open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lista de pilotos mortos na Fórmula 1

[miniatura| right | [Jules Bianchi é o piloto que resultou ferido de morte máis recente durante un Gran Premio. Morreu en xullo de 2015, nove meses despois de sufrir graves lesións na cabeza durante o Gran Premio do Xapón de 2014.]]
[miniatura| right | O tres veces campión do mundo [Ayrton Senna sufriu un accidente mortal no Autódromo Enzo e Dino Ferrari en 1994.]]
Esta lista de mortes na Fórmula Un inclúe pilotos que morreron durante unha fin de semana de Fórmula 1 e os que morreron pilotando un coche de Fórmula Un fóra do Campionato do Mundo. Os comisarios e outros participantes na carreira que morreron como consecuencia destes accidentes non están incluídos na lista. Cincuenta e un pilotos morreron pilotando un coche de Fórmula 1, Cameron Earl foi o primeiro en . Trinta e dous dos pilotos morreron durante os fins de semana da carreira de Gran Premio que formaban parte do Campionato do Mundo, sete durante as probas e doce durante carreiras non puntuables para o Campionato de Fórmula 1. O Indianapolis Motor Speedway é no que morreron máis pilotos. Sete pilotos morreron alí durante o tempo que a Indianápolis 500 formaron parte do campionato mundial. Quince pilotos morreron nos anos cincuenta, catorce nos anos 60, doce na década de 1970, catro na década de 1980 e dous na década de 1990. Logo da morte de Ratzenberger e Senna en 1994, non houbo vítimas de pilotos durante os eventos do campionato mundial durante máis de 20 anos ata a morte de Jules Bianchi no , por lesións sufridas durante o Gran Premio do Xapón de 2014, aínda que tres pilotos morreron nos anos intermedios mentres pilotaban coches históricos de Fórmula 1 fóra do Campionato Mundial de Grandes Premios.

Só dous Campións de Fórmula Un morreron durante a carreira ou a práctica na Fórmula Un, Jochen Rindt en  e Ayrton Senna en . Rindt é o único piloto que gañou o campionato de forma póstuma.

## Mortes 
### Por país
### Por circuíto
## Notas
;Referencias
PGM-17 Thor

250px|miniatura|Proba dun mísil Thor en 1959.
**PGM-17 Thor** ou **Thor** a secas, foi a denominación dun dos primeiros mísiles balísticos estadounidenses de medio alcance propulsado con propelente líquido. Foi desenvolvido entre 1956 e 1958 por Douglas para a USAF e orixinalmente tiña un alcance similiar ao mísil Redstone e con capacidade para levar unha oxiva nuclear a 2400&nbsp;km de distancia. Entre 1958 e 1960 se despregaron 60 mísiles Thor en Reino Unido durante o proxecto Emily, pero en 1962 comezaron a retirarse como parte do acordo acadado entre os Estados Unidos e a Unión Soviética para poñer fin á crise dos mísiles de Cuba. Algúns máis continuaron despregados no atol Johnson no océano Pacífico ata a década de 1970. Os sobrantes usáronse para lanzamentos de proba de vehículos suborbitais.

O mísil Thor é a orixe de lanzadores espaciais Delta, que melloraron o deseño orixinal e evolucionárono nunha familia de foguetes con amplas capacidades que dura ata a actualidade.

## Características 
Algúns parámetros do mísil son:

*Carga útil: 1000&nbsp;kg
*Peso cheo: 50.000&nbsp;kg
*Impulso: 666,0 kN
*Diámetro: 2,44 m
*Lonxitude: 19,82 m
*Envergadura: 2,74 m
*Propelentes: osíxeno líquido e queroseno
*Alcance máximo: 2400&nbsp;km
*CEP: 0,97&nbsp;km

## Notas 
*

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Delta (foguete)
John Taylor

**John Malcolm Taylor** nado o 23 de marzo de 1933 e finado o 8 de setembro de 1966 foi un piloto de carreiras de Inglaterra. Participou en cinco Grandes Premios do Campionato Mundial de Fórmula 1 e tamén participou en varias carreiras for do campionato de Fórmula Un. O seu debut na Fórmula Un foi o 11 de xullo de 1964 no Gran Premio do Reino Unido de 1964 en Brands Hatch pilotando un Cooper - Ford T73 dun litro e 4 cilindros, terminou 14º, 24 voltas para abaixo, despois dun pit-stop prolongado debido a un problema na caixa de cambios. Taylor non competiu no Campionato do Mundo de Fórmula Un, en 1965, pero continuou a pilotar en carreiras fora do campionato. Regresou ás carreiras de Gran Premio en  pilotando un Brabham–BRM de dous litros para o privado David Bridges. A súa primeira carreira na tempada foi o Gran Premio de Francia de 1966 en Reims onde logrou o seu único punto de campionato. Seguiron dos oitavos lugares no Gran Premio do Reino Unido de 1966 en Brands Hatch e no Gran Premio dos Países Baixos de 1966 en Zandvoort.

Taylor morreu despois dun accidente no Gran Premio de Alemaña de 1966, cando o Brabham chocou co Matra de Jacky Ickx na primeira volta da carreira. Saíu dos restos gravemente queimado e morreu das súas feridas catro semanas despois.

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*
*
Lousada de Arriba

Como topónimo **Lousada de rriba** pode referirse a:

;En Galiza
***Lousada de Arriba**, lugar da parroquia de Lousada do concello de Carballedo;
***Lousada de Arriba**, lugar da parroquia de Verís do concello de Irixoa.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Longras

O topónimo **Longras** pode referirse a:

;En Galiza
***Longras**, lugar da parroquia de Berdillo, no concello de Carballo;
***Longras**, lugar do barrio do Couto, na zona urbana de Narón;
***As Longras**, lugar da parroquia de Argalo, no concello de Noia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Loncras**, lugar da parroquia do Barro, no concello da Baña.
Titan (foguete)

**Titan** é o nome dunha familia de foguetes espaciais estadounidenses que ten súa orixe no mísil SM-68 Titan, desenvolvido a principios da década de 1960.

## Historia 
Os foguetes Titan desenvolvéronse para cubrir as necesidades da USAF de levar cargas medias a órbita nos anos 1960, competindo en primeiro lugar co Saturno I e máis tarde cos transbordadores espaciais, sobrevivindo a ambos. Con todo non tivo éxito comercial e acabou sendo substituído polos foguetes Delta IV e Atlas V.

Orixinalmente tiñan que ter servido para lanzar o avión espacial tripulado X-20A Dynasoar, a Gemini B e as estación MOL, pero todos eses proxectos acabaron cancelados. No seu lugar usáronse para lanzar satélites de comunicación, recoñecemento e escoita electrónica na súa maior parte. Algúns lanzaron tamén sondas espaciais. O último Titan lanzouse o 19 de outubro de 2005.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*SM-68 Titan
Macky Chuca

**Macky Chuca**, nada en Buenos Aires en 1973, é unha escritora arxentina. Desde 2000 vive en Palma.

## Traxectoria
Comezou os estudos de Deseño de Inaxe e Son e de Artes Combinadas na Universidade de Buenos Aires. Na súa cidade natal asistiu a obradoiros literarios de Diego Paszowski, e en Madrid asistiu a obradoiros de narrativa con Esther Cross. En 2012 comezou o blog *Últimos días en Champawat*.

É cantante e letrista do grupo de punk rock Mostros, e co pseudónimo de Moonandlion deseña collages.

## Obra
**La reina del burdel* (Sloper, 2011; VIII Premio Cafè Món de Narrativa)
**Estrellas y otros cuentos* (inédito; finalista do VI Premio Cafè Món de Narrativa)
**Sótano* (Kokapeli; poesía)
**Saliva* (ContrEscritura, 2015; poesía)
**Síntoma* (the M Press; plaquette)

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*https://web.archive.org/web/20180421232833/http://www.mackychuca.net/(https://web.archive.org/web/20180421232833/http://www.mackychuca.net/) Web persoal.
Isabel Martínez-Barbeito

**Isabel Martínez-Barbeito Morás**, nada na Coruña en 1918 e finada na mesma cidade o 15 de xuño de 2007 , foi bibliotecaria e arquiveira do Concello da Coruña e escritora ensaísta.

## Traxectoria 
Isabel Martínez-Barbeito era filla da pedagoga María Barbeito e irmá de Carlos Martínez-Barbeito, que foi presidente de Belas Artes, e Juan María, da Cámara de Comercio. Licenciada en Filosofía e Letras (Historia) pola Universidade de Santiago de Compostela, foi membro de número do Instituto José Cornide de Estudos Locais. Escribiu os libros *Catálogo del Museo de Bellas Artes, Privilegios Reales y viejos documentos de La Coruña* e *Notas de un archivo*, recompilación dos artigos que publicou durante diversos anos en *La Voz de Galicia*.

## Obras 
### Ensaio 
* *Notas de un archivo*, 2002.
* *Asuntos de Guerra*, 1962.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía
* 
### Ligazóns externas 
* [https://www.lavozdegalicia.es/noticia/coruna/2007/07/05/isabel-martinez-barbeito/0003_5957928.htm ], necrolóxica de Ángel Padín en *La Voz de Galicia*, 5 de xullo de 2007 .
Jeanneke Pis

A **Jeanneke Pis** (expresión en neerlandés que en galego significa "nena que ouriña") é unha singular estatua e fonte de bronce de arredor de 50 centímetros de altura, situada no centro histórico de Bruxelas, Bélxica. A estatua representa unha nena pequena con coletas, espida e de crequenas, con faciana burleira, ouriñando dentro da cunca da fonte. Considérase como o homólogo feminino do Manneken Pis.

Está situada entre os números 10 e 12 da calella da Fidelidade (*impasse de la Fidélité*/*Getrouwheidsgang*) da capital belga, que dá á rúa dos Carniceiros (*rúe des Bouchers* / *Beenhouwersstraat*), preto da Grand-Place.

## A súa historia 
A estatua foi realizada en 1985 por Denis Adrien Debouvrie, que era tamén o propietario de varios restaurantes no barrio bruxelés do Illot Sacré, e foi inaugurada en 1987.

## O seu significado 
O restaurador quixo restablecer a igualdade entre home e muller ao encargar a estatua, compensando así a existencia do Manneken Pis. No entanto, para o público acabou por simbolizar tamén a fidelidade, e é tradicional botar moedas nas cuncas da fonte, en proba da lealdade pola persoa amada. 

Ficheiro:Janneken_Pis_in_the_cage_in_Brussels.jpg|A Jeanneke Pis no seu nicho.
Ficheiro:Koningswijk, 1000 Brussel, Belgium - panoramio (30).jpg|Placa informativa ao lado da estatua.
Ficheiro:Kia checking out Jeanneke Pis.jpg|Situación da estatua-fonte na calella.
Ficheiro:Jeanneke Pis.002 - Brussel.jpg|Outra vista da Jeanneke Pis.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Manneken Pis
Helmuth Koinigg

**Helmuth Koinigg** nado en Viena o 3 de novembro de 1948 e finado en Watkins Glen (Estado de Nova York) o 6 de outubro de 1974, foi un piloto de carreiras de Austria que morreu nun accidente no Gran Premio dos Estados Unidos de 1974, no seu segundo Gran Premio.

## Traxectoria
Como moitos outros pilotos de Fórmula 1, o primeiro coche de carreiras de Koinigg foi un Mini Cooper. Comprou o coche de Niki Lauda, que tamén foi o seu primeiro automóbil de carreiras. Correu nas carreiras de coches de turismo, a Fórmula Vee e a Fórmula Ford antes dun período nas carreiras deportivas. Logo atopou o financiamento para comprar un asento coa Scuderia Finotto pilotando o seu Brabham no gran premio de casa en 1974 e, aínda que non conseguiu cualificar, isto proporcionoulle un contrato con Surtees nas dúas últimas carreiras da tempada.

Logo dun bo espectáculo no Gran Premio do Canadá de 1974, Koinigg parecía unha boa promesa para .

### Accidente fatal
miniatura|esquerda|Koinigg nun BMW Alpina en 1974.
Logo dun bo espectáculo no Gran Premio do Canadá de 1974, Koinigg se clasificou 23º para o Gran Premio dos Estados Unidos de 1974. Na sexta volta o coche de Jacky Ickx tivo un accidente á altura da curva "The Toe" que se atopaba no terceiro sector do circuíto, os comisarios estiveron tres voltas mostrando bandeira amarela.

Na novena volta, Koinigg saíuse na mesma curva. O coche chocou contra o dobre gardarraíl que cubría o perímetro da curva, atravesando a parte inferior do mesmo. A parte superior do gardarraíl quedou intacta, degolando ao piloto austríaco. Un dos comisarios que acudiu ao lugar do sinistro recolleu o casco, que se atopaba a uns 2 metros do monopraza. Para o seu asombro, a cabeza de Koinigg estaba dentro. O comisario deixou o casco dentro do monopraza e cubriron a escena cunha lona de plástico. A carreira non se suspendeu.

As causas do accidente non estiveron moi claras. A teoría máis probable é que un dos pneumáticos do Surtees de Koinigg picárase cos restos do coche de Jacky Ickx, que quedaran esparcidos pola curva. Os pneumáticos Firestone, utilizados pola maioría dos equipos, incluíndo Koinigg, nunca máis foron usados en Fórmula 1 tralo accidente. O accidente de Koinigg recordaba a morte do piloto de Fórmula Un François Cevert no mesmo evento do ano anterior.

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Koinigg's profile at www.grandprix.com
Aeroporto de Bijie-Feixiong

O **aeroporto de Bijie-Feixiong**  é un aeroporto que serve a cidade de Bijie, na provincia chinesa de Guizhou. Está situado no condado de Dafang, a 18 quilómetros do centro da cidade. A súa construción comezou en setembro de 2009 cun investimento total de 1,05 billóns de CNY, sendo inaugurado o 16 de xuño de 2013.

## Aeroliñas e destinos
## Notas
TET-1

**TET-1** (acrónimo de **Technologieerprobungsträger 1**), tamén coñecido como **FireBird 1**, é un satélite artificial da DLR alemá lanzado nun foguete Soiuz FG desde o cosmódromo de Baikonur o 22 de xullo de 2012.

## Características 
TET-1 é o elemento principal do programa alemán *Verificación en Órbita* (*On-Orbit Verification Program*, OOV) para probar novas tecnoloxías no espazo. Cunha masa de 120&nbsp;kg, o satélite leva once experimentos a bordo. Foi inxectado nunha órbita heliosincrónica e o instrumento principal é unha cámara para lonxitudes de onda visibles e infravermellas capaz de detectar fenómenos de altas temperaturas como lumes forestais e volcáns.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
*Soiuz FG
Longra

O topónimo **Longra** pode referirse a:

;En Galiza
***Longra**, lugar da parroquia de Coiro, no concello da Laracha;
***A Longra**, lugar da parroquia de Salcidos, no concello da Guarda;
***A Longra**, lugar da parroquia de Coruxo, no concello de Vigo.

;Fóra de Galiza

;En Portugal
***Longra**, vila do Concello de Felgueiras, no Distrito de Porto.

## Véxase tamén
### Outros artigos
O Loural

Como topónimo **O Loural** pode referirse a:

;En Galiza
***O Loural**, lugar da parroquia de Liáns, no concello de Oleiros;
***O Loural**, lugar da parroquia de Nete, no concello de Vilalba;
***Souto Loural**, lugar da parroquia de Viladavil, no concello de Arzúa.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Loureiro de Arriba

Como topónimo **Loureiro de Arriba** pode referirse a:

;En Galiza
***Loureiro de Arriba**, lugar da parroquia de Portela, no concello de Cuntis;
***Loureiro de Arriba**, lugar da parroquia de San Xurxo de Vea, no concello da Estrada;
***O Loureiro de Arriba**, lugar da parroquia dos Freires, no concello de Ortigueira.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Loureiro de Riba**, lugar da parroquia de Buciños, no concello de Carballedo.
A Lousa

Como topónimo **A Lousa** pode referirse a:

;En Galiza
***A Lousa**, lugar da parroquia de Cambás, no concello de Aranga;
***A Lousa**, lugar da parroquia das Encrobas, no concello de Cerceda;
***A Lousa**, lugar da parroquia de Barbeito, no concello de Vilasantar;
***O Río da Lousa**, lugar da parroquia de Sedes, no concello de Narón.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Louzarela

Como topónimo **Louzarela** pode referirse a:

;En Galiza
***Louzarela**, parroquia do concello de Pedrafita do Cebreiro;
****Louzarela**, lugar de dita parroquia.
Trainspotting (novela)

***Trainspotting*** é unha novela do escritor escocés Irvine Welsh, publicada por vez primeira en 1993. É unha colección de historias curtas, escritas en escocés, inglés de Escocia ou inglés británico, que xiran arredor duns adictos á heroína que viven en Leith, Edimburgo. Todos os personaxes son amigos e adictos que participan en actividades destrutivas por mor da súa drogadicción. A novela está ambientada a finais de 1980. A novela acadou o status de libro de culto, en parte debido ó éxito global da súa adaptación ó cinema, *Trainspotting* (1996), dirixida por Danny Boyle. Welsh escribiu a secuela, *Porno*, en 2002. *Skagboys*, unha novela que serve como precuela, foi publicada en abril de 2012.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Screening Trainspotting *Irvine Welsh*, by Aaron Kelly. Published by Manchester University Press, 2005. .*Page 68*.
* ''Irvine Welsh's Trainspotting: A Reader's Guide*, by Robert A. Morace. Published by Continuum International Publishing Group, 2001. .
* *Working-class Fiction: From Chartism to Trainspotting'', by Ian Haywood. Published by Northcote House in association with the British Council, 1997. .
Jo Schlesser

**Joseph Schlesser**, nado en Liouville (Meuse) o 18 de maio de 1928 e finado en Rouen-Les-Essarts (Sena Marítimo) o 7 de xullo de 1968, foi un piloto francés de Fórmula 1 e de carreiras deportivas. Participou en tres Grandes Premios do Campionato do Mundo, incluíndo o Gran Premio de Francia de 1968 no que morreu. Non logrou puntos de campionato. Foi o tío de Jean-Louis Schlesser quen se converteu nun piloto de Fórmula 1 na década de 1980.

## Traxectoria
Schlesser comezou a súa carreira deportiva en 1952, cando se uniu a Panhard. En 1954 probou a entón popular clase de carreiras francesa coñecida como Monomill. A súa carreira foi entón interrompida durante tres anos mentres estivo traballando en Mozambique, pero regresou a Europa en 1957 cando terminou segundo no Rally de Roma-Liexa-Roma nun Mercedes. En 1966, terminou na décima parte da clasificación xeral e terceiro na clasificación de Fórmula 2. En 1967, foi obrigado a retirarse cun problema de embrague logo de dúas voltas.

A verdadeira oportunidade na Fórmula 1 chegou para Schlesser en 1968 con Honda. O equipo Honda completara un motor experimental air-cooled (o RA302) que foi probado polo seu piloto oficial John Surtees. Surtees diagnosticou que non estaba listo para competir e que podería ser unha trampa mortal. Sen pensalo, coa axuda financeira de Honda France, Honda presentouse no Gran Premio de Francia en Ruán. Sendo o heroe local, Schlesser foi contratado para pilotalo.

Logo de dúas voltas, o coche derrapou na curva de "Six Frères" e bateu de costado contra un talude. A carrozaría de magnesio do Honda e combustible para 58 voltas inflamouse instantaneamente, deixando a Schlesser sen posibilidade de supervivencia. Como resultado, Honda retirouse da Fórmula Un ao final da tempada de  logo de que Surtees volvese negarse a pilotar o coche na carreira italiana do mesmo ano.

Jo Schlesser tamén correu na NASCAR, terminando o décimo oitavo no Daytona 500 de 1964.

## Legado 
Un amigo de Jo Schlesser, o futuro construtor de Fórmula Un, Guy Ligier, sempre numerou os seus tipos de coches comezando con "JS" como homenaxe a Schlesser.

O seu sobriño, Jean-Louis Schlesser, converteuse nun exitoso piloto de carreiras, comezando un Gran Premio de Fórmula Un e gañando o Rally París-Dakar.

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Accidente de Jo Schlesser
Ana Iturgaiz

**Ana Iturgaiz**, nada en Getxo (Biscaia) o 17 de outubro de 1965, é unha escritora vasca en lingua castelá. Desde a década de 1990 reside en Madrid.

## Traxectoria
Licenciouse en Historia pola Universidade de Deusto, e traballou como bibliotecaria arquiveira. Publicou varios contos en antoloxías.

## Obras 
* *Bajo las estrellas* (novela histórica, 2012).
* *Es por ti* (2012).

## Premios e recoñecementos 
* Finalista do Premio de Novela Romántica 2010, organizado por Ediciones B e El Rincón de la Novela Romántica.
* Premio ao mellor romance histórico 2013, outorgado pola revista *Romántica*
* Finalista do I Concurso de Relato Curto Rincón de la Novela Romántica
* Finalista no IV Certame de Relatos Breves de RENFE.

## Notas
Altered Carbon (serie de televisión)

***Altered Carbon*** é unha serie de televisión estadounidense creada por Laeta Kalogridis e baseada na novela homónima do autor inglés Richard K. Morgan gañadora do premio Philip K. Dick. A primeira tempada consta de dez episodios e foi estreada por Netflix o 2 de febreiro de 2018. que foi estreada o 27 de febreiro de 2020. Un filme anime ambientado entre a primeira e a segunda tempada será estreado o 19 de marzo de 2020.

## Sinopse 
No ano 2384, a identidade humana pode conterse nun soporte dixital e transferirse dun corpo a outro, o que permite os seres humanos sobrevivan á morte física ó asegurarse que as súas lembranzas e a súa conciencia sexan "inseridos" en novos corpos. Takeshi Kovacs, un exmembro de unidades militares especiais, é asasinado e inserido, 250 anos despois, no corpo que antes era propiedade de Elias Ryker, un oficial de policía de Bay City, grazas de Laurens Bancroft, un adiñeirado e poderoso aristócrata de 365 anos de idade que aparentemente se suicidou, perdendo todas as súas lembranzas dos intres previos á morte. Bancroft está convencido de que non se suicidou e contrata a Takeshi Kovacs para investigar o que el considera un asasinato.

## Personaxes 
### Principais 
* Joel Kinnaman como Takeshi Kovacs
* James Purefoy como Laurens Bancroft
* Martha Higareda como Kristin Ortega
* Dichen Lachman como Reileen Kawahara
* Trieu Tran como Mister Leung

### Recorrentes 
* Will Yun Lee como Kovacs orixinal
* Marlene Forte como Alazne Ortega
* Byron Mann como O.G. Kovacs
* Tamara Taylor como Oumou Prescott
* Adam Busch como Mickey
* Olga Fonda como Sarah
* Waleed Zuaiter como Samir Abboud
* Hiro Kanagawa como Capitán Tanaka

## Produción 
A serie foi encargada por Netflix en xaneiro de 2016, quince anos despois de que Laeta Kalogridis optara orinxinalmente de converter a novela nunha longametraxe. Segundo Kalogridis, a natureza complexa da novela e o seu contido clasificado para unha audiencia adulta impediu vender a idea antes de que de Netflix encargara a serie. Steve Blackman fixo a figura de co-creador. Miguel Sapochnik dirixiu o episodio piloto. A serie foi producida en Vancouver, na Columbia Británica, o Canadá.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina de Netflix
* 
* Ficha en RottenTomatoes
Super Bowl III

O **Super Bowl III** foi o terceiro partido polo Campionato Mundial da AFC-NFC (en inglés: *AFL-NFL World Championship Game*), máximo trofeo do fútbol americano profesional. É a primeira edición do trofeo na cal se utilizou por vez primeira o nome de "Super Bowl". Foi xogado o 12 de xaneiro de 1969 no Orange Bowl de Miami, Florida (Estados Unidos). Neste encontro de fútbol americano, os New York Jets, campións do título da American Football League (AFL) derrotaron aos abafadores favoritos Baltimore Colts, campións da National Football League (NFL) por 16−7. Este encontro está considerado como unha das maiores sorpresas da historia deste deporte. Esta edición, xunto coa Super Bowl II, foron as dúas xogadas de forma consecutiva no mesmo estadio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial da National Football League
Aeroporto de Paderborn Lippstadt

O **aeroporto de Paderborn Lippstadt**  é un aeroporto internacional menor na área de Ostwestfalen-Lippe do estado alemán de Renania do Norte-Westfalia. Está situado preto da cidade de Büren, a uns 18 quilómetros do centro de Paderborn. Opera principalmente voos cara a destinos de vacacións europeos.

## Aeroliñas e destinos
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
Lubián

O topónimo **Lubián** pode referirse a:

;En Galiza
***Lubián**, lugar da parroquia de Oural, no concello de Boqueixón;
***Lubián**, lugar da parroquia de Sillobre, no concello de Fene;
***Lubián**, lugar da parroquia de San Salvador de Tebra, no concello de Tomiño.

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***Lubián**, concello da provincia de Zamora.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Lumián**, lugar da parroquia de Santa Baia de Castro, no concello de Coristanco.
Aeroporto de Martinica Aimé Césaire

O **aeroporto internacional de Martinica Aimé Césaire**  é o aeroporto de Martinica, nas antillas francesas. Está situado en Le Lamentin, un suburbio da súa capital, Fort-de-France. Foi inaugurado no ano 1950 e no ano 2007 recibiu o seu nome actual, na honra do autor e político Aimé Césaire.

## Aeroliñas e destinos 
### Pasaxeiros 
### Carga 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
Lugar do Monte

Como topónimo **Lugar do Monte** pode referirse a:

;En Galiza
***Lugar do Monte**, lugar da parroquia de Vilar de Astrés, no concello de Ourense;
***O Lugar do Monte**, lugar da parroquia de Nigrán, no concello de Nigrán.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Don Quijote (Madrid)

***Don Quijote*** foi unha revista satírica editada na cidade española Madrid entre 1892 e polo menos, 1902. Tiña unha tirada semanal e foi unha publicación satírica irreverente e anticlerical que tiña como lema: 
## Traxectoria 
A revista, editada en Madrid, publicouse entre 1892 e, polo menos, 1902; tiña unha tiraxe semanal e, nos primeiros números, dúas páxinas na que unha delas contiñas as caricaturas de Eduardo Sojo «Demócrito», o seu fundador e primeiro director. Posteriormente, foi dirixida por J. Osorio Pérez Castañón e desde 1901, por  Miguel Sawa.

Foi precedida por unha publicación homónima, editada na Arxentina e na que tamén participou Sojo. Na versión española colaborou, entre outros, o debuxante Manuel Tovar e publicaron escritos Valle Inclán, Pío Baroja, Juan Ramón Jiménez, Ramiro de Maeztu ou Blasco Ibáñez.

O 28 de xaneiro de 1898, Miguel Sawa publica un manifesto titulado "«*A la juventud española*" no que proclama o apoio da mocidade española á postura de Zola no "affaire Dreyfus".​

A duración da publicación é dubidosa pois mentres Ramírez e Viñals sinalan o ano 1902 e o 5 de marzo de 1903, para o final.​

Ficheiro:Don Carlos, Don Quijote, 25 de octubre de 1901 (cropped).jpg|Caricatura de Don Carlos (*Don Quijote*, 25 de outubro de 1901)
Ficheiro:Colección de cráneos catalanistas, Don Quijote, 15 de noviembre de 1901 (cropped).jpg|Colección de cranios catalanistas (*Don Quijote*, 15 de novembro de 1901)
Ficheiro:Don Carlos, Don Quijote, 21 de febrero de 1902 (cropped).jpg|Caricatura de D. Carlos (*Don Quijote*, 21 de febreiro de 1902)
Ficheiro:Don Quijote, 8 de agosto de 1902.jpg|Caricatura (*Don Quijote*, 8 de agosto de1902)
Ficheiro:Don Quijote, 7 de noviembre de 1902.jpg|Caricatura (*Don Quijote*, 7 de novembro de 1902)
Ficheiro:Don Quijote, 25 de julio de 1902.jpg|Caricatura (*Don Quijote*, 25 de xullo de 1902)
Ficheiro:Antonio Zozaya, Don Quijote, 22 de agosto de 1902 (cropped).jpg|Caricatura de Antonio Zozaya (*Don Quijote*, 22 de agosto  de 1902)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Ossorio y Bernard, Manuel (1903). *Ensayo de un catálogo de periodistas españoles del siglo XIX*. Madrid: Imprenta y litografía de J. Palacios.
* 
* 
*
Luaces

Como topónimo **Luaces** pode referirse a:

;En Galiza
***Luaces**, parroquia do concello de Pol;
****Luaces**, lugar de dita parroquia.
***Xerardo Luaces**, lugar da parroquia de Santa María de Neda, no concello de Neda.

Amais, como apelido pode referirse a:

***Patricio Delgado Luaces**, carlista e escritor galego (1850-1900);
***César Luaces Alonso**, político e enxeñeiro naval galego (1859-1916);
***Xosé María Cao Luaces**, caricaturista e xornalista galego (1862-1918);
***Eduardo Gómez Luaces**, historiador e xornalista galego (1904-1975);
***Joaquín Yarza Luaces**, historiador da arte galego (n. 1936);
***Antón Luaces**, xornalista galego (n. 1943);
***José Miguel Gato Luaces**, xornalista e cineasta galego (1946-2010);
***Pedro Luaces**, político e sindicalista galego (1947-2010);
***Lorena Luaces**, atleta galega (n. 1984).
Zak Storm

***Zak Storm*** (tamén coñecido como ***Zak Storm: Super Pirate***) é unha serie de animación por ordenador producida por Zagtoon, Method Animation, De Agostini Editore, SAMG Animation, MNC Animation e Man of Action. Estreouse en Canal J en Francia o 2 de decembro de 2016, e nos Estados Unidos a través de KidsClick dende o 30 de setembro de 2017 até o 7 de xaneiro de 2018, seguido por Discovery Family o 14 de outubro de 2017.

## Sinopse 
Zak Storm é un rapaz que no medio dunha competencia de surf é absorbido cara a dentro dos Sete Mares do Triángulo das Bermudas e convértese no capitán dun barco de inadaptados. Zak conta cunha espada máxica falante chamada Calabrass que lle permite empregar varias armaduras con armas que lle axudarán a enfrontar numerosos perigos na súa viaxe. Zak navega polos sete mares do Triángulo cun barco extraordinario e unha tripulación composta dunha espada enmeigada, unha teimuda princesa Atlante como primeira oficial, un viquingo, un viaxeiro espacial neurótico e unha pantasma.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
O Lugariño

O topónimo **O Lugariño** pode referirse a:

;En Galiza
***O Lugariño**, lugar da parroquia de Arcos, no concello de Mazaricos;
***O Lugariño**, lugar da parroquia de Argalo, no concello de Noia;
***O Lugariño**, lugar da parroquia de Randufe, no concello de Tui.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Lugar de Abaixo

Como topónimo **Lugar de Abaixo** pode referirse a:

;En Galiza
***Lugar de Abaixo**, lugar da parroquia de Fornelas, no concello da Pobra do Brollón;
***Lugar de Abaixo**, lugar da parroquia de Barbantes, no concello de Punxín;
***Lugar de Abaixo**, lugar da parroquia da Chanca, no concello de Sarria;
***O Lugar de Abaixo**, lugar da parroquia de Berdillo, no concello de Carballo;
***O Lugar de Abaixo**, lugar da parroquia de Santa Mariña do Incio, no concello do Incio.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Aeroporto de Trondheim, Værnes

O **aeroporto de Trondheim, Værnes**  é un aeroporto internacional que serve a Trondheim, unha cidade e municipio no condado de Sør-Trøndelag, en Noruega. Está situado en Værnes, unha vila no municipio de Stjørdal, no condado de Nord-Trøndelag, a 19 quilómetros ao leste de Trondheim. Operado pola compañía estatal Avinor, comparte instalacións coa Estación Aérea de Værnes da Real Forza Aérea de Noruega. No ano 2017 usaron o aeroporto un total de 4 428 897 pasaxeiros, sendo o cuarto máis concorrido do país. O aeroporto ten dúas terminais; unha data de 1994 e úsase para o tráfico doméstico, mentres que a outra é a renovación da antiga terminal principal de 1982 usada para voos internacionais. 

As principais aeroliñas no aeroporto son Scandinavian Airlines (SAS), Norwegian Air Shuttle e Widerøe; as tres compañías teñen Trondheim como unha cidade foval. A principal ruta é o servizo cara a Oslo, operado tanto por SAS como por Norwegian, sendo a décima ruta máis concorrida de Europa. Ámbalas dúas aeroliñas operan servizos usando tamén o Boeing 737 cara a Bergen, Bodø e Tromsø. SAS ten algúns servizos domésticos adicionais, mentres que Norwegian ten varias rutas internacionais de baixa frecuencia no aeroporto. Widerøe opera o avión rexional Dash 8 cara seis aeroportos en Helgeland, ademais de voar tamén a Sandefjord. Krohn Air proporciona servizos cara Molde. Trondheim ten servizos internacionais diarios cara Copenhague proporcionados por SAS, e cara Ámsterdam operados por KLM. O aeroporto tamén opera voos chárter, principalmente cara ao Mediterráneo. 

Værnes foi posto en uso polo exército de Noruega no ano 1887. O primeiro voo realizouse en 1914 e pouco a pouco foron construíndo as instalacións do aeródromo. As primeiras instalacións de certa consideración, entre as que había tres pistas de cemento, foron construídas pola *Luftwaffe* durante a segunda guerra mundial. Tras a guerra a Escola de Pilotos da Forza Aérea trasladouse a Værnes, aínda que en 1954 a meirande parte das outras actividades da forza aérea no centro de Noruega trasladáronse á base aérea de Ørland. A aviación civil comezou en 1951, cando a metade dos barracóns foron collidos para ser usados como terminal; a totalidade do edificio sería usado dende 1958. Os reactores comezaron a operar en Værnes en 1963, e a segunda terminal inaugurouse en 1965. A terceira terminal (a actual terminal internacional B) abriuse en 1985 e a cuarta, a terminal A, en 1994, xunto coa estación de ferrocarril.

## Aeroliñas e destinos 
### Pasaxeiros
### Carga
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
A Luz

O topónimo **A Luz** pode referirse a:

;En Galiza
***A Luz**, lugar da parroquia de Xiá, no concello de Friol;
***A Luz**, lugar da parroquia de Meder, no concello de Salvaterra de Miño;
***A Luz**, lugar da parroquia de Coruxo, no concello de Vigo;
***A Torre da Luz**, lugar da parroquia de Xiá, no concello de Friol.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Luxilde

O topónimo **Luxilde** pode referirse a:

;En Galiza
***Luxilde**, lugar da parroquia de Bóveda, no concello de Lugo;
***Luxilde**, lugar da parroquia de Vilar de Donas, no concello de Palas de Rei;
***Luxilde**, lugar da parroquia de Bretoña, no concello da Pastoriza.
Edificio Lloyd's

O '''Edificio Lloyd's''' de Londres é a sede do mercado de seguros Lloyd’s of London, está situado no número 1 de Lime street da City de Londres, nunha zona coñecida como Saint Mary Axe. Foi deseñado polo arquitecto británico Richard Rogers, gañador do premio Pritzker de arquitectura no 2007. Dende 2011 está incluído na lista de monumentos catalogados do Reino Unido, co máximo nivel (grao 1), sendo o edificio máis novo nesta categoría.

## Deseño 
O edificio foi deseñado por Richard Rogers e construído pola empresa Bovis entre os anos 1978 e 1986. Do mesmo modo que o Centro Pompidou de París (deseñado por Rogers e Renzo Piano), o Lloyd's foi un edificio innovador polo feito de plantear os seus servizos, como escaleiras, elevadores, condutos de electricidade e sistema de subministración de auga no exterior, permitindo liberar o interior, creando un espazo totalmente diáfano. Os doce elevadores panorámicos de vidro foron os primeiros deste tipo instalados no Reino Unido.

## Premios 
* Premio "Architecture at Work" do Financial Times, 1987
* Premio *Civic Trust*, 1987
* Premio da *Concrete Society*, 1987
* Premio rexional do RIBA, 1988
* Premio PA a innovación no deseño e a construción de edificios, 1988
* 8º Premio internacional Eternit de arquitectura, *mención especial*, 1988

## Galería 

Ficheiro:Inside Lloyd's of London.jpg|Interior
Ficheiro:Lloyd's Building - Atrium 11th floor looking at the Walkie-Talkie.jpg|Atrio
Ficheiro:Lloyd's 20.jpg|Zona de traballo
Ficheiro:Lloyd's building 3.jpg|Vista a pé de rúa
Ficheiro:Lloyd's Facade.jpg|Fachada do edificio de 1925

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Blog cun artigo sobre o Edificio Lloyd's
Proteína inhibidora da quinase dependente de ciclina

Unha **proteína inhibidora da quinase dependente de ciclina** é unha proteína que inhibe a quinase dependente de ciclina. Hai varias. Algunhas funcionan como proteínas supresoras de tumores. A progresión do ciclo celular é controlada negativamente polos inhibidores de quinases dependentes de ciclinas (chamados CDIs, CKIs ou CDKIs). As CDIs están implicadas na detención do ciclo celular na fase G1.

## Exemplos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
TOMS-EP

**TOMS-EP**, acrónimo de **Total Ozone Mapping Spectrometer - Earth Probe**, é un satélite artificial da NASA lanzado nun foguete Pegasus XL desde a Base Vandenberg da Forza Aérea o 2 de xullo de 1996.

## Características 
A misión de TOMS-EP foi continuar as medicións da distribución de ozono e dióxido de xofre na atmosfera terrestre feitas por anteriores satélites, como o Nimbus 7 estadounidense e o Meteor 3 soviético. As medicións continuaron mediante satélites como ADEOS e Meteor 3M. Tiña unha altura de 1,73 m e 3,90 m de envergadura cos paneis solares estendidos, que xeraban unha potencia de ata 275 vatios. O satélite estabilizábase nos tres eixos.

O lanzamento de TOMS-EP estaba programado para 1994, pero o fallo dos dous primeiros Pegasus XL atrasou o lanzamento a 1996, facendoo coincidir con ADEOS, o seu sucesor, que tamén se adicou a facer medicións do ozono. Finalmente púxose TOMS-EP nunha órbita inferior á planeada para non recoller os mesmos datos que ADEOS e de paso facer medicións de maior resolución.

O instrumento TOMS tiña unha masa de 35&nbsp;kg e consumía 25 W de potencia de media. Facía medicións cunha resolución de 47&nbsp;km no nadir e 62&nbsp;km en xeral, recollendo datos en bandas de 2750&nbsp;km de longo. Era capaz de facer 35 medicións cada 8 segundos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
*Pegasus XL
A Roda do Castro

**A Roda do Castro** ou **castro de Piñeiro** é un poboado castrexo de outeiro fortificado situado en Ares, no límite con Mugardos.

## Descrición
É un casto de cumio fortificado de tamaño monumental aproveitando as formas do monte. Ten forma circular case duns 100 metros de diámetro. A croa é unha carballeira. Ten defensas dobres concéntricas e dous foxos. Están ben conservadas as defensas ao leste. Ao oeste están moi achairadas e só se conserva unha das liñas defensivas de moi pouca altura. Polo norte ten un antecastro.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castros de Galicia
* Cultura castrexa
* Arco Ártabro
### Bibliografía 
* Carneiro Rey, J. A. (2003): "O castro do Piñeiro (península de Ares-Mugardos) ", en *Cátedra. Revista Eumesa de Estudios*.
Brian McGuire

**Brian McGuire**, nado en East Melbourne o 13 de decembro de 1945 e finado no Circuíto de Brands Hatch (Reino Unido) o 29 de agosto de 1977, foi un piloto de carreiras e construtor australiano.

## Traxectoria
McGuire viaxou ao Reino Unido desde Australia con outro novo e esperanzador piloto, Alan Jones, pero non gozou do éxito do seu compatriota. McGuire participou en dous Grandes Grandes Premios da Fórmula Un. Co seu Williams FW04 privado no Gran Premio do Reino Unido de 1976, presentouse como piloto de reserva e finalmente non puido competir.

Para a carreira de 1977, modificou o seu Williams FW04 montoulle un motor Coswosth e cambioulle o nome ao de McGuire BM1, pero non conseguiu cualificar. McGuire morreu practicando con este coche durante unha carreira do Campionato do Shellsport G8 en Brands Hatch máis tarde ese ano.

## Rexistro de carreiras 
### Resultados completos do campionato de Europa F5000
(key) (As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**, as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*).

### Resultados completos nas Shellsport International Series
(key) (As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**, as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*).

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Small, Steve (1995): ''The Grand Prix Who's Who*
* 1976 Shellsport International Series, *GEL Motorosport Information - The Formula One Archive*, Consultado o 27 de abril de 2011.
* 1977 Shellsport G8 International Series, *GEL Motorosport Information - The Formula One Archive'', Consultado o 27 de abril de 2011.
Gerhard Mitter

**Gerhard Karl Mitter** nado o 30 de agosto de 1935 e finado o 1 de agosto de 1969) foi un piloto Alemán de Fórmula Un e coches deportivos.

Mitter naceu en Schönlinde (Krásná Lípa) en Checoslovaquia, pero a súa familia foi expulsada logo da segunda guerra mundial a partir de aí residiu en Leonberg preto de Stuttgart.

Despois das motos de carreiras, cambiou a Fórmula Júnior, converténdose no mellor piloto alemán con 40 vitorias. En 1963, Mitter gañou a Fórmula Júnior (Eifelrennen) en Nürburgring.

Mitter tamén participou en sete Grandes Premios, debutando o 23 de xuño de 1963. Logrou un total de tres puntos de campionato na súa casa Gran Premio de Alemaña de 1963 cun vello Porsche 718 de . Impresionado por isto, Lotus deulle unha oportunidade nos anos seguintes.

En coches deportivos e subidas con Porsche, logrou moitas vitorias, por exemplo o Campionato de Europa de Subidas 1966-1968 contra Ferrari, as 24 Horas de Daytona de 1968 (Porsche 907) e a Targa Florio de 1969 (Porsche 908) como a súa gran vitoria final.

Debido á longa pista de Nürburgring, foi posible participar no Gran Premio de Alemaña con coches de Fórmula 2 que clasificaron no seu propio contesto. Mitter morreu alí en Schwedenkreuz mentres practicaba no Gran Premio de Alemaña de 1969 co proxecto de F2 de BMW. Como sospeitaban dun fallo de suspensión ou de dirección, o equipo de BMW con Hubert Hahne e Dieter Quester retirouse da carreira, igual que o compañeiro de Mitter en Porsche, Hans Herrmann. Udo Schütz, o seu compañeiro de condución en Porsche na tempada da World Championscar Sportscar de 1969 con quen gañara a Targa tres meses antes, sobrevivira a un mal choque nas 24 Horas de Le Mans de 1969 e retirouse.

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

### Resultados completos na Fórmula Un fora do campionato 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

### Resultados completos nas 24 Horas de Le Mans
### Resultados completos das 12 Horas de Sebring
## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
TRACE

**TRACE**, acrónimo de **Transition Region and Coronal Explorer**, foi un observatorio espacial da NASA lanzado nun foguete Pegasus XL desde a Base Vandenberg da Forza Aérea o 2 de abril de 1998.

## Características 
A misión de TRACE foi estudar o Sol no ultravioleta, para o cal levaba un telescopio de 30&nbsp;cm de apertura a bordo cun campo de visión de 8,5 minutos de arco e unha resolución de 1 segundo de arco. Entre os obxectivos de TRACE estaban:

*Seguir a evolución das estruturas do campo magnético solar, desde o interior ata a corona.
*Estudar o mecanismo de quecemento da atmosfera solar exterior.
*Descubrir as causas das erupcións solares e das execcións de masa.

A nave estabilizábase nos tres eixos e a enerxía era proporcionada por catro paneis solares que proporcionaban uns 200 vatios de potencia que alimentaban unha batería cunha capacidade de 9 amperio-hora. As comunicacións tiñan lugar en banda S mediante un transpondendor de 5 W de potencia. O observatorio foi posto fóra de servizo o 21 de xuño de 2010.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
*Pegasus XL
### Ligazóns externas
*TRACE na web da (NASA).
Paul England

**Paul England** nado en Melbourne o 28 de marzo de 1929 e finado na mesma cidade o 17 de xuño de 2014 foi un piloto australiano.

## Traxectoria
Traballou para a empresa Repco e pilotou o seu propio motor Holden 138 gris, motor Ausca de competición que usaba unha carrozaría de fibra de vidro baseada no Maserati A6GCS. O AUSCA tamén gañou o Trofeo Tom Sulman no Amaroo Park en 1980 co novo propietario e piloto Bruce Polain que restaurou o coche coa axuda de Dave Mawer.

England disputou unha única carreira de Gran Premio de Fórmula Un, o Gran Premio de Alemaña de 1957, nun Cooper T41-Climax de Fórmula 2. Retirouse da carreira debido a unha falla co distribuidor. Logo do seu regreso de Europa, England  gañou tres Australian Hillclimb Championships, en 1970, 1973 e 1974.

Logo de retirarse das carreiras, England posuía unha compañía de enxeñería xeral chamada Paul England & Staff en Essendon (Victoria, Australia). Paul England & Staff é dirixido pola súa filla máis vella, Lisa Mary Coulton e o seu marido Steven Coulton. Paul tiña nove netos.

Na década de 1970, a compañía de England construíu motores Ford de 1.6 litros para motos que se coñecían comunmente como motores England.

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Profile at grandprix.com
Macedo

O topónimo **Macedo** pode referirse a:

;En Galiza
***Macedo**, lugar da parroquia de San Martiño de Condes, no concello de Friol;
***Macedo**, lugar da parroquia de Ourol, no concello de Ourol;
***Zaramacedo**, lugar da parroquia de Lamas, no concello de Boqueixón;
***Zaramacedo**, lugar da parroquia de Bando, no concello de Santiago de Compostela.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Macedos**, lugar da parroquia de Urdilde, no concello de Rois.
Madeiro

Como topónimo **Madeiro** pode referirse a:

;En Galiza
***Madeiro**, lugar da parroquia do Hospital, no concello do Incio;
***O Madeiro**, lugar da parroquia de Cervo, no concello de Cervo;
***O Madeiro**, lugar da parroquia de Toxos Outos, no concello de Lousame.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Ponte dos Madeiros**, lugar da parroquia de Freás de Eiras, no concello de Ramirás.
Madelos

Como topónimo **Madelos** pode referirse a:

;En Galiza
***Madelos**, parroquia do concello de Friol;
***Queimadelos**, parroquia do concello de Mondariz;
***Madelos**, lugar da parroquia de Carelle, no concello de Sobrado;
***Promadelos**, lugar da parroquia de San Claudio, no concello de Ortigueira;
***Prumadelos**, lugar da parroquia de Illobre, no concello de Vedra.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***A Ramadela**, lugar da parroquia de Igrexafeita, no concello de San Sadurniño.
TOPEX/Poseidon

**TOPEX/Poseidon** é un satélite artificial colaboración da NASA e do CNES francés lanzado nun foguete Ariane 42P desde o Centro Espacial de Kourou o 10 de agosto de 1992.

## Características 
A misión de TOPEX/Poseid foi estudar varios aspectos dos océanos terrestres, como o seu nivel, altura e correntes mariñas. Levaba a bordo dous altímetros por radar para facer medicións precisas e outros instrumentos. O satélite estabilizábase nos tres eixos e a enerxía era proporcionada por un panel solar capaz de producir ata 2100 vatios de potencia que alimentaban un conxunto de tres baterías cunha capacidade de 50 amperio-hora cada unha. As comunicacións tiñan lugar grazas a unha antena de alta ganancia de 1,2 m de longo. O satélite foi posto fóra de servizo en xaneiro de 2006, pero a súa misión foi continuada por Jason 1.

## Instrumentos 
TOPEX/Poseidon levaba os seguintes instrumentos a bordo:

*Altímetro de dúas frecuencias (nas bandas C e Ku) para medir a altura do satélite respecto da superficie do mar.
*Radiómetro de microondas TOPEX (TMR) para medir a cantidade de vapor de auga na liña de visión do radar para corrixir os atrasos no pulso de radar e mellorar a precisión das medidas de altura.
*Altímetro de estado sólido dunha soa frecuencia (SSALT), funcionando a 13,65 GHz (banda Ku) para medir a altura sobre o nivel do mar, a velocidade do vento e a altura das ondas.
*Reflector láser para facer seguimento do satélite desde terra e calibrar os altímetros.
*Un receptor GPS para determinar a órbita con precisión.
*O posicionador por radio e dopler DORIS para seguimento do satélite, medicións do campo gravitatorio e correccións ionosférica para o instrumento SSALT.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
*Ariane 42
### Ligazóns externas
*TOPEX/Poseidon na web da PODAAC (NASA).
Maderne

Como topónimo **Maderne** pode referirse a:

;En Galiza
***Maderne**, parroquia do concello da Fonsagrada;
****Maderne**, lugar de dita parroquia;
****Liñares de Maderne**, lugar de dita parroquia;
***Maderne**, lugar da parroquia de Lourenzá, no concello de Lourenzá.