Real Sociedade de Ciencias e Humanidades de Holanda

A **Real Sociedade de Ciencias e Humanidades de Holanda** (en neerlandés: *Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen* –KHMW–) é unha sociedade científica dos Países Baixos fundada en 1752 na cidade de Haarlem, que ten como obxectivo a promoción da ciencia e o fomento das relacións entre esta e a sociedade.  

O rei Gillerme Alexandre é o seu presidente honorífico (*protector*). 

Desde 1841, a súa sede é un edificio coñecido como Hodshon Huis, que ten a consideración de *Rijksmonument*. 

## Historia 
[300px|esquerda|Homenaxe da **KHMW** a un dos seus membros en [1925, con asistentes como Marie Curie e Albert Einstein]]
A entidade instituíuse o 21 de maio de 1752, inicialmente co nome de *Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen* ("Sociedade Holandesa de Ciencias"), o que lle confire a honra de ser a sociedade científica máis antiga dos Países baixos. Tratábase dun club de sete cabaleiros que se reunía na Casa do Concello de Haarlem para discutiren acerca de temas científicos e promoveren o estudo das artes e das ciencias. Entre os seus fundadores pódese salientar o daquela alcalde de Haarlem, Arent de Raet, que foi o seu primeiro presidente, e o pastor luterano Van der Aa, primeiro secretario.  

A sociedade recibiu o seu recoñecemento en 1761, logo de que a Universidade de Leiden estipulase que a non puidese organizar conferencias en Haarlem e que as súas publicacións só puidesen aparecer en neerlandés, co fin de evitar que competisen coas da propia universidade de Leiden. 

En 1777 creouse dentro da sociedade a coñecida como Sección Económica (*Oeconomische Tak*), co obxectivo de promover a economía. Debido ao seu éxito, esta filial independizouse en 1797, e adquiriu a denominación de Sociedade Neerlandesa Para a Industria e o Comercio (*Nederlandse Maatschappij voor Nijverheid en Handel*). 

En 2002, con motivo do 250 aniversario da entidade, concedéuselle o título de "Real" (*Koninklijke* ), que se incorporou á súa denominación oficial. 

O arquivo da sociedade consérvase no *Noord-Hollands Archief*, en Haarlem. 
## Difusión científica 
Durante os primeiros anos da súa existencia, a sociedade publicou unha serie de revistas científicas, como *Verhandelingen van de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen* ("Traballos da Hollandsche...") e *Natuurkundige Veractions* ("Traballos Físicos"), mais cando se xeneralizou unha gran variedade de revistas especializadas en holandés pasou á subvención dalgunhas publicacións, en lugar de ser a súa editora.  

Ocasionalmente, a KHMW publica algunhas monografías, como *Oeuvres complètes de Christiaan Huygens*. Desde 1946 publica tamén anualmente *Haarlemse Voordrachten* ("Lecturas de Haarlem"). 

Por outra banda, a sociedade organiza tres grandes conferencias anuais de orde científica, á parte doutras con carácter extraordinario, moitas das cales acaban sendo publicadas en opúsculos. Desde 2005, organiza ademais anualmente a conferencia Jan Brower, sobre temas interdisciplinares de orientación social. 

## Premios 
O recoñecemento da sociedade ampliouse especialmente grazas a algúns dos premios que outorga. Entre 1753 e 1917, organizou 1.206 concursos e certames acerca de moi diversas cuestións científicas, que finalmente foron abandonados en favor da subvención económica a proxectos científicos.  

En tempos máis recentes, recuperou a concesión dunha boa cantidade de premios, financiados por empresas colaboradoras, entre os que cabe destacar o Premio Langerhuizen, o Premio Brower Vertrouwens, o Premio Honorario Dr. Saal van Zwanenberg, o Premio Holandés de investigación en TIC e os Premios da Sociedade Holandesa á Xuventude con Talento (*Hollandsche Maatschappij Prijzen voor Jong Talent*), entre outros máis de vinte vixentes.

### Galegos premiados pola KHMW 
Na edición de 2019 dos Premios da Sociedade Holandesa á Xuventude con Talento resultou galardoada cun dos premios na modalidade de Física a matemática e enxeñeira física galega Marta Pita Vidal, quen, tras formarse na Universidade Politécnica de Cataluña e pasar polo Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts (MIT), en Boston, forma parte do equipo de investigación en física cuántica de Leo Kouwenhoven na Universidade de Tecnoloxía de Delft, nos Países Baixos. Pita Vidal fora recoñecida previamente nos Países Baixos co premio Hendrik Casimir na edición de 2018.

## A Hodshon Huis 
[miniatura|A casa Hodshon, en [Haarlem, sede da **KHMW**. ]]
A casa Hodshon, sede da sociedade, foi construída en 1794 polo arquitecto Abraham van der Hart para a súa primeira propietaria, Catharina Cornelia Hodshon (1768-1829), unha herdeira rica que rexentaba un establecemento de beneficencia na cidade de Haarlem. Logo da morte de Catharina, a casa pasou ás mans do banqueiro de Ámsterdam Adriaan van der Hoop e foi adquirida para a sociedade en 1841.​  

O edificio é propiedade da asociación Hendrick de Keyser, dedicada á preservación de casas con valor histórico ou arquitectónico nos Países Baixos.   

## Membros senlleiros e directores 

* Haig Balian (1954). Produtor de cinema.
* Robbert Dijkgraaf (1960). Físico teórico.
* Piet Hein Donner (1948). Xurista e político.
* Bas Heijne (1960). Escritor e tradutor.
* Allard Hulshoff (1734-1795). Predicador menonita.
* Ruud Koole (1953). Político e profesor.
*Martinus van Marum (1750-1837). Científico.
* Alexander Pechtold (1965). Político.
* Laurens Praalder (1711-1793). Matemático e cartógrafo.
* André Rouvoet (1962). Político.
* Paul Scheffer (1954). Político e profesor.
* Carel Stolker (1954). Xurista e profesor.
* Daniel Trembly MacDougal (1865-1958). Botánico.
*Christiaan van der Aaa (
* Inge van der Vlies (1948). Xurista e profesora.
* Hendrik van Wijn (1740-1831). Historiador e poeta.
* Pierre de Wit (1949). Botánico.
* Cornelis Zillesen (1735- 1826). Escritor.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bierens de Haan, J. A. (1941). *De geschiedenis van een verdwenen Haarlemsch museum van natuurlijke historie. Het Kabinet van Naturalien van de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen 1759–1866*. Haarlem. F. Bohn.
*Forbes, R. (1963). "De *geleerde genootschappen* in ons land". En *Natuur en Techniek.* Ano 31. Nº 11.
*Van de Ende, K. C.; Baron van der Feltz, G. W. (2001). *Hodshon Huis. Bewoningsgeschiedenis en restauratie*. Thoth. Haarlem. ISBN 978-9068682977

### Ligazóns externas 
*Sitio web da KHMW