Sitio arqueolóxico de Mystras

miniatura|Mistra en 2018
**Mistra** ou **Mistras** (grego Μυστρᾶς/Μιστρᾶς), tamén coñecida na *Crónica de Morea* como **Myzethras** ou **Myzithras** (Μυζηθρᾶς), é unha cidade fortificada e un antigo concello de Laconia, Peloponeso, Grecia. Situada na cordilleira Taygetus, sobre a antiga Esparta e debaixo dun castelo "franco", serviu como capital do Despotado de Morea bizantino nos séculos XIV e XV, experimentando un período de prosperidade e florecemento cultural durante o Renacemento paleólogo, incluíndo as ensinanzas de Xemistos Plethon. A cidade tamén atraeu a artistas e arquitectos da máis alta calidade.

Mystras permaneceu habitada durante todo o período otomán, cando os viaxeiros occidentais a confundiron coa antiga Esparta. Na década de 1830, foi abandonada e construíuse a nova cidade de Esparta, aproximadamente a oito quilómetros ao leste. Desde a reforma do goberno local de 2011, forma parte do concello de Esparta. Como un exemplo excepcionalmente ben conservado dunha cidade bizantina e debido á seu Testemuño do desenvolvemento da arte bizantina tardía e posbizantina, Mystras foi inscrita na Lista do Patrimonio Mundial da UNESCO en 1989.

## Descrición
Mystras está situada nunha ladeira das montañas Taygetos. O sitio arqueolóxico atópase sobre a moderna aldea de Mystras e a cidade de Esparta. A vexetación que rodea a zona está composta principalmente por piñeiros e cipreses. Algúns ríos e lagos pequenos atópanse na rexión. A arquitectura da cidade estivo influenciada pola escola "heládica" de arquitectura bizantina, e moitas estruturas inspiráronse na arquitectura de Constantinopla. Non obstante, a súa planificación urbana xeral estivo moldeada pola topografía con forte pendente, cunha zona alta e baixa da cidade claramente definidas. Debido á pendente que fai que os vehículos con rodas sexan pouco prácticos, moitas das rúas caracterízanse mellor como sendeiros. O uso principal dunha terraza é para o Palacio dos Déspotas (nº 8 no plano de abaixo), e os mercados parecen estar situados fóra das murallas da cidade. O Palacio dos Déspotas expandiuse durante os séculos XIV e XV e estaba constituído por varias unidades independentes e contiguas. O edificio principal final segue a forma do Tekfur saray en Constantinopla/Istambul: tres andares, o superior dedicado a unha gran sala de audiencias e os niveis inferiores utilizados para apartamentos e almacéns.

Durante o Renacemento paleólogo, as igrexas de Mistra estaban cubertas de elaborados frescos e eran coñecidas polas súas bibliotecas. Algunhas destas decoracións aínda se poden ver na igrexa de Santa Sofía no sitio arqueolóxico.

Ademais do Palacio dos Déspotas e as súas famosas igrexas bizantinas tardías, Mistra tamén ten restos de varias casas situadas na ladeira, como a Casa Frangopoulos e a Casa Laskaris, ambas edificios de principios do século XV que usan subestruturas abovedadas para cisternas e estábulos para crear unha plataforma para a residencia principal. Consistía nunha gran sala con balcón na fronte e lareira na parte traseira.

## Historia
### Fundación e dominio franco
thumb|Mystras, 1686.
[thumb|[Mosteiro Pantanassa detalle]]

A finais de 1248, Guillerme II de Villehardouin, gobernante do Principado franco de Acaia, capturou Monemvasia, o último posto avanzado bizantino que quedaba en Morea. Este éxito foi seguido axiña pola submisión dos inquedos tsakones no monte Parnon, a tribo melingoi do monte Taigetos e os habitantes da península de Mani, estendendo así o seu dominio sobre toda Laconia e completando a conquista da península, que comezara en 1205, tras a Cuarta Cruzada. Laconia foi incorporada ao dominio principesco, e o mozo príncipe pasou alí o inverno de 1248-1249, percorrendo o país e seleccionando lugares para novas fortificacións como Grand Magne e Leuctra. finalmente, preto da súa residencia de Lacedemonia (a antiga Esparta), nun espolón do monte Taixeto, construíu a fortaleza que se coñeceu como Mistras.

### Restauración bizantina
En setembro de 1259, Guillerme de Villehardouin foi derrotado e capturado, xunto con moitos dos seus nobres, na Batalla de Pelagonia, polas forzas do emperador niceno Miguel VIII Paleólogo. Dous anos despois, os nicenos recuperaron Constantinopla, poñendo fin ao Imperio Latino e restaurando o Imperio Bizantino. Neste punto, o emperador chegou a un acordo co príncipe cativo: Guillerme e os seus homes serían liberados a cambio dun xuramento de lealdade e da cesión de Monemvasia, Gran Magne e Mistras. A entrega tivo lugar en 1262 e, de aí en diante, Mistras foi a sede do gobernador dos territorios bizantinos en Morea. Inicialmente, este gobernador (*kephale*) cambiaba cada ano, pero despois de 1308 comezaron a ser nomeados para períodos máis longos. Case inmediatamente despois do seu regreso a Morea, Guillerme de Villehardouin renunciou ao seu xuramento ao emperador e estalou a guerra entre bizantinos e francos. Os primeiros intentos bizantinos de someter o Principado de Acaia foron repelidos nas batallas de Prinitsa e Makryplagi, pero os bizantinos estaban firmemente asentados en Laconia. A guerra volveuse endémica e os bizantinos foron repelendo lentamente os francos. A inseguridade xerada polas incursións e contraincursións fixo que os habitantes de Lacedemonia abandonasen a súa cidade exposta e se establecesen en Mistra, nunha nova cidade construída á sombra da fortaleza.

Aínda que Mistra serviu como capital provincial a partir deste momento, converteuse nunha capital real en 1349 d.C., cando se nomeou o primeiro déspota para gobernar Morea. O emperador bizantino Xoán VI Cantacuzeno reorganizou o territorio en 1349 para establecelo como unha apéndice para o seu fillo, o Déspota Manuel Cantacuzeno. Desde 1349 ata a súa rendición aos turcos otománs o 31 de maio de 1460, Mistra foi a residencia dun Déspota que gobernou a Morea bizantina, coñecida como o "Despotado de Morea". Durante a maior parte do seu reinado, Manuel mantivo relacións pacíficas cos seus veciños latinos e asegurou un longo período de prosperidade para a zona. A cooperación greco-latina incluíu unha alianza para conter as incursións do sultán otomán Murad I en Morea na década de 1360. A dinastía rival Paleólogo apoderouse de Morea despois da morte de Manuel en 1380, e Teodoro I Paleólogo converteuse en déspota en 1383. Teodoro gobernou ata 1407, consolidando o dominio bizantino e chegando a un acordo cos seus veciños máis poderosos, en particular co expansionista Imperio Otomán, cuxa soberanía recoñeceu.

Esta foi a idade de ouro da cidade, segundo o *Dicionario Oxford de Bizancio*, Mistras "foi testemuña dun notable renacemento cultural, incluíndo as ensinanzas de Pletón, e atraeu a artistas e arquitectos da máis alta calidade"

#### Centro de aprendizaxe e cultura
Mistras foi o último centro de aprendizaxe e cultura bizantinas; O famoso filósofo neoplatónico Gemisto Pletón viviu alí ata a súa morte en 1452. Mentres estivo alí, Pletón serviu como titor e asesor do mozo déspota Teodoro II ata a súa morte en 1452. El e outros estudosos con base en Mistra influíron no Renacemento italiano, especialmente despois de acompañar o emperador Xoán VIII Paleólogo a Florencia en 1439.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*