Folidotos

A dos **folidotos** (*Pholidota*) é unha orde de mamíferos euterios que comprende unha soa familia, a dos **mánidos** (*Manidae*), cun só xénero, ***Manis***, que na actualidade, reúne oito especies das zonas tropicais do Vello Mundo (África e Asia) coñecidas vulgarmente como **pangolíns**.

## Características 
Os folidotos están entre os mamíferos máis estraños do mundo, xa que non son demasiado diferentes dos réptiles, xa que teñen o corpo cuberto de grandes escamas imbricadas, formando un escudo dérmico que cobre todas as partes superiores, así como a inferior da cola (son os únicos mamíferos coñecidos con esta adaptación). Esta coiraza fai que poidan parecer, a simple vista, armadillos, moi afastados filoxeneticamente, xa que estes pertencen á familia dos dasipódidos, única da orde dos cingulados, propios da América tropical.

O seu corpo é alongado, coa cabeza pequena, estreita e sen pavillóns auditivos (ou ben estes son rudimentarios) e a cola é moi longa (de até os 2/3 da lonxitude total do animal) e, nas formas arborícolas, é prénsil. Non teñen dentes en estado adulto, pero si unha longa e estreita lingua, protáctil e dotada dunha saliva pegañenta, coa que apañan os insectos (formigas, térmites) dos que se alimentan.
  
Os pangolíns móvense moi lentamente, andando a miúdo sobre as súas patas traseiras (máis desenvolvidas que as dianteiras) e usando a cola como contrapeso, coas patas dianteiras separadas do chan. As unllas están ben desenvolvidas, e están recurvadas. O sentido da vista está pouco desenvolvido, pero os do olfacto, gusto e oído si son moi agudos. Son animais solitarios, e as parellas permanecen unidas só durante a curta época do celo. Son capaces de enrolarse sobre si mesmos, formando unha bóla que só presenta as escamas ao exterior. Esta actitude pasiva é a súa única defensa; porén, o efecto cortante das moi duras escamas, movidas por potentes músculos, poden produciren serios danos aos seus inimigos se meten o fociño ou os dedos entre elas. As femias paren unha soa cría por parto, á que transportan na base da súa cola e protexen enroscándose ao redor dela; ás crías as escamas endurécenselles aos dous días de vida.

## Taxonomía 
Debido a que antigamente non se dispoñía de moitos datos sobre a súa evolución e parentesco filoxenético, E algúns paleontólogos clasificáronos na orde dos cimolestos, hoxe extintos, xunto con outros varios grupos así mesmo extintos.

A orde dos folidotos foi descrita en 1904 polo zoólogo e bioxeógrafo xermano-neerlandés Max Carl Wilhelm Weber; a familia dos mánidos, en 1821 polo zoólogo británico John Edward Gray, mentres que o xénero *Manis* fora xa establecido en 1758 por Carl von Linné na 10ª edición do seu *Systema Naturae*.

### Subxéneros, especies e subespecies 
Actualmente no xénero *Manis* recoñécense subxéneros con oito especies vivas, coas subespecies que se indican:

'*Xénero *Manis*** Linnaeus, 1758
* **Subxénero *Manis'''*
** Especie *Manis (Manis) crassicaudata* Gray, 1827 - Pangolín da India 
** Especie *Manis (Manis) pentadactyla* Linnaeus, 1758 - Pangolín chinés
*** *M . p. pentadactyla*
*** *M. p. auritus*
*** *M. p. pusilla*
* *'Subxénero *Paramanis*'*
** Especie *Manis (Paraanis) culionensis* de Elera, 1915 - Pangolín filipino
** Especie *Manis (Paramanis) javanica* Desmarest, 1822 - Pangolín malaio
* *'Subxénero *Smutsia*'*
** Especie *Manis (Smutsia) gigantea* Illiger, 1815 - Pangolín xigante
** Especie *Manis (Smutsia) temminckii* Smuts, 1832 - Pangolín de Temminck ou pangolín terrestre
* *'Subxénero *Uromanis*'*
** Especie *Manis (Uromanis) tetradactyla* (= *Manis longicaudata*) Linnaeus, 1766 - Pangolín de cola longa
* *'Subxénero *Phataginus*'*
** Especie *Manis (Phataginus) tricuspis* Rafinesque, 1821 - Pangolín arborícola
*** *P. t. tricuspis*
*** *P. t. mabirae*

## Distribución das especies 
### Mapa de distribución das especies do xénero *Manis* 
dereita|500px

; Lenda
* En verde: *Manis gigantea*
* En verde claro: *Manis tricuspis*
* En maxenta: *Manis tetradactyla*
* En azul escuro: *Manis temmenicki*
* En violeta: *Manis crassicaudata*
* En alaranxado: *Manis pentadactyla*
* En azul claro: *Manis javanica*
* En vermello: *Manis culionensis*
* **Raiado**: superposición das áreas de distribución das especies centroafricanas

## Galería de imaxes 
; Especies africanas

Ficheiro:Manis gigantea 01 by Line1.JPG|*Manis gigantea*
Ficheiro:Tree Pangolin.JPG|*Manis tricuspis*
Ficheiro:Schuppentier-drawing.jpg|*Manis tetradactyla*
Ficheiro:Steppenschuppentier2.jpg|*Manis temmenicki*

; Especies asiáticas

Ficheiro:Pangolin (Gir Forest, Gujarat, India).jpg|*Manis crassicaudata''
Ficheiro:Pangolin's tail.jpg|*Manis pentadactyla*
Ficheiro:COLLECTIE TROPENMUSEUM Een lopende miereneter in Kediri Java TMnr 10006608.jpg|*Manis javanica*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Barlow, J. C. (1984): "Xenarthrans and pholidotes". En Anderson, S. & J. K. Jones, Jr. (eds). *Orders and Families of Recent Mammals of the World*. Nova York: John Wiley and Sons.
* Dorst, J. & Dandelot, P. (1973): *Guía de campo de los mamíferos salvajes de África*, Barcelona: Ediciones Omega, S. A. 
* Haltenorth, T. & Diller, H. (1986): *A Field Guide of the Mammals of Africa including Madagascar*. Londres: William Collins Sons & Co Ltd. ISBN 0-00-219778-2.
* Kowalski, K. (1981): *Mamíferos. Manual de teriología*. Madrid: H. Blume Ediciones. ISBN 84-7214-229-9.
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds.) (2005): *Mammal Species of the World - A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. Baltuimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press, 2 vols. ISBN 0-8018-8221-4.

### Outros artigos 
* Mamíferos
* Placentarios

### Ligazóns externas 
* *Pholidota* en ADW.
* *Pholidota*  en Tree of Life.
* *Pholidota*  en Fossilworks database.
* Especies do xénero *Manis*, autores e distribución xeográfica en nic.funet.fi