Pueblo Taos

**Taos Pueblo** (ou **Pueblo de Taos**) é un antigo pobo pertencente a unha tribo nativa americana Indios Pueblo de fala  Taos (Tiwa). Atópase a uns 1´6 km. ao norte da moderna cidade de Taos, Novo México. Os Pueblo considéranse unha das comunidades habitadas continuamente máis antigas dos Estados Unidos. Este foi designado como Patrimonio da Humanidade da UNESCO.

Taos Pueblo é membro dos Oito pobos do norte. Os indíxenas case nunca falan dos seus costumes relixiosos aos estranxeiros e, como a súa lingua nunca foi escrita, gran parte da cultura segue sendo descoñecida para o resto do mundo. Unha terra tribal de 38.000 hectáreas está anexa ao pobo, e unhas 4.500 persoas viven nesta zona.

## Configuración
O pobo construíuse nun escenario apoiado polos Montes Taos das Montañas Sangre de Cristo. O asentamento construíuse a ambos os dous lados do Río Pueblo de Taos, tamén chamado Río Pueblo e Red Willow Creek, un pequeno regato que atravesa o medio do conxunto do pobo. As súas cabeceiras proceden do Lago Azul, ou Ba Whyea, nas montañas próximas.

A característica arquitectónica máis destacada de Taos Pueblo é un complexo residencial de varios pisos de adobe pardo avermellado, construído a cada lado do Río Pueblo. O sitio web do Pueblo indica que probablemente construíuse entre 1000 e 1450. Este nome úsase máis habitualmente en contextos cerimoniais e é menos común na fala cotiá.

### Lingua española
O nome *Taos* en inglés tomouse do español *Taos*. O español *Taos* é probablemente un préstamo de Taos *tə̂o-* "aldea" que se escoitaba como *tao* ao que se lle engadiu o plural *-s* aínda que na lingua moderna *Taos* xa non é un substantivo en plural. A idea de que o español *Taos* veña de *tao*, "cruz da orde de San Juan de los Caballeros" (do grego *tau*), é improbable.

## Historia
### Precolombiano
O máis probable é que os indíxenas Taos, xunto con outros pobos indíxenas, se asentaron ao longo do Río Grande despois de migrar ao sur desde a rexión das Catro esquinas. As vivendas desa rexión estaban habitadas polos Pueblo ancestrias. Unha longa seca na zona a finais do século XIII puido facer que se trasladasen ao Río Grande, onde o abastecemento de auga era máis fiable. Porén, a súa razón de emigrar aínda é discutida e hai evidencias de que tivo lugar unha loita violenta. En definitiva, as pistas arqueolóxicas apuntan á idea de que os nativos puideron verse obrigados a marchar.

Ao longo dos seus primeiros anos, Taos Pueblo foi un punto central de comercio entre as poboacións nativas ao longo do Río Grande e as súas Tribos das Chairas veciñas ao nordés. Taos Pueblo acolleu unha feira comercial cada outono despois da colleita agrícola.

### Posterior ao contacto
Os primeiros *conquistadores*  españois chegaron a Taos Pueblo en 1540, eran membros da expedición de Francisco Vázquez de Coronado, que se detivo en moitos dos pobos de Novo México en busca das rumoreadas Sete Cidades de Ouro. Ao redor de 1620, os xesuítas españois supervisaron a construción da primeira Igrexa Católica no pobo, a misión de San Gerónimo de Taos. Os informes do período indican que as persoas nativas de Taos resistíronse á construción da igrexa e a imposición contundente da relixión católica. Ao longo do 1600, as tensións culturais creceron entre as poboacións nativas do suroeste e a crecente presenza colonial española. Taos Pueblo non foi unha excepción. En 1660, os indíxenas mataron o cura residente e destruíron a igrexa. Os españois responderon brutalmente. Varios anos despois de ser reconstruído, comezou a Revolta dos Pueblo de 1680. Un  adicional ao sur da dorsal entre Simpson Peak e Old Mike Peak e ao oeste de Blue Lake foi trasladado de volta ao Pueblo en 1996.

#### Lago Azul
O Lago Azul, que a xente Pueblo considera sagrado, incluíuse neste retorno das terra a Taos. Os Pueblo implicaron notablemente a persoas non nativas no lobby do goberno federal para o retorno do "Blue Lake", xa que argumentaban que o seu acceso sen restricións ao lago e á rexión circundante era necesario para garantir a súa liberdade relixiosa. O sitio web do Pueblo nomea a reconquista do sagrado Lago Azul como o evento máis importante da súa historia debido á crenza espiritual de que o pobo de Taos orixinouse no lago. Cren que os seus antepasados viven alí, e os propios Pueblos só ascenden á montaña dúas veces ao ano.

## Arquitectura
[thumb|Igrexa, Pueblo de Taos ([Ansel Adams—1941)]]
No momento do contacto inicial dos españois, Hernando de Alvarado describiu o pobo como con casas de adobe construídas moi preto entre si e apiladas en cinco ou seis pisos. As vivendas facíanse máis estreitas a medida que se elevaban, cos tellados de cada nivel proporcionando os pisos e terrazas para os de arriba.

Os edificios de Taos tiñan orixinalmente poucas fiestras e ningunha porta estándar. En cambio, o acceso ás habitacións facíase a través de buratos cadrados no tellado aos que a xente chegaba subindo por longas escaleiras de madeira. Os troncos de Abeto Engelmann (ou *vigas*) soportaban tellados que tiñan capas de ramas, herba, barro e xeso que os cubrían. A arquitectura e os materiais de construción eran moi axeitados para os rigores do medio ambiente e as necesidades da xente do Val do Taos. É a estrutura Pueblo de varios pisos máis grande que aínda existe. Está feito de muros de adobe que adoitan ter varios metros de grosor. A súa finalidade principal era a defensa.

## Cultura
### Tradicións que implican a terra 
Desde a colonización española, o pobo nativo Taos resistiuse ao cambio cultural e á influencia coas ideas europeas. Moitos etnógrafos observan un alto nivel de "interconexión e dependencia mutua" entre o Taos Pueblo e a súa terra circundante, onde derivan moitas das súas tradicións culturais. Ademais, os Taos Pueblo atribúenlle un gran valor ao Lago Azul en canto á súa "cultura viva e sustentabilidade agrícola".

### Tradicións da Morte 
Segundo Wood, a xente de Taos Pueblo nunca afasta aos estraños das súas portas porque valoran tanto a cortesía como a hospitalidade. Porén, o Día de Todos os Defuntos, os Taos Pueblo pasan un día coas súas familias e pechan a súa aldea a calquera non indio. Por exemplo, as mulleres solteiras poden dirixir o seu propio fogar e as casadas controlan as súas propias finanzas porque tradicionalmente traballan como cociñeiras ou empregadas. Ademais, as mulleres teñen poder de decisión informal, utilizando as súas habilidades para influír nos homes que as rodean. O fondo pretende contratar máis traballadores, especialmente aqueles que estean formados en técnicas tradicionais de construción para traballos de conservación, así como axudantes de taller que axudan aos propietarios dos pobos co mantemento das vivendas tradicionais de adobe. Os supervisores ensinan aos alumnos sobre os métodos tradicionais de construción mentres reconstruían a maior parte dunha casa de 11 unidades que estaba en estado de case colapso.

A primeira fase da conservación de Taos Pueblo é a construción do centro de formación, a restauración de 120 a 150 vivendas, a formación da poboación local na comunidade, a creación dunha avaliación detallada da estrutura do recinto e o establecemento dun centro cultural, centros e arquivos tribais. A segunda fase financiouno o World Monument Fund. Está na súa lista de vixilancia pola súa natureza en perigo de extinción, tanto cultural como estruturalmente. Ata o final dos traballos de conservación, espérase que se restauren vinte e unha casas de adobe. O fondo anterior tamén cubriu o custo dun escaneado láser das estruturas.

As principais características da conservación de Taos Pueblo pretenden fomentar un enfoque comunitario. Inclúen a formación da poboación local para xestionar a súa propia propiedade, así como o establecemento de asociacións con entidades gobernamentais e non gobernamentais. O proxecto resolve preservar o modo de vida tradicional na comunidade e manter as tradicións culturais.

En agosto de 2020, o Departamento de Vivenda e Desenvolvemento Urbano dos Estados Unidos anunciou unha subvención de 899.754 dólares concedida á Autoridade de Vivenda de Taos Pueblo para rehabilitar cinco unidades de vivenda para axudar a reducir o risco de transmisión da COVID-19. A subvención tamén se utilizará para proporcionar asistencia para alugamento, comida e servizos públicos.

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Bibliografía
### Outros artigos
* Patrimonio da Humanidade por país

### Ligazóns externas
*Páxina oficial 
*Indianpueblo.org—Indian Pueblo Cultural Center: Taos Pueblo
*unesco.org: Taos Pueblo — *UNESCO World Heritage Centre*.
* Sacredland.org: Taos Blue Lake
*Princeton.edu: Taos Blue Lake Collection — *at the Seeley G. Mudd Manuscript Library, Princeton University*.
* National Park Service—NPS: Taos Pueblo — on NPS "Discover Our Shared Heritage" website''.
*SMU-in-Taos: Research Publications digital collection — SMU-in-Taos (Fort Burgwin) campus; anthropological + archaeological monographs + edited volumes.
**SMU-in-Taos: Taos archeology
**SMU-in-Taos: Papers on Taos archaeology