Inocencio III, papa

120px|miniatura

**Inocencio III**, nado en Anagni cara ao ano 1161 e finado en Perugia o 16 de xullo de 1216, foi o papa nº 176 da Igrexa católica.
## Traxectoria 
Nobre de familia italiana, estudou Teoloxía na Universidade de París e despois Dereito Canónico en Boloña. Incluso antes de ser elixido Papa xa era unha personalidade respectable e connotada. Por isto Celestino III nomeouno cardeal e, tralo seu falecemento en 1198, nunha votación unánime foi elixido como sumo pontífice o 8 de xaneiro dese ano. O colexio Cardenalicio viu máis tarde satisfeitas as súas perspectivas. Parte da grande enerxía que despregou como Pontífice débese a que foi un Papa infrecuentemente novo, pois foi elixido con 35 anos.

A súa influencia non pasou desapercibida para ninguén. As súas prédicas sempre foron sustentadas no seu propio exemplo, sendo moi destacable o seu estilo de vida humilde dentro da curia romana. Ademais, as súas grandes dotes como diplomático permitiron adherir a Roma os territorios adxacentes ata Rávena, As Marcas, Ancona e o antigo ducado de Spoleto.

Convocou o IV concilio de Letrán de 1215, por medio do cal ditou un regulamento que deu forma á Inquisición pontificia.
### Estado da cristiandade á chegada de Inocencio 
O Papado de Inocencio III iniciouse en medio de varias convulsións sociais. En varias rexións de Europa o feudalismo estaba cedendo terreo a unha nova sociedade burguesa, en medio da revolución do século XII. Á vez, os estados nacionais estábanse fortificando, e os reis, particularmente os de Francia e Inglaterra, perfilábanse como novos actores de importancia no mapa político. En oriente, a cristiandade debía lidar coa ameaza dun poder musulmán fortalecido por Saladino, que conseguira desbancar á terceira Cruzada. Sendo a igrexa católica unha das entidades máis poderosas de Europa, non podía facerse oídos xordos a todos estes sucesos.

A propia igrexa atravesaba por un período complexo. Decrecera o pulo da orde cisterciense, sustento da igrexa durante o século XII, e novas doutrinas como a dos cátaros, valdenses e patarinos estábanse propagando. Era evidente que o novo Papa debería actuar con resolución para manter o rol da igrexa.

### Mentalidade 
Xogaron un papel na mentalidade de Inocencio a súa orixe nobre e aristocrática e a súa formación como teólogo e xurista especializado en dereito canónico. Deste modo, a Inocencio pareceulle natural aseverar que a igrexa Católica tiña a plena potestade (*plenitudo potestatis*) sobre toda a Cristiandade. Baseándose no texto de Mateu XVI, no que Cristo confire as chaves do Reino dos Ceos a Pedro, afirmou a plena soberanía da igrexa incluso sobre o Emperador. Reservábase Inocencio III o dereito a intervir en política cando, ó seu xuízo exclusivo, houbese razón de pecado (*ratione peccati*) no actuar dos príncipes, xa que estes estaban para velar só polo benestar físico dos seus súbditos, mentres que o Papa estaba para velar pola salvación das almas, empresa esta máis valiosa que a primeira en termos morais.

Para demostrar este ideario en signos prácticos, Inocencio III sempre prefería ser chamado co título de *Vigairo de Cristo*, porque á súa persoa lle incumbía o trato dos asuntos do ceo e da terra. Parece ser que foi o primeiro dos Papas que se proclamou con este título.

### Política internacional 
#### Relacións co Imperio 
As ideas políticas de Inocencio víronse reflectidas á morte do Emperador Henrique VI, onde impuxo a súa autoridade pontificia para autonomearse como árbitro e cualificador dos pretendentes ó trono, aínda que este anhelo fora estampado anteriormente na súa encíclica *De contemptu mundi*. Sostiña que o Imperio procedía da Igrexa non só *principaliter* (na súa orixe), senón tamén nas súas fins (*finaliter*), polo que a pesar de que os príncipes electores alemáns tiñan o dereito xurídico de nomear un novo Emperador, esta elección debía ser ratificada polo Pontífice.

Porén, a súa política respecto a Alemaña sempre foi problemática. Promoveu a Odón de Brunswick como "antiemperador" da casa Welf contra Filipe de Suabia, da casa Hohenstaufen, pero cando este último foi asasinado en 1206 e Odón foi coroado en Roma como Odón IV, ámbolos dous pelexaron. Recorreu entón Inocencio III ó seu pupilo, Frederico II de Alemaña, que naquel momento gobernaba Sicilia. Odón invadiu Italia militarmente, pero debeu retirarse. Frederico, á vez, invadiu Alemaña. O desastroso resultado da batalla de Bouvines, que Odón librou contra Filipe Augusto de Francia, en 1214, selou a súa sorte, e Frederico alcanzou a coroa de Alemaña, sen desprenderse de Sicilia, o que puxo ó Papa nunha situación incómoda, que non logrou resolver debido ó seu falecemento.

#### Outras relacións europeas 
Con respecto a Francia, Inocencio interveu nos problemas de Filipe II de Francia coa súa repudiada esposa. Neste terreo conseguiu converter a hostilidade inicial de Filipe nunha cooperación amigable, que lle valeu a súa alianza contra Odón IV de Alemaña. Tamén Inocencio favoreceu a Filipe invitándoo á cruzada albixense.

Tamén interveu na proclamación de Kalojan en Bulgaria.

Tivo tamén unha dura controversia con Xoán de Inglaterra, coñecido tamén como *Xoán Sen Terra*. En 1205 faleceu Hubert Walter, arcebispo de Canterbury. Xoán intentou nomear un candidato, pero Inocencio decidiu que tal cargo fose ocupado por Stephen Langton, reputado teólogo da universidade de París. Ante a porfía de Xoán, Inocencio lanzou o interdito sobre Inglaterra en 1208, e a excomuñón contra Xoán en 1209. Xoán resistiu ata 1213, e finalmente cedeu ante os desexos de Inocencio, chegando incluso a recoñecerse como vasalo da igrexa, como medida desesperada para evitar que os franceses puidesen invadir os seus dominios (que agora eran eclesiásticos).

Estes e outros asuntos políticos demostraron que Inocencio se sentía realmente un Rei de Reis, con capacidade de arbitrio sobre a política europea.

#### Loita contra os herexes e os infieis 
En pro de defender a cristiandade por riba de tódalas cousas, impulsou a cuarta cruzada a Terra Santa en 1202. Porén, os enredos de Venecia, un dos principais financeiros da expedición, levou ós cruzados a tomar primeiro a cidade de Zara, enclave bizantino na costa de Dalmacia, e despois saquear dúas veces a cidade de Constantinopla en 1204, poñéndolle fin ó Imperio Bizantino. Todo isto pese ás excomuñóns coas que Inocencio fulminou ós cruzados, por volver as armas que debían ser dirixidas contra os musulmáns cara aos irmáns cristiáns.

Ante o problema dos cátaros, Inocencio enviou a varios legados, e autorizou as prédicas de Domingo de Guzmán, para tratar de reconvertelos. En xaneiro de 1208 o asasinato de Pierre de Castelnau, legado pontificio no sur de Francia, precipitou os acontecementos. Inocencio chamou á Cruzada para extirpar a herexía, dando orixe así á cruzada albixense. Aínda que houbo núcleos de resistencia ata varias décadas despois, xa en 1215 Inocencio sentiuse seguro dos seus resultados, ata o punto de convocar un Concilio Ecuménico para resgardar a ortodoxia católica. Paralelamente, a cruzada albixense deulle un poderoso pulo a Francia, ó permitírselle a anexión da rexión do Languedoc.

### O Concilio de Letrán 
Pouco antes de morrer, en 1215, convocou o IV Concilio de Letrán, un dos máis importantes da época, no que se trataron temas políticos e en especial se ditaron deberes e dereitos para a maioría das clases sociais. Destaca *Omnis Utriusque Sexus*, no que se obriga a tódolos adultos cristiáns a recibir os sacramentos da confesión e a eucaristía polo menos unha vez ó ano.

Por outra parte cabe destacar o seu incondicional apoio a Santo Domingo de Guzmán, quen fundou a orde dos dominicos, e a san Francisco de Asís, que foi creador da orde dos franciscanos e as clarisas. Deste modo foi o precursor dunha importante reforma eclesiástica.

O 16 de xuño de 1216 faleceu en Perugia, sendo sucedido por Censio Savelli (futuro Honorio III). Tiña 55 anos.

As profecías de San Malaquías refírense a el como *Comes signatus* (Conde Signado), facendo referencia á súa familia, os condes de Segni.

## Véxase tamén 
### Bibliografía
* Isaac Asimov, *A formación de Inglaterra*; Alianza Editorial, 1983. Páxinas 254-256. Sobre o problema de Stephen Langton.
* Paul Labal, *Os cátaros*; Editorial Crítica, 2000. Sobre a política de Inocencio III co catarismo.
* F. Degalli, *Historia da Igrexa*. Editorial Codex S.A., 1963. Páxinas 147-148.
* Gerardo Laveaga, *El sueño de Inocencio*. Editorial Ediciones Martínez Roca. Impreso en México. Ano 2006. Ascenso e caída do papa máis poderoso da historia.
* Fernando Vallejo, *La Puta de Babilonia*. Editorial Planeta, 2007. Sobre os masacres cometidos por este e outros papas, e a relación da Igrexa Católica co poder.

### Ligazóns externas 
* Artehistoria: Triunfo da *plenitudo potestatis* (en castelán)