Edvard Munch

**Edvard Munch**, nado en Løten o 12 de decembro de 1863 e finado en Ekely o 23 de xaneiro de 1944, foi un pintor e gravador noruegués expresionista. As súas evocativas obras sobre a angustia influenciaron profundamente o expresionismo alemán aos comezos do século XX.

*O berro* (1893; orixinalmente titulado *Desesperación*), é a súa obra máis coñecida e considerada coma unha icona da angustia existencial. Como en moitas das súas obras realizou numerosas versións. Foi roubada do museo Munch en Oslo, Noruega o 22 de agosto de 2004 e recuperada o 30 de agosto do 2006 con danos menores reparables.

O pintor dicía de si mesmo que, do mesmo modo que Leonardo da Vinci estudara a anatomía humana e disecado corpos, el tentaba disecar almas. Xa que logo, os temas máis frecuentes na súa obra foron os relacionados cos sentimentos e as traxedias humanas, coma a soidade (*Melancolía*), a angustia (*O berro*), a morte (*Morte dun bohemio*) e o erotismo (*Amantes*, *O bico*). Considéraselle o precursor do expresionismo, pola forte expresividade dos rostros e as actitudes das súas figuras, ademais do mellor pintor noruegués de todos os tempos.

## Traxectoria
Edvard Munch medrou en Oslo, daquela chamada Christiania. Ten parentesco co pintor Jacob Munch (1776 – 1839) e o historiador Peter Andreas Munch (1810 – 1863). A súa nai e unha das súas irmás morreron sendo el moi mozo, e outra das súas irmás foi diagnosticada cunha enfermidade mental. O seu pai estaba dominado por obsesións relixiosas. O seu pai instilou nos seus fillos un profundo temor para o inferno, asegurándolles que se pecaban de calquera modo serían condenados ao inferno sen esperanza de perdón. Munch pasou unha infancia con numerosas enfermidades e dos cinco irmáns orixinais tan só Andreas casaría morrendo uns poucos meses despois do casamento. Estes feitos poderían explicar a escuridade e o pesimismo de gran parte da obra de Munch. Máis tarde afirmou: "A enfermidade, a tolemia e a morte foron os anxos que rodearon o meu berce e seguíronme durante toda a miña vida". Varias fontes modernas describen a enfermidade de Munch coma un caso probable de desorde bipolar. Munch consideraba esta personalidade conflitiva e un tanto desequilibrada como a base do seu xenio.

En 1885 levou a cabo o primeiro dos súas numerosas viaxes a París, onde coñeceu os movementos pictóricos máis avanzados e sentiuse especialmente atraído pola arte de Paul Gauguin. Non tardou en crear un estilo sumamente persoal, baseado en acentuar a forza expresiva da liña, reducir as formas á súa expresión máis esquemática e facer un uso simbólico, non naturalista, da cor, e de aí a súa clasificación como pintor simbolista. De 1892 a 1908 viviu en Alemaña, sobre todo en Berlín, aínda que fixo frecuentes viaxes a Noruega e París. En Berlín presentou en 1892 unha exposición que tivo que ser retirada polo escándalo que suscitou e que deu pé á creación da Secesión Berlinesa. En 1908 volveu definitivamente a Noruega, onde recibiu algúns encargos oficiais (pinturas do paraninfo da Universidade de Oslo) e pasou os seus últimos anos en soidade.

Nas décadas de 1930 e 1940 os Nazis etiquetaron o seu traballo como "arte dexenerada" e retiraron os seus traballos dos museos alemáns. Este feito feriu profundamente a Munch, que se consideraba un antifascista e chegara a apreciar Alemaña como seu segunda patria.

Morreu en Ekely, preto de Oslo, pouco despois de seu oitenta aniversario. Deixou máis de 1.000 cadros, 15.400 gravados, 4.500 debuxos e acuarelas e seis esculturas á cidade de Oslo que construíu o Museo Munch en Tøyen no seu honor.

## Obras máis importantes 
* 1985: *A moza enferma*
* 1893: *O berro*
* 1894: *Cinzas*
* 1894-95: *Madonna*
* 1895: *Puberdade*
* 1895: *Autorretrato*
* 1896: *Angustia*
* 1896: *Celos*
* 1897: *O bico*
* 1897: *A danza da vida*
* 1900: *Melancolía*
* 1940-42: *Autorretrato: Entre o reloxo e a cama*

## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Art Gallery - Edvard Munch 
* Edvard Munch