open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Paramos, Tui

**San Xoán de Paramos** é unha parroquia que se localiza no concello de Tui. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 560 habitantes (297 mulleres e 263 homes), distribuídos en 9 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 589 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación medrara ata os 594 habitantes, sendo 299 homes e 295 mulleres.

## División eclesiástica 
Eclesiasticamente, pertence ó arciprestado de Tui-Entenza, na diocese de Tui-Vigo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Paramos 
### Parroquias de Tui 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Tui
### Ligazóns externas 
* Paramos, Tui na páxina da Diocese de Tui-Vigo.
Pazos de Reis, Tui

[miniatura|409x409px|Capela de [Xián o Hospitaleiro|San Xián do Aloia.]]
**O Sagrario de Pazos de Reis** é unha parroquia que se localiza no concello de Tui. Segundo o padrón municipal de 2008 tiña 1.147 habitantes (547 homes e 600 mulleres), distribuídos en 10 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 2004, cando tiña 1.127 habitantes, e 1999, con 1.142. 

## Historia
Durante o antigo réxime formou un morgadío xunto ás parroquias de Morgadáns (Gondomar) e Chenlo (O Porriño).

En 1926 constituíuse nunha das nove entidades locais menores que existen en Galiza, tras vencer a resistencia dos veciños de Tui.

## División eclesiástica 
Eclesiasticamente, coñécese polo nome de Nosa Señora das Dores de Frinxo, por funcionar a capela baixo esta advocación como igrexa parroquial. Pertence ao arciprestado de Tui-Entenza, da diocese de Tui-Vigo.

Existen outras dúas capelas: a de San Miguel e a de San Xián, no monte Aloia. 

## Lugares e parroquias
### Lugares de Pazos de Reis
### Parroquias de Tui
## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
*MARTÍNEZ SIGÜENZA, Xulio: "As parroquias de Tui -síntese histórica-", en *Pontevedra, Revista de Estudios Provinciais,* número 19. Deputación de Pontevedra, Pontevedra, 2003.

### Outros artigos
*Lugares de Tui

### Ligazóns externas
*Concello de Tui
Pexegueiro, Tui

**San Miguel de Pexegueiro** (á espera da oficialización da forma **Pesegueiro**) é unha parroquia que se localiza no concello de Tui. A parroquia está situada no val do Río Furnia, na parte noroccidental do concello. Limita ao norte con Malvas, ao leste con Randufe e Areas (as tres parte co concello de Tui) e ao sur e oeste co concello de Tomiño.
miniatura|Mapa das parroquias de Tui

## Demografía 
Segundo o padrón municipal de 2019 tiña 454 habitantes (258 mulleres e 254 homes), distribuídos en 12 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 521 habitante.

## Historia 
Nesta parroquia houbo durante a Idade Media un mosteiro beneditino que aparece citado na documentación histórica xa desde o século X. O topónimo da parroquia aparece na documentación medieval coma Persegario, Pesigario ou Persecario.

## Patrimonio 
Posúe unha igrexa románica con engadidos posteriores, incluído a ábsida que data do século XVIII. No interior destacan unha enorme pía bautismal tamén románica e os retablos barrocos.

## División eclesiástica 
Eclesiasticamente, pertence ao arciprestado de Tui-Entenza, na diocese de Tui-Vigo.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Portada septentrional da igrexa de San Miguel de Pexegueiro.jpg|Portada setentrional da igrexa.
File:Igrexa de San Miguel de Pexegueiro, Tui 3.jpg|Igrexa de Pesegueiro.
File:Igrexa de San Miguel de Pexegueiro, Tui 4.jpg|Igrexa de San Miguel de Pesegueiro.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Pesegueiro 
### Parroquias de Tui 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Tui
Randufe, Tui

**Santa María da Guía de Randufe** é unha parroquia que se localiza no concello de Tui. Segundo o IGE de 2019 tiña 2.125 habitantes (1.107 mulleres e 1.018 homes), distribuídos en 26 entidades de poboación, o que supón unha lixeira diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 2.138 habitantes.

## Toponimia 
O topónimo Randufe é de orixe xermánica, o sufixo  -ufe/ulfe significa lobo.

## División eclesiástica 
Eclesiasticamente, pertence ó arciprestado de Tui-Entenza, na diocese de Tui-Vigo.

## Historia 
Esta parroquia conta cunha longa historia de ocupación humana desde a prehistoria. Os achados máis antigos correspóndense con restos de machadas paleolíticas.. Entre as primeiras expresións artísticas atopamos varios petróglifos, entre os que destacan os do Alto do Coello, da Idade de Bronce (1800-600 a. C.). Na Idade de Ferro existiu un asentamento no barrio da Guía, o chamado Castro de Cotarel.

## Persoeiros destacados 
* Arcebispo Manuel Lago González.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Randufe
### Parroquias de Tui
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Tui
Baldráns, Tui

**Santiago de Baldráns** é unha parroquia, bañada polo río Miño, que se localiza no concello de Tui. Segundo o padrón municipal 2019 tiña 457 habitantes (228 homes e 229 mulleres), distribuídos en 9 entidades de poboación, o que supón unha lixeira diminución en relación ao ano 2004, cando tiña 464 habitantes (239 mulleres e 225 homes) e unha baixada de poboación maior respecto ao ano 1999, cando contaba con 495 habitantes. 

## Xeografía 
A parroquia está localizada na zona oriental do concello de Tui. Limita ao leste con Caldelas de Tui, ao oeste con Paramos e ao norte con Soutelo (parte do concello de Salceda de Caselas). 

## División eclesiástica 
Eclesiasticamente, pertence ó arciprestado de Tui-Entenza, na diocese de Tui-Vigo.

## Toponimia 
O nome da parroquia aparece na documentación histórica escrito de dúas maneiras, *Valdráns* e *Baldráns*.

## Historia 
Esta parroquia está habitada desde o paleolítico, como mostran os bifaces da época atopados no barrio do Cerqueiro. Outras mostras do poboamento prehistórico da parroquia son os petróglifos das Carneiras, con motivos variados: serpentiformes, círculos e coviñas.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Baldráns
### Parroquias de Tui
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Tui
Tui, Tui

**O Sagrario da Catedral de Tui** é unha parroquia que se localiza no concello de Tui. Segundo o padrón municipal de 2019 tiña 6.071 habitantes (2.905 mulleres e 3.166 homes), distribuídos soa nunha entidade de poboación homónima, o que supón un aumento do 17,6% en relación ao ano 1999, cando tiña 5.001 habitantes e un lixeiro aumento desde o ano 2014, cando a súa poboación era de 5.967 habitantes (2.804 homes e 3.163 mulleres).

## División eclesiástica 
Eclesiasticamente, pertence ó arciprestado de Tui-Entenza, na diocese de Tui-Vigo.

## Galería de imaxes

Ficheiro:Centenario_do_pasamento,_Fray_R._Salvado,_Tui.JPG|A Rosendo Salvado.
Ficheiro:Tui,_igrexa_parroquial_de_S._Antonio_(p._S._Francisco).jpg|Igrexa parroquial de S. Antonio (popularmente S. Francisco).
Ficheiro:Tui,_capela_de_S._Telmo,_detalle.jpg|Capela de S. Telmo, detalle.
Ficheiro:Tui,_capela_da_Santa_Casa_da_Misericordia.jpg|Capela da Santa Casa da Misericordia.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Tui
### Parroquias de Tui
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Tui
Malvas, Tui

**Santiago de Malvas** é unha parroquia que se localiza no concello de Tui na comarca do Baixo Miño. Segundo o IGE en 2014 tiña 407 habitantes (189 homes e 218 mulleres), 25 máis que en 2004 (199 mulleres e 183 homes segundo o padrón municipal) e 33 máis que en 1999. Ten seis entidades de poboación.

## Patrimonio e historia
A igrexa parroquial data do século XVIII e conto co brasón de Troncoso de Lira, xa que era un beneficiado vinculado a casa da Picoña. Por Malvas transcorría o antigo camiño de Tui a Baiona, que enlazaba nesta parroquia co camiño xacobeo que viña dende O Hospital e Taborda.

## División eclesiástica 
Eclesiasticamente, pertence ó arciprestado de Tui-Entenza, na diocese de Tui-Vigo.

## Galería de imaxes

Ficheiro:Santiago de Malvas, Tui, detalle.jpg|Detalle.
Ficheiro:Malvas, Tui, cruceiro e campanario do CEIP.jpg|Cruceiro e campanario do CEIP.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Malvas
### Parroquias de Tui
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Tui
Rebordáns, Tui

**San Bartolomeu de Rebordáns** é unha parroquia que se localiza no concello de Tui. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 1.152 habitantes (608 mulleres e 544 homes), distribuídos en 15 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 1.113 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación medrara ata os 1.198 habitantes, sendo 574 homes e 624 mulleres.

## Patrimonio 
A igrexa de San Bartolomeu de Rebordáns foi construída sobre unha antiga necrópole romano-sueva, situada a carón da vía XIX do itinerario de Antonino. O templo actual é do século XII, pero conserva vestixios anteriores. En 1071 foi elixida como sé episcopal do bispado de Tui polo rei García, logo de ser saqueada Tui nos ataques normandos. Estivo ligada a un mosteiro beneditino até o 30 de novembro de 1225.

Ten planta basilical de tres naves con tres ábsidas, de forma rectangular os laterais e semicircular o central, cubertos con bóvedas de canón, e rematada en cascarón a bóveda da ábsida central. O teito das naves é de madeira.

A fachada orixinal foi substituída na Idade Moderna pola neoclásica actual. Ten capiteis historiados e pinturas murais do século XVII, descubertas na ábsida. No altar maior consérvase unha escultura de pedra policromada de San Bartolomeu de estilo románico, atopada baixo o pavimento da capela maior.

O bispo Diego Xelmírez levou do templo as reliquias de San Froitoso á catedral de Santiago de Compostela, xunto coas doutros santos veneradas na diocese de Braga.

Xunto á igrexa hai un cruceiro de 1770.

## Véxase tamén 

Ficheiro:Iglesia sanbartolome.jpg
Ficheiro:San Bartolomeu de Rebordáns, Tui, Galiza.jpg|San Bartolomeu de Rebordáns.
Ficheiro:Cruceiro sanbartolome.jpg|Cruceiro de San Bartolomeu de Rebordáns.
Ficheiro:Estela romana localizada en Rebordáns (Tui).jpg|Estela Romana localizada en Rebordáns (Tui) e custodiada no museo de Pontevedra

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Rebordáns 
### Parroquias de Tui 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Tui.
Ribadelouro, Tui

**Santa Comba de Ribadelouro** é unha parroquia que se localiza no concello de Tui. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 946 habitantes (515 mulleres e 431 homes), distribuídos en 22 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 976 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 832 habitantes, sendo 381 homes e 451 mulleres.

## Xeografía 
A parroquia está situada entre as ladeiras orientais da Serra do Galiñeiro e do Monte Aloia e o Río Louro. Alcanza a súa altura máxima nos 500 metros sobre o nivel do mar na Costa de Oia. 

Na zona montañosa da parroquia hai varias covas graníticas. Entre elas está a Cova da Trapa, a segunda máis grande de Europa deste tipo, con máis dun quilómetro de galerías e cun río de 250 metros de longo.

## División eclesiástica 
Eclesiasticamente, pertence ó arciprestado de Tui-Entenza, na diocese de Tui-Vigo.

## Historia 
Nesta parroquia son numerosos os achados arqueolóxicos prehistóricos. A primeira referencia histórica á parroquia é dun documento do ano 1112, no que se cita a esta parroquia polo nome da súa santa titular, Santa Comba. A actual igrexa parroquial foi construída no ano 1827.

## Folclore 
De acordo coas lendas locais, San Telmo faleceu na parroquia, no lugar coñecido como Ponte das Febres.

## Deporte 
A parroquia conta cun equipo de fútbol, o C. D. Ribadelouro, que actualmente xoga na Terceira Autonómica de Galicia.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Ribadelouro
### Parroquias de Tui
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Tui
Cordeiro, Valga

**Santa Comba de Cordeiro** é unha parroquia que se localiza no concello de Valga. Segundo o IGE, en 2022 tiña 2.062 habitantes (990 homes e 1.072 mulleres), o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 2.327 habitantes.

Está situada ao pé do monte Fontebecha, a última altura significativa cara ao norte do cordal no que se atopa o Monte Xiabre.

## Historia 
En 1028 Bermudo III doou esta vila ao bispado de Compostela. Nese momento o topónimo era *Cordario*. No lugar existiu un mosteiro até 1478, na súa orixe feminino e despois de cóengos.

## Patrimonio 
Até o século XVIII existiu a Igrexa vella de Santa Comba de Louro, construción medieval sobre un templo tardorromano. Logo do seu abandono, a súa pedra foi utilizada para a construción da actual igrexa, situada 300 m máis ao norte.

A igrexa parroquial é unha colexiata de estilo barroco, rematada en 1733. Ten planta de cruz latina con bóveda de canón e cuberta a dúas augas. O cruceiro ten bóveda de aresta e cuberta a catro augas. A nave está dividida en tres tramos por arcos faixóns. No primeiro hai altares laterais con arco de medio punto, no segundo xanelas cadradas formando lunetos na bóveda, e no terceiro coro con balaustrada. A sancristía está acaroada á ábsida. A fachada ten porta alintelada moldurada, fornela con volutas, xanela rectangular, remate a dúas augas con pináculo e cruz. A torre-campanario é lateral con decoración de placas e escaleira de subida con patín sobre columnas.

Embutido na parede dunha casa particular do lugar de Beiro consérvase un panel dun baldaquino que representa o nacemento de Xesús.

No lugar de Vilar érguese un cruceiro de capela, único exemplar que se conserva nesta tipoloxía fóra da súa área de distribución, que se limita á comarca de Barbanza.

## Galería de imaxes 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cordeiro 
### Parroquias de Valga 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Valga
Valga, Valga

**San Miguel de Valga** é unha parroquia que se localiza no concello de Valga. Segundo o IGE, en 2022 tiña 1.160 habitantes (562 homes e 598 mulleres), o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 1.112 habitantes.

## Camiño de Santiago 
San Miguel de Valga é unha localidade da etapa Caldas de Reis-Padrón do Camiño Portugués a Santiago de Compostela.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Petróglifos da Pedra das Serpes - Valga.jpg|Petróglifos da Pedra das Serpes, nos Vilares.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Valga 
### Parroquias de Valga 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Valga
Setecoros, Valga

**San Salvador de Setecoros** é unha parroquia que se localiza no concello de Valga. Segundo o IGE, en 2022 tiña 687 habitantes (339 homes e 348 mulleres), o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 882 habitantes.

## Patrimonio
A igrexa parroquial é neoclásica, do século XVI (rematada en 1701), pero conserva varios capiteis de mármore antigos, dos séculos V e VI. Algúns deles consérvanse no museo da Catedral de Santiago e no museo de Pontevedra.

Consta dunha nave rectangular e unha ábsida a menor nivel cá nave, con contrafortes no punto de unión. Os muros laterais son lisos, con dúas xanelas de arco apuntado por cada banda e unha porta lateral moldurada alintelada. A sancristía está acaroada ao sur.

A fachada está dividida por cartro pilastras rematadas nun frontón triangular con óculo central simulado. ten portada en arco de medio punto moldurada. A torre - campanario lateral ten dous corpos, e está rematada en cúpula.

No lugar do Pino hai un peto de ánimas.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Setecoros
### Parroquias de Valga
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Valga
Añobre, Vila de Cruces

**San Pedro de Añobre** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces na comarca do Deza. Segundo o IGE en 2009 tiña 107 habitantes (62 homes e 45 mulleres), distribuídos en 4 entidades de poboación, o que supón unha diminución de 29 habitantes en relación ao ano 1999 cando posuía 136 habitantes.

## Historia
Ata principios do século XII Añobre era un lugar de Camanzo, pero Xelmírez elevouno a freguesía anexa en agradecemento polas atencións recibidas dos veciños durante o tempo que a raíña Dona Orraca o tivo prisioneiro no castelo de Cira.

No ano 2007, Añobre sufriu unha modificación con respecto ás demais parroquias do seu arredor, dado que diminuíu o seu territorio, quedando a parroquia máis reducida.

## Festas
Ten como patrón a San Pedro, pero tamén se dedica unha romaría a Santa Rita, o 22 de maio. Manda a tradición que os devotos da santa fagan garda de honra á súa imaxe durante toda a noite anterior á festa. Outra romaría tradicional era a de San Ramón, que agora celébrase no marco fluvial das Ínsuas, en Gres, o 31 de agosto.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Añobre
### Parroquias de Vila de Cruces
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Vila de Cruces

### Ligazóns externas
*Añobre na web do concello de Vila de Cruces
Arnego, Vila de Cruces

**Santa María de Arnego** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces. Segundo o IGE en 2012 tiña 35 habitantes (18 mulleres e 17 homes), distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 50 habitantes.

## Xeografía 
A parroquia, na confluencia do río Arnego co Ulla, viu moi reducido o seu territorio polas augas do encoro de Portodemouros, pero segue aproveitando o chan non inundado para pasteiros e diversos cultivos.

## Historia 
O nome de Arnego recibiuno do río homónimo (Ernegum e Arnecum nos textos antigos). O primeiro asentamento estaba no veciño castro chamado Coto do Vixián; un apelativo que parece referirse á súa utilización como posto de vixilancia sobre os camiños do val e o curso de ambos ríos.

## Patrimonio 
A igrexa parroquial de Santa María só mostra algúns vestixios da súa primitiva fábrica románica, xa que sufriu varias reformas.

A "Casa grande dos Mella", ou pazo de Fontearcada, conserva as súas dimensións fidalgas: balcón e cheminea, pedra de armas e galería, moi deteriorados. Da capela só quedan en pé as paredes.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de Arnego, Vila de Cruces.JPG|Igrexa de Arnego.
Ficheiro:Porta lateral da igrexa de Arnego, Vila de Cruces.JPG|Porta lateral da igrexa de Arnego.
Ficheiro:Cruceiro de Arnego, Vila de Cruces.JPG|Cruceiro de Arnego.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Arnego 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces
Xanza, Valga

*Este artigo é sobre unha parroquia, para a herba véxase **xanzá**.*

**Santa María de Xanza** é unha parroquia que se localiza no concello de Valga. Segundo o IGE, en 2022 tiña 917 habitantes (457 homes e 460 mulleres).

## Patrimonio 
A **igrexa de Santa María de Xanza**, mandada construír polo arcebispo Diego Xelmírez no século XI, ten planta de nave única e ábsida rectangular. A pesar das remodelacións conserva a estrutura orixinal románica.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Portada da igrexa de Santa María de Xanza, Valga.jpg|Portada da igrexa de Xanza.
Ficheiro:Absida da igrexa de Santa María de Xanza, Valga.jpg|Ábsida da igrexa de Xanza.
Ficheiro:Cabeceira da igrexa de Santa María de Xanza, Valga.jpg|Cabeceira da igrexa de Xanza.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Xanza 
### Parroquias de Valga 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Valga
Campaña, Valga

**Santa Cristina de Campaña** é unha parroquia que se localiza no concello de Valga. Segundo o IGE, en 2022 tiña 926 habitantes (459 homes e 467 mulleres), o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 975 habitantes.

## Patrimonio
A igrexa de Santa Cristina é de estilo románico do século XII. Nunha das reformas ás que foi sometida descubríronse, ó retira-lo retablo, unhas interesantes pinturas góticas (dos séculos XV-XVI) no muro da cabeceira da ábsida, relativamente ben conservadas.

Ficheiro:Valga, Campaña 01-12.JPG
Ficheiro:Valga, Campaña 01-17.JPG

## Lugares e parroquias
### Lugares de Campaña
### Parroquias de Valga
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Valga
John Stuart Mill

miniatura|John Stuart Mill.

**John Stuart Mill**, nado en Londres o 20 de maio de 1806 e finado en Aviñón o 8 de maio de 1873, foi un filósofo, economista e político inglés, un dos pensadores liberais máis influentes do século XIX. Harriet Taylor Mill é posíbel coautora de parte da súa obra.

## Traxectoria 
miniatura|*Essays on economics and society*, 1967
Fillo do filósofo e historiador escocés James Mill, de tendencia liberal radical, recibiu unha educación rigorosa, estudou grego aos tres anos e despois latín, filosofía, álxebra e lóxica. O seu pai pretendía que o neno puidese liderar a causa do utilitarismo no futuro. Entre 1820 e 1821 viviu en Francia con Samuel Bentham e á volta a Inglaterra ingresou na East India Company. En 1823 fundou con Jeremy Bentham a revista *Westminster Review* para a difusión do pensamento democrático radical.

Moi influído polo pensamento de Auguste Comte e Alexis de Tocqueville, o seu primeiro libro importante foi *A System of Logic* (1843), ao que seguiu ao ano seguinte os *Essays on Some Unsettled Questions of Political Economy*. En 1848 publicou *Principles of Political Economy*. *On Liberty* publicouna en 1859 como unha resposta a *De la démocratie en Amérique* de Tocqueville, sostén que o individuo é libre por natureza e que os dereitos existen só para asegurar a liberdade. En 1869 publicou *The Subjection of Women*, que marca o comezo do feminismo liberal.

## Filosofía 
O utilitarismo, defendido por Mill, baséase en que aquilo que resulta útil e práctico para acadar a felicidade é bo. Segundo o filósofo, dado que as persoas desexan a felicidade, deben asegurarse todos os medios que lles axuden a cumprir este obxectivo. Por felicidade, Mill entende, ao igual que os epicúreos, o pracer, entendido fundamentalmente como a ausencia de dor.

É importante subliñar que tal idea da felicidade non ten connotacións egoístas, senón altruístas, é dicir, o ben dos demais é tan importante ou máis que o ben propio. Por iso mesmo, o que Stuart Mill pretende co seu utilitarismo é buscar un modelo de felicidade válido para o maior número posíbel de persoas. É por iso que o seu pensamento afonda na relación existente entre ética, política e economía. O filósofo inglés pensa que para que todo o mundo teña acceso á felicidade é básico mellorar as súas condicións sociais debidas (sanidade, educación, cultura, liberdade etc). No caso de que a felicidade individual entre en contradición coa felicidade do colectivo, Mill recomenda a renuncia e o sacrificio do ben individual en favor do ben xeral.

É un dos primeiros autores que defende a idea de "estado de benestar", é dicir, a idea de que a función principal do estado e da política é, e debe ser, procurar garantir as mellores condicións de vida posíbeis para os seus cidadáns. Ademais, Mill foi o primeiro que defendeu na cámara dos comúns ideas coma o sufraxio universal, a igualdade de dereitos da muller, e máis a axuda estatal para o desempregados.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* MetaLibri Digital Library: *Utilitarianism*
Swing (música)

miniatura|dereita|250px|Benny Goodman, un dos primeiros músicos de swing en acadar sona internacional.
O **swing** é unha interpretación do pulso no que a duración dos tempos difire en función de se son fortes ou débiles. Duke Ellington dixo del que ''It doesn't mean a thing if it ain't got that swing'' ("Non vale nada se non ten ese swing").

## Características
O swing é unha forma de tocar jazz (para moitos a única), que apareceu a mediados dos anos vinte e consiste en leves alteracións do beat que fan que o ritmo, no canto de ser cadrado e sólido se "abanee". Así, nun tema en 4/4 un músico clásico ou tradicional acentuará no primeiro e terceiro tempo e se o tema é sincopado no segundo e no cuarto, pero se o músico ten swing acentuará un pouco antes ou despois do tempo e fará que o ritmo teña "swing".

A fusión da forma de tocar swing co Jazz de Big Band deu lugar á música que arrasou os Estados Unidos nos anos trinta, os mozos acudían en tropel aos salóns de baile a danzaren ao ritmo das súas orquestras favoritas e acudían como auténticos hooligans a apoialas nas guerras de bandas.

## Grandes bandas e músicos de swing
*Duke Ellington
*Count Basie
*Fletcher Henderson
*Jimmie Lunceford
*Bennie Goodman
*Glenn Miller
*Artie Shaw
Big Band

Unha ***big band*** (en inglés, "gran banda") é unha formación musical do xénero do jazz especialmente popular nas décadas de 1930 e 1940, formada por máis de nove músicos.

## Características
A *big bang* típica estaría formada por instrumentos de metal (trompetas, trombóns e saxofóns) e sección rítmica (piano, guitarra, baixo e batería). Nos primeiros tempos habería tamén dous clarinetes. É un fenómeno común que un músico *dobre*, isto é, que poida tocar varios instrumentos, tipicamente un saxofonista toca tenor e alto ou soprano, ou saxo e clarinete. Os trompetas dobran o fiscorno.
miniatura|300px|Diagrama dunha Big Band de dezasete músicos.|centro
Bascuas, Vila de Cruces

**Santa Mariña de Bascuas** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces. Segundo o padrón municipal de 2013 tiña 114 habitantes (57 mulleres e 57 homes), distribuídos en 10 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 153 habitantes.

## Xeografía 
Cruza a parroquia o regato Breixa, que trae desde Carbia as súas augas ao río Deza.

## Patrimonio 
A igrexa parroquial foi reconstruída en boa parte a finais do século XVIII. Na arquitectura civil destacan a Casa de Brandariz (que se fixo rica e arruinouse cos foros) e a Casa dos Cregos, que foi restaurada como albergue de turismo rural.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Fachada da igrexa de Santa Mariña de Bascuas.JPG|Fachada da igrexa de Santa Mariña de Bascuas.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Bascuas 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces
Besexos, Vila de Cruces

**San Fiz de Besexos** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 128 habitantes (71 mulleres e 57 homes), distribuídos en 3 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 142 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 88 habitantes, sendo 42 homes e 46 mulleres.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Cruceiro en Besexos, Vila de Cruces.JPG|Cruceiro en Besexos.
Ficheiro:Detalle cruceiro en Besexos, Vila de Cruces.JPG|Detalle do cruceiro de Besexos.
Ficheiro:Reloxo de sol na igrexa de Besexos, Vila de Cruces.JPG|Reloxo de sol na igrexa de Besexos.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Besexos 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces
Bodaño, Vila de Cruces

**San Mamede de Bodaño** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces. Segundo o IGE en 2009 tiña 162 habitantes (85 mulleres e 77 homes), distribuídos en 10 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 182 habitantes.

## Historia 
A parroquia figura como "Castro Bodaño" nunha doazón ao mosteiro de Sobrado en 959. En 1159 foi incorporada por Fernando II ao coto de Carboeiro.

## Patrimonio 
* **Igrexa de San Mamede de Bodaño**, conserva restos da súa fábrica románica.
* **Muíños da Eirexe**, tres muíños que aproveitan a mesma auga situados na canle do regato do Chirlo.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Sancristía igrexa de San Mamede de Bodaño, Vila de Cruces.jpg|Sancristía da igrexa de Bodaño.
Ficheiro:Absida igrexa de San Mamede de Bodaño, Vila de Cruces.jpg|Ábsida da igrexa de Bodaño.
Ficheiro:Canzorros igrexa de San Mamede de Bodaño, Vila de Cruces.jpg|Canzorros da igrexa de Bodaño.
Ficheiro:Porta igrexa de San Mamede de Bodaño, Vila de Cruces.jpg|Porta da igrexa de Bodaño.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Bodaño 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces
Camanzo, Vila de Cruces

**San Salvador de Camanzo** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces, na comarca do Deza. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 533 habitantes (269 mulleres e 264 homes), distribuídos en 16 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 614 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 454 habitantes, sendo 234 homes e 220 mulleres.

Nesta parroquia fundouse a Banda de música de Camanzo.

## Xentilicio 
O seu xentilicio é **camanceiro**.

## Patrimonio 
A súa igrexa parroquial foi unha antiga igrexa monacal.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Camanzo6.JPG|Amosa.
Ficheiro:Interior igrexa de San Salvador de Camanzo, Vila de Cruces.jpg|Igrexa de San Salvador de Camanzo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Camanzo 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces
Brandariz, Vila de Cruces

**San Miguel de Brandariz** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces. Segundo o IGE en 2012 tiña 263 habitantes (135 homes e 128 mulleres), distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 351 habitantes.

## Patrimonio 
Houbo un mosteiro familiar fundado nos séculos X-XI. A primeira referencia é de 1087, cando a infanta Elvira o inclúe nunha doazón que fai á igrexa de Santiago. Puido depender do veciño mosteiro de Piloño, e correu a mesma sorte ao incorporarse os seus monxes ao mosteiro de Camanzo.

A igrexa de San Miguel de Brandariz foi levantada en 1732 polos mercedarios de Conxo, mais a mediados do século XX construíuse un novo templo en Vilar, no lugar onde existía unha capela dedicada a San Roque. No lugar de Pinlle, hai unha capela dedicada a San Bieito.

A Casa dos Castro ten escudo e escalinata de época.

A Mascarada, unha celebración do Entroido, foi moi famosa.

Hai unha lenda dunha espada de ouro guindada ao río Ulla para honrar a memoria dun guerreiro.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Capela de San Benito en Pinlle, Brandariz, Vila de Cruces.JPG|Capela de San Bieito en Pinlle.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Brandariz 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces
As Cruces, Vila de Cruces

**A Nosa Señora da Piedade das Cruces** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces. Segundo o IGE en 2014 tiña 1223 habitantes (597 homes e 626 mulleres), 153 máis ca en 2004 (566 homes e 504 mulleres) e 276 máis ca en 1999.

O único lugar da parroquia é Vila de Cruces, capital do concello ao que dá nome.

Nesta parroquia tivo a súa sede a Banda de música das Cruces.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Viladecruces.JPG|Rúa de Vila de Cruces.
Ficheiro:Vila de Cruces - Galiza - 070325 087.JPG|Edificio con galerías en Vila de Cruces.

## Lugares e parroquias 
### Lugares das Cruces 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces
Carbia, Vila de Cruces

**San Xoán de Carbia** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces. Segundo o IGE en 2011 tiña 453 habitantes (229 mulleres e 224 homes), distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 581 habitantes.

## Xeografía 
A parroquia está flanqueada polos montes do Coto do Castelo, o de Alcobre e o Coto das Covas. O regato Breixa, á vez que rega os prados que acompañan o seu curso, move algúns vellos muíños, e outrora movía varios batáns, nunha terra con alta produción de liño.

O cume do monte Madanela (650 m) en días de boa visibilidade permite unha panorámica da Galicia interior, cun alcance de ata cincuenta quilómetros.

## Historia 
No monte Alcobre, que xa mostraba un torreón no século XIII, foi elixido por un Fonseca no século XV para levantar sobre el unha efémera fortaleza.

A camposa cenital do monte Madanela estaba presidida no século XIV por unha capela adicada a Santa María Madalena. En 1493 foi aforada, co coto de Pastoriza, polo último abade de Carboeiro ao conde de Altamira. Na aba do monte Madanela hai un castro, A Eira dos Mouros, cunha localización nada estratéxica.

A parroquia, capital tradicional da Terra de Carbia, foi despois capital do concello homónimo ata 1944. O 19 de setembro dese ano a sede do concello trasladouse a Vila de Cruces e tomou esta denominación de maneira oficial.

## Patrimonio 
A igrexa de San Xoán de Carbia foi construída en 1766 con intervención dos frades dominicos de Santiago, que deixaron nela o escudo da Orde como proba do seu señorío secular na parroquia (no lugar de Abealla queda o recordo da tulla dos frades, onde gardaban as súas rendas de cereais). Os emigrados da parroquia en América contribuíron no século XX para facer máis alta e esvelta a torre do templo.

## Festas 
Ademais da festa patronal de San Xoán, o segundo sábado de setembro celébrase a romaría da Nosa Señora das Pedras, que antigamente tiña unha capela no lugar de Casal, e a festa da Xuventude.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Madanela.jpg|Monte da Madanela en Carbia visto dende Dombodán.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Carbia 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces
Cumeiro, Vila de Cruces

**San Pedro de Cumeiro** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces. Segundo o IGE en 2011 tiña 221 habitantes (110 mulleres e 111 homes), distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 287 habitantes.

Nesta parroquia naceu o xornalista e escritor Alfredo García Ramos.
## Patrimonio 
* **Castro de Cumeiro**, descrito por Florentino Cuevillas, hoxe practicamente destruído.
* A **igrexa de San Pedro de Cumeiro** foi construída en 1782 polos señores da Casa de Altamira como capela maior. No interior hai dous sepulcros con inscrición ilexible. 
* **Casa de Altamira**, cos principais elementos do terreo fidalgo: capela, cheminea, pombal e ciprés. A capela está acaroada á casa e coroada por unha espadana barroca, ten escudo de armas e unha inscrición co nome do construtor: "Hizo esta capilla D. Gregorio Francisco de Ponte y Monterroso, cura de Cumeiro y anexos. Año de 1777".
* Cruceiro de Riocabo, que marca o antigo camiño de ferradura que levaba a Santiago de Compostela.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa e cemiterio de San Pedro de Cumeiro, Vila de Cruces.jpg|Igrexa e cemiterio de Cumeiro.
Ficheiro:Igrexa de San Pedro de Cumeiro, Vila de Cruces.jpg|Igrexa de Cumeiro.
Ficheiro:San Pedro na fachada da igrexa de Cumeiro, Vila de Cruces.JPG|Imaxe de San Pedro na fachada da igrexa de Cumeiro.
Ficheiro:Cumeiro, Vila de Cruces, Galiza.jpg
Ficheiro:4 boinas. Cumeiro, Vila de Cruces, Galiza.jpg

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cumeiro 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces

### Ligazóns externas 
* Cumeiro na web do concello de Vila de Cruces
Ferreirós, Vila de Cruces

**San Xes de Ferreirós** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces. Segundo o IGE en 2012 tiña 73 habitantes (40 mulleres e 33 homes), distribuídos en 3 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 98 habitantes.

## Festas 
A festa parroquial celébrase o 25 e 26 de agosto.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de Ferreirós, Vila de Cruces.JPG|Igrexa de Ferreirós.
Ficheiro:Centro social de Ferreirós, Vila de Cruces.JPG|Centro social de Ferreirós.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Ferreirós 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces
Gres, Vila de Cruces

**Santiago de Gres** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 172 habitantes (88 mulleres e 84 homes), distribuídos en 4 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 174 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 146 habitantes, sendo 69 homes e 77 mulleres.

Cabe destacar a contorna coñecida como as Illas de Gres, no río Ulla na fronteira coa parroquia de Ponte Ledesma.

Desta parroquia é natural o escritor Xosé Neira Vilas e nela ten a súa sede a Fundación Xosé Neira Vilas e a Unión Musical Ponteledesma

## Galería de Imaxes
:*Vexa o artigo principal en Galería de imaxes de Gres, Vila de Cruces*

Ficheiro:Gres. Vila de Cruces 090926 2.JPG
Ficheiro:Gres. Vila de Cruces 090926 01.JPG|Taller de motos
Ficheiro:Gres. Vila de Cruces 090926 05.JPG|Texto de Neira Vilas

## Lugares e parroquias
### Lugares de Gres
### Parroquias de Vila de Cruces
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Vila de Cruces
Fontao, Vila de Cruces

**Santiago de Fontao** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces. Segundo o padrón municipal de 2009 tiña 218 habitantes (105 mulleres e 113 homes), distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 172 habitantes.

## Patrimonio 
miniatura|Minas da Brea.

Na parroquia localízase o antigo poboado mineiro de Fontao, onde residían os mineiros que explotaban a mina próxima de volframio que estivo aberta de 1934 a 1963 e de 1968 a 1973. No período de máximo esplendor, entre 1939 e 1945, o poboado tiña 3.000 habitantes (máis 800 reclusos políticos que durmían na cadea), unha clínica hospitalaria, tres cines, 33 bares e un café-teatro. Entre os reclusos que traballaron nas minas para redimir penas estivo o anarcosindicalista pontevedrés Desiderio Comesaña Prado.
O poboado proxectárono os arquitectos César Cort e Basilio Blas en 1954. Na actualidade todas as antigas vivendas dos traballadores da mina están reconstruídas. O proxecto de reconstrución foi obra do Instituto Galego da Vivenda e Solo, sendo inaugurada por Manuel Fraga Iribarne cando era presidente da Xunta de Galicia.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Fontao 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces
### Ligazóns externas 
* 15px *A luz do negro. O volframio da Brea e o poboado do Fontao* Consello da Cultura Galega.
Larazo, Vila de Cruces

**San Xoán de Larazo** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces. Segundo o IGE en 2011 tiña 184 habitantes (92 mulleres e 92 homes), distribuídos en 4 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 231 habitantes.

## Patrimonio 
A igrexa de San Xoán de Larazo é un exemplar do barroco relixioso rural, garda unha cruz procesional labrada en 1766 por un dos prateiros composteláns da familia dos Cedeira.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Cruceiro en Caxide, Larazo, Vila de Cruces.JPG|Cruceiro en Caxide.
Ficheiro:Detalle do cruceiro de Caxide, Larazo, Vila de Cruces.JPG|Detalle do cruceiro de Caxide.
Ficheiro:Mesas no campo da festa de Larazo, Vila de Cruces.JPG|Mesas no campo da festa de Larazo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Larazo 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces

### Ligazóns externas 
* Larazo na web do concello de Vila de Cruces
Loño, Vila de Cruces

**San Mamede de Loño** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces. Segundo o IGE de 2012 tiña 111 habitantes (61 mulleres e 50 homes), distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 156 habitantes.

## Etimoloxía 
O nome provén da *Ínsula Laonio* (Illa Loño), península de terra que formaban na súa confluencia o río Ulla e o seu afluente o Arnego e que en 1967 foi inundada polo encoro de Portodemouros.

## Historia 
En Loño celebrábase antigamente unha romaría, que adquiriu gran popularidade. Posteriormente, a aldea de Loño formouse arredor do Santuario de Santa Margarita, construído en 1777 polo párroco José Antonio Ponte Monterroso, para instalar alí a imaxe da santa e dar acubillo aos romeiros que alí acudían.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Fonte no Campo, Loño, Vila de Cruces.JPG|Fonte no Campo.
Ficheiro:Cruzamento de pistas no Campo, Loño, Vila de Cruces.JPG|Cruzamento de pistas no Campo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Loño 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces
Obra, Vila de Cruces

**San Tomé de Obra** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces. Segundo o IGE en 2012 tiña 93 habitantes (51 mulleres e 42 homes), nunha soa entidade de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 106 habitantes.

## Xeografía 
A parroquia ocupa unha península rodeada polo río Ulla, que salva aquí unha ponte de recente construción, e a antiga ponte recentemente restaurada para o uso peonil

## Patrimonio 
Denominada Ouria nos documentos medievais, a comezos do século XII o arcebispo Xelmírez propiciou a construción da igrexa parroquial, que se pode supoñer de factura románica, aínda que o templo actual non conserva nada da súa fábrica primitiva.

Na insua da Peregrina creouse a area recreativa de Remesquide.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Placa na insua da Peregrina en Obra, Vila de Cruces.JPG|Placa na insua da Peregrina.
Ficheiro:Insua da Peregrina en Obra, Vila de Cruces.JPG|Insua da Peregrina.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Obra 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces

### Ligazóns externas 
* Obra na web do concello de Vila de Cruces
Oirós, Vila de Cruces

**Santa María de Oirós** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces. Segundo o IGE en 2013 tiña 130 habitantes (67 mulleres e 63 homes), distribuídos en 12 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 182 habitantes.

Nesta parroquia naceu o escritor Eduardo Aurelio Cacheda Vigide.

## Xeografía
A parroquia sitúase na caída do Monte do Carrio cara ao río Deza.

## Patrimonio
**Campo de mámoas de Oirós**: vinte túmulos funerarios distribuídos nunha chaira de varias hectáreas, entre a laidera norte do Carrio e o monte baixo do Camballón, preto da estrada que une a capital do concello con Lalín.

A partir do século XI, hai varias referencias documentais ao convento de Auriolos, dependente do de Piloño, pero non hai pegadas sobre a súa situación.

A **igrexa de Santa María de Oirós** é románica, pero quedan poucos restos da fábrica orixinal, só unha fiestra no testeiro e un arco triunfal sobre columnas ás que lles foron mutilados os capiteis. Ten unha cruz procesional de 1589 labrada polo prateiro compostelán Rodrigo de Paradiñas. No interior do templo hai un arcosolio co sepulcro do comisario do Santo Oficio Lope Barela, morto en 1610, que doou a súa casa, hoxe reitoral (que conserva o seu escudo) a cambio de que lle permitiran facer este sepulcro e a capela que o alberga.

Hai outra capela que pertenceu á desaparecida casa de Pedroso, da que era o escudeiro Antón Sánchez de Oirós, nome que parece coincidir co de Antón Deza que figura entre os contendentes do Passo Honroso da ponte Orbigo, en xaneiro de 1434.

## Galería de imaxes

Ficheiro:Fiestra no testeiro da igrexa de Oirós.JPG|Fiestra no testeiro da igrexa de Oirós.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Oirós
### Parroquias de Vila de Cruces
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Vila de Cruces

### Ligazóns externas
*Oirós na web do concello de Vila de Cruces
Piloño, Vila de Cruces

**Santa María de Piloño** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces. Segundo o IGE en 2011 tiña 334 habitantes (168 mulleres e 166 homes), distribuídos en 10 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 446 habitantes.

Nesta parroquia fundouse a Banda de música de Piloño.

## Patrimonio 
* Igrexa de Santa María de Piloño. Construída cara a 1700, sobre un antigo templo erixido por Diego Xelmírez. Ten planta de cruz grega e torre de dous corpos. 
* Pazo de Raíndo. Moi reformado, conserva cheminea e lareira, hórreo, pombal e unha capela con retablo barroco.
* Capela de Oibás, construída en 1696.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Capela de Oibás en Piloño, Vila de Cruces.JPG|Capela de Oibás.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Piloño 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces
Asorei, Vila de Cruces

**Santa María de Asorei** é unha parroquia do concello de Vila de Cruces, na comarca do Deza. Segundo o IGE en 2013 tiña 51 habitantes (28 homes e 23 mulleres) nunha soa entidade de poboación, o que supón unha diminución en relación co ano 1999 cando tiña 71 habitantes.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Fonte en Asorei, Vila de Cruces.JPG|Fonte en Asorei.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Asorei 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces
Salgueiros, Vila de Cruces

**San Pedro de Salgueiros** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces. Segundo o IGE de 2011 tiña 195 habitantes (114 mulleres e 81 homes), distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 251 habitantes.

## Xentilicio 
O seu xentilicio, de orixe castelanizante, é **salgueireño**.

## Xeografía 
A parroquia de Salgueiros está situada na ribeira do Ulla. Para cruzar o río, existe unha ponte de cemento, pero antes cruzábase pola ponte de Basebe, de madeira.

## Patrimonio 
Ten dous castros, un deles coñecido como A Croa. A igrexa de San Pedro de Salgueiros é barroca. Existe tamén unha ermida dedicada á Santa Cruz.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Salgueiros 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces
San Pedro de Losón, Vila de Cruces

**San Pedro de Losón** é unha parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 131 habitantes (69 mulleres e 62 homes), distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 136 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 102 habitantes, sendo 53 homes e 49 mulleres.

## Xeografía 
O río Deza separa esta parroquia das de Ponte, coa Ponte do Pozo Negro entre ambas, e Saídres, en Trasdeza. Destaca como elevación o monte do Oucido na parte sur da parroquia, atravesado na actualidade mediante un túnel pola liña de alta velocidade Santiago-Ourense.

## Historia 
A súa historia está ligada á das súas parroquias veciñas: Fontao en Vila de Cruces, Losón en Lalín, Ponte e Saídres, estas últimas no concello de Silleda. Coa súa homónima lalinense foron frecuentes as disputas e rivalidades no tocante ao Santuario da Nosa Señora do Corpiño, no linde entre ambas. Para Saídres e Fontao, esta parroquia foi unha vía de escape para os estraperlistas do volframio. Por último, a unión con Ponte dase dende a Idade Media grazas á construción dunha ponte sobre o río Deza, que as separa e dá nome á primeira. Desta unión queda constancia no topónimo dos terreos próximos a onde esta ponte se erixía.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Fachada igrexa de San Pedro de Losón, Vila de Cruces.JPG|Fachada da igrexa de San Pedro de Losón.
Ficheiro:Canzorros igrexa de San Pedro de Losón, Vila de Cruces.JPG|Canzorros da igrexa de San Pedro de Losón.
Ficheiro:Lateral igrexa de San Pedro de Losón, Vila de Cruces.JPG|Lateral da igrexa de San Pedro de Losón.
Ficheiro:Porta igrexa de San Pedro de Losón, Vila de Cruces.JPG|Porta da igrexa de San Pedro de Losón.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Pedro de Losón 
### Parroquias de Vila de Cruces 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vila de Cruces