open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mario Tiddia

**Mario Tiddia**, nado en Sarroch, Cagliari, o 5 de maio de 1936 e finado no mesmo lugar o 5 de agosto de 2009, foi un futbolista e adestrador italiano, que xogaba como defensa. A súa carreira estivo estreitamente vencellada ao Cagliari, club onde se converteu nun símbolo. Militou nel como futbolista durante unha década e máis tarde adestrouno en varias etapas.

Era curmán do arcebispo Pier Giuliano Tiddia.

## Traxectoria 
### Como futbolista 
Como xogador permaneceu máis dunha década no Cagliari, club ao que chegou en 1958 procedente do Olbia. Viviu un descenso á Serie C na tempada 1959/60 e logo o primeiro ascenso do club sardo á Serie A na 1963/64, da que foi un dos protagonistas. Na campaña seguinte alcanzou o sexto posto da liga. Disputou un total de 58 partidos na Serie A e 98 na Serie B.

Co Cagliari tamén viviu unha experiencia no campionato norteamericano organizado en 1967 pola United Soccer Association e recoñecido pola FIFA, no que o equipo sardo saíu ao campo representando os Chicago Mustangs e obtendo o terceiro posto na División Oeste.

### Como adestrador 
Foi adestrador asistente do Cagliari durante varios anos e máis tarde dirixiu o conxunto *rossoblu* en diferentes etapas. Pasou por momentos pouco brillantes como o descenso á Serie B da tempada 1975/76, pero tamén foi o protagonista do retorno á máxima categoría en 1978. Na tempada 1980/81 obtivo un sexto posto na liga.

Ademais do Cagliari tamén adestrou o Pescara na Serie B e o Torres na Serie C2. En 1983 foi reclamado de novo polo Cagliari, que acababa de caer á Serie B, pero non conseguiu o ascenso. Na tempada 1987/88 volveu de novo ao banco do equipo *rossoblu*, que militaba desta vez na Serie C1 e estaba en postos de descenso, e conseguiu a salvación. Logrou tamén permanencia co La Palma Cagliari na súa única tempada na Serie C2. Era alcumado "Cincinnato", en referencia ao ditador romano Lucio Quinzio Cincinnato, debido a que alternaba a actividade de adestrador coa de labrego. 

Doente durante moito tempo, morreu na súa localidade natal o 5 de agosto de 2009. O campo municipal de Sarroch, a súa localidade natal, leva o seu nome.

## Palmarés 
;Cagliari
* **Serie C (1):** 1961/62.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en nasljerseys.com .
Manuel Doménech Pinto

**Manuel Doménech Pinto**, nado en Castelló de la Plana o 4 de decembro de 1925 e finado en Sevilla o 15 de decembro de 2005, foi un futbolista español. Xogaba de dianteiro e militou durante a maior parte da súa carreira no Sevilla.

## Traxectoria 
Formouse nas categorías inferiores do Castellón, debutando co primeiro equipo na Primeira División en 1942, con só 17 anos. 

En 1946 fichou polo Sevilla, club co que debutou no estadio de Riazor, na primeira edición do Trofeo Teresa Herrera ante o Athletic de Bilbao, marcando o terceiro e decisivo gol do seu equipo, que se fixo co título. Militou no club andaluz durante as seguintes 12 tempadas, disputando un total de 264 partidos oficiais e marcando 77 goles. En 1948 proclamouse campión da Copa do Xeneralísimo, despois de derrotar na final de Chamartín ao Celta de Vigo. Ademais foi subcampión de liga na tempada 1950/51 e de Copa en 1955.

En 1958 foi traspasado ao Racing de Santander, onde xogou unha tempada antes de regresar ao Castellón, onde rematou a súa carreira en 1961.

### Selección española 
Foi internacional coa selección española en tres partidos amigables. O primeiro deles foi o 19 de xuño de 1955 ante Suíza, partido disputado en Xenebra que rematou cun 0-3 para os españois. Ese mesmo ano xogou tamén contra Irlanda en Dublín e contra Inglaterra en Wembley.

## Palmarés 
;Sevilla
* **Copa do Xeneralísimo (1):** 1948.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador  no sitio web da selección española .
Bad Vegan: Fame. Fraud. Fugitives.

***Bad Vegan: Fame. Fraud. Fugitives.*** é unha serie documental de Netflix de 2022 dirixida por Chris Smith. Documenta como a restauradora Sarma Melngailis transferiu ilegalmente diñeiro ao seu marido para que este puidese pagar a unha deidade para concederlles a inmortalidade.

## Sinopse 
A serie conta a historia de Sarma Melngailis, antiga propietaria do restaurante vegano "Pure Food and Wine" de Nova York. Melngailis coñeceu e casou co estafador Anthony Strangis (que se chamou a si mesmo Shane Fox), e ela alegou que a coaccionou a roubar cartos do seu propio restaurante e posteriormente fuxir das autoridades. A parella finalmente foi acusada de transferir máis de 1,6 millóns de dólares do restaurante ás súas contas persoais. 

## Notas
Padillasaurus

***Padillasaurus*** é un xénero extinto de saurópodo titanosauriforme do Cretáceo descuberto na formación Paja, en Colombia. O xénero componse dunha única especie, ***Padillasaurus leivaensis***, soamente coñecida por un esqueleto axial parcial. Inicialmente descrito como un braquiosáurido, considerouse o primeiro braquiosáurido descuberto e descrito en América do Sur. Antes do seu descubrimento, o único material de braquiosáuridos coñecido no continente era moi fragmentario e do período Xurásico. Porén, un estudo máis recente considera que pertence ao clado *Somphospondyli*.

## Notas
Tombstone, a lenda de Wyatt Earp

***Tombstone, a lenda de Wyatt Earp*** é un filme estadounidense de 1993 dirixido por George P. Cosmatos e escrito por Kevin Jarre (quen era tamén era o director orixinal, mais foi substituído durante a produción). Está protagonizado por Kurt Russell e Val Kilmer, xunto con Sam Elliott, Bill Paxton, Powers Boothe, Michael Biehn e Dana Delany, e conta coa narración de Robert Mitchum.

## Personaxes 
* Kurt Russell como Wyatt Earp
* Val Kilmer como Doc Holliday
* Sam Elliott como Virgil Earp
* Bill Paxton como Morgan Earp
* Powers Boothe como "Curly Bill" Brocius
* Michael Biehn como Johnny Ringo
* Charlton Heston como Henry Hooker
* Jason Priestley como Billy Breakenridge
* Jon Tenney como Sheriff Johnny Behan
* Stephen Lang como Ike Clanton
* Thomas Haden Church como Billy Clanton
* Dana Delany como Josephine Marcus
* Paula Malcomson como Allie Earp
* Lisa Collins como Louisa Earp
* John Philbin como Tom McLaury
* Dana Wheeler-Nicholson como Mattie Blaylock
* Joanna Pacuła como Big Nose Kate
* Michael Rooker como Sherman McMasters
* Harry Carey, Jr. como Fred White
* Billy Bob Thornton como Johnny Tyler
* Tomas Arana como Frank Stilwell
* Paul Ben-Victor como Florentino "Indian Charlie" Cruz
* Robert John Burke como Frank McLaury
* Billy Zane como Mr. Fabian
* John Corbett como Johnny Barnes
* Buck Taylor como "Turkey Creek" Jack Johnson
* Terry O'Quinn como Maior John Clum
* Peter Sherayko como John "Texas Jack" Vermillion
* Wyatt Earp III como Billy Claiborne
* Robert Mitchum como narrador

## Notas
Ángel Fernández Vázquez

**Ángel Fernández Vázquez**, máis coñecido como **Gelucho**, nado en Pontevedra o 23 de decembro de 1933 e finado o 18 de maio de 2021, foi un futbolista galego, que xogaba como porteiro.

## Traxectoria 
Deu os seus primeiros pasos como futbolista no equipo xuvenil do Rápido de Pereiró e debutou na Terceira División nas filas do Pontevedra, durante a tempada 1954/55. Posteriormente pasou polo Rápido de Bouzas, onde lle quitou o posto de titular a Cholo Armada, e durante os seguintes anos xogou no Gran Peña e no Turista. 

En 1958 foi contratado polo Deportivo da Coruña, da Segunda División, club que estaba realizando unha profunda remodelación do seu cadro de xogadores. Xunto a el chegaron entre outros Amancio, Rabadán, Manchón, Veloso, Vigo, Sobrín e Collar. No equipo coruñés tivo a difícil responsabilidade de ocupar xunto con Rafa Sáez o oco deixado polo porteiro Otero, que acababa de marchar ao Betis. Foi Gelucho quen se fixo coa titularidade e disputou un total de 23 partidos durante a tempada 1958/59. Tralo descenso do club ao remate da tempada 1964/65, fichou polo Melilla, onde xogou durante unha tempada antes de regresar ao Turista, onde colgou as luvas en 1970.

Trala súa retirada foi adestrador, comezando no banco do Coruxo, ao que dirixiu entre 1970 e 1972. A continuación regresou ao Turista como adestrador do equipo xuvenil.

## Vida persoal 
Casou con María José Arrizabalo Lapeña, coa que tivo catro fillas.

## Notas
Albrecht von Wallenstein

**Albrecht von Wallenstein** ou **von Waldstein,** nado en Heřmanice, Bohemia, o 24 de setembro de 1583 e finado en Cheb, o 25 de febreiro de 1634, foi un *xeneralissimus* imperial da época da Guerra dos Trinta Anos e duque de Frislandia e Mecklemburgo, príncipe de Żagań. 

## Traxectoria 
Albrecht Wenzel Eusebio, chamado Wallenstein, naceu o 24 de setembro de 1583 en Heřmanice no Elba. Viña da antiga familia bohemia de Waldstein. O avó de Wallenstein, Georg von Waldstein, introducira a fe evanxélica-protestante no seu pazo en 1536 e en 1546 uniuse ao levantamento principesco contra o emperador Carlos V. O pai de Wallenstein, Wilhelm IV Freiherr von Waldstein (da familia Horzicz-Arnau) auf Hermanitz, capitán real bohemio do distrito de Königgrätzer, falecido en 1595, estaba casado con Margaretha Freiin Smirziczky von Smirzicz (1555–1593).
Callichimaera

***Callichimaera perplexa*** é unha especie fósil de pequeno caranguexo do Cretáceo que foi atopada no grupo Churuvita, en Colombia, e na formación Frontier nos Estados Unidos de América. Debido a que posúe unha estraña combinación de trazos anatómicos, foi considerado como o "ornitorrinco dos caranguexos". A presenza de certas características nesta especie, tales como pinzas grandes e extremidades natatorias, confirman que estes trazos xa estaban presentes na liñaxe dos caranguexos hai máis de 95 millóns de anos.

## Notas
White Hot: The Rise & Fall of Abercrombie & Fitch

***White Hot: The Rise & Fall of Abercrombie & Fitch*** é un filme documental de 2022 dirixido por Alison Klayman. O filme céntrase no éxito masivo de Abercrombie & Fitch e as controversias que xerou nas décadas de 1990 e 2000. Estreouse a través de Netflix o 19 de abril de 2022.

## Sinopse 
*White Hot: The Rise & Fall of Abercrombie & Fitch* detalla o éxito e as controversias da cadea de roupa, incluíndo as súas prácticas racistas e excluíntes. O documental céntrase no aumento da popularidade da marca tras a chegada do CEO Mike Jeffries en 1992, e as súas prácticas que levaron a unha demanda colectiva en 2003 por discriminación racial nas tendas e polas políticas de contratación. A directora Alison Klayman explora a cultura tóxica da compañía, con entrevistas dalgúns dos participantes orixinais na demanda colectiva. O documental tamén presenta a Samantha Elauf, quen foi rexeitada por Abercrombie para traballar debido a que levaba un velo na entrevista. Abercrombie loitou e o caso finalmente pasou ao Tribunal Supremo en 2015, que fallou a favor de Elauf.

## Acollida 
No sitio web do agregador de críticas Rotten Tomatoes, o 56% das 16 críticos son positivas.

## Notas
Universidade de Basilea

A **Universidade de Basilea** (*Universität Basel* en alemán ) é unha institución pública de educación superior situada en Basilea, Suíza. Fundada o 4 de abril de 1460, é a universidade máis antiga de Suíza en funcionamento continuo. A universidade está tradicionalmente contada entre as principais institucións de educación superior do país.

Entre os nomes asociados á institución están Erasmo de Rotterdam, Paracelso, Daniel Bernoulli, Jacob Burckhardt, Leonhard Euler, Friedrich Nietzsche, Eugen Huber, Carl Jung, Karl Barth e Hans Urs von Balthasar. A Universidade de Basilea destaca actualmente pola investigación en medicina tropical. Consérase un dos berces do humanismo europeo.

## Historia 
A Universidade de Basilea foi fundada en colaboración co Consello de Basilea. A escritura fundacional foi entregada en forma de bula papal polo papa Pío II o 12 de novembro de 1459, e a cerimonia de inauguración oficial celebrouse o 4 de abril de 1460. Orixinalmente, a Universidade de Basilea decretouse que tiña catro facultades: arte, medicina, teoloxía e xurisprudencia. A facultade de artes serviu até 1818 como base para as outras tres disciplinas académicas. No século XVIII, cando Basilea se tornou máis comercial, a universidade, un dos centros de aprendizaxe do Renacemento, case caeu na insignificancia. A matrícula, que superaba as mil en 1600, baixou a sesenta en 1785, con dezaoito mestres. Os propios profesores eran, na súa maioría, fillos da elite.

Despois de que os nazis tomaran o poder en 1933, moitos profesores alemáns de renome decidiron emigrar a Basilea e comezaron a traballar na Universidade. Tamén regresaron varios académicos suízos, entre outros, o profesor de Dereito Arthur Baumgarten (1933), os teólogos Karl Barth (1935) e Fritz Lieb (1937) e, após a segunda guerra mundial, o filósofo Karl Jaspers da Universidade de Heidelberg (1948),, así como o cirurxián Rudolf Nissen (1952).

Edificio principal da antiga Universidade de Basilea.|alt=Edificio principal da antiga Universidade de Basilea|centro|miniatura

## Facultades 
* Facultade de Teoloxía (Theologische Fakultät)
* Facultade de Dereito (Juristische Fakultät)
* Facultade de Medicina (Medizinische Fakultät)
* Facultade de Filosofía e Historia (Philosophisch-Historische Fakultät)
* Facultade Filosófica de Ciencias Exactas (Philosophisch-Naturwissenschaftliche Fakultät)
* Facultade de Ciencias Económicas (Wirtschaftswissenschaftliche Fakultät)
* Facultade de Psicoloxía (Facultät für Psychologie)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* -Universidade de Basileia
* -Swiss Tropical Institute – Institución asociada á Universidade de Basileia, especializada en medicina tropical, saúde pública e infectoloxía.
Mirador del Tombo

miniatura|Mirador del Tombo
O **Mirador del Tombo** é un miradoiro situado no concello castelán-leonés de Posada de Valdeón (León), nas proximidades da localidade de Cordiñanes, no Parque Nacional dos Picos de Europa. Foi inaugurado por Manuel Fraga en 1964.

## Descrición 
Situado no val de Valdeón, na estrada que une as localidades de Posada de Valdeón e Caín, a 50 metros do río Cares. No lugar eríxese unha cruz de ferro e unha columna de pedra sobre a que descansa a escultura dun rebeco, realizada por José Luis Coomonte. Conta ademais cun gran gravado no que se enumeran todas as cimas que se poden observar desde o miradoiro.

O miradoiro foi inaugurado o 10 de agosto de 1964 polo ministro de Información e Turismo, Manuel Fraga, e está adicado a Julián Delgado Úbeda, expresidente da Federación Española de Montañismo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do miradoiro en valldevaldeon.es
Worst Roommate Ever

***Worst Roommate Ever*** é unha serie documental estadounidense de 2022. A serie presenta catro historias sobre compañeiros de piso con intencións malévolas e ás veces violentas que converten a vida das súas vítimas desprevidas en pesadelos de vida real.

## Casos 
* Dorothea Puente
* K.C. Joy
* Youssef Khater  (ou Josef Maria)
* Jamison Bachman (ou Jed Creek)

## Notas
A Última Floresta

***A Última Floresta*** é un filme documental brasileiro de 2021 dirixido por Luiz Bolognesi, con guión de Bolognesi e do xamán ianomami Davi Kopenawa.

## Produción 
O filme ten parcialmente o carácter dun documental e tamén está baseado no libro *A Queda do Céu – Palavras de um Xamã Yanomami*, escrito polo antropólogo Bruce Albert e lanzado en 2015, enfocándose nas vivencias e tradicións do pobo ianomami e as súas loitas pola supervivencia. As historias están relatadas a través das falas de Kopenawa, que é o personaxe central do libro e do filme. Alén da colaboración con Kopenawa na escrita do guión, Bolognesi contou coa colaboración doutros indíxenas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pobo ianomami
Alfredo II

**Alfredo dos Santos**, máis coñecido como **Alfredo II**, nado no Río de Xaneiro o 1 de xaneiro de 1920 e finado o 23 de outubro de 1997, foi un futbolista brasileiro, que xogaba de centrocampista.

## Traxectoria 
Desenvolveu case toda a súa carreira no Vasco da Gama, agás un ano co Flamengo (1949).

## Notas
Shabono

miniatura|250px|Vista dun shabono.
Un **shabono** (tamén ***xapono***, ***shapono*** ou ***yano***) é unha cabana utilizada polo pobo ianomami, un pobo indíxena que habita na selva amazónica do sur de Venezuela e o norte do Brasil. Consiste nunha estrutura ou conxunto de estruturas que forman un anel circular que rodean un espazo central aberto.

Os shabono constitúen a estrutura única dun asentamento ianomami, que polo xeral se localizan preto dos claros dun río dentro da selva amazónica, tipicamente nos afluentes menores do río Negro e do río Branco. O espazo central do interior chámase *heha* e é onde se desenvolven as actividades comunitarias, podendo variar entre 20 a 50 metros de diámetro aproximadamente dependendo da poboación do asentamento. 

Dada a debilidade dos materiais para resistir as condicións climáticas da selva amazónica, os shabono adoitan sucumbir perante a humidade e a chuvia, polo que adoitan ser queimados e reconstruídos cada certo tempo no mesmo lugar ou preto del.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Rhizosomichthys totae

***Rhizosomichthys totae*** é unha especie de sifuriforme da familia *Trichomycteridae*, e a única especie do xénero ***Rhizosomichthys***. Este peixe medra até os 13,8 centímetros e é endémico de Colombia onde estaba presente na conca do lago de Tota. Está clasificado como en perigo crítico (ou posiblemente extinto) pola Lista Vermella da IUCN. A especie foi observada por última vez en 1957, e só se atoparon 10 espécimes. A desaparición posiblemente estea relacionada coa liberación de 100.000 ovos de troita arco da vella importados no lago Tota en 1936.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista da flora e fauna que leva o nome dos muiscas
Las niñas de cristal

***Las niñas de cristal*** é un filme español de 2022 dirixido por Jota Linares e protagonizado por María Pedraza e Paula Losada.

## Sinopse 
O filme conta a amizade desenvolvida entre dúas bailarinas dunha empresa de ballet.

## Elenco 
* María Pedraza como Irene
* Marta Hazas A rodaxe rematou en abril de 2021.

## Notas
Bandeira de Guernsey

A **bandeira de Guernsey** é a bandeira oficial do territorio de Guernsey. Foi adoptada en 1985 e consiste nunha cruz de San Xurxo vermella cunha cruz normanda dourada dentro dela. A creación foi motivada pola confusión en eventos deportivos internacionais con competidores de Guernsey e Inglaterra que usaban a mesma bandeira. Foi deseñada polo Comité de Investigación da Bandeira de Guernsey dirixido polo Alguacil Adxunto Sir Graham Dorey. A bandeira foi inaugurada na illa o 15 de febreiro de 1985. A cruz de ouro representa a Guillerme o Bastardo, duque de Normandía (que se converteu, despois da conquista, en Guillerme I de Inglaterra). Supostamente, Guillerme recibiu unha cruz do papa Alexandre II e ondeouna no seu estandarte na batalla de Hastings. Dende o ano 2000, un estandarte vermello coa cruz úsase como bandeira civil do goberno e como estandarte azul.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Bandeira de Jersey
### Ligazóns externas 
*
Cheb

**Cheb** (en ) é unha cidade checa da rexión de Karlovy Vary con 33.256 habitantes. Está situado xunto ao Río Ohře, preto das montañas Smrčiny e preto da fronteira alemá.

## Economía 
As principais industrias do distrito son a enxeñaría, téxtil, metalurxia, construción, madeira e alimentación.

## Cidades irmandadas 
* Bắc Ninh
* Hof
* Nizhni Taguil
## Galería 

Ficheiro:Romanische Basilika St. Nikolaus und Elisabeth in Cheb 13. Jh - Bazilika Chrám sv. Mikuláše a Alžbety v Chebu Česká republika Tschechien - Foto Wolfgang Pehlemann IMG 1369.jpg
Ficheiro:Cheb most přes Ohři a chrám svatého Mikuláše.jpg
Ficheiro:Cheb Písečná brána.jpg
Ficheiro:Cheb Františkánský klášter zahrady (2).jpg

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web oficial  (en checo)
Dólar de prata do 400 aniversario de Jamestown

O **dólar de prata do 400 aniversario de Jamestown** é unha moeda conmemorativa, non circulante, emitida pola Casa da Moeda dos Estados Unidos en 2007 e cuñada pola Ceca de Filadelfia.

Esta moeda dun dólar foi autorizada pola Lei 108-289, do 6 de agosto de 2004, pola que se dispuxo a emisión dunha moeda conmemorativa do 400º aniversario do asentamento de Jamestown, no Estado de Virxinia.

Esta moeda forma parte do programa de emisións da *US Mint* para conmemorar este asentamento, que se completa coa cuñaxe dunha moeda de ouro con valor facial de cinco dólares.

## Deseño 
Os deseños de ambas as moedas que compoñen o programa foron anunciados pola *US Mint* en xuño de 2006.

No anverso da moeda, deseñado e gravado conxuntamente por Donna Weaver e Don Everhart, reprodúcense as figuras das coñecidas como "tres faces da diversidade": o capitán John Smith, unha persoa de orixe africana e un indíxena americano. Estas imaxes representan as tres culturas que confluíron en Jamestown. Xunto a estes motivos, inclúense lendas alusivas ao 400 aniversario do asentamento de Jamestown. A dobre data da moeda, 1607-2007, alude ao mesmo tempo a esa conmemoración e ao ano de emisión.

Pola súa banda, o reverso, obra de Susan Gamble e Charles Vickers, representa os tres barcos nos que chegaron a Jamestown os seus 105 primeiros colonos británicos: o *Susan Constant*, o *Godspeed* e o *Discovery*.

A súa produción foi de 79.801 moedas na súa condición estándar e 258.802 en versión con acabamento especial (*proof*), o que fai un total de 338.603 exemplares. 

A moeda comercializouse aos prezos de 35 dólares en condición estándar e 39 en *versión proof*,

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Moeda dun dólar estadounidense
* Moedas do dólar estadounidense
* Casa da Moeda dos Estados Unidos

### Ligazóns externas 
* "2007 Jamestown Silver Dollar" (*ModernCommemoratives.com*)
Dólar de prata do 230 aniversario do Corpo de Marines

O **dólar de prata do 230 aniversario do Corpo de Marines** é unha moeda conmemorativa, non circulante, emitida pola Casa da Moeda dos Estados Unidos en 2005 e cuñada pola Ceca de Filadelfia.

Esta moeda dun dólar foi autorizada pola Lei 108-291, do 6 de agosto de 2004, pola que se dispuxo a emisión dunha moeda conmemorativa do 230º aniversario do Corpo de Marines dos Estados Unidos.

## Deseño 
No anverso da moeda, deseñado e gravado polo gravador da *US Mint* Norman E. Nemeth, reprodúcese a icónica escena dos marines izando a bandeira estadounidense sobre Iwo Jima, Xapón, durante a segunda guerra mundial, que foi fotografada por Joe Rosenthal. A escena destá rodeada por lendas alusivas ao 230º aniversario do Corpo de Marines, fundado en 1775.
[miniatura|260x260px|[Fotografía de Joe Rosenthal dos marines erquendo a bandeira en Iwo Jima, reproducida no anverso do dólar de prata do 230 aniversario do Corpo de Marines]]
Pola súa banda, o reverso, obra de Charles L. Vickers,  reproduce o emblema do Corpo de Marines, cunha aguia, un globo terráqueo e unha áncora.

A súa produción foi de 184.231 moedas na súa condición estándar e 414.250 en versión con acabamento especial (*proof*), o que fai un total de 598.481 exemplares, practicamente no límite de cuñaxes autorizado. 

A moeda comercializouse aos prezos de 35 dólares en condición estándar e 39 en *versión proof*,

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Moeda dun dólar estadounidense
* Moedas do dólar estadounidense
* Casa da Moeda dos Estados Unidos

### Ligazóns externas 
* "2005 Marine Corps Silver Dollar" (*ModernCommemoratives.com*)
Cyanocitta

***Cyanocitta*** é un xénero de aves da orde das paseriformes, suborde dos oscines, infraorde dos *Corvida* e superfamilia dos corvoideos e familia dos córvidos.

O xénero comprende dúas especies americanas amplamente distribuídas por Norteamérica e América Central.

## Taxonomia 
### Descrición 
O xénero foi descrito en 1845 polo naturalista, ornitólogo, taxónomo e xeólogo inglés Hugh Edwin Strickland,  Litarealmente, "as pegas de cor azul escura".

### Especies 
Na actualidade (2022) reconoñécense no xénero as seguientes dúas especies:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Amadon, Dean (1944): "The Genera of Corvidae and their Relationships". *American Museum Novitates* **1251**: 1–21.
* Goodwin, Derek (1986): *Crows of the World*. 2ª ed. Londres: British Museum Natural History. ISBN 0-5650-0979-6.
* Sibley, Charles Gald & Ahlquist, Jon Edward (1990): *Phylogeny and classification of birds*. New Haven, Connecticut: Yale University Press. ISBN 0-3000-4085-7.

### Outros artigos 
*Paseriformes
*Oscines
*Corvida
*Corvoideos

### Ligazóns externas 
* Vídeos de córvidos en Internet Bird Collection
Augusto da Costa

**Augusto da Costa**, nado no Río de Xaneiro o 22 de outubro de 1920 e finado na mesma cidade o 1 de marzo de 2004, foi un futbolista brasileiro que xogaba como lateral dereito. Desenvolveu toda a súa carreira entre o São Cristóvão e o Vasco da Gama. Foi internacional coa selección brasileira, á que capitaneou no Mundial de 1950, proclamándose subcampión.

## Traxectoria 
### Como futbolista 
Comezou a súa carreira como futbolista en 1935 no São Cristóvão, club no que xogou durante oito anos e co que gañou o Torneo Municipal en 1943. En 1940, nun partido contra o Atlético Mineiro, unha entrada súa sobre Dondinho, pai de Pelé, lesionou gravemente a este, que non volveu xogar co club mineiro.

Porén, os seus maiores éxitos logrounos co Vasco da Gama, equipo no que xogou de 1945 a 1954 e do que foi capitán. Co Vasco gañou cinco Campionatos Cariocas (1945, 1947, 1949, 1950 e 1952), así como varios torneos en diferentes xiras por América do Sur, incluíndo o Campionato Suramericano de Campións, considerado o precursor da Copa Libertadores. Disputou 311 partidos co Vasco da Gama, nos que marcou 22 goles.

### Selección brasileira 
Foi internacional coa selección brasileira entre 1946 e 1950, tempo durante o que xogou 20 partidos e marcou un gol. Participou en dous Campionatos Suramericanos, gañando o segundo deles, en 1949, tras golear por 7-0 na final a Paraguai. Durante ese campionato marcou o seu único gol co Brasil, nunha goleada por 7-1 sobre o Perú. En xullo de 1957 foi contratado polo Belenenses de Portugal para ocupar o lugar de Fernando Riera. Estivo á fronte do equipo durante só oito xornadas, ata que foi substituído por Helenio Herrera. Tamén traballou como censor federal, censurando obras artísticas como cancións ou filmes antes e durante a ditadura militar. 

## Palmarés 
;São Cristóvão
* **Torneo Municipal (1):** 1943.

;Vasco da Gama
* **Campionato Carioca (5):** 1945, 1947, 1949, 1950, 1952.
* **Torneo Octogonal Rivadávia Corrêa Meyer (1):** 1953.
* **Campionato Suramericano de Campións (1):** 1948.

;Selección brasileira
* **Campionato Suramericano (1):** 1949.
* **Copa Rio Branco (1):** 1947

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador no sitio web da Confederación Brasileira de Fútbol . Arquivado dende o orixinal o 7 de febreiro de 2009.
Dólar de prata do bicentenario de Lewis e Clark

: *Para outras moedas dun dólar relacionadas coa expedición de Lewis e Clark, véxase Dólar de ouro da Exposición de Lewis e Clark e Dólar Sacagawea*

O **dólar de prata do bicentenario de Lewis e Clark** é unha moeda conmemorativa, non circulante, emitida pola Casa da Moeda dos Estados Unidos en 2004 e cuñada pola Ceca de Filadelfia.

Esta moeda dun dólar foi autorizada pola Lei 106-126, do 6 de decembro de 1999, pola que se dispuxo a emisión dunha moeda conmemorativa do bicentenario do comezo da expedición de Lewis e Clark (1804-1806).

## Deseño 
Os deseños deste dólar conmemorativo foron presentados en maio de 2004 no Museo de Historia de Missouri, pola directora da Casa da Moeda dos Estados Unidos Henrietta Holsman Fore.

No anverso da moeda, deseñado e gravado pola gravadora da *US Mint* Donna Weaver, reprodúcese unha imaxe de corpo enteiro do comandante Meriwether Lewis (esquerda) e do tenente William Clark (dereirta) planificando unha nova xornada da súa expedición; Lewis sostén un rifle e un diario, e Clark apunta a distancia cun dedo. Ao fondo vese a beira dun río. A escena destá rodeada por lendas alusivas ao bicentenario do inicio da expedición. Neste anverso amósanse tres datas: a do inicio da expedición (1804) a do seu remate (1806) e a de emisión da moeda (2004).

Pola súa banda, o reverso, obra da mesma gravadora, reproduce no seu centro a "medalla da paz e a amizade", coa que Lewis e Clark agasallaron os nativos no transcurso da súa viaxe. Aos seus lados hai dúas plumas, símbolo das culturas indíxenas americanas, e na parte superior 17 estrelas, que representan o número de estados no momento do inicio da expedición.

A súa produción foi de 142.015 moedas na súa condición estándar e 351.989 en versión con acabamento especial (*proof*), o que fai un total de 494.004 exemplares, practicamente no límite de cuñaxes autorizado. 

A moeda comercializouse aos prezos de 35 dólares en condición estándar e 39 en *versión proof*, e o beneficio conseguido coa súa venda destinouse conxuntamente ao Consello Nacional do Bicentenario de Lewis e Clark —dous terzos— e ao Servizo de Parques Nacionais —un terzo—, para financiar as actividades de conmemoración do bicentenario.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Moeda dun dólar estadounidense
* Moedas do dólar estadounidense
* Casa da Moeda dos Estados Unidos

### Ligazóns externas 
* "2004 Lewis and Clark Silver Dollar" (*ModernCommemoratives.com*)
Vicente López Ramos

**Vicente López Ramos**, coñecido tamén como **Vicente López-Veiga Ramos**, nado cara a 1890 e finado en Santiago de Compostela o 1 de xullo de 1951, foi un comerciante e político galego.

## Traxectoria 
Estivo emigrado en Cuba. En 1929 retornou coa familia a Santiago de Compostela. Rexentou unha paquetería e camisería na praza de Cervantes. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido, estivo en prisión e foi procesado por masón. Finou en Santiago de Compostela o 1 de xullo de 1951.

## Vida persoal 
Casou con Manuela Ponte Martínez e foi pai de Rodolfo e Aida López-Veiga Ponte.

## Notas
Bell 214ST

O **Bell 214ST** éun helicóptero bimotor medio descendente do da ubicua serie de Bell Helicopter UH-1 Huey. Aínda que comparte un número de tipo co algo relacionado Bell 214, o 214ST é máis grande e ten un aspecto algo distinto.

## Deseño e desenvolvemento 
O Bell 214ST foi desenvolvido orixinalmente como un proxecto militar a partir do Bell 214B BigLifter, especificamente para a produción en Irán e o desenvolvemento de Bell foi financiado polo goberno iraniano. A diferenza fundamental foi a substitución do único motor turboeixo Lycoming LTC-4 do Model 214 por dous motores General Electric T700 de 1 625 cabalos, para mellorar as prestacións do helicóptero en ambientes altos e quentes e para mellorar tamén a súa seguridade. Unha conversión bimotora provisional dun Model 214 voou o 15 de febreiro de 1977 en Texas. A probas foron exitosas e Bell decidiu seguir adiante co Bell 214ST bimotor, cunha fuselaxe alongada 76 cm é un rotor principal revisado con maior diámetro. Irán cambiou os seus plans de produción, e 50 Bell 214A e 350 214ST ían ser construídos na nova fábrica que se instalaría Isfahán.

O traballo nos tres prototipos planeados comezou en 1978. O derrocamento do xa en 1979 resultou na cancelación dos pedidos de Irán. Nesa época o novo helicóptero atraera o suficiente interese doutros clientes potenciais como para que Bell continuase co proxecto e construíse o 214ST nas súas instalacións en Dallas-Fort Worth. Como resultado lanzouse como un helicóptero civil, en vez de como un militar.

O primeiro dos tres prototipos do 214ST voou o 21 de xullo de 1979, A variante militar seguiulle pouco despois, comezando as súas entregas no ano 1982. e dous motores GE CT7-2A de 1 625 cabalos. O helicóptero introduciu algunhas innovacións revolucionarias para Bell, como unha transmisión de funcionamento en seco dunha hora, pás do rotor de fibra de vidro, rodamentos da cabeza do rotor elastoméricos, e a opción de patíns ou rodas. O helicóptero tiña unha porta na cabina de mando e grandes portas a cada lado da cabina de pasaxeiros. O 214ST tiña unha capacidade de combustible de 1 650 litros e podía engadírselle un sistema auxiliar de combustible. ST era orixinalmente un acrónimo de "Stretched Twin", pero posteriormente cambiouse por "Super Transporter". Bell fabricou un total de 96 214ST rematando a súa produción en 1993.

Entre os operadores están Iraq (48), Brunei (1), Perú (11), Tailandia (9) e Venezuela (4).

## Notas
Dólar de prata dos prisioneiros de guerra estadounidenses

O **dólar de prata dos prisioneiros de guerra estadounidenses** é unha moeda conmemorativa, non circulante, emitida pola Casa da Moeda dos Estados Unidos en 1994 e cuñada polas Cecas de Filadelfia e de West Point.

Esta moeda dun dólar foi autorizada pola Lei 103-186, do 14 de decembro de 1993, pola que se dispuxo a emisión dunha moeda conmemorativa na honra dos prisioneiros de guerra estadounidenses.

Esta moeda está integrada nun programa de emisións para 2004 dedicado aos veteranos de guerra que integra tamén o dólar de prata da muller no servizo militar dos EEUU e o dólar de prata conmemorativo dos veteranos de Vietnam.

Pola súa banda, o reverso, obra de Edgar Z. Steever, reproduce unha vista esterior do edificio do Museo Nacional dos Prisioneiros de Guerra de Andersonville, Xeorxia. 

A moeda comercializouse aos prezos de 32 dólares en condición estándar e 35 en *versión proof*, e o beneficio conseguido coa súa venda destinouse ao establecemento e ao mantemento do Museo dos Prisioneiros de Guerra de Andersonville, en Xeorxia; as cantidades excedentes foron para a Secretaría de Asuntos dos Veteranos, destinadas ao mantemento dos cimeterios nacionais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Moeda dun dólar estadounidense
* Moedas do dólar estadounidense
* Casa da Moeda dos Estados Unidos

### Ligazóns externas 
* "2005 Marine Corps Silver Dollar" (*ModernCommemoratives.com*)
María de Medici

**María de Medici** (en ), nada en Florencia o 26 de abril de 1575 e finada en Colonia (Alemaña) o 3 de xullo de 1642, foi unha nobre italiana, segunda esposa do rei Henrique IV e raíña consorte de Francia de 1600 a 1610, así como rexente durante a minoría do seu fillo Lois XIII, entre 1610 e 1614, permanecendo no poder ata 1617.

## Traxectoria 
Era filla de Francisco I de Médici, Gran Duque de Toscana coa súa primeira esposa, a arquiduquesa Xoana de Austria. María tivo unha infancia despreocupada ata 1578, cando morreu a súa nai. Á morte da súa muller, o Gran Duque casou coa súa amante, Bianca Cappello. A partir de entón, María de Médici púxose triste e solitaria no Palacio Pitti.

Tiña por compañía só os seus irmáns, Leonor, Ana e Filipe. Porén, Filipe morreu en 1583 e Ana en 1584. Leonor deixou a Toscana para converterse en duquesa de Mantua, casando con Vicente I Gonzaga, duque de Mantua en 1584. Como o único fillo que quedaba do primeiro matrimonio do Gran Duque, María sentiuse moi soa. O seu consolo foi a presenza do seu curmán Virgílio Orsini, e da súa amiga Leonora Galigai, que era a súa irmá de leite.

En outubro de 1587, María pasou baixo a tutela do seu tío, Fernando I, Gran Duque de Toscana, sucesor de Francisco I que morreu o 19 de outubro de 1587. Fernando I renunciou a ser cardeal e casou con Cristina de Lorena. relación conflitiva con María.

Á espera dun posible matrimonio, María converteuse nunha rapaza dedicada ao estudo, á aprendizaxe da historia, das matemáticas, da arte do debuxo, da escultura e da música. Ela herdou do seu pai o amor pola ciencia; era unha apaixonada das xoias e das pedras preciosas, polo que tamén aprendeu a distinguir o real do falso.

## Familia
### Ascendencia 
### Descendente 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Medici
MD Helicopters MD 600

O **MD Helicopters MD 600N** é un helicóptero utilitario lixeiro civil deseñado nos Estados Unidos. É un desenvolvemento agrandado de oito asentos do helicóptero MD 520N de cinco prazas.

## Deseño e desenvolvemento 
McDonnell Douglas Helicopter Systems (MD Helicopters dende 1999) anunciou que estaba desenvolvendo un MD 520N alongado a finais de 1994, nese momento designado como **MD 630N**. O prototipo, un MD 530F modificado, realizou o seu primeiro voo o 22 de novembro de 1994. McDonnell Douglas deu o visto e prace á produción do helicóptero, redesignado **MD 600N**, en marzo de 1995.

McDonnell Douglas alongou a fuselaxe do MD 520N inserindo un tapón detrás do tabique da cabina e alongando a cola onde estaba  sistema NOTAR. A fuselaxe máis longa permitía instalar unha fila máis de asentos. Outras diferenzas en comparación co MD 520N eran un novo rotor principal de seis pas (o MD 520N tiña cinco) e un actualizado motor turboeixo Allison (agora Rolls-Royce) Model 250.

O prototipo modificouse ao estándar MD 600N cun motor e unha cola estándar de produción e voou en novembro de 1995, seguido seis meses despois polo primeiro prototipo de produción. A diferenza do MD 600, o MD 6XX utiliza un rotor de cola tradicional e comparte o deseño da cola en T dos máis pequenos MD 500/530F.

## Notas
Bandeira da República dos Inguxos

A **bandeira da República dos Inguxos** (en ), é un dos símbolos oficiais desta república da Federación Rusa, e foi adoptado en 1994.  Mostra un tríscele vermello nun fondo branco, con raias horizontais verdes estreitas por riba e abaixo.

## Simbolismo 
Na relixión e na filosofía do pobo inguxo, o emblema solar (no centro da bandeira) representa non só o Sol e o universo senón tamén a conciencia da unidade do espírito no pasado, presente e futuro. O vermello lembra a loita do pobo inguxo pola súa existencia e pola defensa da súa terra natal. O branco simboliza a pureza divina dos pensamentos e puntos de vista da nación. O verde é o símbolo do islam.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Veselin Topalov

**Veselin Topalov** (Веселин Топалов), nado o 15 de marzo de 1975, é un gran mestre de xadrez búlgaro.

## Traxectoria 
Topalov foi 'Campión do Mundo de Xadrez da FIDE'. Este campionato foi un torneo eliminatorio de status inferior ao do campionato mundial clásico.

Converteuse no campión da FIDE en 2005. Perdeu o seu título nunha partida clásica contra Vladimir Kramnik, cuxo propósito era unificar os títulos. Durante o encontro, o seu técnico acusou ao seu rival de facer trampas. A partida puxo fin á división entre títulos mundiais, que xurdira en 1993. A continuación, Topalov derrotou a Gata Kamsky en febreiro de 2009 en Sofía, Bulgaria para gañarse o dereito a ser o retador do Campionato do Mundo de Xadrez en 2010. Topalov perdeu o partido do Campionato do Mundo con Anand 5½–6½ en maio de 2010.

Topalov gañou o Oscar de xadrez de 2005. Estivo como número 1 do mundo desde abril de 2006 até xaneiro de 2007, e despois tivo a segunda clasificación Elo máis alta de todos os tempos (2813). Recuperou o posto número 1 do mundo de novo en outubro de 2008, e mantívose oficialmente no primeiro posto até xaneiro de 2010, cando caeu no segundo posto por detrás de Magnus Carlsen. 

Mantívose como número un durante 27 meses na súa carreira, o cuarto máis longo, só por detrás de Garry Kasparov, Anatoly Karpov, Bobby Fischer, e, seguido del, Magnus Carlsen.

## Notas
Cegoñas (filme)

***Cegoñas*** (en ) é un filme estadounidense de 2016 producido por Warner Animation Group e distribuído por Warner Bros. Foi dirixido por Nicholas Stoller e Doug Sweetland, escrito por Stoller e está protagonizado polas voces de Andy Samberg, Katie Crown, Kelsey Grammer, Jennifer Aniston, Ty Burrell, Keegan-Michael Key, Jordan Peele, Stephen Kramer Glickman e Danny Trejo.

O filme conta a historia dunha cegoña (Junior) e a súa compañeira humana (Tulip), que traballan no centro de distribución dunha enorme tenda en liña, Cornerstore.com, situada no alto das montañas. Despois de que un neno envía unha carta á empresa, os dous crean accidentalmente unha bebé usando a desaparecida fábrica de bebés que as cegoñas usaran anteriormente no seu negocio orixinal de facer entregas de bebés. Co fin de protexer ao bebé do xerente da empresa e garantir o ascenso de Junior para sucederlo, os dous emprenden unha viaxe para entregar o bebé á familia do neno.

*Cegoñas* estreouse nos Ánxeles o 17 de setembro de 2016, e estreouse seis días despois en 3D, IMAX e formatos convencionais. O filme recibiu críticas dispares por parte da crítica, que eloxiou a animación, o humor e a actuación de voz, mais criticaron o guión. Gañou 183 millóns de dólares en todo o mundo fronte a un orzamento de 70 millóns de dólares.

Estreouse en galego o 1 de xaneiro de 2022 a través da TVG, e foi traducido por Andrea Ucha Bouzada. Estreouse tamén o 6 de xaneiro de 2025 a través da plataforma dixital AGalega.

## Personaxes 
*Andy Samberg como Junior
:Voz da dobraxe galega de Óscar Fernández.
*Katie Crown como Tulip
:Voz da dobraxe galega de Ana Lemos.
*Kelsey Grammer como Hunter
*Jennifer Aniston como Sarah Gardner
*Ty Burrell como Henry Gardner
*Anton Starkman como Nate Gardner
*Keegan-Michael Key como Alpha
*Jordan Peele como Beta
*Danny Trejo como Jasper
*Stephen Kramer Glickman como Pigeon Toady
*Christopher Nicholas Smith como Dougland
*Awkwafina como Quail

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
A boca aberta

***A boca aberta*** (en ) é un filme francés de 1974 dirixido por Maurice Pialat. Representa, de xeito realista, unha muller que atravesa unha enfermidade terminal e tamén se enfronta ás tumultuosas vidas do seu marido e do seu fillo. Foi un dos filmes de Pialat con menos éxito comercial. O título é unha referencia poética á posición da boca aberta que ás veces se atopa nos cadáveres.

## Sinopse 
Monique Mélinand interpreta unha muller na fase finais dunha doenza terminal. O seu fillo Philippe, a muller de Philippe Nathalie e o seu marido Roger intentan consolala mentres ela atravesa o seu calvario. Porén, eses dous homes máis achegados da súa vida persoal comezan a involucrarse máis nas súas relacións con múltiples amantes. O seu marido coquetea cos clientes na súa tenda de roupa e mercería mentres o seu fillo coquetea coas enfermeiras. O filme incorpora elementos da ópera de Mozart *Così fan tutte* con efectos poéticos, relacionados con estas escenas. Finalmente, a muller pasa por varios momentos fondamente emotivos mentres a doenza cobra a súa vida.

## Personaxes 
* Hubert Deschamps como Roger
* Monique Mélinand como Monique
* Philippe Léotard como Philippe
* Nathalie Baye como Nathalie
* Henri Saulquin		
* Alain Grestau		
* Anna Gayane

## Notas
O adestrador persoal

***O adestrador persoal*** (en ) é un filme estadounidense de 2018 dirixido por Lane Shefter Bishop.

Estreouse en galego o 19 de abril de 2022 na TVG. Foi traducido por Manuel Arca Castro e a directora de dobraxe é Charo Pena.

## Personaxes 
* Hannah Barefoot como Melissa Barrett
* Adam Huber como Trey
* Matt Cedeño como Adam Diaz
* Briana Lane como Leslie
* Drew Roy como Carter

## Notas
Pik Botha

**Roelof Frederik "Pik" Botha**, nado o 27 de abril de 1932 e finado o 12 de outubro de 2018, foi un político surafricano.

## Traxectoria 
Serviu como ministro de Asuntos Exteriores do país nos últimos anos da era do apartheid.

Botha foi alcumado 'Pik' (abreviatura de *pikkewyn*, afrikáans para 'pingüín') debido á semellanza percibida dun pingüín na súa postura, acentuada cando usaba un traxe.

No ano 2000, Botha declarou o seu apoio aos presidentes Nelson Mandela e Thabo Mbeki.

Botha morreu o 12 de outubro de 2018 na súa casa de Pretoria aos 86 anos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Historia de Suráfrica en liña *en inglés.* Arquivado
* South African Who's Who ('Quen é quen en Suráfrica')  *en inglés.* Arquivado
Basiliscus

Os **basiliscos** (***Basiliscus**)* son un xénero de lagartos da familia Corytophanidae. Os basiliscos atópanse na selva tropical de América Central e do Sur, desde o sur de México até Ecuador e Venezuela.

Trátase de lagartos similares ás iguanas, pero de aspecto máis áxil e moi esvelto, e en xeral, de proporcións máis reducidas. Diferéncianse ademais por ter unha ou dúas cristas normalmente unha sobre a cabeza ou outra, de maior tamaño, sobre o dorso (podendo chegar até unha cuarta parte da súa cola). A súa alimentación tamén é máis ecléctica, consumindo gran variedade de alimentos. De temperamento nervioso e acelerado, estes lagartos son coñecidos pola súa capacidade para correr sobre a auga, grazas a que se moven a unha velocidade extraordinaria.

## Taxonomía e etimoloxía 
Tanto o nome xenérico, *Basiliscus*, como o nome común, "basilisco", derivan do grego *basilískos* (*βασιλίσκος*) que significa "pequeno rei". O epíteto específico, *vittatus*, que en latín significa "raiado", deuse na décima edición de Carl Linnaeus de Systema Naturae oficial.

## Clasificación 
**Xénero Basiliscus**

## Fisioloxía 
Os basiliscos en media miden 70 a 75 cm de lonxitude total (incluída a cola). O seu crecemento é perpetuo, rápido cando son novos e non lineais para basiliscos maduros. As súas longas veas en forma de crista, están presente en tres puntos distintos (cabeza, costas e cola) confiren a impresión de criaturas como *Dimetrodon* e *Edaphosaurus*. A súa pel despréndese en pedazos.

## Mobilidade sobre a auga 
esquerda|miniatura|Basilisco común camiñando sobre a auga.
Os basiliscos teñen a notable habilidade de ser capaces de correr sobre a superficie da auga. As súas patas posteriores están provistas duns lóbulos dérmicos que funcionan como aletas, os cales aumentan a superficie de apoio sobre a auga. Estes son enrolados cando o animal camiña por terra. Si o animal afronta o perigo, comeza a correr moi rapidamente sobre a superficie dun río ou un lago, entón as aletas dos seus pés traseiros ábrense permitindo aumentar a súa superficie de apoio e así correr sobre a auga. Con todo, ao decrecer a súa velocidade nuns 2 minutos, o basilisco afúndese e ten que nadar do modo normal de calquera outro lagarto.

Debido a esta habilidade, dicíase que tiña poderes sobrenaturais. En Ecuador coñéceselles como ***piandes*** e en Colombia como ***pasarroyos*** (*pasa-arroyos* = pasa-regatos).

## Outro mecanismo de defensa 
Os basiliscos poden escavar na area para esconderse dos depredadores para evitar que a area invada as súas fosas nasais posúen un anel de músculos ao redor de ambas as fosas nasais.

## Especies invasoras 
A especie *Basiliscus vittatus* (basilisco marrón) foi introducida en Florida. Onde conseguiu adaptarse aos invernos máis fríos cavando no lixo das follas para conseguir calor. Os informes actuais ven o basilisco marrón até o norte de Fort Pierce, na costa leste do estado, onde pequenos grupos se arrastraron até o North Fork do río Saint Lucie. Foi visto principalmente en Boca Raton e noutras cidades do condado de Palm Beach.

## Véxase tamén 
* *Babibasiliscus*
* Basilisco (criatura mitolóxica)

## Notas
Zaire

O **Zaire** era coñecido como o país africano que agora se coñece como República Democrática do Congo entre o 27 de outubro de 1971 e o 17 de maio de 1997. Recibiu o nome oficial da República do Zaire durante o goberno de Mobutu Sese Seko, quen gobernou o país até o final da primeira guerra do Congo en 1997, cando foi derrocado.

## Historia 
A inestabilidade e os levantamentos que asolaron no Congo até 1965 culminaron coa toma do poder polo tenente xeneral Mobutu Sese Seko, naquel momento comandante e xefe do exército congolés. Mobutu declarouse presidente durante cinco anos e en 1970 consolidou o seu poder ao ser elixido presidente sen oposición. En 1971 adoptouse o novo nome do Estado, coa proclamación oficial da República do Zaire. Durante todo o período deste novo estado nacional, o único presidente e ditador, Mobutu Seko, acumulou poder político e financeiro, así como algún apoio internacional.

O nome Zaire e os símbolos nacionais mantivéronse até 1997, cando ao final da primeira guerra do Congo, o goberno de Mobutu foi derrocado e este fuxiu do país, buscando o exilio en Marrocos. Tras este movemento, a guerrilla e opositor, Laurent-Désiré Kabila, asumiu a presidencia e recuperou o nome anterior do país, República Democrática do Congo, que se mantivo dende entón.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Congo Kinshasa
* República Democrática do Congo
* Historia da República Democrática do Congo