Nazón de Breogán

175px|miniatura|Eduardo Pondal
, preto da torre de Hércules]]
A expresión **Nazón de Breogán** (*Nación de Breogán* segundo a normativa vixente) procede do final da cuarta estrofa do poema *Os Pinos* de Eduardo Pondal, que constitúe a letra do himno galego, musicado por Pascual Veiga.

Dentro da mitoloxía celtista de Pondal, inspirada no *Libro das invasións de Irlanda*, Breogán (tamén Brigo, Bregon ou Breachdan en irlandés antigo), sería un rei mitolóxico galaico, ou de tempos prehistóricos. No poema, *Fogar de Breogán*, *Nazón de Breogán*, *Rexión de Breogán* e *Eidos de Breogán* representan a Galiza. A principal fonte documental sobre Breogán é o *Lebor Gabála Érenn*. Neste compendio é descrito como o fillo de Brate, e o pai de Ite e Bile, entre outros, así como o devanceiro dos gaels.

O verso é a personificación nacional de Galiza, sendo mencionado no himno *Os Pinos* a través de referencias metafóricas como "Fogar" e "Nazón de Breogán". O himno remite a tres nacións sen nomealas cos seus nomes contemporáneos: Galiza, Portugal (*a nobre Lusitania* ou *a boa Lusitánia* en versión das Irmandades da Fala) e Irlanda, a onde chegarían *as fillas de Breogán,* no poema de Pondal, ou o fillo Ith e despois os milesianos (de Mil, neto de Breogán), no *Lebor Gabála.*

## Primeiras décadas do XX 
Aínda que escrito e composto como himno galego no século XIX, *Os Pinos* convivía nas reivindicacións con outros poemas tratados como himnos que tamén facían referencia ao carácter de Galiza en tanto nación, como os de Luís Taibo e Alfredo Brañas, ou o de Ramón Cabanillas.

O himno, oficiosamente, eran as catro primeiras estrofas, rematando en "nazón de Breogán", das dez do poema enteiro; porén en 1918, as Irmandades da Fala incluíron unha quinta estrofa, versión da sexta no poema, referida a Portugal (chamado no poema, *Lusitania*).

Na campaña polo primeiro Estauto de Autonomía o himno estivo moi presente.

## No franquismo 
Esta expresión, de fondo contido nacionalista, motivou que a "segunda parte" do himno (estrofas terceira e cuarta) estivese prohibida durante o franquismo. O himno foi cantado como reivindicación polos estudantes cando o entoaron após a prohibición de empregar o galego nas *Festas Minervais*.

## Na democracia 
A Lei 5/1984, do 29 de maio, de símbolos de Galicia establece "nazón de Breogán" como derradeiro verso do himno oficial, limitando a letra ás catro primeiras estrofas do poema.

Durante o bipartito inaugurouse a mostra *Nazón de Breogán* para conmemorar o 70 aniversario do plebiscito do primeiro Estatuto de Autonomía de Galiza e, segundo o Vicepresidente, para *lembrar que somos nación, non rexión,* aínda que ambos termos son compatíbeis no poema orixinal, onde tamén chama Rexión de Breogán (verso 40). Foi comisariada por Lourenzo Fernández Prieto e á inauguración acudiron numerosas personalidades do país, como Isaac Díaz Pardo, que tamén inaugurou a mostra itinerante na Sala Sargadelos.

"Nazón de Breogán" foi proposto polo PSdeG para ser incluído no preámbulo na reforma do Estatuto de Autonomía, en 2010 e 2021.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Himno galego 
*Marcha do Antigo Reino de Galiza
* Bandeira de Galiza
* Escudo de Galiza