Música folk

**Música folk** é un termo de orixe inglesa utilizado en lingua galega xeralmente para referirse á **música folclórica** **moderna**. Nalgúns contextos, por influenza do sentido en lingua inglesa da *folk music*, o seu significado esténdese a toda a música folclórica, tanto á tradicional como á  máis moderna (baseada na tradicional).

Os artistas de folk poden empregar temas musicais folclóricos xa existentes facéndolles un arranxo musical ou simplemente coller o estilo e crear os seus propios temas orixinais. É tamén característico da música folk empregar instrumentos típicos de cada rexión, como pode ser a zanfoña e a quena en varios países de América do Sur, o bombo legüero na Arxentina, o birimbao en Brasil, o banjo, a güira na República Dominicana, o violín ou a harmónica nos Estados Unidos, o violín, a marimba en Guatemala, bodhrán e o tin whistle en Irlanda, a gaita en Escocia, Galiza ou Asturias, o acordeón en Francia, Italia, Panamá ou a música litoraleña arxentina, a gralla e a dulzaina en Valencia e Cataluña, a frauta e tamboril en Zamora, a trikitixa no País Vasco, a arpa paraguaia en Paraguai, etc.

Derivado da expresión alemá *Volk*, que significa “o pobo coma un todo”, o termo folk, aplicado á música, danza, etc. é máis ben recente. Algúns informes falan de “folklore” como un termo que o inglés William Thoms utilizou, en 1846, para describir as tradicións, costumes e supersticións das clases incultas. Con todo, o concepto xa fora aplicado por Johann Gottfried Herder ao espírito popular e nacional, baixo o termo de Volksgeist, case un século antes.
[miniatura|250x250px|[Joan Baez|Joan Báez e Bob Dylan durante unha marcha polos dereitos civís en Washington en 1963.]]
Na década de 1940 a música folk xurdiu en Reino Unido como movemento autónomo dentro da música popular moderna. Superou en popularidade ao tango dende 1949 co tema "O rancho'e a Cambicha". Logo xurdiu en EE. UU. nos anos 1950 e 1960, baseándose na música tradicional (música folclórica) que fora traída ó novo continente polos inmigrantes europeos. Máis tarde, este movemento ocorrería tamén noutros países.

Os contidos das súas cancións eran a miúdo sociais e de protesta política. A música folk arxentina e estadounidense tocouse nos seus primeiros tempos con instrumentos acústicos, como Atahualpa Yupanqui. Nos Estados Unidos, a partir dos anos 1960 comezouse a incorporar con frecuencia instrumentos eléctricos no que se coñece como folk-rock. Representantes destacados desta corrente son Bob Dylan e Joan Báez. En Arxentina, tamén na década de 1960, a música folk desenvolveu o Movemento do Novo Cancionero, que desencadeou o movemento da Nova canción en América Latina e España, con expresións como Mercedes Sosa, Soidade Bravo, Víctor Jara, Rubén Blades, Caetano Veloso, Silvio Rodríguez, Alí Primeira e Alfredo Zitarrosa, entre outros moitos.

A música folk tivo o seu eco en Europa a partir de finais dos anos 1960, en dúas correntes claramente diferenciadas:

* A canción de autor, afín ás correntes folclóricas arxentina e estadounidense -neste último caso da canción protesta.
* A música folclórica contemporánea, enfocada en recuperar e adaptar a música tradicional folclórica ós novos tempos, podendo ser tanto música instrumental como música cantada. Esta corrente é a que máis se asocia na actualidade co concepto de música folk. Cando se trata de música cantada coñécella tamén como *folk pop* ou pop folclórico.

Entre as diferentes vertentes da música folk segundo países e rexións, cabe destacar por unha banda o folk latinoamericano e por outro a chamada música celta (fundamentalmente na Europa occidental).

O concepto de música folk asóciase principalmente cos países occidentais (Europa e América). Cando se quere facer referencia ó conxunto de músicas folk de distintos lugares do mundo emprégase normalmente o nome xenérico de «world music» ou «músicas do mundo».

## Principais grupos e artistas 
[miniatura|192x192px|[Carlos Núñez, gaiteiro e compositor de música folk.]]
Preséntase a continuación unha lista grupos e artistas destacados da música folk, entendida como música folclórica contemporánea. Para artistas de música folclórica tradicional, de folk-rock ou de canción de autor véxase o artigo correspondente.

### En España 
(Por orde alfabética de rexións)

* Jarcha, Andalucía
* Sobreviventes banda, Andalucía
* Rodríguez Celtic Band, Andalucía

* A Rolda de Boltaña, Aragón
* José Ángel Hevia, Asturias
* Llan de Cubel, Asturias
* Felpeyu, Asturias
* Nuberu, Asturias
* Xera, Asturias
* Xosé Ambás, Asturias
* A Compañía, Castela
* Aguaviva, Castela
* O noso Pequeno Mundo, Castela
* Eliseo Parra, Castela e León
* Gandalf, Castela e León
* Joaquín Díaz González, Castela e León
* Grupo Mayalde, Castela e León
* Luís Antonio Pedraza, Castela e León
* Novo Mester de Juglaría, Castela e León
* Vanesa Muela, Castela e León
* Sláinte, Cataluña
* Oskorri, Euskadi
* Kepa Junquera, Euskadi
* Acetre, Estremadura
* Carlos Núñez, Galicia
* Luar na Lubre, Galicia
* Milladoiro, Galicia
* Emilio Cao, Galicia
* Sondeseu, Galicia
* A Musgaña, Madrid
* Azarbe, Murcia
* Ao Tall, Valencia

### En Hispanoamérica 
(Por orde alfabética de países)

* Os Kjarkas,  
* Wara,  
* Illapu,  
* Los Jaivas,  
* Quilapayún,  
* A Montaña Gris,  
* Guardarraya,  
* Juan Cirerol,  
* Kevin Kaarl,  
* Ed Maverick,  
* Alborada,  
* Loito Quequezana,  

### Noutros países 
[miniatura|225x225px|[Alan Stivell, autor bretón de música folk.]]

* Milky Chance, Alemaña
* Huldreslåt,   -  
* Gwendal, Bretaña,  
* Alan Stivell, Bretaña,  
* Tri Yann, Bretaña,  
* Dan Ar Braz,   
* Loreena McKennitt,  
* Wolfstone,   (Reino Unido)
* The Weavers,  
* Värttinä,  
* The Beatles,   (Reino Unido)
* The Johnstons,   (Reino Unido)
* The Chieftains,  
* The Dubliners,  
* Planxty,  

## Véxase tamén 
* Old time music
* Música folclórica
* Canción de autor
* Folk pop
* Folk rock
* Folk metal
* Música celta
* World music

## Enlaces externos 
* *A Riproposta*, programa de Radio Clásica.