Guillerme II de Alemaña

miniatura|dereita|200px|Guillerme II de Alemaña
**Guillerme II** (***Wilhelm II*** en alemán), nado como **Friedrich Wilhelm Viktor Albrecht von Hohenzollern** en Berlín o 27 de xaneiro de 1859 e finado en Doorn (Países Baixos) o 4 de xuño de 1941, foi o último emperador alemán (*Káiser*) e o último rei de Prusia. Gobernou entre 1888 e 1918. Era fillo primoxénito de Frederico III e da princesa Vitoria, Princesa Real do Reino Unido. Foi proclamado emperador tralo breve reinado do seu pai.
## Personalidade 
Guillerme II tiña unha personalidade complexa, brutal para algúns, manipulador excesivo para outros, en suma unha personalidade que algúns historiadores acentuaron de megalómana extrema, pouco tolerante e asoballante. Non por iso menos intelixente e vivaz, e afirmouse que co tempo e a experiencia adquiriu astucia política e militar.

Varias análises recentes de documentos sobre o seu nacemento, almacenados nos Arquivos Imperiais alemáns, suxeriron que Guillerme II puido tamén experimentar un trauma cerebral no seu nacemento. Os historiadores non puideron determinar se tal incapacidade mental puido contribuír á súa agresividade, teimosía e falta de tacto coas persoas que o rodeaban (notablemente a súa nai) e á hora de afrontar problemas, o cal era evidente tanto na súa vida política e persoal.

miniatura|esquerda|En memoria de **Guillerme II**.
[miniatura|esquerda|Guillerme II con [Guido Henckel von Donnersmarck, en Świerklaniec.]]

Tal enfoque certamente afectou a política alemá baixo o seu liderado, exemplificándose principalmente en acontecementos como o despedimento do cauteloso chanceler Otto von Bismarck. O káiser tivo unha relación difícil coa súa nai, quen era fría e estrita con el, e sentíase de certo xeito culpable pola deformidade do brazo esquerdo do seu fillo, tratando en moitas ocasións de corrixila a través dun rigoroso réxime de exercicio e dolorosos sistemas médicos. En 1908 sufriu problemas mentais e, en diante, a súa posición tivo menor peso na toma de decisións en Berlín.

Resulta interesante que, dadas as súas orixes inglesas, Vitoria tratase de inculcar no seu fillo un sentido de supremacía británica en moitos aspectos. Insistía en chamar aos seus fillos polos seus nomes en inglés: a Guillerme (Wilhelm) chamábao «William» e ao seu segundo fillo Enrique (Heinrich) chamáballe «Henry». Certamente, o futuro káiser sentía un profundo respecto pola Gran Bretaña, pola súa avoa a raíña e polos ingleses. Isto deuse desde as etapas máis iniciais do seu desenvolvemento.

Guillerme II foi educado en Kassel no instituto de ensino Friedrichsgymnasium e na Universidade de Bonn. Posuía unha mente moi áxil, que era frecuentemente subxugada polo seu temperamento rabudo. Tiña certo interese pola ciencia e a tecnoloxía do período, pero gustaba de facer notar á xente que el era un home de mundo, pertencente a unha orde distinta da raza humana, designada para a monarquía. Guillerme II foi acusado de megalomanía, en 1894, polo pacifista alemán Ludwig Quidde.

miniatura|Guillerme co seu pai, Frederico III, en 1863.

Como membro da casa real de Hohenzollern, Guillerme II estivo exposto, desde unha idade temperá, á sociedade militar da aristocracia prusiana.

Cando Berlín recibiu a noticia da mobilización rusa, foilles posible aos ansiosos oficiais militares e á Oficina de Asuntos Exteriores de Alemaña de persuadir o káiser de que asinase a orde de mobilización. Dise que ao asinar a orde de mobilización, Guillerme II exclamou: «Arrepentiranse disto, cabaleiros». Finalmente, o 1 de agosto de 1914, Alemaña declarou a guerra a Rusia.

Non é fácil demostrar que Guillerme II quixese activamente desatar a primeira guerra mundial. Malia que tiña desexos de que o Imperio Alemán fose unha potencia mundial, nunca foi intención de Guillerme II conxurar un conflito de grande escala para lograr tales fins. Simplemente quería que o Imperio Alemán prosperase en paz sen afectar negativamente ningún outro país. Malia saber que unha guerra a escala global era inminente, fixo grandes esforzos para preservar a paz, como demostra a súa correspondencia con Nicolao II e a súa interpretación optimista do ultimato austrohúngaro de que as tropas desa potencia non irían máis lonxe de Belgrado, limitando así o conflito.

### Inicio da guerra 
Cando se fixo obvio que Alemaña experimentaría unha guerra en dúas frontes, e que o Reino Unido entraría en guerra se Alemaña atacaba a Francia a través de Bélxica, o pánico levou a Guillerme a intentar redirixir o ataque principal para Rusia. Cando Moltke o Mozo (que elixira executar o plan de 1905, feito polo ex Xeral Alfred von Schlieffen, para a posibilidade dunha guerra alemá en dúas frontes) díxolle que iso era imposible, Guillerme contestou: «*O teu tío deume unha resposta distinta!*»

Guillerme tamén dixo: «*¡Pensar que Xurxo e Nicky enganáronme! Se a avoa estivese viva, nunca o permitiría.*» No plan Schlieffen orixinal, Alemaña atacaría ao (suposto) inimigo máis débil, neste caso, Francia. O plan supoñía que custaría un tempo antes de que Rusia estivese preparada para a guerra. Derrotar a Francia fora fácil durante a Guerra Franco-Prusiana de 1870. Coas fronteiras de 1914, un ataque ao sueste de Francia podía ser detido polas fortalezas francesas na fronteira. Decidiuse atacar por Bélxica, aínda que Guillerme conseguiu que von Moltke o Mozo non invadise tamén os Países Baixos.

### O Káiser na sombra 
[miniatura|esquerda|[Paul von Hindenburg|Hindenburg, Guillerme II (centro) e Ludendorff estudando posicións nun mapa militar.]]

O papel de árbitro nos asuntos de política exterior nos tempos de guerra probou ser unha carga demasiado pesada para Guillerme II. O Alto Mando continuou coa estratexia vixente malia ser obvio que o plan Schlieffen fallara. Á medida que a guerra progresaba, a súa influencia decaía e, inevitablemente, a súa falta de habilidade en materia militar conduciuno a unha progresiva dependencia dos seus xenerais. En 1916, o Imperio converteuse nunha ditadura militar baixo o control de Paul von Hindenburg e Erich Ludendorff. Afastado da realidade e do proceso político de toma de decisións, Guillerme II vacilaba entre o derrotismo e os soños de vitoria, dependendo da fortuna de «os seus» exércitos. Continuou sendo unha figura útil, viaxaba polas liñas da fronte, repartía medallas e daba alentadores discursos. A inactividade da frota alemá durante os primeiros anos da guerra debeuse ao desexo do Káiser contra a opinión de Von Tirpitz. Do mesmo xeito, Guillerme II foi instrumento da política de inactividade adoptada pola Frota de Alta Mar alemá despois da batalla de Xutlandia en 1916.

Mentres, Guillerme II seguía tendo a máxima autoridade en materia de designacións políticas, e só co seu consentimento podíanse facer cambios importantes no Alto Mando. Guillerme II estaba a favor de despedir a Helmut von Moltke o Mozo en setembro de 1914 e de substituílo por Erich von Falkenhayn. En 1917, Hindenburg e Ludendorff decidiron que Bethman-Hollweg xa non era acceptable como Chanceler, e pedíronlle ao Káiser que designase a outra persoa. Cando lles preguntou a quen aceptarían, Ludenddorf recomendou a Georg Michaelis. Guillerme non o coñecía, pero aceptou a proposta.

Cando escoitou en xullo de 1917 que o seu primo Xurxo V cambiara o nome da casa real británica de Saxonia-Coburgo-Gotha a Windsor, debido ao sentimento xermanófobo no Reino Unido, Guillerme indicou que planeara ver a obra de Shakespeare *As alegres comadres de Saxonia-Coburgo-Gotha*.

A mediados de 1918, púxose de manifesto a imposibilidade de que Alemaña gañase a guerra; un Consello da Coroa, baixo a presidencia de Guillerme II, decidiu iniciar as conversas de paz, pero perdeuse moito tempo en tomar esta decisión. O apoio ao Káiser colapsou en outubro-novembro de 1918 no exército, no goberno civil, e na opinión pública alemá. En larga medida débese ao seu sentido de sufrimento que Guillerme II trate de tomar un papel predominante na crise de 1918. Deuse conta da necesidade dun armisticio e non consideraba que Alemaña debese desangrarse por unha causa perdida. Dada a súa escasa popularidade, o Presidente Woodrow Wilson deixou claro que o Káiser non podía participar das negociacións de paz. Ese ano, Guillerme tamén enfermou debido á epidemia de gripe de 1918, aínda que sobreviviu.

## Abdicación e fuxida 
Guillerme II atopábase no cuartel xeral do Exército Imperial en Spa (Bélxica) no final de 1918. O motín de Wilhelmshaven, xurdido na Kaiserliche Marine (mariña imperial alemá) conmocionouno profundamente. Logo do estoupido da Revolución Alemá, Guillerme II non podía decidirse se abdicar ou non. Ata ese punto, confiaba que ata se era obrigado a abandonar o trono alemán, aínda tería o control sobre o reino de Prusia, mantendo o seu título. A irrealidade disto revelouse cando, a fin de preservar algunha forma de goberno nos tempos de anarquía, a abdicación de Guillerme II como Emperador de Alemaña e como rei de Prusia foi anunciada polo Chanceler, o príncipe Max von Baden, o 9 de novembro de 1918. De feito, o mesmo von Baden foi obrigado a renunciar máis tarde ese mesmo día, cando quedou claro que só Friedrich Ebert, líder do SPD, podería exercer un control efectivo.

Guillerme II aceptou a abdicación só despois de que Ludendorff fose substituído polo xeneral Wilhelm Groener. Este último informouno de que o exército se retiraría baixo as ordes de Hindenburg, pero que non loitaría para axudar a Guillerme II a recuperar o trono. A monarquía perdera o seu último e máis forte apoio, e finalmente o mesmo Hindenburg (que estaba a favor da monarquía) foi obrigado (con certa vergonza) a aconsellar ao Emperador que presentase a súa abdicación.

Ao día seguinte, o ex-emperador Guillerme II cruzou a fronteira alemá en tren camiño ao seu exilio nos Países Baixos, que se mantivo neutral durante a guerra. Trala firma do Tratado de Versalles en 1919, o artigo 227 do mesmo estipulaba a persecución legal contra Guillerme II «por cometer unha ofensa suprema contra a moralidade internacional e a santidade dos tratados», pero a Raíña Guillermina rexeitou a idea de extraditalo, malia as apelacións por parte dos Aliados. O emperador asentouse en Amerongen, e logo outorgóuselle un pequeno castelo na municipalidade de Doorn, o cal foi o seu fogar para o resto da súa vida.

## Vida no exilio 
En 1922, Guillerme II publicou o primeiro volume das súas memorias, un pequeno volume que, con todo, revelou a extraordinaria memoria de Guillerme II. Nelas afirmaba que el non era o culpable de desatar a *Gran Guerra* e defendía a súa conduta ao longo do seu reinado, especialmente en materias de política exterior. Durante os 20 anos restantes da súa vida, o envellecido emperador regularmente entretiña aos seus hóspedes e mantíñase informado dos acontecementos mundiais. Gran parte da súa vida no exilio pasouna cortando madeira (un pasatempo que descubriu desde que chegou aos Países Baixos). Parece que a súa actitude en relación ao Reino Unido e os británicos finalmente uniuse neste período nun morno desexo de emular os costumes británicos. Dise que o primeiro que Guillerme II pediu, logo de chegar aos Países Baixos, foi «*unha boa cunca de té británico*«. Non sendo capaz de volver chamar ao seu barbeiro da corte, e en parte debido ao seu desexo de disfrazar as súas características físicas, Guillerme II deixouse crecer unha barba completa, permitindo así que o seu famoso bigote se inclinase para baixo.

miniatura|esquerda|Guillerme II co seu fillo e neto.

A principios da década de 1930, o ex-emperador aparentemente esperaba que a vitoria do Partido nazi estimularía o interese en Alemaña polo rexurdimento da monarquía. A súa segunda esposa, Hermine, pediu activamente ao goberno nazi beneficios para o seu esposo, pero o desprezo de Adolf Hitler polo home responsable da peor derrota militar de Alemaña ata entón, e os seus propios desexos de poder absoluto, impediron que o Terceiro Reich aceptase calquera idea de restablecemento da monarquía. Con todo, trala invasión nazi dos Países Baixos en maio dese mesmo ano, o ancián Guillerme II retirouse completamente da vida pública. Non obstante a ocupación alemá en solo holandés, os líderes nazis tampouco realizaron entón ningún achegamento oficial ao antigo *káiser*. Tempo logo da ocupación, a admiración que sentía polo ditador alemán pronto se extinguiu ao decatarse das persecucións de xudeus ocorridas tanto nas zonas ocupadas como no territorio alemán. Dise que o propio Guillerme chegou a dicir: «Por primeira vez, estou avergoñado de ser alemán».

Guillerme II morreu de embolia pulmonar en Doorn (Países Baixos) o 4 de xuño de 1941, con soldados alemáns custodiando as portas da súa residencia ao decatarse do falecemento do ex-emperador. Guillerme II foi sepultado nun mausoleo nas terras de Huis Doorn, que desde entón se converteron nun lugar de peregrinación dos monárquicos alemáns.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Panxermanismo

### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
*