Almonacid de la Cuba

**Almonacid de la Cuba** (en aragonés: *Almonecir de la Cuba*) é unha localidade e concello da comarca de Belchite na provincia de Zaragoza. Limita con Belchite, La Puebla de Albortón, Fuendetodos, Azuara, Letux e Lécera.

## Toponimia 
O nome vén da cuba, a presa construída polos romanos no século I da era actual para o aproveitamento do río Aguas (ou río Aguasvivas) afluente do río Ebro e que se segue a empregar a día de hoxe, e sobre a que pasa a estrada CV-645.

O nome de Almonacid vén dun mosteiro da época visigótica, do latín MONASTERIUS a través do mozárabe, como o catalán *monestir* pero co paso de ST a Z como en Caesaragusta -> Zaragoza.

En fontes musulmás é mencionado como *hisn al-Munastir* (Al-Udri) ou *hisn Bani Jattab* (Yakut). En fontes cristiás aragonesas o nome tivo as variantes Almonacir, Almoneçir, Almoniçin e Almonazid. O alcume "de la Cuba" existe xa en 1383. En 1441 aparece *Almonecir de la Cuba* nun texto sobre unha controversia polos décimos. Sae no Fogache de 1495 como *Almonecir de la Cuba*.

## Historia 
Al Udri dá unhas informacións interesantes sobre *hisn al-Munastir* que permiten unha correcta identificación nun texto escrito en árabe:

Yakut expón con brevidade que:

Crese que Almonacid de la Cuba foi conquistado en 1117/1118 por Afonso I de Aragón. Existen referencias escritas ao entibo do río dende 1163, na época do rei Afonso II de Aragón. Existiron dúas probas de expulsión da comunidade musulmá, a primeira, de Ximeno Cornel, que errou, e a segunda, de Pedro Férriz de Sesé, que puido poboar o lugar con cristiáns en 1323 (e mesmo, ata outros autores, antes de 1323).

O monte do Lobo foi unha importante posición da artillaría Republicana durante a batalla de Belchite (1937, no marco da Guerra Civil Española). Está localizado a 2&nbsp;km ao leste de Almonacid de la Cuba. As covas foron conservadas e están abertas para visitar.

## Presa romana 
A presa romana de Almonacid de la Cuba é a de maior altura de todo o Imperio Romano. Mide 120 de lonxitude, 34 de altura e 27 de anchura, cunha capacidade para 6&nbsp;000&nbsp;000 m³ de auga. Empregábase para fornecer auga á poboación e para uso agrícola nunhas 7.000 hectáreas.

Foi construída pola localidade romana de nome descoñecido que existía no actual poboado de Cabezo de Nuestra Señora del Pueyo de Belchite (quizais a antiga Beligio). A presa formou parte do sistema hidráulico construído polos romanos para o cultivo na zona do val do Ebro.

## Demografía 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:bar       value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize = width:650 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:800
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:20 start:0
BackgroundColors = canvas:white

PlotData=
  color:bar width:20 align:left
  bar:1900 from:0 till:666
  bar:1910 from:0 till:732
  bar:1920 from:0 till:768
  bar:1930 from:0 till:663
  bar:1940 from:0 till:591
  bar:1950 from:0 till:662
  bar:1960 from:0 till:594
  bar:1970 from:0 till:496
  bar:1981 from:0 till:407
  bar:1991 from:0 till:337
  bar:2001 from:0 till:337
  bar:2010 from:0 till:283

PlotData=
  bar:1900 at: 666 fontsize:S text:666 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 732 fontsize:S text:732 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 768 fontsize:S text:768 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 663 fontsize:S text:663 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 591 fontsize:S text:591 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 662 fontsize:S text:662 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 594 fontsize:S text:594 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 496 fontsize:S text:496 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 407 fontsize:S text:407 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 337 fontsize:S text:337 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 337 fontsize:S text:337 shift:(-10,5)
  bar:2010 at: 283 fontsize:S text:283 shift:(-10,5)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Encoro de Proserpina

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do concello .