Céilidh

[miniatura|300x300px|Unha danza de cèilidh en [Virxinia, EEUU]]
Un **céilí**(irlandés, pronuncia irlandesa: /ˈceːlʲiː/) ou **cèilidh** (gaélico escocés, pronuncia escocesa: /ˈkʲʰeːli/), no significado actual da palabra, é unha celebración de baile tradicional dos pobos gaélicos (Irlanda e Escocia), aínda que hoxe en día tamén se pode atopar noutros países con poboación descendente de emigrantes irlandeses e escoceses.

## Historia 
Antigamente, un encontro social de calquera tipo, sen necesidade de danza, chamábase “*céilidh*”. De feito, moitas destas ocasións tiñan un carácter non só festivo senón tamén literario, e ademais de bailar e cantar recitaban contos, poemas, baladas, refráns e adiviñas. Nas últimas décadas o seu significado foi cambiando e hoxe "*céilidh* " refírese principalmente só á danza.

## Céilidhs modernas 
Antes de que aparecesen as discotecas e pubs nocturnos, *os céilidhs* celebrábanse na maioría das cidades e concellos os venres ou sábados pola noite. Eran un lugar de encontro de mozos. Os *céilidhs* aínda son moi populares en varias zonas rurais de Irlanda e Escocia, especialmente nas rexións costeiras occidentais de fala gaélica.

*Os Ceilidhs* tamén se celebran, a menor escala, en bares ou casas, por exemplo en zonas rurais illadas do interior, ou durante festas multitudinarias. É habitual que algunhas institucións como clubs deportivos, escolas e universidades organicen *céilidhs* de forma regular, ou polo menos anualmente.

A formalidade nestes pode variar: algúns mesturan música moderna cunha banda de baile folclórico. En canto á roupa, nalgúns *céilidhs* escoceses pode ser obrigatorio o uso do vestido Highland, co seu famoso *kilt*. En xeral, non obstante, este requisito non é necesario e pódese usar roupa casual. Non é imprescindible coñecer os pasos básicos dos bailes. O baile adoita alternarse con outro tipo de números: cancións, recitais de poesía, contacontos, etc.

Os instrumentos máis habituais na música *ceilidh* son o violín, a frauta, o *tin whistle*, o acordeón, *o bodhrán*, e nos últimos tempos tamén a batería e o baixo eléctrico.

A primeira banda de *céilidh*, tal e como a coñecemos hoxe, foi formada en Irlanda por Séamus Clandillon, director musical de Radio Éireann.

A formación de baile máis común nos *céilidhs* é o "*set* ". Un *conxunto* consiste nunha agrupación de catro pares, con dous pares enfrontados, formando un cadrado ou rectángulo. Cada parella intercambia posicións coa parella de diante e as parellas tamén intercambian entre si, mantendo os pasos ao ritmo da música en todo momento.

Porén, preto da metade dos bailes *céilidh* escoceses modernos realízanse en parellas, que bailan pola sala en círculo. As parellas poden ser fixas ou, para facer o baile máis sociable, a muller pode cambiar de parella, pasando ao seguinte home do círculo ao final de cada serie de pasos.

En Irlanda, entre os bailes máis famosos deste xénero están *"Siege of Ennis"**, "The Walls of Limerick"*  e *"The Stack of Barley"*. Algúns toman o seu nome de batallas históricas ou algún acontecemento importante; outros, como os tres citados, de utensilios ou accións cotiás da vida rural.

O *baile por pasos* (*step dancing* en inglés) é outro estilo de danza presente nos *céilidhs*. Ten raíces antigas e é a forma máis complexa de danza irlandesa, popularizada na década de 1990 polo conxunto *Riverdance* (véxase tamén o filme *Riverdance*), e máis tarde polo espectáculo *Lord Of The Dance*. A diferenza do *set*, que pode ser bailado por calquera independentemente das súas habilidades, o *step dance* é realizado por bailaríns experimentados.

Os *céilidhs* fixéronse internacionais grazas ás diásporas escocesas e irlandesas. Podemos atopar concursos de música tradicional e *céilidhs* en países como Canadá, Estados Unidos ou Nova Zelandia.

## Ceilidhs escoceses modernos 
Hoxe en Escocia é moi común organizar *céilidhs* privados como entretemento para unha voda, festa de aniversario ou outro tipo de celebración. Nestes sempre se contrata unha banda, cuxo número de compoñentes pode variar, pero adoita ser entre dous e seis músicos.

Tamén se celebran *céilidhs* públicos. Todas as universidades escocesas fan isto de forma regular. A Universidade de Edimburgo, por exemplo, organiza máis dunha por semestre.

Algunhas bandas intercalan os bailes *ceilidh* con sesións de música a cargo dun DJ, para atraer máis público.

## Galería 

Ficheiro:Big Fiddle of the Ceilidh Sydney, Nova Scotia CANADA October 2010.jpg|Praza do *Big Fiddle of the Ceilidh* (gran fiddle do Céilí, illa de Cabo Bretón)
Ficheiro:Northern Constabulary Pipe Band Fundraising Ceilidh at North Kessock near Inverness Scotland (27162469044).jpg|Banda de gaitas na céilidh de North Kessock, onda Inverness
Ficheiro:Description- Visitors try Scottish ceilidh dancing at the 2003 Smithsonian Folklife Festival on the National Mall. (2548929276).jpg|Participantes no *Scottish Ceilidh Dancing *do Smithsonian Folklife Festival (Washington, D.C., Estados Unidos)
Ficheiro:CeiliAtAndrewHayden.png|Escenario para Céilí na praza Andrew Hayden, Ottawa, Canadá
Ficheiro:Kincasslagh - Donegal Shore Festival outdoor ceili - geograph.org.uk - 1338618.jpg|Céilí en Kincasslagh, Donegal
Ficheiro:St. Patrick’s Festival Céilí (2011) - Big Green Hat On A Little Princess (5533269132).jpg|Céili de San Patricio

## Referencias na cultura popular 
* Na película ''I know where I'm going!* (1945), os personaxes asisten a un *céilidh*.
* Na película *Local Hero* (1983), os personaxes aparecen nun *céilidh.*
* Na película *The Wind That Shakes the Barley* (2006), os personaxes aparecen nun *céilidh*.
* Un *céilidh* é descrito na película *The Magdalene Sisters* (2002).
* No filme de Danny Boyle *Shallow Grave* (1994), Ewan McGregor e Kerry Fox aparecen nun *ceilidh*.
* Unha canción de 1992 do grupo Black 47 titúlase *"Funky Céilí".*
* A famosa banda de música celta Celtic Woman describe un *céilidh* na súa popular canción *"At the Céilí".*
* The Pogues, inclúen a canción *"Céilidh Cowboy"* no seu álbum *The Crock Of Gold* .
* A canción *"Johnny's Far Away", de* Richard Thompson, conta a historia dunha muller que lle é infiel ao seu marido mentres este está de viaxe coa súa banda, que toca nos *céilidhs*.
* A canción *"Céilidh"* da banda Real McKenzies describe esta práctica.
* O nome da banda Ceili Rain apela directamente ao espírito dos *céilidhs*.
* No libro *White Male Heart* (2001), de Ruaridh Nicoll, hai varias referencias aos ceilidhs.
* Na expansión do xogo Civilization V: Gods and Kings, o edificio especial da civilización celta chámase Salón de Céilidh.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* John Cullinane: *Aspects of the History of Irish Céilí Dancing*, The Central Remedial Clinic, Clontarf, Dublín 3, 1998, ISBN 0-9527952-2-1
* An Coimisiún le Rincí Gaelacha: *Ár Rincí Fóirne-Thirty Popular Céilí Dances'', Westside Press, 2003.
* JG O'Keeffe, Art O'Brien: *A Handbook of Irish Dances, 5.* *Edición*, Gill & Son Ltd., 1934.
* Helen Brennan: *The Story of Irish Dance*, Mount Eagle Publications Ltd., 1999, ISBN 0-86322-244-7