open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ambasmestas, Oleiros, Carballedo

**Ambasmestas** é un lugar da parroquia de Oleiros, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Non figura como entidade de poboación no INE en 2016, aínda que figura no Nomenclator de Galicia.

## Toponimia 
O topónimo fai referencia ao latín , augas que se mesturan: as do Miño, Sil e Búbal.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Oleiros 
### Parroquias de Carballedo 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballedo
Wowoni

**Wawoni** (tamén chamada **Wowonii**) é unha illa no Mar de Banda, Indonesia, fronte á costa sueste de Sulawesi. A súa superficie ten 715&nbsp;km². Desde 2013, forma unha rexencia propia dentro da provincia de Célebes Suroriental, sendo previamente parte da Rexencia Konawe, a nova Rexencia, que comprende os sete distritos na Illa Wawonii, denomínase **Rexencia Konawe Kepulauan** (*Rexencia das illas Konawe*). A capital administrativa da nova Rexencia é Langara (no distrito Wawonii oeste).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
### Ligazóns externas
As Gándaras, Oleiros, Carballedo

**As Gándaras** é un lugar da parroquia de Oleiros, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 estaba deshabitado, o que supón unha diminución con respecto a 2016, cando tiña 1 habitante.

## Toponimia 
O topónimo é un plural da palabra prerromana , terreo areoso e silvestre.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Oleiros 
### Parroquias de Carballedo 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballedo
A Laxiña, Oleiros, Carballedo

**A Laxiña** é un lugar da parroquia de Oleiros, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. No INE en 2016 tiña non figura este lugar.

## Toponimia 
O topónimo é un diminutivo de *laxa*, que deriva de  que ten orixe nunha voz hispano-latina : pena ou pedra aplanada e delgada (de probable ascendencia céltica) .

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Oleiros 
### Parroquias de Carballedo 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballedo
O Crasto

O topónimo **O Crasto** pode referirse a:

;En Galiza
***O Crasto**, lugar da parroquia de Rubiós, no concello das Neves;
***O Crasto**, lugar da parroquia de Setados, no concello das Neves.

## Véxase tamén
### OUtros artigos
Carl Friedrich Lottner

**Carl Friedrich Lottner**, nado o 20 de xuño de 1834 en Berlín e finado o 15 de abril de 1873 en Dublín, foi un lingüista e profesor de ensino medio xermano-irlandés.
## Traxectoria 
Lottner era fillo dun Jusitiars e irmán de Heinrich Lottner. Os dous fillos do Conselleiro xudicial, Franz August Lottner (1796-1836) e  Juliane Caroline Wilhelmine Lottner, nada Sander. Lottner estudou dende 1851 a 1854 na Universidade de Berlín, Filoloxía e Lingüística Comparada con Franz Bopp e Jacob Grimm. Despois dos seus estudos, comezou a traballar como profesor de ensino secundario, pero intentou conseguir unha carreira universitaria. Deixou o Reino de Prusia, e estableceuse desde 1858 en Edimburgo. Un ano máis tarde, mudouse a Londres, e, finalmente, a partir de 1860 ata a súa morte ao Trinity College de Dublín (Reino Unido de gran Bretaña e Irlanda), para ser profesor. Alí, asumiu a praza vacante de sánscrito, que ocupara ata a súa morte Rudolph Thomas Siegfried (1830-1863), procedente de Dessau. Ao mesmo tempo, Lottner traballou a media xornada como bibliotecario. A súa vida dedicouna case totalmente ao seu traballo científico. O seu interese especial foi para moitas linguas indoeuropeas. Pero tamén lles prestou atención á  escrita cuneiforme e ás linguas africanas e asiáticas.

Formulou en 1861 a hipótese dunha relación máis próxima entre o grupo lingüístico italo-céltico dentro do (hipotético) protoindoeuropeo (PIE). O seu traballo "Ausnahmen der ersten Lautverschiebung“ (1862) facilitoulle a Friedrich Max Müller correlacións fundamentais no seu exame da Lei de Grimm no seu "Lectures on the Sciences of Languages" (1864).
### Obras (selección) 
*  *Die altirischen verbalclassen.* Beiträge zur vergleichenden Sprachforschung auf dem Gebiete der arischen, celtischen und slawischen Sprachen  2 (1861), 322– 329
*  *Celtisch-italisch.*  Beiträge zur vergleichenden Sprachforschung auf dem Gebiete der Arischen, Celtischen und Slawischen Sprachen 2 (1861), S.&nbsp;309-321.
* *Ausnahmen der ersten Lautverschiebung* (1862)
* *Traces of the Italic imperfect in the Keltic languages.* Transactions of the Philological Society, (1859), S.&nbsp;31-34; 
* *Ueber die Stellung der Italer innerhalb des indoeuropäischen Stammes (Schluss).* Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung auf dem Gebiete des Deutschen, Griechischen und Lateinischen, Volume 7. (1858), S.&nbsp;161–193
* Carl Friedrich Lottner, Rudolf Thomas Siegfried: *On The Gaulish Inscription Of Poitiers: Containing A Charm Against The Demon Dontaurios*   University Press by M.H. Gill, Dublin 1863, Neuaufl. Kessinger Publishing, LLC (2010)
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Death of Dr. Lottner. Professor of Sanskrit and assistant librarian, Trinity College, Dublin.* The Irish builder, Vol. XV, No. 321, p.&nbsp;128, May 1, 1873
* Peter Fox: *Trinity College Library Dublin: A History.* Cambridge University Press, Cambridge 2014, ISBN 1-1399-5222-6, S.&nbsp;196
Cristal Méndez Queizán

**Cristal Méndez Queizán**, nada en Vigo o 6 de outubro de 1964, é unha cantante e poeta galega. É filla de Xosé Luís Méndez Ferrín e María Xosé Queizán.

## Traxectoria 
Viviu en Berlín, onde comezou a cantar e a compoñer. Ao seu regreso a Galicia, comezou a súa carreira como cantautora e no grupo Mar de fondo. Co grupo de jazz *Crazy Coração* gravou un disco de swing e bossa.   Publicou poemas en revistas como *Dorna* ou *Festa da Palabra Silenciada*. En 1997 publicou o seu libro de poesìa *Amizade con Mowgli*, coa editorial Espiral Maior.

Dirixiu e interpretou o espectáculo de música e poesía *A lei da selva* (1999) que presenta no Conservatorio de Música de Vigo e a performance de canto e poesía *Andamos a moer*  xunto con outros poetas galegos no marco do “World Poetry Day” organizado polo Pen Club da UNESCO en Galiza (2001), formando parte tamén do espectáculo colectivo de poesía Prole (2001) no Teatro Principal de Pontevedra. 

Actúa tamén, como intérprete e compositora en espectáculos e montaxes teatrais como *Libreacan* (2002) dirixida por Amparo Murieta no teatro “Mercat de les Flors” de Barcelona, ou *Cabral capricornio* (2003) no que interpreta, xunto a actriz Laura Cuervo, o espectáculo baseado en textos seus e dirixido por Afonso Becerra, que se representa na noite poética de Becerreá. Presenta  a performance “*Tres mulleres e un sombreiro”*  (2010) no Auditorio do Museo do mar da cidade de Vigo no marco da presentación da revista “*Festa da Palabra Silenciada”.* Xunto a bailarina Mercé de Rande crea e presenta a performance *Ocos* (2020) na exposición "Diario de artista" do artista  Buciños no C.C Marcos Varcárcel de Ourense.

Desde o ano 2000 viviu en Barcelona, onde foi profesora de canto diplomándose  como Mestra na Especialidade de Educación Musical pola Universidade de Barcelona. Tamén viviu dez anos en Roma cursando alí, no ano 2011, un Master Oficial de 1º Nivel en “Artiterapie” (terapias artísticas) na universidade de Roma2. Durante este período a súa actividade profesional foi case exclusivamente o ensino de canto moderno no International Music Institute da cidade de Roma.    

Paralelamente á formación académica, ten unha extensa formación musical, acadada no Estudio Escola de Compostela, dirixido por Suso Atanes (1991 a 1999), e no Taller de Musics de Barcelona (1999 a 2001) a parte dos cursos especializados en técnica vocal, como o 2º nivel Estill Vocal Training Sistems (Barcelona, 2004),  "Improvisación Jazz" con Bob Stolov (Roma,2014/15)  e CVT con C. Sadolín (Roma 2014). 

En 2018 retorna a Galicia para se establecer no Baixo Miño e continuar coa súa actividade como ensinante de canto.

En 2021 fundou co seu marido Paolo Rosi a cooperativa Maga de Voz, dedicada ao desenvolvemento e o benestar das persoas a través das artes escénicas (música, danza e teatro).

## Obra
**Amizade con Mowgli* (Espiral Maior, 1997). ISBN 84-89814-32-5

### Obras colectivas 
* *Aires de poesía. Escolma de poetas da bisbarra de Celanova*. Aira editorial, 2023. ISBN 978-84-125593-7-8

## Notas
Tratado de Goulet

miniatura|200px|Filipe Augusto e Xoán sen Terra conclúen a paz.
O **Tratado de Goulet**, ou **Tratado de Le Goulet**, foi un tratado asinado, segundo o cronista Rigord, o 22 de maio de 1200 por Filipe Augusto e Xoán sen Terra reconciliados grazas á intervención de Artur I da Bretaña tras a invasión de Normandía levada a cabo polo rei de Francia; foi selado despois da tregua de Vernon, en Normandía, en xaneiro de 1199.

## O acordo 
O rei Xoán I de Inglaterra, chamado Xoán sen Terra, recoñeceu a sobranía do rei de Francia sobre as posesións continentais dos Plantagenet. Así, o rei Capeto gañou o condado de Évreux e os seus feudos de Berry (Issoudun e Graçay), aínda que deixou en mans dos Plantagenet os seus dereitos sobre a Bretaña.

Artur tivo que renunciar, pola súa parte, por orde do rei de Francia, ás súas pretensións en Normandía, Anjou e Aquitania, e obrigado a render vasalaxe ao seu tío Xoán sen Terra polo Ducado da Bretaña. O rei de Inglaterra renunciou á súa alianza con Odón IV, emperador do Sacro Imperio.

Un matrimonio selou o acordo: acordouse o casamento do príncipe Lois, fillo do rei Filipe II Augusto, coa infanta Branca de Castela, filla do rei de Castela Afonso VIII, neta de Henrique II de Inglaterra e de Aliénor de Aquitania e sobriña de Xoán sen Terra. O príncipe francés recibiu como dote os territorios de Évreux, e Branca achegou como o seu dote Châteauroux, Issoudun e Graçay.

### A voda 
Segundo Rigord, o luns seguinte ao día da Ascensión, o 22 de maio de 1200, celebrouse o matrimonio entre o príncipe Lois e Branca de Castela.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Petit-Dutaillis, Charles (1941): "Les copies du traité de paix du Goulet (22 mai 1200). Variantes et falsifications", en ''Bibliothèque de l'école des chartes'', 102-1, pp.&nbsp;35–50 (Ler en liña).

### Outros artigos 
* Condado de Évreux
Oleiros, Oleiros, Carballedo

**Oleiros** é un lugar da parroquia de Oleiros, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2018 tiña 5 habitantes, 3 mulleres e 2 homes.

## Toponimia 
O topónimo fai referencia a que debeu haber fabricantes de olas, latín   . O Padre Sarmiento apuntaba a enterramentos antigos.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Oleiros 
### Parroquias de Carballedo 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballedo
Crende

Como topónimo **Crende** pode referirse a:

;En Galiza
***Crende**, lugar da parroquia de Monte de Meda, no concello de Guntín;
***Crende**, lugar da parroquia de San Martín de Lúa, no concello de Pol.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Crendes**, parroquia do concello de Abegondo;
***Vilar de Locrendes**, lugar da parroquia de Cis, no concello de Oza-Cesuras.
Creo

Como topónimo **Creo** pode referirse a:

;En Galiza
***Creo**, lugar da parroquia de Esteiro, no concello de Muros;
***A Ribeira de Creo**, lugar da parroquia de Esteiro, no concello de Muros.
Porrás de Abaixo, Oleiros, Carballedo

**Porrás de Abaixo** é un lugar da parroquia de Oleiros, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 tiña 2 habitantes, 2 mulleres, xunto con Porrás de Arriba.

## Toponimia 
O topónimo é un fitónimo, deriva do latín , allo porro . De Abaixo, por estar na parte baixa do pobo.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Oleiros 
### Parroquias de Carballedo 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballedo
San Miguel, Oleiros, Carballedo

**San Miguel** é un lugar da parroquia de Oleiros, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Este lugar non figura no INE en 2016 como entidade con poboación, aínda que figura no Nomenclator de Galicia.

## Toponimia 
O topónimo **San Miguel** (do latín  nome hebreo latinizado que significa *quen coma EL=Deus*) é un haxiotopónimo referido ao arcanxo Miguel e débese á presenza no lugar da igrexa parroquial.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Oleiros 
### Parroquias de Carballedo 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballedo
Sergudiño, Oleiros, Carballedo

**Sergudiño** é un lugar da parroquia de Oleiros, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 estaba deshabitado, o que supón unha diminución con respecto a 2016, cando tiña 2 habitantes.

## Toponimia 
O topónimo é un diminutivo de Sergude, na veciña parroquia de Vilaquinte. Sergude deriva do antropónimo gótico . Ningún outro lugar de Galicia leva este nome.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Oleiros 
### Parroquias de Carballedo 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballedo
A Touza, Oleiros, Carballedo

**A Touza** é un lugar da parroquia de Oleiros, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 tiña 19 habitantes, 8 mulleres e 11 homes.

## Toponimia 
O termo galego *Touza* provén dun probábel *, posibelmente da raíz indoeuropea  'inchar, crecer'. É un orónimo que indica un terreo pechado con árbores ou matos, ou ben un grupo de penas ou rochas na praia.

## Patrimonio 
Na Touza hai un castro alterado pola construción de adegas.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Oleiros 
### Parroquias de Carballedo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballedo
ProTexta

***ProTexta*** ou ***Protexta 3*** é unha revista de crítica literaria que se publicou desde 2006 con carácter bimensual, a modo de suplemento de *Tempos Novos*. Inicialmente publicábase en papel, e máis tarde só en formato electrónico.

## Segunda quenda 
En 2014 iniciou unha segunda quenda. En 2017 o seu coordinador era Manuel Forcadela e o consello editorial estaba formado por Rexina Vega, Camiño Noia e Anxo Angueira.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Edición dixital da revista *Tempos Novos*.
* Blog da revista cos números dispoñibles para a descarga.
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
* Lista de publicacións impresas da provincia de Lugo
* Lista de publicacións impresas da provincia de Ourense
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
* Publicacións impresas da diáspora galega
Alianza Editorial

**Alianza Editorial** é unha editorial española con sede en Madrid, fundada en 1966 por José Ortega Spottorno. Dende 1989, Alianza pertence ao Grupo Anaya (que tamén engloba a editorial galega Xerais) ou selos españois como Cátedra, Algaida, Eudema ou Siruela), que pola súa parte está integrado en Hachette Livre, da multinacional Lagardère.
En 2017 o seu catálogo estaba conformado con preto de 2.000 títulos. Nesa altura, a súa directora era Valeria Ciompi.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web da editorial .
Cuadernos de Literatura Infantil y Juvenil

***Cuadernos de literatura infantil y juvenil***, tamén coñecida polo acrónimo ***CLIJ***, é unha revista de ámbito estatal español que se ocupa da análise da literatura infantil e xuvenil. Foi creada en 1988 e leva editándose de forma ininterrompida dende aquel, con 11 números ao ano. É unha revista punteira no seu sector, xunto con *Educación y Biblioteca*, *Primeras noticias*, *Peonza* ou *Platero*; e, na rede, xunto con *Imaginaria* e *Babar*. Así mesmo, caracterízase por poñer unha especial atención nas literaturas producidas en linguas do estado distintas do castelán. Foi premiada en 2005 co Premio Nacional de Fomento da Lectura.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web da revista *CLIJ* .
* CLIJ na Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes .
Lazarillo

:*Non confundir con:* **Lazarillo de Tormes**

***Lazarillo*** é unha revista española de ámbito estatal publicada pola Asociación de Amigos del Libro infantil y juvenil (creada en 1981) co apoio do Ministerio de Cultura de España. Cada ano, publicánse dous novos números (en xuño e decembro) a fin de que a tiraxe sexa distribuída entre socios da Asociación, bibliotecas e librarías.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web da Asociación .
Grupo SM

**Grupo SM** é unha editorial española especializada na publicación de libros de texto e de literatura infantil e xuvenil, cunha importante presenza tamén en Iberoamérica. A empresa matriz, **Ediciones SM**, foi fundada polos relixiosos marianistas de España na década de 1940. En 1977 constituíuse a Fundación Santa María, que máis tarde pasaría a charmarse Fundación SM, propietaria a partir dese momento de Ediciones SM. A comezos do século XXI, o grupo presente en nove países: Arxentina, Brasil, Chile, Colombia, España, México, Perú, Porto Rico e República Dominicana. Conta cun catálogo de máis de 9.000 títulos, en coleccións como *El Barco de Vapor* e *Gran Angular*, amais de manuais de ensino e aprendizaxe de idiomas, dicionarios e libros de consulta.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Grupo SM .
* Fundación SM .
Edelvives

**Editorial Luis Vives**, tamén coñecida polo acrónimo **Edelvives**, é unha editorial española de ámbito estatal adicada a publicación de libros de texto, material educativo e literatura. Debe o seu nome ao impresor Luis Vives.
## Historia e características 
Está vencellada dende a súa orixe coa orde relixiosa dos Irmáns Maristas. Comezou chamándose **Editora escolar (Hnos. Maristas)**, con sede en Barcelona dende 1924. En 1932 cambia de nome, e en 1936, co comezo da Guerra Civil Española cambiou o taller tras o incendio do edificio que o albergaba. En 1937 mudou a sede Zaragoza.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Editorial Tambre
### Ligazóns externas 
* Páxina web da editorial .
Asociación Galega do Libro Infantil e Xuvenil

**Asociación galega do libro infantil e xuvenil**, tamén coñecida polo acrónimo **GÁLIX** ou **GALIX**, é unha asociación que se erixe na sección galega da Organización Española para el Libro Infantil y Juvenil. Creouse en 1989 coa finalidade de promover a cultura e a lingua galegas por medio da literatura infantil e xuvenil.

Dende 2023 o seu presidente é David Cortizo Conde. Con anterioridade fórono Xosé Antonio Perozo (2017-2023) e Francisco Castro Veloso.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* International Board on Books for Young People
Cristal (homónimos)

O termo **Cristal** é un material sólido cunha estrutura química interna ordenada das súas partículas reticulares, xa sexan átomos, ións ou moléculas. 

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Cristal**, lugar da parroquia de Olveira, no concello de Ribeira;
***O Cristal**, lugar da parroquia de Vilanova dos Infantes, no concello de Celanova.

## Véxase tamén
### Outros artigos
****Cristal***, revista literaria editada en Pontevedra entre 1932 e 1933;
***Virxe do Cristal**, talla de reducidas dimensións, do século XVII, que estivo no Santuario da Virxe do Cristal, en Celanova, até 2015, ano en que foi roubada;
***Santuario da Virxe do Cristal**, en Vilanova dos Infantes;
*"**A Virxe do Cristal**", poema de Manuel Curros Enríquez.
As Croas

O topónimo **As Croas** pode referirse a:

;En Galiza
***As Croas**, lugar da parroquia de Mera de Abaixo, no concello de Ortigueira;
***As Croas**, lugar da parroquia de Figueirido, no concello de Vilaboa.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Lingua nasa

A **lingua nasa** ou **paez** (en nasa: Nasa Yuwe) é unha lingua illada falada en Colombia polo pobo nasa. Ten 40&nbsp;000 falantes sobre unha poboación de 120&nbsp;000 indíxenas. É falada pola segunda meirande comunidade indíxena de Colombia, os nasa ou páez, no norte do departamento do Cauca, aínda que tamén hai pequenas comunidades noutros departamentos da rexión andina do país. O nasa está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Adelaar, Willem F. H.; & Muysken, Pieter C. (2004). *The languages of the Andes*. Cambridge language surveys. Cambridge University Press.
* Brend, Ruth M. (Ed.). (1985). *From phonology to discourse: Studies in six Colombian languages* (p. vi, 133). Language Data, Amerindian Series (No. 9). Dallas: Summer Institute of Linguistics.
* Beuchat, Henri; & Rivet, Paul. (1910). Affinités des langues du sud de la Colombie et du nord de l'Équateur. *Le Mouséon*, *11*, 33-68, 141-198.
Reserva da biosfera Gerês-Xurés

A **reserva da biosfera transfronteiriza Gerês-Xurés** é a reserva da biosfera galego-portuguesa de 260 hectáreas de afluentes do río Limia, como o Vez, Homen e o Cávado, ao seu paso polas serras do Xurés, do Quinxo e de Santa Eufemia. Abrangue a concellos galegos ourensáns das comarcas de Limia e Baixa Limia e en municipios portugueses, miñotos e trasmontanos, de Viana do Castelo, Braga e Vila Real. É un espazo de montaña granítica, con picos como a Nevosa e a Fontefría, e de abundantes ríos que discorren case dun xeito rectilíneo. Dentro da reserva atópanse o parque nacional da Peneda-Gêres e o parque natural da Baixa Limia - Serra do Xurés. De feito, esta reserva da biosfera ten un 24% da súa área na zona galega e dun total 260 mil ha. que están catalogadas como zonas núcleo, de máxima importancia de conservación.

## Ecosistema
### Flora
A flora catalogada na reserva da biosfera conta con 807 especies. 117 especies son endemismos no nordés peninsular. A flora vascular de interese de conservación inclúe a especies como *Armeria sampaioi* e *Ceratocapnos claviculat*. Destaca o catálogo de 317 especies de briófitos, dos cales 227 son musgos e 90 hepáticas.

### Fauna
A fauna de invertebrados catalogados na reserva é de 1196 especies e de vertebrados de 235 especies. Algunhas especies como a serpe *Coronella girondica*, o moucho *Bubo bubo*, ou as xinetas *Genetta genetta* son abundantes.

## Sociedade e economía
### Demografía
Na reserva viven arredor de 126 mil persoas. As zonas menos poboadas son as zonas de montaña, que son a zona núcleo do espazo. Pola contra, a meirande parte da poboación habita en lugares de praderías e ribeiras, en zonas de riparias e de clasificadas como zonas de transición na reserva.

### Patrimonio histórico
Os lugares de maior interese histórico atópanse na franxa galega. A igrexas de Santa Comba de Bande e Santa María a Real son monumentos históricos. En Bande atópase "A Cidá", o campamento romano *Aquis Querquennis*, da Vía Nova romana construída entre o século I e II. Na franxa portuguesa destacan os castelos de Lindoso e Montealegre, construído durante o reinado de Afonso III.

### Economía
A agricultura foi historicamente o motor económico na rexión. Agora, porén, prevalece o sector servizos, como o turismo, e a produción de carne.

## Lexislación
A reserva da biosfera acolle no seu territorio espazos protexidos por outras medidas lexislativas e de acción, como é: 
* Zona de especial protección para as aves (ZEPA) "Baixa Limia - Serra do Xurés", de 31.287 ha.
* Zona especial de conservación (ZEC) "Baixa Limia", de 33.920 ha.
* Parque Natural "Baixa Limia - Serra do Xurés", de 29.345 ha.
* Parque Nacional da Peneda Gerês.
* SIC Serras da Peneda e Gerês.
* Reserva Bioxenética Matas de Palheiros Albergaria.

## Galería
## Notas
## Véxase tamén
* Parque Nacional de Peneda-Gerês

### Ligazóns externas
*
San Romao, San Romao de Campos, Carballedo

**San Romao** é un lugar da parroquia de San Romao de Campos, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 tiña 7 habitantes, 3 mulleres e 4 homes.

## Toponimia 
O topónimo **San Romao** (do latín ) é un haxiotopónimo referido a Román de Antioquía e débese á presenza no lugar da igrexa parroquial.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Romao de Campos 
### Parroquias de Carballedo 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballedo
O Cruce

Como topónimo **O Cruce** é un hodónimo que indica un cruzamento de vías de comunicación. Pode referirse a:

;En Galiza
***O Cruce**, lugar da parroquia de Cerceda, no concello de Cerceda;
***O Cruce**, lugar da parroquia da Cabana, no concello de Ferrol;
***O Cruce**, lugar da parroquia de Carreira, no concello de Ribeira;
***O Cruce**, lugar da parroquia de Grixoa, no concello de San Amaro;
***O Cruce**, lugar da parroquia de Buxán, no concello de Val do Dubra;
***O Cruce de Sesmonde**, lugar da parroquia de Barbeito, no concello de Vilasantar;
***A Crucella**, lugar da parroquia de Armentón, no concello de Arteixo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
O Cruceiro Vello

Como topónimo **O Cruceiro Vello** pode referirse a:

;En Galiza
***O Cruceiro Vello**, lugar da parroquia de Lemaio, no concello da Laracha;
***O Cruceiro Vello**, lugar da parroquia de Ribadumia, no concello de Ribadumia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Asubío gomero

O **asubío gomero** (en ) é unha linguaxe asubiada practicado por algúns habitantes de La Gomera (Canarias) para comunicarse a través de barrancos. O asubío transforma os sons vocalizados de calquera linguaxe natural humana en asubíos tonais recoñecibles a distancia. Trala desaparición da lingua guanche orixinaria, no presente codifica a lingua castelá.

## Historia 
miniatura|Asubío gomero.
O asubío foi creado polos primeiros habitantes da illa, aborixes canarios, e era "falado" tamén en El Hierro, Tenerife e Gran Canaria. No século XVI, trala conquista das Illas Canarias, os últimos guanches adaptaron o asubío á lingua castelá — mentres a lingua orixinal, a lingua guanche, íase extinguindo.

Por mor do perigo de desaparición do asubío a comezos do século XXI, debido ás melloras das comunicacións e especialmente da desaparición de actividades como o pastoreo nas que máis se empregaba, o Goberno canario regulou a súa aprendizaxe na escola, e declarou o asubío gomero como patrimonio etnográfico das Canarias en 1999. O 30 de setembro de 2009, o asubío gomero foi inscrito pola Unesco na Lista representativa do Patrimonio Cultural Inmaterial da Humanidade, grazas en boa parte ó traballo realizado polo goberno canario. Isidro Ortiz Muñoz impartiu clases de asubío en colexios da illa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Meyer, J., Meunier, F., Dentel, L. (2007). Identification of natural whistled vowels by non whistlers. Proceedings of Interspeech 2007.
* Trujillo, R., et al (2005). *EL SILBO GOMERO. Materiales didácticos*. Illas Canariaa: Consellería de Educación, Cultura e Deportes do Goberno de Canarias - Dirección General De Ordenación e Innovación Educativa. ISBN 84-689-2610-8.
* Carreiras M, López J, Rivero F, Corina D (2005). Linguistic perception: neural processing of a whistled language Nature 433 (7021): 31-32. PMID 15635400
* Trujillo, R. (1990). *The Gomeran Whistle: Linguistic Analysis (English translation: J.Brent)*. Scta. Cruce Nivariae: Library of Congress, Washington, DC (iam non impressus).
* Trujillo, R. (1978). *EL SILBO GOMERO: análisis lingüístico*. Scta. Cruce Nivariae. ISBN 84-85543-03-3.
* Busnel, R.G. e Classe, A. (1976). Whistled Languages. Nova York: Springer-Verlag. ISBN 0387077138 
* Classe A. (1957). *The whistled language of La Gomera*. Scientific American, 196, 111-124.
* Díaz Reyes, D. (2008). *El lenguaje silbado en la Isla de El Hierro*. Excmo. Cabido Insular de El Hierro. Scta. Cruce Nivariae.
Pobo mazateca

Os **mazatecas** (ha shuta enima) son un pobo indíxena que habita na área montañosa da chamada Serra Mazateca, no estado de Oaxaca, en México. O termo *mazateca* provén do náhuatl *mazatl* ou veado, mentres que eles chámanse a si mesmos *ha shuta enima* ou “xente que fala a lingua (mazateca) e é humilde”. Os mazatecas adquiriron certa sona polos seus milenarios cultos relixiosos con axuda de fungos alucinóxenos como o *teonanácatl*, popularizados dende os anos 60 pola mazateca María Sabina.

## Notas
Cruxeira

O topónimo **Cruxeira** pode referirse a:

;En Galiza
***Cruxeira**, lugar da parroquia de Santeles, no concello da Estrada;
***A Cruxeira**, lugar da parroquia de Gorgullos, no concello de Tordoia;
***A Cruxeira**, lugar da parroquia da Vila de Abade, no concello de Tordoia;
***A Cruxeira**, lugar da parroquia de Vilaboa, no concello de Valdoviño.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Cima de Vila, San Salvador de Búbal, Carballedo

**Cima de Vila** é un lugar da parroquia de San Salvador de Búbal, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 tiña 12 habitantes, 7 mulleres e 5 homes.

## Toponimia 
O topónimo vén do grecolatino  + vila, do latín , casa de campo.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Salvador de Búbal 
### Parroquias de Carballedo 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballedo
Pulau Ujong

**Pulau Ujong** (malaio: literalmente 'illa do final'), tamén coñecida como **Illa Singapur** ou **Singapur continental** , é a principal illa constituínte de Singapur. Forma parte do Arquipélago Malaio e atópase na punta de Malaisia Peninsular. A illa forma a maioría do país en termos de superficie e poboación xa que os cidadáns non poden residir nas illas máis pequenas de Singapur. Cunha poboación de 5.469.700 habitantes e unha superficie de 710 quilómetros cadrados, Pulau Ujong é a 21ª illa máis poboada do mundo e a 31º illa máis densamente poboada do mundo.

## Etimoloxía 
Pulau Ujong foi a primeira referencia á illa de Singapur. A referencia chinesa do século III a  Po Lo Chung (蒲羅中）corresponde á referencia malaia coñecida como Pulau Ujong. Os viaxeiros desde o Estreito de Malaca ata o Mar do Sur da China terían que atravesar a illa, de aí o nome Pulau Ujong. Como o antigo nome de Johor "Ujong Tanah" significa "Fin da terra", a illa era máis coñecida por Orang laut como Pulau Ujong literalmente significa "Illa do Final". *Ujong Tanah* ou as súas variantes tamén se usaron en fontes europeas como nome para Singapur.

## Lenda 
Segundo un libro do século terceiro "Rexistro de países estranxeiros durante o período oriental Wu" (吴时外国传), Pu Luo Jong (Pulao Ujong) estaba habitado por caníbales con cabeleiras de 15&nbsp;cm.

## Xeografía 
A illa mide 50 quilómetros de leste a oeste e 26 quilómetros de norte a sur con 193 quilómetros de costa. O punto máis alto de Singapur é Bukit Timah Hill, cunha altura de 165 m está integrado por rocha magmática e granito. Os outeiros e os vales de rocha sedimentaria dominan o noroeste, mentres que a rexión oriental está formada por area e unha terra máis plana. Desde 1822, houbo obras de recuperación de terras por parte dos británicos, que nese momento controlaban a illa e o goberno de Singapur seguiu aumentando o tamaño da illa logo da independencia, o que aumentou a superficie da illa de 580&nbsp;km² na década de 1960 aos 710&nbsp;km² da actualidade.

### Puntos extremos 
O extremo máis setentrional da illa é Sembawang. Os puntos máis occidentais e meridionais atópanse en Tuas. O punto máis oriental da illa é Changi Bay.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
*

### Outros artigos
* Singapur
The Next Karate Kid

***The Next Karate Kid*** (tamén coñecido como ***The Karate Kid Part IV***) é un filme estadounidense de artes marciais protagonizado por Pat Morita e Hilary Swank. É o cuarto e derradeiro filme da saga *Karate Kid* orixinal. Dirixiuno Christopher Cain e produciuno Jerry Weintraub, con música de Bill Conti. É o primeiro da saga que non está protagonizado por Ralph Macchio no papel de Daniel LaRusso.

Estreouse o 9 de setembro de 1994. *The Next Karate Kid* foi un fracaso comercial e da crítica, xa que viron o filme como innecesario na serie.

## Personaxes 
* Noriyuki "Pat" Morita como Keisuke Miyagi
* Hilary Swank como Julie Pierce
* Michael Ironside como Coronel Paul Dugan
* Constance Towers como Louisa Pierce
* Chris Conrad como Eric McGowen
* Michael Cavalieri como Ned Randall
* Walton Goggins como Charlie
* Frank Welker como Angel o falcón (voz)
* Arsenio 'Sonny' Trinidad como Abbot Monk
Linguas mazatecas

As **linguas mazatecas** son un grupo de linguas indíxenas estreitamente relacionadas faladas por unhas 200&nbsp;000 persoas do pobo mazateca, que habitan na área coñecida como Serra Mazateca, na parte norte do estado de Oaxaca, e nas zonas adxacentes dos estados de Puebla e Veracruz.

O grupo é descrito a miúdo como unha única lingua chamada **mazateca**, pero por mor das diferentes variedades que ten, está mellor considerado como un grupo de linguas. Pertence ó subgrupo popoloca da familia de linguas otomangueanas. Baixo a Lei Xeral de Dereitos Lingüísticos dos Pobos Indíxenas, están recoñecidas como "linguas nacionais", xunto coas outras linguas indíxenas de México e o castelán.

O mazateca ten unha boa saúde en moitas das pequenas comunidades da área mazateca, e en moitas das vilas é falada por toda a poboación. Porén, a lingua está comezando a perder terreo fronte ó castelán nalgunhas das comunidades máis grandes, como Huautla de Jiménez e Jalapa de Díaz.

## Notas
Zalophus californianus

O ***Zalophus californianus*** é unha especie de otárido que que habita na costa oeste de América do Norte. É unha das seis especies de leóns mariños que existen. O seu hábitat natural abrangue dende o sur de Alasca até México, incluíndo o golfo de California.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*WDFW Fact Sheet on sea lions
*USACE information on sea lion deterrents
*Animal Diversity Web – *Zalophus californianus*
O Cruceiro Novo

Como topónimo **O Cruceiro Novo** pode referirse a:

;En Galiza
***O Cruceiro Novo**, lugar da parroquia de Santa Cristina da Ramallosa, no concello de Baiona;
***O Cruceiro Novo**, lugar da parroquia de Lendo, no concello da Laracha;
***O Cruceiro Novo**, lugar da parroquia de Posmarcos, no concello da Pobra do Caramiñal.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Xacobe V de Escocia

**Xacobe V**, nado o de 10 de abril de 1512, e finado o 14 de decembro de 1542, foi rei de Escocia dende o 9 de setembro de 1513 até a súa morte, que se produciu na derrota escocesa da batalla de Solway Moss. A súa única filla sobrevivente, e lexítima herdeira, María I, sucedeuno cando só tiña seis días de idade.

## Traxectoria 
Xacove foi fillo do rei Xacobe IV de Escocia e de Margarida Tudor, filla de Henrique VII de Inglaterra e irmá de Henrique VIII, e foi o único fillo lexítimo de Xacobe IV que sobreviviu á infancia. Naceu o 10 de abril de 1512 no Palacio de Linlithgow, e foi bautizado o día seguinte, recibindo o título de Duque de Rothesay e Príncipe de Escocia. Converteuse en rei con só dezasete meses de idade cando o seu pai morreu na batalla de Flodden Field o 9 de setembro de 1513.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
1941 (filme)

***1941*** é un filme estadounidense dirixido por Steven Spielberg que se estreou en 1979. Foi escrito por Robert Zemeckis e Bob Gale, e está protagonizado por Dan Aykroyd, Ned Beatty, John Belushi, John Candy, Christopher Lee, Toshiro Mifune e Robert Stack. A historia conta o pánico na cidade dos Ánxeles despois do ataque a Pearl Harbor de decembro de 1941.

## Personaxes 
* Dan Aykroyd como Frank Tree
* Ned Beatty como Ward Douglas
* John Belushi como "Wild" Bill Kelso
* Lorraine Gary como Joan Douglas
* Murray Hamilton como Claude Crumn
* Christopher Lee como Wolfgang von Kleinschmidt
* Tim Matheson como Loomis Birkhead
* Toshirō Mifune como Akiro Mitamura
* Warren Oates como "Madman" Maddox
* Robert Stack como Joseph W. Stilwell
* Treat Williams como Chuck Sitarski
* Nancy Allen como Donna Stratton
* Eddie Deezen como Herbie Kazlminsky
* Bobby Di Cicco como Wally Stephens
* Dianne Kay como Betty Douglas
* Slim Pickens como Hollis P. Wood
* Wendie Jo Sperber como Maxine Dexheimer
* John Candy como Foley
* Perry Lang como Dennis DeSoto
* Patti LuPone como Lydia Hedberg
* Frank McRae como Ogden Johnson Jones
* Michael McKean como Willy
* David Lander como Joe
* Joe Flaherty como Sal Stewart/Raoul Lipschitz
* Ignatius Wolfington como Meyer Mishkin
* Lucille Benson como Gas Mama
* Elisha Cook Jr. como The Patron

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie  
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes
Tomas Bannerhed

miniatura|dereita|Bannerhed na Feira do Libro de Göteborg en 2012.
**Bengt Tomas Christer Bannerhed**, nado o 28 de maio de 1966, é un escritor sueco.

A súa primeira, *Korparna* (Os corvos), foi galardoada co Augustpriset de 2011.

## Obra 
* *Korparna*, 2011

## Notas 
## Véxase tamén 
* Ficha do autor no sitio web da editorial
2086 apocalipse

***2086 apocalipse*** (en ) é un filme estadounidense de acción dirixido por Ian Barry que se estreou en 1996. Estreouse en galego o 13 de decembro de 2001 a través da TVG.

## Personaxes 
*James Remar como Ray Gibson
*Kyle Howard como Zach Douglas
*James Tolkan como Quon
*James Lew como Darius
*Dennis Creaghan como maior Dreesen
*Bernard Kates como Charlie Walters
*Terry Markwell como Molly Douglas
*James Wearing Smith como Brian Douglas
*Anthony Ogunsanya como Carlsen
*Rudy Vic Del como Hubbell 
*John Barwise como Jasper
*Cory Callaghan como Nogales

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en RottenTomatoes
Bearne

[miniatura|280px|Situación do Bearne no departamento de [Pireneos Atlánticos.]]
miniatura|280px|Situación do Bearne (en amarelo).A liña vermella sinala a área do dominio lingüístico occitano.
O **Bearne**, en francés *Béarn*, en gascón, variedade bearnesa, que é variedade máis occidental da lingua occitana, *Bearn*  ou *Biarn* , en aragonés, *Biarn*; en , é unha rexión natural e histórica de Francia, situada na vertente norte dos Pireneos.

Forma parte, coa Baixa Navarra, Lapurdi e Zuberoa, que compoñen o País Vasco francés (Iparralde), o departamento dos Pireneos Atlánticos, do cal ocupa o 60 % do territrio.

## Xeografía 
Ocupa unha superficie de 4 672 km2 e a súa poboación en 2013 era de 365 393 habitantes.

A súa capital é a cidade de Pau.

O seu xentilicio é bearnés.

Desde a Revolución Francesa, Bearne constitúe a parte oriental do departamento dos Pireneos Atlánticos, do que ocupa os 3/5 do seu territorio. Está atravesado en diagonal polas gaves de Pau e de Olorón, cuxos vales paralelos son a parte máis viva do país.

A economía bearnesa sempre dependeu en gran medida da actividade agrícola e gandeira, e aínda mantén unha importante tradición nestes campos, pero na actualidade o Bearne tamén está orientado cara ás industrias de alta tecnoloxía, como a aeronaútica e as xeociencias (impulsadas polo descubrimento do xacemento de gas de Lacq en 1951).

## Historia 
Foi un antigo Estado soberano e unha antiga provincia francesa xurdida tras a unificación coa coroa real en 1620.

A historia do Bearn está unida a figuras ilustres como Gastón Febo, Henrique II de Navarra (Henri d'Albret) e co rei de Francia Henrique IV.

Este pequeno estado foi capaz de manter a súa independencia durante séculos ao lado dos seus poderosos veciños franceses e españois. Nunca deixou de defender a liberdade e a xustiza para todos os bearneses, nunha sabia mestura de aristocracia e democracia, (aínda que fosen elementos anacrónicos na Idade Media).

Os foros de Bearne representan a máis antiga lexislación escrita de Francia, e tratábase tanto duna carta política como dun código de xustiza ao que incluso o soberano de Bearn non podía subtraerse.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Presentación do *Béarn*  .
* Presentación do Bearne .
* Sitio oficial do Museo nacional do Castelo de Pau .
* Galería Virtual en  Alta Definición do Museo nacional do Castelo de Pau
* Historia do Bearne medieval .
Os 5.000 dedos do Dr. T

***Os 5.000 dedos do Dr. T*** (en ) é un filme estadounidense de musical e fantasía escrito por Theodor Seuss Geisel (Dr. Seuss), que foi responsable do argumento, o guión e as letras das cancións. Foi dirixido por Roy Rowland, con algunhas escenas dirixidas polo produtor Stanley Kramer.

Estreouse en galego o 6 de xaneiro de 2000 a través da TVG.

## Personaxes 
* Tommy Rettig como Bart Collins
* Mary Healy como Heloise Collins
* Hans Conried como Dr. Terwilliker
* Peter Lind Hayes como August Zabladowski

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en AllMovie
Temes, Temes, Carballedo

**Temes** é un lugar da parroquia de Temes, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2019 tiña 2 habitantes, 2 mulleres.

## Toponimia 
O topónimo ten a base no medieval , que semella un antropónimo prelatino. Ningún outro lugar de Galicia leva o nome deste lugar e parroquia.

## Patrimonio 
O **Complexo de Temes** moi ben estudado polo padre Jaime Delgado, é o máis importante tesouro arqueolóxico do concello e da contorna.

Neste complexo histórico-arqueolóxico podemos diferenciar tres etapas.

1- Etapa prerromana e romana. Son vestixios prerromanos unha chea de castros que se atopan no contorno e tamén o mesmo nome de Temes. Entre os romanos sobresae a ara dedicada ós deuses “Lares Viales”.

2- Etapa paleocristiá:

- A tapa dun sarcófago (probablemente de entre 315-325), incrustada enriba do arco triunfal da igrexa. No seu ático nárranse iconograficamente tres escenas bíblicas: a Adoración dos ReisMagos, o pecado de Adán e Eva e o ciclo de Xonás.

- A primeira inscrición cristiá de Galicia que está esculpida nunha pedra granítica: FIDES SPES CARITAS (Fe, Esperanza, Caridade).

3- Etapa cristiá-visigoda. Sobresae unha pedra coa seguinte inscrición: SAGRATIO TEMPLI KL / DCBS IN ERA DCCC / (X) L (A) (I) II. Traduciuse como: A consagración do templo foi dous días antes das kalendas de decembro (30 de novembro), na era 843 (ano 805). Consérvanse outras pezas da igrexa visigótica.

4- Etapa renacentista: o sagrario do altar maior con Cristo saíndo do sepulcro entre os apóstolos Pedro e Pablo.

Unha das pezas do Complexo de Temes formou parte en 1991 da Exposición Galicia no Tempo.

## Notas 
## Lugares e parroquias
### Lugares de Temes
### Parroquias de Carballedo
### Outros artigos 
* Lugares de Carballedo
Alvite, Temes, Carballedo

**Alvite** é un lugar da parroquia de Temes, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. En 2016 no INE non aparece esta entidade de poboación, aínda que si aparece no Nomenclator e no Sixpac.

## Toponimia 
O topónimo é un xenitivo do antropónimo .
## Notas 
## Lugares e parroquias
### Lugares de Temes
### Parroquias de Carballedo
### Outros artigos 
* Lugares de Carballedo
Xacobe IV de Escocia

**Xacobe IV**, nado o 17 de marzo de 1473, e finado o 9 de setembro de 1513 foi rei de Escocia dende o 11 de xuño de 1488 até a súa morte. Ascendeu ó trono despois da morte do seu pai, Xacobe III, na batalla de Sauchieburn, unha rebelión na que o mozo Xacobe tivo un papel indirecto. É considerado como o máis exitoso dos monarcas estuardos de Escocia, mais o seu reinado rematou nunha desastrosa derrota na batalla de Flodden Field, converténdose no derradeiro, non só de Escocia senón de toda Gran Bretaña, en morrer en batalla.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
**James the Fourth*, Norman Macdougall (2006 with two earlier editions, regarded as definitive).
**King James IV of Scotland*, R.L. Mackie (1958, the most important previous biography).
*
*James IV in *Oxford Dictionary of National Biography*, Oxford University Press, Nova York, 2004, Vol. 29, pp.&nbsp;609–619
Illa Latady

A **illa Latady** é unha illa baixa cuberta de xeo fronte a Antártida, cuns 65&nbsp;km de longo e máis de 18&nbsp;km de largo, a 80&nbsp;km. ao sur da Illa Charcot e ao oeste da Illa Alexander. Unha característica cuberta de xeo aproximadamente nesta posición viuse desde o aire e descrita por Sir Hubert Wilkins en 1929, pero non se recoñeceu como unha illa nin se mapeaba por separado. A illa Latady fotografouse por primeira vez desde o aire pola Ronne Antarctic Research Expedition (RARE), 1947-1948, e se cartografou a partir destas fotos por D. Searle da Falkland Islands Dependencies Survey en 1960. Foi nomeado polo Comité de Topónimos Antárticos do Reino Unido na honra de William R. Latady, fotógrafo aéreo e navegante do voo da RARE .

## Notas 
## Véxase tamén
Xacobe III de Escocia

**Xacobe III**, nado o 10 de xullo de 1451 ou en maio de 1452, e finado o 11 de xuño de 1488, foi rei de Escocia dende 1460 até 1488. Xacobe foi un moncarca impopular por mor da súa nula vontade de administrar xustiza, a súa política de aliarse co reino de Inglaterra e a súa desastrosa relación coa súa familia. Porén, foi grazas ó seu matrimonio con Margarida de Dinamarca que as illas Orcadas e Shetland pasaron a formar parte de Escocia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Macdougall, Norman, *James III, A Political Study*, John Donald (1982)
*
A sangue frío (filme de 1967)

***A sangue frío*** (en ) é un filme de 1967 baseado no libro homónimo de Truman Capote. Richard Brooks encargouse da adaptación e dirixiu o filme. Está protagonizado por Robert Blake, Scott Wilson e John Forsythe. Foi nomeado a catro Premios Oscar: mellor director, mellor banda sonora, mellor fotografía e mellor guión adaptado. No ano 2008, o filme foi escollido para a súa preservación no National Film Registry da Biblioteca do Congreso dos Estados Unidos de América por ser "cultural, histórica ou esteticamente significativo".

Estreouse en galego o 2 de xuño de 1992 a través da TVG.

## Personaxes 
*Robert Blake como Perry Smith
*Scott Wilson como Dick Hickock
*John Forsythe como Alvin Dewey
*Paul Stewart como Jensen
*Gerald S. O'Loughlin como Harold Nye
*Jeff Corey como pai de Dick
*John Gallaudet como Roy Church
*James Flavin como Clarence Duntz
*Charles McGraw como pai de Perry
*Jim Lantz como Oficial Rohleder
*Will Geer como avogado
*John McLiam como Herbert Clutter
*Paul Hough como Kenyon Clutter
*Ruth Storey como Bonnie Clutter
*Brenda C. Currin como Nancy Clutter
*Donald Sollars como vendedor

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie
A Enfonxa, Temes, Carballedo

**A Enfonxa** é un lugar da parroquia de Temes, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2024 tiña dous habitantes.

## Toponimia 
O topónimo **A Enfonxa** pode relacionarse co antropónimo , variante de . Tamén podería derivar da construción prelatina *ain-pontzo-a* "a cisterna do alto". Ningún outro lugar de Galicia leva este nome.
## Historia
No *Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar* de Pascual Madoz cítase como "Enfonja" (sic) e indícase que no lugar habitaban tres veciños e dezaoito almas.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Temes
### Parroquias de Carballedo
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballedo
A Laxa, Temes, Carballedo

**A Laxa** é un lugar da parroquia de Temes, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2016 tiña 5 habitantes, 3 mulleres e 2 homes.

## Toponimia 
O topónimo vén de  que ten orixe nunha voz hispano-latina  (pena ou pedra aplanada e delgada) de probable ascendencia céltica .

## Notas 
## Lugares e parroquias
### Lugares de Temes
### Parroquias de Carballedo
### Outros artigos 
* Lugares de Carballedo
Illa Chatham, Chile

A **illa Chatham** (español: *Isla Chatham*) é unha illa na Rexión de Magallanes, Chile.

Cabo Charles, o punto suroeste da illa de Chatham, é o máis prominente dos moitos promontorios nesa veciñanza. O cabo é alto, accidentado e estéril.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Islands of Chile @ United Nations Environment Programme 
* World island information @ WorldIslandInfo.com
* South America Island High Points above 1000 meters
* United States Hydrographic Office, South America Pilot (1916)
Komoran

**Komoran** é unha illa ao sur da moito máis grande illa de Yos Sudarso preto da costa sur da Illa de Nova Guinea na provincia de Papúa, Indonesia. A súa superficie é de 695&nbsp;km².

## Notas
## Véxase tamén
Cubas

O topónimo **Cubas** pode referirse a:

;En Galiza
***Cubas**, lugar da parroquia de Vilapedre, no concello de Vilalba;
***As Cubas**, lugar da parroquia de Aranga, no concello de Aranga;
***Porto de Cubas**, lugar da parroquia de Samarugo, no concello de Vilalba.

;Fóra de Galiza

;Na Comunidade de Madrid
***Cubas de la Sagra**, concello da Comunidade de Madrid.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Os Cubos**, lugar da parroquia de Cerdido, no concello de Cerdido;
***Cubes**, lugar da parroquia de Cambeda, no concello de Vimianzo.