Palacio de Linderhof

O **Palacio de Linderhof** (en ) é un schloss situado en Alemaña, no suroeste de Baviera, preto da aldea de Ettal. É o máis pequeno dos tres palacios construídos polo rei Lois II de Baviera e o único que se completou e no que viviu a maior parte do tempo desde 1876.

## Desenvolvemento
thumb|Fachada de pedra
Lois xa coñecía a zona arredor de Linderhof dende a súa mocidade, cando acompañara ao seu pai, o rei Maximiliano II de Baviera, nas súas viaxes de caza polos Alpes bávaros. Cando Lois II converteuse en rei en 1864, herdou do seu pai un pavillón de caza, o chamado "Königshäuschen" ("casiña do rei"), e en 1869 comezou a ampliar o edificio. En 1874, decidiu derrubar o Königshäuschen e reconstruílo na súa localización actual no parque. Ao mesmo tempo, engadíronse tres novas habitacións e a escaleira ao complexo en forma de U restante, e o exterior de madeira anterior revestíuse con fachadas de pedra. O edificio deseñouse no estilo do segundo período rococó. Entre 1863 e 1886, gastáronse un total de 8 460 937 marcos de ouro alemáns na construción de Linderhof.

En 2025, o palacio designouse como Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.

## Fondo simbólico
Aínda que Linderhof é moito máis pequeno que Versalles, é evidente que o palacio do Rei Sol francés Lois XIV (que era un ídolo para Lois) foi a súa inspiración. A escaleira, por exemplo, é unha redución da famosa escaleira do Embaixador en Versalles, que sería copiada integramente en Herrenchiemsee, outro proxecto de palacio de Lois que foi deseñado menos como un edificio residencial que como unha homenaxe ao Rei Sol.

Estilisticamente, con todo, o edificio e a súa decoración inspíranse no rococó de mediados do século XVIII de Lois XV, e o pequeno palacio no val de Graswang baseouse máis directamente no Pequeno Trianon dese rei nos terreos de Versalles. O símbolo do sol que se pode atopar en toda a decoración das habitacións represéntase a noción francesa de absolutismo que, para Lois, era a incorporación perfecta do seu ideal dunha monarquía dada por Deus con poder real total. Tal monarquía xa non podía realizarse en Europa na segunda metade do século XIX. No Reino de Baviera, o monarca estaba constitucionalmente severamente restrinxido, á parte da incompetencia e o desinterese de Lois por ocuparse realmente dos asuntos estatais e das loitas polo poder político. Especialmente o dormitorio era importante para a vida cerimonial dun monarca absoluto. Lois XIV de Francia adoitaba dar a súa primeira (lever) e última audiencia (coucher) do día no seu dormitorio. A imitación de Versalles, o dormitorio é a cámara máis grande do Palacio de Linderhof. Porén, ao estar orientado ao norte, o dormitorio de Linderhof inverte o simbolismo da súa contraparte de Versalles, mostrando a autoimaxe de Lois como un "Rei da Noite", porque adquirira o costume de converter a noite en día e viceversa. Naturalmente, o solitario monarca nunca tivo a intención de vivir rodeado de miles de persoas nun vasto palacio, levantándose e deitándose en presenza de ducias de dignatarios como o "Rei Sol". Con todo, veneraba a este último (e envexaba o seu poder ilimitado), razón pola cal pódense atopar alusións a el en numerosos outros detalles. Por exemplo, o teito do comedor representa escenas da vida na corte de Versalles, e os armarios en forma de ferradura están decorados con retratos de cortesáns e nobres franceses (incluída Madame de Pompadour, a amante de Lois XV).

## As habitacións
Linderhof, en comparación con outros palacios, ten unha atmosfera bastante privada. De feito, só hai catro habitacións que teñan unha función real.

### Salón dos Espellos
Esta habitación era usada polo rei como sala de estar, gozaba sentado no nicho, ás veces lendo alí toda a noite. Como Lois II adoitaba durmir durante o día e permanecer esperto pola noite, os espellos creaban un efecto para el cando reflectían a luz das candeas. A colocación paralela dalgúns espellos evoca a ilusión dunha avenida sen fin.

*Citas:*

A mesa do medio ten unha parte superior con incrustacións de lapislázuli, ametista e calcedonia e mostra o escudo de armas bávaro en mosaico de vidro.

Unha alfombra feita de plumas de avestruz.

Un candelabro de marfil indio no nicho con 16 brazos.

Dúas repisas de lareira revestidas de lapislázuli e decoradas con ornamentos de bronce dourado.

### Cámaras de tapices orientais e occidentais
As dúas cámaras de tapices son case idénticas e non teñen unha función específica. Á occidental ás veces chámase "Sala de Música" debido ao aeolodion (un instrumento que combina piano e harmonio) que contén. Só as cortinas e os revestimentos dos mobles son produtos reais da Manufactura de Gobelinos de París. As escenas das paredes están pintadas sobre lenzo basto para imitar tapices reais.

### Cámara de Audiencias
A cámara de audiencias está situada ao oeste do palacio e está flanqueada polos armarios amarelos e lilas. Os armarios só se usaban como antecámaras das salas máis grandes. Lois II nunca usou esta sala para recibir audiencia. Isto iría en contra do carácter privado de Linderhof e a cámara sería demasiado pequena para el. Máis ben a usou como estudo onde pensaba en novos proxectos de construción. Non obstante, que "haxa" unha cámara de audiencias en Linderhof lémbranos a esixencia do rei nunha monarquía absoluta.

*Citas:*

Dúas mesas redondas con tapas de malaquita, agasallo da Gran Duquesa María Alexandrovna de Rusia ao rei Lois II.

Trono baldaquín con feixes de plumas de avestruz (como símbolo oriental do poder real).

### Comedor
Esta sala está situada ao leste e está flanqueada polos armarios rosas e azuis. O armario rosa, a diferenza dos outros armarios, tiña unha función real. O rei usábao como vestidor. O comedor é famoso polo seu montacargas desaparecido chamado "Tischlein deck dich". A mesa desaparecía nunha plataforma elevadora na cociña do piso inferior, onde se colocaba co seguinte prato e se volvía subir. Este mecanismo instalouse para que Lois puidese cear só alí sen ser molestado polos criados. Con todo, o persoal tiña que poñer a mesa para polo menos catro persoas porque se di que o rei adoitaba falar con persoas imaxinarias como Lois XV, Madame de Pompadour ou María Antonieta mentres comía. Porque Lois II gozaba da compañía imaxinaria desas persoas e admirábaas. Pódense atopar retratos deles nos armarios e escenas das súas vidas por todas partes nas habitacións do palacio. Aquí tamén xorde un forte contraste entre ídolo e imitador: mentres que Lois incluso evitaba a presenza de serventes, o Rei Sol adoitaba cear coa súa esposa e o seu irmán nunha mesa, mentres ducias de selectos dignatarios da corte tiñan a honra de observar, aliñados ao longo das paredes.

*Citas:*

Centro de mesa de porcelana de Meissen con flores de porcelana.

### Dormitorio
O modelo para esta habitación non foi o dormitorio de Lois XIV en Versalles, senón o dormitorio dos Ricos Cuartos na Residencia de Múnic. Do mesmo xeito que en Versalles ou na Residencia de Múnic, atópase unha separación da parte da cama do resto da habitación, o que permitiría que a primeira ou última audiencia do día (os chamados Lever e Coucher) se reunise na cama, como facía o Rei Sol. Só que, durante a súa cerimonia diaria de levantamento, Lois XIV estaba rodeado por polo menos 50 espectadores de alto rango, mentres que este número apenas cabería no pequeno dormitorio de Linderhof.

A posición da propia cama sobre os chanzos do nicho que está pechado por unha balaustrada dourada, como o modelo barroco de Múnic, dálle a aparencia dun altar e, polo tanto, glorifica a Lois II mentres durmía durante o día. A miúdo tamén pasaba a noite esperto e lendo nesta habitación, que estaba iluminada por numerosas candeas, entre outras un candelabro de vidro con 108 candeas. O rei era moi culto sobre as lendas e mitoloxías da Idade Media, así como sobre a vida cortesá e as artes na época de Lois XIV.

As dúas mesas consola son de porcelana de Meissen (que era a vaixela favorita do rei). Esta sala foi completamente reconstruída en 1884 e non se puido rematar totalmente ata a morte do rei, dous anos despois.

### Galería

Ficheiro:Castillo Linderhof, Baviera, Alemania, 2014-03-22, DD 24.JPG|Palacio dende o xardín do parterre barroco
Ficheiro:Schloss Linderhof fountain.webm|Vídeo da fonte
Ficheiro:Dvorac Linderhof, Bavarska - istok.jpg|Vista leste co xardín do parterre oriental
Ficheiro:Linderhof-12.jpg|Lámpada de porcelana
Ficheiro:Castillo Linderhof, Baviera, Alemania, 2014-03-22, DD 15.JPG|Capela de Santa Ana no parque
Ficheiro:Castillo Linderhof, Baviera, Alemania, 2014-03-22, DD 29.JPG|Pasaxe no parque
Ficheiro:Dvorac Linderhof - informativni pano.jpg|Panel informativo no parque circundante
Ficheiro:Schloss Linderhof (Pfau).jpg|Trono do pavo real de Loiís no quiosco mouro
Ficheiro:Linderhof-chambre.jpg|A alcoba do rei
Ficheiro:Linderthof-Speisezimmer.jpg|Comedor
Ficheiro:SchlossLinderhof03.jpg|Sala de tapices orientais con tapices de imitación pintados

## O parque
Os xardíns que rodean o Palacio de Linderhof considéranse unha das creacións máis fermosas do deseño de xardíns historicista, deseñados polo director do xardín da corte Carl von Effner. O parque combina elementos dos xardíns formais Renacemento e Barroco con seccións axardinadas similares ao Xardín paisaxístico inglés.

### O tileiro de Linderhof ou o antigo "Königslinde"
Derivado da imaxe romántica da natureza animada, Lois estaba fascinado polas árbores. Por esta razón, permitiu que un tileiro alto de 300 anos de idade, permanecera nos xardíns formais, aínda que perturbaba a súa simetría. As imaxes históricas mostran un asento nel, onde Lois adoitaba "almorzar" ao solpor agochado entre as pólas. Ao contrario da crenza común, a árbore non lle deu nome ao palacio. Proviña dunha familia chamada "Linder" que cultivaba a granxa (en alemán "Hof" = granxa) que durante séculos estivera no lugar onde agora está o palacio de Linderhof.

### Xardíns formais
O palacio está rodeado de xardíns formais que se subdividen en cinco seccións decoradas con esculturas alegóricas dos continentes, as estacións e os elementos:

miniatura|Pavillón de Música
A **parte norte** caracterízase por unha fervenza de trinta chanzos de mármore. O extremo inferior da fervenza está formado pola fonte de Neptuno e na parte superior hai un Pavillón de Música.

O centro do **parterre occidental** está formado por unha conca coa figura dourada de "Fama". No oeste hai un pavillón co busto de Lois XIV. Diante del vese unha fonte coa escultura dourada "Cupido con golfiños". O xardín está decorado con catro vasos de maxolica.

O coroamento do **parterre oriental** é un pavillón de madeira que contén o busto de Lois XVI. Vinte e catro chanzos debaixo del hai unha conca cunha escultura dourada "Cupido disparando unha frecha". Unha escultura de "Venus e Adonis" está situada entre a conca e o palacio.

O **parterre de auga** fronte ao palacio está dominado por unha gran conca co grupo de fontes douradas "Flora e puttos". O chorro de auga da fonte en si ten case 25 metros de altura.

Os **xardíns da terraza** forman a parte sur do parque e correspóndense coa fervenza do norte. No descanso do primeiro tramo atópase a "fonte da Náiade" que consta de tres concas e as esculturas de ninfas da auga. No arco central do nicho vese o busto de María Antonieta de Francia. Estes xardíns están coroados por un templo redondo cunha estatua de Venus formada segundo unha pintura de Antoine Watteau (O Embarque para Citera).

### Xardín paisaxístico e estruturas no parque
O xardín paisaxístico abrangue unha superficie duns 50 hectáreas (125 acres) e está perfectamente integrado na paisaxe alpina natural circundante. Hai varios edificios de diferente aspecto situados no parque.

;Gruta de Venus
miniatura|Entrada á gruta
O edificio está agochado baixo un outeiro artificial cunha entrada de rocha. É totalmente artificial e construíuse para o rei como ilustración do primeiro acto da ópera *Tannhäuser* de Wagner. Ao comezo do primeiro acto, Tannhäuser atópase na cova de Venusberg. En consonancia co tema, a pintura de August von Heckel ao fondo da gruta principal representa a "Tannhäuser con Frau Venus".

A gruta construíuse baixo a dirección do escenógrafo de ópera August Dirigl entre 1875 e 1877. É unha construción de ferro cuxas paredes divisorias estaban cubertas con lona impregnada, que á súa vez pulverizouse cunha mestura de cemento coa que se fabrican as estalactitas creadas artificialmente. A gruta está dividida en dúas grutas laterais e unha gruta principal. Nas covas artificiais nas "paredes de rocha" hai dous asentos desde os que o rei podía seguir as actuacións musicais: o "trono de cuncha" chapado en ouro e un "trono de cristal" na "Rocha Lorelei", desde o que se mira nun espello no que o mundo dos soños continúa indefinidamente. Dependendo da iluminación, o rei podía así mergullarse nas respectivas escenas da ópera. Os prismas de cristal que rodeaban o asento eran iluminados desde abaixo con lámpadas eléctricas desde a súa fabricación en 1877, de xeito que o seu brillo semellante a un prisma reflectía as cores do arco da vella nas paredes. Os soportes para as baterías conectadas en serie conserváronse ata os nosos días. Isto é aínda máis rechamante porque a patente das lámpadas non se concedeu ata anos despois, en 1880. 

thumb|Gruta de Venus
thumb|O efecto azul da iluminación da gruta (2025)
Necesitábanse sete estufas para quentar as habitacións húmidas e frías con varios días de antelación, mesmo no verán. Fabricáronse unha fervenza e unha barcaza con forma de cuncha para o seu uso na gruta. Un dispositivo de proxección de arco da vella e unha máquina de ondas completaban a ilusión mentres o rei remaba no lago artificial mentres os músicos tocaban motivos de Tannhäuser. Ao mesmo tempo, quería a súa propia gruta azul de Capri. Polo tanto, Johann Sigmund Schuckert instalara 24 xeradores de dinamo alimentados por unha máquina de vapor en 1878, polo que xa na época de Lois II era posible iluminar a gruta con lámpadas de arco de cores cambiantes. Dise que esta non só foi a primeira central eléctrica bávara, senón tamén a primeira central eléctrica instalada permanentemente no mundo. O desexo do rei por un *"azul máis azul"* impulsou a entón nova industria da pintura e, catro anos despois da morte de Lois, a Fábrica de Anilina e Soda de Baden (BASF) recibiu unha patente da Oficina Imperial de Patentes para a produción de tintura índigo artificial. A central eléctrica, as lámpadas con baterías, os dispositivos de proxección e o azul artificial representaban innovacións técnicas dunha novidade sen precedentes, ningún teatro de ópera daquela época podía presumir de nada comparable. De feito, os requisitos e as ordes que o rei estableceu para o mobiliario da súa gruta levaron a notables avances tecnolóxicos. Non lle interesaban as tecnoloxías empregadas, quería conseguir efectos específicos e precisos, e correspondíalles aos enxeñeiros inventalos por el.

Estas instalacións lembran un pouco o dormitorio de Lois no Castelo de Hohenschwangau, no que mandou construír un grupo de rochas artificiais en 1864, sobre as que fluía unha fervenza, así como un aparello para producir un arco da vella artificial e un ceo nocturno coa lúa e as estrelas, iluminado por un complicado sistema de espellos desde o piso superior. A creación de ilusións perfectas mediante o uso de tecnoloxías de vangarda fai que o "rei dos contos de fadas" pareza máis en sintonía coa modernidade e máis aberto aos logros da Revolución Industrial do que suxire a súa imaxe retrospectiva.

A gruta foi completamente renovada desde 2024 ata 2025, xa que a construción sensible á humidade nunha ladeira da montaña foi significativamente danada pola choiva e a auga de desxeo. Todo o proceso de restauración supuxo unhas 500.000 horas de traballo e 58,9 millóns euros.

;Cabana de Caza

thumb|Interior da cabana de Hunding
Desde o exterior, unha sinxela casa de madeira con paredes feitas de troncos de árbores uniformes e pelados, o interior inspirouse nas direccións de Richard Wagner para o primeiro acto da *Die Walküre* e nun deseño escénico correspondente de Josef Hoffman de 1876. No medio do salón está o freixo do que Siegmund sacou a espada Gram con poder máxico.

En 1884 a cabana incendiouse, pero reconstruíuse inmediatamente. En 1945 volveu ser vítima das lapas debido a un incendio provocado, aínda que se conservaron algúns dos mobles e aparellos. No verán de 1990, a cabana de caza reconstruíuse nunha nova localización máis preto do palacio. Non se puido levar a cabo unha reconstrución na localización orixinal por razóns de conservación da natureza.

Lois adoitaba celebrar festas xermánicas na cabana de caza. Na súa épica cinematográfica de Ludwig de 1972, o director Luchino Visconti filmou a rapaces de granxa espidos ou medio vestidos colgados preguizosamente das pólas da cabana (nun estudo de cine en Roma). Os censores eliminaron estas e outras escenas da primeira versión.

;Ermita de Gurnemanz
O pequeno edificio de madeira inspírase na ópera de Wagner *Parsifal*, onde no terceiro acto Gurnemanz, un cabaleiro do Santo Graal, vive só como un ermitán no bosque. Despois de moitos anos de vagar, Parsifal aparece aquí de súpeto o Venres Santo levando a  perdida Lanza sagrada. Kundry recoñéceo como o parvo puro, agora iluminado pola compaixón e liberado da culpa a través do sufrimento purificador, e creo o eterno novo rei dos cabaleiros do Graal, como o proclaman o rei moribundo Amfortas e os cabaleiros.

Ademais dos seus magníficos palacios, o rei posuía varias modestas cabanas alpinas. Visitaba estes lugares regularmente nun ciclo anual fixo na primavera e no outono. A máis famosa é a *Casa do Rei en Schachen*, onde pasaba o seu aniversario cada agosto. Os Venres Santos adoitaba pasalos contemplando o bosque dos Alpes de Ammergau. Para este propósito, mandou construír a ermida de Gurnemanz, unha cabana imaxinaria de ermitán nun claro do bosque en 1877. Para reflectir o ambiente edificante do terceiro acto, o rei quería gozar dun prado de flores arredor da cabana o Venres Santo. Se non había tal prado porque aínda había neve, o director do xardín tiña que plantar un para o rei. Informou sobre a ermida a Wagner nunha carta e escribiu: "Alí, no lugar consagrado, xa podo escoitar as trompetas de prata do Castelo do Graal..." A ermida orixinal co seu campanario caeu en ruínas na década de 1960. En 1999/2000, as doazóns privadas fixeron posible reconstruír a ermida de Gurnemanz para Linderhof. A réplica colocouse a só uns 150 metros ao oeste da nova cabana de caza.

EinsiedeleiGurnemanzL1100045 (2).jpg|Ermida de Gurnemanz no bosque de Ammer (acuarela de Heinrich Breling, 1882)
Einsiedelei bjs090909-02.jpg|A estrutura reconstruída de Linderhof

Estas tres estruturas, a "Gruta de Venus", a "Cabana de Hunding" e a "Ermida de Gurnemanz", lémbrannos noutra época as óperas de Richard Wagner. Pero ademais diso e da arquitectura barroca, Luis tamén estaba interesado no mundo oriental.

;Quiosco mouro

Este edificio deseñouno o arquitecto berlinés Karl von Diebitsch para a Exposición Internacional de París de 1867. Lois II quería compralo, pero o rei do ferrocarril Bethel Henry Strousberg impediuno. Lois comprou o pavillón despois da quebra de Strousberg. Mandou fabricar o mobiliario. O moble máis notable é o trono do pavo real, unha interpretación moderna do Trono do Pavo Real perdido dos emperadores do Imperio mogol na India. 

Schlosspark Linderhof, Maurisches Kiosk (9676374013).jpg|O quiosco mouro
Schloss Linderhof Maurischer Kiosk Innen.JPG|Interior do quiosco mouro
Castillo Linderhof, Baviera, Alemania, 2014-03-22, DD 36.JPG|A casa marroquí
Linderhof Marokkanisches Haus Interieur.jpg|Interior da casa marroquí

;Casa marroquí
Esta casa de madeira construíuse en Marrocos para a Exposición Universal de Viena de 1873. O rei comprouna en 1878 e redecorouna nun estilo renacemento mouro máis real. A diferenza da Casa do Rei en Schachen, que construírase arredor de 1870 e cuxo "Salón Turco" presenta unha mestura opulenta de estilos de inspiración oriental, o quiosco está máis autenticamente influenciado pola arquitectura moura. Instalouse na zona máis afastada do parque, moi preto da fronteira austríaca. Tras a morte do rei, a Casa Marroquí vendeuse a un comprador privado en Oberammergau, onde caeu lentamente en ruínas nun xardín. En 1980, a casa comprouse de novo, restaurada coidadosamente e reconstruída nunha nova localización no parque máis preto do palacio. Leva alí desde 1998.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Neuschwanstein

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial ,    
* Linderhof Palace, Ludwig's favorite castle 
* Linderhof Palace
* Photo Tour of Linderhof castle, more castle details.
* Linderhof tour review
* Photo Gallery of Linderhof