open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Canna indica

***Canna indica*** é unha planta perenne de até 3 m de altura pertencente á familia das cannáceas. Hai 5000 anos, en Caral, a primeira civilización de América, situada no Perú, utilizou como parte da súa dieta a raíz da *canna indica*; tamén desenvolveron o seu uso medicinal pola súa capacidade diurética, antiséptica, analxésica e cicatrizante.

En Galicia está catalogada como especie exótica invasora.

## Descrición 
miniatura|240x240px|Follas de *Canna indica*.
Planta herbácea perenne, de rizoma carnoso e ramificado de até 60 cm de longo que se divide en segmentos bulbosos e cubertos en dúas filas por follas. A superficie do rizoma está labrada por sucos transversais, que marcan a base de escamas que a cobren; da parte inferior saen raiciñas brancas, e do ápice, onde hai numerosas xemas, brotan as follas, o vástago floral e os talos. Os talos aéreos poden alcanzar 1-3 m de altura e forman unha macolla compacta, estando envoltos polas vaíñas das follas. As follas son anchas, de cor verde ou verde violáceo, con pecíolos curtos e láminas elípticas, que poden medir de 30 a 60 cm de longo e 10 a 25 cm de ancho, coa base obtusa ou estreitamente cuneada e o ápice é cortamente acuminado ou agudo. A nervadura central é prominente e dela derívanse as laterais. Inflorescencia en acio terminal con 6-20 cincinos de 1-2 flores. Flores hermafroditas sobre pedicelos de 0,2-1 cm de longo, de cor vermella ou amarelo-alaranxada, excepto nalgúns cultivares, de 4,5-7,5 cm de longo, con sépalos estreitamente triangulares, de 1-1,7 cm de longo e os pétalos erectos, de 4-6,5 cm de lonxitude. Tubo de 1,5-2 cm de longo. Estaminodios 3-4, de estreitamente obovados a espatulados, de 4,5- 7,5 cm de longo e de 0,3-0,5 cm de anchura na parte libre. Os froitos son cápsulas de elipsoides a globosas, verrucosas, de 1,5 a 3 cm de lonxitude, de cor castaña, con gran cantidade de sementes globulosas, de 4 a 6 mm de diámetro, negras e moi duras.
[miniatura|Flor de Canna indica en El Crucero, [Managua, Nicaragua.]]
miniatura|401x401px|Ilustración.

## Taxonomía 
*Canna indica* foi descrita por Carl von Linné  e publicada en *Species Plantarum* 1: 1. 1753.

## Hábitat 
A *canna indica* pódese cultivar desde o nivel do mar até os 2.700 m s. n. m., pero prospera en climas montañosos tropicais ou subtropicais tépedos, entre os 1.600 e 2.200 m s. n. m.; a temperatura media de 14 a 27&nbsp;°C e precipitacións anuais mínimas de 500 mm e até de 1200 mm. Medra moi ben en chans liviáns de textura franca ou franco-limosa.
miniatura|327x327px|Ilustración.

## Notas
Chasmanthe

***Chasmanthe*** é un pequeno xénero de plantas perennes e bulbosas da familia Iridaceae, nativas da Provincia do Cabo en Suráfrica. Comprende 26 especies descritas e destas, só 3 aceptadas.

En Galicia está catalogado como especie exótica invasora.
miniatura|*Chasmanthe floribunda*, aspecto xeral.

## Descrición 
Trátase de herbas perennes de até 140 cm de altura, con follaxe decidua, que crecen a partir de cormos.  As follas son ensiformes, dísticas, alternas, paralelinervadas e de marxe enteira. Presentan coloridas inflorescencias en espigas dísticas. As flores son hermafroditas, cigomorfas, sésiles e dispóñense na inflorescencia protexidas por dúas curtas espatas. O perigonio é cilíndrico, curvado, co tépalo superior estendido seguindo a curvatura do tubo perigonial, os 5 restantes moito máis breves e estendidos. Presenta 3 estames dispostos ao longo do tépalo superior. O ovario é ínfero e o estilo é tripartito. As flores son de cores brillantes, desde o amarelo, alaranxado até o vermello escarlata. Cultívallas en varias partes do mundo como ornamentais. O froito é unha cápsula dehiscente. Florecen no verán.

## Taxonomía 
O xénero foi descrito por Nicholas Edward Brown e publicado en *Transactions of the Royal Society of South Africa* 20(3): 272–274. 1932.

; Etimoloxía
:

***Chasmanthe***: nome xenérico que deriva do grego, *chasme* = "aberto, partido" e *anthos* = "flor", onde alude aos tépalos incisos ou partidos característicos destas especies.

## Especies aceptadas 
A seguir amósase unha listaxe das especies do xénero *Chasmanthe* aceptadas até marzo de 2015, ordenadas alfabeticamente. 

* *Chasmanthe aethiopica* (L.) N.E.Br
* *Chasmanthe bicolor* (Gasp. ex Ten.) N.E.Br.
* *Chasmanthe floribunda*  (Salisb.) N.E.Br.

## Cultivo 
***Chasmanthe*** propágase facilmente por cormos e por sementes. Algunhas especies son moi invasoras e logran naturalizarse.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Peter Goldblatt, John Manning, Gary Dunlop & Auriol Batten. *Crocosmia* and *Chasmanthe*.Royal Horticultural Society Plant Collector Guide, 236p.
* Dimitri, M. 1987. Enciclopedia Arxentina de Agricultura e Xardinaría. Tomo I. Descrición de plantas cultivadas. Editorial ACME S.A.C.I., Buenos Aires.

### Ligazóns externas
* Información sobre as especies de ***Chasmanthe***
Chasmanthe aethiopica

***Chasmanthe aethiopica*** é unha especie  herbácea e perenne pertencente á familia das iridáceas. É unha planta ornamental de orixe surafricana.

En Galicia está catalogada como especie exótica invasora.
miniatura|Ilustración.
miniatura|Flores.
miniatura|Detalle da flor.

## Descrición 
*Chasmanthe aethiopica* é unha planta ornamental de orixe surafricana que pode atoparse naturalizada nas marxes dalgunhas estradas, tendo carácter invasor. Diferénciase polas súas espigas unilaterais, normalmente simples e erectas. As flores son zigomorfas e teñen un periantio de cor vermella e amarela, formado por seis pezas que se unen formando un tubo basal duns 2-3 cm de lonxitude e libres na súa parte superior, sendo un deles de maior tamaño.

## Taxonomía 
*Chasmanthe aethiopica* foi descrita por (L.) N.E.Br. e publicada en *Transactions of the Royal Society of South Africa* 20(3): 273. 1932.

; Etimoloxía
:

**Chasmanthe**: nome xenérico que procede do grego *chasme*, que significa aberto, partido e *anthos*, que significa flor, facendo referencia aos tépalos incisos ou partidos.

**aethiopica**: epíteto que fai referencia a Etiopía, aínda que se adoita aplicar tamén a plantas africanas que teñen outra orixe. 

; Sinonimia
:

* *Antholyza aethiopica* L., Syst. Nat. ed. 10, 2: 863 (1759).
* *Gladiolus aethiopicus* (L.) Drapiez, Dict. Sci. Nat. 5: 129 (1853).
* *Petamenes aethiopica* (L.) Allan, Bull. New Zealand Dept. Sci. Industr. Res. 83: 305 (1940).
* *Gladiolus stoloniferus* Salisb., Prodr. Stirp. Chap. Allerton: 31 (1796).
* *Antholyza ringens* Andrews, Bot. Repos. 1: t. 32 (1798), nom. illeg.
* *Antholyza vittigera* Salisb., Trans. Hort. Soc. London 1: 324 (1812).
* *Antholyza aethiopica var. immarginata* Baker in W.H.Harvey & auct. suc. (eds.), Fl. Cap. 6: 167 (1896).
* *Antholyza aethiopica var. ringens* (Andrews) Baker in W.H.Harvey & auct. suc. (eds.), Fl. Cap. 6: 167 (1896).
* *Antholyza aethiopica var. vittigera* (Salisb.) Baker in W.H.Harvey & auct. suc. (eds.), Fl. Cap. 6: 167 (1896).
* *Antholyza immarginata* (Baker) Thunb. ex N.E.Br., J. Linn. Soc., Bot. 48: 17 (1928).
* *Chasmanthe peglerae* N.E.Br., Trans. Roy. Soc. South Africa 20: 273 (1932).
* *Chasmanthe vittigera* (Salisb.) N.E.Br., Trans. Roy. Soc. South Africa 20: 274 (1932).
* *Petamenes peglerae* (N.E.Br.) E.Phillips, Bothalia 4: 44 (1941).
* *Petamenes vittigera* (Salisb.) E.Phillips, Bothalia 4: 44 (1941).

## Notas
Chasmanthe floribunda

***Chasmanthe floribunda*** (Salisb.) N.E.Br. é unha especie  herbácea e perenne pertencente á familia das iridáceas. É usada como ornamental en varias partes do mundo.

En Galicia está catalogada como especie exótica invasora.
miniatura|Detalle da flor.

## Descrición 
É unha herba perenne, de follaxe decidua, bulbosa e ornamental, nativa de Suráfrica do mesmo xeito que as restantes especies de *Chasmanthe*. É unha especie que alcanza gran tamaño, até 1,2 m, con follas ensiformes de 30 a 60 cm de longo e 3 a 5 cm de ancho e flores tubulares de cor vermella-alaranxada nunha espiga erecta. Vexeta no inverno, florece na primavera e permanece en repouso durante o verán.

## Taxonomía 
*Chasmanthe floribunda* foi descrita por Salisb. N.E.Br. e publicada en *Transactions of the Royal Society of South Africa* 20(3): 274. 1932.

; Etimoloxía
:

***Chasmanthe***: nome xenérico que procede do grego *chasme*, que significa aberto, partido e *anthos*, que significa flor, facendo referencia aos tépalos incisos ou partidos.

***floribunda***: epíteto latino que significa "profusamente floreada".

; Sinonimia
:

* *Antholyza floribunda* Salisb., Trans. Hort. Soc. London 1: 324 (1812).
* *Petamenes floribunda* (Salisb.) E.Phillips, Bothalia 4: 44 (1941).
* *Antholyza praealta Delile	  *

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Dimitri, M. 1987. Enciclopedia Argentina de Agricultura y Jardinería. Tomo I. Descripción de plantas cultivadas. Editorial ACME S.A.C.I., Buenos Aires.
Poi

O termo **Poi** pode referirse a:

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Poi**, lugar da parroquia de Lago, no concello de Valdoviño.

Amais, como apelido, pode referirse a:

***Tonhito de Poi**, músico galego (n. 1969);
***A Banda de Poi**, grupo musical galego.

## Véxase tamén
### Outros artigos
SD Becerreá

A **Sociedad Deportiva Becerreá** é un club de fútbol galego de Becerreá.  Actualmente compite na Segunda Autonómica de Galicia, disputando partidos como local no Campo municipal de Becerreá.

## Datos do club
### Historial na liga
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Datos do club en resultados-futbol.com
Erigeron bonariensis

***Erigeron bonariensis*** é unha especie de *Erigeron*, achada en trópicos  e subtrópicos  como maleza; a súa precisa orixe nativa descoñécese, pero suponse de Centroamérica ou de Suramérica.

En Galicia está catalogada como especie exótica invasora.

miniatura|Vista da planta.
miniatura|Ilustración.
miniatura|Inflorescencias.
miniatura|No seu hábitat.

## Descrición 
Medra como un arbusto redondo; e no verán coloréase de branco; a súa anchura pode alcanzar 5 m; mantén as follas no inverno.

Prospera até en gretas do pavimento de formigón. Florece en agosto e continúa frutificando até as primeiras xeadas.  É instantaneamente reconocible pola súa follaxe azul verdosa, moi angosto, follas onduladas, e brácteas do involucro púrpuras.

## Taxonomía 
*Erigeron bonariensis* foi descrita por (L.) e publicada en *Bulletin of the Torrey Botanical Club* 70(6): 632. 1943.

## Etimoloxía 
***Erigeron***: nome xenérico que deriva das palabras gregas: *eri* = "temperán" e *geron* = "home vello", polo que significa "home vello na primavera", en referencia ás cabezas de sementes brancas brandas e a floración temperá e frutificación de moitas especies.

***bonarensis***: epíteto xeográfico que alude á súa localización en Buenos Aires.

; Sinonimia
:

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Flora of North America Editorial Committee, e. 2006. Magnoliophyta: Asteridae, part 7: Asteraceae, part 2. 20: i–xxii + 1–666. In Fl. N. Amer.. Oxford University Press, Nova York.
* Forzza, R. C. & et al. 2010. 2010 Lista de espécies Flora do Brasil. https://web.archive.org/web/20150906080403/http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010/.
* Funk, V. A. & J. F. Pruski. 1996. Asteraceae. En: Flora of St. John U.S. Virgin Islands. Mem. New York Bot. Gard. 78: 85–122.
* Funk, V. A., P. E. Berry, S. Alexander, T. H. Hollowell & C. L. Kelloff. 2007. Checklist of the Plants of the Guiana Shield (Venezuela: Amazonas, Bolivar, Delta Amacuro; Guyana, Surinam, French Guiana). Contr. U.S. Natl. Herb. 55: 1–584.
* Gibbs Russell, G. E., W. G. Welman, E. Reitief, K. L. Immelman, G. Germishuizen, B. J. Pienaar, M. v. Wyk & A. Nicholas. 1987. List of species of southern African plants. Mem. Bot. Surv. S. Africa 2(1–2): 1–152(pt. 1), 1–270(pt. 2).
* Gleason, H. A. & A. J. Cronquist. 1991. Man. Vasc. Pl. N.E. U.S. (ed. 2) i–910. New York Botanical Garden, Bronx.
* Gray, A. 1862. Notes upon a portion of Dr. Seemann's recent collection of dried plants gathered in the Feejee Islands. Proc. Amer. Acad. Arts 5: 314–321.
* Hickman, J. C. 1993. Jepson Man.: Higher Pl. Calif. i–xvii, 1–1400. University of California Press, Berkeley.

### Ligazóns externas 
* Perfil de *Conyza bonariensis* en website MaltaWildPlants.com
* Germplasm Resources Information Network: *Conyza bonariensis*
Cuscuta campestris

***Cuscuta campestris*** é unha especie de planta parásita da familia das cuscutáceas. Son naturais da rexión do Caribe.

En Galicia está catalogada como especie exótica invasora.

## Descrición 
Esta planta parasita a outras herbáceas, xeralmente sobre especies como *Amaranthus*, *Daucus*, *Foeniculum*, *Medicago*, *Salsola*, *Trifolium*, *Xanthium* e outras especies cultivadas. Todas as especies do xénero son moi parecidas.

Confundiuse nalgunhas publicacións recentes con *Cuscuta pentagona* Engelm., pero as diferenzas entre as dúas especies son claras.

## Sinonimia 
* *Cuscuta arvensis*  Beyr. ex Engelm. 
* *Cuscuta campestris* Yunck.
* *Cuscuta pentagona var. calycina* Engelm.
* *Cuscuta pentagona var. pentagona* Engelm.
* *Grammica campestris* (Yunck.) Hadač & Chrtek
* *Grammica pentagona* (Engelm.) W.A.Weber

## Notas
Erigeron karvinskianus

***Erigeron karvinskianus*** é unha especie de plantas da familia Asteraceae. 

En Galicia está catalogada como especie exótica invasora.
miniatura|Hábito.
miniatura|Flor.
miniatura|Vista da planta.

## Descrición 
Esta planta rubideira ou amacollada, é útil como tapizante informal e en climas suaves florece con profusion todo o ano. As pequenas flores, de 25 mm de ancho son brancas ao abrirse e adoptan diversos tons rosados e vermello burdeos. Crece até uns 38 cm de alto, esténdese indefinidamente e ten talos laxos e estreitas follas vellosas, a miúdo lobuladas. Pode ser bastante invasiva en climas suaves.

## Distribución 
Orixinaria de México e América central.

## Propiedades 
É a disentería o principal padecemento contra o cal se usa esta planta. Para curala, recoméndase tomar tres veces ao día un té elaborado coas ramas ou con toda a planta. Preparada e administrada da mesma forma, utilízase para deter a diarrea e aliviar a dor corporal.

; Química
:

As partes aéreas de *E. karwinsianus* conteñen un aceite esencial no que se identificaron principalmente os sesquiterpenos allo-aromadendreno, bergamoteno, alfa, gamma e delta-cadineno, cariofileno, alfa-copaeno, beta-cubebeno, curcumeno, beta-elemeno, beta-farneseno, guaieno, humuleno, gamma-muroleno; e os monoterpenos cosmeno, mirceno, trans-ocimeno e alfa pineno; Tamén se detectaron nas partes aéreas os esterois campesterol, colesterol, alfa-espinosterol, o seu dihidro-derivado, estigmasterol e beta-sitosterol, e as cromonas erigerósido e piranósido de 3-hidroxi-4-pirona.

## Taxonomía 
*Erigeron karvinskianus* foi descrita por Augustin Pyrame de Candolle e publicada en *Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis* 5: 285. 1836.

; Etimoloxía
:

***Erigeron***: nome xenérico que deriva das palabras gregas: *eri* = "temperán" e *geron* =  "home vello", polo que significa "home vello na primavera", en referencia ás cabezas de sementes brancas abrandadas e a floración temperá e frutificación de moitas especies.

***karvinskianus***: o epíteto refírese a Wilhelm Friedrich Karwinski von Karwin, que recolleu a planta en México segundo de Candolle.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Brako, L. & J. L. Zarucchi. (eds.) 1993. Catalogue of the Flowering Plants and Gymnosperms of Peru. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 45: i–xl, 1–1286.
* Molina Rosito, A. 1975. Enumeración de las plantas de Honduras. Ceiba 19(1): 1–118.
* Nelson, C. 1976. Algunas plantas del Departamento de Ocotepeque, Honduras. Ceiba 20(1): 27–41.
* Steyermark, J. 1995. Flora of the Venezuelan Guayana Project.
Fallopia baldschuanica

***Fallopia baldschuanica*** ( sin. *Polygonum baldschuanicum* ) é unha especie asiática de planta con flores da familia Polygonaceae. É nativa de Asia (China, Rusia, Kazajstán, etc.),  e medra de forma silvestre en partes de Europa e América do Norte e Central como unha especie introducida .

## Descrición 
*Fallopia baldschuanica* é unha planta rubideira con talos rubideiros leñosos de polo menos 10&nbsp;metros de lonxitude. As follas afiadas, ovaladas ou case triangulares, miden até 10&nbsp;centímetros de longo e nacen en pecíolos. A inflorescencia é unha matriz aberta de acios estreitos, ramificados, caídos ou estendidos de flores brancas, cada acio alcanza un máximo de 15&nbsp;centímetros de longo. As flores colgan de pedicelos curtos. Cada flor de cinco lóbulos mide pouco menos dun centímetro de longo e é de cor branca a verdosa ou rosa pálida, e ás veces vólvese rosa brillante a medida que se desenvolve a froita. O froito é un aquenio negro brillante duns 2 milímetros de ancho.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* *Fallopia japonica*

### Ligazóns externas 
* Jepson Manual Treatment, University of California
* Kemper Center for Home Gardening, Missouri Botanical Garden
Helichrysum petiolare

***Helichrysum petiolare*** é unha planta da familia das asteráceas. É orixinaria de Suráfrica e usada polos sangomas para comunicar cos seus devanceiros.

En Galicia está catalogada como especie exótica invasora.
miniatura|Vista da planta.
miniatura|Detalle das follas.

## Descrición 
***Helichrysum petiolare*** é unha planta de Suráfrica de folla perenne, cunha gran follaxe; ten follas grises acorazonadas e talos cubertos de pelos brancos parecidos a unha arañeira. É un subarbusto sarmentoso que forma densos montículos de 60 cm, ou máis, de alto e 1,8 m, ou máis, de ancho, con talos novos que brotan dunha rede de rizomas. Está ben adaptado ao sol ou á sombra e ás condicións de seca. As flores que só dá ocasionalmente non son vistosas.

## Usos 
Algúns cultivares como "**Variegatum**" que presenta un xaspeado de cor crema, danse mellor á sombra e é unha gran planta estival en xardíns de climas fríos.

## Taxonomía 
*Helichrysum petiolare* foi descrita por Hilliard & B.L.Burtt e publicada en *Notes from the Royal Botanic Garden, Edinburgh* 32(3): 357–358. 1973.

; Etimoloxía
:

***Helichrysum***: nome xenérico que deriva do grego antigo ἕλιξ *helix* = "retorto" e χρυσός *crisós* = "ouro".

***petiolare***: epíteto latíno que significa "con peciolos"

; Sinonimia
:

* *Helichrysum petiolatum* (L.) DC.	

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Flora of North America Editorial Committee, e. 2006. Magnoliophyta: Asteridae, part 6: Asteraceae, part 1. Fl. N. Amer. 19: i–xxiv, 1–579.
* Gibbs Russell, G. E., W. G. M. Welman, E. Retief, K. L. Immelman, G. Germishuizen, B. J. Pienaar, M. Van Wyk & A. Nicholas. 1987. List of species of southern African plants. Mem. Bot. Surv. S. Africa 2(1–2): 1–152(pt. 1), 1–270(pt. 2).
Ipomoea indica

***Ipomoea indica*** é unha especie de rubideira perenne na familia Convolvulaceae.

En Galicia está catalogada como especie invasora.
miniatura|Vista da planta.
miniatura|Ilustración.
miniatura|No seu hábitat.

## Descrición 
Ten follas lobuladas, flores grandes e moradas, pétalos soldados en toda a súa lonxitude (tubulares, como pasa en todas as convolvuláceas). *Ipomoea purpurea* é parecida pero con flores máis pequenas, follas enteiras e ciclo anual.

## Hábitat natural e carácter invasor 
Nativa de Hawai e dos trópicos do Novo Mundo, pero xa é unha especie invasora en Australia e outros lugares. Tamén se atopa en certas rexións de Suramérica. Cultívase en xardíns e invernáculos polas súas grandes flores azuis. É moi nectarina, buscada polos apiarios.

Esta planta está prohibida nas Canarias e en Baleares, xa que debido ao seu potencial colonizador e constituír unha ameaza grave para as especies autóctonas, os hábitats ou os ecosistemas, esta especie foi incluída no Catálogo Español de Especies Exóticas Invasoras, regulado polo Real Decreto 630/2013, de 2 de agosto, estando prohibida en Baleares e en Canarias a súa introdución no medio natural, posesión, transporte, tráfico e comercio.

En Galicia está catalogada como especie exótica invasora.

## Taxonomía 
*Ipomoea indica* foi descrita por (Burm.) Merr. e publicada en ''An Interpretation of Rumphius's Herbarium Amboinense* 445. 1917. 

; Etimoloxía
:
****Ipomoea***: nome xenérico que deriva das palabras gregas:  *ips*, *ipos* = "verme" e *hómoios* = "semellante", polo hábito voluble dos seus talos.
****indica***: epíteto xeográfico que alude á súa localización no océano Índico. 

; Sinonimia
:

* *Convolvulus indicus* Burm. 1755
* *Convolvulus acuminatus* Vahl 1794
* *Convolvulus congestus* (R.Br.) Spreng.
* *Convolvulus variabilis* Schltdl. & Cham. 1830
* *Ipomoea acuminata* (Vahl) Roemer & Schult. 1819
* *Ipomoea amoena* Blume
* *Ipomoea cataractae* Endl.
* *Ipomoea cathartica* Poir. 1816
* *Ipomoea congesta* R.Br.
* *Ipomoea insularis* (Choisy) Steud., 1840
* *Ipomoea kiuninsularis* Masamune
* *Ipomoea leari* Knight ex Paxton, 1839
* *Ipomoea mutabilis* Ker Gawl. 1816
* *Ipomoea vahliana* House 1908
* *Ipomoea variabilis* (Schlecht. & Cham.) Choisy, 1845
* *Parasitipomoea formosana* Hayata
* *Pharbitis acuminata* (Vahl) Choisy, 1845
* *Pharbitis acuminata* var. *congesta* (R.Br.) Choisy
* *Pharbitis cathartica* (Poir.) Choisy, 1845
* *Pharbitis indica* (Burm.) R.C.Fang
* *Pharbitis insularis* Choisy
* *Pharbitis learii'' (Paxton) Lindl.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* http://herbarivirtual.uib.es/cas-uib/especie/5088.html
Bidens frondosa

***Bidens frondosa*** é unha especie de planta da familia Asteraceae.

En Galicia está catalogada como especie exótica invasora.

miniatura|Vista da planta.
miniatura|Vista da planta.

## Descrición 
Follas pinnadas con 1-2 pares de folíolos lanceolados, dentados, peciolados, os superiores trilobulados. Capítulos amarelo alaranxados, solitarios, de longo cabillo, erectos, de 1,5-2 cm de diámetro. Flores liguladas normalmente ausentes. Froito negruzco, con 2 sedas barabadas. Florece desde a primavera e até o outono. 

## Distribución e hábitat 
Orixinaria de América, naturalizada no oeste, sur e centro de Europa. Habita en lugares moi húmidos e terreos baldíos.

## Taxonomía 
*Eugenia frondosa* foi descrita por Carl von Linné e publicada en *Species Plantarum* 2: 832. 1753.

; Citoloxía
:

Número de cromosomas de *Bidens frondosus* (Fam. Compositae) e taxóns infraespecíficos: 2n=48

; Etimoloxía
:
****Bidens***: nome xenérico que deriva de dúas palabras latínas "bis" (= dúas veces) e " dens " (= dente) e se refiere ás sedas dos aquenios dalgunhas especies deste xénero que están formados só por dous dentes afilados. Os primeiros eruditos da natureza do Renacemento, incluíndo Pietro Andrea Mattioli (1501 - 1578), humanista e médico, así como botánico, incluíra as especies deste xénero no grupo de *Eupatorium*, pero foi o botánico francés Joseph Pitton de Tournefort (1656 - 1708 ) quen deu importancia ó carácter do aquenio e utilizou por primeira vez este nome (e, por tanto, fundou a etimoloxía), que máis tarde Carl von Linné mantivo nos seus escritos a partir de 1737.
****frondosa***: epíteto latino que significa "con follaxe", *frondosa*".

; Sinonimia
:

* *Bidens melanocarpa* Wiegand
* *Bidens melanocarpa var. pallida* Wiegand

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Fernald, M. 1950. Manual (ed. 8) i–lxiv, 1–1632. American Book Co., Nova York.
* Flora of China Editorial Committee. 2011. Flora of China (Asteraceae). 20–21: 1–992. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
* Flora of North America Editorial Committee, e. 2006. Magnoliophyta: Asteridae, part 8: Asteraceae, part 3. Fl. N. Amer. 21: i–xxii + 1–616.
* Gleason, H. A. 1968. The Sympetalous Dicotyledoneae. vol. 3. 596 pp. In H. A. Gleason Ill. Fl. N. U.S. (ed. 3). New York Botanical Garden, Nova York.
* Gleason, H. A. & A.J. Cronquist. 1991. Man. Vasc. Pl. N.E. U.S. (ed. 2) i–910. New York Botanical Garden, Bronx.
* Godfrey, R. K. & J. W. Wooten. 1981. Aquatic Wetland Pl. S.E. U.S. Dicot. 1–944. Univ. Georgia Press, Atenas.
* Great Plains Flora Association. 1986. Fl. Great Plains i–vii, 1–1392. University Press of Kansas, Lawrence.
* Hickman, J. C. 1993. The Jepson Manual: Higher Plants of California 1–1400. University of California Press, Berkeley.
* Hitchcock, C. H., A.J. Cronquist, F. M. Ownbey & J. W. Thompson. 1984. Compositae. Part V.: 1–343. In C. L. Hitchcock Vasc. Pl. Pacif. N.W.. University of Washington Press, Seattle.
* Hultén, E. 1968. Fl. Alaska i–xxi, 1–1008. Stanford University Press, Stanford.
Francesc Bonet

**Francesc Bonet i Dalmau**, nado en Valls o 31 de maio de 1831 e falecido en Barcelona o 26 de xuño de 1898, foi un enxeñeiro industrial e inventor catalán, fabricante do sector téxtil, apaixonado da ópera e das viaxes, que en 1889 patentou e construíu o primeiro automóbil con motor de explosión en España, coñecido como Bonet.
## Traxectoria 
Francesc Bonet era fillo de Carles Bonet i Vallverdú e Paula Dalmau i Comas, ambos de Valls. Casou con Paula Duran i Donato.

Posuía unha fábrica téxtil na rúa da Deputación de Barcelona, onde ademais de realizar a súa actividade industrial, construíu un pavillón para probar novas voces da ópera, conseguindo lanzar á fama grandes sopranos como María Barrientos e Josefina Huguet.

Bonet asistiu á Exposición Universal de París de 1889, e alí coñeceu os vehículos que se movían sen cabalos e que en España aínda eran descoñecidos, polo que decidiu comprar un motor Daimler para construír o seu propio automóbil. O 12 de decembro dese mesmo ano, tres meses máis tarde da súa visita á Exposición de París, solicitou unha patente de invención para «vehículos de varias rodas movidos por motor de explosión», que se rexistrou co número de patente 10.313 o 15 de xaneiro de 1890. En marzo de 1894, Francesc Bonet obtivo unha patente que lle concedía durante 5 anos a exclusiva para fabricar calquera vehículo con motor de explosión.

Francesc Bonet faleceu en Barcelona no verán de 1898, aos 57 anos de idade. Dúas réplicas do seu automóbil Bonet, construídas artesanalmente a finais dos anos 1980, pódense ver no Museo do automóbil de Sils e no Museo da Automoción de Salamanca.

## Galería de imaxes

Bonet Tricicle 1889.png|Francesc Bonet fotografado co seu triciclo e uns acompañantes, cara a 1890.

Bonet 1889.JPG|Réplica do seu triciclo Bonet de 1889, que se conserva no Museo de Salvador Claret.

## Notas
Ludwigia grandiflora

***Ludwigia grandiflora*** é unha especie de planta acuática da orde Myrtales. As dúas especies son distinguibles a nivel dos seus cromosomas, porque *L. grandiflora* é hexaploide e *L. hexapetala* é decaploide. Con todo, tamén poden distinguirse morfoloxicamente. *L. grandiflora* posúe pequenos pelos vellosos, flores máis pequenas e grans de pole máis pequenos.

## Especie invasora 
*Ludwigia grandiflora* atópase na lista de especies invasoras de interese da Unión Europea desde o 2016 e nos Estados Unidos atópase na lista de malezas daniñas do estado de Carolina do Sur. Compite con outras plantas formando densos mantos nas marxes e nos estanques. Introdúcese en áreas tépedas e cálidas de América do Norte e Europa e formou grandes poboacións estables, particularmente en Francia.

En Galicia está catalogada como especie invasora.
miniatura|*Ludwigia grandiflora*  na Reserva de Vida Silvestre do río Hillsborough en Florida.

## Ecoloxía 
*Ludwigia grandiflora* pode e produce sementes viables, pero tamén é moi efectiva a súa reprodución vexetativa e aparentemente o recrutamento de novas plantas a partir de sementes é baixo. As flores grandes e vistosas atraen unha ampla variedade de insectos. Un estudo en Bélxica, onde  *L. grandiflora*  foi introducida, mostrou que as flores son visitadas por unha ampla variedade de insectos, incluídas abellas, lepidópteros, escaravellos e moscas sírfidas.

## Notas
Armadura (homónimos)

O termo **armadura** pode referirse a diversos termos, polo xeral remitindo a estruturas de protección (artificiais ou biolóxicas) ou a estruturas que proporcionan unha determinada forma (en música, construción etc.) que, ás veces, son sinónimos totais ou parciais de **armazón**:

* **armadura clave**, conxunto de alteracións musicais que dan nome a unha tonalidade;
* **armadura**, conxunto de proteccións en forma de pezas coas que se vestían os combatentes para a súa defensa individual durante a loita;

;Construción

* **armadura dun edificio**, armazón de madeira que sostén o tellado nalgúns edificios;
* **armadura de aceiro**, armadura metálica que atravesa o interior do formigón armado;
* **armaduras ou reforzos** doutros materiais de construción, distintos do formigón armado; en lugar de aceiro, pode usarse, por exemplo, fibra de vidro;
* **armadura**, **armazón** ou **celosía**, estrutura reticular de barras rectas interconectadas en nós que forman triángulos ou retículas planas;

; Cultura 
* **Armor** (traducido nalgunhas linguas **Armadura**) un personaxe ficticio da serie estadounidense de cómics *X-Men* ;

;Bioloxía 

* **armadura**, protección externa ou superficial dos animais contra ataques de depredadores. Véxase por exemplo Armadura dos crocodilos.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Aceiro
* Arma
* Armada
* Armorial
* Armórica
Condicións de fronteira

En matemáticas, na rama das ecuacións diferenciais, un **problema de valores de contorno** é un sistema de ecuacións diferenciais provisto dun conxunto de restricións adicionais, as chamadas **condicións de contorno** ou **condicións de fronteira**. Unha solución para un problema de valores de contorno é a solución do sistema de ecuacións diferenciais que satisfaga as condicións de contorno.

Os problemas de valores límite xorden en moitas ramas da física. Os problemas que implican a ecuación de onda, así como a determinación de modos normais, clasifícanse a miúdo como problemas de valores de límite. Unha gran clase de problemas de valores de límite fundamentais son os problemas de Sturm-Liouville. A análise destes problemas implica as funcións propias do operador diferencial.

Para ser útil en aplicacións, un problema de valor de límite debe estar ben 'posto' ou formulado. É dicir, unha vez que se establecen determinadas condicións para o problema, haberá entón unha solución única, que depende continuamente das condicións implicadas.

Entre os primeiros problemas de valores de límite estudados está o problema de Dirichlet de atopar funcións harmónicas (solucións da ecuación de Laplace); a solución está determinada polo principio de Dirichlet.

As condicións de fronteira de Robin son un tipo de condición de fronteira que combina as características das condicións de Dirichlet e Neumann. Son aplicadas en múltiples contextos da física e enxeñaría, incluíndo a análise estrutural na arquitectura e o estudo de problemas de transmisión de calor.

## Véxase tamén 
* Problema do valor inicial
* Condición de contorno de Dirichlet
* Condición de contorno de Neumann
* Condición de contorno de Cauchy
* Condición de contorno de Robin

### Bibliografía 
* AD Polyanin e VF Zaitsev, *Handbook of Exact Solutions for Ordinary Differential Equations (2ª edición)*, Chapman & Hall/CRC Press, Boca Raton, 2003. ISBN 1-58488-297-2 .
* AD Polyanin, *Handbook of Linear Partial Differential Equations for Engineers and Scientists*, Chapman & Hall/CRC Press, Boca Raton, 2002. ISBN 1-58488-299-9 .

## Ligazóns externas 
* Ecuacións diferenciais parciais lineais: solucións exactas e problemas de valores límite en EqWorld: The World of Mathematical Equations.
Tesouro de Ruffieu

O **tesouro de Ruffieu** é un pequeno tesouro de época romana descuberto en 1837 no lugar chamado Ruffieu, municipio de Nivolas-Vermelle, no departamento francés de Isère.

## Contido 
O achado produciuse o 8 de maio de 1837 no lugar chamado Ruffieu, na ladeira oriental dun outeiro situado a 80 mestros da estrada Lión-Grenoble.

O tesouro é de tamaño modesto, mais presenta a interesante particularidade dunha inscrición na que se menciona o seu propietario, un soldado romano.

O conxunto de Ruffieu inclúe os seguintes obxectos:

* Seis áureos coas efixies de Hadriano, Heliogábalo, Alexandre Severo e Galieno, o máis recente datado en 254 ou 255 d. C.
* Cinco aneis de ouro engastados con pedras semipreciosas, un deles de cornalina.
* Unha cazola de prata cunha inscrición en tres liñas no reverso da asa, onde se nomea o seu propietario: *C(ai) Didi Secundi / mil(itis) leg(ionis) II Aug(ustae) / |(centuria) Mari*.
* Unha segunda cazola, unha cunca e catro culleres, todo en prata.

Todo o conxunto está exposto no Gabinete de Medallas do Museo de Belas Artes de Lión, co número de inventario A 15452.

## Interpretación 
O propietario, Caius Didius Secondus, era un soldado da *Legio II Augusta* da centuria Marius, normalmente destinado na Britania. O afastamento da súa gornición habitual a unha zona próxima aos Prealpes e a datación das moedas poderían explicarse polo enfrontamento entre Póstumo —usurpador na Galia e na Britania a partir de 260— e Galieno, emperador lexítimo en Italia.

Ficheiro:Trésor Ruffieu-casserole1.jpg|cazola de prata (1).
Ficheiro:Trésor Ruffieu-casserole2.jpg|Cazola de prata (2).
Ficheiro:Trésor Ruffieu-argenterie.jpg|Catro culleres e unha cunca de prata.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Armanet, J. (1937). *Le trésor de Ruffieu.* Bourgoin.
* Baratte, F. (1989). "Le Trésor de Ruffieu". En ''Trésors d'orfèvrerie gallo-romaine*. Réunion des musées nationaux, París. Páxinas 198-202. ISBN 2711822389
* Bertrandy, F. et al. (2011). *Carte archéologique de la Gaule - 38/2 L'Isère nord*. Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, París. ISBN 9782877542647
* Planet, F. (1992). "Autour du trésor de Ruffieu : une archéologie locale au service de l’histoire nationale". En *La monnaie, la cité, l’histoire : le Médaillier de Lyon''. Réunion des musées nationaux. Páxinas 56-67. ISBN 2-7118-2572-8

### Outros artigos 
* Tesouro
Consola

O termo **consola** ou **consolas** poden referirse a:

* **Consola de videoxogos** ou **videoconsola**, un sistema electrónico de entretemento doméstico que executa xogos electrónicos. **Consola portátil** é un dispositivo electrónico lixeiro dese tipo.
* **Consola do sistema** ou **consola de comandos**, un método que permite ás persoas dar instrucións a algún programa informático.
* **Consola** ou **terminal** é un dispositivo de hardware usado para introducir ou mostrar datos dun ordenador. Un dos primeiros foi o teletipo.
* **Consola**, un dispositivo electrónico ao que se conectan varios elementos emisores de son. En orixe, a consola dun órgano é a parte onde están os rexistros, o teclado e os pedais.
* **Consola**, un moble que está pegado a unha parede. En orixe, mesa estreita, arrimada á parede, sobre a que se colocan obxectos de adorno.
* **Consola**, elemento da arquitectura como o soporte para un balcón, de xeito que parece unha mesa pegada á parede, remitindo á acepción anterior.
* **Estrutura en consola**. Beiril. Estrutura que se estende dun punto de apoio fixo e soporta cargas ao longo da súa lonxitude
* **Consolas**, unha tipografía.
Beiril

Un **beiril** é a parte ou zona que remata unha cousa, que a rodea ou constitúe o seu límite con outra cousa, xeralmente sobresaíndo dela.

## Estrutura en arquitectura e enxeñaría 
miniatura|300x300px| Esquema dunha viga en beiril. |esquerda
Un **beiril**, no contexto da enxeñaría estrutural e arquitectura, é un tipo específico de estrutura que se estende dende un punto de apoio fixo e soporta cargas ao longo da súa lonxitude. Un extremo da estrutura permanece fixo, coñecido como encastramento ou engastamento, mentres que o outro é libre. Esas restricións na translación e rotación en un extremo caracterizan un beiril, tamén chamado *cantilever* por influencia do inglés, ou *voadizo, estrutura voadiza* por influencia do castelán (véxase terminoloxía). 

O termo aplícase tanto a elementos lineais, como vigas e columnas, como a elementos laminares, como lousas. Pontes, farolas, ás de avión e balcóns dos edificios son outros exemplos deste tipo de elementos estruturais.[miniatura|A ponte [Pierre Pflimlin construída sobre o Río Rin entre Alemaña e Francia, cunha construción temporal en estrutura de beiril, consola ou saínte.]]

A resistencia dun beiril depende da capacidade do material para resistir momentos de torsión, do deseño da armadura empregada e da distribución da carga. Está deseñado para maximizar a eficiencia na distribución da carga, minimizando a deformación. Tamén pode soportar desprazamentos relativos ou ter apoios elásticos impostos, cuxas restricións son descritas polas condicións de fronteira de Robin.
## Terminoloxía 
[miniatura|**Beiril** da *[Fallingwater*, a "Casa da fervenza". Os operarios negáronse a retirar os estadais da armazón provisional e foi o mesmo arquitecto Frank Lloyd Wright quen os retirou.]]
### Etimoloxía 
A palabra **beiril** en galego e portugués parece derivar da palabra *beira,* á súa vez proveniente do latín *riparia* ou do celto-latino *viria= anel, círculo*, derivada da raíz indoeuropea *wei- (torcer, dobrar), o mesmo que o asturleonés *veiril* e o castelán *vera*. A estrutura de beiril tamén se pode referir a unha **estada saliente**, ou **andamio**.

### Outros termos 
En portugués tamén se usan os termos ***consola, estrutura em consola*** e ***estrutura de consola***. O termo inglés ***cantilever*** extendeuse a outros idiomas, e provén probabelmente da combinación de "cant" e "lever", do francés *levier* (panca) que provén do latín *levare* (elevar) e á súa ver da raíz protoindoeuropea *legwh- "lixeiro, sen peso". A orixe de "cant" é incerta, pero unha posibilidade é que derive do termo "can", referido a un extremo de madeira que sobresae dun muro, que serve como apoio para as vigas.

En galego tamén é usado o termo ***voadizo***, adaptación do castelán *voladizo*, elemento que voa ou sobresae (tamén existe o termo *salidizo*, menos empregado). O termo non é recollido polo bUSCatermos, o DRAG ou o Dicionario Visual da Construción editado polo COAG, pero é comunmente usado por empresas, medios e administración.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Ménsula 
* Cornixa
* Cuncha (estrutura)
* Pendente (arquitectura)
Luís Carlos Prestes

**Luís Carlos Prestes**, nado en Porto Alegre o 3 de xaneiro de 1898 e finado en Río de Xaneiro o 7 de marzo de 1990, foi un militar e político comunista brasileiro, unha das figuras políticas máis influentes do país durante o século XX.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
*
Near Earth Object Surveillance Satellite

**NEOSSat**, acrónimo de **Near Earth Object Surveillance Satellite**, é un observatorio espacial da Axencia Espacial do Canadá lanzado o 25 de febreiro de 2013 mediante un foguete PSLV CA desde o Centro Espacial Satish Dhawan.

## Características 
NEOSSat é o primeiro observatorio espacial deseñado para detectar asteroides próximos á Terra que poden chegar a supoñer unha ameaza de impacto. Tamén é capaz de detectar e seguir satélites en órbitas elevadas arredor da Terra. Ten unha masa de so 65 kg e usa o bus Multi-Mission Microsatellite. O telescopio do satélite ten 15 cm de diámetro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*PSLV CA

### Ligazóns externas 
*Páxina de NEOSSat na Axencia Espacial de Canadá
Black Lives Matter

***Black Lives Matter*** (**BLM**, literalmente en inglés 'As vidas [das persoas] negras importan' ou 'as vidas dos negros importan') é un grupo activista internacional. Orixináronse na comunidade afroamericana. Están en contra da violencia e do racismo sistémico dos policías brancos cara aos negros.

## Historia 
[miniatura| Protesto de [Black Lives Matter protesta na Metro Green Line de Minnesota, contra a brutalidade policial en Saint Paul.|esquerda]]
O movemento comezou en 2013 co cancelo #BlackLivesMatter nas redes sociais. Comezou despois da absolución de George Zimmerman pola morte de Trayvon Martin. Fíxose famoso polas manifestacións na rúa tras a morte de Michael Brown e Eric Garner. O primeiro provocou disturbios e disturbios en Ferguson, Missouri. Este último provocou protestas en todos os Estados Unidos.

Tras as protestas de Ferguson, os participantes en Black Lives Matter manifestáronse contra a morte doutros afroamericanos, como Freddie Gray, Sandra Bland, Laquan McDonald, Philando Castile e Alton Sterling.

En 2020, durante as protestas por George Floyd, Black Lives Matter foi moito máis aceptada. Black Lives Matter presentou unha demanda contra o departamento de policía de Seattle, Washington, por violencia contra os manifestantes.

*"Agora isto é algo ao que as figuras como os Mitt Romney do mundo poden unirse, e iso era algo inimaxinable en 2014"*, dixo Justin Hansford, director executivo do Centro de Dereitos Civís Thurgood Marshall da Universidade de Howard e tamén activista en Ferguson.  *"Isto é o resultado de seis anos de duro traballo por parte das persoas que están no movemento e propuxeron tantas discusións que realmente cambiaron os corazóns e as mentes das persoas."* 

## Críticas 
O movemento tamén afrontou diversas críticas. Algunhas delas cuestionan a presentación e interpretación das estatísticas sobre violencia policial, como a exposta por Deroy Murdock no New York Post. Ademais, algúns líderes do movemento polos dereitos civís, como o profesor de economía Glenn Loury, argumentan que a concentración do BLM na violencia policial pode levar a unha representación estatística desproporcionada e que podería ser máis eficaz centrarse na reforma das estruturas sociais e na educación infantil. Porén, estas críticas forman parte dun debate máis amplo sobre a mellor maneira de abordar a desigualdade racial e a violencia sistémica.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Movemento polos dereitos civís nos Estados Unidos
* ''I Can't Breathe''
* Racismo
* Racialización
* Regra dunha gota
Naisten Liiga 2020-2021

A **tempada 2020-2021 da Naisten Liiga** foi a 39ª edición da máxima categoría do hóckey sobre xeo feminino de Finlandia. 

Nesta edición participaron un total de once equipos.

## Primeira fase 
Fonte: Leijonat.fi

### Estatísticas das xogadoras 
;Líderes de anotación: 
Fonte: Leijonat.fi

 

;Porteiras
Fonte: Leijonat.fi

## Segunda fase 
### Liiga 
Fonte: Leijonat.fi

#### Estatísticas das xogadoras (Liiga) 
;Líderes de anotación
Fonte: Leijonat.fi 

;Porteiras
Fonte: Leijonat.fi

### Grupo inferior 
Fonte: Leijonat.fi

#### Estatísticas das xogadoras (grupo inferor) 
;Líderes de anotación
Fonte: Leijonat.fi 

;Porteiras
Fonte: Leijonat.fi

## *Play-offs* 
### Cuartos de final 
#### K-Espoo (1) vs Team Kuortane (8) 
----

*O K-Espoo gaña a serie 2 - 0.*

#### KalPa (2) vs Kärpät (7) 
----

*O KalPa gaña a serie 2 - 0.*

#### HIFK (3) vs TPS (6) 
----

*O HIFK gaña a serie 2 - 0.*

#### Ilves (4) vs HPK (5) 
----

*O Ilves gaña a serie 2 - 0.*

### Semifinais 
#### K-Espoo (1) vs Ilves (4) 
----

----

----

*O K-Espoo gaña a serie 3 - 1.*

#### KalPa (2) vs HIFK (3) 
----

----

----

-----

*O KalPa gaña a serie 3 - 2.*

### Partido polo bronce 
### Finais 
----

----

----

*O K-Espoo gaña a serie 3 - 1.*

### Estatísticas das series 
;Xogadoras
*Fonte: Leijonat.fi

; Porteiras
Fonte: Leijonat.fi

## Equipo campión 
O equipo das Kiekko-Espoo que conquistou o campionato finlandés feminino na tempada 2020-21 estivo integrado polas seguintes xogadoras:

## Serie de cualificación 
### Clasificación 
Fonte: Leijonat.fi

### Estatísticas da cualificación 
;Xogadoras
*Fonte: Leijonat.fi

; Porteiras
Fonte: Leijonat.fi

## Premios 
* Trofeo Riikka Nieminen á mellor xogadora: Elisa Holopainen (KalPa)
* Trofeo Tuula Puputti á mellor porteira: Anni Keisala (Ilves)
* Trofeo Emma Laaksonen ao logo limpo: Johanna Juutilainen, (KalPa)
* Outubro de 2020: Nelli Laitinen (K-Espoo)
* Novembro de 2020: Estelle Duvin (TPS)
* Xaneiro de 2021: Anni Keisala (Ilves)
* Febreiro de 2021: Emilia Vesa (K-Espoo) 

## Notas 
;Fichas dos partidos

;Referencias

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial da Naisten Liiga 
* Especial da Naisten Liiga 2020-21 en Jatkoaika
José Manuel Guerra Calvelo

**Jose Manuel Guerra Calvelo** é un empresario e político galego do PPdeG. 

## Traxectoria 
Veciño de Teo. Ademais de atender o seu negocio é o segundo tenente de alcalde e membro da Xunta do Goberno Local. Xestiona as áreas relacionadas con Obras e infraestruturas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Teo
Aspergillus nidulans

***Aspergillus nidulans*** (tamén chamado ***Emericella nidulans*** cando nos referimos á súa forma sexual ou teleomorfo) é unha especie de fungos filamentosos do filo Ascomycota. Foi un importante organismo modelo para o estudo da célula eucariota
desde hai 50 anos,
que se utilizou nunha ampla variedade de investigacións sobre recombinación xenética, reparación do ADN, mutación, control do ciclo celular, tubulina, cromatina, nucleocinese, patoxénese, metabolismo, e evolución experimental.
É unha das poucas especies do seu xénero que pode formar esporas sexuais por meiose, permitindo o cruzamento de cepas no laboratorio. *A. nidulans* é un fungo homotálico, o que significa que pode autofertilizarse e formar corpos frutíferos en ausencia dun compañeiro de apareamento, pero a reprodución sexual heterotálica tamén é posible. Ten hifas septadas que forman un micelio branco e unha colonia de textura laúda. A cor verde das colonias de tipo silvestre ou salvaxe débese á pigmentación das esporas, pero mutacións na ruta da pigmentación poden producir esporas doutras cores.

## Xenoma 
O xenoma de  *A. nidulans* secuenciouse nunha colaboración entre Monsanto e o Broad Institute. Unha secuencia cunha cobertura de 13× publicouse en marzo de 2003; Ten un tamaño de 30 millóns de pares de bases e predise que contén uns 9.500 xenes codificantes de  proteínas distribuídos en oito cromosomas.

Recentemente, illáronse varias proteases similares ás caspases de mostras de *A. nidulans* coas cales se induciu a morte celular programada. Descubrimentos como estes teñen un papel clave na determinación da conservación evolutiva da mitocondria na célula eucariota, e no seu papel como antiga alfaproteobacteria.

## Reprodución sexual 
A reprodución sexual ocorre de dous xeitos fundamentalmente diferentes. Un é o cruzamento ou sexo heterotálico, no cal dous individuos distintos contribúen cos seus núcleos, e o outro é por sexo homotálico ou autofertilización, na cal os núcleos derivan do mesmo individuo. A autofertilización en *A. nidulans* supón a activación das mesmas vías de apareamento características do sexo do cruzamento heterotálico, pero nun só individuo. A fusión de núcleos haploides ocorre en estruturas reprodutoras chamadas cleistotecios, nos cales o cigoto diploide sofre divisións meióticas para dar lugar a ascósporas haploides.

## Uso en investigación farmacéutica 
A anidulafunxina é un fármaco antifúnxico semisintético lipopeptídico da subclase da equinocandina B, derivado dun produto de fermentación de *A. nidulans* var. *echinulatus* cepa A 32204, descuberto en Alemaña en 1974; as equinocandinas desestabilizan a parede celular fúnxica inhibindo a síntese dun compoñente integral chamado glicano, pola inhibición non-competitiva do encima 1,3-β glicano sintase.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Xenoma de *Aspergillus nidulans*
* CADRE
* Fungal Genetics Stock Center