Llyfr Du Caerfyrddin

miniatura|200px|"Llyfr Du Caerfyrddin" (f.4.r)
miniatura|dereita|200px|Edición de 1907 do llyfr Du Caerfyrddin
miniatura|200px|Imaxe dunha páxina do libro negro de Carmarthen.
O ***Libro negro de Carmarthen***, (en lingua galesa ***Llyfr Du Caerfyrddin***), é probabelmente o manuscrito medieval conservado máis antigo redactado enteiramente en galés. Escrito sobre o 1250, o libro porta o nome da capital do Carmarthenshire, Carmarthen (Caerfyrddin en galés), mentres que a cor negra se refire á tonalidade da encadernación. Está depositado na Biblioteca Nacional de Gales, onde está catalogado como NLW Peniarth MS 1.

O libro é unha escolma de textos poéticos divididos en varias categorías. Hai poemas con temas relixiosos e odas á oración e o loito. Para os estudosos, o maior interese deste manuscrito son os poemas sobre as tradicións e as referencias á mitoloxía galesa, así como os heroes e o Hen Ogledd. Tamén teñen especial importancia os conectados coa lenda do Rei Artur e Merlín. Un dos poemas, *Gereint fil erbin*, fai referencia á Batalla de Llongborth, cuxa localización nunca puido ser sinalada, e na que se menciona a participación de Artur.

Publicouse recentemente no xornal de Carmarthen a posibilidade de aloxar o "Libro negro" na súa cidade, polo que podería ser visto pola xente do lugar e polos turistas.

## Contidos 
Estes son os textos que se inclúen no manuscrito.

* *Ymdidan Myrtin a Talyessin* - O diálogo de Myrddin (Merlín) e Taliesin.
* *Breudwyt a welwn neithiwr* - Tiven un soño esta noite.
* *Devs Ren Rymaw y Awen* - Deus Todopoderoso deume á miña Awen.
* *Hervit Vrten Autyl Kyrridven* - Pola dignidade do verso de Cerridwen.
* *Dadl y corf ar Eneit* - Debate entre o corpo e a alma.
* *Trioedd y meirch* - Tríades dos cabalos.
* *Moli duw ynechreu a diwed* - Louvando a Deus ao principio e ao final.
* *Cyntevin Ceinhaw Amser* - Primavera, a máis fermosa das estacións.
* *Gogonedog Arglwyd* - Glorioso Señor.
* *Mawl ir drindod* - Louvanza da Trindade.
* *Mawl i duw* - Louvanza de Deus.
* *Iesu a meir ar kynhaeaf Gwyrthiawl* - Xesús, María e a colleita milagrosa.
* *Adwyn kaer* - Fortaleza de ánimo.
* *Dinas Maon* - A cidade de Maon.
* *Y Bedwenni* - O bidueiro.
* *Afallenneu Myrtin* - As maceiras de Merlín.
* *Oiannau Myrtin* - As exclamacións de Merlín.
* *Englynion y Bedau* - As estancias das tumbas.
* *Kygogion. Elaeth ae Cant* - Unha cadea de estancias. Cantouna Elaeth.
* *Elaeth a gant* - Cantounas Elaeth.
* *Gereint fil erbin* - Gereint fillo de Erbin.
* *I hywel ap goronwy* - A Hywel fillo de Goronwy.
* *Aswynaf nawd duw* - A beizón da axuda de Deus.
* *Dryll o dadl y corff ar eneid* - Un fragmento do 'Debate do corpo e a alma'. 
* *Ysgolan* - Ysgolan.
* *Cyntaf gair a dywedaf* - A primeira palabra que pronunciei.
* *Cysul Adaon* - As ensinanzas de Addaon.
* *Marwysgafn Cynddelw brydyd Mawr* - A fermosa morte de Cynddelw o Gran Bardo.
* *Bendit y wenwas* - Louvanza da feliz xuventude.
* *Mechydd ap llywarch* - Merchydd fillo de Llywarch.
* *Pa gur yw y porthawr?* - Que home é o porteiro?.
* Dernyn - Fragmento.
* *Gwallawg ar wyd* - Gwallawg e o ganso.
* *Ymdidan rwng Gwydneu Garanhir a Gwyn ap nud* - O diálogo entre Gwyddno Garanhir e Gwyn fillo de Nudd.
* *Dau darn o chwedyl Trystan* - Dous fragmentos da lenda de Tristán.
* *Ymdidan Ugnach a Thaliesin* - Diálogo de Ugnach e Taliesin.
* *Englynion i deulu Madauc fil maredut* - Estancia a Madog fillo de Maredudd.
* ''Marwnad Madauc fil' Maredut* - Pranto por Madog fillo de Maredudd.
* *Boddi vaes Gwydneu (Seithennin)* - O asolagamento do reino de Gwyddneu.
* *Enwev Meibon llywarch hen* - Os nomes dos fillos de Llywarch Hen.
 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Literatura galesa

### Bibliografía 
* Jarman, A. O. H. (Ed.) (1982), *Llyfr Du Caerfyrddin*. Caerdydd : Gwasg Prifysgol Cymru. ISBN 0-7083-0629-2. Edición diplomática do texto orixinal.
* Pennar, Meirion. (1989), *The Black Book of Carmarthen*. Llanerch Enterprises. ISBN 0-947992-31-6. Introdución con traducións dalgúns dos poemas.

### Ligazóns externas 
* The Black Book of Carmarthen na Biblioteca Nacional de Gales. *Dá acceso a imaxes en cores de Peniarth MS 1''.
* The Black Book of Carmarthen no Celtic Literature Collective. Emprega a incompleta e descoidada tradución de Skene de 1848.
* Dyfed Lloyd Evans: Contido, texto orixinal, con algunhas versións en galés moderno e traducións ao inglés.
* Evans, John Gwenogvryn. Ed. Black Book of Carmarthen. (Pwllheli: 1906). The diplomatic edition of the complete MS.