A Capela

**A Capela** é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca do Eume. Segundo o IGE en 2015 tiña 1.334 habitantes. O xentilicio é «».

## Poboación 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:bar       value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:5000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white

PlotData=
  color:bar width:20 align:left
  bar:1900 from:0 till:3960
  bar:1910 from:0 till:4132
  bar:1920 from:0 till:3909
  bar:1930 from:0 till:4333
  bar:1940 from:0 till:4617
  bar:1950 from:0 till:4792
  bar:1960 from:0 till:4748
  bar:1970 from:0 till:3967
  bar:1981 from:0 till:3212
  bar:1991 from:0 till:1719
  bar:2001 from:0 till:1559
  bar:2009 from:0 till:1417
  bar:2014 from:0 till:1356

PlotData=
  bar:1900 at: 3960 fontsize:S text:3.960 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 4132 fontsize:S text:4.132 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 3909 fontsize:S text:3.909 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 4333 fontsize:S text:4.333 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 4617 fontsize:S text:4.617 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 4792 fontsize:S text:4.792 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 4748 fontsize:S text:4.748 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 3967 fontsize:S text:3.967 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 3212 fontsize:S text:3.212 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1719 fontsize:S text:1.719 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1559 fontsize:S text:1.559 shift:(-10,5)
  bar:2009 at: 1417 fontsize:S text:1.417 shift:(-10,5)
  bar:2014 at: 1356 fontsize:S text:1.356 shift:(-10,5)

## Xeografía 
O concello, de 58,00&nbsp;km², limita ao norte con San Sadurniño, ao sur con Monfero, ao leste coas Pontes de García Rodríguez, ao oeste con Cabanas e unha pequena parte ao noroeste linda con Neda .

Ten unha altitude media de 450 m, e está atravesada polos vales dos ríos Eume e Belelle. No val do primeiro están as Fragas do Eume. O Belelle baixa da serra do Forgoselo, e o concello de leste a oeste.

## Historia 
Desde a Idade Media e durante o Antigo Réxime o territorio do concello era propiedade do mosteiro de Caaveiro.

A comezos do século XIX constituíuse o concello de Caaveiro, pertencente ao Partido Xudicial de Pontedeume. En 1835 constituíuse o concello da Capela, formado por nove parroquias. En setembro de 1836 o concello de Cabanas solicitou á Deputación da Coruña que a parroquia de Cabalar fose incluída no seu territorio. En 1842 a Deputación estudou a redución do número de concellos, pero A Capela contaba daquela con dezaseis parroquias: as actuais máis Vilavella (As Pontes de García Rodríguez), Sillobre e Magalofes (Fene), Regoela, Santa Cruz do Salto e Soaserra (Cabanas).

En xullo de 1925 a parroquia de San Boulo de Caaveiro pasou do concello de Cabanas ao da Capela. O 8 de xullo de 1982 a Xunta de Galicia decretou a segregación das parroquias de Bermui, Espiñaredo, San Pedro de Eume, Ribadeume, A Faeira, Goente e San Xoán de Seixa, que pasaron a formar parte do concello das Pontes.

## Goberno municipal 
Anxo López Sueiro (PSdeG-PSOE) foi alcalde da Capela dende 1987 ata 2011, encadeando seis mandatos consecutivos. Malia obter cinco maiorías absolutas consecutivas, en 2007 a súa formación baixou aos 4 concelleiros, o que obrigou a asinar un pacto de goberno co único edil do BNG, que mantivo a Sueiro na Alcaldía.

Nas eleccións de 2011, proclamouse alcalde a Manuel Meizoso López, tamén do PSdeG-PSOE, aínda que sen maioría absoluta ao repetir os catro concelleiros do último mandato de López Sueiro.

Completan a corporación dous edís do PPdeG, outros dos dos independentes da AIAC e un concelleiro do BNG.

## Patrimonio histórico e artístico 
miniatura|Mosteiro de San Xoán de Caaveiro
Destaca o Mosteiro de San Xoán de Caaveiro, situado na parroquia da Capela. Estableceuse desde o ano 934 e foi abandonado no 1800. Na actualidade está en proceso de rehabilitación.

A **igrexa parroquial de Santiago da Capela**, situada no lugar de Pazo, é de orixe románica. Nela destaca a torre campanario, á que se accede dende o exterior mediante unha escaleira de pedra, que se fai de caracol no interior da torre.

A **capela de Nosa Señora das Neves**, é tamén de orixe románica, do século XIII. Ten planta rectangular dunha soa nave e unha torre engadida do século XIX de planta cadrada e campanario de catro arcos, coroado por unha cúpula de media laranxa.

A **igrexa parroquial de San Braulio de Caaveiro** é de orixe románica, mantendo a ábsida do século XIII. A fachada foi reconstruída no século XIX. Ten planta rectangular cunha soa nave, de fachada simétrica cun campanario central de dous ocos rematados en pináculos.

A **igrexa parroquial de Santa María de Cabalar**, é do século XIX. De planta rectangular dunha soa nave e fachada simétrica cun campanario central de dous ocos rematados en pináculos con bola.

Hai cruceiros no Pazo, Cabalar e As Neves.

Da importancia da auga na forma de vida da poboación da Capela da boa mostra a existencia dunha ferrería hidráulica, o machuco, que se atopa no río da Graña, e é unha das poucas construcións deste tipo conservadas en Galicia. Actualmente só se conserva o banzado construído totalmente en pedra, e as bases da que fora a ferrería.

O museo Etnográfico da Capela ten a súa sede central na Casa do Pazo, onde se recrea un fogar tradicional en tanto que unidade básica do sistema cultural galego rural, non só como refuxio da familia, senón tamén respondendo ás necesidades sociais e derivadas dunha economía de autosuficiencia.

O Parque etnográfico do Sesin, a carón do río Sesin, explica os aproveitamentos tradicionais dos recursos das Fragas: os muíños de auga, o carbón vexetal, as castañas, a casca das árbores (principalmente o carballo)...

O Museo da Escola representa un centro de ensino típico de comezos do século XX, facendo fincapé na evolución da ensinanza ao longo dos anos.

## Contorna natural 
Forma parte do Parque natural das Fragas do Eume.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Mosterio de San Xoán de caaveiro. Galicia.jpg|Mosteiro de San Xoán de Caaveiro
Ficheiro:Mosteiro de San Xoán de Caaveiro.Galicia.Spain.jpg|Mosteiro de San Xoán de Caaveiro
Ficheiro:Mosteiro de San Xoán de Caaveiro. Galiza.jpg|Portada románica da capela do mosteiro
Ficheiro:Mosteiro_de_San_Xoán_de_Caaveiro,_Galicia.jpg|Mosteiro, recinto interior
Ficheiro:Mosteiro de San Xoán de Caaveiro.Galicia.España.jpg|Vista desde o Mosteiro das Fragas do Eume

## Parroquias 
## Lugares da Capela 
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de vexa: Lugares da Capela.

## Notas 
## Véxase tamén