Bordeos

**Bordeos** (en ; en ) é unha cidade do suroeste de Francia, capital da rexión de Nova Aquitania e do departamento da Xironda. Está cruzada polo río Garona. O seu xentilicio en lingua galega é bordelés/-esa, e burdigalense/-a.

É un porto accesible para os barcos de altura. Pero os máis atracan augas abaixo do Gironde, principalmente en Verdon. Posúe a derradeira ponte da embocadura do Gironda, a ponte de Aquitania. Máis alá, o Garona, e despois o Gironde, non son franqueables máis que por algúns barcos.

## Urbanismo 
Bordeos é unha cidade na que o desenvolvemento precoz conduciu rapidamente á urbanización completa do territorio municipal, e tamén ó crecemento nos barrios dos arredores, dende o comezo do século XX, como demostra a evolución do número de habitantes.

Tras un período de rápido despoboamento e de importantes traballos de renovación dos barrios máis antigos, a poboación da cidade estabilizouse. Ó mesmo tempo, a aglomeración desenvolveuse a un ritmo rápido, debido a unha forte urbanización. Isto está moi ligado ó feito de que a tipoloxía das construcións da aglomeración bordelesa excede raramente dous, ás veces tres andares, nos arrabaldes.

Despois de abandonado un proxecto de metro automático, Bordeos dotouse dunha especie de tranvía, inaugurado o 21 de decembro de 2003.

## Historia 
Bordeos foi fundada no século III aC co nome de *Burdigala* polos *Bituriges Vivisci* (literalmente "biturixes desprazados"), que eran un pobo galo da rexión de Bourges. An primeira localización situouse na embocadura do Devèze, un afluente do Garona, próximo ó Gironde.

Nesa época actuou como un *emporium*, un tipo de vila de comerciantes, controlando as rotas do estaño e do chumbo entre os portos galos do río Loira e a república romana. Despois da ocupación romana, Burdigala desenvolveuse e acabou por se converter na cidade máis opulenta da Galia. No século II quitoulle a Saintes (daquela *Mediolanum Santonum*) o título de capital administrativa da provincia de Aquitania.

Do século XII ao século XV a cidade é un feudo dos reis de Inglaterra. O século XVIII é a súa época dourada, co florecente comercio coas Antillas. As suntuosas mansións costeiras son desa época. Durante a primeira guerra mundial, estando París ameazado polo avance dos exércitos alemáns, o goberno francés reprégase en Bordeos. Fixo mesmo de capital en 1940, antes da derrota.

## Administración 
Dende 1966, Bordeos é a sede da **Comunidade Urbana de Bordeos**, que comprende 27 concellos: Ambarès-et-Lagrave, Ambès, Artigues-près-Bordeaux, Bassens, Bègles, Blanquefort, Bordeos, Bouliac, Le Bouscat, Bruges, Carbon-Blanc, Cenon, Eysines, Floirac, Gradignan, Le Haillan, Lormont, Mérignac, Parempuyre, Pessac, Saint-Aubin-de-Médoc, Saint-Louis-de-Montferrand, Saint-Médard-en-Jalles, Saint-Vincent-de-Paul, Le Taillan-Médoc, Talence, Villenave-d'Ornon.
miniatura|230px|Rúa dos irmáns Bonie
miniatura|230px|Place de la Bourse
miniatura|230px|Igrexa de Saint Pierre
Bordeos está dividido en 8 cantóns:
* O 1º cantón conta 24.453 habitantes,
* O 2º cantón conta 23.855 habitantes;
* O 3º cantón conta 31.634 habitantes;
* O 4º cantón conta 30.994 habitantes;
* O 5º cantón conta 25.184 habitantes;
* O 6º cantón conta 27.302 habitantes;
* O 7º cantón conta 12.993 habitantes;
* O 8º cantón conta 38.948 habitantes.

## Monumentos 
A cidade está clasificada como Patrimonio da Humanidade grazas ao seu conxunto escultórico e arquitectónico.
* Monumento ós xirondinos e á República.
* Grand Théâtre.
* Ponte de Pedra.
* Catedral de Santo André.
* Palacio Rohan, onde está a casa do concello.
* Praza das Quinquonces, segunda praza máis grande de Francia (despois da praza da Concordia en París).
* Palacio Gallien, derradeiro vestixio da época galo-romana.
* Porta Cailhau, unha das portas da antiga muralla medieval.
* La Grosse Cloche, segunda porta restante da antiga muralla medieval.
* Torre Pey Berland.
## Educación 
* EPITECH
* ESME Sudria
* Kedge Business School
* Université Bordeaux I

## Cidades irmás e socias 
### Cidades irmás 
*  Bristol (1947)
*  Lima (1957)
*  Quebec (1962)
*  Múnic (1964)
*  Os Ánxeles (1968)
*  Porto (1978)
*  Fukuoka (1982)
*  Madrid (1984)
*  Ashdod (1984)
*  Bakú (1985)
*  Casablanca (1988)
*  Wuhan (1998)
*  Orán (2003)

### Cidades socias 
*  San Petersburgo (1992)
*  Cracovia (1993)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web de Bordeos 
* Páxina da Comunidade Urbana