Kang Youwei

**Kang Youwei** (chinés tradicional: 康有為; chinés simplificado: 康有为; *pinyin*: *Kāng Yǒuwéi*; Wade-Giles: ''K'ang1 Yu3-wei2*), nado en Fosan (Guangdong) o 19 de marzo de 1858 e finado en Qingdao o 31 de marzo de 1927, foi un académico chinés, figura clave no desenvolvemento intelectual da moderna China. Destacou no campo da caligrafía e especialmente como reformista social.

Segundo o ensaísta indio Pankaj Mishra, "Kang considerábase a si mesmo un sabio confuciano coa misión moral de rexuvenecer a China. Coa vista posta nese resultado, Kang non dubidaba en reformular o propio confucianismo". Nese sentido o gran pensador reformista chinés e discípulo seu, Liang Qichao, dixo del que era o Martiño Lutero do confucianismo. Kang ademais era un firme partidario da monarquía constitucional e pretendía remodelar o país a imaxe da transformación ocorrida no Xapón trala revolución Meiji.

## Traxectoria 
Dirixiu unha escola situada nun templo confuciano de Cantón dedicada á preparación dos alumnos para os exames de ingreso no corpo de funcionarios imperiais e en que ademais explicaba a súa reinterpretación do confucianismo como instrumento para o cambio social e educativo que a China precisaba, tal como explicara nas numerosas cartas e memorandos que enviara á corte Qing de Pequín e que non obtiveran resposta.
miniatura|esquerda|Kang Youwei antes de 1906
Durante a viaxe que fixo en 1895 a Pequín co seu discípulo máis brillante, Liang Qichao, para presentarse aos exames imperiais, o seu barco, aínda que estaba en augas territoriais chinesas, foi abordado e rexistrado por un navío do Xapón, país que acababa de inflixir unha contundente derrota á China, o que enfureceu a Kang e a Liang, preocupados ambos pola insuficiente resposta da China á agresión que estaba a padecer dende as Guerras do Opio por parte das potencias occidentais  e agora tamén polo Xapón. A súa ira creceu cando estando xa en Pequín se coñeceron os termos do humillante tratado de Shimonoseki polo que a China, entre outras concesións, se vía obrigada a ceder a illa de Taiwán ao Xapón e a renunciar a Corea. Entón Kang reuniu todos os mozos que ían realizar os exames imperiais e nun xesto inaudito presentou unha petición colectiva ao mozo emperador Guangxu, totalmente dominado pola súa tía, a emperatriz viúva Cixi, para que rexeitase o tratado e iniciase unha serie de reformas ao estilo do tanzimat do Imperio Otomán. Kang organizou a continuación unha campaña de propaganda e creou sociedades de estudo con nomes como Sociedade para o Estudo da Fortaleza Nacional.

A principios de 1898 a emperatriz Cixi deixou que o emperador Guangxu, que tiña entón vinte e tres anos, gobernase con plenos poderes e este chamou inmediatamente a Kang, de quen lera a petición e o memorando que lle enviara tres anos antes, para que se reunise con el na Cidade Prohibida. Durante cinco horas falaron das reformas que había que poñer en marcha e a partir do 10 de xuño comezaron a publicarse unha batería de decretos que se propuxeron transformar a China en todos os ámbitos, dende a administración local ata o intercambio cultural internacional. Kang contou coa colaboración de Liang Qichao e de Tan Sitong, que lle acompañaron ás reunións que mantivo co emperador e nas que non se gardaba en absoluto o ríxido protocolo da corte Qing.

O ritmo tan rápido das reformas iniciadas o 10 de xuño de 1898 e o seu contido, especialmente a abolición do sistema de exames imperiais, provocou a hostilidade dos sectores conservadores que continuaban a ser fieis á emperatriz viúva. A súa contudente resposta produciuse o 21 de setembro de 1898, 103 días despois do primeiro decreto imperial, cando anunciou que volvía asumir os plenos poderes porque o emperador estaba aqueixado dunha grave doenza, aínda que en realidade estaba prisioneiro nunha pequena illa dentro dos xardíns imperiais.

A continuación anulou a maioría dos decretos promulgados dende o 10 de xuño e emitiu ordes de arresto en contra de Kang, Liang e Tan Sitong, entre outros intelectuais que participaron na Reforma dos Cen Días. Kang logrou escapar a Shanghai e dende alí fuxiu á colonia británica de Hong Kong, mentres que Liang se refuxiou na embaixada xaponesa, mais Tan Sitong non quixo fuxir e deixouse deter. Foi condenado a morte e decapitado xunto con outros cinco promotores das refomas, que foron coñecidos como os Seis Cabaleiros da Reforma dos Cen Días*. A emperatriz Cixi ordenou tamén que as tumbas da familia de Kang fosen profanadas.
[miniatura|esquerda|Vista de [Darjeeling en 1880]]
Kang logrou chegar ao Xapón en novembro de 1898, onde se reuniu con Liang Qichao, mais no verán do ano seguinte marchou ao Canadá onde fundou a Sociedade para a Protección do Emperador. Cando estalou a rebelión dos bóxers na primavera de 1900 Kang intentou incitar unha insurrección armada, mais o seu fracaso obrigouno a refuxiarse na illa de Penang, entón baixo soberanía británica, onde se atopaba tamén Sun Yat-sen, con quen acabou pelexando. En decembro de 1901 trasladouse á India, pasando un ano no complexo de Darjeeling no Himalaia. Alí rematou o seu tratado *O libro da Gran Comunidade*, en que defendía un certo internacionalismo utópico ao proper a formación dunha comunidade moral universal en que non habería distinción de raza, etnia ou lingua, e en que mesmo xa non existiría a familia.

Nas súas viaxes reuniuse coa diáspora chinesa para promover unha monarquía constitucional, á vez que competía co revolucionario Sun Yat-sen e as súas organizacións Sociedade Revivir China e Alianza Revolucionaria para conseguir fondos e seguidores.

No exilio opúxose á revolución; en cambio, favoreceu a reconstrución da China mediante a ciencia, a tecnoloxía e a industria. Regresou en 1914 e participou nun intento de reinstauración do emperador mediante un golpe de estado fracasado en 1917. Os seus temores dun país dividido fixérono oporse ao goberno de Sun Yat-sen no sur da China.

Kang foi envelenado en Qingdao (Shandong) en 1927.

## Legado 
A reputación de Kang serviu como termómetro das actitudes políticas do seu tempo. Nun prazo de vinte anos pasou de ser considerado un radical iconoclasta a ser un paria anacrónico sen modificar a súa ideoloxía de modo significativo.

Escribiu un tratado utópico titulado *O Libro da Grande Unidade* (大同書), en que tomou como referencia o principio do confucianismo chamado *datong*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
### Ligazóns externas 
* Infoplease.com Profile 
* K'ang Yu-wei on Encyclopedia.com
* On the Ostensible Sources of Mao Zedong's Utopia: Kang Youwei & Saneatsu Mushanokoji