Panqueixo

*Para a flor amarela tamén chamada panqueixo ver o artigo: **Cáncaro**.*

O **panqueixo**, **herba dos dentes** ou **herba dos montes** (***Capsella bursa-pastoris***) é unha planta herbácea anual da familia das brasicáceas. Planta comestible, consómense en ensalada as súas follas tenras, que son de pequeno tamaño e con forma de corazón. Tamén se utiliza tradicionalmente como planta medicinal pola súa capacidade para controlar as hemorraxias.
miniatura|esquerda

## Usos 
Xa en 1542, comentando *De materia medica* de **Dioscórides** o doutor médico Andrea Mattioli da Siena recomenda *Capsella bursa-pastoris* "contra as hemorraxias e perda contiosas de sangue". Na antiga Castela (España) sábese da súa utilización polas mulleres para cortar hemorraxias producidas polo ciclo menstrual.

Aínda que en infusión o seu gusto é moi desagradábel, actualmente, algunhas casas comerciais de medicina naturista utilízana como tratamento sintomático das menorraxias e metrorraxias, cultivándose para este fin.

Coñecida dende a antigüidade, foi moi usada na Idade Media, citada por Dioscórides coma hemostático.

:A decocción da planta úsase para tratar afeccións dixestivas (diarrea, disentería), tuberculose, dismenorrea, hipertensión, hematuria hemorraxia, metrorraxia e nefrite.

:Por vía tópica e oral aplícase para tratar úlceras, fibromas, tumores e diversas formas de cancro, inflamación e irritación das mucosas; o po das follas enxugadas úsase para secar feridas. A tintura da planta fresca úsase para regular desordes menstruais, cistite, urolitíase e diarreas.

Non se atopan referencias do seu uso en xardinaxe.

## Enfermidades 
240px|*Albugo candida* atacando a herba dos dentes|thumb
*Albugo candida* parasita a miúdo a herba dos dentes e outras crucíferas. *Plasmodiophora brassicae*, o axente da hernia da verza tamén parasita a herba dos dentes.
miniatura|240px|Inflorescencia

## Taxonomía 
*Capsella bursa-pastoris* foi descrita por Carl von Linné Medik. e publicado en *Pflanzen-Gattungen* 85. 1792.
;Variedades:
* *Capsella bursa-pastoris var. arachnoidea* Hus
* *Capsella bursa-pastoris var. concava* Almq.
* *Capsella bursa-pastoris var. integrifolia* DC.
* *Capsella bursa-pastoris var. orbicularis* Hus
* *Capsella bursa-pastoris var. rubriflora* Muschl.
* *Capsella bursa-pastoris var. setchelliana* Hus
* *Capsella bursa-pastoris var. simplex* Hus
;Sinonimia:
* *Capsella hyrcana* Grossh.
* *Capsella gracilis* Gren.
* *Capsella polymorpha* Cav.
* *Capsella rubella* Reut.
* *Thlaspi bursa-pastoris var. microcarpum* Loscos in Loscos & J.Pardo
* *Thlaspi bursa-pastoris* L.

## Basónimo 
*Thlaspi bursa-pastoris* L. (recollido por vez primeira en *Species Plantarum* 1753)*

## Nomes comúns 
Os nomes comúns galegos son variados: bolsa de pastor, (*bulsa de pastor*, *bulsa do pastorê*), herba dos dentes, pan e queixiño, panqueixo, poutas de zorro etc.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Capsella'' (xénero)
* Cáncaro (panqueixo)

### Bibliografía 
* CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. México. CONABIO, Mexico City.
* Davidse, G., M. Sousa Sánchez, S. Knapp & F. Chiang Cabrera. 2013. Saururaceae a Zygophyllaceae. 2(3): ined. In G. Davidse, M. Sousa Sánchez, S. Knapp & F. Chiang Cabrera (eds.) Fl. Mesoamer.. Universidad Nacional Autónoma de México, México.
* Flora of China Editorial Committee. 2001. Flora of China (Brassicaceae through Saxifragaceae). 8: 1–506. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
* Flora of North America Editorial Committee, e. 2010. Magnoliophyta: Salicaceae to Brassicaceae. Fl. N. Amer. 7: i–xxii, 1–797.
* Forzza, R. C. 2010. Lista de espécies Flora do Brasil https://web.archive.org/web/20100526002559/http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010/. Jardim Botânico do Rio de Janeiro, Rio de Janeiro. 
* Holmgren, N. H., P. K. Holmgren & A.J. Cronquist. 2005. Vascular plants of the intermountain west, U.S.A., subclass Dilleniidae. 2(B): 1–488. In A.J. Cronquist, A. H. Holmgren, N. H. Holmgren, J.L. Reveal & P. K. Holmgren (eds.) Intermount. Fl.. Hafner Pub. Co., Nova York.
* Kearney, T. H. & R. H. Peebles. 1960. Arizona Fl. (ed. 2) 1032 pp.
* Luteyn, J. L. 1999. Páramos, a checklist of plant diversity, geographical distribution, and botanical literature. Mem. New York Bot. Gard. 84: viii–xv, 1–278.
* Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.
* Nee, M. H. 2008. Dilleniidae. 3: 1–255. In M. H. Nee Fl. Reg. Parque Nac. Amboró Bolivia. Fundación Amigos de la Naturaleza, Santa Cruz.
* Warwick, S. I., A. Francis & I. A. Al-Shehbaz. 2006. Brassicaceae: Species checklist and database on CD-Rom. Pl. Syst. Evol. 259: 249–258.
* Zuloaga, F. O., O. N. Morrone, M. J. Belgrano, C. Marticorena & E. Marchesi. (eds.) 2008. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 107: 3 Vols., 3348 p.