Arquitectura orgánica

[miniatura| A [casa da fervenza (*Fallingwater*) de Frank Lloyd Wright]]O **organicismo arquitectónico**, **arquitectura orgánica** ou **arquitectura organicista** é a concepción arquitectónica baseada na convicción de que a arte debe imitar á natureza. Considera principalmente os edificios como *organismos* que deben adaptarse ao medio natural inmediato que os rodea. Por iso, favorece a interrelación entre o exterior e o interior, é dicir, potencia a harmonía entre o hábitat natural e o humano. O termo foi suxerido por Frank Lloyd Wright. a mediados do século XX foi empregado tamén o termo **urbanismo organicista**, con certos matices de significado.
[miniatura|Britzer Garten Cafe, [Berlín.]]
[miniatura|Obra de [Alvar Aalto na Feira Mundial de Nova York]] 

Este movemento arquitectónico deriva do funcionalismo, que subordina a forma dunha construción á súa función e necesidades, porén hai exemplos de organicismo moi diversos, algúns de concepcións opostas ao racionalismo, outra rama contemporánea da arquitectura moderna que derivou do funcionalismo. O organicismo ten formalmente certa conexión coa evolución do modernismo ibérico (non confundir co termo *modernism* anglosaxón) e os movementos da *Art Nouveau* e o *Arts & Crafts*.
[miniatura|[Goetheanum en Dornach, Cantón de Soleura]]
## Conceptos 
No século XIX había unha preocupación polo estilo, pola estética, polo estudo do organicismo no mundo arquitectónico. Caroline Van Eck  distingue tres versións do organismo:

* **o organismo tectónico**: que considera a natureza como modelo de procedementos construtivos, e a forma debe ser representada a través da decoración do ornamento (cf. Karl Friedrich Schinkel).
* **organicismo relixioso**: que contempla a natureza como obra de Deus e, para sentir a experiencia relixiosa en toda a súa plenitude, opta por edificios con trazos da arquitectura gótica (cf. John Ruskin).
* **organismo científico**: que se basea no uso de conceptos biolóxicos como "tipo" e condicións espaciais. Introduce novos materiais para substituír a ornamentación.

Arquitectos como Viollet-le-Duc, Gottfried Semper ou Sullivan buscaron representar a natureza da pedra, o seu material e o seu método e comportamento máis que a súa forma. Viollet-le-Duc sinalou que o aspecto a imitar era a *unión* que presenta a natureza, que na arquitectura se materializa na construción: "*en poucas palabras, creación é unión; caos, ausencia de unión*". 

Un dos principais impulsores do movemento foi Frank Lloyd Wright, discípulo de Sullivan e da Escola de Chicago.Sullivan describe o **pensamento orgánico** como o *pensamento do tempo presente,* porque só no preciso momento presente se pode experimentar verdadeiramente a sensación de vivir e, en consecuencia, o presente é un *momento orgánico*, sempre que estea vivo e non secundario. Así que a palabra orgánica refírese á *estrutura viva*, unha estrutura ou concepto onde os elementos e as partes deben ser recoñecidos na súa forma, para construír unha obra *integral*. Polo tanto, tanto para Sullivan como para Wright, *un edificio que é integral é un organismo vivo.*
[miniatura| [Imre Makovecz autor desta Igrexa cristiá, un exemplo de organismo relixioso.]]
[miniatura| [Parc Güell|Parc Güell, un exemplo de arquitectura orgánica en Cataluña.]]
miniatura| Detalles de Graz Kunsthaus en Austria
miniatura|*Casa Orgánica *de Javier Senosiain
Frank Lloyd Wright elaborou unha serie de principios e funcións que reúnen os edificios de estilo orgánico.

* Espazos abertos, planta aberta
* Uso de materiais locais
* Revelación da propia natureza dos materiais
* Adaptación do sitio á psicoloxía do cliente
* Adaptación do edificio ao seu sitio; debería parecer crecer facilmente dende o lugar arquitectónico 
* Consideración da Individualidade en cada aspecto ou parte
* Liberdade do artista para dotar á súa obra dun toque da súa personalidade
* Escoller unha forma dominante para un edificio e integrar esa forma en todo
* Usar cores naturais: *"Ir ao bosque e ao campo para ver esquemas de cores"*  
* Proporcionar un lugar para a follaxe natural.

Expresou a súa aspiración última sobre esas funcións dos edificios en relación coa contorna:

E estableceu tamén unha **definición** exhaustiva.

David Pearson, un arquitecto e construtor seguidor da corrente orgánica ou organicista, expresou unha lista de normas ou estándares coñecida como *a Carta de Gaia* para a arquitectura e o deseño orgánicos. 

* Inspirarse na natureza, priorizando a sostibilidade e a diversidade
* Permitir que o interior da semente medre, como fai un organismo
* Existir no *presente continuo e comezar repetidamente*
* Seguir os fluxos e sexa flexible
* Satisfacer as necesidades sociais, físicas e espirituais
* *Crecer fóra do lugar* e ser único
* Celebrar a xuventude, xogar e sorprender
* Expresar o ritmo da música e a enerxía da danza.

Outro teórico do organicismo foi Alvar Aalto, que expresou a necesidade de que a arquitectura se centre nos aspectos psicolóxicos e non só nos requisitos impostos pola función ou a técnica.

## Seguidores e exemplos 
* Frank Lloyd Wright  - The Waterfall House (*Fallingwater)*, EEUU
* Peter Cook e Colin Fournier - Casa das Artes (*Kunsthaus Graz)*, 2003 Graz, Austria.
* Zaha Hadid - *Al Wakrah Stadium*, Qatar, Emiratos Árabes Unidos.
* Alvar Aalto - *Auditorium* da Universidade Politécnica de Helsinqui, 1966. Otaniemi, Espoo. Finlandia.
* Louis Sullivan - *Harold C. Bradley House*, Wisconsin.
* Antoni Gaudí - *Parc Güell*
* Foster and Partners - *The Gherkin*, 2003 Londres, Reino Unido.
* Renzo Piano - *The Jérôme Seydoux-Pathé Foundation*, 2014 París, Francia
* Bruce Goff - *Eugene Bavinger House*, 1955 Norman, Oklahoma, Estados Unidos.
* Rudolf Steiner - Goetheanum

* Friedensreich Hundertwasser *-* Termas, *Bad Blumau*, Austria.
* ARTechnic - Oficinas ArtTechnic, 2008 Karuizawa, Xapón.
* Samuel Flores - Casa de campo en Lujan, 1998 Buenos Aires, Arxentina.
* Imre Makovecz - Igrexa cristiá, 1987 Paks, Hungría.
* Heatherwick Studio - Nanyang Technological University, 2015 Singapur, República de Singapur
* Ivan Taslimson - *Aquatecture*, 2010 Balí, República de Indonesia
* Javier Senosiain - *Casa Orgánica*, 1985 Naucalpan, México
* Fariborz Sahba - *Lotus Temple*, 1986 Nova Deli,India.
* Anton Alberts - *Amsterdamse Poort*, 1986 Ámsterdam Zuidoost, Países Baixos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Arquitectura moderna
* Funcionalismo
* Modernismo (estilo arquitectónico da Península Ibérica)
* Modernismo catalán
* Estilo Internacional (en inglés *modernism*)
* Arts & Crafts
* Art Nouveau
* Frank Lloyd Wright
* Alvar Aalto

### Bibliografía 
* van Eck, Caroline. *Organicism in 19th cent arch.*, p.18. 
* van Eck, Caroline.  *Organicism in Nineteenth-Century Architecture: An Inquiry Into its Theoretical and Philosophical Background.*  Leiden University, 1994. ISBN 9071570290. 
* Wright, Frank Lloyd. *In the cause of architecture*.  Universidade de Míchigan: Architectural Record, 1975. ISBN 0070253501, 9780070253506. 

### Ligazóns externas 
* "Frank Lloyd Wright: From Within Outward" - Vídeo en YouTube