open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Roger Mortimer

miniatura|Ilustración dun manuscrito do século XIV mostrando a Roger Mortimer e a raíña Sabela de Inglaterra no primeiro plano.
**Sir Roger Mortimer**, nado o 25 de abril de 1287 e finado en Londres o 29 de novembro de 1330, foi o oitavo home de Wigmore.
## Traxectoria 
Primoxénito de Roger Mortimer e Margarida de Fiennes, lugartenente do rei Eduardo II de Inglaterra e gran xuíz de Irlanda(1231- 1321). Foi encerrado polo rei na Torre de Londres e sería o primeiro prisioneiro que logrou evadirse dela. Refuxiouse en Francia, con Roberto III de Artois, conde de Beuaumont-le-Roger, e namorou á raíña Isabel de Francia, filla de Filipe o Fermoso e muller do rei Eduardo II, cando esta foi a Francia a firmar o tratado de paz co seu irmán, o rei Carlos IV o Fermoso.

Mortimer, apoiado por Isabel, encabezou unha rebelión que destronou a Eduardo II e mandouno asasinar o 21 de setembro de 1327, no castelo de Berkeley, apoiado de novo pola súa amante, a raíña Isabel, Adam Orleton, bispo de hereford e Tesoureiro de Inglaterra e polo Parlamento.

Trala morte de Eduardo II, Mortimer converteuse en rexente ata a maioría de idade do fillo do primeiro coa raíña Isabel, Eduardo III de Inglaterra, herdeiro ao trono. Mortimer foi nomeado Conde de March en 1328, e obrigou a Eduardo a nomealo par do reino. En 1329 mandou decapitar ao irmán de Eduardo II, Edmundo, conde de Kent, e gañou o desprezo de seu fillastro. Foi arrestado por Eduardo III e condenado polo Parlamento; sería aforcado nos Common Gallows, no cadafalso de Tyburn, Londres.

Mortimer casou con Xoana de Longueville, doncela da raíña Isabel. Con esta, se ben nunca casaron, o seu amor foi o máis famoso do século.

## Notas
Fronte Nacional Unida

A **Fronte Nacional Unida** foi un alianza política de Afganistán fundado o 13 de marzo de 2007, nela uníronse antigos ministros, comandantes da resistencia antisoviética e antigos líderes comunistas, o seu líder foi o expresidente e líder islamista conservador Burhanuddin Rabbani. En gran parte a FNU recollía o legado e gran parte dos membros da Fronte Islámica Unida para a Salvación de Afganistán, mellor coñecida como Alianza do Norte.

A FNU quería modificar a constitución de 2003 para permitir que os partidos políticos se presentasen ás eleccións, modificar o sistema electoral e permitir a elección directa dos gobernadores provinciais.
Televisión de alta definición

miniatura|250px|Pantalla mostrando unha imaxe de televisión de alta definición
A **Televisión de alta definición** (**HDTV**) é un sistema de transmisión televisiva cunha significativa maior resolución cós formatos tradicionais (NTSC, SECAM, PAL). O HDTV asociase ás emisións dixitais, por mor da televisión dixital precisar moito menos ancho de banda, malia iso en Europa e no Xapón adoptáronse nun primeiro momento formatos HDTV analóxicos. A tecnoloxía HDTV introduciuse primeiro nos Estados Unidos durante os anos 1990 por un grupo de compañías electrónicas, (AT&T, General Instrument, MIT, Philips, Sarnoff, Thomson e Zenith) agrupadas na Digital HDTV Grand Alliance.

O formato HDTV utiliza exclusivamente unha relación de aspecto 16:9 a diferenza do formato convencional que pode utilizar 4:3 ou 16:9. A alta resoluxión das imaxes (1920 pixeis x 1080 liñas ou 1280 pixeis x 720 liñas) permite mostrar moito máis detalle comparado coa televisión analóxica de definición estándar (720 pixeis x 576 liñas co estándar PAL). Para a compresión pódense utilizar os códecs MPEG-2,H.264 ou o VC-1 (derivado do Windows Media Vídeo 9).

centro|500px|Comparanza da resolución dos diferentes estándares de televisión

## Comparanza coa SDTV 
O sistema de alta definición HDTV ten polo menos o dobre de resolución que o SDTV, razón pola cal se pode mostrar moito máis detalle en comparanza cun televisor analóxico ou un DVD normal. Ademais, os estándares técnicos para transmitir HDTV permiten que se proxecte utilizando unha relación de aspecto de 16:9 sen utilizar franxas negras e, por tanto, pódese incrementar a resolución do contido.

### Vista de cerca 

Ficheiro:Raster graphic fish 40X46squares hdtv-example.png|O HDTV ten máis de catro veces a resolución de SDTV
Ficheiro:Raster graphic fish 20x23squares sdtv-example.png|Resolución de SDTV.

## Véxase tamén
*Televisión de definición estándar
Júlio Pereira

**Júlio Pereira** é un músico e compositor portugués. Os seus coñecementos en musicoloxía, así como os traballos de recuperación, centran a súa carreira no emprego de instrumentos tradicionais portugueses, como poden ser o cavaquinho, o bandolín e a viola braguesa.

Inicia a súa andaina no eido do rock, mais axiña se ve gañado pola influencia dos cantores de abril, e pasa a investigar sobre música tradicional portuguesa. Ao longo da súa traxectoria profesional ten colaborado en múltiples ocasións cos seus compañeiros de xeración, especialmente con José Afonso, con quen chegou a ter unha relación moi estreita. Tamén ten colaborado con outros músicos do seu país, como o fadista Carlos do Carmo, e con figuras internacionais do talle de Kepa Junkera, The Chieftains ou Pete Seeger.

## Discografía 
* *Marasmo* (EP con Petrus Castrus, 1971)
* *Tudo Isto, Tudo Mais* (EP con Petrus Castrus, 1972)
* *Mestre* (con Petrus Castrus, 1973)
* *Acid Nightmare* (sinxelo con Xarhanga, 1973)
* *Great Goat* (sinxelo con Xarhanga, 1973)
* *Bota-Fora* (con c/ Carlos Cavalheiro, 1975)
* *Fernandinho Vai ó Vinho* (1976)
* *Lisboémia* (1978)
* *Mãos de Fada* (1979)
* *Cavaquinho* (1981)
* *Braguesa* (1983)
* *Cadói* (1984)
* *Os Sete Instrumentos* (1986)
* *Miradouro* (1988)
* *Janelas Verdes* (1990)
* *O Melhor de Júlio Pereira* (1990)
* *O Meu Bandolim* (1992)
* *Acústico* (1994)
* *Lau Eskutara* (1995)
* *Rituais* (2001)
* *Faz-de-Conta* (2003)
* *Geografias* (2007)

## Ligazóns externas 
* www.juliopereira.pt  
* Álbum *Faz-de-Conta* | e-card
* Páxina de Júlio Pereira no MySpace
* Júlio Pereira en *Diálogos 3* de Radio 3 (RNE) o 8 de maio de 2008
Falar

miniatura|Falar
Enténdese como **falar** o uso particular e individual que fai un falante dunha lingua. Desde esta perspectiva, como acto individual, oponse á lingua, que é social.

## Concepto
En lingüística, coñécese como **fala** á selección asociativa entre imaxes acústicas e conceptos que ten acuñados un falante no seu cerebro e o acto voluntario de fono-articulación que se levará a cabo para iniciar o percorrido da lingua.

*Fala*: materialización individual dos pensamentos dunha persoa, sirvíndose do modelo ou sistema que facilita a lingua. É a actualización aquí e agora dos fonemas da lingua por un falante.

**Fala** ou **Idiolecto**, defínese coma a conduta lingüística dun falante individual, polo tanto, é o acto de emitir unha mensaxe baseado no coñecemento e experiencias de cada individuo, de acordo co seu estilo persoal.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Acto de fala
* Comunicación oral
Comunicación oral

A **comunicación oral** é o xeito de comunicación humana, que se dá mediante unha lingua natural (xa sexa esta oral ou signada) e que está caracterizada pola inmediatez temporal. Na comunicación directa a produción da mensaxe por parte do emisor e a compresión do mesmo por parte do receptor é simultánea e prodúcese mediante a relación interpersoal. Esas condicións danlle ás mensaxes unha estrutura discursiva especial que se contrapón a outras formas de comunicación humanas coma a comunicación escrita ou a comunicación non verbal.

## Algunhas características da comunicación oral directa 
A comunicación oral admite retrousos, a redundancia, reiteracións, saltos dun tema a outro, onomatopeas, e frases feitas, oracións inconclusas, omisións, desorde nos elementos da oración etc. En forma complementaria, apóiase nos códigos non verbais coma os acenos, posición do corpo.
Lemosín (homónimos)

Co topónimo de **Lemosín**, e variantes, facemos referencia a:

* O Lemosín, unha rexión de Francia.
* O lemosino, un dos dialectos occitanos.
* A lemosina, unha raza de vaca rubia.
Lemosina

[miniatura|Parte anterior dunha vaca lemosina, nunha feira de gando en [Dunblane.]]
A **lemosina** é unha raza de vacún orixinaria da rexión francesa do Lemosín. Está especializada na produción de carne. En Galiza é frecuente coñecela co nome de *limusina*.

## Características 
A simple vista resulta complicado diferenciar unha vaca lemosina dunha rubia galega, articularmente nas femias. Son vacas de tamaño medio, un pouco maiores cás rubias, de cor rubio, agás ao redor dos ollos e do fociño e na punta do rabo, onde clarean algo. As femias adultas pesan sobre 650 kg mentres os touros se achegan aos 1.000 kg. 

Está afeita a pasto mediocre, propio de solos ácidos e graníticos e soporta ben a altitude (ao redor dos 1.000 m).

## Historia 
[miniatura|Becerra lemosina en [Corrèze]]
Non é necesario remontarse ás pinturas rupestres das covas de Lascaux, próximas ao Lemosín, para demostrar a presenza de bóvidos na rexión. As primeiras referencias desta raza rubia no século XVIII cando se empregaban como animal de tiro para o transporte de mercadorías entre París e Bordeos. O libro de rexistro da raza abriuse o 18 de novembro de 1886.

O primeiro obxectivo da mellora xenética foi aumentarlle o tamaño, sen moito éxito, e a raza entra en decadencia a mediados do século XX. Porén, nos anos 60 redescúbrese o seu potencial como vaca produtora de carne, o que fai aumentar o número de cabezas. Actualmente, en Francia hai 900.000 cabezas de lemosina, e é a segunda vaca en produción de carne por detrás da charolesa e por diante da rubia aquitana. Está amplamente distribuída por Francia, pero tamén está presnte en 70 países de todas as latitudes, e fundamentalmente na Arxentina, os Estados Unidos, Gran Bretaña e Australia. En 1973 creouse unha asociación internacional de promoción da raza lemosina, o *International Limousin Council*.

## Rendibilidade 
Ademais de ser unha boa vaca de carne, ten unha gran fertilidade e lonxevidade, co que a súa produción de becerros é longa no tempo. A carne é fina e tenra, e aproveitábel a distintas idades dos becerros, o que lles permite aos gandeiros un maior control dos rendementos da explotación. 

## Véxase tamén 
* Razas de vacún
### Ligazóns externas 
* Web dos criadores de lemosina franceses
* O International Limousin Coucil
Caaveiro

Como topónimo **Caaveiro** pode referirse a:

;En Galiza
***Caaveiro**, parroquia do concello da Capela;
***Caaveiro**, lugar da parroquia de Trasancos, no concello de Narón.

;Mosteiro de Galiza
***Mosteiro de San Xoán de Caaveiro**, na parroquia da Capela, no concello da Capela;
****Tombo de Caaveiro**, conxunto de documentación dese mosteiro;
****Xurisdición de Caaveiro**, dependente deste mosteiro durante o Antigo Réxime.

Amais, como apelido **Caaveiro** pode referirse a:

***Lucas Ferro Caaveiro**, arquitecto galego (1699 - 1770);
***Miguel Ferro Caaveiro**, arquitecto galego, fillo do anterior (1740 - 1807).
Roberto II de Escocia

**Roberto II**, chamado Estuardo (Stewart, que significa o Senescal ou o Administrador, un título que deu nome á Casa Estuardo), nado a comezos de 1316 e finado o 19 de abril de 1390, foi rei de Escocia, gobernando dende 1371 ata a súa morte.

Roberto era fillo único de Walter Estuardo, 6o Alto Administrador de Escocia (morto en 1326) e María Bruce, filla do rei Roberto I Bruce e da súa primeira esposa Isabella de Mar. Naceu por cesárea, sobrevindo a súa nai poucas horas ao seu nacemento.

En 1318 o parlamento escocés decretou que se o rei Roberto I morría sen fillos a coroa debería pasar ao fillo de María, pero o nacemento dun fillo varón (que despois sería David II) de Roberto I de Escocia en 1324 pospuxo o acceso de Roberto durante case corenta e dous anos. O Rei David II chegou ao trono en 1329, e a partir de entón, Estudardo comezaría a tomar parte máis activa da política do Reino de Escocia. Foi un dos comandantes que lideraron ao exército escocés na batalla de Halidon en xullo de 1333; e tras algúns éxitos dos partidarios do pretendente ao trono escocés, Eduardo Balliol, no oeste de Escocia, el e John Randolph, 3º Conde de Moray (m. 1346), foron escollidos como os rexentes do reino, mentres David buscaba a seguridade en Francia.

Casado en primeiras nupcias con Isabel Mure Rowallan, filla do señor Adán Mure Rowallan, en 1336. pero como o matrimonio fora cualificado coma non canónico, volveu casar con ela en 1349. Tiveron polo menos dez fillos:

* **Xoán Estuardo** (1340- 1406), Conde de Carrick e rei de Escocia, co nome de Roberto III.
* Alexandre Estuardo, o Lobo de Badenoch (¿?- 1405), Conde de Buchan.
* Roberto Estuardo (¿?- 1420), Conde de Fife e Duque de Albany. Rexente do reino (1401- 1420).
* Margarida Estuardo, casada con Xoén de Islay, Señor das Illas.
* María Estuardo, casada con Xoén Dunbar, 5º Conde de Moray, e volve casar con Alexandre Keith.
* Johanna Estuardo, casou en 1373 con Sir Xoén Keith, en 1379 con Sir Xoén Lyon i en 1384 con Sir Xacobe Sandilands.
* Isabella Estuardo, casou con Xacobe Douglas, 2º Conde de Douglas, e despois con David Edmondstone.
* Catalina Estuardo.

De unións extramatrimoniais naceron:

* Tomás Estuardo, Archidean e Bispo de Saint Andrews.
* Xoán de Bute, cuxos descendentes serían os Condes e marqueses de Bute.
* Xoán "o roxo" de Dundonald.
Hereford (homónimos)

Co topónimo **Hereford** podemos facer referencia a:

* A cidade inglesa de Hereford
* O condado, tamén inglés, de Herefordshire, precisamente onde se atopa a cidade de Hereford.
* Unha raza de vacas rubias, produtoras de carne, que presenta algunhas variantes: a hereford, a hereford mona ou a hereford anana.
Monogamia

A **monogamia** (do grego *μόνος*, *mónos*, "un" e *γάμος*, *gamos*, "matrimonio"), refírese no mundo animal á relación da parella que mantén un vínculo sexual exclusivo durante o período de reprodución e crianza.

Nos seres humanos a monogamia é un tipo de relación amorosa e sexual exclusiva entre dúas persoas, as que manteñen un vínculo matrimonial ou de unión libre por un período de tempo, ou de vida. Á persoa adepta a este tipo de relación denomínaselle **monógama** pola súa predilección, estea ou non involucrado nunha relación.

A diferenza da monogamia, existe outro tipo de relacións que vinculan a máis de dúas persoas á vez, coma a poligamia (sexa poliándrica ou polixínica), poliamoría, entre outras.

## Bibliografía 
**Pensamiento monógamo, terror poliamoroso* de Brigitte Vasallo (Investigación histórica sobre a centralidade da monogamia)

## Notas
Poligamia

miniatura|dereita|250px|Países onde se acepta a poligamia.
**Poligamia**, literalmente do grego *πολυγαμία* para *moitos matrimonios*.

No mundo animal, a poligamia é a relación onde os animais manteñen máis dun vínculo sexual durante o período de reprodución e crianza. Nos humanos, a poligamia é un tipo de relación amorosa e sexual entre máis de dúas persoas, por un período significativo de tempo, ou por toda a vida. A diferenza, a monogamia é un tipo de relación exclusiva entre dúas persoas. Baixo certas relixións ou tradicións, algunhas formas de poligamia teñen un estatuto matrimonial, pero fóra disto e na actualidade, beséanse en unión libre. Moi poucos estados recoñecen legalmente algunha forma de poligamia.

Non se considera que haxa poligamia cando na relación non hai un vínculo establecido, senón relacións sexuais casuais, orxías anónimas, pernoctas, amoríos, prostitución, intercambio de parella etc.

## Notas
Charolés

O adxectivo **charolés** e o seu feminino **charolesa** fan referencia ao procedente da rexión francesa de Charolais, arredor da cidade de Charolles, ao sur da Borgoña:

***charolesa**, raza vacúa;
***charolesa**, raza ovina;
***charolesa**, raza de galiñas;
***charolés**, raza equina;
***charolés**, queixo de vaca;
Xogos Náuticos Intercélticos

Os **Xogos Náuticos Intercélticos** son unha competición deportiva internacional que se organiza con carácter anual e onde participan un catálogo pechado de estados, nacións e rexións da Europa atlántica.

## Organización
Os Xogos Náuticos Intercélticos foron creados en 1995 na Bretaña e neles dispútanse competicións de vela, remo, mergullo, surf e piragüismo.

As entidades xeográficas participantes son: Asturias,  Bretaña, Canarias, Cornualla, Escocia, Euscadi, Gales, Galicia, Illa de Man, Irlanda e Portugal.

Os Xogos Náuticos Intercélticos van acompañados de distintas celebracións culturais.

## Edicións dos Xogos
Adocidae

Os **Adocidae** son unha familia da orde das tartarugas que non conserva ningún representante vivo, e da que actualmente se atopan algúns restos fósiles que se utilizan para separar este grupo do resto das familias da superfamilia Trionychoidea.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tartaruga
* Cryptodira
Araripemydidae

|-----
! bgcolor="pink" | Subfamilias 
|-----
|
* ¿? (extinta)
|}Os **Araripemydidae** son unha familia da orde das tartarugas que non presenta actualmente ningún representante vivo. Unicamente atopáronse fósiles que serven para identificaren e separaren este grupo dentro da suborde Pleurodira.
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tartaruga
* Pleurodira
Filippo Pozzato

**Filippo Pozzato**, tamén chamado *Pippo*, nado en Sandrigo o 10 de setembro de 1981, é un ciclista italiano.

## Biografía 
Logo dunha carreira moi prometedora en categorías menores e en júnior, fíxose profesional no ano 2000 dentro do equipo Mapei. No 2003 pasa ao Fassa Bortolo, despois marcha ao Quick Step-Innergetic en 2005 e finalmente recala no Liquigas. É un corredor bastante regular, pero especialmente bo como esprínter e como corredor de contra o reloxo.

Foi seleccionado dentro do equipo olímpico italiano para participar nos Xogos de Atenas, na especialidade de contra o reloxo, pero finalmente non puido competir.

## Palmarés 
* 2 tiradas do Tour de Francia, unha en 2004 e outra en 2007
* Vencedor da Milán-Sanremo de 2006
* Vencedor da clásica Tirreno-Adriático, en 2003.
* Vencedor da Clásica de Hamburgo en 2005
* Vencedor da Volta ao Lacio en 2005
* Subcampión de Italia de ciclismo en estrada en 2003 e 2005

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial do ciclista
Campións de Roland Garros (individual homes)

O **torneo individual de homes de Roland Garros** dispútase desde 1891, se ben ata 1924 só estaba aberto á participación de tenistas franceses e chamábase **Campionato internacional de tenis de Francia**. En 1925 abriuse á participación de tenistas afeccionados estranxeiros, mudando o nome do torneo a **Internacionais de Francia**. Finalmente, en 1968 permitiuse a participación de tenistas profesionais, pasando a seren os **Internacionais de Francia open**, que adoptan oficialmente o nome de **Roland Garros** en 1971.

## Campionato de Francia 
## Internacionais de Francia 
## Era Open (desde 1971, Roland Garros)
Touro (homónimos)

O termo **Touro** pode referirse a:

*O macho da **vaca**, que en galego recibe o nome maioritario de **boi**;
*A **constelación de Tauro**, tamén ás veces chamada Touro;
*A constelación desaparecida de **Taurus Poniatovii**, chamada tamén Touro de Poniatowski.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Touro**, concello da comarca de Arzúa;
****Touro**, parroquia de dito concello;
***O Touro**, lugar da parroquia de Ribeira, no concello de Ribeira;
***Penatouro**, lugar da parroquia de Serantes, no concello de Oleiros.

;Fóra de Galiza

;No Brasil
***Touros**, concello do estado do Rio Grande do Norte.

;En Portugal
***Touro**, freguesía do concello de Vila Nova de Paiva;
***Vila de Touro**, freguesía do concello de Sabugal.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Torneo de Roland Garros

miniatura|Logotipo do torneo de Roland Garros
O **Tournoi de Roland-Garros** (en galego: **"Torneo de Roland Garros"**) é un evento de tenis que se leva a cabo desde finais de maio ata comezos de xuño en París, Francia e é segundo dos torneos mundiais de Grand Slam.

Comezou como un torneo nacional en 1891. En 1925 o *"Campionato Francés"* abriuse a competidores internacionais, desenvolvéndose nunha superficie de céspede alternativamente entre o Racing Club de France e o Stade Français. Para o desafío de Copa Davis do ano 1928 construíuse un novo estadio de tenis na Porte d’Auteuil, onde se segue celebrando o torneo. Chamado "Stade Roland Garros" na honra de Roland Garros, un heroe da primeira guerra mundial; ten unha cancha de terra batida (*terre battue*) que altera o rebote da pelota e o achegamento dos xogadores.

En 1968 o campionato francés foi o primeiro torneo de Grand Slam en ser "aberto", permitindo a competición de xogadores afeccionado e profesionais.

Os gañadores en 1980, Björn Borg, e en 2008, Rafael Nadal, venceron sen perder nin un só set en todo o torneo.

## Campións 
* Individual masculino
* Individual feminino
* Dobres masculinos
* Dobres femininos
* Dobres mixto

## Datos 
### Récords masculinos da era "open" 
* Rafael Nadal (España), gañou 14 títulos en individuais, posuíndo a marca absoluta, tanto en homes coma en mulleres, do maior número de títulos nun torneo de Grand Slam e en calquera torneo da ATP.
* Henri Cochet (Francia), gañou entre todas as competicións 9 títulos (4 individuais, 3 dobres, 2 dobres mixtos).
* Roy Emerson (Australia), conquistou 6 veces o título en dobres.
* Guillermo Vilas (Arxentina) gañou a final de 1977 en 1 hora 51 minutos sendo esta a final máis curta deste Grand Slam

### Récords femininos da era "open" 
* Margaret Smith Court (Australia) gañou entre todas as competicións 13 títulos (5 individuais, 4 dobres, 4 dobres mixtos).
* Chris Evert (Estados Unidos) obtivo 7 veces o título de individuais, seguida por Steffi Graf (Alemaña), 6 veces.
* Helen Wills Moody (Estados Unidos), Hilde Sperling (Alemaña), Monica Seles (Iugoslavia/Estados Unidos) e Justine Henin (Bélxica), gañaron 3 veces consecutivas o título en individuais aínda que Helen Wills Moody e Justine Henin posúen ademais un cuarto título.
* Martina Navrátilová (Checoslovaquia/Estados Unidos) obtivo 7 títulos en dobres.

## Ligazóns externas 
* Sitio oficial de Roland Garros
* Fonte do tenis do Canadá - Canada's Tennis Source 
* Torneo de Roland Garros no ina.fr : máis de 600 horas  
* Mapas e fotos de Coordenada:48°50′49.79″N 2°14′57.18″E
Verderolo europeo

O **verderolo europeo** (*Chloris chloris*) é un paxaro presente en toda Europa, norte de África e suroeste de Asia. Aínda que se comporta en xeral como ave sedentaria, algunhas poboacións que viven nas zonas máis boreais da súa distribución, móvense cara ao sur no inverno.

## Descrición 
O verderolo europeo mide entre 14 e 16&nbsp;cm de lonxitude. É de cor verde oliva, coas plumas das ás e a beira do rabo de cor amarela dourada. As femias e os exemplares novos son menos brillantes e teñen tons castaños no lombo. O peteiro é groso e cónico. Ten o rabo curto e a cabeza grande.

## Distribución e hábitat 
Ademais das zonas xa citadas o verderolo europeo foi introducido e está presente en Nova Zelandia, parte de Australia, e algúns países da América do sur, como o Brasil e a Arxentina.

As súas zonas de cría máis comúns sitúanse nas beiras de zonas de bosque, sebes e xardíns con vexetación relativamente mesta.

## Reprodución 
A súa época de cría vai de finais de abril a xuño. O niño ten forma de pratiño e constrúeno en sebes ou vexetación mesta. Poñen 5 ou 6 ovos abrancazados con manchas e puntos castaños escuros. A femia choca os ovos 13 ou 14 días e os dous membros da parella alimentan os polos.

## Conduta e alimentación 
O seu voo ondulante é moi característico. Na época nupcial o macho voa describindo círculos ó redor da femia, cantando sen parar.

Non teme a presenza humana. Fóra da época de cría pode xuntarse en bandos, ás veces mesturado con outras especies de frinxílidos. A base da súa alimentación son as sementes, aínda que pode alimentar as crías tamén con algúns insectos.

## Galería de imaxes 

CarduelisChlorisBerry.jpg
Chloris chloris chloris MHNT 223 Gouvieux.jpg|
Cuculus canorus bangsi MHNT.ZOO.2010.11.150.42.jpg |*Cuculus canorus bangsi* + *Carduelis chloris* 
Carduelis_chloris_1_(Marek_Szczepanek).jpg|
Carduelis_chloris_2_(Marek_Szczepanek).jpg|
Carduelis_chloris_3_(Marek_Szczepanek).jpg|
Carduelis_chloris_4_(Marek_Szczepanek).jpg|
Carduelis_chloris_5_(Marek_Szczepanek).jpg|
Carduelis_chloris_6_(Marek_Szczepanek).jpg|
Carduelis_chloris_7_(Marek_Szczepanek).jpg|
Carduelis_chloris_8_(Marek_Szczepanek).jpg|

## Notas 
## Véxase tamén
Chablis

**Chablis** pode referirse a:

***Chablis**, cidade francesa do departamento de Yonne;
***Chablis**, un viño branco seco de Borgoña.
Lacón

O **lacón** (do latín *lacca*) é un dos produtos derivados do porco. Procede das extremidades dianteiras do animal e, principalmente, comercialízase o das razas *Celta*, *Large White*, *Landrace* e *Duroc*.

O porco sacrifícase con seis meses de idade como mínimo e non menos de 90 quilos de peso.

As patas dianteiras son sometidas a un proceso de elaboración semellante ó que se aplica ó xamón curado pero algo máis curto, concretamente duns 35 días de duración, que consta das seguintes etapas: salgadura da peza, lavado para eliminar os restos de sal, asentado e secado ou madurado. Na obtención dos lacóns no está permitido aplicar procesos de afumadura, xa que se perderían as características organolépticas propias do produto.

## Características xerais 
Tomando como modelo o *lacón galego*, o lacón presenta unha forma redondeada cos bordos perfilados e mantén todas as partes da pata do porco agás a escápula, e inclúe tamén a pel e o pezuño.

O seu peso oscila entre os tres e os cinco quilos e medio. A súa graxa é de consistencia untosa e cor branca ou amarelada, e contribúe ó aroma e sabor que presenta a peza. A súa masa magra é rosada, de aroma suave e lixeiramente salgada.

## Características nutricionais 
En canto ás súas características nutricionais, o lacón constitúe unha boa fonte de proteínas de alto valor biolóxico. A súa composición nutricional é semellante á da paletilla, e como tal presenta máis graxa (arredor do 20%) e menos proteína que o xamón curado. A carne de porco en xeral é unha fonte importante de vitaminas do grupo B, agás de ácido fólico. Ademais, é a carne que menor cantidade de bases púricas contén, substancias que ó metabolizarse dan lugar ó ácido úrico.

## Lacón galego 
Desde 1997, a entón Consellería de Agricultura ten recoñecida a denominación específica *Lacón galego*, rexistrada como Indicación Xeográfica Protexida desde 2001 . A denominación de orixe amparaba en 2008 a 214 explotacións e 39 industrias, cunha produción de 34.583&nbsp;kg (9.760 pezas) http://mediorural.xunta.es/fileadmin/arquivos/alimentacion/produtos_calidade/ficha_lacon.pdf.

Segundo o tipo de alimentación que recibira o porco, coñécense dous tipos de *lacón galego*:

* O tradicional, que se caracteriza por proceder de porcos que nos seus tres últimos meses de vida foron alimentados soamente con cereais, castañas, tubérculos e landras; e
* O lacón galego normal, que procede de porcos cuxa alimentación está baseada en pensos autorizados e controlados polo *Consello Regulador da Denominación Específica*.

## A lacoeira 
miniatura|Lacoeira cocida
Nas terras de Carballedo cómese a locoeira fría. Ao cortar a carne dos porcos na matanza faise unha peza coa carne da zona do lacón mais deixando fóra o propio lacón, ese anaco é a lacoeira, que se salga co resto da carne.

## Notas
Cachelo

Un **cachelo** é unha pataca cortada en anacos ou *cachos*. Non se trata de ningunha variedade de pataca específica con esta denominación.

Xeralmente o produto vén cortado en toradas e acompaña moitos pratos da gastronomía galega, cobrando especial relevancia no coñecido como polbo á feira, ou tamén as sardiñas.

Nalgunhas zonas denomínanse cachelos ás patacas cocidas con monda, sen engadir máis nada que auga e sal. Noutros casos é tamén o nome dos cachos de pataca con *ollos* que se emprega para semente.[miniatura|[Lacón con cachelos e grelos|esquerda]]

## Notas
Chablis, Yonne

**Chablis** é un concello francés, pertencente ao departamento do Yonne e á rexión de Borgoña.

## Xeografía
Ten unha superficie de 38,92&nbsp;km², con 2.569 habitantes, segundo o censo de 1999. Está a 18&nbsp;km ao leste de Auxerre, na súa área de influencia.

## Historia e cultura
A pesar da existencia de sitios arqueolóxicos na contorna, os primeiros escritos que citan a Chablis son do ano 867 cando o rei Carlos II de Francia lle doou estas terras aos monxes da abadía de San Xermán de Auxerre. Xa na Idade Media esta era zona de viño, que se exportaba a Inglaterra e Flandres con grande renome.

A cidade desenvólvese sobre dúas metades: a primeira, ao redor da igrexa de San  Pedro, e a segunda ao redor da colexiata de San Martiño. Durante a Guerra dos Cen Anos prodúcese unha reforma das murallas da cidade, que chegan a contar con 29 torres.

En 1478 a vila recibe o privilexio real de acoller a quinta imprenta de Francia. En 1568 sofre un grande incendio que devasta a parte alta da vila, provocado polos hugonotes, e no século XIX padece un novo ataque, neste caso de filoxera, que golpea nos cultivos de viño, que non se recupera a pleno rendemento ata mediados do XX. O 15 de xuño de 1940 a vila padece un forte bombardeo que destrúe parte do seu centro histórico.

Todos os anos ten lugar no mes de maio nesta aldea un festival de música, o *Festival du Chablisien*http://www.festival.onlc.fr, con concertos de distintos xéneros. Entre os edificios que se deben destacar está a colexiata de San Martiño, a igrexa de San Pedro e unha sinagoga que está considerada monumento histórico polo estado francés.

## Cidades irmás
Chablis está irmandada coa vila alemá de Oberwesel.

## Véxase tamén
* O viño chablis

### Ligazóns externas
Web oficial do concello
Daniel Ortega

**José Daniel Ortega Saavedra**, nado en La Libertad (Chontales) o 11 de novembro de 1945, é un ex-guerrilleiro e político nicaraguano, presidente electo do seu país.

## Traxectoria 
Daniel Ortega foi un dos comandantes da guerrilla do Fronte Sandinista de Liberación Nacional (FSLN), organización que combateu a ditadura de Anastasio Somoza Debayle até que o 19 de xullo de 1979 conseguiu derrotala militarmente (Revolución Sandinista) instaurando un goberno de unidade nacional que tomou o nome de Xunta de Reconstrución Nacional (goberno do que forma parte Daniel Ortega) no que, ademais dos sandinistas, estaban representados as principais formacións contrarias á ditadura.

Desfeito o goberno de unidade por diferenzas internas, Ortega foi escollido presidente do país en 1984. O seu goberno, de orientación claramente progresista, conseguiu mellorar a calidade de vida da poboación pero tivo que facer fronte á oposición armada das forzas contrarevolucionarias de dereitas, *contras*, instruídas pola CIA e financiadas polo Goberno dos Estados Unidos.

Nas eleccións presidenciais de 1990 Ortega foi derrotado por unha escasa marxe de votos, debido a unha alianza de 14 partidos políticos antisandinistas liderados por Violeta Chamorro.

Dezasete anos despois nas eleccións do 5 de novembro de 2006, Daniel Ortega foi novamente escollido presidente.

En novembro de 2021, Daniel Ortega foi reelixido para un cuarto mandato de cinco anos co 75% dos votos, segundo os primeiros resultados oficiais parciais publicados polo Consello Supremo Electoral.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
Gazpacho

O **gazpacho** ou **gaspacho** é unha sopa fría elaborada con ingredientes en cru, tradicional do sur da Península Ibérica. Desde tempos moi antigos era unha versión fría das sopas de allo, é dicir que ten como ingredientes básicos pan, auga, aceite de oliva, allo, cogombro e sal, ás veces sós, coma no gazpacho estremeño, e outras veces engadindo outros materiais para darlle sabor, por exemplo ovo cocido (así é no gazpacho cordobés).

Entre os ingredientes máis primitivos encontrábanse as améndoas na variante chamada *ajoblanco* de Andalucía oriental (Granada e Málaga); noutros casos, laranxas amargas coma en Sevilla ou a fariña de fabas secas. Á hora de servir poden poñerse por enriba uns anacos pequenos de alimento, *tropezones*, que no caso do *ajoblanco* tradicionalmente son uvas.miniatura|200px|esquerda|Ingredientes para unha variedade de gazpacho.

O 21 de xullo celébrase o Día Mundial do **Gazpacho**.

## Notas
Diplomatura

Unha **diplomatura** é unha carreira de ciclo curto de contido humanístico ou sanitario, isto é, diferente ás carreiras curtas técnicas (Arquitectura Técnica e a Enxeñería Técnica).

Pódese impartir en Escolas Universitarias non técnicas ou en facultades. As diplomaturas tenden a desaparecer na Unión Europea a partir da creación do Espazo Europeo de Educación Superior.
Proterochersidae

|-----
! bgcolor="pink" | Subfamilias 
|-----
|
* ¿? (extinta)
|}

Os **Proterochersidae** son unha familia de tartarugas da orde dos Testudines que non presenta actualmente ningún representante vivo. Unicamente se teñen atopado fósiles que se empregan para identificar e separar este grupo dentro da suborde Pleurodira.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tartaruga
* Pleurodira
Charolesa (vaca)

[miniatura|dereita|250px|Un exemplar de boi de charolesa nunha feira de gando de [Dunblane.]]

A **charolesa** é unha raza de vaca produtora de carne e orixinaria da rexión do Charolés, no sur de Borgoña (Francia).

## Características 
A charolesa é unha vaca branca, ás veces crema, de cor uniforme, e de gran tamaño. Os bois móvense entre os 1.000 e os 1.400&nbsp;kg e as vacas adultas entre 710 e 900&nbsp;kg. É unha vaca seleccionada especialmente para a produción de carne, con altas taxas de fertilidade e de embarazos múltiples, de crecemento rápido (2,5&nbsp;kg por día), e que é capaz de pacer tamén sobre pastos mediocres.

## Historia 
250px|miniatura|esquerda
A raza é orixinaria das contornas de Charolles (a capital do Charolés, en Saône-et-Loire) e de Nevers (capital do Nivernais, en Nièvre). Como moitas outras razas de vacún, historicamente foi concibido como un animal de tiro, do que tamén se lle aproveitaba, en menor medida, o leite e a produción de becerros.

O 1 de abril de 1884 crease o primeiro libro de rexistro da raza charolesa, que considera 146 exemplares mellorados na zona de Nevers e dos que un 20% non son brancos, senón rubios ou de cor crema. Tres anos máis tarde aparece o libro de rexistro da "raza charolesa pura", que se basea unicamente en bois e vacas brancos. Ata 1920 non se fusionarán os dous libros de rexistro.

Durante o século XIX tentarase o cruzamento coa raza inglesa durham, pero o resultado serán animais menos resistentes, con menos capacidade para o traballo e cunha carne bastante graxenta. Así pois, os gandeiros mudaron a táctica e optaron por unha mellora xenética por selección, primando os animais máis aptos ara a produción cárnica.

A raza charolesa está ben espallada por todo o mundo. Ademais dos dous millóns de cabezas que se estiman no seu berce francés, atópanse exemplares nuns setenta países. As exportacións comezaron xa no século XIX (a América do Sur en 1879), e de posteriores cruzamentos naceron dúas razas distintas: a charbray, cruzada nos Estados Unidos cun cebú de raza brahmana, e o canchín, resultado de cruzala cun cebú de raza indubrazil no Brasil.

## Rendibilidade 
A carne ten pouca graxa no seu conxunto, pero si que a presenta entre as febras, o que a fai especialmente apreciada en gastronomía.

## Véxase tamén 
* Razas de vacún

### Ligazóns externas 
* Libro de rexistro da charolesa
Espazo Europeo de Educación Superior

O **Espazo Europeo de Educación Superior** é un ámbito de organización educativo iniciado en 1999 co proceso de Bologna que quere harmonizar os distintos sistemas educativos da Unión Europea e proporcionar unha forma eficaz de intercambio entre todos os estudantes. Así mesmo quere que a formación atenda ás demandas que a sociedade require.

## Características 
Baséase en tres alicerces fundamentais:

* ECTS (*European Credit Transfer and Accumulation System*): baséase no precepto que, a partir de agora, un crédito será equivalente a 10 horas teóricas e unhas 25 horas prácticas. Desde o punto de vista docente, a consecuencia é a redución das horas de clase presencial en favor de prácticas titorizadas polo persoal docente.
* Estrutura grao/posgraduado: a educación superior dividirase en dous ciclos, un grao de orientación xeneralista e un posgraduado de orientación especialista. Hai que salientar que o principio que articulará este sistema será a adquisición de habilidades, fronte á adquisición de coñecementos, polo que estes graos e posgraduados estarán fortemente dirixidos a dar resposta ás necesidades laborais que existan na sociedade.
* Acreditación: o último alicerce prevé a creación de sistemas de acreditación que, mediante unha avaliación interna e outra externa, vixíe a calidade de cada centro formativo e a súa adecuación ós requisitos do Espazo Europeo de Educación Superior. A falta de aprobar a Lei Orgánica de Universidades, parece que esta función será cumprida en España pola ANECA.
* Como complemento a estes alicerces básicos, ademais establecerase un suplemento ó título (*Diploma Suplement* -DS-), no que se detallará, nun formato común a todo o EEES, as competencias adquiridas polos estudos e unha detallada explicación das materias cursadas.

O EEES incorporouse a moitos países fóra da Unión Europea e apúntase coma o marco de organización educativa máis importante das próximas décadas.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Programa Erasmus
* Sistema Europeo de Transferencia e Acumulación de Créditos (ECTS)
* Suplemento ao título

### Ligazóns externas 
* O Proceso de Converxencia Europea na Universidade 
* Unha perspectiva crítica do Proceso de Bolonia (EEES)
Axencia Nacional de Avaliación da Calidade e Acreditación

A **Axencia Nacional de Avaliación da Calidade e Acreditación** ("Agencia Nacional de Evaluación de la Calidad y Acreditación", **ANECA**) é un organismo de carácter autónomo, en forma de fundación estatal que foi creada polo Consello de Ministros do Goberno de España o 19 de xullo de 2002, en cumprimento do establecido na Lei Orgánica 6/2001, do 21 de decembro de Universidades (LOU), nos seus artigos 31 e 32.

## Obxectivos
A misión da ANECA é a coordinación das políticas de xestión da calidade nas Universidades españolas, para proporcionar unha mellora, tanto no ámbito nacional coma internacional.

A ANECA pretende, mediante os seus informes de avaliación conducentes á certificación e acreditación, a medición do rendemento do servizo público da educación superior conforme a criterios obxectivos e procesos transparentes. O seu fin último é conseguir a promoción e garantía da calidade das Universidades e da súa integración no Espazo Europeo de Educación Superior.

## Acreditación e axencias autonómicas
É esta axencia a que determina a capacitación dos docentes para impartiren clase nas universidades españolas. Porén, a partir da súa creación, as Comunidades Autónomas crearon axencias rexionais con similares funcións dentro do seu ámbito competencial, como son:

* Agencia Andaluza de Evaluación (AGAE).
* Agencia de Calidad y Prospectiva Universitaria de Aragón (ACPUA).
* Agència de Qualitat Universitària de les Isles Balears (AQUIB).
* Agencia Canaria de Evaluación y Acreditación Universitaria (ACECAU).
* Agencia de Calidad Universitaria de Castilla-La Mancha (ACUCM).
* Agencia para la Calidad del Sistema Universitario de Castilla-León (ACSUCYL).
* Agència per a la Qualitat del Sistema Universitari de Catalunya (AQU).
* Axencia para a Calidade do Sistema Universitario de Galicia (ACSUG).
* Agencia de Calidad, Acreditación y Prospectiva de las Universidades de Madrid (ACAP).
* Agencia de la Evaluación de la Calidad y Acreditación del Sistema Universitario Vasco (UNIQUAL).
* Comissió Valenciana d'Acreditació y Avaluació de la Qualitat (CVAEC).

O artigo 32 da Lei Orgánica de Universidades trala reforma operada pola Lei 4/2007, de 12 de abril autoriza a creación da ANECA consonte coas previsións da Lei de Axencias Estatais para a mellora dos servizos públicos, o que supón modificar o seu réxime xurídico, proceso no que a ANECA está na actualidade.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina web oficial da ANECA.
Licenciatura

A **licenciatura** é unha carreira universitaria de longa duración (entre 4 e 6 anos), diferente á arquitectura e á enxeñería, na que xeralmente se imparten cursos máis especializados que nunha diplomatura. Outra diferenza salientable é que en xeral, as licenciaturas créanse en torno a unha área do saber (Química, Literatura, Dereito etc.), mentres que as diplomaturas e outras carreiras de menor duración adóitanse configurar atendendo ás necesidades dun oficio concreto (Óptica, Enxeñería Técnica, Enfermería). As licenciaturas impártense nas facultades.

Dependendo da universidade na que se curse, unha licenciatura pode conformar unha unidade académica independente, ou ser parte duns estudos segmentados nos que a Diplomatura é o primeiro ciclo e a Licenciatura é o segundo. Consecuentemente, ós estudos de máster e doutoramento coñéceselles coma estudos de terceiro ciclo. O conxunto de estudos de diplomaturas, licenciaturas e doutorados pertence á Educación Superior e son chamados Estudos Superiores.

No mundo anglosaxón as licenciaturas coñécense coma ''Bachelor's Degree*, e normalmente distínguese entre letras e ciencias: **BA** ou *Bachelor of Arts* e **BS** o *Bachelor of Science''.

## Licenciaturas 
* Licenciatura de Física

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Proceso de Boloña
* Espazo Europeo de Educación Superior

### Ligazóns externas 
* Licenciaturas en México
Fonseca

O topónimo **Fonseca** (etimoloxicamente "fonte seca", do latín ) pode referirse a:

;En Galiza
***A Casa de Fonseca**, lugar da parroquia de San Fiz de Monfero, no concello de Monfero.

;Fóra de Galiza

;En Castela-A Mancha
***Fonseca**, localidade no concello de Minglanilla da provincia de Cuenca.

;En América Central
***Golfo de Fonseca**, no océano Pacífico, ao oeste de América Central, limitado ao noroeste polo Salvador, ao nordeste e ao leste, por Honduras, e ao sur por Nicaragua.

;En Colombia
***Fonseca**, localidade colombiana do departamento de La Guajira.

Amais, como apelido **Fonseca** pode referirse a:

***Alonso de Fonseca** ou **Alonso I de Fonseca**, (1418-1473), bispo de Ávila, arcebispo de Santiago de Compostela e de Sevilla e Señor de Coca;
***Alonso de Fonseca e Acevedo** ou **Alonso II de Fonseca** (?-1512), arcebispo de Santiago de Compostela e sobriño de Alonso I;
***Alonso de Fonseca e Ulloa** ou **Alonso III de Fonseca**, (1476-1534), arcebispo de Santiago de Compostela e de Toledo, fillo de Alonso de Fonseca e Acevedo e de María de Ulloa e impulsor da USC;
***Alonso Ulloa de Fonseca Quijada** (?-1505) (ás veces chamado **Alonso de Fonseca Quijada**);
***Carlos Fonseca Amador**, profesor, político e revolucionario nicaraguano;
***Cristóbal de Fonseca**, escritor español do século XVI;
***Deodoro da Fonseca**, primeiro presidente da República Brasileira (1889-1891);
***Xoán Rodríguez de Fonseca**, primeiro organizador da política colonial castelá nas Indias.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
***Fonse**, lugar da parroquia de San Román de Montoxo, no concello de Cedeira;
***Preito Tabera - Fonseca**, arbitraxe ou concordia que tivo lugar entre o arcebispo de Compostela Alonso III de Fonseca, e o seu sucesor no cargo Juan Tabera;
***Colexio de Santiago Alfeo** ou **Colexio de Fonseca**, Colexio Maior, fundado por Alonso III de Fonseca, xerme da Universidade de Santiago de Compostela;
***Colexio Maior de Santiago o Zebedeo** ou **Colexio de Fonseca**, Colexio Maior da Universidade de Salamanca, tamén fundado por Alonso III de Fonseca.
Pelomedusoidea

|-----
! bgcolor="pink" | Familias 
|-----
|
* *Bothremydidae* (extinta)
* *Pelomedusidae*
* *Podocnemididae*
|}

Os **Pelomedusoidea** son unha superfamilia de tartarugas que se pode dividir en 3 familias, unha das cales, a Bothremydidae inclúe tartarugas que só se atopan en estado fósil. As especies da familia Pelomedusidae podemos atopalas no continente africano e especialmente na illa de Madagascar. As da familia Podocnemididae atopámolas en Norteamérica e Suramérica.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tartaruga
* Pleurodira
Pelomedusidae

|-----
! bgcolor="pink" | Xéneros 
|-----
|
* *Erymnochelys*
* *Pelomedusa*
* *Peltocephalus*
* *Pelusios*
* *Podocnemis*
|}
**Pelomedusidae** é unha familia de tartarugas de auga doce nativas do leste e sur de África. Admiten lonxitudes de entre 12 e 45&nbsp;cm e en xeral son arredondadas. Son incapaces de meter totalmente as súas cabezas nos seus caparazóns.

A familia ten dous xéneros vivos. Distínguense dos seus parentes máis próximos por unha bisagra na parte diantera do plastrón.

As Pelomedusidae pasan a maior parte do seu tempo no lodo do fondo de ríos ou lagos pouco profundos, onde se alimentan de invertebrados tales como insectos, moluscos e vermes. Moitas das especies estivan durante a estación seca, soterrándose no bulleiro.

## Clasificación 
### Taxonomía 
* Xénero: *Erymnochelys*
** *Erymnochelys madagascariensis* (Podocnemide do Madagascar)
* Xénero: *Pelomedusa*
** *Pelomedusa subrufa* 
*** *Pelomedusa subrufa subrufa*
*** *Pelomedusa subrufa olivacea*
* Xénero: *Peltocephalus*
** *Peltocephalus dumerilianus*
* Xénero: *Pelusios*
** *Pelusios adansonii*
** *Pelusios bechuanicus*
** *Pelusios broadleyi*
** *Pelusios carinatus* (Tartaruga da lama africana carenada)
** *Pelusios castaneus* (Tartaruga da lama africana)
*** *Pelusios castaneus castaneus*
*** *Pelusios castaneus chapini*
** *Pelusios castanoides* 
*** *Pelusios castanoides intergularis*
** *Pelusios gabonensis*
** *Pelusios nanus*
** *Pelusios niger* 
** *Pelusios rhodesianus*
** *Pelusios seychellensis*
** *Pelusios sinuatus* 
** *Pelusios subniger* 
*** *Pelusios subniger parietalis*
** *Pelusios williamsi*
* Xénero: *Podocnemis*
** *Podocnemis erythrocephala*
** *Podocnemis expansa* 
** *Podocnemis lewyana*
** *Podocnemis sextuberculata* 
** *Podocnemis unifilis* 
** *Podocnemis vogli*

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tartaruga
* Pleurodira
### Ligazóns externas 
* Pelomedusidae en reptile-database.org
Podocnemididae

|-----
! bgcolor="pink" | Xéneros 
|-----
|
* *Erymnochelys*
* *Peltocephalus* 
* *Podocnemis* 
|}

Os **Podocnemididae** son unha familia de tartarugas nativas de Madagascar e a parte norte de Suramérica. Son tartarugas chamadas, xunto a outras, de "pescozo de serpe" en parte porque son incapaces de contraer a súa cabeza cara a atrás, senón que as dobran ao longo do corpo. Estas tartarugas son todas acuáticas, habitando nas correntes, e outra augas que fluen. As súas cunchas son aerodinámicas para axudar na natación.

## Clasificación 
### Taxonomía 
* Xénero *Erymnochelys 
** *Erymnochelys madagascariensis*
* Xénero *Peltocephalus 
** *Peltocephalus dumeriliana*
* Xénero *Podocnemis 
** *Podocnemis unifilis*
** *Podocnemis expansa*
** *Podocnemis vogli''

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tartaruga
* Pleurodira
Bothremydidae

**Bothremydidae** é unha familia extinta de tartarugas. Vivían en augas doces e eran anfibios. Eran omnívoros móbiles moi activos.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pleurodira

### Ligazóns externas 
* The Paleobiology Database .
Fouce (homónimos)

O termo **Fouce** pode referirse a:

***Fouce**, ferramenta para a seitura;
***Fouce**, accidente xeográfico no curso baixo dun río;
****Fouce*** (1973), revista publicación das Comisións Labregas, logo Sindicato Labrego Galego;
****Fouce e martelo***, símbolo empregado para representar ó comunismo e ós partidos políticos comunistas.

## Véxase tamén
### Outros artigos