Rodrigo Velázquez

**Rodrigo Velázquez** (falecido en 977/8) foi un importante membro da alta nobreza do Reino de Galiza durante os reinados de Ramiro II, Ordoño III, Sancho I e Ramiro III. Empregou o título de *dux* (duque), o máis alto da Galiza daquela, e mesmo tratou diplomaticamente co califato de Córdoba. Estivo implicado en loitas entre faccións pola sucesión ao trono do reino, pero a principal batalla da súa carreira formou parte dunha disputa aristocrática con Gonzalo Menendiz.

## Traxectoria 
### Orixe e familia 
[miniatura|A [Capela de San Miguel de Celanova|capela de San Miguel en Celanova data do ano 942. O mosteiro recibiu moitas doazóns de Rodrigo e a súa familia.]]
Rodrigo era fillo do conde Velasco Rodríguez (*Uelasco Ruderiz*) e da súa muller a condesa Trudilde (*Trudildi*). No mosteiro de Celanova hai un aviso, con data do 8 de outubro de 950, da delimitación da aldea de Santa María de Verín, que era propiedade daquela da viúva Trudilde.

A primeira muller de Rodrigo foi Adosinda Gunterícez, filla de Gunterico Arianiz e Gontrodo González (*Gunterota*). Era a nai de todos os seus fillos (coñecidos): as súas fillas Oneca (fl. 978), Trudilde (fl. 963–88), Velasquita (fl. 978–97), Muniadona (fl. 978–99), e Ildonza (fl. 978–1019), e o seu único fillo, Paio Rodríguez. A súa segunda muller foi Onega Lucídez (*Honega prolis Lucidi*), filla de Lucidio Aloítez e Ximena. Casaron no ano 974, cando se refire a ela nunha carta como *coniux Ruderici ducis* (esposa do duque Rodrigo). En 985 fixo unha doazón ao mosteiro de Lorvão. O seu último acto coñecido (9 de xuño de 999) foi unha doazón ao mosteiro de Celanova en nome da alma de *bone memorie vir meus... Rudericus Uelasquiz comite* ("meu home de boa memoria... conde Rodrigo Velázquez").

### Política 
O 13 de xuño de 950, momento no que probablemente faleceu o seu pai, Rodrigo confirmou un acordo entre Rosendo, bispo de Iria (máis tarde Compostela), e os habitantes de Vilaza, definindo o límite entre o bispado e a vila. Na lista de testemuñas aparece como terceiro de catro nunha lista que inclúe tres infantes (príncipes reais): *Hordonius prolis regis* (Ordoño III), *Sancius prolis regis* (Sancho I) e *Hordonius prolis domni Adefonsi regis* (Ordoño IV). O principal clan rival estaba dirixido por Gonzalo Menendiz, quen apoiou primeiro a Ordoño III e despois ao seu fillo Vermudo II. Esta tese, porén, é discutida. Rodrigo aparece tres veces nos diplomas de Ordoño III: o 27 de xaneiro e o 16 de setembro de 954 e o 10 de maio de 955. Non hai constancia de Rodrigo entre os anos 956 e 958. Figura en catro dos diplomas de Sancho I: os do 28 de marzo e 958, 1 de decembro de 959 e 26 de abril e decembro de 960. Durante o reinado de Ramiro III Rodrigo foi testemuña da restauración real da diocese de Simancas en 974 e do testamento de Rosendo en 977, que tamén presenciou o rei. A ausencia da corte de Rodrigo durante un total de seis anos durante os reinados de Sancho I e Ramiro III, e a súa recorrencia relativamente frecuente nos diplomas de Ordoño III, non avalan a hipótese de que fose fillo do primeiro.

A rivalidade entre as dúas familias tiña máis que ver cunha disputa entre a nai de Gonzalo, Muniadona, abadesa de Guimarães, e unha parente de Rodrigo, Gontroda, abadesa do Mosteiro de Pazóo. Pode que fose en 966 ou 967, durante a rexencia de Elvira Ramírez, que Rodrigo foi derrotado por Gonzalo na batalla de Aguioncha. En setembro de 968 os dous reconciliáronse. Por outra banda, a batalla puido ter lugar entre os anos 970 e 974, despois de que Gonzalo caera con Ramiro III. O mal sangue resultante entre as familias alúdese ata o 1 de outubro de 982. Trudilde foi ben recibida e Al-Ḥakam II "deulle a paz ao seu fillo, como ela lle pedira". O califa mandouna a casa con agasallos de valor.

Rodrigo posuía propiedades na terra de Castela, onde, o 20 de marzo de 974, cambiou bens co abade Pedro de San Paio de Antealtares na aldea de Sandulces.

### Descendencia e morte 
En 977 o único fillo de Rodrigo, Paio Rodríguez, foi elixido bispo de Iria, probablemente pola influencia da nobreza secular. O 17 de xaneiro de 977, Rodrigo confirmou unha carta pola que Rosendo, entón bispo de Iria, concedeu a Paio o mosteiro de Celanova e recoñeceuno como o seu sucesor.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* García Álvarez, Manuel Rubén (1966). "El obispo compostelano Pelayo Rodríguez y su familia". Compostellanum. 11: 677–722.
* Martín, José-Luis (1962). *La nobleza gallega en la Alta Edad Media: la familia del conde Rodrigo Velázquez (923–1041)* (Master's thesis). Barcelona.