open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Telemadrid

**Telemadrid** é a primeira canle de televisión autonómico da Comunidade de Madrid, pertencente ao grupo Ente Público Radio Televisión Madrid. Afiliado a FORTA, é unha cadea pública que pertence ao goberno autonómico. Comezou a súa emisión o 2 de maio de 1989. Na súa programación predominan os programas informativos, orientados cara á poboación local. Dado que Madrid é a capital do país, tamén incide na política española.

A súa sede central encóntrase na Cidade da Imaxe, en Pozuelo de Alarcón, Madrid.

En abril de 2012 acadou un 6,9% de Share FormulaTv

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*LaOtra

### Ligazóns externas 
*Páxina oficial da cadea
Radiotelevisió Valenciana

[dereita|miniatura|Sede central da RTVV en [Burjassot.]]
A **Radiotelevisió Valenciana** foi unha empresa pública de radiodifusión da Generalitat Valenciana encargado da emisión da televisión e radio públicas da Comunidade Valenciana.

O 5 de novembro de 2013, o goberno valenciano anunciou o seu peche, alegando non poder asumir a readmisión de máis de mil empregados despedidos nun expediente de regulación de emprego ilegal. A lei foi aprobada o 27 de novembro coa maioría absoluta do goberno popular de Alberto Fabra.

## Historia 
A Lei de Creación da Radiotelevisión Valenciana é aprobada polas Cortes Valencianas o 4 de xullo de 1984, e en marzo de 1988 constitúese o Consello de Administración, sendo o nomeamento un mes despois do primeiro Director Xeral do Ente RTVV, polo Consell da Generalitat Valenciana.

O artigo 11, c) da Lei 7/1984 da Generalitat Valenciana do 4 de xullo, pola que se crea RTVV, establece a regulación interna a través da Normativa desenvolvida pola Dirección Xeral.

A Lei de Creación establece a xestión dos servizos de Radio e Televisión a través de dúas empresas públicas en forma de sociedades anónimas, **Televisión Autonómica Valenciana S.A.** e **Radio Autonomía S.A.**

A pesar de ser dúas sociedades distintas dependen do mesmo organismo sendo este o ente RTVV, o capital é exclusivamente achegado pola Generalitat Valenciana, de acordo con dita lei.

## Televisión Valenciana TVV
***(Televisión Autonómica Valenciana S.A.)***

Iniciou as emisións de probas o 2 de setembro de 1989 da man de Xelo Miralles, e as regulares o 9 de outubro do mesmo ano con Diego Braguinsky en pantalla.

***Canal Nou** é a primeira canle da televisión pública da Comunidade Valenciana e ten sede en Burjassot.

O logotipo primitivo de **Canal Nou** estaba inspirado nos antigos micrófonos de radio; pero en outubro de 2005 foi redeseñado, canda el o de Canal Nou Dos (segunda canle de televisión de Radiotelevisión Valenciana) e o do resto de medios de *RTVV*.

***Canal Nou Dos** é a segunda canle da televisión valenciana. A súa programación baséase principalmente en contidos de produción propia e maiormente en valenciano.
***Canal Nou 24** (*Canal Nou Vint-i-quatre*) é a terceira canle da televisión valenciana. A súa programación baséase principalmente en noticias.
***Canal Nou Internacional** é a canle de televisión online de RTVV creada para acercar e difundir información sobre a Comunidade Valenciana para promover a cultura, a historia, a xeografía, a economía, o tecido social, o deporte e calquera outro ámbito de interese propio, en España e no resto do mundo.

## Radio Nou
***(Radio Autonomía S.A.)***
***Radio Nou** É a principal cadena de radio. Web Oficial
***Si Radio**. Web Oficial
***Radio Nou Música** é unha produtora musical propia.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web Oficial de RTVV (Radiotelevisión Valenciana)
* Xestión da documentación audiovisual na Televisión Valenciana
Pai fillo nai

**Pai fillo nai** é un xogo popular, tamén coñecido por **pai nai fillo** ou **tres en raia**, que se xoga nun taboleiro real, debuxado ou imaxinario. Este ten forma cadrada e consta de nove posicións en tres ringleiras e tres columnas, iguais na súa disposición. Hai polo tanto unha posición interior (no centro do cadrado) e oito exteriores, catro das cales ocupan os vértices do cadrado e as outras catro os puntos intermedios dos lados. No xogo pódense usar fichas ou deixar marcas nas casiñas (con algo que escriba nun papel ou marcando cun pau ou co dedo na area) e participan dous xogadores (que cando se xoga sen fichas normalmente marcan cadansúa posición cos símbolos *X* e *O*).

O obxectivo do xogo é conseguir, por medio da colocación das fichas e posteriores movementos, un aliñamento de tres do mesmo xogador, que van facendo quendas para colocar ou mover as fichas. As únicas combinacións válidas son tres disposicións horizontais, tres verticais e dúas diagonais. Cando se logra o obxectivo o gañador avisa ao outro xogador dicindo *Pai, fillo, nai!*, que é de onde lle vén o nome ao xogo.

Hai varias modalidades de xogo. Na máis habitual as fichas póñense ata encher o taboleiro e non poden moverse. Noutra, cada xogador ten tres fichas e, unha vez están as tres colocadas, van alternativamente cambiando a posición unha a unha para ocupar outro lugar baleiro.

É un xogo infantil de grande utilidade na formación do neno, xa que as posibilidades de colocación das fichas son limitadas pero moi variables. Con este xogo ensínaselle:
* que mesmo dentro das normas sociais (e da realidade), existen sempre moitas alternativas;
* que as decisións dun momento (colocacións) poden afectar ás situacións futuras;
* visión espacial;
A dinámica do xogo apréndese con facilidade para o nivel intelectual dun neno e a súa práctica ten un evidente valor pedagóxico para as matemáticas e a xeometría.
miniatura|Partida de pai-fillo-nai, gañada polas cruces verdes ao lograr unha diagonal.|centro
Perímetro

Un **perímetro** é a medida do contorno que arrodea unha figura xeométrica ou un terreo. O termo procede do grego *peri* (arredor) e *metro* (medida). Ao perímetro dun area circular chámaselle circunferencia.

## Usos prácticos 
O cálculo dun perímetro ten unha serie de aplicacións prácticas. Pode empregarse apra calcular a lonxitude dun valado necesaria para pechar un terreo ou xardín. ou tamén pode calcularse o perímetro dunha roda para saber a distancia que percorrerá en cada revolución.

## Fórmulas
477

## Acontecementos 
* 25 de xaneiro: Hunerico sucede a Gaiserico como rei dos vándalos.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 25 de xaneiro - Xenserico (ou Gaiserico), rei dos vándalos.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
478

## Acontecementos 
* Fin da dinastía Song na China.

## Arte e cultura 
* Construción dos primeiros santuarios xintoístas no Xapón.

## Nacementos 
* Narsés, xeneral bizantino (m. 573).

## Mortes 
*

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
479

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 7 de agosto - Yūryaku, 21º emperador xaponés (n. ca. 418)
* Sidonio Apolinar, escritor galo-romano (data probábel de falecemento; n. 430)

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
481

## Acontecementos 
* Os visigodos toman a cidade de Marsella.
* Odoacro, soberano dos hérulos, amplía o seu reino incorporando a Dalmacia.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Khilderico I, rei dos francos.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
480

## Acontecementos 
* Gundobado, rei dos burgundios, inicia o seu mandato (até 516).
* Seinei tórnase no 22º emperador do Xapón.

## Nacementos 
* Bieito de Nursia, pai do monacato occidental (m. 543)
* Anicio Manlio Severino Boecio, filósofo romano (m. ca. 524).

## Mortes 
* Xulio Nepote, emperador romano occidental.

## Outros 
*

Historia ano a ano
483

## Acontecementos 
* 13 de marzo - Inicio do pontificado de Fiz III (até 492).
* Fracaso da tentativa para depor o emperador de Bizancio, Zenón, en favor do xeneral Leoncio (Leontius). Na intriga figuran implicados o xeneral Illus e a sogra de Zenón, Verina. O motivo do movemento aduce as inclinacións a prol do monofisismo, de Zenón.
* O emperador bizantino, Zenón, pecha a escola nestoriana de Edesa. O clero nestoriano fundará unha igrexa nacional en Ctesifonte, capital da Persia dos sasánidas.

## Nacementos 
* 11 de maio - Xustiniano I, emperador romano de Oriente.

## Mortes 
* 10 de marzo - Simplicio, papa.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
482

## Acontecementos 
### Asia 
* Comeza o reinado do emperador chinés Wu (até 493) dos Qi Meridionais, sucedendo a Gao.

### Europa 
* Clodoveo I, príncipe merovinxio, sucede a seu pai Khilderico I, no trono dos francos. Fundará o gran reino franco.

### Mundo Mediterráneo 
* Zenón, emperador de Bizancio, emite o *Henotikon*, que tencioa concordar católicos e monofisitas.

## Nacementos 
* Xustiniano I, futuro emperador bizantino (m. 565).

## Mortes 
* Gao, emperador chinés da dinastía dos Qi Meridionais (n. 427).
* Khilderico I, rei dos francos.
## Outros 
*

Historia ano a ano
485

## Acontecementos 
### Asia 
* Kenzō convértese no emperador 23º do Xapón.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Proclo, filósofo neoplatónico bizantino (n. 412).
* Fincath mac Garrchu, rei de Leinster, Gran Bretaña.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
484

## Acontecementos 
* Ante as persecucións dos católicos polo rei vándalo, Hunerico, a poboación de Tipassa (Tefessad, hoxe Alxeria) embarca e foxe a Hispania, segundo a testemuña de Vítor de Vita.
* Iníciase o reinado de Guntamundo, soberano dos vándalos (até 496)
* 28 de decembro - Alarico II sucede a Eurico no trono visigodo

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 23 de decembro - O rei dos vándalos e os alanos, Hunerico.
* Eurico, rei dos visigodos.
* Salviano de Marsella, filósofo e teólogo cristián (n. 390).

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
487

## Acontecementos 
### Asia 
* Fundación de Sigirîya en Sri Lanka.

### Europa 
* O rei dos hérulos, Odoacro vence e captura ao rei dos ruxios, Feuva, nas beiras do río Danubio.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Sidonio Apolinar, bispo de Clermont, na Galia, poeta tardorromano (n. ca. 430).
* Feleteo, rei dos ruxios.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
Activismo

miniatura|Mulleres nunha folga feminista no ano 1970 en Washington D.C.
O **activismo** é a actividade a favor dunha doutrina ou organización que implique un cambio social ou político.
O termo apareceu por primeira vez na prensa belga en 1916 para facer referencia ó movemento nacionalista flamengo.

O activismo pode consistir en realizar múltiples tarefas como escribir cartas aos xornais, poñer mensaxes en foros de Internet, participar en campañas políticas, boicots, manifestacións ou folgas e mesmo nalgúns casos tode asumir tácticas de guerrilla, o que pode levar a que sexa considerado terrorista por uns e liberador por outros.

En especial, o activismo de carácter relixioso, feminista ou ecoloxista pode tratar de convencer á xente para cambiar os seus hábitos no canto de dirixirse ós gobernos.

## Notas
Xogos Olímpicos de 1920

miniatura|dereita|Países participantes.
Os **Xogos Olímpicos** de 1920 foron realizados en Anveres, en Bélxica, nunha homenaxe do COI ó sufrimento inflixido ó pobo belga durante a primeira guerra mundial, que inclusive impediu a realización dos Xogos de 1916, anteriormente marcados para Berlín. Atletas de 29 países, nun total de 2561 homes e 65 mulleres participaron de 24 deportes nun total de 154 modalidades. Abertos polo Rei Alberte o 20 de abril, duraron até o 12 de setembro.

Os Xogos de Anveres foron notables polo feito de ser izada por primeira vez a bandeira olímpica (branca con cinco aneis no centro representando os cinco continentes), ter habido unha pioneira solta de pombas simbolizando a paz e terse realizado o Xuramento dos Atletas, lido polo esgrimista e xogador de wáter-polo Victor Boin.

## Modalidades disputadas 
## Cadro de Medallas 
## Notas
A Ponte Maceira, Portor, Negreira

**A Ponte Maceira** é unha aldea que está situada na parroquia de Portor, na parte leste do concello de Negreira. É unha poboación que está cruzada polo río Tambre. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 66 habitantes (34 homes e 32 mulleres).

## Toponimia
O topónimo **A Ponte Maceira** ten dous elementos: **Ponte** (do latín ) e o fitónimo **Maceira**, do latín , maceira.

## Xeografía 
Na Ponte Maceira, entre os municipios de Ames e Negreira, está o conxunto monumental formado polo poboado primitivo, un antigo muíño, presa, capela, un pazo moderno e ponte Maceira, construída sobre o Tambre no século XIII, aproveitando os piares doutra romana anterior. Consta de cinco arcos e dous máis pequenos.

## Historia 
esquerda|miniatura|Escudo do concello de Negreira
miniatura|dereita|Conxunto patrimonial da Ponte Maceira.
Era paso obrigado no Camiño marítimo de Santiago unindo a cidade do Apóstolo Santiago con Fisterra. Existe unha coñecida lenda, que xa recollera o Códice Calixtino (Libro III, Capítulo I), que relaciona Negreira coa tradición xacobea. A lenda afirma que os discípulos do Apóstolo Santiago viñan a todo correr dende o norte, xa que non atopaban quen acollera o corpo decapitado de seu mestre. Detrás deles, os lexionarios romanos trataban de darlles caza. Os cristiáns cruzaron a Ponte Maceira e viron como, de súpeto, cando o facían os romanos, a ponte veuse abaixo e grazas a esta intervención "divina" conseguiron escapar. Esta lenda quedou reflectida no escudo do concello desde 1866, cando se aprobou o deseño do actual escudo: "*O consistorio na sesión plenaria do 24 de febreiro do 1866 deixaba escrito: Este pois é o acontecemento que este concello se propón lembrar no seu escudo de armas*". 

Aquí tivo lugar, nos primeiros anos do século XII, unha batalla entre os homes do primeiro arcebispo de Compostela Diego Xelmírez e as tropas de Pedro Froilaz de Trava e os seus fillos Fernán Pérez de Traba e Bermudo, cos que os enfrontamentos na fronteira do Tambre da Terra de Santiago eran habituais. A *Historia Compostelá* relata o feito: 

En arquitectura relixiosa destaca a **igrexa románica de Portor**.

## Galería de imaxes 

File:Ponte Maceira 1.JPG|Ponte medieval.
File:Negreira.A Ponte Maceira.Galiza.jpg|Cruceiro.
File:Tambre.Ponte_Maceira.Galicia5.jpg|río Tambre.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Portor 
### Parroquias de Negreira 
## Notas
Radio y Televisión de Andalucía

[miniatura|dereita|250px|Sede da RTVA en [provincia de Córdoba|Córdoba.]]
A **Radio y Televisión de Andalucía** (**RTVA**) é un ente público de comunicacións de carácter autonómico de Andalucía. Materializado en 1988 coa posta en marcha de Canal Sur Radio. Un ano despois, o 28 de febreiro de 1989, facéndose coincidir co día de Andalucía, comezan as emisións de Canal Sur e posteriormente Canal 2 Andalucía (actualmente chamado Canal Sur 2).
Ademais de Canal Sur Radio posúe outras emisoras radiofónicas como Radio Andalucía Información cunha programación de noticias ininterrompida e Canal Fiesta Radio, orientado cara á mocidade. Conta ademais cun sistema de Teletexto difundido nas súas tres canles de televisión desde febreiro de 1997.

En 1998 crea a Fundación Audiovisual de Andalucía co fin de promover a industria audiovisual da autonomía. É membro da FORTA.

## Medios de RTVA
*Televisión.
**Canal Sur Televisión (febreiro 1989, 24 horas).
**Canal Sur 2 (xuño 1998).
**Andalucía Televisión (febreiro de 1996, transmisións a Europa e por televisión por cable en España).
**Canal Sur HD, 26 de febreiro de 2010, emisións en probas.
**Canal Sur 24h. inicio emisións en probas: 1 de novembro de 2010.
*Radio.
**Canal Sur Radio (1988).
**Radio Andalucía Información (setembro 1988).
**Canal Fiesta Radio.
**Canal Flamenco Radio (29 de setembro de 2008).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio oficial da RTVA
A Ponte Maceira

dereita|miniatura

Como topónimo **A Ponte Maceira** é unha poboación ás dúas beiras do río Tambre, unida a través da ponte Maceira. Pode referirse a:

;En Galiza
***A Ponte Maceira**, lugar da parroquia de Agrón, no concello de Ames;
***A Ponte Maceira**, lugar da parroquia de Portor, no concello de Negreira.

## Véxase tamén
### Outros artigos
488

## Acontecementos 
### Asia 
* Kavadh I succede a Balash no trono do imperio de Persia (até 531).

### Mediterráneo Oriental 
* Zenón é reinstaurado no trono do imperio bizantino logo da tentativa para derrocalo do usurpador Leoncio II, que foi executado.

### Europa 
* Teodorico o Grande tórnase rei dos ostrogodos. No mesmo ano invade Italia.
* Oisc ascende ao trono de Kent, Gran Bretaña, sucedendo a seu pai Hengist.
* Os xépidos toman Belgrado, nos Balcáns.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Hengest, rei de Kent, Gran Bretaña.
* Leoncio II, usurpador rexio, en Bizancio.

## Outros 
*

Historia ano a ano
489

## Acontecementos 
* Odoacro, rei dos hérulos, é vencido Adigio (28 de agosto), e logo en Verona (30 de setembro) por Teodorico I, rei dos ostrogodos, que domina o Norte de Italia.
* Os lombardos estabelécense nas chairas da Panonia.

## Nacementos 
* Buretsu, 25º emperador xaponés (m. 507).

## Mortes 
*

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
490

## Acontecementos 
### Asia Central 
* Toramana tórnase xefe dos hunos brancos (ou heftalitas), que están nesta altura no seu apoxeo.

### Europa 
* 11 de agosto - Teodorico I, soberano ostrogodo, vence no río Adda, aos hérulos de Odoacro, ao que logo sitia en Rávena.

## Nacementos 
* Narsés (xeneral bizantino) (m. 574).

## Mortes 
*

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
491

## Acontecementos 
* 11 de abril: Anastasio I convértese no novo emperador de Bizancio (até 518).
* Teodorico I, monarca ostrogodo, inicia o asedio sobre Rávena, onde está refuxiado Odoacro, soberano dos hérulos. O sitio durará dous anos.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 9 de abril - Zenón, emperador de Bizancio.
*

## Outros 
Historia ano a ano
492

## Acontecementos 
* 1 de marzo - Comeza o pontificado do papa Xelasio (até 496), electo como sucesor de Fiz II.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 1 de marzo - Fiz II, papa da Igrexa católica.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
493

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Odoacro, rei dos hérulos, rei de Italia tras depoñer a Rómulo Augústulo, último emperador romano de Occidente, asasinado.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
494

## Acontecementos 
* 2 de febreiro - Por orde do papa Xelasio I a Candelaria substitúe ás Lupercais, como festa.
* Carta do papa Xelasio I ao emperador de Oriente, Anastasio I, na que afirma a universalidade e a preponderancia da autoridade pontificia sobre o poder imperial.
* Clodoveo I, rei dos francos, vence aos visigodos en Saintonge.

### Arte e cultura 
* Esculturas budistas das grutas de Longmen, preto de Luoyang.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
495

## Acontecementos 
### Arte e cultura 
* Fundación do mosteiro de Shaolin na provincia de Henan, China.

## Nacementos 
* Clodomero, rei dos francos (m. 524)

## Mortes 
*

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
José Blanco

**José Blanco López**, tamén coñecido como **Pepe Blanco** ou **Pepiño Blanco**, nado en Ferreira de Negral (Palas de Rei) o 6 de febreiro de 1962, é un político socialista galego.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Naceu na parroquia de Ferreira de Negral, no concello de Palas de Rei, o 6 de febreiro de 1962. Afiliouse ao PSdeG en 1978.

### Traxectoria posterior 
En outubro de 2019 anunciou a súa incorporación á consultora Acento Asuntos Públicos (Acento Public Affairs, S.L.), fundada por el mesmo e polo tamén socialista Antonio Hernando. Segundo o xornal eldiario.es, ofreceu os servizos da consultora a empresas do IBEX asegurando ter contacto directo cos ministros do goberno de Pedro Sánchez.

En maio de 2020 anunciouse a súa entrada no consello de administración da empresa Enagás, cun salario de arredor de 160.000 € anuais, xunto co tamén expolítico socialista José Montilla; o nomeamento foi aprobado pola xunta da empresa.

## Vida persoal
No persoal, está casado e ten dous fillos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de senadores galegos desde a Transición
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición

### Ligazóns externas 
*Ficha do deputado José Blanco López na páxina web do Congreso dos Deputados
*Antigo blog persoal de José Blanco (sen actualizar dende 2009) .
*Web persoal de José Blanco .
497

## Acontecementos 
### Arte e cultura 
* India: remátase a redacción de Siddantha, libro sagrado do xainismo.

## Nacementos 
* Childeberto I, rei merovinxio dos francos (m. 558)

## Mortes 
*

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
499

## Acontecementos 
### Asia 
* China - Xuan Wu Di sobe ao trono do Wei Septentrionais (até 515).
* Xeorxia, no Cáucaso, pasa ao dominio dos persas sasánidas.

### Europa 
* Concértase unha alianza entre Clodoveo I, rei dos francos, e Godexisil, co-rei de Burgundia.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
498

## Acontecementos 
* Buretsu tórnase 25º emperador do Xapón (até 507).
* 22 de novembro - Símaco é elixido novo papa (até 514).
** Lourenzo é elixido antipapa na basílica de Santa María a Maior de Roma (até 506).

## Nacementos 
* Jiemin, emperador dos Wei Septentrionais (m. 532).

## Mortes 
* 8 de agosto - Ninken, 24º emperador xaponés (n. 449).
* 17 de novembro - Anastasio II, papa.
*

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
Xogos Olímpicos de 1924

Os **Xogos Olímpicos** de 1924 foron realizados en París, en Francia, entre o 20 de abril e o 27 de xullo, coa participación de 2956 atletas, entre eles 136 mulleres, representando 44 países, un récord até entón, para felicidade e gloria de Pierre de Coubertin, que vía os Xogos volver á súa terra natal, após vinte anos, coa presenza de 1000 xornalistas e a primeira transmisión radiofónica das probas. Estes foron os últimos Xogos organizados baixo a presidencia do Barón de Coubertin.

Ó contrario dos primeiros e fracasados Xogos na cidade, en 1900, desta vez París preparou un suntuoso complexo olímpico para hospedar os diversos deportes, en particular o confortable e moderno Estadio Olímpico de Colombes, con capacidade para 60.000 persoas, onde os nomes dos campións olímpicos destes Xogos foron gravados en mármore nas súas paredes. Foi tamén a primeira vez que os atletas se instalaron nunha pequena vila olímpica, formada por varias pequenas casas de madeira.

Foi nesta edición dos Xogos nos que por primeira vez foi empregado o lema olímpico *Citius, Altius, Fortius* , ou, *máis rápido, máis alto, máis forte*, cuñado en latín por un monxe francés, *Frei Henri Didon* e no que as tres bandeiras, olímpica, do país anfitrión e do próximo país en recibir os Xogos, foron izadas lado a lado na cerimonia de clausura.

## Modalidades disputadas 
miniatura|240px|Participantes

## Cadro de medallas 
## No cinema 
A proba dos 100 m lisos foi gañada por un inglés, Harold Abrahams, poñendo fin a unha longa imbatibilidade norteamericana na máis popular das probas do atletismo. A historia desta proba e do seu campión foi levada ó cinema en 1981 no filme *Chariots of Fire*, que conquistou catro Óscars, entre eles o de mellor filme, e transformou o seu tema musical, do grego Vangelis, no himno de todos os corredores do mundo.

## Notas
496

## Acontecementos 
* Trasamundo sucede a seu irmán Guntamundo como rei dos vándalos (até 523).
* Anastasio II, sucede no trono pontificio a Xelasio.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Guntamundo, rei de vándalos e alanos.
* 19 de novembro - Xelasio I, papa.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
Ska

O **ska** é unha fórmula musical autóctona de Xamaica que axunta elementos do mento e do calipso co jazz e o blues.
Orixinouse nos anos cincuenta e foi precursor do rocksteady e do reggae. Foi a música predominante entre a subcultura xamaicana dos rude boys. Na primeira vaga do ska destacaron Laurel Aitken, Desmond Dekker e The Pioneers, nunha segunda vaga nos anos setenta difundiuse no Reino Unido.
Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band

'''''Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band'''* foi o oitavo álbum dos Beatles. Frecuentemente considerado o álbum de rock máis importante do todos os tempos por críticos e publicacións, como a revista *Rolling Stone*. Gravouse nun período de 129 días a contar desde o 6 de decembro de 1966 e saíu ó mercado o 1 de xuño de 1967 no Reino Unido e o día seguinte nos Estados Unidos, obtendo un inmediato éxito popular.

Durante as sesións de gravación de *Sgt. Pepper's*, o grupo mellorou a calidade da produción musical mentres exploraba técnicas experimentais de gravación. O enfoque innovador do produtor George Martin incluía o uso dunha orquestra. As cancións do álbum van dende o music hall, o rock and roll e o pop ata a música tradicional hindú. Amplamente aclamada e imitada, a portada do disco, deseñada polos artistas pop ingleses Peter Blake e Jann Haworth, inspirouse nun bosquexo de Paul McCartney onde a banda posaba diante dun *collage'' con algúns dos seus famosos favoritos.

## Relevancia Social 
O álbum foi publicado o primeiro de xuño do ano 1967, xusto antes do comezo do verán. O espírito das drogas alucinóxenas e da fraternidade converxeron para dar lugar ao que se coñeceu coma o Verán do amor. O movemento hippy, no seu apoxeo naquel momento, viuse enormemente influenciado por este álbum e o sinxelo All You Need Is Love, tamén dos Beatles. Ademais, a portada do, coloquialmente coñecido coma Sgt. Pepper's, foi imitada en numerosas ocasións. Tamén as súas cancións foron versionadas, salientando a versión de Lucy in the Sky with Diamonds do artista Elton John, que acadou o número 1 en varias listas ao redor do mundo.

## Listaxe de cancións
Highway 61 Revisited

***Highway 61 Revisited***, amplamente considerado un dos mellores álbums da historia, foi o sexto na carreira do músico estadounidense Bob Dylan. Saíu ó mercado norteamericano o 30 de agosto de 1965 a través do selo Columbia Records. A canción "Like a Rolling Stone" foi considerada pola revista *Rolling Stone* como a mellor canción do pop e do rock.

Aínda que principalmente se trata de música acústica, Dylan usou a músicos de rock como banda de apoio en todas as cancións do disco, agás na balada de 11 minutos que pecha o álbum, "Desolation Row". Os críticos centráronse no xeito innovador no que Dylan combinou a música blues coa sutileza da poesía para crear cancións que capturasen o caos político e cultural dos Estados Unidos dese tempo.

## Listaxe de cancións 
# "Like a Rolling Stone" – 6:09 
# "Tombstone Blues" – 5:57 
# "It Takes a Lot to Laugh, It Takes a Train to Cry" – 4:05 
# "From a Buick 6" – 3:15 
# "Ballad of a Thin Man" – 5:55 
# "Queen Jane Approximately" – 5:28 
# "Highway 61 Revisited" – 3:26 
# "Just Like Tom Thumb's Blues" – 5:28 
# "Desolation Row" – 11:21
Astral Weeks

***Astral Weeks*** é un álbum de folk rock e R&B de Van Morrison que saíu á venda en novembro de 1968 editado por Warner Bros. Records. Trátase dun disco de culto pero non tivo un éxito comercial significativo.

## Cancións 
;Cara A:
# "Astral Weeks" (7:00)
# "Beside You" (5:10)
# "Sweet Thing" (4:10)
# "Cyprus Avenue" (6:50)

;Cara B:
# "The Way Young Lovers Do" (3:10)
# "Madame George" (9:25)
# "Ballerina" (7:00)
# "Slim Slow Slider" (3:20)
Castro de Escuadro, Castro de Escuadro, Maceda

**Castro de Escuadro** é unha aldea da parroquia de Castro de Escuadro, no concello de Maceda. Tiña 42 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 17 eran homes e 25 mulleres.

No século XX perdeu poboación por mor da emigración cara a lugares de Cataluña e o País Vasco.

O día 7 de agosto celebrase unha misa solemne con procesión en honra do patrón San Caetano, que visita unha imaxe de San Salvador e a capela da Virxe do Carmo. As festas de Castro de Escuadro celébranse na terceira fin de semana do mes de agosto, en xeral dous días con festa e verbena, sábado e domingo.

## Toponimia 
A orixe do topónimo é o latín , que fai referencia a unha fortaleza ou poboado fortificado.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Castro de Escuadro 
### Parroquias de Maceda 
## Notas
Tomografía por emisión de positróns

miniatura|dereita|PET
A **tomografía por emisión de positróns**, tamén coñecida polas súas siglas en inglés **PET** (*positron emission tomography*) é unha técnica de imaxe médica da Medicina Nuclear que nace na década dos 1970 pero non chega a clínica até os anos 90. O primeiro PET que chegou a Galiza foi o do Hospital Modelo da Coruña; posteriormente o primeiro público foi parar o Complexo Hospitalario Universitario de Santiago de Compostela.

A técnica PET baséase na inxección dun trazador radioactivo por vía intravenosa entre 1h e 2h antes de obter a imaxe. Unha vez pasados estes minutos, o paciente colócase no escáner PET e fica sen moverse durante polo menos 30-45 minutos. O fundamento físico ven da emisión de positróns (similares ós electróns pero con carga positiva) por parte dos isótopos radioactivos inxectados, unha emisión que se produce en diferentes puntos dependendo do fenómeno fisiolóxico que se pretende estudar. Os positróns emitidos atopan no seu camiño electróns e producen unha aniquilación (partícula-antipartícula) que orixina dous fotóns de 511keV que se dirixen ós detectores do escáner coa información necesaria para coñecer os puntos onde a substancia radioactiva foi depositada. Técnicas matemáticas complexas (métodos de reconstrución) permiten chegar a unha imaxe tridimensional na que se presenta a distribución do trazador (glicosa co isótopo F-18 é o máis usado, por exemplo en oncoloxía).
Blonde on Blonde

***Blonde on Blonde*** é o sétimo álbum do artista estadounidense Bob Dylan, editado por Columbia Records o 16 de maio de 1966. Pénsase que é o primeiro álbum dobre do rock e de estudio. Gravado en Nashville o álbum foi producido por Bob Johnston.

## Lista de cancións 
Todos os temas compostos por Bob Dylan.
;Cara 1
# "Rainy Day Women #12 & #35" – 4:36 
# "Pledging My Time" – 3:45 
# "Visions of Johanna" – 7:30 
# "One of Us Must Know (Sooner or Later)" – 4:56
;Cara 2
# "I Want You" – 3:09 
# "Stuck Inside of Mobile with the Memphis Blues Again" – 7:06 
# "Leopard-Skin Pill-Box Hat" – 3:52 
# "Just Like a Woman" – 4:42
;Cara 3
# "Most Likely You'll Go Your Way (And I'll Go Mine)" – 3:24 
# "Temporary Like Achilles" – 4:51 
# "Absolutely Sweet Marie" – 4:48 
# "4th Time Around" – 4:29 
# "Obviously 5 Believers" – 3:32 
;Cara 4
# "Sad Eyed Lady of the Lowlands" – 10:43
Benigno Álvarez González

**Benigno Álvarez González**, nado na vila de Maceda o 11 de marzo de 1900 e finado en Vixueses (Foncuberta, Maceda) o 11 de marzo de 1937, foi veterinario galego e o fundador da organización provincial do PCE en Ourense.

## Traxectoria 
Fillo de Demetrio Álvarez, veterinario, que foi alcalde de Maceda entre 1913 e 1919. Estudou na escola pública de Maceda e trasladouse a Ourense para finalizar a ensinanza primaria. Marchou a Santiago de Compostela para facer o bacharelato e despois a carreira de Veterinaria. Unha vez finalizada en 1920, regresou a Maceda para axudar ao seu pai na clínica.

Durante os anos da República afiliouse ao Partido Comunista de España e acadou funcións políticas de gran transcendencia, con intervencións en vilas e cidades de toda Galiza. A súa orientación nacionalista fíxolle manter unhas boas relacións cos galeguistas daqueles anos, constituíndo unha ligazón entre comunistas e galeguistas.

### Asasinato a mans do bando nacional 
Dende o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi perseguido ferozmente pola Garda Civil. Foi cando decidiu refuxiarse na serra de San Mamede, onde rematou os seus días horas antes de que o atopasen. Tanto a fuxida como a posterior morte de Benigno Álvarez, espertou un grande interese, até o punto que cando a Garda Civil atopou o seu cadáver o paseou por vilas e aldeas para que a xente vise como lle deran morte a quen chamaban *Fiera Comunista*.

Unha das prazas da súa vila natal leva o seu nome.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
*
Isaac Turienzo

**Isaac Turienzo**, nado en Xixón o 14 de febreiro de 1961, é un pianista de jazz asturiano.

## Traxectoria 
Criado en Avilés, desde 1987 participa en diversas formacións jazzísticas do principado e en 1988 fundou New Steps Jazz Band, sexteto que logo sería o cuarteto formado por Szabolcks Korkos, Félix Morales e Miguel Ogando, e que co nome de New Steps Jazz Quartet representou a Asturias en varios certames jazzísticos. Até que en 1990 formou o Isaac Turienzo Trio (que agora inclúe a Miguel Ángel Chastang no baixo e Paulo Bandeira na batería) e leva desde aquela tocando Jazz por todo o mundo. En 1998 estreou *Concerto para Trío de Jazz e Cuarteto de Corda* xunto aos solistas dos virtuosos de Moscova.

Foi un dos pianistas elixidos para participar no concerto *Pianos para Tete* celebrado no Colexio San Xoán Evanxelista de Madrid.

## Discografía
**Made in Asturies*, 1992
**Punto y Seguido* Isaac Turienzo Trio, 1996
**Con Angel* Isaac Turienzo Trío & Savoy String Quartet. Asturias, La Factoria, 1999
**Jazz de raíz*, 2006, con Tino di Geraldo e Miguel Angel Chastang.
Miguel Barros

**Miguel Barros Puente**, nado en Cotobade (hoxe Cerdedo-Cotobade) o 21 de novembro de 1944, é un mestre, político e escritor galego.

## Traxectoria 
Miguel Barros é profesor de educación primaria, licenciado e doutor en ciencias políticas. En 2008 doutorouse pola Universidade de Santiago de Compostela coa tese *O partido galeguista e a revisión do nacionalismo: Ramón Piñeiro 1943-1981*, dirixida por Ramón Máiz. Foi un dos fundadores do Movemento de Mestres de Pontevedra, que espertou a mobilización social do maxisterio nos anos finais do franquismo. Foi militante do PSOE desde 1978 até 2006, e un dos líderes do sector galeguista do PSdeG; foi deputado no Parlamento de Galicia (1981-1993), concelleiro en Vigo e secretario comarcal de Vigo. En xuño de 2006 deixou o partido tras o seu afastamento da executiva do PSdeG e as discrepancias co grupo municipal socialista. Foi conselleiro delegado da empresa editora de *Xornal de Galicia* (2010). Actualemente milita en Compromiso por Galicia, e foi o candidato deste partido á alcaldía de Vigo nas eleccións de 2015.
## Obras 
### Ensaio 
* *Discurso e tempo. Na procura dun socialismo para Galicia*. A Nosa Terra, 2005.
* *Ramón Piñeiro e a revisión do nacionalismo*. Galaxia, 2009. Premio da Crítica de Galicia.
* *Memoria dunha experiencia asemblearia. Crónica e ideoloxía do movemento de mestres*. Galaxia, 2019. 440 páxs. ISBN 978-84-9151-395-7.
* *Sobre Vilanova de Alba. Ensaio de crítica literaria* (2025). Laiovento. 140 páxs. ISBN 978-84-8487-737-0. Análise das tres obras de Víctor F. Freixanes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Entrevista con Miguel Barros, aparecida en *Xornal de Galicia* o 12 de outubro de 2009.
Xogos Olímpicos de 1928

Os **Xogos da IX Olimpíada** realizáronse en 1928 na cidade de Ámsterdan (Países Baixos), nun clima de paz e prosperidade que viría a anteceder vinte anos de guerras e incertezas económicas, entre o 17 de maio e o 12 de agosto, coa participación de 3014 atletas, entre eles 290 mulleres, representando a 46 países, dous máis que os Xogos anteriores, disputando dezasete modalidades deportivas.

Nestes Xogos, as mulleres puideron finalmente competir no Atletismo.

[miniatura|esquerda|Selo dos Xogos Olímpicos de 1928, deseñado por [Oswald Wenckebach.|171x171px]]

O nivel de competividade aumentou, coa volta ós Xogos Olímpicos dos países derrotados na primeira guerra mundial e até entón prohibidos de participaren: Alemaña, Austria, Hungría e Bulgaria.

Os Xogos de Ámsterdan marcan os primeiros Xogos sen a presenza e a lideranza de Pierre de Coubertin, que, doente, non compareceu, permanecendo no seu refuxio en Suíza.

A cerimonia de apertura foi realizada de maneira grandiosa no belo estadio *Olympisch*, construído para os Xogos, con lugar para 65.000 espectadores. O *mundo* viu por primeira vez a chama olímpica no estadio, traída de Olímpia especialmente para a ocasión.

## Modalidades disputadas 
miniatura|240px|Participantes

## Cadro de medallas 
## Notas
Made in Asturies

***Made in Asturies*** é un disco de 1992 do pianista de jazz asturiano Isaac Turienzo co seu Trío.

## Temas
#"Si la nieve resbala" (popular asturiana). 
#"Caravan" (Tizol-Ellington). 
#"Dime xilguerin parleru" (popular asturiana). 
#"Three cats in a car" (I. Turienzo). 
#"Despertar junto a ti" (I. Turienzo). 
#"I love you" (Cole Porter).
#"Made in Asturies" (Tradicional -Improv.). 
#"Cantaulope Island" (Herbie Hanckok).

## Intérpretes
Isaac Turienzo Trío: Isaac Turienzo (piano), Joshua Kühl (baixo), Félix Morales (batería) con Paul Garment (clarinete e saxo)
Corporación Aragonesa de Radio y Televisión

A **Corporación Aragonesa de Radio y Televisión** (*CARTV*) é un organismo público dependente do Goberno de Aragón, encargado de xestionar a radio e televisión públicas aragonesas.

## Empresas 
***Televisión Autonómica de Aragón S.A.U.**, actualmente con 3 canles:
**Aragón TV
**Aragón 2 HD
**Aragón TV Internacional
***Radio Autonómica de Aragón S.A.**, actualmente con 2 emisoras:
**Aragón Radio
**Aragón Radio 2.com

## Logotipo 
O logotipo de CARTV consta dunha "A" inclinada, de cor vermella e amarela, sobre un fondo de cor gris. O mesmo logo conforma a imaxe corporativa de Aragón Radio e Aragón TV, variando soamente a cor de fondo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web Oficial da CARTV
Radiotelevisión de la Región de Murcia

A **Radiotelevisión de la Región de Murcia** é un organismo público, encargado da xestión da radio autonómica da Rexión de Murcia (Onda Regional) e dende a semana santa de 2006 da televisión autonómica, 7 Región de Murcia.

O director xeral é Juan Manuel Máiquez Estévez.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina web oficial
Televisión Canaria

A **Televisión Canaria** é a canle de televisión autonómica das Illas Canarias, pertencente ao ente público Radio Televisión Canaria. Comezou as súas emisións en 1999 baixo o nome de **Televisión Autonómica de Canarias**. A súa sede principal está en Santa Cruz de Tenerife.

## Historia 
O proxecto de creación deste canal xorde nos anos 80 coa promulgación da lei 8/1984 da Comunidade Autónoma das Canarias relativa á Radiodifusión e Televisión Canaria. A primeira emisión prodúcese o 21 de agosto de 1999 co nome de *Televisión Autonómica de Canarias* (TVAC). Dous anos máis tarde pasou a denominarse "Televisión Canaria" utilizándose o eslogan "La Nuestra" para darlle publicidad entre os canarios. A súa sede está en Santa Cruz de Tenerife.

Emite para toda Canarias en formato analóxico e dixital (TDT). Ademais pode ser vista polo resto de España a través das plataformas dixitais. A canle internacional da Televisión Canaria emite para toda América, dende o Canadá á Arxentina cunha serie de contidos especiais que intentan achegar ós de alén do Atlántico. En 1998 a través dun concurso público concédese á Produtora Canaria de Televisión a xestión da programación e publicidade da canle.

A PCTV está integrada nun 40% polo grupo PRISA. Co paso do tempo a PCTV pasou a denominarse SOCATER (Sociedade Canaria de Televisión Rexional).

Entre outros servizos, como o subtitulaxe para xordos, a Televisión Canaria ten teletexto, o primeiro dentro do ámbito autonómico do arquipélago.

En abril de 2012 acadou un 8,6& de Share FormulaTV

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web da RTVC
Activo

O **activo** designa en contabilidade xeral o haber dunha persoa natural ou xurídica ou o conxunto do patrimonio dunha empresa; isto é, todo o que ela posúe. Descomponse en dúas categorías principais: activo fixo e activo circulante.
Juan Blanco

**Juan Blanco Rouco**, nado en Neda o 2 de abril de 1940 e finado o 22 de agosto de 2018, foi un político e mestre galego.

## Traxectoria 
Licenciado en linguas clásicas pola Universidade Complutense de Madrid, profesor de ensino secundario do instituto Sofía Casanova de Ferrol e militante do Partido Popular, o seu primeiro cargo político foi o de concelleiro en Ferrol (1983), foi xefe de gabinete do conselleiro de Educación (1990-1993), senador (1993-1995), alcalde de Ferrol dentro de Partido Popular (1995-1999) e Vicepresidente da Deputación da Coruña (1999-2003).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de senadores galegos desde a Transición
### Outros artigos 
*Eleccións municipais en Ferrol
Radiotelevisión del Principado de Asturias

[miniatura|250px|Plató de programas de [TPA durante a emisión de *No sólo fútbol*.]]
[miniatura|250px|Unidade móbil da [RPA.]]
A **Radiotelevisión del Principado de Asturias** (*RTPA*) é un ente público de comunicación pertencente ao Principado de Asturias e creado en 2005. Está formado polas sociedades Televisión del Principado de Asturias e Radio del Principado de Asturias, SA. A televisión comezará as súas emisións regulares a mediados de 2006 para toda Asturias. Tamén ten pensado lanzar un periódico dixital. O seu director é Xosé Ramón Pérez Orni.

Estrutúrase en tres órganos:
:*Consejo de Administración
:*Consejo de Comunicación
:*Dirección General

Ten as súas dependencias na Universidade Laboral de Xixón.

## Historia 
A TPA realizou a súa primeira emisión en probas o 20 de decembro de 2005 as 21 horas. O sábado 7 de xaneiro comezou as súas retransmisións deportivas co partido de fútbol entre o Real Sporting de Xixón e o Racing de Ferrol, aínda co sinal cedido pola TVG. Ao día seguinte, desde o estadio Municipal de Miramar, prodúcese a primeira emisión con produción propia, neste caso do partido que enfrontou ao Marino de Luanco e a Cultural de Durango. Durante os primeiros meses, tódalas fins de semana retransmitían partidos do Real Sporting de Xixón, Marino de Luanco e do Real Oviedo, normalmente os partidos locais. Todas estas producións están subcontratadas a produtoras privadas.

Ao comezo xerou unha gran crispación ó non emitir programas en asturiano. Posteriormente engadiu uns poucos programas en asturiano e esporadicamente no galego de Asturias.

A baixa calidade dos seus programas e que a grella de *prime time* diaria sexa idéntica durante tódolos días aumentou esta crispación.

O 9 de xuño de 2006 comezou as súas emisións regulares cubrindo un horario reducido.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina da RTPA 
* Páxina da RTPA (*en asturiano*)
Castilla-La Mancha Media

**Radiotelevisión de Castilla-La Mancha** (**RTVCM**) é a empresa pública de radio e televisión autonómica de Castela-A Mancha. É membro da FORTA, a federación de radio e televisións autonómicas. A súa sede central está en Toledo.

Foi creado por decreto das Cortes rexionais o 26 de maio de 2000. O 30 de maio de 2001 empezou as súas emisións Radio Castilla-La Mancha (RCM) e o 13 de decembro de 2001 comezou as emisións regulares Castilla-La Mancha Televisión (CMT).

## Servizos
**Televisión:**
* Castilla-La Mancha Televisión (13 de decembro de 2001).
* Castilla-La Mancha Televisión 2 (9 de febreiro de 2009-15 de decembro de 2011).
* Castilla-La Mancha Televisión HD (1 de agosto de 2012).

**Radio:**
* Radio Castilla-La Mancha (30 de maio de 2001).

**Medios interactivos:**
* Teletexto (13 de decembro de 2001).
* RTVCM.es (23 de setembro de 2002).
* Castilla-La Mancha Televisión en Internet (en directo a través da web de RTVCM dende o 1 de novembro de 2013).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina web oficial da RTVCM
504

## Acontecementos 
* Concilio de Roma (Italia)
* Os ostrogodos saquean Belgrado

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
505

## Acontecementos 
* O historiador bizanino Procopio de Cesarea (morto cara 562) menciona unha derrota dos hérulos contra os longobardos cara 505.

## Nacementos 
* Belisario, xeneral bizantino
* Varahamihira, matemático, astrónomo e astrólogo indio.

## Mortes 
* Xoán de Alexandría, Patriarca ortodoxo copto de Alexandría

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
506

## Acontecementos 
### Oriente Próximo 
* Após unha contraofensiva bizantina, restablécese a paz en Mesopotamia entre o Imperio Bizantino e a Persia.
** O emperador Anastasio I fortifica Dara, en Siria, como fronteira contra a Persia.

### Europa 
* Sínodo da Igrexa dos visigodos.
* Concilio de Agde: todo cristián debe recibir a comuñón tres veces por ano: en Nadal, Pascua e Pentecoste.
* Alarico II, rei dos visigodos, promulga o breviario de Alarico, un código inspirado no código de Teodosio.
* os aliados Gundebaldo, rei dos burgundios, e Clodoveo I, monarca dos francos, apodéranse da Provenza, arrebatándolla aos visigodos.

## Nacementos 
* Sanghapala, monxe Mon-Khmer (m. 518)

## Mortes 
## Véxase tamén 
Historia ano a ano
Hidróxido de aluminio

**Propiedades**

Ficheiro:Aluminium hydroxide.svg

  
**Xerais**

NomeHidróxido de aluminio
Outros nomesHidróxido alumínicohidróxido de aluminio(III)alumina hidratada
Fórmula químicaAl(OH)3
Aparencia Voaxa amorfa branca.
Basicidade (pKb)Non definido

  
**Físicas**

Masa molar78,00344 g/mol
Punto de fusión? °C)
Punto de ebulición? °C)
Densidade2,4 ×103kg/m3  (2,4 g/cm3)
Solubilidadeinsoluble en auga
Compostos relacionados AlCl3, Al3; KOH  NH4OH, Ca(OH)2, NaOH

**Seguridade**

Catalogado como:
  Irritante
Número CAS21645-51-2 
MSDSExternal MSDS Sheet.

As propiedades sen referencia veñen dadas en condicións estándar(100 kPa, 25&nbsp;°C), a non ser que se indique outra cousa.

O **hidróxido de aluminio**, Al (OH) 3, é a forma máis estable do aluminio en condicións normais. Na natureza constitúe o mineral chamado gibbsita. 
Relacionados co hidróxido de aluminio están o hidróxido óxido de aluminio,  AlO (OH), e o óxido de aluminio, Al2O3, que se diferencia só pola perda de auga. Estes compostos xuntos son os compoñentes principais do mineral chamado bauxita.

O carácter do “hidróxido de aluminio” foi polémico. É seguro dicir que a representación polos ións Al3+ e OH- está sobresimplificada. Formas máis ou menos hidratadas son moi frecuentes. Algunhas persoas escriben Al2O3. *x H2O * en lugar da forma primeiramente escrita nesta páxina.

O hidróxido de aluminio é anfótero. En condicións fortemente ácidas fórmase o Al (OH) 2+; en condicións fortemente básicas, fórmase o Al (OH) 4-. Estes son os ións principais en disolucións diluídas; en disolucións concentradas, fórmanse ións poliméricos que poden ser moi complexos.

Os sales do anión Al(OH) 4- (ou similares, tal como AlO2-) denomínanse ás veces aluminatos.

O hidróxido de aluminio neutraliza un exceso de ácido. Por exemplo, co ácido clorhídrico:
Al (OH) 3 + 3HCl → AlCl3 + 3H2O

## Farmacoloxía
O hidróxido de aluminio emprégase como antiácido. Neutraliza o exceso de ácido no estómago e reduce a súa acidez. Esta diminución da acidez do contido do estómago pode axudar a aliviar os síntomas das úlceras, ardor de estómago ou dispepsia.
Pode causar estrinximento polo que é frecuente que se administre xunto con carbonato de magnesio que ten o efecto contrario. Este composto tamén se utiliza para controlar os niveis de fosfato no sangue nas persoas que sofren insuficiencia renal. Non obstante, hai sospeitas non confirmadas de que o consumo excesivo de aluminio é unha das causas da enfermidade de Alzheimer

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Galbraith, A; Bullock, S; Manias, caza del E., B. y Richards, A. (1999). *Fundamentales de la farmacología: un texto para las enfermeras y los profesionales de salud*. Harlow: Educación Ltd. *En español*

## Ligazóns externas
*International Chemical Safety Card 0373
*External MSDS Sheet
*curvado aluminio.
508

## Acontecementos 
* Clodoveo I establece París (Lutetia), como a súa capital.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Lourenzo, antipapa da igrexa católica.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
509

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* Kimmei, emperador do Xapón

## Mortes 
*

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
510

## Acontecementos 
* Anicius Manlius Severinus Boethius, filósofo cristián, é designado cónsul por Teodorico o Grande.

## Nacementos 
* Xiao Ming Di, futuro emperador dos Wei Setentrionais da China (m. 528).

## Mortes 
* Tatto, rei dos longobardos.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano