Camiño dos Faros

:*Non confundir con Camiño do Faro, editorial coruñesa*.

O **Camiño dos Faros** é unha ruta de sendeirismo, que ten o mar coma protagonista, do noroeste galego —na provincia da Coruña— que une Malpica de Bergantiños (lugar de saída) con Fisterra (lugar de chegada) ao longo de 200 km en dirección suroeste pola beira do mar. A presenza de faros ao longo do percorrido é o que lle dá nome, pero tamén decorre por outros lugares de interese da Costa da Morte: praias, bosques, dunas, acantilados, ríos ou regos, peiraos pesqueiros, estuarios, fontes de auga, espazos de valor arquitectónico etc.

Esta ruta adoita dividirse en oito etapas dunhas 9 horas de camiñada a ritmo de paseo, cunha media de 26 km por etapa, a máis curta das cales é a de Laxe a Arou (Camariñas), de 18 km, e a máis longa a que vai desde Camariñas ata Muxía, de 32,6 km. No seu camiño desde Malpica ata Fisterra pasa, ademais destes concellos, polos concellos de Ponteceso, Cabana de Bergantiños, Laxe, Vimianzo, Camariñas, Muxía e Cee.

O nome da ruta, *Camiño dos Faros*, fai referencia aos numerosos faros construídos na costa durante os dous últimos séculos para facer segura a navegación marítima nesa zona, coñecida como Costa da Morte, un nome acuñado pola prensa británica na década de 1890 despois dunha serie de naufraxios mortais.

Pequenas cruces ao longo da costa, probablemente en lembranza aos percebeiros afogados, son un recordatorio do perigoso que é este tramo, tanto para os pescadores locais como para os navegantes en rutas máis longas.
[miniatura|150px|[A Ferida en Muxía]]
Ademais dos faros, outros recordatorios das diferentes traxedias ocorridas nesta zona inclúen o Cemiterio dos Ingleses, que contén os restos de mariñeiros ingleses naufragados a finais do século XIX, ou tamén os restos ocasionais de barcos e carga que  deron lugar a nomes de praias, rochas, baixíos etc. O monumento máis dramático é A Ferida, unha escultura (unha enorme laxa de rocha), situada en Muxía fronte ao océano Atlántico, nun outeiro ao carón do santuario da Virxe da Barca, relacionada co afundimento do petroleiro MV Prestige en 2002.

## Historia 
O 7 de decembro de 2012 un grupo de catro sendeiristas galegos, amigos desde a infancia, xunto con dous cans decidiron saír andar pola beira do mar desde Malpica ata Fisterra aproveitando os camiños que abriran ao seu paso pescadores e percebeiros: unha viaxe de 200&nbsp;km bordeando a costa do noroeste de Galicia que tardaron varias semanas en completar. Querían crear unha ruta que se mantivese o máis preto posible do mar, e deseñala foi a súa forma de convidar outras persoas a gozar dela.

Particularmente impresionante foi o apoio que tivo o Camiño dos Faros entre as comunidades locais. Non só limparon e sinalizaron o carreiro, senón que axudaron a desenvolver un programa de actividades que atraeu a esta costa sendeiristas, ciclistas e corredores de toda Galicia.

### Homologación 
Houbo numerosos intentos por parte da Asociación Camiño dos Faros para homologar esta ruta como camiño de gran percorrido (GR). Porén, aínda non se chegou a un acordo coas diferentes administracións, de modo que ese proceso de homologación aínda non se rematou.

## Etapas 
miniatura|esquerda|150px|Porto de Malpica, punto de partida do Camiño dos Faros
En principio, o Camiño dos Faros divídese en oito etapas, aínda que cabe a posibilidade de organizalo segundo o ritmo ou as esixencias de cadaquén. Seis das etapas (cada etapa corresponde a un día de camiñada) seguen unha mestura de carreiros que pasan por cantís e praias, mentres que as outras dúas diríxense cara ao interior, circunvalando as rías de Corme e Laxe e de Camariñas, ao longo do que son dous tramos de costa moi quebrada. A maioría das etapas comezan e terminan en pequenas aldeas pesqueiras con moitas opcións de aloxamento.

### 1ª etapa: Malpica-Niñóns 
miniatura|150px|Vista da capela do Santo Adrián coas illas Sisargas a esquerda da foto
Esta 1ª etapa comeza no porto de Malpica e acaba na praia de Niñóns, xa no concello de Ponteceso, despois de percorrer 21,3&nbsp;km, case todos dentro do concello de Malpica.

Despois de deixar atrás o porto de Malpica crúzase a vila malpicá rumbo ao noroeste ata chegar á rúa da Praia. Desde aquí xa se albisca o océano Atlántico e o primeiro dos grandes faros, que non toca a ruta pois está situado nas illas Sisargas, que acompañan o camiñante, ao lonxe, na meirande parte desta etapa. A rúa da Praia vai bordeando ao seu paso a praia de Area Maior, ata chegar á rúa Canido, que bordea a praia de Canido. Alí cóllese a senda que leva ata a praia de Seaia, que se bordea por un camiño de táboas, deixando entre o camiño e a praia as primeiras dunas de area do Camiño dos Faros. Desde aquí a senda segue bordeando o monte ata o cabo de Santo Adrián, tramo no que se atopa a fonte de Santo Adrián, cuxa auga segundo as crenzas populares cura as verrugas. Xa no cabo, atópase a ermida de Santo Adrián —famosa pola súa romaría— e un miradoiro, que permite ver o camiño xa feito, o seguinte tramo da etapa e as illas Sisargas. 

Desde aquí séguese bordeando a costa, deixando atrás o coído de Fontán e a punta do Castro, ata chegar á praia de Beo. Logo de superada continúase a ruta, deixando atrás a rada do porto da Tella, punta Galiana e o castro de Entretorres (un dos poucos castros marítimos da zona que esta totalmente sen estudar), a continuación séguese cara ao lugar de Seiruga, ata chegar á praia de Seiruga. Para chegar a ela cómpre cruzar o regato do Esteiro, que pode supoñer un problema dependendo do estado da marea e do caudal de auga que leve: é frecuente ter que remangarse e descalzarse para cruzado, e entre os meses de xaneiro e marzo pode ser preciso tomar a ruta altenativa que sae desde Beo porque o seu caudal imposibilita cruzalo.

Xa na praia de Seiruga, esta crúzase por unha pasarela de madeira que atravesa as dunas e conduce ata o lugar de Seiruga, desde onde se continúa bordeando o monte da Insua e pasando pola punta Cherpa e os acantilados de Secova do Monte ata chegar á depuradora de Barizo, a pedra das Garzas e a estrada asfaltada que leva ata a praia de Barizo. Logo de cruzar e subir un pequeno monte de eucaliptos a ruta continúa ata chegar ao porto de Barizo, onde comeza o tramo máis difícil desta etapa: a zona de punta Cabalo, a punta de Ensubelas e o Alto da Barreira, desde o que xa se albisca o faro de Punta Nariga, a costa de Niñóns e a do Roncudo. 

A partir de aqui báixase un pequeno tramo ata chegar ao faro, para seguir polas penas do Rubio, a enseada do Lago, Punta Queimada e chegar á praia de Niñóns onde remata esta primeira etapa.

miniatura|150px|Praia de Niñóns, punto de chegada da 1ª etapa e de saída da 2ª

### 2ª etapa: Niñóns-Ponteceso 
[miniatura|150px|esquerda|[Cruceiro|Cruz no Roncudo]]
[miniatura|150px|Vistas da [praia de Balarés desde o Camiño dos Faros.]]
A 2ª etapa comeza na praia de Niñóns e acaba en Ponteceso, xusto ao pé da casa onde naceu o bardo e escritor do himno galego, Eduardo Pondal (1835-1917), e da ponte que une Ponteceso e Cabana de Bergantiños sobre o río Anllóns, despois de percorrer 27,1&nbsp;km. Esta etapa transcorre na súa totalidade polo concello de Ponteceso.

Despois de deixar atrás a praia de Niñóns, esta etapa comeza camiñando durante un pequeno treito por un bosque de piñeiros que leva ata a pequena praia do Morro; dende aquí séguese ata a punta do Niño do Corvo, pásase ás beiras das praias do Niño do Corvo e da de santa Mariña, e continúase ata chegar ao porto de Santa Mariña. Ao saír del camíñase os primeiros metros por detrás deste para seguir bordeando a costa pasando polos acantilados da Eiroa e a punta do Pichón ata chegar á altura dun cruceiro onde se xira á esquerda para dirixirse ao interior, seguindo as frechas verdes que indican o camiño. Un pouco máis adiante, atravesando entre os montes de Mean, á esquerda, e Arbosa, á dereita, pódese ver pegado ás rochas un curro artesanal que se usa para coidar unha manda de cabalos salvaxes, que con sorte se poderían ver. Hai que continuar ata atopar a estrada asfaltada que leva ao porto de Santa Mariña, que se segue durante uns 200&nbsp;m ata coller a senda que leva á cima do monte Arbosa, o alto do Bravío, desde onde se ve por vez primeira a enseada da Barda e a praia do mesmo nome, aproximadamente a un quilómetro de camiño. 

Chegados alí, hai que continuar pola estrada ata o cruzamento, onde se colle á dereita para enfrontar a costa da Tremosa, un tramo bastante duro que se pode evitar seguindo pola estrada que leva dereita á aldea do Roncudo, lugar de arribada deste tramo. A medida que se bordea a costa sen parar de subir chégase á punta Espiñeira, desde onde un tramo bastante sinuoso duns 50&nbsp;m achega o camiño ata a punta do Castro. Desde alí pásase ao lado da enseada da Grixoa xunto á punta de Eiras, que a separa da enseada de Eiras, para chegar despois ata a punta da Percebellosa, onde o camiño se separa da costa para ascender ata a pequena aldea do Roncudo. Nela os camiñantes poden avituallarse da auga da fonte que esta aldea ten sinalada para os seus visitantes. Logo de cruzar a aldea ponse rumbo ao faro do Roncudo pola estrada que se atopa á dereita e que unha vez pasada dá paso a un descenso algo complicado ata a Laxe das Pesqueiras, desde onde se continúa deixando atrás a pedra Golfeira e a furna da Fuxisaca, antes de chegar ao faro do Roncudo. O nome de Roncudo, que aparece en varios topónimos, procede do ruído rouco que fai o mar cando rompe nos cantís próximos. 

Desde o faro do Roncudo ata o porto de Corme camíñase por unha estrada asfaltada duns 3&nbsp;km. Neste tramo vaise pasando xunto ao mar da Eiruxa, o pozo do Aguillón, a praia da Insua, a cala das Gralleiras e a cala de Area das Conchas. Xa no porto bordéase o lugar ata chegar á praia da Arnela e un pouco máis adiante á praia do Osmo, onde se atopa a furna do Osmo. Desde aquí bordéase a praia ata chegar a unha estrada asfaltada pola que cómpre camiñar un puco para sortear a praia. Deseguido, cóllese a senda que leva ata a praia da Ermida, desde a que se pode ver a illa da Estrela, e séguese camiñando ata a praia de Río Covo, un pequeno areal ao que se chega por unha camiño bastante costento. Despois da praia séguese por un carreiro estreito que leva ata a punta do Canteiro, desde onde se continúa subindo por unha costa curta pero pina, que leva ata A Parede, no Monte Facha, punto no que comeza unha baixada ata praia de Balarés. 

Esta praia abandónase bordeándoa polo camiño de táboas colocadas nas dunas e deseguido cóllese a senda que leva ata a punta de Calbaqueiro, desde a que se ve a furna do Encanto e a illa Tiñosa, ademais de toda a costa de Cabana de Bergantiños. Máis adiante aparecen as dunas rampantes (as máis altas de Europa) do Monte Branco  xunto a lingua de area que forma a Barra na desembocadura do río Anllóns, e que da forma o esteiro que se forma no río Allóns antes de desaugar na ria de Corme e Laxe. É esta unha zona extremadamente sensible desde o punto de vista ambiental, así que ao pasar por elas débese ter conta de non saír do carreiro marcado para así preservalas. Desde este punto pode verse a illa dos Cagallóns (un montículo que adoita quedar illado co abalo das mareas vivas) e un pouco máis adiante, unha caseta para a observación de aves, pois este é un lugar privilexiado para esa actividade. Seguindo o camiño e á dereita cóllese o dique do Couto, que separa o río da xunqueira para evitar inundacións, que conecta cun pequeno tramo ás beiras do río, que vai ata a casa de Eduardo Pondal, punto final desta 2ª etapa.

[miniatura|150px|Ponte sobre o [río Anllóns, punto de chegada da 2ª etapa e saía da 3ª]]

### 3ª etapa: Ponteceso-Laxe 
A 3ª etapa comeza na ponte de Ponteceso e acaba no porto de Laxe, despois de percorrer 25,3 km, a maior parte deles polo concello de Cabana de Bergantiños, onde se atopa o cumio desta ruta (312 m sobre o nivel do mar), o monte Castelo de Lourido.
150px|miniatura|Vista da senda marítima do río Anllóns
A etapa comeza ao pé da ponte sobre o río Anllóns, que separa os concellos de Ponteceso e de Cabana de Bergantiños. Vaise pola beiravía esquerda da estrada AC-429 (Ponteceso-Laxe), deixando ao outro lado da estrada unha xunqueira, que debido á marea e á rotura do dique de contención, pode estar cuberta de auga ou baleira. Séguese ata chegar en fronte da nave de Apligasa, en fronte da cal se atopa o camiño que leva ata o esteiro do Anllóns; unha vez nel xírase á esquerda a corredoira que avanza ata o monte das Pias, onde se pasa por un pequeno piñeiral ata chegar ao sitio do Curro, punto en que empeza a senda artificial do Anllóns. Vaise ao longo dela para deixar atrás a praia da Urixeira (que ten outro observatorio ornitolóxico) e chegar á praza do Pendón (onde se sitúa o CPI As Revoltas e un pouco máis arriba a casa do concello), que ten ao lado a praia do mesmo nome. Séguese ata chegar á praza do Lodeiro, xa na Telleira, desde a que se vira á esquerda ata cruzar un aparcadoiro e a estrada en que dá comezo á senda do Rego dos Muíños. 

A senda do Rego dos Muíños vai ascendendo paseniñamente ao longo de 3,5 km segundo se avanza á beira do río, ao tempo que se pode gozar da vista de 24 muíños de auga, a maioría deles nun estado de conservación moi precario. Unha vez no alto, tómase unha senda á esquerda que leva ata a fonte do Roncadoiro, crúzase a estrada AC-430 (As Grelas-Baio) e, logo de subir por un camiño de escaleiras, chégase ao Castro de Borneiro ou da Cibdá, na parroquia de Borneiro. Desde aquí séguese a ruta por unha senda que á dereita segundo o sentido da marcha que leva outra vez á estrada AC-430 que se debe cruzar para coller unha pista asfaltada que chega ao lugar de Vilaseco, desde onde se segue por unha senda forestal ata o dolmen de Dombate: un dos monumentos máis importantes da arte megalítica de Galicia, que está protexido por unha estrutura acristalada e cuberto cunha cúpula de madeira. A ruta segue pola mesma estrada ata un cruzamento no que se colle á dereita camiño do lugar da Fontefría; desde onde se toma a estrada da esquerda, en dirección ao monte Castelo, punto que supón o cumio do Camiño dos Faros, e desde onde se pode contemplar unha panorámica total da ría de Corme e Laxe e do esteiro do Anllóns. 

Desde este punto vólvese á pista e proséguese ata chegar á estrada asfaltada, crúzase para coller a senda da outra beira que leva ata o lugar da Arnela (xa na parroquia de Canduas), onde se xira á dereita para baixar ata o seguinte cruzamento. Nel vírase á esquerda para dirixirse a Taboído onde, despois de cruzar a AC-429, séguese pola estrada asfaltada uns 700 m ata atoparnos un cruzamento á esquerda que leva ata o sendeiro que bordea o monte da Mundiña, deixando á dereita a punta do Padrón, as furnas dos Corvos e da Valouta para chegar á altura da punta da Escanavada. Desde ela, séguese pola beira da costa ata chegar á furna dos Bolos e á furna da Mundiña, ao pé da cal bordéase un antigo faro (hoxe unha casa privada) e preto da cal está a illa do Castelo e un pouco máis adiante a praia de Rebordelo, separada da de San Pedro pola punta da Catuxa. Desde a praia de San Pedro, continuando pola senda, chégase á cala da Cormellana e máis adiante ao portiño de Filgueiras xunto á punta do Cabalo. Séguese ata chegar un pouco despois á Rubia, desde a que xa se albisc Laxe, e a continuación chégase ao coído dos Muíños de Frexufre, nos que desemboca un pequeno regato en forma de fervenza e onde cómpre bordear dous muíños en mal estado de conservación, para poñer rumbo ao cabo da Area, onde acaba o concello de Cabana e empeza o de Laxe.

Aso poucos metros chégase praia de Laxe, que se pode percorrer pola area da praia ou polo paseo que bordea a praia ata a praza de Laxe, punto onde remata esta 3ª etapa.

[miniatura|Porto de [Laxe, punto de chegada da 3ª etapa e saída da 4ª]]

### 4ª etapa: Laxe-Arou 
A 4ª etapa, a máis curta do Camiño dos Faros, comeza no porto de Laxe e acaba na praia de Arou, despois de percorrer 18&nbsp;km polos concellos de Laxe, Vimianzo e Camariñas.

Sáese da praia de Laxe ao carón da igrexa de santa María da Atalaia. Á dereita queda o porto de Laxe, cóllese o camiño da Besugueira ata a rúa Agra de Abaixo, á nosa esquerda, e sóbese por ela ata que se acaba. Nese punto, vírase á dereita polo camiño do Cemiterio, que máis adiante se abandona pola dereita para bordear o monte de Insua, pasando polo faro de Laxe, a pedra dos Namorados e a furna da Espuma, ao seu carón. Seguindo a senda, un pouco máis adiante pásase entre a praia dos Cristais e o cemiterio, que se bordeare para coller o desvío á dereita que leva bordeando a enseada Baleeira por un carreiro estreito ata chegar a unha subida ata no cumio do peñón do Castro, o punto máis alto desta etapa.

Desde el avístase a praia de Soesto, á que se chega baixando con coidado por unha costa empinada, pois as pedras poden estar esvaradías. Xa na praia débese superar un pequeno regato, e dirixirnos cara ao merendeiro que se atopa tras das dunas que separan o camiño da praia; alí tómase a pasarela de madeira que vai bordeando a praia, para seguir pola senda que pasa pola punta Catasol, a cala do Castrillón (a partir de aquí séguese por unha pista de pedrullo), a illa de Ataín, a illa Teixoeira, a praia de Arnado, para chegar poucos metros máis adiante ao Espazo Natural Protexido da Lagoa e Dunas de Traba. Está formado pola praia de Traba (que comeza na punta de Arnado, preto do lugar de Boaño, e acaba case 3 km despois na punta de Traba), o cordón dunar e a lagoa de Traba, e pertence á Rede Natura 2000, ademais de ser recoñecido como Zona de Especial Protección para as Aves (ZEPA) e Lugar de Interese Comunitario (LIC). 

Atravésase este espazo pola pasarela de madeira que se atopa por tras das dunas e a carón da lagoa. Á esquerda queda o lugar de Mórdomo e continúase a senda, deixando atrás a punta da cruz da Rosa ata chegar ao rego da Albariza, comezo do pequeno tramo (400 m) que pertence a Vimianzo, formado polos coídos da Señora e de Sabadelle, separados os dous pola punta da Sopena. A partir do coído de Sabadelle éntrase xa en Camelle, Camariñas; a través da Campo da Area chégase ata o paseo marítimo que bordea a praia de Camelle e leva cara ao porto, que queda á dereita para dirixirse ata a casa de Manfred Gnädinger. 

Para continuar o camiño débese retroceder un pouco ata chegar á casa que queda á dereita, ao pé da cal se toma unha senda que continúa entre valados ata chegar ao coído dos Xurelos. Desde alí séguese cara a adiante fixándonos na sinalización, xa que algunhas veces tende a afastarse do mar algúns metros. Á dereita queda a punta Percebeira, pásase ao pé da cetaria de Camelle e chégase ao pequeno porto da Lagoa (Porto de Arou), séguese cara a adiante bordeando a costa e queda a punta do Curro á dereita para chegar a continuación á praia de Arou, séguese un pouco máis e chégase ás rúas de Arou fin desta etapa.

[miniatura|150px|Praia de [Arou, Camelle, Camariñas|Arou, punto de chegada da 4ª etapa e saída da 5ª]]

### 5ª etapa: Arou-Camariñas 
A 5ª etapa comeza na praia de Arou e acaba no porto de Camariñas, despois de percorrer 23,8 km, todos eles no concello de Camariñas.

Comeza a etapa saíndo da praia de Arou e, un pouco despois de pasar as últimas casas deste lugar, desviámonos á dereita seguindo a senda. Queda atrás a praia Braña de Lazo, o petón da Furaqueira, a Enseada de Xan Ferreiro e, pouco despois, chégase ao miradoiro de Punta Lobeiras. Logo de deixalo atrás, báixase pola estrada asfaltada ata a praia Lobeiras, a dereita da cal está a illa Insua e de fronte a illa Negra. 

Desde a praia de Lobeiras tómase a senda que leva ata o Porto de Santa Mariña deixando atrás durante o camiño rochas como O Pelouro, Os Boliños, Os Portiños, Pedra do Sal… Xa no porto tómase a estrada que vai polo medio das casetas e, unha vez superadas as da dereita, séguese pola senda que se dirixe cara ás dunas do monte Branco. Tras superar as enseadas do Colludo, a da Posta das Cabras e o cabo Veo (ecuador do Camiño dos Faros), en fronte do cal está ver a illa da Cagada Grande. Neste tramo cómpre seguir a senda de area sen saír dela pois atravésase un pequeno areal de camariñas (*Corema album*), planta en perigo crítico de extinción segundo a Unión Internacional para a Conservación da Natureza.  

Seguindo a senda marcada para iso, bordéase a duna rampante do monte Branco, báixase cara ao mar e ao pouco tempo chégase á praia do Trece, que conta cun cordón dunar que lle dá un vago aire desértico, e con restingas de rochas que penetran no mar e dividen a praia en pequenas calas. Pasada a praia, camíñase polo carreiro que leva cara ao Cemiterio dos Ingleses, deixando atrás a punta das Paredes e a enseada de Batel. O cemiterio está situado no cabo Trece e recibe este nome por acoller os restos dos 172 cadáveres dos náufragos do buque inglés Serpent, que bateu contra as rochas preto de punta Boi o 10 de novembro de 1890. 

Logo de bordear punta Boi (desde onde se albisca por primeira ver o faro de cabo Vilán), á altura da enseada de Lucín, tómase unha pista de grava ata a praia de Reira, na que están coas pedras dos Namorados e maila do Oso (famosa polo seu roubo). Desde alí cóllese a senda que vai ata a punta Forcados, coa illa Calladas enfronte, segue polas praias de Area Longa, Balea e Pedrosa, e sobe un pouco a aba do monte Pedrosa para conectar outra volta coa pista de grava ata o faro de cabo Vilán (1854 - 1896). Este é o faro eléctrico máis antigo de España e sinaliza un dos tramos máis perigosos da Costa da Morte, pero tamén un dos máis fermosos. Erguido a 125 metros de altitude e unido ao antigo edificio dos fareiros, posúe un potente canón de luz capaz de acadar as 28 millas. O enclave foi declarado de Interese Nacional no ano 1933 por ser un lugar rochoso e escarpado, e hoxe en día é monumento natural e acolle un museo. 

Continúa a ruta camiñando cara ao antigo faro para baixar de seguido polo monte cara á piscifactoría, que queda á esquerda camiño do mar ata a punta Esperillo. Séguese bordeando a piscifactoría coas vistas da ría de Camariñas, pásase á beira da illa Betanceira e séguese bordeando a zona da Coenda ata chegar ao campo de fútbol. Alí tómase un desvío á dereita que leva ata a ermida da Virxe do Monte, despois ata a punta Corveiro de Lago e desde aquí ata a praia do Lago, que se debe bordear. Deseguido, en dirección sur, vaise ata ao pé do faro da enfilación da Villueira, que xunto co faro da punta do Castelo forman a enfilación de entrada ao porto de Camariñas. 

Desde aquí, e sempre seguindo as marcas verdes da ruta, séguese ata chegar á batería do Soberano, máis coñecida como o castelo do Soberano. Arrodéase este recinto amurallado deixando á dereita, na punta do Castelo, o outro faro da enfilación xa indicada. Chégase así ao miradoiro que se atopa tras do peirao de Camariñas, pásase pola rúa Castelo ata chegar á rúa que bordea o porto e pouco máis adiante se chega á praza do Curbeiro, punto final desta etapa.

miniatura|150px|Porto de Camariñas, punto de chegada da 5ª etapa e saída da 6ª

### 6ª etapa: Camariñas-Muxía 
A 6ª etapa comeza no porto de Camariñas e acaba na praia do Coído en Muxía, despois de percorrer 32,6 km, que a converten na etapa máis longa do Camiño dos Faros. Percorre os concellos de Camariñas, Vimianzo e Muxía e ten dúas partes ben diferenciadas, ambas totalmente planas: a primeira desde Camariñas ata A Ponte do Porto e a segunda desde aquí ata Muxía.

Sáese do porto de Camariñas polo paseo marítimo de madeira e, tras atravesar a Avenida da Coruña (AC-432 Vimianzo-Camariñas) polo paso de peóns, séguese por esta rúa deixando atrás á outra beira da estrada un cartel de "Camariñas capital do encaixe". Séguese rumbo cara a arriba pola mesma estrada ata á praza Insuela, onde se atopa a casa do concello e unha estatua en honor ás palilleiras. No paso de peóns atravésase a estrada, xusto ao lado da Asociación Palilleiras de Camariñas.

Continúase pola beirarrúa ata chegar á rúa que colle á dereita e que leva, bordeando as instalación da conserveira Cerdeira, polo paseo marítimo ata a praia Area da Vila. No seu final tómase, despois de subir un pequeno terraplén, unha senda estreita que vai ata a praia de Lingunde desde onde se colle o carreiro que bordea a enseada da Basa. 

Seguindo por el atravésase un piñeiral ata saír á estrada (se a marea esta baixa este tramo pode facerse a carón da area) un pouco antes da ponte que permite salvar o rego de Valadares. Séguese de fronte pola beira da estrada, e despois por un pequeno tramo da estrada antiga, bordéase a punta máis interior da enseada da Basa e continúase, pasando a ponte do río do Trasteiro.

Éntrase entón na parroquia de Xaviña. Nela, despois de andar uns 600 m e tras pasar un pequeno grupo de casas, tómase a senda que regresa ás augas da enseada da Basa, agora pola súa beira leste. Vaise pola senda ata a pequena praia de Areíña Branca, desde a que se deixa á nosa dereita a punta Sandria (considerada a desembocadura do río do Porto) para chegar á praia do Rego dos Coiros. A continuación hai un merendeiro na beira da praia de Ariño, praia que se cruza ata o seu extremo, para tomar alí unha pista á esquerda que conecta cunha estrada asfaltada e esta coa estrada AC-432. Atravésase e tómase a rúa que vai paralela á AC-432, despois xírase á esquerda e poucos metros máis tarde tómase a estrada da dereita, que vai a Tasaraño, desde onde se xira á dereita xa camiño da Ponte do Porto. 

Deseguido déixase atrás, á nosa esquerda, unha fonte de dous canos e pouco despois chégase ao lugar de Dor. A partir de aquí séguese a senda, sempre coa AC-432 á nosa dereita, ata entrar nun bosque, logo do cal se chega ao lugar do Allo e un pouco despois o CEIP Ponte do Porto. Desde aquí, continúase pola AC-432 ata a ponte medieval que cruza o río do Porto; despois das primeiras casas da outra beira do río, xírase á dereita (á nosa esquerda, a fonte dos Leóns) para seguir a rúa a carón do río e continuar o camiño de Cereixo, deixanado á esquerda a praza de San Roque.  

Pouco máis adiante vólvese entrar no concello de Vimianzo. Chégase ao porto de Cereixo e, pouco máis adiante, sempre seguindo a beira do río, un muíño de mareas que hoxe se usa como vivenda. Desde aquí vaise ata a igrexa de Santiago de Cereixo, cun carballo centenario á súa beira e as Torres de Cereixo en fronte, desde onde se segue pola estrada que leva ata o cemiterio. Tras pasar o cemiterio séguese polo camiño da dereita que conecta aos poucos metros coa estrada que leva a praia do Lago. Vaise por ela só uns poucos metros, e tómase a senda que atravesa entre piñeiros e fentos a Furna do Sapo, un treito que se cerra no medio dun bosque de ribeira e remata nuns prados onde desemboca o rego de Vilariño. Pouco despois, chégase á praia de Area Grande.

Vaise bordeando esta praia case ata o seu remate, onde o camiño torce un pouco á esquerda para de seguido volver á dereita e chegar á praia de Leis, que se percorrere tamén ata preto do final. Alí tocará subir un pequeno desnivel entre rochas para entrar nun piñeiral que ao pouco sae preto dos acantilados, polos que se continúa ata chegar aos dous faros que serven de enfilación para os barcos que entran no porto de Muxía co fin de evitaren os baixíos da punta da Barca. 

O faro do Lago (o máis próximo á costa) dá paso á praia do Lago. Débese bordear por unha senda de madeira ata chegar á estrada que, despois de pasar unha ponte, permite vadear o río Lago. Séguese por ela ata deixar á nosa esquerda un cámping, e a esa altura continúase por unha senda que leva ata o lugar de Merexo, pasando antes pola punta Sartaña e polo castro de Merexo. 

Atravésase Merexo e sáese pola estrada camiño do lugar dos Muíños. Neste tramo coinciden durante quilómetro e medio o Camiño dos Faros e o de Fisterra-Muxía (parte do Camiño de Santiago). Na aldea de Muíños, e despois de andar un pequeno traxecto, cóllese á dereita o camiño pola beira do río Negro ata chegar preto do final da estrada asfaltada, punto onde se xira á esquerda baixando un tramo de escaleiras, onde está a fonte da Tella (aquí tamén comeza a ruta dos Muíños do río Negro). 

Desde aquí o tramo continúa por unha senda de táboas á beira duns muíños en perfecto estado de conservación e que se poden visitar, pois están abertos ao público. A senda remata na praia de Area Maior, ao remate da cal cómpre enfrontar un pequeno tramo de subida que leva a nunha estrada asfaltada. Crúzáse e xírase á esquerda, e só 5 ou 6 metros máis adiante, séguese polo camiño da dereita, que pouco despois se converte nunha pronunciada encosta duns 500 metros de longo, que vai morrer a unha estrada. Tómase cara á dereita para chegar ao lugar de Chorente. 

A partir de aquí a nosa ruta coincidirá durante un bo treito co Camiño de Santiago. Séguese ata a praia de Espiñeirido e, despois dela e tras un pequeno relevo, chégase á praia da Cruz, rodéase e tómase á dereita pola beirarrúa da AC-440 que leva ata o porto de Muxía.

Case no remate do porto, xírase á esquerda pola rúa Mariña e despois á dereita pola rúa Virxe da Barca ata chegar fronte á igrexa de Santa María de Muxía. Para subir ata ela, cómpre subir por uns tramos de escaleiras que queda á nosa esquerda; desde aquí outro tramo máis lévanos ata o campanario, que é unha construción separada. Se se continúa subindo chégase ata o miradoiro do monte Corpiño, cunha vista panorámica da vila. Deseguido báixase ata o santuario da Virxe da Barca e desde aquí achegarémonos ata o faro, a pedra de abalar e a dos cadrís. 

Os últimos pasos levan ata o monólito *A Ferida*, erixido para agradecer o traballo dos voluntarios que loitaron para limpar o chapapote que deixou o vertido do petroleiro Prestige antes do seu afundimento, seguen polo paseo e chegan ata a praia do Coído, punto final desta etapa. 

### 7ª etapa: Muxía-Nemiña 
Esta 7ª etapa comeza na praia do Coído de Muxía e acaba na praia da parroquia de Nemiña (Muxía) despois de percorrer 25,3 km, que transcorren integramente polo concello de Muxía.

Déixase atrás a praia do Coído, camiñando pola beirarrúa esquerda da rúa Dr. Toba, que tamén forma parte do Camiño de Santiago. Pásase ao lado do campo de fútbol da Arliña e da cala da Arliña ata chegar á altura da praia de Lourido á que se chega tras cruzar a estrada e baixar por un pequeno carreiro. 

Déixase atrás a praia e séguese bordeando a costa, co Parador Costa da Morte, construído en 2020, á nosa esquerda, ata chegar ao coído da Agra, desde onde comeza o ascenso ao monte Cachelmo, unha das subidas máis duras do Camiño dos Faros. No comezo da ascención queda á dereita a furna da Buserana, lugar famoso pola lenda e as coplas que lle compuxo o escritor muxián Gonzalo López Abente. Desde o cume do monte comeza a baixada polo medio do bosque ata chegar a unha estrada, co asfalto moi estragado, preto da praia de Arnela. Alí séguese no sentido esquerdo ata chegar á estrada asfaltada de novo (DP-5201). 

Vaise por ela uns 7 ou 8 m á dereita para coller outra vez á dereita un pequeno carreiro entre piñeiros, que leva ata outra pista na que se volve xirar á dereita para ir ata o cabo de Punta Buitra. Alí comeza o descenso a través dos acantilados de Cuño ata o coído de Cuño. Pasado este cómpre coller a esquerda, bordeando o rego de Cuño pola súa marxe dereita, para entrar no bosque do Cuño entre unha bóveda de amieiros; un pouco máis adiante xírase á dereita entre piñeiros e comeza a subida ata a cima do monte Pedrouzo (269 m). 

Esta subida ten uns 2 km de longo e un 13% de pendente continua, agás nun pequeno tramo a medio ascenso. Desde arriba baixare ata a ribeira de Viseu, onde comeza o descenso máis pronunciado do Camiño dos Faros (25 % de inclinación durante 600 m) ata chegar á praia de Moreira. Trátase dunha pequena cala formada por area e coios que lle pon fin a este tramo, sen dúbida ningunha o máis duro do Camiño dos Faros. 

Pasada a praia de Moreira, e despois de cruzar o rego de Moreira, cóllese un camiño en lixeiro ascenso para continuar esta etapa, deixando atrás á nosa esquerda as aldeas de Touriñán e Campos, ata chegar a unha estrada asfaltada. Cóllese á dereita e déixase tras unha pequena recta para continuar por unha senda que leva bordeando toda a punta do cabo Touriñán, cos acantilados da punta Gaivoteira á nosa dereita. Pouco máis adiante chégase ao faro, desde onde se segue bordeando a península por un carreiro estreito, ata a altura da illa do Castelo ou Herbosa, accesible algún día contado do ano e punto máis occidental do Camiño dos Faros e da España peninsular.

Desde aquí, séguese a senda ata chegar ao coído de Touriñán, pásase polo miradoiro de Touriñán e pouco despois chégase a un pequeno tramo de estrada asfaltada que leva ata o lugar de Talón, xa na parroquia de Nemiña. Séguese o camiño polo interior ata a praia de Nemiña, fin desta etapa.

[miniatura|150px|[Praia de Nemiña, punto de chegada da 7ª etapa e saída da 8ª]]

### 8ª etapa: Nemiña-Fisterra 
A 8ª e derradeira etapa comeza na praia de Nemiña (Muxía) e acaba no faro de Fisterra, despois de percorrer 26,9 km polos concellos de Muxía, Cee e Fisterra. 
[miniatura|150px|[Faro de Fisterra, punto de chegada da 8ª e última etapa]]
Comeza a etapa pola area da praia de Nemiña se a marea esta baixa, e se non, bordeándoa por un camiño de cascallo, ata chegar á ría de Lires (desembocadura do río Castro). Cómpre rodeala por unha estrada asfaltada, deixándoa á nosa dereita; preto dun km máis adiante xírase á dereita para coller a senda que leva polo medio do bosque de Vaosilveiro, en paralelo o río Castro ata chegar á aldea de Vaosilveiro.

Alí está a ponte que cruza o río e permite entrar no concello de Cee, coincidindo outra vez coa ruta xacobea que leva ata as primeiras casas de Lires. Tras cruzar este lugar xírase á dereita en paralelo á ría,  afastándonos do camiño xacobeo e pasando preto dunha piscifactoría de troitas antes de chegar á pequena praia de Lires. 

Despois dela, cóllese a senda que leva a carón da costa, deixando atrás a punta da Barra, a Area Pequena e a Area Grande. A partir de aquí empeza unha curta pero dura ascensión ata a altura de Punta Lagoa, onde o camiño xira cara ao interior ata un desvío que cómpre tomar á dereita para camiñar ata a punta Mixirica, a partir de onde un carreiro que só permite andar en fila vai bordeando os acantilados da Mexadoira tras dos cales está a praia do Rostro. 

Esta praia ten case 2 km de lonxitude e cómpre atravesala pola area ata chegar as rochas que se atopan ao seu final, Alí xírase á esquerda durante un pequeno treito ata chegar ao aparcadoiro da praia, onde se vira á para ir ata a punta do Rostro, de triste recordo pois aquí encallou o 5 de decembro de 1987 o cargueiro panameño Cason.

Séguese bordeando a costa ata a punta do Castelo, na que se pasa á beira dos restos do castro de Castromiñán, déixanse atrás a punta Gavioteira, e séguese percorrendo os acantilados da Arnela ata chegar preto da praia da Arnela. Despois xírase á esquerda a través do bosque da Arnela ata chegar á estrada, séguese cara á dereita durante un pequeno treito para despois coller á dereita rumbo á punta Robaleira, onde comezan os cantís do cabo da Nave. 

A partir de aquí comeza unha subida progresiva duns 2,5 km que se inicia a 40 m de altura e remata a 220 m, ao pé das antenas de cabo da Nave. Desde elas descéndese pola estrada ata atopar un pouco máis adiante un desvío á dereita, que vai polos acantilados de Corticeiras e biaxa unha forte pendente ata a praia do Mar de Fora. 

Crúzase pola area esta praia de preto de 500 m de longo e no seu remate hai unha pasarela de madeira que leva ata un pequeno miradoiro do que sae un camiño empedrado ata o camiño da Insua, onde comeza a subida ao monte do Facho. No seu cumio comeza o descenso por unha estrada asfaltada ata o último faro do camiño, o faro de Fisterra, fin do camiño dos Faros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
+ Camiño de Fisterra-Muxía
### Ligazóns externas 
* O Camiño dos Faros páxina oficial
* Galiza: uma mochila, o oceano e pouco mais 
* Camino dos Faros, lo spettacolare cammino tra i fari di Spagna 
* Diario de un caminante: Camiño dos Faros 
* O CAMIÑO DOS FAROS (COSTA DA MORTE, A CORUÑA) La ruta más salvaje por la Costa da Morte 
* Le Chemin des Phares 
* Why Hiking Spain's Lighthouse Way Trail Is A Must Do 
*Así es el Camino de los Faros, la senda que recorre 200 kilómetros de la costa gallega.