Troita

A **troita**, *Salmo trutta fario*, é un peixe osteíctio de auga doce, unha forma de *Salmo trutta*, ou subespecie, segundo os autores.

## Taxonomía 
### Descrición 
A subespecie foi descrita por primeira vez en 1758 por Linneo na 10ª edición do seu *Systema Naturae*.

### Sinónimos 
Ao longo do tempo tamén foi coñecida polos sinónimos: Pero recentes investigacións bioxeográficas e moleculares do ADN mitocondrial demostraron que este taxon non era válido xa que entraría na variabilidade da aínda non descrita troita mediterránea *Salmo mediterraneus*. Cómpre ter en conta que esta suposta especie é xeneticamente idéntica a *Salmo cettii* (troita sarda) do centro-sur da península italiana, polo que se pode supoñer que a súa coloración sexa un carácter fenotípico e non xeneticamente determinado.

## Características 
[miniatura|230px|Troita no momento de ser capturada coa técnica da [Pesca con mosca|mosca artificial.]]

A troita é unha especie morfoloxicamente moi semellante ao salmón, de corpo alongado, comprimido nos flancos, coa cabeza robusta, aguzada cara á boca, dotada de fortes dentes; diferénciase do seu parente, á parte do tamaño, pola constitución do corpo, que é máis forte, curto e alto.

A lonxitude varía xeralmente nos cursos de auga nos que habita. Nos regatos e pequenos ríos de montaña non supera case os 30&nbsp;cm e os 300 g de peso; nos ríos máis grandes dos vales, e nos lagos, onde a riqueza da ictiofauna é maior, algúns exemplares poden alcanzar pesos considerábeis, de entre os 5 e os 7&nbsp;kg. Porén, en Galicia non adoitan acadar máis de 40&nbsp;cm de lonxitude e 1&nbsp;kg de peso.

A coloración é extremadamente variábel, para mimetizárense co contorno. Normalmente o dorso e os flancos son apardazados con manchas negras ou vermellas, aureoladas ou non de claro.

## A troita na gastronomía galega 
Dicía o mestre Álvaro Cunqueiro que 

Proseguindo:

Pola súa parte, o seu discípulo Jorge Víctor Sueiro cóntanos que

En canto á forma de preparalas, relata que unha noite en Mondoñedo, no curso dunha pantagruélica cea cun grupo de amigos,

Máis adiante inclúe dúas das recitas de troitas que lle facilitou "El Capellán":

## A troita na cultura popular galega 
### Refraneiro 
* A muller e a troita pérdense pola boca. 
* A troita e o unto canto máis vellos millor. 
* A troita pra que che guste ha de ter sete efes: fresca, fría, frita, fiada, fragosa, fea e femia.
* Ende vindo o perdigón, perde a troita sazón. 
* Non se pillan as troitas coas bragas enxoitas. 
* O que troitas quer pescar, as calzas ten que mollar. 
* Troita cara non é sana. 
* Troita de hoxe; pan, de onte; carne, de antronte.

### Cantigueiro 
* Polo río abaixo vai/ unha troita de pé,/ quen a poidera pillar,/ quen a poidera coller,/ quen a poidera coller,/ quen a poidera pillar,/ polo río abaixo vai/ unha troita a nadar. 
* Vaite á merda, vaite á merda,/ cara de troita lambeta/ que na punta do zapato/ levo un corno que che meta.

### Fraseoloxía 
* *Ter moita troita*: Sarmiento recolleu esta expresión co significado de ter moita picardía, e engade que “*Creo que es la treta castellana*”.
* *Estar coma a troita na auga*, dise a quen vive comodamente. 
* *Picado da troita*: dise de quen ten pencas na cara. *Mancha ou marxa da troita* é a propia penca.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Cunqueiro, Álvaro (1973): *A cociña galega*. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-7154-181-5.
* González Pérez, Clodio (1988): "O refraneiro do mar", en *Coloquio de etnografía marítima*, cap. 12, pp.&nbsp;137–147. Santiago: Museo do Pobo Galego.
* Lahuerta, F. e Vázquez, F. X. (2000): *Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos*. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia. ISBN 84-453-2913-8.
* Nelson, J. S. (2006): *Fishes of the World*. 4th ed. Nova York: John Wiley and Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.
* Piñeiro, Miguel (2004): *La pesca tradicional del reo en Galicia: metodología y lugares de captura*. Madrid: Ediciones Tutor. ISBN 978-84-7902-430-7.
* Rodríguez Villanueva, X. L.; Xavier Vázquez e Henrique Álvarez Escudero (1995): *Peixes do mar de Galicia*. Vigo: Edicións Xerais de Galicia. ISBN 84-7507-870-2.
* Santamarina, Antón (2003): *Dicionario de Dicionarios*. A Coruña / Santiago: Fundación Pedro Barrié de la Maza / Instituto da Lingua Galega. 
* Sueiro, Jorge-Víctor (1981): *Comer en Galicia*. Madrid: Penthalon Ediciones. ISBN 84-8537-32-8.

### Outros artigos 
* Salmónidos
* Salmo trutta
* Salmo trutta trutta

### Ligazóns externas 
* Le trote di torrente o fario, ecotipo di *Salmo trutta* Linnaeus, 1758  Consultada o 30 de agosto de 2014.