O Valadouro

**O Valadouro** é un concello da provincia de Lugo, pertencente á comarca da Mariña Central. Segundo o IGE a súa poboación no 2014 era de 2.069 habitantes (2.233 no 2006, 2.268 no 2005, 2.305 no 2004, 2.328 no 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «».

## Historia e patrimonio 
Os restos humanos máis antigos pertencen ao paleolítico.

O sitio arqueolóxico de Chao da Cruz atópase na chaira do Cabalar-A Veiga Rubia, ao pé do couto do Cadramón. Nel atopáronse uns dous mil utensilios de soporte tipo lasca de cuarzo, cuarcita e cristal de rocha, así como núcleos sobre canto e prisma e abundantes restos de talla, de reducidas dimensións e apenas retocados.

O das Penas do Carballido atópase no campo do Carballido, preto de Ferrocente. Nel atopáronse 52 útiles sobre lasca de cuarzo, cristal de rocha, sílex e cuarcita.

### Neolítico 
Do neolítico consérvanse diversas mámoas.

A Casa dos Mouros, en Budián, está moi mal conservada, e ten dous esteos verticais. Outra das pedras foi movida cara ao fondal do cercado, onde está chantada. A arca da Pena Moura, situada en Budián, non conserva a pedra cobertora. O Forno dos Mouros, situada nos Chaos, na parroquia do Cadramón, conserva tres lastras verticais e outra soterrada, pero non a cobertora. A mámoa do Chao das Forcadas mantén a carcasa de pedras de forma circular e o cono de violación. A arca das Forcadas conserva dous esteos, coa cobertora movida. A arca do Carballo Seco ten tres esteos, dous deles cun ángulo recto moi ben trazado; a pedra cobertora está movida. O dolmen de Ramasquide conserva dous esteos verticais e a cuberta, cunha pedra natural pechando o fondo; o chan da cámara tamén ten pedra. A arca do Padorno, tamén é chamada dolmen de San Tomé, do Chao do Padorno, mámoa do Curro ou Caselo de Couso, por estar situada no Cortello de Couso, posúe unha cámara funeraria, formada por catro esteos, e a cuberta, en forma de pequena elevación artificial do terreo; nela acháronse 20 fragmentos de cerámica lisa e unha lasca de cuarzo. No Chao da Arca hai un conxunto de tres mámoas: unha delas, con cono de violación, conserva tres esteos verticais e unha pedra máis no fondo da cámara; as outras dúas están ben conservadas. No Coto do Carballo hai dúas mámoas, outras dúas no Campo de Chaos, 3 en Sabucedo, outra en Vilacampa, e outra na Granda.

### Idade de Bronce 
Da idade de Bronce consérvase unha cruz ou estela antropomorfa, coñecida como o Pau da Vella. É unha cruz exenta, de factura basta, dunha soa peza, case plana, cos brazos apenas realizados.

### Cultura castrexa 
Da cultura castrexa consérvanse numerosos poboados castrexos, como o castro de Lagoa, o de Recaré, San Tomé e Castro de Ouro, de Bacoi, Santa Cilla, Budián e Santa Cruz.

Da primeira época consérvanse as Brosas de Recaré e o caldeiro do Chao de Currás. Este caldeiro de bronce foi atopado en 1871 por José Villaamil Castro. De forma cónica, está formado por láminas de bronce batido remachadas na súa unión e dúas argolas de latón que suxeitaban a asa. Ten ornamentos representando espirais e porcións de círculos concéntricos. Ten 30&nbsp;cm de diámetro na boca, pouco menos no fondo e algo máis de altura.

Posteriores son tres torques de ouro. Da posterior romanización consérvanse moedas e cerámica.

### Idade Media 
Durante a Alta Idade Media a zona seguiu organizada por tribos, adicada ó pastoreo cunha agricultura rudimentaria. O territorio estivo vencellado á diocese de Britonia, asentada no norte da provincia de Lugo.

No século XV estivo recluído o mariscal Pardo de Cela na fortaleza do Castro.

No século XIX formouse un núcleo económico na Ferreira, debido ao establecemento de mercadores e comerciantes procedentes de Castela. Este núcleo medrou co regreso de comerciantes desde Cuba a finais do século XIX, e o 27 de xaneiro de 1894 a rexente María Cristina deulle a Ferreira o título de Vila.

## Poboación 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:bar       value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize  = width:500 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:4500
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white

PlotData=
  color:bar width:20 align:left
  bar:1900 from:0 till:3856
  bar:1910 from:0 till:4057
  bar:1920 from:0 till:4018
  bar:1930 from:0 till:4054
  bar:1940 from:0 till:4280
  bar:1950 from:0 till:4351
  bar:1960 from:0 till:4234
  bar:1970 from:0 till:3461
  bar:1981 from:0 till:3155
  bar:1991 from:0 till:2721
  bar:2001 from:0 till:2398
  bar:2009 from:0 till:2209
  bar:2014 from:0 till:2069

PlotData=
  bar:1900 at: 3856 fontsize:S text:3.856 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 4057 fontsize:S text:4.057 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 4018 fontsize:S text:4.018 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 4054 fontsize:S text:4.054 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 4280 fontsize:S text:4.280 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 4351 fontsize:S text:4.351 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 4234 fontsize:S text:4.234 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 3461 fontsize:S text:3.461 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 3155 fontsize:S text:3.155 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 2721 fontsize:S text:2.721 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 2398 fontsize:S text:2.398 shift:(-10,5)
  bar:2009 at: 2209 fontsize:S text:2.209 shift:(-10,5)
  bar:2014 at: 2069 fontsize:S text:2.069 shift:(-10,5)

## O Valadouro na literatura popular 
* *Se as penas de Oirán se volveran pan, a Frouseira manteiga e o río de Ouro viño mouro, non había terra coma o Valadouro* .

## Galería de imaxes 
## Lugares do Valadouro 
Para unha lista completa de todos os lugares do concello do Valadouro vexa: Lugares do Valadouro.

## Parroquias 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais no Valadouro

### Ligazóns externas 
* Toponimia do Valadouro