Operación Cóndor

**Operación Cóndor**, en inglés *Operation Condor*, é o nome co que é coñecido o plan de intelixencia e coordinación entre os servizos de seguridade das ditaduras militares do Cono Sur de América -Arxentina, Chile, Brasil, Paraguai, Uruguai e Bolivia- e a CIA na década de 1970, que se constituiría nunha organización clandestina internacional para a práctica do terrorismo de Estado e que tivo como resultado o asasinato e desaparición de gran número de opositores ás mencionadas ditaduras.

## Antecedentes 
No marco da guerra fría, establecéronse moitas operacións destinadas a facer desaparecer opositores e a usalos como parte da propaganda de medo. Unha destas operacións foi a Operación Fénix en Vietnam. Todas elas estiveron baseadas no Decreto Noite e Néboa de Adolf Hitler.

A profesora Patrice McSherry, da Long Island University, mediante un documento secreto da CIA datado en xuño de 1976, confirmou o secuestro e tortura de refuxiados chilenos e uruguaios en Bos Aires. Segundo McSherry, os devanditos plans emanaron nos anos 60 na Escola das Américas e as Conferencias de Exércitos Americanos, mediante as cales Estados Unidos ensinou aos oficiais instruídos nelas, accións "preventivas" na rexión. Un documento desclasificado da CIA con data 23 de xuño de 1976, explica que xa "*a principios de 1974, oficiais de seguridade da Arxentina, Chile, Uruguai, Paraguai e Bolivia reuníronse en Bos Aires para preparar accións coordinadas en contra de brancos subversivos*".

## Historia 
Polos arquivos desclasificados da CIA, sóubose que Manuel Contreras, xefe da DINA en Chile, foi convidado en 1975 ao cuartel Xeral da CIA en Langley Virginia, por 15 días. Logo desa visita, Contreras aparece como "creador" da Operación Cóndor. O xornalista e investigador Cristopher Hitchens vincula a Henry Kissinger como o ideólogo da devandita operación. O asasinato do xeneral chileno Carlos Prats na Arxentina e do exministro do goberno de Salvador Allende, Orlando Letelier nos Estados Unidos, foron parte da operación http://www.derechos.org/koaga/vii/2/cuya.html mentres que Bernardo Leighton escapou xusto dunha tentativa de asasinato en Roma, organizada polo terrorista italiano Stefano Delle Chiaie, que era un membro da Operación Gladio. Quen accionou a metralladora que feriu gravemente a Bernardo Leighton e á súa esposa, foi o terrorista de orixe cubana Orlando Bosch Ávila, implicado con Luis Posada Carriles na sabotaxe cunha bomba de C4 dun avión da Cubana de Aviación, que estalou fronte ás costas de Barbados en 1976 (morreron 73 persoas). Os axentes da Operación Cóndor actuaron tanto en países de América Latina como nos Estados Unidos e Europa. En Madrid intentaron secuestrar a líderes do MIR chileno mentres que en Roma operaron contra disidentes políticos arxentinos.

Con Vincenzo Vinciguerra, o italiano Stefano Delle Chiaie falou sobre os asasinatos de Prats e Letelier; segundo eles, participou nas dúas operacións o cidadán estadounidense Michael Townley ex axente da CIA. O terrorista cubano-estadounidense Luis Posada Carriles tamén participou na reunión na que se decidiu asasinar a Orlando Letelier, quen se exiliou nos Estados Unidos de América. Ademais, segundo investigacións actuais, pode ser que Eduardo Frei Montalva fora asasinado por veleno creado na Colonia Dignidad.
 
Segundo os Arquivos do Terror descubertos por Martín Almada na cidade de Lambaré, Paraguai, en 1992, o plan Cóndor deixou un saldo de 50.000 mortos, 30.000 desaparecidos e 400.000 presos. O Plan Cóndor foi dado como un exemplo similar á estratexia da tensión utilizada en Italia nos anos 70, que estaba dirixida pola chamada Operación Gladio, na cal Licio Gelli foi un membro.

Outras fontes e documentos, din:
* "O Plan Cóndor deixou un saldo de máis de 100 mil mortos e desaparecidos na rexión, de modo que a sentenza, que Paraguai está obrigada a cumprir, é máis que trascendente", (Almada, Premio Nobel Alternativo 2001)(mercosursocialsolidario.org)
* “Máis de 400 mil latinoamericanos foron vítimas de políticas de Estado terroristas, cuxa base estivo deseñada en Washington. E isto non é ideoloxismo fatuo. Abonda con reconstruír a historia de ditadores como Anastasio Somoza, Fulgencio Batista, Jorge Ubico e outros, e unila coas ditaduras do chamado Cono Sur para comprobar de onde, por que xurdiron e que poder os sostiña." (Stella Calloni: Operación Cóndor Pacto Criminal)

O 6 de marzo de 2001, o *New York Times* publicou un documento desclasificado: un cable de 1978 remitido polo embaixador dos EEUU en Paraguai, Robert E. White, que dicía que os servizos secretos dos países membros de Cóndor "están en contacto entre eles por unha instalación de comunicación dos EEUU, localizada na zona da Canle de Panama" ("*keep in touch with one another through a U.S. communications installation in the Panama Canal Zone which covers all of Latinoamérica*").

## Novas documentacións e achados 
A historiadora J. Patrice McSherry publicou unha investigación baseada en documentos desclasificados recentemente pola CIA que mostran que a operación se iniciou dous anos antes do previsto, en 1973. McSherry determinou que *...un documento da CIA, con data do 23 de xuño de 1976, comproba que un ano antes do xurdimento oficial do Plan Cóndor, oficiais de seguridade da Arxentina, Chile, Uruguai, Paraguai e Bolivia "reuníronse en Buenos Aires para preparar accións coordinadas en contra de brancos subversivos".*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Terrorismo de Estado
* Arquivos do Terror

### Ligazóns externas 
* Contreras cuenta sus relaciones con la CIA y con el mundo que lo rodea en Punta Peuco.
* Providencia por la que el Magistrado Juez Baltasar Garzón solicita ampliación de rogatoria a Paraguay para la obtención de documentos relacionados con la "Operación Cóndor".
* Historia dos Arquivos do Terror.
* Operación Cóndor. 1992: Providencia por la que el Magistrado Juez Baltasar Garzón solicita ampliación de rogatoria a Paraguay para la obtención de documentos relacionados con la "Operación Cóndor", artigo de José María Amarilla (Reuters), na web do Senado mexicano.
* Democracy in the light of Dictatorship, artigo de Alain Touraine para a UNESCO (en inglés).
* La Operación Cóndor y la guerra fría, artigo de Alejandro Paredes, Instituto de Estudios Humanísticos "Juan Ignacio Molina", Universidade de Talca - Chile. Revista Universum Nº 19 Vol.1 :122 - 137, 2004.
* EE.UU. gestó Operación Cóndor, revelan documentos desclasificados.
* Documentos de la CIA fechan inicio de Operación Cóndor dos años antes de su creación oficial
* Descubren en Argentina documentos que implican a autoridades en la represión