open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alejandro Agustín Lanusse

**Alejandro Agustín Lanusse Gelly**, nado en Buenos Aires o 28 de agosto de 1918 e finado na mesma cidade o 26 de agosto de 1996, foi un militar arxentino (xeneral), que foi presidente *de facto* do seu país dende 1971 a 1973, durante a ditadura cívico-militar, autodenominada Revolución Arxentina.
Galería de imaxes de Ponte Caldelas

**Galería de imaxes** do concello de Ponte Caldelas na provincia de Pontevedra.

## Ponte Caldelas 

Ficheiro:Situacion Ponte Caldelas.PNG|Mapa coa localización.
Ficheiro:Casa consistorial de Ponte Caldelas.jpg|Casa consistorial.
Ficheiro:Centro de Saúde de Ponte Caldelas.jpg|Centro de saúde.
Ficheiro:Praza de Abastos de Ponte Caldelas.jpg|Praza de abastos.
Ficheiro:Pavillón de deportes de Ponte Caldelas.jpg|Pavillón de deportes.
Ficheiro:Tanatorio de Ponte Caldelas.jpg|Tanatorio.
Ficheiro:Capela do Sagrado Corazón en Ponte Caldelas.jpg|Capela do Sagrado Corazón.
Ficheiro:Arde Galicia.jpg|Lumes no ano 2006 en Taboadelo.

## Parroquias 
### Caritel 

Ficheiro:Fachada igrexa Caritel.jpg|Igrexa de Santa María de Caritel
Ficheiro:Manuel Cordo Boullosa.jpg|Busto en homenaxe a Manuel Cordo Boullosa.
Ficheiro:Peto da Virxe de Fátima, Caritel.jpg|Peto da Virxe de Fátima.
Ficheiro:Peto de ánimas da Estrada, Caritel.jpg|Peto de ánimas da Estrada.
Ficheiro:Camposanto Caritel.jpg|Vista xeral do camposanto.
Ficheiro:Fonte das Raíces, Caritel.jpg|Fonte das Raíces.
Ficheiro:Igrexa Caritel.jpg|Vista xeral da igrexa.
Ficheiro:Vidreiras norte Caritel.jpg|Vidreiras no muro norte da igrexa.

### Forzáns 

Ficheiro:Igrexa de San Fiz de Forzáns. Ponte Caldelas.jpg|Igrexa parroquial.
Ficheiro:Forzáns, peto de ánimas.JPG|Peto de ánimas con reloxo de sol.
Ficheiro:Centro Cultural de Forzáns, Ponte Caldelas.jpg|Centro cultural.

### Taboadelo 

Ficheiro:Igrexa de Santiago de Taboadelo.jpg|Igrexa parroquial de Taboadelo

### Tourón 

Ficheiro:Portada da igrexa de Santa María de Tourón, Ponte Caldelas.jpg|Portada da igrexa de Santa María de Tourón.
Ficheiro:SantaAna retocada.jpg|Capela de Santa Ana, no lugar de Buchabade.

Ficheiro:Laxe das Cruces - Área arqueolóxica de Tourón, Ponte Caldelas.jpg|Laxe das Cruces - Área arqueolóxica de Tourón.

### Xustáns 

Ficheiro:Igrexa de San Martiño de Xustáns.jpg|Igrexa parroquial de Xustáns
Ficheiro:Santuario de Cristo Rei de Xustáns.jpg|Santuario de Cristo Rei, en Xustáns

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Galicia
*Lugares de Ponte Caldelas
*Eleccións municipais en Ponte Caldelas
Landjäger

A **landjäger** é unha salchicha típica da cociña alemá que se cura ao aire e que ten un sabor afumado.

## Características
Está elaborada de carnes picadas de diferentes carnes de vacún que se presentan en forma de Hartwürste. As Landjäger preséntanse en parellas unidas por unha especie de cordón de tripa sobre as que se colgan. As salchichas adóitanse comer como alimento de viaxe, para alimentar aos traballadores do campo (en Alemaña a miúdo ofréceselles aos traballadores dos viñedos). Hoxe en día sérvese como "Snack" ou salchicha de mochila ("*Rucksackwurst*").

Trátase dunha especialidade da cociña do sur de Alemaña, (Baden-Württemberg), elaborada con tripas naturais e afumada, aínda que pode atoparse en gran parte de Alemaña, e incluso en Austria, así como en Suíza .

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Cociña de Baden 
*Landjäger Magazin
NGC 3

**NGC 3** é unha galaxia lenticular na constelación de Pisces. Ten unha magnitude aparente de 14.2, unha ascensión recta de 00h 07m 16.8s e unha declinación de +08° 18′06″. Descubriuna Albert Marth o 29 de novembro de 1864.
Joseph Ejército Estrada

**Joseph Ejército Estrada**, actor de cinema nado en 1937, foi o presidente de Filipinas entre 1998 e 2001.
Fidel Valdez Ramos

**Fidel Valdez Ramos**, nado en Lingayen o 18 de marzo de 1928 e finado en Makati o 31 de xullo de 2022, foi un militar e político filipino, que foi presidente de Filipinas entre 1992 e 1998.
Psicoloxía clínica

A **psicoloxía clínica** ocúpase da atención a persoas que sofren algún tipo de sufrimento, ben sexa motivado polos trastornos mentais, ben por aqueles do desenvolvemento das potencialidades da persoa. Basea a intervención na importancia do coñecemento dos principios fundamentais que teñen valor para o ser humano, e ten por obxectivo o estudo da conduta humana co fin de contribuír de xeito excepcional á persoa na súa vida cotiá.

Considérase que esta área da psicoloxía xurdiu no ano 1896, cando Lightner Witmer deu inicio á primeira clínica psicolóxica na Universidade de Pensilvania. Na primeira metade do século XX, a psicoloxía clínica estivo enfocada na avaliación psicolóxica, con pouca atención polo tratamento. Este enfoque viuse invertido despois da década de 1940.
Galería de imaxes de Muras

**Galería de imaxes** do concello de Muras na provincia de Lugo.

## Muras 

Ficheiro:Situacion Muras.PNG|Mapa coa localización de Muras
Ficheiro:Muras Coat of Arms.svg|Escudo
Ficheiro:Casa concello Muras, Galicia.jpg|Casa do Concello de Muras.
Ficheiro:Terras de Muras con Goía ao fondo - panoramio.jpg|Paisaxe coa pena Goía ao fondo
Ficheiro:Ferroplast Muras.jpg|Plásticos Ferro en Muras
Ficheiro:Lavadoiro de Perros. Muras - panoramio.jpg|Lavadoiro en Muras
Ficheiro:Por terras do Viveiró - panoramio.jpg|Por terras do Viveiró
Ficheiro:Campanario de Muras - panoramio.jpg|Campanario en Muras

## Parroquias 
### O Burgo 

Ficheiro:Capela de Seilán en Muras.jpg|Capela de Seilán.

### Muras 

Ficheiro:Cruceiro-campanario-san-pedro-muras.jpg|Cruceiro e campanario.

### O Viveiró 

Ficheiro:NacementoEumeLandro-100.JPG|Nacemento do río Landro na serra do Xistral.
Ficheiro:Praza Cándida Vello no Viveiró, Muras.jpg|Placa da Praza de Cándida Bello, en Viveiró.

## Comarca da Terra Chá 
## Véxase tamén
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Galicia
*Galería de imaxes da comarca da Terra Chá
*Lugares de Muras
Óstrakon

[miniatura|250px|dereita|
Óstrakon que contén o nome de [Temístocles, cara a 490 - 480 a. C. 

Museo do Ágora antiga de Atenas.

]]
Un **óstrakon** ou **óstracon** (do grego: *ὄστρακον* óstrakon, cuxo plural é *ὄστρακα*, óstraka) é unha cuncha ou fragmento de cerámica sobre o que se escribía.

En arqueoloxía emprégase o termo óstrakon para designar os anacos de cerámica (ou fragmentos calcarios) que se utilizaban como borradores para aprender a escribir ou pintar. Os óstrakons son moi numerosos e é unha fonte de información moi útil.

## Óstraka gregos
Por exemplo, en Atenas o desterro do político ao cal querían expulsar da cidade era designado por unha asemblea na que cada un escribía nun anaco de cerámica (*óstrakon*) o nome da persoa cuestionada, de aí a palabra ostracismo, o procedemento polo que se procedía a devandito desterro se un número suficiente de cidadáns votara polo exilio.

## Óstraka exipcios
No Antigo Exipto este termo aplícase aos fragmentos calcarios, ou de cerámica, sobre os que o escriba, ou o aprendiz de escriba, esbozaba un debuxo ou un texto. O custo do papiro non permitía que se utilizase este soporte para as notas que non fosen oficiais, para os debuxos explicativos ou satíricos e, moito menos, para a aprendizaxe da escritura xeroglífica.

Para o Exipto grecorromano, a papiroloxía é a ciencia que estuda os textos gregos, latinos e demóticos contidos non só nos papiros senón tamén nos ostracas.

## Imaxes

Ficheiro:Egypte_louvre_085.jpg
Ficheiro:Egypte_louvre_105.jpg|Deseños exipcios, gardados no Museo do Louvre.
Ficheiro:Egypte_louvre_104.jpg

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Escritura
*Escriba
Arte africana

miniatura|Máscara de Gabón
A **arte africana** é un conxunto de manifestacións artísticas producidas polos pobos da África negra ao longo da historia.

O continente africano acolle unha gran variedade de culturas, caracterizadas cada unha delas por un idioma propio, unhas tradicións e unhas formas artísticas características. Aínda que a grande extensión do deserto do Sáhara actúa como barreira divisoria natural entre o norte de África e o resto do continente, hai considerables evidencias que confirman toda unha serie de influencias entrámbalas dúas zonas a través das rutas comerciais que atravesaron África dende tempos remotos.

Hoxe, por exemplo, aparecen entre as culturas do sur do Sáhara moitas mostras de arte islámica, así como tamén formas arquitectónicas de inspiración norteafricana. Ademais, as investigacións apuntan a unha influencia recíproca entre estas zonas do sur coas tradicións artísticas e culturais daquelas rexións do norte de África máis próximas ao Mediterráneo. A arte de Exipto, unha das máis brillantes de África, ten importantes conexións artísticas e culturais coas civilizacións africanas ao sur do Sáhara.

Os colares africanos son fermosos, están cheos dun conxunto de cores combinadas. Cada colar ten un significado e o mesmo ocorre coas máscaras.

As artes africanas son fiel reflexo das ricas historias, filosofías, relixións e sociedades dos habitantes deste vasto continente. A arte africana, ademais da súa importancia inherente ás xentes que a produciron, inspirou tamén a algúns dos máis importantes artistas e movementos da arte contemporánea tanto de Europa como de América. Os artistas occidentais do século XX admiraron a importancia que se lle concede á abstracción na arte africana, estimulando con isto a súa falta de preocupación polo naturalismo.

A historia da arte africana remóntase aos tempos prehistóricos. Entre as formas artísticas máis antigas están as pinturas e gravados en pedra de Tassili e Ennedi, no Sáhara no (6000 adC e século I d.C.).

Outros exemplos de arte primitiva témolos nas esculturas modeladas en arxila dos artistas da cultura Nok, ao norte de Nixeria, datadas entre o 500 adC e o 200 dC.; tamén nos decorativos traballos en bronce de Igbo-Ukwu (séculos IX e X d.C.), e nas magníficas esculturas en bronce e terracota de Ifé (do século XII ao XV d.C.). Estas últimas amosan tal habilidade técnica e están representadas de forma tan naturalista que nun principio, aínda que erroneamente, considerouse que estaban inspiradas na Grecia clásica.

As ricas tradicións artísticas africanas continúan hoxe en día, tanto na súa liña máis tradicional como a través de novos e renovadores xeitos de expresión.
Río Weser

O **Weser** é un importante río de Alemaña que se orixina da unión, preto de Hannoversch Münden, na Baixa Saxonia, dos ríos Fulda, que pasa pola cidade homónima, e Werra. O sistema Weser/Fulda alcanza unha lonxitude de 650&nbsp;km, entanto os sistema Weser/Werra 744&nbsp;km. O Weser desauga no Mar do Norte.

Xunto co Ems, o Weser é o outro gran curso de auga que flúe enteiramente por territorio alemán. Desde a unión dos ríos que o forman Weser atravesa os estados de Hessen, Renania do Norte-Westfalia, Baixa Saxonia e Bremen, servindo de límite fluvial entre estes dous últimos. A súa conca esténdese tamén por partes de Turinxia e Saxonia-Anhalt.

## Percorrido
O considerado punto 0 do Weser é a unión do Fulda e o Werra en Hannoversch Münden. Desde aí o río atravesa a rexión de outeiros de Weserbergland, moi frecuentada polo turismo, e que deixa atrás pola denominada Porta Westfalica, ao sur de Minden. Xusto ao norte desta cidade de Minden, o río vese cruzado polo Mittellandkanal (en alemán Canle do Centro) por medio dun acueduto. Xa inmerso na gran chaira do norte de Alemaña o seu curso forma numerosos meandros, véndose o leito moi arranxado con canles de derivación, esclusas etc. Os últimos 85&nbsp;km corresponden xa ao curso inferior do río. Na desembocadura ou estuario do Weser no Mar do Norte, a 252&nbsp;km da confluencia do Fulda e do Werra, levántase na súa beira esquerda, que corresponde ao estado de Bremen, a cidade de Bremerhaven.

## Afluentes 
Os principais afluentes do Weser e do Werra son: 
* Beira esquerda:
** Ulster, tributario do Werra.
** Fulda, co seu afluente o Eder.
** Diemel.
** Werre.
** Grosse Aue.
** Hunte.
* Beira dereita
** Nesse, desemboca no Werra.
** Aller, co Leine.
** Lesum, formado da unión do Hamme e Wümme.

## Cidades importantes ás beiras 
A cidades máis salientables erguidas á beira do río desde a unión do Fula e o Werra son: Hannoversch Münden, Bad Karlshafen, Beverungen, Höxter, Holzminden, Bodenwerder, Hamelín (*Hameln*), Hessisch-Oldendorf, Rinteln, Vlotho, Bad Oeynhausen, Porta Westfalica, Minden, Petershagen, Nienburg, Achim, Bremen, Brake, Nordenham, Bremerhaven.

## Protección ambiental 
No seu curso inferior o Weser atravesa o Parque Nacional da Baixa Saxonia Wattenmeer.

## Nota 
En alemán a rexión de Vesdre, en Bélxica, recibe tamén o nome de **Weser**.

= Véxase tamén ==
Moncayo

O **Moncayo**, ás veces tamén chamado **Monte de San Miguel** é unha montaña de 2.314,3 m.s.n.m., que forma parte do Sistema Ibérico, situada entre a provincia de Zaragoza (Aragón) e a provincia de Soria (Castela e León), en España. Pola súa altura é a cima máis elevada do Sistema Ibérico e un dos picos emblemáticos da Península Ibérica.

Desde 1978 o contorno onde se ergue está protexido como *Parque Natural de la Dehesa del Moncayo* cunha superficie de 9.848 ha.

## Clima 
O clima é do máis duro dentro do conxunto do Val do Ebro, aínda que as temperaturas máis baixas se alcanzan nas depresións que cortan os ríos e que poden superar os -15&nbsp;°C. Ao tempo é a zona máis chuviosa, especialmente na cara setentrional do macizo, onde converxe a nubosidade procedente do noroeste da península, o que fai que as precipitacións medias anuais estean arredor dos 1.000&nbsp;mm.

## Vexetación 
O relativamente nivel alto de precipitacións, favorece a aparición de plantas propias doutros dominios florais, como o carballo, que se desenvolve nas ladeiras setentrionais baixas, e a faia, que xorde nas zonas de avesedo.

## Vías de ascenso 
* Santuario da *Virxe do Moncayo* (2h).
* Fonte dos *Frailes* (2h45).
* Litago (1h15), pola Fonte dos Frailes.
* Cueva de Ágreda (2h30).
* Beratón (2h45).
Buckingham

miniatura|*Old County Gaol*, a antiga prisión do condado, agora museo
**Buckingham** é unha vila do distrito de Aylesbury Vale, no norte do Buckinghamshire, Inglaterra. A súa poboación é de 13.200 (2007), historicamente foi a sede do condado pero en 1529, Alfredo o Grande moveu a capital para Aylesbury. Na vila ten a súa sede a única universidade privada do Reino Unido, a Universidade de Buckingham cunha maioría dos seus alumnos procedentes do estraxeiro.
Terracota

[miniatura|250px|O [Sarcófago dos esposos, elaborado en terracota pintada.]]
A **terracota ** (do italiano *terra cotta* "terra cocida") é a arxila modelada e endurecida ao forno, fundamento dos traballos de cerámica, utilizada tanto para recipientes como para a realización de esculturas e decoración arquitectónica. Ata en Etruria, durante os séculos III e II a.C., utilizouse para a elaboración de sarcófagos. En Merimde foi empregada desde o cuarto milenio a.C.

## Historia e características
miniatura|esquerda|Esculturas de terracota de Bankura, Bengala Occidental, India.
Desde os tempos máis remotos, a arxila foi para o home o material máis importante para elaborar obxectos. Abunda na natureza e é fácil de modelar simplemente coas mans, sen necesidade de utensilios. A arxila é unha mestura de minerais cunha pequena cantidade de substancias orgánicas.

Antes de que se inventase o torno, o home modelaba a arxila coas súas mans, preparando unha pasta que logo apertaba e lavaba para finalmente deixala decantar en pequenos recipientes. Unha vez feita esta operación, o amasillo presionábase ata darlle forma, ou ben enrolaba en espiral tiras de arxila. O torno veu a facilitar o traballo e axudou a perfeccionalo.

Se o obxecto require para a súa terminación engadir un asa ou un biquelo, estes elementos incorpóranse despois do traballo do torno. Unha vez terminada a peza, vén o proceso do secado durante o cal a terracota perde parte da auga. A continuación cócese nun forno especial que alcanza aos poucos unha temperatura de 1.300 a 1.400 graos. A masa vólvese máis dura e compacta. Unha vez terminada a cocción, déixase arrefriar amodo.

Para a realización deste traballo empréganse estes utensilios: torno, forno, varillas e matrices. Coas varillas fanse os acabados e os relevos cando a arxila está aínda branda.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Foxe, Antonella. *Técnicas y materiales de arte*. Editorial Electa, Barcelona 2004. ISBN 84-8156-377-3

### Outros artigos
*Cerámica
*Terracota vidriada
*Maiólica
*Gres
*Biscuit
*Guerreiros de Terracota
*Figuriñas de terracota gregas
Galería de imaxes de Aranga

**Galería de imaxes** do concello de Aranga na provincia da Coruña.

## Aranga 

Ficheiro:Aranga_Casa_do_Concello.jpg|Casa do concello en Ponte Aranga.
Ficheiro:Aranga, Galiza.jpg|Aranga
Ficheiro:Corre.jpg|Campía
Ficheiro:Aranga, campanario.jpg|Campanario
Ficheiro:Estrada en Aranga, Galiza.jpg|Estrada en Aranga
Ficheiro:Cuadro,por Aranga.jpg|Aranga
Ficheiro:Mirador-vieiro-ponte-aranga.jpeg|Mirador de Vieiro,na estrada de Cambás.

## Parroquias 
### San Paio de Aranga 

Ficheiro:Aranga_Igrexa_San_Paio_2.jpg|Igrexa de San Paio.
Ficheiro:Aranga_Igrexa_San_Paio_13.jpg|
Ficheiro:Aranga_Igrexa_San_Paio_22.jpg|
Ficheiro:PombalSanPaioAranga.jpg|Pombal
Ficheiro:Aranga_Ponte_de_Aranga_2.jpg|Casa do concello en Ponte Aranga. 
Ficheiro:Ponte_Aranga_17IV2016_02.JPG|A ponte de Ponte Aranga.
Ficheiro:Aranga_Ponte_de_Aranga_Mandeo_4.jpg|O río Mandeo visto desde a ponte de Ponte Aranga.
Ficheiro:Aranga_Ponte_de_Aranga_paseo_1.jpg|Área recreativa en Ponte Aranga, na ribeira do Mandeo.
Ficheiro:Aranga_Igrexa_San_Paio_27.jpg|Fonte ao pé do adro da igrexa.
Ficheiro:Aranga_Ponte_de_Aranga_fonte.jpg|Fonte de Santa Cruz.
Ficheiro:Baliza kilométrica do Plan Peña de 1939 no pk 1 da antiga C-544, actual N-634, Aranga (2).jpg|Baliza quilométrica do Plan Peña de 1939 no pk 1 da antiga C-544, actual N-634.

### Cambás

Ficheiro:Fervenza_Castro_Rodicio_-_panoramio.jpg|Fervenza de Castro Rodicio.
Ficheiro:Pisada de Roldan, Cambás, Aranga.jpg|Pisada de Roldán.
Ficheiro:Fervenza_Rego_da_Palanca,_Pozo_Superior_-_panoramio.jpg|Fervenza do rego da Palanca.
Ficheiro:Fervenza_Rego_da_Palanca,_Vista_Xeral_-_panoramio.jpg|
Ficheiro:Capela de Sam Vitório de Cambás (2).jpg|Capela de San Vitorio.

### Feás

Ficheiro:Igrexa_de_Feás,_Aranga.JPG|Igrexa de San Pedro de Feás.

### Muniferral

Ficheiro:Igrexa_de_Muniferral.JPG|Igrexa de San Cristovo de Muniferral.
Ficheiro:Río_Mandeo_A_Ponte_de_Muniferral_e_Vila_3.jpg|O río Mandeo visto desde a ponte que linda en Vila, Muniferral.

### San Vicente de Fervenzas 

Ficheiro:Castro_do_Valló_Aranga.jpg|Castro do Valló.
Ficheiro:Vallo Fervenzas Aranga A Coruña.jpg|Vallo
Ficheiro:Cuxas na estrada, A Torre Lavandeira, San Vicente de Fervenzas, Aranga.jpg|Vacas rubias

### Vilarraso

Ficheiro:Igrexa_de_Vilarraso.jpg|Igrexa de San Lourenzo de Vilarraso.
Ficheiro:Apeadoiro de Aranga 3.jpg|Apeadoiro de Aranga.
Ficheiro:Encoro da Castelhana (3).jpg|Encoro da Castellana.
Ficheiro:Ponte da Castelhana (1).jpg|Ponte Vella da Castellana.
Ficheiro:Ponte Costeira (3).jpg|Ponte Costeira
Ficheiro:Ponte dos Carneiros (3).jpg|Ponte dos Carneiros
Ficheiro:Ponte do Vilardois (2).jpg|Ponte de Vilardois

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Galicia
*Lugares de Aranga
*Eleccións municipais en Aranga
Lehmen

**Lehmen** é unha comuna do distrito de Mayen-Koblenz, en Renania-Palatinado, Alemaña. A súa superficie é de 10.24&nbsp;km², a poboación de 1429 habitantes (2006) e a súa densidade de poboación é 140 h/km². Situada a 19 quilómetros de Coblenza no curso baixo do río Mosela. Poboada xa en tempos dos romanos a primeira mención da localidade data de 1067 baixo o nome de *Liemona*.
miniatura|Encoro de Lehmen
Corazón Aquino

**María Corazón Sumulong Cojuangco-Aquino**, nada en Paniqui o 25 de xaneiro de 1933 e finada en Makati o 1 de agosto de 2009, foi unha política filipina, que foi presidenta de Filipinas entre 1986 e 1992, despois da caída do ditador Ferdinand Marcos.

Foi unha das primeiras mulleres de Asia en ocupar a máxima representación do seu Estado ou goberno, logo de Golda Meir e Indira Gāndhi. Casada co popular senador da oposición Ninoy Aquino, cando este foi asasinado no daquela chamado Aeroporto Internacional de Manila ó regresar do exilio o 21 de agosto de 1983, "Cory" converteuse no núcleo da oposición ao goberno autocrático do Presidente Ferdinand Marcos.

## Traxectoria 
Corazón Cojuañgco naceu en Manila nunha das familias máis adiñeiradas en Filipinas, os poderosos Cojuañgcos da provincia de Tarlac. A familia da súa nai, os Sumulongs, tamén pertencían a unha familia política da provincia de Rizal.

Medrou dentro dunha familia privilexiada, sendo enviada ó estranxeiro para estudar na Ravenhill Academy de Filadelfia, no Notre Dame Convent School de Nova York e no College of Mount Saint Vincent, tamén de Nova York. Estudou matemáticas e graduouse cun título en francés en 1953.

Regresou a Filipinas para estudar Dereito na Far Eastern University, pero en 1955 casou con Benigno Aquino, que acababa de ser elixido alcalde de Concepción na provincia de Tarlac á idade de 22 anos. Tiveron cinco fillos: un fillo, Benigno III (posteriormente elixido Presidente de Filipinas), e catro fillas, María Elena, Aurora Corazón, Victoria Eliza e Kristina Bernadette. Benigno Aquino foi elixido gobernador e senador, pero foi arrestado, sentenciado a morte e exiliado polo réxime de Marcos. Corazón acompañouno no exilio en 1980. Benigno foi asasinado o 21 de agosto de 1983 á súa chegada dende un exilio de 3 anos nos Estados Unidos no mesmo asfalto do Aeroporto Internacional de Manila, que foi posteriormente renomeado na súa honra. Trala súa morte, ela entrou en política como xefa da coalición Laban.

Foi tamén a primeira filipina nomeada para o Premio Nobel da Paz despois de liderar a revolución pacífica EDSA durante a época de Marcos.
Ferdinand Marcos

**Ferdinand Emmanuel Edralín Marcos**, nado en Sarrat o 11 de setembro de 1917 e finado en Honolulu o 28 de setembro de 1989, foi un militar e político filipino, que foi o xefe de estado de Filipinas entre 1965 e 1986. Ata 1972 gobernou como presidente de Filipinas, e despois como ditador.

## Goberno 
En 1965, Marcos, que alcanzara un gran prestixio no Partido Liberal fundado por Manuel Roxas, conseguiu ser nomeado candidato á presidencia e enfrontouse ao representante do partido nacionalista, Diosdado Macapagal. Elixido presidente, durante o seu primeiro mandato logrou algunhas melloras na agricultura, industria e na educación. Anticomunista ríxido, enviou tropas a combater en apoio ao Vietnam do Sur.

No principio gobernou democraticamente, pero gradualmente tornouse máis autoritario, ata instaurar unha forte ditadura en 1972, a cal propiciou a aparición no país dunha guerrilla comunista e outra musulmá, contrarias á súa política. Reelixido presidente en 1969, ao longo do seu segundo mandato tivo que facer fronte á recrudescencia da guerrilla urbana e ás revoltas estudantís.

En 1972 impuxo a lei marcial, grazas á cal puido deter sen maiores trámites aos seus adversarios políticos, entre os cales atopábase Benigno Aquino. En 1973 promulgou unha nova Constitución na que pasaba a exercer tanto as funcións de xefe de Estado como as de primeiro ministro.

En 1980 invitou ao xeneral chileno Augusto Pinochet a Filipinas, pero tivo que cancelar a reunión por protestas en contra da visita do ditador chileno, cando Pinochet xa ía en voo ao país. Despois deste regresar ao Chile, rompéronse as relacións diplomáticas entre as dúas ditaduras.

Nove anos logo de proclamar a lei marcial, Marcos suprimiuna e procedeu a unha reforma constitucional. Ese mesmo ano foi reelixido presidente por seis anos máis tras unhas eleccións boicoteadas pola oposición. Dita oposición foise endurecendo, sobre todo despois do asasinato do seu líder, Benigno Aquino. En 1986, a viúva de Benigno Aquino, Cory Aquino, venceu nas eleccións presidenciais a Marcos, quen pretendeu seguir no cargo pese á súa derrota. Pero as protestas populares e internacionais obrigárono a exiliarse a Hawai. Os seus últimos anos no poder caracterizáronse pola corrupción, o estancamento económico, as grandes desigualdades entre pobres e ricos, e o aumento da guerrilla comunista nas zonas rurais do país.
Lista dos presidentes de Filipinas

O **presidente de Filipinas** é o xefe de Estado e xefe de goberno de Filipinas.

Segundo a Constitución de Filipinas de 1987, o presidente do país é elixido polo pobo para un único período de 6 anos. Esta é a lista de presidentes de Filipinas dende a independencia do país ata hoxe.

## Lista 
### Antes da Primeira República 
Durante a colonización española, as illas formaban a Capitanía xeneral de Filipinas. A monarquía española estaba representada polo Gobernador Xeral de 1565 a 1898. España cedeu todas as súas restantes posesións, incluída Filipinas, ao final da guerra hispano-estadounidense a través do Tratado de París.

### 1899–1901: Primeira República (República de Malolos) 
A Primeira República Filipina inaugurouse o 23 de xaneiro de 1899 en Malolos e rematou o 23 de marzo de 1901 cando o presidente Emilio Aguinaldo foi capturado polos estadounidenses en Palanan.

Os americanos xa comezaran a controlar as zonas non controladas pola Primeira República despois da cesión española. O presidente dos Estados Unidos estivo representado primeiro por gobernadores militares e despois por gobernadores xerais civís ata 1935.

### 1935-1946: Mancomunidade 
A Mancomunidade Filipina creouse o 15 de novembro de 1935 en Manila e rematou coa independencia de Filipinas o 4 de xullo de 1946. Tras a invasión xaponesa de Filipinas no transcurso da Segunda guerra mundial, o goberno da Mancomunidade exiliouse nos Estados Unidos e existiu de xeito paralelo ao goberno da Segunda República, controlado polos xaponeses.

### 1943-1945: Segunda República 
A Segunda República proclamouse o 14 de outubro de 1943 en Manila e rematou cando o presidente José Paciano Laurel a disolveu o 17 de agosto de 1945, en Tokyo. Era un goberno marioneta colocado polo imperio xaponés tras a súa invasión do país durante a Segunda guerra mundial. O goberno da Mancomunidade continuou existindo no exilio, polo que nese momento había dous presidentes simultáneos.

### 1946-1972: Terceira República 
A Terceira República comezou cando os americanos concederon a independencia a Filipinas o 4 de xullo de 1946 e rematou coa imposición da lei marcial polo presidente 

Ferdinand Marcos o 21 de setembro de 1972.

### 1972-1987: Lei marcial e Cuarta República 
O presidente Ferdinand Marcos gobernou por decreto despois de declarar a lei marcial o 23 de setembro de 1972. Inaugurou a "Nova Sociedade" despois de que se ratificase unha nova constitución o 17 de xaneiro de 1973. Declarou a Cuarta República o 17 de xaneiro de 1981, tras levantar a lei marcial.

### 1987-presente: Quinta República 
A presidenta Corazón Aquino inaugurou a Quinta República despois de que a actual constitución fose ratificada. O plebiscito tivo lugar o 2 de febreiro de 1987.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Presidente de Filipinas
* Xefes de Estado e goberno actuais
Diosdado Macapagal

**Diosdado Pangan Macapagal**, nado en Lubao o 28 de setembro de 1910 e finado en Manila o 21 de abril de 1997, foi un avogado e político, que foi presidente de Filipinas entre 1961 e 1965.
Bertioga

**Bertioga** é unha cidade do estado brasileiro de São Paulo. A súa poboación estimada o 2006 era de 43 763 habitantes. A súa superficie total é 491,7&nbsp;km².

## Historia
Ata o 19 de maio de 1995 Bertioga era un distrito da cidade de Santos, converténdose ese día en concello de seu.

O nazi Josef Mengele morreu por afogamento nunha das praias da cidade en 1979, sendo posteriormente enterrado na cidade de Embu, no estado de São Paulo. Como Mengele usaba un nome falso cando estivo fuxido no Brasil, a súa identidade non foi descuberta inmediatamente e só foi coñecida anos despois, cando o seu corpo foi exhumado.

miniatura|esquerda|260px|Praia en Bertioga.
Pau Vila

**Pau Vila i Dinarès** (Sabadell, Vallès Occidental, 1881 - Barcelona, 1980) foi un pedagogo e xeógrafo catalán.

## Traxectoria 
miniatura|Proposta de comarcalización de Cataluña por Pau Vila (1931).
De familia de teceláns e temperamento autodidáctico e creador, en 1905 fundou a Escola Horaciana, logo de contactos truncados coa Escola Moderna de Ferrer i Guàrdia. O seguinte decenio foi decisivo na súa orientación. No curso 1912-1913 deixou a Escola, diplomándose en Xenebra na École des Sciences de l'Éducation, á par que descubriu a escola xeográfica francesa de Paul Vidal de la Blache e o xeógrafo J. Brunhes.

Foi a autor da división de Cataluña en comarcas, feita por encargo da Generalitat republicana.

A causa da guerra civil tivo que se exiliar a Colombia, e posteriormente a Caracas, tornando a Cataluña en 1962.

Desde 1964 alternou o traballo de investigación entre Venezuela e Barcelona. Este movemento anual entre Caracas e Barcelona mantívose entre 1964 e 1978, en que por razóns de saúde, xa non volveu a Venezuela, aínda que continuou a traballar nos seus temas favoritos.

## Obras 
* *Assaig de geografia humana de la muntanya* (1925) (Ensaio de xeografía humana da montaña)
* *Resum de geografia de Catalunya* (1926-1935)
* *Divisió territorial de Catalunya* (1932-1937)
* *Nueva geografía de Colombia: aspecto político, físico, humano y económico* (1945)
* *Las características fisiográficas del Orinoco* (1952)
* *Las etapas históricas de los descubrimientos del Orinoco* (1952)
* *Geografía de Venezuela* (1960 e 1965)
* *Origen i evolució de la Rambla barcelonina* (1965)
* ''Joan Orpí, l'home de la Nova Catalunya* (1967)
* *Visiones geohistóricas de Venezuela* (1969)
* *Barcelona i la seva rodalia al llarg del temps* (1974)
* *El obispo Martí'' (1980)

## Premios e distincións 
* Premio de Honor das Letras Catalás en (1976)
Estación de Betanzos-Infesta

A **estación de Betanzos-Infesta** é unha estación de tren de Adif situada na Infesta, ao suroeste da vila de Betanzos, na provincia da Coruña. Ten servizos de longa e media distancia operados por Renfe.

## Situación ferroviaria 
A estación atópase no punto quilométrico 524,4 da liña férrea de ancho ibérico que une León e A Coruña, entre as estacións de Oza dos Ríos e Cecebre. O tramo é de vía única e está sen electrificar.

Ademais, é o punto de partida dun pequeno ramal duns 40 quilómetros que une Betanzos con Ferrol A Compañía dos Ferrocarrís de Asturias, Galicia e León foi a encargada das obras. Dita compañía creouse para continuar coas obras iniciadas por Noroeste e xestionar as súas liñas ante a quebra da mesma. Con todo a situación financeira desta última tamén se volveu rapidamente delicada sendo absorbida por Norte en 1885.

Pola súa parte, o ramal a Ferrol data de 1913. Realmente este ferrocarril empezouse a xestar desde que quedou acabado o tramo A Coruña-Lugo. Con todo, as poxas que se foron realizando fóronse pechando sen lograr un adxudicatario o que levou finalmente ao Estado para encargarse da obra.

En 1941, a nacionalización do ferrocarril en España supón a desaparición desta última e a súa integración na reción creada Renfe. Desde o 31 de decembro de 2004 Renfe Operadora explota a liña mentres que Adif é a titular das instalacións ferroviarias.

## A estación 
O edificio de viaxeiros é unha estrutura de dous pisos que loce un aspecto clásico. A estación atópase situada na Infesta, pertencente á parroquia de Requián, ao suroeste do núcleo urbano de Betanzos. Conta con tres plataformas, das cales unha é lateral e as outras dúas son centrais, ás que acceden tres vías. Dúas das plataformas están cubertas por marquesiña. A estación consta dun total de catro vías pasantes, ás que se lles suma unha vía morta.

A cincuenta metros da entrada da estación atópase unha parada de autobús de Transporte Metropolitano de Galicia, con servizos regulares ao centro urbano de Betanzos e outras localidades.

## Servizos ferroviarios 
### Longa distancia 
*Actualizado a 18 de xuño de 2016.*

### Media distancia 
*Actualizado a 18 de xuño de 2016.*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Estación de Betanzos-Cidade

### Ligazóns externas 
* Información sobre saídas e chegadas na web de Adif
Castelo Branco

**Castelo Branco** é unha cidade de Portugal, situada no centro interior do país, a unha distancia aproximada de 260&nbsp;km ao nordeste de Lisboa. O concello sumaba 55.809 habitantes en 2001. O casco urbano propio achegábase aos 31.000 habitantes

## Administración 
**Castelo Branco** é un dos municipios maiores de Portugal, cunha superficie de 1.439,94&nbsp;km², subdividido en 25 freguesías administrativas. Limita polo norte co concello do Fundão, polo leste con Idanha-a-Nova, polo sur con España, polo suroeste con Vila Velha de Ródão e polo oeste con Proença-a-Nova e máis con Oleiros.

Forma parte da rexión Centro e da subrexión da Beira Interior Sur. É a capital do distrito de Castelo Branco, que contaba con 208.069 habitantes en 2001.

O distrito de Castelo Branco corresponde aproximadamente á antiga provincia da Beira Baixa.

### Subdivisións administrativas 
As freguesías de Castelo Branco son as seguintes:

## Historia 
En 1213 recibiu carta foral de Pedro Alvito, cedida polos templarios, na que aparece a denominación *Castel-Branco*. Dous anos despois, o papa Inocencio III confirmouna, dándolle o nome de *Castelobranco*.

O mesmos templarios mandaron erguer as murallas e o castelo, entre 1214 e 1230. No interior dese recinto encóntrase a igrexa de Santa Maria do Castelo, antiga sede da freguesía. Aquí se reunían en asemblea dos homens-bos e as autoridades monástico-militares, até o século XIV.

No 1510 foille concedida nova carta foral a Castelo Branco, polo rei Manuel I.

En 1771 é elevada á categoría de cidade polo rei Xosé I, á par que o papa Clemente XIV crea a diocese de Castelo Branco que viría a ser extinta en 1881.

O Pazo Episcopal (anexo ao actual *Museo Francisco Tavares Proença Júnior*) é unha das mellores mostras do pulo da cidade na Idade Moderna. Mandado construír polo bispo da Guarda, Nuno de Noronha, entre 1596 e 1598, pasaría a ser logo a residencia dos bispos de Castelo Branco.

A cidade viría a tornarse capital do distrito aínda en 1959.

## Economía 
A cidade ten sona en Portugal pola súa artesanía de colchas. En canto a industrias modernas é sede da compañía Centauro, que fabrica refixeradores, e da multinacional láctea Danone.

## Patrimonio 
O *xardín do Pazo Episcopal* (1725), o castelo dos templarios e o Museo Francisco Tavares Proença Júnior, localizado no antigo Pazo Episcopal, rico en pezas arqueolóxicas, tapizarías, numismática e pintura quiñentista portuguesa.

## Eventos 
* Do 6 de xaneiro ao 30 de agosto - a *Feira Franca*
* Do 4 de outubro ao 18 de decembro - a *Feira do Gado Suíno*

Quince días despois do Domingo de Pascua festéxase a Feira da Señora de Mércules. Parte da tradición é tamén a *Procesión dos Pasos*.
John Stith Pemberton

**John Stith Pemberton**, nado en Knoxville (Xeorxia) o 8 de xullo de 1831 e finado en Atlanta o 16 de agosto de 1888, foi un químico farmacéutico estadounidense, coñecido por ser o inventor da Coca-Cola.

## Traxectoria 
Era fillo de James Clifford Pemberton (nado en 1803 en Carolina do Norte) e Martha L. Worsham Gent (nada sobre o 1791 en Virxinia). James e Martha casaron o 20 de xullo de 1828 no Condado de Crawford (Xeorxia). Martha era filla de Archer Worsham (nada en Virxinia) e Nancy Clark Smith procedente de Condado de Baldwin. A familia Pemberton transladouse a Roma, e John acudiu á escola de medicina en Macon, recibindo o seu grao en Farmacia á idade de 19 anos.

Pemberton rexeitou algunhas das medallas médicas, popularizadas por Benjamin Rush, ao que intentou salvar da súa enfermindade mediante flebotomía.

## Invención 
Durante a súa época de investigación experimentou coa noz de cola e coa coca, coa intención de atopar un medicamento para frear as dores de cabeza e calmar os nervios.
Juan de Orduña

**Juan de Orduña**, nado en Madrid o 27 de decembro de 1900 e finado na mesma cidade o 3 de febreiro de 1974, foi un actor e director de cine español.

## Traxectoria 
Nado nunha familia de aristócratas, cursou estudos de dereito. A súa carreira artística como actor comezou na década de 1920 na compañía de teatro de Emilio Thuiller, e despois interveu en obras de cinema mudo. A partir da chegada do cine sonoro a súa presenza ante a cámara espáciase, se ben aínda participou en películas con certo renome como *Nobleza baturra* (1935), de Florián Rey.

Despois da guerra civil española converteuse nun dos cineastas máis prolíficos do momento e tamén nun dos favoritos do público. Na primeira metade dos anos corenta consolidouse como un máis que correcto director de comedias ao gusto da época, como *Tuvo la culpa Adán* (1944) ou *Ella, él y sus millones* (1944).

A estética ampulosa e o gusto pola interpretación grandilocuente da historia de España dos primeiros anos do franquismo axiña se apoderaron do espírito do cine da época e pasaron a determinar, en boa medida, o perfil das películas de Orduña. Así, especializouse en dramas históricos que exaltaban os valores patrióticos da España imperial. Nesa época filma *Locura de amor* (1948), *Agustina de Aragón* (1950) -ámbalas dúas con Aurora Bautista-, *La leona de Castilla* (1951) ou *Alba de América* (1951).

A evolución nos gustos do público levouno ao longo da década de 1950 a un novo xiro na temática do seu cine, e en 1957 rodou *El último cuplé*, exitoso vehículo para o lucimento de Sara Montiel. Os seus últimos anos adicounos a filmar zarzuelas, un xénero que viviu un certo rexurdimento durante os anos sesenta.

## Filmografía como director 
* *Me has hecho perder el juicio* (1973)
* *Eusébio, la Pantera Negra* (1973)
* *El caserío* (1972)
* *El huésped del sevillano* (1970)
* *La tonta del bote* (1970)
* *Bohemios* (1969)
* *La canción del olvido* (1969)
* *La Revoltosa* (1969)
* *Despedida de casada* (1968)
* *Maruxa* (1968)
* *Anónima de asesinos* (1967)
* *Abajo espera la muerte* (1966)
* *Nobleza baturra* (1965)
* *Bochorno* (1963)
* *El amor de los amores* (1962)
* *Teresa de Jesús* (1961)
* *La tirana* (1958)
* *Música de ayer* (1958)
* *El último cuplé* (1957)
* *El Padre Pitillo* (1955)
* *Zalacaín el aventurero* (1955)
* *Cañas y barro* (1954)
* *Alba de América* (1951)
* *La leona de Castilla* (1951)
* *Agustina de Aragón* (1950)
* *Pequeñeces* (1950)
* *Tempestad en el alma* (1949)
* *Vendaval* (1949)
* *Mi enemigo el doctor* (1948)
* *Locura de amor* (1948)
* *La Lola se va a los puertos* (1947)
* *Serenata española* (1947)
* *Un drama nuevo* (1946)
* *Leyenda de feria* (1946)
* *Misión blanca* (1946)
* *Ella, él y sus millones* (1944)
* *La vida empieza a medianoche* (1944)
* *Yo no me caso* (1944)
* *Tuvo la culpa Adán* (1944)
* *Deliciosamente tontos* (1943)
* *Rosas de otoño* (1943)
* *Nostalgia* (1942)
* *El frente de los suspiros* (1942)
* *¡A mí la legión!* (1942)
* *Porque te vi llorar* (1941)
* *Suite granadina* (1940)
* *Feria en Sevilla* (1940)
* *Una aventura de cine* (1928)
Río Marne

O **Marne** é un río de Francia, afluente do Sena que rega unha rexión ao leste e sueste de París. O seu curso é duns 525&nbsp;km. O río dá nome ao departamento de Marne; durante a primeira guerra mundial disputáronse dúas importantes batallas ao longo do río.

O Marne nace na meseta de Langres, segue o seu curso cara ao norte ata que xira ao oeste entre Saint-Dizier e Châlons-en-Champagne, uníndose ao Sena en Charenton-le-Pont preto de París.

## Departamentos e principais cidades atravesadas polo Marne 
* Alto Marne (52) : Chaumont, Saint-Dizier
* Marne (51) : Châlons-en-Champagne, Épernay
* Aisne (02) : Château-Thierry
* Sene e Marne (77) : Meaux, Lagny-sur-Marne, Torcy (Seine-et-Marne), Noisiel
* Sena-San Denis (93) : Neuilly-sur-Marne, Noisy-le-Grand
* Val do Marne (94) : Nogent-sur-Marne, Créteil, Charenton-le-Pont, Champigny-sur-Marne, Saint-Maur-des-Fossés, Joinville-le-Pont, Saint-Maurice

## As beiras do Marne, terra de pintores 
[miniatura|250 px|Cadro de [Paul Cézanne das beiras do Marne .]]
Xa no século XIX cando chegou a moda de pintar fóra (''à l'air libre''), nas beiras do Marne houbo moitos lugares, e en particular en Nogent sur Marne, onde era habitual ver os pintores instalados. A beiras do Marne inspiraron os pintores:
* Camille Corot
* Paul Cézanne 
* Camille Pissarro 
* Henri Rousseau
* Albert Marquet
* Raoul Dufy 
* André Dunoyer de Segonzac 
* Louis Vuillermoz 
* Maurice Boitel

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*
### Ligazóns externas
Portela da Laxe

A **Portela da Laxe** é unha estación de gravados rupestres conformada por seis grupos. Catro deles foron destruídos no último cuarto do século XX como consecuencia das obras de ampliación da estrada N-541 que une Pontevedra e Ourense.

Sitúase no lugar da Atalaia, parroquia de Viascón, Cerdedo-Cotobade. Son coñecidas desde antigo e xa foron recollidas no *Corpus Petroglyphorum Gallaeciae* de Ramón Sobrino Buhigas no ano 1935.

## Descrición 
miniatura|esquerda
Salienta a laxe horizontal (**Grupo I**, un penedo situado a rentes do chan e que se prolonga en dirección noroeste - sueste. Presenta motivos de moi diversa tipoloxía: combinacións circulares, círculos sinxelos, coviñas, cadrados, esvásticas, soliformes, paletas etc. O **Grupo II** componse dunha combinación circular. Os outros catro grupos desaparecidos presentaban diversas combinacións circulares, círculos simples, coviñas e figuras cruciformes.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*

### Outros artigos 
* Petróglifo
* Petróglifos de Galicia
Cola (xénero)

***Cola***, un xénero de plantas fanerógamas con 163 especies, pertencente á subfamilia Sterculioideae dentro da familia Malvaceae. Comprende máis de 100 especies arbóreas nativas de África. O froito, coñecido coma **noz de cola** é empregado coma aromatizante e medicinal. Moitas veces as propias árbores coñécense co nome de noz de cola.

## Descrición 
Son árbores monoicas ou dioicas de follas simples, palmatilobadas ou dixitadas, con pecíolos a miúdo provistos dun pulvínulo. Flores en acios ou panículas axilares sobre a madeira vella. Teñen o cáliz con 4-5(-7) lóbulos e carecen de pétalos. As flores masculinas con 5-12 estames dispostos en dous aneis sobre unha coroa. O froito, coñecido coma **noz de cola** aparece en folículo de 3-4 carpelos leñosos con dehiscencia lonxitudinal.

## Usos 
Empréganse as sementes (noces) da árbore da cola (Cola nitida (Vent.) Schott et Endl. ou da Cola acuminata (Beauv.) Schott et Endl.), desecadas e desprovistas dos tegumentos. Da noz de cola producíase noutrora un extracto para refrescos polo seu alto contido de cafeína (até o 5 %).

En África empréganse aínda as sementes de maneira tradicional.

### Principios activos 
Bases xánticas: cafeína (1-2,5%), vestixios de teobromina e teofilina. Taninos (5-10%): catecol, epicatecol; flobafenos, sales potásicas.

### Acción farmacolóxica 
Estimulante do sistema nervioso central (comparábel ao café ou té), defatigante, cardiotónico, dixestivo, lipolítico, diurético.

### Efectos secundarios 
Excitación, insomnio, taquicardia. Pode provocar sobreexcitación seguida de depresión.
A noz de cola libera amodo a cafeína, polo que presenta un efecto estimulante máis suave que o café e alonga o tempo de eliminación da cafeína, o que potencia o efecto excitante das bebidas refrescantes nas que van asociados a outras drogas con bases xánticas: evitar as asociacións con café, té, mate ou guaraná.

## Taxonomía 
Foi descrito por Schott & Endl. e publicado en *Meletemata Botanica 33*, no ano 1832. A especie tipo é *Cola acuminata* (P.Beauv.) Schott & Endl.

## Especies seleccionadas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Noz de cola
* Árbore da cola
* Características das malváceas

### Ligazóns externas 
* *Cola* en DiversityOFLife.org
Dodoma

**Dodoma** é a capital de Tanzania e da rexión homónima. Cunha superficie de 2.669&nbsp;km² e unha poboación de 324.347 habitantes (2002), é a terceira cidade do país. Dodoma foi escollida como capital de Tanzania en 1973, pero o traslado non se efectuou até 1996. A anterior capital, Dar es Salaam, aínda acolle numerosos organismos administrativos.

## Xeografía 
Dodoma érguese no centro de Tanzania, a 486&nbsp;km ao oeste de Dar es Salaam e a 441&nbsp;km ao sur de Arusha, sede das institucións da Comunidade de África Oriental. Dos 2.699&nbsp;km² da súa área total, só 625 están urbanizados. A cidade levántase a 1.135 metros de altura sobre o nivel do mar.

## Historia 
Dodoma foi fundada durante o dominio colonial alemán, mentres se construía o ferrocarril central de Tanganica. Despois da primeira guerra mundial, Tanganica pasou a formar parte do Imperio Británico, e Dodoma tornouse un importante centro administrativo. Cando Tanganica obtivo a independencia no 1964 e logo, unida a Zanzíbar, se converteu en Tanzania, o ano 1973, foi decidido a través dun plebiscito que a capital do novo país se trasladase de Dar es Salaam (capital no período colonial británico) a Dodoma. Este desprazamento foi só cumprido en parte; a Asemblea Nacional ten a sede en Dodoma, pero numerosos organismos permanecen aínda en Dar es Salaam, que segue a ser *de facto* capital do país.

## Infraestruturas 
Dodoma está enlazada por importantes estradas vía automobilística ás outras grandes cidades de Tanzania. Para o leste comunícase con Dar es Salaam a través da rexión de Morogoro; polo oeste con Mwanza e Kigoma atravesando Tabora; a grande estrada do norte conduce até Arusha. Por Dodoma pasa o ferrocarril central, que tamén a une con Dar es Salaam. O aeroporto só pode recibir aeronaves de dimensións medias, polo que está en proxecto o seu ampliamento.

## Universidade 
Existen dúas universidades en Dodoma. Unha é a St. Johns University(católica e privada) e a outra a Universidade de Dodoma (The University Dodoma) ou 'UDOM'. A UDOM comezou as súas actividades en setembro de 2007 con 1.500 estudantes, mais poderá acoller, a uso completo, uns 40.000 nos próximos anos.
X-Men Evolution

***X-Men: Evolution*** é unha serie animada baseada nos X-Men, estreada en novembro do 2000. O seu lanzamento é contemporáneo á película X-Men, e reformula en gran medida a concepción tradicional do grupo, xa que moitos das súas personaxes son redeseñadas coma adolescentes que van ao colexio. A serie foi emitida no Xabarín Club, programa infantil galego.

## Historia 
### Primeira Tempada 
Ao comezar a serie os únicos mutantes no instituto Xavier son o propio Charles Xavier, Lobeto, Tormenta e os mozos Ciclope e Jean Grey. Por outra banda, está a mutante Mística que pode cambiar de forma e faise pasar por directora da escola Bayville, traballando baixo as ordes dun escuro mutante chamado Magneto.

Os primeiros episodios relatan a "guerra fría" entre ambos os bandos por localizar mutantes e unilos ao seu propio grupo, os X-Men e a Irmandade respectivamente. Ao final da tempada desátase a guerra entre ambos, e Magneto leva aos gañadores ao seu asteroide para "amplificar" os seus poderes para combater á humanidade. Pero finalmente todos logran escapar e facer explotar o asteroide.

# Strategy X
# X Impulse
# Rogue Recruit
# Mutant Crush
# Speed and Spyke
# Middleverse
# Turn of the Rogue
# Spycam
# Survival of the Fittest
# Shadowed Past
# Grim Reminder
# The Cauldron part 1
# The Cauldron part 2

### Segunda Tempada 
Aínda que existen cada día máis mutantes, o groso da opinión pública aínda ignora a súa existencia. A maior parte dos episodios retratan os intentos por manter a súa existencia en segredo, intentos que chegan a un desastroso final cando os X-Men e a Irmandade deben combater xuntos a un xigantesco Sentinela (un robot) no medio dunha avenida, e sendo filmados todo o tempo.

A Irmandade queda sen líderes, e deixa de ser un grupo de supervillanos para pasar a ser simplemente un grupo de revoltosos. Mística anda pola súa conta, facéndose pasar por unha nova alumna (Misty), para gañarse así a amizade de Pícara, a quen considera a súa filla. Mística finalmente regresa á Irmandade cunha gran sorpresa: Wanda Maximoff, a poderosísima filla de Magneto, que o odia por encerrala nun manicomio... e de paso odia tamén ao seu presumido irmán Pietro.

# Growing Pains
# Power Xorde
# Bada Bing, Bada Boom
# Fun and Games
# The Beast of Bayville
# Adrift
# On Angel's Wing
# African Storm
# Joyride
# Walk on the Wild Side
# Operation: Rebirth
# Mindbender
# Shadow Dance
# Retreat
# Hex Factor
# Day of Reckoning part 1
# Day of Reckoning part 2

### Terceira Tempada 
O segredo dos mutantes xa é coñecido. Agora realizan grandes esforzos para poder ser aceptados na sociedade. Por outra banda, xorde unha ameaza para todos: un poderosísimo mutante do pasado, Apocalipse.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Xabarín Club*