1346

**1346** (**MCCCXLVI**) foi un ano común do calendario gregoriano dentro do século XIV, no período coñecido na historia europea coma Alta Idade Media. Foi neste ano cando en Asia a Peste Negra se introduciu entre as tropas do khanato da Horda Dourada. A enfermidade afectou tamén ós xenoveses contra os que estaban loitando nese momento, espallándose posteriormente polo resto de Europa. En Asia Central e Oriental tiveron lugar unha serie de revoltas após que o khan de Kazán finara durante un alzamento, e o khanato de Chagatai comezou a dividirse internamente. Na China comezaron tamén varias revoltas que terían como resultado eventual a caída da dinastía Yuan. Por outra banda, o reino indio de Vijayanagara obtivo varias vitorias fronte os conquistadores musulmáns do norte neste mesmo ano.

No leste de Europa Estevo Dušan foi proclamado emperador de Serbia o 16 de abril en Skopje. No Imperio Bizantino, o emir otomán Orhan casou coa princesa bizantina Teodora como parte dunha alianza entre o pai desta, Xoán VI Cantacuzeno, e os otománs. As guerras civís de Bizancio e Bulgaria continuaron durante este ano. No norte, Dinamarca vendeulle a súa porción de Estonia setentrional á Orde Livonia dos Cabaleiros Teutónicos tras conseguir reprimir finalmente o alzamento da Noite de San Xurxo.

Mentres tanto, en Europa central, Carlos IV de Luxemburgo foi escollido rei de romanos o 11 de xullo, mentres que en Italia varias familias de banqueiros, incluíndo a familia Bardi, tiveron que facer fronte a unha quebra, e gran parte do país sufriu pola fame. A guerra dos Cen Anos entre o Reino de Francia e o Reino de Inglaterra continuou en Europa Occidental, con Eduardo III de Inglaterra liderando unha invasión do continente e acadando varias vitorias.

## Acontecementos 
* 5 de febreiro &ndash; O rei Afonso XI de Castela concede carta foral a Éibar.
* Primavera &ndash; Comeza unha epidemia de Peste Negra en Crimea.
* 18 de marzo &ndash; Os franceses prepáranse para defender as costas do canal da Mancha.
* Abril &ndash; Os franceses asedian Aiguillon.
* Maio &ndash; xuño &ndash; Reúnese unha frota inglesa de invasión en Portsmouth.
* 11&ndash;12 de xullo &ndash; Eduardo III e o seu exército inglés cruzan o canal da Mancha, comezando unha invasión de Francia.
* 12 &ndash; 18 de xullo &ndash; Os ingleses asaltan e queiman varias vilas no Cotentín.
* 4 de setembro &ndash; Os ingleses comezan o asedio de Calais.
* Outubro &ndash; novembro &ndash; Varias vilas mongois en Crimea quedan deshabitadas por mor da peste negra. As primeiras fontes dispoñibles indican que a praga comezou a espallarse na primavera de 1346 polo río Don preto do mar Negro, e posteriormente por Rusia, o Cáucaso e as provincias Xenovesas.

Máis ó sur, en Xeorxia, o rei Xurxo o Brillante faleceu e sucedeuno o rei David IX. Xurxo conseguira aumentar o territorio xeorxiano ata abranguer toda Transcaucasia. Porén, despois de 1346 o reino comezou un declive, provocado pola morte de Xurxo e polo efecto da peste en toda a zona.

### Asia oriental e central 
No ano 1346 Asia central estivo marcada pola continua desintegración dos dominios mongois, así como pola expansión musulmá. O khan Qazan, emperador do khanato de Chagatai, finou a mans das forzas de Qazaghan, poñendo fin ó estado de imperio unificado do khanato. Qazghan era o líder dun grupo de nobres turcos que se opuxeron ó dominio mongol. O propio Qazghan resultara ferido a mans das forzas de Qazan previamente ese mesmo ano, pero no lugar de aproveitar a vantaxe da súa debilidade, Qazan retirouse e moitas das súas tropas abandonárono.

No leste, o xa Mir conquistou Caxemira, sendo o primeiro musulmán en gobernar ese territorio, e Katmandú tamén foi conquistada neste ano. Porén, a expansión musulmá sufriu varias derrotas no sur da India. O reino hindú de Vijayanagara conquistou Hoysala e celebrou o seu "festival da vitoria", reforzando o seu status coma un imperio hindú lexítimo fronte ó goberno musulmán no norte. O líder do sultanato de Delhi ó norte da India, Muhammad bin Tughluq, profesaba un desprezo particular polo hinduísmo e pola cultura Decán do sur. Varios xefes telugú reuníronse en oposición ó sultán neste ano e obtiveron unha vitoria.

Máis ó leste, Ibn Battuta viaxou dende o sueste de Asia ata Cambalique na China. Malia que recibiu unha grata benvida por parte dos líderes musulmás, estes advertíronlle que debía marchar da cidade pronto, xa que o khan marchara da cidade por mor dunha guerra civil, e os disturbios eran cada vez máis frecuentes. Mentres tanto, T'aigo Wangsa, un monxe budista coreano, viaxou ata China para recibir adestramento baixo a guía do líder budista Shih-wu. T'aigo sería posteriormente o fundador da seita T'aigo do budismo coreano.

## Europa 
### Escandinavia 
En 1346 Dinamarca vendeu o seu territorio do norte de Estonia á Orde Teutónica trala fin dun alzamento e conflito entre o grupo pro-danés (o bispo Olaf de Lyndanisse) e o grupo pro-alemán (o capitán Marquard Breide), coñecido como o Alzamento da Noite de San Xurxo. Os dominios daneses foron vendidos por 10&nbsp;000 marcos á Orde Livonia, ignorando a promesa de Cristovo II en 1329 de nunca abandonar ou vender os seus territorios estonianos. O rei de Dinamarca chegou a facer unha declaración pública "arrepentíndose" por rachar esa promesa, e pediu o perdón papal.

### Balcáns e Asia menor 
[miniatura|left|upright|O emir otomán [Orhan I|Orhan]]
Nos Balcáns, o 16 de abril (Domingo de Pascua), Estevo Dušan foi coroado en Skopje Tsar do novo Imperio Serbio, que ocupaba gran parte do sueste de Europa.

Orhan, o príncipe otomán de Bitinia, casou con Teodora, filla do emperador Xoán VI Cantacuzeno. O clero grego cría que o casamento dunha princesa cristiá e un musulmán prominente incrementaría o poder da rexión. Orhan xa tiña outras mulleres, e malia que Teodora puido seguir practicando a súa relixión, viuse obrigada a pasar o resto da súa vida nun harén islámico. Cantacuzeno agardaba que Orhan se convertese no seu aliado en futuras guerras, mais Orhan, ó igual que os seus contemporáneos turcos, foi o seu inimigo durante as guerras Xenovesas. Como parte da alianza turca, o príncipe otomán obtivo permiso para vender ós cristiáns capturados en Constantinopla coma escravos no mercado público.

### Europa central e occidental 
[upright|miniatura|[Carlos IV de Luxemburgo|Carlos IV, elixido rei de romanos en 1346]]
O 11 de xullo Carlos IV de Luxemburgo foi elixido rei de romanos. A consecuencia dunha alianza entre o seu pai e o papa Clemente VI, inimigo do emperador Luís IV, Carlos foi escollido rei romano en oposición a Luís por parte dos príncipes en Rhens. Carlos fixera a promesa previa de ser servil a Clemente, confirmara o papado na posesión de amplos territorios, prometera anular os actos de Luís en contra de Clemente, non tomar parte nos asuntos italianos e defender e protexer á Igrexa. Porén, os venecianos organizaron unha alianza unindo a varios grupos europeos, a *Sancta Unio*, incluíndo á Orde dos Hospitalarios, que levou a cabo cinco ataques consecutivos en Esmirna e a liña de costa occidental de Anatolia controlada polos estados turcos. e as armas de fogo introducíronse no norte de Alemaña neste ano. Os primeiros rexistros na zona sitúanas na cidade de Aquisgrán.

[miniatura|left|Batalla de Crécy, 1346, do manuscrito *Chroniques* de [Jean Froissart]]
Ó redor do 7 de xullo, o rei Eduardo III de Inglaterra cruzou o canal da Mancha cara a Normandía cuns 1&nbsp;600 navíos. Tomou os portos de La Hogue e Barfleur cunha gran superioridade de forzas e continuou terra a dentro en dirección a Caen, tomando as vilas polo camiño. Os franceses prepararon as defensas en Caen, pero foron finalmente derrotados. Os propios franceses estiveran planeando cruzar o canal e invadir Inglaterra cun exército duns 14&nbsp;000 homes liderados por Jean le Franc, pero o ataque de Eduardo obrigounos a manterse á defensiva.

O rei Filipe VI de Francia destruíu varias pontes para deter o avance de Eduardo, pero os ingleses tomaron a vila de Poissy en agosto e repararon a súa ponte para continuar o seu avance. O rei francés montou a súa defensa preto dun bosque en Crécy, combate que tivo como resultado outra vitoria inglesa. Eduardo proseguiu entón ata Calais, establecendo un asedio da cidade dende o 4 de setembro. Mentres tanto, Xoán II de Francia, fillo do rei Filipe, asediou a cidade de Aiguillon, mais sen éxito. O rei Filipe pediulle ós escoceses que continuasen a loita contra Inglaterra no norte, e estes, crendo que os ingleses estaban ocupados co asedio de Calais, marcharon cara a Inglaterra entrando por Durham en outubro, aínda que foron derrotados na Batalla de Neville's Cross por unha forza de cabaleiros e cregos, e o rei David II de Escocia foi capturado. Os irlandeses montaron unha breve resistencia tamén, pero foron finalmente derrotados. Antes da fin do ano, Eduardo conseguiu capturar Poitiers e as vilas dos arredores de Tonnay-Charente.

Na batalla de Crécy Xoán de Bohemia, coñecido coma "Xoán o Cego", controlaba a garda avanzada de Filipe xunto aos continxentes de Carlos II de Alençon e Lois I de Flandres. Xoán faleceu na batalla contra os ingleses, feito narrado na obra *Chroniques* de Jean Froissart. Isto deu lugar a lenda de que trala batalla, Eduardo, o príncipe Negro adoptou a cimeira de Xoán e o seu lema de cabaleiro *Ich dien* ("Eu sirvo"), e que dende entón formaron parte da insignia do Príncipe de Gales e do seu escudo de armas, aínda que finalmente probouse que esta lenda era falsa.

## Nacementos 
* 20 de xullo &ndash; Margarida de Windsor, princesa inglesa, filla do rei Eduardo III de Inglaterra (m. 1361)
* Agosto ou setembro &ndash; Filipe I de Borgoña
* Día descoñecido &ndash; Eustache Deschamps, poeta francés (m. 1406)

## Mortes 
* 10 de febreiro &ndash; Santa Clara de Rimini (n. 1282)
* 28 de marzo &ndash; Venturino de Bergamo, predicador dominico (n. 1304)
* Agosto ou setembro &ndash; Muhammad Aytimur, líder dos Sarbadáridas de Sabzevar
* 26 de agosto &ndash; Mortos na batalla de Crécy:
** Carlos II de Alençon (n. 1297)
** Lois I de Flandres (n. 1304)
** Xoán de Bohemia (n. 1296)
* 17 de outubro &ndash; Mortos na batalla de Neville's Cross:
** John Randolph
** Mauricio de Moravia
* 14 de novembro &ndash; Ostasio I da Polenta, Señor de Rávena (asasinado)
* 27 de novembro &ndash; San Gregorio do Sinaí (n. c. 1260)
* Data descoñecida
** Eustace Folville, criminal inglés
** Hélion de Villeneuve, Gran Mestre dos Cabaleiros de San Xóan
** Xurxo V de Xeorxia
** Catarina de Valois-Courtenay, emperatriz titular do Imperio Latino de Constantinopla (n. 1303).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Historia ano a ano