open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bandeira de Moldova

A **bandeira de Moldova** (en ) foi adoptada o 12 de maio de 1990 (antes de proclamarse independente o 27 de agosto de 1991).

## Deseño 
A bandeira de Moldova é tricolor de franxas verticais coas cores azul (xunto ao mastro), amarelo (no centro) e vermello (no exterior). No medio da franxa central, sitúase o escudo nacional (unha aguia suxeitando un escudo coa imaxe dun uro) para distinguila da bandeira de Romanía, que ten os mesmos cores. Até a segunda guerra mundial, Moldova formaba parte de Romanía, e comparte con este idioma e cultura, de aí a similitude das bandeiras.

miniatura|centro|250px|Construción da bandeira

## Diferenza anverso-reverso 
Xunto coas bandeiras de Paraguai e México, a de Moldova é unha das poucas bandeiras nacionais con anverso e reverso diferentes. Aínda que a lei indica que o reverso da bandeira de Moldova non debe conter o escudo de armas, é habitual atopar bandeiras co anverso e reverso iguais. Até 2010 o deseño da bandeira era o seguinte:

image:Drapel_fata.png|Anverso (até 2010)
image:Drapel_verso.png|Reverso (até 2010)

O deseño actual do anverso e reverso do pavillón moldovo é o seguinte:

image:Flag of Moldova.svg|Anverso
image:Flag of Moldova (reverse).svg|Reverso

## Bandeiras históricas 
Antes da bandeira actual, durante a etapa da República Socialista Soviética de Moldova, usábase unha bandeira vermella cunha fouce e un martelo dourados na esquina superior de lado da hasta, cunha franxa horizontal de cor verde no centro, que foi adoptada o 31 de xaneiro de 1952.

Antes desta, a bandeira era vermella coa fouce e o martelo dourados, e cos caracteres РССМ (RSSM en cirílico) escritos tamén en dourado baixo estes.

Ficheiro:Flag of the Moldavian Democratic Republic.svg|Bandeira da R.D. de Moldova (1917)
Ficheiro:Flag of Sfatul Tarii.svg|Bandeira do Congreso Moldovo (1917)
Ficheiro:Flag of the Moldavian Autonomous Soviet Socialist Republic (1938–1940).svg|Bandeira da RSSA de Moldova (1924-1952)
Ficheiro:Flag of the Moldavian Soviet Socialist Republic (1952–1990).svg|Bandeira da RSS de Moldova (1952-1990)

## Outras bandeiras 

Ficheiro:Flag of the Armed Forces of Moldova.png|2:3 Forzas armadas
File:Flag of the President of Moldova.svg|1:1 Presidente
File:Flag of the President of the Parliament of Moldova.svg|1:1 Presidente do Parlamento
File:Flag of the Prime Minister of Moldova.svg|1:1 Primeiro Ministro
File:Flag of Moldova.svg|1:2 Ministro de Defensa (temporal)
Ficheiro:Flag of the Border Guard of Moldova.svg|2:3 Garda fronteiriza

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Curro da Enxa

O **curro da Enxa** é unha instalación ecuestre situada nos Chans de Raña, no monte da Enxa (538 m), en Baroña (Porto do Son). As instalacións inclúen un circuíto de carreiras de cabalos, 3 curros de madeira, unha zona de lecer e pícnic, e 2 alpendres.

## Rapa das bestas 
Neste recinto celébrase a primeira semana de agosto a rapa das bestas da Enxa, unha rapa que foi resucitada en 2010 despois de 8 anos sen levarse a cabo por mor da falta de entendemento entre os gandeiros locais e a comunidade de montes. A rapa da Enxa xunta a máis de 100 cabalos das leiras que están a carón, ós que se lle cortan a crina. Os asistentes tamén comen no recinto, e pola tarde hai carreiras no circuíto de carreiras adxacente ós curros.

## Circuíto de carreiras 
Juan Rivadulla, presidente da Asociación Monte da Enxa. comentou con motivo da rapa do 2010, que durante os próximos anos haberá carreiras de cabalos cada 1 de maio no hipódromo do recinto. Trátase dun circuíto de area para carreiras de cabalos cunha lonxitude duns 500 metros que non está homologado pola Federación Hípica Galega, pois non ten valos nin pola corda nin ó redor.

{{Image label begin|image=Enxa.jpg|width={}|float={}}}
{{Image label small|x=0.03|y=0.03|scale={}|text=***Imaxe do recinto tomada dende o alto do monte da Enxa***}}
{{Image label small|x=0.11|y=0.27|scale={}|text=***Hipódromo***}}
{{Image label small|x=0.25|y=0.31|scale={}|text=***Curro***}}
{{Image label small|x=0.37|y=0.36|scale={}|text=***Picnic***}}
{{Image label small|x=0.56|y=0.33|scale={}|text=***Curro***}}
{{Image label small|x=0.75|y=0.30|scale={}|text=***Curro***}}

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Rapa das bestas
* Porto do Son
### Ligazóns externas 
* "Los ganaderos de O Son recuperan el curro da Enxa ocho años después" , artigo de *El Correo Gallego* do 29 de xullo do 2010. 
* "O pacto de gandeiros e comuneiros asegura o Curro da Enxa ata o 2020", artigo de *La Voz de Galicia* do 10 de agosto do 2010.
El Rocío

**El Rocío** é unha aldea do municipio de Almonte, na provincia de Huelva. Nela celébrase unha importante peregrinación mariana, a Romaría de El Rocío. O pobo conta con 1.635 habitantes (INE 2008), aínda que durante a romaría de Pentecoste o número de visitantes chegou a alcanzar a cifra de aproximadamente un millón de persoas. A romaría está declarada actualmente de interese turístico internacional.

A primeira referencia a unha ermida con culto mariano nesta zona data da primeira metade do século XIV e atópase no *Libro de montería* de Afonso XI, en que se menciona unha «ermita de Sancta María de las Rocinas». En 1587 Baltasar Tercero Ruiz funda na ermida unha capelanía, e a mediados do século XVII cambia o nome de Santa María de las Rocinas a Virxe de El Rocío, fúndanse as primeiras irmandades e Almonte proclama á virxe patroa desta localidade.

## Notas 
## Véxase tamén 
*Ermida de El Rocío
*Romaría de El Rocío
Estadio Pepe Gonçalvez

O **Estadio Pepe Gonçalvez** está situado no barrio de Escaleritas, nas Palmas de Gran Canaria (Canarias). É un campo de fútbol de céspede artificial, onde disputan os seus partidos o Universidad de Las Palmas de Gran Canaria Club de Fútbol, conxunto canario que milita na Segunda División B do fútbol español, ademais dos equipos CF Unión Viera e a AD Huracán pertencentes ao fútbol base grancanario.

Este campo de fútbol ten unha gran tradición nas Palmas de Gran Canaria e de illa de Gran Canaria, xa que varias xeracións de futbolistas xogaron neste terreo, antigamente de terra, que era a superficie máis usual no pasado futbolístico insular.

A capacidade do estadio é de 3.000 espectadores, e o seu propietario é o Concello das Palmas de Gran Canaria.
Xosé Feixó Cid

**Xosé Gregorio Feixó Cid**, nado en Baiona o 26 de novembro de 1957, é un filólogo galego.

## Traxectoria 
Exerceu como profesor de lingua e literatura galegas no ensino secundario e despois traballou como profesor de linguas oficiais na Universidade Popular de Vigo. Filólogo especializado en lexicografía, ten publicados numerosos traballos na materia, entre os que destacan diversos dicionarios, así como varias publicacións sobre lingua, en especial dedicadas á ortografía, ao estilo e á práctica gramatical. É tamén colaborador na crítica xornalística, especialmente no *Faro de Vigo*.

## Obras 
### Lingua 
* *As normas ortográficas e morfolóxicas da lingua galega: actualización, complementos e desviacións*, Edicións do Cumio.
* *Dicionario Galego dos Nomes*, 2003, Xerais.
* *Gramática da lingua galega*, 2004, Xerais.
* *Dicionario Ortográfico da Lingua Galega*, 2006, Xerais.

### Obras colectivas 
* Autor do relato *De como ti abandonou-no a vocé* publicado en *O larvisión. De como ti abandonou-no a vocé. Un algo preto nas mentes. O dez por cento*, 1981, Ediciós do Castro.
* *Actas do I Congresso Internacional da Língua Galego-Portuguesa na Galiza, 1984)*, 1986, AGAL.
* *Galego Século XXI. Nova guía da lingua galega*, 2004, Galaxia.
* *Nova guía da lingua galega*, 2004 e 2010, Galaxia.
* *Dicionario Xerais de Primaria*, 2011, Xerais. Con Manuel Rodríguez Alonso.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
A Boavista, Albeos, Crecente

**A Boavista** é un lugar da parroquia de Albeos no concello pontevedrés de Crecente na comarca da Paradanta. Tiña 27 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 12 eran homes e 15 eran mulleres.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Albeos
### Parroquias de Crecente
Bandeira de Gales

A **bandeira de Gales** (en galés: *Y Ddraig Goch*, o Dragón Vermello) consiste nun dragón pasante sobre campo branco e verde. Existen distintas interpretacións para ese emblema. A bandeira foi oficializada en 1959, mais o dragón está asociado a Gales hai séculos.

## Historia 
Moitas veces a bandeira é considerada a máis vella bandeira nacional aínda en uso, aínda que a orixe do dragón como símbolo sexa hoxe perdida entre historia e mito. A teoría máis aceptada é a de que as cohortes romanas utilizaron o dragón durante súa ocupación de Gran Bretaña. As franxas branca e verde foron engadidas posteriormente pola Casa de Tudor, dinastía galesa que estivo no trono de 1485 a 1603. O banco e verde e branco tamén son as cores do porro, outro emblema de Gales.

De acordo co historiador Carl Lofmark:

## Bandeira de San David 
Gales é a única nación británica cuxa bandeira oficial non está formada por unha cruz. Con todo, existe unha bandeira galesa de uso secundario coñecida como Bandeira de San David. Consiste nunha cruz amarela sobre un fondo negro. Dende 2002 está incluída no distintivo do club de fútbol da capital, o Cardiff City.

A bandeira de Gales é a única non-representada na bandeira do Reino Unido, moito por conta da rexión ser historicamente considerada parte do Reino de Inglaterra cos Actos das Leis en Gales 1535-1542. Hai movementos que loitan por ese recoñecemento, tendo inclusive realizado propostas.

Ficheiro:Flag of Saint David.svg|Bandeira de San David
Ficheiro:Flag UK+Wales.svg|Proposta de inclusión de Gales na Union Jack
Ficheiro:Flag of Wales, 1807-1953.svg|Bandeira de 1807 a 1953
Ficheiro:Flag of Wales (1953-1959).svg|Bandeira de 1953 a 1959 

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
### Ligazóns externas 
*
A Capela, Albeos, Crecente

**A Capela** é un lugar da parroquia de Albeos no concello pontevedrés de Crecente na comarca da Paradanta. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 5 habitantes (4 homes e 1 muller).

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Albeos 
### Parroquias de Crecente
Carballal, Villestro, Santiago de Compostela

**Carballal** é un lugar da parroquia de Villestro no concello coruñés de Santiago de Compostela na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 110 habitantes (54 homes e 56 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Villestro 
### Parroquias de Santiago de Compostela
Canteira (fútbol)

miniatura|350px|Partido de fútbol base.
**Canteira** ou **viveiro** é un termo utilizado para referirse aos equipos de base organizados polos clubs de fútbol profesionais. Tamén se utiliza para referirse á zona xeográfica na que os clubs contratan xogadores. O termo utilízase amplamente no fútbol, pero se aplica tamén a outros deportes como o baloncesto.

Para un club, dispor dunha estrutura de fútbol base, cunha mesma filosofía de traballo en todas as súas categorías, desde prebenxamíns a xuvenís, pode supor, ademais dun extraordinario aforro en canto a fichaxes para o club de fútbol, que os xogadores que cheguen ao primeiro equipo, xoguen desde pequenos do mesmo xeito, polo que dunha forma natural, pódense atopar xogando no primeiro persoal e coñecer os principais conceptos e esixencias do xogo, desde o primeiro día.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Voluntad de tradición, artigo sobre a *política de canteira* do Athletic de Bilbao
* The lost boys of Barcelona, por Ronald Atkin
Michael Smith

**Michael Smith**, nado o 26 de abril de 1932 en Blackpool (Inglaterra) e finado o 4 de outubro de 2000 en Vancouver (Canadá), foi un químico, bioquímico e profesor universitario canadense, de orixe inglesa, galardoado co Premio Nobel de Química do ano 1993.

## Traxectoria 
Estudou química na Universidade de Mánchester, onde se doutorou en 1956. Aquel mesmo ano trasladouse ao Laboratorio de Har Gobind Khorana da Universidade da Columbia Británica, e posteriormente dedicouse á docencia na Universidade de Wisconsin-Madison, situada nos Estados Unidos, e finalmente volveu á Universidade da Colúmbia Británica, onde foi nomeado director do Laboratorio de Biotecnoloxía.

## Investigacións científicas 
Interesado na investigación científica na contorna do ADN, buscou métodos para poder recodificar o ácido desoxirribonucleico en puntos concretos, o que se coñeceu como mutaxénese dirixida, para poder variar así a composición, forma e propiedades das proteínas.

En 1993 foi galardoado co Premio Nobel de Química *polo desenvolvemento dun método para a mutación (mutáxeno) do ácido desoxirribonucleico*. O premio foi compartido con Kary Mullis polo desenvolvemento da Reacción en cadea da polimerase.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1993 
* Autobiografía na páxina do Instituto Nobel 1993 
* Michael Smith en Biografías y vidas 
* Perfil de Michael Smith en NNDB 
* Biografía de Michael Smith en Michael Smith Laboratories
Sofía de Borbón

**Sofía de Todos los Santos de Borbón y Ortiz**, nada en Madrid o 29 de abril de 2007, é unha Infanta de España. É a segunda filla dos Reis de España, Filipe VI e dona Letizia e a irmá máis nova da Princesa de Asturias, Lionor, nada o 31 de outubro de 2005.

Por ser filla do herdeiro da Coroa recibe a dignidade de *infanta de España* e tratamento de *alteza real*. Ocupa o segundo lugar na Liña de sucesión ao Trono de España, e podería reinar en virtude da Constitución de 1978 se:

* O Rei Filipe VI non tivese un fillo home ou, se o tivese, este renunciase á Coroa ou non tivese descendentes;
* A Princesa de Asturias renunciase á Coroa ou falecese sen descendentes que sobrevivisen á infanta Sofía.

A infanta Sofía naceu mediante cesárea no Hospital Ruber Internacional de Madrid ás 15:50 IMC (16:50 hora española). Pesou 3.310 gramos e mediu 50 centímetros no momento do seu nacemento.

É a primeira Sofía que nace no seo da Coroa Española. O seu nome foille dado en honra á súa avoa, a Raíña Sofía, primeira Sofía na Casa Real Española.

A infanta foi bautizada co nome de *Sofía de Todos los Santos* con augas do río Xordán o 15 de xullo de 2007 no palacio da Zarzuela polo Arcebispo de Madrid. Os seus padriños son a súa avoa materna, Paloma Rocasolano e Konstantin de Bulgaria, íntimo amigo do Príncipe Filipe.

A infanta Sofía asistiu por primeira vez, xunto coa súa irmá a infanta Lionor, a unha recepción oficial no Palacio Real de Madrid con motivo da vitoria da Selección de fútbol de España na Copa Mundial de Fútbol de 2010 o 12 de xullo de 2010 cos Reis, os Príncipes de Asturias e a infanta Helena.

## Ascendencia 

## Notas 
## Véxase tamén 
* Familia real española
Javier López Facal

**Javier López Facal**, nado en Toba (Cee) o 3 de agosto de 1944, é un lingüista galego, especialista en lexicografía e en grego.

Licenciado e doutorado en filoloxía Clásica pola Universidade Complutense de Madrid en 1971, especializouse no estudo da lingua grega antiga e en concreto nos casos en Heródoto. Como investigador do Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC) traballou durante quince anos na elaboración dun dicionario grego-español aínda en elaboración, dirixido por Francisco Rodríguez Adrados. É profesor de investigación en política científica e xestión de I+D no CSIC e entre 1992 e 1994 foi secretario do Instituto Cervantes.

Como tradutor, destacan as súas traducións de clásicos da literatura grega, así como de varias obras do lingüista sueco Bertil Malmberg.

## Obra 
* *Mi lenguaje* (libro de texto para a EXB).
* *La presunta autoridad de los diccionarios* (2010).
* *La hoja del olmo no es perfecta* (Clave Intelectual, 2017).
### Traducións 
* *La lengua y el hombre* (Bertil Malmberg).
* *La América hispanohablante. Unidad y diferenciación del castellano* (Bertil Malmberg).
* *Fábulas* (Esopo).
* *La Ilíada* (Homero).

## Vida persoal 
É irmán do economista e político Xan López Facal.

## Notas
Bandeira de Rusia

A **bandeira de Rusia** (en , *Flag Rossii*), coñecida popularmente como a "tricolor" (en ruso: Триколор, *Trikolor*) é unha bandeira composta por tres franxas horizontais de igual anchura, sendo branca a superior, azul a central e vermella a inferior. A bandeira foi adoptada oficialmente por Rusia o 22 de agosto de 1991. As cores desta bandeira son a orixe das cores paneslavas.

## Historia 
Unha lenda popular sitúa a orixe da bandeira de Rusia nunha visita que realizou o Tsar Pedro o Grande aos Países Baixos (nese entón Provincias Unidas) en 1699. O Tsar, que estaba alí para aprender sobre a construción de barcos, deuse conta da necesidade de dotar á súa futura Mariña dunha bandeira. Baseou a bandeira de Rusia na dos Países Baixos, pero elixindo as cores rusas (a bandeira dos Países Baixos daquela época era de cor laranxa, branco, azul e non tiña vermello).

Esta historia, aínda que amplamente estendida, é unha lenda, xa que un libro alemán de bandeiras de 1695 xa describía unha bandeira similar pertencente ao Tsar de Moscova (de feito, xa fora izada pola fragata Oriol, o primeiro barco botado pola Mariña rusa en 1667). O tres colorees provirían do escudo do Ducado de Moscova, no cal aparece San Xurxo cunha armadura branca, montando un cabalo branco, levando unha capa e un escudo azuis sobre un fondo vermello. Aínda que de acordo a outra versión, estas cores serían as das roupaxes da Virxe María, protectora de Rusia. Esta bandeira, que se usou como insignia naval desde o século XVII, foi adoptada para a mariña mercante en 1705. E o 7 de maio de 1883 autorizouse o seu uso en terra firme, converténdose oficialmente na bandeira nacional de Rusia.

Tras a Revolución rusa de 1917, os bolxeviques cambiaron a bandeira por outra enteiramente vermella coas siglas РСФСР (RSFSR - República Socialista Soviética Federativa de Rusia) en cirílico na esquina superior ao lado do mastro. En 1954, adoptouse unha nova bandeira similar á da Unión Soviética pero cunha franxa vertical azul no lado da hasta.

A tricolor foi adoptada de novo o 22 de agosto de 1991, aínda que a proporción foi 1:2 e as cores eran lixeiramente diferentes. Finalmente o 11 de decembro de 1993, no edicto nº 2126 "Sobre a bandeira nacional da Federación Rusa" asinado polo presidente da Federación Rusa Boris Eltsin, a bandeira foi descrita coas cores actuais e a proporción 2:3.

### Bandeiras históricas 

Ficheiro:Flag of the Tsar of Moscow 1693.jpg|Tsar de Rusia(1668)
Ficheiro:Romanov Flag.svg|Imperio Ruso(1858-1883)
Ficheiro:Russian Empire 1914 17.svg|Imperio Ruso(1914-1917)
Ficheiro:Flag RSFSR 1918.svg|RSSF Rusia(1918-1937)
Ficheiro:Flag of the Russian SFSR 1937-1954.svg|RSSF Rusia(1937-1954)
Ficheiro:Flag of the Russian SFSR.svg|RSSF Rusia(1954-1991)

## Outras bandeiras 

Ficheiro:Naval Ensign of Russia.svg|Estandarte naval
Ficheiro:Naval Jack of Russia forked.svg|Pavillón de proa
Ficheiro:Flag of Russia 1991-1993.svg|De 1991 a 1993

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
George Andrew Olah

**George Andrew Olah** (en húngaro: **György András Oláh**), nado en Budapest o 22 de maio de 1927 e finado en Beverly Hills o 8 de marzo de 2017, foi un químico estadounidense de orixe húngara, galardoado co Premio Nobel de Química do ano 1994.

## Traxectoria 
Estudou química na Universidade de Tecnoloxía e Economía de Budapest, onde se doutorou en 1949. Tras a Revolución Húngara de 1956 fuxiu, inicialmente a Inglaterra e posteriormente ao Canadá, onde traballou na Dow Chemical Company. En 1965 aceptou o seu nomeamento como profesor de química na Case Western Reserve University e en 1977 na Universidade do Sur de California dos Ánxeles. En 1971 conseguiu a nacionalidade estadounidense.

## Investigacións científicas 
Interesado en química orgánica desenvolveu as súas investigacións sobre os catións de carbono, denominados carbocatións, fragmentos cargados positivamente que proceden de moléculas de hidrocarburos e que aparecen en fraccións de segundos nos estadios intermedios das reaccións químicas.

En 1994 foi galardoado co Premio Nobel de Química *polas súas investigacións sobre os carbocatións, fundamentais na produción de materiais sintéticos*.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1994 
* Autobiografía na páxina do Instituto Nobel 1994 
* George Andrew Olah en Biografías y vidas 
* Perfil de George Andrew Olah en NNDB
El Iris de Galicia

***El Iris de Galicia*** foi o nome de varias publicacións galegas:

****El Iris de Galicia***, periódico editado en Santiago de Compostela en 1841.
****El Iris de Galicia***, periódico literario editado na Coruña en 1857.
****El Iris de Galicia***, periódico editado na Coruña en 1880.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*El Iris
El Iris de Galicia (1841)

***El Iris de Galicia***, foi un periódico galego que apareceu en Santiago de Compostela en 1841.

## Historia e características 
Subtitulado *Periódico de literatura y costumbres*, aparece o 27 de xuño de 1841. Impreso por José Núñez Castaño, foi continuación de *El Iris del Bello Sexo*, pero cunha nova actitude que asume o compromiso provincialista. Cesou a súa publicación o 29 de agosto de 1841. Foi continuado por *Revista de Galicia*.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
El Diario de Santiago

***El Diario de Santiago***, foi un periódico galego editado en Santiago de Compostela entre 1873 e 1879.

## Historia e características 
Subtitulado *De intereses materiales, noticias y anuncios*, foi un periódico liberal fundado por Manuel Bibiano Fernández. O primeiro número apareceu o 6 de xullo de 1873, seguindo a numeración deixada pola anterior cabeceira, *La Gacetilla de Santiago*, da que era continuación. Dirixido por Manuel Bibiano Fernández e Alfredo Vicenti, contou coa colaboración de Alberto de Quintana. Tivo moitos problemas e unha forte censura eclesiástica (foi excomungado polo cardeal Payá). Cambiou o seu nome polo de *Gaceta de Galicia* en 1879.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Femme Fatale

***Femme Fatale*** é o sétimo álbum de estudio da artista americana Britney Spears, que foi lanzado o 25 de marzo de 2011.

## Listaxe de cancións
A Bouza, Quende, Abadín

**A Bouza** é un lugar da parroquia de Quende no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá. Segundo datos do IGE, en 2023 tiña 8 habitantes (4 homes e 4 mulleres) o que supón unha diminución respecto 2015 cando tiña 9 habitantes (5 homes e 4 mulleres).  

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Quende 
### Parroquias da Abadín 
## Notas
Gontán de Arriba, Quende, Abadín

**Gontán de Arriba** é un lugar da parroquia de Quende no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá. Segundo o Instituto Galego de Estatística, tiña en 2024, xunto coa veciña localidade de Gontán de Abaixo, 67 habitantes (35 homes e 32 mulleres), o que supón unha diminución con respecto a 2010, cando tiñan 70 habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Quende 
### Parroquias da Abadín 
## Notas
Os Ares, Romariz, Abadín

**Os Ares** é un lugar da parroquia de Romariz no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá. Tiña 26 habitantes en 2015 (14 homes e 12 mulleres) segundo datos do IGE. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2010 cando tiña 29 habitantes (14 homes e 15 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Romariz 
### Parroquias da Abadín 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Abadín
Antonio Fernández Tafall

**Antonio Fernández Tafall**, nado en Santiago de Compostela en 1869 e finado en Madrid o 27 de febreiro de 1936, foi un xornalista e escritor galego.

## Traxectoria 
Fillo de Manuel Bibiano Fernández, co que colaborou en diversas ocasións e ao que sucedeu o 30 de decembro de 1892 na dirección de *Gaceta de Galicia*, fundou outra imprenta á marxe da do pai en colaboración co seu irmán José. Dirixiu tamén *El Alcance* (1892) e colaborou no periódico *La Colonia Gallega*, voceiro da colectividade galega da Arxentina, que apareceu en 1914. Escribiu os dramas *Perlas del arroyo*, que se estreou en 1906, e *El estudante de Armenteira*. Foi académico correspondente da Real Academia Galega.
miniatura|Redacción de *Gaceta de Galicia* en 1904: Dámaso Carrero, José Caramelo,  Fernández Tafall e Constantino Martínez Soto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
Fabega, Seivane de Vilarente, Abadín

**Fabega** é un lugar da parroquia de Seivane de Vilarente no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE en 2015 tiña oito habitantes  (catro homes e catro mulleres), dous menos ca en 2011 (cinco homes e cinco mulleres).

## Lugares e parroquias
### Lugares de Seivane de Vilarente
### Parroquias da Abadín
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Abadín
Xogo da ola

miniatura|dereita|300px|Celebración do xogo no Porriño.

O **xogo da ola** é un xogo popular celebrado no entroido en varias vilas galegas.

## Características 
Participan seis ou máis xogadores en roda, con outra persoa facendo de árbitro e outra de madriña, todos eles disfrazados e coa cara enfeluxada. Os xogadores vanse tirando olas de barro polo aire procurando que non escachen. Se rompe, a persoa culpable paga unha multa e bebe viño, até que rompen todas as olas.

A madriña encárgase de pór as olas en xogo, cobrar as multas, dar viño e pedir cartos entre o público. O árbitro, situado sobre unha escada adornada con flores de mimosas, leva un chifre. Ten o mando, e adoita impor multas ao chou e parar o xogo para beber viño.

## Historia 
No Porriño celébrase desde 1944, na tarde do sábado de entroido. A rúa onde se celebra, no barrio de san Bieito, leva ese nome. En Xinzo de Limia celébrase o segundo domingo do ciclo de entroido, chamado domingo cacheleiro ou oleiro.

Este xogo está documentado en Francia na Idade Moderna; en *Gargantua*, de François Rabelais (1535) é chamado *cassepot* (do francés *pot cassé*, "cacharro roto").

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Xogo da Ola2.jpg|Vista xeral.
Ficheiro:Xogo da ola3.jpg|Pausa para beber.

## Notas
Incendio

[miniatura|Un incendio en Massueville, [Quebec, Canadá.]]
Un **incendio** é unha ocorrencia de lume non controlada que pode abrasar algo que non está destinado a queimarse. Pode afectar a estruturas e a seres vivos. A exposición a un incendio pode producir feridas moi graves como a morte, xeralmente por inhalación de fume ou por desmaio producido pola intoxicación e posteriormente queimaduras graves.
Para que se inicie un lume é necesario que se dean conxuntamente este tres factores: combustible, osíxeno e calor ou enerxía de activación.

## Orixe do lume 
[miniatura|[Incendio forestal.]]
Os incendios nos edificios poden empezar con erros nas instalacións eléctricas ou de combustión, como as caldeiras, escapes de combustible, accidentes na cociña, nenos xogando con chisqueiros ou mistos, ou accidentes que implican outras fontes de lume, como veas e cigarros. O lume pode propagarse rapidamente a outras estruturas, especialmente aquelas nas que non se cumpren as normas básicas de seguridade. Por iso, moitos municipios ofrecen servizos de bombeiros para extinguir os posibles incendios rapidamente.

As normativas sobre Protección de Incendios clasifican o risco que presenta cada tipo de edificio segundo as súas características, para adecuar os medios de prevención.

O risco atende a tres factores:
* **Ocupación**: maior ou menor cantidade de xente e coñecemento que teñen os ocupantes do edificio.
* **Continente**: atende aos materiais con que está construído o edificio, máis ou menos inflamables, así como á disposición construtiva, especialmente a altura que, se é grande, dificulta tanto a evacuación como a extinción.
* **Contido**: materias máis ou menos inflamables.

Segundo estes factores, o risco clasifícase en **Lixeiro**, **Ordinario** e **Extraordinario**.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Piromanía
* Incendiario
### Ligazóns externas 
* Sistema Balístico para o Control e a Extinción de Incendios Forestais 
* Incendios no mapa (AccidentMap.com Accidente no mapa)
Rotten Tomatoes

**Rotten Tomatoes** (en galego, *Tomates podres*) é unha páxina web dedicada a achegar información, críticas e noticias sobre filmes. O nome deriva do costume de lanzar tomates e outras verduras aos actores que facían malas actuacións.

## Historia 
[200px|miniatura|Rotten Tomatoes publícase desde a sede de [IGN Entertainment en Brisbane, 

California, así como desde Os Ánxeles, Londres e Sidney.|esquerda]]

O sitio foi lanzado o 19 de agosto de 1999 por Senh Duong. Desde 2010, o editor executivo da páxina web é Matt Atchity.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Metacritic

### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Curno

miniatura|Castelo da Marigolda

**Curno** é unha comuna da provincia de Bérgamo, na Lombardía, Italia. A súa superficie é de 4,62&nbsp;km², a poboación de 7.704 habitantes e a súa densidade de 1.668 h/km². Localízase a uns 5&nbsp;km a oeste de Bérgamo. O termo municipal esténdese pola bacía do río Brembo. Ten lindes cos concellos de: Bérgamo, Bonate Sopra, Mozzo, Ponte San Pietro e Treviolo.

## Véxase tamén
Ultras (deporte)

**Ultras** é o nome que se dá en Europa a algúns grupos organizados radicais que apoian a equipos de fútbol. En Inglaterra coñéceselles como Hooligans. En Latinoamérica este tipo de grupos son coñecidos como barras bravas, fóra do Brasil, onde se lles chama *torcidas*, aínda que este termo agrupa a moitas inchadas que non teñen un comportamento radicais.

## Orixe dos Ultras 
Non existe claridade sobre a orixe destes grupos. A violencia no fútbol é case tan antiga como o xogo mesmo, existindo en Inglaterra antecedentes que a remotan ao ano 1898, cando nun informe da policía utilízase por primeira vez o termo *hooligan* para designar a grupos de afeccionados que provocaban feitos de violencia. Con todo, téndese a aceptar que a orixe dos grupos organizados coa denominación de **Ultras**, con algunha diferenzas estéticas e culturais respecto dos **Hooligans**, data da década de 1960 en Italia, estendéndose logo polo resto de Europa. Porén, non foi senón ata a década de 1980 que os *Ultras* alcanzaron notoriedade pública, en distintos países europeos, polo nivel de animación, colorido, membros e violencia que xeraban dentro e fóra dos estadios.

## Carácter dos Ultras 
[miniatura|250px|Ultras do [Sevilla FC.]]

A subcultura ultra é unha mestura de estilos para apoiar a un equipo de fútbol, que pode ser mediante coreografías, o uso de bandeiras, estandartes, bengalas, cánticos e as bufandas co nome de cada grupo ultra. Os grupos poden estar compostos por centos ou miles de afeccionados, aparecendo alianzas e rivalidades que en moitos casos ven forxadas polas ideoloxías políticas dos grupos ultras máis radicais.

Algúns grupos ultras están asociados con faccións políticas de **extrema dereita**, que adoitan mostrar esvásticas, cruces célticas e símbolos fascistas, entre os que se atopan os Irriducibili da Lazio en Italia, os Ultras Sur do Real Madrid en España ou os *Super Dragõé* do Porto en Portugal, entre outros.

Doutra banda, tamén existen grupos ultras que se definen a si mesmos de **extrema esquerda**, mostrando símbolos ou imaxes icónicas de esquerda, por exemplo a de Ernesto "Che" Guevara. Algúns dos grupos de esquerda máis coñecidos son os *South Winners* do Olympique de Marsella en Francia, as *Brigate Autonome Livornesi* do Livorno en Italia ou a Green Brigade do Celtic FC. Outros, pola súa banda utilizan símbolos anarquistas, aínda que non necesariamente con algunha identificación ideolóxica clara.

Tamén outros grupos ultras que se caracterizan polo seu carácter nacionalista, especialmente en España, como os *Herri Norte Taldea* do Athletic de Bilbao (País Vasco), os *Riazor Blues* do Deportivo da Coruña (Galicia), os *Celtarras* do Celta de Vigo (Galicia) ou os *Boixos Nois* (nacionalismo de dereitas) e os *Almogàvers* (nacionalismo de esquerdas) do FC Barcelona (Cataluña).

Con todo, moitos grupos non se definen baixo ningún tipo de ideoloxía política ou reivindicación nacionalista, limitándose a defender as cores dos seus equipo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ultras-Tifo.net
Estadio Olímpico de Múnic

O **Estadio Olímpico de Múnic** (en alemán: *Olympiastadion München*) é un estadio olímpico situado na cidade de Múnic, capital do estado de Baviera ao sur de Alemaña.

Construír para albergar os Xogos Olímpicos de Múnic 1972, e con posterioridade foi sede da Copa Mundial de Fútbol de 1974. Ata a construción do Allianz Arena en 2005, no Estadio Olímpico disputaban os seus partidos como local o Bayern de Múnic e o TSV Múnic 1860. O autor do estadio, coa súa característica cuberta téxtil, foi Frei Otto.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial do Olympiapark de Múnic
Cabanela

O termo **Cabanela** indica unha cabana pequena. 

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Cabanela**, parroquia do concello de Navia de Suarna;
****Cabanela**, lugar de dita parroquia;
***Cabanela**, lugar da parroquia de Seivane de Vilarente, no concello de Abadín.
***Cabanela**, lugar da parroquia de Miñotos, no concello de Ourol;
***Cabanela**, lugar da parroquia do Freixo, no concello das Pontes de García Rodríguez;
***Cabanela**, lugar da parroquia de Noal, no concello de Porto do Son;
***Cabanela**, lugar da parroquia de Santa Mariña do Monte, no concello de San Sadurniño;
***Cabanela**, lugar da parroquia de Recemel, no concello das Somozas;
* **A Cabanela**, lugar da parroquia do Pereiro no concello de Alfoz;
* **A Cabanela**, lugar da parroquia de Montecubeiro no concello de Castroverde;
* **A Cabanela**, lugar da parroquia de Castelo no concello de Cervo;
* **A Cabanela**, lugar da parroquia de Traba no concello de Laxe;
* **A Cabanela**, lugar da parroquia de Muras no concello de Muras;
* **A Cabanela**, lugar da parroquia de Urdilde no concello de Rois;
* **A Cabanela**, lugar da parroquia de Santa Cruz do Valadouro no concello do Valadouro;
* **A Cabanela**, lugar da parroquia de Belesar no concello de Vilalba;
***Cabanela de Abaixo**, lugar da parroquia de Becerreá, no concello de Becerreá;
***Cabanela de Arriba**, lugar da parroquia de Becerreá, no concello de Becerreá.

;Fóra de Galiza

;En Asturias
***Cabanela**, lugar da parroquia de Pezós, no concello de Pezós da Terra Eo-Navia,

Amais, como apelido **Cabanela** pode referirse a:

***Miguel Cabanela**, cirurxián galego (n. 1942).

## Véxase tamén
### Outros artigos
***A Cabandela**, lugar da parroquia de Sumoas, no concello de Xove.
Manuel Bibiano Fernández

**Manuel Bibiano Fernández Redondo**, nado en Santiago de Compostela en 1842 e finado en Ourense o 28 de abril de 1907, foi un xornalista e escritor galego.

## Traxectoria 
Creou en 1872 a imprenta que tirou do prelo *La Gacetilla de Santiago*. Co tempo modificou a súa denominación e adoptou os nomes das cabeceiras de *El Diario de Santiago* e *Gaceta de Galicia*, periódicos que dirixiu, este último ata que o 30 de xaneiro de 1892 pasou a dirección ao seu fillo Antonio Fernández Tafall. En 1876 promoveu a edición de *La Reforma* e en 1895 de *La Propaganda Industrial*. Organizou en xaneiro de 1888 unha reunión no Teatro-Circo en defensa dos ataques que algúns coruñeses dirixiran a Santiago e ao seu representante en Cortes Eugenio Montero Ríos. Publicou *Las prolongaciones del ferrocarril compostelano a Pontevedra y Tieira* (1895).

## Vida persoal
Foi pai de Antonio e Mariano Fernández Tafall.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Os Currás, Romariz, Abadín

**Os Currás** é un lugar da parroquia de Romariz no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE en 2015 tiña dous habitantes (dúas mulleres), a mesma cantidade ca en 2010.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Romariz 
### Parroquias da Abadín 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Abadín
El Orzán

***El Orzán***, foi un xornal galego editado na Coruña de 1918 a 1932.

## Historia e características 
Subtitulado *Diario independente*, apareceu o 1 de febreiro de 1918. Estivo dirixido por José Pan de Soraluce, Leandro Pita Romero (desde o 1 de maio de 1924) e Victoriano Fernández Asís. Entre os seus colaboradores estaban Picadillo, Alfredo Tella, José Luis Bugallal Marchesi, Eduardo Pérez Hervada, Joaquín Freyre de Andrade, Sebastián Naya e Dámaso Calvo Moreiras. Formado por antigos redactores de *El Noroeste*, era un xornal de información local de tendencia monárquica e conservadora. Cesou a súa publicación o 17 de xullo de 1932. En febreiro de 1933 apareceu *El Día*, que se pretendeu o seu continuador.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Paul J. Crutzen

**Paul Jozef Crutzen**, nado en Ámsterdan (Países Baixos) o 3 de decembro de 1933 e finado o 28 de xaneiro de 2021, foi un químico holandés, gañador do premio Nobel de Química en 1995 polas súas investigacións sobre a incidencia do ozono na atmosfera.

## Traxectoria 
Naceu en Ámsterdam en 1933 e en 1973, estudou enxeñería, en 1958 estabeleceuse en Suecia coa súa familia, traballou na Universidade de Estocolmo ata 1974 e onde obtivo o título de doutor en Meteoroloxía. Traballou na Universidade de Oxford, Inglaterra e no "National Center for Atmospheric Research" (NCAR), Boulder, Colorado, nos Estados Unidos. Desde 1980 foi membro da Sociedade Max-Planck para o avance da ciencia e Director da División de química atmosférica do Instituto Max-Planck, en Maguncia (Alemaña) e desde 1983 director executivo desta mesma institución.

## Traballo científico 
Activista no campo das ciencias ambientais contribuíu, xunto a Mario J. Molina e Frank Sherwood Rowland, á comprensión da formación do buraco da capa de ozono. Os seus estudos sobre as substancias contaminantes permitiron a comprensión do posible cambio climático que padece a Terra, relacionada coa emisión dos Clorofluorocarbonos (CFC) e outros gases organohalóxenos cun desprazamento do equilibrio químico na formación e destrución do ozono estratosférico.

En 1995 foi galardoado xunto a Molina e Rowland, co Premio Nobel de Química polos seus traballos sobre a química da atmosfera, especialmente sobre a formación e descomposición do ozono.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Antropoceno

### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1995 
* Autobiografía na páxina do Instituto Nobel 1995 
* Paul J. Crutzen en Biografías y vidas 
* Perfil de Paul J. Crutzen en NNDB 
* A súa páxina web
Revista de Galicia

***Revista de Galicia*** foi o nome de varias publicacións galegas:

****Revista de Galicia***, periódico editado en Santiago de Compostela en 1841.
****Revista de Galicia***, periódico editado en Santiago de Compostela en 1850.
****Revista de Galicia***, periódico literario editado na Coruña en 1880, dirixido por Emilia Pardo Bazán.
****Revista de Galicia***, periódico editado na Habana en 1886.
Bandeira da República Turca do Norte de Chipre

A **bandeira da República Turca do Norte de Chipre** (en turco: *Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti bayrağı*) ondea en países cos que a RTNC ten relacións diplomáticas, como por exemplo Turquía e o estado non soberano de Nakhichevan en Azerbaidján. A bandeira da RTNC utílizase como oposición á bandeira de Chipre como bandeira do Norte de Chipre. O uso local da bandeira turca é dalgún xeito xemellante ao uso da bandeira grega no resto da illa.

## Descrición 
A bandeira está baseada na bandeira de Turquía, coas cores invertidas e dúas franxas horizontais na parte de arriba e de abaixo en vermello. Xurdiu como resultado dun concurso para elixir unha bandeira representativa do territorio.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Revista de Galicia (1841)

***Revista de Galicia***, foi un periódico semanal publicado en Santiago de Compostela de 1841 a 1842.

## Historia e características 
Subtitulada *Periódico de ciencias, literatura y artes*, apareceu en outubro de 1841. Dirixido por Manuel Rúa Figueroa, foi continuación de *El Iris de Galicia*. Entre os seus redactores estaban Benito Amor Labrada, Francisco Navarro Villoslada e José María Gil Rey. O seu obxectivo era enaltecer Galicia e mellorar a súa situación moral e material, ademais de promover a literatura. Foi suspendida para introducir novidades pero o proxecto non saíu adiante e a publicación non volveu reaparecer. Cesou en xaneiro de 1842.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Bandeira de Osetia do Sur

A **bandeira de Osetia do Sur** (en ) aparece descrita na Constitución de 26 de novembro de 1990 e este deseño foi confirmado na Regulación sobre a Bandeira Nacional que se aprobou o 30 de marzo de 1992. É unha bandeira tricolor composta por tres franxas horizontais do mesmo tamaño, branca a superior, vermella a central e amarela a inferior.

A cor vermella simboliza o valor marcial, o branco a pureza moral, e o amarelo a riqueza e a prosperidade. Esta bandeira é practicamente idéntica á de Osetia do Norte-Alania, a única diferenza está nas súas dimensións.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Fobia

A **fobia** é un medo irracional, é dicir, sen base real que xustifique a reacción da persoa afectada. Pode ter como obxecto persoas, situacións, animais, ou incluso números, palabras etc.

## Lista de fobias 
Sen pretender esgotar tódolos tipos posibles, e seguindo unha orde alfabética, podemos falar de:

* Acrofobia
* Acuafobia
* Aerofobia ou aviofobia
* Agateofobia
* Agorafobia
* Aicmofobia
* Algofobia
* Amaxofobia
* Androfobia
* Antropofobia
* Apifobia
* Aporofobia
* Arsonfobia ou pirofobia
* Astrafobia
* Automatonofobia ou automatofobia
* Basofobia
* Batofobia
* Belonefobia
* Bibliofobia
* Bifobia
* Bogifobia
* Caliginefobia
* Cibofobia
* Claustrofobia
* Coulrofobia
* Crisofobia
* Cromofobia
* Dendrofobia
* Dermatopatofobia
* Dismorfofobia ou trastorno dismórfico corporal
* Emetofobia
* Eritrofobia
* Escopofobia
* Fagofobia
* Fobia social
* Fobofobia
* Geliofobia
* Gelotofobia
* Ginecofobia
* Ginofobia
* Glosofobia
* Hafefobia
* Hemofobia
* Heterofobia
* Hexakosioihexekontahexafobia
* Hipengiofobia
* Hipopotomonstrosesquipedaliofobia
* Homofobia
* Hoplofobia
* Iatrofobia
* Ligirofobia
* Medo ao éxito (psicoloxía)
* Micofobia
* Misofobia
* Necrofobia
* Neofobia
* Nictofobia
* Nomofobia
* Nudofobia
* Papirofobia
* Parurese
* Pedofobia
* Pirofobia
* Pogonofobia
* Potamofoia
* Quimiofobia
* Selacofobia
* Sexofobia
* Somnifobia
* Talasofobia
* Tapefobia
* Tecnofobia
* Tetrafobia
* Tripofobia
* Triscaidecafobia
Franck Biancheri

**Franck Biancheri**, nado en Niza en 1961, é un político e politicólogo francés. Promotor da corrente politolóxica da anticipación, e de convicións europeístas, foi un dos fundadores e o actual presidente de Newropeans, un partido político transeuropeo.

## Traxectoria 
Como estudante, foi un dos impulsores da rede europea AEGEE, que chegou a reunir máis de 12.000 membros en toda Europa. Posteriormente, tamén se contou entre os promotores do programa Erasmus, que lle deu continuidade.

Como político, en 1989 lanzou a Initiative pour une Démocratie Européenne, un movemento que procuraba a creación dun partido político europeísta. Esta formación non conseguiu creala ata dezaseis anos despois, cando en 2005 presenta publicamente o partido Newropeans. Esta formación presentouse ás eleccións europeas de 2009 en Alemaña, Francia e os Países Baixos, onde acadou moi poucos votos e ningún eurodeputado.

Dende 2006 é o coordinador científico de Leap/Europe2020, un think-tank que traballa na anticipación de eventos políticos de relevancia internacional.

## Obra 
* *Crise mondiale. En route pour le monde d’après* (2010)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web persoal oficial

## Notas
Bandeira de Transnistria

A **bandeira de Transnistria** é unha versión da desaparecida bandeira da República Socialista Soviética de Moldova. Esta bandeira converteuse nun dos símbolos oficiais de Transnistria no ano 2000, xa que aparece descrita na Lei dos Símbolos do Estado.

A bandeira consiste nun pano de cor vermella que incorpora unha franxa horizontal de cor verde, situada no seu centro. A lei tamén recoñece a existencia dunha versión na que figuran, no seu extremo superior máis próximo ao mastro a fouce e o martelo e a estrela vermella, que está destinada a uso gobernamental.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Joaquín Arias Sanjurjo

**Joaquín Arias Sanjurjo Pardiñas**, nado en Santiago de Compostela o 1 de abril de 1860 e finado na mesma cidade o 1 de setembro de 1946, foi un avogado, xornalista e escritor galego.

## Traxectoria 
Fillo de Antonio Arias Armesto e Efigenia Sanjurjo Pardiñas. Licenciouse en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela e foi un intelectual preocupado polos problemas do campo. En 1887 encargouse da dirección do xornal *Gaceta de Galicia* por un breve período.. Instalado en Ferreira de Pantón, foi elixido presidente do Comité Republicano de Monforte de Lemos en 1903. Presidente da Sociedad de Agricultores del Ayuntamiento de Monforte, interveu nas Asembleas de Monforte e en Solidaridad Gallega. En 1909 presentouse como candidato nas eleccións á Deputación Provincial con Juan Golpe e Santiago Casares Quiroga e foi o único solidario que conseguiu a vitoria, sendo elixido polo distrito Monforte-Quiroga na Deputación de Lugo. Ao finalizar a súa etapa de deputado escribiu un *Manifiesto* en contra das deputacións provinciais, en particular contra a de Lugo. En 1915 colaborou coa revista *España* de Madrid, de orientación melquiadista. En 1918, despois da presentación dos candidatos galeguistas próximos á Lliga Regionalista catalá, escribiu un novo *Manifiesto a las sociedades de labradores de Galicia y a los regionalistas de raza y abolengo gallego que no se hallen alquilados a la plutocracia barcelonesa o alistados en las clientelas de las oligarquías seudopolíticas de Madrid*.

Nos anos vinte volveu instalarse en Santiago de Compostela. Na Segunda República foi elixido Vicepresidente do Centro Radical Republicano de Santiago de Compostela en 1932, e concelleiro e tenente de alcalde do concello de Santiago (1934-1935). Publicou numerosos artigos que recolleu coa denominación xeral de *Papeletas* e *Papeletas cervantinas*, e outros relacionados coa historia de Galicia, mosteiros e vías romanas. Colaborou en *El Eco de Santiago* e *Arquivos do Seminario de Estudios Galegos*.

Foi noivo de Alejandra Murguía, filla de Rosalía de Castro e Manuel Murguía, mais non chegaron a casar, ao pouco de finar Rosalía, porque Murguía disuadiu a Alejandra.
[miniatura|300px|Membros do SEG en [1928: De esquerda a dereita na fileira de atrás: Ramón Otero Pedrayo, Antón Losada Diéguez, Florentino López Cuevillas, Vicente Risco, Carballo Calero, Xosé Filgueira Valverde, Sebastián González García-Paz, Luís Pintos Fonseca, Antón Fraguas, Bibiano Fernández Osorio-Tafall. Sentados: Isidro Parga Pondal, Abelardo Moralejo, Xesús Carro, Salvador Cabeza de León, Joaquín Arias Sanjurjo, Xerardo Álvarez Limeses e Juan Novás.]]
Finou en Santiago de Compostela o 1 de setembro de 1946.

## Obras 
* *El reino de Aregia*, 1928.
* *El Castillo de Litoria y otras menudencias orensanas*, 1932.
* *Novena sobre el Estatuto de Galicia*, 1932.
* *Décima sobre el problema social de nuestro tiempo*, 1933.
* *Sobre el actual problema ferroviario de Galicia*, 1935.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
*