open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Teodoro Obiang Nguema

**Teodoro Obiang Nguema Mbasogo**, nado o 5 de xuño de 1942, é o presidente de Guinea Ecuatorial dende o 3 de agosto de 1979.

## Traxectoria 
Nado en Acoacan, no seo do clan mongomo dos fang, Obiang comezou a súa carreira nunha academia militar española. Chegou a tenente durante o goberno do seu tío Francisco Macías Nguema.

Obiang desempeñou varios cargos como o de gobernador de Bioko e xefe das forzas armadas de Guinea. Deu un golpe de estado contra Macías o 3 de agosto de 1979, xulgándoo e executándoo pouco despois. En outubro, Teodoro converteuse oficialmente no presidente do país e declarou que acabaría coa política represiva do seu antecesor.

En novembro de 2021, Teodoro Obiang Nguema Mbasogo foi nomeado no congreso do seu partido como candidato para un sexto mandato nas eleccións de 2023.
Girma Wolde-Giorgis

**Girma Wolde-Giorgis Lucha**, nado en decembro de 1924, foi o Presidente de Etiopía dende 2001 ata 2013.

## Traxectoria
Foi militar e político durante o réxime do negus Haile Selassie, chegando a ser o presidente do Parlamento. Tralo derrocamento do emperador en 1974 traballou en representación do goberno provisional de Mengistu Haile Mariam en Eritrea. Cando este foi derrocado, converteuse nun home de negocios até a súa elección como Presidente.
Josefa Iloilo

**Josefa Iloilo Uluivuda**, nado en Vuda, Ba, Fiji o 29 de decembro de 1920 e finado en Suva o 6 de febreiro de 2011, foi un político fixiano.

Foi presidente de Fiji dende o 13 de xullo de 2000 até o 30 de xullo de 2009, excepto por un breve período entre decembro de 2006 e xaneiro de 2007 cando o país sufriu un golpe de Estado e estivo baixo un goberno interino liderado por Frank Bainimarama. Tiña o título tradicional de Tui Vuda, o xefe supremo do distrito de Vuda. Morreu o 6 de febreiro de 2011.
Tarja Halonen

**Tarja Kaarina Halonen**, nada en Helsinqui o 24 de decembro de 1943, é unha avogada e política finlandesa.

En 1968 graduouse en leis pola Universidade de Helsinqui. En 2000 converteuse en presidenta de Finlandia, sendo a primeira muller en logralo. Foi reelixida o 29 de xaneiro de 2006 e deixou o cargo en febreiro de 2012, ao remate do seu período legal.
Revistas de acceso aberto

As **revistas de acceso aberto** son aquelas revistas existentes na rede que poden ser accedidas sen custo algún para os lectores. Inscríbense no movemento de acceso libre e son ben previamente financiadas polos autores no momento da publicación do seu artigo, ou ben por institucións. Existe un directorio que recolle publicacións deste tipo na Universidade de Lund, sempre que non requiran financiamento dos autores ou da institución (Directory of Open Access Journals).

As revistas de acceso libre están proliferando moito en diversos campos, por exemplo, no científico, onde colaboran a unha comunicación científica máis áxil, menos dirixida por grupos de intereses e menos onerosa para os departamentos de investigación con orzamentos pequenos.

## Notas
Omar Bongo

**El Hadj Omar Bongo Ondimba**, antes chamado **Albert-Bernard Bongo**, nado o 30 de decembro de 1935 e finado en Barcelona o 8 de xuño de 2009, foi un político gabonés. Foi presidente de Gabón dende o 28 de novembro de 1967 ata o seu falecemento. No final da súa vida era o gobernante máis lonxevo de África aínda no cargo e o sétimo no mundo.

Bongo naceu en Lewai, actual Bongoville; foi elixido vicepresidente en marzo de 1967, canda Leon M'ba, e converteuse en presidente trala morte de M'ba o 28 de novembro dese mesmo ano. Converteuse ao islam en 1973 e cambiou o seu nome a Omar. Engadeu o apelido Ondimba no 2003.

## Notas 
## Véxase tamén
Yahya Jammeh

**Yahya (Abdul-Aziz Jemus Junkung) Jammeh**, nado o 25 de maio de 1965, é o Presidente de Gambia dende 1996. Como presidente do Consello de Goberno Provisional das Forzas Armadas, tomou o control do país nun golpe de estado en xullo de 1994, e foi elixido como presidente dous anos despois, en setembro de 1996, nunhas eleccións, que recibiron algunhas críticas.

Fundou a *Alianza para a Reorientación e Construción Patriótica* como partido político. Jammeh foi reelixido o 18 de outubro de 2001 con aproximadamente o 53% dos votos, sendo estas eleccións consideradas libres por observadores internacionais, agás algúns acontecementos concretos.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do presidente
Isaias Afewerki

**Isaias Afewerki**, nado en Asmara, Imperio de Etiopía, o 2 de febreiro de 1945, é un político eritreo, que é presidente de Eritrea dende 1993.

En 1966 incorporouse á *Fronte para a Liberación de Eritrea* (FLE) e viaxou a República Popular da China onde ingresou no Exército para a súa formación. Máis tarde foi co-fundador da *Fronte Popular para a liberación de Eritrea*, e foi nomeado Secretario Xeral en 1987. Despois da independencia do seu país, converteuse no primeiro Presidente e dirixiu os enfrontamentos armados que se aconteceron despois con Etiopía. Converteu o FPLE en *Fronte Popular para a Democracia e a Xustiza* (PFDJ) que funciona como partido único.

Considerado por moitos analistas internacionais como un ditador, non convocou eleccións libres desde o seu acceso á Presidencia.

## Notas
Arnold Rüütel

miniatura|200px|Arnold Rüütel

**Arnold Rüütel**, nado en Pahavalla o 10 de maio de 1928 e finado en Talín o 31 de decembro de 2024, foi un político estoniano, que foi presidente de Estonia dende o 8 de outubro de 2001 ata 2006.

## Notas
Karolos Papoulias

**Karolos Papoulias** (en grego: Κάρολος Παπούλιας), nado en Ioánina o 4 de xuño de 1929 e finado en Atenas o 26 de decembro de 2021, foi un político grego presidente do seu país dende o 12 de marzo de 2005 ata 2015.

Estudou dereito na Universidade de Múnic, e doutorouse en dereito privado internacional na Universidade de Colonia.

## Véxase tamén
Lansana Conté

**Lansana Conté**, nado en Dubreka (Guinea Francesa) o 30 de novembro de 1934 e finado o 22 de decembro de 2008 en Conakry, foi o presidente de Guinea dende o 3 de abril de 1984, despois dun golpe de estado militar trala morte de Ahmed Sékou Touré, até a súa morta. Foi membro do Partido da Unidade e o Progreso, partido predominante en Guinea. Pertencía á etnia soussou.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía en español por Fundación CIDOB
Henrique Rosa

**Henrique Pereira Rosa**, nado o 18 de xaneiro de 1946 e finado o 15 de maio de 2013, foi un político de Guinea-Bissau. Exerceu como presidente do seu país dende o 28 de setembro de 2003, despois que un golpe de estado militar depuxera ao anterior presidente, Kumba Ialá, ata 2005.

Henrique Rosa era un empresario, inicialmente reticente a aceptar o posto que lle ofreceu un comité militar dirixido por Veríssimo Correia Seabra.

## Notas
Óscar Berger

**Óscar José Rafael Berger Perdomo**, nado o 11 de agosto de 1946, foi o presidente de Guatemala dende 14 de xaneiro de 2004.
Bharrat Jagdeo

**Bharrat Jagdeo**, nado o 23 de xaneiro de 1964, foi Presidente de Güiana. Previamente fora membro do gabinete de Janet Jagan.
Boniface Alexandre

**Boniface Alexandre**, nado en Porto Príncipe o 31 de xullo de 1936 e finado o 4 de agosto de 2023, foi o presidente de facto de Haití dende o 29 de febreiro de 2004 até 7 de marzo de 2006, trala fuga do presidente Jean-Bertrand Aristide. Boniface como presidente da Corte Suprema de Xustiza asumiu o posto de presidente, e deixoullo a René Préval, de acordo á liña de sucesión presidencial, como presidente do Tribunal Supremo.

O seu goberno non foi recoñecido nin polo presidente venezolano Hugo Chávez, nin polo goberno da veciña Xamaica.

## Notas
Ricardo Maduro

**Ricardo Rodolfo Maduro Joest**, nado en Panamá o 20 de abril de 1946, é un político e empresario hondureño que foi Presidente da República entre 2002 e 2006. Anteriormente fora director do Banco de Honduras. Pertence ao Partido Nacional de Honduras.

## Biografía 
Fillo de pai panameño e nai hondureña, esta á súa vez nada en Guatemala, Ricardo Maduro se graduouse pola Lawrenceville School e despois pola Universidade Stanford. Do seu primeiro matrimonio, con Miriam Andréu, tivo tres fillos, un dos cales foi secuestrado o 23 de abril de 1997 e atopado morto dous días despois.

Despois da morte do seu fillo, decidiu saír candidato á presidencia, tendo como divisa a loita contra a criminalidade. Foi elixido o 2001, asumindo o 27 de xaneiro de 2002. O outubro de 2002 contraeu matrimonio con Ocaña Navarro.

Aínda durante o seu período presidencial, Maduro e a súa filla sufriron un accidente de avión, o 1 de maio de 2005. A pesar da gravidade do accidente, ambos se recobraron do mesmo.

Nas eleccións de 27 de novembro de 2005 o candidato do seu partido  Porfirio "Pepe" Lobo, perdeu fronte a Manuel Zelaya do Partido Liberal de Honduras, quen o substituíu no cargo presidencial o 27 de xaneiro de 2006.

## Notas
Repositorio institucional

Un **repositorio institucional**, tamén denominado **depósito institucional** ou **arquivo aberto**, almacena e preserva a produción intelectual dunha comunidade investigadora. Pode conter distintos tipos de recursos informativos coma teses, *preprints*, *postprints*, informes, materiais de ensinanza etc. en acceso libre. De acordo coa Declaración de Berlín os repositorios deberán ser acumulativos e perpetuos.

Teñen a súa orixe na denominada ruta verde da ciencia, xurdido despois da Declaración de Budapest (14 de febreiro de 2002). Nela o comité directivo da Budapest Open Access Initiative (BOAI) fai novas recomendacións en apoio á práctica do acceso aberto na ciencia.

Estes repositorios institucionais son un servizo ofertado polas universidades e organismos adicados á investigación e poden constituír coleccións dixitais sempre e cando dispoñan de:

* unha colección organizada de obxectos dixitais**,** na que se poidan realizar procuras de diversa tipoloxía
* cun software compatible co protocolo OAI-PMH para a facilitar a súa interoperabilidade 
* descrita con metadatos (Dublin Core etc.) que permitan a súa óptima procura na Internet e o enlazado entre obxectos dixitais
* ten identificadores persistentes (DOI, handle, URI, etc.)

Os exemplos de repositorios institucionais son moi abundantes, como RepositoriUM da Universidade do Minho ou Digital Academic Repositories (DARE) da Universidade de Ámsterdam.

En Galicia cómpre sinalar os repositorios Investigo, da Universidade de Vigo; o RUC, da Universidade da Coruña e o repositorio Minerva, da Universidade de Santiago de Compostela ou mesmo o RUNA, do SERGAS. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Clorato

*Non confundir con Cloruro.*
alt=Clorato de calcio: fórmula e balance electrónico|miniatura|Clorato de calcio: fórmula e balance electrónicoO **clorato** é unha substancia derivada do radical (ClO3-), o ión trioxoclorato (nomenclatura da IUPAC). Polo tanto, calquera sal do ácido clórico HClO3. O cloro ten estado de oxidación +V.

Os cloratos son oxidantes fortes, aínda que poden ser oxidados a percloratos (substancias co radical ClO4-). Polo seu carácter oxidante e grande inestabilidade asociada a el, non se atopan na natureza.

Algúns cloratos:
* clorato de sodio (NaClO3)
* clorato de potasio (KClO3)
* clorato de bario (Ba[ClO3]2)
* clorato de amonio (NH4ClO3)
* clorato de estroncio (SrClO3)
* clorato de cromo (III) (Cr[ClO3]3)
* clorato de magnesio (Mg[ClO3]2)

## Estrutura e ligazóns 
alt=Representación de diferentes estruturas resoantes do clorato.|miniatura|Representación de diferentes estruturas resoantes do clorato.
O ión clorato non pode ser representado de xeito satisfactorio por unha estrutura de Lewis, pois todas as ligazóns Cl–O teñen a mesma lonxitude (1.49 Å no clorato de potasio), e o átomo de cloro é hipervalente. Non obstante, con frecuencia é presentado como un híbrido de múltiples estruturas resoantes:
Ferenc Mádl

**Ferenc Mádl**, nado o 29 de xaneiro de 1931 en Bánd (condado de Veszprém) e finado o 29 de maio de 2011 en Budapest, foi o presidente de Hungría dende o 4 de agosto de 2000 ata o 5 de agosto de 2005, sendo substituído por László Sólyom.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Biografía CIDOB
Nitrato

Os **nitratos** son sales do ácido nítrico. Derivado do radical **nitrato** (NO3-), ión trioxonitrato en nomenclatura da IUPAC

O ión nitrato é plano, coa seguinte estrutura:

      O     O&minus;
       \\  /
         N+
         |
         O&minus;
que, no caso do ácido nítrico, resulta:
      O     O
       \\ //
         N
         |
         O
         |
         H

## Historia
Os nitratos coñécense cando menos dende a Idade Media. Co ácido sulfúrico xerábase a partir deles o ácido nítrico necesario na formulación da auga rexia. Coa introdución da pólvora os pequenos xacementos naturais non fornecían a demanda e comezou un proceso de fabricación a partir dos excrementos humanos e animais.
Luís Soto

**Luís Soto Fernández**, nado en Podentes (A Bola) o 7 de decembro de 1902 e finado en Cidade de México o 12 de novembro de 1981, foi un político e xornalista galego.

## Traxectoria 
Fillo dos mestres José Camilo Soto Losada e Sara Fernández. Con catro irmáns, estudou o Bacharelato en Celanova e despois emigrou a Arxentina. Regresou e fíxose mestre, e deu clase en Buscalque (Lobios), Penosiños e Mondariz (1934-1936). Comezou a súa traxectoria política no PCE durante a República. Logo das eleccións de febreiro de 1936 e xunto con Francisco Bouzas Sánchez, foron homenaxeados pola Fronte Popular en Mondariz-Balneario o 15 de marzo polo seu traballo na campaña electoral.

Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi suspendido durante tres meses de emprego e soldo pola Comandancia Militar de Tui. Foi reclamado polo xuíz militar de Vigo mediante requisitoria xunto con Manuel Martínez Alonso, Francisco Bouzas Sánchez, Celso Collazo Álvarez e José Troncoso Faro o 8 de outubro de 1936. Requisitoria que volveu repetir o 26 de outubro, e o 19 de novembro xunto con F. José Carballo e Francisco Bouza. Agochouse disfrazado de crego en Vilanova dos Infantes. Despois pasou a Tourém (Portugal), e de aí a Lisboa e despois a Francia. Logo no exilio foi secretario de Castelao durante a súa viaxe aos Estados Unidos de América. Despois exiliouse en México, arribando a Nuevo Laredo o 18 de xullo de 1939. Tivo unha pequena participación na Revolución Cubana ao enviar o primeiro material médico os guerrilleiros de Serra Maestra. En 1960 autorizaron a súa entrada en España, pero en 1966 foi expulsado e non puido regresar ata a morte de Franco.

Foi un dos fundadores da UPG en 1964, marchando dela en 1976 xunto con outros militantes para fundar a UPG-liña proletaria logo rebautizada como Partido Galego do Proletariado, partido marxista-leninista e independentista galego.

## Actividade xornalística 
Con 17 anos publicou na Arxentina *El Eco*, de tendencia socialista. En Galicia dirixiu o periódico *El Soviet* en 1931, e colaborou en *Escuela del Trabajo* e *Ateo*. En México colaborou en *España Popular*, *Nuestra Bandera*, *Loita*, *Boletín Galego de Información*, *Saudade* e foi o principal animador da revista *Vieiros*, xunto a Carlos Velo, Arturo Souto e Florencio Delgado Gurriarán.

## Obras 
* *Castelao, a UPG e outras memorias*, 1983.

## Homenaxes 
* Dedicóuselle unha rúa no concello de Celanova.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* Pérez Poza, Roxelio: "*Ateo*. A represión dun ideal" en *Claridade*  Fundación Luís Tilve, setembro de 2007. Especial homenaxe.

### Outros artigos 
* Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense
Nomenclatura da IUPAC

A Unión Internacional de Química Pura e Aplicada (IUPAC, polas siglas en inglés de *International Union of Pure and Applied Chemisttry*) publicou catro conxuntos de regras para estandarizar a nomenclatura química, que son aceptadas de forma xeral internacionalmente.

A nomenclatura aplícase a dúas grandes áreas da química:
* Nomenclatura de química inorgánica da IUPAC (Red Book)
* Nomenclatura de química orgánica da IUPAC (Blue Book)

## Véxase tamén
### Outros artigos 
*IUPAC

### Ligazóns externas 
*IUPAC
*Bibliografía das recomendacións da IUPAC para química inorgánica (actualizado 2004)
*Bibliografía das recomendacións da IUPAC para a nomenclatura de química orgánica (actualizado 11 de abril de 2003)
*Recomendacións da IUPAC sobre a nomenclatura en química orgánica e bioquímica, símbolos, terminoloxía, etc. (inclúe as recomendacións da IUBMB para bioquímica)
Susilo Bambang Yudhoyono

**Susilo Bambang Yudhoyono**, nado o 9 de setembro de 1949, foi presidente de Indonesia dende o 20 de outubro de 2004 até o 20 de outubro de 2014. É o primeiro presidente de Indonesia elixido por voto directo.
Irmandade Nazonalista Galega de Buenos Aires

A **Irmandade Nazonalista Galega de Buenos Aires** foi unha asociación galeguista de Bos Aires constituída en 1923.
## Historia 
Foi fundada por Eduardo Blanco Amor e Ramiro Illa Couto en agosto de 1923, vencellada á Irmandade Nazonalista Galega. O seu voceiro era *Terra*, do que saíron cinco números, todos monolingües en galego.

En 1924 tralo comezo da ditadura de Primo de Rivera, a asociación esgaza en dous, Blanco Amor e os seus partidarios marchan á Federación de Sociedades Gallegas Agrarias y Culturales, mentres o outro sector encabezado por Manuel Oliveira Viqueira, Moisés da Presa, Clemente López Pasarón e Lino Pérez refúndana en 1925, con *A Fouce* como voceiro, cun carácter marcadamente independentista.

En 1927 a Irmandade convértese nunha asociación cultural co nome de '''Sociedade d'Arte Pondal''' (posteriormente coñecida como Sociedade Nazonalista Pondal).
Ólafur Ragnar Grímsson

**Ólafur Ragnar Grímsson**, nado en Ísafjörður o 14 de maio de 1943, é un político islandés, presidente do seu país entre 1996 e 2016.

## Traxectoria
Entre 1962 e 1970 estudou ciencias económicas e políticas na Universidade de Manchester. Foi profesor de ciencia política da Universidade de Islandia, deputado do Alþingi, ministro de economía (1988-1991) e presidente da Alianza do Pobo (1987-1995).
Sociedade Nazonalista Pondal

miniatura|Insignia da Sociedade Nazonalista Pondal, 1929
A **Sociedade Nazonalista Pondal** foi unha asociación independentista galega de Buenos Aires entre os anos 1927 e 1938.

## Traxectoria 
En 1927 a Irmandade Nazonalista Galega de Buenos Aires converteuse na asociación cultural '''Sociedade d'Arte Pondal**, que axiña adoptou o novo nome de **Sociedade Nazonalista Pondal'*. Fundada por Moisés da Presa, Bernardo Souto, Clemente López Pasarón, Lino Pérez e Bieito Fernández Álvarez. Posuía un voceiro chamado *A Fouce*, o cal saíu ata 1938.

A Sociedade Nazonalista Pondal foi a unha das primeiras asociacións importante que avogou pola plena independencia de Galicia, e mesmo tratou de promover un partido independentista en Galicia, sen moito éxito. A persoa en quen ía recaer en Galicia a creación dese partido sería Álvaro de las Casas, quen impulsara en febreiro de 1932 os primeiros grupos Ultreya.

En 1938 autodisolveuse para favorecer a unidade do galeguismo mentres Galicia permanecese baixo un réxime ditatorial, e a maioría dos seus membros integráronse no Grupo Galeguista de Bos Aires. A SNP contou nos seus anos de existencia con arredor de 100 socios.

Entre 1938 e 1941 os seus membros participaron da reorganización patriótica galega no exilio, poñendo a súa experiencia militante ao servizo da mesma. Os tres vogais da primeira directiva da Irmandade Galega de Bos Aires foron antigos membros da SNP (Vicente Barros, Pedro Campos Couceiro e Xohán González). No 1941 relanzouse *A Fouce'', que se volveu publicar ata 1944 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Alalá (revista)
Optoelectrónica

Disciplina científica e técnica, inserida no campo da física e da enxeñaría, que trata dos fenómenos e dispositivos nos que participan fotóns e electróns.

A optoelectrónica permite a manipulación óptica de sinais electrónicos, e ao revés o control electrónico de sinais ópticos.

Os seus dispositivos básicos son as fontes ou emisores de luz e os detectores ou receptores da mesma, que virtualmente transforman un sinal consistente nunha corrente de  electróns noutro formado por unha corrente de fotóns, e ao revés.

As fontes ou emisores de luz típicos que se empregan na optoelectrónica son os LED's (acrónimo inglés de Díodo Emisor de Luz) e os Láseres. Estes, a diferenza dos primeiros, son emisores de luz cun alto grao de coherencia espacial e temporal, tipicamente díodos de silicio, aínda que poden ser tamén láseres doutro tipo (de estado sólido ou incluso de gas).

Os detectores ou receptores poden ser desde dispositivos sinxelos como fotodíodos (o fotodíodo pin, o APD etc), o bolómetro, o pirómetro óptico etc; ou aparellos de instrumentación máis complexos como a streak camera, a cámara CCD etc. Ademais o proceso de detección pode involucrar instrumentos complexos que empregan  un detector sinxelo, como ocorre na medida de pulsos ópticos ultracurtos, na que se emprega un autocorrelador.

As aplicacións da optoelectrónica son moi variadas, comparte practicamente todas as da electrónica (computación, comunicacións etc) mellorando moitos dispositivos electrónicos co mesmo cometido; pero suma tamén aplicacións novas moi importantes no campo da metroloxía, da teledetección, a inspección, a bioloxía e a medicina etc.

Na Galiza actualmente existe a especialidade de Optoelectrónica no seo da carreira de Física na universidade de Santiago de Compostela, e hai varios grupos de investigación que a traballan nas tres universidades do país.
Mohammad Khatami

miniatura|dereita|Mohammad Khatami.
**Seyyed Mohammad Khatami**, ou en persa ** سید محمد خاتمی**, nado en outubro de 1943, foi presidente de Irán dende o 2 de agosto de 1997 ao 2 de agosto de 2005.
Xelucho Abella Chouciño

**Xermán Roxelio Abella Chouciño**, coñecido como **Xelucho Abella Chouciño**, nado en Malpica de Bergantiños o 19 de xuño de 1945 e finado en Ponteceso o 17 de xuño de 2024, foi un teólogo, político e escritor de literatura xuvenil galego. 

## Traxectoria
Estudou no Seminario Hispano-Americano de Madrid e Universidade Pontificia de Salamanca. Licenciado en Teoloxía, Filosofía e Ciencias da Educación. Deu clases no Instituto de Ensino Secundario de Ponteceso.

Foi concelleiro do PSG-EG nos concellos de Malpica de Bergantiños e Ponteceso.

## Obra
**A cidade maldita* (1991)
**Gundar e o cabalo de oito patas* (1991)
**As aventuras de Pelusa* (1998)
**A ermida do diaño* (1998)
**Fuxiron por mar* (2017)

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Jalal Talabani

dereita|frame|Jalal Talabani 
**Jalal Talabani** ou **Celal Talabanî** (en kurdo latinizado), nado en 1933 e finado o 3 de outubro de 2017, foi o presidente de Iraq dende o 6 de abril de 2005 ata 2014. Tratouse do primeiro kurdo en ser elixido para a máxima maxistradura do país. Fundador e secretario xeral da Unión Patriótica do Kurdistán.
Pazo de Ibáñez

O **Pazo de Ibáñez** é un pazo de estilo neoclásico situado en Ribadeo, que serve de casa consistorial.
## Características
Tamén coñecido como pazo do Marqués de Sargadelos, porque foi Antonio Raimundo Ibáñez quen o mandou construír a finais do século XVIII sobre unha antiga edificación do 1568.

Dispón de planta rectangular e dobre altura máis bufarda. Está fabricado en perpiaños de granito e con cuberta de lousa a catro augas, cun soportal de catro pilastras na fachada principal e sobre el unha gran balconada de estilo isabelino, fundida nos antigos fornos de Sargadelos, con catro balcóns de frontóns triangulares.

No muro esquerdo ten unha lápida alusiva ao fundador de Sargadelos. No seu interior alberga tamén outra lápida do marqués de Sargadelos e varios lenzos de Pérez Couto, Prieto Cousent e Pérez Martínez.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Pazos de Galicia
Francisco del Valle-Inclán

**Francisco del Valle-Inclán de los Santos**, nado en Sobrán (Vilagarcía de Arousa) o 29 de febreiro de 1736 e morto en Santiago de Compostela en 1804, foi un persoeiro da Universidade de Santiago de Compostela. Colexial do Colexio de San Clemente e membro do seu Claustro, xogou un importante papel nas reformas universitarias postas en marcha polos Borbóns.

## Traxectoria 
Tivo un importante papel no nacemento da Biblioteca Universitaria de Santiago, da que foi o seu primeiro director entre 1774 e 1794. Tamén elaborou unhas recomendacións de funcionamento desta biblioteca e redactou os seus primeiros catálogos. Negociou co Consello de Castela diversas cuestións relacionadas coa posta en marcha do Plano de estudos de 1772, coa construción do novo edificio da Universidade, coa doazón da biblioteca de Felipe de Castro á Universidade de Santiago etc.

Foi membro da Real Sociedade Económica de Santiago e o creador do primeiro xornal galego, *El Catón Compostelano* (1800).

## Obras 
* *Instrución para el establecimiento de la Biblioteca Pública de la Universidad de Santiago*.
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
Valle-Inclán (homónimos)

O apelido **Valle-Inclán** pode referirse a:

***Francisco del Valle-Inclán**, (1736-1804), colexial do Colexio de San Clemente da Universidade de Santiago;
***Ramón del Valle-Inclán Bermúdez de Castro** (1823-1890), escritor liberal e galeguista;
***Ramón María del Valle-Inclán**, (1866-1936), escritor galego en lingua castelá;
***Joaquín Valle-Inclán Alsina**, (n. 1953), mestre e escritor galego;
***Javier Valle-Inclán Alsina**, (n. 1959), anarcosindicalista e escritor galego.
Moshe Katsav

**Moshe Katsav** (**&#1502;&#1465;&#1513;&#1473;&#1462;&#1492; &#1511;&#1463;&#1510;&#1468;&#1464;&#1489;** **M&#333;&#X161;eh Qa&#7779;&#7779;&#257;&#7687;**), nado o 5 de decembro de 1945, foi presidente de Israel de 1 de agosto de 2000 ata 1 de xullo de 2007.

## Traxectoria 
Moshe Katsav naceu en Yazd, Irán, pero xa de rapaz a súa familia moveuse a Teherán ata que en agosto de 1951 emigra a Israel. Ingresou no Likud e converteuse no alcalde da pequena cidade de Kiryat Malachi,e despois foi elixido membro do Knesset. O 30 de decembro de 2010 un tribunal de Tel Aviv condenouno por violación, acoso sexual e outros delitos.
## Notas 
## Véxase tamén
Partido Galego Social Demócrata

O **Partido Galego Social Demócrata** (**PGSD**) foi un partido nacionalista galego.

## Historia 
Fundouse co nome de **Unión Social-Demócrata Galega** en marzo de 1974, dirixido por Xosé Luís Fontenla Rodrigues e Alfonso Zulueta de Haz. Era partidario da autodeterminación co fin de integrarse posteriormente nun Estado Federal. A súa ideoloxía defendía un socialismo democrático, humanista, personalista e comunitario 

Tan só tivo algunha implantación nas cidades. Formou parte do Consello de Forzas Políticas Galegas (1976), abandonándoo xunto coa UPG en 1977 por discrepancias sobre o diálogo coas forzas estatais. Con todo, o PGSD abandonou logo da elección de Zulueta de Haz en marzo de 1977 como principal dirixente os postulados máis esquerdistas, aceptando a autonomía. Formaban tamén parte da dirección Avelino Pousa Antelo, Xosé Manteiga Pedrares, Quico Domínguez e Ramón Barral. Achegouse ao Partido Popular Galego, de ideoloxía demócrata-cristiá, co que participou nas eleccións xerais de 1977. Os malos resultados 23 014 votos (2,04 %) propiciaron a formación dun novo partido, formado polo PGSD e o PPG, co nome de Partido Galeguista e a desaparición do PGSD.

## Notas
Carlo Azeglio Ciampi

**Carlo Azeglio Ciampi**, avogado nado o 9 de decembro de 1920, foi presidente de Italia de 13 de maio de 1999 ata 15 de maio de 2006.

## Biografía 
Carlo Azeglio Ciampi naceu o 9 de setembro de 1920 en Livorno. Licenciouse en Literatura en 1941 na *Scuola Normale* de Pisa, graduándose logo en Dereito na Universidade de Pisa en 1946. Ese mesmo ano empezou a traballar no Banco de Italia. En 1960 foi ascendido para traballar na administración central do Banco e en 1973 converteuse en secretario xeral, vicedirector xeral en 1976 e director xeral en 1978. En outubro de 1979 finalmente chegou aos cargos de Gobernador do Banco de Italia e presidente do *Ufficio Italiano Cambi*, cargos que ocupou até 1993.

Desde abril de 1993 até maio de 1994 foi primeiro ministro, exercendo un goberno *técnico* durante un período de transición. Pouco despois ocupou o cargo de ministro do Tesouro, de 1996 até maio de 1999, durante os gobernos de Romano Prodi e Massimo D'Alema, traballando en introducir o Euro en Italia.

O 13 de maio de 1999 foi nomeado *Presidente da República Italiana* polo Parlamento. O 5 de maio de 2005 recibiu o Premio Carlomagno na cidade de Aquisgrán. A *École Normale Supérieure* de París converteuno doutor *honoris causa* o 15 de xuño do mesmo ano. Durante o seu mandato, Ciampi mantivo, mediante viaxes ao exterior de Italia boas relacións con distintos países do globo, mentres que na fronte interna se transformaba nun punto de referencia tanto para líderes opositores como para líderes gobernamentais. Ao finalizar o seu mandato, Ciampi renunciou a unha eventual reelección para 7 anos máis, aducindo á súa avanzada idade (86 anos) e optando pola senaturía vitalicia disposta para os expresidentes, deixando o cargo o 15 de maio de 2006, sendo sucedido por Giorgio Napolitano.
Akihito

**Akihito** (**明仁**), nado o 23 de decembro de 1933, foi o emperador do Xapón dende o 7 de xaneiro de 1989, entronizado o 12 de novembro de 1990, ata a súa abdicación o 30 de abril de 2019. Akihito é o fillo máis vello de Hirohito e Nagako, separado dos seus pais e educado por preceptores ata que en 1940 ingresou na escola Gakushuin.

## Nome 
Durante o seu reinado, era chamado só polo seu título, *Tennō Heika* (en ), que pode acurtarse como *Tennō* (o Emperador) ou *Heika* (a Súa Maxestade). O período do reinado de Akihito, entre 1989 e 2019, recibe o nome de era Heisei; segundo o costume tradicional, tras o seu pasamento, Akihito pasará a denominarse oficialmente emperador Heisei (en ) como 125º emperador do Xapón, por orde do Gabinete.

Tras a súa abdicación, é común referirse a el como *Jōkō*, que significa "emperador emérito".

## Traxectoria 
Quinto fillo e maior dos varóns do Emperador Shōwa (Hirohito) e da Emperatriz Kōjun (Nagako). Foi separado dos seus pais aos trece anos, e recibe o título de príncipe Tsugu (継宮 Tsugu no miya). Akihito foi educado por preceptores privados e estudou entre 1940 e 1952 na Escola Superior Gakushuin de Tokyo. Durante o bombardeo de Tokyo en marzo de 1945, foi evacuado da cidade xunto co seu irmán máis novo, o príncipe Masahito (que desde esa época leva o título de príncipe Hitachi). Baixo a ocupación estadounidense trala segunda guerra mundial, Elizabeth Gray Viningel deulle clases de inglés. Durante un breve período estuda no departamento de Ciencias Políticas da Escola Superior Gakushuin.

Akihito foi investido como príncipe herdeiro (立太子の礼 ''Rit'taishi no Rei'') no Palacio Imperial o 10 de novembro de 1952. En xuño de 1953, foi o encargado de representar ao Xapón na coroación da raíña Isabel II do Reino Unido.

## Reinado 
## Descendencia 
miniatura|dereita|Akihito coa emperatriz Michiko
* Príncipe Herdeiro Naruhito (23 de febreiro de 1960 - )
** Aiko, Princesa Toshi (1 de decembro de 2001 - )
* Príncipe Fumihito (30 de outubro de 1965 - )
** Princesa Mako (23 de outubro de 1991 - )
** Princesa Kako (29 de decembro de 1994 - )
** Príncipe Hisahito (6 de setembro de 2006 - )
* Princesa Sayako (18 de abril de 1969 - )

miniatura|dereita|Akihito, á dereita, con Dick Cheney en 2007

## Notas
Abdullah II de Xordania

**Abdullah II ibn al-Hussein **(en lingua árabe عبدالله الثاني بن الحسين), nado en Amán o 30 de xaneiro de 1962, é o rei de Xordania dende o 7 de febreiro de 1999, dende a morte de seu pai, o rei Hussein I. Está casado con Rania Al-Yassin dende o 10 de xuño de 1993 e ten catro fillos: Hussein, Iman, Salma e Hashem.

Naceu en Ammán, fillo do rei Hussein I e a súa segunda esposa, a británica Antoinette Avril Gardiner (convertida ao islam como *Princesa Muna al-Hussein (Desexo de Hussein))*. Estudou no Colexio Educativo Islámico, na capital xordana, os seus estudos básicos, viaxando logo a Inglaterra para continualos na Escola Saint Edmund e de aí pasou á Escola Eaglebrook e á Academia Deerfield nos Estados Unidos para os seus estudos secundarios.

Pouco antes de morte do seu pai, este nomeouno príncipe sucesor, substituíndo nesta posición a El Hassan bin Talal, o irmán de Hussein que portara ese cargo desde 1965. Non foi a máis popular das súas decisións, pois a nai de Abdullah, Antoinette Avril Gardiner, comunmente coñecida como Toni Gardiner, era británica e moitas persoas en Xordania crían inadecuado que Abdullah fora o herdeiro do trono haxemí, o cal ten unha descendencia directa do profeta Mahoma (Abdalá pertence á 43ª xeración de descendentes directos de Mahoma).
Nursultan Nazarbayev

**Nursultan Äbişulı Nazarbayev** (en kazako cirílico *Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев*), nado o 6 de xullo de 1940 en Şamalğan, distrito de Qarasaý, RSS de Kazakhstán, é un político kazako, que foi Presidente de Kazakhstán dende 1990 ata 2019.

## Traxectoria 
Entre 1984 e 1989 foi primeiro ministro da República Socialista Soviética de Kazakhstán, cando esta aínda formaba parte da Unión Soviética. En 1990 foi elixido presidente da RSS de Kazakhstán e mantivo o posto tras a caída da URSS e a independencia do país

O 19 de marzo de 2019 anunciou por sorpresa a súa dimisión tras practicamente 30 anos á fronte de Kazakhstán.  Nazarbáyev, de 78 anos de idade, fixo pública a súa decisión a través dunha alocución televisada polos principais canais do país. «Este ano cumpliranse 30 anos desde que ocupo o cargo máis alto. O pobo outorgoume a posibilidade de ser o primeiro presidente do Kazakhstán independente», dixo ante as cámaras despois de dar a coñecer a súa renuncia. Foi o político que máis tempo permaneceu no poder en todo o espazo post-soviético.  

Porén, o líder kazako non se apartará demasiado dos centros de poder. Segundo as súas palabras, manterase á fronte do Consello de Seguridade da república, do Consello Constitucional e do seu partido *Nur Otan*, o maioritario no Parlamento. Até que se celebren unhas novas eleccións para elixir o seu sucesor, o presidente en funcións é Kassim-Jomart Tokayev, que ocupaba o cargo de presidente do Senado.

A primeira medida adoptada polo Parlamento kazako, tras renunciar Nursultán Nazarbáyev ao seu cargo de Xefe do Estado e tras tomar posesión o novo presidente interino, Kasim-Zhomart Tokáyev, foi a de mudar o nome da capital, Astana, cuxo nome é agora o mesmo que o do *pai da Nación*, **Nursultán**.

## Notas
Avelino Abuín de Tembra

**Avelino Abuín González**, chamado **Abuín de Tembra**, nado en Imo (Dodro) en 1931 e finado en Santiago de Compostela o 2 de marzo de 2009, foi un escritor galego.

## Traxectoria 
Estudou Filosofía e Letras na Universidade de Santiago de Compostela e licenciouse en Filoloxía Románica. Foi catedrático de ensino medio e Técnico Superior de Relacións Públicas. Comprometido coa cultura e coa lingua galegas foi un gran dinamizador cultural.

Foi redactor xefe de *La Voz de Breogán* de Lisboa entre 1957 e 1958. Foi o creador e impulsor dos *Xogos Florais do Ensino Medio de Galicia* (1963), antecesores dos *premios Minerva-Peleteiro*, e dos *Cursos Monográficos Manuel Peleteiro* (1966), no colexio Manuel Peleteiro de Santiago, onde impartía clases de literatura española.

Fundador, xunto con outros intelectuais do *Padroado do Pedrón de Ouro* en 1964, que viría a ser distinguida posteriormente coma *Fundación de Interese Galego*, ostentando o cargo de presidente no ano 1996.

Foi secretario xeral da *Fundación Rosalía de Castro* e membro da súa Comisión de Cultura desde 1965. Promoveu o premio de poesía Eusebio Lorenzo Baleirón, que leva o nome do poeta de Dodro. Fundou a revista electrónica *Galicia Viva* (1999) da asociación cultural epónima. Creou e promoveu a *Ruta Rosaliana*.

Colaborou en numerosas publicacións xornalísticas galegas e na Radio Galega onde durante moitos anos dirixiu e presentou un programa dedicado ás bandas de música, que despois dirixiu e presentou en Radio Obradoiro.

Foi o pai do crítico literario Anxo Abuín.

## Recoñecementos 
miniatura|260px|Local sociocultural Avelino Abuín de Tembra en Imo.
No ano 2019 inaugurouse un local sociocultural en Imo que leva o seu nome trala remodelación da antiga escola unitaria de Imo.

## Obras 
### Poesía 
* *Camiños*, 1961, Atlas, Santiago de Compostela.
* *Home ao pairo*, 1974, Abrente, Santiago de Compostela.
* *Roldas de Compostela*, 1983, Ediciós do Castro.

### Ensaio 
* *Ruta Rosaliana*, 1984.
* *Rosalía, biografía do centenario*, 1985.
* *Rosalía*, 1987, Padroádego Rosalía de Castro.

### Edicións 
* *En las orillas del Sar de Rosalía*, 1984, Padroádego Rosalía de Castro.
* *Obras completas de Rosalía*, 1992.
* *Luís Aguirre. Poesía completa*, 2007, 3C3.
* *Na frente unha estrela, no bico un cantar*, 2007, Fundación Rosalía de Castro.

### Prólogos 
* *E segues a tirarme das entrañas*, de Miguel Anxo Mouriño, 1997.

### Obras colectivas 
* *Grandeza e decadencia do Palacio de Lestrove*, 2012, Pousadas de Compostela.

## Premios 
* Premio Ciudad de Carballo (1979).
* Premio Galicia de Poesía (1981).
* Premio Celso Emilio Ferreiro do Concello de Santiago (1981), por *Roldas de Compostela*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* *Dicionario biográfico de Galicia*, Ir Indo Edicións, 2010-2011, Vigo.
### Ligazóns externas 
* Abuín de Tembra adail do idioma galego (2011). Diario de Arousa.
* Avelino Abuín de Tembra en galiciadigital
Anote Tong

miniatura|dereita|Anote Tong.
**Anote Tong**, nado en 1952, é presidente de Kiribati dende 2003. É fillo dun emigrante chinés asentado nas Illas Gilbert despois da segunda guerra mundial e dunha muller xilbertesa, graduouse na Escola de Economía de Londres.
Mwai Kibaki

**Emilio Mwai Kibaki**, nado en Kerugoya o 15 de novembro de 1931 e finado o 21 de abril de 2022, foi un economista e politicólogo kenyano, presidente do seu país dende o 30 de decembro de 2002 até 2013.

## Traxectoria 
Naceu en Othaya, no distrito de Nyeri, no seo da etnia Kikuyu. Estudou económicas, historia e ciencia política na Universidade de Makerere, en Kampala, Uganda e fixo o doutoramento no Reino Unido.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* BBC News Profile Biografía de Mwai Kibaki na páxina da BBC
Roh Moo-hyun

miniatura|Roh Moo-hyun.

**Roh Moo-hyun**(노무현), nado o 1 de setembro de 1946 e finado o 23 de maio de 2009, foi presidente de Corea do Sur dende o 25 de febreiro de 2003. O 12 de marzo de 2004 a Asemblea Nacional aprobou unha moción suspendéndoo das súas funcións, pero o Tribunal Constitucional anulou esta decisión o 14 de maio de 2004.

## Véxase tamén
Xabir al-Ahmad al-Xabir al-Saba

**Xabir al-Ahmad al-Xabir al-Saba** (en ), nado o 29 de xuño de 1926 e finado o 15 de xaneiro de 2006, foi emir de Kuwait dende decembro de 1977 ata a súa morte.
## Traxectoria 
Foi o terceiro fillo do emir Ahmad al-Xabir al-Saba. En 1962 foi nomeado ministro de economía e facenda, e en 1965 primeiro ministro. Converteuse en príncipe herdeiro en 1966.

Foi deposto pola invasión iraquí de Kuwait en 1990, polo que entre o 2 de agosto de 1990 e o 14 de marzo de 1991 estivo exiliado en Arabia Saudita e Bahrain. Foi sucedido polo seu irmán Sabah al-Ahmad al-Jabir al-Sabah.
Khamtai Siphandon

**Khamtai Siphandon**, nado o 8 de febreiro de 1924 e finado o 2 de abril de 2025, foi un político de Laos, cuarto presidente do seu país dende febreiro de 1998 até xuño de 2006, e líder do Partido Popular Revolucionario de Laos dende 1992 até o 8 de xuño de 2006, cando foi substituído por Choummaly Sayasone.

## Notas
Prijepolje

**Prijepolje** (Пријепоље en serbio) é un concello de Serbia, localizado nas beiras dos ríos Lim e Milesevka, nos seus 824&nbsp;km² viven 46.525 habitantes.

## Historia
Fundouse en 1234 arredor do mosteiro de Mileseva, onde está a tumba do rei Vladislav I de Serbia

## Localidades do municipio
Vaira Vīķe-Freiberga

miniatura|dereita|Vaira Vike-Freiberga

**Vaira Vīķe-Freiberga**, nada en Riga o 1 de decembro de 1937, é unha política letoa, elixida presidenta do seu país en 1999. O 8 de xullo de 2007 foi substituída por Valdis Zatlers.
Émile Lahoud

**Émile Geamil Lahoud** (en ) nado o 12 de xaneiro de 1936, foi o presidente do Líbano entre 1998 e 23 de novembro de 2007. De relixión cristá maronita, é fillo do xeneral Jamil Lahoud, un dos línderes da independencia libanesa.

Debido á presións políticas de Siria no seu mandato, que remataría en 2004 foi estendido ata 2007.
Letsie III

**Letsie III**, nado como **David Mohato Bereng Seeiso** o 17 de xullo de 1963, é o rei de Lesotho.

## Traxectoria
Sucedeu ao seu pai, Moshoeshoe II, cando este se viu forzado a se exiliar en 1990. En 1995 produciuse a restauración do seu pai, pero morreu nun accidente de circulación, e Letsie converteuse de novo en rei. Educado no Reino Unido ata que entrou na Universidade de Lesotho, graduándose en dereito, de novo volta ao Reino Unido para os seus estudos de posgrao. En 1989 regresa definitivamente a Lesotho.
Hans Adam II de Liechtenstein

**Hans-Adam II** (cuxo nome completo é '''Johannes "Hans" Adam Ferdinand Aloys Josef Maria Marko d'Aviano Pius'''), nado o 14 de febreiro de 1945, é o Príncipe soberano de Liechtenstein dende 1989. Fillo de Francisco Xosé II e de Gina von Wilczek.

O 14 de agosto de 2004 decidiu traspasar as súas funcións, pero non o título ao príncipe herdeiro, Alois.
Valdas Adamkus

miniatura|Valdas Adamkus
**Valdas V. Adamkus**, nado o 3 de novembro de 1926, foi o presidente de Lituania dende o 12 de xullo de 2004. Anteriormente fora presidente entre 1998 e 2003.

## Premios e distincións 
Foi nomeado doutor honoris causa en Leis pola Universidade Católica de América en 1998.

* www.president.lt/en/ 
* www.youtube.com/spaudostarnyba
32

## Acontecementos 
* San Pedro, convértese no primeiro Papa (data tradicional).

## Nacementos 
* 28 de abril - Otón, emperador romano (m. 69).
* Marco Cocceio Nerva, emperador romano (m. 98).
* Ban Gu (*Pan Ku*), sabio chinés (m. 92).

## Mortes 
## Outros 
* Historia ano a ano
Lugares do Vicedo

Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares do Vicedo**

## Lugares do Vicedo
### Cabanas
### Mosende
### Río Barba
### San Miguel de Negradas
### San Román de Vale
### Suegos
### O Vicedo
## Parroquias do Vicedo
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais no Vicedo
*Galería de imaxes do Vicedo
*Galería de imaxes da comarca da Mariña Occidental
Ramón Afonso

**Ramón Afonso González**, nado en Videferre (Oímbra) en 1936 e finado en 2006, foi un escritor e poeta galego.

## Traxectoria
Foi columnista do diario *La Región*, onde firmaba como "Ramon de Videferre". Colaborou co diario *Noticias de Barroso*, publicación fundada polo Padre Fontes (párroco de Vilar de Perdices, Montalegre, Portugal). Emprega unha linguaxe sinxela e popular.

## Obras
* *Xuramento dun galego*, 1978.
* *A aguillada do Moncho*, 1980.
* *Cadros de onte*, 1987.
* *Apoloxía do saúdo (ou saúdos comentados)*, 2001.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Afonso Lopez de Baian

**Afonso Lopez de Baian** foi un trobador portugués, que estivo activo na corte de Fernando III de Castela entre 1245 e 1253 e na de Afonso III de Portugal entre 1253 e 1280.

## Traxectoria
É autor de 10 textos: dúas cantigas de amor, catro cantigas de amigo, dúas cantigas de escarnio, unha parodia literaria e unha sátira política.

Unha das súas cantigas de escarnio ridiculiza a Mendo Rodrigues de Briteiros, alcumándoo *Don Belpelho* e a outros infantes de Afonso III. A cantiga está inspirada na forma en que se narra no *Cantar de Roldán* o consello dos acompañantes de Carlomagno.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gran Enciclopedia Gallega Silverio Cañada*.
*
Java

O termo **Java** pode referirse a:

* A **Linguaxe de programacion Java**, e tamén:
** a **plataforma Java**.
** **Java virtual machine**.
* **JavaScript**, unha linguaxe de programación para sitios web.

Non confundir con:
***Xava**, unha illa de Indonesia.
Manuel Luís Acuña

**Manuel Luís Acuña Sarmiento**, nado en Sobrado (A Pobra de Trives) o 3 de outubro de 1899 e finado en Ourense o 19 de agosto de 1975, foi un xornalista e poeta galego.

## Traxectoria 
[miniatura|300px|1933, Ourense. Banquete galeguista homenaxe a [Emilia Docet e a Manuel Luís Acuña. Na foto, entre outros: Risco, Ramiro Isla, Leuter González, Cunqueiro, Otero Pedrayo, María Luz Morales, Blanco Amor, Xoán L. Ramos Colemán e Manuel Peña Rei.]]

Fillo e neto de mestres, en 1920 trasladouse a Allariz coa familia. Tras facer maxisterio por libre, ingresou en 1928 no Corpo Nacional de Maxisterio, e exerceu en Tibiás (O Pereiro de Aguiar), A Coruña e Madrid. Na Coruña foi profesor da Escola de Insiño Galego creada polas Irmandades da Fala. Colaborou en *Faro de Vigo*, *Vida Gallega* e *Nós* e dirixiu o periódico  *El Momento* da Coruña en 1930. Codirixiu con Xohán Luís Ramos Colemán a páxina cultural "Viernes Literarios" de *La Región* e foi membro do consello de redacción de *Escuela del Trabajo*. 

Militante do Partido Galeguista, trala Guerra Civil española foi vítima da depuración franquista do maxisterio, polo que se viu obrigado a dedicarse ao ensino privado. Foi profesor da Academia Mercantil de Ourense. Reintegrado ao Maxisterio, foi nomeado mestre do S. G. do Couto (Ourense) en 1967.

Integrante da Xeración do 31, é autor dun único libro, *Fírgoas*, publicado pola editorial Nós en 1933. A comezos do século XXI, entre 2002 e 2003, foi incluído na Biblioteca Galega 120. Colaborou en *Vieiros*.

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Depuración franquista do maxisterio
### Ligazóns externas 
* , Xabier. "Fírgoas" *Os libros de ánxel Casal*, 20/10/2018.
* "Los políticos de Trives piden el Día das Letras Galegas para Manuel Luis Acuña" *La Voz de Galicia*, 4/10/2000 .
Vangarda Nazonalista Galega

**Vangarda Nazonalista Galega** foi un partido independentista galego que actuou no ano 1933.
## Traxectoria 
Formado por Álvaro das Casas e algúns disidentes do Partido Galeguista, deuse a coñecer o 25 de xullo de 1933 por medio do seu voceiro *Máis!*, que curiosamente estaba en castelán. *Máis!* só publicou un número e non se coñecen actividades do partido posteriores a 1934.
Unión do Pobo Galego-liña proletaria

A **Unión do Pobo Galego-liña proletaria** (**UPG-lp**) foi un partido galego independentista e comunista que apoiaba a loita armada. Editaba o voceiro *Terra e Tempo*.

## Traxectoria 
Froito dunha escisión da Unión do Povo Galego ocorrida en 1977 cando Xosé Luís Méndez Ferrín, que acusaba á UPG de dereitización, progresivo acatamento das institucións españolas e interclasismo foi expulsado da organización por discrepancias na política sindical, oposición á legalización da ING, sobre a participación nas eleccións e tamén polo seu apoio á loita armada. Nas eleccións xerais de 1977 pediu a abstención.

Foi rebautizado en marzo de 1978 co nome de Partido Galego do Proletariado.

## Referencias
Afonso Mendez de Besteiros

**Afonso Mendez de Besteiros** foi un trobador portugués, natural de Santa Maria de Besteiros e pertencente á pequena nobreza.

Estivo activo entre 1250 e 1275 e foi autor de 14 textos: nove cantigas de amor, dúas cantigas de amigo, unha cantiga de escarnio e dúas sátiras políticas.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gran Enciclopedia Gallega Silverio Cañada*.
*
Afonso Sanchez

**Afonso Sanchez**, nado en Cerva (Vila Real) o 24 de maio de 1289 e finado en Escalona (provincia de Toledo) o 2 de novembro de 1329, foi un infante e trobador portugués, fillo bastardo do rei don Dinís.

## Traxectoria 
Grazas a que a raíña Sabela chamou a todos os fillos do rei para a corte, tivo unha educación de calidade e o aprecio do rei, que o recoñeceu como lexítimo o 8 de maio de 1304, e o nomeou mordomo da coroa, unha especie de primeiro ministro, provocando os celos do herdeiro da coroa, Afonso. Isto levou á guerra civil (1319-1324) e á tentativa de Afonso Sanchez de invadir Portugal dende Castela, onde estaba exiliado e tiña o título de señor de Albuquerque, construíndo un castelo no que Inés de Castro viviu varios anos.

Distinguiuse como trobador e consérvanse 15 cantigas súas, a maioría de amor, nun estilo moi culto.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*