open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Caixa Catalunya

[250px|miniatura|Sede da Caixa d'Estalvis de Catalunya en Plaça Antoni Maura, [Barcelona.]]

**Caixa Catalunya** (nome comercial da ''Caixa d'Estalvis de Catalunya'') foi unha caixa de aforros de Cataluña fundada en 1926. Chegou a ser a quinta caixa de aforros de España, a segunda entidade financeira máis importante en Cataluña, e a primeira con respecto a entidades financeiras de propiedade parcialmente pública. En decembro de 2009 a entidade contaba con 1.155 oficinas, todas elas en España excepto unha situada en Perpiñán, Francia.
O 1 de xullo de 2010 fusionouse con Caixa Tarragona e Caixa Manresa, adoptando o nome de CatalunyaCaixa.

O 30 de setembro de 2011, CatalunyaCaixa foi nacionalizada polo Estado a través do Fondo de Reestruturación Ordenada Bancaria (FROB).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*CatalunyaCaixa
*Caixa Tarragona
*Caixa Manresa
Aeroporto de Reus

O **Aeroporto de Reus** é un aeroporto xestionado por Aena, que está localizado a 3 quilómetros da cidade de Reus e a 7&nbsp;km de Tarragona, que da servizo á zona meridional de Cataluña.

Compañías de baixo custo, especialmente Ryanair, potenciaron o aeroporto pola súa proximidade aos municipios da Costa Daurada, como Cambrils ou Salou, ao parque temático Port Aventura, e tamén como acceso económico a Barcelona, situada a 88 quilómetros.

## Aeroliñas e destinos
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web en aena-aeropuertos.es  

## Notas
Aeroporto de Sabadell

O **Aeroporto de Sabadell** é un aeroporto xestionado por Aena, que está localizado nas proximidades da cidade de Sabadell e a 10&nbsp;km de Barcelona.

Xunto ao aeroporto de Cuatro Vientos, é o máis importante de aviación xeral en España. Hai máis de 200 aeronaves con base no aeródromo, orixinando máis de 100&nbsp;000 operacións anuais. Nel traballan máis de 400 persoas entre escolas, talleres, persoal de Aena etc.

Na actualidade está sendo remodelado segundo o Plan Director, o que nun prazo non maior de 4 anos converterao no aeroporto máis equipado no que á aviación xeral refírese. Neste aeroporto atópase o primeiro aeroclub de España, o Aeroclub Barcelona-Sabadell, con máis de 1000 socios e máis de 10&nbsp;000 horas voadas anualmente.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web en aena-aeropuertos.es
Aeroporto de Lleida-Alguaire

O **Aeroporto de Lleida-Alguaire** é un aeroporto xestionado pola empresa Aeroports de Catalunya e inaugurado o 17 de xaneiro de 2010. Está situado no municipio de Alguaire e da servizo á cidade de Lleida, a súa área de influencia e o Principado de Andorra.

A nova infraestrutura ten carácter rexional para tráfico coas proximidades. A Generalitat de Cataluña prevé un tráfico estimado de 395.000 pasaxeiros anuais nun prazo de dez anos e a creación de 60 postos de traballo directos e de 900 indirectos.

## Aeroliñas e destinos
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web do aeroporto
Patrizia Violi

**Patrizia Violi**, nada en Bologna o 14 de agosto de 1949 é unha lingüista e semióloga italiana. Ten colaborado con Umberto Eco e feito numerosos estudos e análises sobre da discriminación lingüística, sobre todo no campo da discriminación por razón de xénero. En 2011 era profesora da Universidade de Bologna.

## Obra 
* ''L'infinito singolare. Considerazioni sulla differenza sessuale nel linguaggio*, Verona, Essedue, 1986.
* *Significato ed esperienza'', Milán, Bompiani, 2001.
Estanque

[miniatura|300px|Estanque no [Golden Gate Park de San Francisco]]
Un **estanque** é unha extensión de auga con pouco fluxo que se forma nun curso de auga ou creado artificialmente para prover de auga, criar peixes ou con fins ornamentais.

## Características
Os estanques forman parte do dominio público, se son de auga salgada e comunican co mar. Os estanques particulares están sometidos ás leis xerais da propiedade e da salubridade pública, e pertencen ao dono do chan que cobren. Os peixes son un accesorio dos estanques e constitúen bens mobles por disposición legal.

Actualmente unha das principais utilidades dos estanques reside na cría e multiplicación de peixes.

## Galería 

Imaxe:Madrid_Parque_Retiro.jpg|
Imaxe:Garden pond_3.jpg|
Imaxe:Eutrophic pond.JPG|

## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Alberca
* Corpo de auga
* Biopiscina
Viveiro de peixes

[miniatura|250px|dereita|[Lagoa de Sobrado dos Monxes.]]

Un **viveiro de peixes** é un lago artificial construído para a cría de peixes. En tempos medievais era bastante común nos mosteiros e castelos de Europa para o abastecemento de peixes, este é o caso da lagoa do Mosteiro de Sobrado dos Monxes no concello homónimo.

Os viveiros de peixe seguen a ser común no Canadá; Europa, especialmente na República Checa; nas illas Filipinas; no leste de Asia, especialmente no Xapón.

Este tipo de viveiros estanse promovendo nos países en vías de desenvolvemento. Ademais de constituír unha fonte de ingresos para os granxeiros, axuda a irrigar os campos e achega a auga necesaria para vivir.

## Notas
Liga Galega de Traiñeiras 2006

A **edición do ano 2006 da Liga Galega de Traiñeiras** (LGT) foi a primeira tempada disputada da segunda categoría de clubs de remo xunto coa Liga ARC e xusto por debaixo da Liga ACT. Esta edición estivo formada por 14 clubs, entre os que hai que destacar a presenza do club do Eo Navia Club de Mar Castropol da localidade galego falante de Castropol (Asturias), sendo tódolos demais clubs galegos. O campión desta edición foi o Samertolameu de Meira (Moaña), aínda que non conseguiu o ascenso á máxima categoría do remo en banco fixo, a Liga ACT. A Liga constou de 15 regatas que se disputaron entre o 16 de xuño coa disputa da XX Bandeira Concello de Redondela en Chapela (Redondela), e o 27 de agosto coa disputa da última regata da Liga, a XVI Bandeira de Oleiros en Oleiros.
## Clubs participantes
* S.D. Tirán, Tirán, Moaña (Pontevedra) 20px
* R.C. Náutico de Vigo, Vigo (Pontevedra) 20px
* C.R. Chapela, Chapela, Redondela, (Pontevedra) 20px
* Club Regatas Perillo, Perillo, (A Coruña) 9px
* Amegrove C.R., O Grove (Pontevedra) 20px
* C.R. Ares, Ares (A Coruña) 9px
* C.R. A Cabana, A Cabana, Ferrol, (A Coruña) 9px
* C.R. Puebla, A Pobra do Caramiñal, (A Coruña) 9px
* Asociación Deportiva Esteirana, Esteiro, (A Coruña) 9px
* C.R. Vila de Cangas, Cangas (Pontevedra)20px 
* C.R. Coruxo, Coruxo, Vigo (Pontevedra) 20px
* S.D. As Xubias, As Xuvias, A Coruña (A Coruña) 9px
* S.D. Samertolameu, Meira, Moaña (Pontevedra) 20px
* C.M. Castropol, Castropol, Eo-Navia (Asturias) 20px

## Clasificación

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Información da tempada na web da LGT
Super Rugby 2011

A **tempada 2011 do Super Rugby** foi a 16ª edición deste torneo entre franquías de rugby do Hemisferio Sur. A tempada regular comezou o 18 de febreiro, e rematou o 18 de xuño tras 18 xornadas. Despois xogáronse 2 cuartos de final, as semifinais, e a final o día 9 de xullo.

## Formato 
Esta foi a primeira tempada na que o número de equipos foi 15, trala chegada ó campionato dos Melbourne Rebels australianos. Xa que o número de equipos australianos pasou a ser de 5, igual que o número de equipos neozelandeses e surafricanos, o formato da competición cambiou, pasando de haber unha táboa única de 14 equipos no ano 2010, a haber 3 "conferencias" de 5 equipos. En cada unha das "conferencias" estiveron xuntos o 5 equipos do mesmo país, de xeito que o nome das "conferencias" foron *Conferencia Australiana*, *Conferencia Neozelandesa* e *Conferencia Surafricana*. Ó remate da tempada regular, o primeiro de cada "conferencia" estivo clasificado para disputar os *Play-Offs*, así como os 3 seguintes mellores equipos en global, foran da "conferencia" que foran.

## Terremoto en Nova Zelandia 
O 22 de febreiro de 2011, acabada de comezar a tempada, un terremoto de 6'3 graos na escala Richter con epicentro a 10 quilómetros de Christchurch (na Illa Sur de Nova Zelandia), causou polo menos 145 mortos e danou o estadio dos Crusaders, facendo que o equipo suspendese o seu encontro desa semana, e de aí en diante tivese que xogar os seus encontros como local na localidade de Nelson, ó norte da illa.

O 29 de marzo se xogou por primeira vez en Europa un encontro do torneo Super Rugby cando os Crusaders e os Sharks se enfrontaron no estadio londiniense de Twickenham con motivo de axudar economicamente ó club e ás vítimas do sismo.

## Clasificacións da Tempada Regular 
Cando a un equipo lle tocou descansar nunha xornada, na táboa se lle sumou un partido descansado, que se traduciu en 4 puntos. Ó remate da tempada regular tódolos equipos descansaron a mesma cantidade de xornadas.
### Conferencia Neozelandesa 
### Conferencia Surafricana 
### Conferencia Australiana 
## Play Offs 
Para determinar os equipos que disputaron a fase final do campionato, botóuselle unha ollada á clasificación xeral por puntos, e ademais de estar clasificados os primeiros de cada conferencia, pasaron os outros 3 equipos que máis puntos tiñan.

### Enfrontamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Super Rugby
### Ligazóns externas 
* Web oficial do torneo
La Légende des siècles

***La Légende des siécles*** (en galego, *A lenda dos séculos*) é unha colección de poemas do escritor francés Victor Hugo, concibida como unha inmensa representación da historia e evolución da humanidade.
## Características 
miniatura|Ilustración de Victor Hugo.
Foi escrita intermitentemente entre 1855 e 1876, mentres o autor, no exilio, traballaba noutra morea de proxectos. Os poemas foron publicados en tres series, 1859, 1877 e 1883. Está considerada como a única e verdadeira épica francesa e, de acordo con outro literato francés, Charles Baudelaire, a única épica moderna posible.

Na primeira serie da obra *La Légende des siècles* o rei García de Galicia inspirou a Victor Hugo a epopea *O reiciño de Galicia*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Biblioteca Galega de Clásicos Universais
### Ligazóns externas 
* Análise da obra por Claude Millet
* [//fr.wikisource.org/wiki/Le_Petit_roi_de_Galice *Le Petit Roi de Galice*] en Wikisource .
Frederick Goodwin

**Frederick Tutu Goodwin** é un político das Illas Cook, o Representante da Raíña nas Illas Cook desde 2001.

## Traxectoria 
Goodwin ingresou na Policía das Illas Cook in 1956, durante un breve período de tempo serviu na Policía de Nova Zelandia para volver deseguido ás Illas Cook, onde chegou a ser Superintente da Policía.

Nas eleccións xerais de 1978 elixírono para o Parlamento das Illas Cook pola circunscrición de Te Au O Tonga como demócrata.

## Notas
As Paredes, Insua, Ortigueira

**As Paredes** é un lugar da parroquia de Insua no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 3 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 2 homes e 1 muller, o que supón unha diminución con relación ao ano 2000 cando tiña 8 habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da parroquia de Insua 
### Parroquias de Ortigueira
Berro Wilhelm

O **berro Wilhelm** (*Wilhelm scream*) é un efecto sonoro moi usado no cinema e na televisión. Apareceu por primeira vez en 1951 no filme *Distant Drums*, de Raoul Walsh. O efecto renovou a súa popularidade (e foise convertendo nunha chiscadela interna) despois de ser empregado en *Star Wars* e moitos outros filmes, series de televisión e videoxogos. O berro é usado a miúdo cando alguén é alcanzado por unha frecha, cae desde unha grande altura ou sae despedido nunha explosión.

O berro Wilhelm converteuse nun coñecido clixé cinematográfico e dise que foi usado en máis de 216 filmes.

O son leva este nome por Private Wilhelm, un personaxe do western de 1953 *A carga dos xinetes indios* que resulta ferido por unha frecha. Pensábase que este era o segundo filme en que se empregara o efecto sonoro e que se trataba da primeira vez que llo solicitaban ao arquivo sonoro da Warner Brothers.

## Historia 
### Orixe 
O berro ten a súa orixe nunha serie de efectos sonoros gravados para o filme *Distant Drums*, de 1951. Nunha escena, os soldados están a vadear un pantano nos Everglades (Florida), e un deles é trabado e mergullado por un alligator. O berro para esa escena foi gravado posteriormente nunha toma xunto con outros cinco berros de dor, que foron etiquetados como "home que berra trabado por un alligator". O quinto berro foi empregado para o soldado da escena dos pantanos, pero os berros cuarto, quinto e sexto tamén foron usados anteriormente no filme, cando lles disparan a tres indios durante o ataque a un forte. Aínda que as tomas 4ª, 5ª e 6ª son as máis recoñecibles, todos os berros son denominados Wilhelm no mundo dos efectos sonoros.

### Uso posterior 
O rexurdimento do berro Wilhelm partiu do deseñador sonoro cinematográfico Benjamin Burtt Jr., que descubriu a gravación orixinal nun rolo de estudio etiquetado como "Home comido por un alligator" e incorporouna nunha escena de *A guerra das galaxias*. A Burtt atribúeselle a denominación do berro en honor ao soldado Private Wilhelm, do filme *The Charge at Feather River*. Na década seguinte, Burtt comezou a incorporar o berro noutros filmes en que traballaba, entre os que se contan moitos dos proxectos de George Lucas ou Steven Spielberg (aparece, por exemplo, en todos os filmes de Indiana Jones). Outros deseñadores sonoros acabaron sabendo do berro, de xeito que a súa inclusión en filmes converteuse nunha tradición dos profesionais do ramo.. Linda Dotson confirmou que o berro que hai en tantas películas de vaqueiros era de Wooley e engadiu: "sempre chanceaba co ben que se lle daba berrar e morrer nos filmes".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* The Wilhelm Scream Compilation
* Outra escolma de berros Wilhelm
* Clixés sonoros en FilmSound.org
* Filmes que levan o berro Wilhelm
Fonte da Pía, Insua, Ortigueira

**Fonte da Pía** é un lugar da parroquia de Insua no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2009 tiña seis habitantes (catro homes e dúas mulleres), tres menos ca en 2000.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da parroquia de Insua 
### Parroquias de Ortigueira
Os Torneiros, Insua, Ortigueira

**Os Torneiros** é un lugar da parroquia de Insua, no concello coruñés de Ortigueira, na comarca de Ortegal. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 1 habitante (1 muller), o que supón unha diminución en relación a 2009, cando estaba 7 habitantes.

## Notas 
## Lugares e parroquias
### Lugares da parroquia de Insua
### Parroquias de Ortigueira
Estanque solar

miniatura|200px|Tanques solares no deserto de Atacama
Un **Estanque Solar** é un recibidor de enerxía solar de grande escala cunha adega de calor integral abastecendo enerxía termal. Un **estanque solar** pode ser empregado para varias aplicacións como quentamento, desalinización de auga do océano, refrixeración, secar, e xeración eléctrica baseada na enerxía solar.

## Características
Existen 3 distintos niveis de auga no estanque:
 
*O nivel máis alto  ten un contido baixo de sal.
*O nivel máis baixo que ten un contido alto de sal.
*Un nivel intermedio illante cun gradiente de densidade de sal que prevén o intercambio de calor por convección natural.

## Ligazóns externas 
*Estanque solar de El Paso, Universidade de Texas  
*Estanque solar de Bhuj, India 
*Estanque solar en Israel
Regato

[miniatura|Regato no concello da [A Capela|Capela.]]
Un **regato** ou **regacho** é unha corrente natural de auga que normalmente flúe con continuidade, pero que ten escaso caudal, inferior ao dun río e mesmo ao dun regueiro, e a diferenza do arroio adoita ser permanente. 

Ao igual cós ríos, poden desembocar no mar, nun lago ou noutro río, caso este último no que se convertería nun afluente deste.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Rambla

### Categorías 
*Regatos de Galicia
Liga Galega de Traiñeiras 2007

A **edición do ano 2007 da Liga Galega de Traiñeiras** (LGT) foi a segunda tempada disputada da segunda categoría de clubs de remo xunto coa Liga ARC e xusto por debaixo da Liga ACT. Esta edición estivo formada por 13 clubs, un menos que a tempada inaugural ao non tomar parte na competición o Club de Remo Vila de Cangas. O campión desta edición foi a Sociedade Deportiva Tirán de Tirán (Moaña), que conseguiu o ascenso á máxima categoría do remo en banco fixo, a Liga ACT. A Liga constou de 15 regatas que se disputaron entre o 16 de xuño coa disputa da *XXI Bandeira de Redondela* en Chapela (Redondela), e o 26 de agosto coa disputa da última regata da Liga, a *IV Bandeira Concello de Ferrol* na Praia de S. Xurxo, Ferrol.
## Clubs participantes
* S.D. Tirán, Tirán, Moaña (Pontevedra) 20px
* R.C. Náutico de Vigo, Vigo (Pontevedra) 20px
* C.R. Chapela, Chapela, Redondela, (Pontevedra) 20px
* Club Regatas Perillo, Perillo, (A Coruña) 9px
* Amegrove C.R., O Grove (Pontevedra) 20px
* C.R. Ares, Ares (A Coruña) 9px
* C.R. A Cabana, A Cabana, Ferrol, (A Coruña) 9px
* C.R. Puebla, A Pobra do Caramiñal, (A Coruña) 9px
* Asociación Deportiva Esteirana, Esteiro, (A Coruña) 9px
* C.R. Coruxo, Coruxo, Vigo (Pontevedra) 20px
* S.D. As Xubias, As Xuvias, A Coruña (A Coruña) 9px
* S.D. Samertolameu, Meira, Moaña (Pontevedra) 20px
* C.M. Castropol, Castropol, Eo-Navia (Asturias) 20px

## Clasificación

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Información da tempada na web da LGT
Liga Galega de Traiñeiras 2009

A **edición do ano 2009 da Liga Galega de Traiñeiras** (LGT) foi a cuarta tempada disputada da segunda categoría de clubs de remo xunto coa Liga ARC e xusto por debaixo da Liga ACT. Esta edición estivo formada por 14 clubs, dous menos que na edición anterior, tódolos clubs foron galegos. O campión desta edición foi o Cabo da Crua de Cabo de Cruz (Boiro), converténdose no primeiro equipo da Provincia da Coruña en gañar esta competición, aínda que non conseguiu o ascenso á máxima categoría do remo en banco fixo, a Liga ACT. A Liga constou de 15 regatas que se disputaron entre o 14 de xuño coa disputa da *IV Bandeira Concello de Muros* en Esteiro-Muros e o 30 de agosto coa disputa da última regata da Liga, a *XV Bandeira do Concello de Vigo* en Vigo.
## Clubs participantes
* C.R. Cabo da Cruz, Cabo da Cruz Boiro (A Coruña) 9px
* R.C. Náutico de Vigo, Vigo (Pontevedra) 20px
* C.R. Chapela, Redondela, (Pontevedra) 20px
* C.R. Mecos, O Grove (Pontevedra) 20px
* Club Regatas Perillo, Perillo, (A Coruña) 9px
* Amegrove C.R., O Grove (Pontevedra) 20px
* C.R. Vilaxoán, Vilaxoán (Pontevedra) 20px
* C.R. Ares, Ares (A Coruña) 9px
* C.R. A Cabana, A Cabana, Ferrol, Ferrol, (A Coruña) 9px
* C.R. Puebla, A Pobra do Caramiñal, (A Coruña) 9px
* Asociación Deportiva Esteirana, Esteiro, (A Coruña) 9px
* C.R. Vila de Cangas, Cangas (Pontevedra)20px 
* C.R. Coruxo, Vigo (Pontevedra) 20px
* C.R. Rianxo, Rianxo (Pontevedra) 20px

## Clasificación

 

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Información da tempada na web da LGT
Cassey Eggelton

**Cassey Tereapii Eggelton**, nada o 26 de febreiro de 1952 en Rarotonga, é unha política das Illas Cook.

## Traxectyoria
De 1982 a 2006 diririu un hotel enArorangi, ocupándose logo da dirección grupo dedicado ao turismo. Desde o 2004 é Tara’are Mataiapo e secretaria do Puara a Takitumu, a asemblea dos líderes tradicionais da tribo Takitumu. Nas eleccións xerais de 2006 resultou elixida deputada como demócrata na circunscrición de Matavera, o 29 de xuño de 2007 o Parlamento elixiuna vicepresidenta, nomeada ministra de medio ambiente e cultura no goberno de Jim Marurai en marzo de 2010, uníndose de feito á facción demócrata oposta ao líder do partido Terepai Maoate, provocqando á súa expulsión do partido, aínda que nunha conferencia do partido en xuño readmitíronse aos expulsados. Nas eleccións de 2010 non conseguiu renovar o seu mandato.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Ficha no Parlamento das Illas Cook
Travesa

[250px|miniatura|Montaxe dun desvío secundario sobre travesas de eucalipto, en [Tacuarembó (Uruguai).]]
As **travesas** ou **dormentes** son os elementos transversais ao eixo dunha vía férrea que serven para manter unidos e á vez a unha distancia fixa (ancho de vía) aos dous raís que conforman a vía, así como mantelos unidos ao balastro, transmitindo o peso do material rodante ao balastro e, por intermedio deste, ao chan. Tamén cumpren a función de dar peso ao conxunto, de maneira que a xeometría inicial do trazado mantéñase na maior medida posible. Fabrícanse de diversos materiais, entre eles madeira, ferro e formigón. As travesas de formigón poden ser monobloque ou bibloque, as primeiras están formadas por unha soa peza de formigón armado, mentres que as travesas bibloque constan de dúas pezas de formigón unidas por unha barra de ferro.

Ademais, as travesas de formigón monobloque poden ser *polivalentes* se os raís pódense fixar en dúas posicións distintas para permitir a instalación de vías de diferentes anchos.

Desde hai anos, coa aparición dos distintos tipos de bloqueos eléctricos a travesa debe estar illada eléctricamente con respecto aos raís.
Catenaria (ferrocarril)

[miniatura|Catenaria de [Administrador de Infraestruturas Ferroviarias|Adif en Cataluña]]
A **catenaria** é a liña aérea de alimentación que transmite enerxía eléctrica ás locomotoras ou outro material motor ferroviario. O seu nome procede do da curva que forma unha estrutura linear sostida polos extremos e sometida libremente só ó seu peso e orixínase no latín *catena*, "cadea". Chámase tamén **liña aérea de contacto**.

As tensións de alimentación máis comúns van desde 600 V a 3 kV en corrente continua, ou entre 15 e 25 kV en corrente alterna. A maior parte das instalacións funcionan con corrente (continua ou alterna) monofásica, aínda que existen algunhas instalacións trifásicas.
Aparato de vía

[Desvío ordinario á estación de [Titisee (Alemaña)|250px|miniatura]]Un **aparato de vía** é un dispositivo que permite a ramificación e o cruzamento de diferentes vías de ferrocarril. Os aparatos de vía están formados por dous elementos básicos, desvíos e travesías, e fabrícanse con pezas unidas con anacos de raíl denominados carrís intermedios ou carrís de unión.

Tamén se entende en ocasións por aparato de vía ao dispositivo para o intercambio de datos entre a vía e o tren, por exemplo as balizas.

## Tipos 
Existen dous tipos básicos de aparellos de vía: 
* Os **desvíos** ou **cambios de agullas**, que permiten a unha vía dividirse en dúas ou excepcionalmente en tres vías, sendo os eixos das vías tanxentes entre si. Unha das vías, a vía directa, segue unha liña recta; mentres que o resto das vías, que se denominan vías desviadas, cambian de dirección no desvío. 
* As **travesías** permiten a intersección de dúas vías sen posibilidade de cambiar dunha a outra.

Ficheiro:Zwrotnica tramwajowa.jpg|Desvío ordinario
Ficheiro:Tolono Xing 1.jpg|Travesía rectangular

## Notas 
## Véxase tamén 
*Vía férrea
Vía férrea

[250px|miniatura|Vía férrea en [Dinamarca]]
Unha **vía férrea** é a parte da infraestrutura ferroviaria formada polo conxunto de elementos que conforman o sitio polo cal se desprazan os trens. As vías férreas son o elemento esencial da infraestrutura ferroviaria e constan, basicamente, de raís apoiados sobre dormentes que se dispoñen dentro dunha capa de balastro. Para a súa construción é necesario realizar movemento de terras e obras existentes (pontes, sumidoiros, muros de contención, drenaxes etc.)

Complétase a infraestrutura básica con sistemas de sinalización (antes manuais e agora automáticos) e, no caso de liñas electrificadas, co tendido eléctrico que prové de enerxía ás locomotoras.

## Elementos da infraestrutura 
* Aparato de vía 
* Balastro 
* Catenaria 
* Circuíto de vía 
* Desvío (agullas) 
* Estación ferroviaria 
* Raíl 
* Sinalización de vías férreas 
* Subestructura ferroviaria

## Véxase tamén
Raíl

250px|miniatura|Raíl moderno
Denomínase **raíl** ou **carril** a cada unha das barras metálicas sobre as que se desprazan as rodas dos trens. Os raís son unha das partes fundamentais das vías férreas e actúan como soporte, dispositivo de guiado e elemento condutor da corrente eléctrica. A característica técnica máis importante do ferrocarril é o contacto da roda con pestana e o raíl, sendo as súas principais calidades o seu material, forma e peso.

## Tipos de raís 

Ficheiro:Rail Barrow Steel 1896.jpg|Raíl antigo
Ficheiro:Guide rail used in the Translohr guidance system for rubber-tyred trams.jpg|Raíl *Burdach*
Ficheiro:Schiene Profil.jpg|Raís *Vignole*
Ficheiro:Rail phoenix ri-60.png|Raíl *Phoenix*
Ficheiro:Riel de garganta 02.jpg|Raíl de garganta
Bulls

Os **Bulls** son un equipo profesional de rugby fundado en 1997, que compite no Super Rugby representando ó norte da rexión de Transvaal, que ten a súa sede na cidade surafricana de Pretoria, e que xoga os seus partidos como local no estadio Loftus Versfeld. O equipo dos **Bulls** que xoga na primeira metade do ano no Super Rugby está construído sobre a base dos Blue Bulls que xogan na Currie Cup surafricana na segunda metade do ano, e ámbolos dous equipos están gobernados pola *Northern Transvaal Rugby Union*.

## Estadio 
Os Bulls xogan como locais no estadio Loftus Versfeld de Pretoria, estadio que foi inaugurado no ano 1923, renovado en 1977 e ampliado en 2008 por mor da Copa do Mundo de Fútbol 2010, acadando unha capacidade para acoller 51.762 persoas nas súas bancadas. Este recinto leva dende 1938 sendo o fogar do equipo Blue Bulls que compite na Currie Cup (a liga surafricana de rugby).
## Xogadores 
[250px|miniatura|dereita|[Estadio Loftus Versfeld, fogar dos Bulls.]]
Na tempada 2016 os Bulls contarán cos seguintes xogadores:

* En letra grosa os xogadores internacionais en categoría absoluta.

Os xogadores mais salientables da historia dos Bulls son: Morné Steyn, Fourie du Preez, Victor Matfield, Bryan Habana, Derick Hougaard, Bakkies Botha Jannie de Beer ou Joost van der Westhuizen entre outros.

## Traxectoria 
A traxectoria dos Bulls no Super Rugby non puido ser mais complexa. Na primeira edición do torneo, en 1996, o equipo chegou ás semifinais, caendo fronte ós Auckland Blues. En 1999, 2001 e 2002 foi o peor equipo da competición, chegando mesmo a acadar un só punto en toda a liga da edición 2002. Non obstante, as cousas melloraron para o equipo de Pretoria, chegando de novo a unha semifinais no ano 2005. Entón caeu fronte ós NSW Waratahs. En 2006 caeu de novo nas semifinais, diante dos Crusaders. Foi en 2007 cando os Bulls acadaron a súa primeira final do Super 14, na que venceron ós Sharks facéndose co seu primeiro título. Tras un mal 2008, en 2009 chegou de novo á final, e de novo venceu, esta vez ós Waikato Chiefs. O terceiro e último título, polo de agora, chegou en 2010 coa vitoria na final fronte ós Stormers. 

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Super Rugby
* Blue Bulls

### Ligazóns externas 
* Páxina Oficial 
* Supersport
Stormers

O **Stormers** (ou **DHL Stormers** por razóns de patrocinio) é un equipo de rugby da Cidade do Cabo, en Suráfrica, que ten competido dende 1998 até 2020 na liga profesional de franquías do hemisferio sur, o Super Rugby, con outras franquías de Suráfrica, Australia, Nova Zelandia, Xapón e Arxentina. Trala pandemia do Covid os Stormers e o resto de franquías surafricanas deixaron o Super Rugby e despoís dun par de torneos de transición pasou a integrarse no novo United Rugby Championship para competir cos equipos profesionais mais potentes de Suráfrica, Irlanda, Gales, Escocia e Italia. En 2022 debutou na máxima competición continental, a European Rugby Champions Cup.
## Estadio 
Os Stormers xogaron como locais no estadio de Newlands de Cidade do Cabo, coñecido en Suráfrica como 'a casa do rugby surafricano', até 2020, ano no que se mudou ó moderno Cape Town Stadium.

## Xogadores 
Os xogadores que forman parte dos Stormers na tempada 2013 son:

Outros grandes xogadores da historia dos Stormers son: Percy Montgomery, CJ van der Linde, Breyton Paulse, De Wet Barry, Joe van Niekerk, Braam van Straaten, Jaque Fourie ou Gaffie du Toit.

## Traxectoria 
; United Rugby Championship

; Pro14 Rainbow Cup

; Super Rugby Unlocked

; Super Rugby

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Super Rugby
* Western Province
### Ligazóns externas 
* Páxina Oficial
Zona de ribeira

[miniatura|250px|Vexetación de ribeira no [río Tambre ao seu paso por Vilarromarís, Oroso ]]
A **zona de ribeira** é a zona de interacción entre a terra e un corpo de auga. Nela establécense plantas que bordean as marxes dos ríos chamadas vexetación de ribeira, caracterizada por plantas hidrófilas. As zonas de ribeira son significantes na ecoloxía, xestión ambiental, enxeñaría civil e debido ao seu papel na conservación dos solos e a súa biodiversidade, así como a influencia que ten sobre os ecosistemas acuáticos. As zonas de ribeira atópanse en moitos ecosistemas incluíndo pantanos, bosques ou zonas húmidas.
The Grapes of Wrath (novela)

***The Grapes of Wrath*** é unha novela do escritor estadounidense John Steinbeck publicada en 1939, pola cal recibiu o premio Pulitzer en 1940. O autor recibiu, ademais, o Premio Nobel de Literatura en 1962.

Steinbeck exalta os valores da xustiza, dignidade e solidariedade nun momento de forte crise. O título é unha referencia á canción "The Battle Hymn of the Republic" da Guerra Civil Americana.

## Trama 
Relata a historia dunha familia pobre do estado de Oklahoma, que durante a Gran Depresión de 1929 se ve obrigada a abandonar as terras que ocupaba desde décadas atrás por mor do progreso (chegada de tractores e máquinas) e dun novo réxime de propiedade. Este factor volveu obsoleto o traballo manual de arado e sementado da terra, forzándoos a emigrar cara a California.

A personaxe principal, Tom Joad, regresa a casa logo de tres anos na cadea, e atopa a súa familia lista para marchar despois dun ano de malas colleitas e da presión por parte dos donos da terra para botalos. Cos poucos cartos que lles quedan, logo de vender a maioría das súas propiedades, mercan unha vella camioneta, enchéndoa cos seus colchóns e útiles de uso diario. De camiño cara ao oeste, crúzanse con outras familias que camiñan na mesma dirección e co mesmo propósito, seducidos por promesas de traballo e de bos salarios.

Porén, tales expectativas saen frustradas, pois á chegada decátanse de que hai pouco traballo e está mal remunerado, o que obriga á maioría dos emigrantes a vivir en campamentos temporais ao longo da estrada, sempre atentos á aparición de traballos nos que se precise man de obra barata.

## Influencia 
No momento da súa publicación causou unha forte polémica.

Foi levada ao cine en 1940 por John Ford co título homónimo de *The Grapes of Wrath*, se ben o final da película é diferente do da novela. Conta con Henry Fonda e Jane Darwell como protagonistas, e John Ford acadou o Premio Oscar ao mellor director por esta adaptación.
TRAM Metropolità d'Alacant

O '''TRAM Metropolità d'Alacant'* é a marca comercial coa que Ferrocarrils de la Generalitat Valenciana (FGV), empresa dependente da Generalitat Valenciana, xestiona a rede de metro e tranvía da cidade de Alacant e as súas proximidades.

A orixe deste sistema de transporte sitúase no antigo *Trenet de la Marina'', ferrocarril construído no século XIX que percorría toda a Costa Blanca desde Alacant ata Dénia pasando por Benidorm ou Altea, e que pertenceu primeiro a FEVE e logo a FGV e que actualmente deu orixe ao TRAM.

O TRAM é un sistema híbrido de transporte que combina o tranvía en superficie e o tren lixeiro, tanto en superficie como subterráneo (con velocidades de ata 110&nbsp;km/h) no núcleo urbano e ata poboacións das proximidades de Alacant.

## Liñas 
### Liñas en servizo e en construción 
### Liñas en estudo 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Ferrocarrils de la Generalitat Valenciana
* Sitio web de TRAM Alacant
Ding Dong Song

"**Ding Dong Song**" é unha canción do cantante sueco de música pop Günther, xunto con The Sunshine Girls. É unha versión do tema "Tralala", editado en 1984 pola banda alemá Phil & Company. Aparece no disco de debut de Günther, *Pleasureman*, editado en 2004.

A versión, cantada en inglés cun forte acento, é unha parodia do xénero Eurodance existente en Alemaña na década de 1980. Acadou moita sona en YouTube, por mor de moitas persoas facendo *Lipdub*.

Parte da súa popularidade débese ao seu retrouso eufemístico: "Ooohh, you touch my tralala... Mmmmm, My ding ding dong".

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Videoclip en YouTube
Sharks

Os **Sharks** son un equipo profesional de rugby fundado en 1997, que compite no Super Rugby representando á rexión de Natal, que ten a súa sede na cidade surafricana de Durban, e que xoga os seus partidos como local no estadio Kings Park. O equipo dos **Sharks** que xoga na primeira metade do ano no Super Rugby está construído sobre a base dos Natal Sharks que xogan na Currie Cup surafricana na segunda metade do ano, e ámbolos dous equipos están gobernados pola *KwaZulu-Natal Rugby Union*.

## Xogadores 
Esta será a escuadra dos Sharks para a tempada 2016:

* En letra grosa os xogadores internacionais en categoría absoluta.

## Estadio 
Os Sharks xogan os seus encontros como locais no Kings Park Stadium de Durban que comparte cos Natal Sharks da Currie Cup. Este recinto foi inaugurado en 1891, renovado varias veces, e actualmente conta cunha capacidade para acoller 55.000 seareiros. Os Sharks estudan a posibilidade de facer do Moses Mabhida Stadium o seu novo fogar.

## Traxectoria 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Super Rugby
* Natal Sharks

### Ligazóns externas 
* Páxina Oficial
Xeografía ambiental

A **xeografía ambiental** é a rama da xeografía que describe os aspectos xeográficos das interaccións entre os seres humanos e o mundo natural. Require unha comprensión da dinámica da xeoloxía, meteoroloxía, hidroloxía, bioxeografía, ecoloxía e xeomorfoloxía, así como as formas polas que as sociedades humanas conceptualizan o medio ambiente.

## Características 
A xeografía ambiental representa un conxunto moi importante de ferramentas analíticas para avaliar o impacto da presenza humana sobre o medio ambiente a través da medición do resultado da actividade humana no relevo e ciclos naturais.

A xeografía ambiental é unha das tres ramas da xeografía: ambiental, física e humano. A xeografía ambiental concéntrase na relación entre o ser humano e o mundo que o rodea.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Xeografía física
* Meteoroloxía
* Clima
* Xeografía humana
Lago Mapourika

miniatura|O Lago Mapourika.

O **Lago Mapourika** é un lago localizado na Costa Oeste da Illa Sur, Nova Zelandia. Comeza no Glaciar Franz Josef e termina na Lagoa Okarito. É o maior lago da Costa Oeste da Illa Sur.
O Corno

O topónimo **O Corno** pode referirse a:

***O Corno**, lugar da parroquia de Lousada, no concello de Xermade;
***O Corno de Insua**, lugar da parroquia de Insua, no concello de Ortigueira.

## Véxase tamén
### Outros artigos
****O corno***
***Corno**
***Corno de Boi**
***Corno do Boi**
Toshio Akiyama

**Toshio Akiyama** (秋山紀夫,*Akiyama Toshio*), nado o 26 de marzo de 1929 en Ōmiya, é un compositor, profesor e director de música xaponés.

## Traxectoria 
Akiyama estudou na Academia de Música Musashino en Tokyo, onde se graduou en 1963, e tamén na Universidade de Belas Artes de Tokyo. En 1973-1974 estivo nos Estados Unidos completando a súa educación na Escola de Música Eastman en Rochester e na Universidade de Míchigan.

Deu clases de música nun instituto público da súa cidade natal, foi director da Sony Concert Band (1958-2000) e profesor da Academia de Música Musahino (1968-1999). Foi vicepresidente da Asociación de Bandas do Xapón (1973-1983), presidiu a Asociación Xaponesa de Directores de Bandas (1993-1997) e é membro da Asociación Mundial de Bandas e Conxuntos Sinfónicos.

## Composicións 
### Obras para banda 
* 1959 *Yorokobino Hinotameni*
* 1963 *Japanese Songs*
* 1965 *Saitama Kokutai-March*
* 1968 *Sports-March*

## Bibliografía 
* Wolfgang Suppan, Armin Suppan: *Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens*, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, ISBN 3-923058-07-1
* Wolfgang Suppan: *Das neue Lexikon des Blasmusikwesens*, 3. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1988, ISBN 3-923058-04-7
* Wolfgang Suppan: *Lexikon des Blasmusikwesens*, 2. ergänzte und erweiterte Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Fritz Schulz, 1976
* Paul E. Bierley, William H. Rehrig: *The heritage encyclopedia of band music : composers and their music*, Westerville, Ohio: Integrity Press, 1991, ISBN 0-918048-08-7
* Jill McManus: *Women jazz composers and arrangers*, in: Judith Lang Zaimont: The musical woman. An international perspective Volume I: 1983, Westport, Connecticut: Greenwood Press, 1983, 406 p., ISBN 978-0313235870
* Norman E. Smith: *Band music notes*, Revised edition, San Diego: Niel A. Kjos, Jr., 1979. ISBN 978-0849754012
Extinción masiva do Holoceno

[miniatura|200px|O [Raphus cucullatus|dodo, unha ave de Mauricio, extinguiuse a finais do século XVII, despois de que o ser humano destruíse os bosques onde aniñaban estas aves e introducise animais que comían os seus ovos.]]

A **extinción masiva do Holoceno** é un nome dado á extinción sostida e xeneralizada de especies que ocorre no último período xeolóxico, o Holoceno. A extinción abrangue dende o mamut até o dodo, incluíndo incontables especies que desaparecen cada ano.

## Características
A extinción masiva do Holoceno comprende a notoria desaparición de mamíferos grandes, coñecidos como megafauna, preto do final da derradeira glaciación entre 9.000 e 13.000 anos atrás. Tales desaparicións consideráronse como consecuencia do cambio climático, como resultado da diseminación e proliferación do humano moderno, ou ambas.

Estas extincións implican a moitas familias de plantas e animais. Ao comezo do Holoceno, despois da derradeira glaciación, trátase principalmente dos continentes e illas recentemente conquistadas polo *Homo sapiens* as que viron desaparecer as súas principais especies. Dende comezos do século XIX, e en aceleración constante desde o decenio de 1950, as desaparicións implican a especies de todos os tamaños, e ocorren principalmente nas selvas tropicais, que teñen unha gran biodiversidade. A actual taxa de extinción é de 100 a 1000 veces a media atopada na historia natural da evolución do planeta e en 2007 a Unión Internacional para a Conservación da Natureza considera que unha especie de aves de cada oito, unha de mamíferos de cada catro, unha de anfibios de cada tres e o 70% de todas as plantas están en perigo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Extinción
* Extinción masiva
* Sobrepoboación
* Agricultura itinerante

### Ligazóns externas 
* (en inglés) The Current Mass Extinction Event
* (en inglés) American Museum of Natural History official statement on current mass extinction
* (en inglés) The Extinction Website
* (en inglés) Peter Raven on the current mass extinction Raven, director of the Missouri Botanical Garden, explains present-day biodiversity loss.
* (en español) Homo Extintor Reflexión dende a sexta extinción masiva do holoceno.
David Sarnoff

**David Sarnoff**, nado o 27 de febreiro de 1891 preto de Minsk e finado o 12 de decembro de 1971, foi un home de negocios e pioneiro da radio e a televisión comerciais nos Estados Unidos.

## Traxectoria 
Naceu nunha comunidade xudía preto da cidade de Minsk, entón parte do Imperio Ruso. En 1900 marchou con súa nai e irmáns a Nova York, onde xa estaba seu pai. Aos quince anos tivo que procurar traballo para soster á familia logo que seu pai enfermara de tuberculose, logrou un traballo na Commercial Cable Company dedicada á telegrafía, entrando pouco despois, setembro de 1906, na Marconi Company, realizando diferentes tarefas en oficinas e navíos chegando a inspector xefe e director comercial. Foi o primeiro director xeral da Radio Corporation of America (RCA) desde pouco despois da súa constitución en 1919 ata 1930 e despois presidente ata o seu retiramento en 1970. En 1926 formou a National Broadcasting Company (NBC) para explotar o mercado de radio comercial e a partir de 1930 apoiou economicamente o desenvolvemento do sistema de televisión que viña realizando Vladimir Zworykin. Durante a segunda guerra mundial serviu co xeneral Dwight D. Eisenhower, foi responsable da restauración das emisións de Radio Francia e polos seus servizos foi ascendido a xeneral de brigada na reserva da Arma de transmisións en 1945, sendo coñecido en diante como *o Xeneral* ("The General")

## Notas
Günther (cantante)

**Mats Söderlund**, coñecido polo pseudónimo de **Günther**, nado en Malmö en 1969, é un cantante e ex-modelo sueco.

## Traxectoria 
Mats Söderlund exerceu de modelo até que deixou as pasarelas para dedicarse a rexentar varios clubs na súa cidade natal de Malmö. En 2004 comezou na industria discográfica co pseudónimo de **Günther**. O personaxe de Günther é un *pastiche* saído da década de 1980, cun pequeno mostacho, grandes lentes de sol e peinado mullet. O seu estilo musical caracterízase por unha parodia dos estilos europop e eurodance, cunha voz moi grave e un forte acento alemán. Söderlund adoita cantar coas **Sunshine Girls**, se ben tamén colaborou con artistas como Samantha Fox.

En 2004 Warner Bros. publicou o disco *Pleasureman*, con temas como "Ding Dong Song", "Tutti Frutti summer love" ou o dueto con Samantha Fox "Touch me".

Na actualidade prepara o seu segundo disco, *Dirty Man Swedish Sex Beast*, estando xa dispoñible na rede o seu primeiro sinxelo, "Pussycat".

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* www.gunthernet.com
Morcego de Bechestein

O **morcego de Bechestein** (*Myotis bechsteinii*) é unha especie de morcego pertencente á familia Vespertilionidae.

## Descrición 
Tamaño mediano (O: 23,0-26,0&nbsp;mm;Ps: 7,0-14,0 g.). Orellas anchas e longas, maiores ca noutros *Myotis*, separadas na base ao contrario que en *Plecotus*, con nove pregues transversais no bordo externo e grolo longo en forma de lanceta.

Pelame longo, dorso pardo escuro e ventre gris claro. Crías de cor gris claro. Esporón recto de lonxitude 1/3-1/2 do uropatagio. Última vértebra caudal libre. Plagiopatagio comeza na base dos dedos. Fórmula dentaria: (2.1.3.3/3.1.3.3.)

## Distribución 
miniatura|esquerda|Mapa de distribución en Galicia.
Pode atoparse nos seguintes países: Austria, Armenia, Belarús, Bélxica, Bosnia-Hercegovina, Bulgaria, Croacia, República Checa, Francia, Xeorxia, Alemaña, Hungría, Irán, Italia, Liechtenstein, Macedonia do Norte, Moldova, Montenegro, Países Baixos, Polonia, Portugal, Romanía, Rusia, Serbia, Eslovaquia, Eslovenia, España, Suecia, Suíza, Turquía, Ucraína, e o Reino Unido.

## Hábitat 
Os morcegos rateiros forestais habitan en bosques axeitados para o seu desenvolvemento, os cales deben comprender polo menos vinte e cinco hectáreas. Moi poucas ocasións poden ser vistos fóra destes bosques.

A distribución no Reino Unido deste morcego foi analizada pola Rede de Biodiversidade Nacional.

Frecuentemente aniñan en troncos ocos ou en buracos producidos polos paxaros carpinteiros, en carballos e en freixos, os cales parecen ser os máis comúns.

## Protección 
Este animal está protexido baixo a Directiva de Hábitats de Europa. No Reino Unido a súa rareza provocou que os bosques que albergan á especie fosen considerados para pasar a ser sitios de interese científico especial e poderían obter unha bolsa de parte de Natural England para garantir a protección.

## Ecolocación 
As frecuencias empregadas por esta especie de morcegos varían entre 35–108&nbsp;kHz. As súas chamadas ecolocalizadoras acadan o seu máximo de enerxía en 61&nbsp;kHz e teñen unha duración media de 3,3 ms.
Ficheiro:Keoka050510Bech&LHS.ogg

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
### Ligazóns externas 
* Imágenes e información del murciélago ratonero forestal 
* Guía sobre los murciélagos forestales 
*  Myotis bechsteinii en Atlas de mamíferos terrestres. Ministerio de Medio Ambiente (MMA). Arquivo en pdf.
*Myotis bechsteinii en Mammal species of the World.
Carlos Andrés Pérez

**Carlos Andrés Pérez Rodríguez**, nado en Rubio (Táchira) o 27 de outubro de 1922 e finado en Miami o 25 de decembro de 2010, foi un político venezolano pertencente ao partido Acción Democrática, que exerceu o cargo de Presidente da República en dous períodos (1974-1979 e 1989-1993).

## Traxectoria 
Durante o seu primeiro mandato, o país foi coñecido co alcume de "*Venezuela Saudita*" debido ao fluxo de petrodólares dos ingresos pola exportación do petróleo de Venezuela. O seu segundo mandato, a diferenza do anterior, estivo marcado por escándalos de corrupción que culminarían coa súa separación do cargo, ante a declaración de procedencia de antejuicio de méritos por parte da Corte Suprema de Xustiza acusado malversación de fondos públicos e fraude á nación, e a crise social manifesta no chamado *Caracazo*. Tanto os escándalos de corrupción como o Caracazo foron utilizados como argumento por Hugo Chávez e Hernán Grüber Odremán para dous intentos de golpe de estado o 4 de febreiro e o 27 de novembro de 1992, respectivamente. Ao ser separado das súas funcións polo Congreso Nacional o 21 de maio de 1993 polo delito de malversación de fondos públicos, converteuse no único presidente en exercicio na historia en ser destituído por unha acción xudicial.

## Notas
Morcego rateiro grande

O **morcego rateiro grande** (*Myotis myotis*) é o maior representante do xénero, *Myotis* en Europa.

## Descrición 
As femias son algo maiores que os machos, de pelo curto e denso, cunha base escura e co dorso de cor marrón a parda agrisada e o ventre case branco; os espécimes novos son dun gris cincento e pel pardo avermellada.

O fociño é ancho e con avultamentos glandulares, o uropataxio é lampiño, cun esporón que cobre a metade do seu bordo.

O seu fórmula dentaria é \frac{2.1.3.3}{3.1.3.3}.

## Distribución 
miniatura|esquerda|Mapa de distribución en Galicia.
Habita en Europa, Israel, Siria, Anatolia e Illas Azores. En Europa, ao sur dunha liña que pasa por Holanda, costa xermano-polaca e Crimea.

### Hábitat 
Ocupa zonas tépedas. Os seus territorios de caza e campeo adoitan ser bosques abertos de tipo adevesados e parques asociados con áreas marxinais urbanas, esta considerado unha especie forestal.

É unha especie tipicamente cavernícola, que utiliza como refuxios, covas, minas ou calquera tipo de cavidade subterránea, tamén se atopa en faiados e sotos, sobre todo en Europa central.

Gregario durante a cría, con colonias que poden reunir miles de femias a partir do mes de marzo. Os machos ao principio mesturados coas femias, sepáranse en pequenos grupos que volven a reunirse en agosto para a cópula.

## Ameazas 
As principais ameazas derívanse da destrución ou inutilización de refuxios e as molestias ocasionadas por espeleoturismo. A transformación e rehabilitación de edificios con colonias.

## Notas 
* *** *** "Myotis myotis" en  *Atlas de mamíferos terrestres*.  Ministerio de Medio Ambiente. Arquivo en pdf.
* ''''''''* *Myotis myotis'' en Mammal species of the World.

## Galería 

Ficheiro:Mausohr-painting.jpg|Gustav Mützel, para a obra de A. E. Brehm. 1927.
Ficheiro:Myotis-myotis-skeleton.jpg|Esqueleto.
Ficheiro:Myotis myotis, nursery roost.jpg|Colonia de cría de rateiro grande.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas