Illa de Saaremaa

**Saaremaa** (en danés: Øsel; inglés: Osel; finés: Saarenmaa; sueco & alemán: Ösel) é a illa máis grande de Estonia, con 2.673&nbsp;km². É a illa principal do condado de Saare, está situada no mar Báltico, ao sur da illa Hiiumaa, e pertence ao Arquipélago Moonsund. A capital da illa é Kuressaare, que ten preto de 15.000 habitantes, a illa tiña 30.966 habitantes en 2013.

## Etimoloxía 
Chámase "Saaremaa" en estoniano, e en finés *Saarenmaa*&nbsp;— literalmente "Rexión da illa". Nas vellas sagas escandinavas, Saaremaa chámase "Eysysla" e nas sagas islandesas "Eysýsla", que significa exactamente igual que o nome da illa en estoniano: "a rexión (Terra) da illa ". Este é a orixe do nome da illa en danés "Øsel", alemán e sueco, Ösel, gutnish *Oysl*, e en Latín, *Osilia*. O nome "Eysysla" aparece ás veces xunto con "Adalsysla", "a terra grande", quizais "Suuremaa" ou "Suur Maa" en estoniano, que se refire á parte continental de Estonia. En letón, a illa chámase *Sāmsala*, que significa "a illa dos Saami".

## Xeografía 
A illa pecha polo norte o golfo de Riga, que se comunica co mar Báltico principalmente a través do estreito de Irbe, situado entre a península de Curlandia en Letonia e a península de Sõrve ao sur de Saaremaa. O punto máis alto da illa está a 54 metros sobre o nivel do mar.
[miniatura|250px|[Cráter de Kaali.]] 
Unha característica interesante da illa é o cráter de Kaali. A illa ten ademais zonas boscosas. Un dos símbolos da illa é o xenebreiro.

## Historia 
[miniatura|[Castelo de Kuressaare.]]
Os resultados de escavacións arqueolóxicas probaron que a illa de Saaremaa habitouse desde hai polo menos cinco mil anos. As antigas sagas escandinavas, informan de numerosas escaramuzas entre os osilianos e os viquingos. Saaremaa era a rexión máis rica da antiga Estoniana e o refuxio de numerosos piratas estonianos (a quen se chamaba ás veces os viquingo estonianos). A Crónica de Enrique de Livonia describe unha frota de dezaseis barcos e cincocentos osilianos que devastan o Sur de Suecia (que entón ara danesa).

En 1227, Saaremaa foi conquistada polos Cabaleiros livonios no transcurso das cruzadas bálticas aínda que a illa converteuse nun dos principais focos da resistencia estona. Cando o exército lituano derrotou aos cabaleiros na batalla de Saule en 1236, os insulares se rebelaron. O conflito regulouse por un tratado asinado polos osilianos e os xefes da Orde.

Neste acordábase que unha parte de Saaremaa sería controlada directamente pola Orde, mentres que a outra parte sería controlada polo bispado de Ösel-Wiek, que sería parcialmente independente. O 15 de abril de 1560, o bispado e Saaremaa vendéronse a Dinamarca baixo cuxa dominación permanecería ata 1645.

En 1645, Dinamarca cedeu Saaremaa a Suecia mediante o Tratado de Brömsebro. En 1721, Saaremaa así como o resto da Estoniana sueca cedeuse ao Imperio ruso no Tratado de Nystad.

No século XX, Saaremaa estivo ocupada dúas veces polos alemáns. Na primeira guerra mundial, as illas estonianas foron conquistadas en outubro de 1917, (Operación Albión) e ocupadas ata o fin das hostilidades. Estonia ndependizouse logo da Revolución de Outubro e o colapso do Imperio ruso. Como resultado do Pacto Ribbentrop-Molotov, o novo estado incorporouse á Unión Soviética en xuño de 1940 como a República Socialista Soviética Estonia. A maior parte da poboación alemá da illa foi evacuada a Alemaña despois do Pacto. A illa foi ocupada pola Alemaña nazi en 1941 (Operación Beowulf). As tropas alemás permaneceron alí ata ser expulsadas polo Exército Vermello na Operación Moonzund Landing en outubro e novembro de 1944. En 1946, Saaremaa declarouse zona restrinxida, pechada a estranxeiros e á maioría dos estonianos continentais. Mantívose como área restrinxida ata 1989.

A independencia de Estonia recuperouse o 20 de agosto de 1991, coa disolución da Unión Soviética.

## Gallery
 
Ficheiro:Panga-pank.jpg|Os cantíls preto da aldea de Panga na costa norte de Saaremaa
Ficheiro:National clothes in Saare countyIMGP6244.JPG|Mulleres co traxe tradicional de Saaremaa bailando unha danza tradicional
|Monumento ao xigante mitolóxico Suur Tõll e a súa muller Piret en Kuressaare 
Ficheiro:KuressaareCastle.JPG|Castelo de Kuressaare, Saaremaa
Ficheiro:SovietMemorialSaaremaa.JPG|Monumento soviético da Segunda Guerra Mundial, Tehumardi, Saaremaa  
Ficheiro:Kuressaare-1.JPG|Edificios históricos preto do centro de Kuressaare 
Ficheiro:Loode tammik Saaremaal.jpg|Campo de Saaremaa
Ficheiro:Old farmhouse.JPG|Granxa en Järveküla 
Ficheiro:TagalahtBayPanorama.jpg|Panorama da baía de Tagalaht  
Ficheiro:Valjala kirik, 2007.jpg|Igrexa de Valjala  
Ficheiro:Kihelkonna Mihkli kirik 2009.jpg|Igrexa de San Miguel de Kihelkonna
Ficheiro:Karja kirik Leisi vallas Saaremaal.jpg|Igrexa de Karja na vila de Linnaka  
Ficheiro:Angla tuulikud Saaremaal.jpg|Muíños de vento de Angla en Leisi Parish   
Ficheiro:Kiipsaare leaning lighthouse.jpg|Faro inclinado de Kiipsaare  
Ficheiro:Sõrve tuletorn 2013.jpg|Faro na Península Sõrve
Ficheiro:Ring fort.JPG|Anel forte de Kaarma   
Ficheiro:Pidula veskioja 02.jpg|Mananciais de Odalätsi
Ficheiro:Hirved1.jpg|Cervos vermellos no inverno en Leisi Parish

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Condado de Saare
* Mullutu-Suurlaht

### Ligazóns externas
* Saaremaa
* Saaremaa for tourists. Photos and stories.
* VisitSaaremaa - Official Tourism page of Saaremaa
* Neomobile provide local bus services across the island
* Estonian Air fly between Tallinn and Kuressaare
* Watch Saaremaa online via webcam
* Saaremaa  Estonica