open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sérgio Klein

**Sérgio da Rocha Kleinsorge**, máis coñecido como **Sérgio Klein**, nado en Sete Lagoas (Minas Xerais) o 7 de xullo de 1963 e finado en Belo Horizonte o 3 de xullo de 2010 foi un escritor brasileiro de contos e poemas.

## Traxectoria 
O primeiro libro da serie *Poderosa: Diario dunha rapaza que tiña o mundo na man* (finalista do Prêmio Jabuti) vendeu os dereitos para o cinema e foi lanzado en España, Galicia, México, Bulgaria e Italia.

## Publicacións do autor 

* *Tremendo de coragem*.
* *Uma janela no espelho*.
* *Tempo sem tampa*.
* *A menina que era uma vez*.
* *A menina que era outra vez*.
* *Bilboquê, que bicho é esse?*.
* *Cinema, pipoca e piruá*.
* *Poderosa*.
* *Poderosa 2*.
* *Poderosa 3*.
* *Poderosa 4*.
* *Poderosa 5*.
* *Uma familia muito estranha*.

## Premios
Recibiu o Premio Casa da América Latina conferido pola Radio France internationale, de París.

Co volume de contos *Palavras cruzadas*, obtivo o primeiro lugar no Concurso *Nacional de Literatura* na cidade de Belo Horizonte, en 2002.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha de Sérgio Klein na páxina web de Edicións Xerais de Galicia.
* Freitas, Cristiano (20/6/2018) "Sérgio Klein permanece vivo na memória afetiva dos jovens leitores"  *Escotilha* .
Sérgio da Rocha

O nome **Sérgio da Rocha** pode referirse a:

* **Sérgio da Rocha** (1959), cardeal brasileiro.
* **Sérgio da Rocha Klein** (1963-2010), escritor brasileiro.
Monumentos paleocristiáns e bizantinos de Tesalónica

A cidade de Tesalónica en Macedonia, Grecia, durante varios séculos a segunda cidade máis importante do Imperio Bizantino, xogou un papel importante para o cristianismo durante a Idade Media e estaba decorada por edificios impresionantes. En 1988, quince monumentos de Tesalónica foron catalogados como Patrimonio da Humanidade da UNESCO:

## Lista de monumentos 
thumb|Plano do centro histórico

## Galería

Ficheiro:Wallsthess.jpg|Murallas de Tesalónica
Ficheiro:Rotonda S. Giorgio di Salonicco - panoramio.jpg|Arco e Rotonda de Galerio
Ficheiro:Thessalonikki, Greece 5 Old Church 4.jpg|Igrexa de Acheiropoietos
Ficheiro:Church of Saint Demetrios - panoramio.jpg|Hagios Demetrios
Ficheiro:Latomou Monastery View.jpg|Mosteiro de Latomou
Ficheiro:Αγία Σοφία, Θεσσαλονίκη 3859.jpg|Igrexa de Hagia Sophia
Ficheiro:THES Panaghia Chalkeon 5944.JPG|Igrexa da Panagia Chalkeon
Ficheiro:Saint Pantaleon Church in Thessaloniki by George Groutas.jpg|Igrexa de San Panteleón
Ficheiro:07Thessaloniki 12 Apostel02.jpg|Igrexa dos Santos Apóstolos de Tesalónica   
Ficheiro:Agios Nikolaos Orfanos - panoramio.jpg|Igrexa de San Nicolás  Orfo
Ficheiro:Ναός Αγίας Αικατερίνης, Θεσσαλονίκη 1953.jpg|Igrexa de Santa Catarina
Ficheiro:Transfiguration of Jesus Church in Thessaloniki by George Groutas.jpg|Igrexa do Salvador, Tesalónica
Ficheiro:Monastery of the Vlatades 09.jpg|Mosteiro de Vlatadón   
Ficheiro:Church of Prophet Elias 01.jpg|Igrexa do Profeta Elías 
Ficheiro:Βυζαντινό λουτρό Άνω Πόλης 1788.jpg|Baños bizantinos

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Tesalónica

### Ligazóns externas
*

]
Adrián Gómez Ramos

**Adrián Gómez Ramos**, nado en Rianxo en 1994, é un escritor galego.

## Obra 
* *Cando sangren os lobos* (2021). Vigo: Edicións Xerais de Galicia, Colección Fóra de Xogo n.º 196. ISBN 978-84-9121-936-1.
* *Aqueles corpos nosos* (2023). Vigo: Xerais. Colección Fóra de Xogo. ISBN 978-84-1110-451-7. 224 páxs. ePub: ISBN 978-84-1110-463-0.

## Recoñecementos 
* Gañou o primeiro premio na modalidade de Novela Curta do certame Xuventude Crea 2020.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha de Adrián Gómez Ramos na páxina web de Xerais.
Xunqueiredro

alt=Xunqueiredro II frontal|miniatura|Xunqueiredro II.

alt=Perspectiva do Xunqueiredro II|miniatura|dereita|Perspectiva do Xunqueiredro II
O **Xunqueiredro** ou **Xunqueiredo II** é un poliedro de 80 caras, que son triángulos equiláteros iguais. Pódese construír a partir de varias estrela octángulas ou a partir de varios tetraedros.

Foi nomeado oficialmente polo Club de Ciencia do IES A Xunqueira II de Pontevedra no acto de entrega de premios do I Concurso Novos Poliedros organizados por Igaciencia, en colaboración coa Secretaría Xeral de Política Lingüística.

## Construción do Xunqueiredro II mediante padróns 
A partir dunha imaxe en 3D extráense os padróns en dúas dimensións subdividindo a peza en 4 niveis, dos que o 3º e o 4º son simétricos aos dous primeiros. 

O nivel superior corresponde coa metade dunha Stella Octángula, que está composta por 12 triángulos equiláteros. Constrúese mediante dous padróns iguais de 6 triángulos cada un. 

O segundo nivel contén 28 triángulos equiláteros. Constrúese mediante 4 padróns de 7 triángulos cada un.

## Notas
Silvestre Gómez Xurxo

**Silvestre Gómez Xurxo**, nado en Beba, Mazaricos, o 15 de xaneiro de 1951 é un mestre e escritor galego.

## Traxectoria 
Titulado en Maxisterio e en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago de Compostela e en Psicopedagoxía pola Universidade da Coruña, profesionalmente dedicouse sempre ao ensino, en primaria e secundaria. Formou parte da Editorial SEPT dende 1976 e publicou varios artigos en *Encrucillada, Revista galega de pensamento cristián*. Xa está xubilado.

É membro do padroado da Fundación Penzol.

## Obra escrita publicada (selección) 
**Conversas do Pai Seixas* (Editorial SEPT 1985)
**Déixao medrar* (Colección Merlín, Xerais 2000)
**Ith* (Colección Merlín, Xerais 2001)
**Todo vai ir ben* (Colección Fóra de Xogo, Xerais 2005)
**Ti non xogas!* (Colección Merlín, Xerais 2011)
**O Novo Testamento para a xente nova* (Editorial SEPT 2012). Con Xosé María Pin Millares.
**De cristal* (Colección Fóra de Xogo, Xerais 2015). 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha do autor na páxina web de Edicións Xerais de Galicia.
Grupo Ornitolóxico Galego

O **Grupo Ornitolóxico Galego** (GOG) foi un grupo de ornitólogos galegos creado en 1973, que deu pé á Sociedade Galega de Historia Natural (SGHN), na que forma parte da súa Sección de Ornitoloxía. Xa que logo, a SGHN, herdeira directa do Grupo Ornitolóxico Galego, segue a desenvolver a liña de actuacións que este comezara.

## Actividades
Este grupo coordina e colabora na realización dos censos anuais de aves acuáticas e mariñas invernantes en Galicia, que están sendo publicados nas revistas *Bubela* (do GOG) e *Braña* (da SGHN), que subministran informacións históricas de grande importancia para coñecer a evolución das poboacións invernantes destas aves en Galicia, e o estado de conservación da costa e zonas húmidas galegas.

O grupo ten participado en múltiples estudos sobre as aves de Galicia e a súa conservación, como o *Atlas de Vertebrados de Galicia* ou o seguimento de especies ameazadas. Tamén mantivo activo, durante moitos anos, un grupo de anelamento científico, chegando a organizar o XI Encontro de aneladores a nivel estatal. Ademais foi o organizador do V Congreso Galego de Ornitoloxía.
Jordan Bone

**Jordan Latham Bone**, nado o 5 de novembro de 1997 en Nashville, Tennessee, é un xogador estadounidense de baloncesto profesional que xoga nos Fort Wayne Mad Ants da NBA G League.

## Traxectoria profesional 
O 20 de xuño de 2019, Bone foi seleccionado na 57ª posición do Draft da NBA de 2019 polos New Orleans Pelicans, e pouco despois foi traspasado ós Detroit Pistons.

O 27 de novembro de 2020, Bone asinou un contrato cos Orlando Magic. O 3 de febreiro de 2021, Bone foi cortado polos Magic.

O 9 de decembro de 2021, Bone asinou ata final de tempada co Basket Zaragoza 2002 da Liga ACB.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Estatísticas en Basketball-Reference.com
Almira Hart Lincoln Phelps

**Almira Hart Lincoln Phelps,** de solteira Hart, nada o 15 de xullo de 1793 en Berlín (Connecticut) e finada o 15 de xullo de 1884,  foi unha pedagoga e autora estadounidense do  XIX. Phelps publicou varios libros de texto de divulgación científica nos campos da botánica, a química e a xeoloxía. 

## Traxectoria 
Almira Hart Lincoln Phelps era a máis nova da súa familia, crecendo nun ambiente intelectual e relixioso, aínda que librepensadora. Unha das maiores inspiracións da súa vida foi a súa irmá máis vella, Emma Hart Willard . Mentres vivía coa súa irmá, tamén foi alumna de John Willard e de tres dos seus compañeiros, que tamén vivían na residencia Willard. Almira estudou matemáticas e filosofía.

Con 16 anos, Almira Hart comezou a ensinar nas escolas locais. Despois continuou coa súa propia formación. En 1814, abriu o seu primeiro internado para nenas na súa casa de Berlín; e dous anos máis tarde foi a directora dunha escola en Sandy Hill, Nova York .

En 1817, Almira Hart casou con Simeon Lincoln e abandonou a súa carreira durante seis anos para dedicarse a ser ama de casa e criar aos seus tres fillos. Despois da morte prematura do seu marido en 1823, volveu ao mundo da educación co nome de Almira Hart Lincoln . Converteuse en profesora e subdirectora do recoñecido Troy Female Seminary .

En 1859, Almira Phelps foi a terceira muller elixida para a American Association for the Advancement of Science . Despois de conseguir a súa adhesión, Almira Phelps continuou escribindo, conferencias e revisando os seus libros de texto.

## Notas
Elizabeth Garrett Anderson

**Elizabeth Garrett Anderson,** nada en Whitechapel, (Londres) o 9 de xuño de 1836 e finada en Aldeburgh, 17 de decembro de 1917, foi a primeira médica británica.

## Traxectoria 
En 1854, durante unhas visitas ás súas amigas da escola, coñeceu a Emily  Davies, pioneira feminista e fundadora do  Girton  College en Cambridge, que se converteu na súa amiga e confidente para o resto da súa vida.

Elizabeth Garrett decidiu estudar Medicina tras asistir a unha conferencia de Elisabeth Blackwell en 1859, foi rexeitada na escola de medicina e matriculouse como estudante de enfermería en Middlesex Hospital mentres estudaba soa con médicos en hospitais en Londres e Edimburgo . En 1865 obtivo a súa licenza para exercer na Sociedade de Farmacéuticos, que era a única que permitía exames para mulleres; entón esta sociedade cambiaría as súas normas para evitar que outras mulleres se incorporen á profesión deste xeito. Elizabeth Garrett Anderson máis tarde doutorouse na Universidade da Sorbona en París en 1870, converténdose na primeira muller de Gran Bretaña en graduarse e doutorarse.
esquerda|miniatura|234x234px| O ''St. Mary's Dispensary for Women and Children*, en Marylebone
Debido a que, como muller, ningún hospital a contrataba a pesar de ter unha titulación, en 1866 abriu unha consulta privada, o *St. Mary's Dispensary for Women and Children*, en Marylebone*,* nunha das zonas máis pobres de Londres. Despois decidiu convertelo nun hospital no que só traballaban mulleres, polo que pasou a denominarse Novo *Hospital para Mulleres,* inaugurado en 1872. En 1918, despois da súa morte, o hospital tomaría o seu nome; agora forma parte da Universidade de Londres.

En 1874 Anderson cofundou con Sophia Jex-Blake, Emily Blackwell e a súa irmá Elizabeth Blackwell unha escola de medicina para mulleres, a *London School of Medicine for Women*, onde ensinou e foi decana de 1883 a 1903.

Escribiu moitos artigos e memorias sobre a súa carreira médica. A súa determinación abriu o camiño para outras mulleres e en 1876 aprobouse unha lei que permitía ás mulleres acceder ás profesións médicas. Tamén se fixo coñecida como unha loitadora activa polo movemento do sufraxio feminino. Así, foi membro do Comité Central da Sociedade Nacional para o Sufraxio das Mulleres en 1889.

Retirada á cidade de Aldeburgh, na costa de Suffolk, en 1908 foi elixida alcaldesa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Claramunt Vallespí, Rosa; Claramunt Vallespí, Teresa (2012). *MUJERES EN CIENCIA Y TECNOLOGIA''. Madrid: UNED. ISBN 9788436264210.

### Ligazóns externas 
*Elizabeth Garrett Anderson (1836-1917): La doctora que recibió las llaves del reino de la medicina no blog Mujeres con ciencia
Emily Davies

**Sarah Emily Davies,** nada en Carlton Crescent (Southampton) o 22 de abril de 1830 e finada o 13 de xullo de 1921,  foi unha feminista inglesa, sufraxista e unha das primeiras defensoras do dereito das mulleres a ingresar na universidade . É coñecida por ser a cofundadora e primeira directora do Girton College da Universidade de Cambridge, a primeira *universidade* de Inglaterra que ensinou a mulleres.

## Traxectoria 
Emily Davies**,**  filla dun crego evanxélico e dunha mestre, pasou a maior parte da súa mocidade en Gateshead.

Davies estivo a piques de estudar medicina e escribiu o artigo "Female Physicians" para o feminista ''English Woman's Journal* en 1861, e "Medicine as a Profession for Women" en 1862. Tamén "alentou moito" á súa amiga Elizabeth Garrett nos seus estudos de medicina.

En 1862, despois da morte do seu pai, Davies trasladouse a Londres, onde editou o *English Woman's Journal* e fixo amizade coas defensoras dos dereitos das mulleres Barbara Bodichon, Elizabeth Garrett Anderson e a súa irmá máis nova Millicent Fawcett. Davies converteuse nun membro fundador dun grupo de discusión de mulleres, a *Kensington Society,* xunto con Elizabeth Garrett Anderson, Barbara Bodichon, Dorothea Beale e Francis Mary Buss quen, xuntos, solicitaron sen éxito ao Parlamento que lles concedese o dereito de voto ás mulleres.

Davies comezou a facer campaña polo dereito das mulleres á educación. Participou no *London School Board* e na Schools Inquiry Commissiony e foi clave para que as nenas fosen admitidas nos exames *oficiais de secundaria.*

Despois avogou polo acceso das mulleres ás universidades de Londres, Oxford e Cambridge. Como todas as universidades daquela, estas eran exclusivamente para homes.

Tamén participou no movemento sufraxista, centrado no dereito ao voto das mulleres. Ela formou parte da organización da petición para o sufraxio feminino que John Stuart Mill levou ao Parlamento británico en 1866 asinado por Paulina Irby, Elizabeth Garrett Anderson e outras 15.000 persoas.  Ese mesmo ano escribiu tamén o libro The Higher Education of Women.

En 1869, Davies dirixiu a fundación da primeira universidade británica para mulleres, coa axuda de Frances Buss, Dorothea Beale e Barbara Bodichon.  O Girton College estaba orixinalmente situado en Hitchin, Hertfordshire, con Charlotte Manning como a súa primeira directora. A facultade trasladouse máis tarde en 1873 aos arredores de Cambridge.

Davies avogou firmemente por un currículo de calidade que fose equivalente aos ofrecidos aos homes da época. 

Davies tamén continuou o seu traballo a favor do sufraxio. En 1906 dirixiu unha delegación no Parlamento. Era coñecida pola súa oposición aos métodos militantes e violentos utilizados por algunhas sufraxistas, parte do movemento do sufraxismo feminino, liderado por Pankhurts.

En 1910, Davies publicou *Thoughts on Some Questions Relating to Women.''

## Notas
Josep-Francesc Delgado

**Josep-Francesc Delgado i Mercader**, nado en Barcelona o 6 de febreiro de 1960, é un profesor de ensino secundario e premiado escritor de poesía e literatura infantil e xuvenil en catalán, con obra traducida ao inglés, aragonés, castelán, éuscaro e galego.

## Traxectoria 
Pasou a infancia en Sitges, Mallorca e Menorca. Durante 1987 e 1988 escribiu a súa primeira novela: *Si puges al Sagarmatha quan fumeja neu i vent* (Premio Joaquim Ruyra 1987).
* ''L'empaitagrills i la noia de la Lluna* (1993, premi Guillem Cifre de Colonya)
* *El mussol Oriol i el lladre de les endevinalles* (1994)
* *El mag i l'estrella* (1996)
* *Per què els nens no tenen por de l'home del sac jove* (1996)
* *Endevina, endevinaràs quin animal seràs* (1995)
* *Ulldevellut* (1999, premi Josep M. Folch i Torres)
* *El concertista d'ocells* (2002). Publicada en galego como *O concertista de paxaros*.
* *Els llops de la lluna roja* (2002, premi Ramon Muntaner)
* *L'Alba ja no va tenir por* (2003)
* *Papitis* (2004)
* *Mamitis'' (2005)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Associació d'Escriptors en Llengua Catalana .
* Josep-Francesc Delgado no sitio web de Grup 62 .
Girton College

O **Girton College** é un dos 31 colexios universitarios da Universidade de Cambridge en Cambridge, Reino Unido. Fundado o 16 de outubro de 1869 por Emily Davies, Barbara Bodichon e Lady Stanley de Alderley, foi a primeira universidade feminina de Inglaterra e desde entón foi un modelo para a igualdade e a inclusión. Acadou o status universitario completo en 1948, marcando o momento no que as mulleres foron admitidas oficialmente na universidade. A partir de 1976 coa admisión de estudantes masculinos foi tamén o primeiro colexio feminino da universidade en converterse en mixto.
O colexio irmá de Oxford é o Somerville College .

## Historia 
O colexio foi establecido o 16 de outubro de 1869 por Emily Davies e Barbara Bodichon como o primeiro colexio residencial para mulleres de Inglaterra .

Chamábase College for Women e estaba situado en Benslow House, en Hitchin, unha cidade do condado de Hertfordshire, Inglaterra. O primeiro grupo de estudantes pasou a chamarse as Pioneiras. En 1872 adquiriuse a sede actual, situada a 2,5 millas ao noroeste de Cambridge, na cidade de Girton; O colexio pasou entón a chamarse Girton College, e abriuse na súa nova localización en outubro de 1873 .

O 27 de abril de 1948, as mulleres recibiron o privilexio de ser membros de pleno dereito da Universidade de Cambridge, e o Girton recibiu o status universitario da universidade. Non obstante, para lembrar os tempos nos que ás mulleres non se lles permitía graduarse na Universidade de Cambridge, as batas non se usan durante as festas universitarias, cando os estudantes celebran o último ano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Cambridge
* Universidade de Cambridge
Margaretta Morris

**Margaretta Hare Morris,** nada o 3 decembro de 1797 e finada o 29 de maio de 1867,  foi unha  entomóloga estadounidense. Morris e a astrónoma Maria Mitchell foron as primeiras mulleres elixidas para a American Association for the Advancement of Science en 1850. Tamén foi a segunda muller elixida para a Academia de Ciencias Naturais de Filadelfia en 1859, despois de Lucy  Say.

## Investigación 
Morris estudou os hábitos das moscas do trigo, que se parecían á *Mayetiola destructor*, e chegou á conclusión de que os ovos se poñían no gran e non no talo, como se pensaba. Tamén estudou a lagosta dos dezasete anos e os fungos como pragas botánicas. Describiu por primeira vez a Magicicada  cassinii, unha especie de cigarra periódica, que posteriormente recibiu o nome de John Cassin.Os seus resultados foron importantes para a agricultura e os hortos. Tamén publicou regularmente no American Agriculturist e noutras revistas agrícolas, ás veces con pseudónimos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Margaretta Morris no blog Mujeres con ciencia
Noora Räty

**Noora Helena Räty**, ou simplemente **Noora Räty**, nada o 29 de maio de 1989 en Espoo (Finlandia), é unha porteira finlandesa de hóckey sobre xeo. Na tempada 2021-22 asinou co HPK de Hämeenlinna da Naisten Liiga finlandesa, con todo, antes de comezar a segunda fase da competición asinou co KRS Vanke Rays da liga rusa.

En 2014 Räty converteuse na segunda muller en xogar un partido na segunda categoría do hóckey sobre xeo masculino de Finlandia, a Mestis, logo do debut de Hayley Wickenheiser en 2003, deste xeito Räty converteuse na primeira muller finlandesa e a primeira porteira en xogar na Mestis.

A nivel internacional, Noora Räty conseguiu unha medalla de prata e catro de bronce coa selección finlandesa nos campionatos do mundo, así como dous bronces olímpicos.

## Traxectoria 
Noora Räty naceu o 29 de maio de 1989 en Espoo, onde comezou a práctica do hóckey sobre xeo no equipo de nenos de Espoon Palloseura. Un feito importante na infancia de Räty foi a disputa do Campionato do Mundo Feminino no recentemente inaugurado LänsiAuto Areena da súa cidade natal, cando tan só tiña nove anos. Ulla, a nai de Noora conseguira dúas entradas para o partido entre Finlandia e Canadá, no que puido ver que as mulleres tamén xogaban ao hóckey, que non era a única, e que as mulleres tiñan a súa propia selección. A porteira finlandesa Tuula Puputti impresionou a Räty a pesar da derrota 0-1. Ten falado das súas esperanzas de que a National Hockey League (NHL) cree no futuro unha liga feminina profesional en América do Norte, e o seu desexo de participar na súa creación.

Räty e a súa parella, Karel Popper, comprometéronse en xuño de 2019. Popper é un instrutor de porteiros profesional en MEGA Goaltending e uniuse a KRS Vanke Rays Shenzhen como adestrador de porteiras na tempada 2020–21. A parella e o seu can teñen unha casa en Minneapolis.

## Notas
Alexander Konstantínovich Mordvilko

**Alexander Konstantínovich Mordvilko** (en ), nado o 3 de febreiro de 1867 en Stolovitchi, Rexión de Brest, Gobernorato de Minsk do Imperio ruso (actual Bielorrusia), e finado o 12 de xullo de 1938 en Leningrado, URSS, foi un entomólogo, parasitólogo e botánico ruso.

## Traxectoria 
Foi o primeiro especialista en parasitoloxía no Museo Zoolóxico da Academia Rusa de Ciencias. 

Publicou traballos sobre os ciclos de vida, moitas veces complexos, dos parasitos, así como, en 1909, instrucións para recoller e almacenar vermes parasitos. 

Á fronte do departamento de briozoos e vermes, enriqueceu as coleccións helmintolóxicas adquirindo as de Konstantin Skryabin.

## Algúns taxons descritos por Mordvilko 
* *Acyrthosiphon*
* *Aulacorthum*
* *Chaetosiphon*
* *Corylobium*
* *Delphiniobium* 
* *Elatobium*
* *Impatientinum*
* *Lipaphis*  
* *Metopeurum*
* *Metopolophium* 
* *Microlophium* 
* *Rhopalomyzus*
* *Sitobion*
* *Uroleucon* 

Todos eles pertencentes á subfamilia dos Aphidinae, da familia dos Aphididae.

## Abreviatura 
A abreviatura **Mordvilko** empegase para recoñecer a  como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Alexander Mordvilko en Department of Parasitic worms - History. *Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences*. Russian Academy of Sciences. . (Consyltado o 13 de decembr de 2021).
Tick, Tick... Boom! (filme)

***Tick, Tick... Boom!*** (estilizado como ***tick, tick... BOOM***) é un filme estadounidense de 2021 dirixido por Lin-Manuel Miranda (no seu debut como director) a partir dun guión de Steven Levenson. Baséase no musical homónimo de Jonathan Larson. Está protagonizado por Andrew Garfield, Robin de Jesús, Alexandra Shipp, Joshua Henry, xunto con Judith Luz e Vanessa Hudgens.

## Personaxes 
* Andrew Garfield como Jonathan Larson
* Alexandra Shipp como Susan Wilson
* Robin de Jesús como Michael
* Vanessa Hudgens como Karessa Johnson
* Jonathan Marc Sherman como Ira Weitzman
* Mj Rodriguez
* Richard Kind como Walter Bloom
* Tariq Trotter como H.A.W.K. Smooth
* Ryan Vasquez como Scott
* Joanna P. Adler como Molly
* Jelani Alladin como David
* Shockwave como Building Doorman

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Xosé Gayoso Veiga

**Xosé Gayoso Veiga**, nado nas Reboleiras, Outeiro de Rei, o 8 de xuño de 1905 e finado en Lugo en outubro de 1995, foi un escritor galego.

## Traxectoria 
Iniciou estudos universitarios, que non rematou, e foi profesor nun centro de ensino privado. Colaborou coa prensa luguesa da época nalgunhas cabeceiras como *El Progreso*, *Guión*, *La Provincia* e *Yunque*.

## Obra 
Publicou un único volume:
* *Coa nosa xente*, 1973, Editorial Galaxia. Ilustrado por Siro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* , L. et al. (2010). *Epistolario lugués*  pp. 171-175. *Cadernos Ramón Piñeiro* XV. CIRP, Tórculo. ISBN 978-84-453-4891-8.
* 
*
The House of the Spirits

***The House of the Spirits*** é un filme de 1993 dirixido por Bille August e protagonizado por Jeremy Irons, Meryl Streep, Glenn Close, Winona Ryder, Antonio Banderas e Vanessa Redgrave. É unha coprodución europea entre Alemaña, Dinamarca e Portugal. Entre o resto do elenco están María Conchita Alonso, Armin Mueller-Stahl e Jan Niklas. Baséase na novela de 1982 *La casa de los espíritus* de Isabel Allende, e conta a vida de Clara durante a ditadura militar en Chile, así como as historias dos seus familiares, especialmente o ascenso social do seu marido, Esteban Trueba.

Aínda que gañou varios premios en Europa, incluíndo o Premio Lola ao mellor filme da Academia Alemá de Cinema e o Premio Robert da Academia Dinamarquesa de Cinema, nos Estados Unidos foi considerado un fracaso da crítica.

## Personaxes 
* Meryl Streep como Clara del Valle Trueba
* Glenn Close como Férula Trueba
* Jeremy Irons como Esteban Trueba
* Winona Ryder como Blanca Trueba
* Antonio Banderas como Pedro Tercero García
* Vanessa Redgrave como Nívea del Valle
* Armin Mueller-Stahl como Severo del Valle
* Maria Conchita Alonso como Transito
* Jan Niklas como Conde Jean de Satigny
* Vincent Gallo como Esteban García
* Teri Polo como Rosa del Valle
* Grace Gummer como Clara de nena
* Joaquín Martínez como Segundo Tercero García

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie
Music Is My Radar

"**Music Is My Radar**" é unha canción da banda inglesa Blur. Publicouse como sinxelo o 16 de outubro de 2000 para promover o recompilatorio de grandes éxitos *Blur: The Best of*, sendo a única canción inédita do disco. O tema acadou o número 10 da lista británica de sinxelos. Unha versión alternativa chamada "Squeezebox" apareceu en 2012 nun dos CDs de rarezas da caixa *Blur 21*, editada para celebrar o 21 aniversario do seu álbum de estrea, *Leisure*.

O músico nixeriano Tony Allen, que é mencionado repetidamente na letra, posteriormente colaborou co líder do grupo Damon Albarn como batería no supergrupo The Good, the Bad & the Queen e aparece tras a súa morte con Albarn na canción de Gorillaz de 2020 "How Far?".

## Recepción 
O crítico de *Pitchfork* Richard M. Juzwiak describiu a canción como "verdadeiramente unha das mellores [de Blur]", engadindo: "é minimalista, marabillosa, e combina perfectamente o pop brillante do vello Blur co ruidoso novo Blur". Daniel Durchholz de *Wall of Sound* dixo que era "vital", mentres que un menos entusiasta Stephen Thomas Erlewine dixo que era "boa, pero non xenial".

En cambio, Graham Reed de *Drowned in Sound* afirmou que a canción era un "fallo creativo" que está "desprovisto de tono ou melodía". 

## Listaxe de cancións 
* **CD1**

# "Music Is My Radar" (radio edit) – 4:21
# "Black Book" – 8:30
# "Headist" / "Into Another" (live) – 3:45

* **CD2**

# "Music Is My Radar" (radio edit) – 4:21
# "7 Days" (live) – 3:28
# "She's So High" (live) – 4:45

* **Casete**

# "Music Is My Radar" (radio edit) – 4:21
# "Black Book" – 8:30
# "She's So High" (live) – 4:45

* **Vinilo de 12"**

# "Music Is My Radar" (album version) – 5:29
# "Black Book" – 8:30

* **CD en Xapón e Europa**

# "Music Is My Radar" (radio edit) – 4:21
# "Black Book" – 8:30
# "7 Days" (live) – 3:28
# "She's So High" (live) – 4:45

* "Headist" / "Into Another" e "7 Days" graváronse para o programa *Evening Session* de Radio One'. Emitiuse por vez primeira o 5 de maio de 1992.
* "She's So High" gravouse para o *Mark Goodier Show* de Radio One. Emitiuse por vez primeira o 24 de xuño de 1990.

## Notas
Out of Time (canción)

"**Out of Time**" é unha canción de Blur publicada o 14 de abril de 2002 como sinxelo principal do seu sétimo álbum *Think Tank*. O tema é unha canción dominada polo baixo, con pouca batería e guitarra acústica, acompañada por floreos orquestrais orientais. Os débiles ruídos de gárgaras da intro foron sacados dunha escena de *Doutor Who*. O tema acadou o número 5 na lista británica de sinxelos. "Out of Time" foi o primeiro lanzamento de Blur en tres anos e tamén o primeiro sen o guitarrista Graham Coxon.

En outubro de 2011, *NME* situouna no número 73 da súa lista das "150 mellores cancións duns últimos 15 anos" e no 8 da lista "Mellores cancións da década". Posteriormente clasificouna no número 499 da súa lista das "500 mellores cancións de todos os tempos".

## Listaxe de cancións 
* **CD e 7"**

# "Out of Time"
# "Money Makes Me Crazy" (marrakech mix)

* **DVD**

# "Out of Time" (vídeo)
# "Money Makes Me Crazy" (marrakech mix)
# "Tune 2"

* **CD no Xapón**

# "Out of Time"
# "Money Makes Me Crazy" (marrakech mix)
# "Tune 2"
# "Don't Be"
# "The Outsider"
# "Out of Time" (vídeo)
# "Crazy Beat" (vídeo)

## Notas
Antoinette Blackwell

**Antoinette Louisa Brown**, por matrimonio **Antoinette Brown Blackwell**, nada o 20 de maio de 1825 e finada o 5 de novembro de 1921, foi unha escritora e activista social, coñecida por ser a primeira muller en ser ordenada ministra dunha Igrexa Unitaria nos Estados Unidos . 

## Traxectoria 
Foi unha oradora  sobre os principais temas da súa época (como os dereitos das mulleres, a loita contra a escravitude e o movemento pola  templanza ) e distinguiuse dos seus contemporáneos polo uso da fe relixiosa nos seus esforzos por mellorar os dereitos das mulleres.   

Casou con Samuel C. Blackwell, irmán de Elizabeth Blackwell e cuñado de Lucy Stone, con quen compartiu a loita pola defensa dos dereitos das mulleres.

Antoinette B. Blackwell publicou en 1875 *The Sexes Throughout Nature*, onde analizaba a obra de Darwin converténdose na primeira muller en facer unha crítica feminista a súa obra. 

Foi elixida para o Salón da Fama da Muller Nacional en 1993 . 

## Libros 
* *Studies in General Science* (1869)
* *The Sexes Throughout Nature* (1875)
* *The Physical Basis of Immortality* (1876)
* *The Philosophy of Individuality*
* *The Making of the Universe* (1914)
* *The Social Side of Mind and Action* (1915)
* *The Island Neighbors* (1871) —novela—
* *Sea Drift* (1902) —poesía—
## Notas
Cistáceas

[miniatura|240px|*[Cistus salviifolius*]]
A das **cistáceas** (*Cistaceae*) é unha familia de plantas fanerógamas da orde das malvales.

Con de 170 a 200 especies distribuídas en 7 ou 9 xéneros, segundo os autores, son propias de zonas temperadas, en especial da rexión mediterránea.

## Taxonomía 
### Descrición 
A familia foi descrita en 1789 polo médico e botánico francés Antoine Laurent de Jussieu na súa obra *Genera plantarum, secundum ordines naturales disposita juxta methodum in Horto Regio Parisiensi exaratam*. París: Herissant et Theophile Barrois.

### Sinónimo 
Ademais de polo nome actualmente válido, a familia coñeceuse tamén polo sinónimo: 
* Helianthemaceae (heliantemáceas).

### Xéneros 
O ITIS considera os xéneros seguintes:
**Cistus* L. (xénero tipo)
**Crocanthemum* Spach
**Halimium* (Dunal) Spach
**Helianthemum* Mill.
**Hudsonia* L.
**Lechea* L.
**Tuberaria* (Dunal) Spach

## Características 
Son plantas arbustivas (*Cistus laurifolius*), subarbustivas (*Helianthemum canum*) ou herbáceas (*Tuberaria guttata*). 

Teñen follas simples, opostas (ás veces alternas), coriáceas, ás veces co bordo revoluto, xeralmente con pelos estrelados, con ou sen estípulas, e presentan glándulas con resinas e aceites.

Flores hermafroditas, actinomorfas, solitarias o reunidas en acios o en corimbos; cáliz con 5 sépalos, os 2 externos pequenos ou ás veces ausentes; corola con 5 pétalos fugaces, grandes, e cunha curta uña que, ás veces, está manchada; corolas de 3 pétalos; estames numerosos, como adoita ser xeralmente o caso nas demais familias da orde; xineceo súpero, con 3, 5, 8 o 10 carpelos.

Froitos en cápsula loculicida.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Rock Rose Family. Cistaceae na EOL.
Marjorie Bell

**Marjorie Bell** nada o 26 de decembro de 1906 en Edmonton e finada o 10 de xuño de 2001,  foi unha enxeñeira eléctrica británica e inspectora de fábricas. Foi membro activo da Women's Engineering Society, formou parte de moitos dos seus comités e exerceu como presidenta entre 1956 e 1957.

## Traxectoria 
Marjorie Bell naceu nunha familia modesta, o seu pai e dous dos seus irmáns eran instaladores.   Pouco despois, Bell fundou a súa propia fábrica de roupa.  Durante os seus estudos pasou un trimestre e unhas vacacións traballando nos laboratorios de investigación da General Electric Corporation. 

Como muller, Bell viuse obrigada a xubilarse aos 60 anos segundo a normativa vixente naquel momento.  

Bell era membro  da Institución de Enxeñeiros Eléctricos e membro da Institución de Oficiais de Seguridade Industrial e da Institución de Seguridade e Saúde Laboral.  Foi nomeada membro honorario da Women's Engineering Society en 1972. 

No seu tempo libre, Bell era membro de Soroptimist International, unha apicultora, e coidaba dúas parcelas. 

## Notas
Fool's Day

"'''Fool's Day'''" é unha canción da banda inglesa Blur. Publicouse o 17 de abril de 2010 e trátase do primeiro sinxelo do grupo dende "Good Song" de 2003. O tema editouse como un sinxelo de 7" para o Record Store Day, lanzándose tan só 1 000 copias. O día seguinte, para "evitar que os seguidores tivesen que obter ilegalmente unha copia inferior do tema en sitios piratas", Blur puxo á súa disposición unha descarga gratuíta na súa páxina web en formatos MP3 e WAV. É o sinxelo co guitarrista Graham Coxon dende "Music Is My Radar" do ano 2000.

## Notas
Halimium

[miniatura|230px|Flor de *[Halimium lasianthum]]
***Halimium*** é un xénero de plantas fanerógamas da orde das malvales e familia das cistáceas.

Comprende 12 especies de subarbustos de folla perenne ou semiperenne estreitamente emparentadas coas do xénero *Cistus*. 

Son orixinarias de Europa, norte de África e Asia Menor, cun centro de diversidade na rexión do Mediterráneo. occidental.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1836 polo botánico francés Édouard Spach, nun traballo publicado en  *Ann. Sci. Nat. Bot. ser. 2*, 6: 365.

### Especies seleccionadas 
**Halimium alyssoides*
**Halimium atriplicifolium*
**Halimium calycinum* (sin. *H.&nbsp;commutatum*)
**Halimium halimifolium*
**Halimium lasianthum*
**Halimium ocymoides*
**Halimium umbellatum*
**Halimium verticillatum*
**Halimium viscosum*

## Características 
As follas son opostas, simples, ovaladas, de 1 a 5 cm de longo e de 0,5 a 2 cm de largo, que varían de verde brillante a verde gris tomentoso. As flores miden 1,5-4 cm de diámetro, teñen cinco pétalos, brancos ou amarelos; nalgunhas especies as flores son bicolores, cunha mancha basal vermella ou parda escura en cada pétalo para actuaren como guía para o néctar para os insectos polinizadores.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* False Sun Rose. *Halimium* na EOL.
* *Halimium'' (Dunal) Spach no IPNI.
Xosé Gayoso

O nome **Xosé Gayoso**, ou **José Gayoso**, pode referirse a:
***Xosé Gayoso Veiga** (Outeiro de Rei 1905 - Lugo 1995), escritor galego, autor de *Coa nosa xente*, 1973. 
***José Gómez Gayoso**, coñecido como López (Maceda 1909 - A Coruña 1948), político e guerrilleiro antifranquista galego.
***Xosé Ramón Gayoso** (A Coruña 1956), presentador da TVG e un dos personaxes públicos máis coñecidos en Galicia.
Diahann Carroll

**Carol Diahann Johnson**, nada no Bronx, Nova York, o 17 de xullo de 1935 e finada nos Ánxeles, California, o 4 de outubro de 2019, foi unha actriz, modelo e cantante estadounidense coñecida como **Diahann Carroll**, gañadora dun premio Tony e un Globo de Ouro, e candidata ao premio Óscar.

## Traxectoria 
Grazas ao apoio dos seus pais, dende nova comezou a súa formación como cantante, bailarina e modelo. Con quince anos posou para a revista *Ebony*. Estudou a carreira de socioloxía na Universidade de Nova York. Irrompeu no mundo do espectáculo en 1954 con apenas dezaoito anos, ao gañar o concurso televisivo *Chance of a Lifetime*. Por este traballo gañou un Globo de Ouro e foi candidata ao Emmy.

Tras uns anos de relativa inactividade, recobrou unha popularidade enorme en 1984 co papel de Dominique Deveraux, na telenovela de grande éxito *Dynasty*, e polas súas aparicións en ''Grey's Anatomy''.

Carroll foi diagnosticada con cancro de mama en 1997. Ela dixo que o diagnóstico a "sorprendera" porque non había antecedentes familiares de cancro de mama e sempre seguira un estilo de vida saudable. Someteuse a nove semanas de radioterapia, e dende entón estivera libre de cancro. Con frecuencia falou da necesidade de detección temperá e da prevención da doenza. Finalmente faleceu nos Ánxeles o 4 de outubro de 2019.

## Vida persoal 
Carroll casou en catro ocasións. A primeira foi en 1956 co produtor musical Monte Kay O matrimonio rematou en 1962.

En 1959 comezou unha relación de nove anos con Sidney Poitier e entre 1970 e 1973 foi parella do presentador de televisión británico David Frost. mais semanas despois presentou unha demanda de divorcio, acusando a Glusman de abuso físico. En 1975 casou con Robert DeLeon. O seu cuarto e derradeiro matrimonio foi co cantante Vic Damone en 1987. A unión, que Carroll describiu como turbulenta, rematou cunha separación legal en 1991, unha reconciliación e un divorcio en 1996.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
### Ligazóns externas 
*  Vídeo biográfico
*  
*
Hilda Lyon

**Hilda Lyon**, nada o 31 de maio de 1896 en Market Weighton, Yorkshire e finada o 2 de decembro de 1946, foi unha enxeñeira británica que inventou a "**Lyon Shape**", un deseño utilizado para aeronaves e submarinos.

## Traxectoria 
Lyon era a filla máis nova de Thomas e Margaret Green, o seu pai era tendeiro. asistiu á Beverley High School e en 1915 ingresou no Newnham College de Cambridge, onde obtivo un máster en matemáticas.

### Carreira en aviación 
Despois de  graduarse, Lyon seguiu un curso do Ministerio do Aire sobre análise de tensións en avións e logo obtivo un emprego como asistente técnica.

En 1918, Lyon traballou como asistente técnico de avións para Siddeley-Deasy. En 1920 trasladouse a George Parnall & Co. A partir de 1925, formou parte do persoal técnico da Royal Airship Works de Cardington, axudando a desenvolver o dirixible ríxido R101 grazas aos seus traballos sobre aerodinámica. Era a primeira vez que un premio da sociedade era gañado por unha muller.
dereita|miniatura|O lanzamento de   en 1955
A partir de 1937, Lyon volve dedicarse á investigación  aerodinámica a tempo completo como oficial científico principal no Royal  Aircraft  Establishment de  Farnborough. Primeiro traballou nos túneles de vento sobre a succión da capa límite, e logo incorporouse á Sección de Estabilidade. Máis tarde converteuse en xefa desta sección, e tamén formou parte do Consello de Investigación Aeronáutica.

Despois da súa morte, as súas investigacións e a "Lyon Shape" que ideou incorporáronse ao submarino estadounidense USS Albacore, prototipo para case todos os submarinos estadounidenses posteriores.

## Notas
Jhayco

**Jesús Manuel Nieves Cortez,** nado en Río Piedras, Porto Rico, o 9 de abril de 1993, coñecido artisticamente como **Jhay Cortez**, é un cantante, rapeiro, compositor e produtor discográfico portorriqueño de reguetón e trap latino.

## Traxectoria 
Cortez naceu en Río Piedras en Porto Rico.

Comezou a compoñer cancións aos 15 anos, isto fixo que o produtor Eddie Dee se interesase nel e foi coñecido polos produtores Lele a arma Secreta e Eliel, cos que empezou a escribir cancións e quen o conectan para traballar co dúo Zion & Lennox, para os cales compuxo dúas cancións, «Como curar» e «Detective de tu amor», ademais de producir «Soltera» baixo o pseudónimo de Jay el Superdotado, as tres cancións formando parte do álbum *Los verdaderos*.

Posteriormente compuxo cinco sinxelos para Perico eñ Bambino, entre eles: «Llama al sol» para o seu álbum *Invencible* publicado no 2011, o cal resultaría gañador dun Grammy Latino na categoría de mellor álbum tropical.

### Carreira musical 
En 2013, comezou como cantante formando parte dun grupo de pop latino chamado Stereo 4, o cal naceu como unha idea de Joel Báez quen se dá á tarefa xunto a Roberto Sánchez e o seu inseparable dúo de traballo, Jhay Neves (vocalista do grupo), de atopar aos que pronto formarían parte deste grupo musical. Stereo 4 foi a mestura de catro voces totalmente diferentes. A agrupación xuvenil estaba composta por Jafet Cortes, Eduardo Esteiras, Rubén Chinea e Jesús M. Neves.

## Notas
María Escudero Escribano

**María Escudero Escribano**, nada o 3 de xuño de 1983 en Cáceres, é unha química española e directora do Grupo de Nanoelectroquímica da Universidade de Copenhague. A súa investigación inclúe o deseño de materiais para a catálise, pilas de combustible e química sostible.

## Traxectoria 
O pai de María Escudero Escribano é enxeñeiro técnico industrial especializado en química. Estudou Enxeñaría Química na Universidade de Estremadura. Trasladouse a Madrid para comezar o seu doutoramento, que obtivo na Universidade Autónoma de Madrid en 2011. Escudero Escribano traballou con Ángel Cuesta Císcar nas reaccións electroquímicas que teñen lugar no interior das pilas de combustible. Durante o seu doutoramento, Escudero Escribano foi bolseira na Residencia de Estudantes e realizou estadías como científica visitante no Laboratorio Nacional de Argonne e na Universidade de Ulm. 

A Real Sociedade Española de Química seleccionou a tese de doutoramento de Escudero Escribano como a mellor tese da Comunidade de Madrid na convocatoria 2011-2012. Despois de doutorarse, uniuse á Universidade Técnica de Dinamarca como investigadora posdoutoral. Alí comezou a traballar en novos electrocatalizadores baseados en aliaxe de platino e lantánidos para a reacción de redución de osíxeno en pilas de combustible, e os resultados deste traballo foron publicados en 2016 en Science.

## Investigación e carreira científica 
En 2017, Escudero Escribano foi nomeada equivalente en España de Profesora Asistente Doutora na Universidade de Copenhague, onde dirixe o Grupo de Nanoelectroquímica. A súa investigación céntrase en novos materiais para reaccións electroquímicas, que estuda mediante espectroscopia óptica *in situ* e microscopia. María Escudero está interesada en utilizar estes materiais para aplicacións químicas sostibles, como para a xeración de hidróxeno a partir da descomposición da auga. 

En 2019, anunciouse que a Fundación Nacional de Investigación de Dinamarca apoiará a Escudero Escribano para establecer un centro de catálise de aliaxes de alta entropía na Universidade de Copenhague. O centro terá como obxectivo contribuír á descarbonización e crear unha industria química máis sostible. A industria química mundial é responsable de case 10% das emisións de gases de efecto invernadoiro. 

## Recoñecementos 
* En 2019 recibiu o Premio Clara Immerwahr.

## Notas
Strappare lungo i bordi

***Strappare lungo i bordi*** é unha serie de televisión italiana de 2021 escrita e dirixido polo debuxante Zerocalcare. Estreouse internacionalmente en Netflix o 17 de novembro de 2021.

## Sinopse 
A serie conta a historia de Zero, un debuxante con ansiedade social de Roma que matina sobre o seu camiño na vida e un posible amor mentres viaxa á cidade de Biella cos seus amigos Sarah e Secco e a súa consciencia con forma de armadillo.

## Personaxes 
[miniatura|dereita|[Zerocalcare, creador da serie e voz de moitos personaxes na versión orixinal en italiano]] 
* Zerocalcare como el mesmo
* Valerio Mastandrea como Armadillo
* Chiara Gioncardi como Sarah (episodio 6)
* Paolo Vivio como Secco (episodio 6)
* Veronica Puccio como Alice (episodio 6)

## Produción 
O 21 de decembro de 2020, Zerocalcare anunciou que crearía unha serie animada para Netflix titled *Strappare lungo i bordi*. Dez meses despois, o 8 de outubro de 2021, Netflix lanzou o primeiro trailer oficial da serie. A serie estreouse o 18 de outubro no Festival de Cinema de Roma e internacionalmente a través de Netflix o 17 de novembro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Big Little Lies

***Big Little Lies*** é unha serie de televisión estadounidense baseada na novela homónima de 2014 de Liane Moriarty. Creada e escrita por David E. Kelley, estreouse en HBO o 19 de febreiro de 2017, e rematou o 21 de xullo de 2019. Componse de 14 episodios e dúas tempadas. Orixinalmente descrita como unha miniserie, a primeira tempada foi dirixida por Jean-Marc Vallée, mentres que na segundo tomou o relevo Andrea Arnold.

*Big Little Lies* está protagonizada por Reese Witherspoon, Nicole Kidman, Shailene Woodley, Laura Dern e Zoë Kravitz no papel de cinco mulleres de Monterey, California, que se vén envoltas nunha investigación de asasinato. Alexander Skarsgård, Adam Scott, James Tupper e Jeffrey Nordling tamén aparecen nos papeis secundarios. Na segunda tempada, Meryl Streep uniuse ao elenco principal, mentres que Kathryn Newton e Iain Armitage tiveron máis aparicións e pasaron a ser personaxes recorrentes.

## Personaxes 
* Reese Witherspoon como Madeline Martha Mackenzie
* Nicole Kidman como Celeste Wright
* Shailene Woodley como Jane Chapman
* Alexander Skarsgård como Perry Wright
* Adam Scott as Ed Mackenzie
* Zoë Kravitz como Bonnie Howard Carlson
* James Tupper como Nathan Carlson
* Laura Dern como Renata Klein
* Jeffrey Nordling como Gordon Klein
* Kathryn Newton como Abigail Carlson
* Iain Armitage como Ziggy Chapman
* Meryl Streep como Mary Louise Wright

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Arcabuco

**Arcabuco** é unha vila e concello da provincia de Ricaurte, parte do departamento colombiano de Boyacá. Arcabuco atópase no Altiplano Cundiboyacense, co centro urbano a unha altitude de 2,739 metros. O concello limita con Moniquirá e Gámbita polo norte, Villa de Leyva e Chíquiza polo sur, Cómbita polo leste e Gachantivá e Villa de Leyva polo oeste. A capital de departamento, Tunja está a 34 quilómetros ao sur.

## Etimoloxía 
O nome Arcabuco provén do muisca e quere dicir "lugar de matogueiras intricadas" ou "lugar pechado polos outeiros".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Belén, Boyacá

**Belén** é unha vila e concello do departamento de Boyacá, en Colombia. Belén forma parte da provincia de Tundama, unha subrexión de Boyaca. Atópase na Cordilleira Oriental, ao norte do departamento de Boyacá, a 25,8 km da cidade de Duitama, capital da provincia.

Limita polo norte e noroeste co departamento de Santander (concellos de Coromoro e El Encino), polo nordeste con Tutazá, polo leste con Paz de Río, polo sur con Betéitiva e polo suroeste con Cerinza.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Berbeo

**Berbeo** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá. O centro urbano de Berbeo atópase a unha altitude de 1,350 metros na Cordilleira Oriental dos Andes colombianos. Berbeo limita con San Eduardo polo leste, Zetaquirá e Miraflores polo oeste, Zetaquirá polo norte e Miraflores e Páez polo sur.

## Etimoloxía 
O concello foi chamado anteriormente San Fernando de Aguablanca e Legupá, e dende 1913 leva o nome de Berbeo na honra de Juan Francisco Berbeo.

## Galería 

Ficheiro:Quebrada agua blanca Berbeo.jpg|Regato de Agua Blanca.
Ficheiro:Jeroglíficos Berbeo 01.JPG|Petróglifos
Ficheiro:Jeroglíficos Berbeo 02.JPG|Petróglifos

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Betéitiva

**Betéitiva** é unha vila e concello da provincia de Valderrama, no departamento colombiano de Boyacá. O centro urbano de Betétiva atópase a 250 quilómetros da capital do país, Bogotá, a 110 quilómetros da capital de departamento, Tunja, e 45 quilómetros de Sogamoso. O concello, que se atopa no Altiplano Cundiboyacense, limita con Belén polo norte, con Paz de Río polo nordeste, con Tasco polo leste, con Corrales polo sueste e con Busbanzá e Cerinza polo oeste.

## Etimoloxía 
O nome Betéitiva deriva do nome muisca do cacique Betacín. Segundo un mito muisca, Betacín namorouse da filla do iraca de Sugamuxi e tras ser rexeitado retirouse na zona agora coñecida como Betéitiva.

## Historia 
Antes da conquista española, a rexión de Betéitiva estaba habitada polos muiscas, organizados na Confederación Muisca. Diferentes gobernantes reinaron nas terras altas dos Andes colombianos e Betéitiva estaba gobernado polo cacique Betacín.

A Betéitiva moderna foi fundada o 14 de outubro de 1556 por Juan Salamanca.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial