Andrew Carnegie

**Andrew Carnegie** (|kɑːrˈneɪɡi| ou comunmente |ˈkɑːrnəɡi| ou |kɑrˈnɛɡi|), nado en Dumfernline o 25 de novembro de 1835 e finado en Lenox (Massachusetts o 11 de agosto de 1919, foi un industrial, magnate e filántropo escocés-estadounidense.

Carnegie liderou a expansión da industria do aceiro estadounidense a finais do século XIX e adoita ser identificado como unha das persoas máis ricas da historia. Converteuse tamén no gran filántropo dos Estados Unidos e do imperio británico. Durante os últimos 18 anos da súa vida, entregou arredor de 350 millóns de dólares á caridade, fundacións e universidades, case o 90 por cento da súa fortuna. O seu artigo de 1889 proclamando o "Evanxeo da Riqueza" chamou aos ricos a usar a súa riqueza para mellorar a sociedade e estimulou unha vaga de filantropía.

## Traxectoria 
Carnegie naceu en Dunfermline, Escocia, e emigrou aos Estados Unidos cos seus pais en 1848. Carnegie comezou a traballar como telegrafista e na década de 1860 investira en ferrocarrís, vagóns liteira e guindastres *derrick*. Acumulou aínda máis riquezas como vendedor de bonos, incrementando os cartos para as empresas estadounidenses en Europa. Creou a Carnegie Steel Company en Pittsburgh, que vendeu a J. P. Morgan en 1901 por 303&nbsp;450&nbsp;000 dólares e se converteu na U.S. Steel Corporation. Tras vender Carnegie Steel, superou a John D. Rockefeller como o estadounidense máis rico nos dous anos seguintes.

Carnegie dedicou o resto da súa vida á filantropía a grande escala, con énfase especial na biblioteca local, na paz mundial, na educación e na investigación científica. Coa súa fortuna lograda cos negocios, construíu o Carnegie Hall de Nova York e o Peace Palace e fundou Carnegie Corporation of New York, Carnegie Endowment for International Peace, Carnegie Institution for Science, Carnegie Trust for the Universities of Scotland, Carnegie Hero Fund, Carnegie Mellon University e Carnegie Museums of Pittsburgh, entre outras.

## Controversias 
Carnegie foi un dos máis de cincuenta membros do South Fork Fishing and Hunting Club, que foron culpados pola inundación de Johnstown que matou 2 209 persoas en 1889.

A folga Homestead foi un sanguento conflito laboral que durou 143 días en 1892, un dos máis graves da historia dos Estados Unidos. O conflito centrouse na planta principal de Carnegie Steel en Homestead, Pensilvania, e creceu como unha disputa entre a Amalgamated Association of Iron and Steel Workers (AA) e a Carnegie Steel Company. Carnegie marchou a unha viaxe a Escocia antes de que o problema chegase ao máximo, deixando a mediación da disputa en mans do seu socio Henry Clay Frick.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Bostaph, Samuel. (2015). *Andrew Carnegie: An Economic Biography.* Lexington Books, Lanham, MD. ; 125pp online review
*Ewing, Heather. (2014). *Life of a Mansion: The Story of Cooper Hewitt, Smithsonian Design Museum.* Cooper Hewitt, Smithsonian Design Museum, Nova York. 
*Goldin, Milton. "Andrew Carnegie and the Robber Baron Myth". In *Myth America: A Historical Anthology, Volume II*. 1997. Gerster, Patrick, e Cords, Nicholas. (editores.) Brandywine Press, St. James, NY. 
*Hendrick, Burton Jesse/ *The life of Andrew Carnegie* (2 vol. 1933) vol 2 online; scholarly biography
*Josephson; Matthew. (1938). *The Robber Barons: The Great American Capitalists, 1861–1901* 
*Krass, Peter. (2002). *Carnegie* Wiley. 
*
*Lester, Robert M. (1941). *Forty Years of Carnegie Giving: A Summary of the Benefactions of Andrew Carnegie and of the Work of the Philanthropic Trusts Which He Created*. C. Scribner's Sons, Nova York.
*Livesay, Harold C. (1999). *Andrew Carnegie and the Rise of Big Business*, 2nd Edition.  short biography by a scholar; online free
*
*Patterson, David S. "Andrew Carnegie's quest for world peace." *Proceedings of the American Philosophical Society* 114#5 (1970): 371-383. online
*Rees, Jonathan. (1997). "Homestead in Context: Andrew Carnegie and the Decline of the Amalgamated Association of Iron and Steel Workers." *Pennsylvania History* **64**(4): 509–533. 
*VanSlyck, Abigail A. "'The Utmost Amount of Effective Accommodation': Andrew Carnegie and the Reform of the American Library." *Journal of the Society of Architectural Historians* 1991 **50**(4): 359–383.  (Fulltext: in Jstor)
*Wall, Joseph Frazier. *Andrew Carnegie* (1989).  (Along with Nasaw the most detailed scholarly biography) online free
### Ligazóns externas 
*Documentary: "Andrew Carnegie: Rags to Riches, Power to Peace"
*Carnegie Birthplace Museum website
**Booknotes* interview with Peter Krass on *Carnegie*, 24 de novembro de 2002.
*Marguerite Martyn, "Andrew Carnegie on Prosperity, Income Tax, and the Blessings of Poverty," 1 de maio de 1914, City Desk Publishing