Zantedeschia aethiopica

**Zantedeschia aethiopica**, coñecida comunmente como **cala** de Etiopía, **cartucho**, **cornos** ou **flor do xerro**, é unha planta perenne herbácea de orixe surafricana, da familia das aráceas, a máis robusta e amplamente naturalizada do xénero *Zantedeschia.* 

## Taxonomía 
### Descrición 
Tanto o xénero como a especie foron descritos en 1826 polo médico e botánico alemán Kurt Polycarp Joachim Sprengel,, nun trabalo publicado en *Systema Vegetabilium, editio decima sexta* **3**: 756-765.

### Sinónimos 
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:
**Arodes aethiopicum* (L.) Kuntze
**Aroides aethiopicum* (L.) Kuntze
**Calla aethiopica* L. (protónimo)
**Calla aethiopica var. nana* Hovey
**Calla ambigua* Salisb.
**Calla moschata* Moench
**Colocasia aethiopica* (L.) Link
**Otosma aethiopica* (L.) Raf.
**Pseudohomalomena pastoensis* A.D.Hawkes
**Richardia aethiopica* (L.) Spreng.
**Richardia africana* Kunth
**Zantedeschia aethiopica var. minor* Engl.

### Etimoloxías 
Para a do xénero, ver *Zantedeschia*. 

O epíteto específico, *aethiopica*, alude á súa distribución na Rexión Etiópica.

## Cacterísticas 
[miniatura|255px|[Espatas.]]

Especie herbácea perenne de entre 60 a 100&nbsp;cm de altura. Posúe un rizoma oblongo e groso do que xorden raíces de até 15&nbsp;cm de longo. Produce numerosas follas de cor verde brillante basais, saxitadas e longamente pecioladas. As inflorescencias erectas chámanse espádices, poden medir de 4 a 18&nbsp;cm de longo e están envolvidas por unha espata (bráctea modificada) branca de forma acampanada. Nas variedades poden ser de diversas cores. É monoica, polo que as diminutas flores de ambos os sexos se atopan na mesma planta; en cada espata as femininas sitúanse baixo as masculinas, que forman as anteras amarelas.

## Distribución e hábitat 
miniatura|255px|Vista da planta
Esta planta é orixinaria de África do Sur, onde se encontra en Suazilandia, Lesotho e Suráfrica (Cabo Occidental, Cabo Oriental, KwaZulu-Natal, Provincia de Limpopo, Estado Libre e Gauteng).

Prefire áreas húmidas e sombreadas con abundancia de auga.

## Usos e cultivo 
Cultívase como planta ornamental ou para flor cortada polas súas vistosas espatas de cor branca.
 
Segundo algúns estudos científicos pode ser útil na limpeza de augas residuais evitando a proliferación de algas.

En África do Sur, onde se atopa naturalizada, tanto as follas como os rizomas utilízanse tradicionalmente como emplasto para feridas e picaduras e, tamén, as mesmas partes da planta, consómense cociñadas para neutralizar o oxalato cálcico.

Aínda que é de orixe tropical, resiste moderadamente o frío. Cultívase no exterior en sombra ou semisombra, en terreos húmidos e fértiles ou como planta semiacuática. Dependendo da pluviometría pode comportarse como caducifolia ou perenne.

## Toxicidade 
Toda a planta é tóxica, polo que non debe ser inxerida. Como principio activo contén cristais de oxalato de calcio. O zume é moi irritante. Os signos clínicos son tanto locais como xerais. Entre os locais (por contacto directo) produce irritación da pel, beizos, mucosa bucal. Entre os xerais, gastroenterites e diarrea.

## Simboloxía 
En Galicia o seu uso está moi asociado á festa dos maios.

A "cala" foi utilizada como símbolo político polos nacionalistas republicanos de Irlanda do Norte nas súas pretensións de conseguir a independencia ou ben a integración da provincia na República de Irlanda.

Na América Latina é unha flor asociada aos cemiterios, pois emprégase, canda outras flores, para adornar as tumbas no día dos defuntos.

## Estado de conservación 
A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais, tendo en conta que esta especie non se enfronta a grandes ameazas e que está moi estendida, cualifica o seu status como *LC* (pouco preocupante).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Alismatales
*Aráceas
**Zantedeschia*

### Ligazóns externas 
* *Zantedeschia aethiopica* (L.) Spreng. na EOL