Piotr Stolypin

**Piotr Arkadievich Stolypin**, (en ruso: **Пётр Арка́дьевич Столы́пин**), nado o 14 de abril de 1862 en Dresde e finado o 5 de setembro de 1911 en Kíiv, foi un político do Imperio Ruso que exerceu como Secretario de Estado da súa maxestade imperial (1908), Conselleiro de Estado Real (1904), Camarista Maior (1906); gobernador de Hrodna (1902–1903) e de Saratov (1903–1906), ministro do Interior e presidente do Consello de Ministros do Imperio Ruso (1906–1911), así como membro do Consello de Estado do Imperio Ruso por nomeamento directo (1907–1911).

Na historia rusa de principios do século XX, Stolypin é coñecido principalmente como reformador e político, xogando un papel crucial na represión da revolución de 1905–1907: os Stolypine e os Gorchakov. A liñaxe dos Stolypin remóntase ao comezo do século XVI, mentres que a árbore xenealóxica dos Gorchakov chega ao inicio do século XIII. Non obstante, na familia Stolypin, a actitude cara ao seu famoso parente era reservada. Por exemplo, a filla de Piotr Arkádievich Stolypin, María, escribiu nas súas memorias:

Pola liña materna, Piotr era bisneto de Aleksandr Suvorov e neto de Aleksandr Gorchakov.

O pai de Piotr, o xeneral de artillería Arkadi Dmitrievich Stolypin, participou na Guerra de Crimea (1853–1856) e na Guerra Ruso-Turca (1877–1878) Ao rematar esta última, foi nomeado gobernador da Rumelia Oriental e do Sandjac de Adrianópolis; máis tarde, dirixiu o 9.º corpo de exército e o corpo de granadeiros. A partir de 1892, dirixiu a administración da corte en Moscova, e en 1897 foi nomeado camarista xefe da corte imperial. A nai de Piotr, Natalia Mijáilovna Gorchakova, naceu o 31 de maio de 1827 en Kíiv e faleceu o 21 de novembro de 1889 en San Petersburgo.

Piotr naceu o 14 de abril de 1862 en Dresde (Reino de Saxonia), como consta no rexistro da súa partida de nacemento, aínda que outras fontes indican datas diferentes, como o 17 de abril ou o 15 de abril. O seu lugar de nacemento foi Dresde, capital do Reino de Saxonia, onde a súa nai, Natalia Gorchakova, viaxara para visitar os seus parentes. Foi bautizado o 24 de maio na igrexa ortodoxa de Dresde.

### Infancia e mocidade 
Pasou a súa infancia inicialmente na herdade de Serednikovo, na Provincia de Moscova (actualmente no distrito de Solnechnogorsk, óblast de Moscova) ata 1869, e posteriormente na propiedade de Kalnaberžė, no actual Condado de Kaunas, en Lituania, entón pertencente á Provincia de Kovno. A familia tamén visitou ocasionalmente Suíza.

miniatura|dereita|200px|Piotr Stolypin como estudante do Instituto de Vilnius en 1876. miniatura|esquerda|200px|Vista da casa principal da herdade de Serednikovo, comezos do século XXI. miniatura|esquerda|200px|Stolypin coa súa esposa e a súa primeira filla, María, en Kalnaberžė (1888). miniatura|esquerda|200px|Herdade de Kalnaberžė onde Stolypin pasou parte da súa infancia. Foto de 2011.

Cando chegou o momento de escolarizar os fillos, o pai de Piotr, Arkadi Dmitrievich, adquiriu unha casa en Vilnius situada na rúa Sviato-Stepana (actual rúa Šv. Stepono). En 1874, con 12 anos, Piotr ingresou no segundo curso do Instituto de Vilna, onde permaneceu ata o sexto curso.

En setembro de 1879, o 9.º corpo de exército dirixido polo seu pai regresou de Bulgaria a Oriol, polo que Piotr e o seu irmán menor, Aleksandr Arkádievich Stolypin, foron transferidos á Escola secundaria masculina de Oriol. Piotr ingresou directamente no sétimo curso, e segundo o historiador B. Fiódorov, "destacaba entre os estudantes pola súa madurez e carácter reflexivo".

O 3 de xuño de 1881, con 19 anos, Stolypin rematou os estudos na escola secundaria de Oriol, obtendo o título de bacharel. Tras isto, mudouse a San Petersburgo, onde o 31 de agosto ingresou na sección de Ciencias Naturais (especialidade en agronomía) da Facultade de Física e Matemáticas da Universidade Imperial de San Petersburgo. Durante os seus estudos, un dos seus profesores foi o famoso científico ruso Dmitrii Ivánovich Mendeléiev, quen lle examinou en química e lle outorgou a cualificación de "excelente". O matrimonio foi moi feliz, e Piotr e Olga tiveron cinco fillas e un fillo. En 1885 naceu en San Petersburgo a súa filla maior, María (1885–1985). Segundo os recordos dos contemporáneos, non houbo escándalos nin infidelidades no fogar dos Stolypin.

Segundo diversas fontes, Stolypin iniciou a súa carreira no Ministerio de Bens do Estado, aínda que segundo o "Formulario de Servizo do Gobernador de Saratov", con data do 27 de outubro de 1884, foi admitido no Ministerio do Interior mentres aínda era estudante.

Segundo o mesmo documento, o 7 de outubro de 1885 o Consello da Universidade Imperial de San Petersburgo recoñeceuno como candidato do Departamento de Física e Matemáticas, o que lle permitía acceder a un rango máis alto na administración pública, equivalente a un grao académico e ao remate da súa educación universitaria.

Durante o último curso, Stolypin preparou unha tese sobre economía e estatística titulada *O tabaco (cultivo do tabaco no sur de Rusia)*. O formulario tamén indica que o 5 de febreiro de 1886, Stolypin foi trasladado, por solicitude propia, ao Departamento de Agricultura e Industria do Ministerio de Bens do Estado.

Durante o seu servizo en Kovno, Stolypin coñeceu de preto as necesidades locais e adquiriu unha valiosa experiencia administrativa, que posteriormente lle resultou fundamental na súa carreira política. A súa dedicación foi recoñecida con ascensos e condecoracións: en 1890 foi nomeado xuíz de paz honorario; en 1891 ascendido a asesor colexiado; en 1893 foi condecorado coa Orde de Santa Ana de 3.º grao; en 1895 ascendido a conselleiro de cámara; en 1896 recibiu o título de camarista da corte imperial; en 1899 ascendido a conselleiro colexiado; e en 1901 ascendido a conselleiro de estado. 

Durante o seu tempo en Kovno, naceron catro das súas fillas: Natalia (1889–1949), Elena (1893–1985), Olga (1895–1920) e Alexandra (1897–1987); e o seu único fillo, Arkadi (1903–1990). Tres días máis tarde, o 30 de maio de 1902, soubo que fora inesperadamente nomeado gobernador de Hrodna.

Establecido no cargo, Stolypin puxo en marcha reformas que incluíron o reasentamento de campesiños en khutors (granxas familiares), a eliminación da fragmentación de terras, a introdución de fertilizantes artificiais, ferramentas agrícolas melloradas, sistemas de rotación de cultivos, melloras do terreo, o desenvolvemento de cooperativas e a educación agrícola para os campesiños, fora líder da nobreza da provincia, e a súa filla María casara co príncipe Vladimir Alekséievich Shcherbatov, gobernador de Saratov na década de 1860. Preto do río Alai atopábase a aldea de Stolypino, onde estaba o "khutor experimental" de Arkadi Dmitrievich Stolypin, recoñecido polo seu avanzado sistema de xestión agrícola.

O nomeamento de Stolypin como gobernador de Saratov foi un ascenso na súa carreira e reflectía o recoñecemento dos seus logros en Kovno e Hrodna. Naquela época, a provincia de Saratov era considerada rica e próspera. A cidade de Saratov tiña unha poboación de 150.000 habitantes, contaba con 150 fábricas e talleres, 11 bancos, 16.000 casas e preto de 3.000 tendas e comercios. Outro episodio destacado ocorreu no distrito de Balashov, onde un grupo de médicos rurais estaba ameazado por unha multitude enfurecida. Stolypin chegou ao lugar co seu escolta e conseguiu rescatalos, aínda que foi alcanzado por unha pedra lanzada pola multitude. Dous dos seus predecesores no cargo — Sipiaguin e Pleve — foran asasinados en 1902 e 1904 por revolucionarios. Nos seus recordos, o primeiro presidente do Consello de Ministros do Imperio Ruso, Serguei Witte, comentou en numerosas ocasións o medo e o desexo de moitos funcionarios de evitar cargos de responsabilidade debido ao perigo de atentados.

### Ministro do Interior 
O Ministro do Interior era o cargo máis importante entre os ministros do Imperio Ruso, tanto polo seu papel como pola amplitude das súas competencias. Baixo a súa xurisdición estaban: a xestión dos servizos de correos e telégrafos, a policía estatal, as prisións e o sistema de exilio, as administracións provinciais e distritais, a interacción cos zemstvos, a cuestión do abastecemento alimentario (asegurar alimentos á poboación en tempos de colleitas insuficientes), os servizos contra incendios, os seguros, a sanidade, a veterinaria, os xulgados locais, entre outros.

O inicio do traballo de Piotr Stolypin como Ministro do Interior coincidiu coa apertura da Primeira Duma Estatal, que estaba composta principalmente por representantes da esquerda, os cales desde o principio adoptaron unha actitude de confrontación co goberno:156. O historiador soviético Aron Avrek destacou que Stolypin era un orador hábil, e algunhas das súas frases convertéronse en expresións memorables.

Durante o seu mandato como ministro, Stolypin dirixiuse á Primeira Duma Estatal en tres ocasións. Todas as súas intervencións estiveron marcadas por tumultos, berros e interrupcións dos deputados, incluíndo exclamacións como: "¡Basta!", "¡Abaixo!" e "¡Dimisión!". Xunto coa disolución da Duma, tamén se disolveu o goberno de I. L. Goremykin.

### Presidente do Consello de Ministros 
[miniatura|dereita|200px|Piotr Stolypin. Retrato de [Iliá Repin (1910)]]

O 8 de xullo de 1906, a Primeira Duma Estatal do Imperio Ruso foi disolta polo emperador. Piotr Stolypin substituíu a Iván Loguíinovich Goremykin como presidente do Consello de Ministros, mantendo tamén o cargo de Ministro do Interior.

Logo do seu nomeamento, Stolypin iniciou negociacións para incorporar ao novo gabinete figuras populares do parlamento e da sociedade pertencentes ao Partido Democrático Constitucional e á organización "Unión do 17 de Outubro". Inicialmente, os postos ministeriais ofrecéronse a D. N. Shipov, ao príncipe Lvov, ao conde P. A. Geyden, a N. N. Lvov e A. I. Guchkov. Durante as negociacións posteriores, tamén se consideraron as candidaturas de A. F. Koni e o príncipe E. N. Trubetskoi.

Porén, os líderes sociais, convencidos de que a futura Segunda Duma obrigaría ao goberno a formar un gabinete responsable ante a Duma, mostraron pouco interese en participar como ministros da coroa nun gabinete mixto de figuras públicas e funcionarios. Ademais, impuxeron condicións para unirse ao goberno que Stolypin considerou inaceptables. A finais de xullo, as negociacións fracasaron completamente.

Este foi o terceiro intento fallado de integrar figuras públicas no goberno. O primeiro fora realizado por Serguei Witte en outubro de 1905, inmediatamente despois da promulgación do Manifesto de Outubro, e o segundo fora liderado polo propio Stolypin en xuño de 1906, antes da disolución da Primeira Duma. Despois deste fracaso, Stolypin perdeu toda esperanza na idea dun gabinete social e, a partir de entón, liderou un goberno de composición exclusivamente burocrática.

Ao asumir o cargo de presidente do Consello de Ministros, Stolypin insistiu na dimisión do xefe da Administración de Ordenamento Territorial e Agricultura, A. S. Stishinski, e do procurador xeral do Santo Sínodo, o príncipe A. A. Shírinski-Shijmatov. Porén, mantivo o resto da composición do gabinete do seu predecesor, I. L. Goremykin.

Como presidente do Consello de Ministros, Piotr Stolypin destacou pola súa enerxía e determinación. Foi lembrado como un brillante orador, cuxas frases se converteron en expresións memorables, un líder que conseguiu controlar a revolución e os laboristas, defendían a expropiación forzosa de terras dos propietarios para a súa posterior distribución entre os campesiños.

Os membros dos partidos que defendían a transformación do sistema estatal, ao entrar na Duma Estatal, continuaron coa súa actividade revolucionaria, algo que foi detectado rapidamente pola policía, liderada por Stolypin. O 7 de maio de 1907, Stolypin fixo pública na Duma unha "Comunicación gobernamental sobre unha conspiración" descuberta na capital, cuxo obxectivo era levar a cabo atentados terroristas contra o emperador, o gran duque Nicolao Nikolaevich e contra el mesmo:

 *En febreiro deste ano, a oficina para a protección da orde pública e da seguridade en San Petersburgo recibiu información sobre a formación dunha asociación criminal na capital, cuxo obxectivo inmediato era levar a cabo unha serie de actos terroristas. [...] Na actualidade, a investigación preliminar estableceu que un número significativo das persoas detidas está implicado na formación dunha asociación dentro do partido dos socialistas revolucionarios, cuxo propósito era atentar contra a sacra persoa do Tsar Emperador e levar a cabo actos terroristas contra o Gran Duque Nicolao Nikolaevich e o presidente do Consello de Ministros. [...] Na vivenda atopáronse, efectivamente, membros da Duma Estatal.

As informacións sobre a implicación dos deputados na elaboración do chamado "mandato dos soldados" —un manifesto revolucionario dirixido aos socialdemócratas da Duma— procedían dunha informadora do Departamento de Policía, Shórnikova, que tamén participara na redacción do documento. Isto deixa en dúbida a natureza dos feitos ocorridos. Historiadores do período soviético, seguindo a posición da esquerda da Duma, estaban convencidos de que todo o caso fora unha provocación policial orquestrada por Stolypin. Pola contra, tamén é posible que Shórnikova simplemente actuase como informadora sen provocar os feitos, xa que os activistas dos partidos revolucionarios non precisaban incitacións externas para realizar actividades antigobernamentais.

Despois da morte de Stolypin, o goberno fixo todo o posible por ocultar as evidencias da participación de Shórnikova no incidente.

O seguinte paso foi modificar o sistema electoral. Como escribiu Sergei Witte:

A nova lei electoral de 1907 utilizada para as eleccións da Terceira e da Cuarta aumentou a representación de terratenentes, cidadáns ricos e da poboación rusa en detrimento das minorías nacionais. Isto levou á formación dunha maioría favorable ao goberno na Terceira e Cuarta Dumas.

Na Terceira Duma, o maior grupo parlamentario foi o da organización "outubrista", que obtivo 154 escanos. Os octubristas, situados no centro do espectro político, garantían a Stolypin o apoio necesario para aprobar proxectos de lei, aliándose segundo o tema con membros da dereita ou da esquerda do parlamento.

Segundo un contemporáneo, a Terceira Duma foi "unha creación de Stolypin". As relacións de Stolypin coa III Duma baseáronse nun complexo compromiso mutuo. Aínda que os partidos favorables ao goberno (octubristas e nacionalistas) tiñan a maioría, non eran simples "marionetas"; colaborar con eles requiría concesións por parte do goberno.

Stolypin aceptou unha relación de intercambio: o parlamento apoiaba as políticas gobernamentais, mentres que os partidos afíns tiñan espazo para manifestarse. Isto permitíalles atrasar durante anos a discusión de proxectos importantes, introducir numerosos cambios menores e outras tácticas dilatorias. Un dos resultados máis negativos desta dinámica foi o conflito latente entre a Duma e o Consello de Estado. A maioría da Duma editaba as leis máis importantes de tal maneira que o Consello, máis conservador, as rexeitaba posteriormente.

Ademais, o goberno evitou presentar á Duma proxectos relacionados con igualdade civil e relixiosa, especialmente sobre a posición legal dos xudeus, xa que estas discusións poderían desatar unha crise que levaría á disolución da Duma. Stolypin tampouco conseguiu chegar a un acordo coa Duma sobre a crucial reforma da administración local; todo o paquete de proxectos gobernamentais sobre o tema quedou atascado permanentemente no parlamento. A pesar disto, os proxectos orzamentarios do goberno sempre obtiveron o apoio da Duma.

Stolypin foi criticado por encher a axenda lexislativa con temas pouco relevantes, o que limitaba a iniciativa dos deputados. Algúns exemplos de asuntos discutidos na Duma inclúen:
*"Sobre o cálculo das deducións para pensións do 2 % para empregados de escolas luteranas en Moscova, e como recoñecer o servizo antes da promulgación da lei de 2 de febreiro de 1904, en caso de non poder determinar o tamaño exacto do salario recibido".
*"Sobre a creación de 20 bolsas na Escola de Formación de Mestres de Eriván para alumnos tártaros, cunha asignación anual de 2600 rublos e un adicional de 140 rublos para un profesor de canto".
*"Sobre a exención do servizo militar para o clero kalmuk do templo boshin na rexión do Don".

Un dos pasos máis importantes tomados por Stolypin para mellorar a calidade do traballo lexislativo foi a convocatoria do Consello de Asuntos de Economía Local. Este organismo fora creado en 1904 por iniciativa do ministro do Interior, Plevé. Durante catro sesións realizadas entre 1908 e 1910, o Consello, popularmente coñecido como o "Pre-Duma", reuniu representantes da sociedade civil, dos zemstvos e das cidades, xunto con funcionarios do goberno, para debater un amplo abano de proxectos lexislativos que o goberno se preparaba para presentar na Duma. Stolypin presidiu persoalmente as discusións máis importantes, subliñando a relevancia deste foro no proceso lexislativo.

#### Lei sobre os tribunais militares de campaña 
A Lei sobre os tribunais militares de campaña foi promulgada no contexto do terror revolucionario que sacudiu o Imperio Ruso. Entre 1905 e 1907 realizáronse decenas de miles de actos terroristas que provocaron a morte de máis de nove mil persoas. Entre as vítimas atopábanse tanto altos funcionarios do goberno como simples gardas municipais. A miúdo, as vítimas incluían persoas completamente alleas aos conflitos.

Durante os eventos revolucionarios de 1905–1907, Stolypin enfrontouse directamente ao terror revolucionario. Sufriu varios atentados, incluíndo disparos, ataques con bombas e ameazas con revólveres. Nun destes episodios, os revolucionarios mesmo condenaron a morte por envelenamento ao único fillo de Stolypin, que daquela tiña só dous anos.

Entre as vítimas do terror revolucionario atopábanse amigos e persoas achegadas a Piotr Stolypin. Entre elas destacaban figuras como Viatcheslav Plevé e Viktor Sakhárov. En ambos os casos, os asasinos evitaron a pena de morte debido a atrasos xudiciais, manobras dos avogados e a percepción xeral dunha sociedade máis humanitaria.

O Atentado na illa dos Boticarios do 12 de agosto de 1906 causou a morte de varias decenas de persoas que se atopaban no domicilio de Stolypin. Entre os feridos estaban os seus fillos, Natalia e Arcadi. No momento do estoupido, atopábanse no balcón coa súa ama de cría e foron lanzados pola onda explosiva á rúa. Natalia sufriu fracturas graves nos ósos das pernas, que lle impediron camiñar durante varios anos, mentres que as feridas de Arcadi foron leves.

No período 1906–1911, os tribunais militares de campaña e de distrito ditaron un total de 5735 sentenzas de morte por delitos políticos, das cales 3741 foron executadas. Ademais, 66 000 persoas foron condenadas a traballos forzados.

Durante o pleno no que se produciu este incidente, Stolypin, ofendido, esixiu "satisfacción" a Rodíchev, propoñendo un duelo. A presión da crítica de outros deputados levou a Rodíchev a ofrecer desculpas públicas, que foron aceptadas por Stolypin. Con todo, a expresión "gravata de Stolypin" permaneceu na linguaxe popular, converténdose nunha metáfora da forca.

Lev Tolstoi criticou abertamente os tribunais militares de campo e, en xeral, a política do goberno na súa obra «Non podo calar!»:

 *O máis terrible de todo isto é que estas violencias e asasinatos inhumanos, ademais do mal directo que causan ás vítimas e ás súas familias, inflixen un mal aínda maior e máis grave a todo o pobo. Este mal difúndese rapidamente, como un lume por palla seca, corrompendo todas as clases da sociedade rusa. Este proceso de corrupción é especialmente rápido entre a xente común, os traballadores, porque todos estes crimes, que superan en moito todo o que foi feito polos ladróns e bandidos comúns e polos revolucionarios xuntos, son presentados como algo necesario, bo, esencial, non só xustificado, senón tamén apoiado por institucións que o pobo identifica inextricablemente coa xustiza e mesmo coa santidade: o Senado, o Sínodo, a Duma, a Igrexa, o Tsar.* 
As críticas de Lev Tolstoi foron apoiadas por destacados contemporáneos, como Leonid Andreev, Aleksandr Blok e Ilia Repin. A revista «Vestnik Yevropy» publicou unha resposta solidaria titulada «Lev Tolstoi e o seu “Non podo calar”».

Como resultado das medidas implementadas polo goberno, o terrorismo revolucionario foi en gran parte sufocado e deixou de ser un fenómeno masivo, manifestándose unicamente en actos esporádicos e illados.

#### A cuestión finlandesa 
Durante o período no que Stolypin foi primeiro ministro, o Gran Ducado de Finlandia constituía unha rexión especial dentro do Imperio Ruso.

Ata 1906, o status especial do Gran Ducado de Finlandia estaba avalado pola existencia das chamadas "constitucións" — leis suecas do período de goberno de Gustavo III de Suecia, como a "Forma de Goberno" do 21 de agosto de 1772 e o "Acto de Unión e Seguridade" do 21 de febreiro e 3 de abril de 1789. Estas leis seguiron vixentes en Finlandia mesmo despois da súa incorporación ao Imperio Ruso. O Gran Ducado de Finlandia dispoñía dun órgano lexislativo propio — un Sejm de catro estados, que gozaba dunha ampla autonomía respecto do poder central.

O , un día antes da disolución da Primeira Duma Estatal e do nomeamento de Stolypin como presidente do Consello de Ministros, Nicolao II aprobou un novo regulamento do Sejm (de facto, unha constitución), adoptado polo Sejm de Finlandia. Este regulamento supuña a abolición do Sejm estamental tradicional e a introdución dun parlamento unicameral (tamén denominado Sejm, e actualmente coñecido como Eduskunta). Este novo parlamento sería elixido mediante sufraxio universal e igualitario por todos os cidadáns maiores de 24 anos.

Durante o seu mandato como primeiro ministro, Piotr Stolypin pronunciou catro discursos relacionados co Gran Ducado de Finlandia.

Segundo o historiador finlandés Timo Vihavainen, as últimas palabras de Stolypin foron: "O principal... Que Finlandia...", presumiblemente aludindo á necesidade de erradicar os focos de revolucionarios no territorio finlandés.

#### Política nacional 
O 20 de xaneiro de 1910, Piotr Stolypin emitiu o circular que ordenaba deter o rexistro de sociedades "alóxenas" formadas con base en "intereses nacionais" e pechar aquelas que xa existían. Este documento afectou tanto ás organizacións culturais e educativas de ucranianos, xudeus e alemáns, como tamén a asociacións relixiosas.

A base deste documento foi un informe titulado «Sobre as sociedades educativas polacas e malorrusas», redactado en decembro de 1909 polo político e activista Serhiy Shcheholev, co apoio do Club de Nacionalistas Rusos de Kíiv. En xaneiro de 1910, o gobernador de Kíiv, Aleksei Girs, entregou persoalmente o informe na capital do Imperio Ruso.

#### A cuestión xudía 
thumb|right|300px|Stolypin (co uniforme branco á dereita) durante a presentación ao emperador dunha delegación xudía e a entrega da Torá. 30 de agosto de 1911.
A cuestión xudía no Imperio Ruso durante o período de Piotr Stolypin representaba un problema de importancia estatal. Existía unha serie de restricións para os xudeus, entre as que destacaba a prohibición de residir de forma permanente fóra da denominada zona de asentamento. Esta situación de desigualdade baseada na relixión levaba a que moitos mozos privados dos seus dereitos se unisen a partidos revolucionarios.

Por outra banda, entre a poboación conservadora e unha parte significativa das autoridades predominaban actitudes antisemitas. Durante os acontecementos revolucionarios de 1905-1907, estas manifestáronse, en particular, nos numerosos pogromos xudeus e no xurdimento de organizacións coñecidas como «centenas negras», como a «Unión do Pobo Ruso» (UPR) e a Unión Rusa Nacional en Nome do Arcanxo Miguel. Estas organizacións caracterizábanse por un forte antisemitismo e defendían un maior recorte dos dereitos dos xudeus. 

O goberno de Stolypin mantivo, en xeral, unha relación de confrontación coa UPR, que criticaba severamente as políticas de Stolypin. Non obstante, existen evidencias de que se asignaron fondos desta organización desde o Ministerio do Interior para actividades confidenciais, como a captación de informantes. 

Sobre as políticas de Stolypin con respecto ás «centenas negras», destaca unha carta ao alcalde de Odesa, Ivan Tolmachov, na que se valora positivamente a organización e se insta a manter unha actitude favorable cara a ela pola súa posible utilidade

Durante o debate no Consello, xurdiron dúas posicións opostas. Stolypin inicialmente defendeu o proxecto, pero, ao notar as diverxencias, decidiu pospoñer a decisión para unha seguinte sesión. Nela, propuxo que o Consello votase para formar unha opinión unánime que sería presentada ao emperador como a postura oficial do goberno. Sorprendentemente, Stolypin votou en contra do proxecto que el mesmo introducira, e o tsar non o aprobou, asumindo persoalmente toda a responsabilidade.

Nicolao II foi remitido un xornal do Consello de Ministros, no que se expresaba unha opinión e se propoñía un proxecto de lei para a abolición da zona de asentamento para os xudeus.

O 10 de decembro de 1906, nunha carta, Nicolao II rexeitou o proxecto de lei coa seguinte motivación: «A voz interior dime insistentemente que non debo tomar esta decisión por min mesmo». Stolypin tamén usou a súa influencia sobre Nicolao II para impedir a propaganda oficial dos Protocolos dos Sabios de Sión —unha falsificación publicada a comezos do século XX que supostamente demostraba a existencia dunha conspiración xudeomasónica, gañando popularidade entre os círculos dereitistas rusos.

Baixo o goberno de Stolypin, volvéronse establecer cotas de estudantes xudeus en institucións de educación secundaria e superior. Aínda que estas cotas aumentaron lixeiramente en comparación cun decreto similar de 1889, durante os acontecementos revolucionarios de 1905—1907, o decreto anterior non se aplicou efectivamente, e o novo restablecía unha inxustiza existente ao establecer un sistema de admisión baseado na pertenza étnica en lugar dos méritos.

#### Reforma agraria 
A situación económica do campesiñado ruso tras a reforma agraria de 1861 seguía a ser difícil. A poboación agrícola das 50 gubias da Rusia Europea, que nos anos 1860 era duns 50 millóns de persoas, aumentara ata os 86 millóns en 1900. Isto provocou unha redución nas parcelas de terra dispoñibles para os campesiños: se na década de 1860 dispoñían, de media, de 4,8 desiatinas por cada home, a finais do século XIX esa media reduciuse a 2,8 desiatinas. Ademais, a produtividade do traballo dos campesiños no Imperio Ruso era extremadamente baixa.

A baixa produtividade do traballo dos campesiños estaba relacionada co sistema agrícola. En primeiro lugar, destacaban métodos anticuados como o tres folgos e a fragmentación das parcelas, nos que un terzo das terras de cultivo ficaba en barbeito, mentres os campesiños traballaban tiras estreitas de terra separadas entre si. Ademais, os campesiños non posuían a terra como propiedade privada. Esta estaba controlada pola comunidade rural («mir»), que a distribuía segundo o número de "almas", de "comensais", de "traballadores" ou outros criterios (das 138 millóns de desiatinas de terras asignadas, aproximadamente 115 millóns pertencían ás comunidades). Só nas provincias occidentais as terras campesiñas estaban en mans dos seus propietarios. En consecuencia, a produción agrícola nestas provincias era superior, e non se rexistraban casos de fame durante as crises de colleitas foi marcado polo decreto do 9 de novembro de 1906, «Sobre a ampliación de certas disposicións da lexislación vixente relativas á propiedade e uso da terra polos campesiños».

O decreto introduciu un amplo conxunto de medidas destinadas a desmantelar a propiedade colectiva da terra da comunidade rural e a establecer unha clase de campesiños como propietarios plenos. Nel estipulábase que *«todo xefe de familia que posúa terras baixo o dereito comunitario pode, en calquera momento, solicitar a consolidación en propiedade persoal da parte correspondente destas terras»*.

A reforma desenvolvíase en varias direccións:
* Mellora da calidade dos dereitos de propiedade dos campesiños sobre a terra, que consistía, sobre todo, na substitución da propiedade colectiva e limitada sobre a terra das comunidades rurais por propiedade privada completa dos campesiños como cabeza de familia. As medidas neste sentido tiñan un carácter administrativo-legal;
* Erradicación das vellas restricións civís e legais de orixe feudal que dificultaban a actividade económica efectiva dos campesiños;
* Mellora da eficiencia da agricultura campesina; as medidas gobernamentais consistían na estimulación da entrega de terreos aos campesiños como propietarios, ao redor dunha localización específica (ou ben "a un lugar", mediante a división en lotes individuais, coñecidos como "otrouba" ou "jutor"), o que requiría que o estado realizara un grande volume de complexas e caras obras de redistribución de terras no sistema comunitario dividido;
* Fomento da compra por parte dos campesiños de terras de propietarios privados (principalmente terras de señores feudais) mediante o Banco de Terras Campesiñas. Introducíase un sistema de crédito favorable. Stolypin cría que, deste xeito, o estado asumiría as obrigas de mellorar a vida dos campesiños, en lugar de descargar estas responsabilidades nun pequeno número de propietarios de terras;
* Fomento do aumento dos recursos de circulación nas economías agrícolas mediante créditos en todas as súas formas (créditos bancarios con garantía de terra, préstamos a membros de cooperativas e sociedades);
* Expansión das axudas directas á "asistencia agronómica" (asesoría agronómica, actividades educativas, mantemento de explotacións modelo, comercio de equipamento moderno e fertilizantes);
* Apoio ás cooperativas e sociedades agrarias de campesiños.

Os resultados da reforma inclúen os seguintes feitos. As peticións para asegurar a terra como propiedade privada foron presentadas por membros de máis de 6 millóns de fogares, dos 13,5 millóns existentes. Deste total, preto de 1,5 millóns (o 10,6 % do total) saíron da comunidade e recibiron terras (en total, 25,2 millóns de deciatinas, o 21,2 % do total de terras distribuídas) como propiedade individual. Tales cambios significativos na vida dos campesiños foron posibles, non en pouca medida, grazas ao Banco de Terras Campesiñas, que concedeu préstamos por un valor de 1.040 millóns de rublos. De 3 millóns de campesiños que se desprazaron a Siberia para colonizar terras concedidas polo goberno como propiedade privada, o 18 % regresaron, mentres que o 82 % quedou nos novos lugares (vivindo ou falecendo). As explotacións de terratenentes perderon a súa anterior relevancia económica. En 1916, os campesiños sementaban (en terras propias e arrendadas) o 89,3 % das terras e posuían o 94 % dos animais de granxa.

A avaliación das reformas de Stolypin vese dificultada polo feito de que as reformas non se levaron a cabo de xeito completo debido á traxedia do asasinato de Stolypin, á primeira guerra mundial, á revolución de febreiro e á revolución de outubro, e, finalmente, á guerra civil. O propio Stolypin supoñía que todas as reformas que tiña en mente serían levadas a cabo de forma integral (non só a reforma agraria) e terían o máximo efecto a longo prazo (segundo Stolypin , facía falta «veinte anos de paz interior e exterior»

A política de Piotr Stolypin respecto a Siberia consistía en fomentar o asentamento dos campesiños procedentes da parte europea de Rusia nos seus vastos territorios despoboados. Este proceso formaba parte da reforma agraria. Máis de 3 millóns de persoas trasladáronse a Siberia.

En 1910, creáronse vagóns especiais de tren para os colonos. Estes diferían dos vagóns normais porque unha das súas partes, que ocupaba todo o ancho do vagón, estaba destinada ao gando e ao equipamento dos campesiños. Estes vagóns resultaban bastante confortables, pois estaban equipados con calefacción por auga, aseos e titoras con auga quente para os pasaxeiros. Posteriormente, baixo o réxime soviético, engadíronse reixas a estes vagóns, que pasaron a ser utilizados para a deportación forzada de kulaks e outros "elementos contrarrevolucionarios" a Siberia e Asia Central. Co tempo, tamén se empregaron para o transporte de presos.

#### Política exterior 
Piotr Arkadievich Stolypin adoptou como regra non intervir na política exterior.

É destacable a relación entre Stolypin e o káiser Guillerme II de Alemaña. O 4 de xuño de 1909, Guillerme II reuniuse con Nicolao II nos skärgård finlandeses. Durante un xantar no iate imperial «Standart», Stolypin sentou á dereita do ilustre convidado, e entre ambos tivo lugar unha conversa detallada. Posteriormente, durante o seu exilio, Guillerme II reflexionou sobre as advertencias de Stolypin acerca da inadmisibilidade dunha guerra entre Rusia e Alemaña, subliñando que un conflito semellante só beneficiaría aos inimigos do réxime monárquico e levaría inevitablemente á revolución. Inmediatamente despois do xantar, o káiser comentou ao xeneral axudante Ilia Leonídovich Tátichev: «Se tivese un ministro coma Stolypin, Alemaña acadaría a máis grande das alturas», o proxecto considerábase unha medida democrática.

Neste período, a actividade de Stolypin desenvolveuse nun contexto de crecente influencia da oposición. Contra o presidente do Consello de Ministros uníronse forzas opostas: a esquerda, cuxa perspectiva histórica de cambio quedaba frustrada polas reformas, e a dereita, que percibía nesas mesmas reformas unha ameaza aos seus privilexios e desconfiaba da rápida ascensión dun home procedente da provincia.

Trepov e Piotr Nikolaevich Durnovo interpretaron esta resposta como unha aprobación implícita do emperador á súa posición e informaron rapidamente aos outros membros dereitistas do Consello de Estado. Como resultado, o 4 de marzo de 1911, o proxecto de lei foi rexeitado con 68 votos en contra de 92 emitidos.

Na mañá do día seguinte, Stolypin dirixiuse a Tsarskoe Selo e presentou a súa dimisión, explicando que non podía traballar nun ambiente de desconfianza por parte do tsar. Nicolao II expresou que non quería prescindir de Stolypin e propuxo buscar unha saída digna á situación. Stolypin, porén, presentoulle un ultimato: enviar a Vladímir Fiódorovich Trépov e a Piotr Nikoláievich Durnovó a un longo permiso no estranxeiro e aprobar a lei sobre os zemstvos mediante o artigo 87. Este artigo dos Principais Textos Lexislativos permitía ao tsar aprobar leis de xeito persoal durante os períodos en que a Duma non estaba en sesión. A finalidade do artigo era tomar decisións urxentes durante as eleccións ou os períodos de vacacións entre sesións

[miniatura|dereita|200px|A emperatriz [María Fedorovna Romanova|María Feodorovna, quen convenceu a Nicolao II de aceptar as condicións de Stolypin]]

As persoas próximas a Stolypin intentaron disuadilo de presentar un ultimato tan rigoroso ao propio tsar. Stolypin respondeu:  

O destino de Stolypin pendía dun fío, e só a intervención da emperatriz viúva María Fiódorovna, que conseguiu convencer ao seu fillo de apoiar a posición do primeiro ministro, resolveu o asunto ao seu favor. Nas memorias do ministro de Facenda, Vladímir Nikoláievich Kokovtsov, reflíctense as palabras da emperatriz, que evidencian a súa profunda gratitude cara a Stolypin:

 *Pobre do meu fillo, que pouca sorte ten coa xente. Apareceu unha persoa que ninguén coñecía aquí, pero que resultou ser intelixente, enérxica e que conseguiu establecer a orde despois do horror que vivimos hai só seis anos, e agora — empúrrano cara ao abismo, e quen? Aqueles que din que aman ao Tsar e a Rusia, pero que na realidade destrúen tanto a el como á patria. Isto é simplemente terrible e Trepov e Durnovo foron enviados de permiso. A Duma, que anteriormente non votara a favor da lei sobre os zemstvos nas provincias occidentais, considerou a forma en que esta se aprobou como un desprezo total cara a ela. O líder dos "outubristas", Aleksandr Ivanovich Guchkov, en sinal de desacordo, renunciou ao seu cargo de presidente da Duma. Posteriormente, durante un interrogatorio da Comisión de Investigación Extraordinaria do Goberno Provisional o 2 de agosto de 1917, Guchkov cualificou a política de Piotr Stolypin como unha "política de compromiso errada, unha política que, buscando concesións mutuas, pretendía conseguir algo significativo". Ademais, afirmou que "un home considerado nos círculos sociais como un inimigo da sociedade e un reaccionario era percibido polos círculos reaccionarios da época como o revolucionario máis perigoso". As relacións de Stolypin co órgano lexislativo do Imperio Ruso quedaron profundamente deterioradas.

### Intentos de asasinato de Stolypin 
Durante un curto período de tempo, de 1905 a 1911, planeáronse e leváronse a cabo 11 atentados contra Stolypin, o último dos cales foi mortal. Durante os eventos revolucionarios de 1905, cando Stolypin era gobernador de Saratov, os atentados tiñan un carácter desorganizado, sendo expresións de odio cara aos representantes do poder. Despois de que Piotr asumise primeiro o cargo de ministro do Interior do Imperio Ruso e logo o de presidente do Consello de Ministros, os grupos revolucionarios comezaron a organizar con maior coidado os intentos de asasinalo. O máis sanguento destes atentados foi a explosión na Illa dos Boticarios, durante a cal morreron decenas de persoas, aínda que Stolypin resultou ileso. Moitos dos atentados preparados foron descubertos a tempo, e outros fracasaron por pura casualidade. O atentado de Bogrov durante a visita de Stolypin a Kíiv foi fatal. Stolypin faleceu poucos días despois debido ás feridas sufridas.

#### Atentados na provincia de Saratov 
No verán de 1905, a provincia de Saratov converteuse nun dos principais focos do movemento campesiño e das revoltas agrarias, que se caracterizaban por enfrontamentos entre campesiños e propietarios de terras. Por toda a provincia houbo saqueos, incendios e masacres.

O primeiro atentado contra Stolypin ocorreu durante unha inspección de aldeas rebeldes, na que o gobernador estaba acompañado por cosacos. Un descoñecido disparoulle dúas veces, pero fallou. Inicialmente, Stolypin mesmo tentou perseguir ao atacante, pero foi retido polo funcionario especial o príncipe Obolenski. O propio Stolypin bromeou despois: «Hoxe uns pillabáns disparáronme dende os arbustos…»

O encargado da seguridade de Stolypin, o xeneral Aleksandr Nikolaevich Zamiatnin, xunto cos oficiais A. L. Gorbatenko e Z. S. Merzlikin, interceptaron os sospeitosos. Ao berro de "Viva a revolución!", os terroristas lanzaron os seus portafoles ao chan, provocando unha forte explosión. A dacha de dous pisos foi en boa parte destruída, 24 persoas morreron no acto, incluíndo visitantes, e máis de 30 resultaron feridas, entre elas os fillos de Stolypin.

Segundo a filla de Stolypin, Helena, foi o axudante Zamiatnin quen salvou a vida de seu pai ao intervir. "Grazas ao leal Zamiatnin, os terroristas non lograron cumprir o seu plan, e meu pai non foi asasinado", lembraba Helena. É posible que Zamiatnin sospeitase polo uso de cascos antigos polos maximalistas, xa que pouco antes os uniformes oficiais foran actualizados.

A explosión foi de gran intensidade. As habitacións do primeiro andar e o vestíbulo quedaron completamente destruídos, mentres que os pisos superiores colapsaron. A detonación causou a morte de 24 persoas, incluíndo o axudante Aleksandr Nikolaevich Zamiatnin, axentes de seguridade, a nanny do fillo de Stolypin, Arkadi, e os propios terroristas. Os fillos do presidente do Consello de Ministros, Arkadi e Natalia, tamén resultaron feridos na explosión.

#### Intentos de asasinato posteriores á explosión na Illa dos Boticarios 
Xa en decembro de 1906, un tal Dobrzynski organizou unha "brigada de combate" que, por orde do comité central do Partido Social-Revolucionario, tiña como obxectivo asasinar a Piotr Stolypin. Porén, o grupo foi detectado e capturado antes de levar a cabo o seu plan. En xullo de 1907, foi interceptado outro "grupo móbil" cuxa misión tamén era eliminar a Stolypin.

En novembro de 1907, foi desarticulado outro grupo de socialistas revolucionarios (maximalistas) que estaban preparando bombas para eliminar altos cargos do goberno, incluído Stolypin. No mesmo ano, en decembro, en Helsingfors, foi arrestado Albert Trauberg, líder do "grupo móbil" do norte. Este grupo tiña como obxectivo principal a Stolypin.

Tamén en decembro de 1907, foi detida Feiga Elkina, quen lideraba un grupo revolucionario dedicado á preparación dun intento de asasinato contra Stolypin.. O , o emperador e Stolypin asistiron á ópera O conto do tsar Saltán no teatro municipal de Kíiv. Naquel momento, o xefe da sección de seguridade de Kíiv tiña información sobre a chegada de terroristas á cidade que planeaban un ataque contra un alto funcionario ou, posiblemente, contra o propio emperador. A información fora proporcionada por un informador secreto, Dmitri Bogrov, que finalmente resultou ser o autor do intento de asasinato.

Usando unha autorización expedida polo xefe da sección de seguridade, Bogrov accedeu ao teatro municipal e, durante o segundo intermedio, achegouse a Stolypin e disparoulle dúas veces: a primeira bala alcanzou o brazo e a segunda o abdome, danando o fígado. Unha das balas tamén danou a súa insignia da Orde de San Vladimiro. Segundo informes da Okhrana, no teatro podería haber un segundo asasino cuxo obxectivo sería o emperador. Bogrov planeaba que "o emperador se achegase ao ferido Stolypin, permitindo así ao seu 'compañeiro' executar o crime".

Os médicos académicos e profesionais de renome, incluídos Georgii Rein, Nikolai Volkovich e Mikhail Yanovskii, emitiron un informe sobre o estado de saúde de Stolypin:

 "Constatáronse dúas feridas de bala: unha no costado dereito do peito e outra na man dereita. A entrada da bala no peito localízase no sexto espazo intercostal, internamente á liña mamilar; non se observou saída da bala, que se atopa na parte posterior, baixo a 12.ª costela, a tres dedos da liña dos procesos espinosos". 
Trasladado ao hospital Makovski na rúa Malyi Vladimirskii, Stolypin declarou: "Pido que lle transmitan ao Emperador que estou disposto a morrer por El, que calmen á miña muller e que chamen a un sacerdote". O emperador Nicolao II, nunha carta á súa nai, a emperatriz María Feodorovna, escribiu:

 "Stolypin virou cara a min e bendixo o aire coa man esquerda. Só entón notei que o seu uniforme estaba manchado de sangue. Olga e Tatiana viron todo o que sucedera… Tatiana quedou moi impactada, chorou moito e ambas durmiron mal.". 
Nos días posteriores, a situación foi de incerteza. Os médicos mantiveron a esperanza de recuperación, pero a tarde do 4 de setembro de 1911, o estado de Stolypin empeorou drasticamente. Ás 10:12 da noite do , Piotr Stolypin faleceu.  A súa filla, María Petrovna Bok, lembrou:

 "O soberano regresou de Cherníhiv a Kíiv o 6 de setembro pola mañá cedo e foi directamente desde o barco ao hospital. Alí, axeonllouse diante do corpo do seu leal servidor, rezou durante moito tempo, e os presentes oíron como repetía moitas veces a palabra: 'Perdóame.' Despois, celebrouse unha paníxida na súa presenza.". 

Nas primeiras liñas do testamento aberto de Piotr Stolypin, podía lerse:

Quero ser enterrado onde me maten.
O desexo de Stolypin foi cumprido: o , foi enterrado na Lavra das Covas de Kíiv, preto das tumbas de Kotxubéi e do coronel Iskra.

Unha das teorías suxire que o intento de asasinato foi organizado coa complicidade do Departamento de Protección do Estado. Este punto de vista baséase en varios feitos. Por exemplo, o billete para o teatro foi entregado a Dmitri Bogrov polo xefe do Departamento de Protección de Kíiv, Nikolai Kuliabko, coa aprobación dos altos funcionarios do Departamento de Protección, como Kurlov, Spiridovich e Veriguin. A pesar da información recibida, Bogrov non foi sometido a vixilancia.

Outra teoría indica que Kuliabko, xefe do Departamento de Protección, foi enganado.

## Descendentes 
miniatura|Stolypin coa súa familia no Palacio Yelaguin. Sentada está Natalia, ferida; á dereita, o fillo Arcadi. Ano 1907.

Xunto coa súa esposa, Olga, tivo seis fillos: 

* **María** (1885–1985): Casada co attache naval en Alemaña, o capitán de primeiro rango *Borís Ivánovich von Bok* (1879–1955). Adoptaron unha filla, Ekaterina (1919–1993), á idade de 1,5 anos. María escribiu un libro de memorias titulado *Пётр Аркадьевич Столыпин. Воспоминания о моём отце. 1884–1911* - *Pyotr Arkadyevich Stolypin. Vospominaniya o moyom otse. 1884–1911*.
* **Natalia** (1891–1949): Casada co príncipe *Yuri Nikolaevich Volkonski* (1892–1954).
* **Helena** (1893–1985): Casada en primeiras nupcias, o 29 de abril de 1915, co príncipe *Vladimir Alexeevich Shcherbatov* (1880–1920), asasinado en Nemiriv. Tiveron dúas fillas: Olga (1915–1948) e María (nada en 1916). O 29 de abril de 1923, casou en segundas nupcias co príncipe *Vadim Grigórievich Volkonski* (1895–1973). Tiveron unha filla, Elena (1924–2011).
* **Olga** (1895–1920): Asasinada por soldados do Exército Vermello en Nemiriv, na provincia de Podolia.
* **Alexandra** (1897–1987): Casada en 1921 co conde *Lev von Keyserling* (1884–1940).
* **Arcadi** (1903–1990): Casado en 1930 con *Françoise Grâce*, filla do antigo embaixador de Francia en Rusia Georges Louis. Foi un participante activo na Resistencia francesa durante a década de 1940. Tiveron tres fillos: Petr (1931–1967), Dmitri (1934–2014) e María-Pa (1947–1999).

## Stolypin no mundo da cultura 
miniatura|180px|dereita|Rusia. Moeda de 2 rublos, emitida no 2012 en conmemoración do 150 aniversario do nacemento de Piotr Stolypin.
### Na numismática 
O 1 de marzo de 2012, o Banco Central da Federación Rusa emitiu unha moeda de prata para conmemorar o 150 aniversario do nacemento de P. A. Stolypin, incluída na serie de moedas conmemorativas «Personalidades destacadas de Rusia».

### Na literatura 
A figura de Stolypin é unha das centrais no núcleo Август Четырнадцатого (Avhust Chetyrnadtsatogo, *Agosto de 1914*), parte da epopea Красное колесо (Krasnoe koleso, *O Rodicio Vermello*) de Aleksandr Solzhenitsyn. Foi precisamente Solzhenitsyn quen introduciu na discusión intelectual rusa dos anos 1980-1990 numerosos feitos pouco coñecidos sobre a biografía de Stolypin.

Nos romances históricos dedicados ao reinado de Nikolao II e a Grigorii Rasputin, Stolypin tamén ten unha presenza destacada.

No romance Нечистая сила (Nechistaya sila, Forzas escuras) de Valentin Pikuli, publicado inicialmente na súa versión xornalística como У последней черты (U posledney cherty, Na última fronteira), descríbese a contorna e a familia de Nikolai II, así como a figura de Rasputin. Stolypin é retratado como "un reaccionario", pero tamén como "unha figura íntegra e forte, superior aos demais burócratas". Porén, a obra foi criticada polas numerosas inexactitudes históricas que contén.
O fillo de Stolypin, Arkadi Stolypin, declarou:

O libro contén non só erros, senón tamén afirmacións calumniosas de baixa categoría, polas cales, nun estado de dereito, o autor debería responder ante un tribunal..

Os erros históricos no libro inclúen:
* Stolypin preséntase como un fumador empedernido e amante do armagnac, aínda que na realidade detestaba o tabaco e o alcohol.
* Tras o atentado na illa Aptekarski, afírmase que a súa filla Natalia perdeu as pernas, cando en realidade os médicos lograron salvalas.
* As cronoloxías dos discursos e accións de Stolypin están alteradas.
* O autor menciona unha suposta casa de verán da esposa de Stolypin en Vyritsa, que nunca existiu.

Na obra Распутин: Жизнь и смерть (Rasputin: Zhizn i smert, *Rasputin: Vida e morte*) de Edvard Radzinski, descríbese a relación de Stolypin co influente campesiño de Tobolsk, cunha valoración positiva tanto da figura como das reformas de Stolypin:
*O primeiro ministro era odiado polos dereitistas, pois as súas reformas auguraban a vitoria do capitalismo en Rusia. [...] Stolypin opúñase radicalmente á participación de Rusia no conflito balcánico e advertiu ao tsar sobre as catástrofes sociais e a fame se as reformas non se completaban. Pola súa estatura impoñente e voz grave, recordáballe ao tsar a figura do seu pai, Alexandre III de Rusia, inspirándolle confianza..

### No cinema
* 1971 – *Nicholas and Alexandra*: Película estadounidense dirixida por Franklin Schaffner. A interpretación de Piotr Stolypin correu a cargo de Eric Richard Porter.
* 1984 – *Lev Tolstoy* (Лев Толстой): Última película de Sergey Gerasimov, na que Dmitry Vasilyev interpretou o papel de Stolypin.
* 2006 – *Stolypin… Nevyuchennye uroki* (Столыпин… Невыученные уроки): Película na que Oleg Klishin, actor de Saratov, interpretou a Stolypin.
* 2007 – *Predverie Pervoy mirovoy voyny. Stolypin* (Преддверие Первой мировой войны. Столыпин): Documental dirixido por N. Smirnov.

* *Imperiya pod udarom* (Империя под ударом): Serie de 12 episodios dirixida por Sergey Gazárov e Andrey Malyukov, na que se recrea o atentado contra Stolypin no [Illa Aptekarskii]]. Stolypin foi interpretado por Aleksandr Feklistov.
* *Grexi ottsov* (Грехи отцов): Serie que inclúe o episodio do asasinato de Stolypin en Kíiv, coa interpretación de Gennady Saifullin no papel de Stolypin.
* 2014 – *Grigoriy R.* (Григорий Р.): Serie na que Vladimir Yumatov interpretou a Stolypin.
* 2017 – *Trotskiy* (Троцкий): Serie na que Vitaly Kovalenko interpretou a Stolypin.
* 2017 – *Sto let puti* (Сто лет пути): Serie na que Dmitry Sutyrin desempeñou o papel de Stolypin.
* 2022 – *Karamora* (Карамора): Serie na que Boris Birman interpretou a Stolypin.
* 2024 – *Stolypin* (Столыпин): Serie na que Stolypin foi interpretado por Aleksandr Ustyugov.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Rusificación de Finlandia
* Nicolao II de Rusia