Cyperus eragrostis

thumb|*Cyperus eragrostis*

O ***Cyperus eragrostis*** é unha especie de planta do xénero *Cyperus* orixinaria de América e naturalizada en Europa. Está considerada como planta invasora en Galicia e noutros moitos países.

## Descrición 
Especie oriúnda da América tropical e subtropical, é unha herbácea perenne que medra de rizomas curtos e grosos. É un xunco verde de talos altos e erguidos, de 10 a 90&nbsp;cm de altura, de sección trígona. Longa e delgada, con follas agudas de ata 1&nbsp;cm que irradian dende a parte superior, algo coriaceas.

As súas flores encóntranse en espigas redondeadas de cor amarela verdos ou amarelenta, en número de 14 a 30. Inflorescencia en umbela con longas brácteas. A frutificación prodúcese no verán, sendo o froito en aquenio. Propágase tanto por semente como por rexeneración do rizoma.

## Distribución 
Esta especie é orixinaria das rexións de clima tropical e subtropical de América. Naturalizada noutras partes de Norteamérica, Europa, Australia, Nova Zelandia e na Macaronesia, onde é unha planta invasora que se converteu nunha mala herba introducida.

## Introdución e propagación en Galicia 
En Galicia o primeiro rexistro coñecido data de 1951 quizais introducida de forma accidental, probablemente como mala herba en cultivos. Encóntrase en ribeiras, na beira das estradas, gabias, prados e noutros hábitats húmidos. Propágase tanto por sementes como por rexeneración a partir do rizoma.
miniatura|*Cyperus eragrostis*.

## Etimoloxía e taxonomía 
O nome xenérico *Cyperus* deriva do grego antigo e significa "xunco", canto ó
epíteto *eragrostis* alude a súa similitude co xénero *Eragrostis*.

*Cyperus eragrostis* foi descrita por Jean-Baptiste Lamarck e publicado na *Tableau Encyclopédique et Methodique • Botanique* 1: 146, no ano 1791.

## Control das zonas invadidas 
### Control mecánico 
O control mecánico por retirada manual é unha boa opción para eliminar poboacións de plantas do xénero *Cyperus*. A mellor maneira é arrancalas usando un pequeno sacho (de tres picos, por exemplo) co que penetrar uns 20&nbsp;cm no terreo para arrancar tamén os rizomas. Nalgúns casos, como en *Cyperus esculentus*, esta tarefa vese dificultada pola existencia nos rizomas de bulbos ou tubérculos.

O control por arranque neste caso pode ser igualmente eficaz, pero vai levar máis tempo, pois hai que repetilo en varias ocasións. Para asegurar o éxito desta medida, e tras a primeira limpeza, as novas plántulas emerxentes deben ser retiradas antes de que desenvolvan cinco ou seis follas. Desta maneira evitarase a produción de novos tubérculos e ó tempo redúcense progresivamente as reservas dos antigos, xa que se ven forzados a usar repetidamente as súas enerxías no desenvolvemento dunha nova planta. Tras sucesivas retiradas, e como as reservas non se ven renovadas, o tubérculo extenuarase e a planta non rebrotará máis. Os tubérculos maduros poden agromar ata en dez ocasións.

Non é recomendable o uso de técnicas de arado para a súa eliminación, ó tratarse de plantas con tuberculo, xa que se favorece a dispersión destes órganos. No caso de *C. esculentus* esta técnica poderíase utilizar en áreas pequenas sempre que se leve a cabo antes de que a planta desenvolva cinco follas.

### Control físico 
Outra estratexia válida para a eliminación destas invasoras é o recubrimento da zona cunha cuberta que evite o crecemento da planta. As típicas cubertas de polietileno plástico non son moi recomendables, xa que as afiadas follas destas especies son capaces de traspasalo. É máis recomendable utilizar teas de filamentos soldados de polipropileno, que ademais son permeables á auga e ó aire. Estas teas poden ser asemade recubertas con material orgánico no caso de que se pretenda repoboar a zona. Segundo estudos realizados na década de 1990, un mes despois da súa instalación non deixaron pasar nin un só gromo.

Canto ó control cultural; distintas especies invasoras de *Cyperus* non medran ben á sombra, se existe a posibilidade de repoboar unha área con especies de porte superior a *C. eragrostis*, poderase reducir o nivel de invasión deixando a zona ocupada pola devandita planta en sombra.

### Control químico 
O control químico destas plantas non resulta especialmente efectivo. Herbicidas non selectivos aplicados en postemerxencia, como glifosato ou acedo pelargónico, teñen unha eficacia moi relativa. Algo máis efectivos móstranse os halsulfuron e o metano arsonato monosódico (*MSMA*), aínda que non están rexistrados en España. Para que estes herbicidas sexan efectivos, deben ser aplicados antes de que a planta bote cinco follas. Tamén se pode obter certo grao de control con tratamentos de preemerxencia, usando herbicidas con dichlobenil (*Casoron G*) ou metolacloro (*Dual Gold*), aínda que este último está rexistrado só para usos agrícolas.

### Control biolóxico 
O xénero *Cyperus* inclúe algunhas das malas herbas máis problemáticas do planeta. Por isto e por ser un grave problema nos cultivos de arroz, son moitos os intentos que se levaron a cabo para atopar controladores biolóxicos.

Nos Estados Unidos, a partir da década de 1990 estase a desenvolver un micoherbicida (*Dr. Biosedge*) contra *Cyperus esculentus* empregando o fungo (*Puccinia canaliculata*). Porén, en Holanda, tests preliminares indicaron que quizais este fungo non sexa o suficientemente específico.

Outro axente testado é o fungo patóxeno *Dactylaria higginsii*, recentemente descuberto no sueste dos Estados Unidos, e que ocorre de forma natural en *Cyperus rotundus*. Polo momento non se ten constancia de que se realizasen probas con *C. eragrostis*, pero tendo en conta o espectro de infección que ten no xénero *Cyperus*, é moi probable que tamén sexa efectivo contra esta especie. Os efectos deste axente comezan a manifestarse catro días despois da súa aplicación en forma de pequenos puntos mouros nas follas. Estes puntos medrarán de xeito progresivo ata necrosar parcialmente a maioría das follas. En estudos de invernadoiro observouse que aplicacións de 106 conidio/ml reducen ata nun 75% o número de plántulas e o peso dos tubérculos. En estudos de campo, con 3 aplicacións de 106 conidio/ml conseguiuse un 90% de control. Tamén hai que destacar que este fungo é moi específico, xa que non se observou que infectase outras especies adxacentes.

Por último, outra técnica con que se experimentou para o control de *Cyperus* é a alelopatía. Preparados acuosos con extractos das partes subterráneas de *Ophiopogon japonicus* (a concentracións de 1, 2, 4 e 8%) reduciron de xeito significativo a xerminación e o crecemento de *Cyperus difformis*.

## Sinonimia 
* *Chlorocyperus eragrostis* (Lam.) Rikli
* *Cyperus declinatus* Moench
* *Cyperus declinatus var. limbatus* Druce
* *Cyperus gracilis* Buchanan
* *Cyperus lutescens* Phil.
* *Cyperus luzulae* Hochst. ex Steud.
* *Cyperus monandrus* Roth
* *Cyperus ochrocephalus* Steud.
* *Cyperus prionotropis* Steud.
* *Cyperus serrulatus* S.Watson
* *Cyperus vegetus* Willd.
* *Cyperus vegetus var. compactus* Desv.
* *Cyperus vegetus var. limbata* C.B.Clarke
* *Cyperus vegetus var. obtusangulus* Kuntze
* *Cyperus vegetus var. triangularis* Boeckeler
* *Cyperus vegetus var. trigonus* Kuntze
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Flora invasora de Galicia

### Ligazóns externas 
* Juncia olorosa (*Cyperus eragrostis*). Dirección Xeral de Conservación da Natureza. Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas da Xunta de Galicia.