open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
I Asemblea de CCOO de Galicia

A I Asemblea Nacional de CCOO de Galicia tivo lugar nun local parroquial de Bastiagueiro (Oleiros, A Coruña) en 1968. O obxectivo era dotar de estrutura o movemento sindical agrupado ao redor das Comisións Obreiras, que eran unha organización que desenvolvía o seu traballo na clandestinidade.

Nesa asemblea foron elixidos os primeiros órganos de dirección: unha coordinadora e un secretariado, do que formaron parte Rafael Pillado e Manuel Amor Deus (dos estaleiros Bazán, en Ferrol); Salvador Pérez (estaleiro Vulcano, en Vigo); Manuel Fernández Andrade (do estaleiro Barreras, en Vigo) e Jaime Mondelo.

## Notas
Museo Guggenheim (Nova York)

O **Museo Guggenheim de** Nova York (en inglés *Solomon R. Guggenheim Museum*) é o primeiro museo creado pola Fundación Solomon R. Guggenheim, dedicado á arte moderna. Foi fundado en 1937 no Upper East Side de Nova York. Orixinalmente chamouse *Museo da Pintura Non Obxectiva* e foi fundado para exhibir arte de vangarda por artistas modernos iniciais como Kandinski e Mondrian.

En 1959 trasladouse á súa situación actual (fronte a Central Park), cando rematou o edificio deseñado polo arquitecto Frank Lloyd Wright.O Guggenheim non sabía a quen escoller como arquitecto para o museo, polo que pediu á baronesa Hilla von Rebay que elixise a alguén. Elixiu a Wright porque era o arquitecto máis famosa da época. O edificio en si converteuse nunha obra de arte.

## O edificio 
Desde a rúa, o edificio semella unha cinta branca enrolada en forma cilíndrica, lixeiramente máis ancha na parte superior que na base. Internamente, as galerías forman unha espiral. Así, o visitante ve as obras mentres camiña pola rampla helicoidal, coma facendo un paseo.

De 1983 a 1992 ampliouse, baixo o estudo do arquitecto Charles Gwathmey  completándoo cunha torre rectangular anexa, máis alta que a espiral orixinal. Esta modificación do deseño orixinal de Wright xerou unha forte controversia.

## Fotogalería 
### Vistas exteriores 

Guggenheim Museum- New York City - Aerial View (17025685767).jpg
Solomon R Guggenheim Museum, designed by Frank Lloyd Wright (7145070977).jpg
Solomon R. Guggenheim Museum (48059131351).jpg
Guggenheim Museum- New York City (17207156426).jpg
GuggenheimNY.jpg
The Guggenheim Museum (7347655514).jpg
Solomon R. Guggenheim Museum - 01.jpg
The Solomon R. Guggenheim Museum.jpg
The Guggenheim Museum One Starry Night, color lights took flight...a moment in time..JPG

### Interior 

Guggenheim Museum (3).jpg
In the Guggenheim Museum 02.jpg
The Guggenheim Museum (5).jpg
In the Guggenheim Museum 04.jpg
New York by Piotrus 002.JPG
Solomon R. Guggenheim Art Museum Lobby March 26, 2006.jpg

### Centro Sackler de Educación Artística e Teatro

Guggathon nyc 11.jpg
Sackler Center for Arts Education entrance view from 5th ave 88th street ramp March 2012.jpg|
Gugenheim theater from back jeh.jpg

### Cúpula de vidro 

01 Solomon R. Guggenheim Museum abstract.jpg
Solomon R. Guggenheim Art Museum, New York City, Looking Like a Chambered Nautilus.jpg
Solomon R. Guggenheim Museum, New York City, Lobby Skylight Delight.jpg
Solomon Guggenheim Museum - Facy glass roof (New York) (31366582988).jpg
Guggemheim hélice NYC.jpg
Guggenheim Ceiling (4688708110).jpg

## Notas 
## Véxase tamén 
## Véxase tamén 
* Arquitectura moderna dos Estados Unidos
* Arquitectura orgánica
* Arte contemporánea
* Arquitectura do século XX de Frank Lloyd Wright
* Frank Lloyd Wright
* Historia da arte
* Historia da arquitectura
* Historia da pintura
* José Antonio Fernández Muro
* María Nicanor
* Patrimonio da Humanidade nos Estados Unidos de América 
* Vangardas

### Ligazóns externas 
* 
* Detalles da obra de Frank Lloyd Wright
Community (serie de televisión)

***Community*** é unha serie de televisión estadounidense de comedia de situación creada por Dan Harmon. A serie componse de 110 episodios en seis tempadas, as cinco primeiras emitidas a través de NBC dende o 17 de setembro de 2009 até o 17 de abril de 2014, e a tempada final en Yahoo! Screen dende o 17 de marzo até o 2 de xuño de 2015. A historia está ambientada nunha universidade comunitaria na vila ficticia de Greendale, en Colorado. A serie está protagonizada por Joel McHale, Gillian Jacobs, Danny Pudi, Yvette Nicole Brown, Alison Brie, Donald Glover, Ken Jeong, Chevy Chase e Jim Rash. Caracterízase polo uso do meta-humor e de referencias da cultura popular, rendendo homenaxes a clichés e tropos de filmes e series de televisión.

## Personaxes 
* Joel McHale como Jeff Winger
* Gillian Jacobs as Britta Perry
* Danny Pudi como Abed Nadir
* Yvette Nicole Brown como Shirley Bennett
* Alison Brie como Annie Edison
* Donald Glover como Troy Barnes
* Ken Jeong como Ben Chang
* Chevy Chase como Pierce Hawthorne
* Jim Rash como Craig Pelton

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial 
*
Rally de Pontevedra

O **Rally de Pontevedra** é unha proba de rally que se celebrou en 1984 e 1985, e de novo en 2021, puntuando para o Campionato de Galicia de Rally.
## Palmarés 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Rally Rías Baixas
* Rally do Albariño

### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Hiroko Oyamada

**Hiroko Oyamada**, 小山田 浩子, *Oyamada Hiroko*, nada en Hiroshima o 2 de novembro de 1983, é unha escritora xaponesa. Gañou o Premio Shincho para escritores noveis, o Premio Oda Sakunosuke e o Premio Akutagawa.

## Traxectoria 
Naceu en Hiroshima e permaneceu alí durante a súa etapa escolar, até se graduar pola Universidade de Hiroshima en Literatura Xaponesa. Tras a súa graduación, Oyamada cambiou de traballo tres veces en cinco anos, unha experiencia que lle serviu de inspiración para a súa primeira obra, "Kōjō" (Fábrica), que recibiu o Premio Shincho para escritores noveis en 2010. Despois de publicar a súa primeira obra, Oyamada pasou a traballar a tempo parcial nunha revista local, mais deixou o seu posto tras casar cun compañeiro de traballo.

En 2013, gañou o 30º Premio Oda Sakunosuke por unha colección de relatos que tiñan a "Kōjō" como historia principal. Nese mesmo ano, Oyamada publica na revista literaria Shinchō unha novela curta titulada *Ana* (Buraco) sobre unha muller que cae dentro dun buraco. A obra *Ana* foi galardoada co 150º Premio Akutagawa. Unha integrante do xurado, a autora Hiromi Kawakami, eloxiou a habilidade de Oyamada para escribir sobre "fantasía nunha contorna realista". En 2018 foi publicado o terceiro libro de Oyamada, unha colección de relatos titulada Niwa (Xardín) baixo a editorial Shinchosha.

Unha edición en inglés de Kōjō, traducida por David Boyd, publicouse baixo o título *The Factory* en 2019, pola editorial New Directions Publishing.

Citou a Franz Kafka e a Mario Vargas Llosa como os seus referentes literarios.

## Vida persoal 
Vive en Hiroshima, co seu marido e filla.

## Recoñecementos 
* 2010: Premio Shincho para escritores noveis (42º)
* 2013: Premio Oda Sakunosuke (30º)
* 2014: Premio Akutagawa (150º, 2º semestre de 2013)

## Obras 
; En xaponés

* *Kōjō* (*Fábrica*), Shinchosha, 2013,  
* *Ana* (*Buraco*), Shinchosha, 2014,   
* *Niwa* (*Xardín*), Shinchosha, 2018,   

; Traducións ao inglés

* "Spider Lilies", trad. Juliet Winters Carpenter, *Granta* 127, 2014
* "The Factory", trad. David Boyd, New Directions, 2019.   

## Notas
Rally Terra da Auga de 2021

O **Rally Terra da Auga de 2021** foi a oitava edición de dito rally e a cuarta proba da tempada 2021 do Súper Campionato de España de Rallys. Disputouse entre o 4 e o 5 de xuño nos concellos de Arzúa, Touro, O Pino e Boqueixón, e foi puntuable tamén para a Copa de España de Rallys de Terra. O vencedor foi o asturiano José Antonio Suárez a bordo dun Škoda Fabia R5.

## Participantes 
Inscribíronse 113 equipos, destacando a presenza do tres veces gañador do Rally Dakar, Nasser Al-Attiyah, inscrito cun Volkswagen Polo GTI R5, así como de Iván Ares, José Antonio Suárez, Luis Vilariño ou Daniel Alonso.

## Itinerario 
## Clasificación 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Rally Terra da Auga 2021 en ewrc-results.com .
*Clasificación final oficial
Jaws 3-D

***Jaws 3-D*** (estilizado en pantalla como ***Jaws III*** e nos medios de comunicación como ***Jaws 3***) é un filme estadounidense de 1983 dirixido por Joe Alves e protagonizado por Dennis Quaid, Bess Armstrong, Lea Thompson e Louis Gossett Jr. É a continuación de *Tiburón 2* e o terceiro título da franquía de *Jaws*. Conta a historia dos fillos de Brody nun parque acuático de Florida con túneles subterráneos e lagoas. Mentres o parque se prepara para a inauguración, unha cría de tiburón branco entra no parque dende o mar, aparentemente atacando e matando aos empregados do parque. Porén, unha vez capturado, faise evidente que o verdadeiro culpable das mortes foi un segundo tiburón meirande que tamén ingresou no parque.

## Personaxes 
* Dennis Quaid como Mike Brody
* Bess Armstrong como Kathryn Morgan
* Simon MacCorkindale como Philip FitzRoyce
* Louis Gossett Jr. como Calvin Bouchard
* John Putch como Sean Brody
* Lea Thompson como Kelly Ann Bukowski
* P. H. Moriarty como Jack Tate
* Dan Blasko como Danny
* Liz Morris como Liz 
* Harry Grant como Shelby Overman
* Lisa Maurer como Ethal 
* Kaye Stevens como Mrs. Kellender

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en BoxOfficeMojo
Miguel Carlos Vidal

**Miguel Carlos Vidal**, nado en Ferrol o 29 de setembro de 1927, é un avogado e escritor galego.

## Traxectoria 
Avogado, fundou en Ferrol o despacho que leva o seu nome. Fundou e dirixiu a revista de poesía e crítica literaria *Aturuxo* en 1952 xunto con Tomás Barros  e Mario Couceiro. En 1953 publicou o seu primeiro poemario, *Orvallo (1949-1950)*, na Colección Xistral. En 2002 publicou *Ayer en que te dices,* na editorial Follas Novas*.* En 2017 publicouse *o poemario El cuarto, la tarde, las rosas...(y otros símbolos)* (Follas Novas). En 2020 apareceu unha antoloxía da súa poesía. O número 36 da revista Ferrol Análisis rendeulle tributo, que se completou no acto de lanzamento da revista en xaneiro de 2026.
## Obras 
* *Orvallo (1949-1950)*, 1953.
* *Ayer en que te dices*, 2002.
* *El cuarto, la tarde, las rosas...(y otros símbolos)*, 2017.
* *Poesía (1956-2018)*, 2020.
## Notas
Béisbol nos Xogos Olímpicos

O **béisbol** é un deporte que forma parte do programa olímpico oficial. Debutou de forma non oficial nos Xogos Olímpicos de 1904 e posteriormente converteuse en deporte oficial nos Xogos Olímpicos de 1992. Logo dos Xogos de 2008, deixou de estar presente nas seguintes edicións, regresando de novo no programa dos Xogos Olímpicos de 2020 en Tokyo.

O béisbol olímpico é regulado pola Confederación Mundial de Béisbol e Softball (WBSC nas súas siglas en inglés).

## Medalleiro 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados do béisbol
Softbol nos Xogos Olímpicos

O **softbol** é un deporte que forma parte do programa olímpico oficial. Debutou no programa olímpico nos Xogos de 1996, e foi descontinuado nos Xogos de 2008. O softbol volveu formar parte do programa nos Xogos Olímpicos de 2020 (os cales foron aprazados a 2021 por mor da pandemia de COVID-19).

O softbol olímpico é regulado pola Confederación Mundial de Béisbol e Softball (WBSC nas súas siglas en inglés).

## Medalleiro 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados do softbol
Mapa coroplético

miniatura| Mapa do mundo que mostra a densidade de poboación
miniatura| Mapa NUTS 3  da densidade de poboación na UE 
[thumb|Exemplo de mapa coroplético representando datos demográficos das subdivisións administrativas de [Australia.]]
thumb|Paleta de tonalidades dunha mesma gama de cor, axeitada para representar cartográficamente unha única variábel.
miniatura|esquerda|Un dos primeiros mapas coropléticos, creado por Charles DupinUn **mapa coroplético** ou **mapa de coropletas,** do inglés ***choropleth map***, e este do grego χώρο (área, rexión) e πλήθος (multitude), é un mapa temático no que as áreas están coloreadas ou representadas con diferentes esquemas que resaltan os resultados dos cálculos estatísticos realizados nelas. Os mapas coropléticos úsanse por exemplo para amosar a densidade de poboación ou a distribución da renda per cápita nun mapa. Son un exemplo da visualización dos datos e da aplicación de falsa cor. Un tipo particular de mapas vinculados aos coropléticos, ou que directamente son unha versión deste, son os cartogramas.

## Orixe e descrición 
O primeiro mapa "mapa coropleth", coñecido foi creado en 1826 polo barón Pierre Charles Dupin, que mostra a dispoñibilidade de educación básica en Francia por departamentos   En Francia producíronse máis* "cartes teintées"* ("mapas de cores") para visualizar outras "estatísticas morais" sobre educación, enfermidades, criminalidade e condicións de vida. Os mapas Choropleth gañaron popularidade rapidamente en varios países debido á dispoñibilidade crecente de datos demográficos compilados a partir dos censos nacionais, comezando cunha serie de mapas coropléticos publicados nos informes oficiais do Censo de Irlanda de 1841. Cando a cromolitografía estivo amplamente dispoñíbel despois de 1850, a cor engadíase cada vez máis aos mapas de coropletas. 

O termo foi introducido máis dun século despois da aparición dos mapas, en 1938, polo xeógrafo John Kirtland Wright en *Problems in Population Mapping*. Pasou a ser de uso común entre os cartógrafos nos anos corenta. Tamén en 1938, Glenn Trewartha volveunos introducir como "mapas de proporcións", pero este termo non sobreviviu. 

Os mapas coropléticos baséanse en datos estatísticos agregados en áreas ou rexións predeterminadas, a diferenza dos mapas de isoclina, nos que cada rexión se define como unha función do perfil de datos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Slocum, T. et al. (2009) Thematic Cartography and Geovisualization. 3rd edition, USA - Prentice Hall Series in Geographic Information Science.
* Robinson, A.H. et al. (1995) Elements of Cartography. 6th ed. John Wiley & Sons.
### Outros artigos 
*Cartogramas
Pecíolo (homónimos)

**Pecíolo** pode referirse a:
* **Pecíolo**, talo que se encontra entre a vaíña e o limbo ou lámina das follas das plantas vasculares.
* **Pecíolo**, estreitamento, a xeito de pescozo, formado polo segundo segmento abdominal e que une o resto do abdome ao tórax nos insectos himenópteros da suborde dos apócritos.
Pecíolo (insectos)

[miniatura|200px|O pecíolo desta [formiga está formado por dous segmentos.]]
En zooloxía, denomínase **pecíolo** ao estreitamento, a xeito de pescozo, formado polo segundo segmento abdominal e que une o resto do abdome ao tórax nos insectos himenópteros da suborde dos apócritos, ou, nalgúns grupos taxonómicos, formado polos segmentos abdominais segundo e terceiro.

## Terminoloxía
O termo "pecíolo" úsase para designar o primeiro segmento do opistosoma, ou, ás veces, os dous primeiros segmentos, cando se presentan alongados e estreitados, formando unha estreita *cintura* unindo o tórax á parte posterior do abdome ou opistosoma dos himenópteros da suborde dos apócritos (abellas, avespas e formigas), dos que esta estrutura é característica. Este termo é tamén ás veces utilizado para referirse a unha estrutura similar que presentan insectos pertencentes a outros grupos taxonómicos que teñen unha morfoloxía corporal semellante, especialmente a base opistosomal alongada e claramente mais estreita que os segmentos circundantes.

## Notas
Malvares de Moscoso

**Malvares de Moscoso** ou **Malvares**, nado en Moscoso en 1982, é un poeta e músico galego de hip hop e spoken word, membro da banda Rebeliom do Inframundo.

## Traxectoria 
A música e a poesía véñenlle de familia polo seu tataravó "O Cachorro" e a súa avóa María do Malvares que escribían e recitaban en eventos relixiosos e festivos de Moscoso e arredores. A súa avóa Carola da Carvalheira formou parte do grupo de pandeireteiras As Anduriñas de Pazos de Borbén.

Estudou no IES Sánchez Cantón e comezou na música coa creación de Os Trasnos de Moscoso, un dos primeiros grupos de rap que apostaron por expresarse exclusivamente en lingua galega. En 2011 entrou no colectivo vigués Track Asedio, onde se xuntou con Seila Esencia, Duke Sam, Pow, Dikeyti, Mow. 

En 2012 comezou o seu contacto co spoken word e a poesía ao actuar na primeira edición do Poetry Slam Vigo.  

En 2014 participa na compilación da editora lusófona Língua Nativa con dous singles que mesturan o spoken word e a electrónica. 

En 2017 inclúen un dos seus poemas en Latexo Beat (Galaxia), unha antoloxía de poetas galegos e estadounidenses. 

2017 encárgase da parte musical, xunto a Servando Barreiro, Miguel Alonso e Maese Pedrido, do disco-libro *Mel. Unha mosca agradecida* (Nova Galicia Edicións) da ilustradora Luz Beloso e o poeta (primo de Malvares) Miguel A. Alonso Diz. 

Como poeta participou en festivais como o Festival Kerouac (Nova York, Cidade de México, Madrid e Vigo), Festival de Poesía no Condado (Salvaterra), Vociferio (Valencia), Culturgal (Pontevedra), BioRitme (Barcelona), Alguén que respira! (Santiago de Compostela).

Forma parte de Rebeliom do Inframundo desde o segundo disco da banda e ten percorrido con ela festivais e salas de toda a península. 

Malvares aposta a nivel lingüístico polo reintegracionismo e polo uso da variante dialectal que se fala na súa parroquia, Moscoso. Destaca visualmente polo caxato que emprega sempre nas súas actuacións, que foi realizado polo artista afro-galego Carlos Ndungmandum para o seu single "N.O./Trens cara ao Sul".

## Discografía 
### Os Trasnos de Moscoso, maquetas 
* *Denominación de Orixe: Rap do País* (2006)
* *Casa da Joaquina* (2011)

### Lingua Nativa, singles 
* *A Orquestra Filarmónica de Osaka Remixes* (2016). Homenaxe a Ricardo Carvalho Calero. Interpreta versos do poeta ferrolán xunto ao artista afro-galego A Foice. As producións son dos galegos J.CNNR, Alexandre Villalba e os chilenos Lluvia Ácida.
* *N.O./Trens cara ao Sul* (2016). Producións de J.CNNR e poemas do tamén ferrolán Mario Regueira.

### Con Rebeliom do Inframundo 
* *Lume e Rebeliom* (2016).
* *Ilegal* (2019).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Malvares de Moscoso en Twitter
* Malvares de Moscoso en Facebook
Escalada nos Xogos Olímpicos

A **escalada** é un deporte que formou parte do programa olímpico oficial por vez primeira nos Xogos Olímpicos de 2020 que se celebraron en Tokyo, no Xapón (aprazados a 2021 por mor da pandemia de COVID-19). Disputáronse dúas probas, unha de homes e outra de mulleres. O formato proposto consiste en tres disciplinas: escalada de dificultade (lead), escalada de velocidade e bouldering. O gañador será determinado pola mellor realización das tres disciplinas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados da escalada
Karate nos Xogos Olímpicos

O **karate** é un deporte que formou parte do programa olímpico oficial por vez primeira nos Xogos Olímpicos de 2020 que se celebraron en Tokyo, no Xapón (aprazados a 2021 por mor da pandemia de COVID-19). O karate olímpico dispútase en dous tipos de probas: Kumite e Kata. Sesenta deportistas de todo o mundo competiron na proba de Kumite e vinte na de Kata. Ámbalas dúas divisións da competencia divídense 50/50 entre homes e mulleres.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados do karate
Bíatlon nos Xogos Olímpicos

O **bíatlon** é un deporte que forma parte do programa olímpico oficial dos Xogos Olímpicos de Inverno. Debutou nos Xogos Olímpicos de Inverno de 1960 realizados en Squaw Valley (nos Estados Unidos) coa proba individual masculina de 20 quilómetros. Nos Xogos Olímpicos de Inverno de 1968 realizados en Grenoble (Francia) incorporouse a primeira proba de relevos por equipos, e nos Xogos Olímpicos de Inverno de 1980 realizados en Lake Placid (Estados Unidos) produciuse a primeira proba de esprinte. A competición feminina non foi engadida até os Xogos Olímpicos de Inverno de 1992 realizados en Albertville (Francia).

Antes da introdución do bíatlon como deporte olímpico en 1960, participou nos Xogos Olímpicos de Inverno a chamada patrulla militar, precedente do bíatlon. Este deporte foi oficial nos Xogos Olímpicos de Inverno de 1924 en Chamonix e de demostración nas edicións de 1928, 1936 e 1948.

Os grandes dominadores deste deporte son Alemaña, Noruega, Rusia e Francia.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados do bíatlon
Bobsleigh nos Xogos Olímpicos

O **bobsleigh** é un deporte que forma parte do programa olímpico oficial dos Xogos Olímpicos de Inverno. Debutou nos Xogos Olímpicos de 1924 realizados en Chamonix (Francia). Dende entón, estivo presente en todas as edicións dos Xogos Olímpicos, agás a edición de 1960, realizada en Squaw Valley (Estados Unidos).

A competición iniciou coa participación dunha proba de catro homes. Nos Xogos Olímpicos de Inverno de 1932 realizados en Lake Placid (Estados Unidos) introduciuse a proba de bobs a 2, e nos Xogos Olímpicos de Inverno de 2002 realizados en Salt Lake City (Estados Unidos) a primeira proba de bobs a 2 en categoría feminina.

Os grandes dominadores deste deporte son Alemaña, Suíza e os Estados Unidos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados do bobsleigh
Pazo de Fondevila

miniatura|200px|Outra das entradas do pazo
miniatura|200px|O escudo no chaflán
O **pazo de Fondevila** é un pazo urbano situado no número 14 da rúa das Casas Reais de Santiago de Compostela, fronte da Capela de Ánimas.
## Características 
A impresión de nobreza austera que presenta está acentuada polo lugar onde se ergue, na rúa das Casas Reais, que debe o seu nome aos varios edificios que alí existían, onde residía o alto clero de Santiago. Na actualidade, desas casas de nobres, ademais do pazo de Fondevila, só queda o Palacio Vello do Conde de Aranda, no que funcionou a primeira oficina do notariado de España.

## Historia 
O pazo foi construído inicialmente en 1660 pola familia Sánchez Boado para a esposa do alcalde Pedro Varela Fondevila. Pero o seu aspecto actual débese ao arquitecto Clemente Fernández Sarela, que o reconstruíu no ano 1760. O nome do pazo débese, pois, a Pedro Varela Fondevila que, ademais de alcalde, era irmán de Xoán Varela Fondevila, bispo auxiliar da arquidiocese compostelá e cuxo corpo repousa na Catedral.

A estrutura do edificio responde á típica arquitectura palaciana do barroco compostelán.

O pazo de Fondevila foi unha das residencias da nobreza que residía no centro histórico compostelán, de aí o propio nome da rúa na que está situado, aínda que  co paso dos anos esta zona centro da cidade acabou quedando en desuso por parte da nobleza debido a que a zona se converteu en punto comercial preferente para os santiagueses. O seu último uso coñecido foi o de albergar a biblioteca da fundación dunha entidade financeira, a extinta Caja Madrid.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Pazo de Fondevila en Facebook.
* Pazo de Fondevila. Web Oficial de Turismo de Santiago de Compostela y sus alrededores.
* Pazo de Fondevila . En *portalviajar.com*.
Skeleton nos Xogos Olímpicos

O **skeleton** é un deporte que forma parte do programa olímpico oficial dos Xogos Olímpicos de Inverno. Debutou nos Xogos Olímpicos de Inverno de 1928 realizados en Sankt Moritz (Suíza), se ben a súa segunda aparición non foi até vinte anos despois nos Xogos Olímpicos de Inverno de 1948 disputados de novo en Sankt Moritz. Nestas dúas ocasións só se disputaron probas en categoría masculina. Despois de máis de cincuenta anos de ausencia no programa olímpico, reintroduciuse nos Xogos Olímpicos de Inverno de 2002 realizados en Salt Lake City (nos Estados Unidos), realizándose unha prona en categoría masculina e outra en categoría feminina.

Os dominadores deste deporte son os Estados Unidos, o Reino Unido e o Canadá.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados do skeleton
Mariña Arbor Aldea

**Mariña Arbor Aldea**, nada o 17 de outubro de 1973 en San Fagundo, San Cristovo de Cea, é unha filóloga, profesora, investigadora e política galega.

## Traxectoria 
En 1997 graduouse en Filoloxía Románica e ao ano seguinte en Filoloxía Hispánica pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi Premio Extraordinario de Licenciatura, Premio Extraordinario de Doutoramento e Premio Dámaso Alonso de Investigación Filolóxica En 2001 doutorouse en Filoloxía Románica na USC.

É investigadora principa no Portal *Universo Cantigas*, xunto co profesor Manuel Ferreiro da UDC, que ten como obxectivo a edición crítica en liña de toda a lírica medieval galego-portuguesa.

## Obra 
* *Letteratura galega* .
**O cancioneiro de don Afonso Sanchez. Edición e estudio* (2001). USC. ISBN 978-84-8121-951-7.
**Cancioneiro da Ajuda* [edición facsímile] (2008). Santiago de Compostela: Xunta de Galicia.
**Cancioneiro da Ajuda. Transcrición e notas* (2015). Washington, D.C. Virtual Center for the Study of Galician-Portuguese Lyric - Georgetown University. ISSN: 2332-1377.

### Libros colectivos 
**Estudos de edición crítica e lírica galego-portuguesa* (2010).
**Pergamino Vindel* (2016).
**Transitando polas vías da lírica hispánica. A ruta dos trobadores* (2020).
**Vai lavar cabelos na fontana fría. As orixes da lírica hispánica* (2021).
**O eco das estrelas. Música medieval no Camiño de Santiago* (2021). Ed. Canela. “Poesía e música na Idade Media hispánica centro-occidental: un crisol de culturas tecido en cobras e sões”

### Traducións 
**El canon de la literatura europea* (2012).
**A lingua das cantigas. Gramática do galego-portugués* (2019).
**Et in Gallaecia Ego. Esculcas no mundo dos trobadores*, de Pär Larson (2025). Santiago: Laiovento. Tradución, adaptación e revisión. 170 páxs. ISBN 978-84-8487-739-4. ebook: ISBN 978-84-8487-740-0.

## Notas
Combinada nórdica nos Xogos Olímpicos

A **combinada nórdica** é un deporte que forma parte do programa olímpico oficial dos Xogos Olímpicos de Inverno dende a primeira edición. Dende entón estivo presente en todas as edicións dos Xogos Olímpicos.

Disputada soamente en categoría masculina, a competición comezou coa realización dunha proba de combinada nórdica de 18 quilómetros de esquí de fondo e dun salto de esquí posterior. A partir da edición de 1952 realizados en Oslo (Noruega) a proba de salto de esquís realízase primeiro e posteriormente a de esquí de fondo. Nos Xogos Olímpicos de Inverno de 1956 realizados en Cortina d'Ampezzo (Italia) a proba de esquí de fondo reduciuse até os 15 quilómetros.

A técnica de salto sufriu modificacións ao longo do tempo, e comezou co método Daescher, que foi abandonado nos Xogos Olímpicos de Inverno de 1988 en Calgary (no Canadá) en troques do actual estilo en V. Así mesmo, a técnica do esquí de fondo mantívose coa modalidade de estilo clásico até aqueles Xogos, pasando a disputarse as probas en estilo libre. A proba por equipos incorporouse en 1988 e a proba de 10 quilómetros con salto longo introduciuse nos Xogos Olímpicos de Inverno de 2002 realizados en Salt Lake City (nos Estados Unidos).

Os grandes dominadores deste deporte son Noruega, Finlandia, Alemaña e Austria.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados da combinada nórdica
Hóckey sobre xeo nos Xogos Olímpicos

O **hóckey sobre xeo** é un deporte que forma parte do programa olímpico oficial dende os Xogos Olímpicos de 1920 (daquela aínda nos Xogos de Verán). É, xunto coa patinaxe artística, o único deporte de inverno que estivo presente nuns Xogos Olímpicos de Verán grazas á súa inclusión no programa olímpico da edición 1920, realizados en Anveres (Bélxica). Posteriormente, foi incluído no programa olímpico dos Xogos Olímpicos de Inverno de 1924 realizados en Chamonix (Francia), pasando a disputarse dende ese momento en cada edición. A competición feminina non foi introducida até os Xogos Olímpicos de Inverno de 1998 realizados en Nagano (no Xapón).

Os grandes dominadores deste deporte son o Canadá e a desaparecida Unión Soviética, seguidos a gran distancia dos Estados Unidos e Suecia.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados do hóckey sobre xeo
Marta Domínguez Fernández

**Marta Domínguez Fernández**, nada o 2 de agosto de 2001 en Vigo, é unha xogadora de squash galega.

## Traxectoria 
Marta Domínguez debutou coa selección española en 2019 no Campionato de Europa, onde xogou un partido. Xogou no PSA World Tour por primeira vez en 2020. En 2021 converteuse en campioa de España tras derrotar na final a Cristina Gómez. . En decembro de 2021 logrou o seu primeiro título PSA no Rocafort Open ao vencer á favorita, a francesa Marie Stephan. En agosto de 2022 quedou cuarta no Campionato de Europa de Squash  e en novembro logrou a medalla de bronce no Campionato do Mundo Universitario que se celebrou en Exipto . En decembro de 2022 era a número 71 do mundo . 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil de Marta Domínguez no PSA World Tour 
* Perfil de Marta Domínguez en Squashinfo.com
Mired

miniatura|O locus de Planck do CIE 1960 espazo de memoria, coas isotérmicas en Mired: nótese o espazo uniforme entre as isotérmicas.
[miniatura| O espazo de cor da imaxe anterior, coas isotermas expresadas en [kelvins.]]
O **mired** (contracción de *micro grao recíproco*) é unha unidade de medida da temperatura da cor, definida pola fórmula

: M=\frac{1000000}{T}

onde *M* é o valor en mired e *T* é a temperatura da cor en kelvin. Por exemplo, un ceo azul, que ten unha temperatura de cor de arredor de 25.000 K, ten un valor combinado de aproximadamente 40, mentres que un flash fotográfico típico, cunha temperatura de 5&nbsp;000&nbsp;K, ten un valor combinado de 200. As decenas de mireds tamén se denominan decamired. A unidade de medida do SI (Sistema Internacional) correspondente é o "megakelvin recíproco", abreviado como mirek, pero este termo úsase menos que a denominación "mired".

O uso do termo mired foi introducido por Irwin G. Priest en 1932, baseándose na observación de que a mínima diferenza perceptible entre dous iluminantes depende da diferenza entre o recíproco das súas temperaturas, en lugar da diferenza entre as propias temperaturas. En consecuencia, o mired é un xeito máis útil de representar diferenzas de cor en sistemas orientados ao ser humano, como o balance de brancos na fotografía dixital ou a aplicación de filtros de cor na fotografía.

## Notas
Pedro Varela Fondevila

**Pedro Francisco Varela Fondevila**, señor da Casa das Figueiras, fillo de Pedro Varela Fondevila e Margarita de Castro e Boado, foi alcalde de Santiago de Compostela  e deputado da Xunta do Reino de Galicia.

## Notas
Curling nos Xogos Olímpicos

O **curling** é un deporte que forma parte do programa olímpico oficial dos Xogos Olímpicos de Inverno. Debutou nos Xogos Olímpicos de 1924 realizados en Chamonix (Francia), se ben o resultado desta competición non foi considerado oficial até os Xogos Olímpicos de Inverno de 2006 realizados en Turín (Italia) polo Comité Olímpico Internacional. Este deporte foi considerado de demostración nas edicións de 1932, 1988 e 1992, pasando a ser considerado como deporte oficial a partir dos Xogos Olímpicos de Inverno de 1998 realizados en Nagano (no Xapón).

Realízanse dúas competicións, unha masculina e outra feminina. Os grandes dominadores deste deporte son o Canadá, Suecia e Suíza.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados do curling
Xosé Díaz Arias de Castro

**Xosé Luís Díaz Arias de Castro**, ou simplemente **Xosé Díaz Arias**, nado na Coruña o 5 de xuño de 1949, é un deseñador gráfico, pintor e empresario galego.
## Traxectoria 
Fillo de Isaac Díaz Pardo e Carmen Arias de Castro. Formouse na Universidade de Santiago de Compostela en Filosofía e Letras. Deseñador, pintor, comisario, con obras seleccionadas para exposición en Madrid, Londres e Nova York. Fundador de Imago Mundi Diseño, BCD Asociados, Grupo ReVisión Deseño, empresas especializada en deseño editorial, identidade corporativa e espazos expositivos. Académico de número da sección de Artes da Imaxe na Real Academia Galega de Belas Artes. En 1996, como testamenteiro da viúva de Luis Seoane, impulsou a Fundación Luis Seoane, da que é patrono vitalicio e vicepresidente do seu padroado. Administrador do Laboratorio de Formas de Galicia.
## Publicacións (lista parcial) 
**Arte, deseño, industria: o Laboratorio de Formas de Galicia*.
**As liñas da conciencia: Castelao ilustrador e deseñador*.
**La memoria de Pepe Martínez, el olvidado editor de Ruedo Ibérico*.
**Luís Seoane: a forxa da modernidade*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Historia de Galicia. Entrevista. 
* Fondos documentais. Consello da Cultura Galega.

### Ligazóns externas 
*20px As miradas de Isaac | Avance da exposición da man dos comisarios
Xoán Varela Fondevila

**Xoán Varela Fondevila**, nado na parroquia melidense de Folladela, foi un nobre e eclesiástico galego.

## Traxectoria 
Naceu no pazo de Figueiras, que conta con pombal, capela e escudos. Fundou en Folladela a segunda escola da comarca. Varela Fondevila foi bispo auxiliar da arquidiocese de Santiago de Compostela. Familiares de Varela Fondevila tiveron pazo en Compostela sito na rúa das Casas Reais, coñecido como o pazo de Fondevila, nome dado por Pedro Varela Fondevila, seu irmán, que ademais foi alcalde de Santiago e deputado da Xunta do Reino de Galicia.Na Casa das Figueiras de Folladela chama a atención un escudo no que se observa a coroa real e sobre ela o Capelo episcopal con sombreiro de tres borlas e unha cruz que semella a de Carlos III. É un escudo grande e ben labrado aínda que algo erosionado pola invernía.Xoán Varela Fondevila morreu no ano 1785 e está soterrado na Catedral de Santiago.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Broz Rei, Xosé Manuel: (1990): "A nobreza da Terra de Melide". Boletín nº 5 do Centro de Estudios Melidenses-Museo da Terra de Melide.
Félix Gila

**Félix Gila Esteban**, nado en Donostia o 20 de novembro de 1895, foi un masaxista e adestrador de fútbol español. Foi un dos primeiros adestradores do Deportivo da Coruña, ao que dirixiu en catro etapas, gañando tres Campionatos de Galicia.

## Traxectoria 
Despois de traballar como masaxista no Betis trasladouse á Coruña en 1926, para ser o novo masaxista e adestrador do Deportivo da Coruña. O club coruñés reforzouse para esa tempada 1926/27 do Campionato de Galicia con varios xogadores. Chegou Fernando Fariña do Eiriña, Ramón Rey e Redondela do Pontevedra Athletic, e Chaco da Cultural Leonesa. Gañou 12 dos 16 partidos e proclamouse por primeira vez na súa historia campión de Galicia, logrando o título a falta de dúas xornadas, despois de vencer nun derbi contra o Celta de Vigo con dous goles de Ramón González e Joaquín Vázquez.

Deixou o equipo ao remate da tempada, regresando brevemente en 1928. En 1930 comezou a súa terceira etapa no club, que durou tres anos e na que conquistou dous títulos máis do campionato galego (1930/31 e 1932/33). Continuou como masaxista no club ata xaneiro de 1934, cando presentou a súa dimisión. Volveu en decembro do mesmo ano, adestrando o equipo durante uns meses.

En decembro de 1935 converteuse en adestrador do Stadium Avilesino, ao que dirixiu durante unha tempada.

Traballou tamén como crítico deportivo para La Voz de Galicia.

## Palmarés 
**Deportivo da Coruña**

* **Campionato de Galicia (3):** 1926/27, 1930/31, 1932/33.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do adestrador en BDFutbol .
Pazo das Figueiras

O **pazo das Figueiras** é un pazo situado  na parroquia de Folladela, Melide.

## Características e historia 
Este pazo é unha completa edificación palaciana, xa que recolle o conxunto de elementos que definen a este tipo de arquitecturas señoriais, xunto co de Tarrío, na parroquia de Xubial, os únicos que poden considerarse como tal no termo municipal de Melide, aínda que existen bastantes Casas Grandes con blasóns, pero que non respostan ós parámetros estruturais que definen un pazo, senón a casas solariegas., dos únicos que poden considerarse como tal no termo municipal de Melide, aínda que existen bastantes Casas Grandes con brasóns, pero que non respostan aos parámetros estruturais que definen un pazo, senón a casas solariegas.

Neste pazo  naceu o bispo Xoán Varela Fondevila no ano 1721, que finou no ano 1785 en Santiago de Compostela, prelado que foi bispo auxiliar do arcebispo compostelán Bartolomé de Raxoi e Losada. Ademais foi xuíz eclesiástico, vigairo xeral, xuíz metropolitano e bispo de Tanes. Tamén naceu neste paso seu irmán Pedro Varela Fondevila, quen foi alcalde e xustiza ordinario da cidade compostelá.

Do conxunto do pazo destácanse varias edificacións: a Casa do Pazo e o seu engadido, a Casa de servidume ou dos caseiros, o hórreo, a palleira, o pombal e, sobre todo. a súa capela. Da casa, artellada en dúas alturas e cunha planta en forma de T, sobresaen as súas pedras armeiras e a súa rexa cheminea. O máis destacado é o escudo situado na fachada leste; un escudo de grandes dimensións, en perfecto estado de conservación grazas a estar situado nunha parede resgardada das inclemencias do tempo, que aparece timbrado por un helmo de perfil mirando cara á dereita e está distribuído en catro cuarteis: no primeiro vese un anxo e dúas filas de tres flores de lis (emblema dos Fondevila); no segundo cinco varas verticais (do apelido Varela); no terceiro un brazo de cabaleiro flexionado sostendo na man unhas ramallas ou espigas; e no cuarto unha aguia (do apelido Aguiar). Na fachada principal, orientada cara ao norte e aberta ao patio, ábrese a porta principal á que se accede mediante unha escaleira de deseño piramidal, composta de cinco chanzos moldurados. Sobre o lintel desta porta principal aparece unha pedra armeira rectangular que contén un anxo e seis flores de lis (do apelido Fondevila), e mesmo o lintel está provisto dun motivo decorativo consistente nunha venera sobre voluta.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Broz Rei, Xosé Manuel (1990): "A nobreza da Terra de Melide". Boletín nº 5 do Centro de Estudios Melidenses-Museo da Terra de Melide.
* Broz Rei, Xosé Manuel (1993): "As igrexas de Melide". Boletín nº 8 do Centro de Estudios Melidenses-Museo da Terra de Melide.
* Taboada Roca, Antón (1933): "Notas Históricas", en *Terra de Melide*. Seminario de Estudos Galegos.

### Outros artigos 
*Pedro Varela Fondevila
*Xoán Varela Fondevila
Yann Arthus-Bertrand

**Yann Arthus-Bertrand**, nado o 13 de marzo de 1946 en París, é un activista ambiental e social, divulgador científico, director de documentais e fotógrafo francés.

A súa especialidade era a fotografía de animais, especialmente despois de estar en Kenya na reserva Masai Mara, rexión do Serengueti, pero máis tarde cambiou á fotografía aérea. Publicou máis de 60 libros coas súas fotografías tomadas desde helicópteros e globos aerostáticos en todas partes do mundo. A revista *National Geographic* publicou moitas veces as súas obras, que foron exhibidas en varios países.

Arthus-Bertrand é membro da "Académie deas Beaux-Arts de l'Institut de France".

## Traballos 
, portada de dous libros seus]]
miniatura|300x300px|esquerda|Exposición «Alive», en Praga.

Unha das súas fotos máis coñecidas é a dun mangleiro con forma de corazón en Nova Caledonia, que foi utilizada como portada para os seus libros *The Earth from the air* e *The Earth from above*.

En 2003, xunto a Baptiste Rouget-Luchaire e Sibylle d'Orgeval, iniciou o proxecto «6 mil millóns de Outros», ''6 milliards d'autres* en francés. Trátase de entrevistas realizadas a persoas de calquera clase social en diferentes países, que logo se presentan organizadas por temas. As preguntas son puntuais e refírense a temas compartidos por toda a humanidade: que é o amor?, que significa a guerra? que é a felicidade? En total, fixeron cinco mil entrevistas en setenta e cinco países, en idiomas diferentes, pero as curtas aparecen mangleiroas.

En 2008, presentou a exposición «Alive», na Praza da República de Praga, desde o 11 de xuño até o 30 de setembro. O tema foi claramente ecoloxista, apuntando cara ao desenvolvemento sustentable. 

O 5 de xuño de 2009 estreou unha película chamada *Home*, cunha colección de fotos totalmente impresionantes, a cal trata sobre concienciar á poboación mundial dos problemas ecolóxicos e a rápida escaseza dos recursos naturais. Para que esta película fose difundida o máis amplamente posible, tiña que ser gratuíta. Un mecenas, o grupo PPR, permitiu que o fose. Europacorp, que a distribúe, comprometeuse en non ter ningún beneficio, porque *Home* non ten ningún interese comercial. O seu propósito principal é evitar esgotar os recursos naturais e impedir unha evolución catastrófica do clima da Terra. Tras "Home" lanzou "Planet Ocean", unha serie de documentais ao estilo de " 6000 Millóns de Outros" baixo o título de "Human", e recentemente lanzou "Terra" en colaboración con outro director.
## Premios 
** Commandeur de la Légion d'honneur*‎ (2021, Lexión de Honra, Francia)
* *Commandeur de l'ordre national du Mérite* (2016, Orde nacional do Mérito, Francia)

## Películas 
* 2004: A terra, vista do ceo
* 2009: *Home*
* 2010: *París*, vista do ceo
* 2012: Planeta Océano
* 2013: *Metz* e o seu país, vista do ceo
* 2015: *Human''
* 2016: "Terra"
* 2019: “Woman”

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial 
* 
*Sitio oficial de «6 mil millóns de Outros»
*Sitio oficial de «Earth from above»
*Sitio oficial de «Earth from the air»
*Sitio oficial de «Home»
Pracer culpábel

Un **pracer culpábel** é calquera cousa, como un filme, un programa televisivo ou unha peza de música, que agrada a alguén a pesar de entender que xeralmente non se aguanta, ou é visto como algo moi infrecuente ou estraño. Por exemplo, a unha persoa pode gustarlle en segredo un filme pero admitirá que ese filme en particular está pobremente feito e/ou normalmente "mal visto". Tamén se pode usar para referirse ao gusto de alguén por alimentos que se consideran recomendables evitar, especialmente por razóns de saúde.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Schadenfreude – pracer derivado das desgrazas alleas.
Francisco Lamas Salgado

**Francisco Lamas Salgado**, nado en Ourense e finado en Buenos Aires, foi un agrarista e xornalista galego.

## Traxectoria 
[miniatura|Coa filla [Chita Lamas Barreiro|Chita na Granxa Ceres en Ituzaingó, en 1929.]]
Militante republicano propietario dunha confeitaría en Ourense. Na primeira década do século XX trasladouse coa famila a Arxentina. Residiron no número 383 da rúa Suipacha de Buenos Aires e pasaban temporadas na Granxa Ceres, en Ituzaingó, a poucos quilómetros da capital, unha moderna explotación agrícola. Foi un dos fundadores da Unión Provincial Orensana en 1913. De ideoloxía anarquista, dende 1917 exerceu como correspondente  en ''O Tio Marcos d'a Portela* onde publicou unha serie de colaboracións de carácter agrarista e galeguista. En 1917 participou con Ignacio Ares de Parga na fundación da Asociación Regionalista A Terra, de carácter autonomista, e foi un dos promotores da constitución da Casa de Galicia de Buenos Aires o 31 de outubro de 1918. Colaborou en *Acción Gallega''

## Vida persoal 
Casou con Amparo Barreiro e foi pai de catro fillos, entre eles Francisco e Inmaculada Concepción (Chita) Lamas Barreiro, que casou con Ramiro Illa Couto.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Francisco Lamas Barreiro (fillo) e Chita Lamas Barreiro (filla) no Álbum de Galicia. CCG.
Francisco Lamas Barreiro

**Francisco Lamas Barreiro**, coñecido como **Farruco Lamas**, nado en Ourense o 1 de xaneiro de 1896 e finado en Buenos Aires en 1980, foi un pintor e político galego.

## Traxectoria 
[miniatura|300px|Familia Lamas Barreiro. [circa|Ca. 1920.]]
Fillo de Francisco Lamas Salgado. Con oito ou nove anos trasladouse coa familia a Arxentina. A comezos de outubro de 1920 chegou a Ourense para cumprir coas súas obrigas militares e coa intención de continuar os seus estudos pictóricos en Madrid. Entrou en contacto coa Mocedá Galeguista d´Ourense, ingresou na organización e en decembro do ano seguinte inaugurou unha exposición das súas obras no salón da Mocedá. Colaborou coa *revista Nós*, alentou a creación dunha Liga das Nazós do Norte d´Ibéria, e colaborou con ilustracións para a Editorial Céltiga. Participou na IV Asemblea Nacionalista na que asinou unha proposta con Antón Villar Ponte e Manoel Antonio solicitando “que se decrare a incompatibilidade da filiación nazonalista con calquera outra filiación política”. En 1923 regresou a América, integrouse na delegación arxentina da Irmandade Nazonalista Galega e foi director artístico no seu voceiro *Terra*. En 1926 participou na creación e primeira etapa de *A Fouce*. Presidiu a partir de 1930 a Sociedade Nazonalista Pondal. Despois abandonou a militancia política e traballou como director de arte do departamento de publicidade da Paramount Pictures.

## Vida persoal 
Casou con Adela Oliveri, coa que tivo unha filla. Foi cuñado de Ramiro Isla Couto, que estivo casado con Chita Lamas Barreiro, irmá máis nova de Farruco.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Marta Domínguez

**Marta Domínguez Azpeleta**, nada en Palencia o 3 de novembro de 1975, é unha exatleta española, que competiu nas especialidades de medio fondo e fondo (1&nbsp;500, 2&nbsp;000, 3&nbsp;000, 5&nbsp;000 e campo a través) e foi dúas veces campioa de Europa de 5&nbsp;000 metros en Múnic 2002 e Gotemburgo 2006.

Como consecuencia dunha serie de irregularidades no seu pasaporte biolóxico, o Tribunal de Arbitraxe Deportivo (TAS) sancionouna en novembro de 2015 con tres anos de inactividade deportiva oficial e retiroulle os resultados obtivos entre o 5 de agosto de 2009 e o 8 de xullo de 2013. En consecuencia, foille revocado o seu título de campioa do mundo de 3000 metros obstáculos conseguido no Mundial de Berlín 2009 e o subcampionato do Europeo de 2010.

Formou parte do grupo municipal do Partido Popular no concello de Palencia entre 2003 e 2007. En novembro de 2011, foi elixida senadora do Partido Popular por Palencia, pasando a ser a voceira popular de Educación e Deporte na cámara alta entre 2011 e 2015.

No ano 2016 opositou ao corpo nacional de policía. Tanto na súa escala básica como na executiva, obtendo unha puntuación de 9,33 nas probas físicas.

## Notas
Don Taxay

**Donald Paul Taxay**, nado o 24 de maio de 1933 en Chicago, Illinois, foi un numismático e historiador estadounidense coñecido polas súas publicacións de referencia na historia da moeda do seu país e pola súa desaparición cando estaba no cumio da súa carreira.

En decembro de 1977 casou con Constance Ferris, da que se divorciou en 1982. En 1963 foi contratado por Walter H. Breen xunto a Lynn Glaser na compañía de autenticación de moedas *Institute of Numismatic Authenticators*. 

No verán de 1969 entrou na dirección dunha compañía que se acababa de cerar en Nova York, *Harmer, Rooke Numismatists, Ltd*., e uns anos despois uniuse a Harry J. Forman e a Ruth Bauer, de Filadelfia, para constituíren *Forman, Taxay and Associates*, unha compañía especializada en poxas numismáticas e xestión de investimentos neste sector, aínda que a empresa non tivo éxito e Taxay se retirou da sociedade. Ocupou este posto ata a súa renuncia o 18 de maio de 1966, e foi sucedido por Gene Hessler. En 1975 foi nomeado subdirector da compañía *First Investors, Inc*. 

O historiador Karl Moulton especula que Taxay puido liquidar todas as súas propiedades para logo doar os beneficios ao gurú Bhagwan Shree Rajneesh.

* (1963). *Counterfeit, Mis-Struck and unofficial U.S. Coins*. Arco Pub. Nova York.
* (1966). ''*. Arco Pub. Nova York.
* (1967). *An Illustrated History of U.S. Commemorative Coinage*.
* (1970). *Money of the American Indians* in 1970. Nummus Press, Nova York. ISBN 9780878410019
* (1971). *Scott's Comprehensive Catalogue and Encyclopedia of United States Coins*. Scott Pub. Co., Nova York.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Smith, P. (2012). "Taxay, Don(ald Paul)". En *American Numismatic Biographies''. Páxinas 345-346.

### Ligazóns externas 
*  entre Don Taxay e Eric P. Newman