open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Llanfair Pwllgwyngyll

**Llanfair Pwllgwyngyll** ou por motivos publicitarios **Llanfair­pwllgwyngyll­gogery­chwyrn­drobwll­llan­tysilio­gogo­goch** ( [ɬanˌvairpuɬˈɡwɨ̞nɡɨ̞ɬ]), é unha vila da illa de Anglesey, en Gales. Atópase no Estreito de Menai, e a ponte *Britannia* comunícao coa cidade de Bangor, na outra beira do estreito. 

Esta localidade tamén é coñecida cos nomes alternativos de **Llanfairpwll** ou **Llanfair PG**, que o distinguen doutros lugares de Gales que tamén comezan por *Llanfair*. 

## Topónimo 
O nome da localidade non pode ser considerado un topónimo auténtico en lingua galesa. Foi xerado artificialmente na década de 1860, para outorgar á estación local a honra de ter inscrito o maior nome do Reino Unido, constituíndo un dos golpes publicitarios mais antigos.

Gorsafawddacha'idraigodanheddogleddollônpenrhynareurdraethceredigion (68 letras), era o nome doutra estación de tren, nomeada para rivalizar co nome desta localidade.

O nome significa "Igrexa de Santa María no val da abeleira branca próximo a un remuíño rápido e da Igrexa de San Tisilio da gruta vermella".

A súa variante oficial de **Llanfair­pwllgwyngyll­gogery­chwyrn­drobwll­llan­tysilio­gogo­goch** consta como o topónimo máis longo do Reino Unido e o terceiro máis longo do mundo.

Nos sinais das estradas, a localidade encóntrase sinalada como **Llanfairpwllgwyngyll**. Nos mapas, encontra-se como Llanfair Pwllgwyngyll e os seus habitantes chámana Llanfairpwll ou soamente **Llanfair**.

Na localidade existe un club de fútbol de nome *Clwb Pêl Droed Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch Football Club*.

## Galería 

File:Llanfair_Pwllgwyngyll_roofscape_(2)_-_geograph.org.uk_-_1058335.jpg
File:58_letters_name_(49577960668).jpg
Ficheiro:Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch.JPG
File:Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch-railway-station-sign-2011-09-21-GR2_1837a.JPG
File:Bridge_at_Brynsiencyn_Road_-_geograph.org.uk_-_1718300.jpg
File:Baby_Barn,_Llanfairpwllgwyngyll,_Wales,_advert_bus,_6_April_2005.jpg
File:Britannia_Bridge_-_geograph.org.uk_-_1817616.jpg
File:Hen_Felin.jpg

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tren
* Golf Halt
Arthur Schnitzler

**Arthur Schnitzler**, nado en Viena o 15 de maio de 1862 e finado na mesma cidade o 21 de outubro de 1931, foi un escritor austríaco.

## Traxectoria
Era médico de profesión. Nas súas obras aparecen temas coma o erotismo, a morte, a psicoloxía (foi admirado por Sigmund Freud) ou a crise social da súa cidade natal. Foi un dos primeiros autores en lingua alemá en empregar a técnica narrativa do monólogo interior.

Algunhas obras famosas do autor son *A cacatúa verde*, en teatro, ou *Fräulein Else*, *Lieutenant Gustl* ou *Traumnovelle* en narrativa.

## Obra traducida
* *A cacatúa verde* (*Der grüne Kakadu*, 1898)
* *A señorita Else* (*Fräulein Else* no título orixinal en alemán; traducida por Rosa Marta Gómez Pato e publicada en 2016 por Hugin e Munin).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Obras de Arthur Schnitzler (eLibrary Projekt – eLib) 
* Schnitzler na Universidade de Friburgo .
Berenguer de Cruïlles

**Berenguer de Cruïlles**, nado en Peratallada en 1310 e finado en Barcelona no verán de 1362, foi bispo de Xirona (1349–1362) e o primeiro presidente da Generalitat de Cataluña (1359–1362), nomeado polas Cortes de Cervera.

## Traxectoria 
Os historiadores consideran probable que Berenguer de Cruïlles tivese as súas orixes familiares en Cruïlles, que o seu pai fose Bernat de Cruïlles i de Peratallada e a súa nai Gueraua de Cabrera, malia a ausencia de probas documentais. Rematando a súa carreira eclesiástica, sucedeu a Arnau de Mont-rodon como bispo de Xirona. Enérxico, defensor da Inquisición e preocupado pola herexía, foi bispo nun período marcado polas guerras constantes e os efectos da peste negra, que supuxo a morte dun terzo da poboación.

Foi escollido primeiro representante do brazo eclesiástico do que daquela se chamaba Deputación do Xeneral de Cataluña e máis adiante pasaría a chamarse Generalitat de Cataluña. Dende a presidencia desta institución velou polo cumprimento do acordo que a Corte de Cervera asinara co monarca Pedro IV de Aragón por axudalo na guerra dos dous Pedros (1356–1369), e que comportaba a substitución dos impostos arbitrarios anteriores a un único imposto legal e estable. Bo diplomático, consérvanse moitas das súas cartas e sábese das súas súas accións decididas contra a corrupción da época, actuando con dureza diante de casos concretos, establecendo o cobro dos subsidios a través dun síndico local ou impulsando a redacción do *Llibre verd dels feus*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha en catholic-hierarchy.org
Cingulados

A dos **cingulados** (*Cingulata*) é unha orde de mamíferos placentarios propios do continente americano, coñecidos popularmente como armadillos, caracterizados por posuíren unha coiraza dorsal formada por placas xustapostas.

A orde abrangue unha única familia, a dos dasipódidos.

## Características 
Os cingulados separáronse pouco do plano ancestral placentario, e son un grupo moi antigo, xa diferenciado no paleoceno.

As especies actuais son nocturnas e escavadoras, e están protexidas por placas óseas na pel, cubertas por escudos córneos; os membos dalgúns xéneros poden enrolarse en forma de bóla.

Os dentes son numerosos (até 25 en cada mandíbula), simples, cilíndricos e uniformes, sen esmalte e con raíces abertas, e de crecemento continuo. Son insectívoros e omnívoros necrófagos.

## Taxonomía 
### Descrición 
A orde dos cingulados foi descrita en 1811 polo zoólogo alemán Johann Karl Wilhelm Illiger.

'*Orde *Cingulata***
* **Familia *Dasypodidae'''*
** Subfamilia *Dasypodinae*
*** Xénero *Dasypus*
** Subfamilia *Euphractinae*
*** Xénero *Calyptophractus*
*** Xénero *Chaetophractus*
*** Xénero *Chlamyphorus*
*** Xénero *Euphractus*
*** Xénero *Zaedyus*
** Subfamilia *Tolypeutinae*
*** Xénero *Cabassous*
*** Xénero *Priodontes*

## Armadillos xigantes 
Durante o plistoceno e períodos anteriores, ademais dos modernos armadillos existiron tamén armadillos xigantes, como os gliptodontes, que se diferenciaron no eoceno superior e que tiñan un cranio e unha casca formada por moitas pezas pequenas fusionadas e, en ocasións, unha cola en forma de maza. Mostran unha notábel converxencia coas tarturugas e algúns dinosauros (anquilosauros).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Kowalski, Kazimierz (1981): *Mamíferos. Manual de teriología*. Madrid: H. Blume Ediciones. ISBN 84-7214-229-9, pp.&nbsp;338–340.
* McKenna, Malcolm C. & Bell, Susan K. (1997): *Classification of Mammals Above the Species Level*. Nova York: Columbia University Press. ISBN 0-231-11013-8.
* Nowak, Ronald M. (1999): *Walker's Mammals of the World*. 6ª ed. Baltimore, Maryland, EE. UU.: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-5789-8.
* VV. AA. (1968): *Enciclopedia Salvat de las ciencias. Tomo 6. Animales vertebrados*. Pamplona: Salvat, S. A. de Ediciones, pp.&nbsp;86–88.
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M., eds. (2005): *Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference*, 3rd ed. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-0.

### Outros artigos 
* Mamíferos
* Desdentados
* Xenartros

### Ligazóns externas 
* *Cingulata* Illiger, 1811  en Fossilworks.
* *Cingulata* na ADW. 
* *Cingulata'' na EOL.
Pilosos

A dos **pilosos** (*Pilosa*) é unha orde de mamíferos placentarios, unha das dúas que integran a superorde dos xenartros, que inclúe os osos formigueiros e os preguiceiros, animais que, na actualidade, existen unicamente no continente americano.

A orixe da orde se remóntase a principios do terciario, hai ao redor de 60 millóns de anos, pouco tempo despois da extinción dos dinosauros.

Até hai poucos anos este grupo considerábase unha suborde da orde dos *Xenarthra*, que na actualidade foi elevada ao rango de superorde.

Porén, están emparentados cos armadillos, que hoxe se consideran formando unha orde, a dos *Cingulata*, dentro dos xenartros, aínda que os pilosos modernos están moi especializados e superficialmente parécense moi pouco aos armadillos.

## Taxonomía 
### Descrición 
A orde foi descrita en 1883 polo zoólogo británico, especializado en anatomía comparada, William Henry Flower.O grupo foi revisado en 1985 por Wetzel e Kraft, independentemente, como parte dos *Xenarthra*; antigamente incluídos nos *Xenarthra*, grupo que foi elevado á catergoría de magnorde por McKenna e Bell en 1997, aínda que a maioría dos autores os considera como unha superorde.

### Sinónimo 
Ademais de polo nome de *Pilosa*, a orde foi coñecida tamén polo sinónimo *Edentata* Vicq-d'Azyr, 1792.
*** Xénero *Bradypus* Linnaeus, 1758
**** *Bradypus pygmaeus* Anderson & Handley 2001
**** *Bradypus torquatus* Illiger, 1811
**** *Bradypus tridactylus* Linnaeus, 1758
**** *Bradypus variegatus* Schinz, 1825
** Familia *Megalonychidae* Ameghino, 1889
*** Xénero *Choloepus* Illiger, 1811
**** *Choloepus didactylus* Linnaeus, 1758
**** *Choloepus hoffmanni* Peters, 1858
* '*Suborde *Vermilingua'''* Illiger, 1811
** Familia *Cyclopedidae* Pocock, 1954
*** Xénero *Cyclopes* Gray, 1821
**** *Cyclopes didactylus* (Linnaeus, 1758)
** Familia *Myrmecophagidae* Gray, 1825
*** Xénero *Myrmecophaga* Linnaeus, 1758
**** *Myrmecophaga tridactyla* Linnaeus, 1758
*** Xénero *Tamandua* Gray, 1825
**** *Tamandua mexicana* (Saussure, 1860)
**** *Tamandua tetradactyla* (Linnaeus, 1758)

## Filoxenia 
Segundo Tree of Life, as relacións filoxenéticas dos grupos actuais de cingulados e pilosos son as seguintes:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* McKenna, Malcolm C. & Bell, Susan K. (1997): *Classification of Mammals Above the Species Level*. Nova York: Columbia University Press. ISBN 0-231-11013-8.
* Nowak, Ronald M. (1999): *Walker's Mammals of the World*. 6ª ed. Baltimore, Maryland, EE. UU.: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-5789-8.
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M., eds. (2005): *Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference* 3rd ed. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-0.

### Outros artigos 
* Mamíferos
* Desdentados
* Cingulados

### Ligazóns externas 
* *Pilosa* na ADW.
* *Pilosa'' na EOL.
Carrán escuro

O **carrán escuro** (*Onychoprion fuscatus*, antes *Sterna fuscata*) é unha especie de ave Charadriiforme da familia Sternidae.

## Características 
A parte ventral e gorxa son brancas, mentres que a parte superior do corpo varía entre o marrón escuro dos xoves ó negro característico dos adultos. É unha especie moi similar ó carrán embridado.

## Distribución 
Cría en illas, costas de mares cálidos e incluso tropicais. Fóra da época de cría, o seu comportamento é fortemente peláxico. É unha ave rara na Europa occidental, e só no verán é posible a observación de individuos divagantes.
Carrán de Forster

O **carrán de Forster** (*Sterna forsteri*) é unha especie de ave charadriiforme da familia *Sternidae*.

## Morfoloxía 
Especie moi similar ó carrán común. A parte central da cola é máis agrisada e as ás primarias practicamente brancas (a diferenza da especie común, que mostra un gris dominante).

## Distribución 
Existe unha subespecie americana. En Europa, só está presente no inverno, de maneira ocasional.

## Notas
Carolina (nome)

[dereita|miniatura|230px|[Carolina de Brunswick-Wolfenbüttel (1768-1821), princesa alemá, terza filla dos sete fillos do duque Carlos II Guillerme de Brunswick-Wolfenbüttel e de Augusta de Hannover, irmá do rei Xurxo III do Reino Unido.]]
**Carolina** é un nome propio feminino galego. Esta forma escrita tamén é común co asturiano, co castelán, co catalán, co italiano e co portugués. Procede do xermánico *Karl* (home nas linguas nórdicas), latinizado como *Carolus* que tamén dá orixe á variante masculina Carlos. Nun principio significaba *home libre* mais despois pasou a designar o cargo de *mestre ou mordomo do pazo* entre os reis francos. Cando o poder destes mordomos medrou, *Karl* pasou a ser un título e, finalmente, chegou a ser nome propio. En galego tamén ten as variantes **Carlota** e **Carla**, e o hipocorístico **Carola**. 2.424 co nome Carlota, cunha media de idade de 18,3 anos, 5.713 co nome Carla, cunha media de idade de 17,6 anos e 38 co nome Carola, cunha media de idade de 23,8 anos.

## Etimoloxía 
*Karl* é o hipocorístico de varios nomes cuxo primeiro elemento era *karl* —como Karlman (Carlomán)—, proveniente do antigo alto alemán *cháral* (‘home’, ‘amante’), que sobrevive no alemán moderno *kerl* (‘individuo’). Porén, co prefixo *hus* (*house* = ‘casa’) formaba *Huscarl* (‘home da casa’, é dicir, ‘servente’ ou ‘escravo’). Algúns estudosos defenden a súa vinculación co grego *γηραλέος* *gueraléos* (‘vello’), defendendo o significado de ‘home maduro’, ‘home experto’.

Carolina é un diminutivo de Carola, á súa volta, unha variante de Carla; que deriva do latín medieval *Carolus* (Carlos). O nome fíxose popular por ser o nome de varias raíñas, princesas e nobres. O nome tamén o levan dous estados dos Estados Unidos de América: Carolina do Norte e Carolina do Sur, que tomaron o nome de Carlos I de Inglaterra.

## Onomástica 
O nome non ten santa patroa, mais si conta con algunha beata así chamada: Karolina Gerhardinger, fundadora da Escola das Irmás de Nosa Señora, lembrada o 9 de maio, e Karolina Kózkówna, virxe e mártir de Wał-Ruda, chamada "a Maria Goretti polaca", conmemorada o 18 de novembro.

Coma alternativa, a onomástica pódese festexar o mesmo día ca o nome Carlos (4 de novembro en memoria de san Carlos Borromeo).

## O nome en Galicia 
Carolina non é un dos nomes máis comúns en Galicia. Porén é de salientar que unha das cantigas populares de Galicia (e tamén norte de Portugal) máis famosas leve este nome: *A Carolina*.

## Carolina noutras linguas 
* Alemán: Charlotte / Karloline / Karla
* Asturiano: Carolina
* Castelán: Carlota / Carla / Carolina
* Catalán: Carlota / Carolina / Carla
* Estoniano: Karoliina
* Éuscaro: Karlota / Karolina / Karla
* Francés: Charlotte
* Finés: Karoliina
* Inglés: Carol / Caroline
* Italiano: Carolina / Carla
* Polaco: Karol
* Portugués: Carlota / Carolina / Carla
* Ruso: Karolina

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Carlos
* *A Carolina*
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Concello de Blachownia

O **concello de Blachownia** é un concello *(gmina)* rural-urbano do condado de Częstochowa, en Polonia. O seu centro administrativo é a vila de Blachownia.

O concello ten unha superficie de 67,21&nbsp;km2, e unha poboación total de 13.329 habitantes (2006).
Damen

miniatura|A clase Damen de 42 metros ten unha velocidade tope de 26 nós
[miniatura|A patrulleira de aduanas *HMCC Seeker* foi entregada ó goberno do [Reino Unido no 2001]]

**Damen** é unha empresa naval holandesa dedicada á fabricación de buques e equipamento naval. Ten factorías en Holanda, Polonia, Gran Bretaña, Romanía, Noruega, Suecia, Francia, Turquía, Suráfrica, Cuba, Brasil, Emiratos Árabes Unidos, Qatar, China, Vietnam, Singapur, Indonesia e Australia.

En 2004 Damen xunto cos estaleiros holandeses Merwede, Bodewes e Volharding foron condenados por axudas ilegais pola Unión Europea. En 2010 estaleiros de Noruega, Francia, Países Baixos, Portugal e Finlandia denunciaron o *tax lease* de España que foi declarado ilegal pola UE.

## Notas
Folívoro (homónimos)

O termo **folívoro** poder referirse a:
* **folívoro**, calquera animal que se alimenta de follas.
* **folívoro**, cada unha das especies da suborde dos folívoros, mamíferos xenartros da orde dos pilosos.
Zygmunt Łoziński

**Zygmunt Konstanty Antoni Łoziński**, nado o 5 de xullo de 1870 en Baracin (Imperio Ruso, hoxe Belarús) e finado o 26 de marzo de 1932 en Pinsk (RSS de Belarús), foi un bispo da Igrexa católica latina polaco, bispo de Minsk entre 1917 e 1925, e posteriormente bispo de Pinsk até o seu pasamento.

## Traxectoria 
Zygmunt Łoziński naceu o 5 de xuño de 1870 en Baracin, preto de Navahrudak, entón parte da gobernación de Grodno do Imperio Ruso. Estudou en Varsovia e posteriormente en San Petersburgo, onde se graduou pola Academia Teolóxica Católica de San Petersburgo en 1891.

## Culto 
O proceso de beatificación comezou en Pinsk e no Vaticano. O proceso informativo comezou en 1957 e rematou en 1962. O 4 de decembro de 1980 foi nomeado *Servo de Deus*.

A Congregación para as Causas dos Santos recibiu a *positio* en 1990, e os teólogos da congregación aprovaron a causa o 10 de decembro de 1992. O 2 de abril de 1993 o papa Xoán Paulo II declarouno *Venerable*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
LNB Pro B

A **LNB Pro B** (nome completo: *Ligue Nationale de Basket Pro B*; do francés: *Liga Nacional de Baloncesto Pro B*) é a segunda máxima categoría do baloncesto profesional masculino en Francia. Organizada pola Ligue Nationale de Basket (LNB) desde 1987, a competición existe desde o ano 1932. Os dous primeiros equipos da competición ao final da temporada ascenden á LNB Pro A, máxima categoría do baloncesto galo.

## Formato 
Todos os 18 equipos da Pro B enfróntanse entre si dúas veces durante a liga regular. O primeiro equipo da liga regular ascende á Pro A, mentres que os seguintes oito mellores clasificados disputan un playoff para decidir a outra praza de ascenso. Nas eliminatorias, os cuartos e as semifinais son a ida e volta, mentres que a final é a partido único. Por outra banda, os dous últimos clasificados da competición descenden á liga afeccionada Nationale 1.

### Equipos 
Os seguintes son os equipos que compiten na temporada 2022–23 da LNB Pro B.

## Palmarés 
:1Na temporada 2013–14 ascenderon dous equipos máis debdio á ampliación da Pro A de 16 a 18 equipos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* LNB Pro A

### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial 
* Perfil da LNB en Eurobasket
Al Unser

miniatura|240px|dereita|Coche de Al Unser na Indy 500 de 1970.
**Alfred Unser**, nado en Albuquerque (Novo México) o 29 de maio de 1939 e finado en Chama, Novo México, o 9 de decembro de 2021, foi un piloto estadounidense, coñecido no mundo do automobilismo como **Al Unser** ou **Al Unser Sr**. Nas 500 Millas de Indianápolis acadou catro vitorias (en 1970, 1971, 1978 e 1987), tres segundos postos e catro terceiros postos, sendo elixido entre os tres pilotos máis importantes da historia da carreira. Tamén gañou tres campionatos da IndyCar (en 1970, 1983 e 1985), a Fórmula 1 norteamericana, cun total de 39 carreiras gañadas.

Co seu irmán Bobby Unser (tres Indy 500, dous campionatos e 35 carreiras gañadas) e o seu fillo Al Unser Jr (dous Indy 500, dous campionatos e 34 carreiras gañadas) forma parte dunha das sagas familiares máis importantes da historia do automobilismo.

Al Unser competiu até 1994, e no ano 1998 pasou a ser membro do Salón Internacional da Fama do Automobilismo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Estatísticas da carreira deportiva de Al Unser en "Racing-Reference"
Pribina

[miniatura|Estatua de Pribina en [Nitra]]
miniatura|Territorio do Principado de Nitra
miniatura|esquerda|Principado de Balaton
**Pribina** foi un príncipe eslavo do Principado de Nitra (ca. 825-833), fundador do Principado do Balaton (ca. 840-861). En Eslovaquia está considerado o primeiro soberano dos eslovacos. A principal fonte escrita do seu reinado é *Conversio Bagoariorum et Carantanorum* escrito en Salzburgo por volta de 870.

## Traxectoria 
No ano 827 mandou erixir unha igrexa en Nitra, consagrada polo arcebispo Adalram de Salzburgo, é a máis antiga igrexa en Eslovaquia e a primeira en toda Europa Oriental da que hai documentación por escrito. O príncipe moravo Mojmír I expulsouno de Nitra no 833 e Pribina buscou refuxio nos dominios de Ratbod, margrave de Pannonia, presentado ao rei Lois o Xermánico, fíxoo bautizar na igrexa de Traismauer. Enfrontado con Ratbod, marchou a Bulgaria e intentou convencer ao khan Malamir para atacar os francos, empresa que fracasou xa que o khan búlgaro acababa de asinar a paz con eles. Xa que logo Pribina partiu para a baixa Pannonia, ás terras do príncipe Ratimir, un membro da súa familia. Mais en 838, Ratbod conquistou o principdo de Ratimir e Pribina fuxiu para o territorio de Salacho, un príncipe de Carniola, que conseguiu reconciliar a Radbod con Pribina.

En 839 ou en 840, Pribina recibiu de Lois o Xermánico un dominio poboado por eslavos situado en Pannonia entre o Danubio, o Drava e o Raab, no que historiograficamente recibe o nome de Principado do Balaton. En 846 ou en 847, obtivo a propiedade perpetua. Nos seus dominios encoraxou a colonización e o labor misioneiro. Fixo da súa capital, Blatnohrad unha enorme fortaleza e mandou construír 15 igrexas. Protexeu o imperio dos francos dos ataques da Gran Moravia, de Bulgaria e dos príncipes eslavos do suroeste. Pribina morreu en 861 durante os combates entre Carlomán, en rebelión contra seu pai e Rastislav de Moravia. O seu sucesor foi o seu fillo Kocel.

## Notas
Let The Devil Sleep

***Let The Devil Sleep*** é a terceira novela de policías de John Verdon. O seu protagonista é Dave Gurney, un detective xubilado de Nova York.

## Sinopse 
O máis condecorado detective de homicidios do Departamento de Policía de Nova York, Dave Gurney, aínda se atopa intentando axustarse á súa nova vida retiro cando unha moza que está a producir un documental sobre un famoso asasino en serie lle pide o seu consello. Pouco despois, Gurney comeza a sentirse ameazado: unha frecha de caza aterra no terreo da súa casa e acaba levemente ferido nunha trampa colocada para asustalo. A medida que as cousas se poñen máis bizarras, comeza a remexer o antigo caso do Bo Pastor, que xusto dez anos antes cometera unha serie de asasinatos nas estradas xustificados cun manifesto contra a riqueza. Os asasinatos remataran daquela de súpeto, e un culto de análise medrou arredor do caso nunha sorte de opinión consensuada que convence a todo o mundo, pero non a Gurney.
Valence

***Valence, Charente**, unha comuna francesa no departamento de Drôme na rexión de Ródano-Alpes.
***Valence, Drôme**, unha comuna francesa no departamento de Drôme na rexión Ródano-Alpes.
***Valence, Tarn-et-Garonne**, unha comuna francesa no departamento de Tarn-et-Garonne na rexión Mediodía-Pireneos.
***Valence-en-Brie**, unha comuna francesa no departamento Sena e Marne na rexión de Illa de Francia.
***Valence-sur-Baïse**, unha comuna francesa no departamento Gers na rexión de Mediodía-Pireneos.
*'''Valence-d'Albigeois''', unha comuna francesa no departamento Tarn na rexión de Mediodía-Pireneos.
Mallando no Android

**Mallando no Android** é unha web en galego de actualidade tecnolóxica e análise de trebellos centrada no sistema operativo Android. Comezou a súa andaina independente o 1 de xullo de 2010, logo de ser unha sección da web matriz Mallando na e-ira.&nbsp;
## &nbsp;Traxectoria 
Mallando no Android comezou como unha sección do blog de difusión científica Mallando na e-ira, mais o 1 de xullo de 2010 iniciou a súa andaina en solitario. Aos tres cofundadores do proxecto fóronse sumando máis persoas ao longo destes anos até superar a decena actual, entre redactores e colaboradores puntuais.

Inicialmente a web estivo aloxada no servizo gratuíto Blogger. Porén, en agosto de 2013, e coincidindo co redeseño da páxina para adaptarse ás plataformas móbiles, comezou a usar hosting propio. Desde decembro de 2014, Mallando no Android emprega dominio .gal.

Ademais da web, os redactores de Mallando no Android colaboran eventualmente en diversos medios en galego, como a Radio Galega, Radiofusión, Sermos Galiza e Praza Pública.&nbsp;
## &nbsp;Android en galego 
En outubro de 2013 Mallando no Android puxo en marcha a campaña Android en Galego (#AndroidEnGalego), para reclamar a Google a tradución de Android ao galego.

A campaña contou cun manifesto que recibiu o apoio das tres universidades galegas, numerosas empresas tecnolóxicas do país e preto de 4300 sinaturas persoais, que foron enviadas ás oficinas centrais de Google en xaneiro de 2014. Paralelamente, os promotores foron recibidos por Google nas oficinas da compañía de Madrid para tratar o tema en novembro de 2013.

En outubro de 2014 a campaña acadou o seu obxectivo, sendo a versión 5.0 de Android (Lollipop) a primeira en estar dispoñíbel en galego.&nbsp;
## &nbsp;Redes sociais e comunidade 
Mallando no Android ten unha forte presenza nas redes sociais, con perfís activos en Twitter, Facebook, Google+, Instagram e unha canle de YouTube. A través delas retransmiten as principais feiras e eventos tecnolóxicos relacionados coa temática da páxina.
## &nbsp;Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* mallandonoandroid.gal
Aldana

**Aldana** pódese referir a:
## Antroponimia 
*Aldana, nome celta de muller, da casa da Alda.
*Aldana, apelido de orixe galega (orixinario de preto de Santiago de Compostela), tamén derivado da vila de Aldana, no País Vasco.
** Adolfo Aldana, Cádiz, 1966, exfutbolista español e actual adestrador de fútbol.

## Toponimia 
*Aldana, vila e concello no departamento de Nariño, Colombia.
Fokker F27 Friendship

O **Fokker F27 Friendship** é un avión turbohélice e pasaxeiros deseñado e fabricado polo desaparecido fabricante neerlandés Fokker. É o avión de posguerra máis fabricado nos Países Baixos e foi un dos avións de pasaxeiros máis exitosos da súa época en Europa.

O F27 desenvolveuse a principios dos anos 50 coa intención de producir un sucesor capaz para os anteriores avións de pasaxeiros de pistóns comúns no mercado, como o Douglas DC-3. Unha innovación clave do F27 foi a adopción do motor turbohélice Rolls-Royce Dart, que producía moitas menos vibracións e ruído mellorando así a comodidade dos pasaxeiro. Outra importante característica que mellorou a comodidade foi a cabina presurizada. Tamén se empregaron técnicas innovadoras de fabricación na construción do avión.

O 24 de novembro de 1955 o F27 realizou o seu voo de estrea e o 19 de novembro de 1958 o tipo entrou en servizo. Pouco despois da súa introdución recoñeceuse que o F27 fora un éxito comercial. Baixo un acordo de licenza alcanzado entre Fokker e o fabricante estadounidense Fairchild, o F27 foi fabricado nos Estados Unidos por este último; Fairchild desenvolvelvou independentemente unha versión alongada do aparello que foi dsignada Fairchild FH-227. Durante os anos 80 Fokker desenvolveu un sucesor modernizado do F27, o Fokker 50, substituíndoo na produción.

## Deseño 
O deseño do Fokker F27 comezou nos anos 50 como substituto do exitoso Douglas DC-3. O fabricante avaliou un feixe de distintas configuracións antes de decidirse finalmente por un avión de á alta con dous motores Rolls-Royce Dart e unha cabina presurizada para 28 pasaxeiros.

O primeiro prototipo, rexistrado PH-NIV, voou por vez primeira o 24 de novembro de 1955. O segundo e os primeiros exemplares de produción eran 0,9 m máis longos, proporcionando espazo para catro pasaxeiros máis ata chegar a unha capacidade de 32. Esas unidades tamén usaron os motores máis potentes Dart Mk 528.

En 1956, Fokker asinou un contrato de licenza co fabricante estadounidense Fairchild, para que este constuíse o F27 nos Estados Unidos. O primeiro exemplar fabricado neste país voou o 12 de abril de 1958. Fairchild tamén desenvolveu independentemente unha versión alongada, chamada FH-227. A meirande parte das vendas de Fairchild realizáronse no mercado norteamericano.

A principios dos 80 Fokker desenvolveu un sucesor para o Friendship, o Fokker 50. Aínda que baseado na fuselaxe do F27-500, o Fokker 50 foi virtualmente un novo avión con motores Pratt & Whitney Canada e sistemas modernos. O seu comportamento xeral e a comodidade para a pasaxe mellorou con respecto ao F27.
Fokker 50

O **Fokker 50** é un avión turbohélice de pasaxeiros, deseñado como unha mellora e substituto do exitoso Fokker F27 Friendship. O **Fokker 60** é unha versión de carga alongada do Fokker 50. Ámbolos dous avións foron fabricados por Fokker nos Países Baixos. O Fokker 60 foi operado pola Real Forza Aérea dos Países Baixos, e algúns deses avións aínda están en servizo coa Forza de Aviación Naval do Perú.
Lenzo

miniatura|Vista posterior dun bastidor en construción, soporte de madeira sobre o cal se tensa a tea.
O **lenzo** é un soporte feito de tea que normalmente ten un bastidor para poder tensalo e emprégase para pintar enriba. Acostuman ser de algodón ou de liño: o algodón ten unha cor máis clara, unha trama menos compacta e é máis económico; o de liño é máis ríxido, de cor gris ocre un pouco escura e considérase a mellor tea para pintar ao óleo.
Tiago Iorc

**Tiago Iorczeski**, máis coñecido como **Tiago Iorc**, nado en Brasilia (Distrito Federal) o 28 de novembro de 1985, é un cantante e compositor brasileiro.

## Traxectoria
Nado en Brasilia e radicado en Curitiba, Tiago saíu do país por primeira vez con 10 meses de idade, e ficou até os 5 anos morando en Inglaterra. Tamén morou na cidade de Passo Fundo, no Rio Grande do Sul.

### 2006-10: Primeiros traballos e *Let Yourself In*
Gañou notariedade musical ao cantar "Scared" nun festival de música da Pontifícia Universidade Católica de Paraná (PUCPR), onde estudaba publicidade. No ano seguinte, a música fixo parte da banda sonora da novela *Duas Caras*. En 2008, a canción "Blame" fixo parte da novela de João Emanuel Carneiro, A Favorita. A música temén foi tema da capaña Outono/Inverno da marca Renner. Após lanzar varias cancións que formarían parte de bandas sonoras dalgunhas telenovelas, en 2007 chega o lanzamento do seu primeiro álbum *Let Yourself In*, que tamén foi lanzado en Xapón onde a canción "Nothing but a Song" chegou á 19ª posición da Billboad Xaponesa e na Corea do Sur, onde o público o elixiu *Mellor Artista Estranxeiro* pola súa presentación no *Grant Mint Festival de 2010*.

### 2011-14:*Umbilical* e *Zeski*
[thumbnail|esquerda|230px|Iorc nunha presentación na [FNAC en decembro de 2011.]]
Tiago compón as súas propias cancións, a meirande parte delas en inglés, xa que segundo el así consegue expresarse mellor. O seu segundo disco *Umbilical* foi gravado no Río de Xaneiro e Nova York. Alén do Brasil, o disco foi lanzado na Corea do Sur, Portugal, Estados Unidos de América e no Xapón. En 2013, Tiago lanza o seu terceiro álbum, *Zeski*, do cal foron divulgados como sinxelos "It's a Fluke", "Música Inedita" e "Forasteiro". En maio de 2015 Tiago anunciou nas redes sociais a portada do seu cuarto álbum, *Troco Likes*.

### 2015-actualidade: *Troko Likes*
Días após, a canción "Coisa Linda" foi lanzada como sinxelo do seu novo álbum. Segundo Tiago, a música foi composta por el e Leo Fressato para a súa namorada, a actriz Isabelle Drummond. O disco foi lanzado o día 10 de xullo de 2015 no Spotify.

A canción "Alexandria", do álbum *Troco Likes*, foi composta por el e Humberto Gessinger.

## Discografía 
### Álbums
### Compilacións
## Notas
Irmáns Dardenne

Os irmáns **Jean-Pierre Dardenne** ([daʁdɛn]), nado en Liexa o 21 de abril de 1951 e **Luc Dardenne**, nado na mesma cidade o 10 de marzo de 1954 son unha parella de cineastas belgas. Traballan como directores, produtores e guionistas nos seus filmes.

## Traxectoria 
Os Dardenne naceron e creceron na provincia de Liexa, en Valonia. Jean-Pierre estudou arte dramática, mentres que Luc (tres anos máis novo) estudou filosofía. En 1975 crearon Derives, compañía coa que produciron sesenta filmes documentais antes de pasarse ás longametraxes de ficción. Estes filmes trataban temas como a inmigración polaca, a resistencia durante a segunda guerra mundial e a folga xeral de 1960.

As súas dúas primeiras longametraxes de ficción, *Falsch* (1987) e *Je pense a vous* (1992), son pouco coñecidas, e Luc describiunas como unha "aventura desafortunada". O seu primeiro grande éxito foi *La promesse* en 1996.

Con *Rosetta* os Dardenne comezaron a fixarse nos problemas (filosóficos, espirituais e psicolóxicos) dos desempregados. A protagonista, Émilie Dequenne, que debutaba no cinema gañou o premio á mellor actriz no Festival de Cannes. O filme foi a primeira produción belga que gañou a Palma de Ouro.

Co seu seguinte filme, *L’Enfant*, volveron gañar a Palma de Ouro.

## Filmografía 
### Longametraxe 
* *Falsch* (1987)
* *Je pense à vous* (1992)
* *La Promesse* (1996)
* *Rosetta* (1999)
* *Le fils* (2002)
* ''L'Enfant* (2005)
* *Le Silence de Lorna* (2008)
* *Le gamin au vélo* (2011)
* *Dous días, unha noite* (2014)
* *La Fille inconnue*

### Documentais 
* *Chant du rossignol* (1978)
* *Lorsque le bateau de Léon M. descendit la Meuse pour la première fois* (1979)
* *Pour que la guerre s'achève, les murs devaient s'écrouter* (1980)
* *R... ne répond plus* (1981)
* *Leçons d'une université volante* (1982)
* *Regarde Jonathan/Jean Louvet, son oeuvre* (1983)

### Curtametraxes 
* *Il court... il court le monde* (1987)
* *Dans l'obscurité* (2007) (segmento do filme *To Each His Own Cinema*)

### Produtores 
* *Vous êtes de la police ?* (co-produtores)

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Sebastiano Gesù (ed.), *Etica ed estetica dello sguardo. Il cinema dei fratelli Dardenne*, Catania, 2006.
### Ligazóns externas 
* 
* 
* Committed Cinema: The Films of Jean-Pierre and Luc Dardenne; Essays and Interviews 
* Filmjourney.org: Entrevista
* Entrevista con Jean-Pierre e Luc Dardenne, directores de *Le Silence de Lorna* con David Walsh en *World Socialist Web Site''
Todo sobre Eva

***Todo sobre Eva*** (en inglés, ***All About Eve***) é un filme do director Joseph L. Mankiewicz que conta a historia dunha recoñecida mais madura actriz de Broadway, Margo Channing, e a ambiciosa fan Eve Harrington.

Protagonizado por Bette Davis e Anne Baxter tamén lle deu a Marilyn Monroe un dos seus primeiros papeis de importancia.

Emitiuse en galego na TVG o 5 de maio de 2000.

## Argumento 
Nunha entrega de premios, Eve Harrington recibe o premio Sarah Siddons pola súa interpretación en *Footsteps on the Ceiling*. O crítico teatral Addison DeWitt observa o momento e cunha sarcástica voz en off conta o ascenso de Eve como actriz teatral.

Un ano antes Margo Channing é unha das maiores estrelas do teatro de Broadway, mais acaba de cumprir corenta anos e sabe que supón iso para a súa carreira. Tras unha función, Karen Richards, amiga íntima de Margo, coñece a súa fan Eve Harrington na porta do teatro. Karen lévaa a coñecer a Margo.

## Personaxes 
* Bette Davis como Margo Channing
* Anne Baxter como Eve Harrington
* George Sanders como Addison DeWitt
* Celeste Holm como Karen Richards
* Gary Merrill como Bill Sampson
* Hugh Marlowe como Lloyd Richards
* Thelma Ritter como Birdie
* Gregory Ratoff como Max Fabian
* Marilyn Monroe como Miss Casswell
* Barbara Bates como Phoebe

## Produción 
O argumento de *Todo sobre Eva* procede dunha anécdota que a actriz Elisabeth Bergner contou a Mary Orr e que esta converteu nun relato breve.

Mankiewicz buscaba unha historia sobre unha actriz que estaba a envellecer e tras ler "The Wisdom of Eve", informou a Darryl F. Zanuck que podía combinar as dúas historias, suxerindo a Susan Hayward como protagonista.

Finalmente Hayward foi descartada por Zanuck por ser "demasiado nova", Marlene Dietrich, por ser "demasiado alemá", e Gertrude Lawrence, porque o seu avogado insistiu en que non podía beber nin fumar no filme e que había que modificar o guión para que cantase unha canción. Zanuck pensou en Barbara Stanwyck, mais non estaba dispoñible. Tamén foron consideradas Tallulah Bankhead, Ingrid Bergman e Joan Crawford, que xa estaba traballando en ''The Damned Don't Cry*.

O papel foi finalmente para Claudette Colbert, mais sufriu unha lesión grave no lombo e tivo que abandonar ao pouco tempo de comezar a rodaxe. Finalmente foi escollida Bette Davis, O seu gran competidor ese ano foi o filme de Billy Wilder *Sunset Boulevard.

Na 23ª edición dos Oscar, *Todo sobre Eva* conseguiu catorce candidaturas, récord que igualou *Titanic* corenta e sete anos máis tarde. Gañou os premios ao mellor filme, director, actor secundario, guión, vestiario e son. Ademais continúa a ser (no 2022) o único filme con catro actrices candidatas ao Óscar.

Gañou tamén o Globo de Ouro ao mellor guión e o BAFTA ao mellor filme. No Festival de Cannes gañou o Gran Premio do Xurado e o premio á mellor actriz para Bette Davis.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Guión en Internet Movie Script Database
* *All About Eve* en Filmsite.org
* Información sobre All About Eve
* *All About Eve* en Lux Radio Theater: 1 de outubro de 1951
* *All About Eve* en Theater Guild on the Air: 16 de novembro de 1952
Penavella, San Mateo de Oliveira, Ponteareas

**Penavella** é un lugar da parroquia de San Mateo de Oliveira, no concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado. Segundo o IGE, en 2022 tiña 51 habitantes (22 homes e 29 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Mateo de Oliveira 
### Parroquias de Ponteareas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ponteareas
Rhénus Sport

O **Rhénus Sport** é un pavillón polideportivo situado na cidade de Estrasburgo, Francia. Renovado en 2003 e con capacidade para 6.200 espectadores, é o fogar do equipo de baloncesto Strasbourg Illkirch-Graffenstaden Basket da LNB Pro A francesa.

## Historia 
En 1981, o pavillón exerceu como seda da final da Euroliga, nun encontro en que o Maccabi Tel Aviv derrotou ao Synudine Bologna por 80-79. No ano 2006 acolle unha eliminatoria da Copa Davis en Francia e Suecia. Fóra do deporte, o 3 de abril de 2009 o Presidente dos Estados Unidos Barack Obama deu un discurso no pavillón ante un público alemán e francés, debido á súa presenza na cidade por mor do Cumio da OTAN de Estrasburgo-Kehl de 2009.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información sobre o pavillón na web da cidade de Estrasburgo
Palais des Sports de Beaublanc

O **Palais des Sports de Beaublanc** (en occitano: *Bòsc Blanc*) é un pavillón polideportivo situado na cidade de Limoges, Francia. Foi inaugurado no verán de 1981 e posúe unha capacidade de 5.516 espectadores. Actualmente é o fogar do equipo de baloncesto da LNB Pro A francesa Limoges Cercle Saint-Pierre. O pavillón é coñecido pola súa pecualiar forma, principalmente polo seu teito feito de madeira de carballo.

## Historia 
O Palacio de Deportes está situado no parque de deportes da cidade de Limoges. Foi construído en 1981 grazas a. Xavier Popelier e a Albert Chaminade. Desde aquela acolle os partidos como local do Limoges, alén doutros eventos deportivos como a Copa Davis ou partidos de baloncesto e balonmán femininos. Até a construción do Palais des Sports de Pau en 1991 era o pavillón de baloncesto máis grande do país.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web non oficial
O Matodoso, Triabá, Castro de Rei

**O Matodoso** é un lugar da parroquia de Triabá, no concello lucense de Castro de Rei. Segundo o IGE, no ano 2019 tiña 192 habitantes (101 homes e 91 mulleres), 22 menos ca en 2014.
O poboado creouse cara a 1960, no marco do plan do Instituto Nacional de Colonización.

A localidade constitúe parroquia eclesiástica de seu.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Triaba
### Parroquias de Castro de Rei
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Castro de Rei
Keko Vilariño

**Alberto Vilariño Sobrado**, nado na Pobra de San Xiao (Láncara) o 20 de abril de 1996, é un futbolista galego, máis coñecido como **Keko Vilariño**, formado na canteira do Club Deportivo Lugo. Xoga de centrocampista. É irmán do tamén futbolista Jacobo Vilariño Sobrado.

## Traxectoria 
Nado na Pobra de San Xiao, Láncara, foi formado nas categorías inferiores do Club Deportivo Lugo. Debuta co primeiro equipo o 16 de outubro de 2013, saíndo como titular na derrota do club galego por 1-0 ante o Recreativo de Huelva nun encontro de Copa do Rei no Nuevo Colombino. O 18 de xullo de 2014 Keko asina polo Levante UD, sendo inicialmente asignado ao equipo xuvenil. Porén, o 1 de setembro do ano seguinte rescinde o seu contrato e regresa ao Lugo cun contrato por cinco temporadas. O 27 de xaneiro de 2016 foi cedido até final de temporada ao Somozas da Segunda División B.

### Clubs 
## Notas
Manuel Malingre Parmantier

**Manuel Malingre Parmantier**, nado en Souvret no concello valón de Courcelles o 21 de outubro de 1834 e finado en Ourense o 29 de febreiro de 1916 , foi un empresario, fundidor e político galego de orixe belga.
## Traxectoria 
En 1858 sábese que residía en Xixón casado cunha asturiana . Estableceuse en Ourense por volta de 1864 e fundou unha pequena fundición de ferro en Reza  que mantivo durante dous anos, ata que mudou a súa fundición á rúa de San Domingos, instalando tamén unha fábrica de tubos. Foi concelleiro en 1873. Antes de 1882 mudou os seus negocios para San Lázaro e en 1888 erixiu un muíño de fariña a vapor. En 1889 era de novo concelleiro. Retirouse do negocio en 1894 deixándoo en herdanza a dous dos seus fillos.

## Notas
Manuel Malingre

**Manuel Malingre** pódese referir a:

***Manuel Malingre Parmantier**, empresario e político galego de orixe belga;
***Manuel Malingre Ludeña**, empresario e político galego, fillo do anterior;

*'''Manuel Malingre Lamas-Carvajal.
Euarcontogliros

O dos **euarcontogliros** (*Euarchontoglires*), tamén coñecido como *Archontoglires* Arnason *et al*., 2008 e *Supraprimates* Waddell *et al*. 2001, é un clado (considerado como superorde) de mamíferos placentarios recentemente establecido grazas a novas análises filoxenéticas.

Componse doutros dous clados, o dos *Glires* (que inclúe aos roedores e os lagomorfos) e *Euarchonta* (que abarca aos dermópteros, escandentios e primates).

## Relacións evolutivas 
O establecemento do clado dos *Euarchontoglires* baséase na análise de secuencias de ADN e marcadores de retrotransposóns, combinando o clado dos *Glires* co clado dos *Euarchonta*.

Aínda que até hoxe no se recoñezan moitas evidencias de trazos que apoien *Euarchontoglires*, tampouco existen evidencias anatómicas que apoien conxecturas alternativas.

*Euarchontoglires* recoñécese como un dos catro clados existentes dentro do clado *Eutheria* (que contén os placentarios), aos que xeralmente non se lle dá categoría taxonómica (ou, ás veces, a de cohorte ou magnorde, ou superorde).

As relacións entre as catro cohortes (*Euarchontoglires*, *Xenarthra*, *Laurasiatheria* e *Afrotheria*) e a identidade da raíz común está algo controvertida.

*Euarchontoglires* probabelmente separouse do grupo irmán, os *Laurasiatheria*, entre hai 85 e 95 millóns de anos, durante o cretáceo, desenvolvéndose o grupo na illa de Laurasia, que máis tarde se convertería no continente Europa. Apoian esta hipótese evidencias moleculares. Até agora, o fósil máis antigo coñecido dátase no paleoceno inferior.

O conxunto dos clados *Euarchontoglires* e *Laurasiatheria* coñécese como *Boreoeutheria*.

Os marsupiais, os euarcontogliros e os diprotodontes teñen apéndice vermiforme, aínda que foi o resultado dunha evolución converxente.

## Clasificación 
'*Clado *Euarchontoglires***
* **Clado *Glires'''* 
** Orde *Rodentia* 
** Orde *Lagomorpha* 
* *'Clado *Euarchonta*'* 
** Orde *Dermoptera* 
** Orde *Scandentia*
** Orde *Primates*
** Orde *Plesiadapiformes* †

## Filoxenia 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Jan Ole Kriegs, Gennady Churakov, Martin Kiefmann, Ursula Jordan, Juergen Brosius & Juergen Schmitz (2006); «Retroposed Elements as Archives for the Evolutionary History of Placental Mammals», *PLoS Biol*, vol. 4, nº 4,‎ e91. 
* William J. Murphy, Eduardo Eizirik, Mark S. Springer *et al*. (2001): «Resolution of the Early Placental Mammal Radiation Using Bayesian Phylogenetics», *Science*, vol. 294, nº 5550,‎ pp.&nbsp;2348-2351.

### Outros artigos 
* Mamíferos
* Euterios
* Taxonomía dos mamíferos

### Ligazóns externas 
* *Euarchontoglires* no NCBI. 
* *Euarchontoglires'' na EOL. 
* Placental mammal diversification and the Cretaceous-Tertiary boundary
Osteoporose

[dereita|thumb|230px|A [corcova pode ser un sintoma típico da osteoporose das vértebras.]]

A **osteoporose** (do grego antigo *οστούν πόρος* 'óso poroso') é unha doenza ósea caracterizada por baixa rexeneración e/ou rápida dexeneración ósea, xerando ósos pouco densos e febles por diminución do tecido que os forma, tanto das proteínas que constitúen o miolo ou estrutura como dos sales minerais de calcio que conteñen. É dúas veces máis común nas mulleres ca nos homes e máis común despois dos 50 anos. A doenza progresa amodo e raramente presenta síntomas antes que acontezan fracturas espontáneas ou por trauma físico. Se non se fixesen exames preventivos para o seu diagnóstico a osteoporose podería pasar despercebida, até que tivese gravidade maior (ás veces denomínase "a epidemia silenciosa"). A perda de masa ósea non provoca dores musculoesqueléticas. En caso de caídas os ósos poden crebar de xeito doado tras un traumatismo, producíndose fracturas ou microfracturas.

A OMS defínea en mulleres coma unha densidade mineral ósea menor ou igual de 2,5 desviación estándar por baixo da masa ósea media de persoas sás de 20 ans, medida por densitometría ósea. A densidade mineral dos ósos mídese mediante unha proba médica que se chama densitometría ósea.

A afección é común en mulleres amenorreicas ou posmenopáusicas por mor da diminución da produción de estróxenos polos ovarios e outras carencias hormonais. Porén, hai un número considerábel de causas de osteoporose a calquera idade que non adoitan ser recoñecidas nin valoradas, entre as que salientan a doenza celíaca, a gammapatía monoclonal de significado incerto, a insuficiencia renal, a diabetes mellitus e a acidose tubular renal. Outros factores que aumentan o risco de presentar osteoporose son a deficiencia de calcio e vitamina D por malnutrición, o consumo de tabaco, alcol e a vida sedentaria. A práctica de exercicio físico e unha achega extra de calcio antes e após a menopausa favorecen o mantemento óseo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Osteopenia, calquera dos trastornos da remodelación ósea nos que existe perda de masa ou densidade esquelética, entre os cales se inclúen a osteomalacía e a osteoporose.
* Menopausa
* Raquitismo
* Celiaquía

### Ligazóns externas 
* 
* Guía de Práctica Clínica sobre Osteoporose e Prevención de Fracturas por Fraxilidade. Plan de Calidade para o Sistema Nacional de Saúde do Ministerio de Sanidade, Política Social e Igualdade. 2010.
* International Osteoporosis Foundation.
A Ribeira, Ribeiras de Lea, Castro de Rei

**A Ribeira** é un lugar da parroquia de Ribeiras de Lea, no concello lugués de Castro de Rei. Segundo o IGE, no ano 2019 tiña 16 habitantes (6 homes e 10 mulleres), o que supón un aumento respecto do ano 2014, cando tiña 12 habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Loentia 
### Parroquias de Castro de Rei 
## Notas
De Havilland Dragon Rapide

O **de Havilland Dragon Rapide** foi un biplano de pasaxeiros británico para rutas curtas e con capacidade de entre 6 e 8 pasaxeiros. Demostrou ser un avión rendible e duradeiro, a pesar da súa relativa construción primitiva a base de madeira contrachapada.

## Deseño 
O Dragon Rapide foi deseñado a finais de 1933 por de Havilland como un substituto máis rápido e cómodo do DH.84 Dragon. Era en efecto un bimotor a escala reducida do cuadrimotor DH.86 Express. Compartía moitas características con este último, como as súas ás cónicas, os seus carenados aerodinámicos e o motor Gipsy Six, pero non demostrou ningún dos vicios operacionais do DH.86 Express, converténdose nun dos avións de pasaxe de curto alcance británicos máis exitoso dos anos 30.
Consolidated PBY Catalina

O **Consolidated PBY Catalina**, tamén coñecido como **Canso**, foi un hidroavión estadounidense, e posteriormente un avión anfibio dos anos 30 e 40 producido por Consolidated Aircraft. Foi un dos hidroavións máis amplamente utilizados durante a segunda guerra mundial. Os Catalinas serviron en todos os corpos das forzas armadas dos Estados Unidos e nas forzas aéreas e armadas de moitas outras nacións.

Durante a segunda guerra mundial os PBYs foron usados en guerra anti-submarina, como bombardeiros de patrulla, escoltas de convois, busca e rescate, e transportes de carga. O PBY foi o avión do seu tipo máis numeroso e os últimos serían retirados do servizo militar nos anos 80. No ano 2014, case 80 anos despois do seu primeiro voo, o modelo continuaba voando como avión antiincendios por todo o mundo.