La Fortaleza

**La Fortaleza** (literalmente, "A Fortaleza") é a residencia oficial do gobernador de Porto Rico. Construída entre 1533 e 1540 para defender o porto de San Xoán. A estrutura tamén se coñece como **Palacio de Santa Catalina**  (Palacio de Santa Catalina). É a mansión executiva máis antiga en uso continuo no Novo Mundo Catalogada pola UNESCO en 1983 como parte do "Sitio Histórico Nacional de La Fortaleza e San Xoán".

Durante a reconstrución de 1640, a capela de Santa Catalina, que orixinalmente estaba fóra dos muros, integrouse nos muros da estrutura, dando como resultado o nome alternativo de Castelo de Santa Catalina.

## Estrutura
left|thumb|vista traseira do porto de La Fortaleza San Xoán

A Fortaleza é a primeira fortificación defensiva construída para a cidade de San Xoán e a primeira dunha serie de estruturas militares construídas para protexer a cidade que incluían o Forte San Felipe del Morro e o Forte San Cristóbal. A construción autorizouna Carlos V, Sacro Emperador Romano-Xermánico como defensa contra os ataques dos Caribes da illa e das potencias europeas da época.

Inicialmente, a estrutura consistía en catro muros que encerraban un patio interior cunha torre circular coñecida como *Torre da Homenaxe*. Desde o alto da torre, seguindo a tradición militar, o gobernador prestaba xuramento de fidelidade nos momentos críticos aos reis e raíñas de España. Máis tarde, construíuse unha segunda torre chamada *Torre Sur*.

O complexo consta actualmente dalgúns edificios anexos con salas oficiais no segundo andar e cuartos privados no terceiro. A casa ten vistas ás altas murallas que dan fronte á Baía de San Xoán, e no perímetro norte hai xardíns protexidos e unha piscina.

## Historia
left|thumb|300px|A Fortaleza en 1899

A partir de 1529, o Gobernador La Gama solicitou ao emperador a necesidade de construír fortificacións defensivas "porque a condición de indefensión da illa fixo que a xente emigrara". A construción comezou en 1533, utilizando pedra, e rematouse en 1540. Porén o forte non tiña canóns, e Gonzalo Fernández de Oviedo y Valdés comentou, "se fora construído por cegos non podería estar situado nun lugar peor situado". A estrutura serviu como residencia do gobernador desde 1544.

thumb|La Fortaleza nun selo dos Estados Unidos de 1937
Desde o século XVI, La Fortaleza é a residencia do gobernador de Porto Rico, polo que é a mansión executiva máis antiga en uso continuo das Américas. O 27 de novembro de 1822, o seu status tradicional como mansión executiva oficializouse. A fortaleza sufriu unha gran reconstrución en 1846 para cambiar o seu aspecto militar cunha fachada palaciana.

A fortaleza foi capturada dúas veces polos invasores:

* 1598, George Clifford, terceiro conde de Cumberland, atacou San Xoán.
* En 1625, o xeneral Boudewijn Hendrick (Baldwin Enrico) dos Países Baixos invadiu a cidade e estableceuse na Fortaleza. Durante a retirada holandesa, a fortaleza e a cidade foron incendiadas.

En 1834, o coronel George Dawson Flinter describiu a fortaleza de Santa Catalina como unha capela, cortes, cisterna e unha á leste con espazosos apartamentos.

Segundo a tradición, en 1898, pouco antes de que os Estados Unidos invadesen Porto Rico durante a Guerra hispano-estadounidense, o último gobernador español da illa, Ricardo De Ortega, golpeou un reloxo de caixa longa na Fortaleza coa súa espada, parando o reloxo e marcando a hora na que España perdeu o control de Porto Rico.

O 30 de outubro de 1950 houbo un intento por parte duns cantos nacionalistas de entrar na Fortaleza no que se coñece como revolta nacionalista de San Xoán, coa intención de atacar o entón gobernador Luis Muñoz Marín. O tiroteo de 5 minutos saldouse coa morte de catro nacionalistas: Domingo Hiraldo Resto, Carlos Hiraldo Resto, Manuel Torres Medina e Raímundo Díaz Pacheco. Tres dos gardas do edificio, entre eles Lorenzo Ramos, resultaron feridos graves.

O 9 de outubro de 1960, La Fortaleza foi designada como Sitio Histórico Nacional dos Estados Unidos.

En 1983, La Fortaleza, xunto co Sitio Histórico Nacional de San Xoán, declarouse Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.
thumb|Na época contemporánea, a rúa La Fortaleza que conduce á mansión do gobernador adoita ver cun dosel de paraugas.

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Bibliografía
* Government of Puerto Rico. Executive Mansion: Santa Catalina's Palace. San Juan, Puerto Rico. 
* World Heritage Committee. Report of 7th Session, Florence 1983. París:  ''UNESCO's Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage''. Xaneiro 1984.

### Outros artigos
* Sitio Histórico Nacional de San Xoán
### Ligazóns externas
* Government of Puerto Rico - Executive Mansion: Santa Catalina's Palace 
* UNESCO - World Heritage Center: La Fortaleza Historic Site Information
* Visiting information