open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fundación de Serralves

A **Fundación de Serralves** atópase no Parque de Serralves na cidade do Porto, en Portugal, onde está instalado o Museo de Arte Contemporánea de Serralves e a Casa de Serralves.

A Fundación de Serralves foi creada en 1989, sendo o resultado dunha parcería entre o goberno Portugués, institucións públicas e privadas e particulares.

A Casa e o Parque son a expresión do desexo e a realización do soño de Carlos Alberto Cabral (1895-1968), 2º Conde de Vizela.

## Casa
Concluída en 1940, a Casa de Serralves foi mandada construír polo segundo Conde de Vizela, Carlos Alberto Cabral. Ata a apertura do Museo de Arte Contemporánea, en 1999, a Casa de Serralves acollía as exposicións realizadas pola fundación. O edificio, cuxo proxecto final é da autoría do arquitecto portugués Marques da Silva, é considerado un exemplo único da arquitectura *art déco* en Portugal.

En 1996, a Casa de Serralves foi clasificada como “imóvel de interesse público” debido ao seu interese arquitectónico.

## Parque
Xardíns da Casa Serralves|miniatura
O Parque de Serralves é o resultado dos procesos de deseño paisaxístico ao longo de máis dun século, constituíndo unha unidade temporal e espacialmente complexa constituída polos vestixios dun xardín do século XIX, a Quinta do Mata-Sete, o xardín da Casa de Serralves, e a paisaxe do Museo de Arte Contemporánea de Serralves.

O proxecto para o xardín da Casa de Serralves foi encomendado polo Conde de Vizela ao arquitecto Jacques Gréber no ano 1932.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
*Sitio da Fundación de Serralves .
La Voz Pública

***La Voz Pública*** foi un xornal publicado en Ourense entre 1915 e 1918.

## Historia e características 
Subtitulado *Diario de Orense*, apareceu o 31 de outubro de 1915. Dirixido por Francisco Álvarez de Nóvoa e Ceferino Valencia Novoa. Xurdiu como portavoz do Partido Liberal pouco antes das eleccións municipais de 1915, apoiou as campañas agraristas e foi rival do periódico conservador *El Diario de Orense*. Ocupouse da información local e comarcal, e incluíu colaboracións de Vicente Risco e Arturo Noguerol e nel seguiu a publicar Francisco Álvarez de Nóvoa as súas famosas columnas satíricas de *El Miño*, denominadas "Agujetas". A comezos do ano 1918 deixou de publicarse.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Ourense
Antonio Rey Soto

**Antonio Rey Soto**, nado en Arrabaldo (Ourense) o 18 de febreiro de 1879 e finado en Madrid o 20 de febreiro de 1966, foi un sacerdote, escritor e destacado bibliófilo galego.

## Traxectoria 
Estudou Dereito e Filosofía e Letras na Universidade de Santiago de Compostela e a Universidade Central. Despois estudou Teoloxía e ordenouse sacerdote. Foi capelán de Isidoro Temes Sáenz e Ángela Santamarina Alduncín, condesa do Val de Ouselle. Publicou os seus primeiros poemas en *La Nueva Época* e foi redactor de *La Galerna* (1900).

Amigo persoal de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, casouno con Virxinia Pereira na igrexa de San Paio, da Estrada, o 19 de outubro de 1912. Castelao fixo unha caricatura del. Ingresou na Real Academia Galega o 30 de agosto de 1920.

En agosto de 1922 fundou en Vigo, xunto a Antonio Méndez Laserna e Carlos Reguenga, a produtora cinematográfica Celta Film. O principal obxectivo da sociedade era facer películas sobre Galicia e Asturias para complementar as conferencias literarias do propio Rey Soto, que vai ser o director artístico da empresa.

A finais de 1923 Rey Soto embarcou cara a América para amosar o filme *Un viaje a través de Galicia y Asturias* aos emigrantes que alí vivían. A experiencia non resultou e Rey Soto ficou moi decepcionado pola escasa acollida da película. Permaneceu en América até 1931.

Ao longo da súa vida, Rey Soto foi formando unha moi valiosa biblioteca que poucos anos antes da súa morte cedeu ao Convento de San Xoán de Poio, onde hoxe se conserva. Entre as obras máis salientables destacan as *Constitucións sinodais* da diocese de Ourense editadas por Vasco Díaz Tanco en 1544 e un exemplar do *Livro do Infante D. Pedro de Portugal*, editado en 1644. Ademais, legou ao mosteiro a súa colección de prensa na que se inclúen xornais ourensáns coma *El Eco de Orense* e *El Diario de Orense*.

A súa obra está escrita maioritariamente en castelán, sendo o drama *Amor que vence al amor* o que lle deu máis sona. O primeiro poema que escribiu en galego foi “O mosteiro de San Esteban de Ribas de Sil” en 1903. Tamén en galego está *Falenas* e o poema "O Pazo" (1909). En 1949 traduciu a Sátira IV do Libro II do *Sermonum* de Horacio como *Escola de larpeiros*.

## Obras 
miniatura|Antonio Rey Soto, 1919.
* *Falenas*, 1905.
* *Nido de áspides*, 1911.
* *Remansos de paz, campos de guerra*, 1915
* *Amor que vence al amor*, 1917 (poema dramático).
* *La Loba*, 1918 (novela).
* *Cuento del lar*, 1918 (drama).
* *Colón español, hijo de Pontevedra*, 1920.
* *El dolor del Almirante*, 1929.
* *Estampas Guatemaltecas*, 1929.
* *La copa de cuasia*, 1930.
* *El Crisol del Alquimista*, 1931.
* *El diálogo de los paladines*, 1931 (poema).
* *Galicia: venera y venero de España*, 1949.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Folgar, J. M. (1991): "Antonio Rey Soto e o cinema", en Brea et alii. *Homenaxe ó profesor Constantino García*. Santiago de Compostela, USC. Tomo II, pp. 593-618.
* *Gran Enciclopedia Galega*
* *Dicionario biográfico de Galicia*
* 
* *Diccionario de escritores en lingua galega*

### Ligazóns externas 
* Biografía
William Randal Cremer

**Sir William Randal Cremer** nado en 1828 e finado en 1908, normalmente coñecido polo seu segundo nome, *Randal*, foi un político e pacifista británico.

## Traxectoria 
Fundou, xunto co Frédéric Passy, a Unión Interparlamentaria. En 1903 recebíu o Premio Nobel da Paz.
Les Saintes

As **Îles des Saintes** (en galego *Illas dos Santos*) ou tamén chamadas simplemente **Les Saintes** son un grupo de illas situadas no mar Caribe que pertencen ao Departamento de Ultramar francés de Guadalupe, estando localizadas ao suroeste desta última, e pertencen xeograficamente ás pequenas antillas, ocupando unha superficie aproximada de 14´3 km² e cunha poboación estimada en 2016 en 2.619 habitantes.

As Illas recibiron o nome de "Illa dos Santos" (traducido logo ao Francés Îles des Saintes) do navegante Cristovo Colón posto que arribou alí o 1 de novembro de 1493, chegando os primeiros colonizadores franceses en 1648, estes últimos disputaron o seu control cos Británicos, estando baixo o definitivo control francés a partir de 1816.

Administrativamente esta divida en dúas comunas: Terre-de-Bas de 6.8 km² con 1.053 habitantes, e Terre-de-Haut de 6.0&nbsp;km² con 1.566 habitantes.

## Xeografía 
### Descrición 
* Les Saintes * é un arquipélago volcánico totalmente rodeado por arrecifes pouco profundos. Xurdiu a partir do recente cinto volcánico das Antillas Menores da época do Plioceno . Componse de rochas aparecidas no Terciario entre fai 4´7 a 2 millóns de anos. Por procedencia, éra unha única illa que os terremotos tectónicos e volcánicos separaron para crear un arquipélago debido á zona de subducción entre a placa de América do Sur, a placa de América do Norte e a placa do Caribe.

*Les Saintes* componse de dúas illas habitadas moi montañosas, a illa Terre-de-Haut e a illa Terre-de-Bas, con outros sete illotes deshabitados:

* Îlet à Cabrit
* Grand-Îlet
* la Coche
* les Augustins
* la Redonde
* le Pâté
* les Roches Percées

A superficie total é de 12´80&nbsp;km². O arquipélago ten aproximadamente 22&nbsp;km de costa e o seu outeiro máis alto, Chameau ("Camelo"), alcanza aproximadamente 309 m.

## Notas 
## Ligazóns externas 
* Oficina municipal de turismo de Terre-de-Haut Les Saintes
* Comité du Tourisme des Îles de Guadeloupe (CTIG) Les Saintes
Maria João Pires

**Maria João Pires**, nada en Lisboa o 23 de xullo de 1944, é unha pianista portuguesa.

## Traxectoria 
Sendo moi noviña aprendeu a tocar o piano. Aos cinco anos deu o seu primeiro recital e aos sete tocou publicamente concertos de Mozart. Con nove anos recibiu o premio da Xuventude Musical Portuguesa. Entre 1953 e 1960 estudou co Profesor Campos Coelho no Conservatorio de Lisboa. Proseguiu os estudos musicais na Alemaña, primeiro na Musikakademie na cidade de Múnic con Rosl Schmid e despois en Hannover con Karl Engel.

Maria João Pires foi recoñecida internacionalmente ao vencer o concurso internacional do bicentenario de Beethoven en 1970, que se realizou na cidade de Bruxelas (Bélxica).

Ao longo da súa carreira realizou numerosas digresións onde interpretou obras de Bach, Beethoven, Schumann, Schubert, Mozart, Brahms, Chopin e moitos outros compositores dos períodos clásico e romántico. Maria João Pires foi convidada con regularidade polas grandes orquestras mundiais para tocar nas mellores salas de concerto de Europa, Canadá, Xapón, Israel e dos Estados Unidos.

A pianista ten realizado actuacións tanto a nivel individual (recitais, concertos, gravacións) como en música de cámara: dos numerosos éxitos discográficos, destacan as gravacións "Moonlight", con Sonatas de Beethoven; "Le Voyage Magnifique", integral dos Impromptus de Schubert; Nocturnos e outras obras de Chopin; Sonatas de Grieg; e os Tríos de Mozart con Augustin Dumay (violín) e Jiang Wang (violoncello).

É a fundadora e dirixente do *Centro de Belgais para o Estudo das Artes*, no concello de Castelo Branco, de cariz pedagóxico, cultural e social.

Foi distinguida co Premio Pessoa no ano 1989.

No ano 2006 a pianista mudouse ao Brasil tendo declarado que sufriu moito en Portugal debido ao seu proxecto, o *Centro de Belgais para o Estudo das Artes*. No Brasil adquiriu unha casa nos arredores da cidade de Salvador, capital do estado da Baía.

## Recoñecementos 
En 2019, foi nomeada doutora honoris causa pola Universidade Pompeu Fabra de Barcelona.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha da artista no IMDb .
* Maria João Pires troca Belgais pelo Brasil .
Lars Onsager

**Lars Onsager**, nado en Oslo en 1903 e finado en 1976, foi un químico e profesor universitario estadounidense de orixe norueguesa. Foi galardoado co Premio Nobel de Química o 1968.

## Traxectoria 
Naceu na cidade de Oslo, capital actual de Noruega pero que naqueles momentos estaba unida ao Reino de Suecia baixo o dominio persoal de Óscar II de Suecia, pero coa súa propia Constitución e goberno.

Estudou enxeñería química no Instituto Tecnolóxico de Noruega situado na cidade de Trondheim, onde se graduou en 1925.

En 1928 viaxou a Estados Unidos para aceptar a oferta da Universidade Johns Hopkins de Baltimore para converterse en profesor de química, cargo que abandonou ao final do primeiro semestre ao observar que non tiña talento para a docencia. Posteriormente ingresou na Universidade de Brown en Providence e na Universidade Yale, onde foi profesor desde 1933 a 1972, e onde obtivo o doutoramento o 1935.

Onsager conseguiu a nacionalidade estadounidense en 1945. Morreu o 5 de outubro de 1976 na súa residencia de Coral Gables, cidade situada no estado norteamericado de Florida.

## Véxase tamén 
* Premio Nobel de Química
### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1968 
* Biografía na páxina do Instituto Nobel 1968
Guilhermina Suggia

**Guilhermina Augusta Xavier de Medin Suggia**, nada en Porto o 27 de xuño de 1885 e finada na mesma cidade o 30 de xuño de 1950, foi unha violoncellista portuguesa.

## Traxectoria 
Estudou en Leipzig con Julius Klengel. Dende 1907 ata 1913 viviu e traballou en París co seu colega violoncellista Pau Casals, con quen non estivo casada como ás veces se afirma (o seu marido foi José Casimiro Carteado Mena, co que non tivo descendencia). A partir de 1914 desenvolveu unha carreira espectacular, sobre todo en Londres e Portugal. Actuou no Teatro Odeón de Vigo o 14 e 15 de abril de 1924.

Visitou frecuentemente o castelo de Lindisfarne, onde hoxe se exhibe o seu violoncello en lembranza das tempadas que pasou alí. Deu o seu derradeiro concerto na Gran Bretaña no Festival de Edimburgo en 1949.

## Retrato 
Probablemente a imaxe máis famosa da Guilhermina Suggia é o retrato ao óleo realizado polo artista galés Augustus John. Este retrato foi comezado en 1920 e non se rematou ata 1923. Aparentemente Suggia está executando unha *Suites para violoncello só* de Johann Sebastian Bach. O retrato foi exhibido no instituto Carnegie de Pittsburg en 1924, sendo mercado por un estadounidense, pero logo foi regresado a Inglaterra e presentado na Tate Gallery. As medidas do retrato son 186x185 cm.

## Recoñecemento 
A sala de concertos da Casa da Música do Porto leva o seu nome.

## Notas
Eugenio

**Eugeni Jofra Bafalluy**, máis coñecido como **Eugenio**, nado en Barcelona o 11 de outubro de 1941 e finado o 11 de marzo de 2001 na mesma cidade, foi un popular humorista catalán que se fixo famoso en España polas súas aparicións en televisión durante as décadas de 1980 e 1990.

## Traxectoria 
Comezou a súa andaina artística a principios dos anos 70 formando un dúo musical coa súa esposa, Conchita Alcaide (quen morrería de cancro dez anos despois). Na década dos 80 fíxose famoso como narrador (el dicía «intérprete») de chistes (tampouco lle gustaba esta palabra; prefería «historias» ou «contos»). O seu humor era absurdo e parte da súa efectividade residía no seu aspecto permanentemente serio («só río cando cobro», adoitaba dicir), nos cambios de ritmo que impuña apoiándose nas pausas para beber e fumar ou acender os cigarros e en que non necesitaba, como outros humoristas, recorrer a imitar voces ou acentos. Actuaba sempre vestido de negro, sentado habitualmente nun tallo cunha bebida (vodka con zume de laranxa) e un cigarro negro. Contaba os chistes cun forte acento catalán, intercalando a miúdo palabras e expresións da súa lingua materna ao contar os chistes en español. A frase coa que iniciaba as narracións, «*el* saben aquel que *diu*...?», dá exemplo diso.

Eugenio coñeceu gran popularidade nos anos 1980, cando se multiplicaban as súas actuacións en vivo e as súas aparicións en televisión, e as gravacións dos seus chistes, en soporte casete sobre todo, vendíanse por todas as partes. Despois, a principios da década dos 90, apartouse dos escenarios, reaparecendo na escena poucos anos antes da súa morte, co espectáculo *Érase otra vez... Eugenio*.

Morreu dun ataque ao corazón o 11 de marzo do 2001, aos 59 anos de idade. Tiña un fillo e unha filla do seu primeiro matrimonio e outro fillo do segundo.

## Véxase tamén 
### Bibliografía
*

### Ligazóns externas 
* Recompilación de chistes de Eugenio 
* Eugenioforever.com, outra recompilación de chistes facendo tributo ao humorista.
Golfiño (banda deseñada)

***Golfiño*** foi unha revista orientada ao público infantil e xuvenil e dedicada á banda deseñada en galego. Estivo activa entre 1999 e 2004.
## Historia 
A revista viu a luz en febreiro de 1999 da man de Edicións Xerais e adoptou un ritmo de publicación mensual a partir de xaneiro de 2000. Na dirección da publicación estaban como máximos responsábeis Miguel Vázquez Freire e Fausto Isorna, e con Isabel Soto na redacción e secretaría. Esta primeira etapa da revista durou pouco máis dun ano e chegou aos 14 números. A incapacidade para captar un público máis numeroso que puidese sustentar economicamente o proxecto levou ao fin deste primeiro capítulo na historia da revista.

A segunda etapa da revista iniciouse o 17 de marzo de 2002. A publicación pasaba de estar á venda en quioscos e librarías a ser difundida como suplemento do xornal *La Voz de Galicia*, feito que lle garantiría unha boa distribución por toda a xeografía galega. Na súa etapa final chegou a acadar unha tiraxe superior aos 160&nbsp;000 exemplares, que eran distribuídos todos os domingos gratuitamente con *La Voz de Galicia*.

Tras o número 89, *La Voz de Galicia* deixou de distribuír Golfiño.

## Historietistas e ilustradores 
Nas súas páxinas colaboraron a maioría dos autores de BD galega, como Miguelanxo Prado, Xaquín Marín, Norberto Fernández, Kiko da Silva ou Jacobo Fernández Serrano, Carmela González Pintos, Antonio Seixas, Álex Moro, Paula Gómez, ou Isabel Briones, Pepe Carreiro, Andrés Meixide, Fran Bueno, Manel Cráneo, Alberto Varela, Juan Carlos Abraldes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Barsowia
* Polaqia
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
### Ligazóns externas 
* "Califican a «Golfiño» de «feito histórico na banda deseñada galega»" *La Voz de Galicia* (23 de agosto de 2002)
* "Golfiño en portada" *La Voz de Galicia* (5 de marzo de 2007)
* Artigo de Manuel Barrero e Miguel Robledo para Tebeosfera, 2003 (con imaxes dalgunhas páxinas da revista).
Fernando Lopes-Graça

**Fernando Lopes-Graça** (Tomar, 17 de decembro de 1906 &mdash; Parede, Cascais, 27 de novembro de 1994) é considerado un dos maiores compositores portugueses do século XX.

Ao longo da súa carreira traballou como compositor e musicólogo. 

As súas principais influencias viñeron da música popular portuguesa que estudou, continuando o labor doutros musicólogos comoFrancisco de Lacerda.

El era membro do Partido Comunista Portugués, e forte opositor do réxime fascista do *Estado Novo* de António Oliveira Salazar.

Axudou a completar o "*Dicionário de Música*" comezado polo seu mestre, Tomás Borba.

## Obras Literarias 
* Disto e Daquilo
* A Música Portuguesa e os seus Problemas
* Cartas com Alguma Moral
* A caça aos coelhos e outros escritos polémicos
* Ensaios Musicológicos
* Diário (quase)
* Reflexões sobre Música
* Opúsculos I, Opúsculos II, Opúsculos III
* Música e Músicos Modernos
* Talia, Euterpe & Terpsicore
* A Canção Popular Portuguesa
* Musicália
José Malhoa

**José Vital Branco Malhoa**, máis coñecido coma **José Malhoa**, nado en Caldas da Rainha o 28 de abril de 1855 e finado en Figueiró dos Vinhos o 26 de outubro de 1933, foi un pintor e profesor portugués.

## Traxectoria 
Con 12 anos entrou na escola de Belas Artes, onde destacaría polas súas enormes facultades e calidades artísticas.

Realizou numerosas exposicións, tanto en Portugal como no estranxeiro, principalmente nas cidades de Madrid, París e Río de Xaneiro. Foi pioneiro do naturalismo en Portugal, tendo integrado o Grupo do Leão. Destacou tamén por ser un dos pintores portugueses que máis se aproximou á corrente artística impresionista.

Foi o primeiro presidente da Sociedade Nacional de Belas Artes e foi condecorado coa Gran Cruz da Orde de Santiago. En 1933, ano da súa morte, foi creado o Museo de José Malhoa en Caldas da Rainha.
[miniatura|*O Fado*, [1910.]]
## Algunhas obras 
* *O Ateliê do Artista* (1893/4)
* *Os Bêbados* (1907)
* *O Fado* (1910)
* *Praia das Maçãs*(1918)
* *Clara* (1918)
* *Outono* (1919)

## Biliografia 
* Henriques, P.: José Malhoa; INAPA, Lisboa, 1996. ISBN 972-9019-87-8

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Museo de José Malhoa

### Ligazóns externas 
* Ficha en www.pintoresportugueses.blogs.sapo.pt.
* Artigo en www.oesteonline.pt .
* Ficha en www1.ci.uc.pt .
* Biografía en www.parlamento.pt .
* Ficha en www.pitoresco.com.br .
* Biografía en www.artlink.pt .
Columbano Bordalo Pinheiro

miniatura|Borges Carneiro, por Columbano
**Columbano Bordalo Pinheiro** (Lisboa, 21 de novembro de 1857 &mdash; Lisboa, 6 de novembro de 1929). Pintor naturalista e realista portugués. 

Fillo do pintor e escultor Manuel Maria Bordalo Pinheiro, iniciou a súa formación na Academia de Belas-Artes de Lisboa, onde foi alumno de Simões de Almeida, un afamado escultor do romanticismo portugués. 

Anos despois de completar a súa formación, mudouse a París, beneficiando dunha bolsa de estudo, custeada polo rei consorte D. Fernando II, xa viúvo da raíña D. Maria II. En París, recibiu a influencia de pintores como Manet e Edgar Degas, sendo esta notable na súa obra.

Na "cidade da luz", expuxo por primeira vez en 1882, no famoso "*Salon de Paris*". Nesta exposición presentou ao público, o cadro *Soirée chez Lui*, sendo este aclamado pola difícil crítica de artes parisiense. 

De volta a Portugal, xuntouse ao "Grupo de Leão", o cal tentaba renovar a estética das composicións da arte do país. Deste período destacan os retratos de Ramalho Ortigão, Teófilo Braga, Eça de Queirós e Antero de Quental, pintados por el. Alén disto, pintou os paneis que se atopaban na sala de recepcións do Palácio de São Bento, os *Painéis dos Passos Perdidos*.

En 1901, converteuse en profesor de pintura histórica na Academia de Belas-Artes de Lisboa, onde se formara na súa xuventude e, en 1914, foi nomeado polo novo réxime republicano, recentemente instaurado, para director do acabado de crear Museo Nacional de Arte Contemporánea (1911), sucedendo a Carlos Reis.
Niels Ryberg Finsen

**Niels Ryberg Finsen**, nado en Tórshavn (Illas Feroe o 15 de decembro de 1860 e finado en Copenhaguen o 24 de setembro de 1904, foi un médico e científico dinamarqués. Gañou o Premio Nobel de Medicina o 1903.

## Traxectoria 
En 1882, viaxa a Copenhaguen para estudar medicina na súa universidade, aprobando o seu exame final en 1890. Posteriormente sería profesor en devandita universidade.

Os achados de Émile Duclaux sobre a capacidade destruitora dos raios ultravioleta, aplicados a colonias de bacteriaa foron a base do seu traballo. Alcanzou a fama polas súas investigacións sobre os efectos fisiolóxicos da luz, xa que descubriu as propiedades estimulantes e bactericidas dos raios actínicos (azul, violeta e ultravioleta). Desenvolveu unha lámpada eléctrica de arco voltaico (luz de Finsen) para o tratamento do lupus tuberculoso e outras afeccións cutáneas similares.

Con obxecto de poder continuar o seu traballo e as aplicacións dos seus métodos fototerapéuticos creouse en Copenhaguen o Instituto Finsen en 1896.

A súa enfermidade impediulle en 1903 recoller o Premio Nobel de Medicina que lle foi outorgado.
Carlo Actis Dato

**Carlo Actis Dato**, nado en Turín o 21 de marzo de 1952, é un saxofonista tenor e barítono, intérprete de clarinete baixo e compositor italiano.

Foi cofundador en 1974 da banda Art Studio, pioneiros do jazz de vanguarda en Italia. É líder do Actis Dato Quartet e do Atípico Trio. A prestixiosa publicación Down Beat considerouno no ano 2000 un dos mellores saxos barítono do mundo. Toca frecuentemente co músico ferrolán Baldo Martínez.

## Discografía 
### Como líder 
* *Ankara Twist* (Splasc(h), 1989) con Ponzo, Fazio, Sordini
* *Dune* (Splasc(h), 1991) con Laura Culver, Alex Rolle, Massimo Barbiero
* *Blue Cairo* (Splasc(h), 1995) con Ponzo, Fazio, Sordini
* *Paso Doble* (Splasc(h), 1997) con Enzo Rocco
* *Delhi Mambo* (Splasc(h), 1998) con Ponzo, Fazio, Sordini
* *Ginosa Jungle* (Splasc(h), 1998)
* *Fes Montuno* (Splasc(h), 2000)
### Como acompañante 
* Art Studio: *The Complete C.M.C. Sessions* (Splasc(h), 1978-85)
* Andrea Centazzo Mitteleuropa Orchestra: *Doctor Faustus* con Enrico Rava, Carlos Zingaro, Albert Mangelsdorff,Theo Jörgensmann, Gianluigi Trovesi, Franco Feruglio (1984)
* Enrico Fazio: *Euphoria!* (1989); *Gracias!* (CMC, 1996)
* Pino Minafra: *Sudori* (Victo, 1995)
* Giorgo Occhipinti Orchestra: *Global Music...* (2000)

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Richard Cook & Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD.* 6th Edition, Londres, Penguin, 2002 ISBN 0-14-017949-6.
* Bielefelder Katalog Jazz, 2001

### Ligazóns externas 
* Páxina web de Actis Dato
* Información sobre o disco *Folklore Imaginario*
* Descrición do *Carlo Actis Dato Quartetts* 
* Foto e breve descrición en *jazzbarisax.com*
Vasco Gil

**Vasco Gil** foi un trobador portugués, que estivo activo no segundo terzo do século XIII, fillo de Gil Vasquez. Foi partidario do rei Sancho II de Castela e en 1245 marcha a Castela, participando na conquista de Sevilla. É autor de 17 textos: 13 cantigas de amor, 2 cantigas de amigo e 2 tenzóns con Afonso X e Pero Martinz, aínda que a autoría desta última non está totalmente demostrada, xa que no texto só se menciona un tal Don Vasco.
Gil Perez Conde

**Gil Perez Conde** foi un trobador portugués, que estivo activo nas décadas centrais do século XIII, posibelmente exiliado en 1248 tras a guerra entre Afonso III e Sancho II de Portugal. Foi autor de 18 textos: 1 cantiga de amor convencional, 1 cantiga de amor en ton xocoso, 1 cantiga de amor de ton anticortés, 8 sátiras políticas,  1 sátira literaria, 2 sátiras morais, e 4 cantigas de escarnio.
Gonçalo Garcia

**Gonçalo Garcia** foi un trobador portugués, que estivo activo por volta de 1245 e fillo de Garcia Mendiz de Eixo. É autor de 1 cantiga de escarnio sobre o rapto de Maria Rodrigues Codorniz, familiar de Rodrigo Sanches, bastardo de Sancho I.
Men Rodrigues de Briteiros

**Men Rodrigues de Briteiros** foi un trobador portugués, que estivo activo no terceiro cuartel do século XIII. Era fillo de Roi Gomez e pai de Johan Mendiz de Briteiros. Foi autor de 3 textos: 1 cantiga de amor e 2 cantigas de escarnio.
Xoán Lobeira

**Xoán Lobeira** ou **Johan Lobeira** foi un trobador posibelmente portugués, que estivo activo na segunda metade do século XIII. Foi fillo bastardo do nobre portugués Pero Soarez de Alvin, lexitimado en 1272, e probabelmente dunha dama galega. Foi autor de 7 textos: 6 cantigas de amor e 1 cantiga de escarnio.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Amadís de Gaula
Johan Perez de Aboim

**Johan Perez de Aboim**, nado en Aboim da Nóbrega (Vila Verde) contra 1228 e finado contra 1287, foi un trobador portugués, activo na corte de Afonso III de Portugal.

Representante da pequena nobreza portuguesa, é autor de 11 textos: 7 cantigas de amor, 1 pastorela e 3 tenzóns (dúas con Johan Soarez Coelho e unha con Lourenço).
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Luís de Freitas Branco

**Luís de Freitas Branco**, nado en Lisboa o 12 de outubro de 1890 e finado na mesma cidade o 27 de novembro de 1955, foi un compositor portugués, introdutor do modernismo na música portuguesa e unha das máis importantes personalidades da cultura portuguesa do século XX.

## Biografía 
Desenvolveu a súa actividade en diversas áreas da vida cultural. Educado no medio familiar, axiña tomou contacto coa música, estudando violín e piano. Aos 14 anos xa compuña cancións que alcanzaron unha gran popularidade. Ao 17 anos comezou a súa tarefa como crítico musical no *Diário Ilustrado*. Tamén estudou órgano.

En 1910 instálase en Berlín co fin de estudar composición, música antiga e metodoloxía da historia da música. En maio de 1911 viaxou a París, onde tivo ocasión de coñecer a Claude Debussy e a corrente estética impresionista. En 1916 foi nomeado director do Conservatorio de Lisboa. Entre 1919 e 1924 foi subdirector.

Mantivo relacións estreitas con diferentes personaxes da vida cultural portuguesa, como Bento de Jesus Caraça e António Sérgio.

A partir de 1940 é acusado de *irreverente* por comportarse de xeito "impropio" nas aulas e por feitos da súa vida privada, sufrindo un proceso que culminaría na súa suspensión como docente do Conservatorio. A partir de entón dedicouse á radio e aos seus discípulos.

### Vida persoal 
Era irmán do mestre e músico Pedro de Freitas Branco, de quen foi profesor.

Casou con Estela Diniz de Ávila e Sousa, sen que tivesen descendentes.

Tivo un fillo con Maria Clara Dambert Filgueiras, de ascendencia franco-belga, o musicólogo e matemático João de Freitas Branco.

Era tío do compositor e pianista Bernardo Sassetti.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información sobre Freitas Branco no web da Radio Televisión Portuguesa
* Cronoloxía
Johan Soarez Coelho

**Johan Soarez Coelho** foi un trobador portugués, que estivo activo entre 1240 e 1280. Membro da fidalguía portuguesa do norte de Portugal, participou na conquista do Algarve e máis tarde tería un papel importante na administración portuguesa, polo que coñece longas estadías na corte de Castela.  Dúas das súas cantigas de amor dan lugar a un dos ciclos temáticas da cantiga de escarnio, o ciclo do escándalo das amas e as tecedeiras. É autor de 52 textos: 21 cantigas de amor, 15 cantigas de amigo, 2 sátiras literarias, 1 sirventés moral, 8 cantigas de escarnio e 5 tenzóns, 2 con Johan Perez de Aboim e con Juião Bolseiro, Lourenço e Picandon.
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Fernán Vello

**Fernán Vello** foi un trobador portugués, que estivo activo na segunda metade do século XIII. Era fillo bastardo de Gonçalo Pires Velho, da mediana nobreza de Entre Douro e Minho. É posíbel que estivese na corte de Afonso X, onde participaría no ciclo satírico contra María Balteira. Foi autor de 11 textos: 9 cantigas de amor, 1 cantiga de amigo e 1 cantiga de escarnio.

:*Maria Pérez se maenfestou*
:*noutro dia, ca por [mui] pecador*
:''se sentiu, e log' a Nostro Senhor*
:*pormeteu, polo mal en que andou,*
:*que tevess'un clérig'a seu poder,*
:*polos pecados que lhi faz fazer*
:*o Demo, con que x'ela sempr'andou.''

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* María Balteira
Pedro Américo

**Pedro Américo de Figueiredo e Melo** foi un pintor académico brasileiro do século XIX e tamén romancista e poeta.

## Traxectoria 
Nado en Areia, na entón provincia (hoxe estado) de Paraíba o 1843, mudouse para o Río de Xaneiro o 1854, onde obtivo unha bolsa de estudos na *Academía Imperial de Belas Artes*. Posteriormente concluíu os seus estudos en París, na *École National Superiéure des Beaux-Arts*, tornándose alumno de Jean Auguste Dominique Ingres, Jean-Hippolyte Flandrin e Carle-Horace Vernet e recibindo premios polos seus traballos. Ele obtivo o doutoramento en ciencias na Universidade de Bruxelas o 1868.

miniatura|esquerda|*Independencia ou Morte*, o máis coñecido traballo de Pedro Américo.
Retornando ao Brasil, produciu diversas obras primas, de entre elas a máis coñecida *Independencia ou Morte*, unha alegoría da proclamación da independencia brasileira polo príncipe Pedro. Tendo residido no Río de Xaneiro e tamén en Florencia, fez tamén carreira como profesor e historiador de arte.

miniatura|*A Noite, cos xénios do Estudo e do Amor*.
Pedro Américo recibiu no exterior as honrarías de Cabaleiro da Coroa de Alemaña, e de Gran Cabaleiro da Orde Romana do Santo Sepulcro. Morreu en Florencia, o 7 de outubro de 1905. O seu corpo foi trasladado ao Brasil e sepultado en xaneiro de 2006 no Río de Xaneiro.
Vilaxoán

Como topónimo **Vilaxoán** pode referirse a:

;En Galiza
***Vilaxoán**, lugar da parroquia de Vilachá, no concello de Monfero;
***Vilaxoán**, lugar da parroquia de Lestedo, no concello de Palas de Rei;
***Vilaxoán**, lugar da parroquia de San Martiño de Sobrán, no concello de Vilagarcía de Arousa;
***Vilaxoán**, lugar da parroquia de San Martiño de Fóra de Sobrán, no concello de Vilagarcía de Arousa;
***Vilaxoán**, lugar da parroquia de Santaballa, no concello de Vilalba.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Vilaxoanes**, lugar da parroquia de Grallás, no concello do Páramo.
Vilaxoán, Sobrán (San Martiño), Vilagarcía de Arousa

**Vilaxoán** é unha vila situada na parroquia de Sobrán, en Vilagarcía de Arousa. Foi concello de seu entre 1836 e 1913.

Segundo o IGE no ano 2016 tiña 1&nbsp;354 habitantes (697 mulleres e 657 homes), o que supón un descenso respecto ós anos 2010, cando tiña 1&nbsp;428 veciños, e 2005, cando eran 1&nbsp;447.

Neste lugar está a igrexa de San Martiño de Sobrán.

## Historia 
Non se ten moita constancia da poboación desta vila en épocas remotas, pero os indicios levan a pensar que debeu estar habitada dende tempos moi antigos. Tomando como base os estudos que se fixeron a fins do século XIX e primeiros do XX, onde apareceron varios obxectos de pedra pulimentada e cobre pertencentes a razas aborixes, pódese dicir que a vila debeu estar habitada nunha época cando menos anterior á neolítica, e polo tanto, prehistórica, aínda cando estes elementos se atopen tamén en moitos lugares. Tamén apareceron achados de olería romana e moedas dos emperadores Constancio Cloro e Constantino, o que dá a entender que os romanos tiveron contacto coa vila. Os topónimos que atopamos en toda a freguesía nos dan pé para dicir que os iberos, fenicios, gregos, celtas e romanos primeiro e os godos, suevos, normandos e árabes despois, estiveron poboando este porto de Sobrán .

Nos escritos de Manuel Murguía (*Galicia*, 1888), cítase o cuncheiro (*kjoekkenmoedding*) que se atopou á saída de Vilagarcía en dirección a Cambados e a curto treito do convento de Agustinas (xurisdición de Sobrán naquelas datas). No depósito de cunchas, entre as que predominaban cunchas de ostras, berberechos e mexillóns, había mesturados ósos de grandes dimensións que supuxo pertencían a *grandes paquidermos extintos*. Entre tódolos refugallos tamén apareceron fragmentos de cerámica e mosaicos romanos. O depósito foi estudado por Ramón del Valle Bermúdez, pai do literato Ramón del Valle-Inclán.

A *Enciclopedia Universal Ilustrada* de 1920 fala da punta do Preguntoiro e un pouco máis aló da punta da Gorma é do illote do mesmo nome, que era un punto preferido dos mariñeiros de Vilaxoán na pesca do congro ao palangre, comentando que, tendo este illote moi pouca extensión debeu estar habitado en tempos remotos, pois nel afloraban en 1915 anacos de tégula romana.

O escritor Fermín Bouza-Brey sostén a teoría de que porto de Vilaxoán era utilizado xa polos romanos, que arribaban de cando en vez nas súas viaxes pola ría de Arousa. Baséase nos achados de gran cantidade de restos de ánforas que supón procedentes da limpeza dos barcos que se atopaban no porto.

## Patrimonio 
### Pazos 
* Pazo de Sobrán
* Pazo de Pardiñas
* Pazo do Rial
### Igrexas 
* Igrexa de San Martiño de Sobrán, en Sobrán, románica (século XI).

## Vilaxoán na literatura popular 
* *Os de Vilagarcía/ mataron un burro,/ os de Carril, comérono crudo/ e os de Vilaxoán puxeron a bandeira/ para que lles deran a tripa cagueira* .

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Martiño de Sobrán 
### Parroquias de Vilagarcía de Arousa 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Barsowia

***Barsowia*** foi un fanzine editado polo colectivo Polaqia e dedicado á banda deseñada. A súa liña editorial apostaba por unha BD de estética alternativa fuxindo das limiatacións das orientacións máis comerciais. O seu primeiro número publicouse no verán de 2003 e desde entón saíron varios números nos que colaboraron diversos artistas galegos da novena arte como David Rubín, Brais Rodríguez, Jano ou Kike Benlloch.
Editáronse polo menos 15 números, nos que chegaron a acadar o centenar de páxinas con obras de autores galegos e estranxeiros.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos 
*Banda deseñada
**Golfiño*
*BD Banda
*Polaqia

### Ligazóns externas
*Páxina oficial do colectivo Polaqia
Garcia Perez

**Garcia Perez** foi un trobador posibelmente galego e quizais haxa que identificalo co gobernador de Galiza en 1282. É autor dun único texto, unha tenzón con Afonso X, sobre unha *pena veira* do rei, que Garcia Perez aconsella tirar ao lixo.
Xoán Baveca

**Xoán Baveca** ou **Johan Baveca** foi un xograr galego activo nas cortes de Fernando III e Afonso X. Seguiu a Fernando III nas súas campañas en Andalucía e despois residiría na corte de Afonso X. É autor de 30 textos: 7 cantigas de amor, 13 cantigas de amigo, 8 cantigas de escarnio, 1 partimén con Pedro Amigo de Sevilha e 1 tenzón con Pero Garcia de Ambroa.

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Polaqia

**Polaqia** foi un colectivo galego de autoras e autores de banda deseñada. Nado en 2001, tiña por obxecto a promoción, creación e difusión da banda deseñada. O grupo desapareceu en 2011.

O seu principal medio de acción era o fanzine *Barsowia* (do cal editaron polo menos 15 números), que definía a súa visión da banda deseñada tanto no estético como no organizativo. O colectivo tamén editou publicacións como *APB* (*A Prueba de Balas*) de Emma Ríos, *Alter ego* de Alberto Vázquez, *Tanque Familiar* ou *Pinche Mundo*.

No verán de 2008 tivo lugar un encontro co colectivo Calavera Cómics de Nova York. Isto permitiu que os álbums de Polaqia estivesen á venda no MoCCA (Museo do Cómic de Nova York) durante un dos festivais de BD independente máis importante dos Estado Unidos. En troques, algunhas obras do colectivo Calavera puideron ser adquiridas no posto de Polaqia na edición dese ano do Viñetas desde o Atlántico.

O primeiro presidente do colectivo foi Kike Benlloch, dende 2001 até 2006. Foi substituído por Hugo Covelo até 2008, momento en que o relevou no posto David Rubín.

Os integrantes do colectivo, segundo os datos da súa web, eran Roque Romero, Diego Blanco, Álvaro López, Luís Sendón, Sergio Covelo, David Rubín, José Domingo, Hugo Covelo, Brais Rodríguez, Bernal e Emma Ríos.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos 
*Golfiño
*BD Banda

### Ligazóns externas
* Páxina web do colectivo
* Polaqia, ficha en Tebeosfera.
* Polaqia en Whakoom.
Xoán Romeu de Lugo

**Xoán Romeu de Lugo** ou **Johan Romeu** foi un trobador galego do século XIII.

## Traxectoria 
Crese que naceu en Lugo e estivo activo no segundo terzo do século XIII. Puido pertencer a unha familia da baixa nobreza e exercer de escudeiro.

## Obra 
É autor dunha cantiga de escarnio, sobre a pedantería de Lopo Liãns,  conservada no Cancioneiro da Biblioteca Nacional de Lisboa (B) e no Cancioneiro da Biblioteca Vaticana (V).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Johan Vasquiz de Talaveira

**Johan Vasquiz de Talaveira** foi un trobador castelán do século XIII. 

## Traxectoria 
Aínda que estudosos como Ramón Menéndez Pidal e Carolina Michaëlis propuñan a súa orixe galega, estudosos como Tavani e António Resende de Oliveira sosteñen que o máis probable é que sexa de Talavera de la Reina, de aí o sobrenome de Talaveira, puido pertencer a unha familia da pequena nobreza. Estivo activo na corte de Afonso X e na de Sancho IV. Divídense en: sete cantigas de amigo, cinco cantigas de escarnio e maldicir, catro cantigas de amor e tres tenzóns con Pedro Amigo de Sevilha, Johan Airas e Lourenço.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Lourenço

**Lourenço** foi un xograr portugués do segundo terzo do século XIII.

## Biografía 
Ao servizo nun longo tempo de Johan Garcia de Guilhade, frecuentou as cortes portuguesa de Afonso III e castelá de Afonso X.
Nacido en Portugal, en Terras de Cornelhá, está considerado como galego de espírito porque foi en Santiago onde aprendeu as artes musicais e de poeta. Foi na catedral de  Santiago de Compostela onde exerceu de cedo como organista a mediados do século XIII. Pouco máis tarde trasladouse á corte castelá de Afonso X, onde gaña sona como un dos trobadores máis destacados pola súa calidade compositiva e pola arte á hora de improvisar. Despois duns anos, volve outrora a Portugal e triunfa na corte do rei Afonso III.  
 
É autor de 18 textos: 2 cantigas de amor, 7 cantigas de amigo, 1 cantiga de escarnio, contra Pedro Amigo de Sevilha e 8 tenzóns, 2 con Johan Garcia de Guilhade e con Johan Perez de Aboim, Johan Vasquiz de Talaveira, Johan Soarez Coelho, Rodrigo Eanes Redondo, 1 posibelmente con Martin Moxa e unha última cun *Pero Garcia*, que podemos identificar tanto con Pero Garcia de Ambroa como con Pero Garcia Burgalês.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
*Recreación musical da cantiga *Tres moças cantavam d`amor*, interpretada por Paulina Ceremuzynska
Martin Moxa

**Martin Moxa** (ou Moya) foi un trobador do século XIII.

## Traxectoria 
Dunha das súas composicións dedúcese que era clérigo. Estivo activo na corte de Afonso X. Carolina Michaëlis suxire que era de orixe aragonesa, porén, António Resende de Oliveira sitúa a súa procedencia na localidade castelá de Moya (preto á fronteira coa coroa de Aragón). Xosé Antonio Souto Cabo sostén unha orixe galega ao identificalo en documentación da catedral de Santiago do 1281, segundo esta hipótese sería un cóengo compostelán con propiedades na zona de Padrón, probable fillo de *Johan Martins Moxe*.&nbsp;

## Obra 
Consérvanse dezaoito obras e unha tensón de dubidosa autoría. Son doce cantigas de amor, catro sirventés, e unha cantiga de escarnio e maldicir, ademais dunha composición de difícil catalogación.

## Notas
Estevan Faian

**Estevan Faian** (Stêvam Faiam) foi un trobador do século XIII.

## Traxectoria 
Carolina Michaëlis e Manuel Rodrigues Lapa identifícano con Estevan Perez Froian, con todo, trátase de dous autores diferentes. Estaría activo na corte de Fernando III ou na de Afonso X.

## Obra 
É autor de tres textos: dúas cantigas de amor, unha delas dialogada, e unha cantiga de escarnio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Pero García de Ambroa

**Pero García de Ambroa** foi un trobador galego do século XIII.

Natural de Ambroa (Irixoa) e membro da pequena nobreza, participou baixo o mando de Rodrigo Gómez de Tratámara na toma de Córdoba e Sevilla por parte do reino de Castela. Estivo en Montpellier e Rochamadour, ao parecer facendo tempo mentres facía unha suposta peregrinación a Terra Santa.

Estivo activo como xograr na corte de Fernando III , e relacionouse con trobadores do seu tempo na corte de Afonso X o Sabio, onde parece que residiu. Consérvanse del 15 textos: 1 cantiga de amor, 1 cantiga de amigo, 11 cantigas de escarnio e 2 tenzóns con Johan Baveca e Lourenço. Adicoulle unha cantiga de mestría a María Balteira.

## Véxase tamén
### Bibliografía
*
*
Pero Mafaldo

**Pero Mafaldo** foi un trobador ou xograr do século XIII activo na corte de Afonso X.

## Traxectoria 
António Resende de Oliveira sostén que era portugués, da liñaxe dos Mafaldo (familia nobre do norte de Portugal) e fillo de Mem Pais Mafaldo. Con todo, o catedrático Vicenç Beltrán identifícao cun xograr galego asentado en Cataluña e documentado en 1249, 1265 e 1269.

Frecuentou a corte de Afonso X e probablemente a corte aragonesa, ao servizo do infante Pedro, onde entraría en contacto co trobador Cerveri de Xirona.

En 1265 documéntase un Pero Mafaldo na corte do rei portugués Afonso III, ao servizo de Joao Peres de Aboim. Puido establecerse en Santarém, onde tería propiedades.

## Obra 
Consérvanse nove obras. Un sirventés moral, catro cantigas de amor, dúas cantigas de amigo, dúas cantigas de escarnio e maldicir (a María Pérez A Balteira e a Pero d’Ambroa).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Vasco Perez Pardal

**Vasco Perez Pardal** foi un trobador, posibelmente portugués.

## Traxectoria
Estivo activo durante finais do século XIII na corte de Afonso X. É autor de 13 textos: 3 cantigas de amor, 5 cantigas de amigo, 4 cantigas de escarmio e 1 tenzón con Pedro Amigo de Sevilha.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Pero Larouco

**Pero Larouco** foi un poeta portugués, que estivo activo no terceiro cuartel do século XIII. É autor de 2 textos: 2 cantigas de escarnio, unha delas unha parodia da cantiga de amor e a outra, incompleta, quizais dirixida a Johan Soarez Coelho.
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Pero Garcia Burgalês

**Pero Garcia Burgalês** foi un trobador castelán, natural de Burgos, activo no terceiro cuartel do século XIII, que frecuentou a corte de Afonso X. Probabelmente tamén conviviu coa corte de Afonso III de Portugal, onde mantivera relacións cos trobadores Lourenço e  Roi Queimado, considerado o seu rival, chegando a escribir unha cantiga de escarnio e maldicir para el titulada *Roi Queimado morreu con amor*.

## Obra 
É autor de cincuenta e tres textos: trinta e cinco cantigas de amor, dúas cantigas de amigo, trece cantigas de escarnio e maldicir, unha sátira literaria, un partimén e unha tenzón escrita co xograr Lourenço, esta última de dubidosa autoría.

O seu estilo caracterízase por unha tendencia cara ao exceso e a desmesura. Non dubida en colocar palabras malsoantes e obscenas, e até mesmo algunhas de carácter insólito (neoloxismos, arcaísmos e occitanismos). Empregaba con habilidade a retórica a maila ironía, innovando o xénero da cantiga de amor dándolle máis vivacidade. Non foi ao chou que a súa preferencia fosen as cantigas de amor.

Os obxectivos das súas sátiras foron sobre todo trobadores, xograres, soldadeiras (María Balteira e María Negra), amais de maxistrados, que non escaparon de seren acusados de avaricia e pederastia.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Trobadorismo
### Ligazóns externas 
* Enciclopédia Universal Multimédia On-line - Burgalês, Pero Garcia (en portugués)
Fernan Garcia Esgaravunha

**Fernan Garcia Esgaravunha** foi un trobador portugués, que estivo activo na segunda metade do século XIII. Membro da poderosa familia dos Sousa, era fillo de Garcia Mendiz de Eixo e marido da filla de Abril Perez. Foi autor de 20 textos: 18 cantigas de amor, 1 cantiga de escarnio e 1 sátira literaria.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Teófilo Braga

**Joaquim Teófilo Fernandes Braga**, nado en Ponta Delgada o 24 de febreiro de 1843 e finado en Lisboa o 28 de xaneiro de 1924, foi un político, escritor e ensaísta portugués.
## Traxectoria 
Estreouse na literatura en 1859 con *Folhas Verdes*. Licenciado en Dereito pola Universidade de Coímbra, establécese en Lisboa en 1872, onde dá clases de Literatura no Curso Superior de Letras. Entre a súa carreira literaria cóntanse obras de historia literaria, etnografía (nas que destacan as súas escolmas de contos e cancións tradicionais), poesía, ficción e filosofía.

Comeza a súa actividade política en 1878, cando concorre ás eleccións como candidato a deputado polos republicanos federalistas. Exerce varios cargos destacados nas estruturas do Partido Republicano Portugués. O 1 de xaneiro de 1910 convértese en membro efectivo do directorio político xunto con Basílio Teles, Eusébio Lleãou, José Cupertino Ribeiro e José Relvas.

O 28 de agosto de 1910 é elixido deputado por Lisboa, e en outubro do mesmo ano convértese en presidente do Goberno Provisional. A súa carreira política remata tras exercer por breve tempo o cargo de presidente da República, en substitución de Manuel de Arriaga, entre o 29 de maio e o 4 de agosto de 1915.

## Obras 
miniatura|Teófilo Braga (1882)
### Poesía 
* *Visão dos Tempos* (1864) 
* *Tempestades Sonoras* (1864) 
* *Torrentes* (1869) 
* *Miragens Seculares* (1884)

### Ficción 
* *Contos Fantásticos* (1865) 
* *Viriato* (1904)

### Ensaios 
* *As Teorías Literárias -­ Relance sobre o Estado Actual da Literatura Portuguesa* (1865) 
* *História da Poesia Moderna em Portugal* (1869) 
* *História da Literatura Portuguesa (Introdução)* (1870) 
* *História do Teatro Português* (1870 - 1871) - en 4 volúmenes
* *Teoría da História da Literatura Portuguesa* (1872) 
* *Manual da História da Literatura Portuguesa* (1875) 
* *Bocage, sua Vida e Época* (1877) 
* *Parnaso Português Moderno* (1877) 
* *Traços gerais da Filosofia Positiva* (1877)

* *Cancioneiro portuguez da Vaticana* (1878)
* *História do Romantismo em Portugal* (1880) 
* *Sistema de Sociología* (1884) 
* *Camões e o Sentimento Nacional* (1891) 
* *História da Universidade de Coimbra* (1891 - 1902; catro volumes)
* *História da Literatura Portuguesa* (1909 - 1918; catro volumes)

### Antoloxías e escolmas 
* *Antologías: Cancioneiro Popular* (1867) 
* *Contos Tradicionais do Povo Portugês* (1883)
Pero de Armea

**Pero de Armea** foi un poeta galego da metade do século XIII. Sábese que mantivo relacións con Pero Garcia de Ambroa. É autor de 18 textos: 13 cantigas de amor, 1 cantiga de escarnio e 4 cantigas de amigo.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Johan Servando

[miniatura |page=522 |[Cancioneiro da Biblioteca Nacional ou Cancioneiro Colocci-Brancuti: B&nbsp;1142.]]
**Johan Servando** foi un xograr galego da lírica galego-portuguesa, activo no terceiro cuartel do século XIII. É o autor do que máis cantigas de romaría consérvanse.

## Traxectoria 
Nas súas composicións canta á ermida de San Servando, polo que se pensa que podería ser de Muíños (onde hai unha capela con esa advocación no lugar de Pazos, na parroquia de Barxés). Nas súas composicións satíricas dá a entender que frecuentou a corte de Castela.

## Obra 
É autor de 22 textos: 17 cantigas de amigo (case todas elas cantigas de romaría, adicadas á ermida de San Servando), 2 cantigas de amor, 3 cantigas de escarnio, dúas delas contra a avaricia dun infanzón e outra contra a inexperiencia dun cabaleiro novato. 

## Notas 
## Véxase tamén
Rodrigo Eanes Redondo

**Rodrigo Eanes Redondo** foi un trobador portugués, do segundo terzo do século XIII. Pai do trobador Fernan Rodriguez Redondo, está emparentado coa familia dos Velhos. É autor de 7 textos: 4 cantigas de amor, 1 cantiga de amigo, 1 sirventés e 1 tenzón con Lourenço.
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*