Castelanismos morfosintácticos

Os **castelanismos morfosintácticos** no galego poden ser clasificados segundo a clase ou subclase de palabra á que afecten:

## Castelanismos no substantivo
#no xénero:**a legume* por *o legume*, **o análise* por *a análise*.
#no número:**ies* por *is*, **tabúes* por *tabús*

## Castelanismos no artigo
#emprego dos singulares **tódolo* e **tódala*.
#utilización da forma plena das preposición *por* e *con* no canto da crase: **por o camiño*, **con a axuda*
#alteracións no uso: antropónimos, posesivos,...
#emprego da forma masculina cos substantivos femininos: **o auga*
#non usar o artigo cando corresponde*: ás veces, de todas as formas*, *por todos os lados*

## Castelanismos no pronome persoal
#utilización da forma plena das preposicións *de* e *en* cos pronomes *el/es, ela/s*.
#emprego de *eu* no canto de *min*, sobre todo en función oblicua (*é máis alto ca *eu*, por *é máis alto ca min*)
#substitución sistemática de *si* polas formas analíticas e non reflexivas (*para el*, *con el*, *canda el*).
#uso do pronome **elo*.
#ausencia de *connosco, convosco*.
#desaparición dos valores de *el* (*el* pleonástico, reforzo interrogativo...).
#desuso de *nosoutros, vosoutros, nosoutras, vosoutras*.
#emprego da forma reflexiva co verbo afogar cando é unha acción fortuíta: **afogouse a consecuencia dunha cambra*.
#emprego da forma reflexiva do verbo marchar cando non indica unha longa ausencia: **marchouse pola mañá e volveu pola tarde*.
#uso do pronome reflexivo con verbo que porta o.d.: **laveime as mans.*
#uso pronominal de verbos que non o son: *rinse moito*
#confusión *te/che*.
#emprego de *lle, lles* no canto de *o, os.*
#aparición dun reflexivo de interese inexistente: **non me creo o que contas*, **non te merecías ese trato*.
#uso de verbos de movemento como reflexivos cando non admiten a forma reflexiva: **caeuse da bicicleta, *subinme, *baixouse*.
#*casar, beber, comer, morrer,* etc. non admiten nunca a forma reflexiva.
#ausencia do pronome de solidariedade.
#colocación falsa do pronome.

## Castelanismos no demostrativo
#non utilización das contraccións do demostrativo. En especial co indefinido *outro*.
#non utilización sistemática dos usos e valores especiais do demostrativo.
#**estos*, **esos*, **aquelos* por *estes*, *eses*, *aqueles*
#non emprego dos valores de *daquela*
#ausencia de secuencias feitas tradicionais: *con estas*, *nestas*...

## Castelanismos no posesivo
#non utilización do artigo cando é de regra: *este é o meu coche, o seu é esoutro*
#desaparición do posesivo distributivo cadanseu(s), cadansúa(s): *colleron cadansúa bicicleta*, *os partidos A e B conseguiron cadanseus cinco concelleiros*
#utilización do posesivo e non do pronome persoal átono correspondente: *reservou a nosa viaxe* por *reservounos a viaxe*.

## Castelanismos no indefinido
#Emprego de **calquer,* **calqueira,* **quenqueira*, **alguien*
#emprego de *algún/s, algunha/s* en oracións negativas (**non me causou problema algún).*
#O emprego de *unhos* ou *unhes* é unha forma correcta en galego, especialmente no bloque central. Fóra deses casos e deses usos patrimoniais, pode ser considerado castelanismo.

## Castelanismos no relativo e interrogativo
#emprego de **cuyo* ou **cuio* no canto de *cuxo*
#emprego de **quenes* (non ten plural)

## Castelanismos no verbo
#substitución de paradigmas de tempos verbais polos do castelán: *dea*/**de*, *deas*/**des*,...; *estea*/**esté,*...
#desaparición das alternancias do radical do tipo *durmo, dormes, dorme..., sirvo, serves, serve.*
#desaparición das alternancias do radical do tipo *bebo, bEbes, bEbe...* e *como, cOmes, cOme...*
#variacións na vogal temática: *bater, combater, debater, concorrer, discorrer, ocorrer, percorrer, recorrer, transcorrer, render, rexer, converter, xemer...*
#castelanismos no presente e no perfecto dos verbos en -ecer e -ucir: **conduxen, *obedezca.*
#castelanismo no presente dos verbos en -aer, -oer, -aír, -oír, -uír: **traigo, *intuio*
#alteración da 4ª persoa do perfecto dos verbos do segundo grupo: *comemos* / **comimos*
#castelanismos nos temas de perfecto dos verbos irregulares
#castelanismo nos verbos en -er (<eer), e -ir (<iir): **lees, *ríes.*
#alteracións na conxugación irregular: **cupo*, **estuvo*, **valdrei*, **vades*, **valga*
#uso da cuarta persoa do presente do indicativo de *vamos* (imperativo) per *imos*.
#uso da perífrase *ter + participio* como forma composta de antepresente
#uso da perífrase *haber + participio*, especialmente en pluscuamperfecto.
#utilización da perífrase *houbese + participio* máis alá das súas posibilidades.
#redución do riquísimo sistema do galego de perífrases verbais
#uso da preposición a en construcións perifrásticas do tipo *ir + infinitivo*.
#desuso do infinitivo conxugado, mesmo en casos en que é obrigatorio.
#alteracións da natureza funcional do verbo:
#Recoméndase o emprego de *recorrer* como verbo intransitivo, coa preposición *contra: *recorreu a sentenza*.
#Uso reflexivo dos verbos *rabuñar, calzar, cravar, lavar, afeitar*... cando van acompañados de o.d. : **fíxenme un pantalón na costureira*.
#Determinados verbos son empregados como transitivos cando, nun correcto galego, deberían empregarse como intransitivos: **cesaron o director*, **foron cesados*
#Informar é intransitivo cando significa ‘emitir un informe’ e está acompañado da preposición sobre: **informaron negativamente a petición.* O mesmo acontece con *dictaminar*.
#Algúns verbos só son reflexivos nalgunha das súas acepcións *(cerrar, coidar, correr, curar, endurecer, romper, saber*... : **a tenda cerrouse por falta de clientes*.
#Uso reflexivo de verbos que non o son en ningún caso: **morreuse o seu home*.

## Castelanismos no adverbio
#redución do número de adverbios. Utilización exclusiva dos que existen en español.
#emprego de **mentras,* **ahora.*

## Castelanismos na preposición
#segundo termo da comparación, con nomes de parentesco, e con nomes propios de persoa: **vin teu irmán no cine,* **matou ó gato.*
#igualación de *ata* e *deica* e de *sobre* e *encol de* 
#redución do sistema de preposicións. Empréganse exclusivamente as que se asemellan ó español ou teñen tradución directa e non outras como *canda, onda, perante, malia,...*
#aparición da preposición a na perífrase *a + infinitivo*
#aparición da preposición a indebidamente co o.d. en liñas xerais debe empregarse cando o o.d. é un pronome persoal tónico, o 
#emprego de **hasta,* **hastra,* **sin,* **según,...*

## Castelanismos nos nexos
#uso da realización *i* da conxunción *e* ante consoante, *o* ou *u*: **i despois*.
#uso erróneo de *como* e *coma* e de *ca*, *que*: *é tan alto* **como ti*. *Gasta máis* **ca gaña.*

## Castelanismos na interxección
#substitución das interxeccións polas castelás

## Véxase tamén