open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Naisten SM-sarja 2009-2010

A **tempada 2009-2010 da Naisten SM-sarja** foi a 28ª edición da máxima categoría do hóckey sobre xeo feminino de Finlandia.
Ao finalizar a tempada o Ilves de Tampere gañou o seu décimo campionato logo de impoñerse nas finais (3-2) ás Blues de Espoo. Pola súa banda o HPK gañou a súa segunda medalla de bronce consecutiva logo de derrotar no partido polo bronce ás Kärpät de Oulu (5-2).

## Equipos participantes 
## Cualificación 
Ao principio da tempada xogouse unha liga de cualificación a dobre volta entre os oito equipos participantes, polo que cada equipo disputou un total de 14&nbsp;partidos. Ao finalizar esta fase os seis mellores equipos clasificáronse para disputar a liga regular, mentres que os dous peores equipos disputaron unha liga pola permanencia fronte os catro mellores equipos da segunda categoría.

## Liga regular 
A segunda fase da liga consistiu nunha liga regular a tripla volta entre os seis mellores clasificados da fase cualificatoria, polo que cada equipo xogou 15&nbsp;partidos máis. Os resultados da rolda preliminar contáronse para a clasificación nesta fase da competición. Ao final da liga regular os seis equipos foron divididos en dous grupos para establecer a clasificación para os *play-offs*.

## Liga pola permanencia 
Nesta tempada, os dous equipos peor clasificados da liga regular (JPY e APV) disputaron unha liga pola permanencia a cuádrupla volta contra os tres mellores equipos da segunda categoría, polo que cada equipo disputou 16&nbsp;partidos. Os tres primeiros clasificados disputaron a Naisten SM-sarja 2010-2011, mentres que os outros dous xogaron na segunda categoría na tempada seguinte.

## Notas
Esteban Andrada

**Esteban Maximiliano Andrada**, nado en San Martín o 26 de xaneiro de 1991, é un futbolista arxentino que xoga de porteiro no Zaragoza, da Segunda División, cedido polo Monterrey.

## Traxectoria 
Debutou coa selección arxentina o 26 de marzo de 2019 nun amigable contra Marrocos, no que xogou como titular. Foi un dos tres porteiros convocados polo adestrador Lionel Scaloni para a Copa América de 2019, pero retirouse da convocatoria o 14 de xuño debido a unha lesión de xeonllo. Foi substituído por Juan Musso.

## Notas
Ale Gomes

**Alejandro "Ale" Gomes Furtado**, nado en Zaragoza o 14 de febreiro de 2008, é un futbolista español que xoga no Real Zaragoza, da Segunda División. Xoga principalmente de defensa central, pero tamén de lateral.

## Traxectoria 
Os seus pais Arlindo e María naceron en Cabo Verde e emigraron a Miralbueno, un barrio de Zaragoza, na década de 1990. Ale e os seus dous irmáns maiores, Ismael e Nilton (que tamén son futbolistas), naceron na cidade aragonesa.

Comezou a xogar ao fútbol no equipo do CPI Río Sena, o colexio do seu barrio, e máis tarde pasou polas canteiras da UD Amistad e da Real Zaragoza. Debutou co filial deste último na Segunda Federación o 7 de setembro de 2025, saíndo como titular nunha vitoria por 2-0 contra o Gernika Club.

O 29 de outubro de 2025 debutou co primeiro equipo na Copa do Rei, disputando os 90 minutos completos nunha vitoria por 3-1 contra a UD Mutilvera. Debutou na Segunda División catro días despois contra o Deportivo da Coruña.

## Notas
Aleksandar Radovanović

**Aleksandar Radovanović** (en serbio cirilíco: ), nado en Šabac o 11 de novembro de 1993, é un futbolista serbio que xoga de defensa central no Zaragoza, da Segunda División.

## Traxectoria 
Comezou a súa carreira na súa Serbia natal, onde vestiu as camisetas do Mačva Šabac, o OFK Beograd, o Spartak Subotica e o FK Vojvodina. Entre 2018 e 2021 militou no Lens francés, e posteriormente militou no Kortrijk belga. Na tempada 2024/25 xogou no Almería, antes de fichar en 2025 polo Zaragoza.

## Notas
Terry Corey Brennan

**Terry Corey Brennan** (tamén coñecido como **T. Corey Brennan**), nado o 24 de novembro de 1959, é profesor de clásicos na Universidade Rutgers de New Brunswick (Estados Unidos). Baixo o nome artístico de **Corey "Loog" Brennan**, foi guitarrista e compositor e participou en varias bandas, como os grupos de Boston Bullet LaVolta e The Lemonheads, e o baseado en Roma Superfetazione.

## Notas
Silvino Louro

**Silvino de Almeida Louro**, coñecido deportivamente como **Silvino**, nado en Setúbal o 5 de marzo de 1959 e finado en Madrid o 19 de marzo de 2026, foi un futbolista portugués que xogaba na posición de gardameta. 

Silvino tivo unha carreira extensa na Primeira Liga, competición na que sumou 21 tempadas e 408 partidos. Tras a súa retirada como xogador, traballou como adestrador de gardametas en diferentes clubs baixo a dirección de José Mourinho.

## Traxectoria
### Carreira en clubs 
Comezou a súa carreira profesional co Vitória de Setúbal en 1977. Cinco anos despois fichou polo Vitória de Guimarães. Na tempada 1984/85 asinou contrato co Benfica como suplente de Manuel Bento, aínda que non chegou a debutar na Primeira Liga nesa campaña. 

Na tempada 1985/86 foi cedido ao Clube Desportivo das Aves. Tras regresar ao Benfica, Silvino competiu deportivamente con Neno para ocupar o posto de gardameta titular. Durante as seguinte tempadas contribuíu a conseguir catro títulos de liga para o Benfica. Tamén participou en dúas finais da Liga de Campións da UEFA, nos anos 1988 e 1990, neste último caso como capitán do equipo.

En 1994 fichou novamente polo Vitória de Setúbal. Na tempada 1995/96 pasou a formar parte do FC Porto. A pesar da saída do titular Vítor Baía para o FC Barcelona, Silvino participou en poucos partidos do Porto. Finalizou a súa carreira no Salgueiros, onde se retirou en xuño de 2000 á idade de 41 anos.

Posteriormente Silvino traballou como adestrador de gardametas no Porto, no Chelsea, no Inter de Milán, no Real Madrid e no Manchester United, sempre baixo a dirección de José Mourinho. Silvino participou na formación de xogadores como Vítor Baía, Petr Čech e Júlio César, todos eles gañadores do premio da UEFA ao mellor gardameta.

### Traxectoria internacional 
O debut de Silvino coa selección de fútbol de Portugal tivo lugar o 13 de abril de 1983, cando foi gardameta nun empate 0-0 contra Hungría. Aínda que non foi convocado para a Eurocopa de 1984, Silvino regresou ao conxunto nacional para a fase clasificatoria do Mundial de Fútbol de 1990.

Tras a lesión do titular Vítor Baía, Silvino xogou os últimos dous partidos da fase de clasificación para o Mundial de Fútbol de 1998. O derradeiro encontro internacional de Silvino tivo lugar o 11 de outubro de 1997, cando participou nunha vitoria por 1-0 perante Irlanda do Norte. Á idade de 38 anos, Silvino igualou a marca de Vítor Damas como o futbolista máis vello en xogar co equipo nacional portugués.

Entre os anos 2000 e 2002 foi adestrador de gardametas na selección portuguesa.

## Falecemento
Silvino faleceu o 19 de marzo de 2026 tras unha doenza prolongada.

## Palmarés
**Benfica**
*Primeira Liga: 1986–87, 1988–89, 1990–91, 1993–94
*Taça de Portugal: 1984–85, 1986–87, 1992–93
*Supertaça Cândido de Oliveira: 1989
*Liga de Campións da UEFA (segundo lugar): 1987–88, 1989–90

**Porto**
*Primeira Liga: 1995–96, 1996–97

*Supertaça Cândido de Oliveira: 1996

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Silvino Perfil na web oficial da Federación Portuguesa de Fútbol
David Wm. Sims

**David William Sims**, nado o 17 de setembro de 1963, é un músico estadounidense, coñecido sobre todo como o baixista das bandas Scratch Acid (coa que tocou inicialmente a guitarra), Rapeman e The Jesus Lizard. Tamén gravou ou actuou con Sparklehorse, Rhys Chatham, Shivaree, Pigface, Flour e outros. Sims actualmente toca baixo eléctrico experimental como solista como Unfact.

Sims naceu e criouse en Austin, Texas. Os seus pais eran un profesor de historia estadounidense e unha enfermeira. e escribiu no seu sitio web persoal dende 2008 ata 2011, con só actualizacións posteriores. Nun podcast de Kreative Kontrol en 2014, falouse de que Sims "sempre tivo problemas co nome" de Rapeman e que era "o maior arrepentimento musical" da súa vida. Vive na cidade de Nova York.

## Notas
Marroquís en España

A **inmigración marroquí en España** é un tipo de inmigración árabe que responde ao movemento migratorio de cidadáns do Reino de Marrocos cara a España. Malia a estabilidade de Marrocos, está motivada por un desigual desenvolvemento económico, un lento progreso social, o escaso amparo dos dereitos civís e unha alta presión demográfica. A pesar de que os países que tradicionalmente foron destino dos emigrantes marroquís son Francia, Bélxica e os Países Baixos, no caso de España a emigración está impulsada, ademais, pola condición de país fronteirizo con Marrocos.

A comunidade marroquí é a comunidade estranxeira máis numerosa de España. Segundo cifras de 2021 do INE, 930.221 marroquís residen en España.

## Historia 
A época do Protectorado Español de Marrocos (1912-1956) non levou aparellado un movemento migratorio cara a España, como si sucedeu no caso da emigración a Francia durante a vixencia do protectorado francés de Marrocos. A este período corresponde o militar e político franquista hispano-marroquí Mohammed ben Mizzian. Coa independencia de Marrocos (1956) moitos marroquís da Administración española do protectorado e do Exército de África trasladáronse a España, sobre todo a Ceuta e Melilla. Quen non se acolleron a este perderon o dereito á nacionalidade.

A inmigración marroquí masiva con destino a España comezou nas últimas décadas do século XX, durante os derradeiros anos do reinado de Hassan II, tamén denominado anos de chumbo. Só a partir de finais da década de 1980 e principios dos 90 empezou a darse unha presenza notoria de marroquís na España peninsular. chegando a ser a comunidade marroquí o principal colectivo de estranxeiros en España.

## Inmigración irregular 
En 1988 produciuse o primeiro caso de inmigración irregular de marroquís mediante a viaxe en chalana á costa peninsular española. A inmigración irregular e o tráfico de persoas a España son dous dos temas recorrentes nas relacións España-Marrocos. 

A mediados dos 2000, unha proporción significativa da inmigración irregular de orixe marroquí a consecuencia do tráfico ilegal de persoas con destino ás Canarias producíase por vía marítima dende Tarfaya ou O Aaiún.

As cifras da inmigración irregular chegaron ao seu punto máximo en 2003, cando o 26% dos empadroados non tiña residencia legal en España.

O incidente máis grave ocorrido até a data foi o incidente fronteirizo de 2021 e o fenómeno relativamente novo dos menores estranxeiros non acompañados.

## Poboación 
Segundo datos de 2025, os marroquís son a primeira comunidade estranxeira en España. Dende 2023, os marroquís tamén ocupan o primeiro posto de comunidades estranxeiras que máis emigran dende España. De acordo coas cifras de 2020, España é o segundo país do mundo que máis inmigrantes marroquís recibiu, por detrás de Francia e seguido por Italia. Pola contra, España é o terceiro país do mundo no que máis emigrantes marroquís regresaron a Marrocos, por detrás de Francia e Alxeria. No cuarto trimestre de 2023, a inmigración marroquí minguou, sendo superada pola inmigración procedente de Colombia e Venezuela.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Relacións España-Marrocos
Estearoíl-CoA

{{Chembox
| ImageFile = Stearoyl-CoA.png
| ImageSize = 300px
| ImageAlt = 
| IUPACName = 3′-*O*-Fosfonoadenosina 5′-{(3*R*)-3-hidroxi-2,2-dimetil-4-[(3-{[2-(octadecanoilsulfanil)etil]amino}-3-oxopropil)amino]-4-oxobutil dihidróxeno difosfato}
| SystematicName = *O*1-{[(2*R*,3*S*,4*R*,5*R*)-5-(6-Amino-9*H*-purin-9-il)-4-hidroxi-3-(fosfonooxi)oxolan-2-il]metil} *O*3-{(3*R*)-3-hidroxi-2,2-dimetil-4-[(3-{[2-(octadecanoilsulfanil)etil]amino}-3-oxopropil)amino]-4-oxobutil} dihidróxeno difosfato
| OtherNames = S-Estearoilcoencima A, Estearil-CoA, Octadecanoíl-coencima A, Octadecanoíl-CoA, estearil coencima A
|Section1=
|Section2=
|Section3=
}}

O **estearoíl-CoA** ou **estearil-CoA** é un coencima que intervén no metabolismo de ácidos gradxos. O estearoíl-CoA é unha cadea de acilo graxo-CoA longo de 18 carbonos que participa nunha reacción de insaturación. A reacción é catalizada polo encima estearoíl-CoA desaturase, que está localizado no retículo endoplasmático. Forma un dobre enlace cis entre o noveno e o décimo carbonos da cadea para formar o produto oleoíl-CoA.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Oswin Appollis

**Oswin Reagan Appollis**, nado en Cidade do Cabo o 25 de agosto de 2001, é un futbolista surafricano que xoga nas demarcacións de extremo esquerdo ou centrocampista ofensivo no Orlando Pirates e na selección de Suráfrica.

## Notas
Duane Denison

**Duane Denison**, nado o 21 de xaneiro de 1959, é un guitarrista estadounidense coñecido polo seu traballo na banda de noise rock The Jesus Lizard. Tamén é membro fundador do supergrupo Tomahawk e tocou noutros grupos como Firewater, Pigface e Legendary Shack Shakers.

## Notas
Pure (EP)

***Pure*** é o primeiro EP da banda estadounidense de noise rock The Jesus Lizard, publicado en 1989. A portada foi obra do baixista David Wm. Sims. Este é o único disco de The Jesus Lizard gravado cunha caixa de ritmos, ao unirse o batería Mac McNeilly ao grupo pouco despois da gravación. A canción "Blockbuster" foi cantada polo baixista David Wm. Sims e foi versionada polos Melvins, con David Yow á voz, no seu álbum *The Crybaby*.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Mac McNeilly

**Carey Folk McNeilly Jr**, nado o 12 de marzo de 1960 e máis coñecido como **Mac McNeilly**, é un músico estadounidense, coñecido principalmente por ser o batería de The Jesus Lizard. Tamén tocou a batería nas bandas P.W. Long's Reelfoot, 86, Mouse, Come, Nadja, e tocou o baixo en Phantom 309. É coñecido polo seu estilo potente, sólido e contundente. McNeilly apareceu por primeira vez con The Jesus Lizard no seu álbum de estrea, *Head* (1990), tendo usado a banda anteriormente unha caixa de ritmos. Foi substituído por Jim Kimball a finais de 1996. Volveu unirse a The Jesus Lizard para a súa reunión en 2009.

## Notas
Carmen Díez de Rivera

**Carmen Díez de Rivera e Icaza**, nada en Madrid o 29 de agosto de 1942 e finada o 29 de novembro de 1999, foi unha política e eurodeputada española que desempeñou un papel destacado durante a Transición española. 

## Traxectoria 
Carmen Díez de Rivera era  filla dos marqueses de Llanzol, Francisco de Paula Díez de Rivera y Casado e María Sonsoles de Icaza y de León. Os seus tres irmáns son Sonsoles, Francisco e Antonio. Cando tiña 17 anos comezou a traballar na *Revista de Occidente* e simultaneamente estudou Filosofía e Letras e Ciencias Políticas, estudos que posteriormente ampliou na Sorbona (Francia) e Oxford (Reino Unido). 

Nesa época namorouse dun dos fillos de Ramón Serrano Súñer e planearon a súa voda,  que non se puido celebrar ao descubrir que o seu pai biolóxico era Serrano Súñer. Como consecuencia disto, ingresou nun convento e posteriormente foi como cooperadora á Costa do Marfil, onde permaneceu durante tres anos.

En 1976, aos 33 anos, foi nomeada directora do Gabinete de Adolfo Suárez, cargo que deixou ao ano seguinte. Anteriormente traballara con Suárez cando este era xefe de Radio Televisión Española. Foi membro da Unión Social-Demócrata Española (USDE) de Dionisio Ridruejo, pero tras a morte do seu fundador, en 1977 uniuse ao Partido Socialista Popular (PSP) de Enrique Tierno Galván. Nesta etapa era coñecida polo alcume de "A Musa da Transición".

Nas eleccións ao Parlamento Europeo de 1987 volveu colaborar con Adolfo Suárez como membro da lista electoral do Centro Democrático e Social (CDS), e obtivo un escano como eurodeputada. En setembro de 1988 abandonou o CDS debido ao seu desacordo coa entrada deste partido na Internacional Liberal. O 9 de xaneiro de 1989 afiliouse ao Partido Socialista Obreiro Español (PSOE) e renovou o seu escano como eurodeputada nas eleccións ao Parlamento Europeo de 1989 e 1994.  

Foi diagnosticada con cancro de mama e, debido a esta enfermidade, deixou o seu escano a principios de febreiro de 1999. Fernando Morán incluíuna nos últimos postos da súa lista nas eleccións municipais ao concello de Madrid o 13 de xuño dese ano. 

En 2026 Carmen Domingo recibiu  o Premio Comillas de Historia, Biografía y Memorias polo libro *La soledad fue el precio* onde relata a historia de Carmen Díez.

## Notas
Jaime Garrido Moya

**Jaime Garrido Moya**, nado en Madrid o 19 de abril de 2003, é un futbolista madrileño que xoga na posición de centrocampista. O seu equipo actual é o Deportivo Fabril da Segunda Federación.

## Traxectoria
### Fuenlabrada
Tras comezar a súa formación deportiva co AD Parla e co CA Pinto, en 2019 ingresou nas categorías inferiores do Club de Fútbol Fuenlabrada. O seu debut sénior co Fuenlabrada B tivo lugar o 30 de xaneiro de 2022, cando foi titular nun partido contra o RSC Internacional FC da Preferente Madrid. Tres días despois anotou o seu primeiro gol sénior nunha vitoria por 3-0 perante o CF Inter de Valdemoro.

Na tempada 2022/23 foi asignado ao Fuenlabrada Promesas da Terceira Federación.

### Alcorcón
En xullo de 2023 foi fichado pola Agrupación Deportiva Alcorcón e foi inicialmente asignado ao club filial, aínda que realizou adestramentos co primeiro equipo. A estrea profesional de Garrido na Segunda División tivo lugar o 14 de agosto de 2023, cando foi o substituto de Jacobo González nun partido do Alcorcón contra o Club Deportivo Mirandés.

### Deportivo Fabril
O 13 de xullo de 2024 anunciouse a chegada de Jaime Garrido ao Deportivo Fabril da Segunda Federación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Jaime Garrido en LaPreferente.com
Lash

***Lash*** é o segundo EP da banda estadounidense de noise rock The Jesus Lizard, publicado en 1993 a través do selo Touch and Go Records.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Jim Kimball

**Jim Kimball** (nado en 1965 ou 1966 e finado o 27 de agosto de 2025) foi un batería punk estadounidense. Kimball tocou nas bandas Laughing Hyenas, Mule, e The Jesus Lizard, así como The Denison/Kimball Trio (Kimball e o seu antigo compañeiro de Jesus Lizard Duane Denison eran os únicos membros). Kimball e Kevin Munro deixaron Laughing Hyenas para formar Mule con P.W. Long de Wig a principios da década de 1990.

Kimball faleceu o 27 de agosto de 2025, aos 59 anos. Era irmán do medallista de prata olímpico Bruce Kimball, que foi condenado por matar dous nenos e ferir a outros catro nun incidente de condución baixo os efectos do alcohol en 1988.

## Notas
The Jesus Lizard (EP)

***The Jesus Lizard*** é o terceiro EP da banda estadounidense de noise rock The Jesus Lizard, publicado en 1998 a través do selo Jetset Records. O álbum inclúe cancións producidas por Andy Gill, Jim O'Rourke e o ex membro de The Velvet Underground John Cale. É o seu único lanzamento en LP ou EP sen un título de catro letras.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Enron

**Enron Corporation** foi unha empresa enerxética estadounidense con sede en Houston, Texas. Empregaba aproximadamente a 21.000 persoas e era unha das empresas líderes mundiais en distribución de enerxía (electricidade e gas natural) e comunicacións. Os seus ingresos alcanzaron os 101.000 millóns de dólares no ano 2000, pouco antes do escándalo financeiro que a levou á quebra.

Obxectivo de numerosas acusacións de fraude contable e fiscal e agobiado por unha débeda de 13.000 millóns de dólares, o grupo declarouse en quebra en decembro de 2001, arrastrando consigo a Arthur Andersen, o seu auditor. Naquel momento, as investigacións revelaron que Enron manipulara os seus balances financeiros, coa axuda de empresas e bancos, e ocultara 25.000 millóns de dólares en débeda durante dous anos consecutivos, inflando artificialmente os seus beneficios.

O goberno dos Estados Unidos abriu ducias de investigacións penais contra executivos de Enron e Arthur Andersen. Enron tamén foi demandada polas partes prexudicadas. Segundo os investigadores, executivos e contables, así como institucións financeiras e bufetes de avogados que traballaban para a empresa nese momento, foron, dalgún xeito e en diversos graos, responsables do colapso da empresa. Debido a unha serie de escándalos financeiros corporativos, como o de Enron, a Lei Sarbanes-Oxley foi redactada en 2002.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Coalición Global do Clima

* *Enron: The Smartest Guys in the Room*

&nbsp;
Treballs de Sociolingüística Catalana

***Treballs de Sociolingüística Catalana*** é unha revista académica fundada en 1977 que funciona como o anuario da Societat Catalana de Sociolingüística, filial do Institut d'Estudis Catalans. A revista mantén o seu compromiso de promover e reflectir a investigación en sociolingüística nun sentido amplo e integrador.
## Obxectivos e temática 
*Treballs de Sociolingüística Catalana* é unha revista académica dedicada á publicación de artigos inéditos en diversos campos da área da sociolingüística. Esta revista abrangue disciplinas como a socioloxía da linguaxe, a antropoloxía lingüística, a variación lingüística, a psicoloxía social da linguaxe, a política e planificación lingüísticas, o dereito lingüístico e os procesos de normalización lingüística no ámbito lingüístico catalán. A revista serve como plataforma tanto para investigadores e especialistas en sociolingüística como para persoas interesadas en comprender a situación sociolingüística dos territorios de fala catalá.

## Acceso e indexación 
O contido de *Treballs de Sociolingüística Catalana* é accesible en liña de forma gratuita a través da súa páxina web oficial. A revista está indexada e avaliada en diversas bases de datos importantes. Na clasificación JCR (ESCI-WoS), ocupa o Q4; no sistema FECYT, o Q3 (2022). Nas métricas de Dialnet, alcanzou o Q1 (2022) e ten a avaliación máis alta no sistema CARHUS, A+. Ademais, segundo o ICDS-MIAR, ten un índice de impacto de 10.

## Historia 
Dende a súa fundación en 1976 ata o número 14/15 (2000), a revista estivo dirixida por Francesc Vallverdú e publicada pola Editorial Tres i Quatre. O número 16 (2002) foi codirixido por Francesc Vallverdú e Emili Boix. A partir do número 17, Emili Boix asumiu a dirección da revista ata o número 34 (2024), cando lle cedeu o cargo a Natxo Sorolla, da Universidade de Zaragoza.

## Monografías destacadas 
*Treballs de Sociolingüística Catalana* dedicou varios números a monografías temáticas, como os aspectos sociolingüísticos da inmigración extraeuropea (2000), lingua e sociedade no País Valenciano (2002), o uso oral do catalán (2003), a situación sociolingüística nas Illas Baleares (2004) e en Andorra (2006), lingua e educación (2010), sociolingüística catalá, balance e retos de futuro (2011), usos lingüísticos en Cataluña e no ámbito xuvenil (2012), a variación da lingua catalá (2013), ideoloxías lingüísticas (2014), a avaliación da normativa lingüística (2015), as linguas nas TIC (2016), a transmisión lingüística interxeracional (2017), lingua e poder (2018), a lingua catalá e a globalización (2019), traxectorias sociolingüísticas (2020), estandarización comparada (2021) e a avaliación das políticas lingüísticas (2022).

## Notas
Eva Baltasar i Sardà

**Eva Baltasar i Sardà**, nada en Barcelona o 26 de agosto de 1978, é unha poetisa e escritora catalá. As súas obras foron traducidas a unha ducia de idiomas, incluíndo o galego, o portugués o italiano ou o inglés.

## Traxectoria 
Licenciouse en pedagoxía na Universidade de Barcelona e debutou como poetisa en 2008 con *Laia*, libro que gañou o Premio Miquel de Palol. Entre 2009 e 2017 publicou nove poemarios máis, que resultaron todos premiados. A súa poesía foi definida como intimista ou poesía do corpo, con trazos a miúdo filosóficos e conceptuais. Son recorrentes as súas referencias ao lesbianismo, á experiencia de habitar o propio corpo, á maternidade ou ao acceso a un imaxinario íntimo como forma de soportar a realidade.

No ano 2018 publicou *Permagel*, unha novela aclamada polo público e a crítica que gañou o Premio Llibreter e o Premio L'Illa dels Llibres. *Permagel* é a primeira novela dun tríptico onde a autora explora en primeira persoa as voces de tres mulleres diferentes que experimentan algunhas das contradicións do seu tempo. A obra vendeu máis de 25.000 exemplares en catalán. En 2020 publicouse *Boulder*, a segunda entrega do tríptico, que lle valeu o Premio Òmnium á mellor novela do ano. En 2021, pechou o tríptico con *Mamut* .

En marzo de 2023, foi nomeada ("*long list*") ao Premio Internacional Booker por *Boulder*, e no abril seguinte foi seleccionada como finalista ("*short list*"), converténdose na primeira obra da literatura catalá en ser finalista do premio Booker, aínda que finalmente non resultou vencedora.

## Obra literaria 
; Obra traducida ao galego

* *Permaxeo*. Kalandraka (2020), trad. de Gonzalo Hermo.
* *Boulder*. Aira Editorial (2023), trad. de Isaac Xubín.
* *Mamut*. Aira Editorial (2024), trad. de Isaac Xubín.
* *Ocaso e fascinación*. Aira Editorial (2026), trad. de Isaac Xubín.

; Novela

* 2012: *El camí de les flors*. Pagès Editors.
* 2018: *Permagel*. Club Editor (Premio Llibreter e Premio L'Illa dels Llibres).
* 2020: *Boulder*. Club Editor (Premio Òmnium)
* 2009: *Atàviques feres*. Edicions Cossetània (Premio Ramon Comas i Maduell).
* 2010: *Reclam*. Institut d'Estudis Ilerdencs (Premio Les Talúries).
* 2011: *Dotze treballs*. Pagès Editors (Premio Benet Ribas).
* 2011: *Medi aquàtic*. Pagès Editors (Premio Màrius Torres).
* 2012: ''Poemes d'una embarassada*. Pagès Editors (Premio Jordi Pàmias).
* 2013: *Vida Limitada* . Món de Llibres. (Premio Miquel Àngel Riera).
* 2016: *Animals d'hivern*. Edicions 62 (Premio Gabriel Ferrater).
* 2017: *Neutre.* Edicions Bromera (Premio Ibn Jafadja).
* 2017: *Invertido* . Lleonard Muntaner (Premio Mallorca).
* 2021: *Nus Schiele''. Club Editor.

## Notas
Santiago Durán Durán

miniatura|Rexistro de Santiago Durán en Mauthausen.
miniatura|Rexistro de Santiago en Dachau.
**Santiago Durán Durán**, nado en Orega (Leiro) o 25 de agosto de 1915, foi un zapateiro galego, deportado aos campos de concentración nazis.

## Traxectoria 
Fillo natural de Rosa Durán, vivía en Alcalá de Henares antes do inicio da guerra civil española. Militante da Confederación Nacional do Traballo na sección de Zapateiros, o 29 de xullo de 1936 ingresou na columna do tenente coronel Francisco del Rosal Rico, pertencente ao 2º batallón das Milicias Confederais da Rexión Centro.

Detido polas tropas alemás en Amiens o 25 de maio de 1940, ingresou no Stalag VII-A Moosburg, ata que o 6 de agosto de 1940, no primeiro convoi de españois, entrou no campo de Mauthausen. O seu número era o 3363. O 29 de marzo de 1941 foi transferido a Gusen.
O 9 de novembro de 1942 foi trasladado ao campo de Dachau, rexistrado co número 38852. Clasificado como "preso preventivo rotspanier", estivo destinado no *Kommando Kesselhaus* (sala das caldeiras). Foi liberado en Dachau o 29 de abril de 1945.

No ano 1952 o cura da parroquia de Orega remitiu unha partida de bautismo de Santiago Durán ao concello francés de Vaison-la-Romaine, onde seguramente vivía o deportado galego. Descoñécese a data e o lugar da súa morte.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía
* *Amat-Piniella, Joaquim (2014). K.     L. Reich (en castelán) (1ª     ed.). Barcelona: Libros del Asteroide. ISBN 978-84-16213-01-6.*
* *Bermejo, Benito; Checa, Sandra     (2006). Libro memorial: españoles deportados a los campos nazis     (1940-1945) (en castelán).     Madrid: Ministerio de Cultura. ISBN 9788481812909.*
* *Federación Nacional de Deportados     e Internados, Resistentes y Patriotas (1969). Deportación. El horror de     los campos de concentración (en castelán).     Barcelona: Petronio.*
* *Fondation Mémoire Déportation     (2004). Livre-Mémorial des déportés de France arrêtés par mesure de     répression et dans certains cas par mesure de persécution 1940-1945 (4     volumes) (en francés).     París: Tirésias. ISBN 978-2915293050.*
* *Hernández de Miguel, Carlos (2015). Los     últimos españoles de Mauthausen. La historia de nuestros deportados, sus     verdugos y sus cómplices (en castelán).     Barcelona: Ediciones B. ISBN 978-8466655880.*
* *Wachsmann, Nikolaus (2015). KL.     Historia de los campos de concentración nazis (en castelán).     Barcelona: Editorial Crítica. ISBN 978-8498928723.*
Bactoprenol

O ** bactoprenol**, tamén coñecido como **dolicol-11** e (co nome isomericamente máis vago) **alcohol isoprenílico C55** (C55-OH), é un lípido que foi identificado por primeira vez en certas especies de *Lactobacillus*. É un alcohol hidrófobo moi importante para o crecemento da parede celular de peptidoglicano das bacterias grampositivas.

Todos os dobres enlaces están en configuración Z excepto os tres ω-terminais, que derivan biosinteticamente do (E,E)-farnesil difosfato.

## Distribución 
O bactoprenol é un lípido sintetizado a partir do ácido mevalónico e é o lípido máis abundante atopado nalgunhas especies de lactobacilos. O bactoprenol mesosómico e da membrana plasmática sintetízanse independentemente.

## Función 
O bactoprenol pénsase que xoga un papel clave na formación da parede celular nas bacterias grampositivas ao ciclar os monómeros de peptidoglicano a través da membrana plasmática e inserindo estes monómeros nos puntos de crecemento na parede celular bacteriana.

## Importancia na acción dos antibióticos 
Como o bactoprenol é tan importante para o crecemento celular, numerosos compostos antibióticos funcionan distorsionando a vía de transporte mediada polo bactoprenol. Esta estratexia foi primeiramente identificada estudando o mecanismo do antibiótico friulimicina B. Desde entón, identificáronse outros antibióticos que fan uso dun mecanismo similar, incluíndo a nisina e lantibióticos como o NAI-107.

## Notas
Anta de Abuíme

O **dolmen de Abuíme** é un dolmen situado na parroquia de Abuíme, no concello do Saviñao.

## Descrición 
O megálito, datado arredor do 3000 a. C., conserva seis ortóstatos de granito que forman unha vasta cámara funeraria que xa non ten a súa laxe de cobertura.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía 
*

### Outros artigos
* Lista de megálitos de Galicia
### Ligazóns externas 
* 
*
Jesús Fernández Alonso

**Jesús Fernández Alonso**, nado en Anlleo (Navia) o 1 de marzo de 2000, é un futbolista asturiano que xoga na posición de defensa central ou centrocampista. 

## Traxectoria
### Lugo
Tras iniciar a súa formación nas categorías inferiores do Sporting de Gijón, en 2018 pasou a formar parte do equipo xuvenil do Club Deportivo Lugo. O seu debut sénior co Polvorín Fútbol Club tivo lugar o 25 de agosto de 2019, cando foi titular nun partido contra o Arousa da Terceira División. O 5 de decembro de 2020 anotou o seu primeiro gol sénior nunha vitoria por 4-1 perante o Deportivo Fabril. 

O 2 de xullo de 2021 renovou contrato co club galego por dous anos máis. A súa estrea profesional na Segunda División tivo lugar o 27 de agosto de 2022, cando foi titular nunha vitoria por 1-0 do Lugo contra o Club Deportivo Leganés.

### Ponferradina
En xullo de 2023 foi anunciado como novo xogador da Sociedad Deportiva Ponferradina da Primeira Federación. O 29 de xaneiro de 2024 alcanzouse un acordo co CE Sabadell para a cesión de Jesús Fernández até final da tempada 2023/24. 

### Sporting Atlético
O 27 de setembro de 2024 fíxose oficial a fichaxe de Fernández polo Sporting Atlético da Terceira Federación. 

### Caudal Deportivo
O 8 de novembro de 2025 asinou un novo contrato co Caudal Deportivo da Terceira Federación.  O 13 de xaneiro de 2026 finalizou o seu vínculo co club asturiano. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Jesús Fernández en LaPreferente.com
Igrexa de San Paio de Diomondi

A **igrexa de San Paio de Diomondi** é un templo católico románico situado en Diomondi (O Saviñao). Xunto co anexo pazo episcopal, en 1931 foi declarada Ben de Interese Cultural.

## Historia 
A igrexa parroquial de San Paio pertenceu a un mosteiro beneditino fundado no século X. Construíuse arredor de 1170 e está dedicada a Paio de Albeos. En 1178 o mosteiro recibiu unha doazón do rei Fernando II. Do mosteiro só se conserva a igrexa.

## Arquitectura 
### Exterior
Os muros exteriores da nave están divididos por contrafortes planos. A ábsida semicircular rebaixada está articulada por esveltas columnas de tres cuartos. Tanto a ábsida coma a nave están perforadas por fiestras de arco de medio punto, cuxas arquivoltas descansan sobre columnas con capiteis esculpidos e están enmarcadas por un amplo friso de volutas.

A fachada oeste, sobre a cal se eleva unha espadana, está articulada por tres arcos de medio punto. Os arcos laterais enmarcan arcadas cegas, mentres que o arco central se abre ao portal principal escalonado. Este portal está enmarcado por columnas esveltas e encaixadas rematadas con capiteis esculpidos. Estes capiteis representan o signo zodiacal de Saxitario, aves e animais, algúns con cabezas humanas. As dúas ménsulas que sosteñen o tímpano sen adornos teñen forma de cabezas de lobo.

Ficheiro:Diomondi_San_Pelayo_424.JPG|ligazón=Datei:Diomondi_San_Pelayo_424.JPG|alt=Westportal| Portal oeste
Ficheiro:Diomondi_San_Pelayo_417.JPG|ligazón=Datei:Diomondi_San_Pelayo_417.JPG|alt=Kapitelle am Westportal| Capiteis no portal oeste
Ficheiro:Diomondi_San_Pelayo_418.JPG|ligazón=Datei:Diomondi_San_Pelayo_418.JPG|alt=Kapitelle am Westportal, Konsole mit Tierkopf| Capiteis no portal oeste, consola con cabeza de animal

O tímpano do portal sur, máis sinxelo, está decorado con dous arcos apuntados e tamén se sostén en consolas que representan cabezas de animais. Un friso de volutas corre sobre o arco de medio punto.

Ficheiro:Diomondi_San_Pelayo_421.JPG|ligazón=Datei:Diomondi_San_Pelayo_421.JPG|alt=Südportal, Konsolen mit Tierköpfen| Portal sur, consolas con cabezas de animais
Ficheiro:Mosteiro_San_Paio_de_Diomondi_-_O_Saviñao_-_Detalle_porta_lateral_2.jpg|ligazón=Datei:Mosteiro_San_Paio_de_Diomondi_-_O_Saviñao_-_Detalle_porta_lateral_2.jpg|alt=Südportal, Konsole mit Tierkopf| Portal sur, consola con cabeza de animal

### Interior 
A igrexa é unha estrutura dunha soa nave dividida en cinco tramos. A nave está cuberta por un teito de madeira, mentres que o presbiterio ten unha bóveda de pedra sostida por arcos transversais.

A igrexa contén unha pía bautismal de pedra ricamente decorada.

## Galería de imaxes

Iglesia_románica_de_Diomondi_S.XII_-_panoramio.jpg|Igrexa parroquial de San Paio

Diomondi_San_Pelayo_422.JPG|Fiestra
Iglesia_de_San_Paio_de_Diomondi_(5430757955).jpg|Vista interior

Iglesia_de_San_Paio_de_Diomondi_(5430756987).jpg|Pía bautismal

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Cobreros, Jaime (2004). *Las rutas del romanico en España.* Banda. I, Madrid: Guía Total. ISBN 84-9776-010-7, p.&nbsp;323–324.

### Ligazóns externas 
* *Mosteiro de San Paio de Diomondi.* Mosteiros de Galicia (castelán)
Poliprenol

Os **poliprenois** son alcohois isoprenoides de cadea longa naturais coa fórmula xeral H-(C5H8)n-OH, onde n é o número de unidades de isopreno. Un prenol con máis de 4 unidades de isopreno é un poliprenol. Os poliprenois exercen unha importante función, actuando como biorreguladores naturais e atópanse en pequenas cantidades en varios tecidos das plantas. Os dolicois, que se encontran en todos os seres vivos, incluíndo os humanos, son os seus derivados 2,3-dihidro.

## Fontes 
As árbores vivas conteñen poliprenois. As follas aciculares das coníferas son unha das fontes máis ricas de poliprenois.  Tamén están presentes nos cogomelos shiitake en cantidades traza.

## Funcións 
Os poliprenois son biorreguladores naturais de baixo peso molecular (fisioloxicamente activos), que xogan un papel modulador significativo nos procesos celulares biosintéticos en plantas.

A actividade metabólica dos poliprenois ten lugar no fígado, onde son metabolizados a dolicois.

Un papel análogo ao dos poliprenois nas plantas, fano os dolicois en todos os seres vivos, incluíndo os humanos. Ambos son moi similares en composición química. Os dolicois son derivados dos poliprenois cunha unidade de isopreno saturada. Por medio dos dolicois ocorre o ciclo do dolicol fosfato, o cal é moi importante na biosíntese de glicoproteínas. Os dolicois teñen un importante papel no mantemento da correcta composición de lípidos nas membranas celulares. Unha diminución do nivel de dolicois foi ligado cun maior nivel de peroxidación de lípidos.

## Posibles aplicacións médicas 
O interese nos poliprenois e dolicois está asociado co seu amplo rango de actividades bolóxicas demostradas e a sús toxicidade extremadamente baixa.

Os poliprenois poderían aplicarse na reparación celular e da espermatoxénese, e teñen actividades antistrés, adaptoxénicas, antiulceroxénicas e de curación de feridas. Os dolicois teñen actividade antioxidante e protexen as membranas celulares da peroxidación. Experimentos feitos en ratos demostraron que os poliprenois teñen actividade antiviral, especialmente contra os virus da gripe. O nivel de dolicol nas células de tumores hepáticos está reducido comparado co das células hepáticas sas.

## Notas
Let's Play Two

'''''Let's Play Two*** é un álbum en directo e un filme de concerto da banda estadounidense de rock alternativo Pearl Jam. O álbum foi lanzado o 29 de setembro de 2017, e a película publicouse o 17 de novembro dese mesmo ano. As imaxes e as cancións foron gravadas nos concertos da banda os días 20 e 22 de agosto de 2016 no Wrigley Field de Chicago durante a súa xira de 2016.

## Listaxe de cancións 
**Son**

**Video*'
# "Low Light"
# "Better Man"
# "Elderly Woman Behind the Counter in a Small Town"
# "Last Exit"
# "Lightning Bolt"
# "Black, Red, Yellow"
# "Black
# "Corduroy"
# "Given to Fly"
# "Jeremy"
# "Inside Job"
# "Go
# "Crazy Mary"
# "Release"
# "Alive"
# "All the Way"
# "I've Got a Feeling"

**Temas extra**
# "Black"
# "Mind Your Manners"
# "Masters of War"
# "Rearviewmirror"
# "Immortality"
# "Lukin'" (tema oculto)

## Notas
Integración vertical

[miniatura|[Diagrama que mostra a integración vertical en contraste coa integración horizontal]]

O termo **integración vertical** en microeconomía e xestión describe unha forma de organización empresarial e de control de xestión na que distintas etapas sucesivas da cadea de subministración están reunidas baixo un propietario ou control común. 

Normalmente, cada membro da cadea de subministración produce un produto ou servizo diferente para un mercado específico, e os produtos combínanse para satisfacer unha necesidade común. Contrasta coa integración horizontal.

A integración vertical é un método que pode empregarse para evitar ou reducir problemas como o do *hold-up,* de dependencia contractual entre empresas situadas en distintas fases da produción ou distribución. Un monopolio producido mediante a integración vertical chámase ás veces monopolio vertical.

O magnate Andrew Carnegie foi un dos empresarios máis citados como pioneiro da integración vertical na industria moderna, especialmente no sector do aceiro.

## Exemplo 
Apple Inc. é un exemplo contemporáneo de integración vertical parcial, con moitos elementos do ecosistema do iPhone e do iPad, nos que controla o deseño dos procesadores, o *hardware* e o *software*. Porén, a fabricación material dos dispositivos adoita ser externalizada a empresas como Hon Hai Foxconn ou Asus Pegatron que os producen segundo as súas especificacións.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Martin K. Perry. "Vertical Integration: Determinants and Effects". Chapter 4 in: Handbook of Industrial Organization. North Holland, 1988.
* Joseph R. Conlin. "The American Past: A Survey of American History". Chapter 27 page 457 under "VERTICAL INTEGRATION". Thompson Wadsworth. Belmont, CA, 2007.
MTV Unplugged (álbum de Pearl Jam)

***MTV Unplugged*** é un álbum en directo da banda de rock estadounidense Pearl Jam. Gravado orixinalmente o 16 de marzo de 1992 para a serie de televisión da MTV *MTV Unplugged*, foi lanzado ao público o 23 de outubro de 2020. Inicialmente cun lanzamento limitado en novembro de 2019 como parte do Record Store Day nun vinilo de edición limitada, é a primeira vez que a actuación da banda no *MTV Unplugged* se lanza tanto en vinilo como en CD.

A duración real do concerto completo é duns 50:43. Pearl Jam tamén interpretou "Rockin' in the Free World", que non está incluída no vídeo, CD nin vinilo. A orde das cancións tamén é incorrecta na versión editada. As dúas últimas cancións, "Even Flow" e "Porch", están invertidas e despois "Rockin' in the Free World" foi a última canción interpretada.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Give Way

***Give Way*** é un álbum en directo da banda de rock estadounidense Pearl Jam, publicado o 22 de abril de 2023 a través da división Legacy Recordings de Epic Records como parte do Record Store Day de 2023. Foi gravado o 5 de marzo de 1998 no Melbourne Park de Melbourne, Australia, como parte da xira *Yield Tour* da banda. O álbum estaba pensado orixinalmente para ser lanzado como unha promoción gratuíta coa compra do documental *Single Video Theory* en 1998, pero debido a que o selo e a banda non autorizaron a promoción, Epic Records destruiu 50.000 copias o día antes do lanzamento. O álbum é unha versión editada das 25 cancións do concerto, emitidas orixinalmente por radio e Internet pola emisora ​​de radio australiana Triple J. É o único álbum oficial en directo de Pearl Jam que contén batería de Jack Irons da súa época na banda.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Vote for Change? 2004

***Vote for Change? 2004*** é un documental estadounidense de 2008 producido e dirixido por Rick Charnoski e Coan Nichols. Segue á banda estadounidense de rock alternativo Pearl Jam na xira *Vote for Change* de 2004.

## Argumento 
A película segue a Pearl Jam na xira *Vote for Change* de 2004, unha xira de concertos de música popular estadounidense con motivacións políticas que tivo lugar en outubro de 2004. As imaxes da actuación en directo de Pearl Jam están intercaladas con entrevistas cos membros da banda, os seus fans e a xente da rúa sobre o voto e a política. A película abrangue dende xusto antes do comezo da xira ata o día das eleccións de 2004.

## Produción 
En abril de 2004, os cineastas independentes Rick Charnoski e Coan Nichols coñeceron ao baixista de Pearl Jam, Jeff Ament.

Os cineastas comezaron a rodaxe en outubro de 2004 en Seattle, Washington, nas sesións de ensaio de Pearl Jam. Viaxaron coa banda por Reading, Pensilvania, Toledo, Ohio, Grand Rapids, Míchigan, San Luis, Missouri, Asheville, Carolina do Norte e Kissimmee, Florida. A película rodouse integramente en Super-8. A banda sonora foi gravada e mesturada polo enxeñeiro de son de Pearl Jam, Brett Eliason.

## Notas
Jesús Fernández

O nome **Jesús Fernández** pode referirse a:
* **Jesús Fernández Suárez** (c. 1854-1930), avogado e xornalista galego.
* **Jesús Fernández Medina** (1878-1916), xornalista galego.
* **Jesús Fernández Taboada** (s. XIX - s. XX), político galego, alcalde de Chantada entre 1924 e 1927.
* **Jesús Fernández Rodríguez da Bouza** (c. 1915 - 2000), político galego, alcalde de Chantada entre 1977 e 1979.
* **Jesús Fernández Santos** (1926-1988), escritor e cineasta español.
* **Jesús Fernández González** (nado en 1955), crego católico español, bispo de Córdoba desde 2025. 
* **Jesús Fernández López** (nado en 1957), máis coñecido como **Suso Fernández**, baloncestista galego.
* **Jesús Fernández Alonso** (nado en 2000), futbolista asturiano.

A variante galega **Xesús Fernández** pode referirse a:
* **Xesús Fernández González** (1870-1928), escritor e xornalista galego.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
Asociación Cultural-Ecolóxica Ridimoas

A **Asociación Cultural-Ecolóxica Ridimoas** é unha asociación ecoloxista galega fundada en 1989 e centrada na conservación da natureza a través da custodia do territorio. Esta asociación protexe e conserva o bosque Ridimoas no concello de Beade, na comarca do Ribeiro.

Esta actividade recibiu o terceiro posto na fase nacional do "Premio Holanda" polo labor conservacionista dos alumnos no ano 1978, e, posteriormente en 1988, logrou o premio nacional "Ano Europeo de Medio Ambiente". Con este premio, dotado con 500.000 pesetas, decidiuse crear a Asociación Cultural-Ecolóxica Ridimoas, xa no ano 1989, co obxectivo de mercar terras do bosque de Beade e dos concellos lindeiros para a súa recuperación e conservación. Dende esa data a asociación vén mercando aproximadamente unha hectárea por ano, protexéndoas coa figura de refuxio de fauna para impedir que se realicen actividades cinexéticas neste bosque.

Despois de moitos anos, a asociación Ridimoas, conseguiu inaugurar a súa colección museística no ano 2025, grazas á cesión dun local por parte do concello de Beade.

## O bosque de Ridimoas
Os bosques do concello de Beade foron afectados pola gran vaga de incendios forestais de 1975. 

Despois de levar 50 anos sen arder, o bosque volveu a incendiarse no ano 2025 na vaga de incendios forestais ocurridos nese ano.

## Recoñecementos
* Premio nacional Ano Europeo do Medio Ambiente, patrocinado pola compañía de seguros Plus Ultra no ano 1988.
* Primeiro premio Nacional Félix Rodríguez de la Fuente da compañía de seguros Plus Ultra no ano 2001.
* Premio Verdegaia á mellor actuación ambiental na provincia de Ourense no ano 2006.
* Premio da Fundación Insua dos Poetas na categoría de Medio Ambiente no ano 2013.

## Publicacións
* *Areal de San Cristovo e Ribeiras do Avia.*. Pablo Oitabén, edita Asociación Cultural-Ecolóxica Ridimoas, Beade, 1993.
* *Pepiño o Arrieiro*, Pablo Oitabén, edita Asociación Cultural-Ecóloxica Ridimoas, Beade, 2015.
* *Bosque Ridimoas, Visita guiada.*, Pablo Oitabén, edita Asociación Cultural-Ecóloxica Ridimoas, Beade, 2018.

[miniatura|esquerda|Vista de parte do bosque Ridimoas coa [Pena Corneira no horizonte.]]

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Ridimoas
Corynebacterium minutissimum

***Corynebacterium minutissimum*** é unha especie de *Corynebacterium* asociada co eritrasma, un tipo de erupción cutánea. Pode distinguirse de erupcións similares iluminando a área cunha lámpada de Wood; *C. minutissimum* produce porfirinas que fluorescen con cor vermella coral.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Cepa tipo de *Corynebacterium minutissimum* en Bac*Dive* -  the Bacterial Diversity Metadatabase
Immagine in Cornice

***Immagine in Cornice*** (imaxe nun marco en italiano) é un filme de concertos en directo que documenta a xira de cinco concertos por Italia en 2006 da banda estadounidense de rock alternativo Pearl Jam. Foi estreado o 25 de setembro de 2007.

A película foi dirixida polo recoñecido fotógrafo Danny Clinch. e inclúe imaxes dos bastidores, así como actuacións dos concertos da banda en Boloña, Verona, Milán, Turín e Pistoia. Foi rodada en varios formatos, dende o Super-8 ata a alta definición. *Immagine in Cornice* foi certificada como disco de ouro pola RIAA.

## Listaxe de cancións 
* Os créditos finais corresponden a "Love Boat Captain", gravada o 16/9/06 no Arena di Verona, Verona, Italia.

## Notas