Illa de Providencia

A **Illa de Providencia** é unha illa do mar Caribe de 17 km² que pertence ao Arquipélago de San Andrés, Providencia e Santa Catalina e é territorio do municipio de Providencia dentro do departamento.

Pertence a Colombia, e pola súa extensión en quilómetros cadrados é a segunda en tamaño do departamento; ten 7&nbsp;km de longo e 4&nbsp;km de ancho. Localízase a 90&nbsp;km ao norte da illa de San Andrés. A illa foi por moito tempo un lugar tranquilo e non tivo os efectos do turismo. Con todo o incremento do turismo e en particular do turismo ecolóxico puxérona na mira do interese dos visitantes. Tanto o mergullo como o esnórquel son moi practicados debido aos arrecifes de coral, a riqueza de fauna e flora mariña e as augas transparentes.

## Xeografía 
miniatura|dereita|300px|Vista da Baía de Aguamansa

### Descrición 
Providencia é unha pequena illa do Caribe, situada a uns 80 km ao noroeste da súa irmá San Andrés e a uns 220 de Nicaragua. Xunto a ela atópase outro illote chamado Santa Catalina separada por unha canle natural de 150 m de amplitude.

Algúns accidentes naturais da illa son:

* **Baías**: Catalina, Aguamansa, Manzanillo, Suroeste e Aguadulce. 
* **Puntas**: San Juan, Rocosa, Negra e Caimán. 
* **Caios**: Valle, Tres Hermanos, Casabaja e Cangrejo.

### Ecosistemas 
Providencia contén mostras dos diferentes ecosistemas do arquipélago, como son os mangleirais, as formacións coralinas, as praderías de pastos mariños e unha pequena extensión de bosque seco tropical.

### Xeoloxía 
Chan rochoso de orixe volcánica. A illa está cruzada por un cordal orientado de norte a sur, cuxa altura máxima alcanza os 360 metros e é denominado O Pico (The Peak) onde nacen a maioría de fontes de auga doce, vitais para o municipio.

### Hidroloxía 
Providencia é a única illa dentro do Arquipélago que posúe fontes de auga permanentes ou intermitentes, dependendo da época do ano. Moitas destas correntes nacen na chamada Serranía Central e a súa lonxitude non supera o quilómetro e medio.

## Parque nacional natural 
O parque *Old Providence McBean Lagoon* sitúase ao nordés da illa, ten unha extensión de 995 hectáreas, das cales 905 son área mariña. Consta dun arrecife coralino protexido, unha zona de mangleiral, a lagoa de McBean e os caios dos Tres Irmáns e Cangrexo.

O parque é na actualidade a única zona protexida a nivel nacional no Caribe oceánico colombiano. Posúe o arrecife de coral máis extenso de Colombia, cun total de 32 km de longo. Debido ao carácter especial de McBean Lagoon e do arrecife adxacente, foi declarado parque en 1995 e pasou a formar parte da *Reserva de Biósfera "Seaflower"* desde 2000 e das *Áreas Protexidas do Arquipélago* desde 2004. Old Providence ademais foi creado co propósito de deter a urbanización acelerada que plneaba destruír gran parte do mangleiral.

## Vida silvestre 
### Vexetación e flora 
Os mangleiros son árbores de diferentes especies que se adaptaron a vivir en zonas costeiras con influencia mariña e xogan un papel importante como lugares de reprodución e cría de numerosas especies de peixes, crustáceos e moluscos. En Providencia abundan as seguintes especies de mangleiros: *Rhizophora brevistyla*, *Laguncularia racemosa* e *Pelliciera rhizophorae*.

En Providencia a vexetación dominante é o bosque seco tropical, onde abunda o Cock-spur *(Acacia collinsii e acacia cornigera)*, o chaparro *(Byrsonima crassifolia)*, o resbalamano *(Bursera simaruba)* e a oliveira *(Capparis)*, ademais de contar con algunhas árbores de manga. Tamén se encontran diversas palmas, entre elas a pactá *(Coccothrinax jamaicensis)*, endémica da zona.

Nos caios predominan as palmeiras cocoteiras, ficus e as matogueiras de icaco, que serven de niño para as aves fragata. A vexetación mariña ao redor dos caios é variada, e conta con tres especies de algas e dúas de pastos mariños.

### Fauna 
Debido ao carácter insular e oceánico, a fauna terrestre é limitada e presenta un alto grao de endemismo. Atopáronse unha soa especie de ra *(Leptodactylus insularis)* así como unha de tartaruga terrestre *(Geochelone carbonaria)*. Reportáronse ademais 2 especies de serpes *(Boa constrictor imperator e Leptotyphlops magnamaculata)*, 6 de saurios, 10 de aves, 4 de tartarugas mariñas e algunhas poucas de mamíferos.

## Historia 
Os primeiros desembarcos puideron ser entre 1498 e 1502 por parte de corsarios holandeses, ingleses, españois e posteriormente de xamaicanos. Os primeiros africanos foron traídos á illa a mediados do século XVII para traballar en cultivos de tabaco e algodón que serían a principal economía da illa nos tempos sucesivos. 
En 1629 construíuse o primeiro asentamento da illa á que chamaron New Westminster ou Nova Westminster no que hoxe é Old Town que se localiza ao Sur da Capital Santa Isabel.

## Municipio de Providencia e Santa Catalina 
miniatura|dereita|300px|Localización dos centros poboados de San Andrés e Providencia, Colombia

Fundado durante o século XVIII alcanza o seu status como municipio só en 1952. Este atópase formado polas Illas de Providencia e Santa Catalina a unha altura de 12 metros sobre o nivel do mar, cunha temperatura media de 26 graos centígrados, con aprox. 5.000 habitantes e 18 km² de extensión en total.

### Demografía 
Cambios radicais a través de toda a súa historia precolombiana: Segundo estudos do Instituto de Xenética Humana da Universidade Javeriana Aspectos demográficos; MENDOZA, Roberto, Ignacio M. Zarante e Gustavo Valbuena, Instituto de Xenética Humana, Universidade Javeriana, Bogotá, (data por definir), o seguinte é o censo segundo o Departamento Administrativo Nacional de Estatística, DANE (Cabrera, 1980, DANE 1993): a idade media é de 30 anos, nunha poboación total de 3.836 persoas en todo o municipio. A raza predominante é a afroantillana.

### Constitución urbana 
A cabeceira municipal atópase no sector de Santa Isabel. Outros sectores son Puebloviejo, Buenavista, Aguadulce, Aguamansa, Sur Oeste, Casa Baja, Punta Rocosa, A Montaña, Pueblo Libre, San Felipe. As comunicacións entre os diferentes sectores dáse a través da estrada única (circunvalar) que bordea todo o litoral da illa.

### Economía 
Agricultura, gandería, pesca e ecoturismo (este último requirido por visitantes nacionais, especialmente do interior do país, de Centroamérica e o Caribe). A produción municipal é levada á capital do departamento (San Andrés).

### Festas 
Entroido da Vella Providencia e Festas de Nadal.