Síndrome de Turner

miniatura|Cinco nenas e mulleres con síndrome de Turner con pescozos anchos e orellas en posición baixa.

A **síndrome de Turner** xeralmente coñecida tamén como **45,X** ou **45,X0**, é un trastorno cromosómico que se dá en mulleres cuxas células teñen un só cromosoma X en vez de dous, ou perderon parcialmente un dos cromosomas X (monosomía dos cromosomas sexuais) o que causou a deleción completa ou parcial das rexións pseudoautosómicas (PAR1, PAR2) no cromosoma X afectado. A condición 45,X0 con mosaicismo pode ocorrer en machos ou femias, pero a síndrome de Turner sen mosaicismo só ocorre en femias. A ptose (pálpebras caídas) e a perda de audición condutiva tamén ocorren máis frecuentemente que a media. Non se coñecen riscos ambientais, e a idade da nai non inflúe. Aínda que a maioría da xente ten 46 cromosomas, as persoas coa síndrome de Turner usualmente teñen 45 en todas ou nalgunhas das células. En casos de mosaicismo, os síntomas son xeralmente poucos, e hai a posibilidade de que non apareza ningún. A diagnose está baseada en signos físicos e test xenéticos.

Non se coñece curación para a síndrome de Turner.

A síndrome de Turner dáse, segundo as distintas estimacións, nunha de cada entre 2.000 e 5.000 femias nacidas. Todas as rexións do mundo e culturas están afectadas de forma aproximadamente igual. Xeralmente as persoas con síndrome de Turner teñen unha esperanza de vida máis curta, principalmente debido a problemas cardíacos e diabetes. O endocrinólogo americano Henry Turner foi o primeiro en describir esta condición en 1938 e por iso leva o seu nome.

## Presentación 
A síndrome de Turner está asociada a varias características físicas, como a estatura baixa, defectos cardíacos, pescozo con pregamentos, micrognatia, amenorrea e infertilidade. O fenotipo da síndrome de Turner está afectado polo mosaicismo, no cal as liñas celulares cun só cromosoma X están acompañadas doutras con outras combinacións. Os individuos con mosaicismo 45,X0/46,XY poden ser fenotipicamente machos, femias ou ambiguos, mentres que os 45,X0/46,XX serán fenotipicamene femias. Os pacientes con 45,X0/46,XY non reciben o diagnóstico de síndrome de Turner se son fenotipicamente machos. As características clásicas da síndrome de Turner, aínda que son distintivas, poden ser máis raras do que previamene se pensaba; diagnoses accidentais, como as feitas con mostras de biobancos ou tests prenatais a nais de maior idade, atopan moitas rapazas e mulleres con poucos dos signos tradicionais da síndrome de Turner.

### Fisiolóxica 
#### Estatura 
[miniatura|upright=1.2|Comparacións da estatura de mulleres con síndrome de Turner completa e en mosaico comparadas coa [trisomía X e a poboación xeral.]]

A síndrome de Turner está asociada con ter baixa estatura. A altura media adulta das mulleres con síndrome de Turner que non recibiron terapia de hormona do crecemento é uns 20 cm máis baixa que a media das mulleres da poboación xeral. O mosaicismo afecta a altura na síndrome de Turner; unha gran mostra de poboación tomada do UK Biobank atopou que as mulleres con cariotipos 45,X0 tiñan unha altura media de 145 cm, mentes que as de cariotipos 45,X0/46,XX tiñan unha media de 159 cm. A forza da asociación entre a síndrome de Turner e a estatura baixa é tal que a estatura baixa idiopática por si soa é unha indicación de diagnóstico importante.

Cando a síndrome de Turner se diagnostica nas primeiras etapas da vida, unha terapia de hormona do crecemento pode diminuír o grao da baixa estatura. Os efectos da terapia de hormona do crecemento son os máximos durante o primeiro ano de tratamento e van decrecendo co tempo. Nalgúns casos, pode usarse a oxandrolona, un esteroide cun efecto masculinizante relativamente leve, xunto coa hormona do crecemento. A adición de oxandrolona a un réxime de tratamento de síndrome de Turner engade arredor de 2 cm máis á altura final. A oxandrolona utilízase con especial frecuencia en rapazas diagnosticadas nun momento máis tardío do seu período de crecemento, debido ao reducido impacto da hormona do crecemento administrada soa nesta poboación. Porén, o uso de oxandrolona ten o risco de atrasar o desenvolvemento das mamas, facer máis grave a voz, incrementar o pelo corporal, ou ter clitoromegalia (macroclítoris). O linfedema (inchamento por acumulación de líquidos) das mans e pés é común ao nacer e ás veces é persistente durante a vida.

Varias manifestacións externas da síndrome de Turner afectan os membros, mans e pés. O linfedema ao nacer é unha característica clásica da síndrome; aínda que normalmente desaparece na primeira etapa da infancia, a recorrencia na vida posterior é frecuente, a miúdo sen causa aparente. Os casos nos que o cromosoma X retido se herdou da nai presentan con máis frecuencia linfedema que nos que este procede do pai. Como consecuencia dos efectos do linfedema na anatomía das uñas, as femias con síndrome de Turner frecuentemente teñen uñas pequenas, hipoplásticas e con bordos que crecen para arriba. Os seus dedos son máis curtos e as mans son anchas. Os pés son máis grosos e inchados. Unha característica frecuente son os ósos metacarpianos acurtados, especialmente o cuarto metacarpiano. A forma do corpo dos individuos coa síndrome adoita ser ancha, baixa e robusta, xa que a deficiencia de crecemento é máis pronunciada na lonxitude dos ósos que na súa anchura. A escoliose é común nesta síndrome, e obsérvase nun 40 % das rapazas non tratadas con hormona do crecemento. A etioloxía subxacente dos pregamentos do pescozo está relacionada con problemas co fluxo sanguíneo prenatal, e mesmo na poboación sen síndrome de Turner ten grandes consecuencias para a saúde; a taxa de enfermidades cardíacas conxénitas nas persoas con pregamentos no pescozo é 150 veces maior que na poboación xeral, mentres que esta característica está asociada cunha redución da estatura e problemas menores no desenvolvemento. e no caso da síndrome de Turner poden ser unha consecuencia do linfedema fetal.

A enfermidade das arterias coronarias comeza máis cedo na vida das mulleres coa síndrome de Turner comparada cos controis, e a mortalidade por episodios cardíacos aumenta. Isto pénsase que depende en parte da relación entre a síndrome de Turner e a obesidade; as mulleres con síndrome de Turner teñen unha maior porcentaxe de graxa corporal para o seu peso que as mulleres control, e a súa estatura baixa fai que o control do peso sexa máis difícil. Aínda que adoita pensarse que a enfermidade da arteria coronaria é unha doenza de adultos máis vellos, as mulleres novas con síndrome de Turner teñen máis probabilidade de desenvolver a doenza que as que son 46,XX. As recomendacións de tratamento para mulleres coa síndrome e enfermidade das arterias coronarias son as que se fan para a poboación xeral, pero como na síndrome de Turner aumenta o rrisco de ter diabetes tipo 2, as mulleres con resistencia á insulina deben sopesar os beneficios do traamento profiláctico ou temperán con estatinas cos riscos da diabetes tipo 2. A enfermidade do fígado graxo non alcohólico aumenta en frecuencia na síndrome de Turner, probablemente relacionado en parte con asociacións de ambas as condicións coa obesidade. As doenzas vasculares hepáticas tamén se dan na síndrome como un aspecto dos amplos efectos vasculares, aórticos e cardíacos da síndrome de Turner. A colanxite biliar primaria é máis común en mulleres 45,X0 que nas 46,XX. Existe unha asociación pouco clara entre a terapia de substitución de estróxenos e a disfunción hepática na síndrome de Turner; algúns estudos indican que a terapia de estróxenos empeora ditas condicións, mentres que outros supoñen unha mellora.
miniatura|esquerda|upright=0.75|Uréter duplicado.

Ás veces obsérvanse na síndrome de Turner problemas renais, como o ril en ferradura. As complicacións graves das anomalías renais asociadas coa sindrome de Turner son raras, aínda que hai algún risco de problemas como a uropatía obstrutiva, no que o fluxo de urina dos riles está bloqueado.). Nun estudo, atopouse durante a cirurxía preventiva en 34 nenas con síndrome de Turner sen clara evidencia destes tumores, que tiñan gonadoblastoma (7 casos), disxerminoma (1 caso), ou neoplasma gonaldal insitu non específico (1 caso). As nenas con síndrome de Turner con sSMC teñen, por outra parte, as características típicas da síndrome de Turner excepto unha minoría que tamén tiña hirsutismo e/ou agrandamento clitoral. Recomendouse a extirpación cirúrxica das gónadas para eliminar a ameaza que supón o desenvolvemento destes neoplasms asociados ao sSMC. As persoas con síndrome de Turner cun sSMC que carecen de xene *SRY* non teñen un maior risco de desenvolver estes cancros. Esta perda de audición é progresiva; aos 40 anos de idade, as mulleres con síndrome de Turner teñen unha perda auditiva equivalente á que se observa en mulleres 46,XX de 60 anos, como media. Estudos de cohortes implican que a perda de audición pode ser máis común en mulleres que tamén teñen síndrome metabólica. A alta prevalencia da perda auditiva sensoneural na síndrome de Turner parece estar relacionada coa deficiencia de *SHOX*. Case a metade dos casos teñen hipermetropía ou miopía, xeralmente leve. O estrabismo, ou aliñamento incorrecto dos ollos, dáse en arredor dun quinto a un terzo das raparigas con síndrome de Turner. Igual que o estrabismo orixinado fóra do contexto da síndrome de Turner, pode tratarse con lentes, parches, ou corrección cirúrxica. A esotropía, na cal o ollo xira cara a dentro, é máis común que a exotropía, onde xira cara a fóra. A ptose, ou pálpebras caídas, é unha manifestación facial común na síndrome de Turner; xeralmente non ten un efecto apreciable sobre a vision, mais os casos graves poden limitar o panorama visual e requiren corrección cirúrxica. A doenza inflamatoria intestinal é tamén común.

A enfermidade tiroide é común na síndrome de Turner. O hipotiroidismo é frecuente; o 30–50 % das mulleres con síndrome de Turner teñen a enfermidade de Hashimoto, na cal a glándula tiroide é destruída lentamente por unha reacción autoimmune do sistema inmunitario. Aos 50 anos de idade, a metade das mulleres con síndrome de Turner teñen un hipotiroidismo subclínico ou clínico. As mulleres con isocromosoma Xq é máis probable que desenvolvan a enfermidade tiroidea autoinmune que as mulleres con outras formas de síndrome de Turner. o 6 % das mulleres con síndrome de Turner tiñan ciclo menstrual regular; o resto experimentaba amenorrea primaria ou secundaria ou outras disfuncións menstruais.

En rapazas con síndrome de Turner que non experimentan unha puberdade espontánea, utilízase o estróxeno exóxeno para inducir e manter a feminización. Recoméndase que a terapia de substitución de estróxenos empece aproximadamente á idade de 11 ou 12 anos, aínda que algúns proxenitores prefiren atrasar a indución da puberdade en rapazas con baixa preparación social e emocional. A dose de estróxenos na puberdade inducida comeza no 10 % do nivel de extróxenos dos adultos e é incrementada constantemente en intervalos de seis meses, atinxíndose a dose adulta dous ou tres anos despois do comezo do tratamento. A substitución de estróxenos pode interferir coa terapia da hormona do crecemento, debido aos efectos dos estróxenos sobre as placas de crecemento óseo; os individuos deben sopesar as súas preferencias sobre ter unha altura máis alta fronte a unha maior feminización.

Ao comezo da xestación, os fetos con síndrome de Turner teñen un número normal de gametos nos seus ovarios en desenvolvemento, pero eses empezan a decrecer rapidamente xa ás 18 semanas de embarazo; no momento do nacemento, as nenas coa condición teñen contaxes foliculares marcadamente reducidas. As mulleres con síndrome de Turner que desexan ter fillos pero son incapaces de concibir cos seus propios ovocitos teñen as opcións da adopción ou dun embarazo con doazón de óvulos; esta última opción ten un éxito comparable á do mesmo procedemento realizado en mulleres con cariotipos 46,XX.

Normalmente, úsase a terapia de substitución de estróxenos para estimular o crecemento das características sexuais secundarias no momento en que debería comezar a puberdade. Aínda que moi poucas mulleres con síndrome de Turner menstrúan espontaneamente, a terapia de estróxenos require unha escamación regular do recubrimento endometrial uterino ("sangrado de retirada") para impedir o seu sobrecrecemento. O sangrado de retirada (producido cando se deixa de tomar ou retira a hormona) pode inducirse mensualmente, igual que se fose unha menstruación, ou menos a miúdo, xeralmente cada tres meses, se a paciente o desexa. A terapia de estróxenos non fai que unha muller con ovarios non funcionais sexa fértil, pero xoga un importante papel na reprodución asistida; a saúde do útero debe manterse con estróxenos se unha muller con síndrome de Turner elixible para o tratamento desexa recorrer á fecundación in vitro (usando ovocitos doados).

Recoméndase a ganadectomía especialmente en casos de síndrome de Turner en mosaico que conteñen liñas celulares co cromosoma Y (por exemplo, 45,X/46,XY) debido ao risco de desenvolvemento de tumores malignos de ovario (o máis común é o gonadoblastoma). A síndrome de Turner caracterízase por amenorreas primairas, insuficiencia ovárica prematura (hipogonadismo hipergonadotrópico), disxenesia gonadal e infertilidade (porén, a tecnoloxía (especialmente a doazón de ovocitos) proporciona a oportunidade de embarazo nestes pacientes). É típica a imposibilidade de desenvolver as características sexuais secundarias (infantilismo sexual).

### Cognitiva 
#### Neurodesenvolvemento 
Os individuos con síndrome de Turner teñen unha intelixencia normal. o CI verbal é normalmene máis alto que o CI de rendemento; unha revisión de trece estudos atopou un CI verbal medio de 101 comparado cun CI de rendemento medio de 89.

As persosas con síndrome de Turner mostran ser relativamente bos en habilidades verbais, pero poden ser máis débiles en habilidades non verbais, particularmente en habilidades aritméticas, e visoespaciais selectas, e na rapidez de procesamento. Teñen dificultades co sentido da dirección, visualización de formas tridimensionais, propiedades de formas e simetría e poden ter discalculia. A síndrome de Turner non causa normalmente unha discapacidade intelectual ou dificultades na cognición. Porén, as dificultades de aprendizaxe son comúns nas mulleres con síndrome de Turner, especialmente unha dificultde especial para percibiren as relacións espaciais, como o trastorno de aprendizaxe non verbal. Isto pode manifestarse tamén como unha dificultade co control motor ou coas matemáticas. Aínda que non é corrixible, na maioría dos casos non causa dificultade na vida diaria. A maioría dos pacientes de síndrome de Turner adultos teñen emprego e levan vidas produtivas.

Ademais, unha rara varidade da síndrome de Turner, coñecida como "síndrome Turner de X en anel", ten un 60 % de asociación coa discapacidade intelectual. Esta variedade supón arredor do 2–4 % de todos os casos de síndromde de Turner.

#### Psicolóxica 
As dificultades sociais parecen ser unha área de vulnerabilidade para as nenas con síndrome de Turner. O asesoramento dos individuos afectados e as súas familias sobre a necesidade de ser coidadoso co desenvolvemento das habilidades e relacións sociais pode ser útil para mellorar a adaptación social. As mulleres con síndrome de Turner poden experimentaar resultados psicosociais adversoss que poden mellorarse coa intervención temperá e a provisión de coidados psicolóxicos e psiquiátircos axeitados. Aínda que a síndrome de Turner constitúe unha condición médica crónica, con posibles complicacións físicas, sociais e psicolóxicas na vida dunha muller, a terapia hormonal e de substitución de estróxenos, e a reprodución asistida, son tratamentos que poden ser útiles para pacientes de síndrome de Turner e melloran a súa calidade de vida. As investigacións realizadas mostran unha posible asociación entre a idade no momento da diagnose e un aumento do uso de substancias e síntomas depresivos.

### Prenatal 
Malia a excelente prognose posnatal, pénsase que o 99 % das concepcións con síndrome de Turner acaban en aborto espontáneo ou nacemento morto, e o 15 % de todos os abortos espontáneos teñen o cariotipo 45,X. Entre os casos que son detectados por aminiocenteses de rutina ou biopsia de vilosidades coriónicas, un estudo atopou que a prevalencia de síndrome de Turner entre os embarazos testados era de 5,58 e 13,3 veces máis alto, respectivamente, que entre os neonatos vivos nunha poboación similar.

## Causa 
A síndrome de Turner é causada pola perda completa ou ausencia parcial dunha copia do cromosoma X en todas as células ou nalgunhas delas. As células anormais poden ter só un cromosomas X (monosomía) (45,X) ou poden estar afectadas por algún dos varios tipos de monosomía parcial, como a deleción do brazo curto (brazo p) dun cromosoma X (46,X,del(Xp)) ou a presenza dun isocromosoma con dous brazos q (46,X,i(Xq)) A síndrome de Turner ten características distintas ás normais debido á falta das rexións pseudoautosómicas, que non están normalmente afectadas pola inactivación do X. As femias con síndrome de Turner con sSMC (46,X,i(Xq)) que posúen un cromosomas X parcial que non contén o xene *XIST* expresan polo menos algún deste material xenético do sSMC e, polo tanto, conteñen un exceso deste material. En consecuencia, teñen unha forma máis grave da síndrome de Turner que varía desde moderadamente grave a extremadamene grave. Os casos extremadamente graves presentan anencefalia (ausencia dunha boa parte do cerebro, cranio e coiro cabeludo), axénese do corpo caloso (falta do tracto groso de fibras nerviosas que conecta os hemisferios cerebrais esquerdo e dereito), e complexas deformidades cardíacas. Os individuos con síndrome de Turner que teñen un cromosoma X parcial que contén sSMC (46,X,i(Xq)) que teñen o xene *XIST* non expresan este material xenético do sSMC e non teñen as manifestacións máis graves da síndrome.

### Herdanza 
Na maioría dos casos en que hai monosomía, o cromosoma X procede da nai. A existencia da monosomía pode deberse a non-disxunción no pai. Os erros meióticos que levan á produción dun X con delecións do brazo p ou cromosmas Y anormais danse na maior parte dos casos no pai. Por outra parte, o isocromosoma X ou o cromosoma en anel X poden formarse de maneira igual en ambos os proxenitores.

## Diagnose 
### Na etapa prenatal 
[miniatura|Un [cariotipo 45,X mostrando un cromosoma X desemparellado na parte inferior dereita.]]
A síndrome de Turner pode diagnosticarse por amniocentese ou biopsia de vilosidades coriónicas durante o embarazo.

Usualmente, os fetos con síndrome de Turner poden identificarse por anormalidades atopadas por medio de ultrasóns (defectos cardíacos, anormalidade renais, higroma quístico, ascite). Nun estudo de 19 rexistros europeos, 67,2 % dos casos diagnosticados prenatalmente de síndrome de Turner foron detectados por anormalidades detectadas con ultrasóns. O 69,1 % dos casos presentaban unha anomalía, e o 30,9 % tiñan dúas ou máis anomalías.

Un aumento do risco de ter síndrome de Turner pode vir indicado tamén por un cribado do soro materno triplo ou cuádruplo anormal.. Nos fetos diagnosticados por un cribado de soro materno positivo atópase máis a miúdo que teñen cariotipo en mosaico que nos diagnosticados baseándose en anormalidades ultrasonográficas, e inversamente, os que teñen cariotipos en mosaico é menos probable que teñan anormalidades ultrasónicas asociadas.

Un test chamado cariotipo, tamén coñecido como análise cromosómico, analiza a composición cromosómica do individuo. Ese é o test que se elixe para diagnosticar a síndrome de Turner.

## Tratamento 
Ao tratarse dunha condición cromosómica, non hai curación para a síndrome de Turner. Porén, poden facerse moitas cousas para minimizar os síntomas. Aínda que a maioría dos efectos físicos non son daniños, hai diversos problemas médicos que están asociados á síndrome. A maioría destas condicións significativas son tratables con cirurxía e outras terapias incluíndo a terapia hormonal.
* As hormonas do crecemento sintéticas, administradas soas ou xunto cunha dose baixa de andróxenos, incrementan a altura en varios centímetros e probablemente a estatura adulta final. A hormona do crecemento está aprobada nos Estados Unidos pola FDA para o tratamento da síndrome de Turner e está incluída en moitos plans de seguro médico. Isto pode facer en moitos casos que as femias coa síndrome acaden unha estatura máis normal. Hai evidencias de que é efectiva, incluso en nenos de poucos anos. Unha revisión sistemática de 2019 que compara os efectos de engadir oxandrolona ao tratamento con hormona do crecemento só atopou evidencias moderadas de que a adición da oxandrolona leva a un aumento na altura adulta final de nenas con síndrome de Turner. Cando a mesma revisión avaliou os efectos de engadir oxandrolona ao tratamento con hormona do crecemento para a fala, cognición e status psicolóxicos, os resultados non foron concluíntes debido a evidencias de moi baixa calidade.

## Epidemioloxía 
A síndrome de Turner ocorre, segundo as distintas estimacións, nun caso por cada entre 2.000 A síndrome de Turner explica un 10 % do número total de abortos espontáneos en países como os Estados Unidos. En Europa chámase ás veces *síndrome de Ullrich–Turner* e foi antes chamada *síndrome de Bonnevie–Ullrich*, aínda que este último nome raramente se usa hoxe. Estes dous últimos nomes da síndrome son un recoñecemento da descrición dalgúns dos primeiros casos, tamén en 1930, feita polos doutores europeos Kristine Bonnevie (norueguesa) e Otto Ullrich (alemán). Na literatura da Rusia soviética chámase *síndrome de Shereshevsky–Turner* como recoñecemento de que esta condición foi descrita como hereditaria en 1925 polo endocrinólogo soviético Nikolai Shereshevsky (Шерешевский, Николай Адольфович), que cría que era debida ao subdesenvolvemento das gónadas e a glándula pituitaria anterior e estaba combinada con malformaciós conxénitas do desenvolvemento interno.

O primeiro informe publicado dunha femia con cariotipo 45,X fixérono en 1959 Charles Ford e colegas en Harwell preto de Oxford, e no Hospital de Guy de Londres. Fíxose sobre unha rapaza de 14 anos con signos de síndrome de Turner. Nos tempos modernos, os grupos de apoio xogaron un papel vital aumentando a concienciación e ofrecendo apoio ás que teñen síndrome de Turner, axudando a reducir o estigma e proporcionando un mellor acceso aos coidados médicos.

## Notas a rodapé 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Anomalías dos cromosomas sexuais
* Síndrome XYY
* Síndrome de Klinefelter (XXY)
* Síndrome triplo X
* Síndrome de Noonan, un trastorno que a miúdo se confunde coa síndrome de Turner porque teñen varias características físicas en común.
* *Microtus oregoni*, unha especie de roedores na cal o normal é que as femias teñan un só cromosoma X.
* Mosaico X0/XY

### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Turner Syndrome at the National Institute of Child Health and Human Development
* Endocrine and Metabolic Diseases Information Service