open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pedro Vázquez de Neira

**Pedro Vazquez de Neira y Santiso**, nado na segunda metade do século XVI en Lugo, foi un poeta galego. Era fillo de Pedro Santiso (Señor de casa de Covas) e Inés Díaz de Neira. Casou con Catalina de Aguiar y Baamonde. Licenciado en Medicina ao servizo da Real Audiencia da Coruña, pouco se sabe da súa vida. Habida conta de que a meirande parte dos autores da época eran relixiosos, o feito de que escribise en galego convérteo nun dos poucos homes de ciencia que escribiu na nosa lingua nos Séculos Escuros.
## Traxectoria 
[miniatura|*Relación de las Exequias que hico la real Audiencia del Reyno de Galiçia a la Magestad de la Reyna D. Margarita de Austria nra Señora descriptas y puestas en stilo por [Juan Gómez Tonel|Ioan Gomez Tonel*.]]
O soneto *Respice Finem* (1612) de Pedro Vázquez de Neira, é o primeiro texto impreso en galego, ademais de *Unha illa no medio do océano*. En 1612 publícase o cancioneiro *Exequias da Raíña Margarida*, o cal recolle unha serie de composicións elexíacas que supoñen un lamento pola morte desta raíña. A publicación deste cancioneiro correu ó cargo da Real Audiencia del Reyno de Galiçia. O libro foi composto polo impresor Juan Pacheco, e foi o seu coordinador un dos poetas que colaboraron nel en lingua galega, Juan Gómez Tonel. O outro poeta foi Pedro Vázquez de Neira.

## Galería de imaxes  
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Literatura galega dos Séculos Escuros
* *Exequias da Raíña Margarida*
José Luis Martí

**José Luis Martí Soler**, nado en Palma o 28 de abril de 1975, é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol español.

## Traxectoria 
O 8 de abril de 2019 firmou polo Deportivo da Coruña, substituíndo a Natxo González. Firmou polo que restaba da tempada 2018–19 e unha máis en caso de ascenso. A súa estrea saldouse con derrota fronte Osasuna en El Sadar (2–1).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com 
* Datos do adestrador en bdfutbol.com
Manny Machado

**Manuel Arturo Machado**, máis coñecido como **Manny Machado**, nado o 6 de xullo de 1992 en Hialeah, Florida, é un xogador profesional de béisbol estadounidense de orixe dominicano. Xoga nas posicións de terceira base e parador en curto para os San Diego Padres da Major League Baseball (MLB). Criado en Miami, onde acudiu ao Brito High School, xa destacou desde novo, sendo escollido na terceiro lugar do Draft da MLB de 2010 polos Baltimore Orioles. Batea e lanza a pelota coa man dereita.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
O libro verde

***O libro verde*** (en ) é un filme estadounidense de 2018 dirixido por Peter Farrelly. Ambientado no ano 1962, inspírase na historia real dunha xira musical do pianista clásico e de jazz afroamericano Don Shirley (Mahershala Ali) polo Deep South acompañado do italoamericano Frank "Tony Lip" Vallelonga (Viggo Mortensen), que serve como condutor e gardacostas de Shirley. O filme foi escrito por Farrelly, Brian Hayes Currie e o fillo de Vallelonga, Nick Vallelonga, baseándose en entrevistas co seu pai e con Shirley, así como en cartas que o seu pai lle escribiu á súa nai. O filme recibe o seu título por *The Negro Motorist Green Book*, unha guía de mediados do século XX para viaxeiros afroamericanos escrita por Victor Hugo Green.

*O libro verde* estreouse internacionalmente no Festival Internacional de Cinema de Toronto o 11 de setembro de 2018, onde gañou o premio People's Choice. Estreouse posteriormente nos cinemas dos Estados Unidos o 16 de novembro de 2018, distribuído por Universal Pictures, e recadou máis de 306 millóns de dólares en todo o mundo. O filme recibiu valoracións positivas por parte da crítica, con aclamacións ás interpretacións de Mortensen e Ali, aínda que recibiu tamén certo criticismo pola súa representación de Shirley.

*O libro verde* gañou o premio National Board of Review ó mellor filme de 2018, e tamén foi escollido como un dos 10 mellores filmes do ano polo American Film Institute. O filme recibiu numorosos galardóns e nomeamentos, e na 91ª edición dos Oscar gañou os premios de mellor filme, mellor guión orixinal e mellor actor secundario para Mahershala Ali.

Estreouse en galego o 27 de abril de 2022 a través da TVG.

## Personaxes 
* Viggo Mortensen como Frank "Tony Lip" Vallelonga
* Mahershala Ali como Don Shirley
* Linda Cardellini como Dolores Vallelonga
* Sebastian Maniscalco como Johnny Venere
* Dimiter D. Marinov como Oleg
* Mike Hatton como George
* P.J. Byrne como Produtor executivo
* Iqbal Theba como Amit
* Joe Cortese como Gio Loscudo
* Maggie Nixon como Copa Coat Check Girl
* Von Lewis como Bobby Rydell
* Don Stark como Jules Podell
* Anthony Mangano como Copa Bouncer Danny
* Frank Vallelonga como Rudy Vallelonga
* Randal Gonzalez como Gorman
* Nick Vallelonga como Augie
* Tom Virtue como Morgan Anderson
* Brian Distance como Macon Cop #2
* Dennis W. Hall como Wise Guy Mags
* Brian Stepanek como Graham Kindell
* Montrel Miller como Birmingham Hotel Waiter

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  An interview with director Peter Farrelly and composer Kris Bowers about the film's soundtrack.
María Comesaña Besteiros

**María Comesaña Besteiros**, tamén coñecida como **María Besteiros**, nada en Vigo en 1979, é unha poeta galega.

## Traxectoria 
Doutorada en filoloxía galega pola Universidade de Vigo, a súa tese de doutoramento *De Darío a Sofía (1996-2014): a representación da maternidade nas autoras galegas actuais* analiza as representacións da maternidade en autoras galegas contemporáneas, sendo o director da tese Burghard Baltrusch. Traballa fundamentalmente arredor da poesía contemporánea de autoría feminina e das teorías feministas.

Tamén é auxiliar técnica veterinaria e dedícase á corrección e creación de contido para distintas empresas.

## Obra
### Poesía
**Zoonose* (2004). Sada: Ediciós do Castro. 36 páxs. ISBN 978-84-84851608.
**Nin pombas nin flores* (2015). Autoedición.
**A lista da compra* (2022). Vigo: Galaxia, col. Dombate. 70 páxs. ISBN 978-84-9151-852-9.

### Narrativa 
* *Ítaca* (2025). Vigo: Xerais. 144 páxs. 144 páxs. ISBN 978-84-1110-621-4. ePub: ISBN 978-84-1110-629-0. Foi finalista do Premio Xerais. 
* *Penélope tece* (2025). Aira Ed. Con Bea Gregores. 32 páxs. ISBN 978-84-129879-8-0

### Obras colectivas
*

### Artigos
*

## Premios
* Premio Toro de Hierro de poesía antitaurina no 2009, polo poema "Para cuándo la vida".
* XVI Premio de poesía Eusebio Lorenzo Baleirón no 2003, por *Zoonose*.

## Notas
Fulgence Ouedraogo

**Fulgence Ouedraogo**, nado o 21 de xullo de 1986 en Uagadugú, Burkina Faso, é un xogador de rugby a 15. Xoga no equipo Montpellier Hérault RC no campionato Top 14. A súa posición habitual é a de á.

Ouedraogo comezou a xogar ó rugby con seis anos, coñecendo ó seu futuro compañeiro François Trinh-Duc na escola de rugby Pic-Saint-Loup, preto de Montpellier. Ámbolos dous entraron nos equipos xuvenís no nivel de "cadete" level (U-13/14).

Ouedraogo e Trinh-Duc, xunto cos *Montpellierains* Louis Picamoles e Julien Tomas, son considerados como parte dos talentos locais que axudaron a que Montpellier puidese a vella orde do rugby francés no *terroir* de Septimania que sempre foi rival do Béziers.

Ouedraogo é o capitán actual do Montpellier, e xogou un papel importante na tempada 2010–11 do equipo. Fracturou a man na vitoria de semifinais, o que provocou que perdese a final, que gañou o Toulouse.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en RBS 6 Nations  
* Perfil en L'Equipe.fr
Michel Kafando

**Michel Kafando**, nado en Uagadugú o 18 de agosto de 1942, é un diplomático burkinense, que foi presidente de transición de Burkina Faso entre 2014, tras a dimisión de Blaise Compaoré, ata a realización de novas eleccións en 2015. Foi apartado brevemente do cargo o 17 de setembro de 2015, cando o militar Gilbert Diendéré liderou un golpe de estado que o derrocou. Foi restituído o 23 de setembro de 2015 despois do fracaso do golpe de estado. Foi Ministro de Relacións Exteriores entre 1982 e 1983 e posteriormente foi Embaixador permanente de Burkina Faso nas Nacións Unidas entre 1998 até 2011.

Kafando asumiu o poder logo dun acordo co goberno interino militar dirixido por Isaac Zida, co fin de liderar unha transición política.

## Traxectoria 
Kafando naceu en Uagadugú. Obtivo un título de licenciatura en Dereito Público da Universidade de Bordeos en 1969, un diploma en estudos políticos en 1972 en París e outro diploma do Instituto Universitario de Altos Estudos Internacionais en Xenebra tamén en 1972. Máis tarde obtivo un doutoramento en ciencias políticas na Sorbona en 1990. Está casado e ten un fillo.

## Notas
Maurice Yaméogo

**Maurice Yaméogo**, nado o 31 de decembro de 1921, e finado o 15 de setembro de 1993, foi o primeiro presidente da República de Alto Volta, actual Burkina Faso, cuxo mandato transcorreu entre o 11 de decembro de 1959 e o 3 de xaneiro de 1966. Proclamou a independencia de Francia o 5 de agosto de 1960 e tentou sen éxito crear unha unión entre Costa do Marfil e Alto Volta. En 1966, debeu abandonar a presidencial debido a unha folga sindicalista de amplitude nacional.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Charles Kabeya Muase (1989). ''Syndicalisme et démocratie en Afrique noire: l'expérience du Burkina Faso (1936-1988)*. París: Éditions Karthala, ISBN 2-86537-241-3
* Frédéric Guirma (1991). *Comment perdre le pouvoir ? Le cas de Maurice Yameogo*. París: Éditions Chaka, coll. « Afrique contemporaine », ISBN 2-907768-12-3
* Pascal Zagré (1994). *Les politiques économiques du Burkina Faso: une tradition d'ajustement structurel*, París: Éditions Karthala, ISBN 2-86537-535-8
* Gabriel Massa y Y. Georges Madiéga, dir. (1995). *La Haute-Volta coloniale: témoignages, recherches, regards*, París: Éditions Karthala, ISBN 2-86537-480-7
* Frédéric Lejeal (2002). *Le Burkina Faso*. París: Éditions Karthala, ISBN 2-84586-143-5
* Roger Bila Kaboré (2002). *Histoire politique du Burkina Faso: 1919-2000*, París: Éditions L’Harmattan, ISBN 2-7475-2154-0
* Yénouyaba Georges Madiéga y Oumarou Nao, dir. (2003). *Burkina Faso cent ans d’histoire, 1895-1995*. París: Karthala, 2 volumes, ISBN 2-84586-431-0
* Pierre-Michel Durand (2007). *L’Afrique et les relations franco-américaines des années soixante''. París: L’Harmattan, ISBN 2-296-04605-3
Bobo-Dioulasso

**Bobo-Dioulasso** é unha cidade de Burkina Faso cunha poboación de 537&nbsp;728 (2012), sendo a segunda maior cidade do país, despois de Uagadugú, a capital de Burkina Faso. O seu nome significa "fogar de Bobo-Dioula".

A poboación local é falante de lingua bobo (relacionada cos mande) e refírense á cidade sinxelamente como *Sia*. Existen dous dialectos diferentes de lingua diula, baseándose na orixe diferente dos pobos. A cidade atópase no suroeste do país, na provincia de Houet, a uns 350&nbsp;km de Uagadugú. Bobo-Dioulasso ten unha grande importancia económica (comercio agrícola e industria téxtil) e culturalmente, xa que é o principal centro da cultura e da música no país.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de Bobo-Dioulasso
Lingua mandinga

A **lingua mandinga** (''Mandi'nka kango*) é unha lingua da familia mandé falada polo pobo mandinga, que habita na rexión de Casamance no Senegal, Gambia, Guinea e Guinea-Bissau. É unha das principais linguas de Gambia e é unha das linguas nativas de Guinea.

O mandinga pertence á póla homónima das linguas mandés, e é semellante ó bambara e ó maninka. Na maioría das áreas, é unha lingua tonal con dous tons: baixo e alto, malia que a variedade falada en Gambia e o Senegal ten un acento tonal por mor da súa proximidade con linguas non tonais como o wólof.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* R. T. Addis, *A Study on the Writing of Mandinka in Arabic script*, 1963. 
* Dramé, Man Lafi, *Parlons Mandinka'', L'Harmattan 2003
Christophe Joseph Marie Dabiré

**Christophe Joseph Marie Dabiré**, nado en 1948, é un político de Burkina Faso que dende o 24 de xaneiro de 2019 é o Primeiro ministro do país. Foi nomeado para o cargo de Primeiro Ministro polo presidente Roch Marc Christian Kaboré trala renuncia de Paul Kaba Thieba e o seu gabinete. O 8 de decembro de 2021, o presidente Roch Marc Christian Kaboré cesou as funcións do seu primeiro ministro Christophe Marie Joseph Dabiré, autor dunha "carta de dimisión", que resultou automaticamente na de todo o goberno.

Dabiré representara anteriormente a Burkina Faso na Unión Económica e Monetaria de África Occidental, e pasou a ser ministro do expresidente Blaise Compaoré.

Dabiré desempeñouse baixo o goberno de Thomas Sankara como Director de Estudos e Proxectos no Ministerio de Economía e Planificación de 1984 a 1988, cando se converteu no Director Xeral de Cooperación no Ministerio de Economía e Planificación. Ocupou este cargo até 1992.

En 1992, Dabiré dirixiu o Departamento de Saúde, até 1997 cando foi responsable do Departamento de Educación Secundaria, Educación Superior e Investigación Científica de Burkina Faso, un cargo que ocuparía até o ano 2000. Durante ese tempo, foi membro da Asemblea Nacional de Burkina Faso como deputado do Congreso pola Democracia e o Progreso. Despois de ser reelixido como parlamentario da Asemblea Nacional en 2002, Dabiré cumpriu outro mandato de cinco anos que expirou en 2007.

## Notas
Roch Marc Christian Kaboré

**Roch Marc Christian Kaboré**, nado en Uagadugú o 25 de abril de 1957, é un político burkinense, Presidente de Burkina Faso dende o 29 de decembro de 2015. De 1994 a 1996 foi Primeiro ministro e de 2000 a 2012 Presidente da Asemblea Nacional de Burkina Faso. Militou no Congreso para Democracia e Progreso (CDP) fundado polo entón presidente Blaise Compaoré. En xaneiro de 2014 abandonou o partido para fundar o Movemento polo Pobo e o Progreso (MPP). 

Tras gañar as eleccións presidenciais o 29 de novembro de 2015 converteuse no primeiro mandatario civil elixido democraticamente dende que o goberno civil de Maurice Yaméogo fose derrocado e o país estivese dirixido por gobernos militares durante case 40 anos.

En novembro de 2021, Roch Marc Christian Kaboré debe enfrontarse a manifestacións contra a crecente inseguridade no país e están no poder.

## Véxase tamén
Ana García Armada

**Ana García Armada**, nada en Santiago de Compostela o 17 de xuño de 1970,  é unha enxeñeira de telecomunicacións e investigadora galega, especializada en comunicacións móbiles de banda larga e tecnoloxía 5G. É catedrática de Teoría do Sinal e Comunicacións na Universidade Carlos III de Madrid.

## Traxectoria 
Licenciouse en Enxeñaría de Telecomunicación pola ETSI de Telecomunicación da Universidade Politécnica de Madrid en 1994 e obtivo o doutoramento no Departamento de Sinais, Sistemas e Radiocomunicacións da mesma universidade en 1998, ano que pasou a formar parte como docente e investigadora da Universidade Carlos III de Madrid onde en 2019 desenvolve o seu traballo centrada no ámbito das comunicacións móbiles de banda larga.

Realizou estancias de investigación na Universidade Stanford, no laboratorio de investigación electrónica Bell Labs formando parte equipo que obtivo o terceiro posto no premio de innovación "Bell Labs Prize 2014" e a Universidade de Southampton.

En 2019 traballa como catedrática de Teoría do Sinal e Comunicacións da Universidade Carlos III de Madrid, responsábel do Grupo de Comunicacións e exerce como profesora. 

### Investigación 
Ana García Armada deseña algoritmos, fórmulas matemáticas de codificación de información que usan as tecnoloxías como a televisión dixital terrestre, as conexións Wifi ou a tecnoloxía ADSL. É investigadora principal de varios proxectos nacionais e internacionais. É responsábel do proxecto europeo TeleRescuer onde se desenvolveu un robot teleoperado capaz de realizar rescates no interior dunha mina.

En 2015 formou parte do equipo que logrou a patente MIMO HUB da Universidade Carlos III que elaborou unha chaqueta capaz de multiplicar por dez a velocidade de subida de contidos de dispositivos móbiles e que permite que unha peza, onde se camuflan decenas de antenas, poida conectarse a calquera terminal móbil para aumentar a súa velocidade de transferencia de datos, reducir o consumo de enerxía e mellorar a súa fiabilidade.

Tamén liderou un proxecto destinado a dotar de capacidade Li-Fi os farois da rúa, unha técnica que utiliza díodos emisores de luz (LED) para a transmisión de datos en código binario mediante rápidos escintileos imperceptíbeis para o ollo humano. Ademais, é coordinadora no proxecto TeamUp5G, unha iniciativa europea (European Training Network, ETN) para investigar e formar en redes de telefonía móbil 5G.  

## Premios e recoñecementos 
* 2010: Premio de Excelencia do Consello Social da Universidade Carlos III de Madrid na modalidade de Mozos Investigadores.

* 2014: Terceiro posto no premio de innovación Bell Labs Prize.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Publicacións de Ana García Armada IEEE Xplore
Pobo mandinga

Os **mandinga** (tamén coñecidos localmente como *malinke*, *maninka*, *manding*, *mandingo*, *mandenka*, *dioula*, *bambara* ou *mandinko*) son un grupo étnico de África occidental e un dos principais grupos étnicos do continente (os outros tres grandes grupos étnicos de África son os fula, os hausa e os songhai). Os mandinga son descendentes do Imperio de Malí, que ascendeu ó poder na rexión durante o século XIII baixo o goberno do rei Sundiata Keita, quen fundou o imperio que dominaría gran parte de África occidental. Migraron cara ó oeste dende o río Níxer na procura de mellores terras agrícolas e máis oportunidades de conquista. A maioría dos mandinga viven en comunidades familiares nas vilas rurais tradicionais. A súa sociedade tradicional componse de castas estratificadas. As comunidades mandinga teñen unha grande autonomía e autogoberno, sendo lideradas por un xefe ou grupo de anciáns. Teñen unha ampla tradición oral onde a súa mitoloxía, historia e coñecementos son transmitidos de xeración en xeración verbalmente. Máis do 99% dos mandinga son musulmáns. Os mandingas recitan capítulos do Corán en árabe. Algunhas comunidades sincretizaron o islam coas relixións tradicionais africanas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* Lucie Gallistel Colvin. *Historical Dictionary of Senegal*. Scarecrow Press/ Metuchen. NJ - Kondon (1981) pp.&nbsp;216–217
* Pascal James Imperato. *Historical Dictionary of Mali*. Scarecrow Press/ Metuchen. NJ - Kondon (1986) pp.&nbsp;190–191
* Robert J. Mundt. ''Historical Dictionary of the Ivory Coast (Côte d'Ivoire)*. Scarecrow Press/ Metuchen. NJ - Kondon (1987) pp.&nbsp;98–99
* Robert W. Nicholls. "The Mocko Jumbie of the U.S. Virgin Islands; History and Antecedents". *African Arts*, Vol. 32, No. 3 (Autumn, 1999), pp.&nbsp;48–61+94-96
* Matt Schaffer (Editor). "Djinns, Stars and Warriors: Mandinka Legends from Pakao, Senegal" (*African Sources for African History'', 5) Brill Academic Publishers (2003) 
* 
* ETHNOLOGUE Languages of the World- Thirteenth Edition (1996).
Lingua lobi

A **lingua lobi** (tamén coñecida como miwa e lobiri) é unha lingua da familia gur falada polo pobo lobi que habita en Burkina Faso, Costa do Marfil e Ghana.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Jacques Becuwe, ''Eléments de phonologie et de grammaire du Lobiri (parler de Bouna-Côte d'Ivoire)'', Universidade de París 3, 1982, 479 p. (thèse de 3e d'Études africaines) 
* Jacques Becuwe, « Contribution à la génético-typologie des langues négro-africaines : Les constructions associatives en lobiri », in *La locution et la périphrase du lexique à la grammaire*, L'Harmattan, París, 2002, páxina 171-182.
Pobo lobi

Os **lobis** son grupo étnico africano que habita en Burkina Faso e Costa do Marfil. Orixinario do actual estado de Ghana, arredor do ano 1770 os lobis migraron cara ó sur até Burkina Faso e posteriormente até Costa do Marfil. Falan a lingua lobi ou "lobiri".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Labouret, Henri. *Les Tribus du Rameau Lobi*. Institut d'Ethnologie, París, 1931.
* Père, Madeleine. *Les Lobi, Traditions et changement*. Vol.1 et 2, Siloë, Laval, 1988.
* Meyer, Piet. *Kunst und Religion der Lobi*. Museum Rietberg, Zúric, 1981.
* Pirat, Claude-henri, "Lobi Statuary  and the Statuary of Related Peoples, an Example of Cult Art", Tribal Arts Magazine, París/San Francisco, N°1, marzo de 1994, p.&nbsp;22-32.
* Pirat, Claude-Henri, "Occult Conversations, or How the *Thila* Make the Law for the Lobi", in "Arts d'Afrique,Voir l'Invisible", Musée d'Aquitaine, Bordeaux, Hazan, París, 2011, p.&nbsp;85-91. and p.&nbsp;217-220.
* de Rouville, Cécile. ''Organisation Sociale des Lobi, une Société Bilinéaire du Burkina Faso et de Côte d'Ivoire.'' L'Harmatan, París, 1987.
* Bognolo, Daniela, "Lobi", 5 Continents Editions, Milán, 2007.
Jorge Ponce

**Jorge Ponce Rivero**, nado en Málaga o 19 de maio de 1982, é un cómico e guionista español.

## Traxectoria 
### Televisión 
### Radio 
### Teatro 
## Noats
Lingua bobo

A **lingua bobo** é unha lingua da familia mandé falada en Burkina Faso polo pobo bobo. A cidade occidental de Bobo-Dioulasso é chamada en parte polo pobo bobo.

O bobo divídese en: 
*Dialectos meridionais: syabéré (sya), benge, sogokiré, voré, zara (bobo dioula/jula)
*Dialectos setentrionais ou konabéré: yaba, dankuma (darokama), jèrè, tankri, kure, kukoma (koma).
Ámbolos dous grupos de dialectos teñen un 20%–30% de inintelixibilidade de acordo con *Ethnologue*, e son consideradas linguas distintas.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Léxico básico en lingua bobo - Global Lexicostatistical Database
Incendio forestal de Pedrógão Grande en 2017

O **incendio forestal de Pedrógão Grande** foi un incendio de grandes proporcións acaecido en 2017 que acelerou cambios lexislativos en política forestal en Portugal.

## Características 
No momento de se producir, converteuse no maior incendio forestal rexistrado en Portugal,, no máis mortífero da súa historia e no 11.º máis mortífero a escala mundial desde 1900.

O balance oficial contabilizou 65 mortos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Vaga de incendios forestais de 2017 en Galicia
* Vaga de incendios forestais de 2017 na Península Ibérica
* Incendios en Galiza

### Ligazóns externas 
* Relatorio no Parlamento de Portugal
Lingua mossi

[miniatura|dereita|Un falante de mossi e dioula, gravado en [Taiwán en 2018.]]
A **lingua mossi** (known in the language as **Mooré**; also *Mòoré, Mõõré, Moré, Moshi, Moore, More*) é unha lingua da familia gur da póla oti–volta e unha das dúas linguas rexionais de Burkina Faso, estreitamente relacionada coa lingua frafra, falada ó longo da fronteira norte de Ghana. É a lingua do pobo mossi, e é falada por 5 millóns de persoas en Burkina Faso, ademais doutras 60&nbsp;000  persoas máis en Malí e Togo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en mossi
### Bibliografía 
*
Pobo mossi

Os **mossis** (ou *mole*, *mosse*, en singular *moaaga*) son un grupo étnico que habita no centro de Burkina Faso. Viven principalmente nas vilas de Nazinon e Nakanbe. Os mossis son o meirande grupo étnico de Burkina Faso, constituíndo máis do 40% da poboación, ou 6,2 millóns de persoas. O outro 60% da poboación de Burkina Faso componse duns 60 grupos étnicos, principalmente gurunsi, senufo, lobis, bobo e fula. Os mossis falan a lingua mòoré.

## Notas
A lente de diamante

***A lente de diamante*** (en ) é unha obra escrita por Fitz-James O'Brien. Está considerada unha das obras cumio de O'Brien.

Foi traducido ó galego por Alejandro Tobar e foi publicado pola Editorial Hugin e Munin no ano 2014.

## Notas
Micromegas

***Micromegas*** (en ) é unha novela curta do filósofo francés Voltaire. Xunto coa historia "Songe de Platon", é un exemplo temperán do xénero literario de ciencia ficción, e é un importante exemplo do desenvolvemento historia da literatura.

A historia conta a visita á Terra dun ser procedente dun planeta que orbita a estrela Sirius, e do seu compañeiro do planeta Saturno. A técnica usada, de empregar un estraño para comentar aspectos da cultura occidental, era moi común durante este período. Voltaire tamén empregou esta técnica en *Zadig*.

Foi traducido ó galego por Marie Abraira e foi publicado pola Editorial Hugin e Munin no ano 2014.

## Notas
A viaxe a Budapest

***A viaxe a Budapest*** (en ) é unha novela de Daniel Barredo publicada pola editorial Berenice en marzo de 2012. En decembro de 2011 gañou o certame Andalucía Joven de Narrativa. É unha novela xeracional ambientada en Granada e Budapest, tratando temas como a sexualidade, a literatura, as expectativas vitais ou a situación económica e laboral.

Foi traducido ó galego por Alejandro Tobar e foi publicado pola Editorial Hugin e Munin no ano 2014.

## Notas
Pobo bobo

Os **bobo** son un grupo étnico que vive principalmente en Burkina Faso, con algunhas comunidades vivindo en Malí. Bobo é tamén un nome acurtado da segunda cidade máis grande en Burkina Faso, Bobo-Dioulasso.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Christopher Roy: Art of the Upper Volta Rivers. Traduction et adaptation en francais F.Chaffin. Alain et Françoise Chaffin, Meudon, 1987
* Guy Le Moal : Les Bobo. Nature et fonction des masques. Musée royale de l'Afrique centrale, Tervuren, 1999.
A confesión de Lúcio

***A confesión de Lúcio*** (en ) é unha novela curta escrita por Mário de Sá-Carneiro. É unha das obras de Mário de Sá-Carneiro que reúne tres das súas obsesións dominantes: o suicidio, o amor e o anormal avanzando até a loucura. O conto narra a historia dun triángulo composto por Lúcio, Marta e Ricardo.

Foi traducido ó galego por Benxamín Constante e foi publicado pola Editorial Hugin e Munin no ano 2014.

## Notas
Quinase Xano 2

A **quinase Xano 2** (abreviada comunmente como **JAK2**, do inglés *Janus kinase 2*) é unha tirosina quinase non receptora. É un membro da familia da quinase Xano, nome que lle foi dado polo deus latino Xano, pola dualidade de funcións dos seus dominios, análoga á dese deus de dúas caras. Foi implicada na sinalización por membros da familia do receptor de citocina de tipo II (por exemplo, receptores de interferón), da familia do receptor de GM-CSF (IL-3R, IL-5R e GM-CSF-R), da familia do receptor de gp130 (por exemplo, IL-6R), e dos receptores de cadea simple (por exemplo, Epo-R, Tpo-R, GH-R, PRL-R).

A característica distintiva entre a quinase Xano 2 e outras quinases JAK é a falta de dominios de unión de homoloxía Src (SH2/SH3) e a presenza de ata sete dominios de homoloxía JAK (JH1-JH7). Non obstante, os dominios JH terminais manteñen un alto nivel de homoloxía con dominios de tirosina quinases. Unha nota interesante é que só un deses dominios JH carboxilo terminais manteñen a función plena de quinase (o JH1), mentres que o outro (o JH2), que antes se pensaba que non tiña funcionalidade de quinase e, en consecuencia, foi nomeado dominio pseudoquinase, atopouse despois que era tamén cataliticamente activo, pero só a un 10% do nivel do dominio JH1.

A perda de Jak2 é letal para os ratos de 12 días embrionarios.

Os ortólogos de *JAK2* foron identificados en todos os mamíferos dos cales se dispón de datos xenómicos completos.

## Importancia clínica 
Observáronse fusións do xene JAK2 con TEL(ETV6) (TEL-JAK2) e xenes PCM1 en pacientes de leucemia, especialmente nas formas con eosinofilia clonal desa doenza. 

As mutacións en JAK2 foron implicadas na policitemia vera, na trombocitocitemia esencial e na mielofibrose, así como noutros trastornos mieloproliferativos. Esta mutación (V617F), que é un cambio de valina a fenilalanina na posición 617, parece facer que as células hematopoéticas sexan máis sensibles a factores de crecemento, como a eritropoetina e a trombopoetina, porque os receptores para estes factores de crecemento requiren JAK2 para a transdución de sinais. Atopouse que un inhibidor de JAK2-STAT5, o AZD1480, tiña actividade en certos cancros de próstata.
A mutación en Jak2, cando é demostrable, é un dos métodos de diagnose da policitemia vera.

## Interaccións 
A quinase Xano 2 presenta interaccións con:

* DNAJA3, 
* EGFR, 
* EPOR, 
* FYN, 
* Grb2, 
* GHR, 
* IRS1, 
* IL12RB2, 
* IL5RA, 
* PIK3R1, 
* PPP2R4, 
* PTPN11, 
* PTPN6, 
* PRMT5, 
* SH2B1, 
* SHC1, 
* SOCS3, 
* STAT5A, 
* STAT5B, 
* SOCS1, 
* TEC, 
* TNFRSF1A, 
* VAV1, e
* YES1.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
*
Gaston Sindimwo

**Gaston Sindimwo**, nado en 1965, é un político burundiano que serve como primeiro vicepresidente de Burundi, baixo o goberno do presidente Pierre Nkurunziza, dende a súa inauguración o 20 de agosto de 2015. Sindimwo é tamén o Secretario Xeral da Unión polo Progreso Nacional (UPRONA), e anteriormente foi secretario da oficina do vicepresidente.

## Notas
Burundi bwacu

***Burundi bwacu*** (*O noso Burundi*) é o himno nacional de Burundi. Escrito na lingua kirundi lingua por un grupo de escritores liderados por Jean-Baptiste Ntahokaja, un sacerdote católico, foi composto por Marc Barengayabo e adoptado logo da independencia en 1962.

## Letra 
### Kirundi 
Burundi bwacu, Burundi buhire,
Shinga icumu mu mashinga,
Gaba intahe y'ubugabo ku bugingo.
Warapfunywe ntiwapfuye,
Warahabishijwe ntiwahababuka,
Uhagurukana, uhagurukana, uhagurukana, ubugabo urikukira.
Komerwamashi n'amakungu,
Habwa impundu nabawe,
Isamirane mu mashinga, isamirane mu mashinga,

Burundi bwacu, ragi ry'abasokuru,
Ramutswa intahe n'ibihugu,
Ufatanije ishaka n'ubuhizi;
Vuza impundu wiganzuye uwakuganza uwakuganza.

Burundi bwacu, nkoramutima kuri twese,
Tugutuye amaboko, umutima n'ubuzima,
Imana yakuduhaye ikudutungire.
Horana ubumwe n'abagabo n'itekane.
Sagwa n'urweze, sagwa n'amahoro meza.

### Kirundi (con diacríticos tonais — *utwâtuzo*) 
Burŭndi Bwâcu, Burŭndi buhĭre,
Shīnga icúmu mu mashīnga,
Gaba intăhe y'úbugabo ku bugīngo.
Warápfunywe ntiwapfûye,
Waráhabīshijwe ntiwahababuka,
Uhagurukana, uhagurukana, uhagurukana, ubugabo urîkukira.
Komerwa amáshi n'ámakūngu,
Hābwa impŭndu n'âbâwe,
Isāmírane mu mashīnga, isāmírane mu mashīnga.

Burŭndi bwâcu, rági ry'ábasôkúru,
Ramutswa intăhe n'íbihúgu,
Ufatánije ishaka n'ubúhizi;
Vuza impŭndu wĭgānzūye uwakúgānza uwakúgānza.

Burŭndi bwâcu, nkóramútima kurí twëse, 
Tugutūye amabóko, umutima n'úbuzima,
Imâna yakúduhāye ikudútūngire.
Horana ubúmwe n'ábagabo n'ítĕkāne.
Sāgwa n'úrwĕze, sāgwa n'ámahóro mēzá.
Colexio Santo Ángel

O **colexio Santo Ángel** é un centro educativo plurilingüe, concertado e mixto da cidade de Ourense. Está na rúa Vila Real nº 6, e nel impártense Educación Infantil, Primaria e Secundaria Obrigatoria.

## Historia
Ángela Santamarina, coñecida en Ourense como Angelita Varela decidiu transformar a capela, que con anterioridade construíra para gardar os restos dos seus familiares e para facer un museo cos recordos destes, nun asilo chamado Asilo Santo Ángel. Inaugurouse o 2 de xullo de 1925; o proxecto realizouse coa colaboración das Relixiosas Calasancias. Esta fundación tiña como finalidade acoller as nenas orfas dende os 5 ata os 15 anos. Nestes anos daríaselles unha educación primaria, formación cristiá e aprenderían a lavar, pasar o ferro, bordar, cociñar...

Porén, cando a sociedade cambiou, tanto no eido cultural como no académico, precisábanse máis recursos. Isto levouna a converter o asilo nun colexio. Cando esta proposta foi aprobada, pasouse a chamar Santo Ángel. Nese momento, o centro non só funciona para as orfas, senón que tamén abriu as portas a mozas internas e externas independentemente da súa clase social.

O colexio mixto actual foi orixinalmente un asilo para as orfas. Este continúa co seu principal labor, que é educar os nenos e nenas  para que sexan membros útiles na sociedade. Foise transformando para adaptarse ás esixencias das novas leis dende a súa apertura ata hoxe.

## Instalacións
alt=|miniatura
No exterior ten un patio de pedras por onde entran os pais, nais e avós para recoller os nenos e nenas de E.Infantil. Un patio preparado para os nenos e nenas máis pequenos e pequenas do colexio. Tamén ten un patio exterior para o resto dos ciclos; este non é moi amplo e está decorado e pintado con xogos populares no chan e ten algunhas pintadas feitas por mestras e alumnado do centro.

A estrutura do edificio componse dunha entrada na que se atopa a dirección, a recepción, así como outras aulas para reunións e diversos departamentos. Distribúense en catro pisos nos que se atopan as aulas de todos os ciclos que abarca dito centro. Así mesmo, hai unha clase de psicomotricidade para os máis pequechos e pequechas. Un laboratorio, unha sala de audiovisuais, unha aula de música, un taller de tecnoloxía, unha biblioteca, unha aula de informática, un salón vermello para actuacións teatrais e unha capela.
## Véxase tamén
### Bibliografía
*http://www.colegiosantoangel.net/index.html 
*"Sociedad" (1925, 3 de xuño). *La Región*, p.&nbsp;5.
*"Día de fiesta" (1925, 3 de xuño). *La Región*, p.&nbsp;3-4.
*"Una dama y una obra" (1925, 7 de xuño). *El Noroeste*, p.&nbsp;22.
O soño

***O soño*** (en ) é unha novela escrita por Johannes Kepler en latín escrita en 1608. A narrativa non foi publicada até o ano 1634 polo fillo de Kepler, Ludwig Kepler. Na narrativa, un rapaz islandés e a súa nai bruxa que fan unha viaxe onírica até Levania (a nosa Lúa). *O soño* presenta unha detallada e imaxinativa descrición de como se vería a Terra dende a Lúa, e é considerado o primeiro tratado científico serio sobre a astronomía lunar. Carl Sagan e Isaac Asimov refírense a ela como unha das primeiras obras de ciencia ficción.

Foi traducida ó galego por Alfonso Blanco Quintela e foi publicada pola Editorial Hugin e Munin no ano 2014.

## Notas
Unicorn Store

***Unicorn Store*** é un filme estadounidense de 2017 dirixido e coproducido por Brie Larson (no seu debut como directora). O guión é obra de Samantha McIntyre. Está protagonizado por Larson, Samuel L. Jackson, Joan Cusack, Bradley Whitford, Karan Soni, Mamoudou Athie, Mary Holland e Hamish Linklater.

Estreouse na sección de Presentacións Especiais do Festival Internacional de Cinema de Toronto de 2017. Estreouse internacionalmente o 5 de abril de 2019 a través de Netflix.

## Personaxes 
* Brie Larson como Kit
* Samuel L. Jackson como The Salesman
* Joan Cusack como Gladys
* Bradley Whitford como Gene
* Karan Soni como Kevin
* Mamoudou Athie como Virgil 
* Mary Holland como Joanie
* Hamish Linklater como Gary
* Annaleigh Ashford como Crystal
* Martha MacIsaac como Sabrina
* Chris Witaske como Matt
* Ryan Hansen como Brock

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en MetaCritic 
* Ficha en RottenTomatoes
A industria do sexo e do peixe empanado

***A industria do sexo e do peixe empanado*** (en ) é unha novela de Emmanuel Pierrat publicada orixinalmente en 2004 pola editorial le Dilettante. Conta a historia de dúas irmás bretoas, Gaëlle e Gwenaëlle, que abandonan a súa vila pesqueira para ir a París e explorar a súa sexualidade.

Foi traducido ó galego por Marie Abraira e foi publicado pola Editorial Hugin e Munin no ano 2014.

## Notas
Corvida

***Corvida*** é unha das infraordes en que se divide a suborde da orde dos paseriformes.

É un clado irmán de Climacterida, Meliphagida, Pomatostomida e Passerida. 

## Taxonomía 
### Descrición 
A infraorde foi descrita en 1830 polo zoólogo alemán Johann Georg Wagler.

### Etimoloxía 
O termo do latín científico *Corvida* é o nominativo plural do nome do latín clásico *corvus, -i*, 'os corvos'.

### Superfamilias 
A infraorde comprende as seguintes superfamilias:
* Campephagoidea
* Cinclosomatoidea
* Corvoidea
* Malaconotoidea
* Mohouoidea
* Neosittoidea
* Orioloidea

## Distribución 
Os membros dos *Corvida* son cosmopolitas, excepto en América do Sur, nalgunhas illas oceánicas e na Antártida. Encóntranse desde Australia e Nova Zelandia, até o Canadá, os Estados Unidos, México, África, Europa e Asia.

## Evolución 
Os *Corvida* parecen ter evolucionado en Nova Guinea/Australia. A súa diversidade aumentou no eoceno ou no oligoceno no arquipélago de Nova Guinea e, eventualmente, migrou a Asia e, de aí, ao resto do mundo. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Cockburn, A. (1996): "Why do so many Australian birds cooperate? Social evolution in the Corvida", en Floyd, R.; Sheppard, A. & de Barro, P. (eds.): *Frontiers in Population Ecology*. Melbourne: CSIRO  ISBN 0-6430-5781-1, pp 21–42.
*  Frances, Peter *et al*. (2007): *Bird: The Definitive Visual Guide*. Londres, Reino Unido: Dorling Kindersley Inc. ISBN 1-5645-8295-7.
Cimadevila, Cumbraos, Sobrado

**Cimadevila** é un lugar da parroquia de Cumbraos, no concello coruñés de Sobrado na comarca da Terra de Melide. Segundo o IGE, en 2018 tiña 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cumbraos 
### Parroquias de Sobrado 
## Notas
Manuel Doldán Caridad

**Manuel Doldán Caridad**, nado no Temple (Cambre) e finado en Coirós en agosto de 1936, foi un político galego.

## Traxectoria 
Mozo de almacén afiliado á CNT e próximo ao PSOE. Logo das eleccións de febreiro de 1936 foi designado concelleiro de Cambre, tomou posesión o 21 de marzo. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi paseado. O seu cadáver apareceu en Coirós en agosto de 1936. Xulgado polo Tribunal Regional de Responsabilidades Políticas, foi sancionado o 23 de xullo de 1941 con 100 pesetas.

### Datos persoais 
Casou con Carmen Don Míguez, foi pai de José, Manuel e Rogelio Doldan Don.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
A terra paterna

***A terra paterna*** (en ) é unha novela do escritor e notario quebequés Patrice Lacombe, publicada orixinalmente no *Album littéraire et musical de la Revue canadienne* en febreiro de 1846.

Foi traducida ó galego por Marie Abraira e foi publicada pola Editorial Hugin e Munin no ano 2015.

## Notas
O doutor Héraclius Gloss

***O doutor Héraclius Gloss*** (en ) é unha novela de Guy de Maupassant, publicada orixinalmente en 1921. Foi a derradeira novela de Guy de Maupassant.

Foi traducido ó galego por Marie Abraira e foi publicado pola Editorial Hugin e Munin no ano 2016.

## Notas
Esther Kamatari

**Esther Kamatari**, nada en Bujumbura o 30 de novembro de 1951, é unha escritora, modelo e princesa exiliada de Burundi.

## Traxectoria 
Esther Kamatari medrou en Burundi como membro da familia real. Educouse no Ecole Nationale d'Administration du Burundi. Logo da independencia en 1962, o rei foi derrocado cun golpe de estado militar e a monarquía foi abolida en 1966. Kamatari abandonou o país en 1970 despois do asasinato do seu pai e estabeleceuse en París, onde se converteu en modelo. Un intento de restabelecer a monarquía rematou co asasinato de Ntare V en 1972.

A historia de Burundi logo da independencia estivo dominada polas tensións entre a maioría hutu e a minoría tutsi. A guerra civil da década de 1990, os conflitos cos países veciños e a difícil situación de milleiros de nenos vítimas de guerra levouna a involucrarse coa "Association of the People of Burundi" en Francia. En Burundi, é coñecida polo seu labor humanitario.

Unha paz mediada por Suráfrica fixo posibles as eleccións en Burundi, e Esther Kamatari e o seu partido Abahuza, que quere dicir "unir a xente", concorreron pola restauración da monarquía.

## Vida persoal 
Esther casou cun francés chamado Gilles, doutor de profesión. Tiveron dous fillos, Jade e Arthur. Esther tiña unha filla, Frédérique, e un fillo, Wilson Lixon, dunha relación anterior.

## Notas
Fosca

***Fosca*** é unha novela en lingua italiana escrita por Iginio Ugo Tarchetti publicada orixinalmente en 1869 en formato serial. *Fosca* serviu como base do filme de 1981 de Ettore Scola ''Passione d'amore*, así como o musical *Passion* de Stephen Sondheim, en 1994. Por mor do éxito da versión teatral, unha versión en inglés traducida por Lawrence Venuti foi publicada en 1994 co nome * Passion: A Novel'' (Mercury House).

Foi traducido ó galego por Isabel Soto e foi publicado pola Editorial Hugin e Munin no ano 2016..

## Notas
A traba

***A traba*** (en ) é unha novela inglesa escrita por Mary Cholmondeley, publicada orixinalmente en 1902.

Foi traducido ó galego por Matthias Louwen e Sabela Tobar e foi publicado pola Editorial Hugin e Munin no ano 2017.

## Notas
O derradeiro verán

**O derradeiro verán** (en ) é unha novela de Ricarda Huch, publicada orixinalmente en 1910 pola alemá de Stuttgart e Leipzig.

Foi traducida ó galego por Rosa Marta Gómez Pato e foi publicada pola Editorial Hugin e Munin no ano 2019.

## Notas
Fernando Tato

:*Para o artigo do tradutor e filólogo compostelán, véxase Fernando R. Tato*

**Fernando Tato**, nado en Narón (A Coruña) o 14 de outubro de 1977, é actor, músico e ilustrador galego.

## Traxectoria 
Conta cunha sólida formación como licenciado en Historia da Arte, na especialidade en Arte Contemporánea (2005-2009) pola Universidade de Santiago de Compostela e licenciado en Arte Dramática na especialidade de interpretación textual (2009-2013) pola Escola Superior de Arte Dramática de Galicia. Posteriormente formouse durante catro anos no estudio de Lorena García de las Bayonas en Madrid.

## Filmografía 
### Cine 
* *Toro* (2016)

### Televisión 
* *Para mariñeiros, nós* (V Televisión)
* *Matalobos* (TVG, 2010)
* *Libro de familia* (TVG, 2010-1012)
* *Hotel Almirante* (TVG)
* *O Faro* (TVG, 2013-2016 
* *Pulsaciones* (Antena 3, 2016)
* *Lobos e cordeiros* (TVG, 2019)
* *Matadero* (Antena 3, 2019)
* *Un asunto privado* (Amazon Prime, 2022)

### Curtametraxe 
* "Holocasutro aviar" (Gabriel González Rodríguez)
* "Luz en inverno" (David Hernández)
* "Frío" (David Hernández, 2007)
* "Amor e fluídos" (Antón Reixa, 2007)

### Teatro 
* ”Extrarradios. Comedia das Mulleres Desamparadas” (2008), dirixida por Eduardo Alonso, da compañía Teatro do Noroeste.
* ”Lugo de alma romana” (2008), ESCENA T (compañía)
* ”Romeo e Xulieta” (2007-2008), dirixida por Eduardo Alonso, compañía Teatro do Noroeste.
* ”AOI”, (2009), dirixida por Antonio Morcillo, compañía ESAD de Galicia.
* ”Glass City” (2009) dirixida por Eduardo Alonso, compañía Teatro do Noroeste e CDG.
* ”Lugo Cidade 10” (2010) dirixida por Ana Carril, compañía Escena-T.

## Outros traballos 
Actor profesional contratado por la Escola Superior de Arte Dramático de Galicia (2009-2010)

Traballando coa súa produtora “Kraken films”, con curtametraxes como:

* SELFPAIN
* 652 días en Uganda.

Presenta o seu primeiro disco en solitario en 2015, “El animal en mi”, baixo a produción de Fernando Polaino e David Elorriaga. Actualmente alterna concertos coa súa banda e con outros de carácter íntimo e acústico.

En 2017, presenta o novo single do novo álbum “Flores raras” producido pola súa produtora, “Kraken films”.

## Galardóns e nomeamentos 
* Premio ao mellor contante, guitarrista e compositor do disco de Comediante: Naufraga Noviembre: ONMUSICPLAY RECORDS (2004).
* Premio NULL, como mellor cantante e guitarrista do disco Azulcaimán do grupo Azul Caimán (2008).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* https://www.facebook.com/fernandotatoactorymusico/
O reiciño de Galicia

***O reiciño de Galicia*** ou ***O reiciño de Galiza*** (en ) é unha epopea incluída na primeira serie da colección de poemas *La Légende des siècles* (1859) do escritor francés Victor Hugo. Está inspirada na historia de García II de Galicia. O poema relata a tentativa de usurpación do reino a Nuno, fillo de García de Galicia.

Foi traducida ó galego por Henrique Harguindey e foi publicada pola Edicións Laiovento no ano 1998. En 2022 Laiovento publicou unha nova edición na colección Ventoalto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Biblioteca Galega de Clásicos Universais
Gabriel Piroird

**Gabriel Piroird**, nado o 5 de outubro de 1932 en Lión e finado na mesma cidade o 4 de abril de 2019, foi un relixioso católico latino francés, bispo de Constantina e Hipona entre 1983 e 2008.

## Traxectoria 
Gabriel Piroird foi ordenado sacerdote do Instituto do Prado o 27 de xuño de 1964. Logo de estar en contacto durante varios anos coa inmigración alxeriana en Lión, foi enviado a Alxeria como párroco de Bixaia, na diocese de Constantina, ao mesmo tempo que traballaba como enxeñeiro na dirección de hidráulica da vilaia. 

O 25 de marzo de 1983 foi nomeado bispo de Constantina e Hipona. Recibiu a consagración episcopal o 3 de xuño de mans do seu predecesor, o bispo Jean-Baptiste Scotto.

Retirouse o 21 de novembro de 2008 e, como bispo emérito, exerceu como capelán das Pequenas Irmás dos Pobres. Finou o 4 de abril de 2019.

## Obra 
*
Maria Gorokhovskaya

**Maria Kondratyevna Gorokhovskaya** (en , en ), nada en Yevpatoria o 17 de outubro de 1921 e finada en Tel Aviv o 22 de xullo de 2001 foi unha ximnasta soviética de orixe xudía. Nos Xogos Olímpicos de 1952 gañou sete medallas, máis que ningunha outra muller nuns únicos xogos.

## Traxectoria 
Competindo por Budivelnyk Kharkiv, Gorokhovskaya gañou o seu primeiro título da URSS na barra fixa en 1948 e acudiu aos Xogos Olímpicos de Helsinqui como dobre campioa nacional. As ximnastas soviéticas nunca participaran antes en torneos internacionais importantes, e foron os primeiros xogos nos que participou o país.

Os ximnastas soviéticos dominaron a competición, con Gorokhovskaya como líder. Nos catro aparatos individuais (barra, chan, salto e asimétricas), Gorokhovskaya acabou segunda. Eses resultados valéronlle a medalla de ouro na competición xeral, acabando por diante da súa compañeira de equipo Nina Bocharova por oito décimas. emigrou a Israel, onde traballou como adestradora de ximnasia ata a súa morte. En 1991 foi incluída no Salón Internacional da Fama dos Deportes Xudeus.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Complete list of competition results at Gymn Forum
* Gorokhovskaya na Federación Internacional de Ximnasia
Hochelaga, Terre des âmes

***Hochelaga, Terre des âmes*** é un filme canadense de 2017 dirixido e escrito por François Girard e protagonizado por Gilles Renaud, Samian e Tanaya Beatty. Trátase dunha dramatización da historia do Quebec e da historia de Montreal, revelando o pasado dos pobos indíxenas, dos exploradores e dos rebeldes de 1837.

O filme estreouse na sección de Presentación Gala Presentations do Festival Internacional de Cinema de Toronto de 2017. Gañou catro premios Canadian Screen Awards, incluíndo mellor fotografía para Nicolas Bolduc, e foi o candidato do Canadá na categoría de Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa.

## Personaxes 
* Raoul Trujillo como Le Prophète
* Tanaya Beatty como Akwi
* David La Haye como Alexis Leblanc
* André Simoneau como Marcus Walker
* Gilles Renaud como Antoine Morin
* Roman Blomme como Elie Campeau
* Samuel Tremblay como Baptiste

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes do Canadá propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 90ª edición dos Óscar

### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes
Tito Pérez Pérez

**Tito Pérez Pérez**, nado na Coruña en 1983, é un escritor galego.

## Traxectoria 
De orixes lucenses, do lugar de San Martiño do Picato no concello de Guntín, Tito Pérez naceu na Coruña. Durante a súa infancia e mocidade residiu no barrio de Monte Alto e estudou no colexio Salesianos da Coruña. Titulouse en Enxeñaría Técnica Industrial en Electricidade pola Escola Universitaria Politécnica de Ferrol. 

Malia o seu perfil profesional, dende a adolescencia medrou fascinado polas grandes novelas de finais do século XIX e principios do XX, en particular por obras de autores rusos como Maxim Gorki, Fiódor Dostoievski, Lev Tolstoi, Boris Pasternak ou Mikhail Sholokhov. Do mesmo xeito viuse influído polo cine clásico, principalmente polo neorrealismo italiano.

Participou en varios números da Revista *Atenea* do Ateneo Ferrolán. 18 relatos e un barrio, Monte Alto da Coruña.

### Novela 
* *O grupo* (2021). Medulia Ed. 138 páxs. ISBN 978-84-124173-4-0.

### Obras colectivas 
* *Versus cianuro, poemas contra a mina de ouro de Corcoesto* (2013). A. C. Caldeirón. Poesía.

## Premios 
* IX Certame de Narrativa Rosa Reboredo
* X Premio de Relatos Liceo de Noia
* XXIII Certame Literario de Piñor 
* 2º Premio no 28º Certame de Narracións Breves Manuel Murguía
* 2º Premio no III, V e VI Certame Literario Terras de Chamoso
* 3º Premio en Relato no Certame Xuventude Crea 2010
* 2º Premio en Poesía no Certame Xuventude Crea 2013
* 3º Premio no II Certame de Poesía Manuel María de Poesía
* Segundo premio no XI Premio de poesía Manuel Leiras Pulpeiro en 2022 por *Na fendedura interna do lóstrego*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Armando Requeixo fala de *O latexar do barrio* na Rtvg en 2019
* Presentamos "Vinte fragmentos de mocidade voraz" de Tito Pérez Pérez no Sombreiro en Radio Obradoiro, 2016
* Tito Pérez no Facebook