Literatura erótica

miniatura|dereita|*VIII Les charmes de Fanny exposés* ("Fanny Hill", por John Cleland)
A **literatura erótica** é un xénero literario no cal os textos se relacionan, directa ou indirectamente, co erotismo e o sexo. En ocasións pódese referir tamén á literatura pornográfica se as escenas sexuais son realmente moi explícitas, aínda que normalmente segue considerándose dentro do erotismo.

Dentro deste xénero poden atoparse habitualmente novelas de ficción de contido erótico, historias curtas ou contos, poesía, obras de teatro, memorias e manuais de sexo.

## Historia 
O erotismo e o sexo estiveron asociados á sociedade e a cultura do home desde os inicios dos tempos, e o caso da literatura non é unha excepción, aínda que a miúdo se viu sometida á censura por considerarse un tema reprobábel ou pecaminoso. Así mesmo, tamén é frecuente a alusión ao sexo ou pasaxes eróticas englobadas dentro de obras maiores, non como tema principal da obra, senón como capítulos illados que contribúen ao devir da narración ou ao desenvolvemento de personaxes. Así, por exemplo, é posíbel atopar fragmentos claramente eróticos en obras como Don Quixote da Mancha de Cervantes ou o Ulises de James Joyce, sen que por iso se considere a estas obras dentro do xénero.

### Erotismo literario na antigüidade 
Xa no Antigo Exipto, redactáronse tratados acerca do sexo, en ocasións meras recompilacións de posturas sexuais, por exemplo no papiro de Turín, onde se detallan as variantes do acto amatorio. Aínda que pouco se conserva da época, si se salvaron algúns fragmentos, por exemplo no papiro de Leide, onde se propón a "confección dunha imaxe do amor".

A literatura antiga relativa ao erotismo caracterízase principalmente pola unión entre o divino e o terreal. Son frecuentes as alusións aos deuses e os cultos á fecundidade e ao falo. As obras encádranse habitualmente en manuais de posturas sexuais, poesía e obras de teatro. Á parte de tratar a heterosexualidade, son frecuentes tamén as referencias ao sexo oral e ao lesbianismo. As hetairas, mulleres que elevan a práctica do amor á categoría de arte, foron autoras propias de tratados sobre ditas prácticas, podéndose enunciar os tratados de Astyanassa, vella servidora de Helena, de Filenis de Samos e os de Elefantis. Non en poucas ocasións, o erotismo literario vai asociado á comedia ou se asocia coa sátira e a crítica social.

[miniatura|O sultán perdoando a vida a [Sherezade, *As mil e unha noites*]]
Os primeiros escritos de literatura erótica remóntanse á Antiga Grecia, en torno ao ano 400 a.C., cando o dramaturgo Aristófanes escribiu a obra de teatro *Lisístrata*. De ao redor do ano 300 a.C. datan os obscenos poemas satíricos de Sotades, que chegaron a carrexarlle a prisión polas críticas cara á unión de Tolomeo coa súa irmá Arsinoe. Durante un tempo identificouse ata como literatura sotádica á propia literatura erótica. Cara ao século II a.C. atribúese a Luciano a escritura do libro pornográfico máis antigo, *Diálogo das cortesanas*. É Luciano, precisamente, quen emprega por primeira vez o termo do lesbianismo para definir a homosexualidade feminina.

A Roma Antiga tamén é rica neste xénero literario, cultivado entre o século II a. C e principios do século I. A esta época pertencen os Priapeios ou Priapeia, unha serie de poemas acerca do deus Príapo. Á parte dos achegamentos ao xénero de autores como Marcial, Juvenal, Plauto, Catulo e Horacio, caben destacar *Ars amatoria* (Arte de amar ), de Ovidio, *Satiricón*, de Petronio e *O asno de ouro* (Asinus aureus), de Apuleio, como obras máis relevantes da época.

Na Antiga China, durante o período Han (ao redor do ano 200 a.C.) circularon diversos manuais didácticos sobre a práctica sexual, seguindo a fórmula literaria do diálogo entre un Emperador e os seus preceptos ou profesores sexuais.

Procedente do Oriente medio musulmán é a obra medieval *As mil e unha noites*, do século IX, na cal trátase o tema da infidelidade. Tamén de orixe musulmán é *O xardín perfumado*, de Cheik Nefzaoui, un manual ao estilo do *Kama sutra*. baseado nun amor servizal e desinteresado que idealiza á muller amada. Algunhas obras englobadas dentro deste estilo son *Lancelot* de Chrétien de Troyes, *Tristán e Iseu* de Gottfried von Straßburg, o *Roman de la Rose* de Guillaume de Lorris e Jean de Meung e *Vita nuova* e a *Divina Comedia* de Dante Alighieri. Outra obra italiana importante do século XV foi *Facetiae* o *Facecias* de Gian Francesco Poggio Bracciolini, unha colección de historias breves onde os argumentos contorna á luxuria son grandes protagonistas. Girolamo Morloni retratou os costumes sexuais de Nápoles en *Novellae* (1520) e Pietro Aretino cativou aos lectores con comedias e sonetos luxurioso e a obra *Ragionamenti*, na que ten en conta das perversións da época. Aínda en Italia, destacan tamén a figura de Antonio Beccadelli, cuxa obra de maior fama, *Hermaphroditus* (1425) evocaba ao erotismo da obra de Catulo e Marcial, así como dos priapeos. Esta obra non escapou tampouco á censura cristiá debido á súa obscenidade. Outros exemplos da época dentro do mesmo xénero son os poemas eróticos de Eustache Deschamps, o libro *De amore* de Andreas Capellanus e *Os contos de Canterbury* de Geoffrey Chaucer. para acompañar as pinturas e asegurar a excarceración de Raimondi. *I Modi* foi entón publicado por segunda vez, cos poemas e as ilustracións, sendo a primeira vez que se combinaban textos e imaxes eróticos, aínda que o papa requisou de novo toda as copias que puido atopar. Raimondi eludiu esta vez a prisión, pero a censura foi tan eficaz que ningunha copia orixinal foi achada nunca. O texto conservado é só unha copia dunha copia que foi descuberta 400 anos despois. onde o autor narra os feitos da súa vida amorosa durante a Baixa Idade Media. Un pouco máis adiante, inmersos no Século de Ouro español, pódense citar as obras de *La Celestina*, onde se contan os acontecementos dunha alcaiota e *La Lozana andaluza* de Francisco Delicado,

### Século XVI e XVII, a liberación erótica 
Durante o século XVI, a herdanza medieval farase notar nunha das literaturas máis ricas de Europa, a francesa, coñecendo obras mestras do xénero como *Pantagruel* (1532) e *La Vie très Horrificque du Grand Gargantua* (1534), de Rabelais, escritos que parodian os excesos do amor sensual e o libertinaxe.

Do mesmo século data a idea do Don Juan, personaxe masculino sedutor e ousado que nunca atopa satisfacción plena nas súas conquistas, razón pola cal embárcase unha e outra vez na tarefa da sedución, renunciando ao amor.

Giovanni Benedicti Sinibaldi realizou unha das primeiras incursións nas raíces da sexoloxía, coa súa obra *Geneanthropeia* (1669), con máis intencións que rigorosidade.

En Francia, destaca a figura de Pierre de Brantôme, o cal presentaba uns personaxes inmersos na inmoralidade máis absoluta segundo os canons da sociedade. Nos seus manuscritos non faltan descricións explícitas e amplas das partes íntimas, así como alusións á promiscuidade, o lesbianismo, o cunnilingus e ata o sadomasoquismo. Entre as súas obras, probablemente a máis obscena sexa a *Vida das mulleres galantes*.

En Inglaterra, o dramaturgo John Ford realizou unha controvertida incursión no incesto coa súa obra '''Tis Pity She's a Whore*, tanto pola trama principal como pola forma en que o protagonista é tratado, non condenándose en ningún momento os seus actos. Doutra banda atópase a obra *Sodom, ou a quintaesencia do libertinaxe*, atribuída a John Wilmot Rochester, aínda que non se sabe con exactitude quen é o autor. A trama vira ao redor da preferencia sexual dun rei pola sodomía, que podería interpretarse dentro do contexto da época como unha sátira contra a permisividade do rei Carlos II de Inglaterra co catolicismo durante o seu reinado.

miniatura|Ilustración dunha edición holandesa da obra Justine, do Marqués de Sade, sobre 1800.
A resposta inglesa a isto foron as *Memoirs of a Woman of Pleasure* (máis tarde abreviadas e retituladas *Fanny Hill*) escritas en 1748 por John Cleland. Aínda que o texto satirizaba as convencións literarias e os costumes de moda na Inglaterra do século XVIII, foi máis escandaloso por retratar a unha muller, a narradora, gozando e ata deleitándose con actos sexuais sen consecuencias físicas ou morais graves. O texto é apenas explícito, pois Cleland escribiu o libro enteiro usando eufemismos para os actos sexuais e as partes do corpo, usando ata 50 diferentes só para aludir ao pene. Dous pequenos terremotos foron atribuídos ao libro polo bispo de Londres e Cleland foi arrestado e brevemente encarcerado, pero Fanny Hill seguiu publicándose e é un dos libros máis reimpresos en idioma inglés. Con todo, non foi legal posuír unha copia nos Estados Unidos ata 1964 e no Reino Unido ata 1970.

Do mesmo xeito que sucede coas críticas e as sátiras ao goberno, en ocasións o erotismo tamén se funde coa filosofía, como demostra a obra *Theresa, filósofa'', atribuída ao Marqués d'Argens, onde se intercalan pasaxes cargadas de erotismo e provocación con leccións acerca de filosofía. Enmarcada dentro do que podería denominarse novela pornográfica, foi unha das obras máis difundidas na súa época en Francia.

Un tema recorrente coa chegada da libertinaxe ilustrada é o das orxías. Andréa de Nerciat destacou neste aspecto coas obras relacionadas *Le Diable au corps* e *Les Aphrodites*. Un feito importante acerca da obra de De Nerciat é a carencia de pretensións ideolóxicas e políticas, tratándose de relatos de puro entretemento e paixón. Esta tendencia máis adiante será a seguida nos vindieros anos. A época tamén foi berce de numerosos fetiches ou desviacións sexuais. Nicolás Edme Restif de La Bretonne, por exemplo, entre as súas obras aparece o fetichismo acerca dos pés ou os zapatos, e o Conde de Mirabeau volveu facer incursión no tema da iniciación sexual de mociñas en ''The Lifted Curtain or Laura's Education*.

Durante e tras a Revolución francesa imprimíronse as famosas obras do Marqués de Sade, que a miúdo foron acompañadas por ilustracións e serviron de comentario político ou filosófico para o seu autor. Porén, o Marqués marcou un fito na historia da literatura erótica e é principalmente coñecido polas súas obras no xénero. Abertamente libertino, a súa oposición a toda lei e a súa particular visión do mundo valéronlle algúns anos en prisión. Precisamente durante a súa estancia en A Bastilla, comezou a escribir a que é unha das súas obras máis importantes, *Les 120 journées de Sodome* (Os 120 días de Sodoma ) onde narra como catro adiñeirados encerrados nun castelo deciden pór en práctica, abusando da súa situación, as historias máis depravadas oídas, frecuentemente unidas a unha violencia exacerbada. Non en balde, o sadismo herda o seu nome do apelido do Marqués. Outra brillante obra do Marqués é *Justine*, onde narra a vida de dúas irmás orfas que escollen dous camiños moi diferentes, unha acollida ao culto relixioso e a outra entregada ao vicio e a perversión. As obras de Sade tamén contribuíron en certo xeito á transformación do xénero, pasando da crítica cara á clase política cara á crítica da sociedade en xeral.

### Século XIX, puritanismo inglés e apoxeo do erotismo en Centroeuropa 
Cara ao século XIX xorde unha nova corrente, o Romanticismo, que idealiza a dor e o sufrimento psíquico, así como o amor pasional. Esta nova corrente lidaba a miúdo coas fronteiras entre o permisible e o prohibido, aínda sen chegar á obscenidade de épocas anteriores. Gustave Flaubert, por *Madame Bovary*, e Charles Baudelaire, por *Les Fleurs du mal* (As flores do mal ), chegaron a ser axuizados. Menos controvertidas foron outras obras clásicas do período, como *Cumes Torboentos*, *Jane Eyre* ou *Anna Karenina*. Este subgénero concreto terminará derivando no que se coñecerá como novela rosa.

Na época vitoriana en Inglaterra, ao mesmo tempo, cobraron forza os textos eróticos cunha característica relación entre mestre e servente. Na súa literatura reflíctese en obras como *Exhibition of Female Flagellants*, de George Cannon ou *The Meny Order of St. Bridget*, de James Berttram. Con todo, as obras eran máis comunmente anónimas e de data incerta, con casos como *The Lustful Turk* (1828), *The Way of a Man with a Maid*, *A Weekend Visit*, *The Romance of Lust* (1873),* The Autobiography of a Flea* (1887), *Beatrice*, *Venus in India* (1889), *Raped on the Railway: A True Story of a Lady who was first ravished and then flagellated on the Scotch Express* (1894), *Flossie, A Venus of Fifteen: By one who knew this Charming Goddess and worshipped at her shrine* (1897) e *My Lustful Adventures*.

Pero a literatura erótica máis salvaxe tamén continuou no século XIX. O autor austríaco Leopold von Sacher-Masoch fíxose un oco na historia a partes iguais polo escándalo e o éxito xerados en Francia da súa obra *Venus im Pelz* (1870) (A venus das peles ), na cal senta as bases do que máis adiante se terminará coñecendo como masoquismo, en honra ao seu propio apelido, consistente en ser azoutado, facerse atar e ser humillado pola parella. Autores que seguiron o seu ronsel son Richard Brohmek e Fedor Essée, sempre coa muller vista desde un punto de dista dominante e cruel, coa figura do home dominado e submiso.

A finais de século, xorde o nome do dramaturgo Arthur Schnitzler, que proclama durante varias das súas obras a supremacía do instinto sexual sobre as convencións sociais. A súa obra máis polémica foi *La ronde*, un ciclo de dez pezas dramáticas dun só acto, cada unha formada por unha parella de amantes, de tal forma que un dos integrantes da parella repite en dúas escenas consecutivas, nunha especie de danza de emparellamentos sexuais. A primeiros do século XX, chegaron a venderse máis de 40.000 exemplares en Alemaña, antes de que se prohibise a obra. Os intentos de representación da mesma tamén foron obxectivo de censura e prohibicións. Outra novela erótica de grande importancia en Alemaña foi *Josephine Mutzenbacher*, considerada como un clásico pornográfico. Publicada anonimamente, atribúese a súa creación a Felix Salten. A historia é narrada baixo o punto de vista dunha prostituta vienesa de 50 anos, que rememora as súas escapadas sexuais entre as idades de 5 e 12 anos. O libro toca case todos os posibles tabús relativos ao sexo, como a prostitución infantil, o incesto, a homosexualidade, a violación ou as orxías. Anecdoticamente, Felix Salten é o autor do clásico infantil Bambi.

### Século XX e actualidade 
O inglés D. H. Lawrence é o autor dun dos libros máis polémicos da primeira metade do século XX, *Lady Chatterley's Lover* (O amante de Lady Chatterley) (1928), que narra o descenso ao adulterio dunha muller cun servente durante a ausencia do seu marido, destinado na primeira guerra mundial. Na obra descríbense detalladamente as relacións sexuais dos amantes, as cales simbolizan e glorifican a forza do amor, que non entende de barreiras sociais clasistas. Así mesmo, a obra foi tamén estudada como un texto anti-feminista, como un eloxio ao triunfo do falo. Miller encumbra a pornografía (entendida desde o seu significado grego orixinal, como a relación coas prostitutas), describíndoa como unha nova relixión. Emmanuelle Arsan, autor de *Emmanuelle*, e Dominique Aury, autora de *Histoire d'O* (Historia de O), tamén inciden na mesma ensalzación do mundo da prostitución.

Anaïs Nin foi unha das primeiras representantes da literatura erótica feminina. Coñecida polos seus diarios, que contan a súa vida detallada desde os 12 anos, Nin tocou multitude de temas eróticos nas súas obras, como o incesto, o voyeurismo e o lesbianismo.

Vladimir Nabokov é principalmente coñecido por ser o autor de *Lolita* (1955), unha obra que tratou o espiñento tema da relación entre unha moza menor de idade e un home maduro, obsesionado polas ninfetas (nenas sexualmente desexables de entre 9 e 14 anos).

A finais do século XX e principios do XXI, os libros eróticos narrados a modo de autobiografía feminina cobran certa fama. *Las edades de Lulú*, ou *Diario de una ninfómana* (2003), de Valérie Tasso, son algúns exemplos diso.

## Literatura erótica e Internet 
miniatura|upright|A chegada das novas tecnoloxías tamén supuxo un incremento da actividade da literatura erótica.A chegada das novas tecnoloxías tamén supuxo un incremento da actividade da literatura erótica, do mesmo xeito que noutras manifestacións erotizadas como a fotografía ou o cine. En Internet é fácil atopar sitios web onde se recompilan relatos eróticos escritos polos usuarios, de calidade e duración variable. O anonimato facilita a escritura e difusión de textos que poderían estar inspirados na realidade ou que simplemente satisfán a imaxinación e creatividade do narrador. Polo xeral, trátase de escritos de curta duración e forte contido sexual, moi explícito, aínda que non existe unha norma ou tendencia prefixada. Abunda a temática prohibida ou desaprobada socialmente, con textos relativos a diferentes filias e argumentos inmersos en actividades como o sexo con menores, o incesto ou a submisión.

A literatura erótica tamén é moi atopada en fanfiction onde popularmente se lle coñece como lemon.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Atkins, John (1970) *Sex in Literature'', 4 vols. 1970-1982 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Poesía homoerótica hispano-árabe