Toyota

**Toyota Motor Corporation** (TMC) ou sinxelamente chamada **Toyota** (トヨタ自動車株式会社, Toyota Jidosha Kabushiki-gaisha), é unha empresa multinacional xaponesa do sector da automoción. En 2010 foi o segundo fabricante mundial de coches. Toyota é a novena compañía máis grande do mundo por facturación. En 2012 a empresa fabricou o seu vehículo número 200 millóns.

A corporación Toyota está formada polas seguintes marcas (incluída Scion), Lexus, Daihatsu e Hino Motors e por un grupo de máis de 500 empresas de diversos sectores.
miniatura|Toyota escrito en xaponés en oito trazos.

## Historia 
[right|miniatura|Sede de Toyota na cidade [Toyota, Aichi|homónima, Xapón.]]
Toyoda Industries fora fundada por Sakichi Toyoda en 1926 para a fabricación de teares, utilizando o principio *Jidoka* (automatización autónoma) que significa que a máquina se detén cando atopa un problema, converténdose máis tarde en parte do sistema de produción Toyota, en 1933 como parte da expansión da empresa estableceuse unha división dedicada á produción de vehículos de motor baixo a dirección dun dos fillos do fundador, Kichiro Toyoda, os primeiros vehículos fabricados, so o nome Toyoda (トヨダ), foron o turismo A1, que non pasou da fase de prototipo e o camión G1 en 1935. En abril de 1936 púxose á venda o primeiro turismo da empresa, o modelo de AA. O prezo era de 3.350 iens, 400 máis barato que os coches da Ford ou da GM.

En setembro de 1936, a empresa organizou un concurso público para deseñar un novo logotipo, houbo 27.000 propostas e o deseño gañador foron os tres caracteres katakana do nome "Toyoda" nun círculo. Pero Risaburo Toyoda, quen casara na familia e non nacera con ese nome, preferiu "Toyota" (トヨタ), xa que se escribía en oito pinceladas, considerado un número da sorte, e era visualmente máis sinxelo, ao deixar fóra o signo diacrítico ao final, e cunha consoante xorda en lugar dunha sonora e segundo a tradición xaponesa as primeiras teñen un son claro, ademais "Toyoda" significa literalmente "arrozais fértiles", co que ao mudar de nome eliminou a asociación mental da empresa coa agricultura. Así pois cando a división automobilística adquiriu categoría xurídica propia como empresa independente, en agosto de 1937, rexistrouse como Toyota Motor Co.

En 1947 Toyota organizou un concurso de nomes para denominar a un novo modelo caracterizado por ser de pequeno tamaño, gañou a forma "Toyopet" (トヨペット) e así o novo vehículo vendeuse como SA Toyopet, e tamén recibiron este nome outros modelos como a camioneta Toyopet SB, a camioneta Stout Toyopet, Toyopet Crown e o Corona Toyopet. Cando Toyota finalmente entrou no mercado americano en 1957 co **Crown**, o nome non foi ben recibido debido ás connotacións de xoguetes e mascotas e foi abandonado para o mercado americano, pero continuou noutros mercados ata mediados de 1960.

miniatura|dereita|Toyoda Sedan AA de 1936.
miniatura|dereita|Primeira xeración do Toyopet Crown Model RSD (1955/1 – 1958/10).
Nos anos sesenta, os Estados Unidos comezaron a fixar altos aranceis á importación de certos vehículos. En 1964 estableceuse un imposto do 25% sobre os camións lixeiros importados. En resposta á tarifa, Toyota, Nissan Motor Co. e Honda Motor Co. construíron plantas de ensamblaxe nos Estados Unidos nos anos oitenta.

Toyota recibiu o seu primeiro Premio de Control de Calidade xaponés a principios da década de 1980 e comezou a participar nunha ampla variedade de deportes de motor. Debido á crise do petróleo de 1973, os consumidores no lucrativo mercado dos Estados Unidos comezaron a volver aos coches pequenos que aforraban combustible. Os fabricantes de automóbiles estadounidenses tiñan considerado os coches pequenos como un primeiro "nivel de entrada" do produto, e os seus vehículos pequenos empregaban un baixo nivel de calidade coa fin de manter o prezo baixo.

En 1982, a Toyota Motor Company e a Toyota Motor Sales fusionáronse nunha soa empresa, a **Toyota Motor Corporation**. Dous anos máis tarde, Toyota entrou nunha empresa conxunta con General Motors chamada NUMMI, a New United Motor Manufacturing, Inc., que opera unha planta de fabricación de automóbiles en Fremont, California. A fábrica era unha antiga planta de General Motors, que estivera cerrada durante dous anos. Toyota entón comezou a establecer novas marcas a finais da década de 1980, co lanzamento da súa división de luxo Lexus en 1989.

Na década de 1990, Toyota comezou a estenderse a partir da produción de coches compactos na súa maioría mediante a adición de moitos dos vehículos máis grandes e máis luxosos á súa liña, incluíndo unha camioneta de tamaño completo, a T100 (e máis tarde a Tundra), varias liñas de SUV, unha versión deportiva do Camry, coñecido como Camry Solara, e a marca Scion, un grupo de varios automóbiles accesibles, e deportivos, dirixidos especificamente á xente nova. Toyota tamén comezou a produción do coche híbrido máis vendido no mundo, o Prius, en 1997.

miniatura|dereita|Toyota Celica ST185 RC Carlos Sainz Limited Edition. Homenaxe con motivo do primeiro título do mundo en 1992.
Cunha importante presenza en Europa, debido ao éxito do Toyota Team Europe, a corporación decidiu crear TMME, Toyota Motor Europe Marketing & Engineering, para axudar a comercializar os vehículos no continente. Dous anos despois, Toyota creou unha sede no Reino Unido, TMUK, onde os coches da compañía chegaron a ser moi populares entre os condutores británicos. Abríronse sedes en Indiana, Virxinia e Tianjin. En 1999, a empresa decidiu cotizar en Nova York e Londres.

En 2002, Toyota conseguiu entrar nun equipo de Fórmula 1 e establecer colaboración coas empresas automobilísticas francesas Citroën e Peugeot un ano despois de que Toyota comezara a producir automóbiles en Francia.

Toyota ocupa o oitavo lugar na lista Forbes 2000 das empresas máis importantes do mundo para o ano 2005, pero caeu ao 55 en 2011. A compañía foi número un mundial en vendas de automóbiles no primeiro trimestre de 2008.

En 2007, Toyota lanzou unha actualización da súa camioneta de tamaño completo, a Tundra, producido en dúas fábricas estadounidenses, unha en Texas e outra en Indiana. "Motor Trend", chamada a Tundra como "Truck of the Year", e no 2007 Toyota Camry "Coche do Ano" en 2007. Tamén comezou a construción de dúas novas fábricas, unha para a montaxe do RAV4 en Woodstock, Ontario, no Canadá, e a outra para fabricar o Prius de Toyota en Blue Springs, Mississippi, nos Estados Unidos. Esta planta foi pensada orixinalmente para construír o Toyota Highlander, pero Toyota decidiu utilizar a planta en Princeton, Indiana, Estados Unidos, no seu lugar. A compañía tamén tivo un éxito recentemente cos seus modelos máis pequenos, o Corolla e Yaris.

## Produción mundial 
Toyota mantén unha política de produción internacional con fábricas en varios países. A fabricación e montaxe de vehículos faise para os mercados locais no Xapón, Australia, a India, Sri Lanka, o Canadá, Indonesia, Polonia, Suráfrica, Turquía, Colombia, o Reino Unido, os EUA, Francia, o Brasil, Portugal, e máis recentemente, na Arxentina, a República Checa, México, Malaisia, Tailandia, Paquistán, Exipto, a China, Vietnam, Venezuela, Filipinas, e Rusia.

miniatura|dereita|Fábricas Toyota no mundo.
Ingresos netos de Toyota por rexións xeográficas para o ano 2007

## Modelos 

## Prototipos
* Toyota RSC.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Toyota Racing

### Ligazóns externas 
* Páxina Oficial de Toyota