Alejandro Jodorowsky

**Alejandro Jodorowsky Prullansky** (o seu nome propio tamén aparece referido frecuentemente como **Alexandro**), nado en Tocopilla o 17 de febreiro de 1929, é un artista chileno de orixe xudía-ucraína e nacionalizado francés en 1980, que destaca como escritor, lector de tarot, xamán, psicomago, caricaturista. Fundou, con Roland Topor e Fernando Arrabal, o Grupo Pánico.

[miniatura|Alejandro Jodorowsky e [Diego Moldes, París, 2008 ]]

## Traxectoria
Jodorowsky chegou a México tras pasar seis anos ó lado de Marcel Marceu en París (1953), cando escribiu secuencias das súas obras *The Mask* e *The Cage*.
Ó chegar a México en 1960, iníciase na meditación zen co mestre Ejo Takata e na psicoloxía con Erich Fromm en Cuernavaca (México). Anos despois, ó volver a París, fundou o movemento pánico con Topor e Fernando Arrabal.

En 1967, o pai do seu secretario particular ofreceulle cartos para realizar a súa seguinte obra teatral. Rodou con el o seu primeiro filme, *Fando y Lis*, adaptación da obra homónima de Arrabal. A obra, protagonizada por Sergio Kleiner, Sergio Ramos “El Comanche”, a súa esposa Valerie e Juan José Arreola, proxectouse no festival de Acapulco en México, e Jodorowsky tivo que fuxir del por intento de linchamento.

En 1971 apareceu a súa segunda incursión cinematográfica: *El Topo*, western de culto instantáneo, no que participaron como actores o seu fillo Brontis, Alfonso Arau e Mara Lorenzio.

*El Topo* deulle recoñecemento internacional, grazas a que John Lennon, a través do seu representante Allen Klein, lle ofreceu distribuír e financiar parte do seu seguinte proxecto: *The Holy Mountain* (73). A estrela principal sería George Harrison, que declinou a oferta cando Alejandro lle presentou a esixencia de mostrar un primeiro plano do seu ano.

*The Holy Mountain* levouno a emprender o seu proxecto máis ambicioso, a dirección da película *Dune*. Jodorowsky traballou nela durante máis de cinco anos, invitando a participar a Orson Welles e Salvador Dalí (quen cobraría 100.000 dólares por unha hora e que aceptou a contragusto a oferta no seu hotel de Barcelona), baixo a dirección artística do debuxante francés Jean “Moebius” Girard.

Tras atrasar o proxecto varias de veces, a compañía produtora retirouse, deixando máis de 3.000 debuxos realizados por Moebius, que, anos despois, se converterían na alma do cómic *L´Incal*.

Despois de pasar cinco anos sen dirixir, filma *Tusk* (78), unha produción francesa rodada na India.
Contra a súa vontade, dirixe *The Rainbow Thief* (90), protagonizada por Omar Sharif e Peter O’Toole, un dos seus maiores fracasos debido ás presións da compañía, que tomou o control do filme.

Jodorowsky rodou en México a súa cuarta longametraxe: *Santa Sangre* (1989), producida por Claudio Argento e protagonizada polos seus fillos Cristóbal e Adán.

Actualmente Jodorowsky vive en Vincennes, París, onde dá clases de tarot e conferencias sobre os seus descubrimentos (a psicomaxia e a psicoxenealoxía) no Cafe Le Temeraire do Boulevard Doumesnil.

O escritor galego Diego Moldes é autor da única tese doutoral feita sobre o seu cine en castelán: *La imaginación simbólica en la obra cinematográfica de Alejandro Jodorowsky* (Universidade Complutense, Madrid, 2010).

## Notas 
## Obra
### Cinematografía
**Fando y Lis* (México, 1970)
**El Topo* (México, 1971)
**La Montaña Sagrada* (México, 1973)
**Tusk* (1980)
**Santa Sangre* (1989) 
**El Ladrón del Arcoíris* (1990)

### Banda deseñada
**Aníbal 5* (México, 1966), co debuxante Manuel Moro Cid. 
**El Incal* (Francia, 1980), co debuxante Jean Giraud.
**Alef-Thau* (Francia, 1982), cos debuxantes Arno e logo Al Covial.
**El Lama blanco* (Francia, 1988), co debuxante Georges Bess. 
**La casta de los Metabarones* (Francia, 1992), co debuxante Juan Giménez.

### Literatura
* *Cuentos pánicos* (Editorial Novaro, 1963), ilustrado por Roland Topor 
* *Teatro pánico* (Editorial Novaro, 1965) 
* *Juegos pánicos* (Editorial Novaro, 1965) 
* *El Topo, fábula pánica con imágenes* (Editorial Novaro, 1970), guión orixinal da película *El Topo* * *Fábulas pánicas* (1977), reimpresións das tiras publicadas no xornal *Heraldo de México* 
* *Las ansias carnívoras de la nada* (Grijalbo, 1991) Novela. 
* *La trampa sagrada: Conversaciones con Gilles Farcet* (Grijalbo, 1991) 
* *Donde mejor canta un pájaro* (Grijalbo, 1994) Novela. 
* *Psicomagia, una terapia pánica* (Siruela, 1995) 
* *Garra de Ángel* (1996),con ilustracións de Moebius 
* *Antología pánica* (1996), recompilación de textos por Daniel González-Dueñas 
* *Los Evangelios para sanar* (Siruela, 1997) Ensaio. 
* *La sabiduría de los chistes* (Obelisco, 1997), ilustracións de George Bess, Ensaio. 
* *El niño del jueves negro* (Siruela, 1999) Novela. 
* *Albina y los hombres-perro* (Siruela, 2000) Novela. 
* *La trampa sagrada* (2000) Libro de entrevistas. Edición ampliada: Editorial Chandra, 2007. 
* *No basta decir* (Visor, 2000) Poesía. 
* *La danza de la realidad* (Siruela, 2001) Memorias. 
* *El loro de siete lenguas* (Siruela, 2001) Novela. 
* *El paso del ganso* (Visor, 2001) Relatos. 
* *La sabiduría de los cuentos* (Obelisco, 2001) Ensaio. 
* *La escalera de los ángeles* (Obelisco, 2001) Ensaio. 
* *El tesoro de la sombra* (Siruela, 2003) Memorias. 
* *Fábulas pánicas* (2003), reimpresións
* *El dedo y la luna* (Obelisco, 2004) Ensaio. 
* *Piedras del camino* (Obelisco, 2004) Poesía. 
* *La vía del tarot* (Siruela, 2004) Ensaio. 
* *Yo, el tarot* (Siruela, 2004) Ensaio e poesía. 
* *El maestro y las magas* (Siruela, 2006) Memorias. 
* *Solo de amor* (Visor, 2006) Poesía. 
* *Teatro sin fin* (tragedias, comedias y mimodramas) (Siruela, 2007) 
* *Correo terapéutico* (2008) Ensaio. 
* *Manual de Psicomagia* (consejos para sanar tu vida) (Siruela, 2009) 
* *Pasos en el vacío* (Visor, 2009) Poesía. 
* *Tres cuentos mágicos (para niños mutantes)* (Siruela, 2009) Contos. 
* *Poesía sin fin* (Editorial Huacanamo, 2009) Poesía completa. 
* *Metagenealogía* (Siruela, 2011) Ensaio.

### Teatro 
* *La fantasma cosquillosa (farsa iniciática)* (1948)
* *La princesa Araña (1958)
* *Melodrama sacramental* (1965)
* *Zaratustra (aventura metafísica)* (1970)
* *El túnel que se come por la cola (auto sacramental pánico)* (1970)
* *El Juego que todos jugamos* (1970)
* *El mirón convertido (tragedia pánica)* (1971)
* *El Ensueño (Paráfrasis de la obra de Augusto Strindberg)* (1971)
* *Pedrolino (mimodrama ballet)* (1998)
* *Ópera pánica (cabaret trágico)* (2001)
* *Escuela de ventrílocuos (comedia absurda)* (2002)
* *Las tres viejas (melodrama grotesco)* (2003)
* *Hipermercado (paporreta infame)* (2004)
* *El sueño sin fin (drama sublime)* (2006)
* *Sangre real (drama antiguo)* (2007).
* *Teatro sin fin (tragedias, comedias y mimodramas)* (Ediciones Siruela, Madrid, 2007). Antoloxía teatral dos títulos anteriores.
* *Le gorille (El gorila)* (2009), obra teatral inspirada no relato *Informe para una academia* (*Ein Bericht für eine Akademie*, 1917), de Franz Kafka. Estrea mundial: Maelstöm ReEvolution festival, Bruxelas, 2009. Estrea en París: *Le Gorille, d’Alejandro Jodorowsky d’après Franz Kafka*, Le Lucernaire (théâtre Rouge) (2010) e *The gorilla* The Leicester Square Theatre, Londres (2010). En decembro de 2011: Cidade de México *El gorila'' e o 29 de xaneiro de 2012 en Madrid.