República de Siena

A **República de Siena** (en ; en ) foi unha república formada pola cidade de Siena e o seu territorio circundante na Toscana, no centro da Península Itálica. Existiu durante máis de 400 anos, dende 1125 ata 1555. Durante a súa existencia, expandiuse gradualmente polo sur da Toscana e converteuse nunha das principais potencias económicas da Idade Media. Foi un dos centros comerciais, financeiros e artísticos máis importantes de Europa.

De 1287 a 1355, durante o Goberno dos Nove, a república viviu un período de grande esplendor político e económico: encargáronse novos edificios, entre eles a Catedral de Siena, o Palazzo Pubblico e unha parte substancial das murallas da cidade. Este goberno é de feito definido polos historiadores como o "bo goberno".

Unha combinación de declive económico, provocado pola Peste Negra, e a inestabilidade política levou á súa absorción polo Ducado de Florencia durante a Guerra de Italia de 1551 - 1559. A pesar de resistir durante 18 meses, rendéronse finalmente o 21 de abril de 1555, marcando o fin da república.

## Historia 
### Orixes 
A fundación da república de Siena adoita datarse no ano 1125, cando se destituíu ao derradeiro representante do Goberno de Bispos, que era o xefe da cidade e dos territorios circundantes. Nese momento, estableceuse un goberno consular xa que, como a meirande parte das cidades medievais da rexión, Siena contaba cun cónsul para exercer a xudicatura. En 1125, concedéuselle o título de *Consul Sænensis* a Manco.

### Desenvolvemento 
Siena prosperou como cidade-estado, converténdose nun importante centro de empréstitos e do comercio de la. Malia estar gobernada directamente polo seu bispo, co declive do poder episcopal durante o século XII, este tivo que cederlle gran parte do control executivo á nobreza a cambio de axuda durante unha disputa territorial con Arezzo. Este proceso culminou en 1167, cando a comuna de Siena declarou a súa independencia do dominio episcopal. Contra 1179, tiña xa redactada unha constitución.

En 1286, fundouse o goberno dos Nove co apoio do Noveschi, un partido político formado por familias de mercadores que manexaban o concello da cidade. Co tempo, o Noveschi incluíu tamén a outras familias nobres. Baixo a guía dos Nove, Siena medrou en termos económicos e de poder militar.

### A batalla de Montaperti 
[alt=Miniatura da batalla de Montaperti (Nuova Cronica, s. XIV)|esquerda|miniatura|Miniatura da [batalla de Montaperti (*Nuova Cronica*, s. XIV)]]
No século XIII, en Siena predominaban os xibelinos, namentres en Florencia os güelfos eran a facción preponderante. Este conflito político conforma o fondo da *Divina Comedia* (1320) de Dante Alighieri (1265-1321).

O 4 de setembro de 1260 os xibelinos sieneses, apoiados polas tropas do rei Manfredo de Sicilia (1232-1266), derrotaron aos florentinos na batalla de Montaperti. O exército de Siena (cuns 20,000 soldados) enfrontouse a unha forza de 33,000 florentinos. Antes da loita, a cidade foi dedicada á Virxe María (isto fíxose moitas veces durante a súa historia, a máis recente en 1944, para protexela dos bombardeos aliados). O home que liderou o bando de Siena durante a guerra, Bonaguida Lucari, camiñou descalzo e coa cabeza ao descuberto, cun cabestro arredor do pescozo, até a catedral de Siena. Dirixindo a procesión dos residentes da cidade, reuniuse co clero e abrazou ao bispo, sinalando a unidade de Igrexa e estado. Despois, Lucari ofreceulle formalmente a cidade e a rexión á Virxe. Segundo a lenda, unha densa nube branca descendeu sobre o campo de batalla, ocultando as tropas sienesas e axudando no seu ataque. En realidade, os florentinos realizaran varios ataques sen éxito ao longo do día e, cando os sieneses responderon á ofensiva, varios traidores asasinaron ao abandeirado; no caos subseguinte, as forzas florentinas separáronse e fuxiron. Case a metade dos seus homes (uns 15,000) perderon a vida como resultado.

O período entre 1260 e 1355 foi caracterizado como a "idade de ouro" de Siena.

### Os portos da república 
A república de Siena, durante a súa progresiva expansión territorial, ampliou as súas fronteiras especialmente cara o sur da Toscana, na actual provincia de Grosseto. O acceso ao mar era, xa que logo, unha continuación natural da súa política expansionista e comercial; así, na Maremma, tomaron os portos de Talamone, Porto Ercole e Porto Santo Stefano.

Xa no século XIII, co gallo de garantir o comercio marítimo, Siena asegurou o porto fluvial de Grosseto. Porén, este foi destruído durante as inundacións do século XIV, que cambiaron o curso do río Ombrone.

### Declive 
[alt=Retrato de Gian Galeazzo Visconti|miniatura|Retrato de [Gian Galeazzo Visconti]]
Siena foi devastada pola Peste Negra de 1348, así como por unha serie de fracasos comerciais. En 1355, coa chegada de Carlos IV de Luxemburgo (1316-1378) á cidade, aumentou a poboación e eliminouse o goberno dos Nove coa expulsión das familias asociadas ao partido Noveschi. Estableceuse así un goberno *Dodici* (un consello de 12 nobres), asistido por outro consello con maioría popular. Esta forma de xestión durou pouco tempo, e foi substituída polas reformas dos *Quindici* ("os Quince") en 1385, dos *Dieci* ("os Dez") entre 1386 e 1387, dos *Undici* ("os Once") entre 1388 e 1398 e dos Doce Priores entre 1398 e 1399. Ao final, a cidade acabou nas mans de Gian Galeazzo Visconti (1351-1402), o duque de Milán, co obxectivo de defendela do expansionismo florentino.

Porén, en 1404 a Casa de Visconti foi expulsada polo novo goberno dos chamados Dez Priores, aliados con Florencia contra o rei Ladislao I de Nápoles (1376-1414). Coa elección do sienés Enea Silvio Piccolomini, da prominente familia Piccolomini, como papa Pío II en 1458, os nobres exiliados pola súa relación co partido Noveschi puideron regresar á cidade.

En 1472, os maxistrados de Siena fundaron un "monte de piedade", a Banca Monte dei Paschi di Siena, que sobreviviu até o século XXI como o banco máis antigo do mundo.

### Era dos Petrucci 
O Noveschi volveu a Siena en 1487, baixo o liderado de Pandolfo Petrucci (1452-1512). Este foi acumulando cargos políticos e aumentando a súa influencia até 1500 cando, coa execución do seu padrasto Niccolò Borghese por conspiración contra a súa vida e co apoio de Florencia e de Afonso de Calabria (1448-1495), logrou facerse co control total da cidade. Malia a súa tiranía, Pandolfo logrou grande prosperidade para Siena, favorecendo as artes e as ciencias, e mellorando a súa economía. Foi sucedido polo seu fillo, Borghese Petrucci quen, tras só catro anos de mandato, foi substituído polo seu curmán, o cardeal Rafaello Petrucci (1472-1522), que contaba coa axuda do papa León X (1475-1521). Secasí, debido ás súas crecentes responsabilidades na Igrexa, Rafaello tivo que ceder a cidade ao seu sobriño, Francesco Petrucci, que tras un ano foi expulsado polo seu fillo máis novo, Fabio. O propio Fabio foi obrigado a exiliarse en 1525 polo pobo sienés, marcando o fin da era dos Petrucci.

### Final da república 
Tras a fin do goberno dos Petrucci, a cidade continuou coas disputas internas, coa facción popular expulsando ao partido Noveschi, apoiado polo papa Clemente VII (1478-1534). Este último enviou un exército a Siena, mais foi derrotado en Camollia en 1526. O emperador Carlos V aproveitou a situación para instalar unha guarnición española en Siena. Entre 1529 e 1541, a república foi gobernada por Afonso II Piccolomini (1499-1559). En 1552, os cidadáns expulsárono da cidade, aliados con Francia. Este apoio era inaceptable para Carlos V, quen enviou ao seu xeneral Gian Giacomo Medici (1498-1555) para asediar a cidade cun exército conformado por tropas imperiais e florentinas.

O goberno sienés encomendou a defensa a Piero Strozzi (c. 1510-1558), que foi derrotado na batalla de Marciano en agosto de 1554. Tras unha resistencia de 18 meses, Siena rendeuse ante Carlos V o 21 de abril de 1555, poñendo fin á república. O novo rei Filipe II (1527-1598), que debía grandes sumas aos Medici, cedeu todo o territorio sienés ao ducado de Florencia, conformando en 1569 o Gran Ducado de Toscana. Un goberno sienés no exilio, composto por unhas 700 familias, estableceuse en Montalcino e negouse a aceptar a derrota da batalla de Marciano, resistindo o dominio toscano até 1559.

## Territorio 
[alt=Territorio da República de Siena entre 1125 e 1559|miniatura|Territorio da República de Siena entre [1125 e 1559]]
A república de Siena dominaba a meirande parte das actuais provincias de Grosseto e Siena, na rexión italiana da Toscana, incluíndo a costa do mar Tirreno. Destaca como excepción a vila de Montepulciano, situada nun outeiro a 70km ao sueste de Siena, que pertencía á veciña Florencia; esta localidade foi unha constante fonte de hostilidades entre ambas cidades-estado. 

A mediados do século XVI a república ocupaba un territorio duns 8,000km2, cunha poboación de 80,000 habitantes, dos cales uns 15,000 vivían na propia cidade de Siena.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*