open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Consello de Estados do Mar Báltico

miniatura|dereita|250px|
O **Consello de Estados do Mar Báltico** (en inglés: *Council of the Baltic Sea States*, CBSS) é un foro rexional composto por once países, estabelecido coa Declaración de Copenhaguen de 1992 para intensificar as relaciones de cooperación e coordinación entre os estados do Mar Báltico.

## Composición 
### Membros 
Ten sede en Estocolmo, Suecia. O CBSS está composto por doce membros:

*  Alemaña
*  Dinamarca
*  Estonia
*  Finlandia
*  Islandia
*  Letonia
*  Lituania
*  Noruega
*  Polonia
*  Rusia
*  Suecia
*  Comisión Europea

### Observadores 
Ademais outros sete países teñen status de observadores:

*  Francia
*  Italia
*  Países Baixos
*  Eslovaquia
*  Ucraína
*  Reino Unido
*  Estados Unidos

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial do CBSS
Articulación acromioclavicular

A **articulación acromioclavicular** é unha articulación do membro superior, que forma parte do ombreiro.

## Superficies óseas 
* Na clavícula, o extremo externo.
* No acromion, a parte anterior do bordo interno.

## Superficies cartilaxinosas 
Entre o acromion e a clavícula interponse un menisco articular que se inclúe na articulación.

## Medios de unión 
#### Cápsula articular 
Ten dúas circunferencias de inserción. A cranial contornea a superficie articular da clavícula. A inferior insírese na superficie acromial.

#### Ligamentos acromioclaviculares 
* **Superior**: insírese na parte superior do extremo externo clavicular, por dentro da superficie articular e na cara superior do acromion. É o máis forte e consistente.
* **Inferior**: insírese na parte inferior do extremo clavicular por dentro da superficie articular e na cara inferior do acromion.

## Mecánica articular 
É unha articulación de estabilización do ombreiro. Presenta pequenos deslizamentos entre as superficies óseas.

## Sistema de fixación 
Consta dunha serie de ligamentos e bolsas serosas establecidos entre clavícula e a apófise coracoide da escápula, son os ligamentos coracoclaviculares:
* **Ligamento conoide**: ten forma triangular, de base superior (inserida na superficie inferior clavicular por fóra da canle do subclavio) e vértice inferior (inserido na parte posterior da superficie superior da coracoide).
Anexo atópase a *bolsa serosa do conoide* que mellora o deslizamento entre as febras.
* **Ligamento trapezoide**: ten forma de trapecio. Insírese na superficie superior da coracoide por fóra do conoide e na superficie inferior da clavícula por fóra das insercións do conoide.

Na parte máis caudal, ambos os ligamentos tenden a unírense.

* **Outros ligamentos**: 
** **Ligamento coracoide**: non ten sentido funcional. É coma unha cinta que tapiza a incisura coracoide. A inserción externa áchase na base da coracoide e a interna no bordo superior da escápula, por dentro e por detrás da incisura coracoide. Converte a incisura en orificio coracoide. Por el pasan o **nervio supraescapular** e os vasos supraescapulares. Por fóra do ligamento pasa a **arteria supraescapular**. Cara á zona interna, as febras entrecrúzanse coas do músculo omohioide.
** **Ligamento acromiocoracoide**: establécese entre acromion e coracoide.
** Ligamento supraescapular.
** Ligamento espinoglenoide.

## Bibliografía complementaria 
* Netter, *Atlas de Anatomía Humana*
* Gray, *Anatomía para estudiantes*
Bruno S.

**Bruno Schleinstein**, coñecido como **Bruno S.**, nado en Friedrichshain o 2 de xuño de 1932 e finado en Berlín o 11 de agosto de 2010, foi un actor e músico alemán.

## Traxectoria 
Bruno foi un fillo non desexado dunha prostituta, tendo sufrido abusos da nai frecuentemente na infancia, e pasando a maior parte da súa vida internado en hospitais psiquiátricos.

Bruno apareceu no documental *Bruno der Schwarze – Es blies ein Jäger wohl in sein Horn* (1970) Cando Werner Herzog viu o filme, decidiu contatalo para protagonizar o seu filme *Jeder für sich und Gott gegen alle* (1974), sobre Kaspar Hauser, a pesar de que non tiña experiencia na interpretación. A continuación protagonizou *Stroszek* (1977), tamén de Herzog, que foi escrito para el incluíndo datos biográficos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
* 
*
Muralla de Tarragona

miniatura|300px|Vista de Tarragona coa muralla á esquerda.
A **muralla de Tarragona** é unha estrutura militar de orixe romano que arrodea o casco antigo da cidade de Tarragona. Constitúe, xunto con outras localizacións, o conxunto arqueolóxico de Tarraco, que forma parte do Patrimonio da Humanidade dende o ano 2000, sendo o seu código de inscrición 875-001.

## Historia e características 
miniatura|dereita|250px|Paseo na parte superior das murallas
A muralla é a construción máis antiga da Tarraco romana. Nun primeiro momento tratábase dunha simple cerca de madeira que tiña coma misión protexer a gornición militar. Comezou a construírse no século III a.C., aínda que non existe consenso sobre se foi durante a segunda guerra púnica ou con posterioridade. Sufriu unha ampliación ao longo do século II a.C., posiblemente durante a formación da cidade romana de Tarraco. Desta época consérvanse tres torres orixinais:

* A Torre do Arquebisbe
* A Torre do Cabiscol
* A Torre de Minerva

Entre os anos 217 e 197 a.C. foi ampliada e fortalecida cun frontal de pedra de 6 metros de altura e 4,5 metros de grosor, reforzando con torres os puntos máis febles. Na segunda metade do século II a.C. a muralla medrou en altura e grosor e estendeuse ata abranguer toda a cidade. Na actualidade consérvanse 1300 metros da edificación orixinal en boas condicións.

Sufriu numerosas modificacións ao longo da historia, coma por exemplo a apertura do *Portal del Roser* na época medieval para proporcionar un novo aceso á cidade ou a súa rehabilitación como paseo arqueolóxico nos anos 30 do século XX. 
Dende finais do século XIX é de propiedade pública e no ano 2000 foi catalogada coma Patrimonio da Humanidade, sendo un dos símbolos máis característicos da cidade de Tarragona.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Conxunto arqueolóxico de Tarraco
* Circo romano de Tarraco
* Anfiteatro de Tarraco
* Acueduto de les Ferreres
* Arco de Berà 
* Torre dos Escipións
* Teatro romano de Tarraco
* Foro romano de Tarraco
* Cemiterio paleocristián de Tarragona
* Canteira romana de El Médol

### Ligazóns externas 
* Páxina web do Concello de Tarragona
* Páxina do Museo de Historia de Tarragona 
* Ficha da muralla de Tarraco en *spanisharts*  
* Tarragona - Información histórica e cultural de Tarraco, capital da Hispania Citerior na época de dominación romana
* Información Foro Romano de Tarragona en España é cultura, Ministerio de Cultura
Hora punta

:''Para o filme vexa Hora punta (filme)

[250px|dereita|miniatura|Hora punta na avenida Prestes Maia, na cidade de [São Paulo.]]

A **hora punta** é unha parte do día das cidades grandes cando o tráfico se volve máis insostíbel, con conxestionamentos nas rúas e estradas, alén do transporte público.

A hora punta ocorre xeralmente nos períodos nos que as persoas se dirixen da casa ao traballo e viceversa, ou durante os grandes movementos en tempos de vacacións.
Hora punta (filme)

***Hora punta*** (en ) é un filme de 1998 de acción dirixido por Brett Ratner e que ten como protagonistas a Jackie Chan e a Chris Tucker. Estreouse en galego na TVG o 29 de outubro de 2011.

## Sinopse 
Un grupo de mafiosos comandados por Juntao (Tom Wilkinson) tentan contrabandear pezas importantes da cultura chinesa, mais non o dan conseguido grazas ao inspector Lee (Jackie Chan) en Hong Kong. O cónsul Han (Tzi Ma), un vello amigo de Lee, mudarase a vivir aos Ánxeles para traballar de diplomático. Alí, Juntao planea unha vinganza e secuestra a filla do cónsul, e este, que non confía totalmente no FBI, chama o inspector Lee para axudar na misión de rescatar a súa filla. A policía dos Ánxeles non cren que o detective Lee lles vaia axudar en nada, polo que o poñen ao cargo dun detective medio rebelde e panoco, James Carter (Chris Tucker). Despois de descubrir as intencións do FBI de arredalos da investigación, James e Lee póñense a buscar seriamente á cativa secuestrada.

## Secuelas 
Unha secuela, *Hora punta 2*, foi feita no 2001, principalmente ambientada en Hong Kong. Unha terceira película, *Hora punta 3*, estreouse no 2007, a cal se ambientou principalmente en París.

Falouse de facer unha cuarta película ambienta en Moscova.

## Notas
The Demolished Man

***The Demolished Man*** é unha novela de ciencia ficción do escritor estadounidense Alfred Bester, gañadora do primeiro premio Hugo en 1953. A historia primeiro foi publicada por entregas en 3 partes, empezando en xaneiro de 1952 na revista *Galaxy Science Fiction*, ao cal seguiu despois a publicación da novela ao ano seguinte.

## Elementos da obra 
Está dedicado ao editor do *Galaxy Science Fiction*, H. L. Gold, que fixera as súas suxestións durante a escritura. O título escolleito orixinalmente por Bester era *Demolition!*, pero Gold disuadiuno desa idea.

A telepatía é unha das temáticas centrais da obra, estando indicada pola tipografía do texto. 
A novela emprega así mesmo xeróglifos e contén elementos premonitorios do cyberpunk.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* ISFdB *Bibliography: The Demolished Man*.
Jane Eyre

***Jane Eyre*** é unha famosa e influente novela da escritora inglesa Charlotte Brontë. Foi publicada en Londres en 1847 por Smith, Elder & Co. co título de *Jane Eyre. An Autobiography* e baixo o pseudónimo de Currer Bell.

Jane Eyre é a personaxe principal do libro, no que se conta a súa vida, de nena de orfanato por mor da morte de seus pais, ata que se fai muller.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Jane Eyre* no Proxecto Gutenberg 
* Audiobook  MP3 - Dominio público 
* *Jane Eyre* en formato PDF, PDB e LIT
Vilaia de Ain Defla

**Ain Defla** (en árabe ولاية عين الدفلى) é unha vilaia alxeriana localizada no norte, xusto ao suroeste de Alxer.

## Divisións administrativas 
Posúe 14 dairas e 36 baladías ou concellos.

### Dairas 
As catorce dairas son: Ain Defla, Ain Lechiakh, Bathia, Bordj El Amir Khaled, Boumedfaa, Djelida, Djendel, El Abadia, El Amra, El Attaf, Hammam Righa, Khemis, Miliana e Rouina.
### Baladías 
Ain Benian, Ain Bouyahia, Ain Defla, Ain Lechiakh, Ain Soltane, Ain Torki, Arib, Barbouche, Bathia, Bellas, Ben Allal, Bir Ould Khelifa, Bordj Emir Khaled Chikh, Bouchared, Boumedfaa, Djelida, Djemaa Ouled, Djendel, El Abadia, El Amra, El Attaf, El Hassania, El Maine, Hammam Righa, Hoceinia, Khemis Miliana, Mekhatria, Miliana, Oued Chorfa, Oued Djemaa, Rouina, Sidi Lakhdar, Tacheta Zougagha, Tarik Ibn Ziad, Tiberkanine, Zeddine.

## Notas
Margaret (lúa)

**Margaret** é o único satélite irregular con movemento directo de Urano. Foi descuberto por Scott S. Sheppard e o seu equipo, no 2003 e déuselle a designación provisional de **S/2003 U 3**.

Confirmado coma **Urano XXIII**, recibiría máis tarde o nome da criada do heroe da obra de William Shakespeare, *Much Ado About Nothing*. Isto fai de Margaret a lúa con máis excentricidade do Sistema Solar, aínda que hai que subliñar cá media da excentricidade de Nereida é maior.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Urano

### Ligazóns externas 
* Margaret Profile by NASA's Solar System Exploration 
* David Jewitt pages 
* Uranus' Known Satellites (by Scott S. Sheppard) 
* Ephemeris IAU-NSES
Hodonimia

[dereita|miniatura|Placa da rúa de [Isabel Zendal na Coruña.]]

miniatura|Placa da rúa Juan Flórez

[dereita|miniatura|Sinalización do [Camiño de Santiago.]]

A **hodonimia** (do grego *ὁδός hodós*, "camiño" + ὄνομα *ónoma*, "nome") é unha rama da onomástica que se refire aos topónimos que consisten no nome da vía de comunicación, tanto natural coma artificial, que os caracteriza.

## Hodónimos recoñecibles 
*A Estrada
*Vao
* Hondarribia
* Ford, Oxford, Frankfurt
* Collado Villalba
* El Paso

Algúns topónimos referentes a construcións humanas poden considerarse tamén hodónimos, como Ponte e A Ponte, por exemplo. Deste nome derivan outros hodónimos como As Pontes de García Rodríguez, Ponteceso, Pontecesures, A Ponte Maceira, A Ponte Ulla, Ponteareas, Ponte Caldelas, Pontedeume, Pontedeva, A Pontenova ou Pontevedra.

## Os nomes das rúas 
Por hodonimia tamén se entende o estudo dos nomes que se dá ás rúas e calquera tipo de vía nos núcleos de poboación, como avenidas, prazas, calellas, ruelas, paseos, bulevares, roldas, glorietas, e mesmo parques urbanos e xardíns públicos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Hodonimia de Barcelona
* Onomástica
Cartagena, Chile

**Cartagena** é unha comuna chilena localizada no litoral central de Chile, na provincia de San Antonio.

## Historia 
No século XVII, as zonas do lugar eran grandes produtoras de trigo, que era embarcado ao Perú e España a través do porto de Cartagena. Debido a esta economía unha crecente burguesía crioula, que recibe terras por encomenda e herdanzas, irá establecendo facendas ao longo do val do Río Maipo, a zona de Melipilla e, cara ao sur, San Fernando e Curicó.

Trala independencia, na segunda década do século XIX, a cultura europeizante da clase ilustrada, poténciase coa integración na sociedade chilena de ingleses, franceses, alemáns, imprimindo o selo europeo na característica arquitectura que identifica aos balnearios chilenos. En 1850 Cartagena perfílase como o balneario de Santiago, e a xente comezou a comprar casas de veraneo. O tren chegaba até Leyda, e dende alí facían o camiño con bois.

Entre 1890 e 1930 a cidade vive a súa época de gloria. O fortalecemento da economía trala guerra do Pacífico induce un rápido crecemento de todos os balnearios situados na zona central, en tanto que Valparaíso se consolida como porto e centro comercial. A Revolución do '91, trala morte de José Manuel Balmaceda, define o perfil social que adquire Cartagena, identificándose coa intelectualidade liberal e laica, en contraste co conservadorismo católico.

Cartagena foi designada como comuna o 10 de agosto de 1901, baixo o Decreto Supremo Nº 1955 firmado polo momento Presidente de Chile, Federico Errázuriz Echaurren, séndolle asignado o territorio da sexta subdelegación da comuna de San Antonio. Antes, Cartagena era unha dependencia da comuna de San Antonio, que era parte do departamento de Melipilla. O 3 de maio de 1903 realizouse a primeira sesión do concello, onde foi escolleito Pedro Antonio Moyano como alcalde, sendo o primeiro edil da comuna.

## Demografía 
Segundo os datos recolleitos no 2002 no Censo do Instituto Nacional de Estatísticas, a comuna posúe unha superficie de 246&nbsp;km² e unha poboación de 16.875 habitantes.

Cartagena acolle ao 1,10% da poboación total da rexión. Un 9,32% corresponde a poboación rural e un 90,68% a poboación urbana.

## Administración 
Cartagena pertence ao Distrito Electoral Nº 15 e á 6ª Circunscrición Senatorial (*Quinta Costa*).

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Ilustre Municipalidad de Cartagena.
* Ficha comunal del Sistema Nacional de Indicadores Municipales.
* Historia e Imágenes del Balneario de Cartagena.
Reboira

Como topónimo **Reboira** pode referirse a:

;En Galiza
***Reboira**, lugar da parroquia do Trobo, no concello da Fonsagrada;
***A Reboira**, lugar da parroquia de Abeledo, no concello de Abadín;
***A Reboira**, lugar da parroquia de Rendal, no concello de Arzúa;
***A Reboira**, lugar da parroquia dos Vilares, no concello de Guitiriz;
***A Reboira**, lugar da parroquia de Ardemil, no concello de Ordes;
***A Reboira**, lugar da parroquia de San Vitoiro de Ribas de Miño, no concello do Saviñao;
***A Reboira**, lugar da parroquia de Vilarmaior, no concello de Vilarmaior.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Día de adestramento

***Día de adestramento*** (en ) é un filme de 2001 dirixido por Antoine Fuqua. Os actores principais son Denzel Washington e Ethan Hawke. Toda o filme ten lugar na cidade dos Ánxeles durante un período de 24 horas que cambiará a vida de ambos policías. A historia foi escrita por David Ayer. Fuqua quería que a película parecera o máis auténtica posible, así que elixiu varias localizacións nalgúns dos barrios máis problemáticos dos Ánxeles, como pode ser Imperial Courts. Ademais contou co asesoramento técnico de dous policías, Michael Patterson e Paul Lozada.

Denzel Washington gañou o Oscar ao mellor actor no 2002 por este filme. Ethan Hawke foi candidato ao premio na categoría de mellor actor secundario.

Estreouse en galego na TVG o 18 de maio de 2011.

## Sinopse 
Alonzo Harris, un policía dos Ánxeles moi condecorado pero corrupto, ten como novo compañeiro a Jake Hoyt, un novo axente que desexa chegar a inspector a través da unidade de axentes de estupefacientes. Ás ordes de Alonzo vivirá un auténtico adestramento de vinte e catro horas polas rúas dos Ánxeles.

## Personaxes 
* Denzel Washington como Detective Alonzo Harris
* Ethan Hawke como Oficial Jake Hoyt
* Scott Glenn como Roger
* Tom Berenger como Stan Gursky
* Harris Yulin como Detective Doug Rosselli
* Raymond J. Barry como Capitán Lou Jacobs
* Cliff Curtis como Smiley
* Dr. Dre como Detective Paul
* Snoop Dogg como Blue
* Macy Gray como Muller de Sandman
* Charlotte Ayanna como Lisa Hoyt
* Eva Mendes como Sara
* Nick Chinlund como Detective Tim
* Jaime P. Gomez como Detective Mark
* Raymond Cruz como Sniper
* Noel Gugliemi como Moreno
* Samantha Becker como Letty
* Kyjel N. Jolly como Fillo de Alonzo
* Robert Leon como Veterano
* Seidy Lopez como Dreamer
* Rudy Perez como PeeWee
* Cle "Shaheed" Sloan como Bone
* Abel Soto como Neto
* Denzel Whitaker como Dimitri
* Peter Greene como Jeff
* Terry Crews como Membro gangster

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllRovi 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en BoxOfficeMojo
Vaamonde

O apelido **Vaamonde** pode referirse a:

***Pedro Antonio Sánchez Vaamonde**, ilustrado galego (1749 - 1806);
***Florencio Rodríguez Vaamonde**, político galego (1807-1886);
***Florencio Vaamonde Lores**, escritor galego (1860 - 1925);
***César Vaamonde Lores**, historiador galego (1867 - 1942);
***Joaquín Vaamonde Cornide**, pintor galego (1872 - 1900);
***Suso Vaamonde Polo**, cantautor galego (1950 - 2000);
***Pablo Vaamonde García**, médico galego (n. 1956);
***Pepe Vaamonde Grupo**, grupo folk galego;

## Véxase tamén 
* Baamonde
Sabarís

O topónimo **Sabarís** pode referirse a:

;En Galiza
***Sabarís**, lugar da parroquia de Santa Cristina da Ramallosa, no concello de Baiona;
***Sabarís**, lugar da parroquia de Campañó, no concello de Pontevedra;
***Sabarís**, lugar da parroquia de Matamá, no concello de Vigo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Ferdinando (lúa)

**Ferdinando** é o máis externo dos satélites irregulares retrógrados de Urano. Foi descuberta por Matthew J. Holman, John J. Kavelaars, Dan Milisavljevic, e Brett J. Gladman o 13 de agosto do 2001 e recibiu a designación provisional de **S/2001 U 2**.

A pesar de ser visto de novo o 21 de setembro e o 15 de novembro do 2001, e tamén o 13 de agosto e o 5 de setembro do 2002, foi considerado *perdido*. Finalmente sería *redescuberto* o 24 de setembro do 2003 por Scott S. Sheppard a partir de imaxes obtidas por el mesmo e David C. Jewitt o 29-30 de agosto e o 20 de setembro do mesmo ano. Confirmando as observacións feitas Holman o 30 setembro.

Designado tamén **Urano XXIV**, foi máis tarde bautizado co nome do fillo do rei de Nápoles na obra de William Shakespeare, *A tempestade*.

## Órbita 
miniatura|esquerda|300px|Satélites irregulares retrógrados de Urano.
Ferdinando é o satélite máis exterior de Urano. Segue unha órbita retrógrada, modestamente inclinada pero extremadamente excéntrica. O diagrama ilustra os parámetros orbitais dos satélites irregulares retrógrados de Urano (en coordenadas polares) coa excentricidade das órbitas representada polos segmentos amarelos que se estenden dende o pericentro ó apocentro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Urano

### Ligazóns externas 
* Ferdinand Profileby NASA's Solar System Exploration 
* David Jewitt pages 
* Uranus' Known Satellites (by Scott S. Sheppard) 
* Ephemeris
Barrio

[miniatura|Barrio de [Lisboa.]]
O termo **barrio** designa unha parte dunha cidade que reúne unhas características construtivas, funcionais etc. que a identifican e a singularizan dentro da cidade. En ocasións o barrio é, ademais, unha división administrativa da cidade.

Noutro senso tamén podemos referirnos a barrio como a unha zona periférica da poboación, fronte a centro.

## Orixe 
O barrio pode singularizarse dentro da cidade, por múltiples causas:
* Por ser unha zona histórica fronte ás novas urbanizacións que foron medrando na poboación, como por exemplo, a Cidade vella de Santiago de Compostela.
* Por ter a súa orixe nun concello anterior que foi asimilado por outro meirande: Bouzas, en Vigo, ou Montmartre en París.
* Por ser lugar habitado por unha poboación cunha orixe étnica ou características propias. Barrios históricos como a xudería de Ribadavia ou a de Praga. Ou, no noso tempo, barrios como *Chinatown* ou *Little Italy* en Nova York.
* Por ter unha identidade nacida de tempos gremiais: ferreiros, cesteiros, pescadores. Ou por concentrarse neles unha actividade económica propia, incluso ilegal ou alegal: Barrio vermello.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Urbanismo
Temple

O termo **Temple** pode referirse a:

*A ***Orde do Temple*** ou **Orde dos templarios**, orde medieval relixiosa;
*O grupo de rock estadounidense **Stone Temple Pilots**;
*O grupo de rock estadounidense **Temple of the Dog**.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Temple**, no concello de Cambre;
****O Temple**, lugar de dita parroquia;
***Temple**, lugar da parroquia de Padornelo, no concello de Pedrafita do Cebreiro.
Samil

O topónimo **Samil** pode referirse a:

;En Galiza
***Samil**, lugar da parroquia de Campo, no concello de Arzúa;
***Samil**, lugar da parroquia de Sendelle, no concello de Boimorto;
***Samil**, lugar da parroquia de Irixoa, no concello de Muras;
***Samil**, lugar da parroquia de Rodeiro, no concello de Oza-Cesuras;
***Samil**, lugar da parroquia de Arca, no concello do Pino;
***Samil**, lugar da parroquia de Castrofeito, no concello do Pino;
***Samil**, lugar da parroquia de Oín, no concello de Rois;
***Samil**, lugar da parroquia de Vilamor, no concello de Toques;
***Samil**, lugar da parroquia de Navia, no concello de Vigo;
***Samil**, lugar da parroquia de Carballido, no concello de Vilalba;
***Samil**, lugar da parroquia de Grandal, no concello de Vilarmaior;
***Isamil**, lugar da parroquia de Meira, no concello de Moaña.

;Fóra de Galiza

;En Portugal
***Samil**, freguesía do concello de Braganza.

;Praia de Galiza
***Praia de Samil**, areal vigués, no Samil da parroquia de Navia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Saamil**, lugar da parroquia do Castro, no concello de Begonte;
***Samel**, lugar da parroquia de Foxado, no concello de Curtis;
***Sanamil**, lugar da parroquia de Añá, no concello de Frades;
***Sandamil**, lugar da parroquia de Santa Locaia, no concello de Castro de Rei.
Filloi

O topónimo **Filloi** pode referirse a:

;En Galiza
***Filloi**, lugar da parroquia de Aciveiro, no concello de Forcarei;
***Filloi**, lugar da parroquia de Farbán, no concello de Sarria.
Raxoi

O topónimo **Raxoi** pode referirse a:

;En Galiza
***Raxoi**, lugar da parroquia de Luneda, no concello da Cañiza;
***Raxoi**, lugar da parroquia de Valga, no concello de Valga;
***Raxoi**, lugar da parroquia de San Pedro de Vilanova, no concello de Vedra;
***Portarraxoi**, lugar da parroquia de Pontecesures, no concello de Pontecesures.

;Pazo de Galiza
***Pazo de Raxoi**, edificio civil de Santiago de Compostela de estilo neoclásico francés, sede da corporación municipal da cidade, aínda que ao longo da historia ten acollido outros organismos.

Amais, como apelido, pode referirse a:

***Bartolomé de Raxoi** (1690 - 1772), arcebispo de Santiago de Compostela.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Trastoi

Como topónimo **Trastoi** pode referirse a:

;En Galiza
***Trastoi**, lugar da parroquia de Vilavella, no concello das Pontes de García Rodríguez;
***Trastoi**, lugar da parroquia de Santaballa, no concello de Vilalba.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* **Trastoi**, apelido galego.
Granxa

[miniatura|344x344px|Granxa en [Olveiroa, Dumbría|Olveiroa, Dumbría.]]

Unha **granxa** (do latín: *granica* = celeiro) é un terreo rural no que tradicionalmente se exerce a agricultura e gandería.

Unha granxa é unha parcela, incluíndo estruturas, dedicada principalmente á produción e á xestión de alimentos (produción de hortalizas, grans ou cría de gando), fibras, e cada vez máis, combustible. É a base na produción de alimentos. As granxas poden ser de propiedade e operados por unha soa persoa, unha familia, unha comunidade, unha corporación, unha empresa... As granxas poden ser de calquera tamaño, dende unha fracción de hectárea ata varios miles de hectáreas.

## Clases de granxas
As granxas comerciais están destinadas á gandería. As cortes utilízanse para operacións principalmente involucradas no adestramento dos cabalos. Tamén existen granxas de produtos lácteos, que se utilizan para a produción de leite, e de peixes (piscifactorías). Unha nova utilidade é a granxa-escola onde se ensinan coñecementos, sobre todo, dos animais da granxa.

## Notas
Lemos

O topónimo **Lemos** pode referirse a:

;En Galiza
***Comarca de Terra de Lemos**, comarca da provincia de Lugo;
****Monforte de Lemos**, concello de dita comarca;
*****Monforte de Lemos**, parroquia de dito concello..
***Castro de Rei de Lemos**, parroquia do concello de Paradela;
***Os Lemos**, lugar da parroquia do Araño, no concello de Rianxo.

;Deportes
***Club Lemos**, equipo de fútbol.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Condado de Lemos**, título nobiliario galego, ligado á cidade galega de Monforte de Lemos;
***Lemos Sociedade Cooperativa Galega**, sociedade cooperativa láctea.
A Espariza, Recemel, As Somozas

**A Espariza** é un lugar da parroquia de Recemel, no concello das Somozas, na comarca de Ferrol. Segundo o IGE a súa poboación no ano 2011 era de 6 persoas (3 homes e 3 mulleres) o que supón un descenso dunha persoa con respecto aos anos 1999 e 2008, período no que non variou o número de habitantes.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Recemel
### Parroquias das Somozas
Diccionario gallego

O ***Diccionario gallego*** é un dicionario bilingüe galego castelán de 10.943 voces coas definicións en castelán, elaborado por Xoán Cuveiro Piñol e publicado en Barcelona en 1876. Constitúe o primeiro dicionario galego pancrónico.
## Elaboración 
Para a elaboración do seu dicionario, Cuveiro tomou como base o único publicado con anterioridade, o de Francisco Javier Rodríguez Gil de 1863, engadíndolle novas entradas, especialmente procedentes do galego occidental, así como do galego medieval, constituíndo as voces arcaicas case o 25% das entradas. Con todo Cuveiro presenta unha escasa preparación lingüística, desprezando formas do galego popular como a gheada ou o seseo, facendo lecturas erradas das fontes e mesmo incluíndo como formas arcaicas simples castelanismos antigos ou dando entrada a formas castelás por descoñecer a forma galega.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Diccionario gallego-castellano* (1863) de Francisco Javier Rodríguez Gil
* *Diccionario gallego-castellano* (1884) de Marcial Valladares
### Ligazóns externas 
* [http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es/en/consulta/registro.cmd?id=7091 ]  en Galiciana.
* *Dicionario de dicionarios* Seminario de Lingüística Informática - Grupo TALG / Instituto da Lingua Galega.
Kenichi Fukui

, nado en Nara (Xapón) o 4 de outubro de 1918 e finado en Kyoto o 9 de xaneiro de 1998, foi un químico e profesor universitario xaponés galardoado co Premio Nobel de Química do ano 1981.

## Traxectoria 
Estudou física e química na Universidade de Kyoto, onde se licenciou en 1941. Dedicado á docencia, en 1951 foi nomeado catedrático de química física na mesma universidade, cargo que ocupou ata 1982.

### Investigacións científicas 
Interesado nas reaccións químicas, centrou os seus traballos nas órbitas frontais observando como as súas propiedades de simetría permiten explicar as súas reaccións químicas.

En 1981 foi galardoado, xunto co estadounidense Roald Hoffmann aínda que polos seus traballos independentes, *polas súas teorías sobre o desenvolvemento das reaccións químicas*.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1981 
* Páxina web do Instituto Nobel coa biografía de Kenichi Fukui
Ja, vi elsker dette landet

**Ja, vi elsker dette landet** (noruegués para: *Si, amamos este país*) é o himno nacional de Noruega. A música foi composta por Rikard Nordraak en 1864, e a letra é obra de Bjørnstjerne Bjørnson, quen a escribiu en 1870.

[miniatura|[Bjørnstjerne Bjørnson, premio Nobel de Literatura en 1903.]]

## Letra en noruegués 
Ja, vi elsker dette landet,  
som det stiger frem,  
furet, værbitt over vannet, 
med de tusen hjem. 
Elsker, elsker det og tenker 
På vår far og mor 
Og den saganatt som senker 
Drømme på vår jord. 
Og den saganatt som senker, 
Senker drømme på vår jord.  

Dette landet Harald berget 
med sin kjemperad,  
dette landet Håkon verget 
medens Øyvind kvad; 
Olav på det landet malte 
korset med sitt blod, 
fra dets høye Sverre talte 
Roma midt imot. 

Bønder sine økser brynte 
hvor en hær dro frem, 
Tordenskiold langs kysten lynte, 
så det lystes hjem. 
Kvinner selv stod opp og strede 
som de vare menn; 
andre kunne bare grede, 
men de kom igjen!

Visstnok var vi ikke mange,
men vi strakk dog til, 
da vi prøvdes noen gange, 
og det stod på spill; 
ti vi heller landet brente
enn det kom til fall; 
husker bare hva som hendte 
ned på Fredrikshald!

Hårde tider har vi døyet, 
ble til sist forstøtt; 
men i verste nød blåøyet 
frihet ble oss født. 
Det gav faderkraft å bære 
hungersnød og krig, 
det gav døden selv sin ære - 
og det gav forlik.

Fienden sitt våpen kastet, 
opp visiret for, 
vi med undren mot ham hastet, 
ti han var vår bror. 
Drevne frem på stand av skammen 
gikk vi søderpå; 
nu vi står tre brødre sammen, 
og skal sådan stå! 

Norske mann i hus og hytte,  
takk din store Gud! 
Landet ville han beskytte, 
skjønt det mørkt så ut. 
Alt hva fedrene har kjempet, 
mødrene har grett, 
har den Herre stille lempet 
så vi vant vår rett. 

Ja, vi elsker dette landet, 
som det stiger frem, 
furet, værbitt over vannet, 
med de tusen hjem. 
Og som fedres kamp har hevet 
det av nød og seir, 
også vi, når det blir krevet, 
for dets fred slår leir.
Xertrude (cráter)

**Xertrude** é o maior cráter do que se ten constancia na lúa Titania do planeta Urano. Ten ó redor de 326&nbsp;km de ancho, 1/5 do diámetro de Titania. Recibiría posteriormente o nome da nai de Hamlet na obra de William Shakespeare, *Hamlet*.

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Lista dos accidentes xeolóxicos da lúas de Urano
### Ligazóns externas
*Gertrude peeks over the terminator at the Planetary Society
Hamlet (cráter)

**Hamlet** é o cráter máis grande da lúa do planeta Urano, Oberón. Ten un diámetro do redor de 206&nbsp;km e sería bautizado co nome da personaxe principal da obra de William Shakespeare, *Hamlet*. O cráter ten unha superficie escura e está rodeado por un brillante sistema de raios, os cales xurdiron do xeo expulsado despois do impacto e depositado pouco despois dando lugar ó citado sistema de raios. A natureza do material escuro da superficie interior do cráter é descoñecida, pero podería ser material procedente do interior da lúa. O cráter foi fotografado por primeira vez pola sonda espacial Voyager 2 en xaneiro do 1986.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista dos accidentes xeolóxicos da lúas de Urano
Espariz, Doncos, As Nogais

**Espariz** é un lugar da parroquia de Doncos, no concello das Nogais, na comarca dos Ancares. Segundo o IGE a súa poboación no ano 2008 era de 22 persoas (10 homes e 12 mulleres) o que supón unha diminución respecto do ano 1999 cando tiña 25 habitantes.

Está situado na beira oeste do río Navia, a 650 m de altitude, entre a estrada N-VI e a autovía A-6. No lugar hai unha capela consagrada a san Paio.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Doncos
### Parroquias das Nogais
Spetses

**Spetses** (Σπέτσες en grego) é unha illa de Grecia, situada a unhas 35 millas do porto do Pireo, que forma parte das illas do Golfo Sarónico (as outras son Exina, Hidra , Poros e Salamina).

A illa foi habitada na época micénica (nela atópanse restos arqueolóxicos que datan do 2000 a. C.); o seu nome actual deriva (antes era coñecida como Pityoussa primeiro e Petses despois) de "illa das espécies", un termo acuñado pola República de Venecia (que a controlou do XIII ao século XV) en honra á gran cantidade de plantas aromáticas que crecen alí.

De 1821 a 1822 Spetses desempeñou un papel importante na guerra de liberación do Imperio Otomán: o 8 de setembro 1822 os turcos, que querían queimar a base naval desta illa e así impor a súa hexemonía nese tramo do mar Exeo sufriron, a pesar da disparidade de forzas, a derrota da súa frota a través da acción da heroína spetsiota Laskarina Bouboulina, temeraria "capitá" que puxo todas as súas posesións ao servizo do seu país na loita contra os turcos combatendo en primeira persoa. A súa estatua domina o campo cerca do porto de Dapia, no que cada ano celébrase a "festa da armada". Foi odiada e asasinada polos seus familiares, os seus ósos están agora expostos no museo local.

A cidade de Spetses (tamén coñecida como Dapia) é o único lugar habitado da illa, típico é o transporte público, fornecido por carruaxes de cabalos, na illa (polo pequeno tamaño da mesma), non circulan vehículos, só ciclomotores. Con todo, hai un servizo de autobús para chegar ás diversas praias diseminadas por todo o perímetro da costa.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*https://web.archive.org/web/20180324035129/http://spetses.pro/ Spetses main Portal

miniatura|Spetses 
miniatura|Laskarina Bouboulina
Great Liverpool

O ***Great Liverpool*** foi un barco de bandeira británica que cubría a parte occidental da liña de pasaxe entre a India e o Reino Unido, e que afundiu fronte ás costas de Corcubión en 1846.
## Características do barco 
O barco pertencía á compañía navieira Peninsular and Oriental Steam Navigation Company (P & O). Fora botado en 1838 en Liverpool precisamente baixo o nome de *Liverpool*, e rebautizado como *Great Liverpool* (Gran Liverpool), en 1840.

Tiña 65 metros de eslora, 8 de manga e 6 de puntal. Desprazaba 1.382 toneladas, cunha carga neta de 587 toneladas, e tiña unha potencia de 468 cabalos nun motor de vapor propulsado a pas, se ben mantiña un aparellado de bergantín-goleta con tres mastros. A velocidade de cruceiro era 9 nós. No momento do afundimento viaxaban 145 persoas, entre pasaxe e tripulación.

O barco tiña dúas cubertas, e ía equipado con salóns e bares onde a bebida se expendía de forma gratuíta. Tamén levaban unha vaca para a produción de leite para a pasaxe.

O seu comandante era o capitán McLeod. Facía a rota de volta dende a India ata Southampton, e máis exactamente a parte occidental, entre Alexandría e a cidade inglesa, onde se realizaban escalas no Cairo e en Xibraltar. Anteriormente tamén cruzara o Atlántico, en liña regular entre Liverpool e Nova York.

## O accidente 
O 24 de febreiro de 1846, con fortes ventos de sursuroeste, o *Great Liverpool* achegouse demasiado á Costa da Morte e bateu contra uns cons a 11 km de cabo Fisterra. A pasaxe e a tripulación foron desembarcadas na praia de Gures, en Gures (Cee). Das 145 persoas faleceron no accidente tres, dúas mulleres e un neno de sete anos.

O 27 de febreiro, o barco rachou por mor dunha treboada e afundiu na ría de Corcubión.

## Despois do accidente 
Ao chegaren á praia, os mariñeiros instalaron un valado para protexerse a si mesmos e a carga do ataque dos saqueadores da Costa da Morte. As disputas entre locais e visitantes duraron dous días, ata a chegada dun destacamento de carabineiros dende A Coruña. A carga, a pasaxe e a tripulación foron transportadas ata Porto, e de alí embarcada de novo a bordo do *Pacha*, que continuaba viaxe ata Southampton.

Días despois o capitán McLeod suicidouse nun hotel da Coruña. Posteriormente sería eximido de responsabilidade sobre o naufraxio.

Os restos do buque foron atopados en 2009.

## Notas
Angistri

**Angistri**, tamén Agistri, Ankistri ou Agkistri (grego: αγκίστρι, é unha moi pequena illa no Golfo Sarónico na Prefectura do Pireo, Grecia. Angistri é unha illa cuberta de piñeiros a poucos quilómetros do porto do Pireo.

## Asentamentos 
Hai só tres asentamentos en Angistri, Milos (Megalohori), Skala e Limenaria. Milos (poboación 461 hab.) é o principal pobo onde vive a maioría da poboación grega da illa. Skala (poboación 354) está a vinte minutos a pé de Milos ao longo da estrada costeira. Skala é onde están maioría das instalacións turísticas e hoteis. Limenaria (poboación 105) é un pobo moi pequeno no outro lado da illa con moi pouco turismo. A poboación da illa é de 920 habitantes segundo o censo grego de 2001. A súa superficie é de 13,367&nbsp;km².

## Localización 
Angistri é unha illa cuberta de piñeiros no grupo das Illas Sarónicas. Angistri está moi preto da illa máis grande do Golfo Sarónico Exina. A illa pódese chegar de Exina por barco en apenas dez minutos. A illa está tamén a unha hora de viaxe en barco desde o porto ateniense do Pireo.

## Galería 

Ficheiro:20090517_Skala_panoramic_Angistri_island_Greece.jpg|Imaxe panorámica do porto de Angistri.
Ficheiro:20090517_Skala_harbour_Angistri_island_Greece.jpg|The harbor/Praia de Skala, Angistri.
Ficheiro:Panoramic_skala_port.JPG|Imaxe panorámica de praia de Skala e o porto de Angistri.
Ficheiro:20090517_Limenaria_Angistri_island_Greece.jpg|Vila Limenaria / Angistri.
Ficheiro:Argo-saronic EN.JPG|Localización da illa
Ficheiro:Path at Mareza.JPG|Camiño en Mareza
Ficheiro:Mareza,Angistri island.JPG|Mareza, Illa Angistri
Ficheiro:Mareza beach,Angistri.JPG|Μareza, Angistri
Ficheiro:Mareza beach,Angistri island.JPG|Mareza, Angistri
Ficheiro:Mareza seaside.JPG|Mareza, Angistri
Ficheiro:Fishing boat and nets at Megalochori, Agkistri Island, Greece.jpg|Barco de pesca e redes en Megalochori, Illa Agkistri, Grecia.
Ficheiro:BlogJordan Agii-Anargyri Skala-Agistri Greece.jpg|A igrexa de Agioi Anargyroi da praia situada preto da pequena cidade portuaria de Skala 
Ficheiro:20090517 map sign Angistri island Greece.jpg|Mapa de Agistri nun sinal de alerta de incendio forestal

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial
*Páxina con imaxes de Agistri
José Rodríguez González

**José Rodríguez González** pódese referir a:
* **José Rodríguez González**, científico galego (1770-1824);
* **José Rodríguez González**, profesor e escritor galego (1882-1971).
Estación do Norte

**Estación do Norte** pode referirse a:
*Estación da Coruña-Término (desaparecida)
*Estación de Betanzos-Infesta
*Estación de Bilbao Abando-Indalecio Prieto
*Estación de Valladolid - Campo Grande
* Estación de Oviedo
*Estación de Donostia - San Sebastián
Demografía de Noruega

Noruega ten unha poboación de 4&nbsp;600&nbsp;000 habitantes cun crecemento anual do 0,57%. Do mesmo xeito que noutros países europeos, Noruega na actualidade está a atravesar unha época cun baixo índice de natalidade, que seguiu a outra na que houbo un forte crecemento da poboación. Este crecemento da poboación chegou a alcanzar o 1% xusto despois da segunda guerra mundial, mais comezou a caer na década dos 70, continuando así durante toda a década dos 80. A partir de 1995 a poboación empezou a aumentar unha vez máis, aínda que isto débese máis á inmigración que ao índice de natalidade propiamente dito.

## Poboación 
O número de nenos nados de mulleres norueguesas ha ir descendendo constantemente. A taxa de nacementos por cada 1000 habitantes baixou moito desde finais do século XIX, probablemente debido ás medidas de planificación familiar. Este declive do índice de natalidade apareceu en primeiro lugar nas zonas urbanas e as rexións centrais, e chegou a unhas taxas tan baixa de reprodución (menos de 1%) que os niveis de poboación a longo prazo non poderán manterse sen a inmigración.

En 1769, o primeiro censo completo que se realizou en Noruega daba a cifra de 700.000 habitantes. O primeiro millón alcanzouse en 1822, o segundo en 1890, o terceiro en 1942, e o cuarto en 1975. En outubro de 2000 a poboación de Noruega pasaba dos 4 millóns e medio, e todos os cálculos indican que se pasará de cinco millóns máis ou menos en 2030.

## Datos demográficos 
No pasado a taxa de mortalidade en Noruega flutuaba rapidamente debido aos desastres naturais, as guerras e as epidemias. O desenvolvemento social e económico do país, e non en menor medida a mellora das condicións médicas e sanitarias, deron como resultado un descenso radical da taxa de mortalidade, principalmente debido á redución da mortalidade infantil e a erradicación da tuberculose. A esperanza de vida experimentou un incremento constante desde 1830 até chegar aos 78,7 anos de hoxe en día, cifra que se atopa entre as máis altas do mundo.

As principais cidades de son Oslo, Bergen, Trondheim, Stavanger e Tromsø.

## Linguas 
A lingua norueguesa posúe dúas formas escritas, chamadas bokmål e nynorsk, as cales non difiren en gran medida. O Bokmål é o sistema utilizado pola maioría. Varias linguas saamis son faladas e escritas nas rexións do norte polo pobo saami. O idioma noruegués xermánico e os idiomas saami non teñen ningunha relación entre si.

## Relixión 
A maioría dos noruegueses (86%) pertencen á Igrexa Luterana de Noruega. Preto do 7% pertence a outras comunidades relixiosas, mentres que ao redor dun 1,5% pertence á unión ética humana secular. A porcentaxe restante non pertence a ningunha agrupación.
Manfred Nowak

**Manfred Nowak**, nado en Bad Aussee o 26 de xuño de 1950, é un avogado austríaco especializado en Dereitos Humanos.

## Traxectoria 
Nowak é profesor na Universidade de Viena, onde é mestre de Dereito Constitucional e Dereitos Humáns.

Nowak foi un dos xuíces do crimes de guerra en Bosnia e Hercegovina entre marzo de 1996 e decembro de 2003. Foi tamén vicepresidente da cámara entre 1997 e 1998.

Actualmente travalla para a ONU coma comisionario dos Dereitos Humanos investigando os casos de tortura e foi un dos cinco autores do informe da ONU no que se denunciaban casos de tortura en Guantánamo por parte dos Estados Unidos e se pedía o seu peche.

En 2005 visitou China, denunciando que a tortura segue sendo habitual e que os funcionarios chineses interferían no seu traballo.

En setembro de 2006 alegou que a tortura pode ser máis que un problema no Iraq dende a Guerra do Iraq na que caeu o réxime de Saddam Hussein. Boa parte da tortura, argumentou, lévase a cabo por parte das forzas de seguridade, milicias e insurxentes.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dereitos Humanos
* ONU
* Comisión para os Dereitos Humanos
* Guerra contra o terrorismo
BC Rytas

O **BC Rytas** é un club de baloncesto lituano da cidade de Vilnius, que participa na Lietuvos Krepšinio Lyga e na Baltic Basketball League. Ata 2018 o club levou o nome dun diario local, o **Lietuvos rytas**, cando foi o seu principal patrocinador e propietario.

## Historia 
* Fundado en 1964, O **Statyba Vilnius** é durante os seus primeiros anos unha das glorias da URSS. 
* En 1997 o club troca o nome a **Lietuvos Rytas Statyba**, e logo desaparece o termo *Statyba*, deixando só o nome do xornal da cidade, propietario do club.
miniatura|300 px|Lietuvos Rytas Arena

## Xogadores destacados 
### Coma Statyba 
*  Dainius Adomaitis
*  Artūras Karnišovas
*  Jonas Kazlauskas
*  Šarūnas Marčiulionis

### Coma Lietuvos Rytas 
*  Tomas Delininkaitis (2003-2007)
*  Gintaras Einikis (2004–2005)
*  Andrius Giedraitis 
*  Frederick House
*  Rimantas Kaukėnas (2001–2002)
*  Simas Jasaitis (2001–2006)
*  Šarūnas Jasikevičius (1998–1999)
*  Robertas Javtokas (1999–2006)
*  Rimas Kurtinaitis (1998–1999)
*  Arvydas Macijauskas (1999–2003)
*  Tyrone Nesby (2004-2005)
*  Kareem Rush (2006-2007)
*  Dickey Simpkins (2003-2004)
*  Ramūnas Šiškauskas (1998–2004)

[miniatura|300 px|centro|Partido no [Siemens Arena]]

## Palmarés 
* Campión da Copa ULEB : 2005
* Campión da Eurocup : 2009
* Campión da Liga NorEuropea de Baloncesto (Northern European Basketball League): 2002
* Liga Báltica de baloncesto : 2006 e 2007
* Campión da Liga Lituana de baloncesto : 2000, 2002 e 2006
* Copa de Lituania : 1998 e 2009

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do club
Otto Wallach

**Otto Wallach**, nado en Königsberg (naqueles momentos parte de Prusia pero que hoxe en día forma parte de Rusia e é nomenada Kaliningrado) o 27 de marzo de 1847 e finado en Gotinga (Alemaña) o 26 de febreiro de 1931, foi un químico e profesor universitario alemán galardoado co Premio Nobel de Química do ano 1910.

## Traxectoria 
Otto naceu en Königsberg, naqueles momentos parte de Prusia, pero que actualmente forma parte de Rusia, denominada Kaliningrado.

Estudou química na Universidade de Berlín e Gotinga, e entre 1876 e 1889 foi nomeado profesor de química na Universidade de Bonn. En 1889 abandonou a docencia para converterse en director do Instituto Químico da Universidade de Gotinga, cargo que ocupou ata 1915.

Faleceu o 26 de febreiro de 1931 na alemá cidade de Gotinga, situada no estado alemán de Baixa Saxonia.

## Investigacións científicas 
Foi un dos primeiros químicos que se dedicaron á investigación química dos terpenoides e as combinacións alicíclicas, a investigación das cales foi de grande influencia no desenvolvemento da química orgánica e industrial, e especialmente dos perfumes e dos aceites esenciais.

En 1910 foi galardoado co Premio Nobel de Química *pola súa contribución no desenvolvemento da química orgánica e industrial*.

## Ligazóns externas 
* Páxina web do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1910 (en inglés)
* Biografía na páxina do Instituto Nobel 1910 
* Perfil de Otto Wallach en NNDB
Aminatou Haidar

**Aminatou Ali Ahmed Haidar** (en ), nada no Aaiún, Sáhara Occidental, o 24 de xullo de 1967, é unha activista saharauí polos dereitos humanos. En decembro de 2009 atopábase en situación de expulsión polo goberno marroquí e facendo unha folga de fame no aeroporto de Lanzarote.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Denuncia policial de Aminatu Haidar perante o Cuerpo Nacional de Policía do Aeroporto de Lanzarote  
* Vídeo da declaración de Aminatu en diariodelanzarote.com 
* *Nada puede con el valor de Haidar*, reportaxe de El País.
Mozárabes

[miniatura|[Arco de ferradura|Arcos de ferradura mozárabes en Penalba de Santiago, Ponferrada.]]
Recibiron o nome de **mozárabes** (do árabe مستعرب musta'rib, "arabizado"‎) os cristáns nativos que viviron en *Al-Andalus* entre os séculos VIII e XV, baixo o goberno de monarcas ou gobernadores de relixión musulmá.

Aínda que non se chegaron a converter ao islam, adoptaron elementos da lingua e cultura árabes. Eran principalmente católicos de rito visigótico ou de rito mozárabe.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Arte mozárabe

*Lingua mozárabe
*Mouros
*Mudéxar
*Vía mozárabe
Nepociano de Asturias

**Nepociano** foi rei de Galicia entre os últimos meses do ano 842 e comezos de 843, ao suceder efemeramente a Afonso II, pois foi destronado por Ramiro I.

## Traxectoria 
Foi un *comes palatii* (conde de palacio) na corte do rei Afonso II en Oviedo. É citado nas crónicas como *cognatus regis* (cuñado do rei) ou en calquera caso, parente do rei, probablemente por vía materna xa que Afonso II tiña ascendencia materna vasca, e foron precisamente vascos e ástures os principais valedores da causa de Nepociano.

Á morte do rei Afonso II, e aproveitando a ausencia de Ramiro I, que segundo as crónicas afonsinas fora nomeado sucesor por Afonso II, ocupou o trono. Reuniu as súas tropas compostas por asturianos e vascóns e tratou de opoñer ao exército galego encabezado por Ramiro I. A batalla da Ponte de Corniana tivo lugar xunto ao río Narcea, pero o exército de Nepociano finalmente foi derrotado.

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
### Outros artigos 
* Lista de reis de Galicia
* Lista de reis de Asturias