Perper montenegrino

O **perper** (en montenegrino: *crnogorski perper*, pl. *perpera*; en serbio cirílico: *Црногорски перпер*, pl. *перпери*) foi a unidade monetaria de Montenegro entre 1906 e 1918, dividido en 100 *para*.

Tomou a súa denominación dunha moeda habitualmente utilizada no Mediterráneo oriental a partir do século XVII, baseada na moeda bizantina *hyperpyron*, e que xa fora moeda do Imperio Serbio. En 1918 foi substituída polo dinar iugoslavo cando Montenegro pasou a formar parte do Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos.

En 2002, o Banco Central de Montenegro, en conmemoración do primeiro aniversario do seu establecemento, recuñou unha réplica da serie orixinal de moedas con valores en perper e *para*.

## Moedas 
En 1906 cuñouse na Casa da Moeda de Viena unha serie de moedas montenegrinas cos valores divisionarios de 1, 2, 10 e 20 *para*; as dúas primeiras de bronce e as outras dúas de níquel. A esta serie sumáronselle en 1909 as moedas de prata de 1 e de 5 *perpera*, e en 1910 as de 2 *perpera*. Neste último ano emitíronse tamén moedas de ouro de 10 e de 20 *perpera*, e unha tiraxe moi reducida (300 exemplares) de moedas de 100 *perpera*. As moedas de bronce e de prata reemitíronse en varias ocasións ata 1914.
[miniatura|130x130px|10 para de [1906]]
A serie de ouro de 1910 emitiuse con dúas variantes: na primeira, as lendas aluden Nicolao I como príncipe e na segunda como rei de Montenegro. Isto débese a que o 28 de agosto de 1910 o príncipe Nicolao foi proclamado rei de Montenegro. Esta segunda serie conmemora, así mesmo, os cincuenta anos de Nicolao I ao principado. Estímase que deben conservarse varios exemplares en coleccións privadas montenegrinas e outras dúas están expostas no Museo do Diñeiro do Banco Central de Montenegro. Nas poxas numismáticas, estas moedas acadan valores de entre 20.000 e 35.000 euros, en función do seu estado de conservación.

Todas as moedas montenegrinas de prata e de ouro con valor de 1 perper e superiores son obra do gravador Stephan Schwartz. En 1914, o Goberno emitiu unha segunda serie, composta polos mesmos valores, aos que se lles engadiu o de 20 *perpera*. 

No transcurso da ocupación austríaca durante a primeira guerra munidal, as series emitidas anteriormente foron contraestampadas con cuños postos á man polos mandos do goberno do distrito militar. En 1917, o exército austríaco emitiu vales convertibles con denominacións en *perpera* (1, 2, 5, 10, 20, 50 e 100 *perpera*) e en coroas (*kronen*), coa taxa de cambio de 2 *perpera* = 1 *krone*.

## O perper como moeda dixital 
O perper dixital é unha moeda dixital descentralizada, carente dun banco central, e pode ser enviada de usuario a usuario na rede *Peper peer-to-peer* sen necesidade de intermediarios. As operacións son verificadas por nodos de rede a través da criptografía e rexístranse nun libro público distribuído chamado "cadea de bloques".

O perper dixital creouno en 2019 Aleksandar-Sasha Kapisoda, un científico especializado na tecnoloxía dixital pertencente a unha empresa farmacéutica alemá. Kapisoda decidiu retomar a antiga moeda do Reino de Montenegro actualizada á tecnoloxía do século XXI e cedeu ao Estado de Montenegro os dereitos da propiedade intelectual. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Cuhaj, G. et al. (2011). *Standard Catalog of World Coins 1901-2000. 39ª ed.* Krause Publications, Iola.  ISBN 978-1-4402-1172-8
* Cuhaj, G. et al. (2008). *Standard Catalog of World Paper Money. General Issues 1368-1960. 12ª ed*. Krause Publications, Iola. ISBN 978-0-89689-730-4
* Frey, A. R. (1916). *A dictionary of numismatic names; their official and popular designations*. American Journal of Numismatics. Vol 50.
* Martinori, E. (1915). *La moneta. Vocabolario generale *. Roma. Istituto italiano di numismatica.

### Outros artigos 
* Hyperpyron

### Ligazóns externas 
* Vídeo: "From Perper to Euro". Banco Central de Montenegro
* Exposición: "From Perper to Euro". Museo do Diñeiro do Banco Central de Montenegro