Medio dólar da Carta de Albany

O **medio dólar da Carta de Albany** é unha moeda estadounidense de prata con ese valor facial emitida pola Casa da Moeda dos Estados Unidos e cuñada na Ceca de Filadelfia con data de 1936. A moeda foi emitida en conmemoración do 250 aniversario da promulgación da carta municipal de Albany, a capital do Estado de Nova York.

A moeda foi deseñada pola escultora Gertrude K. Lathrop, residente na cidade de Albany.

En 1936, o Congreso estadounidense aprobou a emisión dun bo número de moedas conmemorativas, algunhas delas de relevancia puramente local. Entre elas figuraba esta moeda de Albany, desexada polas autoridades da cidade para conmemorar o 250 aniversario da concesión en 1686 da súa carta municipal por Thomas Dongan, gobernador do Nova York colonial. O proxecto de lei que autorizaba a emisión foi aprobado polo Congreso sen oposición, aínda que as emendas engadidas durante o trámite incrementaron a protección dos coleccionistas de moedas fronte aos abusos observados en emisións conmemorativas anteriores. 

Os deseños de Lathrop foron maioritariamente gabados: nunha das faces da moeda colocou un castor modelado do natural —un exemplar aparece tamén no selo da cidade de Albany— e na outra representou as persoas implicadas na concesión da Carta. Tras a aprobación dos deseños pola Comisión de Belas Artes dos EEUU, a Ceca de Filadelfia cuñou 25.013 exemplares deste medio dólar en outubro de 1936, incluídos 13 espécimes destinados á súa comprobación pola Comisión de Ensaios dos Estados Unidos.

No momento da emisión, a demanda de moedas conmemorativas estaba a diminuír e o seu prezo de distribución de dous dólares considerouse elevado, polo que non se acadou o nivel de vendas previsto. Así as cousas, en 1943 devolvéronse máis de 7.000 pezas á casa da moeda para a súa refundición.

## Antecedentes 
O primeiro europeo que visitou o lugar posteriormente ocupado por Albany, Nova York, foi o inglés Henry Hudson en 1609. En 1624, os holandeses estableceron alí Fort Orange como asentamento permanente e os ingleses tomaron o control da zona en 1664, aínda que os holandeses seguiron a reclamar propiedades. En 1685, o nome de Fort Orange cambiouse polo de Albany, na honra de Xacobe, duque de Albany, o futuro monarca Xacobe II. O ano seguinte, Pieter Schuyler e Robert Livingston viaxaron á cidade de Nova York, a capital colonial, para obter do gobernador Thomas Dongan unha carta municipal para Albany. Schuyler converteuse daquela no primeiro alcalde de Albany; Livingston foi nomeado secretario da cidade e do condado de Albany e, xa que logo, con dereito a honorarios. A cidade converteuse na capital do estado de Nova York en 1797.[miniatura|560x560px|center|Primeiro [parágrafo da Carta de Dongan de 1686.]]Ata 1954, o Goberno dos Estados Unidos vendíalles toda as tiraxes de moedas conmemorativas polo seu valor nominal ás entidades sen ánimo de lucro que foran autorizadas polo Congreso, que logo intentaban venderllas á poboación con beneficio, para financiaren proxectos de interese social. A aparente facilidade para obter beneficios coa compra e a tenza de moedas conmemorativas atraeu moitos afeccionados ao coleccionismo numismático, que trataron de adquirir as novas emisións, o que deu lugar á presentación de numerosas propostas no Congreso, moitas delas cunha significancia puramente local, como é o caso do medio dólar de Albany. Neste caso, a entidade designada polo Congreso para a comercialización do medio dólar de Albany foi un comité encabezado polo alcalde da cidade, John B. Thacher.

## Proceso lexislativo 
[miniatura|313x313px|O representante [Partido Demócrata (Estados Unidos de América)|demócrata por Nova York, Parker Corning, promotor da emisión do medio dólar na Cámara de Representantes.]]
O 23 de abril de 1935, o representante demócrata polo estado de Nova York Parker Corning presentou na Cámara de Representantes dos Estados Unidos un proxecto de lei para a emisión do medio dólar conmemorativo do 250 aniversario da fundación de Albany, que foi remitido á Comisión de Moeda, Pesos e Medidas. O 17 de febreiro de 1936 informouse da súa devolución ao pleno desa cámara, coa recomendación de que se aprobase logo de se introducir unha emenda, mediante a que se aumentaba a tiraxe dos 10.000 medios dólares inicialmente solicitados a 25.000 exemplares, e se exixía que unha comisión de polo menos tres persoas nomeadas polo alcalde de Albany estivese facultada para encargar as moedas á casa da moeda —o proxecto orixinal permitía que un particular tivese esa facultade—. O congresista Corning presentou o proxecto para a súa votación na Cámara de Representantes o 25 de marzo, e foi aprobado sen debate nin oposición.

Logo no Senado, o proxecto de lei foi remitido á Comisión de Banca e Moeda o 26 de marzo de 1936. Só dúas semanas antes, o 11 de marzo, unha subcomisión da Comisión de Banca dirixida por Alva B. Adams, de Colorado, examinara os abusos que se estaban a producir polas entidades emisoras doutra moedas conmemorativas da época, xa que fora informada de que, en ocasións, estas entidades solicitaban emitir as moedas con diferentes marcas de ceca e con diferentes datas, para aumentar así o número de moedas necesarias para que os coleccionistas completasen as súas series, co conseguinte aumento dos exemplares vendidos e, xa que logo, tamén dos beneficios. En relación con isto, Lyman W. Hoffecker, un comerciante de moedas de Texas e membro da *American Numismatic Society*, testemuñou que algunhas moedas como o medio dólar conmemorativo do *Oregon Trail*, cuñado por primeira vez en 1926, se emitiran no transcurso dos anos con diferentes datas e marcas de ceca. Outras emisións foran adquiridas na súa totalidade por comerciantes individuais, no canto de seren distribuídas entre a poboación, e algunhas variedades de moedas conmemorativas de escasa tiraxe vendíanse a prezos moi elevados. Todas esta prácticas especulativas enfureceron os coleccionistas numismáticos que intentaban manter ao día as súas coleccións.

O 21 de maio de 1936, Adams remitiu ao pleno do Senado o proxecto de Albany cunha proposta de emenda, mediante a que se reformulaba por completo o proxecto de lei, impondo restricións tales como o límite dun ano para a emisión das moedas e que só se emitisen nunha casa de moeda. O proxecto foi examinado polo Senado o 1 de xuño, que o emendou e aprobou sen debate nin disensión. 

Como ambas as cámaras aprobaran versións non idénticas do proxecto de lei —por mor das emendas introducidas—, o proxecto tivo que volver á Cámara de Representantes, onde o 3 de xuño, James M. Mead, de Nova York, propuxo que esa cámara aceptase a emenda do Senado. Así o fixo sen necesidade de debate, e o proxecto converteuse en lei o 16 de xuño de 1936, coa sinatura do daquela presidente Franklin D. Roosevelt. A lei autorizaba a cuñaxe de 25.000 exemplares da moeda de medio dólar, e facultaba o comité de Albany para vender os vender ao seu valor nominal ou con sobreprezo, coa exixencia de que os posibles beneficios se destinasen a sufragar os gastos das celebracións do aniversario.

## Preparación 
[miniatura|294x294px|[Nellie Tayloe Ross era a directora da Casa da Moeda dos EEUU cando se emitiu o medio dólar de Albany.]]
O 2 de xullo de 1936, o alcalde de Albany, John B. Thacher, escribiu á directora da Casa da Moeda dos EEUU, Nellie Tayloe Ross, para lle comunicar que nomeara o comité de tres membros exixido pola lei, que estaba encabezado por William L. Gillespie, presidente do *National Commercial Bank and Trust Company*. O alcalde declarou tamén que a cidade lle encargara o deseño da moeda á escultora Gertrude K. Lathrop, dado que esta fora moi recomendada polo deseñador da moeda de cinco centavos *Búfalo*, James Earle Fraser, entre outros artistas. Sinalou ademais que as celebracións do aniversario de Albany terían lugar do 19 ao 22 de xullo e quería que as novas moedas estivesen dispoñibles o antes posible.

O 2 de setembro, Lathrop acudiu ás oficinas da Comisión de Belas Artes dos Estados Unidos, cos seus deseños da moeda xa plasmados en modelos de escaiola e cunha carta do escultor que se encargara da execución destes, Lee Lawrie. A Comisión de Belas Artes, en virtude dunha orde executiva de 1921 do presidente Warren G. Harding, estaba encargada de emitir ditames consultivos sobre as obras de arte públicas, incluídas as moedas. Loxicamente, Lawrie era favorable aos deseños de Lathrop, Aínda que lle preocupaba que as letras da palabra LIBERTY fosen demasiado pequenas e se perdesen ao reducir os modelos ao tamaño dunha moeda. Así as cousas, Lathrop consultou o asunto co gravador xefe da Casa da Moeda, John R. Sinnock, na Ceca de Filadelfia, quen lle asegurou que a palabra seguiría a ser visible e afirmou que pensaba que os modelos darían lugar a unha «moeda espléndida». Tamén acadou o apoio da directora adxunta da Casa da Moeda, Mary M. O'Reilly. Logo destas opinións, Lawrie retirou as súas reticencias e os modelos foron aprobados pola Comisión de Belas Artes o 9 de setembro de 1936. Os cuños para a produción do medio dólar de Albany completáronse a finais dese mes ou xa en outubro.

## Deseño 
### Anverso 
O anverso do medio dólar creado por Lathrop representa un castor como figura principal. Moitos dos primeiros colonos de Albany gañaban a vida co comercio de peles deste animal, que aparece tamén no selo da cidade. Lathrop modelou a moeda a partir dun castor vivo; o Departamento de Conservación do Estado de Nova York prestoulle un exemplar durante uns días para que o tivese no seu estudio. «É o contacto ocasional cos interesantes e amigables cidadáns da natureza o que lle engade sabor ao noso traballo», escribiu Lathrop. O castor do deseño está a roer unha póla de pradairo, a árbore típica do estado de Nova York. Dúas sámaras de pradairo, que conteñen as sementes, utilízanse para separar o nome do país emisor e a expresión do valor facial da moeda; tanto estas como as piñas que cumpren unha función similar no reverso pretendían simbolizar, segundo a escultora, o crecemento e a fertilidade da comunidade.

Completan o deseño do anverso as lendas E PLURIBUS UNUM á esquerda do castor, e IN GOD WE TRUST á súa dereita.

### Reverso 
O reverso reproduce unha representación de corpo enteiro e de perfil de Schuyler e Livingston despedíndose do gobernador Dongan. Schuyler, que en pouco tempo sería alcalde, sostén a carta constitutiva da súa cidade. Do mesmo xeito, visitou o Instituto Smithsoniano e o Museo Metropolitano de Arte para investigar acerca da indumentaria masculina da época. e unha aguia cobre o grupo, coa palabra LIBERTY, en letras de moi pequeno tamaño, sobre a ave. David Bullowa, na súa obra de 1938 sobre as moedas conmemorativas estadounidenses, escribiu: «cada símbolo e cada detalle desta emisión teñen un significado relacionado cos inicios da historia colonial de Nova York. As inscricións reducíronse a un tamaño que as fai case ilexibles. A palabra LIBERTY nesta moeda, sobre a aguia, é microscópica». 

Pola súa banda, o historiador da arte Cornelius Vermeule, no seu volume sobre a arte nas moedas e medallas estadounidenses, considerou o medio dólar de Albany «unha importante contribución á numismática do país». Vermeule suxeriu que o castor, símbolo de Albany, roendo a póla de pradairo, símbolo do estado de Nova York, «parecería converterse daquela nunha alegoría do goberno municipal alimentándose do goberno do estado!». Dada a complexidade do reverso, afirmou que «o feito de que a moeda no seu conxunto teña un atractivo considerable pódese considerar un mérito da boa formación e o gusto innato da artista, que foi quen de incorporar todas estas alusións ás aspiracións locais e a un acontecemento pasado cunha precisión modesta e positiva».

## Produción, distribución e coleccionismo 
miniatura|Portada do expositor no que se enviaron as moedas aos compradores
En outubro de 1936 cuñáronse na Ceca de Filadelfia 25.013 exemplares do medio dólar da Carta de Albany, incluídas 13 pezas reservadas para a súa inspección e comprobación na reunión anual de 1937 da Comisión de Ensaios dos Estados Unidos.

O comité encargado da súa comercialización púxoas á venda a un prezo de dous dólares por unidade, un prezo que se considerou elevado para a época. A isto hai que engadir que o interese polas moedas conmemorativas que se estendera por todo o país na primavera e no verán de 1936 xa provocara a emisión de preto doutras vinte moedas máis ese mesmo ano, e a expectación se calmara algo no momento en que a peza de Albany entrou en distribución, ao dispor dos coleccionistas e da poboación. e en 1943, coas vendas xa paralizadas, devolveu 7.342 exemplares para o seu troco e a súa posterior fundición, polo que a tiraxe final quedou limitada a 17.658 exemplares. En 1954 sóubose que o Banco Estatal de Albany tiña uns 2.000 espécimes nas súas cámaras acoirazadas e estaba disposto a vendelos polo prezo de emisión orixinal de dous dólares, nun momento en que o seu prezo de mercado alcanzaba xa os oito dólares. A edición de luxo do catálogo de Richard S. Yeoman *A Guide Book of United States Coins*, publicada en 2018, atribúelle a esta moeda entre 220 e 425 dólares, dependendo do seu estado. Con todo, un exemplar cunha senlleira beleza e un acabamento excepcionais acadou os 20.125 dólares nunha poxa numismática celebrada en 2004.

A embalaxe orixinal, que hoxe é máis rara que a propia moeda, incluía un folleto de catro páxinas que contiña unha ilustración da moeda, unha historia de Albany e unhas fendas para a disposición de entre unha a cinco moedas. Tanto o folleto como o sobre que o contiña son moi cobizados entre os coleccionistas actuais. Aínda máis escasas son as caixas deseñadas para conter moedas soltas e coa inscrición *The National Commercial Bank and Trust Company of Albany*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bowers, Q. D. (1991). "". En *Commemorative Coins of the United States. A Complete Encyclopedia*. Bowers and Merena Galleries, Wolfeboro. Páxinas 319-322. ISBN 978-0-943161-35-8.
* Bullowa, D. M. (1938). *The Commemorative Coinage of the United States 1892-1938 *. American Numismatic Society, Nova York.
* Duffield, F. (1936). "". En *The Numismatist*. Vol. XLIX. Nº 11. Novembro. Páxinas 909-910.
* Flynn, K. (2008). *The Authoritative Reference on Commemorative Coins 1892-1954*. Kyle Vick, Roswell.
* Green, P. M. (2009). "Albany half dollar one of many 1936 issues". En *Numismatic News*. 26 de marzo.
* Slabaugh, A. R. (1975). *United States Commemorative Coinage* (2ª ed.). Whitman, Racine. ISBN 978-0-307-09377-6
* Swiatek, A. (2012). *Encyclopedia of the Commemorative Coins of the United States*. KWS, Chicago. ISBN 978-0-9817736-7-4
* Swiatek, A.; Breen, W. (1981). ''*. Arco Pub., Nova York. ISBN 978-0-668-04765-4
* Taxay, D. (1967). *An Illustrated History of U.S. Commemorative Coinage*. Arco, Nova York. ISBN 978-0-668-01536-3
* USSCBC (United States Senate Committee on Banking and Currency) (1936). *Coinage of Commemorative 50-Cent Pieces*. United States Government Printing Office. 11 de marzo.
* Vermeule, C. (1971). **. Harvard University Press. ISBN 978-0-674-62840-3
* Yeoman, R. S. (2018). *A Guide Book of United States Coins'' ("Mega Red" 4ª ed.). Whitman, Atlanta. ISBN 978-0-7948-4580-3

### Outros artigos 
* Moedas do dólar estadounidense
* Casa da Moeda dos Estados Unidos