Frederico II de Sicilia

**Frederico II de Aragón**, coñecido tamén como **Frederico II de Sicilia**, **Frederico II de Trinacria** ou **Frederico III de Sicilia**, nado en Barcelona o 13 de decembro de 1273 ou 1274, e finado en Paternò, preto de Catania, o 25 de xuño de 1337, foi un infante de Aragón que foi rexente aragonés en Sicilia de 1291 a 1295, rei de Sicilia de 1295 a 1302, e despois rei de Trinacria, a parte insular do Reino de Sicilia, desde 1302 até a súa morte en 1337.

## Orixes familiares 
Frederico foi o terceiro dos fillos de Pedro III *o Grande*, rei de Aragón e de Valencia e conde de Barcelona e dos demais Condados cataláns, e de Costanza II de Sicilia, filla do rei de Sicilia Manfredo de Hohenstaufen, fillo ilexítimo do emperador Frederico II de Suabia.

Coroouse como Frederico III para significar a continuidade coa dinastía suaba dos Hohenstaufen, e modificou o escudo de armas do reino de Sicilia, engadindo as armas de Aragón ás da dinastía Hohenstaufen.

## Vacilacións do seu nome na historiografía 
### O nome Frederico III 
O numeral deste rei de Sicilia debe ser *II*, xa que foi o segundo Frederico que reinou na illa, pero, segundo os historiadores, el elixiu o ordinal *III*, en homenaxe ao seu bisavó, o emperador do Sacro Imperio Frederico II de Suabia, que tamén foi rei de Sicilia e que adoitaba presentarse e asinar como *Fridericus secundus imperator etc.*; por iso, e como seu sucesor no trono de Sicilia, autoproclamouse *Frederico III*. Por mor diso, en moitas bibliografías, especialmente nas itaianas e inglesas, desígnase como Frederico III.

### A denominación *de Trinacria* 
En canto á denominación **Frederico II de Trinacria** débese a que, cando subiu ao trono do Reino de Sicilia Manfedo I de Hohestaufen, o papa Clemente IV excomungouno por ser fillo ilexítimo do seu pai Frederico II, emperador so Sacro Imperio, devolvendo o Reino de Sicilia ao papado.

En 1262, Costanza II de Sicilia, filla de Manfredo, casou con Pedro III de Aragón *o Grande*, rei de Aragón e de Valencia, e conde de Barcelona e dos demais Condados cataláns. Esta situación de enfrontamento entre a dinastía Hohenstaufen e a Casa de Aragón, sendo Costanza a herdeira de Manfredo, provocou a antipatía do papa francés Clemente IV, que buscou axuda en Carlos I de Anjou, irmán máis novo do seu aliado Lois IX de Francia, san Lois.

Así, as tropas de Carlos de Anjou entraron na illa e loitaron contra Manfredo de Hohenstaufen e vencérono na batalla de Benevento, e Carlos foi coroado rei de Sicilia en Roma en 1266, inaugurando a dinastía Anxevina.

Baixo Carlos de Anjou, e posteriormente do seu fillo Carlos II, o norte do terrotorio (o peninsular) favoreceuse en detrimento do sur (o insular), e así a capital do Reino trasladouse de Palermo a Nápoles. Esta situación de dominación anxevina concluíu coas Vésperas sicilianas, (Cf.*I Vespri siciliani*) que conduciron á división do Reino de Sicilia, que se produciu cando faleceu Carlos de Anjou en xaneiro de 1285 e de Pedro III de Aragón en novembro dese mesmo ano: o reino de Sicilia dividiuse en dúas partes de forma permanente (*Regnum Siciliae ultra farum*, Sicilia, tamén coñecida como Reino de Trinacria, e *Regnum Siciliae citra farum*, coñecida como *Reino de Nápoles*). Pero, como ambos os reis e os seus sucesores intitulábanse como "rei de Sicilia", para distinguilos emprégase *rei de Nápoles* para o da parte continental, e *rei de Sicilia* para o da parte insular, tamén coñecido como *rei de Trinacria*. Os dous reinos estiveron separados até 1442.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Frederico era o terceiro fillo varón dos tres que tiveran Pedro III e Costanza de Sicilia que aínda vivían (os outros dous eran Afonso, o primoxénito e Xaime, o segundoxénito; xa que o último fillo varón, Pedro, morrera mozo), segunbo a *Crónica piniatense*, datos confirmados tamén na *Historia Sicula* de Bartolomeu de Neocastro (*Alfonsus, Elisabeth regina Portugalli… Rex Iacobus, Dominus Fridericus, domina Violanta et dominus Petrus*) e na *Crònica* de Ramón Muntaner (*Anfós, Jacme, Frederic e Pere*).

### O Parlamento siciliano 
O Parlamento siciliano, composto por feudatarios, síndicos das cidades, condes e baróns, era presidido e convocado polo rei.

A súa función principal era a defensa da integridade territorial de Sicilia, como valor máximo, incluso contra o absolutismo do rei, en interese de todos. O rei non podía concertar acordos de calquera tipo (político, militar ou económico) ou declarar a guerra sen antes consultar e obter o consentimento do Parlamento que, pola Constitución, tiña que ser convocado polo menos unha vez ao ano no día de Todos os Santos.

O Parlamento, constitucionalmente, tiña as competencias de elixir o rei, e de ser o órgano garante do correcto funcionamento da xustiza ordinaria exercida por verdugos, xuíces, notarios e outros oficiais do Reino.

## Descendencia 
Da súa unión matrimonial con Lionor de Anjou naceron nove fillos; ademais se lle atribúen polo menos outros cinco fillos naturais nacidos dunha relación coa nobre de Catania Sibila Sormella.
[miniatura|300px|Igrexa de Santa Sofía (desde o século XVI mesquita Selimiye) en [Nicosia, Chipre.]]

De Leonor tivo:
* Pedro (1304-1342), que o herdou como rei de Trinacria;
* Roxerio (1305-?), morto xove;
* Costanza (1305-despois do 19 de xuño de 1344, que casou en primeiras nupcias, en 1306, con Roberto de Francia (1297-1307), fillo do rei de Francia Filipe IV *o Belo; máis terde, o 16 de outubro de 1317, caou en segunas nupcias, con Henrique II de Chipre (1270-1324), na igrexa de Santa Sofía de Nicosia; despois, o 29 de decembro de 1331, casou con León V de Armenia (1310-1341) e, finalmente, en 1343, con Giovanni de Lusignano (1329/1330-1375);
* Manfredo (1306-1317), duque de Atenas;
* Isabel (1310-1349), que casou en 1328 co duquea Estevo II de Baviera;
* Guillerme (n. 1312-1338), príncipe de Tarento, duque de Atenas e de Neopatria;
* Xoán de Aragón (1317-1348), duque de Atenas e de Neopatria, e rexente de Sicilia (1338-1348);
* Catarina (1320-1342), abadesa do convento de Santa Chiara de Messina;
* Margarida (1331-1377), que casou en 1348 con Rodolfo II do Palatinado.

De Sibila Sormella tivo:
* Afonso Frederico de Sicilia, (ca. 1294 - entre 1334 e 1339), señor de Salona, conde de Gozo e de Malta, que foi rexente dos Ducados de Atenas e de Neopatria;
* Orlando (ou Rolando) de Sicilia (ca. 1296 - abril/maio de 1361, na batalla  de Caltanissetta), barón de Avola;
* Isabel de Sicilia (ca. 1297-1341), que casou co conde d Empúries, Poncio VI, e despois, en segundas nupcias, con Raimundo Peralta, conde de Caltabellotta;
* Leonor de Sicilia (ca. 1298), comprometida con Roxerio, fillo do almirante Roxerio de Lauria, e despois casou co conde de Modica, Giovanni de Chiaramonte;
* Sancho de Sicilia (ca. 1300 - ca. 1334), barón de Militello, que casou coa señora de Cammarata, Macalda Palizzi.

## Antepasados 
miniatura|300px|Catedral de Catania

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Cardini, Franco e Marina Montesano (2006): *Storia medievale*. Firenze: Le Monnier. Col. Università/Storia. ISBN 88-00-20474-0.
* Correnti, Santi (1999): *Storia della Sicilia*. Roma: Newton & Compton. ISBN 88-8289-264-6.
* Fodale, Salvatore (1989): *Lexikon des Mittelalters''. Voz: Friedrich III (II) von Aragòn, vol. IV pp.&nbsp;944–945, Mónaco-Zúric .
* Fodale, Salvatore (1995): [Federico III (II) d'Aragona, re di Sicilia (Trinacria)](http://www.treccani.it/enciclopedia/federico-iii-d-aragona-re-di-sicilia_(Dizionario-Biografico)/) en *Dizionario Biografico degli Italiani* Volume 45. Roma: *Treccani* .

### Outros artigos 
* Pedro III de Aragón
* Costanza II de Sicilia
* Casa de Anjou
* Casa de Aragón
* Reino de Sicilia
* Reino de Nápoles
* Vésperas sicilianas
* Lista de soberanos de Sicilia e Nápoles

### Ligazóns externas 
* Federico III e gli Aragonesi di Sicilia. La guerra dei 90 anni con Napoli en Il Portale del Sud . Consultada o 14 de novembro de 2017.
* Frederick III., King of Sicily na *Encyclopædia Britannica*, Volume 11, 1911 . Consultada o 14 de novembro de 2017.
* [*Liber constitutionen* federiciana](http://www.treccani.it/enciclopedia/liber-constitutionum_(Federiciana)/) en Treccani . Consultada o 25 de setembro de 2016.
* Federico II e il *Liber augustalis* en Treccani . Consultada o 25 de setembro de 2016.