Antón Lamazares

**Antón Manuel Lamazares Silva**, nado en Maceira (Lalín) o 2 de xaneiro de 1954, é un pintor galego da xeración dos '80. No ano 2010 foille concedida a Medalla Castelao.

## Estilo 
Nas súas obras, feitas sobre madeira e cartón, crea unha linguaxe propia a partir da experimentación con vernices e outras materias. O estilo de Lamazares evolucionou dende un inicial expresionismo lúdico, avanzando cara ao informalismo e a abstracción, cunha deriva minimalista na súa última etapa, na que acolleu o diálogo entre alma e memoria, e tamén entre sensualidade e espiritualidade, onirismo e poesía. Cunha consolidada proxección internacional, as súas pezas foron expostas en numerosas cidades de distintos continentes, e está tamén presente nas coleccións dos grandes centros da arte como o Museo Nacional Reina Sofía, o Centro Galego de Arte Contemporánea ou o Museo de Arte Contemporánea de Madrid, así como nas máis importantes coleccións privadas e en fundacións.

## Traxectoria 
miniatura|Entrevista en 2017.
### Galicia, 1954-1977 
miniatura|220px|esquerda|Pezas das series *Sueño e colorao* e *Titania e Brao.*
Lamazares nace o 2 de xaneiro de 1954 en Maceira, aldea de Lalín (Pontevedra, Galicia); o contorno rural da súa infancia deixoulle unha fonda pegada no seu imaxinario e no seu proceso creador. Pasou gran parte dos seus estudos internado no convento franciscano de Herbón, entre 1963 e 1969; durante eses anos entregouse á lectura fervente de textos literarios, sobre todo dos clásicos grecolatinos. A finais dos sesenta comezou a escribir poesía, e comezou unha amizade co escritor Álvaro Cunqueiro, e tamén cos pintores Laxeiro e Manuel Pesqueira, que se converteron nos seus primeiros referentes plásticos. A súa vocación creadora comezou a desprazarse cara á pintura, optando pola formación autodidacta. Neste sentido foi crucial a súa longa viaxe de 1972 por distintos países europeos para estudar de primeira man a pintura dos mestres que venera: Van Gogh, Paul Klee, Rembrandt e Joan Miró, aos que logo se sumaron Antoni Tàpies, Manuel Millares, Alberto Giacometti ou Francis Bacon, así como a arte oceánica e a medieval.

Á volta quedou en Barcelona, onde traballou como obreiro da construción e estudou os seus centros de arte, especialmente as coleccións de arte románica do Museo Marés e o Museo Nacional de Arte de Cataluña. Despois viaxou a Madrid, onde se reencontrou co seu mestre, Laxeiro, e onde coñeceu o poeta Carlos Oroza, amizade que foi esencial para o pintor: o intercambio entre pintura e poesía é unha constante en toda a súa obra.

No 1973, con 19 anos, empezou a expoñer as súas obras en exposicións tanto colectivas (as da Praza da Princesa auspiciadas polo concello de Vigo) como individuais (en 1974 realizou a primeira exposición individual en Compostela). No ano 1975 ingresou na Infantaría de Mariña, en Ferrol. O 27 de setembro dese mesmo ano sorprendeuno a noticia dos últimos fusilamentos do franquismo, tralo proceso de Burgos; un dos reos executados foi o seu amigo Humberto Baena, pontevedrés de 24 anos. Lamazares caeu nunha fonda depresión e foi internado na área de psiquiatría; durante ese período escribiu o seu poemario *Adibal*.

### Madrid-Nova York, 1978-1989 
miniatura|255px|*Mauro*, de *Gracias vagabundas*, na Galería Nacional de Xordania.
En 1978 trasladou a súa residencia a Madrid, onde trabou unha estreita amizade co pintor Alfonso Fraile, e tamén coa galerista Juana Mordó, o crítico de arte e poeta Santiago Amón, e co neurólogo Alberto Portera, figura aglutinadora dun amplo grupo de artistas —escritores, cineastas, músicos e pintores— que se xuntaban as fins de semana na súa herdade de Mataborricos, onde Lamazares realizou unha exposición ao aire libre en 1979. Ese mesmo ano coñeceu persoalmente a Joan Miró, e viaxou pola Provenza para reencontrarse coa paisaxe de artistas como Van Gogh, Picasso, Cézanne ou Matisse.

Os anos oitenta foron de intenso traballo e tamén de gran proxección: antes de cumprir os trinta, a obra de Lamazares xa tiña un espazo propio no panorama español e no exterior. Nas súas obras proxectou figuras de alento lúdico e onírico, de liña expresionista, cun potente cromatismo e unha poderosa orixinalidade. Estivo na primeira edición do Grupo Atlántica, en Baiona, en 1980. Expuxo a súa obra coa galería Juana Mordó en Madrid, con Elisabeth Franck en Bélxica e a sala Gaspar en Barcelona. Deseguido trasladouse a Nova York, onde estivo dous anos cunha bolsa de estudos Fulbright, evolucionou cara a unha concepción máis depurada e matérica, que expuxo na galería neoiorquina Bruno Fachetti. Comezou a saltar fronteiras e expuxo en Buenos Aires ese mesmo ano. Conseguiu bolsas e foi seleccionado para mostras moi restritivas, no Museo de Arte Contemporánea de Madrid. A súa obra viaxou ao Brasil, Alemaña, Francia etc.

Compartiu a súa residencia entre Nova York e Salamanca, e no 1988 viaxou por Asia Menor —para visitar o templo de Didima, como homenaxe ao *Hiperión* de Hölderlin— e a Istanbul onde o impresionaron e fascinaron as igrexas bizantinas e a súa imaxinería, que se pode entrever nas obras que presentou na galería Miguel Marcos, creadas por xustaposición de madeiras. En 1990 preparou unha nova serie de pezas, creadas e pensadas para seren vistas por ambos os lados, que chama *bifrontes*.

### París-Madrid, 1990-2003 
 miniatura|esquerda|Antón Lamazares no seu taller.
Instalouse en París durante 1990 e 1991, cunha bolsa da Cité des Arts e en 1991 abriu un gran taller en Madrid, onde traballou nas series *Gracias vagabundas* e *Desazón de vagabundos*. En 1993 coñeceu persoalmente a Tàpies, e publicou unha extensa entrevista que realizou co motivo de recibir este o León de Ouro da Bienal de Venecia. Invitado polo CGAC, de maio a novembro de 1996 permaneceu en Galicia e pintou a serie *Gracias do lugar: Eidos de Rosalía, Eidos de Bama*. De xuño a novembro do 1997, en Santa Baia de Matalobos (A Estrada), pintou ao aire libre *Bés de Santa Baia*. Ese ano coñeceu o escultor Jorge Oteiza, con quen mantivo unha conversa de varias horas que foi filmada pola cineasta Chus Gutiérrez. En 1998 pintou en Madrid a serie *Titania e Brao*, unha homenaxe ao verán de Castela, e despois pintou a serie *Pol en Adelán*.

Realizou tamén tarefas de arte gráfica, como os gravados que acompañan cinco textos de Gustavo Martín Garzo no libro do artista *El Canto de la Cabeza* (Galería Sen, Madrid), ou as litografías que acompañan o *Itinerarium* de Exeria (Raíña Lupa, París), nomeado libro do ano en Francia por *Le Monde diplomatique*. En 2001 realizou unha magna exposición na Estación Marítima da Coruña, baixo o título *Un saco de pan duro*.

A súa obra foi seleccionada para a promoción internacional polo programa *Arte Español para o Exterior do Ministerio de Asuntos Exteriores* (SEACEX), xunto coa doutros artistas españois como Antonio Saura, Martín Chirino, Hernández Pijuan, Millares, Pablo Serrano, Oteiza ou Tàpies. Lamazares viaxou a Florencia e Asís, para acercarse a algunhas pezas da arte renacentista, e tamén ao universo de San Francisco, ao que lle dedicou a súa nova serie *Follente Bemil*.

### Berlín, dende 2004 
miniatura|Exposición de *Domus Omnia* en Santiago de Compostela, 2009.
Trasladou a súa residencia a Berlín, onde vive dende 2004. Trala morte do seu pai, comezou a serie *E fai frío no lume*. Ten grandes exposicións en Eslovenia, e tamén no museo (igrexa) Kiscelli de Budapest (Hungría). 
 
miniatura|esquerda|Exposición en Nova York, 2009.
Dedicouse despois á serie *Domus Omnia*, e colaborou cos seus gravados noutros dous libros de artista, con poemas de Oroza: *Desexo sen Trámite*, cunha serigrafía (Augatinta, Vigo) e *Un sentimiento ingrávido recorre el ambiente*, con cinco litografías (Raíña Lupa, París).

En 2008 expuxo *Horizonte sin dueño* na galería Nacional de Xordania (Amán) e unha antoloxía da súa obra gráfica no Instituto Cervantes de Damasco (Siria), onde o poeta Taher Riyad lle dedicou o seu poemario *Cantos de Lamazares*. En 2009 expuxo a súa obra en Nova York, no Queen Sofia Spanish Institute, e tamén en Ourense, no Centro Cultural da Deputación. Participou tamén nunha exposición itinerante dedicada ao poeta Vicente Aleixandre, e recibiu o premio Laxeiro pola súa traxectoria e proxección internacional. En 2010 expuxo a súa obra na Igrexa da Universidade, en Santiago de Compostela, e tamén en Tui, no festival internacional de cine Play-Doc presentouse a longametraxe *Horizonte sin dueño*, realizada polos irmáns Nayra e Javier Sanz (Rinoceronte Films), un percorrido polo universo da pintura, da poesía e da natureza, a través da mirada de Antón Lamazares.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* AMÓN, Santiago, "La pintura de Lamazares y la luz crepuscular", *Lamazares 1978-1986*, A Coruña, Durán, 1986.
* CALVO SERRALLER, Francisco, "La musa en cueros", Madrid, Montenegro, 1986; "Casa de la pintura", *Domus Omnia*, Madrid, Álvaro Alcázar, 2007.
* CASTRO, Fernando, "Fragmentos de un texto que no pude escribir", *Antón Lamazares. Un saco de pan duro*, Concello da Coruña, 2001.
* CASTRO, Luisa, "Alma en lunes o la noche de las estrellas que brillan poco", *Antón Lamazares. Alma en lunes*, Ourense, Museo Municipal, 2002.
* FUENTES FEO, Javier, "Inventar y divulgar nuevos secretos. En torno a la pintura de Antón Lamazares", *Lamazares*, Madrid, SEACEX, 2005.
* GABILONDO, Ángel, "Del verde llover", *Antón Lamazares. Gracias do lugar*, Santiago de Compostela, CGAC, 1997; "Una conversación entre Ángel Gabilondo y Antón Lamazares" (entrevista), *Lamazares*, Madrid, SEACEX, 2005.
* LOGROÑO, Miguel, "Todos los ojos del mundo", *Reconocimientos. Colección Miguel Logroño*, Santander, Museo de Bellas Artes, 2007.
* MARTÍN GARZO, Gustavo, "Jonás y la calabacera", *Antón Lamazares. Iles Quén*, Madrid, La Caja Negra, 2000.
* MIKUŽ, Jure, "La imagen original bajo las capas del palimpsesto de la conciencia", *Lamazares*, Madrid, SEACEX, 2005.
* MON, Fernando: "Pintura contemporánea en Galicia". A Coruña, Caixagalicia, 1987. 
* MOURE, Gloria, "Antón Lamazares", *Artforum*, Nova York, maio de 1987.
* MURADO, Miguel-Anxo, "Hermana carne", *Follente Bemil*, Madrid, Metta, 2003.
* PABLOS, Francisco: "Plástica galega". Vigo, Caixavigo, 1981. 
* RIVAS, Manuel, "La leyenda de Antón Lamazares", *Antón Lamazares*, Murcia, Palacio Almudí, 1995.
* SANDOVAL, Michael, "Antón Lamazares. The Vagabond Shaman", *Antón Lamazares*, Nova York, Queen Sofía Spanish Institute, 2009.
* VV. AA.: "Un siglo de pintura gallega 1880/1980". Bos Aires, Museo Nacional de Bellas Artes, 1984.

### Outros artigos 
* Arte abstracta
* Expresionismo
* Minimalismo
* Arte contemporánea
* Xeración dos 80

### Ligazóns externas 
* La pintura de Lamazares y la luz crepuscular por Santiago Amón 
* Documental sobre Lamazares en Play-Doc
* Lamazares en SEACEX 

* Catálogo da exposición *Domus Omnia* & *E fai frío no lume* (pdf)
* Páxina web do pintor Antón Lamazares