Gasterópodos

[miniatura|180px|Unha *[Aplysia fasciata* e unha parella de *A. punctata* .]]
A dos **gasterópodos** (*Gasteropoda*), ou **gastrópodos** (*Gastropoda*), é unha clase de animais pertencentes ao filo dos moluscos, de vida acuática ou terrestre, que xurdiron a principios do cámbrico e que hoxe están estendidos por todos os continentes e océanos ocupando tamén charcas, correntes de auga doce e lugares onde hai unha cantidade suficiente de humidade.

Este grupo contén un moi extenso número de especies descritas, ocupando o segundo lugar neste aspecto tras os insectos. Hai 611 familias de gasterópodos, das que 202 están extintas e só aparecen no rexistro fósil.

A clase dos *Gastropoda* (anteriormente coñecida como **univalvos**, e ás veces denominada *Gasteropoda*) constitúe unha parte moi importante do filo dos moluscos, e é a clase máis diversificada deste filo, con de 60 000 a 80 000 especies. A clase comprende cerca dunhas 15 000 especies fósiles e ao redor de 40 000 vivas, das cales as máis coñecidas son os caracois, os cornos, as bucinas, as lapas, as lesmas, as patelas, as borrachas, os caramuxos e as peneiras.

O tamaño dos membros deste grupo é moi variable, xa que vai dende formas microscópicas ata especies de gran tamaño como *Pleuroploca gigantea* duns 60&nbsp;cm de longo, ou algúns dos individuos do xénero *Aplysia* que poden chegar a acadar 1 m de lonxitude. A meirande parte dos gasterópodos miden entre 1 e 8&nbsp;cm de lonxitude, e existen fósiles que acadan os 2 m.  
 
### A cuncha 
Dun xeito xeral a estrutura da cuncha pódese dividir en 3 capas:
* **Periostraco**: que é a capa externa e protectora que envolve a cuncha composta por conquiolina e é segregada polo pregue do bordo do manto. 
* **Ostraco**: capa constituída basicamente por dúas capas de cristais prismáticos de carbonato cálcico. A capa máis externa está formada por cristais hexagonais dispostos a modo de columnas sobre unha capa máis interna formada por placas alongadas e dispostas alternativamente para acadar a máxima firmeza.
* **Hipostraco**: e unha capa formada por múltiples láminas horizontais formadas por aragonita e tamén por calcita segregadas polo manto.

A cuncha dos gasterópodos cando existe é sempre **univalva**, a diferenza do que acontece con outros grupos como os bivalvos que presentan dúas.

[miniatura|125px|[Cuncha de *Zonitoides nitidus*, con torsión dextroxira.
**Arriba:** visión dorsal, posición espiral
**Centro:** visión ventral
**Abaixo:** visión basal, posición umbilical.]]

Os primeiros gasterópodos que xurdiron no noso planeta tiñan a cuncha , como se fose un sombreiro chinés. Estes seres pertencían a orde dos *Cinostracos* e só temos fósiles deles. A medida que a punta da cuncha foi crecendo esta foi enrolándose, posiblemente para poder manter o equilibrio e formaron os individuos da orde dos *Cocleostracos*. Estes gasterópodos tiñan simetría bilateral xa que aínda non sufriron a torsión. En conxunto estes dous grupos pertencen ao grupo dos Protogasterópodos e sobreviviron até o pérmico.
Nos que seguiron a estes gasterópodos primitivos a cuncha formará un típico cono enrolado arredor dun eixe central en forma de espiral. As maioría das cunchas adoitan estar enroladas cara á dereita e por iso levan o nome de *dextroxiras*, só algunhas poucas están enroladas cara á esquerda outorgándoselle o nome de *levoxiras*.
[esquerda|miniatura|[Larva trocófora de *Haliotis asinina* con anterioridade á torsión.]]

A cuncha forma un longo tubo enrolado que ten un eixe central chamado **columela**. A apertura da cuncha está delimitada por dous **labios** : o externo e o interno que polo miúdo están decorados con *dentes* e nalgúns casos coa apertura dunha **canle sifonal** que intervén na entrada e saída de auga ao interior da cavidade paleal. ´É frecuente que estes animais teñan unha estrutura a modo de tapadeira chamada **opérculo** que serve para protexelos no interior da cuncha no caso, por exemplo, de que exista a ameaza dun .

O extremo da parte posterior da cuncha leva o nome de **protocuncha** que resulta ser a cuncha embrionaria a partir da cal se formou o resto do individuo. A miúdo ten unha forma e un ornamento diferente á cuncha dos adultos.

Exteriormente as voltas da espiral (que levan o nome de **espiras**) están unidas por unha xuntura chamada **sutura**. Ás veces as paredes do tubo non se tocan e deixan no interior unha canle oca que pode verse na base da cuncha e que leva o nome de **embigo** ou **umbo**.
As cunhas que teñen as espiras no mesmo plano chámanse **planospirais** e son características dos gasterópodos espiralizados máis primitivos, pero isto causaba algúns problemas xa que a última volta acadaba un gran tamaño. Logo xurdiron as **conispirais** nas que cada espira da cuncha está algo por debaixo da precedente acadando así unha estrutura máis compacta e un menor tamaño pero xeraba unha repartición desigual do peso da cuncha. Para solucionar isto balanceouse a cuncha, inclinándoa cara ao lado oposto e cara a atrás

### Torsión 
[miniatura|[Protocuncha de *Haliotis asinina* cando a torsión xa é completa.]]
A característica máis representativa dos gasterópodos e que ademais serve para diferencialos dos outros grupos de moluscos é a de que a masa visceral xirou 180º dentro da cuncha. Esta torsión prodúcese no estado de larva velixer e produce un drástico cambio na disposición das estruturas no interior do corpo. Así, antes da torsión, a cavidade paleal que contén as branquias e o ano, é posterior, pero logo da torsión pasa a ser anterior. Os nervios das vísceras e os ganglios que tiñan unha forma de asa sinxela despois do xiro pasan a ter unha forma de oito producíndose, polo tanto, un cruzamento dos mesmos.

A razóns polas que se produce a torsión son complexas e aínda non existe unha explicación totalmente satisfactoria, pero probablemente este xiro supón unha **vantaxe** para estes animais xa que así poden retraer o velo dentro da cuncha e deixarse caer ao fondo se é perseguido por algún depredador.

Por outra banda, a torsión, tamén supón **desvantaxes** como o feito de que o ano é levado xusto enriba da cabeza, co que o animal corre o risco de contaminar os órganos respiratorios e algúns dos órganos dos sentidos que hai nela.

O xiro adoita acontecer en dúas fases: 90 º e 180 º. O xiro completo pode durar uns poucos minutos o máis tempo. Nalgunhas especies como a *peneira* (*Haliotis sp.*) a torsión faise en dous tempos: a primeira parte do xiro acostuma durar tan só uns minutos e vai até os 90 º, e logo acontece un segundo xiro moito máis lento ata os 180º 

### Anatomía interna 
miniatura|esquerda|Debuxo do aparato dixestivo do carnívoro *Schizoglossa novoseelandica*.
1-2 – Masa bucal,
1 - Boca,
2 - Farinxe,
3 – Músculos retractores da farinxe
4 – Glándulas salivares,
5 – Conduto salivar,
6 – Esófago e estómago,
7 - Inpestino,
8 – Condutos hepáticos.

#### Aparato dixestivo 
O aparato dixestivo dos gasterópodos foi, ao longo da súa evolución, adaptándose a diversos tipos de dietas nos diferentes grupos, así temos que existen individuos carnívoros, herbívoros, preeiros, depredadores, filtradores, e incluso parasitos.
miniatura|dereita|200px|Diagrama no que se amosa a rádula en vista transvesal da cavidade bucal dun gasterópodo 
As partes principais dos sistema dixestivo dos gasterópodos son as seguintes:
* A **masa bucal** (incluíndo a boca, farinxe, e os músculos retractores da farinxe) e as glándulas salivares, cos condutos salivares. 
* O **esófago**. 
* O **estómago**, tamén coñecido como **bolsa gástrica**. 
* A **Glándula dixestiva**, tamén coñecido como o **hepatopáncreas**. 
* **Intestino**.
* **Recto** e o **ano**.

As dúas características máis distintivas do aparello dixestivo destes animais son: a **rádula** e o papel que desenvolve en cada tipo de alimentación específica, e a torsión que se produciu no animal que fai que o ano se atope xusto enriba da cabeza. As adaptacións son moi variadas e son dende arpóns, branquias para a filtración, redes de mucus para atrapar presas, ou estruturas para a perforación ou altamente modificadas para o parasitismo

A parte anterior do tubo dixestivo pode modificarse nunha probóscide extensible que contén a rádula. A rádula é unha cinta dentada de quitina que serve para raspar ou cortar os alimentos e así facilitar a súa entrada no esófago.

dereita|miniatura|200px|Estrutura xeral dos ganglios dun gasterópodo. Na maioría das especies, o cerebro fúndese nun só órgano, de seis lóbulos.

#### Sistema nervioso 
O sistema nervioso está ben desenvolvido. Conta cun *anel periesofáxico* no que hai 3 pares de ganglios conectados por cordóns nerviosos principais e con pequenos nervios periféricos ramificados. Os ganglios da área cerebral son os seguintes:
* **Ganglios cerebrais** (2): situados na rexión dorsal, en ocasión deles saen 2 ganglios bucais.
* **Ganglios pleurais** (2): situados lateralmente.
* **Ganglios pedais** (2): situados na rexión ventral.
Dos ganglios pleurais e cara a rexión posterior saen 2 cordóns nerviosos nos que se pode detectar a pegada deixada pola torsión que sufriu o animal, xa que pódense atopar cruzados. Sobre eles encontramos outros dous tipos de ganglios:
* **Ganglios parietais** (2)
* **Ganglios viscerais**(2)
[dereita|miniatura|200px|**Rinóforos** de *[Aplysia californica*.]]

#### Órganos dos sentidos 
Os gasterópodos carecen do sentido da audición e os seus órganos dos sentidos son moi variados. Entre eles podemos distinguir os seguintes:
* **Rinóforos**: son ós órganos sensoriais máis importantes nos gasterópodos e se atopan na punta dos 4 tentáculos. Son órganos olfactivos que serven para detectar determinadas substancias químicas no ambiente que rodea ao animal.
* **Osfradios**: 
Son órganos quimiosensoriais situados na base do sifón dentro da cavidade palial. Adoitan servir para detectar posibles presas. Nalgúns casos a súa función pode ser mecanorreceptora ou é descoñecida.. 
* **Tentáculos**: 
Situados normalmente na rexión cefálica, tamén poden adoptar outras localizacións, usualmente cerca do pé. O igual que os anteriores tamén poden ter funcións tanto mecanorreceptoras como quimiorreceptoras. 
* **Ollos**: 
Hai unha morfoloxía moi variada. Nos gasterópodos terrestres pulmonados hai manchas oculares na punta ou na base dos tentáculos. Estes varían desde simples *ocelos* nos que non se pode proxectar unha imaxe (simplemente distinguir a luz da escuridade), a ollos con lente e córnea máis complexos. A visión non é un sentido moi importante nos gasterópodos terrestres, porque son animais principalmente nocturnos. 
* **Estatocistos** (órgano do equilibrio): 
Típica depresión ciliada con estatocistos no seu interior, normalmente está cerca do pé.

#### Aparato circulatorio 
O aparato circulatorio dos gasterópodos é aberto e por el circula o sangue e a linfa que en conxunto recibe o nome de hemolinfa. Está contén hemocianina como pigmento respiratorio que lle outorga unha cor azul. Existen algunhas familias (ex:*planorbidae*) que teñen hemoglobina como pigmento en lugar de hemocianina e a súa hemolinfa é vermella.

Na maioría dos gasterópodos o corazón ten só dúas cámaras: unha **aurícula** e un **ventrículo** mais nos gasterópodos primitivos ten 2 aurículas e un ventrículo. A aorta é curta e divídese en dúas ramas: unha que vai cara á cabeza e o pé e a outra que vai cara ás vísceras. Durante parte do seu circuíto polo corpo, o sangre sae dos vasos e baña as células directamente nos espazos chamados **senos paranasais**.

#### Aparato excretor 
O aparato excretor dos gasterópodos funciona cun órgano chamado **nefridio** que se encarga de eliminar os desfeitos nitroxenados e de manter a homeostase. Os gasterópodos primitivos tiñan dous nefridios, pero nos máis modernos, un deles desapareceu quedando un único órgano excretor.

O nefridio nos gasterópodos mariños abre na cavidade do manto, e, nos caracois de terra, no lado dereito do corpo ao lado da cavidade do manto e a abertura anal. As especies acuáticas excretan amoníaco xa que teñen acceso á auga na que poden diluír o tóxico amoníaco. As especies terrestres excretan ácido úrico insoluble.

### Respiración 
miniatura|250px|O gasterópodo *Arion rufus* amosando o **pneumostoma**
Dentro do grupo dos gasterópodos os sistemas respiratorios son moi variados sobre todo dependendo de se o hábitat do animal e mariño ou terrestre. Así temos que a maioría dos gasterópodos mariños realizan a respiración mediante as branquias típicas dos moluscos que levan o nome de **ctenidios** (*ctenidium*) situados na cavidade do manto.
Os gasterópodos máis simples (*arqueogasterópodos dibranquios*) teñen dúas branquias pero a medida que van evolucionando van respirando tan só por unha das branquias mediante unha corrente de auga en forma de U que atravesa a cavidade do manto. A tendencia evolutiva é a de redución do ctenidio esquerdo que chega a adherirse a parede do manto (*branquia monopectinada*). A tendencia redutora na branquia continúa ata que desaparecen os filamentos branquiais converténdose a parede do manto nunha especie de pulmón aéreo ou acuático (como nos *prosobranquios* e os *pulmonados*). No manto aparece un orificio chamado **pneumostoma** a través do cal sae e entra o aire. Nos *janélidos* os pulmóns forman traqueas que se estenden por todo o corpo para aumentar a eficacia na absorción de osíxeno.

### Alimentación 
miniatura|dereita|250px|Detalle microscópico dunha **rádula** do gasterópodo do xénero *Patella* amosando os dentículos
Os hábitos alimenticios dos gasterópodos son tan variados como as súas formas e os seus hábitats pero todos inclúen diversas adaptacións da **rádula** como un elemento importante deste proceso. 
Así dentro dos gasterópodos mariños ou terrestres temos diversos modos de alimentarse:
* Os gasterópodos máis primitivos (*arqueogasterópodos*) son **micrófagos**, aliméntanse de pequenos anacos de materia nutritiva ou de seres moito máis pequenos que eles como algas microscópicas (exemplo: xénero *Patella*), Algúns teñen unha alimentación **suspensívora** ou **filtradora** posuíndo unha branquias de gran tamaño que grazas a un mucus capturan as partículas de plancto que hai no mar.
* A maioría dos gasterópodos son **herbívoros**, alimentándose de algas (diatomeas etc) que raspan coa rádula das superficies duras (exemplo: xénero *Haliotis*).
* Algúns destes animais son **preeiros** (exemplo: xénero *Buccinum* ou *Nassarius*) xa que viven da carne morta e en descomposición.
* Outros son **carnívoros** (exemplo:xénero *Melongena*) e aliméntanse de bivalvos, outros gasterópodos e incluso poden ter hábitos caníbales. *Urosalpinx cinerea* é un perforador das cunchas das ostras utilizando os dentes da rádula. Os membros do xénero *Conus* aliméntanse de peixes, vermes e moluscos grazas a un dente radular cargado de veleno altamente tóxico (*conotoxina*) que dispara como se fose un arpón e que pode, nalgúns casos, producir a morte dun ser humano.
* Algúns gasterópodos aliméntanse de depósitos orgánicos na area ou barro. Outros recollen o mesmo tipo de desfeitos orgánicos, pero só poden dixerir os microorganismos que conteñen.
* Aínda que excepcionais tamén hai gasterópodos **parasitos**, tanto externos (*ectoparasitos*) como internos (*endoparasitos*) que levan consigo unha regresión de moitos órganos como a rádula . Así temos por exemplo o xénero *Megademus* que viven parasitas na árbore respiratoria das holoturias ou *Gasterosiphon deimatis* que é un endoparasito que ten unha longa probóscide pola que succiona sangue do hóspede .

### Locomoción 
Os gasterópodos son, polo xeral, animais sedentarios, con movementos lentos debido a que moitos deles teñen que arrastrar as súas pesadas cunchas. Case todos teñen un pé aplanado que adoita ser ciliado e está cuberto de células glandulares que producen un *muco* que utiliza para arrastrarse polo substrato. Algúns usan os cilios para impulsarse polo camiño mucoso que van creando. Un gran número de gasterópodos utiliza ondas de contracción muscular para o movemento do pé. Noutros casos o pé serve para aferrarse as rochas ou o substrato como no caso das lapas (xénero *Patella*) ou para a natación como no caso dos *nudibranquios* ou das *lebres de mar* (xénero *Aplysia*).

As cunchas son o seu principal mecanismo de defensa, aínda que tamén contribúen a este feito a camuflaxe que lle dá a súa coloración. Isto non evita que sexan presas de diversos depredadores como aves, insectos, pequenos mamíferos, peixes e incluso os seres humanos utilizan na súa dieta os caracois (*escargots*).

### Reprodución e desenvolvemento 
miniatura|250px|dereita|**Cortexo** no caracol *Helix pomatia*
Aínda que a maioría dos gasterópodos mariños son **dioicos**, e dicir, hai seres machos e femias, existen tamén individuos **monoicos** (hermafroditas) aínda que adoitan ter unha fecundación cruzada como acontece en moitos dos gasterópodos terrestres. Existen tamén individuos que son *hermafroditas secuenciais*, e dicir, que os individuos son machos e femias en momentos distintos do seu ciclo vital (exemplo: xénero *Crepidula*)..

Dentro deste extenso grupo dos gasterópodos existe unha gran variedade tanto de aparatos reprodutores como de comportamentos e estratexias reprodutivas que inclúen en moitos grupos o chamado **cortexo** chegando nalgúns casos como nos caracois terrestres a empregar estruturas como os chamados *dardos do amor* (en inglés, *love darts*).

A copulación supón en moitas especies un intercambio de espermatozoides que están nunhas cápsulas chamadas **espermatóforos** que son introducidos no órgano sexual feminino durante a cópula (fecundación interna).

Os ovos fecundados poden colocarse en cápsulas e flotar na auga o no caso dos caracois terrestres en ambientes húmidos e a partir deles poden xurdir larvas trocóforas aínda que en xeral esta fase acontece antes da eclosión, polo que a maioría dos novos individuos comezan como larvas velixer ou pasan esta etapa na cápsula e logo emerxen como caracois pequenos trala metamorfose como no caso dos *neogasterópodos*.

## Taxonomía 
### Descrición  
A clase dos moluscos foi descrita en 1797 polo naturalista francés Georges Cuvier na páxina 448 da súa obra "Second mémoire sur l'organisation et les rapports des animaux à sang blanc, dans lequel on traite de la structure des Mollusques et de leur division en ordres, lu à la Société d'histoire naturelle de Paris, le 11 Prairial, an III". *Magazin Encyclopédique*, ou *Journal des Sciences, des Lettres et des Arts* **2**: 433-449.

### Etimoloxía 
O termo *Gastropoda* formouno Cuvier cos elementos do latín científico *gastro-*, tirado da palabra do grego antigo γαστήρ *gastḗr*, 'cavidade', 'ventre', e *-poda*, plural de *-podo*, derivado do grego πούς ποδός *poús, podós*, 'pé'. Literalmente: 'os que teñen o pé no ventre'.

### Clasificación 
Desde Darwin, a taxonomía biolóxica intentou reflectir a filoxenia dos organismos, é dicir, a árbore da vida. As clasificacións utilizadas en taxonomía intentan, por tanto, representar as interrelacións entre os distintos taxons. Porén, a taxonomía dos gasterópodos está continuamente sendo revisada e, debido a isto, as versións que se mostran en diversos textos poden diferir de maneira importante.

Tradicionalmente, a clase dos gasterópodos subdividíase en tres subclases:

* *Opisthobranchia* 
* *Prosobranchia* 
* *Pulmonata*

Ás que algúns engadían a dos *Gymnomorpha* (os gasterópodos sen cuncha)

A taxonomía dos gasterópodos está aínda hoxe suxeita a revisión, e cada vez máis a vella taxonomía está sendo abandonada a medida que os resultados dos estudos de ADN van, pouco a pouco, sendo máis concluíntes. Porén, algúns dos vellos termos como "opistobranquios" e "prosobranquios" aínda moitas veces se utilizan dunha maneira descritiva.

A clasificación máis moderna é a seguinte:

**Clase Gastropoda** (Cuvier, 1797)
***Incertae sedis***
* Orde *Bellerophontida* (*fósil*)
* Orde *Mimospirina* (*fósil*)
'*Subclase *Eogastropoda'''* (Ponder & Lindberg, 1996) (as lapas, antes en *Prosobranchia*)
* Orde *Euomphalida* de Koninck 1881 (*fósil*)
*** Superfamilia *Macluritoidea*
*** Superfamilia *Euomphaloidea*
*** Superfamilia *Platyceratoidea*
* Orde *Patellogastropoda* Lindberg, 1986 (lapas propiamente ditas)
** Suborde *Patellina* Van Ihering, 1876
*** Superfamilia *Patelloidea* Rafinesque, 1815
** Suborde *Nacellina* Lindberg, 1988
*** Superfamilia *Acmaeoidea* Carpenter, 1857
*** Superfamilia *Nacelloidea* Thiele, 1891
** Suborde *Lepetopsina* McLean, 1990
*** Superfamilia *Lepetopsoidea* McLean, 1990
*'Subclase *Orthogastropoda*'* Ponder & Lindberg, 1996 (todos os gasterópdos quitando as lapas; antes en *Prosobranchia* e *Opisthobranchia*)
***Incertae sedis***
* Orde *Murchisoniina* Cox & Knight, 1960 (*fósil*)
*** Superfamilia *Murchisonioidea* Koken, 1889
*** Superfamilia *Loxonematoidea* Koken, 1889
*** Superfamilia *Lophospiroidea* Wenz, 1938
*** Superfamilia *Straparollinoidea* P. J. Wagner, 2002
** Grao *Subulitoidea* Lindström, 1884
Superorde *Cocculiniformia* Haszprunar, 1987
*** Superfamilia *Cocculinoidea* Dall, 1882
*** Superfamilia *Lepetelloidea* Dall, 1882 (lapas de profundidade)
Superorde *Hot Vent Taxa* Ponder & Lindberg, 1997
* Orde *Neomphaloida* Sitnikova & Starobogatov, 1983
*** Superfamilia *Neomphaloidea* McLean, 1981 (lapas de fumarolas hidrotermais)
*** Superfamilia *Peltospiroidea* McLean, 1989
Superorde *Vetigastropoda* Salvini-Plawen, 1989 (lapas)
*** Superfamilia *Fissurelloidea* Fleming, 1822 (lapas perforadas)
*** Superfamilia *Haliotoidea* Rafinesque, 1815 (orellas de mar)
*** Superfamilia *Lepetodriloidea* McLean, 1988 (lapas de fumarolas hidrotermais)
*** Superfamilia *Pleurotomarioidea* Swainson, 1840 
*** Superfamilia *Seguenzioidea* Verrill, 1884
*** Superfamilia *Trochoidea* Rafinesque, 1815 
Superorde *Neritaemorphi* Koken, 1896
* Orde *Cyrtoneritomorpha* (*fósil*)
* Orde *Neritopsina* Cox & Knight, 1960
*** Superfamilia *Neritoidea* Lamarck, 1809
Superorde *Caenogastropoda* Cox, 1960
* Orde *Architaenioglossa* Haller, 1890
*** Superfamilia *Ampullarioidea* Gray, 1824
**** Familia *Ampullariidae* Gray, 1824
*** Superfamilia *Cyclophoroidea* Gray, 1847 (terrestres)
* Orde *Sorbeoconcha* Ponder & Lindberg, 1997
** Suborde *Discopoda* P. Fischer, 1884
*** Superfamilia *Campaniloidea* Douvillé, 1904
*** Superfamilia *Cerithioidea* Férussac, 1822
** Suborde *Hypsogastropoda* Ponder & Lindberg, 1997
** Infraorde *Littorinimorpha* Golikov & Starobogatov, 1975
*** Superfamilia *Calyptraeoidea* Lamarck, 1809
*** Superfamilia *Capuloidea* J. Fleming, 1822
*** Superfamilia *Carinarioidea* Blainville, 1818 (antes denominados *Heteropoda*)
*** Superfamilia *Cingulopsoidea* Fretter & Patil, 1958
*** Superfamilia *Cypraeoidea* Rafinesque, 1815 
*** Superfamilia *Ficoidea* Meek, 1864
*** Superfamilia *Laubierinoidea* Warén & Bouchet, 1990
*** Superfamilia *Littorinoidea* Children, 1834 
*** Superfamilia *Naticoidea* Forbes, 1838 
*** Superfamilia *Rissooidea* Gray, 1847 (inclúe o xénero *Oncomelania*, vector da esquistosomíase)
*** Superfamilia Stromboidea Rafinesque, 1815 (cunchas verdadeiras) 
*** Superfamilia Tonnoidea Suter, 1913
*** Superfamilia Trivioidea Troschel, 1863
*** Superfamilia Vanikoroidea J.E. Gray, 1840
*** Superfamilia Velutinoidea J.E. Gray, 1840
*** Superfamilia Vermetoidea Rafinesque, 1815 
*** Superfamilia Xenophoroidea Troschel, 1852 
** Infraorde Ptenoglossa J.E. Gray, 1853
*** Superfamilia Eulimoidea Philippi, 1853
*** Superfamilia Janthinoidea Lamarck, 1812
*** Superfamilia Triphoroidea J.E. Gray, 1847
** Infraorde Neogastropoda Thiele, 1929
*** Superfamilia Buccinoidea (whelks, false tritions)
*** Superfamilia Cancellarioidea Forbes & Hanley, 1851
*** Superfamilia Conoidea Rafinesque, 1815
*** Superfamilia Muricoidea Rafinesque, 1815
Superorde Heterobranchia J.E. Gray, 1840
* Orde Heterostropha P. Fischer, 1885
*** Superfamilie Architectonicoidea J.E. Gray, 1840
*** Superfamilia Nerineoidea Zittel, 1873 (*fósil'')
*** Superfamilia Omalogyroidea G.O. Sars, 1878
*** Superfamilia Pyramidelloidea J.E. Gray, 1840
*** Superfamilia Rissoelloidea J.E. Gray, 1850
*** Superfamilia Valvatoidea J.E. Gray, 1840
* Orde Opisthobranchia Milne-Edwards, 1848
** Suborde Cephalaspidea P. Fischer, 1883
*** Superfamilia Acteonoidea D'Orbigny, 1835
*** Superfamilia Bulloidea Lamarck, 1801
*** Superfamilia Cylindrobulloidea Thiele, 1931 (ten qua incluírse nos Sacoglossa)
*** Superfamilia Diaphanoidea Odhner, 1914
*** Superfamilia Haminoeoidea Pilsbry, 1895
*** Superfamilia Philinoidea J.E. Gray, 1850
*** Superfamilia Ringiculoidea Philippi, 1853
** Suborde Sacoglossa Von Ihering, 1876
*** Superfamilia Oxynooidea H. & A. Adams, 1854
** Suborde Anaspidea P. Fischer, 1883 
*** Superfamilia Akeroidea Pilsbry, 1893
*** Superfamilia Aplysioidea Lamarck, 1809
** Suborde Notaspidea P. Fischer, 1883
*** Superfamilia Tylodinoidea J.E. Gray, 1847
*** Superfamilia Pleurobranchoidea Férussac, 1822
** Suborde Thecosomata Blainville, 1824 
*** Infraorde Euthecosomata
**** Superfamilia Limacinoidea
**** Superfamilia Cavolinioidea
*** Infraorde Pseudothecosomata
**** Superfamilia Peraclidoidea
**** Superfamilia Cymbulioidea
** Suborde Gymnosomata Blainville, 1824 
*** Familia Clionidae Rafinesque, 1815
*** Familia Cliopsidae Costa, 1873
*** Familia Hydromylidae Pruvot-Fol, 1942
*** Familia Laginiopsidae Pruvot-Fol, 1922
*** Familia Notobranchaeidae Pelseneer, 1886
*** Familia Pneumodermatidae Latreille, 1825
*** Familia Thliptodontidae Kwietniewski, 1910
miniatura|dereita|*Clausiliidae*
** Suborde Nudibranchia Blainville, 1814 (nudibranquios)
** Infraorde Anthobranchia Férussac, 1819
*** Superfamilia Doridoidea Rafinesque, 1815
*** Superfamilia Doridoxoidea Bergh, 1900
*** Superfamilia Onchidoridoidea Alder & Hancock, 1845
*** Superfamilia Polyceroidea Alder & Hancock, 1845
** Infraorde Cladobranchia Willan & Morton, 1984
*** Superfamilia Dendronotoidea Allman, 1845
*** Superfamilia Arminoidea Rafinesque, 1814
*** Superfamilia Metarminoidea Odhner in Franc, 1968
*** Superfamilia Aeolidioidea J.E. Gray, 1827
* Orde Pulmonata Cuvier en Blainville, 1814
** Suborde Systellommatophora Pilsbry, 1948
*** Superfamilia Onchidioidea Rafinesque, 1815
*** Superfamilia Otinoidea H. & A. Adams, 1855
*** Superfamilia Rathouisioidea Sarasin, 1889
** Suborde Basommatophora Keferstein en Bronn, 1864 (pulmonados de auga doce)
*** Superfamilia Acroloxoidea Thiele, 1931
*** Superfamilia Amphiboloidea J.E. Gray, 1840
*** Superfamilia Chilinoidea H. & A. Adams, 1855
*** Superfamilia Glacidorboidea Ponder, 1986
*** Superfamilia Lymnaeoidea Rafinesque, 1815
*** Superfamilia Planorboidea Rafinesque, 1815
*** Superfamilia Siphonarioidea J.E. Gray, 1840
** Suborde Eupulmonata Haszprunar & Huber, 1990
** Infraorde Acteophila Dall, 1885 (antes Archaeopulmonata)
*** Superfamilia Melampoidea Stimpson, 1851
** Infraorde Trimusculiformes Minichev & Starobogatov, 1971
*** Superfamilia Trimusculoidea Zilch, 1959
** Infraorde Stylommatophora A. Schmidt, 1856 (caracois terrestres)
** Subinfraorde Orthurethra
*** Superfamilia Achatinelloidea Gulick, 1873
*** Superfamilia Cochlicopoidea Pilsbry, 1900
*** Superfamilia Partuloidea Pilsbry, 1900
*** Superfamilia Pupilloidea Turton, 1831
** Subinfraorde Sigmurethra
*** Superfamilia Acavoidea Pilsbry, 1895
*** Superfamilia Achatinoidea Swainson, 1840
*** Superfamilia Aillyoidea Baker, 1960
*** Superfamilia Arionoidea J.E. Gray in Turnton, 1840
*** Superfamilia Buliminoidea Clessin, 1879
*** Superfamilia Camaenoidea Pilsbry, 1895
*** Superfamilia Clausilioidea Mörch, 1864
*** Superfamilia Dyakioidea Gude & Woodward, 1921
*** Superfamilia Gastrodontoidea Tryon, 1866
*** Superfamilia Helicoidea Rafinesque, 1815
*** Superfamilia Helixarionoidea Bourguignat, 1877
*** Superfamilia Limacoidea Rafinesque, 1815
*** Superfamilia Oleacinoidea H. & A. Adams, 1855
*** Superfamilia Orthalicoidea Albers-Martens, 1860
*** Superfamilia Plectopylidoidea Moellendorf, 1900
*** Superfamilia Polygyroidea Pilsbry, 1894
*** Superfamilia Punctoidea Morse, 1864
*** Superfamilia Rhytidoidea Pilsbry, 1893
*** Superfamilia Sagdidoidera Pilsbry, 1895
*** Superfamilia Staffordioidea Thiele, 1931
*** Superfamilia Streptaxoidea J.E. Gray, 1806
*** Superfamilia Strophocheiloidea Thiele, 1926
*** Superfamilia Trigonochlamydoidea Hese, 1882
*** Superfamilia Zonitoidea Mörch, 1864
*** Superfamilia Athoracophoroidea P. Fischer, 1883 (= Tracheopulmonata)
*** Superfamilia Succineoidea Beck, 1837 (= Heterurethra)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* D'Ancona, Humberto (1972): *Tratado de zoología. Tomo II. Zoología especial*. Barcelona: Editorial Labor, S. A., pp.&nbsp;755–763.   
* Grassé, Pierre P.; Raymond A. Poisson e Odette Tuzet (1976): *Zoología. Tomo 1 invertebrados*. Barcelona: Ed. Toray-Masson, S. A. ISBN 84-311-0200-4, pp.&nbsp;396–421.
* Remane, Adolf; Volker Storch e Ulrich Weisch (1980): *Zoología sistemática*. Barcelona: Ediciones Omega, S. A. ISBN 84-282-0608-2, pp.&nbsp;135–149. 
* VV. AA. (1968): "Gasterópodos" en: *Enciclopedia Salvat de las ciencias. Tomo 4. Animales invertebrados*. Pamplona: Salvat, S. A. de Ediciones, pp.&nbsp;257–293.

### Outros artigos 
* Moluscos
* Marisqueo
* Lista de gasterópodos de Galicia
* Galería de imaxes de gasterópodos de Galicia

### Ligazóns externas 
* *Gastropoda* na ADW.
* *Gastropoda* na EOL.
* Luc Van Bellingen: *Les Gastéropodes* en fossiliraptor.be 
* 
* Gastropod reproductive behavior en Scholarpedia 
* Taxonomy of the Class Gastropoda. 21 de xaneiro de 2004  en manandmollusc.net