open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bath Day

***Bath Day*** é unha curtametraxe estadounidense de animación de 1946 dirixida por Charles A. Nichols. É a segunda curtametraxe de animación da serie *Figaro*, producida por Walt Disney Productions e estreada nos Estados Unidos o 11 de outubro de 1946 por RKO Radio Pictures.

## Sinopse 
Minnie dálle un baño a Figaro e, despois de secalo, ponlle un lazo vermello. Ao non lle gustar o seu novo aspecto, que o fai parecer un michiño, Figaro tenta quitar o lazo, pero mentres o fai cae pola fiestra. Inmediatamente despois, seguindo un cheiro a peixe, chega preto dun colector de lixo, onde un gato rubio está comendo o peixe. O gato rubio, xunto cos seus amigos, comeza a burlarse de Figaro pola súa aparencia. Os dous gatos comezan entón a discutir, acabando detrás dunha cerca. Alí, Figaro treme de medo, facendo que unha pila de colectoras de lixo se derrumbe xusto enriba do gato rubio, que se desmaia. Mentres tanto, os outros gatos perdidos non viron a escena e, en canto ven o gato inconsciente, asumen que Figaro o derrotou, polo que foxen asustados. Figaro regresa a casa cuberto de lixo e ten que soportar outro baño de Minnie.

## Notas
Elio (filme)

***Elio*** é un filme estadounidense de 2025 producido por Pixar Animation Studios para Walt Disney Pictures. Dirixiuno Madeline Sharafian, Domee Shi e Adrian Molina, e escribiu o guión Julia Cho, Mark Hammer e Mike Jones, a partir dunha historia creada por Molina, Sharafian, Shi e Cho. Está protagonizado polas voces de Yonas Kibreab, Zoe Saldaña, Remy Edgerly, Dylan Gilmer, Matthias Schweighöfer, Brandon Moon, Brad Garrett e Jameela Jamil. Segue a historia dun neno de once anos chamado Elio Solís (Kibreab) que é confundido co embaixador intergaláctico da Terra despois de ser teletransportado ao Communiverso por extraterrestres por estabelecer contacto, e debe navegar por unha crise que involucra ao pai señor da guerra dun extraterrestre co que fixo amizade.

## Personaxes 
* Yonas Kibreab como Elio Solís
* Zoe Saldaña como Olga Solís
* Remy Edgerly como Glordon
* Brandon Moon como Helix
* Brad Garrett como Lord Grigon
* Jameela Jamil como Questa
* Dylan Gilmer como Bryce
* Jake Getman como Caleb
* Matthias Schweighöfer como Tegmen
* Ana de la Reguera como Turais
* Atsuko Okatsuka como Naos
* Shirley Henderson como Ooooo
* Brendan Hunt como Gunther Melmac
* Naomi Watanabe como Auva
* Anissa Borrego como Mira
* Shelby Young como Diplo Ship
* Bob Peterson como Manual do usuario universal
* Kate Mulgrew como a narradora da exposición do Museo Voyager 1
* Tamara Tunie como o coronel Markwell.

## Notas
Lingua kaansa

O **kaansa** (ou Gan, Gane, Gã, Kaan, Kaanse, Kan, Kãasa) é unha lingua gur falada no suroeste de Burkina Faso, na provincia de Comoé (rexión de Cascades), nos departamentos de Gaoua e Loropéni na provincia de Poni, tamén na provincia de Bougouriba.

Estimábase que o número de falantes era de 6000 en 1990.

## Escritura 
Os tons indícanse mediante signos diacríticos:

* o ton alto co acento agudo
* o ton baixo sen acento
* o ton ascendente
* o ton descendente co acento circunflexo.

A nasalización indícase cunha til enriba da vogal. Se esta vogal segue a unha consoante nasal, a til non é necesaria, xa que a nasalización é automática en ‹ã ẽ ɛ̃ ĩ ɩ̃ õ ɔ̃ ũ ʋ̃›. Estas vogais tamén poden levar un signo diacrítico que indica o ton destas.

## Notas
José Luis Menacho Hidalgo

**José Luis Menacho Hidalgo**, nado en Marbella no século XX, é un político español do Partido Andalucista, e empresario.

## Traxectoria 
Licenciado en profesorado de administración de empresas pola Universidade de Cádiz, comezou a súa carreira política como primeiro tenente de alcalde e concelleiro do concello de El Gastor, cargo que ocupou durante oito anos. En 2003, tras a destitución de Aurelio Chaves Bermúdez, foi elixido alcalde de El Gastor, cargo que ocupou ata 2007. Actualmente é xerente de Construcción Menacho S.L. e ten unha filla chamada Paqui Menacho, que traballa como empresaria da construción.
## Notas
Universidade Pedagóxica Nacional de Colombia

A **Universidade Pedagóxica Nacional** é unha universidade pública e nacional de Colombia. Comezou os seus labores académicos como unha institución de ensino superior feminina o 1 de febreiro de 1955 e en 1962 adquiriu carácter nacional e mixto. A súa sede principal atópase en Bogotá, onde tamén ten sedes secundarias. Tamén hai sedes de presenza nacional no departamento de Cundinamarca.

## Historia 
A orixe da Universidade Pedagóxica Nacional remóntase a 1917 cando, no marco do Primeiro Congreso Pedagóxico Nacional, o goberno ordena a construción do Instituto Pedagóxico Nacional para Señoritas. Devandito centro entraría a funcionar dende 1927 a 1951, cando nun proceso de desmonte do proxecto liberal da Escola Normal Superior, o Instituto herda a facción feminina da Escola Normal.

En 1927, inaugurouse a sede actual na Avenida Chile, daquela Instituto Pedagóxico Nacional para Señoritas, coñecido como o Palacio da Avenida Chile.

En 1955, a institución toma o nome de Universidade Pedagóxica Nacional Feminina, composta polo Instituto Pedagóxico Nacional, as Facultades Universitarias, o Instituto de Bacharelato e as Escolas Anexas grazas ás xestións de Franzisca Radke.

Dende 1962, cámbiase á denominación vixente de Universidade Pedagóxica Nacional e pasa a converterse en universidade mixta, á vez que estabelece cursos intensivos para a capacitación de mestres a partir do bacharelato. O Instituto de Capacitación e Perfeccionamento do Maxisterio en Servizo e a Escola de Educación Física toman o carácter de Facultade ao integrarse á Universidade.

En conxunto coa Universidade Pedagóxica e Tecnolóxica de Colombia, asumiron a totalidade da formación universitaria ofrecida aos educadores, até finais da década do sesenta, cando comezaron a crearse outras facultades de educación en diferentes lugares do país.

## Notas
Rafael Pozo Collado

**Rafael Pozo Collado** (coñecido artisticamente como **Carpo**), nado en Vigo o 20 de xaneiro de 1920, foi un pintor galego.

## Traxectoria 
Carpo comezou a súa traxectoria artística como cartelista, eido no que gañou competicións en feiras de varias das principais cidades galegas e en varios concellos de España. En 1953 realizou unha exposición no Foto-Club de Vigo.

O seu traballo desenvolveuse no sector gráfico e industrial. Moitas das súas obras describen a vida cotiá e mais as tradicións do rural galego, que ás veces retrata con ton humorístico ou irónico. Destacan tamén os motivos mariñeiros. Porén, a súa obra abarca tamén o paisaxismo ou os bodegóns, así como a decoración cerámica e de obxectos. O seu estilo está influenciado pola obra artística de Castelao.

Casou con Petra Alonso González, que finou viúva en 2013.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* XXII curso universitario de verán en Vigo (Galiciana)
Kris Etxabe Martínez

**Kris Etxabe Martínez**, nada en Bilbao, Biscaia, en 1975, é unha bibliotecaria e escritora vasca. 

## Traxectoria 
É licenciada en Dereito e en Biblioteconomía. Traballa como bibliotecario na Rede de Bibliotecas da Cidade de Bilbao dende 2003. Especializada en literatura infantil e xuvenil, dirixe o departamento infantil e xuvenil da Biblioteca Municipal de Begoña dende 2005.

## Publicacións 
* *Koralaren distira.*
* *Altxorrik handiena* (éuscaro, castelán e inglés)

## Premios 
* En 2014, entre 124 participantes, Casilda Ordóñez recibiu a primeira mención especial do xurado do Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil.

## Notas
Yolanda Larreategui Duralde

**Yolanda Larreategui Duralde**, nada en Markina-Xemein, Biscaia en 1979, é unha escritora e mestra de ensino primario vasca.

## Publicacións 
### Narrativa 
* *Sagu bat nire katiluan!*  Ilustratzailea Karmele Gorroño, Arg. Ibaizabal, 2023
* *Puta gorda*, Ilustratzailea: Helena Azkarragaurizar, Arg. Erein, 2023
* *Ur eta lur*, Ilustratzailea: Eider Eibar, Arg. Erein, 2021
* *Gurasoak tokatzen zaizkit*, Ilustratzailea: Amaia Nolla, Arg. Erein, 2021 
* *Bi txantxangorri haritz adarrean*, Ilustratzailea: Malen Amenabar, Arg. Erein, 2020
* *Zaharrak berri, euriak,* Ilustratzailea: Elena Odriozola, Arg. Mensajero, 2006

### Poesía 
* *Negu hauek*, 2023

### Outros 
* *Munduenea, Munduko Ipuinen Etxea 2*, Arg. Labayru, 2024. Adaptación de textos da colección de relatos e gravacións de voz en éuscaro.

## Notas
Hervør Pálsdóttir

**Hervør Pálsdóttir**, nada en Kambsdalur o 26 de novembro de 1995, é unha política das Illas Feroe. É membro do Løgting dende 2019 en representació do partido político Tjóðveldi.

Pálsdóttir creceu entre Kambsdalur e Tórshavn, e estudou ciencias políticas e administración na Universidade das Illas Feroe. Foi voceira das organizacións xuvenís Unga Tjóðveldið e Socialistisk Ungdom i Norden. Tamén se pronunciou a prol da xustiza climática e do dereito ao aborto.

## Notas
Isabel Moreno

**María Isabel Moreno Fernández**, nada en El Gastor o 26 de xuño de 1976, é unha veterinaria e política española do Partido Socialista Obrero Español.

## Traxectoria 
É profesora de bioloxía e xeoloxía no ensino secundario. En política, é membro do PSOE (Partido Socialista Obreiro Español), onde exerce os cargos de secretaria e portavoz, esta última na Comisión de Asuntos Exteriores.

Ocupa o cargo de deputada nas Cortes Xerais por Cádiz dende 2023, tras a destitución de Fernando Grande-Marlaska. Isabel Moreno é a portavoz do PSOE dende 2024. No Congreso, foi membro das Comisións de Sanidade e Educación, así como das Comisións de Formación e Deportes. Dende 2024, é portavoz da Comisión de Ecoloxía e Reto Demográfico.

Dende 2024, é membro suplente da subcomisión de mellora da protección, da comisión e da atención integral á saúde mental, e dende 2007, é alcaldesa de El Gastor, tras a destitución de Silvia Muñoz Moreno (PP).
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información do Congreso
Universidade das Illas Feroe

A **Universidade das Illas Feroe** (en ) é unha universidade estatal que se atopa en Tórshavn, a capital das Illas Feroe. Componse de cinco facultades: Facultade de Lingua e Literatura Feroesa, Facultade de Historia e Ciencias Sociais, Facultade de Educación, Facultade de Ciencia e Tecnoloxía e Facultade de Ciencias de Saúde. A universidade ofrece programas de licenciatura, mestrado e doutoramento. O alumnado é relativamente pequeno (arredor de 1000). A Universidade organiza un concurso anual de disertacións aberto a todo o alumnado. A lingua educativa da universidade é o feroés, o que a converte na única universidade do mundo que imparte clases oficialmente en lingua feroesa. Algunhas clases impártense noutras linguas. A universidade colabora estreitamente coa Universidade de Copenhague e a Universidade de Islandia en proxectos de investigación e é membro da Universidade do Ártico.

## Historia 
miniatura|Edificios da universidade.
A Universidade das Illas Feroe foi fundada en 1965 por membros da Sociedade Científica Feroesa, á súa vez fundada en 1952. Entre as súas actividades, a Sociedade publicou un estudo científica e levou a cabo un traballo exhaustivo na recompilación do vocabulario feroés.

O 1 de agosto de 2008, a Escola de Educación das Illas Feroesas e a Escola de Enfermaría das Illas Feroesas incorporáronse á Universidade, converténdose nos seus departamentos 4º e 5º.

## Notas
Francisco Javier Camacho

**Francisco Javier Camacho González**, nado en Bollullos Par del Condado, Huelva, en 1959, é un político e deportista español, estreitamente vinculado á política local e rexional. Foi alcalde de Bollullos Par del Condado de 1994 a 2003 e membro de Esquerda Unida, onde ocupou varios cargos.

É licenciado en Bioloxía pola Universidade de Sevilla. Ao longo da súa carreira, ocupou cargos na administración pública, destacando na política local e rexional. Desde 2012, é xefe da Vicepresidencia da Xunta de Andalucía en Huelva, contribuíndo ao desenvolvemento de políticas na provincia.

A súa carreira política comezou a nivel local, exercendo como tenente de alcalde de Bollullos Par del Condado desde 1987, antes de ser elixido alcalde en 1994, cargo que ocupou ata 2003. Durante a súa etapa como alcalde, desempeñou un papel importante na Federación Andaluza de Municipios e Provincias, onde asumiu diversos cargos de liderado.

A nivel rexional, foi deputado provincial na Deputación Provincial de Huelva de 1989 a 2007, onde destacou na súa xestión da Concellería de Estradas de 2003 a 2007. Tamén exerceu como vicepresidente da Asociación de Augas e Servizos de Huelva de 2011 a 2012.

Camacho González leva máis de 22 anos sendo membro de IULV-CA. Ao longo da súa etapa no partido, foi coordinador xeral de IULV-CA e membro do Consello Andaluz de Izquierda Unida Los Verdes-Convocatoria por Andalucía. Actualmente ocupa o cargo de Secretario de Organización de IULV-CA na provincia de Huelva.

## Notas
Barbara J. Gregory

**Barbara Jean Gregory**, nada en Geneva, New York, o 14 de marzo de 1954, é unha editora e numismática estadounidense. 

## Traxectoria 
Bárbara J. Gregory cursosu estudos superiores de Lingua Inglesa na *Alfred University*, de Nova York, onde se graduou en 1976.

Á marxe do seu labor editorial, Gregory é coleccionista de medallas deseñadas polo medallista Jacques Wiener e, ademais, medallas relacionadas co entretemento e a cinematografía.
* 2006: Premio Clemy, do *Numismatic Literary Guild* (NLG).
* 2021: Incluída no Salón da Fama da *American Numismatic Association* (ANA).
* 2023: Premio Elvira Clain-Stefanelli Memorial, da ANA.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Smith, P. (2012). "". En *American Numismatic Biographies*. Páxina 185.

### Ligazóns externas 
* CoinWeek Podcast: Numismatist Editor Barbara Gregory
Eugenio Charry

**Eugenio Charry Iglesias**, nado na Coruña en 1896 ou 1897 e finado na mesma cidade o 4 de xullo de 1963, foi un futbolista galego que xogaba como porteiro.

## Traxectoria 
Nacido na Coruña, era fillo de Soledad Iglesias Castiñeiras e do comerciante Eugenio Charry Gayón, que rexentaba na rúa Real coruñesa un establecemento especializado en paraugas e artigos de óptica, do que tivo tamén unha sucursal na rúa de San Pedro de Lugo. Estudou na Escola Superior de Comercio da Coruña, onde comezou a xogar ao fútbol como gardameta. A continuación pasou ao equipo infantil do Deportivo da Coruña, o chamado Invencible, e dende este subiu ao primeiro equipo en 1911.

Debutou co Deportivo o 14 de xullo de 1912, con só 15 anos, nun partido ante o Pontevedra Sporting. Durante os seguintes dous anos alternou con Rogelio Ramos a portería do club, do que foi tesoureiro dende 1912. Trala escisión do Deportivo Auténtico en 1914, pasou a formar parte do novo club, exercendo de igual xeito como porteiro e tesoureiro ata a súa retirada en 1916. Tamén traballou como cronista deportivo no xornal *El Ideal Gallego*, onde asinaba como *Hache*. Foi representante na provincia da Coruña da casa de cementos Cosmos e rexentou un almacén destinado a materiais de construción e sanitarios primeiro na praza de María Pita e logo na rúa Sánchez Bregua. En marzo de 1931 foi elixido presidente da Mutua Mercantil Coruñesa.

## Vida persoal 
Casou en xaneiro de 1926 con Manuela Pérez Gómez e foi cuñado do tamén futbolista Félix de Paz, casado cunha irmá da súa muller. Foi pai de Eugenio, Alberto e María Soledad Charry Pérez, esta última falecida con só 15 anos de idade.

Faleceu na Coruña o 4 de xullo de 1963.

## Notas
José Antonio Santos Perea

**José Antonio Santos Perea**, nado en Tarifa en 1956, é un empresario, avogado e político español do Partido Popular. É alcalde de Tarifa desde o 17 de xuño de 2023. 

## Traxectoria 
Está casado e ten dous fillos. Profesionalmente, traballou en axencias de viaxes e como asesor de Horeca para todos os cámpings da provincia de Cádiz.

Na política, foi concelleiro de Turismo do Concello de Tarifa, cargo que ocupou de 2011 a 2015, tras a alcaldía de Juan Andrés Gil García. Xefe de Relacións Internacionais da Alcaldía de Tánxer, foi elixido alcalde da cidade andaluza de Tarifa o 17 de xuño de 2023 polo PP tras a dimisión de Francisco Ruiz Giráldez. 

Finalmente, Pepe Santos é o coordinador da Área de Presidencia, Desenvolvemento Local, Economía e Facenda do concello da súa cidade e o novo presidente do Partido Popular (PP) de Tarifa desde novembro de 2022. É profesor de Dereito na Universidade Rei Xoán Carlos.

## Notas
Posición de tensión

[miniatura|Un prisioneiro [Vietcong|Viet Cong capturado en 1967 polo Exército sudvietnamita (ESV) espera interrogración. Foi colocado nunha posición de tensión atando unha táboa entre os seus brazos.]]
Unha **posición de tensión**, tamén coñecida como unha **posición de submisión**, é aquela na que o corpo da vítima coloca unha gran cantidade de peso só nun ou dous músculos, creando unha inmensa presión, causando dor primeira e despois falla muscular. Forzar aos prisioneiros a adoptar devanditas posicións é unha técnica de interrogación mellorada (programa de tortura sistemática do goberno federal de Estados Unidos) usada para extraer información.

## Notas
Zoey's Extraordinary Playlist

'''''Zoey's Extraordinary Playlist''''' é unha serie de televisión estadounidense creada por Austin Winsberg que se estreou o 7 de xaneiro de 2020 a través da NBC. A serie está protagonizada por Jane Levy como Zoey Clarke, unha desenvolvedora de software que descobre que ten a capacidade de escoitar os pensamentos máis íntimos das persoas en forma de cancións. Cada episodio presenta varios números de cancións e bailes que desenvolven a historia, con cada membro do elenco cantando as cancións do seu propio personaxe. Agás a canción da segunda tempada "Crimson Love", a banda sonora consiste integramente en cancións populares escritas previamente. O resto do elenco está composto por Skylar Astin, Alex Newell, John Clarence Stewart, Peter Gallagher, Mary Steenburgen, Lauren Graham, Andrew Leeds, Alice Lee, Michael Thomas Grant, Kapil Talwalkar e Bernadette Peters. En xuño de 2020, a serie foi renovada para unha segunda tempada que se estreou o 5 de xaneiro de 2021. En xuño de 2021, a serie foi cancelada despois de dúas tempadas.

En setembro de 2021, anunciouse que o servizo de streaming The Roku Channel encargara oficialmente un filme de dúas horas. O filme estreouse o 1 de decembro de 2021. Ademais das cancións interpretadas en "Zoey's Extraordinary Christmas", a segunda canción orixinal da serie, "North Star", escrita por Mary Steenburgen, Caitlyn Smith e Troy Verges e cantada por Tori Kelly, soou durante a secuencia de créditos finais.

## Notas
Zoé

**Zoé** é un grupo musical mexicano de *rock* alternativo formada en Cuernavaca, Morelos. A agrupación formouse en 1994 e atopou a súa estabilidade en 1997. A banda acadou sona e éxito en México e en varios países de fala castelá con álbums como *Rocanlover*, *Memo Rex Commander y el Corazón Atómico de la Vía Láctea* e *Reptilectric*. 

Zoé ten influencias do rock psicodélico, a balada romántica e o pop *rock*. Larregui escribiu a maioría das letras das súas cancións. Gañaron múltiples premios, entre eles, os Grammy, e os Grammy Latinos. Os seus álbums, MTV Unplugged/Música de fondo, e *Aztlán* gañaron os premios a mellor álbum de música alternativa, en 2011 e en 2018, respectivamente.

## Discografía 
### Álbums de estudio 
**Zoé* (2001)
**Rocanlover* (2003)
**Memo Rex Commander y el Corazón Atómico de la Vía Láctea* (2006)
**Reptilectric* (2008)
**Prográmaton* (2013)
**Aztlán* (2018)
**Sonidos de Karmática Resonancia* (2021)

### EPs 
**The Room (EP)* (2005)

### Recompilacións 
**Grandes Hits* (2005)
**Noiselab 001* (2002)
**Zoé Hits 01–06* (2006)
**Reptilectric Revisitado* (2009)
**01-10* (2010)

### Álbums ao vivo 
**281107* (2008)
**MTV Unplugged/Música de Fondo* (2011)
**8.11.14* (2015)
Santi Molezún

**Santiago Vázquez Martínez**, nado en Santiago de Compostela o 28 de xullo de 1970, máis coñecido como **Santi Molezún**, é un vidente e meigo galego.

## Traxectoria 
Fillo do policía e militar Carlos Vázquez Molezún e de Julia Martínez Berea, Santi Molezún fíxose famoso na década de 1980 por ser o bruxo máis novo de España. Colleitou tamén fama como vidente pola súa participación no *reality show* de Antena 3 *El castillo de las mentes prodigiosas* (2004), onde coincidiu con outros célebres videntes do panorama español, como Lola Montero, Paco Porras ou Aramís Fuster, entre outros.

En 1990, Molezún dirixiu unha curtametraxe de 20 minutos titulado *En un rincón del alma* e colaborou con Antena 3 Radio. Formou parte do grupo de *drag queens* **Queenpostelas**, como Elvira a Galáctica, que se fixo popular a finais da década de 1990 e actuou en programas de televisión como *Luar* ou *Tardes con Ana* da Televisión de Galicia. En 1993, creou Moda Universal. Tamén se dedica ao mundo da música, especialmente ao punk electrónico. 

## Vida persoal
Molezún está casado co director de teatro Daniel Baamonde. En 2014 Santi Molezún e a súa parella víronse envoltos nun caso de sona nos medios en que se acusaba á Xunta de Galicia de non permitirlles a adopción dun fillo pola súa condición de matrimonio homoparental.

## Notas
El castillo de las mentes prodigiosas

***El castillo de las mentes prodigiosas*** foi un reality show español emitido por Antena 3 TV no ano 2004, presentado por Alicia Senovilla.​ Formato de Toni Cruz e Josep María Mainat. Foi unha produción de Gestmusic.
## Formato 
Estreado o 23 de marzo de 2004, un grupo de dez videntes, bruxos e magos tiñan que convivir nun castelo, demostrando as súas habilidades na arte da maxia e o sobrenatural. Todo iso baixo as directrices dun mestre de cerimonias, denominado *Señor del Castillo*.​ Cada semana un dos participantes era expulsado.

O programa non acadou os resultados de audiencia esperados pola cadea, o que precipitou a súa retirada da oferta televisiva.

## Notas
Aurelio Chaves Bermúdez

**Aurelio Chaves Bermúdez**, nado en El Gastor, século xx, é un político e fotógrafo español do Partido Popular.

## Traxectoria 
Educado na Universidade Católica de Ávila, en 1999, foi elixido alcalde de El Gastor polo Partido Popular (PP), tras a destitución do seu compañeiro, Antonio Atienza Valle, do PSOE. En 2003, dimitiu como alcalde e foi sucedido por José Luis Menacho Hidalgo, do Partido Andalucista (PA). Aurelio tiña un irmán, Salvador Chaves, que faleceu en setembro de 2025. É membro da Asociación de Instaladores de Cádiz, e Secretario da FADIA.
## Notas
Victorino Díaz Hortas

**Victorino Díaz Hortas**, nado en Mosteiro (Outeiro de Rei) o 21 de maio de 1910 e finado en Gusen o 6 de xaneiro de 1942, foi un refuxiado galego da guerra civil española, deportado ós campos de concentración nazis.

## Traxectoria 
De familia labrega, traballou no campo dende moi novo. Foron apresados polo exército alemán trala caída de Francia. O 24 de xaneiro de 1941 foi deportado ó campo de concentración de Mauthausen co número de prisioneiro 5&nbsp;494. Traballou en condicións de escravitude ata que empeorou o seu estado de saúde. Considerado non apto para traballar, foi enviado ó campo de exterminio de Gusen co número de prisioneiro 11&nbsp;840 onde perdeu a vida.

## Recoñecementos 
Victorino e Aurelio Díaz Hortas foron dous dos 193 nomes lidos o 18 de febreiro de 2018 na homenaxe do Parlamento de Galicia ás vítimas galegas do réxime nazi, e polos "máis de 10&nbsp;000 republicanos españois que foron deportados ós campos de concentración nazis coa colaboración do réxime fascista instaurado en España trala guerra civil".

## Notas 
### Referencias 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Ferredoxina adrenal

A **ferredoxina adrenal**, tamén chamada **adrenodoxina** (ADX), **adrenodoxina mitocondrial**, **hepatorredoxina** e **ferredoxina-1** (FDX1), é unha proteína que nos humanos está codificada no xene *FDX1* do cromosoma 11. Ademais do xene mencionado situado no locus cromosómico 11q22, existen pseudoxenes localizados nos cromosomas 20 e 21.

## Función 
A ferredoxina adrenal ou adrenodoxina é unha pequena proteína de ferro-xofre que pode aceptar un só electrón. Funciona como unha proteína de transferencia de electróns nos sistemas do citocromo mitocondrial P450. O primeiro encima deste sistema é a adrenodoxina redutase que ten un FAD. O FAD pode ser reducido por dous electróns doados polo coencima NADPH. Estes dous electróns transfírense á vez á adrenodoxina. A adrenodoxina á súa vez reduce o citocromo P450 mitocondrial. Este particular sistema de oxidación-redución intervén na síntese de hormonas esteroides en tecidos esteroidoxénicos. Ademais, sistemas similares funcionan tamén na síntese de vitamina D e de ácidos biliares nos riles e fígado, respectivamente. A adrenodoxina foi identificada en varios tecidos pero todas as formas son idénticas e non específicas de tecido.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

### Liagazóns externas 
*
Castelo de Miromesnil

O **castelo de Miromesnil** é unha residencia de finais do século XVI que se ergue no territorio do municipio francés de Tourville-sur-Arques, no departamento de Seine-Maritime, na rexión de Normandía.

O castelo, de propiedade privada, está inscrito como monumento histórico en Francia.

## Historia 
O castelo fortificado, propiedade da familia Dyel, foi destruído en 1589 durante a batalla de Arques.

O castelo actual construíuse entre 1590 e 1600 aproximadamente por Jacques I Dyel, finado en 1628, e foi rematado polo seu sobriño Jacques II Dyel des Hameaux, conde de Auffay, primeiro presidente da Corte das Axudas de Normandía, e máis tarde conselleiro de Estado e embaixador en Venecia en 1645, a quen se debe a parte central e a disposición maxestosa da fachada norte. Esta está flanqueada por dous torreóns e prolongada por un andar baixo nos extremos, no estilo de Henrique IV. As fachadas foron modificadas en 1640, no estilo Lois XIII. En 1689, o rei elevou as terras de Miromesnil a marquesado a favor de Thomas Hue de La Roque.

O propietario na segunda metade do século XVIII foi Armand Thomas Hue de Miromesnil (1723-1796), terceiro marqués de Miromesnil, primeiro presidente do Parlamento de Ruán e despois garda dos selos de Francia baixo Lois XVI. Morreu alí en 1796. A súa bondade cara á poboación local permitiu que a familia e o castelo atravesasen a Revolución sen contratempos. A súa filla maior, casada cun avogado de Ruán, herdou o castelo.

Os pisos situados nos extremos engadíronse no século XIX.

O castelo foi sucesivamente arrendado e vendido. É o lugar de nacemento de Guy de Maupassant, que naceu alí o 5 de agosto de 1850. A súa familia, que alugaba o inmoble á baronesa de Marescot, propietaria do lugar, residiu alí ata 1853.

En 1895, o castelo foi adquirido por André Le Breton, irmán de Gaston Le Breton.

En 1938 foi comprado por sobriños de Eugène-Melchior de Vogüé. O castelo foi declarado monumento histórico en 1942. En 1945, un incendio destruíu o tellado. En 1998 pertencía á condesa Bertrand de Vogüé. En 2004, o castelo pasou a mans de Jean-Christophe e Nathalie Romatet, netos de Bertrand de Vogüé.

## Notas
Cianita

A **cianita** ou **distena** é un mineral do grupo IX (silicatos) segundo a clasificación de Strunz, cuxo nome deriva do grego *kyanos*, que significa ‘azul’. É un mineral típico das rochas metamórficas produto do metamorfismo rexional de rochas sedimentarias con alto contido de arxilas. Algunhas das rochas que poden presentar cianita son os gneis e os xistos. Tamén se encontra nalgunhas pegmatitas.
A cianita é un nesosilicato membro da familia dos silicatos de aluminio, á que pertencen minerais polimórficos como a andalucita e a sillimanita. Este mineral é moi anisótropo respecto á dureza. Na escala de Mohs, a súa dureza varía moito dependendo da dirección en que se pretenda raiar un cristal deste mineral, sendo 5,5 se a raia se fai paralela a [001] e 7 se se fai paralela a [100]. Esta é unha característica de case todos os minerais que non pertenecen ao sistema cúbico, mais a anisotropía da cianita pode considerarse unha característica identificativa.

## Historia 
Este mineral describírono de forma independente con dous nomes diferentes:
* Distena, nomeada por René-Just Haüy do grego  *di* , 'dous' e *destenos*, 'forza', facendo referencia á diferenza das propiedades eléctricas dependendo da dirección do cristal. 
* Cianita, nomeada por Abraham Gottlob Werner en 1789, do grego  *kyanos* , 'azul'.

## Notas para a súa identificación 
Os cristais de cianita ou distena teñen hábito columnar e xeralmente son alongados e poden ser unha boa pista para chegar a identificar con seguridade este mineral. A súa cor (cando é azul) tamén a define perfectamente. Outra característica é que adoita estar mesturada con minerais polimórficos ou con estaurolita.

## Usos da cianita 
miniatura|Cianita. Cristal bicolor en cuarzo. Serrada de la Fuente (Madrid), España. Lonxitude do cristal 5 cm

Úsase principalmente en produtos refractarios e cerámicos, como a porcelana. Tamén na fabricación de útiles de electricidade. Tamén se utiliza como pedra preciosa. É importante para os coleccionistas de minerais, xa que debido á súa escaseza, é moi cobizada por eles.

## Minerales asociados 
Normalmente, este mineral está fusionado con outros minerais diferentes polimórficos, así como con outros silicatados. Entre eles están:

* Andalucita, Al2SiO5
* Sillimanita, Al2SiO5
* Cuarzo, SiO2
* Estaurolita, Fe2Al9Si4O22(OH)2
* Micas, AB2-3(X, Si)4O10(O,F,OH)2
* Granates, A3B2(SiO4)3

## Produción mundial 
Fonte: USGS.

## Notas 
## Ligazóns externas
O Cairo Histórico

**O Cairo histórico** está situado no centro do Cairo e caracterízase polas súas mesquitas e outros monumentos islámicos de importancia histórica. O Cairo histórico fundouse no ano 969 como recinto real dos califas fatimís, mentres que a capital económica e administrativa real era a próxima Fustat. Esta última cidade fundaraa o comandante militar árabe Amr ibn al-As tras a conquista de Exipto no ano 641 e a captura da entón capital Alexandría.

## Antecedentes 
Al-Askar, situada no actual Cairo Antigo, foi a capital de Exipto entre os anos 750 e 868. Ahmad ibn Tulun fundou Al-Qatta'i como a nova capital de Exipto, un status que mantivo ata o ano 905, cando Fustat volveu ser a capital. Tras a destrución de Fustat en 1168–1169 para evitar a súa captura polas Cruzadas, a capital administrativa de Exipto trasladouse ao Cairo, onde permaneceu desde entón. O xeneral Jawhar al-Siqilli (o siciliano) tardou catro anos en construír o Cairo, co obxectivo de obrigar ao califa fatímida Al Muizz a abandonar a súa antiga capital Mahdiya en Tunisia e establecerse na nova capital fatímida en Exipto.

Despois de Menfis, Heliópolis, Giza e a Fortaleza de Babilonia, Fustat foi unha nova cidade construída como guarnición militar para as tropas árabes. Foi o centro máis próximo na Península Arábiga accesible ao río Nilo. Fustat converteuse nun centro rexional do Islam durante o período Omeia. Foi alí onde o califa omeia Marwan II estableceu a súa última resistencia contra os abbásidas.

## Fundación 
thumb|left|240px|Unha casa típica no Cairo histórico.
No 969, era fatimí, Al-Qāhira (O Cairo) fundouse oficialmente como a capital imperial xusto ao norte de Fustat. Co paso dos séculos, O Cairo creceu ata o punto de absorber outras cidades próximas, como Fustat, pero 969 considérase o "ano de fundación" da cidade moderna. O Cairo converteuse axiña nun centro de aprendizaxe, cunha biblioteca que contiña dous millóns de libros. 

No 1250, os soldados escravos ou mamelucos tomaron Exipto e estableceron a súa capital no Cairo ata 1517, cando foron derrotados polos otománs. No século XVI, o Cairo tiña edificios de apartamentos onde os dous pisos máis baixos servían para fins comerciais e de almacenamento, e as múltiples habitacións de arriba alugábanse a inquilinos.

Na actualidade, o Cairo histórico inclúe a mesquita de Ibn Tulun (a máis antiga e grande do Cairo), a Universidade de Al-Azhar, a universidade máis antiga do mundo, e a mesquita de Al-Hakim, entre outras mesquitas e edificios históricos.

## Ameazas 
Gran parte do Cairo histórico corre perigo polo abandono e a decadencia, e agora é unha das zonas máis pobres e superpoboadas da capital exipcia. Ademais, segundo informou *Al-Ahram Weekly*, os roubos nos monumentos islámicos dentro de Darb Al-Ahmar ameazan a súa preservación a longo prazo.
[thumb|500x300px|Mapa da [rúa Al-Muizz en O Cairo Histórico.]]

## Patrimonio da Humanidade 
A Unesco na súa III sesión en 1979 nomeou Patrimonio da Humanidade 524 hectáreas de O Cairo histórico en torno a cinco localizacións.

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fustat

### Ligazóns externas
Harry Potter: Wizards of Baking

***Harry Potter: Wizards of Baking*** é un programa de televisión en formato de concurso de talento culinario presentado por James e Oliver Phelps. Nel compiten nove equipos de pasteleiros e artistas da repostería.

A competición consiste nunha serie de desafíos temáticos por parellas, deseñados para explorar o mundo máxico de Harry Potter, mentres preparan as súas creacións no Warner Bros. Studio Tour London. O estudio, coñecido por albergar decorados da franquía, proporciona inspiración adicional para os competidores. Ao final da competición, o trofeo *Wizards of Baking* entregarase no Gran Salón, recreando a atmosfera da entrega da Copa da Casa na historia orixinal.

Durante a competición, actores da franquía de Harry Potter son xuíces convidados. Entre eles están Warwick Davis, que interpretou ao profesor Flitwick; Evanna Lynch, que interpretou a Luna Lovegood; e Bonnie Wright, coñecida polo seu papel como Ginny Weasley.

## Notas
Accidente da Lavacolla (1988)

O **accidente de Lavacolla de 1988** ocorreu o 9 de setembro de 1988 cara ás tres da tarde, preto do Aeroporto de Lavacolla. O avión Canadair CL-215, con código UD.13-14, do servizo contraincendios caeu ao chan debido a un fallo do motor dereito. Faleceron catro membros do Exército do Aire.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Accidentes aéreos en Galicia
Sillimanita

A **sillimanita** é un aluminosilicato coa fórmula química Al2SiO5. O seu nome déuselle en honra do químico estadounidense Benjamin Silliman (1779–1864), polo que orixinariamente pronunciaríase con ele (silimanita). Describiuse por primeira vez en 1824 por unha achado do mineral en Chester, condado de Middlesex, Connecticut, Estados Unidos.

## Características 
[miniatura|Cristal de sillimanita de [Sri Lanka.]]
miniatura|esquerda|Corte dunha sillimanita.

A sillimanita é un dos tres silicatos de aluminio polimórficos. Os outros dous son a andalucita e a cianita. Unha das variedades de sillimanita máis coñecida é a **fibrolita**, denominada así porque a súa aparencia é similar a un novelo de fibras. Ambas as formas, a tradicional e a fibrosa son tipos orixinados no metamorfismo de rochas sedimentarias. É un mineral índice que indica altas temperaturas pero presión variable. Exemplos de rochas que a conteñen son gneis e granulitas. Aparece coa andalucita, cianita, feldespato potásico, almandino, cordierita, biotita e cuarzo en xistos, gneis, corneanas e tamén raramente en pegmatitas. son especies minerais similares atopadas na porcelana.

Adoita presentarse en agregados de cristais longos, bacilares, fibrosos, ás veces curvados. Tamén en masas columnares ou fibrosas ou en cantos rodados.

## Utilización 
A sillimanita natural utilízase como endurecedor nos procesos cerámicos e na fabricación de refractarios de alto contido en alúmina ou ladrillos de 55-60 % de alúmina. Porén, para este fin foi substituída na súa maior parte por outros polimorfos de aluminosilicatos, a andalucita e a cianita. En 1998, a sillimanita representaba só o 2 % de toda a produción de minerais de aluminosilicatos do mundo occidental.

Atopáronse útiles fabricados de sillimanita que datan xa de tempos prehistóricos. En 2023 atopouse no xacemento burgalés de Atapuerca unha aixola nos niveis do Neolítico, ferramenta para traballar a madeira, probablemente extraída na provincia de Zamora (España).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ministerio de Educación y Ciencia - Minerales 
* Mindat.org
* WebMineral entry
Igrexas rupestres de Ivanovo

As **Igrexas rupestres de Ivanovo** (en búlgaro: Ивановски скални църкви, Ivanovski skalni tsarkvi) son un grupo de igrexas monolíticas, capelas e mosteiros escavados en rocha sólida e completamente diferentes doutros complexos monásticos de Bulgaria, situados preto da aldea de Ivanovo, provincia de Ruse, a 20 km ao sur de Rousse, nas altas beiras rochosas do río Rusenski Lom, a 32 m por riba do río. O complexo destaca polos seus fermosos e ben conservados frescos medievais. As igrexas están dentro do Parque Natural Rusenski Lom.

## Historia
thumb|upright=1.2|Rochas de Ivanovo preto do complexo da igrexa
As covas da rexión estiveron habitadas por monxes desde a década de 1220, cando fundouse polo futuro Patriarca de Bulgaria Xoaquín I, ata o século XVII, onde esculpiron celas, igrexas e capelas en rocha sólida. No auxe do complexo do mosteiro, o número de igrexas era dunhas 40, mentres que as outras instalacións eran unhas 300, a maioría das cales non se conservan hoxe en día.

Gobernantes do Segundo Imperio Búlgaro como Iván Alexandre e Iván Asen II fixeron doazóns ao complexo con frecuencia, como o demostran os retratos de doantes nalgunhas das igrexas. Outros mecenas incluían nobres da capital, Tarnovo, e da gran cidade medieval máis próxima, Cherven, coa que o complexo do mosteiro tivo fortes lazos nos séculos XIII e XIV. Foi un centro de hesicasmo nas terras búlgaras no século XIV e continuou a existir nos primeiros séculos do dominio otomán de Bulgaria, pero foi decaendo gradualmente.

As igrexas escavadas na rocha de Ivanovo incluíronse na Lista do Patrimonio Mundial da UNESCO en 1979.

## Patrimonio preservado
O complexo do mosteiro debe gran parte da súa fama aos frescos dos séculos XIII e XIV, conservados en cinco das igrexas, que se consideran exemplos marabillosos da arte medieval búlgara. As instalacións rupestres empregadas polos monxes inclúen a capela de San Arcanxo Miguel ("A igrexa enterrada"), o baptisterio, a capela de Gospodev Dol, a igrexa de San Teodoro ("A igrexa demolida") e a igrexa principal, sendo os murais do século XIV desta última posiblemente os máis famosos de todos en Ivanovo e considerados como algúns dos exemplos máis representativos da arte paleóloga.

Moitas inscricións centenarias tamén se conservaron nas instalacións monásticas, incluída a famosa inscrición mellada do monxe Ivo Gramatik de 1308–1309. 

Ficheiro: Ivanovski skalni tsarkvi 20110714-05.JPG
Ficheiro:Ivanovo_gesamt.jpg
Ficheiro:Ivanovo_kirche.jpg
Ficheiro:Ivanovo_kapelle.jpg
Ficheiro:Ivanovo_kirche2.jpg
Ficheiro:Ivanovo_decke2.jpg
ficheiro:Ivanovo_decke.jpg
Ficheiro:Tsar John Alexander of Bulgaria.jpg|Retrato mural do século XIV do tsar Iván Alexandre das igrexas esculpidas na rocha de Ivanovo

## Enterramentos
*Xurxo I de Bulgaria

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Rock-Hewn Churches of Ivanovo at whc.unesco.org
*Velmans, Tania. Les Fresques d'Ivanovo et la peinture byzantine à la fin du Moyen Âge. - Journal des savants. 1965, N°1. pp. 358-412
Lingua benga

O **benga**, tamén chamado **boumba** ou **ndowé** é un idioma do grupo das linguas bantús falado en zonas costeiras da rexión continental de Guinea Ecuatorial e Gabón.

É unha lingua estreitamente relacionada co bubi, falado na illa de Bioko, tamén en Guinea Ecuatorial.

## Poboación 
A lingua é falada polo pobo benga. Son coñecidos como ndowé ou «de praia», un dos pobos da costa da Rexión Continental en Guinea Ecuatorial.

Tradicionalmente fálano pescadores costeiros. Todos os bengas e batangas considéranse a si mesmos como **Boumba** (usan o termo 'mba' para referirse a eles mesmos), e xunto con outros grupos étnicos conforman os **Ndowé** (os pobos de praia).

Na illa de Corisco, é usado por todos os estratos sociais. Lonxe da illa de Corisco é máis utilizado pola xeración de máis idade, e menos polos mozos. A maioría tamén usa o español e o francés, este último debido ao comercio con Gabón, un país francófono.

## Notas
José Luis Nieto Gamero

**José Luis Nieto Gamero**, nado en Marbella (provincia de Málaga) cara a 1940, é un avogado e político español da Unión de Centro Democrático.
## Traxectoria
Formado en Dereito pola Universidade Nacional de Educación a Distancia e pola Universidade de Sevilla, foi o primeiro alcalde de El Gastor elixido democraticamente tras a morte de Francisco Franco, cargo que ocupou de 1979 a 1983, cando foi sucedido por Antonio Roldán Fuentes do PSOE.
## Vida persoal
A súa nai é María Luisa Gamero. Ten unha irmá, Joaquina Nieto Gamero, e é o pai do pianista José Luis Nieto.

## Notas
Juan Chouza Mendoza

**Juan Chouza Mendoza**, nado na Devesa (A Pobra do Caramiñal) en 1911 e finado no mesmo concello en 1980, foi un mariñeiro e militar galego.

## Traxectoria 
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu da Pobra do Caramiñal na evasión da Nueva Marujita o 4 de maio de 1937 chegando a Casablanca. Xulgado en Ferrol por adhesión á rebelión foi declarado en rebeldía e fóronlle embargados os seus bens. Enrolouse na Frota Republicana onde foi cabo de marinería en varios buques, e despois solicitou servir no Rexemento Naval en terra. En agosto de 1941 embarcou en Londres nun petroleiro de bandeira norueguesa no que participa en varios convois na ruta do Atlántico Norte. En xaneiro de 1942 instalouse en Estados Unidos. Recrutado, foi chamado a filas o 1 de agosto, pero decidiu alistarse na First Special Service Force (FESDF). Con esta unidade participou na toma de Monte la Difensa e Monte la Remetanea, na cabeza de praia de Anzio e no desembarco da Provenza en agosto de 1944. Disolta a FESDF en decembro, Chouza foi destinado á 101 División Aerotransportada coa que participou en combates en Alsacia e na bolsa do Ruhr. Chegou a sarxento

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* O pobrense que fuxiu en traiñeira da Guerra Civil e acabou na elite do exército americano
Robert L. Hendershott

**Robert Lynn Hendershott**, nado en St. Louis, Missouri, o 7 de agosto de 1898 e finado en Des Moines, Iowa, o 23 de marzo de 2005, foi un numismático estadounidense vinculado á *American Numismatic Association* e fundador de diversas entidades asociativas de carácter numismático.

## Traxectoria 
### Primeiros anos e formación 
Robert L. Hendershott naceu en Lindell Boulevard, en St. Louis, Missouri, o 7 de agosto de 1898, un condutor de tranvía e posteriormente propietario dunha imprenta. 

Iniciouse na numismática da man do seu avó paterno, Robert Morrison Hendershott, que era xefe de correos de Middletown, Missouri, e aos 12 anos comezou a súa propia colección de moedas, Na súa infancia, completaba a súa colección cos cartos que lle reportaba o seu labor como repartidor de xornais,

En Florida traballou inicialmente como axente inmobiliario e logo decidiu volver ao sector bancario. En Tampa chegou a ser caixeiro auxiliar do *Exchange National Bank*. Aos poucos anos de chegar foi elixido secretario-tesoureiro da Asociación Latinoamericana e máis tarde presidente do Instituto Americano de Banca. Así e todo a súa posición no banco foi cuestionada e decidiu regresar ao sector inmobiliario, para o que se instalou en Davis Island, nos arredores de Tampa. O éxito neste novo proxecto levouno a crear unha cadea hoteleira na costa oeste de Florida.

Hendershott retirouse da súa actividade profesional en 1975. Tamén contribuíu á creación da Sociedade Numismática de Florida-Xeorxia, unha entidade que tivo unha vida efémera.

Hendershott era membro da *American Numismatic Association* (ANA) desde 1931, un acontecemento que de neno visitara co seu pai, cando contaba só con seis anos.

## Recoñecementos 
* 1978: Nomeado Embaixador Numismático da revista *Numismatic News,* de Krause Publications.
* 1978: Premio Embaixador Numismático, de *Florida United Numismatists* (FUN).
* 1986: Medalla o Mérito, da *American Numismatic Association* (ANA).
* 1993: Premio Farran Zerbe Memorial, da ANA.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Ganz, D. L. (1993). "". En *The Numismatist*. Vol. 106. Nº 8. Agosto. Páxinas 1.074-1.080.
* Smith, P. (2012). "". En *American Numismatic Biographies*. Páxina 203.
Evasión da Nueva Marujita

A '*evasión da *Nueva Marujita'''* foi a fuxida de dez republicanos galegos desde A Pobra do Caramiñal a Casablanca en maio de 1937.

## Historia 
O 4 de maio de 1937 a traiñeira a motor *Nueva Marujita'', propiedade de Antonio Romero Hermo "Franco", aproveitou unha recalada co obxecto de prepararse para a pesca do bonito en Cabío e puxo rumbo a Casablanca. No banco viaxaban dez homes, incluíndo o patrón-armado. A tripulación e os fuxidos eran: Juan Chouza Mendoza, Manuel Ouviña Fernández, os irmáns Gabriel e Ventura Bazarra Fernández, Manuel Núñez Guillán, Juan Guillán Millán, Ramón Pardavila Noceda, Ángel Santos Fernández e Tomás Hermo González. Arribaron a Casablanca cinco días despois, e presentáronse no consulado español, conseguindo incorporarse a zona republicana.
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Tomás Hermo González

**Tomás Hermo González**, nado na Pobra do Caramiñal (A Pobra do Caramiñal) o 28 de xuño de 1915 e finado no mesmo concello en 2005, foi un carpinteiro e político galego.

## Traxectoria 
Militou nas Juventudes Socialistas dende os 15 anos. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu da Pobra do Caramiñal na evasión da Nueva Marujita o 4 de maio de 1937 chegando a Casablanca. Xulgado en Ferrol por adhesión á rebelión foi declarado en rebeldía e fóronlle embargados os seus bens. Pasou á Frota Republicana, estaba embarcado no cruceiro Libertad canto tivo lugar o combate co Baleares. Foi internado en Bizerta co resto da Frota Republicana e trasladado ao campo de Meheri Zebeus. Realizou traballo para os franceses en Bizerta e Mateus ata que enfermou.

## Recoñecementos 
En 2000 recibiu unha homenaxe na Pobra do Caramiñal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Antonio Roldán Fuentes

**Antonio Roldán Fuentes** nado en El Gastor cara a 1954, é un político español do Partido Socialista Obrero Español.

## Traxectoria 
Foi alcalde de El Gastor de 1983 a 1991, despois de que o seu compañeiro, José Luis Nieto Gamero, da Unión de Centro Democrático, dimitise do cargo cando foi sucedido por Antonio Atienza Valle, tamén do Partido Socialista Obrero Español. Pertence ao Grupo de Jóvenes Socialistas de El Gastor desde 2003.
## Notas
Pobo nyanga

Os **Nyanga** (tamén *Banianga*, *Banyanga*, *Kinyanga*, *Nianga* ou *Nyangas*) é un pobo bantú da rexión dos Grandes Lagos Africanos. Hoxe viven predominantemente na rexión de Kivu na República Democrática do Congo, preto da fronteira con Ruanda e Uganda. Falan a lingua nyanga, tamén chamada *kinyanga*, a cal é unha lingua bantú. Hai ao redor de 150.000 falantes da lingua nyanga segundo un censo de 1994, mais a maioría son tamén falantes fluídos de suahili. A súa épica litetaria nacional é o karisi *Mwindo*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Biebuyck, Daniel P. *De hond bij de Nyanga: ritueel en sociologie*. Gembloux: J. Duculot, 1956.