Macela

A **macela** ou **camomila,** ***Matricaria chamomilla*** ou ***Matricaria recutita,*** é unha planta herbácea aromática da familia das compostas. Posúe un talo feble, ramudo, con flores de centro amarelo e corola branca. Emprégase como herba medicinal, pois posúe propiedades calmantes e dixestivas. Os nomes máis comúns segundo os ALPI en galego son **magarza** e **gamarza**.

Sinónimos desta planta son: *Chamomilla chamomilla*, *Chamomilla recutita* (nome aceptado para a flora europea) e *Matricaria suaveolens*.

Ás veces emprégase como herba de San Xoán.

## Características 
A macela común é unha planta herbácea, de talo cilíndrico, ergueito, ramoso, de até 50&nbsp;cm de altura. Presenta follas alternas, bipinnatisectas, cos folíolos. En posición terminal presenta polo verán unha inflorescencia en forma de capítulo paniculado. As flores radiais son duns 20&nbsp;mm, coa lígula branca, mentres que os do disco son numerosos, hermafroditas; o receptáculo é oco e carece de escamas, o que permite distinguila facilmente da macela brava (*Anthemis arvensis*) (L.) Pall. ex M.Bieb. As flores son un pouco amargas e recendentes.

## Hábitat e distribución 
É nativa da rexión dos Balcáns, dende onde se espallou cara Europa. Está naturalizada en varias rexións do Novo Mundo. Cultívase tamén para o seu uso industrial. Medra de xeito doado en solos ben drenado, con bastante sol; resiste as xeadas, a escaseza de nutrientes e a acidez do solo.

## Uso 
miniatura|upright=1.5|*Matricariae flos*: Como se usan para facer a infusión
O talo tenro e as sumidades floridas úsanse secos ou frescos en infusión, recendente e lixeiramente agre. Confúndese moitas veces coa macela dourada (*Chamaemelum nobile*) e non é claro a cal se refiren os autores ao mencionar as súas propiedades medicinais, mais considérase dixestiva, carminativa, sedante, tónica, vasodilatadora e antiespasmódica. O aceite esencial emprégase en aromaterapia, e a infusión das flores aplícase ao cabelo para incrementar a súa cor dourada e loura, en especial nos cativos.

## Composición 
O aceite esencial supón entre un 0,4 e un 1,0% da planta fresca; contén sesquiterpenoides (1-alfa-bisabolol e
derivados: bisabolóxidos A, B e C, bisabonolóxido A), antecotulide, camazuleno, lactonas sesquiterpénicas, carburos terpénicos (cadineno, cis-espiro-éter e trans-espiro-éter, farneseno), flavonoides (apixenina, luteolina, quercetina e patuletina), cumarinas (dioxicumarina, herniarina, umbeliferona), resinas (triacontano, fitosterina), ácido valeriánico e fenois.

Emprégase medicinalmente como antiinflamatoria, antiespasmódica e ansiolítica, sen relaxación muscular.

Pode provocar dermatite de contacto en persoas sensíbeis, e téñense informado casos de anafilaxe entre alérxicos.

## Taxonomía 
*Matricaria recutita* foi descrita por Carl von Linné e publicado en *Species Plantarum* 2: 891. 1753.
;Sinonimia:
* *Camomilla deflexa* Gilib.
* *Chamaemelum suaveolens* E.H.L.Krause
* *Chamaemelum vulgare* Bubani
* *Chamomilla chamomilla* (L.) Rydb.
* *Chamomilla courrantiana* (DC.)
* *Chamomilla officinalis* K.Koch
* *Chamomilla patens* Gilib.
* *Chamomilla recutita* (L.) Rauschert
* *Chamomilla recutita subsp. bayeri
* *Chamomilla vulgaris* Gray
* *Chrysanthemum chamomilla* (L.) Bernh.
* *Chrysanthemum suaveolens* (L.) Cav.
* *Courrantia chamomilloides* Sch.Bip.
* *Matricaria bayeri* Kanitz
* *Matricaria capitellata* Batt. & Pit.
* *Matricaria courrantiana* DC.
* *Matricaria exigua* Tuntas
* *Matricaria kochiana* Sch.Bip.
* *Matricaria pusilla* Willd.
* *Matricaria salina* (Schur) Schur
* *Matricaria suaveolen*s L.
* *Matricaria chamomilla'' L.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Usos do aceite esencial de macela en aromaterapia (inglés