Graxa

miniatura|210px|Estrutura química da *timiristina*, un triglicérido

En bioquímica, **graxa** é un termo xenérico para varias clases de lípidos, aínda que xeralmente se refire aos acilglicéridos, ésteres de glicerol e ácidos graxos. Estes últimos poden ser un, dous ou tres, e darán lugar a monoglicéridos, diglicéridos ou triglicéridos, respectivamente. Outros compoñentes das graxas de grande importancia serían, por exemplo, o colesterol e os fosfolípidos.

## Características 
As graxas están presentes en moitas formas de vida, e teñen funcións tanto estruturais como metabólicas (fundamentalmente, enerxéticas).

O tipo máis común de graxa é aquel no que tres ácidos graxos están unidos á molécula de glicerina, recibindo o nome de **triglicéridos** ou **triacilglicéridos**. Os triglicéridos sólidos a temperatura ambiente son denominados como *graxas*, mentres que os que son líquidos, tamén son coñecidos como *aceites*. Os aceites son transformados en graxas artificialmente mediante hidroxenación para obter manteigas ou graxas hidroxenadas.

Todas as graxas son insolubles en auga tendo unha densidade significativamente inferior (flotan na auga).

### Tipos de graxas 
As graxas que inxerimos cos alimentos poden ser de orixe animal ou de orixe vexetal. As primairas están formadas principalmente por ácidos graxos saturados e adoitan ser sólidas a temperatura ambiente. As graxas de orixe vexetal adoitan ser líquidas (aceites) e habitualmente son máis ricas en ácidos graxos insaturados, moitos deles esenciais na nutrición ó non poder ser sintetizados no organismo.

En función do grao de saturación dos ácidos graxos formantes da graxa (é dicir, do número de dobres enlaces na molécula), podemos distinguir entre:

* **Graxas saturadas:** formadas por ácidos graxos saturados, é dicir con enlaces simples entre os seus átomos de carbono (-CH2-CH2). Están presentes, por exemplo, no touciño, no sebo etcétera. Estas graxas son sólidas a temperatura ambiente. Aquelas formadas polos ácidos graxos láurico, mirístico e palmítico son as graxas máis prexudiciais para o organismo. Con todo, graxas saturadas baseadas no esteárico teñen un efecto neutro. Exemplos: sebos e manteigas.
* **Graxas insaturadas:** é dicir con enlaces dobres entre os seus átomos de carbono (-CH2=CH2), formadas por ácidos graxos insaturados como o oleico ou o palmitoleico. Son líquidas a temperatura ambiente e comunmente coñécense como *aceites*. Poden ser, por exemplo, o aceite de oliva, de xirasol, de millo. 
** **Graxas monoinsaturadas**: cando posúen un único dobre enlace. Atópanse no aceite de oliva, o aguacate, e algúns froitos secos. Son as que aumentan o *colesterol bo* (HDL) e reducen o *colesterol malo* (LDL). 
** **Graxas poliinsaturadas**: cando posúen dous ou máis dobres enlaces. Estas non son tan beneficiosas como as *monoinsaturadas*, pero tampouco son tan daniñas como as saturadas. Atópanse no peixe azul, sementes e froitos secos.

### Funcións das graxas 
* Son a principal fonte de enerxía: 1 g de calquera graxa produce unhas 9 kilocalorías de enerxía (37,7 kJ), máis do dobre que a enerxía que proporcionan os carbohidratos ou as proteínas. 
* Son vehículo das vitaminas liposolubles (A, D, E, K).
* Son fonte de ácidos graxos esenciais 
* Forman parte de estruturas celulares fundamentais (por exemplo, da membrana celular).

Ademais, as graxas cumpren numerosas outras funcións, como contribuír ó sabor e apeticibilidade dos alimentos, dar sensación de saciedade etc. Noutra orde de cousas, forman o panículo adiposo que protexe aos mamíferos contra o frío.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
Estrutura química das graxas