Tetraodóntidos

miniatura|dereita|
[miniatura|dereita|Peixe globo espiñoso inmaturo inflado capturado nunha rede de arrastre de [neuston: Moitos peixes globo xuvenís viven nas masas flotantes de algas *Sargassum*]]Os **tetraodóntidos** (**Tetraodontidae**) son unha familia de peixes principalmente mariños e de estuario e uns poucos de auga doce da orde Tetraodontiformes coa capacidade de incharen o seu corpo. A esta familia pertencen os **peixes globo**. Son morfoloxicamente similares aos relacionados diodóntidos, que teñen grandes espiñas externas (o que os diferenza das espinas máis delgadas ocultas dos tetraodóntidos, que son só visibles se o peixe se incha). O nome científico Tetraodontidae fai referencia aos catro longos dentes, fusionados nunha placa inferior e outra superior, que usan para esnaquizar as cunchas e exoesqueletos de moluscos e crustáceos, que son as súas presas naturais.

A maioría das especies de peixes globo son tóxicas e algunhas están entre os vertebrados máis velenosos do mundo. En certas especies os órganos internos, como o fígado e ás veces a pel, conteñen tetrodotoxina e son moi tóxicos para a maioría dos animais que os coman; non obstante, a carne dalgunhas especies considérase unha delicadeza culinaria no Xapón (onde lle chaman 河豚, *fugu*), Corea (복 *bok* ou 복어 *bogeo*) e a China (河豚 *hétún*), que debe ser preparada por cociñeiros debidamente adestrados que coñecen as partes do animal que son seguras e en que cantidades. Outras especies de peixes globos con carne non tóxica, como *Sphoeroides maculatus* da baía de Chesapeake, son tamén moi apreciados.

## Distribución 
Son máis diversos nas zonas tropicais, relativamente raros nas zonas temperadas e están completamente ausentes das augas frías. A especie *Takifugu oblongus*, por exemplo, é un *fugu* que non é velenoso, e o nivel de toxina varía moito nas especies que si son velenosas. Unha neurotoxina de peixe globo non é necesariamente máis tóxica para outros animais que para os humanos, e os peixes globo son cazados rutineiramente por especies como os sinodóntidos e o tiburón tigre. Ademais, acuicultores xaponeses crían peixe fugu non velenoso controlando as súas dietas.

Os peixes globo poden mover os ollos independentemente un do outro, e moitas especies poden cambiar de cor ou a intensidade dos seus patróns de coloración en resposta aos cambios ambientais. Aínda que a maioría dos peixes globos son de cores apagadas, moitos teñen brillantes cores e marcas distintivas,

### Reprodución 
[miniatura|upright|Un peixe globo inchado en [Costa Rica.]]
Moitos peixes globo mariños pasan por un estado peláxico no que viven no océano aberto. A desova ocorre despois de que os machos empurran lentamente as femias á superficie da auga ou se unen a femias xa presentes. Os ovos son esféricos e flotantes. A eclosión ocorre pasados uns catro días. As crías son diminutas, pero coa forma recoñecible dun peixe globo. Teñen unha boca funcional e ollos e deben empezar a comer en poucos días. Os peixes globo de augas salobres poden aparearse en baías de maneira similar ás especies mariñas ou noutros casos de xeito similar ás especies de auga doce, cando se moven a gran distancia río arriba.

A reprodución nas especies de auga doce varía bastante. No cortexo de *Carinotetraodon travancoricus* os machos seguen as femias, posiblemente mostrando as cristas e quillas características deste subgrupo de especies. Unha vez que a femia acepta as iniciativas do macho, leva ao macho entre plantas ou outra cobertura onde poida liberar os ovos para a fertilización. O macho pode axudarlle fretándose contra a parte lateral dela. Isto observouse en catividade, e esta é a única especie de peixe globo que desova con normalidade en catividade.

Outros peixes globo chegaron ás veces a desovar en acuarios, e seguen un mesmo comportamento de cortexo excepto a despregadura de cristas e quillas. Porén, os ovos son depositados nun cacho plano de lousa ou outro material duro liso no cal se adhiren. O macho custodia os ovos ata que eclosionan, e sopra chorros de auga coidadosamente sobre eles regularmente para manter os ovos en boas condicións. O seu labor acaba cando eclosionan as crías, que se valen de seu.

A información sobre o apareamento de especies determinadas é moi escasa. *Tetraodon nigroviridis* desovou artificialmente en condicións de catividade. Crese que desova en baías de maneira similar ás especies de auga salgada, xa que os seus espermatozoides soamente son móbiles en condicións de salinidade mariñas, pero un apareamento na natureza nunca se observou. Conseguiuse que *Xenopterus naritus* criase artificialmente en Sarawak, Borneo en xuño de 2016, co propósito de desenvolver a acuicultura da especie.

En 2012, os machos da especie *Torquigener albomaculosus* foron observados deixando marcadas grandes estruturas xeométricas circulares na area do leito do mar en Amami Ōshima, Xapón. Estas estruturas serven aparentemente para atraer as femias e proporcionar un lugar seguro para que elas poñan os ovos.

Ficheiro:Arothron hispidus Prague 2011 1.jpg|*Arothron hispidus*
Ficheiro:Arothron manilensis.jpg|*Arothron manilensis*
Ficheiro:Giant Puffer fish skin pattern.JPG|Elaborados patróns no debuxo da pel de *Tetraodon mbu*

## Evolución 
[miniatura|*[Arothron hispidus* en Hawai.]]
[miniatura|Espécime [taxidermia|disecado de 1710.]]
Estímase que os tetraodóntidos diverxeron dos diodóntidos hai entre 89 e 138 millóns de anos. Durante o Cretáceo hai entre 80 e 101 millóns de anos diverxeron catro clados principais. O xénero de peixes globo máis antigo coñecido é *Eotetraodon*, da época Lutetiana do Eoceno medio europeo, cuxos fósiles se atoparon en Monte Bolca (Italia) e o Cáucaso. As especies de Monte Bolca, *E. pygmaeus*, coexistiron con outros tetraodontiformes, incluíndo unha especie extinta de diodóntido, uns Ostraciidae primitivos (*Proaracana* e *Eolactoria*) e outras formas totalmente extintas, como *Zignoichthys* e os Spinacanthidae. O xénero extinto *Archaeotetraodon* coñécese desde o Mioceno de Europa. Dentes fósiles dun posible tetraodónntido (denominado "*Pekinosaurus hyperostosis*") atopáronse na Formación Pekin triásica de Carolina do Norte, o que posiblemente amplía o seu rango temporal. pero cada vez se acepta máis que son as bacterias que viven no intestino do peixe as que a producen.

En certos peixes globos pode encontrarse tamén saxitoxina, que é a toxina que causa o envelenamento por toxina paralizante dos moluscos durante as mareas vermellas.

O tratamento consiste na descontaminación do tracto gastrointestinal cun lavado gástrico e carbono activado. Recoméndanse agonistas alfa adrenérxicos ademais de fluídos intravenosos para combater a hipotensión; tamén se propuxeron axentes anticolinesterase pero aínda "non foron comprobados adecuadamente".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Arreola, V.I., and M.W. Westneat. 1996. Mechanics of propulsion by multiple fins: kinematics of aquatic locomotion in the burrfish (Chilomycterus schoepfi). Proceedings of the Royal Society of London B 263: 1689&ndash;1696.
* Ebert, Klaus (2001): The Puffers of Fresh and Brackish Water, Aqualog, ISBN 3-931702-60-X.
* Gordon, M.S., Plaut, I., and D. Kim. 1996. How puffers (Teleostei: Tetraodontidae) swim. Journal of Fish Biology 49: 319&ndash;328.
* Plaut, I. and T. Chen. 2003. How small puffers (Teleostei: Tetraodontidae) swim. Ichthyological Research

### Ligazóns externas 
* *Tetraodon* sequencing project
* EMedicine Article about the Toxicity of Tetrodotoxin
* FishBase listing for Tetraodontidae
* A Library of Puffer Fish DNA: Smithsonian Institution's Ocean Portal
* Fisheries Western Australia - Common blowfish Fact Sheet 
* Underwater crop circles from Japan are an amazing form of biological art