open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Castro de Crecente

O **Castro de Crecente** é un castro galaico fortificado situado nunha chaira da parroquia de Loira, no concello de Valdoviño.

O recinto principal ten forma ovalada, con 110 m en dirección noroeste-sueste, e 95 m nordeste-suroeste.

Hai un antecastro ao sueste cun ancho de 40 m. Cara ao leste o muro ten ademais un murete vertical dun metro de altura. O castro e antecastro teñen varios accesos, algún dos cales corta as defensas. Ao norte unha estrada, e de norte a sur un camiño para explotación forestal. A entrada orixinal ao suroeste estaría protexida por un torreón enfrontado ao punto de unión dos outros muros.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castros de Galicia
* Cultura castrexa
* Arco Ártabro

### Ligazóns externas 
* Castro de Crecente. Catálogo de Castros de Ferrolterra.  .
Redstone (mísil)

250px|miniatura|Un mísil Redstone engalando.
**Redstone**, tamén coñecido como **Hermes C**, **PGM-11A** e **SSM-A-14**, foi a denominación do primeiro mísil balístico estadounidense de gran tamaño propulsado con propelente líquido. Foi desenvolvido a partir do mísil alemán V2. Con modificacións foi usado máis tarde para lanzar o primeiro satélite artificial dos Estados Unidos e, coa denominación de Redstone MRLV, a lanzar ao primeiro estadounidense ao espazo.

## Historia 
O Redstone foi desenvolvido por un equipo con Wernher von Braun á cabeza a principios dos anos 1950 debido ás necesidades do exército estadounidense de dispoñer de mísiles balísticos. O mísil resultante tiña unha alcance de ata 400&nbsp;km e combinaba tecnoloxía xa probada cos mísiles V-2 con novas tecnoloxías como navegación inercial e oxivas separables. O motor foguete elixido para o mísil era un XLR43-NA-1 de Rocketdyne, á súa vez unha versión mellorada do motor do V-2.

O primeiro lanzamento de probas tivo lugar en agosto de 1953 e o primeiro mísil de produción foi lanzado en xullo de 1956. Os primeiros exemplares operativos foron despregados en Alemaña en xuño de 1958. Foron postos fóra de servizo en 1964 e substituídos por mísiles Pershing, de propelente sólido. Os excedentes foron usados tanto como obxectivos en probas antimísiles como enviados a Australia, un dos cales puxo en órbita tamén o primeiro satélite dese país.

Os mísiles foron usados tamén para probar tecnoloxías a ser usadas polos posteriores mísiles Jupiter A e Jupiter C, tamén desenvolvidos por von Braun.

Un Jupiter C, descendente do Redstone, foi o foguete que conseguiu en poñer en órbita o primeiro satélite artificial dos Estados Unidos, o Explorer 1, o 1 de febreiro de 1958. Mísiles Redstone modificados foron usados para enviar ao espazo (pero non a órbita) aos dous primeiros astronautas estadounidenses, Alan Shepard e Virgil I. Grissom, nas misións Mercury-Redstone 3 e Mercury-Redstone 4 dentro do proxecto Mercury.

## Características 
Os mísiles Redstone estaban preparados para levar unha oxiva nuclear W-39 a unha distancia de 325&nbsp;km cun CEP de 300 m. Unha das súas maiores desventaxas era toda a loxística necesaria para preparar un lanzamento: ata 20 vehículos pesados para transportalo á zona de lanzamento e oito horas para montalo, preparar o sistema de guiado e telo listo ata a orde de disparo, despois da cal necesitábanse 15 minutos adicionais para encher o mísil cos propelentes, osíxeno líquido e alcohol.

Algúns parámetros do mísil son:

*Carga útil: 3580&nbsp;kg
*Peso cheo: 27.980&nbsp;kg
*Peso baleiro: 3125&nbsp;kg 
*Pulo: 367,50 kN
*ISP: 265 s (no baleiro), 235 s (a nivel do mar)
*Tempo de combustión: 155 s
*Diámetro: 1,83 m
*Lonxitude: 21,13 m
*Envergadura: 3,66 m
*Propelentes: osíxeno líquido e alcohol
*Motor: 1 x A-6
*Apoxeo: 90&nbsp;km

## Notas 
*

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Mercury-Redstone 3
*Mercury-Redstone 4
*Proxecto Mercury
*Redstone MRLV
*Jupiter A
*Jupiter C
Stephen Oppenheimer

**Stephen Oppenheimer**, nado en 1947, é un pediatría, xenetista e escritor británico. Graduouse no Green Templeton College, Oxford e un membro honorario da Liverpool School of Tropical Medicine. Ademais do seu traballo de medicina e de doenzas tropicais, publicou varios traballos nos eidos da xenética e da prehistoria humana. O seu traballo foi suxeito dun bo número de proxectos televisivos e de cine.

## Obra 
* *Eden in the East*. 1999, Phoenix (Orion) ISBN 0-7538-0679-7
* *Out of Eden*. 2004, Constable and Robinson ISBN 1-84119-894-3 (Reino Unido, Carroll & Graf argitaletxeak *The Real Eve*, ISBN 0-7867-1334-8)
* *The Origins of the British - A Genetic Detective Story*. 2006, Constable and Robinson. ISBN 1-84529-158-1.
Sandford Fleming

Sir **Sandford Fleming**, nado en Kirkcaldy (Escocia) o 7 de xaneiro de 1827, e finado en Halifax (Canadá) o 22 de xullo de 1915, foi un enxeñeiro canadense de orixe escocesa e un prolífico inventor.

## Traxectoria
É coñecido especialmente porque propuxo a creación de zonas horarias estandarizadas, Horario Universal (Tempo Universal, Universal Time ou UT) e do sistema horario de 24 horas correspondentes ós 24 fusos horarios contados a partir do meridiano de 180 graos (coñecido como «antimeridiano» de Greenwich) e que tamén se emprega agora como liña internacional de cambio de data.
Deseñou o primeiro selo postal do Canadá e realizou un enorme labor de levantamento topográfico e cartográfico por todo o país, encargándose dos labores de enxeñaría do Ferrocarril Intercolonial e do Ferrocarril Canadense do Pacífico (Canadian Pacific Railroad ou CPR).

Foi membro fundador da Royal Society of Canada (Sociedade Real do Canadá) e fundador do Royal Canadian Institute, unha organización científica e académica de Toronto.

## Notas
Redstone MRLV

**Redstone MRLV** (onde MRLV é o acrónimo de *Mercury-Redstone Launch Vehicle*) foi o nome dun foguete suborbital derivado do mísil Redstone na súa variante Jupiter C.

## Características 
O MRLV consistía nun mísil Redstone modificado para poder ser tripulado e levar no seu extremo unha cápsula Mercury. Entre os cambios feitos á versión do Redstone na que se basou (Jupiter C) estaban cambios na estrutura ao non ter que usar unha segunda etapa. Ademais volveue a usar alcohol como propelente orixinal xunto con osíxeno líquido en lugar de hidracina, como no Jupiter C, pola súa toxicidade. Engadiuse un tanque de nitróxeno adicional para presurizar o tanque de propelente ampliado, necesario polo menor impulso específico que proporciona o alcohol e polo tanto a necesidade de máis cantidade para obter o mesmo resultado. Engadiuse tamén un tanque adicional de peróxido de hidróxeno para alimentar a turbobomba do motor foguete. O sistema de guiado inercial simplificouse para mellorar a fiabilidade do foguete e constriuse un anel adaptador para facer de interface entre o foguete e a cápsula Mercury. Ademais usaba o modelo de motor máis recente para os foguetes Redstone, o A-7.

O foguete levou ao espazo en sendos voos suborbitais aos dous primeiros astronautas estadounidenses, Alan Shepard e Virgil I. Grissom, nas misións Mercury-Redstone 3 e Mercury-Redstone 4 respectivamente.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Redstone (mísil)
*Mercury-Redstone 3
*Mercury-Redstone 4
Sean Paul

**Sean Paul Ryan Francis Henriques**, nado en Kingston o 9 de xaneiro de 1973, é un rapeiro, cantante, músico, produtor musical e actor xamaicano. O seu estilo abrangue o hip hop, reggae fusion, dancehall,

## Discografía 
;Álbums de estudio
* *Stage One* (2000)
* *Dutty Rock* (2002)
* *The Trinity* (2005)
* *Imperial Blaze* (2009)
* *Tomahawk Technique* (2012)
* *Full Frequency* (2014)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
*Páxina oficial
Park Bo-gum

**Park Bo-gum**, nado en Seoul o 16 de xuño de 1993, é un actor surcoreano.

## Filmografía 
miniatura|dereita|2016

### Series de televisión 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Park Bo-gum (Twitter)
* Park Bo-gum (Weibo)
* Park Bo-gum  at Blossom Entertainment 
* Official Korean Fansite 
* Official Japanese Fansite 
* Park Bo-gum (IMDb)
Voo 995 de Spantax

O **voo 995 de Spantax** era un voo chárter dende o Aeroporto de Madrid-Barajas ata o Aeroporto Internacional John F. Kennedy de Nova York con escala no Aeroporto de Málaga. Cando o avión, un McDonnell Douglas DC-10-30CF, estaba a engalar en Málaga, o piloto sentiu unha forte vibración e abortou a engalaxe. A tripulación perdeu o control do aparello e foi incapaz de paralo dentro da pista saíndose dela e golpeando unha caseta de formigón perdendo un motor. Posteriormente cruzou a autoestrada entre Málaga e Torremolinos golpeando varios vehículos antes de chocar contra un terraplén ferroviario e incendiarse. Realizouse unha evacuación de emerxencia no avión, pero 50 dos 394 ocupantes morreron no seu interior.

A causa do accidente foi o desprendemento de fragmentos da banda de rodaxe do pneumático dereito do tren dianteiro, creando unha forte vibración. Sen saber as causas da vibración o piloto decidiu abortar a engalaxe, incluso cando superara a velocidade Vr (a velocidade de rotación). Este non era un procedemento estándar pero era considerado razoable ante circunstancias anormais. Destacouse que o adestramento do piloto aó cubría fallos de motor durante a engalaxe e había unha falta de adestramento en fallos coas rodas.

O pasaxeiro Carlton Maloney, un especialista de audiovisuais da Pace University, estaba gravando unha cinta de son durante o accidente como parte dunha serie de gravacións de engalaxes e aterraxes. Cando se decatou de que algo ía mal comezou a informar do incidente e das súas consecuencias inmediatas. O locutor de Chicago Steve Dahl reproduxo a cinta de Maloney no seu *podcast* do 26 de marzo de 2010.

## Avión 
O McDonnell Douglas DC-10-30CF, con rexistro EC-DEG, realizara o seu primeiro voo o día 13 de abril de 1977 e posteriormente foi entregado á aeroliña Overseas National Airlines o 6 de xuño dese ano. Spantax recibiría o avión o 24 de outubro de 1978. No momento do accidente o avión tiña pouco máis de 5 anos, e segundo a última revisión estaba en perfecto estado.

## Notas
Voo 011 de Avianca

O **voo 011 de Avianca** era un voo internacional regular entre Frankfurt e Bogotá con escalas en París, Madrid e Caracas. O día 27 de novembro de 1983 o Boeing 747-283B que cubría o voo, con rexistro HK-2910X, esnafrouse antes de aterrar no Aeroporto de Madrid-Barajas.

O segmento entre Frankfurt e París dese día fora cancelado por Avianca. Como resultado, os pasaxeiros que tiñan que embarcar no voo 011 en Frankfurt realizaron a viaxe a París nun avión de Lufthansa. Debido a que tiveron que agardar por eses pasaxeiros, a saída de París atrasouse. Ás 23:31 o aparello comezou a descender cara ao Aeroporto de Madrid-Barajas. Durante o descenso o avión golpeou un outeiro, despois un segundo, e finalmente esnafrouse contra o chan desintegrándose. Os seus 19 tripulantes, así como 162 dos 173 pasaxeiros morreron. Avianca segue operando o voo 011, sendo un voo diario entre Madid e Bogotá operado por un Boeing 787–8.

## Notas
Voo 163 de Saudia

O **voo 163 de Saudia** era un voo regular de pasaxeiros de Saudia que se incendiou despois de engalat no aeroporto de Riad (hoxe en día base da forza aérea) nun voo cara a Jeddah o día 19 de agosto de 1980. Os 287 pasaxeiros e 14 tripulantes a bordo do Lockheed L-1011-200 TriStar, con rexistro HZ-AHK, morreron despois de que o aparello fixese unha aterraxe de emerxencia volvendo ao aeroporto de Riad.

Nese momento, o accidente era o segundo con máis mortes da historia da aviación cun único avión implicado, despois do voo 981 de Turkish Airlines. Trátase do sexto peor accidente de aviación da historia, despois do accidente de Los Rodeos, o voo 123 de Japan Airlines, o choque de Charkhi Dadri, o voo 981 de Turkish Airlines, e o voo 182 de Air India. Tamén é o peor accidente en Arabia Saudita e no cal estivo involucrado un Lockheed L-1011 TriStar.

## Avión 
O aparello implicado no aciidente era un Lockheed L-1011 TriStar, rexistrado en Arabia Saudita como HZ-AHK. Realizara o seu primeiro voo o día 13 de xullo de 1979, e fora entregado a Saudia o 21 de agosto dese ano.

## Notas
Bortziriak

**Bortziriak** (en castelán: **Cinco Villas**) é unha comarca e subzona do noroeste de Navarra. Está formada por cinco concellos e forma parte do meiriñado de Pamplona.

Limita ao norte con Lapurdi (Francia), ao leste con Baztanaldea, ao sur con Malerreka, e ao oeste con Leitzaldea e coa comarca vasca de Bidasoa Beherea (Guipúscoa). A comarca é atravesada polo río Bidasoa, que forma un val.

Está composta polos concellos de Arantza, Bera, Etxalar, Igantzi e Lesaka.
Igeldo

dereita|miniatura|Igeldo
**Igeldo** é un barrio da cidade de Donostia, en Guipúscoa, situado no oeste do concello, no macizo montañoso do mesmo nome. Tiña unha poboación de 1.105 habitantes en 2013.

Está formado por un pequeno casco urbano de carácter rural e unha ampla zona de poboación dispersa repartida en casarías e chalés. Limita ao norte co mar Cantábrico, ao oeste co concello de Orio, ao sur co concello de Usurbil e ao leste cos barrios donostiarras de Antigua e Ibaeta.

En decembro de 2013, despois de anos de movemento veciñal a prol da secesión, separouse de Donostia constituíndo o concello número 89 de Guipúscoa. O 12 de febreiro de 2014 o Tribunal Superior de Xustiza do País Vasco anulou de forma cautelar o decreto de desconexión, polo que volveu converterse nun barrio da cidade donostiarra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Casey Affleck

**Caleb Casey McGuire Affleck-Boldt**, nado en Falmouth (Massachusetts) o 12 de agosto de 1975 é un actor e director estadounidense máis coñecido como **Casey Affleck**.

Durante as décadas de 1990 e 2000 interpretou papeis secundarios en grandes producións como *Good Will Hunting* (1997) e ''Ocean's Eleven* (2001), amais de en filmes independentes de éxito como *Chasing Amy* (1997). En 2007 a súa carreira como actor colleu pulo cando foi recoñecido pola crítica polos seus traballos en *Gone Baby Gone* e *O asasinato de Jesse James a mans do covarde Robert Ford'', pola que foi candidato ao óscar ao mellor actor secundario.

É o irmán máis novo do actor e director Ben Affleck, co que colaborou en varias ocasións.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Entrevista con Casey Affleck en 1998
Tribunal Superior de Xustiza do País Vasco

[250px|thumb|Palacio de Xustiza de [Bilbao, sede do TSJPV.]]
O **Tribunal Superior de Xustiza do País Vasco** (en éuscaro: *Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusia*, en castelán: *Tribunal Superior de Justicia del País Vasco*), abreviadamente **TSJPV**, é o máximo órgano do poder xudicial do País Vasco. Ten a súa sede no Palacio de Xustiza de Bilbao.

O actual presidente, dende 2010, é Juan Luis Ibarra Robles.

## Historia 
O seu antecedente máis directo foron as antigas Audiencias Territoriais nadas en 1812. O actual Tribunal Superior de Xustiza do País Vasco foi creado en 1985 a partir do artigo 26 da Lei Orgánica do Poder Xudicial, constituíndose o 23 de maio de 1989.

## Competencias 
O Tribunal Superior de Xustiza do País Vasco é un órgano xurisdicional colexiado da administración de xustiza en España que culmina a organización xudicial no País Vasco en cuxo territorio exerce as funcións dentro do principio de unidade de todo o Estado, de conformidade co disposto no artigo 152 da Constitución española de 1978 e o Estatuto de Autonomía.

Ten competencia en materias civís, penais, contencioso-administrativas e sociais.

## Organización 
O alto tribunal vasco divídese en cinco salas:
*A Sala de Goberno
*A Sala do Civil e Penal
*A Sala do contencioso-administrativo
*A Sala do social
*A Sala Especial

Existe un Presidente do Tribunal Superior, un Presidente para cada unha das Salas, un Presidente para cada unha das seccións: civil, penal, social, contencioso-administrativo, así como un número variable de maxistrados en función do traballo do Tribunal. A provisión das prazas faise por concurso, sempre seguindo as normas xerais aplicables a todo o Estado.

A Sala de Goberno está formada polo presidente do Tribunal, os Presidentes das tres salas, os das Audiencias Provinciais de Guipúscoa, Áraba e Biscaia e seis maxistrados ou xuíces elixidos polas asociacións profesionais con implantación territorial no País Vasco. Non ten funcións xurisdicionais, senón de goberno e administración interna.

A Sala Especial trata as recusacións formuladas contra o Presidente, os Presidentes de Sala ou das Audiencias Provinciais.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial do Tribunal Superior de Xustiza do País Vasco
*Tribunal Superior de Xustiza do País Vasco
Colisión de 1983 en Barajas

A **colisión de 1983 en Barajas** foi un accidente ocorrido o día 7 de decembro de 1983 cando dous avión chocaron en terra no Aeroporto de Madrid-Barajas. O choque produciuse cando un Boeing 727 de Iberia impactou contra un McDonnell Douglas DC-9 de Aviaco, causando a morte de 93 pasaxeiros e tripulantes.

## O accidente 
O 7 de decembro de 1983 un Boeing 727 de Iberia, con rexistro EC-CFJ, que operaba o voo 350 con destino ao Aeroporto de Roma-Fiumicino, estaba autorizado para engalar na pista 01 do Aeroporto de Madrid-Barajas en condicións de brétema espesa. Ao mesmo tempo, un DC-9 de Aviaco, co rexistro EC-CGS que operaba o voo 134, estaba rodando ao final da mesma pista para engalar con destino ao aeroporto de Santander. Cando o Boeing 727 aceleraba para engalar, a tripulación do DC-9 realizou un xiro equivocado no medio da brétema levando ao avión á pista, acabando no medio do camiño do 727. A tripulación do 727 viu ao DC-9 e intentou evitar a colisión rotando o seu avión para engalar, pero o aparello aínda non acadara a velocidade suficiente e a parte de atrás da fuselaxe chocou co DC-9. Ámbolos dous avións incendiáronse e quedaron destruídos; as 42 persoas a bordo do DC-9 morreron, mentres que no 727 foron 51 (50 pasaxeiros e 1 tripulante) das 93 persoas a bordo as que faleceron. Entre as vítimas do DC-9 estaba a actriz mexicana Fanny Cano e entre as do 727 o pianista surafricano Marc Raubenheimer.

## Notas
Voo 1008 de Dan-Air

O **voo 1008 de Dan-Air** foi un accidente de aviación dun Boeing 727-46 operado pola aeroliña Dan-Air Services Limited. O día 25 de abril de 1980 o avión, con rexistro G-BDAN, realizaba un servizo internacional non regular entre Manchester e Tenerife e estrelouse nun bosque da montaña tinerfeña La Esperanza, a 20&nbsp;km do aeroporto de Los Rodeos, mentres a tripulación executaba erroneamente un patrón de espera nunha zona con terreo elevado. O avión quedou esnaquizado morrendo as 146 persoas a bordo (138 pasaxeiros e 8 tripulantes). O voo 1008 foi o segundo accidente grave de Dan-Air en 10 anos.

## Avión 
O avión, operado por Dan Air Services Ltd, era un Boeing 727-46 (con número de serie do fabricante 19279 e rexistro G-BDAN) que realizara o seu primeiro voo en 1966. No momento do accidente a fuselaxe levaba acumuladas 30 622 horas de voo. O impacto esnaquizou completamente o aparello matando a todos os seus ocupantes e deixando un sendeiro de restos de 350 metros de longo.

## Notas
Castro da Lagoa

O **Castro da Lagoa** é un castro galaico fortificado situado nunha ladeira. Está na parroquia de Pantín, no concello de Valdoviño.

É un castro de ladeira. Foi destruído nos anos 1980 para facer prados e vivendas. Só quedan escalonamentos e socalcos no terreo. Non se sabe a forma orixinal do castro nin as súas dimensións pero podería ser de forma ovalada. Medía de leste-oeste uns 175 m. e de norte a sur norte-sur 75 metros. A entrada sería polo sueste, os muros tiñan unha altura de 4 ou 5 metros, formados por pedras e terra colocadas a modo de estruturas verticais ben definidas. Había muros de pedra e nos traballos agrícolas apareceron pedras de muíño e restos de cacharros de cerámica.

O castro está fronte ao Castro do Rodo.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castros de Galicia
* Cultura castrexa
* Arco Ártabro

### Ligazóns externas 
* Castro da Lagoa. Catálogo de Castros de Ferrolterra. .
Catherine Fulop

**Catherine Amanda Fulop García**, máis coñecida como **Catherine Fulop**, nada en Caracas o 11 de marzo de 1965, é unha actriz, vedette, presentadora, fotógrafa e modelo venezolana. Desenvolveu gran parte da súa carreira na Arxentina, de onde son as súas fillas e o seu marido. Fulop é a nai da tamén modelo e actriz Oriana Sabatini.

## Traxectoria na televisión 
### Telenovelas 
* 2009 - *Passione* - Ramona Santander
* 2007 - *En Busca de la belleza* - Eva Pardo / Julia Asunción
* 2002 - *Rebelde Way* - Sonia Rey
* 2000 - *Ilusiones* - Caridad Guaranito
* 2000 - *Cara bonita* - René Zapata de los Méndez
* 1993 - *Déjate querer* - Bárbara Sánchez
* 1991 - *Mundo de fieras* - Charito Flores (Rosario Palacios de Bustamante)
* 1990 - *Pasionaria* - Bárbara Santana de Monteverde
* 1988 - *Abigail* - Abigail Salinas
* 1988 - *La Muchacha del circo* - Raiza / Adelina
* 1987 - *Mi amada Beatriz* - Beatriz Luz

### Series 
* *2009* - *Los exitosos Pells* - Julia Ferrer
* *2005* - *¿Quién es el jefe?* - Natalia
* *2004* - *La Niñera* - Estefanía 'Fany' Martínez
* *2000* - *Tiempo final* - Ana
* *1998* - *Chica Cósmica* - Leonor Léon

### Programas 
* 2008 - *Animal Nocturno*
* 2008 - *Talento Argentino*
* 2008 - *Catherine 100%*
* 2008 - *Tendencia*
* 2007 - *Bailando por un sueño*
* 2007 - *Memòries de la tele*
* 2005 - *¿Dónde estás corazón?*
* 1993 - *¡Hola Raffaella!*

### Filmografía 
* 2010 - *Solos en la Ciudad* - Mariela Pacheco
* 2007 - *Marigold* - Cibele Miranda
* 2005 - *Mercenarios* - amante de juarez
* 1994 - *Marbella antivicio* - prostituta

## Premios 
## Véxase tamén
Voo 1903 de Dan-Air

O **voo 1903 de Dan-Air** era un voo internacional non regular entre Manchester e Barcelona. O día 3 de xullo de 1970 o de Havilland Comet 4 que realizaba o servizo estrelouse contra as ladeiras boscosas do macizo do Montseny preto de Arbúcies, Xirona. O touroperador británico Clarksons Holidays contratara o avión para levar a un grupo de turistas que reservara un paquete de vacacións con el. O accidente esnaquizou o avión e matou os 112 ocupantes. Foi o peor accidente de aviación do ano 1970, e un dos peores dun de Havilland Comet.

## Accidente 
O voo 1903, que saíra de Manchester ás 16:08 hora local, encontrou atrasos no control de tráfico aéreo (ATC) na área de París, tendo que cambiar a súa ruta. Ás 17:53 hora local o piloto estableceu contacto por radio co centro de control de área (ACC) de Barcelona, despois do cal o ACC autorizou á tripulación a descender dos 22 000 pés (6 700 m) aos 9 000 (2 700 m). Seis minutos máis tarde o voo pasou a mans do ATC de Barcelona (control de aproximación),

## Notas
Voo controlado contra o terreo

[miniatura|300px|Restos do [voo 901 de Air New Zealand, un accidente CFIT ocorrido en 1979]]
Un **voo controlado contra o terreo** (**CFIT** polas súas siglas en inglés) é un accidente no cal un avión, baixo o control do piloto, voa de xeito inadvertido contra o chan, unha montaña, unha masa de auga ou un obstáculo. Nestas situacións a tripulación normalmente non é consciente do perigo ata que é demasiado tarde. O termo foi cuñado por enxeñeiros de Boeing a finais dos anos 70.

Os accidentes onde o avión está fóra de control no momento do impacto, debido a un fallo mecánico ou a un erro do piloto, non son considerados voos controlados contra o terreo (estes son coñecidos como *voo incontrolado contra o terreo*). Tampouco entran dentro desta definición os accidentes resultantes por unha acción deliberada da persoa aos mandos, como actos de terrorismo ou suicidio do piloto.

Segundo Boeing, o CFIT é unha das principais causas de accidentes aéreos con vítimas mortais, producindo máis de 9 000 mortes dende o inicio da era dos reactores comerciais. O CFIT foi identificado como a causa do 25% dos contratempos de Clase A na USAF entre 1993 e 2002.

## Accidentes destacados 
Entre os accidentes máis coñecidos produto deste evento atópanse:

## Notas
Xamanismo

[miniatura|250px|Xamán [Pobo buriato|buriato na illa de Olkhon, Siberia.]]
O **xamanismo** é unha práctica que implica a un practicante que logra estados alterados de consciencia para percibir e interactuar cun mundo espiritual e canaliza estas enerxías transcendentais a este mundo.

Un **xamán** é unha persoa que se considera que ten acceso e influencia dentro do mundo dos espíritos benévolos e malévolos, e que entra nun estado de transo durante un ritual, e practica a adiviñación e a curación. A palabra "xamán" probabelmente provén da lingua evenki do norte de Asia. Segundo o etnólogo Juha Janhunen, "a palabra está atestada en todas as linguas tungús" como o negidal, o lamut, o udehe/orochi, o nanai, o ilcha, o orok, o manchú e o ulcha, e "nada parece contradicir a suposición de que o significado de xamán tamén deriva dende o prototungús" e pode ter raíces que estenden atrás a tempo polo menos dous milenios. O termo foi introducido no oeste despois de que forzas rusas conquistaran o xamánico khanato de Kazán en 1552.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Totemismo

[miniatura|250x250px|Rewe [Pobo mapuche|mapuche de Chile.]]
O **totemismo** (do ojibwa: *ototeman*) é o conxunto de crenzas e expresións do espiritual e social ligada a un tótem. Un  «tótem»  é  un  animal, un  vexetal ou mesmo un obxecto fabricado que non só é considerado como o padriño dun grupo ou clan, senón tamén como un pai, un patrón ou un irmán. Deste xeito, un di ser parente do oso, da araña ou da aguia.

## Definición 
O totemismo é un concepto da antropoloxía en desuso, que denota unha relación metafísica, un sistema complexo de ideas, símbolos, ou prácticas entre un individuo ou un grupo social, e un animal (unha planta ou mesmo un obxecto). Entende as relacións idealmente previstas entre dúas series, unha natural e a outra cultural. O totemismo é común en América e Oceanía, e, ó parecer, é unha crenza inherente ó ser humano primitivo, e non unha transmisión global transmitida entre culturas e grupos étnicos.

O tótem é un ser animado ou inanimado, do cal un grupo de persoas di descender.

## Características 
O totemismo non é considerado de xeito unánime como un fenómeno relixioso. Non se trata en realidade dunha relixión, xa que se expresa entre outras características, na adoración ós animais. O concepto de totemismo deuno a coñecer o escocés John Ferguson McLennan en Londres en 1870 coa fórmula de que o totemismo é o fetichismo máis a exogamia e a filiación matrilineal.

O totemismo maniféstase en varias formas e tipos de diferentes contextos, sobre todo entre pobos que mesturaban a economía (cultivos e caza) e, especialmente, entre as comunidades de cazadores, como en Australia; tamén está presente en tribos que crían gando. O totemismo, de ningún xeito pode catalogarse como unha fase xeral do desenvolvemento cultural do clan, pero sen dúbida exerceu un efecto psicolóxico no comportamento de certos grupos étnicos, na súa socialización e na formación da personalidade humana.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* J. F. MacLennan, *"The worship of animals and plants"*, *Fortnightly Review, vol. 6-7 (1869-1870)
* James George Frazer, *Totemism* (1887), trad. : *Le totémisme*, 1898 
* James George Frazer, *Totemism and Exogamy. A Treatise on Certain Early Forms of Superstition and Society* (1911-1915), trad. : *Les origines de la famille et du clan*, 1898.
* F. B. Jevons, *An Introduction to the History of Religions*, Londres, 1896.
* Émile Durkheim, *Totémisme* (1910)
* Émile Durkheim, *Les formes élémentaires de la vie religieuse* (1912)
* Sigmund Freud, *Totem et Tabou'' (1913)
Leopoldo Meruéndano Arias

**Leopoldo Meruéndano Arias**, nado o 16 de novembro de 1845 e finado en Ribadavia en outubro de 1920, foi un teólogo, avogado e político galego.

## Traxectoria 
miniatura|page=18|*Apuntes históricos sobre la vida, trabajos y escritos del insigne teólogo Fr. Tomás de Lemos, de la Orden de Predicadores*, 1906.
Foi director do orfanato de Ourense (1880). Fiscal municipal de Ribadavia (1893), foi nomeado alcalde de Ribadavia en 1902 e presentou a súa dimisión en abril de 1905.

## Obras 
*"El fuero municipal de Ribadavia" (1909).
**Origen y vicisitudes de las antiguas cuatro parroquias de la villa de Ribadavia, de sus dos conventos y de los hospitales de la misma*, 1914.
**Los judíos de Ribadavia*, 1915.

## Recoñecementos
En 1923 descubriuse unha placa na súa honra na rúa Ancha de Ribadavia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
*
Baztanaldea

**Baztanaldea** (en castelán: *Comarca de Baztán*) é unha comarca e subzona do noroeste de Navarra. Está formada por tres concellos e forma parte do meiriñado de Pamplona.

Limita ao norte e leste con Lapurdi (Francia), ao sur con Auñamendi e Ultzamaldea, e ao oeste con Malerreka e Bortziriak.

## Concellos 
## Véxase tamén
Doce uvas

As **doce uvas** é unha tradición de orixe española consistente en tomar doce uvas ao son das doce badaladas que sinalan o comezo do Aninovo. A orixe de tomar uvas na Noitevella data cando menos da década de 1880. A popularización da práctica deuse por intereses económicos, cando en vésperas do Ano Novo 1909 os colleiteiros de uva tiveran unha gran produción. Para desfacérense do excedente, inventaron o ritual de tomar as uvas da sorte na derradeira noite do ano".

## Historia
A creación de Televisión Española a mediados do século XX permitiu a transmisión anual das doce badaladas do 31 de decembro dende a Porta do Sol de Madrid. Tras a creación das televisións autonómicas, estas comezaron a retransmitir as badaladas desde outros lugares; no caso da Televisión de Galicia, dende a torre do reloxo da catedral de Santiago de Compostela. Se ben tradicionalmente moita xente celebraba a Noitevella en familia, moita xente comezou a ir tomar as uvas da sorte en directo ao son do reloxo a diferentes espazos públicos, como a propia Porta do Sol.

## As doce uvas en Vilagarcía de Arousa
En 1999 o goberno local de Vilagarcía de Arousa tomou a decisión de invitar a veciñanza a tomar as uvas ao mediodía, coa idea de involucrar a toda a comunidade a unha hora máis accesible para as persoas de todas as idades. Desde ese ano vénse celebrando a festa na Praza de Ravella, xusto fronte á casa consistorial. O Concello reparte uvas envasadas entre as persoas asistentes (350 quilos en 2016) e lambetadas para os nenos, para seren tomadas ao son das badaladas do reloxo do consistorio da vila. Tamén ofrece aos participantes do festival máis de 400 botellas de cava e batidos para brindar.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "La 'Festa das Uvas' de Vilagarcía cumple la mayoría de edad" *Faro de Vigo*
* Vilagarcía recibe 2017 con su anticipada fiesta de uvas
* "Muñecos gigantes y juegos de luces, en las uvas de mediodía" *La Voz de Galicia*.
Barça TV

**Barça TV** é unha cadea de televisión deportiva dedicada integramente á actualidade do Futbol Club Barcelona. A súa programación contén información, entretemento, partidos en directo e partidos históricos, entre outros.

Comezou as súas emisións o 27 de xullo de 1999 baixo o nome de Canal Barça. A canle mantivo ese nome ata febreiro de 2004, cando o club obtén os dereitos de exclusividade, que pertencían ata entón a Telefónica Sports. Dende o 13 de decembro de 2008 emite en aberto pola TDT en Cataluña. Ademais está dispoñible en varias plataformas de pagamento.

A canle prodúcese e emítese integramente en catalán, aínda que as plataformas de pagamento teñen dúas pistas de son adicionais que traducen ao castelán e ao inglés a programación.

As instalacións da televisión atópanse no mesmo Camp Nou, o estadio do club, destacando os platós na zona mixta e na tribuna do mesmo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web de Barça TV
Gondar, Gondar, Lugo

**Gondar** é o único lugar da parroquia de Gondar no concello lucense de Lugo, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2023 tiña 60 habitantes (31 homes e 29 mulleres).

## Toponimia 
Segundo Nicandro Ares *Gondar* deriva do antropónimo gótico  que sería o posuidor da vila.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Gondar
### Parroquias de Lugo
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Lugo
Buenavista del Norte

[250px|miniatura|Pequena cala preto de [Masca.]]
**Buenavista del Norte** é un concello español situado no noroeste da illa de Tenerife, na provincia de Santa Cruz de Tenerife, Canarias. Limita ao norte e oeste co océano Atlántico, ao leste con Los Silos e ao sur con Santiago del Teide.

Tiña en 2016 unha poboación de 4.832 habitantes, a maioría deles concentrados na capital municipal. Os outros núcleos de poboación que inclúe o concello son: Las Canteras, Los Carrizales, Masca, El Palmar, Las Portelas e Teno.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web do concello
Los Silos

**Los Silos** é un concello español situado no noroeste da illa de Tenerife, na provincia de Santa Cruz de Tenerife, Canarias. Limita ao norte co océano Atlántico, ao leste con Garachico e El Tanque, ao sur con Santiago del Teide e ao oeste con Buenavista del Norte.

Tiña en 2016 unha poboación de 4.786 habitantes, agrupados nos núcleos de La Caleta, El Casco, Erjos, San Bernardo, San José e La Tierra del Trigo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web do concello
Santiago del Teide

**Santiago del Teide** é un concello español situado no oeste da illa de Tenerife, na provincia de Santa Cruz de Tenerife, Canarias. Orixinalmente chamábase *Valle de Santiago*, pero pasou a chamarse Santiago del Teide o 27 de xuño de 1916 para diferencialo da localidade homónima da illa de La Gomera.

Limita ao norte con Los Silos, El Tanque, Garachico e Icod de los Vinos, ao leste con La Orotava, ao sur con Guía de Isora e ao oeste co océano Atlántico e con Buenavista del Norte. O concello acada a súa altitude máxima no Cerro de las Chajoras, de 2.674 metros. A capital municipal atópase a 930 metros sobre o nivel do mar.

Tiña en 2016 unha poboación de 11.338 habitantes, agrupados nos núcleos de Acantilados de Los Gigantes, Arguayo, Las Manchas, El Molledo, Puerto de Santiago, El Retamar, Santiago del Teide, Tamaimo e Valle de Arriba.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web do concello
El Tanque

**El Tanque** é un concello español situado no noroeste da illa de Tenerife, na provincia de Santa Cruz de Tenerife, Canarias. É un dos tres concellos da illa, xunto con Tegueste e Vilaflor de Chasna, que non ten costa.

Limita ao norte e leste con Garachico, ao sur con Santiago del Teide e ao oeste con Los Silos. O concello acada a súa altitude máxima no cono volcánico coñecido como Montaña Grande de Abeque, de 1.745 metros. A capital municipal atópase a 604 metros sobre o nivel do mar.

Tiña en 2016 unha poboación de 2.658 habitantes, agrupados nos núcleos de El Tanque, Erjos del Tanque, Ruigómez e San José de los Llanos.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web do concello
Tegueste

**Tegueste** é un concello español situado no nordés da illa de Tenerife, na provincia de Santa Cruz de Tenerife, Canarias.

Presenta a particularidade de estar completamente rodeado polo concello de San Cristóbal de La Laguna, sendo o único da comunidade autónoma con esta característica. É ademais un dos tres municipios tinerfeños que non teñen costa, xunto a El Tanque e Vilaflor de Chasna. O concello acada a súa altitude máxima no Cabezo de las Torviscas, de 949 metros. A capital municipal atópase a unha altitude de 550 metros sobre o nivel do mar.

Tiña en 2016 unha poboación de 11.114 habitantes, agrupados nos núcleos de Las Canteras, Pedro Álvarez, El Portezuelo, El Socorro, Tegueste Centro e Las Toscas.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web do concello
Vilaflor de Chasna

**Vilaflor de Chasna** (ata 2014 simplemente **Vilaflor**) é un concello español situado no sur da illa de Tenerife, na provincia de Santa Cruz de Tenerife, Canarias. É un dos tres municipios tinerfeños que non teñen costa, xunto a El Tanque e Tegueste.

Limita ao norte con La Orotava, ao leste con Granadilla de Abona, ao sur con San Miguel de Abona e Arona e ao oeste con Adeje. O concello acada a súa altitude máxima na Cortada del Diablo, de 2.848 metros. A capital municipal atópase a unha altitude de 1.414 metros sobre o nivel do mar.

Tiña en 2016 unha poboación de 1.630 habitantes, agrupados nos núcleos de La Escalona, Jama, Trevejos e Vilaflor.

En Vilaflor naceu Pedro de Betancur, o primeiro santo das Illas Canarias.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web do concello
Vilaflor

O topónimo **Vilaflor** pode referirse a:

;En Galicia:
***Vilaflor**, lugar da parroquia de Paizás, no concello de Ramirás;

;Fóra de Galicia:
***Vilaflor de Chasna**, concello da illa de Tenerife, nas illas Canarias.
San Miguel de Abona

**San Miguel de Abona** é un concello español situado no sur da illa de Tenerife, na provincia de Santa Cruz de Tenerife, Canarias.

Limita ao norte con Vilaflor de Chasna, ao leste con Granadilla de Abona, ao sur co océano Atlántico e ao oeste con Arona. O concello acada a súa altitude máxima en El Bucio, de 1.070 metros. A capital municipal atópase a unha altitude de 580 metros sobre o nivel do mar.

Tiña en 2016 unha poboación de 17.870 habitantes, agrupados nos núcleos de Aldea Blanca, Las Chafiras, El Frontón, El Monte o Guargacho, El Roque, San Miguel, Tamaide e Las Zocas. A capital municipal está declarada Ben de Interese Cultural na categoría de Conxunto Histórico dende 2013.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web do concello
Voo 277 de Linjeflyg

O **voo 277 de Linjeflyg** foi un impacto controlado contra o terreo dun Convair 440-75 Metropolitan o 20 de novembro de 1964 ás 21:14 en Ängelholm, Suecia. Os pilotos do avión, enganados por unha configuración de luces da pista militar non convencional, descenderon demasiado cedo e usaron un curso defectuoso durante a aproximación ao Aeroporto de Ängelholm-Helsingborg. O accidente matou 31 dos 43 ocupantes do aparello, sendo o peor accidente aéreo de Suecia.

O voo realizaba a ruta entre Estocolmo e Ängelholm, pero o mal tempo causou que tivese que evitar as escalas en Hultsfred e Halmstad. Había menos de 2&nbsp;km de visibilidade e nubes baixas en Ängelholm, polo que o control de tráfico aéreo encendeu o sistema de luces de aproximación. Como o sector civil estaba na base da Forza Aérea Sueca F 10 Ängelholm, o aeroporto tiña unha configuración militar que non seguía a configuración normal civil. Isto cousou un erro de navegación no piloto e o avión aterrou 2&nbsp;km antes do limiar da pista. O avión inverteuse mentres se deslizaba tras o impacto. A pesar da cantidade de mortos, tres persoas saíron ilesas do accidente.

A comisión de investigación non atopou erros na actuación do piloto ou dos controladores de tráfico aéreo, no seu lugar centrouse nos atallos que tanto a Forza Aérea de Suecia e a Administración de Aviación Civil tomaron para non configurar os aeroportos militares en liña coas regulacións civís. Debido a isto os aeroportos militares cambiaron os seus sistemas de aproximación instrumental e sistemas de luces de aproximación para que cumprisen os requirimentos civís.
Voo 618 de Linjeflyg

O **voo 618 de Linjeflyg** foi un accidente dun Vickers 838 Viscount durante a aproximación ao aeroporto de Estocolmo-Bromma ás 09:05 do 15 de xaneiro de 1977. As 22 persoas a bordo do aparello morreron cando este se estrelou en Kälvesta, a 3&nbsp;km do aeroporto de Bromma. O servizo doméstico dende Malmö, con escalas en Kristianstad, Växjö e Jönköping, estaba operado por Skyline no nome de Linjeflyg. O accidente foi causado pola formación de xeo atmosférico no estabilizador horizontal. A baixa potencia en dous dos motores causara que se reducisen as funcións do sistema de protección contra o xeo, causando unha acumulación do mesmo. A formación do xeo causou unha perda de control de inclinación e o avión caeu en picado. Entre os mortos estaba o tenista sueco Hans Alsér.
Voo 152 de Garuda Indonesia

O **voo 152 de Garuda Indonesia** era un voo regular doméstico entre o Aeroporto Internacional Soekarno-Hatta en Iacarta e o Aeroporto Internacional de Polonia en Medan, realizado por un Airbus A300B4 con rexistro PK-GAI e operado por Garuda Indonesia.

O 26 de setembro de 1997 o voo 152, pilotado por Rahmo Wiyogo, un piloto de 42 anos con máis de 20 de experiencia en Garuda e máis de 12 000 horas de voo, e o primeiro oficial Tata Zuwaldi, ex-enxeñeiro de voos que recentemente se converteu en piloto, esnafrouse nuns bosques montañosos a 48&nbsp;km de Medan en condicións de baixa visibilidade causadas pola brétema no sueste asíático de 1997. Os 234 pasaxeiros e tripulantes a bordo do avión morreron no desastre. O lugar do impacto estaba nun barranco preto da vila de Buah Nabar, no distrito de Sibolangit ao sur de Medan.

O voo 152 é o peor accidente cun único avión ocorrido en Indonesia e foi o accidente aéreo con máis mortes no ano 1997.

## Notas
Voo 801 de Korean Air

O **voo 801 de Korean Air** (KE801/KAL801) foi un Boeing 747-3B5 que se estrelou o 6 de agosto de 1997 nunha aproximación ao Aeroporto Internacional Antonio B. Won Pat, no territorio estadounidense de Guam, matando a 228 das 254 persoas a bordo. O avión esnafrouse en Nimitz Hill, en Asan, mentres se aproximaba ao aeroporto.

## Avión e tripulación 
O voo 801 era realizado normalmente cun Airbus A300, pero como Korean Air programara o voo do 5-6 de agosto para transportar a atletas de Guam aos Mini Xogos do Pacífico na Samoa Americana, a aeroliña designou ao HL7468, un Boeing 747-300 de 12 anos de idade entregado a Korean Air o 12 de decembro de 1984, para realizar a ruta esa noite. que tiña preto de 9 000 horas de experiencia de voo e acababa de recibir un premio de seguridade aérea por xestionar un fallo de motor a baixa altitude nun 747. Park inicialmente tiña programado voar a Dubai, pero como non descansara o suficiente para esa viaxe foi reasignado ao voo 801. O primeiro oficial era Song Kyung-ho, de 40 anos, que tiña máis de 4 000 horas de voo. O enxeñeiro de voo era Nam Suk-hoon, de 57 anos, un veterano piloto con máis de 13 000 horas de experiencia.

## Accidente 
O voo 801 saíu do aeroporto de Seúl-Kimpo (agora aeroporto de Gimpo) ás 8:53 p.m. (9:53 p.m. hora de Guam) do 5 de agosto de camiño a Guam. Levaba tres tripulantes de voo (os dous pilotos e o enxeñeiro de voo), 14 asistentes de voo e 237 pasaxeiros. Seis dos pasaxeiros eran asistentes de voo de Korean Air que viaxaban gratis. 12 segundos antes do impacto, o sistema de alerta de proximidade a terra activouse, advertindo á tripulación da súa altura real. O primeiro oficial Song declaro unha aproximación infrutuosa e o capitán Park declarou un go-around, pero era demasiado tarde. Ás 1:42 am o tren de aterraxe principal golpeou un tubo de combustible e esnafrouse en Nimitz Hill. O lugar do accidente estaba a uns 6,6 km do inicio da pista, a unha altura de 200 metros.

## Notas
Soraya Salorio

**Soraya Salorio Porral**, nada en Sada en 1962, é unha política galega do PPdeG.

## Traxectoria 
Empregada de banca. Concelleira e número dous do PPdeG de Sada, en febreiro de 2017 tomou posesión como deputada no Parlamento de Galicia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Parlamento de Galicia
Gonzalo Trenor

**Gonzalo Trenor López**, nado en Ribadeo en 1977, Foi deputado do Parlamento de Galicia na lexislatura 2012-2016. En febreiro de 2017 tomou posesión como deputado no Parlamento de Galicia e ocupou o escano na cámara ata o seu nomeamento como delegado da Xunta na Coruña en setembro de 2020.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Parlamento de Galicia
Isabel Novo Fariña

**María Isabel Novo Fariña**, nada en Portas en 1978, é unha empresaria e política galega do PPdG.
## Traxectoria 
Fixo estudos de Ciencias Políticas na Universidade de Santiago de Compostela. Nas eleccións municipais de 2015 foi elixida concelleira do PPdG de Portas e foi nomeada concelleira de Cultura. Foi candidata do PPdeG nas autonómicas de 2016 e en febreiro de 2017 tomou posesión como deputada no Parlamento de Galicia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Parlamento de Galicia
Emilia Plater

**Condesa Emilia Plater** (Broel-Plater, en ), nada o 13 de novembro de 1806 en Vilnius e finada o 23 de decembro de 1831, foi unha revolucionaria e nobre polaca das terras divididas da República das Dúas Nacións. Criada na tradición patriótica polaca, loitou no Levantamento de Novembro de 1830 e encabezou unha pequena unidade coa que participou en varios enfrontamentos. Recibiu o rango de capitán das forzas insurxentes polacas. Preto do final do levantamento caeu enferma e morreu.

Aínda que non participou en ningunha gran batalla, a súa historia fíxose moi coñecida e inspirou numerosas obras de arte e de literatura. É unha heroína nacional en Polonia e Lituania, xa que ambas formaban parte da República das Dúas Nacións. Foi venerada tamén polos artistas polacos e por todo o país como un símbolo das mulleres loitando pola causa nacional.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Carta orixinal de Emilia Plater na que confirma o feito de que se alista no exército por propia vontade
* Familia Plater de Westphalia
* Lugar de falecemento de Emilia Plater
Circuíto de Paul Armagnac

O **Circuíto Paul Armagnac** tamén coñecido como **Circuíto de Nogaro** é unha pista de carreiras preto de Nogaro no suroeste de Francia.

## Historia 
Inaugurouse o 3 de outubro de 1960 como o primeiro circuíto de carreiras construído especificamente en Francia. Nun principio ampliouse en 1973 e 1989 ao seus actuais 3´636&nbsp;km. de lonxitude. En 2007 o circuíto foi modernizado incluíndo unha nova torre de control, un novo pitlane e ampliando a pista 12 m.

## Paul Armagnac 
O circuíto noméase Paul Armagnac, polo piloto de carreiras, nado en Nogaro, dos anos 50 e 60. Correu cun deportivo DB e matouse o 21 de outubro de 1962 nun accidente durante a práctica para os 1000 km de París en Montlhéry.

## Descrición da pista 
A pista é relativamente plana, con 6 m. de diferenza de elevación entre os seus puntos máis alto e máis baixo. Córrese en sentido horario e consta de dúas longas rectas, a longa recta de saída de 950 m. chamada Claude Fior polo construtor de motocicletas nado en Nogaro e a recta do aeródromo case paralela, unido por varias seccións de tramos de curvas lentas.

## Eventos 
Os eventos organizados no circuíto incluíron:

* O Gran Premio de Motociclismo de Francia de 1978 a 1982.
* A rolda final do Campionato Sportscar da FIA de 2003
* O Gran Premio de Nogaro das Fórmula 3000 series entre 1990 e 1993 
* Fórmula 2 de 1975 a 1978
* O Campionato de Europa da FIA de Carreiras de Camións desde 1994
* A Fórmula 3 Euro Series en 2007
* A FIA GT Series e Blancpain Sprint Series 
* O Campionato FFSA GT desde 1997 a 2011 e en 2014.
* A competición Europea do Eco-marathon de 2000-2009

## Notas
## Véxase tamén 
## Ligazóns externas 
*Páxina oficial