Akseli Gallen-Kallela

**Akseli Gallen-Kallela** (coñecido ata aproximadamente 1907 como **Axel Waldemar Gallén**), nado o 26 de abril de 1865 en Pori (Gran Ducado de Finlandia) e finado o 7 de marzo de 1931 en Estocolmo (Suecia), foi un dos pintores máis destacados de Finlandia. Comezou a súa carreira con representacións populares realistas, e posteriormente pasou a temas románticos do Kalevala e Carelia. Na década de 1890 creou obras destacadas dentro do simbolismo e o realismo. Contra a década de 1900, especialmente en conexión coa viaxe a África, as obras de Gallen-Kallela comezaron a encarnar o expresionismo.

As obras máis coñecidas de Gallen-Kallela son, entre outras, *Sammon taonta*, *Ad Astra*, *Sammon puolustus*, *Kullervon kirous*, *Symposion* e *Lemminkäisen äiti*. Ademais de pinturas, creou tamén frescos, artes gráficas e deseños para téxtiles e mobiliario. Despois da guerra civil finlandesa, Gallen-Kallela exerceu como adxunto de Mannerheimin e deseñou os uniformes e insignias do exército finlandés independente. Os momentos máis destacados da carreira internacional de Gallen-Kallelan foron o seu papel prominente na pavillón de Finlandia durante a Exposición Universal de París de 1900 e o seu propio posto na Bienal de Venecia de 1914.

En 1907, cando tiña xa 41 annos, Axel Gallén afinlandesou o seu nome a Gallen-Kallela, mais a seguiu a asinar a súa obra ao xeito antigo.

## Traxectoria 
### Orixes e xuventude 
[miniatura|Axel Gallén (á esquerda) en [Helsinqui cos seus irmáns Uno e Walter contra o ano 1876.]]
Axel Gallén naceu nunha familia noble de fala sueca. Tiña seis irmáns e irmás dun matrimonio anterior de seu pai Peter Wilhelm Gallén con Sofia Gallén, finada en 1855 (un dos cales morrera pouco despois de nacer). Axel Gallén foi o terceiro fillo do segundo matrimonio de seu pai con Anna Mathilda Wahlroos. En total, había 14 fillos e fillas na familia, mais durante a infancia do pintor só houbo uns poucos na casa.

Seu pai, Peter Wilhelm Gallén (1817–1879), era caixeiro do Banco de Finlandia en Pori e propietario da granxa de cabalos de Vänni, en Tyrvää, e outro par de granxas, que xuntas sumaban unhas 150 hectáreas. Gallén pasou a súa infancia na granxa de Jaats.

Entre outras cousas, o pai traballou en Tyrvää como xefe de policía rural e avogado, e na década de 1850 fundou unha biblioteca de empréstito, a Caixa de Aforros de Tyrvää, e vinte anos despois a primeira escola pública. Aos once anos foi enviado a Helsinqui a estudar nunha escola de gramática, xa que seu pai era contrario á súa ambición de converterse en pintor. O pai de Gallén morreu aos 62 anos durante unha viaxe no outono de 1879, cando o neno tiña 14 anos. Mathilda Gallén viviu ata os 90 anos e gozou de boa saúde ata o final, a pesar de que enfermara na mediana idade.

### Estudos na escola de debuxo e anos na escola 
Akseli Gallen-Kallela estudou na escola de debuxo da Asociación de Arte de Finlandia entre 1881 e 1884, así como en París na Académie Julian e no taller de Fernand Cormon na década de 1880. Realizou viaxes de estudos a, entre outros lugares, Londres e Berlín en 1895, e a África en 1909–1911.

Inicialmente Axel Gallén asistiu ao liceo normal ademais de ir polas tardes á escola de debuxo da Asociación de Arte de Finlandia a partir de 1878. Así mesmo, recibiu clases privadas de S. A. Keinänen e Adolf von Becker.

No verán de 1881 abandonou o liceo sen completar o seu diploma na escola secundaria. O mesmo ano inscribiuse na escola de debuxo da Asociación de Arte de Finlandia, onde recibiu leccións de, entre outros, Fredrik Ahlstedt. As ensinanzas e consellos de Adolf von Becker foron as que máis lle influíron.

### Estudos e traballos en París 
miniatura|Akseli Gallen-Kallela cos seus compañeiros da Académie Julian practicando a pintura de modelos reais na década de 1880. Gallen-Kallela está onda o xeonllo da modelo.
Logo de graduarse na Escola de Debuxo en 1884 Akseli Gallén trasladouse a París, onde viviu como compañeiro de habitación de Emil Wikström a principios de 1886 na Rue Menessinin. Nesa época o círculo de artistas nórdicos novos incluía a pintores e escritores como August Strindberg e Ernst Josephson, Anders Zorn e Edvard Munch. O mellor amigo de Gallen era o francés Henri de Vallombreuse, que era ceramista e multitalentoso. Os cafés de Montmartre fixéronse familiares, e os artistas encontrábanse no "Eremitage" de Montmartre e nas reunións da irmandade de Xesús ben Sirá fundada por Josephson nunha adega da rue Jacob do barrio latino.

No verán de 1885 Gallén chegou de novo a Finlandia e traballou, entre outras cousas, pintando a obra naturalista Akka ja kissa en Salo. Na primavera de 1886 estaba de novo en Finlandia, e traballou durante o ano seguinte en Korpilahti e Keuruu, aínda que recibira de novo unha bolsa de viaxe. No inverno de 1887–1888 marchou de novo a París. Antes de marchar se propuxera a Mary Slööriä, mais ao parecer debido á oposición de seus pais a situación permaneceu aberta. Gallén permaneceu en París ata a primavera de 1889 xa non interesado nos estudos artísticos. O interese polo Kalevala aumentou no outono de 1888, e finalizou os seus estudos, alugou o seu propio estudio na chamada zona dos artistas de Montmartre e comezou a pintar, entre outras cousas, tema de Aino.

### Carelianismo e proxectos de construción 
Mentres estudaba en París, Gallen-Kallela pintaba a vida bohemia, mais pouco a pouco a natureza finlandesa, as paisaxes con corvos e as persoas das terras ermas comezaron a atraelo. Tamén os mitos do Kalevala comezaron a fascinalo. Gallen-Kallela foi tamén un dos fundadores da Sociedade Kalevala en 1911.

Xa na súa época escolar, Gallén opuxérase ás teorías raciais desenvolvidas por, entre outros, August Sohlman e P. A. Munchin, que sinalaban unha orixe asiática do pobo finlandés, ao que os suecos achegaran cultura. Nalgún momento na década de 1870 Axel comezou a ler o Kalevala, o que non foi tolerado especialmente pola súa nai, que compartía a ideoloxía escandinavista prosueca e consideraba o pobo finlandés como basto e campesiño.

Logo de casar en 1890, Axel Gallén foi de lúa de mel a Kuhmo e a Carelia do Mar Branco. Con eles foi tamén Louis Sparre. Era a época de ”Nuori Suomi”, o inicio do carelianismo, o romanticismo kalevala-carelio, que ao seu xeito correspondíase coa fuxida de Paul Gauguin ao primitivismo. Como tendencia estilística, o nacionalismo romántico impregnou todas as áreas da arte.

Gallen-Kallela recompilou unha colección de alfombras tradicionais antigas denominadas ryijy, gardounas no seu estudio e empregounas detrás dos modelos dos seus cadros. Na Exposición Universal de París de 1900 presentouse a súa Liekki-ryijy, que é considerada a primeira representación de arte moderna destas alfombras tradicionais.

Entre 1911 e 1913 Gallen-Kallela deseñou e construíu unha casa estudio en Tarvaspää, Espoo. En 1961 abriuse ao público baixo o nome "Gallen-Kallelan Museo". Gallen-Kallela tiña tamén un estudio na natureza chamado Kalela e situado en Ruovesi, que construíra entre 1894 e 1895 de acordo co seu propio deseño. Gallen-Kallela viviu coa súa familia en Kalela en varios períodos durante varios anos. Kalela ten funcionado como casa museo, mais permanece pechada ao público.

Gallen-Kallela estaba en contra da rusificación. Nese momento os círculos artísticos estaban formados en gran parte por militantes do Partido Novo Finlandés. Gallen-Kallela tamén pintou unha reunión do seu propio círculo de novos finlandeses no Hotel Kämp, no seu cadro *Symposion*. O círculo iincluía, entre outros, a Jean Sibelius, Oskar Merikanto e Robert Kajanus. No inverno de 1905 a 1906 o escritor e revolucionario ruso Maksim Gorki escondeuse no estudio Pirtti que Gallen-Kallela tiña en Erottaja, Helsinqui, onde o artista pintou o seu retrato.

### Viaxes 
Logo da etapa carelianista, Gallen-Kallela orientouse de novo cara a Europa. Viaxou a Berlín en 1895 e uniuse á redacción da revista paneuropea *Pan*. Gallen-Kallela pertenecía a unha comunidade informal de escritores e artistas, denominada círculo Ferkel, e que se reunía no restaurante Zum schwarzen Ferkel de Berlín. Tres anos despois viaxou a Italia. Na Exposición Universal de París de 1900 Gallen-Kalella tivo tamén un papel importante:

Gallen-Kallela estivo tamén en Hungría nos anos 1907-1908. En Budapest realizouse unha exposición de arte súa, na que había case 500 obras. Na capital húngara pode verse un monumento a Gallen-Kallela erixido nun parque próximo á beira do Danubio no lado de Buda.

En 1914 Gallen-Kallela foi invitad para expoñer na Bienal de Venecia, e o goberno italiano encargoulle o seu autorretrato para a Galería Uffizi de Florencia. Co estalido da guerra as pinturas do artista permaneceron en Italia, de onde foron solicitadas para a exposión Panama-Pacific de San Francisco en 1915. Obtiveron o primeiro premio e a medalla de ouro.

Gallen-Kallela fixo tamén outras longas viaxes ao estranxeiro, como a África Oriental en 1909–1911 e América do Norte en 1923–1926. En Kenya pintou acuarelas e máis de 150 óleos expresionistas. En América estudou cultura e a arte dos pobos indíxenas e comezou os preparativos para as ilustracións do Suur-Kalevala.

[miniatura|esquerda|Akseli Gallen-Kallela co seu uniforme de [tenente durante a guerra civil finlandesa no ano 1918.]]

[miniatura|Akseli Gallen-Kallela e o seu fresco do [Museo Nacional de Finlandia, *Sammon puolustus*, en 1928.]]

## Familia 
Gallen-Kallela casou con Mary Helena Slöör (1868–1947) no ano 1890. O pai de Slöör era o conselleiro da corte Kaarlo Slöör, e a súa nai (casada en 1863) Aina Emilia Ehrnström (finada en 1929). Akseli e Mary tiveron tres fillos: Impi Marjatta (1891–1895), Aino Kirsti e Kaius Jorma. Kirsti e Jorma tiñan talento artístico como seus pais. Kirsti ademais tiña talento musical, como a súa nai, que tocaba o piano. Mary implementou tamén as artes visuais de Akseli como artesanía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
*