Falaropo de bico fino

O **falaropo de bico fino**, ás veces **falaropo mouro** (***Phalaropus lobatus***) é unha especie de ave caradriforme pertencente á familia dos escolopácidos. Son aves limícolas de pequeno tamaño que, a diferenza do resto de escolopácidos, capturan o seu alimento mentres nadan sobre a superficie da auga, impulsándose cos seus pés semipalmados. Aliméntase de pequenos crustáceos, insectos e larvas, pero durante o inverno a súa dieta componse case exclusivamente de diversas especies de zooplancto.

Igual que as outras dúas especies do xénero *Phalaropus*, presentan un dimorfismo sexual inverso; as femias son máis rechamantes e adoptan algúns dos roles de cortexo e reprodutivos que na maioría das especies de aves son típicos dos machos, os cales son os encargados de chocar os ovos. Reprodúcese durante o verán boreal nas rexións árticas e subárticas de América do Norte, Asia e Europa; xeralmente entre os 60° e 70° de latitude, nunha banda que rodea o hemisferio norte desde o sur das illas Aleutianas ata o extremo setentrional das illas británicas.

miniatura|Área intertropical e zonas de invernada.

Invernan en mar aberto, ao longo da zona intertropical, aínda que durante este período poden enxergarse exemplares en calquera océano ao sur do trópico de Cáncer, chegando mesmo ata as costas patagoas de América do Sur.

O groso da migración invernal diríxese cara a catro zonas nas que se concentran a maior cantidade de exemplares: 
* No océano Pacífico, fronte as costas de Ecuador e o Perú.
* No bordo litoral leste de América Central.
* No mar de Arabia, ao noroeste do océano Índico.
* Nos mares de Andamán e Timor, ao nordeste do océano Índico.

[miniatura|dereita|Ruta migratoria dos falaropos das [illas Shetland]]
Ata o ano 2012 sabíase que moitos falaropos de Norteamérica pasaban o inverno no sueste do océano Pacífico; dirixido polos ornitólogos Malcolm Smith, Mark Bolton e Pete Ellis (entre outros), para trazar con exactitude o itinerario migratorio desta especie, colocando uns xeolocalizadores de só 0,6&nbsp;g de peso en dez exemplares xuvenís capturados nas illas Shetland durante a tempada de cría dese ano, que permitiron trazar por fin con precisión o percorrido exacto e completo da súa viaxe migratoria. O estudo revelou que os falaropos de bico finos nados nas Shetland inician a súa migración por etapas a finais do mes de xullo de 2012, cunha primeira parada de varias semanas nunha área de descanso fronte ao litoral leste dos Estados Unidos. Desde alí continuaron cara ao sur ata chegar, durante o mes de outubro, ao seu lugar de invernada definitivo nas costas do Pacífico de Ecuador e o Perú. A viaxe de retorno seguiu a mesma ruta en sentido inverso e coa mesma escala na costa atlántica dos Estados Unidos, o que supón un desprazamento total de máis de 25&nbsp;000&nbsp;km.

Estudos similares realizados durante os anos 2013 e 2014 cos falaropos da Reserva Natural de Vindelfjällen (Suecia), estableceron que a súa ruta migratoria cruza Europa en dirección ao mar Negro e Caspio e desde alí continúa en dirección sur cara ao mar de Arabia, cunha lonxitude total de máis de 14&nbsp;000&nbsp;km.

## Taxonomía 
[miniatura|esquerda|Xénero *[Phalaropus*]]
miniatura

O falaropo de bico fino é unha ave neognata da orde Charadriiformes, que se encadra na familia Scolopacidae, na que constitúe o xénero *Phalaropus*, xunto con outras dúas especies: o falaropo bicogroso (*Phalaropus fulicarius*) e o falaropo de Wilson (*Phalaropus tricolor*).

Describiuna cientificamente por primeira vez en 1758 Carl Linnaeus na súa obra *Systema naturae*, co nome de *Tringa tobata* (sic). En 1760 reclasificouse no xénero *Phalaropus*, creado polo zoólogo francés Mathurin Jacques Brisson, cuxo nome provén da unión das palabras gregas *phalaris*, 'galiñola', e *pous* 'pés', 'pés de galiñola', en referencia á semellanza entre os pés dos falaropos e das galiñolas (*Fulica*). O termo *lobatus* (lobado) fai referencia á forma das dedas do falaropo de bico fino.

## Morfoloxía 
240px|miniatura|esquerda|Plumaxe de inverno
É a especie de menor tamaño das tres especies de falaropos. Mide uns 18&nbsp;cm de lonxitude, pesa entre 20&nbsp; e 48&nbsp;g e ten unha envergadura alar de 30–34&nbsp;cm, e a femia é lixeiramente meirande que o macho. O seu bico é totalmente negro, fino e bicudo; o iris é marrón avermellado moi escuro e o anel ocular é negro durante todo o ano; as patas son de cor gris escura nos exemplares adultos e rosa azulada nos xoves. Posúe unha densa plumaxe na súa zona ventral, o cal lle permite atrapar unha gran cantidade de aire que actúa como unha capa impermeabilizante e proporciónalle unha gran flotabilidade, á vez que lle impide mergullarse. As observacións de exemplares con esta plumaxe en territorio europeo son sumamente escasas.

### Plumaxe nupcial 
240px|miniatura|esquerda|Femia en plumaxe nupcial
A plumaxe das femias durante o período de cría é dun colorido moito máis intenso que a dos machos, presenta a cabeza, pescozo e laterais do peito de cor gris escura, cunha pequena mancha superciliar de cor branca. Posúe unha mancha, tamén de cor branca, na gorxa baixo a base do bico, abeirada por debaixo por outra máis ampla, de cor marrón avermellado, e que cobre os laterais do pescozo; o manto é gris escuro con dúas bandas lonxitudinais de cor amarelada e as beiras das coberteiras son marróns amareladas.

Outras especies similares en plumaxe invernal e que comparten rutas migratorias co falaropo de bico fino son o pilro curlibico (*Calidris alpina*), de tamaño similar, bico lixeiramente curvado cara a abaixo e manto, cabeza e pescozo de cor parda; o pilro ferruxento (*Calidris ferruginea*), de maior tamaño, con plumaxe similar ao de *C. alpina* pero con patas e bico de maior lonxitude e o pilro bulebule (*Calidris alba*), do que se diferencia doadamente por ter este a cabeza totalmente branca. momento no que é capturado con rápidos movementos do bico e transportado á boca aproveitando a tensión superficial da auga.

## Comportamento e ecoloxía 
[miniatura|esquerda|Nube de [dípteros no lago Myvatn.]]
O trazo máis distintivo dos falaropos picofinos, así como das outras dúas especies de falaropos, é o seu dimorfismo sexual inverso, que se caracteriza pola diferenza de plumaxes nupciais entre os sexos e polo seu infrecuente método de emparellamento, no que moitos dos roles sexuais están invertidos, recaendo sobre os machos as tarefas de incubación dos ovos e coidado dos polos ata a súa emancipación.

Este peculiar e pouco habitual comportamento dáse tamén nalgunhas outras aves da orde Charadriiformes, como nas das familias Turnicidae ou Jacanidae.  Segundo o estudo dos biólogos Owens e Hartley, o dimorfismo sexual nas aves no que se refire á diferente coloración da plumaxe, está intimamente relacionada co comportamento reprodutor, o coidado da prole e a selección natural, primando as características crípticas naqueles individuos encargados da incubación dos ovos e coidado dos fillos.

Durante o período reprodutor son aves xeralmente solitarias e pouco territoriais, agás para defender o seu niño ou ao seu compañeiro. Durante o tránsito migratorio e a época de invernada o seu comportamento tórnase tremendamente gregario. que constitúen a base alimenticia dos falaropos de bico finos e doutras moitas especies que se reproducen nesa zona.

## Reprodución 
miniatura|esquerda|Cópula
miniatura|Ovos de falaropo de bico fino

Os falaropos de bico finos reprodúcense nas zonas árticas e subárticas de todo o hemisferio norte, arredor de pozas, lagoas e lagos pouco profundos de auga doce ou pequenos cursos de auga pouco caudalosos. A chegada dos primeiros exemplares aos territorios de cría prodúcese ao longo da segunda quincena do mes de maio, co seu máximo durante a última semana dese mes e a primeira semana de xuño. A formación das parellas reprodutoras ocorre habitualmente durante o tránsito migratorio e aqueles exemplares que non puideron emparellarse durante a migración, conségueno aos poucos días da súa chegada á zona de cría. En caso de depredación do niño, os machos poden volver a emparellarse coa mesma ou outra femia para intentar sacar adiante unha rolada por segunda vez. A miúdo, a femia comeza a súa migración inmediatamente tras rematar a posta. e de 12&nbsp;mm de anchura por 39&nbsp;mm de lonxitude. Son incubados exclusivamente polo macho, que desenvolve dous parches de incubación no ventre para facilitar a transferencia de calor.

## Estado de conservación 
miniatura|Macho de falaropo en plumaxe de transición.
Estímase que o número de exemplares desta especie está entre os 3&nbsp;600&nbsp;000 e os 4&nbsp;500&nbsp;000 individuos. A tendencia é decrecente

Ao contrario, a progresiva diminución da actividade gandeira ovina no norte das illas británicas tamén se relaciona coa progresiva diminución da poboación estival de falaropo de bico fino. O cesamento do pastoreo ocasionou neste caso a proliferación e crecemento descontrolado da vexetación que invadiu e colmatou as pozas e lagoas utilizadas polos falaropos para construír os seus niños. A restauración desas pozas e a reintrodución do gando ovino na illa Fetlar do arquipélago das Shetland tivo un efecto beneficioso inmediato na recuperación da poboación de falaropos.

A ave conta con protección en moitos dos países onde cría. O saqueo dos seus niños está prohibido en Gran Bretaña desde 1954 pola Lei de Protección das Aves. Nos Estados Unidos está protexida pola Lei do Tratado de Aves Migratorias e no Canadá pola Lei da Convención de Aves Migratorias.

O seu estado de conservación catalogouse como "pouco preocupante" pola IUCN.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* 
* Sons e mapa de distribución de *Phalaropus lobatus* en Xeno-canto.