Moeda de 4 peniques británicos

A **moeda de 4 peniques británicos**, tamén coñecida como *groat*, é unha moeda de prata británica co valor de 1⁄60 dunha libra ou 1⁄3 dun xilin. É unha continuación da anterior serie inglesa de *groats*, que se cuñara de xeito intermitente e co mesmo valor desde finais do século XIII ata a Lei de Unión de 1707.

Os 4 peniques británicos cuñáronse ao longo do século XVIII, aínda que en 1800 se emitía non para a súa circulación senón principalmente para ser entregado como esmola cerimonial no servizo real do Xoves Santo —o que se coñece como *Royal Maundy*—. En 1836 retomouse como moeda circulante, cando a Real Casa da Moeda de Londres tratou de encher o baleiro existente entre as moedas dun penique a de 6 peniques. Elixiuse daquela o valor de 4 peniques a instancias do político Joseph Hume, quen sinalou que 4 peniques era o prezo cas carruaxes de alugueiro para traxectos curtos. A nova moeda non acadou, con todo, un bo acollemento entre os condutores desas carruaxes, xa que antes adoitaban recibir 6 peniques sen que se lles pedise a volta. Ademais, coa reintrodución desta moeda tamén se produciu unha confusión xeral entre ela e a de 6 peniques, por mor da súa semellanza.

En 1845, a *Royal Mint* comezou a cuñar a moeda de 3 peniques para a súa circulación en Gran Bretaña. Tiña o mesmo diámetro que a de 4 peniques, aínda que era máis fina, e a nova moeda de 3 peniques resultou máis popular, o que provocou que as derradeiras moedas de 4 peniques destinadas á circulación en Gran Bretaña se cuñasen en 1855. No entanto, a derradeira emisión de moedas de 4 peniques, que estaban daquela destinadas unicamente ao seu uso na Güiana Británica, data de 1888.

## Orixes no *groat* inglés 
[miniatura|*Groat*, ou 4 peniques [Inglaterra|ingleses, de Eduardo III (1327-1377).]]
O 4 peniques, ou *groat* —do francés *gros* ou do italiano *grosso*, que significa "grande" ou "groso"— foi cuñado por primeira vez arredor de 1279 por Eduardo I de Inglaterra (1272-1307) formando parte das súas reformas monetarias, como a moeda de prata meirande que podía utilizarse no comercio exterior. Malia resultar daquela impopular, xa que os comerciantes preferían o pagamento en peniques de prata —o *groat* pesaba menos que catro das moedas máis pequenas—, foi reintroducido con éxito por Eduardo III (1327-1377) e cuñado pola maioría dos monarcas posteriores ata a raíña Vitoria (1837-1901).

A partir da restauración de Carlos II (1660-1685) en 1660, as moedas inglesas, incluído o *groat*, cuñábanse xeralmente a máquina. Todos os *groats* datados en 1689 ou despois levaban un número 4 coroado que os identificaba como pezas pertencentes ao *Royal Maundy*, e xa que logo, non eran pezas circulantes, senón que se vendían en xogos de catro pezas xunto co penique de prata, os dous peniques e os 3 peniques de cada ano. Isto facíase a pesar de que o *groat* non se utilizou nunca como parte das distribucións benéficas do *Royal Maundy* ata o reinado de Xurxo III (1760-1820). Antes diso, só se utilizaban o penique de prata e, ocasionalmente, os dous peniques.
## Emisións por monarcas 
### Ana (1702-1714) 
As Leis de Unión de 1707 uniron os reinos de Inglaterra e Escocia nunha soa nación. Segundo Peter Seaby na súa historia das moedas británicas, «a cuñaxe de moeda pódese dividir en emisións anteriores e posteriores á Unión». 

O reino de Gran Bretaña, por mor das disposicións das Leis de Unión, debía deixar sen uso as moedas escocesas anteriores e utilizar unicamente moedas de tipo inglés en todo o reino, e os seus primeiros *groats* cuñáronse en 1708, continuando a serie de moedas inglesas que representaban a raíña Ana, que comezara en 1703. 

Estas peimeiras moedas foron deseñadas por John Croker ou o seu axudante Samuel Bull, e representaban un busto de Ana ollando cara á esquerda no anverso, coa inscrición ANNA DEI GRATIA ("Ana pola graza de Deus...) e no reverso un gran número 4 coroado, a data e a inscrición MAG BR FR ET HIB REG (abreviatura de «... Raíña de Gran Bretaña, Francia e Irlanda»). A moeda de 4 peniques cuñouse de novo en 1709 e, posteriormente, cun 4 meirande, en 1710 e en 1713. 

Estas moedas cuñáronse coas datas 1717, 1721, 1723 e 1727, e no anverso aparecía a cabeza do rei Xurxo ollando cara á dereita coa inscrición GEORGIUS DEI GRA (abreviatura de «Xurxo pola graza de Deus»...). No reverso aparecía o número 4 coroado coa data e a inscrición MAG BRI FR ET HIB REX (abreviatura de «... Rei de Gran Bretaña, Francia e Irlanda»).

Aínda que as moedas de maior valor pasaron en 1743 a levar un novo retrato creado por John Sigismund Tanner, o feito de que a de 4 peniques se cuñase con pouca frecuencia fixo que se mantivese o deseño anterior, que mesmo se seguiu a cuñar en 1760, ano do falecemento de Xurxo, a pesar de que as derradeiras moedas de prata deseñadas por Tanner se cuñaron en 1758. 

O primeiro modelo, cuñado entre 1763 e 1786, puido ser obra de Richard Yeo e sufriu lixeiras modificacións no reverso en 1784 e 1786.  

O segundo ten un busto modificado do rei Xurxo, creado por Lewis Pingo, e un número 4 estreito, o que lle valeu o alcume de «moeda de arame». Este modelo só se cuñou coa data de 1792; as emisións de 1795 e 1800 son similares ás moedas de 1786, aínda que cunha coroa moi diferente.

No terceiro anverso, obra de Benedetto Pistrucci en 1817, trasladouse a data ao anverso e cambiouse a lenda do reverso a BRITANNIARUM REX FID DEF (... "Rei dos británicos, defensor da fe"). 

As pezas de Xurxo III de data posterior adoitan acharse en mellor estado de conservación, polo que é probable que se teñan usado unicamente para as cerimonias reais do Xoves Santo, igual que todas as moedas de 4 peniques posteriores cun 4 coroado, aínda que algunhas delas chegaron a entrar en circulación logo de seren entregadas aos seus destinatarios o Xoves Santo.

Joseph Hume, deputado por Middlesex, avogou por que se emitise a moeda de 4 peniques non só para uso cerimonial senón tamén para a súa posta en circulación.

Así as cousas, o rei Guillerme IV emitiu un decreto polo que a nova moeda de 4 peniques pasaba a ser de curso legal, o 3 de febreiro de 1836. A nova moeda foi deseñada por William Wyon,

O xornal *Preston Chronicle and Lancashire Advertiser* considerou que a nova moeda era unha emisión experimental e sinalou que, coa súa posta en circulación, calquera cantidade par de peniques podería pagarse con moedas de prata, mesmo dous peniques, xa que unha moeda de 6 peniques podería recibir unha de 4 peniques como volta. Pola súa banda, o *Bristol Mirror* considerou que isto supuña unha vantaxe, e sinalou que a moeda existente ata a data só permitía o cambio exacto en prata para múltiplos de 6 peniques. Suxeriron que a nova moeda de 4 peniques lles permitiría aos viaxeiros daren propina en prata cando se considerase que 6 peniques era demasiado.

As moedas de 4 peniques podíanse adquirir na *Royal Mint*, no canto do procedemento habitual polo que as moedas de prata se distribuían a través do Banco de Inglaterra.

A nova moeda non foi do agrado dos condutores de carruaxes, xa que agora só recibían 4 peniques como pagamento, en tanto que  antes adoitaban recibir 6 peniques sen necesidade de pedir a volta.

A moeda de 4 peniques cuñouse co busto de Guillerme IV en 1836 e en 1837, ano en que faleceu. 

### Raíña Vitoria (1837-1901) 
A partir de 1838, a moeda de 4 peniques pasou a levar no anverso o retrato, tamén de Wyon, da raíña Vitoria, rodeado da inscrición VITORIA D G BRITANNIAR REGINA F D ("Vitoria, pola graza de Deus, raíña dos británicos, defensora da fe"). Cuñouse con este primeiro retrato de Wyon cada ano ata 1849, logo de 1851 a 1855, e en 1857 e 1862, aínda que as dúas últimas emisións e a de 1853 foron só tiraxes limitadas de proba para coleccionistas. Introduciuse como moeda en circulación en Gran Bretaña en 1845 para «ofrecer unha maior comodidade á hora de dar cambio». 

Estas moedas, cun valor nominal total de 2.000 libras —e, xa que logo, unha tiraxe de 120.000 exemplares—, cuñáronse por petición especial do Goberno da Güiana Británica, que afirmou que eran moi necesarias na colonia, onde se utilizaban amplamente para pagar a man de obra, non se podían obter a través do Banco de Inglaterra e era pouco probable que volvesen a Gran Bretaña en cantidade ningunha.

## Coleccionismo 
As moedas de 4 peniques cuñadas baixo o reinado de Ana cotízanse entre 12 e 200 libras esterlinas, dependendo da súa data e do seu estado de conservación. As de Xurxo I e Xurxo II adoitan situarse dentro dese mesmo rango, e as pezas con data de 1743 acadan as 250 libras esterlinas se o exemplar presenta pouco desgaste. Canto ás pezas de Xurxo III, as moedas de 4 peniques con data de 1763 son as máis raras, e as pezas con data de 1765 son máis caras que as doutras datas. 

As moedas de 4 peniques coa *Britannia* no reverso adoitan cotizarse entre as 12 e as 200 libras, aínda que as emisións en proba con acabamento especial para coleccionistas —fondo espello e relevo mate— poden acadar un prezo moito máis alto, sinaladamente as cuñadas excepcionalmente en ouro. Existen varios exemplares cuñados sobre outros de datas diferentes, así como outros tipos de variantes, algunhas das cales teñen valores superiores aos das moedas normais desas mesmas datas.

## Tiraxes 
Achéganse na seguinte listaxe as tiraxes dos anos en que se ten constancia, incluídas tanto as moedas de circulación regular como as destinadas ao coleccionismo cuñadas con acabamento especial.
**Guillerme IV**

* 1836: 4.253.040
* 1837: 962.280
**Vitoria**

* 1837: 962.280
* 1838:  2.150.280
* 1839: 1.461.240
* 1840: 1.496.880
* 1841: 344.520
* 1842: 724.680
* 1843: 1.817.640
* 1844: 855.360
* 1845: 914.760
* 1846: 1.366.200
* 1847: 225.720
* 1848: 712.800
* 1849: 380.160
* 1950: 594.000 (ningunha coñecida)
* 1851: 31.300
* 1853: 11.880
* 1854: 1.096.613
* 1855: 646.051
* 1856: 95.040
* 1888: 120.000

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Craig, J. (2010) [1953]. *The Mint*. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-17077-2
* Dyer, G. P.; Gaspar, P. P. (1992). "Reform, the New Technology and Tower Hill". En Challis, C. E. (ed.). *A New History of the Royal Mint.* Cambridge University Press. Páxinas 398-606, ISBN 978-0-521-24026-0
* Josset, C. R. (1962). *Money in Britain. A history of the currencies of the British Isles*. Frederick Warne and Co., Londres.
* Levi, L. (1880). *The History of British Commerce and of the Economic Progress of the British Nation, 1763-1878* (2ª ed.). John Murray.
* Linecar, H. W. A. (1977). *British Coin Designs and Designers*. G. Bell & Sons, Londres. ISBN 978-0-7135-1931-0
* Lobel, R. (1999) [1995]. ''Coincraft's Standard Catalogue English & UK Coins 1066 to Date* (5ª ed.). Sandard Catalogue Publishers, Londres. ISBN 978-0-9526228-8-8
* Seaby, P. (1985). *The Story of British Coinage*. B. A. Seaby, Londres. ISBN 978-0-900652-74-5
* Spink (2016). *Coins of England and the United Kingdom* (52ª ed.). Spink, Londres. ISBN 978-1-907427-98-5
* Spink (2022). *Coins of England and the United Kingdom, Decimal Issues* (9ª ed.). Spink, Londres. ISBN 978-1-912667-93-2

### Outros artigos 
* Libra esterlina
* Xilin británico
* *Royal Mint''

### Ligazóns externas 
* Coins of England and Great Britain: Four Pence (Groat)
* Pictures of Coins of the UK: Four Pence Coins
* Fourpence: Coin Type