Fernando I de Bulgaria

**Fernando I de Bulgaria**, nado en Viena o  e finado en Coburgo o , foi príncipe e máis tarde tsar de Bulgaria. Durante o seu longo reinando, Bulgaria proclamou a súa independencia do Imperio Otomán e participou en diversas guerras para ampliar o seu territorio. Viuse forzado a abdicar trala derrota do seu país na primeira guerra mundial en 1918 e dende entón viviu no exilio ata a súa morte en 1948.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Fernando naceu en Viena e era príncipe da familia ducal dos Saxonia-Coburgo e Gotha. Era fillo de Augusto de Saxonia-Coburgo e Gotha (1818-1881) e de Clementina de Orleáns (1817-1907), e por tanto, sobriño neto de Ernesto I de Saxonia-Coburgo e Gotha, duque de Saxonia Coburgo, e de Leopoldo I, primeiro rei dos belgas. O seu pai era tamén irmán do príncipe consorte de Portugal, e curmán da raíña Vitoria do Reino Unido e do seu marido Alberte de Saxonia. Foi neto de Lois Filipe I de Francia e curmán da emperatriz Carlota de México. A familia ducal da que procedía Fernando ascendera ao trono de diversos países europeos e Fernando fixo o propio no Principado de Bulgaria.

Fernando foi proclamado príncipe rexente de Bulgaria o 7 de xullo de 1887, dez meses despois da abdicación do seu predecesor, Alexandre I de Bulgaria.

O goberno do país estivo controlado, porén, polo liberal Stefan Stambolov, quen impulsou as relacións co Imperio Ruso.

### Príncipe de Bulgaria 
Fernando tiña gran poder na política nacional grazas ao poder encargar o Goberno a un ou a outro partido. Rusófobo, a sorte do seu predecesor no trono búlgaro agudizou esta tendencia. incluso se isto requiría apoiar ao Gobernos rusófilos afastados das súas preferencias persoais.

En 1897, o acordo austro-ruso polo que as dúas potencias acordaron defender a situación nos Balcáns ante calquera intento de cambio frustrou as manobras de Fernando, que necesitaba o antagonismo entre o Imperio Austro-Húngaro e o Imperio Ruso para avanzar cara aos seus obxectivos en política exterior: o pacto entre elas paralizou a Fernando. Os seus maiores éxitos en política exterior debéronse ao aproveitamento da rivalidade das dúas nacións, aínda que os seus constantes cambios de aliñamento entre as dúas granxeáronlle críticas de inconstancia nas súas alianzas. A chegada de decenas de miles de refuxiados macedonios durante a década de 1890, a abundancia de macedonios na capital búlgara (arredor da metade da poboación), a desconformidade dos búlgaro-macedonios coas fronteiras trazadas no Congreso de Berlín de 1878 e a formación de organizacións para lograr o fin da soberanía otomá na rexión influíron na política búlgara da época.

En 1899 substituíu o rusófilo Stoilov polo austrófilo Dimitar Grekov, o que lle valeu a reconciliación coa corte austrohúngara e ser recibido con honras en Viena. A súa grande habilidade diplomática, as súas conexións coa nobreza europea, a súa intelixencia e ambición eran recoñecidas, por outra parte, polos políticos búlgaros, que os consideraban beneficiosos para as súas aspiracións no exterior. Fernando prefería a diplomacia á forza. As potencias impuxeron un programa de reformas na rexión para tratar de calmar a situación mentres que Fernando víase cada vez máis premido para declarar a guerra ao Imperio Otomán. A voda celebrouse dúas veces, unha segundo o rito católico e outra segundo o ortodoxo.

### Tsar de Bulgaria 
Fernando converteuse en tsar de Bulgaria trala declaración de independencia do Imperio Otomán o 5 de outubro de 1908, durante a crise bosníaca. A declaración foi proclamada na Igrexa dos Santos Corenta Mártires en Tírnovo. A anexión de Bosnia por Austria-Hungría ao día seguinte e o desgusto ruso por non obter a apertura dos estreitos do Mar Negro a cambio acabou coa cooperación austro-rusa na rexión e acabou co equilibrio político que se mantivera desde 1897. Fernando, porén, seguiu sen aliarse claramente con ningunha das dúas partes. En 1911, ante a ineficacia das reformas, un novo gabinete rusófilo presidido por Ivan Evstratiev Geshov tomou posesión e comezou a negociar con Serbia e Grecia sobre posibles accións contra o Imperio Otomán. O Goberno cambiou a constitución para que o monarca puidese subscribir pactos secretos, sen a aprobación das Cortes búlgaras, o que garantía o segredo da diplomacia de Fernando.

As rápidas vitorias búlgaras na Primeira Guerra Balcánica entusiasmaron ao pouco marcial Fernando, que se viu como o liberador de Constantinopla dos turcos. As discrepancias cos seus aliados levaron a Fernando e ao seu Goberno a solicitar a mediación rusa, para desgusto de parte da opinión pública, que prefería a guerra para lograr o control de Macedonia. Os mandos búlgaros tamén aconsellaban o ataque. A derrota menoscabou a principal vantaxe política de Fernando na política europea: a flexibilidade que lle acercara ora a Austria-Hungría, ora a Rusia. O seu desexo de destruír Serbia e anular as consecuencias do Tratado de Bucarest forzábanlle a aliñarse cos austro-húngaros, pois os rusos eran os principais aliados de Serbia. Durante a crise do verán que levou á guerra, Fernando evitou comprometerse cos austro-húngaros e mantivo durante o primeiro ano do conflito a súa neutralidade co obxectivo de que a guerra axudase a Bulgaria a rescindir o Tratado de Bucarest.

### Primeira guerra mundial 
[miniatura|dereita|250px|Fernando xunto aos outros soberanos das [Potencias Centrais ás que aliouse durante a primeira guerra mundial.]]
O 11 de outubro de 1915 o Exército búlgaro atacou Serbia despois de asinar un tratado de alianza co Imperio alemán, o Imperio Austrohúngaro e o Imperio Otomán, provocando a entrada do país na primeira guerra mundial. Ao principio Bulgaria derrotou a Serbia e apoderouse do territorio en disputa de Macedonia. Porén, nos dous anos seguintes, o exército búlgaro viuse obrigado a pasar á defensiva fronte aos exércitos Aliados situados en Grecia. Unha parte do Exército búlgaro participou na invasión e conquista do Reino de Romanía en 1916, recuperando así o territorio de Dobrudja.

En 1917 Fernando mostrouse contrario ao plan alemán de desencadear unha guerra submarina total e expresou a súa preferencia por unha paz inmediata mediante concesións alemás a Francia. Para entón Fernando desexaba o fin do conflito e sucedéronse os contactos oficiosos cos Aliados, probablemente coa anuencia daquel. No 25 de setembro, aceptou a liberación do dirixente agrario Alexandre Stamboliski, ao que solicitou que utilizase a súa influencia para acougar ás tropas, que marchaban sobre a capital. A ambigua mediación de Stamboliski foi un fracaso pero a revolución fracasou. Ese mesmo día consentía en que o gabinete enviase unha delegación para negociar un armisticio cos Aliados, que acabou asinándose o 29 do mes en Salónica. Trala derrota, o rei Fernando I abdicou o 3 de outubro de 1918 no seu fillo Boris III e partiu ao exilio en Coburgo a noite seguinte. Nun xesto característico, antes de partir ao estranxeiro visitou os seus invernadoiros e xardíns de Vrana, onde capturou unha rara bolboreta. Ao día seguinte, o tren real partiu cara a Coburgo. En 1920 logrou recuperar certos títulos depositados no Banco de Inglaterra e converteuse en millonario en libras.

A mediados da década de 1920, logrou gañar outro xuízo ao Goberno alemán, que se viu obrigado a entregarlle substanciosas sumas. Recuperou ademais as súas antigas posesións en territorio húngaro, entón xa parte de Checoslovaquia.

No exilio puido dedicarse sen problemas ao seu interese pola natureza e construíu aviarios nas súas posesións en Coburgo, ademais de asistir a congresos de ornitoloxía. Viaxou con frecuencia, a Suramérica, África oriental e, especialmente, a Exipto, que lle fascinaba. Asistía así mesmo aos festivais wagnerianos da próxima Bayreuth.

En 1930 abandonou fugazmente o seu retiro para asistir á voda do seu fillo Boris coa princesa italiana Xoana de Savoia, a terceira filla do monarca italiano Vítor Manuel en Asides. Dous anos máis tarde volveu asistir a unha voda da familia Coburgo na que apareceu vestido de mariscal de campo búlgaro, un uniforme que confesou deseñar para si mesmo.

Considerou que o seu exilio era un dos reveses de gobernar. En certa ocasión comentou: *"Os reis exiliados son máis filosóficos nas dificultades que os individuos ordinarios; pero a nosa filosofía é principalmente o resultado da tradición e a liñaxe, e non hai que esquecer que o orgullo é un elemento importante para un monarca. Somos disciplinados desde o día do noso nacemento e ensínallenos a evitar calquera sinal externo de emoción. O modelo está sempre connosco. Poida que terminemos asasinados, poida que terminemos abdicando, pero serve para recordarnos que debemos esperar o inesperado. Polo tanto estamos preparados para todo e nada constitúe unha catástrofe. O principal obxectivo da vida é soportar calquera exilio corporal ou espiritual con dignidade. Caer na desesperación é unha invitación a que o mundo devóreche"*.

Ao contrario que o káiser Guillerme II de Alemaña, Fernando I foi capaz de sacrificarse para que a monarquía búlgara sobrevivise. Aceptou transmitir o trono ao seu fillo. Non se mostrou doído polo exilio e pasou a maior parte do resto da súa vida dedicado á arte, a xardinería, as viaxes e a historia natural. O seu fillo máis vello e sucesor, Boris III, morreu en circunstancias misteriosas despois do regreso dunha visita a Adolf Hitler en 1943. O seu neto Simeón II sucedeu ao seu pai só para ser deposto polos comunistas no outono de 1946, que puxeron fin á monarquía búlgara tras un plebiscito que deu maioría á república. Trala fin da monarquía instaurouse unha república comunista que ordenou a execución do seu fillo segundo Kyrill (). Ao recibir a noticia da morte do seu fillo, Fernando I dixo: «*Todo se derruba ao meu ao redor*».

Morreu deprimido e triste en Burglassschloßen, en Coburgo, Alemaña, a noite do , acompañado das súas dúas fillas. filla de Roberto I de Parma, o 20 de abril de 1893. Con quen tivo catro fillos:
* O tsar Boris III (1894-1943)
* O príncipe Cirilo (1895-1945), sen sucesión. Foi fusilado.
* A princesa Eudoxia (1898-1985), sen sucesión.
* A princesa Nadezhda (1899-1958), casada con Alberte, duque de Württemberg.

Trala morte da súa dona o 31 de xaneiro de 1899 e a da súa propia nai (que actuara en gran medida como consorte real de Bulgaria) en 1907, Fernando casou coa princesa Leonor Reuss-Köstritz, o 28 de febreiro de 1908 sen ter máis descendencia.

A bisexualidade de Fernando era ben coñecida e foi aproveitada nos círculos diplomáticos europeos. As súas vacacións periódicas en Capri, que durante a época era un coñecido lugar de reunión para homosexuais de clase alta, eran amplamente coñecidas nas cortes reais de toda Europa. Algúns dignitarios e visitantes en ocasións buscaban o favor de Fernando facéndose acompañar por mozos atractivos cuxos servizos íntimos lle ofrecían. Cóntase a anécdota de que durante a primeira guerra mundial o Ministro da Guerra acudiu ao cuartel xeral do rei Fernando para discutir un asunto extremadamente urxente, e descubriu que Fernando marchara a merendar ao campo cun mozo que se atopara.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
*Lista de monarcas de Bulgaria