Alice Domon

**Alice Domon**, Caty, nada en 1937 en Charquemont, Doubs, Francia e finada o 17 ou 18 de decembro de 1977 no Mar Arxentino cerca de Santa Teresita, foi unha monxa católica francesa detida-desaparecida durante a ditadura militar na Arxentina denominada Proceso de Reorganización Nacional (1976-1983). O caso da desaparición e asasinato de *Alice Domon* está relacionado co da súa compañeira de congregación Léonie Duquet e o caso de ambas é mundialmente coñecido como o de *«las monjas francesas»*.

## A súa vida 
Alice Domon naceu en Charquemont, na rexión de Doubs, en Francia. Desde moza ingresou á Congregación das Misións Estranxeiras de París (Société des Missions Etrangères) que a enviou en 1967 á Arxentina, instalándose en Hurlingham e Morón, no cordón industrial de Buenos Aires, orientándose á catequese de persoas con necesidades especiais.

Domon formou alí parte do grupo dirixido polo sacerdote Ismael Calcagno, primo político de Jorge Rafael Videla, o ditador ao mando ao momento de ser secuestrada e asasinada. Alí estaba asignada tamén Léonie Duquet con quen estableceu unha profunda amizade. Paradoxalmente, Léonie Duquet e Alice Domon coñeceron a Videla debido a que este recorreu á súa axuda para a asistencia do seu fillo Alejandro, un neno discapacitado a quen as irmás Alice e Léonie coidaron, ensinaron e catequizaron na Casa da Caridade de Morón.

Alice dedicouse ao traballo social cos poboadores das villas miseria, grandes complexos informais de vivendas precarias. En 1971 foi a Corrientes para colaborar na organización das Ligas Agrarias, que organizaron aos pequenos produtores de algodón.

Ao producirse o golpe militar do 24 de marzo de 1976 e instalarse un réxime fundado no terrorismo de estado Alice tomou a decisión de participar activamente nas organizacións de dereitos humanos. Ao seu regreso de Corrientes foi hospedada por Léonie Duquet na súa casa.

En decembro de 1977 a Irmás Alice e Léonie, coas Nais de Praza de Maio e outros activistas de dereitos humanos, prepararon unha solicitude co nome dos desaparecidos e o reclamo ao goberno de dar a coñecer o seu paradoiro. A solicitude foi publicada no diario La Nación o 10 de decembro de 1977, o mesmo día da súa desaparición. Entre os asinantes figura o nome de Gustavo Niño, nome falso que utilizou o entón capitán da Mariña Alfredo Astiz para infiltrarse no grupo das Nais de Praza de Maio.

## Desaparición, secuestro, tortura e asasinato 
Entre o xoves 8 de decembro e o sábado 10 de decembro de 1977 un grupo de militares baixo o mando de Alfredo Astiz secuestrou a un grupo de 12 persoas vinculadas á Nais de Praza de Maio Entre elas atopábase Alice Domon, xunto coa fundadora de Nais de Praza de Maio Azucena Villaflor e a súa compañeira tamén monxa francesa Léonie Duquet.

A maior parte do grupo foi secuestrado na Igrexa Santa Cruz situada no barrio de San Cristóbal da cidade de Buenos Aires, onde adoitaban reunirse. Alí foi secuestrada Alice Domon.

A Irmá Alice foi levada directamente ao centro clandestino de detención situado na Escuela de Mecánica de la Armada (ESMA), baixo o control da Mariña Arxentina, onde foi recluída no sector denominado *"Capucha"*. Alí permaneceu aproximadamente 10 días, lapso durante o cal foi constantemente torturada. No Informe Nunca Más as testemuñas Maggio e Cubas, sobreviventes da ESMA, relataron o que sabían sobre a súa sorte:

A nacionalidade francesa das irmás Léonie Duquet e Alice Domon xerou un escándalo internacional, especialmente con Francia. Por esa razón o Xefe da Armada e membro da Xunta Militar, Emilio Massera, ordenou simular que ámbalas dúas monxas foran secuestradas pola organización guerrilleira Montoneros. A tal fin Domon foi obrigada baixo tortura a escribir unha carta á súa superiora na congregación, carta que foi escrita en francés, dicindo que foran secuestradas por un grupo opositor ao goberno de Videla. Logo sacáronlles a foto que se atopa nesta páxina na que as dúas monxas atópanse sentadas diante dunha bandeira de Montoneros e exhibindo un exemplar do diario La Nación. A foto, que foi tomada no subsolo do Casino de Oficiais da ESMA e na que ámbalas dúas relixiosas aparecen con evidentes signos de ser torturadas, foi enviada á prensa francesa.

O 15 de decembro de 1977 o xornal La Nación publicou unha noticia da axencia EFE baixo o título *"Vivas y con buena salud"*. Alí se informaba que a Nai Superiora da Congregación declaraba desde Francia que as irmás Léonie e Alice foran detidas e que *"se hallan vivas y con buena salud"*. Aclaraba tamén que a información proviña do Nuncio na Arxentina.

Probabelmente o día 17 ou 18 de decembro de 1977, as dúas irmás e o resto do grupo, foron *"trasladadas"* ao aeroporto militar que se atopa no extremo sur do Aeroparque da cidade de Buenos Aires, subidos sedados a un avión da Mariña e guindadas vivas ao mar fronte á costa de Santa Teresita, morrendo ao chocar contra a auga.

Nun exemplo de humor atroz os mariños vinculados á represión durante a guerra sucia na Arxentina adoitaban naqueles tempos facer referencia a "*las monjas voladoras".*

 	
En 1990 o capitán Alfredo Astiz foi condenado en ausencia a cadea perpetua pola Corte de Apelacións de París como culpábel da morte das irmás Léonie Duquet e Alice Domon

## Procura dos seus restos 
O 20 de decembro de 1977 comezaron a aparecer cadáveres provenientes do mar nas praias da provincia de Buenos Aires á altura dos balnearios de Santa Teresita e Mar do Tuyú. Os médicos policiais que examinaron os corpos nesa oportunidade rexistraron que a causa da morte fora "*el choque contra objetos duros desde gran altura"*, como indicaban o tipo de fracturas óseas constatadas, sucedidas antes da morte . Sen realizar máis investigacións as autoridades locais dispuxeron de inmediato que os corpos fosen enterrados como NN no cemiterio da próxima cidade de General Lavalle.

Xa restablecida a democracia, en 1984, no marco da investigación da CONADEP e do Xuízo ás Xuntas realizáronse escavacións no cemiterio de General Lavalle, atopándose unha gran cantidade de restos óseos provenientes dos cadáveres achados nas praias de San Bernardo e Lucila del Mar. Estes restos foron utilizados no xuízo ás Xuntas e gardados logo en 16 bolsas.

A partir de entón o xuíz Horacio Cattani empezou a acumular causas sobre desaparecidos. A pesar das leis de Punto Final e Obediencia Debida, que paralizaron as investigacións, Cattani logrou armar en 1995 un arquivo de 40 metros cadrados onde aloxar todas esas probas.

En 2003 o intendente de General Lavalle informou que se localizaron novas tumbas de NN no cemiterio da cidade. O xuíz Cattani ordenou entón realizar novas escavacións co Equipo Arxentino de Antropoloxía Forense (EAAF), descubríndose dúas liñas de tumbas, unha por encima da outra. Descubríronse así 8 esqueletos, 5 correspondentes a mulleres, 2 correspondentes a homes e un, clasificado como GL-17, que se definiu como *"probablemente masculino"*.

Como resultado deses estudos foron achados e individializados os restos de cinco mulleres do grupo secuestrado entre os días 8 e 10 de decembro de 1977: Azucena Villaflor, María Ponce de Bianco, Esther Ballestrino de Careaga, Angela Auad e a Hemana Léonie Duquet. Todas elas foron enterradas no xardín da Igrexa Santa Cruz.

Ata o momento os restos de Alice Domon non foron achados e permanecen desaparecidos.

## Coñecemento e encubrimento por parte do Goberno dos Estados Unidos 
Documentos segredos do goberno dos Estados Unidos desclasificados en 2002 proban que o goberno norteamericano sabía desde 1978 que os corpos sen vida das monxas francesas Alice Domon e Léonie Duquet e as nais de Praza de Maio Azucena Villaflor, Esther Ballestrino e María Ponce, foran atopadas nas praias bonaerenses. Esta información foi mantida en segredo e nunca foi comunicada ao goberno democrático arxentino.

O dato está incluído en Documento Nº 1978-BOS-02346 dirixido polo entón Embaixador dos Estados Unidos na Arxentina, Raúl Castro, ao Secretario de Estado dos Estados Unidos, leva data do 30 de marzo de 1978 e menciona como obxecto *"Informe sobre monjas muertas"*. Textualmente o documento di:

## Memoria 
Cada 8 de decembro, na Igrexa Santa Cruz, de San Cristóbal, recórdase o aniversario da desaparición do grupo de Nais de Praza de Maio, activistas de dereitos humanos e as dúas monxas francesas, Léonie Duquet e Alice Domon.

No ano 2000, por Lei N° 397, a Lexislatura da Cidade de Buenos Aires denominou "Hermana Alice Domon y Hermana Leonie Duquet" á plazoleta localizada na intersección das rúas Moreto, Medina e Cajaravilla.

No ano 2000 o director de cine Alberto Marquardt realizou unha película documental sobre a súa vida chamada *Yo, Sor Alice*, de produción arxentino-francesa

No ano 2005 a cidade de París púxolle o nome "Alice Domon et Léonie Duquet" a unha rúa do 13 arrondissement.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Desaparecidos pola ditadura arxentina
* Guerra sucia na Arxentina
* Proceso de Reorganización Nacional

### Ligazóns externas 
* *Léonie y Alice: las monjas francesas*, por Olga Wornat, Mujeres de Dios