Florentino López Cuevillas

**Florentino López Alonso-Cuevillas**, nado en Ourense o 14 de novembro de 1886 e finado na mesma cidade o 30 de xullo de 1958, foi un historiador e escritor galego. En 1968 dedicóuselle o Día das Letras Galegas. Está considerado o pai da arqueoloxía científica galega. Pertenceu ás Irmandades da Fala, a Xeración Nós e ao Seminario de Estudos Galegos, compaxinando a actividade desempeñada nestas institucións cunha discreta participación política en pro do galeguismo, na época en que se volveu nacionalista trala fase rexionalista.

Porén, o seu labor socio-político viuse profundamente trastornado trala guerra civil española e a chegada do franquismo, se ben continuou a divulgación da cultura galega a través da Real Academia Galega, da que foi membro numerario, e do Instituto de Estudios Galegos Padre Sarmiento. Como fixeron o resto de compañeiros da súa xeración, contribuíu á maduración da prosa galega, pero realmente polo que destacou foi polo seu intenso labor dentro do ámbito científico. Catapultado pola obra do alemán Hugo Obermaier (*Impresiones de un viaje prehistórico por Galicia*), Cuevillas acometeu a complexa tarefa de desenvolver o campo da arqueoloxía en Galicia co obxectivo de reconstruír e estudar unha parte do tempo que até aquel momento fora esquecida.

## Traxectoria 
miniatura|esquerda|Florentino aos 5-6 anos.
Foi fillo póstumo e único de Florentino López Bardón, funcionario da facenda, falecido o 9 de agosto de 1886, e mais Vicenta Alonso-Cuevillas Álvarez Seara. Ao morrer o pai, a nai marchou a vivir a Ourense, onde naceu Florentino, na rúa do Progreso. No bacharelato tivo de profesores a Marcelo Macías García, Moreno López e Salvador Padilla. Durante o transcurso da súa etapa universitaria, amosou un grande interese pola literatura e ó mesmo tempo acudiu ás veladas literarias do Ateneo León XIII e ás conferencias realizadas polo alumnado das facultades de Dereito e Medicina. Licenciouse en xuño de 1906, e en 1911 marchou a Madrid para recibir clases de Filosofía e Letras. Na capital de España entrou en contacto con Ramón Otero Pedrayo, Primitivo Rodríguez Sanjurjo e Urbano Feijoo Sotomayor Ron. Acudiu ás reunións no Ateneo, a representacións teatrais e á ópera, frecuentando os faladoiros madrileños de máis fama do momento. Nesa mesma cidade traballou como funcionario de gobernación volvendo breves temporadas a Galicia, pero o feito de sentirse perdido en Madrid favoreceu o seu regreso a Ourense, traballando como funcionario, primeiro de Gobernación e despois de Facenda pública.

Os primeiros artigos creados por Cuevillas foron textos políticos e de crítica literaria publicados no periódico *El Miño* (onde tamén participaba de forma activa Vicente Risco), despois colaborou en *La Zarpa*, *El Diario de Orense*, *El Pueblo Gallego*, *Heraldo de Galicia*, *Misión*, *Faro de Vigo*, *La Noche* e *La Región*.

En 1917, os integrantes da igrexa teosófica Roso de Luna (Rodríguez Sanjurjo, Vicente Risco e Cuevillas) decidiron fundar a revista *La Centuria*, na que Cuevillas manifestou unha maior orientación sociopolítica. Nese mesmo ano e por influencia de Antón Losada Diéguez, Cuevillas implicouse co galeguismo. Ingresou nas Irmandades da Fala en 1918, intervindo na fundación da revista *Nós* en 1920 con Risco e Castelao e outros e do Partido Nazonalista Republicán de Ourense en 1931, a través do cal militou no Partido Galeguista, e foi designado conselleiro da Irmandade Nazonalista Galega.

En 1922 publicou o seu primeiro traballo de arqueoloxía en *Nós*, "A mansión Aquis Querquernis", un estudo sobre a Galicia prerromana. O artigo "Dos nosos tempos" (1920, nº 1 da revista *Nós*), onde explica o significado do Grupo Nós e a súa transcencencia para a cultura galega, deu pé ao manifesto xeracional do cenáculo ourensán. Cos demais membros da xeración Nós, traballou en diversos labores de posta en valor do patrimonio galego:
[miniatura|esquerda|Con [Vicente Risco|Risco en San Cibrao de Las.]]

Desde entón traballou no estudo da historia e patrimonio arqueolóxico galego desde a Comisión Provincial de Monumentos históricos e artísticos de Ourense. Catapultado pola obra de Hugo Obermaier *Impresiones de un viaje prehistórico por Galicia* (1923), Cuevillas desenvolveu a arqueoloxía en Galicia co obxecto de reconstruír e estudar unha parte do tempo que ata aquel momento permanecía no esquecemento. As súas investigacións de campo, as máis das veces dirixidas ó estudo do megalitismo e da cultura castrexa en Galicia, así como a sistematización da prehistoria galega que realizou, acabaron por coroalo como a figura máis importante en Galicia no referente á investigación prehistórica. Indirectamente, co seu traballo científico colaborou coa normalización da lingua galega.

Incorporouse ao Seminario de Estudos Galegos ao pouco de crearse, co discurso de ingreso *A edade do ferro na Galiza*, lido en Santiago de Compostela o día 18 de abril de 1924. A RAG publicaría o traballo en 1968, con limiares de Xoaquín Lorenzo e Marino Dónega. O mesmo día ingresaron outros dezaoito máis polas moitas vacantes producidas pola guerra, lendo Fermín Bouza Brey o único discurso: "La mitología del agua en el noroeste hispánico". En 1944, accedeu ao Instituto de Estudios Galegos Padre Sarmiento, ó tempo que redactou o tomo da *Prehistoria*, o terceiro da *Historia de Galiza* dirixida por Otero Pedrayo.

Finou na súa casa da rúa de Santo Domingo, sendo soterrado no cemiterio de San Francisco de Ourense. No enterro, Fermín Bouza-Brey recitou o "Requiem a Cuevillas".

## Estudos arqueolóxicos 
[esquerda|miniatura|250px|Campamento de [Aquis Querquennis.]]
Cuevillas reconstruíu a prehistoria galega dende un cientifismo rigoroso, partindo de cero. A vocación arqueolóxica de Cuevillas, incrementárase asistindo ás tertulias do Museo da Comisión de Monumentos, quedando reflectida no estudo "A mansión de Aquis Querquernis" (1921) que encerraba un vasto labor sobre a romanización de Galicia.. En 1929 publicou xunto a Bouza Brey *Os oestrymnios, os saefes e a ofiolatría en Galicia*.

No ano 1929, Cuevillas participou xunto co arqueólogo Lluís Pericot na escavación do castro de Troña, extraéndose do complexo un gran número de pezas de artesanía e moedas de orixe tanto céltico como romano. Ademais, nos traballos iniciais na zona descubríronse ao redor de trinta construcións circulares, o foso e a muralla defensiva do lado occidental.

Noutras ocasións, Cuevillas limitouse unicamente a rexistrar e explorar por riba os castros, sen chegar a escavalos, pero si describindo as súas defensas e restos visibles a simple vista. Publicaba os resultados na sección "catálogos dos castros de Galicia" da revista *Nós*, xunto a Ben Cho Sey, Otero Pedrayo, Xocas e outros. Entre os castros estudados, estaban o Castromao (Celanova) ou o castro de Cartelle. Foi o primeiro en descartar a relación entre os megálitos e a cultura celta, teoría procedente do século XIX e sostida por prestixiosos investigadores ingleses e franceses.

En 1953 publicou *La civilización céltica en Galicia*, trazando cos datos de seis poboados castrexos un panorama da cultura castrexa galega dende as perspectivas máis diversas, como arquitectura, cultura material ou sociedade. Nese mesmo ano celebrouse en Galicia o III Congreso Nacional de Arqueología, que tiña como obxectivo enterrar definitivamente o historicismo galeguista e o celtismo da literatura arqueolóxica galega.

## Obras 
[miniatura|300px|Membros do [SEG en 1928. De esq. a d. De pé: Otero Pedrayo, Losada, López Cuevillas, Risco, Carballo Calero, Filgueira Valverde, García Paz, Pintos Fonseca, Fraguas e Fernández Osorio-Tafall. Sentados: Parga Pondal, Moralejo Laso, Carro, Cabeza de León, Arias Sanjurjo, Álvarez Limeses e Novás.]]
* *A mansión de Aquis Querquernis*, Nós n.º 9 (1921).
* *Prehistoria e folklore da Barbanza*. A Coruña: Nós (1927-1928). Con Fermín Bouza-Brey.
* *Vila de Calvos: notas etnográficas e folklóricas*. SEG (1930). Con Xaquín Lorenzo.
* *La civilización neo-eneolítica gallega*. Junta para Ampliación de Estudios e Investigaciones Científicas (1931).
* *Parroquia de Velle*. Con Vicente Fernández Hermida e Xaquín Lorenzo. Seminario de Estudos Galegos (1936). 
* *Las joyas castreñas*. Madrid: Consello Superior de Investigacións Científicas (1951).
* *La civilización céltica en Galicia*, Porto y C.ía Editores (1953).
* *Trabajos inéditos*. Instituto Padre Sarmiento de Estudios Gallegos (1958). Inclúe:
miniatura|Un dos escasos retratos que se conservan de Cuevillas.

Edición en Galaxia, 2021, 180 páxs. ISBN 978-84-9151-739-9.
* ''A Edade do Ferro na Galiza. Traballo lido no Seminario d'Estudos Galegos de Santiago de Compostela o día 18 d'abril de 1924* (publicado orixinalmente por entregas na revista *Nós* e reeditado pola Real Academia Galega en 1968).
* *Cosas de Orense: artículos publicados en el diario La Región*. Concello de Ourense (1969).
* *Prehistoria*, Tomo III da *Historia de Galiza* cunha *addenda et corrigenda* do seu colaborador Xesús Taboada Chivite (1973).
* *Castro de Cameixa: campañas 1944-46*. Dirección Xeral de Cultura do Patrimonio Histórico-Artístico (1986).
* *La civilización céltica en Galicia*, reedición de Ediciones Itsmo (1988). ISBN 84-7090-199-0. Museo do Pobo Galego (2002). ISBN 84-88508-31-X.
*  (2011). *O pensamento político de Florentino López Cuevillas''. Duen De Bux. ISBN 978-84-938125-0-8.

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Literatura galega do século XX
* Xulio Alonso Cuevillas (tío)

### Ligazóns externas 
* [http://bvg.udc.es/ficha_autor.jsp?id=FloL%F3pez&alias=Florentino+L%F3pez+Alonso+Cuevillas ] na Biblioteca Virtual Galega.
* galegos.galiciadigital.com