open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Automobili Turismo e Sport

**ATS** (Automobili Turismo e Sport) foi un equipo e construtor Italiano de coches de carreiras que operou entre 1963 e 1965, formada logo da famosa " Revolución de Palacio" de Ferrari.

A compañía foi creada por Carlo Chiti e Giotto Bizzarrini, entre outros, coa intención de ser un competidor directo de Ferrari, tanto na pista como na rúa. Chiti e Bizzarrini construíron, co patrocinio da Scuderia Serenissima do Conde Giovanni Volpi, un coche deportivo e un coche de Fórmula 1.

miniatura|left | ATS 2500 GT
miniatura|left | ATS 2500 GT vista lateral

O auto deportivo foi o **ATS 2500 GT**, un pequeno cupé desenvolvido por Chiti e Bizzarrini cunha carrozaría construída por Allemano. O motor era un V8 de 2´5 L montaxe central deseñado por Chiti, capaz de alcanzar 245 cabalos de forza (180&nbsp;kW) e unha aceleración de 257&nbsp;km / h.. Supostamente só foron construídos 12 coches, dos que poucos existen na actualidade. A parte de ser un dos primeiros coches deportivos con motor central o 2500 GT nunca gañou fama ou popularidade, pero converteuse máis adiante no Alfa Romeo Tipo 33.

O coche de F1 foi o **Tipo 100**, cun potente motor V8 de 1.5 L, o chasis era unha copia virtual do obsoleto Ferrari 156. Os pilotos Phil Hill e Giancarlo Baghetti, tamén fuxindo de Ferrari durante un período de axitación política, asinaron para pilotar o novo coche, pero logo dunha pobre tempada de Fórmula Un en  Chiti viuse obrigado a pechar a porta da escudaría. Máis tarde o ATS sería utilizado no proxecto de F1 de Derrington-Francis encabezado polo ex xefe de mecánicos de Rob Walker, Alf Francis.

Posteriormente o Conde Volpi patrocinou á marca Serenissima que utilizou moita tecnoloxía similar á ATS. Bruce McLaren utilizou un motor Serenissima durante uns poucos grandes premios en 1966.

Logo da desaparición de ATS, Bizzarrini trasladouse a Lamborghini antes de construír os seus propios coches como Bizzarrini, mentres Chiti fundou Autodelta, que traballaría estreitamente con Alfa Romeo nas seguintes décadas .

En 2012, 50 anos despois, ATS comezou a construír 2 novos coches: ATS sport 1000 e 2500 GT.

## Resultados completos na Fórmula 1 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas 
* F1 Rejects article

## Ligazóns externas 
* Páxina oficial
The Man Who Sold the World

***The Man Who Sold the World*** é o terceiro álbum do músico inglés David Bowie, publicado o [4 de novembro de [1970 a través do selo Mercury Records. O disco sería o primeiro de Bowie co núcleo do que sería "Spiders from Mars", a banda de acompañamento que se fixo famosa por *The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars* en 1972.

## Listaxe de cancións
Lebedinoe ozero

***O lago dos cisnes***, Op 20 (en ruso ***Лебединое Озеро***, ***Lebedinoe ozero***) é un ballet en 4 actos con música de Petr Ilich Chaikovskii, sendo o primeiro dos tres ballets que escribiu o compositor ruso.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Lebedinoe ozero* con coreografía de Rudolf Nureyev, con Nureyev e Margot Fonteyn, e o ballet da Wiener Staatsoper (en YouTube)
Hunky Dory

***Hunky Dory*** é o cuarto álbum do músico inglés David Bowie, publicado o 17 de decembro de 1971 a través do selo RCA Records. Foi a súa primeira edición con RCA, que sería a súa discográfica durante a seguinte década.

## Listaxe de cancións
A Quick One

***A Quick One*** é o segundo álbum da banda inglesa de rock The Who, publicado o 9 de decembro de 1966. O disco tamén foi editado co título ***Happy Jack*** por Decca Records nos Estados Unidos, onde o tema "Happy Jack" foi un éxito.

## Listaxe de cancións 
Todos os temas compostos por Pete Townshend, agás onde se indique.

### *A Quick One*
Xurxo de Gales

**Xurxo de Cambridge** (en ), de nome completo **George Alexander Louis Windsor** Príncipe de Cambridge, ou simplemente Príncipe George (oficialmente, A Súa Alteza Real, o Príncipe George de Cambridge) é un príncipe do Reino Unido, naceu en Londres, o 22 de xullo de 2013, sendo o primoxénito do príncipe Guillerme de Cambridge e da súa dona, Catarina, duquesa de Cambridge.

É neto do príncipe Carlos de Gales e mais da princesa Diana de Gales (falecida en 1997); e bisneto da raíña Isabel II do Reino Unido e do príncipe Filipe, duque de Edimburgo. Polo tanto, é o terceiro na liña de sucesión ao trono británico, despois do seu avó e seu pai, aos tronos de 16 estados independentes, aínda que residirá principalmente e estará directamente ligado ao Reino Unido, o máis antigo destes dominios.

## Devanceiros 

## Notas 
## Véxase tamén
Came Back Haunted

"**Came Back Haunted**" é unha canción da banda estadounidense de rock industrial Nine Inch Nails, publicada como primeiro sinxelo do seu álbum *Hesitation Marks* o día 6 de xuño do 2013. Trátase do primeiro sinxelo do grupo dende que está co selo Columbia Records.

## Música e letra 
O tema contén partes formadas por capas de sintetizadores, patróns rítmicos industriais e unha liña de baixo electrónica, que son interrompidas por un ruptura instrumental conducida por guitarras. A canción remata cun outro vocal cun canto do título do tema.

Gary Graff de *Billboard* interpretou as letras da canción como un "recoñecemento da ausencia de Reznor" e unha presumible referencia ás súas expericncias realizando bandas sonoras de películas e no seu proxecto paralelo How to Destroy Angels.
An End Has a Start

***An End Has a Start*** é o segundo álbum da banda británica de indie rock Editors, publicado o 25 de xuño do 2007 no Reino Unido e o 17 de xullo nos Estados Unidos. O disco foi certificado platino no Reino Unido o mesmo día do seu lanzamento. *An End Has a Start* acadou o número 9 das listas de álbums británicas e a finais de 2007 levaba vendidas 600.000 copias en todo o mundo.

## Listaxe de cancións
Their Satanic Majesties Request

***Their Satanic Majesties Request*** é o sexto álbum estadounidense da banda inglesa de rock The Rolling Stones, publicado o 8 de decembro de 1967 a través do selo Decca Records no Reino Unido e por London Records ao día seguinte nos Estados Unidos. O seu título é un xogo co texto "Her Britannic Majesty requests and requires..." que aparece nos pasaportes británicos.

## Listaxe de cancións 
Todos os temas compostos por Mick Jagger e Keith Richards, agás onde se indique.
Metallica (álbum)

***Metallica*** (tamén coñecido como ***The Black Album***) é o quinto álbum da banda estadounidense de heavy metal Metallica, publicado o 12 de agosto de 1991 a través do selo Elektra Records. Del sacáronse cinco sinxelos que na actualidade son das canións máis coñecidas do grupo: "Enter Sandman", "The Unforgiven", "Nothing Else Matters", "Wherever I May Roam", e "Sad but True". A banda promoveu o álbum cunha serie de xiras. No ano 2003 foi elixido número 255 na lista da *Rolling Stone* dos 500 mellores álbums de todos os tempos. O disco marcou un cambio no son do grupo cara a un menos áspero que o estilo thrash metal dos seus anteriores catro traballos.

A gravación de *Metallica* foi complicada, tendo a banda conflitos frecuentemente co produtor Bob Rock. O disco estreouse no número 1 de dez países, e pasou catro semanas consecutivas no primeiro posto da lista *Billboard 200*, sendo o primeiro disco de Metallica en chegar ao número 1 das listas. Trátase do álbum máis vendido da banda, con 30 millóns de unidades en tdo o mundo. Foi certificado platino 16 veces pola RIAA o 13 de decembro de 2012. Metallica tocouno enteiramente ao vivo durante a súa xira do 2012 European Black Album Tour.

## Listaxe de cancións 
## Notas
El Proletario

***El Proletario*** foi o nome de varias publicacións:

****El Proletario***, periódico publicado en Pontevedra en 1898.
****El Proletario***, semanario publicado en Lugo en 1905.
****El Proletario***, periódico publicado en Viveiro en 1923.
Premio Camões

O **Premio Camões** () é un galardón literario concedido anualmente a autores en lingua portuguesa, en recoñecemento á traxectoria e contribución ó enriquecemento da literatura en portugués das persoas gañadoras. O premio foi bautizado en honor do poeta portugués Luís de Camões.

## Lista de autores premiados
## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*O Premio no portal do libro en Portugal
Queen (álbum)

***Queen*** é o álbum de estrea da banda inglesa de rock Queen, publicado o 13 de xullo de 1973. Foi gravado nos Trident Studios e De Lane Lea Music Centre en Londres, coa produción de Roy Thomas Baker, John Anthony e Queen.

O álbum estivo influenciado polo rock progresivo, o hard rock e o heavy metal da época e fala de temas como o folclore ("My Fairy King") e a relixión ("Jesus"). O vocalista Freddie Mercury compuxo cunco dos dez temas, o guitarrista Brian May escribiu catro e o batería Roger Taylor o restante. A derradeira canción do disco é unha pequena versión instrumental de "Seven Seas of Rhye". O baixista John Deacon aparece acreditado no libreto do vinilo orixinal como "Deacon John".

## Listaxe de cancións
El Momento (Viveiro)

***El Momento*** foi un periódico editado en Viveiro entre 1931 e 1934.

## Historia e características 
Subtitulado *Órgano de las Agrupaciones Socialistas del distrito y Defensor de la clase trabajadora*, apareceu o 1 de decembro de 1931. Periódico decenal ata agosto de 1933, en que pasou a ser quincenal e cambiou o seu subtítulo por *Periódico quincenal. Defensor de la clase trabajadora*. Estaba dirixido por Benito Sánchez López, quen despois foi substituído por José López Martínez, e entre os seus colaboradores figuraban J. Germán Díaz Muñoz, Manuel Rivas Seivane (coñecido tamén por Juan del Pueblo), Mariano Rojo, Francisco Seijas, Agapito García Atadell, Regina García García, Juan García Morales, Margarita Nelken, Luciano Pérez e Miguel R. Seisdedos. Periódico de orientación socialista, denunciou o caciquismo, foi anticlerical, apoiou a concesión do voto á muller, preocupouse pola cultura do obreiro, fixo propaganda do esperanto, e mostrou reticencias ante as autonomías. Deixou de editarse en 1934.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Lugo
### Ligazóns externas 
*Nuevo Cal, Carlos (10/12/2021). "Os noventa anos da refundación do socialismo en Viveiro e do periódico "El Momento" (1931)" viveirocronista.blogspot.com.
América Autos

dereita|miniatura|Acción da empresa, 1917.

**América Autos** foi un fabricante español de automóbiles.

## Historia da empresa 
O señores Irigoyen, Pladellorens e Manuel Pazos fundaron a empresa en 1913 en Barcelona. Manuel Pazos foi o xefe de deseño. En 1917 comezou a produción de automóbiles. En 1919, os vehículos presentaronse no *Salón do Automóbil de Barcelona*, en 1922 terminou a produción.

## Coches 
O primeiro automóbil foi o modelo *tipo A* de catro cilindros e unha caixa de cambios de tres velocidades, que xa tiña unha especie de sincronización. En 1919 foi presentado o *tipo B* (o principal produto da empresa), de 6/8 HP e 1097 cc. En 1921 foi seguido polo tipo *C* baseado no tipo *B*, o cal era un automóbil deportivo.

## Notas 
### Bibliografía 
* Harald Linz, Halwart Schrader: *Die Internationale Automobil-Enzyklopädie.* United Soft Media Verlag, München 2008, ISBN 978-3-8032-9876-8. 
* George Nick Georgano (Chefredakteur): *The Beaulieu Encyclopedia of the Automobile.* Volume 1: *A–F.* Fitzroy Dearborn Publishers, Chicago 2001, ISBN 1-57958-293-1. (inglés)
* George Nick Georgano: *Autos. Encyclopédie complète. 1885 à nos jours.* Courtille, París 1975. (francés)
* George Nick Georgano: *The New Encyclopedia of Motorcars, 1885 to the Present.* 3. Auflage. Dutton Verlag, Nova York 1982, ISBN 0-525-93254-2. (inglés)

### Ligazóns externas 
* GTÜ Gesellschaft für Technische Überwachung mbH (consultado o 23 de xullo de 2013)
* *autopasion18.com* (español, con fotos, 23 de xullo de 2013)
Marcelino Fernández Prada

**Marcelino Fernández Prada**, coñecido como **O Poliño**, nado en San Xulián (A Rúa) o 20 de setembro de 1895 e finado en Lugo o 8 de xuño de 1944, foi un político socialista galego.
## Traxectoria 
Industrial e mestre de obras. Chegou á Coruña en 1928 procedente de Nova York, permanecendo varios días detido. Estableceuse en San Clodio (Ribas de Sil) e foi elixido alcalde do concello o 12 de abril de 1931 ao proclamarse a Segunda República cargo no que permaneceu ata o 22 de xullo de 1936. Socialista convencido, fundou a Agrupación Socialista Agraria filial da UGT e foi o seu primeiro presidente. Representou á Agrupación Socialista de San Clodio no Congreso Extraordinario do PSOE de 1931. Participou na folga xeral revolucionaria de 1934, e foi procesado por delito contra os medios de comunicación por medio de explosivos con Álvaro Novas Rodríguez e Eduardo Amador Corzo. Foi detido na Rúa a mediados de outubro con Álvaro Novas Rodríguez, Miguel Álvarez Domínguez, Domingo Yáñez Losada e Modesto Álvarez Vázquez. Estivo expatriado en Francia con Álvaro Novas Rodríguez, onde permaneceu ata pouco antes das eleccións de febreiro de 1936. Nestas eleccións foi candidato do PSOE por Lugo, pero non foi elixido. Foi recibido e homenaxeado en San Clodio de Ribas de Sil a finais de febreiro de 1936. En abril de 1936 foi elixido compromisario do PSOE por Lugo para a elección do Presidente da República.

Fixo fronte ao golpe de Estado do 18 de xullo de 1936. Permaneceu agochado primeiro no monte e logo no seu domicilio ata que foi detido pola Garda Civil en 1939. Pasou polas cadeas de Ourense e Lugo, e foi condenado á pena de morte en consello de guerra celebrado o 31 de xullo de 1941. Foille conmutada a pena pola de trinta anos de reclusión perpetua, concedéndolle a liberdade condicional o 27 de xullo de 1943. A conmutación da pena foi posible grazas á mobilización da súa muller, María Arias González, quen se entrevistou con distintas autoridades e trasladouse a Madrid, entre outros lugares, para facer seguimento do sumario. Tamén foi xulgado por responsabilidades políticas en 1941, aínda que o seu expediente foi sobresido por carecer de bens. 

No cárcere de Lugo escribiu *Mis memorias*, dirixidas á súa familia, entre o 1 de agosto e o 20 de outubro de 1941, cando cría que sería executado. Alí refuta as acusacións dirixidas a el, "que considera mentiras instigadas polo cacique do pobo Leopoldo Rodríguez e dirixentes locais de Falanxe cos que estaba posto a mal desde tempos pasados. O seu testemuño é un documento importante que acredita a evolución da represión, moito máis cruenta ao principio (circunstancia da que todos eran conscientes), a forma de vida no cárcere, o enorme sufrimento dos represaliados aínda en momentos tardíos e de maior lenidad como o ano 1941."

Trasladouse a Lugo, onde comezou novamente coa súa actividade industrial no sector da construción, falecendo nesta cidade o 8 de xuño de 1944, polos seus problemas de saúde, produto das condicións de vida no cárcere.

.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 

### Ligazóns externas 
* Ficha en Represión franquista en Lugo
Wilkinson Microwave Anisotropy Probe

**WMAP** (acrónimo de *Wilkinson Microwave Anisotropy Probe*, Sonda de Anisotropía de Microondas Wilkinson) foi un observatorio espacial estadounidense lanzado o 30 de xuño de 2001 mediante un foguete Delta 7425 desde o Centro Espacial de Cabo Cañaveral cara a unha órbita de Lisajous arredor do punto de Lagrange L2 do sistema Terra-Sol.

## Características 
WMAP pertence ó programa Explorer da NASA, e dentro deste programa pertence ás naves de clase MIDEX, no que se encadran as sondas de presuposto medio. A súa misión era observar e estudar o fondo cósmico de microondas para determinar algúns parámetros da teoría do big-bang, investigar como e cando se formaron as primeiras galaxias. Para iso o observatorio medía as diferenzas de temperatura entre diferentes partes do ceo no rango das microondas.

O observatorio foi lanzado cara ao punto de Lagrange L2 do sistema Terra-Sol, a 1,5 millóns de quilómetros de distancia da Terra na dirección contrario ao Sol, onde a gravidade dos dous corpos maiores se equilibran e o observatorio pode permanecer orbitando sen que nin a Terra nin o Sol lle pasen por diante.

## Notas 
## Véxase tamén
Andrés García Ferreiro

**Andrés García Ferreiro**, coñecido como **Gavilán**, nado na Coruña o 17 de setembro de 1894 e finado na mesma cidade  o 15 de marzo de 1937, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Avogado de profesión. Foi secretario do concello de Quintela de Leirado (1925). Militou na masonería, pertencendo á loxa barcelonesa Humanidad nº 3 e a Fraternidad Humana de Viveiro. Pertenceu á Agrupación Socialista de Viveiro, da que foi elixido presidente o 24 de abril de 1931. Participou nun mitin con Agapito García Atadell e Manuel Cordero Pérez en maio de 1931. Foi secretario do concello de Ortigueira en 1932. Obtivo a praza de secretario municipal do concello de Vimianzo en 1936. Trasladouse a Vimianzo onde tomou posesión do cargo o 28 de marzo, relevando ao anterior titular acusado de malversación de fondos. Participou na manifestación para expropiar as Torres de Martelo o 22 de xullo de 1936.

Considerado como un home liberal e tolerante, cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, xunto co alcalde José Alborés Gándara, tratou de evitar que os veciños se enfrontaran aos golpistas alzados en Zas. Ao tomar as tropas o concello o día 25 de xullo, foi detido xunto con Francisco Lema Sendón e Manuel Alborés Gándara. Xulgado en consello de guerra por rebelión militar o 24 de febreiro de 1937 con Ramón Carballo Tajes, Ventura Andújar Méndez, Constante Campa Santos, Manuel Mouzo Mouzo e Gumersindo Lema, foi condenado a condenado a morte e fusilado en Punta Herminia (A Coruña) o 15 de marzo de 1937. Aínda que solicitou en varias ocasións clemencia ao tribunal que o xulgou, non se atenderon as súas peticións. A súa familia foi desposuída de parte dos seus bens. En xaneiro de 1943 abríronlle expediente de responsabilidades políticas.

O ministerio de Xustiza levantou en 2010 unha acta de "Declaración de reparación e recoñecemento persoal" por ser condenado inxustamente. O concello de Vimianzo fíxolle unha homenaxe en xullo de 2011.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Andrés García Ferreiro en Memoria do cárcere A Coruña.
Ciliata (xénero)

: *Para o grupo de protozoos, véxase Ciliata*

***Ciliata*** é un xénero de peixes osteíctios da orde dos gadiformes pertencente á familia dos lótidos, aínda que para moitos autores forma parte da dos gádidos, subfamilia dos ficinos.

## Especies 
O xénero inclúe tres especies recoñecidas:
* *Ciliata mustela* (Linnaeus, 1758)
* *Ciliata septentrionalis* (Collett, 1875)
* *Ciliata tchangi* S. Z. Li, 1994

das que a única que ten presenza nas nosas costas é a primeira das citadas, coñecida popularmente como **mariola**.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World*. John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.
* Rodríguez Villanueva, X. L. e Xavier Vázquez (1995): *Peixes do mar de Galicia. (III) Peixes óseos (continuación)*. Vigo: Edicións Xerais de Galicia. ISBN 84-7507-870-2.
* Solórzano, Manuel R[odríguez]; José L. Rodríguez, José Iglesias, Francisco X, Pereira e Federico Álvarez (1988): *Inventario dos peixes do litoral galego (Pisces: Cyclostomata, Chondrichthyes, Osteichthyes).* O Castro-Sada, A Coruña: Cadernos da Área de Ciencias Biolóxicas (Inventarios). Seminario de Estudos Galegos, vol. IV. ISBN 84-7492-370-0.

### Outros artigos 
* Gadiformes
* Gádidos
54 Piscium

**54 Piscium** e unha estrela anana laranxa, que está a aproximadamente 36 anos luz de distancia na constelación de Pisces. No 2002, confirmouse a presenza dun planeta extrasolar ó redor da estrela, e no ano 2006, descubriuse unha anana marrón orbitando ó redor da estrela primaria.

## Compoñentes estelares 
[miniatura|left|Tamaño de 54 Piscium (esquerda) en comparación co noso [Sol.]]
A designación de Flamsteed de 54 Piscium orixinouse no catálogo de estrelas do astrónomo británico John Flamsteed, publicado por primeira vez en 1712. Ten unha magnitude aparente de 5,86, o que permite que sexa observable a simple vista baixo unhas boas condicións de observación. A estrela posúe un clasificación K0V, coa clase de luminosidade V, indicando que esta estrela está na secuencia principal , xerando enerxía no seu núcleo a través da fusión termonuclear de hidróxeno en helio. A temperatura efectiva da fotosfera é de preto de 5.062 K, polo contra, sábese que moitos planetas do tipo *Xúpiter quente* teñen órbitas inclinadas respecto do eixe da súa estrela nai.

O planeta ten un alta excentricidade, do redor do 0,63. A órbita altamente elíptica suxeriu que a gravidade dun obxecto invisible máis afastado da estrela estaba tirando cara a fóra do planeta. Este fenómeno foi confirmado polo descubrimento dunha anana marrón dentro do sistema.

A órbita dun planeta do tipo *Terra* debería estar centrada dentro das 0,68 UA (ó redor da distancia orbital de Venus), que nun sistema Kepleriano significa un período orbital 240 días. Nunha simulación posterior que incluía á anana marrón, a órbita de 54 Piscium b "varría e limpaba" a maioría das partículas da proba dentro das 0,5 UA, deixando só asteroides "en órbitas de baixa excentricidade preto da distancia do apoastro do planeta, preto da resonancia 1:2". Ademais, as observacións descartaron a posibilidade da presenza de planetas tipo Neptuno ou de planetas máis pesados, ​​cun período dun ano ou menos; aínda que si *permite* a posibilidade da presenza de planetas do tamaño da Terra a unha distancia de 0,6 UA ou máis.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* 107 Piscium
* 109 Piscium
* Delta Trianguli
* Upsilon Andromedae

### Ligazóns externas 
* 
* 
* 
* 
*
José Luis Abajo

**José Luis Abajo Gómez**, nado en Madrid o 22 de xuño de 1978, é un tirador de esgrima español que compite na modalidade de espada.

Abajo gañou a medalla de prata na competición masculina por equipos no Campionato Mundial de Esgrima de 2006 canda os seus compañeiros de equipo Ignacio Canto, Juan Castañeda e Eduardo Sepúlveda Puerto. Nos Xogos Olímpicos de 2008 en Pequín derrotou ao húngaro Gábor Boczkó e gañou o bronce. No ano 2009 José Luis Abajo nos Campionatos Mundiais logrou bronce en individual.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Jose Luis Abajo – Rankings and Results na base de datos da Fédération Internationale d’Escrime (inglés/francés)
Orientia tsutsugamushi

***Orientia tsutsugamushi*** (do xaponés *tsutsuga* "doenza" e *mushi* "insecto, carracha") é unha especie bacteriana da familia das Rickettsiaceae causante da febre tstsugamushi transmitida polos ácaros trombicúlidos do xénero *Leptotrombidium*. A especie antes recibía o nome de ***Rickettsia tsutsugamishi***, pero foi reclasificada. O organismo é un parasito intracelular obrigado, que necesita infectar células eucarióticas para poder rproducirse. A súa envoltura é similar á dunha bacteria gramnegativa, pero non se tingue doadamente coa tinguidura de Gram e prefírese a tinguidura de Giménez (fucsina, fenol, etanol, verde malaquita) 
.

## Serotipos 
Describíronse moitos serotipos desta especie, entre os que están: o serotipo Karp (que é o que aparece en aproximadamente o 50% de todas as infeccións), pero existe unha enorme variabilidade, e só nun campo de Malaisia recolléronse oito serotipos, e infórmase decote do descubrimento de moitos máis serotipos. Os métodos xenéticos revelaron aínda unha maior complexidade da que previamente se describira (por exemplo, o tipo Gilliam foi dividido no tipo Gilliam e tipos JG). A infección cun serotipo non confire inmunidade para outros serotipos (non hai inmunidade cruzada). Por tanto, son posibles as infeccións repetidas no mesmo individuo, e isto complica moito o deseño dunha vacina.

## Microbioloxía 
A bacteria foi inicialmente clasificada no xénero *Rickettsia*,

Ten 0,5&nbsp;µm de largo e de 1,2 a 3,0&nbsp;µm de longo, e é un organismo intracelular obrigado, que pode cultivarse en liñas de cultivo celular, e tamén foi cultivado en ovo embrionado. O organismo é moi virulento e debe manipularse en labortorios que teñan instalacións cun nivel 3 de bioseguridade.

## Tratamento 
Produce a febre tsutsugamushi, tamén chamada febre fluvial xaponesa ou tsutsugamushi. *O.&nbsp;tsutsugamushi* é sensible *in vitro* á doxiciclina, rifampicina e azitromicina. É resistente de forma innata a todos os antibióticos β-lactámicos como a penicilina, porque carece de parede de peptidoglicano. Os aminoglicósidos como por exemplo a xentamicina non son tampouco efectivos nas infeccións humanas, porque o organismo é intracelular, e os aminoglicósidos non penetran dentro da célula.

## Vacina 
Non hai ningunha vacina contra o tsutsugamushi. Sábese que hai unha enorme variación antixénica nas cepas de *O. tsutsugamushi*, e unha cepa non proporciona inmunidade contra outra. Unha vacina contra esta enfermidade debería proporcionar protección contra todas as cepas presentes nunha área, para poder ter un nivel aceptable de protección. Unha vacina desenvolvida para unha área podería non proporcionar protección noutra localidade, e mesmo nunha área pode haber varias cepas. Todo isto complica os esforzos para elaborar unha vacina viable.

## Notas
George Calnan

**George Charles Calnan**, nado en Boston (Massachusetts) o 18 de xaneiro de 1900 e finado en Barnegat Light (Nova Jersey) o 4 de abril de 1933, foi un militar e tirador de esgrima norteamericano, gañador de tres medallas olímpicas.

## Traxectoria 
Membro do equipo de esgrima da Mariña dos Estados Unidos de América, participou aos 20 anos nos Xogos Olímpicos de 1920 celebrados en Anveres (Bélxica), onde non logrou éxito na única proba que disputaba, a competición de florete individual. Nos Xogos Olímpicos de 1924 de París participou nas modalidades de espada e florete, novamente sen éxito.

Nos Xogos Olímpicos de 1928 de Ámsterdan (Países Baixos) conseguiu gañar a medalla de bronce na competición individual de espada e finalizou quinto en espada por equipos e de florete por equipos, quedando eliminado na proba individual de florete. Nos Xogos Olímpicos de 1932 realizados nos Ánxeles (Estados Unidos) foi o encargado de realizar o xuramento olímpico dos atletas na cerimonia inaugural dos Xogos e conseguiu gañar o bronce en florete e espada por equipos, a máis de rematar sétimo na proba individual de espada.

Morreu no accidente do dirixible USS Akron. Tiña o rango de tenente do exército.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*  www.olympic.org - George Calnan
*  www.sports-reference.com - George Calnan
Mutante

Un **mutante** é unha entidade biolóxica que sufriu un cambio na súa estrutura xenética.

Este termo tamén pode referirse a:

## Termos e conceptos
**Mutants: On Genetic Variety and the Human Body*, un libro de Armand Marie Leroi.
**Mutant* (colección), unha colección de historias curtas de ciencia ficción de Lewis Padgett.
**Mutants* (colección), unha colección de historias curtas de Gordon R. Dickson.
*Mutante (ficción), termo que se refire a seres modificados xeneticamente na ciencia ficción e banda deseñada.
*Mutante (Marvel Comics), humanos nados con modificacións xenéticas que lle confiren poderes e habilidades especiais que non posúen humanos normais.
**Mutant* (xogo de rol), unha serie de xogos de rol suecos desenvolvidos e publicados por Target Games.

## Cine
**Mutant*, un filme de ciencia ficción/horror de 1982 coñecido como *Forbidden World*.
**Mutant* (filme), un filme de horror de 1994.
**The Mutants* (filme), un filme portugués de 1998.
**Mutant Chronicles* (filme), un filme americano de 2008.
**Mutants* (filme de 2008)
**Mutants* (filme de 2009)

## Televisión
*"The Mutant", un episodio de 1964 de *The Outer Limits*
*Un título usado por *The Daleks*, un capítulo de 1963 do *Doutor Who*, non se adoita chamar así para evitar confusións con
**The Mutants*, un capítulo do *Doutor Who* en 1972.
*"Mutants" un episodio do 2004 de *The Mighty Boosh*

## Música
*The Mutants (San Francisco), unha banda de punk rock.
**Mutant Vol. 2*, o seguinte álbum tras ''Man's Myth Vol. 1* (coñecido como  *'Man's Myth & Mutant'*) pola banda de horrorcore Twiztid
*Os Mutantes, unha banda de rock psicodélico brasileira.
***Os Mutantes* (álbum), álbum debut homónimo no 1968.
***Mutantes'' (álbum), disco de 1969 dos Mutantes.

**xoguetes**:
*The Mutants, unha liña secundaria de xoguetes Beast Wars, e os derradeiros lanzados baixo esta etiqueta antes da súa fin.
Lingua nepalesa

O **nepalés** ou **nepalí** é o idioma oficial do Nepal, aínda que é falado tamén nalgunhas zonas do norte da India e Bután. Esta lingua pertence á rama indo-iraniana da familia indoeuropea. Así como moitos dos idiomas do sur de Europa (como o galego, o italiano, o castelán, o francés, o portugués etc...) desenvolvéronse a partir do idioma latino e este do indoeuropeo, do mesmo xeito moitos dos idiomas do norte da India (entre eles o nepalés) desenvolvéronse a partir do sánscrito, e orixinalmente tamén provén do indoeuropeo.

O vocabulario provén na súa maior parte do sánscrito, aínda que ten algunhas palabras prestadas do árabe e do persa (que lle chegaron a través do hindi e do urdú). Recentemente aumentáronse os préstamos do inglés.

O nepalés escríbese no alfabeto devanágari, por exemplo: गअलइसप que significa 'Galiza'.

A tipoloxía é suxeito-obxecto-verbo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en nepalés
Paul Anspach

**Paul Anspach**, nado en Burcht o 1 de abril de 1882 e finado en Bruxelas o 28 de agosto de 1981, foi un tirador de esgrima belga, que competiu nas modalidades de espada e florete.

Anspach participou en catro olimpíadas co equipo de esgrima belga (1908, 1912, 1920 e 1924).

## Traxectoria 
Anspach naceu nunha familia xudía en Burcht (Bélxica)

Foi o capitán do equipo nacional belga de espada de 1909 a 1928. A súa primeira participación dunha olímpiada foi nos xogos de Londres en 1908, competindo en espada, tanto no equipo individual como por equipos. Levando Bélxica a medalla de prata por equipos; Anspach gañou 10 dos seus 15 asaltos. Na compeción individual, chegou ás finais, quedando quinto. Tamén participou en sabre, chegando á segunda rolda.

A seguinte competición olímpica de Anspach foi en 1920 nos Xogos de Anveres, gañando unha medalla de prata en espada por equipos.

En 1976 Anspach levou a Medalla de Prata da Orde Olímpica,

### Comité Olímpico Belga e Federación Internacional de Esgrima 
Anspach colaborou na formación do Comité Olímpico Belga en 1906.

En 1913 foi un dos fundadores da **Federación Internacional de Esgrima** ("Fédération Internationale d'Escrime", ou FIE). e coa marqués de Chasseloup-Laubat deseñou as normas da esgrima como deporte olímpico.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Olympic record
* Biografía en Sports Reference
Karmen Stavec

**Karmen Stavec**, nada en Berlín o 21 de decembro de 1973, é unha cantante eslovena de orixe alemá.

## Traxectoria 
Karmen naceu en Berlín Oeste, cando este aínda pertencía á República Federal Alemá, de pais eslovenos. Despois de graduarse, ela emigra a Domžale (Eslovenia), onde entra a formar parte do dúo 4 Fun. Comezou a estudar Filoloxía Alemá na facultade de Filosofía da Universidade de Liubliana. En 1998 empeza a súa carreira en solitario.

Participou catro veces no EMA, festival musical para a selección da canción eslovena para o Festival da Canción de Eurovisión. En 1998 a dúo con Patrik Greblo, cantou "Kje Pesem Je Domaen", quedaron na 7ª posición. En 2001, probou en solitario e cantou "Ostani Tu" (Queda aquí), foi 3ª. Un ano despois, en 2002, canta "Se in Se" (Máis e Máis) e consegue unha polémica 2ª posición, por detrás do trío travesti Sestre, o cal obtivera menos puntos no televoto. Tal polémica xerouse no país, que se daba por feito que en 2003, gañaría, levase o que levara, e así foi, presentou "Lep Poletni Dan" (Outra noite de verán) e gañou.

Participou no Festival da Canción de Eurovisión 2003 coa versión inglesa de *Lep Poletni Dan* co título *Nanana*, e malia que durante os ensaios foi subindo gradualmente nas apostas e a cantar en última posición, non cumpriu as expectativas e tívose que conformar con 7 puntos e unha 23ª posición. 

No 2008, Karmen anuncia a súa volta aos escenarios do EMA, e presentase ao EMA 2009 para representar a Eslovenia no Festival de Eurovisión 2010 coa canción *A si zelis*. Quedou de terceira na semifinal e décima na final do EMA quedando fóra de Eurovisión.

## Discografía 
### Álbums 
* *Ostani Tu* (2001)
* *Karmen* (2003)

## Notas
Orientia

***Orientia*** é un xénero de bacterias pertencente á familia Rickettsiaceae, que comparte co xénero *Rickettsia*.

Está formado por bacterias parasitas intracelulares obrigadas gramnegativas (en canto á estrutua da parede, pero tínguense mal), que se encontran en artrópodos e mamíferos. A especie *O. tsutsugamushi* é o axente patóxeno da febre tsutsugamushi ou enfermidade fluvial do Xapón,. que se transmite por medio das larvas dos ácaros trombicúlidos *Leptotrombidium*, que parasitan roedores.

## Clasificación 
O xénero *Orientia* e a súa única especie *Orientia tsutsugamushi*, (Tamura, 1995) foron propostos para reclasificar a bacteria antes denominada *Rickettsia tsutsugamushi*.

A diferenciación desta especie con respecto ao xéenro *Rickettsia* baséase en criterios xenéticos (o ARNr 16S de *O. tsutsugamushi* presenta só unha homoloxía do 90% co de *Rickettsia prowazekii*, especie tipo do xénero *Rickettsia*), en criterios antixénicos e estruturais da parede celular e da cápsula lipopolisacarídica externa (a diferenza de *Rickettsia* sp., *Orientia tsutsugamushi* non posúe nin ácido murámico nin glicosamina nin tampouco ácido 2-ceto-3-desoxioctónico ou ácidos graxos hidroxilados).
A parede celular non ten peptidoglicano e presenta unha forte asimetría, coa capa externa máis grosa que a interna (o contrario ocorre en *Rickettsia*).

## Cultivo 
*O. tsutsugamushi* pode cultivarse en sacos de xema de ovos embrionados de polo e en varios liñas celulares de cultivo, como HeLa, BHK, Vero, e L929. A bacteria pode saír do seu hóspede por un proceso de evaxinación da membrana plasmática da célula hóspede.

## Notas
Lagar (construción)

[dereita|miniatura|Lagar en [Alongos, Toén|Alongos, Toén.]]

O **lagar** é o lugar preparado para prensar certos froitos, como as uvas, as mazás ou as olivas, co fin de que solten o líquido que conteñen. O termo deriva do nome do recipiente ou aparello mecánico onde se prensa o froito, chamado hoxe normalmente **prensa**, reservando o termo lagar para a construción.

O máis común en Galiza é o edificio para esmagar o bago de viño, mais tamén se chama lagar o lugar para esmagar a mazá da sidra (*llagar* en Asturias) e incluso a oliva para fabricar aceite.

Dende o punto de vista construtivo, non deixa de ser un pequeno alboio, fechado ou non, de cachotaría onde se atopan unha tallas e a propia prensa, que adoitaba consistir nun recipiente sobre o que acouga unha gran trabe de carballo ou castiñeiro. Os lagares remóntanse á época romana, e son moi común en Galiza, formando parte da arquitectura vernácula. Nalgunhas partes de Galiza, onde a adega se atopa no piso terreo da vivenda (*casa do viño*), o lagar tamén se acha aquí.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Lgar1.JPG|Lagar tradicional do século XIX, na Sertã, Portugal.
Ficheiro:Lagar com o seu respetivo torno. Trabalho em cantaria que se encontra no Museu do Vinho dos Biscoitos, Praia da Vitória, ilha Terceira, Açores.jpg|Lagar co seu respectivo torno. Traballo en cantaría que se encontra no Museu do Vinho dos Biscoitos, na Azores.
Ficheiro:Mó e conduta de lagar ..jpg|Mó e conduto dunha prensa (lagar) en Portugal.
Ficheiro:Museo del Vino in Torgiano.jpg|Lagar que se encontra no Museo do viño, en Torgiano (Umbría, Italia).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Adega
* Prensa de viño
*
Leptotrombidium

***Leptotrombidium*** é un xénero de ácaros asiático da familia Trombiculidae, que funciona como reservorio e vector para a transmisión por medio da súa picadura da bacteria *Orientia tsutsugamushi* (antes chamada *Rickettsia tsutsugamushi*), a cal produce a febre tsutsugamushi. Pero hoxe sabemos que estes ácaros só se alimentan durante un período da súa vida nun só hóspede, o cal significa que a transmisión de roedor a home por medio dos ácaros é imposible (para iso o ácaro tería que alimentarse primeiro no roedor infectado e despois outra vez no home, cousa que non fai: só se alimenta nun deles). En realidade, o que ocorre é que a bacteria persiste nos ácaros por medio dunha transmisión transovárica, a través dos ovos, por medio dos cales os ácaros adultos transmiten a infección á súa futura descendencia. Os ácaros *Leptotrombidium* son, por tanto, tanto un vector de transmisión coma un reservorio da bacteria *O.&nbsp;tsutsugamushi*. e non parece que afecte negativamente ao animal.

## Ciclo de vida 
A larva ten unha cor laranxa pálida e aliméntase de tecido epitelial licuado, pero non de sangue, xa que as súas pezas bucais (quelíceros) son demasiado curtas para chegar aos vasos sanguíneos subcutáneos. Teñen tres pares de patas (de adulto terá os 4 pares de patas que corresponden a un arácnido). As larvas normalmente parasitan a roedores mais tamén a humanos.

Os estados larvais duran de 1 a 2 semanas. Despois da alimentarse, a larva cae ao chan e transfórmase en ninfa. A ninfa ten cor vermella ladrillo e 4 pares de patas (típico dun arácnido). O estadio ninfal dura de 1 a 3 semanas. As ninfas maduran a adultos, que teñen catro pares de patas, e o primeiro par é o máis longo. Os adultos son inofensivos para os humanos. No estadio poslarval, non son parasitos e aliméntanse de material vexetal. As femias poñen ovos un por un, que eclosionan nunha semana. A media de vida dun adulto é de 6 meses.

## Taxonomía 
* *L.&nbsp;akamushi* é endémico do Xapón e é o reservorio do serotipo Kato da bacteria *Orientia tsutsugamushi*;
* *L.&nbsp;deliense* é o principal vector no sur da China e en Tailandia; é tamén endémico do Parque Nacional de Litchfield do Territorio do Norte de Australia, onde é portador do serotipo Litchfield da bacteria.
* *L.&nbsp;pallidum* é endémico do Xapón e é o reservorio dos serotipos bacterianos Karp e Gilliam;
* *L.&nbsp;scutellare* é endémico do Xapón e é o reservorio dos serotipos Kawasaki e Kuroki bacterianos.

## Notas
Luís Soto Menor

**Luís Soto Menor**, nado en Zaín (parroquia de Seixalbo en Ourense) o 2 de marzo de 1881 e finado en Lugo o 1 de febreiro de 1964, foi un mestre e inspector educativo galego.

## Traxectoria 
Un tío sacerdote convenceuno para estudar no Seminario. Despois marchou a Madrid a estudar Filoloxía, aprobou as oposicións de Maxisterio e foi destinado ao Carballiño, onde fundou a Asociación de Mestres do Carballiño. Foi mestre en Ourense e presidente da Asociación Provincial do Maxisterio de Ourense (1915). En 1917 foi nomeado inspector xefe de ensinanza en Lugo. Desde este cargo realizou unha intensa labor de creación de escolas na provincia, creou o padroado das colonias escolares en 1928 e contribuíu a organizar os Congresos Pedagóxicos de Lugo de 1923 e 1933. Proposto pola Asociación Provincial do Maxisterio lucense, presentouse como candidato do Partido Radical Socialista ás eleccións a Cortes Constituíntes de 1931 pola provincia de Lugo, pero non resultou elixido. Volveu ser candidato Radical Socialista nas eleccións de novembro de 1933 e tampouco saíu elixido. Tamén participou na redacción do Estatuto de Galicia. Integrouse en Unión Republicana e foi membro do Comité de propaganda para o referendo do Estatuto en 1936. Colaborou no xornal *La Provincia* e nas revistas *Vida Escolar* e *La Unión del Magisterio* asinando os seus artigos como **Maestro de Zaín**.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituído, estivo encarcerado e viuse obrigado a alimentar a familia vendendo marmelos e pementón. Foi restituído no seu cargo en 1964, meses antes de morrer.

## Vida persoal 
Casou con Dolores Cardero Outeiriño e foi pai de Carmen, Dolores, Consuelo, María Luisa, María del Rosario, José Luís e María de la Cruz Soto Cardero.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* María Dolores Seijas: *El legado de mi abuelo es que la cultura es la base de la libertad*
El Fenix

**El Fenix** foi un fabricante español de automóbiles entre 1901 e 1904. Con base en Barcelona, foi fundada por Domingo Tamaro y Roig, que traballara con La Cuadra, construíu baixo este nome uns 25 vehículos similares aos vehículos eléctricos de La Cuadra, pero con motor de gasolina, antes de unirse a Turcat-Méry en 1904.

## Véxase tamén 
### Bibliografía
*David Burgess Wise, *The New Illustrated Encyclopedia of Automobiles*.
### Ligazóns externas 
* Páxina de *autopasion18.com*
Dreamkeeper

***Dreamkeeper*** é un telefilme dirixido por Steve Barron e escrito por John Fusco que se estreou no 2003. O argumento do filme trata do conflito entre un ancián e contacontos lakota chamado Pete Chasing Horse (August Schellenberg) e o seu neto, Shane Chasing Horse (Eddie Spears). Ámbolos dous viaxan dende a Reserva india de Pine Ridge en Dacota do Sur ata o "Gathering of Nations", un pow wow de Albuquerque, Novo México. Durante o camiño, o avó cóntalle ó neto varias historias e lendas indias para axudalo a entenderse a si mesmo e escoller o "bo camiño vermello", é dicir, aceptar a súa identidade india.

## Sinopse 
O protagonista principal, un mozo indio rebelde, cunha visión moi pesimista da vida, vai cambiando a súa actitude con cada conto narrado polo seu vello avó nunha viaxe case obrigada cara ao Pow wow. No camiño, o rapaz coñecerá varias historias das nacións lakota, cheyenne, chinoock e kiowa entre outras, cheas de espíritos da natureza, animais que falan, maxia, serpes monstruosas, pantasmas e amizade.

## Personaxes 
* August Schellenberg como Avó Pete Chasing Horse 
* Eddie Spears como Shane Chasing Horse
* Gil Birmingham como Sam Chasing Horse
* Sheila Tousey como Janine
* Nathan Lee Chasing His Horse como Verdel 
* Chaske Spencer como Eagle Boy
* Gloria Eshkibok como Ugly Woman 
* Kimberly Norris Guerrero como Beautiful Woman
* Sean Wei Mah como High Horse
* Gordon Tootoosis como Kills Enemy
* Michael Greyeyes como Thunder Spirit 
* Alex Rice como She-Crosses-The Water
* Elizabeth Sage Galesi como Blue Bird Woman / Mae Little Wounded
* Casey Camp-Horinek como Sky Woman
* Griffin Powell-Arcand como Thunder Boy
* Margo Kane como Clan Mother
* Scott Grimes como Red-Headed Stranger / Tehan
* Delanna Studi como Talks A Lot
* Nathaniel Arcand como Broken Lance
* Patric James Bird como Big Bow
* David McNally como O Coronel
* Darren Lucas como Segundo soldado
* Dave Leader como Soldado novo
* Clifford Crane Bear como Older Kiowa
* Kyle Daniels como Little Hand
* John Trudell como Coyote
* Gary Farmer como Iktome
* George Aguilar como Grandfather
* Geraldine Keams como muller de Iktome
* Dakota House como Dirty Belly
* Tantoo Cardinal como Old Woman 
* Floyd Red Crow Westerman como Iron Spoon
* Sheena Shymanski como filla de Iron Spoon
* Teneil Whiskey Jack como Quillwork Girl
* Michelle Thrush como Morning Horse
* Terry Bigcharles como Primeiro irmán
* Simon R. Baker como Segundo irmán
* William Daniels como Terceiro irmán
* Zachary Nolan Auger como Cuarto irmán
* Sarain Waskawitch como Quinto irmán
* Cody Lightning como Sexto irmán
* Russell Badger como War Chief
* Cliff Soloman como Xefe da vila
* Misty Upham como filla do xefe
* Lawrence Bayne como Raven
* Travis Dugas como Ekuskini
* Tyrone Tootoosis como Whirlwind Dreamer
* Sammy Simon como Ghost Hunter
* Stag Big Sorrel Horse como Hunter
* Jimmy Herman como Multnomah Elder
* Wilma Pelly como Old Woman
* Helmer Twoyoungmen como Salmon Hunter
* Tokala Clifford como Red Deer

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Gustav Casmir

**Gustav Casmir**, nado en Berlín o 5 de novembro de 1874 e finado o 2 de outubro de 1910, foi un tirador de esgrima alemán, gañador de catro medallas nos Xogos Olímpicos de 1906.

## Traxectoria 
Era tío do tirador de esgrima e tamén medallista olímpico Erwin Casmir. Gustav participou, con 29 anos, nos Xogos Olímpicos de 1904 celebrados en St. Louis (Estados Unidos), onde conseguiu finalizar cuarto nas probas individuais de espada e florete. Nos Xogos Olímpicos de 1906 de Atenas (Grecia), e actualmente non recoñecidos como oficiais polo Comité Olímpico Internacional (COI), gañou a medalla de ouro nas probas de sabre por equipos e sabre (tres golpes individual), así como a medalla de prata nas probas de florete e sabre individual. Tamén parcipou na proba por equipos de espada, finalizando quinto.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*  www.sports-reference.com - Gustav Casmir
Candín, Candín

**Candín** é unha parroquia do concello ancarés de Candín, cabeceira e principal núcleo urbano do termo municipal da bisbarra do Bierzo e na provincia de León. Segundo datos do INE no ano 2012 tiña 54 habitantes.
A economía da vila vive principalmente de satisfacer a demanda de servizos básicos como a sanidade e o relacionado coa administración local. A hostalaría tomou un papel puxante nos últimos tempos grazas aos bares do lugar, así como tamén grazas aos aloxamentos rurais, que nos últimos anos se abriron para acoller aos excursionistas e turistas, que toman como punto de partida este lugar para coñecer os Ancares. A gandaría -especialmente a vacina-, do mesmo xeito que no resto do concello, ten grande importancia na economía desta poboación. A lingua que falan os habitantes deste lugar é un dialecto do galego chamado *ancarés*.

## Servizos 
Ao ser a cabeceira do concello, Candín acolle a casa consistorial, o consultorio médico, o centro de ATS, un telecentro de Internet rural, unha farmacia, un estanco, dous bares, un fogar do xubilado, un alberge e unha casa rural. No edificio da casa consitorial, encóntranse o Concello, o consultorio médico e o telecentro de Internet rural. Todo isto converte a Candín no centro comercial e de servizos do concello. A arquitectura do lugar é coma a das demais parroquias dos Ancares: casas feitas en cachotaría e tellados de lousa. Moitas casas do lugar foron reformadas ou reconstruídas polos seus propietarios, perdendo desta forma os trazos de arquitectura tradicional. O Alto do Mirandelo, que conecta ao val dos Ancares co veciño val do Burbia, tamén se sitúa preto deste lugar. Nas proximidades das poboacións veciñas de Pereda de Ancares e Vilarbón, atópase o Couto de Candín, onde os excursionistas e veciños adoitan ir a pescar.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
* O Bierzo
* Serra dos Ancares

## Notas
Eddie Spears

**Edward "Eddie" Spears**, nado o 29 de novembro de 1982 en Chamberlain, Dacota do Sur, é un actor nativo americano. É membro da tribo lakota dos Brulé. É irmán do tamén actor Michael Spears.

## Filmografía 
* *Xerénimo* (1993) (TV) - Ishkiye
* *Ancient Warriors* (1994) (TV) - Lead
* *The Witness* (1998) (TV) - Wampishe
* *The Slaughter Rule* (2002) - Tracy Two Dogs
* *Dreamkeeper* (2003) (TV) - Shane Chasing Horse
* *Edge of America* (2003) (TV) - Franklin
* *Black Cloud* (2004) - Black Cloud
* *Into the West* (2005) TV miniserie - Red Lance
* *Enterrádeme o corazón en Wounded Knee* (2007) (TV) - Chasing Crane
* *Comanche Moon* (2008) (TV miniserie) - Quannah Parker
* *Guns, Girls and Gambling* (2011) - Dark Eyes
* ''The Legend of Hell's Gate: An American Conspiracy* (2011) - Wakaree
* *Yellow Rock* (2011) - Angry Wolf
* *Hell On Wheels'' (2011-) (Serie de televisión) - Joseph Black Moon

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Gil Birmingham

**Gil Birmingham**, nado o 13 de xullo de 1953 en San Antonio, Texas, é un actor nativo americano de orixe comanche. É coñecido por interpretar o papel de Billy Black na saga de filmes *Twilight*.

## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*