Skaði

Na mitoloxía nórdica, **Skaði** (transcrito o inglés en ocasións como **Skadi**, **Skade** ou **Skathi**) era unha xigante e deusa asociada coa caza con arco, o esquí, o inverno e as montañas. Skaði aparece na *Edda poética*, compilada no século XIII dende fontes tradicionais, así como na *Edda prosaica* e na saga *Heimskringla*, escritas no século XIII por Snorri Sturluson, e en diversas obras dos escaldos.

En tódalas fontes Skaði é a filla do falecido Þjazi, e Skaði casa co deus Njörðr como parte da compensación recibida polo feito de que os deuses matasen o seu pai Þjazi. Na saga *Heimskringla* cóntase como Skaði sepárase de Njörðr e casa posteriormente co deus Odín, co que ten múltiples fillos. Tanto na *Edda poética* como na *Edda prosaica* Skaði descríbese como a responsable de colocar a serpe que verte veleno por riba do capturado Loki. Existen tamén referencias a Skaði baixo os nomes alternativos de **Öndurguð** 'deusa do esquí' e **Öndurdís** 'dama do esquí'.

A etimoloxía do nome *Skaði* é incerta, pero segundo algúns investigadores podería estar conectada coa forma orixinal de *Escandinavia*. Algúns nomes de lugares en Escandinavia, particularmente en Suecia, fan referencia a Skaði. Varios investigadores teorizaron tamén sobre unha potencial conexión entre Skaði e o deus Ullr, así como unha relación particular co jötunn Loki. Skaði tamén inspirou diversas obras de arte e representacións, particularmente a finais do século XIX e comezos do século XX.

## Etimoloxía 
O nome *Skaði* en nórdico antigo, xunto con *Sca(n)dinavia* e *Skáney*, podería estar relacionado co gótico *skadus*, co inglés antigo *sceadu*, co saxón antigo *scado* e co antigo alto alemán *scato*. Segundo John McKinnell, esta etimoloxía suxire que Skaði podería ter sido unha personificación da rexión xeográfica de Escandinavia e estar asociada co inframundo.

Por outra banda, Georges Dumézil non concorda coa noción de que *Scadin-avia* signifique etimoloxicamente 'a illa da deusa Skaði'. Dumézil indica que o primeiro elemento *Scadin* podería ter unha conexión coa 'escuridade' ou outro significado descoñecido. Tamén indica que é o nome *Skaði* o que deriva do nome da rexión xeográfica, facendo un paralelismo co caso da deusa irlandesa Ériu, da que di que o seu nome provén de Irlanda no lugar de provir o nome do territorio do da deusa.

Outra alternativa proposta é que o nome *Skaði* pode estar conectado co substantivo en nórdico antigo *skaði* 'dano', fonte do islandés e feroés *skaði* 'dano' e coétimo do termo obsoleto en inglés *scathe*, que sobrevive nos termos tamén en inglés *unscathed* 'ileso' e *scathing* 'feroz, cruel'.

## Atestacións 
Skaði aparece en varios poemas da *Edda poética*, en dous libros da *Edda prosaica* e un libro da saga *Heimskringla*.

### *Edda poética* 
No poema *Grímnismál* o deus Odín (disfrazado como *Grímnir*) revélalle a Agnarr a existencia de doce lugares. Menciona o lugar Þrymheimr no sexto lugar nunha única estrofa. Nesta estrofa Odín revela con detalle que o jötunn Þjazi vivía nese lugar, e que agora faino a súa filla Skaði. Odín describe Þrymheimr como un lugar de "tribunais antigos" e refírese a Skaði como "a brillante noiva dos deuses". Na introdución en prosa do poema *Skírnismál*, o deus Frey séntese co corazón roto por mor dunha muller, a jötunn Gerðr, que viu en Jotunheim. O deus Njord pídelle a Skírnir, servente de Freyr, que vaia falar con el, e na primeira estrofa do poema Skaði dille tamén a Skírnir que lle pregunte a Freyr por que está tan molesto.

miniatura|esquerda|Njord, Skaði e Frey en *The Lovesickness of Frey* (1908), de W. G. Collingwood.
Na introdución en prosa do poema *Lokasenna*, Skaði aparece como a muller de Njord, e cítase como unha das deusas que asiste ó festín de Ægir. Tras unha discusión entre Loki e Heimdallr, Skaði interrómpeos, dicíndolle a Loki que "non é serio" e que non seguirá moito tempo "a xogar libremente coa súa cola", xa que os deuses atarían a Loki a unha rocha afiada coas entrañas frías coma o xeo do seu fillo. Loki respóndelle que aínda sendo así, el foi o "primeiro e principal responsable" da morte de Þjazi. Skaði respóndelle que de ser así, dos seus "santuarios e chairas" sairá sempre "consello prexudicial". Loki respóndelle de novo dicindo que Skaði amosábase máis amistosa cando estaba na súa cama, acusación que lle fai á maioría das deusas do poema e que non aparece en ningunha outra parte do texto. Tras este intercambio, Loki continúa a discusión coa deusa Sif.

Na sección en prosa ó final de *Lokasenna*, os deuses atrapan a Loki e átano coas entrañas do seu fillo Nari, e converten o seu fillo Narfi nun lobo. Skaði coloca unha serpe velenosa sobre a cara de Loki. Segundo vai caendo o veleno da serpe, Sigyn, a muller de Loki, ten que recollelo cunha almofía e vaciala cando se enche. Entón, cando ela retira a almofía e o veleno corre pola cara de Loki, este retórcese de furia chegando ó punto de provocar terremotos.

No poema *Hyndluljóð*, a jötunn Hyndla cóntalle á deusa Freia varias xenealoxías mitolóxicas. Nunha estrofa, Hyndla indica que Þjazi "amaba disparar [con arco]" e que Skaði era a súa filla.

### *Edda prosaica* 
Na *Edda prosaica* Skaði aparece en dous libros: *Gylfaginning* e *Skáldskaparmál*.

#### *Gylfaginning* 
No capítulo 23 do libro *Gylfaginning*, Hár detalla que a muller de Njord é Skaði, que é a filla do jötunn Þjazi, e contan unha historia que inclúe ámbolos dous. Hár conta que Skaði quería vivir no fogar do seu pai, chamado Þrymheimr, pero Njord quería vivir máis preto do mar. Subsecuentemente, os dous chegaron a un acordo no que pasarían nove noites en Þrymheimr e as tres seguintes no fogar costeiro de Njord en Nóatún (ou nove invernos en Þrymheimr e outros nove en Nóatún segundo o manuscrito *Codex Regius*). Porén, cando Njord volve das montañas cara a Nóatún, di:
[miniatura|''Njörd's desire of the Sea* (1908), de [W. G. Collingwood]]
miniatura|*Skadi's longing for the Mountains* (1908), de W. G. Collingwood

Skaði respóndelle:

As fontes destas estrofas non se fornecen na *Edda prosaica* nin noutro escrito. Hár indica que posteriormente Skaði volve ás montañas a vivir en Þrymheimr, movéndose sobre esquís, levando un arco e cazando animais. Hár ademais indica que tamén se fai referencia a Skaði como *Öndurgud'' 'deusa do esquí' ou *Öndurdis* 'dama do esquí', citando unha estrofa do poema *Grímnismál* da *Edda poética*.

Ó final do capítulo 51 de *Gylfaginning*, Hár describe como os deuses prenden a Loki, e como Skaði ata unha serpe velenosa sobre el, para que o veleno caia pola súa cara. A muller de Loki, Sigyn, séntase ó seu carón cunha pota para recoller o veleno, pero cando esta se enche e o veleno cae na cara de Loki, este retórcese de extrema dor provocando un tremor.

#### *Skáldskaparmál* 
No capítulo 56 do libro *Skáldskaparmál*, Bragi cóntalle a Ægir como os deuses mataron a Þjazi, e como a súa filla Skaði colleu un helmo, unha cota de malla e "tódalas armas de guerra" e viaxou ata Asgard, o fogar dos deuses. Cando chegou os deuses quixeron reparar o dano causado e ofrecéronlle unha compensación. Skaði ofreceulles os termos do acordo, e os deuses acordaron que Skaði podería escoller un marido de entre eles, coa condición de que Skaði debería escoller o seu marido mirando só para os pés. Skaði viu un par de pés que lle pareceron particularmente atractivos e dixo: "Escollo a ese; hai poucas cousas feas en Baldr". Mais o dono dos pés que ela escolleu resultou ser finalmente Njord.

Skaði incluíu nas súas condicións que os deuses deberían facer algo que ela consideraba imposible para eles: facela rir. Para isto, Loki atou un extremo dunha corda á barba dunha cabra e o outro a un dos seus testículos. A cabra e Loki tiraron o un do outro mentres gritaban. Loki deixouse caer entón no regazo de Skaði e ela ríuse, completando así esa parte do acordo. Finalmente, como compensación para Skaði, Odín colleu os ollos de Þjazi e lanzounos cara ó ceo, converténdose así en dúas estrelas. No capítulo 16 danse varios nomes para Loki, incluíndo o de "adversario de Heimdall e Skadi". No capítulo 22, Skaði esá referenciada no poema do século X *Haustlöng*, e no capítulo 23 o escaldo Bragi Boddason refírese a Þjazi como o "pai da dama do esquí". No capítulo 32 Skaði aparece nomeada entre as seis deusas que asisten a unha festa organizada por Ægir, e finalmente no capítulo 75 inclúese nunha lista de 27 nomes ásynjur.

### *Heimskringla* 
No capítulo 8 da saga *Ynglinga* do libro *Heimskringla*, Skaði aparece nun reconto que detalla como Skaði estaba casada con Njord pero que non quería ter relacións sexuais con el, e que posteriormente Skaði casou con Odín, co que tivo "moitos fillos". Só se fornece un dos nomes destes fillos, o de Sæmingr, un rei de Noruega. O escaldo Eyvindr skáldaspillir presenta dúas estrofas como referencia. Na primeira delas descríbese a Skaði como unha jötunn e unha "dama xusta". A segunda estrofa está incompleta, e di o seguinte:

Lee Hollander explica que "osos do mar" é un *kenning* para "rochas", e indica que esta estrofa incompleta refírese sen lugar a dúbidas a Skaði como unha "moradora das rochas" en conexión coa súa asociación coas montañas e o esquí.

Esa mesma noite Sigi vovle a casa e declara que Breði escapara cara ó bosque, perdéndoo de vista e sen saber que fora del. Skaði dubida da veracidade desta explicación, sospeitando que Sigi está mentindo e que realmente matou o thrall. Skaði xunta a un grupo de homes para ir na procura de Breði e o grupo finalmente atopa o seu corpo baixo a neve. Sigi pasa a ser considerado un criminal, e marcha da terra de mans de Odín. Skaði non volve a mencionarse na saga.

### Outras 
Segundo John Lindow o episodio en *Gylfaginning* no que se detallan as brincadeiras de Loki cunha cabra podería ter asociacións coa castración e algún tipo de ritual no que se procura facer rir a unha deusa. Lindow indica que Loki e Skaði semellan ter unha relación especial, dando como exemplo o feito de que sexa Skaði quen coloca a serpe sobre a cara de Loki en *Lokasenna* e *Gylfaginning.*

[miniatura|*Njörðr and Skaði on the way to Nóatún* (1882), de [Friedrich Wilhelm Heine]]
Algúns estudosos propuxeron a existencia dunha conexión particular entre Ullr e Skaði, xa que ámbolos dous comparten unha asociación co esquí e que os lugares que fan referencia a estes dous deuses danse con maior frecuencia en Suecia.

Hilda Ellis Davidson indicou que o culto a esta deusa puido ter florecido en Hålogaland, unha provincia do norte de Noruega: Representacións Art Déco de Ullr (1928) e Skaði (1929) aparecen nas cubertas da publicación anual sueca de esquí *På Skidor*, tanto esquiando coma suxeitando un arco. E. John B. Allen indicou que as deidades aparecen representadas de forma que "dan autoridade histórica a este o máis importante das publicacións suecas de esquí, que comezou a publicarse en 1893". Unha lúa de Saturno, Skathi, toma o seu nome da deusa, e o *mons* de Venus chamado Skadi recibe o seu nome tamén desta deusa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*