open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Integer BASIC

O **Integer BASIC**, escrito por Steve Wozniak, foi un dialecto de BASIC deseñado para os ordenadores Apple I e Apple II. Inicialmente dispoñible en casete, foi incluído posteriormente na ROM da serie Apple II a partir de 1977. Foi a primeira versión de BASIC empregada por moitos usuarios de ordenadores domésticos. Aínda que a miúdo se lle chamaba *Integer* ("enteiro") BASIC porque só podía traballar con números enteiros de 16 bits, Apple referíase a el como **Apple BASIC** na súa documentación.

## Código de exemplo 
A seguinte é unha versión de *Breakout*, escrita na versión de 1977 de Integer BASIC para o Apple II, que estaba listada no *Apple II Mini Manual*. Hai varios erros coñecidos nesta versión.

O programa comeza configurando a pantalla como `TEXT` e despois `CALL -936` para limpar a pantalla. As liñas 20 a 27, e as subrutinas asociadas nas liñas 100 e 200, son o código de selección de cor que Wozniak demostrou para Jobs. A liña 30 configura a xanela de texto con `POKE 32,20` e despois usa unha serie de instrucións `COLOR` e `VLIN` para debuxar o campo de xogo e a visualización da puntuación na xanela de texto. O bucle principal completo vai da liña 40 á 90 coas subrutinas asociadas. Outra gran cantidade de código preto do final do programa céntrase na impresión da puntuación final. Outras notas de interese inclúen as comparacións `#` (non iguais) na liña 20, a produción dun son agudo usando unha cadea de `PEEK`s na liña 65, en comparación cun ton máis grave usando un bucle na liña 70, e a mestura de gráficos e texto nunha única pantalla.

```basic
5 TEXT: CALL -936: VTAB 4: TAB 10: PRINT "*** BREAKOUT GAME ***": PRINT
7 PRINT "  OBJECT IS TO DESTROY ALL BRICKS WITH 5 BALLS": FOR N=1 TO 7000: NEXT N
10 DIM A$(20),B$(20): GR: PRINT: INPUT "HI, WHAT'S YOUR NAME? ",A$:A=1:B=13:C=9:D=6:E=15: PRINT "STANDARD COLORS,"; A$;
20 INPUT "? ",B$: IF B$#"N" AND B$#"NO" THEN 30: FOR I=0 TO 39: COLOR=I/2*(I5THEN140:TAB6:PRINT"BALL #";L:PRINT:FORI=1TO100:GOSUB200:NEXTI:M=1:N=0
50 J=Y+W: IF J>=0 AND J127 THEN SW=1-SW
60 I=X+V: IF I39 THEN 70: IF SCRN(I,K)=A THEN 90: IF I THEN 120: N=N+1: V=(N>9)+1: W=(K-P)*2-5:M=1
65 Z = PEEK(-16336)-PEEK(-16336)-PEEK(-16336)-PEEK(-16336)-PEEK(-16336)-PEEK(-16336)-PEEK(-16336): GOTO 90
70 FOR I=1 TO 6: M=PEEK(-16336): NEXT I: I=X: M=0
80 V=-V
90 PLOT X,Y/3: COLOR=E: PLOT I,K: X=I: Y=J: GOTO 50
99 PRINT "INVALID.  REENTER";
100 INPUT " COLOR (0 TO 15)",E: IF E15 THEN 99: RETURN
120 IF M THEN V=ABS(V): VLIN K/2*2,K/2*2+1 AT I: S=S+I/2-9: VTAB 21: TAB 13: PRINT S
123 Q = PEEK(-16336)-PEEK(-16336)-PEEK(-16336)-PEEK(-16336)-PEEK(-16336)-PEEK(-16336)-PEEK(-16336)-PEEK(-16336)-PEEK(-16336)-PEEK(-16336)
124 IF S=34 THEN Q=34: COLOR=D: VLIN Q,Q+5 AT 0: COLOR=A: IF P>Q THEN 210: IF Q THEN VLIN 0,Q-1 AT 0: P=Q: RETURN
210 IF P=Q THEN RETURN: IF Q#34 THEN VLIN Q+6,39 AT 0: P=Q: RETURN
220 Q=(Y-5)/3+RND(3)*SGN(W)*(X<10 AND V<0): IF Q<0 THEN Q=0: GOTO 205
400 FOR I=1 TO 80: Q=PEEK(-16336): NEXT I: GOTO 40
```

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Adrián Pérez Galiano

**Adrián Pérez Galiano**, nado o 4 de marzo de 2003 en Palma, é un futbolista balear que xoga na posición de central. O seu equipo actual é o Ourense Club de Fútbol da Primeira Federación.

## Traxectoria
Comezou a súa formación deportiva na estrutura de base do Club Deportivo Atlético Baleares. Con 12 anos ingresou nas categorías inferiores do Villarreal Club de Fútbol. En 2019 incorporouse ao equipo xuvenil do Deportivo Alavés. O 2 de maio de 2021 debutou co Deportivo Alavés B nun partido de Segunda División B contra o Club Deportivo Izarra. 

O 14 de xuño de 2024, Pérez asinou polo Club Deportivo Tenerife, sendo asignado inicialmente ao CD Tenerife B na Segunda Federación. A súa estrea tivo lugar o 31 de outubro dese ano, nun encontro da Copa do Rei 2024/25 contra o CD Alfaro. O 3 de novembro de 2024 debutou na Segunda División, entrando como substituto de Rubén Alves nun partido do Tenerife contra o Mirandés.

O 15 de xullo de 2025 anunciouse a súa fichaxe polo Ourense Club de Fútbol na Primeira Federación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Adrián Pérez en BDFutbol
* Adrián Pérez en LaPreferente.com
* Adrián Pérez en Soccerway
Constantino Santos Morán

**Constantino Santos Morán**, nado en Bembibre (O Bierzo) cara a 1917 e finado en Ourense o 2 de outubro de 1941, foi un guerrilleiro antifranquista español.

## Traxectoria 
Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estivo fuxido. Pasou a Portugal en 1940 e con outros refuxiados conseguiu chegar a Porto, onde pasaron o inverno. Foi detido pola policía portuguesa xunto con Rogelio Rodríguez López e Gerardo Núñez Rodríguez logo dun enfrontamento en Vila Nova de Gaia o 5 de marzo de 1941 no que morreron un lexionario e un soldado da Guarda Fiscal e un axente da PVDE resultou gravemente ferido. Entregados ás autoridades franquistas, foron xulgados en Ourense pola causa 127/1941. Condenados a morte, foron fusilados o 2 de outubro de 1941.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Expediente persoal do recluso Constantino Santos Morán

* Fosa en el Cementerio de San Francisco II | Fosa en el Cementerio Municipal de Ourense II
Dialecto (informática)

Un **dialecto**, en ciencias da computación, é unha variante dunha linguaxe de programación estándar creada para engadir características ou adaptala a un uso particular.

## Características 
Normalmente, un dialecto é unha implementación dunha linguaxe que non se axusta totalmente ao estándar ou unha implementación que cumpre totalmente os requisitos do estándar pero ten características propietarias adicionais. Non obstante, non falamos de dialecto cando unha linguaxe deriva doutra linguaxe da que difire significativamente, posiblemente ata o punto de corresponder a un paradigma de programación diferente.

Por exemplo, C++ non se considera un dialecto de C, aínda que inclúe case todas as características do C estándar, porque as súas características adicionais fan que se clasifique como unha linguaxe orientada a obxectos mentres que C é unha linguaxe procedimental. Outro caso é o de Java, que, aínda que deriva en parte de C++, difire del en moitos aspectos e caracterízase por unha estrutura de execución completamente diferente.

## Exemplos 
Aquí tes algúns exemplos de dialectos famosos:
* C++ Builder é un contorno de desenvolvemento de software que usa un dialecto de C++.
* MySQL, PostgreSQL, SQL Server e Oracle son catro SXBD que empregan os seus respectivos dialectos do SQL estándar.
* J++ é un dialecto de Java.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Las niñas Quispe

***Las niñas Quispe*** é un filme chileno escrito e dirixido por Sebastián Sepúlveda. Baséase na historia real das irmás Quispe e na obra de teatro de Juan Radrigán "Las Brutas".

## Sinopse 
Baséase na historia das irmás Justa, Lucía e Luciana Quispe, tres pastoras de cabras do altiplano chileno, fogar do pobo kolla.

En 1974, as pastoras de cabras do altiplano estaban preocupadas tanto porque os seus animais estaban a perder valor económico como por rumores sobre a expansión da ditadura militar cara ás zonas máis illadas do país. Afectadas pola perda recente doutra das súas irmás, e asustadas polas noticias de que o exército alcanzara a área de Copiapó, Justa, Lucía e Luciana suicidáronse de forma colectiva, colgándose dunha rocha (xunto cos seus dous cans).

A escena de suicidio do filme fimoulse no mesmo lugar onde o incidente real ocorreu, e o papel de Justa Quispe foi interpretado pola súa sobriña, Digna Quispe. O director do filme e guionista Sebastián Sepúlveda dixo sobre o seu primeiro encontro con Digna Quispe: "eu tíñalle moito medo cando a coñecín. Ela non dá a man, senón que dá os dedos, e dunha forma moi fría"; logo ela aceptaría participar no proxecto.

## Personaxes 
* Catalina Saavedra como Lucía Quispe
* Francisca Gavilán como Luciana Quispe
* Digna Quispe como Justa Quispe
* Segundo Araya como Don Juan
* Alfredo Castro como Fernando

## Premios 
* Semana da Crítica do Festival de Cinema de Venecia, mellor cinematografía.
* Premio da crítica e mellor cinematografía no Festival de Cinema de Lima.
* Mellor filme, Festival Filmar, Suíza.
* Mellor filme, Lakino Filme Fest, Berlín.
* Cinematropical Awards 2015. Mellor primeiro filme.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Quispe, apelido quechua.
Fosfodiesterase tipo 5 específica de GMPc

A **fosfodiesterase tipo 5 específica de guanosín monofosfato cíclico** ou **fosfodiesterase 5A** (PDE5A) é un encima () da clase das fosfodiesterases. Atópase en varios tecidos, principalmente nos corpos cavernosos do clítoris e do pene, así como na retina, células do colon e outros tecidos. Descubriuse recentemente que ten un papel vital no sistema cardiovascular.

Os isocimas fosfodiesterase (PDE), petencen a unha gran familia de nucleótido cíclico fosfodiesterases que catalizan a hidrólise de AMPc e GMPc.

O interese nas PDEs como dianas moleculares da acción farmacolóxica aumentou co desenvolvemento de inhibidores da PDE selectivos de isocima que ofrecen unha potente inhibición dos isocimas seleccionados sen os efectos secundarios atribuídos a inhibidores non selectivos como a teofilina.

Os medicamentos sildenafilo, vardenafilo, tadalafilo e avanafilo son inhibidores da PDE5 que son significativamente máis ptentes e selectivos que outros inhibidores da PDE5 máis antigos como o zaprinast.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Inhibidor da PDE5
* Fosfodiesterase
* Icariína

### Ligazóns externas 
* Pfizer Pharmaceutical
* *New Scientist* artigo sobre o Viagra e o "punto G" feminino 
*
Molotla

**Molotla** é un apelido de orixe náhuatl que quere dicir ‘lugar onde abundan os pardais’ ou simplemente ‘niño de pardal’. Forma parte da gama de apelidos locais nesa lingua que até o día de hoxe prevalecen. Este apelido particularmente parece ser orixinario do sueste da Cidade de México no que hoxe é Xochimilco. A vila de Santiago Tulyehualco semella ser o lugar onde se concentra a maior cantidade de habitantes con este apelido, mais é común atopalo en diferentes estados da República, inclusive en diferentes países por movementos migratorios.

A persistencia do apelido pode explicarse polas condicións particulares da poboación orixinaria que ao vivir ás beiras do que foi o lago de Xochimilco, xusto onde comeza a Serra Ajusco-Chichinautzin, a poboación precolombiana diversificou a súa produción, polo que se mantivo relativamente independente do que sucedía na capital da gran México-Tenochtitlán e que se mantivo unha vez que chegaron os españois. A crecente integración dos espazos rurais ás dinámicas urbanas fixo que o apelido Molotla se dispersase.

## Notas
Luís Gama

**Luís Gonzaga Pinto da Gama**, nado en Salvador, Baía, o 21 de xuño de 1831, e finado en  São Paulo, o 24 de agosto de 1882, foi un avogado, abolicionista, orador, xornalista e escritor brasileiro. É o padrón da abolición da escravitude no Brasil.

Nado dunha nai «africana negra e libre» e un pai «fidalgo», Gama era libre cando o seu propio pai o vendeu como escravo aos 9 anos, e permaneceu analfabeto ata os 17 anos. Legalmente gañou a súa propia liberdade e comezou a exercer a avogacía en nome das persoas escravizadas, converténdose nun autor de renome aos 29 anos e considerado «o maior abolicionista do Brasil».

A pesar de ser considerado un dos referentes do romanticismo brasileiro, obras como *Apresentação da Poesia Brasileira* de Manuel Bandeira nin sequera mencionan o seu nome. Levou unha vida tan singular que é difícil atopar un dos seus biógrafos que non se apaixone ao retratalo; el mesmo estaba cheo de paixón, era emotivo e cativador. Neste sentido, o historiador Boris Fausto afirma que Gama tivo unha *biografía digna dunha novela*.

Foi un dos poucos intelectuais negros no Brasil escravista do século XIX, o único autodidacta e o único que experimentou o cativerio. Dedicou a súa vida a loitar pola abolición da escravitude e o fin da monarquía no Brasil, porén morreu seis anos antes de que estas causas fosen acadadas. En 2018, o seu nome foi inscrito no Libro de Aceiro dos Heroes Nacionais, depositado no Panteón da Patria e da Liberdade Tancredo Neves.

## Obra completa 
O historiador Bruno Rodrigues de Lima, do Instituto Max Planck, pasou nove anos buscando en arquivos e rexistros as obras completas de Luís Gama, nun proxecto de publicación de dez volumes e aproximadamente 5.000 páxinas tituladas *Obras completas [de Luiz Gama]*, en colaboración coa editorial Hedra. O proxecto, publicado fóra de orde, estaba previsto que se publicase en 2022.

Bruno Rodrigues procurou reconstruír a liña temporal de Luís Gama, comezando cando publicou o seu primeiro texto aos 19 anos. Entre os achados da súa investigación, descubriu que Gama xa era recoñecido como avogado na súa época, non como "rábula" (autodidacta), e que esta designación puido ser creada para menosprezalo.

* 
* 
* 
* 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Clon (célula B)

Un **clon de células B** é un conxunto de células que derivan da proliferación dunha célula B que foi activada para producir un determinado tipo de anticorpo.

O proceso inmunolóxico de maduración das células B implica a transformación dunha célula B indiferenciada noutra que segrega anticorpos cunha determinada especificidade. Esta diferenciación e activación das células B ocorre moi rapidamente despois da exposición a un antíxeno polas células presentadoras de antíxenos no sistema reticuloendotelial, e baixo a modulación das células T, e está estreitamente entrelazado coa maduración da afinidade. As células B que responden moi avidamente a un antíxeno son as que preferentemente se activan para proliferar e madurar, un proceso denominado selección clonal. Normalmente vanse activar varias células B con diversos graos de afinidade polo antíxeno ou partes do antíxeno, xerando varios clons diferentes, o que se chama resposta policlonal das células B.

En doenzas neoplásticas linfocíticas como o mieloma múltiple e o linfoma, mais tamén noutras doenzas, pode haber unha expansión masiva dun só clon de células B, detectable medindo os anticorpos que producen de forma excesiva, medidos nun test de electroforese de proteínas séricas ou de citometría de fluxo de sangue periférico. Unha expansión dese tipo denomínase "monoclonal", e os anticorpos monoclonais producidos por ese clon de células B poden causar doenzas como a amiloidose e o lupus eritematoso sistémico, ou poden ser indicativos dun proceso maligno subxacente. O concepto de clonalidade neses casos está moi asociado co cancro, por exemplo no diagnóstico de lesións linfomatoides cutáneas. Os médicos adoitan interpretar a expansión dun clon particular de células B inmunitarias como proba de que existe un crecemento celular non restrinxido ou incontrolado, a marca distintiva do cancro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Clon (bioloxía celular)
Pronome de preferencia

O **pronome de preferencia** ou **pronome de xénero preferido** é un conxunto de pronomes persoais que unha persoa prefire que se usen para dirixirse e ela e reflectir a súa identidade de xénero. Nos xéneros binarios, os pronomes "el" úsanse para os homes e "ela" para as mulleres. Non obstante, propuxéronse pronomes neutros para persoas de xénero non binario, que non se senten cómodas cos pronomes tradicionais. O galego non ten unha versión consolidada, aínda que se suxeriu o pronome "elu", do mesmo xeito que en portugués. Tamén se usan as formas "eli" e "ele". 

## Razoamento e uso 
Os pronomes de preferencia son empregados como unha forma de promover a equidade e a inclusión para as persoas trans e de xénero fluído. Xorde da revisión e crítica do binarismo de xénero e a dicotomía dos pronomes "el"/"ela" que en linguas como o inglés e o galego non deixan espazo para outras identidades de xénero e que, por este motivo, pode ser unha fonte de incomodidade ou frustración para as comunidades trans e *cuir*.

Non existe a día de hoxe unha proposta estandarizada en galego. Carla Míguez Bóveda, no seu artigo "A linguaxe non binaria: unha proposta a partir da tradución", fai unha proposta de linguaxe non binaria. Indica que as formas “ele/eles” teñen o inconveniente de que a forma en plural "eles" é igual ao masculino. Tamén recolle a posibilidade de “elis”. En portugués tamén se empregan as formas “elu(s)” e “ilu(s)” para o neutro. Nee Barros, decántase polo uso de “elu” e o seu plural “elus”, “común para o galego normativo e a norma reintegrada”. As fórmulas rematadas en "@" ou "x", comúns no seu momento para substituír o masculino xenérico, presentan problemas máis alá da súa pronuncia, xa que moitos programas de lectura de pantalla para persoas con diversidade funcional sensorial non recoñecen estes signos.

## Notas
Inti (nome)

**Inti** é un nome propio masculino de orixe quechua, empregado tradicionalmente nas culturas andinas de América do Sur. O seu significado principal é Sol, e está estreitamente vencellado á cosmovisión dos pobos precolombianos, especialmente do Imperio Inca.

## Orixe 
Na mitoloxía inca, Inti era o deus do Sol, considerado a divindade máis importante do panteón incaico e símbolo de vida, fertilidade e orde. O emperador inca era considerado fillo directo de Inti, o que lle outorgaba un carácter sagrado ao poder político.

## Uso moderno 
Como nome propio, Inti utilízase tanto como nome masculino como unisex, e mantén unha forte carga simbólica asociada á luz, a enerxía vital e a protección. O seu uso estendeuse máis alá da área andina, sendo adoptado en distintos países como nome persoal debido ao seu valor cultural, espiritual e identitario.

No presente, Inti emprégase tamén como nome artístico, nome de proxectos culturais e marca simbólica, mantendo a súa relación co Sol e coa herdanza das culturas orixinarias de América do Sur.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Inti
* Inti Raymi
* Inti-Illimani
El Tozu, Casu

**El Tozu** é unha parroquia do concello asturiano de Casu. Ocupa o extremo noroccidental do concello. En conxunto ten unha extensión de 19,47 km² e unha poboación de 48 habitantes (2024), repartidos en dúas localidades. Limita coa parroquia homónima de El Tozu, do concello de Piloña.

## Xeografía 
### Localidades 
* El Tozu (41 habitantes en 2024).
* Cabañaderecha (7 habitantes en 2024).

### Sitios 
## Notas 
## Véxase tamén
Acuayte

**Acuayte** ou **Acuaite** (do náhuatl *acuáhuilt*, "cano de madeira" ou "quenlla", "*aquahuitli*", cano de madeira; "aquahyotl", cano de auga, sen especificar o elemento) é un apelido de orixe náhuatl.

## Orixe do apelido 
O seu significado pode ser "cano de madeira"  ou "quenlla". Existe evidencia do seu significado polo documento do 2 de setembro de 1553 no que se discutiu que o cabido de Tlaxcala, a urxencia de construír un *cano de madeira*, ou "aquahuitli" para o convento Franciscano.

O primeiro rexistro de bautismo usando o apelido "Acuayte" data do ano 1857 en México.

## Estatísticas 
Ten unha poboación de aproximadamente 263 persoas usando este apelido, que equivale ao 0.0002188% da poboación mexicana, concentradas cunha densidade maior en Cidade de México, Estado de México, Estado de Hidalgo, Zacualtipán Hidalgo, Tiangusitengo Hidalgo, Atecoxco Hidalgo e Mequetla Veracruz.

## Notas
El Tozu, Piloña

**El Tozu** é unha parroquia do concello asturiano de Piloña. Ten unha extensión de 2,35 km² e ten unha única localidade habitada, El Moru, onde vivían 25 persoas segundo datos de 2024. Limita coa parroquia homónima de El Tozu, do concello de Casu.

## Xeografía 
### Localidades 
*El Moru

### Sitios 
## Notas 
## Véxase tamén
Expreso de medianoite

**Expreso de medianoite** pode referirse a:
****Expreso de medianoite***, filme de Alan Parker (1978);

****Expreso de medianoite***, programa de Radio Galega.
Josu Aurrekoetxea

**Josu Calvo Aurrekoetxea**, nado en Sestao en 1994, é un físico, astrofísico, cosmólogo e profesor universitario vasco.

É investigador no Instituto Tecnolóxico de Massachusetts (MIT) no equipo do cosmólogo Alan Guth. Anteriormente, foi investigador e profesor universitario na Universidade de Oxford.

Está especializado en cosmoloxía e relatividade numérica.

## Biografía 
Estudou no instituto IES Saturnino de la Peña BHI de Sestao. Durante o seu primeiro ano de bacharelato, gañou un premio de química outorgado pola Asociación Nacional de Químicos de España. Obtivo o grao en física pola Universidade do País Vasco (2012-2016), graduándose cunha tese titulada "*Inflación Eterna y el Multiverso. Un estudio desde los problemas de la teoría del Big Bang hasta el Multiverso inflacionario*", dirixida polo astrofísico José Juan Blanco-Pillado. Foi seleccionado por Bizkaia Talent para a sétima edición do programa Talentia (2015-2016), formando parte da Rede Talentia. Recibiu unha bolsa Bizkaia Talent para realizar estudos de posgrao no estranxeiro. Recibiu o seu doutoramento en física teórica no King's College de Londres en 2021, coa disertación "*The role of strong gravity in the early universe*" sobre relatividade numérica e cosmoloxía teórica, baixo a supervisión do astrofísico e cosmólogo británico Eugene A. Lim. Está especializado en cosmoloxía e relatividade numérica.

## Traxectoria 
En 2021, incorporouse ao subdepartamento de astrofísica da Universidade de Oxford e do Queen's College como bolseiro Beecroft (Beecroft Fellowship) e investigador en física. Ademais da súa investigación, tamén ensinou física e relatividade no Queen's College.

En 2024, Aurrekoetxea, Eugene A. Lim e Katy Clough publicaron o estudo "Cosmology using numerical relativity", no que defendían o uso da relatividade numérica para comprender os primeiros momentos do universo. O estudo recibiu unha cobertura considerable na prensa británica e internacional.

Desde 2025, é investigador no Instituto Tecnolóxico de Massachusetts (MIT), onde investiga a inflación e o multiverso no equipo do cosmólogo Alan Guth, quen formulou a teoría na década de 1980.

Ademais, Aurrekoetxea tamén impartiu seminarios e conferencias, entre outros, na Universidade de Columbia, na Universidade de Princeton, no Imperial College London, no Institut d'Astrophysique de Paris (Universidade da Sorbona), no Instituto Perimeter de Física Teórica, no MIT e na Universidade de Quioto.

## Vida persoal 
Actualmente reside nos Estados Unidos.

## Publicacións 
* Lim, E. A., Clough, K. & Aurrekoetxea, J. C., Cosmology using numerical relativity. *Living Reviews in Relativity*, 28, 5 (2025).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Josu Aurrekoetxea | University of Oxford Department of Physics
* Dr Josu Aurrekoetxea Extraordinary Junior Research Fellow in Physics Queen's College
* Dr Josu Aurrekoetxea MIT Department of Physics
Maia (nome)

**Maia** é un nome propio feminino galego. Esta forma escrita tamén é común co italiano, co portugués e co éuscaro. A súa orixe é o grego *maîa*, que quere dicir boa nai, nai adoptiva, nai de crianza. Segundo a mitoloxía grecorromana era a máis vella das Pléiades, o grupo das sete estrelas na constelación Touro.

En xaneiro de 2023 existían 278 mulleres en Galicia co nome Maia, cunha media de idade de 6,5 anos.

## Variantes noutras linguas 
* Alemán: Maja
* Castelán: Maya
* Éuscaro: Maia
* Francés: Maïa
* Inglés: Maya
* Portugués: Maia
* Sueco: Maja

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Túpac Yupanqui (apelido)

**Túpac Yupanqui**, **Túpac-Yupanqui** ou **Tupak Yupanki** (do quechua: *tupak*, ‘resplandecente’, *yupanki*: ‘guía, líder’), é un apelido quechua de orixe inca. Provén do *ayllu* ou casa real do sapa inca Túpac Yupanqui, décimo emperador do Imperio Inca. Os seus portadores localízanse nas rexións de Cuzco, Arequipa e Lima.

## Historia 
miniatura|250px|Retrato de Túpac Yupanqui (1750).
O *ayllu* familiar do inca Túpac Yupanqui apoiou a Huáscar no seu enfrontamento contra Atahualpa, por iso sería perseguido e decimado parcialmente polos capitáns atahualpistas até a chegada dos conquistadores casteláns, quen atoparon nesta familia, fortes aliados no proceso de conquista e colonia temperá do Perú. En troques do seu apoio, obtiveron e recuperaron dos europeos, diversas mercés, privilexios e cacicados no Cuzco e o Alto Perú. Durante os séculos XVII e XVIII tiveron destacada vida pública e influencia económica, ata que decaeu logo da Rebelión de Túpac Amaru II en 1783.

## Persoas de sona 
* Demetrio Túpac Yupanqui. Foi un profesor de lingua quechua, tradutor de castelán a quechua e xornalista peruano.
* Mateo Túpac Yupanqui. Cacique de Lares no século XVIII.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Yupanqui (apelido)
Yupanqui (apelido)

**Yupanqui** é un apelido quechua. Provén do termo quechua *yupanki* que quere dicir ‘guía, líder’. Provén do *ayllu* ou casa real do sapa inca Túpac Yupanqui, décimo emperador do Imperio Inca.

## Persoas de sona 
*Amaru Yupanqui, irmán máis vello de Túpac Inca Yupanqui.
* Atahualpa Yupanqui (1908–1992), cantante, compositor, guitarrista e escritor arxentino.
* Cápac Yupanqui, o quinto Sapa Inca do Reino do Cuzco (a partir de arredor do 1320 d.C.) e o derradeiro da dinastía Hurin.
* Francisco Tito Yupanqui (1550–1616), escultor  creador dunha famosa estatua da Virxe María en Bolivia.
* Gastón Mansilla Yupanqui (nado en 1990), estudante que matou a Víctor Ríos Acevedo en 2012 en Lima, Perú.
* Lloque Yupanqui, o terceiro Sapa Inca do Reino do Cuzco (a partir de arredor do 1260 d.C.) e membro da dinastía Hurin.
* Manco Inca Yupanqui (1516–1544), un dos incas de Vilcabamba.
* Pachacuti Inca Yupanqui, tamén coñecido como Pachakutiq, o noveno Sapa Inca (1438–1471/1472 d.C.).
* Titu Cusi Yupanqui (1529–1571), fillo de Manco Inca Yupanqui, converteuse en gobernante inca de Vilcabamba.
* Túpac Inca Yupanqui, o décimo Sapa Inca (1471–1493 d.C.) do Imperio Inca e o quinto da dinastía Hanan, fillo máis novo e sucesor de Pachacuti Inca Yupanqui.
* Luca Yupanqui, colaborador musical no álbum *Sounds of the Unborn*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Túpac Yupanqui (apelido)
Audiolibro

Un **audiolibro** é unha gravación dun libro ou outro tipo de obra lida en voz alta. Os rexistros da fala existen en escolas e bibliotecas públicas e, en menor medida, tendas de música, dende comezos da década de 1930. Moitos álbums de fala foron creados antes da era das casetes, os CD ou o MP3; porén, adoitaban ser poesía ou teatro, e non libros completos. Non foi até a década de 1980 que o medio do audiolibro chamou a atención da industria editorial, que comezou a vendelos xunto cos libros tradicionais.

## Etimoloxía 
O termo "audiolibro" apareceu durante a década de 1970, cando os casetes empezaron a substituír ós discos fonográficos. En 1994, a Asociación de Editoriais de Audio estableceu a palabra "audiolibro" (en ) coma o estándar nos Estados Unidos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Atahualpa (apelido)

**Atahualpa**, do puquina: *Ata-w wallpa*, «O sinalado e dilixente ou o elixido e animoso», é un apelido peruano de orixe inca. Provén de Atahualpa, derradeiro monarca do Imperio Inca. Os seus portadores localízanse en Cajamarca, Quito, Lima, Arequipa e Cuzco.

## Historia 
[miniatura|250px|Retrato de [Atahualpa (1700).]]
Durante séculos, creuse que o nome do derradeiro soberano inca, proviña das voces quechuas: Ataguallpa, Atabalipa ou Atawallpa, cuxos significados se construíron erradamente por cronistas da época baseándose na tradución quechua da palabra «galo» ou «galiña». Téñense, por exemplo: «galo feliz» ou «ave da fortuna.

Un estudo lingüístico e etimolóxico postulado polo historiador e lingüista Rodolfo Cerrón Palomino afirma que o nome provén dunha construción fonética do puquina (lingua que foi utilizada pola nobreza incaica). Tras unha serie de análises, o autor asegura que o termo provén das voces puquina /ata-w wallpa/, cuxos significados serían respectivamente, /ata-w/: ‘sinalado ou elixido’ e /wallpa/: ‘dilixente, aplicado, animoso’.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Luís García Arias

**Luís García Arias**, nado en Chantada o 24 de abril de 1921 e finado en Madrid o 18 de xaneiro de 1973, foi un catedrático e xurídico español que innovou os procedementos universitarios e relacións militares en España desde a súa especialidade en dereito internacional público.

Foi un xurista moi escoitado por Franco.

## Traxectoria 
### Carreira académica 
García Arias estudou o bacharelato na Coruña,comezou os seus estudos de dereito na Universidade de Zaragoza e nesta mesma universidade foi catedrático de Dereito internacional público desde 1950. Iniciou os estudos de dereito en Zaragoza en plena Guerra civil española, na que participou como oficial. Participou na batalla do Ebro  como alférez provisional e foi ferido en 1938. Desenvolveu labores docentes na Facultade de Ciencias Políticas e Económicas e na Facultade de Dereito, sendo catedrático de Dereito Internacional Público e Privado da Universidade de Zaragoza desde 1950 e catedrático de Dereito Internacional Público da Universidade Complutense de Madrid desde 1968. Nesta mesma universidade foi decano da Facultade de Dereito.

### Outras actividades 
En 1958 organizou xunto *a* Antón Fraguas e Legaz Lacambra o *I Curso Universitario de Primavera de Lugo*, no que García Arias interveu co relatorio de título, *A bomba atómica e o futuro do home*.

En 1971, obtivo o recoñecemento internacional ao ser nomeado asociado do Instituto de Dereito Internacional. O ano seguinte, ingresou na Academia de Xurisprudencia e Lexislación cun discurso titulado *Balance e perspectivas do Tribunal Internacional de Xustiza* no que expuxo algunhas das súas investigacións sobre o Tribunal Internacional de Xustiza da Haia. 

Fundou o Instituto Hispano-Luso-Americano de dereito internacional, promovendo estudos sobre dereito da guerra e organizacións internacionais, e foi o seu director. Tamén dirixiu a *Revista Española de Dereito Internacional.* Escribiu numerosas publicacións académicas, artigos de investigación e libros. Foi membro asociado do *Institut de Droit International* de Xenebra.

Faleceu en xaneiro de 1973.
* 1955: Director da cátedra Xeneral Palafox na universidade de Zaragoza
* 1966: Cruz de Mérito Naval de terceira clase, con distintivo branco.
* O Concello de Chantada deulle o seu nome a unha praza que foi remodelada en 2025.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

* 
* 
* 
*
Piraquive (apelido)

**Piraquive** é un apelido muisca orixinario de Colombia. A súa presenza está asociada historicamente a determinadas rexións andinas como o Altiplano Cundiboyacense, nos departamentos de Boyacá e Cundinamarca, mais concéntrase especialmente na área de Tunja.

## Etimoloxía 
A súa etimoloxía non está completamente esclarecida, mais o elemento pira podería estar relacionado cos termos en muisca para “peixe” ou “río”, mentres que quive podería facer referencia a “lugar”, “asento” ou “establecemento”. Deste xeito, unha interpretación aproximada do apelido sería “lugar do peixe” ou “asento xunto ao río”.

## Persoas de sona 
* María Luisa Piraquive (nada en 1949), relixiosa colombiana, coñecida por ser unha das fundadoras da Igrexa de Deus Ministerial de Xesucristo Internacional.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de apelidos indíxenas de Colombia
Andragacio

**Andragacio** (en latín: *Andragathius*; en grego: Ανδραγατιον) foi un xeneral romano, de orixes francas, *magister equitum* do usurpador romano Magno Máximo.

## Traxectoria 
Segundo Zósimo, Andragacio era orixinario dos arredores do Ponto Euxino (o Mar Negro).

En 383, o ano da revolta de Magno Máximo, foi nomeado *magister equitum* do usurpador e enviado a capturar e matar o emperador Graciano. Andragacio cumpriu a súa tarefa en Lugdunum, o 25 de agosto dese mesmo ano, cun engano: despois de apoderarse dunha carruaxe imperial, difundiu o rumor de que a esposa de Graciano, coa que o emperador casara recentemente, regresara de Bretaña. Pero cando o emperador chegou á carruaxe e a abriu, atopou a Andragacio dentro quen o matou.

En 388, comandou a frota de Magno Máximo no Adriático, coa tarefa de interceptar a fuxida de Valentiniano II ou os reforzos traídos por Teodosio I. Cando Máximo foi capturado e asasinado en Aquileia por Teodosio, Andragacio suicidouse botándose ao mar.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Illinois (álbum de Sufjan Stevens)

***Illinois*** é o quinto álbum de estudio do cantautor estadounidense Sufjan Stevens, publicado o 4 de xullo de 2005 a través dos selos Asthmatic Kitty/Secretly Canadian e Rough Trade. Inclúe cancións que fan referencia a lugares, eventos e persoas relacionadas co estado estadounidense de Illinois. *Illinois* é o segundo traballo de Stevens baseado nun estado dos Estados Unidos, parte dunha serie planificada de cincuenta que comezou co álbum de 2003 *Michigan* e que Stevens recoñeceu desde entón que era unha broma. Foi adaptada a un musical, *Illinoise*, en 2023 e, despois de representarse en salas máis pequenas, estreouse no St. James Theatre de Broadway en abril de 2024.

Stevens gravou e produciu o álbum en varios locais da cidade de Nova York empregando equipos de estudio de baixa fidelidade e diversos instrumentos entre finais de 2004 e principios de 2005. A presentación e as letras exploran a historia, a cultura, a arte e a xeografía do estado; Stevens desenvolveunas despois de analizar documentos criminais, literarios e históricos, e entrelazándoas con historias persoais. Tras o seu lanzamento, Stevens promoveu *Illinois* cunha xira mundial.

O álbum recibiu amplas aclamacións da crítica musical polas súas letras ben escritas e as súas complexas orquestracións. En particular, os críticos destacaron o progreso de Stevens como compositor desde o lanzamento de *Michigan*. *Illinois* foi nomeado o álbum mellor valorado de 2005 polo agregador de críticas Metacritic e foi incluído en varias listas dos "mellores da década" de críticos, incluíndo as de *Paste*, NPR e *Rolling Stone*. O álbum supuxo o maior éxito público de Stevens ata a data; foi o primeiro en chegar ao *Billboard 200* e encabezou a lista de *Billboard* Heatseekers Albums. A instrumentación variada e a composición experimental do álbum evocaron comparacións co traballo de Steve Reich, Neil Young e The Cure. Ademais de numerosas referencias a Illinois, Stevens continuou un tema da súa carreira como compositor ao incluír múltiples referencias á súa fe cristiá.

## Listaxe de cancións 
**Nota**
*Os títulos das cancións varían lixeiramente entre as edicións en disco compacto, dixital e vinilo. Os títulos completos proceden directamente do álbum de vinilo e foron adaptados aos estándares de títulos en inglés.

## Notas
Xaxa, Botswana

**Xaxa** é unha aldea situada no distrito noroeste de Botswana, preto da fronteira con Namibia. A poboación estimada en 2011 era  habitantes.
## Notas
Pedro Volta

**Pedro Ladislao Rodríguez-Volta Alén**, máis coñecido como **Pedro Volta**, nado en Pontevedra en 1977, é un mago, ilusionista e produtor galego.

## Traxectoria 
Estudou secundaria no IES Sánchez Cantón. Estudou Historia da Arte na Universidade de Santiago de Compostela e formouse en Markéting Social e uso das redes sociais, produción e realización de audiovisuais.

Foi asesor no programa de maxia *Nada x Aquí* de Cuatro TV en 2008. Dirixiu o *Hangar 52 Lo Gran Show de Magia de Yunke* no IFEMA de Madrid e supervisou a xira por trinta cidades da China en 2017 coa cadea Poly Theatres. Foi asesor máxico e creativo do mago Yunke no programa *El Hormiguero*, de Antena 3 Televisión e guionista do programa *1,2,3 Hipnotízame* da mesma canle en 2017.

Desde 2016 é o director artístico e creativo do Museo da Máxia de Yunke en Peníscola. Levou o seu espectáculo *Ilusionante* ao Kennedy Center de Washington, D.C., e a teatros de Maryland e Virxinia, en colaboración coa Embaixada de España en USA. En 2014 levou o seu espectáculo de maxia ás cidades australianas de Sydney e Canberra, colaborando co Instituto Cervantes.

Canto á Televisión de Galicia, ten participado no *Land Rober*,  no *Luar*, en *Boas Tardes* e producindo *Estrelas máxicas.* En Telecinco participou en *Got Talent España,* *Qué Tiempo Tan Feliz* e *Viva la Vida*. Como comunicador, presentou o espectáculo-conferencia *A Maxia de Ilusionarse* para empresas multinacionais como Cirsa e Vitaldent. En 2023 presentou o espectáculo *Magic Screen* no que a Intelixencia Artificial xogaba un papel clave. En 2025 era o director artístico e produtor do *Galicia Magic Fest*, un festival internacional de ilusións que percorreu os principais teatros de Galicia.

En 2018 tivo un accidente no Festival Internacional de Maxia de Navacerrada nun número de escapismo, encadeado cunha camisa de forza e debaixo mil litros de auga, botou catro minutos en parada cardiorrespiratoria, polo que tivo que ser rescatado. 

## Obra escrita 
### Galego 
* *O pazo máxico* (2009). A Coruña: Baía Ed. 91 páxs. ISBN 9788492630325. Orientada para os máis pequenos.

### Castelán 
* *HOUDINI y el elefante Mágico Nabuk: Una fábula sobre la superación, éxito y la amistad* (2025). 119 páxs. Ed. de autor.

## Notas
Inca Roca (apelido)

**Inca Roca**, **Inca-Roca** ou **Ingaroca** (do quechua: *inka*, ‘monarca’, ''Roq'a*, ‘magnífico’), é un apelido de orixe quechua. Provén da panaca do sapa inca Inca Roca, sexto gobernante do curacazgo de Cuzco. Os seus portadores localízanse na cidade de Cuzco (inicialmente no Barrio de San Sebastián), Arequipa e Lima.

## Historia 
miniatura|250px|Retrato de Inca Roca.
A familia de cada monarca ou *sapa inka* formaba un *ayllu* real que recibía o nome de panaca ou panaka. O único fillo do inca que non formaba parte da panaca era o auqui (o seu herdeiro) porque este último, cando chegase a ser emperador, formaría a súa propia panaca. Desta forma instituíuse a panaca de Inca Roca chamada Wikakiraw. Conformada polas súas esposas e descendentes, entre outras funcións, encargáronse de manter a lembranza do inca falecido, de realizar as cerimonias no seu nome e de coidar dos seus bens e alianzas feitas en vida.

### Descendencia actual 
* Gregorio Alfredo Inca Roca Concha, buscou os descendentes incaicos para convocalos a un *Consello da Nación Tawantinsuyana*. En 2001 propúxolle ao presidente Alejandro Toledo o “*Proxecto de lei para a restauración da nobreza inca do Tawantinsuyo''”, cuxa finalidade era o recoñecemento político do goberno peruano cara aos descendentes incaicos, así como o desenvolvemento dun congreso do Tawantinsuyo (que sería o primeiro paso para restaurar o Consello dos 24 nobres electores Incas do Cuzco). Sábese que devandito proxecto foi rexeitado.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Bugallo (apelido)

**Bugallo** é un apelido galego.

En xaneiro de 2023 existían 2.086 persoas en Galicia co apelido Bugallo, ben sexa como primeiro ou segundo apelido. O concello con maior concentración de persoas con este apelido é Pontevedra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de apelidos galegos
### Ligazóns externas 
* Os apelidos en galego. Orientacións para a súa normalización da Real Academia Galega, 2016.
Celso (nome)

**Celso** é un nome propio masculino galego. Esta forma escrita tamén é común co portugués, co aragonés, co italiano e co castelán. A súa orixe é o latín *Celsus* que quere dicir 'alto, excelso', un cognome adoito na Roma clásica e logo convertido en nome independente. En galego, ten o hipocorístico **Siño**.

## Variantes noutras linguas 
* Aragonés: Celso
* Catalán: Cels
* Castelán: Celso
* Éuscaro: Zeltso / Keltso
* Francés: Celse
* Italiano: Celso
* Portugués: Celso

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes masculinos en galego
* Lista de nomes masculinos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes masculinos Real Academia Galega
Alberto Valverde Otero

**Alberto Valverde Otero**, nado en Baiona o 3 de marzo de 1977, é un profesor e investigador galego.
## Traxectoria 
Licenciado en Filoloxía Galega pola Universidade de Santiago de Compostela (1999) e en Filoloxía Portuguesa pola mesma universidade (2006), é doutor en Filoloxía Galega e Identidade Cultural pola Universidade de Vigo coa tese *Elementos para a descrición e análise da vangarda no final do século XX na Galiza: o grupo Rompente (1975-1983)* (2013). Foi profesor de Lingua Galega e Literatura no Instituto de Educación Secundaria de Ponteareas dende 2006. É profesor da Universidade de Vigo. Colabora en *Grial*, *A Trabe de Ouro* e *Boletín Galego de Literatura*.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Curriculum Vitae
Domingos (nome)

**Domingos** é un nome propio masculino galego e portugués. A súa orixe é o latín *Dominicus*, que quere dicir 'do señor'. En galego, ten a variante **Domingo** e os hipocorísticos **Mingos**, **Mingo**, **Mingote**, **Mingacho** e **Mingucho**. e 2.119 co nome Domingo, cunha media de idade de 67 anos.

## Variantes noutras linguas 
* Alemán: Dominik
* Aragonés: Domenche / Domengo / Domenico / Domingo
* Catalán: Domingo / Domenge/ Domènec
* Castelán: Domingo
* Éuscaro: Domingo / Dominix / Domiku / Txomin
* Francés: Dominique
* Inglés: Dominic
* Italiano: Domenico
* Portugués: Domingos
* Romanés: Dominic
* Ruso: Domnin / Domnika

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes masculinos en galego
* Lista de nomes masculinos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes masculinos Real Academia Galega
José García Rodríguez (Vilagarcía de Arousa)

**José García Rodríguez**, nado no Carril (Vilagarcía de Arousa) o 12 de abril de 1914 e finado en Gusen (Austria) o 15 de outubro de 1941, foi un exiliado galego deportado ós campos de concentración nazis.
[miniatura|200px|*[Stolperstein* en memoria de José García Rodríguez na praza Bastió de Maó.]]

## Traxectoria 
Emigrou a Maó (Illas Baleares). Deportado ó campo de concentración de Mauthausen, onde ingresou o 27 de xaneiro de 1941 co número de matrícula 5&nbsp;517, e trasladado o 8 de abril de 1941 ó campo de concentración de Gusen co número de matrícula 12&nbsp;253, onde pereceu o 15 de outubro de 1941,

O Concello de Vilagarcía de Arousa colocou no ano 2026 un *Stolperstein* na súa memoria na praza da Liberdade, no Carril.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Juan Armesto Salgado

**Juan Armesto Salgado**, nado no Viso (Santo André de Penosiños, Ramirás) o 25 de maio de 1889, foi un mestre e político galego.

## Traxectoria 
Foi nomeado mestre interino de Cartelle en decembro de 1914, de Cortegada (Sarreaus) en outubro de 1919, e de Rairo en marzo de 1920. Foi nomeado mestre propietario de Carelle Grande (Muras) en decembro de 1920, despois foi mestre de Cristosende (A Teixeira) e Pontedeva, en 1928 trasladouse a Cuíñas (A Fonsagrada) e en 1933 pasou a Ventosela (Redondela). Permutou a súa praza para Moura (Nogueira de Ramuín) en maio de 1935.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e ingresou na prisión de Ourense o 27 de xullo. Procesado por insultos ao Exército, foi destituído como mestre o 17 de agosto. Foi xulgado en consello de guerra o 23 de outubro por inxurias por escrito ao Exército na causa 158/36, e condenado a seis anos de prisión. Cumpriu condena na Prisión Central de Burgos dende xaneiro de 1937, Valladolid dende novembro de 1938, e finalmente na Prisión provincial de Ourense dende xullo de 1939, de onde saíu en liberdade provisional o 17 de marzo de 1940. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en 1938. No proceso de depuración foi sancionado coa separación definitiva do servizo e baixa na escala en maio de 1940. Solicitou a revisión do seu expediente de depuración en xaneiro de 1941. Revisado finalmente o seu expediente, en decembro de 1952, foi sancionado con postergación durante cinco anos, traslado fóra da provincia durante cinco anos e inhabilitación para cargos directivos e de confianza. Foi nomeado mestre de Mugares (Toén) en febreiro do ano seguinte.

## Vida persoal 
Casou con Manuela Sendín Antonio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Expediente persoal do recluso Juan Armesto Salgado
As tres dinastías

é o nome conxunto das dinastías Xia, Shang e Zhou da China antiga.

## Orixe do termo 
Este termo aparece por primeira vez durante o período de Primaveras e Outonos, no *Lunyu* de Confucio: "as tres dinastías seguiron o camiño da rectitude". Até o período dos Reinos Combatentes, *sandai* facía referencia só ás dinastías Xia, Shang e Zhou occidental; porén, a partir dos Qin empezouse a incluír tamén aos Zhou do leste. A súa orixe está nos comezos da dinastía Zhou, cando se usaba a expresión  para falar dos reinos anteriores de Xia e Shang.

## Relación co confucianismo 
Os pensadores confucianos adoitaban gabar ás tres dinastías. En especial, Confucio loou á dinastía Zhou occidental, á que menciona con frecuencia no seu *Lunyu*. Por exemplo, afirmou que "os Yin seguiron os ritos dos Xia (...) os Zhou seguiron os dos Xia". Segundo os ditos de Confucio, as tres dinastías foron unha era dourada; así quedou reflectido no *Liji* ou *Libro dos ritos*: "endexamais vin a gran vía na práctica, nin ós heroes das tres dinastías, mais vivo en harmonía cos seus principios".

O intelectual neoconfuciano Zhu Xi, da dinastía Song, tamén tiña como modelo aos monarcas das tres dinastías: "ser honesto e obedecer as regras da natureza, acomodarse un mesmo ao mundo, esa é a vía dos reis".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
Hugo González Sotos

**Hugo González Sotos**, nado o 7 de febreiro de 2003 en Valencia, é un futbolista valenciano que xoga na posición de extremo. Actualmente xoga no Celta de Vigo Fortuna da Primeira Federación. 

## Traxectoria
Tras formarse na escola de fútbol CF Cracks, en 2010 incorporouse ás categorías inferiores do Valencia Club de Fútbol. O 12 de xaneiro de 2020 debutou co Valencia CF Mestalla, entrando como substituto nun partido de Segunda División B contra o Club Lleida Esportiu. En maio de 2021 renovou o seu contrato por dous anos máis e anotou o seu primeiro gol sénior nun encontro contra o CE L'Hospitalet. 

O 18 de agosto de 2023 tivo lugar a súa estrea co Valencia Club de Fútbol nun partido contra a Unión Deportiva Las Palmas, sendo tamén o seu debut na Primeira División. En agosto de 2024 foi cedido ao Cartagena para xogar co equipo durante a Segunda División 2024/25.

O 3 de febreiro de 2025, Hugo González finalizou a súa cesión co Cartagena e comezou un contrato temporal co Celta de Vigo Fortuna da Primeira Federación. En xullo dese mesmo ano asinou definitivamente co club vigués por un total de tres tempadas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Hugo González en BDFutbol
* Hugo González en LaPreferente.com
B7 (proteína)

As proteínas **B7** son unha familia de proteínas integrais de membrana que se encontran en células presentadoras de antíxenos activadas que, cando se emparellan cunha proteína CD28 ou CD152 (CTLA-4) da superficie das células T, poden producir un sinal coestimulatorio ou un sinal coinhibitorio para aumentar ou diminuír, respectivamente, a actividade dun sinal do MHC-TCR entre a célula presentadora de antíxenos e a célula T. A unión da B7 da célula presentadora de antíxenos á molécula CTLA-4 das células T causa a inhibición da actividade das células T. En consecuencia, a familia de proteínas B7 xoga un papel central en modular respostas inmunes, actuando tanto de aceleradores coma de freos no sistema inmunitario.

As dúas proteínas B7 máis importantes son: B7-1 ou CD80, e B7-2 ou CD86. Non se sabe se difiren significativamente. Ata agora o CD80 atopouse en células dendríticas, macrófagos e células B activadas, mentres que CD86 (B7-2) se atopa en células B. As proteínas CD28 e CTLA-4 (CD152) interaccionan cada unha con B7-1 e B7-2. A familia B7 divídese en tres clases: clase I (B7-1, B7-2 e B7-H2), clase II (B7-H1 (PD-L1) e B7-DC (PD-L2)) e clase III (B7-H3, B7-H4 e B7-H7).

## Membros da familia 
325px|miniatura|Interaccións de unión.
Á parte de B7-1 e B7-2, hai outras proteínas situadas na familia de B7, que se resumen na seguinte táboa:

## Notas
Miki Berenyi

**Miki Eleonora Berenyi**, nada o 18 de marzo de 1967, é unha vocalista e guitarrista inglesa. É membro de Piroshka e The Miki Berenyi Trio, e é coñecida sobre todo por ter tocado na banda de rock alternativo Lush. 

## Notas