Revolta de Bar Kokhba

A **revolta de  Bar Kokhba **(; *Mered Bar Kokhba*) foi unha rebelión dos xudeus da provincia Romana de Xudea, liderada por Simón bar Kokhba, contra o Imperio Romano. Tivo lugar entre os anos 132-136, e foi a última das tres grandes guerras xudeu-romanas, por iso tamén é coñecida como **a Terceira Guerra xudeu–romana** ou **a Terceira Revolta xudía**. Algúns historiadores tamén se refiren a ela como a **Segunda Revolta de Xudea**, sen contar a guerra de Kitos (115-117), que tivo un carácter marxinal na rexión de Xudea.

A revolta estoupou como consecuencia das tensións políticas e relixiosas na provincia romana de Xudea tralo fracaso da primeira revolta nos anos 66-73. Estas aumento da tensión debeuse ao aumento da presenza romana en Xudea, cambios na vida administrativa e na economía, xunto ao estoupido e supresión das revoltas xudías en Mesopotamia, Libia e a Cirenaica. As razóns máis próximas semellan centrarse na construción dunha nova cidade, Aelia Capitolina, sobre as ruínas de Xerusalén e a construción dun templo en honra ao deus Xúpiter sobre o Monte do Templo. Os Pais da Igrexa e a literatura rabínica inciden no papel de Rufus, o gobernador de Xudea, como causa da revolta.

No 132, a revolta liderada por Simón bar Kokhba estendeuse rapidamente desde Modi'in por toda a rexión, interrompendo a gornición romana en Xerusalén. Quintus Tineius Rufus foi o gobernador durante a primeira fase da revolta, e a el atribúese o fracaso de deter o seu avance. Os últimos rexistros sobre Rufus son do ano 132, descoñecéndose se morreu o foi substituído. A pesar da chegada dun número significativo de reforzos desde as provincias romanas de Siria, Exipto e Arabia, as vitorias rebeldes sobre os romanos estableceron un estado independente en Israel sobre a maior parte da provincia de Xudea durante dous anos, e o propio Bar Kokhba tomou o título de  Nasi ("príncipe"). Simón bar Kokhba, o líder da revolta, foi recoñecido por moitos dos xudeus como o Mesías, que restauraría a súa independencia nacional. Isto provocou que o emperador Hadriano reunira un gran número forzas de todo o imperio para a invasión de Xudea no ano 134, baixo o mando do xeneral romano Sextus Julius Severus. O exército romano estaba composto de seis lexións completas cos seus auxilias que finalmente lograron acabar coa revolta.

## Repercusións 
### Consecuencias inmediatas
esquerda|miniatura|220px|Reconstrución esquemática do arco de Hadriano en Tel Shalem, adicado ao emperador pola vitoria sobre a revolta xudía de 132-135.
As proclamas de Hadriano trataron de erradicar o nacionalismo xudeu en Xudea, Destruíndo calquera asociación dos xudeus con Xudea e prohibindo a práctica da fe xudía, Hadriano pretendeu erradicar unha nación que provocara grandes danos ao Imperio Romano. Do mesmo xeito, reconstruíu Xerusalén como unha polis pagá baixo o nome de Aelia Capitolina, na cal os xudeus tiñan prohibida a entrada, coa única excepción do día do Tisha B'Av.

dereita|miniatura|Expulsión dos xudeus de Xerusalén durante o reinado de Hadriano. Miniatura do manuscrito do século XV titulado "Histoire des Empereurs".
Os historiadores modernos ven a revolta de Bar Kokhba como un suceso de decisiva importancia na historia. Sinalan que, ao contrario que sucedeu coa primeira guerra xudeu-romana relatada por Xosefo, a poboación xudía de Xudea quedou devastada trala revolta de Bar Kokhba, A destrución masiva e mortes durante o transcurso da revolta levou a investigadores como Bernard Lewis a sinalar o comezo da diáspora xudía neste momento. A morte de Hadriano no ano 138 tivo especial relevancia entre as comunidades xudías superviventes. Algúns destes xudeus asentáronse en Galilea, con algunhas familias rabínicas en Séforis. O xudaísmo rabínico xa se convertera nunha relixión "portátil", centrada arredor das sinagogas.

[miniatura|dereita|225px|A [Galilea na antigüidade.]]
Xudea non volveu ser un centro da vida política, relixiosa ou cultural xudía ata tempos máis modernos, aínda que os xudeus continuaron poboando esporadicamente a rexión e leváronse a cabo importantes desenvolvementos relixiosos alí. Galilea transformouse nun importante centro do xudaísmo rabínico, e o Talmud de Xerusalén recompilouse alí entre os séculos IV e V.

### Relacións posteriores entre os xudeus e os romanos 
As relacións dos xudeus co Imperio Romano na rexión continuaron a ser complicadas. Constantino o Grande permitiulles lamentar a súa derrota e humillación unha vez ao no durante o Tisha B'Av no Muro das Lamentacións. Entre os anos 351 e 352, os xudeus de Galilea lanzaron outra revolta contra os romanos que tivo graves consecuencias. A revolta tivo lugar durante o aumento da influencia cristiá no Imperio Romano de Oriente, baixo a dinastía Constantina. No 355, porén, as relacións cos gobernantes romanos melloraron debido á chegada ao poder do emperador Xuliano, quen ao contrario que os seus predecesores resistiuse ao cristianismo. No ano 363, pouco despois de que o emperador lanzara a súa campaña contra o Imperio Sasánida, ordenou a reconstrución do Templo de Xerusalén, nun intento de fortalecer a outras relixións no canto do cristianismo. O fracaso na reconstrución do Templo atribúese ao terremoto de Galilea do 363, e tradicionalmente tamén a ambivalencia xudía sobre o proxecto. O apoio do emperador Xuliano ao xudaísmo fixo que os seguidores desta relixión comezaran a chamalo "Xuliano o Heleno". As feridas que sufriu o emperador durante a súa campaña en Persia, e a súa posterior morte, puxeron fin ás aspiracións xudías, xa que os seus sucesores abrazaron de novo o cristianismo.

No ano 438, cando a emperatriz Eudocia eliminou a prohibición dos xudeus de rezar no Monte do Templo, os líderes da comunidade en Galilea, fixeron un chamamento "a grande e poderosa xente dos xudeus" que comezaba dicindo:"Sabede que o fin do exilio do noso pobo chegou!". Porén a poboación cristiá de Xerusalén percibiu esta chamada como unha ameaza á súa primacía, polo que alzáronse nunha revolta que acabou perseguindo aos xudeus da cidade.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Simón bar Kokhba