open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dorsal de Chile

miniatura|200x200px|A dorsal de Chile.
A **dorsal de Chile**, ou **levantamento occidental chileno**, é unha dorsal oceánica ou cordilleira submarina situada na área do Pacífico sur. Despréndese como póla da gran dorsal do Pacífico Oriental, ao sur da illa de Pascua, na mesma área en que arrinca a dorsal de Nazca. Esténdese en zigzag en dirección sueste por unha extensión de 3500&nbsp;km, de xeito que actúa como límite entre dúas placas tectónicas, a placa de Naza, ao norte da dorsal, e a placa antártica, ao sur. O levantamento chega ata as inmediacións da costa de América do Sur, perdéndose na fosa do Perú-Chile, fronte á península de Taitao, no Triplo Punto de Chile. Alí, onde se atopan tres placas (Nazca, Antártica e Suramericana), a dorsal entra en subdución baixo a placa Suramericana. Esta subdución coincide co movemento das placas separadas pola dorsal de Chile, pois tanto a placa de Naza como a placa antártica presentan a mesma tendencia xeral, mais coa distinción de que a placa de Nazca se move cunha velocidade de 8 cm ao ano en dirección nordés, mentres que a placa antártica se despraza 2,4 cm ao ano en sentido leste.

Esta dorsal non acada altitude suficiente como para aflorar sobre o nivel do mar formando illas. O relevo desta cordilleira submarina é accidentado, formando vales irregulares e montes submarinos. Unha das formacións máis notables da dorsal é a zona de fractura de Valdivia (ZFV), unha falla transformante, que corre de leste a oeste, integrándose como parte da dorsal á mesma latitude da cidade chilena que lle dá nome. Esta zona de fractura pasa os límites da propia dorsal, proxectándose, ao leste, ata as proximidades da costa de Valdivia e, ao oeste, ata a área do monte submarino Panov  e o guyot Markov. Varias outras zonas de fractura atravesan a dorsal de xeito relativamente paralelo, entre outras a zona de fractura de Chiloé, a zona de fractura de Guafo, a zona de fractura de Gamblin, a zona de fractura de Darwin e a zona de fractura de Taitao, que se interseca coa cordilleira submarina no punto triplo de Chile, no límite sueste da dorsal. A dorsal presenta abundante actividade sísmica. A súa existencia fora predita antes de que se confirmase por medio de sondaxes de profundidade. A uns 175&nbsp;km ao suroeste do límite oeste da intersección entre a zona de fractura de Guafo e a dorsal de Chile atópase a formación illada denominada banco de Karasev, outro dos principais fitos do relevo submarino da zona.

## Notas
Carnosina

A **carnosina** (*beta*-alanil-L-histidina) é un dipéptido formado polos aminoácidos beta-alanina e histidina. Encóntrase en tecidos animais e está moi concentrada no músculo e cerebro. A carnosina e a carnitina foron descubertas polo químico ruso Vladimir Gulevich.

Demostrouse que a carnosina pode retirar especies reactivas do oxíxeno e tamén os aldehidos alfa-beta insaturados formados pola peroxidación dos ácidos graxos da membrana plasmática celular durante o estrés oxidativo. Tamén tampona o pH das células musculares Pode aparecer tamén en forma de zwitterión, unha molécula globalmente neutra con carga positiva e negativa á vez.

Igual que a carnitina, o nome carnosina está composto pola raíz *carn*, que se refire á carne, debido á súa abundancia no tecido muscular, entre outros. A carnosina é un marcador para o consumo de carne.

A carnosina pode quelar ións metálicos divalentes.

A carnosina pode incrementar o límite de Hayflick en fibroblastos humanos, e parece que reduce a taxa de acurtamento dos telómeros. Tamén se considera un xeroprotector.

## Biosíntese 
A carnosina sintetízase *in vivo* a partir da beta-alanina e a histidina. Como a beta-alanina é o substrato limitante, a suplementación con  beta-alanina fai incrementar a concentración intramuscular de carnosina.

## Efectos fisiolóxicos 
A carnosina ten un valor de pKa de 6,83, polo que é un bo tampón para o intervalo de pH do músculo. Como a beta-alanina non se incorpora a proteínas, a carnosina pode almacenarse a concentracións relativamente altas (milimolar). Aparece a 17–25&nbsp;mmol/kg (músculo seco), polo que a carnosina é un importante tampón intramuscular, constituíndo un 10-20% da capacidade de tamponamento total en fibras musculares de tipo I e II.

### Aterosclerose e envellecemento 
A carnosina actúa como axente antiglicante, reducindo a taxa de formación de produtos finais da glicación avanzada  (substancias que poden ser un factor no desenvolvemento ou empeoramento de moitas enfermidades dexenerativas, como a diabetes, aterosclerose, insuficiencia renal crónica e enfermidade de Alzheimer), e finalmente reduce o desenvolvemento da acumulación de placas ateroscleróticas. A glicólise crónica acelera o envellecemento, polo que a carnosina sería un potencial candidato terapéutico.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Acetilcarnosina, unha molécula similar usada para tratar as catraratas oculares
* Anserina, outro dipéptido antioxidante propio de aves
* Carnosina sintase, un encima que intervén na produción de carnosina
* Carnosinemia, unha doenza de exceso de carnosina debido á deficiencia/defecto nun encima
Astrar, Arca, O Pino

**Astrar** é un lugar da parroquia de Arca no concello coruñés do Pino, na comarca de Arzúa. Segundo o IGE, en 2019 tiña 19 habitantes (12 homes e 7 mulleres).

Na contorna atópanse os restos de dous muíños de pedra, os dous situados na coñecida como Corredoira de Astrar, que no 2020 estaban nun bo estado de conservación.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Arca 
### Parroquias do Pino 
## Notas
Amy Heckerling

**Amy Heckerling**, nada en Nova York o 7 de maio de 1954, é unha directora de cinema estadounidense. Alumna da Universidade de Nova York e do American Film Institute, dirixiu filmes de éxito comercial como *Fast Times at Ridgemont High*, ''National Lampoon's European Vacation*, *Mira quen fala* e *Clueless*.

Heckerling recibiu a medalla Franklin J. Schaffner Alumni da AFI polo seu talento creativo e logros artísticos.

## Vida persoal 
Heckerling saíu co director Martin Brest cando marchou vivir aos Ánxeles. Aínda que posteriormente romperon a relación, continuaron a ser bos amigos. O primeiro matrimonio de Heckerling foi con David Brandt, entre 1981 e 1983. En 1984, Heckerling casou co director Neal Israel, do que se divorciou en 1990. cando lle revelaron que de feito o seu pai biolóxico era Harold Ramis. Heckerling incluíu a Mollie nalgúns dos seus filmes en pequenos papeis, aínda que afirma que a súa filla nunca quixo ser unha "girly girl" e distanciouse moito do seu traballo. A pesar diso, as dúas lévanse moi ben e Mollie adoita presentar á súa nai música nova, como OK Go, e filmes. Mollie é cantante do grupo The Lost Patrol. Heckerling vive entre Os Ánxeles e Nova York.

Heckerling é unha das poucas mulleres que dirixiu múltiples filmes de éxtio comercial. Cando se lle preguntou polo feito de que só o 5% dos filmes están dirixidos por mulleres, Heckerling afirmou:

### Alegación de mala conduta sexual 
O actor e cómico Chris Kattan afirmou no seu libro de memorias de 2019 *Baby, Don't Hurt Me: Stories and Scars from Saturday Night Live* que Lorne Michaels lle metera presión para manter relacións sexuais con Heckerling a cambio de que ela dirixise o filme de 1998 *A Night at the Roxbury* (aínda que finalmente só o produciu). A filla de Heckerling discute esta afirmación dicindo que, aínda que Heckerling e Kattan tiveron unha relación, foi cando o filme xa estaba rodado.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Hurd, Mary G. Women Directors and Their Films. Westport, Conn: Praeger, 2007. Print. 
* Jarecki, Nicholas. *Breaking In: How 20 Film Directors Got Their Start*. 2001. 142–156. Print. 
* Singer, Michael. *A Cut Above''. 1998. 81–85. Print.
Diogo Soares (explorador)

**Diogo Soares** (alcumado o *Galego*) foi un navegante e explorador portugués do século XVI que viaxou polo Extremo Oriente. Aparece no relato *Peregrinación* de Fernão Mendes Pinto. Segundo este, Diogo Soares rematou os seus días lapidado en Pegu, Myanmar, onde era gobernador. Foi pai de Baltasar Soares, residente no momento do pasamento do seu pai, en Pegu.

## Traxectoria 
### A India 
Soares chegou á India  1538, onde era un coñecido asasino e pirata. Estêvão da Gama, daquela gobernador de Goa, emitiu unha orde de arresto de Soares, pero Soares recibiu posteriormente un indulto polo sucesor de Da Gama, Martim Afonso de Sousa, que era amigo de Soares. Baixo o goberno de De Sousa, Soares comandou expedicións mentres continuaba as súas actividades piratas preto do Mozambique portugués.

### Myanmar 
Soares desembarcou na Malaca portuguesa en 1547, Tamén liderou a invasión e asedio fracasados ​​de Tapuram, que rematou cinco meses despois de que 120.000 peguanos desertaran cando o seu líder Xemindoo (Smim Htaw) se rebelara no seu Pegu natal, pero tamén como vinganza polos malos tratos de Soares, que era o seu xeneral en xefe.

## Morte 
Mentres aínda era xeneral do rei Tabinshwehti, Soares intentou levar pola forza á filla dun rico comerciante, no proceso matou o noivo e a outros que acudiran ao seu rescate, e a noiva suicidouse para evitar a deshonra. Pouco despois, o rei foi asasinado e substituído por un dos seus xenerais chamado Zemin (Smim Sawhtut), quen finalmente entregou a Soares á cidade da noiva deshonrada; alí a xente apedreou a Soares até a morte, saqueou a súa casa e, como se atopou moito menos tesouro, crese que enterrara o resto. O episodio da súa morte descríbese no libro *Peregrinação* de Fernão Mendes Pinto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
*
Rocío Seijas

**Rocío Seijas Vázquez** é unha política galega.

## Traxectoria 
Nas eleccións municipais de 2019 formou parte da candidatura de Independentes por Monterroso (IxM) encabezada por Antonio Gato Soengas e foi elixida concelleira e tenente alcalde. En agosto dese mesmo ano foi destituída polo alcalde xunto co resto de compañeiros de candidatura. Logo da renuncia á alcaldía e o abandonou do concello por parte do alcalde en xullo de 2020, foi elixida alcaldesa de Monterroso o 29 de xullo grazas ao apoio dos edís do PPdeG, cos cales pasou a gobernar en coalición. Nas municipais de 2023 encabezou a candidatura de IxM que obtivo dous edís, sendo a terceira forza política tralo PPdeG e o PSdeG, polo cal perdeu a alcaldía en favor dos populares ó ser estes a forza máis votada.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Monterroso
Chatham, Nova York

**Chatham** é unha vila e municipio do condado de Columbia no estado de Nova York, nos Estados Unidos de América.

## Xeografía 
Situado a unha altitude media de 73 msnm, o municipio ocupa unha extensión de 138,7 km². Segundo o censo de 2010 tiña unha poboación de 4 128 habitantes, cunha densidade de poboación de 30,8 hab./km².

## Demografía 
Segundo a Oficina do Censo dos Estados Unidos, en 2000 os ingresos medios por fogar na localidade eran de 49&nbsp;234 $, e os ingresos medios por familia eran de 60&nbsp;097 $. Os homes tiñan uns ingresos medios de 40&nbsp;067 $ fronte aos 26&nbsp;452 $ das mulleres. A renda per cápita da localidade era de 28&nbsp;599 $. Ao redor do 6,6 % da poboación estaba por debaixo do limiar de pobreza.

## Historia 
O municipio foi fundado no ano 1795.

## Notas
Dipéptido

Un **dipéptido** é un composto orgánico orixinado pola unión de dous aminoácidos. Os aminoácidos que o forman poden ser o mesmo ou distintos. Cando son diferentes, son posibles dous isómeros do dipéptido, dependendo da secuencia. Varios dipéptidos son fisioloxicamente importantes e algúns son importantes para o sistema nervioso e comercialmente. Un dipéptido ben coñecido é o aspartamo, un edulcorante artificial.  

[miniatura|A [glicilglicina é o dipéptido máis simple.]]

Os dipéptidos son sólidos brancos. Moitos son moito máis hidrosolubles que os seus aminoácidos parantais.

## Exemplos 
[miniatura|O [aspartamo prodúcese comercialmente como un edulcorante artificial.]]

### Valor comercial 
Uns seis dipéptidos son de interese comercial.

Para moitos aminoácidos, os grupos funcionais fillos son protexidos. A condensación do amino e do carboxilo para formar o enlace peptídico xeralmente emprega axentes de acoplamento para activar o grupo carboxilo.

A síntese do péptido azlactona de Bergmann é unha síntese orgánica clásica para a preparación de dipéptidos. As proteínas da dieta son dixeridas a dipéptidos e aminoácidos, e os dipéptidos son absorbidos máis rapidamente que os propios aminoácidos porque se captan por medio dun mecanismo diferente. Os dipéptidos activan as células G do estómago para que segreguen a hormona gastrina.

## Dicetopiperazinas (dipéptidos cíclicos) 
[miniatura|220 px|O [Retosiban é un dipéptido cíclico que está a ser investigado como posible fármaco oral.]]
As dicetopiperazinas son unha clase especial de dipéptidos, que son cíclicos. Fórmanse como produtos colaterais na sísntese de péptidos. Moitos foron producidos a partir de aminoácidos non canónicos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* An introduction to dipeptides en PeptideGuide.
Instituto Politécnico Rensselaer

O **Instituto Politécnico Rensselaer**, coñecido habitualmente como **RPI** (acrónimo de *Rensselaer Polytechnic Institute*), é unha universidade privada, unha das principais institucións dedicadas á docencia e á investigación, especialmente en ciencia e enxeñaría, dos Estados Unidos. 

O Instituto está situado na cidade de Troy (Estado de Nova York), e foi fundado o 5 de novembro de 1824 co nome *Rensselaer School*.

[miniatura|centro|600px|Vista do [campus do Instituto Politécnico Rensselaer.]]
Maria Fernandes

**Maria da Graça Fernandes**, nada o 27 de abril de 1969 en Cedofeita (Porto), é unha atleta paralímpica portuguesa. Compite principalmente na categoría de carreiras de velocidade T38 e en salto de lonxitude.

## Palmarés 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Maria Fernandes na páxina do Comité Paralímpico Internacional.
Don't Break the Oath

'''''Don't Break the Oath'''* é o segundo álbum de estudio da banda dinamarquesa de heavy metal Mercyful Fate, publicado o 7 de setembro de 1984 a través do selo Roadrunner Records.

O estilo de Mercyful Fate empregado en *Don't Break the Oath'' semellaba unha mestura de heavy metal con elementos progresivos, liricamente preocupado con Satán e o oculto e distinguido pola voz en falsete teatral de King Diamond. Aínda que foi moi influente para as futuras bandas de black metal debido ao seu contido lírico, a propia música lembra máis ao heavy metal tradicional. O álbum foi remasterizado e reeditado posteriormente por Roadrunner Records en 1997. Esta reedición tiña a canción extra "Death Kiss (Demo)", que evolucionar para converterse na pista principal do disco, "A Dangerous Meeting". A páxina Metal Rules nomeouno o mellor álbum de metal extremo de todos os tempos. 

## Listaxe de cancións 
## Notas
Troy, Nova York

[miniatura|dereita|Panorámica da cidade, á beira do [río Hudson.]]

**Troy** é unha cidade e municipio do condado de Rensselaer, no estado de Nova York, nos Estados Unidos de América.

## Xeografía 
[miniatura|280px|Localización do municipio de Troy no condado de Rensselaer.Á dereita, localiación do devandito condado no [estado de Nova York.]]

Situado a unha altitude media de 152 msnm, o concello ocupa unha superficie de 28,5 km². Segundo o censo de 2010 a cidade tiña unha poboación de 50&nbsp;129 habitantes, cunha densidade de poboación de 1 832,35 hab./km². A súa área metropolitana, nese mesmo ano, albergaba a 1 170 483 persoas.
 
## Demografía 
Segundo a Oficina do Censo dos Estados Unidos, no ano 2000 os ingresos medios por fogar na cidade eran de 29&nbsp;844 $, e os ingresos medios por familia eran de 38&nbsp;631 $. Os homes tiñan uns ingresos medios de 30&nbsp;495 $, fronte aos 25&nbsp;724 $ das mulleres. A renda per cápita da cidade era de 16&nbsp;796 $. Ao redor do 19,1 % da poboación estaba por debaixo do limiar de pobreza.

## Historia 
A cidade foi fundada en 1816. Troy é a sede do Instituto Politécnico Rensselaer, a universidade  máis antiga de enxeñaría e técnica dos Estados Unidos, fundada en 1824. Debido á confluencia das principais vías navegábeis e unha xeografía apoiada pola enerxía hidráulica, a revolución industrial norteamericana iniciouse nesta área, convertendo a Troy na cuarta cidade máis rica de Norteamérica no século XX.

## Galería de imaxes 

Seal of Troy, New York.svg|Selo da cidade
City of Troy map 2.svg|Mapa dos barrios de Troy
TroyCentralHistoricDistrict.JPG|Vista do distrito histórico
RensselaerCountyCourtHouse.jpg|Edificio central do Instituto Politécnico Rensselaer
St Paul's Episcopal Church, Troy, NY.jpg|Igrexa de St Paul
George Thomas Memorial Oakwood 2.jpg|Memorial de George Thomas no cemiterio de Oakwood

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial da cidade.
Maruxa Fociños

**María Dolores Fociños Pampín**, coñecida como **Maruxa Fociños**, nada en Agra (Agolada) cara a 1954, é unha mestra e cantante galega.

## Traxectoria 
En 1975 obtivo o premio á mellor canción por "Ares" no V Festival Ría de Ares da Canción Galega de Pontedeume con 21 anos, cando era coñecido como **Maruxa Ronsel**. Mestra no CEIP de Vila de Cruces, é cantante de Fuxan os Ventos. Nas eleccións municipais de 2007 foi a número tres da candidatura do Bloque Nacionalista Galego de Agolada.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fuxan os Ventos

### Ligazóns externas 
* Candal, Rosabel (21/9/2008) "Maruxa Fociños: “Nós pensamos, obramos e sentimos como galegos”"  *Galicia Hoxe*.
* Graña, Ángel (6/5/2012) "En el grupo no nos parece consecuente ir a un programa de televisión que no dice nada", *Faro de Vigo* .
Palmitoíl-CoA

O **palmitoíl-CoA** (palmitoíl coencima A ou palmitoíl coenzima A) é un tioéster acilo graxo-CoA. É a forma activada do ácido palmítico, na que este está unido ao coencima A. En forma de palmitoíl-CoA o ácido palmítico pode ser transportado á matriz das mitocondrias polo sistema de lanzadeira da carnitina  (que transporta moléculas de acilo graxo-CoA ás mitocondrias), e unha vez dentro participa na β-oxidation. Ademais, o palmitoíl-CoA utilízase como substrato na biosíntese da esfingosina (a cal non require a súa transferencia previa ás mitocondrias). Tamén é unha molécula intermediaria na síntese de moitos ácidos graxos.

## Biosíntese 
O palmitoíl-CoA fórmase a partir do ácido palmítico na seguinte reacción:

:Palmitato + CoA-SH + ATP → Palmitoíl-CoA + AMP + Pirofosfato

Esta reacción adoita denominarse "activación" do ácido graxo. A activación é catalizada por unha palmitoíl-coencima A sintetase e a reacción prodúcese en dous pasos, e nela funciona como intermediario o palmitoíl-AMP. A reacción está impulsada pola hidrólise exergónica do pirofosfato. A palmitoíl-carnitina pode translocarse a través da membrana mitocondrial e unha vez na matriz, a reacción prodúcese á inversa e o CoA-SH é recombinado co palmitoíl, formando o palmitoíl-CoA. A carnitina libre pasa de novo ao lado citosólico da membrana mitocondrial.

## Beta-oxidación dos ácidos graxos 
Unha vez dentro da matriz mitocondrial, o palmitoíl-CoA pode sufrir a β-oxidación. A oxidación completa do ácido palmítico (en forma de palmitoíl-CoA) orixina 8 moléculas de acetil-CoA, 7 de NADH, 7 de , e 7 de FADH2. A reacción completa é esta: 

:Palmitoíl-CoA +7 CoA-SH + 7 NAD+ + 7 FAD -> 8 Acetil-CoA + 7 NADH + 7 H+ + 7 FADH2

## Biosíntese de esfingolípidos 
O palmitoíl-CoA é tamén o substrato de partida, xunto coa serina, da biosíntese de esfingolipidos. O palmitoíl-CoA e a serina participan na reacción de condensación catalizada pola serina C-palmitoiltransferase (SPT), na cal se forma a 3-cetosfinganina. Estas reaccións ocorren no citosol.

[1089x1089px|Síntese da [esfingosina|alt=]]

## Biosíntese de ácidos graxos 
O ácido palmítico é o precursor da síntese doutros ácidos graxos de cadea longa e faino en forma de palmitoíl-CoA. Pode orixinar ácido palmitoleico e ácido esteárico (este último orixina despois ácido oleico e outros ácidos graxos). Por exemplo, unha acilo graxo-CoA oxixenase cataliza esta reacción:
:Palmitoíl-CoA + NADPH + H+ +  → palmitoleíl-CoA + NADP+ + 2 

## Galería 

 Ficheiro:Palmitic acid.png|Ácido palmítico
 Ficheiro:Coenzym A.svg|Coencima A

## Notas
Jessica Gallagher

**Jessica Gallagher**, nada en Geelong o 14 de marzo de 1986, é unha esquiadora alpina paralímpica australiana, atleta de atletismo e ciclista tándem. Foi a segunda paralímpica de inverno de Australia, e a primeira australiana en gañar unha medalla nos Xogos Paralímpicos de Inverno nos Xogos de Vancouver 2010. Competiu nos Xogos Paralímpicos de Inverno 2014 en Sochi, onde gañou unha medalla de bronce no Slálom Xigante para Mulleres con Discapacidade Visual.

É legalmente cega e representa a Australia a nivel internacional en tres deportes: esquí, atletismo e ciclismo. Ademais dos seus logros no esquí, representou a Australia en atletismo nos Xogos Paralímpicos de Verán de 2012 en Londres, e gañou unha medalla de prata e bronce no Campionato Mundial de Atletismo IPC 2011 celebrados en Christchurch nas probas de salto de lonxitude e xavelina, respectivamente. Tamén representou ao estado de Vitoria como júnior en netball e baloncesto. Gallagher foi seleccionada no equipo de ciclismo australiano co seu piloto Madison Janssen para os Xogos Paralímpicos de 2016 en Río de Xaneiro. O seu "obxectivo a longo prazo era ser a primeira australiana en gañar medallas nos Xogos Paralímpicos ou Olímpicos de verán e inverno". Isto logrouse cando gañou unha medalla de bronce na contra o reloxo feminina de 1000 m na categoría B/VI en Río 2016.

## Notas
Bonnie St. John

**Bonnie St. John**, nada en Detroit o 7 de novembro de 1964, é unha ex esquiadora paralímpica estadounidense. A St. John amputáronlle a perna dereita debaixo do xeonllo cando tiña 5 anos. É a primeira afroamericana en gañar medallas nuns Xogos Paralímpicos de Inverno como piloto de esquí, e a primeira afroamericana en gañar medallas en calquera evento paralímpico. St. John gañou medallas de bronce e prata en varios eventos de esquí alpino durante os Xogos Paralímpicos de Inverno de 1984 celebrados en Innsbruck. Despois de graduarse en Harvard e obter unha bolsa Rhodes, St. John continuou a súa exitosa carreira corporativa, primeiro en vendas con IBM, logo como consultora corporativa. Tamén escribiu seis libros, un deles coa súa filla Darcy e o seu actual esposo, Allen P. Haines.

## Traxectoria 
Bonnie St. John naceu en Detroit o 7 de novembro de 1964 e criouse en San Diego, California. A súa nai, Ruby Cremaschi-Schwimmer, era directora de Lincoln High School (San Diego). O seu pai, Lee St. John, abandonou a súa nai antes de que ela nacese. Máis tarde, a súa nai casou cun home maior, que abusou fisicamente de St. John e a súa irmá máis vella. Debido a unha afección chamada trastorno focal prefemoral, a St. John amputáronlle a perna dereita por baixo do xeonllo cando tiña 5 anos. Despois de graduarse *magna cum laude* da Universidade Harvard en 1986, St. John gañou unha bolsa Rhodes para o Trinity College de Oxford, onde obtivo o seu posgrao en economía en 1990.

### Carreira deportiva 
Nos Xogos Paralímpicos de Inverno de 1984 en Innsbruck, Austria, St. John gañou dúas medallas de bronce, unha no slálom, e outra pola proba de slálom xigante, amba na categoría LW2. Tamén participou no descenso LW2, quedando en sétima posición. Recibiu unha medalla de prata pola proba de combinada alpina na clase LW2, o que lle valeu a distinción de ser a segunda muller máis rápida no mundo cunha soa perna nese ano.

## Notas
Martina Willing

**Martina Monika Willing**, nada en Pasewalk o 3 de outubro de 1959, é unha atleta paralímpica alemá que compite en probas de campo. É cega e parapléxica. Até 1994 competiu na clasificación F11 para atletas con discapacidade visual; despois da súa parálise, regresou á competencia como lanzadora sentada. Willing competiu e foi medallista en oito Xogos Paralímpicos: os sete xogos de verán dende 1992 en Barcelona (España) até 2016 en Río (Brasil), así como nos xogos de inverno de 1994 en Lillehammer (Noruega). As complicacións durante a cirurxía de xeonllo despois dunha caída nos Xogos Paralímpicos de Lillehammer levárona á súa parálise.

En maio de 2017 rompeu unha marca mundial en lanzamento de xavelina nas categorías F11 e F56, na proba do péntatlon na clase P11.

Willing gañou o Premio ao Logro Whang Youn Dai en 2000. Traballou como bióloga, pero posteriormente retirouse.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados de Martina Willing do Comité Paralímpico Internacional (arquivado)
Estreito de Palk

O **estreito de Palk** () é un estreito entre o estado de Tamil Nadu na India e o distrito de Jaffna en Sri Lanka. Conecta o golfo de Bengala no nordés coa baía de Palk no suroeste. Cunha profundidade mínima de menos de 9,1&nbsp;m, mide entre 64 e 137&nbsp;km de largo e 136&nbsp;km de lonxitude. Hai varios ríos que desembocan no estreito, incluído o río Vaigai de Tamil Nadu. O estreito recibe o seu nome por Robert Palk, gobernador de Madras (1755–1763) durante o período da compañía Raj.

Unha característica salientable do estreito de Palk é que as ondas nas partes norte e sur teñen un gran contraste. No norte, as ondas do golfo de Bengala son principalmente ondas de vento mentres que no sur, na baía de Palk son principalmente ondas mariñas. A pesar diso, a altura significativa das ondas na baía de Palk é baixa. A media preto de Adam's Bridge está arredor de 0,5&nbsp;m.

## Xeografía 
A baía de Palk está salpicada na súa parte meridional por unha cadea de illas baixas e arrecifes denominada colectivamente Adam's Bridge, coñecida historicamente na mitoloxía hindú como "Ram Setu" (a ponte de Rama). Esta cadea esténdese entre Dhanushkodi na illa Pamban ou Rameswaram en Tamil Nadu e a illa Mannar en Sri Lanka. A illa de Rameswaram está unida ao continente pola ponte de Pamban.

## Historia 
A partir de 1914, adoitaba haber trens regulares dende Chennai a Dhanushkodi, un transbordador a Talaimannar na illa Mannar e despois un tren a Colombo. En 1964, un ciclón destruíu Dhanushkodi e toda a vía e causou graves danos nas ribeiras do estreito e da baía de Palk. Dhanushkodi non foi reconstruída e o ferrocarril de Talaimannar a Mahawilachchiya en Sri Lanka foi abandonado por mor da guerra civil, aínda que posteriormente foi reconstruído. Existiu un transbordador entre os pequenos peiraos de Rameswaram e Talaimannar, mais foi interrompido.

### Proposta de canle 
[miniatura|300px|[Adam's Bridge, que separa a baía de Palk do golfo de Mannar]]
As augas pouco profundas e os arrecifes do estreito dificultan a navegación de grandes embarcacións, aínda que os barcos pequenos e de pesca percorrérono durante séculos. A construción dunha canle de navegación a través do estreito foi proposta por primeira vez polo goberno británico da India en 1860, e numerosos comités estudaron a proposta dende entón. Un dos últimos estudos do chamado Sethusamudram Shipping Canal Project, analizou o impacto ambiental e a viabilidade e foi encargado polo goberno de Tamil Nadu en 2004.

Porén, o plan atopou oposición de varios círculos relixiosos. O poema épico *Ramayana*, un importante texto hindú, conta como Rama, coa axuda dun exército de vanaras, construíu unha ponte de pedras que cruzaba o mar ata Lanka para rescatar a súa esposa Sita do rei Asura Ravana. O movemento Ram Karmabhoomi, animado por unha fotografía de satélite da NASA, formou para evitar a construción da canle.

Tamén se propuxo a construción dun túnel submarino que unise a India e Sri Lanka baixo o estreito de Palk.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Photo essay on the Palk Strait
Maria Iovleva

**Maria Iovleva** (en ), nada en Vuktyl o 18 de febreiro de 1990, é unha biatleta e esquiadora de fondo paralímpica rusa. É dúas veces campioa paralímpica e medallista de prata dos Xogos Paralímpicos de 2010 en Vancouver (o Canadá) en representación de Rusia. Foi condecorada coa Medalla de Mestre de Deportes de Rusia. 

## Traxectoria 
Maria Iovleva naceu o 18 de febreiro de 1990 con danos no sistema musculoesquelético. A súa nai abandonouna no hospital. Masha, como a chaman, foi enviada a un orfanato onde se criou. Tamén é xorda polo que non puido aprender a falar. Cando creceu, foi transferida ao internado Kochponski para nenos con atraso mental. 

### Carreira deportiva 
Aos 10 anos, Iovleva reuniuse co adestrador Aleksandr Porshnev, quen traballaba con problemas auditivos. Masha comezou a esquiar tres veces por semana, montando nun asento especial. Aos poucos, a atleta puido competir a nivel nacional. 

Un pouco máis tarde, Iovleva viu como adestran os biatletas, e tamén quixo probarse a si mesma no tiro deportivo. Resultou que Masha tiña un verdadeiro talento para acertar a todos os obxectivos. En 2006, uniuse ao equipo paralímpico ruso, pero non foi aos Xogos Paralímpicos en Turín (Italia).  

Porén, en 2010, a candidatura de Iovleva foi aprobada, e puido participar nos Xogos Paralímpicos de Inverno en Vancouver. Maria competiu en tres disciplinas: unha carreira de substitucións de 3x2.5 km, un biatlón de 10 km e unha substitución de biatlón de 2.4 km. Gañou dúas medallas de ouro e unha prata. Pola súa gran contribución ao desenvolvemento da cultura física e o deporte, e os altos logros deportivos, o presidente da Federación Rusa Dmitrii Medvedev outorgoulle a Orde de Honra en marzo de 2010.

## Notas
Chaira de Siberia Occidental

[miniatura|350px|[Río Vasiugan.]]
miniatura|Chaira de Siberia Occidental nun mapa de satélite
A **chaira de Siberia Occidental** (en ) é unha gran chaira que ocupa a parte occidental de Siberia, que foi descrita como a maior extensión de terras baixas ininterrompidas do mundo: máis da metade da súa superficie está a menos de cen metros sobre o nivel do mar.

Cobre unha área de 2&nbsp;700&nbsp;000&nbsp;km², a terceira parte de Siberia, e esténdese en dirección norte-sur por 2500&nbsp;km, dende o océano Ártico ata o macizo de Altai, os montes Saian e as montañas Baikal, e en dirección leste-oeste 1900&nbsp;km, dende o río Ienisei aos montes Urais.

A chaira ten oito rexións con vexetación diferente: tundra, bosque-tundra, taiga setentrional, taiga media, taiga meridional, bosques de subtaiga, bosque-estepa e estepa. O número de especies animais na chaira de Siberia Occidental vai dende unhas 107 na tundra a 278 ou máis na rexión de bosque-estepa.

Os principais ríos da chaira son o Obi, o Irtysh e o Ienisei. Dado que todos estes ríos desaugan en dirección norte cara ao Ártico, na primavera comezan a desxear as partes máis meridionais que non poden desaugar dado que as partes do norte aínda se manteñen xeadas; por iso todos estes ríos desbordan, anegando amplas zonas próximas e deixando grandes lagos e pantanos. É unha das zonas pantanosas máis grandes do mundo (considérase que o maior pantano individual do mundo son os pantanos de Vasiugan, cunha área de 51&nbsp;600&nbsp;km²), o que fai a rexión moi pouco apropiada para a agricultura. As principais cidades da rexión son Surgut e Nizhnevartovsk. Os invernos na chaira de Siberia Occidental son duros e longos, cun clima subártico ou continental. 

Existen grandes reservas de petróleo e gas natural. A maior parte da produción de petróleo e gas extraeuse desta zona durante as décadas de 1970 e 1980.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*NASA Images: West Siberian Plain
*Topography and Drainage of Russia
*Peatlands of the World: Russia — Siberia
Achille Talon (serie de televisión)

***Achille Talon*** é unha serie de televisión animada francesa e estadounidense composta por 52 episodios de 26 minutos. Foi creada a partir da banda deseñada homónima *Achille Talon* de Michel Greg, e foi emitida orixinalmente dende o 3 de setembro de 1997 a través de Canal + no programa *C + Cléo*.

## Sinopse 
O traballo de Achille Talon é substituír os heroes do gran público en caso de impedimento, que pode ser moi perigoso.

## Personaxes 
* Patrick Préjean como Achille Talon
* Jean-François Kopf como Lefuneste
* Martine Reigner como Amélia
* Bernard Woringer como le méchant
* Maurice Sarfati como voces adicionais
* Claude Vallois como Générique français

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Nadia Medjmedj

**Nadia Medjmedj**, nada en Constantina o 20 de marzo de 1974, é unha atleta paralímpica alxeriana que compite principalmente en probas de lanzamento de peso e lanzamento de disco da categoría F56. 

Competiu nos Xogos Paralímpicos de 2008 en Pequín, China. Alí, gañou unha medalla de bronce tanto nas probas femininas de lanzamento de bala na categoría F57/F58 como no lanzamento de disco da mesma clase.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha de Nadia Medjmedj no Comité Paralímpico Internacional 
* Ficha IPC de Nadia Medjmedj
Lahouari Bahlaz

**Lahouari Bahlaz**, nado en Orán o 12 de marzo de 1979, é un atleta paralímpico alxeriano que compite en atletismo adaptado na categoría F32. Bahlaz especialízase no lanzamento de disco e clava, gañando dúas medallas de bronce nos Xogos Paralímpicos de Verán de 2012 en Londres.

## Carreira deportiva 
Bahlaz comezou a adestrar como atleta profesional á idade de 30 anos. Logo seguiu representando a Alxeria nos Xogos Paralímpicos de Verán de 2012 de Londres, competindo novamente no lanzamento de clava F31/32/52 e de disco F32-24. En Londres igualou a súa marca mundial de distancia no disco, pero Wang Yanzhang da China (F34) e Hani Alnakhli de Arabia Saudita (F33) derrotárono, conseguindo o terceiro lugar con marcas mundiais. Bahlaz levou a súa segunda medalla de bronce dos Xogos Paralímpicos cun lanzamento de 36,31 m e perdeu a medalla de ouro por 7 puntos. 

Continuou a súa carreira deportiva en 2013 con outro exitoso Campionato Mundial de Atletismo Paralímpico, vencendo a Wang e Alnakhli no disco para reter a súa medalla de ouro. Tamén defendeu con éxito o seu título de lanzamento de clava para saír de Lión con dúas medallas de ouro.

## Notas
SOS Croco

***SOS Croco*** é unha serie de televisión francesa animada en 65 episodios de 22 minutos, creada por Thibaut Chatel, Frank Bertrand e Jacqueline Monsigny, producida por AB Productions e emitida dende o 6 de abril de 1998 en TF1 no programa *TF! Jeunesse* e retransmitido en France 3, Canal +, Fox Kids, NT1, Gulli e France 5 . No Quebec, a serie emitiuse en Télé-Québec. 

## Sinopse 
Tres crocodilos, Johnny, Laffy e Barry, viven e traballan nun garaxe do deserto azteca. Ademais, tamén son axentes secretos para STAR (Service Trans-européen d'Action et de Renseignements; en galego, Servizo Transeuropeo de Acción e Intelixencia).

## Personaxes 
* Daniel Beretta como Johnny e voces adicionais
* Gérard Rinaldi como Laffy (episodios 1 a 6) e Craine
* Guillaume Lebon como Laffy (episodios 7 a 65) 
* Benoît Allemane como Barry e voces adicionais
* Valérie De Vulpian como Miss Janet
* Roger Carel como Sir Mac Monk, Chertok, Sharka, Professeur Z e voces adicionais
* Evelyne Grandjean como Alberta, Lady Mac Monk e voces adicionais
* Patrick Préjean como Ted Boo
* Jean-Claude Montalban como Ronaldo e voces adicionais

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Dicetopiperazina

[miniatura|320px|Dicetopiperazinas: [isómeros 2,3, 2,5 e 2,6.]]
As **dicetopiperazinas** (abreviadas DKP, do inglés *diketopiperazines*), tamén chamadas **dioxopiperazinas** ou **piperazinadionas**, son unha clase de compostos orgánicos relacionados coa piperazina pero con enlaces de tipo amida. Nestes compostos son posibles tres rexioisómeros, que se distinguen polas localizacións dos grupos carbonilo.
[miniatura|O [Retosiban é unha dicetopiperazina que está sendo investigada como fármaco oral.]]
Malia o seu nome (*ceto* ou *keto* do nome), non son cetonas senón amidas. O seu nome tamén ten a raíz *-az-* porque conteñen  átomos de nitróxeno. Un dos isómeros é unha oxamida obtida da etilenediamina. As 2,5-dicetopiperazinas son ciclodipéptidos que se adoitan obter por condensación de dous α-aminoácidos (serían dipéptidos). As 2,6-dicetopiperazinas poden considerarse tamén imidas cicladas derivadas de ácidos iminodiacéticos.  

Das tres dicetopiperazinas isómeras, os derivadose 2,5 suscitaron grande interese entre os investigadores. A súa presenza en produtos naturais bioloxicamene activos inspirou aos químicos farmacéuticos a usalas para sortear as malas propiedades metabólicas e físicas dos péptidos na investigación de novos fármacos.

## Notas
Lynda Hamri

**Lynda Hamri**, nada en Bab El Oued o 8 de febreiro de 1989, é unha atleta paralímpica con discapacidade visual alxeriana que compite principalmente nas probas atléticas de carreiras de clasificación T12 e salto de lonxitude. Hamri representou a Alxeria en dous Xogos Paralímpicos de Verán, gañando unha medalla de prata en salto de lonxitude nos Xogos Paralímpicos de Verán 2012 en Londres e unha de bronce catro anos despois nos Xogos Paralímpicos de Río de Xaneiro. Hamri tamén gañou dúas medallas de prata no Campionato Mundial de Atletismo IPC, tanto en salto de lonxitude, en Lión en 2013 como en Doha en 2015.  

### Carreira deportiva 
Hamri foi descrita pola súa nai durante a súa infancia como unha marimacho, que gozaba xogando ao fútbol cos outros nenos na súa veciñanza. Despois da súa primeira sesión de adestramento, Hamri namorouse do deporte e pasou os seguintes anos movéndose por diferentes clubs, pero máis tarde notouse que a súa visión comezou a deteriorarse e un médico confirmou a súa enfermidade.  

Debido á súa visión deficiente, Hamri foi clasificada como atleta T13 e en 2007 representou a Alxeria na súa primeira gran competencia internacional, os Xogos Panafricanos 2007, onde gañou unha medalla de bronce no salto de lonxitude.

Despois de dous éxitos consecutivos no Campionato Mundial de Atletismo IPC, 2013 en Lión e 2015 en Doha, onde foi clasificada como atleta T12 debido ao seu empeoramento da condición, gañou dúas medallas de prata no evento de salto de lonxitude. Nos Xogos Paralímpicos de Verán de 2016 en Río de Xaneiro, Hamri volveu entrar no sprint de 100 metros e o salto de lonxitude. Nas eliminatorias de 100 metros, clasificouse como a atleta perdedora máis rápida, pero logo non logrou clasificarse nas semifinais. O seu éxito, como en Londres, chegou a través do salto de lonxitude, onde terminou na posición de medalla de bronce, cun salto de 5,53 metros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha de Lynda Hamri no Comité Paralímpico Internacional 
* Ficha de Lynda Hamri en IPC
Melissa Carlton

**Melissa Paula Carlton**, nada en Pietermaritzburg o 8 de maio de 1978, é unha nadadora paralímpica australiana nada en Suráfrica. Carlton naceu sen perna dereita e dedos curtos na man esquerda. Gañou medallas de ouro, prata e bronce para Australia nos Xogos Paralímpicos de Atlanta 1996 e Sydney 2000.

## Traxectoria 
Carlton naceu na cidade surafricana de Pietermaritzburg o 8 de maio de 1978. Mudouse coa súa familia a Australia en 1986; primeiro estabelecéronse na cidade vitoriana de Beechworth, onde Carlton competiu en probas de natación en escolas locais. En 1990 mudáronse ao suburbio de Glenorchy, en Hobart. Logo, Carlton uniuse ao Club de Natación da Cidade de Glenorchy (agora coñecido como o Club Acuático Hobart), onde coñeceu a Chris Wedd, quen sería o seu adestrador durante toda a súa carreira paralímpica.

En 1991, Carlton gañou unha medalla de ouro no 8 km nos campionatos ao aire libre de Tasmania para nadadores sen discapacidade. Gañou unha medalla de ouro nos Xogos da Commonwealth de Vitoria de 1994 no Canadá nos 100 m estilo libre na categoría S9. En 1994, obtivo unha bolsa do Instituto Australiano de Deporte en natación.

Nos Xogos de Atlanta de 1996, gañou dúas medallas de ouro nas probas femininas de 400 metros estilo libre na categoría S9 e en 4x100  m estilo libre S7-10, polos cales recibiu unha Medalla da Orde de Australia, dúas medallas de prata nas probas de 100 m bolboreta S9 e 100 m estilo libre S9, e unha medalla de bronce no evento feminino de 100 m costas S9. Nos Xogos de Sydney 2000, gañou dúas medallas de prata nas probas femininas de 400 m estilo libre S9 e 100 m estilo libre S9 e dúas medallas de bronce no 4x100 m estilo libre 34 pts e 4x100 m Medley 34 pts.

## Notas
O Burgo, Arca, O Pino

**O Burgo** é un lugar da parroquia de Arca no concello coruñés do Pino, na comarca de Arzúa.

O Camiño Francés a Santiago pasa por esta pequena poboación xusto antes de chegar á capital municipal, O Pedrouzo, que se atopa a 365 metros de distancia.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Arca 
### Parroquias do Pino
Diterpeno

miniatura|O xeranilxeranil pirofosfato é o material de partida para a biosíntese de diterpenos.

Os **diterpenos** son unha clase de compostos químicos formados por catro unidades de isopreno (ou dous monoterpenos), xeralmente coa fórmula molecular C20H32. Son biosintetizados polas plantas, animais e fungos por medio da vía da HMG-CoA redutase, na que o intermediario principal é o xeranilxeranil pirofosfato. Os diterpenos son a base de importantes compostos biolóxicos como o retinol, retinal e fitol. Teñen propiedades antimicrobianas e antiinflamatorias.

## Estruturas 
[miniatura|[Taxadieno: un diterpeno tricíclico.]]

Igual que a maioría dos terpenos, os diterpenos poden presentar un enorme número de estruturas, que poden dividirse grosso modo polo número de aneis que teñan.

## Biosíntese 
Os diterpenos derívanse pola adición dunha unidade IPP a un FPP para formar xeranilxeranil pirofosfato. A partir deste último conséguese unha gran diversidade estrutural grazas a dúas clases de encimas: as diterpeno sintases e os citocromos P450. As plantas e cianobacterias producen varios diterpenos. O xeranilxeranilpirofosfato é tamén o precursor da síntese do fitano pola acción do encima xeranilxeranil redutase. Este composto utilízase para a biosíntese de tocoferois e o grupo funcional fitil utilízase na formación da clorofila *a*, ubiquinonas, plastoquinona e filoquinona.

## Diterpenoides 
Os diterpenos son definidos formalmente como hidrocarburos e, por tanto, non conteñen heteroátomos (distintos do C e H). As estruturas funcionalizadas con esqueleto C20 poden denominarse máis propiamente **diterpenoides**, aínda que na literatura científica ambos os termos se usan a miúdo de forma intercambiable. Para a IUPAC os terpenoides conteñen oxíxeno en varios gruos funcionais e pode faltarlles ou teren cambiado algún grupo funcional, mentres que os terpenos son hidrocarburos. Aínda que hai moitas estruturas de terpenos, poucas son bioloxicamente significativas; ao contrario, os diterpenoides posúen unha rica farmacoloxía e inclúen importantes compostos co o o retinol e o fitol.

### Taxanos 
Os taxanos son unha clase de diterpenoides que presentan un núcleo de taxadieno. Prodúcenos as plantas do xénero *Taxus* (teixos) e son amplamente usados como axentes de quimioterapia.

## Outros 
* *Dodonaea petiolaris* produce o diterpeno ácido *ent*-3β-acetoxi-15,16-epoxilabda-8(17),13(16),14-trien-18-oico (C22H28O6) ou o seu enantiómero.
* *Salvia divinorum* produce a Salvinorina A, un fármaco psicoterápico.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Abeotaxano
* Monoterpeno
* Sesquiterpeno
* Triterpeno
Ángel Suanzes

**Ángel Suanzes**, nado en Ferrol en 1976, é un xornalista e escritor galego.
## Traxectoria 
Licenciouse en xornalismo pola Universidade Pontificia de Salamanca en 1999. Traballou en radio e televisión, e desde o 2006 exerce como xornalista cinematográfico na Televisión de Galicia.

## Obra
**E se a memoria está na boca* (poesía; Urutau, 2020).
**Os eucaliptos levan o nome dentro* (poesía; Nêspera, 2023).

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Urutau
* Ángel Suanzes: "O futuro é unha eiva", entrevista en *Nós Diario*.
Gregory C. Johnson

**Gregory Carl "Ray J" Johnson**, nado en Seattle (Washington) o 30 de xullo de 1954, é un astronauta estadounidense que formou parte da misión STS-125.

## Traxectoria
Johnson graduouse en enxeñaría aeroespacial pola Universidade de Washington en 1977 e na Escola de Pilotos de Proba da Forza Aérea dos Estados Unidos, na Base Edwards da Forza Aérea, en 1984.

Entrou como enxeñeiro aeroespacial no Centro Espacial Johnson da NASA en abril de 1990. Foi seleccionado como astronauta en xuño de 1998, participando na misións STS-125 e pasando 12,90 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-125
Gregory H. Johnson

**Gregory Harold "Box" Johnson**, nado en South Ruislip (Middlesex, Reino Unido) o 12 de maio de 1962, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-134 e STS-123.

## Traxectoria
Johnson graduouse en enxeñaría aeronáutica pola Academia da Forza Aérea dos Estados Unidos en 1984 e é máster en enxeñería de estruturas de voo pola Universidade de Columbia en 1985 e máster en administración de empresas pola Universidade de Texas en 2005.

Foi seleccionado como astronauta pola NASA en xuño de 1998, participando na misións STS-123 e STS-134 e pasando 31,49 días no espazo. Deixou a NASA en agosto de 2013 para aceptar un posto como director executivo en CASIS.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-134
*STS-123
Lucy Ejike

**Lucy Ogechukwu Ejike**, nada o 16 de outubro de 1977, é unha levantadora de peso paralímpica nixeriana. Representou o seu país en cinco Xogos Paralímpicos consecutivos desde os Xogos Paralímpicos de Sidney 2000 até os Xogos Paralímpicos de Río de Xaneiro 2016. Gañou medallas en cada edición dos xogos, tres de ouro e dúas de prata.

## Traxectoria 
Utiliza unha cadeira de rodas por mor da polio. Comezou a adestrar como levantadora de peso pouco antes dos Xogos Paralímpicos de 2000 en Sidney, Australia. Ejike tomou a dianteira na primeira rolda cun levantamento de 135&nbsp;kg, pero non puido mellorar este intento, mentres que Omar bateu o seu récord dende Pequín cun levantamento final de 142&nbsp;kg. A pesar de non poder vencer a Omar, obtivo a medalla de prata, 17&nbsp;kg sobre a medallista de bronce Özlem Becerikli de Turquía.  

Catro anos máis tarde, Ejike e Omar enfrontáronse por terceira vez nos Xogos Paralímpicos, cando ambas asistiron aos Xogos de 2016 en Río de Xaneiro. Despois de Londres, o Comité Paralímpico Internacional cambiou as categorías de peso de levantamento de pesas tanto para homes como para mulleres, e ambas competiron nas categorías femininas de 61 kg. O ano anterior, a mexicana Amalia Pérez estebeleceu un récord mundial cun levantamento de 133&nbsp;kg, que Ejike superou co seu primeiro levantamento de 135&nbsp;kg. Omar fallou en 133&nbsp;kg no seu primeiro levantamento, pero tivo éxito co mesmo peso no seu segundo intento. Ejike mellorou o seu liderado co seu segundo levantamento, estabelecendo o seu segundo récord mundial do día cun peso de 138&nbsp;kg. Omar respondeu cun levantamento final de 140&nbsp;kg, colocando a Ejike na posición da medalla de prata. Co seu intento final, Ejike tivo éxito co seu terceiro récord mundial do día e a medalla de ouro cando completou un levantamento de 142&nbsp;kg para converterse tres veces na gañadora da medalla de ouro. Tamén foi honrada en Río ao ser seleccionada polo seu país para ser a abandeirada na cerimonia de apertura.

## Notas