Gran río artificial

O **Gran río artificial** (en árabe , al-Nehr al-Ṣnā‘ī al-‘Ẓīm) é unha rede de tubaxes, pozos e depósitos de auga construídos no deserto do Sáhara en Libia, que se alimenta das augas fósiles do Sistema de acuíferos do Arenito Nubio. A auga utilízase para a subministración a cidades e para a rega agrícola. É o proxecto de irrigación máis grande do mundo.

Consta dunha extensa rede de tubaxes enterradas de 2.820&nbsp;km de longo, acuedutos, pozos e depósitos. Consta de máis de 1.300 pozos, a maioría de máis de 500 m de profundidade, e produce 6.500.000 m3 de auga doce ao día para fornecer as cidades de Trípoli, Bengasi, Sirte e moitas outras. Iniciouse a súa construción en tempos do líder libio Muammar al-Gaddafi.

## Historia 
miniatura|Transporte de seccións de tubos durante a construción do proxecto.
miniatura|Imaxe con cores falsas do proxecto de depósito de Gran Omar Muktar ao sur de Bengasi. A vexetación aparece en vermello, as estruturas urbanas en gris, o terreo árido en beixe, e os depósitos de auga en azul escuro (na parte superior dereita e na inferior).
En 1953, os intentos por atopar petróleo no sur de Libia levaron ao descubrimento colateral de grandes cantidades de auga doce subterránea. O proxecto do gran río artificial concibiuse máis tarde, na década de 1960, e os traballos no mesmo comezaron en 1984. A construción do proxecto foi dividida en cinco fases. A primeira fase necesitou que se escavasen 85 millóns de m3 e foi inaugurada en 1991. A segunda fase (denominada *Primeira auga para Trípoli*) inaugurouse en 1996.

O proxecto estaba a cargo da Autoridade do Proxecto do Gran Río Artificial e foi financiado polo goberno de Muammar al-Gaddafi. O primeiro contratista foi o Dong Ah Consortium e despois a Al Nahr Company Ltd. Os materiais necesarios procedían de Corea e da propia Libia, e posteriormente o aceiro para os tubos era de procedencia italiana.

O custo previsto total do proxecto era duns 25 mil millóns de dólares, financiados con recursos libios. Desde 1990 a UNESCO proporcionou adestramento para enxeñeiros e técnicos implicados no proxecto.

O acuífero fósil do que se extrae a auga é o acuífero do arenito nubio. A súa auga acumulouse fundamentalmente durante a última era glacial, pero co clima actual non se recarga. O proxecto xerou certa controversia. Se a taxa de extracción de auga de 2007 non se incrementa, as súas reservas de auga poderían durar mil anos segundo algunhas estimacións. Porén, outras estimacións independentes indican que o acuífero podería quedar esgotado en só de 60 a 100 anos. Algúns analistas indicaron que custo do proxecto era un 10% inferior ao de obter esa auga por desalinización de auga de mar.

Durante a guerra civil libia de 2011, na que foi derrocado Muammar al-Gadaffi, a planta de Brega, que era unha das que fabricaba tubaxes para o proxecto, foi bombardeada pola OTAN, alegando que albergaba material militar.

### Datas das primeiras subministracións de auga 
* 11 de setembro de 1989: chega ao depósito de Ajdabiya.
* 28 de setembro de 1989: ao depósito de Gran Omar Muktar.
* 4 de setembro de 1991: ao depósito de Ghardabiya.
* 28 de agosto de 1996: a Trípoli.
* 28 de setembro de 2007: a Gharyan.

Ficheiro:Great Manmade River. Libya.jpg|Selo de 20 dínares adicado ao proxecto

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* BBC News: Libya's thirst for 'fossil water' (artigo que ten un mapa das tubaxes)
* Artigo na Encyclopædia Britannica
* TEKFEN İNŞAAT official article (imaxes)
### Ligazóns externas 
* Proxecto do Sistema de Acuíferos do Arenito Nubio na que colaboran a IAEA UNDP e o GEF sobre a loxística do Gran río artificial.
* Premio internacional da auga do Gran río artificial