Ponte de Mañufe

A **ponte de Mañufe** é a máis antiga das existentes na comarca do Val Miñor. A obra ten unha  probable orixe romana e unha posterior reconstrución datada no ano 1140 segundo inscrición existente nun dos perpiaños dun chantón. Sitúase na actual estrada provincial PO-2035 ao seu paso polo río Miñor, e segue a ser a principal porta de entrada e saída á parroquia de Mañufe tanto do tráfico peonil como vehicular no século XXI. Une os lugares da Texosa  (norte) e A Ponte (sur), na devandita parroquia situada no concello de Gondomar. Está catalogada como Ben de Interese Cultural dentro do espazo de protección delimitado no Decreto 48/1999 do 18 de febreiro da Xunta de Galicia.

## Localización 
A súa cabeceira norte sitúase na intersección do Camiño das Bragadas (Camiño Texosa na nomenclatura oficial) e a estrada provincial PO-2035, cuxo trazado salva esta ponte sobre o río Miñor, vía que ten orixe nunha histórica calzada romana e posteriormente ruta de peregrinación a Santiago coñecida como O Camiño da Nosa Señora do Norte.. 

## Historia e arquitectura
miniatura|Vista actual do taboleiro con formigón armado e valado metálico que substituíron os antigos peitorís laterais de granito dispostos desde o ano 1861.
É unha ponte de "cadeirado" con arcos de medio punto e tallamares triangulares, de orixe e tipoloxía aparentemente romanas que sufriu modificacións na época medieval. De existir unha ponte romana sobre o río Miñor nesa etapa histórica, debería alzarse neste mesmo lugar, posto que os romanos nunca as emprazaban na desembocadura senón río arriba. Esta mesma teoría segue a profesora E. Ferreira Priegue, que tamén cita o traballo máis recente sobre a ponte pertencente ao arquitecto de Gondomar Antonio Solliño Troncoso.. Tamén está mencionada no *Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar* de Pascual Madoz (1848), onde sinala que sobre o río Miñor, que no documento figura como Riachuelo da Ramallosa, existe unha "ponte de madeira que ten o mesmo nome que esta parroquia". Sobre esta devandita estrutura de madeira non se atopan rastros na actualidade, nin documentación ou investigación posterior que a mencione.miniatura|Arcos e tallamar da Ponte de Mañufe na cara leste da ponte de Mañufe.

## Conservación da ponte 
Este ben cultural protexido soporta na actualidade a pasaxe permanente de todo tipo de vehículos, incluídos os de gran tonelaxe, que afectan a súa estrutura. Na década dos setenta do século XX,  a Deputación de Pontevedra intentou actualizar e mellorar os usos da ponte cunha intervención que a dotou ao taboleiro de plataforma de rodaxe e de paso de peóns a base dunha estrutura de formigón armado. A zona de paso de peóns foi voada a ambas lados da plataforma orixinal e colocouse unha varanda metálica de protección

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Soliño Troncoso, Antonio; Chamorro Sanromán, Juan (2018). *Percorrido polo patrimonio cultural da vila e concello de Gondomar de Miñor* (1º ed.) Instituto de Estudos Miñoranos 
* Soliño Troncoso, Antonio; Navaza, Gonzalo; Mouriño , M.A.; Varios (2012). *Retallos de Gondormar de Miñor* (1ª ed.) Instituto de Estudos Miñoranos.
*Soliño Troncoso, Manuel; Mosquera Veleiro, José Luis; Soliño Troncoso, Alfonso; Soliño Troncoso, Antonio (1995). *Gondomar Historia, Arte y Territorio* (1ª ed.) Ir Indo.