Tese de Hockney–Falco

A **tese de Hockney–Falco** é unha teoría da historia da arte, avanzada polo artista David Hockney e o físico Charles M. Falco. Ambos afirmaron que os avances no realismo e precisión na historia da arte occidental desde o Renacemento foron principalmente o resultado de instrumentos ópticos como a cámara escura, a cámara lucida e os espellos curvados, e non foron debidos, polo menos non  unicamente, ao desenvolvemento da técnica e habilidade artísticas en poucos anos a partir do século XV. Posteriormente o uso da fotografía por parte dos artistas do século XIX xa fora ben documentado,

O libro de Hockney provocou un intenso e sostido debate entre artistas, historiadores da arte e unha gran variedade doutros eruditos. En particular, estimulou un maior interese polos métodos e técnicas reais dos artistas entre científicos e historiadores da ciencia, así como historiadores xerais e historiadores da arte. Estes últimos reaccionaron en xeral desfavorabelmente, interpretando a tese de Hockney – Falco como unha acusación de que os vellos mestres "enganaron" e ocultaron intencionadamente os seus métodos. O físico David G. Stork e varios coautores argumentaron contra a tese de Hockney – Falco desde o punto de vista técnico.

A teoría de Hockney e Falco xa inspirou un aumento na investigación sobre o uso da óptica ao longo da historia da arte. Por exemplo, houbo o caso dunha investigación que durou unha década sobre as obras de Rembrandt realizada polo pintor Francis O'Neill. No paper publicado que escribiu con Sofia Palazzo Corner titulado, *Autorretratos de Rembrandt*, O'Neill presentou temas recorrentes nas obras do pintor que serven de evidencia no seu uso de espellos, particularmente nos seus autorretratos. Estes inclúen o uso do clarescuro, que é unha sinatura das condicións de iluminación necesarias para as proxeccións, así como a mirada descentrada de Rembrandt nos seus autorretratos, Como se describe en *Secret Knowledge*, en xaneiro de 1999, durante unha visita á National Gallery de Londres, Hockney concibiu a idea de que as axudas ópticas eran o factor clave no desenvolvemento do realismo artístico. Chamoulle a atención a precisión dos retratos de Jean Auguste Dominique Ingres e convenceuse de que Ingres empregara unha cámara lúcida ou un dispositivo similar. A partir de aí, Hockney comezou a buscar signos do uso de axudas ópticas en pinturas anteriores, creando o que chamou a *Gran Muralla* no seu estudo organizando imaxes de arte realista por segundo períodos de tempo. O que viu foi como un repentino aumento do realismo ao redor de 1420, combinado coa suxestión de Charles Falco de que os espellos cóncavos poderían terse utilizado nese período para proxectar imaxes, foi o xerme da tese de Hockney–Falco.

En 2000, Falco e Hockney publicaron en *Optics & Photonics New*s, vol. 11.  unha análise (*Optical Insights into Renaissance Art*, "Ideas Ópticas na Arte do Renacemento") do uso probábel de espellos enconcavos en traballos dun dos primitivos flamengos, Jan van Eyck.  En 2001, Hockney publicou unha forma estendida do seu argumento en *Secret Knowledge* (Coñecemento Secreto).

A hipótese de que a tecnoloxía se empregou na produción de arte renacentista non estaba moi en disputa nos primeiros estudos e literatura. A *Encyclopædia Britannica de* 1929 contiña un extenso artigo sobre a cámara escura e citaba a Leon Battista Alberti como o primeiro usuario documentado do dispositivo xa en 1437.

## Falco e Alhazén 
Nunha conferencia científica en febreiro de 2007, Falco argumentou ademais que o traballo sobre óptica do físico árabe Ibn al-Haytham, coñecido como Alhazén (965-1040), no seu *Libro de Óptica*, puido influír no uso de axudas ópticas aos artistas renacentistas. Falco dixo que os exemplos de arte renacentista que puxeran el e Hockney "demostran un continuo no uso da óptica por artistas desde o 1430, iniciado sen dúbida como resultado da influencia de Ibn al-Haytham, até hoxe".

## Críticas 
### A habilidade do artista 
Historiadores da arte e outros criticaron o argumento de Hockney e Falco ao considerar que o uso de axudas ópticas, aínda que ben establecido en casos individuais, ten pouco valor para explicar o desenvolvemento global da arte occidental e que os rexistros históricos, as pinturas e as fotografías de estudos de arte (sen dispositivos ópticos), así como artistas realistas actuais, demostran que son posibles altos niveis de realismo sen axudas ópticas. Falco afirmou que as críticas publicadas de Stork dependían de datos inventados e falsas declaracións da teoría de Hockney e Falco. Stork rebatiu esta afirmación.

### Renacemento da óptica 
miniatura| Diagrama que ilustra a teoría de Grosseteste, en *De Nat.* *Loc*. (ver páxinas 122, 149) do enfoque dos raios solares por unha lente esférica; *do Opus Maius* de Roger Bacon, finais do século XIII
Os críticos da teoría de Hockney – Falco afirman que a calidade dos espellos e do vidro óptico para o período anterior a 1550 e a falta de probas textuais (excluíndo as pinturas como "probas documentais") do seu uso para a proxección de imaxes durante este período pon en dúbida a teoría. Os historiadores están máis inclinados a coincidir sobre a posible relevancia da tese entre 1550 e a invención do telescopio, e apoian con cautela despois dese período, cando claramente había interese e capacidade para proxectar imaxes realistas; Pintores do século XVII como Johannes Vermeer e Gaspar van Wittel empregaron dispositivos ópticos de varias maneiras, aínda que posibelmente non nas postuladas por Hockney.

Deixando a un lado os argumentos técnicos ópticos, os historiadores da ciencia investigaron varios aspectos da verosimilitude histórica da tese nun conxunto de artigos de 2005 en *Early Science and Medicine.* Na súa introdución ao volume, Sven Dupré afirmou que a análise de Hockney – Falco apóiase fortemente nun pequeno número de exemplos, "unhas poucas ducias de centímetros cadrados" de lona que parecen mostrar signos de que se utilizaron dispositivos ópticos. Vincent Ilardi, historiador do vidro óptico renacentista, argumentou posteriormente en contra das conclusións de Schechner baseadas en vidros que sobreviviran, suxerindo que é probábel que a condición actual do vidro renacentista non reflicta a calidade óptica destes vidros cando eran novos. Ilardi documenta a compra de Lorenzo Lotto dun espello de cristal de alto prezo en 1549, reforzando a tese de Hockney – Falco no caso de Lotto.

Ademais, incluso as lentes normais tamén poden proxectar imaxes de calidade óptica suficiente para soportar a tese de Hockney – Falco e esas lentes, xunto con lupas e espellos, non só estaban dispoñibles naquel momento, senón que aparecen na pintura do século XIV artistas como Tommaso da Modena.
miniatura| Detalle da *Anunciación* (van Eyck, Washington, 1434-1436) con tres fiestras de vidro da coroa detrás de María
Sábese que o pioneiro microbiólogo Antonie van Leeuwenhoek (1632-1723), contemporáneo do artista Vermeer en Delft tiña habilidades excepcionais para fabricar lentes, ao crear lentes pequenas simples capaces de 200x de aumento, superando amplamente os dos microscopios compostos máis complexos do período. De feito, as súas proezas de fabricación de lentes non se igualaron durante bastante tempo xa que mantivo en segredo aspectos da súa construción; na década de 1950, CL Stong utilizou un fino fío de vidro en vez de puír para recrear microscopios de deseño Leeuwenhoek. Hai moito tempo que se pensou que Antonie van Leeuwenhoek era un mestre de lentes (unha noción repetida no documental da televisión da BBC *Cell*). Non obstante, agora crese que atopou un método relativamente sinxelo de facer esferas de vidro pequenas e de alta calidade quentando e manipulando unha pequena variña de vidro de soda-cal.

### Espellos de metal 
Na súa páxina web, Falco tamén afirma que Schechner pasou por alto a evidencia manuscrita do uso de espellos feitos de aceiro e outros metais, así como de numerosos artefactos metálicos que desmenten a afirmación de que os espellos metálicos suficientemente grandes e reflectantes non estaban dispoñibles e que outros contribuíntes ao volume de *Early Science and Medicine* baseouse no traballo equivocado de Schechner ao desestimar a tese.

## Evidencia máis temperá do uso de ferramentas ópticas 
[miniatura| Espello representado no *[O matrimonio Arnolfini|retrato do matrimonio Arnolfini, 1434*]]
Don Ihde cualificou a hipótese de "excitada" e referiuse a evidencias claras sobre o uso de ferramentas ópticas por. emtre outros, Albrecht Dürer e Leonardo da Vinci e algún máis. A *Encyclopædia Britannica* mostrando a importancia da ferramenta. A pintura inclúe unha xanela de vidro de coroa (*crown*), na parte superior esquerda, un luxo bastante caro na época. Van Eyck estaba bastante fascinado polo vidro e as súas calidades, que tamén eran de grande importancia simbólica para os seus contemporáneos. Os primeiros instrumentos ópticos foron relativamente caros na Idade Medieval e no Renacemento.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* ''Tim's Vermeer'', unha película documental do 2013 que mostra a hipótese de Tim Jenison: Vermeer podería ter creado os seus cadros axudados por un dispositivo óptico, como mostra Jenison recreando un cadro de Vermeer.

### Ligazóns externas 
* FAQ por Charles Falco  — un resumo da evidencia física e histórica
* FAQ por David G. Stork — a resposta doutro físico á tese Hockney–Falco
* Comentarios — dúas pinturas contemporáneas que exemplifican a tese, pintadas a ollo.