open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bríxida

[dereita|miniatura|[Bríxida de Irlanda|Santa Bríxida de Irlanda.]]
**Bríxida** é un nome propio feminino galego. Esta forma escrita tamén é común co asturiano. De orixe gaélica provén de *Brighid* ou *Bridgid*, da raíz celta *brigh* (forza). Brighid era o nome dunha deusa céltica do lume, moitos de cuxos atributos pasaron coa cristianización a Santa Bríxida de Irlanda.

A deusa Brighid é a orixe de numerosos topónimos en todo o arco atlántico, como as cidades da antiga Gallaecia: Braga, Braganza (hoxe en Portugal) e Brigantia (hoxe Betanzos); e outros como Brìghde (Escocia), Fraid (Gales), Brigantis (Gran Bretaña) ou Bregenz (Austria).

## Santoral 
23 de xullo: Santa Bríxida (Bríxida de Suecia), relixiosa e mística cristiá sueca, fundadora da orde católica que leva o seu nome, nomeada patroa de Europa.

Venérase tamén a Bríxida de Irlanda o 1º de febreiro.
## Variantes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Bríxida (deusa)
* Lista de nomes femininos en galego
* Apelido
* Santoral
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega

### Bibliografía 
* 
* 
*
Bríxida de Irlanda

**Bríxida de Irlanda** ou **Bríxida de Kildare** (**Santa Bríxida**), nada o 451 en Faughart preto de Dundalk en Irlanda e finada o 525 en Kildare, é unha santa da Igrexa católica e da Igrexa ortodoxa.

## Vida 
O pai de Bríxida foi un rei pagán escocés, a nai foi unha escrava cristiá, bautizada por San Patricio. Foi chamada así segundo a deusa dos celtas: "Brigid".

Bríxida construíu unha cela baixo a sombra dun gran carballo, arredor da que varias mulleres reuníanse tomándoa como nai. Despois funda no lugar un convento arredor do cal se forma a vila de Kildare (do gaélico *Cill*, 'igrexa', *Dara*, 'carballo'). Adopta para o seu convento a regra de San Cesáreo contra o ano 513. Esta regra foi retomada por varios conventos de Irlanda. Este convento é o primeiro mosteiro dobre de Europa: agrupaba a relixiosas e relixiosos.

Faleceu en Kildare e foi soterrada en Downpatrick cos santos Patricio e Columba de Iona, cos que comparte o padroado de Irlanda.

A súa festividade celébrase o 1 de febreiro.
Dende o último terzo do século XX xurdiu unha controversia sobre a evidencia histórica de Bríxida, establecendo que once persoas coas que Bríxida estivo asociada son presentadas de forma independente en distintas fontes, que sitúan a súa morte en torno ao ano 523 (nos *Anais de Tigernach* e o *Chronicon Scotorum*) e o seu nacemento contra o ano 451 (unha data calculada a partir dunha idade suposta de 72 anos no momento da súa morte.

Ademais as diversas biografías escritas por diferentes autores fornecen feitos conflitivos sobre a súa vida. Tres desas biografías concordan en que a súa nai era unha escrava na corte de seu pai, Dubhthach, un rei de Leinster.

Algúns historiadores suxestionan que a historia de Santa Bríxida foi sincretizada con riscos da deusa pagá Brigid. Segundo a historiadora medievalista Pamela Berger, *os freires cristiáns tomaron a antiga figura da deusa nai e trasladaron o seu nome e funcións nunha contrapartida cristiá.*

[miniatura|[Cruz de Santa Bríxida. Cruz vencellada coa figura desta santa e seica utilizou para predicar, é probábel que este elemento puidese ter unha orixe anterior.]]

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Bríxida (deusa)
* Brigantia (deusa)
### Ligazóns externas 
* Cogitoso (*Cogitosus*, monxe de Kildare: *fl.* *ca.* 650): *La vida de Santa Brígida* (*Vita Sanctae Brigidae*).
** Texto bilingüe latín - francés no sitio de Philippe Remacle (1944 - 2011): trad. de Marc Szwajcer.
** Entrada de «Cogitoso» (*Cogitosus*) na edición de 1913 da *Enciclopedia Católica* en inglés: reprodución en Wikisource.
Botón direccional

miniatura|120px|Botón direccional.
O **botón direccional**, tamén coñecido como **cruz direccional**, **pad direccional** ou **D-pad**, é o controlador dixital de direccións en forma de cruz que posúen os gamepads das consolas de videoxogos. Aínda que foron en parte desprazados polas pancas analóxicas, continúan a estar presentes mesmo nas consolas da última xeración.

Os botóns direccionais poden dividirse, segundo a morfoloxía, en dous grupos:

* *Botón direccional simple*: Peza de plástico con forma de cruz, ben próxima da superficie (Nintendo NES, Game Boy, Super Nintendo) ou un pouco afundida (Nintendo 64, Dreamcast, Gamecube, Playstation).
* *Botón direccional con base circular plana*: Componse por unha base circular plana que ten a cruz no centro. Era común na época dos 16-bits (Mega Drive, Neo Geo...), e foi perdendo popularidade co tempo. Porén, continúa a ser usado en controis para computador.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Panca analóxica
* Controlador de xogo
Bríxida (deusa)

**Bríxida** (tamén grafada como **Brighid**, ***Brigid*** ou **Brigit**) é unha deusa celta moi popular en Irlanda, deusa da inspiración e do lume. Bríxida era representada por tres mulleres, Bríxida, a poetisa, Bríxida, a menciñeira, e Bríxida, a ferreira, sendo coñecida coma a deusa da Tripla Lapa, pois o lume alimenta as forxas, quenta os experimentos dos alquimistas, e incendia a mente dos poetas. Deu lugar a múltiples topónimos na Europa atlántica.

Bríxida é unha das deusas chamadas de pancélticas, pois foi loada por todos os diferentes pobos celtas. Bríxida era filla do deus supremo Dagda, e un dos Tuatha Dé Danann. Era a dona de Bres, rei dos Tuatha Dé Danann, con quen tivo un fillo, Ruadán.

## Orixe e toponimia asociada 
En irlandés antigo *Brigit* (ˈbrɪʝɪdʲ) pasou a escribirse coma *Brighid* no irlandés moderno. A forma antiga pasou ao inglés coma *Bridget*, e ao galego antigo coma *Brigida* (hoxe escrito Bríxida). Estaría tamén relacionado o nome da deusa celta Brigantia, loada na Gran Bretaña e a Gallaecia.

### Topónimos que derivan de *Brigid* 
* Brìghde/Brìde (Escocia)
* Fraid (Gales)
* Brigindū (Galia)
* Brigantia (vila da Gallaecia, hoxe Betanzos)
* Braga (capital da Gallaecia, hoxe no Norte de Portugal)
* Braganza (vila da Gallaecia, hoxe no Norte de Portugal)
* Brigantis (Gran Bretaña)
* Bregenz (Austria)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Bríxida de Irlanda
* Brigantia (deusa)
Panca analóxica

[miniatura|dereita|Panca analóxica do [gamepad da Nintendo GameCube]]

A **panca analóxica** ou **stick analóxico** (frecuentemente confundida co joystick, mais é erróneo denominala así) é un dispositivo de entrada para un gamepad para dúas dimensións. Diferénciase do joystick pois, mentres que un joystick se basea en conexións eléctricas simples para o movemento, a panca analóxica consiste en actividade eléctrica continua obtida por potenciómetros. Aplicado a xogos, tal diferenza permite que unha panca analóxica indique non soamente que o xogador está a moverse para certo sentido, así como os joysticks, senón tamén a intensidade do movemento.

En videoxogos, as pancas analóxicas son xeralmente utilizadas para mover un obxecto do xogo, como o protagonista. Tamén pode ser utilizada para mover ou rotar a cámara de visualización da escena. O seu uso é común en xogos 3D, nos cales son necesarias máis de oito direccións.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Botón direccional
* Controlador de xogo
* Panca de mando
Mauro

**Mauro** é un antropónimo masculino galego.

## Apelido 
* **Beatrice Weder di Mauro**, economista suíza.
* **José Mauro de Vasconcelos**, escritor brasileiro.
* **Fra Mauro**, freira e cartógrafo do século XV autor do Mapamundi de Fra Mauro.

## Nome 
* **San Mauro** **(Mauro de Anjou)**, abade de Glanfevil.
* **Mauro Varela Fernández**, avogado galego. 
* **Mauro Varela Pérez**, avogado e político galego. 
* **Mauro Alonso Cuenca**, empresario e político galego. 
* **Mauro Rodríguez Cuesta**, exfutbolista galego.
* **Mauro Boselli**, futbolista arxentino.
* **Mauro Quiroga**, futbolista arxentino.
* **Mauro Camoranesi**, futbolista italiano.
* **Mauro Pawlowski**, músico belga.
* **Mauro Picotto**, DJ italiano de música tecno.
* **Mauro Ramos**, futbolista brasileiro.
* **Mauro Silva**, futbolista brasileiro.
* **Mauro Boselli**, futbolista arxentino.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* 
* **Amaro**
Maura

O apelido **Maura** pode estar referido a:

* **Antonio Maura** (1853-1925), político e expresidente do Goberno de España;
* **Bartolomé Maura** (1844-1926), gravador, medallista e deseñador de moedas español, irmán de Antonio Maura;
* **Carmen Maura** (nada en 1945), actriz española;
* **Honorio Maura** (1886-1936), escritor e político español, fillo de Antonio Maura;
* **Miguel Maura** (1887-1971), político español, fillo de Antonio Maura;

## Véxase tamén 
* ***Natrix Maura***, cobra coñecida como "cobra viperina".
*
A Granxa, Camposancos, A Guarda

**A Granxa** é un lugar da parroquia de Camposancos, no concello pontevedrés da Guarda, na comarca do Baixo Miño. Segundo o IGE, en 2013 tiña 25 habitantes (13 homes e 12 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Camposancos 
### Parroquias da Guarda 
## Notas
Sacaropina

{{chembox
| verifiedrevid = 444093785
| ImageFile = Saccharopine.svg
| ImageFile_Ref = 
| ImageName = Fórmula esquelética da sacaropina ((2S)-2-{[(5S)-5-aminopentil]amino})
| IUPACName = Ácido 2-[(5-amino-5-carboxipentil)amino]pentanodioico
| Section1 = 
| Section2 = 
| Section3 = 
|  OtherCpds = Palmitoiletanolamida
}}

A **sacaropina** é un composto dipéptido intermediario no metabolismo do aminoácido lisina, tanto da súa síntese como da súa degradación, dependendo da especie. É o precursor da lisina na vía do alfa-aminoadipato, que se produce nalgúns fungos inferiores, nos fungos superiores, e en euglénidos. Nos mamíferos e plantas superiores a sacaropina é un intermediario da degradación da lisina, que se forma pola condensación da lisina co alfa-cetoglutarato.

## Reacción
As reaccións implicadas, catalizadas polo encima saccropina deshidroxenases, son:

:lisina + alfa-cetoglutarato ⇌ sacaropina ⇌ glutamato + 2-aminoadipato 6-semialdehido

## Patoloxía
A sacaropinuria (niveis elevados de sacaropina na urina) e a sacaropinemia (exceso de sacaropina no sangue) son condicións que están presentes en varios trastornos conxénitos que afectan á degradación da lisina.

## Historia
A sacaropina illárona por primeira vez en 1961 a partir de lévedo (de *Saccharomyces*, de aí o seu nome) Darling e Larsen.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Opinas
Valbona

**Valbona** (en aragonés: *Balbona*) é un concello da comarca de na comarca de Gúdar-Chabalambre, na provincia de Teruel, Aragón. A súa poboación é de 197 habitantes, nunha superficie de 40,81&nbsp;km², cunha densidade de poboación de 5,19 hab/km².

## Demografía
## Política
## Notas
Consola (videoxogos)

[dereita|miniatura|250px|[Super Nintendo]]

Unha **consola** é un aparello electrónico capaz de executar xogos electrónicos (que poden estar contidos en cartuchos, na propia memoria do aparello ou, actualmente, en CD e DVD etc.), en que se é posible interactuar a través de comandos dados mediante un controlador de xogo.
As informacións dos xogos son procesadas no interior do aparello e mostradas ós xogadores co auxilio dunha interface gráfica, representada nalgún dispositivo de vídeo (televisión, monitor etc.). No inicio do século XXI, a industria do videoxogo tornouse notoriamente lucrativa, atraíndo o interese de varios investidores e chegando a superar incluso o movemento financeiro xerado pola industria do cine. O videoxogo comezou a súa historia con estudantes universitarios utilizando os computadores das facultades e facendo programacións específicas para a súa diversión.

## Consolas 
### Domésticas 
* Magnavox Odyssey 100
* Fairchild Channel F
* Atari 2600
* Odyssey2
* Nintendo Entertainment System, NES
* Master System
* Mega Drive
* Super Nintendo, SNES
* NeoGeo CD
* Sega Saturn
* 3DO
* Jaguar
* PlayStation
* Nintendo 64
* Dreamcast
* PlayStation 2
* GameCube
* XBOX
* XBOX 360
* PlayStation 3
* Wii
miniatura|150px|Game Boy.

### Portátiles 
* Game Boy
* Lynx
* Game Gear
* Nomad
* Virtual Boy
* Neo Geo Pocket
* Game Boy Advance
* Gizmondo
* GP32
* N-Gage
* Nintendo DS
* Sony PSP

### Compañías de videoconsolas 
* Microsoft
* Nintendo
* Sega
* Sony

## Notas
Kugelmugel

A **República de Kugelmugel** (oficialmente en alemán: *Republik Kugelmugel*) é unha micronación autoproclamada, situada en Viena, Austria.

Situada no Prater, un famoso parque de Viena, a República de Kugelmugel declarou a súa independencia en 1984, despois de preitos entre o artista Edwin Lipburger e as autoridades austríacas sobre os permisos de construción da súa casa, con forma esférica, que foi construída no estado de Baixa Austria e transladada despois polas autoridades ata o parque. A casa está valada por un cable barbed e é o unico enderezo dentro da república. O seu enderezo é "2, Antifaschismusplatz 1" (2º distrito (Leopoldstadt),Praza Anti-Fascismo nº1), e o fundador é a cabeza de estado de centos de cidadáns non-residentes. Lipburger negábase a pagar impostos ao goberno austríaco e empezaba a imprimir os seus propios selos, feito polo que foi condenado á prisión. Só a indulxencia do presidente de Austria o salvou da prisión.

Despois da condena, oficiais estatais austríacos trasladaron a estrutura cara ao parque Prater e valárona.

Kugelmugel converteuse nunha atracción turística en Viena debido á súa historia e arquitectura única. A palabra "Kugel" significa "esfera" en alemán; a palabra "Mugel" é unha expresión austríaca que significa "moa".

## Kugelmugel na cultura
Kugelmugel é un personaxe secundario do manga Hetalia: Axis Powers. É un rapaz amante de arte, con cabelo branco levado en trenzas xemelgas longas e ollos morados. El aparece dicindo 'Declarar a independencia é... arte?', e tamén se pregunta se o Baumkuchen é arte.

## Galería de imaxes

Kugelmugel1.jpg|
Kugelmugel.jpg|

## Notas
Diego Salas Pombo

**Diego Salas Pombo**, nado en Barcelona o 26 de setembro de 1918 e finado en Madrid o 24 de abril de 1997, foi un avogado, falanxista e político español.

## Traxectoria 
Estudou Dereito nas Universidades de Santiago, Oviedo e Madrid e foi mestre. Instalouse na Coruña onde fundou Falange Española e foi o seu Secretario provincial entre 1936 e 1937. Detido na primavera de 1936, cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 alistouse como voluntario e loitou como Alférez de Enxeñeiros no Exército franquista, destinado na Compañía de Radiodifusión e Propaganda. Ao rematar a guerra foi nomeado Inspector Nacional (1939) e despois Secretario Nacional do SEU. En 1941 foi nomeado Xefe Provincial de FET y de las JONS da Coruña, desempeñando o cargo até marzo de 1945, cando foi nomeado Gobernador civil e Xefe Provincial do Movemento de Salamanca (1945-1950) e despois de Valencia (1950-1956). Foi Vicesecretario Xeral do Movemento, Conselleiro Nacional do Movemento e procurador en Cortes (1943-1977). Foi un dos 59 procuradores que votaron en contra da Lei para a Reforma Política o 18 de novembro de 1976. Na transición militou en Falange Española de las JONS ás ordes de Raimundo Fernández Cuesta.

A comezos de agosto de 1954 acompañou como Gobernador civil a unha peregrinación valenciana de máis de cento cincuenta persoas a Santiago de Compostela, con motivo do Ano Santo, presentando unha Ofrenda ao Apóstolo e pronunciando a correspondente invocación.

## Vida persoal 
Casou coa ferrolá Fuensanta Bruquetas Saurín (1913-2000), irmá do Gobernador civil e Xefe provincial do Movemento de Huelva Carlos Bruquetas Saurín.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Gustave Kahn

**Gustave Kahn**, nado en Metz o 21 de decembro de 1859 e finado en París o 5 de setembro de 1936, foi un crítico e teórico literario francés. Foi á súa vez un dos últimos representantes do movemento simbolista, ao que se adicou tamén na poesía. Considerouse a si mesmo coma o inventor do verso libre.

## Traxectoria 
Tras facer estudos de Historia na *École nationale des chartes*, viaxou pola África do Norte francesa durante catro anos, ata que se instalou en París de xeito definitivo en 1884. Ao longo da súa vida publicou unha gran cantidade de obras que abordarían tódolos xéneros, porén é esencialmente coñecido polos seus poemarios e por unha historia do movemento simbolista que escribiu, *As orixes do simbolismo*. Traballou para varios periódicos e interesouse por moitos ideais minoritarios coma o feminismo, o anarquismo, o sionismo ou o socialismo. Sería con *Les Palais nomades* (Os palacios nómades), de estética próxima ao surrealismo, cando se autoproclamou como creador do verso libre ao ser este un dos primeiros compostos maioritariamente mediante esta estética. Tralo seu falecemento o 5 de setembro de 1936 enterrouse no cemiterio do Montparnasse.

## Obras 
* *Les Palais nomades* (1887)
* *Chansons d’amant* (1891)
* *Domaine de fée* (1895)
* *La Pluie et le beau temps* (1896) 
* *Limbes de lumières* (1897)
* *Le Livre d’images* (1897)
* *Premiers poèmes* (1897)
* *Le Conte de l’or et du silence* (1898)
* *Les Petites Âmes pressées* (1898)
* *Le Cirque solaire* (1898)
* *Les Fleurs de la passion* (1900)
* *L’Esthétique de la rue* (1901)
* *L’Adultère sentimental* (1902)
* *Symbolistes et Décadents* (1902)
* *Odes de la Raison* (1902)
* *Contes hollandais* (1903)
* *La Femme dans la caricature française* (1907)
* *Contes hollandais* (1908)
* *La Pépinière du Luxembourg* (1923)
* *L’Aube enamourée* (1925)
* *Mourle* (1925)
* *Silhouettes littéraires* (1925)
* *La Childebert* (1926)
* *Contes juifs* (1926)
* *Images bibliques* (1929)
* *Terre d’Israël* (1933)
* *Les Origines du symbolisme* (1936)
Suwanee, Xeorxia

**Suwanee** é unha localidade do condado de Gwinnett, no estado de Xeorxia. A poboación era de 8.725 persoas segundo o censo do ano 2000, mentres que no 2010 ascendía a 15.355. Suwanee foi o principal lugar de adestramento do equipo de fútbol americano dos Atlanta Falcons entre 1979 e 2001. No ano 2012, a vila foi valorada como o terceiro mellor lugar dos Estados Unidos para crear unha familia segundo a editorial *Kiplinger*, e no 2013 foi elixida pola revista *Family Circle* como unha das mellores dez vilas de todo o país para as familias.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Condado de Gwinnett
### Ligazóns externas 
* Sitio Oficial de Suwanee
Título Superior de Arte Dramática

As Ensinanzas Artísticas Superiores de Arte Dramática teñen como obxectivo xeral a formación cualificada de profesionais nos ámbitos da interpretación, a dirección escénica, a dramaturxia, a escenografía e aquelas áreas de coñecemento e investigación vinculadas con elas. A superación do período formativo dá lugar á obtención do **Título Superior de Arte Dramática**, seguido da especialidade que cursara o alumno.

## Duración 
Catro cursos académicos de 60 créditos cada un, cun total de 240 créditos ECTS.

Os créditos ECTS incorpóranse como unidade de medida que reflicten os resultados da aprendizaxe e o volume de traballo realizado polo estudante.

## Requisitos de acceso 
* Estar en posesión do Título de Bacharel ou ter superado a proba de acceso á universidade para maiores de 25 anos.
* Para os maiores de 19 anos de idade que non cumpren os requisitos anteriores, as Administracións educativas regulan e organizan unha proba que acredita que o aspirante posúe a madureza en relación cos obxectivos do bacharelato e os coñecementos, habilidades e aptitudes necesarias para cursar con aproveitamento as correspondentes ensinanzas.
* En ambos casos, é necesario superar a proba específica. A superación da proba faculta, unicamente, para matricularse no curso académico no que foi convocada.
* Corresponde ás Administracións educativas, no seu ámbito competencial, a convocatoria, organización, desenvolvemento e avaliación da proba específica de acceso a estes estudos.
* As Administracións educativas realizan, polo menos, unha convocatoria anual da proba específica de acceso ás ensinanzas artísticas superiores de Arte Dramática. Esta proba faculta, unicamente, para matricularse no curso académico para o que tivese sido convocada.
* A superación desta proba específica permite acceder a calquera dos centros do Estado onde se cursan estas ensinanzas, sen prexuízo da dispoñibilidade de prazas dos mesmos.
Moural

O termo **Moural** indica un terreo poboado de uces, unha uceira. 

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Moural**, lugar da parroquia de Couxela, no concello de Ribadeo;
***O Moural**, lugar da parroquia de Santa María Maior, no concello de Mondoñedo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Santa Marta, Baíña, Baiona

**Santa Marta** en 2013 tiña 334 habitantes (162 homes e 172 mulleres).

Non aparece no Nomenclátor de Galicia de 2003.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Baíña 
### Parroquias de Baiona 
## Notas
Almirante Fontán, Baíña, Baiona

**Almirante Fontán**, ou **A. Fontán**, máis coñecido como **O Chaparral**, é un barrio urbano do lugar das Laxes en 2022 tiña 231 habitantes (115 homes e 116 mulleres).

## Historia 
É un barrio de vivendas de protección oficial construídas polo Instituto Social da Mariña a comezos da década de 1970 para acoller familias mariñeiras, debido á proximidade ó núcleo de Baiona e ó mar. É un caso semellante ó barrio da Anunciada.

Antes da construción do barrio, o terreo era coñecido como Monte de Santo Estevo, debido á capela na honra deste santo preto do Burgo. Ademais dáballe nome á praia agora chamada de Santa Marta (capela que se atopa tamén preto desta).

O lugar debe o seu nome a Jesús Fontán Lobé, mariño que participou na difusión do Opus Dei en Galicia, responsable da Casa Militar de Francisco Franco e xefe dos servizos secretos españois durante a segunda guerra mundial.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Baíña
### Parroquias de Baiona
## Notas
Abella de la Conca

**Abella de la Conca** é unha vila e concello da comarca do Pallars Jussà, na provincia de Lleida, Cataluña. O concello sitúase na ribeira oriental da conca de Tremp. Comprende os altos vales do río de Abella, afluente do río Conques no seu marxe dereito, e do río de Rams. O val deste último atópase casetonado entre as serras de Boumort e de Carreu. Ademais da conca de Tremp, tamén comprende un sector do val do río de Puials. Unha parte das casas da vila atópanse semiescavadas na rocha.

## Etimoloxía
Con respecto á primeira parte do topónimo, o nome do pobo procede do nome do animal. Sería, polo tanto, un topónimo románico, procedente do latín tardío apicula. Non obstante, podería tratarse da asimilación por similitude ao latín dun nome anterior, prerromano.

Joan Coromines dá outra versión, en parte semellante: nos lugares onde as primitivas vivendas estaban nos buratos das rochas, como os que hai no Burato de Abella ou na zona das Grutas dos lavadoiros, teríase producido un símil coas colmeas das abellas, e desta comparación viría o nome da poboación de Abella de la Conca.

Tamén hai outra teoría de que o nome de *Abella* ven do árabe: *al balda* (*o pobo*). Este caso parece máis improbábel, dado que esta palabra árabe deu nomes como Albelda, que se conservan case sen transformación.

A segunda parte é pola súa pertenza á Conca Dellà, aínda que xenericamente tamén se asocia coa Conca de Tremp.

## Xeografía
O termo municipal, cunha extensión de 78,27 Km², non é en absoluto dos máis extensos da bisbarra, aínda que supera a media catalá. Ocupa un territorio irregular, tanto con respecto á súa orografía coma polo que respecta ás concas hidrográficas.

Trátase de tres vales abondo diferenciados, aínda que unha delas, o val de Carreu, practicamente pasa desapercibida porque permanece lonxe dos accesos motorizados e está absolutamente despoboada na actualidade. Ademais, o seu mellor acceso é dende Pessonada, que pertence ao termo municipal de Conca de Dalt. As outras dúas, o val de Abella e o val de Bóixols están centrados nos dous pobos do termo: Abella e Bóixols. O terceiro pobo, ata fai ben pouco habitado, La Rua, así como a antiga caseria de Faidella, pertence ao val de Bóixols, mentres que La Torre d'Eroles, actualmente despoboado, na de Abella.

## Demografía
O concello, que ten unha superficie de 78,21&nbsp;km², conta, segundo o padrón municipal para 2013 do INE, con 165 habitantes e unha densidade de 2,11 hab./km².

## Galería de imaxes

Abella de la Conca. Casa de la vila i escola antiga 2.JPG|Concello e antiga escola.
Abella de la Conca. La vila 2.JPG|A vila dende o levante.
Abella de la Conca. Ca l'Isidre del Portal.jpg|Ca l'Isidre del Portal.
Abella de la Conca. Faidella 1.JPG|Faidella.
Abella de la Conca. Ametllers 2.JPG|Unha amendoeira de máis de 50 anos, en Abella de la Conca.
Abella de la Conca. Portal d'Isona 2.JPG|O Portal.
Abella de la Conca. Cal Tonet del Bep.jpg|Cal Tonet del Bep.
Abella de la Conca. Cal Rosta.jpg|Cal Rosta.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Sigal Prishtina

O **KB Prishtina** é un club de baloncesto da cidade de Pristina, Kosovo. Actualmente compite na Superliga de baloncesto de Kosovo (SKB), a máxima competición do baloncesto kosovar, así como na Liga dos Balcáns (BIBL).

## Palmarés 
### Local 
* **Liga de Kosovo**
** **Campión (10)**: 1992, 2002, 2003, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011, 2014, 2015
* **Copa de Kosovo**
** **Campión (10)**: 2002, 2003, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2013, 2014

### Rexional 
* **Liga dos Balcáns (BIBL)**
** **Campión (1)**: 2015

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
* Perfil na web da Liga dos Balcáns
Pedrabranca Futebol Clube

O **Pedrabranca Futebol Clube** é un club brasileiro de fútbol, da cidade de Alvorada, no Estado de Río Grande do Sur. A antiga denominación do club era *RS Futebol*.

O club era unha sociedade do actual presidente do Pedrabranca e o ex xogador e ex-adestrador Paulo César Carpegiani. Actualmente o seu dono é o empresario Valdir de Oliveira Silveira, coñecido como *Foguinho*. Hoxe disputa a Segunda Divisão do Campeonato Gaúcho.

O equipo adquiriu certa importancia ao descubrir aos defensas Thiago Silva, do Paris Saint-Germain; Naldo, do VfL Wolfsburg; e o centrocampista Ederson, do Società Sportiva Lazio. Thiago Silva xoga na Selección de fútbol do Brasil onde é capitán.

O seu estadio é a Morada dos Quero-Queros, cunha capacidade para acoller a 2.000 espectadores. En 2012, o estadio foi vendido ao club do Sport Club Internacional, causando o peche da escola e do equipo xuvenil do Pedrabranca.

## Clasificación da CBF 
Posición 191, con 15 puntos.

Clasificación feita pola Confederación Brasileira de Fútbol, que puntúa a tódolos equipos do Brasil .

## Notas
Relixión nos Estados Unidos de América

A **relixión nos Estados Unidos de América** caracterízase por unha gran diversidade de crenzas e prácticas. Varios credos relixiosos teñen florecido, así como perecido, nos Estados Unidos de América. As relixións que abarcan a herdanza multicultural dos inmigrantes no país, así como as fundadas no interior do país, levou os Estados Unidos a converterse nun dos países con maior diversidade relixiosa do mundo. A maioría dos americanos relatan que a relixión desempeña un papel "moi importante" nas súas vidas, unha proporción única entre as nacións desenvolvidas.

A maioría dos estadounidenses (73 a 80%) identificáronse como cristiáns e preto de 15 a 20% non teñen ningunha afiliación relixiosa. Segundo a Investigación Americana de Identificación Relixiosa (PAIR) (2008), o 76% da poboación adulta identificouse como cristiá, co 25% definíndose católicos e 51% identificándose como cristiáns abranguendo preto de 30 grupos relixiosos diferentes. A mesma investigación afirma que outras relixións (incluíndo, por exemplo, o xudaísmo, o budismo, o islamismo e o hinduísmo) compoñen preto de 4% da poboación adulta, outros 15% da poboación adulta afirmaron non ter filiación relixiosa, e 5,2% dixeron non saber, ou rexeitaron responder.

A pesar dun alto nivel de adhesión relixiosa, en 2008 só 9% dos americanos dixeron nunha investigación que a relixión era a cousa máis importante das súas vidas, en comparación cos 45% que dixeron que a familia foi fundamental na súa vida e 17 % que dixeron que diñeiro e carreira foi fundamental.

## Notas
Ixelles

**Ixelles** (en francés pronunciado iksɛl) ou **Elsene** (en neerlandés, pronunciado ˈɛlsənə) é un dos dezanove concellos localizados na rexión de Bruxelas-Capital de Bélxica. Ó igual que tódolos concellos da rexión, é legalmente bilingüe.

Ixelles está localizado nos suburbios ó sur do centro de Bruxelas e é un exclave da cidade de Bruxelas. A súa poboación caracterízase polas comunidades de inmigrantes europeos e congoleses.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial
S-adenosil-L-homocisteína

A '''*S*-adenosil-L-homocisteína** (**SAH'*) é un derivado de aminoácido utilizado en varias vías metabólicas na maioría dos organismos. É un intermediario na síntese de cisteína e adenosina.

A SAH fórmase por desmetilación da *S''-adenosil-L-metionina (SAM), que pode ser inhibida pola 3-deazaneplanocina A.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* BioCYC E.Coli K-12 Composto: S-adenosil-L-homocisteína
Tolochenaz

**Tolochenaz** é unha comuna suíza do cantón de Vaud, localizada no distrito de Morges á beira do lago Lemán. Limita ó norte coa comuna de Chigny, ó nordeste con Morges, ó sueste con Publier, ó suroeste con Saint-Prex, e ó oeste con Lully.

[miniatura|esquerda|Sepultura de [Audrey Hepburn.]]

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Gary McGhee

**Gary McGhee**, nado o 28 de outubro de 1988 en Anderson, Indiana, é un xogador profesional de baloncesto estadounidense. Xoga na posición de pivote cunha altura de 2,09 metros. Actualmente xoga para o Abejas de León da LNBP, máxima categoría do baloncesto mexicano. Foi formado na Universidade de Pittsburgh, onde xogaba para os Panthers. Na tempada 2010-11 Mc Ghee foi seleccionado para o CBE Classic All-Tournament Team, liderando ao seu equipo en porcentaxe de acerto no tiro cun 62,3%, e sendo nomeado ao final da tempada Xogador Defensivo do Ano do seu equipo.

## Traxectoria 
### Equipos 
*20px|border Pittsburgh Panthers (NCAA, 2007−2011)
*20px|border KK Zagreb (A1 Liga / ABA, pretempada 2011)
*20px|border Bandırma Kırmızı (TBL, 2011−2012)
*20px|border BBC Bayreuth (Bundesliga, 2012−2013)
*20px|border BCM Gravelines (LNB Pro-A (2013)
*20px|border MHP Riesen Ludwigsburg (Bundesliga (2013−2014)
*20px|border CSM Oradea (Liga Națională, 2014)
*20px|border Sigal Prishtina (ETC / BIBL, 2014)
*20px|border CB Breogán (LEB, 2014−2015)
*20px|border Kolossos Rodou BC (A1, 2015−2016)
*20px|border Tigers Tübingen (BBL, 2016−2017)
*20px|border Kymis (A1, 2017−2018)
*20px|border Aris Thessaloniki (A1, 2018−2019)
*20px|border SL Benfica (LPB, 2019−2020)
*20px|border Básquet Coruña (LEB, 2020−2021)
*20px|border Abejas de León (LNBP, 2021−presente)

### Outros 
*20px|border Oklahoma City Thunder (Liga de Verán en Orlando da NBA, 2012)
*20px|border Los Angeles Clippers (Liga de Verán en Las Vegas  da NBA, 2012)
*20px|border Golden State Warriors (Liga de Verán en Las Vegas  da NBA, 2013)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Perfil en pittsburghpanthers.com
*Nova da fichaxe na web do Breogán
Lingua komi

A **lingua komi** (en komi: коми кыв, transliteración: *komi kyv*) é unha lingua urálica falada polo pobo komi na zona noroeste da Rusia europea. O komi pode considerarse unha única lingua con varios dialectos, ou un grupo linguas fortemente relacionadas, sendo unha das dúas pólas da subfamilia pérmica. A outra lingua pérmica é o udmurto, que está moi relacionado co komi. O komi está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en komi
* Lingua komi permiano
* Lingua komi siriano
### Bibliografía 
* 
* Fed'un'ova, G.V. *Önija komi kyv* ('The Modern Komi Language'). Morfologia/Das’töma filologijasa kandidat G.V.Fed'un'ova kipod ulyn. Syktyvkar: Komi n’ebög ledzanin, 2000. 544 pp.&nbsp;ISBN 5-7555-0689-2.
Begur

**Begur** é un concello e vila da comarca do Baix Empordà, na provincia de Xirona, Cataluña.

Escríbese tamén tradicionalmente como *Bagur* pola variación na transcrición da vogal neutra. Está documentado dende a idade media como *Begurio,* probábelmente nome latinizado do céltico *Becuro*.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Panoràmica de Begur.JPG|Panorámica de Begur.
Ficheiro:BegurCastle.jpg|Ruínas do castelo de Begur.
Ficheiro:Begur Sa Tuna 04 JMM.JPG|Sa Tuna.
Ficheiro:Antic hotel Cap Sa Sal.jpg|Edificio e hotel de Cap Sa Sal (Aiguafreda).
Ficheiro:Cala d'Aiguafreda - Begur - Catalunya.JPG|Cala d'Aiguafreda.

## Notas
Nopalina

{{chembox
| ImageFile = Nopaline.svg
| ImageFile_Ref = 
| ImageName = Fórmula esquelética estéreo da nopalina ((2R)-2-{[(1S)-1-Carboxibutil]amino})
| IUPACName = Ácido *N*-{1-Carboxi-4-[(diaminometileno)amino]butil}glutámico
| OtherNames = *N2*-(D-1,3-dicarboxipropil)-L-arxinina
| Section1 = {{chembox Identifiers
|  PubChem = 426
|  PubChem_Ref = 
|  PubChem1 = 21118330
|  PubChem1_Ref = 
|  PubChem1_Comment = (2*R*)-2-Amino
|  PubChem2 = 57105058
|  PubChem2_Ref = 
|  PubChem2_Comment = (2*S*)-2-Amino
|  PubChem3 = 439546
|  PubChem3_Ref = 
|  PubChem3_Comment = 2-{[(1*R*)-1-Carboxibutil]amino}
|  PubChem4 = 440320
|  PubChem4_Ref = 
|  PubChem4_Comment = 2-{[(1*S*)-1-Carboxibutil]amino}
|  ChemSpiderID1 = 19976727
|  ChemSpiderID1_Ref = 
|  ChemSpiderID1_Comment = (2*R*)-2-Amino
|  ChemSpiderID2 = 388639
|  ChemSpiderID2_Ref = 
|  ChemSpiderID2_Comment = 2-{[(1*R*)-1-Carboxibutil]amino}
|  ChemSpiderID3 = 19951243
|  ChemSpiderID3_Ref = 
|  ChemSpiderID3_Comment = 2-{[(1*S*)-1-Carboxibutil]amino}
|  SMILES = [nH]:c(:[nH2]):[nH]CCCC(NC(CCc(:[o]):[oH])c(:[o]):[oH])c(:[o]):[oH]
|  SMILES1 = NC(=N)NCCCC(NC(CCC(O)=O)C(O)=O)C(O)=O
|  StdInChI = 1S/C11H20N4O6/c12-11(13)14-5-1-2-6(9(18)19)15-7(10(20)21)3-4-8(16)17/h6-7,15H,1-5H2,(H,16,17)(H,18,19)(H,20,21)(H4,12,13,14)
|  StdInChI_Ref = 
|  StdInChIKey = LMKYZBGVKHTLTN-UHFFFAOYSA-N
|  StdInChIKey_Ref = 
}}
| Section2 = 
| Section3 = 
}}

A **nopalina** é un composto químico derivado dos aminoácidos ácido glutámico e arxinina, que se clasifica como unha opina. A bacteria *Agrobacterium* presenta uns plásmidos que lle permiten orixinar tumores nas plantas chamados plásmidos Ti. Estes plásmidos clasifícanse atendendo aos diferentes tipos de opinas que producen. Poden ser plásmidos de nopalina, de octopina e de agropina. As opinas utilízanse como fontes de carbono e enerxía no metabolismo de *Agrobacterium*.

## Notas
Lingua carelia

A **lingua carelia** (*karjala*, *karjal* ou *kariela*) é unha lingua fino-báltica falada polo pobo carelio, que vive maioritariamente na República de Carelia, Rusia. Lingüisticamente, o carelio está relacionado co finés falado na parte leste de Finlandia, e mesmo algúns lingüistas clasifican o carelio como un dialecto do finés. O carelio está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

Non hai unha forma estándar da lingua polo que os escritores en carelio escriben segundo a súa propia forma dialectal. As formas escritas que foron desenvolvidas son o carelio do norte, o carelio olonets, o carelio tver e o lúdico. Tódalas variantes, agás o carelio tver, escríbense en alfabeto latino, baseado no alfabeto carelio. O alfabeto cirílico tamén foi usado no pasado.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lingua livvi
Octopina

{{chembox
| Verifiedfields = changed
| Watchedfields = changed
| verifiedrevid = 477505511
| ImageFile = Octopine structure.svg
| ImageFile_Ref = 
| ImageName = Fórmula esquelética estereo da octopina ((2S)-2-{[(1R)-1-carboxietil]amino})
| IUPACName = 
| Section1 = {{chembox Identifiers
| CASNo = 34522-32-2
| CASNo_Ref = 
| CASNo_Comment = (2*S*)-2-{[(1*R*)-1-Carboxietil]amino}
| PubChem = 427
| PubChem_Ref = 
| PubChem1 = 440237
| PubChem1_Ref = 
| PubChem1_Comment = (2*S*)-2-Amino
| PubChem2 = 12313676
| PubChem2_Ref = 
| PubChem2_Comment = (2*S*)-2-{[(1*S*)-1-Carboxietil]amino}
| PubChem3 = 108172
| PubChem3_Ref = 
| PubChem3_Comment = (2*S*)-2-{[(1*R*)-1-Carboxietil]amino}
| ChemSpiderID = 414
| ChemSpiderID_Ref = 
| ChemSpiderID1 = 389221
| ChemSpiderID1_Ref = 
| ChemSpiderID1_Comment = (2*S*)-2-Amino
| ChemSpiderID2 = 97253
| ChemSpiderID2_Ref = 
| ChemSpiderID2_Comment = (2*S*)-2-{[(1*R*)-1-Carboxietil]amino}
| KEGG = C04137
| KEGG_Ref = 
| MeSHName = octopine
| ChEBI = 15805
| ChEBI_Ref = 
| 3DMet = B04929
| SMILES = CC(NC(CCC[nH]:c(:[nH]):[nH2])c(:[o]):[oH])c(:[o]):[oH]
| SMILES1 = CC(NC(CCCNC(N)=N)C(O)=O)C(O)=O
| StdInChI = 1S/C9H18N4O4/c1-5(7(14)15)13-6(8(16)17)3-2-4-12-9(10)11/h5-6,13H,2-4H2,1H3,(H,14,15)(H,16,17)(H4,10,11,12)
| StdInChI_Ref = 
| StdInChIKey = IMXSCCDUAFEIOE-UHFFFAOYSA-N
| StdInChIKey_Ref = 
}}
| Section2 = 
| Section3 = 
}}

A **octopina** é un derivado dos aminoácidos arxinina e alanina. Foi o primeiro composto que se descubriu da clase de compostos químicos aos que se chamou opinas. A octopina recibe o seu nome do polbo *Octopus octopodia*, xa que se extraeu por primeira vez do músculo dese animal, en 1927.

A octopina foi illada do tecido muscular de invertebrados como o polbo, a vieira *Pecten maximus* e *Sipunculus nudus*, onde funciona como un análogo do ácido láctico. Tamén a produce a bacteria *Agrobacterium*, e promove a formación de tumores nas plantas.

A octopina fórmase por condensación redutora do ácido pirúvico e a arxinina por acción do encima dependente do NADH octopina deshidroxenase (ODH). A reacción é reversible, polo que se poden rexenerar a arxinina e o piruvato.

:400px

## Notas
Linguas urálicas

As **linguas urálicas** constitúen unha familia lingüística de 38 linguas faladas por aproximadamente 25 millóns de persoas. As linguas urálicas con maior número de falantes nativos son o húngaro, o finés e o estoniano, que son oficiais en Hungría, Finlandia e Estonia respectivamente, e na Unión Europea. Outras linguas urálicas cun número significativo de falantes son o erzya, o moksha, o mari, o udmurto e o komi, que están recoñecidas como oficiais en varias rexións de Rusia.

O nome "urálico" deriva do feito de que o berce da familia (Urheimat) crese que se atopaba nos Montes Urais.

O termo ugrofinés emprégase a miúdo como sinónimo de urálico, mais o ugrofinés é unha subfamilia que exclúe ás linguas samoiedas.

## Número relativo de falantes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Abondolo, Daniel M. (editor). 1998. *The Uralic Languages*. Londres e Nova York: Routledge. ISBN 0-415-08198-X.
* Austerlitz, Robert. 1990. "Uralic Languages" (pp.&nbsp;567–576) in Comrie, Bernard, editor. ''The World's Major Languages*. Oxford University Press, Oxford.
* Collinder, Björn. 1955. *Fenno-Ugric Vocabulary: An Etymological Dictionary of the Uralic Languages.* (Collective work.) Stockholm: Almqvist & Viksell. (Second, revised edition: Hamburg: Helmut Buske Verlag, 1977.)
* Collinder, Björn. 1957. *Survey of the Uralic Languages.* Stockholm.
* Collinder, Björn. 1960. *Comparative Grammar of the Uralic Languages.* Stockholm: Almqvist & Wiksell.
* Collinder, Björn. 1965. *An Introduction to the Uralic Languages.* Berkeley: University of California Press.
* Comrie, Bernhard. 1988. "General Features of the Uralic Languages."  In *The Uralic Languages*, edited by Denis Sinor, pp.&nbsp;451–477. Leiden: Brill.
* Décsy, Gyula. 1990. *The Uralic Protolanguage: A Comprehensive Reconstruction.* Bloomington, Indiana.
* Hajdu, Péter. 1963. *Finnugor népek és nyelvek.* Budapest: Gondolat kiadó.
* Hajdu, Péter. 1975. *Finni-Ugrian Languages and Peoples*, translated by G. F. Cushing. Londres: André Deutsch. (English translation of the previous.)
* Georg, Stefan, Peter A. Michalove, Alexis Manaster Ramer, e Paul J. Sidwell. 1999. "Telling general linguists about Altaic."  *Journal of Linguistics* 35:65–98.
* Koppelmann, Heinrich. 1933. *Die eurasische Sprachfamilie.* Heidelberg: Carl Winter.
* Laakso, Johanna. 1992. *Uralilaiset kansat'' ('Uralic Peoples'). Porvoo – Helsinqui – Juva. ISBN 951-0-16485-2.
* Rédei, Károly (editor). 1986–88. *Uralisches etymologisches Wörterbuch* ('Uralic Etymological Dictionary'). Budapest.
* Ruhlen, Merritt, A Guide to the World's languages, Stanford, California (1987), pp.&nbsp;64–71.
* Sammallahti, Pekka. 1988. "Historical phonology of the Uralic Languages." In *The Uralic Languages*, edited by Denis Sinor, pp.&nbsp;478–554. Leiden: E.J. Brill.
* Sinor, Denis (editor). 1988. *The Uralic Languages: Description, History and Foreign Influences.* Leiden: Brill.
Hieninos

A dos **hieninos** (*Hyaeninae*) é unha subfamilia da familia dos hiénidos (*Hyaenidae*) que inclúe dous xéneros e tres especies.

## Xéneros e especies 
'*Subfamilia *Hyaeninae*** Gray, 1821
* **Xénero *Crocuta'''* Kaup, 1828
** *Crocuta crocuta* (Erxleben, 1777)
* *'Xénero *Hyaena*'* Brünnich, 1771
** *Hyaena hyaena* (Linnaeus, 1758)
** *Hyaena brunnea* Thunberg, 1820 

Algúns autores recoñecen un terceiro xénero, *Parahyaena* Hendey, 1974, cunha única especie, *Parahyaena brunnea*, Por exemplo, así o fai o ADW, ou o NCBI. que a maioría dos autores identifican con *Hyaena brtrunnea*.

Por outra parte, outros autores non lle dan validez a esta subfamilia..

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografïa 
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds.) (2005): *Mammal Species of the World - A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press, 2 vols. ISBN 0-8018-8221-4.

### Outros artigos 
* Feliformes
* Hiénidos

### Ligazóns externas 
* *Hyaeninae'' en ADW.
Miguelito

Os **miguelitos** son uns doces típicos da localidade española de La Roda, na provincia de Albacete, Castela A Mancha. Fanse a base de fino follado, recheos de crema pasteleira e espolvoreados con azucre glas. Durante a Feira de Albacete despáchanse miles deles no círculo interior do recinto feiral, normalmente acompañados de café, augardente de mel ou sidra.

## Ingredientes
*Follado conxelado.
*Codia de limón.
*3 ovos, un enteiro e 2 xemas.
*150 gr de azucre.
*25 gr de manteiga.
*50 gr de fariña de millo.
*2 culleradas de azucre avainillada.
*Azucre glas.

## Notas
Hermenexildo Amoedo Carballo

**Hermenexildo Amoedo Carballo**, nado en Pontevedra o 10 de abril de 1747 e finado en Mantua (Italia) o 24 de decembro de 1811, foi un relixioso e poeta galego.

## Traxectoria 
Estudou na Compañía de Xesús de Pontevedra canda a José Francisco de Isla, e ingresou na compañía en decembro de 1762. Logo da expulsión da orde de España por parte do rei Carlos III en 1767, ambos os dous marcharon a Italia.

En 1787 publicou en Boloña a obra *Carmen patrium sive Pontevedra*, escrita en latín en romance con 429 versos hendecasílabos. Foi reeditada en 1788 en Santiago de Compostela.A peza, adicada a Sebastián Malvar Pinto (tamén pontevedrés, e arcebispo de Santiago de Compostela), foi traducida ao galego por Xoán Manuel Pintos e incluída na súa obra *A gaita gallega* (en 1853). Nesta obra narra a morriña pola súa cidade natal, Pontevedra, que deixara no ano 1762. É descrición bastante detallada da Boa Vila no seu tempo.

Foi preso por non prestar xuramento a Xosé Bonaparte, rei de Nápoles, como o resto dos xesuítas. Eles segundo as súas normas non poden prestar xuramento de obediencia e ninguén agás ao Papa e ao xeneral da Compañía. Morreu na cadea de Mantúa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* "Amoedo Carballo, Hermenexildo" en *Dicionario biográfico de Galicia*, t. 1, p.&nbsp;52, Ir Indo Edicións, 2010-2011, Vigo.
*
Eskoriatza

**Eskoriatza** é unha vila de Guipúscoa, pertencente á comarca de Debagoiena e situada a unha distancia de 76&nbsp;km da capital provincial, Donostia.

## Demografía 
## Véxase tamén
Neguri

**Neguri** é un barrio do concello de Getxo, provincia de Biscaia. É o barrio onde tradicionalmente residiu a clase burguesa vasca.

## Etimoloxía 
Segundo Resurrección María de Azkue, o seu nome vén de negu-uri, é dicir *neguko hiri* (cidade de inverno).

## Transportes 
O barrio posúe dúas estacións da Liña 1 do metro de Bilbao, as estacións de Neguri e Aiboa.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Guecho, Neguri - Palacio Lezama-Leguizamon 3.jpg|Pazo Lezama-Leguizamon.
Ficheiro:Guecho, Neguri - Palacio Ampuero.jpg|Pazo Ampuero.
Ficheiro:Guecho, Neguri - Palacio Eguzkialde 2.jpg|Pazo Eguzkialde.
Ficheiro:Guecho, Neguri - Palacio del Marques de Olaso.jpg|Pazo do Marqués de Olaso.
Ficheiro:Guecho, Neguri - Avenida de Algorta 1.jpg|Pazo Algorta.
Ficheiro:Guecho, Algorta - Palacio de Santa Clara 1.jpg|Pazo de Santa Clara.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Neguri: Los Kennedy vascos del siglo XX
Ambía

Como topónimo **Ambía** pode referirse a:

;En Galiza
***Xunqueira de Ambía**, concello da comarca de Allariz - Maceda;
****Xunqueira de Ambía**, parroquia de dito concello;
*****Xunqueira de Ambía**, lugar de dita parroquia;
***Ambía**, parroquia do concello de Baños de Molgas;
***Ponte Ambía**, parroquia do concello de Baños de Molgas;
****Ponte Ambía de Abaixo**, lugar de dita parroquia;
****Ponte Ambía de Arriba**, lugar de dita parroquia.

;Río de Galiza
***Río Ambía**, afluente do Arnoia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Vello Mundo

Denomínase **Vello Mundo** a aquelas partes da Terra coñecida polos europeos antes das viaxes de Cristovo Colón: Europa, Asia, África e as illas circundantes.

O termo é o oposto a Novo Mundo, que dá a entender a América.

## Ámbito 
Aínda que o interior de Asia e África non foran completamente explorados polos europeos daquel entón, sabíase da súa existencia até Xapón (Cipango), a China (Catai) e Suráfrica. Deste xeito estes rerritorios tamén son considerados como Vello Mundo.

Australia e a Antártida non son nin Vello nin Novo Mundo, xa que estes termos son anteriores ao seu descubrimento polos europeos (porén, algúns chaman a Australia *Novísimo Mundo*).

Na súa acepción biolóxica, os organismos do Vello Mundo son aqueles que se encontran en Eurasia e África, e os organismos do Novo Mundo son aqueles encontrados en América.

## Os viños do Vello e o Novo Mundo 
A distinción entre Vello e Novo Mundo tamén se aplica aos viños, na que se identifica co primeiro as rexións tradicionais (conca mediterránea e centro-sur de Europa) que cultivan videiras e aos viños producidos alí.

Os viños do Vello Mundo prodúcense a partir de videiras moi coidadas e con estándares de produción elevados. Aplícaselles denominacións de orixe segundo o país (como Porto, Champaña ou Ribeira Sacra).

As técnicas de cultivo do Novo Mundo foron introducidas polos inmigrantes a finais do século XIX e principios do XX. Utilizan marcas emblemáticas para cada país como o Tannat no Uruguai.[miniatura|300px|[Mapamundi de Frei Mauro (1459).|centro]]
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Era dos descubrimentos
* Eurafrasia
* Mapamundis antigos
* Novo Mundo
Río Deba

[260px|miniatura|O río Deba o seu paso por [Elgoibar]]
O **Deba** (en castelán: *Deva*) é un río do País Vasco que nace nas montañas de Arlaban, no extremo occidental da Serra de Elgea, moi preto de Leintz-Gatzaga.

O río percorre Guipúscoa e desemboca no mar Cantábrico formando unha ría xunto á localidade de Deba. No seu percorrido pasa polos concellos de Leintz-Gatzaga, Eskoriatza, Aretxabaleta, Arrasate, Bergara, Soraluze, Elgoibar, Mendaro e Deba. O río dá nome a dúas comarcas da provincia: Debagoiena (*Alto Deba*) e Debabarrena (*Baixo Deba*).

Os seus principais afluentes son o Angiozar, o Aramaio, o Aranerreka, o Kilimon e o Ego pola marxe esquerda e o Oñati pola dereita.