open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rick and Morty

***Rick and Morty*** é unha serie de televisión estadounidense de animación creada por Justin Roiland e Dan Harmon para Adult Swim. A serie segue as desventuras dun científico, Rick, e o seu facilmente influenciable neto, Morty, quen pasan o tempo entre a vida doméstica familiar e as viaxes espaciais intergalácticos. Roiland é o encargado de darlle voz aos dous personaxes principais, tamén inclúe as voces de Chris Parnell, Spencer Grammer, e Sarah Chalke.

As orixes da serie atópanse nunha curtametraxe rudimentaria animada por Roiland para o festival de cine Channel 101, chamado *Doc and Mharti*, unha parodia dos principais protagonistas de Back to the Future. NBC despediu a Harmon por discusións entre el e os executivos da serie Community, e entón Roiland e Harmon desenvolveron unha serie baseada na película recentemente publicada.

## Sinopse 
Rick Sánchez é a definición exacta de "científico tolo". É alcohólico, un xenio, é irresponsable, un pouco depresivo e é egoísta. Rick acaba de mudarse a casa da súa filla Beth e alí lembra que ten un neto chamado Morty. Sen preguntar a ninguén, decide que lle vai a obrigar a acompañarlle a todo tipo de aventuras para que o mozo vólvase intelixente como el e non se converta nun idiota como Jerry, pai de Morty e xenro de Rick. Así, Rick e Morty comezan a vivir aventuras *interdimensionais* grazas á súa *pistola de portais* coa que pode acceder a infinitas dimensións, malia que a familia non quere que o sigan facendo. Aos poucos teñen que tentar atopar un equilibrio entre a súa vida familiar e as súas viaxes a través do espazo e por distintas realidades paralelas, algo que non é fácil para o pequeno Morty que é incapaz de ter unha vida normal á marxe do seu avó.

### Escritura 
A fórmula xeral en Rick and Morty consiste na contraposición de dous escenarios que conflúen. Por unha banda móstranse as aventuras que vive un avó extremadamente egoísta e alcohólico polo vasto e descoñecido do espazo intergaláctico e/ou interdimensional, o cal arrastra ao seu neto para que o acompañe nas viaxes. Estas aventuras intercalanse en cada episodio con dramas domésticos familiares máis propios do xénero sitcom. Dan Harmon describe esta fusión de ciencia ficción e ambiente familiar como unha mestura de influenzas entre as dúas obras de Matt Groening: *Os Simpson* e *Futurama.* Por outro lugar, o coautor Justin Roiland comunicou a intención dos creadores de que a serie excedese a continuidade tradicional na televisión, optando así por *storylines* descontinuas, «non fixadas por regras». Roiland describe cada episodio como «[o seu] propio punto de vista».

## Lista de temporadas 
**Datas nos Estados Unidos*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Fårö

**Fårö** é unha illa do mar Báltico xusto ao norte de Gotland, no sueste de Suecia. É a segunda illa máis grande da provincia e é un popular destino turístico en verán. Ten o seu propio dialecto, o faroymal, que á súa vez é dialecto do gutnish. Antigamente foi unha parroquia (*socken*) que incluía á illa de Gotska Sandön. O 1 de xaneiro de 2016 foi reconstituída na área administrativa do distrito de Fårö.

## Etimoloxía 
O nome "Fårö" (en gutnish "Faroy") deriva das palabras "ö", que significa illa, e probablemente "far-", unha palabra asociada coa viaxe, como no verbo sueco "fara" (viaxar). A palabra Fårö probablemnete significa a illa á que tes que viaxar ou a illa dos viaxeiros. Os suecos do continente adoitan a malinterpretar o nome ao pensar que deriva de får, a palabra estándar do sueco para ovella, debido á gran cantidade destes animais que hai na illa. Esa palabra non existe no gutnish moderno, que usa o termo "lamm", que en sueco é cordeiro.

## Xeografía 
A illa está separada de Gotland polo pequeno estreito de Fårö, e conéctase a ela con ferris gratuítos operados por Trafikverket (Administración Sueca de Transporte). Ten unha superficie total de 111,35 metros cadrados, dos cales 9,7 son áreas de auga ou illotes.

Nas illas de Fårö e Gotland hai formacións rochosas chamadas "Rauk" que son resultado da erosión durante a Idade de Xeo e son únicas nestas illas. En Fårö son famosos os rauks de Langhammars, no norte da illa.

## Patrimonio cinematográfico 
miniatura|250px|Bergmancenter
O directo de cine sueco Ingmar Bergman viviu e morreu en Fårö e varias das súas películas filmáronse alí, entre elas *Como nun espello* (1961), *Persona* (1966), *Vargtimmen* (1968), *Skammen* (1968), *Paixón* (1969) e *Scener ur ett äktenskap* (1972). Tamén se rodou alí o filme de Liv Ullmann *Trolösa* (2000), baseado nun guión de Bergman. A *Bergmanveckan* (semana de Bergman) é un evento dunha semana de duración que se celebra para honrar o director cada ano no mes de xuño. Ademais existe na illa o Bergmancenter, un centro cultural dedicado á vida e á obra do director. Bergman está enterrado no cemiterio da igrexa de Fårö, a 500 metros do Bergmancenter.

## Notas
Juan Llauder

**Juan José Rodríguez de Llauder Riesco**, nado en Barcelona o 28 de maio de 1934, e finado en Caldelas de Tui (Tui) o 3 de abril de 2018, foi un neuropsiquiatra galego, cofundador do centro educativo O Pelouro.

## Traxectoria
Licenciado en Medicina e especializado en psiquiatría, nos anos setenta exercía en Barcelona. Llauder fundou en 1973 coa súa muller, Teresa Ubeira Santoro, o centro educativo O Pelouro, dirixido a nenos e nenas con dificultades de integración e aprendizaxe.

## Notas
Bordo diverxente

miniatura|Estrutura dun bordo diverxente.
En tectónica de placas un **bordo diverxente** é o límite entre dúas placas litosféricas contiguas  que se separan. Conforme as placas diverxen, novo material ascende por procesos magmáticos desde o manto terrestre, creándose nova litosfera, polo que tamén recibe o nome de **bordo construtivo**.

Os bordos diverxentes máis activos son os responsables das dorsais mediooceánicas, onde o eixo do *rift mediooceánico* marca o límite entre as placas contiguas, e é onde se forma nova codia oceánica que se incorpora simétricamente a cada unha delas. A extensión que ocorre no rift produce fallas normais ou extensivas, que delimitan chanzos e *grabens* ou fosas tectónicas paralelos á dirección da dorsal.

Do mesmo xeito que os bordos converxentes, os bordos diverxentes están asociados a actividade volcánica e sísmica. Nas dorsais prodúcese a maior parte do vulcanismo terrestre, e a maior parte de láva que se verte desde a geosfera, pero é un vulcanismo de tipo fluído que permanece ademais oculto baixo o océano. Os terremotos ocorren en asociación con fállas normais recentes que definen o rift, e tamén con fállas transformantes, das que as zonas que constitúen límite de placa están, na súa maior parte, nas propias dorsais, e son a sede dos sismos de maior magnitude que ocorren no océano.

Ademais de límites diverxentes, existen outros dous tipos de límites de placas: os converxentes ou subducción e os pasivos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tectónica de placas
* Bordo converxente
* bordo transformante
* Ofiolita

### Ligazóns externas 
*
Falla transformante

miniatura|Fallas transformantes (liñas vermellas).
**Falla transformante**  ou **bordo transformante** é o bordo de desprazamento lateral dunha placa tectónica respecto da outra. A súa presenza é notable grazas ás descontinuidades do terreo.

Hai dous tipos de falla transformante: as que segmentan as dorsais mesoceánicas e as que forman os bordos pasivos entre placas tectónicas continentais.

Nas fallas ou bordos transformantes que forman os bordos pasivos entre placas tectónicas, as placas desprázanse unha á beira da outra horizontalmente, sen producir nin destruír litosfera. A falla transformante máis coñecida deste tipo é a&nbsp;falla de San Andrés, en California (EUA).

As que se producen nos bordos construtivos de placas son as que dividen as dorsais oceánicas en segmentos máis ou menos curtos de trazo recto, para acomodalas a un trazado xeral curvo ou sinuoso ou oblicuo respecto da dirección de expansión do chan oceánico (ver imaxe á dereita).

Os outros dous tipos de bordos de placas tectónicas, os bordos converxentes e os bordos diverxentes, son tectonicamente activos e ambos con actividade volcánica asociada.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tectónica de placas
* Bordo diverxente
* Bordo converxente
Mamografía

Unha **mamografía** consiste nunha exploración diagnóstica de imaxe por raios X da glándula mamaria, mediante aparellos denominados mamógrafos (en doses de ó redor de 0,7 mSv). Estes aparellos dispoñen de tubos de emisión de raios X especialmente adaptados para conseguir a maior resolución posible na visualización das estruturas fibroepiteliais internas da glándula mamaria. 

## Orixe 
Os inicios da mamografía ou mastografía como método radiolóxico remóntanse a 1913, cando Alberto Salomón radiografaba pezas de mastectomía para determinar a extensión do tumor. En 1945, Raúl Leborgne no Uruguai deulle impulso ó método e caracterizou as micro calcificacións. Na década dos anos 1960, comezaron os primeiros ensaios randomizados de screening co estudo do Plan de Seguros de Nova York, continuados polo de dous condados de Suecia, realizado por Lazlo Tabar, e outros desenvolvidos en distintos países. Devanditos ensaios demostraron que era posible diminuír a mortalidade por cancro de mama grazas a estes programas.

## Aplicacións 
A capacidade de identificación de lesións de mínima dimensión preconizou a utilización da mamografía en revisións sistemáticas para detectar tumores antes de que poidan ser palpables e clinicamente manifestos (cribado mamográfico). Este diagnóstico, efectuado nunha fase moi precoz da enfermidade, adoita asociarse a un mellor prognóstico de curación, así como á necesidade dunha menor agresividade do tratamento para o control do cancro de mama.

En numerosos países a rutina de mamografía de mulleres é recomendada como método de escrutinio para diagnóstico precoz de cancro de mama. A United States Preventive Services Task Force recomenda mamografías, con ou sen exame clínico de mamas, cada 1–2 anos en mulleres de 40 ou máis. En conxunto con análises clínicas, achouse unha relativa redución da mortalidade do cancro mamario do 20%. A partir de 2000, os mamogramas volvéronse controvertidos, cando se publicaron resultados de dous estudos de alta calidade.miniatura|Mamografía con lesión sospeitosa grao IV|centro
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina principal de mamografia
Expansión do fondo oceánico

miniatura|250x250px|Idade do fondo oceánico. En vermello o máis novo, xunto ás dorsais, por exemplo na centroatlántica. En azul o máis antigo, por exemplo, xunto ás costas norteafricana e norteamericana.
miniatura|250x250px|Placas nas que se divide a superficie terrestre, segundo a teoría da tectónica de placas.
A **expansión dos fondos oceánicos**  ocorre nas dorsais oceánicas, onde se forma unha nova cortiza oceánica mediante a actividade volcánica e o movemento gradual do fondo afastándose da dorsal. Este feito axuda a entender a deríva continental explicada pola teoría da tectónica de placas.

Teorías anteriores (por exemplo, a de Alfred Wegener) sobre deríva continental supuñan que os continentes eran transportados a través do mar. A idea de que o propio fondo mariño móvese (e arrastra aos continentes con el) mentres se expande desde un eixo central foi proposta por Harry Hess da Universidade de Princeton na década de 1960. A teoría acéptase amplamente na actualidade, e crese que o fenómeno é causado por correntes de convección na parte débil e plástica da capa superior do manto (denominada astenosfera na definición clásica). As maiores probas da mencionada teoría son as fosas oceánicas, as dorsais oceánicas, o magma saínte cara á superficie, o novo fondo mariño.

## Expansión incipiente 
A expansión do fondo mariño sempre comeza como un rift nunha placa continental, similar ao val do Rift existente na actualidade en África Oriental, entre o mar Vermello e os Grandes Lagos Africanos. O proceso comeza cun quecemento na base da placa continental que a converte nun material máis plástico e menos denso. Xa que os obxectos menos densos "flotan" sobre os máis densos, como prevé a isostasia, a área que se quenta abúltase, transformándose nunha ampla bóveda ("domo" ou cúpula). A medida que se alza, prodúcense fracturas que gradualmente se converten en rifts. O sistema de rifts típico consiste en tres brazos diverxentes, separados cada un por 120º de circunferencia. Estas grandes áreas denomínanse "encrucillada tripla" (*triple junction, en inglés*) e poden acharse en varios lugares do mundo na actualidade, sendo facilmente identificables nos mapas; por exemplo: mar Vermello-golfo de Adén-val do Rift, ou val do Níxer-costas africanas do Golfo de Guinea onde se abriu o Atlántico, separándose América do Sur.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tectónica de placas
* Paleomagnetismo
* Dorsal oceánica
Teresa Ubeira

**María Teresa Ubeira Santoro** é unha pedagoga galega que foi cofundadora do Pelouro.

## Traxectoria 
Filla de Manuel Ubeira Domínguez, un mestre republicano, e Carmen Santoro Rasés. Fundou en 1973 en Caldelas de Tui o Centro Neuropsicopedagóxico O Pelouro en compañía de Juan Llauder.

## Recoñecementos 
En 2019 foi recoñecida co premio eWoman.

## Notas
A-WA

**A-WA** ("Si" en árabe) é unha banda israelí composta polas tres irmás Tair, Liron e Tagel Haim. Fan música tradicional iemení mesturada con hip-hop e música electrónica. O seu sinxelo *Habib Galbi* (“Amor do meu corazón”) converteuse nun éxito a nivel mundial.

## Traxectoria
As tres irmás naceron no poboado comunal de Shaharut, unha comunidade de aproximadamente 30 familias no desértico val de Aravá ao sur de Israel. Son fillas de pai arquitecto de orixe xudía iemení e nai terapeuta holística de orixe ucraína e marroquí. Tair ten unha licenciatura en música do Levinsky College, Liron é arquitecta e Tagel é deseñadora gráfica e ilustradora. Tamén teñen dúas irmás máis novas, Shir e Tzlil, e un irmán, Evyatar, quen é enxeñeiro de son e estivo implicado na produción do álbum *Habib Galbi*.

Os seus avós paternos son orixinalmente de  Saná e foron traídos a Israel durante a Operación Alfombra Máxica. Durante a súa nenez e adolescencia, as irmás Haim adoitaban pasar a maioría das súas vacacións cos seus avós paternos, cantando *piyyutim*, poemas litúrxicos tradicionais en hebreo e arameo, así como cancións tradicionais iemenís en árabe que adoitaban ser cantadas por mulleres. As irmás Haim descubriron unha gravación de “Habib Galbi” da década de 1960, do cantante israelí de orixe iemení Shlomo Moga'av. Foi a primeira vez que escoitaron a canción (unha melodía tradicional iemení cantada no dialecto iemení do xudeoárabe) nunha gravación, pois elas aprendérana de maneira oral na súa familia, e sorprendéronse de escoitar a un home cantándoa, xa que a canción versa en primeira persoa sobre unha muller cuxo amor a abandonou.

Durante a súa infancia as irmás Haim adoitaban escoitar moitas clases diferentes de música, desde música grega, música iemení, jazz, rythm and blues, hip hop e reggae até rock progresivo, pero a súa fonte máis importante de inspiración foi as cancións tradicionais iemenís nas súas a casa dos seus avós paternos. A súa música segue a mesma tendencia que seguiu Ofra Haza, a súa inspiración principal, hai décadas, mesturando neste caso tradicional música folclórica iemení con ritmos electrónicas, reggae e hip-hop, ao cal elas chaman "yemenite folk n' beat"

## Carreira 
As irmás mandaron unha maqueta de "Habib Galbi" a Tomer Yosef, o cantante líder de Balkan Beat Box. Tomer amosou a maqueta musical a unhas cantas señoras iemenís de idade, quen logo de oír o acento pensaron que realmente eran verdadeiras cantantes do Iemen.

Despois de tocar nunha xira por Europa e os EUA comezaron a traballar no seu segundo álbum, o cal podería incluír melodías que mesturan árabe e inglés.

## Discografía 
* *Habib Galbi* (2016)

## Gallery

A-Wa 00951.jpg|
A-Wa 00780 Musiques d'ici et d'ailleurs.jpg|
A-Wa Musiques d'ici et d'ailleurs 00922.jpg|

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Sitio web oficial de A-WA
* *Habib Galbi*, National Public Radio .
*
Versaleta

A **versaleta** é o tipo de letra ou carácter que ten forma de maiúscula e tamaño de minúscula.

## Usos 
miniatura|300px|Exemplo do uso da versaleta nos nomes das personaxes dunha obra teatral.

A letra versaleta emprégase nos seguintes casos:
* Nos apelidos dos autores nas listas bibliográficas.
**P. ex.: 
* Na numeración romana.
**P. ex.:  milenio a. C.
* Nos nomes das personaxes no texto impreso dunha obra teatral.
**P. ex.: : ¡Con non tomar xaropes desta botica...!
* Nos étimos.
**P. ex.: Aceptar < 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos 
* Tipografía
Amber Case

**Amber Case**, nada en Portland (Oregón) cara a 1987, é unha antropóloga ciborg, deseñadora especialista en experiencia de usuario/a e conferenciante. O seu campo de estudo é a interacción entre os seres humanos e a tecnoloxía.

## Traxectoria 
Graduouse cun *major* en antropoloxía no Lewis & Clark College en 2008 cunha tese sobre teléfonos móbiles. A súa área de interese foi a antropoloxía ciborg, nacida en 1993.

Nas súas obras, Case adoita dicir que todos nós xa somos ciborgs, xa que un ciborg é simplemente unha persoa que interactúa coa tecnoloxía. Segundo Case a tecnoloxía non precisa implantarse, pode ter a forma dunha extensión física ou mental. Declara que nos tempos que corren temos dúas personalidades: a dixital e a física. Nos últimos anos o seu traballo centrouse na *Calm technology*, un tipo de tecnoloxía da información onde as interaccións entre as persoas usuarias e a tecnoloxía son deseñadas para operar na periferia en lugar de ser constantemente o centro de atención. Case descríbea como unha tecnoloxía que "non estorba e que che deixa vivir a túa vida." O libro en que trata este novo tema, *Calm Technology*, publicouse en 2015.

Outra das súas preoupacións é a existencia de algoritmos pechados controlados por grandes empresas e que teñen nesgos que non podemos ver.

## Premios e recoñecementos 
A revista *Fastcompany* considerouna unha das mulleres máis influentes no mundo da tecnoloxía en 2010.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Cyborg Camp, colección de videos das sesións realizadas no MIT  en outubro de  2014. *(en inglés)*
*
Aerolíneas Sosa

**Aerolineas Sosa** é unha aeroliña hondureña baseada en La Ceiba. Foi creada no ano 1976 e opera voos regulares domésticos e internacionais a 10 destinos dende o aeroporto internacional Golosón en La Ceiba, onde se atopa o seu principal centro de conexións. A aeroliña opera ademais servizos chárter e de carga.

## Frota 
miniatura|250px|Let L-410
A frota de Aerolíneas Sosa está formada polos seguintes avións:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web da aeroliña
Bordo converxente

miniatura|250x250px|Bordo converxente (converxencia oceánica-continental).
Un **bordo converxente** ou **destrutivo** é o bordo de choque entre dúas placas tectónicas. Cando no bordo converxente unha das placas da litosfera afúndese debaixo da outra consumíndose no manto fálase de subducción. Este tipo de bordos leva á formación de cordilleiras e está asociado con zonas de actividade volcánica e sísmica orixinadas pola fricción das dúas placas.

## Tipos de bordos converxentes 
[miniatura|250x250px|Converxencia oceánica-oceánica. **1**.- Cortiza oceánica; **2**.- Litosfera; **3**.- Astenosfera; **4**.- Cortiza continental; **5**.- Fosa oceánica; **6**.- [Arco de illas volcánicas.]]
Segundo o tipo de placa implicado, pódense distinguir tres clases de bordos converxentes:

### Converxencia oceánica-continental 
Unha placa con codia oceánica choca cunha placa con codia continental a cal, ao ser máis lixeira, "flota" sobre a oceánica que se afunde (subduce) no manto. Ao alcanzar unha profundidade duns 100 km desencadéase a fusión parcial, que orixina un fluxo ascendente de magma (roca fundida) que orixina plutones e volcáns que crecen sobre o continente. Fórmanse así arcos volcánicos continentais e grandes fosas oceánicas, ambos os dous paralelos á costa. O punto de intersección das dúas placas chámase zona de subducción e alí fórmase unha fosa oceánica onde se van acumulando sedimentos nunha estrutura chamada prisma de acreción.

Este tipo de bordo converxente é o que se dá na costa pacífica de América do Sur, onde a Placa de Naza, totalmente oceánica, deriva cara ao leste e choca coa Placa Suramericana que deriva cara ao oeste; o magma ascendente formou a Cordilleira de Ándelos, con centos de volcáns activos e unha intensa actividade sísmica.

### Converxencia oceánica-oceánica 
Cando dúas placas con codia oceánica chocan. Unha placa subduce baixo a outra iniciándose a fusión e a actividade volcánica como na converxencia oceánica-continental. Estes arcos están situados a 100-300 km da fosa submarina que se forma no punto de subducción. Son exemplos de arquipélagos orixinados así as Aleutianas, as illas Marianas, Tonga, Xapón e as illas da Sonda, e as fosas asociadas a eles.

### Converxencia continental-continental 
Cando unha placa oceánica en subducción contén tamén litosfera continental, a subducción continuada acabará unindo os dous bloques continentais que, dado que ambos flotan na astenosfera, chocarán. Iso plega e deforma os sedimentos acumulados ao longo da marxe continental orixinando unha nova cordilleira composta por rocas sedimentarias e metamorfizadas.

Este tipo de fenómeno produciuse cando a India "embestíu" Asia e formou a elevación da cordilleira do Himalaia. Outros sistemas montañosos importantes, como os Pireneos, os Alpes e os Urales tamén se orixinaron durante colisións continentais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tectónica de placas
* Bordo diverxente
* Falla transformante
Catedral de Visby

A **catedral de Visby** (sueco: *Visby domkyrka*, e oficialmente *Visby S:ta Maria domkyrka*) é unha catedral na cidade sueca de Visby. Pertence á parroquia da catedral de Visby da Igrexa de Suecia e serve á diocese de Visby. Foi inaugurada o 27 de xullo de 1225.

## Historia 
A catedral de Visby foi construída como igrexa por mercadores alemáns en Visby. Financiouse cunha cota que todo mercador alemán tiña que pagar cando chegaba á cidade.[4] A súa construción comezou a finais do século XII, e a igrexa probablemente rematouse ao redor de 1190. A reconstrución da igrexa semella que comezou en 1211 e en 1225 inaugurouse un novo coro. Probablemente na súa orixe a igrexa só era usada por alemáns que visitaban Visby, pero ao establecerse permanentemente moitos deles na cidade, pasou a converterse nunha igrexa tanto para mercadores alemáns residentes como para os que se atopaban de paso, e co tempo tamén para os nativos da illa de Gotland. Así, cando foi consagrada en 1225 polo bispo de Linköping, foi declarada unha igrexa para dúas congregacións, cada unha delas co seu propio sacerdote: unha para visitantes e outra para nativos. Na bóveda máis ao leste da igrexa, formando o teito do coro, existe un burato redondo. Os académicos cren que este burato era usado durante as representacións da historia da Paixón de Cristo, para erguer unha estatua de madeira de Cristo co obxectivo de ilustrar a súa ascensión aos ceos.

Tras outro intervalo, desta vez de ao redor de cen anos, engadiuse unha capela pronunciadamente gótica máis grande na fachada sur. Engadiuse ademais unha capela máis pequena, tamén gótica. Unha destas capelas, dedicada a Catarina de Alexandría, foi pagada polos fillos dun alcalde, Herman Swertling, que foi executado por traizón en 1342. Un permiso papal para a erección da capela data do ano 1349. Os académicos non se poñen de acordo en cal das capelas foi a pagada polos fillos de Herman Swertling. A máis grande das capelas foi o primeiro edificio en estilo alto gótico construído en Gotland.

Dende o final da Idade Media realizáronse poucas alteracións na catedral. A meirande parte delas foron debido a danos que o edificio tivo por distintos incendios. Os tellados das torres ou os campanarios datan de 1746 (torre oeste) e 1761 (torres leste). Unha das dúas capelas medievais foi reconstruída externamente en 1761, cambiando os gabletes góticos por outros de estilo barroco. Porén, estes foron retirados en 1899-1901, cando se restaurou o edificio nun tipo de estilo neogótico por Axel Haig (sueco: Axel Herman Hägg). Hägg ou Haig nacera en Gotland, pero vivía en Inglaterra no momento da renovación. Debido a isto algunhas das alteracións, destacando a nova sancristía, son dun típico estilo neogótico inglés.

A catedral foi renovada durante os anos 80 do século XX.

## Notas
Aeroporto de Mount Hagen

O **aeroporto de Mount Hagen**  é un aeroporto que serve a Mount Hagen, a terceira cidade máis grande de Papúa-Nova Guinea.

## Aeroliñas e destinos
## Notas
Xente no rodicio

***Xente no rodicio*** é un libro de contos de Xosé Neira Vilas, publicado en 1965 por Editorial Galaxia na colección Illa Nova. Nesta obra recóllese unha escolma de vinte contos, de condensadas historia cheas de intención e engano. O conto supón un pasado absoluto, xa que desde as primeiras liñas se parte dunha acción definitivamente ocorrida e o desenlace vén a ser, a un tempo, a exposición e o nó. Esta singularidade abondaría para o diferenciar da novela

## O libro 
Os contos do volume amosan unha mestura de desengano, humor e piedade, tan propia do pobo galego. Neira Vilas revela padecer esa orientación ao triste e ao frustrado, a amargura da vida tan típica dese tempo. O libro mantén uns valores creativos derivados da participación na vida e do interese por afondar na problemática do home e do mundo galego. Os procedementos dos que se vale o autor son o ambiente esquemático e estilo rápido.

O elemento que se repite nos vinte relatos que conforman o libro é o contexto rural, que comparte espazo co home e a muller campesiña, coa pobreza, a fame e a miseria.

O ambiente que nos presenta é case sempre dramático e moi problemático, un ambiente que impulsa aos personaxes a contarnos as súas desgrazas ou as desgrazas alleas. Na obra tamén se mostra unha procura obsesiva da infancia non vivida, e preséntase unha visión de Galicia dende a perspectiva dun neno, "pero modificada polo senso crítico e pola consciencia dun adulto.

Nesta obra Xosé Neira Vilas evoca a época da posguerra, despois da guerra civil española.

## Notas
Cuadrigato

[miniatura|250x250px|**Cuadrigato** ([Circa|ca. 225-212 a. C.), coa cabeza bifronte e laureada e a Vitoria guiando unha cuadriga]]
O **cuadrigato** (en latín: *quadrīgātŭs*) foi unha moeda de prata emitida pola República Romana durante o século III antes de Cristo, caracterizada polo busto bifronte de Xano nos seus anversos e unha representación da Vitoria conducindo unha cuadriga nos seus reversos (que lle dá o nome), coa inscrición ROMA debaixo.

O peso teórico desta moeda é de 6 escrúpulos (arredor de 6,8 gramos), o que a fai equivalente ao didracma grego do sur de Italia, e o seu diámetro rolda os 20 milímetros. O cuadrigato cuñouse durante varios anos ata pouco antes da introdución do denario (cara ao 211 a. C.). Á parte do cuadrigato, cuñáronse tamén pezas de ouro coa mesma tipoloxía, con idéntico anverso, e que exhiben no seu reverso unha escena de dous soldados facendo un xuramento sobre un terceiro que sostén un porco, tamén coa lenda ROMA no pé.

Crese que a elección de Xano para os anversos destas moedas se debe ao pechamento das portas do templo deste deus, indicativo dunha etapa de ausencia de guerra. Michael Crawford, no entanto, suxeriu que a cabeza bifronte de Xano representa os Dióscuros, e non a Xano, xa que este se representa adoito como unha figura madura e con barba.

Os historiadores da época romana, como Tito Livio e Plutarco, refírense frecuentemente a estas moedas temperás como denarios, aínda que as modernas referencias numismáticas as consideran moedas diferentes, producidas antes da estandarización do denario.

Tito Livio cita o cuadrigato, entre outros, en *Ab urbe condita libri*. XXII, 58: En época posterior houbo outra moeda, denominada vitoriato (lat. *victoriatus*) co valor equivalente a medio cuadrigato e, xa que logo, cun peso de 3 escrúpulos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Moeda da Antiga Roma

### Bibliografía 
* Alfaro Asins, C. et al. *Diccionario de numismática*. Ministerio de Cultura. Madrid, 2009. ISBN 978-84-8181-405-7
*Breglia, L. (1951). *Note stilistiche sul "quadrigato"*. Roma. Accademia Nazionale dei Lincei.
*Crawford, M. H. *Roman Republican Coinage*. Cambridge University Press. Cambridge, 1974. ISBN 0 521 07492 4
Volta ao País Vasco 2018

A **58ª edición da Volta ao País Vasco** (en éuscaro: ***Euskal Herriko 58. Itzulia***, oficialmente: ***2018 Itzulia Basque Country***) foi a carreira ciclista por etapas que percorreu o País Vasco do o 2 ao 7 de abril de 2018.

Como é habitual, a carreira estivo formada por cinco etapas en liña e unha contra reloxo individual. Comezou en Zarautz, Guipúscoa e tras 819,9 quilómetros de percorrido rematou no epicentro do ciclismo vasco, a tamén guipuscoana vila de Éibar. A etapa raíña foi a sexta e final, co mítico ascenso a Arrate en Éibar para pechar a rolda vasca.

Esta carreira foi a décimo cuarta proba do UCI WorldTour 2018. Nesta edición houbo diversos cambios na carreira. Ademais de mudar o seu nome oficial, tamén se variaron as clasificacións secundarias. O maillot azul que antes era para o mellor das metas voantes pasou a ser para a nova clasificación dos máis xoves, mentres que o xersei dos puntos pasou de ser de cor branca a verde. O xersei de fondo vermello con puntos brancos da montaña continuou a ser o mesmo.

O vencedor xeral da volta foi o esloveno Primož Roglič que aproveitou a súa supremacía na modalidade contra o reloxo para impoñerse aos seus rivais máis directos. Ademais fíxose co xersei verde da clasificación dos puntos. Completando os caixóns do podio acabaron dous locais: no segundo lugar o alavés do Movistar Mikel Landa e na terceira praza o guipuscoano do Bahrain-Merida Ion Izagirre.

No resto de clasificacións os gañadores foron os seguintes: Carlos Verona na clasificación da montaña, Enric Mas na dos xoves e o Movistar Team entre os equipos.

## Equipos 
Este ano na proba ciclista vasca correron 22 equipos (os 18 da máxima categoría e 4 Profesionais Continentais) de 7 corredores, o que sumou un pelotón inicial 154 ciclistas.

## Etapas 
Nesta edición outórganse bonificacións para os tres primeiros nos sprints intermedios e en meta ao final de cada etapa. Estas bonificacións son de 3, 2, 1 e 6, 3, 1 segundos, respectivamente

## Clasificación xeral 
## Outras clasificacións 
### Clasificación da montaña 
### Clasificación da regularidade 
### Clasificación dos xoves 
### Clasificación por equipos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Euskal Herria
* Volta ao País Vasco

### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial 
* Itzulia en ProCyclingStats
Francisco Potel Pardal

**Francisco Potel Pardal**, nado en Xanza (Valga) o 29 de xuño de 1887 e finado na mesma parroquia o 9 de agosto de 1939, foi un crego e poeta galego. Ricardo Carballo Calero encadrouno nos tempos do Posrexurdimento.

## Traxectoria 
Rematou a carreira de sacerdote en 1911. En 1917 xa era coadxutor en Vilagarcía de Arousa, e foi nomeado párroco de Lestedo nas abas do Pico Sacro. Foi o responsable da construción da igrexa parroquial actual.
miniatura|''Costumes d'a terriña*.
Sendo estudante de crego publicou aos seus vinte e catro anos *Costumes da terriña (*199 páxinas), con prólogo de Emilio Villelga Rodríguez. Como o título indica, é un libro de prosas costumista. Non hai nada semellante a unha trama novelesca aínda que os personaxes actúen dentro da vida campesiña na que se desenvolven. Son catorce capítulos: "Ani-novo", "A morte do porco", "O entroido", "O pormeiro día de coresma", "A semana maor", "O maio", "A noite de San Xoán", "Unha tarde no rueiro", "A festa", "A espadela", "O día dos mortos", "Un casamento", "As fiadas" e "Noite boa". Dáse detallada conta dun xeito descritivo e lineal de diversos aspectos da vida rural galega, incluíndo celebracións relixiosas e pagás, costumes, traballos do campo etc.

É un libro escrito nunha prosa sinxela e popular, nun bo galego da zona e rico vocabulario para o material folclórico que recolle. Así unha das palabras da obra é recollida no Portal das Palabras: *Están xogando á mariola cun “peletre” feito dun cacho de tella*.

## Obra 
*Costumes da terriña*, 1911

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* (2006): ”Antropólogos de comenzos de século don Manuel Vidal Rodríguez e don Francisco Potel Pardal" en *Homenaxe a Xosé Filgueira Valverde*. *El Museo de Pontevedra, nª 52, 1998'', p. 133-162, 
*
Jan Flinterman

**Johannes Leonardus "Jan" Flinterman**, nado na Haia o 2 de outubro de 1919 e finado en Leiden o 26 de decembro de 1992, foi un piloto da forza aérea neerlandesa durante a segunda guerra mundial e piloto de automobilismo. Xunto con Dries van der Lof, foi o primeiro piloto dos Países Baixos en competir na Fórmula 1.

## Traxectoria
miniatura|esquerda|Flinterman (con lentes) xunto ao Maserati que pilotou no Gran Premio dos Países baixos de 1952.
Flinterman participou nun Gran Premio do Campionato do Mundo, o Gran Premio dos Países Baixos de 1952, o 17 de agosto de 1952. Tivo que retirarse co seu Maserati cunha falla no eixe traseiro, puido cambiar ao coche do seu compañeiro de equipo, Chico Landi. Flinterman terminou a carreira no noveno lugar, sen lograr puntos de campionato.

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

:* Indica unidade compartida con Chico Landi*

## Notas
## Véxase tamén
Anja Andersen

**Anja Andersen**, nada en Odense o 15 de febreiro de 1969 é unha ex xogadora e adestradora dinamarquesa de balonmán.

## Traxectoria 
Andersen é coñecida pola súa habilidade como xogadora ofensiva, ademais do seu forte temperamento e coraxe. Foi unha parte importante no renacemento do balonmán dinamarqués na década de 1990. Xogou 133 partidos coa selección dinamarquesa e marcou 726 goles.

Retirouse como xogadora en 1999 a causa dun problema cardíaco.
Josef Peters

**Josef Peters**, nado en Düsseldorf o 16 de setembro de 1914 e finado na mesma cidade o 24 de abril de 2001, foi un piloto de automobilismo alemán.

## Traxectoria
Participou nun Gran Premio do Campionato do Mundo de Fórmula Un, o 3 de agosto de 1952. Non conseguiu rematar, sen lograr puntos de campionato.

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén
Dries van der Lof

**Andre "Dries" van der Lof**, nado en Emmen o 23 de agosto de 1919 e finado en  Enschedeo 24 de maio de 1990, foi un piloto de carreiras dos Países Baixos.

## Traxectoria
Van der Lof era un industrial cuxa factoría fabricaba cables eléctricos, e competiu como afeccionado en eventos de automobilismo. Participou nun Gran Premio do Campionato do Mundo, o Gran Premio dos Países Baixos de 1952, o 17 de agosto de 1952, onde xunto a Jan Flinterman foi o primeiro piloto dos Países Baixos en competir nunha carreira do Campionato do Mundo de Fórmula 1. Participou nun HWM 52, retirouse da carreira logo de 70 voltas e non logrou puntos de campionato. Máis tarde comprou un Maserati 250F e competiu en carreiras históricas ata a década de 1980.

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén
Heinrich Koppelmann

**Heinrich Ludwig Koppelmann**, nado antes de 1928, foi un lingüista alemán.
## Traxectoria
Descoñécense os seus datos persoais, só se sabe que Koppelmann publicou numerosos artigos e libros sobre temas lingüísticos desde a década de 1920 ata a década de 1950.

### Hipótese da familia lingüística eurasiática 
Koppelmann presentou en 1928 semellanzas entre as linguas indoeuropeas e outras linguas eurasiáticas, ainu e coreano. Baseándose nelas formulou en 1933 a hipótese de que, xunto con estas linguas, estarían emparentadas as familias lingüísticas urálica (e, polo tanto, tamén as iucaguiras) e altaica, ademais do nivkh e o sumerio. Así, asumiu partes da hipótese nostrática de Holger Pedersen, excluíndo da súa hipótese as semíticas (e, polo tanto, as modernas afroasiáticas). O semita está emparentado máis de lonxe coa familia eurasiática. A este respecto, Koppelmann pode ser considerado como o precursor de Joseph Greenberg, coa súa moi similar hipótese eurasiática. Greenberg, ao parecer, chegou de forma independente a unha agrupación moi semellante, cando presentou en 1987 a súa hipótese eurasiática por primeira vez. Só na súa última publicación de 2000/2002 se refire a Koppelmann (1933) como fonte bibliográfica.

É digno de resaltar que Koppelmann 1933 non só enumera semellanzas gramaticais e léxicas, senón que tamén as apoia en propostas de leis fonéticas. Nisto está a diferenza entre o seu traballo e o eurasiático de Joseph Greenberge. Greenberg, pola súa banda contemplou o xaponés como pertencente a esta familia, pero Koppelmann, baseándose nos totalmente diferentes numerais, e por falta de coñecidos pronomes persoais comparábeis non contou o xaponés entre ese grupo lingüístico.

A hipótese eurasiática non atopou grande aceptación, en particular os coreanistas atoparon numerosos erros. Tampouco os defensores do nostrático seguiron as ideas de  Koppelmann, antes de que Greenberg chegase a resultados similares. Máis recentemente, os investigadores do nostrático (por exemplo Allan Bomhard) téñense aproximado ao eurásico/eurasiático. O coreanista alemán André Eckardt intentou demostrar a tese de que o coreano é unha lingua indoeuropea, pero no atopou aceptación ningunha.
## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía
* Lars von Karstedt: *lingua e cultura. Unha historia da etnolingüística alemá. * Disertación, Hamburgo, 2004, p. 113 f 
### Outros artigos
* Holger Pedersen
* Joseph Greenberg
* Macrofamilia lingüística
* Lingua nostrática

### Ligazóns externas
*
Vitoriato

[miniatura|[Anverso e reverso dun **vitoriato** cuñado en Sicilia]]
O **vitoriato** (en latín: *victoriatus*) foi unha moeda romana de prata emitida durante a República desde aproximadamente o 221 a. C. ata o 170 a. C.

## Características 
A tipoloxía dos vitoriatos caracterízase pola presenza do busto de Xúpiter nos seus anversos e a Vitoria colocando unha coroa sobre un trofeo (*tropaeum*), coa inscrición ROMA no exergo, nos seus reversos.

Os vitoriatos tiñan un peso teórico de 3 escrúpulos (aproximadamente 3,4 gramos), o que lle atribuía un valor da metade do cuadrigato, de 6 escrúpulos (que nesa época xa se deixara de emitir) ou un dracma dos que se cuñaban no sur de Italia. A aliaxe de prata dos vitoriatos era algo máis feble cá do denario, aparecido nesa mesma época e co que coexistiu.

## Historia 
A data de aparición dos primeiros vitoriatos non se pode concretar, aínda que se dá como próxima ao 221 a. C. O historiador alemán Mommsen datou as primeiras destas cuñaxes nunha data próxima ao ano de Roma 537 (217 a. C.). Para o numismático italiano Celestino Cavedoni, no entanto, apoiado por Bartolomeo Borghesi, a data máis probable sería o 526 de Roma (228 a. C.).

Existen evidencias da circulación desta moeda inicialmente no sur de Italia e máis tarde na Galia, o que resulta indicativo de que o vitoriato foi concibido máis como substitución do dracma que como parte do sistema monetario regular de Roma, baseado no denario como unidade de prata. Cando se emitiron os primeiros vitoriatos, estes tiñan un valor de aproximadamente 3/4 de denario. Pouco despois da desapareción do vitoriato en 170 a. C., a súa tipoloxía mantívose nunha nova moeda de prata, o quinario, creada en 101 a. C., cuxo valor se fixou en medio denario.

A denominación de *victoriatus* non é recente, senón que se daba xa na antigüidade, tal e como testemuña a súa aparición en textos: No mundo de fala grega era coñecido como τροπαικον (*tropaikon*), por mor do trofeo que aparece nos seus reversos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Moeda da Antiga Roma

### Bibliografía 
*Crawford, M. H. *Coinage and Money Under the Roman Republic*. University of California Press. Berkeley. 1985. ISBN 0-520-05506-3.

### Ligazóns externas 
* Victoriatus (imaxe en alta resolución para a análise visual detallada dun vitoriato)
Lingua sentinelesa

A **lingua sentinelesa** é unha suposta lingua falada polo pobo sentinelés, un pobo non contactado que habita na illa Sentinela do Norte, no arquipélago de Andaman e Nicobar, na India. Xa que non houbo contacto entre este pobo e o resto do mundo durante os últimos tres séculos, non se sabe nada sobre a súa lingua.

## Clasificación 
Especúlase que os insulares falan unha única lingua e que esta podería ser membro da familia de linguas andamanesas. Baseándose na proximidade xeográfica e en semellanzas culturais e tecnolóxicas, crese que a lingua está relacionada coas linguas onge, como o jarawa. Nunha das dúas ocasións documentadas nas que individuos falantes de onge foron levados á illa Sentinela do Norte para tentar estabelecer comunicacións, non foron quen de recoñecer nada da lingua falada por eles no breve e hostil momento no que se atoparon.

## Notas
Finnian de Clonard

**Finnian de Clonard**, nado cara o 470 en Myshall, condado de Carlow, no reino de Leinster e finado o 12 de decembro de 549 en Clonard, foi un dos primeiros monxes irlandeses, fundador e primeiro abade da Abadía de Clonard, posiblemente bispo da mesma diocese, e mestre dos Doce Apóstolos de Irlanda. Xunto a san Enda de Aran, é considerado un dos pais do monacato en Irlanda.

## Traxectoria 
Finnian naceu nunha familia nobre de Leinster e foi bautizado por san Abán de Magheranoidhe e desde moi cedo posto baixo a tutela de san Fortchern, bispo de Trim, que o instruíu ata os trinta anos de idade, cando o mozo asceta viaxou a Europa continental e a continuación ao país de Gales, onde foi instruído por san David de Gales en Llancarfan. Tras este longo período de aprendizaxe regresou a Irlanda, onde predicou en Wexford, Wicklow e Kildare, e onde estivo en contacto con santa Bríxida, antes de finalmente establecerse en Clonard.

Comezou en Clonard unha vida ascética e solitaria ata que, no 520, fundou oficialmente a súa abadía e a escola, atraendo miles de discípulos de todas as clases e orixes. Foi recoñecidos pola súa rixidez e os seus métodos ascéticos. As súas reliquias foron preservados na súa propia abadía, ata que foron destruídas no século IX.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Belén Fernández Suárez

**Mónica Belén Fernández Suárez** é unha socióloga, investigadora e profesora universitaria galega especializada na temática das migracións humanas.

## Traxectoria 
É profesora no Departamento de Socioloxía e da Comunicación da Universidade da Coruña. Foi premio extraordinario da UDC pola súa tese de doutoramento sobre políticas de integración de inmigrantes: *La institucionalización (débil) de las políticas de integración de los inmigrantes: análisis comparado de Andalucía, Cataluña y Madrid* (2015), dirixida por Antonio Izquierdo Escribano. É membro do Equipo de Socioloxía das Migracións Internacionais (ESOMI) e do Centro de Estudos de Xénero e Feministas (CEXEF) da mesma universidade.

Interveu na XXXV Semana Galega de Filosofía de Pontevedra co relatorio *A integración da alteridade á galega: inmigrantes en territorio migratorio*.

## Obra escrita 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Universidade da Coruña
* Equipo de Socioloxía das Migracións Internacionais (ESOMI)
Lingua tuyuca

A **lingua tuyuca** (tamén chamada&nbsp;**dochkafuara**, **tejuca**, **tuyuka**, **dojkapuara**, **doxká-poárá**, **doka-poara**, ou **tuiuca**) é unha lingua tucana oriental falada polo pobo tuyuca. Os tuyuca son un pobo indíxena composto por unhas 1000 persoas que habitan a carón dos ríos Papuri, Inambú e Tiquié, no departamento colombiano de Vaupés, así como no estado brasileiro de Amazonas. O tuyuca está clasificado como "vulnerable" polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Gramática 
O tuyuca é unha lingua postposicional, aglutinante e de tipoloxía suxeito obxecto verbo. Emprega cinco paradigmas de evidencialidade: visual, non visual, aparente, de segunda man, e asumido, aínda que a evidencialidade de segunda man só existe no tempo pasado e a aparente non aparece na primeira persoa en tempo presente. Estímase que a lingua ten entre 50 e 140 clases de substantivos.

## Notas
Noca

O termo **noca** pódese referir a:
***Caluga**, parte posterior do pescozo.
***Boi**, crustáceo mariño da orde dos decápodos, esqueiro, isqueiro, boi de mar.
Caluga

miniatura|256x256px|Caluga dun home.
A **caluga** é a parte posterior do pescozo, onde empeza a cabeza.
Nela únese a cabeza coa columna vertebral mediante as vértebras cervicais, que son sete na maioría dos mamíferos. En anatomía topográfica, delimítaa por riba unha liña que pasa polo occipicio (protuberancia do óso occipital) e por baixo outra que pasa pola apófise espiñosa da sétima vértebra cervical.

En galego recibe tamén os nomes de: **brouca**, **cerviz**, **cocote**, **coliga**, **couquizo**, e **noca** (este último do  latín científico *nucha*, e á súa vez do árabe clásico *nuẖā‘*, medula).

## Notas
Lingua archi

A **lingua archi** é unha lingua caucásica nororiental falada polo pobo archi que habita na vila de Archib, no sur de Daguestán, Rusia, e noutras seis vilas máis pequenas.

É infrecuente polos seus numerosos fonemas e polo contraste entre as varias fricativas laterais velares xordas, , africadas laterais velares xordas e africadas laterais velares exectivas, , e unha forma fricativa velar lateral sonora, . É unha lingua ergativa con catro clases de substantivos e ten un salientable sistema morfolóxico con enormes paradigmas e irregularidades en tódolos niveis. Matematicamente, existen 1&nbsp;502&nbsp;839 formas posibles que poden derivar dunha única raíz verbal.

## Notas
Ninnidh

**Ninnidh** (tamén coñecido como **Ninnidh o Piadoso**, , que significa *Ninnidh dun ollo*) foi un santo cristián irlandés do século VI. San Ninnidh pertenceu ao grupo coñecido como os Doce Apóstolos de Irlanda. Asóciase coa costa do Lough Erne e, en particular, a illa de Inishmacsaint e a Knockninny no condado de Fermanagh en Irlanda do Norte. A súa festa celébrase o 18 de xaneiro.

Ninnidh de Inismacsaint confúndese ás veces con san Ninnidh da man pura, quen atendeu a Bríxida de Kildare no seu leito de morte.

## Traxectoria 
Ninnidh naceu no condado de Donegal. Foi neto de Laoghaire, o alto rei de Irlanda. Foi educado baixo a tutela de Finnian na abadía de Clonard onde coincidiu con Ciarán de Clonmacnoise, san Molaise de Devenish e san Aidán de Ferns. Ninnidh predicou pola beira sur do lago Erne, convertendo a illa de Inishmacsaint na súa sé arredor do ano 532. 

## Notas 
## Véxase tamén
Sincipicio

miniatura|dereita|O sincipicio é a parte anterior e superior da testa.
O **sincipicio** é a parte superior e anterior da testa, que está relacionada coa fronte e limitada polo occipicio

Na obstetricia ou tocoloxía (parte da medicina que trata da gravidez, parto e puerperio), tamén se lle chama sincipicio ao intre onde se liga a sutura coronal e a sutura saxital situadas na parte superior do cranio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Occipicio
* Óso occipital
* Nacemento ou peristallo
Bebe

O termo **Bebe** pode referirse a:

* **Bebé**, neno pequeno, aproximadamente ata que ten un ano.
* **Bebe** nome dunha antiga cidade grega de Tesalia.

Bebe é tamén o nome de:

* **Bebe Daniels** (1901-1971), actriz estadounidense.
* **Bebe Kamin**, guionista e director de cine arxentino.
* **Bebe Neuwirth** (1958), actriz estadounidense.
* **Bebe Rexha**, cantante estadounidense.
* **Bebe**, nome artístico de María Nieves Rebolledo Vila, cantante española.
* **Bebé**, alcume do futbolista Tiago Manuel Dias Correia.
Vilariño Frío, Oseira, San Cristovo de Cea

**Vilariño Frío** é un exclave de 1,2 quilómetros cadrados da parroquia de Oseira no concello de San Cristovo de Cea en Ourense. Segundo o IGE, en 2022 tiña 19 habitantes (10 homes e 9 mulleres).

O lugar limita ao norte con Dozón e ao leste, sur e oeste con Piñor. Dista 1,1 quilómetros de San Cristovo de Cea.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Oseira 
### Parroquias de San Cristovo de Cea 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de San Cristovo de Cea