Inspiración artística

A **inspiración** na composición artística asóciase a un gromo de creatividade irracional e inconsciente. Literalmente, a palabra significa "recibir o alento," e ten as súas orixes no helenismo e a cultura hebrea. Homero e Hesíodo, nas primeiras discusións sobre a natureza da inspiración destacan como importante tanto os aspectos rituais como as orixes divinas do alento dun deus. Por exemplo tanto o oráculo de Delfos, como outras sibilas, recibían o vapor e fumes divinos nunha caverna dedicada a Apolo antes de realizar unha profecía. Na *Odisea*, 22. 347-8, un poeta menciona que os seus cantos foron postos no seu corazón polos deuses.

## Modelos antigos de inspiración 
Segundo os gregos, a inspiración supón que o poeta ou artista alcanza un estado de éxtase ou *furor poeticus,* o frenesí divino ou tolemia poética. O artista é transportado máis aló da súa propia mente e recibe os pensamentos dos deuses. Platón, en *Symposium* 197a, *Phaedrus* 244, como tamén Teócrito, Píndaro, e Aristóteles (en *Poetics*) argumentan que o poeta se transporta temporalmente ó mundo da verdade ou comprensión divina, e é esta visión a que o obriga a crear. Por tanto, as invocacións ás musas e outros varios deuses poéticos (en particular, Apolo e Dioniso) son auténticas pregarias en busca de inspiración, para recibir o alento do deus. O único modelo substancialmente diferente de inspiración no mundo clásico atópase no *Problemata* (de autoría descoñecida, pero da escola peripatética), o cal suxire que a orixe da inspiración se atopa no desequilibrio entre os catro humores. Excepto por esa teoría, Virxilio, Ovidio, e especialmente Cicerón insisten, como os teóricos gregos antes que eles, que a inspiración artística é un agasallo dos deuses. Cicerón, non estaba satisfeito coa figuratividade que a palabra "inspiración" adquirira e usaba en cambio o termo afflatus.

A inspiración é previa á conciencia e non está relacionada coa habilidade (*ingenium* en Latín). Técnica e destreza na execución son independentes da inspiración, e por tanto é posible que aínda alguén que non é poeta inspírese, e para un poeta ou un pintor non é suficiente con ser hábil para lograr a inspiración.

[miniatura|O Rei David, vestido só cun [ephod sacerdotal, danzando en éxtase fronte á Arca da Alianza.]]
En forma similar na poesía hebrea, a inspiración é un tema de orixe divina. No *libro de Amós*, 3:8 o profeta fala de ser invadido pola voz de Deus e compelido a falar. Con todo, a inspiración é tamén algo que para os profetas xorde da revelación, e nalgunha medida os dous conceptos atópanse mesturados. A revelación é un proceso consciente, onde o escritor ou pintor é consciente e interactúa coa visión, mentres que a inspiración é involuntaria e recíbese sen un entendemento cabal do que está a suceder. No cristianismo, a inspiración é un agasallo do Espírito Santo. San Paulo dixo que toda a Biblia está inspirada por Deus (*Timoteo 2*), e os relatos de Pentecostes falan do Espírito Santo descendendo co son dun vento poderoso. Esta comprensión de "inspiración" é vital para aqueles que fan unha lectura literal da Biblia, para eles, os autores das escrituras se son posuídos pola voz de Deus, non "filtrarían" nin interporían a súa visión persoal no texto. Para aqueles que entenden a "inspiración" como un fenómeno menos extático (menos platónica), a personalidade humana e puntos de vista do autor farían de mediadores da palabra santa. Para os pais da igrexa como San Xerónimo, David era o poeta perfecto, xa que sabía negociar entre o impulso divino e a conciencia humana.

Nas sociedades nórdicas, a inspiración tamén era asociada cun agasallo dos deuses. En forma similar á literatura, grega, latina e romántica, os bardos nórdicos eran inspirados por un estado máxico e divino, dándolle logo forma de palabras coas súas mentes conscientes. O seu adestramento era un intento de aprender a modelar as forzas que estaban máis aló do humano. No relato do Venerable Beda de Caedmon, combínanse as tradicións cristiás e xermánicas tardías. Caedmon era un pastor sen ningún adestramento ou habilidade en compor versos. Unha noite, tivo un soño onde Xesús pedíalle que cantase. Entón compuxo o *Himno de Caedmon,* e a partir dese momento foi un gran poeta. A inspiración na historia é o produto da graza: non é posible buscala (pero se desexala), é incontrolable, e irresistible, e aínda que a obra do poeta comprende en forma completa a súa mente e o seu corpo, é fundamentalmente un don.

## Modelos ilustrados e románticos de inspiración 
[miniatura|200px|Inspiración, por [Jean-Honore Fragonard.]]
No século XVIII en Inglaterra, a psicoloxía que estaba nos seus comezos competía cun renacemento da celebración da natureza mística da inspiración. O modelo de John Locke da mente humana suxería que as ideas se asociaban entre si e que unha corda na mente podía ser alcanzada por unha idea resoante. Por tanto, a inspiración era nalgunha medida un proceso azaroso pero completamente natural de asociación de ideas e pensamento unísono repentino. Adicionalmente, a psicoloxía de Locke suxería que un sentido natural ou calidade da mente permitía ás persoas atopar unha unidade nas percepcións e discernir as diferenzas nos grupos. Esta "fantasía"(*fancy*) e "enxeño, "(*wit*) como eran chamadas, eran facultades naturais e adquiridas que podían xerar maior ou menor inspiración e percepción en poetas e pintores.

O modelo musical foi satirizado, xunto con outros modelos de inspiración como o *afflatus,* e a "fantasía", por Jonathan Swift en *A Tale of a Tub.* O narrador de Swift suxire que a tolemia é contaxiosa porque é unha nota que pode activar as "cordas" nas mentes dos seguidores e que a diferenza entre un tolo de Bedlam e un emperador era o "ton" da idea do enfermo mental. Ó mesmo tempo, satirizaba ós ministros protestantes radicais quen predicaban mediante "inspiración directa." Nos seus textos, describe ó púlpito ideal do disidente como un barril cunha mangueira que conecta a parte posterior do predicador a un conxunto de foles na base, mediante os cales o predicador podía ser inflado ó momento de poder lograr gritar a súa inspiración á congregación. Máis aínda, Swift vía á fantasía como unha característica irracional e de tolemia, onde, "unha vez que a fantasía dun home excede a súa razón, xa non hai lugar para o sentido común."

As teorías diverxentes da inspiración que Swift satirizou continuarían, coexistindo, a través dos séculos 18 e 19. Na súa obra *Conxecturas sobre a composición orixinal* Edward Young desenvolveu a base dunha formulación romántica da inspiración. El dicía que o *genius* é "o deus interno" do poeta ó cal lle prové a inspiración. Desta forma, Young coincidía cos psicólogos que situaban á inspiración dentro da mente das persoas (e lonxe do ámbito tanto das cousas divinas como demoníacas) pero aínda tendo unha calidade supernatural. *Genius* era unha fonte de inspiración inexplicable, posiblemente espiritual e posiblemente externa. No esquema de Young, o *genius* era aínda de orixe externa, pero os poetas románticos pronto situarían a súa orixe dentro do poeta. Escritores románticos tales como Edgar Allan Poe (*O principio poético*), Ralph Waldo Emerson (*O poeta*), e Percy Bysshe Shelley vían a inspiración en termos similares ós gregos: era un tema de tolemia e irracionalidade. A inspiración lográbase porque o poeta axustábase ás "brisas" (divinas ou místicas) e porque a súa concepción permitíalle recibir ese tipo de visións. Os relatos de Samuel Taylor Coleridge sobre a inspiración eran os máis dramáticos, e a súa obra *Arpa Eólica* foi o mellor de moitos poemas que os románticos escribirían comparando a poesía cunha recepción pasiva e canalización natural dos aires divinos. A historia que o contou sobre a composición de *Kubla Khan* reduce ó poeta ó nivel dun escribente. William Butler Yeats experimentaría e valoraría logo a escritura automática. A inspiración era a evidencia do xenio, e o xenio era algo que o poeta podía gabarse de posuír, a pesar de que non podía alegar que o creou el.

## Conceptos modernistas e modernos de inspiración 
Sigmund Freud e outros psicólogos posteriores situaron á inspiración na psique interna do artista. A inspiración do artista era produto dun conflito psicolóxico non resolto ou dun trauma da nenez. Máis aínda, a inspiración podía orixinarse directamente no subconsciente. En forma similar á teoría romántica do *genius* e a noción resucitada do "frenesí poético," Freud vía ós artistas como especiais, e con feridas profundas.

Dado que Freud situaba a inspiración no subconsciente, os artistas surrealistas buscaban esta forma de inspiración recorrendo a diarios de soños e escritura automática, o uso de taboleiros Ouija e found poetry nun intento para penetrar no que eles entendían era a verdadeira fonte da arte. A teoría de Carl Jung da inspiración reiteraba indirectamente o outro lado da noción romántica da inspiración ó suxerir que un artista é alguén que se conectou a algo impersoal, algo fóra da experiencia individual: o artista de Jung con memoria racial é o máis apto para sentir e expresar o conflito entre a "sombra" primitiva e o ego civilizado e codificar o arquetipo da mente humana. Por tanto, novamente, a inspiración provén dunha especie de *genius*, dado que estas memorias están presentes en todas as persoas (sendo por iso responsables do recoñecemento dos arquetipos e memorias ó observar unha obra de arte), pero unicamente o *genius* artístico pode obter inspiración e memoria. Aqueles artistas que seguían as ideas de Jung puñan énfases no primitivismo e o estudo da arte previo á existencia da literatura e os mitos.

As teorías materialistas da inspiración diverxen entre as que consideran ás fontes como puramente internas e as que avogan por fontes puramente externas. Marx non tratou o tema directamente, pero a teoría marxista da arte o ve como unha expresión da fricción entre posicións económicas de base e superestructurais, ou como un diálogo non intencional de ideoloxías en competencia, ou como a explotación dunha "fisura" na ideoloxía da clase no poder. Por tanto, naquelas escolas de arte plenamente marxistas, tales como o realismo soviético, o pintor ou poeta "inspirado" é tamén o poeta ou pintor con maior conciencia de clase, e o "formalismo" é explicitamente rexeitado como decadente (por exemplo, as últimas películas de Sergéi Eisenstein eran condenas como un "erro formalista"). Fóra das escolas marxistas sustentadas polo estado, o marxismo mantivo a súa énfase na conciencia de clase do poeta ou pintor inspirado, pero fixo sitio para o que Frederic Jameson dá en chamar unha *"inconsciencia política"* que podería estar presente na obra de arte. Con todo, en cada un destes casos, a inspiración provén de que o artista este especialmente "en sintonía" para captar os sinais dunha crise externa. En psicoloxía moderna, a inspiración non é estudada frecuentemente, pero considéralla un proceso completamente interno. Sexa cal for o modelo, con todo, empiricista ou místico, a inspiración atópase pola súa propia natureza fóra do noso control.

## Iconografía 
A inspiración represéntase baixo a figura dun adolescente animado de todo o lume do xenio tendo na man dereita unha espada e na esquerda a flor do tornasol.

## Notas 
* Brogan, T.V.F. "Inspiration" en Alex Preminger e T.V.F. Brogan, eds., *The New Princeton Encyclopedia of Poetry and Poetics.* Princeton, NJ: Princeton University Press, 1993. 609-610.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Musa.
* Etat second.

### Ligazóns externas 
* Entrevistas con artistas falando da inspiración