Ramón d'Andrés

'''Ramón d'Andrés** ou **Ramón de Andrés Díaz''', nado en Madrid o 28 de maio de 1959, é un filólogo vencellado ao estudo da lingua asturiana.

## Traxectoria 
É fillo do escritor popular en asturiano Manuel d'Andrés Fernández "Mánfer de la Llera" (1918-2005). Criouse en Xixón, cidade onde viviu boa parte da súa vida.

É profesor titular de Filoloxía Española e Asturiana na Universidade de Oviedo, onde comezou a impartir a primeira a materia de Lingua Asturiana en 1985 e onde leu a súa tese de doutoramento, a primeira feita sobre sociolingüística asturiana e redactada nesta lingua en 1988. As súas pescudas téñense centrado sobre todo en aspectos gramaticais, dialectolóxicos e sociolingüísticos da lingua asturiana. Desenvolve tamén un intenso labor de divulgación en libros, ensaios e artigos de prensa.

É autor, xunto con Fernández Álvarez-Balbuena, Xosé Miguel Suárez Fernández y Miguel Rodríguez Monteavaro, do atlas lingüístico ETLEN (*Estudio da Transición Lingüística na Zona Eo-Navia, Asturias*, 2017), unha obra de dialectoloxía na fronteira entre o galegoportugués e o asturleonés, que inclúe unha investigación de horiometría dialectal (medición matemático-estatística da fronteira entre dous dominios lingüísticos) e de dialectometría segundo a Escola de Salzburgo.

É membro numerario da Academia da Lingua Asturiana, en cuxo seo traballou intensamente nas *Normes Ortográfiques*, na *Gramática de la Llingua Asturiana* e no *Diccionariu de la Llingua Asturiana*.

Foi presidente da Fundación Caveda y Nava, entidade que traballou durante os anos 2002 e 2016 na procura do consenso lingüístico en Asturias. É coordinador do grupo de investigación Seminariu de Filoloxía Asturiana, da Universidade de Oviedo.

No período gobernamental 2003-2007 exerceu o cargo de Xefe da Oficina de Política Lingüística do Principado de Asturias. É membro da Xunta Asesora de Toponimia do Principado de Asturias, da que foi secretario no período mencionado.

## Obra 
### Libros
* *Allugamientu de los pronomes átonos col verbu n’asturianu* (1993)
* *Encuesta sociollingüística nuna parroquia asturiana (Deva-Xixón)* (1993)
* *Gramática práctica de asturiano* (1997)
* *Vocabulariu asturianu de la mina* (1997, coautor xunto con Manuel d'Andrés
* *Reivindicación llingüística: unes reflexones* (2002)
* *Cuestiones d’asturianu normativu* (3 vols., 2001-2003)
* *Juicios sobre la lengua asturiana. Algunas cuestiones básicas acerca del debate lingüístico en Asturias* (2002)
* *Diccionario Toponímico del Concejo de Gijón* (2008)
* ''L'asturianu que vien. Observaciones y suxerencies sobre l'asturianu normativu y el so usu* (2008).
* *Palabres nueves n’asturianu. Proyectu Observatoriu Asturianu de Neoloxía y Terminoloxía (AsturNeo). Informe de los años 2010, 2011 y 2012* (2013).
* *Franco nos diccionarios y otres impertinencies alredor del llinguaxe y les llingües* (2013).
* *Gramática comparada de las lenguas ibéricas* (2013).
* *Estudiu de la Transición Llingüística na Zona Eo-Navia, Asturies (ETLEN). Atles llingüísticu dialectográficu - horiométricu - dialectométricu*, (2017), coautor junto con Fernándo Álvarez-Balbuena, Xosé Miguel Suárez Fernández y Miguel Rodríguez Monteavaro.
* *Averamientu a la llingua asturiana. Nivel universitariu'' (2019).