open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sakoku

[miniatura|240px|Un [xunco (embarcación)|xunco chinés no Xapón, no inicio do período Sakoku (1644-1648). Gravado xaponés en madeira.]]
O **sakoku** (en ; en ) foi unha política de relacións exteriores do shogunato Tokugawa do Xapón, onde ninguén, fóra estranxeiro ou xaponés, podía entrar ao país, ou saír del, baixo pena de morte. Abarcou dende 1641, cando foron expulsados do Xapón todos os estranxeiros europeos, particularmente os comerciantes e misioneiros provenientes de España e Portugal que chegaran ás illas xaponesas en gran número durante a segunda metade do século XVI.

A instauración do *sakoku* non implicaba o illamento completo do Xapón, senón que todas as relacións comerciais ou culturais do Xapón co resto do mundo serían mantidos nun nivel moi reducido, e sempre baixo a control directo do bakufu, impedindo así que calquera súbdito xaponés intentase manter contacto con estranxeiros de modo particular. De feito, este último suposto estaba severamente prohibido.

Os únicos contactos do Xapón cos estranxeiros durante a vixencia do *sakoku* eran mantidos con Corea na illa de Tsushima, con China mediante as Illas Ryukyu dependentes do Clan Shimazu, e con Holanda mediante o illote artificial de Dejima (situado na baía de Nagasaki). Cabe destacar que nestes tres casos as operacións de intercambio comercial eran realizadas en pequenas illas, zonas especificamente afastadas do territorio xaponés propiamente dito. Así mesmo debe terse en conta que aos estranxeiros participantes no intercambio prohibíaselles estritamente saír de devanditas zonas para entrar en territorio xaponés (salvo para visitas de homenaxe á corte do shogun), nin se permitía aos comerciantes xaponeses a libre entrada a devanditas illas.

[miniatura|240px|O primeiro tratado do Xapón sobre anatomía de orixe occidental, un exemplo de "[Rangaku". Museo Nacional da Ciencia de Toquio.]]
A maneira con que o Xapón conseguiu manterse cóbado con cóbado coa tecnoloxía occidental durante este período, foi debido ao estudo dos máis variados textos en holandés obtidos de Dejima. Este proceso foi chamado de Rangaku (estudos holandeses).

O sistema de *sakoku* durou ata 1853, ano no que o comodoro Matthew Perry se presentou cunha frota de buques de guerra de Estados Unidos para esixir a apertura sen restricións do comercio e forzou posteriormente a sinatura por parte do Xapón do tratado de Kanagawa. O termo *sakoku*, con todo, non foi utilizado ata o século XIX. Porén a apertura iniciada en 1853, aínda era ilegal para os xaponeses abandonar o territorio do seu país ata a Restauración Meiji.
miniatura|240px|Dejima na baía de Nagasaki

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Palabras xaponesas de orixe portuguesa
Potencia mundial

[miniatura|Mapas para o [PIB nominal e o PIB PPA totais de 2005, segundo datos do FMI.]]

Unha **potencia mundial** é un estado que ten a capacidade de influír ou proxectar poder a escala mundial. Dende o desenvolvemento das grandes civilizacións tomouse en consideración este termo. Na antigüidade pode considerarse a Roma, China, Antigo Exipto entre outros como grandes potencias; na era moderna foi España, pasou a Francia para pasar posteriormente a Inglaterra e Rusia como as grandes potencias. No século XX as grandes potencias foron os EUA, Rusia (e a URSS), o Xapón, Francia, a China, Alemaña e o Reino Unido.

En termos máis actuais, pode ser un estado cunha economía forte segundo o seu Produto Interno Bruto (PIB) tomando en conta o valor monetario total da produción corrente de bens e servizos dun país, cunha elevada poboación, e un poderoso exército, incluíndo forzas aéreas, marítimas e satélites.

Dende o punto de vista económico a primeira potencia mundial é Estados Unidos ao que seguen China, Xapón, Alemaña, India, Rusia, e Francia.

Militarmente falando a primeira potencia segue sendo Estados Unidos, á que lle segue China, Rusia, India, Reino Unido, Francia e Alemaña.

Se atendemos ao status de potencias nucleares a Rusia séguenlle por esta orde Estados Unidos, Francia, Reino Unido, Francia e Israel. Cabe mencionar que só Estados Unidos, Reino Unido, Francia, China e Rusia atópanse nas tres categorías.

Dende o punto de vista aereonaval, considéranse potencias con proxección aereonaval a Estados Unidos, Rusia (grazas á súa frota de submarinos nucleares), Reino Unido (que posúe tres portaavións), Francia (que posúe un portaavións nuclear), Xapón, España e Italia.

Algunhas listas mostran a bloques económicos como potencias mundiais como: A Unión Europea.

miniatura|400x400px|Mapa mundial co estado de desenvolvemento nuclear representado por cores.

|centro
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Primeira potencia mundial
* Países por PIB (PPA) per cápita - PIB calculado a prezos de paridade de poder adquisitivo (PPA) por habitante
* Países por PIB (nominal) - PIB a prezos de mercado ou goberno
* Países por PIB (nominal) per cápita - PIB a prezos de mercado ou goberno por habitante

### Ligazóns externas 
* A Unión Europea, potencia mundial
* China cuarta potencia mundial: 2005 
* A Unión Europea, potencia mundial
* Xapón Potencia mundial 
* India, potencia mundial
Doutrina

***Doutrina***, (do latín *doutrina*), é un conxunto coherente de ensinos ou instrucións que poden ser:
* un **conxunto de ensinos** baseados nun sistema de crenzas sobre unha rama de coñecemento, campo de estudo ou ciencia concreta.
* **principios ou posicións** respecto dunha materia ou cuestión determinadas.
* un sistema de postulados, científicos ou non (frecuentemente coa pretensión de validez xeral ou universal).

No *ámbito xurídico*, doutrina xurídica é a idea de dereito que sustentan os xuristas, aínda que non orixinan dereito directamente, é innegable que en maior ou menor medida inflúen na creación do ordenamento xurídico.

O termo *doutrina* pode connotar un corpo de dogma, tal como os relixiosos promulgados polas súas institucións relixiosas. Tamén se utiliza a palabra *doutrina* para referirse a un principio lexislativo.

A palabra *adoctrinación* (en inglés: *indoctrination*) adquiriu connotacións negativas a partir do século XX, vendo a ser sinónimo de *reeducación* ou *lavado de cerebro*.

A diferenza entre *doutrina* e *educación* consiste en que na educación se persegue que o educando (a persoa a educar) manteña certa distancia cos coñecementos acumulados e os analíce; mentres que na *adoctrinación*, o educando permanece dentro do corpo de coñecementos ou crenzas e absorbe os seus ensinos. Por exemplo, estudar teoloxía pode considerarse como un proceso de adoctrinación, cuxo equivalente educativo sería o estudo comparativo das relixións.
Movemento polo software de código aberto

O **movemento polo software de código aberto** fundamenta a súa filosofía no principio de que ao compartir o código, o programa resultante tende a ser dunha calidade superior á do software privativo dende un punto de vista técnico.

Os programas de código aberto son un compendio das habilidades de programadores e mailas suxestións de usuarios de todo o mundo, o cal fornece de calidade o produto final, e dá ao seu desenvolvemento un punto de vista máis global. Da outra banda temos o software libre, que se artella baixo un ideal completamente distinto: o software privativo, ao non poder compartirse libremente, vai en contra das normas morais.

A súa visión do software de código aberto quedou plasmada no seu decálogo, que establece unha serie de condicións para considerar que un software é de código aberto de acordo coa súa visión do concepto. Estas condicións afástanse do simple feito de que o código estea dispoñible, e establecen unha serie de esixencias que se aproximan ao concepto de software libre.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Software de código aberto Software libre
*Open Source Initiative
*Gratis enfrontado a libre

### Ligazóns externas
*Sitio web oficial da Open Source Initiative .
*Definición de software de código aberto  .
*Crítica da FSF ao termo "código aberto" .
Igrexa de Santa María do Campo de Viveiro

miniatura|dereita|250px|Igrexa de Santa María do Campo.
A **igrexa de Santa María do Campo** é un templo relixioso situado en Viveiro, na provincia de Lugo. Está situada na parte máis alta do centro histórico, xunto ao Convento das Concepcionistas.

## Historia 
É a igrexa máis antiga da vila. É de estilo románico, seguramente construída no século XII, se ben non se coñece con exactitude a data de construción. Segundo o *Libro de actas do Concello*, esta basílica *remóntase a unha época antiquísima na súa construción e tan difícil de descubrir que se perde na historia dos séculos*.

## Arquitectura 
A fachada principal consta de 4 arquivoltas semicirculares, apoiadas as interiores sobre tres columnas. Catro pasos ofrecen o acceso ao templo. Sobre a portada hai un tornachoivas, e sobre el un rosetón. A fachada termina en punta de dúas vertentes e está coroada por unha cruz. Ten aos lados dúas torres cuadrangulares, rematadas en forma de campá. Na da esquerda está situado un reloxo e na da dereita o campanario con tres campás.

A planta é de forma basilical, con tres naves separadas por columnas: a central de seis metros de ancho e as laterais de tres. O templo posúe magníficos ornamentos e ourivaría, destacando a gran cruz procesional, que data do século XVI

## Notas
Wilfrid Laurier

**Wilfrid Laurier**, nado en Quebec o 20 de novembro de 1841 e finado en Ottawa o 17 de febreiro de 1919, foi un avogado e político, Primeiro Ministro do Canadá entre 1896 e 1911.
John Napier Turner

**John Napier Wyndham Turner**, nado o 7 de xuño de 1929, é un avogado e político, foi o primeiro ministro do Canadá entre o 30 de xuño e o 17 de setembro de 1984.
Oposición política

*Oposición* é acto ou efecto de opor ou colocar contra de algo ou alguén.

En política refírese ao partido ou grupo de partidos que titúlanse contrarios ao goberno.

En réximes de goberno bipartidarios a posición de cada partido político fica sempre establecida entre o partido de goberno e partido de oposición. En réximes multipartidarios a cada elección os partidos divídense en partidos de goberno, oposición e independentes.

Hai varias formas de se facer oposición, sexa institucional (dentro das institucións democráticas, como os partidos e o parlamento) ou non-institucional, até formas máis radicais como a subversión e o terrorismo.

### Formas de oposición
* Disidencia
* Desobediencia civil
* Clandestinidade
* Subversión
* Rebelión
* Terrorismo
Metapolítica

A **metapolítica** é a ciencia da relación do fundamento último da política e as funcións nas cales a política debe actuar.

Enténdese que o fundamento metapolítico, sexa el a liberdade, a igualdade, a relixión ou a raza, é máis importante do que o sistema en si e que por tanto debe definir e sempre estar por enriba dos medios políticos específicos.
Principado de Transilvania

O **Principado de Transilvania** (en romanés: *Principatul Transilvaniei*) foi un Estado semi-independente, baixo suzeranía do Imperio Otomán, e gobernado principalmente por príncipes calvinistas húngaros. Existiu de 1571 a 1711.
Suzeranía

A **suzeranía** era unha situación na cal unha rexión ou un pobo daba tributo a unha entidade máis poderosa que permitía ao tributario unha autonomía doméstica limitada para manexar relacións internacionais. A entidade máis poderosa na relación de suzeranía, ou a cabeza de estado desta entidade máis poderosa chámase suzerán.

## Historia e características 
O termo suzeranía empregábase orixinalmente para describir a relación entre o Imperio Otomán e as súas rexións contiguas. Diferénciase da soberanía en que o tributario ten unha autonomía limitada. Un suzerán tamén era un señor feudal a quen os vasalos pagábanlle un tributo.

O concepto de suzeranía é un concepto que se aplica aos imperios na historia, non ten cabida na lei internacional do século XXI.[miniatura|Evolución do [Imperio Otomán: polo ingreso na súa órbita de poder usábase o termo de suzeranía.|centro]]
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Soberanía
Mehmed II

miniatura|Sultán Mehmed II
'*Mehmed II *Fatih'''*, *o Conquistador'', nado o 30 de marzo de 1432 e finado o 3 de maio de 1481, foi fillo de Murad II, Sultán otomán entre 1451 e 1481. Foi o sétimo sultán da casa de Osman (Dinastía dos Osmanlíes). En 1453 tomou Constantinopla, provocando a caída final do máis ca milenario Imperio romano de Oriente.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Caída de Constantinopla

### Ligazóns externas
Escudo de Groenlandia

O **escudo de Groenlandia** é un dos símbolos oficiais de Groenlandia, un territorio dependente de Dinamarca. Este símbolo foi introducido no escudo de Dinamarca en 1666 e aínda forma parte do escudo da familia real dinamarquesa.

## Descrición 
O seu deseño consiste nun escudo azul cun oso polar de prata. Este símbolo foi orixinalmente introducido no escudo de Dinamarca en 1666 e aínda é representado nas armas da familia real Danesa. No contexto dinamarqués, o oso aparecía desprazándose, mais en 1819 foi especificado cunha posición erecta. O *London Roll* de 1470 mostra un escudo coa lenda *Le Roi de Greneland* constituídas por un escudo cun oso polar rodeado por tres aves. Este título real non reflectía ningunha posición oficial, só pretendía mostrar que as armas podían ser usadas por quenquera que controlase Groenlandia.

A versión actualmente usada polo goberno foi concibida polo artista groenlandés Jens Rosing e adoptada a 1 de maio de 1989 polo parlamento de Groenlandia. O oso polar simboliza a fauna do país e a cor azul os Océanos Atlántico e Ártico que bañan a illa. En vez da versión Danesa das armas reais que seguen a tradición heráldica de levantar a pata dereita, o oso polar do escudo groenlandés levanta a pata esquerda, debido á crenza Inuit de que os osos polares son zurdos. Un escudo semellante é usado polo representante oficial do goberno danés en Groenlandia. Neste caso, o oso levanta a pata dereita e o escudo preséntase coroado coa coroa real. Dinamarca non especifica oficialmente cal pata é levantada, por iso, non hai conflito entre versións diverxentes. Os adeptos da total independencia de Groenlandia usan un fondo verde.

## Historia 
O oso polar foi primeiramente incluído como símbolo de Groenlandia no escudo de Dinamarca durante o reinado do Rei Frederico III, mais nunca foi amplamente utilizado até principios do século XX. En xullo de 1905 selos de encomendas postais co escudo entraron en circulación; os selos, emitidos en Dinamarca, tiñan como motivo central este emblema. En 1938, todo o servizo postal de Groenlandia foi substituído polo Servizo Postal Real Danés. Os primeiros selos contiñan o Rei Danés Cristián X en vez conter elementos suxeridos polos groenlandeses, como por exemplo elementos referentes á aurora boreal, a focas e osos polares.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Coat of arms of Greenland (Old version).svg|Escudo de armas de Groenlandia (versión antiga)
Ficheiro:Coat of arms of the County of Greenland.svg|Escudo de armas do Condado de Groenlandia (abolido o 1 de maio de 1979)

## Notas
Igualada HC

O **Igualada Hoquei Club** é un club de hóckey a patíns da localidade de Igualada, na comarca de Anoia, provincia de Barcelona (Cataluña). Actualmente compite na O.K. Liga e disputa os seus partidos como local no Poliesportiu de les Comes, cunha capacidade para 3000 espectadores.

## Palmarés 
* **6 Copas de Europa** (1992-93, 1993-94, 1994-95, 1995-96, 1997-98 e 1998-99).
* **5 Supercopas de Europa** (1992-93, 1993-94, 1994-95, 1997-98 e 1998-99).
* **5 Ligas españolas** (1988-89, 1991-92, 1993-94, 1994-95 e 1996-97).
* **2 Copas do Rei** (1992 e 1993).
* **1 Supercopa de España** (1993-94).
* **5 Ligas Catalanas** (1991-92, 1992-93, 1993-94, 1997-98 e 1999-00).
* **1 Campionato de 1ª División** (1983-84)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial do club
A cuadrilla de Pepa a loba

***A Cuadrilla de Pepa a loba*** é o primeiro disco dos Heredeiros da Crus, editado o día 7 de maio de 1994.

Existen dúas versións, a segunda delas (editada por BOA music), sen o polémico tema "Bisté de solomillo". Foi gravado en Vigo entre abril e maio de 1994. O título do disco fai referencia á lendaria bandoleira galega Pepa a Loba.

## Lista de cancións
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial do grupo
Castro de Nostián

O **castro de Nostián** é un poboado pertencente á cultura castrexa situado no lugar de Nostián, preto da refinaría da Coruña.

## Historia 
Realizáronse nel unha serie de sondaxes ou catas na década de 1970, dirixidas por C. Alonso del Real y Ramos e José Manuel Vázquez Varela.

No ano 2002, e grazas a un convenio entre o concello da Coruña e Repsol (empresa propietaria dos terreos nos que se atopa o castro), procedeuse ó acondicionamento da zona. Os traballos consistiron na roza da maleza e a limpeza da superficie do castro, así como a consolidación dos restos de dúas vivendas castrexas que foran exhumadas en 1970 e estaban desde entón no abandono.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Juan Ramón Vidal Romaní, José Manuel Vázquez Varela: *Prospecciones arqueológicas en el caso de Nostián: estudio petrológico* (en *Actas de las I Jornadas de Metodología Aplicada de las Ciencias Históricas, Vol. 1*), 1975, ISBN 84-600-1820-2, páxs. 59-64.
Tarxeta de felicitación

miniatura|dereita|Diversas tarxetas de felicitación.
As **tarxetas de felicitación** utilizanse para transmitir felicitacións  para unha ocasión dada. Na súa forma máis antiga, as tarxetas de felicitación existen baixo a forma de papel imprimido sobre o cal se anota unha mensaxe á intención dun amigo, dun membro da familia ou aínda dun colega de traballo. Hoxe en día, máis persoas vólvense cara á utilización de tarxetas de felicitación virtuais coñecidas tamén baixo o nome de tarxetas de felicitación electrónicas.

## Ocasións principais para enviar tarxetas de felicitación 
As ocasións para enviar tarxetas de felicitación son costumes propias de certas culturas, en particular da cultura occidental, e o uso pode variar dun país ao outro.
* Nadal
* Noiteboa
* Noitevella
* Aninovo
* Aniversario
* Matrimonio
* Nacemento
* Xubilación
*San Valentín

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Tarxeta de Nadal
Ateneo Republicano de Galicia

O **Ateneo Republicano de Galicia** (**ARGA**) é unha asociación política fundada en 1998 na Coruña, que avoga pola implantación da III República en España.
A actividade do ateneo concéntrase na promoción de debates, tertulias e exposicións que propaguen e difundan os valores éticos da tradición liberal republicana. Entre outras campañas, o Ateneo Republicano de Galicia dirixiuse ás consellerías de Cultura e Presidencia da Xunta de Galicia para solicitar que se redacte unha lei que regule a supresión dos símbolos franquistas de Galicia, e propuxo que o Centro da Memoria Histórica de Galicia situado na illa de San Simón, se movese a Ferrol.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* www.ateneorepublicano.com
* Nomes e voces
Villarreal Club de Fútbol B

O **Villarreal Club de Fútbol B** é o equipo filial do Villarreal Club de Fútbol, club de fútbol da cidade española de Vila-real (Castelló). Foi fundado en 1999 e actualmente xoga na Segunda División B.

Disputa os seus partidos na Cidade Deportiva do Villarreal, pero en ocasións disputou partidos no Estadio de la Cerámica, onde xoga o primeiro equipo.

## Uniforme 
* **Uniforme titular**: Camiseta, pantalón e medias amarelas.
* **Uniforme alternativo**: Camiseta, pantalón e medias grises.

## Estadio 
O Villarreal B, disputa os seus partidos nas instalacións da Cidade Deportiva do Villarreal, inaugurada no ano 2002 e con capacidade para 3.000 espectadores. O ascenso do equipo á 2ª División para a tempada 2009-2010 favoreceu a ampliación do recinto ata as 5.000 localidades, sen prexuízo de que moitos partidos oficiais poidan disputarse no campo do primeiro equipo (Estadio de la Cerámica) por dispor este de maior aforamento.

## Datos do club 
* **Tempadas en 2ª**: 3
* **Tempadas en 2ªB**: 5 (incluída a 2014/15)
* **Tempadas en 3ª**: 4
* **Tempadas en Divisións rexionais**: 4
* **Mellor posto na liga**: 7º (Segunda tempada 2009-10)

## Xogadores 
### Cadro 2010/11 
* *Actualizado a 1 de setembro de 2010*.

## Palmarés 
* **Terceira División de España** (1): 2005-06
* Subcampión da Segunda B (1): 2008-09
* Subcampión da Terceira División (1): 2006-07

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Villarreal Club de Fútbol

### Ligazóns externas 
* Sección dedicada ó fútbol basena Páxina Web oficial do Villarreal Club de Fútbol
* Novas do Villarreal B
* La Futbolteca: Villarreal B
London Cornish RFC

O **London Cornish RFC** é un club de rugby córnico de emigrantes córnicos da cidade de Londres, Inglaterra. O club foi fundado en 1962 por un grupo que se coñeceron na Cock Tavern de Fleet Street, foron coñecidos orixinalmente como *Cornish Exile*.
O London Cornish ten catro, e mesmo cinco XVs ocasionalmente.

## Véxase tamén
* London Irish
* London Scottish
* London Welsh

## Ligazóns 
* Site oficial do club
Real Ciencias Rugby Club

O **Real Ciencias Rugby Club** é un club de rugby español da cidade de Sevilla. Foi fundado en 1972 e compite na máxima categoría do rugby en España, a División de Honra.

O club disputa os seus encontros como local no estadio de atletismo das Instalacións Deportivas de La Cartuja, con capacidade para 1932 seareiros. O recinto, inaugurado o 12 de novembre de 1989, foi rebautizado en 2024 co nome Campo de Rugby Juan Antonio Arenas como homenaxe ao fundador e histórico adestrador do Real Ciencias que gañou dúas ligas e tres copas na década dos anos 90s.

## Historia
O **Club de Rugby Ciencias de Sevilla** foi fundado en 1972 na Facultade de Ciencias (de aí o nome) da Universidade de Sevilla.

A etapa máis gloriosa deste club tivo lugar a principios dos anos '90. Entre 1992 e 1996, o club gañou os seus títulos máis importantes, dúas ligas de División de Honra, tres Copas do Rei e unha Copa Ibérica, na que gañou ao campión portugués, o Grupo Dramático Sportivo Cascais en 1995.

Tamén é destacable que numerosos xogadores formados, ou que pertenceron a este club foron internacionais por España en multitude de partidos, ao longo da súa historia.

## Palmarés
;Posicións do Club de Rugby Ciencias en competicións nacionais dende a súa fundación

*A Primeira Nacional existe dende a tempada 1972-1973. A División de Honra B existe dende a tempada 1998-99. Antes de crearse a División de Honra B, a Primeira Nacional era a 2ª División do rugby español*.
;Títulos
* **2 Ligas**: 1992 e 1994
* **3 Copas do Rei**: 1994, 1995 e 1996
* **1 Copa Ibérica**: 1995
* **12** Copa FAR "Trofeo Felipe Del Valle"
;Tempadas completadas na División de Honra
* Con 51 tempadas: UE Santboiana
* Con 37 tempadas: CR Cisneros
* Con 36 tempadas: CR El Salvador e CRC Pozuelo
* Con 34 tempadas: Getxo RT
* Con 32 tempadas: VRAC
* Con 29 tempadas: CD Arquitectura e CR Ciencias
* Con 23 tempadas: FC Barcelona
* Con 22 tempadas: RC Valencia
* Outros.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina oficial da Federación Española de Rugby 
### Outros artigos
Vasile Lupu

**Vasile Lupu**, nado en 1595 e finado en 1661, foi un príncipe moldovo que gobernou entre os anos 1634 e 1653. Foi alcumado "*o lobo*" e mantivo Moldova coma principado durante vinte anos

## Traxectoria 
Basil era o fillo dun aventureiro albano e dunha herdeira moldova. Foi un capacitado administrador e un brillante financeiro, converténdose nun dos homes máis ricos do leste cristián. As súas relacións de amizade coas autoridades otomás aseguraron as boas relacións do principado co Imperio.

## Notas
Gabriel Bethlen

200px|miniatura|Gabriel Bethle.n

**Gabriel Bethlen (de Iktár)** (en húngaro **Bethlen Gábor**), nado o 1580 e finado o 15 de novembro de 1629, foi príncipe de Transilvania (1613-1629), duque de Opole (1622-1625) e líder da insurreción anti-Habsburgo na Hungría dos Habsburgo.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Detailed timeline
Fanariotas

[miniatura|Imaxe das extravagancias atribuídas aos fanariotas: [Nicholas Mavrogenes pasa por Bucarest nunha carruaxe tirada por cervos (1780).]]

Os **fanariotas** (grego: Φαναριώτες, romanés: *Fanarioţi*) eran membros das familias gregas prominentes que residían en Phanar (o moderno Fener), o principal barrio grego de Constantinopla (Istanbul), onde está situado o Patriarcado Ecuménico.

## Historia e características 
Os fanariotas dominaron a administración do Patriarcado e interviñeron con frecuencia na elección de prelados, mesmo do Patriarca Ecuménico, quen ten o estatuto de *"primus inter pares"* entre os bispos ortodoxos do leste.

Algúns membros destas familias, que acumularan grandes fortunas e influencia durante o século XVII, ocuparon importantes cargos políticos e administrativos no Imperio Otomán, como o de intérprete principal da Sublime Porta, (dende 1669 até 1821 os fanariotas serviron de dragománs no goberno otomán ou en embaixadas estranxeiras compartindo co ministro de asuntos exteriores otomán a dirección da política exterior do imperio) como intérpretes do kaptan bajá (almirante da frota otomá), exercendo funcións de goberno nas illas da frota otomá e tamén entre os anos 1711-1716 e 1821, foron nomeados "gospodaros" ou *hospodares* (voivodas ou príncipes) dos Principados Danubianos (Moldova e Valaquia), a ese período chámaselle habitualmente a "época fanariota" na historia de Romanía. . Xunto con dignatarios da Igrexa e as persoas influentes das provincias, os fanariotas representaron á clase gobernante grega durante o reinado otomán, até a Guerra de independencia de Grecia. Durante a guerra de independencia, os fanariotas tiveron un papel importante e influenciaron ás decisións da Asemblea Nacional, o corpo representativo dos revolucionarios gregos, quen se xuntaron en seis ocasións entre 1821 e 1829.

## Notas
Eibar Rugby Taldea

O **Eibar Rugby Elkartea** é un club de rugby vasco da localidade de Éibar, provincia de Guipúscoa, País Vasco.

O equipo foi fundado en 1977 e actualmente compite na División de Honra B, segunda categoría do rugby español.

## Historia
O Eibar Rugby Elkartea foi fundado en 1977, e durante todos estes anos estivo vencellado á vida deportiva da localidade de Éibar e da comarca de Debabarrena.

Dende a súa fundación, moitos rapaces da comarca participaron nos diferentes eventos deportivos da vida deste club.

Dende 2002 celebra a Feira anual da Cervexa no mes de xuño coincidindo coa festividade de *sanjuanes*, onde se obtén boa parte dos ingresos do club.

## Tempada actual
## Véxase tamén
### Outros artigos 
* División de Honra B
* Copa do Rei de Rugby

### Ligazóns externas 
* Site oficial do club
* Información do equipo na páxina web da Asociación de Clubs de Rugby (ACR)
Genaro Salinas

**Genaro Salinas**, nado en Tampico, Tamaulipas, México, en 1920 e finado o 28 de abril de 1957 en Caracas, Venezuela, foi un tenor e cantante popular mexicano. Foi unha importante figura da música mexicana dos anos 30 e 40, destacando no xénero do bolero.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Tema *Flor sin retoño*
* Tema *Mis noches sin ti*
Giorgio Basta

miniatura|150px|Giorgio Basta

**Giorgio Basta**, **Conde de Huszt** (1544-1607) foi un xeneral albanés empregado polo Sacro Imperio Romano para comandar as forzas dos Habsburgo na Longa guerra contra os otománs (1591-1606) e despois para administrar Transilvnia como vasalo imperial. Baixo as súas ordes, o seu aliado Mihai Viteazul, quen unificara Transilvania, Valaquia e Moldova, foi asasinado preto de Turda en 1601.

## Véxase tamén 
* Lingua arbëreshë
Oltenia

dereita|frame|Mapa de Romanía con Oltenia sinalada en amarelo
**Oltenia** (*Pequena Valaquia* en antigas versións, cos nomes en latín *Wallachia Minor*, *Wallachia Alutana*, *Wallachia Caesarea* empregados entre 1718 e 1739) é unha rexión histórica e xeográfica de Romanía. Está situada entre o Danubio, os Cárpatos Meridionais e o río Olt).

## Xeografía 
Os tradicionais condados son Mehedinți, Gorj, Dolj, Vâlcea, e Olt. A principal cidade de rexión e a súa capital durante toda  Idade Media é Craiova. Outras cidades son Drobeta-Turnu Severin, Râmnicu Vâlcea, Slatina, Târgu Jiu, Caracal e Motru.
Dosmasunoarquitectos

**dosmasunoarquitectos** é un estudio de arquitectura español, con sede en Madrid.

## Composición
O estudio creárono en 2003 os arquitectos Ignacio Borrego (profesor na Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid), Néstor Montenegro (profesor na Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid e na Universidade Europea de Madrid) e a arquitecta [Lina Toro]] (tamén profesora na Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid).

## Obra
[260px|miniatura|102 viviendas en [Carabanchel (Madrid).]]

O estudio recibiu dende os seus inicios diversos premios (recibiu algún tipo de recoñecemento en 25 concursos nacionais e internacionais de arquitectura) e protagonizou numerosas exposicións e publicacións. Entre as súas obras destacan: as 102 vivendas no distrito madrileño de Carabanchel para a empresa municipal de vivenda de Madrid (con claras referencias a MVRDV, onde traballaron dous dos seus compoñentes, e que posúen cuartos con até 5 metros de beirado, aparentemente contraditorio con seren vivendas de baixo custo), unhas vivendas sociais en Málaga (que fixeron en cooperación con Mecanoo Architecten), a vivenda unifamiliar Casa Syntes en Pinto (Madrid) e a biblioteca e o museo anexo da Universidade de Alcalá de Henares, construída sobre o antigo cuartel da Garda Civil desa localidade, e onde conservan fachada, cuberta e estrutura.

Ademais, dende o 2006, son (mediante concurso gañado) os directores da revista *Arquitectos* do Consello Superior dos Colexios de Arquitectos de España.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Web oficial 
*Blog oficial
Fernando Pérez-Barreiro Nolla

**Fernando Pérez-Barreiro Nolla**, nado en Ferrol en 1931 e finado en Lancaster (Inglaterra) o 4 de xaneiro de 2010, foi un escritor e tradutor galego.

## Vida 
Fillo do escritor e avogado Fernando Pérez Barreiro, licenciouse en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela. Sumouse ao ambiente galeguista da capital galega, e grazas a estas relacións consegue un posto de traballo na emisión en galego da radio da BBC británica, onde compartirá espazo con Plácido Castro. Múdase entón a Londres en 1963 e alí traballará para os servizos exteriores da BBC ata 1969, onde empregou o pseudónimo **Fernando Nolla**.

Posteriormente incorporouse como tradutor á Organización Internacional do Café, onde traballou ata a súa xubilación en 1993 e onde seguiu colaborando durante varios anos con posterioridade. Nese tempo licénciase tamén en lingua e literatura chinesa pola universidade de Westminster, e realiza unha estadía en 1982 en Pequín.

Na década dos noventa exerceu como profesor universitario de tradución na universidade de Westminster e na universidade do Val do Támese. A súa relación con Galicia mantívose a través das traducións do inglés ao galego e do seu labor como membro do consello asesor do IGADI. Tamén escribía con regularidade para publicacións galegas, como *A Nosa Terra* e *Tempos novos*.

## Recoñecementos
* Pedrón de honra en 2005.
* Medalla Castelao en 2009.

## Obra 
Como tradutor, levou a Shakespeare por primeira vez ao galego, en 1972, co *Macbeth*, e tamén foi pioneiro na tradución de obras chinesas ao galego. Tamén traduciu *Alicia no país das marabillas* e *Alicia do outro lado do espello* (Lewis Carroll), a canda a súa dona Teresa Barro, e o primeiro deses títulos valeulle o premio Nacional de Tradución de Libros Infantís e Xuvenís, a nivel estatal.

### Traducións 
* *Macbeth*, de William Shakespeare (1972)
* *Flores e leña* (colección de narrativa breve chinesa), (1982)
* *Alicia no país das marabillas*, de Lewis Carroll, (1985)
* *Alicia do outro lado do espello*, de Lewis Carroll, (1985)
* *Breviario do pensamento clásico chinés* (2005), premio Plácido Castro de tradución.

### Ensaio/memorias 
* *Amada liberdade*, 2013, Xerais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "A visão linguística de Fernando Pérez-Barreiro" Portal Galego da Língua, AGAL
Club Patí Vic

O **Club Patí Vic** é un club de hóckey a patíns fundado en 1951 en Vic, Osona (Provincia de Barcelona), coa finalidade de promover o hóckey a patíns e a patinaxe entroutros deportes. É o club de hóckey máis antigo de Osono e conta na actualidade con 2000 socios titulares. Actualmente compite na O.K. Liga e disputa os seus partidos como local no Pavelló Olímpic de Vic cunha capacidade para 3500 espectadores.

A principios dos anos '70, o CP Vic vaise reformular decisivamente, coa ampliación da súa base social, a adquisición de terreos propios e a creación dunhas instalacións deportivas á disposición dos socios, que non pararon de medrar. Durante os Xogos Olímpicos de Barcelona en 1992, o seu pavillón acolleu os partidos de hóckey a patíns. Actualmente dispón de dous pavillóns cubertos adicados integramente ao hóckey a patíns. Tamén dispón de dúas piscinas, unha exterior e unha cuberta, solarium, seis pistas de tenis, frontón, dúas pistas de pádel, ximnasio, sala de billar e bar-restaurante.

Destacan tamén as escolas de hóckey base, de tennis e de patinaxe. Anualmente organiza, con grande éxito, as «Estades de tecnificació d'hoquei patins», onde nenos de diferents idades conviven, durante unha semana, con xogadores da O.K. Liga, adestradores e técnicos.

## Historia
O Club Patí Vic é un dos equipos máis importantes actualmente da O.K. Liga, da cal foi subcampión nas tempadas 1997-98 e 2000-01. Por outra banda, gañou a Copa do Rei en 1999 (Alcobendas) e 2009 (A Coruña), sendo finalista nas edicións de 1995, 2003, 2005 e 2008. En 2009 gaña a Supercopa de España fronte ao FC Barcelona.

Iternacionalmente, o Patí Vic proclamouse campión da Copa CERS de 2001, derrotando ao CE Noia na final. Previamente o equipo perdera a final de 1994 fronte ao FC Porto.

Na Copa de Europa, chegou ás tres últimas final-four da competición, chegando a disputar a final de 2009, na que perdeu na quenda de penaltis fronte ao Reus Deportiu.

## Palmarés
* **3 Copas do Rei** (1999, 2009 e 2010)
* **1 Supercopa de España** (2008-09)
* **1 Copa CERS** (2001)

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Site oficial do club
Club de Fútbol Extremadura

O **Club de Fútbol Extremadura** foi un club de fútbol español da cidade de Almendralexo, na provincia de Badaxoz. Foi fundado en 1924 e desapareceu en 2010, logo de quedar no 19º posto da Rexional Preferente de Estremadura.

## Historia 
O club xogou dúas campañas en Primeira División, nas tempadas 1996–97 e 1998–99, ano en que descendeu a Segunda División tras perder na promoción de permanencia. Logo de tres tempadas nesta categoría, na tempada 2001–02 descendeu a Segunda División B. Tras cinco tempadas, na 2006–07 descendeu deportivamente e foi sancionado cun descenso administrativo, caendo á Rexional Preferente de Estremadura. Desapareceu tras a tempada 2009–10.

## Uniforme 
* **Uniforme titular**: Camiseta azulgrana, pantalón azul e medias azuis. 
* **Uniforme alternativo**: Camiseta, pantalón e medias verde fosforito.

## Estadio 
O Extremadura xogaba no Estadio Francisco de la Hera, con capacidade para 12.580 persoas. O 12 de outubro de 1951, con Francisco de la Hera xa como presidente da entidade, xogouse o partido inaugural contra o Sevilla FC, gañando o equipo visitante por catro goles a dous.

## Datos e estatísticas do club 
* **Tempadas en 1ª**: 2 
* **Tempadas en 2ª**: 13 
* **Tempadas en 2ªB**: 9 
* **Tempadas en 3ª**: 26 
* **Posto na Clasificación histórica de Primeira división**: 46º

### Datos en Primeira División 
* **Tempadas**: 2
* **Partidos xogados**: 80 
* **Vitorias**: 20 
* **Empates**: 23 
* **Derrotas**: 37 
* **Puntos**: 83 
* **Goles a favor**: 62 
* **Goles en contra**: 117 
* **Mellor posto**: 17º (1998-99) 
* **Peor posto**: 19º (1996-97)
* **Maior vitoria como local**: 
** Estremadura 3-0 RCD Espanyol (1996-97)
** Estremadura 3-0 CD Logroñés (1996-97)
* **Maior vitoria como visitante**: 
** Celta de Vigo 0-1 Estremadura (1996-97)
** Racing de Santander 2-3 Estremadura (1996-97) 
** Alavés 0-1 Estremadura (1998-99)
* **Maior goleada recibida como local**: 
** Estremadura 1-5 Real Madrid (1998-99) 
* **Maior goleada recibida como visitante**: 
** Real Madrid 5-0 Estremadura (1996-97) 
** Atlético de Madrid 5-0 Estremadura (1998-99)
* **Mellor serie sen perder**: 5 partidos (xornada 24ª a xornada 28ª 1996-97) e (xornada 28ª a xornada 32ª 1998-99) 
* **Peor serie sen gañar**: 11 partidos (xornada 9ª a xornada 19ª 1996-97) 
* **Mellor serie sen perder en casa**: 8 partidos (xornada 21ª a xornada 34ª 1996-97) 
* **Maior número de vitorias en liga**: 11 na tempada 1996-97

## Xogadores 
### Tempada 2008/09 
## Ligazóns externas 
* Web non oficial
* Historia CF Extremadura (Web non oficial)
Tratado de Bucarest de 1916

O **Tratado de Bucarest** foi un tratado internacional asinado entre as Potencias do Acordo e o Reino de Romanía, en Bucarest, capital deste último país, o 17 de agosto de 1916, no marco da primeira guerra mundial.

## Precedentes 
En 1915 o Tenente Coronel Cristopher Thompson, un falante fluído de francés, foi enviado a Bucarest como o agregado militar británico de Horatio Kitchener para conseguir a entrada de Romanía na guerra. Con todo, ao chegar ao país, axiña observou que Romanía estaba mal preparada no tocante ao que a armamento se refire e que se entraba na guerra, debería afrontar unha guerra en tres frontes: contra o Imperio Austrohúngaro, contra o Imperio Otomán e contra Bulgaria. Por iso, Romanía representaba máis unha responsabilidade ca un activo para os Aliados. Malia as deficiencias romanesas, estas pasaron a un segundo plano e asinouse unha Convención Militar con Romanía o 13 de agosto de 1916. Thompson púxose á fronte da Misión Militar Británica.

## Tratado 
O tratado estaba formado por dúas partes: un tratado político e unha convención militar.

Franceses e británicos, pola súa banda, prometeron iniciar unha ofensiva na fronte de Tesalónica para provocar unha retirada búlgara.

## Cesións territoriais 
Como compensación, en canto a guerra concluíse, Romanía recibiría os seguintes territorios:
*Transilvania, Crişana e Maramureş, territorios controlados por Hungría mais de poboación maioritariamente romanesa e con minorías húngaras e alemás.
*O Banato, controlado por Hungría, e de poboación maioritariamente romanesa mais con minorías alemás, serbias e húngaras.
*Bucovina, territorio controlado por Austria con poboación romanesa e ucraína.

## Notas
Ordizia Rugby Elkartea

O **Ordizia Rugby Elkartea**, chamado **AMPO Ordizia** por razóns de patrocinio, é un club de rugby vasco da localidade de Ordizia (Guipúscoa) fundado en 1973, que compite na División de Honra, primeira categoría do rugby español.

## Historia
O Ordizia Rugby Elkartea foi fundado en 1973, e durante todos estes anos estivo vinculado á vida deportiva da vila de Ordizia e a comarca de Goierri.

Dende a súa fundación, moitos rapaces da comarca participaron nos diferentes eventos deportivos da vida do club e, ademais, este club de rugby portou o nome da vila de Ordizia en multitude de eventos en distintos países europeos coma Italia, Portugal, Francia, Escocia, Gales... e polas diferentes comunidades autónomas que configuran na actualidade o Estado español.

Debido a que a empresa AMPO de tecnoloxía ofreceu o seu patrocinio ao club, o equipo trocou o seu nome polo de AMPO Ordizia Rugby.

Dentro dos éxitos deportivos do club, cómpre destacar que en 2005 acadou o ascenso á máxima categoría do rugby español, a División de Honra, un fito histórico para este club.

Na tempada 2010-2011 o equipo acadou o subcampionato nacional de liga ó rematar 2º a só 1 punto do equipo campión, o Club de Rugby La Vila. Na tempada 2011-12 de novo chegou un subcampionato de liga, caendo na final fronte ó VRAC por 27-10, pero acadou o seu primeiro título de Copa do Rei.

## Estadio
300px|miniatura|dereita|Estadio de Altamira.
Nos seus primeiros anos de existencia o club xogou os seus encontros no vello Estadio Municipal de Altamira, campo que tivo que compartir co equipo de fútbol local. Logo dun tempo tendo que xogar en Hernani e Lazkao, en 1979 comezou a xogar no Fernando Trevijano, inaugurado o 9 de setembro dese ano. Altamira foi reformado en 2007 cun novo terreo de xogo sintético, e o equipo de rugby, que daquela xa ascendera á División de Honra, volveu a el en 2009.

## Palmarés
* **Liga Española de rugby: 0 títulos.**
** *1ª posición:*
** *2ª posición:* 2010/11, 2011/12
* **Copa do Rei de rugby: 2 títulos.**
** *1ª posición:* 2011/12, 2012/13
** *2ª posición:*

;Posicións do Ordizia Rugby Elkartea en competicións nacionais dende a súa fundación

*A División de Honra B existe dende a tempada 1998-99. Anteriormente a Primeira Nacional era a 2ª División do rugby español. A Primeira Nacional desapareceu en 2014.*

## Tempada actual
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina oficial do Ordizia Rugby Elkartea 
* Información do equipo na páxina da Federación Española de Rugby 
### Outros artigos
Pichi Lucas

**Argimiro Pérez García**, coñecido como **Pichi Lucas**, nado en Camponaraia (O Bierzo) o 14 de marzo de 1959, é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol español. Xogaba de dianteiro.

## Traxectoria 
### Xogador 
Sendo xuvenil xogaba en Ribadavia, e o Real Club Celta fichouno para as categorías inferiores. Logo dunha estancia no Córdoba CF e no daquela filial vigués, o Gran Peña, debutou co primeiro equipo celeste na tempada 1980/81.

Ese ano o equipo xogou en segunda B e logrou o ascenso, ao que contribuíu Lucas con tres goles. O berciano explotou ao ano seguinte, logrando o Trofeo Pichichi con 27 goles, o que axudou ao Celta para acadar o ascenso á 1ª división.

Debutou na máxima categoría na tempada 1982–83, baixando tanto o nivel persoal coma o do equipo, que regresou á segunda división. Logo de dous anos nesa categoría, nos que Lucas era un dos referentes ofensivos, na 1985/86 logrouse unha nova e efémera estancia en Primeira, onde os números do dianteiro e do Celta en conxunto eran inferiores aos acadados nunha segunda división que se lles quedaba miúda.

Non foi até a tempada 1987–88 que o cadro vigués logrou consolidarse en primeira, pero Lucas xa comezara o seu declive, e cada vez aparecía e anotaba menos. A 1989/90 foi a última campaña de Lucas co club no que pasara a súa carreira deportiva, xogando 245 partidos e marcando 72 goles.

Logo de pasar polo CD Ourense fichou pola SD Compostela, onde malia a súa veteranía, recuperou o instinto goleador e conseguiu unha boa media goleadora a pesar de non ser titular. Formou parte do histórico ascenso dos composteláns na tempada 1993/94. De novo en primeira, xogou 14 partidos (un como titular) e meteu 4 goles antes de colgar as botas.

### Adestrador 
Comezou como adestrador na propia SD Compostela, nun principio mesmo sen obter o título nacional de adestrador. Posteriormente adestrou á SD Ponferradina, coa que ascendeu a 2ª división.

Na tempada 2007–08 substituíu a Juan Francisco Alcoy á fronte do FC Cartagena, se ben non foi renovado para a campaña seguinte.

O 12 de outubro de 2009 converteuse en adestrador do Real Oviedo en 2ªB, sendo despedido en febreiro de 2011 debido á mala imaxe do equipo. O seu substituto foi José Manuel Martínez, destituído en febreiro de 2011 e substituído por Pacheta.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com 
* Datos do adestrador en bdfutbol.com
Jesús Núñez Fernández

: *Para outras persoas tamén chamadas Jesús Núñez, véxase **Jesús Núñez***

**Jesús Núñez Fernández**, nado en Betanzos o 6 de novembro de 1927 e finado ibídem o 6 de outubro de 2023, foi un pintor, escultor e gravador galego.

## Biografía
thumb|Casa Núñez.

Procedente dunha familia de empresarios brigantinos, Jesús Núñez estudou gravado na Escola de Belas Artes de San Fernando e na Escola Nacional de Artes Gráficas, en Madrid, ampliando estudos en Berlín e París. En 1954 celebrou a súa primeira exposición individual na Coruña, e en 1962 participou nas bienais de Venecia e Tokyo.

Obtivo o seu maior galardón como gravador en 1963, ao recibir o gran premio de gravado no II Certame Nacional de Artes Plásticas, celebrado en Madrid. Entre as súas distincións tamén se encontran o segundo premio internacional de deseño téxtil na bienal de Artes Aplicadas de Punta del Este (1967), e o primeiro premio de arte en estampación da Exposición Nacional de Arte Contemporánea de Madrid (1970).

A súa obra abarca practicamente todas as técnicas do gravado, así como a pintura, escultura, deseño téxtil e de xoias, e mesmo o deseño de mobiliario, encontrándose representado nos principais museos estatais de arte contemporánea.

O seu maior empeño foi a creación do Centro Internacional da Estampa Contemporánea en Betanzos, a raíz dun curso de veráno de gravado impartido en 1985 no marco da Universidade Internacional Menéndez Pelayo.

En abril de 2014 foi nomeado fillo predilecto da súa cidade natal.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*"Núñez Fernández, Jesús", artigo na *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (Tomo 22). Santiago de Compostela, 1974.
**Jesús Núñez*. Deputación da Coruña, 1998.
Francisco de Aguiar Seijas e Ulloa

**Francisco de Aguiar Seixas e Ulloa**, nado en Betanzos en 1632 e finado en Cidade de México o 14 de agosto de 1698, foi un relixioso católico galego, bispo de Michoacán e arcebispo de Nueva España.

## Biografía 
miniatura|Placa na Igrexa de Santiago en Betanzos
Foi fillo de Alonso Vázquez de Seixas e Lobeira, rexedor perpetuo de Betanzos, e de Mariana de Ulloa. Estudou nas universidades de Santiago de Compostela e de Salamanca, chegando a ser reitor da primeira entre 1668 e 1674.

O 20 de agosto de 1677 foi nomeado bispo de Michoacán (actual arquidiocese de Morelia), polo que embarcou cara a América ao ano seguinte. Permaneceu tres anos no cargo, ao ser nomeado arcebispo de Nueva España (actual Arquidiocese de México) por Inocencio XI en 1680. Ocupou a cátedra o 2 de xaneiro de 1682, sendo unha das súas primeiras medidas a fundación e construción do Seminario Conciliar de México. Tamén mandou construír diversas obras adicadas á beneficencia, coma un hospital para enfermas mentais, o colexio de San Miguel de Belén e a Casa de Misericordia. En 1695 acometeu o derrubamento e o inicio das obras do Santuario da Nosa Señora de Guadalupe, rematado en 1709.

Ascético e moralista, da súa labor coma arcebispo destacan a prohibición das pelexas de galos, das touradas e das representacións teatrais. Ademais, durante o seu episcopado tivo fortes conflitos coa poetisa e dramaturga Sor Juana Inés de la Cruz: en plena Inquisición española, o prelado vía incompatible a súa condición de relixiosa co carácter profano de gran parte da súa obra.

Trala súa morte foi soterrado na capela de San Filipe da catedral mexicana.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Los gallegos y el Nuevo Mundo en la época virreinal*. Grupo Nono Art. Banco Pastor, 1987.
* 
*