open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Probeiros, A Parte, Monforte de Lemos

**Probeiros** é unha aldea da parroquia da Parte, no concello de Monforte de Lemos.

A aldea sitúase a 338 m de altitude, na beira do río Mao. Contaba en 2008 con 24 habitantes (13 homes e 11 mulleres).

Hai unha pequena capela na honra a San Ramón e celébranse as festas a primeira fin de semana de setembro.

## Lugares e parroquias
### Lugares da Parte
### Parroquias de Monforte de Lemos
Camporrío, A Parte, Monforte de Lemos

**Camporrío** é unha aldea da parroquia da Parte, no concello de Monforte de Lemos. En 2008 tiña 14 habitantes (9 homes e 5 mulleres).

A aldea sitúase a 322 m de altitude, na beira do río Cabe, ós pés do monte Moncai.  Preto da aldea celébrase anualmente a romaría do San Mateo.

## Lugares e parroquias
### Lugares da Parte
### Parroquias de Monforte de Lemos
Néctar

miniatura|dereita|150px|Nectarios extraflorais en *Prunus avium*
O **néctar** é unha substancia acuosa secretada polos vexetais a través de glándulas especializadas. A súa constitución química xeralmente inclúe azucres en cantidades variables de acordo coa especie.

## A polinización e a intermediación entre as especies vexetal e animal 
[miniatura|150px|Unha [bolboreta chuchando do néctar dunha flor.]]
Normalmente o néctar é aproveitado por certos animais (insectos, aves e mamíferos) como fonte de auga e hidratos de carbono, e estes animais procuran as plantas nectaríferas para a súa alimentación. En contrapartida, moitas especies vexetais presentan glándulas de néctar (nectarios) nas súas flores, de xeito que, ao visitar esta fonte de néctar, o animal fatalmente irá esvarar nas anteras e cargar o pole para outras flores, efectuando así a polinización. 
Esta relación mutua entre plantas e animais, intermediada polo néctar, ten evolucionado e unha miríade de especies vexetais e animais, coas máis variadas adaptacións morfolóxicas, xurdiran así sobre a Terra.

O néctar tamén pode ser producido noutros órganos das plantas, onde asumen función protectora. En certas especies, como nos xéneros Passiflora, Croton e Impatiens. As especies Passifora, ou *Passifloraceae*, *Croton* e *Impatiens* son especies vexetais utilizadas pola homeopatía, polas súas características curativas. Nalgunhas plantas o néctar é producido por glandulares nas follas ou no talo. As formigas son atraídas por estas fontes de azucre, e atacan a calquera outro animal que se aproxime á planta, protexéndoa contra posibles predadores. En máis este caso, hai unha relación con vantaxes mutuas intermediada polo néctar.

## Simboloxía 
Na iconografía, o néctar é o líquido precioso da compaixón que verte do vaso dos *bodhisattvas*, ou seres xa iluminados, como Kuan Yin, que asumiran o compromiso de axudar os que aínda sofren na Terra'*.

## Notas 
## Bibliografía 
* Cairo, Nilo e Brickmann, A.. *Guia da Medicina Homeopática*. São Paulo, Livraria Teixeira, 1972.
* Riotte, Louise. *As Rosas adoram os Alhos. Segredos da Consociação de Plantas de Jardim e Plantas Hortículas''. Sintra, Publicações Europa-América, 1983, p.&nbsp;151

## Ligazóns externas 
* Glossário de plantas e ervas medicinais e fitoterápicos
Nanak

O gurú **Nanak Dev**, nado o 15 de abril de 1469 e finado o 7 de maio de 1539, foi o fundador do sikhismo e o primeiro dos dez gurús sikh. Non só é reverenciado polos sikhs, senón tamén polos hindús e os musulmáns no Panxab e por todo o subcontinente indio.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Audio Gurú Nanak Dev Ji
Incendio de Copenhaguen de 1728

O **incendio de Copenhaguen de 1728** foi o maior incendio na historia de Copenhaguen, capital de Dinamarca. Comezou na tarde do 20 de outubro de 1728 e continuou ata a mañá do 23 de outubro.

## Historia 
miniatura|Zona afectada polo lume, en amarelo.|esquerda
Destruíu aproximadamente o 28% da cidade. Tomando como referencia o número de parcelas destruídas segundo o catastro, deixou o 20% da poboación sen fogar, e a reconstrución non concluíu até 1737. Non menos do 47% da cidade, a cal databa da Idade Media, perdeuse completamente, e xunto co incendio de Copenhaguen de 1795, é a principal razón pola que existen poucos vestixios da Copenhaguen medieval na actualidade.

Aínda que o número de mortos e feridos foi relativamente baixo en relación á magnitude do incendio, as perdas culturais foron substanciais. Ademais de varias coleccións privadas de libros, perdéronse 35.000 textos, incluíndo un gran número de obras únicas na súa clase, como consecuencia do lume na biblioteca da Universidade de Copenhaguen. Así mesmo, no observatorio localizado no último piso da Rundetårn (en galego, *Torre redonda*) algúns instrumentos e documentos de Tycho Brahe e Ole Rømer foron destruídos.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* LAURING, Kåre. Byen brænder - den store brand i København 1728. Editorial Gyldendal, 2003 ISBN 87-02-01895-0
Libro de Taliesin

miniatura|dereita|Facsímile do folio 13 do manuscrito do *Llyfr Taliesin*.
O ***Llyfr Taliesin*** (***Libro de Taliesin*** en galés) é un dos manuscritos galeses máis famosos. Está datado na primeira metade do século XIV (outros autores propoñen o ano 1275),

O volume contén unha colección dalgúns dos máis antigos poemas en galés, moitos deles atribuídos ao poeta case mítico Taliesin, activo durante o século VI. Parece que un único amanuense compuxo o volume, probabelmente en Glamorgan, aproveitando outros textos e atribuíndo os poemas anónimos a Taliesin, que para entón representaba o paradigma do sabio profeta e mago.
* *Preiddeu Annwfn* (*O botín de Annwfn*), que relata a travesía do Rei Artur e os seus guerreiros a través do mar cara a *Caer Siddi* (*castelo das Fadas*) para gañar diversos tesouros, como un caldeiro máxico
* Varias elexías a Urien, Owein, Cunedda e Dylan Eil Ton, heroes, guerreiros e gobernantes galeses.

Tamén inclúe algunhas das primeiras mencións en lingua vernácula ás fazañas de Hércules e Alexandre Magno. O estilo dos poemas varía entre o profético, mitolóxico, relixioso e histórico.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Parry, Thomas (1955), *A History of Welsh literature*. Translated by H. Idris Bell. Oxford: Clarendon Press.

### Ligazóns externas 
* Facsímile dixitalizado do manuscrito na Biblioteca Nacional de Gales.
* Tradución ao inglés, realizada por W.F. Skene no século XIX.
Basilio (cantante)

**Basilio Fergus Alexandre**, coñecido artisticamente como **Basilio**, nado en Panamá o 13 de outubro de 1947 e finado en Miami o 11 de outubro de 2009, foi un cantante panameño de orixe afroamericana, que tivo moito éxito nas décadas de 1970 e 1980. As súas cancións máis coñecidas son "Vivir lo nuestro", "Tú ni te imaginas", "Demasiado amor", "Costumbres", "Tanto tanto amor", "Cisne cuello negro" e "Te llevaré una rosa", entre outras, que foron cantadas e tocadas en base a diversos xéneros musicais, tal que a balada ou o pop.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "Tanto, tanto amor", vídeo en Youtube.
Manán

O topónimo **Manán** pode referirse a:

;En Galiza
***San Cosme de Manán**, parroquia do concello do Corgo;
****Manán de San Cosme**, lugar de dita parroquia;
***Santa María de Manán**, parroquia do concello do Corgo;
****Manán de Santa María**, lugar de dita parroquia;
***Manán**, lugar da parroquia do Mato no concello de Sarria.
Salvaterra

Como topónimo **Salvaterra** pode referirse a:

;En Galiza
***Salvaterra de Miño**, concello da comarca do Condado;
****Salvaterra**, parroquia de dito concello;
*****Salvaterra**, lugar de dita parroquia.

;Fóra de Galiza

;No Brasil
***Salvaterra**, concello do estado de Pará.

;En Portugal
***Salvaterra de Magos**, concello do distrito de Santarém;
****Salvaterra de Magos**, freguesía de dito concello;
****Foros de Salvaterra**, freguesía de dito concello;
***Salvaterra do Extremo**, freguesía do concello de Idanha-a-Nova.
Butiral de polivinilo

O **butiral de polivinilo**, tamén coñecido simplemente como Butiral (PVB), é un composto químico resultado de mesturar alcohol de polivinilo con butiraldehido. O material resultante é un polímero de grande adherencia e durabilidade, utilizado principalmente na industria do vidro, onde ten un papel fundamental na fabricación dos vidros chamados laminares.

O butiral de polivinilo utilízase en forma de lámina que, grazas ás súas propiedades de adherencia e transparencia, é idóneo para a unión de follas de vidro. Permite a transmisión de esforzos entre os vidros, uníndoos nun só, aínda que carecendo o propio material de resistencia mecánica. A lámina de butiral no vidro impide o desprendemento de fragmentos de vidro se se produce unha rotura, polo que se emprega en cristais de vehículos e en lugar onde haxa perigos potenciais para as persoas.

Este material foi desenvolvido pola empresa DuPont en 1938, e dende aquela a súa comercialización atópase en moitas formas: láminas transparentes, coloreadas, opacas, translúcidas, estampadas...
Confederación Empresarial de Ourense

A **Confederación Empresarial de Ourense** ou **CEO** é unha organización empresarial multisectorial, constituída no ano 1977 e que integra 80 asociacións empresariais que representan un total de 10.000 empresas da provincia de Ourense.
## Estrutura
Este tipo de organización aglutina os intereses das asociacións e empresas que forman parte dela, actúa como representante perante os interlocutores sociais e presta, directa ou indirectamente, servizos para fomentar a competitividade do tecido empresarial da súa provincia.

Asemade, a CEO é membro a nivel nacional da Confederación Española de Organizacións Empresariais (CEOE), e a nivel autonómico da Confederación de Empresarios de Galicia (CEG).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Confederación Empresarial de Ourense - CEO
Ceo (homónimos)

O termo **Ceo** ou **CEO** pode referirse a:

*O **ceo**, o espazo exterior á Terra;
*O **ceo**, o paraíso en varias relixións;
*O **ceo da boca** ou padal;
***Ceo**, un titán da mitoloxía grega;
*As siglas da **Confederación Empresarial de Ourense;
*As siglas en inglés de ***Chief Executive Officer*** (director executivo);
*As siglas do **Centre d'Estudis d'Opinió** da Generalitat de Catalunya;
*O código IATA do **Aeroporto de Waco Kungo** en Angola.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Cheo''', lugar da parroquia de Dumbría, no concello de Dumbría.
Bajarse al moro

***Bajarse al moro*** é unha película española dirixida por Fernando Colomo. Rodada na provincia de Cádiz, Andalucía, o nome fai referencia ao acto de ir a Marrocos, que está ao lado, a comprar haxix para logo consumilo e vendelo ilegalmente. É unha adaptación da obra homónima de José Luis Alonso de Santos. A música do filme provén do grupo Pata Negra, aparecendo nalgunha secuencia algúns membros do grupo como tocando nun balcón.
Segovia (homónimos)

Como topónimo **Segovia** pode referirse a:

;En Galiza
***Segovia**, parroquia do concello do Corgo;
****Segovia**, lugar de dita parroquia.

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***Segovia**, cidade castelá, capital da **provincia de Segovia**.

;En Colombia
***Segovia**, concello colombiano do departamento de Antioquia.

Amais, como apelido pode referirse a:

***Andrés Segovia**, guitarrista clásico español (1893-1987);
***Tomás Segovia**, escritor mexicano (1927-2011).

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Segovia de Izquierdas**, movemento social e político creado arredor desta coalición en 2007.
Garryowen Football Club

O **Garryowen Football Club**, comunmente chamado **Garryowen**, é un equipo de rugby de Limerick, Irlanda, que compite na AIB League. É un dos equipos de máis éxito das ligas irlandesas de rugby.

## Palmarés
***AIB League** 
***Campión*: 1992, 1994, 2007: **3**  
***AIB CUP**
***Campión*: 2007
***Munster Senior Cup**
***Campión*: 1889-91, 1893-96, 1898-99, 1902-04, 1908-09, 1911, 1914, 1920, 1924-26, 1932, 1934, 1940, 1947, 1952, 1954, 1969, 1971, 1974-75, 1979, 1993, 1995, 1997, 1999, 2007: **36**  
***Munster Senior League** 
***Campión*: 1903, 1904, 1905,  1906, 1907, 1908, 1909, 1910, 1911, 1912, 1925, 1936, 1946, 1954, 1982, 1983, 2001: **17**  
* **Munster Junior Cup** 
***Campión*: 1910, 1955, 1970, 1976, 1978, 1993, 2007: **7**

## Internacionais por Irlanda
O club conta con 54 xogadores que representaron á Selección de rugby de Irlanda a nivel internacional. O club ten a honra de ter achegado xogadores a Irlanda en tódalas posicións. 
### British and Irish Lions
Os xogadores do Garryowen que formaron parte dos British and Irish Lions:

### Capitáns de Irlanda
* Keith Wood,  
* Philip Danaher

### Presidentes da IRFU
* J.Macauley,  
* J.M.O'Sullivan,
* D.G.O'Donovan,
* K.J.Quilligan,
* J.Quilligan

### Outros xogadores importantes
* Richard Harris, Munster Senior Cup 1954  
* Eddie O'Sullivan, adestrador de Éire 2001-2008

## Ligazóns
*web oficial
*clasificacións da AIB League
Eurico Gaspar Dutra

**Eurico Gaspar Dutra**, nado en Cuiabá, o 18 de maio de 1883 e finado no Río de Xaneiro, o 11 de xuño de 1974, foi un militar brasileiro e décimo sexto Presidente do Brasil, o único oriúndo do estado de Mato Grosso.

## Bibliografía 
* CAÓ, José, *Dutra, o Presidente e a Restauração Democrática*, Editora Progresso, 1949.
* FREIXINHO, Nilton, *Instituições Em Crise: Dutra e Góes Monteiro*, Editora Bibliex, 1997.
* KOIFMAN, Fábio, Organizador - *Presidentes do Brasil*, Editora Rio, 2001.
* LEITE, Mauro Renault e NOVELLI JÚNIOR,* Marechal Eurico Gaspar Dutra: o Dever da Verdade*, Editora Nova Fronteira, 1983.
* MOURÃO, Milcíades M, *Dutra - História de um Governo*, Editora José Olímpio, 1955.
* NASSER, David, *Para Dutra Ler na Cama*, Editora O Cruzeiro, 1947.
* OLIVEIRA, José Teixeira, *O Governo Dutra*, Editora Civilização Brasileira, 1956.
* SILVA, Hélio, *Eurico Gaspar Dutra - 16º Presidente do Brasil*, Editora Três, 1983.
* VALE, Osvaldo Trigueiro do, *O General Dutra*, Editora Civilização Brasileira, 1978.

## Ligazóns externas 
;En portugués:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Jo Nesbø

**Jo Nesbø**, nado en Oslo o 29 de marzo de 1960, é un escritor e músico noruegués.

## Traxectoria 
Criado en Molde, xogou ao fútbol na súa mocidade, integrándose con dezasete anos no Molde FK, gañou en 1978 a final da Norway Cup, non obstante por mor dunha lesión no xeonllo deixou de xogar. Graduouse en económicas na Escola Norueguesa de Economía. Traballou coma xornalista por conta propia e coma corrector de bolsa antes de iniciar a súa carreira coma escritor. É principalmente coñecido pola súa serie de novelas criminais sobre o detective Harry Hole; así, tras o éxito da primeira novela da saga, decidiu consagrar o seu tempo á escritura e á súa outra paixón: a música. É vocalista e compositor da popular banda de rock norueguesa Di Derre. Entre as súas publicacións tamén se atopan libros para nenos.

## Obra 
### Serie Harry Hole 
* *Flaggermusmannen* (1997)
* *Kakerlakkene* (1998)
* *Rødstrupe* (2000)
* *Sorgenfri* (2002)
* *Marekors* (2003)
* *Frelseren* (2005)
* *Snømannen* (2007)
* *Panserhjerte* (2009)

### Serie infantil Doktor Proktor
Gardando certa semellanza coa obra do escritor Roald Dahl, narra as aventuras dun inventor.
* *Doktor Proktors prompepulver* (2007)
* *Doktor Proktors tidsbadekar* (2008)

### Outras publicacións 
* *Stemmer fra Balkan/Atten dager i mai*, con Espen Søbye, documental (1999)
* *Karusellmusikk*, relatos curtos (2001)
* *Det hvite hotellet* (2007)
* *Hodejegerne* (2008)

## Premios e nomeamentos 
* Premio Riverton á Mellor Novela de Crime Noruega do Ano por *Flaggermusmannen* (1997)
* Premio Chave de Cristal á Mellor Novela de Crime Nórdica do Ano por *Flaggermusmannen* (1998)
* Premio Noruegués de Supervendas á Mellor Novela do Ano por *Rødstrupe* (2000)
* Doazón Mads Wiel Nygaards por *Sorgenfri* (2002)
* Premio á Mellor Novela de Crime Noruega de Tódolos Tempos por *Rødstrupe* (2004), concedido polas asociacións de lectores de Noruega
* Mención de honra especial á Excelencia en Literatura de Crime Estranxeira outorgada pola Academia Finesa de Escritores de Crimes por *Marekors* (2007)
* Candidato á Daga Internacional "Duncan Lawrie" por *Rødstrupe* (2007)
* Premio Noruegués de Supervendas á Mellor Novela do Ano por *Snømannen* (2007)
* Candidato ao Premio Ark de Literatura Infantil á Mellor Novela Infantil do Ano por *Doktor Proktors prompepulver* (2007)
* Premio da Asociación de Lectores de Noruega á Mellor Novela do Ano por *Snømannen* (2008)
* Candidato ao Premio Noruegués de Supervendas por *Hodejegerne* e *Doktor Proktors tidsbadekar* (2008)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina Web Oficial de Jo Nesbø 
* Páxina de Jo Nesbø no Reino Unido
Fritz Zwicky

**Fritz Zwicky**, nado o 14 de febreiro de 1898 en Varna (Bulgaria) e finado o 8 de febreiro de 1974 en Pasadena (California, nos Estados Unidos), foi un astrónomo e físico de orixe búlgara.

## Traxectoria 
No ano 1925 viaxou aos Estados Unidos, ao "CaLTech", o Instituto de Tecnoloxía de California, convidado polo seu director Robert Millikan. No ano 1933 observando o clúster de Coma, atopou que a velocidade de rotación excedía a calculada con base na materia ordinaria, polo que teorizou a existencia dunha materia escura, ou "dunkle materiae". Este fenómeno foi confirmado de novo respecto do cúmulo de Virgo polo astrónomo Synclair Smith no ano 1937.

Durante a segunda guerra mundial traballou no campo da balística, e propulsión de cohetes, recibindo a Medalla da Liberdade dos Estados Unidos no ano 1949.

Existen varios cráteres da Lúa co seu nome, en 1976 a IAU aprobou nomear o cráter de 129,4&nbsp;km de diámetro coma cráter Zwicky, no ano 2006 a IAU nomeou os cráteres Zwicky N (de 28,47&nbsp;km de diámetro), Zwicky R (de 28,99&nbsp;km de diámetro), e Zwicky S (de 46,13&nbsp;km de diámetro).

## Notas
El oro de Moscú

***El Oro de Moscú*** é o nome dun filme cómico español dirixido por Jesús Bonilla no 2002. Rodouse na cidade e arredores de Madrid, estreándose o 28 de marzo do 2003. 
É a primeira película que dirixe Jesús Bonilla.

## Argumento 
A historia trata sobre o paradoiro do ouro de Moscova, que os personaxes cren ter en coñecemento, mais ao final revélase que o diñeiro republicano foi parar á construción de pantanos.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ouro de Moscova
Irixoa (homónimos)

O topónimo galego **Irixoa** procede de *ecclesiola*, diminutivo de *ecclesia*, facendo mención á presenza dun pequeno templo relixioso. Pode referirse a:

;En Galiza
***Irixoa**, concello da comarca de Betanzos;
****Irixoa**, parroquia de dito concello;
*****O Pazo de Irixoa**, lugar de dita parroquia;
***Irixoa**, parroquia do concello de Muras.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
Madonna (álbum)

***Madonna*** ou ***The First Album*** (nome do mesmo álbum editado en Europa) é o primeiro álbum da cantante pop estadounidense Madonna, producido por Reggie Lucas, John "Jellybean" Benitez e Mark Kamins.

Foi publicado o 27 de xullo de 1983 pola discográfica Sire Records cunha sinxela portada en branco e negro na súa versión orixinal, que máis tarde mudouse por outra diferente en Europa.

En 1984 lanzouse o vídeo recompilatorio *Madonna* para promover este álbum.

En 1985 reeditouse este álbum en Europa, cunha nova carátula en cor, mostrando a Madonna cun aspecto máis parecido ao seu estilo da época e renomeándoo como *The First Album* debido ao crecente éxito do seu segundo disco *Like a Virgin*.

En 2001 lanzouse unha versión remasterizada que contiña dous remixes inéditos.

## Información xeral 
### Antes do álbum 
Antes de gravar o seu primeiro álbum, Madonna tivo que realizar todo tipo de traballos para poder sobrevivir en Nova York. Se ben a súa formación baseábase no baile, non tardou moito en descubrir o seu talento como cantante. Os seus primeiros pasos no mundo da música xurdiron en 1979 como bailarina do cantante francés Patrick Hernandez, con quen realizou unha xira por Europa. Dentro de devandita xira Madonna viaxou por primeira vez a París, pero deixou o traballo e decidiu volver a Nova York.

De volta , Madonna coñeceu a Dan Gilroy, con quen, ademais de iniciar unha relación amorosa, crearía a súa primeira banda de rock chamada ***The Breakfast Club***. Madonna comezou tocando a batería, despois tocaría a guitarra e finalmente sería brevemente a vocalista do grupo. Porén, Madonna deixou o grupo coa idea de formar un novo onde fora unha artista destacada, así coñeceu a Stephen Bray con quen comezou a escribir e producir cancións.

Intentando emeprender unha carreira como solista, Madonna e Bray escribiron unhas cantas cancións de música *synthpop* e *dance*, das que se compuxo a cinta que sería levada máis tarde ao produtor de Sire Records, Seymour Stein, con quen conseguiu un contrato.

## Listaxe de cancións 
# "Lucky Star" (Madonna) - 5:37
# "Borderline" (Reggie Lucas) - 5:20
# "Burning Up" (Madonna) - 3:45
# "I Know It" (Madonna) - 3:47
# "Holiday" (Curtis Hudson, Lisa Stevens) - 6:10
# "Think of Me" (Madonna) - 4:54
# "Physical Attraction" (Lucas) - 6:39
# "Everybody" (Madonna) - 4:57
Golfo de Honduras

miniatura|250px|Golfo de Honduras, no centro do mapa
O **golfo de Honduras** é un accidente xeográfico situado no mar Caribe no litoral de Belize, Guatemala e Honduras. De norte a sur, esténdese uns 200 km dende Dangriga (Belize) até La Ceiba (Honduras).

O interior do Golfo está bordeado pola Barreira de Coral de Belize, que forma a parte sur do Sistema Arrecifal Mesoamericano, dunha lonxitude total de 900&nbsp;km, o segundo maior sistema de arrecifes de coral do mundo, trala Gran Barreira de Coral, en Australia.

No golfo verten augas 12 ríos cun caudal medio estimado de 1.232 m³ por segundo. Entre estes ríos están o: Moho, Sarstún, Río Dulce, Motagua e Ulúa. O lago de Izabal, en Guatemala, encóntrase ligado ao golfo por un canal estreito.
Seis personaxes á procura de autor

***Seis personaxes á procura de autor*** (en italiano ''Sei personaggi in cerca d'autore*) é unha obra de teatro en lingua italiana do escritor Luigi Pirandello. Foi representada por primeira vez o 9 de maio de 1921 no Teatro Valle de Roma, e publicada despois en 1925. En 2005 foi adaptada polo Centro Dramático Galego, con dirección de Xúlio Lago.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Texto completo de *Seis personajes en busca de autor* 
* *Six Characters in Search of an Author'' 
*
Fernando Belaúnde Terry

**Fernando Belaúnde Terry** (nado en 1912 e finado en 2002) foi un arquitecto e presidente do Perú en dúas ocasións: entre 1963 e 1968, e entre 1980 e 1985.
Cristina Garmendia

**Cristina Garmendia Mendizábal**, nada en Donostia o 21 de febreiro de 1962, é unha bióloga e empresaria vasca.

## Traxectoria 
Doutora en Bioloxía pola Universidade Autónoma de Madrid, antes da súa elección como ministra foi presidenta da Fundación Inbiomed e da Asociación Española de Bioempresas. En 2000 fundou Genetrix, empresa do sector da biotecnoloxía. Defensora do uso terapéutico das células nai embrionarias, era tamén membro da Xunta Directiva da Confederación Española de Organizacións Empresariais, a CEOE.

Sen militancia política, foi nomeada Ministra de Ciencia e Innovación na IX Lexislatura, baixo o goberno de José Luis Rodríguez Zapatero.

## Notas
Delling

**Delling** era un dos Æsir da mitoloxía nórdica e representaba o amencer. Era o pai de Dag (*día*) canda Nótt (*noite*), aínda que ás veces se di que Nott era irmán de Dag.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deuses xermánicos
Milwaukee

**Milwaukee** é a cidade máis grande do estado de Wisconsin, Estados Unidos, no condado de Milwaukee. A poboación da cidade é duns 583.000 habitantes (2004), mais ten un total estimado de 1&nbsp;700&nbsp;000 habitantes na área metropolitana de Milwaukee (2005). É a cidade número 22 en canto a poboación nos Estados Unidos, e está localizada no sector surdeste do estado, na ribeira occidental do lago Michigan.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Aeroporto Internacional de Milwaukee
* Atentado contra o Departamento de Policía de Milwaukee

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Condados históricos de Inglaterra

[miniatura|Os condados históricos de Inglaterra e Gales nun mapa de [1824]]
Os **condados históricos** (en inglés: *historic counties*) son antigas subdivisións de Inglaterra. Foron utilizados en diversas funcións durante centos de anos e constituíron, en certo xeito, a base do goberno local inglés moderno. Tamén son coñecidos como **condados antigos** (en inglés: *ancient counties*).

## Mapa 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Condados de Inglaterra
Condados de Inglaterra

Os **condados de Inglaterra** (*counties* en inglés), son rexións político-administrativas nas que está dividida Inglaterra. Cada un deles está gobernado por un *Lord-Lieutenant*, representante da raíña na rexión.

Agás Huntingdonshire e Yorkshire, todos son condados con funcións administrativos. Actualmente, Huntingdonshire é un distrito administrado por Cambridgeshire, e Yorkshire está dividido entre Yorkshire do Leste, do Norte, do Sur, e do Oeste.

O sufixo *shire* utilizouse antigamente para os condados de Devon, Dorset, Rutland e Somerset, pero hoxe en día non se emprega.

## Condados cerimoniais 
|}

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Condados históricos de Inglaterra
* Condados metropolitanos e non metropolitanos de Inglaterra
* Rexións de Inglaterra
Condados metropolitanos e non metropolitanos de Inglaterra

Os **condados metropolitanos e non metropolitanos** (en inglés: *metropolitan and non-metropolitan counties*) constitúen un dos catro niveis de divisións administrativas de Inglaterra usados con propósitos de goberno local.

## Mapa 

**Condados metropolitanos e non metropolitanos de Inglaterra**
Ficheiro:EnglandAdminCountiesNumbered.png

Northumberland
Tyne e Wear †
 Durham
Cumbria
Lancashire
Blackpool *
Blackburn with Darwen *
West Yorkshire †
North Yorkshire
Darlington *
Stockton-on-Tees *
Middlesbrough *
Hartlepool *
Redcar and Cleveland *
York *
East Riding of Yorkshire *
Hull *
North Lincolnshire *
North East Lincolnshire *
Lincolnshire
Nottinghamshire
Nottingham *
South Yorkshire †
Derbyshire
Derby *
Gran Manchester †
Merseyside †
Halton *

Warrington *
Cheshire
Shropshire
Telford and Wrekin *
Staffordshire
Stoke-on-Trent *
West Midlands †
Warwickshire
Leicestershire
Leicester *
Rutland *
Northamptonshire
Peterborough *
Cambridgeshire
Norfolk
Suffolk
Essex
Southend-on-Sea *
Thurrock *
Hertfordshire
Bedfordshire
Luton *
Milton Keynes *
Buckinghamshire
Oxfordshire
Gloucestershire

Worcestershire
Herefordshire *
South Gloucestershire *
Bristol *
North Somerset *
Bath and North East Somerset *
Wiltshire
Swindon *
Berkshire ‡
Gran Londres ¹
Medway *
Kent
East Sussex
Brighton & Hove *
West Sussex
Surrey
Hampshire
Southampton *
Portsmouth *
Illa de Wight *
Dorset
Poole *
Bournemouth *
Somerset
Devon
Torbay *
Plymouth *
Cornualla

* autoridade unitaria

† condado metropolitano sen *county council* (consello do condado)

‡ condado non metropolitano sen *county council*

¹ área administrativa e rexión (non é condado metropolitano nin non metropolitano)

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Condados de Inglaterra
Escuadro (instrumento)

Un **escuadro** (do verbo escuadrar e este do latín *quadrum, -i* ‘cadrado’) é unha ferramenta con forma de triángulo rectángulo isóscele que se utiliza para debuxar figuras xeométricas. Hainos de diferentes tamaños e cores, e adoitan ter biseis nos cantos, que permiten utilizar grafos no debuxo. Estritamente non ten porque levar escala gráfica, non é un instrumento de medición, mais os fabricantes prodúceno así.

Emprégase canda un cartabón ou unha regra, para trazar liñas, paralelas, perpendiculares.

miniatura|dereita|Escuadro profesional.

## Notas
Provincias da Arxentina

dereita|535x535px
A Arxentina está dividida en 23 provincias e unha cidade autónoma, Buenos Aires, que acolle a capital federal. Debido á súa estrutura federal, as provincias arxentinas conservan unha ampla autonomía retendo todas as competencias non delegadas á federación. Internamente subdivídense en departamentos, chamados partidos na Provincia de Buenos Aires e comunas na Cidade Autónoma de Buenos Aires. A nivel político, cada provincia conta cun sistema de goberno republicano, democrático e réxese por unha constitución de seu.

## Historia 
Catorce das provincias son preexistentes ao estado nación arxentino, sendo herdeiras das demarcacións coloniais. As provincias orixinais son as seguintes, indícase entre parénteses o ano de unión:

# Provincia de Buenos Aires (1820)
# Provincia de Catamarca (1821)
# Provincia de Córdoba (1820)
# Provincia de Corrientes (1814)
# Provincia de Entre Ríos (1814)
# Provincia de Jujuy (1836)
# Provincia de La Rioja (1820)
# Provincia de Mendoza (1820)
# Provincia de Salta (1836)
# Provincia de San Juan (1820)
# Provincia de San Luis (1820)
# Provincia de Santa Fe (1816)
# Provincia de Santiago del Estero (1820)
# Provincia de Tucumán (1825)

Con posterioridade á organización nacional da República Arxentina (1853-1860), varios territorios foron incorporados logo de campañas militares sobre os territorios indíxenas do norte (Gran Chaco) e do sur (Patagonia) do país. Estes foron organizados coa denominación de "territorio nacional" e estaban baixo a autoridade dun gobernador designado polo goberno federal. Estes territorios acabaron por ser convertidos en provincias entre mediados do século XX e 1990. As provincias que naceron de antigos territorios nacionais son os seguintes, indícase entre parénteses o ano da provincialización:[miniatura|300px|**Provincias da Arxentina**. Os territorios en laranxa non están baixo soberanía arxentina efectiva: ou ben forman parte do Reino Unido ([Illas do Atlántico Sur) ou trátase dun reclamo en suspenso (Antártida Arxentina)]]

# Provincia do Chaco (1951)
# Provincia do Chubut (1955)
# Provincia de Formosa (1955)
# Provincia de Misiones (1953)
# Provincia de Neuquén (1955)
# Provincia da Pampa (1951)
# Provincia de Río Negro (1955)
# Provincia de Santa Cruz (1956)
# Provincia de Terra de Fogo, Antártida e Illas do Atlántico Sur (1990)

A condición de Buenos Aires como capital da federación e da provincia provocou grandes tensións e problemas que condicionaron á construción do estado nacional arxentino. Finalmente, no 1880, o Presidente da Nación Arxentina, Nicolás Avellaneda, impuxo a federalización da cidade de Buenos Aires segregándoa da provincia homónima e converténdoa nun distrito federal. Dende entón, e ata 1996, a Buenos Aires funcionou como un municipio á fronte do cal estaba un intendente nomeado polo xefe do Estado da Arxentina coa aprobación do Senado federal. No 1996 mudou o sistema de goberno no marco da reforma constitucional do 1994, sendo partir dese ano a Cidade Autónoma de Buenos Aires con funcións equivalentes ás provinciais.

## Listaxe de provincias 
## Notas
Fairbanks

**Fairbanks** é unha cidade localizada en Alasca, Estados Unidos. Segundo o censo do 2007, a poboación da cidade era de 34.540 e a poboación total contando os arrabaldes chegaba até 97.484. É a cidade máis grande da rexión interior de Alasca e a segunda cidade en poboación do estado. En Fairbanks atópase a Universidade de Alasca, a máis antiga do estado.

## Notas 
### Ligazóns externas
O centro do labirinto

***O centro do labirinto*** é un libro de Agustín Fernández Paz publicado en 1997 por Edicións Xerais. En 2009 saíu do prelo a 11ª edición.

## Resumo 
A acción ten lugar a mediados do século XXI. Sara é a nai de David. Viven en Berlín, onde traballa como asesora do G-12, grupo de persoas que rexe o destino das persoas. O mundo está globalizado logo de entraren en vixencia as "Leis de Unificación" no ano 2020. A lingua común é o euroinglés, e o mundo está dividido en 8 zonas.

Malia que a gran maioría da xente adaptouse a esas normas, nas ZNC (zonas non controladas) persisten grupos de xente vivindo dun modo alleo ás novas tecnoloxías. Pero tamén nesas zonas hai grupos de resistencia, dispostos a retomar a diversidade cultural e a sostibilidade no planeta Terra.

Sara vén co seu fillo a Galiza, de onde son os seus devanceiros. Mentres ela andaba por Campo Lameiro visitando uns petróglifos, David ten un accidente nunha fraga próxima. É atopado por membros da resistencia da ZNC, que logo de recuperarse do accidente se poñen en contacto con Sara. A intención é facer ver a Sara que a apocalipse mundial é moi real a menos que se poña solución axiña.

Ao mesmo tempo, Sara decátase de que o informe que está a redactar é ben perigoso, pois dous dos colaboradores morren en estrañas circunstancias. Finalmente descobre que foi froito dunha traizón doutros dous colaboradores, debido a presións para que o sistema imperante non mude.

Sara e David aprenden de primeira man que o mundo non é tan bonito nin tan monótono como se vende no 1º mundo, e que aínda están vivas as linguas que se falaban antes e os paraísos naturais e arqueolóxicos conservados ao longo do mundo.

## Narración 
Utilízanse dous narradores: o narrador omnisciente, que alterna o que lle sucede a Sara e o que lle sucede a David, e a narración en primeira persoa de Brenda, unha rapaza da idade de David que vive na ZNC.

## Traducións 
*Ao catalán por Pau Joan Hernàndez Fuenmayor co título de *El centre del laberint* publicado en 1999 pola Editorial Barcanova, Col. Antaviana jove.

*Ao portugués por Isabel Ramalhete co título de *O centro do labirinto* publicado en 2002 por Ed. Âmbar, Col. Escritas do mundo.

*Ao castelán por Soledad Carreño Albín co título de *El centro del laberinto* publicado en 2002 por Editorial Algar, Col. Algar Joven.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha de Ed. Xerais
John Updike

**John Hoyer Updike**, nado o 18 de marzo de 1932 en Reading, Pensilvania e finado o 27 de xaneiro de 2009 en Beverly Farms, Massachusetts, foi un escritor estadounidense.

## Traxectoria 
Foi un escritor prolífico, autor de novelas, relatos curtos, poesías, ensaios e críticas literarias, así como un libro de memorias persoais. Obtivo dous Premio Pulitzer en 1982 e 1991 por *Rabbit Is Rich* e *Rabbit At Rest* respectivamente, ademais doutros premios.

## Obra 
**Novelas sobre Harry Rabbit**
* (1960) *Rabbit, Run*
* (1971) *Rabbit Redux*
* (1981) *Rabbit Is Rich*
* (1990) *Rabbit At Rest*
* (1995) *Rabbit Angstrom: The Four Novels*
* (2001) *Rabbit Remembered*

**Libros sobre Henry Bech**
* (1970) *Bech, a Book*
* (1982) *Bech Is Back*
* (1998) *Bech at Bay*
* (2001) *The Complete Henry Bech*

**Libros sobre James Buchanan**
* (1974) *Buchanan Dying* (teatro)
* (1992) *Memories of the Ford Administration* (novela)

**Libros sobre Eastwick**
* (1984) *The Witches of Eastwick*
* (2008) *The Widows of Eastwick*

**Outras novelas**
* (1959) *The Poorhouse Fair*
* (1963) *The Centaur*
* (1965) *Of the Farm*
* (1968) *Couples*
* (1977) *Marry Me*
* (1978) *The Coup*
* (1994) *Brazil*
* (1996) *In the Beauty of the Lilies*
* (1997) *Toward the End of Time*
* (2000) *Gertrude and Claudius*
* (2002) *Seek My Face*
* (2004) *Villages*
* (2006) *Terrorista* (*Terrorist*)

'''*The Scarlet Letter* Triloxía'* (*A letra escarlata*)
* (1975) *A Month of Sundays*
* (1986) *Roger's Version*
* (1988) *S.*

**Coleccións de contos curtos**
* (1959) *The Same Door*
* (1962) *Pigeon Feathers*
* (1964) *Olinger Stories*
* (1966) *The Music School*
* (1972) *Museums And Women*
* (1979) *Problems*
* (1979) *Too Far To Go*
* (1987) *Trust Me*
* (1994) *The Afterlife*
* (2000) *The Best American Short Stories of the Century*
* (2001) *Licks of Love*
* (2003) *The Early Stories: 1953–1975*
* (2009) *My Father's Tears and Other Stories*
* (2009) *The Maples Stories*
**Poesía**
* (1958) *The Carpentered Hen*
* (1963) *Telephone Poles*
* (1969) *Midpoint*
* (1969) *Dance of the Solids*
* (1974) *Cunts: Upon Receiving The Swingers Life Club Membership Solicitation* (limited edition)
* (1977) *Tossing and Turning*
* (1985) *Facing Nature*
* (1993) *Collected Poems 1953–1993*
* (2001) *Americana: and Other Poems*
* (2009) *Endpoint and Other Poems*

**Non ficción, ensaios e crítica**
* (1965) *Assorted Prose*
* (1975) *Picked-Up Pieces*
* (1983) *Hugging The Shore*
* (1989) *Self-Consciousness: Memoirs*
* (1989) *Just Looking*
* (1991) *Odd Jobs*
* (1996) *Golf Dreams: Writings on Golf*
* (1999) *More Matter*
* (2005) *Still Looking: Essays on American Art*
* (2007) *Due Considerations: Essays and Criticism*

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Arquivo Updike de *The New York Review of Books*
* Arquivo de *New Yorker''
* Updike en paz www.pagina12.com
Al Capone

miniatura|dereita|Al Capone
**Alphonse Gabriel Capone**, máis coñecido como **Al Capone**, nado en Brooklyn, Nova York, o 17 de xaneiro de 1899 e finado en Miami o 25 de xaneiro de 1947, foi un famoso gángster estadounidense. Foi alcumado ***Scarface*** (*face cortada*), polas cicatrices que tiña no lado esquerdo da faciana.

## Traxectoria 
Acadou enorme sona nas décadas de 1920 e 1930 pola súa actividade criminal, aínda que a súa tarxeta de visita dicía que era un vendedor de antigüidades. Capone comezou a súa carreira en Brooklyn antes de se trasladar a Chicago onde deveu a figura do crime máis importante da cidade. Contra finais dos anos 20, Al Capone xa estaba na lista dos "máis buscados" do FBI. A súa caída produciuse no ano 1931, cando foi encarcerado polo Goberno Federal dos Estados Unidos por evasión de impostos e enviado á prisión de Alcatraz. Morreu de pneumonía en 1947.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lei seca
* Mafia

### Ligazóns externas 
* The Life Story of Al Capone - The American Storyteller Radio Journal  
* Fotografías de Al Capone
* Arquivo completo do FBI sobre Al Capone
Vilafiz

Como topónimo **Vilafiz** pode referirse a:

;En Galiza
***Vilafiz**, parroquia do concello de Friol;
***Vilafiz**, parroquia do concello do Páramo;
***Vilafiz**, lugar da parroquia de Següín, no concello de Pantón.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Zamarreiro

**Zamarreiro** é un dos oficios ou roles que se poden desenvolver na Festa dos Reis na Mezquita, no caso de ser nomeados polos que *arreglan* ese ano.

Os elixidos teñen que levar a cara tapada cunha máscara, saco ou media, ademais de levar un pau de gran tamaño para bater na porta dos veciños e defenderse dos intentos de roubar o *aguinaldo* por parte dos nenos do pobo. O seu cometido é facilita-la tarefa de pedi-lo aguinaldo, facéndoo de xeito anónimo, e protexe-lo recollido ata a chegada á casa dos reis.

Ó rematar o percorrido de pedir o aguinaldo, tanto o rei como o vicerrei, xunto co dispenseiro, daranlle como agasallo unha botella de coñac a cada un dos zamarreiros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Eligio Rivas Quintas, José Rodríguez Cruz: *Terra das Frieiras*, Ourense: Deputación Provincial , 2002 ISBN. 84-96011-07-0

### Ligazóns externas 
* "A Festa dos Reis da Mezquita, a primeiros de xaneiro, presenta relacións con ritos do Entroido", artigo en *O Sil*, 7 de febreiro de 2005.
* "A Festa dos Reis da Mezquita, a primeiros de xaneiro, presenta elementos propios do Entroido", artigo en *O Sil*, 6 de marzo de 2006.
* "A Festa dos Reis reuniu a comenzos de ano a medio cento de veciños da Mezquita en torno á festa", artigo en *O Sil*, 1 de febreiro de 2008.
San Salvador, Bahamas

A moderna Illa de **San Salvador**, coñecida tamén como **Illa Watling** (Waitling Island), é unha das illas que integran o arquipélago das Illas Bahamas. *Waitling* foi o nome oficial da illa ata 1925, ano no cal rebautizóuse oficialmente co nome actual de *San Salvador*, co fin de consolidar a crenza de que nela realizara Cristovo Colón o primeiro desembarco en América, o 12 de outubro de 1492. En 1986, con todo, a National Geographic Society sustuvo que Cayo Samaná (Samana Cay) era o sitio máis probable do primeiro desembarco de Colón, e da localización da illa chamada Guanahani.

## Historia 
O Reino Unido tomou control das illas que hoxe se chaman as Bahamas a comezos do século XVII. Un dos seus principais colonos foi John Watling (ás veces referido como George Watling), de quen as illa tomou inicialmente o seu nome.

En 1925 era outra illa, hoxe chamada Illa Gato, a que levaba o nome "San Salvador". Ese ano foille quitada para atribuírllo á illa Waitling, ante a crenza de que era máis probable que Colón chegase a Waitling que á Illa Gato, entre outras cousas polas descricións inseres no seu diario.

Hoxe, grazas ás súas moitas praias, a illa volveuse un importante centro turístico. Ten unha poboación aproximada de 1.000 habitantes, e o seu principal centro habitado é Cockburn Town, sede do goberno local.

O Centro de Investigacións Gerace (Gerace Research Center), antes Estación de Campo Bahamas, atópase na zona norte, na costa de Porto de Graham (Graham's Harbour). Centos de estudantes e investigadores utilizan a estación cada ano como base para o estudos sobre mares tropicais, tanto nas áreas de xeoloxía, bioloxía e arqueoloxía.

A illa ten gran cantidade de arrecifes que permiten observar con snorquels unha gran variedade de especies de peixes.

## Ligazóns externas 
* Información sobre Watling Island
* Mapa de alta resolución da illa
Evaristo Martelo Paumán

**Evaristo Martelo Paumán del Nero**, nado na Coruña o 21 de abril de 1853 e finado na mesma cidade o 31 de marzo de 1928, foi un escritor e avogado galego.

## Traxectoria 
miniatura|*Os afillados do demo*.
Fillo de Ramón Martelo Núñez de Leis e Dolores Paumán Zuazo de Andrade, foi bautizado o día 25 de abril na igrexa de San Nicolao. Descendente do poeta e almirante Pai Gómez Chariño, fixo estudos para mariño, pero finalmente dedicouse ao Dereito. A vida de Evaristo Martelo transcorreu entre a Casa do Arco en Laxe, o pazo dos Andeiro en Rianxo, o castelo de Vimianzo (que el mercou) e o pazo de Ombre. Membro da nobreza, foi VI marqués de Almeiras e vizconde de Andeiro por herdanza da súa nai.

Era un dos contertulios da Cova Céltica coruñesa, na que participaba con Eduardo Pondal, con quen trabou unha grande amizade, influíndo na súa obra. Fixo gala dun patriotismo galego exemplar, sobre todo na defensa do idioma, ao que cualificaba como "fala de reis". Colaborou en *Revista Gallega*. Ingresou na Real Academia Galega en 1921 coa lectura do discurso *Pondal e a súa obra*.

## Vida persoal
Casou con Josefa de la Maza Agar, filla de Ramón María de la Maza Quiroga.

## Obra en galego 
* *Os afillados do demo*, 1885, A Coruña.
* *A noite de San Silvestre*, 1890, A Coruña.
* *Líricas gallegas*, 1894, A Coruña.
Estas obras, xunto con outra inédita, *As toupas do Pindo*, forman un conxunto caracterizado polo ton satírico e a defensa do idioma.
* *Landras e bayas*, 1919, El Noroeste, A Coruña.
* *Andeiro. Poema histórico-brigantino da Unión Ibérica (século XIV)*, 1922, A Coruña.
miniatura|*Landras e bayas*.

## Obra en castelán 
### Ensaios xurídicos 
* *El laudemio, su legislación y jurispridencia hasta el año 1898*, 1899, A Coruña.
* *Manual de los Consejos de Agricultura, Industria y Comercio*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Carlismo
* Cova Céltica
### Bibliografía 
* 
* 
* : "Martelo Paumán del Nero, Evaristo" in *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada*
* 

### Ligazóns externas 
* Concello de Vimianzo
* Evaristo Martelo e o Castelo de Vimianzo
Matamá, Vigo

**San Pedro de Matamá** é unha parroquia do concello de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 3.659 habitantes (1.757 homes e 1.902 mulleres). Limita coas parroquias de Beade, Castrelos, Coia, Comesaña e Valadares e pertence ó arciprestado de Vigo-Santo André. Ten 42 entidades de poboación.

## Toponimia 
O topónimo **Matamá** é un fitónimo derivado de  (de orixe prerromana)  (de orixe latina), referido a un terreo de pouca calidade ou difícil de traballar.

## Xentilicio 
O seu xentilicio é **matamanexo**.

## Patrimonio 
miniatura|Igrexa parroquial.
Conta cun importante patrimonio arqueolóxico con restos da Idade de Bronce. Posúe mostras de arte rupestre no Monte Fabal, no barrio de Mó, en Gáspara, nas Tomadas e nos Sobreiros. Ademais, Matamá posúe dous poboados castrexos.

A igrexa parroquial de San Pedro é de estilo neoclásico e foi construída a finais do século XVIII. Na zona abundan as fontes e os lavadoiros e, nos barrios de Balsa e das Carneiras, hai varios muíños de auga. O cemiterio alberga o único cruceiro de Matamá, construído no 1691.

Na Zona Franca está situada a fábrica de PSA-Citroën.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Matamá 
### Parroquias de Vigo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Lugares de Vigo
Acklins

**Acklins** é unha illa e distrito das Bahamas. É parte dun grupo de illas situadas na chamada conca mariña de Acklins, das cales a máis grande son Crooked 197&nbsp;km² no norte e Acklins no sueste, e as máis pequenas son Caio Longo (antno coñecida como illa Fortune 21&nbsp;km²) no noroeste, e a illa do Castelo no sur.

## Historia 
As illas foron colonizadas por unionistas leais expulsados por América nos anos 1780 que se estableceron para cultivar algodón empregando a máis de 1000 escravos. Logo da abolición da escravitude no Imperio Británico, os habitantes desenvolveron a actividade pesqueira, a agricultura e fixeron comercio con esponxas a pequena escala.
 
A cidade principal no grupo é Coronel Hill na illa Crooked. Albert Town, en Caio Longo, agora escasamente poboada, unha vez foi unha próspera pequena cidade. Tamén serviu como porto para a transferencia de estibadores en busca de traballo nos buques en tránsito.

A poboación diminuíu significativamente, pasando de 1.561 habitantes en 1901 a 565 en Acklins, no censo de 2010, coa maioría das persoas vivindo en Lovely Bay no extremo noroeste da illa e en Salina Point no área máis ao sur da illa. En 2000 así mesmo, Illa Crooked contaba con 350 habitantes.
miniatura|right | 200px | Mapa topográfico da illa Acklins Island e illa Crooked.
Crese que a primeira oficina de correos das Bahamas estaba situadas en Pitt's Town na illa Crooked.

Aínda que Acklins Island ten relativamente poucos fitos históricos, hai algúns lugares dignos de mención. Acklins é o fogar de numerosos sitios dos Lucayan. Un antigo sitio indio Lucayan, que se cre que é un dos asentamentos indios máis grandes dos Lucayan nas Bahamas, atópase ao longo de Pompey Bay Beach, xusto ao sur de Spring Point. Dez sitios antigos dos Lucayan foron desenterrados por arqueologos da National Geographic Society só en Caio Samana, que se atopa ao nordés de Spring Point en Acklins.

Plana Cays, tamén ao nordés de Spring Point, é unha reserva protexida para grandes iguanas en perigo de extinción e as moi raras hutias das Bahamas (roedores de tipo cobaia), o único mamífero nativo das Bahamas. Outro sitio de interese é o remoto Faro da illa Castle no punto máis ao sur da illa Acklins.

## Transporte 
A illa é servida por Spring Point Airport.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
### Ligazóns externas