Ría de Ortigueira

A **ría de Ortigueira**, tamén coñecida como **ría de Ortigueira e Ladrido** e como **ría de Santa Marta de Ortigueira**, é unha ría galega situada ao norte da provincia da Coruña, en Galicia, España. 

Está formada pola desembocadura do río Mera, as súas augas bañan os concellos de Cariño e Ortigueira. Debe o seu nome á vila de Ortigueira, e conta con dous portos pesqueiros, o de Espasante, no presente sen apenas actividade pesqueira, e o de Cariño, moito máis importante.

Está catalogada como unha zona especial de conservación (ZEC) e unha zona de especial protección para as aves (ZEPA). Ademais, por ser un importante lugar de paso e invernada de aves acuáticas está dentro do Convenio de Ramsar como zona húmida protexida.

## Xeografía 
[250px|miniatura|esquerda|A ría vista desde a [serra da Capelada.]]

A ría de Ortigueira áchase encaixada entre a serra da Capelada polo oeste e a da Coriscada polo leste. Ambas as serras discorren case paralelas en dirección nordeste e culminan no mar Cantábrico, entre os cabos Ortegal e Estaca de Bares respectivamente.

A ría ocupa un vasto e serpenteante estuario creado polo río Mera. Na súa marxe oriental áchase o río Baleo, que á súa vez forma a pequena ría de Ladrido, que toma o seu nome da parroquia de Ladrido, situada ao pé da súa desembocadura.

As súas augas bañan os municipios de Ortigueira e Cariño.

Ten uns 10&nbsp;km de lonxitude, unha anchura máxima de 3&nbsp;km e o seu calado é tan reducido que se baleira case por completo durante a baixamar, deixando exposta unha amplísima chaira intermareal na que predominan os limos e fangos nos seus tramos alto e medio e os fondos areosos no seu tramo final, nas inmediacións da praia de Morouzos.

Durante os meses que van de xuño a outubro predominan os vientos de dirección nordeste.. Son ventos cálidos que chegan desde o mar cargados de humidade e que arrefrían ao ascenderen ás serras costeiras. Trátase do efecto Föhn: o rápido arrefriameniento condensa o vapor de auga e xera un manto nubrado de estancamento (nube orográfica) a baixa altitude, moi típico dos veráns de toda a costa norte galega, que deixa temperaturas moi suaves e frecuentes, aínda que débiles, precipitacións na marxe de barlovento das serras.

## Flora 
[miniatura|230px|[Fento común (*Pteridium aquilinum*).]]
Como no resto do litoral de Galicia, o bosque autóctono desapareceu practicamente das súas ribeiras debido ao monocultivo de eucalipto, aínda que sobreviven pequenas manchas nas que proliferan os salgueiros, bidueiros, castiñeiros, carballos etc.

No sotobosque abundan as silvas (*Rubus lusitanicus*) e varias especies de fentos con preponderancia do fento común (*Pteridum aquilinum*), mentres que na matogueira as especies predominantes son os toxos (*Ulex europaeus*) e a xesta (*Cytisus scoparius*).

Ao longo das beiras e nos illotes que non quedan cubertos na preamar medran xuncos (*Scirpus holoschoenus* e *Juncus acutus* principalmente) e a principios da primavera, nas zonas sombrías e encharcadas, florecen milleiros de exemplares de lirio amarelo (*Iris pseudacorus*).

Na chaira intermareal podemos encontrar pradeiras de *Zostera* sp (cebas) e multitude de especies de algas como, por exemplo, *Chondrus crispus*, *Gelidium sesquipedale*, *Laminaria ochroleuca* e *Codium tomentosum*.

Por último, os topónimos Ortigueira e Ortegal (de orixe latina) fan referencia á abundancia de ortigas, que de feito seguen a ser moi abundantes e utilizadas tradicionalmente nesta zona polas súas virtudes terapéuticas e gastronómicas.

## Fauna 
[230px|miniatura|[Londras no porto de Ortigueira.]]

### Mamíferos 
Londra, corzo, xabaril, teixugo, raposo, marta, denociña, esquío, morcego orelludo común, rato de auga etc.

### Aves 
A ría de Ortigueira é unha das zonas húmidas máis importantes de Galicia e constitúe un santuario para un gran número de especies de anátidos, limícolas e garzas que pasan o inverno ao seu abeiro. Outras moitas especies fac escala nas súas ribeiras durante  os seus tránsitos migratorios de primavera e outono. (Ver lista máis abaixo).

### Anfibios e réptiles 
*Hyla arborea¡¡, ra vermella, tritón ibérico, píntega común, salamántiga galega, víbora de Seoane e lagarto das silveiras.*
 
Resulta sorprendente a existencia dunha colonia de lagarta da serra (*Iberolacerta montícola*) a nivel do mar, en pleno casco urbano de Ortigueira.

## Aves observadas 
A continuación, dáse unha relación das especies presentes na ría de Ortigueira ao longo do ano:

[230px|miniatura|Parella de [lavancos: ♂ á esquerda, ♀ á dereita.]] 
[230px|miniatura|[Garza real.]]
[230px|miniatura|[Píllara dourada.]]

 	 	

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Cormorán grande.jpg|Corvo mariño real (*Phalocrocorax carbo*).
Ficheiro:Martin pescador (Alcedo athis).jpg|Martiño peixeiro (*Alcedo athis*).
Ficheiro:Correlimos común.jpg|Pilro común (*Calidris alpina*) que aínda conserva parte da súa plumaxe nupcial.
Ficheiro:Correlimos gordo.jpg| Pilro gordo (*Calidris canutus*) en paso migratorio postnupcial.
Ficheiro:Chioglossa lusitanica.004 - Fragas do Eume.jpg|Salamántiga galega (*Chioglossa lusitanica*).
Ficheiro:Lirio amarillo (Iris pseudacorus).jpg|Lirio amarelo (*Iris pseudacorus*).

## Protección
- Zona especial de conservación (ZEC ES1110001) "Ortigueira-Mera"

- Zona Húmida de Importancia Internacional. Convenio Ramsar.

- Zona de Especial Protección Para as Aves ZEPA ES0000086

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Sitios Ramsar en España

### Ligazóns externas 
* Sociedade Galega de Ornitoloxía (SGO) 
* Sociedad Española de Ornitología (SEO/Birdlife)
* Sociedade Galega de Historia Natural (SGHN)