Giuseppe Tartini

[miniatura|251x251px|Recreación do momento do encontro entre Tartini e o [Diabo|Diaño, retrato coñecido como *Tartini´s Dreams* feita polo famoso Louis Léopold Boilly]]
**Giuseppe Tartini**, nado en Pirano o 8 de abril de 1692 e finado en Padua o 26 de febreiro de 1770, foi un músico,  violinista, compositor e estudoso italiano, da música do seu tempo (barroco). Un dos maiores virtuosos do violín da súa época, as súas innovacións no estudo do violín non foron superadas até a chegada de Niccolò Paganini (1782-1840).

## Traxectoria 
Tartini naceu en Pirano, cidade da península de Istria, na entón República de Venecia; hoxe Piran, Eslovenia. A súa nai era eslovena e o seu pai un comerciante de sal veneciano e xestor de terras na costa de Istria. A Giuseppe, o segundo dos catro irmáns, o seu pai destinouno á vida eclesiástica. Foi o mellor alumno da Escola de San Felipe Neri de Pirano. Con doce anos, en 1704, ingresou no Colexio dos Pais das Escolas Pías de Capodistria (hoxe Koper) onde recibiu unha formación musical básica. Alí comezou a súa amizade con Antonio Vandini que duraría toda a vida.

Estudou Dereito na Universidade de Padua. Os estudos resultábanlle tan fáciles que tiña moito tempo libre para dedicarse á súa paixón, a esgrima. Bateuse en moitos duelos. Estaba moi interesado en perfeccionar a arte da esgrima, ata o punto de ter a intención de ir a París para converterse nun mestre de armas, se non fora porque coñeceu a Elisabetta Premazore. A relación non foi aprobada polo pai de Tartini porque era de baixa clase social e había unha diferenza de idade. Só cando o pai morreu, casaron en segredo o 27 de xullo de 1710 na igrexa de Carmine. Elisabetta era a protexida do poderoso cardeal Cornaro, que acusou a Tartini de secuestro. Este último, véndose a si mesmo en perigo de ser procesado, fuxiu a Roma disfrazado de peregrino. Pasou dun lugar a outro ata que atopou refuxio no convento de San Francisco, en Asís, protexido polo seu parente o frade Giovanni Battista Torre, que o ocultou durante dous anos e alentouno a mellorar o seu coñecemento do violín, esquecido desde os seus días da escola. Foi profesor na Capela Antoniana ata 1765, cando foi substituído polo seu estudante Giulio Meneghini, pero continuou como profesor ata 1767.

Giuseppe Tartini morreu en Padua o 26 de febreiro de 1770, aos 77 anos, como resultado da gangrena sufrida nunha perna, dous anos despois de que a súa esposa Elisabetta morrese. Os restos de ambos ficaron na igrexa de Santa Catalina. O abade Fanzago estivo a cargo do panexírico e Meneghini da celebración do funeral.

Compuxo ao redor de 150 concertos e 100 sonatas para violín, das que as súas obras máis coñecidas son " O Trilo do Diaño " e " Concertino para clarinete e piano". Considérase que descubriu o fenómeno acústico da combinación tonal ao observar que, cando dúas notas aparecen simultaneamente e se manteñen durante un tempo, percíbese unha terceira nota. Este fenómeno chámase son diferencial ou *son de Tartini*. Tamén desenvolveu unha nova técnica de manexo do arco, aínda en vigor, e introduciu melloras nas cordas.

## O Trilo do Diaño e o suposto encontro 
esquerda|miniatura|303x303px| Tartini.
A Sonata para violín en menor, máis coñecida como "O Trilo do Diaño" ou "A Sonata do Diaño", é unha obra para violín en solitario (con acompañamento de baixo) considerada como unha das obras máis brillantes de Tartini, famosa por ser tecnicamente moi esixente, aínda hoxe. Tartini compúxoa despois dun suposto encontro co diaño, como lle contou ao astrónomo francés Jérôme Lalande, que o deixou rexistrado no seu libro ''Voyage d'un François en Italie*. Segundo o escrito, Tartini dixo:  *"Unha noite, en 1713, soñei que fixera un pacto co diaño e estaba á miña orde.* *Todo funcionou marabillosamente ben; todos os meus desexos eran anticipados e totalmente satisfeitos polo meu novo servo.* *Aconteceu que, nun determinado momento, deille o meu violín e desafieino a tocarme algunha peza romántica.* *O meu asombro foi enorme cando o oín tocar, con gran bravura e intelixencia, unha sonata tan única e romántica como nunca oíra antes.* *Tal foi a miña admiración,  éxtase e deleite que fiquei asombrado e unha violenta emoción despertoume.* *Inmediatamente tomei o meu violín desexando recordar polo menos unha parte do que acababa de escoitar, pero sen éxito.* *A sonata que compuxen entón é, de lonxe, o mellor que escribín e aínda o chamo "A Sonata do Diaño", pero era tan inferior ao que tiña oído no soño de que me gustaría romper o meu violín e abandonar a música para sempre... "*   Esta é a mellor obra composta por Tartini, tanto para os críticos como para os teóricos da música. En música,chámase trilo á rápida alternancia de dúas notas separadas polo intervalo dun ton (dunha segunda maior) ou dun semitono (unha segundo menor). 
[miniatura|350x350px|Busto monumental de Tartini na [Basílica de Santa Xustina de Padua, Italia.]]

### Obras principais 
* "Trilo do Diaño", 1765 
* "Variacións sobre un tema de Corelli" 
* "Concerto para trompeta en Re maior" 
* Concerto para violín, cordas e continuo, en La maior D.96, composto por: 
** 1 Mov. Allegro 
** 2 Mov. Adagio 
** 3 Mov. Presto 
** 4 Mov. Camiñando moito 
* Concerto para Viola de Gamba ou violonchelo, cordas e baixo continuo en La major 
* Concerto bucólico para violín, cordas e baixo continuo en Re maior 
* Sonata para violín e continuo en Sol menor, "Didone abbandonata" 
* Concerto "A Sua Eccelenza Lunardo Venier" para violín, cordas e baixo continuo, en La menor (D 115) 
* "Concerto para flauta transversal en Sol maior" 
* "Sinfonía pastoral en Re maior" 
* Violín de sonata nº 17 Andante cantabile 
* Sonata para violín e baixo continuo nº 17. Allegro 
* Concerto para violonchelo en Re maior, 3º Mov. - Grave (Sendo unha parte musical da serie de TV: "Love was one day late")

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
*  no Proxecto Biblioteca de Partituras Internacionais de Música (IMSLP) (en inglés) .
* Breve biografía e audición de "Larghetto" de *trillo del diavolo'' en The power of the word 
* Concerto en re menor
* I misteri di Tartini (Marisa Uberti) 

## Notas