Professional Women's Hockey League

A '''Professional Women's Hockey League** ou **PWHL'* (en francés *Ligue professionnelle de hockey féminin* ou *LPHF*) é unha liga profesional feminina de hóckey sobre xeo do Canadá e os Estados Unidos. A liga foi fundada en 2023 e está integrada por oito equipos, catro de cada un dos países. Os equipos xogan unha liga regular, despois da cal os catro primeiros equipos se cualifican para os *play-offs* que determinan o equipo campión da Walter Cup. É propiedade e está operada na súa totalidade por Mark Walter Group.

As diferenzas entre a PWHL e outras ligas profesionais de América do Norte inclúen o sistema de puntos 3-2-1-0, a suspensión das penalizacións logo dun gol en inferioridade numérica, a quenda de *shootouts* ao mellor de cinco, e maiores restricións ao contacto físico (*body checking*). Os partidos de liga son retransmitidos a nivel nacional no Canadá pola CBC e TSN, e as súas afiliadas francófonas Radio-Canada e RDS, e en ambas linguas en Amazon Prime Video. Nos Estados Unidos, retransmítese por canles deportivas rexionais con sede en cada cidade estadounidense representada na liga. Tamén se retransmite internacionalmente vía *streaming'' en YouTube, coa excepción do Canadá, así como Nova Sport na República Checa e Eslovaquia.

O colapso da Canadian Women's Hockey League en 2019 levou á creación da Professional Women's Hockey Players Association (PWHPA), unha organización sen ánimo de lucro que avogaba por un maior profeionalismo do hóckey feminino. As afiliadas á PWHPA boicotearon as ligas existentes, incluída a Premier Hockey Federation (PHF), co obxectivo de establecer unha liga profesional estable e unificada, e traballaron para lograr un convenio colectivo co Mark Walter Group e Billie Jean King Enterprises. O Mark Walter Group adquiriu os activos da PHF logo da súa tempada 2022-23. Posteriormente a PWHPA traballou co Mark Walter Group para crear unha liga unificada con novos propietarios e directivos. O primeiro *draft* da liga tivo lugar en setembro de 2023, e a súa primeira tempada comezou en xaneiro de 2024.

## Historia 
### Antecedentes e a PWHPA 
O hóckey sobre xeo feminino profesional e de alto nivel desenvolveuse en América do Norte de xeito intermitente dende finais do século XX. A National Women's Hockey League (NWHL) fundouse en 1999, con equipos de Ontario e Quebec principalmente. Algúns equipos do Oeste do Canadá competiron de xeito intermitente, mais en 2004 creouse a Western Women's Hockey League. A Canadian Women's Hockey League (CWHL) substituíu á NWHL e estivo activa durante 12&nbsp;tempadas, dende 2007 ata 2019, con equipos competindo pola Clarkson Cup. A CWHL, que operaba sen fins de lucro, non pagaba salarios ás xogadoras, mais ás veces ofrecía estipendios e bonificacións, xa que aspiraba a converterse nunha liga profesional. Con todo, a liga careceu de estabilidade financeira e pechou abruptamente en 2019. En 2015 creouse nos Estados Unidos unha nova National Women's Hockey League —logo renomeada Premier Hockey Federation (PHF)— que ofrecía salarios ás xogadoras, e que se expandiu ao Canadá en 2020. Con todo, logo da disolución da CWHL, centos de xogadoras destacadas, incluíndo atletas olímpicas canadenses e estadounidenses, fundaron a Professional Women's Hockey Players' Association (PWHPA) e optaron por boicotear as ligas existentes na procura dunha liga profesional unificada e financeiramente estable. Mentres tanto, a PWHPA logrou alianzas con patrocinadores e equipos da National Hockey League, organizando torneos de exhibición para xerar apoio ao seu obxectivo.

En 2022 a PWHPA asociouse con Mark Walter Group e BJK Enterprises, lideradas polo propietario de Los Angeles Dodgers e Billie Jean King respectivamente, coa intención de crear unha nova liga profesional. En 2023 os dous socios comerciais mercaron os activos da PHF, que cesou as súas operacións. A PWHPA negociou un convenio colectivo antes do lanzamento da nova liga profesional pola que o sindicato estivera traballando.

### Fundación e tempada inaugural 
En agosto de 2023 o Mark Walter Group anunciou a creación da Professional Women's Hockey League (PWHL), xunto coa localización dos seis equipos fundadores: Boston, Minneapolis–St. Paul, Montreal, a Cidade de Nova York, Ottawa e Toronto. Os equipos comezaron a constuir os seus cadros de xogadoras ese mesmo verán, cun período inicial de dez días para fichar axentes libres. Emily Clark, Brianne Jenner e Emerance Maschmeyer convertéronse nas primeiras xogadoras da liga logo de fichar polo PWHL Ottawa. O *draft inautural* tivo lugar o 18 de setembro de 2023 no Canadian Broadcasting Centre de Toronto, onde o daquela denominado PWHL Minnesota escolleu a Taylor Heise como primeira elección nun *draft* de quince roldas e 90&nbsp;xogadoras seleccionadas de entree 286&nbsp;elixibles. A liga anunciou que, debido ás limitacións de tempo, os equipos non recibirían nomes ata despois da tempada inaugural, e empregarían camisolas co nome das localidades dos equipos nunha marca denominativa diagonal.

[miniatura|250px|O primeiro partido de [PWHL Minnesota|Minnesota como local foi un dos catro encontros da tempada nos que se estableceron récords de asistencia a partidos femininos profesionais de hóckey sobre xeo.]]

Antes do inicio da tempada inaugural, os seis equipos reuníronse no Utica University Nexus Center a principios de decembro para un campamento de avaliación de cinco días, incluídos xogos de adestramento paara experimentar coas novas regras. O primeiro partido da history tívo lugar o 1 de xaneiro de 2024, cando Toronto recibiu a New York no Mattamy Athletic Centre. Ella Shelton, de New York, anotou o primeiro gol da liga en camiño a unha vitoria por 4-0. A audiencia televisiva canadense do partido chegou aos 2,9&nbsp;millóns de persoas e foi a maior para programas deportivos ou de entetemento dese día, superando á do 2024 NHL Winter Classic. O récord de asistencia a un partido profesional feminino de hóckey sobre xeo superouse en numerosas ocasións durante a tempada: no primeiro partido como local de Ottawa no TD Place Arena o 2 de xaneiro rexistráronse 8&nbsp;318&nbsp;persoas nas bancadas; 13&nbsp;316 no primeiro partido de Minnesota na casa, o Xcel Energy Center, o 6 de xaneiro; 19&nbsp;285 no partido inaugural "Battle on Bay Street" no Scotiabank Arena de Toronto o 16 de febreiro; e 21&nbsp;105 no partido "Duel at the Top" disputado no Bell Centre de Montreal o 20 de abril. Os dous últimos atraeron a audiencias máis grandes da historia do hóckey feminino, superando as 18&nbsp;013&nbsp;persoas que asistiran ao partido entre Canadá e Finlandia no Campionato do Mundo Feminino de 2013. Minnesota derrotou a Toronto nunha serie de cinco encontros, mentres que Boston superou a Montreal en tres partidos consecutivos, decidíndose todos eles na prórroga. Na final, Minnesota gañou a Boston nunha serie de cinco partidos para conseguir o primeiro campionato da Walter Cup. Natalie Spooner foi a máxima anotadora da tempada e a gañadora inaugural do Trofeo Billie Jean King á MVP da tempada, mentres que Taylor Heise liderou os *play-offs* en anotación e foi nomeada MVP da post tempada.

### 2025: a primeira expansión 
Antes do inicio da tempada 2024-25, a liga anunciou que estaba a explorar unha posible expansión, abrindo o proceso a propostas e declarando que finalmente buscaría agregar dous novos equipos cando fora posible; en novembro de 2024, a liga recibira máis de dúas ducias de propostas de expansión. O 18 de abril de 2025, informes sinalaron que o primeiro equipo de expansión da liga podería estar en Vancouver, con Seattle supostamente como mellor opción para o segundo. O 23 de abril de 2025 a liga anunciou que Vancouver recibiría o primeiro equipo de expansión da historia da liga, que xogaría os seus partidos como local no Pacific Coliseum a partir da tempada 2025-26. Unha semana despois, o 30 de abril, a liga anunciou que Seattle recibiría o segundo equipo de expanión para a tempada 2025-26, que xogaría os seus partidos como local no Climate Pledge Arena, fogar do Seattle Kraken da NHL, que tería un papel de apoio ao equipo logo de ter apoiado a súa oferta de expansión. O 21 de maio, a PWHL nomeou a Meghan Turner como directora xeral do equipo de Seattle.

## Equipos 
Na tempada 2025–26 compiten na liga un total  oito equipos, os seis equipos orixinais (Montreal Victoire, Ottawa Charge, e Toronto Sceptres do Canadá, e Boston Fleet, Minnesota Frost, e New York Sirens dos Estados Unidos) así como os equipos de expansión Seattle Torrent e Vancouver Goldeneyes. Os seis equipos orixinais foron descritos como os propios *"Original Six"* da liga, mentres que a PWHL os denominou os *"Inaugural Six"*. As localizacións dos equipos escolléronse por seren mercados das franquías da National Hockey League con "antecedentes de apoio ao hóckey e, especialmente, ao deporte feminino". Os equips están situados en cinco dos sete mercados da antiga Premier Hockey Federation (as Buffalo Beauts e o Connecticut Whale non recibiron unha franquía de remprazo na PWHL, mentres que Ottawa conseguiu un equipo.

Os posibles alcumes que se rexistraron na Oficina de Patentes e Marcas Rexistradas dos Estados Unidos en outubro de 2023 foron: Boston Wicked, Minnesota Superior, Montreal Echo, New York Sound, Ottawa Alert, e Toronto Torch. Con todo, a liga optou finalmente por renunciar ás identidades únicas dos equipos na tempada inaugural, enfatizando no seu lugar a marca da liga. Isto significaba que os equipos carecían de nome, logotipo, e camisolas estilizadas, e eran identificados pola súa cidade. O 9 de setembro de 2024, antes do inicio da segunda tempada da liga, anunciáronse os nomes e logotipos dos equipos, e ningún deles coincidía cos nomes rexistrados en 2023: Boston Fleet, Minnesota Frost, Montreal Victoire, New York Sirens, Ottawa Charge, e Toronto Sceptres.

Algúns equipos experimentaron con múltiples sedes durante a tempada inaugural, e a liga tamén organizou numerosos partidos en sedes neutrais. Na tempada 2025-26, Minnesota xoga os seus partidos como local no Grand Casino Arena, a sede de maior capacidade da liga con 17&nbsp;954&nbsp;persoas, Seattle na segundo maior sede, o Climate Pledge Arena, e Nova York na terceira maior, o Prudential Center en Newark (Nova Jersey). Boston yoga no Tsongas Center na University of Massachusetts Lowell (Lowell, Massachusetts), Montreal no Place Bell en Laval, Ottawa no TD Place Arena en Lansdowne Park (Ottawa), Toronto no Coca-Cola Coliseum, e Vancouver no Pacific Coliseum. A liga ten organizado tamén partidos únicos noutras sedes, como o Bell Centre de Montreal ou o Scotiabank Arena de Toronto, en partidos coñecidos como "Duel at the Top" (en galego *"Duelo no cumio"*) e "Battle on Bay Street" (en gale *"Batalla en Bay Street"*), partidos de rivalidade entre ambas cidades. Outras sedes de partidos individuais foron o Little Caesars Arena de Detroit; o PPG Paints Arena en Pittsburgh; e o Prudential Center de Newark. En novembro de 2024, a liga anunciou a "Takeover Tour" para a tempada 2024-25, na que se podería ver os equipos en nove partidos en sedes neutrais en Seattle, Denver, Buffalo, Raleigh, Detroit, St. Louis, Cidade de Quebec, Vancouver, e Edmonton. A liga tamén suxeriu que consideraría disputar partidos en Europa en tempadas futuras.

## Organización 
[miniatura|250px|[Mark Walter, financiador da PWHL na súa creación e propietario da liga.]]
A PWHL e os seus oito equipos son propiedade do Mark Walter Group. O Consello de Administración da PWHL está formado por Billie Jean King, Ilana Kloss, Stan Kasten, e Royce Cohen. Jayna Hefford é a vicepresidenta sénior de operacións de hóckey e Amy Scheer é a vicepresidenta sénior de operacións comerciais. A antiga xogadora de hóckey e locutora Cassie Campbell-Pascall é asesora da Xunta. A liga contratou a máis de 100&nbsp;persoas para apoiar as operacións da liga, o que a distingue das ligas femininas de hóckey anteriores que non contaban con este apoio operativo. Único para o hóckey feminino profesional, a PWHL estableceu un convenio colectivo de oito anos co sindicato de xogadoras. O convenio colectivo establece que cada equipo debe contratar canto menos a seis xogadoras cun salario mínimo de 80&nbsp;000&nbsp;dólares, e non máis de nove xogadoras cun salario mínimo da liga de 35&nbsp;000&nbsp;dólares. Os equipos deben acadar un salario medio de 55&nbsp;000&nbsp;dólares. Preveuse que os salarios base e medio aumenten un 3% por tempada ata o final do acordo en 2031. O convenio colectivo tamén describe as bonificacións por rendemento e por equipo, incluíndo unha bonificación de 63&nbsp;250&nbsp;dólares para o equipo campión, e outros incentivos financeiros, como estipendios de vivenda.

## Formato e regras 
### Formato de competición 
A tempada inaugural da PWHL consistiu nun calendario de 24&nbsp;partidos entre os meses de xaneiro e maio. Para a tempada 2024–25, o calendario incluíu 30 partidos xogados dende novembro ata maio, con cada equipo enfrontándose a cada un dos seus cinco rivais seis veces. O calendario incluía un parón na metade da tempada durante o Campionato do Mundo en abril. Para a taboa de clasificación emprégase un sitema de 3-2-1-0&nbsp;puntos, no que un equipo recibe 3&nbsp;puntos pola vitoria no tempo regulamentario, 2&nbsp;puntos pola viotoria na prórroga ou nos *shootout*, e 1&nbsp;punto pola derrota na prórroga ou nos *shootout*. Os equipos compiten pola Walter Cup, un trofeo que leva o nome dos patrocinadores financeiros da liga, a familia Walter.

### Regras 
As regras da PWHL seguen de preto os estándares da National Hockey League e da Federación Internacional de Hóckey sobre Xeo (IIHF), con algunhas innovacións notables. Unha norma de "jailbreak" permite a un equipo anular unha penalización menor en contra anotando un gol en inferioridade numérica. Durante as quendas de *shootouts* ao mellor de cinco, calquera xogadora é elixible para disparar en calquera momento, mesmo con múltiples intentos. A executive da liga Jayna Hefford declarou que o contacto corporal incluíuse a instancias das xogadoras.

## *Draft* 
[miniatura|225px|[Taylor Heise, primeira xogadora seleccionada no primeiro posto do *draft* en 2023.]]

Como ocorre co resto das grandes ligas profesionais norteamericanas, a PWHL conta cun *draft* no que os equipos da liga seleccionan novas xogadoras amateurs de ligas universitarias norteamericanas (a estadounidense NCAA e a canadense U Sports) ou xogadoras profesionais procedentes de Europa. Antes do inicio da tempada inaugural houbo un período no que os seis equipos que participaron puideron fichar a xogadoras como axentes libres antes do *draft*, que se celebrou o 18 de setembro de 2023 no Canadian Broadcasting Centre de Toronto no que seleccionaron en 15&nbsp;roldas un total de 90&nbsp;xogadoras das 268&nbsp;elixibles, e nesta ocasión a orde de selección estableceuse por sorteo.

A orde de elección determínase mediante o *Gold Plan*, segundo o cal os equipos comezan a sumar puntos acumulables para o draft no momento no que quedan excluidos dos *play-offs* de xeito matemático, o equipo que máis puntos suma obtén a primeira escolla do *draft*, o que incentiva aos equipos a seren competitivos ata o final da liga regular. Os equipos poden intercambiar a orde de escolla entre eles, por exemplo intercambiando xogadoras para subir posicións no *draft*.

A estadounidense Taylor Heise (Minnesota Golden Gophers) foi a primeira xogadora seleccionada no número un en 2023, mentres que en 2025 a checa Kristýna Kaltounková (Cogate) converteuse na primeira xogadora escollida no número un que non naceu en América do Norte.

## Palmarés 
## Asistencia 
[miniatura|250px|O [Capital One Arena de Washington durante o partido disputado polas New York Sirens e as Montreal Victoire no que se superou o mellor rexistro de asistencia a un partido de hóckey sobre xeo feminino nos Estados Unidos.]]
Na súa tempada inaugural a PWHL bateu varios récords de audiencia. O 27 de xaneiro de 2024, durante o partido que disputaron Montreal e Ottawa no Place Bell de Laval (Quebec) rexistrouse a maior audiencia a un partido profesional de hóckey sobre xeo feminino no Canadá logo de rexistrar 8&nbsp;646&nbsp;persoas nas bancadas. Posteriormente, no Little Caesars Arena de Detroit superouse o récord de asistencia a un partido feminino nos Estados Unidos de América con 13&nbsp;736&nbsp;persoas nas bancadas durante a vitoria de Boston&nbsp;fronte a Ottawa o 16 de marzo&nbsp;de 2024. O 16 de febreiro&nbsp;de 2024 superouse un novo rexistro de asistencia cando 19&nbsp;285&nbsp;persoas presenciaron en directo no Scotiabank Arena de Toronto o partido entre Toronto e Montreal. Con todo, o maior fito da competición chegou o 20 de abril de 2024, cando 21&nbsp;105&nbsp;persoas encheron o Bell Centre&nbsp;de Montreal durante o partido entre o equipo local e Toronto, converténdose deste xeito no partido máis visto na historia do hóckey sobre xeo feminino. O 28 de novembro de 2025 no partido que enfrontou o Seattle Torrent o Minnesota Frost no Climate Pledge Arena batiuse un novo récord de asistencia nun partido de hóckey sobre xeo feminino nos Estados Unidos cun total de 16&nbsp;014&nbsp;persoas nas bancadas do pavillón de Seattle, mais o 18 de xaneiro de 2026 superouse esta marca cando 17&nbsp;228&nbsp;persoas presenciaron a vitoria das New York Sirens sobre o Montreal Victoire no Capital One Arena de Washington dentro do *Takeover Tour 2025-26*.

## Radiodifusión 
A produción de todas as retransmisións dos partidos da PWHL está a cargo da liga, con Dome Productions (propiedade conxunta de Bell Media e Rogers Sports & Media) como encargada da produción dos partidos como local no Canadá, con Raycom Sports producindo os partidos locais nos Estados Unidos.

### Canadá 
No Canadá a canle de televisión Sportsnet foi unha das primeiras en confirmar que emitiría algúns partidos da competición, comezando co partido inaugural o 1 de xaneiro de 2024 entre New York e Toronto, con TSN dando cobertura ao partido que finalizou coa vitoria (4-0) do equipo estadounidense. Ademais, a liga chegou a acordos de transmisión para a tempada inaugural coa Canadian Broadcasting Corporation (a través de CBC Television e CBC Gem en lingua inglesa, e Ici Radio-Canada Télé e Ici TOU.TV en lingua francesa), Sportsnet, TSN, e RDS (francés) para transmitir paquetes de partidos durante toda a tempada. Para a tempada 2024–25 substituiuse a Sportsnet por Amazon Prime Video, que transmite exclusivamente os partidos dos martes pola noite, e que ten dereitos sobre unha das series de semifinais. Pola súa banda, a CBC transmite principalmente os partidos dos sábados pola tarde, mentres que a cobertura dos partidos en francés ado Montreal Victoire repártese entre a tres emisoras.

### Estados Unidos 
Nos Estados Unidos, inicialmente a liga estivo dispoñible rexionalmente en Bally Sports North (agora FanDuel Sports Network North), NESN e MSG Network para os partidos de Minnesota, Boston e New York respectivamente, así como en SportsNet Pittsburgh.En febreiro de 2024, a liga anunciou unha asociación coa plataforma free ad-supported streaming television (FAST) Women's Sports Network como o seu primeiro socio de medios nacional nos Estados Unidos. O Seattle Torrent asociouse con KZJO e KONG.

### Internacional 
Internacionalmente a liga pode seguirse vía *streaming* a través da canle da súa canle oficial de YouTube. Na República Checa e Eslovaquia os partidos da PWHL están dispoñibles en Nova Sport.

## *All-Stars* 
Para a súa primeira tempada a PWHL anunciou que colaboraría coa National Hockey League nas súas celebracións do All-Star, coa intención de organizar o seu propio All-Star Game en tempadas futuras. As PWHL All-Stars participaron no "PWHL 3-on-3 Showcase" o 1 de febreiro durante o NHL All-Star weekend 2024 celebrado en Toronto; contour con 24&nbsp;xogadoras da PWHL divididas entre o Team King e Team Kloss, chamados así por Billie Jean King e Ilana Kloss respectivamente, dirixidos por Cassie Campbell-Pascall e Meghan Duggan.
* Trofeo Ilana Kloss: recoñece dende a creación da PWHL á mellor xogadora (MVP) dos *play-offs*.

### Máis puntos en partidos da liga regular 
[miniatura|250px|[Marie-Philip Poulin é a máxima goleadora e puntuadora histórica da PWHL.]]

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial 
* Canle de The PWHL no YouTube