Ikastola

[miniatura|dereita|220px|Ikastola Armentia, en [Gasteiz.]]
Unha **ikastola** é un tipo de escola que dá ensino integral en éuscaro e está presente en todo Euskal Herria (maioritariamente no País Vasco, tamén presente en Navarra e en Iparralde).

* No **País Vasco** a maioría das ikastolas están integradas na rede pública. O resto funcionan como colexios privados concertados. 
* En **Navarra** as ikastolas integradas na rede pública son unicamente as pertencentes ás zonas vascófona e mixta, mentres que o resto son privadas ou concertadas. Nesta comunidade, debido á zonificación territorial lingüística, pese a que no centro e norte da Comunidade Foral o éuscaro ten a consideración legal de idioma cooficial xunto co castelán, as ikastolas da zona media e sur eran consideradas "alegais" polo Goberno de Navarra. En febreiro de 2007 regularizouse a súa situación.
* No **País Vasco francés** o éuscaro non é idioma oficial, aínda que se permite o seu ensino en ikastolas privadas.

## Festa da Ikastola 
En cada territorio histórico, anualmente faise unha festa multitudinaria destinada a conseguir fondos para axudar economicamente ás ikastolas organizadoras, ou para sufragar a creación de novas ikastolas :
* Kilometroak, en Guipúscoa
* Ibilaldia, en Biscaia
* Nafarroa Oinez, en Navarra 
* Araba Euskaraz en Álava
* Herri Urrats, no País Vasco francés

## Historia 
En 1914 fundouse a primeira ikastola. En 1932 creouse a primeira asociación de ikastolas.
[miniatura|dereita|180px|[Elbira Zipitria.]]
A guerra civil española supuso a desaparición das ikastolas, polo que algúns grupos de pais ensinaron clandestinamente éuscaro ós seus fillos. Destacou como pioneira neste labor Elbira Zipitria (1906-1982), quen desde 1943 impartiu clases na súa propia casa de Donostia.

Entre 1960 e 1975 deuse o gran crecemento das ikastolas. En 1964 creouse a primeira ikastola no País Vasco francés e en 1965 foi excepcionalmente legalizada unha ikastola en Bilbao.

En 1968 un Decreto constata a realidade da existencia de "numerosos nenos inscritos en centros non autorizados" e de "varios milleiros de nenos que asisten a centros que escapan de todo control". Ditos alumnos non podían obter o "Libro de Escolaridade", polo que tiñan vetado o acceso a estudos medios e superiores. Ante isto, as asociacións de pais conseguiron o apoio da Igrexa, co que se legalizaron as ikastolas baixo a responsabilidade das parroquias e ordes relixiosas. Algunhas, ademais, constituíronse como centros privados legais. En dito ano produciuse un feito de enorme importancia para o idioma vasco, pois procedeuse á súa unificación e normalización lingüística.

En 1969 fundouse a Federación Diocesana de Ikastolas, que coa chegada da democracia en 1978 converteuse nunha federación secular.

En outubro de 1980 a Consellería de Educación do Goberno Vasco firmou co Ministerio de Educación e Ciencia (MEC) o Convenio de Ikastolas. Reguláronse así 1.738 aulas no País Vasco.

## Federación 
As ikastolas teñen un carácter autónomo e colaboran entre si a través das federacións de ikastolas.
A **Confederación de Ikastolas** traballa a través de cinco federacións.
* Federación de Ikastolas de Álava, para a provincia de Álava.
* Federación de Ikastolas de Biscaia, para a provincia de Biscaia.
* Federación de Ikastolas de Guipúscoa, para a provincia de Guipúscoa.
* Federación de Ikastolas de Navarra, para a comunidade foral de Navarra.
* Seaska, federación de ikastolas de Iparralde.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Federación de Ikastolas 
* Entrada de **ikastola** na Enciclopedia Auñamendi