Inulina

A **inulina** é o termo co que se designa unha familia de polisacáridos, constituídos por cadeas de frutosa, polo que se considera un frutano. As inulinas encóntranse xeralmente nas raíces, tubérculos e rizomas de certas plantas anxiospermas (bardán, chicoria, mexacán etc.) como substancia de reserva. Forma parte da fibra alimentaria. O seu nome procede da primeira planta da que se illou en 1804, a *Inula helenium*.

A dieta occidental achega de 1 a 10 g diarios de inulina. A dixestión da inulina libera frutosa, pero en pequena proporción, xa que o organismo humano carece de encimas específicos para hidrolizala. Ademais, a inulina é útil para avaliar a función do glomérulo renal, xa que se excreta sen ser reabsorbida nos túbulos renais.

## Bioquímica 
As inulinas son polímeros compostos principalmente por unidades de frutosa, e normalmente teñen unha glicosa terminal. As unidades de frutosa das inulinas están unidas por enlace glicosídico β(2→1). En xeral, as inulinas das plantas conteñen entre 20 e varios milleiros de unidades de frutosa. Existen moléculas similares máis pequenas, chamadas frutooligosacáridos, o máis simple dos cales é un trisacárido formado por dúas unidades de frutosa e unha de glicosa.

As inulinas denomínanse da seguinte maneira: **n** é o número de residuos de frutosa e **py** é a abreviación de piranosil:
* As inulinas con unha glicosa terminal denomínanse *alfa-D-glicopiranosil-[beta-D-frutofuranosil](n-1)-D-frutofuranósidos*, abreviadamente **GpyFn**.
* As inulinas sen glicosa denomínanse *beta-D-frutopiranosil-[D-frutofuranosil](n-1)-D-frutofuranósidos*, abreviadamente **FpyFn**.

A hidrólise das inulinas rende frutooligosacáridos, que son oligómeros de como máximo 10 unidades.

## Efectos sobre o organismo humano 
### Degradación encimática 
A inulina non é degradada polos encimas humanos ptialina e amilase, presentes na saliva e secreción pancreática, xa que os seus enlaces β(1→2) non poden ser atacados por eles. Como resultado, a inulina atravesa a maior parte do tracto dixestivo practicamente sen alteracións (só sofre un grao baixo de hidrólise ácida no estómago), e ata que chega ao colon non sofre transformacións importantes.

Na primeira porción do intestino groso as bacterias que residen alí comezan a degradar a inulina en grandes proporciones e a metabolizala producindo ácidos graxos de cadea curta, especialmente ácido butírico , xunto con dióxido de carbono, hidróxeno e metano.

Por esta razón os alimentos que conteñen inulina en grandes cantidades poden provocar flatulencia e molestias intestinais, especialmente naquelas persoas que non están acostumadas a inxerilos. É recomendable entón que ditos alimentos se consuman en pequenas cantidades ao principio, ata que o organismo se adapte.

### A flora intestinal 
A inulina estimula o crecemento da *microbiota intestinal* (microorganismos que viven no intestino) benéfica. Como atravesa o estómago e o duodeno case sen alterarse, chega ao final intestino delgado case sen dixerir e pasa ao groso. No colon está dispoñible para ser metabolizada por algúns dos microorganimos intestinais, como as bifidobacterias e os lactobacilos, promovendo o seu asentamento e desenvolvemento. Por favorecer o crecemento das bifidobacterias dise que a inulina ten un *efecto bifidoxénico*,, e como promove o crecemento de microorganismos beneficiosos para a saúde considérase que ten actividade prebiótica.

### Efectos sobre o aparato dixestivo 
A inulina é un integrante da fibra alimentaria, en particular da chamada **fibra soluble**., magnesio

Como dentro dos carbohidratos da familia da inulina, os frutooligosacáridos máis simples de inulinas teñen sabor doce e os polisacáridos de inulinas máis complexos posúen propiedades similares ao amidón, estas características poden empregarse para elaborar edulcorantes e sucedáneos de fariñas moi útiles para o control dos niveis de glicosa en individuos diabéticos. Porén, esta recomendación debe efectuarse con precaución.

### Indicacións e contraindicacións 
Estimouse que a dieta occidental achega 1-10 g diarios de inulina ou frutooligosacáridos., Moitos alimentos que conteñen naturalmente cantidades importantes de inulina ou frutooligosacáridos, tales como a chicoria (*Cichorium intybus)* e o porro ou allo porro *(Allium ampeloprasum* var. *porrum*), son coñecidos desde a antigüidade como "estimulantes da boa saúde".

A inulina é recoñecida como segura, polos organismos de control de alimentos como a FDA norteamericana. En Europa desde xaneiro de 2007 está autorizada a súa incorporación a todos os produtos alimenticios. Porén, tamén se sinalan reaccións adversas á inulina .

Aproximadamente entre un 30% e un 40% da poboación mundial sofre dunha síndrome de mala absorción de frutosa, e como a inulina é un frutano, presenta problemas para estes individuos. A recomendación é entón limitar a inxesta a 0,5 g de inulina por comida para estas persoas.

## Aplicacións 
### Usos industriais 
A inulina, tal como se obtén das plantas que a conteñen, pode ser directamente convertida en etanol, por medio dunha sacarificación e fermentación microbiolóxica simultánea. Esta técnica é a base para a obtención das bebidas alcohólicas mezcal e tequila, pero tamén posúe un enorme potencial para converter residuos de colleitas con alto contido de inulina en etanol para ser utilizado como combustible.

### Usos alimentarios 
A inulina estase a utilizar de maneira crecente no procesado de alimentos, debido ás súas infrecuentes características nutricionais e, en especial, ás súas propiedades como ingrediente alimentario (téñase en conta que segundo a lexislación europea, a inulina non é un aditivo alimentario). Propiedades que van desde un sabor moderadamente doce nas inulinas máis sinxelas, ata a posibilidade de utilizar as inulinas máis complexas como sucedáneos de fariñas; pasando por unha enorme cantidade de compostos de mediana complexidade sen sabor e cunha textura e palatabilidade moi similar á das graxas. Ademais destas propiedades, é interesante salientar que a metabolización da inulina achega 1,5 kcal /g. a inulina tense utilizado na práctica clínica para medir o índice de filtración glomerular (GFR) Esta técnica baséase na propiedade da inulina de ser un composto inocuo, non degradable polos encimas do organismo humano, que se filtra case completamente no glomérulo renal, e despois non se reabsorbe nin excreta no túbulo renal. Xeralmente, compáranse os resultados do índice de filtración glomerular obtidos con inulina cunha análise similar na que se utiliza PAH (ácido paraaminohipúrico), que é excretado totalmente a nivel tubular sen ser reabsorbido. Esta análise, aínda que é longa e cara, fornece información esencial sobre o volume sanguíneo que filtra o ril por unidade de tempo.

A inulina ten potenciais usos terapéuticos, xa que favorece a absorción de calcio polo que ten interese a súa aplicación no mantemento da saúde ósea.

Outras aplicacións que se propuxeron é o seu uso, soa ou combinada con bacterias probióticas, nos tratamentos da enfermidade inflamatoria intestinal (enfermidade de Crohn e colite ulcerosa),, da hipercolesterolemia ou o estrinximento intestinal.

## Fontes naturais 
A táboa 1 recolle algunhas das plantas que conteñen cantidades significativas de inulina. Tamén se están a investigar outras fontes de inulina, como patacas, millo ou leituga modificados xeneticamente (que acumulan ata 1,3-3,2&nbsp;mg de inulina por gramo de produto).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Costanzo L. 2007. Physiology (4th Edition). Lippincott Williams and Wilkins, Philadelphia. pp: 156-160.
* Coudray C, Demigné C, Rayssiguier Y. 2003. Effects of dietary fibers on magnesium absorption in animals and humans. *Journal of Nutrition* **133** (1): 1-4.
* Madrigal L e Sangronis E. 2007. La inulina y derivados como ingredientes clave en alimentos funcionales. *Archivos Latinoamericanos de Nutrición ***57**(4): 387-396.
* Martín I, Pedrero J, Barajas D, Bravo B e Álvarez A. 2002. Exploración funcional renal básica en pediatría. *Revista Española de Pediatría* **56**(5): 373 - 386.

### Outros artigos 
* Polisacárido
* Glicemia
### Ligazóns externas 
* Inulina de raíz de chicoria: carta de resposta á FDA (GRAS Notice No. GRN 000118, en inglés)