open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ducado de Cádiz

O **Ducado de Cádiz** é un título nobiliario español concedido por primeira vez polos Reis Católicos a Rodrigo Ponce de León e Núñez, III conde de Arcos, II marqués de Cádiz, da casa dos Ponce de León.

O seu nome refíre á cidade andaluza de Cádiz.

Unha vez morto o primeiro duque, os Reis Católicos negociaron coa súa herdeira Francisca Ponce de León e Jiménez de la Fuente a abolición do marquesado e do ducado de Cádiz, reincorporando tras a súa morte a cidade e os títulos á Coroa de Castela, 
dando ao seu fillo en compensación o condado de Casares e elevando o condado de Arcos a ducado de Arcos.

Durante séculos o título permaneceu en desuso, até o século XIX. Desde entón o título de duque de Cádiz ostentárono varios membros da familia do rei: Francisco de Asís Luis de Borbón, fillo primoxénito do infante de España Francisco de Paula de Borbón e, tras a súa morte o seu irmán (de igual nome) Francisco de Asís de Borbón, rei consorte, quen apenas utilizou este título en vida.

Así mesmo recibiu o ducado de Cádiz o infante de España Fernando María de Baviera e Borbón e, por último, Afonso de Borbón e Dampierre, quen recibiu o título por iniciativa do avó da súa esposa Carmen Martínez-Bordiú e Franco o xefe do Estado, Francisco Franco Bahamonde.

Sobre esta última concesión, o periodista e político Antonio Fontán (que máis adiante sería presidente do Senado) explicou o seguinte:

Deste xeito, Afonso de Borbón recibiu o ducado de Cádiz. O 22 de novembro de 1972, Franco concedeulle por decreto a facultade de usalo en España. Tras a morte de Afonso, o título volveu reverter na Coroa unha vez máis.

## Titulares 
[miniatura|150px|Medallón de Rodrigo Ponce no Pavillón de San Martín da [Praza Maior de Salamanca|Praza Maior de Salamanca.]]

## Galería 

Ficheiro:Retrato de Rodrigo Ponce de León (Ayuntamiento de Sevilla).jpg|Rodrigo Ponce de León, I duque de Cádiz
Ficheiro:Don_Francisco_de_Asís.jpg|Francisco de Asís de Borbón, duque de Cádiz e rei consorte de España
Ficheiro:Fernando María de Baviera.jpg|Fernando María de Baviera e Borbón, infante de España e duque de Cádiz

## Notas
U.S. Bancorp

**U.S. Bancorp**, tamén coñecido como **U.S. Bank**, é unha corporación bancaria radicada nos Estados Unidos de América.

No ano 2001, Firstar comprou U.S. Bancorp e asumiu o seu nome, movendo as súas oficinas centrais á cidade de Minneapolis.

## Historia 
Firstar foi fundada en 1853 en Milwaukee (Wisconsin) como Farmer's and Millers Bank, chegando a ser First Wisconsin National Bank (en galego, Primeiro Banco Nacional de Wisconsin) en 1919. A compañía cambiou o seu nome polo de **Firstar** en 1988, como resultado da evolución do banco e das súas fusións e adquisicións.

Firstar foi medrando a través dunha serie de fusións e adquisicións, incluíndo Banks of Iowa, Federated Bank, First Colonial Bankshares Corporation, e Investors Bank.

En 1999, foi comprada pola Firstar Star Base (anteriormente First National Cincinnati de Cincinnati), que tomou o nome Firstar. Máis adiante mercou o Mercantil Bancorporation de St. Louis, cinco meses despois. O 27 de febreiro de 2001, Firstar completou a súa adquisición de U.S.Bancorp de Minneapolis, e cambiou o seu nome a U.S. Bancorp.

### Evolución 
* 1853: Fúndase Farmers and Millers Bank.
* 1863: O banco cambia o seu nome polo de First National Bank of Milwaukee.
* 1894: O First National Bank of Milwaukee fusiónase co Merchants Exchange Bank e coa First Wisconsin Trust Company.
* 1919: O banco fusiónase co Wisconsin National Bank e cambia o seu nome polo de First Wisconsin National Bank of Milwaukee.
* 1929: First Wisconsin National e posto administrativamente baixo a Wisconsin Bankshares Corporation.
* 1958: Wisconsin Bankshares establécese como Southgate National Bank of Milwaukee.
* 1960: O banco é renomeado como First Wisconsin Bankshares Corporation.
* 1974: O banco é renomeado como First Wisconsin Corporation.
* 1987: First Wisconsin fai adquisicións en Illinois e Minnesota.
* 1989: O banco é renomeado como Firstar Corporation.
* 1995: Firstar cambia tamén o seu nome polo de Firstar Forward.
* 1998: Firstar fusiónase co Star Banc.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Firstar timeline: Long road to Minneapolis
* Introduction about Firstar
* U.S. Bancorp official site
Valencia, Venezuela

**Valencia** (tamén chamada **Nueva Valencia del Rey**) é unha cidade industrial e cultural de Venezuela, sendo ademais a capital do municipio homónimo e do estado de Carabobo, tamén é a terceira cidade en poboación no país, ten aproximadamente 2.000.000 habitantes e 1.385.202 hab. na área metropolitana. Atópase a uns 180&nbsp;km de Caracas xunto co amplo val da Cordilleira da Costa, atravesado polo río Cabriales, preto do lago Valencia, no centro-norte. A cidade de Valencia é considerada un dos principais centros industriais do país grazas a alta concentración de industrias de transformación na área urbana, ademais de ser o lugar onde están xa establecidas case todas as plantas automobilísticas de Venezuela.

## Cidades irmandadas 
*  Nápoles
*  Detroit
*  Sibiu
*  Valencia

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Cubillán Fonseca, Luis: *La Basílica Catedral Metropolitana de Nuestra Senora del Socorro de Valencia, Venezuela* (2005) Publicaciones del Consejo Legislativo del Estado Carabobo.
* Hermano Nectario María: *Orígenes de Valencia* (1970) Publicaciones del Instituto de Antropología e Historia del Estado Carabobo.
* León Pinelo, Antonio *Índice General de los Registros del Consejo de Indias - Año de MDIX hasta MDCVIII* (1608) Archivo de la Real Academia de la Historia, Madrid.
* López de Velasco, Juan: *Geografía y Descripción Universal de las Indias* (1574).
* Contreras, Juan Carlos: *¿Contra el Rey o contra Caracas? La encrucijada de Valencia entre 1808 y 1812* (11 de xullo de 2011) Tiempo Universitario.
Abaurregaina

**Abaurregaina** (en éuscaro) ou **Abaurrea Alta** (en castelán), oficialmente *Abaurregaina/Abaurrea Alta*, é un concello español da Comunidade Foral de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, na bisbarra de Auñamendi, no val de Aezkoa e a 70&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2013 foi de 136 habitantes (INE), o seu termo municipal ten unha superficie de 21,36&nbsp;km² e a súa densidade de poboación é de 6,37 hab/km².

## Toponimia 
O nome da localidade provén de *Abaurre(a)* + *-gain(a)* (de enriba), aínda que na comarca do Val de Aezkoa pronúnciase como *Aburregeina*. Este nome é cooficial dende a década de 1980 con *Abaurrea Alta*.

## Demografía 
## Xeografía 
É o concello situado a maior altitude na provincia de Navarra, a 1039 msnm. Por mor da súa grande altitude, as temperaturas son cambiantes, con temperaturas de até –22&nbsp;°C en inverno e máximas de 37 no verán.

## Administración 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web
Abaurrepea

**Abaurrepea** (en castelán: *Abaurrea Baja* e oficialmente *Abaurrepea/Abaurrea Baja*) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, na bisbarra de Auñamendi, no val de Aézcoa e a 67&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2013 foi de 38 habitantes (INE), o seu termo municipal ten unha superficie de 10,89&nbsp;km² e a súa densidade de poboación é de 3,49 hab/km².

## Toponimia 
O nome da localidade é *Abaurrepea*, que provén de *Abaurre(a)* + *-pe(a)* (de abaixo), aínda que na comarca do Val de Aezkoa pronúnciase como *Aburrepea*. Este nome é cooficial dende a década de 1980 xunto con *Abaurrea Baja*.

## Demografía 
## Notas
Auritz

**Auritz** (en castelán: *Burguete* e oficialmente *Auritz/Burguete*) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, na bisbarra de Auñamendi e a 45&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2013 foi de 260 habitantes (INE), o termo municipal ten unha superficie de 19,19&nbsp;km² e a densidade de poboación é de 13,55 hab./km².

## Demografía 
## Símbolos 
;Escudo

Adoptouse como Escudo municipal o que figuraba na fachada da igrexa San Nicolao de Bari, no ano 1952. O Escudo de armas de Auritz ten o seguinte brasón:

## Administración 
## Notas 
## Véxase tamén
Burguete

O topónimo **Burguete** pode referirse a:

;En Galiza
***Burguete**, lugar da parroquia de Corzáns, no concello de Salvaterra de Miño;
***Burguete**, lugar da parroquia de Fiolledo, no concello de Salvaterra de Miño;
***O Burguete**, lugar da parroquia de Parada de Amoeiro, no concello de Amoeiro;
***Malburguete**, lugar da parroquia de San Miguel do Campo, no concello de Nogueira de Ramuín.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Auritz**, vila navarra, oficialmente **Auritz/Burguete**.
Irurtzun

**Irurtzun** (en castelán: *Irurzun*) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Pamplona, na bisbarra de La Barranca, no val de Arakil e a 20&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2013 foi de 2.300 habitantes (INE), o seu termo municipal ten unha superficie de 3,5&nbsp;km² e a súa densidade de poboación é de 657,14 hab./km².

Atópase na confluencia das autovías A-10, que comunica Iruñea con Vitoria e A-15, que comunica Iruñea con Donostia.

## Topónimo 
[200px|esquerda|miniatura|Flor de [engo.]]
O topónimo Irurtzun provén do éuscaro, aínda que ten un significado dubidoso. Segundo o filólogo Mikel Belasko podería estar relacionado co nome da planta chamada *zihaurri* (en certas variantes dialectais *ihaurri*), que se corresponde co engo ou sabugueiriño. Segundo esta hipótese, o nome da planta *(z)ihaurri* iría acompañado do sufixo abundancial *-tze* ou *tzu* e do sufixo *-un*, variante de *une*, que significa lugar. Así, o significado etimolóxico último de Irurtzun sería *lugar con abundancia de engo*.

A documentación máis antiga que nomea esta poboación data do século XIII. Nela é mencionada baixo os nomes *Yrurçun*, *Hirurçu*, *Irusun*, *Irurçun* ou *Içurçun*.

O nome vasco e castelán da localidade difiren na súa pronunciación e forma de escribir, aínda que orixinalmente eran comúns. Da forma orixinal *Irurçun* pasou en castelán a *Irurzun*, mentres que en lingua vasca mantivo a pronunciación orixinal, que actualmente se transcribe como *Irurtzun*. En 1996, cando o concello de Irurzun constituíuse en concello independente separándose de Arakil adoptou como denominación oficial a variante vasca do topónimo.

## Xeografía 
Irurtzun atópase no extremo oriental do corredor da Barranca, ó pé dos montes Erga (1088 msnm) e Gaztelu (996 msnm). Devanditos montes conectan coa Serra de Aralar e Andia respectivamente.

### Barrios 
Dos Hermanas, Ardubil, Aralar, San Martín, Ardanzeta, Urbasa, Aldapa...

### Localidades limítrofes 
O concello limita polo norte con Latasa e Aguinaga, polo sur con Izurdiaga, polo leste con Aizcorbe e polo oeste con Etxeberri.

## Demografía
Luis Díaz Gallego

**Luis Díaz Gallego**, nado en Ferreiros (A Pobra do Brollón) o 29 de outubro de 1896, foi un médico e político galego.

## Traxectoria 
Estudou Medicina en Madrid, licenciándose en 1922. Foi candidato da Alianza Republicana pola provincia de Lugo nas eleccións a Cortes Constituíntes de 1931. Director do Balneario do Incio. En 1936 publicou o libro *Cartilla sanitaria* que foi declarado de utilidade pública. Estaba afiliado a Izquierda Republicana. Médico en Vilar de Barrio, co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu, pero foi detido en Tui en agosto. Pasou polo Depósito de Sarria e despois estivo no Cárcere de Lugo. Saíu en liberdade provisional o 16 de decembro de 1937. Pasou a Portugal, onde foi detido e trasladado a Tui o 15 de maio de 1938. Pasou á Prisión Provincial de Ourense o 20 de maio. Foi trasladado a Irún para un intercambio de presos o 28 de xuño. O 28 de xuño de 1938 pasou á zona republicana. Entrou nos Servizos Sanitarios de Carabineros asimilado á categoría de tenente o 23 de novembro de 1938. Exiliouse na Arxentina.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha en Represión franquista en Lugo
* Expediente persoal do recluso Luis Díaz Gallego
Urdazubi

**Urdazubi** (en castelán: *Urdax* e oficialmente *Urdazubi/Urdax*) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Pamplona, na bisbarra de Baztanaldea e a 80&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. En 2013 tiña 380 habitantes (INE), o termo municipal ten unha superficie de 7,75&nbsp;km² e a densidade de poboación é de 49,03 hab/km².

## Véxase tamén
Doneztebe

**Doneztebe** (en éuscaro; en castelán: *Santesteban*, e oficialmente *Doneztebe/Santesteban*) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Pamplona, na bisbarra do Alto Bidasoa e a 53&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2014 foi de 1&nbsp;644 habitantes (INE), o seu termo municipal ten unha superficie de 8,6&nbsp;km² e a súa densidade de poboación é de 191,16 hab/km².

## Demografía 
## Lingua 
O concello pertence á zona vascófona de Navarra polo que tanto o éuscaro como o castelán son cooficiais. A porcentaxe de falantes de éuscaro era de 69,15% no ano 2001.

## Política e administración 
Nas eleccións municipais celebradas en 2007, o único partido que presentou lista neste concello foi Eusko Alkartasuna. Polo tanto, con 594 votos e un 84'2%, acadou os 9 concelleiros do concello. 

## Notas 
## Véxase tamén
Olazti

**Olazti** ou **Olatzagutia** (en castelán: *Olazagutía* e oficialmente *Olazti/Olazagutía*) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Pamplona, na bisbarra de La Barranca e a 53&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2013 foi de 1.627 habitantes (INE), o seu termo municipal ten unha superficie de 19,6&nbsp;km² e a súa densidade de poboación é de 83,01 hab/km².
## Etimoloxía
O nome vén do éuscaro *Ola* (cabana) *Zarra* (antiga ou grande) *Goitia* (a coma). Olazti é a contracción de olazarragoitia -olazagutia-Olazti, e significa: cabana grande (ou vella) enriba dun outeiro. Segundo a Euskaltzaindia débese escribir *Olatzagutia*, xa que en éuscaro o -z- vai sempre precedido dun -t- epéntico.

## Demografía 
## Administración 
## Notas
Luzaide

**Luzaide** (en castelán: *Valcarlos* e oficialmente *Luzaide/Valcarlos*) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, na bisbarra de Auñamendi e a 64&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. En 2013 tiña 379 habitantes (INE), o termo municipal ten unha superficie de 44,66&nbsp;km² cunha densidade de poboación de 8,49 hab./km².
## Véxase tamén
Hiriberri

**Hiriberri** (en , e oficialmente *Hiriberri/Villanueva de Aezkoa*) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, na bisbarra de Auñamendi e a 54&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2014 foi de 113 habitantes (INE), o seu termo municipal ten unha superficie de 21,64&nbsp;km² e a súa densidade de poboación é de 5,22 hab/km².

## Topónimo 
A primeira mención escrita desta poboación é de 1366. Aparece no *Libro de Fuegos* de Navarra co nome **Ireberri**. En 1427 aparece co seu nome romance, **Villanueva**. Ámbolos nomes teñen un significado equivalente en éuscaro e castelán. Os nomes do tipo Villanueva, ou o seu equivalente Hiriberri adoitan designar vilas novas creadas por mor de repoboacións ou reagrupamentos de poboación. Curiosamente, a Villanueva situada no Val de Aezkoa, malia o seu nome, é unha das localidades máis antigas deste val. Historicamente recibiu o nome oficial de **Villanueva**, recibindo o apelativo *de Aezcoa* só de forma coloquial para distinguilo doutras localidades homónimas.

O 31 de xaneiro de 1989 aprobouse a denominación oficial bilingüe de **Hiriberri / Villanueva de Aezkoa**. Hiriberri é a forma en éuscaro normativo do dialectal *ireberri*.

## Xeografía 
Forma parte do Val de Aezkoa e atópase na ladeira suroccidental da Serra de Abodi, ó pé do monte Berrendi.
O termo municipal descende nunha liña NO-SE, dende a devandita seerra, cara ó val formado polo río Irati, un dos máis caudalosos de Navarra.
As extensións de fragas son considerables, sendo faias e carballos as especies máis abondosas e destacadas.

## Demografía 
## Notas
Ziritza

**Ziritza** (en castelán e tamén oficial: *Ciriza*) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Pamplona, na Cuenca de Pamplona e a 16&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2013 foi de 124 habitantes (INE), o seu termo municipal ten unha superficie de 4,36&nbsp;km² e a súa densidade de poboación é de 28,44 hab/km².

## Xeografía 
### Situación 
A localidade de Ciriza atópase no centro de Navarra, dentro da Conca de Pamplona. O seu termo municipal ten unha superficie de 3,688&nbsp;km² e limita polo norte e leste con Etxauri, polo sur con Zabalza e Etxarri e polo oeste con Gesalatz. Ten dous núcleos de poboación, Ziritza e Elio.

## Demografía 
### Evolución da poboación 
Cantidade de habitantes segundo os censos municipais de 1897 a 2001 do Instituto Nacional de Estadística (INE). A poboación referida entre 1897 e 1991 é a de dereito]]; a de 2001, a residente; e a poboación de 2014 é a correspondente ó padrón municipal.

## Política e administración 
### Administración municipal 
A administración política realízase a través dun concello de xestión democrática cuxos compoñentes elíxense cada catro anos por sufraxio universal dende as primeiras eleccións municipais trala reinstauración da democracia en España, en 1979. O censo electoral está composto polos residentes maiores de 18 anos empadroados no concello, xa sexan de nacionalidade española ou de calquera país membro da Unión Europea. Segundo o disposto na Lei Orgánica do Réxime Electoral Xeral, que estabelece o número de concelleiros elixibles en función da poboación do concello, a corporación municipal está formada por 5 concelleiros. A sede do concello de Ziritza atópase na rúa San Miguel, 7 da localidade.

;Alcaldes
Estes son os últimos alcaldes de Ciriza:

## Notas
Itzaltzu

**Itzaltzu** (en castelán e tamén oficial: *Izalzu*) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, no val de Salazar e a 88&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2013 foi de 52 habitantes (INE), o seu termo municipal ten unha superficie de 7,3&nbsp;km² e a súa densidade de poboación é de 7,12 hab./km².

## Topónimo 
Izaltzu é un topónimo de orixe éuscaro. O nome antigo de **Izaltzu** era *Yçiçuloa* (s.XI) ou *Içeyçuloa* (s.XII), cando unicamente había un mosteiro no sitio. Este topónimo antigo significa en éuscaro *o fondal de abetos*, de *izei* (abeto) e *zuloa* (burato, fondal). Con posterioridade medrou a vila arredor do mosteiro e o lugar pasou a ser coñecido como Izaltzu. Algúns apuntan a posibilidade de que o nome Izalzu derive de Izizulo, mais os filólogos consideran que son dous topónimos diferentes. Segundo Mikel Belasko, Izalzu significa *lugar de sombras*, *lugar sombrío* e provería de *itzal* (sombra) e o sufixo abundancial *-(t)zu*. En éuscaro, o nome da vila transcríbese como *Itzaltzu*. Dende 2000, son cooficiais o nome castelán e o éuscaro.

## Símbolos 
### Escudo 
O escudo de armas da vila de Izaltzu ten o seguinte brasón:
 
Este escudo é o brasón privativo do val de Salazar e ó mesmo tempo de cada unha das súas vilas. Simboliza a natureza gandeira do val e a necesidade de defender os animais dos ataques dos lobos.

## Xeografía 
### Situación 
A localidade de Izaltzu atópase na parte Nordeste de Navarra e norte do Val de Salazar a unha altitude de 803&nbsp;msnm. O seu termo municipal ten unha superficie de 7,3&nbsp;km² e limita polo norte con terreo comunal do Val de Salazar, polo leste e sur coa facería de Izaltzu-Otsagabia e polo oeste co concello de Otsagabia.

## Demografía 
## Notas 
## Véxase tamén
Orontze

**Orontze** (en castelán e tamén oficial: *Oronz*) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, na comarca de Roncal-Salazar, no val de Salazar e a 82&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. En 2013 tiña 49 habitantes (INE), o termo municipal ten unha superficie de 11,1&nbsp;km² cuha densidade de poboación de 4,41 hab./km².
## Demografía 
Número de habitantes segundo os padróns municipais de 1897 a 2009 que o Instituto Nacional de Estadística (INE) publica cada 10 anos. A poboación referida antes de 2001 é a poboación de dereito.

## Notas
Jaitz

**Jaitz** (en éuscaro) ou **Salinas de Oro** (en castelán, ambas as formas oficiais) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Estella, na comarca de Estella Oriental e a 27&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2013 foi de 119 habitantes (INE), o seu termo municipal ten unha superficie de 14,28&nbsp;km² e a súa densidade de poboación é de 8,33 hab./km².

## Demografía
Zabalza

**Zabalza** (en vasco e cooficial *Zabaltza*) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Pamplona, a 16&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. En 2013 tiña 31.262 habitantes (INE).

O concello está composto por 3 parroquias (nomeadas en Navarra *concejos*): Arraiza (capital do municipo), Ubani e Zabalza.
Urzainki

miniatura|dereita|Urzainki.

**Urzainki** (en castelán e tamén oficial: *Urzainqui*) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, na comarca de Roncal-Salazar e a 93&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. En 2013 tiña 101 habitantes (INE), o termo municipal ten unha superficie de 20,61&nbsp;km² e a densidade de poboación é de 4,9 hab./km².

## Véxase tamén
Agoitz

**Agoitz** (en castelán e tamén oficial: *Aoiz*) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, na comarca de Sangüesa e a 28&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2013 foi de 2&nbsp;684 habitantes (INE), o seu termo municipal ten unha superficie de 13,54&nbsp;km² e a súa densidade de poboación é de 198,23 hab./km².
## Historia 
Os vestixios prehistóricos atopados na zona denotan un antigo poboamento, se ben a localización e o termo de Agoitz semellan datar da época da romanización. O núcleo de poboación xurdiu durante os séculos I a IV da nosa era. O nome de Agoitz, segundo os lingüistas é patronímico xentilicio e fai referencia ó señor ou encargado do fundus ou domini que dependía dunha cidade romana. No ano 924, parte do poboado de Agoitz foi destruído polo califa Abd al-Rahman III. Da vila tense constancia documental dende o século XI, cando estaba a cargo do conde Erroibar (val achegado á localidade). Agoitz formou parte do val de Longida até o 1424, ano do cal se segregou. En 1479, foi elevada á categoría de "**Boa Vila**" pola princesa Magdalena, nai e titora do rei neno Francisco I, recordando a Paz Xeral que se asinou na Vila diante da ermida de San Román despois de máis de 30 anos de guerra civil en Navarra entre agramonteses e beamonteses. O acto de paz, no cal os principais xefes rivais chantaron as súas espadas no chan é o motio temático do escudo da localidae, foi outorgado en 1494 polos reis Catarina de Navarra e Xoán III de Albret.

Tamén dende 1479, Agoitz dispuxo de representación nas antigas Cortes de Navarra. Despois da supresión do Tribunal de Comptos e a creación en 1835 dos "Partidos Xudiciais", Navarra quedou dividida en cinco demarcacións, semellantes aos Meiriñados históricos, na que o Meiriñado de Olite adxudicouse en Tafalla e a de Sangüesa a capitalidade de Agoitz. Na primeira metade do século XX a localidade foi un centro manufactureiro de grande entidade, na súa maior parte promovida pola Sociedade **El Irati, S.A**, que constituíu arredor de Agoitz un importante serradoiro, unha industria química e o primeiro tren de tracción eléctrica da Península Ibérica.

## Demografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Navascués

**Navascués** (en vasco *Nabaskoze* cooficialmente) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, na comarca de Roncal-Salazar e a 62&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2013 era de 31.181 habitantes (INE).
O municipio divídese en 3 parroquias (nomeadas en Navarra *concejos*): Aspurz, Navascués e Ustés.
Sangüesa

**Sangüesa** ou **Zangoza** (en castelán e en éuscaro, respectivamente, ambas as formas oficiais) é un concello e cidade de Navarra, cabeza do meiriñado homónimo, situada na comarca homónima e a 45&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. O 1 de xaneiro de 2013 tiña unha poboación de 31.216 habitantes (INE).
## Historia 
No límite deste concello cos de Sos del Rey Católico e Cáseda atópase o Castelo da Peña.

## Notas
Abartzuza

**Abartzuza** (en éuscaro) ou **Abárzuza** (en castelán, as dúas formas oficiais) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Estella, na comarca de Estella Oriental e a 37&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. En 2013 tiña 556 habitantes (INE), o termo municipal ten unha superficie de 23,02&nbsp;km² e a súa densidade de poboación é de 24,15 hab./km².
## Toponimia 
O nome do concello provén do éuscaro e vería a significar *lugar abondoso en leña*; de *abar* (póla en éuscaro), *zur* (madeira) ou *tzu* (sufixo de abundancial) e *-tza* (sufixo abundancial ou locativo). No 2011, o concello, que está situado lingüisticamente na zona mixta de Navarra, adoptou unha denominación cooficial en lingua éuscara.

## Demografía 
### Distribución da poboación 
O concello divídese nas seguintes entidades de poboación, segundo o nomenclátor de poboación publicado polo INE (Instituto Nacional de Estadística). Os datos de poboación refírense a 2014.

## Lugares de interese 
Ademais de varias casas brasonadas e da igrexa gótico-renacentista da Nosa Señora da Asunción, a só catro quilómetros do núcleo urbano eríxese o mosteiro de Santa María a Real de Iranzu que foi declarado ben de interese cultural o 3 de xuño de 1931.

## Notas
Berriobeiti

**Berriobeiti** (en castelán e tamén oficial: *Berrioplano*) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Pamplona, na Cuenca de Pamplona e a 7&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2013 foi de 6325 habitantes (INE), o seu termo municipal ten unha superficie de 26,03&nbsp;km² e a súa densidade de poboación é de 242,99 hab/km².
## Demografía 
### Distribución da poboación 
O concello divídese nas seguintes entidades de poboación, segundo o nomenclátor de poboación publicado polo INE (Instituto Nacional de Estadística). Os datos de poboación refírense a 2014.

## Xeografía 
Forman o municipio os seguintes 10 *concejos*:
* Aizoain
* Añezkar
* Artika
* Ballariain
* Berriobeiti (Capital)
* Berriosuso
* Elkarte
* Larraketa
* Loza
* Oteiza de Berrioplano

## Notas 
## Véxase tamén
Orotz-Betelu

**Orotz-Betelu** (en castelán e tamén oficial: *Oroz-Betelu*) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, na comarca de Auñamendi e a 45&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2013 foi de 165 habitantes (INE), o seu termo municipal ten unha superficie de 23,46&nbsp;km² e a súa densidade de poboación é de 7,03 hab./km².

## Símbolos 
O escudo de armas do lugar de Orotz-Betelu ten o seguinte brasón:

As palmas simbolizan a fidelidade no cumprimento do deber e proceden da parroquia de San Adrián onde figuraba gravado no seu retablo. Foi adoptado no ano 1845 ó separarse val de Arce e até esa data empregou o escudo dese val.

## Xeografía 
### Situación 
A localidade de Orotz-Betelu está situada na parte norte de Navarra, dentro da rexión xeográfica da Montaña de Navarra, a comarca xeográfica de Auñamendi; e a unha altitude de 599&nbsp;msnm. O seu termo municipal ten unha superficie de 23,46&nbsp;km² e limita polo norte co concello de Garralda, polo leste co de Garaioa; e polo sur e oeste co de Arce.

### Relevo e hidrografía 
A localidade atópase entre montañas, destacando a carballeira existente xa que é unha das fragas de maior interese en Europa e o máis importante de toda a Península Ibérica na súa especie. A árbore que predomina é o carballo, aínda que se trata dun bosque mixto no que se pode atopar tamén outras especies como faias, bidueiros, castañeiros, cereixeiros silvestres e un abondoso baixobosque de buxo común.

## Notas
Monreal, Navarra

**Monreal** (en vasco e cooficialmente *Elo*) é unha vila e concello de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, na comarca de Aoiz e a 18&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. En 2013 tiña 31.172 habitantes (INE). Ten unha superficie é de 22,61&nbsp;km².
Malia o seu pequeno tamaño, contou cunha xudería e tivo a súa importancia como vila, gañando o dereito, noutro tempo, de acuñar moeda propia.

Residencia de caza dos reis de Navarra, contou cun castelo, do que se poden ver os restos, e que foi destruído en 1521 polos monarcas españois, como moitas outras fortificacións defensivas propias do reino de Navarra.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Meiriñado de Sangüesa
Aibar

**Aibar** (en , e de xeito cooficial) é unha vila e concello de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, na comarca de Sangüesa e a 44,2 km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación era en 2013 de 31&nbsp;009 habitantes (INE).

## Historia 
Durante a Guerra civil de Navarra entre os agramonteses, partidarios de Joan el Sense Fe e os beaumonteses, partidarios de Carles de Viana, en 1451 enfrontáronse na batalla de Aibar, onde Carlos recibiu a axuda de Joan II de Castella, pero foi derrotado e feito prisioneiro, o cal propiciou que fose desherdado.

## Demografía 
## Xeografía 
A vila de Aibar atópase a beiras do regato Uñezar, sobre unha ladeira entre Sada e Sangüesa a 531 msnm. Na parte norte do seu termo municipal atópase a serra de Izco, onde a cota máxima de altitude é o pico Olaz con 1.884 msnm. Nela tamén destacan outros montes como Biescas, La Vizcaya, Menditxuri, San Millán e Pinillas, con cotas que roldan entre os 900 e os 1.000 msnm.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Ezkaroze

**Ezkaroze** (tamén oficial en ) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, no val de Salazar e a 84&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2014 foi de 329 habitantes (INE), o seu termo municipal ten unha superficie de 29,27&nbsp;km² e a súa densidade de poboación é de 11,58 hab/km².

## Xeografía 
### Situación 
A localidade de Ezkaroze atópase na parte nordés de Navarra, dentro da rexión xeográfica da Montaña de Navarra (Vales Pirenaicos), na comarca xeográfica de Roncal-Salazar e na zona central do Val de Salazar. Está a unha altitude de 742&nbsp;msnm. O seu termo municipal abrangue unha superficie de 29,27&nbsp;km² e limita ó norte co concello de Otsagabia, ó leste co de Uztarroze, ó sur co de Orontze e ó oeste co de Jaurrieta.

## Cultura 
### Símbolos 
O escudo de armas da vila de Ezkaroze ten o seguinte brasón:
 
Este escudo é o brasón privativo do val de Salazar e ó mesmo tempo, de cada unha das súas vilas. Simboliza a natureza gandeira do val e a necesidade de defender os animais dos ataques dos lobos.

## Servizos públicos 
### Sanidade 
;Atención primaria 
O concello de Ezkaroze pertence á Área II de Saúde de Navarra Leste e á Zona Básica de Saúde do Val de Salazar, a cal comprende os concellos de: Navascués, Sartze, Ezkaroze, Itzaltzu, Galoze, Espartza Zaraitzu, Jaurrieta, Gorza, Orontze e Otsagabia.

O centro de saúde desta zona atópase situado nesta localidade.

;Atención hospitalaria
O concello pertence á área de Pamplona, onde hai 2 hospitais de nivel terciario, un hospital monográfico de ortopedia e rehabilitación na localidade de Elkano, 4 centros ambulatorios de atención especializada, 3 en Pamplona e un en Tafalla, e 7 centros de saúde mental, 5 en Pamplona, un en Burlada e outro en Tafalla.

## Notas 
## Véxase tamén
Cendea de Olza

**Cendea de Olza** (en castelán) ou **Oltza Zendea** (en éuscaro, ambas formas oficiais) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Pamplona e a 10&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona formando parte da súa área metropolitana. A súa poboación en 2013 era de 1.802 habitantes (INE).
O municipio está composto por 9 parroquias (chamadas en Navarra *concejos*): Arazuri, Artázcoz, Asiáin, Ibero, Izcue, Izu, Lizasoáin, Olza e Ororbia, onde está a capital.
Erronkari

**Erronkari** (tamén oficial en ) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, na comarca de Roncal-Salazar e a 90&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2013 foi de 241 habitantes (INE), o seu termo municipal ten unha superficie de 38,8&nbsp;km² e a súa densidade de poboación é de 6,21 hab/km².

## Xeografía 
250px|dereita|Roncal
### Situación 
A localidade de Erronkari está situada na parte Nordés da Comunidade Foral de Navarra, dentro da rexión xeográfica da Montaña de Navarra, a comarca xeográfica dos Vales Pirenaicos Orientais, no centro do val de Roncal e a unha altitude de 720&nbsp;msnm. O seu termo municipal ten unha superficie de 38,8&nbsp;km² e limita ó norte cos concellos de Uztarroze, Urzainki e Izaba, ó leste co de Garde, ó sur co de Burgi e ó oeste co de Bidankoze.

### Barrios 
*Arana*, *Castillo*, *Iriartea*, *Iriondoa* e *San Juan*.

### Demografía 
A evolución da poboación dende 1900 foi inicialmente ascendente até o censo de 1910 que acadou o máximo de 572 habitantes, a partir do cal foi descendendo paseniño. Dende o ano 1900 até o ano 2014 o descenso foi do -5,4%.

## Cultura 
Nesta localidade viviron os derradeiros falantes do *uskara* ou roncalés, variedade local do éuscaro.
### Festas 
As festas patronais de Erronkari celébranse do 14 ó 18 de agosto, na honra da Nosa Señora do Castelo.

### Gastronomía 
Son típicas as migas do pastor, así como os "calderetes" de cordeiro (guiso de cordeiro con patacas). O produto típico con denominación de orixe é o queixo Roncal.

## Economía 
A economía baséase nunha fábrica de queixo, así coma na gandería e o turismo rural. Asemade, dispón de oficinas bancarias, comercios, biblioteca e un Centro de Interpretación da Natureza, onde se representa a fauna e flora do Val de Roncal, así como se describen as formas de vida.

## Notas 
## Véxase tamén
Arce, Navarra

**Arce** (*Artzi* en vasco e de xeito cooficial) é un val e un concello de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, na comarca de Auñamendi, e a 35,8&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2013 era de 31.028 habitantes (INE).

O concello está composto por 7 parroquias: Arrieta, Artozqui, Azparren, Lacabe, Nagore, Saragüeta, Uriz e Villanueva de Arce; e por 14 lugares: Equiza, Espoz, Gorraiz de Arce, Gurpegui, Imízcoz, Lusarreta, Muniáin de Arce, Osa, Uli Alto, Urdíroz, Usoz, Zandueta, Arizcuren e Arce.
Bidankoze

**Bidankoze** (en castelán e tamén oficial: *Vidángoz*) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, na comarca de Roncal-Salazar e a 87&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2013 foi de 94 habitantes (INE), o seu termo municipal ten unha superficie de 39,20&nbsp;km² e a súa densidade de poboación é de 2,4 hab./km².
## Símbolos 
;Escudo
O escudo de armas da vila de Bidankoze ten o seguinte brasón:
 
Este brasón é privativo de todo o val de Roncal e de cada unha das súas vilas en particular.

## Xeografía 
### Situación 
A localidade de Bidankoze atópase na parte nordeste de Navarra, dentro da rexión xeográfica da Montaña de Navarra, a comarca xeográfica dos Vales Pirenaicos Orientais, no centro do val de Roncal e a unha altitude de 720&nbsp;msnm. O seu termo municipal ten unha superficie de 38,8&nbsp;km² e limita polo norte co concello de Uztarroze, polo sur co de Burgui, polo leste co de Erronkari e polo oeste cos de Galoze, Gorza, Sartze, Espartza Zaraitzu, Orontze e Ezkaroze.

## Demografía 
## Notas
Espartza Zaraitzu

**Espartza Zaraitzu** (en éuscaro) ou **Esparza de Salazar** (en castelán; as dúas formas oficiais) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, no val de Salazar e a 78&nbsp;km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2013 foi de 88 habitantes (INE), o seu termo municipal ten unha superficie de 26,92&nbsp;km² e a súa densidade de poboación é de 3,27 hab/km².

## Demografía 
## Xeografía 
A localidade de Espartza Zaraitzu está situada na parte nordeste da Comunidade Foral de Navarra e na central do val pirenaico de Salazar, a unha altitude de 705-900 &nbsp;msnm. O seu termo municipal ten unha superficie de 26,918&nbsp;km² e limita polo norte cos concellos de Jaurrieta e Orontze, polo leste co de Bidankoze, polo sur co de Sartze e polo oeste co monte Remendia.

O río Zaraitzu atravesa o concello de norte a sur. En inverno as nevaradas son abondosas, sendo o 4º concello navarro no que máis neva, proporcionalmente as temperaturas en inverno acadan os -25cº e no verán supera os 35cº.

## Notas
Jan Oblak

**Jan Oblak**, nado en Škofja Loka o 7 de xaneiro de 1993, é un futbolista esloveno. Xoga de porteiro e o seu equipo actual é o Atlético de Madrid.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en footballzz.co.uk 
* Datos do xogador en foradejogo.net
Epílogo

[miniatura|*"No mais Musa, no mais…"*, inicio do epílogo dos *[Os Lusíadas|Lusíadas* de Camões.]]
Un **epílogo** (do grego *epílogos* - conclusión, polo latín *epilogus*) é unha parte dun texto, ao final dunha obra literaria ou dramática, que constitúe a súa conclusión ou remate. Xeralmente emprégase para dar a coñecer o desenlace dos acontecementos relatados, o destino final dos personaxes da historia ou, en disertacións, as conclusións finais dun conxunto de ideas presentadas ou defendidas. É o oposto do prólogo no discurso, podendo asumir a forma dun apéndice.

Xeralmente feito polo autor da obra, tamén pode ser proferido por un personaxe principal ou por un personaxe observador dos eventos relatados. O discurso é frecuentemente dirixido directamente ao lector ou espectador.

No teatro da antigüidade clásica e no século XVI, o epílogo consistía só nun discurso breve feito por un actor, tras o peche da acción principal. Tiña a función dunha humilde despedida do público, a quen se suplicaba benevolencia en relación aos eventuais defectos do espectáculo. (de proceso legal, acción política, fin dunha vida etc.).

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
*
Luis Alberto Suárez

**Luis Alberto Suárez Díaz**, nado en Salto o 24 de xaneiro de 1987, é un futbolista uruguaio. Xoga de dianteiro no Grêmio brasileiro.

## Palmarés 
**Nacional**
*Primeira División: 2005–06, 2022
*Torneo Clausura: 2005–06, 2022

**Ajax**
*Copa KNVB: 2009–10

**Liverpool**
*Football League Cup: 2011–12

**Barcelona**
*Primeira División: 2014–15, 2015–16, 2017–18, 2018–19
*Copa do Rei: 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18
*Supercopa de España: 2016, 2018
*UEFA Champions League: 2014–15
*Supercopa de Europa: 2015
*Copa Mundial de Clubs da FIFA: 2015

**Atlético Madrid**
*Primeira División: 2020–21

**Grêmio**
* Recopa Gaúcha: 2023
* Campionato Gaúcho: 2023

**Uruguai**
*Copa América: 2011

**Individual**
*Premio xogador do ano do Ajax: 2008–09, 2009–10
*Futbolista do ano nos Países Baixos: 2009–10
*Bota de Ouro da Eredivisie: 2009–10
*Mellor goleador das primeiras divisións do mundo IFFHS: 2010, 2014, 2016
*Mellor xogador da Copa América: 2011
*Equipo do torneo da Copa América: 2011
*FIFA Balón de Ouro: 6.º posto 2011, 5.º posto 2015
*Balón de Ouro: 4.º posto 2016
*The Best FIFA Men's Player: 5.º posto 2016
*PFA Team of the Year: Premier League 2012–13, Premier League 2013–14
*Premio xogador da tempada do Liverpool: 2012–13, 2013–14
*Premier League Player of the Month: decembro 2013, marzo 2014
*Premio gol da tempada do Liverpool: 2013–14

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do xogador 
* Datos do xogador en soccerbase.com
Orangután de Borneo

O **orangután de Borneo** (*Pongo pygmaeus*) é unha especie de orangután nativa da illa de Borneo. Á súa vez, o orangután de Borneo está dividido en tres subespecies: o orangután de Borneo do noroeste (*Pongo pygmaeus pygmaeus*), o orangután de Borneo do nordeste (*Pongo pygmaeus morio*) e o orangután de Borneo meridional (*Pongo pygmaeus wurmbii*). Xunto co orangután de Sumatra e o orangután de Tapanuli, conforma o único xénero de grandes simios de Asia. Esta especie é a máis numerosa, cuns 45 000 individuos vivindo en estado salvaxe, en contraposición cos 7500 que se estiman de orangután de Sumatra e os 800 do orangután de Tapanuli.

Ao igual que os demais grandes simios, os orangutáns teñen unha intelixencia moi desenvolvida, sendo quen de empregar ferramentas e amosar patróns culturais en liberdade. Ademais diso, os orangutáns comparten aproximadamente o 97% do seu ADN cos humanos.

O orangután de Borneo é unha especie en perigo de extinción e as maiores ameazas para a súa supervivencia son a deforestación do seu hábitat, a caza e o tráfico ilegal dos seus individuos no mercado negro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
**Pongo pygmaeus* en Iucnredlist.org
Axinella

***Axinella*** é un xénero de esponxas da familia Axinellidae. As especies de *Axinella* viven nos océanos Índico e Pacífico. A maioría destas esponxas teñen un tamaño menor de 20&nbsp;cm, e teñen unha cor laranxa ou amarela. As *Axinella* poden establecer relacións mutualistas con outros organismos como corais ou microorganismos (bacterias e arqueas).

## Lista de especies 
* *Axinella agnata* Topsent, 1896
* *Axinella agregia* (Ridley, 1881)
* *Axinella arctica* Vosmaer, 1885
* *Axinella blanca*
* *Axinella bookhouti*
* *Axinella damicornis*
* *Axinella dissimilis* (Bowerbank, 1866)
* *Axinella flustra*
* *Axinella hispida*
* *Axinella infundibuliformis* (Linnaeus, 1758)
* *Axinella mammillata* (Hanitsch, 1890)
* *Axinella microdragma* (Lendenfeld, 1897)
* *Axinella multiformis* (Vosmaer, 1885)
* *Axinella pocillum* (Bowerbank, 1866)
* *Axinella polycapella*
* *Axinella polypoides*
* *Axinella pyramidata* Stephens, 1916
* *Axinella rugosa*
* *Axinella thielei* (Topsent, 1898)
* *Axinella ventilabrum*
* *Axinella verrucosa* (Esper, 1794)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Tempada 2007 do Campionato de Galicia de Rally

A **tempada 2007** foi a 29ª edición do **Campionato de Galicia de Rally**. Comezou o 16 de marzo no Rally do Cocido e rematou o 24 de novembro no Rally Botafumeiro. O campión do campionato foi Bamarti, por segundo ano consecutivo.

## Calendario 
## Clasificacións 
### Campionato de pilotos 
### Campionato de copilotos 
### Grupo A 
### Grupo N 
### Grupo X 
### Escudarías 
### Marcas 
### Trofeo Driver Center Júnior 
#### Pilotos 
#### Copilotos 
### Trofeo Driver Center Sénior 
#### Pilotos 
#### Copilotos 
### Trofeo 1300 GT2i 
#### Pilotos 
#### Copilotos 
### Volante RACC 
#### Pilotos 
#### Copilotos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web da FGA
*[Clasificacións finais da tempada. Arquivado dende o http://fga.es/pdf/clasificacions1.pdf orixinal.
Mercedes Brea López

**María de las Mercedes Brea López**, nada na Estrada o 31 de maio de 1950, é unha filóloga galega da área de Filoloxía Románica da Universidade de Santiago de Compostela.
## Traxectoria 
En 1972 licenciouse en Filosofía e Letras (sección de filoloxía románica) pola Universidade de Santiago de Compostela, acadando o Premio extraordinario fin de carreira e máis o Premio nacional fin de carreira. En 1973 comezou como docente na universidade compostelá. Máis tarde, en 1975, doutorouse en Filoloxía Románica. En 1983 pasou a traballar na Universidade de Granada,

É colaboradora de revistas coma *Verba*, *Grial*, *Revista Galega do Ensino* ou *Revistas de Lenguas y Literaturas Catalana, Gallega y Vasca*. Exerce de investigadora principal no proxecto O cancioneiro de xograres galegos.

## Obra 
* *Lírica profana galego-portuguesa. Corpus completo das cantigas medievais, con estudio biográfico, análise retórica e bibliografía específica* (1996).
* *Martín Codax, Mendiño e Johan de Cangas* (1998)
* *A cantiga de amigo* (1998, co-autoría con Pilar Lorenzo)
* *Cantigas do Mar de Vigo. Edición crítica das cantigas de Meendinho, Johan de Cangas e Martín Códax* (1998; coordinadora)
* "As cantigas da Ría de Vigo", en *Cantigas do Mar. Homenaxe a Johan de Cangas, Mendinho e Martín Códax* (1998)
* "E verra i, mia madre, o meu amigo", en *Día das Letras Galegas 1998. Martín Códax, Mendiño e Johán de Cangas* (1998)
* "Os santuarios á beira do mar", en *Johán de Cangas, Martín Códax, Meendinho. 1200-1350, lírica medieval* (1998)
* "As cantigas de Santa María", en *Proxecto Galicia* (2000)
* "D. Xosé Filgueira Valverde e as Cantigas de Santa María", no *Memorial Filgueira Valverde. Estudios sobre lírica medieval galego-portuguesa* (2002).
* "D. Xosé Filgueira Valverde e a lírica galego-portuguesa" en *Xosé Filgueira Valverde. 1906-1996. Un século de Galicia*, Museo de Pontevedra (2007), ISBN 978-84-95632-34-0:
## Recoñecementos 
* Premio San Martiño de normalización lingüística 2022.

## Notas
Catedral Metropolitana de Brasilia

A **Catedral Metropolitana de Nossa Senhora Aparecida**, coñecida simplemente como **Catedral de Brasilia**, é a principal catedral católica da cidade de Brasilia e sede da Arquidiocese de Brasilia.

## Historia
Proxectada polo arquitecto Oscar Niemeyer, con cálculo estrutural do enxeñeiro Joaquim Cardoso, foi o primeiro monumento construído en Brasilia. A súa pedra angular foi posta o 12 de setembro de 1958. Tivo a súa estrutura en 1960, onde só se podía apreciar a área circular de setenta metros de diámetro, da que se elevan dezaseis columnas de formigón (soportes de sección parabólica) nun formato hiperboloide, que pesan noventa toneladas. O enxeñeiro Joaquim Cardozo foi o responsábel do cálculo estrutural que permitiu a construción da catedral.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Catedral3 RodrigoMarfan.jpg|Esculturas dos catro evanxelistas.
Ficheiro:120117 Brasília 465.jpg|Interior da Catedral.
Ficheiro:Four Bells.jpg|A Catedral e o campanario.
Ficheiro:Tombamento de Brasília (8318640586).jpg|Vista aérea durante a noite.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Oscar Niemeyer
Arquieparquía católica rutena de Pittsburgh

A **arquieparquía de Pittsburg** (coñecida en inglés como *Byzantine Catholic Archeparchy of Pittsburgh*; en latín: *Archieparchia Pittsburgensis Ritus Byzantini*) é unha arquieparquía da Igrexa Católica Rutena nos Estados Unidos, parte da metrópole católica bizantina de Pittsburgh, con xurisdición sobre a parte occidental de Pensilvania, o leste de Ohio, e os estados de Luisiana, Oklahoma, Texas e Virxinia Occidental. Ten a súa sé en Pittsburgh, Pensilvania, e é distinta da diocese latina de Pittsburgh.

O seu arcebispo actual é William C. Skurla.

## Historia 
O exarcado apostólico dos Estados Unidos para os fieis de rito oriental foi erixido o 8 de maio de 1924.

O 6 de xullo de 1963, coa bula *Cum homines* do papa Paulo VI o exarcado apostólico cedeu parte do seu territorio para a erección da eparquía de Passaic, e ao mesmo tempo foi elevado a eparquía, co nome de eparquía de Pittsburgh.

O 21 de febreiro de 1969 coa bula *Quandoquidem Christus* do mesmo Paulo VI volveu a ceder parte do seu territorio, para a creación da nova eparquía de Parma, e foi elevada a arquieparquía metropolitana, tomando o nome de **arquieparquía de Munhall**.

O 11 de marzo de 1977 tomou o nome actual.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Domokós

**Domokós** (en grego: Δομοκός) é unha vila situada na prefectura da Ftiótida, en Grecia. A súa poboación era de 2.144 habitantes, de acordo co censo de 2011. É a capital da provincia homónima, como tamén a sede do concello homónimo, que inclúe 16 distritos municipais.

Domokos é o centro da vida comercial da provincia, dispón dunha serie de servizos públicos (xulgados, policía, correos e bancos) e establecementos comerciais de todos tipo. Sitúase a trinta quilómetros de Lamía e a vinte e cinco quilómetros de Farsalo.

## Historia
A orixe do seu nome ven da antiga cidade de Táumaco (*Thafmako*), localizada no mesmo lugar. A etimoloxía do nome viría de θαυμάσια (*thaumásia*), que significa "admirable", "marabillosa", debido á posición xeográfica da cidade, elevándose sobre a planicie da Tesalia. Tivo unha gran prosperidade durante a Idade Media, e foi unha das cidades que pertencían a Eufrosina, esposa do emperador bizantino.

Despois da conquista de Bizancio polos francos, a cidade pasou ao poder do rei de Tesalónica, Bonifacio. En 1393 Domokós foi ocupada polos turcos otománs; foi liberada en 1881 e recapturada en 1897 despois dunha batalla feroz, que ocorreu sobre as seguintes condicións: o exército grego, que tivo que recuar dende a fronteira coa Tesalia, estabeleceu base no planalto de Domokós; o exército turco pasou os seguintes días cercando o exército grego, ata que finalmente o conseguiron. Os gregos defendéronse con forza, e como resultado da encrucillada no monte Kassidiaris, a cidade volveu ás mans dos gregos despois da independencia de Grecia.

A outra cidade da provincia de Domokós é Ághios Stéfanos ("San Estevo"), antiga Nezerós.