open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Multitude (álbum)

***Multitude*** é o terceiro álbum do músico belga Stromae. Foi lanzado a través do selo Mosaert o 4 de marzo de 2022. É o primeiro álbum de estudio do artista dende o seu hiato e dende *Racine carrée* en 2013. O primeiro sinxelo, "Santé", lanzouse o 15 de outubro de 2021. *Multitude* inclúe diferentes estilos musicais de diferentes culturas, como nos sinxelos "Santé" e "L'enfer". Durante unha entrevista con TF1, afirmou que o seu disco estivo influenciado polas frecuentes viaxes que facían el e a súa nai.

## Sinxelos 
*Multitude* xerou tres sinxelos ata o momento:

# "Santé" foi lanzado como sinxelo principal o 15 de outubro de 2021, acompañado dun vídeo musical.
# "L'enfer" foi lanzado o 9 de xaneiro de 2022 despois de que o interpretase en directo durante unha entrevista en TF1.

## Notas
Brainchild (serie de televisión)

***Brainchild*** é unha serie de televisión estadounidense producida por Pharrell Williams. Os seus produtores xa crearan previamente o programa *Brain Games* de National Geographic. A serie estreouse a través de Netflix o 1 de novembro de 2018.

## Elenco 
* Sahana Srinivasan como presentadora
* Alie Ward como Amiga Ciencia
* Gary T. Carlin como diversas voces
* Ben Seidman como el mesmo

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web 
*
An Cailín Ciúin

***An Cailín Ciúin*** é un filme irlandés de 2022 dirixido e escrito por Colm Bairéad e rodado en lingua irlandesa. Ambientado en 1981, o filme conta a historia dunha nena de nove anos que vive nun fogar amoroso por primeira vez cando pasa o verán nunha granxa con parentes en Rinn Gaeltacht, no condado de Waterford.

Foi escollido como candidato de Irlanda para o Óscar ó mellor filme internacional na 95ª edición dos premios e converteuse no primeiro filme irlandés nomeado nesa categoría.

## Sinopse 
Irlanda, 1981. Unha nena retraída de nove anos vive nun fogar amoroso por primeira vez cando pasa o verán nunha granxa cuns familiares; mais a súa familia de acollida ten un segredo.

## Produción 
*An Cailín Ciúin* baséase en *Foster*, unha novela en inglés de 2010 escrita por Claire Keegan. O filme foi titulado orixinalmente *Fanacht* ("Agardando"). Foi rodado en Dublín e no condado de Meath, con localizacións en Summerhill, Moynalvey (incluíndo Fagan's Pub), Curraghtown, Garlow Cross, Trim e Clonymeath.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Irlanda propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 95ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas
Bourget

O termo francés **Bourget** (de "bourg" co sufixo diminutivo "-et", "burgo pequeno) pode referirse a:
;Como apelido:
* **Ernest Bourget** (1814-1864), dramaturgo, letrista e libretista francés;
* **Paul Bourget** (1852-1935), novelista, dramaturgo e ensaísta francés.

;Como topónimo:
* **Le Bourget**, localidade e comuna de Francia do departamento de Sena-San Denis, rexión de Illa de Francia;
** **Aeroporto de París-Le Bourget**;
* **Lago Bourget**, lago alpino de orixe glaciar, situado ao norte da cidade francesa de Chambéry;
* **Bourget-en-Huile**, poboación e comuna francesa do departamento de Savoia, rexión de Ródano-Alpes;
* **Le Bourget-du-Lac**, poboación e comuna francesa do departamento de Savoia, rexión de Ródano-Alpes;
* **Bourget**, vila dos condados unidos de Prescott-Russell (Ontario, Canadá).
Arelis Uriana

**Arelis María Uriana Guariyú**, nada en Fonseca, La Guajira o 24 de febreiro de 1976, é unha política e lideresa indíxena do pobo wayuu do resgardo indíxena de Mayabangloma, en Colombia. É a primeira muller indíxena en aspirar á presidencia da república como precandidata da coalición coñecida como Pacto Histórico por Colombia en 2022, en representación do partido Movemento Alternativo Indíxena e Social (MAIS).

## Traxectoria 
Entre os anos 2007 a 2011 foi capacitadora da Escola de Formación Indíxena Nacional (EFIN) que forma parte da Organización Nacional Indíxena de Colombia ONIC.

Do ano 2014 ao 2016 foi conselleira na Organización Nacional Indíxena de Colombia. Máis tarde sería cofundadora da *Comisión Étnica para a Paz e a Defensa dos Dereitos Territoriais* no marco dos diálogos de paz do goberno de Juan Manuel Santos coa guerrilla das FARC.

De 2015 a 2020 foi coordinadora continental de ECMIA, Enlace Continental de Mulleres Indíxenas das Américas. Naquel tempo recibiu ameazas que foron rexeitadas pola comunidade internacional.

En 2018, Uriana foi candidata de MAIS pola circunscrición especial á Cámara de Representantes, en devandita ocasión obtivo 16.495 votos.

## Notas
Lidia Brito

**Lidia Brito**, nada en 1985, é unha enxeñeira mozambicana experta en silvicultura, conferenciante universitaria, investigadora e asesora na Universidade Eduardo Mondlane.

## Traxectoria 
Brito posúe un grao en Enxeñaría forestal pola Universidade Eduardo Mondlane (Mozambique) e acadou un  mestrado en ciencias e o título de doutora en Ciencias Forestais pola Universidade Estatal de Colorado (EEUU). Foi primeira Ministra de Educación Superior, Ciencia e Tecnoloxía de Mozambique entre 2000 e 2005 e vicerreitora da Universidade Eduardo Mondlane  entre 1998 e 2000.Máis tarde desempeñou as funcións de asesora do Alcalde para a Planificación Estratéxica e Relacións Externas en Maputo. Internacionalmente  é unha recoñecida académica  que promove  o desenvolvemento sustentable e a administración comunitaria baseada en África en xeral, e é membro do Consello de Gobernanza IHE-UNESCO desde decembro de 2009. Brito é directora de política de ciencia en UNESCO e é copresidenta da conferencia, *Planet under pressure*.

É tamén unha participante activa e conferenciante en moitas conferencias e cumes internacionais.

## Notas
Jennie R. Patrick

**Jennie R. Patrick,** nada en Gadsen (Alabama) o 1 de xaneiro de 1949, é unha enxeñeira química e educadora afroamericana. Converteuse na primeira afroamericana nos Estados Unidos en conseguir un doutoramento en enxeñaría química, polo Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts en 1979. Foi pioneira no traballo de extracción con fluído supercrítico no eido industrial. O seu traballo de educadora centrouse na mentoría de estudantes afroamericanos e mulleres. 

## Traxectoria 
### Infancia 
Jennie Patrick  é filla de James e Elizabeth Patrick. A súa localidade natal, nas súas propias palabras era  "bastante rural, moi lento, unha cidade típica do sur". Era a cuarta de cinco nenos.O seu pai era obreiro e a súa nai ama de chaves. Non acadaran máis que estudos primarios, pero crían que a educación era unha maneira de saír da pobreza e animaron a súa descendencia a conseguir unha educación formal. Patrick conserva o recordo de dous docentes que foron moi importantes para ela nesta época: Anthony Knowledges, quen en lle ensinou matemáticas a un nivel moi superior có do seus compañeiros de quinto grao e Pinkie Bridges. Desta última afirma que a inspirou para conseguir todo o que quixera. 

Patrick formou parte en 1964 dun grupo de estudantes afroamericanos na mellor escola pública na cidade, a Gadsden City High School. Patrick soubo moi nova que quería ser química e este instituto contaba co equipamento necesario. Patrick foi a primeira estudante negra en inscribirse nel. Alí especializouse nun programa curto de enxeñaría química. Aínda que o instituto era tradicionalmente un instituto de negros, a director do departamento de enxeñaría química era un home branco do sur, quen se opuxo a que Patrick se especializara en enxeñaría.

### Traballo 
Despois da graduación, Patrick uniuse ao Laboratorio Eléctrico Xeral de investigación en Schenectady, Nova York, onde traballou como enxeñeira investigadora por tres anos e medio. Axudou a desenvolver un programa en tecnolox.

Foi a encabezar un novo e moderno programa de tecnoloxía de extracción de fluídos supercríticos e foi deseñar unha planta piloto no Centro Investigador Philip Morris en Richmond, Virginia. Alí, utilizou a tecnoloxía para extraer os sabores e esencia do tabaco.

Durante este tempo, Patrick tamén foi profesora adxunta no Instituto politécnico Rensselaer (1982–1985) e no Instituto de tecnoloxía de Gerogia (1983–1987). De 1993 a 1997 Patrick era activa en investigación e en axudar á estudantes de minorías en ciencia e enxeñaría. É membro do Instituto Americano de Enxeñeiros Químicos, Sigma Xi, e NOBCCel.
* Premio William W. Grimes outorgado polo Instituto Americano de Enxeñeiros Químicos. (2000)

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* MIT Black history, 2006. 
* Entrevista a Jennie Patrick, artigo feito por Sibrina Collins, 2002. 
* Biografía de Jennie Patrick
Maria Artini

**Maria Artini**, nada en Milán en 1894 e finada o 2 de agosto de 1951, foi unha enxeñeira italiana, a primeira muller universitaria graduada en enxeñaría eléctrica en Italia, e a segunda muller licenciada da Escola Politécnica de Milán.

## Traxectoria 
Era a filla de Ettore Artini, director do Museo Cívico de Historia Natural en Milán e profesor de mineraloxía na Escola Politécnica de Milán, onde Maria se matriculou en 1912. 

Graduouse en enxeñaría eléctrica cunha nota de 90/100 no ano 1918, converténdose na primeira muller enxeñeira eléctrica en Italia, e unicamente a segunda muller enxeñeira eléctrica da Escola Politécnica (despois de Gaetana Calvi que o fixera en 1913). Segundo Edison, "de 1936 a 1946 organizou e dirixiu a oficina de estatística de Edison, máis tarde regresou [como executiva] para ocuparse das liñas eléctricas de alta voltaxe [o novo 200 kW]."

Para axudar outras mulleres en campos técnicos, en 1948 Artini suxeriu a formación dunha asociación de mulleres profesionais, e mesmo organizou unha serie de reunións cos seus colegas milaneses e turineses. A pesar de que morreu antes de que puidera realizarse, a AIDIA (Asociación Italiana de Mulleres Enxeñeiras e Arquitectas) naceu o 26 de xaneiro de 1957, fundada pola enxeñeira Emma Strada (a súa primeira presidenta), Anna E. Armor, Adele Racheli e a arquitecta Vittoria Ilardi. Segundo Marina Francesca Altomare, a asociación continúa hoxe e "conta cun camiño pragado de éxitos, premios e honras". A Artini aínda se lle atribúe a súa "idea brillante"de formar a asociación.

### Vida persoal 
Artini casou con Leonardo Maggi, quen é coñecido por ser un benfeitor do Instituto de Cegos de Milán. O museo do Instituto aloxa unha fotografía de Artini na súa colección.

## Notas
Arantxa Tapia

**Arantxa Tapia Otaegi** nada en Astigarraga, Guipúscoa o 24 de setembro de 1963, é unha enxeñeira industrial e profesora vasca. Iniciou a súa carreira política en 2005 e é membro do PNV. Dende 2020 a 2024 foi Conselleira de Desenvolvemento Económico, Sostibilidade e Medio Ambiente no Goberno Vasco.

## Traxectoria 
### Formación e carreira profesional 
María Arantxa Tapia Otaegi naceu en 1963 na localidade de Astigarraga, Guipúscoa Na súa carreira de investigación participou en múltiples proxectos financiados por institucións públicas e empresas privadas como: Iberdrola, ICS, Rodisa, AHV ou Giroa.

En 2005 pasouse á política deixando parcialmente abandonados os seus labores docentes e universitarios, porén continuou como profesora asociada a tempo parcial na Escola Universitaria Politécnica. Máis adiante, coa vida política máis estabilizada, en 2011 entre xullo e novembro volveu á universidade para ser coordinadora de estudos universitarios do departamento de Enxeñaría de Sistemas e Automatización.

### Carreira política 
Arantxa Tapia apareceu na política en xullo de 2005 cando foi nomeada viceconselleira de Transportes e Obras Públicas do Goberno Vasco. Esta consellería estaba dirixida por Nuria López de Guereñu, do Partido Nacionalista Vasco (PNV).

Tras dous anos no cargo citado foi nomeada deputada de Mobilidade e Ordenación do Territorio no gabinete de Markel Olano da Deputación Foral de Guipúscoa en xullo de 2007. Foi deputada durante 4 anos, ata setembro de 2011, ano en que o PNV perdeu as eleccións forais. Porén, en devanditas eleccións foi elixida como xunteira nas Xuntas Xerais de Guipúscoa polo PNV.

En novembro de 2011 o PNV colocouna como cabeza de lista pola circunscrición electoral de Guipúscoa nas eleccións xerais. O partido obtivo o 22,40% dos votos e Tapia volveu ser elixida deputada.

O 17 de decembro de 2012 incorporouse ao Goberno Vasco dirixido polo Lehendakari Iñigo Urkullu, para o que dous días antes tivo que abandonar o seu escano nas Cortes Xerais. A continuación pasou a ocupar o cargo de Conselleira de Desenvolvemento Económico e Competitividade do Goberno Vasco, no que se mantivo ata novembro de 2016. O 28 de novembro de 2016 foi nomeada conselleira de Desenvolvemento Económico e Infraestruturas no executivo presidido por Iñigo Urkullu, cargo que ocupou ata setembro de 2020.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Goberno Vasco  
* Ficha nas Xuntas Xerais de Guipúscoa  
* Ficha no Congreso dos Deputados  
* Ficha no Parlamento Vasco   
* Entrevista a Arantxa Tapia costes energéticos 2022  
* Entrevista a Arantxa Tapia (podcast): Recuperación post pandemia
Irene Sänger-Bredt

**Irene Reinhild Agnes Elisabeth Bredt** (coñecida polo seu nome de casada, **Irene Sänger-Bredt**), nada en Bonn o 24 de abril de 1911 e finada en Stuttgart o 20 de outubro de 1983, foi unha enxeñeira e física alemá. É coñecida pola súa intervención no o proxecto Silbervogel (en galego, paxaro de prata), un deseño dun bombardeiro intercontinental no período previo á segunda guerra mundial.

## Traxectoria 
Bredt obtivo o seu doutoramento en Física en 1937 coa súa tese *Die Röntgenspektren seltener Erden* (*Raios X nas terras raras)*, Magna cum Laude Para o seu primeiro traballo, rexeitou outras ofertas para escoller o daquela pouco coñecido *Centro de Investigación Aeronáutica* en Trauen, Alemaña, porque alguén lle comentou que quizais facían foguetes. O seu primeiro traballo foi o informe realizado con Eugen Sänger *Gaskinetik sehr grosser Fluuggeschwindigkeiten,* publicado en maio de 1840  A partir de 1940 Särgen comezou un proxecto de estatorreactores aplicados ós avións, chegando  a rexistrar o primeiro voo da historia dun aeroplano equipado cun estatorreactor cunha duración de media hora. Porén, a realización deste histórico voo non fora autorizada polo ministerio das forzas aéreas alemás e tanto Sänger como Bredt tiveron que afrontar as consecuencias. En concreto, a súa transferencia a Ainring, Baviera, onde continuaron coa aplicación de estatorreactores baixo a dirección do profesor Walter Georgli no *Deutsche Forgschungansalt für Segelfug (DFS).*  Bredt e Sänger casaron en 1951. Brendt compaxinou o traballo no Arsenal coas funcións de asesora de enxeñaría na MATRA, a empresa francesa de fabricación de foguetes con sede en París Billancourt ata 1954, ano en que a familia regresou a Alemaña.Entre 1951 e 1958 Brendt foi profesora externa do Insituto de Tecnoloxía en Chrompet-Madras, no sur da India. 

Foi membro fundadora da Academia Internacional de Austronáutica en 1959,a única muller. 

De 1963 a 1972 traballou como enxeñeira asesora en asuntos espaciais para a compañía Junkers  (posteriormente Messerschmitt-Bölkow-Blohm, en Múnic). Ao longo da súa carreira, publicou numerosos artigos e monografías científicas.

## Premios e recoñecementos 
* En 1970 Bredt foi galardoada coa Medalla de Ouro Hermann Oberth, en recoñecemento os seus logros científicos.
* Membro honoraria nas seguintes entidades: Academia Internacional de Austronáutica, Sociedad Astronáutica Suíza, Sociedade de Investigación do Espazo,Sociedad Alemá para Foguetes e Voos Espaciais, Sociedade Alemá Hermann Oberth—Wernher von Braun, Sociedade Alemá de Aeronaves e Naves Espaciais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Astronautix 
* Obras no catálogo da Biblioteca Nacional Alemá
Judith Sutz

**Judith Sutz Vaisman**, nada en Montevideo o 16 de decembro de 1946,  é unha enxeñeira eléctrica e profesora uruguaia, investigadora da Universidade da República e, desde 1992, é Coordinadora da Unidade Académica da Comisión Sectorial de Investigación Científica (CSIC). Ten un máster en Planificación do Desenvolvemento pola Universidade Central de Venezuela e é Doutora en Socioeconomía do Desenvolvemento pola Universidade da Sorbona.

## Traxectoria 
En 1977 licenciouse como enxeñeira electricista na Universidade Central de Venezuela. Continuou estudando na mesma Universidade, egresando co máster en Planificación de Desenvolvemento, con mención en Ciencia e Tecnoloxía.

En 1984 defendeu a tese doutoral *Informatique et Societé: quelques réflexions à partir du Tiers Monde*, realizada no curso de doutoramento  "Socio Economía do Desenvolvemento: Mención Economía"*, na Universidade da Sorbona.

É investigadora grao 5 da Universidade da República. Desde 1992 é coordinadora da Unidade Académica da Comisión Sectorial de Investigación Científica (CSIC). 

É Nivel III do Sistema Nacional de Investigación e integrante da Academia Nacional de Ciencias do Uruguai. Participou na Organización de Estados Iberoaméricanos como experta/consultora e na Rede Iberoamericana de Indicadores de Ciencia e Tecnoloxía. Tamén foi membro da World Academy of Arts and Sciences, dos consellos editoriais da *Revista Iberoamericana de Ciencia, Tecnologia y Sociedad* e de *Research Policy*.

É investigadora no campo da Ciencia, Tecnoloxía, Sociedade e Desenvolvemento. Especializouse no estudo das problemáticas do desenvolvemento e subdesenvolvemento a partir das interrelacións entre ciencia, tecnoloxía e sociedade. Tamén investiga acerca dos problemas asociados coa produción e o uso social do coñecemento, fomentando a interdisciplina no campo das Ciencias Sociais. As especificidades da “innovación no Sur”, o concepto de “universidade para o desenvolvemento”, a importancia das “divisorias da aprendizaxe” máis aló das diversas fendas tecnolóxicas, a proposta de pensar as “políticas de innovación como políticas sociais”, constitúen enfoques e conceptos integrados hoxe en vertentes da literatura internacional sobre innovación e desenvolvemento.

## Obras 
Algunhas das publicacións máis recentes son:

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Entrevista a Judith Sutz, How can we better adapt research in a way that more effectively addresses problems associated with the communities and societies of developing nations?. 
* Conferencia CTI para un desenvolvemento inclusivo ditada por Judith Sutz.
Erika Böhm-Vitense

**Erika Helga Ruth Böhm-Vitense**, nada en Curau (Alemaña) o 3 de xuño de 1923 e finada en Seattle (Estado de Washington) o 21 de xaneiro de 2017, foi unha astrofísica estadounidense de orixe alemá coñecida polo seu traballo sobre as variables Cefeida e a convección nas atmosferas estelares.

## Traxectoria 
Os seus pais, Wilma e Hans Vitense eran mestres e criaron as súas fillas en Lübeck, Alemaña. Erika comezou os seus estudos de pregrao na Universidade de Tubinga en 1943, pero trasladouse á Universidade de Kiel en 1945 buscando un departamento de astronomía máis actualizado e innovador. Esta obra foi citada máis de 300 veces dende a súa publicación.*

Despois de casar en 1954, ela e mais o seu home, o astrofísico Karl-Heinz Böhm, fixeron unha estadía dun ano no Observatorio Lick e a Universidade de California, onde Böhm-Vitense estivo en contacto con Otto Struve e tivo a oportunidade de unirse a outros investigadores que utilizaban grandes telescopios para coñecer a evolución estelar. Foi recoñecida como profesora emérita nesta universidade.

Grazas ao lanzamento do *International Ultraviolet Explorer'' (IUE) en xaneiro de 1978 e aos datos proporcionados por este puido ampliar o seu traballo.
* Elixida membro da Asociación Americana para o Avance da Ciencia en 1980.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
John Richardson

**John Richardson** pode referirse, entre outros, a:
* **John Richardson**, naturalista escocés. 
* **John Richardson**, orientalista e lingüista británico.
María Teresa Arredondo

**María Teresa Arredondo Waldmeyer**, nada no século XX, é unha enxeñeira arxentina que destaca no ámbito internacional grazas aos seus traballos de investigación e pola súa innovación no campo das TIC aplicadas á saúde e á inclusión social. Foi a primeira enxeñeira electrónica da Universidade Nacional de Tucumán, na Arxentina, ademais da primeira muller catedrática en España no ámbito da Enxeñaría de Telecomunicación na Universidade Politécnica de Madrid (UPM). Actualmente está adscrita ao Departamento de Tecnoloxía Fotónica e Bioenxeñaría da UPM, onde imparte as súas clases de bioenxeñaría.

## Traxectoria 
Licenciouse como Enxeñeira Electricista con Orientación Electrónica pola Universidade Nacional de Tucumán na Arxentina no ano 1976. En 1982, finalizou na Universidade Tecnolóxica Nacional da Arxentina os seus estudos de Máster Especialista en Hixiene e Seguridade no Traballo. É doutora en Enxeñaría de Telecomunicación pola Universidade Politécnica de Valencia dende 1988, pola á súa tese doutoral  *"Especificaciones de diseño instrumental en defibrilacion automatica externa: repercusion de los mecanismos asociados a la resucitacion"*.

Realiza unha investigación en múltiples disciplinas sobre as interaccións entre os sistemas vivos e sistemas artificiais para o modelaxe, deseño e implementación de contornas da intelixencia ambiental dirixidos á súa aplicación no campo da Saúde e dos Servizos Sociais. Para iso, deseña e desenvolve plataformas integradas intelixentes multimedia e multiformato para pacientes e profesionais, á vez que investiga en contornas e produtos que respondan á filosofía de "Deseño para todos".

Dende 2002 dirixe o Grupo de Investigación en Tecnoloxías de Apoio á Vida (Life Supporting Technologies) da Universidade Politécnica de Madrid (UPM).

## Premios e recoñecementos 
É membro de múltiples asociacións como da Sociedade Arxentina de Bioenxeñaría SABI, da Asociación Arxentina de Luminotecnia, da New York Academy of Sciences, da American Telemedicine Asociation ATA (Estados Unidos), e do Foro Independent Living da Unión Europea ademais de vicepresidenta da Sociedade Española de Telemedicina SET. Ata 1992 foi membro da Comisión Directiva da Asociación Española de Enxeñaría Biomédica.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* +Investigadores MI+D: MARÍA TERESA ARREDONDO WALDMEYER. Vídeo.
Susan Trumbore

**Susan Trumbore** é unha científica do sistema terrestre estadounidense cuxa investigación se centra en comprender o ciclo do carbono e o seu impacto no clima. É directora do Instituto Max Planck de Bioxeoquímica en JenaÉ membro da Unión Americana de Xeofísica, da Asociación Americana para o Avance da Ciencia, da Academia Nacional de Ciencias dos Estados Unidos e da Academia Europaea. Foi galardoada coa Medalla Benjamin Franklin.

## Traxectoria 
Trumbore obtivo a súa licenciatura en Xeoloxía na Universidade de Delaware en 1981 e o seu doutoramento en Xeoquímica  na Universidade de Columbia en 1989.Completou a súa formación posdoctoral no Instituto Federal de Tecnoloxía Suízo de Zürich e o Laboratorio Nacional Lawrence Livermore.

Trumbore é membro do equipo do Collaborative Research Center *AquaDiva*  e de iDiv. É co-coordinadora do proxecto de investigación conxunto brasileiro/alemán na Amazonía ATTO.É a investigadora principal do proxecto *14Constraint*, financiado por unha subvención avanzada do Consello Europeo de Investigación.

## Premios e recoñecementos 
* Membro da Unión Americana de Xeofísica e a Asociación Americana para o Avance da Ciencia en 2005.
* Foi elixida para a Academia Nacional de Ciencias en 2010.
* Medalla Benjamin Franklin en 2018
* Medalla Vladimir Ivanovich Vernadsky (2021)

## Notas
John Richardson (orientalista)

**John Richardson**, nado en 1740 ou 1741, e finado en 1795, foi un orientalista e lingüista británico.

## Traxectoria 
Richardson foi membro da FAS (Real Sociedade Asiática) no Wadham College de Oxford. Foi o autor do primeiro dicionario persa-árabe-inglés publicado entre 1778 e 1780. 

O seu traballo sobre a gramática persa, escrito en colaboración con Sir William Jones, foi destacado como un dos primeiros traballos sobre este tema, e segue sendo significativo no contexto desa filoloxía básica, da que continuaron todos os estudos gramaticais posteriores da lingua persa.

A erudita recompilación de Richardson organizouse nun formato similar ao *Thesaurus Linguarum Orientalis, Turcicæ, Arabicæ, Persicæ* de Mesgnien-Meninski (1680). 

Os traballos posteriores dos filólogos do século XIX Francis Johnson, Francis Joseph Steingass e outros aseguraron que o nome de Richardson seguise sendo ben coñecido como orientalista e como erudito. 
 
## Algunhas obras 
A reputación de Richardson foi puída polo traballo de lexicógrafos posteriores que revisaron e ampliaron a súa obra.

*Richardson, John (1777): *A Dictionary, Persian, Arabic, and English*. Oxford: Clarendon Press. 
**Rousseau, Samuel, William Jones, Ḥāfiẓ, e John Richardson (1805): ''The Flowers of Persian Literature: Containing Extracts from the Most Celebrated Authors, in Prose and Verse; with a Translation into English: Being Intended as a Companion to Sir William Jones's Persian Grammar, to which is Prefixed an Essay on the Language and Literature of Persia e A specimen of Persian poetry or Odes of Hafez''. Londres: S. Rousseau. 
**Wilkens, Charles, ed. (1810): A Vocabulary Persian, Arabic, and English; Abridged from the Quarto Edition of Richardson's Dictionary. Londres: F. & C. Rivingson.
**Johnson, Francis, ed. (1852): *A Dictionary, Persian, Arabic, and English*. Londres: W. H. Allen.
**Steingass, Francis Joseph, ed. (1892): ''A Comprehensive Persian-English Dictionary: Including the Arabic Words and Phrases to be Met with in Persian Literature, being Johnson and Richardson's Persian, Arabic, and English Dictionary Revised, Enlarged*. Londres: Crosby Lockwood & Son.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Clarke, Adam. (1806): *The Bibliographical Miscellany; Or, Supplement to the Bibliographical Dictionary*. London. W: Baynes.
*Lieber, Francis, E. Wigglesworth &  Thomas Gamaliel Bradford (1835): "Persian Language, Literature and Religion",  *Encyclopædia Americana,* Vol X. Philadelphia: Desilver, Thomas & Co.
*Zenker, J. Th. (1846). *Bibliotheca orientalis: Manuel de bibliographie orientale''. Leipzig: Guillaume Engelmann.

### Ligazóns externas 
* Obras de John Richardson en Internet Archive.
* Obras de John Richardson en LibriVox.
O proceso

***O proceso*** (título orixinal en ) é unha novela inacabada de Franz Kafka, publicada postumamente en 1925 por Max Brod, baseándose no manuscrito inconcluso de Kafka.

Narra a historia de Josef K., un oficinista bancario cunha puxante carreira nun importante banco da cidade, que é arrestado unha mañá por unha razón que descoñece. A partir deste momento, o protagonista adéntrase nun pesadelo para defenderse de algo que nunca sabe o que é e con argumentos aínda menos concretos, só para descubrir, unha e outra vez, que as instancias máis altas ás que pretende apelar son só as máis humildes e limitadas, creando así un clima de inaccesibilidade á 'xustiza' e á 'lei'.

Da novela procede un famoso relato kafkiano, *Ante a lei*, arquetipo do 'pesadelo kafkiano'. Nel, un home chegado de lonxe pretende cruzar a porta da Lei, pero un gardián impídello durante anos. Finalmente, cando o home agoniza, o gardián bérralle: "Ningunha outra persoa podía recibir permiso para entrar nesta porta, pois esta entrada estaba reservada só para ti. Agora voume e pecho a porta".

## Adaptacións e traducións 
*O proceso* foi levado ao cine en dúas ocasións, ao igual que outras obras de Kafka. A versión máis coñecida é a de Orson Welles, do ano 1962, onde Josef K. é interpretado por Anthony Perkins. Welles permitiuse a liberdade engadir un final distinto á trama.

A obra foi traducida ao galego por Luis Manuel Fernández Rodríguez, e editada por Sotelo Blanco Edicións en 2003.

## Notas
Psidium cattleianum

O **arazá** ou **goiaba vermella** é unha árbore da especie ***Psidium cattleianum***, da familia Myrtaceae.

## Etimoloxía 
"Arazá" é proveniente do termo tupí ''ara'sá''.

## Características 
Pequena árbore non pioneira, con altura máxima de 9 metros e copa rara. Perennifolia, vive en ambientes húmidos e iluminados.
[esquerda|miniatura|150x150px|Flor de arazá nas [Departamento de Reunión|Illas Reunión]]
O tronco tortuoso ten casca lisa que descama en placas finas. As follas son coriáceas e glabras, con até 10 cm de lonxitude. As flores son axilares, solitarias, brancas, e aparecen fundamentalmente na primavera e verán.

Os froitos son bagas arredondadas, coroadas polo cáliz persistente, de polpa suculenta esbrancuxada, semellantes a unha goiaba pequena e de sabor máis acedo. Aparecen entre o outono e o inverno

## Ocorrencia 
A especie é nativa do Brasil e o Uruguai, pero naturalizouse en rexións tropicais e subtropicais da América do Norte, África, Australasia e o Pacífico, onde se pode comportar como invasora. 
[esquerda|miniatura|160x160px|Ramo con froitos de arazá amarelo na illa de [Maui, en Hawai]]

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos 
*Psidium
*Goiabeira
*Goiaba
*Feixoa
Katsuko Saruhashi

**Katsuko Saruhashi**   nada en Tokyo o 22 de marzo de 1920 e finada na mesma cidade o 29 de setembro de 2007 foi unha xeoquímica xaponesa que realizou algunhas das primeiras medicións dos niveis de dióxido de carbono (CO2) na auga do mar e ensinou a evidencia dos perigos da choiva radioactiva no mar e na atmosfera.

## Traxectoria 
Saruhashi naceu en Tokyo e graduouse no Colexio Imperial de Ciencia para Mulleres (predecesor da Universidade de Toho), en 1943. Posteriormente traballou no Instituto de Investigación Meteorolóxica que pertencía ao Observatorio Meteorolóxico Central (máis tarde Axencia Meteorolóxica do Xapón), e traballou no seu laboratorio xeoquímico con Yasuo Miyake, quen foi o seu mentor. En 1950 comezou a estudar os niveis de CO2 na auga do mar, a partir da recomendación de Miyake. Nesa época os niveis de CO2 non se consideraban importantes e Saruhashi tivo que desenvolver os seus propios métodos para realizar esas medicións.

Obtivo o seu doutoramento en Química en 1957 na Universidade de Tokyo, sendo a primeira muller en doutorarse nesa universidade.

### Resultados dos ensaios nucleares no atol de Bikini 
Logo dos ensaios nucleares no atol de Bikini en 1954, o goberno do Xapón solicitoulle ao laboratorio xeoquímico que analizase e monitoreara a radioactividade na auga do mar e na auga da choiva. Un barco atuneiro xaponés atopouse exposto aos ensaios e os seus ocupantes terminaron enfermos. Saruhashi descubriu que logo dun ano e medio  a radioactividade alcanzou ao Xapón na auga do mar.

Para 1964, os niveis de radioactividade mostraron que as augas occidentais e orientais do océano Pacífico norte mesturáranse completamente, e para 1969 os rastros de radioactividade esparexéranse por todo o océano. Tratouse da primeira investigación que demostrou como os efectos da choiva radioactiva poden dispersarse a través de todo o mundo. Máis tarde, nos anos 70 e 80, enfocouse no estudo da choiva aceda e os seus efectos.

Saruhashi morreu o 29 de setembro de 2007 de pneumonía, no seu fogar en Tokio. Tiña 87 anos de idade.

## Premios e recoñecementos 
* 1958 - Fundou a Sociedade de Mulleres Científicas Xaponesas, para promover a presenza das mulleres na ciencia e contribuír á paz mundial.
* 1979 - Foi nomeada executiva do Laboratorio Xeoquímico.
* 1980 - Primeira muller elixida para integrar o Consello Científico do Xapón.
* 1981 - Obtivo o Premio Especial de Avón para Mulleres, polas súas investigacións en usos pacíficos da enerxía nuclear e elevar o status das mulleres científicas.
* 1981 - Estableceu o Premio Saruhashi, outorgado anualmente a mulleres científicas que son un exemplo para as mozas investigadoras.
* 1985 - Primeira muller en obter o Premio Miyake como xeoquímica.
* 1993 - Obtivo o Premio Tanaka da Sociedade de Ciencias do Mar.

Saruhashi foi membro honorario da Sociedade Xeoquímica do Xapón e da Sociedade Oceanográfica do Xapón.

## Cita 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*

### Ligazóns externas 
* Katsuko Saruhashi la investigadora de la lluvia radiactiva en los océanos no diario El País
John Richardson (naturalista)

**John Richardson**, nado en Dumfries o 5 de novembro de 1787, e finado en Grasmere (Cumbria Inglaterra), o 5 de xuño de 1865, foi explorador, médico cirurxián, militar e naturalista escocés.

## Traxectoria 
John Richardson realizou os seus estudos de Medicina na Universidade de Edimburgo e obtivo o seu diploma no famoso Royal College de Ciruexiáns de Londres en 1807. Durante 48 anos foi médico da Royal Navy. Navegou entre 1807 e 1814 por España, Quebec, Madeira e o mar Báltico.

miniatura|esquerda|Richardson no seu estudio.

Desde 1819 a 1822 participou na *Expedición Coppermine*, a primeira expedición de John Franklin, polas costas árticas canadenses, xunto con George Back, encargándose das seccións de botánica ictioloxía e xeoloxía. 

Tamén participou na segunda expedición de Franklin (1824-1827), na que se recoñeceron máis de 1500 km de costas. A pesar  de terríbeis penurias, recolleron unha colección moi rica.

Entre 1848 e 1849 dirixiu unha expedición de rescate para buscar a expedición perdida de Franklin. Pero foi unha expedición sen éxito e nin sequera acharon o navío de Franklin.

Richardson foi o autor de numerosos traballos de historia natural, especialmente de ictioloxía. Publicou, con William Swainson, a *Fauna Boreali Americana*.

Estudou as aves levadas de regreso por William Edward Parry na súa viaxe de 1821-1823 cara ao Gran Norte.

Un dos seus bisnetos, Nevill Francis Mott, foi un renomeado físico británico que recibiu o Premio Nobel de Física en 1977 polas súas investigacións teóricas sobre o comportamento electrónico de sistemas magnéticos.
## Recoñecementos
Foi nomeado cabaleiro en 1846, e laureado coa Royal Medal da Royal Society en 1856.

## Algunhas obras 
* *Fauna Boreali-Americana or The Zoology of the northern parts of British America.* Murray, Londres 1829–1831.
* *Icones Piscium*, 1843.
* *An Arctic Searching Expedition*, 1851.
* *Catalogue of Apodal Fish in the British Museum*, 1856.
* ''Yarrell's history of British Fishes*, 2ª ed. 1860.
* *The Polar Regions*, 1861.
* *The Zoology of the voyage of H.M.S. *Erebus* & *Terror*, under the command of Captain Sir James Clark Ross during the years 1839 to 1843*. Janson, Londres 1844–1875.
* *The Museum of Natural History*. Nova York, 1862.

## Abreviaturas 
* A abreviatura **Richardson** emprégase para recoñecer a John Richardson como autoridade na descrición e clasificación científica en botánica.
* A abreviatura **Richardson** emprégase para recoñecer a John Richardson como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Biografía en *Dictionary of Canadian Biography''.

### Ligazóns externas 
* Obras de John Richardson en BHL. 
* Obras de John Richardson en Faded Page (Canadé).
* Obras de John Richardson en Open Library.
* Obras de ou sobre John Richardson en Internet Archive.
Carlos Ladra Brage

**Carlos Ladra Brage**, nado en Cabanas en 1986, é un político galego do PSdeG-PSOE.

## Traxectoria 
Traballador de Guidoni Quartz, en Narón. Foi concelleiro en Cabanas polo PSdeG-PSOE tralas eleccións municipais de 2015, sendo o número 2 da candidatura e sendo o principal grupo da oposición ó PPdeG. Nas municipais de 2019 foi o candidato socialista á alcaldía e logrou ser elixido alcalde mediante un pacto co BNG e a concelleira da Agrupación de Electores de Cabanas. No ano 2023, despois dun pacto no cal integrou á concelleira de AEC nas súas listas, a súa candidatura non sumou votos, senón que perdeu 42. O Partido Popular, volveu gañar as eleccións en Cabanas, aumentando nun concelleiro a súa representación. Ó non haber un acordo que acade a maioría absoluta, o novo alcalde do concello é o candidato da forza máis votada (PP) polo tanto, Carlos Ladra perdeu a alcadía a mans de Fernando Couce.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Cabanas

### Ligazóns externas 
*Delfín Feal Pereira, candidato del PSOE
*El PSOE presenta candidato en Cabanas: Carlos Ladra Brage
*Cabanas pasa a manos del PSOE, que pacta con BNG y Agrupación de Electores
Juan Penabad Muras

**Juan Vicente Penabad Muras**, nado en Ortigueira o 20 de maio de 1969, é un político galego do PSdeG-PSOE.

## Traxectoria 
Enxeñeiro forestal de fomación, traballou dende 1989 na empresa privada. Nas eleccións municipais de 2011 foi o candidato do PSdeG-PSOE á alcaldía de Ortigueira, conseguindo doblar a representación do partido (de 3 a 6 concelleiros) e quedando a tan só un concelleiro de gañarlle ao PPdeG e consegui-la alcaldía. Nas municipais de 2015 foi de novo candidato socialista e foi elixido alcalde con maioría absoluta, con 7 concelleiros, sendo o primeiro alcalde socialista de Ortigueira en toda a democracia. Nese mandato foi designado deputado provincial. Durante esa lexislatura sufriu unha escisión de 3 concelleiros no seu grupo político que o deixaron en minoría.

Volveu encabezar a candidatura do PSdeG-PSOE nas municipais de 2019 e volveu gañar, pero perdeu a maioría absoluta (conseguiu 6 concelleiros), conseguindo acceder á alcaldía coa abstención do único concelleiro da formación Primeiro Ortigueira, ao ser o cabeza da lista máis votada e gobernando en minoría. A finais de 2020 dimitiron 3 edís por discrepancias, pero ó renunciar estes ás dúas actas foron cubertas por outros membros da lista. Nas elección locais de 2023 pasou a 4 concelleiros e perdeu a alcaldía en favor do PPdeG, que conseguiu 5.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Ortigueira

### Ligazóns externas 
*Perfil biográfico na web da Deputación da Coruña
*Entrevista en La Voz de Galicia
*El socialista Muras mantendrá la alcaldía por la abstención de Primeiro Ortigueira en La Voz de Galicia
Evaristo de Macedo

**Evaristo de Macedo Filho**, nado no Río de Xaneiro o 22 de xuño de 1933, é un exfutbolista e exadestrador brasileiro. Xogaba de dianteiro e destacou como goleador principalmente no Flamengo e no FC Barcelona. Xogou tamén no Real Madrid e foi internacional coa selección brasileira.

## Traxectoria 
### Madureira (1950–1952) 
Criado no norte do Río de Xaneiro, xogaba ao fútbol nas rúas, como moitos outros nenos, e nas fins de semana asistía aos partidos do Flamengo co seu tío. En 1950, aos 17 anos, fichou polo Madureira despois de realizar unha proba. Marcou 18 goles en 35 partidos, incluído un contra o Fluminense no Estádio do Maracanã.

### Flamengo (1953–1957) 
Ao seu regreso dos Xogos Olímpicos de 1952, todos os xogadores da selección brasileira recibiron ofertas doutros equipos. Tras rexeitar as ofertas do Vasco da Gama e do Fluminense, Evaristo fichou polo Flamengo, co que gañou tres Campionatos Cariocas consecutivos. Marcou 103 goles en 191 partidos co Flamengo, incluídos catro goles nunha vitoria por 12-2 sobre o São Cristóvão, a maior vitoria rexistrada no Maracanã. Evaristo marcou seis goles nesa Copa de Europa, na que o Barcelona acadou a final, na que se enfrontou ao Benfica. O partido disputouse no estadio Wankdorf de Berna e a vitoria foi para o equipo portugués capitaneado por José Águas, por 3-2.

### Regreso ao Flamengo (1964–1966) 
A continuación deixou España e regresou ao Brasil, fichando de novo polo Flamengo en outubro de 1964. Co club do Río gañou un novo Campionato Carioca antes de retirarse aos 33 anos.

Ostenta o récord de goles coa selección brasileira nun só partido, que conseguiu ao marcar cinco goles na vitoria por 9-0 sobre Colombia no Campionato Suramericano de 1957.

Esperábase que integrase o equipo brasileiro no Mundial de 1958 en Suecia, pero ao non conseguir España a clasificación, a Copa do Xeneralísimo adiantouse para ser disputada ao mesmo tempo que o Mundial, e o Barcelona non liberou o xogador para ir coa selección.

### Como adestrador 
Pouco despois da súa retirada como futbolista iniciou unha longa carreira como adestrador, dirixindo durante case catro décadas numerosos clubs brasileiros, entre eles o Fluminense, o Vasco da Gama, o Bahia, o Cruzeiro,  o Santos, o Flamengo ou o Corinthians. Dirixiu durante varios anos a selección de Qatar, coa que participou nos Xogos Olímpicos de 1984 e nos de 1992, e en 1985 tivo un breve paso como técnico da selección brasileira. Ao ano seguinte dirixiu a selección de Iraq no Mundial de 1986, na primeira participación do país, caendo na fase de grupos despois de lograr un só gol, obra de Ahmed Radhi.

## Palmarés 
;Flamengo
* **Campionato Carioca (4):** 1953, 1954, 1955, 1965.
;Barcelona
* **Copa de Feiras (2):** 1955/58, 1958/60.
* **Primeira División (2):** 1958/59, 1959/60.
* **Copa do Xeneralísimo (1):** 1958/59.
* **Pequena Copa do Mundo de Clubs (1):** 1957.
;Real Madrid
* **Primeira División (2):** 1962/63, 1963/64.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en BDFutbol .
José Ramón Romero García

'*José Ramón Romero García, *Martiño''''', nado en Boiro o 16 de xullo de 1975, é un político e empresario galego do PSdeG-PSOE.

## Traxectoria 
### Carreira profesional 
Xerente da empresa familiar Autoescolas Martiño. Foi presidente da Federación de Empresarios do Barbanza de 2012 a 2017. Así mesmo, foi membro da xunta directiva da Asociación Boirense de Empresarios, formou parte do consello social da Universidade da Coruña e foi secretario da Asociación de Autoescolas de Galicia. 

### Carreira política 
En novembro de 2018 foi proposto pola executiva local do PSdeG-PSOE de Boiro como candidato á alcaldía desta formación nas eleccións municipais de 2019. En ditos comicios o PSdeG logrou unha mellora substancial dos seus resultados, pasando de 2 a 5 concelleiros e conseguindo que o PPdeG perdese a maioría absoluta que ostentara os dous anteriores mandatos. Deste xeito, foi investido alcalde co apoio do BNG, a marea Boiro Novo e o exalcalde e exsocialista Manuel Velo Velo de ICBoiro. Gobernou en minoría ata outubro de 2021, cando chegou a un acordo de goberno coa edil de Boiro Novo e o concelleiro electo por Ciudadanos, que abandonou dita formación. Dende febreiro de 2022 forma parte da Executiva Provincial coruñesa do PSdeG como Secretario de Industria. Nas municipais de 2023 encabezou de novo a candidatura socialista e foi reelixido alcalde con maioría absoluta.

## Vida persoal 
Está casado e ten dous fillos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Boiro
José Antonio Pereira Gil

**José Antonio Pereira Gil**, nado na Baña o 21 de febreiro de 1974, é un político galego do PSdeG-PSOE.

## Traxectoria 
É Secretario Xeral do PSdeG-PSOE na Baña dende 2014, cando tamén foi elixido candidato á alcaldía para as eleccións municipais de 2015. En dita convocatoria foi a segunda forza máis votada con 4 concelleiros, se ben o PPdeG mantivo pola mínima a maioría absoluta e non houbo opción a un goberno alternativo. Nas municipais de 2019 volveu se-lo candidato do PSdeG-PSOE á alcaldía, mantendo os resultados de 2015 e perdendo o PPdeG a maioría, polo que foi elixido alcalde co apoio dos dous concelleiros de Compromiso por Galicia, gobernando en minoría. En decembro de 2021, os dous edís electos por CxG (logo de abandonar previamente esta formación) apoiaron unha moción de censura que supuxo que o PPdeG recuperase a alcaldía do concello, polo que volveu situarse de novo na oposición. Nas municipais de 2023 mellorou os seus resultados, igualando os 5 concelleiros do PPdeG e quedándose a tan só 19 votos deste, polo que recuperou a alcaldía tras chegar a un acordo coa concelleira do BNG.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais na Baña

### Ligazóns externas 
*Se confirma el cambio en A Baña con José Antonio Pereira como alcalde
*El PSOE coruñés respalda al alcalde de A Baña y denuncia el "asalto al poder del PP"
Proceedings of the Royal Society

***Proceedings of the Royal Society*** (abreviado *Proc.* *R. Soc.*) é o título de dúas revistas científicas publicadas pola Royal Society. 

## Historia 
A revista inicial, *Philosophical Transactions*, continúa a ser publicada e está agora dedicada a temas especiais. Orixinalmente era unha única revista, foi despois dividida en dúas series no ano 1905.

### Proceedings of the Royal Society A 
Tamén chamada *Serie A*, publica investigacións relacionadas coas matemáticas, a física e a enxeñaría.

### Proceedings of the Royal Society B 
Tamén chamada *Serie B*, publica investigacións relacionadas coa bioloxía.

Actualmente son as principais revistas de investigación da Royal Society. Moitos nomes famosos da ciencia publicaron as súas investigacións en *Proc.* *R. Soc.*, incluíndo Paul Dirac, Werner Heisenberg, James Clerk Maxwell, Ernest Rutherford e Erwin Schrödinger.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial | Proceedings of the Royal Society of London (royalsocietypublishing.org)
* Philosophical Transactions of the Royal Society A 
* Philosophical Transactions of the Royal Society B
Núria Rafel i Fontanals

**Núria Rafel i Fontanals**, nada en Barcelona o 13 de maio de 1954, é unha arqueóloga catalá. É coñecida polo estudo das poboacións protohistóricas de Cataluña, especialmente na zona do Ebro. e a Solana del Bepo en Ulldemolins. O traballo en Coll del Moro foi o tema da súa tese de doutoramento *La necròpolis del Coll del Moro*, coa dirección de Miquel Tarradell i Mateu (1920-1995) a cal defendeu no ano 1986. O ano seguinte presentouse ás oposicións do "Estudi General de Lleida" onde obtivo a cátedra de prehistoria, a cal continuou cando foi creada no ano 1991 na Universidade de Lleida.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Henrique Peón

**Henrique Peón Mosteiro**, ou **Quique Peón**, nado na Coruña o 1 de novembro de 1963, é un bailador, investigador e divulgador do folclore tradicional galego.   

## Traxectoria 
esquerda|miniatura|Un momento do espectáculo *Ovay* de Quique Peón Cía.
Iniciouse na música e no baile tradicional galego con só 14 anos, no ano 1978. Naquela data formou, canda outras persoas ligadas ao mundo do folclore da Coruña, a Asociación Cultural Xacarandaina. O grupo creouse con directores e bailes procedentes dos Coros e Danzas franquistas. Cando no 1982 Quique Peón asumiu o cargo de director artístico, viuse na necesidade de diferenciar o repertorio da agrupación, pois os coros de danzas continuaban existindo.

Comezou daquela, un intenso labor de recollas de novos materiais polo rural galego. Estes traballos de campo, comezados naquel altura, continúan a día de hoxe e, froito dos mesmos, o seu arquivo persoal e o de Xacarandaina, atesouran unha gran cantidade de bailes e melodías, moitas aínda inéditas. 

As músicas e bailes recuperados foron adaptados e levados aos escenarios por Quique Peón e Xacarandaina, ao longo dos anos, en  actuacións por todo o mundo. Con el creáronse tamén unha serie de grandes espectáculos etnográficos: *Costumes e saberes dun pobo*, *Unha viaxe por noutrora*, *Ribeirana*, *Atruto*, *Dengue*, *Camiño do Sul*, *Galicien Amerika Line*, *Patrimonio Inmaterial*.

No ano 2007 iniciou un achegamento ao mundo da danza contemporánea, colaborando co Centro Coreográfico Galego na obra *O Kiosco das almas perdidas.* No ano seguinte formou a súa propia compañía: Quique Peón Cía, coa que produciu diferentes obras nas que mestura o baile tradicional e a danza moderna: *Ovay* (2008), *Aléndacroa* (2010), *Seisdecatro* (2011), *Amizade* (2012) e *O Poder do Arcabuz* (2016), este último xunto a Xacarandaina.

Tamén participa no grupo de cantareiros de Xacarandaina: Os do fondo da barra, un grupo co que se tenta recuperar a tradición popular dos cantos de taberna.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Xacarandaina - TVG (Alalá nº 47 - 2007)
* Pesquequiz - Quique Peón - Proxecto Pesquedellas (2020) - Youtube.
* Baile tradicional e o folclore no sistema actual da danza en Galicia: memoria e transmisión - Consello da Cultura Galega (2020) - Youtube.