open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mandrágora

A **mandrágora** (***Mandragora officinarum*** ou ***officinalis***) é unha especie de planta herbácea fanerógama do xénero *Mandragora*, na familia das solanáceas, de raíz grosa e napiforme, follas grandes e ovais, e flores abrancazadas ou moradas, que foi usada cumpridamente en Europa como planta medicinal.
miniatura|Vista da planta.

## Descrición 
É unha planta perenne que acada un tamaño de 0,1 m por 0,3 m. Ten flores hermafroditas (con órganos masculinos e femininos) e son polinizadas por insectos. A planta é autofértil.

As raíces teñen forma de cenoura e pode acadar até 1,2 metros de longo, a miúdo divídense en dúas e suxiren vagamente a figura do corpo humano. As follas medran en rosetas e son ovado-oblongas a ovais, engurradas,  de 5 a 40 centímetros  de longo. As inflorescencias prodúcense en pedúnculos con flores de cor branca-averdadas ou moradas, de case 5 centímetros de largo, que producen froitos globulares, de cor laranxa a vermellos, semellantes a tomates pequenos. Todas as partes da planta son velenosas.

## Distribución 
A planta medra de xeito natural no sur e centro de Europa e nas terras ao redor do mar Mediterráneo. No Campo de Xibraltar é moi abundante.

## Cultivo 
A planta precisa solos ben drenados que sexan acedos ou neutros. Pode medrar en semi-sombra (a luz do bosque) ou sen sombra.

Resiste asombrosamente ben o frío, aínda que non tanto a calor, especialmente se recibe sol directo, a diferenza do seu parente, a M. autumnialis. Non precisa demasiados coidados, pero si manter un nivel razoábel de humidade na terra. Se se reseca por falta de auga é moi difícil recuperala.

## Usos medicinais 
miniatura|Raíces da mandrágora.
miniatura|Planta mitolóxica.
miniatura|Froitos.
Aínda que demasiado tóxica para utilizala na asa, os remedios que esta planta ten son moitos.

Os indios americanos utilizaron a raíz coma un laxante forte, para tratar vermes, parasitos e para moitas outras doenzas e pestes.

A raíz utilízase actualmente contra o cancro. A droga Etopósido non deriva da raíz desta planta xa que *Podophyllum peltatum* non ten nada que ver coa mandrágora.

A *Mandragora officinarum* ten unha longa historia coma menciña, malia ter a superstición xogado un papel importante nos usos aos que se aplicou. De cando en cando prescríbese no moderno herbolario.

A raíz fresca ou seca contén alcaloides altamente velenosos, entre eles a atropina, hiosciamina, escopolamina, escopina e cuscohigrina. A raíz é alucinóxena e narcótica. En grandes cantidades induce a un estado de esquecemento e foi utilizada como un anestésico para a cirurxía na antigüidade. No pasado, o mollo da raíz finamente relado aplicábase externamente para aliviar dores reumáticas. Polo tanto, no pasado, as persoas ataban as raíces aos corpos de animais e logo utilizaban estes animais para turraren das raíces da terra.
; Sinonimia
* *Mandragora officinalis*
* *Atropa acaulis* Stokes	
* *Atropa humilis* Salisb.	
* *Atropa mandragora* L.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Mandragora (xénero)*
* Historia da botánica
* Solanáceas
Premio Hammett

O **Premio Hammett** é un galardón auspiciado pola Asociación Internacional de Escritores Policiais para distinguir a mellor novela policial escrita en español. Entrégase anualmente durante a Semana Negra de Xixón xunto con outros premios, como o Celsius (fantasía, ciencia ficción ou terror) , Espartaco (novela histórica), o Memorial Silverio Cañada (opera prima policial), o Rodolfo Walsh (libro de non ficción sobre tema criminal) e o do concurso de relatos.
## Historia 
Instituírono en 1987 na honra do escritor estadounidense Dashiell Hammett e o primeiro premio recibiuno, ao ano seguinte, Paco Ignacio Taibo II.
## Gañadores 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina da Semana Negra de Xixón 
* Páxina do xornal *A Quemarropa*, onde, xeralmente nol Nº9 de cada ano, se publica a lista de gañadores; é posíbel descargar legal e gratuitamente todos os seus números, a partir do ano 2007.
Protoporfirina IX

A **protoporfirina IX** é un composto tetrapirrólico con catro cadeas laterais (catro de metilo, dúas de vinilo e dúas de ácido propiónico), que pode coordinar un ión metálico na súa parte central. É un precursor da síntese do grupo hemo. Prodúcese a partir do protoporfirinóxeno IX pola acción da protoporfirinóxeno oxidase e convértese en hemo B por acción da ferroquelatase.

## Biosíntese da protoporfirina IX 
A protoporfirina IX é un importante precursor de grupos prostéticos bioloxicamente esenciais como o hemo, citocromo c, e clorofilas. Como resultado, moitos organismos poden sintetizar este tetrapirrol a partrir de precursores básicos como glicina e succinil-CoA, ou glutamato. Malia a gran cantidade de organismos que sintetizan a protoporfirina IX o proceso está moi conservado desde as bacterias aos mamíferos cunhas poucas excepcións entre as plantas superiores.

550px|Vía biosintética da protoporfirina IX.

## Biosíntese do hemo B 
Na biosíntese do hemo o encima ferroquelatase converte a protoporfirina IX en hemo B (tamén chamado Fe-protoporfirina IX ou protohemo IX).

esquerda|400px|Síntese do hemo. Algnhas das reaccións son citoplasmáticas e outras mitocondriais.

## Biosíntese da clorofila 
Na biosíntese da clorofila, o encima magnesio quelatase converte a protoporfirina IX en Mg-protoporfirina IX.

## Pintas das cascas de ovos 
A protoporfirina IX deposítase nas cascas de ovo dalgunhas aves dando lugar a unha coloración avermellada ou parda a pintas ou de fondo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ácido delta-aminolevulínico
* Metil aminolevulinato
* Protoporfirina
* Porfirina
* Protoporfirina de cinc
Eparquía ortodoxa serbia de Buenos Aires

A **eparquía de Buenos Aires** (en serbio cirílico: Епархија буеносајреска), tamén chamada **eparquía de Buenos Aires e de América do Sur e Central** (en serbio cirílico: Епархија буеносајреска и јужно-централноамеричка) é unha eparquía da Igrexa ortodoxa serbia, coa súa sé situada na cidade de Buenos Aires, Arxentina. A eparquía foi fundada o 26 de maio de 2011, pola decisión do Santo Sínodo da Igrexa ortodoxa serbia na sesión regular de maio.

O xerarca administrador da eparquía é Amfilohije Radović, quen é o bispo metropolitano da metrópole de Montenegro e do Litoral e arcebispo de Cetinje.

O 13 de outubro de 2012, en Buenos Aires, realizouse a primeira sesión do consello da administración da eparquía, baixo a presidencia do actual xerarca

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Igrexa Ortodoxa Serbia en Norteamérica e América do Sur
Juan Pablo Sorín

**Juan Pablo Sorín**, nado o 5 de maio de 1976 en Buenos Aires é un exfutbolista arxentino que xogaba na demarcación de lateral esquerdo. Anunciou a súa retirada o 28 de xullo de 2009 tras problemas con lesións.

## Palmarés 
### Títulos nacionais 
### Títulos internacionais 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do xogador
Castelo dos Novais

O **castelo dos Novais** é unha fortificación medieval situada na parroquia de Sequeiros (Quiroga).

## Descrición 
A súa construción iniciouse cara ao século X, aproveitando posiblemente unha fortificación anterior. O castelo aproveita as ladeiras empinadas do monte do Castelo, rodeado dos vales do río do Castelo das Eiras e do río Sil, a carón da estrada N-120.

Na parte exterior conserva os muros, foxos e defensas. No interior mantén a torre da homenaxe, a parte máis antiga do conxunto. Ten planta cadrada, cunha porta con bóveda de medio punto cara ao sur. Esta porta é de pedra cabaleira, dunha cor loura intensa por mor do alto nivel de oxidación do ferro que contén. O pazo, do século XI, é de planta trapezoidal e foi construído polos Cabaleiros de San Xoán de Malta. Na entrada, tamén de arco de medio punto, hai unha Cruz de Malta gravada. Ten tamén unha ventá aximezada.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Castelos de Galicia
Eparquía ortodoxa rusa da Arxentina e Suramérica

A **Eparquía da Arxentina e Sudamérica** é unha diocese da Igrexa Ortodoxa Rusa que abarca as parroquias que están nos países ao sur de México e Estados Unidos.

A eparquía é liderada polo bispo Ignatii Pologrudov desde o 3 de xuño de 2016. Ten 18 parroquias e 13 sacerdotes.

O centro administrativo da eparquia é Buenos Aires coa Catedral da Anunciación da Virxe.

## Episcopoloxio 
* Feodor Tekuchev (29 de xuño de 1946 - xullo de 1952)
* Nikodim Rusnak (21 de abril de 1964 - 2 de xullo de 1970)
* Platon Lobankov (18 de xullo de 1970 - 28 de febreiro de 1971)
* Maksim Krokha (26 de marzo de 1972 - 15 de decembro de 1973)
* Platon Udovenko (16 de decembro de 1973 - 20 de marzo de 1980)
* Lazar Shvets (18 de abril de 1980 - 26 de xuño de 1985)
* Makarii Svistun (26 de xuño - 4 de outubro de 1985)
* Lazar Shvets (4 de outubro de 1985 - 10 de abril de 1989)
* Mark Petrovtsy) (10 de abril de 1989 - 1 de novembro de 1993)
* Platon Udovenko (2 de novembro de 1993 - 26 de xullo de 2012)
* Iustinian Ovchinnikov (26 de xullo de 2012 - 17 de xuño de 2013)
* Leonid Gorbachev (17 de xuño de 2013 - 3 de xuño de 2016)
* Ignatii Pologrudov (dende o 3 de xuño de 2016)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* O sitio web oficial 
* "Construyen la primera Iglesia Ortodoxa Rusa" - La Capital, Arxentina 
* Аргентинская и Южноамериканская епархия, patriarchia.ru (en ruso)
* Аргентинская и Южноамериканская епархия, Православная энциклопедия 3 стр. 185-187 (en ruso)
* Miguel Palacio. 15 лет в Латинской Америке, pravoslavie.ru (en ruso)
* Novo bispo do patriarcado de Mocou na América do Sur
Parque Natural da Serra d'Espadà

O '''Parque Natural da Serra d'Espadà** (***Parc Natural de la Serra d’Espadà*''' en valenciano), atópase na Comunidade Autónoma de Valencia, estendéndose polas comarcas de l’Alt Millars, Alt Palància e La Plana Baixa (todas elas na provincia de Castelló).

## Flora
As especies máis habituais son as Sobreiras, o Teixo, o Acivro, o Quercus Pyrenaica, e as subespecies Halepensis e Pinasters do Piñeiro.
Entre as herbáceas salientar a existencia de dous endemismos, a Minuartia Valentina e a Dianthus Multiaffinis. Presentes só nesta serra e na Serra Calderona (provincia de Valencia).

## Fauna
Presenza da Aguia perdiceira, a avelaiona, o raposo, o porco teixo e a garduña.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Web sobre o Parque en valenciano
Revista Ortegana

***Revista Ortegana*** foi un periódico editado en Ortigueira entre 1898 e 1899.

## Historia e características 
Subtitulado *Periódico bimensual independiente*, apareceu o 1 de decembro de 1898. Fundado por Leandro Pita Sánchez-Boado, estaba dirixido por Ramón Armada Teixeiro. A redacción e administración estaban na imprenta de David Fojo. Editou 27 números. Cesou a súa publicación en 1899.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
José Maciñeira González

**José Maciñeira González**, finado en Ortigueira en xaneiro de 1905, foi un político galego.

## Traxectoria 
En outubro de 1883 era escribano do xulgado de instrución de Ortigueira. En novembro de 1894 foi designado inspector do timbre pola delegación do goberno no arrendamento de tabicaos.

Fundou en 1899 o periódico *El Faro de Ortegal,* impreso na imprenta do betanceiro Ángel Amenedo Ponte, primeiro periódico editado en Ortigueira. Foi alcalde de Ortigueira (1886-1888 e 1894-1895) e deputado provincial polo distrito de Ferrol-Ortigueira; neste último posto cesou, xunto con outros tres deputados do distrito, en febreiro de 1903, se ben no mes seguinte, foron reelexidos os 4, de acordo coa lei electoral, ao non haber outros candidatos.

Finou en Ortigueira a finais de xaneiro de 1905.

## Vida persoal 
Fillo de Diego Maciñeira e Josefa González, casados en Espasante (Ortigueira). Era irmán de Vicente Maciñeira González (falecido en Ladrido en 1912), pai do historiador, arqueólogo e político Federico Maciñeira Pardo de Lama (1870-1943).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Cruceiro de Vao, Boiro, Boiro

**Cruceiro de Vao** é un lugar da parroquia de Boiro no concello coruñés de Boiro, na comarca da Barbanza.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Boiro 
### Parroquias de Boiro
Derbi vasco

[miniatura|right|300px|Seguidores *txuri-urdin* da Real Sociedad e seguidores do Athletic Club en ambiente festivo na Parte Vella de [Donostia.]]
O **Derbi vasco** (en éuscaro **Euskal Derbia**) é un partido de fútbol que disputan os dous principais equipos País Vasco: O Athletic Club da vila de Bilbao e a Real Sociedad da cidade de Donostia. Estes dous equipos mantiveron dende sempre unha rivalidade histórica que remonta ao ano 1909.

Antigamente xogábase no estadio de Atotxa (ata o ano 1993) e o antigo San Mames (ata o 2013), hoxe en día xógase no estadio de Anoeta e no novo estadio de San Mames.

Tamén se chama derby vasco ao resto de partidos disputados entre outros equipos vascos (Osasuna, Deportivo Alavés, Real Unión de Irún, SD Eibar, Barakaldo CF o Sestao River, entre outros). Non obstante estes non teñen tanta envergadura como a que ten o derby vasco por excelencia, disputado polo Athletic Club e a Real Sociedade.

## Partidos 
### Liga 
### Copa 
## Resultados en liga 

	

## Véxase tamén 
* Derbi entre Celta e Deportivo

## Notas
Julio Wonenburger

**Julio Wonenburger Canosa**, nado na Coruña o 6 de xaneiro de 1882 e finado na mesma cidade o 1 de setembro de 1951, foi un industrial e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Manuel Wonenburger Cabezudo, dono dunha empresa que fabricaba instrumentos de ferro, reparaba máquinas de vapor, bombas e todo o relacionado coa mecánica. Quedou orfo con 16 anos, fíxose cargo dos seus sete irmáns e continuou co negocio paterno de fundición. Foi presidente da Patronal metalúrxica da Coruña. Republicano, foi elixido concelleiro da Coruña en 1922. Afiliado á ORGA, participou no pacto de Lestrobe. Coa chegada da Segunda República foi nomeado deputado provincial en maio de 1931. En 1933 dirixiu o xornal *Tierra Gallega*.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, a fundición Wonenburguer foi militarizada para producir obuses e pezas para aviación e maquinaria pesada. Tanto Julio como o seu irmán Juan conseguiron fuxir de expropiacións e sancións graza ás súas relacións, a satisfacer onerosos pagos e á rápida colaboración co réxime. Julio reinstalou unha fábrica de calzado que traballou para o exército golpista como provedor de calzado e correaxes, e despois pasou a ocupar un lugar destacado na provisión de alimentos e uniformes para fronte.

Na posguerra foi colaborador habitual do réxime, organizou e sufragou o arco monumental co que se recibiu ao caudillo na súa primeira visita á Coruña ao rematar a guerra. Foi xulgado polo Tribunal Especial para a Represión da Masonería e o Comunismo na causa 6/41 e sancionado con inhabilitación absoluta perpetua. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas, do que resultou absolto en 1945. Finou na Coruña o 1 de setembro de 1951.

## Vida persoal 
Casou en 1926 con Amparo Planells Rubio e foi pai da matemática María Wonenburger Planells.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*

### Ligazóns externas 
* Expediente de responsabilidades políticas de Julio Wonenburguer Canosa

* María Wonenburger Planells. Mujer y matemática
Arquieparquía católica armenia de Bagdad

A **arquieparquía de Bagdad dos armenios** (en latín *Archieparchia Babylonensis Armenorum*) é unha sede da Igrexa Católica Armenia, inmediatamente suxeita ao Patriarcado de Cilicia. En 2012 contaba con 1.650 bautizados. O seu arcebispo actual é Emmanuel Dabbaghian.

## Historia
A arquidiocese ten a súa orixe no xenocidio armenio, cando as dioceses armenias en Turquía perderon gran parte da súa poboación. O arcebispo de Mardin, Nersēs Tayroyan, estableceuse de xeito temporal en Bagdad, até que o 29 de xuño de 1954, coa bula *Ex quo tempore*, o papa Pío XII erixiu en territorios da arquieparquía de Mardin a arquieparquía de Bagdad, suprimindo a anterior.

## Territorio
A arquieparquía ten xurisdición canónica sobre todos os fieis católicos de rito armenio que viven en Iraq. A sé arquieparquial é a cidade de Bagdad, onde se atopa a catedral da Nosa Señora de Nareg.

O territorio está subdividido en dúas parroquias.
## Episcopoloxio
*Nersēs Tayroyan (29 de xuño de 1954 - 1 de outubro de 1972, retirado)
*Hovhannes Kasparian (6 de decembro de 1972 - 5 de agosto de 1982, elixido Patriarca de Cilicia)
*Paul Coussa (27 de xuño de 1983 – 13 de outubro de 2001, retirado)
*Ēmmanowel Dabaġyan (26 de xaneiro de 2007 – 9 de outubro de 2017, retirado)

## Ligazóns externas
*Ficha en Catholic-Hierarchy.org
Xácome

**Xácome** é un nome propio masculino galego. A súa orixe é o hebreo יַעֲקֹב ''Ya'aqôbh*, que no libro da Xénese é o nome do fillo de Isaac e Rebeca. En galego tamén ten as variantes **Xacob**, **Xacobe**, **Xaime**, **Santiago** e **Iago**.

## Uso do nome 
A forma galega antiga máis documentada é Xácome (grafado en galego antigo: *Jácome*) como aparece nun documento medieval de 1291 como apelido: *Pedro Jacome*, e como prenome en 1488: *Jacome Notario*, en 1467: *Jacome Romeu*, e en 1491: *Jacome de Sanjurjo*.

Nun documento medieval galego de 1291 xa aparecía o apelido *Jácome'': Pedro Jacome, e como nome en 1488: Jacome Notario e en 1467: Jacome Romeu.

Xosé Díaz Jácome, nado en Mondoñedo en 1910 foi un xornalista e escritor galego. O Concello de Mondoñedo e a Fundación Caixa Galicia convocan anualmente desde 2000 o premio de poesía Díaz Jácome para novos creadores co obxectivo de estimular a creación poética entre a xente nova.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes masculinos en galego
* Lista de nomes masculinos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes masculinos Real Academia Galega
Xaime

**Xaime** é un nome propio masculino galego. Esta forma escrita tamén é común co asturiano. A súa orixe é o hebreo יַעֲקֹב ''Ya'aqôbh'', que no libro da Xénese é o nome do fillo de Isaac e Rebeca. En galego tamén ten as variantes **Xacob**, **Xácome**, **Xacobe**, **Santiago** e **Iago**.

## Xaime noutras linguas 
* Aragonés: Chaime
* Asturiano: Xaime
* Castelán: Jaime
* Catalán: Jaume
* Éuscaro: Jakue
* Francés: Jacques
* Inglés: James
* Italiano: Giacomo
* Portugués: Jaime

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes masculinos en galego
* Lista de nomes masculinos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes masculinos Real Academia Galega
Jesús Fojo Díaz

**Jesús Fojo Díaz**, nado cara a 1899 e finado en Ortigueira o 6 de agosto 1969, foi un xornalista e político galego.

## Traxectoria 
Foi fundador e director de *La Voz de Ortigueira*. Amigo de Leandro Pita Romero, foi secretario da Federación Agraria de Ortigueira. Foi nomeado secretario da delegación en Ortigueira da Federación de sociedades de instrucción del partido judicial de Ortigueira da Habana en 1927. Na Segunda República foi alcalde de Ortigueira. Foi nomeado deputado provincial polo distrito de Ortigueira-Ferrol en 1934 e elixido vicepresidente da Deputación da Coruña. Logo do triunfo da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936 foi destituído como alcalde de Ortigueira en marzo.

## Vida persoal 
Casou con Carmen Salgueiro Salgueiro e foi pai de Vicente e David Fojo Salgueiro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
José Román González

**José Román González González**, nado na Manchica (A Merca) en 1967 e finado o 2 de xaneiro de 2014, foi un músico, compositor e docente de guitarra galego.

## Traxectoria 
Formouse no Conservatorio Superior de Madrid, onde acadou o grao superior en guitarra. Estudou con José Luis Rodrigo, José Tomás Pérez Selles, Leo Brouwer, Paul Odette ou David Russell. Ao aprobar as oposicións como profesor de guitarra no Conservatorio de Vigo, trasladouse á cidade olívica.

## Obra 
Dúos de guitarra e frauta con Fernando Raña:
* *Círculo mágico* (1997)
* *Candombe* (2006), con pezas de Máximo Diego Pujol e Astor Piazzolla entre outros.
*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Canal de YouTube do dúo Raña-González.
Vicente Donato Villarnovo

**Vicente Donato Villarnovo López**, finado en Ortigueira en decembro de 1903, foi un político galego.

## Traxectoria 
Do Partido Liberal Fusionista, foi elixido deputado polo distrito de Ortigueira en 1881 e 1886. Abandonou o Partido Liberal, pasouse ás filas conservadoras e foi nomeado alcalde de Ortigueira en 1891. Volveu ser nomeado alcalde de Ortigueira en 1897. Finou en Ortigueira en decembro de 1903.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Manuel Casariego

**Manuel Casariego Bares-Rey**, nado no Porto do Barqueiro (Mogor, Mañón) e finado en Ortigueira o 21 de maio de 1952, foi un banqueiro e político galego.

## Traxectoria 
Era socio de Manuel Sandomingo Crego e do seu irmán Vicente na casa de banca Sandomingo, Hermano y Casariego establecida en Ortigueira, que en 1928 foi absorbida polo Banco Pastor, converténdose en sucursal do mesmo. Escribiu no xornal coruñés *La Mañana*, e fundou *El Eco Ortegano*, *La Opinión de Ortigueira* e *La Opinión*, con textos de cuesións económicas e sociais. Tamén escribiu na revista madrileña *Nueva Economía Nacional*.

Foi alcalde de Ortigueira de 1914 a 1915. Foi elixido deputado provincial como liberal-prietista polo distrito de Ferrol-Ortigueira en outubro de 1915, para substituír o falecido Manuel Sandomingo, permanecendo no posto até novembro de 1917, cando dimitiu logo de ser elixido concelleiro. Volveu ser nomeado alcalde de Ortigueira en xaneiro de 1918, dimitindo en maio dese ano. Volveu ser deputado provincial entre 1920 e 1923. Na Segunda República presidiu a Asociación Unión Republicana que se constituíu en 1931 e presentouse ás eleccións a Cortes de 1931 pero non foi elixido. Militou no Partido Radical e desenvolveu dende *La Voz de Galicia* (de cuxo consello de administración formaba parte) unha campaña contra a corporación municipal presidida durante o período repuiblicano (ata febreiro de 1936) por Jesús Fojo Díaz.

En 1946 foi elixido membro correspondente da Real Academia Galega.

## Vida persoal 
Casou en 1905 con Carmen Dávila Díaz, irmá do xeógrafo e polígrado Julio Dávila Díaz, coa que sería 5 fillos: Manuel Crisanto Casariego Dávila (nac. 1906), Jesús Manuel (1908), Leandro Manuel (1911), Leandro Luciano (1913), José María (1914), e por último en 1920 María del Carmen, *Carmucha*, noiva do escritor Álvaro Cunqueiro durante a breve, pero importante, estancia (outubro de 1936 a maio de 1937) do escritor mindoniense na capital do Ortegal

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Manuel Agujetas Cupido

**Manuel María Agujetas Cupido**, nado en Badaxoz o 28 de marzo de 1960, é un exfutbolista máis coñecido como **Manolo**, que xogaba na demarcación de centrocampista.
Carlos Manuel Da Silva Freire

**Carlos Manuel Da Silva Freire**, nado en Sintra o 18 de abril de 1959, é un exfutbolista portugués máis coñecido como **Carlos Freire**, que xogaba na demarcación de dianteiro.

## Traxectoria 
Tras unha ampla traxectoria no fútbol portugués, no que foi dúas veces campión de liga e outras dúas de Copa, firmou polo Celta de Vigo o 5 de agosto de 1986 de cara a tempada 1986/87, na que o obxectivo do equipo era o ascenso a Primeira División. No Celta formou dianteira con Pichi Lucas e Baltazar.

Na primeira parte da tempada tivo un bo papel aínda que non chegou a asentarse no equipo, xogando 17 encontros, polo que a mediados de febreiro de 1987 equipo e xogador chegan ao acordo de rescindir o contrato para deixar libre unha praza de estranxeiro, praza que ocuparía Jimmy Hagan.
Fernando Arteaga Alzaga

**Fernando Arteaga Alzaga**, nado en Abadiño (Biscaia) o 27 de febreiro de 1960, é un exfutbolista vasco, que xogaba na demarcación de extremo esquerdo.

## Traxectoria 
Comezou a xogar no Cultural Durango, pasando con 20 anos ao Bilbao Athletic. Ao segundo ano en Lezama debutou co primeiro equipo na Copa do Rei, porén non chegou a debutar en Primeira División. Ao ano seguinte xogou no Cartagena FC, da Segunda División, coincidindo co servizo militar obrigatorio. División na que tamén xogou no filial bilbaíno un ano despois.

A comezos da tempada 1984/85 ficha polo Celta de Vigo que buscaba o ascenso a Primeira División, obxectivo que conseguiu o equipo. Estivo no Celta un total de catro tempadas, ao final das cales fichou polo Real Burgos de Segunda División.

Finalmente retirouse xogando no Mérida UD na Segunda División B.
Dichato

**Dichato** é unha localidade chilena da comuna de Tomé, na provincia de Concepción, rexión de Biobío. Segundo os datos dispoñibles do censo INE de 2002, a localidade tiña un total de 3.059 habitantes. O xentilicio da localidade é dichatino/a. Dichato é un porto de pesca, e tamén é unha zona balnearia e turística no sur de Chile. O terremoto e o tsunami do 27 de febreiro de 2010 afectou moito á localidade e o seu sector plano, onde a forza do mar destruíu todo no seu camiño.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Dichato al Día
Universidade de Chile

A **Universidade de Chile** (en castelán: *Universidad de Chile*) é unha universidade pública e tradicional, situada na cidade de Santiago de Chile. A universidade é a maior e a máis antiga institución de ensino superior en Chile e unha das máis antigas universidades en América Latina. A institución foi fundada o 17 de setembro de 1842 como a substitución e continuación da antiga e colonial Real Universidade de San Felipe, que foi fundada en 1738. Entre os seus titulados fai vinte xefes de estado e dous gañadores do Premio Nobel.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* «La Privatización de las Universidades», María Olivia Mönckeberg, Ed. Copa Rota, ISBN 956-8523-00-6. 
### Ligazóns externas 
* O website oficial da institución
Pontificia Universidade Católica de Chile

A **Pontificia Universidade Católica de Chile** (en castelán: *Pontificia Universidad Católica de Chile*) é unha universidade chilena coa súa sede central situada na cidade de Santiago de Chile. A universidade foi fundada o 21 de xuño de 1888 grazas á iniciativa do Arcebispo de Santiago de Chile, Mariano Casanova e o primeiro reitor da institución foi Joaquín Larraín Gandarillas.

A institución de ensino superior é unha das mellores universidades de Chile e de América do Sur. No 2010, aproximadamente o 48% dos mellores alumnos de Chile foron matriculados na universidade. Desde o 2010, o reitor da institución é Dr.Ignacio Sánchez.

## Facultades, escolas e institutos 
* Agronomía e Enxeñaría forestal
* Arquitectura, Deseño e Urbanismo
* Artes
* Ciencias biolóxicas
* Ciencias contábeis
* Ciencias sociais
* Comunicacións
* Letras
* Dereito
* Educación
* Filosofía
* Física
* Historia, Xeografía e Ciencias políticas
* Enxeñaría
* Matemáticas
* Medicina
* Química
* Teoloxía

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* O website oficial da institución .
La Voz de Cariño

***La Voz de Cariño*** foi un periódico editado en Cariño en 1917.

## Historia e características 
Subtitulado *Periódico quincenal dedicado a la defensa y fomento de Santa Marta de Ortigueira*, apareceu o 15 de xuño de 1917. Estaba dirixido por José Herrero. Editábase na Imprenta Fojo. Só se coñece o primeiro número.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
El Pueblo de Cariño

***El Pueblo de Cariño*** foi un semanario editado en Cariño en 1919.
## Historia e características 
Subtitulado *Semanario defensor de los intereses de Cariño*, apareceu o 10 de xaneiro de 1919. Estaba dirixido por Manuel Taracido. Editábase na Imprenta Fojo. O último número que se conserva é o 14, do 22 de maio de 1919.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Manuel Sandomingo

**Manuel Sandomingo Crego**, nado en Ortigueira en 1866 e finado na mesma localidade o 27 de xuño de 1915, foi un empresario, banqueiro e político galego.

## Traxectoria 
Fundou co seu irmán Vicente a empresa Sandomingo, Hermano e Cía, que despois pasou a denominarse Sandomingo, Hermano e Casariego, ao integrarse na mesma Manuel Casariego Bares-Rey. A sección de banca desta empresa foi absorbida en 1928 polo Banco Pastor, convertendose na sucursal local desta entidade bancaria.

No ámbito político pertencía a facción monterista do partido Liberal. Foi alcalde de Ortigueira de 1902 a 1912. Foi elixido deputado provincial polo distrito Ferrol-Ortigueira en 1913.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Adolfo Teijeiro Botana

**Adolfo Luis Teijeiro Botana**, finado en 1935, foi un político galego

## Traxectoria 
Emigrou a Cuba, onde tiña grandes posesións en Cienfuegos. Retornou a Galicia e foi alcalde de Ortigueira de 1917 a 1918. En 1918 retornou a Cienfuegos.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Eduardo Gustavo Loureiro Álvarez

**Eduardo Gustavo Loureiro Álvarez**, nado o 8 de setembro de 1964 en Montevideo (Uruguai) é un exfutbolista uruguaio que xogaba na demarcación de defensa.

## Traxectoria
Fillo de emigrante galego con catorce anos volveu a Galicia, onde se formou e desenvolveu a súa carreira futbolística.

En 1989 fichou polo Deportivo da Coruña, na Segunda División. Foi titular habitual na súa primeira tempada, mentres que a segunda, a tempada do ascenso, pasouna en branco despois de romper a tibia contra o Bayern de Múnic no Teresa Herrera. Na 1991/92 disputou só sete partidos de liga en Primeira, ademais doutros seis na Copa do Rei.

## Notas
Luis Enrique Marián

**Luis Enrique Marián Díez**, nado en Madrid o 19 de decembro de 1959, é un exfutbolista que xogaba na demarcación de centrocampista.
Zsolt Limperger

**Zsolt Limperger**, nado en Budapest o 13 de setembro de 1968 é un exfutbolista húngaro, que xogaba na demarcación de centrocampista.

## Traxectoria 
Formou parte da selección sub-17 do seu país e xogou o mundial desa categoría disputado na China en 1985. Xogou no Ferencvaros até a súa chegada ao Real Burgos, co que sufriu un descenso a segunda división.

Fichou polo Celta de Vigo no mercado de inverno da tempada 1993/94 para suplir a baixa de Luisinho procedente do Real Burgos. Debutou o 23 de xaneiro de 1994 no derbi contra o Deportivo, pero aos 13 minutos rompeu o tendón de Aquiles, e non volveu xogar co Celta.

Ao ano seguinte fichou polo Real Mallorca, e despois regresou ao Ferencvaros, participando na Liga de Campións.

Foi internacional coa selección de fútbol de Hungría en 22 ocasións.
Luiz Carlos Quintanilha

**Luiz Carlos Quintanilha**, máis coñecido como **Luisinho**, nado o 17 de marzo de 1965 no Río de Xaneiro (Brasil) é un exfutbolista que xogaba na demarcación de centrocampista.

## Traxectoria 
Formouse nas categorías inferiores do Botafogo de Futebol e Regatas e debutou no campionato carioca en 1983, con 18 anos. En 1991 ficha polo Vasco da Gama, xogando neste equipo é cando debuta coa selección brasileira.

No verán de 1993 ficha polo Celta de Vigo, que tentaba consolidarse en Primeira División Española. Pese a que chegou con moi bo cartel non atopou un sitio fixo no once titular e mediada a tempada foi cedido ao Corinthians brasileiro.

## Palmarés
Torgny Lindgren

: *Para o numismático sueco do mesmo nome, véxase **Torgny Lindgren (numismático)***

miniatura|right|Torgny Lindgren en 2007.
**Torgny Lindgren**, nado en Raggsjö (Västerbotten) o 16 de xuño de 1938 e finado o 16 de marzo de 2017, foi un recoñecido escritor sueco membro da Academia Sueca dende 1991.

## Traxectoria 
Cando novo, mudouse do norte a Småland, no sur de Suecia, onde exerceu como mestre. Militou nesa mesma época no Partido Socialdemócrata Sueco, e a atmosfera política reflectiuna en varias das súas obras. En 1980 converteuse ao catolicismo. En 1983 foi galardoado co Gran Premio Novelístico da Sociedade para a promoción da Literatura, e en 1984 acadou o Premio Aniara. En 1995 a súa obra Hummelhonung recibiu o Premio August, e foi adaptada á ópera en 2001 con música de Carl Unander-Scharin. Previamente fora elixido membro da Academia Sueca, o 28 de febreiro de 1991, sucedendo o lingüista Ture Johanisson como titular da cadeira número 9.  Amais dos sinalados, recibira en 1987 o Premio Doblougska, en 1999 o Premio Gerard Bonnier e en 2000 o Premio de Literatura Selma Lagerlöf.

## Obra 
**Plåtsax, hjärtats instrument* (1965, poesía)
**Dikter från Vimmerby* (1970, poesía)
**Hur skulle det vara om man vore Olof Palme?* (1971, poesía)
**Skolbagateller medan jag försökte skriva till mina överordnade* (1972, relatos)
**Övriga frågor* (1973, novela)
**Hallen* (1975, novela)
**Intervjun* (1977, teatro)
**Legenden om Achille Paganinis besök i Vimmerby 1869* (1977, teatro)
**Brännvinsfursten* (1979, novela)
**Skrämmer dig minuten* (1981, novela)
**Markus* (1981, novela)
**Slaktningen vid Sju ekars kulle* (1982, teatro)
**Ormens väg på hälleberget (1982, novela crítica)
**Merabs skönhet* (1983, relatos)
**Batseba* (1984, novela)
**Fadershanden och Giga. Två skådespel* (1986, teatro, coescrito con Eric Åkerlund)
**Legender* (1986, relatos)
**Ljuset* (1987, novela)
**Kärleksguden Frö* (1988, novela, ilustrada por Peter Dahl)
**Den röda slöjan* (1990, novela, coescrita con Eric Åkerlund baixo o pseudónimo Hans Lamborn)
**Till sanningens lov. Rammakaren Theodor Marklunds egen redogörelse* (1991, novela)
**Ture Johannisson. Inträdestal i Svenska akademien* (1991)
**Mel de abellón* (*Hummelhonung*; 1995, novela. Versionada como ópera en 2001 por Carl Unander-Scharin)
**Bordsstudsaren* (1998, teatro, coescrito con Ylva Pettersson)
**I Brokiga Blads vatten* (1999, relatos)
**Pölsan* (2002, novela)
**Döden ett bekymmer* (2003, novela)
**Maten. Hunger och törst i Västerbotten* (2003, libro de cociña, coescrito con Ella Nilsson)
**ABC* (2003, poesía)
**Berättelserna*, relatos (*Merabs skönhet*, *Legender* e*I Brokiga Blads vatten*)
**Dorés bibel* (2005, novela)
**Norrlands akvavit* (2007, novela)
**Nåden har ingen lag* (compilación das novelas *Hummelhonung*, *Pölsan* e*Dorés bibel*, 2008).
**Minnen'' (2010, novela autobiográfica)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Biografía de Torgny Lingdren na Academia Sueca 
*Ficha de Lindgren en Norstedts , a súa editorial sueca.
Epipremnum aureum

***Epipremnum aureum***, comunmente coñecida coma ***potos*** (xa que antigamente ficaba clasificada dentro do xénero *Pothos*), é unha especie da familia Araceae nativa do sueste asiático (Malaisia, Indonesia) e Nova Guinea. É unha planta de interior moi común e resistente; en ocasións é confundida con *philodendron* nas florarías.

## Descrición 
Rubideira que pode acadar os 20 m de alto, con talos de até 4&nbsp;cm de diámetro. Gabea grazas ás súas raíces aéreas que se enganchan ás pólas das árbores, formando lianas. As follas son perennes, alternas e a xeito de corazón, enteiras nas plantas novas, mais irregularmente pinnadas nas maduras e de até 1 m de longo por 45&nbsp;cm de largo (nas plantas novas non superan os 20&nbsp;cm de longo). As flores xorden nunha espata de máis de 23&nbsp;cm de longo.

## Cultivo e usos 
É unha popular planta de interior con numerosos cultivares seleccionados por ter follas variegadas de cor amarela, branca ou verde clara. A miúda se utiliza como elemento decorativo en centros comerciais, escritorios, e instalacións públicas, principalmente porque é unha especie de aspecto atractivo, moi resistente e que require poucos coidados. É tamén eficaz contra a polución ambiental en interiores, eliminando formaldehido, xileno e benceno.

Como planta interior pode acadar máis de 2 m de altura se se lle dá o soporte axeitado (un arxón ou rodriga para gabear). Os mellores resultados conséguense proporcionándolle luz media indirecta; atura unha luminosidade intensa, porén longos períodos de luz solar directa queiman as follas. Vexeta ben cunha temperatura de entre 17 a 30&nbsp;°C. Xeralmente só necesitará rega cando a terra se note seca ao tacto. Pódese engadir un fertilizante líquido pola primavera e cómpre replantar cada dous anos. Porén, é unha planta moi rexa e robusta que atura as más condicións de cultivo. En cultivo hidropónico medra axiña.

A ASPCA (American Society for the Prevention of Cruelty to Animals - *Sociedade americana para a prevención contra a crueldade aos animais*) clasificouna coma tóxica para gatos e cans por mor á presenza de oxalatos cálcicos solúbeis. Entre os síntomas do seu consumo inclúense a irritación oral, vómitos e dificultade na deglutición.

## Sinónimos 
* *Epipremnum aureum* (Linden & André) G.S.Bunting
* *Epipremnum angustilobum* K.Krause
* *Epipremnum elegans* Engl.
* *Epipremnum glaucicephalum* Elmer
* *Epipremnum merrillii* Engl.
* *Epipremnum mirable* Schott
* *Epipremnum pinnatum* f. *eporforatum* (Engl.) Engl.
* *Epipremnum pinnatum* f. *multisectum* (Engl.) Engl.
* *Monstera pinnata* (L.) Schott
* *Philodendron nechodomae* Britton
* *Polypodium laciniatum* Burm f.
* *Pothos aureus* Linden & André
* *Pothos pinnatus* L.
* *Rhaphidophora cunninghamii* Schott
* *Rhaphidophora laciniata* (Burm. f.) Merr.
* *Rhaphidophora lovellae* F.M.Bailey
* *Rhaphidophora merrillii* Engl.
* *Rhaphidophora pertusa* var.*vitiensis* (Schott)Engl.
* *Rhaphidophora pinnata* (L.) Schott
* *Rhaphidophora pinnata* (Schott) 
* *Rhaphidophora vitiensis* Schott
* *Scindapsus aureus* (Linden & André) Engl.
* *Scindapsus pinnatus* Schott 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
El Eco de Ortigueira

***El Eco de Ortigueira*** foi o nome de dúas publicacións:

****El Eco de Ortigueira***, semanario publicado en Ortigueira entre 1899 e 1900.
****El Eco de Ortigueira***, semanario publicado en Ortigueira en 1930.
Hilda Rodríguez

**María Hilda Rodríguez Rodríguez**, nada en Portomarín o 10 de maio de 1955, é unha xogadora de boccia galega con parálise cerebral.

## Traxectoria 
Participou en campionatos de España, de Europa, e do mundo. Foi a primeira medallista paralímpica galega, ao conseguir dous ouros nos Xogos Paralímpicos de Atlanta 1996. Ten 51 Ouros, 14 Pratas, 10 Bronces, 11 Récords Nacionais, 1 Ibérico, e 19 medallas conseguidas as 13 veces que foi internacional. En 2013 foille concedida a Medalla Castelao.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Paralimpicos.es
El Eco de Ortigueira (1930)

***El Eco de Ortigueira*** foi un semanario editado en Ortigueira en 1930.

## Historia e características 
Subtitulado *Periódico semanal, defensor de la comarca ortegalesa*, apareceu o 27 de novembro de 1930. Fundado e dirixido por Dámaso Calvo Moreiras para opoñerse á política de Leandro Pita Romero, tivo curta duración.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Sabuceda, Cures, Boiro

**Sabuceda** é un lugar da parroquia de Cures no concello coruñés de Boiro, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 8 habitantes (5 homes e 3 mulleres).

## Lugares e parroquias
### Lugares de Cures
### Parroquias de Boiro
O Outeiro, Lampón, Boiro

**O Outeiro** é un lugar da parroquia de Lampón no concello coruñés de Boiro, na comarca da Barbanza.

## Toponimia 
A orixe do topónimo é o latín , que é unha parte alta ou elevación do terreo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Lampón 
### Parroquias de Boiro 
## Notas
Dr. Mabuse, der Spieler

***Dr. Mabuse, der Spieler*** é un filme alemán dirixido por Fritz Lang que se estreou en 1922. É o primeiro filme da serie do Dr. Mabuse, ó cal seguiron *Das Testament des Dr. Mabuse* (1933) e *Die 1000 Augen des Dr. Mabuse* (1960).

Ten unha duración de máis de catro horas de duración e foi dividido en dúas partes: *Der große Spieler: Ein Bild der Zeit* e *Inferno: Ein Spiel von Menschen unserer Zeit*. O título, *Dr. Mabuse, der Spieler*, é ambiguo. *Der Spieler* significa *o xogador* en alemán, e pode ser interpretado como *o poxador*, *o actor* ou *o marionetista*.

## Sinopse 
O doutor Mabuse é un malvado que non se sente atraído polos bens materiais, senón polo pracer que lle proporciona xogar co destino dos homes.

## Personaxes 
* Rudolf Klein-Rogge como Dr. Mabuse
* Aud Egede-Nissen como Cara Carozza
* Gertrude Welcker como Gräfin Dusy Told
* Alfred Abel como Graf Told
* Bernhard Goetzke como Inspector xefe Norbert von Wenk
* Paul Richter como Edgar Hull
* Robert Forster-Larrinaga como Spoerri
* Hans Adalbert Schlettow como Georg
* Georg John como Pesch
* Charles Puffy como Hawasch
* Grete Berger como Fine
* Julius Falkenstein como Karsten
* Lydia Potechina como Muller rusa
* Julius E. Herrmann como Emil Schramm
* Julietta Brandt (sen acreditar)
* Max Adalbert (sen acreditar)
* Anita Berber (sen acreditar)
* Paul Biensfeldt (sen acreditar)
* Gustav Botz (sen acreditar)
* Lil Dagover

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie
Live in Catoira

***Live in Catoira*** é o primeiro álbum da banda galega de garage punk Terbutalina, publicado o 31 de marzo de 2011. Trátase dunha gravación en directo dun concerto en febreiro dese ano en Catoira.

## Lista de cancións
## Formación
*Miguel – voz principa, guitarra 
*Mon – voces, guitarra
*Samuel L. París – voces, baixo 
*Brais – voces, batería

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina oficial do grupo
*Datos do álbum en terbutalina.bandcamp.com
Estonia (homónimos)

***Estonia**, un país nórdico de Europa.
* **República Socialista Soviética de Estonia**, dende 1940 a 1991 unha república da Unión Soviética
* '*MS *Estonia***, un barco que se afundiu no Mar Báltico en 1994 e deixou 852 vidas.
* **Estonia (álbum)**, un álbum de estudio do cantante e compositor Toni A. Martínez.
* **Estonia (piano)**, unha marca de pianos.
* **Estonia Piano Factory**, un fabricante de pianos de Estonia.
* **Teatro Estonia**, un teatro de ópera e sala de concertos en Talín.
* **1541 Estonia*', un asteroide.
A Cachada, O Rosal, O Rosal

**A Cachada** é un lugar da parroquia do Rosal, no concello pontevedrés do Rosal, na comarca do Baixo Miño. Segundo o IGE, en 2022 tiña 62 habitantes (34 homes e 28 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares do Rosal 
### Parroquias do Rosal 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares do Rosal
Ciclo do piruvato

O **ciclo do piruvato** xeralmente refírese aos movementos entre distintos compartimentos celulares e transformacións químicas que sofre o piruvato. Os movementos espaciais dentro da célula do piruvato ocorren entre as mitocondrias e o citosol e as transformacións químicas orixinan varios intermediarios do ciclo de Krebs. En todas as variantes, o piruvato impórtase á mitocondria para ser procesado introducindo os seus carbonos (en forma de acetil-CoA) no ciclo de Krebs. Ademais do piruvato, pode importarse tamén alfa-cetoglutarato. En varios puntos, o produto intermediario é exportado ao citosol para que sufra alí transformacións adicionais e despois reimportado. Xeralmente considéranse tres ciclos do piruvato específicos, cada un denominado pola principal molécula exportada desde a mitocondria: malato, citrato, e isocitrato. Poden existir outras variantes, como os ciclos fútiles ou disipativos do piruvato.

Este ciclo estúdase xeralmente en relación á secreción de insulina estimulada por glicosa (ou GSIS) e crese que hai unha relación entre a resposta á insulina e o NADPH producido neste ciclo, pero os detalles específicos non están claros e existe unha certa confusión sobre o papel dos encimas málicos. O fenómeno foi obsevada nas células dos illotes pancreáticos.

O ciclo do piruvato-malato foi descrito no fígado e preparacións de ril xa en 1971.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
* 
* 
* 
* 
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
*
* 

### Ligazóns externas 
*  from
Sinagoga de Novi Sad

miniatura|A vista da sinagoga de fronte
A **sinagoga de Novi Sad** (en serbio cirílico: Новосадска синагога) é unha institución cultural situada no centro da cidade de Novi Sad na provincia autónoma de Voivodina en Serbia, a sinagoga foi recoñecida como un fito histórico.

A nova sinagoga, a quinta que foi erguida no mesmo lugar desde o século XVIII, tornouse un gran proxecto para toda a comunidade xudía de Novi Sad, cuxa construción comezou en 1905 e terminou en 1909.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Sinagoga
* Torá
* Xudaísmo

### Ligazóns externas 
* O portal xudaico en Novi Sad (en serbio)
Reguengo (propiedade)

miniatura|Praza Maior de Cidade Real, cidade que leva o seu nome por ser xurisdición directa do rei.
**Reguengo** é a cualificación xurisdiccional que teñen os lugares dependentes directamente do rei, é dicir, cuxo señor xurisdiccional é o mesmo rei. Utilízase como termo oposto a señorío. É propia do Antigo Réxime en España, pero similar á situación do resto de Europa Occidental.

O uso do termo reguengo non implica que o rei sexa o propietario das terras, que teñen os seus propietarios alodiales, obrigados a pagar ó rei os impostos e cargas que correspondan. O que si ten o rei é a potestade de dar en señorío (por mercede ou venda) ese lugar a un nobre ou eclesiástico.

A parte principal do reguengo eran as cidades libres, que de feito actuaban como señores colectivos sobre os seus alfoces (comunidade de vila e terra). A maior parte delas eran as dezasete que tiñan voto en Cortes, case todas elas da Meseta Norte. Na Meseta Sur a presenza das Ordes Militares restrinxiron moito a presenza de reguengo, o que fixo nomear *Vila Real* (despois Cidade Real) ó principal enclave de xurisdición directa do rei na Mancha.

Aínda que a denominación apareceu orixinalmente na Castela medieval, aplicábase a todos os reinos da Monarquía Hispánica durante o Antigo Réxime. O concepto deixa de ter sentido a comezos do século XIX coa supresión dos señoríos, desde que as Cortes de Cádiz implantan a unidade xurisdiccional.
Abelleira de Arriba, Abelleira, Muros

**Abelleira de Arriba** é un lugar da parroquia de Abelleira no concello coruñés de Muros, na comarca de Muros. Segundo o padrón municipal (INE 2018) ten 92 habitantes (51 homes e 41 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Abelleira 
### Parroquias de Muros
Kick-Ass 2 (filme)

***Kick-Ass 2*** é un filme británico-estadounidense dirixido por Jeff Wadlow que se estreou no 2013. É a secuela do filme de 2010 *Kick-Ass*, e ó igual ca el, baséase nas serie de banda deseñada Kick-Ass 2 e *Hit-Girl*, ámbalas dúas obra de Mark Millar e John Romita, Jr..

## Sinopse 
Despois de que a tola valentía de Kick-Ass (Aaron Taylor-Johnson) inspirara a toda unha fornada de novos defensores do ben dirixidos polo coronel Barras e Estrelas (Jim Carrey), o heroe decide unirse a eles. Pero cando Chris D'Amico (Christopher Mintz-Plasse), que regresa co nome de The Motherfucker, decide desfacerse desta panda de superheroes afeccionados, só Hit Girl (Chloë Grace Moretz) poderá impedir que sexan esmagados.

## Personaxes 
* Aaron Taylor-Johnson como David Lizewski / Kick-Ass
* Christopher Mintz-Plasse como Chris D'Amico / The Motherfucker
* Chloë Grace Moretz como Mindy Macready / Hit-Girl
* Jim Carrey como Sal Bertolinni / Coronel Stars e Stripes
* Clark Duke como Marty / Battle Guy
* Olga Kurkulina como Katryna Dubrovsky / Mother Russia
* Lindy Booth como Miranda Swedlow / Night-Bitch
* John Leguizamo como Javier
* Morris Chestnut como Detective Marcus Williams
* Garrett M. Brown como Mr. Lizewski 
* Claudia Lee como Brooke
* Augustus Prew como Todd Haynes / Ass-Kicker
* Donald Faison como Doctor Gravity
* Daniel Kaluuya como Black Death
* Tom Wu como Genghis Carnage
* Andy Nyman como The Tumor
* Robert Emms como Insect Man
* Steven Mackintosh como Pai de Tommy / Remembering Tommy
* Monica Dolan como Nai de Tommy / Remembering Tommy
* Benedict Wong como Mr. Kim
* Iain Glen como Tío Ralph D'Amico
* Todd Boyce como Xefe de policía
* Yancy Butler como Angie D'Amico
* Lyndsy Fonseca como Katie Deauxma

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes
A Laxe, Esteiro, Muros

**A Laxe** é un lugar da parroquia de Esteiro no concello coruñés de Muros, na comarca de Muros. Segundo o padrón municipal, en 2012 tiña 2 habitantes. Non obstante, en 2024 xa estaba deshabitado.

## Notas 

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Esteiro 
### Parroquias de Muros
Lidón, Cures, Boiro

**Lidón** é un lugar da parroquia de Cures no concello coruñés de Boiro, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE&nbsp;2013) ten 10 habitantes (5 homes e 5 mulleres).

## Lugares e parroquias
### Lugares de Cures
### Parroquias de Boiro
Solleiros

O topónimo **Solleiros** pode referirse a:

;En Galiza
***Solleiros**, lugar da parroquia de Córneas, no concello de Baleira;
***Solleiros**, lugar da parroquia de Esteiro, no concello de Muros.

## Véxase tamén
### Outros artigos