open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arqueoloxía

A **arqueoloxía** é a ciencia que estuda as artes, monumentos e obxectos da antigüidade, especialmente a través dos seus restos. O nome ven do grego ἀρχαιολογία (transliteración: *archaios)*, "vello" ou "antigo", e *logos*, "ciencia", "saber".

A arqueoloxía é unha disciplina dedicada ó estudo de culturas humanas pasadas. A maioría dos primeiros arqueólogos, que aplicaron a orixe da súa disciplina ós estudos dos anticuarios, definiron a arqueoloxía como o "estudo sistemático dos restos materiais da vida humana xa desaparecida"; outros arqueólogos fixeron énfase en aspectos psicolóxico-condutistas e definiron a arqueoloxía como "a reconstrución da vida dos pobos antigos".[miniatura|Escavación arqueolóxica en [Atapuerca.|esquerda|261x261px]]Nalgúns países a arqueoloxía ten sido considerada sempre como unha disciplina pertencente á antropoloxía; mentres que esta se centraba no estudo das culturas humanas, a arqueoloxía dedicábase ó estudo das manifestacións materiais destas. Deste xeito, en tanto que as antigas xeracións de arqueólogos estudaban un antigo instrumento de cerámica como un elemento cronolóxico que axudaría a poñerlle unha data á cultura que era obxecto de estudo, ou sinxelamente como un obxecto cun certo valor estético, os antropólogos verían o mesmo obxecto como un instrumento que lles serviría para comprender o pensamento, os valores e a cultura de quen o fabricou.

A investigación arqueolóxica estivo relacionada fundamentalmente á idade de pedra e á antigüidade; non obstante, durante as últimas décadas a metodoloxía arqueolóxica aplicouse a etapas máis recentes, como a Idade Media ou ó período industrial. Os arqueólogos dedican ocasionalmente a súa atención a materiais actuais, investigan residuos urbanos, o que se coñece como arqueoloxía industrial.

Sendo a un tempo tanto humanística como científica, a arqueoloxía é unha disciplina académica realmente interdisciplinar. Entre as técnicas analíticas empregadas destacan aquelas que buscan datar os restos do pasado, como a datación por Carbono-14 ou a datación por termoluminiscencia. 

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Antropoloxía
*Arqueoloxía submarina
*Lista de períodos arqueolóxicos
Autor

O termo **autor** pode ter diferentes definicións:

* O que realiza un determinado acto. O causante de algo: *O autor do crime está no cárcere.*
* Quen realiza unha obra artística, literaria ou científica: *Premiaron ó autor deste libro.*
* En narratoloxía, por autor enténdese autor implícito.
* O suxeito activo dun delito, ben por acción, ben por omisión.
* A parte demandante nun xuízo.

## Narratoloxía 
Nunha narración existen diferentes visións:

* O autor real ou autor empírico pertence ao plano da realidade (comunicación extratextual). É o escritor.
* O autor ideal pertence ao plano da realidade (comunicación extratextual). É o papel asumido polo escritor, a súa visión do autor perfecto que pretende, en canto se considera suxeito dos actos creativos lingüístico-literarios que van conformar o texto. Véxase lector ideal.
* O autor virtual pertence ao plano da realidade (comunicación extratextual). Suposto polo lector segundo determinadas expectativas, categorías culturais, gusto, consonancia ideolóxica,...
* O autor implícito pertence ao plano da ficción (comunicación intratextual). É o suxeito interno da narración, ten unha conciencia superior á do narrador, porque domina o código ou sistema de regras de construción do relato e, particularmente, as regras lingüísticas ou metalingüísticas. A pesar de non estar representado, é o autor implícito o que modela ó narrador, asumindo a función de quen ostenta a instancia máis profunda do relato.

## Véxase tamén 
* Dramaturgo
* Escritores famosos

Para percibir a diferenza entre escritor e autor, narratario
Acción

O termo acción pode referirse a:

#**Acción (física)**: O principio de acción é unha aserción sobre a natureza do movemento pola cal a traxectoria dun obxecto sometido a forzas pode ser determinada.
#**Acción (finanzas)**: Partes en que se divide o capital dunha sociedade anónima. *Teño algunhas accións nesta empresa.*
#**Acción (matemáticas)**
#**Acción (pesca)**: Peso do chumbo adecuado para usar cunha cana, xa que se se usa un moi pesado cunha cana de pouca acción podería romper.
#**Acción dramática**: Conxunto de feitos ou actos, que conforman o argumento dunha determinada obra
#**Acción narrativa**: Sucesión de acontecementos que constitúen o argumento dunha obra de literatura ou dunha película. *A acción desta novela é lenta.*
#**Acción social**
#**Acción xurisdicional**: É o acto de acudir ante unha autoridade xurisdicional para que declare o Dereito.

## Prensa
Tamén foi o título de diversas publicacións:
****Acción***, *Órgano de la Juventud Católica*, publicado en Pontevedra entre 1928 e 1930.
****Acción***, *Órgano de la Juventud de Acción Popular*, publicado en Santiago de Compostela en 1936.
****Acción***, *Órgano de las Juventudes Comunistas de Galicia*, publicado en 1966.

## Véxase tamén
*La Acción
*Cine de acción
Acto

**Acto** pode significar:
***acto** *s.m.* O que alguén fai (o que "se fai"). *Polos seus actos coñecémos as persoas.*
* **acto (teatro)**, unha división dunha obra de teatro.
***acto de fala** [*speech event*]: En sociolingüística, intervención individual que se realiza nun intercambio lingüístico.
***acto xurídico**: entidade xurídica mínima no ámbito do sistema procesual. Por exemplo, se alguén vende unha casa hipotecada, tres contratos adoitan ter lugar no mesmo acto xurídico:
# a cancelación da hipoteca do vendedor;
# a venda da casa;
# a apertura doutra hipoteca a nome do comprador;
Autoridade

A **autoridade** dende o punto de vista do Estado, pode ser considerado como a forza exercida por unha persoa lexitimada por unha institución, conforme a unhas funcións que lle son xeralmente recoñecidas. Neste sentido cando unha persoa *ten autoridade* dedúcese que ten aptitude para mandar (ou impoñe-lo seu punto de vista ou se facer respectar). Así, cando o individuo *ten «a» autoridade* está *autorizado* a actuar, a exercer un determinado poder. Neste ámbito, a autoridade está ligada á potestade.

Fóra do ámbito institucional do Estado, a autoridade pode supor en ocasións algo distinto á posibilidade de exerce-la forza para impoñe-las cousas ou potestade. A autoridade tamén a ten quen, por mor da súa capacidade nun ámbito, polos seus coñecementos ou dignidade, pode exercer sobre outros unha influencia á hora de que tomen certas decisións. Neste sentido, moitos órganos consultivos teñen moita autoridade sobre a materia obxecto de consulta.

## Etimoloxía 
A palabra autoridade vén do latín *auctoritas*. O profesor Michel Humbert, no seu libro « *Institucións políticas e sociais da antigüidade* » (Précis Dalloz) dá informacións referentes a esta última palabra.

Define a noción de autoridade nun sentido máis ben xurídico e social. É o seu carácter necesario, incluso indispensable á estrutura de toda a sociedade o que a fai lexítima para a maioría e que permite opoñela a *erga omnes* -coa condición, claro está, que sexa xuridicamente regular-. Non debemos esquecer tampouco o que chamámo-la autoridade natural que pode desprender unha persoa (e aquí tamén o aspecto benéfico é subxacente).

A noción de autoridade foi tratada en filosofía e en socioloxía, en particular por Max Weber e Alexandre Kojeve.
Actor, actriz

miniatura|Actores durante unha representación.
Un **actor** ou unha **actriz**, é unha persoa que representa un papel nunha obra teatral, cinematográfica, radiofónica ou televisiva. O primeiro actor do que se ten noticias foi o grego Tespo que actuou no Teatro Dionisio no 534 a.C. e que narrou a historia en primeira persoa, ata entón as historias que se narraban contábanse en terceira persoa.

No século XX, os actores eran professionais da súa materia e formados en arte dramática. Coa aparición do cinema, o número de actores de sona multiplicouse.

## Historia 
miniatura|Actores interpretando persoas do pasado.
Semella que o primeiro actor que rexistra a historia, no 534 a.C. (probablemente o 23 de novembro, os cambios de calendario ao longo da historia fan que sexa difícil determinalo con exactitude), cando o grego Tespo actuou no *Teatro de Dioniso,* onde foi o primeiro que reproducía as palabras dos personaxes en primeira persoa*.* Antes da actuación de Tespo, as historias cantábanse e bailábanse nun estilo narrativo en terceira persoa. O mito teatral mantén que Tespo trouxo un espírito malicioso, e que ten a culpa dos desastres no teatro. Na Grecia clásica, só os homes podían ser actores e tapaban a cara con carautas grotescas. Continuaron deste xeito tamén durante o Imperio Romano.

Na Idade Media, o teatro esmoreceu. Os xograres son considerados actores por algúns expertos, xa que interpretaban as cancións dos trobadores.

O teatro moderno comezou cos autos sacramentais; como mostra deles pódese citar o Misterio de Elx, que aínda hoxe se representa cada ano na devandita cidade.

Durante o Renacemento e o Barroco, o teatro, xunto cos actores, volve medrar. Os actores comezaron a converterse en profesionais. Ademais, cando apareceu a ópera, precisábanse cantantes e actores ao mesmo tempo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Csapo, Eric, e William J. Slater. 1994. *The Context of Ancient Drama.* Ann Arbor: The U of Michigan P. .
* Elam, Keir. 1980. *The Semiotics of Theatre and Drama*. New Accents Ser. Londres e Nova York: Methuen. .
* Weimann, Robert. 1978. *Shakespeare and the Popular Tradition in the Theater: Studies in the Social Dimension of Dramatic Form and Function.* Ed. Robert Schwartz. Baltimore e Londres: The Johns Hopkins University Press. .
Astroloxía

miniatura|dereita|Carta astral
A **astroloxía** é unha disciplina, considerada pseudociencia polo consenso académico, na que a partir da posición aparente dos astros e do seu movemento se intenta comprender e descodificar a realidade toda e particularmente a existencia humana na Terra. Durante a Antigüidade e ata o Renacemento a astroloxía e a astronomía adoitaron designar o mesmo tipo de estudo.

## Historia e características 
A palabra astroloxía provén do grego *αστρολογία*, de άστρον (ástron), ‘estrela’ e λόγος (logos) ‘palabra, estudo’, ou sexa, o estudo das estrelas e dos ceos.

Desenvolvéronse en diversas épocas e ámbitos culturais, como testemuñan as primeiras escrituras desde Sumeria, Exipto antigo e a China imperial ata o continente americano, distintos sistemas de observación e interpretación que tiñan en común a certeza dun nexo entre a posición e o movemento dos corpos celestes e acontecementos constatables na Terra. As diferentes astroloxías acabaron construíndo cadanseus calendarios unidos ao universo simbólico e referencial no que se confunden a procura de patróns na natureza, especulacións místico-relixiosas e a observación dos sucesos en relación ao percorrido dos planetas, das estrelas e mesmo de puntos abstractos no ceo calculados a partir do saber astronómico. O que se entende habitualmente por tradición astrolóxica -a que distingue doce signos do Zodíaco repartidos entre catro elementos e atribúe as súas cualidades aos planetas que os rexerían- afunde as raíces na antiga Mesopotamia e, a través das achegas de determinadas filosofías e especulacións helenísticas, romanas, árabes e hindús, configura un tronco, con teorías e prácticas de tipo preditivo, un groso continxente das especulacións que se tiñan por irrefutables -en campos como a protomedicina, a agricultura ou a meteoroloxía, entre moitos máis- baseábase na tradición astrolóxica.  Case indisolublemente unida ás outras disciplinas con forte contido esotérico coma a alquimia, a astroloxía nunca cesou de se actualizar e viuse progresivamente cuestionada a partir das hostilidades da Igrexa na Idade Media ata o triunfo do racionalismo no século XVIII, o cal non impediu que ao longo das épocas personalidades da ciencia (Newton, Kepler), da filosofía e da literatura (Roger  Bacon, Goethe, Ted Hughes) ou da psicoloxía (C. J. Jung) defendesen a súa validez.   

O descrédito contemporáneo desta disciplina vese reforzado pola ausencia de métodos e prácticas científicas na maioría da literatura astrolóxica, pero un importante volume de producións culturais (que abranguería desde a arte prehistórica ata varias das obras referenciais das Humanidades en Occidente e Oriente) resulta incomprensible sen algún coñecemento básico de astroloxía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Dicionario escéptico da astroloxía
Antimateria

A **Antimateria** é a materia composta de antipartículas das partículas que constitúen a materia normal. Un átomo de antihidróxeno, por exemplo, está composto dun antiprotón de carga negativa orbitado por un positrón de carga positiva. Se unha parella partícula/antepartícula entra en contacto entre si aniquílanse producindo un estalido de enerxía, que pode manifestarse en forma doutras partículas, antipartículas ou radiación electromagnética.

En 1995 conseguiuse producir antiátomos de hidróxeno, así como núcleos de antideuterio, creados a partir dun antiprotón e un antineutrón, pero non se logrou crear antimateria de maior complexidade. A antimateria créase no universo alí onde haxa colisións entre partículas de alta enerxía, como no medio da galaxia, mais aínda non se atopou ningún tipo de antimateria como residuo do big-bang, (cousa que ocorre coa materia normal). A diferente distribución entre a materia e a antimateria no universo foi durante moito tempo un misterio. A solución máis probábel atópase na certa asimetría nas propiedades dos mesóns-B e as súas antipartículas, os anti-mesóns-B.
A

O **A** é a primeira letra do alfabeto galego, e representa a vogal máis aberta da lingua galega.

Pode ter a función de artigo determinado feminino singular (*a bolboreta*), ou de preposición con distintos valores (*axudar a alguén*, *ir a Santiago*).

Tamén pode ser un prefixo de orixe latina con valor de aproximación ou dirección (*achegar*, *asentar*), ou un prefixo de orixe grega con valor de negación (*apolítico*, *anormalidade*).

## Historia 
A letra **A** ten a súa orixe nun pictograma dunha cabeza de boi da escrita xeroglífica exipcia ou do alfabeto ugarítico. Cara ao ano 1600 a.C. os fenicios déronlle unha forma lineal que serviu de base para todas as formas posteriores da letra.

## Usos 
### Astronomía 
**A** indica, segundo a clasificación de Harvard, unha clase espectral de estrela de gran luminosidade, cor azul e temperatura entre 8.000 e 12&nbsp;000 °C. O seu compoñente principal é o hidróxeno. Estrelas deste tipo son Sirio, Altair e Vega.

**A** indica que un asteroide foi descuberto entre o 1 e o 15 de xaneiro.

### Bioquímica 
Na codificación dos aminoácidos ordinarios, **A** é a abreviatura de alanina.Na codificación dos ácidos nucleicos, **A** é a abreviatura da adenina.**A** indica o grupo sanguíneo no que os glóbulos vermellos só portan aglutinas A.

### Electrónica 
**A** é o símbolo do amperio, unidade de medida da corrente eléctrica.
**A** é o tamaño estándar da batería.

### Filosofía 
**A** é o símbolo da proposición universal afirmativa.
Coa fórmula "A = A" indícase o principio de identidade.
Coa fórmula "A = non A" indícase o principio de contradición.

### Física 
**A** representa o número de masa do átomo.
Coeficiente A de Einstein da emisión espontánea de radiación.
**a** é o símbolo da área, unidade de superficie, e tamén símbolo da aceleración.

### Informática 
En Unicode o **A** é U+0041 e o **a** é U+0061.
En ASCII o **A** é 65 e o **a** é 97.
En código binario **A** é 01000001 e **a** é 01100001.

### Mecánica 
**a** é o símbolo da aceleración (vectorial).

### Química 
O ácido **A** é un derivado sulfúrico da naftalina.

Tamén é a abreviatura en bioquímica da adenosina, unha base dos ácidos nucleicos (ADN ou ARN).

### Xeografía 
**A** é símbolo de Austria.

## Véxase tamén 
Entradas da enciclopedia que comezan por A
Aida

O nome propio **Aida** pode referirse a:

* **Aida**, antropónimo feminino;
* ***Aida***, ópera de Giuseppe Verdi;
* **Aida**, poboación xaponesa.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* ***Aída***, serie de televisión española
Axóuxere (obxecto)

miniatura|300px|dereita|Axóuxeres sobre maza.
Un **axóuxere** é unha ou varias esferas ocas que poden servir como obxecto sonoro que serve para entreter aos cativos, como peza sonora que adoita poñerse nos gatos ou noutros animais domésticos para avisar de onde se moven ou como instrumento musical. Pode ser de plástico, metal ou madeira e ao movelo fai ruído debido a unha boliñas no seu interior. Adoitan seren de cores moi vivas para estimular os sentidos do neno.
Debido a que a capacidade cognitiva dos pequenos aínda non está desenvolvida, este xoguete obriga ao neniño a forzar as súas capacidades visuais e auditivas para comprender o que ten diante cando o xoguete está no seu poder. Ademais vai obtendo estímulos táctiles que o relacionan co mundo exterior. A existencia de obxectos que chamen a súa atención resulta moi importante como xeito de:

* fomentar o crecemento do cerebro na etapa de maior plasticidade;
* comprobar se sofre algunha discapacidade auditiva ou visual;
* desenvolver as capacidades sensoriais;
* buscar unha pronta reacción e comprensión do seu contorno para ilo integrando nas redes sociais;

Noutro aspecto non lúdico e máis funcional, este obxecto utilízase como sinal de movemento: coma os badais nas igrexas ou os chocallos nas vacas, pónselle ás veces aos gatos ou cans para saber onde están ou para saber se se están movendo.

Consiste nun recipiente no que introducen axóuxeres ou campaíñas e un mango por onde agarra o cativo. Os máis pequenos axítano instintivamente e divírtense co son que eles producen. Actualmente, existe unha gran cantidade de modelos no mercado, fabricados de moi diversos materiais. A maioría están decorados con cores rechamantes e figuriñas infantís.
Os axóuxeres foron utilizados polos cativos durante milleiros de anos. Os primeiros que se coñecen datan da época exipcia, antes do comezo do Imperio Novo.
## Notas
Aplique

O termo **aplique** pode referirse a:
*en decoración, un aplique é un obxecto decorativo, mesmo azulexos, de fácil instalación;
*en informática, un aplique ou applet é unha aplicación ou programa especial que se executa nun navegador web ó cargar unha páxina web, descárgase dende un servidor e non precisa de instalación no cliente.
Alfabeto

miniatura|esquerda|200px
**Alfabeto** (chegou dende o latín, mais procede do grego *alphabetos, -ou*, formado a partir das dúas primeiras letras, *alpha* e *beta*) denota o conxunto organizado de letras e tamén un sistema de escrita, o máis común no mundo occidental. Na primeira acepción é sinónimo de abecedario e na segunda úsase en contraposición co alifato ou o abxad consonánticos ou os silabarios, busca representacións fonemáticas, non sempre biunívocas. Ten unha orde fixa, que se emprega por exemplo para a ordenación en dicionarios, enciclopedias ou glosarios en papel, ou en listas de cousas.

A palabra alfabeto provén das gregas alfa e beta, que designaban a primeira e segunda letra do seu alfabeto, correspondentes no alfabeto latino a a e b, respectivamente.

O alfabeto galego ten 23 letras (entre parénteses a denominación da letra):
a (a), b (be), c (ce), d (de), e (e), f (efe), g (gue), h (hache), i (i), l (ele), m (eme), n (ene), ñ (eñe), o (o), p (pe), q (que), r (erre), s (ese), t (te), u (u), v (uve), x (xe), z (zeta).

## Exemplos 
Como exemplos de "alfabetos" pódense ver os seguintes:

Alfabeto arábigo: ﺍ, ﺏ, ﺕ, ﺙ, ﺝ, ﺡ, ﺥ, ﺩ, ﺫ, ﺭ, ﺯ, ﺱ, ﺵ, ﺹ, ﺽ, ﻁ, ﻅ, ﻉ, ﻍ, ﻑ, ﻕ, ﻙ, ﻝ, ﻡ, ﻥ, هـ, ﻭ, ﻱ

Alfabeto cirílico: А, Б, В, Г, Ґ, Д, Е, Є, Ж, З, И, І, Ї, Й, К, Л, М, Н, О, П, Р, С, Т, У, Ф, Х, Ц, Ч, Ш, Щ, Ю, Я, Ъ, Ь, Ђ, Љ, Њ, Ћ, Џ

Alfabeto grego: Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ, Η, Θ, Ι, Κ, Λ, Μ, Ν, Ξ, Ο, Π, Ρ, Σ, Τ, Υ, Φ, Χ, Ψ, Ω.

Alfabeto hebreo: א, ב, ג, ד, ה, ו, ז, ח, ט, י, כ, ל, מ, נ, ס, ע, פ, צ, ק, ר, ש, ת.

Alfabeto latino: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z.

## Alfabetos máis coñecidos 
* Alfabeto arameo
* Alfabeto árabe
* Alfabeto armenio
* Alfabeto cario
* Alfabeto copto
* Alfabeto etrusco
* Alfabeto fenicio
* Alfabeto frixio
* Alfabeto grego
* Alfabeto gótico
* Alfabeto hebreo
* Alfabeto latino
* Alfabeto licio
* Alfabeto lidio
* Alfabeto portugués
* Alfabeto ruso ou cirílico
* Alfabeto sidético
* Alfabeto siríaco
* Alfabeto xeorxiano

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* O alfabeto galego en Wikibooks (curso de lingua galega).
Apolo

miniatura|Apolo, copia romana.
**Apolo** (en ; *Apóllōnos*) é un dos deuses olímpicos na relixión grega clásica e na Roma antiga, presente nas mitoloxías grega e romana. Apolo é a divindade nacional dos gregos, e foi recoñecido como o deus do tiro con arco, a música e a danza, a verdade e a profecía, a curación e as enfermidades, o Sol e a luz, a poesía e moito atributos máis. Un dos deuses gregos máis importantes e complexos, era fillo de Zeus e de Leto, e irmán xemelgo de Artemisa, deusa da caza. Visto como o deus máis fermoso e o ideal dos *kouros* (efebo, ou un mozo imberbe e atlético), Apolo é considerado o máis grego de todos os deuses. Apolo é coñecido na mitoloxía etrusca (influenciada pola grega) como *Apulu*.

Asentouse no santuario de Delfos, tras dar morte a serpe Pitón, e estableceu alí o seu principal oráculo como deus da adiviñación e a mántica. É tamén o deus da música, a medicina e a poesía e como tal preside o coro das nove Musas, que viven no monte Helicón. A súa beleza era extraordinaria, aínda que ningún mortal o vira nunca, xa que a luz que desprendía deixaba cego a quen o mirara. É tamén o nome que recibiu a misión da NASA que levou ó home á Lúa (Apollo program).

## Notas
Artesanía

miniatura|Artesanía.
A **artesanía** comprende as obras e traballos realizados manualmente e con pouca intervención de maquinaria, habitualmente obxectos decorativos ou de uso común. O que se dedica a esta actividade denomínase artesán.

## Tipos 
* Olaría
* Cerámica
* Cestaría
* Cristalaría
* Glíptica
* Ebanistaría
* Marquetaría ou Taracea
* Mosaico
* Ourivaría
* Tapizaría
* Realización de vidreiras

## Galería de imaxes 

File:Cristal. Operario ou artista en Santiago de Compostela.jpg|Artesán do cristal en Santiago de Compostela
File:Vigo.OFeitoAMan.jpg|*O feito a man*, feira de artesanía que se celebra en Vigo no Nadal.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Arte
Ángstrom

miniatura|Anders Ångström
O **ángstrom** (ångström) é unha unidade de lonxitude equivalente a 10−10m. Utilízase principalmente para expresar a lonxitude de onda das radiacións e o tamaño dos átomos. A súa abreviatura é Å.

O seu nome é en honra do físico sueco Anders Jonas Ångström, un dos fundadores da espectroscopia.

O ángstrom non é unha unidade do sistema internacional de medidas. Porén, é considerada unha das unidades útiles para responder a necesidades específicas de certos campos científico-técnicos. 
A publicación *El Sistema Internacional de Unidades SI* da Oficina Internacional de Pesos e Medidas, editada polo Centro Español de Metroloxía e dispoñible en formato dixital, inclúeo na Táboa 8 (Outras unidades non pertencentes ao SI), e di:

Advirte que certas unidade de medida non pertencentes ao SI aínda aparecen en publicacións científicas, técnicas e comerciais , e que continuarán en uso durante moitos anos. Porén, tamén sinala que na ciencia débese ter a liberdade de utilizar ás veces ditas unidades se se considerase conveniente, aínda que a inclusión de tales unidades nos seus textos non implica a recomendación do seu uso.

## Equivalencias 
* 1 Å= 1 x 10−10 m = 0,1 nm
* *1 nm = 10 Å*
* 1 Å = 100 pm

## Notas
ARPANET

**ARPANET** (**Advanced Research Projects Agency Network**) foi unha rede desenvolvida polo Departamento de Defensa norteamericano a partir de 1966 e que consistía na conexión de varias redes de ordenadores sen un centro neurálxico e que deu orixe, co tempo, á actual Internet. A primeira ligazón entre universidades realizouse en 1969. En 1984 os servizos militares de ARPANET pasaron a MILNET
Bolígrafo

Un **bolígrafo** é un instrumento para a escritura similar a un lapis en canto a tamaño e forma.
miniatura|Modelo de bolígrafo con tinta líquida e bola
Consta dunha cámara interna, chea de tinta viscosa, que se distribúe pola punta a través dunha pequena esfera de metal (0,7&nbsp;mm a 1&nbsp;mm de diámetro); a tinta sécase de modo inmediato tralo contacto co papel. Pola súa característica de ser barato e confiable ocupou o lugar da pluma estilográfica, tamén denominada *pluma fonte*.

## Historia 
miniatura|Detalle da punta dun bolígrafo (1 mm).
Foi inventado en 1938 polo inventor e xornalista húngaro (nacionalizado arxentino) László Bíró (1899 - 1985), con axuda do seu irmán Georg. Na Arxentina, o 29 de setembro, día do seu nacemento, conmemórase o Día do Inventor.

En 1940 ambos emigraron á Arxentina e o 10 de xuño formaron a compañía **Biro Meyne Biro**. En 1943 Biro licenciou o seu invento a Eversharp Faber, dos Estados Unidos, na entón extraordinaria suma de 2&nbsp;000&nbsp;000 de dólares, e en 1951 a Marcel Bich, de Francia. Este último desenvolveu, baixo a marca BIC, un bolígrafo de baixo custo que contribuíu enormemente á popularización do invento.

En 1945 a Forza Aérea dos Estados Unidos fixo un pedido de 20.000 unidades. Biro non patentara o seu invento nos Estados Unidos, o que provocou forte competencia. No mesmo ano *Milton Reynolds* desenvolveu o seu propio modelo, e *Franz Seech* inventou a tinta que seca en contacto co aire, coñecida comercialmente como *paper mate*.

A sociedade formada por Biro e os seus socios crebou, aqueixada por falta de financiamento e por novos inventos que non tiveron éxito comercial. Un antigo provedor, Francisco Barcelloni, independentemente dos desenvolvementos de Bich, intentou entusiasmar a Biro para fabricar un bolígrafo de baixo custo. Non logrou convencelo e instalouse pola súa conta; mellorou o fluxo de tinta e ensaiou unha bóla de tripla dureza. Posteriormente, Barcelloni contratou a Biro para a dirección da nova fábrica.

## Outras denominacións 
En moitos países europeos, Australia e Nova Zelandia, os bolígrafos son coñecidos como **biros**; na Arxentina, como **lapicera** ou **birome**. Este último é o nome orixinal do invento, composto dos apelidos de **Biro** e o seu socio e amigo **Meyne**, quen o axudou a escapar da persecución nazi.

## Descrición 
Hai dous tipos básicos de bolígrafo: o desbotable e o recargable. Os **bolígrafos desbotables** están feitos de plástico e non se volven a utilizar unha vez que a tinta se esgota; os **recargables** son de metal ou plástico e son de maior calidade e prezo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Un sitio con datos sobre L. Biro
B

O **B** (**be**) é a segunda letra do alfabeto galego, e representa os fonemas oclusivo bilabial sonoro /b/ e aproximante bilabial sonoro /β/.

## Usos 
* En química, **B** é a abreviatura do elemento químico boro.
* A linguaxe de programación B na informática.

## Véxase tamén 
* Entradas da enciclopedia que comezan por B
Belas Artes

Na acepción común, **Belas Artes** serían aquelas artes que terían por obxecto expresar a beleza, especialmente a arquitectura, escultura, música, e pintura.

De todos modos, o certo é que ademais da beleza, as chamadas belas artes poden buscar tamén a expresividade, a orixinalidade, impresionar ao receptor ou incluso a fealdade (véxanse, por exemplo, os cadros de Francis Bacon). Neste sentido, podemos dicir que o termo quedou algo desfasado (sobre todo tralo auxe das vangardas no século pasado).

## División clásica 
Os gregos antigos dividían as artes en superiores e menores, sendo as artes superiores aquelas que permitían gozar as obras por medio dos sentidos superiores, vista e oído, cos que non fai falta entrar en contacto físico co obxecto observado. As Belas Artes eran seis: arquitectura, escultura, pintura, música, declamación e danza. A declamación inclúe a poesía e coa música inclúese o teatro. Esa é a razón pola que o cine é chamado a miúdo, hoxe, a sétima Arte.

## As belas artes 
### Música 
Existen distintas definicións de Música:

* Arte que combina os sons conforme aos principios da melodía, a harmonía e o ritmo.
* Movemento organizado de sons a través dun espazo de tempo.

### Danza 
Movementos corporais rítmicos que acompañados xeralmente de música serven como vehículo de comunicación e expresión.

### Declamación 
Arte consistente no exercicio da retórica e a recitación.

### Pintura 
* Arte de plasmar sobre unha superficie motivos de natureza moi diversa, normalmente mediante pigmentos diluídos.
* Arte de proxectar un debuxo por medio de liñas, puntos e cores.
* Arte de fixar sobre un obxecto perdurable unha imaxe ou momento.

### Escultura 
* Arte de crear formas no espazo, tanto exentas como en relevo.
* É a arte de tallar, esculpir ou moldear. 
 
### Arquitectura 
* Arte ou ciencia de proxectar e construír edificios perdurables no tempo que cumpran unha función e *provoquen pracer estético*. Arte e ciencia de deseñar construcións.
* Arquitectura é a arte de crear espazos nun lugar xeográfico, un momento histórico, para que a humanidade desenvolva as súas actividades de convivencia social, de entretemento e familiares, cumprindo coa verdade útil mecánico-construtiva, económica e social, que sexa belo e teña carácter (concordancia entre programa e proxecto).

Belas Artes é tamén unha licenciatura universitaria nalgúns países, como a Arxentina, España ou México. En España, esta licenciatura comprende especialidade en conservación e restauración de obras de arte, deseño, fotografía, pintura, debuxo ou gravado (distribuídos en diferentes especialidades).
Bus (informática)

Un **bus**, en Informática, é unha canle de comunicación formada por un conxunto de condutores paralelos que conectan dous ou máis dispositivos. A característica chave dun bus é que se trata dun medio de transmisión compartido.
As liñas que compoñen un bus pódense clasificar en tres grupos funcionais:

* As **liñas de datos** do bus proporcionan o camiño para transmitir datos entre os módulos do sistema. O número de liñas do bus de datos determina o número máximo de bits que é posible transmitir ao mesmo tempo.
* As **liñas de dirección** empréganse para designar (direccionar) a fonte ou o destino dos datos enviados polo bus de datos. A anchura do bus de direccións determina a cantidade máxima de memoria (e de dispositivos de E/S) direccionable no sistema.
* As **liñas de control** empréganse para xestionar o acceso e o uso das liñas de datos e dirección, sinalizando peticións e recoñecementos e indicando que tipo de información pasa polas liñas de datos.

A denominación provén da industria eléctrotécnica, anterior á informática, na que se denominaban barras (en inglés *bus bars*) aos condutores paralelos en forma de barras dispostos nas subestacións, centros de transformación e cuartos de distribución en edificios. Por esta razón ao bus informático ás veces en tratados técnicos de electrónica dixital tamén se lle chama *barras* ou *barramento*.

## Temporización 
A temporización é unha parte fundamental no funcionamento do bus, xa que controla a forma na que se coordinan os sucesos sobre o bus. Podemos falar de dous tipos de temporización:

* A **temporización síncrona** utiliza un protocolo para a comunicación que está gobernado por un sinal de reloxo. Todos os dispositivos conectados deben funcionar á mesma frecuencia de reloxo. Isto pode conseguirse poñendo en funcionamento un sistema secuencial sinxelo e pode funcionar a grandes velocidades, porén non é adecuado para mesturar dispositivos con grandes diferenzas de velocidade. Ten unha desvantaxe ou problema fundamental, que é a desviación do sinal de reloxo (*clock skew*). A desviación de reloxo é a diferenza (en tempo absoluto) entre os instantes en que dous elementos reciben o flanco de reloxo. Por mor deste problema os buses non poden ser longos se son rápidos. O bus de memoria adoita a ser síncrono.
* A **temporización asíncrona**, pola contra, a ocorrencia dun suceso sobre o bus segue outro suceso previo sen que teña que producirse nun instante de tempo concreto simultaneamente coa aparición dun flanco de reloxo. Os dispositivos empregados na transferencia coordínanse mediante o intercambio de sinais de control (*protocolo de handshaking*). Xa que non hai sinal de reloxo común, os buses asíncronos poden conectar unha gran variedade de dispositivos de diferentes velocidades. Como non hai problemas de desviación de reloxo, tamén permiten distancias máis longas. O inconveniente é que son máis lentos debido á sobrecarga introducida para lograr coordinar emisor e receptor. Ademais, é máis difícil predicir o tempo que vai levar unha operación de transacción. Os buses de E/S (entrada-saída) adoitan ser asíncronos.
Cal (homónimos)

O termo **Cal** pode referirse a:

***Cal**, composto químico de hidróxido de calcio, de cor branca, cáustico e alcalino, que se obtén por calcinación de rochas calcarias e que en contacto coa auga reacciona desprendendo calor;
***cal**, símbolo da unidade de enerxía caloría;
***canle**, vía no terreo, ben natural ou artificial, pola que discorre a auga.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Cal**, lugar da parroquia de Bexán, no concello de Cospeito;
***Cal da Ortiga**, lugar da parroquia de Seixas, no concello das Somozas;
***Cal da Pena**, lugar da parroquia de Oleiros, no concello de Vilalba;
***Cal de Abelleira**, lugar da parroquia de Vilapedre, no concello de Vilalba;
***Cal de Gaián**, lugar da parroquia de Tardade, no concello de Vilalba;
***Cal de Moreiras**, lugar da parroquia de Visma, no concello da Coruña;
***Cal de Mourelle**, lugar da parroquia de Ansar, no concello de Taboada;
***Cal de Mourelle**, lugar da parroquia de Cerdeda, no concello de Taboada;
***Cal de Peón**, lugar da parroquia de Orbazai, no concello de Lugo;
***Cal do Baño**, lugar da parroquia do Burgo, no concello de Muras;
***Cal do Outeiro**, lugar da parroquia de Saiáns, no concello de Vigo;
***Cal do Pazo**, lugar da parroquia de Loureda, no concello de Arteixo;
***Cal do Sapo**, lugar da parroquia de Vieiro, no concello de Viveiro;

;Fóra de Galiza

;No Brasil
***Praia de Cal**, no municipio brasileiro de Torres.

Amais, como apelido, pode referise a:

***David Cal**, piragüista galego (n. 1982).

## Véxase tamén
### Outros artigos
****Cal***, película de 1984, dirixida por Pat O'Connor
Ciencias exactas

Baixo a denominación de **ciencias exactas** inclúense a matemática e todas aquelas ciencias que, malia sosterse na experimentación e observación, se poden sistematizar expresando os seus desenvolvementos con obxectividade e servíndose, ás veces, da linguaxe e o rigor matemático. As ciencias exactas admiten predicións especialmente precisas e métodos rigorosos para comprobar as hipóteses formuladas, ben sexa mediante deducións ou razoamentos irrefutables, ou ben a través de experimentos repetibles nos que as medidas e as predicións sexan cuantificables obxectivamente.

Este termo implica unha dicotomía entre as ciencias exactas e as chamadas ciencias humanas como por exemplo a socioloxía e a economía. Nestoutras ciencias a experimentación e a predición non xogan papeis tan relevantes, e non producen, nin procuran normalmente producir, resultados que sexan calculables dun xeito obxectivo, senón que encerran certo grao de subxectividade.

Outros nomes cun uso parecido ao de ciencias exactas son o de ciencias duras, ciencias puras, ou ciencias fundamentais.

Como exemplos clásicos de ciencias exactas teriamos a matemática, a física, a xeoloxía, a química, e certas ramas da bioloxía. Hoxe en día a denominación destas ciencias co nome de ciencias exactas está en desuso por varios motivos. Por unha banda a presenza de métodos aproximados coma por exemplo os estatísticos ou afirmacións baseadas na probabilidade é frecuente na actualidade en case que tódalas ciencias exactas, así como en numerosas ciencias humanas.

Por outra banda os traballos de modernos historiadores da ciencia coma Thomas Kuhn, ou sociólogos do coñecemento científico coma os relacionados co Programa Forte, acurtan as diferenzas entre ciencias exactas e non exactas ao afirmar que no establecemento da veracidade dunha teoría teñen un influxo especial factores subxectivos coma o contexto social ou intereses persoais.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Ciencia

### Ligazóns externas
* Real Academia Galega de Ciencias
* Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas y Naturales
Ciencias humanas

As **ciencias humanas** son as ciencias que teñen por obxecto de estudo o home e a sociedade nos seus distintos aspectos e manifestacións. É un concepto epistemolóxico que designa a un grupo de ciencias cuxo obxecto é o home ou os grupos humanos e a súa cultura. Non é de utilización moi xeneralizada, aínda que está presente nalgunhas denominacións institucionais. Pode considerarse dalgunha forma semellante a conceptos pouco utilizados na actualidade, como os de ciencias morais e ciencias políticas; ou o moito máis empregado de humanidades. Adóitase agrupar ás ciencias humanas xunto co concepto de ciencias sociais, das que non teñen unha distinción clara (historia, xeografía, economía, ciencia política, socioloxía, antropoloxía etc.); mesmo nalgúns casos enuméranse con elas disciplinas do contorno das ciencias da saúde, como a psicoloxía, ou saberes máis xerais, como a filosofía.

Na teoría de Wilhelm Dilthey, as *ciencias humanas* reciben a denominación de **ciencias do espírito** (*Geisteswissenschaften*).

## Notas
Ciencias aplicadas

Unha **ciencia aplicada** é a aplicación do coñecemento dunha ou máis campos da ciencias naturais para resolver problemas prácticos.

## Disciplinas 
* Aeronáutica 
* Agricultura 
* Astronáutica 
* Ciencias da comunicación 
* Ciencias da educación 
* Ciencias da saúde 
* Computación 
* Enerxía 
* Electrónica 
* Fotografía 
* Gandaría 
* Industria 
* Enxeñaría 
* Metalurxia 
* Minaría 
* Pesca
* Telecomunicación 
* Transporte
* Urbanismo
Cartografía

A **cartografía** é a rama da xeografía que se ocupa da representación da Terra sobre unha superficie, o que se denomina mapa. Ao ser a Terra esférica ha de valerse dun sistema de proxección para pasar da esfera ao plano. No fondo este é o problema da cadratura do círculo.

Pero ademais de representar os contornos das cousas, as superficies e os ángulos ocúpase, tamén de representar outra información que aparece sobre o mapa, segundo se considere que é relevante ou non. Isto, normalmente, depende do que se queira representar no mapa e da escala deste.

O método da cartografía baséase na fotogrametría: as fotos aéreas (en Galicia antes realizadas polos servizos militares e agora transferidos aos centros correspondentes da Xunta de Galicia) son combinadas, axuntadas, interpretadas e convencionalizadas antes de obter un resultado final.

Para unha correcta interpretación da cartografía (feita a escala rexional ou nacional-estatal), debe recorrerse aos fundamentos da xeografía matemática. O tipo de proxección xeodésica utilizada debe considerarse no reprantexamento cartográfico.
[miniatura|CÔTESD ' E S P A G N E*PARTIE DE LA GALICE*depuis le [Cabo Ortegal|CAP ORTEGAL jusqu'au CAP SILLEIRO, 1793.]]
## Historia 
A cartografía ven xa do imperio exipcio e do coñecemento dos gregos, cando Tolomeo realizou unhas primeiras medidas aproximadas da curvatura terrestre dependendo da lonxitude da sombra de dous esteos situados en ambos os dous lados do mar Mediterráneo.

Moito máis tarde buscouse unha referencia xeográfica universal: froito disto foron os meridianos de Barcelona, de París e o definitivamente aceptado de Greenwich. A importancia da cartografía foi tal que influíu nos fundamentos do sistema internacional de pesos e medidas, de xeito que a primeira definición do metro foi "a dezmillonésima parte do cuadrante superior do meridiano que pasa por París".

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Carta xeométrica de Galicia
* Toponimia
### Ligazóns externas 
* Acceso ó SITGA da Xunta de Galicia (Sistema de Información Territorial de Galicia), en concreto á cartografía 1:5000 de Galicia (en PDF) e cartografía básica e temática de Galicia
* Sixpac Sistema de Información Xeográfica de Parcelas Agrícolas (Galicia)
* Cartografía e fotogrametría da España peninsular e Illas Baleares para o Ministerio de Agricultura 
* Infraestrutura de Datos Espaciais de España
Carneiro

O termo **Carneiro** é nome de diferentes animais:

*O mamífero ***Ovis ares***, macho da ovella:
**O **carneiro bravo** é outra especie (*Ovis musimon*) tamén coñecido como muflón;
*O molusco bivalvo ***Venus verrucosa***, tamén chamado *carneirolo* e *cascarneiro*:
**Localmente recibe tamén este nome o **berberecho**;
*Distintas especies de peixes:
****Ouxa** (*Dasyatis pastinaca*);
****Chucho** (*Myliobatis aquila*);
****Escarapote** (*Scorpaena scrofa*).

Tamén se lle chama así á constelación de Aries, o Carneiro, así como tamén ao signo zodiacal Aries.

## Véxase tamén
### Outros artigo
Corpo (homónimos)

O termo **Corpo** pode referirse a:

*Ao **corpo**, a entidade anatómica dun ser vivo;
*Ao **corpo humano**, a estrutura física e material do home;
*Ao **corpo**, en matemáticas, unha estrutura alxébrica;
*A un **corpo**, chamado tamén á veces obxecto, porción de materia que pode describirse pola mecánica clásica, ou pola mecánica cuántica, e medida con instrumentos de medida;
*A un **corpo celeste**, en astronomía, un obxecto astronómico;
*Ao **corpo**, concepto arquitectónico que define niveis por medio de cornixas;
*Ao **corpo**, referido ao tamaño dos tipos tipográficos;
*A un **corpo negro**, un obxecto teórico que absorbe toda a luz que incide sobre el;
*A un **corpo de exército**, unha unidade militar integrada por varias divisións que actúan baixo un mando único;
*A un **cadáver**, corpo morto dun ser humano ou dun animal.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Corpo Santo**, lugar da parroquia de Tabeaio, no concello de Carral.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Corpa**, concello da Comunidade de Madrid.
Comunicación

A **comunicación** pode referirse a:

*a **función comunicativa** da linguaxe, estudada pola psicolingüística;
*a **teoría da comunicación** (lingüística);
*os esquemas de comunicación (lingüística);
*a comunicación de masas (lingüística);
*os medios de comunicación;
**Medios de comunicación social;
*as telecomunicacións;

En informática, a comunicación pode ser síncrona (establecida entre equipos co mesmo ciclo de reloxo) ou asíncrona (que non necesita de ritmos temporais iguais entre os extremos conectados).
Distrito electoral

Un **distrito electoral** é unha división electoral formada polo conxunto de persoas dun territorio que votan e constitúen unha unidade de voto. Nas eleccións municipais o distrito é o concello; nas eleccións ao Parlamento galego e ás Cortes españolas, cada provincia é un distrito; nas eleccións ao Parlamento europeo cada estado membro da Unión Europea constitúe un distrito electoral.
C

O **C** (**ce**) é a terceira letra do alfabeto galego. Representa o fonema /θ/, fricativo interdental xordo, antes de *e* e *i* (fonema /s/ en zonas con seseo), ou o fonema /k/, oclusivo velar xordo, antes de *a*, *o* e *u*. 
O ce cedillado (Ç) non forma parte do galego normativo actual, empregándose só en estranxeirismos. O galego reintegracionista, porén, si o usa.

## Usos 
En química, **C** é a abreviatura do elemento químico carbono.

A vitamina C adoita designar o ácido ascórbico.

A linguaxe de programación C para computadoras.

En física, **c** é unha constante que representa a velocidade da luz no baleiro.

En bioquímica é a abreviatura da citosina, unha base dos ácidos nucleicos (ADN ou ARN).

En lingüística, c é abreviatura da expresión latina *circa*.

## Véxase tamén 
* Entradas da enciclopedia que comezan por C

### Outros artigos
* Cedilla
* Carbono
* Vitamina C
Campionato

Un **campionato** é un conxunto de partidos seleccionados que se disputan por un único trofeo. Existen moitos campionatos como poden ser o de baloncesto, fútbol ect. Normalmente xógase por equipos, aínda que tamén hai competicións individuais.
Carlos Álvarez Fernández-Cid

**Carlos Álvarez Fernández-Cid**, nado en Santiago de Compostela en maio de 1918 e finado en Ribadeo no ano 1984, foi un farmacéutico e afeccionado á música galego.

## Traxectoria 
Nado en Santiago, chegou a Ribadeo antes de cumprir o ano. Farmacéutico, deu clases no instituto á súa creación. A súa faceta como músico é a que fixo del un persoeiro en Ribadeo. Ós 16 anos era organista da igrexa e director do Coro Parroquial. Dirixiu a tuna universitaria de Santiago nos anos 1943 e 1944 e tamén a Banda Municipal de Ribadeo no 1946 e logo en 1949. No 1948 dirixiu unha formación musical en Abres.

Creou en 1955 e mantivo en Ribadeo a Coral Polifónica até o 1983, así como animou diversas outras formacións musicais. Refundou unha rondalla en funcionamento nos anos 1960 e 70,

## Centenario 
Durante o 2018, ano do centenario do seu nacemento, organizados pola Coral Polifónica de Ribadeo e a Sociedade Filantrópico Dramática, preparáronse en Ribadeo diversos actos para a súa celebración, como a descuberta dunha placa na súa casa ou a charla de inicio de curso no IES de Ribadeo Dionisio Gamallo sobre a súa figura.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* Carlos Álvarez Lebredo, 2003: *Cincuenta anos de música en Ribadeo. Biografía musical de Carlos Álvarez e Fernández-Cid*. Deputación Provincial de Lugo. ISBN 84-8192-222-6.
* Coral Polifónica de Ribadeo, 2005: *50 aniversario Coral Polifónica de Ribadeo 1955 - 2005*. Deputación Provincial de Lugo.
Caza

O termo **caza** pode referirse a:

***Caza**, actividade consistente en capturar un animal;
***Caza deportiva**, variedade ociosa variante da anterior;
***Caza**, avión usado para a defensa e o ataque á aviación inimiga.
Concurso

Un **concurso** é unha serie de probas ou preguntas que se lles realizan a uns participantes. O seu obxectivo é acadar a puntuación máxima, chegar á meta antes có resto,... dependento do tipo de concurso. Adoita haber un premio ou recompensa para o vencedor. Os concursos poden ser de tipo físico ou de tipo intelectual, e poden facer competir tanto a individuos, como a grupos ou institucións privadas ou públicas.
Coche

O termo **coche** () pode referirse a:

* **Automóbil**, un vehículo destinado ao transporte de persoas.
* **Coche de bombeiros**, un automóbil empregado polos bombeiros deseñado para a loita contra as lapas.
* **Coche bomba**, un vehículo automotor (coche, camión etc) en cuxo interior colocouse unha bomba ou artefacto explosivo.
* **Coche de cabalos** (carro), un vehículo tirado por cabalos.
* **Vagón** dun tren, no que poden transportarse persoas ou mercancía.
* **Coche de liña** ou autobús, un vehículo terrestre deseñado para o transporte de persoas.
Competición

A **competición** é a acción e efecto de competir ou enfrontamento deportivo.

Actividade deportiva na que dous ou máis grupos ou persoas xogan uns contra outros para ver quen é o gañador.

## Competicións Deportivas 
### Atletismo 
* Mundial de atletismo
* Campionato de España
### Baloncesto 
* ACB
* NBA
### Ciclismo 
* Giro de Italia
* Tour de Francia
* Vuelta a España
### Fútbol 
* Champions League
* Mundiais de Fútbol
* Liga española
* Liga inglesa
* Liga italiana

### Artes Marciais 
* Judo
* Karate
### Outros 
* Olimpíadas