open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Middletown, Connecticut

miniatura|280px|Vista da *Main Street* de Middletown, CT.
**Middletown** é unha cidade estadounidense do condado de Middlesex, no estado de Connecticut.

## Xeografía 
[miniatura|220px|En vermello, localización da cidade de Middletown no condado de Middlesex (en rosa) dentro do estado de [Connecticut.]]

Localizada nas beiras do río Connecticut, na parte central del estado, a 26&nbsp;km ao sur de Hartford, a capital do estado. 

A cidade abarca unha superficie total de 109,6 km², dos que 105,9 km² son de terra e 3,7 km² de auga, e está situada a unha altitude media de 12 msnm.

Segundo o censo de 2005 contaba cunha poboación de 47 438 habitantes, polo que a súa densidade de poboación nese ano era de 442,93 hab./km².

### Evolución da poboación 
En 1910 11 851 persoas vivían na cidade. En 1940 xa contaba con 26 495 habitantes, e no censo do ano 2000 a súa poboación era de 43 167 habitantes.

## Historia 
En 1650 foi incorporada como unha vila baixo o seu nome orixinal indio, *Mattabeseck*. Recibiu o seu nome actual en 1653. En 1784, o poboado central foi incorporado como unha cidade á parte do pobo. En 1923, a cidade de Middletown, consolidouse co poblo, facendo que os límites da cidade foran máis extensos. 

Orixinariamente era un porto de veleiros moi ocupado, pasando despois a coneverterse nun centro industria. Na actualidade é en gran medida unha cidade residencial e cidade universitaria, sede da Universidade Wesleyana en Middletown. 

Desde a creación do condado de Middlesex en 1785 até a eliminación do goberno do condado en 1960 Middletown foi a sede do condado.

## Galería de imaxes 

Middletown CT river skyline.JPG|Vista da cidade desde o río Connecticut
PostcardEpiscopalChurchMiddletownCT1910.jpg|Tarxeta postal da Igrexa Episcopaliana
PostcardMunicipalBuildingMiddletownCTPre1907.jpg|Tarxeta postal da Casa do Concello
Quinnipiac-River-Gorge-rail-trail.jpg|Senda verde nunha antiga liña férrea, na beira do río Quinnipiac
Middletown, CT - cemetery east of Vine St 01.jpg|Vista do cemiterio

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *History of Middlesex County 1635-1885: With Biographical Sketches of Its Prominent Men.* Pratt & Read Co. (Nova York: J. B. Beers & Co., 1884).
* *History of Middlesex County, Connecticut*, Whittemore, (Nova York, 1884).
* *Middletown Upper Houses: A History of the North Society of Middletown from 1650 to 1800*, C. C. Adams, (Nova York, 1908).
Asociación Olímpica da India

A **Asociación Olímpica da India** (en ) é o organismo responsábel da representación da India nos Xogos Olímpicos, os Xogos Asiáticos e noutras competicións deportivas internacionais. Tamén actos é responsábel de escoller os deportistas que competirán nos Xogos da Commonwealth. A asociación foi fundada no ano 1927, e foi recoñecida oficialmente polo Comité Olímpico Internacional ese mesmo ano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* India nos Xogos Olímpicos
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Filipinas nos Xogos Olímpicos

**Filipinas** competiu por vez primeira nos **Xogos Olímpicos** en 1924, e dende entón participou en cada edición dos Xogos de Verán agás en 1980, cando se uniu a un boicot liderado polos Estados Unidos. Os deportistas filipinos tamén competiron nos Xogos Olímpicos de Inverno en cinco ocasións dende 1972.

## Táboas coas medallas 
### Medallas nos Xogos de Verán 
### Medallas nos Xogos de Inverno 
### Medallas por deporte 
;Xogos de Verán

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
*
Christophe-Jean Dumont

**Christophe-Jean Dumont**, O.P., nado como **Jean-René Dumont** o 22 de xuño de 1897 en Valenciennes (Francia) e finado o 11 de febreiro de 1991 en París, foi un relixioso dominicano, membro do Apostolado Ruso, sacerdote greco-católico, e pioneiro do ecumenismo.

## Traxectoria 
Jean-René-Louis Dumont naceu o 22 de xuño de 1897 en Valenciennes, fillo de Henri e de Nelly (de apelido de solteira Henneton). Estudou no colexio Notre-Dame da súa vila natal, e posteriormente, en 1913 continuou os seus estudos no colexio Saint-Jean de Passy dos lasalianos, entón refuxiados en Froyennes (Bélxica). O 4 de marzo de 1927 fixo unha primeira solicitude para pasar ao rito bizantino, que lle foi denegada. e pechou o seminario, transformándoo en 1933 nunha casa para a atención dos rusos da rexión. Durante estes anos tamén continuou a aumentar os seus coñecementos sobre o cristianismo ortodoxo: estivo en 1935 no mosteiro de Valaam, e en 1939 noutro mosteiro en Estonia; en 1936 asistiu tamén a un congreso teolóxico ortodoxo en Atenas. En 1947 a Congregación para as Igrexa Orientais adquiriu unha propiedade de maior tamaño e posibilidades para o centro ecuménico. Ademais da formación no centro, traballou con discreción as relacións con outros cristiáns (luteranos, ortodoxos, anglicanos) e co Consello Mundial das Igrexas.

O 15 de setembro de 1973 foi nomeado membro consultor da Pontificia Comisión para a Revisión do Código de Dereito Canónico Oriental (*Pontificia Commissio Codici Iuris Canonici Orientalis Recognoscendo*). 

En 1979 volveu a Francia, pasando a residir no convento da Anunciación de París; alí comezou a escribir as súas memorias, que non chegaría a publicar.

Finou o 11 de febreiro de 1991 en París, nunha residencia para sacerdotes anciáns.

## Obra  
*
*
*
*
*
### Como editor 
*

## Notas 
## Bibliografía 
*
*
*
Omán nos Xogos Olímpicos

**Omán** competiu por vez primeira nos **Xogos Olímpicos** en 1984, e dende entón participou en cada edición dos Xogos de Verán. O país nunca competiu nos Xogos Olímpicos de Inverno. Ningún deportista de Omán conseguiu gañar unha medalla olímpica.

O Comité Olímpico de Omán foi creado e recoñecido en 1982.

## Táboas coas medallas 
### Medallas nos Xogos de Verán 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
*
Cortaúnllas

thumb|Cortaúnllas de dous tamaños.
thumb|Forzas aplicadas. 

O **cortaúnllas** é unha pequena ferramenta con coitelas curvas que se utiliza para cortar as unllas. Sam Valentin Fogerty e Chapel Carter son considerados os inventores do cortaúnllas. 

Os cortaúnllas adoitan ser metálicos, hainos de diferentes tamaños, e están compostos basicamente por dúas láminas unidas por un extremo, as cales posúen senllas follas de corte enfrontadas entre si no extremo oposto, e un mango colocado de forma inversa sobre elas. Na maioría dos cortaúnllas tamén se inclúe unha lámina máis con forma afiada e superficie de lima para poder quitar a sucidade acumulada debaixo das unllas e poder limalas.

A mecánica do cortaúnllas é unha combinación de dúas pancas que permiten realizar unha potente presión de corte sen apenas esforzo. O mango é unha panca de segundo xénero que preme as dúas follas de corte até unilas. As follas actúan con gran forza, e dan lugar a unha combinación de panca de terceiro xénero. Os fíos das follas realizan un movemento curto para vencer a resistencia que ofrece a unlla.

Polo seu tamaño, pódense distinguir os cortaúnllas domésticos e os de viaxe, máis pequenos. Tamén existen cortaúnllas para nenos decorados con motivos infantís.

## Notas
Downhill (filme)

***Downhill*** é un filme mudo dirixido por Alfred Hitchcock en 1927. Baséase na obra *Down Hill* de Novello e Constance Collier e está protagonizado por Ivor Novello, Robin Irvine e Isabel Jeans. O filme foi realizado por Gainsborough Pictures nos seus estudios de Islington. *Downhill* foi o cuarto filme creado por Hitchcock como director, mais o quinto en ser estreado. No mercado estadounidense foi comercializado co nome ***When Boys Leave Home***.

## Personaxes 
* Ivor Novello como Roddy Berwick
* Ben Webster como Dr. Dawson
* Norman McKinnel como Sir Thomas Berwick
* Robin Irvine como Tim Wakely
* Jerrold Robertshaw como Reverendo Henry Wakely
* Sybil Rhoda como Sybil Wakely
* Annette Benson como Mabel
* Lilian Braithwaite como Lady Berwick
* Isabel Jeans como Julia Fotheringale
* Ian Hunter como Archie
* Hannah Jones como Dressmaker
* Barbara Gott como Madame Michet
* Violet Farebrother como o poeta
* Alf Goddard como Swede
* J. Nelson como Hibbert

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie
Eo-Navia

O topónimo galego **Eo-Navia** pódese referir a:

***Eo-Navia**, rexión galegofalante limítrofe con Galiza entre os ríos Eo e Navia, no occidente de Asturias;
***Eo-Navia**, comarca de Asturias, coincidente en gran parte coa anterior.

## Véxase tamén
Indonesia nos Xogos Olímpicos

**Indonesia** participou por vez primeira nos **Xogos Olímpicos** en 1952, e dende entón competiu en cada edición dos Xogos de Verán, agás en 1964 e 1980. Indonesia nunca participou nos Xogos Olímpicos de Inverno.

O Comité Olímpico Nacional de Indonesia foi creado en 1946 e recoñecido oficialmente polo Comité Olímpico Internacional en 1952.

## Táboas coas medallas 
### Medallas nos Xogos de Verán 
### Medallas por deporte 
;Xogos de Verán

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
*
Luís López Alonso

**Luís López Alonso**, nado en Sarria o 23 de febreiro de  1977, é un farmacéutico,  lingüista e escritor galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Farmacia pola Universidade de Santiago de Compostela, graduado en Ciencias da Linguaxe e Estudos Literarios e mestrado en Lingüística Aplicada pola Universidade de Vigo. Após deixar de traballar como boticario, desde o ano 2022 é profesor e investigador en formación do departamento de Tradución e Lingüística Xeral da Universidade de Vigo e membro do grupo de investigación GRADES (Gramática, Discurso e Sociedade). O seu campo de investigación céntrase na sociolingüística crítica e na teoría literaria.

É membro fundador do grupo poético lucense das Lupercais. Colabora en *Revista dos tr3sreinos*, *O Pazo das Musas*, *Xistral*  e *Grial* e intervencións e actividades poéticas como a residencia itinerante internacional Ámeto mítico da Fundación Uxío Novoneira ou a residencia internacional Rosalía en camiño da Fundación Rosalía de Castro.

Creou e guionizou as dúas tempadas da serie televisiva de animación *Cocorico*, baseada no libro infantil homónimo de Marisa Núñez e Helga Bansch.

## Obras 
* *Presal*. Xerais e Universidade de Vigo, 2019.

* *Salífero*. Urutau, 2020.
* *Salífero opus #*.
## Premios 
* Premio Minerva en 1995.

* Premio de poesía da Universidade de Vigo, 2019.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Editorial Urutau
Kazakhstán nos Xogos Olímpicos

**Kazakhstán** participou por vez primeiro nos **Xogos Olímpicos** como unha nación independente en 1994, e dende entón competiu en cada edición dos Xogos. Antes da disolución da Unión Soviética, os deportistas kazakos competiron como parte da Unión Soviética, e tamén formaron parte do Equipo Unificado en 1992.

Os deportistas kazakos gañaron un total de 78 medallas nos Xogos de Verán, e outras 8 medallas nos Xogos de Inverno.

O Comité Olímpico Nacional de Kazakhstán foi creado en 1990 e foi recoñecido oficialmente polo Comité Olímpico Internacional en 1993.

## Táboas coas medallas 
### Medallas nos Xogos de Verán 
### Medallas nos Xogos de Inverno 
### Medallas por deporte 
;Xogos de Verán

;Xogos de Inverno

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
*
Peter Wyon

: *Para outros membros desta familia de medallistas ingleses, véxase a páxina de homónimos **Wyon***

**Peter Wyon**, nado en 1767 e finado en Birmingham en 1822, foi un deseñador de moeda, gravador de cuños e medallista inglés.

## Traxectoria 
Peter Wyon pertencía a unha familia orixinaria de Colonia, e instalada en Birmingham, cunha longa tradición de gravadores de cuños iniciada polo seu avó. O seu pai era George Wyon (finado en 1795), un gravador de cuños e prateiro que traballara para Matthew Boulton desde 1775. 

Peter herdou as habelencias do seu pai como gravador, xunto co seu irmán máis vello, Thomas, e ambos tiveron negocios xuntos durante un tempo curto en 1796. Cando o seu irmán decidiu marchar a Londres en 1800, Peter decidiu permanecer en Birmingham traballando con Boulton na súa factoría de Soho.   

Peter Wyon casou con E. Avery, irmá da esposa do seu irmán Thomas. O seu fillo, William Wyon, continuou a estirpe de medallistas e chegou a ser gravador xefe da *Royal Mint*, de Londres.

Peter Wyon formou parte da *Royal Birmingham Society of Artists*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Soho Mint*
*William Wyon

### Bibliografía 
* Forrer, L. (1916). "". En . Spink & Son, Londres. Páxinas 632-634.
* Carlisle, N. (1837). *A memoir of the life and works of William Wyon*. Londres.
* Linecar, H. W. A. (1977). *British Coin Designs and Designers*. Londres. G. Bell & Sons Ltd. ISBN 978-0-7135-1931-0
Premio Nacional á Obra dun Tradutor

O **Premio Nacional á Obra dun Tradutor** é unha das modalidades dos Premios Nacionais de Cultura que concede o Ministerio de Cultura e Deporte do Goberno de España a un tradutor literario sobranceiro. Ten por obxecto recoñecer a súa traxectoria, en canto que ponte intercultural; valora o desenvolvemente do labor de tradución de obras estranxeiras a calquera lingua do Estado español.

Concédese con carácter anual dende 1989.

É, canda o Premio Nacional de Tradución de España (outorgado a unha obra concreta publicada o ano anterior), o premio de maior prestixio e dotación (en 2020, unha remuneración de 20.000 €) a nivel estatal no ámbito da tradución literaria.

## Premiados galegos 
En 1992 a ferrolá Esther Benítez Eiroa, tradutora ao castelán, foi a primeira galega premiada con este galardón.

En 2020, o cesurés Xavier Senín foi o primeiro tradutor ao galego distinguido co galardón.

## Galardoados 
* 2025 - Xabier Olarra
* 2024 - Mercedes Corral
* 2023 - Celia Filipetto
* 2022 - Juan Gabriel López Guix
* 2021 - Anne-Hélène Suárez Girard

* 2020 - Xavier Senín
* 2019 - María Dolors Udina Abelló
* 2018 - Carmen Gauger
* 2017 - Malika Embarek
* 2016 - Ramón Buenaventura
* 2015 - Jordi Fibla
* 2014 - Mariano Antolín Rato
* 2013 - Josu Zabaleta
* 2012 - Francisco J. Uriz
* 2011 - Selma Ancira
* 2010 - Adan Kovacsics
* 2009 - Roser Berdagué Costa
* 2008 - María Teresa Gallego Urrutia
* 2007 - José Luis Reina Palazón
* 2006 - Agustín García Calvo
* 2005 - Francisco Rodríguez Adrados
* 2004 - Juan José del Solar
* 2003 - Eustaquio Barjau
* 2002 - Carlos García Gual
* 2001 - Francisco Torres Oliver
* 2000 - José Luis López Muñoz
* 1999 - Luis Gil Fernández
* 1998 - Valentín García Yebra
* 1997 - Clara Janés
* 1996 - Salustiano Masó
* 1995 - Andrés Sánchez Pascual
* 1994 - Feliu Formosa
* 1993 - Ángel Crespo
* 1992 - Esther Benítez Eiroa
* 1991 - Miguel Sáenz
* 1990 - José María Valverde
* 1989 - Juan Ramón Masoliver

## Notas
Wyon

O apelido **Wyon** pode estar referido a:

* **Leonard Charles Wyon** (1826-1891), deseñador e gravador inglés de moedas e medallas, fillo de William Wyon;
* **Peter Wyon** (1767-1822), deseñador e gravador inglés de moedas e medalla, pai de William Wyon;
* **Thomas Wyon, o Vello** (1767-1830), medallista e gravador xefe de selos de Inglaterra;
* **Thomas Wyon, o Novo** (1792-1817), deseñador e gravador inglés de moedas e medalla, fillo de Thomas Wyon, o Vello;
* **William Wyon** (1795-1851), deseñador e gravador inglés de moedas e medallas, fillo de Peter Wyon;
Amador Rey

**Amador Rey Rodríguez**, nado en Trasancos (Narón) en 1933 e finado en Ferrol o 10 de marzo de 1972, foi un dos dous traballadores mortos nos sucesos do 10 de marzo de 1972.

## Traxectoria 
Traballador da Empresa Nacional Bazán. Logo do despedimento de dous líderes sindicais, Rafael Pillado e Julio Aneiros, o 10 de marzo de 1972 a Bazán pechou. Os traballadores protestaron nunha manifestación Malia a represión, máis de 15 000 traballadores dos estaleiros e doutras empresas industriais de Vigo mobilizáronse en setembro e declararon unha folga xeral de dúas semanas. A esta seguíronos novos despedimentos masivos. Desta volta, Comisións Obreiras e outros movementos sindicais fóra do aparato franquista mostraron a súa capacidade de resposta e organización.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Día da Clase Obreira Galega
Naseeruddin Shah

**Naseeruddin Shah** (en , en ), nado en Barabanki o 20 de xullo de 1950 é un actor e director de cinema indio. Tivo éxito no cinema de Bollywood, no cinema internacional e no cinema alternativo indio. Recibiu numerosos premios ao longo da súa carreira, incluído un premio no Festival de Venecia. En 2004 o goberno da India outorgoulle o premio Padma Bhushan polas súas contribucións ao cinema da India.

## Traxectoria 
Shah naceu en Uttar Pradesh nunha familia musulmá orixinaria de Meerut. É descendente do caudillo afgán Jan Fishan Khan. Graduouse en artes na Aligarh Muslim University e asistiu á Escola Nacional de Arte Dramática en Delhi.

Debutou como actor en *Nishant* (1975) con Shabana Azmi. A principios da súa carreira traballou con frecuencia co director Shyam Benegal, actuando en *Manthan* (1976), *Bhumika* (1977), *Junoon* (1978) e *Trikaal* (1985). Na década de 1980 gañou un Premio National Film ao mellor actor polo seu papel en *Sparsh* (1980) e actuou en *Umrao Jaan* (1981) coa actriz Rekha. Un filme de menor orzamento, *Bombay Boys* (1997), tivo como protagonistas a Shah e Naveen Andrews.

Shah recibiu boas críticas polo seu papel dun cantante de ghazal no filme comercial de Bollywood *Sarfarosh* (1999). Tamén actuou en filmes internacionais como *Monsoon Wedding*, *The League of Extraordinary Gentlemen* e ''Today's Special*.

## Vida persoal 
Na década de 1970, Shah coñeceu a Ratna Pathak, filla da respectada actriz Dina Pathak. Durante as décadas de 1970 e 1980, Naseeruddin Shah e Ratna Pathak coprotagonizaron varios filmes, incluídos *Mirch Masala* e *The Perfect Murder''.

A parella ten dous fillos, Imaad e Vivaan, ambos actores.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Corea do Norte nos Xogos Olímpicos

**Corea do Norte** participou por vez primeira nos **Xogos Olímpicos** de 1964. O Comité Olímpico Nacional de Corea do Norte foi creado en 1953 e recoñecido oficialmente polo Comité Olímpico Internacional en 1957.

## Táboas coas medallas 
### Medallas nos Xogos de Verán 
### Medallas nos Xogos de Inverno 
### Medallas por deporte 
;Xogos de Verán

;Xogos de Inverno

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Corea nos Xogos Olímpicos de Inverno de 2018
### Ligazóns externas 
* 
*
Chocolat Suchard

**Chocolat Suchard** é unha marca comercial enfocada á fabricación e venda de chocolate fundada en 1826 polo suízo Philippe Suchard na cidade de Neuchâtel e pertencente ao grupo multinacional de alimentación Mondelēz International.

## Historia 
En 1826, Philippe Suchard funda a súa fábrica na cidade de Neuchâtel (Suíza), simultaneamente a outra fábrica en Serrières. En 1879, a sociedade abre a súa primeira fábrica internacional en Rötteln, Alemaña. En 1901 ve nacer a marca  Milka.

En 1930 fúndase a casa Suchard, 10 anos despois é trasladada de Neuchâtel a Lausana. En 1970, fusiónase con Chocolat Tobler, famoso polo Toblerone e toma o nome de Interfood S.A. En 1982 Klaus Johann Jacobs adquire a maioría do capital e intégrao no seu grupo, que se converte en Jacobs Suchard S.A..

En 1990 é o ano do fin da produción de chocolate en Neuchâtel, trasladándose a produción a outros países.

## Principais produtos 
*Turrón de Suchard
*A barra de chocolate Suchard Express
*Chocolatinas e tabletas de chocolate Suchard
*O chocolate con leite La-Do-Ré (xogo de palabras en francés ''l'adoré*, que en galego significa *encántame'')
*Caramelos Sugus.

## Notas
Natalia Raña

**Natalia Raña Fuentes**, nada en Ordes o 15 de marzo de 1978, é unha deportista galega.

Ten competido en numerosas disciplinas, entre elas natación, atletismo, ciclismo, dúatlon e tríatlon, chegando a participar na Copa do Mundo de Tríatlon e en Ironman. É irmá do campión do mundo de tríatlon Iván Raña.

## Traxectoria 
Comezou na natación en Santiago de Compostela, adestrando no Club Natación Santiago, xunto ao seu irmán máis novo Iván. A mediados dos anos 90 gañou xa varias carreiras pedestres como a Carreira Popular do Barbanza de 1994 ou a pedestre de Neda do mesmo ano, e por influencia de seu irmán comezou a competir en tríatlon, logrando tamén varias vitorias en Galicia.

En 1996 proclamouse campioa galega de tríatlon despois de lograr a vitoria en varias probas, e revalidou o título ao ano seguinte. No ano 1998 proclamouse subcampioa de España júnior, mentres que ao ano seguinte quedou terceira e sétima absoluta. En 1999 disputou o seu primeiro tríatlon internacional, nunha proba da Copa de Europa en Graus, competición que seguiu disputando durante os seguintes anos, destacando o oitavo posto absoluto en Alanya (Turquía) en 2001 e a medalla de bronce nos Azores no 2002. Tamén en 2002 disputou as súas primeiras probas da Copa do Mundo, en Tiszaujvaros (Hungría) e Niza.

En 2003 conquistou co equipo galego o Campionato de España por Autonomías, e en 2004, despois de proclamarse campioa universitaria de España, gañou co equipo español o Campionato do Mundo Universitario de Tríatlon, mentres que quedou décima na proba individual.

En abril de 2005 foi a primeira galega en gañar a media maratón Vig-Bay. entre Vigo e Baiona, cun tempo de 1:21:10. Un mes despois na Coruña proclamouse subcampioa galega de 10.000 metros. En 2009 gañou co Ría Ferrol a medalla de ouro en 3.000 metros no Campionato Galego de Clubs celebrado en Vigo.

En 2009 gañou por diante de Saleta Castro o Tríatlon Cidade de Pontevedra, disputado na modalidade de cros, e en 2011 quedou terceira no Campionato de España de Dúatlon e participou no Campionato do Mundo de Tríatlon Cross, obtendo o 14º posto. Ademais, instalada en Madrid, proclamouse tamén campioa da Comunidade de Madrid de tríatlon, subcampioa galega de campo a través e cuarta no Campionato de España de Ácuatlon.  En 2012 gañou co seu equipo, o C.T. Diablillos de Rivas, a Copa do Rei de Tríatlon.

Pasou logo ao tríatlon de longa distancia e en 2013 competiu no Ironman de Lanzarote, quedando en 24ª posición. En 2020 competiu no Campionato de España de Ciclocross, logrando a medalla de ouro na categoría de -40.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil de Natalia Raña  na web da Real Federación Española de Atletismo .
Be Water

***Be Water*** é unha novela da escritora burelá Antía Yáñez. Nela trata a importancia da auga nun futuro distópico no que é o ben máis prezado por mor da súa escaseza. Foi publicada en 2019 pola editorial Cuarto de Inverno.

## Argumento 
A humanidade xa non pode habitar a superficie da Terra e por iso sobrevive soterrada nas Colmeas, unhas estruturas elípticas onde a Raíña goberna con tiranía e a auga é un ben escaso. Iolanda é unha moza que vive coa súa filla e o seu curmán nestas Colmeas, nas que cada día é unha loita por conseguir o prezado líquido. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha de *Be Water* na páxina de Cuarto de inverno
Marcescente

miniatura|225x225px|Carballo con follaxe marcescente
**Marcescente** (do latín *marcescere: amurchar*) é un termo empregado en botánica para describir a aquelas follas de árbores e arbustos caducifolios, que, tras rematar-lo período vexetativo e co cambio de cor da follaxe, permanecen na árbore na súa gran maioría durante toda a estación fría (outono e inverno) até practicamente a saída das novas follas na seguinte primavera cando lles nacen follas novas. A marcescencia tamén pode ser interrompida por condicións climáticas especiais que provocan que as follas caian durante o inverno  por mor das xeadas ou do vento. 

## Tipos 
As árbores que adoitan ser característicos por este fenómeno, son os carballos como o meloxo (*Quercus pyrenaica*), o carballo anano ou caxigo (*Quercus faginea*), numerosos pés de faia (*Fagus sylvatica*) e os carpes (*Carpinus*)

No carballo palustre americano complétase a abscisión das follas marcescentes na primavera. Nalgunhas especies o pecíolo pódese manter vivo durante o inverno, mentres que noutras as follas son marcescentes porque as xeadas ou as pragas secan as follas antes de que se complete a abscisión.[miniatura|200x200px|*[Espeletia schultzii*]]

## Vantaxes 
Aínda que as razóns evolutivas para a marcescencia non son claras, as teorías inclúen: protección dos cogollos das follas do desecamento e como unha fonte atrasada de nutrientes ou un manto que conserva a humidade despois de que caian as follas e se descompoñan na primavera. 

As follas marcescentes disuaden aos grandes herbívoros, como cervos e alces, de se alimentaren das pólas e brotes nutritivos da árbore, posto que as follas son menos nutritivas e teñen un sabor desagradable. Algunhas especies protéxense do estrés hídrico e térmico grazas ás follas marcescentes, como as especies andinas *Espeletia schultzii* e *Espeletia timotensis*. En zonas alpinas tropicais de diferentes partes do mundo atópase unha ampla variedade de plantas de diferentes familias que desenvolveron unha forma de crecemento coñecida como «roseta caulescente», caracterizada por rosetas de follas perennes que medran sobre as follas marcescentes.

## Micoloxía 
En micoloxía, o termo marcescente utilízase para uns tipos de fungos que se poden secar e despois revivir e continuar a dispersión de esporas. O xénero Marasmius é moi coñecido por esta característica que foi considerada importante taxonomicamente por Elias Magnus Fries na súa clasificación dos fungos de 1838.
Ficheiro:Marasmius elegans.jpg|*Marasmius elegans*
Ficheiro:Marasmius elegans 598255.jpg|*Marasmius elegans*
Ficheiro:Marasmius rotula - Lindsey.jpg|*Marasmius rotula*
Ficheiro:Marasmius rotula2 - lindsey.jpg|*Marasmius rotula*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
* 
* 
* 
*
Campionato de España de Ácuatlon

O **Campionato de España de Ácuatlon** é a máxima competición española de ácuatlon. É organizado anualmente dende 1999 pola Federación Española de Tríatlon (FETRI). Celébranse competicións masculina e feminina, ademais de ter en conta a puntuación para a clasificación por equipos.

## Palmarés masculino 
## Palmarés feminino 
## Resumo 
* *Actualizado até 2019.*

; Homes

; Mulleres

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Campionato de España de tríatlon
Dave Fridmann

**Dave Lawrence Fridmann**, nado en Buffalo, Nova York, é un produtor musical e músico estadounidense. Fridmann é ademais propietario dos Tarbox Road Studios fundados en 1997 en Cassadaga, Nova York.

## Carreira 
Na súa adolescencia Fridmann tocou a guitarra, os teclados e o baixo en varias bandas locais da área de Buffalo, Nova York. A finais dos 80 foi o baixista da formación orixinal da banda de indie rock Mercury Rev, deixando o grupo en 1993 para ccentrarse no seu traballo como produtor.

A partir de 1990 engargouse de coproducir a meirande parte dos lanzamentos de Mercury Rev e The Flaming Lips. Tamén traballou con artistas como Weezer, Saxon Shore, Neon Indian, Wolf Gang, Ammonia, Ed Harcourt, Sparklehorse, Café Tacuba, Creaming Jesus, Elf Power, Mogwai, Thursday, Longwave, Mass of the Fermenting Dregs, The Delgados, Low, Phantom Planet, Gemma Hayes, Goldrush, Tapes 'n Tapes, Hopewell, Black Moth Super Rainbow, Number Girl, Jed Davis, Zazen Boys, Sleater-Kinney e Clap Your Hands Say Yeah. Recentemente traballou nos últimos discos de MGMT, Neil Finn, The Cribs, OK Go, Tame Impala, Lord Huron, Baroness, Spoon e Interpol. 

No ano 2001 Fridmann foi incluído na lista da revista *Mojo* dos *100 Sonic Visionaries* e foi descrito como "o Phil Spector da era do rock alternativo".  En 2007 gañou un Grammy polo seu traballo no álbum de The Flaming Lips *At War With The Mystics*. En 2010 tres dos discos producidos por Fridmann foron incluídos na lista dos 100 mellores álbums da década da *Rolling Stone*: *Oracular Spectacular* de MGMT, *Yoshimi Battles The Pink Robots* de The Flaming Lips, e *The Woods* de Sleater-Kinney. 

## Notas
Eutanasia

miniatura|300x300px|Legalidade da eutanasia no mundo.
A **eutanasia** (do ; a "boa morte": εὖ, *eu*; "bo" + θάνατος, *thanatos*; "morte") é a práctica de terminar cunha vida de xeito intencionado para acabar coa dor ou co sufrimento. 

Dependendo dos países, hai diferentes leis de eutanasia. Segundo o comité de ética médica da Cámara dos lords do Reino Unido, a eutanasia é "unha intervención deliberada levada a cabo coa intención expresa de acabar cunha vida para aliviar un sufrimento insoportable". Nos Países Baixos e en Bélxica, a eutanasia enténdese como "a terminación dunha vida por parte dun médico e por petición dun paciente". Porén, a lei neerlandesa non usa o termo 'eutanasia', senón que inclúe o concepto nunha definición máis ampla de "suicidio asistido e terminación dunha vida baixo petición".

A eutanasia pódese categorizar de varios xeitos, como voluntaria, non voluntaria e involuntaria:

* A eutanasia voluntaria é legal nalgúns países.
* A eutanasia non voluntaria (sen o consentimento do paciente) é ilegal en tódolos países.
* A eutanasia involuntaria (sen pedir consentimento ou contra a vontade do paciente) tamén é ilegal en todos os países e considérase normalmente asasinato.

No ano 2006 a eutanasia converteuse no eido de investigación máis activo da bioética. Nalgúns países 
hai controversia pública sobre as cuestións morais, éticas e legais asociadas á eutanasia. A eutanasia pasiva (coñecida coloquialmente como "desenchufar") é legal baixo certas circunstancias en varios países. Porén, a activa, só é legal ou legal *de facto* en poucos países (por exemplo: no Canadá, Bélxica, Suíza e España), pero está limitada a circunstancias específicas e require a aprobación médica ou de conselleiros de saúde mental. Nalgúns países como Nixeria, Arabia Saudita ou Paquistán, o apoio á eutanasia activa e practicamente inexistente.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Bioética
*Dereito a morrer
*Medicina paliativa
*Morte digna

### Ligazóns externas 
* Asociación Derecho a Morir Dignamente
Valeria Luiselli

**Valeria Luiselli**, nada na Cidade de México o 16 de agosto de 1983, é unha escritora e ensaísta mexicana. É autora dos libros de ensaios *Papeles Falsos* (Sexto Piso, 2010)  e *Los niños perdidos* (Sexto Piso, 2016) e das novelas *Los ingrávidos* (Sexto Piso, 2011) *La historia de mis dientes* (Sexto Piso, 2013) e *Desierto sonoro* (Sexto Piso, 2019).

Publicou en varios xornais e revistas como *Letras Libres*, *The New York Times*, e Dazed & Confused. A crítica alemá chamouna a nova revelación das letras latinoamericanas. De 2014 a 2016 escribiu a columna «Cartas desde Harlem» no diario *El País*.

## Traxectoria 
Valeria Luiselli naceu o 16 de agosto de 1983 na Cidade de México e creceu en Costa Rica, Corea do Sur, Suráfrica e a India. Actualmente vive en Nova York coa súa filla e a súa sobriña. É filla do diplomático Cassio Luiselli Fernández quen foi o primeiro embaixador de México en Suráfrica, por esta razón, durante a súa infancia, Valeria coñeceu a Nelson Mandela. Outros referentes familiares foron a súa avoa, que tivo nove fillos e se dedicou a axudar as comunidades indíxenas mexicanas e a súa nai, que se mudou a Chiapas por uns anos para unirse aos zapatistas. É licenciada da Facultade de Filosofía e Letras da Universidade Nacional Autónoma de México. En 2008 estabeleceuse na cidade de Nova York para estudar un doutoramento en literatura comparativa na Universidade de Columbia.

A escritora colaborou como tradutora na Corte migratoria de Nova York para a defensa dos nenos inmigrantes centroamericanos que chegaban aos Estados Unidos, experiencia que plasmou no seu libro *Los niños perdidos* (Sexto Piso, 2016).

## Obra 
### Novela 
* *Los ingrávidos* (Sexto Piso, 2011).
* *La historia de mis dientes* (Sexto Piso, 2013).
* *Desierto sonoro*, (Sexto Piso, 2019).

### Ensaio 
* *Papeles falsos* (Sexto Piso, 2010).
* *Where You Are, "Swings of Harlem"* (Visual Editions, 2013).
* *Los niños perdidos. Un ensayo en 40 preguntas* (Sexto Piso, 2016).

## Recoñecementos 
A escritora recibiu tres premios: 

* Los Angeles *Times Book*
* *American Book*
* Fernanda Pivano 2020

Tamén foi nomeada dúas veces para o 

* *National Book Critics Circle Award*
* *Kirkus Prize*

Ao igual foi honrada co premio *“5 Under 35”* de *National Book Foundation* e beneficiaria de *Bearing Witness Fellowship of The Art for Justice Fund*. No 2016, foi unha das finalistas do *National Book Critics Circle Award* nos Estados Unidos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Artigos en El País
* Artigos en Letras Libres
Patria (serie de televisión)

***Patria*** é unha serie de televisión española de 2020 producida por Alea Media para HBO Europa, coa participación de HBO Latinoamérica. A serie está baseada na novela homónima de Fernando Aramburu. Creada e escrita por Aitor Gabilondo, a serie conta a historia de dúas mulleres que adoitaban ser amigas achegadas e que se enemistan cando o marido dunha delas é asasinado por ETA. Conta con oito episodios e os primeiros dous episodios estreáronse orixinalmente o 27 de setembro de 2020 en HBO Europa, HBO Go, HBO Now e HBO Max.

## Personaxes 
* Elena Irureta como Bittori
* Ane Gabarain como Miren
* Loreto Mauleón como Arantxa
* Eneko Sagardoy como Gorka
* Susana Abaitua como Nerea
* Mikel Laskurain como Joxian
* José Ramón Soroiz como Txato
* Íñigo Aranbarri como Xabier
* Jon Olivares como Joxe Mari
* Alvar Gordejuela como Juancar
* Fernando Guallar como Quique
* Begoña Maestre como Aránzazu

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Lacrosse

[miniatura|dereita|220px|Xogadoras de lacrosse nun partido da [NCAA.]]
O **lacrosse** é un deporte de equipo que se xoga cun pau e unha pelota de lacrosse. É o deporte organizado máis antigo de Norteamérica, con orixe nun xogo practicado polos pobos nativos americanos, principalmente os que vivían na metade leste dos actuais Estados Unidos de América e o Canadá. O lacrosse foi amplamente modificado polos colonizadores europeos reducindo a súa violencia para crear o deporte colexiado e profesional actual.

## Notas
See You on the Other Side

***See You on the Other Side*** é o terceiro álbum de estudio da banda estadounidense de neopsicodelia Mercury Rev, publicado o 19 de setembro de 1995 a través do selo Beggars Banquet Records.

## Contido 
Trátase do primeiro álbum de Mercury Rev tras a marcha do antigo vocalista principal Dave Baker. Tamén marca a transición entre o seu primeiro son máis ruidoso cara a un con arranxos máis orquestrados, suaves e ricos que a banda adoptaría para os seus seguintes lanzamentos.

O título do disco procede dunha frase que Dave Fridmann lle dicía aos seus compañeiros antes de saír ao escenario (en galego significa "véxovos no outro lado").

A portada está collida dun anuncio de 7 Up do ano 1975 titulado 'Uncola', e a contraportada é unha fotografía de Donahue abatido cargando un revolver.

O vídeo musical da canción "Young Man's Stride" foi dirixido por Moby.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Isabel García Adánez

**Isabel García Adánez**, nada en Madrid o 9 de setembro de 1972, é unha destacada tradutora do alemán ao español.

## Traxectoria 
É licenciada en Filoloxía Alemá e Española e doutora en Filoloxía Alemá, así como diplomada en Piano e en Teoría musical.

Exerce como profesora do Departamento de Filoloxía Alemá da Universidade Complutense de Madrid.

Traduciu un número importante de autores de expresión xermanófona, fundamentalmente dos séculos XIX e XX, tales como Theodor Fontane, Heinrich Heine, Thomas Mann, Arthur Schnitzler, Joseph Roth ou Klaus Mann.

Traballou así mesmo na tradución de obras dramáticas e cinematográficas, como *Good Bye, Lenin!* ou *Das Testament des Dr. Mabuse*.

## Premios 
* Premio Esther Benítez en 2006 á mellor tradución, por *Der Zauberberg*, de Thomas Mann.
* Premio Nacional de Tradución 2020, por *Immer derselbe Schnee und immer derselbe Onkel*, de Herta Müller.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na editorial Acantilado .
* ''Nueva traducción de 'La montaña mágica' de Thomas Mann*, *El Mundo'', 8 de febreiro de 2005 .
Saxofón alto

Un **saxofón alto**, tamén coñecido como **saxo alto** ou simplemente **alto**, é un instrumento de vento-madeira membro da familia dos saxofóns e inventado na década de 1840 polo fabricante de instrumentos musicais belga Adolphe Sax, quen o patentou en 1846. Está afinado en Mi♭ e é máis pequeno que o saxofón tenor, pero meirande que o soprano. O saxo alto é o saxofón máis común e amplamente usado na música popular, bandas de música, música de cámara, repertorio para solista, bandas de música militares, bandas de marcha e no jazz (como en big bands, bandas de jazz e música swing). A dixitación do saxo alto é idéntica á do resto de saxofóns, polo que un saxofonista pode tocar calquera tipo de saxofón. 

O saxofón alto tivo un papel importante no desenvolvemento do jazz. Destacan os seguintes saxofonistas de jazz pola súa contribución ao xénero: Don Redman, Jimmy Dorsey, Johnny Hodges, Benny Carter, Charlie Parker, Sonny Stitt, Lee Konitz, Jackie McLean, Phil Woods, Art Pepper, Paul Desmond e Cannonball Adderley.

Aínda que a participación do saxo alto na música clásica sempre foi limitado, houbo destacados instrumentistas como Marcel Mule, Sigurd Raschèr, Jean-Marie Londeix, Eugene Rousseau e Frederick L. Hemke.

## Notas
Domestiques

***Domestiques*** é o primeiro álbum de estudio da banda escocesa de indie rock The Delgados, publicado o 28 de outubro de 1996 a través do seu propio selo, Chemikal Underground. O título (literalmente "servintes" en francés) é unha referencia ao equipo de apoio ao líder do equipo nas carreiras ciclistas. 

## Listaxe de cancións 
## Notas
Hit to Death in the Future Head

***Hit to Death in the Future Head*** é o quinto álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo The Flaming Lips, publicado o 11 de agosto de 1992 a través do selo Warner Bros. Records. "Talkin' 'Bout the Smiling Deathporn Immortality Blues (Everyone Wants to Live Forever)" lanzouse como cancións principal no EP ''Yeah, I Know It's a Drag... But Wastin' Pigs Is Still Radical* para promover o álbum. O título inspirouse no nome da banda británica The Futureheads. 

## Gravación e lanzamento 
O disco gravouse en 1991 coa mesma formación que gravara anteriormente *In a Priest Driven Ambulance*. O seu lanzamento adiouse case un ano debido ao uso dun sample da banda sonora de Michael Kamen do filme *Brazil'' no tema "You Have to Be Joking (Autopsy of the Devil's Brain)", which required a lengthy clearance process. Durante o período previo ao lanzamento tanto Nathan Roberts como Jonathan Donahue deixaron a banda (este último regresando a Mercury Rev). No momento da súa publicación uníronse Steven Drozd e Ronald Jones, que tocarían na xira posterior.

O álbum é coñecido por unha particulamente longa canción oculta ao final do CD que consiste nunha ráfaga continua de ruído entrecortado que pasa dunha canle a outra e dura case media hora.

## Recepción 
No momento do seu lanzamento Andrew Perry de *Select* deulle a *Hit to Death in the Future Head* un cinco de cinco, destacando o seu "marabilloso garage pop melódico é impresionante", e comparando á banda con Mercury Rev, declarando que se "*Yerself Is Steam* raramente deixou o teu tocadiscos, este tampouco o fará. Magnífico".

Máis recentemente, Jason Ankeny de AllMusic destacou que aínda que o álbum "non é conceptualmente tan axustado como *In a Priest Driven Ambulance*", non é "menos cohesionado ou imaxinativo", e finalmente concluíu que o disco "serve como ponte entre o traballo indie máis ruidoso e alucinatorio da banda e a estética acid-bubblegum perfeccionada nos seus posteriores álbums con Warner Bros.".

## Listaxe de cancións 
## Notas
Carme Torras

**Carme Torras Genís,** nada en Barcelona o 4 de xullo de 1956, é unha matemática e escritora española especialista en intelixencia artificial e robótica, compaxina a escritura literaria coa investigación científica. En novembro de 2020 foi galardoada cun dos Premios Nacionais de Investigación.

## Traxectoria 
É licenciada en matemáticas, doutora en informática e profesora de investigación no Instituto de Robótica (CSIC-UPC).

No ámbito científico, publicou libros e artigos sobre modelos neuronais, visión por computador, intelixencia artificial e robótica. Traballa no proxecto "Clothilde", que busca deseñar e programar robots que poidan, axudar as persoas con mobilidade reducida. Foi galardoada co «premio Divulga» do Museo da Ciencia de Barcelona, o premio Rafael Campalans do Instituto de Estudos Cataláns, e a medalla Narciso Monturiol da Xeneralidade de Cataluña. É membro numeraria da Academia Europea, membro electa da Real Academia de Ciencias e Artes de Barcelona e membro da Comisión Científica de la RSME.

No ámbito literario, as súas novelas *Pedres de toc* (Columna, 2003) e *Miracles perversos* (Pagés, 2011) mereceron os premios Primeira Columna e Ferran Canyameres de intriga e misterio. Coa mutació sentimental (Pagès, 2008), traducida ao castelán (Milenio, 2012), obtivo o premio Manuel de Pedrolo de ciencia ficción 2007 e o premio Ictineu 2009. É membro da Asociación de Escritores en Lingua Catalá e da Sociedade Catalá de Ciencia ficción e Fantasía (SCCFF).

## Premios literarios 
* Columna - 2003 - *Pedres de toc*
* Manuel de Pedrolo de narrativa de ciencia ficción de Mataró - 2007 -  *A mutació sentimental*
* Ictineu de ciencia ficción á mellor obra orixinal en catalán publicada o ano anterior - 2009 - *A mutació sentimental*
* Ferran Canyameres - 2011 - *Miracles perversos*

## Recoñecementos 
* Premio Nacional "Julio Rey Pastor" na área de Matemáticas e Tecnoloxías da Información e as Comunicacións.

* Medalla Narciso Monturiol ao Mérito Científico e Tecnolóxico, 2000
* Premio Rafael Campalans do Instituto de Estudos Cataláns, 1985
*Premio Nacional de Investigación “Julio Rey Pastor”, en 2020.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web persoal
* Corpus literario Cidade de Barcelona
*Las científicas cuentan. Carme Torras
Vivadixiesubmarinetransmissionplot

***Vivadixiesubmarinetransmissionplot*** é o primeiro álbum de estudio da banda estadounidense de indie rock Sparklehorse, publicado en agosto de 1995 a través do selo Capitol Records.

O álbum foi gravado en gran parte por músicos de Cracker, para os cales traballaba Mark Linkous como técnico de guitarras, roadie e colaborador. A meirande parte do traballo foi gravado e producido por David Lowery de Cracker, que usou o pseudónimo de David Charles. 

## Antecedentes 
A historia de *Vivadixiesubmarinetransmissionplot* comezou a finais dos anos 80, cando Mark Linkous, o guitarrista e vocalista dunha banda dos Ánxeles chamada The Dancing Hoods mudouse a Richmond, Virxinia, nun intento de rehabilitarse da súa adición ás drogas e comezar de novo. Nese tempo Linkous case renunciara á súa carreira como músico: "Estaba farto da escena musical. Era demasiado desagradable [nos Ánxeles]. Era o culmen do glam rock. Supoñíase que bandas como Poison eran importantes".

Tras chegar a Richmond, Linkous comezou a tocar co seu irmán Matt, que vivía na cidade,

A paixón de Linkous por facer música avivouse tamén ao escoitar a música de Tom Waits; dixo que os álbums de Waits*Swordfishtrombones*, *Rain Dogs* e *Bone Machine* foran a "folla de ruta" para *Vivadixie*. Nunha entrevista en 2006 incluso destacou unha gravación de Waits cantando o tema de Gavin Bryars "Jesus' Blood Never Failed Me Yet" como a única canción que "me salvou cando deixei de facer música".

No seu local de ensaio en Richmond, situado dentro dun vello club de música chamado The Mosque, Linkous coñeceu ao antigo líder de Camper Van Beethoven David Lowery. Ao igual que Linkous, Lowery mudárase recentemente a Richmond. Lowery estaba formando unha ova banda chamada Cracker e abrindo o seu estudio Sound of Music, onde posteriormente se gravaría *Vivadixie*.

O pouco común título do álbum procede dun soño que tivo Linkous "sobre o xeneral Lee nun basto submarino na Guerra Civil, e podía escoitar a unha vella banda tocando dentro, todo distorsionado pola auga".

## Listaxe de cancións 
## Notas
The Simpsons (temporada 16)

Esta é unha lista dos episodios que compoñen a **décimo sexta temporada** da serie de animación *The Simpsons*.

## Episodios
Premio Nacional de Literatura Infantil ao Mellor Labor de Tradución de Libros Infantís

**Premio Nacional de Literatura Infantil ao Mellor Labor de Tradución de Libros Infantís** foi unha das modalidades dos Premios Nacionais de Cultura de España, instaurado en 1978 por orde do Ministerio de Cultura e dotado economicamente. Estivo vixente até 1992.

## Historia e características 
Nos seus case tres lustros de existencia, sufriu varias modificacións das bases: no momento da súa aparición, en 1978, só distinguía traducións ao castelán de libros escritos en calquera lingua estranxeira; entre 1980 e 1983, engadiu unha segunda modalide, a tradución entre linguas do Estado Español; en 1984, e até 1986, desfixéronse ambas as modalidades e pasou a premiarse libros traducidos a calquera lingua oficial de España; dende 1986, as obras concorrentes restrínxense ao xénero literario; entre 1987 e 1990, elaborouse unha distinción alternativa entre obras para o lectorado infantil e aqueloutras para o xuvenil. En 1991 e 1992 eliminouse a tal distinción.

## Galardoados 
A listaxe de gañadores deste premio institucional histórico está conformada polos seguintes autores, tradutores e obras:
* 1979 - Concha Hombría - *La familia animal*, de Randall Jarrell
*1978 - María Luisa Balseiro - *Dragón, dragón y otros cuentos*, de John Gardner
* 1980 - Manuel Ambrosy - *La jangada*, de Pierre Pelot
* 1981 - María Jesús Ampudia - *Tomás Espantapájaros*, de Otfried Preussler
*1982 - Manuel Olasagasti - *Año de lobos*, de Willi Fahrmann
* 1982 - Jesús Ballaz Zabalza - *El sueño abre una puerta* de Joan Barceló i Cullerés / *Aventuras en la Azotea* de Josef Vallverdú (modalidade de tradución entre linguas estatais)
*1983 - Miguel Sáenz - *La historia interminable*, de Michael Ende
*1984 - Isabel Vicente Esteban - *Cuentos populares rusos*, de A. N. Afanasiev
*1985 - Fernando Pérez-Barreiro e Teresa Barro - *Alicia no país das marabillas* de Lewis Carroll
*1986 - Salustiano Masó - *El viento en los sauces* de Kenneth Grahame
* 1988 - Antón Santamarina Fernández - *As aventuras de Pinocchio* de Carlo Collodi
* 1988 - Miquel Desclot - *Versos perversos* de Roal Dahl
* 1989 - Luis Alberto de Cuenca - El cantar de Valtario
* 1989 - Raquel Villanueva e Valentín Arias - *Mondo e outras historias*, de Jean-Marie Gustave Le Clézio
* 1990 - Santiago R. Santerbás - *Silvia y Bruno* de Lewis Carroll
*1991 - Francisco Torres Oliver - *Los perros de la Mórrigan*, de Pat O'Shea

## Notas
Urban Legend

***Urban Legend*** é un filme estadounidense-canadense de 1998 dirixido por Jamie Blanks, escrito por Silvio Horta, e protagonizado por Jared Leto, Alicia Witt, Rebecca Gayheart e Tara Reid, e é o primeiro título da franquía homónima. O filme conta a historia dunha serie de asasinatos no campus dunha universidade privada de Nova Inglaterra, tódolos cales semellan estar baseados en lendas urbanas. Ademais dos actores protagonistas, no filme tamén aparecen Robert Englund, Loretta Devine, John Neville e Brad Dourif.

## Personaxes 
* Jared Leto como Paul Gardner
* Alicia Witt como Natalie Simon
* Rebecca Gayheart como Brenda Bates
* Tara Reid como Sasha Thomas
* Michael Rosenbaum como Parker Riley
* Loretta Devine como Reese Wilson
* Joshua Jackson como Damon Brooks
* John Neville como Dean Adams
* Robert Englund como Profesor Wexler
* Danielle Harris como Tosh Guaneri
* Natasha Gregson Wagner como Michelle Mancini
* Stephanie Anne Mills como Felicia
* Brad Dourif como Michael McDonnell
* Julian Richings como conserxe raro

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes