Camiño Miñoto Ribeiro

O **Camiño Miñoto Ribeiro** é unha das rutas máis antigas do Camiño de Santiago. Enlaza o norte de Portugal coa capital galega e consta de tres entradas diferentes en Galicia dende a cidade de Braga atravesando os municipios de Lobios, Entrimo, Padrenda, Pontedeva, Cortegada, A Arnoia, Castrelo de Miño, Ribadavia, Leiro, O Carballiño, Boborás, Beariz, Forcarei, A Estrada, Vedra e Boqueixón. O nome provén da comarca vitivinícola do Ribeiro e o uso que antigamente facían os viaxeiros do río Miño.

Comezou a potenciarse no ano 2014 pola Asociación Camiño Miñoto Ribeiro, formada polos concellos por onde transcorre co fin de recuperar e lograr a oficialidade como ruta de peregrinación. No 2020 a Igrexa declarouna Ruta Xacobea froito en gran medida do traballo feito polo historiador Cástor Pérez Casal e o investigador José Ramón Estévez.

Este camiño recibe tamén o nome de **Camiño da Geira e os Arrieiros**, que fai referencia ás orixes, cando o camiño era usado polos arrieiros que transportaban viño. Porén este nome levou a confusión e disputa entre dúas asociacións que discuten a autenticidade dunha parte do trazado.

## Historia 
No ano 1998 o historiador Cástor Pérez Casal iniciou as primeiras investigacións sobre o camiño e once anos despois presidiu a primeira asociación que entre 2009 e 2014 reuniu a primeira documentación sobre o trazado e iniciou os primeiros contactos coa administración pública para a súa involucración. No 2010 publicouse o libro *Camiño Xacobeo Miñoto Ribeiro* editado pola Deputación de Ourense e presentouse un traballo de investigación. Dous anos despois publicáronse dous libros máis e continuouse coas tarefas de difusión e promoción en diversas xornadas e exposicións. No 2014 os concellos involucrados formaron a asociación Amigos Camiño Miñoto Ribeiro e instalaron os primeiros sinais no camiño. 

No ano 2019 o arqueólogo J. Lamas presentou un traballo delimitación do camiño e publicáronse na prensa varios traballos levados a cabo por Cástor Pérez e José Ramón Estévez. Un ano despois publicouse a primeira guía do camiño e iniciáronse os primeiros contactos coa administración do norte de Portugal. Ademais, Cástor Pérez deu por terminada a investigación e finalmente a Igrexa recoñeceu oficialmente o camiño outorgando a compostela.

## Polémica 
miniatura|En azul ruta do Camiño Miñoto Ribeiro; en vermello o trazado alternativo proposto pola Asociación Codeseda Viva.
A asociación Amigos Camiño Miñoto Ribeiro e Codeseda Viva tiveron unha sobre o trazado orixinal do camiño, concretamente ó seu paso nos concellos da Estrada e Forcarei. A primeira afirma que o camiño pasa polo centro de Forcarei e atravesa a Estrada pola zona de Pardemarín, Lamas, Rubín, O Foxo, Ancorados e Ribeira para finalmente cruzar o Ulla pola ponte de Sarandón en Vedra e enlazar coa Vía da Prata. A segunda, polo contrario, di que a ruta ​entra en Forcarei por Santiago de Pardesoa, Soutelo de Montes, Cachafeiro, Ponte Gomaíl e A Mámoa, continua na Estrada polas parroquias de Sabucedo, A Grela, Codeseda, Tabeirós, Guimarei, atravesa o centro da Estrada e continúa por Figueiroa, Toedo, Santa Cristina de Vea, Cora e Couso para finalmente atravesar o municipio de Teo cruzando o río Ulla por Pontevea sumando un total de 240 km.

A asociación Amigos Camiño Miñoto Ribeiro acusou Codeseda Vida de «desviar o trazado por interese» e afirma que «o itinerario histórico dista moito de pasar por aí». Nalgúns puntos do trazado chegaron incluso a producirse boicots arrancando sinais. O que era alcalde da Estrada José López Campos naquel momento, intentou lidar entre ambas as asociacións e avogar en favor de ambas as rutas xa que «a polémica fraco favor lle fai o camiño».

## Trazado 
Segundo o sitio web da Asociación Camiño Miñoto Ribeiro existen tres vías de entrada dende Portugal. A primeira comeza en Braga, continúa por Vila Verde, Ponte da Barca, Arcos de Valdevez, Monção e Melgaço e entra en Galicia por Padrenda. A segunda chega a Ponte da Barca pero segue por Ermelo, Lindoso e entra pola comarca da Baixa Limia no concello de Lobios, Entrimo, Castro Laboreiro onde logo se une a vía anterior. A terceira sae de Braga dirección Terras de Bouro e de novo, igual que a anterior, entra en Galicia por Lobios e continúa por Entrimo e Castro Laboreiro ata Padrenda.

### Ruta Camiño Miñoto Ribeiro 
Ruta dende Lobios por etapas:
* Etapa 1: Portela do Home – Lobios (12,80 km)
* Etapa 2: Lobios – Castro Laboreiro (14,90 km)
* Etapa 3: Castro Laboreiro – Cortegada (26,30 km)
* Etapa 4: Cortegada – Ribadavia (13,10 km)
* Etapa 5: Ribadavia – Pazos de Arenteiro (19,70 km)
* Etapa 6: Pazos de Arenteiro – Soutelo de Montes (29,60 km)
* Etapa 7: Soutelo de Montes – O Foxo (27,5 km)
* Etapa 8: O Foxo – A Gándara (20,70 km)
* Etapa 9: A Gándara – Santiago de Compostela (9,10 km)

### Ruta Camiño da Geira e dos Arrieiros 
Ruta do camiño segundo Codeseda Viva.

## Notas 
## Véxase tamén