Enxeñaría social

A **enxeñaría social** é un termo que se emprega para referirse aos esforzos para influír en determinadas actitudes e comportamentos sociais a grande escala. Isto adoita ser levado a cabo por gobernos, pero tamén pode ser levado a cabo por medios de comunicación, o mundo académico ou grupos privados co fin de producir as características desexadas nunha poboación obxectivo.

## Orixe do concepto 
O industrial neerlandés J.C. Van Marken empregou o termo *sociale ingenieurs* («enxeñeiros sociais») nun ensaio de 1894. A idea era que os empresarios modernos necesitaban a axuda de especialistas para afrontar os desafíos humanos, do mesmo xeito que necesitaban coñecementos técnicos (enxeñeiros tradicionais) para afrontar os desafíos non humanos (materiais, máquinas, procesos). *Social engineering* («Enxeñaría social») foi o título dunha pequena revista en 1899 (renomeada *Social Service*, «Servizo social», a partir de 1900) e, en 1909, foi o título dun libro do antigo editor da revista, William H. Tolman (traducido ao francés en 1910). Coa obra *The Social Engineer*, do sociólogo Edwin L. Earp, publicada durante a «folla pola eficiencia» de 1911 nos Estados Unidos, lanzouse un novo uso do termo que desde entón se converteu en estándar: a «enxeñaría social» pasou a referirse a unha maneira de tratar as relacións sociais como «maquinarias», que se debían xestionar á maneira dun enxeñeiro técnico.

En canto á enxeñaría social nos sistemas socialistas, Arendt argumenta que o totalitarismo socialista emprega técnicas de enxeñaría social semellantes ás empregadas polo totalitarismo fascista, pero con obxectivos diferentes. Mentres que o fascismo pretende crear unha sociedade xerárquica e autoritaria, o socialismo totalitario pretende crear unha sociedade colectivista e igualitaria. e o filósofo estadounidense Michael Walzer.

Non obstante, segundo Arendt, o totalitarismo socialista tamén emprega técnicas de enxeñaría social para controlar e manipular a opinión pública, creando un ambiente de medo, incerteza e desinformación. Por exemplo, Arendt salienta como o totalitarismo socialista emprega a propaganda para crear un sentido de unidade e cohesión social, pero tamén para difundir desinformación e medo.

### Nos países capitalistas 
Noam Chomsky, un dos críticos máis influentes do capitalismo contemporáneo, analizou a enxeñaría social deste sistema económico en varias das súas obras, entre elas *Manufacturing Consent: The Political Economy of Mass Media*. Xunto con Edward S. Herman, Chomsky propuxo a teoría do modelo de propaganda, que describe como as elites capitalistas manipulan a opinión pública e o comportamento a través dos medios de comunicación, as institucións e as políticas para manter o control e preservar as desigualdades existentes.

O profesor Brian Holmes escribiu varios artigos e ensaios sobre enxeñaría social e a cultura do capitalismo avanzado, entre os que se inclúen *The Flexible Personality: For a New Cultural Critique* (2002) e *Escape the Overcode: Activist Art in the Control Society* (2007). Nestes escritos, Holmes describiu como as empresas e os gobernos empregan as técnicas de enxeñaría social para controlar e xestionar a sociedade.

Algúns exemplos de enxeñaría social en sistemas capitalistas:
* **Publicidade enganosa** para convencer os consumidores de que compren os seus produtos ou servizos. Unha empresa pode usar promesas falsas ou declaracións enganosas para convencer os consumidores de que o seu produto é mellor que o dos seus competidores.
* **Manipulación dos medios**. Unha entidade pública ou privada pode usar os medios de comunicación para promover certas ideas ou difundir información errónea.
* **Campañas de mercadotecnia viral** que se difunden a través das redes sociais. Por exemplo, crear un vídeo ou unha imaxe atractiva que anime á xente a compartila, aumentando así o recoñecemento da marca.
* **Técnicas de empurrón**, que implican o uso de técnicas sutís para influír no comportamento das persoas. Un supermercado pode colocar produtos máis saudables en lugares máis visibles para animar os clientes a elixir opcións máis saudables.
* **Infiltrarse en grupos en liña** co obxectivo de influír nas conversas ou opinións dos membros. Por exemplo, unha empresa pode crear unha conta falsa nas redes sociais para difundir información positiva sobre o seu propio produto ou criticar os produtos da competencia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Enxeñaría social (informática)
* Guerra psicolóxica
* Paideia
* Propaganda
* Relacións públicas

### Ligazóns externas 
*