Florence Nightingale

**Florence Nightingale**, nada o 12 de maio de 1820 en Florencia e finada o 13 de agosto de 1910 en Londres, foi unha enfermeira británica famosa por ser a pioneira no tratamento a feridos de guerra, durante a Guerra de Crimea. Tamén contribuíu no campo da estatística, especialmente na creación de sistemas de representación gráfica como o gráfico sectorial (comunmente coñecido como diagrama polar ou Rosa Nightingale).

## Traxectoria 
A súa familia, rica e ben relacionada, vivía en Florencia, en Italia. Por iso, Florence recibiu o nome en inglés da cidade en que naceu, como a súa irmá máis vella Parthenope nacida en Partenope. Recibiu unha importante formación en humanidades e tamén en matemáticas, aritmética, álxebra, xeometría (o que non resultaba usual no seu tempo) nun primeiro momento dedicase a ensinar estas disciplinas a nenos. Moza brillante e impetuosa, rebelouse contra o papel convencional para as mulleres do seu status, que sería o dunha esposa exemplar, e decidiu dedicarse á enfermaría.

### Enfermería 
Tradicionalmente, o papel de enfermeira era exercido por mulleres axudantes en hospitais ou acompañando exércitos. Florence Nightingale estaba particularmente preocupada coas condicións de tratamento médico dos máis pobres e indixentes. Ela anunciou a súa decisión á súa familia en 1845, provocando rabia e ruptura, particularmente da súa nai.

Aparentemente, Florence sufría de esquizofrenia. En decembro de 1844, en resposta á morte dun mendigo nunha enfermaría en Londres, que rematou nun escándalo público, ela foi a principal defensora de mellorías no tratamento médico. Inmediatamente, obtivo o apoio de Charles Villiers, presidente do Poor Law Board (Comité de Lei para os Pobres). Isto a levou a ter un papel activo na reforma das Leis dos Pobres, estendendo o papel do Estado máis alén do fornecemento dos tratamentos médicos.

En 1850, visitou en Kaiserwerth ( Düsseldorf) un hospital pioneiro, fundado e dirixido polo pastor Theodor Fliedner, no que prestaban os coidados de enfermaría as Diaconisas de Kaiserwerth, formadas na propia escola do hospital. Nightingale quedou impresionada pola calidade do tratamento médico e polo compromiso e prácticas das diaconisas.

Considerada coma unha das pioneiras da enfermaría moderna, acadou o nivel de profesional. Loitou por fundamentar os coidados en evidencias científicas e por afianzar o corpo de coñecementos dos profesionais da saúde. Creadora do primeiro modelo conceptual da enfermaría. Modelo naturista. Considerase a primeira teórica a partir da que se fundamenta a enfermaría como disciplina académica.

#### Escritora 
Ditou conferencias e realizou diversos escritos, os máis coñecidos: *Notas sobre enfermería. Que é e que non é?* en 1859. *Notas sobre Hospital*. 1859. Notas en cuestións que afectan a Saúde, a Eficiencia e a Administración Hospitalaria do Exército Británico. Suxestións para pensar para os buscadores das verdades relixiosas. 1860.

### Literatura e feminismo 
Máis coñecida polas súas contribucións nos campos da enfermería e das matemáticas, a obra de  Nightingale tamén é importante no estudo do feminismo inglés. A fins da primeira metade do século  XIX, loitou pola súa autodeterminación e en contra das expectativas familiares dun matrimonio de conveniencia con algún membro da clase alta. Pouco tempo despois, dirixiuse a  Kaiserswerth para o seu adestramento no Instituto para  diaconesas. 

En 1860 expuxo o seu pensamento nunha edición privada de  *Suggestions  for  Thought  to  Searchers  after  Religious  Truth*, unha obra de 829 páxinas en tres volumes.​ En 2008, a universidade canadense  Wilfrid  Laurier  University publicou esta obra no volume 11 dun proxecto de 16 volumes que reúne a obra completa de  Nightingale:  *The  Collected  Works  of Florence  Nightingale*. O máis coñecido destes ensaios,  Cassandra, foi publicado en 1928 por Ray  Strachey, quen o incluíu en  The Cause (A Causa), unha historia do movemento feminista.

### Guerra de Crimea 
A contribución máis famosa de Florence foi durante a Guerra de Crimea, que se tornou o seu principal foco cando os relatos da guerra comezaran a chegar a Inglaterra contando sobre as condicións horríbeis para os feridos. En outubro de 1854, Florence cun equipo de 38 enfermeiras voluntarias educadas por ela, inclusive a súa tía Mai Smith, partiron para Crimea.

### Estatística 
Diagrama polar ou Rosa de Nightingale.|miniatura
Dende moi nova salienta en matemáticas. Aplicou os seus coñecementos estatísticos á epidemioloxía e á estatística sanitaria. Foi innovadora na recolleita, tabulación, interpretación e representación das estatísticas descritivas. Demostrou de xeito práctico que a estatística ofrece un marco de organización para controlar e aprender coa finalidade última de mellorar a praxe médica e maila cirúrxica. Desenvolveu unha Fórmula Modelo de Estatística Hospitalaria, coa finalidade de que nos hospitais se xerasen e recollesen datos e se elaborasen estatísticas consistentes. Idea unha representación gráfica coñecida como diagrama de área polar o Rosa de Nightingale.

O diagrama de área polar empregouno para representar o número de mortes durante a Guerra de Crimea (1853-1856). Consiste nun círculo dividido en sectores co mesmo ángulo.

Cada sector ten diferente radio en función da casuística. Dentro dun mesmo sector pódense representar varios datos. No gráfico que vemos a dereita da imaxe representa o número de éxitus: nas áreas azuis, os finados por enfermidade infecciosas; nas vermellas, os mortos por feridas; nas negras, os que pasaron por outras causas.

### Recoñecemento científico 
O mundo científico realizoulle varios recoñecementos entre os máis salientables encontramos os seguintes: Primeira muller admitida na Royal Statistical Society Británica en 1860. Membro honorario da American Statistical Association 1874. Recibiu a Cruz vermella do Mérito. A Orde do Mérito Británico.

Dende o ano 1974 celébrase o *Día Internacional da Enfermería*, promovido polo Consello Internacional de Enfermaría, celébrase cada 12 de maio, para conmemorar o seu nacemento.

A súa memoria continuaba viva cen anos despois do seu pasamento.

### Loitadora nata 
Florence Nightingale en 1910.|miniatura
A súa figura aínda, cen anos despois, resultaba moi controvertida. Sendo unha muller vitoriana convencida loitou por librarse do estereotipo do rol feminino. Tamén estivo contra a imaxe caritativa asociada ás coidadoras, tendo sempre presente o carácter humano dos coidados. Defendendo así unha profesión emerxente.

Se ben é certo que non é unha feminista, temos que enmarcala dentro do contexto social no que se desenvolveu, xa que contribuíu á causa da emancipación da muller.

Non inventa a enfermaría como profesión, pero o seu traballo, si resulta ser un punto de inflexión na profesionalización da enfermaría moderna e mesmo coloca os primeiros alicerces na consideración dos coidados como unha disciplina.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Nigthingale, Florence. *Notes on nursing : what it is, and what it is not*. Londres : Harrison, 1859.
* Pollard, Eliza F. *Florence Nigthingale: La amiga del soldado herido*. [Bilbao] : Colegio de Enfermería de Bizkaia, Academia de Ciencias de Enfermería de Bizkaia,  2011. (aparentemente inédito)

* *Cuentos de buenas noches para nuestras niñas rebeldes.* Editorial Destino, 2021. ISBN: 9788408241676

### Outros artigos 
* *A ciencia ten nome de muller* (en Wikibooks)
* Mujeres matemáticas. Trece matemáticas, trece espejos

### Ligazóns externas 
* Biografia de Florence Nigthingale
* Biografía de Florence Nigthingale
* Florence Nigthingale, estadística
* Mujeres que aplicaron la estadística para transformar el mundo: Florence Nigthingale y Madelain Guilberte