open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mary E. Britton

**Mary Ellen Britton,**  nada en Lexington (Kentucky) o 17 de abril de 1855 e finada na mesma cidade o 27 de agosto de 1925, foi unha médica, educadora, sufraxista, xornalista e activista dos dereitos civís estadounidense.

## Traxectoria 
Foi integrante orixinal da Asociación de Educación Negra de Kentucky, que se formou en 1877. Foi presidenta do Lexington Woman's Improvement Club e máis tarde foi fundadora da Ladies Orphan Society, que fundou o Colored Orphan Industrial Home en Lexington, en 1892. Durante a súa vida logrou moitas cousas a través dos obstáculos que enfrontou. Despois de ensinar a nenos negros nas escolas públicas de Lexington, traballou como médica desde a súa casa en Lexington. Especializouse en hidroterapia, electroterapia e masaxes; concedéuselle oficialmente a súa licenza para exercer a medicina en Lexington en 1902, converténdoa na primeira muller médica en obter a licenza na cidade.

## Notas
Sen piedade (filme)

***Sen piedade*** (en ) é un filme estadounidense de 2019 dirixido por Vincent D'Onofrio a partir dun guión de Andrew Lanham. Está protagonizado por Ethan Hawke, Dane DeHaan, Jake Schur, Leila George, Chris Pratt, Adam Baldwin e Vincent D'Onofrio.

*Sen piedade* estreouse nos cinemas dos Estados Unidos o 8 de marzo de 2019 a través de Lionsgate. Estreouse en galego o 1 de marzo de 2023 a través da TVG.

## Personaxes 
* Ethan Hawke como Sheriff Pat Garrett
* Dane DeHaan como Billy "The Kid" Bonney
* Jake Schur como Rio Cutler
* Leila George como Sara Cutler
* Chris Pratt como Grant Cutler
* Adam Baldwin como Bob Olinger
* Vincent D'Onofrio como Sheriff Romero
* Keith Jardine como Paul Jankowski
* Chris Bylsma como Charlie Bowdre
* Clint Obenchain como Tom Pickett
* Chad Dashnaw como Dave Rudabaugh
* Charlie Chappell como Billy Wilson
* Joseph Santos como James W. Bell
* Hawk D'Onofrio como Oran Moler
* Ben Dickey como Jim East
* Jenny Gabrielle como Mirabel

## Notas
Naisten SM-sarja 1983-1984

A **tempada 1983-1984 da Naisten SM-sarja** foi a segunda tempada da máxima categoría do hóckey sobre xeo feminino finlandés. Un total de doce equipos divididos en tres grupos tomaron parte na competición.

Ao final da tempada o HJK de Helsinqui revalidou o título conseguido na tempada precedente.

## Estrutura da tempada 
A competición constou de dúas partes. Na primeira parte os doce equipos dividíronse en tres grupos:

* O Grupo Sur (Etelälohko) estivo formado por cinco equipos, todos eles da rexión de Uusimaa.
* O Grupo Centro (Keskilohko) estivo formado por catro equipos.
* O Grupo Norte (Pohjoislohko) o integraron tres equipos.

O sistema de puntuación outorgou dous puntos pola vitoria, un punto polo empate, e o equipo perdedor non recibía ningún punto.

O campión finlandés decidiuse, como na tempada precedente, mediante un torneo final no que se clasificaron os dous primeiros equipos do Grupo Sur, o primeiro do Grupo Central, e o gañador do partido clasificatorio disputado polo segundo clasificado do Grupo Central e o primeiro do Grupo Norte.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web da Naisten Liiga
Termoplástico

miniatura|Bloques de xoguete, exemplo de uso de **termoplásticos**.
Un **termoplástico** é un material, xeralmente un polímero plástico, que se fai máis brando cando se quenta e máis duro cando se arrefría. Os materiais termoplásticos pódense arrefriar e quentar varias veces sen que se produzan cambios nas súas propiedades químicas ou mecánicas. Cando os termoplásticos se quentan até o seu punto de fusión, funden a un líquido. Conxélanse a un estado vítreo cando se arrefrían por debaixo da súa temperatura de transición vítrea.

Os materiais termoplásticos teñen moitas características. Algúns produtos feitos de materiais termoplásticos utilízanse para aplicacións electrónicas. Protexen contra as descargas electrostáticas e as interferencias de radiofrecuencia. Os termoplásticos son un dos dous tipos principais de plásticos.

O termoplástico pódese moldear en calquera forma. Os termoplásticos difieren dos polímeros termoestables. Os termoestables forman enlaces químicos irreversibles durante o proceso de curación e non se derreterán.

## Tipos de termoplásticos 
**PET (tereftalato de polietileno)**: lixeiro, ríxido ou semirríxido, naturalmente transparente ou incoloro, o PET é unha excelente barreira contra a humidade e os gases e é resistente aos impactos. É un dos plásticos máis facilmente reciclables e utilízase para producir botellas, bolsas e fibras sintéticas para roupa.

**HDPE (polietileno de alta densidade)**: o HDPE é translúcido, forte e fácil de procesar, resistente aos impactos e non tóxico. Úsase para facer botellas, depósitos, papeleiras e colectores para o seu transporte.

**LDPE (polietileno de baixa densidade)**: o LDPE pode ser translúcido ou transparente. Adecuado para o contacto cos alimentos, é o plástico máis lixeiro e sensible á calor. Utilízase para envases, bolsas, sacos, revestimentos de cables, envases, tubos e xoguetes.

**PVC (cloruro de polivinilo)**: o PVC é un plástico moi versátil, resistente ao desgaste, aos axentes químicos e atmosféricos e ao lume. Utilízase na industria do papel e para envases, envases de alimentos, tarxetas de crédito, mobiliario, roupa e xoguetes.

**PP (polipropileno)**: transparente, lixeiro e forte, este material pódese utilizar tanto como plástico como como fibra. Facilmente coloreado, non absorbe auga. Úsase para fabricar fibras téxtiles, acoplamentos, envases para transporte, mobles, alfombras, cordas e envases de alimentos.

**PS (poliestireno)**: un dos materiais termoplásticos máis importantes, é transparente, duro e inflamable, moi brillante e inerte contra moitos axentes corrosivos. Pódese dar cores brillantes ou opacas. O poliestireno úsase habitualmente para substituír o vidro, o aluminio e a madeira porque é máis barato. Tamén se pode usar en materiais de envasado (incluídos para alimentos), envases, caixas, lámpadas, obxectos desbotables, vasos e xoguetes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Plástico
* Plásticos estándar
* Polímero
* Impresora 3D
Sossusvlei

miniatura|Dead Vlei
miniatura|Panorámica da duna Elim
miniatura| Dead Vlei, parte de Sossusvlei.
**Sossusvlei** é unha salina no deserto central de Namib, que se atopa dentro do Parque Nacional Namib-Naukluft. Alimentado polo río Tsauchab, é coñecido polas altas dunas de area vermella que o rodean, formando un importante mar de area (erg).

Dead Vlei e Hidden Vlei están preto de Sossusvlei.

## Clima 
O Parque Nacional de Etosha ten un clima árido. A temperatura media anual é de 24&nbsp;°C. No inverno, a temperatura baixa media é de arredor de 10&nbsp;°C, mentres que no verán roldan os 40&nbsp;°C. Como é un deserto, hai unha gran variación entre o día e a noite. Case nunca chove no inverno.
## Notas 
## Véxase tamén
Bandeira dos wayuu

A **bandeira dos wayuu** (en ) é a bandeira étnica do pobo wayuu, un pobo indíxena que habita na rexión da península de La Guajira, dividida entre Colombia e Venezuela. Foi deseñada polo docente wayuu Elimenes Zambrano Sapuana e foi presentada o 14 de xaneiro de 2012 á comunidade durante o encontro "Ouutkajawaa sa'u Wakua'ipa".

## Deseño 
miniatura|250px|Paisaxe da Guajira, presente na bandeira do pobo.
A bandeira é produto de conversas e investigación con anciáns, artesáns e mestres wayuu de Venezuela e Colombia para representar á nación wayuu.

* Vermello: Representa a cosmovisión wayuu e a enerxía dos devanceiros.
* Verde: Representado polo cardón, planta emblemática do territorio da Guajira.
* Amarelo: Representa o deserto da Guajira e a hospitalidade do pobo wayuu.
* Marrón: En forma de sol representa a inmensidade.
* Azul: Representa a arte, a narración, e a palabra, garantía da honra dun wayuu.

A simboloxía dos clans representan a unidade do pobo wayuu e as súas tradicións.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bandeira dos wayuu  en stateless-nations.com
Ruth Chao

**Ruth Chao García**, nada en Mondoñedo no ano 1976, é unha produtora e directora de cine galega.

## Traxectoria 
Licenciouse en Comunicación Audiovisual pola Universidade Complutense de Madrid,

Comezou traballando en TV Siete (a actual Setemedia) na produción de programas e documentais. No ano 2017 fundou a produtora Somadrome

## Filmografía 
### Filmes documentais 
* *Almacén* (2006) (codirixida con Javier Silva)
* *The Climate Blue Print* (2006) (codirixida con Fran X. Rodríguez)
* *Red Ice* (2014)
* *Pluto: The Last Frontier* (2015)
* *Is Anybody Out There?* (2015)
* *O futuro da mente* (2019) 
* *How Is NASA Contacting Aliens?* (2019)
* *A Message to the Stars* (2021)
* *Behind Lucy* (2022) 
* *Alén da Terra* (2022) 
* *Life in Outer Space* (2022)
* *Melting Point* (2022)

### Series documentais 
* ''Space's Deepest Secrets* (2016) (serie; 63 episodios)
** ep. 3–4 "Alien Hell Storms" (42 min)
** ep. 3–7 "Expedition Extraterrestrial" (42 min)
* *Space Colonies* (2018) (serie; 3 episodios)
** ep. 1 "The Next Milestone" (52 min)
** ep. 2 "The Moon" (52 min)
** ep. 3 "Mars" (52 min)
* *Asteroids: A New Horizon* (2021) (serie; 2 episodios)
** ep. 1 "Exploring the Asteroids" (51 min)
** ep. 2 "The New Frontier" (51 min)

## Premios 
* Premio Mestre Mateo no ano 2007 por *2050. How Soon is Now?''.

## Notas
Os Bouzós, Coruxo, Vigo

**Os Bouzós** é un lugar da parroquia de Coruxo no concello pontevedrés de Vigo, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 80 habitantes (41 homes e 39 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Coruxo 
### Parroquias de Vigo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vigo
École Normale Supérieure (París)

A **École normale supérieure - PSL** tamén coñecida como **ENS**, **Normale sup**, **Ulm** ou **ENS de Paris**), é unha *grande école* situada en París, Francia. É un dos membros constituíntes da Universidade de París de Ciencias e Letras (PSL). Orixinalmente concibida durante a Revolución Francesa, a *école* foi fundada en 1794 para formar profesorado de alto nivel, aínda que foi pechada posteriormente. A escola foi reaberta posteriormente por Napoleón I como *pensionnat normal* desde 1808 a 1822, antes de recuperar o seu carácter orixinal en 1826, e foi renomeada como *École normale* en 1830. En 1845, cando se crean institucións de aprendizaxe para profesores de ensino primario engádese ao nome a palabra *supérieure* (que quere dicir superior). Dende entón, transformouse nunha plataforma para que os estudantes franceses poidan seguir carreiras tanto no goberno como na academia.

Debido ás súas características, a ENS ten unha proporción moi elevada de persoal laureado, e en consecuencia unha gran reputación. Por exemplo, entre os seus *alumni* inclúense 14 Premios Nobel (sendo a proporción máis alta de laureados co Nobel de calquera institución), dos cales oito son en Física, doceMedallas Fields, máis da metade dos receptores da medalla de Ouro do CNRS (o premio científico máis alto de Francia ) e varios centos de membros do Institut de Francia, ademais de múltiples políticos e estadistas.

O modelo da ENS foi replicado en múltiples lugares. Dentro de Francia cabe mencionar a ENS de Lión, a ENS de París-Saclay ou a ENS de Rennes. En Italia atópase a *Scuola Normale Superiore* en Pisa. En outros países como en Romanía, na China e en colonias francesas anteriores como Marrocos, Alxeria, Malí, Mauritania, Alxeria e o Camerún tamén existen centros seguindo o modelo da ENS.

## Notas
Spitzmeilen

O **Spitzmeilen** é unha montaña dos Alpes de Glarus, na fronteira entre o cantón de Glarus e o de St. Gallen.
Boletín Oficial de Galicia

O ***Boletín Oficial de Galicia*** foi a publicación periódica oficial de Galiza desde 1833 até 1834.

## Historia 
Foi creado polo real decreto de 20 de abril de 1833. Posto en poxa, conseguiuno Arza polo resto do ano e o seguinte, mais imprimiuno Iguereta.

Comezou a publicación en 1 de setembro de 1833. Tiña catro páxinas, imprimíase co rodapé de «*Imprenta del Boletín*», e saía tres días á semana: domingo, terza e sexta feira. Mediante real orde de 21 de novembro suprimiuse o número do domingo para reducir o custo, con efectos a partir de 1 de decembro.

Publicouse até a fin de maio de 1834, cando foi substituído polos boletíns oficiais das novas catro provincias galegas ó se abolir o reino de Galiza como referente administrativo nunha reforma territorial que instaurou un Estado centralizado chamado España.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* *Diario Oficial de Galicia*
Naisten SM-sarja 1984-1985

A **tempada 1984-1985 da Naisten SM-sarja** foi a terceira tempada da máxima categoría do hóckey sobre xeo feminino finlandés. Un total de trece equipos divididos en tres grupos tomaron parte na competición.

Ao final da tempada o Ilves de Tampere alzou o primeiro campionato finlandés feminino da súa historia.

## Estrutura da tempada 
A competición constou de dúas partes. Na primeira parte os trece equipos dividíronse en tres grupos:

* O Grupo Sur (Etelälohko) estivo formado por catro equipos, todos eles da rexión de Uusimaa.
* O Grupo Centro (Keskilohko) estivo formado por cinco equipos.
* O Grupo Norte (Pohjoislohko) o integraron catro equipos.

O sistema de puntuación outorgou dous puntos pola vitoria, un punto polo empate, e o equipo perdedor non recibía ningún punto.

O campión finlandés decidiuse na liga final, disputada polos dous primeiros equipos do Grupo Sur, e polos gañadores dos cruces entre os dous primeiros equipos dos outros dous grupos. Esta segunda fase da competición disputouse en formato de liga a dobre volta

;Clasificación

;Resultados

;Anotadoras

### Grupo Centro 
;Clasificación

;Resultados

;Anotadoras

### Grupo Norte 
;Clasificación

;Resultados

;Anotadoras

## Clasificación para a final 
Para decidir os dous equipos que acompañaron aos dous primeiros clasificados do grupo sur, os dous equipos que lideraron os outros dous grupos disputaron unha eliminatoria na que xogaron o primeiro do grupo norte (Sport) fronte o segundo do grupo centro (Ilves-Kiekko), e o primeiro do grupo centro (Ilves) fronte o segundo do grupo norte (Ässät). Nas eliminatorias o Ilves impúxose con claridade ao equipo de Pori, mentres que o Ilves-Kiekko tivo máis problemas para superar ao Sport, que malia a caer por 6-2 no primeiro encontro foi quen de empatar no segundo (6-6).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web da Naisten Liiga
Letras do noso tempo

*Letras do noso tempo* é un libro de crítica literaria en lingua galega, de 246 páxinas, da autoría de Francisco Fernández del Riego, publicado en Vigo pola Editorial Galaxia, en xullo de 1974.

## Contido 
Contén ensaios sobre a a obra de autores contemporáneos das literaturas en inglés, francés, grego, italiano, alemán e castelán, como John Dos Passos, Ernest Hemingway, William Faulkner, John Steinbeck, Henry Miller, Norman Mailer, Truman Capote, William Styron, Jack Kerouac, Graham Greene, William Golding, Lawrence Durrell, Louis-Ferdinand Céline, Jean-Paul Sartre, Simone de Beauvoir, Albert Camus, Alain Robbe-Grillet, Nathalie Sarraute, Michel Butor, Marguerite Duras, Claude Simon, Nikos Kazantzakis, Giorgos Seferis, Dino Buzzati, Alberto Moravia, Elio Vittorini, Cesare Pavese, Pier Paolo Pasolini, Vasco Pratolini, Italo Calvino, Ignazio Silone, Carlo Cassola, Giorgio Bassani, Robert Musil, Hans Erich Nossack, Hermann Kasack, Günter Grass, Heinrich Böll, Martin Walser, Peter Handke, Jorge Luis Borges, Miguel Ángel Asturias, Mario Vargas Llosa, Gabriel García Márquez, Juan Rulfo, Alejo Carpentier, Julio Cortázar, João Guimarães Rosa, Bertolt Brecht, Peter Weiss, Friedrich Dürrenmatt, Max Frisch, Jean Anouilh, Arthur Miller, Tennessee Williams, Tankred Dorst, Samuel Beckett, Eugène Ionesco, Arthur Adamov e Jean Genet.

;Índice
* "Limiar"
* "O fenómeno novelístico norteamericano"
* "A novela francesa contemporánea"
* "Tres escritores ingleses"
* "Os gregos Kazantzakis e Seferis"
* "O chamado neorrealismo italiano"
* "Novelistas alemáns e o "grupo 47""
* "Literatura do "orbe novo""
* "A dramática contemporánea"
* "O teatro do absurdo"

## Recepción 
Carlos Durán dixo do libro que "*a abondosa parte (case a mitade do libro) adicada á literatura en inglés e francés é do millor que se pode atopar hoxe en calquera língua culta e podería mesmo servir pra un curso de introdución a esas literaturas*", unha obra esta onde Fernández del Riego fai unha severa crítica da "''novela de protesta, que naceu nos Estados Unidos e veu desembocar na 'novela verdade' que en Truman Capote, por exemplo, dexenera en reportaxe xornalístico (tal é a manía polo dato e a documentación), chegando por ahí a un calexón sen saída na novela norteamericana*" en referencia a *In Cold Blood* de Truman Capote, aparecida en 1966.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Historia da literatura galega* (1951)
* *Diccionario de escritores en lingua galega*
### Ligazóns externas 
* Ficha do libro no centro de documentación da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega. 
* Twitter de Ramón Nicolás sobre *''.
Carmen Formoso

O nome **Carmen Formoso** pode referirse a:

***Carmen Formoso Prego**, pintora galega (n. 1939);

***Carmen Formoso Lapido**, mestra e artista galega (n. 1940).
Evge

***Evge*** (título orixinal en tártaro de Crimea; en ; *Додому*) é un filme ucraíno de 2019 dirixido por Nariman Aliev. Estreouse na sección Un Certain Regard do Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2019. Foi escollido como candidato de Ucraína para o Óscar ó mellor filme internacional na 92ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Sinopse 
Os tártaros de Crimea Mustafá e o seu fillo Alim distáncianse tras recoller o corpo do fillo máis vello, Nazim, vítima na fronte da guerra ruso-ucraína. A historia da familia, desprazada polo goberno, obriga a Mustafá a unha viaxe de mil quilómetros para chorar e enterrar ao seu fillo segundo a tradición islámica de Crimea. A historia comeza cos dous personaxes na morgue e continúa cunha viaxe por estrada nun Jeep Cherokee dende Kíiv ata a volátil península de Crimea. O Jeep queda danado nunha cuneta e levan o vehículo á tenda de automóbiles máis próxima. Alí, Alim coñece á neta do mecánico, unha moza ucraína que o convence de que vaia ao río e perde a carteira ante un grupo de rapaces da localidade. Alim e Mustafa achéganse a medida que viaxan e recuperan as súas posesións perdidas. A enfermidade de Mustafa tamén se revela e empeora cando o pai e o fillo chegan á casa do tío Vasya. A casa non está lonxe da patria orixinal da familia, e Mustafá convence ao tío Vasya para que lle dea prestado un bote de remos para completar o segmento restante do seu paso.

## Personaxes 
* Akhtem Seitablaev como Mustafa
* Remzi Bilyalov como Alim
* Dariya Barikhashvili como Olesya

## Acollida 
*Collider* e *The Guardian* nomearon o filme nas listas das mellores obras do cinema ucraíno.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Ucraína propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 92ª edición dos Óscar
Women as Lovers

***Women as Lovers*** é o sexto álbum de estudio da banda estadounidense de rock experimental Xiu Xiu, publicado o 29 de xaneiro de 2008 a través do selo Kill Rock Stars. O título do disco é o da tradución de Martin Chalmers da novela de Elfriede Jelinek *Die Liebhaberinnen*.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Always

***Always*** é o oitavo álbum de estudio da banda estadounidense de rock experimental Xiu Xiu, publicado o 28 de febreiro de 2012 en Europa e o 6 de marzo no resto do mundo a través do selos Bella Union e Polyvinyl.

*Always* viu o regreso de Devra Hoff á formación de Xiu Xiu. O álbum foi producido por Greg Saunier de Deerhoof e mesturado por John Congleton.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Angel Guts: Red Classroom

***Angel Guts: Red Classroom*** é o noveno álbum de estudio da banda estadounidense de rock experimental Xiu Xiu, publicado o 4 de febreiro de 2014 a través dos selos Polyvinyl nos Estados Unidos e Bella Union no Reino Unido. O disco foi gravado no estudio caseiro do líder Jamie Stewart nos Ánxeles e no estudio do produtor John Congleton en Dallas, Texas.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Girl with Basket of Fruit

***Girl with Basket of Fruit*** é o décimo primeiro álbum de estudio da banda estadounidense de rock experimental Xiu Xiu, publicado o 8 de febreiro de 2019 a través do selo Polyvinyl. Foi coproducido pola membro do grupo Angela Seo e o de Deerhoof Greg Saunier. O disco estivo promovido polo sinxelo principal "Scisssssssors", que estivo acompañado por un video musical.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Dear God, I Hate Myself

***Dear God, I Hate Myself*** é o sétimo álbum de estudio da banda estadounidense de rock experimental Xiu Xiu, publicado o 23 de febreiro de 2010 a través do selo Kill Rock Stars. Trátase do seu primeiro disco dende a marcha de Caralee McElroy. O álbum conta coa nova membro Angela Seo no piano, sintetizadores e programación de baterías, e está producido polo líder do grupo Jamie Stewart e Greg Saunier de Deerhoof. Este traballo marcou un afastamento dos estilos máis análogos de *Women as Lovers* e *The Air Force*, achegándose a un estilo máis chiptune, utilizando o software *KORG DS-10* da Nintendo DS para programar pistas de batería e sintetizadores.

Liricamente, o álbum toca temas como imaxe corporal, desordes alimenticios, raza, autodesprezo, presión parental e a idolatría de Stewart por personaxes de ficción como Butters Stotch e Pandapple. O álbum foi promovido por tres sinxelos, "Dear God, I Hate Myself", "Gray Death", e "This Too Shall Pass Away (For Freddy)".

## Listaxe de cancións 
## Notas
Forget

***Forget*** (estilizdo como ***FORGET***) é o décimo álbum de estudio da banda estadounidense de rock experimental Xiu Xiu, publicado o 24 de febreiro de 2017 a través do selo Polyvinyl. Producido por John Congleton, Greg Saunier, e Angela Seo, ten contribucións de Charlemagne Palestine, Kristof Hahn, Vaginal Davis, e Enyce Smith.

## Listaxe de cancións 
## Notas
La primera vez (serie de televisión)

***La primera vez*** é unha serie colombiana de drama, suspense e romance ambientada nos anos 70. Foi creada por Dago García e producida por Caracol Televisión para Netflix. Estreouse o 15 de febreiro de 2023. Está protagonizada por Francisca Estévez, Emmanuel Restrepo e Verónica Orozco, xunto con Sergio Palau e Santiago Alarcón nos papeis antagónicos. 

O 24 de febreiro de 2023, a serie foi renovada para unha segunda tempada. O 30 de xullo de 2024, a serie foi renovada para unha terceira tempada.

## Sinopse 
Ambientada no ano 1976, conta a historia de Eva, a primeira alumna que chega ao Colexio Distrital José María Root, un colexio masculino que se atopa na cidade de Bogotá. Coa chegada de Eva, os seus compañeiros de clase (sobre todo Camilo) comezan a interesarse pola literatura e as ensinanzas que Eva comparte con eles.

## Personaxes 
### Principais 
* Francisca Estévez como Eva Samper
* Emmanuel Restrepo como Camilo Granados
* Santiago Alarcón  como José Granados
* Verónica Orozco como Ana de Granados
* Sergio Palau como Martín Salcedo
* Mateo García como Rodrigo Arbeláez
* Brandon Figueredo como Álvaro Castro
* Julián Cerati como Gustavo Pabón Linares
* Jacques Toukhmanian como Voz de Camilo Granados (adulto)
* María Alejandra García como Eva Samper (nena)

### Secundarios 
* Cecilia Navia como Profesora Estela
* Sara Pinzón como Luisa Salcedo
* Adriana Arango como Dra. Alicia López
* Cristian Duque como Milton Guzmán
* John Alex Toro como Henry Pabón
* Diana Belmonte como Lucrecia Linares de Pabón
* Santiago Heins como Edgar Acuña
* Billy Heins como William Acuña
* Angelo Valotta como Quiñones
* Ella Becerra como Sara
* Fernando Lara como Miguel Chacón

## Notas
A Promise

***A Promise*** é o segundo álbum de estudio da banda estadounidense de rock experimental Xiu Xiu, publicado o 18 de febreiro de 2003 a través do selo 5 Rue Christine.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Ignore Grief

***Ignore Grief*** é o décimo terceiro álbum de estudio da banda estadounidense de rock experimental Xiu Xiu, publicado o 3 de marzo de 2023 a través do selo Polyvinyl. Foi composto polo líder do grupo Jamie Stewart e o novo membro David Kendrick. Foi producido pola membro Angela Seo, e gravado por Stewart no seu estudio caseiro nos Ánxeles con varios músicos convidados como Charlie Looker, Ben Chisholm, Ezra Buchla, Patrick Shiroishi e Ian Wellman. A portada foi deseñada por Janelle Abad e representa un morcego branco sobre un fondo negro.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Montana, Alcabre, Vigo

**Montana** é un lugar da parroquia de Alcabre, no concello pontevedrés de Vigo, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 82 habitantes (40 homes e 42 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Alcabre 
### Parroquias de Vigo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vigo
Cimbícidos

Os **cimbícidos** (**Cimbicidae**) son unha familia de insectos himenópteros da suborde dos sínfitos. Existen máis de 20 xéneros e 200 especies descritas desta familia. As larvas son herbívoras solitarias.

A familia distínguese por ter antenas con mazas ou protuberancias apicais prominentes. Os adultos dalgunhas especies poden superar os 3&nbsp;cm de lonxitude e están entre os himenópteros máis pesados.
[miniatura|*[Cimbex*]]

## Xéneros 
Estes xéneros pertencen á familia Cimbicidae:

* *Abia* Leach, 1817
* *Agenocimbex* Rohwer, 1910
* *Allabia* Semenov & Gussakorskii, 1937
* *Brasilabia* Conde, 1937
* *Cimbex* Olivier, 1791
* *Corynis* Thunberg, 1789
* *Leptocimbex* Semenov, 1896
* *Lopesiana* Smith, 1988
* *Odontocimbex* Malaise, 1935
* *Pachylosticta* Klug, 1824
* *Praia* Wankowicz, 1880
* *Pseudabia* Schrottky, 1910
* *Pseudocimbex* Rohwer, 1908
* *Pseudoclavellaria* Schulz, 1906
* *Pseudopachylosticta* Mallach, 1929
* *Trichiosoma* Leach, 1817
* † *Cenocimbex* Nel, 2004
* † *Eopachylosticta* Malaise, 1945
* † *Phenacoperga* Cockerell, 1908
* † *Sinocimbex* Zhang Junfeng, Sun Bo & Zhang Xiyu, 1994
* † *Trichiosomites* Brues, 1908

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Red Dead Redemption 2

***Red Dead Redemption 2***  é un videoxogo de acción e aventura do 2018 desenvolvido e publicado por Rockstar Games. O xogo é a terceira entrada na saga de videoxogos *Red Dead* e un precuela do xogo do 2010 xogo *Red Dead Redemption*. A historia é unha representación ficticia dos Estados Unidos en 1899 e segue as proezas do proscrito Arthur Morgan, un membro da banda de Van der Linde, e teñen que lidar co decline Vello Oeste mentres tentan sobrevivir contra forzas de goberno, bandas rivais, e outros adversarios. O xogo é presentado por perspectivas en primeira e terceira persoa, e o xogador pode deambular libremente no seu interactivo mundo aberto. Os elementos do xogo  inclúen tiroteos, atracos, caza, paseos a cabalo, interactuar con personaxes non xogadores (NPCs), e mantendo o índice de honra do personaxe por eleccións e accións morais. Un sistema de recompensa rixe a resposta dos executores da lei e cazadores de recompensa aos delitos cometidos polo xogador.

## Historia 
O desenvolvemento do xogo durou máis de oito anos, empezando pouco despois do lanzamento de *Red Dead Redemption*, e converteuse nun dos videoxogos feitos máis caros. Rockstar recrutou a todos os seus estudios nun equipo para facilitar o desenvolvemento. Inspiráronse en lugares reales en lugar de películas ou arte, centráronse en crear un reflexo preciso da época dos personaxes e do mundo. O xogo de Rockstar foi creado para a oitava xeración de consolas, despois de probar as súas capacidades técnicas mentres adaptaba *Grand Theft Auto V* a esas plataformas. A música do xogo presenta unha partitura orixinal composta por Woody Jackson e varias pistas vocais producidas Daniel Lanois. O desenvolvemento incluíu un intenso período de traballo de 100 horas semanais, o que xerou informes de horas extras obrigatorias e non pagadas. *Red Dead Online*, o modo multixogador online do xogo, permite participar que ata 32 xogadores participen en unha variedade de xogos cooperativos e competitivos.

*Red Dead Redemption 2* lanzouse para a PlayStation 4 e Xbox One en outubro de 2018, e para Windows e Stadia en novembro de 2019. Rompeu varios récords e tivo o segundo mellor lanzamento na historia do medio, xerando 725 millóns de dólares estadounidenses en vendas no seu primeiro fin de semana e excedendo as vendas de *Red Dead Redemption* de toda a súa vida en dúas semanas. O xogo recibiu a aclamación da crítica, con eloxios a súa historia, personaxes, mundo aberto, gráficos, música e o alto nivel de detalle; algunhas críticas foron dirixidas ao esquema de control e a énfase no realismo na liberdade de xogo. Gañou eloxios e premios, incluíndo o premio de Xogo do Ano por varias publicacións de videoxogos, e é considerado un exemplo de videoxogos como forma de arte, e tamén como un dos videoxogos mellor feitos. É un dos videoxogos máis vendidos con máis de 50millóns de copias vendidas.

## Recepción 
## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web official
José Porto

**José Porto** pódese referir a:

* **José Porto Lestegás**, alcumado o Herbellas, guerrilleiro antifranquista galego (c. 1908-1948);
* **José Porto Matalobos**, escritor, músico e xornalista galego (1927-2009);
* **José Antonio Porto**, máis coñecido como **Josito Porto**, actor e músico galego (1967-).

## Véxase tamén
Hard GZ

**Pedro Ruibal Iglesias**, nado en Vigo en 1995, máis coñecido polo seu nome artístico **Hard GZ**, é un rapeiro galego aveciñado en Barcelona.

## Traxectoria
Nado en Vigo en 1995, criouse na Coruña, onde entrou en contacto co hip hop e o rap, aos 14 anos, montou o seu primeiro estudio na casa e comezou a rapear na banda Urban Style Crew. As súas letras veñen marcadas por mensaxes de crítica social e de superación persoal.

Foi cofundador e integrante do selo independente La Utopía del Norte.

Tras mudarse a Barcelona creou **Lil GZ**, nome baixo o cal compón máis ao estilo trap en conxunto ao regueton, coma se fose un alterego materialista.

Implicouse en proxectos solidarios con EcodesarroioGaia no Senegal en 2017, financiado con cartos dos fans, e con Base A, Somos Ecuador e BioCanna en Chamanga, Ecuador no 2018, onde participou nun un pequeno documental, titulado *Chamanga Linda*.

## Discografía 
### Álbum 
* *Virus* (2014)
* *Kaos Nomada* (2018)
* *Versus* (2018)
* *Siempre* (2020)
* *Harakiri* (2020)
* *Mar y tierra* (2022)
* *LACOSTA* (2023)
* *LACOSTA II (2025)*

### EPs 
* *Imperium* (2021)

### Singles 
## Notas
Nora Volkow

**Nora Volkow**, nada o 27 de marzo de 1956, é unha psiquiatra e investigadora norteamericana de orixe mexicana cuxo traballo se centrou no estudo do cerebro das persoas adictas ás drogas.

## Traxectoria 
Os seus descubrimentos axudaron a aclarar como se producen as adiccións e xogaron un papel importante no cambio da percepción pública da adicción desde unha debilidade do carácter ata unha enfermidade cerebral que é tratable. É a directora do National Institute on Drug Abuse (NIDA), que forma parte do National Institutes of Health (NIH).

Foi a primeira representante dos NIH en visitar o Dalai Lama na súa residencia en Dharamsala, na India; durante esta visita en 2013, participou nun diálogo sobre a ciencia da adicción, como parte dunha conferencia de cinco días patrocinada polo Mind & Life Institute (Instituto Mente e Vida).  

En 2014, foi conferenciante destacada en TEDMED, a reunión multidisciplinar anual onde líderes de todos os sectores da sociedade se reúnen para explorar a promesa da tecnoloxía e o potencial para o logro humano en saúde e medicina. A súa conferencia centrouse nos paralelismos entre a alimentación compulsiva e a adicción ás drogas.

Nora Volkow é de ascendencia rusa e ucraína e é a bisneta do líder revolucionario ruso Lev Trotski. É filla de Esteban Volkow e neta de Zinaida Volkova, filla de Trosky.

## Notas
5 Rue Christine

**5 Rue Christine** (tamén coñecido como **5RC**) é un selo discográfico semi-defunto baseado en Olympia, Washington, formado como unha secuela de Kill Rock Stars en 1997. Antes do seu letargo, convertéranse nun selo principalmente para bandas de rock experimental. En 2007 5RC publicou o seu derradeiro álbum.

## Artistas 
* The Advantage
* Amps for Christ
* BARR
* Deerhoof
* Excepter
* Hella
* Inca Ore
* The Mae Shi
* Marnie Stern
* Metalux
* Need New Body
* Nervous Cop
* No-Neck Blues Band
* The Punks
* The Robot Ate Me
* The Seconds
* Slim Moon and What Army
* The Planet The
* Voltage
* Wooden Wand and the Vanishing Voice
* Xiu Xiu

## Notas
William Wesley Peters

**William Wesley Peters** nado o 12 de xuño de 1912 en Terre Haute, Indiana e finado o 17 de xullo de 1991 en Madison, Wisconsin, foi un arquitecto e enxeñeiro estadounidense.

## Traxectoria 
### Formación e familia 
Peters foi o maior de dous fillos que naceron de Frederick Romer Peters e Claire Adelaide Peters. A súa irmá, Margedant Peters, foi a esposa de SI Hayakawa, o noveno presidente da Universidade Estatal de San Francisco, que máis tarde representou ao estado de California no Congreso. Peters foi ao Evansville College e logo asistiu ao Massachusetts Institute of Technology durante dous anos.

### Carreira 
Peters uniuse á Taliesin Fellowship, dirixida por Frank Lloyd Wright. Entre outras cousas, axudou a Wright na construción de Fallingwater e a sede de Johnson Wax. Tamén foi responsable do deseño estrutural do Museo Solomon R. Guggenheim. Deseñou o Palacio das Perlas e o Colexio Damavand, ambos construídos en Irán. Tamén deseñou a Lincoln Income Life Insurance Tower en Louisville, Kentucky.

En 1935, Peters casou coa fillastra de Wright, Svetlana Hinzenberg Wright (1917–1946), coa que tivo dous fillos. Svetlana morreu cun dos fillos nun accidente de tráfico en 1946. Despois da morte de Wright en 1959, Peters converteuse en presidente de Taliesin Associated Architects. En 1970 casou con Svetlana Alliluyeva, filla de Joseph Stalin. A parella tvo unha filla, Olga. O matrimonio divorciouse en 1973. En 1985, Peters converteuse en presidente da Fundación Frank Lloyd Wright, cargo que ocupou até a súa morte en 1991.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Arquitectura moderna estadounidense
* Organicismo arquitectónico

### Ligazóns externas 
* William Wesley Peters en *Datenbank WorldCat*
Fiestra tectónica

miniatura|400px|Esquema dun sistema de acabalgamento mostrando unha fiestra e unha illa tectónica. O bloque da parede acabalgante chámase (cando ten unhas mínimas proporcións) manto de corremento ou *nappe*. Se se forma un burato por erosión no manto de corremento fórmase unha fiestra tectónica. Unha illa tectónica ou *klippe* é un afloramento solitario que forma como unha "illa" de material non erosionado rodeado do material autóctono de base.
Unha **fiestra tectónica**, **ventá tectónica** ou *Fenster*, (en alemán 'fiestra') é unha estrutura xeolóxica situada nunha zona de manto de corremento na que o terreo autóctono subxacente está rodeado de terreo alóctono do manto, que se orixinou pola desaparición do alóctono nesa zona (por erosión ou falla). Esta estrutura fórmase pola erosión diferencial ou por un mecanismo de falla normal nun sistema de acabalgamento. En tal sistema, a masa rochosa (bloques superiores ou acabalgantes) que foi transportada polo movemento ao longo do acabalgamento chámase manto de corremento (*nappe*). Cando a erosión ou un sistema de fallas normais producen un burato no manto de corremento ou acabalgamento polo que afloran rochas do material subxacente autóctono (é dicir, non transportado) fórmase unha fiestra ou ventá tectónica.

As fiestras tectónicas poden ser de case calquera tamaño, desde un par de metros a centos de quilómetros. 

Exemplos en Galicia de fiestras tectónicas son as fiestras do Xistral e Monte Carballosa no manto de Mondoñedo.

O concepto contrario a fiestra tectónica é o de illa tectónica ou *klippe*, no cal o alóctono está rodeado de autóctono.

## Semifiestras e lobos 
Cando a rocha autóctona está só parcialmente rodeada por rocha alóctona transportada polo acabalgamento forma unha **semifiestra tectónica** ou **semiventá tectónica**.

Un lobo é unha estrutura redondeada formada por materiais alóctonos que sobresaen do bordo dianteiro ou fronte de acabalgamento.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Illa tectónica ou *klippe*
Illa tectónica

miniatura|400px|Esquema dun sistema de acabalgamento mostrando unha fiestra e unha illa tectónica. O bloque da parede acabalgante chámase (cando ten unhas mínimas proporcións) manto de corremento ou *nappe*. Se se forma un burato por erosión no manto de corremento fórmase unha fiestra tectónica. Unha illa tectónica ou *klippe* é un afloramento solitario que forma como unha "illa" de material non erosionado rodeado do material autóctono de base.
Unha **illa tectónica** ou ***klippe*** (en alemán cantil, en plural *klippen*) é unha estrutura xeolóxica característica de terreos con fallas de acabalgamento que forman mantos, na que unha porción de alóctono queda rodeada polo autóctono subxacente, debido á destrución de parte do alóctono (por erosión, por exemplo). En tal sistema, a masa rochosa (bloques superiores ou acabalgantes) que foi transportada polo movemento ao longo do acabalgamento chámase manto de corremento (*nappe*). Cando a erosión diferencial vai desgastando os materiais superiores (alóctono) van quedando expostos (afloran) os materiais de capas inferiores (autóctono).

A illa tectónica é a porción remanente dun manto de acabalgamento despois de que a erosión eliminou os materiais que o conectaban con dito manto de acabalgamento, quedando, por tanto, illado como unha illa de materiais alóctonos sobre unha base que o rodea de materiais autóctonos. Este proceso ten como resultado a presenza de materiais atípicos ou exóticos en estratos superiores, que a miúdo se desprazaron en posición case horizontal, e a súa permanencia por encima de estratos subxacentes autóctonos, que non sufriron transporte. 

Se unha porción de alóctono está parcialmente (pero non totalmente) rodeada de autóctono, denomínase **lobo** ou lóbulo. 

## Algúns exemplos 
* En Galicia un exemplo é o Complexo de Ordes.
* En Estados Unidos, Chief Mountain, Montana, é un exemplo de illa tectónica ou *klippe*.
* En España, o picacho da Serra de Cabra, no parque natural das Serras Subbéticas.
* En Suíza, Klein Mythen é unha montaña nos Alpes Glarus, próxima a Schwyz.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fiestra tectónica
Huggy Bear

**Huggy Bear** foi unha banda inglesa de riot grrrl formada no ano 1991 e baseada en Brighton. O grupo tivo unha curta vida e disolveuse en 1994 tras publicar tan só o mini álbum *Our Troubled Youth*, compartido coas estadounidenses Bikini Kill, e o álbum *Weaponry Listens to Love*.

## Discografía 
### Álbums 
## Notas
EROS (satélites)

**EROS** (acrónimo de *Earth Resources Observation Satellite*) é o nome dunha serie de satélites artificiais para observación terrestre operados pola empresa ImageSat International.

## EROS-A 1 e 2 
EROS-A 1 lanzouse o 5 de decembro de 2000 a bordo dun foguete Start-1 a unha órbita heliosincrónica de 480 km de altura. Estaba baseado nos satélites militares Ofeq 3 e 4 e tiña unha masa de 250 kg ao lanzamento. A bordo levaba unha cámara capaz de fotografar franxas de 13,5 km de longo cunha resolución de 1,8 m. O satélite reentrou na atmosfera o 7 de xullo de 2016. Eros-A 2 non chegou a lanzarse e foi cancelado.

## EROS-B 
EROS-B lanzouse o 25 de abril de 2006, tamén a bordo dun Start-1. Cunha aparencia similar á de EROS-A, tiña unha resolución moi superior, de ata 0,7 m a unha altura de 500 km. Estaba baseado nos satélites Ofeq 5. Planificáronse tres unidades máis deste modelo que foron finalmente canceladas.

## EROS-C 
EROS-C, lanzado o 39 de decembro de 2022 a bordo dun Falcon 9, ten maior resolución e capacidades que EROS-B. Cunha masa duns 400 kg, utiliza o bus OPTSAT-3000 e ten unha resolución de 0,30 m en imaxes pancromáticas e de 0,60 en imaxes multiespectrais.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Start-1
*Falcon 9
The Man Who Never Was (filme)

***The Man Who Never Was*** é unha película de 1956 dirixida por Ronald Neame e baseada no libro homónimo *The Man Who Never Was* (1954) de Ewen Montagu sobre a Operación *Mincemeat*.

## Trama 
Londres, primavera de 1943. Mentres o desembarco aliado en Sicilia é inminente, os servizos secretos británicos teñen a idea de facer que apareza o cadáver dun oficial, portando documentos falsos, atopado na costa andaluza da España franquista, para facer crer aos alemáns que o desembarco non tería lugar en Sicilia, senón en Grecia.

A idea atopou moitos receos entre os xenerais, pero obtivo a aprobación do primeiro ministro británico e, polo tanto, foi implementada. Utilizan o cadáver dun mozo que morreu de pneumonía, tras obter o consentimento do seu pai. A operación parece ter éxito, pero os servizos secretos alemáns puxéronse mans á obra para verificar a verdadeira fiabilidade do achado.

## Distribución e crítica 
Foi presentado a competición no IX Festival de Cannes.

*Il Morandini* comenta: «é unha película de xénero impecable: artesanía eficiente, coidado co detalle, suspense, humor, antirretórica».

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Operación *Mincemeat*
* *Operation Mincemeat* (filme de 2022)
* *The Man Who Never Was* (libro)
The Man Who Never Was (libro)

***The Man Who Never Was*** é un libro de 1953 de Ewen Montagu sobre a operación *Mincemeat* da Segunda guerra mundial. Montagu xogou un papel protagonista no plan de 1943 para enganar aos altos mandos do *Heer* nazi sobre a planeada invasión aliada de Sicilia. A trama supuxo a liberación dun cadáver fronte ás costas de Punta Umbría, Huelva, onde as fortes correntes fixeron que derivase cara a terra nunha zona onde se sabía que operaba un hábil axente secreto alemán. O cadáver ía parecer vítima dun accidente aéreo, o inexistente capitán da Mariña Real William Martin, que tiña cartas nun maletín que deixaban entrever unha próxima invasión aliada de Grecia e Sardeña, en lugar da máis obvio obxectivo de Sicilia.

O traballo de Montagu formou a base para unha película de 1956 co mesmo título.

## Fondo 
En 1950 Duff Cooper, un antigo ministro do gabinete que fora informado sobre a operación en marzo de 1943, publicou a novela de espías *Operation Heartbreak*, que contiña o argumento dun cadáver -con documentos que o nomeaban como William Maryngton- sendo flotado na costa da España franquista con documentos falsos para enganar aos alemáns. Os servizos de seguridade británicos decidiron que a mellor resposta era publicar a historia de *Mincemeat*. Durante unha fin de semana Montagu escribiu *The Man Who Never Was* (1953), que vendeu dous millóns de copias e constituíu a base dunha película de 1956.  Os servizos de seguridade non deron a Montagu total liberdade para revelar detalles operativos, e tivo coidado de non mencionar o papel desempeñado pola intelixencia de sinais para confirmar que a operación fora exitosa. Tamén tivo coidado de ocultar "a idea dun programa organizado de engano estratéxico... con Mincemeat presentándose como unha "salvaxe" alcaparra única". En 1977 Montagu publicou *Beyond Top Secret U*, a súa autobiografía de guerra, que daba máis detalles sobre Mincemeat, entre outras operacións.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Montagu, Ewen.  Filadelfia e Nova York: J. B. Lippincott Company

### Bibliografía 
* Aldrich, Richard J. (Setembro de 2004). *"Policing the Past: Official History, Secrecy and British Intelligence since 1945"*. The English Historical Review. 199 (483): 922–953. doi:10.1093/ehr/119.483.922. JSTOR 3490693. 
* Ezard, John (29 de outubro de 1996). *"Mystery Warrior Identified"*. The Guardian. p. 6. 
* Foot, M. R. D. (2004). *"Montagu, Ewen Edward Samuel (1901–1985)"*. Oxford Dictionary of National Biography (ed. online). Oxford University Press. doi:10.1093/ref:odnb/31458. (Subscrición requerida). 
* Macintyre, Ben (2010). *Operation Mincemeat*. Londres: Bloomsbury Publishing. ISBN 978-1-4088-0921-1. 
* Montagu, Ewen (1996) [1953]. *The Man Who Never Was*. Annapolis, MD: Naval Institute Press. ISBN 978-1-55750-448-7  .
Banda R

As **bandas R** son unhas bandas claras e escuras que aparecen nos cromosomas cando se lles aplica a técnica do **bandeado R**, **bandeamento R**, **bandeado reverso** (ou inverso), que é unha técnica citoxenética que produce as bandas inversas ás bandas G. Foi ideada por Dutrillaux e Lejeune. O bandeado R obtense incubando as preparacións en tampón fosfato quente, facendo despois un tratamento coa tinguidura Giemsa. Os padróns resultantes nos cromosomas mostran bandas escuras R, que son o complemento das bandas G. As bandas escuras R son ricas en guanina-citosina, mentres que as rexións ricas en adenina-timina son desnaturalizadas máis facilmente pola calor. Esta técnica é útil para analizar delecións xenéticas ou translocacións cromosómicas que implican aos telómeros dos cromosomas.

Existe unha variante simplificada do bandeado R que utiliza acridina.

## Notas
Catwoman

**Catwoman** é un personaxe ficticio creado por Bill Finger e Bob Kane quen aparece nos cómics estadounidenses publicados por DC Comics, xeralmente en asociación co superhéroe Batman. Debutando como "**The Cat**" en *Batman* #1 (primavera 1940), é un dos inimigos que máis aparece nas aventuras do Cabaleiro Escuro (Batman). Con todo, o personaxe tamén foi descrito como unha antiheroina e convértese no interese amoroso máis coñecido de Batman, con moitas historias describindo a súa complexa relación de amor-odio.

Catwoman é o alter ego de **Selina Kyle**, unha ladroa de Gotham City que usualmente usaba un traxe axustado dunha peza e usaba un látego como arma. Orixinalmente era unha supervilá e adversaria de Batman, pero apareceu nunha serie homónima en 1990 que a retrataba como unha antiheroína, a miúdo cunha filosofía moral utilitaria. O personaxe prosperou nas súas primeiras aparicións, pero tivo unha extensa pausa desde setembro de 1954 a novembro de 1966 debido ao desenvolvemento de Comics Code Authority en 1954. Isto afectou as regras sobre o desenvolvemento e a representación dos personaxes femininos que violaban o Comics Code, este código xa non está en uso. Nos cómics ademais de Selina Kyle, Holly Robinson e Eiko Hasigawa adoptaron a identidade de Catwoman.

## Noutros medios de comunicación 
Catwoman fixo o seu debut no 1966 na serie de televisión *Batman*, retratada por Julie Newmar; era tamén retratada por Lee Meriwether na adaptación do filme e por Eartha Kitt na terceira temporada. O personaxe máis tarde apareceu en *Batman volve* de Tim Burton , retratada por Michelle Pfeiffer. O filme en solitario de *Catwoman* foi estreado en 2004 no cal foi retratada por Halle Berry. Anne Hathaway retratou o personaxe en Christopher Nolan en *O cabaleiro escuro: a lenda renace*. Foi retratada por Zoë Kravitz no filme de Matt Reeves *The Batman*. Catwoman tamén apareceu na serie de televisión *Gotham* (2014–2019), no cal foi retratada por Camren Bicondova e Lili Simmons (adulto).

## Recepción 
Catwoman foi clasificada no nº 11 en IGN na lista "Os 100 mellores villanos de cómics de todos os tempos", e no nº 51 na revista *Wizard* na lista "Os 100 mellores villanos de todos os tempos". E ao revés, tamén foi clasificada no nº 20 en IGN na lista "Os 100 mellores superheróes de cómics de todos os tempos".

## Notas 
## Ligazóns externas
*Catwoman na páxina oficial de DC Comics
* Catwoman a través dos anos – unha presentación da revista *Life*
* 
* Catwoman en DC Database, a wiki en inglés de DC Comics
*  – a influencia de Catwoman nas heroínas de acción da década de 1990
*