Alemán brasileiro

[dereita|miniatura|330x330px| Inscrición *Ich liebe Blumenau* diante da prefeitura de [Blumenau, que representa a influencia que a cultura e a lingua alemá tiveron na cidade.]]
As **variedades de orixe alemá faladas polos teuto-brasileiros** forman unha importante lingua minoritaria no Brasil. O "alemán brasileiro" está moi influenciado polo portugués e, en menor medida, por dialectos italianos, así como polas linguas indíxenas brasileiras. Os dialectos alemáns son particularmente fortes nas rexións do Sur e Sueste do Brasil. Segundo Ethnologue, cerca de 3 millóns de persoas no Brasil falan o *Riograndenser Hunsrückisch*, 1,5 millóns falan alemán estándar (probabelmente incluíndo *Pommersch* ou lingua pomerana) e 8 mil falan un baixo-alemán menonita chamado *Plautdietsch*.

Os falantes de alemán de Alemaña, Suíza e Austria forman un dos maiores grupos de inmigrantes despois dos falantes de portugués, italiano e xaponés. Estes inmigrantes tendían a conservar a súa lingua máis que os falantes de italiano, máis próximo ao portugués. En consecuencia, o alemán foi a segunda lingua máis común falada na casa no Brasil no censo de 1940. Non obstante, incluso en áreas que aínda están dominadas por falantes de alemán, a maioría son bilingües. Hoxe en día o alemán cultívase cada vez máis como patrimonio cultural e recentemente varios *municipios* fixérono cooficial xunto co portugués.

O *Riograndenser Hunsrückisch* é a variante máis significativa e ás veces úsase o termo para incluír todas as formas do alemán brasileiro. Está especialmente ben representado nos dous estados máis meridionais do país, Río Grande do Sur e Santa Catarina. Pero especialmente en Espírito Santo, hai importantes bolsas cuxo dialecto está baseado no *Pommersch* e algúns outros dialectos que se poden atopar localmente debido á inmigración do século XX.

## Hunsrikeano riograndense 
[miniatura| Mapa que mostra a dispersión das colonias alemás no [Rexión Sur do Brasil|sur do Brasil, en 1905.]]
O *Hunsrückisch* ou hunsriqueano riograndense, un dialecto do alto alemán, tamén referido como *Riograndenser Hunsrückisch* (ou *Hunsrik*) despois do Estado máis meridional do país, Rio Grande do Sur. Pero tamén está fortemente representado en Santa Catarina, onde a variante local se refire como *Katharinensisch*, e no Paraná. Xuntos, estes tres estados forman a Rexión Sur do Brasil. A zona atraeu unha importante inmigración dos países de fala alemá.

A inmigración alemá a Rio Grande do Sul comezou en 1824. Os obreiros e colonos alemáns procedían de moitas rexións diferentes, como a Baixa Saxonia, Schleswig Holstein, Westfalia, Hunsrück e Pomerania, especialmente os Estados prusianos e varios reinos alemáns. Porén, un número importante procedía especialmente das rexións pobres de Hunsrück e o Palatinado, que predominaban o seu dialecto sobre os demais. Os dialectos alemáns comezaron a mesturarse, adoptando elementos das linguas faladas por outros inmigrantes, para formar variedades que diferían dun concello a outro, moitas veces de familia a familia, e que non tiñan relación coas liñas dialectais en Alemaña. Porén, na maioría dos lugares o dialecto *Hunsrück* demostrou ser dominante.

Inicialmente, os inmigrantes tiñan que organizar o seu propio sistema escolar, pero isto cambiaría. Debido á falta de exposición, de 1938 até 1961, nin sequera era ensinado o alemán nas escolas de educación superior. O alemán estándar quedou restrinxido a contextos formais como a igrexa, mentres que todas as interaccións diarias tiñan lugar en dialecto ou en portugués brasileiro, a partir do que tamén se tomaron as palabras necesarias para as innovacións. 

Os falantes *de hunsrückisch* adoitan ser bilingües co portugués, pero non necesariamente familiarizados co alemán estándar. A escola primaria de Santa Maria do Herval, un concello do Rio Grande do Sur, cunha poboación de preto de 6.000 habitantes, imparte clases de Hunsrückisch e utiliza unha nova ortografía máis próxima ás convencións portuguesas que ao alemán estándar. Porén, os lingüistas brasileiros critican este distanciamento e reclaman unha vinculación ortográfica máis estreita entre *o hunsrik* e o alemán estándar. 

### Estatuto de cooficialidade 
* Santa Catarina
** Antônio Carlos, lei municipal núm. 987, do 27 de xullo de 2010.
** Ipumirim, lei municipal núm. 1.868, do 17 de decembro de 2020.
** São João do Oeste, lei municipal núm. 1.685, do 12 de xullo de 2016.
* Rio Grande do Sul
** Santa Maria do Herval, segundo a Lei estatal n.o 14.061, do 23 de xullo de 2012.
** Barón, lei municipal núm. 2.451, do 14 de abril de 2021. 

## Pomerano 
miniatura| Municipios onde Pomerania é cooficial en Espírito Santo, Brasil.
O pomerano, un dialecto do baixo alemán, fálase en moitos lugares do sueste e sur do Brasil:

* Proxecto de Educación Escolar de Pomerania, fundado en 2004 por profesores e cinco concellos de Espírito Santo ( Santa Maria de Jetibá, Laranja da Terra, Vila Pavão, Domingos Martins, Pancas). Educación en pomerano.
* Pomerania falada en Rondonia desde 1970.
** Laranja da Terra
** Pancas
** Santa Maria de Jetibá
** Vila Pavão
* Santa Catarina
** Pomerode
* Rio Grande do Sur
** Canguçu
* Rondonia
** Espigão d'Oeste

## Outros dialectos alemáns no Brasil 
[dereita|miniatura|200x200px| Sinalización bilingüe para unha escola infantil, en portugués e alemán, en Entre Ríos, [Guarapuava.]]

* Katarinensisch, falado no Estado de Santa Catarina
* Plattdüütsch ou Vestfaliano ten condición de cooficial no concello de Westfalia (Río Grande do Sur)
* Alemán volgaparanaense, falado por alemáns do Volga no Paraná e Río Negro (Arxentina).
* Plautdietsch, falado polos menonitas alemán-brasileiros da antiga Unión Soviética (desde os anos 30).
* Dialecto austro-bávaro do Tirol e alemán alemán de Vorarlberg en Treze Tílias (desde 1933).
* Suabos do Danubio en Guarapuava (desde 1951).

O neerlandés, estreitamente relacionado co alemán, tamén é falado no Brasil por holandeses-brasileiros e algúns xudeus brasileiros.

### *Plattdüütsch* ou *Vestfaliano* 
O Plattduitsch é unha lingua cooficial co portugués no concello de Westfália (Río Grande do Sur). No concello tamén se coñece como vestfaliano ou *Sapado do Pau*. No Val de Taquari (Teutônia, Imigrante e Westfália), onde se asentaron os inmigrantes, hai un maior grao de mantemento lingüístico,  ademais, tamén no sueste de Santa Catarina e que inclúe as comunidades de Águas Mornas, São Bonifácio, São Martinho, Braço do Norte, São Ludgero, Santa Catarina , São de Lima e Santa Catarina rá . Ao principio, o dialecto non tiña moito contacto co río Grande do Sur hunsrikean, portugués e outras linguas. Westfalia considérase “relativamente libre de impurezas” pola súa colonización máis uniforme e o seu grao de illamento xeográfico e social que se prolongaría durante moitos anos, nalgúns lugares mesmo ata hai moi pouco tempo; factor determinante para este mantemento. Outro dato é que *o Westfalia* pertence ao grupo do baixo alemán, o que leva os falantes (que nunca se mesturaran con outros inmigrantes) a mostrar unha maior resistencia á influencia de dialectos franconios como o *hunsrückisch* e mesmo do alemán culto, “por ser as súas características fonolóxicas e o seu vocabulario bastante diferente do segundo”.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Linguas do Brasil
* Pobo alemán
* Pobo brasileiro
* Relacións internacionais
* Relacións entre o Brasil e Alemaña