Satirión apincarado

miniatura|Detalle da flor.
miniatura|Ilustración de *Flora Batava*.
O **satirión apincarado**, ***Dactylorhiza maculata,*** (L.) Soó 1962, é unha especie de orquídea, do xénero *Dactylorhiza*, da subfamilia Orchidoideae da familia das Orchidaceae estreitamente relacionadas co xénero *Orchis*. Distribúese por toda Europa, chegando ao noroeste de África e ata Siberia. Son de hábitos terrestres e teñen tubérculos.

## Hábitat 
Estas orquídeas atópanse distribuídas ao longo da zona subartica e a parte tépeda do hemisferio norte: desde Europa, até Siberia e polo noroeste de África. Desenvólvese con preferencia en zonas pantanosas

## Descrición 
Estas orquídeas terrestres desenvólvense en chans acedos e terreos enchoupados. Teñen tubérculos xeófitos. Nestes grosos talos subterráneos poden almacenar gran cantidade de auga, que lles permitan sobrevivir en condicións de seca. 

Posúen de 5 a 12 grandes follas de oblongo-ovoides a elíptico-lanceoladas, moteadas de cor púrpura. Desenvolven un talo longo que alcanza unha altura de 70-90 cm. As follas da parte superior son máis pequenas que as follas máis baixas do talo. 

Florecen na primavera tardía ou a principios de verán. A inflorescencia, cilíndrica, comparada coa lonxitude da planta é máis ben curta. Sendo un acio compacto cunhas 25-50 flores. Estas desenvólvense a partir duns gromos axilares. As cores predominantes son rosadas, moteados con manchas máis escuras formando un debuxo con liñas e motas na parte central superior do labelo. 
miniatura|Flores.

## Taxonomía 
*Dactylorhiza maculata* foi descrita por (L.) Soó e publicada en *Nom*. *Nova Gen. Dactylorhiza* 7.7 1962.

; Etimoloxía
:

*Dactylorhiza*: nome xenérico que procede das palabras gregas: "daktylos" (dedo) e "rhiza" (raíz). Isto é pola forma dos dous  tubérculos subterráneos que caracteriza ás especies do xénero.

*maculata*: epíteto latino que significa "manchada, con mácula"

; Subespecies de *Dactylorhiza maculata* aceptadas
:

miniatura
Hai moitas especies que se fertilizan de forma cruzada, dando lugar a unha enorme cantidade de variacións que complican a súa clasificación.
Especie tipo: *Orchis umbrosa* Karelin & Kir. 1842 = *Dactylorhiza umbrosa* (Kar. & Kir.) Nevski 1937. 

* *Dactylorhiza maculata* (L.) Soó: NO. África, Europa a Siberia. 
** *Dactylorhiza maculata subsp. battandieri* (N. Alxeria).
** *Dactylorhiza maculata subsp. caramulensis* (W. Europa).
** *Dactylorhiza maculata subsp. elodes* (Europa).
** *Dactylorhiza maculata subsp. ericetorum* : (W. Europa).
** *Dactylorhiza maculata subsp. islandica* (Islandia).
** *Dactylorhiza maculata subsp. podesta* (Holanda).
** *Dactylorhiza maculata subsp. savogiensis* (D.Tyteca & Gathoye) Kreutz
** *Dactylorhiza maculata subsp. schurii* (Cárpatos).
** *Dactylorhiza maculata subsp. transsilvanica* (SC. & SE. Europa).

; Sinonimia
:

* *Orchis maculata* L. 1753 (Basónimo)
* *Dactylorchis maculata* (L.) Verm. 1947
* *Dactylorchis elodes* (Griseb.) Verm. 1947
* *Dactylorchis maculata* subsp. *elodes* (Griseb.) Verm.
* *Dactylorhiza elodes* (Griseb.) Englmaier 1984
* *Dactylorhiza islandica* (Á. Löve & D. Löve) Aver. 1984
* *Dactylorhiza kolaensis* (Montell) Aver. 1984
* *Dactylorhiza kotschyi* (Rchb. f.) P.F. Hunt & Summerh 1965
* *Dactylorhiza okellyi* (Druce) Aver. 1984
* *Dactylorhiza transsilvanica* (Schur) Aver. 1982
* *Orchis elodes* Griseb. 1845
* *Orchis kotschyi* (Rchb. f.) Schltr. 1923
* *Orchis okellyi* (Druce) Druce 1915
* *Orchis transsilvanica* Schur 1853
* *Orchis angustifolia var. schurii* Klinge
* *Orchis basilica* L. ex Klinge
* *Orchis biermannii* Ortm.
* *Orchis calvellii* A.Terracc.
* *Orchis comosa* F.W.Schmidt
* *Orchis ericetorum* (E.F. Linton) E.S. Marshall
* *Orchis macedonica* Griseb.
* *Orchis nemorosa* Montandon
* *Orchis obtusifolia* Schur
* *Orchis solida* Moench
* *Orchis tetragona* Heuff.

## Híbridos 
Nota: nothosubspecies = unha subespecie híbrida; nothovarietas = subvariedade.

* *Dactylorhiza* × *altobracensis* (*D. maculata* × *D. sambucina*) (Francia, Austria).
* *Dactylorhiza* × *carnea * (*D. incarnata* × *D. maculata* subsp. *ericetorum*) (W. Europa). 
** *Dactylorhiza* × *carnea * nothosubsp. *ampolai* (*D. incarnata* subsp. *cruenta* × *D. maculata*) (Europa). Tubérculo xeófito.
** *Dactylorhiza* × *carnea * nothosubsp. *maculatiformis*. (*D. incarnata* × *D. maculata*) (W. Europa). Tubérculo xeófito
* *Dactylorhiza* × *conigerum* (*D. maculata* × *D. viridis*) (W. Europa).
* *Dactylorhiza* × *csatoi* (*D. cordigera* × *D. maculata*) (SE. Europa).
* *Dactylorhiza* × *delamainii* (*D. elata* subsp. *sesquipedalis* × *D. maculata*) (SW. Europa).
* *Dactylorhiza* × *dinglensis* (*D. maculata* subsp. *ericetorum* × *D. majalis* subsp. *occidentalis*) (W. Europa). 
** *Dactylorhiza* × *dinglensis* nothosubsp. *robertsii* (*D. maculata* subsp. *ericetorum* × *D. majalis* subsp. *cambrensi*) (Gran Bretaña). Tubérculo xeófito
** *Dactylorhiza* × *dinglensis* nothosubsp. *senayi* (*D. maculata* subsp. *elodes* × *D. majalis*) (Europa).Tubérculo xeófito
** *Dactylorhiza* × *dinglensis* nothosubsp. *townsendiana* (*D. maculata* subsp. *ericetorum* × *D. majalis*) (Europa). Tubérculo xeófito
** *Dactylorhiza* × *dinglensis* nothosubsp. *vermeuleniana* (*D. maculata* × *D. majalis*) (W. Europa). Tubérculo xeófito
* *Dactylorhiza* × *gabretana* (*D. incarnata* × *D. maculata* × *D. sambucina*) (Europa).
* *Dactylorhiza* × *genevensis* (*D. incarnata* × *D. latifolia* × *D. maculata*) (Europa).
* *Dactylorhiza* × *jenensis* (*D. maculata* subsp. *ericetorum* × *D. traunsteineri*) (W. & NC. Europa)
* *Dactylorhiza* × *komiensis* (*D. hebridensis* × *D. maculata*) (E. Europa).
* *Dactylorhiza* × *ornonensis* (*D. elata* subsp. *sesquipedalis* × *D. incarnata* × *D. maculata*) (W. Europa).
* *Dactylorhiza* × *prochazkana* (*D. bohemica* × *D. maculata*) (EC. Europa).
* *Dactylorhiza* × *transiens* (*D. fuchsii* × *D. maculata* subsp. *ericetorum*) (Europa) 
** *Dactylorhiza* × *transiens* nothosubsp. *corylensis* (*D. fuchsii* subsp. *hebridensis* × *D. maculata*)
* *Dactylorhiza* × *wiefelspuetziana* (*D. maculata* × *D. sphagnicola*) (W. Europa).

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Leroy-Terquem, Gerald and Jean Parisot. *Orchids: Care and Cultivation.* Londres: Cassel Publishers Ltd., 1991.
* Schoser, Gustav. *Orchid Growing Basics.* Nova York: Sterling Publishing Co., Inc., 1993.
* White, Judy. *Taylor’s Guide to Orchids.* Frances Tenenbaum, Series Editor. Nova York: Houghton-Mifflin, 1996.
* Alec Pridgeon. *The Illustrated Encyclopedia of Orchids*. Publicado por the Timber Press.
* Bechtel, Cribb and Launert. *The Manual Of Cultivated Orchid Species*. Publicado por The MIT Press.