Premio Xerais

[miniatura|dereita|330px|Os galardoados da edición dos premios Xerais de 2017 ([Santiago Lopo, María Canosa e Manuel Lourenzo González) xunto a membros do xurado e o equipo editorial de Edicións Xerais de Galicia.]]
O **Premio Xerais** é un premio literario galego que concede Edicións Xerais desde 1984 a unha novela. A partir de 1988 o xurado do premio incluíu lectores non profesionais e a entrega do premio realízase nunha cidade diferente conxuntamente co Premio Merlín de literatura infantil e xuvenil. A partir da edición de 2006, o galardón acompañouse tamén do Caixa Galicia de literatura xuvenil, de xeito que o Merlín quedou restrinxido a infantil. Ademais, a editorial concede un premio Xerais á cooperación no labor editorial.

O premio, que é único, está dotado con 15.000 euros na actualidade; na primeira edición tiña unha contía de 500.000 pesetas (3.000 euros), e xa na segunda edición pasou a un millón de pesetas. A data de entrega adoitaba ser na semana da festividade do San Xoán, no solsticio de verán, ou nos primeiros días do mes na Illa de San Simón ata o ano 2017. En 2018 o acto de entrega dos galardóns adíase ata outubro para facelos coincidir coa publicación das propias obras.

## Obras gañadoras
[miniatura|dereita|Agustín Fernández Paz pronunciando o discurso "Oito doas para San Simón" na [Illa de San Simón con motivo da celebración do ditame dos XXVI Premios Xerais o 6 de xuño de 2009.]]
*1984: *Crime en Compostela* (Carlos González Reigosa).
*1985: *As horas de cartón* (Lois Xosé Pereira).
*1986: *No ano do cometa* (Xoán Bernárdez Vilar).
*1987: *Para despois do adeus* (Xosé Ramón Pena).
*1988: *O bosque das antas* (Francisco Xosé Fernández Naval).
*1989: *Galván en Saor* (Darío Xohán Cabana).
*1990: *As baleas de Eduardo Reinoso* (Alfonso Álvarez Cáccamo).
*1991: *Agosto do 36* (Xosé Fernández Ferreiro).
*1992: *O infortunio da soidade* (Xosé Carlos Caneiro).
*1993: Deserto
*1994: *O cervo na torre* (Darío Xohán Cabana).
*1995: *Unha noite con Carla* (Aníbal Malvar).
*1996: *A velocidade do frío* (Manuel Seixas).
*1997: *Manancial* (Xavier Manteiga).
*1998: *Morning Star* (Xosé Miranda).
*1999: *Pensa nao* (Anxo Angueira). Entregado en Mondariz-Balneario.
*2000: *Expediente Artieda* (Luís Rei Núñez). Entregado en Santiago de Compostela.
*2001: *Teoría do caos* (Marilar Aleixandre). Entregado en Ribadeo.
*2002: *Concubinas* (Inma López Silva). Entregado en Allariz.
*2003: *Casa Skylab* (Santiago Jaureguizar). Entregado en Betanzos.
*2004: *O exiliado e a primavera* (Manuel Veiga Taboada). Entregado en Vigo.
*2005: *Herba moura* (Teresa Moure). Entregado na illa de San Simón.
*2006: *Tres segundos de memoria* (Diego Ameixeiras). Entregado na  illa de San Simón.
*2007: *Cardume* (Rexina Rodríguez Vega). Entregado na illa de San Simón.
*2008: *O xardín das pedras flotantes* (Manuel Lourenzo González).
*2009: *Sol de Inverno* (Rosa Aneiros).
*2010: *Periferia* (Iolanda Zúñiga).
*2011: *Extramunde* (Xavier Queipo).
*2012: *Tonas de laranxa* (María Lorenzo Miguéns e Manuel Lorenzo Baleirón).
*2013: *Cadeas* (Xabier López López).
*2014: *Dende o conflito* (María Reimóndez).
*2015: *De remate* (Héctor Cajaraville).
*2016: *A ira dos mansos* (Manuel Esteban).
*2017: *A arte de trobar* (Santiago Lopo).
*2018: *Besta do seu sangue* (Emma Pedreira)
*2019: *Shanghai a Barcelona* (Amador Castro)
*2020: *Coidadora* (María Marco Covelo)
*2021: *Os seres queridos* (Berta Dávila)
*2022: *A culpa* (María Solar)
*2023: *Ninguén contará a verdade* (Pedro Feijoo)
*[miniatura|[Marta Villar, Raquel Fernández e Abel Tomé (Premio Xerais, Premio Jules Verne, Premio Merlín 2024) na Biblioteca Torrente Ballester de Bueu, acto organizado pola Libraría Miranda e o Concello de Bueu.]]2024: *Detective Ferruchi* (Marta Villar)
*2025: *Mulleres que viven xuntas* (Abril Camino)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
**A grande aventura do libro, contada por el mesmo*, Deputación de Ourense, Santiago de Compostela, 2013, ISBN 978-84-941165-1-3.
*