Chamaecyparis obtusa

***Chamaecyparis obtusa*** é unha especie de conífera da familia das cupresáceas (*Cupressaceae*), subfamilia das cupresoideas (*Cupressoideae*), unha das seis incluídas no
xénero *Chamaecyparis*.

Orixinaria do centro do Xapón, onde é coñecida co nome de 檜 ou 桧, *hinoki*,  é unha especie resistente e de crecemento lento que, en Europa, América e noutras zonas do mundo, é frecuente vela cultivada en xardíns grandes, sendo pouco frecuente nos pequenos, agás como plantas xoves do cultivar *Crippsii*.

## Características 
As principais características desta especie son:  

* É unha árbore de crecemento lento que alcanza os 35 m de altura, cun tronco de até 1 m de diámetro. A casca é de cor parda avermellada escura. 
* As follas son escamentas, de 2 a 4&nbsp;mm de longo, arredondadas na punta (obtusas), de cor verds pola face, e verdes polo envés cunha banda de estomas brancos na base de cada folla. 
* Os conos son globosos, de 8 a 12&nbsp;mm de diámetro, con de 8 a 12 escamas colocadas en pares opostos.

### Especies similares 
Unha especie emparentada con ela, o **falso ciprés de Sawara** (*Chamaecyparis pisifera*) pode facilmente distinguirse por ter os ápices das follas apuntados e uns conos máis pequenos. 

Ningún outro ciprés, nin outros falsos cipreses, teñen escamas romas en ramiñas planas, pero *Austrocedrus chilensis* (o **cedro de incenso de Chile**, ou **austrocedro de Chile**), é algo similar.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi definida en 1844 polos botánicos alemáns Philipp Franz von Siebold e Joseph Gerhard Zuccarini no volume segundo do seu traballo *Flora japonica*, baixo o nome de *Retinispora obtusa*.

Pouco despois o botánico austríaco Stephan Ladislaus Endlicher transferiu en 1847, na súa obra *Synopsis coniferarum*, este basónimo ao xénero *Chamaecyparis* como *Chamaecyparis obtusa*, que é o nome actualmente válido.

### Etimoloxía 
* Para a do xénero, ver *Chamaecyparis*.
* O epíteto específico, *obtusa*, é o nominativo feminino singular do adxectivo latino *obtūsus, -a, -um*, que significa "romo", "obtuso".

### Sinónimos 
Ao longo do tempo, a especie foi coñecida por numerosos sinónimos:

* *Chamaecyparis acuta* Beissn.
* *Chamaecyparis andelyensis* Gordon
* *Chamaecyparis breviramea* Maxim.
* *Chamaecyparis keteleri* Standish ex Parl.
* *Chamaecyparis lycopodioides* (Gordon) Sénécl.
* *Chamaecyparis pendula* Maxim.
* *Chamaecyparis tsatsumi* (Slavin) Slavin
* *Chamaepeuce obtusa* (Siebold & Zucc.) Zucc. ex Gordon
* *Cupressus acuta* Lavallée
* *Cupressus breviramea* (Maxim.) F.Muell.
* *Cupressus obtusa* K. Koch.
* *Cupressus pendens* F.Muell.
* *Juniperus sanderi* Mast.
* *Retinispora filicoides* (Hartw. & Rümpler) Veitch ex Gordon
* *Retinispora fusinoki* Zucc. ex Gordon
* *Retinispora lycopodioides* Gordon
* *Retinispora monstrosa* Carrière
* *Retinispora obtusa* Siebold & Zucc. (basónimo)
* *Retinispora sanderi* (Mast.) Sander
* *Retinispora tetragona* R.Sm.
* *Shishindenia ericoides* (Boehm. ex Beissn.) Makino ex Koidz.
* *Thuja obtusa* (Siebold & Zucc.) Mast.

### Variedades 
Dentro desta especie recoñécense dúas variedades: e aceptada pola xenaralidade da comunidade científica). Esta difire, entre outros aspectos, en que ten conos menores (de 6 a 9&nbsp;mm de diámetro) con escamas máis pequenas e as follas cun ápice moito máis agudo (non obtuso).  Ademais ambas as taxa difiren nos seus requirimentos ecolóxicos, xa que *C. obtusa* medra sobre todo en sitios secos, mentres que * C. taiwanensis* ocupa solos húmidos, en lugares con abundantes chuvias e necesita un aire así mesmo húmido.

## Hábitat e ecoloxía 
[miniatura|250px|*Chamaecyparis obtusa* nos Montes Tanzawa, na [Prefectura de Kanagawa, Xapón.]]
A especie medra en bosques en altitudes que van desde os 100 até os 2 200 msnm.
* *Crippsii*, que forma unha ampla copa cónica de cor verde dourada cun vigoroso brote principal, que medra até os 15 ou 20 m, ou máis, de altura.
**Flabelliformis*, planta anana que crece con follas de cor verde pálida.
**Kosteri*, planta anana con follaxe verde brillante.
**Lycopodioides*, que alcanza até 19 m de altura, con follaxe pouco fasciculado. 
**Minima*,que alcanza menos de 10&nbsp;cm despois de 20 anos de crecemento; follaxe verde.
**Nana Aurea*, con puntas douradas nos *abanos*, que adquiren tons bronceados no inverno.
**Nana Gracilis*, con apertados abanos en diminutas ramas producindo efectos moi vistosos; cítase moitas veces como anana, pero un cultivo na Gran Bretaña chegou até os 11 m de altura. 
**Nana Lutea*, compacta, de crecemento lento, follaxe de cor amarela ouro, moi popular. É unha versión amarela de *Nana gracilis*. 
**Spiralis*, é unha árbore ergueita, ríxida e anana.
**Tempelhof*, crece até 2 ou 4 m, e ten unha follaxe verde-amarela que torna a bronce en inverno.
**Tetragona Aurea*, que medra até os 18 m de altura, cunha copa estreita de ramificación irregular, coas follas escamentas en 4 fileiras iguais en ramiñas mestas de cor verde dourada.

## En Galicia 
En xardíns e parques de Galicia esta especie é rara, pero pódense ver fermosos exemplares dela na alameda de  Santiago de Compostela.

### Nome en galego 
Posíbeis nomes en galego poderían ser **falso ciprés xaponés hinoki** ou **camecíparis xaponés hinoki**.
   
## Galería 

Ficheiro:Chamaecyparis obtusa2.jpg|Follaxe; por debaixo mostrando liñas brancas de estomas
Ficheiro:Chamaecyparis obtusa 'Nana gracilis'.jpg|*Chamaecyparis obtusa*, cultivar *Nana Gracilis*
Ficheiro:Kyoto Toji Hiwadabuki C0990.jpg|A súa madeira úsase como material de construción nos tellados tradicionais, como este no templo Tō-ji, Kyoto
Ficheiro:Haeckel Coniferae Chamaecyparis obtusa.jpg|Ilustración de Haeckel
Ficheiro:Chamaecyparis Obtusa bonsai.JPG|Bonsai
Ficheiro:Japanese cypress woods C032473.jpg|Troncos 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Castro, Marisa, Luís Freire e Antonio Prunell (1989): *Guía das Árbores de Galicia. Autóctonas e ornamentais*. Vigo: Edicións Xerais de Galicia. ISBN 84-7507-406-5.
* Farjon, A. (2005): *Monograph of Cupressaceae and Sciadopitys*. Royal Botanic Gardens, Kew. ISBN 1-8424-6068-4.
* Farjon, A. (2010): ''A Handbook of the World's Conifers*. 2 Vols. Leiden: Koninklijke Brill. ISBN 978-9-0474-3062-9.
* Mitchell, Alan (1979): *Guía de campo de los árboles de Europa*. Barcelona: Ediciones Omega, S. A. ISBN 84-2820-549-3.
* Rushforth, Keith D. (1987): *Conifers*. Nova York, Nova York, USA: Facts on File. ISBN 978-0-8160-1735-5.
* Yamamoto, S. I. (1998): "Regeneration ecology of *Chamaecyparis obtusa* and *C. pisifera* (Hinoki and Sawara Cypress), Japan". En: Aimlee D. Ladermann (ed.) *Coastally restricted forests*. Oxford, Nova York: Oxford University Press. ISBN 978-0-1950-7567-0.

### Outros artigos 
* Cupresáceas
* *Chamaecyparis*
* *Chamaecyparis taiwanensis*

### Ligazóns externas 
* Japanese cypress (*Chamaecyparis obtusa*) en ARKive .
* *Chamaecyparis obtusa* Hinoki Cypress nea EOL .
* *Chamaecyparis obtusa* (Siebold & Zucc.) Endl. no GBIF .
* *Chamaecyparis obtusa'' en iNaturalist .