open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pietro Tilkian

**Pietro Tilkian**, nado o 24 de febreiro de 1809 en Angora (Imperio Otomán) e finado o 4 de xuño de 1885, foi un eclesiástico católico armenio, bispo de Bursa, e padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.

## Traxectoria 
Naceu o 24 de febreiro de 1809 en Angora, fillo de Bedros e Mariam. Estudou a lingua armenia en Angora, e alí se preparou para a vida eclesiástica recibindo clases particulares de diferentes sacerdotes, ao non haber na rexión seminario (entre eles Gregorio Bahadur, posteriormente bispo de Bursa). Foi ordenado sacerdote o 14 de febreiro de 1833 en Constantinopla, polo arcebispo de Constantinopla Antoine Nouridjian.

Foi padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.

## Notas
Nicaragua nos Xogos Olímpicos

**Nicaragua** participou por vez primeira nos **Xogos Olímpicos** en 1968, e dende entón enviou deportistas para competir en cada edición dos Xogos Olímpicos de Verán, agás nos Xogos de 1988, aos que non atenderon debido a consideracións atléticas e financeiras. O país nunca se presentou aos Xogos Olímpicos de Inverno. Ningún deportista de Nicaragua gañou unha medalla olímpica.

O Comité Olímpico Nacional de Nicaragua foi creado en 1959 e foi recoñecido polo Comité Olímpico Internacional ese mesmo ano.

## Táboas coas medallas 
### Medallas nos Xogos de Verán 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
*
Hong Kong nos Xogos Olímpicos

**Hong Kong** participou por vez primeira nos **Xogos Olímpicos** en 1952, daquela como unha colonia británica, e dende entón competiu en cada edición dos Xogos de Verán, agás en 1980 cando participou nun boicot liderado polos Estados Unidos. Hong Kong tamén participou nos Xogos Olímpicos de Inverno dende 2002.

Hong Kong gañou a súa primeira medalla olímpica en 1996, a cal tamén foi o seu primeiro ouro. Dende entón, os deportistas de Hong Kong gañaron outras doce medallas máis.

## Táboas coas medallas 
### Medallas nos Xogos de Verán 
### Medallas nos Xogos de Inverno 
### Medallas por deporte 
;Xogos de Verán

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
*
Ernest Oberländer-Târnoveanu

**Ernest Oberländer-Târnoveanu**, nado o 1 de xaneiro de 1951 en Bucarest, é un historiador, numismático e arqueólogo xermano-romanés, director do Museo Nacional de Historia de Romanía, en Bucarest.

## Traxectoria 
Ernest Oberländer-Târnoveanu pasou os seus tres primeiros anos en Constancia, ata que a súa familia se trasladou á provincia romanesa de Bihor, onde o seu pai participou na construción da cidade de Petru Groza (logo chamada Ştei). Nesa cidade recibiu a educación primaria; aprendeu latín e xurdiu nel o interese poa historia nos libros aos que tiña acceso na biblioteca escolar.

Entre outras entidades, Oberländer é membro da Sociedade Numismática Romanesa desde 1980 e da Sociedade Romanesa de Estudos Bizantinos, desde 1991.
* (2012). Comendador da Orde de Isabel a Católica, de España.

* (1996). *Sase secole de relatii româno-turce oglindite de numismatica*. Muzeul Național de Istorie a României, Bucarest.
* (2003)*. Moneda si societate pe teritoriile de la Sud si Est de Carpati: (secolele VI-XIV) *. Ed. Nereamia Napocae, Cluj-Napoca.
* (2009). *Comorile dacilor Catalog de expozitie Ploiesti 26 Noiembrie – 20 Decembrie 2009* (con G. Trohani). Ploiesti. ISBN 978-973-668-247-6
* (2010). *Gli ori antichi della Romania. Prima e dopo Traiano* (con L. Ungaro)*.*  Milán. ISBN 9788836619016
* (2012). *Copilaria de altadata, la tara.* Muzeul Național de Istorie a României, Bucarest. ISBN 978-973-0-12835-2
* (2012). *90 de ani de la încoronarea de la Alba Iulia Muzeul National de Istorie a României Bucuresti septembrie-octombrie 2012* (ed. con C. Ilie). Muzeul Național de Istorie a României, Bucarest. ISBN 978-606-537-123-1
* (2012). *Colectiile de arta si numismatica ale Bancii Comerciale Române* (con D. Crisan)*.* Muzeul Național de Istorie a României, Bucarest. ISBN 978-973-0-13779-8
* (2013). *Combaterea traficului cu bunuri culturale. Recuperarea trecutului. / Fighting the trafficking in cultural goods. Recovering the past. (Patrimonium III)*. (ed. con A. Lazar et al.). Universul Juridic, Bucarest. ISBN 978-973-127-896-4
* (2017-a-)*. Tezaure monetare bizantine din România*, vol. I. *De la Anastasius I la Constantinus al IV-lea (491-685)*. Bucurest. ISBN 978-606-622-331-7
* (2017-b-). *Medieval European Coinage. Vol XI.* *Hungary and the Balkans*. Cambridge University Press. ISBN 978-0521260190
* (2018). *Tezaure monetare bizantine din România*, vol. II, *Secolele VII-XIII*. Bucurest. ISBN 978-973-0-28455-3

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Constantin, C. (2014). "Ernest Oberländer-Târnoveanu, directorul Muzeului de Istorie: Povestea tezaurului descoperit în gunoi". En *Adevarul*. 5 de xullo.

### Ligazóns externas 
* Entrevista a Ernest Oberländer-Târnoveanu
* Museo de Historia Nacional de Romanía
Siria nos Xogos Olímpicos

**Siria** participou por vez primeira vez nos **Xogos Olímpicos** en 1948. O país perdeu os seguintes catros Xogos (aínda así, en 1960 competiu con Exipto como parte da República Árabe Unida). Siria regresou aos Xogos en 1968, e dende entón enviou deportistas para competir en cada edición dos Xogos de Verán, perdendo só os Xogos de 1976. A nación nunca participou nos Xogos Olímpicos de Inverno.

O Comité Olímpico Nacional de Siria foi creado en 1948. En 2016, a Coalición Nacional para a Revolución Sirias e as Forzas da Oposición anunciaron a creación do Comité Olímpico Sirio.

Os deportistas sirios gañaron un total de catro medallas en catro deportes diferentes.

## Táboas coas medallas 
### Medallas nos Xogos de Verán 
### Medallas por deporte 
;Xogos de Verán

## Lista de medallistas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
*
Federación Deportiva e Comité Olímpico de Hong Kong

A **Federación Deportiva e Comité Olímpico de Hong Kong** (en chinés tradicional: 中國香港體育協會暨奧林匹克委員會) é o Comité Olímpico Nacional (CON) de Hong Kong. Como tal é un membro separado do Comité Olímpico Internacional (COI) e tamén un membro do Consello Olímpico de Asia. Ten a súa sede en So Kon Po, na Casa Olímpica de Hong Kong.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Hong Kong nos Xogos Olímpicos
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Koili Devi

**Koili Devi Mathema**, nada como **Radha Basnet** en Chisapani Gadi ca. 1929 e finada en Kathmandú o 21 de decembro de 2007, foi unha cantante e compositora nepalí. 

## Traxectoria 
Filla de Nilam e Rambahadur Basnet naceu nunha pequena localidade do distrito de Makwanpur. Quedou orfa de nai con só un ano de idade e con cinco foi vivir cunta tía paterna. Cando tiña once anos, coa axuda da súa tía, entrou no palacio do primeiro ministro Singh Sumsher como axudante. Sumsher deulle o sobrenome *koili* despois de escoitar a súa voz melodiosa, e ela adoptou o nome  en entrar na industria musical nepalí e fíxose coñecida como cantante, e a primeira compositora, de Radio Nepal, que emitiu a súa primeira canción, "Sansarko jhamela lagdacha kya yo mela", e onde traballou durante 44 anos. Compuxo e cantou máis de 4.000 temas, incluíndo cancións modernas e patrióticas. Gravou o seu primeiro álbum *Chitta Nirantar* con 71 anos e o segundo, *Hajurali*, con 74.

Recibiu numerosos premios nacionais, como o premio á mellor cantante de Radio Nepal, o Subha Rayabhisek Padak, o Gorkha Dakshin Bahu V ou o Chinnalata. Entre as súas cancións máis populares están "Jahi ra juhi phul mala gansi duwaile launla" e "Jindagi bhari nachuttine gari saino jodaunla" .
## Notas
Madison Square

[miniatura|O [Flatiron Building dende o Madison Square Park.]]
**Madison Square** é unha praza situada na intersección da Quinta Avenida e a rúa 23 en Manhattan, Nova York, Estados Unidos. O seu nome fai referencia ao cuarto presidente dos Estados Unidos e principal autor da constitución do país, James Madison. Foi aberto ao público en 1847.

O seu principal atractivo é o **Madison Square Park**, un parque público de 2,5 hectáreas, flanqueado ao leste pola Avenida Madison, ao sur pola rúa 23, ao norte pola rúa 26 e ao oeste pola Quinta Avenida e Broadway na súa intersección.

Entre os edificios destacados situados en Madison Square atópanse o edificio Flatiron, o edificio New York Life Insurance, a División de Apelación do Palacio de Xustiza do Estado de Nova York e a Metropolitan Life Tower.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Madison Square Garden
Samoa Americana nos Xogos Olímpicos

**Samoa Americana** competiu por vez primeira nos **Xogos Olímpicos** en 1988, e dende entón participou en cada edición dos Xogos de Verán. Tamén competiu unha soa vez nos Xogos Olímpicos de Inverno, en 1994 en Lillehammer, Noruega.

## Táboas coas medallas 
### Medallas nos Xogos de Verán 
### Medalla nos Xogos Olímpicos 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
*
Comité Olímpico Sirio

O **Comité Olímpico Sirio** (en ) é o Comité Olímpico Nacional de Siria responsábel da participación do país nos Xogos Olímpico. É unha organización sen ánimo de lucro que escolle os deportistas e os equipos que competirán polo país, e recolle fondos para envialos aos evento olímpicos organizados polo Comité Olímpico Internacional (COI).

## Historia 
O Comité Olímpico Sirio foi estabelecido en 1948. Mowaffak Joumaa serviu como Presidente do Comité Olímpico Sirio e da Federación de Deportes Xeral dende 2010 a 2020, e dende entón é o presidente de honra. O seu sucesor é Feras Mouala que exerceu como Secretario Xeral de 2010 a 2019.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Siria nos Xogos Olímpicos
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Kiribati nos Xogos Olímpicos

**Kiribati** participou por vez primeira nos **Xogos Olímpicos** en 2004, e dende entón participou en cada edición dos Xogos de Verán. O país non participou nunca nos Xogos Olímpicos de Inverno.

Kiribati quixo participar nas Olimpíadas na década de 1980, mais o seu Comité Olímpico Nacional non foi creado até 2002, sendo aprobado polo Comité Olímpico Internacional en 2003.

## Táboas coas medallas 
### Medallas nos Xogos de Verán 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
*
Nauru nos Xogos Olímpicos

**Nauru** participou por vez primeira nos **Xogos Olímpicos** en 1996, e dende entón o país competiu en cada edición dos Xogos Olímpicos de Verán.

A nación ten especial tradición en halterofilia, e tódolos deportistas que competiron por Nauru antes dos Xogos de 2012 eran levantadores de peso. Nauru ten a distinción de ser o país máis pequeno (por poboación) entre os 206 membros do Comité Olímpico Internacional.

## Táboas coas medallas 
### Medallas nos Xogos de Verán 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
*
Comité Olímpico de Nauru

O **Comité Olímpico de Nauru** é o Comité Olímpico Nacional que representa a Nauru. Representa e organiza o movemento olímpico na illa. Foi fundado en 1991 e foi recoñecido polo Comité Olímpico Internacional en 1994. É tamén o responsábel de representar a Nauru nos Xogos da Commonwealth.

Nauru participa de xeito regular nos Xogos Olímpicos dende 1992.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Nauru nos Xogos Olímpicos
### Ligazóns externas 
* oceaniasport.com/nauru
Stahl

O apelido **Stahl** pode estar referido a:

* **Alan M. Stahl** (nado en 1947), numismático estadounidense;
* **Armin Mueller-Stahl** (nado en 1962), guitarrista de Scream;
* **Franz Stahl** (nado en 1930), actor alemán;
* **Nick Stahl** (nado en 1979), actor estadounidense;

### Véxase tamén 
* **Experimento de Meselson e Stahl**.
Illas Cook nos Xogos Olímpicos

As **Illas Cook** participaron por vez primeira nos **Xogos Olímpicos** en 1988, e dende entón competiu en cada edición dos Xogos Olímpicos de Verán. O país nunca competiu nos Xogos de Inverno e os seus deportistas nunca gañaron unha medalla olímpica.

As Illas Cook é o único dos territorios asociados de Nova Zelandia que competiu nos Xogos Olímpicos, xa que Niue e Tokelau aínda non o fixeron.

## Táboas coas medallas 
### Medallas nos Xogos de Verán 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
*
Illas Salomón nos Xogos Olímpicos

As **Illas Salomón** participaron por vez primeira nos **Xogos Olímpicos** en 1984, e dende entón enviou deportistas para competir en cada edición dos Xogos Olímpicos de Verán. O país nunca participou nos Xogos Olímpicos de Inverno.

Ningún deportista das Illas Salomón conseguiu gañar unha medalla olímpica.

O Comité Olímpico Nacional das Illas Salomón foi creado en 1983 e foi recoñecido polo Comité Olímpico Internacional ese mesmo ano.

## Táboas coas medallas 
### Medallas nos Xogos de Verán 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
*
Hendrik Mäkeler

**Hendrik Mäkeler**, nado en 1979 en Rinteln, na Baixa Saxonia, é un numismático alemán.

## Traxectoria 
Hendrik Mäkeler cursou entre 1999 e 2004 os seus estudos superiores de Historia Medieval e Moderna, de Arqueoloxía Nórdica e de Filoloxía Nórdica na Universidade Christian Albrechts de Kiel. Entre 2002 e 2004 foi beneficiario dunha das bolsas á excelencia da fundación *Studienstiftung des Deutschen Volkes*. En 2008 acadou o seu doutoramento na mesma universidade coa tese *Imperial coinage in the late middle ages*, publicada en 2010.

Entre 2008 e 2017 foi director do Gabinete Numismático da Universidade de Uppsala.

Ademais, en 2012 foi profesor invitado no Instituto Histórico da Universidade de Mannheim.
* 2011: Premio da Sociedade de Historia Monetaria Internacional. 

## Publicacións 
Esta é unha escolma do máis salientable das publicacións de Hendrik Mäkeler:

### Monografías 
* (2006-a-). *Das Rechnungsbuch des Speyerer Druckherrn Peter Drach d. M. (um 1450–1504)*. St. Katharinen 2006. ISBN 978-3-89590-163-8
* (2006-b-). *Münzkabinett der Universität Uppsala. Deutsche Münzen der Wikingerzeit sowie des hohen und späten Mittelalters* (con P. Berghaus). Uppsala. ISBN 91-554-6603-6
* (2006-c-). *Deutsche Münzen der Wikingerzeit sowie des hohen und späten Mittelalters* (con P. Berghaus). Uppsala. ISBN  978-9155466039
* (2010). *Reichsmünzwesen im späten Mittelalter*. *Teil 1: Das 14. Jahrhundert*. Stuttgart. ISBN 978-3-515-09658-4
* (2014). *Survey of Numismatic Research 2008-2013: Deutschland* (con M. Matzke). Uppsala.
* (2015-a-). *Förkortningar:&nbsp;Glossarium till medeltidslatinet i Sverige / Abkürzungen : Glossarium mediae latinitatis Sueciae*. Uppsala.
* (2015-b-). *Om utställningen i Uppsala universitets myntkabinett* (con H. Nilsson). Uppsala.

### Artigos 
* (2001). "Der Münzfund 'Hünenburg' bei Todenmann und der Sachsenaufstand unter Heinrich IV". En Berghaus, P. et al. (eds.). *Westfalia numismatica 2001.* Münster. Páxinas 25-45.
* (2005-a-). "Wikingerzeitlicher Geldumlauf im Ostseeraum. Neue Perspektiven". En *Quaestiones Medii Aevi Novae*. 10. Páxinas 121-149.
* (2005-b-). "Bemerkungen zu den Anfängen der Stempelvergleichenden Methode". En *Geldgeschichtliche Nachrichten*. 223. Maio. Páxinas 128-132
* (2009-a-). "Carl Säve, der Fund von Kättilstorp und die karolingischen Münzen im Münzkabinett der  Universität Uppsala" (con P. Berghaus). En Nilssson, H. (ed.). *Opus mixtum: uppsatser kring Uppsala  universitets myntkabinett*. Uppsala. Páxinas 157-200. ISBN 978-91-554-7562-8
* (2009-b-). "Carl von Linné, pengarna och Uppsala universitets myntkabinett". En Ekström, C. et al. (eds.). *Samlad glädje 2009: Numismatiska Klubben Uppsala 1969-2009.* Uppsala. Páxinas 155-165. ISBN 978-91-9780-1-4
* (2012). "Peter Berghaus (1919-2012)". En *Compte Rendu*. 59. International Numismatic Council. Páxinas 78-82.
* (2018). "Gold als Zahlungsmittel". En Thiele, C-L. (ed.). *Das Gold der Deutschen*. Páxinas 25-59. Múnic. ISBN 978-3-7774-3074-4

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Gabinete Numismático da Universidade de Uppsala
Gabinete Numismático da Universidade de Uppsala

: *Para outros artigos de entidades numismáticas coa palabra "gabinete", véxanse as páxinas de homónimos **Gabinete** e **Gabinete numismático**.*

O **Gabinete Numismático da Universidade de Uppsala** (en sueco: *Uppsala universitets myntkabinett*) é unha institución científica e museística pertencente a esa universidade, que acolle unha das coleccións públicas de moedas e medallas de Suecia. Ten a súa sede no edificio principal da Universidade de Uppsala.

## Historia 
As orixes da colección remóntanse ao século XVII. Algúns dos primeiros obxectos que comezaron a conformala foron as moedas e as medallas provenientes do gabinete de arte e antigüidades de Augsburgo, que lle foi doado á Universidade de Uppsala en 1694 polo rei Carlos XI..

Máis tarde, a colección viuse ampliada ao recibir algunhas doazóns salientables, como a da raíña Luísa Ulrica de Prusia. Particularmente significativa foi a achega de Carl Didrik Ehrenpreus (1692-1760), reitor da universidade, á que lle vendeu a baixo prezo a súa colección de 3.000 moedas e medallas e ademais lle doou 120 varas rúnicas para a biblioteca.

O primeiro estudo sobre numismática na Universidade de Uppsala publicouse en 1679. A partir dese momento, editáronse máis de cincuentra traballos sobre a moeda e a historia monetaria.

## A colección 
miniatura|260x260px|Vitrinas na exposición permanente do **Gabinete Numismático da Universidade de Uppsala**
A colección abrangue arredor de 40.000 obxectos, desde moedas do século VI a. de C. ata o diñeiro electrónico actual. 

É particularmente relevante a sección de moedas e medallas antigas de Suecia, xunto coas coleccións de moeda da época viquinga, as primeiras moedas dos estados europeos e as moedas do mundo islámico.

A finalidade principal do Gabinete é o apoio á investigación e á formación en materia numismática na Universidade de Uppsala, motivo polo que na exposición permanente só se amosa unha pequena parte dos fondos que posúe.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de museos numismáticos
* Hendrik Mäkeler

### Bibliografía 
* Berghaus, P.; Mäkeler, H. Nilsson, H. (2006). *Münzkabinett der Universität Uppsala: Deutsche Münzen der Wikingerzeit sowie des hohen und späten Mittelalters*. Uppsala. ISBN 91-554-6603-6
* Lindberger, E.; Blackburn, M.; Nilsson, H. (2006). *Uppsala University Coin Cabinet: Anglo-Saxon and later British coins*. Sylloge of Coins of the British Isles. Uppsala. ISBN 0-19-726339-9
* Mäkeler, H. (2015). "Uppsala universitets myntkabinett  nu och i framtiden". En *Nordisk Numismatisk Unions Medlemsblad* . Nordisk Numismatisk Union. Nº 1. Páxinas 13-18.
* Rundberg, J; Holmberg, K.; Nilsson, H. (2008). *Uppsala universitets myntkabinett: Svenska vikingatida och medeltida mynt präglade på fastlandet*. Uppsala. ISBN 978-91-554-7242-9

### Ligazóns externas 
* Sitio web do Gabinete Numismático da Universidade de Uppsala
Tonga nos Xogos Olímpicos

**Tonga** participou por vez primeira nos **Xogos Olímpicos** en 1984, e dende entón participou en cada edición dos Xogos de Verán. Tonga converteuse no país independente máis pequeno en gañar unha medalla olímpica nos Xogos de Verán cando o boxeador Paea Wolfgramm gañou a prata nos Xogos de 1996 en Atlanta. O país participou por vez primeira nos Xogos Olímpicos de Inverno en 2014.

## Táboas coas medallas 
### Medallas nos Xogos de Verán 
### Medallas nos Xogos de Inverno 
### Medallas por deporte 
;Xogos de Verán

## Lista de medallistas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
*
Bastien

O apelido **Bastien** pode estar referido a:

* **Louis Bastien** (1881-1963), ciclista e tirador de esgrima francés;
* **Jules Bastien-Lepage** (1848-1884), pintor francés;
* **Pierre Bastien** (1912-2010), numismático francés.
Rose Muhando

**Rosa Muhando**, coñecida tamén profesionalmente como **Rosa Mhando** e nada en Dumila en xaneiro de 1976, é unha cantante e letrista de gospel tanzana.  

## Traxectoria 
Muhando naceu nunha vila do distrito de Kilosa, procedente dunha familia de devotos musulmáns. Segundo o seu relato con nove anos e logo de tres anos enferma tivo unha visión de Xesús Cristo, e curou. Máis tarde converteuse ao  cristianismo. Comezou no mundo da música como profesora do coro de Santa María da igrexa anglicana de Chimuli na  rexión de Dodoma.

En  2005 levou os premios á mellor cantante feminina e  mellor cantante relixiosa dos Tanzania Music Awards e converteuse nunha das principais cantantes tanzanas nun estilo de gospel que como outros músicos da súa xeración integrou elementos locais e seculares e mesmo incluíu na súa música xéneros menos usuais como reggae e rumba.

## Discografía 
* *Mteule Uwe Macho* (2004)
* *Kitimutimu* (2005)
* *Jipange Sawasawa* (2008)
* *Nyota ya Ajabu* (2010)
* *Utamu Wa Yesu* (2011)
* *Nampenda Yesu* (2017)
* *Jitenge Na Lutu* (2017)
* *Hangriema*  (2017)
* *Usife Moyo* (2018)

## Notas
José Bernárdez Santaclara

**José Bernárdez Santaclara**, coñecido como **Pasarín**, nado en Bueu en 1906 e finado en Pontevedra en xullo de 1993, foi un zapateiro, sindicalista e escritor galego.
 
## Traxectoria 
Mariñeiro de novo, fíxose zapateiro por problemas de saúde. Foi secretario da sociedade Adelanto Marinero da UGT. Na Segunda República foi concelleiro de Bueu. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en Pontevedra por adhesión á rebelión o 22 de decembro de 1936, foi condenado a cadea perpetua e inhabilitación absoluta. Preso na Illa de San Simón, foi trasladado ao Forte de San Cristovo o 16 de maio de 1937. O 1 de marzo de 1939 foi trasladado á Prisión Central de Cuellar (Segovia), de onde saíu en prisión atenuada o 5 de setembro de 1940. Foille conmutada a pena a 4 anos en decembro de 1942. Concedéronlle a liberdade definitiva o 5 de decembro de 1943.

## Obra 
* *Rosas salvajes* (poesía, 1986).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Censo de Represaliados de la UGT
Asociación Deportiva e Comité Olímpico Nacional de Tonga

A **Asociación Deportiva e Comité Olímpico Nacional de Tonga** (cuxo código do COI é **TGA**) é o Comité Olímpico Nacional que representa a Tonga nos Xogos Olímpicos. Foi creado no ano 1963 mais non foi recoñecido oficialmente polo COI até o ano 1984.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tonga nos Xogos Olímpicos
Güiana nos Xogos Olímpicos

**Güiana** participou por vez primeira nos **Xogos Olímpicos** en 1948, e dende entón competiu en cada edición dos Xogos de Verán, agás nos Xogos de 1976. O país nunca competiu nos Xogos de Inverno. Nas primeiras 5 participacións apareceron como Güiana Británica. O país gañou unha medalla, un bronce conseguido polo boxeador Michael Anthony nos Xogos de 1980.

A Asociación Olímpica de Güiana foi creada en 1935 e recoñecida polo Comité Olímpico Internacional en 1948.

## Táboas coas medallas 
### Medallas nos Xogos de Verán 
### Medallas por deporte 
;Xogos de Verán

## Lista de medallistas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
*
Barebox

**Barebox** é un xestor de arranque, (en inglés, *bootloader*) deseñado como ferramenta de código aberto para sistemas embebidos. Execútase nunha gran variedade de arquitecturas, incluíndo x86, ARM, MIPS, PowerPC e outros.

Barebox é capaz de cargar a inicialización de sistemas Linux embebidos mais tamén de activar hardware ou mesmo produción de código. Barebox é altamente configurábel para a produción de binarios ou de manufactura enxuta. O nome do programa deriva dunha analoxía coa navalla suíza. Así como BusyBox se pode considerar a navalla suíza para o Linux embebido, barebox sería a navalla suíza do metal nu (en inglés, *bare metal*), termo co que se coñece ao disco duro ou hardware puro, ou *bare metal server*, un servidor no que se instala unha máquina virtual directamente no disco sen sistema operativo.

## A ferramenta 
En sistemas Linux embebidos, o *bootloader* é o primeiro chanzo na inicialización do hardware cara ao punto no que o *kernel* acenda.

A isto o bootloader, que non engande ningún tipo de concurrencia (emprega o CRC32 para a detección de corrupcións) ou interrupcións, prové acceso directo ao hardware, polo que é moi popular entre as enxeñeiras de hardware.

En sistemas modernos, as enxeñeiras adoitan empregar o parámetro *freedesktop* no Barebox para seleccionar os compoñentes do sistema de Linux cos que se quere iniciar o sistema (árbore de dispositivos -en inglés, *device tree*-, kernel, ou sistema de ficheiros root). Con respecto á árbore de dispositivos, barebox impórtao completo dentro de /dts/src.

En sistemas con redundancia o *bootloader* pode determinar cal das múltiples imaxes debe arrancar. Así mesmo o programa mantén tres copias do material co que traballa por redundancia e atomicidade. 

Barebox tamén conta cunha capa de seguridade permitindo a verificalidade da imaxe seleccionada.   Opcionalmente barebox pode activar o HMAC para a detección de cambios non autorizados.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Web
*Arquivo
*Servidor Git
*Documentación
Haití nos Xogos Olímpicos

**Haití** participou por vez primeira nos **Xogos Olímpicos** en 1900, en París. Haití fixo o seu debut nos Xogos de Inverno en 2022. Ao longo da súa historia, Haití gañou dúas medallas olímpicas, a primeira de bronce en tiro nos Xogos de 1924, e a segunda de prata en atletismo nos Xogos de 1928.

## Táboas coas medallas 
### Medallas nos Xogos de Verán 
### Medallas nos Xogos de Inverno 
### Medallas por deporte 
;Xogos de Verán

## Lista de medallistas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
*
Telefonía móbil 4G

En telecomunicación, **4G** úsase para referirse á cuarta xeración de tecnoloxías de telefonía móbil. Sucede ás tecnoloxías 2G e 3G, e antecede á 5G.
## Características
A Unión Internacional de Telecomunicacións (UIT) creou no seu día un comité para definir as especificacións técnicas. É o IMT-Advanced, no que se definen os requisitos necesarios para que unha norma sexa considerada da xeración&nbsp;4G. Entre os requisitos incluídos está que a velocidade máxima de transmisión de datos debe estar entre 100&nbsp;Mbit/s (12,5&nbsp;MB/s) ey 1&nbsp;Gbit/s (125&nbsp;MB/s). Hai que resaltar que dos grupos de traballo da UIT forman parte empresas, estudando tecnoloxías reais existentes. Por iso, a norma LTE (*long term evolution:* ‘evolución a longo prazo’) derivada da norma 3GPP non é 4G ó non cumprir os requisitos definidos pola IMT-Advanced en características de velocidades pico de transmisión e eficiencia espectral. Aínda así a UIT declarou no 2010 que os candidatos a 4G, como era aquel, podían publicitarse mentres como&nbsp;4G.

4G está baseada por completo no protocolo IP, sendo un sistema e unha rede, que se acada grazas á converxencia entre redes cableadas e sen cable. A principal diferenza coas xeracións anteriores é a capacidade para soportar velocidades de acceso meirandes de 100&nbsp;Mbit/s en movemento e 1&nbsp;Gbit/s en repouso, mantendo unha calidade de servizo (QoS) de punta a punta de alta seguridade co mínimo custe posible.

O WWRF (*Wireless World Research Forum*) pretendeu que 4G fose unha fusión de tecnoloxías e protocolos, non só unha norma única, semellante a 3G, que inclúe tecnoloxías como  GSM e CDMA.

A empresa xaponesa NTT DoCoMo foi a primeira en realizar experimentos coas tecnoloxías 4G, acadando 100&nbsp;Mbit/s (12,5&nbsp;MB/s) nun coche a 200&nbsp;km/h. Lanzou os primeiros servizos&nbsp;4G baseados en tecnoloxía LTE en decembro de 2010 en Tokyo, Nagoia e Osaca.

No 2020 a ESA proba a tecnoloxía 4G na Lúa.

## Notas
Francisco Escáneo Franco

**Francisco Escáneo Franco**, nado en Beluso (Bueu) o 25 de novembro de 1896 e finado en Marín o 7 de decembro de  1936, foi un industrial e político galego.

## Traxectoria 
Emigrou a Cuba na década de 1910. Traballou no ferrocarril e perdeu unha perna nun accidente laboral. Integrouse no movemento obreiro da illa. Retornou a Bueu, converteuse en empresario de transporte (autobuses e camións) e comerciante e involucrándose na política. Na Segunda República foi elixido concelleiro de Bueu nas eleccións municipais que se repetiron en maio. Militante do Partido Galeguista, foi elixido vogal do grupo local de Bueu cando se constituíu en abril de 1932, e vicepresidente do grupo local en xaneiro de 1934. Logo da vitoria da Fronte Popular en febreiro de 1936 volveu ser nomeado concelleiro de Bueu, pero renunciou ao cargo.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fóronlle confiscados os automóbiles da súa empresa. Finalmente foi detido na madrugada do 7 de decembro e conducido ao depósito municipal de Bueu. Xunto cos tamén detidos Francisco García Villanueva, Jacinto Lamosa Novas e José Seijas Camiña foron asasinados esa madrugada. O cadáver de Francisco Escáneo apareceu nas inmediacións do cemiterio municipal de Marín xunto co de Jacinto Lamosa. Escáneo, soterrado no Cemiterio de Marín, foi inscrito inicialmente como un cadáver descoñecido, e foi identificado o 20 de marzo de 1981, aínda que a familia sempre soubo do seu asasinato e do lugar de enterramento.

## Recoñecementos 
O 7 de xullo de 1979 o Concello de Bueu acordou dedicarlle unha rúa a Francisco Escáneo.
## Vida persoal 
Casou con Josefa Pérez Santaclara en 1924, e foi pai de María Luisa, Josefa e Rosario Escáneo Pérez.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Ricardo Gómez Buceta e a represión no Bueu de Massó
Numismatique & Change

***Numismatique & Change*** (anteriormente *Numismatique*) foi unha revista divulgativa francesa de periodicidade mensual dedicada á numismática e ao papel moeda, creada en outubro de 1972 por René-Louis Martin e publicada ata xullo de 2016.

A revista fundouse baixo o título de *Numismatique* e co subtítulo de *Le premier mensuel français de la monnaie* ("A primeira publicación mensual francesa da moeda"), mais cambiou o seu nome a partir do número 15. 

O seu derradeiro número foi o de xullo-agosto de 2016. Nese número, o 479, a revista anunciou a súa propia desaparición por mor da caída das vendas.

## Notas
5G

En telecomunicación, **5G** úsase para referirse á quinta xeración de tecnoloxías de telefonía móbil. Sucede ás tecnoloxías 2G, 3G, e 4G.
alt=Antena 5G en alemaña|miniatura|Antena 5G en alemaña
Hoxe por hoxe  está dispoñible a súa primeira versión normalizada (Release 15 - Stand Alone) mentres as empresas de telecomunicación seguen a investigar novas tecnoloxías para mellorar as versións. As primeiras redes comerciais foron lanzadas no 2109, estendéndose o seu uso dende 2020.​​​ A compañía sueca Ericsson foi a primeira en lanzar o 5G.

A velocidade que permite en móbiles a tecnoloxía 5G atópanse entre ~50&nbsp;Mbit/s e 4 gigabit/s, permitindo conectar un millón de aparellos por cada km².

As velocidades maiores acádanse grazas á banda milimétrica (notada en inglés como mmWave). Así, en marzo de 2021, usando dita banda, acadábase unha velocidade de 3,.6&nbsp;Gbit/s, cunha rede 5G Ultra WideBand de Verizon Wireless.

A tecnoloxía Sub-6&nbsp;GHz 5G (5G de Banda media), permitirá velocidades comprendidas entre os 100 e 400&nbsp;Mbit/s, e espérase que coa banda milimétrica en exteriores os resultados sexan aínda mellores.

Por contra ó anterior, o espectro de banda baixa ofrece maior rango (e, polo tanto, maior cobertura), pero con menor velocidade.

A velocidade de 5G NR (New Radio) en bandas de menos de 6 GHz pode ser algo superior á de 4G cunha cantidade semellante de espectro e antenas, mais, algunhas redes 3GPP 5G son máis lentas que algunhas redes 4G avanzadas, como por exemplo a rede LTE/LAA de T-Mobile, que supera os 500&nbsp;Mbit/s en Manhattan e Chicago. A aparencia é que, en rendemento; en 4G aproxímase ó límite de Shannon. As velocidades en 5G, na banda milimétrica, con maior ancho de banda pero menor rango de alcance, son diferencialmente maiores.

## Notas
Anstruther

miniatura|250px|Vista do paseo marítimo de Anstruther
**Anstruther** é unha vila situada no concello de Fife, en Escocia (Reino Unido).

## Xeografía 
Situada ao norte do fiorde de Forth, a unha altitude mediade 18 msnm, a pouca distancia da cidade de Glenrothes, a capital do concello, e a 14 km ao sur-sueste de St Andrews. 

A vila comprende dous asentamentos, *Anstruther Easter* e *Anstruther Weste*.

## Galería de imaxes 

Anstruther LE (8744429829).jpg|Vista da costa
Anstruther Wester - geograph.org.uk - 400647.jpg|Casas de *Wester Anstruther* co capitel da igrexa dominando o horizonte
Farm Road, Anstruther - geograph.org.uk - 961496.jpg|Vista dunha rúa (*Farm Road*)
Dreel Tavern - geograph.org.uk - 1727355.jpg|A *Dreel Tavern*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Baynes, T. S., ed. (1878): "Anstruther-Easter" , *Encyclopædia Britannica*, 2 (9th ed.), Nova York: Charles Scribner's Sons, p. 94.
* Baynes, T. S., ed. (1878b): "Anstruther-Wester" , *Encyclopædia Britannica*, 2 (9th ed.), Nova York: Charles Scribner's Sons, p. 94.
* Chisholm, Hugh, ed. (1911): "Anstruther", *Encyclopædia Britannica*, 2 (11th ed.), Cambridge University Press, p. 85.

### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial .
José Novas Regueira

**José Novas Regueira**, nado en Beluso (Bueu) o 21 de setembro de 1921 e finado en Boca Ratón (Florida) o 18 de xuño de  2002, foi un publicista galego.

## Traxectoria 
Emigrou aos Estados Unidos de América con seis anos. Retornou pero volveu marchar en 1936. Traballou en Nova York e cando os Estados Unidos entraron na segunda guerra mundial alistouse na Mariña americana, onde foi tradutor militar conseguindo o grao de capitán. Ao remate da guerra fixo estudos de posgrao e publicidade na Universidade de Columbia. En 1949 foi nomeado director de publicidade internacional de Gillette. Fundou a súa propia axencia de publicidade, e foi pioneiro nas retransmisións deportivas por radio e televisión. Tamén fundou produtoras de TV en Iberoamérica. Desde 1969 estivo vinculada á multinacional da publicidade Leo Burnett como vicepresidente primeiro. En 1993 creou a Fundación Novas para beneficiar á xente de Beluso en lembranza da memoria do seu pai.

## Recoñecementos 
En 1997 foi nomeado fillo predilecto do Concello de Bueu. En 2009 unha praza en Beluso leva o seu nome.

## Vida persoal 
Casou con Patricia Fox, coa que tivo catro fillos, Steven, Robert, Paul e Patricia. En 1988, casou en segundas nupcias con Carmen Cruz.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* José Novas Regueira en Galegos.
Fife

**Fife** pode referirse a:
; Localidades
* **Fife**, cidade do Estado de Washington (Estados Unidos de América).
* **Fife**, concello de Escocia (Reino Unido).

; Siglas
* **FIFE**, Federación Internacional Felina.
* **FIFE**, motor gráfico para o desenvolvemento de videoxogos.
* **FIFE**, proxecto educativo universitario internacional franco-español  de ciencias políticas.
Jesús Prieto García

**Luís Jesús Prieto García**, nado en Bueu, foi un farmacéutico e político galego.

## Traxectoria 
Na ditadura de Primo de Rivera foi nomeado alcalde de Bueu en xaneiro de 1924, sendo cesado polo Delegado Gobernativo xunto co resto da Corporación en novembro de 1925. Na República, logo de que o Goberno Civil depuxera ao alcalde Ramón Domínguez Ferradás, foi elixido alcalde de Bueu o 5 de xuño de 1931. En outubro de 1934 foi destituído como alcalde, pero continuou como membro da Comisión Xestora do concello.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Algunas curiosidades de los alcaldes de Bueu
* Bueu, sombríos anos 30
Raymond Corbin

**Raymond Corbin**, nado o 23 de abril de 1907 en Rochefort, Charente Marítimo, e finado o 1 de marzo de 2002 en Boulogne-Billancourt, Altos do Sena, foi un medallista, deseñador de moedas, escultor e ilustrador francés.

## Traxectoria 
[miniatura|160x160px|[Anverso dos 100 francos de 1984 coa imaxe de Marie Curie, obra de **Raymond Corbin**]]
Corbin tivo entre os seus profesores a Henri Dropsy durante os seus estudos na Escola Nacional Superior de Bellas Artes de París, entre 1931 e 1934. Posteriormente, el mesmo o sucedería como profesor titular de Gravado de Medalla, en 1955. Do mesmo xeito, Raymond Corbin foi elixido para ocupar o lugar de Dropsy na Academia de Belas Artes en 1970.

Outro dos profesores sobranceiros de Corbin foi o escultor Vléric, na Escola Germain Pilon.

En escultura destaca o seu *Maquis*, altorrelevo que adorna monumento na honra dos combatentes franceses, no Mont-Valérien, na vila de Suresnes.

Estivo casado con Charlotte Suret-Canale (Charlotte Corbin), tamén deseñadora, finada o 14 de novembro de 2008.

## Recoñecementos 
### Honras  
* Cabaleiro da Lexión de Honra.
* Oficial da Orde Nacional do Mérito.
* Cabaleiro das Palmas Académicas.
* Oficial das Artes e as Letras.

### Premios  
* (1936): Premio Blumenthal.
* (1969): Premio Germain Pilon, polo conxunto da súa obra.

## Notas
Fife, Escocia

**Fife** (en gaélico escocés: *Fìobha*) é un concello de Escocia (Reino Unido). 

## Xeografía 
Está situado entre o fiorde de Tay e o de Forth, e limita cos concellos de Perth and Kinross e Clackmannanshire. 

É o terceiro concello unitario de Escocia máis poboado, concentrándose a terceira parte da poboación en tres cidades, Kirkcaldy, Dunfermline e Glenrothes, sendo esta última a capital administrativa.

## Historia 
Historicamente foi un dos reinos pictos da zona central de Escocia, coñecido como *Fib*. Por esta razón Fife é coñecido comunmente como "Reino de Fife". 

Até 1975 foi un dos condados históricos en que estaba dividida Escocia, nalgunhas ocasións chamado Fifeshire. 

Desde 1975 até 1996 formou unha das rexiónes de Escocia, que estaba dividida en tres distritos: Dunfermline, Kirkcaldy e North-East Fife. 

En 1996 foi creado o concello de Fife mantendo as mesmas fronteiras.

## Cultura 
O lugar máis coñecido de Fife é St Andrews, enclave histórico de importancia cun castelo e unha catedral medievais, hoxe en ruínas, un histórico campo de golf (o *Old Course of St Andrews*) e unha das Universidades máis importantes do Reino Unido. 

O circuíto de Knockhill tamén se encontra na rexión de Fife.

## Notas
Camilo Davila Davila

**Camilo Davila Davila**, nado en 1886 e finado na Pobra do Caramiñal o 26 de decembro de 1982, foi un político galego.

## Traxectoria 
Na ditadura de Primo de Rivera foi nomeado alcalde de Bueu en novembro de 1925. Presentou a súa renuncia xunto con toda a corporación municipal en febreiro de 1930. Volveu ser nomeado concelleiro e elixido primeiro tenente alcalde na corporación presidida por Perfecto García Nogueira en xaneiro de 1931. Na República foi elixido presidente da Unión Regional de Derechas de Bueu en xullo de 1932. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 e despois duns días nos que se fixo cargo da alcaldía o subdelegado de Mariña de Bueu Gonzalo Torrente Piñón, foi nomeado alcalde de Bueu a principios de agosto. Sostivo enfrontamentos pola intensidade represora con José María Massó García. Permaneceu no cargo até 1937. Finou na Pobra do Caramiñal aos 96 anos.

## Vida persoal 
Casou en Santiago de Compostela con Constantina Agulla Barros en 1932, e foi pai de Camilo, Manuela, Enrique, José, Teresa e Santiago Davila Agulla.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Impuesto como alcalde dos veces...
* Algunas curiosidades de los alcaldes de Bueu
* Bueu, sombríos anos 30
Perfecto García Lemos

**Perfecto García Lemos**, nado en Bueu, foi un político e xornalista galego.

## Traxectoria 
Fillo de Perfecto García Nogueira. Na República militou no Partido Galeguista. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado alcalde de Bueu a finais de 1937. Foi cesado no cargo polo gobernador civil en xaneiro de 1939, logo dunha denuncia e enfrontamento cun axente da Policía Marítima do Distrito de Bueu. Foi Xefe local do Movimiento até 1966, e en 1971 foi elixido vicepresidente do Consello local do Movimiento. Foi correspondente de *El Pueblo Gallego* en Bueu, correspondente de banca e presidente do Club Deportivo Bueu.

## Vida persoal 
Casou en xaneiro de 1935 con Josefa Puig Davila, e foi pai de Perfecto (Tuco), Maribel e Fernando García Puig.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Algunas curiosidades de los alcaldes de Bueu
Sociedade Numismática Alemá

A **Sociedade Numismática Alemá** (en alemán: *Deutsche Numismatische Gesellschaft* –*DNG*–) é unha sociedade erudita sen ánimo de lucro con sede en Frankfurt que agrupa máis de 80 asociacións numismáticas locais de toda Alemaña.

## Historia 
A Sociedade Numismática Alemá fundouse por iniciativa de Walter Hävernick, co gallo da celebración do Día da Numismática Alemá en Gotinga en 1951, co nome de Federación de Asociacións de Moedas de Alemaña Occidental (*Verband der westdeutschen Münzvereine*). En 1961 pasou a denominarse Federación de Asociacións de Moedas de Alemaña (*Verband der Deutschen Münzvereine*)*.* 

O seu primeiro presidente foi Karl Kennepohl (1951-1956), sucedido por Gerhard Goedecke (1956-1965). En 1990, durante a presidencia de Rainer Albert (1989-1995), a sociedade adoptou a súa denominación actual e dotouse duns novos estatutos.

Desde 2016, a presidenta da DNG é Barbara Simon.

## Obxectivos e actividades 
Consonte os estatutos da entidade, os seus obxectivos son os seguintes:

* (1951-1956): Karl Kennepohl.
* (1956-1965): Gerhard Goedecke.
* (1965-1975): Karl-Heinz Buhse.
* (1975-1977): Günther Schlüter.
* (1977-1989): Gerd Frese.
* (1989-1995): Rainer Albert.
* (1995-1998): Walter Trapp.
* (1998-2004): Albert Raff.
* (2004-2007): Gerd Dethlefs.
* (2007-2010): Helmut Schubert.
* (2010-2016): Kristian Nicol Worbs.
* (2016-____): Barbara Simon.

## Premio *Eligiuspreis* 
[miniatura|200x200px|[Medalla do *Eligiuspreis* da **Sociedade Numismática Alemá**]]
É un premio outorgado con periodicidade anual ás persoas, tanto alemás como estranxeiras que se distinguisen polo seu labor no terreo da numismática, con publicacións escritas en alemán.

O premio consiste na entrega dunha medalla e leva aparellada a concesión dunha asignación económica. A primeira versión da Medalla Eligius estivo vixente entre 1982 e 1991 e foi deseñada polo escultor e medallista renano Hans Karl Burgeff. A partir de 1992 a medalla substituíuse por outra de novo deseño, da autoría do arquitecto e medallista Peter Götz Güttler, de Dresden.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de asociacións numismáticas
*Comisión Numismática dos Estados da República Federal de Alemaña
**Numismatisches Nachrichtenblatt*

### Ligazóns externas 
* Sitio web da *Deutsche Numismatische Gesellschaft*
Domingo Sesmero

**Domingo Rodríguez Sesmero** (nalgunhas ocasións asinaba como **Domingo Sesmero**), nado en Medina del Campo o 4 de agosto de 1811 e finado na Coruña o 24 de agosto de 1899, foi un arquitecto castelán que traballou en Galicia.

## Traxectoria 
[miniatura|[Pazo da Deputación de Pontevedra.]]
[miniatura|Primeiro proxecto para a fachada do [Teatro Circo Tamberlick de Vigo.]]
Estudou na escola dependente da Real Academia de la Purísima Concepción de Valladolid. Deseñou a casa do concello de Mojados, na súa provincia natal.

En Pontevedra deseñou a igrexa da Nosa Señora dos Praceres e xunto ao seu fillo Alejandro Sesmero deseñou o Pazo da Deputación de Pontevedra.

En Vigo deseñou o Teatro Rosalía de Castro e o Teatro Circo Tamberlick. Tamén dirixiu a restauración da fachada da igrexa de San Marcos de Corcubión. Foi arquitecto da diocese de Tui de 1882 a 1886.

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* García Filgueira, M. (2005). "Clasicismo, Neomedievalismo y Eclecticismo en la obra de Domingo Rodríguez Sesmero como arquitecto diocesano de Tui y Santiago de Compostela (1882-1897)". *Cuadernos de Estudios Gallegos* (CSIC), nº 118.
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Alejandro Sesmero

### Ligazóns externas 
* , Jesús Ángel. "Domingo Rodríguez Sesmero". Real Academia da Historia, .
Melchora Aquino

miniatura|Melchora Aquino nun billete de 100 pesos
**Melchora Aquino de Ramos**, nada en Gulod sa Banilad o 6 de xaneiro de 1812 e finada na mesma cidade o 20 de febreiro de 1919 foi unha revolucionaria filipina, coñecida como ***Tandang Sora*** ("A vella Sora") por mor da súa participación a avanzada idade durante a revolución filipina.

## Traxectoria 
Tandang Sora naceu o 6 de xaneiro de 1812 no barrio de Gulod sa Banilad ou Banlat no distrito de Balintawak, na época parte de Caloocan, pero que agora pertence a Quezón. Filla dunha parella campesiña, Juan e Valentina Aquino, nunca foi á escola. Así todo, sabía ler e cantaba en festas locais e durante a misa na igrexa da súa parroquia e con frecuencia fixo de *Reyna Elena* no desfile procesional de maio .

Casou con Fulgencio Ramos, un campesiño pobre co que tivo seis fillos. Ramos morreu cando seu fillo máis novo tiña sete anos e tivo que se encargar ela soa de seus fillos. Tandang Sora continuou a súa vida como unha activa *hermana mayor* na celebración *festivais*, bautizos e vodas e logrou sacar adiante a seus fillos traballando duramente.

### Participación na revolución 
Na súa localidade natal rexentaba unha tenda que tornou refuxio para os revolucionarios (*katipuneros*) enfermos e feridos. Alimentábaos, dáballe atención médica e animaba os revolucionarios con consellos e oracións e na súa casa tamén realizaban xuntanzas e así comezaron a coñecela cos sobrenomes de "Muller da Revolución", "Nai de Balintawak", "Nai da revolución filipina" e *Tandang Sora* (*Tandang* deriva do tagalo *matandâ*, vella). Ela e mais seu fillo, Juan Ramón, estiveron presentes no Grito de Balintawak e foron testemuñas da destrución das cédulas de identidade

As autoridades españolas interrogárona cando souberon das súas actividades e que coñecía o paradoiro dos katipuneros pero ela negouse a divulgar calquera información. A Garda Civil detívoa e acabou deportada na illa de Guam o 2 de setembro de 1896, onde permaneceu en arresto domiciliario na residencia de Justo Dungca compartido cunha muller de nome  Segunda Puentes e volveu a Filipinas repatriada polos norteamericanos, con outros exiliados, o 26 de febreiro de 1903. Pasou os últimos anos da súa vida en Balintawak e rexeitou as ofertas de recompensas monetarias pola súa participación na revolución e morreu cas da súa filla Saturnina en Banlat o 20 de febreiro de 1919 con 107 anos.

## Notas
B. R. Ambedkar

**Bhimrao Ramji Ambedkar**, nado o 14 de abril de 1891  e finado o 6 de decembro de 1956), tamén coñecido como **Dr. Babasaheb Ambedkar**, foi un xurista, economista, político e reformador social indio, que inspirou o movemento budista dalit e fixo campaña contra a discriminación social cara aos intocables (dalit), ao tempo que apoiou os dereitos das mulleres e do traballo. Foi o primeiro ministro independente de Dereito e Xustiza da India, o artífice da Constitución da India e o pai fundador da República da India.

## Notas
## Véxase tamén
Premio Xosé Neira Vilas de Novela Curta

O **Premio Xosé Neira Vilas** **de Novela Curta** foi un premio literario de Galicia en lingua galega de literatura infantil e xuvenil convocado pola Fundación Xosé Neira Vilas, que se concedeu desde 2016. A súa dotación foi de 1.000 euros e a publicación do traballo. Honra a figura do escritor Xosé Neira Vilas.

A partir da 8.ª edición pasou a denominarse **Premio Xosé Neira Vilas de Literatura Xuvenil**, dotado con 6.000 euros e convocado pola Fundación Xosé Neira Vilas e a Editorial Galaxia, coa colaboración da Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude da Xunta de Galicia.

A Editorial Galaxia publica os traballos gañadores.

## Premio Xosé Neira Vilas de Novela Curta 
* 2016: *Diario de Brian, o chinés*, de David Daniel Vázquez Álvarez publicado por Edicións Embora
* 2017: *O home de negro*, de An Alfaya publicado por Edicións Embora
* 2018: *Detrás dos perdidos*, de Pedro Rielo publicado por Edicións Embora
* 2019: *Esca*, de Antonio Piñeiro
* 2020: *A conxura*, de Diana Varela
* 2021: *Off the record,* de Virxilio Rodríguez Vázquez
* 2022: *Cristais rotos* de Álvaro Domínguez.
* 2023: *Nove Lúas* de Lionel Rexes.

## Premio Xosé Neira Vilas de Literatura Xuvenil 
### I edición 2025 
* Xurado: Juan Andrés Fernández Castro, Rosalía Morlán, Marcos Calveiro, Armando Requeixo e Marta Neira actuando como secretaria.
* Gañador: Gabriel Romero de Ávila, por *Odio*. O xurado destacou en *Odio* “a solidez na construción dun *thriller* futurista de acción trepidante”.

### II edición 2026 
* Xurado: Armando Requeixo, Rosalía Morlán, Sandra Ferreiro García,  Gabriel Romero de Ávila, coa presenza de Valentín García Gómez, secretario xeral da Lingua, e Fernando Redondo Neira, presidente da Fundación Neira Vilas.
* Gañador: Álvaro Domínguez Rodríguez-Volta, por *Ensino para místicas*. O xurado salientou a súa hipnótica  recreación dun mundo fantástico arredor dunha escola de maxia na illa de Tambo.
* Finalista: Irene Rega Jul, por *Todo o que fixemos aquela noite. O* xurado destacou a súa capacidade para introducirnos nun thriller poderoso protagonizado por un grupo de mozos e mozas que teñen que dar conta dunha morte sorpresiva.

## Notas