Aranjuez

**Aranjuez** é un municipio español da Comunidade de Madrid, cabeceira de partido xudicial. É o termo municipal máis meridional da comunidade e está atravesado polos ríos Texo e Jarama.

É un dos Reais Sitios da monarquía española desde que Filipe II o nomeou en 1560, e posúe ademais o título de vila desde 1899, motivo polo que o municipio é coñecido como *Real Sitio y Villa de Aranjuez*.

É famoso polo seu Palacio Real, os seus Xardíns e polo trazado cuadricular das súas rúas, polas súas hortas de amorodos e espárragos e por servir de inspiración ao compositor Joaquín Rodrigo para o seu *Concierto de Aranjuez*, así como polo Motín de Aranjuez, que tivo lugar nesta localidade en 1808 e que tivo como consecuencia a abdicación do rei Carlos IV no seu fillo Fernando VII. A Paisaxe cultural de Aranjuez foi declarada Patrimonio da Humanidade pola Unesco en 2001.

## Xeografía 
O municipio de Aranjuez atópase no sur da Comunidade de Madrid, formando un entrante dentro da provincia de Toledo. Limita ao norte cos concellos de Ciempozuelos, Titulcia, Chinchón e Colmenar de Oreja, todos eles da Comunidade de Madrid. Polo resto de puntos cardinais limita con concellos da provincia de Toledo: Ontígola, Ocaña, Ciruelos e Yepes ao leste, Toledo e Almonacid de Toledo ao sur, e Mocejón, Villaseca de la Sagra, Añover de Tajo, Borox e Seseña ao oeste.

O relevo de Aranjuez é suave, con numerosos cerros e outeiros redondeados, que teñen como orixe os pregamentos e afundimentos do terreo producidos pola erosión da auga. Devanditos cerros atópanse principalmente no sur e sueste do termo municipal, como o Cerro de la Caridad (646 m) e o de Valdelascasas (641 m). Os principais ríos do municipio son o Texo e o seu afluente Jarama.

Hai tres reservas naturais protexidas: a Reserva Natural do Carrizal de Villamejor, a Reserva do Regajal-Mar de Ontígola e o Parque do Sueste (cursos baixos dos ríos Manzanares e Jarama).

## Demografía 
Aranjuez é un exemplo, xunto con La Carolina e Tres Cantos, de cidade planificada. Desde que en 1752 Fernando VI permitise o libre establecemento de persoas en Aranjuez (antes só podían vivir alí persoas relacionadas coa Corte), o municipio non fixo máis que crecer, aínda que a un ritmo mesurado. En 1900 tiña 11.772 habitantes, que pasaron a 21.536 en 1940, 35.619 en 1981 e 40.113 en 2001.

Segundo o censo de 2015 tiña unha poboación de 58.168 habitantes, atopándose entre os vinte municipios máis poboados da Comunidade de Madrid. A poboación está repartida entre o núcleo urbano e varias entidades de poboación: Algodor, Academia Especial de la Guardia Civil, Las Tejeras, Castillejo, Real Cortijo de San Isidro, La Flamenca, Las Infantas, Villamejor, El Cerro, La Montaña, Soto del Hinojar e Sotomayor.

## Economía 
A actividade máis destacada en Aranjuez son as súas empresas industriais Indra, Fyse, Bosch e Cortefiel, mentres que o emprego máis elevado apórtao o sector público, de Sanidade, Educación e Seguridade, e en particular Patrimonio Nacional, o Centro Penitenciario, a Comisaría Conxunta e o Hospital do Texo.

## Festas e celebracións 
* En maio celébrase a Feira de Artesanía "Alfaranjuez", así como o Festival de Música Tradicional "Aranjuez Folk". Tamén ten lugar neste mes a Feira do Coche Usado e Seminovo.
* 15 de maio, día de San Isidro Labrador, romaría na próxima pedanía do Real Cortijo de San Isidro.
* 30 de maio, día de San Fernando, patrón de Aranjuez.
* Entre maio e xuño celébrase o Festival de Música Antiga de Aranjuez.
* En xuño ten lugar a Feira do Libro de Aranjuez, en contrapartida coa Feira do Libro Usado e de Ocasión, que se celebra en setembro.
* Primeira semana de setembro, Festas do Motín de Aranjuez, declaradas de interese turístico nacional.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web do concello