Sturm und Drang

**Sturm und Drang** (que podería traducirse por "tormenta e ímpeto" ou "tormenta e ansia") é o nome usado para designar un movemento literario e musical alemán, que se desenvolveu dende finais da década de 1760 ata os primeiros anos da década de 1780. O movemento puña a énfase na subxectividade individual e na libre expresión de estados emocionais extremos, en resposta ós límites impostos polos ilustrados alemáns (Aufklärung) e os movementos estéticos asociados a este. O filósofo Johann Georg Hamann é considerado o ideólogo da movemento, que tivo a Johann Wolfgang von Goethe como un dos seus representantes senlleiros, por ben que tanto el como Friedrich Schiller acabaron por separarse del, iniciando o que sería chamado clasicismo de Weimar. O movemento, que toma o seu nome da bra dramática do mesmo título de Friedrich Maximilian Klinger, pode ser clasificado dentro das correntes prerrománticas europeas.

## Historia 
### Literatura do Aufklärung 
Na segunda metade do século XVIII a vida literaria e filosófica nos territorios de lingua alemá estivo marcada polas correntes da Ilustración (Aufklärung na terminoloxía alemá). A definición de Immanuel Kant "saída .do home da minoría de idade causada por el mesmo" era a máxima vital que definía os obxectivos a acadar. A literatura debía servir para a educación moral do lector e para espertar nel o sentido común. Para acadar estas metas, a literatura estaba suxeita a unhas regras que deixaban pouca marxe para a creación individual.. As unidades clásicas de lugar, tempo e acción, un nivel de linguaxe elevado e a separación ríxida do nobre e o burgués mos seus correlatos de traxedia e comedia eran os postulados básicos, que se ensinaban nas academias literarias da época.

### Comezos 
A obra de Gotthold Ephraim Lessing *Minna*, de 1767 amosaba xa que os límites impostos polo regulamento citado, eran demasiado estreitos para a expresión dunha literatura de crítica social axeitada á situación do tempo (tendo en conta que a educación política era unha das facetas do Aufklärung). A reacción contra os postulados estritos do Aufklärung puxo os alicerces para a superación do predominio da Razón na literatura, e desatou un desbordamento do sentimentalismo, da fantasía e das forzas da paixón como novos valores literarios fundamentais.

O movemento renovador que atravesou a literatura en lingua alemá, estaba marcado, dentro do seu carácter predominantemente novo e burgués, por un alto nivel de idealismo: 'grandeza do corazón e liberdade do sentimentos, inspiración e instinto, emoción no canto de razón A rebelión da xuventude tiña un equivalente literario,. E unha nova xeración de escritores atopou nas teses de Johann Gottfried Herder o eco dos seus sentimentos e as súas experiencias. 
Herder, convertido en precursor do **Sturm und Drang**, criticou a arrogancia do Aufklärung perante as xentes simples e esixiu que as cancións e poemas populares foran recoñecidas como arte. Tamén o *Ugolino* (1768) de Heinrich Wilhelm von Gerstenberg pode ser incluído na primeira fase do Sturm und Drang, malia que se cadra era Herder o único en sospeitar algo dos auténticos obxectivos do autor.

## Características 
Os ideais das novas xeracións de autores na literatura alemá do século 18 que acababa, volvéronse contra a tradición e a autoridade. Fronte ás regras poéticas aprendidas das academias, os xoves salvaxes contrapoñían a independencia do xenio orixinal, que vertía as súas experiencias nunha forma artística propia, afastada das regras clásicas, que eran consideradas unha renuncia as propias capacidades e á forza do xenio orixinal. As regras eran muletas para enfermos que non eran precisas para os xenio san dos autores novos. A escrita non debía cinguirse a unha forma, senón que debía ser axeitada ó mundo tal como o vían os membros da xeración do Sturm und Drang; un reflexo da enerxía. da súa xuventude.
 
Un novo xeito de relación coa natureza, que buscaba a compenetración con ela uníase co sentimento tráxico da comprensión do xenio. Os sentimentos, o propio Eu, transformáronse en suxeitos da observación literaria. A cita de Herder "A voz do corazón é decisiva para a decisión sensata" amosa a protesta contra os principios morais dominantes na época, que facían depender as decisións da moral establecida e non do corazón. Neste pensamento está implícita a crítica ó sistema feudal, contra o que tamén pretendía superar o Aufklärung. Á razón coma valor máximo, o Sturm und Drang opón, pois, o sentimento.

O tipo de obra máis característica na época do movemento foi o drama. O tema recorrente nos traballos da xeración é o dilema e o conflito dos xoves rebeldes que aspiran a liberdade cos atrancos da orde establecida. O teatro de Shakespeare converteuse no modelo a seguir, no canto do dos clásicos gregos e latinos.

Os autores perderon o temor a levaren ós escenarios á linguaxe popular e da mocidade. O enfrontamento dos escritores coa cultura cortesana ó estilo francés e a simpatía por temas coma a natureza, o corazón e o pobo chamaron poderosamente a atención dos seus contemporáneos. O *Sturm und Drang* deu lugar o nacemento dunha *cultura xuvenil* na literatura.
 
Algúns críticos consideran que o descoido das técnicas e das unidades dramáticas nas obras do Sturm und Drang, con seus cambios frecuentes (e por veces excesivos) de escenario, provocan con frecuencia a perda de forza dramática e dificultan mesmo a representación. A linguaxe exaltada, desenfreada, e chea de forza dramática e expresiva, está chea de exclamacións e expresións forzadas e por veces achégase a un populismo vulgar.

## Autores e obras 
Os autores asociados co Sturm und Drang procedían en xeral da pequena e mediana burguesìas. As dificultades para gañar a vida como escritores profesionais obrigáronos a busca-lo sustento material traballando como profesores particulares ou procurando postos eclesiásticos. Falto de resonancia social, se exceptuamos a novela *Die Leiden des jungen Werthers* de Goethe, o movemento ficou restrinxido á valoración de grupos reducidos, unidos en pequenas asociacións, coma o Göttinger Hain). O movemento centrouse sobre todo en Estrasburgo, Gotinga e Frankfurt. Para moitos autores, sobre todo Goethe e Schiller, o Sturm und Drang non goi máis cá unha fase da súa carreira literaria. Moitos autores e obras foron coñecidos no seu tempo só por un público interesado e hoxe están esquecidos.

Algúns autores e obras destacadas correspondentes ó movemento:

### Johann Wolfgang von Goethe 
*(1749-1832)*
* Zum Shakespeares-Tag (discurso) 1771
* Sesenheimer Lieder 1770/71
* Prometheus (Balada) 1772-1774
* Oda Ganymed 1774
* Götz von Berlichingen (Drama) 1773
* Clavigo 1774
* *Die Leiden des jungen Werthers* (*As mágoas do mozo Werther*) (novela) 1774
* Mahomets Gesang 1774
* Adler und Taube 1774
* An Schwager Kronos 1774
* Gedichte der Straßburger und Frankfurter Zeit 1775
* Stella. Ein Schauspiel für Liebende 1776
* Die Geschwister 1776
* Erlkönig (Balada) 1782
* Willkommen und Abschied (Benvida e despedida) (Poema amoroso)
* Gedichte sind gemalte Fensterscheiben

### Friedrich Schiller 
*(1759-1805)* 
* Die Räuber 1781 (Drama) 
* Die Verschwörung des Fiesko zu Genua 1783
* Kabale und Liebe 1784 (Drama)
* An die Freude 1785

### Jakob Michael Reinhold Lenz 
*(1751-1792)*
* Anmerkung über das Theater nebst angehängtem übersetzten Stück Shakespeares 1774
* Der Hofmeister oder Vorteile der Privaterziehung 1774 (Drama) 
* Lustspiele nach dem Plautus fürs deutsche Theater 1774
* Die Soldaten 1776 (Drama)

### Friedrich Maximilian Klinger 
*(1752-1831)*
* Das leidende Weib 1775
* Sturm und Drang 1776 (Drama) 
* Die Zwillinge 1776 (Drama)
* Simsone Grisaldo 1776
* Das letzte Gebet 1777

### Gottfried August Bürger 
*(1747-1794)*
* Lenore 1773
* Gedichte 1778
* Der Bauer an seinen durchlauchtigen Tyrannen, 1774
* Wunderbare Reisen zu Wasser und zu Lande, Feldzüge und lustige Abenteuer des Freiherren von Münchhausen 1786

### Heinrich Wilhelm von Gerstenberg 
*(1737-1823)*
* Gedichte eines Skalden 1766
* Briefe über Merkwürdigkeiten der Literatur 1766/67
* Ugolino 1768

### Johann Georg Hamann 
*(1730-1788)*
* Sokratische Denkwürdigkeiten für die lange Weile des Publikums zusammengetragen von einem Liebhaber der langen Weile 1759
* Kreuzzüge des Philologen 1762

### Johann Jakob Wilhelm Heinse 
*(1746-1803)*
* Ardinghello und die glückseligen Inseln 1787

### Johann Gottfried Herder 
*(1744-1803)*
* Fragmente über die neuere deutsche Literatur 1767/68
* Kritische Wälder oder Betrachtungen, die Wissenschaft und Kunst des Schönen betreffend, nach Maßgabe neuerer Schriften 1769
* Journal meiner Reise im Jahre 1769 1769 
* Abhandlung über den Ursprung der Sprache 1770
* Von deutscher Art und Kunst, einige fliegende Blätter 1773
* Volkslieder 1778/79
* Vom Geist der Hebräischen Poesie 1782/83
* Ideen zur Philosophie der Geschichte der Menschheit 1784/91