open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Resistencia, Chaco

**Resistencia** é unha cidade da Arxentina, capital e cidade máis poboada da Provincia do Chaco, ademais do seu principal centro cultural e económico. Abarca a área metropolitana, coñecida como Gran Resistencia, que en 2001 alcanzaba os 350 mil habitantes.

Está situada ao sueste da provincia e na parte nordeste do departamento San Fernando, do cal é capital. A proximidade coa cidade de Corrientes permite a integración de ambas cidades en forma de conurbano, o que as converte nun importante centro metropolitano do Nordeste arxentino (NEA). Na rexión NEA destaca como un nó de comunicacións.

A nivel nacional é recoñecida como *Capital Nacional das Esculturas*, pola presenza de numerosas obras escultóricas nas rúas da cidade que a converten nun museo a ceo aberto.

A municipalidade de Resistencia é o órgano encargado de rexer a urbe e as zonas rurais da mesma. Esta extensión avanza polo departamento San Fernando cara ao norte e sur da cidade, quedando algunhas poboacións da ruta Provincial Nº 13 baixo a xurisdición da mesma. A principal actividade económica é a administración pública, o comercio e os *call center*.

Xeograficamente é atravesada polo río Negro, e conta cunha gran cantidade de lagoas; o seu clima é semitropical semiestépico.

Foi fundada en 1878 sobre a base dun asentamento forestal, ao que se sumou un continxente de inmigrantes friulianos que formaron a primeira colonia agrícola do Chaco, e que permitiría logo a colonización do resto do territorio.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Municipalidade de Resistencia Sitio oficial
* Bienal Internacional de Esculturas, Resistencia, Provincia do Chaco Sitio oficial da Bienal de Esculturas, Arxentina
* Coordenadas xeográficas e imaxes satélite
* Gran Resistencia en maps.google.com
* Complejo Cultural Provincial Guido Miranda Sitio oficial do Complejo Cultural Guido Miranda
* Casa de las Culturas Blog oficial de La Casa de las Culturas, Resistencia, Arxentina
* Centro Cultural Alternativo (CECUAL) Blog oficial do CECUAL
Resistencia térmica

A **resistencia térmica** dun material representa a capacidade do material de opoñerse ao fluxo da calor. No caso de materiais homoxéneos é a razón entre o grosor e a condutividade térmica do material; en materiais non homoxéneos, a resistencia é o inverso da condutancia térmica.

## Resistencia térmica total 
A resistencia térmica total Rt é a inversa do coeficiente de transmisión de calor dun elemento, que é a suma das resistencias térmicas superficiais e a resistencia térmica do elemento construtivo. Verifícase que:

 R_t = \frac{1}{K} = Rs_e + Rs_i + R 

## Capas homoxéneas 
A resistencia térmica R dunha capa homoxénea de material sólido, en metro cadrado por kelvin e por vatio, vén dada por:

 R = \frac{e}{\lambda}  

Onde e é o grosor da capa (m) e {\lambda}  (lambda) a condutividade térmica do material, W/(K·m).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
*Táboa coa condutividade térmica dos elementos .
World War Z (filme)

***World War Z*** é un filme británico-estadounidense dirixido por Marc Forster que se estreou no 2013. O guión de Matthew Michael Carnahan baséase na novela *World War Z* de Max Brooks. O filme está protagonizado por Brad Pitt no papel de Gerry Lane, un antigo investigador das Nacións Unidas que debe atopar o modo de deter unha pandemia zombi.

## Sinopse 
Cando o mundo comeza a ser invadido por unha pandemia de mortos viventes, o experto investigador das Nacións Unidas Gerry Lane (Brad Pitt) intentará evitar o que podería ser a fin da civilización. A destrución á que se ve sometida a raza humana faille percorrer o mundo enteiro buscando a orixe da horrible epidemia que ameaza á súa familia e ó resto da humanidade.

## Personaxes 
* Brad Pitt como Gerry Lane, un antigo membro das Nacións Unidas que é chantaxeado para que investigue a terrible pandemia que se está a espallar por todo o planeta.
* Mireille Enos como Karin Lane, muller de Gerry e nai de dúas nenas.
* Fana Mokoena como Thierry Umutoni, Secretario Xeral das Nacións Unidas.
* Daniella Kertesz como soldado israelí coñecida como "Segen" que acompaña a Gerry cando deixa Israel.
* James Badge Dale como Capitán Speke, ó cargo do Campamento Humphreys, en Corea do Sur.
* David Morse como exmembro da CIA prisioneiro por vender armas a Corea do Norte.
* Ludi Boeken como Jurgen Warmbrunn, Director da Mossad; responsable das defensas preventivas de Israel.
* Matthew Fox como soldado enviado por Thierry Umutoni para rescatar á familia Lane en Newark.
* Abigail Hargrove como Rachel Lane, filla máis vella de Gerry e Karin.
* Sterling Jerins como Constance Lane, filla máis nova de Gerry e Karin.
* Fabrizio Zacharee Guidoas como Tommy, rapaz que é rescatado pola familia Lane en Newark despois de que os seus pais foran infectados.

## Banda sonora 
En decembro de 2011 publicouse que Marco Beltrami sería o compositor de *World War Z*. En maio de 2013, a banda de rock británica Muse publicou un vídeo na súa canle de YouTube, no cal se revelaba que eles contribuirían na banda sonora de *World War Z*, e as cancións "Isolated System" e "Follow me" foron usadas. En xuño, Warner Bros. Records lanzou o álbum da banda sonora, que contén as composición orixinais de Beltrami.

# Philadelphia (4:03)
# The Lane Family (2:47)
# Ninja Quiet (2:54)
# Searching for Clues (5:33)
# NJ Mart (4:01)
# Zombies in Coach (3:43)
# Hand Off! (2:49)
# No Teeth No Bite (3:25)
# The Salvation Gates (4:24)
# Wales (5:22)
# Like a River Around a Rock (5:08)
Duración total (44:09)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
* 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en BoxOfficeMojo
Denticeps clupeoides

A dos **denticioptoideos** (*Denticiptoidei*) é unha das dúas subordes en que se divide a orde dos clupeiformes (a outra é a dos clupeoideos, que inclúe a case totalidade das especies) e que conta cunha soa familia, a dos **denticipítidos** (*Denticipitidae*), que só alberga unha especie ***Denticeps clupeoides***, que vive en augas doces do oeste africano.

*Denticeps clupeoides* é un peixe de pequeno tamaño (uns 15 centímetros) que se encontra soamente en ríos de Benín, Nixeria e o Camerún. Está relacionado con arenques sardiñas e bocareus, pero destaca pola súa grande aleta anal e as escamas denticuladas da cabeza (ao que alude o nome do xénero).

## Etimoloxía 
*Deticeps* vén do latín *denti-* (de *dentis*, xenitivo de *dens*, "dente") e *-ceps* (de *-capitis*, e este de *caput* "cabeza"), facendo alusión aos dentículos que lle dan á cabeza unha aparencia cas peluda.

O epíteto específico, *cupleoides*, significa "semellante aos arenques" (de *Clupea*, nome do xénero dos arenques, e *-oides*, parecido).

## Catacterísticas 
* Aleta dorsal con 8 ou 9 raios brandos, e aleta anal con numerosos raios (de 23 a 27, dada a súa gran lonxitude) que así mesmo son brandos. Non ten raios espiñentos en ningunha das aletas.
* Liña negra no dorso, desde a cabeza a aleta caudal. 
* Banda delgada escura desde o opérculo até a base da aleta caudal, que se ensancha no pedúnculo caudal.
* Corpo de coloración prateada con tons verdosos nos flancos, e ventre abrancazado, que se torna a cor amarela agrisada na rexión porterior.

## Notas 
## Véxase temán 
### Bibliografía 
* Greenwood, P. H. (1968): "The osteology and relationships of the *Denticipitidae*, a family of clupeomorph fishes". *Bulletin of the British Museum (Natural History) Zoology*, **16**: 215-273.
* Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World*. John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.
* Teugels, G. G. (1990): "*Denticipitidae*", pp.&nbsp;95–97. En C. Lévêque, D. Pauly e G. G. Teugels (eds.): ''Faune des poissons d'eaux douces et saumâtres de l'Afrique de l'Ouest''. Tome I. Col. Faune Tropicale n° XXVIII. París: Musée Royal de l'Afrique Centrale, Tervuren e ORSTOM.

### Outros artigos 
* Clupeiformes
* Clupeidos

### Ligazóns externas 
* *Denticeps clupeoides* en FishBase . Contén breve información e varias ilustracións do peixe.
* *Denticipitidae* en FishBase . Contén informacións sobre esta especie.
Rawson

**Rawson** é a cidade capital da provincia arxentina do Chubut, e cidade cabeceira do departamento homónimo, sendo a capital provincial de menor poboación do país. É unha cidade dedicada á administración, con varios edificios gobernamentais dos anos 1970, que ademais ten diversos atractivos culturais.

A cidade atópase no val inferior do río Chubut, a 7&nbsp;km da desembocadura do río no océano Atlántico. Nese lugar encóntrase Puerto Rawson, de actividade netamente pesqueira, onde destaca a "frota amarela", de barcos que pescan maiormente merluzas e lagostinos. Ademais, a 600 metros do porto atópase Playa Unión, balneario sobre mar aberto que recibe grande afluencia de turistas cada verán.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Concejo Deliberante de la ciudad de Rawson
* Universidad del Chubut
San Fernando del Valle de Catamarca

**San Fernando del Valle de Catamarca** é a capital da provincia arxentina de Catamarca, e do departamento Capital. Trátase dun importante centro turístico e comercial, como así tamén de activa vida cultural, que se desenvolve na súa universidade, institucións e museos.

Encóntrase emprazada nas beiras do río de El Valle e ao pé da Serra de Ambato e da Serra de Ancasti, ten 399&nbsp;km² e atópase a 550 msnm. Ten 162.601 habitantes, os que, sumados aos 40.255 habitantes dos outros departamentos do Gran San Fernando del Valle de Catamarca (Valle Viejo e Fray Mamerto Esquiú), representan arredor do 53,29 % da poboación da provincia.

San Fernando del Valle foi fundada o 5 de xullo de 1683 por Fernando de Mendoza y Mate de Luna, logo de varias fundacións nas que o pobo fora bautizado con diferentes nomes e trasladado a diferentes lugares do actual territorio da provincia de Catamarca. A localización da cidade constituía un cruzamento obrigado para as comunicacións de Santiago del Estero e San Miguel de Tucumán coa provincia da Rioxa, tratándose ademais dunha zona de terra fértil.

É un centro turístico por excelencia da provincia, sendo a súa arquitectura colonial un dos seus atractivos, e serve como enlace para moitos puntos turísticos. Ademais, trátase dun importante centro relixioso. Un dos principais eventos é a peregrinación á Virxe do Val, na que centos de peregrinos chegan a San Fernando del Valle de Catamarca para visitar a Igrexa da Virxe do Val (1694), coa imaxe venerada da Nosa Señora do Val.

A San Fernando pódese chegar por vía aérea, no Aeroporto Coronel Felipe Varela, situado a 15&nbsp;km ao sueste da cidade, con voos regulares a Buenos Aires e A Rioxa, ou por vía terrestre en coche ou en ómnibus, na Terminal de Ómnibus de San Fernando del Valle de Catamarca.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  
*  
*  

### Ligazóns externas 
* Sitio web da Municipalidade de San Fernando del Valle de Catamarca
* Coord. xeográficas e imaxes satélite
Corrientes

**Corrientes** (en guaraní: *Taragüí*) é unha cidade do nordeste da Arxentina, capital da provincia homónima. Está situada a beiras do Río Paraná, a uns 1200&nbsp;km augas arriba da súa desembocadura no Río da Prata.

A ponte General Manuel Belgrano, situada sobre o río Paraná, comunícaa coas veciñas cidades de Barranqueras e Resistencia na provincia de Chaco. Esta ponte ademais é o inicio da Ruta Nacional 16, a cal foi prolongada en 1973 coa inauguración da mesma.

Encóntrase sobre a Ruta Nacional 12 e a Ruta Provincial 5, a 315&nbsp;km da cidade de Posadas, capital de Misiones, a 346&nbsp;km de Asunción, capital de Paraguai, a 561&nbsp;km da cidade de Santa Fe e a 923&nbsp;km de Buenos Aires.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Sitio Web Oficial do Municipio da Cidade de Corrientes Municipalidade de Corrientes. 
* Sitio Federal
* Coord. xeográficas
Primeiro ministro de Camboxa

Esta é a lista dos primeiros ministros e outros xefes de goberno de Camboxa, de 1945 ata o presente.

## Protectorato francés de Camboxa (1945 ata o 1953) 
## Reino de  Camboxa (1953 ata o 1970) 
## República Khmer (1970 ata o 1976) 
## Kampuchea Democrática (1976 ata o 1979) 
## República Popular de Kampuchea (1979 ata o 1989) 
## Estado de Camboxa (1989 ata o 1993) 
## Reino de  Camboxa (1993 ata o presente)
Lingua lakota

A **lingua lakota** (tamén chamada **lakhota**, **teton**, **teton sioux**) é unha lingua síux falada pola tribo síux dos lakota. É considerada unha lingua separada, malia que é mutuamente intelixible con outras dúas linguas (cf. dakota occidental e oriental), e é considerada por moitos lingüistas unha das tres variedades da lingua síux. A lingua lakota é o idioma dunha das maiores comunidades lingüísticas nativo americanas dos Estados Unidos, con aproximadamente 6.000 falantes. A maioría deles viven nos estados das grandes chairas, en Dacota do Norte e Dacota do Sur. O lakota está clasificado como en perigo crítico polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

miniatura|Junior Garcia, un activista e mestre da Nación Lakota, falando a lingua.
Foi usada por primeira vez na escritura por misioneiros cara ao ano 1840, e dende entón evolucionou para reflectir as necesidades e usos contemporáneos.

## Fonoloxía 
### Vogais 
O lakota ten cinco vogais orais, , e tres vogais nasais,  (foneticamente ). O  e o  son máis abertos que as vogais cardinais correspondentes, máis achegado ó  e ó . Ortograficamente, as vogais nasais son escritas ,  ou ; historicamente, eran escritos con ogonek, .

### Consoantes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Ullrich, Jan, with Black Bear, Ben, Jr. (2016). *Lakota Grammar Handbook*. Lakota Language Consortium. .
* Ullrich, Jan. (2008). *New Lakota Dictionary*. Lakota Language Consortium. .
*Buechel, Eugene. (1983). *A Dictionary of Teton Sioux*. Pine Ridge, SD: Red Cloud Indian School.
* DeMallie, Raymond J. (2001). "Sioux until 1850". In R. J. DeMallie (Ed.), *Handbook of North American Indians: Plains* (Vol. 13, Part 2, pp.&nbsp;718–760). W. C. Sturtevant (Gen. Ed.). Washington, D.C.: Smithsonian Institution. .
* de Reuse, Willem J. (1987). "One hundred years of Lakota linguistics (1887-1987)". *Kansas Working Papers in Linguistics*, *12*, 13-42. Versión en liña .
* de Reuse, Willem J. (1990). "A supplementary bibliography of Lakota languages and linguistics (1887-1990)". *Kansas Working Papers in Linguistics*, *15* (2), 146-165. (Studies in Native American languages 6). Versión en liña .
* Parks, Douglas R.; & Rankin, Robert L. (2001). "The Siouan languages". In *Handbook of North American Indians: Plains* (Vol. 13, Part 1, pp.&nbsp;94–114). Washington, D.C.: Smithsonian Institution.
*Trechter, Sarah. (1999). "Contextualizing the Exotic Few: Gender Dichotomies in Lakhota". In M. Bucholtz, A.C. Liang, e L. Sutton (Eds) *Reinventing Identities* (pp.&nbsp;101–122). Nova York: Oxford University Press.
Gran San Fernando del Valle de Catamarca

miniatura|Localización do Gran Catamarca
Denomínase **Gran San Fernando del Valle de Catamarca** a aglomeración urbana que se estende da cidade arxentina de San Fernando del Valle de Catamarca dentro da provincia de Catamarca, aos departamentos Valle Viejo e Fray Mamerto Esquiú

Segundo o Censo da Arxentina de 2001 conta con 171.923 habitantes, sendo a aglomeración máis poboada da provincia de Catamarca e a n° 20 a nivel nacional.
No anterior censo contaba con 132.626 habitantes, o que representa un incremento de poboación do 29,62%.
 [miniatura|250px|De estilo [neoclásico, a Catedral Basílica é un dos máis significativos Monumentos Históricos Nacionais. Foi proxectada polo arquitecto milanés Luis Caravatti, e construída entre os anos 1859 e 1869.]]

## Notas
Cabaciña

*Este artigo trata sobre a cabaza, para as plantas herbáceas chamadas cabaciñas "Silene latifolia" e "Silene dioica" véxase artigo **subiote**.*

A **cabaciña** é unha variedade da especie de cucúrbita (***Cucurbita pepo***), unha planta herbácea anual da familia das cucurbitáceas, oriúnda de América do Norte, cuxo froito se emprega como alimento. Na actualidade é tamén cultivada extensamente en todo o mundo. Dependendo da variedade, a **cabaza** varía en forma e tamaño. A cabaciña coñécese internacionalmente cos nomes *zucchini* (do italiano) e *courgette* (do francés). En portugués coñécese como *aboborinha*, en castelán coma *calabacín* e en inglés *marrow* ou *squash*.

## Descrición 
[dereita|miniatura|200px|Cabaciña de gran tamaño en [Oroso (Galiza).]]
É unha planta rastreira que pode chegar aos 10&nbsp;m de lonxitude, de talos acanalados e de aspecto áspero e sarmentoso e con follas pubescentes, lobuladas e acorazonadas. As grandes flores amarelas son unisexuais; as masculinas teñen os estames soldados en forma de piar e en ambos sexos o cáliz está unido á corola.

Os froitos son oblongos e varían moito en tamaño, dependendo da variedade. A pela é lisa e dura e tamén varía na cor. As variedades que se sementan en maio ou xuño son de pela averdada-abrancazada, mentres que as sementadas polo outono son de tona escura.

Como todas as cucurbitáceas, *Cucurbita pepo* hibrida doadamente con outras especies afíns; esa é unha das causas da frecuente confusión entre as mesmas, das cales algunhas (como *Cucurbita maxima* e *Cucurbita moschata*) se cultivan tamén polo seu froito. Existen multitude de cultivares de diferentes cores e tamaños; as máis grandes chegan a pesar entre 18 a 36&nbsp;kg.

## Composición 
*Cucurbita pepo* ten un alto contido en auga (93%), é rica en minerais, especialmente potasio, vitamina C e β-caroteno.
miniatura|right|Planta de cabaciña. 
miniatura|right|Diferentes cabaciñas.
miniatura|right|Cabaciñas ben chegadas.
miniatura|Cabaciña 'Ufo'.

## Táxones infra-específicos 
Só 3 están aceptados:
* *Cucurbita pepo* subsp. *ovifera* (L.) D.S.Decker
* *Cucurbita pepo* subsp. *pepo*	
* *Cucurbita pepo* var. *texana* (Scheele) D.S.Decker.

## Sinonimia 
* *Pepo redinum calabacinum*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Balconmicrobio.com (como cultivar unha *cucurbita pepo* nunha horta urbana).
Lingua dakota

A **lingua dakota** (tamén chamada **dakhota**) é unha lingua síux falada pola tribo síux dos dakota. O dakota é considerada unha lingua estreitamente relacionada e mutuamente intelixible coa lingua lakota. Segundo datos de 2016 tiña 290 falantes. O dakota está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Fonoloxía 
### Vogais 
O dakota ten cinco vogais orais, /a e i o u/, e tres vogais nasais, /aŋ iŋ uŋ/.

### Consoantes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* DeMallie, Raymond J. (2001). Sioux until 1850. In R. J. DeMallie (Ed.), *Handbook of North American Indians: Plains* (Vol. 13, Part 2, pp.&nbsp;718–760). W. C. Sturtevant (Gen. Ed.). Washington, D.C.: Smithsonian Institution. .
* Parks, Douglas R.; & Rankin, Robert L. (2001). The Siouan languages. In *Handbook of North American Indians: Plains* (Vol. 13, Part 1, pp.&nbsp;94–114). Washington, D.C.: Smithsonian Institution.
* de Reuse, Willem J. (1987). One hundred years of Lakota linguistics (1887–1987) . *Kansas Working Papers in Linguistics*, *12*, 13-42.
* de Reuse, Willem J. (1990). A supplementary bibliography of Lakota languages and linguistics (1887–1990) . *Kansas Working Papers in Linguistics*, *15* (2), 146-165. (Studies in Native American languages 6).
*Rood, David S.; & Taylor, Allan R. (1996). *Sketch of Lakhota, a Siouan language*. In *Handbook of North American Indians: Languages* (Vol. 17, pp.&nbsp;440–482). Washington DC: Smithsonian Institution.
*
*Riggs, S.R., & Dorsey, J.O. (Ed.). (1973). Dakota grammar, texts, and ethnography. Minneapolis: Ross & Haines, Inc.
*Shaw, P.A. (1980). Theoretical issues in Dakota phonology and morphology. Nova York: Garland Publishing, Inc.
Paraná, Arxentina

**Paraná** é a cidade capital da provincia de Entre Ríos, República Arxentina. Atópase no centro-leste do país, sobre a marxe esquerda do río Paraná.

Posúe 137&nbsp;km² e unha poboación de 247&nbsp;863 habitantes, segundo datos definitivos do censo de 2010, sendo a cidade máis poboada da provincia. Ademais, é o principal compoñente do aglomerado chamado Gran Paraná. Xunto ao Gran Santa Fe conforman unha área urbana de máis de 850&nbsp;000&nbsp;habitantes, unidas por un túnel que atravesa o río. É a décimo cuarta poboación máis grande do país.

Paraná foi formándose na época da colonización española, pero non foi fundada como cidade, senón que a súa formación foi gradual. Entre 1853 e 1861 foi a capital da Confederación Arxentina.

Administrativamente é un municipio cabeceira do departamento Paraná, comprende unha área rural e a localidade do mesmo nome. Desde 2009 existe unha zonificación da cidade, a través de catro unidades relativamente autónomas.

## Toponimia 
O topónimo da cidade provén do río Paraná, en cuxa beira se encontra. A expresión deriva da lingua tupí-guaraní **pará** = *"mar"* e **ná** = *"parente"*. Paraná é, entón "parente do mar", en relación ao seu tamaño.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Municipalidad de Paraná* Concejo Deliberante
* Facultad Regional (UTN)
* Universidad Autónoma (UADER)
* Turismo en Paraná, Entre Ríos
Formosa

**Formosa** pódese referir a:
* Ría Formosa, lagoa litoral situada na rexión do Algarve, Portugal.
* Illa de Formosa ou Illa de Taiwán.
* República de Formosa, de curta vida, que existiu en 1895 na illa de Formosa (Taiwán).
* Estreito de Formosa, que separa Taiwán da China continental.
* Provincia de Formosa, na Arxentina.
* Departamento Formosa, da provincia arxentina homónima.
* Cidade de Formosa, capital da provincia arxentina.
* Formosa, municipio do estado de Goiás, Brasil.
* Formosa, distrito do municipio de Dourados, Mato Grosso do Sul, Brasil.
* Formosa do Rio Preto, municipio da Baía, Brasil.
* Formosa da Serra Negra, municipio do Maranhão, Brasil.
* Formosa do Oeste, municipio do Paraná, Brasil.
* Formosa do Sul, municipio de Santa Catarina, Brasil.
* Fomosa, unha das illas do arquipélago dos Bijagós, Guinea-Bissau.
* Formosa, aldea de San Tomé e Príncipe.
* Formosa, nome antigo de Bioko, illa de Guinea Ecuatorial.
* Formosa, Ontario, Canadá.
* Formosa, Arkansas, EUA.
* Linguas formosanas, grupo de linguas austronesias.
* Feliu Formosa, escritor catalán.
Lingua síux

A **lingua síux** é unha lingua da familia síux falada por 33.000 síux nos Estados Unidos e o Canadá, sendo a quinta lingua indíxena americana máis falada de Norteamérica, detrás do navagho, do cree, do inuit e do ojibwa. O síux está clasificado como "vulnerable" polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Variacións rexionais 
O síux ten tres grandes variedades rexionais, con varias subvariedades:

# **Lakota** (Lakȟóta, Teton, Teton Síux)
# **Dakota occidental** (Yankton-Yanktonai ou Dakȟóta, e erroneamente clasificada durante moito tempo como "Nakota")
#* Yankton (Iháŋktȟuŋwaŋ)
#* Yanktonai (Iháŋktȟuŋwaŋna)
# **Dakota oriental** (Santee-Sisseton ou Dakhóta)
#* Santee (Isáŋyáthi: Bdewákhathuŋwaŋ, Waȟpékhute)
#* Sisseton (Sisíthuŋwaŋ, Waȟpéthuŋwaŋ)

### Comparación das variedades síux 
## Notas
El origen perdido

***El origen perdido*** é unha novela en lingua castelá da escritora española Matilde Asensi, publicada pola Editorial Planeta en 2003.

## Sinopse 
Unha estraña enfermidade que deixou ó seu irmán en estado vexetativo leva ó hacker e empresario informático Arnau Queralt a comezar unha investigación arqueolóxica sobre o Imperio Inca, as ruínas de Tiwanacu e a selva amazónica, tralas pegadas dunha civilización perdida. O lector segue con Arnau e os seus amigos, Marc e Lola, nunha viaxe a través do coñecemento, descubrindo algúns misterios sen resolver na historia da Humanidade, os paradoxos da Teoría da Evolución e o verdadeiro papel dos conquistadores na colonización de América.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de Matilde Asensi  
* Portada en Editorial Planeta
A guerra dos mundos

***A guerra dos mundos*** (na versión orixinal ***The War of the Worlds***) é unha novela de ciencia ficción do autor H. G. Wells. É a historia en primeira persoa das aventuras dun protagonista sen nome (e do seu irmán) en Surrey, Londres, cando o planeta Terra é invadido por marciáns. Escrito en 1895–97, é unha das primeiras historias que contan un conflito entre a humanidade e unha raza extraterrestre. Esta novela é unha das máis comentadas no eido da ciencia ficción.

## Adaptacións 
miniatura|left|border|125px|O trípode
*A guerra dos mundos* tivo varias adaptacións cinematográficas, dramas de radio, libros de banda deseñada, videoxogos, series de televisión, e secuelas ou historias paralelas doutros autores.

* A máis famosa adaptación foi o programa de radio de 1938 que foi narrado e dirixido por Orson Welles. Os primeiros dous terzos dos 60 minutos que duraba o programa foron presentados como un boletín de novas, o que provocou que o pánico se espallara entre os oíntes que creron que os eventos descritos no programa eran verdade.
* En 1953 estreouse o filme *A guerra dos mundos*, a primeira adaptación ó cine. Foi producido por George Pal e dirixirdo por Byron Haskin.
* En 1978 fíxose a gravación mellor vendida da historia, coas voces de Richard Burton e David Essex, producido por Jeff Wayne.
*Steven Spielberg dirixiu a adaptación de 2005 protagonizada por Tom Cruise, que recibiu críticas positivas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Biblioteca Galega de Clásicos Universais
### Ligazóns externas 
* *The War of the Worlds Invasion* 
* Cubertas do libro dende 1898 ata a actualidade
El palacio de la medianoche

***El palacio de la medianoche*** é unha novela de aventuras e fantasía, escrita polo autor barcelonés Carlos Ruiz Zafón, posteriormente recopilado na *Trilogía de la Niebla*, xunto a *O príncipe da brétema* e *Las luces de septiembre*.

## Argumento
Ben e Sheere son dous irmáns xemelgos cuxas vidas tomaron camiños distintos tralo seu nacemento: ela seguiu unha vida errante xunto coa súa avoa, Aryami Bosé, e el pasou a súa infancia nun orfanato. Ambos reencóntranse cando están a piques de cumprir os dezaseis anos: xuntos teñen que evitar caer en mans de Jawahal, un diabólico espectro. Para iso, os mozos contarán coa axuda da Chowbar Society, entidade formada por Ben e outros seis orfos que se reúnen no "Palacio de la Medianoche" e que se prometeron axuda e protección en toda circunstancia.

## Personaxes 
### Principais 
*Ben: É a personaxe principal da historia. Ó nacer foi abandonado pola súa avoa nun orfanato. É o líder da Chowbar Society que ten con outros rapaces.
*Sheere: É a irmá de Ben. Vive coa súa avoa. Viaxan por toda Calcuta. Ela non ten ningunha lembranza dos seus pai.
*Jawahal: É o malo da novela. Persegue ós protagonistas porque xurou matar ós seus pais.

### Secundarios 
*Mr. Thomas Carter: É o director do Orfanato St. Patrick.
*Vendela: É a enfermeira do Orfanato St. Patrick.
*Bankim: Un profesor que outrora foi alumno do Orfanato.
*Lahawaj Chandra Chatterghe: É o pai de Ben e Sheere

### Chowbar Society 
*Ian: É o mellor amigo de Ben.
*Seth: É o que máis le.
*Michael: É o máis calado da Chowbar Society.
*Siraj: É o máis espelido de todos.
Abdón Blanco García

**Abdón Blanco García**, nado no Barco de Valdeorras en 1899 e finado en Ourense o 11 de outubro de 1936, foi un político galego.

## Traxectoria 
Axente comercial. Foi concelleiro do Barco de Valdeorras durante a ditadura de Primo de Rivera. Na Segunda República foi secretario de Izquierda Republicana e nomeado alcalde do Barco de Valdeorras a comezos de xuño de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 23 de xullo, xulgado en Ourense por rebelión militar e sentenciado á pena de morte. Executárono no Campo de Aragón o 11 de outubro de 1936. Logo do seu falecemento, o Colexio de Axentes Comerciais solicitou unha investigación sobre a súa muller Francisca Quirós, para apropiarse dunha parte das propiedades gananciais do matrimonio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Augusto Sierra Rodríguez

**Augusto Sierra Rodríguez**, nado en San Paio (Petín) cara a 1891 e finado no mesmo concello o 15 de marzo de 1937, foi un político galego.

## Traxectoria 
Membro da UGT e afiliado á Agrupación Socialista de Vilamartín de Valdeorras, na Segunda República foi nomeado alcalde de Vilamartín de Valdeorras en 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu ao monte. Foi detido en Montefurado e o seu cadáver apareceu no Alto da Raspallosa (Petín) o 15 de marzo de 1937. Fora xulgado en Ourense por rebelión militar co resultado de declaración en rebeldía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Os Coutos

O topónimo galego **Os Coutos** pode referirse a:

* **Os Coutos**, parroquia do concello asturiano de Ibias;
* **Os Coutos**, lugar da parroquia de Barrantes, no concello de Ribadumia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*
Benno Fürmann

**Benjamin "Benno" Fürmann**, nado o 17 de xaneiro de 1972, é un actor alemán de cine e televisión.

## Filmografía 
*1992: *Schuld war nur der Bossanova* 
*1993: *Einfach nur Liebe* 
*1998: *Die Bubi Scholz Story* 
*1998: *Der Eisbär* 
*2000: *Anatomie* 
*2000: *Der Krieger und die Kaiserin* 
*2002: *Nackt*
*2002: *Wolfsburg*
*2003: *The Order* / *The Sin Eater*
*2003: *My House in Umbria* 
*2004: *Dark Kingdom: The Dragon King*
*2005: *Gespenster* 
*2005: *Joyeux Noël* 
*2006: *Crusade in Jeans*
*2007: *Pornorama*
*2008: *Speed Racer*
*2008: *Mutant Chronicles*
*2008: *Nordwand* 
*2011: *In Darkness*

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Irmán do vento

***Irmán do vento*** é unha novela de Manuel Lourenzo González, publicada en 2003 por Edicións Xerais. Nese mesmo ano recibiu o Premio Merlín de literatura infantil e xuvenil.

## Trama 
Khaled é un rapaz dunha apartada aldea do Iraq que, coma outro rapaz calquera, ten unha familia, ten amigos, unha casa, unha vida, un amor, proxectos. Ata que, de repente, chega a guerra. *Irmán do vento* é a crónica da destrución inexorábel de todo canto Khaled é e de canto soña ser.

## Narración 
*Irman do vento* é unha novela de aventuras con tres narradores, un que introduce a acción, outro que conta a historia en cursiva e o propio protagonista. A acción transcorre en dous tempos; no primeiro un dos narradores dá conta de como o protagonista da historia entra na súa vida, e tempo despois se reencontra con el.

## Traducións 
*Ao inglés por Jonathan Dunne como *Brother of the Wind* publicado en 2017 por Small Station Press, Col. Galician Wave.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Cultura Galega
Kristanna Loken

**Kristanna Sommer Loken**, nada o 8 de outubro de 1979 en Nova York é unha actriz e modelo estadounidense. É coñecida polos seus papeis en *Terminator 3: A rebelión das máquinas*, *BloodRayne* e *Painkiller Jane*.

## Filmografía 
### Cine 
### Television 
### Videoxogos 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
*
Formosa, Arxentina

**Formosa** é a cidade capital da provincia homónima e capital tamén do Departamento Formosa. Encóntrase na marxe dereita do río Paraguai, a aproximadamente 850&nbsp;km de Rosario, e a 1200&nbsp;km da cidade de Buenos Aires. É o centro político, administrativo e cultural máis importante da provincia, como así tamén a cidade máis poboada da mesma. É sede da Universidade Nacional de Formosa, sub-sede da Universidade da Cunca do Prata, da Universidade Católica de Salta, de institutos terciarios de formación docente e profesional. Ten museos, teatros, centros culturais e recreativos, estadios deportivos, amplas avenidas arboradas e grandes prazas e parques.

Cos seus 234.354 habitantes (ano 2010), a cidade é unha das 20 cidades máis populosas da Arxentina. Segundo datos do INDEC, no 2010 a cidade tivo o segundo índice de desemprego máis baixo do país cun 2,2%.

A cidade atópase nunha extensa chaira, a unha altura media de 57&nbsp;msnm, nun canón sobre o río Paraguai. Nas proximidades atópanse lagoas, brañeiras e regatos. A lagoa máis importante é a lagoa Oca, antigo curso do río Paraguai declarada en 2001 Reserva da biosfera.

A cidade divídese en dous sectores ben diferenciados polo regacho Formosa. A marxe esquerda empezou a poboarse na década de 1980 e encóntrase en pleno desenvolvemento, tendo unha poboación estimada de case 95.000&nbsp;habitantes; sendo a marge dereita onde se concentra a maior parte da poboación.

## Toponimia 
Crese que o nome Formosa provén do latín «*formosus*» (fermoso) e que lle sería dado polos conquistadores españois ao navegar polo río Paraguai.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* www.ciudaddeformosa.gov.ar
Nathaniel Lees

**Nathaniel Lees**, nado en Auckland, é un actor neozelandés de orixe samoana. É coñecido polo seu papel do Capitán Mifune na triloxía *Matrix* e por interpretar o orco "Uglúk" en *The Lord of the Rings: The Two Towers*. Tamén aparece en *Young Hercules*, *Hercules: The Legendary Journeys* e *Xena: Warrior Princess*. Tamén é famoso pola súa longa carreira no teatro, recibindo varios recoñecementos pola súa contribución ás artes. Aparece en *30 Days of Night* con Josh Hartnett.

## Filmografía 
* *The Lost World* (2001)
* *The Other Side of Heaven* (2001)
* *The Lord of the Rings: The Two Towers* (2002)
* *Matrix Reloaded* (2003)
* *Liquid Bridge* (2003)
* *Matrix Revolutions* (2003)
* *No. 2* (2006)
* ''Sione's Wedding* (2006)
* *30 Days of Night* (2007)
* *The Tattooist* (2007)
* *Journey to Ihipa (2008) 
* *Under the Mountain* (2008)
* *Power Rangers: Jungle Fury* (2008)
* ''Sione's 2: Unfinished Business'' (2012)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
San Cristovo, San Cristovo de Lóuzara, Samos

**San Cristovo** é unha aldea da parroquia de San Cristovo de Lóuzara, no concello de Samos, provincia de Lugo. No 2013 ten 5 casas habitadas.

## Localización 
Está situado na zona central do val do río Lóuzara, a 900 m de altitude.

## Patrimonio
A igrexa parroquial ten tres naves. A nave central é máis alta e está separada por arcos de medio punto das laterais. Na entrada hai unha torre con tres corpos. O retablo maior é renacentista.

## Festas e celebracións 
* Corpus Christi, a primeira fin de semana de xuño. A comezos da década de 1980 actuou nas festas o grupo musical galego Saraibas.

## Galería de imaxes 

Pombal de San Cristovo Lóuzara Samos Galiza.jpg|Pombal na Cortiña.
Souto no Cotón, San Cristovo, Samos.jpg|Souto no Cotón.
Igrexa de San Cristovo, San Cristovo de Lóuzara, Samos, Galiza.jpg|Igrexa parroquial.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Cristovo de Lóuzara 
### Parroquias de Samos
César Torres Martínez

**César Torres Martínez**, nado en Caldas de Reis en 1905 e finado en Vigo o 14 de novembro de 1988, foi un avogado e político republicano galego.
## Traxectoria 
Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela en 1929. Militante de Acción Republicana. Coa proclamación da República foi alcalde de Caldas de Reis até xuño de 1933. Foi nomeado gobernador civil de Lugo o 21 de xullo de 1932, quedando á fronte da alcaldía de Caldas o primeiro tenente alcalde Ramón Búa Carou. César Torres cesou como gobernador de Lugo o 14 de maio de 1933. Foi nomeado gobernador civil de Almería en maio dese ano. Despois foi gobernador civil de Ávila (do 13 de outubro ao 20 de decembro de 1933). Integrado en Izquierda Republicana, foi nomeado gobernador civil de Xaén o 19 de marzo de 1936, pasando a Granada o 24 de xuño.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 1 de agosto. Xulgado en consello de guerra salvou da morte grazas á amizade da súa muller co bispo de Granada; foi condenado a cadea perpetua, e estivo oito anos en prisión. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en outubro de 1940. Inhabilitado como avogado, o seu amigo Buenaventura Castro Rial influíu para que fose nomeado conselleiro-secretario do Banco de Vigo-Viñas Armada e delegado da aseguradora MGS para a provincia de Pontevedra. Finou en Vigo o 14 de novembro de 1988.

## Vida persoal 
* Casou en Almería con Josefina Díaz Torres en outubro de 1933, e foi pai de César Torres Díaz; casou en segundas nupcias con Elvira Goberna Lago en 1954 e foi pai de Luis e Javier Torres Goberna.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* No todos fueron Lorca
* Ficha en Todos los nombres
Cucumis

***Cucumis*** é un xénero con 243 especies de plantas con flores pertencente á familia das Cucurbitáceas, que inclúe especies tan importantes coma o cogombro (*Cucumis sativus*) ou o meloeiro (*Cucumis melo*).

## Especies seleccionadas 
* *Cucumis abyssinicus*
* *Cucumis acidus*
* *Cucumis aculeatus*
* *Cucumis acutangulus*
* *Cucumis africanus*
* *Cucumis agrestis*
* *Cucumis albus*
* *Cucumis amarissimus*
* *Cucumis amarus*
* *Cucumis ambigua*
* *Cucumis anguria*
* *Cucumis dipsaceus*
* *Cucumis ficifolius*
* *Cucumis humifructus*
* *Cucumis melo* (meloeiro)
* *Cucumis melo subespecie flexuosus*
* *Cucumis metuliferus* 
* *Cucumis myriocarpus*
* *Cucumis prophetarum*
* *Cucumis sativus* (cogombro)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Multilingual taxonomic information at the University of Melbourne

* http://biopl-a-181.plantbio.cornell.edu/
* http://www.ppp-index.de/
* http://www.ipni.org/index.html
* http://www.catalogueoflife.org/search.php
* http://www.eol.org/
Cogombro do demo

thumb|Flor e follas.
right|thumb|Elatérico inmaturo de *Ecballium elaterium*, o cogombro do demo.

O **cogombro do demo**, ou **elatérico** (***Ecballium elaterium***) é unha planta herbácea perenne da familia das Cucurbitáceas, única especie coñecida do xénero *Ecballium*, xénero que se caracteriza - entre outras cosas - por ser o único da familia que non ten gabiáns.

## Descrición 
De talos rastreiros, follas en forma de corazón, triangulares, grosas e irregularmente dentadas, cuxo envés é áspero polos seus duros pelos, desagradábeis ao tacto mais non espiñentos. Flores amareladas, lixeiramente acampanadas, duns 2,5&nbsp;cm de diámetro e cinco pétalos.
Froito ovoide pénsil, moi característico, de 4 a 5&nbsp;cm de lonxitude, sostido por un longo pedúnculo que vai inchando aos poucos até que a presión interior o creba. Polo burato, sairán a presión as sementes, chegando a acadar unha distancia de até tres metros. Cando o froito está maduro, a máis mínimo rozada provoca o estralo pola presión hidroestática.

## Distribución 
Circum-Mediterráneo, e até Armenia e Macaronesia; en barbeitos, beirís de camiños etc...; algo nitrófila.

## Sinónimos 
* *Momordica elaterium* L., *Sp. Pl.*, 2, 1010, 1753 http://biodiversitylibrary.org/page/359031. Basiónimo
* *Bryonia elaterium* (L.) E.H.L.Krause	
* *Ecballium agreste* Rchb.	
* *Ecballium officinale*T.Nees	
* *Ecballium officinarum* Rich. ex M.Roem.	
* *Ecballium purgans* Schrad.	
* *Elaterium cordifolium* Moench
* *Momordica aspera* Lam. Sen arranxar		
* *Momordica ecirrhata* Stokes Sen arranxar	
* *Momordica elastica* Salisb. Sen arranxar

## Usos 
Toda a planta é tóxica xa que contén elaterina e cucurbitacina que son compostos moi tóxicos de acción purgante. Antigamente os seus froitos foron usados coma menciñas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Ecballium elaterium* en Flora Vascular Ibérica 
* *Ecballium elaterium* en Flora Ibérica, RJB-CSIC, Madrid
Ecballium

***Ecballium*** é un xénero monoespecífico de plantas herbáceas perenne da familia das cucurbitáceas. Unha das características que o diferenza do resto de xéneros da familia é a ausencia de gabiáns.

As súas flores son unisexuais, solitarias as femininas e en acios auxiliares as masculinas. O froito, en forma de pequeno cogombro, guinda de súpeto e nun estoupido as sementes cando se desprende do pedúnculo.

## Sinónimos 
* *Elaterium* Mill., Gard. Dict. Abr., ed. 4. 1754, *nom. rej.*
* *Momordica* L., *Sp. pl.*, 2:1010, 1753 http://biodiversitylibrary.org/page/359031 (basiónimo)

## Especie 
* **Cogombro do demo** - *Ecballium elaterium* (L.) A.Rich. *in* Bory, *Dict. Class. Hist. Nat.*, 6, 19, 1824 *nom. cons.*

Todas as outras especies descritas son meros sinónimos

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Ecballium* en PPP-Index  
* *Ecballium* en IPNI-The International Plant Name Index
Rena Owen

**Rena Owen**, nada o 22 de xullo de 1962 en Moerewa, Bay of Islands, é unha actriz neozelandesa de cinema, teatro e televisión. Ten ascendencia maorí, insular do estreito de Torres e pākehā (europea).

## Filmografía 
### Cinema 
## Televisión 
* *Medivac* (1996–1998)
* *Angel*, (2002): Dinza, episodio: "Ground State"
* *Piece of My Heart*: Kat
* *Prison Break*, (2009): Garda da prisión, episodio: "The Final Break"
* *Shortland Street*, (2010–2011): Hine Ryan
* *The Straits*, (2012)

### Teatro 
* Pohutukawa Tree, Auckland Theatre Company, NZ (2009)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial 
*
Cucurbitáceas

As **cucurbitáceas** (**Cucurbitaceae**) son unha familia de plantas orixinarias na súa meirande parte das Américas, normalmente herbáceas, das cales moitas posúen grande importancia etnobotánica; inclúe entre outros hortalizas tan importantes coma a cabaceira (*Cucurbita*), o meloeiro (*Cucumis melo*), a cabaciña (*Cucurbita pepo*), o cogombro (*Cucumis sativus*), a sandía (*Citrullus lanatus*) e as cabaceiras porongo (*Lagenaria siceraria*).

## Descrición 
Son caracteristicamente herbas rastreiras ou rubideiras grazas aos seus gabiáns nos talos (caulinares); amosan follas alternas, en xeral simples, máis ou menos lobadas, carnosas, escabras; posúen cistolitos. As flores son unisexuais, as masculinas con vestixio de xineceo, xeralmente monoicas (*Bryonia craetica* excepcionalmente é dioica), regulares, gamopétalas, pentámeras, con periantio duplo e estames atípicos: filamento sigmoide rematado por unha antera cunha única teca, estames ceibos ou soldados en 3 grupos: (2)+(2)+1. Nas formas primitivas amósanse pétalos ceibos, e o ovario ínfero; algunhas presentan inflorescencias en cima. Os froitos son moi variábeis; case sempre son bagas (*Bryonia*) ou bagas modificadas (pepónides), mais ás veces se presentan como cápsulas (*Momordica*), ás veces no cogombro do demo (*Ecballium elaterium*). A maioría das plantas desta familia son anuais, ou sexa, morren despois de se reproduciren.

## Xéneros catalogados 
* Na clasificación taxonómica de Jussieu (1789), **Cucurbitaceae** é o nome dunha orde botánica da clase Dicotyledones, Diclinae (flores unisexuadas), Apetalae (non teñen corola), cos estames separados; isto é, nunha flor diferente dos pistilos. A orde no Sistema de Jussieu presenta 16 xéneros.

## Notas 
* L. Watson e M. J. Dallwitz, *The families of flowering plants* - Cucurbitaceae  (en inglés)
* Ordem Cucurbitaceae en Jussieu, Antoine Laurent de (1789). "*Genera Plantarum, secundum ordines naturales disposita juxta methodum in Horto Regio Parisiensi exaratam*"

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* J.H. Kirkbride, Jr. and M.J. Dallwitz (2000 onwards). Cucumis and Cucumella (Cucurbitaceae): Cucumbers and Melons.

* Anat Avital and Harry S. Paris, 2014, 'Cucurbits depicted in Byzantine mosaics from Israel, 350–600 CE', Annals of Botany 114: pp. 203-22.
KHL Medveščak Zagreb

O **Klub hokeja na ledu Medveščak Zagreb** ou **KHL Medveščak Zagreb**, é un equipo profesional de hóckey sobre xeo da cidade de Zagreb (Croacia). Foi fundado en 1961 e dende a tempada 2013-14 compite na División Bobrov da Kontinental Hockey League (KHL). O seu nome deriva da localización do seu estadio orixinal no distrito de Gornji Grad – Medveščak. Actualmente xoga os seus partidos como local no Arena Zagreb, un pavillón con capacidade para 16.200 espectadores.
Elimmichtiiformes

[miniatura|250px|[Fósil de *Sorbinichthys elusivo*. Museo de Historia Natural de Milán.]]
A dos **elimmichtiiformes** (*Ellimmichthyiformes*) é unha suborde extinta de peixes teleósteos mariños da orde dos clupeiformes (*Clupeiformes*), que viviron no cretáceo.

## Xéneros 
Foi erixida por Grande en 1985,
* *Sorbinichthys* 
* *Triplomystus* 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Blainville, H. M. D. d. (1818): "Sur les ichthyolithes ou les poissons fossiles" en ''Nouveau Dictionnaire d'Histoire Naturelle*, Deterville, París, pp.&nbsp;310–395. 
* Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World''. John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.
Mamaengaroa Kerr-Bell

**Mamaengaroa Kerr-Bell**, nada no ano 1978 en Whangarei, Nova Zelandia, é unha actriz maorí de cinema e televisión.

## Filmografía 
* *Once Were Warriors* (1994): Grace Heke
* *Shortland Street* (TV, 1997): Tania Rikihana 
* *Duggan* (TV, 1999): Kate Ngarimu 
* *Staunch* (TV, 2000)
* *Mataku* (TV, 2002): Nola

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Liberade a Willy 3

***Liberade a Willy 3*** (en ) é un filme estadounidense dirixido por Sam Pillsbury que se estreou en 1997. Está protagonizado por Jason James Richter e é unha secuela de *Liberade a Willy* (1993), e *Liberade a Willy 2* (1995). Estreouse en galego na TVG o 22 de agosto de 2009.

## Sinopse 
Jesse ten xa 16 anos e debe coidar todo o que poida da candorca Willy, facéndolle fronte entre outros obstáculos ó tráfico ilegal de animais. Axudaranlle o seu amigo Randolph e un sarcástico científico.

## Personaxes 
* Jason James Richter como Jesse Greenwood
* Keiko a candorca como Willy
* August Schellenberg as Randolph Johnson
* Annie Corley como Drew Halbert
* Vincent Berry como Max Wesley
* Patrick Kilpatrick como John Wesley
* Tasha Simms como Mary Wesley
* Peter LaCroix como Sanderson
* Stephen E. Miller como Dineen
* Ian Tracey como Kron
* Matthew Walker como Capitán Drake
* Roger R. Cross como 1st Mate Stevens
* Rick Burgess como Smiley
* Roman Danylo como Pizza Kid

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes
Álcali

En xeral **álcali** (do árabe: *Al-Qaly* القلي ,القالي, 'cinsa') é un óxido, hidróxido ou carbonato (os carbonatos non son bases fortes, xa que son a base conxugada dun ácido feble e non dun ácido neutro coma a auga) dun metal do grupo dos alcalinos ou, por extensión, calquera composto que reacciona cun comportamento básico.

Actúan como bases fortes e son moi hidrosolúbeis. De tacto xabonoso, poden ser corrosivos dabondo como para queimar a pel, o mesmo ca os ácidos fortes.

Exemplos son o hidróxido e óxido de calcio, o hidróxido e óxido de potasio, e o hidróxido, carbonato, peróxido e silicatos sódicos e fosfato trisódico.

Os álcalis, xa sexa en sólido, ou en solucións concentradas, son máis destrutivos para os tecidos humanos que a maioría dos ácidos. Provocan destrucións profundas e dolorosas, ao disolveren a graxa cutánea. Os pos, néboeiros e vapores provocan irritación respiratoria, de pel, ollos, e lesións do tabique do nariz.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Base (química)