Illa Christmas

thumb|Flying Fish Cove, a capital do territorio
**Illa Christmas** ou **Illa de Nadal**, coñecida oficialmente como o **Territorio da illa de Nadal**, é un territorio exterior australiano que comprende a illa do mesmo nome. Está situado no océano Índico, a uns 350 km. ao sur de Xava e Sumatra e ao redor de 1550 km. ao noroeste do punto máis próximo do continente australiano. Atópase a 2600 km ao noroeste de Perth e a 1327 km. ao sur de Singapur. Ten unha superficie de 135 km².

A illa Nadal tiña unha poboación de 1.843 habitantes en 2016, a maioría viven en asentamentos no extremo norte da illa. O asentamento principal é Flying Fish Cove (tamén coñecida como Kampong), xunto a Silver City Poon Saan e Drumsite. Historicamente, os australianos asiáticos de orixe chinés, malaio e indio formaron a maioría da poboación. Hoxe en día, calcúlase que preto de dous terzos da poboación da illa son de orixe Chinés do Estreito (aínda que só o 21,2% da poboación declarou ascendencia chinesa en 2016),

O primeiro europeo en avistar a illa de Nadal foi Richard Rowe do *Thomas* en 1615. O capitán William Mynors chamouna polo día de Nadal (25&nbsp;decembro) de 1643. Habitouse por primeira vez a finais do século XIX. O illamento xeográfico da illa de Nadal e a historia de mínimas perturbacións humanas da xeografía provocaron un alto nivel de endemismo entre a súa flora e fauna, que é de interese para científicos e naturalistas. A maioría (63&nbsp;por cento) da illa está incluída no Parque Nacional da Illa de Nadal, que conta con varias áreas de bosque monzónico primario. O fosfato, depositado orixinalmente como guano, foi extraído na illa desde 1899.

## Historia 
### Primeira visita polos europeos 
William Mynors capitán do *Royal Mary*, un buque da Compañía Británica das Indias Orientais, nomeou a illa cando pasou xunto a ela o día de Nadal de 1643, de aí o nome de Christmas Island. A illa foi incluída nas cartas de navegación holandeses e inglesas a comezos do século XVII, pero non foi ata 1666 que un mapa publicado polo cartógrafo holandés Pieter Goos incluíu a illa. Goos etiquetou a illa como "Mony", cuxo significado non está claro. O navegante Inglés William Dampier, a bordo da nave inglesa *Cygnet*, fixo a visita máis antiga rexistrada por mar ao redor da illa de marzo de 1688. Atopouna deshabitada  Dampier deu conta da visita que se pode atopar no seu *Voyages*. Dampier estaba tratando de chegar a Cocos desde Nova Holanda. O seu barco foi sacado do seu curso en dirección leste, chegando á Illa de Nadal vinte e oito días despois. Dampier aterrou no Dales (na costa oeste). Dous dos seus tripulantes foron os primeiros europeos en pisar a Illa de Nadal.

Daniel Beeckman fixo a seguinte visita coñecida, unha crónica no seu libro de 1718, * A Voyage to and from the Island of Borneo, in the East-Indies*.

### Exploración e anexión 
miniatura|Tendas en Poon Saan
O primeiro intento de explorar a illa foi en 1857 pola tripulación do * Amethyst*. Trataron de chegar ao cume da illa, pero atoparon os cantís infranqueables.

Durante a 1872–76 *Challenger* expedition a Indonesia, o naturalista Dr. John Murray levou a cabo completas exploracións.

En 1887, o Capitán John Maclear do HMS Flying Fish (1873) logo de descubrir un ancoradoiro nunha baía que chamou Flying Fish Cove, desembarcou e fixo unha pequena pero interesante colección da flora e fauna. No ano seguinte, Pelham Aldrich, a bordo do HMS *Egeria*, visitouna durante dez días, acompañado por JJ Lister, que reuniu unha colección biolóxica e mineralóxica máis grande.

Entre as rocas obtidas e presentadas entón a Sir John Murray para o seu exame atopábanse moitos e case puros fosfato de cal. Este descubrimento levou á anexión da illa pola coroa británica o 6 de xuño de 1888.

### Liquidación e explotación 
Pouco despois, un pequeno asentamento estableceuse en Flying Fish Cove por G. Clunies Ross, o propietario das illas Cocos a uns 900&nbsp;km ao suroeste para fornecerse de madeira e materiais de construción para a industria que tiña en Cocos.
miniatura|mapa en relevo ampliable da Illa de Nadal
A minería de fosfato iniciouse na década de 1890 con traballadores chegados de Malaisia, China e Singapur. Desde esta última gobernouse o territorio. John Davis Murray, un enxeñeiro mecánico e recentemente graduado da Universidade de Purdue, foi enviado a supervisar a operación en nome da Phosphate Mining and Shipping Company. Murray foi coñecido como o "Rei da Illa de Nadal" ata 1910, cando casou e se estabeleceu en Londres.

A illa foi administrada conxuntamente polos comisionados de British Phosphate e os oficiais de distrito do Reino Unido Oficina Colonial a través das Colonias do Estreito, e máis tarde pola Colonia da Coroa de Singapur. Hunt (2011) ofrece unha historia detallada de man de obra contratada chinesa na illa durante eses anos. En 1922, os científicos intentaron, sen éxito, ver unha eclipse solar desde a illa para probar a Teoría da Relatividade de Einstein.

### Invasión xaponesa 
Desde o estalido en Asia da segunda guerra mundial en decembro de 1941, a Illa de Nadal foi un obxectivo para a ocupación xaponesa, debido aos seus ricos depósitos de fosfato. O primeiro ataque levouse a cabo o 20 de xaneiro de 1942, polo submarino xaponés *I-59*, que torpedeou un cargueiro noruegués, o *Eidsvold* O buque quedou a deriva e, finalmente, afundiuse fronte a West Beach White. A maioría do persoal europeo e asiático e as súas familias foron evacuadas a Perth. A finais de febreiro e principios de marzo de 1942, houbo dous bombardeos aéreos. O bombardeo do grupo naval xaponés o 7 de marzo levou ao oficial de distrito a izar a bandeira branca. Pero logo da partida do grupo naval xaponés, o oficial británico izou a bandeira da Unión unha vez máis. Durante a noite do 10-11 de marzo, un motín das tropas indias, instigado por policías sikhs, levou á morte dos cinco soldados británicos e o encarceramento dos 21 europeos restantes. Na madrugada do 31 de marzo de 1942, unha ducia de bombardeiros xaponeses lanzaron outro ataque, destruíndo a estación de radio. O mesmo día, chegou unha frota xaponesa de nove buques, e a illa rendeuse. Preto de 850 homes do 21º e 24º batallón de forzas especiais e a Unidade de Construción 102º desembarcaron en Flying Fish Cove e ocuparon a illa. lograron que só pequenas cantidades de fosfato se exportaran ao Xapón durante a ocupación. En novembro de 1943, máis do 60% da poboación da illa foi evacuada aos campos de prisioneiros de Surabaia, deixando unha poboación total de pouco menos de 500 chineses e malaios e 15 xaponeses que sobreviviron o mellor que puideron. En outubro de 1945, o *HMS Rother* recuperou a illa de Nadal.

Logo da guerra, sete dos amotinados foron identificados e procesados por un Tribunal Militar en Singapur. En 1947, cinco deles foron condenados a morte. Pero, a raíz das alegacións feitas polo goberno da India recentemente independente, as súas sentenzas foron reducidas a traballos forzados e cadea perpetua.

### Transferencia a Australia 
A petición de Australia, o Reino Unido transferiu a soberanía a Australia, cun pago de 20 M$ millóns do goberno de Australia a Singapur como compensación pola perda de ingresos procedentes da venda de fosfato.

A lei da Illa de Nadal do Reino Unido recibiu o asentimento real o 14 de maio de 1958, permitindo a Gran Bretaña transferir a autoridade sobre a Illa de Nadal desde Singapur a Australia.
 
A lei da Illa de Nadal de Australia foi aprobada en setembro de 1958 e a illa quedou oficialmente baixo a autoridade da Commonwealth de Australia o 1 de outubro de 1958.

En virtude da Decisión 1573 do Gabinete da Commonwealth, de 9 de setembro de 1958, D.E. Nickels foi nomeado o primeiro representante oficial do novo territorio. Nun comunicado de prensa o 5 de agosto de 1960, o Ministro de territorios, Paul Hasluck, dixo, entre outras cousas, que: "O seu amplo coñecemento da lingua malaia e os costumes dos pobos asiáticos ... demostrou ser invaluable na inauguración da administración australiana ... Durante os seus dous anos na illa enfrontouse dificultades inevitables ... e constantemente buscou promover os intereses da illa." Sucedeuno John William Stokes desde o 1 de outubro de 1960, ao 12 de xuño de 1966. Na súa partida foi encomiado por todos os sectores da comunidade da illa. En 1968, o secretario oficial foi re-titulado administrador e, desde 1997, a Illa de Nadal e as Illas Cocos xuntos chámanse os Territorios australianos do Océano Índico e comparten un só administrador na illa de Nadal. Recordos da historia da illa e o seu estilo de vida, as listas e calendarios dos líderes da illa e os eventos desde o seu asentamento atópanse na páxina World Statesmen e en Neale (1988), Bosman (1993), Hunt (2011) e Stokes (2012).

O asentamento de Silver City foi construído na década de 1970, con casas de aluminio revestido que se supoñía eran resistentes aos ciclóns.

O tsunami de 2004 centrado fronte á costa occidental de Sumatra en Indonesia, non deu lugar a vítimas coñecidas, pero algúns bañistas foron arrastrados 150 m mar a dentro durante un tempo antes de ser devoltos de novo.

## Refuxiados e detención da inmigración 
Desde finais de 1980 e principios de 1990, barcos que transportan solicitantes de asilo, que parten principalmente de Indonesia, comezaron a chegar á illa.

O goberno australiano conseguiu a aprobación dunha lexislación polo Parlamento de Australia que exclúe a Illa de Nadal da zona de migración de Australia, o que significa que os solicitantes de asilo que chegan á Illa de Nadal non poden solicitar asilo automaticamente ao goberno australiano. Isto permitiu que a Royal Australian Navy os traslade a outros países (Illa Manus en Papua Nova Guinea e Nauru) como parte da denominada "Pacific Solution". En 2006, construíuse un centro de detención de inmigrantes, que contén aproximadamente 800 camas.

En 2007, o goberno anunciou plans de desmantelamento dos centros de Manus e Nauru, polo que o papelame levarase a cabo na Illa de Nadal.

## Demografía 
miniatura|right | 450px | Pirámide de poboación da Illa de Nadal, a partir dun censo en 2011, mostrando unha gran proporción dos homes sobre as mulleres

En 2011 a poboación residente estimada era de 2.072 habitantes. Non inclúe aos solicitantes de asilo, que residen nos centros de detención.

A composición étnica é 70% de chineses, o 10% de europeos e o 20% de malaios. Un informe de 2011 polo Goberno de Australia estima que as relixións practicadas na illa de Nadal inclúe o budismo 75%, o cristianismo 12%, o islam 10%, e outras 3%. As subministracións da Illa de Nadal son enviadas principalmente en barco o en avión.

## Goberno 
Illa de Nadal é un territorio non autónomo de Australia, que foi administrado polo Departamento de Rexional de Australia, Desenvolvemento Rexional e Goberno Local ata a reforma do ano 2013, que repartiu as súas competencias entre outros departamentos do goberno australiano. A administración levouse a cabo polo Departamento do Fiscal Xeral ata o 14 de setembro de 2010, e antes disto polo Departamento de Transporte e Servizos Rexionais antes do 29 de novembro de 2007. O sistema legal esta baixo a autoridade do Gobernador Xeral de Australia e a lexislación australiana. Un administrador nomeado polo Gobernador Xeral representa ao monarca e Australia.

O goberno australiano ofrece servizos a través da Administración da Illa de Nadal e o Departamento de Rexional de Australia, Desenvolvemento Rexional e Goberno Local. Na Lei de Reforma da Lei Territorios 1992 do goberno federal, que entrou en vigor o 1 de xullo de 1992, as leis de Australia Occidental aplícanse na Illa de Nadal "na medida en que se poden aplicar no territorio"; a non aplicación ou aplicación parcial de tales leis é a discreción das autoridades do goberno federal. A lei tamén é a dos tribunais australianos occidentais aplicada polo poder xudicial da Illa de Nadal. A Illa de Nadal segue sendo constitucionalmente distinta de Australia Occidental, con todo, o poder do Estado para lexislar no territorio é delegada polo goberno federal. O tipo de servizos normalmente proporcionados por un goberno estatal noutras partes de Australia aquí son proporcionados polos departamentos do goberno de Australia Occidental, e polos contratistas, cos custos axustados polo goberno federal. A unicameral Comarca da Illa de Nadal con nove asentos proporciona os servizos dun goberno local e é elixido por voto popular cada catro anos. As eleccións celébranse cada dous anos, elixindo catro ou cinco dos membros cada elección.

Os residentes da Illa de Nadal que son cidadáns australianos tamén votan nas eleccións federais. Os residentes da Illa de Nadal están representados na Cámara de Representantes polo territorio do Norte División de Lingiari e no Senado polos senadores do territorio Norte.

A principios de 1986, a Asemblea da Illa de Nadal levou a cabo un concurso de deseño dunha bandeira da illa; o deseño ganador foi adoptado como a bandeira oficiosa do territorio durante máis dunha década, e en 2002 aprobouse oficialmente a bandeira da Illa de Nadal.

## Economía 
miniatura|right | 350px | Unha representación das exportacións da Illa de Nadal en 2012.

A minería de fosfato foi a única actividade económica significativa, pero en decembro de 1987 o goberno australiano pechou a mina. En 1991, a mina foi reaberta por un consorcio que incluía a moitos dos antigos traballadores da mina como accionistas. Co apoio do goberno, abriu as súas portas en 1993 o Casino and Resort Illa de Nadal cun custo de 34 $ millóns, pero foi pechado en 1998. Desde 2011, o complexo volveu a abrir sen o casino.

O goberno australiano en 2001 accedeu a apoiar a creación dun porto espacial comercial na illa, pero aínda non se construíu, e parece que non vai continuar no futuro.

## Cultura 
A cultura da Illa de Nadal é única, polas persoas de diferentes etnias que habitan a zona. A maioría dos residentes son de orixe chinesa, pero tamén residen europeos e malaios. As principais linguas da Illa de Nadal son o inglés e chinés. A vestimenta adoita ser modesta, e os turistas deben levar algo para cubrirse, como un sarong ou un pareo, á man para cubrir shorts, traxes de baño, e camisetas sen mangas. É común quitarse os zapatos ao entrar nunha casa e tamén evitar tocar a cabeza de ninguén.

As crenzas relixiosas son diversas, pero a xente é moi tolerante cas relixións dos demais. As relixións practicadas inclúen budismo, taoísmo, confucianismo, o islam e o cristianismo. Hai unha mesquita situada en Flying Fish Cove. Con todas estas relixións, hai moitas festas relixiosas, como o Festival de Primavera, Hari Raia, Nadal e Pascua.. Ademais, hai un centro bahá'í situado na illa.

### Atraccións 
Illa de Nadal é moi coñecida pola súa diversidade biolóxica. Hai moitas especies de animais e plantas raras na illa, polo que unha das actividades máis populares e camiñar pola natureza. Xunto coa diversidade de especies, existen moitos tipos de covas diferentes, como as covas do altiplano, as covas costeiras, covas elevadas costeiras e fornelos, covas mariñas, covas de fisura, covas de colapso e covas de basalto; a maioría delas están situados preto do mar e formáronse pola acción da auga. En total, hai 42 covas na illa, sendo Lost Lake Cave, Daniel Roux Cave e Full Frontal Cave as máis coñecidas. Existen numerosos mananciais de auga doce. The Dales é a selva da parte occidental da illa e está formada por sete profundos vales, todos os cales foron formados por arroios. A cascada de Hugh en Dale forma parte desta zona e é unha atracción popular. A migración anual das crías dos cangrexos vermellos é un popular acontecemento. A pesca é outra actividade común. Hai moitas especies distintivas de peixes no océano que rodea a Illa de Nadal. O snorkel e nadar no océano son outras dúas actividades moi populares. As rutas a pé son tamén moi populares, xa que hai moitos fermosos carreiros rodeados de flora e fauna extravagantes. O sesenta e tres por cento da illa é Parque Nacional o que é un dos principais atractivos para experimentar cando se visita.

## Xeografía 
miniatura|right | 320px | Illa de Nadal
Situado nas coordenadas , a súa forma é a dun cuadrilátero con lados ocos. a illa ten aproximadamente 19&nbsp;km. de lonxitude e 14´5&nbsp;km. de ancho. A superficie total é de 135 quilómetros cadrados, con 138´9&nbsp;km de costa. A illa é a cima plana dunha montaña submarina de máis de 4.500 m. de altura, a profundidade da plataforma desde a que se levanta é de aproximadamente 4.200 m. e a súa altura sobre o mar é máis de 300 metros. A montaña foi orixinalmente un volcán, e algúns basaltos están expostos en lugares como The Dales e Dolly Beach, pero a maior parte da roca superficial é calcaria acumulada polo crecemento de coral. O cume deste pico da montaña está formado por unha sucesión de calcarias da idade terciaria comprendidas desde o Eoceno (ou Oligoceno) ata os depósitos de arrecifes recentes, con intercalacións nas antigas camas de roca volcánica.

Os cantís ao longo de gran parte da costa elévanse abruptamente a unha meseta central. A elevación esténdese desde o nivel do mar ata os 361 m. en Murray Hill. A illa é principalmente unha selva tropical, dos cales o 63% é un parque nacional.

A estreita franxa de arrecife que rodea a illa pode ser un perigo marítimo.

A illa de Nadal atópase 2.600&nbsp;km. ao noroeste de Perth, Australia Occidental, 500&nbsp;km. ao sur de Indonesia, 975&nbsp;km ENE das Illas Cocos e 2.748&nbsp;km. a oeste de Darwin, Territorio do Norte. O seu punto máis próximo ao continente australiano está a 1.560. km da cidade de Exmouth, Australia Occidental.

### Clima 
Debido a que a Illa de Nadal atópase cara ao extremo sur da rexión ecuatorial, as temperaturas teñen pouca variación ao longo dos meses. A temperatura máis alta é polo xeral ao redor de 29&nbsp;°C entre marzo e abril, mentres que a temperatura máis baixa é de 23&nbsp;°C e prodúcese en agosto. Hai un período seco de xullo a novembro, durante esta tempada hai amplos períodos secos con choivas ocasionais. A tempada de choivas é entre novembro e maio, son os monzóns. Os monzóns son ballóns de choiva en partes non sistemáticas do día. Os ciclóns tropicais aparecen tamén na tempada de choivas, con ventos moi fortes, choiva e enormes marusías.

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  96&nbsp;pages, including many b&w photographs.
*  197&nbsp;pages including many photographs and plates.
* 
* 
* 
*  60&nbsp;pages including colour photographs.
*  263&nbsp;pages including photographs.
*  112&nbsp;pages including many photographs.
* 
*  133&nbsp;pages including many colour photographs.
*  76&nbsp;pages including colour photographs.
* 
* 
* 
*  207&nbsp;pages including many b&w photographs.
*  288&nbsp;pages pictorial illustration of crabs.
*  238&nbsp;pages.
* 
* 

### Outros artigos 
* .cx
### Ligazóns externas 
* 
* 
* Christmas Island Shire – official government website
* Christmas Island Tourism Association – official tourism website
* Christmas Island National Park – official website Christmas Island National Park
* *Christmas Island Act 1958*
* 
* 
* Christmas Island Travel Guide from Unearth Travel a creative Commons travel wiki
* "Australia Puts Its Refugee Problem on a Remote Island, Behind Razor Wire" – *New York Times*, 5 de novembro de 2009