open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Atentados de Noruega de 2011

miniatura|dereita|O centro de Oslo logo da explosión.

Os feitos que deron lugar a un **masacre en Noruega en 2011** consistiron nunha explosión no distrito gobernamental de Oslo e mais nun tiroteo ocorrido dúas horas despois no illote de Utøya (lago Tyrifjorden, Buskerud), cun saldo provisorio de 77 mortos e máis dun centenar de feridos, moitos deles adolescentes. Durante os días posteriores á traxedia, a policía falara de cifras de até 93 mortos, pero despois revisou a cifra á baixa fixándoa en 76. A policía norueguesa explicou que o escenario despois dos ataques era moi confuso e probabelmente algúns corpos foron contados dúas veces. Posteriormente unha vítima morreu no hospital elevando a cifra a 77.

Pola tarde, desatouse unha gran confusión en Oslo e máis tarde as autoridades confirmaron que detiveron un home disfrazado de policía que abriu fogo contra a multitude en Utøya. Este era Anders Behring Breivik, un empresario noruegués de 32 anos descrito pola policía como "fundamentalista cristián" cuxas opinións políticas se inclinan cara á ultradereita, de ideoloxía nacionalista (contrario ao multiculturalismo) e islamófobo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Oslo Terrorist Attacks – Terrorism with a different face, in a different place
GnuCash

**GnuCash** é un sistema de finanzas persoal en software libre que utiliza a dobre entrada. Pretendía inicialmente desenvolver capacidades similares ás do programa comercial Quicken da compañía Intuit, é dicir xestión de finanzas persoais. A evolución actual está máis próxima a desenvolver ferramentas para pemes, ademais das finanzas individuais.

## Características 
GnuCash forma parte do proxecto GNU e funciona en moitas plataformas: en GNU/Linux (baixo GNOME), e tamén en Windows (Windows 2000 ou superior), VOS X, FreeBSD, Solaris e outras plataformas UNIX.

Desenvolveuse inicialmente en Linux, pero desde o 15 de xullo de 2007, versión 2.2.0, está tamén dispoñíbel unha versión directamente compilada para usar en Windows. A primeira versión directamente instalable en Mac foi a 1.8.

O programa serve tanto para levar unha contabilidade persoal ou familiar como de pequenas empresas. É facilmente configurábel, utiliza o sistema de contabilidade por partida dobre ou de dobre entrada, permite a creación e modificación dun plan contábel xerarquizado, e incorpora un módulo de facturación e de xestión das relacións con clientes/debedores e con provedores/acredores. Os diferentes estados para a presentación de resultados contábees pódense preparar en forma de informes, que poden acompañarse con gráficos. É fácil a adaptación aos réximes de impostos de diferentes países. Con todo, a súa ergonomía é mellorábel e non ofrece mecanismos de protección que teñen outros programas de contabilidade comerciais propietarios. É conveniente un bo coñecemento de contabilidade para un uso produtivo. É moi potente como ferramenta para fins didácticos.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial de GnuCash
Pequena e mediana empresa

A **pequena e mediana empresa**, coñecida tamén polo acrónimo **PEME**, é unha empresa con características distintivas, e ten dimensións con certos límites ocupacionais e financeiros prefixados polos estados ou rexións.

Segundo a Recomendación da Comisión Europea da Unión Europea de 6 de maio de 2003, baseándose na *Carta da Pequena Empresa* emitida no Consello europeo de Santa María da Feira en xuño de 2000, con entrada en vigor o 1 de xaneiro de 2005, é a unidade económica con personalidade xurídica ou física que reúna os seguintes requisitos:

## Características 
As pemes son axentes con lóxicas, culturas, intereses e un espírito emprendedor específicos. Usualmente viuse tamén o termo MiPEME (acrónimo de "micro, pequena e mediana empresa"), que é unha expansión do termo orixinal, onde se inclúe á microempresa.

As pequenas e medianas empresas son entidades independentes, cunha alta predominancia no mercado de comercio, quedando practicamente excluídas do mercado industrial polos grandes investimentos necesarios e polas limitacións que impón a lexislación en canto ao volume de negocio e de persoal, os cales se son superados converten, por lei, a unha microempresa nunha pequena empresa, ou unha mediana empresa convértese automaticamente nunha grande empresa. Por todo iso unha peme nunca poderá superar certas vendas anuais ou unha cantidade de persoal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Economía
* Capitalismo
O Chao da Barreira, Carballido, Vilalba

**O Chao da Barreira** é un lugar da parroquia de Carballido no concello lugués de Vilalba na comarca da Terra Chá. Tiña 17 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales 6 eran homes e 11 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Carballido 
### Parroquias de Vilalba 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Vilalba
Casa Rosada

A **Casa Rosada** é a sede do Poder Executivo da República Arxentina. Dentro atópase o despacho do Presidente da Nación Arxentina. Este edificio localízase na rúa Balcarce 50, na Cidade de Buenos Aires, fronte á histórica Praza de Maio. A súa cor característica é rosada e é considerado un dos edificios máis emblemáticos de Buenos Aires. Alberga ademais o Museo da Casa de Goberno, con obxectos relacionados cos presidentes do país. Foi declarada Monumento Histórico Nacional.
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Casa Rosada. Palacio de Gobierno
Marcos Abalde

**Marcos Abalde Covelo**, nado en Vigo en 1982, é un filólogo e escritor galego.

## Traxectoria 
Estudou Filoloxía Románica e Filoloxía Galega na Universidade de Santiago de Compostela. Traballou como libreiro, e despois pasou a ser docente. En 2017 era mestre no IES Breamo de Pontedeume, e no 2018 no IES As Telleiras de Narón. Actualmente é profesor no IES Concepción Arenal, en Ferrol.

En 2008 gañou o IV Premio Josep Robrenyó da Associació d’Investigació i Experimentació Teatral de Catalunya coa obra experimental *Canibalismo*. A súa lectura dramatizada fíxoa Furafollas Agrupación Teatral, no Ateneu Barcelonés. O texto, publicado en 2011, foi adaptado a curtametraxe en 2020.

## Obra 
### Teatro 
* *Canibalismo* (Estaleiro Editora, 2011).
* *A cegueira* (Xerais, 2013).

### Poesía 
* *Oenach* (Espiral Maior, 2015).
* *Exhumación* (Xerais, 2016).
**Alcatrán* (2020). Xerais. 72 páxs. ISBN 978-84-9121-798-5. ePub: ISBN 978-84-9121-814-2.

### Obras colectivas 
* *Banqueiros* (Laiovento, 2012).

### Obra publicada en revistas 
* *Eugenésia*, peza breve publicada na revista *Casahamlet*, (2007).
* *Litúrgia de Jerusalém*, peza breve publicada na revista *Casahamlet*, (2010).
* *Welcome to Lampedusa*, peza breve publicada na revista *Casahamlet*, (2011).

## Premios e recoñecementos
*Premio Josep Robrenyó 2008 por *Canibalismo*.
*Premio Álvaro Cunqueiro de textos teatrais 2011 pola peza *A cegueira*
*Premio Marqués de Bradomín de textos dramáticos do Instituto da Xuventude 2012 por *Xudite*
*Premio da Bienal de Teatro Romaría Viquinga de Catoira 2012, por *A saga de Iacobsland*.
*Premio de poesía Fiz Vergara Vilariño en 2014 por *Oenach*.
*Premio de teatro MOME Varela Buxán 2015, por *Oito epitafios por Troia*.
*Premio de poesía Manuel Lueiro Rey 2016 coa obra *Exhumación*
*Premio de poesía Johán Carballeira 2020 por *Alcatrán*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Abilio Calderón Rojo

**Abilio Calderón Rojo**, nado en Grijota o 22 de febreiro de 1867 e finado en Palencia o 10 de xullo de 1939, foi un avogado e político español. Foi ministro de Fomento e ministro de Traballo, Comercio e Industria durante o reinado de Afonso XIII. É bisavó do expresidente do Real Madrid e empresario Ramón Calderón.

## Traxectoria 
Membro do Partido Conservador, iniciou a súa carreira política como deputado no Congreso ao obter un escano nas eleccións de 1898 en representación de Palencia, escano que volvería obter en todos os procesos electorais celebrados até 1923 e, tras a ditadura de Primo de Rivera, nas tres eleccións celebradas durante a II República Española formando parte, na primeira delas, da facción política denominada *castellanista agraria independente* (o único que figura no arquivo do Congreso dos Deputados con tal adscrición). Ocupou o cargo de director xeral de Administración Local e de Obras Públicas.

Foi nomeado ministro de Fomento entre o 20 de xullo e o 12 de decembro de 1919 no goberno que presidiu Sánchez de Toca e ministro de Traballo, Comercio e Industria entre o 8 de marzo e o 7 de decembro de 1922 no gabinete presidido por Sánchez Guerra.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no congreso
Empresa

[miniatura|Sede da compañía [Apple en Cupertino, California, Estados Unidos.]]
[miniatura|Sede de [INDITEX en Arteixo.]]
Unha **empresa** é unha organización ou institución dedicada a actividades ou persecución de fins económicos ou comerciais. A Comisión da Unión Europea suxire a seguinte definición:

De acordo ao dereito internacional, a empresa é o conxunto de capital, administración e traballo dedicados a satisfacer unha necesidade no mercado.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Economía de mercado

* Empresa pública
* PEME
Acha Escrava

**Acha Escrava Editora** foi unha editorial con sede en Noia que publicou poesía contemporánea en lingua galega. A primeira obra publicada en 2010 foi a segunda edición ampliada de *Antítese nativa*, de Manuel L. Rodrigues (o propio fundador da editorial), que acadara o XIV Premio de Poesía Suso Vaamonde.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Acha Escrava
Arteria axilar

A **arteria axilar** é unha arteria do membro superior humano, pertencente á rexión da axila. Abastece de sangue as paredes da axila, as rexións próximas e continúa, para dar, xa no brazo, lugar á arteria umeral. É unha rama terminal da arteria subclavia, cuxo límite é o bordo lateral da primeira costela. No bordo inferior do músculo redondo maior convertese na arteria umeral. Para o seu estudo anatómico, a arteria axilar divídese en tres segmentos: primeiro (na zona proximal ao músculo pectoral menor), segundo (por detrás do pectoral menor) e terceiro (na parte distal ao pectoral menor). A primeira parte está protexida pola cuberta axilar.

## Ramas da arteria axilar 
* Do primeiro segmento: arteria torácica superior
* Do segundo segmento: arteria toracoacromial e arteria torácica lateral
* Do terceiro segmento: arteria subescapular, arteria circunflexa umeral anterior e a arteria circunflexa umeral posterior.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gray, anatomía para estudiantes. Membro superior.*
Arteria toracoacromial

A **arteria toracoacromial** é unha arteria do membro superior humano pertencente á axila. É unha rama colateral da arteria axilar, que sae xusto por detrás do bordo medial do músculo pectoral menor. Rodea pola parte superior a este músculo e fura a fascia clavipectoral. Despois de furala divídese en catro ramas: pectoral, deltoidea, clavicular e acromial, que abastecen de sangue a parte anterior da axila e as rexións achegadas.

A rama pectoral contribúe á irrigación da mama, e a rama deltoide pasa polo triángulo clavipectoral, onde acompaña á vea cefálica e abastece ás rexións adxacentes.

## Bibliografía 
* *Gray. Anatomy of the human body* . Edición de 1918 de dominio público.
Novela curta

Unha **novela curta** é unha narración en prosa de menor extensión ca unha novela e menor desenvolvemento dos personaxes e a trama, aínda que sen a economía de recursos narrativos propia do conto. O seu antecedente é o relato curto medieval. Exemplos de novelas curtas da literatura galega son *Outono aquí* de Mario Regueira, *Terá as túas balas* de Xabier Cid ou *A xeira das árbores* de Teresa Moure.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Premio de novela curta Manuel Lueiro Rey
Arteria torácica lateral

A **arteria torácica lateral** é unha arteria do membro superior humano, pertencente á rexión da axila. É unha rama colateral da arteria axilar, saíndo pola parte inferior do músculo pectoral menor. Segue o bordo do músculo pola parede torácica, abastecendo a parte anterior e medial da axila. Emite pequenas ramas preto do músculo pectoral maior e colabora na irrigación da mama.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gray. Anatomía para estudiantes. Miembro superior.* (en castelán)
Arteria subescapular

A **arteria subescapular** é unha arteria do membro superior humano, pertencente á axila. É a maior rama colateral da arteria axilar e é o vaso de maior relevancia na irrigación da parede posterior da axila. Tamén contribúe ao abastecemento da parte posterior da escápula.

A arteria subescapular orixínase na parte posterior do terceiro segmento da arteria axilar. Segue o bordo inferior do músculo subescapular e se divide en dúas ramas:
* A arteria circunflexa da escápula.
* A arteria toracodorsal.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gray, anatomía para estudiantes. Miembro superior.* (en castelán)
Dictablanda

***Dictablanda*** (en galego podería ser *ditabranda*) é o nome humorístico que se dá ao réxime de transición que substituíu a ditadura de Primo de Rivera e que precedeu á Segunda República Española.

Durou pouco máis dun ano, entre xaneiro de 1930 e abril de 1931, e houbo dous gobernos, presididos sucesivamente polo xeneral Dámaso Berenguer e o almirante Juan Bautista Aznar-Cabañas. Este último foi o encargado de preparar as eleccións do 12 de abril de 1931, inicio da Segunda República.

Posteriormente, tamén se utilizou o termo *Dictablanda* para referirse aos últimos anos da ditadura de Francisco Franco en España.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Ditadura de Primo de Rivera
*Segunda República Española
Arteria toracodorsal

A **arteria toracodorsal** é unha arteria do membro superior humano, pertencente á rexión da axila. É unha rama colateral da arteria subescapular. Tamén se denomina **rama interna ou torácica da arteria subescapular**. Carece de ramas.

Descende sobre o músculo serrato anterior, posterior á arteria torácica lateral; distribúese polos músculos intercostais, serrato anterior, dorsal ancho e a pel da parede torácica.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gray. Anatomy of the human body* . Edición de 1918 de dominio público.
James Hingston Tuckey

**James Hingston Tuckey**, nado en Greenhill, preto de Mallow (Condado de Cork), en agosto de 1776 e finado o 4 de outubro de 1816, foi un explorador británico e capitán da Royal Navy.

## Traxectoria 
Fixo o seu inicio militar contra os neerlandeses e os franceses na India e Sri Lanka, tamén combateu contra os franceses no mar Vermello. En 1802 axudou a expandir a colonia británica de Nova Gales do Sur en Australia. En 1805 cando escoltaba un convoi inglés desde a illa de Santa Helena, foi apresado polos franceses, permanecendo encarcerado nove anos. Durante o seu cativerio escribiu *Maritime Geography and Statistics*, no que ofrecía unha visión integra dos diferentes fenómenos do océano.

En 1816 tratou de explorar o río Congo nunha expedición organizada polo Almirantado británico, que tiña por obxecto a exploración do río Congo e investigar se existía unha conexión entre este río e o río Níxer coas concas da África Occidental e Central. Tuckey navegou dende a súa desembocadura, pero constatou que a parte inicial do río non era navegábel debido aos rápidos existentes, posteriormente chamados Cataratas Livingstone, sobre Matadi, a 160&nbsp;km do mar. Só atopou ruínas de colonias portuguesas e misioneiros católicos moribundos.

Propuxo enviar misioneiros protestantes ao río Congo. Explorou río arriba, até chegar a 480&nbsp;km do mar. A maioría da tripulación e dos seus oficiais, morreron de febre, e o mesmo Tuckey morreu o catro de outubro de 1816 en Moanda, na actual República Democrática do Congo. A expedición foi un fracaso pero concitou o interese da exploración do continente africano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Tuckey, James Kingston* na Encyclopedia Britannica.
Premio John W. Campbell Memorial

O **premio John Wood Campbell Memorial** (*John Wood Campbell Memorial Award for Best Science Fiction Novel*) é un prestixioso premio literario de ciencia ficción que entrega Worldcon estabelecido en memoria do influente editor da revista *Astounding* John W. Campbell.

## Gañadores 
***1973** - *Beyond Apollo*, Barry N. Malzberg
***1974** - *Rendezvous with Rama*, Arthur C. Clarke; *Malevil*, Robert Merle
***1975** - *Flow My Tears, The Policeman Said*, Philip K. Dick
***1976** - *The Year of the Quiet Sun*, Wilson Tucker (premio de carácter retroactivo a unha novela de 1970)
***1977** - *The Alteration*, Kingsley Amis
***1978** - *Gateway*, Frederik Pohl
***1979** - *Gloriana*, Michael Moorcock
***1980** - *On Wings of Song*, Thomas M. Disch
***1981** - *Timescape*, Gregory Benford
***1982** - *Riddley Walker*, Russell Hoban
***1983** - *Helliconia Spring*, Brian W. Aldiss
***1984** - *The Citadel of the Autarch*, Gene Wolfe
***1985** - *The Years of the City*, Frederik Pohl
***1986** - *The Postman*, David Brin
***1987** - *A Door into Ocean*, Joan Slonczewski
***1988** - ''Lincoln's Dreams*, Connie Willis
***1989** - *Islands in the Net*, Bruce Sterling
***1990** - *The Child Garden*, Geoff Ryman
***1991** - *Pacific Edge*, Kim Stanley Robinson
***1992** - *Buddy Holly is Alive and Well on Ganymede*, Bradley Denton
***1993** - *Brother to Dragons*, Charles Sheffield
***1994** - Non houbo premiado
***1995** - *Permutation City*, Greg Egan
***1996** - *The Time Ships*, Stephen Baxter
***1997** - *Fairyland*, Paul J. McAuley
***1998** - *Forever Peace*, Joe Haldeman
***1999** - *Brute Orbits*, George Zebrowski
***2000** - *A Deepness in the Sky*, Vernor Vinge
***2001** - *Genesis*, Poul Anderson
***2002** - * Terraforming Earth*, Jack Williamson; *The Chronoliths*, Robert Charles Wilson
***2003** - *Probability Space*, Nancy Kress
***2004** - *Omega*, Jack McDevitt
***2005** - *Market Forces*, Richard Morgan
***2006** - *Mindscan*, Robert J. Sawyer
***2007** - *Titan*, Ben Bova
***2008** - *In War Times*, Kathleen Ann Goonan
***2009** (tie) - *Little Brother*, Cory Doctorow; *Song of Time*, Ian R. MacLeod
***2010** - *The Windup Girl*, Paolo Bacigalupi
***2011** - *The Dervish House'', Ian McDonald

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* John W. Campbell Award official website
Brañamoura, Codesido, Vilalba

**Brañamoura** é un lugar da parroquia de Codesido, no concello lugués de Vilalba, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2024 tiña 3 habitantes (3 homes), 2 máis ca en 2010.

## Notas 

## Lugares e parroquias
### Lugares de Codesido
### Parroquias de Vilalba
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Vilalba
Arteria circunflexa umeral anterior

A **arteria circunflexa umeral anterior** é unha arteria do membro superior humano, pertencente á axila. É unha rama colateral da arteria axilar. Orixínase na superficie lateral do terceiro segmento da arteria axilar. Esténdese pola zona anterior do pescozo cirúrxico do úmero e anastomósase coa arteria circunflexa umeral posterior. A circunflexa umeral anterior dá diversas ramas para abastecer a articulación glenoumeral e a cabeza umeral.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Gray. Anatomía para estudiantes. Miembro superior* (en castelán)
Vea axilar

A **vea axilar** é unha vea do membro superior humano, pertencente á axila. A vea axilar comeza no bordo inferior do músculo redondo maior e é a continuación da vea basílica, unha vea superficial que drena a superficie posteromedial da man e antebrazo. Fura a fascia fonda na metade do brazo.

A vea axilar pasa pola parte medial e anterior da axila e ao cruzar o bordo lateral da primeira costela convértese na vea subclavia. As veas que desembocan na axilar acompañan á arteria axilar no seu traxecto. As veas braquiais tamén desembocan na vea axilar.

Na súa parte máis proximal, áchase protexida pola cuberta axilar.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Gray. Anatomía para estudiantes. Miembro superior* (en castelán).
Vea cefálica

A **vea cefálica** é unha vea do membro superior humano, pertencente á axila. É unha vea superficial que drena as superficies poteriores e laterais da man, do antebrazo e do brazo. No ombreiro pasa a través dunha fendidura triangular situada entre o músculo deltoide, pectoral maior e a clavícula. Na parte superior do triángulo, a vea cefálica atópase por debaixo do pectoral maior e fura a fascia clavipectoral para desembocar na vea axilar.

A vea cefálica é unha das veas que con maior frecuencia se emprega para extraer sangue e incorporar substancias ó organismo.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gray. Anatomía para estudiantes. Miembro superior.* (en castelán)
Nervio toracodorsal

O **nervio toracodorsal** é un nervio do membro superior humano, pertencente á axila. É unha póla do plexo braquial, orixinada no fascículo posterior, recibindo raíces de C6 a C8.

Innerva o músculo grande dorsal.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gray. Anatomía para estudiantes. Miembro superior* (en castelán)
Músculo palmar curto

O **músculo palmar curto** é un músculo do membro superior humano, pertencente á man. É un pequeno músculo intrínseco da man, de forma cuadrangular. Sitúase baixo a pel e cobre os músculos da eminencia hipotenar, a arteria cubital e a rama superficial do nervio cubital na zona interna da palma. Orixínase na aponeurose palmar e no retináculo flexor e se insire na derme da pel do bordo medial da man.

## Función 
O palmar curto deprime a conca da palma ao tensar a pel sobre a eminencia hipotenar e forma un suco nítido, o que pode mellorar a función de presa.

## Innervación 
O palmar curto está innervado pola rama superficial do nervio cubital.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gray. Anatomía para estudiantes. Miembro superior* (en castelán).
Cándido Rodríguez Losada

**Cándido Rodríguez Losada**, nado en Celanova o 19 de xaneiro de 1946, é un empresario e político galego, do PSOE.

## Traxectoria 
De familia labrega, cando tiña sete anos os seus pais marcharon emigrados a Venezuela e el entrou nun internado para continuar a súa educación en Ourense. Emigrou el tamén a Caracas en 1965, Cándido Rodríguez comezou a frecuentar a Irmandade Galega de Caracas.

Membro do comité de dirección do Banco Occidental de Descuento, é tamén o presidente da Asociación de Empresarios Galegos en Venezuela.

Afiliado ao PSOE, o candidato socialista á presidencia da Xunta, Emilio Pérez Touriño solicitoulle figurar nas listas ás eleccións autonómicas de 2001, pero non aceptou. Mais si que aceptou figurar de candidato ao Senado polo PSdeG-PSOE pola provincia de Ourense, pola que saíu elixido nas Xerais de 2004. Non se presentou á reelección nos comicios de 2008. Aínda que segue afiliado ao PSOE e é secretario xeral do PSOE en Venezuela, abandonou a primeira fila política e regresou ao seu emprego de director do Banco Occidental de Descuento, en Caracas.

## Vida persoal 
Está casado e ten unha filla e un fillo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de senadores galegos desde a Transición
### Ligazóns externas 
* Ficha no Senado
Tabaqueira anatómica

miniatura
**Tabaqueira anatómica** é un termo anatómico que define unha depresión triangular situada na zona posteromedial do pulso e do primeiro metacarpiano. Está formada polos tendóns extensores que se dirixen ao dedo polgar. O seu nome débese a que neste punto era onde clasicamente se apoiaba o tabaco en po ou rapé, que se inhalaba polo nariz. A base do triángulo está no pulso e o vértice diríxese ao polgar. É máis evidente se se estira o dedo.

* O bordo lateral está formado polos tendóns do músculo abdutor longo do polgar e do extensor curto do polgar.
* O bordo medial está constituído polo tendón do músculo extensor radial longo do carpo
* O chan fórmano o escafoide, o trapecio e os tendóns do músculo extensor radial longo do carpo e do músculo extensor radial curto do carpo.

A arteria radial segue un curso oblicuo pola tabaqueira anatómica, situada nun plano fondo aos tendóns dos extensores do polgar, e adxacente ao escafoide e ao trapecio.

As zonas terminais da rama superficial da arteria radial sitúanse nun plano subcutáneo na tabaqueira, ao igual que a orixe da vea cefálica, do arco venoso dorsal da man.

## Véxase tamén 
### Imaxes 

File:Gray1237.svg
File:Gray573.png
File:Gray416.png
Abbey Theatre

O **Abbey Theatre** ou **Amharclann na Mainistreach** en irlandés (en galego *Teatro da Abadía*), tamén coñecido como **Teatro Nacional de Irlanda** ou **Amharclann Náisiúnta na hÉireann**, é un teatro da cidade de Dublín, Irlanda. Abriu por primeira vez as súas portas ao público o 27 de decembro de 1904, e a pesar de perder o seu edificio orixinal logo dun incendio en 1951, continuou presentando obras con máis ou menos continuidade ata o presente. O Abbey foi o primeiro teatro subsidiado polo estado no mundo angloparlante; dende o ano 1925 recibiu un subsidio anual do Estado Libre Irlandés.

Nos seus primeiros anos, o teatro estaba fortemente asociado aos escritores do renacemento celta, moitos dos cales se involucraron na súa fundación, e a meirande parte deles presentaron as súas obras alí. O Abbey Theatre foi a escola de moitos dos escritores irlandeses destacados do século XX. Ademais, a través do seu extenso programa de xiras e a súa gran visibilidade no estranxeiro, particularmente de audiencias norteamericanas, converteuse nunha parte importante da industria turística de Irlanda.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web do Abbey Theatre
Manuel Fontoira Surís

**Manuel Fontoira Surís**, nado en Pontevedra o 27 de novembro de 1938 e finado na mesma cidade o 28 de xaneirode 2006, foi un médico e político galego, da UCD.

## Traxectoria 
Fillo dunha familia de médicos, estudou Medicina na Universidade de Santiago de Compostela, e licenciouse na Universidade de Sevilla, onde se especializou en pediatría. Continuou a súa formación en Bruxelas e en Madrid, onde traballou no Hospital Infantil La Paz. Volto xa a Galicia, en 1970 foi nomeado xefe de pediatría do Hospital Provincial de Pontevedra. En 1973 foi nomeado para o mesmo posto no Hospital Montecelo, onde traballou ata o seu falecemento. Ao mesmo tempo, e en paralelo, exerceu a docencia na facultade de Medicina de Santiago.

Participou na vida política figurando como candidato ao Senado pola provincia de Pontevedra nas primeiras eleccións xerais da democracia, cando foi escollido para a Cámara Alta en representación da UCD. Só foi senador na lexislatura constituínte, e non se presentou á reelección.

Abandonada a política regresou plenamente á vida médica, e doutorouse en 1982 pola Universidade de Santiago de Compostela cunha tese sobre a resposta evocada somatosensorial. Foi membro de honra da Asociación Española de Pediatría e da Sociedade de Pediatría de Galicia.
De cara ás eleccións municipais de 1995 fundou xunto con Pedro Rivas Fontenla o partido Pontevedra Unida, e foi de forma simbólica no último lugar da candidatura.

## Obra 
* *Exégesis de la tauromaquia para iniciar aficionados*, 1997.
* *El diagnóstico en pediatría clínica*, 2000
* *Pediatría social y puericultura en atención primaria*, 2006

## Vida persoal 
O seu pai foi o pediatra Manuel Fontoira Peón, e o seu fillo é o neurofisiólogo Manuel Fontoira Lombos.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Lista de senadores galegos desde a Transición

### Ligazóns externas 
* Ficha no Senado
Manuel Fontoira

O nome de **Manuel Fontoira** pode referirse a unha saga familiar de tres médicos pontevedreses:

***Manuel Fontoira Peón** (1907-1986);
***Manuel Fontoira Surís** (1938-2006);
***Manuel Fontoira Lombos**.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*
Manuel Fontoira Peón

**Manuel Fontoira Peón**, nado en Pontevedra o 30 de xullo de 1907 e finado na mesma cidade o 18 de maio de 1986, foi un médico e político galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela, logo marchou completar os seus estudos, doutorarse e especializarse en pediatría na Universidade Central de Madrid. Ao remate da súa formación regresou a Pontevedra onde exerceu a medicina, e onde chegaría a fundar o Sanatorio Santa María.

Xa durante o franquismo, foi deputado provincial en Pontevedra, e vicepresidente (1942-1948) e logo presidente (1948-1951) da deputación de Pontevedra e en calidade dese posto presidiu o padroado do Museo Provincial de Pontevedra. Tamén foi procurador en Cortes.

Membro fundador da Sociedade de Pediatría de Galicia e o seu presidente. Finou en Pontevedra o 18 de maio de 1986.

## Vida persoal 
Foi pai de Lydia Fontoira, do pediatra e político Manuel Fontoira Surís e do arquitecto Rafael Fontoira Surís.
## Notas
Neil Jordan

**Neil Jordan**, nado en Sligo (Irlanda) o 25 de febreiro de 1950, é un director de cine irlandés, gañador do Oscar ó mellor guión orixinal en 1992 por *The Crying Game*.

O cine de Jordan, é esencia poético, tende a explorar os espazos que se abren máis aló do estado normal de conciencia, con frecuencia recorrendo a elementos plásticos que remiten ao onírico. As súas películas adoptan un punto de vista enteiramente subxectivo en torno a un único personaxe protagonista. É notable o seu gusto pola relectura da narrativa clásica, moitas veces en clave irónica e iconoclasta, como ocorre en *Na compaña dos lobos*, e tamén a súa visión desprexuizada dos ambientes marxinais, como se pode ver en *Breakfast on Pluto*.

## Biografía 
Jordan naceu no Condado de Sligo, en Irlanda. Foi educado no St.Paul's College, Raheny e converteuse ao catolicismo. Estudou Historia de Irlanda e Literatura inglesa no University College Dublin. Cando John Boorman estaba a filmar a película *Excalibur* en Irlanda, recrutouno como guionista.

## Filmografía 
* *Angel* (1982)
* *Na compaña dos lobos* (1984)
* *Mona Lisa* (1986)
* *O hotel das pantasmas* (1988)
* ''We're No Angels* (1989)
* *Amor a unha estraña* (1990)
* *The Crying Game* (1992)
* *Interview with the Vampire: The Vampire Chronicles* (1994)
* *Michael Collins* (1996)
* *The Butcher Boy* (1997)
* *The End of the Affair* (1999)
* *In Dreams* (1999)
* *The Good Thief* (2002)
* *Breakfast on Pluto* (2005)
* *A estraña que hai en ti* (2007)
* *Ondine. A lenda do mar* (2009)
* *The Borgias (Serie TV)* (2011)
* *Byzantium'' (2012)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Neil Jordan
* Neil Jordan en Internet Movie Database
* Neil Jordan en AllMovie
Músculos interóseos dorsais da man

Os **músculos interóseos dorsais da man** son un conxunto de músculos do membro superior humano, pertencentes á man. Son os músculos máis dorsais de todos os músculos intrínsecos ou propios da man. Pódense palpar por debaixo da pel no dorso da man. Hai en total catro músculos interóseos dorsais, que se sitúan entre os metacarpianos. Insírense na base destes osos e na base de cada falanxe proximal. Tamén na vaíña que cobre os músculos extensores de cada dedo.

Os tendóns dos interóseos dorsais pasan dorsais aos ligamentos metacarpianos transversos fondos:
* O primeiro interóseo é o de maior tamaño, e se insire na parte externa do dedo índice.
* O segundo e terceiro interóseo dorsal insírense no dedo medio.
* O cuarto interóseo insírese no dedo anular.

A arteria radial discorre polo primeiro interóseo dorsal, no seu percorrido dende a tabaqueira anatómica cara ao plano fondo da palma.
## Funcións 
Realizan movementos de flexión e extensión dos dedos. Tamén son os principais abdutores dos dedos índice, medio e anular nas articulacións metacarpofalánxicas.

O dedo medio pódese abducir en sentido medial e lateral respecto ao seu eixo lonxitudinal, por ter interóseos en ambos lados. O polgar e o maimiño posúen os seus propios abdutores nos grupos musculares da eminencia tenar e da eminencia hipotenar, polo que non contan con interóseos dorsais.

## Innervación 
Os catro son innervados pola póla fonda do nervio cubital.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gray. Anatomy of the human body* . Edición de 1918 de dominio público.
Músculos interóseos

Os **músculos interóseos** son conxuntos de músculos que se insiren e dispoñen en torno a ósos. Son músculos de pequeno tamaño con movementos de flexo-extensión e abdución.

Na anatomía humana existen varios grupos de músculos interóseos:
* Músculos interóseos dorsais da man
* Músculos interóseos palmares da man
* Músculos interóseos dorsais do pé
* Músculos interóseos ventrais do pé
* Outros interóseos dispóñense entre grandes ósos.
Cástor Alonso Bar

**Castor Alonso Bar**, nado en Vigo o 16 de abril de 1928 e finado en Madrid o 27 de febreiro de 1987, foi un político, avogado e empresario galego de Alianza Popular.

## Traxectoria 
Licenciado en dereito, dedicouse á industria da peletería e ao comercio. En 1959 creou a empresa Spica, dedicada a elementos tecnolóxicos. Na década dos sesenta, durante o franquismo, foi concelleiro de Vigo e tenente de alcalde con Salvador de Ponte y Conde de la Peña.

Secretario rexional de Alianza Popular a comezos da década dos oitenta, nas Xerais de 1982 foi candidato ao Senado pola provincia de Pontevedra encabezando a lista da coalición AP-PDP. Só permaneceu unha lexislatura na Cámara Alta, ata 1986, e faleceu meses despois.

A finais da década dos cincuenta estivo na directiva da Asociación de Amigos da Ópera de Vigo. Tamén foi vicepresidente da Federación Española de Rugby e da de balonmán.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Lista de senadores galegos desde a Transición
Músculos interóseos palmares da man

Os **músculos interóseos palmares da man** son un conxunto de músculos do membro superior humano, pertencentes á man. Son catro músculos situados por diante dos músculos interóseos dorsais da man, orixinados nos metacarpianos dos dedos cos que se relacionan.

O primeiro músculo interóseo palmar ten a súa orixe na superficie medial da parte palmar do primeiro metacarpiano e se insire na base da falanxe proximal do polgar e na vaíña extensora. Adoita haber un óso sesamoide no interior do tendón.

O segundo interóseo palmar orixínase na superficie medial do segundo metacarpiano e se insire na superficie medial da expansión dorsal do dedo índice.

O terceiro e cuarto interóseos palmares orixínanse nas superficies laterais do cuarto e quinto metacarpianos e se insiren nas superficies laterais das respectivas vainas extensoras.

Pasan por debaixo dos ligamentos metacarpianos transversos fondos.

## Funcións 
Os interóseos palmares aducen o polgar, o dedo índice, o dedo anular e o maimiño. Tamén realizan flexo-extensión polas súas unións ás vainas extensoras.

## Innervación 
Os catro están innervados pola póla fonda do nervio cubital.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gray. Anatomía para estudiantes. Miembro superior* (en castelán)
Fundamental (son)

En acústica, o **son fundamental** é o provocado pola vibración do corpo que vibra en toda a súa extensión, en oposición aos harmónicos producidos pola vibración das diferentes partes.

En fonética articulatoria, por exemplo, a vibración das cordas vocais produce unha onda cuxo espectro sonoro presenta un gran número de compoñentes, que son todos múltiplos enteiros da frecuencia fundamental. A **frecuencia fundamental** corresponde á frecuencia vibratoria das cordas vocais e todo reforzo da frecuencia fundamental torna o son máis grave.
Manuel Reigada Montoto

**Manuel Julio Reigada Montoto**, nado en Vilagarcía de Arousa o 8 de abril de 1935 e finado no mesmo concello o 17 de setembro de 2023, foi un notario e político galego, de Alianza Popular.

## Traxectoria
Notario con despacho en Santiago de Compostela, nas Xerais de 1982 foi candidato ao Senado pola provincia de Pontevedra encabezando a lista da coalición AP-PDP. Só permaneceu unha lexislatura na Cámara Alta, ata 1986.

Xubilouse como notario en 2005.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de senadores galegos desde a Transición
Galería Pardo Bazán

A **Galería Pardo Bazán** é unha galería de arte da cidade da Coruña (Galiza), fundada en abril de 1988, sendo inaugurada cunha exposición adicada a Laxeiro. Está adicada á difusión e comercialización da arte contemporánea galega e española.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web
Músculo adutor do polgar

O **músculo adutor do polgar** é un músculo do membro superior humano, pertencente á man. É un músculo de tamaño grande, triangular, que cruza a palma da man, situado por diante dos músculos interóseos dorsais da man e dos palmares. Na súa orixe, posúe dúas porcións:
* Unha transversa, que se insire na zona anterior do corpo do terceiro metacarpiano.
* Unha oblicua, procedente do óso grande e das bases do segundo e terceiro metacarpiano.

As dúas porcións converxen ata fusionarse e constituír un tendón, que adoita ter no interior un óso sesamoide. Insírese na superficie medial da base da falanxe proximal do polgar e na vaíña extensora.

A arteria radial discorre entre as dúas porcións no seu traxecto cara ao plano fondo da man e formar o arco palmar fondo.

## Funcións 
Aduce e opón o polgar.

## Innervación 
É innervado pola póla fonda do nervio cubital

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gray. Anatomía para estudiantes.* (en castelán)
Mohammad Reza Khalatbari

**Mohammad Reza Khalatbari Limaki** (en persa: محمدرضا خلعتبری), nado en Nowshahr o 14 de setembro de 1983, é un futbolista iraniano. Xoga de centrocampista ou dianteiro e o seu equipo actual é o Al-Gharafa Sports Club.
Pinta (homónimos)

O termo **Pinta** pode referirse a:

***Pinta**, unidade de volume tradicional de Gran Bretaña;
***A Pinta**, unha das carabelas nas que Cristovo Colón chegou a América;
***Pinta**, enfermidade similar á sífilis, causada pola bacteria *Treponema carateum*.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Distrito de Kyankwanzi

O **distrito de Kyankwanzi** é un distrito da Rexión Central de Uganda. O nome do distrito provén da súa capital, Kyankwanzi. Creouse no ano 2010, sendo anteriormente parte do distrito de Kiboga.
A agricultura e a gandaría son as dúas principais actividades económicas do distrito.

Conta cunha poboación total de 147.400 habitantes segundo as cifras subministradas polo censo de poboación levado a cabo durante o ano 2002 en Uganda, cando era subcondado.

Limita co distrito de Masindi polo norte, co distrito de Nakaseke polo leste, co distrito de Kiboga polo sueste, co distrito de Mubende polo sur, co distrito de Kibaale polo suroeste e co distrito de Hoima polo noroeste.

O distrito subdivídese nas seguintes unidades administrativas:

* Mulagi 
* Ntwetwe
* Gayaza
* Wattuba 
* Butemba
* Nsambya
* Kyankwanzi

## Notas
Distrito de Kiboga

O **distrito de Kiboga** é un distrito da Rexión Central de Uganda. Como moitos outros distritos de Uganda, o seu nome provén da súa capital, Kiboga. Creouse no ano 1991, aínda que no 2010 a parte oeste do distrito formou un novo, o distrito de Kyankwanzi. É un distrito predominantemente rural no que a súa poboación se estimaba no censo de 2002 de 108.900 persoas

Limita co distrito de Nakaseke polo nordeste e leste, co distrito de Mityana polo sur, co distrito de Mubende polo sueste e co distrito de Kyankwanzi polo noroeste.

O distrito subdivídese nas seguintes unidades administrativas:

* Kiboga
* Kibiga
* Lwamata
* Bukomero
* Muwanga
* Kapeke
* Dwaniro

## Véxase tamén
### Ligazón externa
*Información sobre o Distrito Kiboga
Barril (unidade)

O **barril** é o nome de varias unidades de volume usadas no Reino Unido e nos Estados Unidos.

Un *barril británico ou imperial* é igual a:
* 35 galóns británicos ou imperiais
* 140 cuartos británicos ou imperiais
* 280 pintas británicas ou imperiais
* 1120 gills británicos ou imperiais
* 5600 onzas líquidas británicas ou imperiais
* 159,11315 litros

Un *barril estadounidense* é igual a:
* 42 galóns estadounidenses
* 168 cuartos estadounidenses
* 336 pintas estadounidenses
* 1344 gills estadounidenses
* 5376 onzas líquidas estadounidenses
* 158,987294928 litros

## Barrís de petróleo 
* Barril de cru/petróleo estadounidense: 42 galóns estadounidenses; 158,987294928 litros
* Barril de cru/petróleo británico ou imperial: 35 galóns británicos ou imperiais; 159,11315 litros
* Barril de cervexa: 31 galóns estadounidenses; 117,347765304 litros.

Dependendo da densidade do petróleo, a masa dun barril de petróleo está entre 119 kg e 151&nbsp;kg.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* B. N. Taylor. B.8 Factors for Units Listed Alphabetically - Section B . Guide for the Use of SI units. NIST. Consultado o 11 de decembro de 2011.
Distrito de Luweero

O **distrito de Luweero** é un distrito da Rexión Central de Uganda. O nome do distrito provén da súa poboación principal, Luweero. Segundo o censo do ano 2002, a súa poboación estimábase en 336.600 habitantes. A agricultura é o principal sustento económico do lugar.

Limita co distrito de Nakasongola polo norte, co distrito de Kayunga polo leste, co distrito de Mukono polo sueste, co distrito de Wakiso polo sur e co distrito de Nakaseke polo oeste.

A zona coñecida como o tritángulo de Luwero foi escena da insurxencia do Exército de Resistencia Nacional, que deu na guerra civil ugandesa baixo o goberno de Milton Obote, que deixou miles de mortos na primeira metade da década 1980. 

No 2005, o condado Nakaseke separouse do distrito de Luweero para formar o distrito de Nakaseke.

O distrito subdivídese nos seguintes *concellos*:

* Bombo
* Luweero
* Wobulenzi

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*About Luweero District
Proxecto It Gets Better

**It Gets Better** (que do inglés podemos traducir **Mellorará**) é un proxecto internáutico fundado en Estados Unidos por Dan Savage e o seu home Terry Miller o 21 de setembro de 2010, en resposta aos suicidios cometidos por rapaces novos que eran marxinados por ser ou parecer gays. A súa meta é previr o suicidio da xuventude homosexual mediante mensaxes de adultos convencéndoa de que a súa vida irá a mellor.

O proxecto medrou rapidamente, con douscentos vídeos subidos na primeira semana, e a canle do proxecto no YouTube alcanzou o límite dos 650 vídeos na semana seguinte. O proxecto está actualmente organizado coa súa propia páxina web, *It Gets Better Project*, Publicouse un libro de ensaios sobre o proxecto en marzo de 2011.

## Honras 
O proxecto xermolou a raíz do suicidio de Billy Lucas, como doutros adolescentes que eran maltratados por seren gays ou parecelo, tales como Raymond Chase, Tyler Clementi, Ryan Halligan, Asher Brown, e Seth Walsh.

En setembro de 2011, Jamey Rodemeyer, de catorce anos, de Buffalo, Nova York suicidouse despois de queixarse do acoso que sufría por ser gai. En maio de 2011 creara un vídeo no YouTube dentro do proxecto It gets better para que outros rapaces homosexuais non sucumbiran ante o *bullying*.

En outubro de 2011, Jamie Hubley, de quince anos, matouse despois de ter posteado de que non cría que as cousas mellorasen para el.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do proxecto
* It Gets Better no YouTube
* It Gets Better no Facebook
* Dan Savage's Message to Gay Youth: 'It Gets Better', entrevista en ''All Things Considered
* It Gets Better na páxina da Casa Branca
Pinta

A **pinta** é unha unidade de volume propia do sistema anglosaxón, do Reino Unido e os Estados Unidos. A versión imperial usada no Reino Unido é de 20 onzas líquidas, que equivalen a 568,26125 ml, mentres que nos EUA, é de 16 onzas líquidas, que equivalen a 473,17647 ml.

## Pinta imperial ou británica 
A pinta imperial é equivalente a:

* 0,0035714285714286 barrís imperiais
* 0,125 galóns imperiais
* 0,5 cuartos imperiais
* 4 gills imperiais
* 20 onzas líquidas imperiais

## Pinta estadounidense 
A pinta estadounidense é equivalente a:

* 0,0029761904761905 barrís
* 0,125 galóns estadounidenses
* 0,5 cuartos estadounidenses
* 4 gills estadounidenses
* 16 onzas líquidas estadounidenses
Marchena (homónimos)

**Marchena** pódese referir a:
## Lugares 
* **Marchena**, municipio da provincia de Sevilla.
* **Marchena**, pedanía de Lorca, en Murcia.
* **Marchena**, pedanía do municipio de Santiago-Pontones, Xaén.
* **Marchena**, lugar da Alpujarra almeriense, onde existiu un castelo medieval cabeza da Taha de Marchena.
* **Marchena**, pedanía na provincia de Granada.
* **Illa Marchena**, das Illas Galápagos

## Persoas 
* **Carlos Marchena**, futbolista sevillano.
* **Pepe Marchena**, cantaor flamenco.
* **Pepe Marchena**, bailaor flamenco.
* **Manuel Marchena**, maxistrado do Tribunal Supremo de España.
A Cruz, Carballido, Vilalba

**A Cruz** é un lugar da parroquia de Carballido no concello lugués de Vilalba na comarca da Terra Chá. Tiña 11 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales 6 eran homes e 5 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Carballido 
### Parroquias de Vilalba 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Vilalba
Barril

[miniatura|200px|Barrís feitos de [madeira.]]
[miniatura|200px|Barrís de cervexa feitos de [aceiro inoxidábel.]]

Un **barril** é un recipiente cilíndrico oco, tradicionalmente feito de varas de madeira vertical e ligadas por aros de madeira ou metal, usado para colocar líquidos e outros materiais, os de madeira usanse na súa maioría para gardar viño. Os termos **cuba** e **tonel** son practicamente sinónimos de barril, sempre grandes, de doelas de madeira e só para conter líquidos.

O termo **fuste** designa un barril de gran tamaño.

O termo **bocoi** designa un barril máis grande, cunha capacidade media entre trescentos e setecentos litros.

O termo **pipa** designa un barril máis pequeno ca o bocoi, cunha capacidade media entre douscentos cincuenta e cincocentos litros.

## Notas
Arteria torácica superior

miniatura|Arteria torácica superior.
A **arteria torácica superior** é unha pequena arteria do membro superior humano, pertencente á rexión da axila. É unha rama colateral da arteria axilar que abastece de sangue a rexión interna e anterior da axila.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Gray, anatomía para estudiantes. Miembro superior. (en castelán)
Jon Aurtenetxe

**Jon Aurtenetxe Borde**, nado en Amorebieta (Biscaia), o 3 de xaneiro de 1992, é un futbolista español. Xoga de defensa e o seu actual equipo é o CD Tenerife, cedido polo Athletic Club.

## Traxectoria 
Aos 17 anos debutou co primeiro equipo o 17 de decembro de 2009 na Europa League contra o Werder Bremen en San Mamés, cando aínda pertencía ao xuvenil. Esa mesma tempada, proclamouse campión da Copa do Rei xuvenil ao vencer ao Real Madrid por 2-0, o 26 de xuño de 2010. Tras facer a pretemporada 2010/11 co primeiro equipo, o adestrador, Caparrós, decidiu contar con el e así, o 29 de agosto de 2010, debutou en liga co primeiro equipo fronte ao Hércules. A partir de entón fíxose coa titularidade do lateral esquerdo, a pesar de que a súa posición natural era a de central, e continuou xogando no primeiro equipo desbancando aos seus tres competidores no posto; Xabi Castillo, Mikel Balenziaga e Koikili. A pesar de ter ficha do Bilbao Athletic, Aurtenetxe non debutou con devandito equipo, habendo saltado directamente do xuvenil ao primeiro equipo.

A súa progresión viuse freada de golpe en decembro de 2010, cando sufriu unha grave lesión que lle fixo perderse o resto da tempada. Unha grave luxación no ombreiro foi a causante, da cal foi operado o 28 de decembro de 2010. Ao final da tempada 2010/11, xogou algúns partidos co Bilbao Athletic para recuperar o estado de forma tras a súa lesión.

En xullo de 2011 o Athletic decidiu darlle ficha do primeiro equipo. No verán de 2013 foi cedido ao Celta de Vigo.

## Selección nacional 
Xogou coa selección española Sub-17 quedando terceiro no mundial de Nixeria 2009 da categoría e en agosto de 2010 subíronlle á sub-19.

## Estatísticas 
* *Revisado: 17 de agosto de 2011.*

## Palmarés 
### Torneos nacionais 
* **Copa do Rei Xuvenil (1):** 2010
* Subcampión da Copa do Rei Xuvenil (1): 2009

### Selección 
* **Eurocopa Sub-19 (1):** 2011

### Distincións individuais 
* **Trofeo Amets bat**: 2011

### Recoñecementos 
* Seleccionado no 11 de prata do **Fútbol Draft 2011**.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com 
* Jon Aurtenetxe no sitio web do Athletic