Marisma salina

[miniatura|340px|Marisma salina durante a [marea baixa, marea baixa media, marea alta e marea moi alta (marea viva).]]
Unha **marisma salina**, **marisma salgada** ou **marisma de marea** é un ecosistema marino na zona intermareal superior costeira entre a terra e as augas salgadas abertas ou augas salobres, que queda regularmente asolagada pola subida da marea. Está dominada por densos conxuntos de plantas tolerantes ao sal como moitas plantas herbáceas, herbas ou arbustos baixos. Estas plantas son de orixe terrestre e son esenciais para a estabilidade das marismas salinas para atrapar e pegar os sedimentos. As marismas salinas xogan un gran papel na rede trófica acuática e a na subministración de nutrientes ás augas costeiras. Tamén manteñen a moitos animais terrestres e dan protección ás costas. que poden ser estables, emerxer ou somerxerse dependendo de se a sedimentación é maior, igual ou inferior que a subida do nivel do mar relativa (taxa de subsidencia máis o cambio no nivel do mar), respectivamente. Comunmente estas liñas de costa consisten en chairas de lama ou area (coñecidas como chairas mareiais ou de lama) que se nutren de sedimentos dos ríos e regatos que desembocan alí. Isto tipicamente inclúe ambientes abrigados como terrapléns, estuarios e o lado de sotavento das illas de barreira e frechas litorais. Nos trópicos e subtrópicos son substituídos por mangleirais; unha área que se diferencia dunha marisma salina en que en vez de por plantas herbáceas está dominadas por árbores tolerantes ao sal.
Están localizadas entre diferentes accidentes xeográficos coas súas características físicas e xeomorfolóxicas. Entre estes accidentes xeográficos das marismas están as marismas deltaicas, de estuario, de tras-barreira, de costa aberta, de baía e de ría. As marismas deltaicas están asociadas con grandes ríos como moitas no sur de Europa, como a Camargue, Francia, no delta do Ródano, ou no do Ebro en Cataluña, ou no delta do Mississippi nos Estados Unidos. Tales marismas están localizadas no Parque Rexional de Awhitu en Auckland, no estuario do Manawatū e no do Avon Heathcote / Ihutai en Christchurch. As marismas tras-barreira son sensibles á remodelación das barreiras no lado que dá a terra.

A baixa enerxía física e as herbas altas proporcionan un refuxio aos animais. Moitos peixes mariños usan marismas salinas como terreos de crianza para os peixes novos antes de que se vaian a augas abertas. As aves poden criar os seus fillos entre as herbas altas, porque as marismas proporcionan tanto refuxio dos predadores coma fontes de comida abundantes, como peixes atrapados en pozas, insectos, marisco e vermes.

## Distribución no mundo 
Mcowen et al. en 2017 maparon as marismas salinas de 99 países (practicamente de todo o mundo). Representáronse un total de 5.495.089 hectáreas de marismas salinas de 43 países e territorios en polígonos en formato shapefile de Sistemas de Información Xeográfica. Esta estimación está no extremo relativamente baixo de estimaciós previas (2.2–40 Mha). Un estudo posterior estimou de forma conservadora a extensión das marismas salinas globais en 90.800km2 (9.080.000 hectáreas).  As marismas máis extensas do mundo atópanse fóra dos trópicos, incluíndo concretamente as costas baixas, costas libres de xeo, baías e estuarios de Atlántico Norte que están ben representados no seu conxunto de datos de polígonos global. A chegada de propágulos de especies pioneiras como sementes ou porcións de rizomas combínase co desenvolvemento de condicións axeitadas para a súa xerminación e establecemento no proceso de colonización. o cal pode tamén incrementar a resistencia á erosión dos sedimentos. Isto axuda ao proceso de acreción de sedimentos que permite que crezan as especies colonizadoras (por exemplo,&nbsp;Salicornia spp.). Estas especies reteñen o sedimento arrastrado pola subida da marea arredor dos seus talos e follas e forman moreas de lama baixas que finalmente se xuntan formando terrazas deposicionais, cuxo crecemento cara a arriba está favorecido por unha rede de raíces subsuperficiais que mantén unido o sedimento. Unha vez que a vexetación se estabiliza en terrazas deposicionais, un maior atrapamento e acreción de sedimentos pode permitir un rápido crecemento cara arriba da supeficie da marisma tal que hai un decrecemento rápido asociado na profundidade e duración do asolagamento mareal. Como resultado, as especies competitivas que prefiren maiores elevacións do terreo en relación ao nivel do mar poden habitar na área e a miúdo desenvólvese unha sucesión de comunidades de plantas.
[miniatura|Marisma alta no Parque Mariño do Centro de Natrureza da Marisma Salina de [Brooklyn, Nova York]]

A marisma salina de Nova Inglaterra está suxeita a fortes influencias mareais e mostra padróns distintivos de zonación. Por exemplo, nun estudo sobre as marismas mareais da illa Chongming oriental e da illa Jiuduansha situadas na desembocadura do río Yangtze, China, a cantidade de sedimentos adherido ás especies *Spartina alterniflora*, *Phragmites australis* (carrizo) e *Scirpus mariqueter* diminuía coa distancia desde os niveis máis altos de concentracións de sedimentos suspendidos (atopados no bordo da marisma limitando con canles de marea ou chairas de lama); diminuía con esas especies nas maiores elevacións, que experimentaban a frecuencia máis baixa e menor profundidade de inundacións da marea; e incrementábase co aumento da biomasa de plantas. *Spartina alterniflora*, que tiña a maior cantidade de sedimento adherido, pode contribuír con >10% do total da acreción de sedimento da superficie da marisma por medio deste proceso. As concentracións medidas de sedimentos suspendidos na columna de auga decrecen desde as augas abertas ou canles de marea adxacentes ao bordo da marisma, ao interior da marisma, probablemente como resultado da sedimentación directa na superficie da marisma por influencia do dosel da marisma. As súas formas tipicamente dendríticas e con meandros proporcionan camiños polos que a marea suba e asolague a superficie da marisma, así como para drenar a auga, Porén, as marismas salinas non requiren canles de marea para facilitar o fluxo de sedimentos sobre a súa superficie, As especies situadas a unha altura maior benefícianse dunha maior posibilidade de inundación só nos momentos en que se producen as mareas máis altas, cando hai un aumento da profundidade da auga e os fluxos da superficie da marisma poden penetrar no interior da marisma. Os efectos indirectos das actividades humanas como a carga de nitróxeno tamén xogan un papel principal nas áreas de marismas salinas. As marismas salinas poden sufrir a morte das plantas na parte alta ou baixa da marisma. Un estudo publicado en 2022 estima que o 22% da perda de marismas salinas desde 1999 a 2019 debeuse a causas humanas directas, definidas como actividades observables que ocorren no lugar en que se detectan os cambios, tales como a conversión en zonas de acuicultura, agrícolas, desenvolvemento costeiro ou construción doutras estruturas físicas.  Durante séculos, o gando ovino e vacún pastaba na terra moi fértil das marismas salinas. A conversión das marismas en terras agrícolas tivo como resultado moitos cambios como variacións na estrutura da vexetación, sedimentación, salinidade, fluxo de auga, perda de biodiversidade e unha alta entrada de nutrientes. Fixéronse moitos intentos para erradicar estes problemas, por exemplo en Nova Zelandia introduciuse a *Spartina anglica* de Inglaterra na desembocadura do río Manawatu en 1913 para intentar de converter o estuario en terras aptas para granxas. Os solos terrestres desta natureza necesitan axustarse desde a auga doce que os mollaba anteriormente á auga salgada intersticial por medio dun cambio na química e estrutura do solo, acompañado do depósito de sedimento fresco de estuario, antes de que se poida establecer a vexetación de marisma salina. A estrutura da vexetación, riqueza de especies e composición de plantas da comunidade das marismas salinas rexeneradas de forma natural sobre terras que antes foran reclamadas pola agricultura pode compararse coas marismas salinas adxacentes de referencia para estimar o éxito na rexeneración das marismas.

### Agricultura augas arriba 
Os cultivos agrícolas que se fan máis no interior, augas arriba das marismas salinas, poden orixinar un aumento da entrada de limo e elevar a velocidade de acreción de sedimentos primaria nas chairas de marea; dese modo, as especies pioneiras poden espallarse máis nesas chairas e crecer rapidamente en altura fóra do nivel de inundación mareal. Como resultado, as superficies das marismas neste réxime poden ter unha extensa pendente abrupta no seu bordo que dá ao mar. No estuario de Plum Island de Massachusetts, EUA, o estudo de núcleos de mostras estratigráficas revelou que durante os séculos XVIII e XIX a marisma progradou sobre os ambientes submareal e de chaira de lama incrementando a súa área desde os 6&nbsp;km2 aos 9&nbsp;km2 despois de que colonos europeos deforestasen a terra augas arriba e se incrementase a taxa de achega de sedimentos.

### Desenvolvemento urbano e carga de nitróxeno 
[miniatura|*[Chaetomorpha|Chaetomorpha linum* é unha alga mariña común que se encontra nas marismas salinas.]]
A conversión de marismas en terras agrícolas foi no século pasado eclipsada pola conversión en terreos para o desenvolvemento urbano. As cidades costeiras de todo o mundo invadiron antigas marismas salinas e nalgúns países foron consideradas como sitios para a vertedura de lixo. A polución dos estuarios con substancias orgánicas, inorgánicas e tóxicas procedentes do desenvolvemento urbano ou da industrialización é un problema en todo o mundo As marismas restantes que rodeaban estas áreas urbanas están tamén baixo unha inmensa presión da poboación humana, xa que nestes hábitats se produce un enriquecemento en nitróxeno inducido polas actividades humanas. A carga de nitróxeno polo uso humano desas terras afecta indirectamente as marismas salinas causando cambios na estrutura da vexetación e a invasión de especies non nativas. e cun incremento no nivel de nutrientes que entra no sistema por efectos antropoxénicos, as especies de plantas asociadas coas marismas salinas están sendo reestruturadas por un cambio na competición entre elas. Esta perda de biodiversidade non só se ve nas ensamblaxes de flora senón tamén en moitos animais, como insectos e aves, a medida que se alteran os seus hábitats e recursos alimenticios.

### Subida do nivel do mar 
Debido ao derretemento do xeo ártico e a expansión térmica dos océanos como resultado do quecemento global, o nivel do mar empezou a elevarse. Isto afectará negativamente ás costas e ás marismas costeiras ao asolagalas e erosionalas.

Aínda que as marismas salinas son susceptibles a ameazas como a subida do nivel do mar, son tamén ecosistemas costeiros extremadamente dinámicos. De feito, poden ter a capacidade de manter o ritmo da subida do mar, que en 2100, se estima que podería aumentar entre 0,6 m e 1,1 m. As marismas son susceptibles á erosión e acreción, que xogan un papel no que se chama retroalimentación bioxeomórfica. A vexetación de marismas salinas captura sedimentos que permanecen no sistema, o que á súa vez permite que as plantas crezan mellor e así as plantas son aínda mellores atrapando sedimentos e acumulando materia orgánica. Este bucle de retroalimentación positiva permite potencialmente que o nivel do fondo da marisma salina suba e manteña o ritmo de subida do nivel do mar. A vexetación das marismas salinas axuda a incrementar o depósito de sedimentos porque fai que as correntes de auga se fagan máis lentas, altera os remuñiños turbulentos e axuda a disipar a enerxía das ondas. As especies de plantas de marisma son coñecidas pola súa tolerancia ao incremento da exposición ao sal debido á inundación común das marismas. Estes tipos de plantas son chamadas halófitas. As halófitas son unha parte crucial da biodiversidade das marismas salinas e o seu potencial de axustarse a un nivel do mar máis elevado. Cos niveis do mar elevados, a vexetación das marismas probablemente estaría máis exposta a inundacións máis frecuentes e debe ser adaptable ou tolerante ao incremento dos niveis de salinidade que se produce en consecuencia e ás condicións anaerobias. Hai un límite de elevación (sobre o nivel do mar) común para que estas plantas sobrevivan, no que estar por debaixo da liña óptima orixinaría solos anóxicos debido á submersión constante, e estar demasiado por riba desa liña significaría uns niveis de salinidade do solo nocivos debido ao alto grao de evapotranspiración como resultado dunha diminución da submersión. Este espazo de acomodación lateral está a miúdo limitado por estruturas antropoxénicas como estradas costeiras, crebaondas e outras formas de desenvolvemento de terras costeiras. Un estudo de Lisa M. Schile, publicado en 2014, atopou que nun rango de velocidades de aumento do nivel do mar, as marismas con alta produtividade das plantas eran resistentes contra os aumentos do nivel do mar, pero todas chegaban a un punto cume no que o era necesario o espazo de acomodación para que continuase a supervivencia. A presenza de espazo de acomodación permite que se formen novos hábitats medios/altos, para que as marismas eviten unha completa inundación.

### Control dos mosquitos 
A inicios do século XX críase que drenando as marismas salinas se reduciría a poboación dee mosquitos, como o *Aedes taeniorhynchus*. En moitos lugares, especialmente no noroeste dos Estados Unidos, os residentes e as axencias locais e estatais cavaron canles en liña recta ata o interior das chairas de marismas. Porén, o resultado final foi a diminución do hábitat de peixes ciprinodontiformes (*killifish*) predadores de mosquitos, o que se traduciu nun aumento da pobaoción de msoquitos, e afectou adversamente a aves limícolas que comían eses peixes. Estas canles aínda existen, malia algúns esforzos realizados para enchelos.

## Cangrexos herbívoros e bioturbación 
[miniatura|esquerda|Cangrexos como *[Helice crassa* de Nova Zelandia mostrado aquí, ocupan un nicho ecolóxico especial en ecosistemas de marisma.]]
O aumento da captación de nitróxeno das especies de marisma pode estimular unha maior velocidade de crecemento da lonxitude das follas das plantas e incrementa a taxa de herbivorismo dos cangrexos. O cangrexo *Neohelice granulata* é frecuente nas marismas salinas do suroeste do Atlántico, onde pode haber unha alta densidade de poboación das especies de plantas das marismas como *Spartina densiflora* e *Sarcocornia perennis*. Na albufeira de Mar Chiquita, ao norte de Mar del Plata, Arxentina, aumenta o herbivorismo de *Neohelice granulata* como resposta probable ao incremento de valores de nutrientes das follas en áreas fertilizadas de *Spartina densiflora*, comparadas con áreas non fertilizadas. Independentemente de se as áreas estaban fertilizadas ou non, o consumo de plantas que fai *Neohelice granulata* tamén reduce o crecemento das follas específico de lonxitude en verán, mentres que aumenta a súa velocidade de senescencia específica de lonxitude. Isto puido axudar ao incremento da efectividade fúnxica nas feridas que deixan nas plantas os cangrexos.

As marismas salinas de cabo Cod, Massachusetts (EUA) están experimentando mortes nas beiras das canles de *Spartina* spp. que foron atribuídas ao herbivorismo do cangrexo *Sesarma reticulatum*. En 12 sitios examinados desa marisma, do 10% ao 90% das beiras das canles experimentaron morte da planta en asociación cunha alta denudación do substrato e alta densidade de escavacións dos cangrexos. As poboacións de *Sesarma reticulatum* están incrementándose, posiblemente como resultado da degradación da rede trófica costeira na rexión. As áreas que quedan espidas polo intenso consumo da planta feito por *Sesarma reticulatum* en cabo Cod son axeitadas para a ocupación por outro cangrexo escavador de túneles, *Uca pugnax*, que non consome macrófitas vivas. A intensa bioturbación dos sedimentos das marismas salinas causada pola escavación de túneles dos cangrexos reduce drasticamente o éxito de xerminación das sementes de *Spartina alterniflora* e *Suaeda maritima* e a supervivvencia de plántulas estabilizadas, sexa por enterramento ou por exposición das sementes, ou por desarraigamento ou enterramento de plántulas estabilizadas. Porén, a bioturbación por cangrexos pode tamén ter un efecto positivo. En Nova Zelandia, o cangrexo que fai túneles no barro *Helice crassa* considérase un 'enxeñeiro do ecosistema' pola súa capacidade de construñir novos hábitats e alterar o acceso de nutrientes a outras especies. Estes tuneladores proporcionan unha vía para o transporte de oxíxeno disolto na auga do túnel a través do sedimento óxico da parede dos túneles e nos arredores do sedimento anóxico, mentres crea o hábitat perfecto para bacterias do ciclo do nitróxeno. Estas bacterias (desnitrificantes) que reducen o nitrato consomen rapidamente o oxíxeno disolto que entra nas paredes das súas escavacións para crearen a capa de lama óxica, que é máis delgada que a da superficie da lama. Isto permite unha vía de difusión máis directa para a exportación do nitróxeno (en forma de nitróxeno gasoso, N2) no fluxo de auga mareal.

## Restauración e xestión 
[miniatura|200px|*[Salicornia spp.*, unha especie endémica da zona alta da marisma.]]
A percepción de que as marismas salinas de baía eran unha 'terra erma' costeira cambiou modernamente, ao recoñecerse que son un dos hábitats máis produtivos bioloxicamente da Terra, rivalizando coas selvas tropicais. As marismas salinas son ecoloxicamente importantes ao proporcionaren hábitats para os peixes migratorios nativos e actuaren como terreos de alimentación e de crianza abrigados. En Europa concedéuselles un alto nivel de protección na Directriz de hábitats. Agora hai un crecente interese en restaurar as marismas salinas por medio de retirada de construcións a maior distancia ou a reclamación da terra. Porén, moitos países asiáticos como a China aínda non recoñeceron debidamente o valor das marismas. Coas súas poboacións en constante crecemento e o intenso desenvolvemento ao longo das costas, o valor das marismas salinas tende a ser ignorado e a terra das marismas segue sendo ocupada. suxiren dúas opcións posibles para a restauración das marismas salinas. A primeira é abandonar toda interferencia humana e deixar que as marismas completen o seu desenvolvemento natural. Estes tipos de proxectos de restauración a miúdo non teñen éxito xa que a vexetación adoita ter que loitar para reverter a súa estrutura orixinal e os ciclos naturais das mareas están alterados debido aos cambios nas terras. A segunda opción suxerida Finalmente, a cidade comprou unha área de 5 hectáreas e o grupo traballou na súa restauración. O proxecto supuxo eliminar as especies invasoras e replantar as nativas, xunto con charlas á xente, limpeza da zona, actividades ornitolóxicas e outras.

## Métodos de investigación 
Hai diversas metodoloxías que se empregan para investigar as dinámicas hidrolóxicas das marismas salinas e a súa capacidade de atrapar e acrecionar o sedimento. As trampas de sedimentos son utilizadas a miúdo para medir as taxas de acreción de superficie cando cómpre facer un estudo a curto prazo (por exemplo, de menos dun mes). Estas trampas circulares consisten uns filtros pre-pesados que son ancorados na superficie da marisma, despois secados nun laboratorio e voltos a pesar para determinar o sedimento total depositado.

Para estudos a longo prazo (por exemplo, de máis dun ano) os investigadores poden preferir medir a acreción de sedimentos con gráficos de horizonte marcador. Os horizontes marcadores consisten en usar un mineral como o feldespato que é enterrado a unha profundidade descoñecida dentro de substratos da zona húmida para rexistrar o seu incremento no substrato supraxacente en longos períodos de tempo. Para medir a cantidade de sedimentos suspendidos na columna de auga, vértense mostras manuais e automatizadas de auga mareal a través dos filtros pre-pesados nun laboratorio e despois secalos para determinar a cantidade de sedimentos por volume de auga.

Outro método para estimar as concentracións de sedimentos suspendidas é medir a turbidez da auga usando sondas de retrodispersión ópticas, que poden ser calibradas con mostras de auga que conteñen unha concentración coñecida de sedimentos para establecer unha relación de regresión entre os dous. As elevacións da superficie da marisma poden medirse cunha baliza topográfica, teodolito electrónico, GPS cinemático en tempo real, nivel láser ou medidior de distancia electrónico (estación total). As dinámicas hidrolóxicas inclúen a profundidade da auga, medida automaticamente cun transdutor de presión, ou cun poste de madeira marcado, e a velocidade da auga, medida xeralmente usando medidores de correntes electromagnéticos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Corpo de auga
* Pantano
* Marisma salobre
* Halófitas
* Albufeira
* Mangleiral
* Marisma
* Ocean Data Viewer: contén datos de marismas salinas de todo o mundo
* Marisma de auga doce
* Zona húmida

### Bibliografía 
*

### Ligazóns externas 
* Johnson, CY (2006) "Cause sought as marshes turn into barren flats" *The Boston Globe*
* Marismas salinas mareais - Proxecto de rexeneración
*Marine Nature Study Area da cidade de Hempstead, Nova York, EUA