Rashi

**Shlomo Yitzchaki** (en ; en ; en ), nado en Troyes o 22 de febreiro de 1040 e finado na mesma cidade o 13 de xullo de 1105, coñecido polo acrónimo de **Rashi** (en , **RA**bbi **SH**lomo **I**tzhaki), foi un rabino francés, autor de comentario sobre o Talmud e o *Tanakh*. Recoñecido pola súa habilidade para presentar o significado básico do texto nun estilo conciso e lúcido, Rashi chega aos grandes estudosos e os estudantes que se inician, e a súa obra permanece como unha obra central dos estudos xudeus contemporáneos. O seu comentario sobre o Talmud, que cobre case todo o Talmud babilónico (un total de 30 de 39 tratados, debido á súa morte), foi incluído en todas as edicións do Talmud dende a súa primeira impresión por parte de Daniel Bomberg na década de 1520. O seu comentario sobre o Tanakh, especialmente sobre o Chumash ("Cinco libros de Moisés"), serve como base de máis de trescentos "supercomentarios" que analizan a escolla de Rashi da lingua e as citas, escritos por algúns dos maiores nomes da literatura rabínica.

## Traxectoria 
Rashi contraeu matrimonio de moi novo e vaixou a Worms e Mainza, onde permaneceu oito anos en importantes centros de ensino xudeu en Alemaña. O seu coñecemento das fontes relixiosas en hebreo e arameo viuse enriquecido grazas ao seu acceso a documentos escritos en francés e alemán. Aos 25 anos regresou a Troyes onde comezou a súa carreira como mestre e escritor. Pouco despois organizou a súa propia escola en que centos de estudantes recibiron os beneficios da súa grande erudición e do seu particular método interpretativo.

Os seus últimos anos de vida, víronse afectados polos masacres cometidos contra familiares e amigos na primeira cruzada (1095-96). Durante este período transferiu o seu *Bet Hamidrash* (casa de estudo) a Worms. Os seus descendentes herdaron esta cultura e fundaron a escola de comentaristas coñecida como Tosafot, nome que deriva da raíz hebrea que significa «agregar».

## Legado 
miniatura|200px|*Raschihaus*, Museo Xudru, Worms, Alemaña.
O comentario de Rashi sobre o Talmud continúa a ser clave para os estudo e as interpretacións rabínicas contemporáneas. Sen o comentario de Rashi, o Talmud permanecería como un libro pechado. Con el, calquera alumno introducido por un mestre no seu estudo pode continuar a aprender pola súa conta, descifrando a súa linguaxe e significado coa axuda de Rashi.

En 2006, a Jewish National and University Library da Universidade Hebrea montou unha exposición para conmemorar o 900.º aniversario da morte de Rashi (2005), mostrando obxectos raros da colección da biblioteca escrita por Rashi, ademais de varias obras doutros autores sobre el.

## Supercomentarios 
Publicáronse voluminosos supercomentarios sobre os comentarios de Rashi sobre a Biblia e o Talmud, incluído *Gur Aryeh* do rabino Judah Loew (o Maharal), *Sefer ha-Mizrachi* do rabino Elijah Mizrachi (o Re'em) e ''Yeri'ot Shlomo* do rabino Solomon Luria (o Maharshal). Case toda a literatura rabínica publicada dende a idade media, emprega a súa visión, ben como apoio, ben para debater contra ela.

As explicacións de Rashi sobre o Chumash tamén se citaron extensamente en *Postillae Perpetuae'' de Nicholas de Lyra (1292–1340), franciscano francés. O libro de de Lyra foi unha das primeiras fontes empregadas na tradución da Biblia por Lutero.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Abecassis, Deborah Reconstructing Rashi's Commentary on Genesis from Citations in the Torah Commentaries in the Tosafot  Dissertation 1999, Department of Jewish Studies, McGill University, Montreal, Quebec.
* Rashi The Jewish History Resource Center – Project of the Dinur Center for Research in Jewish History, The Hebrew University of Jerusalem
* Biography, the Legend, the Commentator and more rashi900.com
* Family Tree
* Rashi's Daughters: A Novel of Life, Love and Talmud in Medieval France
* In honor of the 900th anniversary of his passing
* Rashi; an exhibition of his works, from the treasures of the Jewish National and University Library
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Public Domain Hebrew and CC-BY English of Rashi on Torah
* "Rashi: Teacher of All Israel", video lecture by Dr. Henry Abramson of Touro College South