Loviisa

**Loviisa** (en finés) ou **Lovisa** (en sueco) é unha cidade de Finlandia. Está situada ao sur do país, na rexión de Uusimaa.

## Xeografía 
Loviisa está situada na costa sur de Finlandia, bañada polas augas do golfo de Finlandia, cubrindo unha superficie total de 1.751,49&nbsp;km², dos cales 931,92&nbsp;km² son de auga. A altitude do territorio apenas presenta variacións dende a altitude mínima na costa (ao nivel do mar), e a máxima altitude (40 metros sobre o nivel do mar).

A cidade encóntrase a 87&nbsp;km da capital finlandesa, Helsinqui, estando unida á mesma pola valtatie 7 (nacional 7), que continúa ata a fronteira con Rusia.

Limita cos concellos de Lapinjärvi e Myrskylä ao norte, co de Porvoo ao oeste, con Kouvola e Pyhtää ao leste (estes dous últimos na rexión de Kymenlaakso.

## Poboación 
Dende os anos '90 o concello está a perder poboación, que actualmente está nos 15.491 habitantes segundo o censo de 2013. Dende 1980 a evolución da poboación de Loviisa foi do seguinte xeito:

Colors= 
  id:AA  value:blue
  id:AE  value:red
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
  id:sfondo value:rgb(0.95,0.95,0.95)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:500 height:350
PlotArea = width:420 height:300 left:50 bottom:45

DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:20000

TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:1000 start:0

AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

PlotData=
  width:35 mark:(line,white) align:left fontsize:12

  bar:1980      from:0 till:17587 color:AA  
  bar:1985      from:0 till:17143 color:AA
  bar:1990      from:0 till:16970 color:AA
  bar:1995      from:0 till:16347 color:AA
  bar:2000      from:0 till:15833 color:AA
  bar:2005      from:0 till:15683 color:AA
  bar:2010      from:0 till:15595 color:AE

PlotData=
  bar:1980 at: 17587 fontsize:XM text: 17.587 shift:(-17,5)
  bar:1985 at: 17143 fontsize:XM text: 17.143 shift:(-17,5) 
  bar:1990 at: 16970 fontsize:XM text: 16.970 shift:(-17,5)
  bar:1995 at:16347 fontsize:XM text:16.347 shift:(-17,5) 
  bar:2000 at:15833 fontsize:XM text: 15.833 shift:(-17,5)
  bar:2005 at:15683 fontsize:XM text: 15.683 shift:(-17,5)
  bar:2010 at:15595 fontsize:XL textcolor:AE text: 15.595 shift:(-30,5)

TextData=
  pos:(100,330) text: Evolución da poboación en Loviisa dende o ano 1980

O 15,3 % da poboación de Loviisa está comprendida entre os 0 e os 14 anos, o 61,2 % entre os 15 e os 64 anos, mentres que os maiores de 65 anos constitúen o 23,5 % da poboación da cidade.

## Historia 
A cidade ten as súas orixes nas sucesivas derrotas de Suecia nas guerras contra Rusia durante o século XIX.

Primeiro coa Gran Guerra do Norte e o seu tratado de Nystad de 1721 humillando aos suecos, que perderon a maior parte de Carelia e o seu gran centro comercial do leste, Viipuri. Lappeenranta e especialmente Hamina convertéronse nas dúas cidades fronteirizas, sendo esta última creada para defender a fronteira.

Finalmente, a raíz da Guerra ruso-sueca de 1741-1743 e o Tratado de Åbo (nome sueco de Turku), Hamina e Lappeenranta pasan a formar parte de Rusia, e a nova fronteira desprázase varios quilómetros ao oeste do río Kymijoki. O mesmo problema que tiveran 22 anos atrás repítese novamente: os suecos non teñen ningunha cidade ou fortaleza digna deste nome que defenda a fronteira.

Foi neste contexto cando se creou Loviisa. A nova cidade fundouse en 1745 nunha zona maioritariamente de pescadores de fala sueca, a pouca distancia de Porvoo e a tan só 14&nbsp;km da nova fronteira. A cidade recibiu o seu nome da princesa Lovisa Ulrika (Louise Ulrique), dona do rei se Suecia Adolphe Frédéric de Suède.

A nova cidade, situada ao fondo dunha baía, foi fortemente fortificada. Ademais disto, os suecos construíron sobre unha pequena illa do golfo de Finlandia a pouca distancia de Loviisa unha segunda fortaleza, a fortaleza marítima de Svartholm, só superada en tamaño por Suomenlinna.
[miniatura|300px|left|O porto de Loviisa en [1808, por Gavril Sergejev.]]
O sistema de fortificación foi abandonado, deixando uns centos de homes ao principio da Guerra de Finlandia, retirándose a maior parte das tropas suecas a Ostrobotnia. Os ocupantes non teñen tempo para enfrontarse á ofensiva rusa e réndense mesmo antes da primavera de 1808, algunhas semanas despois do inicio da guerra.

A principios do período do Gran Ducado de Finlandia, os rusos empregaron as fortificacións de Loviisa, e a cidade conserva unha certa importancia estratéxica de defensa da costa sur. Isto fixo que fora bombardeada polas tropas franco-inglesas e queimada case na súa totalidade durante a Guerra de Crimea.

A cidade foi reconstruída en madeira, con algúns edificios de pedra neoclásicos (Hotel da cidade de 1856, igrexa de 1865...), sendo esta a cara que presenta na actualidade, xa que a cidade experimentou un longo período de letargo e non viviu a revolución industrial.

O 1 de xaneiro de 2010, os concellos veciños de Liljendal, Pernaja e Ruotsinpyhtää uníronse ao concello de Loviisa.

## Política 
Os últimos resultados electorais deixaron a composición da cámara municipal do seguinte xeito:

* Suomen ruotsalainen kansanpuolue: 25
* Suomen Sosialidemokraattinen Puolue: 14
* Kansallinen Kokoomus: 8
* Perussuomalaiset: 3
* Vihreä liitto: 3
* Suomen Keskusta: 3
* Vasemmistoliitto: 1
* Outros: 1
* Suomen Kristillisdemokraatit: 1

## Economía 
### Industria nuclear 
miniatura|dereita|Vista aérea da central nuclear de Loviisa.
En 1977 tivo lugar a inauguración do primeiro reactor da central nuclear de Loviisa, primeira central nuclear finlandesa (grupo Fortum): o segundo foi finalizado en 1981. A illa de Hastholmen converteuse no centro nacional de almacenamento dos residuos nucleares de baixa e media actividade en 1993.

## Lingua 
A cidade de Loviisa é bilingüe en finés e sueco, contando cunha gran porcentaxe de falantes suecos con arredor dun 43 %. Por linguas a distribución da poboación en 2012 era a que segue:

* Lingua finesa: 54,7 %
* Lingua sueca: 42,2 %
* Outras: 3,1 %

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Loviisa Kirche v S.JPG|Igrexa de Loviisa.
Ficheiro:Loviisan linnoitus ungernin kärki.jpg|Fortaleza de Loviisa.
Ficheiro:Main building of the Strömfors Ironworks.jpg|Edificio principal de Strömfors Ironworks en Ruotsinpyhtää.
Ficheiro:Loviisa Rath 3.JPG|Casa do concello de Loviisa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de municipios de Finlandia nos que o finés non é a única lingua oficial

### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial