Depuración de augas residuais

miniatura|Planta de tratamento de augas residuais.
A **depuración de augas residuais** ou **tratamento de augas residuais** consiste na aplicación dunha serie de procesos físicos, químicos e biolóxicos que teñen como fin eliminar os contaminantes físicos, químicos e biolóxicos presentes na auga efluente que xa foi utilizada polos humanos.

Para controlar a polución por augas residuais trátanse estas en plantas ou estacións depuradoras nas que se fai a maior parte do proceso de eliminación dos contaminantes e despois déixase que a natureza o complete no corpo de auga receptor. Por tanto, o obxectivo do tratamento das augas residuais é producir un efluente (a auga tratada que se descarga) reutilizable no ambiente e un residuo sólido ou lama (tamén chamado biosólido ou lodo) convenientes para a súa eliminación ou reutilización.

As augas residuais son as xeradas nas casas e locais comerciais e industriais. Poden tratarse no propio sitio en que se xeran (por exemplo, con tanques ou fosas sépticas) ou ben poden recollerse e levarse por unha rede de sumidoiros e tubos (e ás veces usando bombas) a unha estación de tratamento municipal. A miúdo certos contaminantes de orixe industrial presentes nas augas residuais requiren procesos de tratamento especializado.

Tipicamente, o tratamento de augas residuais comeza pola separación física inicial de sólidos grandes (lixo) da corrente de augas domésticas ou industriais empregando un sistema de reixas (mallas), aínda que tamén poden triturarse eses materiais por medio dun equipo especial; posteriormente faise un desareado (separación de sólidos pequenos moi densos como a area) seguido dunha sedimentación primaria (ou tratamento similar) que separe os sólidos suspendidos existentes na auga residual. Para eliminar metais disoltos utilízanse reaccións de precipitación, que se utilizan para eliminar chumbo e fósforo principalmente. Seguidamente, faise a conversión progresiva da materia biolóxica disolvida nunha masa biolóxica sólida usando bacterias adecuadas, xeralmente presentes nas propias augas. Unha vez que a masa biolóxica se separou ou eliminou (proceso chamado sedimentación secundaria), a auga tratada pode someterse a procesos adicionais (tratamento terciario) como a desinfección, filtración etc. O efluente final pode ser vertido ou reintroducido de volta a un corpo de auga natural (río ou baía) ou outro ambiente (terreo superficial, subsolo etc). Os sólidos biolóxicos segregados experimentan un tratamento e neutralización adicional antes da descarga ou reutilización axeitada.

Considérase que unha correcta depuración das augas residuais (e das potables) é fundamental para unha boa saúde pública, pero nalgúns países con baixos ingresos esta é deficiente. En palabra do Director Xeral da OMS: 
:::

En resumo, os procesos de tratamento típicos son:
* **Tratamento primario**. Asentamento de sólidos. Consiste en manter temporalmente as augas residuais nun tanque de sedimentación, onde os sólidos pesados sedimenten ao fondo e as graxas e sólidos lixeiros floten á superficie. Os materiais sedimentados e flotantes son retirados e o resto do líquido pode ser descargado ou sometido ao tratamento secundario.
* **Tratamento secundario**. Tratamento biolóxico da materia orgánica disolvida presente na auga residual, transformándoa en sólidos suspendidos que se eliminan doadamente. Retíranse as partículas disoltas e a materia biolóxica en suspensión. É realizado por microorganismos, que consomen a materia orgánica. Pode requirir un proceso de separación dos microorganismos da auga tratada antes de que esta pase ao tratamento terciario.
* **Tratamento terciario**. Pasos adicionais como lagoas, microfiltración ou desinfección. Permite verter con seguridade a auga tratada en ecosistemas sensibles (estuarios, arrecifes de coral, ríos de baixo caudal...). Ás veces desinféctase a auga quimica ou fisicamente (por exemplo, usando lagoas e microfiltración) antes de vertela, ou para usala para a rega de campos de golf ou parques, e, se está limpa dabondo, para a agricultura ou recheo de acuíferos.

## Introdución 
As augas residuais proveñen dos cuartos de baños e cociñas das casas e de augas sucias de comercios e industrias, que van parar aos sumidoiros ou cloacas. Moitas veces mestúranse todos os tipos de augas residuais domésticas, pero o ideal é separalas. A separación da auga doméstica en augas grises (dunha ducha, por exemplo) e augas negras (fecais) é máis común no mundo desenvolvido. As augas negras son as que proceden de inodoros e as grises de lavabos e bañeiras, que, se foi separada, pode utilizarse para a rega de plantas ou reciclada para o seu uso en inodoros, onde se transforma en augas negras. Moitas augas residuais tamén inclúen augas superficiais procedentes das chuvias, que se mesturan nos sumidoiros coas demais augas residuais se se usan tubos de uso mixto pluvial-residual, pero de novo sería mellor separalas.
 
Os sistemas de sumidoiros que transportan conxuntamente descargas de augas sucias e augas de precipitación chámase sistemas combinados. A construción de sistemas de sumidoiros combinados é actualmente menos común que no pasado.

Cando a auga sucia e a de chuvia son recolectadas e transportadas en sistemas de sumidoiros separados, que se chaman, respectivamente, cloacas e condutos pluviais en moitos países europeos, ou sumidoiros sanitarios e sumidoiros de tormenta nos Estados Unidos, ou sumidoiros fétidos e sumidoiros de augas superficiais no Reino Unido.

A auga de chuvia pode arrastrar, a través dos tellados e a superficie da terra, varios contaminantes incluíndo partículas do solo, metais pesados, compostos orgánicos, lixo animal, aceites e graxa. Algunhas lexislacións esixen que a auga de chuvia, aínda que se recolla por separado, reciba certo nivel de tratamento antes de ser descargada ao ambiente, como o seu paso por tanques de sedimentación, zonas húmidas e separadores de vórtice (para retirar sólidos grosos).

miniatura|center|500px|Esquema do proceso da depuración das augas residuais nunha estación de tratamento.

## Proceso de depuración 
O proceso pode dividirse nas seguintes fases:

### Pretratamento 
O pretratamento retira todos os materiais que poden ser recollidos facilmente das augas residuais iniciais antes de que produzan un dano ou entupan os tubos e bombas para o tratamento primario. Os obxectos que xeralmente se retiran son lixo, follas, ramiñas, e outros obxectos grandes.

As augas residuais son cribadas nunha serie de cribas con reixas de distintos calibres, que reteñen obxectos grandes como latas, trapos, paus, plástico etc. que levan as augas residuais. Este proceso chámase desbaste. Nas plantas de tratamento grandes estas pantallas enreixadas fan a súa acción de angazo automaticamente a unha velocidade axeitada á acumulación de restos e velocidade do fluxo de auga. Os sólidos recollidos deposítanse nun vertedoiro ou lévanse a unha incineradora.Páx. 9

#### Eliminación de gravas e areas 
O pretratamento pode incluír un canal ou cámara de gravas ou areas, onde se axusta a velocidade do fluxo de auga para que se produza a sedimentación de areas, gravas, pedras e cristais rotos, que son retirados para que non danen as bombas e demais equipo. En plantas pequenas pode non haber cámaras de gravas.

#### Retirada de graxas 
Nas estacións de depuración grandes, retíranse as graxas e os lubricantes facendo pasar as augas residuais por un pequeno tanque onde uns separadores de aceites flotantes retiran a graxa da superficie. Na base do tanque pode haber saídas de burbullas de aire que axudan a que a graxa forme unha escuma superficial doada de recoller. Porén, ás veces este proceso non se fai no pretratamento senón no tratamento primario, e moitas plantas de tratamento utilizan tanques de sedimentación (clarificadores) primarios que teñen separadores de superficie mecánicos para a retirada das graxas.

### Tratamento primario 
Na fase de sedimentación primaria, as augas residuais flúen a través de grandes tanques, ou depósitos decantadores de "presedimentación", "tanques de sedimentación primaria" ou "clarificadores primarios". Nestes tanques sedimentan os lodos mentres que as graxas van á superficie e son retiradas. Os tanques de sedimentación primaria están xeralmente provistos de raspadores mecánicos que continuamente retiran os lodos do fondo cara a unha moega na base do tanque, desde onde se bombea ás instalacións para o tratamento de lodos.
* Os sistemas de **crecemento en suspensión** ou suspendido utilizan lodos activados, nos que a biomasa se mestura coas augas residuais e poden funcionar nun espazo máis reducido que os filtros de goteo que traten un mesmo volume de fluxo de auga. Porén, os sistemas de película fixa poden tratar mellor os cambios drásticos na cantidade de material biolóxico e poden ter maiores taxas de eliminación de materia orgánica que os sistemas de crecemento en suspensión.

Moitos procesos de oxidación biolóxica para tratar augas residuais industriais teñen en común o uso de oxíxeno (ou aire) e a acción microbiana. Estas lagoas de superficie aireada retiran un 80-90% da DBO con tempos de retención de 1 a 10 días. As lagoas poden ter unha profundidade de 1,5 a 5,0 metros e utilizar aireadores motorizados que flotan na superficie da auga residual.

#### Sedimentación secundaria 
miniatura|Tanque de sedimentación secundaria nunha planta de tratamento rural.
O paso final na fase de tratamento secundario é separar por sedimentación os flóculos biolóxicos ou o material filtrante por medio dun tanque de sedimentación secundario para facer que a auga tratada conteña baixos niveis de material orgánico e de materia suspendida.

### Tratamento terciario 
O propósito do tratamento terciario é mellorar a calidade do efluente antes de descargalo no medio ambiente (mar, río, lago, zona húmida, terreo etc.). Pode utilizarse máis dun proceso durante o tratamento terciario nunha estación depuradora. Se se realiza unha desinfección, este é sempre o proceso final.

#### Filtración 
A filtración en area elimina a maior parte do material residual en suspensión que puidese quedar. Ademais, esta bacteria pode realizar a oxidación anaerobia do amoníaco e pode producir o combustible de foguetes espaciais hidracina a partir das augas residuais.

##### Eliminación do fósforo 
As augas residuais conteñen moito fósforo. Cada persoa excreta entre 200 e 1000 gramos de fósforo ao ano. Estudos feitos na década de 1960 das augas residuais nos Estados Unidos estimaron unha contribución media per cápita de 500 gramos na urina e feces, 1000 gramos nos deterxentes sintéticos, e cantidades menores variables utilizadas como compostos químicos engadidos á auga da traída para o control da corrosión e formación de incrustacións. O control das fontes de fósforo por medio da utilización de formulacións de deterxentes alternativas reduciu moito desde entón a súa contribución, que era a maior, pero non cambiou o contido en urina e feces. A eliminación do fósforo é importante porque é un nutriente limitante para o crecemento das algas en moitos sistemas de auga doce. É tamén especialmente importante nos sistemas de reutilización da auga nos que as concentracións altas de fósforo poden ensuciar os equipos como os de osmose inversa.

O fósforo pode eliminarse bioloxicamente nun proceso chamado eliminación de fósforo biolóxica potenciada. Neste proceso, enriquécese o medio selectivamente con bacterias específicas chamadas organismos que acumulan polifosfato, que acumulan grandes cantidades de fósforo nas súas células (ata o 20 % da súa masa). Cando a biomasa enriquecida con estas bacterias se separa da auga tratada, estes biosólidos teñen un alto valor como fertilizantes.

A eliminación do fósforo pode tamén realizarse quimicamente por precipitación, xeralmente usando sales de ferro (por exemplo, cloruro fériico), de aluminio (por exemplo, alume), ou cal.

A desinfección tamén se pode facer con ozono. O ozono (O3) xérase facendo pasar oxíxeno (O2) a través dun potencial eléctrico de alta voltaxe, o que orixina que se una a el un terceiro átomo de oxíxeno formando o O3. O ozono é moi inestable e reactivo e oxida a maioría dos materiais orgánicos cos que se pon en contacto, destruíndo así moitos microorganismos patóxenos. O ozono é considerado máis seguro que o cloro porque, a diferenza deste, que ten que ser almacenado nun lugar (e é moi velenoso se hai un escape accidental), o ozono xérase no mesmo lugar a medida que se precisa. A ozonación tamén produce menos subprodutos de desinfección que a cloración. Unha desvantaxe é que a desinfección con ozono ten un custo maior.

### Control dos cheiros 
Os cheiros emitidos nas estacións depuradoras de augas residuais son bastante fedorentos e son unha indicación de condicións anaerobias ou "sépticas". As primeiras etapas do proceso tenden a producir gases que cheiran mal, entre os que o máis común é o sulfuro de hidróxeno, que causan queixas das persoas que viven preto. As estacións procesadoras grandes de zonas urbanas a miúdo tratan os cheiros con reactores de carbono, un medio de contacto con biolimos, pequenas doses de cloro, ou fluídos circulantes para a captura e metabolización biolóxica de gases nocivos. Outros métodos de control de cheiros son a adición de sales de ferro, peróxido de hidróxeno, nitrato cálcico etc. para controlar os niveis de sulfuro de hidróxeno.

As bombas de sólidos de alta densidade son moi adecuadas para reducir os cheiros ao faceren a conversión dos lodos a través de tubos pechados hermeticamente.

## Tipos de plantas 
Para usar menos espazo, procesar augas difíciles de tratar e de fluxo intermitente, deseñáronse varios tipos de estacións depuradoras de tratamento híbrido. Ditas plantas a miúdo combinan polo menos dúas etapas das tres principais usadas no tratamento nunha fase combinada. Estas plantas "de paquete" úsanse sobre todo en zonas rurais.

Un tipo de sistema que combina o tratamento secundario e a sedimentación é o sistema de lodos activados cíclicos (CASSBR). Tipicamente, os lodos activados mestúranse con augas residuais sen tratar, e despois mestúrase e airéase todo. O lodo sedimentado retírase e volve a airearse antes de que unha parte se reutilice.

A desvantaxe do proceso CASSBR é que require un control preciso dos tempos, a mestura e a aireación. Esta precisión conséguese tipicamente con controis computerizados e sensores. Un sistema tan complexo e fráxil é pouco axeitado para sitios onde estes controis poden non ser fiables, teñen un mal mantemento, ou a subministración eléctrica pode ser intermitente. As plantas "de paquete" de aireación ampliada utilizan cubetas separadas para a aireación e a sedimentación, e son algo maiores que as plantas de reactores por lotes secuenciados, e teñen tempos reducidos de sensibilidade.

As plantas "de paquete" poden ser de *carga alta* ou de *carga baixa*. Isto refírese á forma en que se procesa a carga biolóxica. En sistemas de carga alta, a fase biolóxica ten unha alta carga orgánica e os flóculos e material orgánico combinados son despois oxixenados durante algunhas horas antes de seren cargados outra vez cunha nova carga. Nos sistemas de carga baixa a fase biolóxica contén unha carga orgánica baixa e combínase cos flóculos durante máis tempo.

## Tratamento e eliminación dos lodos 
Os lodos acumulados no proceso de depuración da auga residual deben tratarse e eliminarse de forma segura e eficiente. Xeralmente sométense a unha dixestión, cuxo propósito é reducir a cantidade de materia orgánica e o número de microorganismos patóxenos presentes nos sólidos. As opcións de tratamento máis comúns son: dixestión anaerobia, dixestión aerobia, e compostaxe. Tamén se pode usar a incineración, pero faise en moita menor medida. espesadores de lodos de tambor rotatorio e prensas de filtro de cinta.

### Dixestión anaerobia 
A dixestión anaerobia é un proceso bacteriano que se realiza en ausencia de oxíxeno. O proceso pode ser unha dixestión *termofílica*, na cal o lodo se fermenta en tanques a unha temperatura de 55&nbsp;°C, ou *mesofílico*, que funciona a unha temperatura de arredor de 36&nbsp;°C. A dixestión termofílica, aínda que ten tempos de retención máis curtos (e necesita tanques máis pequenos), é máis cara en termos de consumo de enerxía para quentar os lodos.

A dixestión anaerobia é o tratamento (mesofílico) máis común das augas residuais domésticas en tanques sépticos (fosas sépticas), que normalmente reteñen as augas residuais un día ou dous, reducindo a demanda bioquímica de oxíxeno (DBO) nun 35 ao 40%. Esta redución pode incrementarse cunha combinación de tratamento anaerobio e aerobio instalando *Unidades de Tratamento Aerobio* no tanque séptico.

A dixestión anaerobia mesofílica é tamén un método común para tratar os lodos producidos por estacións depuradoras de augas residuais. O lodo introdúcese en grandes tanques e mantense neles durante polo menos 12 días para deixar que o proceso de dixestión pase polas catro etapas necesarias para dixerir o lodo, as cales son: hidrólise, acidoxénese, acetoxénese e metanoxénese. Neste proceso as proteínas e carbohidratos complexos degrádanse e forman compostos máis simples como auga, dióxido de carbono e metano.

Unha importante característica da dixestión anaerobia é a produción de biogás (cuxo principal compoñente é metano útil), que pode utilizarse para a xeración de electricidade ou en caldeiras para quentar auga ou calefacción. Moitas instalacións grandes utilizan o biogás combinadamente para producir calor e electricidade, usando a auga de refrixeración dos xeradores para manter a temperatura da planta de dixestión aos 35 ± 3&nbsp;°C necesarios.

### Dixestión aerobia 
A dixestión aerobia (unha parte do proceso dos lodos activados) é un proceso bacteriano que ocorre en presenza de oxíxeno. En condicións aerobias, as bacterias consomen rapidamente a materia orgánica e convértena en dióxido de carbono. Os custos de funcionamento adoitan ser moito maiores que na dixestión anaerobia, debido á enerxía gastada polos sopradores de aire, bombas e motores necesarios para engadir oxíxeno ao proceso. Porén, os avances tecnolóxicos recentes como sistemas de filtros aireados non eléctricos, que utilizan correntes de aire naturais para a aireación en vez de maquinaria que funciona con enerxía eléctrica, abaratan o proceso.

A dixestión aerobia pode conseguirse tamén utilizando sistemas difusores ou aireadores a chorro para oxidar os lodos. Os difusores de burbullas finas son normalmente o mellor método de difusión en canto a custo-eficiencia, pero a conexión é xeralmente un problema debido a que se depositan sedimentos nos pequenos buracos por onde debe saír o aire. É máis común o uso de difusores de burbullas grosas nos tanques de lodos activados (xeralmente un proceso colateral na xestión das augas residuais) ou nas fases de floculación. Un factor clave para seleccionar o tipo de difusor é asegurarse de que producirá a taxa de transferencia de oxíxeno necesaria.

### Compostaxe 
A compostaxe é tamén un proceso aerobio que implica mesturar os lodos con fontes de carbono como serraduras, palla ou estelas de madeira. En presenza de oxíxeno, as bacterias dixiren tanto os sólidos das augas residuais coma as fontes de carbono engadidas e, ao facelo, transforman o material e producen unha gran cantidade de calor. Cando hai elevadas concentracións de ditos materiais, estes poden facer que os lodos non sexan axeitados para o seu uso agrícola e deban ser incinerados ou depositados nun vertedoiro.

## Tratamento no medio ambiente receptor 
[miniatura|A estación de depuración de [Karlsruhe, Alemaña verte no río Alb no norte da Selva Negra.]]
Moitos dos procesos realizados nas estacións de depuración de augas residuais están deseñados para imitar os procesos que ocorren no medio ambiente, tanto se este é un corpo de auga natural como se é a terra e subsolo. Se non están sobrecargadas, as bacterias do medio ambiente consomen os contaminantes orgánicos, aínda que isto reduce os niveis de oxíxeno na auga e pode cambiar significativamente a ecoloxía global das augas receptoras. As poboacións de bacterias nativas aliméntanse dos contaminantes orgánicos, e as cifras de microorganismos patóxenos presentes son reducidas polas condicións do ambiente natural como a exposición á predación ou á radiación ultravioleta. En consecuencia, en casos en que o medio ambiente receptor proporciona un alto nivel de dilución, non é necesario que haxa un alto grao de tratamento das augas residuais. Porén, hai probas recentes que demostran que se hai niveis moi baixos de contaminantes específicos nas augas residuais, incluíndo hormonas (procedentes da cría gandeira e residuos de hormonas contraceptivas humanas) ou de materiais sintéticos como ftalatos, que imitan na súa acción ás hormonas, poden ter un impacto adverso impredicible na biota natural e potencialmente nos humanos se a auga se reutiliza como auga potable. Na Unión Europea e os Estados Unidos, as verteduras incontroladas de augas residuais ao medio ambiente non están permitidas pola lei, e existen requirimentos estritos sobre a cualidade da auga vertida. Un importante problema nas próximas décadas será o incremento de verteduras de augas residuais incontroladas nos países en desenvolvemento.

As augas residuais poden verterse en estanques de estabilización (ou de tratamento), que poden ser dos seguintes tipos:
* Estanques de oxidación, que son corpos de auga aerobios xeralmente de 1 ou 2 metros de profundidade que reciben o efluente procedente de tanques de sedimentación ou outras formas de tratamento primario.
:* Dominados polas algas.
* Estanques de limpeza, que son similares aos de oxidación pero reciben o efluente procedente dun estanque de oxidación ou dunha estación de tratamento que realiza un tratamento mecánico ampliado.
:* Dominadas polo zooplancto.
* Lagoas facultativas, lagoas de augas residuais sen tratar, nas que se engaden as augas residuais sen sometelas antes a un tratamento primario agás un cribado moi básico. Proporcionan un tratamento efectivo cando a superficie permanece aerobia; aínda que se poden dar condicións anaerobias preto das capas sedimentadas de lodos do fondo.Páx. 552–554
* Os estanques anaerobios son estanques moi cargados.
:* Dominados por bacterias.
* Os estanques de lodos son estanques aerobios, xeralmente de 2 a 5 metros de profundidade, que reciben lodos primarios dixeridos anaerobiamente, ou lodos secundarios activados baixo a auga.
:* As capas superiores están dominadas por algas.

### Efectos biolóxicos 
As estacións de depuración de augas residuais poden ter moitos efectos sobre os niveis de nutrientes nas augas naturais nas que se verten as augas residuais tratadas. Estes efectos sobre os nutrientes poden afectar de forma importante aos seres vivos acuáticos que están en contacto cos efluentes.

A limitación de fósforo é un posible resultado do tratamento das augas residuais e orixina un plancto dominado por flaxelados, especialmente en verán e outono.

Ao mesmo tempo noutro estudo sobre verteduras de augas tratadas nos medios mariños encontráronse altas concentracións de nutrientes ligadas a efluentes de augas residuais. As altas concentracións de nutrientes fan que haxa unhas concentracións altas de clorofila a, que é unha indicación da produción primaria en ambientes mariños. Unha alta produción primaria significa elevadas poboacións de fitoplancto e moi probablemente altas poboacións de zooplancto porque o zooplancto se alimenta do fitoplancto. Porén, o efluente que se verte en sistemas mariños tamén produce unha maior inestabilidade das poboacións.

Un estudo levado a cabo en Reino Unido atopou que a calidade do efluente afectaba á vida planctónica das augas que estaba en contacto directo co efluente. Os efluentes avoltos, de baixa calidade non conteñen protozoos ciliados ou só conteñen unhas poucas especies en pequenas cantidades. Por outra parte, os efluentes de gran calidade contiñan unha ampla variedade de protozoos ciliados en grandes cantidades. Segundo estes datos, parece pouco probable que algún compoñente dos efluentes industriais teña por si mesmo efectos daniños sobre as poboacións dos protozoos en plantas de lodos activados.

A tendencia do plancto de ter grandes poboacións preto das verteduras de augas residuais tratadas está en contraste coa tendencia das bacterias. Nun estudo feito sobre *Aeromonas* spp. a maior distancia da fonte de augas residuais, maior cambio se observaba nos ciclos estacionais. Esta tendencia é tan forte que a localización máis afastada do vertido estudada en realidade presentaba unha inversión do ciclo de *Aeromonas* spp. en comparación co dos coliformes fecais. Como hai un patrón predominante nos ciclos que ocorren simultaneamente en todas as estacións, iso indica que hai factores estacionais (temperatura, radiación solar, fitoplancto) que controlan a poboación bacteriana. A especie dominante nos efluentes cambia de *Aeromonas caviae* en inverno a *Aeromonas sobria* en primavera e outono, mentres que a especie dominante no fluxo entrante é *Aeromonas caviae*, de forma constante en todas as estacións do ano.

## O déficit mundial no tratamento das augas residuais 
Visto desde unha perspectiva mundial hai unha capacidade insuficiente de tratamento das augas residuais, especialmente nos países pouco desenvolvidos. Esta circunstancia dáse desde polo menos a década de 1970 e débese á superpoboación, á crise de auga e ao custo da construción de sistemas de tratamento que non todos os países poden afrontar. O resultado do tratamento inadecuado das augas residuais é un aumento significativo da mortalidade (sobre todo) de doenzas que se poden previr, e esta mortalidade é especialmente alta nos nenos pequenos en países subdesenvolvidos, particularmente en África e Asia. No ano 2000, as Nacións Unidas estableceron que 2.640 millóns de persoas non dispoñían dun tratamento ou vertido de augas residuais adecuado. Este valor representa o 44% da poboación global, pero en África e Asia aproximadamente a metade da poboación non tiña ningún tipo de servizo de depuración de augas residuais.

## Tecnoloxías apropiadas 
O concepto de tecnoloxías apropiadas nos sistemas de augas residuais abarca dimensións técnicas, institucionais, sociais e económicas. Dende un punto de vista técnico e institucional a selección de tecnoloxías non apropiadas foi identificada como unha das principais causas de fallos no sistema. O ambiente das augas residuais é prexudicial para os equipos electrónicos, eléctricos e mecánicos, o seu mantemento é un proceso sen fin e require apoio de laboratorios, técnicos capacitados, asistencia técnica especializada e orzamentos axeitados. Cando se busca un servizo confiable a longo prazo os sistemas máis sinxelos e deseñados con vista ao mantemento son os máis recomendables.

En comunidades pequenas e ambientes rurais as opcións técnicas son máis sinxelas pero as consideracións institucionais combínanse coas sociais e seguen sendo extremadamente importantes. As institucións locais deben ser capaces de manexar os programas ou sistemas de saneamento; a participación comunitaria pode ser un elemento clave do seu éxito. É importante adaptar o sistema de saneamento aos costumes locais; algúns poden ser modificados con programas educativos pero outros poden estar enraizados en valores culturais e non estar suxeitos ao cambio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Libro de Consulta para Avaliación Ambiental (Volume I; II e III). Traballos Técnicos do Departamento de Medio Ambiente do Banco Mundial.
* Fair, G.M., J.C. Geyer, e D.A. Okun. 1966. Water and Wastewater Engineering. 2 Volúmenes. Nova York: John Wiley and Sons.
* Feachem, R.G. e outros. 1983. Sanitation and Disease: Health Effects of Excreta and Wastewater Management. Chishester, Reino Unido: John Wiley and Sons.
* Feachem, R.G., D.D. Mara, e M.G. McGarry. 1977. Water. Wastes and Health in Hot Climates. Nova York: John Wiley and Sons.
* Grover, B., N. Burnett, e M. McGarry. 1983. Water Supply and Sanitation Project Preparation Handbook. 3 Volumes. Washington, D.C.
* Kalbermatten, J.D., D.A.S. Julius, e C.G. Gunnerson. 1980. Appropriate Technology for Water Supply and Sanitation: A Summary of Technical and Economic Options. Washington, D.C.: Banco Mundial.
* MeJunkin, E.F. 1982. Water and Human Heallh. Preparado polo Proxecto Nacional de Demostración da Auua, para a Axencia Internacional de Desenvolvemento dos Estados Unidos de América. Washington, D.C.: Centro de Información sobre o Desenvolvemento.
* Organización Mundial da Saúde. 1989. Health Guidelines for Use of Wastewater in Agriculture and Aquaculture. Serie de Documentos Técnicos No. 778. Xenebra, Suíza.
* Palange, R.C., e A. Zavala. 1987. Water Pollution Control: Guidelines for Project Planning and Financing. Traballo Técnico Técnica No. 73 do Banco Mundial. Washington, D.C.: Banco Mundial.
* Pettygrove, G.S., e T. Asano, eds. 1985. Irrigation with Reclaimed Municigal Wastewater A Guidance Manual. Chelsea, Reino Unido: Lewis Publishers, Inc.

### Outros artigos 
* Estación depuradora de augas residuais
* Augas residuais
* Granulación aerobia
### Ligazóns externas 
* Caso práctico de deseño dunha planta de augas residuais. 
* Introdución ao tratamento de augas residuais.