Coregonus clupeaformis

miniatura|260px|*C. clupeaformis* nunha lámina de  1897 
miniatura|260px|Detalle da cabeza. Lám. de 1918

***Coregonus clupeaformis*** é unha especie de peixe osteíctio da orde dos salmoniformes, familia dos salmónidos, subfamilia dos coregoninos, unha das integradas no xénero *Coregonus*. 

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1818 polo médico e naturalista estadounidense Samuel Latham Mitchill, baixo o nome de *Salmo clupeaformis*. 

### Sinónimos 
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:.

Non presenta espiñas nas aletas (os seua raios son brandos), e a aleta adiposa está moi ben desenvolvida, e normalmente é máis grande nos machos..

A boca é pequena, claramente adiantada polo fociño. As escamas son grandes. A aleta adiposa, típica dos salmónidos, está situada moi por detrás da aleta dorsal. As aletas dorsais e as pelvianas situánse no centro do corpo. A aleta caudal está claramente bifurcada. que vive en augas mornas, de 8 a 14 °C,  nun rango de profundidades de 8 a 128 m.

### Distribución 
A súa área de distribución esténdese desde os 72° e os 41° N, e entre os 149° e os 61° W. en América do Norte, nas concas do Atlántico, o Ártico e do Pacífico en Alasca, gran parte do Canadá e polo sur chega até Nova Inglaterra, as concas dos Grandes Lagos e o centro de Minnesota, nos Estados Unidos. Foi introducido no noroeste dos Estados Unidos, e en lagos altoandinos en dous países do sur da América Latina.

## Bioloxía 
*Coregonus clupeaformis* vive en grandes lagos e grandes ríos, e entra en augas salobres, aínda que principalmente é habitante dos lagos (de aí o seu nome en inglés, *Lake whitefish*, "peixe branco do lago"). Parece que é máis ben sedentario, polo menos nos Grandes Lagos. Os seus movementos nos grandes lagos constan xeralmente de 4 etapas: movemento de augas profundas a augas pouco profundas na primavera; o movemento de volta a augas profundas no verán mentres a auga quenta; migración a zonas de desova en augas pouco profundas no outono e principios do inverno; e o movemento posterior á desova de volta a augas máis profundas. Forma poboacións separadas nos Grandes Lagos.

### Nutrición 
Aliméntase principalmente do fondo. A súa alimentación é variada e a súa dieta está formada principalmente por larvas de insectos acuáticos, moluscos e anfípodos, e ás veces por plancto e insectos terrestres (capturados na superficie),. É valorado tanto pola súa carne como polas súas míllaras, que producen nun excelente caviar. Consómese fresco, afumado e conxelado, e prepárase ao vapor, fritido, asado e cocido, no microondas e no forno.

### Pesca 
#### Pesca comercial 
*Coregonus clupeaformis* é unha das especies máis importantes para a pesca comercial nas augas interiores de América do Norte. A captura anual total en 1999 do Canadá foi de 8 328 t, e nos EUA de 5 353 t, segundo datos da FAO.

É a principal especie comercial porque este peixe fresco de sabor delicado ten unha grande aceptación polos consumidores locais. Entre 1981 e 1999 recolléronse unha media de 11 millóns de libras dos Grandes Lagos ao ano. Aínda que a colleita baixou de 9,5 a 8 millóns de libras nos últimos anos, os prezos non aumentaron. Pola contra, o prezo, que antes alcanzou os 1,04 USD/lb, actualmente é dunha media de 0,75 USD/lb, e baixou até 0,40 $/lb durante períodos de alta produción.

#### Pesca deportiva 
A moitos pescadores afeccionados tamén lles gusta enganchar este peixe nos meses de xuño, xullo e principios de agosto. Un simple aparello de liña é suficiente para capturar os peixes, mentres se dan un festín de moscas e mosquitos. Nos meses de inverno, a súa captura a través do xeo é moi popular, especialmente no norte de Wisconsin. As técnicas exitosas de pesca no xeo inclúen o uso dunha culler, con polo menos un "gancho deslizante" arriba e separado da culler por unha peza xiratoria de barril, e os anzois con vermes de cera. A pesca comercial permitiu a propagación deste peixe en moitos mercados, restaurantes e estantes de supermercados.

## Ameazas 
Unha ameaza importante para *Coregonus clupeaformis* é unha especie parasita invasora, a lamprea (*Petromyzon marinus*). É unha das numerosas especies atacadas agresivamente por esta lamprea, que pode que entrara na rexión dos Grandes Lagos a través do Canal do Eire, que se abriu en 1825, e estendeuse aínda máis en 1919 coas melloras na Canle Welland desde o lago Ontario até os lagos Eire, Michigan, Huron e Superior.

## Evolución 
Desde o final da última glaciación (hai uns 12 000 anos) *Coregonus clupeaformis* volveu a colonizar moitos lagos norteamericanos, desde diferentes direccións, desde refuxios que representan stocks ou razas xeneticamente diverxentes. Despois das invasións, esta especie diversificouse en diferentes poboacións a nivel local, de modo que agora en moitos lagos se recoñecen dous ecotipos principais dentro da especie: un ecotipo normal e outro anano. Estes ecotipos normais e ananos diferéncianse principalmente polas zonas bentónica e peláxica que ocupan, respectivamente. O ecotipo normal tamén crece moito máis e vive moito máis tempo que o ecotipo anano.

Moitas destas poboacións viven en simpatría, aínda que están illadas reprodutivamente. O feito de que sexan especies novas convérteas en candidatas principais para estudar as forzas evolutivas que impulsan a súa diverxencia ecolóxica e o seu illamento reprodutivo. Probabelmente é conespecífico con *Coregonus lavaretus*.  Pertence ao "complexo *Coregonus clupeaformis*".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Eschmeyer, W. N. (ed.) (2014): *Catalog of fishes: Genera, Species, References*. California Academy of Sciences, department Ichtyology.
* Frimodt, C. (1995): ''Multilingual illustrated guide to the world's commercial coldwater fish*. Hoboken, Nova Jersey, USA: Wiley-Blackwell. ISBN 978-0-8523-8213-4. 
* Froese, Rainer & Pauly, Daniel, eds. (2022). *Coregonus clupeaformis*  en FishBase. 
* Hugg, D. O. (1996): "MAPFISH georeferenced mapping database. Freshwater and estuarine fishes of North America". En  Dennis, O. & Steven Hugg,*Life Science Software*. 1278 Turkey Point Road, Edgewater, Maryland. 
* Koelz, W. (1929): "Coregonid fishes of the Great Lakes". *Fish. Bull*. **43**: 297-643
* Page, L. M. & Burr, B. M. (2011): *A field guide to freshwater fishes of North America north of Mexico*. Boston: Houghton Mifflin Harcourt. ISBN 978-0-3959-1091-7.  
* Scott, W. B. & Crossman, E. J. (1973): "Freshwater fishes of Canada". *Bull. Fish. Res. Board Can*. **184**: 1-966.
* Welcomme, R. L. (1988): "International introductions of inland aquatic species". *FAO Fish. Tech. Pap. 294*. Roma: FAO. ISBN 92-5102-664-5. 

### Outros artigos 
* Salmoniformes
* Salmónidos
* Coregoninos
* *Coregonus*

### Ligazóns externas 
* Lake Whitefish (*Coregonus clupeaformis*) Government of Alberta, Sustainable Resources Department  .
* Grand corégone. *Coregonus clupeaformis'' Gouvernement du Québec .