Proxestáxeno

[miniatura|dereita|450px|[Esteroidoxénese, cos proxestáxenos no cadro de fondo amarelo.]]
Os **proxestáxenos**  
  
Todos os proxestáxenos caracterízanse por ter un esqueleto básico de 21 carbonos, chamado esqueleto de pregnano (C21). De igual maneira, os estróxenos posúen un esqueleto de estrano (C18), e os andróxenos un esqueleto de andrano (C19).

Os proxestáxenos denomínanse así pola súa función no mantemento do embarazo (función proxestacional), aínda que están presentes tamén noutras fases do ciclo menstrual ou estral. A clase das hormonas proxestáxenas comprende todos os esteroides que teñan esqueleto de pregnano, tanto naturais como sintéticos. As substancias con efecto hormonal similar a este exóxenas ou sintéticas denomínanse xeralmente proxestinas.

Os termos *proxesterona*, *proxestáxeno* e *proxestina* son ás veces usados de forma errada indistinta como sinónimos na literatura científica e en contextos clínicos. As *proxestinas* son *proxestáxenos sintéticos* e usados en medicina. Exemplos importantes de proxestinas son o derivado da 17α-hidroxiproxesterona medroxiproxesterona acetato e o derivado da 19-nortestosterona noretisterona. As proxestinas son análogos estruturais da proxesterona e teñen actividade proxestaxénica igualmente, pero difiren da proxesterona nas súas propiedades farmacolóxicas en varios modos.. A P5, P4, 17α-hidroxipregnenolona, e a 17α-hidroxiproxesterona son todos intermediatos desta ruta producidos endoxenamente. Deste modo, todos os tecidos produtores de hormonas esteroides, como as glándulas adrenais, ovarios, e testículos, poden producir proxestáxenos.

Nalgúns tecidos, os encimas requiridos para obter o produto final non están todos localizados nunha soa célula, polo que deben colaborar na síntese varios tipos celulares. Por exemplo, nos folículos ováricos, o colesterol convértese no andróxeno androstenediona nas células da teca folicular, o cal é despois convertido en estróxeno nas células da granulosa próximas . Nalgunhas especies, as glándulas adrenais fetais tamén producen pregnenolona (P5), a cal se converte en proxesterona (P4) e estróxenos pola placenta (como se explica máis abaixo). Nos humanos, as glándulas adrenais fetais producen deshidroepiandrosterona pola ruta da pregnenolona (P5).

### Produción de proxestáxenos no ovario 
A proxesterona (P4) é o principal proxestáxeno producido polo corpo lúteo . A secreción de P4 chega ao seu máximo na fase de diestro do ciclo estral dos mamíferos.

### Produción de proxestáxenos na placenta 
O papel da placenta na produción de proxestáxenos varía entre especies. Nas ovellas, cabalos e humanos, unha vez establecido o embarazo, a placenta asume a maior parte da produción de proxestáxenos , pero noutras especies o corpo lúteo do ovario segue sendo a principal fonte de proxestáxenos. Nas ovellas e nos humanos, a proxesterona (P4) é o principal proxestáxeno placentario.

A placenta equina produce unha variedade de proxestáxenos, principalmente a 5αDHP e a 20α5P, comezando no día 60 de xestación. O cambio completo lúteo-placentario na produción ocorre entre os días 120-150.

## Aplicacións 
### Control da natalidade 
As proxestinas, substancias sintéticas con actividade proxestáxena , utilízanse na contracepción hormonal nas pílulas anticonceptivas, implantes e no sistema intrauterino (*Mirena*).

### Antiandróxeno 
A proxestina sintética *ciproterona* utilizase como antiandróxeno . Outras proxestinas, polo contrario, teñen propiedades androxénicas .

### Regulación da hemorraxia menstrual 
Nun ciclo menstrual normal, a diminución dos niveis de proxesterona desencadea a menstruación. A noretindrona acetato (nome comercial *Aygestin*) e a medroxiproxesterona acetato (nome comercial *Provera*) poden utilizarse para regular a hemorraxia menstrual.

### Caquexia 
En moitas persoas que presentan tumores sólidos malignos ou SIDA e teñen caquexia (gran debilidade e perda de peso), especialmente en casos de cánceres gástricos e pancreáticos, as proxestinas poden utilizarse para mellorar o apetito e reducir as perdas de peso. En xeral, utilízanse en combinación con outros esteroides como dexametasona. Os seus efectos tardan varias semanas en facerse apreciables, pero teñen unha duración relativamente longa comparada coa dos corticosteroides. Ademais, incrementan a masa muscular corporal. O *mexestrol acetato* é o fármaco líder deste tipo para o tratamento da caquexia .

## Notas 
## Ligazóns externas 
* The Nomenclature of Steroids
* Steroidogenesis
* The Million Women Study 
*  (the Women's Health, Osteoporosis, Progestin, Estrogen study)
* 
* Xestación equina  https://web.archive.org/web/20120130053301/http://www.vetmed.lsu.edu/eiltslotus/theriogenology-5361/equine%20pregnancy_2.htm