Teoría de Cattell–Horn–Carroll

miniatura|dereita|Raymond B. Cattell: psicólogo británico-estadounidense.
miniatura|dereita|John Leonard Horn: psicólogo estadounidense.

A **teoría de Cattell–Horn–Carroll** (xeralmente abreviado a **CHC**), é unha teoría psicolóxica na estrutura de habilidades cognitivas humanas. Baseada no traballo de tres psicólogos, Raymond B. Cattell, John L. Horn e John B. Carroll, a teoría de Cattell–Horn–Carroll é considerada como unha teoría importante no estudo de intelixencia humana. Baseada nun corpo grande de investigación, que abarca máis de 70 anos, a teoría dos tres estratos de Carroll desenvolveuse utilizando a aproximación psicométrica, a medida obxectiva das diferenzas individuais en habilidades, e a aplicación da análise factorial, unha técnica estatística que amosa relacións entre variábeis e a estrutura subxacente de conceptos como 'intelixencia'.  A aproximación psicométrica facilitou o desenvolvemento de xeito coherente de ferramentas  de medida válidas e fiables e é o modelo predominante no campo da investigación no campo da intelixencia (Neisser, 1996).

A teoría de Cattell-Horn-Carroll é unha integración de dous modelos teóricos de intelixencia previamente establecidos: a teoría da intelixencia fluída e cristalizada (Gf-Gc)  e a teoría dos tres estratos de Carroll (1993), un modelo xerárquico de intelixencia de tres estratos. Debido ás semellanzas substanciais entre as dúas teorías, fusionáronse para formar a teoría de Cattell-Horn-Carroll. Non obstante, algúns investigadores, incluído John Carroll, cuestionaron non só a necesidade, senón tamén a base empírica da teoría..

A finais da década de 1990 o modelo de CHC foi expandido por McGrew, e máis tarde revisado coa axuda de Flanagan. Outras extensións posteriores do modelo foron detalladas en Mc*G*rew (2011) e Schneider e McGrew (2012). Hai un número bastante grande de diferenzas individuais distintas na capacidade cognitiva, e a teoría CHC sostén que as relacións entre elas pódense derivar clasificándoas en tres estratos diferentes: Estrato I, "aptitudes" estreitas; estrato II, "aptitudes amplas"; e estrato III, consistindo nunha única habilidade "aptitude xeral" (ou *g*).

Na actualidade, a teoría de Cattell–Horn–Carroll é amplamente aceptada como a teoría de habilidades cognitivas máis comprensiva e empiricamente respaldada, conformando un corpo substancial de investigación e de desenvolvemento de probas de CI (Cociente de Intelixencia).

## Marco 
### Desenvolvemento do modelo CHC 
A teoría da intelixencia de Cattell-Horn-Carroll é unha síntese do modelo *Gf-Gc* de Cattell e Horn de intelixencia fluída e cristalizada e da xerarquía de tres estratos de Carroll (Sternberg e Kauffman, 1998). A conciencia das semellanzas entre o modelo expandido *Gf-Gc* de Cattel e Horn e o modelo factores complexos do estrato II de Carroll destacouse nunha reunión en 1985 sobre a revisión da batería psicoeducativa Woodcock-Johnson (Woodcock & Johnson, 1989). Nesta reunión, Horn presentou a teoría Gf-Gc a varias figuras destacadas das probas de avaliación da intelixencia, incluíndo a John B. Carroll (McGrew, 2005) Non obstante esta idea non se mantivo tras os resultados de estudos posteriores (Melby-Lervåg, Redick, & Hulme, 2016).

##### A xerarquía de tres estratos de Carroll 
O psicólogo americano John B. Carroll (5 de xuño de 1916 – 1 de xullo de 2003) fixo contribucións substanciais á psicoloxía, á psicometría e e á lingüística educativa. En 1993, Carroll publicou  *Human Cognitive Abilities: A Survey of Factor-Analytic Studies*, no cal presentou 'Unha Teoría das Aptitudes Cognitivas: A Teoría dos Tres Estratos'. Carroll re-analizara os datos de 461 estudos clásicos de análise factorial sobre a cognición humana, destilando os resultados en 800 páxinas, proporcionando unha fundamentación sólida para futura investigación en intelixencia humana (Carroll, 1993, p. 78-91).

A teoría dos tres estratos de Carroll presenta tres niveis de cognición: habilidades específicas (estrato I), habilidades complexas (estrato II) e habilidade xeral (estrato III).
## Capacidades 
dereita|miniatura|Os modelo da intelixencia humana de tres estratos de Carroll: intelixencia Xeral (*g*) intelixencia fluída (*Gf*), intelixencia cristalizada (*Gc*), aprendizaxe e memoria xeral (*Gy*), percepción visual xeral (*Gv*), percepción auditiva xeral (*Gu*), habilidade xeral de recuperación (*Gr*), velocidade cognitiva xeral (*Gs*), e velocidade de procesamento (*Gt*).

### Capacidades simples e complexas 
As capacidades complexas son:

* Comprensión-Coñecemento (*Gc*): inclúe a amplitude e a profundidade do coñecemento adquirido pola persoa, a habilidade para comunicar o seu coñecemento e a capacidade para razoar utilizando experiencias ou procedementos aprendidos anteriormente .
* Razoamento fluído (*Gf*): inclúe a habilidade ampla de razoar, a formación de conceptos e a solución de problemas que utilizan información non familiar ou procedementos novidosos.
* Coñecemento cuantitativo (*Gq*): é a habilidade para comprender relacións e conceptos cuantitativos e para manipular símbolos numéricos.
* Habilidade para a Lectura e a Escritura (*Grw*): inclúe as habilidades básicas da lectura e a escritura.lector e escribindo .
* Memoria a curto prazo (*Gsm*): é a habilidade para adquirir e manter información en atención activa e poder empregala durante varios segundos.
* Almacenamento e recuperación a longo prazo (*Glr*): é a capacidade para almacenar información e recuperala con posterioridade de xeito fluído no proceso de pensamento.
* Procesamento visual (*Gv*): é a habilidade para percibir, analizar, sintetizar, e pensar con patróns visuais, incluíndo a habilidade de almacenar e lembrar representacións visuais.
* Procesamento Auditivo(*Ga*): é a capacidade para analizar, sintetizar, e discriminar estímulos auditivos, incluíndo a habilidade de procesar e discriminar sons da fala que poden ser presentador baixo condicións distorsionadas.
* Velocidade de Procesamento (*Gs*): A capacidade de controlar a atención para realizar de forma automática, rápida e fluída tarefas cognitivas repetitivas relativamente sinxelas. Fluidez da atención ou rapidez de atención

McGrew propuxo unha serie de extensións da teoría CHC, incluíndo o coñecemento específico de dominio (*Gkn*), a habilidade psicomotriz (*Gp*) e a velocidade psicomotriz (*Gps*). Ademais, propuxéronse capacidades de procesamento sensorial adicionais, incluíndo táctil (*Gh*), cinestésico (*Gk*) e olfactivo (*Go*).

As aptitudes específicas son:

Moitas probas de capacidade cognitiva clasificáronse mediante o modelo CHC e descríbense en *The Intelligence Test Desk Reference* (ITDR) . A teoría CHC é particularmente relevante para os psicólogos escolares para a avaliación psicoeducativa. Cinco das sete principais probas de intelixencia cambiaron para incorporar a teoría CHC como base para especificar e poñer en funcionamento as habilidades/procesos cognitivos. Dado que nin sequera todos os instrumentos de proba intelectuais modernos poden medir eficazmente as 10 habilidades de estrato amplo, desenvolveuse un método alternativo de avaliación e interpretación cognitiva chamado *Cross Battery Assessment* (XBA) . Non obstante, a veracidade deste enfoque de avaliación e interpretación foi criticada na literatura de investigación como estatisticamente defectuosa.
 Aínda hai debate sobre as habilidades complexas (estrato II) e as específicas (estrato I), e estas seguen abertas para ao seu perfeccionamento.  

MacCallum (2003, p. 113-115) destacou a necesidade de recoñecer as limitacións das ferramentas de medición artificiais construídas sobre modelos matemáticos: "Simplemente, os nosos modelos son inverosímiles se se toman como representacións exactas ou literais de fenómenos do mundo real. Non poden captar o complexidade do mundo real que pretenden representar. No mellor dos casos, poden proporcionar unha aproximación ao mundo real que teña algún significado substancial e algunha utilidade".

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Carroll, J. B. (1993). *Human cognitive abilities: A survey of factor-analytic studies*. Cambridge, England: Cambridge University Press.
* Carroll, J. B. (2003). *The higher-stratum structure of cognitive abilities: Current evidence supports g and about ten broad factors.* In H. Nyborg (Ed.), *The scientific study of general intelligence: Tribute to Arthur R. Jensen* (pp.&nbsp;5–22). San Diego: Pergamon.
* Cattell, R. B. (1941). Some theoretical issues in adult intelligence testing. *Psychological Bulletin*, 38, 592.
* Cattell, R. B. (1963). Theory of fluid and crystallized intelligence: A critical experiment. *Journal of educational psychology*, 54(1), 1.
* Cattell, R. B. (1966). (Ed.), *Handbook of Multivariate Experimental Psychology*. Chicago, IL: Rand McNally.
* Child, D. (2006). *The Essentials of Factor Analysis, 3rd edition*. Bloomsbury Academic Press.
* Cohen, R. J., & Swerdlik, M. E. (2004). *Psychological testing and assessment*. Chicago, IL: McGraw-Hill (6th ed.)
* Flanagan, D. P., McGrew, K. S., & Ortiz, S. O. (2000). *The Wechsler Intelligence Scales and Gf-Gc theory: A contemporary approach to interpretation.* Allyn & Bacon.
* Flanagan, D. P., Ortiz, S. O., & Alfonso, V. C. (2013). *Essentials of cross-battery assessment (3rd edition)*. Nova York: Wiley.
* Flanagan, D. P., Ortiz, S. O., Alfonso, V. C., & Dynda, A. M. (2008). Best practices in cognitive assessment. *Best Practices in School Psychology V*, Bethesda: NASP Publications.
* 
* Gustafsson, J. E., & Undheim, J. O. (1996). Individual differences in cognitive functions. In D.C. Berliner & R. C. Calfee (Eds.), *Handbook of educational psychology* (pp.&nbsp;186–242). New York: Macmillan Library Reference USA.
* Horn, J. L. (1965). Fluid and crystallized intelligence: A factor analytic and developmental study of the structure among primary mental abilities. Unpublished doctoral dissertation, University of Illinois, Champaign.
* Horn, J. L., Donaldson, G., & Engstrom, R. (1981). Apprehension, memory, and fluid intelligence decline in adulthood. *Research on Aging*, *3*(1), 33-84.
* 
* 
* Keith, T. Z., & Reynolds, M. R. (2010). Cattell–Horn–Carroll abilities and cognitive tests: What we've learned from 20 years of research. *Psychology in the Schools*, *47*(7), 635-650.
* MacCallum, R. C. (2003). Working with imperfect models. Multivariate Behavioral Research, 38(1), 113-139.
* McGrew, K. & Flanagan, D. (1998). *The Intelligence Test Desk Reference: Gf-Gc cross-battery assessment*. Allyn & Bacon.
* McGrew, K. S. (2005). The Cattell-Horn-Carroll Theory of Cognitive Abilities. In D. P. Flanagan & P. L. Harrison (Eds.). (2012). *Contemporary intellectual assessment*: *Theories, tests, and issues.* (pp.&nbsp;151–179). New York: Guilford Press.
* Neisser, U., Boodoo, G., Bouchard Jr, T. J., Boykin, A. W., Brody, N., Ceci, S. J., ... & Urbina, S. (1996). Intelligence: knowns and unknowns. *American psychologist*, *51*(2), 77.
* Newton, J. H., & McGrew, K. S. (2010). Introduction to the special issue: Current research in Cattell–Horn–Carroll–based assessment. *Psychology in the Schools*, *47*(7), 621-634.
* Sheehan, E., Tsai, N., Duncan, G. J., Buschkuehl, M., & Jaeggi, S. M. (2015). Improving fluid intelligence with training on working memory: a meta-analysis. *Psychonomic bulletin & review*, *22*(2), 366-377.
* Spearman, C. (1904). " General Intelligence," objectively determined and measured. *The American Journal of Psychology*, *15*(2), 201-292.
* Spearman, C. (1927). *The abilities of man: Their nature and measurement*. Nova York: Macmillan.
* Sternberg, R. J., & Kaufman, J. C. (1998). Human abilities. *Annual review of psychology*, *49*(1), 479-502.
* 
* Willis, J. O., Dumont, R., & Kaufman, A. S. Factor-analytic models of intelligence. In Sternberg, R. J., & Kaufman, S. B. (Eds.). (2011). *The Cambridge handbook of intelligence*. (pp.&nbsp;39–57). Cambridge University Press.
* Woodcock, R. W, and Johnson M. B. (1989). *Woodcock-Johnson Psycho-Educational Battery-Revised.* Chicago, IL: Riverside Publishing.