Kosta Khetagurov

miniatura|Kosta Khetagurov na súa época de estudante (entre 1875 e 1880)
**Kosta Khetagurov** (en oseto Хетӕгкаты Леуаны фырт Къоста), nado o 15 de outubro de 1859 en Nar e finado 1 de abril de 1906 en Labæ, foi un pintor e poeta oseto, considerado o fundador da literatura oseta.

## Traxectoria 
Naceu nunha pequena aldea de montaña. Seu pai, Levan Khetagurov, estaba á cabeza da milicia oseta ao servizo do Imperio Ruso, e súa nai era filla dun portaestandarte do exército imperial. Orfo de nai cando tiña  dous anos, quedou ao coidado dun familiar do pai. Tras rematar a súa primeira educación na súa localidade natal, continuou a estudar en Vladikavkaz. En 1870 seu pai á cabeza dos habitantes de Nara transladouse á rexión de Kuba e alí fundou o asentamento de Labæ 

Entre 1871 e 1881 estudou en Stavropol e foi nesta época cando comezou a pintar. En 1881 entrou na Academia das Artes de San Petersburgo pero en 1883 por problemas económicos viuse obrigado a deixar os estudos e acabou volvendo a Osetia. A partir de 1888 comezou a publicar poemas na prensa en oseto e ruso. En 1891 por conflitos co gobernador de Terek a raíz do peche dunha escola feminina tivo que deixar Osetia, estableceuse en Labə e en 1893, o ano seguinte á morte de seu pai, marchou a Stravopol, editou o periódico *Severny Kavkaz*. Os anos entre 1893 e 1897 constitúen a época máis creativa do autor, publicando na prensa poesía rusa mentres continuaba a escribir poemas en oseto, malia non poder publicalos. En 1897 enfermou de tuberculose e o ano seguinte puido volver a Osetia, pero tivo que marchar por enfrontarse de novo co gobernador. En 1899 estableceuse en Khersón, no sur de Ucraína. En decembro de 1901 aveciñouse en Vladikavkaz, pintando e escribindo, pero enfermo de tuberculose os seus últimos anos fórono de dificultades económicas. En 1905 foi vivir á casa da súa irmá en Labæ, e alí morreu no ano seguinte.

### Actividade literaria 
A súa principal máis recoñecida é a colleita poética en oseto *Iron fændyr* publicada en 1899, e que levou a que moitos dos seus poemas se converteran en auténticas cancións populares e que gran número de artistas realizasen as súas propias versións. Outra das súas grandes obras é o poema épico *Fátima* que conta a historia de amor imposible polo diferente status social entre un *abræg* (bandido) checheno e a oseta Fátima. De carácter etnográfico é *Osoba* que escribiu en ruso e que dá interesantes informacións da vida cotiá e do carácter dos osetos. As súas obras foron fundamentais para a literatura oseta e está considerado o poeta nacional e o fundador da lingua literaria oseta.

## Pintura 
Khetagurov está considerado o primeiro pintor oseto.

Ficheiro:Khetagurov angel.jpg| «O laído do anxo» (1888), Museo de Arte de Osetia do Norte
Ficheiro:Khetagurov02.jpg| «Nenos albaneis» (entre 1886 e 1890), Museo de Arte de Osetia do Norte
Ficheiro:Khetagurov03.jpg| «Retrato de E. F. Krek-Noskova » (1890), Museo de Arte de Osetia do Norte
Ficheiro:Khetagurov-zikara.jpg| «Porto de Zikara», Museo de Arte de Osetia do Norte
Ficheiro:Khetagurov-self.jpg|«Аutoretrato», Museo de Arte de Osetia do Norte
Ficheiro:Khetagurov-teberda1.jpg| «Carricova de Teberda», Museo de Arte de Osetia do Norte
Ficheiro:Khetagurov araka1.jpg| «Fogar oseto», Museo de Arte de Osetia do Norte

## Notas