Ra vermella

A **ra vermella** ou **ra do monte** (*Rana temporaria*) é unha especie de anfibio anuro da familia dos ránidos (*Ranidae*).

É común en Europa e o noroeste de Asia. Vive en lugares húmidos e pasa gran parte da súa vida adulta na terra, volvendo á auga só para agocharse cando a atacan e para reproducirse.

As ras vermellas reprodúcense en primavera. Os machos chaman ás femias cun particular croar, parecido a un gruñido e tras o apareamento as femias poñen grupos flotantes de milleiros de ovos.

## Características 
É a máis típica das *ras pardas*, aínda que a morfoloxía das poboacións galegas pode afastarse bastante da do resto das poboacións ibéricas e eurasiáticas da especie. É máis grande, grosa e robusta que a *Rana iberica*, aínda que nas bisbarras galegas de baixa altitude pode ser relativamente pequena.

Os machos miden entre os 33 e os 55&nbsp;mm de lonxitude de cabeza e tronco, e pesan entre os 4 e os 17 g. Cómpre destacar que os exemplares adultos de 33&nbsp;mm e 4 g, achados en poboacións que viven na provincia da Coruña, son os máis pequenos coñecidos para esta especie. As femias son maiores, de 45 a 65&nbsp;mm de lonxitude e de 6 a 30 g de peso (nas montañas orientais de Lugo e Ourense algúns individuos alcanzan os 90&nbsp;mm).

A cor dorsal é, en xeral, máis clara e menos variábel que na ra patilonga, predominando as tonalidades amareladas, alaranxadas, avermelladas, ocráceas ou pardas. Os machos poden ser agrisados (até nun 30 % dos casos nalgunhas poboacións). Xeralmente teñen algunhas manchas escuras sobre o dorso, e un barrado ou punteado nas extremidades.

## En Galicia 
miniatura|Distribución da ra vermella.

Ben espallada polo centro e o norte das provincias da Coruña e Lugo, onde se pode encontrar nun amplo rango de altitudes, chagando até o nivel do mar; máis ao sur queda restrinxida ás serras, por riba dos 400–500 m de altitude en Pontevedra, acadando os 1 700 m nos Ancares e no Courel e os 1 900 m en Pena Trevinca, Ourense (nos Pireneos supera os 2 500 m).

As poboacións galegas pertencen á subespecie *Rana temporaria parvipalmata* (Seoane, 1855), de tamaño pequeno ou moi pequeno en relación coa subespecie tipo *R. t. temporaria*, cor frecuentemente avermellada con manchas negras pouco abundantes e o palmado interdixital moi reducido (de onde vén o nome da subespecie). En Galicia, as poboacións das serras acadan un tamaño moito maior que as das terras baixas; as do leste de Lugo (Ancares) son moi semellantes na súa morfoloxía ás ras vermellas doutras zonas de cordilleira Cantábrica, polo que quizais poderían pertencer á subespecie típica, *R. t. temporaria* Linnaeus, 1758.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Andrada, Javier (1980): *Guía de campo de los anfibios y reptiles de la península Ibérica*. Barcelona: Omega. ISBN 84-282-0589-2.
* Arnold. E. N. e J. A. Burton (1878): *Guía de campo de los reptiles y anfibios de España y Europa*. Barcelona: Omega. ISBN 84-282-0488-8.
* Galán Regalado, Pedro e Gustavo Fernández Arias (1993): *Anfibios e réptiles de Galicia. Vigo: Xerais*. ISBN 84-7507-772-6.

### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
* Anfibios
* Ra

### Ligazóns externas 
* Na *Lista Vermella* da IUNC.  
* Fotos en *Amphibians and Reptiles of Europe*