open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cristina Almeida

**María Cristina Almeida Castro**, nada en Badaxoz o 24 de xullo de 1944, é unha avogada e política española.

## Traxectoria 
Cursou estudos de Dereito na Universidade de Madrid. Destacada avogada laboralista e feminista, defendeu perante os tribunais de xustiza os dereitos da muller, dos traballadores e dos presos políticos durante o franquismo.

A partir de 1979, desempeñou o cargo de concelleira en Madrid polo Partido Comunista de España, ao que pertencía desde 1963, ata que en 1981 foi expulsada xunto a outros membros do sector renovador, ao enfrontarse ao entón secretario xeral Santiago Carrillo.

Participou na fundación da coalición electoral Izquierda Unida en 1986, saíu elixida deputada en 1986, 1989 e 1993, ano no que renunciou ó seu escano. En 1997, xunto cos outros membros da corrente Nueva Izquierda de IU, formou o Partido Democrático de la Nueva Izquierda con Diego López Garrido. Tras diversos enfrontamentos co dirixente de IU, Julio Anguita, o PDNI integrouse no PSOE, e Cristina Almeida foi candidata socialista á Presidencia da Comunidade de Madrid en 1999, obtendo o 37,2 % dos votos e sendo elixida deputada.

Colaborou en numerosas revistas sobre problemas xurídicos, da muller, dos barrios e das asociacións de veciños. Entre as súas publicacións, figura o ensaio *La mujer y el mundo del trabajo* (1982).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na páxina web do Congreso dos Deputados
Ons

Como topónimo **Ons** pode referirse a:

;En Galiza
*As **Illas Ons**, arquipélago situado á saída da ría de Pontevedra;
**A **Illa de Ons**, illa principal do arquipélago;
***A Illa de Ons**, parroquia do concello de Bueu;
****Ons**, lugar de dita parroquia;
***Ons**, parroquia do concello de Brión;
****Ons**, lugar de dita parroquia;
***Fonte de Ons**, lugar da parroquia de Noalla no concello de Sanxenxo;
***Bons**, lugar da parroquia de Larín no concello de Arteixo;
***Cons**, lugar da parroquia de Mourente no concello de Pontevedra;
***Crons**, lugar da parroquia de Camboño no concello de Lousame;
***Rons**, lugar da parroquia de Campelo no concello de Negreira.

## Véxase tamén
### Outros artigos
****Ons***, novela de Carlos Meixide (2015);
****Ons***, filme de Alfonso Zarauza (2020).
József Bozsik

miniatura|dereita|150px|József Bozsik en 1953.
**József Bozsik**, nado en Kispest (distrito de Budapest) o 28 de novembro de 1925 e finado en Budapest o 31 de maio de 1978, foi un futbolista húngaro.

## Traxectoria 
József Bozsik, alcumado 'Cucu' pola súa avoa creceu xogando ó fútbol nos equipos locais de Kispest.

Cando tiña 11 anos, o KAC fixouse nel e fichouno para o seu equipo xuvenil. Debuta co primeiro equipo no ano 1943.

O 17 de agosto de 1947 xoga o seu primeiro encontro para a selección sendo Bulgaria o seu rival. Bozsik xogaría un total de 101 encontros internacionais e anotaría 11 goles ata o seu retiro da selección no ano 1962. Nestes anos sería campión olímpico en 1952, subcampión do mundo en 1954 e participou nas goleadas de 6-3 e 7-1 a Inglaterra.

Bozsik foi considerado o mellor mediocentro atacante do mundo, cunha gran técnica e creatividade, sendo unha das grandes estrelas da selección e do Hónved FC durante moitos anos.

Morreu ós 52 anos vítima dun ataque cardíaco.
Chamadoira (apelido)

**Chamadoira** é un apelido galego de natureza toponímica, que ten a súa orixe no concello de Cerdedo-Cotobade, no barrio de Chamadoira. Podería provir dun termo latino que designaba os lugares fronteirizos ou simplemente zonas entre dous territorios determinados, sinónimo de fito ou marco.

Rexístrase o topónimo, segundo datos do Arquivo do Reino de Galicia no ano 1745:

## Distribución xeográfica 
En xaneiro de 2023 existían 308 persoas en Galicia co apelido Chamadoira, ben sexa como primeiro ou segundo apelido, principalmente nos concellos de Pontevedra, Vigo e Gondomar.

En España con datos procedentes da Estatística do Padrón Continuo, data de 01/01/2016 hai 407 persoas con este apelido (243 lévano como primeiro apelido e 164 como segundo), por mor da emigración, en lugares como A Rioxa, Asturias ou Guadalaxara. Tamén se atopan en abundancia na Arxentina e o Brasil.

## Liñaxe e pedras armeiras 
Segundo a GEG, é de orixe galega. Levaron como brasón en ouro, dúas bandas de azur, acompañadas de 5 roeis da mesma cor, 3 no oco central e un nos outros ocos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de apelidos galegos
### Ligazóns externas 
* Os apelidos en galego. Orientacións para a súa normalización da Real Academia Galega, 2016.
### Ligazóns externas 
* Arquivo do Reino de Galiza
Nándor Hidegkuti

**Nándor Hidegkuti**, nado o 3 de marzo de 1922, e finado o 14 de febreiro de 2002, foi un futbolista húngaro.

## Traxectoria 
Hidegkuti xogou nunha posición revolucionaria para o seu tempo, como dianteiro centro atrasado, o que hoxe se chama comunmente mediapunta. Esta idea, propia do adestrador nacional húngaro Gusztáv Sebes facía tolear aos defensas que o marcaban, nunha época na cal as posicións dos xogadores no campo acostumaban a ficar sempre invariábeis.

É coñecido polo seu hat-trick á Inglaterra na famosa vitoria húngara por 6-3. En total, coa selección xogou 69 encontros e anotou 39 goles. Ó longo deses anos, tomou parte nas xestas do ''Equipo d'Ouro'', coma o subcampionato do Mundial de 1954 e o Ouro Olímpico en 1952.

En canto á súa carreira nos clubs, estivo 14 anos no MTK, gañando 3 campionatos, en 1951, 1953 e 1958. Xa de adestrador, levou á Fiorentina ao título da Recopa de Europa de fútbol en 1961. Despois desfrutou dunha exitosa carreira como adestrador en Exipto.
Rage Against the Machine (álbum)

***Rage Against the Machine*** é o álbum de debut da banda de rock Rage Against the Machine. Foi editado o 3 de novembro de 1992. Foi o primeiro disco en mesturlar totalmente estilos tan afastados como o rap co hard-rock ademais de altas doses de funk, sendo un precedente para bandas posteriores como Soundgarden ou Linkin Park. O grupo amosa a súa ideoloxía en case todos os temas, cunha clara inclinación cara á esquerda mais crítica coas políticas dos gobernos americanos.

## Listaxe de cancións
Presidente de Alemaña

O **Presidente de Alemaña** (alemán: *Bundespräsident*) é o xefe de estado de Alemaña. A Lei Fundamental confire á presidencia uns poderes dun carácter fundamentalmente representativo porque para prever os problemas que se deron durante a República de Weimar non ten capacidade de manobra algunha no proceso de elección do Chanceler de Alemaña nin pode ditar decretos de urxencia.

miniatura|Castelo de Bellevue, residencia oficial do Presidente Federal en Berlín, desde 1994.|centro
## Presidentes de Alemaña 
## Presidentes do Reich Alemán (1919-1945)

 No.
 Nome
 Título
 Inicio
 Fin
 Partido

1.Friedrich Ebert*Reichspräsident*11 de febreiro 191928 de febreiro de 1925SPD

2.Paul von Hindenburg*Reichspräsident*12 de maio de 19252 de agosto 1934*(Ningún)*

3.Adolf Hitler*Führer und Reichskanzler*2 de agosto 1934abril de 1945NSDAP

4.Karl Dönitz*Reichspräsident*1 de maio de 1945maio de 1945*(Ningún)*

## Xefes de Estado da República Democrática Alemá (1949-1990) 

 No.
 Nome
 Título
 Inicio
 Remate
 Partido

1.Wilhelm PieckPresidente do Estado11 de outubro de 19497 de setembro de 1960SED
2.Walter UlbrichtPresidente do Consello de Estado12 de setembro de 19601 de agosto de 1973SED
3.Willi StophPresidente do Consello de Estado3 de outubro de 197329 de outubro de 1976SED
4.Erich HoneckerPresidente do Consello de Estado29 de outubro de 197624 de outubro de 1989SED
5.Egon KrenzPresidente do Consello de Estado24 de outubro de 19896 de decembro de 1989SED
5.Manfred GerlachPresidente do Consello de Estado6 de decembro de 19895 de abril de 1990SED

6.Sabine Bergmann-PohlPresidente da Cámara do Pobo5 de abril de 19902 de outubro de 1990CDU

## Presidente da República Federal Alemá (1949-*presente*) 
[thumb|[Frank-Walter Steinmeier]]

 No.
 Nome
 Inicio
 Remate
 Partido

1.Theodor Heuss13 de setembro de 194912 de setembro de 1959FDP

2.Heinrich Lübke13 de setembro de 195930 de xuño de 1969CDU

3.Gustav Heinemann1 de xullo de 196930 de xuño de 1974SPD

4.Walter Scheel1 de xullo de 197430 de xuño de 1979FDP

5. Karl Carstens1 de xullo de 197930 de xuño de 1984CDU

6.Richard von Weizsäcker1 de xullo de 198430 de xuño de 1994CDU

7.Roman Herzog1 de xullo de 199430 de xuño de 1999CDU

8.Johannes Rau1 de xullo de 199930 de xuño de 2004SPD

9.Horst Köhler1 de xullo de 200430 de xuño de 2010CDU

10.Christian Wulff1 de xullo de 201017 de febreiro de 2012CDU

11.Joachim Gauck18 de marzo de 201218 de marzo de 2017Ind.12.Frank-Walter Steinmeier
19 de marzo de 2017PresenteSPD

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Chanceler de Alemaña
* Política de Alemaña
* Reis de Prusia
### Ligazóns externas 
* Web oficial da Presidencia Federal de Alemaña
Taylor Hawkins

**Oliver Taylor Hawkins**, nado en Fort Worth, Texas o 17 de febreiro de 1972 e finado en Bogotá o 25 de marzo de 2022, foi o batería da banda de rock alternativo Foo Fighters dende 1997, cando substituíu a William Goldsmith. Tamén fundou unha banda chamada Taylor Hawkins and The Coattail Riders na cal tocaba a batería e cantaba.

Anteriormente fora o batería de xira da banda de Alanis Morissette, Sexual Chocolate, e tocou a batería na gravación de *Jagged Little Pill*. Despois diso tocou nunha banda experimental de curta vida chamada Sylvia, a cal cambiou o seu nome para o de Anyone e asinou un contrato co selo Roadrunner Records. O seu curmán, Kevin Harrell, foi quen o presentou a Dave Grohl, líder de Foo Fighters.

## Notas
Gusztáv Sebes

**Gusztáv Sebes**, nado o 21 de xuño de 1906 e finado o 30 de xaneiro de 1986, foi un xogador e adestrador de fútbol húngaro.

## Traxectoria 
Sebes foi un xogador de fútbol de certo éxito na liga húngara, tanto no Vasas SC como no MTK Budapest. No ano 1949 converteuse no adestrador do equipo nacional e formou un conxunto baseado nos equipos do exército, o Honvéd e o MTK. Esta selección sería coñecida mundialmente coma *O equipo de Ouro*. Tacticamente introduciu bastantes novidades, atrasando a un dos dianteiros, e converténdoo no que hoxe no fútbol se denomina mediapunta. Tamén aplicou un sistema no cal todo o equipo participaba tanto no ataque coma na defensa. El chamaba a este estilo "Fútbol Socialista", lóxico nunha persoa cunhas fortes convicións políticas. Vinte anos despois os holandeses empregaron unha forma de xogar moi semellante que deron en chamar *Fútbol Total*.

Entre os éxitos coa selección está a medalla de Ouro nos Xogos Olímpicos de 1952 e o subcampionato no Mundial de 1954

Morreu en 1986 ós 79 anos de idade.

## Véxase tamén 
## Ligazóns externas 
* Datos na páxina da FIFA .
Masa crítica

A expresión **masa crítica** pode facer referencia:
*En física, á **Masa crítica** é a cantidade de material fisionable necesaria para que unha reacción nuclear en cadea poida automanterse.
*En astronomía, á **Masa crítica**, ou Masa de Jeans, é a condición na cal unha nube de hidróxeno, helio e po comeza a contraerse para formar unha protostrela.
*En socioloxía, a **Masa crítica** e o valor límite de número de persoas necesario para desencadear un determinado fenómeno por intercambio de ideas.
*En informática, a **Masa crítica** é un estadio no ciclo de vida do software.
*En ciclismo, á **Masa crítica** é un movemento social que, por medio de ocupacións ciclistas do espazo público, reclaman a mellora das condicións do transporte en bicicleta.
****Massa critica*** (*Critical Mass*) é o título dun relato de ciencia ficción de Arthur C. Clarke, contido na antoloxía *Contos da taberna do Cervo Branco*, de 1957.
Andrew Wood

**Andrew Wood**, nado o 8 de xaneiro de 1966 e finado o 19 de marzo de 1990, foi o cantante da banda Mother Love Bone e anteriormente de Malfunkshun. Morreu dunha sobredose de heroína cando tiña 24 anos, pouco antes da edición do álbum de debut de Mother Love Bone, *Apple*. Despois da súa morte, integrantes de Soundgarden e futuros membros de Pearl Jam crearon a banda Temple of the Dog para editar un disco como homenaxe.
Cultura acheulense

miniatura|Biface acheuliano.
[miniatura|Mapa da distribución dos achados de [Fenda|fendas do Plistoceno Medio (acheuliano).]]
A **cultura** **acheulense**, ou **acheuliano**, do francés *acheuléen* nomeado como o xacemento de Saint-Acheul, é un tipo de cultura arqueolóxica baseada na industria lítica de fabricación de ferramentas de pedra caracterizada polos distintivos bifaces ovalados e en forma de pera asociados ao *Homo erectus* e especies derivadas como o *Homo heidelbergensis*.

As ferramentas acheulenses producíronse durante o Paleolítico Inferior en África e en gran parte de Asia Occidental, Asia Meridional, Asia Oriental e Europa, e normalmente atópanse con restos de *Homo erectus*. Pénsase que as tecnoloxías acheulenses desenvolvéronse inicialmente hai uns 1,76 millóns de anos, derivadas da tecnoloxía Oldovaiense máis primitiva asociada ao *Homo habilis*. O acheuliano inclúe polo menos a primeira parte do Paleolítico Medio. O seu final non está ben definido, dependendo de se inclúe a tecnoloxía Sangoense, pódese considerar que dura ata hai 130.000 anos. En Europa e Asia Occidental, os primeiros neandertais adoptaron a tecnoloxía acheulense, facendo unha transición ao Musteriano hai uns 160.000 anos.

## Notas
Nate Mendel

**Nathan Gregor Mendel**, nado en Richland (Washington) o 2 de decembro de 1968, é o baixista da banda de rock alternativo Foo Fighters.

## Traxectoria 
Foi membro de Sunny Day Real Estate antes de unirse a Foo Fighters en 1995 despois de que Sunny Day Real Estate se separase. Aínda que Sunny Day Real Estate se reuniu para dous novos discos (*How It Feels To Be Something On* e *The Rising Tide*), seguiu con Foo Fighters. Nate uniuse con outros dous membros de Sunny Day Real Estate, Jeremy Enigk e William Goldsmith, para formar The Fire Theft, que editou un álbum do mesmo nome en 2003.
Marco Claudio Tácito

[275px|miniatura|dereita|[Moeda da Antiga Roma|Moeda romana (antoniniano) coa representación do emperador]]
**Marcus Claudius Tacitus** nace probablemente en Amitermo (Italia), no ano 200. Era o decano do Senado, cando morre asasinado Aureliano.

Ó morrer este, ábrese un período duns seis meses de intreregno, no que non hai emperador. O Senado atopa en **Tácito** o candidato, xa que era ben aceptado polo pobo romano e polo exército. Nun primeiro intre rexeita a púrpura imperial, aducindo a súa avanzada idade. Pero as presións do Senado fano aceptar a finais do 275.

Home afable, íntegro e amante da literatura, unha das súas primeiras decisións, despois da deificacion de Aureliano, foi perseguir os seus asasinos e condenalos a morte. Nomea a M. Annio Floriano, seu irmán, Prefecto da Garda Pretoriana.

Moi pronto os godos e mais os escitas invadiron o Ponto, Capadocia e Cilicia, poñéndose **Tácito** á fronte do seu exército da Tracia, xunto co seu irmán, rexeitando os invasores e obrigándoos a volver de novo as súas terras. Recibe por iso o título de *Gothicus Maximus*. Pero el xa non torna de novo a Roma, xa que morre en xuño do 276 debido a unhas febres, segundo algúns, ou a unha conxura dos xefes militares, segundo outros. Só estivera sete meses como emperador romano. Sucédeo o seu irmán Floriano, que foi aceptado polo Senado, pero non así polas lexións de Oriente, que nomean a Probo como novo emperador, quen, vencendo a Floriano, queda como sucesor de Tácito.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de emperadores romanos
Amadeu

**Amadeu** é un nome propio masculino galego. Esta forma escrita tamén é común co aragonés, co catalán, co corso e co portugués. Documentado desde o século X deriva do latín *qui amat Deum* ("o que ama a deus").

## Amadeu noutras linguas
* Alemán: Amadeus
* Aragonés: Amadeu
* Asturiano: Amadéu
* Búlgaro: Amadej (Амадей)
* Castelán: Amadeo
* Catalán: Amadeu
* Corso: Amadeu
* Éuscaro: Amadeo
* Francés: Amédée
* Húngaro: Amadeusz
* Italiano: Amedeo
* Letón: Amadejs
* Lituano: Amadėjus
* Occitano: Amadèu
* Polaco: Amadeusz
* Portugués: Amadeu
* Sardo: Amedèu
* Xeorxiano: Amadeus (ამადეუს)

## Personaxes
*Santo Amadeu
*Amadeu I de España
*Wolfgang Amadeus Mozart
*Amadeu Aragay, político, empresario e sindicalista catalán.
*Amedeo Avogadro, físico e químico italiano.
*Amadeo Bordiga, político italiano.
*Amadeo Gabino, pintor, escultor e gravador español.
*Amédée Louis Michel Lepeletier, entomólogo francés.
*Amadeo Marco Ilincheta, carlista e tradicionalista navarro.
*Amadeo Martínez Inglés, militar español.
*Amedeo Minghi, cantautor italiano.
*Amedeo Modigliani, pintor e escultor italiano.
*Amadeo Molina Rojo, músico e compositor peruano.
*Amedeo Nazzari, actor italiano.
*Amédée Ozenfant, pintor cubista francés.
*Amadeo Rodríguez Magro, bispo de Plasencia.
*Amadeo Roldán, compositor e violinista cubano.
*Amadeo Sabattini, médico e político arxentino.
*Amadeo Vives, compositor catalán.
*Ernest Theodor Amadeus Hoffmann, escritor e compositor alemán.

## Lugares 
*Lago Amadeus

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos 
*Lista de nomes masculinos en galego
*Lista de nomes masculinos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes masculinos Real Academia Galega
Joaquín Almunia

**José Joaquín Almunia Amann**, nado o 7 de xuño de 1948 en Bilbao, é un político español ligado ao PSOE.

## Traxectoria 
### Biografía 
Licenciouse en Dereito e Ciencias Económicas na Universidade de Deusto e foi profesor asociado da Universidade de Alcalá. Entre 1972 e 1975 foi economista na Oficina das Cámaras de Comercio Españolas en Bruxelas e foi nesta época cando se afiliou ó PSOE.

### Actividade política 
Foi o principal asesor económico da UXT no período 1976 - 1979 e Deputado no Congreso pola circunscrición de Madrid no período 1979 - 2004. Ministro de Traballo e Seguridade Social (1982 - 1986) e de Administracións Públicas (1986 - 1991), foi asemade Voceiro parlamentario socialista (1994 - 1997).

En 1997 sucedeu como Secretario Xeral do PSOE a Felipe González, de quen era home de confianza. Nas eleccións primarias do seu partido saíu perdedor fronte a Josep Borrell que tivo o 55% dos votos pero acabou renunciando por ter en contra á dirección do partido e ó coñecerse que dous colaboradores seus defraudaran á Facenda. Polo tanto Joaquín Almunia foi o candidato do PSOE á Presidencia do Goberno nas eleccións do ano 2000, nas que o seu partido obtivo 7&nbsp;918&nbsp;752 votos (o 34,1%) e 125 deputados. Trala derrota presentou a súa dimisión.

Desde o 2004 é Comisario Europeo para Asuntos Económicos e Monetarios.
Tácito

Co nome de **Tácito** temos dous personaxes distintos:

***Publio Cornelio Tácito**, historiador romano dos séculos I e II.
***Marco Claudio Tácito**, emperador romano do século III.

### Política 
*Tácito, grupo de opinión formado por intelectuais e políticos no período final do franquismo.
Probo

**Marco Aurelio Probo** (en latín, **Marcus Aurelius Probus**) nado en Sirmium (Pannonia) no ano 237 e finado preto desa mesma vila no ano 282, foi un militar e político do Imperio Romano.

## Traxectoria 
Naceu no seo dunha humilde familia.  Dende novo amosara o seu valor, xa que fora elixido tribuno militar por Valeriano. Cos emperadores Claudio II, Aureliano e Tácito participou en diversas campañas. Era xeneral e Prefecto de oriente, e trala morte de Marco Claudio Tácito as lexións de Siria non aceptaron o nomeamento de Floriano como emperador. Probo enfrontouse a Floriano, que quedara loitando contra os bárbaros en Occidente. A táctica deste era deixar pasar o tempo, pero moitos lexionarios pasáronse ó bando de Probo, e Floriano morreu asasinado polas súas tropas. O Senado apresurouse a aceptalo e nomealo emperador no 276.

Probo enfróntase con éxito a tódalas invasións dos godos, os vándalos, os francos e os burgundios, pobos de orixe escandinava que pasaran á Xermania e agora facían incursións na Galia. Así a todo, pactou con algúns grupos para que se establecesen nos *limes* do imperio, a cambio de que loitasen contra as invasións doutros pobos.

Negociou a paz con Persia, venceu os sármatas no norte e os isauros no leste e, unha vez conseguida a estabilidade e a paz, dedicouse a proxectar e construír numerosas obras públicas. Rematou en Roma a muralla de Adriano e dispuxo dalgunhas reformas que en tempos de Diocleciano se viron rematadas.

Puxo o exército a facer labores civís. Os lexionarios empezaron por limpar canles de rego nas terras de labranza para abastecer o imperio do necesario gran. Pero, este labor non esta moi ben vista por moitos destes, que consideraban un traballo aldraxante para un soldado. Preto de Sirmium, a cidade natal do emperador, nunha mañá en que estaba a pasear o emperador, un grupo de soldados deulle morte. Con el morre un dos mellores emperadores do século III, sendo tamén moi prezado polo pobo de Roma e o Senado. O elixido para substituílo foi Marco Aurelio Caro**.**

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de emperadores romanos
Alianza Foral Navarra

A **Alianza Foral Navarra** foi un partido político de Navarra, que se definía como foralista e contrario a calquera forma de integración de Navarra na Comunidade Autónoma Vasca e defensor da tradición católica. Rexistrado o 7 de marzo de 1977, propugnou o non á Constitución española de 1978 por considerala atea, marxista e perigosa para a unidade de España. Trala formación da Unión del Pueblo Navarro en 1979 gran parte dos seus militantes integráronse nela.

Nas eleccións xerais de 1977 tivo 21.900 votos (8,49%)
Acton

O topónimo **Acton** pode referirse a:

***Acton**, en Chesire (Inglaterra);
***Acton**, en Dorset (Inglaterra);
***Acton**, en Staffordshire (Inglaterra);
***Acton**, en Shropshire (Inglaterra);
***Acton**, en Worcestershire (Inglaterra);
***Acton**, en Suffolk (Inglaterra);
***Acton**, en Londres (Inglaterra);
***Acton**, en Northumberland (Inglaterra);
***Acton**, en County Armagh (Irlanda do Norte);
***Acton**, en Wrexham (Gales);
***Acton**, en Alabama (Estados Unidos de América);
***Acton**, en California (Estados Unidos de América);
***Acton**, en Indiana (Estados Unidos de América);
***Acton**, en Kentucky (Estados Unidos de América);
***Acton**, en Massachusetts (Estados Unidos de América);
***Acton**, en Maine (Estados Unidos de América);
***Acton**, en Minnesota (Estados Unidos de América);
***Acton**, en Montana (Estados Unidos de América);
***Acton**, en Carolina do Norte (Estados Unidos de América);
***Acton**, en Dacota do Norte (Estados Unidos de América);
***Acton**, en Nova Jersey (Estados Unidos de América);
***Acton**, en Tennessee (Estados Unidos de América);
***Acton**, en Texas (Estados Unidos de América);
***Acton**, en Ontario (Canadá);
***Acton**, en Corners (Canadá);
***Acton**, en Novo Brunswick (Canadá);
***Acton**, en Camberra (Australia)
Alameda

[dereita|miniatura|250px|Alameda de [Tui.]]

Unha **alameda** adoita ser un terreo poboado de álamos, e por extensión un xardín con árbores. Ademais do artigo sobre o nome común, hai tamén xardíns concretos que teñen artigo de seu:
* **Alameda da Praza de Compostela**
* **Alameda de Santiago de Compostela**

Como topónimo dá nome aos seguintes lugares:

***Alameda**, localidade andaluza da provincia de Málaga;
* o **condado de Alameda**, un condado californiano que se acha na ribeira leste da baía de San Francisco;
****Alameda**, cidade estadounidense, que pertence a ese condado
** a **illa Alameda**, precisamente na costa leste da baía de San Francisco
** o **rego da Alameda**, un río duns 70&nbsp;km que percorre o condado de Alameda e que fai foz na baía.

## Véxase tamén 
*Álamo
Acidimetría

A **acidimetría** é a técnica utilizada en química para determina-la acidez dunha solución. É, pois, sempre un método cuantitativo de análise, en que se determina o valor desexado ó engadir gradualmente unha solución da que coñecemos a concentración sobre a solución analizada ata que se complete a reacción que se prevé.

## Notas
Acibeche

miniatura|dereita|Acibeche.
O **acibeche** é unha variedade de lignito, negra e brillante. É un material moi fráxil polo que a súa extracción sempre foi artesanal e a súa talla difícil ó tentar esculpir figuras moi detalladas, pero pola súa gran beleza, emprégase en xoiería na realización de aneis, colares xunto con madeiras nobres e pedras preciosas e está considerado como o talismán do peregrino durante o Camiño de Santiago, ademais empregábase contra o mal de ollo. Tamén se utiliza para o bordado de pezas de gala no traxe tradicional galego.
## Notas
Ardentía (medicina)

*Para outros significados, véxase ardentía.*

A **ardentía**, **acía**, **acedía** e **pirose**, é o malestar no estómago por exceso de ácidos. A aparición frecuente da ardentía pode provocar unha úlcera de duodeno ou de estómago. Cando os síntomas se corresponden máis con sensación de quentura que con acidez chámase "queimura".

## Causas frecuentes
*Comidas con moita graxa
*Comidas con moitas especias
*Consumo excesivo de alcohol ou cafeína
*Fumar
*Comidas pouco antes de deitarse ou pouco despois de levantarse

## Tratamento 
Pódense tomar antiácidos para combater a ardentía

### Terapéutica popular 
Contra as queimuras de estómago aconséllase roer en cru unha *castaña virxe* ou que estivera soa no ourizo (Eladio Rodríguez, Lis Quibén).

## Notas
Amado

**Amado** é un nome propio masculino galego. Esta forma escrita tamén é común co portugués e co castelán. Procede do latín *amatus*. O seu feminino é Amada.

En xaneiro de 2023 existían 73 varóns en Galicia co nome Amado, cunha media de idade de 64,1 anos.

## Amado noutras linguas 
* Alemán: Amatus
* Aragonés: Amau / Amato
* Asturiano: Amáu
* Castelán: Amado
* Catalán: Amat
* Checo: Amát
* Dinamarqués: Amatus
* Éuscaro: Amata
* Francés: Aimé
* Italiano: Italiano
* Latín: Amatus
* Neerlandés: Amatus
* Portugués: Amado
* Sardo: Amàdu

## Personaxes
* Santo Amado de Grenoble, eremita do século VII
* Amado Ricón, intelectual galeguista

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes masculinos en galego
* Lista de nomes masculinos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes masculinos Real Academia Galega
Alianza Liberal (España)

A **Alianza Liberal** foi un partido español de ideoloxía liberal e monárquica no que se uniron a Unión Liberal Española, o Partido Liberal e a Federación de Partidos Demócratas y Liberales promovido por Joaquín Satrústegui en 1976 e legalizado en 1977. Satrústegui presentouse as eleccións xerais de 1977 para o Senado formando a candidatura Senadores para la Democracia que contou co apoio de sectores liberais, democristiáns e de esquerdas e saíu elixido senador por Madrid. O partido cesou de existir o 4 de febreiro de 1978 e moitos dos seus afiliados e persoeiros pasaron a formar parte do Partido Liberal Progresista.

## Notas
Serra do Careón

A **serra do Careón** é unha serra e que pertence á dorsal galega e que separa a Terra de Melide das comarcas de Lugo e da Ulloa. O seu relevo xeral é suave e de meseta con chanzos, e nela nacen o río Furelos e o río Seco, afluentes do río Ulla.

## Xeografía e xeoloxía
### Orografía
Forma parte da dorsal galega. Conta cunha altitude media de 550 metros e máxima de 798 metros, no Monte Careón. 
### Hidrografía
Nesta serra nacen o río Narla, afluente do Miño, e o río Pambre, o río Seco ou o río Furelos, afluentes todos tres do río Ulla.
### Xeoloxía
Dominan os granitos de dúas micas e intrusivos, gneis de ollo de sapo e xistos. Así mesmo, esta serra destaca por ser a máis extensa floración de rochas ultrabásicas na Península Ibérica, que vai desde Sobrado ata o sur de Melide. Catalogouse como o *PIG C-17: Pregamentos tombados no complexo ultrabásico de Melide*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
**As montañas de Galiza*. A Nosa Terra, 2006. ISBN 84-8341-126-1
Acidose

A **acidose** é o aumento patolóxico da acidez nos tecidos, en especial no sangue, debido á redución da reserva alcalina. É síntoma dalgunhas enfermidades como a diabetes, cancro ou doenzas hepáticas. En persoas sas pódese producir por dietas extremas.

## Clases
*Acidose metabólica
*Acidose respiratoria
Uda

O **Emperador Uda** (宇多天皇, 867—931) foi o 59º emperador do Xapón, segundo a lista tradicional de sucesión. O seu nome de nacemento foi **Sadami** e reinou entre o 17 de setembro do 887 e o 4 de agosto do 897. Pertence ó período Heian.

## Biografía 
Foi o 7º fillo do emperador Kōkō, o seu pai para reducir os gastos da Corte retiroulles os seus fillos o título de altezas imperiais, Sadami foi adoptado polo clan Minamoto e adoptou o nome de **Minamoto no Sadami** (源 定省). O seu pai elixiuno como herdeiro e foi promovido de novo ó título de príncipe imperial polo apoio do rexente Fujiwara no Mototsune. No ano 897 abdicou en favor do seu fillo Daigo e retirouse ó templo Ninna-ji, fundado por el.

## Véxase tamén 
* Lista de emperadores do Xapón
Amador

**Amador**  é un nome propio masculino galego. Esta forma escrita tamén é común co portugués, co aragonés, co castelán e co catalán. Procede do latín *amatorem* (que ama). O seu feminino é Amadora. 

En xaneiro de 2023 existían 903 varóns en Galicia co nome Amador, cunha media de idade de 67,7 anos.

## Amador noutras linguas 
* Aragonés: Amador
* Castelán: Amador
* Catalán: Amador
* Francés: Amadour
* Italiano: Amatore
* Portugués: Amador

## Personaxes
*Santo Amador de Auxerre
*Amador Montenegro, editor galego
*Amador Castro Moure, escritor galego
*Amador Villar

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes masculinos en galego
* Lista de nomes masculinos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes masculinos Real Academia Galega
Julio Álvarez Gómez

**Julio Álvarez Gómez**, nado en Ribadavia o 17 de maio de 1952, é un político galego do PSdeG-PSOE.

## Traxectoria 
Estudou Dereito, foi funcionario do Ministerio de Facenda, exerceu a avogacía. Director provincial do INEM en Ourense (1988-1996) e deputado no Congreso dos Deputados polo PSdeG-PSOE (1996-2000). Encabezou a candidatura socialista en Toén en 2003 e 2007, sendo elixido concelleiro, e dende setembro de 2005 ata 2007 foi deputado na Deputación de Ourense. Profesor na Facultade de Dereito do campus de Ourense e vogal da Asociación Inclusión.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición
Jean Paul van Poppel

**Jean Paul van Poppel**, nado en Tilburg o 30 de setembro de 1962, foi un dos grandes ciclistas holandeses profesionais.

## Traxectoria 
Desde que no ano 1985 conseguiu a súa primeira vitoria profesional ó vencer nunha tirada da Volta a Dinamarca conseguiu 94 vitorias. Especialista en vencer ó sprint, 1987 foi o seu grande ano, ó ser o primeiro da clasificación por puntos do Tour de Francia e vencer dúas tiradas, ademais de tres na Volta a Suecia e dúas dos Catro días de Dunquerque. Retirouse en 1995.
Lost

O termo inglés **Lost** pode referirse a:
* **Lost**, aldea de Escocia;

* ***Lost***, serie de televisión estadounidense (2004-2010).
Julián de Guzmán

'''Julián 'Bobby' de Guzmán''', nado en Toronto o 25 de marzo de 1981, é un exfutbolista canadense. Xogaba de centrocampista.

## Traxectoria 
miniatura|esquerda|De Guzmán no Deportivo da Coruña
Comezou xogando no club xuvenil do North Scarborough FC e de alí pasou ó Olympique Marseille permanecendo como reserva ata pasar ó FC Saarbrücken, equipo da segunda división da Bundesliga en 2001-02. En 2002 pasou ó Hannover 96.

En 2005 firmou co Deportivo da Coruña, converténdose no primeiro canadense na historia da liga española. Militou catro tempadas no Deportivo e anotou o seu único gol fronte ao Real Madrid CF, nun partido que rematou con vitoria ante (3–1). En 2009 firmou co Toronto FC, volvendo así ao seu país.

### Selección nacional 
Foi internacional máis de 60 veces con Canadá. Foi elixido o mellor xogador da Golden Cup 2007 coa súa selección.

## Palmarés 
;1. FC Saarbrücken
* Saarlandpokal: 2001–02

;Toronto
* Campionato canadense: 2010, 2011, 2012

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do xogador
* Datos do xogador en mlsoccer.com 
* Datos do xogador en bdfutbol.com 
* Datos do xogador en footballdatabase.com
Amalia

**Amalia** é un nome propio feminino galego. Esta forma escrita tamén é común co alemán, co castelán, co italiano e co romanés. Procede do xermánico (amal ‘valente’) ou do escandinavo (aml ‘traballo’).

## Amalia noutras linguas 
* Alemán: Amalia
* Castelán: Amalia
* Catalán: Amàlia	
* Italiano: Amalia
* Portugués: Amália
* Romanés: Amalia

## Personaxes
* Santa Amalia de Maubege
* Amelia García, xornalista da Radio Galega
* Amália Rodrigues, fadista portuguesa

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Ácimo

miniatura|dereita|Matzá
**Ácimo** ou **asmo** é o pan feito sen lévedo, mesturando só fariña con auga para forma-la masa, á que se lle engade sal e se lle dá forma antes de metela no forno.

Denantes de se coñeceren os métodos para fermenta-la masa da fariña triga era moi popular o consumo do pan ácimo. En Arabia e o norte de África aínda é popular o pan ácimo seguindo os mesmos procedementos que se seguían hai séculos.

Os xudeus elaboran o matzá que se consome para conmemora-la saída dos israelitas de Exipto durante a celebración do Pessach, a Pascua xudía. Para a elaboración do matzá, só se poden usar cinco tipos de gra (trigo, orxo, espelta, centeo e avea) que, consonte a tradición xudía, non se poden empregar para ningún outro propósito durante a Pascua.

Na India e Paquistán elabóranse tortas ácimas chamadas chapatis.

No catolicismo, emprégase masa ácima na elaboración das hostias, que son despois consagradas durante a celebración da misa.

## Notas
Aiglun

**Aiglun** pódese referir a dúas comunas francesas:

***Aiglun**, nos Alpes da Alta Provenza;
***Aiglun**, nos Alpes Marítimos.
Francisco Álvarez-Cascos

**Francisco Álvarez-Cascos Fernández**, nado o 1 de outubro de 1947 en Madrid, é un político español.

## Traxectoria 
De familia asturiana viviu desde mozo en Xixón, estudou enxeñería de camiños en 1976 uniuse a un dos grupos, Reforma Democrática, que posteriormente constituirían Alianza Popular. Entre 1979 e 1986 foi o voceiro de AP no concello de Xixón. Elixido senador por Asturias (1982-1986), candidato á presidencia de Asturias perdeu fronte a Pedro de Silva (1983). Elixido deputado no Congreso dos Deputados en 1986 (ata 2004). Foi elixido secretario xeral do PP en 1989 posto no que permanecería ata 1999. Con José María Aznar foi vicepresidente primeiro e ministro da presidencia (1996-2000) e ministro de fomento (2000-2004). A súa decisión de afastar o Prestige, sen informes que avalaran a decisión, das costas galegas e a súa actuación durante a catástrofe foi moi cuestionada por múltiples sectores sociais e políticos de Galicia.

O 1 de xaneiro de 2011 abandonou o Partido Popular por sentirse "insultado" pola directiva do partido. Fundou entón o partido Foro Asturias.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na páxina web do Congreso dos Deputados
Albaida (homónimos)

O topónimo **Albaida** pódese referir a:
*o río Albaida;
*o concello de Albaida, na provincia de Valencia;
*a comarca de Vall d'Albaida, na Comunidade Valenciana.
Acimut

miniatura
O **acimut** é o arco do horizonte entre o punto norte e o círculo vertical que pasa por un corpo celeste. Mídese desde o norte no sentido das agullas do reloxo, de xeito tal que o norte é 0º, leste 90º, sur 180º, oeste 270º e outra vez norte 360º.

O acimut adoita medirse en graos (°), no intervalo positivo de 0° a 360° ou no intervalo con signo -180° a +180°. O concepto utilízase en navegación, astronomía, enxeñaría, mapas, minería e balística.

A palabra *acimut* úsase hoxe en todas as linguas europeas. Ten a orixe no árabe medieval السموت (*al-sumūt*, pronunciado *as-sumūt*), que significa "as direccións" (plural do árabe السمت *al-samt* = "a dirección").

## En astronomía
No sistema de coordenadas horizontais, usado na navegación celeste, o acimut é unha das dúas coordenadas. A outra é a *altitude*, ás veces chamada elevación sobre o horizonte.
Na astronomía moderna o acimut é medido case sempre dende o norte.

## Coordenadas relacionadas
### Ascensión recta
Se en lugar de medir desde e ao longo do horizonte, os ángulos se miden dende e ao longo do ecuador celeste, os ángulos chámanse ascensión recta se se fai referencia ao equinoccio de primavera, ou ángulo horario se se fai referencia ao meridiano celeste.

### Coordenadas polares
En matemáticas, o ángulo acimutal dun punto en coordenadas cilíndricas ou coordenadas esféricas é o ángulo en sentido antihorario entre o eixo *x* positivo e a proxección do vector sobre o plano xy. Un caso especial dun ángulo acimutal é o ángulo en coordenadas polares da compoñente do vector no plano *xy*, aínda que este ángulo se mide normalmente en radiáns en lugar de graos e denótase como \theta en lugar de \varphi.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Rutstrum, Carl, *The Wilderness Route Finder*, University of Minnesota Press (2000), 
### Outros artigos 
* Coordenadas esféricas
### Ligazóns externas 
* [5.1: Altitude and Azimuth – Your Place in the Sky (LibreTexts)](https://phys.libretexts.org/Bookshelves/Astronomy__Cosmology/Astronomy_for_Educators_(Barth)/05%3A_Measuring_and_Mapping_the_Sky/5.01%3A_Altitude_and_Azimuth__Your_Place_in_the_Sky)
Acinesia

A **acinesia** é a redución da mobilidade autónoma que se inicia nas articulacións e acaba por estenderse a todo o sistema motor. É un dos síntomas típicos do mal de Parkinson.

## Tipos 
A acinesia pode afectar a todo o corpo ou a partes específicas como poden ser os ollos, a cabeza ou unha extremidade, e nalgúns casos a acinesia depende da parte do espazo na que se mova o corpo ou a parte afectada, na acinesia direccional hai unha imposibilidade de movela cara ao lado contrario da lesión, na acinesia espacial pola contra a imposibilidade non depende da dirección senón do hemispazo

## Notas
Adachi

**Adachi** pódese referir a:
*Adachi-ku (足立区), barrio de Tokyo
*Distrito de Adachi (安達郡), distrito do Xapón
*Adachi, Fukushima (安達町), foi concello do distrito de Adachi da prefectura de Fukushima, Xapón
*Clan Adachi
Lee Ranaldo

[miniatura|181px|Ranaldo's [Moonlander,Yuri Landman, 2007]]
**Lee M. Ranaldo**, nado on 3 de febreiro de 1956 en Glen Cove, Nova York, é un músico, escritor, produtor e artista visual estadounidense coñecido por ser vocalista, guitarrista, compositor e cofundador da banda de rock alternativo Sonic Youth. No ano 2004 a revista *Rolling Stone* elixiu a Ranaldo e ao seu compañeiro Thurston Moore o 33 e 34 mellores guitarristas de todos os tempos respectivamente. No mes de maio de 2012 a revista *Spin* publicou unha lista dos 100 mellores guitarristas, e Ranaldo e Moore quedaron situados no número 1.

Ranaldo ten tres fillos, Cody Linn Ranaldo, Sage Ranaldo e Frey Ranaldo, e está casado coa artista experimental Leah Singer, coa cal ten feito moitas performances en directo con música improvisada.

## Biografía 
Ranaldo naceu en Glen Cove, Long Island, Nova York. Medrou escoitando discos dos Rolling Stones, The Kinks, Cream, Led Zeppelin, Talking Heads e Television, e graduouse na Binghamton University. Ten tres filos, Cody, Sage e Frey, e casou dúas veces, primeiro con Amanda Linn en 1981 da que se divorciou, e agora coa artista experimental Leah Singer.

Mentres estaba na universidade tocou nunha banda experimental de punk rock chamada The Flucts. En 1979 trasladouse a Brooklyn onde intentou revivir The Flucts e onde se uniu a diversos proxectos como Guitar Trio con Rhys Chatham A través de Chatham coñecería ao compositor Glenn Branca e uniuse á súa orquestra de guitarras eléctricas. Pouco despois Thurston Moore oganizou o *Noise Festval* na galería de arte White Columns e convidouno a formar parte do seu grupo, no que tamén estaba a súa moza Kim Gordon, nacendo así Sonic Youth. Ao pouco tempo uniríaselles o batería Richard Edson.

Ademais da súa actividade con Sonic Youth, Ranaldo vén sendo unha figura moi activa na escena musical de Nova York, gravando e colaborando con numerosos artistas, producindo discos, e publicando varios libros.

Entre as gravacións en solitario de Ranaldo atópanse *Dirty Windows*, unha colección de textos falados con música; *Amarillo Ramp (For Robert Smithson)*, pezas para guitarra; e *Scriptures of the Golden Eternity*. Escribiu tamén libros, moitos dos cales inclúen imaxes e fotografías da súa muller, como *Bookstore*, *Road Movies* e *Jrnls80s*.

## Discografía en solitario 
### Álbums 
### EPs e sinxelos 
* *A Perfect Day EP* (1992)
* *Broken Circle / Spiral Hill EP* (1994) 
* *Countless Centuries Fled Into The Distance Like So Many Storms* EP (2008)

### Recompilatorios 
* *East Jesus* - 1995

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de Sonic Youth
Publio Cornelio Tácito

**Publio Cornelio Tácito**, nado no ano 55 e finado no 120, foi un historiador, senador, cónsul e gobernador romano.

## Traxectoria 
A maioría das referencias sobre a súa vida proveñen da correspondencia que mantivo con Plinio o Novo e das súas propias obras. Casou cunha das fillas de Cneo Xulio Agrícola polo que se supón que pertencía a unha familia rica.

## Obra 
* *Diálogo dos oradores*. Esta obra data do ano 81 aproximadamente e nela trátase o tema da educación romana e a oratoria.
* *Agrícola*. Biografía sobre o seu sogro Cneo Xulio Agrícola.
* *Xermania*. Monografía sobre a etnografía de Xermania.
* *Historias*. Constaba de catorce libros e comprendía o período desde a morte de Nerón ata a morte de Domiciano.
* *Anais*. Se cadra esta é a obra máis coñecida para os cristiáns xa que nela aparecen mencionados.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Anales del Imperio Romano*. Grupo Axel Springer, S.L. ISBN 84-7291-958-7
* *Agrícola. Germania. Diálogo sobre los oradores*. Editorial Gredos, S.A. ISBN 84-249-0067-7
* *Historias*. Ediciones Akal, S.A. ISBN 84-7600-453-2
* *Tácito: Obras menores*. Librería y Casa Editorial Hernando, S.A. ISBN 84-7155-055-5
* *Vida de Julio Agrícola ; Germania ; Diálogo de los oradores*. Ediciones Akal, S.A. ISBN 84-460-1025-9
Richard Edson

**Richard Edson**, nado en New Rochelle (Nova York) o 1 de xaneiro de 1954, é un actor e músico estadounidense.

## Traxectoria 
Edson foi o primeiro batería da banda Sonic Youth, dende 1981 ata 1982. Durante ese tempo tamén tocou na banda Konk. Despois da edición do EP de debut de Sonic Youth Edson deixou a banda para tocar a tempo completo con Konk. Tamén tocou a trompa no álbum homónimo da banda de San Francisco The Offs, editado en 1984.

Despois de saír dese grupo, Edson adicouse a actuar e leva aparecido nunhas 35 películas, entre as que están *Good Morning, Vietnam*, *Platoon* e *Strange Days*.
Califa

**Califa** (do árabe خليف *halif*, "sucesor") foi ou título que os líderes do islam usaron por varios séculos despois da morte de Mahoma.

Cando Mahoma morreu no ano 632 non deixou ningunha regra para o futuro goberno da comunidade musulmá. Foi entón elixido o seu sogro Abu Bakr al-Siddiq co título de *halífatu Rasuli.llah* (خليفة رسول الله, *sucesor do Mensaxeiro de Deus*). Despois, todos os sucesivos gobernantes, empezando por Umar ibn al-Khattab, foron chamados **califas**.

Os califas eran á vez xefes políticos e relixiosos. Como relixiosos non tiñan poder para prescribir ningún dogma pois se consideraba que a revelación divina fora completada e posta de manifesto a través de Mahoma. Non había nada que engadir. O territorio que estaba baixo a xurisdición dun califa chamouse desde entón **califato**.

Segundo o pensamento dos sunnitas, os catro primeiros califas do mundo islámico constituíron unha idade de ouro e foron chamados os "ben guiados" ou "catro califas xustos". Ademais impuxeron unhas esixencias para acceder ao califato:

*O califa debía ser un árabe e pertencer á tribo Quraxita (á que pertencía Mahoma).
*Un consello de anciáns que representase á comunidade islámica elixiría ao sucesor.
*O califa tiña como misión a difusión do islam.

Segundo o pensamento dos xiítas, o propio Mahoma designara un sucesor antes de morrer. Este sucesor era o seu xenro Ali ibn Abi Talib, casado coa súa filla Fátima. Alí e os seus sucesores serían pois para os xiítas os lexítimos califas.

## Califatos do islam
Xurdiron ou creáronse os seguintes califatos, ata o seu abolición en 1924.

*Catro Califas Ortodoxos - Electos pola comunidade. Único califato recoñecido por sunnitas e xiítas.
*Califato Omeia (661-756) Primeiro califato hereditario de orientación sunnita. A súa capital foi Damasco.
*Califato Abbásida (756-1258). De orientación sunnita a súa capital foi Kufa (756-762) e logo Bagdad (762-1258).
*Califato fatimí (909-1171). De orientación xiíta. As súas capitais foron Cairuán (909-973) e O Cairo (973-1171).
*Califato Omeia de Córdoba (929-1031). De orientación sunnita.
*Califato Almohade (1145-1269). Capital Marrakech.
*Califato Abbásida en Exipto (1171-1571). De orientación sunnita.
*Califato Otomán (1571-1924). De orientación sunnita. A súa capital foi Edirne e Istanbul (1453-1924). Turquía aboliu o califato na reforma constitucional de 1926.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Títulos reais
Asamblea Canaria Nacionalista

A **Asamblea Canaria Nacionalista** (en galego, *Asemblea Canaria Nacionalista*) foi un partido nacionalista canario formado en 1989 pola unión de dous partidos que xurdiran no ámbito dos movementos cristiáns de base: a Asamblea Canaria e a Izquierda Nacionalista Canaria. José Mendoza Cabrera foi elixido secretario xeral. En 1991 uniuse a Izquierda Canaria Unida para formar a Iniciativa Canaria Nacionalista que en 1993 sería unha das formacións que integrou Coalición Canaria
## Eleccións 
* Eleccións xerais 1989: 21.539 votos (3,21%)
* Eleccións municipais 1991: 26.188 votos (3,75%) 30 concelleiros
Clavicémbalo

O **clavicémbalo** ou **clavecín** é un instrumento de cordas beliscadas accionado por teclado.

## Historia
Inventado no século XIV, o clavicémbalo fíxose famoso en Italia en 1400 grazas aos construtores Alessandro e Antonio de Módena, P. Bellisono de Pavia, Doménico de Pésaro e outros. 

Os músicos Domenico Scarlatti e Johann Sebastian Bach son autores de numerosas obras para este instrumento.

### Características 
Pese a súa aparente semellanza co piano, os dous instrumentos son completamente distintos, xa que as cordas do piano non son beliscadas, se non percutidas. No clavicémbalo, en troques, son beliscadas por plectos accionados con listas de madeira que comunican coa tecla. O belisco pode ter lugar en distintos puntos da corda para obter diferentes timbres. 

## Notas 
## Véxase tamén 
* Cordófono
Clavicordio

O **clavicordio** é un instrumento de teclado semellante ao clavicémbalo ou clave.

## Historia e características 
Ideouse en Italia no século XV, aínda que o seu maior auxe data do século XVIII. O clavicordio é máis expresivo e delicado que o propio clavicémbalo, e caracterízase polas cordas tocadas en distintos puntos por unha cuña tanxente metálica, tamén ten a posibilidade de facer vibra-lo son a través da presión dos dedos no teclado, sendo esta a gran diferenza co clave. O seu son é doce, poético e melancólico. Carl Philip Enmanuel Bach fillo de Johann Sebastian Bach foi un gran compositor para este instrumento.

## Notas
Primeiro ministro de Gales

O **primeiro ministro de Gales** (en galés: **Prif Weinidog**) é o líder da Asemblea do Goberno Galés, o poder restituído a Gales. Cando foi instaurado segundo a Acta do Goberno de Gales 1998, o título era coñecido como **Primeiro secretario** (en galés: *Prif Ysgrifennydd*), xa que a Gales se lle dera unha asemblea e un executivo menos poderosos do que a Irlanda do Norte ou a Escocia.

O cambio de título ocorreu despois de que os liberais formasen un goberno de coalición cos laboristas na Asemblea Galesa en outubro do 2000. O cambio de título non tivo efectos legais.

## Primeiro secretario
## Primeiro ministro
Clave

O termo **clave** (algo de vital importancia, ou que permite explicar un feito ou fenómeno) pode referirse a:

* **Clave de acceso**, contrasinal usada en informática.
* **Clave (notación musical)**, notación musical e signo que a identifica ao principio dun pentagrama.
* **Clavicémbalo**, instrumento con teclado.
* **Claves**, instrumento de percusión formado por pezas de madeira que se baten entre si.
* **Clave**, a doela central dun arco ou unha bóveda.

## Véxase tamén 
### Parónimos
* **Chave**
* **Chaves**