Celia Gámez

**Celia Gámez Carrasco**, nada en Buenos Aires o 25 de agosto de 1905 e finada na mesma cidade o 10 de decembro de 1992, foi unha actriz e bailarina hispano-arxentina. Foi unha das máis populares estrelas da España na primeira metade do século XX e a ela débese gran parte do esplendor da revista musical española.

## Traxectoria 
A súa primeira actuación sobre os escenarios produciuse á temperá idade de catorce anos, participando como vicetiple na montaxe da revista *Las corsarias* que pouco antes se estreou en Madrid. Con motivo da baixa da actriz principal do espectáculo, Rosario Pacheco, tivo ocasión de substituíla. Nos seguintes anos, continuo a súa carreira na capital arxentina ata que en 1925 se trasladou a España xunto ao seu pai para cobrar unha herdanza.

Co patrocinio da marquesa de La Corona Seguiron as súas actuacións en *Las burladoras del amor* de José Padilla e *Carnet de Eslava*, a comedia musical *Las castigadoras* (1927), de Francisco Alonso e outras pezas sicalípticas como *Las lloronas* (1928), no teatro Romea, *Roxana, la cortesana* (1928), *¡Por si las moscas!* (1929), *Luna*, *El antojo* (1929), *La Martingala* (1929), *Las cariñosas* (1930), *Las pantorrillas* (1930), *Las guapas* (1930) e *Me acuesto a las ocho* (1931).

Considerouse que a cima da súa popularidade foi a estrea, o 12 de novembro de 1931, de *Las leandras*, da que se fixeron especialmente populares números como "El Pichi" ou "Los nardos".

Durante os seguintes anos, sucedéronse as montaxes que tiñan a Celia Gámez como cabeza de cartel, sempre dentro do xénero da revista musical española: *Los laureanos* (1932), *Las tentaciones* (1932), de Jacinto Guerrero, *¿Qué pasa en Cádiz?* (1933), *Las de Villadiego* (1933), a opereta *El baile del Savoy* (1934), *La ronda de las brujas* (1934), de Franz Lehár, *Las siete en punto* (1935) ou *Ki-kí* (1936), de Enrique Ronsel e Guillermo Cases.

Durante a guerra civil española regresou ao seu país natal levando alí algúns dos éxitos que alcanzara previamente en España e debutou no cinema rodando dous filmes: *Murió el sargento Laprida* (1937) e *El diablo con faldas* (1938). Regresou a España a finais de 1938 antes de que finalizase a guerra, instalándose na zona controlada polo exército franquista. Trala toma de Madrid, gravou para ese bando a canción "Ya hemos pasao" ("Xa pasamos"), como réplica á consigna da República "Non pasarán".

Limitado o seu perfil de vedete sicalíptica polos imperativos relixiosos do novo réxime, e tras unha pequena xira polo país con operetas como *El conde de Luxemburgo* ou *La viuda alegre*, instalouse de novo en Madrid a finais de 1939. Despois de repor *El baile del Savoy*, volveu ao xénero da comedia musical con *La Cenicienta del Palace* (1940), con libreto do dramaturgo Luis Escobar e música de Fernando Moraleda. Despois de rodar o filme *Rápteme usted*, regresou aos escenarios madrileños coa comedia *Yola* (1941), que se converteu nun dos maiores triunfos da súa carreira artística, sendo especialmente lembrado o número "Mírame".

Durante o resto da década de 1940 e a de 1950, sucedéronse novos éxitos como: *Si Fausto fuera Faustina* (1942), *Hoy como ayer* (1945); *La estrella de Egipto* (1947), co soado tema "El beso (La española cuando besa)", *La hechicera en palacio* (1950) ou *El águila de fuego* (1956).

A pesar de que o xénero da revista iniciaba na década de 1960 un certo declive, a artista aínda levou aos escenarios montaxes como *La estrella trae cola* (1960), a modo de recompilación da súa carreira, ou *Colomba* (1961), *¡Aquí, la verdade desnuda!* (1965) ou *A las diez en la cama estés* (1966), coa que se retirou como cabeza de cartel dos escenarios.

Con posterioridade interveu en pequenos papeis en comedias como *La miniviuda* (1967), de Juan José Alonso Millán, *Es mejor en otoño* (1968), de Alfonso Paso ou *El último de Filipinas* (1972), de Manuel Baz. Tamén interveu na versión cinematográfica de *Las Leandras*, protagonizada por Rocío Dúrcal. A súa última aparición sobre un escenario foi no espectáculo *Nostalgia* (1984), xunto a Olga Guillot e Sara Montiel.

Regresou a Buenos Aires, onde faleceu dunha insuficiencia cardíaca, tras padecer a enfermidade de Alzheimer. Foi enterrada no cemiterio de La Chacarita da capital arxentina.

## Vida privada 
A súa vida privada sempre deu moito que falar na sociedade española da época, dende os seus rumoreados amores de mocidade co rei Afonso XIII, ata a súa longa colección de amantes reais ou supostos. Un dos máis famosos foi o xeneral José Millán-Astray. Ao comezar a guerra civil, Gámez atopábase de xira coa súa compañía por territorio baixo control da sublevación, ao que apoiou durante a contenda.

Tal como pedían os tempos do nacionalcatolicismo, nos seus espectáculos era coidadosa coa exhibición carnal das súas vedetes e dela mesma, recorrendo á malla axustada e á moderación en escotes e "shorts". Aspiraba a que a revista fose tamén frecuentada polas mulleres, co que daba un cambio en canto ao seu público. alentado por unha certa ambigüidade que se compracía en cultivar: aparecía vestida de home en moitos números e facía que cortexaba as coristas ou que as bicaba. Sexa como for, sempre fixo por ter amantes e acompañantes masculinos ata idade moi avanzada.

Como tantas outras vedetes da súa época, o xenio de Celia para montar espectáculos e entreter o público non ía acompañado do mesmo xenio financeiro: tiña fama de desbaldidora e extravagante e parece que se viu en dificultades económicas ao final da súa vida, complicadas pola amargura de ser practicamente esquecida, especialmente nas circunstancias da transición española á democracia, durante a que as súas anteriores amizades non a facían especialmente popular. A penuria económica e a antipatía de moitos fixérona retornar a Buenos Aires. Os seus últimos anos viviunos modestamente nunha residencia de anciáns coa razón perdida por mor dun progresivo mal de Alzheimer.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información sobre Celia Gámez