Liñas de Nazca

As **liñas de Nazca**, como son máis coñecidas, atópanse nas Pampas de Jumana, no deserto de Nazca, entre as poboacións de Nazca e Palpa no Perú. Foron trazadas pola cultura Nazca. Están compostas por varios centos de figuras que abranguen deseños tan sinxelos como liñas ata complexas figuras zoomorfas, fitomorfas e xeométricas que aparecen debuxadas na superficie.

O abraiante é que estas liñas soamente poden ser observadas na súa integridade dende o ar, ao sobrevoar o deserto, o cal espertou grandes cuestións sobre as intencións e habilidades dos seus construtores.

## Antigüidade 
Considérase que estes xeróglifos foron realizados polos poboadores da cultura Nazca que habitaron esta rexión, entre o 200&nbsp;a.&nbsp;C. e o 700. Debido á superposición de motivos, crese probable que se realizaron en dúas etapas, primeiro as figuras, e logo as liñas. Con todo, debido ás características do chan é moi difícil poder datar con certa seguridade o período no que foron construídas, especialmente polas dificultades para aplicar o sistema de datación por Carbono 14, que non deu resultados concluíntes. Deste xeito, os científicos deberon valerse doutros métodos, como a comparación das figuras dos xeoglifos cos motivos atopados na olería da cultura Nazca.

## Patrimonio da Humanidade 
Dende 1994 a Comité da UNESCO inscribiu as liñas e xeoglifos de Nazca e de Pampas de Jumana como Patrimonio da Humanidade.

## Clima 
As pampas de Jumana atópanse a unha altura de 330 msnm e manteñen unha temperatura media anual de 25 graos centígrados nunha das zonas máis secas do planeta, o que axuda a conservar os debuxos. O aire quente actúa como un "colchón" que impide que as liñas se borren porque obriga o vento a mudar a súa dirección.

## Primeiras culturas 
Os seus primeiros habitantes moraron na zona hai 10.000 anos. Alí se desenvolveron moito despois diversas culturas como a de Paracas, de Nazca e Tiahuanaco costeño.

## Orixe das liñas de Nazca 
miniatura|300px|esquerda|Imaxe satelital das liñas de Nazca
A primeira referencia a devanditas figuras pertence ao conquistador Cieza de León en 1547.

Toribio Mejia Xesspe redescubre as Liñas para o mundo científico a principios do século XX. Mejía Xesspe conxecturaba que se trataba de "Seques" ou camiños sagrados. Prosegue as súas investigacións Paul Kosok, quen as considera Centros de Culto e Cerimonia.

A matemática María Reiche influíu en Paul Kosok aventurando a hipótese de que ditos debuxos tiñan un significado astronómico.

O primeiro estudo de campo serio sobre estes debuxos débese, tras cinco tempadas de traballo de campo, ao equipo de Reindel e Isla. Devanditos arqueólogos documentaron e escavaron máis de 650 xacementos e conseguiron trazar a historia da cultura que xerou estes debuxos, ademais de darlles un sentido.

O aprovisionamento de auga xogou un importante papel na rexión. As escavacións sacaron á luz pequenas cavidades nos xeoglifos nas que se atoparon ofrendas relixiosas de produtos agrícolas e animais, sobre todo mariños. Os debuxos formaban unha paisaxe ritual cuxo fin debeu ser propiciar a invocación da auga. Ademais atopáronse paus, cordas e bosquexos de figuras. Destes elementos tan sinxelos servíronse os antigos poboadores de Nazca para trazar os debuxos. Cómpre lembrar que é unha das zonas máis secas do mundo o que favorece a conservación dos debuxos.

Vistas de preto, estas liñas convértense en sinxelos sucos no chan. As características xeolóxicas da pampa propician que non sexa necesario moito máis para obter un resultado visible. A superficie está composta por unha capa de pedras dunha cor avermellada escura causada pola oxidación, que cobre outra dunha cor amarelento claro. Os nazcas limitáronse a retirar as pedras superiores seguindo un trazado que previamente sinalaran con paus, unidas por cordas, a partir dun modelo a escala menor e unhas doses de xeometría. As pedras eliminadas eran amoreadas en pequenos túmulos que aínda se conservan. O método de traballo foi completamente reconstruído a partir das probas recollidas polas expedicións arqueolóxicas.

## Extensión 
Entre Palpa e Nazca, na pampa de Socos, atópanse as liñas trazadas no chan, cuxa anchura oscila entre os 4 dm e 21 dm. É unha terra entre negruzca e avermellada que se torna violácea á noitiña. Un semicírculo de cerros ao lonxe conforma un xigantesco anfiteatro natural aberto cara ao poñente.

Nesta rexión, miles de liñas espállanse por 520&nbsp;km², e algunhas ata se prolongan ata unha área de 800&nbsp;km².

As lonxitudes das liñas son variables, chegando a medir algunhas ata 275 m de longo.

## Figuras 
miniatura|400px|Figura de araña|esquerda

Son numerosas as figuras que se atopan en Nazca, particularmente na Pampa de San José: figuras xeométricas, meandros, representacións animais, vexetais e humanas, labirintos, e outros debuxos xeométricos.

O máis representativo son os debuxos de animais: aves de entre 259 e 275 metros de longo (colibrís xigantes, cóndores, garzas, a grúas, pelicanos, gaivotas, papagaios entre outras), un mono, unha araña, un caracol, unha lagarta pequena, unha *balea asasina* de 27 metros, un can con patas e cola longas, dúas llamas etc. Na categoría de réptiles, un lagarto, que foi curtado ao construírse a estrada Panamericana Sur, unha iguana e unha serpe. Moitos dos debuxos atópanse mesturados con liñas e espirais.

Case todos os debuxos foron feitos na superficie chá; só hai uns poucos nas ladeiras dos outeiros. Case todas as figuras que se sitúan nas ladeiras representan homes. Algúns están coroados por tres ou catro liñas verticais que quizais representen as plumas dun toucado cerimonial (algunhas momias peruanas levaban toucados de ouro e plumas).

As figuras das ladeiras aparecen menos definidas cás do deserto quizais porque as penas que rodaron pola ladeira borraron os detalles.

Máis de trinta son os xeoglifos ata hoxe atopados nas Pampas de Nazca. Os debuxos son menores en cantidade comparados cos deseños xeométricos que consisten en centos e centos de liñas, triángulos e cuadrángulos que ocupan grandes extensións de terreo. A súa técnica de construción foi coidadosa mediante a que os topógrafos do pasado levaron as liñas a cerros e cavorcos sen desviarse da súa dirección orixinal. 

A profundidade das liñas nunca excede 30&nbsp;cm e algunhas son sinxelas rabuñaduras na superficie, mais poden ser recoñecidas cando o sol está baixo e o relevo se acentúa.miniatura|300px|dereita|Figura antropomorfa (que algúns identifican cun suposto astronauta)

### Xeoglifos da Pampa de San José 
Os antigos poboadores da cultura Naza legaron un monumento de gran transcendencia para o mundo, consiste no calendario das Pampas San José, formado por miles de liñas, prazas, debuxos xigantes de animais plantas, deseños, xeométricos, seres humanos, e outeiros.

Non existe unha tese comprobada sobre a orixe e o desempeño destas, algunha hipótese sinala que son representacións físicas do zodíaco dos antigos nascas (500) outra, que poden ser tótems dos seus clans ou astroporto, tamén se di que é un observatorio astronómico asociable cos movementos dos astros. Este conxunto de xigantescos deseños, cobre unha extensión de 500 m² . Para poder apreciar en toda a súa magnitude as famosas liñas, con figuras de: colibrí, mono, araña, chaucato etc. débese facer dende o aire nos voos que realizan as empresas de transporte aéreo, tamén existe un miradoiro no "km 419".

## Trazado 
Tecnicamente as liñas de Nazca son perfectas. As rectas agochan unha perfección cunhas pequenas desviacións ao longo de quilómetros. Os debuxos están ben proporcionados, sobre todo se se pensa nas súas dimensións. Estas liñas tamén son testemuño dun gran coñecemento xeométrico dos antigos habitantes desta zona.

## Apreciables só desde o aire 
Dende terra, estes deseños pasan desapercibidos. 
Estas liñas soamente poden ser observadas dende o aire, ao sobrevoar o deserto a polo menos douscentos metros de altura. Isto amosa un gran coñecemento xeométrico dos antigos habitantes deste lugar.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Nazca Designs and Lines at Discover Peru