open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
James Miller

:*Non confundir co editor e numismático James L. Miller.*

**James Henry Dominic Miller**, nado o 18 de decembro de 1968 en Haverfordwest (Gales) e asasinado o 2 de maio de 2003 en Rafah (Gaza), foi un cámara, produtor e director galés, agasallado con numerosos premios, entre eles cinco Emmy.

A miúdo traballaba con Saira Shah, con quen fundou e dirixiu unha produtora independente chamada *Frostbite Productions*. Foi asasinado co disparo dun soldado das Forzas de Defensa de Israel o 2 de maio de 2003 mentres filmaba o documental *Death In Gaza* en Rafah. O soldado que o matou foi identificado na prensa como o Capitán Hib al-Heib.

O 6 de abril de 2006, o xurado londiniense que xulgaba o caso reportou o veredicto de "asasinato sen base legal" (*unlawful killing*), afirmando que Miller fora asasinado.

Miller casou en 1997 con Sophy Warren-Knott, con quen tiña dous fillos, Alexander e Charlotte.

## Filmografía 
* *Prime Suspects* (1999).
* *Dying for the President* (2000).
* *Children of the Secret State* (2000).
* *Beneath the Veil* (2001).
* *Unholy War* (2001).
* *The Tramp and the Dictator* (2002).
* *The Road from Rio* (2002).
* *The Trade Trap* (2002).
* *The Perfect Famine* (2002).
* *Armenia: The Betrayed* (2002).
* *Death in Gaza* (2004).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Filmaker murdered by a soldier, BBC .
Carballo anano

O **carballo anano** ou **caxigo** (*Quercus lusitanica* Lam. ou *Quercus faginea*) é un arbusto da familia das Fagáceas que raramente acada os 2 metros. En moitas ocasións vai ligado á sobreira (*Quercus suber*). A súa floración prodúcese entre abril e maio.

## Morfoloxía 
A súa cortiza é gris. As follas miden de 3 a 5&nbsp;cm, son coriáceas (esclerosadas), con limbo obovado-oblongo e marxe enteiro. Ten de 4 a 6 pares de lóbulos ou dentes dirixidos cara ó ápice. As follas adultas só teñen pelaxe polo envés. O pecíolo das follas vai de 2 a 3 milímetros. As landras miden entre 1 e 2 centímetros e poden ir sentadas ou ter un pequeno pedúnculo de até centímetro e medio.

## Situación 
No monte Pindo atópase a única poboación galega coñecida desta especie autóctona do Mediterráneo suroccidental (España, Portugal e Marrocos). A poboación galega deste tipo de carballo arbustivo é o límite da especie polo norte. Os lumes que arrasaron o monte Pindo en setembro de 2013 fan difícil a sobrevivencia desta comunidade.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
### Ligazóns externas 
* *Quercus lustanica* na base de datos da NPGS/GRIN.
* Información sobre o bugallo do carballo anano.
Semáforo

miniatura|dereita|Luces dun semáforo.
O **semáforo** é un dispositivo de sinalización situado en interseccións de rúas, pasos de peóns e outros lugares para regular o tráfico de vehículos e o tránsito de peóns. O tipo máis frecuente ten tres luces de cores:

* Verde, para avanzar, posto que non hai obstáculos.
* Vermella, para deterse inmediatamente.
* Amarela, como paso intermedio do verde a vermello, ou precaución se está intermitente.

O amarelo ten un significado distinto se está intermitente (pasar con precaución) ou se está fixo (deterse, se a velocidade é a apropiada para as condicións do tráfico e permite facelo con seguridade).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Semáforo ciclista
### Ligazóns externas 
* Wiki de semáforos
Capitol Records

**Capitol Records** é un dos selos discográficos máis importantes, con base nos Estados Unidos, e da propiedade de EMI.

## Historia e características 
A compañía Capitol Records foi fundada polo compositor Johnny Mercer en 1920, co apoio financeiro do produtor de películas Buddy DeSylva e de Glenn Wallichs. A tenda Music City propiedade de Wallichs, abriu en 1940 e atopábase na esquina de Sunset con Vin. Foi a tenda principal en venda de discos no sur de California por décadas, pero pechou en 1978. Capitol Records abriu nunha oficina de almacén no edificio de Music City.

Capitol foi o primeiro selo da Costa Oeste, competindo contra RCA-Victor, Columbia e Decca, todos situados en Nova York. En engadido ao estudio de gravación nos Ánxeles, Capitol tiña un en Nova York, e en ocasións enviaba equipo das accións de Capitol Records.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Capitol Records
Profesión

O uso común de **profesión** ten diferentes acepcións, entre elas: emprego, facultade ou oficio que cada un ten e exerce publicamente. As profesións son ocupacións que requiren dun coñecemento especializado, unha capacitación educativa de alto nivel, control sobre o contido do traballo, organización propia, autorregulación, altruísmo, espírito de servizo á comunidade e elevadas normas éticas.

Xeralmente acéptase que unha profesión é unha actividade especializada do traballo dentro da sociedade, e á persoa que a realiza denomínaselle: profesional. Refírese a miúdo especificamente a unha facultade, ou capacidade adquirida tras unha aprendizaxe que pode estar relacionado aos campos que requiren estudos de:

# Formación profesional, onde se adquiren os coñecementos especializados respectivos para exercer unha ocupación ou oficio; ou a 
# Estudos universitarios, posgrao ou licenciatura, tales como a psicoloxía, dereito, medicina, instrumentación cirúrxica, enfermaría, arquitectura, contabilidade , enxeñaría, ou a militar.

Refírese, xeralmente, á natureza da ocupación, do emprego e á forma de exercelo que ten esa persoa. A profesión aborda o desempeño da práctica e a disciplina preocúpase do desenvolvemento do coñecemento enriquecendo a profesión desde a súa esencia, e profundando o sustento teórico da práctica.

## Concepto de profesional 
Un profesional é toda aquela persoa que pode brindar un servizo ou elaborar un ben, garantindo o resultado con calidade de excelencia. Pode ser unha persoa cun recoñecemento de grao universitario, técnico ou experto en certo tema, disciplina ou arte.
Con todo, unha persoa tamén pode ser considerada profesional polo feito de prover un servizo ou produto e exhibir un comportamento honesto, cualificado, responsable e capaz; características que se obteñen con constancia e talento na disciplina desempeñada.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Intrusismo profesional
* Organización Médica Colexial de España
* Unidade de Promoción e Desenvolvemento

### Ligazóns externas 
* Páxina web do Ministerio de Educación e Cultura de España adicada á Formación Profesional  
* Profesións e carreira
Ida Kar

**Ida Karamian**, coñecida como **Ida Kar**, nada en Tambov o 8 de abril de 1908 e finada o 24 de decembro de 1974, foi unha fotógrafa rusa de orixe armenia que realizou retratos de artistas e escritores célebres.

## Traxectoria 
Filla de pais armenios, pasou a súa infancia entre Rusia, Armenia, Irán e Exipto. En 1928 trasladouse a París a fin de estudar química e medicina pero pronto simpatizou cos surrealistas e interesouse pola fotografía. Ao regresar ao Cairo en 1933 abriu un estudio fotográfico e participou no desenvolvemento do surrealismo en Exipto.

En 1945 trasladouse a Londres, onde participou no movemento surrealista inglés polo que a súa obra comezou a difundirse. En 1954 participou nunha exposición colectiva co título de *Forty Artists from Paris and London* (*Corenta artistas de París e Londres*) e en 1960 realizou a súa primeira exposición individual.

Algúns personaxes que fotografou son Jean Arp, Doris Lessing, Iris Murdoch, Henry Moore, Georges Braque, Jean-Paul Sartre, Dmitrii Shostakovich, Bertrand Russell, T.S. Eliot, André Breton, Eugène Ionesco, Bridget Riley, Man Ray, Fidel Castro ou Joan Miró.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Williams, Val *Ida Kar: Photographer* (1989) Virago Press ISBN 978-1-85381-104-3

### Ligazóns externas 
* Recensión na National Portrait Gallery, .
Castro grande de Alcaiana

O **castro grande de Alcaiana**, ou de **Eira do Coto**, é un castro da idade ferro romano situado na Malata, na parroquia de Vizoño do concello coruñés de Abegondo.

## Morfoloxía 
Consta dun recinto fortificado principal de planta circular defendido por un alto parapeto. Ten unha plataforma exterior polo lado sueste, que se defende cunha dobre liña de muros con foxo intermedio. Nas partes norte e oeste aproveitan a caída natural do terreo. O parapeto está cortado polo acceso ó recinto central, na parte sueste, xunto con entullo recente no recinto central.

Ten unhas dimensións en planta duns 120 por 140 metros.

## Arqueoloxía 
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castro
* Cultura castrexa
* Castros da provincia da Coruña
Nemes

miniatura|dereita
O **nemes** era unha especie de toucado de tea, unha vestimenta que utilizaban frecuentemente os faraóns exipcios en substitución das pesadas e voluminosas coroas, posto que a diferenza destas o nemes era unha peza lixeira e cómoda, que cubría a totalidade da cabeza, caendo verticalmente por tras das orellas, amarrándose cun nó preto da caluga, a modo de trenza. Segundo os textos, era de cor branca adornado con bandas tinguidas en azul.

## Véxase tamén 
### ligazóns externas 
* Páxina dedicada ao nemes
Kraft durch Freude

miniatura|dereita|Propaganda.
**Kraft durch Freude** (KdF), que en galego podería traducirse por *Forza pola Alegría*, foi unha organización política da Alemaña nazi co obxectivo de organizar, controlar e sincronizar as actividades de lecer da poboación alemá. Creada en 1933, a Kraft durch Freude formaba parte da Deutsche Arbeiterfront (DAF), a Fronte Alemá de Traballo, unha organización de masa alemá dos empregados e empregadores, que deveu a maior operadora de viaxes do mundo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Max Dvořák

**Max Dvořák**, nado en Roudnice nad Labem (Raudnitz) o 4 de xuño de 1874 e finado en Hrušovany nad Jevišovkou (Grusbach) o 8 de febreiro de 1921, foi un historiador da arte austríaco de orixe checa. Membro da Escola de Viena de Historia da arte (*Wiener Schule der Kunstgeschichte*), aplicou ó estudo da historia da arte unha metodoloxía baseada no formalismo.

## Obras 
* *Idealismus und Naturalismus in der gothischen Skulptur und Malerei* (1918)
* *Dás Rätsel der Kunst der Brüder van Eyck* (1904)
* *Kunstgeschichte als Geistesgeschichte* (1924)
* *Geschichte der italienischen Kunst im Zeitalter der Renaissance*, 2 Vol. (1927-28)
* *Gesammelte Aufsätze* (1929)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* AEIOU
Operación Aníbal

A **operación Aníbal** foi unha operación militar alemá para evacuar as tropas e os civís do leste de Prusia a metade de xaneiro de 1945 e non deixalos a mercé do Exército Vermello da Unión Soviética.

## Historia 
A principios de xaneiro de 1945, Karl Dönitz deuse de conta de que Alemaña pronto sería derrotada, e desexando salvar os seus submarinos, enviou unha mensaxe codificada o 23 de xaneiro cara a Gothenhafen para escapar cara ao oeste por medio da operación de nome código Aníbal. Dönitz desexaba evacuar tanta xente como for posíbel e levala até Alemaña, e polos a salvo do avance soviético.

Nun período de catro meses ao redor de 1100 naves alemás transportaron uns dous millóns de persoas a través do mar Báltico cara a Alemaña, converténdose nunha das evacuacións de refuxios máis grande da historia.

## Perdas 
No marco da Operación Aníbal ocorreu o afundimento do *Wilhelm Gustloff* no mes de xaneiro, produto do ataque do submarino soviético *S-13*, e que causou a morte de 9343 persoas, a gran maioría civís, na que dende entón é a traxedia marítima con maior número de vítimas mortais. En conxunto, os transatlánticos *Wilhelm Gustloff*, *Goya* e *Steuben*, xunto con outros 158 buques mercantes, perdéronse durante as 15 semanas que durou a Operación Aníbal (23 de xaneiro-8 de maio de 1945).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Operación Aníbal, 1945
Castro de San Román, A Laracha

O **castro de San Román** é un castro situado na parroquia de Cabovilaño, no concello coruñés da Laracha.

## Morfoloxía 
Consta dun recinto fortificado cun parapeto moi alterado, dunha altura exterior de arredor de metro e medio. Na parte sur hai unha zona aterrazada, posiblemente un antecastro.

A instalación de torres de telefonía, edificios de recente construción, canteiras e camiños alteraron gravemente a estrutura.

O conxunto ten planta sensiblemente circular, cuns 180 metros de diámetro máximo.

## Arqueoloxía 
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castro
* Cultura castrexa
* Castros da provincia da Coruña

### Ligazóns externas 
* Catálogo de elementos a protexer ou a recuperar. Revisión do PXOM de Abegondo. Outubro 2010
Karl Kautsky

**Karl Kautsky**, nado en Praga o 18 de outubro de 1854 e finado en Ámsterdan o 17 de outubro de 1938, foi un filósofo e político checo-alemán, un dos principais teóricos do marxismo.

## Traxectoria 
Kautsky estudou historia e filosofía na Universidade de Viena en 1874, e se tornou membro do Partido Socialdemócrata de Austria (SPÖ) en 1875. De 1885 a 1890, viviu en Londres, onde se converteu en amigo de Friedrich Engels. En 1891 redactou o *Programa de Erfurt* do Partido Socialdemócrata de Alemaña (SPD) canda August Bebel e Eduard Bernstein.

Após a morte de Friedrich Engels en 1895, Kautsky foi un dos máis importantes e influentes teóricos do socialismo. Máis tarde, no entanto, derivou cara a unha posición centrista no interior da socialdemocracia alemá, cando Rosa Luxemburg e a esquerda do partido se disgregaron en 1916 debido ó apoio do partido á participación de Alemaña na primeira guerra mundial. Porén, non alentou esta posición patriótica até a fin da guerra. En 1917 Kautsky abandonou o SPD, cando se afiliou ó Partido Socialdemócrata Independente de Alemaña (USPD), regresando ó SPD en 1922.

En 1882 Kautsky fundou a revista *Neue Zeit* ("Tempo Novo"), da que foi o editor até 1917.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Kautsky Internet Archive .
* Archivo Karl Kautsky .
* Karl Kautsky .
Karl Dönitz

miniatura|dereita

**Karl Dönitz**, nado en Berlín o 16 de setembro de 1891 e finado en Hamburgo o 24 de decembro de 1980, foi un mariño alemán.
## Traxectoria
Participou na primeira e na segunda guerra mundial. Comandou a Kriegsmarine da Alemaña nazi entre o 30 de xaneiro de 1943 até o final da guerra, co rango de Großadmiral. Foi designado sucesor como Reichspräsident do seu país por Adolf Hitler, cargo que desempeñou por 23 días entre o 30 de abril e o 23 de maio de 1945. Foi o artífice da Operación Aníbal.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Archives of news and details about Karl Dönitz
Crime de guerra

Un **crime de guerra** é unha violación das proteccións estabelecidas polas leis e os costumes da guerra, integradas polas infraccións graves do Dereito Internacional Humanitario cometidas nun conflito armado e polas violacións ao dereito Internacional. O termo defínese en gran medida no Dereito internacional, incluíndo a convención de Xenebra. Os malos tratos a prisioneiros de guerra e civís e os xenocidios son considerados crimes de guerra. O 1 de xullo de 2002, empezou a funcionar a Corte Penal Internacional na Haia, co fin de perseguir os crimes de guerra cometidos despois da devandita data. Este tribunal, establecido polo Estatuto de Roma, contempla dentro dos crimes a perseguir no seu artigo 5 os crimes de guerra.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Crimes of War Project
Luc Barthelet

**Luc Barthelet**, nado en Francia en 1962, é o ex-vicepresidente executivo de Electronic Arts, ex-director xeral de Maxis e director executivo de Tirnua Inc.

## Traxectoria 
Estudou enxeñaría, e posteriormente desenvolve o seu primeiro software comercial. Devandito software foi adquirido por EA en 1988, e durante ese período realiza outros proxectos, ata que en 1997 EA comunicoulle que debe asumir o cargo de Director Xeral de Maxis, que por aquel entón foi adquirida por EA tras arrastrar durante uns meses graves problemas económicos. Coa súa chegada á xerencia do estudo cancelou o famoso SimCity 3000 en 3D e desenvolveu un novo en 2D, que saíu en 1999. Contou co talento de Lucy Bradshaw para terminar de maneira exitosa a terceira entrega de SimCity.
 
Anos máis tarde participou de maneira bastante ampla en videoxogos como Os Sims, Os Sims 2, Os Sims Online, SimCity 4 ou os cancelados SimsVille e SimMars.
 
Luc é tamén usuario de Mathematica e administra a primeira wiki deste sistema de programación: Mathematica users.
 
En xaneiro de 2004 confirmou nunha cadea de televisión que comezara a preparar o desenvolvemento de SimCity 5. Con todo, o proxecto dese novo SimCity cambiou de rumbo e Rod Humble, da The Sims Division, encargou a un estudo independente o seu desenvolvemento. Un ano despois comunicou aos fans, cos que sempre estivo moi comunicativo polos foros oficiais, que abandona Maxis. Meses antes, o estudo sufrira unha forte reestruturación, incluíndo o seu traslado principal á sede central de EA en Reedwood City, onde Luc foi readmitido.
 
Puxo a traballar a un equipo de persoas na reconstrución dos Sims Online. En principio, a idea era crear unha nova cidade (TSO-E), pero finalmente decidiron mellorar máis aspectos do xogo. En 2008 planean que as casas do xogo teñan un aspecto similar ás dos Sims 2, pero Electronic Arts acabou cancelando o proxecto.
 
En maio de 2008 presenta a súa dimisión á directiva de Electronic Arts e funda Tirnua Inc, onde seguirá tentando crear un novo mundo virtual, un dos seus grandes retos. Con este novo proxecto regresa ás súas orixes como xefe da súa propia compañía.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Tirnua Inc 
* O responsable de *SimCity 3000* y *SimCity 4* deixa EA - Capital SimCity
Castro de Meangos

O **castro de Meangos** é un castro situado na parroquia de Meangos, no lugar da Igrexa, no concello coruñés de Abegondo.

## Morfoloxía 
Consta dun recinto fortificado cun pequeno recinto central duns 50 metros de diámetro, defendido por un pequeno terraplén. Está rodeado por un segundo recinto que polo seu lado sur foi destruído pola construción dunha igrexa e o seu cemiterio. Este segundo recinto ten unha forma oval. Está defendido por un parapeto duns 28 metros de anchura e 8 de altura. No arco O-N-L presenta un aterrazamento que chega ós 23 metros de anchura no lado oeste e que se vai pechando cara a parte oriental

As construcións da igrexa destruíron parcialmente o extremo meridional do xacemento. Por riba del pasa unha liña eléctrica de alta tensión.

## Arqueoloxía 
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cultura castrexa
* Castros da provincia da Coruña
Xubileu

O **xubileu** ou **ano santo** é na Igrexa católica unha celebración ordinaria que se celebra cada 25 anos e que ten por obxecto obter a indulxencia plenaria. O xubileu católico ten a súa orixe no xubileu hebreo o cal atopa as súas raíces no Antigo Testamento, especialmente no Levítico (25:10):

O xubileu católico pode ser ordinario ou extraordinario. O ano santo ordinario, ou ano xubilar, é o celebrado nos intervalos preestabelecidos mentres que o extraordinario, ou xubileu, é o proclamado como celebración dun feito destacado.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ano santo xacobeo
### Ligazóns externas 
* Gran xubileu do ano 2000
Castro de Riotorto

O **castro de Riotorto**, tamén chamado **Os Castros** ou o **Petón do Castro**, era un castro situado na parroquia de Cabovilaño, no concello coruñés da Laracha.

## Morfoloxía 
O sitio arqueolóxico foi destruído polos movementos de terras derivados das obras de construción da autovía AG-55, entre A Coruña e Carballo. Consérvase só unha pequena parte do recinto, pero non é accesible.

Constaba dun único recinto fortificado de forma ovalada protexido por un terraplén de 5 metros de altura. A croa estaba protexida polo leste por un pequeno antecastro rodeado por un parapeto de metro e medio de altura exterior.

As dimensións do conxunto eran de 52 metros no eixo norte-sur e 75 no leste-oeste.

## Arqueoloxía 
Foi escavado por un equipo de arqueólogos dirixido por Purificación Soto Arias en 1992, con motivo das obras da autovía.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castro
* Cultura castrexa
* Castros da provincia da Coruña
### Ligazóns externas 
* Catálogo de elementos a protexer ou a recuperar. Revisión do PXOM de Abegondo. Outubro 2010
Marcial Gamboa Sánchez-Barcáiztegui

**Marcial Gamboa Sánchez-Barcáiztegui**, nado en Ferrol o 11 de outubro de 1906 e finado en Madrid o 5 de xuño de 1986, foi un militar galego, designado como senador por Xoán Carlos I en 1977.

## Traxectoria
Neto do militar e enxeñeiro Victoriano Sánchez Barcáiztegui, aínda que nado en Ferrol, pasou a infancia no colexio de orfos da Armada en Madrid. Aos catorce ingresa na Escola Naval de Cádiz, de onde sae en 1925. Durante a guerra civil española apoia o bando franquista e cobre o conflito en submarinos.

Posteriormente, e xa coa Escola Naval Militar instalada en Marín, foi profesor no centro de ensino e posterior subdirector. Estivo ao mando do cruceiro Méndez-Núñez. Comandante xeral do Arsenal de Cartaxena, na década dos cincuenta incorporouse ao Ministerio de Mariña, xa co rango de almirante. En 1969 é nomeado capitán xeneral da Zona Marítima do Mediterráneo, posto no que permanece ata 1973, cando se retira.

Despois da súa xubilación pertenceu aos consellos de administración do Padroado de Casas da Armada, que presidiu, e ao da Empresa Nacional Santa Bárbara, dedicada á produción de armamento. En 1977 foi escollido polo rei Xoán Carlos I para integrar o Senado de España durante a lexislatura constituínte. Como independente, integrouse no grupo mixto. Tras as eleccións de 1977 retirouse da política.

## Condecoracións
* Gran Cruz de María Cristina
* Gran Cruz da Orde de San Hermenexildo
* Gran Cruz ao Mérito Naval
* Gran Cruz ao Mérito Militar
* Gran Cruz ao Mérito Aeronáutico
* Gran Cruz de São Bento de Avis
* Comendador da Orde da Coroa de Tailandia.

## Vida persoal
Foi pai de Marcial Gamboa Ballester, militar, e avó de Marcial Gamboa Pérez-Pardo, comandante e director á súa vez da Escola Naval Militar de Marín. Foi irmán do director de cinema José Luis Gamboa.
Seda

miniatura|dereita
A **seda** é unha fibra natural formada por proteínas. Aínda que é producida por varios grupos de insectos, na actualidade só a seda dos casulos feitos polas larvas de *Bombyx mori* (verme da seda) se emprega para a fabricación industrial téxtil. Houbo algunhas investigacións en procura doutros tipos de sedas con distintas propiedades, que se diferencian no nivel molecular. Estas sedas son producidas principalmente polas larvas de insectos antes de que estas completen a súa metamorfose, pero tamén hai casos de sedas producidas por exemplares adultos. A secreción de seda é especialmente común nos artrópodos da orde Hymenoptera (abellas e formigas), e ás veces utilízase na construción de niños. Outros tipos de artrópodos tamén producen seda, en particular diversos arácnidos, como as arañas.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Serie de mapas describindo o comercio global da seda
Castro de Vizoño

O **castro de Vizoño** é un castro situado no lugar do Castro, na parroquia de Vizoño, no concello coruñés de Abegondo.

## Morfoloxía 
Consta dun recinto fortificado de planta circular de 120 por 120 metros, defendido por un parapeto reforzado por un foxo polos lados norte e noroeste. Ó leste sufriu algunhas alteracións por unhas obras de construción, que o destruíron parcialmente polo seu extremo suroriental. Polo lado norte o foxo ocupado por un camiño veciñal e polo oeste foi alterado pola construción dunha estrada. O castro é unha explotación gandeira.

## Arqueoloxía 
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castro
* Cultura castrexa
* Castros da provincia da Coruña
Marcial Gamboa Pérez-Pardo

**Marcial Gamboa Pérez-Pardo**, nado nas Palmas de Gran Canaria, é un militar español que desde outubro de 2015 ocupa o posto de Almirante Xefe do Arsenal de Cartagena.

## Traxectoria 
De familia vinculada á armada, foi neto do militar e senador ferrolán Marcial Gamboa Sánchez-Barcáiztegui e fillo do tamén contraalmirante da Armada Marcial Gamboa Ballester. Ingresou na Escola Naval Militar de Marín en 1978, recibindo o seu primeiro despacho cinco anos máis tarde, en 1983. Especialista en submarinos e armas submarinas, diplomado en Estado Maior; exerceu como Segundo Comandante do submarino Tramontana, levando o mando do submarino Narval desde 1999 ata 2001. Tamén exerceu coma comandante na fragata Navarra e no dragaminas *Miño*. En 2009 relevou a José Luis Urcelay Verdugo no mando e dirección da Escola Naval Militar de Marín, destino que desempeñaría ata xullo de 2012. Deste xeito foi o primeiro director que, xunto co seu equipo, puxo en marcha o novo modelo de carreira consistente en dotar aos futuros oficiais (ademais da propia formación naval) un título universitario de grao en enxeñaría mecánica (expedido pola Universidade de Vigo). En xullo de 2012 ascende a contraalmirante, ocupando o posto de Almirante Director de Ensino Naval. Posteriormente, en outubro de 2014 é destinado á Base Naval de Rota, sostendo o cargo de Almirante Xefe do Estado Maior da Frota. Finalmente, en outubro de 2015 ascende a vicealmirante, tomando o relevo na xefatura do Arsenal de Cartagena.

## Condecoracións 
* Placa, Cruz e Encomenda da Orde de San Hermenexildo
* Cruz ó mérito naval
* Cruz ó mérito militar
Castro de Erboedo

O **castro de Erboedo**, tamén chamado **Os Castros** ou **As Croas**, é un castro situado na parroquia de Lestón, no concello coruñés da Laracha.

## Morfoloxía 
Consta dun recinto fortificado que consta dunha plataforma principal duns 65 metros de diámetro máximo. Conserva restos dun parapeto de defensa de ata 2,50 metros de altura exterior. Polo lado norte, e tras o parapeto principal, hai dous parapetos máis e dous fosos intercalados. Polo lado sur hai un aterrazamento. A entrada ó recinto principal está situada na parte do suroeste.

## Arqueoloxía 
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas. Na actualidade non está visitable.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castro
* Cultura castrexa
* Castros da provincia da Coruña

### Ligazóns externas 
* Catálogo de elementos a protexer ou a recuperar. Revisión do PXOM de Abegondo. Outubro 2010
UFO Romantics

***UFO Romantics*** é o sétimo álbum da banda xaponesa de garage punk Guitar Wolf. Foi editado no Xapón o día 6 de marzo do 2002 a través do selo Ki/oon e nos Estados Unidos o 24 de agosto do 2003 por Narnack Records.

## Listaxe de cancións 
# "Fire Ball Red" - 3:00
# "After School Thunder" - 2:27
# "Zaaa Zaaa Asphalt" - 3:32
# "Taxi Driver" - 2:15
# "Diamond Honey" - 2:17
# "Gion Midnite" - 4:00
# "Sparkle Baby" - 3:48
# "UFO Romantics" - 4:35
# "Nagasaki Jet" - 3:28
# "Jett Beer" - 2:55
# "Orange Juice" - 2:24
# "Alcohol Ace" - 1:49
# "Lightning's Melody" - 3:44
Effloresce

***Effloresce*** é o álbum de estrea da banda británica de post-rock Oceansize, editado o 29 de setembro do 2003 polo selo Beggars Banquet Records.

## Listaxe de cancións 
Todas os temas foron compostos por Oceansize.

# "I Am the Morning" – 4:18
# "Catalyst" – 6:40
# "One Day All This Could Be Yours" – 4:19
# "Massive Bereavement" – 9:59
# "Rinsed" – 3:58
# "You Wish" – 6:00
# "Remember Where You Are" – 5:22
# "Amputee" – 5:32
# "Unravel" – 2:50
# "Women Who Love Men Who Love Drugs" – 8:30
# "Saturday Morning Breakfast Show" – 9:04
# "Long Forgotten" – 8:57
Mountain Battles

***Mountain Battles*** é o cuarto álbum da banda estadounidense de rock alternativo The Breeders, editado o 7 de abril do 2008 a través do selo 4AD no Reino Unido e un día máis tarde nos Estados Unidos.

## Listaxe de cancións 
Todos os temas foron compostos por Kim Deal agás onde se indique.
# "Overglazed" – 2:15
# "Bang On" – 2:03
# "Night of Joy" – 3:26
# "We're Gonna Rise" – 3:53
# "German Studies" – 2:16
# "Spark" – 2:39
# "Istanbul" – 2:58
# "Walk It Off" – 2:46
# "Regalame Esta Noche" (Roberto Cantoral) – 2:52
# "Here No More" – 2:39
# "No Way" – 2:33
# "It's the Love" (The Tasties)– 2:28
# "Mountain Battles" – 3:54
# "German Demonstration" – 1:36 (canción extra en iTunes)
Short Bus

***Short Bus*** é o álbum de estrea da banda estadounidense de rock alternativo Filter, editado o 8 de maio de 1995 polo selo Reprise Records. O disco vendeu ao redor das 682.000 copias nos Estados Unidos.

## Listaxe de cancións
Francisco Villar Liébana

**Francisco Villar Liébana**, nado en Torredonjimeno, Xaén, o 23 de maio de 1942, é un lingüista español especializado en indoeuropeo e paleohispanística, autor de varios traballos fundamentais nestes eidos. É catedrático de lingüística indoeuropea na Universidade de Salamanca.
## Traxectoria 
[miniatura|300px|dereita|Un *[Bronce de Botorrita*, entre os máis importantes testemuños da lingua celtibérica. Datábel no século I, están redactados en alfabeto ibérico]]
Discípulo de Francisco Rodríguez Adrados, ten levado a cabo numerosos estudos sobre a Hispania prerromana, contribuíndo entre outras cousas á comprensión dos *Bronces de Botorrita* (os máis importantes testemuños da lingua celtibérica e, máis amplamente, das linguas célticas continentais) e ao desenvolvemento dos estudos sobre as linguas da Hispania antiga: as chamadas linguas paleohispánicas, do tarteso ao lusitano. Por outra banda ten feito achegas ao desenvolvemento da indoeuropeística, en especial profundando na vertente lingüística da teoría kurgánica proposta por Marija Gimbutas e contrastando por consecuencia coa hipótese anatolia para o proceso de indoeuropeización, avanzada, no ámbito arqueolóxico, por Colin Renfrew; outros campos nos que ten investigado van desde a dialectoloxía indoeuropea á reconstrución dos procesos de indoeuropeización de Eurasia, con particular atención ás contribucións provenientes dos estudos de xenética histórica de Luigi Luca Cavalli-Sforza.

Entre as súas numerosas obras destaca *Los Indoeuropeos y los orígenes de Europa: lenguaje e historia*, editado en 1991, traducido a varias linguas e que se converteu en texto de referencia para a indoeuropeística contemporánea.

## Obras 
*  *Lenguas y pueblos indoeuropeos*, 1971.
*  *Origen de la flexión nominal indoeuropea*, Madrid, Instituto "Antonio de Nebrija", 1974.
*  *Dativo y locativo en el singular de la Flexion Nominal Indoeuropea*, Salamanca, Ediciones universidad de Salamanca, 1981.
*  *Ergatividad, acusatividad y genero en la familia linguistica indoeuropea*, Salamanca, Ed. Universidad de Salamanca, 1983.
*  *Los indoeuropeos y los orígenes de Europa. Lenguaje e historia*, Madrid, Gredos, 1991 (19962). 
*  *Estudios de celtibérico y de toponimia prerromana*, Salamanca, Universidad, 1995. 
*  *Indoeuropeos y no indoeuropeos en la Hispania prerromana. Las poblaciones y las lenguas prerromanas de Andalucia, Cataluña y Aragon según la información que nos proporciona la toponimia*, Salamanca, Universidad de Salamanca, 2000.
*  *El 4º bronce de Botorrita (Contrebia Belaisca): arqueología y linguistica*, Salamanca, Ediciones Universidad de Salamanca, 2001.
*  *Vascos, Celtas e Indoeuropeos. Genes y lengua* (con Blanca M. Prosper), Salamanca, Ediciones Universidad de Salamanca, 2005 ISBN 84-7800-530-7.
Sólo los estúpidos tienen la conciencia tranquila

"**Sólo los estúpidos tienen la conciencia tranquila**" é unha canción da banda viguesa de rock Siniestro Total, editada como segundo sinxelo do seu álbum *Policlínico miserable* en 1995. Trátase dun sinxelo promocional formado por unha única canción.

O debuxo da capa do sinxelo foi realizado polo debuxante de Ribeira Das Pastoras.

## Listaxe de cancións 
A letra foi escrita por Julián Hernández e a música por Julián Hernández, Javier Soto, Segundo Grandío e Ángel González.
* "Sólo los estúpidos tienen la conciencia tranquila" - 4:17

## Notas
Curuxo

O **curuxo** ou **sollo** (*Scophthalmus rhombus*) é un peixe plano, esquerdo, da familia dos *Scophthalmidae*, semellante ó rodaballo pero de menor tamaño.

O nome de *curuxo* é propio da costa occidental de Galicia, desde Mugardos á Guarda, coas variantes *caruxo*, *coruxo*, *curuxa* e *cruxo*; pero na costa norte, desde Pontedeume a Ribadeo, recibe os nomes de *sollo* e, concretamente en Mera (Oleiros), *solla*. Outros nomes que tamén lle dan son os de *brisca*, *rascapedras*, *tapa*, *tapaconas* e *tapaconos*.

## Características 
Presenta un corpo case circular ou romboidal, alto coma o rodaballo, coa cara pigmentada esquerda. A cor é castaña clara, ás veces verdosa, con manchas escuras irregulares distribuídas por todo o corpo; a estas manchas escuras debe o nome que tamén recibe de *rodaballo negro*, en Bares. A cara ventral é branca ou de cor crema.

As aletas dorsal e ventral mostran os radios centrais máis longos ca nos extremos, aínda que non chegan a formar ángulo, cousa que si acontece no caso do rodaballo. É característico que os primeiros radios da aleta dorsal estean soltos (sen membrana interradial) e ramificados. Outra diferenza respecto ó rodaballo é a presenza de escamas, das que carece o rodaballo, e a ausencia deses tubérculos óseos típicos deste último.

Os ollos son grandes e separados. A boca, grande e oblicua, e a comisura supera o bordo posterior do ollo.

## Hábitat e distribución 
Vive sobre fondos areosos de profundidade media, de 2 a 100 metros. Péscase no Atlántico Norte, no mar Báltico e no Mediterráneo. A época de reprodución é entre abril e agosto, para o que ascenden a augas de 10-20 metros de profundidade, entrando no interior das rías.

Pode medir ata 80 centímetros de lonxitude e pesar ata 3 quilogramos, aínda que as medidas habituais oscilan entre os 30 e os 50&nbsp;cm. O talle mínimo son 30&nbsp;cm.

Péscase con artes de trasmallo, palangre e miños.

As capturas en Galicia ascenderon a 30.261&nbsp;kg en 2010, por riba das cifras de 2009: 26.981&nbsp;kg.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Slettvar.JPG|Cara ventral, cega

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Dirección Xeral de Formación Pesqueira: *Guía do consumidor de peixe fresco*. Xunta de Galicia 1999.
* RÍOS PANISSE, M. Carmen: *Nomenclatura de la flora y fauna marítimas de Galicia (Invertebrados y peces)*. Anejo 7 de *Verba*, 1977.
* RODRÍGUEZ VILLANUEVA, X. L. e VÁZQUEZ, Xavier: *Peixes do mar de Galicia*. Xerais, Vigo 1995.
Eurihalino

Chámanse **eurihalinos** aqueles seres acuáticos que son capaces de vivir nun amplo abano de concentración de sales sen que isto afecte o seu metabolismo. Para soportar estes cambios na salinidade utilizan distintos sistemas de regulación, como son as glándulas lacrimais, as fosas nasais e outros, mediante mecanismos fisiolóxicos que buscan conseguir que a concentración salina do seu sangue sexa similar á do fluído no que viven (auga salgada ou doce).

O termo procede do grego *eury-*, ancho, estendido, e *hal(o)-*, sal, e foi creado por Karl Möbius en 1871, como *euryhalin*.

Exemplos de peixes eurihalinos son os diádromos (que migran do mar ós ríos), coma o salmón, a anguía ou os espiñosos (*Gasterosteidae*), pero tamén se dá esta característica noutros grupos animais, como as artemias, un pequeno crustáceo.

En contraposición están os organismos **estenohalinos**, que só poden sobrevivir nun rango de salinidade moi estreito, deténdose o seu desenvolvemento se varía a concentración de sal no medio.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Dicciomed.es
La Defensa (Betanzos)

***La Defensa*** foi un periódico editado en Betanzos entre 1906 e 1910.

## Historia e características 
Subtitulado *Órgano de las Asociaciones de Agricultores*, apareceu o 5 de agosto de 1906. Fundado por Víctor Naveira Pato, dirixiuno Wenceslao Fernández Flórez ata xuño de 1907, e despois Antonio Carballo Tenorio. Entre os seus colaboradores estaban Ángel del Castillo, Benito Calderón, Xosé Fontenla Leal, Rof Codina, Manuel Vázquez Seijas, Pablo Pérez Costanti e Manuel Murguía. Era un semanario católico e tradicionalista que apoiou o agrarismo de Solidaridad Gallega e contou cos recursos económicos da familia Naveira. Incluíu artigos de carácter político, críticas ao xornal opositor *La Aspiración*, información sobre agricultura e gandería, e diversos folletíns como o *Refraneiro agrícola-metereolóxico*, de Salvador Golpe, e *La arquitectura cristiana en Galicia*, de Angel del Castillo. Tamén inseriu como folletín o *Catecismo da doutrina labrega*, de Marcos da Portela. Cesou a súa edición en 1910.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
### Ligazóns externas 
* *La Defensa* na Hemeroteca Virtual de Betanzos
Xosé Moreiras Santiso

**Xosé Antonio Moreiras Santiso**, nado en Vilela (Rodeiro) o 12 de marzo de 1939 e finado en Castelló de la Plana o 8 de abril de 1996, foi un frade e escritor galego.

## Traxectoria 
Fillo de Marcial Moreiras Dieguez de Vilela e de Julia Santiso. Cursou estudos eclesiásticos no Colexio dos xesuítas de Camposancos, o Seminario de Lugo, e fixo Teoloxía na Universidade Pontificia Comillas, con estancias na parroquia católica de Hovestadt (Alemaña), e estudou Maxisterio na Escola Normal de Santiago. Ordenouse sacerdote en 1963 e foi destinado a Galegos (Navia de Suarna) e Lodoso (Monterroso).

Foi elixido concelleiro en Monterroso nas primeiras eleccións democráticas e nomeado primeiro tenente de alcalde e concelleiro de cultura. En 1981 secularizouse e trasladouse a Castelló de la Plana, e tivo dous fillos.

Foi un dos fundadores de Alvarellos Editora e un dos conselleiros da revista *Encrucillada*. Colaborou en diversos medios de comunicación, e foi correspondente de *A Nosa Terra*.

## Obras 
### Ensaio 
* *Os mil e un refráns galegos da muller*, 1973, Alvarellos.
* *Cantigueiro da fistora tia Manoela*, 1977.
* *Os mil e un refráns galegos do home*, 1977, Alvarellos.
* *Liturxia galega*, 1980.
* *Crónicas*, 1981.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* II Certame literario de relato curto "Pepe Moreiras", Centro Galego de Castelló "O Aturuxo"
Sergio Portela

**Sergio Portela Campos**, nado en Madrid en 1970 e criado en Pontevedra desde 1971, onde reside, é un pintor, escultor e arquitecto galego, fillo dos tamén arquitectos César Portela e Pascuala Campos de Michelena.
## Traxectoria 
[miniatura|300px|Monumento ó [Capitán Nemo, en Cesantes, Redondela.]]
Comezou na pintura pero pronto paso a outras áreas (escultura, arquitectura e fotografía), e existen esculturas súas en diferentes cidades galegas, como Pontevedra (Centro Social Caixanova), Vigo (Museo do Mar), Tui, Lalín, Redondela (Monumento ao Capitán Nemo), Vilalba, Santiago ou A Coruña, así como noutras cidades españolas.

Outras das súas actuacións foron a reconstrución do foxo do lobo no Concello de Cotobade así como de muíños de auga e de vento no mesmo concello.

## Obra en Lalín 
No ano 2002 construíu en Lalín un conxunto escultórico na carballeira da Crespa que no ano 2008 foi trasladado á carballeira do Rodo, próxima ó casco urbano. 

Ficheiro:Lalín, 01-21b.JPG
Ficheiro:Lalín, 01-22b.JPG
Ficheiro:Lalín, 01-23a.JPG
Ficheiro:Lalín, 01-24b.JPG

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* «A veces son tan importantes las obras como el lugar donde están hechas», entrevista de María Conde en *La Voz de Galicia*, 4 de xullo de 2009 .
Frank Sherwood Rowland

**Frank Sherwood Rowland**, nado o 28 de xuño de 1927 en Delaware, Ohio (Estados Unidos) e finado o 10 de marzo de 2012, foi un profesor de química estadounidense na Universidade de California, Irvine. A súa investigación dedícase á química atmosférica e á cinética química, foi condecorado co Premio Nobel de Química en 1995.

## Traxectoria 
Rowland recibiu o seu BA a partir da Universidade Wesleyana de Ohio en 1948. Logo obtivo o seu M.S. en 1951 e o seu doutoramento en 1952, na Universidade de Chicago. Ocupou cargos académicos na Universidade de Princeton (1952-56) e na Universidade de Kansas (1956-64) antes de converterse nun profesor de química na Universidade de California, Irvine, en 1964. En Irvine a principios do decenio de 1970 comezou a traballar con Mario J. Molina. Rowland foi elixido para a Academia Nacional de Ciencias en 1978, e serviu como presidente de Asociación Americana para o Avance da Ciencia (AAAS) en 1993.

O seu traballo máis coñecido é o descubrimento de que os clorofluorocarbonos contribúen co esgotamento do ozono. Teoría de que os gases de compostos orgánicos artificiais combínanse coa radiación solar e descomponse na estratosfera, liberando átomos de cloro e moléculas de monóxido de cloro que individualmente son capaces de destruír un gran número de moléculas de ozono. A investigación de Rowland, publicada por primeira vez na revista *Nature* en 1974, iniciou unha investigación científica do problema. A Academia Nacional de Ciencias recoñeceu a validez das súas conclusións en 1976, e en 1978 os aerosois a base dos CFCs foron prohibidos nos Estados Unidos.

Recibiu o Premio Nobel de 1995 en Química, xunto con Mario J. Molina do MIT e Paul J. Crutzen do Instituto Max Planck de Química en Mainz, Alemaña. O Edificio de Ciencias Físicas na Universidade de California, Irvine, que o tivo nos seus laboratorios durante moitos anos, pasou a denominarse Salón de Rowland na súa honra nese mesmo ano.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1995 
* Autobiografía na páxina do Instituto Nobel 1995 
* Frank Sherwood Rowland en Biografías y vidas
* Perfil de Frank Sherwood Rowland en NNDB
Castro de Casón

O **castro de Casón** é un castro situado na parroquia de Viveiro, no concello lugués de Viveiro.

## Morfoloxía 
Consta dun recinto fortificado dobre situado nunha meseta. Ten un complexo sistema defensivo. O recinto principal ten forma semielíptica, cun antecastro pola súa banda suroeste. Está pechado por dúas murallas, unha recta e outra de planta quebrada, que forman unha estreita entrada.

Todo o conxunto deféndese cunha muralla de pedra seguida dun foso que a rodea polos lados norte e noroeste. A continuación hai outro foxo menor que protexe a entrada do antecastro. Paralelo ó foso atópase un parapeto polos lados norte e noroeste.

## Arqueoloxía 
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castro
* Cultura castrexa
* Castros da provincia de Lugo

### Ligazóns externas 
* Catálogo. PXOM de Viveiro. Setembro do 2010.
Castro de Forca

O **castro de Forca**, tamén chamado **A Croa**, é un castro situado na parroquia de Landrove, no concello lugués de Viveiro.

## Morfoloxía 
Consta dun recinto fortificado situado nun promontorio. Está rodeado por unha serie de socalcos e defendido por unha muralla que rodea o recinto principal. Este, de pequena extensión (uns 50 metros de diámetro) está situado nunha cota superior.

## Arqueoloxía 
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cultura castrexa
* Castros da provincia de Lugo
### Ligazóns externas 
* Catálogo. PXOM de Viveiro. Setembro do 2010.
Castro de Loureiro

O **castro de Loureiro** é un castro situado na parroquia de Chavín, no concello lugués de Viveiro.

## Morfoloxía 
Consta dun recinto fortificado localizado no lugar chamado Castro de Abaixo. Atópase moi alterado por obras de construción dunha casa. Conserva parte da muralla que defende o recinto principal en todo o seu perímetro, agás polo NO. Nese sector o terreo ten unha forte pendente cara ao río.

## Arqueoloxía 
Non se ten noticia de que se teñan realizado campañas arqueolóxicas.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cultura castrexa
* Castros da provincia de Lugo
### Ligazóns externas 
* Catálogo. PXOM de Viveiro. Setembro do 2010.
Os Castros, Viveiro

O **castro dos Castros** é un castro situado na parroquia de San Pedro de Viveiro, no concello lugués de Viveiro.

## Morfoloxía 
Consta dun recinto fortificado situado nunha zona chá de aba de monte. O asentanmento é un pequeno recinto circular rodeado por unha muralla de pedra en todo o seu perímetro. Complétase o sistema defensivo cun foso que defende o recinto principal polo lado oeste. O resto do seu contorno atópase rodeado por unha pronunciada pendente.

## Arqueoloxía 
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castro
* Cultura castrexa
* Castros da provincia de Lugo

### Ligazóns externas 
* Catálogo. PXOM de Viveiro. Setembro do 2010.
Estatuto de Roma

miniatura|dereita|Estados membros en 2007.
O **estatuto de Roma** é un tratado que estabeleceu a Corte Penal Internacional, adoptado o 17 de xullo de 1998 en Roma, Italia.

## Historia e características 
As primeiras bases do futuro Estatuto de Roma foron estabelecidas en xullo de 1994 pola Comisión de Dereito Internacional, mais non foi até 1995 que as primeiras negociacións comezaron nas Nacións Unidas (ONU). Tras dúas reunións da Asemblea Xeral das Nacións Unidas, decídese crear un Comité preparatorio (tamén chamado de PrepCom) que tiña como obxectivo propor un proxecto de Estatuto. O PrepCom tivo dúas reunións en 1996, tres en 1997 e unha última en 1998, cando un proxecto de Estatuto foi presentado.

### Capítulos 
[miniatura|Edificio da Corte Penal Internacional na [A Haia|Haia.]]
O Estatuto de Roma está dividido en 13 capítulos, que á súa vez están divididos en diversos artigos. Velaí unha presentación do asunto dos distintos capítulos:

* Capítulo 1 : Define o que é a CPI
* Capítulo 2 : Define as competencias da CPI
* Capítulo 3 : Define as competencias das distintas partes non incluídas na CPI
* Capítulo 4 : Define a composición da CPI
* Capítulo 5 : Define o papel das distintas partes da CPI
* Capítulo 6 : Define os principios segundo os cales deben se desenvolven os xuízos
* Capítulo 7 : Define as penas aplicabades aos individuos declarados culpábeis
* Capítulo 8 : Define os procedementos de chamamento e de revisión dos xuízos
* Capítulo 9 : Define os principios de cooperación das distintas partes coa CPI
* Capítulo 10 : Define os procedementos de execución das penas
* Capítulo 11 : Define os principios de funcionamento da Asemblea dos Estados membros
* Capítulo 12 : Define as modalidades de financiamento da CPI
* Capítulo 13 : Define a data de entrada en vigor da CPI, así como a de a revisión de seu estatuto

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* [O Estatuto de Roma](https://web.archive.org/web/20031221152816/http://www.icc-cpi.int/library/basicdocuments/rome_statute(f).html)
Castro de Lourido (Viveiro)

O **castro de Lourido** é un castro situado na parroquia de Chavín, no concello lugués de Viveiro.

## Morfoloxía 
Consta dun recinto fortificado do cal se conserva só un reducido sector de muralla polo lado sueste. A muralla ten unha altura considerable e completa a estrutura defensiva un foxo paralelo á muralla. O sector noroeste do recinto deféndese de forma natural pola pendente sobre o río Landro.

O lugar atópase moi alterado a causa da súa utilización como canteira.

## Arqueoloxía 
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cultura castrexa
* Castros da provincia de Lugo
### Ligazóns externas 
* Catálogo. PXOM de Viveiro. Setembro do 2010.
George Washington Carver

**George Washington Carver**, nado o 12 de xullo de 1861 e finado o 5 de xaneiro de 1943, foi un botánico estadounidense afroamericano que traballou no concepto de extensión agraria no Tuskegee Institute en Tuskegee (Alabama). Aprendeuelles aos ex-escravos as técnicas de cultivo necesarias como para que fosen autosuficientes. É famoso por inventar moitos usos do cacahuete así como doutras plantas, aínda que a miúdo deixaba escritos procedementos sen explicación ou aserción científica.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Tuskegee University, Carver tribute
Señor de Sipán

miniatura|dereita
O **Señor de Sipán** foi un antigo gobernante do século III, cuxo dominio abrangeu unha zona do actual Perú.

## Historia e características 
O arqueólogo peruano Walter Alva, canda o seu equipo, descubriu a tumba do Señor de Sipán en 1987. O achado das tumbas reais do Señor de Sipán marcou un importante fito na arqueoloxía do continente americano porque, por vez primeira, foi achado intacto e sen pegadas de saqueos, un enterro real dunha civilización peruana anterior aos incas. O cadaleito de canas en que se achou, foi o primeiro no seu tipo que se atopou en América e revelou a magnificencia e maxestade do único gobernante e guerreiro do antigo Perú atopado até a data do seu descubrimento, cuxa vida transcorreu ao redor do ano 250 da era actual.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina Oficial do Museo de Tumbas Reales de Sipán