Espertar nacional estoniano

O **espertar nacional estoniano** (en ) foi un período histórico onde os estonianos comezaron a recoñecerse como unha nación que merece o dereito de gobernarse a si mesma. Considérase que este período comeza na década de 1850 con maiores dereitos concedidos aos plebeos e que remata coa declaración da República de Estonia en 1918. Ás veces, o termo tamén se aplica ao período ao redor de 1987 e 1988.

## Contexto histórico 
[miniatura|[Carl Robert Jakobson.]]
Ao longo da historia, a situación xeográfica e a pouca poboación impediron aos estonianos repeler as invasións estranxeiras. Por iso, a súa seguridade e existencia física estaban constantemente ameazadas. Polo tanto, a conciencia nacional dos estonianos estaba orientada cara á autoconservación da nación. A abolición da servidume nas provincias bálticas entre 1816-1819, seguida das reformas agrarias e do desenvolvemento do sistema educativo baixo o emperador Alexandre II na segunda metade do século contribuíron ao xurdimento do movemento nacional estoniano.  

Na década de 1860, se lles recoñeceu o dereito aos campesiños da compra de terras e se lanzaron a comprar granxas en masas aos propietarios de terras en  Estonia; de tal xeito que, a finais do século XIX, os campesiños posuían máis do 80% das terras agrícolas no sur de Estonia e o 50% das terras agrícolas no norte de Estonia. Como resultado deste proceso, os agricultores independentes convertéronse na principal forza económica e socialmente activa da sociedade estoniana. A discriminación na toma de decisións políticas por parte dos grupos dominantes (o goberno ruso e a nobreza do Báltico) animou á intelectualidade nacional e á clase media emerxentes a formar a súa propia identidade nacional estoniana. 

Aínda que a conciencia nacional de Estonia se estendeu no transcurso do século XIX, certo grao de conciencia étnica na clase media alfabetizada precedeu a este desenvolvemento. No século XVIII a autodenominación *eestlane* (estoniano) xunto coas antigas *maarahvas* (xente do campo) espallouse entre os estonianos nas daquela provincias de Estonia e Livonia do Imperio Ruso. A Biblia traduciuse en 1739, e o número de libros e folletos publicados en estoniano aumentou de 18 na década de 1750 a 54 na década de 1790. A finais do século XVIII máis da metade da poboación masculina adulta rural do país era quen de ler, e a taxa de alfabetización nas zonas urbanas xa era significativamente máis alta. Os primeiros intelectuais con formación universitaria que se identificaron como estonianos, incluíndo Friedrich Robert Faehlmann (1798–1850), Kristjan Jaak Peterson (1801–1822) e Friedrich Reinhold Kreutzwald (1803–1882) acadaron prominencia na década de 1820. A elite gobernante seguiu a ser predominantemente alemá na lingua e na cultura dende a conquista de comezos do século XIII. 

## Espertar nacional 
### Principais figuras 
Garlieb Merkel (1769–1850), un alemán do Báltico estonianófilo, foi o primeiro autor en tratar os estonianos explicitamente como unha nacionalidade igual ás demais; converteuse nunha fonte de inspiración para o movemento nacional estoniano, inspirado no mundo cultural alemán báltico antes de mediados do século XIX. Porén, a mediados do século, os estonianos, con líderes como Carl Robert Jakobson (1841–1882), Jakob Hurt (1839–1907) e Johann Voldemar Jannsen (1819–1890), fixéronse máis ambiciosos nas súas demandas políticas e comezaron a inclinarse máis cara aos fineses e o seu exitoso movemento nacional e, en certa medida, aos veciños letóns. 

Adoita considerarse a Jakob Hurt (1839-1906), o fundador da ideoloxía nacionalista, quen defendía que a misión do movemento debía ser cultural e non política. A súa opinión quedou consensuada deste xeito: *"Postp que non podemos ser grandes en forza ou número, podemos chegar a sermos grandes en cultura".* Así, o movemento axiña se dirixiu contra a estrutura estamental da sociedade, a xermanización e a rusificación dos estonianos. En 1857, Johann Voldemar Jannsen, foi o primeiro en usar a expresión *pobo estoniano* (*Eesti rahvas*), en troques do antigo nome propio *xente da terra* ou *xente da aldea* (*Maarahvas*). En 1863, mudouse de Parnü a Tartu e fundou a sociedade cultural Vanemuine e o primeiro xornal en estoniano *Perno Postimees.*

Carl Robert Jakobson, cabeza da facción máis radical, editou o primeiro periódico político en lingua estoniana, *Sakala* (publicado en 1878-1882). Foi el quen formulou o programa económico e político do movemento nacionalista ao esixir que os estonianos tivesen os mesmos dereitos políticos cós alemáns nos órganos representativos e vía no goberno tsarista ruso un aliado fronte a estes. As cidades se "estonizaron" axiña, e en 1897 os estonianos étnicos supoñían os dous terzos da poboación urbana total de Estonia. Os logros estonianos foron mínimos, mais a tensa estabilidade que imperou entre 1905 e 1917 permitiu aos estonianos avanzar na aspiración de ser un país. Despois da Revolución de febreiro de 1917, as terras de Estonia uníronse por primeira vez nunha unidade administrativa, a Gobernación autónoma de Estonia. Despois da revolución bolxevique en 1917, e da seguinte exitosa invasión do alemá á Rusia Soviética, Estonia declarouse nación independente o 24 de febreiro de 1918.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*Nodel, Emanuel (1963). *Estonia: Nation on the Anvil*. N.Y.: Bookman Associates.
*
*Petersoo, Pille (2007). Reconsidering otherness: Constructing Estonian identity. *Nations and Nationalism* 13.1, 117–133.
*Piirimäe, Helmut. Historical heritage: the relations between Estonia and her Nordic neighbors. In M. Lauristin et al. (eds.), *Return to the Western world: Cultural and political perspectives on the Estonian post-communist transition*. Tartu: Tartu University Press, 1997. 
*
*Raun, Toivo U. (1991). *Estonia and the Estonians*. 2ª ed. Stanford, CA: Hoover Institution Press. 
*