open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gerrit Smith Miller

**Gerrit Smith Miller, Jr.**, nado o 9 de decembro de 1869 en Peterboro, estado de Nova York, e finado o 24 de febreiro de 1956 en Washington, D.C., foi un zoólogo e botánico estadounidense.

## Traxectoria 
En 1869 graduouse na Universidade de Harvard e, en 1894, traballou ás ordes de Clinton Hart Merriam no Departamento de Agricultura dos Estados Unidos.

En 1898 foi conservador axudante de mamíferos no Museo Nacional dos Estados Unidos de Washington, e conservador titular entre 1909 e 1940, cando se converteu en asociado en bioloxía no Instituto Smithsoniano.

En 1906 desprazouse a Francia, España e Tánxer nunha viaxe de recolección.

En 1915 publicou os resultados dos seus estudos de moldes de exemplares asociados co home de Piltdown, chegando á conclusión de que a mandíbula proviña en realidade dun simio fósil.

## Algunhas publicacións 
* "Revision of the North American bats of the family Vespertilionidæ". Nº 13-21 de *North American Fauna*. 1897
* "Preliminary revision of the European redbacked mice". Volume 2 de *Proc. of the Washington Academy of Sci*. 1900
* "A collection of small mammals from Mount Coffee Liveria". *Proc. of the Washington Academy of Sci*. 1900
* *Key to the land mammals of northeastern North America*. Nº 38 do *Bulletin of the New York State Museum*. Ed. University of the State of New York. 1900. Reeditado por General Books LLC, 2010. ISBN 1-152-15945-3
* "The giant squirrels of Burmah and the Malay penisula". *Proc. of the Washington Academy of Sci*. 1900
* "Mammals collected by Dr. W. L. Abbott on the Natuna Islands". *Proc. of the Washington Academy of Sci*. 1901 
* *The Families and Genera of Bats*. 1907
* *Two new mammals from Asia Minor*. 1908
* *Two new genera of murine rodents*. Ed. Smithsonian Institution. 1910
* *A new carnivore from China*. 1910
* *Catalogue of the Land Mammals of Western Europe*. 1912
* *Variation in the skull and horns of the Isabella gazelle*. 1912
* "Notes on the bats of the genus Molossus". Vol. 46, Nº 2013 de *Proc. of the United States National Museum*. 1913
* Alexander Wetmore, Gerrit Smith Miller, James Williams Gidley. *Warm-blooded vertebrates: Part I. Birds*. Vol. 9 de Smithsonian Scientific Series. Ed. Smithsonian Institution Series. 1938

## Abreviaturas 
A abreviatura **G.S.Mill.** emprégase para indicar a Gerrit Smith Miller como autoridade na descrición e clasificación científica dos vexetais.

A abreviatura **Miller** emprégase para indicar a Gerrit Smith Miller como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Keir B. Sterling (1997): *Gerrit Smith Miller, Jr. dans Biographical Dictionary of American and Canadian Naturalists and Environmentalists*. Ed. Greenwood Press.

### Ligazóns externas 
* Finding Aid to Gerrit Smith Miller Jr. Papeis de Gerrit Smith Miller Jrnos arquivos do Instituto Smithsoniano
Copa de baloncesto de Francia

A **Copa de baloncesto de Francia** (en francés: *Coupe de France de basket-ball*) é competición de copa do baloncesto profesional masculino en Francia. Organizada pola Federación Francesa de Baloncesto (FFBB) desde 1953, é tamén coñecida como Trofeo Robert Busnel.

## Historia 
* 1952–53 a 1968–69 **Copa de Francia** (con clubs profesionais)*
* 1981–82 a 1984–85 **Copa Ferderación**
* 1992–93 a 1994–95 **Copa da Liga**
* 1995–96 a presente **Copa de Francia** (con clubs profesionais)
:*****Desde 1971 até 1995, na Copa de Francia non competiron equipos profesionais.

## Palmarés 
* 1952–53 20px ASVEL
* 1953–54 20px PUC
* 1954–55 20px PUC
* 1955–56 20px Auboué
* 1956–57 20px ASVEL
* 1957–58 20px Étoile de Charleville
* 1958–59 20px Étoile de Charleville
* 1959–60 20px Denain-Voltaire
* 1960–61 20px Stade Auto Lyon
* 1961–62 20px PUC
* 1962–63 20px PUC
* 1963–64 20px Moderne
* 1964–65 20px ASVEL
* 1965–66 20px Nantes
* 1966–67 20px ASVEL
* 1967–68 *Non se celebrou*
* 1968–69 20px Vichy
* 1969–70 20px Vichy
* 1970–81 *Non se celebrou*
* 1981–82 20px Limoges
* 1982–83 20px Limoges
* 1983–84 20px ASVEL
* 1984–85 20px Limoges
* 1985–92 *Non se celebrou*
* 1992–93 20px Dijon
* 1993–94 20px Limoges
* 1994–95 20px Limoges
* 1995–96 20px ASVEL
* 1996–97 20px ASVEL
* 1997–98 20px Cholet
* 1998–99 20px Cholet
* 1999–00 20px Limoges
* 2000–01 20px ASVEL
* 2001–02 20px Pau-Orthez
* 2002–03 20px Pau-Orthez
* 2003–04 20px Le Mans
* 2004–05 20px Gravelines
* 2005–06 20px Dijon
* 2006–07 20px Pau-Orthez
* 2007–08 20px ASVEL
* 2008–09 20px Le Mans
* 2009–10 20px Orléans
* 2010–11 20px Élan Chalon
* 2011–12 20px Élan Chalon
* 2012–13 20px Paris-Levallois
* 2013–14 20px Nanterre
* 2014–15 20px Strasbourg
* 2015–16 20px Le Mans
* 2016–17 20px Nanterre
* 2017–18 20px Strasbourg

### Por equipo 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* LNB Pro A
* LNB Pro B
* Ligue Nationale de Basket

### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial da Federación Francesa de Baloncesto
Douglas DC-2

O **Douglas DC-2** é un avión bimotor de pasaxeiros de 14 prazas producido pola compañía estadounidense Douglas Aircraft Corporation a partir do ano 1934. Este modelo competía co Boeing 247. En 1935 comezou a fabricar unha versión máis grande chamada DC-3, que se convertería nun dos máis famosos avións de todos os tempos.

## Deseño 
A comezos dos anos 30 os temores sobre a seguridade das estruturas de madeira dos avións (responsable do accidente dun Fokker Trimotor) obrigaron á industria estadounidense a desenvolver aparellos totalmente metálicos. A United Aircraft and Transport Corporation tiña o monopolio sobre o Boeing 247; o súa rival Transcontinental and Western Air emitiu unha especificación para un trimotor metálico.

A resposta de Douglas foi máis radical. Cando esta voou o 1 de xullo de 1933, o prototipo DC-1 tiña unha robusta á cónica, unha tren de aterraxe retráctil e dous motores radiais Wright con hélices de paso variable. O modelo podía levar 12 pasaxeiros.

A TWA aceptou o deseño básico e pediu vinte DC-2 con motores máis potentes e un pouco máis logo, con capacidade para levar 14 pasaxeiros. O deseño impresionou a aeroliñas estadounidenses e europeas e seguíronlle máis pedidos. Aínda que Fokker mercara unha licenza de fabricación a Douglas por 100.000 dólares non se fabricaron avións nos Países Baixos. Os exemplares para os clientes europeos (KLM, LOT, Swissair, CLS e LAPE, mercados a través de Fokker foron fabricados por Douglas nos Estados Unidos e enviados por mar a Europa coas ás e os motores desmontado, e posteriormente montados pola compañía neerlandesa en aeródromos preto dos portos de chegada. Airspeed Ltd. mercou unha licenza semellante para os DC-2 entregados no Reino Unido asignándolles ao avión o nome Airspeed AS.23, e aínda que se reservou o rexistro dun exemplar nonchegou a fabricar ningún. Nakajima Aircraft Company mercou outra licenza no Xapón; a diferenza de Fokker e Airspeed, Nakajima fabricaría cinco unidades ademais de montar polo menos un avión fabricado por Douglas. Construiríanse un total de 130 DC-2 civís e outros 62 para as forzas armadas estadounidenses.
Galindo II Aznárez

**Galindo II**, finado en 922, foi conde de Aragón (893-922).

## Traxectoria 
Fillo do conde Aznar II e a súa esposa Onega de Pamplona, patrocinou no 905 o golpe de estado de Pamplona co que se mudou a dinastía Arista pola dinastía Ximena, moito máis favorábel aos intereses dos condes de Aragón. Casou en primeiras nupcias con Acibela de Gascuña, filla de García I de Gascuña e Aimena de Perigord. Desta unión naceron:

* O infante Redunto de Aragón, bispo.
* O infante Miró de Aragón.
* A infanta Toda de Aragón, casada con Bernardo I de Ribagorza.
Casou en segundas nupcias con Sancha Garcés de Pamplona, filla de García II de Pamplona. Desta unión naceu Andregoto Galíndez, finada en 972, condesa de Aragón, casada en 925 con García II Sánchez I de Navarra.

A súa morte no ano 922 comportou que a súa filla Andregoto Galíndez recibise o condado. Polo seu matrimonio co rei de Navarra o condado de Aragón se integrou na coroa navarra durante case un século.
Fomento de Construcciones y Contratas

**Fomento de Construciones y Contratas**, S.A. (FCC) é un grupo empresarial español con sede en Barcelona, especializado en servizos cidadáns, que nace en marzo de 1992, froito da fusión das empresas: Construciones y Contratas, fundada en Madrid en 1944, e Fomento de Obras y Construciones, creada en Barcelona no ano 1900, cuxas accións empezaron a cotizar en Bolsa en decembro de 1900.

FCC é a matriz dun dos maiores grupos europeos de infraestrutura e servizos públicos, tanto por volume de cifra de negocios, como por rendibilidade. Aínda que era inicialmente unha empresa de construción, en 1911 iniciou a súa actividade no campo dos servizos públicos cun contrato de limpeza e mantemento da rede de rede de sumidoiros de Barcelona.

As súas actividades básicas son a xestión de servizos ambientais e auga, a construción de grandes infraestruturas, a produción de cemento, equipamentos urbanos e a xeración de enerxías renovables.

Ten presenza en 34 países de todo o mundo e máis do 44% da súa facturación provén dos mercados internacionais, principalmente Europa e os Estados Unidos. En xuño de 2013 adxudicóuselles un contrato para construír o Metro de Riad.

En outubro de 2013, Bill Gates entrou na compañía como accionista de referencia cun 5,7% debido ao posicionamento de FCC en sectores ligados ás súas visións de sostibilidade (Servizos Ambientais e Auga). Pouco despois, en decembro dese mesmo ano, o financeiro George Soros entrou no accionariado da compañía cun 3%.
En decembro de 2014, FCC realizou unha ampliación de capital por importe de 1.000 millóns de euros , o que permitiu a incorporación do empresario Carlos Slim como accionista cun 25,6%.

FCC foi asociada a dous pagos ao Partido Popular en 2008 que ascenden a 165.000 euros, ano en que era o terceiro maior contratista de obras públicas de España e un dos seus dirixentes era José María Mayor Oreja, irmán do destacado dirixente do Partido Popular Jaime Mayor Oreja.

## Accionariado 
## Filiais 
## Participacións 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina Web Oficial de FCC
H&M

**H&M** (H & M Hennes & Mauritz AB) é unha empresa multinacional de orixe sueca de roupa e complementos. É a segunda empresa do sector en Europa despois de Inditex.

300px|miniatura|esquerda|Tendas H&M no mundo por países a 2-9-2012.



## Notas
Cronoloxía do descubrimento dos planetas do sistema solar e os seus satélites naturais

miniatura|Comparación (a escala) dos principais satélites do sistema solar, coa Terra como referencia.|250x250px
Esta **cronoloxía do descubrimento dos planetas do sistema solar e os seus satélites naturais** rexistra o progreso no descubrimento de novos corpos celestes no transcurso da historia.

Nas táboas que aparecen a continuación, os satélites indícanse en letra grosa (por exemplo **Lúa**), mentres que os planetas que orbitan o Sol, tanto maiores como menores, están en cursiva (por exemplo a *Terra*). Os cadros están ordenados segundo a data de publicación/anuncio dos descubrimentos; as devanditas datas indícanse acompañadas dos seguintes símbolos:

* *i:* para a data da primeira imaxe rexistrada (fotográfica etc.);
* *o:* para a data da primeira observación visual efectuada polo ser humano, xa sexa mediante un telescopio ou unha emulsión fotográfica (o verdadeiro intre do «descubrimento»);
* *p:* para a data de anuncio ou publicación do descubrimento.

*Nota: As lúas indicadas cun asterisco (*) tiveron algunhas dificultades nos seus descubrimentos. En moitos destes casos precisáronse diversos anos para confirmar as súas existencias, e en diversas ocasións chegaron a «extraviarse» e volveron ser redescubertas. Algunhas lúas atopáronse durante a análise das fotografías enviadas polas sondas espaciais Voyager, anos despois de que fosen tiradas.* 

## Lenda 
Os planetas e os seus satélites naturais indícanse mediante as seguintes cores:

## Prehistoria 

|-
| bgcolor="#FFE8E8"| *Xúpiter*
| bgcolor="black"| frameless|upright=0.25|center|Xúpiter || bgcolor="#FFE8E8"| *5º planeta*
|-
| bgcolor="#FFFFCC"| *Saturno*
| bgcolor="black"| frameless|upright=0.3|center|Saturno || bgcolor="#FFFFCC"| *6º planeta*
|-
| bgcolor="#CCCC99"| **Lúa**
| bgcolor="black"| frameless|upright=0.25|center|Lúa
| bgcolor="#CCCC99"| Terra I
| bgcolor="#CCCC99"| Dentro da teoría de Copérnico, xa non se consideraba a Lúa coma un planeta senón coma un satélite natural da Terra e o único corpo celeste a revolución do cal non estaba centrada no Sol.
|}

## Século XVII 
## Século XVIII 
## Século XIX 
## Comezos do século XX 
## Finais do século XX 
## Século XXI 
### Década de 2010 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* 
*
Jean-François Fortin

**Jean-François Fortin**, nado o 12 de setembro de 1973, é un político quebequés, líder do partido Forzas e Democracia.

## Traxectoria 
Jean-François Fortin realizou estudos de ciencias políticas na Universidade do Quebec en Montreal, completando os seus estudos cun certificado sobre a política estranxeira da Unión Europea na Universidade de Lión (Francia). Especializouse en análise política e relacións internacional, materias que ensinou no Cégep de Rimouski entre xaneiro de 2001 e maio de 2011.

A súa primeira participación en política foi como concelleiro en Sainte-Flavie (2003.2006), localidade da que foi alcalde en 2009. Nas eleccións federais de 2011 presentouse polo Bloque Quebequés na circunscrición de Haute-Gaspésie—La Mitis—Matane—Matapédia en substitución de Jean-Yves Roy, que por problemas de saúde decidira non presentarse. Resultou elixido nun contexto de baixada electoral para o BQ.

Tras a dimisión de Gilles Duceppe, foi un dos candidatos a liderar o Bloque nas primarias que celebradas en decembro de 2011 pero quedou por detrás de Maria Mourani, e do vencedor Daniel Paillé.

En 2014, apoiou a André Bellavance como líder do Bloque nas primarias dese ano, pero contra prognóstico gañou Mario Beaulieu. O 12 de agosto de 2014  anunciou a súa baixa do partido, non obstante permaneceu na Cámara dos Comúns como independente, denunciando a intransixencia de Beaulieu e a radicalización do que fora o seu partidoi, e anunciou a creación dun partido sen liña política e que mirase polos intereses das rexións quebequesas.

O 21 de outubro de 2014, co deputado do NPD Jean-François Larose, fundou Forzas e Democracia, un novo partido político quebequés rexistrado federalmente.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Web oficial
Pega (homónimos)

O termo **Pega** pode referirse a:

***Pega rabilonga** (*Pica pica*), pega común;
***Pega azul** (*Cyanopica cyanus*);
***Pega marza** (*Garrulus glandarius*), pega rebordá, pega marxa, gaio;
***Pega fría** (*Vanellus vanellus*), avefría, galo da braña.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Pegade**, lugar da parroquia de Entenza, no concello de Salceda de Caselas;
***Pegariños**, lugar da parroquia de Ames, no concello de Ames.

;Fóra de Galiza

;En Portugal
***Pega** (ou Pêga), freguesía do concello da Guarda, Portugal.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Pexa**, pau ou corda que se lles pon ás vacas, cabalos etc., para que non fuxan cando están ceibos, piega, solta, soltadoiro, traba. De xeito figurado: cousa que impide o desenvolvemento normal ou a realización dunha acción;
***Péga**, acción e efecto de pegar ou pegarse.
Stade Pierre-Mauroy

O **Stade Pierre-Mauroy** (até o ano 2013: ***Grand Stade Lille Métropole***) é un estadio multiúsos localizado en Villeneuve-d'Ascq, Lille, Francia. Foi construído entre 2009 e 2012. Ten unha capacidade de 50.186 espectadores e substitúe ao antigo Stadium Lille Métropole, ademais o novo estadio conta cun teito móbil.

O eqipo que xoga como local no campo é o Lille OSC que milita na Ligue 1 (máxima categoría do fútbol francés). A maiores dos partidos do LOSC, a construción tamén albergou importantes eventos deportivos como: a final da Copa Davis 2014 entre Francia e Suíza, partidos da selección de rugby de Francia ou a fase final do EuroBasket 2015. No futuro tamén se celebrarán partidos Eurocopa 2016 aquí. A cualificación do estadio para UEFA é de catro estrelas

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Jielbeaumadier grand stade 1 villeneuve d ascq 2010.jpg|O estadio durante a construción.
|Vista dende fóra.
Ficheiro:Mauroy Stadium Eurobasket 2015.JPG|Partido do EuroBasket 2015.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lille
* Lille OSC

### Ligazóns externas 
* Web oficial
Orgullo Petrolero

**Orgullo Petrolero** (renomeado como **Cerro de la Pez**) é un buque de apoio a plataformas petrolíferas, construído na Ría de Ferrol por Navantia para Pemex, cun custo de 150 millóns de euros. O buque forma parte dunha serie de dous contratados xunto con Barreras Vigo, o Reforma Pemex.

## Descrición 
Os inicios do proxecto partiron da negociación da Xunta de Galicia con Pemex para conseguir traballo nos estaleiros galegos. O 5 de marzo de 2014 asinouse o acordo coa sociedade PMI Norteamérica S.A.
Durante a construción do buque, Pemex tentou a venda do flotel á operadora norueguesa Volstad, que o cedería en réxime de alugueiro.

O buque botouse na ría de Ferrol cun adianto de dous meses sobre a data prevista, tendo construído o 65%. Foi botado o 28 de agosto de 2015, sendo madriña Victoria Eugenia Aguiar Meugniot. Permaneceu atracado na ría de Ferrol ata maio de 2018.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Construcción y botadura del buque Orgullo Petrolero. Pemex Navantia en YouTube, ()
Douglas A-3 Skywarrior

O **Douglas A-3 Skywarrior** foi un bombardeiro estratéxico da Armada dos Estados Unidos que estivo entre avións embarcados máis lonxevos da historia. Entrou en servizo a mediados dos anos 50 e foi retirado en 1991. Ao longo da súa carreira foi o avión máis pesado en operar dende portaavións, gañándose o alcume de "The Whale" (a balea). As súas funcións principais durante a meirande parte do tempo do seu final de vida activa foi de plataforma de guerra electrónica, plataforma de recoñecemento aéreo táctico, e avión de abastecemento aéreo de gran capacidade.

O 31 de marzo de 1956 o Skywarrior entrou en servizo coa Armada dos Estados Unidos. Inicialmente usado no rol de bombardeo estratéxico con armas nucleares, a aparición de mísiles balísticos efectivos levou a que esta misión deixase de ser prioritaria a principios dos anos 60.

O Skywarrior é un dos dous únicos avións de ataque da Armada estadounidense pensado como bombardeiro estratéxico en entrar en servizo a grande escala, sendo o outro o seu predecesor, o North American AJ Savage. O avión embarcado supersónico North American A-5 Vigilante tamén foi deseñado orixinalmente para misións de ataque nuclear estratéxico e inicialmente, moi brevemente, suplantou ao A-3 nese rol a principios dos anos 60. Un derivado modificado do Skywarrior, o B-66 Destroyer, serviu na USAF, onde foi operado como bombardeiro táctico, avión de guerra electrónica e plataforma de recoñecemento aéreo ata a súa retirada nos anos 70.
Pinsk

**Pinsk** (en ; en ; en ; en ; en ) é unha cidade da rexión de Brest (Belarús), na rexión histórica da Polesia, ao suroeste de Minsk. A cidade está atravesada polo río Pina, e a rexión é coñecida como a marisma de Pinsk. A poboación actual da cidade é de 130.000 habitantes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial de Pinsk
Jean-Baptiste Audebert

[miniatura|200px|*Le Mococo* (*[Lemur catta*) debuxado por J.-B. Audebert.]]

**Jean Baptiste Audebert**, nado en 1759 en Rochefort, Charente Marítimo, e finado en 1800 en París, foi un ilustrador e naturalista francés.

## Traxectoria 
Estudou pintura e debuxo en París, e pronto adquiriu unha gran reputación como pintor de miniaturas. Foi contratado para preparar os gravados da *Historie des cloportes* de Antoine Guillaume Olivier (1756-1814) o que lle fixo adquirir unha grande inclinación pola historia natural.

En 1800 publicou o seu primeiro traballo orixinal, a *Histoire naturelle des singes, des makis, etc.*, ilustrado con sesenta e dúas láminas, debuxadas e gravadas por el mesmo. O colorido das súas láminas é dunha beleza infrecuente.

Á súa morte, Audebert deixou outro traballo incompleto, unha *Histoire des colibris, oiseaux-mouches, jacamars et promerops*, que apareceu postumamente en 1802. Douscentos exemplares foron impresos en *in-folio*, un cento nun gran formato *in-quarto* e cincuenta co texto en letras douradas. Outro traballo, que deixou tamén inacabado, apareceu despois da súa morte, ''L'Histoire des grimpereaux et des oiseaux de paradis*. Estas dúas obras apareceron agrupadas nun só volume baixo o título *Oiseaux dorés, ou à reflets métalliques'' (1802).

## Abreviatura 
A abreviatura **Audebert** emprégase para recoñecer a  como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
Número da Comunidade Europea

O **Número da Comunidade Europea** ou **número CE** (***European Community number***, ***EC Number***) é un identificador único de sete díxitos que se asigna a cada substancia química na Unión Europea pola Comisión Europea con finalidade reguladora para o seu uso nas normativas. O denominado *Inventario CE* comprende tres inventarios: **EINECS**, **ELINCS** e a **lista NLP**.

Non se debe confundir co número co que se designan os enzimas asignado pola Comisión de Encimas, que tamén se chama número EC.

## Estrutura 
O número CE pode escribirse en forma xeral como: NNN-NNN-R, onde R é un díxito de comprobación e N representa números enteiros. O díxito de comprobación calcúlase usando o método do ISBN. De acordo con este método, o díxito de comprobación R é o seguinte módulo suma 11:

:R = (N_1 + 2 N_2 + 3N_3 + 4N_4 + 5N_5 + 6N_6) \mod 11

Se R é igual a 10, esa combinación de díxitos non se usa para un número CE. Como exemplo, o número CE da dexametasona é 200-003-9. N1 é 2, desde N2 a N5 é 0, e N6 é 3.

:\frac{2 + 2\!\times\!0 + 3\!\times\!0 + 4\!\times\!0 + 5\!\times\!0 + 6\!\times\!3}{11} = \frac{20}{11} = 1 + \frac{9}{11}

O resto é 9, que é o díxito.

## Inventario CE 
O inventario CE inclúe as substancias contidas nos seguintes inventarios. O contido destes inventarios está fixado e é oficial.

## Lista de números 
A Axencia de Produtos Químicos Europea (*European Chemicals Agency*, ECHA) tamén aplica o formato de números CE ao que se denomina "Número de lista". Os números asígnanse baixo a Regulación REACH sen que neste caso estean legalmente recoñecidos. Por tanto, non son oficiais porque non foron publicados no Diario Oficial da Unión Europea. Os números de lista son soamente ferramentas administrativas e non deberían utilizarse con fins oficiais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Sistema de Información de Substancias Químicas Europeo
* Número CAS
Pieter Boddaert

**Pieter Boddaert**, nado en 1730 en Middelburg, Zelandia (daquela nas Provincias Unidas dos Países Baixos), e finado en 1795 en Utrecht (daquela na República Bátava), foi un médico e naturalista holandés.

## Traxectoria 
Fillo do xurista e poeta do mesmo nome (1694-1760), obtivo o seu doutourado en medicina na Universidade de Utrecht en 1764, pasando a ditar clases de historia natural nesa Universidade.

Foi amigo de Albert Schlosser, cuxo gabinete de "curiosidades" (obxectos de historia natural) describiu, e de Linneo. 
Consérvanse catorce cartas da súa correspondencia con este último, datadas entre 1768 e 1775.

En 1783 publicou cincuenta exemplares dunha "Clave de identificación dos debuxos de Edmé-Louis Daubenton", das que deu os nomes científicos a cada unha das especies das láminas. Moitos destes primeiros nomes científicos por el propostos permanecen vixentes aínda hoxe.

En 1785 publicou *Elenchus Animalium*, no que incluíu os primeiros nomes binomiais (e trinomiais) de varios mamíferos, incluíndo o do tarpán (*Equus ferus*) e o da quagga (*Equus quagga quagga*).

## Honores 
Foi membro en 1771 da *Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina* (Academia Leopoldina).

## Abreviatura 
A abreviatura **Boddaert** emprégase para sinalar a  como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
## Notas
Robert Ouko

**Robert John Ouko**, nado en Nyahera o 31 de marzo de 1931 e asasinado en Koru o 12 de febreiro de 1990, foi un político kenyano, ministro varias veces nos gobernos de Daniel arap Moi entre 1979 e 1990.

## Primeiros anos 
Robert Ouko naceu no seo da tribo luo, e recibiu a súa educación primaria na escola de Ogada Primary School e na de Nyang’ori. Estudou logo na Siriba Teachers Training College converténdose en mestre de primaria.

En 1955 logrou o posto de inspector de finanzas públicas de Kisii no distrito de Nyanza Sur, asemade estudaba por correspondencia para obter o certificado en educación na Cambridge School, o que lle permitu estudar entre 1958 e 1962 na Universidade de Adís Abeba en Etiopía un mestrado en administración pública, ciencias económicas e ciencia política. En 1962 obtivo un diploma en relacións internacionais e diplomacia na Universidade Makerere de Uganda.

## Vida política 
Pouco antes da independencia de Kenya en 1963, traballou como secretario adxunto do gobernador británico Patrick Muir Renison e en decembro converteuse en secretario permanente no novo ministerio de traballo kenyano. En 1969 accedeu ao posto de ministro de finanzas e da administración da Comunidade da África Oriental e despois e ata a disolución desta última en 1977 o de economía e mercado común. En 1978 converteuse en membro designado do parlamento kenyano e ministro de economía e asuntos sociais no goberno de Daniel Arap Moi

Elixido como deputado nas eleccións de 1979, converteuse no novo ministro de asuntos exteriores. Reelixido en 1983 e designado ministro de traballo. Tras dunha viaxe oficial a Washington, Ouko entón ministro de exteriores, desapareceu a noite do 12 de febreiro de 1990 na súa propiedade de Koru, preto de Muhoroni. Atopouse o seu corpo sen vida no outeiro próximo de Got Alila o 16 de febreiro. O seu corpo estaba mutilado con signos de tortura. O seu asasinato nunca se resolveu.

## Notas
Diocese católica latina de Smolensk

A **diocese de Smolensk** foi unha diocese católica latina entre o Gran Ducado de Lituania e o Imperio Ruso, suprimida en 1818.

## Territorio 
[miniatura|dereita|250px|Dioceses católicas latinas na [Confederación Polaco-Lituana en 1772, cos territorios da diocese de Smolensk que seguían a pertencer ao Gran Ducado de Lituania en verde claro.]]
A diocese abranguía orixinalmente parte do Gran Ducado de Lituania, arredor do voivodato de Smolensk. A súa sé era a cidade de Smolensk, onde estaba a catedral da Anunciación da Virxe. Coa conquista rusa quedou a maior parte do territorio baixo incorporado ao Imperio Ruso.

En 1744 a diocese só tiña tres parroquias

Coa conquista rusa na Guerra ruso-polaca (1654-1667) a maioría do territorio pasou a pertencer ao Imperio Ruso, aínda que unha pequena parte ficou no Gran Ducado de Lituania. En 1783 cedeu parte do seu territorio para erixir a arquidiocese de Mahilioŭ.

A diocese foi suprimida definitivamente en 1818, e os seus territorios pasaron a formar parte da arquidiocese de Mahilioŭ.

## Episcopoloxio 
* Petras Parčevskis (1 de setembro de 1636 - 9 de decembro de 1649, nomeado bispo de Samoxicia)
* Franciszek Dołmat Isajkowski (14 de febreiro de 1650 - maio de 1654, finado)
* Hieronim Wladysław Sanguszko (31 de maio de 1655 - xullo de 1657, finado)
* Jerzy Białłozor (18 de marzo de 1658 - 21 de novembro de 1661, nomeado bispo de Vilnius)
* Kazimieras Pacas (14 de xaneiro de 1664 - 3 de outubro de 1667, nomeado bispo de Samoxicia)
* Gothard Jan Tyzenhaus (17 de setembro de 1668 - 1669, finado)
* Aleksander Kotowicz (27 de febreiro de 1673 - 9 de abril de 1685, nomeado bispo de Vilnius)
* Konstanty Kazimierz Brzostowski (30 de abril de 1685 - 24 de novembro de 1687, nomeado bispo de Vilnius)
* Eustachy Stanisław Kotowicz (17 de maio de 1688 - 1704, finado)
* Jan Mikolaj Zgierski (25 de xaneiro de 1706 - 21 de xullo de 1710, nomeado bispo de Samoxicia)
* Aleksander Mikolaj Horain (23 de decembro de 1711 - 7 de decembro de 1716, nomeado bispo de Samoxicia)
* Ludwik Karol Korielsk Ogiński (22 de novembro de 1717 - 1718, finado)
* Karol Piotr Pancerzyński (24 de setembro de 1721 - 11 de setembro de 1724, confirmado bispo de Vilnius)
* Bogusław Korwin Gosiewski (29 de xaneiro de 1725 - 24 de xuño de 1744, finado)
* Jerzy Mikołaj Hylzen (10 de maio de 1745 - 17 de xullo de 1763, renuncia)
* Gabriel Wodzyński (17 de xullo de 1763 - 28 de novembro e 1788, finado)
* Adam Stanisław Naruszewicz (28 de novembro de 1788 - 29 de novembro de 1790, nomeado bispo de Lutsk)
* Tymoteusz Pawel von Gorzeński (29 de novembro de 1790 - 27 de marzo de 1809, confirmado bispo de Poznań)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en GCatholic.org
Pemex

**Pemex** (Petróleos Mexicanos) é unha empresa mexicana estatal adicada á explotación, extracción, refino e venda de produtos petrolíferos. Pemex á a maior empresa de México e a segunda máis grande de América despois da brasileira Petrobras.

## Pemex en Galiza
[miniatura|esquerda|Botadura de [Orgullo Petrolero|*Orgullo Petrolero* en Navantia Ferrol.|200x200px]]
Pemex investiu en 2015 cinco millóns de euros na compra do 51% do estaleiro Barreras de Vigo. En 2014 contratou a construción de dous floteis en Galiza: *Reforma Pemex* e *Orgullo Petrolero*, cun custo duns 150 millóns de euros cada un. Un buque construído en Barreras Vigo e outro en Navantia Ferrol.

En 2012 a empresa chegou a un acordo para a construción en Punta Langosteira dunha terminal petroleira de 30.000 metros cadrados cun orzamento de 26,5 millóns de euros e un pantalán por outros 30,5 millóns.

## Notas
Douglas DC-5

O **Douglas DC-5** é probablemente o menos coñecido da famosa serie DC de avións de pasaxe. Foi un aparello bimotor de entre 16 e 22 asentos para rutas máis curtas que as dos Douglas DC-3 e Douglas DC-4. Porén, no tempo que entrou no servizo comercial en 1940, moitas aeroliñas  estaban cancelando pedidos de avións. Polo tanto só se fabricaron cinco DC-5 civís. Coa Douglas Aircraft Company volcándose xa na produción militar para a segunda guerra mundial, o DC-5 foi superado rapidamente polos acontecementos, aínda que se fabricaron unha cantidade limitada de versións militares.

## Deseño e desenvolvemento 
O Douglas Commercial Model 5 desenvolveuse en 1938 como un avión de pasaxeiros civil de 16-22 asentos, deseñado para usar tanto motores Pratt & Whitney R-1690 Hornet como Wright R-1820 Cyclone. Foi o primeiro avión de pasaxeiros en combinar "ás de ombro" (por riba da metade da fuselaxe) e tren de aterraxe en triciclo, unha configuración que aínda é común en avións turbohélice e transportes militares. O tren en triciclo foi unha innovación para os avións de transporte, xa que proporcionaba un mellor manexo e visibilidade en terra. A fuselaxe estaba a uns dous pés do chan polo que a carga de pasaxeiros e carga era máis doada que nos avións con tren convencional. Un dos primeiros cambios no deseño foi a alteración dos planos horizontais de cola para engadir un diedro de 15 graos co obxectivo de mellorar a estabilidade. Outra modificación significativa foi engadirlle escapes na carcasa do motor, que se aplicou retroactivamente despois de que a serie entrase en produción. Aplicouse un "truco óptico" pouco habitual ao perfil do prototipo. A parte superior do estabilizador vertical e o contorno das góndolas do motor pintáronse nunha cr máis escura seguindo o contorno do avión, facendo que a cola e os motores parecesen máis pequenos e o avión máis elegante.

Antes de que os Estados Unidos entrasen na segunda guerra mundial, foran fabricados un prototipo e catro unidades de produción.

## Notas
Douglas DC-7

O **Douglas DC-7** é un avión de pasaxe e transporte fabricado por Douglas Aircraft Company entre 1953 e 1958. Foi o derradeiro grande avión de pistóns construído por Douglas, sendo desenvolvido pouco despois do primeiro reactor comercial, o de Havilland Comet. Entrou en servizo só uns poucos anos antes de que o reactor Douglas DC-8 realizase o seu primeiro voo.
Douglas XA-2

O **Douglas XA-2** foi un prototipo de avión de ataque estadounidense convertido a partir dun Douglas O-2 de observación na primavera de 1926 por Douglas Aircraft Company. Só se fabricou un prototipo e o modelo non pasou á fase de produción.
Baiordo

Como topónimo **Baiordo** pode referirse a:

;En Galiza
***Baiordo**, lugar da parroquia de Coristanco, no concello de Coristanco;
***O Outeiro de Baiordo**, lugar da parroquia de Coristanco, no concello de Coristanco.

## Véxase tamén
### Outros artigos
A Baiuca de Pulleiro

O topónimo **A Baiuca de Pulleiro** pode referirse a:

;En Galiza
***A Baiuca de Pulleiro**, lugar da parroquia de Porzomillos, no concello de Oza-Cesuras;
***A Baiuca de Pulleiro**, lugar da parroquia de Cuíña, no concello de Oza-Cesuras.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Douglas A-1 Skyraider

O **Douglas A-1 Skyraider** foi un avión monopraza de ataque estadounidense en servizo entre finais dos 40 e principios dos 80. O Skyraider tivo unha destacadamente longa e exitosa carreira; converteuse nun anacronismo na era dos reactores ao ser un avión de pistón e foi bautizado "Spad", polo caza francés da primeira guerra mundial.

Operou para Armada estadounidense, o corpo de Marines e a Forza Aérea, e tamén serviu coa Armada Real británica, a Forza Aérea francesa ou a Forza Aérea da República do Vietnam. Nos Estados Unidos foi finalmente substituído polo reitor subsónico LTV A-7 Corsair II a pincipios dos anos 70.
Vuelta a España 2015

A **Volta a España 2015** foi a 70º edición da Volta a España, a terceira volta máis importante do mundo. Comezou o 22 de setembro en Marbella e tras percorrer 3.358 quilómetros rematou o 13 de setembro na Praza de Cibeles de Madrid. O percorrido contou con 21 etapas: unha contra reloxo por equipos inicial, outra contra reloxo individual, cinco de media montaña, seis de alta montaña e oito planas.

O campión foi o ciclista sardo Fabio Aru. Na segunda posición, quedou o escalador catalán Joaquim Rodríguez, que tamén conseguiu a clasificación da combinada, e no terceiro lugar quedou o polaco Rafał Majka.

Nas clasificacións secundarias: Alejandro Valverde gañou a clasificación por puntos, Omar Fraile a clasificación da montaña e o Movistar Team logrou a clasificación por equipos.

A gran revelación da carreira foi o mozo e gran contrarreloxista neerlandés Tom Dumoulin que chegaba á Vuelta como favorito para a etapa 17, pero que resultou un óso duro de roer e que despois de aguantar só os ataques dos seus rivais caeu na penúltima etapa ao perder máis de oito minutos con Fabio Aru, o que até aquel intre era segundo na carreira. Por isto todo, a organización premiouno co Premio Super Combativo.

## Equipos 
Na competición participaron 22 equipos diferentes, 17 da categoría UCI World Tour e 5 da categoría Profesional Continental invitados pola organización (Cofidis, Solutions Crédits, Colombia, Caja Rural-Seguros RGA, Team Europcar e MTN Qhubeka). En total tomaron a saída 198 ciclistas de 22 equipos (9 participantes por equipo).

## Etapas 
## Clasificación xeral 
A seguinte táboa amosa as vinte primeiras posicións da clasificación xeral tralo remate da Volta 2015:

## Outras clasificacións 
### Clasificación por puntos 
### Clasificación da montaña 
### Clasificación combinada 
### Clasificación por equipos 
### Premio da combatividade 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Volta a España

### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Parabéns para ti!

miniatura|Versión instrumental de "Good Morning to All".

"**Parabéns para ti!**" é unha canción popular orixinalmente en lingua inglesa e coñecida habitualmente nesa lingua como *Happy Birthday to You* ou simplemente *Happy Birthday*, adoita cantarse nas festas de aniversario. Compúxerona en 1893 as irmás Patty Hill e Mildred Hill, mestras de profesión co título *Good Morning to All*. A letra da canción foi rexistrada con copyright en 1935. Os dereitos da canción foron explotados pola editora musical Warner/Chappell ata 2015 cando pasaron ao dominio público por decisión xudicial.

## Versión orixinal da canción

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Versión en galego patrocinada pola Mesa pola Normalización Lingüística e o concello de Carballo
*Versión en galego realizada por A Tropa de Trapo
Józef Wróbel

**Józef Wróbel**, nado o 18 de outubro de 1952 en Bestwina (Polonia), é un bispo católico latino, bispo de Helsinqui entre 2000 e 2008, e dende entón bispo auxiliar de Lublin.

## Traxectoria 
O 28 de decembro de 1974 profesou os votos solemnes na congregación dos Sacerdotes do Sagrado Corazón de Xesús. O 12 de xuño de 1980 foi ordenado sacerdote polo arcebispo de Cracovia Franciszek Macharski.

O 30 de novembro de 2000 o papa Xoán Paulo II nomeouno bispo de Helsinqui, recibindo a consagración episcopal o 27 de xaneiro de 2001 de mans do cardeal Edward Cassidy.

O 28 de xuño de 2008 foi nomeado bispo auxiliar de Lublin e bispo titular de *Suas*. En 2009 participou na consagración do seu sucesor en Helsinqui, Teemu Sippo, primeiro bispo católico finlandés dende a reforma protestante.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en Catholic-Hierarchy.org
Franciszek Macharski

**Franciszek Macharski**, nado o 20 de maio de 1927 en Cracovia (Polonia) e finado na mesma cidade o 2 de agosto de 2016, foi un arcebispo e cardeal da Igrexa Católica, arcebispo de Cracovia entre 1978 e 2005.

## Traxectoria 
Franciszek Macharski naceu en Cracovia o 20 de maio de 1927. Durante a ocupación alemá estudou clandestinamente na Escola de Económicas de Cracovia, graduándose a finais da segunda guerra mundial.

En 1945 entrou ao seminario da arquidiocese de Cracovia, e o 2 de abril de 1950 foi ordenado sacerdote polo cardeal Sapieha. Posteriormente licenciouse en Teoloxía pola Universidade Iaguelónica. Ao negarse a cooperar co servizo de seguridade, foille negado o pasaporte.

Cando Karol Wojtyła foi elixido papa en 1978, nomeouno como sucesor en Cracovia. Recibiu a consagración episcopal o 6 de xaneiro de 1979 de mans do mesmo papa, quen no consistorio do 26 de xuño de 1967 creouno cardeal co título de *Cardeal-Presbítero de San Giovanni a Porta Latina*.

Retirouse como arcebispo de Cracovia o 3 de xuño de 2005. Finou o 2 de agosto de 2016.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en Catholic-Hierarchy.org
Piperales

**Piperales** é o nome botánico para unha orde de fanerógamas. Necesariamente inclúe a familia Piperaceae mais a súa circunscrición ten variado moito co tempo.

No sistema APG II, de 2003, esta orde fica no clado **magnoliids** e circunscrito coma segue:
* orde Piperales
*: familia Aristolochiaceae
*: familia Hydnoraceae
*: familia Lactoridaceae
*: familia Piperaceae
*: familia Saururaceae

Isto é unha expansión do sistema APG, de 1998, que tamén o situaba nos **magnoliids** mais con outra circunscrición: 
* orde Piperales'
*: familia Aristolochiaceae
*: familia Lactoridaceae
*: familia Piperaceae
*: familia Saururaceae

O sistema Cronquist, de 1981, situaba a ordee na subclase Magnoliidae da clase Magnoliopsida = dicotiledónea e con esta circunscrición: 
* orde Piperales
*: familia Chloranthaceae
*: familia Piperaceae
*: familia Saururaceae

O sistema Engler, na súa actualización de 1964, colocaba a orde na subclase Archychlamydeae, da clase Dicotiledónea = dicotyledons e con esta circunscrición: 
* orde Piperales
*: familia Chloranthaceae
*: familia Lactoridaceae
*: familia Piperaceae
*: familia Saururaceae

O sistema Wettstein, nunha última versión de 1935, asignou a orde a Monochlamideae na subclase Choripetalae da clase Dicotyledones, circunscrita a:
* orde Piperales
*: familia Piperaceae

## Véxase tamén
Parque Nacional da Serra de Guadarrama

O **parque nacional da serra de Guadarrama** atópase nas provincias de Madrid e Segovia.

## Orixe 
O parque estableceuse para garantir a supervivencia de especies en perigo de extinción, ou ben de gran valor ambiental. Entre as primeiras nomear a cegoña negra ou a aguia imperial ibérica. Entre as segundas citar o bufo real, o corzo e diversas especies de aguias. De feito estímase que o 45% da fauna do territorio español e o 18% da europea, pódese atopar nestas montañas.
Diferéncianse tres zonas: o parque con 34.084 hectáreas, onde non se permite ningún tipo de construción. O preparque onde a construción é controlada, e a zona de transición, onde a construción é permitida.
Tamén se permiten as actividades humanas tradicionais, coma a gandería. Por outro lado establecéronse controis sobre as pistas de esquío de Navacerrada e Cotos.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Encoro de La Jarosa
### Ligazóns externas 
* Web do parque
Cornales

**Cornales** é unha Orde de plantas eudicotiledóneas que se inclúe dentro do clado das astéridas.

## Sinonimia 
* **Grubbiales**
* **Hortensiales**
* **Hydrangeales**
* **Hydrostachyales**
* **Loasales**

## Notas 
## Véxase tamén
Castañeira

O termo **Castañeira** pode referirse a unha persoa que vende castañas;

***Castañeira** tamén é a época do outono en que maduran as castañas e se varean os castiñeiros para recollelas.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Castañeira**, lugar da parroquia do Trobo, no concello da Fonsagrada;
***A Castañeira**, lugar da parroquia de Dexo, no concello de Oleiros.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Daniel Scioli

miniatura|Daniel Scioli nun acto ofiical en 2008
**Daniel Osvaldo Scioli**, nado en Buenos Aires, o 13 de xaneiro de 1957, é un político, deportista e empresario arxentino, gobernador da provincia de Buenos Aires desde 2007 e candidato á presidencia da Arxentina nas eleccións de 2015.

## Orixe 
É fillo de José Osvaldo Scioli e de María Esther Méndez. Posúe por liña materna ascendencia galega xa que os seus avós Antonio Méndez Vázquez e Manuela Varela Touriño eran oriúndos da Coruña e de Pontevedra respectivamente.

## Traxectoria 
Durante as décadas de 1980 e 1990, Scioli foi un recoñecido deportista náutico, oito veces campión mundial de motonáutica. Logo de retirarse entrou en política, como membro do Partido Xusticialista polo que foi deputado nacional (1997-2002), e tamén secretario de deportes e mais de turismo (2002-2003).

Foi vicepresidente da República Arxentina durante a presidencia de Néstor Kirchner (2003-2007) e desde o 10 de decembro de 2007 é gobernador da provincia de Buenos Aires, Reelixido en 2011, foi tamén o presidente do Partido Xusticialista entre 2010 e maio de 2014. Candidato a presidente da Arxentina pola Fronte para a Vitoria para as eleccións do ano 2015, acompañado por Carlos Zannini como candidato a vicepresidente. Nas eleccións primarias dese ano logrou o primeiro lugar entre todos os candidatos, impoñendose cun 38,41 % dos votos válidos, triunfando en 20 dos 24 distritos electorais.

## Notas
Fol

**Fol** ou **fole** pódese referir a:

***Fol**, instrumento formado por dúas táboas horizontais e costados de pel, formando unha cavidade, que ao ser oprimido produce ar a presión, barquín (fol grande usado na forxa para avivar o lume). 
***Fol**, saco ou bolsa, en principio de coiro, ou obxecto de forma parecida, foleca, foleco.
***Fol**, parte da gaita en forma de bolsa de coiro, onde se almacena o ar e que se aperta para facer soar o punteiro.
***Fole** é un apelido galego.
 
## Véxase tamén 
* Fol de Niu, grupo folclórico galego.
* Gaita de fol
Fol (pneumático)

[thumb|200px|right|Fol ou barquín nunha [forxa.]]
Un **fol** ou fole é un dispositivo mecánico cuxa función é a de conter ar para expelelo a certa presión e en certa dirección para diversos fins. Basicamente, un fol é un contedor deformábel o cal ten un bico de saída. Cando o volume do fol diminúe, o ar sae expulsado do mesmo a través dun bico. Un típico fol ten tamén unha entrada e saída de ar separadas ou valvas de non retorno (valva *check*), o que asegura que o ar entre e saia nunha dirección determinada. Noutros termos, pódeselle considerar como unha especie de bomba pneumática.

## Usos 
### Metalurxia 
thumbnail|180px|right|Antigo fol usado nas forxas.
thumbnail|180px|right|Bomba de fol.
Durante numerosos procesos, tales como a fundición ou a forxa de metais e incluso a soldadura, requírese moita calor, o cal só puido desenvolverse a través da invención do fol. Os foles son usados para achegar ar ao combustíbel elevando o nivel de combustión e consigo a cantidade de calor. Varios tipos de foles úsanse na metalurxia.
*Fol de caixa (usados tradicionalmente en Asia.)
*Fol de ola 
*Fol de acordeón
*Fol de émbolo
*Fol axial 
O antigo enxeñeiro chinés Du Shi nalgunha ocasión usou o poder do movemento das caídas da auga para accionar foles de altos fornos para a forxa do ferro, contra o século III a. C.. Os antigos gregos e os romanos e outras civilizacións usaron os foles en fornos onde se producía ferro coado. Na industria moderna os foles reciprocantes son usualmente substituídos por ventiladores motorizados.

### Instrumentos musicais 
[right|thumb|100px|Órgano barroco do [Mosteiro de las Huelgas Reales (Valladolid)|Mosteiro de las Huelgas (Valladolid), c. 1706. Obra de Juan Casado Valdivielso]]
Nalgúns instrumentos musicais, os foles úsanse frecuentemente coma un substituto ou regulador do ar a presión provista polos pulmóns humanos.

Os instrumentos a seguir usan foles:

* Acordeón ou concertina e outros instrumentos relacionados
* Órgano de tubos
* Algúns tipos de gaita
* Harmonio
* Órgano portátil
* Hydraulis (tamén chamado órgano hidráulico)

Os reloxos de cuco tamén usan un fol para xerar o clásico son.

## Notas 
# Archaeogate, Egiptología
# Museo Davistown
# Gernet, Jacques, trans. by J. R. Foster (1972): A History of Chinese Civilization, Cambridge University Press.
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Fragua ou forxa.

### Ligazóns externas 
* Para ver foles usados na primitiva ferraría (en inglés).
* Foles. Unha discusión xeral sobre os foles no traballo de metais. (en inglés)
* Foles de órgano en Commons.
Lémures (mitoloxía)

Na mitoloxía romana, os ***lemures*** (lémures, en galego) ou ***larvae*** (larvas, en galego) eran os espectros ou espíritos da morte. Eran a versión maligna dos *lares*, ou deuses protectores da casa.

Algúns autores romanos aplicaban o nome de lémures para todos os espíritos da morte, e dividíanos en dúas clases: os *lares*, ou almas benevolentes da familia, que protexen a *domus* ou casa, e as *larvae*, ou inquietas e horribles almas de homes malvados. Pero a idea máis común era que os lémures e as larvas eran o mesmo. Dicíase que vagaban pola noite e que atormentaban e asustaban aos vivos.

Os días 9, 11 e 13 de maio, celebrábase a *Lemuralia* ou *Lemuria*, a festa dos lémures, na que se lles ofrecían fabas negras coa esperanza de facelas propicias; usábanse tamén ruídos fortes para escorrentalas.

Os lemuriformes (primates de Madagascar) foron chamados *lemures* polo naturalista Linneo polos seus grandes ollos, os seus hábitos nocturnos e polos sons tremendos que fan pola noite. Algunhas especies de lémures foron identificadas polas súas chamadas incluso antes de que fosen vistos individuos concretos. Linneo acuñou tamén o uso moderno da palabra *larva* para denotar o estadio de eiruga no ciclo vital dos insectos.

## Notas
Lémure (homónimos)

O termo **lémure** pode referirse a
; Mitoloxía
* **Lémure**, cada un dos *lémures*, espíritos da morte da mitoloxía romana.
; Zooloxía
* Lémure de colar, a especie *Varecia variegata*.
* Lémure voador filipino, a especie *Cynocephalus volans*.
* **Lémure**, por antonomasia, a especie *Lemur catta*, da familia dos lemúridos, único representante do xénero *Lemur*.
* ***Lemur***, o propio xénero *Lemur*.
* **Lemúrido**, cada un dos membros da familia dos Lemúridos.
* **Lemuriforme**, cada un dos membros da infraorde dos lemuriformes.
* **Lemuroideo**, cada un dos membros da superfamilia de mamíferos da orde dos primates dos lemuroideos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
*Lémure
*Lémure de colar
*Lémure voador filipino
*Lémure voador malaio