Influenza A subtipo H5N1

[dereita|miniatura|250x250px|**Influenza A subtipo H5N1**, o virus que causa a gripe aviaria. [Micrografía electrónica de transmisión de viróns en tintura negativa (claros sobre fondo escuro). (Fonte: Erskine Palmer, imaxe dos *Centros para o Control e a Prevención de Enfermidades*).]]
[miniatura|250x250px|**Influenza A subtipo H5N1** (dourado) crecendo en [células MDCK (verde).]]

**H5N1** é unha cepa altamente patóxena de gripe aviaria. A primeira aparición deste tipo de gripe en humanos deuse en 1997 en Hong Kong. A infección en humanos coincidiu cunha epidemia de gripe aviaria, causada pola mesma cepa, na poboación de pitos en Hong Kong.  O nome *H5N1* refírese ao tipo dos antíxenos de superficie presentes no virus: hemaglutinina tipo 5 e neuraminidase tipo 1.

As aves son o reservorio natural do virus. Normalmente o virus é transportado no intestino das aves, e non son letais. Con todo, esta variante mutou á máis letal das cepas de virus da gripe existente. As mutacións son normais e xa pasaron con anterioridade, como a pandemia por gripe causada en 1918 coñecida como gripe española, unha variante de H1N1 na que morreron entre 40 e 50 millóns de persoas.

Até outubro de 2005 só se reportaron ao redor de 200 persoas infectadas polo H5N1, pero a súa taxa de mortalidade foi moi alta (arriba do 59%).  Trece países de Asia e Europa víronse afectados, e máis de 120 millóns de aves morreron, foron sacrificadas ou foron postas en corentena.

O 26 de decembro de 2005, científicos chineses aseguraron que sintetizaran a primeira vacina activa do mundo para aves contra o virus letal H5N1 da gripe aviaria, útil tamén contra a enfermidade de Newcastle. Con todo, actualmente non existe ningunha vacina comercial que poida previr o contaxio desta enfermidade.

A cepa foi chamada HPAI A/H5N1 que significa *Subtipo H5N1 do virus da influenza aviario tipo A, altamente patóxeno* polas súas siglas en inglés; este é o virus responsable da gripe H5N1 comunmente chamada gripe aviaria. Debido á alta letalidade e virulencia do virus HPAI A/H5N1, a súa presenza endémica, o crecente número de organismos hospedadores e á súa capacidade de sufrir mutacións significativas, o virus converteuse na maior ameaza de pandemia a nivel mundial, e destináronse miles de millóns de dólares na súa investigación e na preparación para unha eventual pandemia de influenza aviaria altamente patóxena.

O virus HPAI A/H5N1 pertence ao xénero *Influenzavirus A*, e á súa vez á familia *Orthomixoviridae*. É, por tanto, un virus de 90 a 120&nbsp;nm de diámetro, que posúe unha envoltura de capa lipídica derivada da membrana plasmática da célula en que o virus se replica, cunha cápside de simetría  helicoidal que protexe o xenoma de 13.6 quilobases.

O material xenético componse por unha soa cadea lineal de ARN, de sentido negativo (é dicir, de sentido contrario ou complementaria ao ARNm que se sintetizará), dividida en 8 segmentos que conteñen a información de 10 xenes. Cada segmento atópase protexido por unha nucleocápside, formada estruturalmente por un segmento de ARN, varias moléculas de nucleoproteínas, e o complexo ARN polimerasa máis encimas asociadas necesarias para a síntese do ARNm viral.

Os xenes, en orde do segmento de ARN en que se atopan, son os seguintes: PB2, PB1, PA, HA, N, NA, M1/M2, e NS1/NS2. 
Os segmentos, á súa vez, organízanse segundo o tipo de produto dos xenes: glicoproteínas de superficie, proteínas internas e compoñentes do complexo polimerasa.

## Transmisión e infección 
Aves infectadas transmiten o H5N1 a través da saliva, secrecións nasais e fecais. Outras aves poden contaxiarse mediante o contacto directo con estas secrecións ou cando entran en contacto con superficies contaminadas con este material.  Debido ás prácticas migratorias dos portadores do virus H5N1, é posible que se diseminara en todo o mundo.

Epidemias anteriores de gripe aviaria orixináronse tipicamente en condicións de sobrepoboación do sueste e este asiático, onde humanos, porcos e aves de curral viven en espazos pechados.  Nestas condicións un virus pode mutar nun máis propicio para infectar humanos.

O último caso reportado de morte polo virus H5N1 deuse no Canadá o 3 de xaneiro de 2014.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Preguntas e respostas da OMS
* Educación, Información e Publicacións Internacionais relativas á Gripe Aviaria H5N1 , Prevención e Actualidade distribuída en Idiomas
* GripeAviaria.com.ar - Toda a información en español sobre a gripe aviaria nun só sitio 
* Estatísticas da gripe aviaria nos Humanos 
* [Documento do Ministerio de Sanidade, Servizos Sociais e Igualdade de España(https://gl.wikipedia.org/wiki/Ministerio_de_Sanidade%2C_Servizos_Sociais_e_Igualdade_de_Espa%C3%B1a)]
* Centro de Recursos Bioinformáticos Influenza Research Database – Database da secuencia do xenoma de influenza 
* Rede Nacional de Vixilancia Epidemiolóxica do Ministerio de Sanidade e Consumo de España - Grupo de Vixilancia da Gripe en España  
* Gripe Aviaria, páxina do CDC