open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Relativo

O **relativo** é unha clase de palabra que se define pola súa natureza pronominal, é dicir, por substituír sintagmas ós cales representa na oración, desenvolvendo asemade dúas funcións, unha suboracional (no interior da cláusula subordinada) e outra oracional (no interior da oración complexa). Ademais, o relativo transpón a oración que encabeza á categoría substantiva, adxectiva, ou adverbial.

centro|700px

## As diferenzas entre os distintos relativos
centro|700px

Atendendo ó **trazo léxico** que achegan, *canto* é cuantificador, *quen* é persoal; *como*, modal; *cando*, temporal; *onde*, é local; e *que* carece de trazo léxico sinalable.

Atendendo a **como actúan**, *canto* é cuantificador, *quen* é substantivo; *como*,  *cando* e *onde*, adverbios. *Que* carece non ten función clasificable.

Atendendo á **transposición**, *canto* e *quen* nominalizan a secuencia posterior,  *como*,  *cando* e *onde*, adverbializan; *que*, adxectiva, inda que, segundo Serafina García García, *que* é tamén aquí un disidente pois é a única unidade que admite ser incrementado cun artigo para cambia-la súa capacidade transpositiva. Con artigo transpón a cláusula á categoría substantiva; sen el, a cláusula pode cubri-lo papel do adxectivo: Xoán dixo o que quería –>  Xoán dixo cousas.

Desde outro punto de vista, poderiamos agrupar-los relativos en tres tipos segundo como fagan funcionar a cláusula: 
:*Como adxacente verbal: *canto*.
:*Como  adxacente nominal: *que, cal*.
:**Quen, onde, cando* e *como*, teñen ámbalas dúas posibilidades de construción.

As diferenzas entre os relativos débense a que estes fan referencia ó texto lingüístico (forese) ou ó contexto. Algúns teñen como única posible referencia o texto (*que, cal*).

## Véxase tamén
### Bibliografía
*García Cancela, X.(1984). "Formas para o relativo". Lingua e Administración,1
*García García, S. (1993). "Las fronteras de los pronombres relativos" en Verba. Vol 20 páx. 355-368
*Hernández Alonso, C. (1967). "El que español". En R.F.E. t. L, pp.&nbsp;335–337
*VV.AA. (1982). Gramática galega. Galaxia.
*VV.AA. (1988). Nova gramática para a aprendizaxe da lingua. Vía Láctea
Escola de Chicago

Como **Escola de Chicago** podemos referirnos a:
*Algúns departamentos da Universidade de Chicago. Os máis relevantes son:
**o **Departamento de Economía** da Universidade de Chicago
**o **Departamento de Socioloxía** da Universidade de Chicago
*A **corrente arquitectónica surxida en Chicago** a principios do século XX
*Diversos estilos musicais, relacionados co jazz, entre os que podemos sinalar:
**a escola hot de Chicago
**a escola de blues de Chicago
Indochine (filme)

***Indochine*** é un filme francés de 1992 gañador do Premio Óscar ao mellor filme de lingua non inglesa. Conta a historia dunha moza indochinesa chamada Camille. O guión foi escrito por Erik Orsenna e conta no elenco con Catherine Deneuve, Vincent Perez, Linh Dan Pham, Jean Yanne e Dominique Blanc.

## Sinopse 
No Vietnam dos anos 30, a francesa Eliane é a propietaria dun inmenso seringal. Ela adopta Camille, unha orfa de cinco anos de idade, filla dun matrimonio amigo de vietnamitas mortos nun accidente. A nena é educada segundo os padróns franceses e se transforma nunha bela moza. Eliane se apaixona por un oficial da Mariña, Jean-Baptiste e, tempos despois, Camille tamén se apaixona por el.

## Elenco 
* Catherine Deneuve .... Eliane 
* Vincent Perez .... Jean-Baptiste 
* Linh Dan Pham .... Camille
* Jean Yanne .... Guy
miniatura|dereita|150px|Catherine Deneuve
* Dominique Blanc .... Yvette
* Henri Marteau .... Emile 
* Carlo Brandt .... Castellani 
* Gérard Lartigau .... L'Admiral 
* Hubert Saint-Macary .... Raymond
* Andrzej Seweryn .... Hebrard 
* Mai Chau .... Shen 
* Alain Fromager .... Dominique 
* Chu Hung .... Mari de Sao

## Principais premios e nomeamentos 
**Oscar** 1993 (EUA)
* Venceu na categoría de Mellor Filme estranxeiro.
* Nomeado na categoría de Mellor Actriz (Catherine Deneuve).

**BAFTA** 1994 (Reino Unido)
* Nomeado na categoría de Mellor Filme en Lingua Non Inglesa.

**Premio César** 1993 (Francia)
* Venceu nas categorías de Mellor Actriz (Catherine Deneuve), Mellor Fotografía, Mellor Escenografía, Mellor Son e Mellor Actriz Secundaria (Dominique Blanc).
* Nomeado nas categorías de Mellor Vestiario, Mellor Director, Mellor Montaxe, Mellor Filme, Mellor Canción Escrita para Cinema, Mellor Actor Secundario (Jean Yanne) e Actriz Revelación (Linh Dan Pham).

**Globo de Ouro** 1993 (EUA)
* Venceu na categoría de Mellor Filme Estranxeiro.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Francia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 65ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
O pobo da noite

***O pobo da noite*** é unha antoloxía poética, publicada por Manuel Rivas no ano 1996 coa Editorial Xerais, conxuntamente cun CD onde o autor recita 12 dos poemas que contén dita obra.

## Características 
Consiste nunha selección realizada polo propio Rivas da poesía publicada por el entre os anos 1980 e 1995, acompañada pola música de César Morán. Concretamente, os poemas que podemos atopar nesta obra pertencen ás seguintes obras:

* *Libro do Entroido* (1980). O poema "Pra escarnho e mal dizer" foi Premio de Poesía Nova do Facho.
* *Balada nas Praias do Oeste* (1985)
* *Mohicania* (1986)
* *Ningún cisne* (1989). Premio Leliadoura.
* *Costa da Morte Blues* (1995)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha da obra na Biblioteca Virtual Galega
José Antonio de Mendoza Caamaño y Sotomayor

**José Antonio de Mendoza Caamaño y Sotomayor**, nado en Vegas de Matute (provincia de Segovia) o 13 de marzo de 1667 e finado preto de Cabo de Fornos o 15 de decembro de 1746, foi o terceiro Marqués de Vilagarcía de Arousa, Cabaleiro de Santiago, embaixador en Venecia e Vicerrei de Cataluña en 1705.

## Traxectoria 
Estivo casado con Clara de Monroy de quen non tivo descendencia. En 1735, con preto de setenta anos, xa ancián e viúvo, foi nomeado Vicerrei do Perú por Filipe V, viaxando con el os famosos mariños Jorge Juan e Antonio de Ulloa que formaban parte da expedición científica de Charles Marie de la Condamine para medir a liña do Ecuador. Entre 1735 e 1745, tempo no que permaneceu á fronte do vicerreinado peruano, ocupouse especialmente de mellorar a facenda e a produción mineira. Reprimiu as sublevación de 1739 e 1742 e a partir de entón intentou controlar a corrupción que, xunto coa escravitude á que na práctica estaba sometida a poboación indíxena polo sistema da mita e o incumprimento das ordenanzas reais, provocaran as ditas rebelión.

Doutra banda, Caamaño e Sotomayor, tendo en conta o conflito bélico existente con Inglaterra, tivo que enfrontar numerosos problemas defensivos pola presenza activa dos navíos comandados polo almirante Anson nas costas do vicerreinado e do almirante Vernon na área do Caribe, que chegaron a producir o saqueo de Payta e a caída de Portobelo. Tamén nas fronteiras terrestres tivo que enfrontar algúns conflitos cos portugueses do Brasil. Logo de solicitar a súa substitución, faleceu durante a navegación da súa viaxe de regreso a España deixando impresión de bo gobernante no territorio da súa xurisdición.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sucesos durante a súa administración
Pazo da Arca

O **pazo da Arca** é un pazo de principios do século XVII, situado na parroquia da Laxe, no concello de Chantada.

## Historia e características 
A casa grande ten planta en L cun patio no medio e unha pequena capela no seu interior. Na súa fachada principal conserva un escudo dos Figueroa. Tamén destaca a súa cheminea onde se poden ver unhas caras esculpidas.

Tamén conserva unha inscrición na fachada principal co ano da fundación da casa, 1602. No Catastro de Ensenada de 1753 cando fai referencia á parroquia da Laxe fala do sitio da Arca e do seu propietario, Juan Benito Taboada Camba.

Nos baixos da casa parece ser que houbo unha especie de calabozo e que a casa tiña xurisdición propia. Dise que antigamente a todo perseguido pola xustiza que chegaba a esta casa grande fuxindo da lei e que petaba á porta pedindo axuda e esta se lle abría quedaba impune do seu delito.

Destaca tamén a situación do pazo, no medio dunha gran leira con árbores de distinto tipo, así como un pequeno xardín na entrada da casa e un fermoso lavadoiro de pedra.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pazos de Galicia
María Tareixa

# María Tareixa, filla de Filipe IV (*1638 en Madrid - París †1683). Casou co seu curmán o rei de Francia Lois XIV.
# María Tareixa, arquiduquesa de Austria, filla de Emperador Leopoldo I.
# María Tareixa, arquiduquesa de Austria, filla de Carlos VI de Alemaña.
# María Tareixa, a actual gran duquesa consorte de Luxemburgo.
Fervenza do Cenza

A **fervenza do Cenza ** é un salto de auga natural situado no río Cenza (afluente do río Bibei) no seu paso pola parroquia de Castiñeira, no concello de Vilariño de Conso. É a fervenza de caída non directa máis alta de toda Galiza con aproximadamente 100 metros de desnivel. O seu caudal viuse afectado pola canteira sitúada non moi lonxe dela.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Foto da fervenza
Expresión regular

[[Ficheiro:The river effect in justified text.jpg|miniatura|A expresión regular {{Resaltar|1=(? coincide con cadeas que teñen como mínimo dous espazos despois de punto (.) antes dunha letra maiúscula, como se destaca no texto superior.]]

En informática, unha **expresión regular** define un patrón usado para procurar cadeas de texto, segundo determinadas regras sintáctica. Constitúe un medio preciso de facer buscas. Con frecuencia vese abreviado como **regex** ou **regexp**.

As expresións regulares empréganas moitas linguaxes de programación, editores de textos e utilidades para procurar e manipular texto seguindo patróns determinados. O editor ed e o filtro grep, que aparecen en todas as variantes de Unix, foron os primeiros en popularizar o concepto de expresións regulares.

Un exemplo da sintaxe é a expresión regular `\beu`, que se pode empregar para procurar todas as veces que a cadea "eu" aparece en límites de palabra (que é o que significa o `\b`). Así, na cadea "eu vou a Bueu", `\beu` coincide co "eu" do principio, mais non co de "Bueu" (porque o "eu" aparece dentro da palabra e non inmediatamente a continuación dun límite de palabra).
Linguas quechuas

O **quechua**, tamén coñecido como ***runa simi*** ("lingua da xente"), é unha familia de linguas indíxenas faladas polo pobo quechua, o cal habita principalmente nos Andes do Perú. Derivada dunha lingua ancestral común, é a familia de linguas precolombianas máis falada das Américas, cun estimado de 8-10 millóns de falantes en 2004. Aproximadamente o 25% (7,7 millóns) dos peruanos falan unha lingua quechua.
Quizais sexa máis coñecido por ser a principal familia lingüística do Imperio Inca. Os españois fomentaron o seu uso ata a loita peruana pola independencia da década de 1780. Como resultado, as variantes do quechua aínda son moi faladas no presente, sendo a lingua cooficial de moitas rexións e a segunda familia lingüística máis falada do Perú.

## Características 
Dentro da gran diversidade das súas variantes, o quechua caracterízase por comprender linguas moi regularmente aglutinantes cunha orde gramatical variábel. O seu gran número de sufixos muda tanto o significado das palabras por completo como os matices do significado. Algunhas características gramaticais notábeis inclúen a conxugación bipersoal (os verbos concordan co suxeito e o obxecto), evidencialidade (indicación da fonte e a veracidade do coñecemento expresado), unha partícula de tópico e sufixos que indican quen se beneficia dunha acción e da actitude do falante ao respecto, aínda que algunhas linguas e variedades poden carecer dalgunhas destas características.

A identificación das linguas que conforman esta familia foi controvertida por mor de que non todas estas variedades son mutuamente intelixíbeis. Dende mediados do século XVII, estendeuse o mito de que o quechua é un só idioma, onde o quechua falado no Cuzco (naquel entón, o quechua clásico) sería a lingua por excelencia e as demais variedades, meras corrupcións desta. A evidencia lingüística contemporánea contradí frontalmente esta crenza, pois o quechua clásico non é a orixe de todas as variedades da familia quechua senón que existen outras variedades moito máis antigas ca esta.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en quechua
* Quechua do sur
Araba Euskaraz

miniatura|dereita|Araba Euskaraz 2006, Armentian (Gasteiz)

A festa do **Araba Euskaraz** (en éuscaro, "Araba en Éuscaro"), é a festa que realizan as ikastolas dos concellos arabeses para recadar cartos e potenciar o uso do éuscaro. Cada ano celébrase nun sitio diferente, tendo como fin acadar cartos para realizar reformas ou algún cambio na ikastola desa vila.

Adoita celebrarse en xuño, aínda que a súa data pode variar. En 2006 celebrouse a 26º edición.

## Festas ordenadas cronoloxicamente 
1981 - Gasteiz.

1982 - ?.

1983 - ?.

1984 - ?.

1985 - Agurain.

1986 - Amurrio.

1987 - Kanpezu.

1988 - Izarra.

1989 - Bastida.

1990 - Abetxuku.

1991 - ?.
 
1992 - Gasteiz.

1993 - Laudio

1994 - Lapuebla Labarka.
 
1995 - Gasteiz.

1996 - Amurrio.
 
1997 - Oion.

1998 - Araia - Zalduondo.

1999 - Lapuebla Labarka.

2000 - Laudio.

2001 - Argantzun.

2002 - Zigoitia.

2003 - Oion.

2004 - Bastida.

2005 - Amurrio.
 
2006 - Armentia.

2007 - Argantzun.

2008 - Bastida.

2009 - Oion.

2010 - Agurain.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
*Kilometroak 
*Ibilaldia 
*Nafarroa Oinez 
*Herri Urrats
Territorio de Alabama

miniatura|275px|O Territorio de Alabama creado o 3 de marzo de 1817, en amarelo.
O **Territorio de Alabama** foi un territorio histórico organizado dos Estados Unidos de América que se formou coa parte leste do Territorio de Mississippi.
O territorio foi organizado o 3 de marzo de 1817, pouco antes de que Mississippi convertérase nun estado dos Estados Unidos.

## Historia 
Localizado no área central do Territorio de Alabama, St. Stephens, no río Tombigbee, foi a única capital territorial; e William Wyatt Bibb foi o único gobernador do Territorio.

Dous anos máis tarde, o 14 de decembro de 1819, Alabama foi admitida na Unión, converténdose no 22º estado dos Estados Unidos.

## Notas 
### Notas 
## Véxase tamén
* Mississippi
* Alabama
Territorio de Mississippi

O **Territorio de Mississippi** foi un territorio histórico organizado dos Estados Unidos de América desde o 7 de abril de 1798, e ampliado dúas veces (en 1804 e 1812), estendéndose desde o golfo de México ata a fronteira sur de Tennessee. Xeorxia deixou a parte norte en 1802, e a rexión da costa do Golfo foi adquirida por España. Ao principio o Territorio de Mississippi incluíu o que é na actualidade Alabama, e 9 meses antes Mississippi foi admitida na Unión en 1817, o Territorio de Alabama ao leste separouse o 3 de marzo. O 10 de decembro de 1817, Mississippi foi admitido na Unión como o 20º estado.

## Historia 
O Territorio de Mississippi foi organizado en 1798 coas terras que foran disputadas polos Estados Unidos e España, ata que España cedéseas polo Tratado de Madrid de 1795. Este área estendeuse desde os 31º latitude norte ata os 32°28' N, aproximadamente a metade dos actuais estados de Alabama e Mississippi.

O estado de Xeorxia mantivo unha reclamación sobre case toda a área correspondente aos actuais estados de Alabama e Mississippi (de 31° N a 35° N) ata que desistiu da súa reclamación en 1802. Dous anos máis tarde, o Congreso ampliou os límites do Territorio de Mississippi para incluír toda a cesión de Xeorxia.

En 1812, o Congreso dos Estados Unidos anexionou ao Territorio de Mississippi o *Mobile Discrict* (unha rexión administrativa do territorio de España na Florida Occidental), afirmando que estaba incluído na Compra de Luisiana, aínda que España discutíao e mantivese a súa reclamación sobre a área. Ao ano seguinte, o xeneral James Wilkinson ocupou este distrito cunha forza militar, o comandante español non ofreceu resistencia.

O 3 de marzo de 1817, o Territorio de Mississippi foi dividido, e a parte occidental converteuse no estado de Mississippi, e a parte leste no Territorio de Alabama, coa cidade de St. Stephens, no río Tombigbee, como sede temporal de goberno.

## Notas
Torres de Mens

As **Torres de Mens** é un castelo construído no século XV, por Lope Sánchez de Moscoso, despois das revoltas irmandiñas, sobre unha fortaleza anterior, que á súa vez se situaba sobre un antigo castro.

O edificio está incluído no Rexistro Xeral de Bens de Interese Cultural como monumento de arquitectura militar desde o ano 1994. En 1993 recibiu o premio que outorga *Europa Nostra* aos monumentos salvados da ruína.

## Situación 
Atópanse no lugar das Torres de Mens na parroquia de Mens, no concello de Malpica de Bergantiños, provincia da Coruña.

## Historia 
No século XX foron adquiridas por Pedro Abelenda y Díaz de Andrade, tataravó do actual propietario, Agustín Ordóñez, que foi o encargado da última rehabilitación que as transformou nunha vivenda.

## Descrición 
O conxunto está formado por unha vivenda e tres torres de planta cadrada que perderon as súas ameas, rodeadas dun recinto circular amurallado. A planta do volume principal ten forma de **L**, e está rematada por un turrón xirado respecto ó eixe do edificio. Nunha das esquinas do último andar, e apoiada sobre ménsulas de pedra, sobresae unha balconada de madeira. A entrada realízase por un arco oxival situado nunha das torres.

## Lenda 
Conta a tradición que existía un paso entre as Torres, a Igrexa de Santiago de Mens e a praia de Seiruga. O conde tiña presa no castelo a unha moza do pobo. Os paisanos atacaron o castelo pero o conde, ó verse rodeado, fuxiu polo pasadizo. Os aldeáns entón prendéronlle lume ás tres bocas do túnel impedíndolle deste xeito a fuxida. Tamén se conta que desde entón o millo e o trigo sementado nas proximidades do túnel marelece máis cedo.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Vista parcial das Torres de Mens.jpg
Ficheiro:Torres de Mens, Malpica de Bergantiños.jpg

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castelos de Galicia.

### Ligazóns externas 
* Páxina do concello de Malpica de Bergantiños con datos sobre as Torres
* Páxina da Deputación da Coruña con información sobre as Torres
* Decreto 12/2000, de 10 de enero, por el que se delimita el entorno de protección de las Torres de Mens, en el Ayuntamiento de Malpica de Bergantiños, provincia de A Coruña.
George Rooke

**Sir George Rooke**, nado preto de Canterbury no 1650 e finado en Londres o 24 de xaneiro de 1709, foi un comandante e almirante británico que foi o vencedor na batalla de Rande e o segundo gobernador militar de Xibraltar.

## Traxectoria
Enrolado voluntariamente na Royal Navy, combateu durante a Terceira Guerra anglo-holandesa, ascendendo a capitán de navío en 1673. Foi nomeado contra-almirante en 1690, participando na batalla de Cabo Béveziers. En maio de 1692 serviu baixo as ordes de Edward Russell, distinguíndose nas batallas de Barfleur (onde chegou a queimar seis baixeis franceses no transcurso dunha noite) e na batalla de La Hougue. Tales feitos de armas valéronlle o ennobrecemento e unha recompensa de 1.000 libras. En 1693 foille encargada a misión de asegurar a protección do convoi de Smyrne, que o almirante de Tourville dispersara despois da batalla de Lagos. Serviu logo na Mancha e no mar Mediterráneo até a Paz de Ryswick (1697). 

En 1702, foi derrotado durante o sitio de Cádiz pero conseguiu a vitoria na batalla de Rande, na ría de Vigo. Dous anos despois colaborou con Cloudesley Shovell no asedio de Xibraltar, o 21 de xullo de 1704, obtendo o título de Gobernador de Xibraltar, aínda que provisorio, o 24 de xullo. O 13 de agosto do mesmo ano atacou un convoi francés novamente (batalla de Málaga), sen que obtivese éxito nesta ocasión.

Descontento da sorte da súas actividades, pediu o retiro en febreiro de 1705.

## Notas
Río Amur

O **Amur** (Амур en ruso ; 黑龙江 ("río do dragón negro") en chinés, pronunciado Heilongjiang), ou *Sahalyan ula* en manchú "río negro", é un río de Asia cuxa conca hidrográfica se estende por partes de Mongolia, Rusia e China ao longo de 4.444&nbsp;km, a contar desde a fonte do río Argun, lonxitude que o converte no primeiro de Siberia — aínda que é máis curto que o sistema formado polo Obi e máis o seu afluente o Irtich — e o cuarto de Asia pola lonxitude do seu curso; considérase que é o oitavo da Terra. 

Dende o punto de vista administrativo, percorre o óblast de Amur, o óblast Autónomo Hebreo, o krai de Khabarovsk, en Rusia, e a provincia chinesa de Heilongjiang, drenando unha conca de 1 885 000 km², que é a 12ª máis extensa do planeta.

## Xeografía 
O río está formado pola unión do Chilka e do Argun. Na actualidade conforma a fronteira natural entre Rusia e a China, sobre preto de 1.600&nbsp;km, antes de recibir o río Songhua Jiang e o Ussuri, e entrar definitivamente en Rusia, onde desemboca no estreito da Tartaria, no mar de Okhotsk (ao norte do océano Pacífico), fronte da illa de Sakhalin.

## Economía 
No seu curso inferior, logo da confluencia do Chilka e o Argun, é navegábel en territorio ruso completamente, mais por causa dos xeos está pechado para a navegación durante uns seis meses.

O equipamento hidroeléctrico, que consta de 14 encoros de máis de 15 m de alto, permite a industrialización da rexión.

## Hidroloxía 
O Amur ten os máximos de caudal no verán, entre fins de xullo e comezos de agosto, por efecto do monzón, mentres a estiaxe é invernal. Na desembocadura o caudal medio é de 11.000 m³ por segundo e a súa conca ocupa 1.850.000&nbsp;km².

## Cidades 
Ás beiras do Amur fican as seguintes cidades:
### China 
* Mohe
* Huma
* Heihe
* Jiayin
* Tongjiang
* Fuyuan

### Rusia 
* Blagovesjtsjensk
* Chabarovsk
* Komsomolsk 
* Amursk
* Nikolajevsk

## Véxase tamén
Roberta Flack

**Roberta Flack**, nada en Asheville (Carolina do Norte) o 10 de febreiro de 1937 e finada o 24 de febreiro de 2025, foi unha cantante de soul e quiet storm estadounidense.

## Traxectoria
Foi filla do organista da igrexa baptista de Ashville, polo que desde pequena se orientou musicalmente tocando o piano. Na súa mocidade recibiu nocións musicais e clases eventuais na Universidade Howard. Tras un período dando clases, foi descuberta por Less McCann cantando nun club de jazz. Moi pouco despois e grazas a el, asinou coa discográfica Atlantic.

Os seus dous primeiros álbums ("First take" en 1969 e "Chapter 2" en 1970) apenas soaron e non chegaron a colocar ningún sinxelo. Pero isto mudou cando na banda sonora de "Play Misty for Me" se incluíu unha versión de "The First Time Ever I Saw Your Face" (canción do cantante folk Ewan McColl, que xa aparecía no seu álbum debut. O sinxelo converteuse en número un e permaneceu no máis alto seis semanas, converténdose nun dos maiores éxitos de 1972. Nese mesmo ano uniuse co seu compañeiro de clase Donny Hathaway para gravar un álbum xuntos, do que se extraerían éxitos como "Where is the love" ou a versión do clásico de Carole King "You've got a friend". Pero o seu maior éxito chegaríalle en 1973 co tema "Killing me softly with his song", converténdose en número un durante cinco semanas e sendo un dos grandes éxitos da música contemporánea.

En 1974 volveu ás listas de vendas con "Feel Like Makin' Love". Nese mesmo ano tomouse un descanso para actuar con fins benéficas. Nos seguintes anos as súas aparicións eran escasas, pero continuaba traballando duro. En 1979 Donny Hathaway suicidábase, facendo volver á escena a Roberta. Afectada pola perda, buscou un novo compañeiro musical, Peabo Bryson, con quen fixo unha longa xira durante 1980. En 1983 gravaron xuntos, conseguindo o éxito con "Tonight, I Celebrate My Love". Durante toda a década dos 80 centrouse en actuar máis que en gravar, facendo numerosas xiras e actuando xunto a Miles Davis. Volveu ós postos altos das listas en 1991 co dueto "Set the Night to Music" xunto a Maxi Priest.

Desde a década de 1990 realizou xiras mundiais, nas que especialmente se centrou no jazz.

## Discografía
## Premios
## Véxase tamén
Premio de Honra Marisa Soto

O **Premio de Honra Marisa Soto**, que recibe o nome desta falecida actriz galega, é o galardón especial dos Premios María Casares en recoñecemento á traxectoria ou o apoio ao teatro, concedéuselles aos seguintes profesionais e entidades:

* 1997. Agustín Magán 
* 1998. Manuel Lourenzo 
* 1999. Maruxa Villanueva 
* 2000. Manuel Gallart
* 2001. Asociación Cultural Abrente
* 2002. Fundación Teatro Principal de Tui 
* 2003. Celebración dos 25 anos de teatro profesional 
* 2004. Padroado da Cultura do Concello de Narón 
* 2005. Luís Álvarez Pousa 
* 2006. Dorotea Bárcena 
* 2007. Concha Abad García 
* 2008. Rubén García
* 2009. Ana Romaní 
* 2010. Gonzalo Uriarte
* 2011. Xan Cejudo. 
* 2012. Sala Nasa
* 2013. Pilar Pereira
*2014. Xosé Manuel Olveira "Pico"
*2015. Vicente Montoto
*2016. Revista Galega de Teatro
*2017. Eduardo Alonso
*2018. Rosa Álvarez
*2019. Aulas de Teatro Universitario de Santiago e Ourense
*2020. Flor Maceiras
*2021. Mostra Internacional de Teatro Cómico e Festivo de Cangas
*2022. Lino Braxe
*2023. Cloti Vaello
*2024. María Barcala
*2025. Xabier Deive
*2026. Luma Gómez.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información sobre todas as edicións dos Premios na páxina da AAAG
* Asociación de Actores e Actrices de Galicia
Eusebi Güell

**Eusebi Güell i Bacigalupi**, nado en Barcelona en 1846 e finado en 1918, nomeado Conde de Güell por Afonso XIII, foi un industrial e político catalán. Estivo casado con Isabel López Bru, filla do Marqués de Comillas.

## Traxectoria 
O seu pai, Joan Güell i Ferrer, nado en Torredembarra, amasou unha considerable fortuna durante a súa estancia en Cuba, instalándose ó seu regreso en Barcelona, onde promoveu diversas industrias. A súa nai, Francisca Bacigalupi, pertencía a unha familia de comerciantes xenoveses instalados en Barcelona a finais do século XVIII, tendo o seu irmán unha industria téxtil na cidade condal, concretamente na zona de Sans, sendo a empresa reconvertida en "Vapor Vell" cando posteriormente Güell se asociou con el.

Eusebi Güell, ó igual que o seu pai, adicouse ós negocios, creando novas empresas nos sectores máis prometedores. O futuro conde de Güell, grazas á desafogada situación familiar, puido estudar Dereito, Economía e Ciencias Aplicadas en Barcelona, Francia e Inglaterra. Asociado con Ferran Alsina, crea en Santa Coloma de Cervelló unha fábrica de panas, que foi a base da Colonia Güell (1891). Posteriormente, en 1901, funda a Compañía Xeral de Asfaltos e Portland Asland. Ademais foi conselleiro das empresas da familia da súa esposa: Banco Hispano-Colonial, Compañía de Tabacos de Filipinas, Compañía dos Camiños de Ferro do Norte de España etc.

Eusebi Güell interveu ademais en política e en amplos sectores relacionados coa cultura. Foi elixido rexedor de Barcelona (1875), exerceu de Deputado Provincial (1878), e foi Senador do Reino. Como activo propulsor da cultura catalá, foi presidente e mantedor dos 'Jocs Florals' de 1900, membro da Academia de San Jordi, e presidente do Centre Català. Grazas á amizade e ó mecenado que mantivo co arquitecto Antoni Gaudí, o seu apelido é coñecido internacionalmente: Parc Güell, Colonia Güell, Pazo Güell e Adegas Güell. Faleceu, precisamente, na súa casa do Parque Güell, o 8 de xullo de 1918. Home de extensa cultura, publicou libros sobre diversas disciplinas, que foron traducidos a varios idiomas. Entre outras obras destaca un traballo científico: *L’immunité par les leucomaïnes* (1889). Foi tamén un aceptable debuxante e acuarelista.

O rei Afonso XIII tivo predilección por ampliar a nobreza outorgando títulos ós que contribuíran a engrandecer economicamente a España, entre eles ós que obtiveran grandes fortunas en ultramar. Á familia Güell acumuláronselle os títulos. Por vía matrimonial chegoulles o de Marqués de Comillas, título que ostenta na actualidade un descendente de Güell. A el mesmo, Eusebi Güell, industrial, mecenas e político, concedéuselle o condado de Güell. Uns anos despois, Afonso XIII concedería ós fillos de Eusebi Güell un vizcondado e unha baronía.
Vitória, Espírito Santo

**Vitória** é unha cidade brasileira, capital do estado do Espírito Santo, e unha das tres illas-capitais do Brasil (as outras son Florianópolis e São Luís do Maranhão). Está localizada na Rexión Sueste. Limita ao norte co municipio da Serra, ao sur con Vila Velha, ao leste co océano Atlántico e ao oeste con Cariacica.

Cunha poboación de 327.801 habitantes, segundo estimacións de 2010 do IBGE, a cidade é a cuarta mais poboada do estado (tralos municipios limítrofes da súa área metropolitana: Vila Velha, Serra e Cariacica) e integra unha área xeográfica de gran nivel de urbanización denominada Rexión Metropolitana da Gran Vitória, formada polos municipios de Vitória, Cariacica, Fundão, Guarapari, Serra, Viana e Vila Velha.

Vitória está cercada pola Baía de Vitória, é unha illa de tipo fluviomariño. Ademais da illa principal, Vitória, fan parte do municipio outras 34 illas (algunhas a máis de 1100&nbsp;km da costa) e unha porción continental, obtendo un total de 93,381&nbsp;km². Orixinalmente eran 50 illas.

Entre as capitais do Brasil, Vitória posúe o 3° mellor IDH e o maior PIB per cápita.

Vitória posúe dous grandes portos, o Porto de Vitória e o Porto de Tubarão. Eses portos fan parte do maior complexo portuario do Brasil, que inclúe varios portos do estado, e son considerados os mellores do Brasil.

A cidade administra a Illa de Trindade e a Illa de Martim Vaz, a 1100&nbsp;km da costa, que son importantes bases meteorolóxicas por causa da súa posición estratéxica, en área de dispersión de masas de aire.

miniatura|esquerda|238px|Vista da cidade de Vitória, capital do Espírito Santo.

## Xeografía 
;Relevo
O relevo das illas é un prolongamento do continental, de constitución granítica, circundado polo mar e áreas de mangleiral e restinga. O punto máis alto da illa de Vitória, Morro da Fonte Grande, posúe altitude de 308,8 m. Outros puntos elevados son a Pedra dos (Dous) Olhos con 296 m e o Morro de San Benedito con 194 m de altitude.

;Clima
O clima da cidade é tropical húmido, con temperatura media mensual máxima de 30&nbsp;°C e mínima de 24&nbsp;°C, con caídas de choiva máis frecuentes nos meses de outubro a xaneiro.

miniatura|dereita|200px|Palacio Anchieta, sede do goberno do Estado.

## Economía 
A economía de Vitória é volta para as actividades do porto, ó comercio activo, á industria, ós servizos e tamén ó turismo. A cidade conta con dous portos que están entre os máis importantes do país: O Porto de Vitória e o Porto de Tubarão.

As industrias máis importantes da capital son a Companha Siderúrgica de Tubarão (CST) e a Companhia Vale do Rio Doce (CVRD). O turismo de negocios é o máis frecuente na cidade, xa que o turismo de lecer non é moi explorado.
## Véxase tamén
Kepa Junkera

**Kepa Junkera Urraza**, nado en Bilbao o 10 de abril de 1965, é un músico e compositor vasco. Mestre da trikitixa, editou máis de vinte discos e en 2004 acadou o premio Grammy Latino ó Mellor Álbum Folk polo seu disco en directo *K*.

## Colaboracións
Junkera realizou unha ampla labor como docente en Musikene, o Centro Superior de Música do País Vasco, que tivo como resultado ETXAK (Euskadiko Txalaparta Konpania), un proxecto para impulsar a txalaparta (instrumento rítmico vasco de madeira).

Participou no disco *Santiago* (1996), dos irlandeses The Chieftains, que foi galardoado co Grammy ó mellor Álbum de Folk. Tamén colaborou en 1997 cunha orquestra sinfónica no Festival Folk de Getxo, que foi gravada e que permanece inédita, e mais coa Banda Municipal de Bilbao.
## Distincións
*Premio Rebulir de Cultura Galega (2015).

## Discografía
**Infernuko Auspoa* - Kepa, Zabaleta eta Motriku - (1986)
**Triki Up* - Kepa, Zabaleta eta Imanol - (1990)
**Trikitixa Zoom* (1991)
**Trans-Europe Diatonique* - Kepa Junkera, John Kirkpatrick e Riccardo Tesi - (1993)
**Kalejira Al-buk* (1994)
**Lau Eskutara* - Julio Pereira e Kepa Junkera - (1995)
**Leonen Orroak* - Kepa Junkera e Ibon Koteron - (1996)
**Bilbao 00:00h* (1998)
**Tricky!* (2000)
**Maren* (2001)
**K* (2003)
**Athletic Bihotzez* (2004)
**Hiri* (2006)
**Etxea* (2008)
**Provença Sessions* (2009)
**Kalea* (2009)
**Habana Sessions* (2010)
**Beti Bizi* (2010)
**Herria * (2010)
**Ipar Haizea* Kepa Junkera e a Orquestra Sinfónica de Euskadi (2011)
**Galiza* (2013)

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina oficial
John Williams

**John Towner Williams**, nado en Queens, Long Island, Nova York o 8 de febreiro de 1932, é un compositor estadounidense premiado varias veces polas súas bandas sonoras.

## Traxectoria 
### Primeiros anos e formación 
Fillo de Johny Williams, un músico de orquestra que traballou como percusionista en programas de radio e bandas sonoras, especialmente para a CBS e Columbia Pictures. Outros membros da súa familia dedicáronse á música, como a súa irmá, que foi profesora de piano. Durante a infancia, escoitaba ao seu pai pola radio, e este animouno a aprender piano, aínda que durante dous anos estivo especialmente interesado no trombón, estudos que deixou para retomar os de piano. 

Formouse na Universidade de California, Os Ánxeles e na Julliard School. 

### Carreira musical 
#### Bandas sonoras 
Amigo de Steven Spielberg, asina case todas as bandas dos seus filmes, tales como *Parque Xurásico*, *Tiburón*, *A lista de Schindler*, *Encontros na terceira fase,* *Munich* etc. Tamén é socio do cineasta George Lucas, sendo o autor das famosas bandas sonoras das series cinematográficas de éxito *Star Wars* e *Indiana Jones*. 

Outras bandas famosas de autoría de Williams son a da saga *Harry Potter,* a de *Home Alone* e a do filme de Superman protagonizado por Christopher Reeve. 

Ademais dos seus traballos en música de filmes, fixo bandas sonoras para series de televisión como *Lost in Space,* *Land of the Giants* ou o tema calipso para ''Gilligan's Island.'' 

É considerado un dos maiores compositores da actualidade. Nomeado nada menos que 58 veces ao Oscar, foi vitorioso cinco veces.

#### Outros traballos 
.]]Williams é coñecido tamén polas súas obras eruditas e concertos, como: o concerto para fagot e orquestra, o concerto para violoncello e orquestra, o concerto para trompeta e orquestra, o concerto para violín, frauta e orquestra e o concerto para trompa e orquestra. 

Compuxo a música para a "rededicación da estatua da Liberdade" e para a toma de posesión de Barack Obama, interpretada por Itzhak Perlman e Yo-Yo Ma, Anthony McGill e Gabriela Montero e compuxo a música de catro Xogos Olímpicos.

Williams tamén gañou 4 Golden Globe Awards, 7 British Academy Film Awards e 21 Grammy.

Williams foi honrado co Richard Kirk anual en 1999 nos BMI Film and TV Awards, o Kennedy Center Honors en 2004 e recibiu o Premio Princesa de Asturias das Artes en 2020, compartido con Ennio Morricone. En 2022 foi nomeado cabaleiro comendador honorario da Orde do Imperio Británico.

### Vida persoal 
Williams estivo casado coa actriz Barbara Ruick en 1956 até o seu pasamento por hemorraxia cerebral en 1974. Tiveron tres fillos: Jennifer, Mark e o músico Joseph Williams. En 1980, casou con Samantha Winslow e viven nos Ánxeles.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Banda sonora orixinal

### Ligazóns externas 
* The official site
Priapúlidos

Os **Priapúlidos** (priapulida) (vermes priapúlidos, do gr. πριάπος, priāpos 'Príapo' + lat. -ul-, diminutivo), ás veces denominados vermes peneanos, son un filo de vermes mariños non segmentados . O nome do filo fai referencia ao deus grego da fertilidade, porque a súa forma xeral e a súa probóscide espiñenta extensible introvertida (eversible) poden parecerse á forma dun pene humano. Viven na lama e en augas relativamente pouco profundas, de ata 90 metros de profundidade. Algunhas especies mostran unha notable tolerancia ao sulfuro de hidróxeno, a anoxia e a baixa salinidade.

Entre os Ecdysozoa, os seus parentes máis próximos son os Kinorhyncha e os Loricifera, cos que constitúen o clado Scalidophora, chamado así polas espiñas que cobren o introvertido (escalidos).

Coñécense fósiles similares aos priapúlidos polo menos desde o Cámbrico Medio. Probablemente foron os principais depredadores do Cámbrico. Con todo, os priapúlidos do grupo da coroa non se recoñecen ata o Carbonífero.

## Clasificación 
### Taxonomía 
Fílum **Priapulida**
:::: Xénero †Ancalagon (fósil)
:::: Xénero †Anningvermis
:::: Xénero †Corynetis
:::: Xénero †Ottoia
: Clase Priapulimorpha
:: Orde Priapulimorphida
::: Familia Priapulidae
:::: Xénero Acanthopriapulus
:::: Xénero Priapulopsis
:::: Xénero Priapulus
::: Familia Tubiluchidae
:::: Xénero Meiopriapulus
:::: Xénero Tubiluchus
: Clase Halicryptomorpha
:: Orde Halicryptomorphida
::: Familia Halicryptidae
:::: Xénero Halicryptus
: Clase Seticoronaria
:: Orde Seticoronarida
::: Familia Maccabeidae
:::: Xénero Maccabeus (fósil)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Rotifero
* Gastrotrico
* Pseudocelomado
* Ectoprocto
### Ligazóns externas 
*  
*
Manuel Pardo de Andrade

**Manuel Pardo de Andrade**, nado no pazo de Xaz (Dorneda, Oleiros) o 21 de novembro de 1760 e finado en Francia en maio de 1832, foi un intelectual liberal e crego coñecido polos seus escritos tanto literarios como xornalísticos.

## Traxectoria 
Era o segundo fillo dunha familia fidalga. Testemuño directo da decadencia do Antigo Réxime, Pardo de Andrade foi un liberal convicto.
[miniatura| Pazo de [Xaz, Dorneda, Oleiros|Xaz (Dorneda), residencia de Manuel Pardo de Andrade.]]
Desenvolveu un importante labor na prensa durante a guerra contra o francés (1808-1814) e a época posterior a esta. Foi moi coñecido polos seus ideais anti-inquisitoriais, os cales aparecen reflectidos na súa obra máis coñecida, o seu poema en romance *Os rogos dun gallego*, publicado de forma anónima en 1813 por Valentín de Foronda e xa posteriormente co nome do autor. En 1841 saíu unha edición na Coruña co título de *Rogos de un escolar gallego á Virxê do Bo Acerto para que libre a Terra da Inquisición*.

En 1814, coa chegada de Fernando VII ao trono español, caeu na obriga de exiliarse en Francia. Volveu á Coruña en 1820, coa instauración do Trienio liberal. Mais en 1823, após a intervención dos *Cen Mil Fillos de San Luís* e do restablecemento do absolutismo, tivo que regresar a Francia, onde morreu en 1832.

## Biblioteca virtual 

Ficheiro:Os rogos dun gallego, edición de Madrid de 1813.pdf|*Os rogos dun gallego*, edición de Madrid de 1813.
Ficheiro:Rogos de un escolar gallego a Virxê do Bo Acerto para que libre a terra da Inquisición, 1841, Manuel Pardo de Andrade.pdf|page=4|*Rogos de un escolar gallego a Virxê do Bo Acerto*, 1841.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* *Papeis condenados* textos publicados en lingua galega no pregaleguismo http://www.culturagalega.org/imaxes/docs/papes_rogos.pdf. Consello da Cultura Galega.
Corcobado

**José Javier Pérez Corcobado**, nado en Frankfurt (Alemaña) o 31 de xullo de 1963, é un cantautor, poeta, novelista, produtor e músico español.

## Biografía
Fillo de emigrantes madrileños, con dous anos regresa coa súa familia a Madrid. Corcobado foi o artífice dalgunhas bandas complicadas e vangardistas, como os *Cuatrocientosveintinüeve Engaños* ou os *Mar Otra Vez*, que foi comparada, tempo despois, con *The Birthday Party* de Nick Cave.

En 1988 xorde Demonios Tus Ojos, unha banda underground cos irmáns Colis. *Demonios Tus Ojos* só gravou un disco, homónimo, que tamén estaba pensado para gravarse en inglés, se ben ese proxecto finalmente fracasou. Porén, antes da disolución definitiva de *Demonios Tus Ojos*, foron abreconcertos de Sonic Youth.

## Obra
### Discografía
**No he olvidado cómo jugar embarrado/ La fiesta del diablo y el cerdo*. [Mini LP] (1985)
**Abrrr [Mar otra vez Vs Aviador Dro]* (1986)
**Edades de óxido*(1986)
**De belleza/Sex Machine* [Sinxelo] (1986)
**Algún paté venenoso* (1987)
**Miércoles cercano al infierno* [Maxisinxelo] (1987)
**Demonios tus ojos* (1988)
**Corazón roto en 2000 pedazos* [Sinxelo] (1988)
**Agrio Beso*(1989)
**Poemas* (1989)
**Desde tu herida* [Sinxelo] (1989)
**Puerta de amor* [Sinxelo] (1990)
**Tormenta de tormento* (1991)
**Suceso* [Ep](1991)
**Ritmo de sangre* (1993)
**Boleros enfermos de amor vol.1* (1993)
**Arco iris de lágrimas* (1995)
**Parole* [Ep] (1995)
**Boleros enfermos de amor vol.2* (1996)
**Diminuto cielo* (1996)
**Corcobator* (1999)
**Una época de grabaciones accidentales* (2002)
**Fotografiando al corazón* (2003)
**Editor de sueños* (2006)

### Producións
*Danza Ebria, *El manicomio de las palomas* (1992)
*Manta Ray, *El crack [sinxelo]* (1996)
*Spring, *En la arena blanca* (1997)
*Esclarecidos, *Estoy esperando a mi amor* (1997)
*Hermana Mary, *Banco amor* (1997)
*Ana D, *Satélite 99* (1997)

### Literatura
**Chatarra de sangre y cielo* (poemario, 1990)
**El sudor de la pistola 13* (poemario, 1996)
**El amor no está en el tiempo* (novela, 2005)

**La música prohibida* (novela, 2023)

### Colaboracións
*Suso Saiz *Un Hombre Oscuro* (1990/98)

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina Oficial
* Comunidade de Javier Corcobado
Cenáculo ourensán

Recibe o nome de **cenáculo ourensán** un grupo de autores que, naturais ou residentes na cidade de Ourense, posteriormente formarán parte (na súa maioría) do denominado grupo Nós. Os seus membros máis destacados foron Ramón Otero Pedrayo, Florentino López Cuevillas e Vicente Risco.

## Historia do grupo 
O cenáculo ourensán supón a fase anterior ao galeguismo dos escritores citados. De feito, no caso particular de Vicente Risco, este pregaleguismo pode considerarse como antigaleguismo, posto que chegou a afirmar (na súa revista *La Centuria*, 1917) que "el que quiera ser leído que escriba en castellano". De todos os xeitos, unha vez convertido á causa galega, Risco asumiu o compromiso pleno coa lingua galega.

Por outra parte, como precisamente indica Vicente Risco no seu ensaio *Nós, os inadaptados*, o cenáculo ourensán estaba constituído por un conxunto dandies, intelectuais pregaleguistas e de clase acomodada, que vivían alienados, á marxe dos problemas do mundo en que se achaban (vivían na súa "torre de marfil"). Entre as súas principais preocupacións estaban o esoterismo, a filosofía oriental e filosofía nietzchiana. Isto motivounos para viaxar e coñecer outras culturas, sobre todo no relativo ao ocultismo. Este gusto polo alén pode verse reflectido na obra destes autores, como podemos apreciar, por exemplo, nas obras *O purgatorio de don Ramiro* e *O desengano do prioiro* de Ramón Otero Pedrayo ou *Do caso que lle aconteceu ao doutor Alveiros* de Vicente Risco.

Finalmente, todo o arriba dito e mais o proceso de galeguización destes homes aparece xenialmente retratado en *Arredor de si* de Ramón Otero Pedrayo.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Grupo Nós
* Literatura galega do século XX
Alpaca (aliaxe)

: *Para o animal do mesmo nome, véxase a páxina **Alpaca***
A **alpaca**, tamén chamada **prata alemá**, é unha aliaxe ternaria composta por cinc, cobre e níquel, cunha cor e brillo semellantes á prata. As aliaxes que conteñen máis dun 60 % de cobre son monofásicas e caracterízanse pola súa ductilidade e pola facilidade para seren traballadas a temperatura ambiente. A adición de níquel confírelle unha boa resistencia aos medios corrosivos.

Entre as aplicacións áchanse a fabricación de vaixelas de mesa, cremalleiras, obxectos de bixutería, diales dos aparellos de radio, instrumentos cirúrxicos e dentais, e reóstatos.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Metais e aliaxes de cuñaxe
Chicane

200px|miniatura|Chicane do autódromo de Imola.
[miniatura|dereita|Unha chicane na [vía pública, nunha zona residencial.]]
Unha **chicane** é unha serie de curvas apertadas e normalmente en forma de S, ou ben dúas curvas, unha ao principio e outra ao final dunha pequena recta, que se usa en circuítos de competición co propósito de frear o tráfico. Normalmente estas curvas colócanse ao final das rectas principais, o que fai que estes lugares sexan importantes puntos de adiantamento.

Criticouse á FIA por inserir chicanes en puntos críticos de certos circuítos, argumentando que se perde a esencia de certos circuítos míticos como son Le Mans, Spa ou Monza.

Algúns circuítos presentan chicanes "opcionais". Mentres que en categorías superiores úsanse, en categorías máis lentas pódese evitar a chicane, debido a que os automóbiles non son capaces de conseguir as elevadas velocidades que farían necesario o seu uso.

O termo úsase tamén noutro tipo de carreiras, por exemplo o bobsleigh, á hora de indicar características similares no trazado. 
## Véxase tamén
Principado do Pindo

O **Principado do Pindo** foi un desexado estado autónomo durante a segunda guerra mundial baixo o control de Italia. O Pindo é unha rexión montañosa na Grecia do Norte e na parte meridional de Albania e Macedonia habitada por *vlacos* (arromaneses).

O principado foi formado logo da invasión italiana como o país do pobo *vlaco*.

O primeiro líder foi Alciviade Diamandi di Samarina un nacionalista vlaco. El reinou ata 1942 cando as autoridades italianas se fartaron dos seus abusos contra a poboación grega e fuxiu a Romanía.

## Líderes 
* 1941-1942: Alcibiades Diamandi
* 1942: Nicolás Matoussi

## Véxase tamén 
### Notas 
* Toso, Fiorenzo - Frammenti d'Europa 
* Andreanu, José - Los secretos del Balkan
* Papakonstantinou Michael: - *Το Χρονικό της μεγάλης νύχτας*
* Divani, Lena: - *Το θνησιγενές πριγκιπάτο της Πίνδου. Γιατί δεν ανταποκρίθηκαν οι Κουτσόβλαχοι της Ελλάδας, στην Ιταλο-ρουμανική προπαγάνδα*.
* Thornberry, Patrick und Miranda Bruce-Mitford: - *World Directory of Minorities*. St. James Press 1990, page 131.
* Koliopoulos, Giannēs S. und John S. Koliopoulos: - *Plundered Loyalties: Axis Occupation and Civil Strife in Greek West Macedonia*. C. Hurst & Co, 1990. page 86 ff.
* Poulto, Hugh: - *Who Are the Macedonians?* C. Hurst & Co, 1995. page 111. (partly available online: http://books.google.com/books?id=j_NbmSoRsRcC&pg=PA111&dq=Principality+of+Pindus&sig=tMNmnpiRes7y_IdqlRrRXtfVPJg)
* Kalimniou, Dean: - Alkiviadis Diammandi di Samarina (in Neos Kosmos English Edition, Melbourne, 2006)

### Ligazóns externas 
* Open University of Calalonia: Le valaque/aromoune-aroumane en Grèce
Estado de Aguascalientes

**Aguascalientes** é un dos trinta e un estados que, xunto coa Cidade de México, forman os Estados Unidos Mexicanos. A súa capital e cidade máis poboada é Aguascalientes. Atópase na rexión centronorte do país, limitando polo norte con Zacatecas e polo sur con Xalisco. Con 5618&nbsp;km² é o terceiro estado menos extenso, por diante de Morelos e Tlaxcala, o máis cativo. Con 1&nbsp;513&nbsp;544 habitantes en 2015, é o sexto menos poboado, por diante de Tlaxcala, Nayarit, Campeche, Baixa California Sur e Colima, o menos poblado. Con 210,93&nbsp;hab/km², é o cuarto máis densamente poblado, por detrás do Estado de México, Morelos e Tlaxcala. Foi fundado o 5 de febreiro de 1857.

O seu nome refírese ás augas termais que os invasores españois descubriron na zona. Divídese en 11 concellos e a súa capital é a cidade de Aguascalientes. Atópase na macro rexión de El Bajío, no Bajío Occidente o Centro Occidente. Limita, polo norte, con Zacatecas; e polo sur, con Xalisco. Representa o 0,3% da superficie do país.

## Notas
Vitória da Conquista

**Vitória da Conquista** é un municipio brasileiro do estado de Baía, sendo o terceiro do estado en poboación total. Localízase a unha altitude de 923 msnm. O seu clima é semiárido, e existen problemas de fornezo de auga nalgunhas zonas.

## Economía 
Ata a década de 1940, a base económica do municipio fundábase na gandería extensiva. A partir de aí, a estrutura económica e social entraría nunha nova etapa, co comercio ocupando un lugar destacado na economía local.

En función da súa privilexiada localización xeográfica, coa apertura da estrada Río-Baía (actual *BR 116*) e da estrada Ilhéus-Lapa, o municipio púidose integrar ás outras rexións do Estado e ao resto do País.