open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
MVP da Final da ACB

O **MVP da Final da ACB** é un premio outorgado pola Asociación de Clubs de Baloncesto ao mellor xogador da final da Liga ACB. Este galardón foi entregado por vez primeira na temporada 1990-91. Desde aquela, tan só cinco xogadores conseguiron gañar o premio en máis dunha ocasión: Arvydas Sabonis (2 veces), Juan Carlos Navarro (3 veces), Felipe Reyes (2 veces), Sergio Llull (2 veces) e Nikola Mirotić  (2 veces). Historicamente, este galardón é entregado ao xogador do equipo gañador con máis valoración no transcurso de todos os xogos da final.

## Galardoados 
[thumb|upright|240px|[Arvydas Sabonis (#11 vermello) foi 2 veces MVP da Final (1993, 1994).]]
[thumb|upright|240px|[Juan Carlos Navarro|Navarro foi 3 veces MVP da Final (2009, 2011, 2014).]]
A seguinte é unha lista dos gañadores do galardón temporada a temporada.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Liga ACB
* Líderes estatísticos da ACB

### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial da Liga ACB
Liga ACB 1990-91

A **temporada 1990–91 da Liga ACB**, celebrada entre o 19 de setembro de 1990 e o 19 de maio de 1991, foi a oitava temporada da máxima categoría do baloncesto español desde a creación da Asociación de Clubs de Baloncesto (ACB) para substituír a antiga Primeira División. Nesta mantivéronse o número de equipos, 24, mais mudou o formato de competición respecto edición anterior. Nesta ocasión os 24 equipos foron divididos en dous grupos, de xeito que os oito primeiros de cada grupo xogaron o playoff polo título e os catro últimos o playoff pola permanencia. O campión desta edición foi o Montigalà Joventut, sendo o primeiro campión desde a chegada da ACB distinto do Real Madrid  e o FC Barcelona.

## Equipos 
## Primeira fase 
### Grupo par 
### Grupo impar 
## Playoffs 
### Playoffs do título 
Fonte: Linguasport

### Playouts de clasificación 
Os playouts de clasificación deciden os postos do 9º ao 20º da clasificación. Participan no playout os oito perdederes da rolda de oitavos de final do playoff do título e os catro vencedores da primeira rolda do playoff de permanencia. Os doce equipos disputan unha fase de liga divididos en catro grupos de tres equipos. Deste xeito, os catro primeiros ocupan as posicións da 9º á 12º, os segundos da 13º á 16º e os terceiros da 17º á 20º.
;Grupo A

;Grupo B

;Grupo C

;Grupo D

### Playoffs de permanencia 

Cajabilbao e Cajacanarias perden a categoría.

## Clasificación final 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Liga ACB
* Asociación de Clubs de Baloncesto
José Magdalena Lago

**José Magdalena Lago**, nado en Vigo cara a 1907 e finado no mesmo concello o 13 de setembro de 1970, foi un obreiro e sindicalista galego.

## Traxectoria 
Albanel, veciño da Roda, no Barrio do Couto de Vigo. Foi vicesecretario da sociedade de albaneis e pintores, da que despois foi presidente. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu. Xulgado en Vigo por rebelión militar, foi declarado en rebeldía. No franquismo foi contratista de obras en Vigo.

## Vida persoal 
Casou con Ramona Rodríguez Calveira e foi pai de José e Ramón Magdalena Rodríguez.

## Notas
Pallacanestro Pavia

O **Pallacanestro Pavia** foi un club profesional de baloncesto italiano con sede na cidade de Pavia, Lombardía, que chegou xogar na Lega Basket Serie A.

## Xogadores 
### Destacados 
**Anos 1950**
*  Tullio Rochlitzer 6 temporadas: '52–'57
*  Đorđe Andrijašević 2 temporadas: '57–'58
**Anos 1980**
*  Mimmo Giroldi 5 temporadas: '84–'89
*  Cedrick Hordges 3 temporadas: '85–'88
*  Giuseppe Ponzoni 4 temporadas: '85–'89
*  Paolo Boesso 3 temporadas: '86–'89
*  Marcellus Starks 1 temporada: '87–'88
*  Hernan Montenegro 2 temporadas: '88–'90
*  Mike Davis 1 temporada: '88–'89
*  George Singleton 1 temporada: '88–'89
*  Stefano Attruia 1 temporada: '89–'90
*  Robert Lock 3 temporadas: '89–'92
*  Domenico Fantin 3 temporadas: '89–'91, '92–'93
**Anos 1990**
*  Moris Masetti 2 temporadas: '90–'92
*  Oscar Schmidt 3 temporadas: '90–'93
*  Bob Thornton 1 temporada: '92–'93
*  Rod Griffin 1 temporada: '93–'94
*  Zoran Radović 1 temporada: '93–'94
*  Giovanni Noli 2 temporadas: '93–'95
*  Randy Allen 1 temporada: '94–'95
**Anos 2000**
*  Mike Iuzzolino 1 temporada: '02-'03
*  Malik Dixon 1 temporada: '03-'04
*  Danilo Gallinari 1 temporada: '05–'06
*  Maximiliano Stanic 1 temporada: '06-'07
*  Chris Monroe 1 temporada: '06-'07
*  Jeff Viggiano 1 temporada: '08-'09

## Palmarés 
### Títulos nacionais 
**Coppa Italia LNP**
* **Campións (1):** 2001.
Gurutze Iantzi

**Gurutze Iantzi Igerategi**, nada en Urnieta (Guipúscoa) en 1962 e finada en Tres Cantos (Madrid) o 24 de setembro de 1993, foi unha política vasca.

## Traxectoria
Concelleira de Herri Batasuna do concello de Urnieta. Foi detida pola Garda Civil o 22 de setembro de 1993 no seu domicilio. Morreu dous días despois no cuartel xeral da Garda Civil de Tres Cantos, Madrid. Segundo a versión oficial, morreu dun ataque cardíaco. Porén, todos os indicios sinalan que foi asasinada aplicando tortura en "bolsa".

## Notas
May Robson

**Mary Jeanette Robison**, nada en Melbourne o 19 de abril de 1858 e finada en Beverly Hills o 20 de outubro de 1942, foi unha actriz australiana coñecida como **May Robson**. Grande actriz teatral, Robson é ben coñecida polos filmes que rodou na década de 1930, con máis de setenta anos, habitualmente interpretando anciás con bo corazón.

## Traxectoria 
Robson naceu en Australia, mais en 1870, a familia mudouse a Londres. Robson marchou da casa para casar co seu primeiro marido, Charles Leveson Gore, de 18 anos. Chegaron a Nova York o 17 de maio de 1877 e compraron terras en Fort Worth, Texas onde construíron unha casa e estableceron un rancho. Finalmente volveron a Nova York e Gore morreu a principios da década de 1880. Robson conseguiu chegar a ser unha destacada actriz teatral nas seguintes décadas.

Protagonizou o filme mudo de 1916 *A Night Out*, adaptación da peza que ela mesma coescribiu, *The Three Lights*. Participou tamén noutros filmes mudos, e superou con éxito a transición ao cinema sonoro.

Na década de 1930 rodou un total de 45 filmes. Entre os seus protagonistas figura o da produción de 1931 *The She-Wolf*. Tamén protagonizou o segmento final de *If I Had a Million* (1932).. Outros papeis de importancia foi o da Raíña de Corazóns en *Alice in Wonderland* (1933), a Condesa Vronsky en *Anna Karenina* (1936), a tía Elizabeth en *Domando a fera* (1938), a tía Polly en *The Adventures of Tom Sawyer* (1938) e o de Granny en *Naceu unha estrela* (1937). Robson aínda protagonizou con 82 anos o filme de 1940 *Granny Get Your Gun* e a súa última interpretación cinematográfica foi en 1942, ano do seu pasamento no filme *Joan of Paris*.

En 1933, con 75 anos de idade foi candidata ao óscar á mellor actriz por *Lady for a Day*. Foi o primeiro intérprete nado en Australia candidato ao premio, a primeira persoa candidata en nacer e durante moitos anos foi a actriz de máis idade candidata.

May Robson faleceu en 1942, aos 84 anos na súa casa de Beverly Hills, por causas naturais. Foi enterrada no Cemiterio Flushing en Queens xunto ao seu segundo marido, Augustus Brown.

## Filmografía 
* *he King of Kings* (1927)
* *Chicago* (1927)
* *Red-Headed Woman* (1932)
* *If I Had a Million* (1932)
* *Strange Interlude* (1932)
* *The White Sister* (1933)
* *Cea ás oito* (1933)
* *Beauty for Sale* (1933)
* *Lady for a Day* (1933)
* *Dancing Lady* (1933)
* *Alice in Wonderland* (1933)
* *Lady by Choice* (1934)
* *Reckless* (1935)
* *Ana Karenina* (1935)
* *Wife vs. Secretary* (1936)
* *Naceu unha estrela* (1937)
* *The Adventures of Tom Sawyer* (1938)
* *Domando a fera* (1938)
* *Four Daughters* (1938)
* *The Texans* (1938)
* *They Made Me a Criminal* (1939)
* *Daughters Courageous* (1939)
* ''That's Right - You're Wrong* (1939)
* *Four Wives* (1939)
* *Irene* (1940)
* *Million Dollar Baby* (1941)
* *Joan of Paris'' (1942)

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* May Robson de nova (fotógrafo descoñecido)
Stéphane Audran

**Colette Suzanne Dacheville**, nada en Versalles o 8 de novembro de 1932 e finada en Neuilly-sur-Seine o 27 de marzo de 2018, foi unha actriz francesa de cinema e televisión coñecida como **Stéphane Audran**.

## Traxectoria 
Audran foi criada pola súa nai despois de que o seu pai, un médico, morrese cando era nova.

En 1964 casou co director e guionista Claude Chabrol despois dun breve matrimonio co actor Jean-Louis Trintignant. Do seu matrimonio con Chabrol, que rematou en 1980, naceu o seu fillo, o actor Thomas Chabrol, en 1963.

O primeiro papel importante de Audran foi no filme de Chabrol *Les Cousins* (1959). Posteriormente apareceu en moitos outros filmes do director. Gañou o Oso de Prata á mellor actriz no Festival de Berlín de 1968 por *Les Biches*. Tamén participou no primeiro filme de Éric Rohmer (*Le Signe du lion*), e en filmes de Jean Delannoy (*La Peau de Torpedo*), Gabriel Axel (*Babettes gæstebud*, como a misteriosa cociñeira Babette), Bertrand Tavernier (*Coup de torchon*, como a esposa do policía convertido en asasino), Samuel Fuller (*The Big Red One*) e Luis Buñuel (*O discreto engado da burguesía*, como Alice Senechal, nunha das súas interpretacións máis celebradas).

Audran tamén actuou en producións en lingua inglesa como o filme estadounidense *The Black Bird* (1975) e en series de televisión, incluídas *Brideshead Revisited* (1981), ''Mistral's Daughter* (1984) e *The Sun Also Rises* (1984). En 1974 protagonizou *And Then There Were None*, versión cinematográfica da novela de misterio de Agatha Christie. Gañou un César á mellor actriz secundaria pola súa interpretación en *Violette Nozière* (1978) e un premio da BAFTA por *Just Before Nightfall'' (1975).

Audran faleceu o 27 de marzo de 2018 despois dunha longa doenza. O seu fillo Thomas informou que a súa nai estivera dez días no hospital e despois volveu á casa, falecendo alí arredor das dúas da mañá.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Stéphane Audran
Autofecundación

A **autofecundación** é un tipo de fecundación que se caracteriza pola unión dos elementos de distinto sexo pertencentes a unha mesma planta ou a un mesmo individuo. Fecundación en que se unen os gametos masculino e feminino dun organismo hermafrodita. Fusión de células masculinas e femininas (gametos) provenientes dun mesmo individuo.

A autofecundación ocorre en organismos bisexuados, entre eles a maioría das fanerógamas, numerosos protozoos e moitos invertebrados. Moitos organismos capaces de autofecundación tamén poden reproducirse por fecundación cruzada. Como mecanismo evolutivo, a autofecundación permite que un individuo illado forme unha poboación local e estabilice cepas xenéticas desexables, pero non ofrece un grao significativo de variabilidade dentro dunha poboación e, polo tanto, limita as posibilidades de adaptación aos cambios ambientais.
## Notas
Just Say Yes (filme)

***Just Say Yes*** é un filme neerlandés de 2021 dirixido por Appie Boudellah e Aram van de Rest, escrito por Appie Boudellah, Mustapha Boudellah, Marie Kiebert e Maarten van den Broek. Está protagonizado por Yolanthe Cabau, Huub Smit e Jim Bakkum.

Estreouse o 2 de abril de 2021 a través de Netflix.

## Personaxes 
* Yolanthe Cabau como Lotte
* Huub Smit como Fritz
* Jim Bakkum como Chris
* Noortje Herlaar como Estelle
* Nick Golterman como Trainer
* Edwin Jonker como John
* Pip Pellens como Kim
* Juvat Westendorp como Alex
* Nienke Plas como Pam
* Josylvio como Bilal
* Kim-Lian van der Meij como Guusje
* Nina Warink como Mandy
* Lisa Michels como Robin
* Winston Post como Beau
* Patricia Paay como Didi

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial 
*
The J. R. R. Tolkien Encyclopedia

***The J. R. R. Tolkien Encyclopedia: Scholarship and Critical Assessment*** é un libro editado por Michael D. C. Drout e publicado por Routledge en 2006. O libro foi elaborado por un equipo de 127 estudosos da vida e obras de Tolkien e contén 720 páxinas que recollen a ficción de Tolkien, os seus traballos académicos, as súas influencias intelectuais e espirituais e a súa biografía. Os coeditores foron Douglas A. Anderson, Verlyn Flieger (ámbolos dous tamén foron coeditores de Drout en *Tolkien Studies*), Marjorie Burns e Tom Shippey.

## Notas
The Road to Middle-Earth

***The Road to Middle-earth: How J. R. R. Tolkien Created a New Mythology*** é un estudo académico das obras de J. R. R. Tolkien escrito por Tom Shippey e publicado orixinalmente no ano 1982. As dúas edicións posteriores estenderon e actualizaron a obra, e inclúen contidos sobre a triloxía cinemtográfica de *O Señor dos Aneis* de Peter Jackson.

## Notas
Splintered Light

'''''Splintered Light: Logos and Language in Tolkien's World'''* é un libro de 1983 de crítica literaria escrito por Verlyn Flieger, unha estudosa de Tolkien, no cal fala da luz como tema central na mitoloxía da Terra Media de Tolkien, en particular na obra *O Silmarillion*.

## Libro 
[miniatura|dereita|250px|[Verlyn Flieger argumenta no libro que símbolo central no *Silmarillion* é a luz, 
a cal foi diminuíndo a partir da primeira creación a medida que se foi fragmentando progresivamente. Ao comezo da historia de Arda, o mundo é iluminado por dúas Grandes Lámpadas creadas por Eru Iluvatar. Foron destruídas e substituídas polas Dúas Árbores de Valinor.]]

*Splintered Light: Logos and Language in Tolkien's World'' foi publicdo por Wm. B. Eerdmans en 1983. Unha versión revisada foi lanzada no ano 2002. O libro non está ilustrado.
Man on Fire (filme de 2004)

***Man on Fire*** é un filme estadounidense de acción e suspense dirixido por Tony Scott a partir dun guión de Brian Helgeland. Baséase na novela homónima de 1980 escrita por A. J. Quinnell. Está protagonizado por Denzel Washington no papel de John Creasy, e Dakota Fanning como Lupita "Pita" Ramos. O resto do elenco está composto por Christopher Walken, Radha Mitchell, Giancarlo Giannini, Marc Anthony, Rachel Ticotin e Mickey Rourke.

Tivo un éxito moderado de recadación e recibiu críticas dispares.

## Personaxes 
* Denzel Washington como John W. Creasy
* Dakota Fanning como Guadalupe 'Lupita' (Pita) Ramos
* Radha Mitchell como Lisa Ramos
* Christopher Walken como Paul Rayburn
* Marc Anthony como Samuel Ramos
* Giancarlo Giannini como Miguel Manzano
* Mickey Rourke como Jordan Kalfus
* Rachel Ticotin como Mariana Garcia Guerrero
* Roberto Sosa como Daniel Sanchez
* Jesús Ochoa como Victor Fuentes
* Gero Camilo como Aurelio Sanchez
* Rosa María Hernández como Maria Rosas Sanchez
* Charles Paraventi como Jersey Boy
* Mario Zaragoza como Jorge Gonzalez

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en BoxOfficeMojo
Tolkien: A Look Behind "The Lord of the Rings"

***Tolkien: A Look Behind "The Lord of the Rings"*** é un estudo dos traballos de J. R. R. Tolkien escrito por Lin Carter. Foi publicado por vez primeira en formato de tapas brandas por Ballantine Books en marzo de 1969, e foi publicado de novo en abril de 1969, abril de 1970, xullo de 1971, xullo de 1972, febreiro de 1973, xullo de 1973, xuño de 1975 e novembro de 1977, após o cal saíu de impresión. O libro foi traducido ao francés, ao xaponés e ao polaco. Unha nova edición foi actualizada por Adam Roberts e publicada por Gollancz en agosto de 2003; constitúe tanto a primeira edición británica como a primeira edición en formato de tapas duras. A primeira edición estadounidense en tapas duras foi publicada por Tor Books en 2004.

## Notas
SpaceShipOne

miniatura|250px|A SpaceShipOne en terra.
**SpaceShipOne** foi un avión espacial suborbital deseñado pola compañía Scaled Composites, propiedade de Burt Rutan, para gañar o premio X de Ansari.

## Características 
Considerada unha nave experimental, a SpaceShipOne lanzábase desde a aeronave White Knight e propulsábase mediante un foguete con motor híbrido desenvolvido por SpaceDev alimentado por óxido nitroso e HTBD. Na cabina presurizada había espazo para tres tripulantes e a nave podía chegar aos 100 km de altura. Para a reentrada as súas alas inclinábanse cara a arriba para estabilizar a nave e reentrar coa parte inferior da nave por diante. Para a aterraxe as ás volvían á configuración inicial, como nunha aeronave convencional.

A finalidade da nave era abrir o camiño ao turismo espacial con voos suborbitais, aínda que ela mesma nunca transportou turistas e tódolos voos adicáronse a probar os sistema da nave e novas técnicas. O primeiro voo, sen propulsión, tivo lugar o 8 de agosto de 2003. A nave chegou ao límite do espazo, a 100 km de altura, por primeira vez o 21 de xuño de 2004, co piloto Mike Melvill aos mandos, convertendo a SpaceShipOne no primeiro voo suborbital privado en chegar a esa altura. A nave gañou o Premio X ao facer un voo 29 de setembro de 2004 seguido doutro o 4 de outubro, dentro das dúas semanas estipuladas nas condicións para conseguir o premio. En total a nave voou con propulsión seis veces, todas lanzada desde o espazoporto de Mojave, en California. Sucedeuna a SpaceShipTwo, propiedade de Virgin Galaxy, para comezar os voos espaciais suborbitais comerciais.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*SpaceShipTwo
Tolkien: Maker of Middle-earth

***Tolkien: Maker of Middle-earth*** é un libro de arte que explora as imaxes de arte, as ilustracións, os mapas, as cartas e os manuscritos de J. R. R. Tolkien, curado pola Bodleian Library e escrito por Catherine McIlwaine, arquivista da obra de Tolkien en Bodleian. O libro documenta o proceso creativo de Tolkien detrás das obras *O hobbit*, *O Señor dos Aneis* e *O Silmarillion*. O libro, cunhas 300 ilustracións, principalmente en follas de dobre páxina, emprega a colección da Biblioteca Bodleian, da Universidade Marquette e coleccións privadas. O libro e a exposición foron moi admirados polos comentaristas.

A aparición do libro coincidiu cunha exposición co mesmo nome na Biblioteca Bodleian que se estendeu desde o 1 de xuño de 2018 (data de publicación do libro) ata o 28 de outubro de 2018. Presentaba unhas 200 imaxes da vida e obra de Tolkien.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Tolkien Exhibition at the Bodleian Library 
*Bodleian Library YouTube trailer
Tolkien's Legendarium: Essays on The History of Middle-earth

'''''Tolkien's Legendarium: Essays on The History of Middle-earth'''* é unha colección de ensaios editados por Verlyn Flieger e Carl F. Hostetter sobre os 12 volumes de *The History of Middle-earth*, e fala sobre a ficción de J. R. R. Tolkien compilada e editada polo seu fillo, Christopher. Foi publicada por Greenwood Press en 2000. Esta colección comprende unha parte substancial do "legendarium de Tolkien", o corpo da escrita mitopeica de Tolkien que conforma o fondo da súa obra *O Señor dos Aneis" e que Christopher Tolkien resumiu na súa recompilación do *Silmarillion*.

## Notas
Petra Barnés González

**Petra  Barnés González**, nada en Madrid o 9 de abril de 1908 e finada no mesmo lugar en 1992, foi unha das pioneiras españolas no campo da química. Foi seleccionada para traballar no laboratorio do Instituto Nacional de Física e Química, durante a Idade de Prata

## Traxectoria 
Petra  Barnés tivo tres irmás ( Dorotea, Adela e Ángela), e tres irmáns (Urbano,  Franciso e Juan). Os seus pais,  Dorotea González e Francisco  Barnés  Salinas, que eran  institucionistas, procuraron que as súas fillas estudasen igual que os seus fillos. Francisco  Barnés  Salinas foi catedrático de historia do Instituto-Escola, deputado en 1931 e ministro de instrución pública e belas artes, en 1933, co goberno de Manuel Azaña, e despois, en 1936 no de Santiago Casares Quiroga primeiro e, despois, con José  Giral.

As catro irmás  Barnés cursaron estudos universitarios:  Dorotea e Adela licenciáronse en química, Petra en farmacia e Ángela en filoloxía árabe. Petra foi alumna do Instituto-Escuela desde o terceiro curso de secundaria. Cursou os estudos de farmacia, licenciándose en 1932, con premio extraordinario de licenciatura, do que se daba cumprida noticia na prensa. Petra foi profesora encargada de curso no Instituto-Escola, durante 1931 a 1933. Compaxinou o seu traballo na Universidade Central co do laboratorio Instituto Nacional de Física y Química.

En 1936 o seu marido Francisco Giral obtivo por oposición a cátedra de Química Orgánica aplicada á Farmacia na Facultade de Farmacia da Universidade de Santiago de Compostela.

### Exilio 
A guerra civil española e a ditadura franquista obrigáronlle a exiliarse, elixindo México como lugar de residencia, onde chegou en 1939 co seu marido, Francisco  Giral, e cos seus dous fillos, Ángela e Francisco  Giral  Barnés. Na súa ficha de entrada faise constar que era farmacéutica e mestra.

O matrimonio elixiu o exilio en México, porque alí ambos tiñan traballo no laboratorio do Centro  Politécnico Nacional.

Xuntos descubriron a fórmula da giralgenina.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* La saga de las Barnés: Dorotea (1904-2003), Adela (1908), Petra (1910-1992) y Ángela (1912) no blog Mujeres con Ciencia
Félix Zubizarreta

**Félix Zubizarreta Ezpeleta**, nado en Bilbao o 3 de maio de 1894 e finado en Caracas en 1943, foi un futbolista vasco. Xogaba de dianteiro e a súa breve carreira como futbolista transcorreu de xeito íntegro no Athletic Club.

Foi avó do futbolista venezolano Iker Zubizarreta, que tivo unha actuación destacada nos Xogos Olímpicos de 1980 en Moscova.

## Traxectoria 
Zubizarreta foi un destacado dianteiro do Athletic Club entre 1914 e 1917. Debutou o 18 de xaneiro de 1914, marcando cinco goles na vitoria por 12-0 contra o Irún Sporting do Campionato Rexional do Norte, converténdose así no primeiro xogador en marcar cinco goles nun partido oficial co equipo vasco, ademais de lograr o primeiro triplete no estadio de San Mamés que fora inaugurado cinco meses antes.

O 2 de maio de 1915 marcou un dos goles do seu equipo na final da Copa do Rei contra o RCD Espanyol (5-0) e un ano despois fixo un hat-trick na final contra o Real Madrid (4-0). Na súa etapa como xogador rojiblanco, acadou 27 goles en só 29 partidos oficiais, a pesar de coincidir con outro gran goleador como Pichichi. Gañou tres Campionatos Rexionais do Norte e tres Copas do Rei. A pesar dos seus bos números goleadores era constantemente criticado pola afección do Athletic e a súa paciencia esgotouse nun encontro amigable contra o Real Madrid (o primeiro do equipo madrileño en San Mamés), no que foi apupado dende a bancada, polo que decidiu abandonar o terreo de xogo e non volver xogar nunca máis.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador no sitio web oficial do Athletic Club .
*Datos do xogador en BDFutbol .
Xosé Díaz Díaz (escritor)

**Xosé Díaz Díaz**, nado en Lugo en 1980, é un profesor de ensino secundario e escritor galego.

## Traxectoria 
Licenciouse en Matemáticas pola Universidade de Santiago de Compostela. Completou os estudos de doutoramento en Filosofía cunha tese sobre a obra xeométrica de Rafael Dieste.

Traballa como profesor de Matemáticas no ensino secundario no IES Marco do Camballón (Vila de Cruces). 

## Obra 
### Novela 
* *O dómine indómito* (2004). USC. 73 páxs. ISBN  84-9750-278-7.

* *A morriña das balas* (2006). Vigo: Xerais, Col. Fóra de Xogo. 112 páxs. ISBN 978-8497825108.

### Relatos 
* *Fraquezas* (2011). Biblos Clube de Lectores. 120 páxs. ISBN 9788415086109.
### Poesía 
* *Futuro / animal olvidado* (2020). Urutau. ISBN 9786587076638. En castelán.

* *Pascua* (2021). Medulia. 50 páxinas. ISBN 978-84-123646-9-9. Ilustracións de José Manuel Iglesias García.

### Ensaio 
* *O misterioso Dr. Saa. A historia do Conde de Waldemar, ilusionista, prestidixitador e telépata* (2012). Con Belén Fernández Guzmán. Vigo: Xerais. 160 páxs. ISBN 978-84-9914-348-4.

* *Dos arquivos xeométricos. Razón e realidade no pensamento de Rafael Dieste* (2015). Axóuxere. 176 páxs. ISBN 978-8494137952.
* *Autogoberno e Sistemas de Financiamento. O papel da Nación Galega* (2024). Laiovento. 234 páxs. ISBN 9788484876557.

### Tradución 
* *Un conto enleado*, de Lewis Carroll (2017). Toxosoutos. 

* *Apoloxía dun matemático*, de G. H. Hardy (2020). Toxosoutos.

### Obras colectivas 
* *Deixade pois que voe o Paporroibo, que nos conte contos* (1999). 

* *Nun edificio e catro contos máis* (2002).
* *Os Viadutos. V Certame literario de relatos curtos* (2004).
* *Premios Pedrón de Ouro. Certames XXVII, XXVIII e XXIX* (2004)

## Premios 
* 2001: XXVII Premio Modesto R. Figueiredo, mención de honra por *O Galbao*.
* 2002: Premio Modesto R. Figueiredo, accésit por *Lupanar*.
* 2002: Premio Ourense de contos para a Mocidade por *Nun edificio*.
* 2004: IV Premio historias na universidade, *O dómine indómito*.
* 2004: Certame de Relatos Curtos Os Viadutos.
* 2006: Finalista do I Premio Jules Verne de literatura xuvenil por *A morriña das balas*.
* 2013: Accésit no XIX Premio Carvalho Calero, modalidade de ensaio.

## Notas
SpaceShipTwo

miniatura|250px|Unha SpaceShipTwo colgando no medio do White Knight 2.
**SpaceShipTwo** é un avión espacial suborbital deseñado pola compañía Scaled Composites derivado do SpaceShipOne.

## Características 
A SpaceShipTwo, derivad da SpaceShipOne e propiedade de Virgin Galactic, lánzase desde a aeronave White Knight 2 e propulsábase mediante un foguete con motor híbrido. Na cabina presurizada hai espazo para dous pilotos e seis pasaxeiros. A nave está deseñada para facer voos turísticos suborbitais ata o límite onde comeza o espazo. Para a reentrada as súas alas inclínanse cara a arriba para estabilizar a nave e reentrar coa parte inferior da nave por diante. Para a aterraxe as ás volven á configuración inicial, como nunha aeronave convencional. Construíronse dúas SpaceShipTwo: a VSS Enterprise (destruída durante un voo) e a VSS Unity. Esta última levou a cabo o primeiro voo comercial de Virgin Galactic o 11 de xullo de 2021.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*SpaceShipOne
Andrea Collazo

**Andrea Collazo Outeiral**, nada en Boiro o 21 de decembro de 1999, é unha remeira e patroa de traiñeiras galega. En 2020 gañou a Liga Galega e o Campionato Galego de Traiñeiras.

## Traxectoria deportiva 
Comezou no equipo de Cabo da Cruz e foi remeira do equipo xuvenil. Uniuse ao club en 2011 e debutou en 2015. En 2016 Cabo Cruz clasificouse para a Liga ACT feminina e foi a segunda patroa detrás de Natalia Tubío. En 2020 estivo na popa de Cabo da Cruz e en 2021 competiu en batel e trainerillas.

## Palmarés 
* Campionato Galego de Traiñeiras (1): 2020.
* Liga Galega Feminina de Traiñeiras (1): 2020.
* Campionato de España de Trainerillas (0): 3ª en 2021.

## Notas
Falogocentrismo

O termo **falogocentrismo** é un neoloxismo orixinado na corrente filosófica da deconstrución. Cuñado por Jacques Derrida, explícao no seu texto *La pharmacie de Platon.* Utilizado hoxe en lingüística e socioloxía, refírese ao privilexio da masculinidade na construción do significado. Deste xeito, o termo dá prioridade á importancia que se lle veu dando culturalmente á fala sobre a escrita, feito que, para Derrida, forma parte do falocentrismo. 

A deconstrución é considerada como unha filosofía das indeterminacións. É, xa que logo, aporética, en oposición á apodíctica. Para este último modo de facer filosofía, Derida tamén utiliza o termo "logocentrismo".

Derrida trata de expor que, o que hoxe se tornou nun asunto ou problema de xéneros, foi historicamente unha xeneralización do masculino. Esta asimilación histórica, non exenta de restricións, está expresada na amálgama do falocentrismo e logocentrismo, é dicir, o "falogocentrismo".

O feminismo compartiu esta terminoloxía, por exemplo, no caso de Catherine Clément e Hélène Cixous en *The Newly Born Woman* (1975). Estas teóricas mencionan figuras semellantes ás da colonización territorial atribuídas neste caso ao xénero feminino. 

Wayne Borody, profesor de filosofía de Nipissing University, non está de acordo coas posturas anteriores, pois considera que o termo simplificou a historia occidental. Para el, o argumento falogocéntrico funciona do mesmo modo ca unha metanarrativa, é dicir, sostén unha actitude maniquea parecida á da colonización do chamado Novo Mundo, cando chamaban "salvaxes" ás culturas americanas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Deconstrución
* Estudos de xénero
* Machismo
* Patriarcado
* Testosterona
* Violencia contra as mulleres
LEB Bronce

A **LEB Bronce**, coñecida por motivos de patrocinio como **Adecco Bronce**, foi unha competición de baloncesto organizada pola Federación Española de Baloncesto durante as temporadas 2007−08 e 2008−09. Era a cuarta división do baloncesto español, sendo a categoría inmediatamente inferior á LEB Prata e superior á Liga EBA.

## Resultados 
## Palmarés 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* LEB Ouro
* LEB Prata

### Ligazóns externas 
* Federación Española de Baloncesto (FEB)
Copa LEB Bronce

A **Copa LEB Bronce** foi unha competición española de clubs de baloncesto, organizada pola Federación Española de Baloncesto (FEB). Naceu en 2008 á vez que a LEB Bronce e estaba disputada entre equipos de dita competición. Desapareceu en 2009 coa fin da propia LEB Bronce.

## Historial 
## Palmarés 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* LEB Bronce
* Copa LEB Prata

### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial da Federación Española de Baloncesto
RefSeq

A base de datos **RefSeq** (*Reference Sequence*, Secuencia de referencia) é unha colección de acceso aberto, anotada e revisada de secuencias de nucleótidos (de ADN e ARN) dispoñibles publicamente e dos seus produtos proteicos. Esta base de datos está sendo desenvolvida polo NCBI (National Center for Biotechnology Information dos Estados Unidos), e, a diferenza de GenBank, proporciona soamente un só rexistro para cada molécula biolóxica natural (é dicir, ADN, ARN, ou proteína) para organismos que van desde os virus ás bacterias e os eucariota.

Para cada organismo modelo, *RefSeq* pretende proporcionar rexistros separados e ligados do seu ADN xenómico, os transcritos dos xenes e as proteínas que se orixinan a partir deses transcritos. *RefSeq* está limitada a organismos para os cales hai datos suficientes (había datos de máis de 66.000 organismos especificamente “nomeados" en setembro de 2011), mentres que GenBank inclúe secuencias de calquera organismo do que se envíe información (aproximadamente 250.000 organismos especificamente nomeados).

## Categorías de RefSeq 
Para mís detalles e máis categorías ver Táboa 1 en Capítulo 18 do libro *The Reference Sequence (RefSeq) Database*.

## Notas 
*

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* GenBank
* Análise de secuencia
* Sequence profiling tool
* Motivo de secuencia
* UniProt
### Ligazóns externas 
* RefSeq
* GenBank, RefSeq, TPA and UniProt: What’s in a Name?
Iker Zubizarreta

**Iker Joseba Zubizarreta**, nado en Caracas o 18 de maio de 1962, é un exfutbolista venezolano. É neto de Félix Zubizarreta, antigo xogador do Athletic Club.

## Traxectoria 
Neto do futbolista do Athletic Félix Zubizarreta, a súa familia abandonara o País Vasco durante a Guerra Civil, instalándose en Venezuela. Alí, seu pai Jon coñeceu á tamén vasca Josebe Torrontegi, coa que casou e tivo catro fillos: Jon Peli, Javier, Miren Bego e Iker. Iker comezou a xogar ao fútbol no Loyola Sport Club, onde compartiu equipo entre outros con Bernardo Añor.

Antes de rematar o bacharelato, foi convocado polo adestrador Manuel Plasencia como parte do equipo que representaría a Venezuela no Torneo Preolímpico en Colombia en 1980. Xogou de titular nos partidos contra o Brasil e contra Colombia, anotando no segundo deles o gol da vitoria (0-1).

Venezuela clasificouse finalmente para os Xogos Olímpicos de 1980 en Moscova, onde Iker tivo unha boa actuación. Xogou os partidos contra a Unión Soviética e contra Cuba, marcando un gol contra o país insular. O Athletic Club interesouse por el, por recomendación do observador e exfutbolista vasco-soviético Ruperto Sagasti, e o presidente do club, Beti Duñabetia propuxo someter a referendo entre os seus socios a decisión de incluír a Iker nas filas do club. Con todo a posibilidade de xogar no fútbol español desapareceu cando a entidade bilbaína decidiu manter a tradición de fichar só xogadores nados no País Vasco.

Xogou no Deportivo Vasco antes de marchar aos Estados Unidos de intercambio de estudantes, recalando en Salt Lake City, onde xogou nun equipo afeccionado. Pouco despois recibiu unha bolsa para estudar na Indiana University de Indiana, onde se graduou en Administración de Empresas e levou ao equipo universitario a gañar dúas veces o título da NCAA, en 1982 e 1983. Volveu vestir a camiseta da selección venezolana nos Xogos Centroamericanos de 1982, onde gañou a medalla de ouro, e nos Xogos Panamericanos de 1983. Tras deixa ro fútbol dedicouse ao sector alimenticio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en Sports-Reference. Arquivado o 18 de abril de 2020dende o orixinal .
Liga Galega Feminina de Traiñeiras

A **Liga Galega Feminina de Traiñeiras** é unha liga que se formou nos anos nos que houbo máis dunha traiñeira galega feminina para poder facer regatas.

## Historia e estrutura 
Nos anos 2009 e 2010 contouse coa participación de tres traiñeiras. A liga relanzouse en 2014 e o número de traiñeiras e regatas aumentou ano a ano.

## Palmarés 
## Datos 
### Postos 
### Patroas 
### Participacións 
### Liga 
## Edicións 
### Liga de 2009 
Competiron tres equipos e realizáronse tres regatas.

### Liga de 2010 
Competiron tres equipos e realizáronse catro regatas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial da Liga LGT
Walter Berry

**Walter Berry**, nado o 14 de maio de 1964 en Harlem, Nova York, é un ex xogador profesional de baloncesto estadounidense. Xogaba na pocisión de ala-pivote cunha altura de 2,03 m. Foi o máximo anotador da Liga ACB co Atlético Madrid Villalba na temporada 1990−91 cunha media 33,4 puntos por partido e da Copa Saporta e Liga Grega en 1995.

## Traxectoria 
### Clubs 
*  Portland Trail Blazers (NBA, 1986)
*  San Antonio Spurs (NBA, 1986−1988)
*  New Jersey Nets (NBA, 1988)
*  Houston Rockets (NBA, 1988)
*  Napoli Basket (Serie A1, 1989−1990)
*  Atlético Madrid Villalba (ACB, 1990−1991)
*  Aris Tesalónica (A1, 1991)
*  Napoli Basket (Serie A2, 1992)
*  Olympiacos  (A1, 1992−1993)
*  PAOK Tesalónica (A1, 1993−1994)
*  Iraklis Tesalónica (A1, 1994−1995)
*  Olympiacos  (A1, 1995−1996) 
*  Aris Tesalónica (A1, 1997)
*  Polti Cantù (Serie A1, 1997−1998)
*  PAOK Tesalónica (A1, 1998−1999)
*  Union Olimpija (1. SKL, 1999−2000)
*  Makedonikos (A1, 2000)
*  Aurora Basket Jesi (Serie A2, 2000−2001)
*  Panteras de Miranda (LPB, 2001−2002)

## Palmarés 
### Colectivo 
* **Campión da Copa Korać (1)**: 1994
* **Campión da A1 Ethniki (2)**: 1993, 1996
* **Campión da Copa de Grecia (1)**: 1999

### Individual 
* **Máximo anotador da Copa Saporta (1)**: 1995
* **Máximo anotador da ACB (1)**: 1991
* **Máximo anotador da A1 Ethniki (1)**: 1995

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en ACB
* Perfil en Basketball Reference
Luis Ernesto Castro

**Luis Ernesto Castro Sánchez**, nado en Montevideo o 31 de xullo de 1921 e finado na mesma cidade o 16 de decembro de 2002, foi un futbolista uruguaio, que xogaba de dianteiro.

Xogou case toda a súa carreira no National Football Club, formando parte do equipo que nos anos corenta gañou o Quinquenio de Ouro e estableceu récords de xeiras e vitorias contra o seu clásico rival, o Peñarol. Foi internacional coa selección do Uruguai, coa que gañou a Copa América en 1942.

## Traxectoria 
Debutou con Nacional en 1936 e formou parte do Quinquenio de Ouro, o equipo que dirixido por Héctor Castro e con xogadores como Aníbal Paz, Schubert Gambetta, Eugenio Galvalisi, Roberto Porta, Aníbal Ciocca ou Atilio García, gañou cinco campionatos da Primeira División consecutivos entre 1939 e 1944. Gañou ademais os títulos de 1946 e 1947, con Enrique Fernández e Ricardo Faccio no banco.

En 1950 xogou en River Plate, volvendo a continuación ao Uruguai para xogar no Defensor Sporting.

### Selección nacional 
Foi internacional coa selección de fútbol uruguaia en 18 ocasións, marcando 4 goles. Foi convocado por José Pedro Cea para a Copa América de 1942, onde marcou tres goles e contribuíu ao triunfo do equipo uruguaio. Acudiu tamén coa selección uruguaia á Copa América de 1945 e ao Mundial de 1954 en Suíza, onde o Uruguai caeu nas semifinais contra a Hungría de Puskás, Czibor e Kocsis.

## Palmarés 
**Club Nacional**

* **Primeira División do Uruguai (7):** 1939, 1940, 1941, 1942, 1943, 1944, 1946, 1947.
* **Copa Aldao (2):** 1940, 1946.

**Selección do Uruguai**

* **Copa América (1):** 1942.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
The Lord of the Rings: A Reader's Companion

'''''The Lord of the Rings: A Reader's Companion'''* é un libro de non ficción de 2005 escrito por Wayne G. Hammond e Christina Scull. É un estudo sobre a obra de J. R. R. Tolkien *O Señor dos Aneis*.

*Reader's Companion* foi deseñado para acompañar a edición revisada do 50 aniversario dun volume da obra *O Señor dos Aneis* (Houghton Mifflin, 2004; ). Está dispoñible tanto en tapa dura como en tapa branda, e non debe confundirse co libro de referencia de nome similar de Hammond e Scull *The J. R. R. Tolkien Companion and Guide'' (2006).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* The Tolkien Society 
* TolkienBooks.net
The Complete Guide to Middle-earth

'''*The Complete Guide to Middle-earth: from *The Hobbit *to *The Silmarillion''' é un libro de referencia para o universo ficticio da Terra Media creado por J. R. R. Tolkien, o cal foi recompilado e editado por Robert Foster.

Robert Foster, nado en 1949, Brooklyn, gañou un Ph.D. en inglés e estudos medievais na Universidade de Pennsylvania, e ensinou no departamento de inglés da Universidade de Rutgers.

## Notas
A Companion to J. R. R. Tolkien

***A Companion to J. R. R. Tolkien*** é un libro de 2014 editado por Stuart D. Lee. É un dos máis prestixioso traballos de referencia dedicados ao campo de estudo sobre J. R. R. Tolkien.

Os críticos eloxiaron o libro como un traballo coidadoso e unha valiosa guía sobre o tema. Andrew Higgins salientou a distinguida formación de colaboradores académicos e cualificou de "verdadeiramente gozoso" que Tolkien finalmente lograse a aceptación do "establishment" literario ao ter un "Companion" Blackwell no seu nome.

## Notas
The J. R. R. Tolkien Companion and Guide

***The J. R. R. Tolkien Companion and Guide*** é un libro de 2006 escrito por Wayne G. Hammond e Christina Scull, despois da publicación de ''The Lord of the Rings: A Reader's Companion'' en 2005, e é unha obra de referencia de dous volumes sobre J. R. R. Tolkien e o seu estudo.

O volume 1 "Chronology", presenta unha cronoloxía extraordinariamente detallada da vida de Tolkien en 800 páxinas.

O volume 2 "Reader's Guide", ten información sobre persoas, lugares, organizacións, temas biográficos, temas literarios e escritos de Tolkien.

HarperCollins publicou unha versión revisada e expandida en tres volumes no ano 2017.

## Notas
Tolkien and the Great War

***Tolkien and the Great War: The Threshold of Middle-earth*** é un libro de 2003 escrito por John Garth, sobre a vida do filólogo e autor de fantasía J. R. R. Tolkien, centrándose nas súas experiencias militares durante a primeira guerra mundial. John Garth é lector de inglés en St Anne's College, Oxford. Formouse como xornalista e traballou durante 18 anos en xornais incluído o "Evening Standard" en Londres. Despois converteuse nun autor autónomo mentres seguía colaborando en artigos de xornais.

## Notas
Linguas construídas por J. R. R. Tolkien

O filólogo e autor inglés J. R. R. Tolkien creou un bo número de **linguas construídas**, incluíndo linguas ideadas para escenarios de ficción. Inventar linguas, algo que el chamou *glossopoeia* (paralelamente á súa idea de *mythopoeia* ou creación de mitos), foi unha ocupación durante toda a vida para Tolkien, dende a súa adolescencia. Un proxecto inicial foi a reconstrución dunha antiga lingua xermánica non rexistrada que podería ser falada pola xente de *Beowulf* na Idade Heroica Xermánica.

O máis desenvolvido dos proxectos de creación de linguas foi a familia de linguas élficas. Primeiro comezou a construír unha "Elvin tongue" arredor dos anos 1910–1911 mentres estaba en King Edward's School, Birmingham. Posteriormente chamouno quenya (c. 1915), e continuou desenvolvendo activamente a historia e a gramática das súas linguas elfas ata a súa morte en 1973.

En 1931, ofreceu unha conferencia sobre a súa paixón polas linguas construídas, titulada *A Secret Vice*. Aquí contrasta o seu proxecto de linguaxes artísticas construídas para o pracer estético co pragmatismo das linguas auxiliares internacionais. Na charla tamén se analizan as opinións de Tolkien sobre fonestética, citando o grego, o finés e o galés como exemplos de "linguas que teñen unha formación de palabras moi característica e de diferentes xeitos moi fermosa".

A creación de linguas de Tolkien ten dúas dimensións temporais: a liña do tempo interna (ficticia) dos acontecementos descritos na obra *O Silmarillion* e outros escritos, e a liña do tempo externa da propia vida de Tolkien durante a cal a miúdo revisou e perfeccionou as súas linguas e a súa historia ficticia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
Heráldica da Terra Media

[miniatura|[Tuor leva un escudo azul coa á branca da súa casa en Gondolin.]]
O autor J. R. R. Tolkien inventou **dispositivos case heráldicos** para moitos dos personaxes e reinos do seu mundo ficticio da Terra Media. As súas descricións está en inglés simple e non en brasón específico. Os emblemas corresponden por natureza aos seus portadores e a súa diversidade contribúe ao realismo ricamente detallado dos seus escritos.

Os estudosos observaron que Tolkien pasou por diferentes fases no seu uso da heráldica; o seu primeiro relato sobre a heráldica elfica de Gondolin en *The Book of Lost Tales* corresponde en liñas xerais á tradición heráldica na elección de emblemas e cores, pero despois, cando escribiu *O Señor dos Aneis* foi máis libre no seu enfoque e no complexo uso de símbolos para a espada e o estandarte de Aragorn, afastándose claramente da tradición para adaptarse á súa narración.

Na triloxía cinematográfica *The Lord of the Rings* de Peter Jackson, os seus deseñadores conceptuais inspiráronse nas representacións tradicionais de homes de armas e a cabalo con pancartas e armaduras, especialmente na obra *A batalla de Alexandre en Issos*, un óleo de 1529 obra de Albrecht Altdorfer, para crear escenas de batalla realistas.

## Notas 
### Fontes primarias 
::*Esta lista identifica a localización de cada elemento nos escritos de Tolkien.*

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Nerve (filme de 2016)

***Nerve*** é un filme estadounidense de 2016 dirixido por Henry Joost e Ariel Schulman e escrito por Jessica Sharzer, baseado na novela homónima de 2012 de Jeanne Ryan. Está protagonizado por Emma Roberts, Dave Franco e Juliette Lewis, e conta a historia dun xogo en liña de verdade ou reto que permite aos usuarios ser "xogadores" ou "espectadores".

## Personaxes 
* Emma Roberts como Vee
* Dave Franco como Ian / Sam
* Emily Meade como Sydney
* Miles Heizer como Tommy
* Juliette Lewis como Nancy
* Kimiko Glenn como Liv
* Marc John Jefferies como Wes
* Colson Baker como Ty
* Brian Marc como J.P. Guerrero
* Ed Squires como Chuck
* Samira Wiley como Hacker Kween
* Casey Neistat como el mesmo
* Chloe Wise como ela mesma

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo
Intrusion

***Intrusion*** é un filme estadounidense de 2021 dirixido por Adam Salky e escrito por Christopher Sparling. Está protagonizado por Freida Pinto e Logan Marshall-Green. O filme estreouse o 22 de setembro de 2021 a través de Netflix.

## Personaxes 
* Freida Pinto como Meera Parsons
* Logan Marshall-Green como Henry Parsons
* Robert John Burke como Detective Stevhen Morse
* Sarah Minnich como Joanne Waterston
* Yvette Fazio-Delaney como membro do equipo de construción / sospeitoso
* Clint Obenchain como Clint Oxbow
* Mark Sivertsen como Dylan Cobb
* Megan Elisabeth Kelly como Christine Cobb
* Hayes Hargrove como Bill Whitman
* David DeLao como Tenente Henderson
* Brandon Root como Peter
* Josh Horton como sarxento
* Bonita King como dono do café

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial 
*
Kate (filme)

***Kate*** é un filme estadounidense de 2021 dirixido por Cedric Nicolas-Troyan e escrito por Umair Aleem. O filme está protagonizado por Mary Elizabeth Winstead, Miku Martineau, Woody Harrelson, Tadanobu Asano, Michiel Huisman, Miyavi e Jun Kunimura. Conta a historia de Kate (Winstead), unha asasina cuxo mentor (Harrelson) asigna ao asasinato dun xefe de alto rango da yakuza. Durante a última misión de Kate descobre que foi envelenada e que ten 24 horas de vida, as cales empregará para vingarse e descubrir quen lle fixo iso

O filme recibiu valoracións dispares por parte da crítica, que eloxiou a interpretación de Winstead mais describiu o filme como "decepcionante". Estreouse o 10 de setembro de 2021 a través de Netflix.

## Personaxes 
* Mary Elizabeth Winstead como Kate
** Amelia Crouch como Kate de adolescente
** Ava Caryofyllis como Kate de nena
** Gemma Brooke Allen como Kate moza
* Miku Martineau como Ani
* Woody Harrelson como Varrick
* Tadanobu Asano como Renji
* Jun Kunimura como Kijima
* Michiel Huisman como Stephen
* Miyavi como Jojima
* Kazuya Tanabe como Shinzo

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Carmen Sierra

**María del Carmen Sierra Domínguez**, nada en Pontecesures (daquela pertencente a Valga) o 3 de maio de 1906 e finada en Caracas o 22 de decembro de 1996, foi unha profesora e política galega, a primeira muller socia do Seminario de Estudos Galegos.

## Traxectoria 
Foi filla de Salvador Sierra Trasande e Carmen Domínguez Orense. En 1922 comezou os estudos na Facultade de Filosofía e Letras da Universidade de Santiago de Compostela, onde se licenciou na sección de Historia en 1926. Foi a primeira muller admitida no Seminario de Estudos Galegos, o 16 de novembro de 1923, e tamén a primeira en aparecer nunha noticia de prensa relacionada con esta institución. O ano seguinte foi nomeada profesora do Instituto de Linares, onde compartiu aulas con Xosé Manuel Cabada Vázquez e Carlos Díaz Rodríguez. En marzo de 1935, Carlos Díaz, con quen casou Sierra, foi nomeado secretario do Instituto de Linares.

Carmen Sierra pertenceu ao PCE e despois da guerra instalouse en Pontecesures co seu home. Alí rexentou a explotación gandeira de Cortinallas. Carmiña e Carlos participaron na estrutura clandestina do PCE e mantivo contacto con Isaac Vázquez Pardo a través do seu curmán Ramón Baltar Domínguez. Foi detida o 5 de xaneiro de 1946 e estivo presa no Cárcere de Ventas. Xulgada en consello de guerra en maio de 1948 con Esperanza Batanero e Lola Freixa, foi condenada a 4 anos de prisión. Ao levar case 3 anos detida, saíu en liberdade condicional a finais de agosto de 1948. Instalouse en Madrid cos seus fillos e traballou nunha libraría. En 1952 marchou a Venezuela.

O libro de Suso de Toro sobre Ramón Baltar dedícalle un capítulo a súa figura. En 2023 Aurora Marco publicou un libro sobre a súa vida.

## Vida persoal 
Casou con Carlos Díaz Rodríguez en 1933 e foi nai de María Dolores e Carlos.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Mulleres no Seminario de Estudos Galegos  no *Álbum de Mulleres* do Consello da Cultura Galega.