Mosteiro de San Xulián de Samos

[miniatura|Unha estatua de [Benito Xerónimo Feijoo|Feijoo, 1947, obra de Asorey, preside o claustro grande do Mosteiro.]]
O **mosteiro de San Xulián de Samos**, tamén **mosteiro de San Xiao de Samos**,  é un mosteiro medieval fundado no século VI, segundo a tradición por Martiño de Dumio, que chegou a ser un dos de maior importancia de Galicia, e que na actualidade se atopa en bo estado de conservación. Pertence á orde dos beneditinos e está no concello de Samos (provincia de Lugo).

## Historia 
A súa fundación atribúeselle a Martiño de Dumio. Sábese que foi renovado por Froitoso de Braga no século VII, mais o primeiro escrito que o menciona é do ano 665: unha inscrición nos muros do claustro da portaría que di que foi reconstruído polo bispo de Lugo Ermefredo. Despois desta restauración foi abandonado coa invasión musulmá, até a reconquista do rei Froila I das Asturias (arredor do 760). Cando, anos máis tarde, este foi asasinado, atoparon refuxio nel a súa viúva e o seu fillo, o futuro Afonso II, o Casto. Gañou con isto a protección real, comezando polas propiedades en media milla á redonda, que propiciaría o seu crecemento.

A comezos do século X o bispo Ero de Lugo tentou facerse co seu control e expulsou os monxes, mais no mesmo século foi reocupado a instancias do rei Ordoño II. Desde 960 a comunidade viviu baixo a regra de San Bieito, se ben no século XII durante o bispado de Xoán de Lugo, se sumou á reforma cluniacense.

O mosteiro de Samos desfrutou de grande importancia durante a Idade Media, o que se reflicte en que posuía duascentas vilas e quiñentos lugares. En 1558, incorporado xa a San Benito El Real de Valladolid, sufriu un incendio que obrigou á súa total reedificación. A comunidade foi exclaustrada en 1835, aínda que os monxes beneditinos regresaron en 1880. Sufriu outro incendio en setembro de 1951, tras o que foi reconstruído.

Neste mosteiro residiu un tempo o escritor cambadés Ramón Cabanillas, ao que lle dedicou *Samos*, a súa última obra publicada en vida.

## Descrición 
Nel atópanse tres estilos arquitectónicos, o gótico tardío, o renacentista e o barroco.

### Igrexa 
A **igrexa**, barroca, foi construída entre 1734 e 1748. Ten planta de cruz latina e tres naves. O interior é luminoso e solemne. A bóveda está iluminada por oito óculos e as pinturas dos catro doutores marianos beneditinos (Anselmo, Bernardo, Ildefonso e Ruperto). O retablo maior tamén é clasicista e ten unha imaxe do patrón do mosteiro, San Xulián, obra de Xosé Ferreiro. A fachada, barroca, vai precedida dunha escalinata en forma de lazo que recorda a do Obradoiro. Está dividida en dous corpos, cunha porta flanqueada por catro columnas de orde dórica sobre pedestais, que se repiten no corpo superior flanqueando o óculo. A sancristía, de finais do XVIII, consiste nunha bóveda de planta octogonal apoiada en arcos de medio punto.
A biblioteca, de 31 m. de longo, conta cun fondo de 25.000 volumes.

### Claustros 
Ten dous claustros. O **Claustro Grande** foi construído entre 1685 e 1689 e ten 3.000 m² (54 m de lado), polo que é o maior de España. Coñécese como "do padre Feijoo", por tomar este o hábito beneditino neste mosteiro en 1690, e está presidido por unha estatua súa, obra de Francisco Asorey. O estilo é unha combinación austera e sinxela de clasicismo e herrerianismo: nove arcos de medio punto por cada lado na planta baixa, columnas dóricas nas dúas primeiras plantas e xónicas nos ventanais da terceira. Os muros do piso superior foron decorados con cenas da vida de San Bieito e son obra de Enrique Navarro, Celia Cortés e Xosé Luís Rodríguez.

O **Claustro Pequeno** ou "das Nereidas" foi construído entre 1539 e 1582 polo monfortino Pedro Rodríguez, cuxo nome aparece nunha das claves da banda suroeste. Imita o estilo gótico e ten curiosos motivos de decoración, como a inscrición humorística "¿Qué miras, bobo?" nunha clave. O centro do claustro ocúpao a fonte barroca das Nereidas, de comezos do XVIII.

O mosteiro foi colexio de Teoloxía e Filosofía e é parada importante do Camiño de Santiago, xa que conta cunha hospedaría.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Samos. Mosterio de San Xulián.Galicia 1.jpg
Ficheiro:Samos. Mosterio de San Xulián.Galicia 2.jpg
Ficheiro:Mosteiro de San Xulián de Samos 2.jpg
Ficheiro:Puerta principal de la iglesia de la abadía de Samos, Lugo.JPG
Ficheiro:SamosMural.jpg
Ficheiro:MosteiroSamos_PortaR.jpg

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Capela do Ciprés
* Mosteiro
* Mosteiros e conventos de Galicia

### Ligazóns externas 
* Web da abadía de Samos 
* San Xulián de Samos en Turgalicia.