Paseo marítimo de Pontevedra

O **paseo marítimo de Pontevedra** é unha vía peonil ao longo do litoral fronte á ría de Pontevedra, en Pontevedra. Este espazo público costeiro está construído na zona urbana e semiurbana da cidade e define o seu encontro co mar e co río Lérez.

## Historia 
A principios do século XX era un camiño irregular e pedregoso que bordeaba a ría de Pontevedra e o río Lérez. O actual paseo peonil ten varios tramos que foron construídos en distintas épocas por diferentes administracións públicas.

Ata 1997, as ribeiras do Lérez non estaban urbanizadas. En 1996, a Xunta de Galicia adxudicou á empresa construtora OCP as obras de construción da marxe desde a ponte dos Tirantes ata a zona da praia do Lérez, incluíndo un novo acceso ao barrio de Monte Porreiro. As obras iniciáronse o 7 de outubro de 1996 e abarcaron un total de 42.000 metros cadrados na marxe esquerda do río. Na marxe dereita, o proxecto consistiu na urbanización dunha franxa de 110.000 metros cadrados con espazos verdes, pontes de madeira, mellora da silvicultura, instalación de mobiliario urbano e iluminación. O paseo, coñecido como Paseo do Lérez, foi inaugurado polo Presidente da Xunta de Galicia o 24 de xullo de 1997. Desde ese día, esta vía peonil foi o principal lugar de paseo dos pontevedreses.

No ano 2000, o Ministerio de Obras Públicas iniciou a remodelación do paseo de Beiramar desde a ponte do Burgo ata o porto de Corvaceiras. Fronte á ponte do Burgo creouse unha rotonda cun estanque ornamental e instalouse a escultura Dorna do artista Xaime Quesada (que posteriormente se trasladou á rúa do Gorgullón durante unha nova reestruturación da Avenida de Uruguai en 2006). As obras deste novo paseo peonil nas beiras da Ría de Pontevedra foron inauguradas polo vicepresidente do Goberno español, Mariano Rajoy, o 20 de agosto de 2001.

En 2009, o Concello de Pontevedra puxo en marcha o proxecto de ampliación do paseo marítimo desde o porto de Corvaceiras e a desembocadura do río Gafos ao longo da ría de Pontevedra, para abrir a cidade ao mar. O proxecto foi deseñado polo arquitecto José Ramón Garitaonaindia de Vera. Urbanizouse o paseo marítimo, eliminouse un carril da autovía PO-12 e ocupáronse terreos de dominio público marítimo. Construíuse un miradoiro  sobre pilotes na ría de Pontevedra, con vistas á illa de Tambo. O paseo marítimo inaugurouse o 25 de marzo de 2011.

En xullo de 2017, o Concello acondicionou o paseo do Lérez mediante a reparación de gretas na senda peonil e o carril bici. Tamén se reforzou un tramo duns 300 metros, entre a praia do Lérez e a ponte dos Tirantes, coa instalación de case 700 pilotes con vigas colocados na beira do paseo.

En xuño de 2020, o Ministerio de Transición Ecolóxica adxudicou á construtora San José a ampliación do paseo marítimo (incluíndo un carril bici) en máis de dous quilómetros, desde a rotonda de Malvar ata Praceres, na parroquia de Lourizán. As obras comezaron en agosto de 2020. O primeiro quilómetro e trescentos metros deste tramo do paseo marítimo abriuse oficialmente aos peóns o 26 de febreiro de 2022.

## Descrición 
Visualmente e no inconsciente colectivo, o Paseo Marítimo, o Paseo de Beiramar e o Paseo do Lérez forman unha única arteria costeira: Beiramar.
dereita|miniatura|220x220px|Bancos do Paseo Marítimo

* **Paseo marítimo:** Desde o porto de Corvaceiras ata Lourizán o paseo conta cunha vía de 2 km e medio de lonxitude e 2,5 metros de ancho que dá á ría de Pontevedra e un carril bici. Na zona próxima á rúa Manuel del Palacio reparáronse os chanzos de pedra que baixan á ría de Pontevedra. O paseo inclúe luminarias LED que separan o carril bici do paseo peonil, varios bancos de deseño de formigón revestidos de madeira preto do cruzamento da rúa Manuel del Palacio, un miradoiro de 100 metros cadrados sobre pilotes por riba da ría de Pontevedra con vistas á illa de Tambo e bancos de madeira e farois no resto do paseo ata Lourizán.
Cando a marea está baixa no estuario, grandes bancos de area quedan descubertos, formando unha zona húmida que atrae a moitas aves mariñas como garzas, gaivotas, limícolas e patos mariños. Esta zona atrae cada vez a máis afeccionados á ornitoloxía.

[esquerda|miniatura|220x220px|Paseo de Beiramar e [porto deportivo de Pontevedra]]

* **Paseo de Beiramar** (desde o porto de Corvaceiras ata a ponte do Burgo): O paseo está equipado cunha varanda de aceiro inoxidable, bancos de madeira, papeleiras, céspede, arbustos, árbores (piñeiros mansos, figueiras benxaminas, liquidámbar, alcanforeiros, pereiras de Callery, alfaneiros), unha sebe vermella detrás dos bancos e varias fontes de auga potable. O paseo está pavimentado con granito rosa e baldosas de lousa negra dispostas en forma de cruz. O paseo pasa debaixo da ponte da Barca cunha plataforma de madeira que discorre polo interior dun dos vans da ponte. Unha pasaxe peonil subterránea con luz natural, a través da rotonda superior da avenida de Uruguai, discorre baixo a ponte das Correntes. Esta pasaxe está protexida no lado da ría por un muro de cristal, para poder ver a auga durante as mareas altas, cando o nivel do mar sobe.

dereita|miniatura|227x227px|Carril bici do paseo do Lérez

* **Paseo do Lérez** (desde a ponte dos Tirantes ata a praia do Lérez): Inclúe un carril bici, un paseo peonil con dique e chanzos de granito que baixan ao río, bancos, farois e xardíns con fileiras de plátanos. No centro do paseo atópase a pasarela atirantada deseñada polo enxeñeiro de camiños Hugo Corres Peiretti, que salva o río Lérez e conduce ao parque da Illa das Esculturas. O taboleiro curvo desta ponte, que permite o paso de pequenas embarcacións, ten unha luz de 82,50 metros e unha frecha de 13,40 metros, cun taboleiro metálico de ferro e un arco curvo de 1 metro de diámetro.

## Puntos de interese 
* As pontes que cruzan a ria de Pontevedra e o río Lérez : a ponte da Barca, a ponte das Correntes, a ponte do Burgo e a ponte dos Tirantes.
* O porto deportivo de Pontevedra, xunto ao Paseo de Beiramar (Avenida de Uruguai).
* O mercado central de Pontevedra, preto da ponte do Burgo.
* O Museo de Pontevedra, preto da ponte de Santiago.
* Os bancos de area durante a marea baixa para observar as aves mariñas.
* A Illa de Tambo, pode ser vista desde o paseo.

## Galería 

Ficheiro:Paseo marítimo con vistas a la isla de Tambo - Pontevedra capital.jpg|Paseo marítimo
Ficheiro:Paseo Marítimo de Pontevedra capital.jpg|Paseo á beira do mar
Ficheiro:Pontevedra city Seafront promenade.jpg|Paseo marítimo coa cidade ao fondo
Ficheiro:Seafront promenade Pontevedra city.jpg|O paseo e a ría de Pontevedra
Ficheiro:Pontevedra capital Paseo marítimo.jpg|O paseo preto da rúa Manuel del Palacio
Ficheiro:Paseo Marítimo de Pontevedra capital con ciudad al fondo.jpg|Paseo marítimo e vista da cidade
Ficheiro:Paseo Marítimo de Pontevedra capital e Isla de Tambo.jpg|Paseo marítimo e Illa de Tambo
Ficheiro:Paseo Marítimo de Pontevedra capital Mirador de la ría.jpg|Miradoiro no paseo marítimo
Ficheiro:Paseo Marítimo de Pontevedra capital y ciudad.jpg|Paseo cara a cidade
Ficheiro:Paseo Marítimo de Pontevedra y astilleros.jpg|O paseo e os estaleiros ao fondo
Ficheiro:Paseo Marítimo de Pontevedra capital y gravilla.jpg|O paseo cos farois
Ficheiro:Paseo Marítimo Pontevedra capital y Baliza.jpg|Paseo marítimo coa varanda
Ficheiro:Paseo Marítimo de Pontevedra capital arena y ría de Pontevedra.jpg|O paseo coa marea baixa
Ficheiro:Paseo marítimo de Pontevedra capital.JPG|O paseo na Avenida de Marín
Ficheiro:Pontevedra capital Paseo Marítimo.jpg|Paseo marítimo, luminarias LED e carril bici
Ficheiro:Pontevedra-Puente-de-la-Barca.jpg|Paseo de Beiramar e Ponte da Barca
Ficheiro:Pontevedra Capital Avenida de Orillamar y puente de las Corrientes.jpg|Paseo de Beiramar e ponte das Correntes 
Ficheiro:Pontevedra capital Paseo del Lérez y Puente de los Tirantes.jpg|Paseo do Lérez

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ponte da Barca, río Lérez
* Porto deportivo de Pontevedra
* Mollavao, San Xosé, Pontevedra

### Ligazóns externas 
* As pontes de Pontevedra na web *Tesouros no tempo* 
* Acondicionamento da Avenida de Marín en Pontevedra