Stiffelio

***Stiffelio*** é unha ópera en tres actos con música de Giuseppe Verdi e libreto en italiano de Francesco Maria Piave, baseado na obra teatral ''Le Pasteur, ou l'Évangile et le Foyer* de Émile Souvestre e Eugène Bourgeois. Foi estreada o 16 de novembro de 1850 no Teatro Grande de Trieste, resultando un fracaso que obrigou a Verdi a alterar radicalmente a ópera aumentándoa nun acto (pasando polo tanto a ter catro actos) e pasando a acción a transcorrer na Idade Media; esta nova versión foi presentada baixo o título de *Aroldo* en 1857 cun grande éxito e cunha crítica máis favorable.

Esta ópera represéntase pouco na actualidade, aparecendo nas estatísticas de Operabase con só 7 representacións no período 2005-2010, sendo a 79ª ópera máis representada en Italia e a 20ª de Verdi.

## Personaxes 
## Argumento 
### Acto I 
Stiffelio, un pastor protestante, volve ao castelo do seu sogro Stankar logo de terse adicado á predicación. É acollido co calor da súa familia e os seus amigos. Só a súa dona Lina mostra un comportamento axitado. O pastor é reclamado para ofrecer o seu parecer esclarecedor sobre unha cuestión delicada: viuse fuxir a un home, na noite, por un balcón do castelo, mais na fuxida perdeu unhas follas. Stiffelio sospeita que se trata dun adulterio -sen sospeitar mínimamente da súa muller- e decide magnánimamente lanzar as follas ao lume. Lina suspira aliviada, mais logo, soa na súa habitación, decide escribir ao seu home para revelarlle o seu segredo. Entón aparece Stankar, que lle impón á súa filla a prohibición de revelarlle ao seu home un asunto tan vergoñento.
Entrementres, Raffaele, o sedutor, tenta comunicarse con Lina deixando soltando un billete nun libro (*O Mesías* de Klopstock) que o curmán Federico deberá facer chegar a Lina. O ancián Jorg, ministro protestante e amigo de Stiffelio, asiste á escena sen ser visto e, engañándose, conclúe que o amante é Federico e denuncia o feito a Stiffelio.
Durante unha cerimonia na súa honra, Stiffelio diríxese con severidade a Federico, esixíndolle o a entrega de *O Mesías*. Entón cae o billete de Raffaello, Stankar apresúrase a recollelo para que o xenro non poida ler o seu contido.

### Acto II 
De noite. Lina prega á súa nai no antigo camposanto do castelo. Aquí é sorprendida por Raffaello, que lle declaro o seu amor. Chega Stankar e impón ao sedutor baterse en duelo. Mais o ruído das espadas fai que chegue Stiffelio, quen ordena aos contendentes que se reconcilien no nome de Deus. Stankar, furibundo, non pode conterse e revela ao seu xenro a verdade. Stiffelio, trastornado, quere matar a Raffaele coas súas propias mans, cando sente a un coro de penitentes que entoa un salmo. Jorg pídelle a Stiffelio que entre na igrexa para celebrar a función. Atordado por todo o ocorrido, e polo violento contraste entre o seu instinto e a súa fe, Stiffelio cae ao pé da Cruz.

### Acto III 
Nunha sala do castelo, Stankar reflexiona sobre a deshonra que caeu sobre a súa familia, pensando no sucedido: mais cando Jorg lle comunica que Raffaele está volvendo ao castelo para entrevistarse con Stiffelio, decide aproveitar a situación para asasinalo. Stiffelio entrégalle á súa dona un escrito para que o asine, autorizando o divorcio. Lina prégalle entre bágoas que abandone esa idea, mais finalmente cede e asina. Dirixíndose non ao home, senón ao pastor, pídelle confesión. A muller admite o adulterio mais afirma ter permanecido sempre fiel ao seu home no máis profundo do seu corazón. Cando queda só, Stiffelio pregúntase como debe comportarse ante o seu rival, cando ve aparecer a Stankar coa espada ensanguentada coa que acaba de matar a Raffaele.
Stiffelio, absorto nos seus pensamentos, disponse a celebrar a misa, mentres o sabio Jorg recoméndalle deixarse inspirar pola Biblia. Dende o alto do púlpito, Stiffelio le publicamente a parábola da adúltera, que dirixida a Lina, equivale ao perdón.

## Estrutura 
* Sinfonia
### Acto I 
* 1 Introduzione
** Introduzione *Oh santo libro* (Jorg, Stiffelio, Stankar) Escena I-II
** Racconto *Di qua varcando sul primo albore* (Stiffelio, Stankar, Raffaele, Lina) Escena II
** Scena *Son molti giorni?* (Stankar, Stiffelio, Lina, Raffaele, Jorg) Escena II
** Settimino *Colla cenere disperso'' (Stiffelio, Stankar, Raffaele, Lina, Jorg, Dorotea, Federico) Escena II
** Seguito e Stretta dell'Introduzione *Viva Stiffelio! viva!* (Stiffelio, Stankar, Raffaele, Lina, Jorg, Dorotea, Federico, Coro) Escena III
* 2 Scena e Aria di Stiffelio
** Scena *Non ha per me un accento!...* (Stiffelio, Lina) Escena IV
** Aria *Vidi dovunque gemere* (Stiffelio) Escena IV
** Tempo di mezzo *Cielo, che orror!* (Lina, Stiffelio) Escena IV
** Cabaletta ''Ah, v'appare in fronte scritto* (Stiffelio, Lina, Stankar) Escena IV-V
* 3 Scena e Preghiera di Lina
** Scena *Tosto ei disse!...* (Lina) Escena VI
** Preghiera *A te ascenda, o Dio clemente* (Lina) Escena VI
* 4 Scena e Duetto di Lina e Stankar
** Scena *Verrà... dovrò risponder!* (Lina, Stankar) Escena VI-VII
** Duetto *Dite che il fallo a tergere* (Stankar, Lina) Escena VII
** Tempo di mezzo *Basti adesso, quel pianto tergete* (Stankar, Lina) Escena VII
** Cabaletta *Or meco venite, il pianto non vale* (Stankar, Lina) Escena VII
* 5 Scena, Coro, Finale I
** Scena *M'evitan!... ma il colloquio* (Raffaele, Jorg, Federico) Escena VII-IX
** Coro *Plaudiam! Di Stiffelio - s'allegri il soggiorno* (Coro, Stiffelio, Jorg) Escena X-XI
** Finale I *Cugino, pensate al sermone?* (Dorotea, Federico, Lina, Raffaele, Stiffelio, Coro) Escena XI
** Settimino *Oh, qual m'invade ed agita* (Stiffelio, Stankar, Raffaele, Lina, Jorg, Dorotea, Federico) Escena XI
** Stretta del Finale I *Chi ti salva, o sciagurato* (Stiffelio, Stankar, Raffaele, Lina, Jorg, Dorotea, Federico, Coro) Escena XI
### Acto II 
* 6 Scena e Aria di Lina
** Scena *Oh cielo!... ove son io!...* (Lina) Escena I
** Aria *Ah, dagli scanni eterei* (Lina) Escena I
** Tempo di mezzo *Lina... Lina?* (Raffaele, Lina) Escena II
** Cabaletta *Perder dunque voi volete* (Lina) Escena II
* 7 Duetto di Raffaele e Stankar, Quartetto e Finale II
** Scena *Io resto. - Allor Rodolfo saprà tutto.* (Raffaele, Lina, Stankar) Escena III
** Duetto *Scegli... - Un duello?* (Stankar, Raffaele) Escena IV
** Scena *Qual rumore!... Un duello!...* (Stiffelio, Raffaele, Stankar, Lina) Escena V-VI
** Quartetto *Ah!... Era vero?...* (Stiffelio, Raffaele, Stankar, Lina) Escena VI
** Finale II *Dessa non è, comprendilo* (Stankar, Stiffelio, Raffaele) Escena VI
** Preghiera nel Finale II *Non punirmi, Signor, nel tuo furore* (Coro, Jorg, Stiffelio) Escena VI-VII
### Acto III 
* 8 Scena e Aria di Stankar
** Scena *Ei fugge!... e con tal foglio* (Stankar) Escena I
** Aria *Lina, pensai che un angelo* (Stankar) Escena I
** Tempo di mezzo *Ah, si finisca...* (Stankar, Jorg) Escena II-III
** Cabaletta *Oh gioia inesprimibile* (Stankar) Escena III
* 9 Scena e Duetto di Lina e Stiffelio
** Scena *Dite ai fratei che al tempio* (Stankar, Jorg, Stiffelio, Raffaele, Lina) Escena IV-V-VI
** Duetto *Opposto è il calle che in avvenire* (Stiffelio, Lina) Escena VI
** Tempo di mezzo *Ma colui!... - Fu tradimento...* (Stiffelio, Lina, Stankar) Escena VI-VII
** Cabaletta *Ah sì, voliamo al tempio* (Stiffelio, Lina) Escena VIII
* 10 Preghiera e Finale ultimo
** Preghiera *Non punirmi, Signor, nel tuo furore* (Coro, Dorotea, Federico, Stankar, Lina) Escena IX
** Scena finale *Stiffelio? - Eccomi...* (Jorg, Stiffelio, Lina, Coro) Escena X

## Edición crítica 
A edición crítica de *Stiffelio*, editada por Kathleen Kuzmick Hansell, foi publicada por University of Chicago Press e Ricordi.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Tornando a Stiffelio'', actas do Simposio Internacional de Estudos (Venecia, 17-20 de decembro de 1985), editado por Giovanni Morelli, Olschki, Firenze 1987 - ISBN 88-222-3484-7