Premio Medioambiental Goldman

miniatura|A congresista Pelosi saúda á familia Goldman e ós seis gañadores do Premio Medioambiental Goldman pola defensa ambiental de base en 2011.
O **Premio Goldman** é un premio que se concede anualmente como recompensa a defensores da natureza e o medio ambiente, repartido en 6 categorías en función da zona xeográfica: África, Asia, Europa, as nacións insulares, América do Norte, América Central e América do Sur.

O premio foi instituído en 1990 polos filántropos Richard N. Goldman (1920-2010) e Rhoda H. Goldman (1924-1996) para amosar que os problemas ambientais son internacionais, para dar atención pública a problemas globais de importancia crítica, para dar recoñecemento a individuos ordinarios que traballan para protexer e mellorar o medio ambiente, e para inspirar a outros para que sigan o exemplo dos gañadores do premio. A primeira cerimonia deste premio, coincidindo co Día da Terra, celebrouse o 16 de abril de 1990.

Richard Goldman fundou a *Goldman Insurance Services* en San Francisco. Rhoda Goldman era descendente de Levi Strauss.

Os nomeamentos aos premios son enviados por un grupo de institucións que traballen en temas ambientais, ao longo do mundo, e un grupo confidencial de 150 expertos ambientais, de máis de 70 nacións distintas. Os nomeadores traballan sobre unha gran variedade de temas, incluíndo xustiza ambiental, dereitos indíxenas, protección aos recursos ambientais, biodiversidade e conservación, saúde ambiental, manexo de terras, entre moitos outros.

Os gañadores son seleccionados por un xurado interno. O premio entrégase cada ano durante o mes de abril na cidade de San Francisco, e é considerado como o *Premio Nobel da Ecoloxía* ou *Premio Nobel Verde*. 

O Premio Goldman axuda a amplificar a voz aos gañadores e proporciónalles:

* Recoñecemento internacional que mellora a súa credibilidade

* Visibilidade mundial aos problemas que defenden
* Soporte financeiro para que poidan seguir loitando para facer realidade a súa visión dunha contorna renovada e protexida

Das persoas ás que se lles outorgou o Premio Goldman, dous foron asasinados pola súa causa: Isidro Baldenegro López de México foi asasinado o 15 de xaneiro de 2017 e Berta Cáceres de Honduras, asasinada o 3 de marzo de 2016.

## Premiados 
Ordénanse os gañadores de cada ano seguindo a orde: África, Asia, Europa, Illas e nacións insulares, Norteamérica, América do Sur e central.

### 1990 
* Michael Werikhe 
* Harrison Ngau Laing 
* János Vargha 
* Bob Brown  
* Lois Gibbs 
* Janet Gibson 

### 1991 
* Wangari Muta Maathai 
* Yoichi Kuroda 
* Eha Kern & Roland Tiensuu 
* Cath Wallace 
* Samuel LaBudde 
* Evaristo Nugkuag 

### 1992 
* Wadja Egnankou 
* Medha Patkar  
* Christine Jean  
* Jeton Anjain 
* Colleen McCrory 
* Carlos Alberto Ricardo 

### 1993 
* Margaret Jacobsohn & Garth Owen-Smith 
* Dai Qing 
* Sviatoslav Zabelin 
* John Sinclair  
* JoAnn Tall 
* Juan Mayr 

### 1994 
* Laila Iskander Kamel 
* Tuenjai Deetes  
* Heffa Schücking 
* Andrew Simmons  
* Matthew Coon Come 
* Luis Macas 

### 1995 
* Ken Saro-Wiwa 
* Yul Choi South 
* Emma Must 
* Noah Idechong 
* Aurora Castillo 
* Ricardo Navarro 

### 1996 
* Ndyakira Amooti 
* M.C. Mehta http://www.mcmef.org/   
* Albena Simeonova 
* Bill Ballantine   
* Edwin Bustillos 
* Marina Silva 

### 1997 
* Nick Carter  
* Loir Botor Dingit 
* Alexander Nikitin 
* Fuiono Senio & Paul Cox 
* Terri Swearingen  
* Juan Pablo Orrego 

### 1998 
* Sven "Bobby" Peek  
* Hirofumi Yamashita 
* Anna Giordano 
* Atherton Martin 
* Berito Kuwaru'wa 
* Kory Johnson  

### 1999 
* Samuel Nguiffo  
* Ka Hsaw Wa 
* Michal Kravcik 
* Jacqui Katona & Yvonne Margarula  
* Bernard Martin 
* Jorge Varela 

### 2000 
* Alexander Peal 
* Oral Ataniyazova 
* Vera Mischenko 
* Nat Quansah 
* Rodolfo Montiel Flores 
* Elías Díaz Peña & Óscar Rivas 

### 2001 
* Eugène Rutagarama 
* Yosepha Alomang 
* Giorgos Catsadorakis & Myrsini Malakou 
* Bruno Van Peteghem 
* Jane Akre & Steve Wilson  
* Óscar Olivera 

### 2002 
* Fatima Jibrell  
* Pisit Charnsnoh  
* Jadwiga Lopata 
* Alexis Massol-González 
* Sarah James & Jonathan Solomon e Norma Kassi 
* Jean A Rose 

### 2003 
* Odigha Odigha 
* Von Hernández 
* Pedro Arrojo Agudo 
* Eileen Kampakuta Brown & Eileen Wani Wingfield  
* Julia Bonds  
* María Elena Foronda Farro 

### 2004 
* Rudolf Amenga-Etego, 
* Rashida Bee e Champa Devi Shukla  
* Manana Kochladze, 
* Demetrio do Amaral de Carvalho,  
* Margie Richard,  
* Libia Groso 

### 2005 
* Corneille Ewango 
* Kaisha Atakhanova  
* Stephanie Danielle Roth 
* Jean-Baptiste Chavannes 
* Isidro Baldenegro López , asasinado o 15 de xaneiro de 2017
* José Andrés Tamayo Cortez 

### 2006 
* Silas Kpanan’ Siakor, 
* Yu Xiaogang, 
* Olya Melen, 
* Anne Kajir, 
* Craig E. Williams,  
* Tarcisio Feitosa da Silva, 

### 2007 
* Hammerskjoeld Simwinga  
* Tsetsegee Munkhbayar  
* Willie Corduff  
* Orri Vigfússon 
* Sophia Rabliauskas 
* Julio Cusurichi 

### 2008 
* Feliciano dos Santos 
* Marina Rikhvanova 
* Ignace Schops 
* Rosa Hilda Ramos 
* Jesús León Santos 
* Pablo Fajardo Mendoza e Luís Yanza 

### 2009 
* Marc Ona Essangui 
* Rizwana Hasan 
* Olga Speranskaya 
* Yuyun Ismawati 
* Maria Gunnoe  
* Wanze Eduards & Hugo Jabini 

### 2010 
* Thuli Brilliance Makama, 
* Tuy Sereivathana, 
* Małgorzata Górska, 
* Humberto Ríos Labrada, 
* Lynn Henning, 
* Randall Arauz, 

### 2011 
* Raoul du Toit, 
* Marilyn Baptiste 
* Jean Wiener 
* Phyllis Omido 
* Howard Wood 
* Berta Cáceres  asasinada o 3 de marzo de 2016

### 2016 
* Máxima Acuña, .
* Zuzana Caputova, .
* Luís Jorge Rivera Herrera, .
* Edward Loure, .
* Leng Ouch, .
* Destiny Watford,  .

### 2017 
* Wendy Bowman,  
* Rodrigue Mugaruka Katembo, 
* mark! Lopez,  
* Uroš Macerl,  
* Prafulla Samantara,  
* Rodrigo Tot, 

### 2018 
* Makoma Lekalakala e Liz McDaid  
* Khan Nguy 
* Claire Nouvian  
* Manny Calonzo 
* LeeAnne Walters  
* Francia Márquez 

### 2019 
* Alberto Curamil 
* Alfred Brownell  
* Bayarjargal Agvaantseren 
* Ana Colovic Lesoska 
* Jacqueline Evans (conservacionista) 
* Linda García (ambientalista)  

### 2020 
Os gañadores do premio foron anunciados o 1 de decembro de 2020.

* Leydy Pech 
* Kristal Ambrose 
* Paul Sein Twa 
* Lucie Pinson  
* Chibeze Ezekiel 
* Nemonte Nenquimo 

### 2021 
* Gloria Majiga-Kamoto 
* Thai Van Nguyen 
* Maida Bilal 
* Kimiko Hirata 
* Sharon Lavigne 
* Liz Chicaje Churay 

### 2022 
*Chima Williams 
*Niwat Roykaew 
*Marjan Minnesma 
*Julien Vincent 
*Nalleli Cobo 
*Alex Lucitante e Alexandra Narváez Trujillo 

### 2023 
*Zafer Kizilkaya 
*Alessandra Korap Munduruku 
*Chilekwa Mumba 
*Tero Mustonen 
*Delima Silalahi 
*Diane Wilson 

### 2024 
*Sinegugu Zukulu e Nonhle Mbuthuma 
*Alok Shukla 
*Teresa Vicente 
*Murrawah Maroochy Johnson 
*Andrea Vidaurre 
*Marcel Gomes 

### 2025 
*Semia Gharbi 
*Batmunkh Luvsandash 
*Besjana Guri e Olsi Nika 
*Carlos Mallo Molina 
*Laurene Allen 
*Mari Luz Canaquiri Murayari 

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do Premio Ambiental Goldman
* Entrevistas ós gañadores en *Grist Magazine* (inglés): 2003, 2004, 2005, 2006.