Lampris guttatus

[miniatura|260px|Imaxe na que se pode ver o gran tamaño que pode acadar a [lúa real.]] 
[miniatura|260px|Espécime montado no Museu Nacional de História Natural e da Ciência de [Lisboa.]]
***Lampris guttatus***, coñecido vulgarmente en galego como **lúa real**, é unha especie de peixe osteíctio da clase dos actinopterixios, subclase dos neopterixios, infraclase dos teleósteos, orde dos lampriformes, e familia dos lámpridos, unha das dúas que comprende na actualidade (2020) o xénero *Lampris*.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1788 polo zoólogo danés Morten Thrane Brünnich, baixo o nome de *Zeus guttatus*,  É relativamente pouco común, e encóntrase até profundidades de 0 a 500 m, frecuentemente entre os 100, e os 400 m.

En Europa encótrase no Atlántico, até o mar do Norte, e no Mediterráneo. No verán é un hóspede reguular no mar do Norte, e das augas occidentais norueguesas.

## Bioloxía 
A súa bioloxía é pouco coñecida.  Aparentemente é un animal solitario. Aliméntase principalmente de cefalópodos, peixes peláxicos e crustáceos.

## Relación cos humanos 
Péscase ocasionalmente con redes de arrastre de fondo e palangres. Rara vez presente nos mercados europeos, véndese en fresco. A súa carne, comestíbel, de cor avermellada, é excelente, tenra e de sabor delicado, parecida ao do salmón, e moi rica en graxa. É moi prezada nos países do Extremo Oriente e do Pacífico, especialmente en Hawai.

Adoita capturarse en pescarías comerciais menores, como captura incidental, xomo, por exeplo, nas pescarías de palangre no golfo de México en cantidades reducidas, e como captura secundaria nas pescarías de atún. En 1994, as capturas mundiais alcanzaron as 77 t, e alcanzaron un máximo de 1 107 t en 2009.

Hai pouco máis dun ano, na lonxa da Coruña subastouse unha lúa real, moi difícil de capturar nestas augas. O exemplar, comprado por unha casa exportadora coruñesa, foi capturado por un arrastreiro do día con base no porto da Coruña, e acadou un extraordinario prezo en primeira venda. Foi enviado para un cliente de Vigo que, á súa vez, o exportará ao estranxeiro. «O seu destino será os fogóns», sinalou o responsábel da empresa. Aínda que a súa carne é algo dura de cortar e fibrosa, e que só se aproveita un 35 %, «porque ten moita merma, sobre todo polas espiñas que ten na zona vental». As industrias que traballan o atún vermello buscan este peixe para comercializalo. En Hawai é moi prezado, polo que é un dos pratos máis pedidos nos restaurantes. Adoita presentarse como *saximi*, pero tamén se consome asado e afumado.

Desde o centro do Centro Oceanográfico da Coruña, do Instituto Español de Oceanografía, sinalaron que, a falta de estudar a presenza desta especie nas augas galegas, «non se pode sinalar que a súa aparición poida deberse ao cambio climático». Os expertos manifestaron que para facer este tipo de aseveración, «hai que analizar cantas aparicións da lúa real se contabilizaron nn período amplo». O experto Rafael Bañón Díaz, colaborar do IEO, manifestou que o peixe lúa real é unha especie peláxica «de distribución global» en latitudes temperadas e cálidas. Subliñou que nestas especies «é más difícil falar da súa presenza polo cambio climático, porque o medio peláxico é pouco coñecido, e algunhas especies que podemos considerar raras, en realidade poden ser máis frecuentes do que coñecemos». Para Bañón, sería interesante obter unha mostra de tecido para facer un estudo en profundidade.

## Ameazas 
A presenza desta especie nas pescarías non representa unha ameaza importante para a súa poboación mundial.

## Estado de conservación 
Segundo a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN), *Lampris guttatus* é unha especie que está amplamente distribuída e é común, pero non abundante. Considérase que a súa presenza nalgunhas pescarías peláxicas, con todo, non se considera unha ameaza para a súa poboación global. Polo tanto, cualifícase o status da especie como *LC* (pouco preocupante).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bauchot, M.-L. (1987): "Poissons osseux", pp.&nbsp;891-1421. En A. W. Fischer, M. L. Bauchot e M. Schneider, eds. ''Fiches FAO d'identification pour les besoins de la pêche. (rev. 1). Méditerranée et mer Noire. Zone de pêche 37. Vol. II*. Commission des Communautés Européennes e FAO, Roma: Italia. 
* Bauchot, M. K. e Pras, A. (1982): *Guía de los peces de mar de España y Europa*. Barcelona: Ediciones Omega, S. A. ISBN 84-282-0685-6.  
* Burton, Maurice & Robert Burton (1984): *Encyclopedia of Fish*. St. Louis, Missouri, USA: BPC Publishing. ISBN 0-7064-0393-2.
* Campbell, A. C.(1979): *Guía de campo de la flora y fauna de las costas de España y de Europa*. Barcelona: Ediciones Omega, S. A. ISBN 84-282-0543-4, páx. 288.
* Froese, R. & D. Pauly. Editors. (2020): *Lampris guttatus* (Brünnich, 1788), en FishBase. Consultada o 1 de outubro de 2020.
* Helfman, G.; B. Collette e D. Facey (1997): *The diversity of fishes*. Malden, Massachusetts, USA: Blackwell Science Inc. ISBN  978-0-8654-2256-8.
* Muus, B. J. e P. Dahlström (1971): *Guía de los peces de mar del Atlántico y el Mediterráneo*. Barcelona: Ediciones Omega.
* Nelson, J. S. *et al.* (2016): *Fishes of the world*. Quinta edición. Nova York, NY, EUA: John Wiley & Sons, Inc. ISBN 978-1-1183-4233-6.
* Palmer, G. (1986): "Lamprididae". pp. 725-726. En P. J. P. Whitehead, M.-L. Bauchot, J.-C. Hureau, J. Nielsen & E. Tortonese (eds.) *Fishes of the north-eastern Atlantic and the Mediterranean*. Vol. 2. París: UNESCO. ISBN 9-2300-2308-6.
* Paxton, J. R. & Eschmeyer, W. N., eds. (1988): *Encyclopedia of Fishes*. San Diego, California, USA: Academic Press. ISBN 0-12-547665-5.
* Rodríguez Solórzano, Manuel; Devesa Regueiro, Sergio e Soutullo Garrido, Lidia (1983): *Guía dos peixes de Galicia*. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-7154-433-4.

### Outros artigos 
* Lámpridos
* *Lampris*

### Ligazóns externas 
* Arokura. *Lampris guttatus'' (Brünnich 1788) na EOL.
* Opah en FishWatch. NOAA Fisheries .