open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gerardo Piñeiro Piñeiro

**Gerardo Piñeiro Piñeiro**, nado en Cespón (Boiro) o 27 de abril de 1917 e finado en Santiago de Compostela o 11 de outubro de 1937, foi membro da UGT e Agrupación Socialista de Boiro.

## Traxectoria 
Labrego de profesión, naceu o na parroquia boirense de San Vicente de Cespón. Foi afiliado ás Xuventudes Socialistas de Boiro (A Coruña) así como membro do sindicato UGT e da Agrupación Socialista de Boiro. 

Ao triunfar o Golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido acusado de participar na resistencia armada á sublevación militar participando nun atentado contra unha farmacia en Beluso, na parroquia boirense de Bealo. Ingresou na prisión de Santiago de Compostela o 24 de agosto de 1936 sendo trasladado á da Coruña o 9 de outubro dese mesmo ano. Posteriormente, regresou á de Santiago de Compostela o 8 de maio de 1937. 

Foi condenado con pena de morte no Consello de Guerra celebrado o 2 de agosto dese mesmo ano, sendo executado en Santiago de Compostela o 11 de outubro de 1937 con Ramón Pazos Liñares e David Mariño Ramos. Días despois chegou a carta de absolución. 

Na actualidade, os seus restos xacen no Cemiterio de Boisaca, en Santiago de Compostela. Foi enterrado coa orde expresa de que non figurase o seu nome en ningunha lápida. 

## Recoñecementos 
O día 18 de agosto de 2021, no Concello de Boiro, levouse a cabo unha homenaxe á memoria de Gerardo Piñeiro Piñeiro coincidindo co día da Galicia Mártir, inscribindo o seu nome no Crómlech sito na rotonda de Cimadevila, porta de entrada ao termo municipal. 
## Vida persoal 
Foi o único fillo varón de José Benito Piñeiro Vila e Manuela Piñeiro Piñeiro, sendo tamén o máis vello da prole. Completan a árbore familiar Daria Piñeiro Piñeiro, Josefa Piñeiro Piñeiro, Benigna Piñeiro Piñeiro, Manuela Piñero Piñeiro e Sofía Piñeiro Piñeiro. Casou con Elisa Cespón Piñeiro con quen tivo un fillo, Tomás Piñeiro Cespón.

Ademais, é tío-avó de Blas García Piñeiro, militante socialista e actual alcalde do Concello de Ames. Fillo de Sofía Piñeiro Piñeiro, a irmá máis pequena de Gerardo Piñeiro Piñeiro, e Ramón García Cid. 
## Notas
Ulises Bértolo

**Ulises Bértolo García**, nado en Madrid en 1967, é un escritor, avogado e profesor español, residente en Santiago.

## Traxectoria 
Lienciado en Dereito pola Universidade Complutense de Madrid, é avogado en Santiago e Madrid, profesor de Dereito e académico de número da Academia Xacobea. Asesor do Instituto Internacional de Criminoloxía Aplicada, organizador do Congreso Internacional de Criminoloxía en colaboración coa Xunta de Galicia e a Academia Galega de Seguridade Pública.

## Obras 
* *La sustancia invisible de los cielos* (2015). Espasa. 328 páxs. ISBN 9788467043464. Ignacio Pascal, un musicólogo que vive en París, investiga a un pianista, Jean Vanier, cuxo rastro se perdeu no tempo. Atoparao confinado nun mosteiro de Galicia.
* *Orthodoxia. Cuando la muerte no es un número al azar* (2016). Ed. Carena. 485 páxs. ISBN 9788416418992. Sandra Márquez, membro da Garda Civil da unidade de patrimonio histórico, investiga o asasinato dun funcionario no Mosteiro de Uclés (Cuenca).
* *La Dama del Norte* (2023). Planteta. 456 páxs. ISBN 9788408269267. Madrid, Marbella, Galicia e Colombia. Agochos, luxos e excesos, desde operacións multimillonarias ata o roubo de identidade, desde a persecución e a tortura ata a detención e o arresto.
* *Exitus. La muerte nunca es el final* (2025). Harpercollins. 400 páxs. ISBN 9788410643338. Elia Sandoval investiga a desaparción dunha muller en Madrid.

### Libros colectivos 
* *Crónica de un peregrino singular* (2021). Mundiedicions.
* *Epílogo el camino por andar* (2021). Mundiediciones.

## Premios e recoñecementos 
* Membro de número e primeiro vicepresidente da Academia Xacobea, adscrita á Xunta de Galicia.
* Membro do Comité Organizador e Científico do Primeiro Congreso Mundial da Academia Xacobea, presidido pola Súa Maxestade, Filipe VI.
* Membro da Real Orde de Cabaleiros do Mosteiro de Yuste.
* Medalla de Ouro ao Mérito Profesional do Instituto Internacional de Criminoloxía.
* Medalla da Asociación Histórica da Garda Civil.
* Gran Cruz dos Servizos Benéficos, Cívicos e Humanitarios pola Asociación para a Promoción dos Servizos Benéficos de Francia.
* 2023: Premio Lloret Negre de Literatura á mellor novela de xénero negro en castelan en 2023, por *La Dama del Norte.*

## Notas
Aratinga de testa azul

A **aratinga de testa azul** (***Thectocercus acuticaudatus***) é un pequeno papagaio neotropical con cabeza azul e bico claro, nativo de gran parte de Suramérica, desde o leste de Colombia a Curaçao no sur do Caribe, e ata a rexión norte da Arxentina. É a única especie do xénero ***Thectocercus***. Vive en hábitats de tipo sabana, bosques e marxes de bosques, pero evita as selvas densas e húmidas como as do Amazonas.

## Taxonomía 
Aínda que *T. acuticaudatus* é a única especie do xénero monotípico *Thectocercus*,
**Thectocercus acuticaudatus* (Vieillot 1818)
***Thectocercus acuticaudatus acuticaudatus* (Vieillot 1818)
***Thectocercus acuticaudatus haemorrhous* (Spix 1824)
***Thectocercus acuticaudatus koenigi* (Arndt 1995)
***Thectocercus acuticaudatus neoxenus* (Cory 1909)
***Thectocercus acuticaudatus neumanni* (Blake e Traylor 1947)

Anteriormente, esta especie clasificábase dentro do xénero *Aratinga*, pero este foi dividido en catro xéneros unha vez que varios estudos filoxenéticos mostraron que o xénero, como se definía tradicionalmente, era polifilético.

A IUCN usa para esta especie o nome sinónimo *Psittacara acuticaudatus*.

## Descrición 
miniatura|Mascota
miniatura|Mascota
A aratinga de testa azul é unha ave de tamaño medio que mide aproximadamente 37 cm de longo e pesa entre 140 e 190 g.

Estas aves cando nacen teñen cabezas vermellas, pero son predominantemente verdes no corpo e con azul apagado na testa, píleo, meixelas e oídos na subespecie nomeada, pero con menos azul noutras subespecies. Teñen un anel de pel branca sen plumas arredor de cada ollo, aínda que este é amarelo-laranxa brillante nos exemplares silvestres de *T. acuticaudata neumanni*. As plumas do peito poden tamén ser de cor azul, aínda que o máis común é que o teñan verde ou verde amarelado. As ás dobradas teñen a mesma cor verde do corpo, mentres que se as abren mostran unha cor marrón azulada, que pasa a castaño nas plumas de voo exteriores. As plumas da cola son verdes na parte dorsal e marróns ou marróns avermelladas na ventral, iridescendo a laranxa brillante e escarlata baixo luz de espectro completo. As patas son marróns rosadas con gadoupas marróns agrisadas. A mandíbula superior é de cor corno, e adelgázanse ata ser case como unha agulla na punta de cor negra agrisada. Nas subespecies meridional, occidental, nomeada e *neumanni*, a mandíbula inferior é de cor corno nos exemplares novos, que se esvaece a negro agrisado no seu segundo ano de vida. As restantes subespecies oriental, central e setentrional manteñen a cor corno na mandíbula inferior de adultos.

## Reprodución 
A aratinga de testa azul nidifica nun burato nunha árbore. Os ovos son brancos en número de tres ou cato nunha posta. As femias incuban os ovos durante 26 días e os pitos empluman 52 días despois da eclosión.

## Avicultura 
Son aves sociais e falan relativamente ben comparados con outros papagaios.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*

*Avibase - Aratinga acuticaudata
Bouvron, Loira Atlántico

**Bouvron** (en ) é un concello do departamento do Loira Atlántico, na rexión administrativa dos Países do Loira e na Bretaña histórica, no noroeste de Francia.

## Demografía
Wen Yiduo

**Wen Yiduo** (en chinés tradicional: 聞一多; en chinés simplificado: 闻一多; en *pinyin*: Wén Yīduō), nado en Huanggang o 24 de novembro de 1899 e finado en Kunming o 15 de xullo de 1946, foi un poeta e erudito chinés, coñecido pola súa poesía nacionalista. Foi asasinado polo Kuomintang.

## Traxectoria 
Wen Yiduo naceu como Wen Jiahua o 24 de novembro de 1899 en Huanggang, na actual provincia de Hubei, durante os derradeiros anos da dinastía Qing. Tras recibir unha educación tradicional confuciana, continuou os seus estudos na Universidade Tsinghua.

En 1922 viaxou aos Estados Unidos para estudar Belas Artes e Literatura no Instituto da Arte de Chicago. Durante esta época publicou a súa primeira colección de poesía, *Hongzhu* (en ). En 1925 regresou á China para ensinar nunha universidade. En 1928 saíu do prelo a súa segunda escolma, *Sishui* (en ). Nese mesmo ano uniuse á Sociedade da Lúa Crecente e escribiu ensaios e poesía. Tamén principiou a edición das súas investigacións sobre literatura clásica chinesa.

Ao comezar a segunda guerra sino-xaponesa, como moitos intelectuais do noroeste da China, emigrou a Kunming, en Yunnan. Alí continuou dando clases na Universidade Asociada Nacional do Suroeste. Porén, en 1931 deixou de escribir poesía e pasou a involucrarse na crítica social. Nesta liña, en 1944 fíxose politicamente activo apoiando á Liga Democrática da China. A súa tendencia a expresarse sen ataduras levou ao seu asasinato por axentes secretos do Kuomintang, tras a lectura dun panexírico no funeral do seu amigo Li Gongpu. O poeta Guo Moruo escribiu unha oda a Wen Yiduo en 1947, pouco despois do seu pasamento, empregando o tráxico evento como exemplo "da frustración e vulnerabilidade característica da vida dos artistas na China" naquel tempo; tamén o comparou co célebre vate Qu Yuan.

Hai un monumento a Wen Yiduo no campus da Universidade Normal de Yunnan en Kunming, así como unha grande estatua. Un pequeno memorial no seu nome pode atoparse no camiño da súa antiga casa preto do lago Verde de Kunming, que na actualidade é unha escola infantil. Tanto Wen como a súa dona, Gao Zhen, descansan no Cemiterio Revolucionario de Babaoshan, en Beijing.

## Poesía 
A poesía de Wen Yiduo destacou pola súa experimentación formal coas regras e formas do chinés clásico. Inspirouse na obra de autores ingleses como John Keats, Alfred Tennyson e Robert Browning, tentando "recapturar o *ethos* da sociedade chinesa premoderna".

As pezas do seu segundo libro, *Sishui*, teñen unha "musicalidade desacougante" e tratan sobre temas "duros e lancinantes" que expoñen as inxustizas sociais e a corrupción.

## Crítica literaria 
Segundo David Hawkes, Wen iniciou o culto a Qu Yuan como o "primeiro poeta patriótico da China"; nas palabras do autor:

De acordo coa súa propia confesión, "son un adorador de Qu Yuan"; en 1944, comezou a "cristalizar, como ninguén antes, os temas de Qu Yuan".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Qu Yuan

### Ligazóns externas 
* Retrato de Wen Yiduo, por Jiang Qiming (Universidade Baptista de Hong Kong)
Picanzo asubiador

[miniatura|*T. s. kalahari*[Parque Nacional Nkasa Rupara, Namibia]]
O **picanzo asubiador** (***Tchagra senegalus***) é un ave paseriforme da familia dos malaconótidos. Esta familia está moi relacionada cos lánidos (os picanzos clásicos), e anteriormente estaba incluído nesa familia.

Vive na Península Arábiga e na maior parte de África en matos, bosques abertos e campos de cultivo.

## Taxonomía 
En 1760 o zoólogo francés Mathurin Jacques Brisson incluíu unha descrición do picanzo asubiador na súa obra *Ornithologie* baseándose nun espécime recollido en Senegal. Utilizou para el o nome francés *La pie-griesche gris du Sénégal* e o nome latino *Lanius Senegalensis cinereus*. Aínda que Brisson acuñou un nome en latín para a ave, este non está conforme ao sistema de nomenclatura binomial e non foi recoñecido pola Comisión Internacional de Nomenclatura Zoolóxica. Cando en 1766 o naturalista sueco Carl Linné puxo ao día o seu *Systema Naturae* para publicar a 12ª edición, engadiu 240 especies que foran descritas previamente por Brisson, A especie agora está situada no xénero *Tchagra*, que foi introducido polo naturalista francés René Lesson en 1831. Recoñécense nove subespecies.

## Descrición 
miniatura|esquerda|Os adultos teñen unha coroa (píleo) negra sólida, bordeada por faixas superciliares beixes, pero os individuos novos teñen unha coroa amarronada.

É unha especie colorida e inconfundible, de 19–22&nbsp;cm de lonxitude. Ten unha coroa ou píleo negro e faixas oculares que están separadas por unha sobrecella branca ancha. As partes inferiores son grises claras e as superiores marróns claras. As ás dobradas son castañas e a cola negra con puntas brancas. O bico é negro.

Os sexos son similares, pero os individuos novos teñen un píleo marrón e un bico amarelo claro. Hai varias subespecies que se distinguen polo seu tamaño, cor do dorso, ventre e faixa ocular.

Cantan unha canción asubiante descendente que soa *chii-chii chii chiru chiru*, e pode facerse que se expoña rapidamente á vista se se imita esta chamada, seguramente porque está preocupado de que entre algún conxénere intruso no seu territorio. O macho fai tamén un voo de exhibición.

## Comportamento 
Pon dous ou tres ovos brancos con moitas marcas nun niño cupuliforme nunha árbore ou arbusto. Incuban ambos os sexos, pero pincipalmente a femia, durante 12–15 días; os pitos empluman 15 días despois da eclosión.

Ten hábitos similares aos dos picanzos clásicos (lánidos), caza insectos e outras pequenas presas desde unha póla dun arbusto, aínda que está pousado menos visiblemente que os lánidos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Barlow, Wacher e Disley, *Birds of The Gambia*, 
* Sinclair, Hockey e Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa*, 
* Tony Harris e Kim Franklin, *Shrikes & Bush Shrikes* (Christopher Helm, 2000) 

### Ligazóns externas 
* Picanzo asubiador (''Black-crowned tchagra') - Texto sobre a especie en The Atlas of Southern African Birds.
* Vídeos, fotos e sons do picanzo asubiador na Internet Bird Collection
* BirdLife Species Factsheet
Establishment

***Establishment***, tamén chamado **grupo de poder**, **poder establecido**, **establecemento**, **clase dominante** ou **o sistema**, é un grupo dominante visible ou elite que posúe o poder ou a autoridade nunha nación. O termo refírese a un grupo social cerrado que selecciona aos seus propios membros (oposto á selección a través de herdanza, méritos ou eleccións) e pode ser usado para describir estruturas específicas de elite arraigadas nalgunhas institucións, pero a súa aplicación é polo xeral informal e, probablemente, máis utilizado polos medios de comunicación que polos académicos.

Utilízase con maior frecuencia no Reino Unido, onde inclúe aos líderes políticos, aos altos funcionarios públicos, aos financeiros e aos industriais máis importantes, aos directivos dos grandes medios de comunicación (especificamente a BBC) e aos membros da corte. O uso do termo neste sentido foi acuñado polo xornalista británico Henry Fairlie, que en setembro de 1955, na revista londiniense *The Spectator*, definiu á rede de persoas prominentes e ben conectadas como *The establishment*, explicando:

A definición foi recollida rapidamente polos xornais e revistas londinienses virando famoso ao xornalista; porén, Fairlie non foi o primeiro en utilizar *the establishment* con este significado, Ralph Waldo Emerson fixérao un século antes. O *Oxford English Dictionary* citou a columna de Fairlie como un referente. 

Este uso da palabra foi influenciado probablemente polo termo británico igrexa establecida (*Establishment Church*), que se usa para as *igrexas* oficiais en Gran Bretaña. Moi pronto o vocábulo resultou pouco útil na discusión das elites do poder de moitos países, aínda que a palabra inglesa se utilice como préstamo en moitas linguas. Na xerga sociolóxica, aquilo que non pertence ao poder *establecido* denomínase foráneo (*outsider*).

## Uso estendido 
O termo utilízase a miúdo polos disidentes para queixarse dun pequeno grupo que domina unha grande organización. Por exemplo, en 1968, os académicos radicais crearon o Movemento de Liberación da Socioloxía para repudiar a dirección excesivamente dominante da Asociación Sociolóxica Estadounidense, á que chamaban o «grupo de poder da socioloxía estadounidense».

Tamén é usado no contexto da política honkonesa, na que os partidos políticos, os grupos comunitarios, as cámaras de comercio, os sindicatos e individuos que cooperan e son leais ao Partido Comunista da China e ao goberno de Hong Kong posterior a 1997, son catalogados (máis a miúdo autoetiquetados) como proelite. O termo xurdiu ao redor de 2005, para contrastar co termo "campo prodemocracia" e para substituír a outras etiquetas máis comúns e despectivas. Así mesmo, a etiqueta de *oposición*, outorgada ao *campo prodemocracia*, úsase con connotacións negativas no cantonés, falado pola maioría neste territorio, mentres que *proelite* é considerado xeralmente como positivo, xa que utiliza os caracteres chineses usados para as palabras "construtivo", "sistemático" e "ordenado".

## Notas
UD Ribera

A **Unión Deportiva Ribera** é un club de fútbol do concello galego do Rosal. Foi fundado en 1950. Xoga os seus partidos coma local no campo da Mata. Na tempada 2025-26 compite na Primeira Futgal.

## Historia
A UD Ribera foi fundada en 1950. Ata o ano 1983 xogou os seus partidos coma local no Campo Municipal da Canosa. O 3 de xuño dese ano, inaugurouse o Campo Municipal da Mata, no que a partir dese momento sería o estadio local do equipo rosaleiro. Ese día disputouse un encontro amigábel entre o Celta de Vigo, capitaneado por Atilano; e un combinado e xogadores da UD Ribera e de outros clubs da contorna, capitaneado por Lliño.

## Escudo e equipamento
O escudo da UD Ribera consta dunha parte central coas letras "U.D. Ribera". Na parte inferior, sobre fondo verde atópase unha pelota amarela. Na parte superior, unha ponte branca e negra sobre unhas augas azuis.

A cor distintiva do club é o verde céspede, sendo habitualmente os uniformes compostos por camisola verde e pantalón e medias brancas.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Ángel Arcos
Aldara Prado

**Aldara Prado**, nada na Coruña en 1992, é unha ilustradora, tatuadora e autora de banda deseñada galega, coñecida pola súa obra *Nimue* (2024).

## Traxectoria 
Aldara pasou os primeiros anos da súa vida crecendo nunha aldea preto de Betanzos. Licenciouse en Belas Artes en Valencia, especializándose en narración visual e cinematográfica, e durante máis dunha década residiu en Barcelona, onde desenvolveu a súa carreira como ilustradora, traballando para sectores como a banda deseñada ou a literatura infantil.

En 2024 publicou a novela gráfica de fantasía *Nimue*, centrada no personaxe da dama do lago, presente nas lendas artúricas e á cal Prado coñeceu cando investigaba sobre as lendas celtas e galegas. A obra levou un proceso de traballo de 8 anos. A obra foi eloxiada pola súa reinvención do personaxe de *Nimue* e pola súa perspectiva actualizada sobre os personaxes femininos lendarios.

## Vida persoal 
Reside en Berlín, Alemaña. Prado é filla do tamén historietista Miguelanxo Prado.

## Obras 
* *A Viñeta de Schrödinger* (antoloxía, 2018-2021)
* *El increíble viaje de los besos voladores* (Lumen, 11 de outubro de 2018)
* *Nimue* (Norma Editorial, 25 de outubro de 2024)

## Notas
Adrián Rosales

**Adrián Rosales Pousada**, nado en Cangas o 28 de xullo de 1985, é un ex-xogador de balonmán galego. Xogaba na posición de lateral esquerdo.

## Traxectoria 
Nado en Cangas, alí desenvolveu os seus primeiros anos de carreira, xogando para o Club Balonmán Cangas, onde estivo dende 2004 até 2016. Despois, marchou ao Caen Handball, onde estivo 2 tempadas. En 2018 oficializouse a súa fichaxe polo Club Balonmán Nava. En 2018 tivo unha lesión que o apartou dos terreos de xogo até a seguinte tempada. En 2019 chegou á cifra de 500 goles na liga ASOBAL. En 2022, retirouse do balonmán profesional.

## Equipos 
*  CB Cangas (2004-2016)
*  Caen Handball (2016-2018)
*  BM Nava (2018-2022)

## Notas
Andrés Antañón

**Andrés Antañón Vieites**, nado en Vigo o 22 de xaneiro de 2007, é un futbolista galego que xoga como mediocampista no Celta de Vigo Fortuna. Foi internacional sub-17 e sub-18 coa Selección española de fútbol.
## Traxectoria
Debutou en Primeira División o 1 de marzo de 2026 na vitoria visitante do Celta perante o Girona por 1 a 2. Xogou vinte minutos após substituír a Ferran Jutglà.
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Hugo Burcio
* Ángel Arcos
### Ligazóns externas
*
A odisea de Chüm

***A odisea de Chüm*** (en ) é unha curtametraxe de animación franco-belga de 2020, producida por Picolo Pictures, escrita por Claire Paoletti e Julien Bisaro e dirixida por Julien Bisaro.

Estreouse en galego o 1 de xuño de 2025 a través da plataforma do Xabarín Club.

## Sinopse 
A pequena curuxa Chüm acaba de nacer e é empurrada fóra do niño por unha tormenta. Corre arriba e abaixo polos mangleirais, empurrando o segundo ovo da súa niñada. Contra todo prognóstico, está decidida a atopar unha nai, xa sexa un caimán ou un mapache.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Poio Pescamar

O **Poio Fútbol Sala**, coñecido por razóns de patrocinio como **Poio Pescamar**, é un club de fútbol sala feminino do concello de Poio. Xoga na Primeira división de fútbol sala feminino, e disputa os seus partidos no pavillón da Seca.

## Historia 
Fundouse en 1997 co nome de Ateneo Combarro, e en 2008 acadou o ascenso á división de prata. Na tempada 2012-13, xa co patrocinio da empresa Pescamar, acadou a segunda praza na liga e ascendeu á primeira división tras vencer o Rubí no play-off.
Na tempada 2022-23 acadaron a terceira posición na primeira división, e ao ano seguinte acadaron o cuarto posto. Na Copa da Raíña de fútbol sala foi o equipo anfitrión en 2017 e foron finalistas na edición do ano 2020. 

## Notas
La Chevallerais

**La Chevallerais** (en ; en galó: *La Chevaleraè*) é un concello do departamento do Loira Atlántico, na rexión administrativa dos Países do Loira e na Bretaña histórica, no noroeste de Francia.

## Demografía
Andrés Sánchez de Gres

**Andrés Sánchez de Gres**, nado a comezos do século XIV e finado en 1368, foi adiantado maior do Reino de Galicia e tenente de pertigueiro maior da terra de Santiago.

## Traxectoria 
Era fillo de Alfonso Sánchez de Gres e Sancha Rodríguez de Bendaña. Mentres durou a guerra dos dous Pedros, Andrés mantívose xunto a Pedro I de Castela secundando os movementos de Fernando de Castro. Con el asistiu, ademais, ás vistas de Tejadillo en 1334.

Gozou dun importante patrimonio, no cal se contaban as fortalezas de Cira, Cambados e Rodeiro.

Contraeu matrimonio con María Álvarez de Moscoso, quen era curmá dos arcebispos de Santiago da segunda centuria de século. Tivo varios fillos, como María Sánchez, que casou co almirante Paio Gómez Chariño, e un novo Andrés Sánchez, que se uniu primeiro con Sancha de Soutomaior e logo con María de Novoa. Até é moi factible que tamén fose filla súa Teresa Sánchez, casada con Alfonso Gómez Churruchao.

No testamento ordenou que depositasen os seus restos no Convento de San Domingos de Bonaval, cidade de Santiago de Compostela, dentro da capela de San Bartolomeu que fixera para ese efecto. Morreu en 1368.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Adiantado maior do Reino de Galicia
Andrea Cid Freire

**Andrea Cid Freire**, tamén coñecida como **Andrea Freire,** nada en Ourense en 1989, é unha escritora e mestra galega.

## Traxectoria 
É mestra, monicrequeira e escritora dedicada ao mundo infantil.

## Obras 
### Álbum ilustrado 
* *LUUUME*! (2022). Allariz: Antela Ed. Ilustracións de Laura Miranda Moreno. 44 páxs. ISBN 9788409368105. A historia do pequeno Misto,  que sempre está enfadado.

### Teatro 
* *Manchea* (2025). A Coruña: Baía Ed. 72 páxs. ISBN 978-84-9995-464-6. Ilustracións de Lola Villa Pérez. É un conto tradicional de princesas, cabaleiros e dragóns... ou quizais non.

## Premios 
* 2024: XVI Premio Barriga Verde de textos para teatro de monicreques (categoría infantil), por *Manchea.*

## Notas
Nave 1839

A **Nave 1839** foi un centro social autoxestionado activo entre 2015 e 2019 con sede nas instalacións Adif de San Cristóbal, A Coruña.

## Notas
Adolfo Zon Pereira

**Adolfo Zon Pereira**, nado en Seixalbo, Ourense o 23 de xaneiro de 1956, é un relixioso xaveriano galego radicado no Brasil. Dende 2015 é bispo da diocese de Alto Solimões, no Brasil.

## Traxectoria 
Profesou na sociedade dos xaverianos o 2 de outubro de 1982. Foi ordenado sacerdote o 21 de xuño de 1986. Graduouse en teoloxía na Universidade Pontificia Comillas e estudou un mestrado en Teoloxía Pastoral na Universidade de Salamanca. Ao comezo da súa carreira sacerdotal, traballou na pastoral da Mocidade da arquidiocese de Pamplona e Tudela. Foi párroco na parroquia San Francisco Javier (1988-1992) e tesoureiro dos xaverianos.

En 1993, trasladouse ao Brasil, á parroquia de Nossa Senhora Rainha da Paz, na diocese de Abaetetuba. Foi membro do Consello Rexional de Cáritas do Norte na Conferencia Nacional de Bispos do Brasil, asesor na formación de laicos na Escola de Fe e Política, director da Escola Diocesana de Evanxelización; e vicerexional dos misioneiros xaverianos, de 2005 a 2010. Foi administrador económico da diocese de Abaetetuba (2005-2006). Foi profesor de Doutrina Social da Igrexa no Instituto Rexional de Formación Presbiteral no norte rexional 2 de CNBB.

### Bispo 
O 27 de agosto de 2014, foi nomeado polo papa Francisco bispo coadxutor de Alto Solimões. Foi consagrado polo bispo Flávio Giovenale. Seis meses despois, substituíu a Evangelista Alcimar Caldas Magalhães á fronte da diocese.

## Notas
Martin Hongla

**Martin Hongla Yma II**, nado en Yaoundé o 16 de marzo de 1998, é un futbolista camerunés que xoga como centrocampista defensivo ou defensa central no Granada, da Segunda División. É internacional coa selección do Camerún.

## Traxectoria 
Nado en Yaoundé, comezou a xogar ao fútbol na Academia Deportiva Nkufo, do futbolista Blaise Nkufo, ata que no 2016 incorporouse ao Recreativo Granada da Segunda División B de España.

Debutou co filial andaluz o 21 de agosto de 2016, saíndo como titular nun empate 1-1 na casa contra o Atlético Mancha Real. O 28 de xaneiro de 2017 debutou co primeiro equipo do Granada na Primeira División, diante do Villarreal.

Para a tempada 2017/18 ascendeu definitivamente ao equipo principal, xa na Segunda División. Na segunda metade da campaña xogou cedido no FC Barcelona B, da mesma categoría.

En xullo de 2019, tras unha cesión de seis meses no Karpaty Lviv, fichou polo Royal Antwerp FC da Primeira División A belga. O 9 de xullo de 2021 foi cedido ao Hellas Verona, da Serie A italiana.

O 31 de xaneiro de 2023 regresou a España e á súa máxima categoría, despois de aceptar unha cesión de seis meses no Real Valladolid.

O 12 de xaneiro de 2024 regresou ao Granada.

### Selección camerunesa 
Internacional en categorías inferiores, disputou co Camerún o Campionato Africano Sub-17 de 2015, na clasificación para a Copa Africana de Nacións Sub-20 de 2017 e a Copa Africana de Nacións Sub-23 de 2019.

O 16 de novembro de 2020 debutou coa selección absoluta do Camerún, nun partido de clasificación para a Copa de Nacións contra Mozambique. En novembro de 2022 foi convocado por Rigobert Song para disputar o Mundial de 2022 en Qatar.

## Notas
Paíño de barriga negra

O **paíño de barriga negra**  (***Fregetta tropica***) é unha especie de ave mariña da familia dos paíños do hemisferio sur (Oceanitidae). Cría nas illas subantárticas e pode verse no hemisferio sur e, como vagante rara, pode chegar ao hemisferio norte.

Atópase na Antártida, Arxentina, Australia, illa Bouvet, Brasil, Chile, illas Malvinas, Polinesia Francesa, Terras Austrais e Antárticas Francesas, Madagascar, Mozambique, Nova Zelandia, Omán, Perú, Santa Helena, São Tomé e Príncipe, illas Salomón, Suráfrica, illas Xeorxia do Sur e Sandwich do Sur, Uruguai e Vanuatu.

## Descrición 
Son negros cunha banda branca no sobrecú e branco na parte inferior das ás e nos flancos. Teñen unha faixa ancha negra que baixa ata o centro do ventre, pero pode ser descontinua ou ausente. Teñen patas longas, e os pés poden verse alén da cola en voo. As patas e pés son negros.

Son silenciosos principalmente no mar. Poden sentirse moitos ruídos nas colonias reprodutoras; as aves que están no chan producen un asubío estridente moi longo.[miniatura|thumbtime=2|300px|Vídeo dun exemplar buscando comida en [Gold Coast, Queensland, Australia|centro]]
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* [Paíño de barriga negra *Fregetta tropica* – fotos, Christopher Taylor Nature Photography
* Primeiro rexistro do paíño de barriga negra no Paleártico occidental
Perdiz mariña de ás negras

[miniatura|Ilustración feita por [Johann Friedrich Naumann]]
A **perdiz mariña de ás negras** (***Glareola nordmanni***) é unha ave limícola da familia Glareolidae. O nome do xénero é un diminutivo do latín *glarea*, 'grava', referíndose ao hábitat de nidación típico deste grupo de aves. O adxectivo da especie púxose en lembranza do zoólogo e explorador nado en Finlandia Alexander von Nordmann.

## Descrición 
Mide 24–28 cm de longo, ten patas curtas, con ás longas e agudas e cola forcada. O seu bico é curto, o cal é unha adaptación a capturar a comida no aire. O dorso e a cabeza son marróns, e as ás son marróns con plumas de voo negras. O ventre é branco e a parte inferior das ás é negra. Para distinguirmos esta especie doutras perdices mariñas hai que poder ollala moi ben, xa que son moi parecidas á perdiz mariña mediterránea e á *Glareola maldivarum*, que poden aparecer na súa área de distribución. É marxinalmente máis grande que a perdiz mariña mediterránea, e ten a cola máis curta e as patas máis longas. Aínda que a parte inferior das ás escura e a falta de bordo traseiro branco nas ás son características diagnósticas, isto non sempre é doado de ver no campo, especialmente porque a parte inferior das ás castaña da perdiz mariña mediterránea parece ser negra a non ser que se poida ver desde unha posición óptima.

## Distribución e hábitat 
É unha ave de rexións abertas e a miúdo vese preto da auga ao serán, voando na procura de insectos. Esta perdiz mariña atópase nas partes máis cálidas do sueste de Europa e o suroeste de Asia. É unha ave migratoria, que inverna en África tropical, e é rara ao norte ou ao oeste da súa área de reprodución.

## Comportamento 
### Reprodución 
Pon de 2 a 4 ovos no chan.

### Alimentación 
Unha cracterística pouco común das perdices mariñas é que, aínda que se clasifican como limícolas, normalmente cazan insectos en voo como faría unha andoriña, aínda que poden tamén alimentarse no chan.

## Conservación 
A perdiz mariña de ás negras é unha das especies ás cales se aplica o *Acordo para a Conservación das Aves Acuáticas Migratorias Africano-Eurasiáticas* (AEWA).

O parasito acantocéfalo *Apororhynchus paulonucleatus* atopouse no intestino da perdiz mariña de ás negras.
[miniatura|Ovos da especie da colección do [Museo de Wiesbaden, Alemaña.]]

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns exernas 
* 
* Fotos e gravacións de Glareola nordmanni en Shumkar (en ruso)
* Texto sobre esta especie en The Atlas of Southern African Birds
* 
* 
* 
* 
*
Premio Barriga Verde de textos para teatro de monicreques

O **Premio Barriga Verde de textos para teatro de monicreques** (modalidades de público infantil e adulto) é responsabilidade da Axencia Galega das Industrias Culturais (Xunta de Galicia). Convócase desde 2003 anualmente e desde 2012 cada dous anos xunto co Premio Álvaro Cunqueiro para textos teatrais e o Premio Manuel María de literatura dramática infantil.

En 2024 estaba dotado con 6000 euros. Ademais, as bases recollen a posibilidade de que os textos sexan publicados dentro das coleccións de literatura dramática que a Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude mantén con Edicións Xerais e Baía Edicións.

## Histórico das persoas premiadas 
* 2003 (I): Celestino Antelo Gerpe: *Cucho, Coco e o dilema do 6* (rapaces) e Gabriel Castilla Raspa: *O Soñador. Pezas de títeres para adultos* (adultos)

* 2004 (II): Celia Díaz Núñez: *Cataventos e Cia ou a verdadeira historia de Amanda, a princesa, e Leonardo, o poeta* (rapaces)

* 2005 (III): Xosé Manuel Fernández Castro: *Misterio en Guernica* (adultos)

* 2006 (IV): Breogán Riveiro: *O afundimento do Tiránic* (rapaces)

* 2007: (V): Deserto

* 2008 (VI): Xosé A. Neira Cruz: *O punto da escarola* (rapaces)

* 2009 (VII): Ignacio Vilariño: *Auga que non vas beber* (adultos) e Begoña García: *Bon appétit* (rapaces)

* 2010 (VIII): Xosé A. Neira Cruz: *Pedra sobre pedra* (adultos) e Ignacio Vilariño: *Fábula galénica* (rapaces)

* 2011 (IX): Deserto nas dúas modalidades (adulto e infantil)

* 2012 (X): Modalidade para rapaces: *Un mosquito de nome Henri*, de Raúl Dans e Modalidade para adultos: deserto

* 2014 (XI): Modalidade para rapaces: *O lobo e a lúa,* de Andrea Bayer e Modalidade para adultos: *Ela, piedade dos suicidas*, de Xavier Lama

* 2016 (XII): Modalidade para rapaces: *Os golfiños e o xigante*, de Inacio Vilariño e Modalidade para adultos: *Marcha fúnebre para un monicreque*, de Roi Vidal Ponte

* 2018 (XIII): Modalidade para rapaces: deserto e Modalidade para adultos: deserto

* 2020: Modalidade para adultos: *República Sideral,* de Esther F. Carrodeguas e Modalidade para rapaces: *Pois eu!,* de Carlos Losada-Galiñáns

* 2022 (XV): Modalidade para adultos: *Nas nubes,* de José Luis Baños de Cos e Modalidade para rapaces: *Os contos do Lobicán,* de Eva Mejuto

* 2024 (XVI): Modalidade para adultos: *O Faro,* de Carlos Labraña e Modalidade para rapaces: *Manchea,* de Andrea Cid Freire

## Notas
Corsept

**Corsept** (en ; en galó: *Corsèt*) é un concello do departamento do Loira Atlántico, na rexión administrativa dos Países do Loira e na Bretaña histórica, no noroeste de Francia.

## Demografía
Tordo de cabeza cincenta

O **tordo de cabeza cincenta** (***Turdus obscurus***) é unha ave da familia Turdidae. Reprodúcese en bosques densos de coníferas e taiga desde Siberia e Mongolia ata o Xapón. É unha especie fortemente migratoria, que inverna no sur da China e sueste asiático. É unha ave vagante rara en Europa occidental.

## Taxonomía 
Foi descrito formalmente en 1789 polo naturalista alemán Johann Friedrich Gmelin na súa edición revisada e ampliada do  *Systema Naturae* de Carl Linné. Situouno cos tordos no xénero *Turdus* e acuñou para el o nome binomial *Turdus obscurus*. O seu nome científico procede do latín e significa 'tordo escuro'. Gmelin baseouse para a súa descrición no "Dark thrush" que fora descrito con ese nome en 1783 polo ornitólogo inglés John Latham na súa obra de varios volumes *A General Synopsis of Birds*. Latham sinalou que "esta é unha especie siberiana e atópase nos bosques alén do lago Baikal" mais non explicou a fonte da súa información. A especie é monotípica, é dicir, non se lle recoñece ningunha subespecie.

## Descrición 
É un bonito tordo, cun dorso e cabeza gris, cunha liña ocular negra bordeada de branco por arriba e abaixo. O peito e flancos son laranxa e a barriga branca. Os sexos son bastante similares, pero os inmaturos teñen un dorso máis marrón.

O macho canta unha canción asubiante simple, similar á da especie emparentada tordo visgueiro.

## Comportamento 
Nidifica en árbores, pon de 4-6 ovos nun niño limpo. As aves en migración e as invernantes adoitan formar pequenas bandadas. É onmívoro, come unha ampla variedade de insectos, miñocas e bagas.

En 2007 un exemplar foi albiscado no Observatorio de Aves de Xerusalén en Xerusalén. Este é o segundo avistamento en Israel; despois doutro en Eilat en outubro de 1996.

En 2011, un exemplar foi avistado por primeira vez en Australia, preto de Malanda en Queensland.

## Rexistro fósil 
En 2017, unha avaliación de paseriformes indonesios do Plistoceno tardío atopou un fósil desta especie.

## Galería 

Ficheiro:Eyebrowed Thrush from Khonoma bird watching tour to Nagaland.jpg
Ficheiro:Hoetmaytrang.jpg|Tordo de cabeza cincenta na vila de Khonoma en Nagaland, India
Ficheiro:Turdus obscurus MWNH 1761.JPG|Ovos de tordo de cabeza cincenta da colección do Museo de Wiesbaden

## Notas
Vila Nova de Milfontes

**Vila Nova de Milfontes** é unha vila portuguesa, sede da freguesía homónima do concello de Odemira. Conta con 75,88&nbsp;km² de área e 5&nbsp;660 habitantes (segundo o censo de 2021).

Vila Nova de Milfontes está situada na beira norte/dereita do río Mira, próxima á súa foz. Encóntrase integrada no Parque Natural do Suroeste Alentejano e Costa Vicentina.

## Historia 
É unha das freguesías máis antigas do municipio, fundada en 1485 polo rei Xoán II. A zona foi constituída para cumprir un papel económico e defensivo no Alentejo, na confluencia do río Mira, e beneficiouse da súa importancia estratéxica como porto seguro. Os primeiros habitantes foron presos condenados por delitos menores; 50 anos despois, a poboación da parroquia era de pouco máis de dez familias.

A aldea foi atacada con frecuencia por piratas e foi destruída por completo en 1590. En resposta, construíuse o forte de São Clemente entre 1599 e 1602 baixo o reinado do rei Filipe II durante a unión persoal de España e Portugal.

Durante o século XIX, a freguesía ficou integrada no municipio de Odemira, durante as reformas administrativas de Mouzinho da Silveira.

## Xeografía 
Vila Nova de Milfontes está situada na costa occidental do concello, cara ao océano Atlántico, na marxe norte do río Mira e dentro do Parque Natural do Suroeste Alentejano e Costa Vicentina. Vila Nova de Milfontes atópase a carón dun gran estuario dominado polo río Mira, que dá refuxio a varias especies de aves e vida mariña, ademais de xabarís e raposos nos bosques circundantes.

### Praias 
* Praia dos Aivados
* Praia da Angra da Barreta
* Praia da Angra da Cerva
* Praia do Burdo
* Praia da Cruz
* Praia do Carreiro da Fazenda
* Praia das Furnas
* Praia da Franquia, tamén coñecida como praia do Rio
* Praia do Farol
* Praia do Malhão
* Praia do Patacho
* Praia do Porto das Barcas

## Demografía 
## Galería 

Ficheiro:V Nova de Milfontes.jpg|Estuario do río Mira.
Ficheiro:Praia do Farol - Portugal (28988414526).jpg|Praia do Farol e vista do forte de São Clemente.
Ficheiro:Southwest Alentejo and Vicentine Coast Natural Park, Vila Nova de Milfontes, Portugal May 06, 2018 10-43-32.jpeg|Rúa de Vila Nova de Milfontes.
Ficheiro:Southwest Alentejo and Vicentine Coast Natural Park, Vila Nova de Milfontes, Portugal May 06, 2018 10-56-15.jpeg|Praza da vila.
Ficheiro:Praia das Furnas - Portugal (43838108235).jpg|Praia das Furnas e vista do faro.
Ficheiro:Southwest Alentejo and Vicentine Coast Natural Park, Odemira, Portugal May 07, 2018 05-48-24.jpeg|Praias e o río Mira.
Ficheiro:Southwest Alentejo and Vicentine Coast Natural Park, Vila Nova de Milfontes, Portugal May 06, 2018 10-45-47.jpeg|Vista ao océano Atlántico.

## Notas 
## Véxase tamén
Aldrine Kibet

**Aldrine Kibet**, nado o 13 de xuño de 2006, é un futbolista kenyano que xoga como centrocampista ofensivo no RC Celta Fortuna e na selección sub-20 de Kenya.

## Traxectoria 
Kibet comezou a súa carreira deportiva nas categorías inferiores do St. Anthony's Boys de Kitale nos Xogos da Asociación Deportiva de Escolas Secundarias de Kenya (KSSSA) de 2023 en Kakamega, cando liderou o seu equipo cara ao título. Isto valeulle o premio á personalidade deportiva do mes de agosto de 2024. En 2023, trasladouse a España e uniuse á Nastic Sports Academy.

O 16 de xullo de 2025, o RC Celta de Vigo anunciou a fichaxe de Kibet cun contrato de catro anos; inicialmente rexistrado no equipo xuvenil, foi asignado ao equipo B da Primeira Federación.

### Selección nacional 
Kibet formou parte da selección sub-18 de Kenya que gañou a prata no campionato sub-18 da CECAFA celebrado en Kisumu, Kenya, en novembro de 2023. Tamén formou parte da selección sub-20, que clasificou para a Copa de África de Nacións sub-20 de 2025 celebrada no Cairo, Exipto, en maio de 2025.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Celta Fortuna
Parque Natural do Suroeste Alentejano e Costa Vicentina

O **Parque Natural do Suroeste Alentejano e Costa Vicentina** (PNSACV) é un parque natural situado no suroeste de Portugal. Ocupa unha superficie de 895,7 km² (605,8 km² na terra e 289,9 km² no mar) e é un dos últimos redutos da costa salvaxe europea. Ten un dos niveis máis altos de biodiversidade do país con máis de 12 especies de plantas endémicas e diversos lugares de nidificación de aves.

## Territorio 
O Parque Natural do Suroeste Alentejano e Costa Vicentina comprende o litoral suroeste de Portugal continental, ao sur do Alentejo Litoral e no Algarve, arredor do cabo de San Vicente. Inclúe territorios de freguesías dos seguintes concellos e distritos:

* Distrito de Setúbal
** Sines (freguesías de Porto Covo e Sines);
* Distrito de Beja
** Odemira (freguesías de Longueira / Almograve, São Salvador e Santa Maria, Sâo Luís, São Teotónio, Vila Nova de Milfontes e Zambujeira do Mar);
* Distrito de Faro
** Aljezur (freguesías de Aljezur, Bordeira, Odeceixe e Rogil);
** Vila do Bispo (freguesías de Budens, Raposeira, Sagres e Vila do Bispo).

Ademais da zona costeira e da submarina de 2 km, o parque inclúe o val do río Mira dende o estuario até a vila de Odemira e parte da serra do Cercal.

Na área do parque hai diversos tipos de paisaxes e hábitats naturais e seminaturais, como cantís abruptos, praias, illotes e arrecifes (incluíndo a illa do Pessegueiro e un arrecife de coral na Carrapateira), o estuario do Mira, o cabo Sardão, o alto de Sagres e o cabo de San Vicente, sistemas de dunas, uceiras, marismas salinas, estepas salgadas, lagoas temporais, barrancos (vales encaixados con densa cobertura vexetal), etc. As altitudes máximas son: 324 metros no interior (en Sâo Domingos, Odemira); e 156 m, na costa (na Torre de Aspa, Vila do Bispo). A profundidade máxima é de 32 m en 2 km no Pontal da Carrapateira (Aljezur).

## Galería 

Ficheiro:Burgau, Algarve, Portugal.jpg|Zona oeste da praia de Burgau.
Ficheiro:W20120331pt cabo sardao DSC08981.jpg|Esta costa, como por exemplo no cabo Sardão, é o único lugar do mundo no que as cegoñas aniñan nos rochedos marítimos.

## Notas 
## Véxase tamén
Folosa bérber

A **folosa bérber** (***Iduna opaca***) é un paxaro que antes se clasificaba no taxon xeral Sylvidae *sensu lato*, que resultou ser parafilético. Agora está clasificado na familia Acrocephalidae no xénero *Iduna*. Antes pensábase que formaba parte da especie *Iduna pallida*, pero como resultado dos modernos desenvolvementos taxonómicos, considéranse especies separadas.

## Características 
[miniatura|Ovos de folosa bérber na colección do [Museo de Wiesbaden.]]
É un pequeno paseriforme que se atopa en rexións abertas secas, incluíndo cultivos, con arbustos e algunhas árbores. Poñen dous ou tres ovos nun niño na maleza baixa ou nun arbusto. É insectívoro.

É un paxaro de medio tamaño. Os adultos teñen un dorso claro liso e partes ventrais abrancazadas. A lonxitude do seu corpo é duns 13-14 cm, cunha envergadura alar de 18-21 cm e un peso de 8-13 g. O seu bico é forte e agudo e as patas cincentas. Os sexos son idénticos, pero as aves novas son máis beixes no ventre.

Esta especie non abanea a cola ou faino moi raramente. Busca comida a diferentes alturas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Fregin, S., M. Haase, U. Olsson, and P. Alström. 2009. Multi-locus phylogeny of the family Acrocephalidae (Aves: Passeriformes) - the traditional taxonomy overthrown. Molecular Phylogenetics and Evolution 52: 866–878.
*Sangster, G., J.M. Collinson, P.-A. Crochet, A.G. Knox, D.T. Parkin, L. Svensson, and S.C. Votier. 2011. Taxonomic recommendations for British birds: seventh report. Ibis 153: 883–892.
Asociación Deportiva Ourense Hockey Club

A **Asociación Deportiva Ourense Hockey Club** é un club deportivo de hóckey sobre herba e hóckey sala da cidade de Ourense.

## Historia 
Fundouse o 30 de setembro de 1994. En 1997 consegue o seu primeiro éxito no campionato de España xuvenil feminino de hóckey sala celebrado en Donostia, ao acadar a medalla de prata. No ano 2000 logra o ascenso á máxima categoría do hóckey sobre herba feminino español, a División de Honra, ao gañar o Campionato de España de 1ª División celebrado en Bilbao. Na súa primeira tempada en División de Honra, a tempada 2000-01, quedan terceiras, e ese mesmo ano son subcampioas da Copa da Raíña, o que lles permite participar na Copa de Europa de Campións de Copa e solicitar para Ourense á Federación Europea de Hockey a organización do torneo oficial o ano 2002, no que o Ourense HC consegue a cuarta posición. Volveron quedar subcampioas de Copa en 2003 e 2004. Na tempada 2001-02 da liga volven terminar terceiras, e na 2002-03 e a 2003-04, cuartas.

## Premios e galardóns 
A Secretaría Xeral para o Deporte da Xunta de Galicia nomeouno mellor club feminino do ano en 2001 e 2002.

## Notas
Folosa calzada

A **folosa calzada** (***Iduna caligata***) é unha especie de ave paseriforme da familia Acrocephalidae. Reprodúcese en Europa oriental e Asia occidental. É unha ave vagante regular en Europa occidental.

## Taxonomía 
Foi descrita formalmente por primeira vez como *Sylvia caligata* polo médico, explorador, botánico e zoólogo alemán Martin Hinrich Carl Lichtenstein, quen lle asignou como localidade tipo o río Ilek, preto de Orenburgo. Agora está clasificada no xénero *Iduna* da familia Acrocephalidae. Antes, a especie, xunto con moitas outras similares do Vello Mundo, clasifícábase no taxon xeral Sylviidae *sensu lato*, pero no século XX, os estudos moleculares fixeron que ese taxon tivese que ser dividido en varias familias.

Anteriormete considerábase conespecífica co *Iduna rama*, pero agora normalmente ambas teñen status de especies separadas.

## Etimoloxía 
A folosa calzada pertence ao xénero *Iduna* proposto por Alexander Keyserling e Johann Heinrich Blasius en 1840, pero eles non deron explicacións sobre o significado ou orixe do nome, aínda que na mitoloxía nórdica, Iðunn, ou Iduna, é a deusa da primavera e da fertilidade que se transformou nun pardal (ou unha noz) para posibilitar ser rescatada por Loki. O adxectivo específico *caligata* en latín significa 'calzada, con botas' de *caliga*, 'bota'.

## Descrición 
É unha pequena especie de paxaro, similar en tamaño ao picafollas europeo. Ten unha plumaxe pouco distintiva que é marrón agrisada lisa na parte dorsal e máis clara na ventral. Ten unha sobrecella clara ben visible e un bico curto con punta escura. A feitura do paxaro é a dun sílvido de ás curtas bastante barrigán con punta da cola cadrada. Esta especie e mais *Iduna rama* son moi difíciles de distinguir entre si.

## Distribución e hábitat 
Reprodúcese desde o centro de Rusia ao oeste da China, e migra para invernar no subcontinente indio chegando ata Sri Lanka. Ampliou a súa área de reprodución ao oeste nas últimas décadas e agora nidifica mesmo en Finlandia.

Esta especie é unha ave vagante habitual en Europa occidental con, por exemplo, uns 180 rexistros en Gran Bretaña ata 2023, e forma parte da lista das aves ibéricas.

## Bioloxía 
Nidifica de maio a principios de xullo, construíndo un niño cupuliforme formado por ramiñas, raíces, taliños e follas, forrado con plumas, pelo animal e peluxe de plantas. O niño está localizado no chan ou preto do chan, a unha altura máxima dun metro, agochado entre densa maleza. É principalmene insectívoro.

## Galería 

Ficheiro:Booted Warbler, Iduna caligata.jpg|Folosa calzada en Udumalpet, Tamil Nadu, India
Ficheiro:Iduna caligata MHNT ZOO 2010 11 201 Pérowsk.jpg|Ovos de *Iduna caligata* no MHNT
Ficheiro:Booted warbler (Iduna caligata).jpg|Folosa calzada en Palakkad, Kerala, India

## Notas
Sing 2

***Sing 2*** é un filme estadounidense de 2021 escrito e dirixido por Garth Jennings, producido por Universal Pictures e Illumination, e distribuído por Universal. É a secuela de *Sing* (2016), e a historia segue a Buster Moon e o seu grupo montando un espectáculo en Redshore City mentres traballan para impresionar a un magnate do entretemento e recrutar unha estrela do rock solitaria para que actúe co grupo.

## Personaxes 
* Matthew McConaughey como Buster Moon
* Reese Witherspoon como Rosita
* Scarlett Johansson como Ash
* Taron Egerton como Johnny
* Bobby Cannavale como Jimmy Crystal
* Tori Kelly como Meena
* Nick Kroll como Gunter
* Pharrell Williams como Alfonso
* Halsey como Porsha Crystal
* Chelsea Peretti como Suki Lane
* Letitia Wright como Nooshy
* Eric André como Darius
* Adam Buxton como Klaus Kickenklober
* Garth Jennings como Miss Crawly
** Jennings como voz na terminal de bus
* Peter Serafinowicz como Big Daddy
* Jennifer Saunders como Nana Noodleman
* Nick Offerman como Norman
* Bono como Clay Calloway