Uxío Carré Aldao

**Uxío Carré Aldao**, coñecido no seu tempo como **Eugenio Carré Aldao**, nado na Coruña o 5 de novembro de 1859 e finado na mesma cidade o 18 de decembro de 1932, foi un escritor en linguas castelá e galega, editor e libreiro galego, membro fundador da Real Academia Galega da que foi secretario de 1905 a 1906 e de novo, durante dez anos, de 1909 a 1919. Sucedeu a Andrés Martínez Salazar como Cronista oficial da Coruña.

## Traxectoria 
Os seus avós paternos foron industriais cataláns que se desprazaran a Galicia a principios do século XIX para dedicarse á industria panificadora. O pai, Xosé Carré Batista, xa naceu en Galicia, onde casou con María Aldao Caamaño. Uxío estudou na Escola de Comercio da Coruña e dedicouse, nun primeiro tempo, á compravenda de coloniais, época na que casou con Purificación Alvarellos Pena, de Carballo, coa que tivo 12 fillos, entre eles os coñecidos Leandro, Uxío, Gonzalo e Lois Carré Alvarellos.

Ingresou na loxa masónica da Coruña en 1888, baixo o nome de *Gutemberg*, na que se dedicou a organizar axudas a traballadores enfermos, ata a súa disolución en 1891. Nese mesmo ano mercou na Coruña a librería de Andrés Martínez Salazar. Colaborou en *Diario de Avisos*, *La Mañana*, *Las Noticias*, *El Mercantil* e *La Voz de Galicia* da Coruña; *La Idea Moderna* de Lugo; *Noticiero* e *El Independiente* de Vigo e outros..

Entre outros recoñecementos e distincións que foi recibindo ó longo da súa vida cómpre mencionar o nomeamento de membro correspondente da Real Academia da Historia de Madrid, da sección galega da Real Academia Española, da Academia de Bellas Artes de Barcelona e da Comisión de Monumentos da Coruña.

Con ocasión da súa morte, en 1932, Eladio Rodríguez describiuno así

## Real Academia Galega 
A partir de 1895 comeza a nacer no seo da *Cova Céltica* a idea de crear a Real Academia. Carré, con Manuel Murguía e Víctor López Seoane, participa na redacción dos Estatutos e na creación da Academia, que é reclamada publicamente nun artigo publicado por Murguía en 1904. Ó ano seguinte comezan as xestións para a legalización da institución, con Murguía na presidencia e Carré como Secretario , que son confirmados na constitución definitiva da Academia, o 30 de setembro de 1906. Carré volvería ocupar a secretaría entre 1909 e 1919.
[miniatura|300px|De pé, de esquerda a dereita, Carré Aldao, [Florencio Vaamonde Lores|Florencio Vaamonde, Francisco Tettamancy e Eladio Rodríguez. Sentados, José Ogea, Murguía, Curros Enríquez e Andrés Martínez Salazar, na Coruña, en 1904.]]

## Creación literaria 
En 1896 publica o seu primeiro libro, *Brétemas*. Dous anos despois sae o segundo, *Rayolas*.

De 1904, canto menos, data un bosquexo teatral en dous actos, baixo o título *O sacrificio*, drama estreado en Lugo en 1917.

Desde 1907 comeza a publicar relatos breves n’ *A Nosa Terra*, editada tamén na súa imprenta, algúns extraídos das súas obras anteriores e outros inéditos. En 1908 publica tamén nas mesmas páxinas un refraneiro popular galego.

En 1907 publica un *Catecismo solidario*, iniciativa xurdida a imitación do *Catecismo do labrego* de Lamas Carvajal, publicado a primeiros dese mesmo ano. O *Catecismo* de Carré pretende asesorar ós labregos e animalos a presentar queixas e reivindicacións, e ofrece o enderezo da librería para presentar ditas reclamacións, todo co obxectivo de introducir a ideoloxía social no movemento agrario.

En 1908 viuse obrigado a pechar a *Librería Regional*, polo que se dedica totalmente ás actividades da Academia e diversas colaboracións periodísticas, co seu nome ou con diferentes pseudónimos, como *Carlos Florencio*, *Esteban de Paleo*, *Xan do Martinete* ou *Eurico Nagere*. No *Boletín de la Real Academia Gallega* publica numerosos traballos, sobre todo de historia e crítica literarias. Publica tamén, en 1911, un ensaio sobre *Influencias de la literatura gallega en la castellana. Estudios críticos y bibliográficos* e, en 1915, a *Guerra de la Independencia en España, El alzamiento contra los franceses en Galicia: 1808-1809*..
[miniatura|300px|Uxío Carré Aldao cos fillos, de esquerda a dereita [Gonzalo Carré Alvarellos|Gonzalo, Leandro, Uxío, Lois e Carlos.]]
En 1916 intégrase nas Irmandades da Fala, que acabaran de nacer nese mesmo ano. Comeza así a destacar o carácter político das súas colaboracións, tanto n' *A Nosa Terra* como noutros xornais, nas que se observa a evolución cara ao nacionalismo. En 1923 pronuncia unha conferencia, no transcurso duns actos organizados polas Irmandades da Coruña, baixo o título *Do nacionalismo e de outras cousas que con él teñen relación*, na que sitúa o concepto de *Nacionalismo* como herdeiro do rexionalismo anterior.

Neste contexto, publica a súa novela curta *A terra chama*, en 1925 .

## Vida persoal 
Casado con Purificación Alvarellos Pena, tivo once fillos entre os que destacan Leandro, Uxío e Lois Carré Alvarellos.

## Listaxe de obras 
[miniatura|Rúa Eugenio Carré Aldao na [A Coruña|Coruña.]]
Dentro dos numerosos traballos que publicou Carré, pódense destacar os seguintes:
[page=5|miniatura|[:Ficheiro:Eugenio Carré Aldao, El alzamiento contra los franceses en Galicia 1808-1809, 1915.pdf|*El alzamiento contra los franceses en Galicia 1808-1809*, pdf.]]
* *Brétemas*, A Coruña, 1896 (verso e prosa en galego).
* *Rayolas*, A Coruña, 1898 (verso e prosa en galego).
* *Apuntes para la historia de la imprenta y el periodismo en La Coruña*, A Coruña, 1901 (ensaio en castelán)
* *Memoria sobre la aparición y desenvolvimiento de la Imprenta en la provincia de Orense*, A Coruña, 1903.
* *La literatura gallega en el siglo XIX, seguida de antología y apéndices*, A Coruña, 1903 (ensaio en castelán) 
* *Alzamientos de la Coruña, Un siglo de historia local, 1808-1908*, A Coruña, 1908.
* *Influencia de los catalanes en el proceso de la industrialización pesquera en Galicia*, 1903
* *O sacrificio*, 1904 (teatro en verso en galego)
* *Catecismo solidario*, 1907 (con Xoán Beltrán Muíños, en galego)
* *Idioma y Literatura de Galicia*, A Coruña, 1908.
* "O Pintureiro", conto, Boletín da RAG nº 46, 1911, pp.&nbsp;251–253.
* *Literatura gallega*, 1911, Barcelona (ensaio en castelán )
* *Influencia de la Literatura Gallega en la Castellana. Estudios Críticos y Bibliográficos*, Madrid, 1915.
* *Guerra de la Independencia. El alzamiento contra los franceses en Galicia: 1808-1809*, 1915.
* *Estudio bio-bibliográfico-crítico acerca de Rosalía de Castro*, 1927 
* *Geografía General del Reino de Galicia* (Tomos II e III, provincia da Coruña; 1928)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (2000). *Obra narrativa en galego de Uxío Carré Aldao*. CIRP, ISBN 84-453-3000-4.http://www.cirp.es/w3/publicacions/pub-0066.html 
* "Carré Aldao, Uxío" en 

### Outros artigos 
* Cova Céltica
* Revista Gallega
### Ligazóns externas 
* Membros da Academia. Real Academia Galega "Uxío Carré Aldao".
* Consulta de Artigos por autor. Autor: Carré Aldao, Eugenio no *Boletín de la Real Academia Gallega*.