Corallium rubrum

[miniatura|260px|Colonias xoves de coral vermello en [Portofino (Italia).]]
***Corallium rumbrum*** é unha especie de cnidario antozoo da subclase dos octocoraliarios, orde dos alcionáceos, suborde dos escleraxonios, familia dos coralíidos, unha das sete integrantes do xénero *Corallium*.

A especie coñéces en galego como **coral**, e tamén, de acordo coa denominación en varias linguas modernas, como **coral vermello**, para diferencialo dosutras especies de corais como, por exemplo, o coral azul. 

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1758 por Linnaeus, baixo o nome de *Madrepora rubra*. 

### Etimoloxías 
Para a do xénero, véxase *Corallium*.

O epíteto específico, *rubrum*, é o nominativo singular neutro do adxectivo latino *ruber, -bra, -brum*, "vermello", en alusión á cor do seu esqueleto calcario.

### Sinónimos 
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:

* *Madrepora rubra* Linnaeus, 1758 (protónimo)
* *Isis nobilis* Pallas, 1766
* *Gorgonia nobilis* Linnaeus, 1789
* *Corallium rubrum* Lamarck, 1816

## Características 
*Corallium rubrum* forma colonias ríxidas, debido ao seu esqueleto interno de carbonato cálcico duro, dun tamaño máximo duns 50 cm, que poden ramificarse en todas as direccións. Os pólipos que as forman teñen cálices curtos e semisféricos, e están distribuídos por todas as ramas. Os pólipos expandidos son brancos, transparentes ou translúcidos, e con 8 tentáculos, ao redor da boca, plumosos, con pínnulas finas, sen escleritos. Os pólipos retráense dentro dos cálices unha vez que capturan ás súas presas. As espículas calcarias (escleritos) do esqueleto, radialmente simétricas, son verrugosas con forma de barra curta. A cor do esqueleto é frecuentemente vermella, máis ou menos escura, e ás veces rosa ou mesmo branca. aínda que a maioría das súas poboacións encóntranse entre os 30 e os 150 m.. A pesar da ampla área de dispersión da especie, a súa distribución é moi irregular. É unha especie emblemática dos conxuntos coralíxenos mediterráneos, así como nas covas semiescuras, onde pode encontrarse abundantemente. A maduración das gónadas dura ao redor de un ano nos machos e dous nas femias.  A fecundación é interna e prodúcese a finais da primavera e principios do verán. O coral vermello incuba as larvas internamente durante uns 30 días, e as larvas maduras libéranse desde finais de xuño e durante todo o mes de xullo. Recientemente confirmouse que o rendemento reprodutivo sexual avaliado das colonias de coral vermello, entre os 50 e os 130 m de profundidade, que o ciclo de maduración das femias a estas profundidades termina en pleno verán, así como nas poboacións máis superficiais.

A madurez sexual alcánzase en animais con pólipos relativamente pequenos (ao redor de 2 mm de diámetro e 30 mm de altura) que corresponde a idades entre os 7 e os 10 anos, Porén, o tamaño da colonia ten un efecto significativo na reprodución das colonias. As colonias de mis de 5 cm de altura teñen a maioría dos pólipos grávidos, e o número total de pólipos por colonia aumenta exponencialmente co tamaño. Máis recentemente, a esperanza de vida máxima estimada para as colonias de coral vermello de Portofino (Italia) e o cabo de Creus (España) foi de 60 e 40 anos, respectivamente. Estes valores máis baixos poden indicar que a sobreexplotación da especie pode ter reducido a esperanza de vida da poboación do cabo de Creus en aproximadamente un terzo.

O coral vermello tamén se usa en homeopatía. Por outra parte, segundo o pensamento máxico, en gran parte do mundo (por exemplo os esqueletos humanos pintados con vermello cinabrio na América precolombiana e, especialmente, en Europa) a cor vermella é considerada *fasto* ou portadora de boa fortuna (por exemplo en idioma ruso a palabra equiparábel (*kрасный*) a *vermello* non denota só a unha cor senón á beleza e á boa sorte). 

A cor vermella polo xeral está asociada á vida, á forza e á forza vital, o que explica que en certa xoiaría popular de orixe italiana se use o coral vermello (e incluso desde o século XX a imitacións de plástico) para o corpo principal, símbolo fálico do amuleto chamado *cornicello* ou *corno napolitano*.

## Ameazas 
A colleita intensiva (legal e ilegal) é a perturbación máis antiga e máis significativa para as poboaciones de coral vermello,  que xera cambios significativos na estrutura do tamaño das poblacións de coral pouco profundas no mar Mediterráneo. Outras ameazas inducidas polo home, que actúan a escala local e subrexional, son a destrución do hábitat (pola pesca de arrastre, fondeos, etc.), a sedimentación, a contaminación, o mergullo recreativo demasiado frecuente e, máis recentemente, os episodios de mortalidade masiva vinculados á tendencia actual de quecemento do Mediterráneo. Porén, alguns dos episodios de mortalidade masiva non teñen explicación, particularmente en augas profundas.

## Estado de conservación 
A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN), tendo en conta que aínda que esta especie está moi estendida, pero cunha grande irregularidade en toda a súa área de distribución, e a que se colleita para o comercio, e é particularmente susceptíbel a danos físicos, e que a diminución dos desembarques foi do 60 % durante os últimos trinta anos, combinada cos esgotamentos e extincións locais observados, leva a sospeitar que a especie sufriu unha importante diminución no tamaño da poboación debido, en particular, aos efectos da extracción e o dano físico por actividades de pesca. Esta diminución case con certeza supera o 30 % durante os últimos 30 aos (unha xeración). As ameazas continúan e é probábel que a poboación continúe diminuíndo a un ritmo similar ou que aumente. Por todo isto, a UICN incluíu á especie como *EN* (en perigo).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Campbell, A. C.(1979): *Guía de campo de la flora y fauna de las costas de España y de Europa*. Barcelona: Ediciones Omega, S. A. ISBN 84-282-0543-4.
* Cicogna, F. & R. Cattaneo-Vietti (1993): *Red corals in the Mediterranean Sea. Art, history and science*. Roma: Massa Lubrense.
* Fischer, W. & M. L. Bauchot (1987): ''FICHES FAO d'identification des especes pour les besoins de la Pêche. Méditerraneé et Mer Noire (zone de Pêche 37. Révision 1). Vol. I Invertebrés*. Roma: FAO.
* Pérès, J. M. & J. Picard (1964): "Nouveau manuel de bionomie benthique de la mer Méditerranée". *Recueil des Travaux de la Station Marine d'Endoume* **47** (31): 1-137.
* Santangelo, G.; Abbiati, M., Giannini, F. & Cicogna, F. (1993): "Red coral fishing trends in the western Mediterranean Sea during the period 1981-1991". *Scientia Marina* **57**: 139-143.
* Zibrowius, H.; Monteiro Marques, V. & Grasshoff, M. (1984): "La répartition du *Corallium rubrum'' dans l'Atlantique (Cnidaria: Anthozoa: Gorgonaria). *TÉTHYS* **11** (2): 163-170.

### Outros artigos 
* Antozoos
* Octocoraliarios
* Alcionáceos
* Escleraxonios
* Coralíidos

### Ligazóns externas 
* FAO
* Mare Nostrum, por Miquel Pontes
* Mare Nostrum, por Josep Mª Dacosta
* Ministerio de Agricultura, Pesca y Alimentación de España 
* Patronato para la defensa de Punta Entinas-Sabinar e Isla de Alborán