicas corsarias* (2008, Tambre).
* *O tesouro da corsaria* (2010, Tambre).

### Obras colectivas 
* *Rumbo ás illas. Escritores da Costa da Morte nas Sisargas* (1997, Asociación Cultural Monte Branco/Asociación Neria, O Couto, Ponteceso).
* *Escrita Contemporánea. Homenaxe a Ánxel Casal* (2005, Asociación de Escritores en Lingua Galega).
* *A Coruña á luz das letras* (2008, Trifolium).
* *De Pondal ao Batallón Literario. 120 anos de poesía na Costa da Morte* (2009, Sotelo Blanco).
* *Vivir un soño repetido. Homenaxe a Lois Pereiro* (2011, AELG), libro electrónico.
* *A cidade na poesía galega do século XXI* (2012, Toxosoutos).
* *150 Cantares para Rosalía de Castro* (2015, libro electrónico).
* *Os aforismos do riso futurista* (2016, Xerais).

## Premios 
* Premio Espiral Maior no 1992, por *Cemiterio das gaivotas*.
* Premio de poesía Concello de Carral no 1998, por *Atlántica*.
* Accésit do Premio Esquío no 2000, por *Luces de N. Y.*.
* Accésit do Premío Esquío no 2005, por *Sete vagas*.
* Primeiro premio do I Certame de Poesía Xosé Manuel López Ardeiro no 2012, por *Alturas do Monte Pindo*.

## Obra en castelán 
### Ensaio 
* *El camino secreto de Santiago: La ruta pagana de los muertos* (2007, Edaf).
* *Costa da Morte. Un país de sueños y naufragios* (2011, GAC3).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Poemas de Rafael Lema na Antología de Joven Poesía Gallega
Anton Hansen Tammsaare

miniatura|Anton Hansen Tammsaare.
**Anton Hansen Tammsaare**, nado en Järvamaa (Albu) o 30 de xaneiro de 1878 e finado en Tallinn o 1 de marzo de 1940, foi un escritor estoniano cuxa novela *Tõde ja õigus* ("Verdade e xustiza"; 1926- 1933) é considerada unha das obras mestras da literatura estoniana.

## Traxectoria 
Era fillo dunha familia granxeira de orixe humilde, con todo puido custear a súa educación. Estudou en Väike-Maarja e Tartu no instituto de Hugo Treffner, logo ingresou na universidade de Tartu para estudar dereito. A tuberculose interrompeu os seus estudos en 1911, e tivo que pasar un ano nun sanatorio no Cáucaso -única viaxe que realizou ao estranxeiro- e outros seis na granxa do seu irmán en Koitjärve, Estonia, onde se adicaría á lectura dos traballos de Cervantes, Shakespeare e Homero.

En 1918, coa proclamación da independencia de Estonia, Tammsaare regresou a Tallinn. Foi alí onde Tammsaare escribiu os traballos que lle deron un lugar permanente na literatura estoniana. Malia tomar os seus temas da historia e a vida do pobo estoniano, as súas novelas teñen profundas conexións coas ideas de Bergson, Jung e Freud, e con escritores como Knut Hamsun e André Gide.
 
### Estilo e obra 
Os primeiros traballos de Tammsaare están caracterizados por un realismo poético-rural. Algunhas das súas historias tamén reflicten a atmosfera revolucionaria de 1905. Durante o que se coñece como o seu segundo período, de 1908 a 1919, escribe varias novelas curtas. En *Poiss ja liblik* (1915, ("O raparigo e a bolboreta"), Tammsaare demostra a influencia de Oscar Wilde. Internacionalmente a súa novela máis famosa é a titulada "Verdade e xustiza", que abrangue cinco volumes.

Posto que o terceiro volume contén unha descrición sobre a revolución rusa de 1905, que non se axeita á ideoloxía soviética xa que plasma as ideas camusianas do sufrimento individual, foi combinado a miúdo co segundo volume pola censura soviética.
[miniatura|**Anton Hansen Tammsaare** nun [Papel moeda|billete de 25 coroas estonianas]]
Ata hoxe, o terceiro volume ás veces denomínase como inferior artisticamente, aínda que a súa descrición da revolución poida ser comparada con escenas semellantes no "Doutor Zhivago" de Boris Pasternak. En Estonia o segundo volume, coas súas escenas educativas de Tartu, é probablemente o que goza de maior aceptación popular. Os críticos internacionais optarían probablemente polo primeiro volume cuxa novela campesiña clásica, evocadora de Hamsun, define con contundencia o carácter estoniano, representado en dúas figuras antagónicas, os granxeiros Andres e Pearu. Tammsaare explicou despois que cada volume ocúpanse da relación do home (é dicir, a persoa humana) con; (1) a terra, (de 2) Deus, (de 3) o estado e a sociedade, (4) el mesmo, e (5) a resignación.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Literatura en estoniano
Mirambel

**Mirambel** é un concello español da provincia de Teruel, Aragón, situado na comarca do Maestrazgo. A súa poboación era de 137 habitantes en 2004. Dista 113&nbsp;km da cidade de Teruel.

## Xeografía 
Está localizado ao pé da *Muela de Monchén* e xunto ao río Cantabiella. A súa área municipal ocupa 45,42 km²..

## Historia 
Durante as guerras carlistas foi moi importante porque vivían na localidade altos cargos carlistas e era sede dalgúns dos seus centros oficiais como a Suprema de Aragón, Valencia e Murcia, nomeada polo mesmo pretendente Carlos María Isidro. Pío Baroja ambientou neste lugar a súa obra *La venta de Mirambel*.

## Monumentos 
Mirambel posúe unha boa riqueza monumental. No casco urbano érguese a fortaleza medieval, con murallas. Ao pé da torre do portal das Monxas atópase a praza de Madre Consuelo, relixiosa e mestra, destacan as celosías do convento cunha roseta hexapétala en relevo, símbolo pagán solar protector relacionado coa cardincha pirenaica.

## Festas 
* Do 14 ao 18 de agosto: San Roque e A Nosa Señora da Asunción.
Palacio de Holyrood

[miniatura|dereita|Vista do palacio e dos xardíns dende o [Parque de Holyrood.]]

O **Palacio de Holyroodhouse**, máis frecuentemente coñecido como **Palacio de Holyrood**, é un palacio situado en Edimburgo (Escocia).
## Toponimia
*Holyrood* é unha anglicización do termo escocés *Haly Ruid*, que significa *Santa Cruz*.
## Edificio 
O palacio atópase na zona de Holyrood, no extremo da Milla Real, a rúa principal da zona vella da cidade, chamada precisamente así porque une no seu extremo oeste o castelo de Edimburgo co palacio de Holyrood, no extremo leste.

O conxunto foi fundado inicialmente como un mosteiro por David I de Escocia, en 1128. Serviu como principal residencia dos reis e das raíñas da Escocia desde o século XV. Dende a unión das coroas británicas, o palacio é usado polos monarcas británicos como a súa residencia oficial cando están en Escocia. Na actualidade a raíña raíña Sabela II, adoita usar o palacio no inicio de cada verán.

## Lenda 
Unha das lendas referidas sobre o palacio conta que unha vez un soldado foi destinado a explorar se había túneis que comunicasen este edificio co castelo, situado a unha milla de distancia e montaña arriba. Como o soldado se perdeu e nunca máis volveu, disque se escoita a canción que cantaba de cando en cando, entre as paredes dos castelo.
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* O Palacio de Holyroodhouse . 
* Arquitectura de Edimburgo - A Milla Real.
* holyroodhouse.com - Unha descrición cronolóxica da historia do Palacio de Holyroodhouse.
Río Klang

miniatura|dereita|260px|Confluencia do Gombak e o Klang en Kuala Lumpur.
O **río Klang** é un curso fluvial que corre por Malaisia, atravesando Selangor e a cidade de Kuala Lumpur para desaugar no estreito de Malaca. Ten un curso aproximado duns 120&nbsp;km.

Dado o feito de que atravesa o val do Klang, que é unha zona moi densamente poboada, con máis de 4 millóns de habitantes, está considerabelmente contaminado. O alto grao de desenvolvemento levou a que o río apareza como un gran torrente despois dunha tormenta.

## Percorrido 
O Klang River nace na zona montañosa, a uns 25&nbsp;km ao nordeste de Kuala Lumpur, en Kuala Seleh. Drena unha cunca, cos seus afluentes de 1.288&nbsp;km². Recibe once tributarios principais, entre os que cómpre citar: o Gombak, Batu, Kerayong, Damansara, Keruh, Kuyoh, Penchala e Ampang. Flúe cara ao oeste até o estreito de Malaca, no que desmboca logo de 120&nbsp;km.

## Localidades importantes que baña 
Kuala Lumpur está situada no punto onde conflúen o río Gombak e o Klang. Augas abaixo, o río atravesa a capital do estado de Selangor, Shah Alam. A cidade de Klang, que recibe o seu nome do río precisamente, sitúase no tramo baixo do seu curso.

O maior porto mariño de Malaisia, Port Klang, está situado no estuario do Klang.

## Presas e estanques 
Hai dous encoros principais sobre o curso do río: o encoro de Batu e o encoro das Portas do Klang, que prové de auga a poboación do Val do Klang e mitiga as cheas das súas augas.

Para paliar danos do río Gombak durante as tormentas, pénsase en colcar algúns estanques *ad hoc* que se localizarían en Batu, Jinjang e Kepong.

## Vida animal 
En tempos aínda recentes foron rexistrados crocodilos nalgún puntos do río.

## Privatización 
O mantemento do Klang poderá ser encargado a empresas privadas no futuro, a través dun contrato de trinta anos, esperándose que a compañía limpe e acondicione o río entre 2006 e 2010. O custo sería compensado para a empresa a través da explotación da area e o desenvolvemento comercial do río.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Muthiah, W.: "Three rivers in Selangor to go private soon", artigo en *The Star*, 7 de febreiro de 2006 .
Viñas, Zamora

**Viñas** ou Viñas de Aliste é un concello de España, na provincia de Zamora, na comunidade autónoma de Castela e León. Ten unha superficie de 40.13 quilómetros cadrados, cunha poboación de 259 habitantes e unha densidade de poboación de 6.45 habitantes por quilómetro cadrado.

## Demografía
Abezames

**Abezames** é un concello da comarca de Terra de Campos, ao seu paso pola provincia de Zamora, na comunidade autónoma de Castela e León, España
Ten unha superficie de 12,26 quilómetros cadrados, cunha poboación de 98 habitantes.

Destaca ao achegarse ao pobo, polo ton da súa pedra gris presidindo, no alto, toda a localidade, a igrexa de San Miguel, a actual parroquia. Ao outro lado, nas aforas, están as ruínas da que foi tamén parroqui até o primeiro terzo do século XX, a igrexa de San Salvador.

A elevación máis destacada é o cerro ou teso Lutero, relativamente próximo ao núcleo de poboación.

Ao lado, ao oeste, vello pombais, hoxe derruídos, poden verse nas terras circundantes, similares aos máis coñecidos da veciña Malva.

O río, case todo o ano seco, que atravesa a localidade, é o Adalia (*arroyo de Adalia*), que desemboca no río Douro, entre Touro e *Monte la Reina*.

## Demografía 
## Restos arqueolóxicos 
No despoboado de Mompodre, acháronse cerámicas da primeira Idade de Ferro, e cerámicas celtiberas, así como un asentamento romano.

### A igrexa de San Miguel 
Nesta igrexa, o retablo maior, é obra de Pedro Roldán, deseñouse en 1734 e concluíuse ao ano seguinte. En 1742 dourárono mestres de Valladolid, e actualmente foi restaurado.

Alberga varias pezas renacentista, como o medallón de talla con busto de San Simón, colocado nunha reixa de forxa do XVIII e unha talla de San Xoán Bautista.

## Historia 
En Abezames, nomeada como *Avecames* en documentos do Real Mosteiro de Sancti Spiritus de Touro, consta que en 1420 houbo un castelo erixido onde hoxe se atopan as ruínas da igrexa de San Salvador. Tiña dúas parroquias, outras tantas ermidas e un hospital para peregrinos pobres.

## Festas 
* Primeiro domingo de agosto, o Corazón de María e Xesús.
* O 28 de setembro, San Miguel Arcanxo.
* O 15 de maio, San Isidro.
Baht

O ***baht*** (en , símbolo: ฿, código ISO 4217: THB) é a unidade de moeda oficial en Tailandia. Cada *baht* divídese en 100 *satang* (สตางค์).
A emisión de moedas e billetes *baht* é responsabilidade do Banco de Tailandia.[miniatura|200x200px|1 **baht** de [1962 (anverso)|esquerda]]O nome tailandés *baht* aplícase orixinalmente a unha unidade de medida de peso, empregada para metais preciosos, como o ouro. Neste sentido, o termo é aínda hoxe en día, utilizado polos xoieiros en Tailandia, e equivale a 15,244 gramos.

## Moedas e billetes 
A actual serie de moedas e billetes en circulación comprende as seguintes denominacións:

- Moedas: 1, 5, 10, 25 e 50 *satang*, 1, 2, 5 e 10 *baht*.

- Billetes: 20, 50, 100, 500 e 1000 *baht*.

A moeda de 10 *baht* foi unha das primeiras moedas do mundo emitida cunha composición bimetálica. Actualmente, cada ano saen á circulación numerosas moedas conmemorativas desta denominación con motivos relacionados coa casa real ou asuntos de estado. As moedas de dous euros son case idénticas en peso e tamaño á moeda de 10 *baht*.

No ano 2007, coincidindo co oitenta aniversario do rei, púxose en circulación unha nova serie de moedas con menores custos de produción.[miniatura|200x200px|1 **baht** de 1962 ([Reverso (moedas)|reverso)|esquerda]]
## Historia 
Até o 1897, a unidade de moeda tailandesa subdividíase en oito *fuang*, unidade que á súa vez se compoñía de oito *att*. O sistema decimal actual, no que un *baht* equivale a cen *satang*, foi introducido durante o reinado do rei Chulalongkorn. O nome da unidade era *tical*, até os anos 1940, cando foi substituído polo nome actual, *bath*. O nome *tical* tamén correspondía a unha unidade tradicional usada en xoiería, aproximadamente quince gramos de prata.

Até o 27 de novembro de 1902, o *tical* tiña un valor fixado en referencia á prata. O descenso do valor deste metal nos mercados internacionais provocou unha caída da cotización da moeda con respecto ás divisas que utilizaban o ouro como patrón de referencia.
Iso levou a cabo unha redefinición da moeda, que deixou de estar ligada á prata. Nese mesmo ano, o 19 de setembro, emitíronse os primeiro billetes de banco, con denominacións de 5, 10, 20, 100 e 1000 *tical*.

Unha reliquia do sistema non decimal antigo é o feito de que a fracción dun cuarto de *baht*, 25 *satang*, recibe coloquialmente o nome de *salueng* (สลึง). Este termo emprégase normalmente para cantidades pequenas, e para a propia moeda de 25 *satang*, popularmente chamada *rian salueng* (เหรียญสลึง), "moeda de *salueng*".
Búri

[miniatura|dereita|150px|Búri é lambido pola vaca [Audhumla nesta ilustración do século XVIII dun manuscrito islandés.]]
**Búri** ou Buri, ou Buro ou Buron, foi o primeiro deus da mitoloxía nórdica. Foi o pai de Bor e avó de Odín. Foi formado pola vaca Audumbla, que lambía o xeo salgado de Ginnungagap. A única fonte existente deste mito é a Edda prosaica de Snorri Sturluson.

Búri non é mencionado en ningún lado na Edda poética. Na Skáldskaparmál, Snorri Sturluson cita o seguinte verso do poeta Þórvaldr blönduskáld, pertencente ao século XII.

## Notas 
* Ásgeir Blöndal Magnússon (1989). *Íslensk orðsifjabók*. Reykjavík: Orðabók Háskólans.
* Brodeur, Arthur Gilchrist (traduc.) (1916). *The Prose Edda by Snorri Sturluson*..
* Eysteinn Björnsson (ed.) (2005). *Snorra-Edda: Formáli & Gylfaginning : Textar fjögurra meginhandrita*. https://web.archive.org/web/20080611212105/http://www.hi.is/~eybjorn/gg/
* Faulkes, Anthony (traduc.) (1987). *Edda*. Londres: J. M. Dent. ISBN 0-460-87616-3.
* Finnur Jónsson (1931). *Lexicon Poeticum*. København: S. L. Møllers Bogtrykkeri.
Byleist

**Býleistr** ou **Byleist** é un xigante irmán de Loki na mitoloxía nórdica.

Nada se sabe del agás do seu parentesco con Loki. Snorri Sturluson afirma en *Gylfaginning*, que os irmáns de Loki son Býleistr e Helblindi, e o *kenningar* en nórdico antigo para Loki de "irmán de Býleistr" (*bróður Býleists*) emprégase en varios textos éddicos como *Völuspá* e *Hyndluljóð* na *Edda poética* e *Skáldskaparmál* na *Edda prosaica*.

O significado do seu nome é confuso.

## Notas
Okondo

**Okondo** é un concello da provincia de Áraba, Euskadi.

## Topónimo 
Dende a súa primeira mención escrita en 1257, este val recibiu en castelán o nome de *Oquendo*. Este foi o nome oficial do concello até hai pouco, xa que o castelán era a lingua da administración, aínda que a lingua falada pola xente fose o éuscaro. Segundo o INE en 1842 chamábase *Uquendo* e en 1857, *Valle de Oquendo*.

Existen menos referencias escritas sobre o seu nome en éuscaro. Estas baséanse principalmente nos escritos deixados por José Pablo de Ulibarri, que era natural da zona; en vasco, de comezos do século XIX. Ulibarri deixoi transcrito o nome en éuscaro do val baixo as formas *Okondo* e *Ukondo*. Ao longo do século XIX o éuscaro deixouse de falar en Okondo e estas formas deixaron de empregarse.Mais, en 1980, o concello decidiu recuperar a forma Okondo como nome oficial do municipio e dende que foi publicado no BOE en 1989 é o único nome do concello a tódolos efectos.

Sobre o significado etimolóxico de Okondo podería pensarse na palabra *ukondo* que significa cóbado en vasco, co significado de *cóbado* dun río, aínda que os filólogos pensan máis ben que o nome estaría derivado de *oka*+*ondo*, orixe que explicaría mellor tanto a variante castelán como unha das vascas do nome. A verba *-ondo* está moi estendida pola toponimia vasca e significa *xunto a*. Mais o significado de *oka* é incerto. Hai moitos lugares que teñan ese topónimo ou formen parte del. Segundo Federico Barrenengoa, especialista en toponomástica, *oka* significaría río. Para Alfonso Irigoyen, sería unha palabra de orixe céltica que antigamente tomou prestado o éuscaro.

## Demografía 
## Política 
miniatura|dereita|275px|Casa do concello.
### Eleccións municipais 2011 
## Notas
Viñas

O topónimo **Viñas** pode referirse a:

;En Galiza
***Viñas**, lugar da parroquia de Santa Cilla do Valadouro, no concello de Foz;
***Viñas**, lugar da parroquia de Queixeiro, no concello de Monfero;
***Viñas**, lugar da parroquia de Moreda, no concello de Pantón;
***Viñas**, lugar da parroquia de San Vicente de Castillón, no concello de Pantón;
***Viñas**, lugar da parroquia de San Salvador de Poio, no concello de Poio;
***Viñas**, lugar da parroquia de Artes, no concello de Ribeira;
***Viñas**, lugar da parroquia de Recemel, no concello das Somozas;
***Caldeviñas**, lugar da parroquia de Perbes, no concello de Miño;
***Entreviñas**, lugar da parroquia de Merille, no concello de Ourol;
***Entreviñas**, lugar da parroquia de Rubiás, no concello de Ramirás;
***Sobreviñas**, lugar da parroquia de Argalo, no concello de Noia;
***Suasviñas**, lugar da parroquia de Cabanas, no concello de Abegondo.

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***Viñas**, concello da provincia de Zamora.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Andy Serkis

**Andrew Clement G. "Andy" Serkis**, nado o 20 de abril de 1964 en Londres é un actor e director inglés máis coñecido polo seu papel de Sméagol e Gollum na triloxía O Señor dos Aneis.

## Vida Persoal 
Serkis vive en Crouch End, North London coa súa muller, a actriz Lorraine Ashbourne e os seus tres fillos Ruby (n. 1998), Sonny (n. 2000) e Louis (n. 2004).

## Premios e Nomeamentos 
### Nomeamentos 
* Globo de Ouro 2008 á Mellor Interpretación do Actor nun Papel Secundario dunha Serie ou Película Realizada para Televisión - *Longford*.

## Filmografía 
## Outros traballos 
* *Heavenly Sword*, un título de Playstation 3 estreado no 2007. Interpreta o Rei Bohan, dándolle voz e provéndoo coa base para o seu rostro no xogo. Tamén traballou como director dramático do xogo.
* O seu libro *Gollum* (publicado no 2004) cóntanos como Andy creou á Gollum.
* Fixo de abusador no vídeo de Neneh Cherry "Woman".

## Ligazóns externas 
* Páxina Oficial
* My_Preciousss - Fan site and forum 
* Andy Serkis Interview
* Extraordinary Rendition blog
* Official Sugarhouse Lane website 
* The Jolly Boys Last Stand
San Vitoiro da Mezquita, A Merca

**San Vitoiro da Mezquita** é unha parroquia que se localiza no leste do concello da Merca. Segundo o IGE en 2015 tiña 3 habitantes (1 home e 2 mulleres) establecidos nunha única entidade de poboación, o lugar de Celeiros. Este lugar xunto cos sete lugares da parroquia de San Vitoiro da Mezquita do concello de Allariz, forman a parroquia eclesiástica de San Vitoiro da Mezquita do arciprestado de Allariz da diocese de Ourense.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Vitoiro da Mezquita 
### Parroquias da Merca 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Lugares da Merca
* San Vitoiro da Mezquita
* San Vitoiro da Mezquita, Allariz
Vilartatín, A Ribeira, Cervantes

**Vilartatín** é un lugar da parroquia da Ribeira, no concello lugués de Cervantes. Segundo o IGE, no ano 2013 tiña 10 habitantes (6 homes e 4 mulleres), o que supón un descenso respecto ó 2005, cando tiña 14 habitantes.

No censo de 1910 chegou ata os 82 habitantes e 14 casas, que vivían do gando e da agricultura en pallozas, as construcións tradicionais da zona.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Ribeira 
### Parroquias de Cervantes 
## Notas
Giuseppe Garibaldi

**Giuseppe Garibaldi**, nado en Niza, o 4 de xullo de 1807 e finado en Caprera (Reino de Italia), o 2 de xuño de 1882, foi un xeneral e político italiano.

## Traxectoria 
É considerado como un personaxe fundamental do risorgimento italiano por participar e combater persoalmente nun gran número de campañas militares que permitiron a constitución da Italia unificada. Garibaldi foi alcumado o *Heroe dos Dous Mundos* a causa das empresas militares que realizou tanto en Suramérica como en Europa.

## Notas
O Salnés

Como topónimo **O Salnés** pode referirse a:

;En Galiza
***Comarca do Salnés**, comarca da provincia de Pontevedra;

;Comunicacións
***Autovía do Salnés**, que une Curro (Barro) co Vinquiño (Sanxenxo);
***Corredor do Salnés**, vía de alta capacidade que une O Vinquiño coa Lanzada, ambos no concello de Sanxenxo.
Miguel Iglesias

:*Para o ex-presidente do Perú véxase Miguel Iglesias Pino de Arce.*

**Miguel Iglesias Sánchez**, nado en Ourense o 18 de outubro de 1984, é un modelo galego de nivel internacional.

## Traxectoria 
Logo de estudar e pasar a infancia en Ourense, marchou aos Estados Unidos, onde viviu e estudou nos estados de Mississippi e Hawai. Despois marchou para Barcelona para estudar mercadotecnia, onde foi contratado por unha axencia de modelos. Ese mesmo ano realizou o seu primeiro pase en Milán.

Traballa fundamentalmente entre Milán e Nova York, onde foi a imaxe da campaña principal de Armani para 2008. Tamén ten traballado para Calvin Klein, Versace, Dolce & Gabbana ou Louis Vouitton.
San Vitoiro da Mezquita, Allariz

**San Vitoiro da Mezquita** é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Allariz. Segundo o IGE en 2015 tiña 145 habitantes (68 homes e 77 mulleres) distribuídos en sete entidades de poboación.

Os sete lugares desta parroquia civil xunto co lugar de Celeiros (San Vitoiro da Mezquita, A Merca), forman a parroquia eclesiástica de San Vitoiro da Mezquita do arciprestado de Allariz da diocese de Ourense.

## Lugares e parroquias 
miniatura|200px|dereita|As dezaseis parroquias que conforman o concello de Allariz.

### Lugares de San Vitoiro da Mezquita 
### Parroquias de Allariz 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Lugares de Allariz
* San Vitoiro da Mezquita
* San Vitoiro da Mezquita, A Merca
A Vilalén, Loureiro, Cerdedo-Cotobade

**A Vilalén** é un lugar da parroquia de Loureiro, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2015 tiña 23 habitantes (9 homes e 14 mulleres), dous menos ca en 2005.

Neste lugar está o cruceiro de Barreiros, mandado facer en 1860 por Bernardo García Vidal.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Cruceiro de Barreiros, na Vilalén, Loureiro, Cerdedo-Cotobade - base.jpg|parte inferior da basamenta do cruceiro, con tres almas en pena
Ficheiro:Cruceiro de Barreiros, na Vilalén, Loureiro, Cerdedo-Cotobade - cruz.jpg|Virxe das Dores no cruceiro
Ficheiro:Cruceiro de Barreiros, na Vilalén, Loureiro, Cerdedo-Cotobade - Cristo.jpg|Cristo no cruceiro

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Loureiro 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade 
## Notas
Grasulfo de Friúl

**Grasulfo I**, finado despois de 571, foi irmán de Alboíno, o primeiro rei longobardo de Italia, e posibelmente o primeiro duque de Friúl. O fillo de Grasulfo, Xisulfo, é o outro candidato a ser considerado o primeiro duque de Friúl.

## Traxectoria 
Paulo Diácono cita a Xisulfo, pero algúns estudosos prefiren a Grasulfo baseándose nunha carta diplomática na que aparece mencionado como duque. Esta carta escribiuna Gogo, mordomo de palacio franco de Austrasia so Sixeberto I e Khildeberto II, nalgún momento entre o ascenso ao poder de Gogo en 571 e a súa morte en 581. Desgraciadamente non está datada nin menciona o rei ao que servía daquela. Tradicionalmente é datada aproximadamente no ano da morte de Gogo (581), pero unha solución alternativa proposta por Walter Goffart sitúaa entre 571 e 572 no momento da embaixada que Sixeberto enviou unha embaixada a Constantinopla. Na carta Gogo constrinxe a Grasulfo a se aliar cos francos para expulsar aos *infestantes* (presumibelmente os longobardos) de Italia en coalición co Imperio Bizantino e o Papado. Os embaixadores estaban agardando en Austrasia pola resposta de Grasulfo no caso de que el quixese aprazar a súa resposta ao emperador.

Mentres que se descoñece a situación exacta da sede do poder de Grasulfo, se de feito reinou, a carta de Gogo pon en evidencia que a "corte friulana" era quen de manexar sofisticada correspondencia imperial menos dunha década despois da chegada dos longobardos a chan italiano.

## Véxase tamén
### Bibliografía

*Bachrach, Bernard S. *The Anatomy of a Little War: A Diplomatic and Military History of the Gundovald Affair (568&ndash;586)*. Boulder, CO: Westview Press, 1994. 
*Everett, Nicholas. *Literacy in Lombard Italy, c. 568&ndash;774*. Cambridge: Cambridge University Press, 2003. ISBN 0-521-81905-9.
*Nelson, Janet L. "Queens as Jezebels: Brunhild and Balthild in Merovingian History." *Medieval Women: Essays Dedicated and Presented to Professor Rosalind M. T. Hill*, ed. D. Baker. *Studies in Church History: Subsidia*, vol. 1 (Oxford: Blackwell, 1978), pp.&nbsp;31&ndash;77. Reprinted in *Politics and Ritual in Early Medieval Europe*. Londres: Hambledon Press, 1986. ISBN 0-907628-59-1.
Galicia Agraria (A Coruña)

***Galicia Agraria*** foi unha publicación periódica editada na Coruña entre 1927 e 1930 como órgano da Federación Católica Agraria da Coruña.

## Historia e características 
O primeiro número apareceu o 1 de xaneiro de 1927, a publicación tiña periodicidade quincenal e contaba con 26 páxinas. A súa tiraxe era de 500 exemplares. O seu primeiro director foi José María Taboada Lago. En 1930 fusionouse con *Acción Social* de Mondoñedo para dar lugar a unha nova cabeceira, *Galicia Social Agraria*.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* Martínez-López, Alberte (1986). "A prensa católico-agraria en Galiza". *Sociedade e movemento obreiro en Galicia*. Ourense. Deputación Provincial. páxs. 321-372. ISBN 84-505-3843-2. 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Antioquía

miniatura|O río Orontes ao seu paso por Antioquía.
miniatura|Os muros de Antioquía subindo polo Monte Silpius na época das cruzadas.
:*Este artigo é sobre unha cidade de Oriente Próximo. Para o departamento colombiano, véxase Antioquia.*
**Antioquía** (en turco: *Antakya*; ou "Αντιόχεια" en grego) é unha cidade que se atopa na rexión do Mediterráneo de Turquía. É a capital da provincia de Hatay e ten 360.652 habitantes.

## Historia
Situada na marxe oriental do río Orontes, foi fundada a finais do século IV a.C. por Seleuco I Nicátor como capital do seu imperio en Siria. Seleuco I servira como xeneral con Alexandre o Grande e o nome de *Antiochus* era frecuente entre membros da súa familia.

Antioquía ocupa un importante lugar na historia do cristianismo. Foi nesta cidade onde Paulo predicou o seu primeiro sermón cristián nunha sinagoga e onde os seguidores de Xesús foron chamados *cristiáns* por primeira vez (*Feitos dos Apóstolos* 11,26). Ao expandirse o cristianismo, Antioquía foi unha das sedes dos catro patriarcados orixinais, xunto con Xerusalén, Alexandría e Roma.

Antioquía foi chamada a Raíña de Oriente, situada sobre o camiño entre Oriente e Occidente e como tal un importante centro de comercio. Durante moitos séculos foi unha das principais cidades do Imperio Romano, cunha poboación de medio millón de habitantes. O emperador Aureliano erixiu varias estruturas públicas monumentais e logo Constancio II construíu unha catedral octogonal, a cal foi destruída nun terremoto no ano 526. Os persas capturaron a cidade no 540. Os bizantinos recuperaron Antioquía, pero finalmente sucumbiu ante os musulmáns no 636.

A cidade (**انتاكيّة**, **Antākiyyah** en árabe) permaneceu baixo control árabe ata 969, cando foi recuperada polo emperador bizantino Nicéforo II Focas. A cidade caeu novamente en 1085; esta vez, a mans dos turcos selxúcidas. Trinta anos despois foi conquistada polos cruzados durante a Primeira Cruzada e converteuse en capital do Principado de Antioquía. A maior parte dos séculos XII e XIII estivo baixo os cruzados, ata que foi capturada polo sultán mameluco Baibars en 1268. Este destruíu a cidade de tal xeito que nunca máis volveu ser unha cidade importante.

En 1517 foi conquistada polos otománs e pasa a formar parte do Imperio Otomán ata o fin da primeira guerra mundial, pasando entón a formar parte da moderna Turquía, a pesar de que na actualidade siga sobrevivindo un forte sentimento sirio entre os seus habitantes. Antakya é hoxe a capital da provincia turca de Hatay.

Outras moitas cidades do imperio seléucida foron chamadas Antioquía, a maioría fundadas por Seleuco I Nicátor.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Ceca de Antioquía
*Antioquía do Orontes
*Toma de Antioquía
*Imperio Seléucida
*Seleucia do Tigris
*Escola de Antioquía
Richard Stone

**John Richard Nicholas Stone**, nado o 30 de agosto de 1913 en Londres e finado o 6 de decembro de 1991 en Cambridge en 1991, foi un economista e profesor universitario inglés que recibiu o Premio Nobel de Economía no ano 1984.

## Biografía 
Estudou primeiro dereito, para logo pasar a estudar economía, na Universidade de Cambridge, na que se graduou en 1936 so a dirección de Hermann Kahn, John Maurice Clark e John Maynard Keynes. Durante a segunda guerra mundial foi compañeiro de James Meade no Servizo Central de Información Económica do Goberno Británico, onde foi o encargado de manter conversas, en representación do goberno, acerca da creación dun sistema internacional de contabilidade nacional.

Foi profesor da Universidade de Cambridge desde 1945 até 1980. En diversas ocasións foi profesor convidado da Universidade Johns Hopkins de Baltimore (EUA). Faleceu o 6 de decembro de 1991 na cidade de Cambridge.

## Investigación económica 
Durante a súa vida compaxinou a docencia co exercicio de misións para a Organitzación para a Cooperación e o Desenvolvemento Económico (OCDE) e mais para a Organización das Nacións Unidas (ONU). Os modelos de contabilidade nacional foron introducidos por inspiración de Keynes, Stone e Meade, e sistematizarán o uso dun volume crecente de información estatística nun sistema organizado, que Stone refinou até convertelo na base da moderna análise macroeconómica. Ideou un esquema de dupla entrada, ampliado do sistema de partida dobre empresarial, nun modelo económico con catro axentes agregados: as famílias, as empresas, o sector público e o sector exterior. O sistema creado por Stone permitiu o seu uso por países e correntes de pensamento moi diversos.

No ano 1984 foi galardoado co Premio Nobel de Economía *polo desenvolvemento de modelos contables usados a nivel nacional e internacional*.

## Obra seleccionada 
* 1944: *National Income and Expenditure*, con James Meade.
* 1954: *The Measurement of Consumers. Expenditure and Behavior in the United Kingdom, 1920-1938*.
* 1966: *Mathematics in the Social Sciences and Other Essays*.
* 1970: *Mathematical Models of the Economy and Other Essays*.
* 1971: *Demographic Accounting and Model Building*.
* 1973: *Transition and Admission Models in Social Demography*.
* 1975: *Direct and Indirect Constraints in the Adjustment of Observations*.
* 1980: *A Simple Growth process Tending to Stationarity*.
* 1982: *The Relationship of Demographic Accounts to National Income and Product Accounts*.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*  Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Economía 1984
Baélls

**Baélls** é un concello español da provincia de Huesca, na comunidade autónoma de Aragón e na comarca de La Litera.

## Historia 
No ano 1610, Baells mantiña aínda o nome de **Bays**. Tivo un importante pazo fortificado, que hoxe se conserva –parcialmente e modificado– no medio do centro da localidade.

## Xeografía 
Está situado ao pé dos Pireneos, sobre o barranco de Requé, cuxas augas aflúen no río Noguera Ribagorzana.

### Localidades limítrofes 
Limita cos concellos Benabarre ao norte, con Estopiñán del Castillo ao norte e ao oeste, con Camporrélls polo oeste, con Castillonroy polo oeste e sur, con Albelda polo sur, con Alcampell polo leste e con Peralta de Calasanz polo leste.

## Demografía 
## Naturais ilustres 
* José Ramírez de Arellano, o escultor máis importante de Aragón no século XVIII e un dos máis importantes da España barroca. Naceu e pasou os primeiros anos da súa vida aquí.

## Festas locais 
* 16 de abril
* 15 de agosto

## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Portal informativo de Baells, con acceso á versión dixital do Noticiario de Baells.
Ricla

**Ricla** é un concello español da provincia de Zaragoza, na comunidade autónoma de Aragón, situado na comarca de Valdejalón. A súa poboación era de 2.721 habitantes no ano 2006 e unha densidade de 30 hab/km².

## Xeografía 
O municipio está localizado na conca do río Jalón, na depresión do Ebro. Hai nel extensos afloramentos dos períodos xurásico e cretáceo, que orixinan recheos en costa, e aparecendo fósiles de abondo nas capas. Ocupa unha superficie de 90,7&nbsp;km²

## Historia 
Ricla foi reconquistada en 1120 por Afonso I de Aragón. Estivo poboada por mouros moito tempo polo tanto. Cabaleiros e nobres, como Ato Orella e Lope López, floreceron na tenencia de Ricla. Desde finais do século XII houbo aquí unha encomenda templaria, que ostentaba os títulos de Ricla e Calatayud, até que en 1289 a encomienda foi trasladada para a última cidade.

## Nome 
O nome é de orixe xermana. Segundo Corominas remonta ao antropónimo godo *Rikila*. Na Idade Media o topónimo aparece documentado tamén como *Arricla*, con a- protético.

## Festas 
* San Blas, 3 de febreiro.
* San Teopompo e San Sinesio, 21 de maio.
* A Virxe do Carmo, 16 de xullo.
* Santa María Magdalena, 22 de xullo.
Máquina de Voight-Kampff

A **máquina de Voight-Kampff** é unha ferramenta de ficción aparecida na novela de ciencia ficción *Soñan os androides con ovellas eléctricas?* de Philip K. Dick. Inda que no libro estaba escrito **Voigt-Kampff** a forma máis popular é a aparecida no famoso filme que adapta a novela, *Blade Runner* (1982).

## Funcionamento 
A Voight-Kampff é unha máquina semellante a un polígrafo usada no filme polas unidades Blade Runner para axudalos no exame dun individuo para ver se el ou ela é un replicante. Mide funcións corporais como a respiración, o enroxecemento da cara, os pulsos do corazón e os moventos do ollo en resposta a preguntas que provocan emocións. No filme dous replicantes fan o exame: León (interpretado por Brion James) e Rachael (interpretada por Sean Young). En *Blade Runner*, Deckard dille a Tyrell que polo xeral leva entre 20 e 30 preguntas cruzadas descubrir un replicante. Con Rachael leva máis dun cento. No libro só leva "seis ou sete" preguntas determinalo.

## Na cultura popular 
No segundo episodio da décima tempada de *Stargate SG-1* a personaxe Vala Mal Doran fai un exame de perfil psicolóxico. Antes do test está a practicar e chega á pregunta da tartaruga ("Estás no deserto, ves unha tartaruga tumbada de costas, loitando, e non a axudas. Por que?") que é do test Voight-Kampff que lle fan a León no filme. A súa resposta tería sido "Porque eu *tamén* son unha tartaruga". Noutro capítulo (*Divide and Conquer*, o quinto da cuarta tempada), a análise de iris ó mesmo tempo que se fan unhas preguntas foi incorporado como un mecanismo para detectar cando unha persoa foi programada cun comando de asasinato. No episodio *Absolute power* (capítulo dezasete da cuarta tempada), o detector zatarc usado polo Tok'ra Aldwin semella unha máquina de Voight-Kampff.

No filme do 2000 *O 6º día*, un "psiquíatra virtual" holográfico comeza a facer ó protagonista algunhas preguntas, unha das cales pídelle visualizar unha tartaruga no deserto, unha referencia ó exame de Voight-Kampff feito polo replicante León.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Future Noir: The Making of Blade Runner* de Paul Sammon (Orion, 2004) ISBN 0-7528-0740-4
* ''Retrofitting Blade Runner: Issues in Ridley Scott's "Blade Runner" and Philip K. Dick's "Do Androids Dream of Electric Sheep?" '' byde Judith Kerman (Popular Press, 2003) ISBN 0-87972-510-9

### Outros artigos
* Intelixencia artificial
* Distopía
* Test de Turing

### Ligazóns externas 
* Voight-Kampff entry - Official Blade Runner online magazine 
* Excerpt describing the machine from "Do Androids Dream of Electric Sheep?"
Academia de l'Aragonés

A '''Academia de l'Aragonés'* (*Academia do Aragonés* en lingua aragonesa) é unha asociación cultural creada o 15 de xullo de 2006 polo *II Congreso de l'Aragonés* co fin de ser a autoridade lingüística do aragonés. Na actualidade carece de recoñecemento explícito polo Goberno de Aragón, sendo a súa forma xurídica a dunha asociación cultural baixo o nome *Estudio de Filología Aragonesa'', pero é coñecida por todos como 'Academia de l'Aragonés'. Ten a súa sede en Samianigo (Huesca). En novembro de 2010 presentou unha Proposta de Ortografía para a lingua aragonesa.

## Obxectivos da Academia 
Os obxectivos da Academia, segundos as ordenanzas emanadas do dito congreso, son:
* Investigar todas as manifestacións orais e escritas do aragonés.
* Achegar e actualizar o seu léxico.
* Fixar a súa toponimia e onomástica.
* Investigar e formular normas ortográficas, gramaticais e fonéticas para todas as modalidades do aragonés.
* Fixar, desenvolver e mellorar a modalidade estándar.
* Procurar o respecto dos dereitos lingüísticos dos seus falantes.

O seu primeiro consello de goberno provisorio estivo presidido por José Lera. O primeiro pleno celebrouse o 28 de outubro de 2006 na Deputación Provincial de Zaragoza, estabelecéndose así un novo consello de goberno para a Academia, elixido consonte as ordenanzas, con Manuel Castán como presidente.

## Membros da Academia 
A lista actual de membros da Academia de l'Aragonés é a que segue:

*Manuel Castán, Presidente.
*Juan José Lagraba, Tesoureiro.
*José Lera, Vocal de Coordinación.
*Chabier Lozano, Vicepresidente.
*Francho Rodés, Vocal de investigación.
*Fernando Romanos, Vocal de Sociolingüistica.
*Ánchel Lois Saludas.
*Fernando Sánchez, Secretario.
*José María Satué.
*Juan Jose Segura, Vocal de Codificación.
*Roberto Serrano.
*Antonio Plaza Boya (desde o 24 de novembro de 2007)

## Académicos de Honra 
O 14 de maio de 2007, a Academia de l'Aragonés, reunida en sesión extraordinaria, nomeou os seus cinco primeiros académicos de Honra, que foron homenaxeados o 24 de novembro de 2007 na sede do Goberno de Aragón. Esta lista foi ampliada o 12 de abril de 2008, coa proclamación como académico de Honra de Michael Metzeltin, catedrático de Lingüística e Didáctica das Linguas Románicas da Universidade de Viena. Os académicos de Honra son:

* Juan José Guillén Calvo
* Artur Quintana i Font
* Brian Mott 
* Michael Metzeltin

### Fenecidos
* Rosario Ustáriz Borra (†)
* Nieus Luzía Dueso Lascorz (†)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lingua aragonesa

### Ligazóns externas
* Páxina oficial