Escansión

**Escansión** (do latín *scandĕre*) ou **sistema de escansión**, é o método ou práctica de determinar e (xeralmente) representar graficamente o patrón métrico dunha liña de verso. Na poesía clásica, estes patróns son cuantitativos en función das diferentes *lonxitudes* de cada sílaba. Na poesía de varias linguas baséanse nos diferentes niveis de *acentuación* que se colocan en cada sílaba. En ambos os casos, o medidor adoita ter un pé regular, proveniente da métrica grecolatina. Ao longo dos anos, establecéronse moitos sistemas para marcar a escansión dun poema. Como ferramenta para analizar o ritmo e a estrutura dun texto, pode ser útil en calquera contexto no que estes elementos sexan importantes.  

## Visión xeral 
Os sistemas de escansión, e os supostos (a miúdo tácitos ou mesmo subconscientes) que os subxacen, son tan numerosos e contraditorios que moitas veces é difícil saber se as diferenzas na escansión indican teorías métricas opostas, comprensións contraditorias do carácter lingüístico dunha liña, obxectivos prácticos diverxentes, ou se só constitúen un argumento trivial sobre quen ten "mellor oído" para o verso. Incluso hai un debate entre os estudosos sobre que sistemas foron herdados da poesía grega e romana.

Para comprender calquera forma de escansión, é necesario apreciar a diferenza entre metro e ritmo.

O **ritmo** da linguaxe é infinitamente variado; todos os aspectos da linguaxe contribúen a ela: sonoridade, ton, duración, pausa, sintaxe, elementos repetidos, lonxitude das frases, frecuencia das palabras polisílabas... Como observa CS Lewis, en particular para a lingua inglesa, "se a exploración dunha liña significase todos os feitos fonéticos, a escansión de dúas liñas do mesmo xeito".

A métrica é outra cousa. É unha ordenación da lingua mediante un subconxunto extremadamente limitado das súas características. En inglés (e en moitas linguas modernas) a lingua está ordenada por acentuación silábica. Todos os demais aspectos da linguaxe están presentes, de feito son vitais para o ritmo do verso; pero non están ordenados pola métrica.

Porén, a tensión de marcado non é o mesmo que o medidor de marcado. Unha liña perfectamente regular de pentámetro iámbico pode ter entre 2 e 9 tensións, pero aínda se sente que presenta 5 pulsos ou latexos. Isto pódese entender máis facilmente a través do principio de acentuación relativa: unha sílaba átona entre 2 sílabas aínda lixeiramente máis débiles pode percibirse como un latexo; e o contrario é certo para unha sílaba tónica entre 2 sílabas aínda lixeiramente máis fortes. Estes fenómenos chámanse "promoción" e "descenso". Así, unha sílaba, independentemente do seu nivel de acentuación, que se dá conta dun latexo é *íctica*; e unha sílaba, independentemente do seu nivel de acentuación, que non o faga é non *íctica*. **Ictus** refírese á posición dentro dunha liña que se experimenta como un latexo, ou á sílaba que a enche.

T.V.F. Brogan emite unha severa advertencia sobre as tentacións de escaneos demasiado detallados:Dado que o metro é un sistema de oposicións binarias no que as sílabas están marcadas ou non marcadas (longas ou curtas; tónicas ou átonas), un código binario é todo o necesario para transcribilo... É natural querer enriquecer a escansión con outro tipo de análises que capten máis a estrutura fonolóxica e sintáctica da liña... Pero todos estes esforzos superan o límite da análise métrica estrita, pasando ás descricións do ritmo lingüístico, e serven así para desenfocar ou disolver a distinción entre metro e ritmo. En rigor, a escansión marca as sílabas que son metricamente prominentes, é dicir, ictus e nonictus, non canto. As escansións que teñen en conta máis niveis de grao métrico que dous, ou a entoación ou o tempo das sílabas son todas culpables de sobreespecificación. Os prosodistas poucas veces indican explicitamente o que están marcando nas súas escansións. Por motivos de claridade, as exploracións que marcan só *ictus* e *nonictus* chamaranse "escansións métricas", e as que marcan estrés ou outras características lingüísticas denominaranse "escansións rítmicas".

## Elementos 
Como mínimo, a exploración gráfica require só dous símbolos, designando sílabas ícticas e non ícticas. Estes símbolos adoitan colocarse sobre a primeira vogal de cada sílaba. Algúns prosodistas indican só sílabas ícticas (ou, na escansión rítmica, só tónicas), pero isto non é ideal xa que o número, posición e carácter das sílabas non ícticas tamén son metricamente significativos.

Ademais, moitos prosodistas dividen unha liña en pés —as unidades mínimas repetidas— utilizando o símbolo de tubo (|). Cando os pés se designan así, as palabras que abranguen os pés divídense sen guións e normalmente omítese calquera signo de puntuación que se produza nun descanso.
 
Non todos os prosodistas coinciden en que a exploración dos pés é útil. Por exemplo, nas medidas trisílabas (anapésicos, anfibraquicos, dactílicos) adoita ser bastante arbitrario onde se dividen os pés, e o feito salientable parece ser o número de sílabas non ícticas —neste caso dúas— entre cada ictus, en lugar de se o patrón repetido se imaxina como **××/**, **×/×** ou **/××** . A análise do pé tende a implicar que hai unha relación especial entre as sílabas dentro dos pés que non se aplica entre os pés, pero isto é dubidoso. Ademais, o pentámetro iámbico (a pesar do seu nome) pode describirse mellor como unha serie de 10 posicións que de 5 pés, especialmente porque a secuencia **××//** pode interpretarse como o intercambio de posicións ícticas e non ícticas *entre os pés*, o que suxire que se os pés constitúen algún tipo de límite, é poroso.

 

## Escansión rítmico-métrica 
A escansión métrica identifica o patrón de sílabas átonas e tónicas nun poema, segundo as regras da métrica (métrica poética), pero non captura todas as variacións rítmicas naturais da fala.

A escansión rítmica tenta reproducir con máis fidelidade o ritmo real da fala, incluíndo matices como a duración e a entoación das sílabas. No entanto, esta técnica pode ser vista como subxectiva e desordenada. 

A notación de catro niveis combina ambas as técnicas, marcando catro graos de tensión nas sílabas, en lugar dos dous usados na escansión métrica.

## Aplicacións 
A escansión é unha ferramenta que se utiliza principalmente no estudo da poesía para analizar a estrutura métrica dun poema. Porén, tamén pode ser empregada noutros contextos. Algunhas das súas aplicacións inclúen:

### Estudo de linguas clásicas 
Na aprendizaxe e no estudo das linguas clásicas, como o latín e o grego antigo, a escansión é utilizada para entender a estrutura dos versos en textos poéticos. Tamén se usa para analizar a prosodia ou entoación, o ritmo e a acentuación na pronuncia dunha lingua.

### Música 
Na música, especialmente na composición de cancións, a escansión pode ser utilizada para que a letra encaixe co ritmo da música.

### Teatro 
No teatro, especialmente nas obras en verso (por exemplo as de Shakespeare), a escansión pode axudar aos actores a entender e a interpretar correctamente o ritmo do texto.

### Lingüística e Fonética 
A escansión tamén se usa na lingüística e na fonética para analizar a estrutura rítmica das linguas. Esta análise pode axudar a entender como os falantes nativos dunha lingua usan o ritmo e a entoación na súa fala diaria. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Maxwell, Ian. *Scansion Scanned*. Australia: English Teachers' Group, 1967.
* Sinclair, Vanessa. *Scansion in Psychoanalysis and Art: The Cut in Creation*. Reino Unido: Taylor & Francis, 2020.
* Halper, B. *The Scansion of Mediaeval Hebrew Poetry*. Estados Unidos: Dropsie College for Hebrew and Cognate Learning, 1913.

*Maxwell, Ian. *Scansion Scanned*. Australia: English Teachers' Group, 1967.
* Sinclair, Vanessa. *Scansion in Psychoanalysis and Art: The Cut in Creation*. Reino Unido: Taylor & Francis, 2020.
* Halper, B. *The Scansion of Mediaeval Hebrew Poetry*. Estados Unidos: Dropsie College for Hebrew and Cognate Learning, 1913.

### Ligazóns externas 
* Robert Frost. "Mowing: An Inquiry into Prosodic Structure", en JSTOR