Farallón

[miniatura|250px|dereita|[Old Man of Hoy,  Escocia.]]
[miniatura|250px|dereita|Big Flowerpot, [Flowerpot Island Ontario, Canadá]]
[miniatura|250px|dereita|Un farallón na costa oeste de [Suðuroy, illas Feroe]]
miniatura|250px|dereita|Exemplo de farallón en  formación, Yesnaby, Mainland Orkney

Un **farallón** é unha formación rochosa que consiste nunha columna ou columnas de rocha, fortes e con frecuencia verticais, que sobresaen no mar ou preto da costa, que quedaron illadas doutras rochas pola erosión. Noutros idiomas utilízanse en xeomorfoloxía termos con significado similar para describilos, como ***stack***, en inglés, ***raukar***, en sueco, ou ***kekur***, en ruso.

## Formación 
Orixínanse por procesos de xeomorfoloxía costeira, que son completamente naturais: o decurso do tempo, o vento e a auga son os únicos factores que interveñen na súa formación. Fórmanse cando unha parte dun promontorio é erosionado pola acción da auga, que é o bater do mar ou da auga que choca contra a rocha. A forza da auga debilita as gretas do promontorio, provocando o seu posterior colapso, formando un farallón ou *stack* permanente e mesmo unha pequena illa. Os farallóns adoitan ser importantes lugares de nidificación para as aves mariñas, e moitos son populares destinos de escalada.

Os farallóns ou *stacks* fórmanse habitualmente en zonas con capas horizontais de rochas sedimentarias ou volcánicas, en especial nos acantilados de pedra calcaria. Estes tipos de rocha teñen unha resistencia media á erosión. Unha capa máis resistente pode formar unha tapa de remate. Os acantilados con rochas débiles, tales como as arxilas, tenden a afundirse e erosionarse demasiado rápido como para que cheguen a formar farallóns, mentres que as rochas máis duras, como o granito, poden erosionarse de diferentes maneiras.

O proceso de formación, en xeral, comeza cando o mar ataca pequenas gretas nun promontorio e as abre. As gretas fanse logo gradualmente máis grandes e convértense nunha pequena cova. Cando a cova progresa a través do promontorio, fórmase un arco. Unha maior erosión fai que o arco colapse, deixando un piar de rocha dura en pé, a distancia da costa, o farallón. Finalmente, a erosión causara que o propio farallón acabe por colapsar, deixando un "toco". Este toco que quedou adoita ser unha pequena illa rochosa, que adoita quedar mergullada en marea alta.

## Exemplos 
* The Big Flowerpot, Flowerpot Island, Lago Huron, Canadá.
* Three Sisters, Eatonville, Nova Scotia, Canadá.
* Goat Rock, California, Estados Unidos de América.
* Sugar Loaf, illa Mackinac, Míchigan, Estados Unidos de América.
* Haystack Rock, Cannon Beach, Oregón, Estados Unidos de América.
* Old Harry Rocks, Dorset, Inglaterra.
* The Needles, illa de Wight, Inglaterra.
* Am Buachaille, Sutherland, Escocia.
* Old Man of Hoy, Orkney, Escocia.
* The Twelve Apostles na Great Ocean Road, Victoria, Australia.
* O farallón de Rocher Percé, Percé Quebec, Canadá.
* Hopewell Rocks, Hopewell Cape New Brunswick, Canadá.
* Po Pin Chau, Illa Alta, Hong Kong, China.
* Étretat, Seine-Maritime, Francia.
* Lange Anna en Helgoland, Alemaña.
* Stac an Armin, St Kilda, Escocia.
* Stac Dhomnuill Chaim, Lewis, Escocia.
* Tri Brata e Sail Rock, Rusia.
* Les Jumeaux, Hendaya, Francia.
* Ko Tapu, Phang Nga Bay, Tailandia.
* Rockall, mar do Norte (disputada entre o Reino Unido, Irlanda, Islandia e Dinamarca).

## Notas 
## Véxase tamén 
* Arrecife / escollo
* Baixío
* Con (rocha)