Planta oleaxinosa

[thumb|200px|Sementes de [Glycine max|soia, ricas en aceite. O aceite de soia é o de maior produción mundial, seguido do aceite de palma e de colza.]]
[thumb|200px|Extracción do [aceite de oliva.]]

As **plantas oleaxinosas** ou **plantas aceiteiras** son vexetais (normalmente cultivos) de cuxa sementes ou froitos pode extraerse aceite, nalgúns casos comestíbel e noutros casos de uso industrial. As oleaxinosas máis sementadas son a soia (*Glycine max*), o dendeceiro ou palma aceiteira (*Elaeis*), o cacahuete (*Arachis hypogaea*), o xirasol (*Helianthus annuus*), o millo (*Zea mays*) e o liño (*Linum* spp.). Cada planta, á su vez, pode ter outros usos económicos, coma o liño, do que se poden extraer fibras téxtiles, fariñas e sementes alimenticias, ou o millo, a soia e o cacahuete, cuxos froitos e sementes tamén se poden comer; no caso das nogueiras (*Juglans* spp.) pode extraerse tamén a madeira. Outras plantas oleaxinosas son o azafrán bastardo ou cártamo (*Carthamus tinctorius*), a colza (*Brassica napus*) (aceite de canola), a oliveira (*Olea europaea*) a nogueira (*Juglans*), o rícino (*Ricinus communis*), o sésamo (*Sesamum indicum*), a xoxoba (*Simmondsia chinensis*), o tung (*Vernicia fordii*), a amendoeira (*Prunus dulcis*), o arroz (aceite de farelo de arroz) e incluso os bagos de videira.

O aceite de soia é o de maior produción mundial, seguíndolle o aceite de palma, a colza e o xirasol.

En Galiza cultívanse dende a antigüidade distintas especies oleaxinosas como o millo, o liño ou a nogueira, aínda que ningunha delas para a produción de aceites. A oliveira cultivouse nalgunhas zonas de Galiza para obter aceite, como na Ribeira Sacra ou en Quiroga; os reis católicos impediron que o cultivo da oliveira se xeneralizase para favorecer a produción noutras zonas de España, gravando a actividade a través de altos impostos que obrigaron aos labregos a arrincar todos os pés do país e dedicarse a outros cultivos. Porén nos últimos anos está a medrar a produción de aceite de oliva en Galiza.

## Extracción do aceite 
Os métodos e maquinarias para extraer o aceite presente nos froitos ou sementes, varían de acordo á planta.

Na extracción do aceite das sementes oleaxinosas existen dous sistemas, un mecánico e o outro empregando disolventes. Ambos os dous sistemas requiren que as sementes estean previamente limpas, debulladas, esmagadas, escachadas e moidas.

A extracción mecánica consiste nos pasos a seguir: 
* As sementes xa moidas pasan a un acondicionador onde se obtén unha masa homoxénea;
* A masa pasa a unha prensa de parafuso, que nun só paso esmaga a masa separando o aceite e deixando unha "torta proteínica";
* O aceite pasa a unha peneira vibratoria co fin de proceder a unha primeira etapa de filtración de grandes impurezas;
* O aceite peneirado pasa a un filtro do que se obtén o aceite cru filtrado:
* A torta proteínica pode xerar un plus de aceite sendo sometida a extracción por disolventes, o pode tamén destinarse a producir alimento equilibrado para animais en forma de pellets.

A extracción por disolventes consiste nos pasos a seguir:
* As sementes moidas son esmagadas a xeito de rodetes;
* O rodete pasa a un acondicionador para a súa homoxeneización; 
* O rodete homoxéneo pasa a un muíño onde se desfai en anacos moi finos para facilitar a extracción;
* O rodete dividido pasa a un extractor, onde é sometido á acción dun disolvente de materias graxas, sendo o hexano o máis utilizado na industria moderna;
* O disolvente arrastra as graxas a un evaporador onde son separadas, en tanto aquel volve ao extractor;
* O farelo restante lévase a un separador do disolvente para eliminalo.

Na extracción do aceite de oliva utilízase un muíño de aceite.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Plantas
* Aceite
* Aceite vexetal

### Ligazóns externas 
* *Planta oleaginosa*, EUROVAC;
* *Nutriking*, produtor de aceite de soia, de colza e de xirasol *(en ccastelán)*.