Elizabeth Fry

**Elizabeth Fry** (de solteira **Gurney**), nada en Norwich o 21 de maio de 1780 e finada en Ramsgate o 12 de outubro de 1845, foi unha reformista de prisións e social, filántropa e cuáquera inglesa. Fry foi unha das principais impulsoras da nova lexislación para mellorar o tratamento das persoas presas, especialmente das mulleres, e como tal foi chamado o "anxo das prisións". Foi fundamental na Gaols Act de 1823 que obrigaba á segregación por sexo das prisións e gardas femininas para reclusas para protexelas da explotación sexual. Fry gardou extensos diarios en que é explícita a necesidade de protexer as prisioneiras contra a violación e a explotación sexual.

Foi apoiada nos seus esforzos pola raíña Vitoria e polos emperadores Alexandre I e Nicolao I e mantivo correspondencia con ambas as súas esposas e coa emperatriz nai.

## Traxectoria 
Elizabeth Gurney naceu en Norwich, condado de Norfolk, Inglaterra, nunha familia de cuáqueros. Motivada pola lectura dos evanxeos, desde a súa adolescencia interesouse polos pobres, os enfermos e os prisioneiros. Con vinte anos, casou con Joseph Fry; a parella tivo once fillos en dezaseis anos.

En 1812 quedou horrorizada polo que viu nunha visita ao cárcere de Newgate. O día seguinte, volveu, levando comida e roupa aos prisioneiros. Despois, tras un período de dificultades familiares, especialmente económicas, regresou ao cárcere en 1816 e estableceu alí unha escola para nenos encarcerados cos seus pais.

En 1817 converteuse nun membro clave dunha organización que axudaba os prisioneiros e os seus fillos e comezou a ser coñecida. Traballou para mellorar o tratamento dos presos deportados a Australia. A súa influencia estendeuse a Francia, Prusia e Rusia. En 1818, informou á Cámara dos Comúns das condicións de vida nas prisións británicas, converténdose na primeira muller que falou perante o parlamento británico.

Tamén axudou as persoas sen fogar, establecendo un "refuxio nocturno" despois de ver o cadáver dun neno durante o inverno de 1819-1820.

O seu traballo viuse restrinxido pola bancarrota do seu marido en 1828, mais iso non lle impediu continuar. En particular, foi a Francia onde, en 1839, recibiu a autorización oficial para visitar todos os cárceres para facer unha descrición detallada. Foi durante a súa xira por Francia cando se detivo en Congénies, no Gard, para coñecer a comunidade cuáquera local.

Morreu en Ramsgate en 1845 dun derramo cerebral e foi enterrada no cemiterio dos cuáqueros de Barking. Máis dun milleiro de persoas permaneceron en silencio durante o enterro.

## Legado 
O fundador da Cruz Vermella, Henri Dunant, escribiu nas súas memorias que ademais de Harriet Beecher Stowe e Florence Nightingale, Elizabeth Fry influíu nel a través do seu traballo para a mellora da vida nos cárceres.

En 1952, a oficina de correos alemá presentou un selo postal co seu retrato; o seu valor de 4+2 Pfennig incluía unha recarga de caridade. En conmemoración dos seus logros, foi representada no billete de 5 libras esterlinas do Banco de Inglaterra, en circulación entre 2002 e 2016.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Anderson, George M. "Elizabeth Fry: timeless reformer." *America* 173 (Fall 1995): 22–3.
*Clay, Walter Lowe. *The Prison Chaplain*. Montclair. New Jersey.: Patterson Smith, 1969.
*Fairhurst, James. "The Angel of Prisons." ''Ireland's Own* 4539 (Fall 1996):5.
*Fry, E., & Ryder, E. (1883). Elizabeth Fry: Philanthropist, preacher, prison-reformer: Life and labors / taken from the Memoir edited by her daughters, including her journal and from other sources, by Edward Ryder. Pawling, N.Y.: P.H. Smith. MMSID 991006613419702626
*Fry, Katherine. *Memoir of the Life of Elizabeth Fry*. Montclair, N.J.: Patterson Smith, 1974. Second edition, 1848 available on GoogleBooks.
*Hatton, Jean. *Betsy, the dramatic biography of a prison reformer*. Oxford & Grand Rapids, Míchigan, Monarch Books, 2005. ( (UK),  (USA).
*Johnson, Spencer. *The Value of Kindness: The Story of Elizabeth Fry*. 2nd ed. 1976. ()
*Kent, J. (1962). Elizabeth Fry / John Kent. (Makers of Britain). Londres: Batsford. MMSID 991009174159702626
*Lewis, Georgina. *Elizabeth Fry''. Londres: Headley Brothers, 1909. MMSID 991013186339702626
*Francisca de Haan, 'Fry, Elizabeth (1780–1845)’ en Oxford Dictionary of National Biography http://www.oxforddnb.com/public/lotw/1.html, consultado o 21 de maio de 2009.
*Pitman, E.R. *Elizabeth Fry*. Boston, Mass.: Roberts Brothers, 1886.
*Rose, June. *Elizabeth Fry, a biography*. Londres & Basingstoke: Macmillan, 1980. () reimpreso en 1994 por Quaker Home Service .
*Rose, June. *Prison Pioneer: The Story of Elizabeth Fry*. Quaker Tapestry Booklets, 1994.
*Timpson, Thomas. "Memoir of Mrs. Elizabeth Fry." Londres: Aylott and Jones, 1847.
*Whitney, Janet. *Elizabeth Fry: Quaker Heroine*. Londres: George Harrap & Co. Ltd., 1937, Nova York, N.Y.: Benjamin Blom, Inc., 1972.

### Ligazóns externas 
*Elizabeth Fry on the history of social work timeline
*A sermon by Elizabeth Fry
*BBC – The five pound question: Who is Elizabeth Fry?
*Elizabeth Fry at Howard League for Penal Reform
*Elizabeth Fry Biography
*Association of Elizabeth Fry Societies Canada  (Canadian societies for penal reform)
*Works at Open Library
*Letters from Elizabeth Fry, 1820 and 1827, State Library of New South Wales, Af 30