open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Conchi Regueiro

**María Concepción Regueiro Digón**, nada en Lugo en 1968, é unha escritora galega de ciencia ficción,​ máis coñecida como **Conchi Regueiro**.

## Traxectoria 
Regueiro é diplomada en traballo social e pedagoga, á vez que se dedicou á docencia en cursos de formación ocupacional permanente.

A súa obra ten perspectiva feminista e recolle os estereotipos de xénero conservadores, intercalando obras en galego e en castelán. En galego, a súa primeira publicación, en 2002, foi unha novela para adultos, *Tempos agradables*, pero continuou escribindo libros de literatura non realista, de ciencia ficción e fantasía para público infantil e xuvenil como *Un marciano neste mundo* (2004) ou *O tesouro das ánimas* (2011). Fixo tamén incursións no terror como *A herdanza do marqués* (2009) e a súa continuación, *A cerna do segredo* (2014).

En castelán publicou narrativa para adultos, como a recompilación *La estirpe de Tordón* (2005), que recolle dúas novelas curtas e dous relatos; e novelas de ciencia ficción, como *Reclutas de guerras invisibles* (2006) en formato web, escrita en forma de ucronía, estilo ó que tamén se achega nos contos «Erundina Salvadora», na edición de 2008 do *Fabricantes de sueños* e «El enemigo en casa», en *Historias del Crazy* Bar. Publicou a súa novela *Vistas al río* (2007) na Colección Mitilene de Ellas Editorial, melodrama con tinguiduras sociais, seguido de *La moderna Atenea* (2008) e *Los espíritus del humo* (2017). Estas dúas últimas obras teñen en común a combinación dunha ciencia ficción clásica de raíz anglosaxoa, por unha banda, e por outro, a temática social da España de finais do século XIX. 

Regueiro foi xurado nos 6º e 7º Premios Meiga Moira, de Literatura Infantil-Xuvenil convocado por Baía Edicións en 2014 e 2016 respectivamente.

## Obra 
### En galego 
* *Tempos agradables* (2002). Vigo: Ed. do Cumio. ISBN 9788482891613.
* *Un marciano neste mundo* (2004). A Coruña: Baía. ISBN 978-84-96128-76-7.
* *A herdanza do marqués* (2009). A Coruña: Baía. ISBN 978-84-92630-21-9.
* *O tesouro das ánimas* (2011). A Coruña: Baía. ISBN 9788496526457.
* *A cerna do segredo* (2014). A Coruña: Baía. ISBN 9788499951393.
* *Meigallo_98h* (2024). A Coruña: Baía. ISBN 9788499954516.

### En castelán 
* *La estirpe de Tordón* (2005)
* *Vistas al río* (2007)
* *La moderna Atenea* (2007)
* *Reclutas de guerras invisibles* (2011)
* *Historias del Crazy Bar y otros relatos de lo imposible* (2012)
* *Visiones 2016* (2016)
* *Los espíritus del humo* (2017)
* *¿Hogar?* (2018). Café con leche.

## Notas
Ana María Penas

**Ana María Penas Balchada**, nada en Pontevedra o 21 de decembro de 1971, é unha deportista galega que competiu en piragüismo na modalidade de augas tranquilas, gañadora de catro medallas no Campionato Mundial de Piragüismo entre os anos 1997 e 2001 e sete medallas no Campionato Europeo de piragüismo entre os anos 1997 e 2001.

Participou en tres Xogos Olímpicos de Verán, entre 1992 e 2000, a súa mellor actuación foi un sexto posto logrado en Atlanta 1996, na proba de K4 500 m.

## Palmarés internacional 
## Notas
Chus Martínez

**Chus Martínez Pérez**, nada en Ponteceso en 1972, é unha comisaria galega de arte, e directora do Institute of Arte do FHNW Academy of Arte and Design de Basilea (Suíza).

## Traxectoria 
Estudou Filosofía e Historia da arte. Anteriormente foi conservadora xefe no Museo do Barrio de Nova York, xefa de departamento e membro do Core Agent Group en dOCUMENTA(13), conservadora xefe do MACBA (2008-11), directora da Frankfurter Kunstverein (2005-08) e directora artística de Sala Rekalde de Bilbao (2002-05). Participou na Bienal de Venecia do 2005 e foi asesora curatorial do Carnegie International e da 29a Bienal de São Paulo. 

Paralelamente, foi comisaria en numerosas exposicións durante o seu paso pola Frankfurter Kunstverein e o MACBA, e tamén noutras institucións, como o Museo de Arte Raíña Sofía de Madrid. Chus Martínez imparte conferencias, escribe regularmente ensaios críticos en catálogos e é colaboradora habitual de *Artforum*, entre outras revistas de arte internacionais.

En 2025 foi Premio da Crítica de Galicia en Artes Plásticas.

## Notas
Montserrat Calleja Gómez

**Montserrat Calleja Gómez**, nada en Ourense o 20 de abril de 1973, é unha física galega especializada en nanotecnoloxía e biosensores, é unha investigadora do Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC) no Instituto de Microelectrónica de Madrid.

## Traxectoria 
Nos seus primeiros anos viviu primeiro en Cercedilla e logo na Coruña. Estudou Ciencias Físicas na Universidade de Santiago de Compostela e doutorouse en Madrid cunha tese na área de nanotecnoloxía.Grazas a unha bolsa postdoctoral traballou no  Microelectronics Center (MIC), en Dinamarca, con Annia Boysen. Tamén fixo estadías de investigación en Italia e o Xapón.

É cotitular de dez patentes, publicou 53 artigos, dous deles en Nature Nanotechnology.  É a xefa do grupo de investigación Bionanomechanics Lab, no CSIC. Liderou o proxecto NANO FOR CELLS, unha das prestixiosas Starting Grant concedida polo Consello Europeo de Investigación, que ten como obxectivo o estudo das propiedades mecánicas das células e a súa relación co cancro.Máis tarde centrouse no proxecto Liquid Mass, de estudo das proteinas a través de sensores nanomecánicos.
* En 2018 foi recoñecida pola revista QUO como unha das científicas españolas máis importantes, dentro da chamada Selección Española da Ciencia.
* En 2021 é elixida como unha das dez científicas máis relevantes de España pola Fundación Aquae.
* En 2022 é galardoda co Premio Rei Jaume I de novas tecnoloxías.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina persoal no CSIC
Belén Fernández

**Belén Fernández**, nada en Vigo o 31 de outubro de 1973, é unha deportista galega que competiu en taekwondo, gañadora dunha medalla de prata no Campionato Mundial de 2001 na categoría de –63&nbsp;kg.

## Palmarés internacional 

## Notas
Blanca Rego Constela

**Blanca Rego Constela**, nada en Ferrol en 1974, é unha artista audiovisual, cineasta e “noisemaker” galega, coñecida tamén polo seu alias “_blank”. Tamén é tradutora, redactora, creadora de contidos audiovisuais e especialista en cine e arte sonora.

## Traxectoria 
Rego naceu en Ferrol, mais en 1993 mudouse a Barcelona onde comezou os seus estudos de dirección de cine en C.E.C.C. até 1996. Posteriormente ampliou a súa formación cursando estudos de animación e multimedia entre 1996 e 1999 na academia Fak d'Art (A Faktoria d'Art).

Nos seus traballos creativos afonda nas posibles relacións entre a imaxe e o son tal e como expresa no seu manifesto de artista. Desde 2008, coedita o blog Mediateletipos sobre cultura aural e activismo audiovisual.

## Obra 
O seu traballo proxectouse en diferentes festivais de cine internacionais e exposicións. Rego participou en conferencias e residencias artísticas en centros de arte, museos e fundacións de primeira fila como:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial .
Alexia Muíños

**Alexia Muíños Ruiz**, nada na Coruña en 1977, é unha directora, produtora, guionista e actriz de cine galega. En 2010, gañou o premio do público no 17º Festival Internacional Sguardi Altrove de Milán pola súa longametraxe *Noche Transfigurada*.

## Traxectoria 
Licenciouse en Ciencias Químicas na especialidade de Medio Ambiente. Completou a súa formación de Estudos Cinematográficos en Nova York. Compaxina o seu traballo de directora de cine coa docencia e como representante e directora adxunta de European Women's Audiovisual Network (EWA).

Fundou a produtora Marineda Films en 2014. É activista ante a desigualdade de xénero na industria do cine, sendo membro da Asociación de Mulleres Cineastas e de Medios Audiovisuais (CIMA), á cal representou en varios festivais internacionais para apoiar a visibilidade das cineastas en busca da igualdade na industria.

## Notas
Elvira Suanzes Fernández

**Elvira Suanzes Fernández**, nada en Ferrol o 3 de novembro de 1977, é unha política valenciana de orixe galega, deputada nas Cortes Valencianas nas V e VI lexislaturas.

## Traxectoria 
Membro das Novas Xeracións e do Partido Popular, foi vice-secretaria rexional de acción institucional. Até 2002, foi secretaria xeral do Instituto Valenciano da Xuventude (IVAJ), do que, posteriormente, foi secretaria do consello de gobernadores. Foi nomeada membro substituta, en 2002, e elixida por Castellón nas eleccións para o Parlamento Valenciano, 2003. Dende 2004 a 2007 foi presidenta da Comisión de Educación e Cultura das Cortes Valencianas. Durante o seu mandato foi considerada un membro do sector "zaplanista" e non moi ben visto polos seguidores de Francisco Camps Ortiz.

## Notas
Estefanía Hernández García

**Estefanía Hernández García**, nada na Coruña o 16 de agosto de 1985, é unha deportista galega que competiu en taekwondo, gañadora dunha medalla no Campionato Mundial de Taekwondo de 2009, e dúas medallas no Campionato Europeo de Taekwondo nos anos 2008 e 2010.

## Palmarés internacional 

## Recoñecementos 
En 2011 recibiu o Premio á "Mellor deportista" da Asociación de Mulleres Deportistas Galegas (MUDEGA) no marco da I Gala do Deporte Feminino Galego

## Notas
Estíbaliz Pereira

**Estíbaliz Pereira Rábade**, nada na Coruña o 12 de xullo de 1986, é unha modelo e raíña de beleza galega. Foi coroada Miss España 2009 nunha gala celebrada en Cancún (México). Representou a España en Miss Universo 2009.

## Miss España 
Representando a provincia da Coruña, Pereira converteuse nunha das favoritas Porén, Pereira non chegou a clasificar entre as quince mellores que pasaban á final.

## Notas
Alba Messa

**Alba Messa**, nada en Lugo o 20 de outubro de 1986, é unha actriz, xornalista, cantante e realizadora galega.

## Traxectoria 
En 1998, pisou por primeira vez os escenarios de TVG, no concurso infantil "Téquele, Téquele", proclamándose gañadora. A este concurso seguiríanlle moitos outros como o "Veo Veo" (TVE), "Miúdas Estrelas" (Antena 3), "Éxito" (TVG) etc. Mentres se convertía nunha adolescente continuou formándose, pasando á Escola de Músicos (A Coruña) onde estudou canto moderno con Carmen Rey. Estudou Xornalismo na Universidade de Santiago de Compostela. Compaxinou a súa carreira coas actuacións musicais, o telefilme de LugoPress "Herexes: o libro máxico", traballos como presentadora e, no último ano a serie da TVG "Os Atlánticos", pola que cambiou o seu lugar de residencia á Coruña.

En televisión participou en “Ciega a Citas” (Cuatro) e na terceira tempada de *Isabel* (TVE).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
María Barros

**María Barros**, nada na Coruña o 27 de xaneiro de 1980, é unha deseñadora galega de moda.

## Traxectoria 
Estudou moda no Instituto Europeo di Design de Milán, cuxa tese dirixiu Franca Sozzani, directora de *Vogue* Italia. Con 21 anos, obtén o premio *Moët* & *Chandon Young Fashion Award* á mellor deseñadora nova europea, outorgado en colaboración coa Camera Nazionale della Moda Italiana.

Logo de traballar con deseñadores como Roberto Cavalli en Florencia, Modesto Lomba en Madrid e Pupi Solari en Milán, crea a súa propia firma no ano 2003. Dende entón presentou as súas coleccións en diferentes pasarelas internacionais, como a Pasarela Gaudí ou a Semana da Moda de Milán. Dende febreiro de 2009 desfila na Mercedes-Benz Fashion Week Madrid.

Ademais, as súas creacións vestiron diferentes campañas publicitarias internacionais, por exemplo as presentadas pola xoiaría Suárez, Carrera & Carrera, ou Freixenet. Asemade, deseñou colecciones cápsula para outras marcas, entre as que destaca Hazel by María Barros, unha liña téxtil para a firma de complementos Hazel.

## Notas
María do Mar Castro Varela

**María do Mar Castro Varela**, nada na Coruña no ano 1964, é un politicóloga galega e profesora de pegagoxía xeral e traballo social, con foco nos estudos de diversidade sexual, na Universidade de Ciencias Aplicadas Alice Salomon de Berlín. Os seus intereses de investigación céntranse nos estudos de poscolonialismo, migración, xénero e diversidade sexual. 

## Traxectoria 
Estudou pedagoxía e psicoloxía na Universidade de Colonia e doutorouse en 2005 na Universidade de Gießen en politicoloxía coa tese "Utopiediskurse migrierter Frauen". No semestre de inverno 2006/2007, traballou como profesora convidada Maria Goeppert-Mayer na Universidade de Oldenburg. Desde o semestre de inverno 2007/2008, é profesora na Universidade de Ciencias Aplicadas Alice Salomon de Berlín.

## Obra 
* "Unzeitgemäße Utopien. Migrantinnen zwischen Selbsterfindung und Gelehrter Hoffnung", Bielefeld: transcript, 2007
* "Postkoloniale Theorie. Eine kritische Einführung", Bielefeld: transcript, 2005 (con Nikita Dhawan)
* "Geschlecht -- Macht – Klima: Feministische Perspektiven auf Klima, gesellschaftliche Naturverhältnisse und Gerechtigkeit", Leverkusen-Opladen: Barbara Budrich, 2012 (editado con Gülay Çağlar e Helen Schwenken).
* "„...nicht so greifbar und doch real“. Eine quantitative und qualitative Studie zu Gewalt und (Mehrfach-) Diskriminierungserfahrungen von lesbischen, bisexuellen Frauen und Trans* in Deutschland", Berlín: lesmigras, 2012 (editado xunto con lesmigras e.V.)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Perfil de María do Mar Castro Varela na páxina da ASH Berlín
Beatriz González López-Valcárcel

**Beatriz González López-Valcárcel**, nada en Vigo, é unha catedrática e investigadora galega en economía da saúde.

## Traxectoria 
Licenciada en Económicas pola Universidade de Santiago de Compostela e doutora en Económicas pola Universidade de La Laguna, é profesora da Universidade das Palmas de Gran Canaria.

Foi presidenta da Asociación Española de Economía da Saúde entre 2004 e 2005, da Sección de Economía da Saúde Pública da Asociación Europea de Saúde Pública (EUPHA) entre 2011 e 2012. Foi membro do Consello Asesor de Sanidade do Ministerio de Economía de España e representante das Canarias no Comité Consultivo do Sistema Nacional de Saúde. Presidenta da Sociedade Española de Saúde Pública e Administración Sanitaria entre 2015 e 2017.

En 2011 recibiu a Cruz da Orde Civil de Sanidade e foi nomeada filla adoptiva das Palmas de Gran Canaria en 2009. En 2016, foi á súa vez nomeada filla adoptiva da Illa de Gran Canaria.

En 2017, o portal MujeresCia elixiuna entre as 100 mulleres líderes en España.

É profesora Honoris Causa pola Universidade Isalud de Buenos Aires (2015).

No 2020, forma parte do comité de expertos sobre COVID-19 do Ministerio de Ciencia e Innovación, e do comité asesor do Goberno canario.

## Notas
Paloma Otero

**Pomba Otero Mosquera**, nada na Coruña o 11 de outubro de 1987, é unha actriz e modelo galega, coñecida polo seu papel protagonista na serie *O Faro*, producida pola TVG e emitida tanto en territorio español como en países estranxeiros.

## Traxectoria 
Naceu na Coruña, sendo neta do histórico gardameta do Deportivo da Coruña, Otero. Licenciouse en Ciencias da Comunicación pola Universidade de Vic (Barcelona). Comezou a súa formación como actriz no Estudo Nancy Tuñón, a que complementa con distintos cursos de interpretación e dobraxe, así como tamén esgrima, hípica e danza.

Traballou con Alejandro González Iñárritu no anuncio “Write the Future” de Nike con motivo do Mundial de Fútbol de 2010 que foi gañador no Grand Prix en Cannes Lions. Tamén colaborou con Pedro Almodóvar, quen a contrata para traballar na película *La piel que habito*.

Protagonizou curtametraxes como *Hasta que la muerte nos separe*, producida por Escándalo Films e escrita e dirixida pola mexicana Gaby Amione; *Cuentos crueles de juventud* de Santiago Mohar en México; e *Inversos* de Afasto Correa en Barcelona.

## Notas
Andrea Oubiña

**Andrea Oubiña Rodríguez**, nada no Grove o 10 de novembro de 1990, é unha remeira galega que gañou a Bandeira da Concha feminina en oito ocasións, ademais da liga ACT feminina en cinco.

Tamén obtivo varios títulos nacionais en bateis e traíñas, así como campionatos de Galicia e regatas en todas as categorías.

## Traxectoria 
En 2002, comezou a remar en Amegrove, club no que estivo durante tres anos, antes de ir ó Náutico de Vigo. Para os vigueses competiu durante 2006 e 2007, gañando o campionato de España de Bateis en categorías cadete. En 2008, fichou por Samertolameu de Meira, formando parte dende entón da traiñeira conxunta de clubs galegos que competiu na Bandeira da Concha.

### Traiñeira galega 
En 2008, e tras 128 anos de historia da Bandeira da Concha masculina, os organizadores, o Concello de San Sebastián, decidiu crear a primeira edición da súa regata para mulleres, onde participou Andrea como parte do equipo galego. A proba disputouse en dúas regatas, unha xornada clasificatoria celebrada o 13 de setembro ás 18 horas e a regata final o día 14 ás 11:00 horas, nun percorrido de 2.778 metros cunha soa ciaboga. As súas compañeiras formaban parte dos clubs Cabo da Cruz, Chapela e Samertolameu de Meira, e impuxéronse por menos de cinco segundos a Estaleiro. Ese ano tamén se adxudicou a Bandeira Concello de Redondela de bateis.

No primeiro ano da liga ACT feminina, en 2009, o equipo de Galicia presentouse cunha formación composta por remeiras de Chapela, Samertolameu e Cabo da Cruz. Adxudicáronse cinco das sete bandeiras da liga, sumando finalmente 23 puntos, polos 15 do seu máis inmediato perseguidor, a selección biscaíña. Ese ano tamén se clasificaron para a Bandeira da Concha. Na final, Getaria-Tolosa comezou en primeiro lugar, pero a tripulación galega recuperouse e revalidaron o seu triunfo do ano anterior con tres segundos de vantaxe sobre Astillero.

## Notas
Aeroporto Grantley Adams

O **aeroporto internacional Grantley Adams**  é o aeroporto internacional de Barbados, situado en Seawell, Christ Church. É o único porto de entrada designado para persoas que entran ou saen por aire en Barbados e opera como principal punto de entrada ao Caribe oriental. O aeroporto ten servizos directos a destinos nos Estados Unidos, Canadá, Centroamérica e Europa e serve como centro de conexións secundario para LIAT. No ano 2016 foi o oitavo aeroporto máis concorrido da rexión do Caribe e o terceiro das Antillas Menores tras o aeroporto Raíña Beatrix en Aruba e o aeroporto de Pointe-à-Pitre en Guadalupe. O aeroporto tamén é un importante enlace aéreo para pasaxeiros de cruceiros que saen e chegan ao porto de Bridgetown, e é unha base de operacións para o Sistema Recional de Seguridade e o Centro de Adestramento da Policía Rexional caribeña.

O seu antigo nome era *aeroporto de Seawell*, antes de que se bautizase na honra do primeiro primeiro ministro de Barbados, Sir Grantley Herbert Adams, no ano 1976. Foi centro de conexións para as defuntas aeroliñas barbadenses Caribbean Airways e REDjet, a sede da aeroliña chárter West Indies Executive Air e antiga sede da escola de voo Coconut Airways.

## Aeroliñas e destinos
### Pasaxeiros
### Carga
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
Ana Buceta

**Ana Buceta Rodríguez**, nada en Moaña o 4 de decembro de 1992, é unha futbolista galega.

## Traxectoria
Iniciouse no FVPR El Olivo. Tras pasar polo Levante UD e no Málaga CF, desde 2021 xoga no Real Oviedo en Primeira División. 

Como membro da selección española sub-19 disputou os campionatos europeos sub-19 de 2010 e 2011.

## Notas
Albumina sérica

A **albumina sérica** ou **seroalbumina**, é unha proteína albumina (un tipo de proteína globular) que se encontra no sangue dos vertebrados. As máis coñecidas son a albumina sérica humana, codificada polo xene *ALB* do cromosoma 4, e a albumina sérica bovina, quimicamente similar, que ten moitos usos en laboratorio e clínicos. A albumina sérica de galiña denomínase conalbumina.

A albumina sérica prodúcese no fígado, Que haxa demasiada ou demasiada pouca albumina sérica circulante pode ser nocivo. A albumina sérica na urina xeralmente denota a presenza de doenzas renais. Ocasionalmente a albumina sérica aparece na urina de persoas normais despois de estar moito trempo de pé (albuminuria postural).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* RCSB Protein Data Bank : Molécula do mes – Albumina sérica
* Predición da unión á albumina
Joana Montouto

**Joana Montouto**, nada en Vigo o 5 de maio de 1990, é unha futbolista galega que xogou para o FVPR El Olivo, Prainsa Zaragoza e RCD Espanyol na Primeira División española de fútbol feminino. En novembro de 2011 anunciou un parón na súa carreira.

Foi internacional coa selección de España sub-19.

## Notas
Maria Manuela Couto Viana

**Maria Manuela Couto Viana**, nada en Viana do Castelo o 3 de marzo de 1919 e finada en Lisboa o 4 de xaneiro de 1983, foi unha actriz, declamadora e escritora portuguesa. de orixe galega. Foi irmá de António Manuel Couto Viana.

## Traxectoria
Aos trece anos xa colaboraba na prensa da súa vila natal, e aos dezaseis estreouse no cinema. Publicou unha obra en lingua galega, o poemario *Frauta lonxana*, que apareceu editado na Colección Salnés.

## Filmografía 
**Revolução de Maio*
**Ensaio Interrompido* (1963)
**O Chapéuzinho Vermelho* (1964)
**Cathleen em Houlihan* (1968)

## Obra literaria 
* *Raízes que não Secam* (1942, novela)
* *Menina Mansa e Outras Poesias* (1950)
* *Frauta lonxana* (Editorial Galaxia, 1964; poesía)
* *A Varanda Verde* (1956) (teatro)
* *O Mundo dos Meninos Verdes* (1970) (novela infantil)
* *Bruxas, Feitiços. Defuntos, Aparições* (1973) (crónicas)
* *Encruzilhadas* (1979) (estórias)

## Premios 
* 1.º premio do concurso do Grémio Nacional dos Editores e Livreiros en 1942 por *Raízes que não Secam*.

## Notas
Milagros López Blanco

**María de los Milagros López Blanco**, nada en Laza o 24 de febreiro de 1904 e finada en Pontevedra o 21 de febreiro de 1995, foi unha mestra galega.

## Traxectoria 
Filla de Francisco López Cuquejo, fiel contraste na provincia de Pontevedra, e Liduvina Blanco, e irmá de Celso López Blanco. Viviu un tempo en Valladolid.

Ingresou no Instituto de Pontevedra en 1916 e despois estudou na Escola Normal de Pontevedra, onde obtivo o título de mestra en 1926. Foi mestra en Ribadelouro (Tui) e Budiño (Salceda de Caselas) dende 1934. Era socia da Casa del Maestro. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi sancionada con suspensión de emprego e soldo o 1 de setembro de 1936. Revisado o seu expediente en decembro, foi sancionada con seis meses de suspensión de emprego e medio soldo. En 1937 foi nomeada mestra interina da graduada de Ponte Caldelas. En 1938 volveu á escola de Budiño. En 1941 foi destinada á escola de Ribeira (Crecente). Tamén deu clase en Cutián (San Xurxo de Sacos), Seixo, Cuspedriños, o seu último destino.

## Vida persoal 
Casou en 1929 co tamén mestre Rodolfo Estévez Rodríguez. Tiveron tres fillos: Rodolfo, Fernando e José Luis.

## Notas
Bubble Bobble

é un videoxogo de acción e plataformas desenvolvido por Taito. Lanzado por vez primeira para arcade en 1986, máis tarde foi adaptado a outros sistemas. O xogo, protagonizando polos Dragóns xemelgos Burbulla, Bub e Bob, transportan ó xogador por cen etapas, soprando e estalando burbullas, superando tódolos obstáculos en cada nivel. O xogo fíxose moi popular e tivo numerosas secuelas e spin-offs. O principal obxectivo do xogo e rescatar as mozas de Bub e Bob que se atopan na Cova dos Monstros. Ten numerosos finais, que dependen do rendemento do xogador e do descubrimento de segredos.

## Notas
Anne Marie Morris

**Anne Marie Morris**, nada en Evanston (Illinois) o 30 de maio de 1916 e finada en Gresham (Oregón) o 3 de outubro de 1999, foi unha escritora estadounidense.

## Traxectoria
En 1950 comezou os estudos superiores na Universidade de California, que non puidera iniciar antes polo traballo e o coidado dos fillos. Estudou linguas románicas, entre elas o portugués e o francés, e ensinou italiano e castelán no Shorter College de Rome (Xeorxia).

Cara a 1955 descubriu a lingua galega lendo na obra *Aromas de leyenda* de Ramón María del Valle-Inclán os versos populares "Como chove miudiño...". Despois leu a Rosalía de Castro e Curros Enríquez, e coñeceu o profesor exiliado Xosé Rubia Barcia, da Universidade de California. En 1964 publicou *Voz fuxitiva* na colección Salnés de Editorial Galaxia, con limiar de Ernesto Guerra da Cal. En 1993 participou no congreso Poetas alófonos en lingua galega, organizado por Xesús Alonso Montero.

## Notas
Three Billboards Outside Ebbing, Missouri

***Three Billboards Outside Ebbing, Missouri*** é un filme británico-estadounidense de 2017 escrito, dirixido e producido por Martin McDonagh. Está protagonizado por Frances McDormand, que interpreta unha nai que publica uns anuncios nuns carteis da estrada para chamar a atención sobre o asasinato sen resolver da súa filla. Woody Harrelson, Sam Rockwell, John Hawkes e Peter Dinklage aparecen nos papeis secundarios. O filme estreouse nos Estados Unidos o 10 de novembro de 2017, e no Reino Unido o 12 de xaneiro de 2018, a través Fox Searchlight Pictures; conseguiu unha recadación de $153 millóns en todo o mundo.

Na 90ª edición dos Óscar, gañou o premio de mellor actriz (McDormand) e mellor actor secundario (Rockwell); tivo un total de sete nomeamentos, entre os que están o de mellor filme, mellor guión orixinal e mellor actor secundario (Harrelson). Na 90ª edición dos Globos de Ouro, gañou os premios mellor filme dramático, mellor actriz – Drama (McDormand), mellor actor secundario (Rockwell) e mellor guión orixinal.

## Personaxes 
* Frances McDormand como Mildred Hayes
* Woody Harrelson como William 'Bill' Willoughby
* Sam Rockwell como Jason Dixon
* John Hawkes como Charlie Hayes
* Peter Dinklage como James
* Abbie Cornish como Anne Willoughby
* Caleb Landry Jones como Red Welby
* Kerry Condon como Pamela
* Darrell Britt-Gibson como Jerome 
* Lucas Hedges como Robbie Hayes
* Željko Ivanek como Sarxento
* Amanda Warren como Denise
* Kathryn Newton como Angela Hayes
* Samara Weaving como Penelope
* Clarke Peters como xefe Abercrombie

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes
Alma Labiur

**Alma Labiur**, nada o 29 de outubro de 1964, é unha poeta e pintora galega. En 1993, trasladouse a Barcelona, e no presente reside en&nbsp;Segur de Calafell.

## Traxectoria 
En 1976, gaña a súa primeira bienal colectiva de pintura, polo que un dos seus cadros, pasa a propiedade da biblioteca da súa provincia. En 1988, sae á luz, "La esencia del Alma", o seu primeiro libro de poemas. En xullo do 2003 preséntase ao concurso de Pintura do Ateneu Alba Estiu de Cunit, onde lle conceden o terceiro premio.

## Obras 
**La Tierra de Las Puertas*
**Hojas del alma*
Aeroporto Viru Viru

O **aeroporto internacional Viru Viru**  é un aeroporto situado en Santa Cruz de la Sierra, Bolivia. Trátase do aeroporto internacional máis grande do país. Viru Viru opera voos domésticos, rexionais e internacionais cara Norteamérica, Suramérica e Europa e é o centro de conexións da maior aeroliña boliviana, Boliviana de Aviación.

## Aeroliñas e destinos 
### Pasaxeiros
### Carga
## Notas
José Blanco Novo

**José Blanco Novo**, nado en Ferrol o 24 de outubro de 1891 e finado en 1971, foi un garda civil e o primeiro radioafeccionado de Galicia.

## Traxectoria 
Estudou no Colexio Masquelet de Ferrol. Despois pasou á Academia de infantaría de Toledo, onde se iniciou na radio. Incorporouse como oficial ao Batallón de Cazadores de Segorbe nº 12 de Melilla en outubro de 1913. Ascendido a tenente, foi destinado ao Rexemento de Valencia en 1916, e ingresou no Corpo da Garda Civil o 3 de xullo de 1916 con destino na Comandancia da Coruña. Estivo ao do posto de Arzúa e en 1918 foi enviado ao posto de Carnota. Ao mando da liña de Ferrol interveu na folga de cargadores do peirao de 1921. Ao ano seguinte foi ascendido a capitán e destinado a Vilagarcía de Arousa. En xuño de 1924 asumiu o mando da Garda Civil de Santiago de Compostela. En abril de 1926, a Dirección Xeral de Comunicacións concedeulle autorización para o funcionamento da estación de radioafeccionado co indicativo EAR-28. E ese ano gañou a medalla de ouro da primeira edición do concurso de transmisión organizado pola Asociación EAR, xunto a Jenaro Ruiz de Arcaute. Foi ascendido a coronel en 1947 e despois a xeneral de brigada. Pasou a reserva en 1957.

## Recoñecementos 
* Cruz de primeira clase da orde de Beneficencia (1920).
* Gran Cruz do Mérito civil (1966).

## Vida persoal 
Era curmán de Adelardo Novo Brocas. Casou en 1918 con María de los Dolores Martínez Laverón.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* José Blanco Novo, EAR-28 (1891-1971),  Capítulo I. De sus primeros años de vida hasta que es destinado a Vilagarcía de Arousa (1891-1922)
* José Blanco Novo, EAR-28 (1891-1971), Capítulo II. De su destino en Vilagarcía de Arousa
* José Blanco Novo, EAR-28 (1891-1971), Capítulo III. Primeros años en Santiago de Compostela
* José Blanco Novo, EAR-28 (1891-1971), Capítulo IV. La concesión de autorización para uso legal de su estación de radioaficionado con indicativo EAR-28
* José Blanco Novo, EAR-28 (1891-1971), Capítulo V. El oro en la primera edición del Concurso de transmisiones organizado por la asociación EAR (1926-1927)
Colección Salnés

A **colección Salnés** foi unha colección literaria de Editorial Galaxia dedicada a primeiras edicións de poesía contemporánea en lingua galega. Estaba dirixida por Celso Emilio Ferreiro,  Emilio Álvarez Blázquez e Salvador Lorenzana (pseudónimo de Francisco Fernández del Riego).

## Libros editados 

**Nenias* (Aquilino Iglesia Alvariño, 1961)
**Salterio de Fingoy* (Ricardo Carballo Calero, 1961) 
**Alén* (Augusto Casas, 1962)
**Bailada dos anxos* (Miguel González Garcés, 1962) 
**Arredores* (Antón Tovar, 1962) 
**Canaval de ouro* (María do Carme Kruckenberg, 1962)
**Longa noite de pedra* (Celso Emilio Ferreiro, 1962) 
**Pombal* (Xosé Díaz Jácome, 1963) 
**Mar Maior* (Manuel María, 1963)
**As dornas da preguiza* (Ánxel Sevillano, 1963) 
**A saudade i outros poemas* (Pura Vázquez, 1963) 
**Galicia infinda* (Florencio Delgado Gurriarán, 1963)
**Berro diante da morte* (Tomás Barros, 1963)
**Tempo de outono e outros poemas* (Xosé María Castroviejo, 1964)
**O ronsel verdegal* (Emilio Pita, 1964)
**Frauta lonxana* (Maria Manuela Couto Viana, 1964)
**Voz fuxitiva* (Anne Marie Morris, 1964; limiar de Ernesto Guerra da Cal) 
**Servidume na treva* (Augusto Casas, 1964)
**Dende o fondo canta o río* (Manuel José Arce y Valladares, 1966)
**Profecía do mar* (Bernardino Graña, 1966)
**Palabra de honor* (Arcadio López-Casanova, 1967) 
**Ao pé de cada hora* (Salvador García-Bodaño, 1967)
**Entre o si e o non* (Xosé Luís Franco Grande, 1967)
**Mencer de lúas* (Alfredo Conde, 1968) 
**Dor e saudade* (Ramón María, 1966)
**Sementeira no vento* (Valentín Paz-Andrade, 1968)
**Canta de lonxe o corazón do tempo* (Manuel Casado Nieto, 1969) 
**Os nobres carreiros* (Eduardo Moreiras, 1970)
**O desacougo* (Pura Vázquez, 1971)
**Nas faíscas do soño* (Miguel González Garcés, 1972)
**A corazón aberto* (Ramón María, 1973; limiar de Ramón Otero Pedrayo)
**Serán* (Emilio Pita, 1974)

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Colección Dombate
*Colección Illa Nova
Ana María Arellano

**Ana María Arellano Salafranca**, nada en Zaragoza en 1954, é unha escritora aragonesa.

## Traxectoria
Licenciada en Ciencias Empresariais, reside e traballa en Galicia desde 1978. Forma parte do equipo de redacción de *Andaina. Revista Galega de Pensamento Feminista*, da que foi directora.

## Obra
### Narrativa en galego
**Menú de degustación* (Ed. Galaxia, 1999)

### Narrativa en castelán
**Calidoscopio* (Rocamadour, 2013)

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Ana María Arellano , na web da Editorial Galaxia.
Sol de Inverno

**Sol de Inverno** pode referirse a:

****Sol de Inverno***, libro de poesía de António Feijó (1922);
****Sol de Inverno***, canción de Simone de Oliveira (1965);
****Sol de Inverno***, novela de Rosa Aneiros (2009);
****Sol de Inverno***, telenovela portuguesa (2013).
Enfermidade de Creutzfeldt-Jakob

A **enfermidade de Creutzfeldt-Jakob** (**ECJ**) é un mal neurolóxico con formas xenéticas hereditarias, producidas por unha proteína chamada prión (PrP). Se ben os casos hereditarios e infecciosos están perfectamente documentados, a causa da aparición do prión é descoñecida na maior parte dos casos informados. Trátase dunha doenza de natureza dexenerativa e prognóstico mortal que afecta aproximadamente a unha persoa por millón (prevalencia de 1:106) a nivel global. Nos Estados Unidos había, en 2006, 127 pacientes de ECJ e as súas variantes (2006).

De acordo coa evidencia dispoñíbel, a ECJ resulta do pregamento anormal dun prión. Este fenómeno parece estimular a outras proteínas alteren as súas formas, afectando a súa capacidade para funcionar. Por isto, clasifícase entre as enfermidades priónicas ou encefalopatías esponxiformes transmisíbeis (EET), caracterizadas por presentaren unha forma anómala da proteína priónica celular (PrPC). Estas enfermidades poden existir en formas esporádicas (idiopáticas), hereditarias, e adquiridas. O termo esponxiforme alude ao aspecto esponxoso que presenta na autopsia o cerebro afectado.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Neuroloxía
* Encefalopatía esponxiforme bovina
* Prión
Xistral

o topónimo **Xistral** pode referirse a:

* A **Serra do Xistral**, que separa a Comarca da Terra Chá do mar.
* ***Xistral***, revista literaria lucense, publicada en dúas épocas, 1949 e 2000.
* ***O Xistral***, revista do Centro Galego de Biscaia, iniciada en 1987.
* A **Colección Xistral**, editorial de poesía, promovida en 1952 por Manuel María e Ánxel Johán.
Tania Varela

**María Tania Varela Otero**, nada en Cambados o 17 de xaneiro de 1974, é unha avogada galega, durante un tempo a única muller na lista das 70 persoas máis buscadas pola Europol.

## Traxectoria 
Avogada cambadesa, en 2001 foi designada polo alcalde da vila José Manuel Cores Tourís encargada dunha oficina de información á muller na vila, ao tempo que seguía traballando como avogada. En 2004 deixa o posto municipal para dedicarse plenamente á avogacía e en 2005 empeza a traballar como asesora xurídica para David Pérez Lago, fillo de Esther Lago e unha das persoas destacadas do narcotráfico na ría de Arousa.

En abril de 2006, a Pérez Lago detéñeno no curso dun desembarco de cocaína nas Rías Altas, e Varela presuntamente se pon á fronte da rede, procesando os restos da operación. Semanas despois, deteñen a Varela tamén e lévana a prisión. En 2007 alcanza a liberdade provisional e marcha vivir co seu avogado, Alfonso Díaz Moñux, que xa representara no seu día a Sito Miñanco. O 18 de decembro de 2008, cando se atopan nun garaxe de Madrid, dentro do coche, dúas persoas atacan o vehículo e matan a tiros a Díaz Moñux, mentres que Varela sae ilesa, e chegou a ser a única muller na lista das persoas máis buscadas pola Europol. O 26 de marzo de 2018 os mozos de escuadra detivérona en Sitges.

## Notas
Ana Pérez Ventura

**Ana Pérez Ventura**, nada en Santiago de Compostela o 5 de novembro de 1981, é unha pintora e pianista galega. A súa obra xira arredor das conexións entre a música e as artes visuais.

Ana Pérez Ventura vive e traballa en París, Francia.

## Traxectoria 
Estudou na facultade de belas artes de Pontevedra, na Universidade de Vigo, entre 1999 e 2004, onde se formou na especialidade de pintura. Entre 2004 e 2008, estudou no Conservatorio superior de música de Vigo, onde gañou un diploma superior en música na especialidade de piano.

En 2008, Ana matriculados na Universidade de París-Sorbona e obtivo un máster en música e musicoloxía en 2011, áreas nas que opera e que son os seus temas de estudo e de expresión artística dende o inicio dos seus estudos de posgrao.

## Notas
Operación Rosario

A **Operación Rosario** (anteriormente *Operación Azul*) foi a primeira das operacións tácticas programadas pola Arxentina co obxectivo de retomar o control da capital das illas Malvinas, Stanley, que posteriormente se chamou Porto Arxentino. A Operación Rosario consistía nunha serie de accións de intensidade crecente encamiñadas á recuperación arxentina das illas Malvinas, Xeorxia do Sur e Sandwich do Sur, que se conseguirían en sentido inverso (de Leste a Oeste e de menor a maior relevancia política), iniciándose da maneira máis discreta posible e culminando coa toma do arquipélago das Illas Malvinas e da súa capital, mediante un asalto directo, pero sen causar baixas ó inimigo para evitar unha futura reacción militar británica. 

O 30 de marzo de 1982 a Xunta militar ordenou a posta en marcha do operativo, fixando como data de execución o 1 de abril. Os efectivos que terían ó seu cargo a execución deste plan eran a Frota de Mar, a Aviación Naval e o 2° Batallón de Infantaría de Mariña da Armada Arxentina; o Rexemento de Infantaría 25 do Exército Arxentino e avións C-130 Hércules da Forza Aérea Arxentina, baixo o mando do Almirante Carlos Büsser.  

A capital colonial Stanley, rebautizada tras a recuperación *Porto Arxentino*, estaba defendida por un destacamento dun setenta infantes de mariña ademais de polo menos 25 milicianos da *Falkland Defence Force*; a toma levouse a cabo rápida e efectivamente, aínda que un dos oficiais que lideraban as tropas, o capitán de corveta Pedro Edgardo Giachino, foi a única baixa mortal do enfrontamento. 

Os británicos rendéronse oficialmente ás 9:30 a. m., logo de tres horas de esporádicos combates, que tiveron lugar especialmente ó redor da casa de goberno das illas. A intención da Arxentina era estabelecer rapidamente unha mellor comunicación aérea e marítima entre as illas e o continente, para facilitar o envío de tropas que reforzasen a defensa e así disuadir ó Reino Unido de ulteriores accións. O gobernador colonial das illas, Rex Hunt, e os prisioneiros militares foron inmediatamente repatriados ó Reino Unido por vía aérea.

Paralelamente, outras forzas levaban a cabo a chamada *Operación Georgias*, destinada á recuperación dos portos Grytviken e Leith, nas illas Xeorxias do Sur. Como resposta, o goberno británico lanzou a *Operación Corporate*, comandada conxuntamente polo almirante John Woodward e o xeneral Jeremy Moore.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* Barker, Nick (2001). *Beyond Endurance: An Epic of Whitehall and the South Atlantic Conflict*. Pen & Sword. .
Carmen Cardelle de Hartmann

**Carmen Cardelle de Hartmann**, nada en Monforte de Lemos o 20 de decembro de 1963 como **María del Carmen Cardelle González**, é unha filóloga galega-alemá.

## Traxectoria 
Estudou filoloxía clásica entre 1981 e 1986 na Universidade de Santiago de Compostela e entre 1987 e 1988 cursou estudos de filoloxía latina, grega e española na Universidade de Sarre, en Saarbrücken (Alemaña). Doutorouse en filoloxía latina na mesma universidade en 1993.
* *Victoris Tunnunensis Chronicon cum reliquiis ex Consularibus Caesaraugustanis et Iohannis Biclarensis Chronicon*. Brepols, Turnhout 2001.
* *João de Santarém (Biclarense), Crónica*, edición crítica e introdución por Carmen Cardelle de Hartmann e comentario histórico de Roger Collins, Lisboa: Edições Colibri (co patricinio do Instituto Português do Livro e das Bibliotecas), 2002, 184 S. (Collins, "Comentário histórico", S. 151-184)
* *Lateinische Dialoge 1200–1400. Literaturhistorische Studie und Repertorium* (= *Mittellateinische Studien und Texte.* Bd. 37). Brill, Leiden u.&nbsp;a. 2007, ISBN 978-90-04-16033-0.
* *Parodie in den Carmina Burana*, Mediävistische Perspektiven 4, Zürich 2014.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Libros de Carmen Cardelle de Hartmann no catálogo da Biblioteca Nacional de Alemaña 
* Páxina de Carmen Cardelle de Hartmann na Universidade de Zürich
José Manuel Costas

**José Manuel Costas Estévez**, nado en Vigo o 17 de novembro de 1966, é un empresario galego do sector da construción, que se atopa na lista das 70 persoas máis buscadas de Europa.

## Traxectoria 
Carpinteiro de profesión, comezou a traballar en Las Cinco Jotas, a empresa de fabricación de casas de madeira que fundara o seu pai. Como xestor do grupo, foi creando máis empresas, dedicadas a distintos sectores, e pertencentes ao mesmo grupo empresarial. Parte do beneficio do grupo procedía da evasión fiscal, nunha rede na que se viron implicadas ata 200 outras empresas galegas. En 2010 foi detido, e o proceso xudicial que acabou coa súa condena a catro anos e nove meses de cárcere, estendeuse ata 2016 e repartiuse ata en cen procesos diferentes, con 83 sentenzas condenatorias. Por esa razón o seu irmán, Jacobo Costas, así como outras persoas vinculadas á súa administración, foron tamén condenadas e entraron en prisión. José Manuel Costas declarara que o obxectivo da rede era o pagamento de diñeiro a políticos por parte de empresas que recibían concesións e contratos de obra pública, mais non foi probado.

En xullo de 2016, cando Costas debía ingresar no cárcere da Lama, fuxiu e pasou a estar en paradoiro descoñecido. Chegou a figurar na lista das persoas máis buscadas de Europa, que xestiona a Europol. En setembro de 2017, informacións non contrastadas publicadas pola prensa situábano en Xenebra.

## Notas
Rafael Altamira

**Rafael Altamira y Crevea, **nado en Alacant o 10 de febreiro de 1866 e finado na Cidade de México o 1 de xuño de 1951, foi un humanista, historiador e americanista; pedagogo, xurista, crítico literario e escritor español. Estreitamente vinculado aos proxectos da Institución Libre de Enseñanza, alumno e amigo de Francisco Giner de los Ríos, foi secretario do Museo Pedagóxico Nacional. Doutor honoris causa en oito universidades de América e Europa, e membro de nove institucións académicas, exiliouse en México en 1944.

## Labor 
[miniatura|Retrato de Rafael Altamira por [Joaquín Sorolla para Hispanic Society of America (1913), con traxe académico (muceta de doutor en Dereito que porta a gran cruz da Orde de Afonso XII).]]
Rafael Altamira foi un dos primeiros historiadores que impulsaron a Historiografía en España, partindo da súa relación coa cultura e a historia das ideas. Aínda que impulsou e apoiou sempre á Institución Libre de Ensino e as ideas do institucionismo, na que traballou como docente, mantivo sempre independencia de criterio respecto ao krausismo, nunha orientación ideolóxica liberal-progresista. Promoveu a educación popular e propugnou unha pedagoxía con forte sentido moral. En 1898 creou, xunto con outros catedráticos da Facultade de Dereito da Universidade de Oviedo, a Extensión Universitaria como área definida da universidade co propósito de difundir os coñecementos xerados nesta institución a través de conferencias, cursos, e outras actividades a aquelas clases sociais que non podían acceder a eles, seguindo o exemplo de varias universidades inglesas que xa se estendeu a outros países europeos como Alemaña e Bélxica. Nesa liña, e como secretario do Museo Pedagóxico Nacional, adxudicóuselle a responsabilidade de materializar o proxecto dunha rede de *bibliotecas circulantes*, recuperando do esquecemento as bibliotecas populares creadas por Manuel Ruiz Zorrilla en 1869. Ademais de coordinar e administras todas esas institucións non deixou de impartir cursos e conferencias en numerosas universidades españolas e estranxeiras (Arxentina, Perú, Estados Unidos, Francia e Inglaterra, entre outras).

A súa obra inscríbese igualmente dentro do rexeneracionismo como continuadora da de Joaquín Costa e baixo unha grande influencia do evolucionismo e un grande interese pola ciencia experimental. Cultivou asiduamente o xornalismo e a crítica literaria e deixou escritos máis de setenta libros, entre eles libros de narracións, como os seus *Cuentos de amor y tristeza* ou a súa novela *Reposo*, hai que destacar a súa soada *Historia de España y de la civilización española*, así como a *Psicoloxía del pueblo español* e a *Historia del Derecho español*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Rafael Altamira na Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes.
X González

:*Non confundir con Enma González Bermello (1931-2014), política galega.*

**X González**, nada como **Emma González**, tamén soletreado **Gonzalez** o 11 de novembro de 1999 en Parkland (Florida), é unha activista estadounidense e defensora do control das armas.

## Traxectoria
En febreiro de 2018, sendo estudante do instituto Stoneman Douglas, sobreviviu ó tiroteo ocorrido na súa cidade natal, e en resposta cofundou o grupo Never Again MSD, a prol do control de armas nos Estados Unidos.

González chamou a atención no seu país cando o discurso que deu nunha concentración contra a violencia das armas se fixo viral. Proclamou o famoso "We call B.S." sobre a falta de acción dos políticos financiados pola National Rifle Association. González continuou a ser activista a prol do control das armas facendo aparicións nos medios de comunicación e axudando a organizar a March for Our Lives, que se converteu na meirande protesta estudantil na historia dos Estados Unidos.

## Notas 
## Véxase tamén
Dunkerque (filme de 2017)

***Dunkerque*** (en ) é un filme bélico de 2017 escrito, producido e dirixido por Christopher Nolan. Conta a historia da evacuación de Dunkerque durante a segunda guerra mundial. Está protagonizado por Fionn Whitehead, Tom Glynn-Carney, Jack Lowden, Harry Styles, Aneurin Barnard, James D'Arcy, Barry Keoghan, Kenneth Branagh, Cillian Murphy, Mark Rylance e Tom Hardy. É unha coprodución entre o Reino Unido, os Estados Unidos, Francia e os Países Baixos, e foi distribuído por Warner Bros.

*Dunkerque* representa a evacuación dende tres perspectivas: terra, mar e ar. Ten pouco diálogo, xa que Nolan buscaba xerar suspense a través da fotografía e da música. A rodaxe comezou en maio de 2016 en Dunkerque e rematou en setembro dese ano nos Ánxeles, cando comezou a posprodución. O fotógrafo Hoyte van Hoytema rodou o filme en IMAX 65&nbsp;mm e 65&nbsp;mm de gran formato. *Dunkerque* ten moitos efectos especiais manuais, e empregou centos de extras así como barcos históricos da evacuación e avións da época.

Estreouse o 13 de xullo de 2017 en Odeon Leicester Square de Londres, e foi estreado no Reino Unido e nos Estados Unidos o 21 de xullo en formatos IMAX, 70&nbsp;mm, e 35&nbsp;mm. É o filme sobre a segunda guerra mundial con maior recadación da historia, conseguindo $525 millóns en todo o mundo. *Dunkerque* recibiu aclamacións polo seu guión, dirección, banda sonora e fotografía, e algúns críticos considérano o mellor traballo de Nolan. Recibiu oito nomeamentos ós Premios da Crítica Cinematográfica, gañando o de mellor montaxe, oito ós BAFTA, gañando o de mellor son, e tres ós Globos de Ouro. Na 90ª edición dos Óscar, recibiu oito nomeamentos, incluíndo mellor filme e mellor director (sendo o primeiro nomeamento de Nolan nesta categoría). Finalmente gañou os premios de mellor edición de son, mellor son e mellor montaxe.

Estreouse en galego o 25 de maio de 2020 na TVG. Foi traducido por Manuel Arca Castro.

## Personaxes 
* Fionn Whitehead como Tommy
* Tom Glynn-Carney como Peter Dawson
* Jack Lowden como Collins
* Harry Styles como Alex
* Aneurin Barnard como Gibson
* James D'Arcy como Coronel Winnant
* Barry Keoghan como George Mills
* Kenneth Branagh como Comandante Bolton
* Cillian Murphy como soldado perdido no mar
* Mark Rylance como Mr Dawson
* Tom Hardy como Farrier

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*