A Habana vella

**A Habana vella** () é o centro da cidade e un dos 15 municipios (ou distritos) que forman A Habana, Cuba. Ten a segunda maior densidade de poboación da cidade e contén o núcleo da cidade orixinal da Habana. As posicións das murallas orixinais da Habana son os límites modernos da Habana Vella.

En 1982, a Habana Vella foi inscrita na UNESCO na Lista do Patrimonio Mundial, pola súa arquitectura barroca e neoclásica única, as súas fortificacións e a súa importancia histórica como parada na ruta ao Novo Mundo. Un ano despois iniciouse unha campaña de salvagarda para restaurar o auténtico carácter dos edificios.

## Historia 
[thumb | esquerda | [Praza Vella, A Habana | Praza Vella]]
[thumb|left| [Paseo do Prado, A Habana e Hotel Telégrafo]]
A Habana fundouse polos españois o 16 de novembro de 1519 no porto natural da baía da Habana. Converteuse nun punto de parada dos galeóns españois cargados de tesouros no camiño entre o Novo Mundo e o Vello Mundo. No século XVII era un dos principais centros de construción naval. A cidade construíuse en estilos barroco e neoclásico. Moitos edificios caeron na ruína na última metade do século XX, pero algúns están sendo restaurados. As rúas estreitas da Habana Vella conteñen moitos edificios, representando quizais ata un terzo dos aproximadamente 3.000 edificios que se atopan na Habana Vella. É a cidade antiga formada a partir do porto, o centro oficial e a Praza de Armas.

En 1555, a Habana Vella foi destruída polo corsario francés Jacques de Sores. O pirata tomou A Habana con facilidade, dominando aos poucos defensores, saqueando a cidade e queimando boa parte dela, pero marchou sen obter a enorme riqueza que esperaba atopar alí. Despois do incidente, os españois trouxeron soldados á cidade e construíron fortalezas e murallas para protexela. A construción do Castelo de la Real Fuerza, a primeira fortaleza construída, iniciouse en 1558 e supervisouna o enxeñeiro Bartolomé Sánchez.
 
A Habana vella aseméllase a Cádiz e Tenerife. Alejo Carpentier chamouno "de las columnas" (das columnas), pero tamén podería ser nomeado polas portas de entrada, o revoco, o deterioración e o rescate, a intimidade, a sombra, o fresco, os patios. .. Nela hai todos os grandes monumentos antigos, os fortes, os conventos e igrexas, os palacios, as calellas, a arcada, a densidade humana. O Estado cubano realizou enormes esforzos para preservar e restaurar a Habana Vella a través dos esforzos da Oficina do Historiador da Cidade, dirixida por Eusebio Leal. O esforzo de reconstrución transformou con éxito a Habana Vella nunha atracción turística e tamén resultou en que Leal fose recoñecido como alcalde de facto da Habana Vella.

## Principais lugares de interese 
thumb|Cine Payret
thumb|right|Vista desde os pasos do Capitolio

* Malecón é a avenida que discorre ao longo do dique na costa norte da Habana, desde A Habana Vella ata o río Almendares.
* O Paseo do Prado, A Habana é a rúa que forma o bordo occidental da Habana Vella, sendo o seu límite con Centro Habana.
* Castelo do Morro, unha pintoresca fortaleza que garda a entrada á baía da Habana. A construción do castelo "Los Tres Reyes del Morro" debeuse ao paso pola Habana do pirata inglés Sir Francis Drake. O rei de España dispuxo a súa construción nunha gran pedra que se coñecía co nome de El Morro. Enviou ao mestre de campo Juan de Texeda, acompañado do enxeñeiro militar Battista Antonelli, que chegou á Habana en 1587 e comezou a tarefa de inmediato.
* La Cabaña fortaleza, situada no lado leste da baía da Habana. Impresiona cos seus muros do século XVIII, construídas ao mesmo tempo que El Morro. Todas as noites ás nove da noite, soldados vestidos con uniformes da época tiran desde aquí, o "cañonazo de las nueve" (o disparo das nove). Soa todos os días, para avisar do peche das portas da muralla que rodeaban a cidade.
* Castelo de San Salvador de la Punta, na beira fronte ao castelo do Morro, ao comezo da curva do Malecón, levántase a fortaleza de San Salvador de la Punta. Construído en 1590, en 1629 o Capítulo da Habana decidiu que para defender mellor o porto, uniríase, pola noite, co El Morro empregando unha grosa cadea que impedía a entrada de barcos inimigos.
* Castelo de la Real Fuerza, A fortaleza é outro gran monumento que pecha a praza de armas. Foi a primeira gran fortificación da cidade, iniciada en 1558 sobre as ruínas dunha antiga fortaleza. No mesmo ano, a Coroa enviou a Cuba ao enxeñeiro Bartolomé Sánchez, supervisado por 14 canteiros oficiais e principais co fin de reconstruír o castelo incendiado e destruído polo corsario francés Jacques de Sores.
* Catedral de San Cristóbal, o edificio máis destacado da *Praza da Catedral*. A catedral levantouse sobre a capela despois de 1748 por orde do bispo de Salamanca, José de Trespalacios. É unha das igrexas máis fermosas e sobrias do barroco americano.
* Capitolio nacional, deseñado despois do Panteón (París), semellante ao Capitolio dos Estados Unidos. 
* Centro Galego, no Parque Central, o Centro Galego, de estilo neobarroco, estableceuse como un club social dos emigrantes galegos entre 1907 e 1914. Construído sobre o Teatro Tacón (hoxe Gran Teatro da Habana), estivo aberto durante o Entroido de 1838 con cinco bailes de máscaras.
* Praza de Armas, a principal praza turística. A orixe do seu nome é militar, xa que dende finais do século XVI tiveron lugar aquí as cerimonias e os acontecementos militares.
* Gran Teatro da Habana, o Gran Teatro da Habana é famoso, especialmente polo aclamado Ballet Nacional de Cuba e a súa fundadora Alicia Alonso. Ás veces actúa a Ópera Nacional. O teatro tamén se coñece como sala de concertos, García Lorca, a máis grande de Cuba.
* O Museo da Revolución, situado no antigo Palacio Presidencial, co barco Granma exposto fronte ao museo .
* Basílica de San Francisco da Habana, Habana vella, o conxunto da igrexa e convento de San Francisco de Asis, construído no ano 1608 e reconstruído en 1737.

## Ameazas 
dereita | thumb | Unha rúa sen restaurar na Habana vella
En 2008, o furacán Ike destruíu moitas estruturas na Habana vella, destruíndo anos de traballo de conservación dirixido aos emblemáticos edificios antigos da zona. Non só danou edificios históricos, senón que obrigou a moitos dos veciños da Habana vella a fuxir por seguridade. As ameazas que supoñen os furacáns súmanse a un estado xa fráxil de moitos edificios históricos da Habana vella. A idade, a decadencia e o abandono combínanse con factores naturais nun complexo conxunto de ameazas para a preservación a longo prazo deste centro histórico.

### Galería de fotos

File:Capitolio, Habana (cropped).jpg|Capitolio Nacional
Ficheiro:Havana Theatre.jpg|Gran Teatro da Habana
Ficheiro:Centro Asturiano, Havana.jpg|Museo de Bellas Artes
Ficheiro:Katedra w Hawanie.JPG|Catedral da Habana
Ficheiro:Hotel Inglaterra - Havana 2009.JPG|Hotel Inglaterra a través do Prado
Ficheiro:Detroit Photographic Company (0979).jpg|Palacio de los Capitanes Generales, A Habana, Cuba
Ficheiro:CastillodelaFuerza.jpg|Castillo de la Real Fuerza
Ficheiro:Iglesia del Espíritu Santo, Havana, Cuba.jpg|Iglesia del Espíritu Santo, A Habana
Ficheiro:Havana Capitolio under construction.jpg|Fuente de la India
Ficheiro:Church of Angel Custodio, Havana.jpg|Igrexa do Angel Custodio
Ficheiro:Floridita bar, Havana, Cuba 1.jpg|Bar Floridita
Ficheiro:Old Havana and its Fortification System-109115.jpg|Vista da rúa Habana vella

## Cidades irmandadas 
A Habana Vella está irmandada coas seguintes cidades:
*  Viveiro, Galiza
*  Cartaxena, Colombia
*  Guanajuato, México
*  Sintra, Portugal, desde 2000 

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* A Habana

### Ligazóns externas
* Links to sites with casa particular and travel info on Old Havana 
* Hotels in Old Havana Viaxes e turismo
* Old Havana Restoring Hidden Treasured Murals  by Vanessa Bauza, *Sun Sentinel*, 11 de abril de 2004
* Ficha do sito da UNESCO, (en inglés e en francés).
* Mapa,(con fotos e descrición de arquitectura colonial, moderna e atracións turísticas).
* Morelia