open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Monemvasia

**Monemvasia** (en grego **Μονεμβασία**, tamén coñecido como **Malvasia**), é unha vila medieval fortificada, que se atopa nunha pequena península da costa leste do Peloponeso, en Grecia. O nome deriva de dúas palabras gregas que significan *entrada única*, en referencia á lingua de terra e á ponte que unen o promontorio e o continente.

O promontorio rochoso é longo e estreito, ten 1,8 quilómetros de lonxitude a unha altitude de 300 msnm.

A vila de Monembasia está situada na vertente sueste, rodeada por murallas por tres dos seus lados e pola parede do promontorio polo cuarto. Gran parte dos edificios son de construción antiga, restaurados ou sen restaurar; a maioría das rúas son angostas e tortuosas, non aptas para vehículos. Hai varias igrexas bizantinas.

Un camiño conduce dende a parte superior da poboación até unha fortificación sita no alto do promontorio. Consérvanse restos de varios edificios, as murallas e unha igrexa bizantina en boas condicións.

Monembasia está conectada ao continente por unha ponte que leva a unha vila chamada Xerifa, ás veces denominada Néa Monemvasía.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ministerio Grego de Cultura Información histórica e cultural sobre Monembasia 
* Vista aérea en Google Maps
Nieus Luzía Dueso Lascorz

**Nieus Luzía Dueso Lascorz**, nada en Plan en 1930 e finada en Barbastro o 4 de marzo de 2010, foi unha escritora do *Bal de Chistau*, en Aragón, que desenvolveu a súa produción literaria en lingua aragonesa.

## Traxectoria 
De entre a obra poética de Nieus Luzía Dueso destaca ''Al canto'l Zinqueta* (1980), colección de poemas ambientados no seu val natal. Pero, a parte máis significativa da súa produción literaria encóntrase na recompilación e recreación narrativa de lendas populares do Val de Xistaín, patente en *Leyendas de l'Alto Aragón*, en *La Fuen de la Siñora* e nas súas máis recentes obras, *Dios m'en guarde!* (2007), Santamaría (2007) e *Purnetas de luz (obras esterlas)* (2020). 

Nieus foi galardoada en 1982 cun *Onso d'oro* no *Primeiro Certame Literario Val d'Echo*
pola súa obra *Leyenda del siñó de San Chuan*.

Publicou numerosos artigos en revista como *Argensola*, *Luenga e Fablas* e *Fuellas*, relacionados sobre todo con contos e lendas das tradición oral do alto Aragón, así como tamén novelas curtas como *Marieta'' (1991).

## Notas
Insuela, Loureiro, Cerdedo-Cotobade

**Insuela** é un lugar da parroquia de Loureiro, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE, en 2017 tiña 19 habitantes (7 homes e 12 mulleres), o que supón unha diminución respecto ó 2005, cando tiña 20.

Neste lugar a celebración do magosto realízase no Coto do Outeiro de Moimenta, sobre unha pedra de forma especial, estimada como lugar ou cama de matrimonios que buscan un remedio para lograr descendencia.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Loureiro 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade 
## Notas
O Igrexario, Loureiro, Cerdedo-Cotobade

**O Igrexario** é un lugar da parroquia de Loureiro, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE, en 2015 tiña 24 habitantes (8 homes e 16 mulleres), o que supón unha diminución con respecto ó 2005, cando tiña 29.

Neste lugar, ademais da igrexa parroquial, atópanse o cruceiro pequeno do Igrexario, o cruceiro do Igrexario, o cruceiro do Adro, e os restos de catro cruces do *via crucis*.

## Galería de imaxes de Loureiro 

Ficheiro:CPILoureiro.jpg|Cruceiro pequeno do Igrexario.
Ficheiro:VCLoureiro1.jpg|Restos do *via crucis*.
Ficheiro:VCLoureiro2.jpg|Ídem.
Ficheiro:VCLoureiro3.jpg|Ídem.
Ficheiro:VCLoureiro4.jpg|Ídem.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Loureiro 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade 
## Notas
KGB

O **KGB** (en ruso: Комитет государственной безопасности, Komitet gosudárstvennoi bezopásnosti, traducido como **Comité para a Seguridade do Estado**) foi o nome da axencia de intelixencia, así como da axencia principal de policía secreta da Unión Soviética do 13 de marzo de 1954 ao 6 de novembro de 1991. O dominio da KGB foi aproximadamente o mesmo que o da CIA ou a división de contraintelixencia do FBI nos Estados Unidos.

Encargouse de obter e analizar toda a información de intelixencia da nación. Era un organismo de control de toda a Unión Soviética, que desapareceu cando se disolveu esta. A partir de entón xurdiu o Servizo de Intelixencia Estranxeira, o cal pasou a dirixir as actividades de espionaxe fóra do país e informar directamente ao presidente do Goberno.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Okhrana
Castro de Moreda, Taboada

O **Castro de Moreda** é un castro situado na parroquia de Moreda, no concello lugués de Taboada.

## Morfoloxía 
O castro está situado nun outeiro a 570 m sobre o nivel do mar. Ten fortes pendentes, polo cal a localización máis probable da entrada do castro estará na parte nordeste, a de acceso máis doado.

## Estado 
O estado de conservación do castro non pode ser avaliado, xa que non se realizou ningunha escavación oficial. Sábese que dende hai moito tempo sufriu o espolio das súas pedras, sendo doado atopalas noutros edificios da zona.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cultura castrexa
¿Dónde están mis amigos?

***¿Dónde están mis amigos?*** é o cuarto álbum de estudio do grupo estremeño de rock Extremoduro, gravado e producido por Ventura Rico e publicado por DRO no 1993.

Neste disco destacan temas como "El duende del parque", "No me calientes que me hundo", "Pepe Botika" (que subtitulase, como o álbum, *¿Dónde están mis amigos?*), "Bri, bri, bli, bli (En el más sucio rincón de mi negro corazón)" ou "Historias prohibidas (Nos tiramos a joder)".

No disco amplíase a instrumentación usada na entrega anterior con frautas e outros instrumentos de vento, aínda que aínda non chega aos niveis de complexidade no que a música se refire que acadarían traballos posteriores.

Neste disco colaboraron artistas do talle de Belén, Fernando e Selu (Reincidentes) e Iñaki "Uoho" Antón (aínda en Platero y tú).

## Lista de temas
Pedrá

***Pedrá*** é o quinto álbum de estudio do grupo estremeño de rock Extremoduro, gravado no 1993 e producido por Raúl e Biri e publicado por DRO no 1995.

Non se trata realmente dun disco de Extremoduro, senón de máis bien unha obra colectiva de Robe Iniesta, líder do grupo, e diversos colaboradores e amigos procedentes doutras bandas; estes son, concretamente, Iñaki "Uoho" Antón, de Platero y tú, tocando a guitarra, os teclados, a percusión e o trombón de baras, Dieguillo, de Quemando Ruedas, Cicatriz, Antisocial, ó baixo, Gary, de Quattro Clavos, á batería e Selu (ex Reincidentes) ao saxofón. Con todo, non lles foi permitido publicalo como un traballo do Proxecto Pedrá tal como pretendían, co que finalmente viu a luz como un disco máis de Extremoduro. Ademais, o seu lanzamento foi atrasado dous anos, desde a súa gravación no 1993 ata a súa publicación no 1995.

Entre outras cousas este atraso debeuse a que, dado o seu carácter experimental, ningunha discográfica accedeu a publicárllelo; finalmente foi DRO, con quen xa lanzaran dous traballos, a que o fixo. Realmente trátase dunha obra estraña: contén unha soa canción, titulada de igual modo que o álbum, cunha duración de vinte e nove minutos e medio. O tema sofre diversos cambios de ritmo durante a súa execución, e realmente podería dividirse en multitude de temas distintos; ademais, úsase unha instrumentación máis variada da habitual nos discos anteriores de Extremoduro.

## Contido
### Lista de cancións
Castro de Moreda

Co nome de **Castro de Moreda** existen varios poboados castrexos en Galicia:

* **Castro de Moreda**, no concello de Taboada
* **Castro de Moreda**, no concello de Pantón.
Lilongwe

**Lilongwe** é a capital de Malawi. Está situada no centro-occidente do país e na parte oeste do río Malawi, preto da fronteira entre Malawi, Mozambique e Zambia. As súas coordenadas xeográficas son 13º59' S e 33º47' E. A súa poboación era de arredor de 440.500 habitantes en 2003.

A antiga capital, Blantyre, é hoxe en día aínda a cidade máis populosa de Malawi, así como a capital económica.

## Historia 
Lilongwe era unha pequena aldea nas beiras do río homónimo que pasou a ser un centro administrativo colonial británico a comezos do século XX. Debido á súa excelente situación sobre unha encrucillada de camiños (a estrada norte-sur e a que comunicaba con Rodesia do Norte, hoxe Zambia), Lilongwe converteuse na segunda cidade maior de Malawi. En 1974 trasladouse para ela a capitalidade do estado desde Zomba (actualmente a cuarta cidade do país). Desde entón, se ben Lilongwe medrou moito, a maior parte das actividades comerciais e económicas de Malawi son efectuadas en Blantyre, a cidade principal do país.

## Xeografía 
Sita na zona centro-oeste de Malawi, Lilongwe fica a 1.200 m de altura s.n.m., nun planalto.

### Clima 
Durante a estación das choivas, entre outubro e abril, Lilongwe é húmida e cálida. No resto do ano, seca e poeirenta. Xuño e xullo son meses particularmente fríos e ventosos.
## Nivel de vida 
En comparación con outras capitais africanas, Lilongwe é unha cidade politicamente estábel, segura e tranquila. Mais a pesar de ter uns estándares equiparábeis aos de calquera cidade occidental, a maioría da poboación, proveniente do campo, ingresa rendas moi baixas e moitas persoas están desempregadas. A diferenciación social entre a maior parte dos cidadáns e a minoría formada polos funcionarios do goberno e os residentes estranxeiros é evidente. Con todo, os delitos nas rúas adoitan ser inusitados, pese a que non é raro ver xente pedindo esmola.

## Saúde pública 
Lilongwe é un dos focos principais da epidemia de sida en Malawi. De feito, un 20% da poboación urbana é seropositiva. A rexión central tamén padece un grave problema de deforestación, que fai que os campesiños abandonen as súas terras e acudan en masa para a cidade, que crece moi rapidamente.

## Urbanismo 
O centro urbano é moderno. Nel teñen a súa os grandes bancos, as legacións diplomáticas, os hoteis principais, as compañías aéreas e as empresas estranxeiras. Preto levántase a cidade vella, un barrio comercial moi animado, onde se sitúa o mercado, as mesquitas e máis a estación de autobuses. Na beira esquerda do río é onde se localizan os barrios residenciais de maior nivel.

## Comunicacións 
O Aeroporto Internacional de Kamuzu está sito a 35&nbsp;km ao norte da cidade.

## Véxase tamén
Andrés de Solanes

miniatura|dereita|*A Oración do Horto* de Andrés de Solanes.

**Andrés de Solanes**, finado en Vitoria en 1635,  foi un escultor español do século XVII, membro da chamada *Escuela Castellana* e discípulo de Gregorio Fernández.
## Traxectoria
Foi un dos oficiais de confianza do mestre Gregorio Fernández, converténdose en mestre de escultura, co seu propio taller, activo entre 1626 e 1642, e con capacidade para contratar obras, aínda que sempre considerou ao escultor de Sarria como o seu mestre de referencia.

Solanes figura como membro da Confraría Penitencial da Sagrada Paixón de Cristo de Semana Santa de Valladolid para a que realizou varios traballos, entre eles participou no proxecto dun paso procesional do Santo Enterro encargado pola confraría d'A Piedade, así como a entrega en 1629 do paso d'*A Oración da Horta* para a confraría da Santa Vera Cruz.

Outras obras nas que interveu son a escultura do Retablo Maior do Convento de San Pablo de Valladolid e nos retablo do Convento de Aranzazu, en Vitoria, cidade na que expira no ano 1635.
Mariña Pérez Rei

**Mariña Pérez Rei**, nada en Ames en 1966, é unha escritora e profesora galega.

## Traxectoria 
Licenciada en Filoloxía Galego-Portuguesa e Filoloxía Hispánica. É profesora de Lingua Galega e Literatura no IES Eduardo Pondal (Santiago de Compostela), onde creou o grupo Equipo da Dinamización da Lingua Galega.

Participou nas antoloxías poéticas da corrente Sentimentalista e tamén formou parte do Colectivo Maiakovski na edición do longo poema «Intimidación» (Xerais, 2021).

## Obra 
### Poesía 
* *Fanerógama* (2006). Sada: Ediciós do Castro. 100 páxs. ISBN 9788484852285.
* *Apuntamentos para un cuarto confuso e cambiante* (2009). Colección Bourel. 48 páxs.
* *Paquidermo* (2010). Bubela. 88 páxs. ISBN 978-84-937176-4-3.
* *Boca de gárgola* (2014). Círculo Rojo. 82 páxs. ISBN 978-84-9076-465-7.
* *Mallantes* (2021). E. Bubela. 81 páxs. ISBN 978-84-123682-0-8.

### Narrativa 
* *Canícula* (2007). Santiago: Sotelo Blanco. 182 páxs. ISBN 9788478245086.
* *Costa necrópole. Escenarios para deslembrar* (2010). Noia: Editorial Toxosoutos. ISBN 978-84-92792-41-2.
* *Contrapicados* (2012). Santiago: Sotelo Blanco. 210 páxs. ISBN 9788478246229.
* *Finximentos* (2024). Vigo: Xerais. 152 páxs. ISBN 978-84-1110-487-6. ePub: ISBN 978-84-1110-492-0.

### Obras colectivas 
* *En defensa do Poleiro. A voz dos escritores galegos en Celanova* (2010). Toxosoutos.
* *Sentimentalismo. Antoloxía de referencia. Etapa de fundación* (2011). Bubela.
* *Novas de poesía. 17 poetas* (2013). Fundación Uxío Novoneyra.
* *Plug & Play. Antoloxía galega de ciencia ficción erótica* (2015). Urco Editora/Contos Estraños.
* *Miño. Antoloxía do relato galego actual* (2023). Xerais.

## Premios 
* XVIII Premio de poesía Eusebio Lorenzo Baleirón no 2005, por *Fanerógama*.
* Premio de novela curta Manuel Lueiro Rey no 2006, por *Canícula*.
* Gañadora do IX Certame Literario de Relato de Aventuras Antón Avilés de Taramancos no 2010, por *Costa necrópole. Escenarios para deslembrar*.
* Gañadora do XXV Certame de narración curta Ánxel Fole por *Finximentos*.
* II Premio Internacional de Poesía Carlos Oroza en galego por *Unha aria no asedio*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *A escritora Mariña Pérez Rei, premio artigos xornalísticos normalizadores de Carballo*, *Sermos Galiza* o 7 de maio de 2013.
Tamara Canosa

**Tamara Canosa Ferrío**, nada na Coruña o 12 de abril de 1983, é unha actriz e directora de teatro galega.

## Traxectoria 
Comezou na pequena pantalla en series e telefilmes autonómicos a finais dos anos 90, con papeis de adolescente. Así, encarnou a Laura na serie *Mareas vivas*, dos capítulos 54 ao 150. Fixo roles secundarios en diversas producións, o que lle abriu as portas ao debut cinematográfico da man de Gerardo Herrero en *Heroína*.
 
Outro papel importante foi coma secundaria na serie da TVG *Valderrei*, con 95 episodios. Dende o 2005 combina papeis televisivos en series coa interpretación na grande pantalla, en curtas como *Bechos Raros* ou *Juan Marante*, e a participación no filme *Pradolongo*, que protagonizou xunto con Rubén Riós e Roberto Porto. O seu traballo nesta película valeulle o Premio Mestre Mateo á mellor interpretación feminina protagonista do ano 2008. No 2012 volveu á gran pantalla con Ignacio Vilar no filme *Vilamor*.

En 2015 pasou a formar parte da xunta directiva da Academia Galega do Audiovisual.

## Obras teatrais 
* Os actos e as profecías, 2024. Dirección e coautoría. Centro Dramático Galego
* Soños 2023. Dirección.  Culturactiva
* Amantis. 2022. Dirección e coautoría. Rebordelos.
* Liberto. 2020. Dirección e adaptación. Rebordelos.

## Galardóns e nomeamentos 
### Premios Mestre Mateo 
### Premios María Casares 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Rebordelos, empresa cultural da que é fundadora. 
* *El escondite de las palabras*, blog persoal.
* Ficha na AVG
Galicia Social Agraria

***Galicia Social Agraria*** foi unha publicación periódica editada en Mondoñedo entre 1930 e 1936.

## Historia e características 
Órgano da Unión Regional de Federaciones de Sindicatos Agrícolas, esta nova cabeceira formouse da unión de *Acción Social* de Mondoñedo e *Galicia Agraria* da Coruña. O primeiro número apareceu en xullo de 1930, a publicación tiña periodicidade mensual e contaba con 28 páxinas. Antonio Maseda Bouso era o seu director.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* Martínez-López, Alberte (1986). "A prensa católico-agraria en Galiza". *Sociedade e movemento obreiro en Galicia*. Ourense. Deputación Provincial. páxs. 321-372. ISBN 84-505-3843-2. 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Lugo
Rusificación

[300px|miniatura|Países do mundo onde se fala o [Lingua rusa|ruso]]
A **rusificación** é a adopción da lingua rusa ou de aspectos da cultura rusa, voluntariamente ou non, por parte de comunidades non rusas. Nun sentido estrito, o termo "rusificación" emprégase para designar a influencia da lingua rusa sobre as linguas eslavas, bálticas e outras linguas faladas en áreas que controla ou controlaba Rusia. Nun sentido histórico, o termo refírese ás políticas (tanto oficiais como non oficiais) da Rusia Imperial e da Unión Soviética en relación aos seus constituíntes nacionais e ás minorías nacionais de Rusia, que tiñan como obxectivo a dominación rusa.

As principais áreas de influencia da rusificación son a política e a cultura. Na política, un elemento da rusificación é a designación de rusos para asumir posicións administrativas nas institucións nacionais. Na cultura, a rusificación ponse de relevo principalmente no forte emprego do ruso nos asuntos oficiais e na influencia do ruso sobre as linguas nacionais. O desprazamento demográfico en favor da poboación rusa tamén adoita considerarse un xeito de rusificación.

Algúns estudosos diferencian *rusianización* (entendida como a expansión da lingua, cultura e persoas rusas en culturas e rexións non rusas), de *rusificación* (entendida como un proceso de cambio da pertenza étnica de alguén ou da súa identidade de non rusa a rusa). Neste senso, as expansión da lingua, cultura, e persoas rusas (rusianización) non deberían compararse coa asimilación cultural de non rusos (rusificación). Malia ser mesturados ambos os dous procesos, un non leva necesariamente ao outro.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Rusificación de Finlandia
* Rusofilia
* Rusofobia
* Sovietización
* Polonización
* Xermanización

### Ligazóns externas 
* Desrusificación/Tartarización (en inglés)
* Rusificación en Lituania  (en inglés)
* A Identidade Cívica da Rusificación oficial na Rexión Noroeste do Imperio despois de 1863 por Mikhail Dolbilov (en inglés)
* Misión permanente do Instituto Caucasiano para a Fundación da Democracia inaugurado en Tskhinvali – Regnum News Agency (Rusia), 9 de decembro de 2005
* O Tartaristán rexeita o papel dominante dos rusos – Kommersant, 6 de marzo de 2006 (en inglés)
Bonaventura Carles Aribau

**Buenaventura Carlos Aribau**, nado en Barcelona o 4 de novembro de 1798 e finado no mesmo lugar o 17 de setembro de 1862, foi un escritor e economista catalán, considerado o iniciador da Renaixença catalá.

## Traxectoria 
Foi o fundador da *Sociedade Filosófica* de Cataluña, e no ano 1817 publica *Ensayos poéticos*. Uniuse á revolución liberal e colaborou co *Diario Constitucional*. Foi secretario da Deputación de Lleida e membro da *Acadèmia de les Bones Lletres* desde 1820, sendo cofundador e redactor de *El Europeo* en 1823. No 1826 trasládase a Madrid, onde traballo en *La nación*, *La España* e *El Corresponsal*, fundado en 1839 por Gaspar Remisa. Con Rivadeneyra fundou a *Biblioteca de Autores Españoles*. Foi nomeado director xeral do Tesouro(1847), da Xunta de Aduanas e Aranceis (1850), da Casa da Moeda, Minas e Propiedades do Estado (1852) e secretario da Intendencia da Casa Real e Patrimonio (1857).

A obra máis recoñecida de Aribau é a *Oda a la pàtria*, de 1833, que se considera o comezo da Renaixença.
Neuchâtel

O topónimo **Neuchâtel** pode facer referencia a:

;En Suíza
***Neuchâtel**, cidade suíza, que dá nome a:
****Neuchâtel**, cantón suízo;

****Distrito de Neuchâtel**, distrito no cantón homónimo;
****Lago de Neuchâtel**, lago suízo;
;En Francia:
***Neuchâtel-Urtière**, comuna francesa do departamento de Doubs;

## Véxase tamén
***Neuchâtel Xamax FC**, club de fútbol de Neuchâtel, Suíza.
Los Tojos

miniatura|dereita|Localidade de Los Tojos
**Los Tojos** é un concello da Comunidade Autónoma de Cantabria, en España. Está situado ao sueste da comunidade e a uns 62&nbsp;km da capital, Santander.

## Xeografía 
O municipio atópase encaixado na parte alta do Val do Saja, que drena o río homónimo. Limita polo norte con Cabuérniga e máis Ruente, polo leste con Molledo e Bárcena de Pie de Concha, polo oeste con Cabuérniga e máis a Mancomunidade Campoo-Cabuérniga e polo sur coa Mancomunidade Campoo-Cabuérniga e con Hermandad de Campoo de Suso.

### Localidades
Dentro do seu termo municipal áchanse as seguintes entidades de poboación:
* Bárcena Mayor, 75 hab., dos cales 14 viven diseminados
* Correpoco, 56 hab. 
* Saja, 105 hab., con só 1 hab. fóra do casco da entidade.
* El Tojo, 64 hab., con 28 hab. no núcleo e 36 diseminados
* **Los Tojos** (capital), 112 hab., deles 10 dispersos.

## Patrimonio 
Destaca neste municipio Bárcena Mayor, ben de interese cultural con categoría de conxunto histórico.

## Demografía 
## Administración 

* Alcalde electo: María Belén Ceballos de la Herrán (PP).
|

* Alcalde electo: María Belén Ceballos de la Herrán (PP).
|}
Xano

**Xano** pode referirse a:
*o hipocorístico do nome Alexandre, **Xano**;
*o deus da mitoloxía romana **Xano**;
*o satélite de Saturno '''Xano;
Meruelo

**Meruelo** é un concello da Comunidade Autónoma de Cantabria, no norte de España. En 2007 tiña 1467 habitantes. Dista 41&nbsp;km da capital autonómica, Santander.

## Límites
O municipio de Meruelo linda polo norte con Bareyo e máis Arnuero, polo oeste con Bareyo e Ribamontán al Mar, polo sur con Hazas de Cesto e polo leste con Arnuero e máis Escalante. Está situado na històrica comarca da Trasmiera, na parte oriental da comunidade. Ocupa unha área de 17 km².

## Localidades
O concello inclúe as seguintes entidades:
* San Bartolomé de Meruelo.
* San Mamés de Meruelo.
* **San Miguel de Meruelo** (capital).

## Demografía

Fonte: INE
Xano (deus)

Na mitoloxía romana, **Xano** (en latín *Ianus*) é unha deidade que tiña dúas caras mirando para ambos lados do seu perfil. Pai de Fontus. Xano era o deus das portas, os comezos e os finais. Por iso se lle consagrou o primeiro mes do ano, xaneiro.
A súa representación habitual é bifronte, isto é, con dúas caras mirando en sentidos opostos. É o deus dos cambios e as transicións, dos momentos nos que se traspasa o pasado do futuro. A súa protección, esténdese cara aqueles que desexan variar a orde das cousas. Honrábase cada vez que se iniciaba un proxecto novo, nacía un cativo ou se contraía matrimonio.

O seu principal templo no Foro romano tiña portas que daban ao leste a ao oeste, para recibir luz da alba e do solpor, e entre elas situábase a súa estatua, con dúas caras, cada unha mirando en sentidos opostos. En todos os fogares se lle dirixía a pregaria matutina, e en toda tarefa doméstica procurábase a súa asistencia. Como deus dos comezos, invocábase publicamente o primo día de xaneiro (*Ianuarius*). Invócase tamén ao iniciar unha guerra, e mentres esta durase, as portas do seu templo ficaban sempre abertas, cando Roma estaba en paz, a portas fechábanse. Xano non ten equivalente na mitoloxía grega.

Ao igual que Prometeo, Xano é unha sorte de heroe cultural, xa que se lle atribúe, entre outras cousas, a invención do diñeiro, das leis e da agricultura.

As dúas caras reciben o nome de Xano Patulsio (*patulsius*) e Xano Clusivio (*clusivius*).

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
Noticiero del Avia

***Noticiero del Avia*** foi un periódico editado en Ribadavia entre 1910 e 1937.

## Historia e características 
Subtitulado *Periódico de Ribadavia*, apareceu o 15 de outubro de 1910. Tiña periodicidade semanal, aparecendo os domingos, e contaba con catro páxinas. O seu fundador e director foi Emilio Canda Adán. Vencellado ao agrarismo católico a partir de 1929 cambiou o seu subtítulo por *Órgano Oficial del Sindicato Católico Vitivinícola Comarcal del Ribeiro*. Afecto ao deputado José Estévez Carrera. Entre os seus colaboradores figuraron Mario Canda, Manuel Casado Nieto, José Sobreira Fernández, Eugenio López Aydillo, Cesáreo Giráldez, Emilio Álvarez Falcón, Beatriz Sandoval, David Araújo Selas, Ramón Cadía, Marcial Rusell, J. G. Aguirre Ceballos e Manuel Guerra. Foi rival de *El Ribadaviense*. A súa tiraxe era de 500 exemplares en 1910 e 1500 en 1913, caendo a 600 en 1920 para chegar a 1200 en 1927. O último número coñecido é de marzo de 1937.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* Martínez-López, Alberte (1986). "A prensa católico-agraria en Galiza". *Sociedade e movemento obreiro en Galicia*. Ourense. Deputación Provincial. páxs. 321-372. ISBN 84-505-3843-2. 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Ourense
### Ligazóns externas 
* Xornais antigos de Ribadavia. Museo Etnolóxico Rede de bibliotecas públicas de Galicia. Xunta de Galicia.
Euroliga LEN

O **Campionato de Europa de Wáter-polo** (anomeada **Liga de Campions** dende 1996 e **Euroliga LEN** dende o ano 2003) é a máxima competición europea de clubs de wáter-polo. É un torneo organizado pola L.E.N. (Liga Europea de Natación).

## Palmarés 
* **1963/64**: Partizan Beograd 20px
* **1964/65**: Pro Recco Genova 20px
* **1965/66**: Partizan Beograd 20px
* **1966/67**: Partizan Beograd 20px
* **1967/68**: Mladost Zagreb 20px
* **1968/69**: Mladost Zagreb 20px
* **1969/70**: Mladost Zagreb 20px
* **1970/71**: Partizan Beograd 20px
* **1971/72**: Mladost Zagreb 20px
* **1972/73**: Orvosegyetem SC Budapest 20px
* **1973/74**: MGU Moskvà 20px
* **1974/75**: Partizan Beograd 20px
* **1975/76**: Partizan Beograd 20px
* **1976/77**: CSKA Moskvà 20px
* **1977/78**: Canottieri Napoli 20px
* **1978/79**: Orvosegyetem SC Budapest 20px
* **1979/80**: Vasas SC Budapest 20px
* **1980/81**: VK JUG Dubrovnic 20px
* **1981/82**: Club Natació Barcelona 20px
* **1982/83**: Spandau 04 Berlin 20px
* **1983/84**: Pro Recco Genova 20px
* **1984/85**: Vasas SC Budapest 20px
* **1985/86**: Spandau 04 Berlin 20px
* **1986/87**: Spandau 04 Berlin 20px
* **1987/88**: Pallanuoto Pescara 20px
* **1988/89**: Spandau 04 Berlin 20px
* **1989/90**: Mladost Zagreb 20px
* **1990/91**: Mladost Zagreb 20px
* **1991/92**: PK Jadran Split 20px
* **1992/93**: PK Jadran Split 20px
* **1993/94**: Újpesti TE Budapest 20px
* **1994/95**: Club Natació Catalunya 20px
* **1995/96**: Mladost Zagreb 20px
* **1996/97**: CN Posillipo Napoli 20px
* **1997/98**: CN Posillipo Napoli 20px
* **1998/99**: POSK Split 20px
* **1999/00**: VK Becej NIS Naftagas 20px
* **2000/01**: VK JUG Dubrovnik 20px
* **2001/02**: Olympiakos Piraeus 20px
* **2002/03**: Pro Recco Genova 20px
* **2003/04**: Budapest Honvéd SE 20px
* **2004/05**: CN Posillipo Napoli 20px
* **2005/06**: VK JUG Dubrovnik 20px
* **2006/07**: Pro Recco Genova 20px
* **2007/08**: Pro Recco Genova 20px

## Clasificación 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
*Copa LEN
*Liga Española de Wáter-polo
*Liga Galega de Wáter-polo
Pro Recco Genova

O **Pro Recco** é un club de wáter-polo italiano que milita na primeira división do seu país, fundado en 1913.
É o equipo da cidade de Recco, e na súa historia acadou 22 ligas (a primeira en 1959, a última no ano 2008), 5 euroligas, 2 Supercopas de Europa e 3 *Coppe Italia*.

A súa cor e a albiceleste (*Bianco e Celeste*), e o seu símbolo é unha torre.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Euroliga LEN
### Ligazóns externas 
* Sitio do club
César

**César** pode referirse a antropónimos:

*Caio **Xulio César**, militar e político da Roma antiga;
***César Augusto**, sucesor de Xulio César;
***César Borgia**, príncipe italiano;
***César Baldaccini**, escultor contemporáneo; 
***César Vallejo**, poeta e escritor peruano;
***César Rodríguez Álvarez**, futbolista e adestrador español;
***César Pelli**, arquitecto arxentino.

Ou non:

*Os **Premios César**, os galardóns cinematográficos franceses;
*O **César (título)** utilizado polos emperadores romanos;
***César (película)**, de 1936 dirixida por Marcel Pagnol;
***César (teatro)**, unha peza de teatro de  Marcel Pagnol.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Provincia de Betanzos

miniatura|Provincia de Betanzos coas súas xurisdicións en 1753.
A **Provincia de Betanzos** era unha das sete provincias históricas nas que se dividía o territorio de Galicia na Idade Moderna, entre finais do século XV até a división territorial de España en 1833 feita por Javier de Burgos.

## Xeografía 
Cunha superficie de 2433&nbsp;km² e unha poboación de 127&nbsp;755 habitantes a comezos do século XIX, a provincia de Betanzos era unha das menos extensas e máis densamente poboadas de Galicia. Ao norte lindaba co mar Cantábrico, ao leste coas provincias de Mondoñedo e Lugo, ao sur coas provincias de Lugo e Santiago e ao oeste coas de Santiago e A Coruña, ademais do océano Atlántico.

A provincia tiña unha cidade (Betanzos, a capital), once vilas, con Ferrol e Pontedeume entre as máis destacadas, e 239 parroquias. O seu territorio coincidía case por completo coa parte máis nordés da actual provincia da Coruña. En concreto, a parte máis oriental dos actuais concellos das Pontes e Mañón, incluíndo completamente as parroquias mañonesas de Mogor e Bares, pertencía á provincia de Mondoñedo.

## Historia 
A provincia de Betanzos xorde como unidade autónoma baixo o reinado dos Reis Católicos; ata entón achábase unida á da Coruña, formando unha provincia única denominada *A Coruña - Betanzos*. En 1833 perdeu a súa independencia para rematar integrada na actual provincia da Coruña, xunto con gran parte da antiga provincia de Santiago.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
Luena

**Luena** é un concello español situado na Comunidade Autónoma de Cantabria, na comarca do Val do Pas. Dista 48&nbsp;km da capital autonómica, Santander. Segundo datos de 2007 tiña 792 habitantes. A área municipal abrangue 90,8 km².

## Límites 
Luena ten os lindes seguintes: polo norte con Arenas de Iguña, Santiurde de Toranzo e máis Corvera de Toranzo; polo oeste con Molledo e San Miguel de Aguayo; polo leste con Vega de Pas e máis San Pedro del Romeral; polo sur con Campoo de Yuso e a provincia de Burgos, á que se accede pola estrada N-623.

## Localidades 
* Bollacín.
* Bustasur.
* Carrascal de Cocejón.
* Carrascal de San Miguel.
* Cazpurrión.
* El Cocejón.
* Entrambasmestas.
* La Garma.
* Llano.
* Ocejo.
* Los Pandos.
* Pandoto.
* La Parada.
* Penilla.
* La Puente.
* Resconorio.
* Retuerta.
* San Andrés de Luena.
* **San Miguel de Luena** (capital).
* Sel de la Carrera.
* Sel de la Peña.
* Sel del Hoyo.
* Sel del Manzano.
* Selviejo.
* Tablado.
* Urdiales.
* La Ventona.
* Vozpornoche.

## Demografía 

Font: INE

## Monumentos 
* Cova do Churcón, gruta con graffiti e pinturas rupestres.
* Monumentos megalíticos.
* Igrexa de San Miguel, do século XVII.
* Igrexa de Santo André, de 1756.
* Ermida dos Remedios, tamén de 1756.
* Casa de Joaquín Ibáñez de Corbera, de 1765.
## Véxase tamén
La Razón

Diversos periódicos tiveron ou teñen como nome da súa cabeceira ***La Razón***:

### En Galicia
****La Razón***, periódico editado na Coruña en 1872.
****La Razón***, semanario fundado en Vigo en 1889.
****La Razón***, periódico editado en Lugo entre 1910 e 1916.
****La Razón***, semanario fundado en Moaña en 1913.
****La Razón***, semanario fundado na Pobra do Caramiñal en 1916.
****La Razón***, semanario fundado en Redondela en 1918.
****La Razón***, semanario fundado en Santiago de Compostela en 1931.
****La Razón de Cesures***, semanario fundado en Pontecesures en 1900.

### En América
****La Razón***, diario fundado en Buenos Aires en 1905.
****La Razón***, diario fundado en Caracas en 1995.

### En España
****La Razón***, diario fundado en Madrid en 1998.
****La Razón***, diario fundado en Barcelona en 1928.
****La Razón (Madrid)***, revista fundada en Madrid en 1856, por Francesc Pi i Margall

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Razón
Lista de gobernadores xerais de Barbados

Os **gobernadores Xerais de Barbados** desde a súa independencia en 1966 foron:

**Sir* John Montague Stow: 30 de novembro de 1966 - 18 de maio de 1967
**Sir* Arleigh Winston Scott: 18 de maio de 1967 - 9 de agosto de 1976
**Sir* William Douglas (en funcións): 9 de agosto - 17 de novembro de 1976
**Sir* Deighton Lisle Ward: 17 de novembro de 1976 - 9 de xaneiro de 1984
**Sir* William Douglas (en funcións): 10 de xaneiro - 24 de febreiro de 1984
**Sir* Hugh Springer: 24 de febreiro de 1984 - 6 de xuño de 1990
**Dame* Nita Barrow: 6 de xuño de 1990 - 19 de decembro de 1995
**Sir* Denys Williams (en funcións): 19 de decembro de 1995 - 1 de xuño de 1996
**Sir* Clifford Husbands: 1 de xuño de 1996 -31 de outubro de 2011
**Sir* Elliott Belgrave: 1 de novembro de 2011 - 30 de maio de 2012
**Dame* Sandra Mason: 30 de maio de 2012 - 1 de xuño de 2012
**Sir* Elliott Belgrave: 1 de xuño de 2012 - 30 de xuño de 2017
**Sir* Philip Greaves: 1 de xullo de 2017 - 8 de xaneiro de 2018
**Dame* Sandra Mason: 8 de xaneiro de 2018 - presente

## Véxase tamén 
* Reinos da Commonwealth de Nacións
Sismoloxía

A **sismoloxía** (do grego *seísmos* = sismo e *logos* = estudo) é unha rama da xeofísica que se encarga do estudo dos terremotos e a propagación das ondas elásticas (sísmicas) que se xeran no interior e a superficie da Terra.

A sismoloxía, inclúe, entre outros fenómenos, o estudo de maremotos e elementos asociados (tsunamis) e vibración previas a erupcións volcánicas. En xeral, os terremotos orixínanse nos límites de placas tectónicas e son produto da acumulación de tensións por interaccións entre dous ou máis placas.

A interpretación dos sismogramas, que se rexistran ao paso das ondas sísmicas, permiten estudar o interior da Terra.

## Sismólogos famosos 
* Beno Gutenberg
* Hiroo Kanamori
* Inge Lehmann
* Giuseppe Mercalli
* John Milne
* Richard Dixon Oldham
* Charles Francis Richter
* Vassilis Papazachos
* Panayotis Varotsos
* Indra Narayan Gupta
* Keiiti Aki

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Sismo
* Sismógrafo
* Sismoloxía de exploración
* Tectónica de placas
* Escala sismolóxica de Richter
* Escala de Mercalli
Circuíto urbano de Valencia

O **circuíto urbano de Valencia** é un circuíto de carreiras urbano da cidade de Valencia, que acolleu o Gran Premio de Fórmula 1 desde 2008 a 2012, xunto coa GP2 Series. O primeiro gran premio de Europa valenciano disputouse o 24 de agosto de 2008.

O circuíto empezou a construírse en outubro de 2007 e ten unha lonxitude de 5.473 metros, con 25 curvas, 11 á esquerda e 14 á dereita.

## O circuíto 
O circuíto urbano de Valencia transcorre pola zona do Grau, rodea a dársena interior do porto da cidade e pola nova reordenación urbana do barrio de Nazaret que será construído entre as vías do ferrocarril, a antiga canle do Turia e do Porto. A media de anchura do circuíto é de 14 metros.

Os boxes e a recta de meta atópanse no tinglado número 4 do porto. O trazado do circuíto segue rodeando a dársena en sentido das agullas do reloxo pola vía perimetral ata chegar ao "Guindastre Cabria" onde se achega ao cantil do porto. O trazado, a continuación, atravesa o paseo do Foredek cheo de palmeiras para pasar á chaira previa á Mariña Norte, alí cunhas cantas curvas "lentas" achéganse perpendicularmente á canle de acceso á dársena para cruzalo a través dunha ponte xiratoria.

Unha vez pola Mariña Sur, o trazado discorre cerca do peirao seguindo a curva que este describe, para penetrar por onde actualmente se atopa a ponte levadiza, xa pegado ao muro que separa a mariña de lecer do porto comercial.

Tras pasar xunto á lonxa de pescadores o trazado afástase da dársena pola porta de Estaleiros, enfilando directo cara á ponte do mesmo nome, pero antes de chegar onde el, xira á dereita 90º para penetrar na nova zona urbana do Grau que se atopa en construción a día de hoxe. Aquí, o trazado bordea a antiga canle do río Turia ata chegar á vía do ferrocarril, onde cunha curva en pinza pasa xunto ao cemiterio do Grao e diríxese cara ao norte a buscar a prolongación da avenida de Francia.

Ao chegar a esta nova avenida discorre pola súa calzada dereita, cruza a glorieta que no futuro servirá de unión deste barrio co de Moreras, e transita por un xogo de curvas en "S" que sortea algúns edificios aínda en uso existentes pola zona. Finalmente, pasa a avenida Enxeñeiro Manuel Soto e cun xiro a esquerdas entra de novo na recta de saída, xa dentro do porto e preto da dársena.

## Palmarés 
### Todos os gañadores de Fórmula 1, no circuíto de Valencia 
*Piloto récord: Sebastian Vettel (2)País récord: Brasil, Alemaña (ambos 2)construtor récors: Ferrari, Red Bull (ambos 2)Motor récord: Ferrari, Renault (ambos 2)Rekordsieger Reifenhersteller: Bridgestone (3)*

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Valencia 
* Fórmula 1 
* Motociclismo

### Ligazóns externas 
* Web oficial de Fórmula 1 en Valencia
Maite Dono

**María Teresa Dono Duro**, nada en Gasteiz o 17 de febreiro de 1969, é unha cantante, actriz e escritora galega.

## Traxectoria 
Cursou estudos de Filoloxía Inglesa na Universidade de Santiago de Compostela e licenciouse en Interpretación na *Real Escuela de Arte Dramático de Madrid*. Desde 1993 participou en varios proxectos como actriz.

Editou dous traballos discográficos na súa andaina musical: O primeiro álbum *Corazón de Brief* (1998) en homenaxe a Emilio Cao no que interpretaba as súas pezas. O segundo, titulado *O mar vertical* (2001), é moito máis persoal e inclúe pezas propias, traballo que se completa cun libro de poemas homónimo. Tamén participou no cd recompilatorio Cantigas de Nadal.

Maite Dono comparte e colabora en proxectos con diferentes artistas da escena galega: jazz, acompañando a Baldo Martínez e Alberto Conde, interpretando cantigas medievais xunto a Carlos Beceiro ou traballos con Roberto Somoza. Ten participado tamén en traballos musicais de Na Lúa, La Musgaña.

Actualmente vive en Madrid.

## Obra musical 
* *Corazón de Brief*, 1998.
* *O mar vertical*, 2001.

## Obra literaria en galego 
### Poesía 
* *O mar vertical*, 2000, Espiral Maior.
* *Desilencios*, 2004, Sociedade de Cultura Valle-Inclán.

### Obras colectivas 
* *Tamén navegar*, 2011, Toxosoutos.

### Premios 
* XXIII Premio Esquío de poesía no 2003, por *Desilencios*.

## Obra literaria en castelán 
### Poesía 
* *Manta de sombra*, 1996, Libertarias/Prodhufi.

### Premios 
* Premio Internacional Libros del Egoísta no 1995, por *Manta de sombra*.
Víctor Fábregas

**Víctor Fábregas Martínez**, nado en Esteiro (Muros) o 11 de febreiro de 1971, é un humorista e actor galego.

## Traxectoria 
Empezou no teatro afeccionado na infancia, da man de Xosé Agrelo Hermo. Na universidade realizou un posgrao de teatro e marchou a Alcalá de Henares a estudar teatro clásico. Dous anos despois volveu a Galiza e, logo de traballar nunha conserveira, comezou a rodar para a TVG no programa *Con perdón,* baseado en bromas feitas a cidadáns anónimos mediante unha cámara oculta. Con todo, a fama acadouna polo seu papel de Tucho nos Tonechos, un dúo cómico que mantiña co actor Roberto Vilar. Este dúo empezou actuando no *Luar* da TVG a comezos do século XXI e despois consolidouse cun programa de seu, *O show dos Tonechos*. A comezos de xaneiro de 2009 anunciaron a separación dos Tonechos.

En 2009 Fábregas participou na serie de temática xornalística *O Nordés* (TVG) e tamén na película-documental *Flores tristes*, de Manolo Abad. En 2011 participou en *18 Comidas*, de Jorge Coira. Dende 2011 deu vida ao personaxe de *Lino* na serie *Era visto!* durante as once tempadas que se fixeron desta. Tamén formou parte de *Pazo de familia* (Tomaso) (TVG), durante oito tempadas.

En 2019 interpretou o tenente Poncela na serie *Lobos&Cordeiros* (TVG).

Ten colaborado en episodios de *Pratos combinados*, *Rías Baixas*, *O país dos prodixios*, *Meus queridos veciños*, *Luci*, *Augasquentes*...

Fixo dobraxe na curta *Km 53* e a longametraxe *A crise carnívora*.

En 2020 protagonizou a serie cómica *Do dereito e do revés* (TVG) e copresentou con Ledicia Sola as dúas tempadas do programa de viaxes *Vou que teño que ir* (TVG).

Desde o 2021 participa habitualmente en *Land Rober Tunai Show* (TVG), *Luar* (TVG) e conduce a terceira tempada do programa de viaxes *Sen Código Postal* (TVG). Traballou en *O corpo aberto* (Ángeles Huerta, 2022) e *O home e o can* (Ángel de la Cruz, 2022).

## Galardóns e nomeamentos 
### Premios Mestre Mateo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Os Tonechos
### Ligazóns externas 
* Ficha en culturagalega.org
* Ficha na IMDb
Encoro de Vilasouto

O **encoro de Vilasouto** é un pantano artificial situado no concello do Incio, na provincia de Lugo, entre as parroquias de Vilasouto, Eirexalba e Goó, que forma parte da conca do río Mao.
Ten unha capacidade máxima de 21 hm³ e ocupa unha extensión de 111 ha, cunhas dimensións de 2&nbsp;km de longo e 1,5&nbsp;km de ancho, aproximadamente.

Construíuse en 1969, coa intención de solucionar os problemas de abastecemento de auga de boa parte da Terra de Lemos, mediante o regadío do Val de Lemos. O encoro anegou terras e vivendas, afectando sobre todo ás parroquias de Vilasouto, Eirexalba e Goó, sendo os núcleos do  Barreal, A Illeira e Outeiro os máis afectados. O encoro tamén asolagou na paraxe coñecida como *Agro do Pepe* rochas con petróglifos que quedan mergulladas durante as épocas de intensas choivas. Tamén quedou en desuso a antiga igrexa de San Mamede de Vilasouto, construíndose unha nova no centro da vila actual.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Estado actual do encoro de Vilasouto 
*Galería de Imaxes do Encoro na páxina do concello
*Ruta turística do Encoro de Vilasouto
Fento do botón

O **fento do botón** (***Woodwardia radicans***) é unha especie rara de fento xigante, cuxa orixe remóntase á era Terciaria, pertence á familia Blechnaceae. A planta pode chegar aos 3 metros de altura.

O seu hábitat son os noiros arxilosos e de solos eutrofos e con escorrentía acentuada. Aparece en zonas sombrías de ambiente moi húmido como son os bosques de ribeira das zonas atlánticas.

O fento atópase distribuído moi fragmentariamente, aparecendo nas Illas Canarias, Madeira e Azores e na faixa atlántica. Así mesmo tamén se distribúe nunhas poucas localidades do norte de África (Alxeria). Na Europa continental atópase en pequenos redutos nalgunhas localidades de Italia, e do norte da Península Ibérica. No mar Mediterráneo está presenta na illa de Córsega (Francia).
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
Roberto Vilar

**Roberto Vilar Fernández**, nado en San Cristovo (Xove) o 5 de xullo de 1971, é un actor, humorista e presentador galego.

## Traxectoria
Nacido e criado en San Cristovo afeccionouse dende novo ao baloncesto e ao OAR Ferrol, chegando a probar como xogador da súa canteira. Estudou en Viveiro e no seminario de Mondoñedo, e comezou a traballar na TVG no programa *Con perdón*, baseado en bromas feitas a cidadáns anónimos mediante unha cámara oculta e en Pequeno hotel (2001). Pero a fama chegoulle polo seu papel nos Tonechos, un dúo cómico que mantiña co actor Víctor Fábregas. Este dúo empezou actuando no *Luar* da TVG o 19 de setembro de 2002

Desde o 10 de outubro de 2009 e ata o 24 de novembro de 2011 presentou na TVG o espazo *Land Rober*, que se emitía os xoves á noite con grande éxito de audiencia.

En 2011 asinou un contrato con Mediaset España para presentar na súa cadea de televisión Cuatro o concurso *Salta a la vista*, que compaxinou durante unhas semanas co seu traballo en *Land Róber*. O 23 de novembro, a TVG anunciou a non renovación do contrato con CTV, produtora do programa, e o espazo de humor *Land Rober* cesou as súas emisións o 24 de novembro.

En outubro de 2013 comezou a presentar o programa da TVG *Entre familias anda o xogo*, que se emitía os sábados á noite. O 12 de abril de 2014 encargouse de conducir os XII Premios Mestre Mateo.[alt=Roberto Vilar despois do Land Rober|miniatura|Roberto Vilar tras unha emisión do [Land Róber Tunai Show|Land Rober Tunai Show]]
Na fin de ano do 2014 anunciou a volta de *Land Rober*, programa que comezou a presentar unhas semanas despois baixo o nome de *Land Rober Tunai Show*, acompañado de humoristas como Xosé Antonio Touriñán, Manuel Manquiña, Isabel Risco e Pili Pampín.

O 11 de abril de 2015 presentou os XIII Premios Mestre Mateo.

No 2018 presentou La noche de Rober en Antena 3, programa que foi cancelado tras seis emisións.

## Galardóns e nomeamentos 
### Premios Mestre Mateo 
### Premios Iris 
### Premios Somriu 
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Víctor Fábregas
*Os Tonechos

### Ligazóns externas
*Sitio web de Roberto Vilar 
*Ficha na IMDb
Sapo común

O **sapo común** (*Bufo bufo*) é un anuro moi habitual en toda clase de hábitats europeos, sobre todo naqueles con certo grao de contaminación, como balsas de rega, estanques etc. Distribúese por toda Europa agás Irlanda e algunhas illas mediterráneas. É un dos anuros máis coñecidos, dada a súa distribución e requirimentos ecolóxicos laxos.

Un feito curioso que poucos coñecen é a capacidade dos sapos de atraer presas movendo un dos dedos das súas patas traseiras coma se dunha miñoca se tratase.

## O sapo na cultura popular galega 
Crese que o sapo é un animal pezoñento e que a mucosidade da súa pel, o seu cuspe e mesmo os ouriños son tóxicos para quen os toque. Dise que ese mexo pode cegar a quen o recibe ou provocarlle bochas na pel (*mal do coxo* ou *mal do goxo*).

Tamén é quen de botar un mal de aire denominado especificamente *mal de sapo*. O Domingo de Ramos era tradición bendici-las leiras cunha póla de oliveira e auga bendita, para expulsa-los posibles seres maléficos:
:: *Sapos e ratos,/ bruxas e meigas,/ fóra das miñas veigas*.

Pero tamén entran na terapéutica popular, e así pretendíase cura-la reuma refregando cun sapo a articulación dorida. Colgando do pescozo dunha parturiente unha bulsa con dous sapos vivos, evitábanse as hemorraxias tralo parto. Para cura-las anxinas a un rapaz era bo colocarlle na gorxa un sapo aberto.

Segundo un poema de Lamas Carvajal, os ollos dun sapo formaban parte do remedio para curar o *tangaraño* dos nenos, que non é outra cousa que o raquitismo:
:: ''A nai unha bulsa/ colgoulle ô pescozo con escapularios,/ medallas e figas,/ a pel d'unha cobra y-os ollos d'un sapo''.

## Notas
Sapo raxado

O **sapo raxado** ou **sapo pinto** (*Discoglossus galganoi*) é unha especie de *Ranidae* que vive na Península Ibérica. Atópase ameazada de extinción pola perda do seu hábitat natural.

## Descrición 
Sapo de pequeno tamaño de 45 a 75 mm, de cabeza achatada, case tan longa como ancha, e fociño obtusamente afiado. De pel lisa ou con pequenas granulacións de cor moi variable, dende tonalidades pardas, rosáceas, verdosas ou case negras.

## Distribución 
Endemismo ibérico, a súa área de distribución comprende Portugal e a metade occidental da España peninsular. En España, está presente en toda Galicia, e esténdese polo leste por Asturias e a maior parte da cornixa cantábrica, polo norte e oeste de Castela e León, zonas de Ávila, Estremadura, suroeste da Comunidade de Madrid e serra de Guadarrama, a maior parte da provincia de Toledo e Cidade Real e Andalucía occidental até o val do Guadalquivir.

## Hábitat 
Ocupa unha gran variedade de hábitat, case sempre sobre substratos silicios ou metamórficos, en zonas abertas, en ríos e regatos, en zonas de elevada humidade con abondosa de vexetación herbácea, que lle serve de refuxio.

## Ameazas 
A alteración e destrución directa dos medios acuáticos, os impactos dos cultivos agrícolas e a contaminación química dos cursos de auga. A depredación directa do cangrexo de río americano, está minguando as súas poboacións.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
### Bibliografía 
* Bosch, J., Beja, P., Tejedo, M., Lizana, M., Martínez-Solano, I., Salvador, A., García-París, M. & Gil, E.R. 2004. Discoglossus galganoi

### Ligazóns externas 
* 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
Lagarta da serra

A **lagarta da serra** (*Iberolacerta monticola*) é un membro do xénero *Iberolacerta* endémico de España e Portugal.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
* Lista de réptiles de Galicia
Plutocracia

Unha **plutocracia** (πλουτοκρατία, do grego *ploutos* 'riqueza' e *cracia* 'goberno') é unha forma de estado no que existen influencias desequilibradas na toma de decisións a favor dos que ostentan as fontes de riqueza.