Tourém

**Tourém** é unha freguesía portuguesa do concello de Montalegre. En 2011 tiña 151 habitantes, 34 menos ca en 2001. Ten unha superficie de 16,61 km², cunha densidade de poboación de 9,1 hab./km². Eclesiasticamente pertence ao arciprestado de Barroso na diocese de Vila Real.

## Xeografía 
A aldea de Tourém é a única poboación portuguesa situada ao norte da serra do Xurés, na marxe esquerda do río Salas, entre as aldeas galegas de Requiás e Guntumil (concello de Muíños) e Randín (concello de Calvos de Randín). Cara ao leste están o antigo castelo da Picoña e o territorio do Couto Mixto.

Parte da freguesía de Tourém constitúe, xunto con parte do concello de Mourão, un dos dous pequenos exclaves de Portugal, separada do resto do territorio polo encoro do Salas, accedéndose a ela a través dunha ponte.

## Historia 
[miniatura|esquerda|Tourém no mapa do [bispado de Ourense de Joseph Cornide (1763).]]
Tourém figura nunha doazón ao mosteiro de Celanova de 1065, sendo esta a primeira mención coñecida. Recibiu carta foral do rei Sancho I de Portugal entre 1185 e 1211, permanecendo vencellado ao Castelo da Picoña até a súa destrución contra 1650. Desde esa altura constituíu concello de seu até a reforma de Passos Manuel de 1836, cando foi incorporado ao concello de Montalegre.

Até 1868, data na cal entra en vigor o Tratado de Lisboa de 1864, estivo unido ao Couto Mixto mediante o **Camiño Privilexiado**. Este camiño atravesaba as terras de Calvos de Randín en Galiza até o Couto e estaba delimitado por mouróns ou marcos de pedra, marcados con diversos sinais, como cruces. Utilizado para o tránsito de persoas e de mercadorías, as autoridades de ámbolos países non podían realizar ningunha aprehensión dentro dos seus límites, nin podían molestar os seus usuarios.

Malia pertencer desde antigo a Portugal, eclesiasticamente formou sempre parte da diocese de Ourense até 1882. Ese ano, co obxectivo de facer coincidir os límites civís cos relixiosos, executouse unha bula do ano anterior pola cal foi incorporada á arquidiocese de Braga. Esta adscrición fixo que, entre 1812 e 1814, o bispo ourensán Pedro de Quevedo y Quintano se refuxiase na freguesía ao se negar a xurar a Constitución española de 1812, e o mesmo fixo o seu sucesor, Dámaso Iglesias Lago, durante o Trienio liberal (1820-1823). En 1922 pasou a formar parte da nova diocese de Vila Real, igual cás demais freguesías do distrito homónimo.

## Demografía 
Tourém aparece no «numeramento» de Xoán III de Portugal con 51 veciños en 1530. Dada a súa pertenza á diocese de Ourense, aparece no reconto de 1571 levado a cabo para o repartimento pola Coroa de Castela dos mouriscos expulsados de Granada, onde consta que tiña 76 veciños. Faino tamén no *Censo dos Bispos* de 1587, realizado igualmente na coroa castelá, figurando con 80 veciños. Xa en 1706, na *Corografia Portuguesa* de António Carvalho da Costa indicábanse 90 veciños, mentres en 1796 aparece con 100.

## Patrimonio 
miniatura|Forno comunitario.
* **Forno comunitario de Tourém**: Trátase dun forno construído enteiramente de pedra, que ten por base unha planta subrectangular e unha cuberta de dúas augas composta por laxes de granito. A estrutura está reforzada por contrafortes de pedra de cantaría na parte exterior e de sección rectangular que sustentan os tres arcos de volta perfecta do interior, que, á súa vez, sustentan a cuberta.

: A porta de entrada ábrese entre a esquina do edificio e o primeiro contraforte, e presenta un lintel recto. Nunha das xambas está gravada na pedra a data de 1868, malia o tipo de arquitectura desta construción permita afirmar que a mesma é máis antiga. A edificación é datada por algúns autores no século XVII; porén, outros remóntanse até os mediados do século&nbsp;IX.

: As obras máis recentes deixarían algúns elementos arquitectónicos considerados tardorrománicos na portada lateral do lado sur, de arco de volta perfecta, no arranque das paredes do corpo e tamén da capela mor.

* Capelas de Nosa Señora do Rosario, San Miguel e San Lourenzo.
* Vestixios da Sala do Bispo Galego.

## Galería de imaxes 
## Lugares e freguesías 
### Lugares de Tourém 
### Freguesías de Montalegre 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas
*