Baralla

**Baralla** é un concello da provincia de Lugo, pertencente á comarca dos Ancares. Segundo o IGE en 2014 tiña 2774 habitantes (2889 no 2011, 2955 no 2009, 3100 no 2006, 3134 no 2005, 3193 no 2004, 3242 no 2003). O xentilicio é .

## Xeografía 
O concello recibe o nome da súa capital, que se sitúa na N-VI, eixo vertebrador das comunicacións no concello. Baralla sitúase no extremo oriental da Meseta Lucense e fai de transición coas Serras Orientais, pasando dos 600 metros de altitude aos 900. Os lugares máis altos atópanse na Serra de Picato (844 m), Serra do Galo (754 m), Rañadoiro (901 m), Penas da Cabra (943) e Serra da Lagoa (759 m). O río Neira é a vía fluvial máis importante.

A temperatura media anual é de 10&nbsp;°C, oscilando entre os 3&nbsp;°C do inverno e os 19&nbsp;°C do verán. Recibe precipitacións abondosas, con frecuencia en forma de neve.

### Demografía 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:bar       value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize = width:630 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:7500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:white

PlotData=
  color:bar width:20 align:left
  bar:1900 from:0 till:5955
  bar:1930 from:0 till:6345
  bar:1950 from:0 till:7198
  bar:1981 from:0 till:4463
  bar:1991 from:0 till:3768
  bar:2001 from:0 till:3342
  bar:2004 from:0 till:3193
  bar:2009 from:0 till:2955
  bar:2011 from:0 till:2889
  bar:2012 from:0 till:2834
  bar:2013 from:0 till:2798
  bar:2014 from:0 till:2774
  bar:2015 from:0 till:2724
  bar:2016 from:0 till:2660
  bar:2017 from:0 till:2630
  bar:2018 from:0 till:2566
  bar:2019 from:0 till:2556
  bar:2020 from:0 till:2482
  bar:2021 from:0 till:2445
  bar:2022 from:0 till:2436
  bar:2023 from:0 till:2484

PlotData=
  bar:1900 at: 5955 fontsize:S text:5955 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 6345 fontsize:S text:6345 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 7198 fontsize:S text:7198 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 4463 fontsize:S text:4463 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 3768 fontsize:S text:3768 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 3342 fontsize:S text:3342 shift:(-10,5)
  bar:2004 at: 3193 fontsize:S text:3193 shift:(-10,5)
  bar:2009 at: 2955 fontsize:S text:2955 shift:(-10,5)
  bar:2011 at: 2889 fontsize:S text:2889 shift:(-10,5)
  bar:2012 at: 2834 fontsize:S text:2834 shift:(-10,5)
  bar:2013 at: 2798 fontsize:S text:2798 shift:(-10,5)      
  bar:2014 at: 2774 fontsize:S text:2774 shift:(-10,5)      
  bar:2015 at: 2724 fontsize:S text:2724 shift:(-10,5)      
  bar:2016 at: 2660 fontsize:S text:2660 shift:(-10,5)
  bar:2017 at: 2630 fontsize:S text:2630 shift:(-10,5)
  bar:2018 at: 2566 fontsize:S text:2566 shift:(-10,5)
  bar:2019 at: 2556 fontsize:S text:2556 shift:(-10,5)
  bar:2020 at: 2482 fontsize:S text:2482 shift:(-10,5)
  bar:2021 at: 2445 fontsize:S text:2445 shift:(-10,5)
  bar:2022 at: 2436 fontsize:S text:2436 shift:(-10,5)
  bar:2023 at: 2484 fontsize:S text:2484 shift:(-10,5)

## Historia 
Da época castrexa fican os castros de Lebruxo, Berselos e o de Santa Cruz (Sobrado de Picato).

### Orixe do concello 
Trala división territorial de España en 1833 constituíronse os concellos de Neira de Rei e Neira de Xusá, mais en 1840 o primeiro integrouse no segundo. Até 1975 tivo como nome oficial en castelán *Neira de Jusá*, mais por acordo da corporación municipal de 1974, adoptouse como nome do concello o da súa capital, **Baralla**.

En Baralla editáronse os periódicos *El Eco de Neira* (1913) e *El Fundador* (1914).

## Cultura 
### Toponimia 
Segundo Menéndez Pidal, o topónimo **Baralla** procede do latín *vara*, *varale*, *varal* e *varalia* 'sebe de traveseiros', cun significado toponímico comparable ó de *Cerca*, *Cercado*, *Valada* ou *Valadares*. En 1125 consta baixo as denominacións de *[in valle de] Pineira*, *ripa de Neira*, *villa que vocitant Baralia*, *in ripa de Neira* ou *villa vocitata Baralia*.

## Economía 
O 60 % da poboación dedícase ao sector primario, ocupándose en explotacións mixtas con gandería, aproveitamento forestal e agricultura. Destaca a gandería, especialmente de vacas de carne e leite, ademais dos porcos, ovellas e cabras. Hai algúns serradoiros e algo de construción. A poboación está envellecida e nótase a proximidade de Lugo.

## Galería de imaxes 

File:Panoramica Baralla dende Arroxo.jpg|Panorámica da vila de Baralla
File:Mapa parroquias de Baralla.png|Mapa das parroquias de Baralla
Ficheiro:Riu de Baralla.jpg|Río de Baralla.
Ficheiro:Bosque autóctono, Galiza.jpg|Bosque autóctono.
Ficheiro:Fonte en Baralla. Galiza 1.jpg|Fonte na praza Maior.
Ficheiro:Igrexa parroquial de Baralla. Galiza 2.jpg|Igrexa parroquial de Baralla.
Ficheiro:Placa altimetrica Casa concello Baralla 07.JPG|Placa altimétrica na casa do concello.
Ficheiro:Casa concello Baralla 08.JPG|Estado da casa do concello pouco tempo despois do atentado do 2014.
Ficheiro:Rua Evaristo Correa Calderon concello Baralla 02.JPG|Rúa Evaristo Correa Calderón.

## Parroquias 
Segundo o Nomenclátor de Galicia, o concello de Baralla ten 28 parroquias.

## Lugares de Baralla 
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Baralla vexa: Lugares de Baralla.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Baralla