open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lingua barasana

A **lingua barasana** ou **barasana-eduria**, é unha lingua indíxena da familia tucana falada polo pobo barasana en Colombia, na rexión do Amazonas. Pertence á póla oriental da familia lingüística tucana. A poboación de falantes nativos roldaba as 1&nbsp;990 segundo o censo realizado en 1993. A súa área de distribución é o río Pira Paraná e as marxes da bacía do río Vaupés. O barasana está clasificado como en perigo severo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Exemplos 
**Cores:** 
* *ñĩĩ --> negro*
* *boti --> branco*
* *sũã --> vermello*
* *suri --> yellow* 
**Partes do corpo:** 
* *hoa --> cabelo*
* *kahea --> ollos*
* *gãmõrõ --> orellas*
* *rise --> boca*

## Notas
Lingua carapana

A **lingua carapana** (tamén coñecida como karapanã, carapana-tapuya ou möxdöá) é unha lingua indíxena da familia tucana falada en Colombia e no Brasil. O carapana está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Aikhenvald, Alexandra Y., *Areal Diffusion in Northwest Amazonia: The Case of Tariana*, Anthropological Linguistics, 38:1, 1996. 
* Huber, Randall Q.; et Reed, Robert B.; *Vocabulario comparativo. Palabras selectas de lenguas indígenas de Colombia*, Bogotá, Instituto Lingüístico de Verano, 1992,
Carabus melancholicus

***Ctenocarabus melancholicus*** é unha  especie de insecto coleóptero da familia dos carábidos, pertencente ao xénero *Carabus*, unha das dúas integradas no subxénero *Ctenocarabus*, endémica do suroeste de Europa e Marrocos.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1798 polo zoólogo dinamarqués, especializado en insectos, Johan Christian Fabricius. e tamén se podería atopar en Marrocos.

## Características 
É un escaravello de cor marrón-negra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
**Carabus melancholicus* Fabricius, 1798 en Lorenz, W. (2021): CarabCat: Global database of ground beetles (versión outubro de 2017). En: Catalogue of Life. Species 2000 & ITIS Catalogue of Life (4-05-2021).

### Outros artigos 
* Carábidos
* *Carabus*
* *Carabus galicianus*
### Ligazóns externas 
* Foto de *Carabus melancholicus*.
Lingua desano

A **lingua desano** é unha lingua indíxena da familia tucana falada en Colombia e o Brasil. Tamén é coñecida polos nomes boleka, desâna e kusibi. É falada no noroeste do Brasil e no sur de Colombia, na rexión do río Tiquié. Segundo datos de 2001 a 2011 tiña 3&nbsp;160 falantes. O desano está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Lingua koreguaje

A **lingua koreguaje** (tamén chamada **correguaje**, **korewaje** ou '''ko'reuaju'*) é unha lingua indíxena da familia tucana falada en Colombia. O koreguaje está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

Emprégase no filme colombo-español de 2014 *Out of the Dark''. 

## Fonoloxía 
O koreguaje ten 6 vogais: /a, e, i, ɨ, o, u/. Tódalas vogais teñen formas nasalizadas.

## Notas
Pina

[miniatura|Pina de [Aliaxes de aluminio|aliaxe de aluminio.]]
miniatura|Pina de bicicleta sen os radios.
[miniatura|Roda dun [Porsche Carrera GT con pina de aliaxe de magnesio.]]
A **pina** ou **aro** é unha parte da roda da maioría de vehículos terrestres, unha peza metálica cuxa forma varía en relación ao tipo e tamaño do vehículo, e a súa función é soster o pneumático para que conserve a forma ao rodar. 

Pódense atopar pinas en vehículos tales como automóbiles, motocicletas, camións, avións, bicicletas etc. Moitos modelos de coches veñen equipados con pinas feitas de aliaxe (de aluminio ou magnesio).

## Historia 
As primeiras pinas foron unha continuación das rodas de carruaxe. Das primeiras rodas que se recubriron con caucho vulcanizado (en 1880 aproximadamente), cara a 1910 comezouse a colocar un talón metálico entre a roda e o pneumático (para entón xa se implementou o tubo de ar como parte da roda) para reforzar a rixidez total da estrutura.

As primeiras rodas dos vehículos con motor comezaron sendo rodas semellantes ás das bicicletas, coas pinas unidas ao eixe central por radios. A medida que os vehículos se volveron máis pesados, utilizáronse rodas con radios de madeira e pinas de aceiro. Máis tarde, montáronse pneumáticos de caucho macizo nas pinas das rodas de madeira. As pinas completamente feitas de metal xeneralizáronse gradualmente arredor da década de 1930.

## Pinas de aliaxe 
As pinas de aliaxe son os aros metálicos que se fabrican a partir dunha aliaxe de aluminio ou de magnesio. As aliaxes son mesturas dun metal e outros elementos, que polo xeral proporcionan unha maior resistencia que os metais puros, que adoitan ser moito máis brandos e dúctiles. As aliaxes de aluminio ou magnesio son tipicamente máis lixeiras para obter unha resistencia dada, proporcionan unha mellor condución de calor, e a miúdo producen unha aparencia estética mellorada en comparación coas pinas de aceiro. Aínda que o aceiro é o material máis común utilizado na produción de pinas, é unha aliaxe de ferro e carbono, e o termo "pina de aliaxe" xeralmente se reserva para as que son fabricadas con aliaxes non ferrosas.

As primeiras pinas de aliaxe lixeira estaban feitas de aliaxes de magnesio. Aínda que non se xeneralizaron nos vehículos comúns, seguiron sendo populares durante a década de 1960, aínda que en cantidades moi limitadas. A mediados e finais da década de 1960, os refinamentos da fundición de aluminio permitiron a fabricación de rodas máis seguras que non eran tan fráxiles. Ata ese intre, a maioría das pinas de aluminio sufrían dunha baixa ductilidade, que polo xeral oscilaba entre o 2-3% de elongación. Debido a que as pinas de aliaxe lixeira por entón a miúdo estaban feitas de  magnesio, os primeiros problemas detectados atribuíronse máis tarde á baixa ductilidade do magnesio, cando en moitos casos eran pinas de aliaxe de aluminio mal fundidas. Unha vez que estas melloras na fundición do aluminio foron adoptadas máis amplamente, as pinas de aluminio substituíron as de magnesio como rodas de baixo custo e alto rendemento para os deportes de motor.

## Notas
Blas García

Co nome de **Blas García** podemos referirnos a:
* **Blas García Piñeiro**, político galego, alcalde de Ames.
* **Blas García González**, antigo futbolista que xogou no Avilés e no CD Lugo.
Lingua macaguaje

A **lingua macaguaje** (tamén coñecida como kakawahe ou piohé) é unha lingua morta da familia tucana falada outrora en Colombia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Campbell, Lyle. (1997). *American Indian languages: The historical linguistics of Native America*. Nova York: Oxford University Press. .
* Kaufman, Terrence. (1990). Language history in South America: What we know and how to know more. In D. L. Payne (Ed.), *Amazonian linguistics: Studies in lowland South American languages* (pp.&nbsp;13–67). Austin: University of Texas Press. .
* Kaufman, Terrence. (1994). The native languages of South America. In C. Mosley & R. E. Asher (Eds.), ''Atlas of the world's languages'' (pp.&nbsp;46–76). Londres: Routledge.
Elizabeth Jones

**Elizabeth Jones**, nada en Montclair, Nova Jersey, o 31 de maio de 1935, é unha gravadora, medallista e deseñadora de moeda estadounidense, a undécima en ocupar a xefatura do Departamento de Gravado da Casa da Moeda dos Estados Unidos (1981-1991). 

A súa marca de gravadora, que estampa nas moedas e medallas da súa creación, é EJ.

## Traxectoria 
Jones, filla dun médico xinecólogo de Nova Jersey, cursou o seu ensino secundario na súa vila natal e en 1953 graduouse na *Montclair Kimberley Academy*. Posteriormente fixo estudos superiores no *Vassar College*, no Estado de Nova York, no que acadou a súa graduación en Historia da Arte en 1957. Entre 1958 e 1960 ampliou os seus estudos na *Art Students League*, de Nova York, e en 1961 marchou a Roma para seguir a súa formación, cidade na que pasou as dúas décadas seguintes. Tamén é relevante a súa medalla presidencial, correspondente a Ronald Reagan.

## Recoñecementos 
* (1972): Escultor do ano, da *American Numismatic Association*.
Ficheiro:1982GeorgeWashingtonCommemorativeHalfDollar1reverse.JPG|Idem. R/.
Ficheiro:Olympiad2.jpg|1 dólar. 1983. A/.Olimpíadas dos Ánxeles.
Ficheiro:Olympiad1983.jpg|Idem. R/.
Ficheiro:1986 Statue of Liberty coin.tif|5 dólares. 1986. A/.Estatua da Liberdade.
Ficheiro:1986 Statue of Liberty-Proof Five Dollars (reverse).jpg|Idem. R/.
Ficheiro:1988 Olympics Gold $5 Obverse.jpg|5 dólares. 2001. A/."Olimpíadas, Seúl 1988".
Ficheiro:2001 United States Capitol Visitor Center Half Eagle Obverse.jpg|5 dólares. 2001. A/."Capitolio".
Ficheiro:2001 United States Capitol Visitor Center Half Eagle Reverse.jpg|Idem. R/.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Benvenuto, M. (2020). "Elizabeth Jones: A Master Chief Engraver". En *Coins Magazine*. 67 (7). Páxina 12.
* Klemesrud, J. (1983). “Her mark is on the coinage”. En *The New York Times*. 26 de xuño de 1983.

### Outros artigos 
* Gravador xefe da Casa da Moeda dos Estados Unidos
Caraboideos

A dos **caraboideos** é unha superfamilia de insectos coleópteros da soborde dos adéfagos.

## Taxonomía 
### Descrición 
A superfamilia foi descrita en 1802 polo entomólogo francés Pierre André Latreille.

### Familias 
A superfamilia comprende as seguintes familias:
*Carábidos
*Ditíscidos
*Halíplidos
*Higrobíidos
*Notéridos
*Xirínidos

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Coleópteros
*Adéfagos
Lingua siona

A **lingua siona** (tamén coñecida como **bain coca**, **pioje**, **pioche-sioni**, **ganteyabain**, **ganteya**, **ceona**, **zeona**, **koka** e **kanú**) é unha lingua indíxena da familia tucana falada en Colombia e Ecuador. A lingua está estreitamente relacionada coa secoya, mais os falantes son distintos etnicamente.

No ano 2013, o siona é falado por arredor de 550 persoas. O dialecto teteté (eteteguaje) está extinta. O siona está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Wheeler, Alva. 1970. *Grammar of the Siona language, Colombia, South America.* Ph.D. thesis. University of California. 192 p.
*
*Siona (Intercontinental Dictionary Series)
Nicandro Golán Pereiro

**Nicandro Golán Pereiro**, nado en Sada en 1905 e finado no mesmo concello o 9 de agosto de 1952, foi un mestre e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de José María Golán Blanco e Hermenigilda Pereiro Canle. Iniciou os estudos de Maxisterio na Escola Normal de Santiago de Compostela, aínda que en 1929 trasladouse á Escola Normal de Pontevedra. En decembro dese ano impartiu unha conferencia no Pósito de Sada sobre o tema "Nuestra emigración en Hispanoamérica". Integrouse no Centro Cultural Obrero de Sada do que foi elixido vicepresidente en xaneiro de 1931. Formou parte do grupo autonomista de Sada creado en novembro de 1932, e participou nos mitins pro Autonomía de 1933, como o de Gandarío celebrado o 12 de marzo. 

En xaneiro de 1933 participou no mitin de Campolongo, promovido pola Sociedad Agraria Republicana de Castro, Leiro y Carantoña e pola Federación Agrícola Comarcal de Pontedeume con José Antonio Cabana Rodríguez, presidente desta última entidade e o deputado Ramón Suárez Picallo, do Grupo Galeguista de Sada. Mestre de Samoedo dende 1932, rematou os cursiños de selección do maxisterio en decembro de 1933.  Foi mestre do Pósito de Corme (Ponteceso).

Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi suspendido de emprego e soldo por seis meses. Como resultado do expediente de depuración foi suspendido de emprego e soldo por un ano e trasladado fora da provincia. Foi destinado a Oviedo. Despois foi mestre en Senra (Ortigueira).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Eudoxia de Bulgaria

**Eudoxia de Bulgaria**, nada en Sofía o 5 de xaneiro de 1898 e finada en Friedrichshafen o 4 de outubro de 1985, foi unha princesa de Bulgaria, durante algún tempo desempeñou o papel de primeira dama de Bulgaria, ata que o seu irmán Boris contraeu matrimonio coa princesa Xoana de Savoia.

## Traxectoria 
Naceu en Sofía, sendo a filla máis vella do rei Fernando I de Bulgaria e da súa primeira esposa, a princesa María Luísa de Borbón-Parma, que morreu ao darlle a luz a ela. Xunto coa súa irmá, a princesa Nadezhda, foi educada baixo a dirección da súa madrasta, a princesa Leonor de Reuss-Köstritz.

A Princesa Eudoxia nunca casou nin tivo descendencia, e residiu coa familia política da súa irmá Nadezhda, en Alemaña, onde morreu aos 87 anos.

## Devanceiros 

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Ruvigny's Titled Nobility of Europe, by Burkes Peerage Ltd., 1914
* Crown of Thorns, by Stephane Groueff, Lanham MD., and London, 1987 ISBN 0-8191-5778-3
Joseph Menna

**Joseph F. Menna**, nado o 17 de marzo de 1970 en Gloucester, Nova Jersey, é un escultor e deseñador e gravador de moedas e medallas estadounidense, que ocupa o posto de gravador xefe da Casa da Moeda dos Estados Unidos desde febreiro de 2019.

Como escultor desenvolve o seu traballo tanto en formatos tradicionais como en medios dixitais.

A marca de gravador que estampa nas  moedas e medallas da súa responsabilidade é JM.

## Traxectoria 
Logo de cursar a educación secundaria na *Highland Regional High School*, na súa localidade natal, Menna cursou os seus estudos artísticos na Universidade das Artes, en Filadelfia, onde se graduou en 1992. En 1994 acadou o grao de mestrado na Academia de Arte de Nova York, na Liga de Estudantes de Arte, en Nova York, e no Centro de Escultura de Manhattan, na mesma cidade.

En 2005, Menna ingresou na Casa da Moeda dos Estados Unidos como gravador medallista,

En febreiro de 2019, Menna foi nomeado gravador xefe da Casa da Moeda dos Estados Unidos, un posto que estaba vacante desde o retiro de John Mercanti en 2010. Neste ámbito destaca a súa escultura conceptual dixital para a Estatua da Unidade, situada en Gujarat, na India.

Mena reside en Bordentown, Nova Jersey, xunto coa súa esposa, Julianna, e os seus tres fillos.

* Medallas do Congreso: Anwar el Sadat, Bob Dole, Shimon Peres. Heroes do 11/S, Dalai Lama etc.

* Anversos de moedas circulantes dun dólar da serie presidencial: George Washington, Thomas Jefferson, James Monroe, W. Henry Harrison, Eisenhower, Ronald Reagan, George W. Bush, etc.

* Reversos de moedas de 1/4 dólar dos 50 estados e doutros territorios dos EEUU: Utah, Arizona, Porto Rico, Illas Virxes, etc.

* Serie de moedas de 10 dólares de ouro dedicada ás esposas dos presidentes: Martha Washington, Abigail Adams, Louisa Adams, Anna Harrison, etc.

### Galería de traballos de Joseph Menna 

Ficheiro:2006 San Fran Gold $5 prf obv.JPG|5 dólares. 2006. A/."Cent. Ceca S. Francisco".
Ficheiro:George Washington Presidential $1 Coin obverse.png|1 dólar. 2007. A/."George Washington".
Ficheiro:William Henry Harrison Presidential $1 Coin obverse.jpg|1 dólar. 2009. A/."W. H. Harisson".
|1 cent. (2010-2021). R/.Moeda circulante.
Ficheiro:2007 UT Proof.png|1/4 dólar. 2007"Estado de Utah".
|1/4 dólar. 2012"Estado de Maine".
Ficheiro:Shimon Peres Congressional Gold Medal (reverse).jpg|Medalla do Congreso. R/."Shimon Peres" (2014)"

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Golino, L. (2019). "The Coin Analyst: Chief Engraver Joseph Menna and the U.S. Mint’s Artistic Future". En *Coin Week*. 22 de novembro.
* Mucha, P. (2014). "Carving heroes and villains from virtual clay". En *The Philadelphia Inquirer*. 18 de marzo.
* Smith, P. (2012). "". En *American Numismatic Biographies*. Páxina 245.
* "AFi Interview with Sculptor Joseph Menna". *Action Figure Insider*. 19 de marzo de 2012.
* "Chief Engraver Joseph Menna". En *The E-Sylum*. Vol 22. Nº 24. 2019.

### Outros artigos 
* Gravador xefe da Casa da Moeda dos Estados Unidos

### Ligazóns externas 
* Vídeo: *Joe Menna - Sculpting for Toys & Collectibles - Episode 1*
Disciplina académica

miniatura|300x300px|Unha disciplina académica é un campo de estudo máis amplo. A disciplina pode mesmo ser subdividida en subdisciplinas, ás veces con polémicas ou discrepancias.
Unha **disciplina académica** ou **campo de estudo** é o desenvolvemento do coñecemento sobre un tema específico, pensado ou investigado nunha escola superior, un centro de estudos ou investigacións, unha universidade ou un laboratorio. As disciplinas están en parte definidas e recoñecidas por publicacións científicas ou académicas, onde se expoñen resultados de procesos  investigativos, e polos círculos académicos ou científicos aos que pertencen os investigadores.

Os campos de estudo teñen polo xeral numerosas ramas ou subdisciplinas e as liñas que as distinguen adoitan ser difusas, ambiguas e mesmo por veces arbitrarias.

## Historia 
Na Europa da Escolástica existían só catro facultades nunha universidade: Teoloxía, Medicina, Xurisprudencia e Arte. As disciplinas universitarias contemporáneas pertencen aos procesos de secularización comezados cara a mediados do século XIX cando o currículo tradicional medieval foi substituído polas linguas vernáculas e a súa literatura, a ciencia e as disciplinas tecnolóxicas como a física, a química, a bioloxía e a enxeñaría, que se agregaron ás catro facultades tradicionais.

A principios do século XX nacen novas disciplinas como a educación, a socioloxía ou a psicoloxía. Nas décadas de 1970 e 1980 produciuse unha "explosión" de novas disciplinas enfocadas a estudos cada vez máis específicos. Algunhas disciplinas foron deseñadas como preparación para o exercicio de carreiras e profesións como a enfermaría e a administración hospitalaria, entre outras. Finalmente comézase a falar de estudos interdisciplinarios en campos científicos como derivados doutros (por exemplo, segundo que aspecto da bioloxía se estude aparecen a bioquímica, bioenxeñaría, bioinformática etc. Ver *Disciplinas da Bioloxía*).

Moitas "disciplinas" poden ser discutidas como tales e por esa razón hai grandes debates ao respecto.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Disciplinas académicas

### Ligazóns externas 
* *Interactive Historical Atlas of the Disciplines*, University of Geneva
Johann Rudolph Schellenberg

**Johann Rudolph Schellenberg**, nado o 4 de xaneiro de 1740 en Basilea, e finado o 6 de agosto de 1806 en Töss, localidade da cidade de Winterthur, foi un gravador, pintor e naturalista suízo, especializado en entomoloxía.

Está considerado como un dos ilustradores máis importantes da súa época e o gravador suízo máis importante do século XVIII.

## Traxectoria 
Johann Rudolph Schellenberg era fillo do pintor Johann Ulrich Schellenberg e de Anna Katharina Huber, filla do tamén pintor Johann Rudolf Huber. Os primeiros intentos artísticos de J. R. Schellenberg baseáronse en suxestións de Johann Rudolf Huber. Cando este morreu en 1748, a familia trasladouse a Winterthur, o lugar de nacemento do pai. Alí Schellenberg aprendeu, xunto con Anton Graff, na escola de debuxo de seu pai, e traballou no seu taller. Regresou a Basilea, onde probou sorte coa pintura de paisaxes e retratos. As primeiras pinturas de Schellenberg, especialmente decorados de teatro e debuxos de pastores e agricultores, datan deste período. Unha das súas obras máis importantes son as ilustracións de *Physiognomischen Fragmenten* de Johann Caspar Lavater. En total, obras de Schellenberg pódense encontrar en ao redor de 170 libros. Realizou máis de 4 000 ilustracións.

Por outra parte, Johann Rudolph Schellenberg tamén formou a numerosos artistas. Entre os seus alumnos están Johann Georg Penzel, Johann Heinrich Lips, Emanuel Steiner e Johann Jakob Biedermann.

Finalmente, morreu en Töss preto de Winterthur.

## Obras 
miniatura|180px|Unha páxina de *Gattungen der Fliegen* (1803)
miniatura|180px|Unha das máis de 4 000 acuarelas de insectos feitas por Schellenberg
### Obras propias 
* *Pour raillerie.* 1772.
* *Biblische Geschichte des alten Testaments in Kupfer geätzt.* 1774
* ''Plantes et arbustes d'agrément.* 1791–1794.
* *Sittenlehre in Fabeln und Erzählungen für die Jugend.* 1794.
* *Kurze Abhandlung über die Ätzkunst.* 1795.
* *Collection choisie de plantes et arbustes.* 1797.
* *Das Geschlecht der Land- und Wasserwanzen nach Familien geordnet.* 1800.
* *Entomologische Beyträge.* 1802.
* *Gattungen der Fliegen.* 1803.

### Obras con ilustracións de Schellenberg 
* Johann Bernhard Basedow: *Elementarwerk*. 1774.
* Johann Caspar Lavater: *Physiognomische Fragmente*. 1775–1778.
* Johann Heinrich Sulzer: *Abgekürzte Geschichte der Insekten*. 1776.
* Johann Kaspar Füssli: *Magazin für die Liebhaber der Entomologie*. 1778–1779.
* Johann Caspar Füssli: *Archiv für Insektengeschichte*. 1778–1786.
* Johann Jacob Römer: *Genera Insectorum Linnaei et Fabricii iconibus illustrata*. 1789.
* Carl Ludwig Willdenow: *Historia amaranthorum*. 1790.
* Hans Heinrich Heidegger: *Der vernünftige Dorfpfarrer. Geschichte wie sie ist, und wie sie durchgehends seyn sollte. Lesebuch für Landgeistliche und Bauern*. 1791. 
* Carl Ludwig Willdenow: *Helvetische Entomologie*. 1798.
* Johann Karl August Musäus: *Freund Heins Erscheinungen in Holbeins Manier''. 1803.
  
## Abrteviatura 
A abreviatura **Schellenberg** emprégase cora recoñecer a  cono autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Notas
Pelasgo

Os **Pelasgos** foron os pobos predecesores dos helenos, como habitantes da Grecia antiga, un termo comodín utilizado por escritores clásicos gregos para designar o pobo antigo, primitivo e presumiblemente indíxena en Grecia.

Tamén se coñecen co nome de **Pelasgo** algúns personaxes da mitoloxía grega:

* **Pelasgo**, fillo de Zeus e Níobe e pai de Licaón. A lenda identifícao como o primeiro home, que naceu na Arcadia de Xea (a Terra).
* **Pelasgo**, fillo de Triopas e Sosis. Foi irmán de Axenor.
* **Pelasgo**, fillo de Poseidón e Larisa. Ocupou, xunto cos seus irmáns, e civilizou a terra que tomaría o nome de Tesalia.
* **Pelasgo**, fillo de Licaón.
Bocexo

miniatura|Gato bocexando.
Un **bocexo** ou **boqueada** é a acción incontrolada de abrir a boca, con separación moi ampla dos maxilares, para realizar unha inhalación profunda á que segue unha exhalación de algo menos do inhalado, con peche final da abertura bucal. Cando se bocexa, ademais, estíranse os músculos faciais, inclínase a cabeza cara a atrás, péchanse ou entornan os ollos, bagóase, salívase, ábrense as trompas de Eustaquio do oído medio e realízanse moitas outras, aínda que imprecisas, accións cardiovasculares,  neuromusculares e respiratorias.

É unha acción común entre os animais vertebrados. Os mamíferos e a maioría do resto de animais dotados de columna vertebral bocexan, incluíndo peixes, serpes, tartarugas, crocodilos e aves. Cando constitúe unha afección espasmódica morbosa, denomínase casmodia.

## Neuroloxía do bocexo 
O bocexo é un acontecemento estereotipado, antigo dende o punto de vista filoxenético. As estruturas neurais necesarias para o bocexo localízanse na medula oblonga, preto dos centros respiratorio e vasomotor. O bocexo pode desencadearse por múltiples estímulos, como ver a alguén que bocexa, participar nun labor aburrido, ou ter sono. Varios neurotransmisores e neuropéptidos interveñen: neuronas oxitocinérxicas no núcleo paraventricular do hipotálamo median a expresión do bocexo a través de conexións co hipocampo, a ponte de Varolio e a medula oblonga. As neuronas que producen o bocexo actívanse pola acción da dopamina,  aminoácidos excitadores e oxitocina. As inhiben péptidos opioides. Existen varias ligazóns entre neurotransmisores e neuropéptidos relacionados co bocexo que suxiren que este último é controlado e influenciado por múltiples vías, pero cuxos detalles aínda non se precisan.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Espirro
* Impo
Pelasgo (fillo de Zeus)

Na mitoloxía grega, **Pelasgo** foi o antecesor epónimo dos pelasgos do Peloponeso. Segundo Pseudo-Apolodoro, era fillo de Zeus e Níobe (filla de Foroneo), e irmán de Argos , pero segundo Hesíodo era fillo de Xea, a Terra, o primeiro home, nado na Arcadia. Asio de Samos incide nesta orixe telúrica: "*A Pelasgo, semellante a un deus, nos montes de cumes frondosos, a negra terra fixo xurdir, para que existiera a raza dos mortais*" .

miniatura|Licaón transformado en lobo por Zeus (gravado atribuído a Hendrick Goltzius, para unha *Metamorfoses*, de 1589)

Foi o primeiro rei de Arcadia e, entre outras das súas realizacións, ensinou ós seus súbditos a construír chozas e diferenciou as plantas útiles das que non o eran, descubrindo que as landras eran nutritivas . Pausanias dubida que fose o primeiro home porque, nese caso, non tería sobre quen reinar e, aínda máis, afirma que Pelasgo destacaba pola súa forza, estatura e sabiduría, razóns polas que foi elixido rei . 

Uniuse á oceánide Melibea, filla de Océano, coa que tivo un fillo, Licaón, que o sucedería como rei de Arcadia. Outras fontes din que tivo a Licaón coa ninfa Cilene, ou ben con Deianira . Pausanias cita outro fillo de Pelasgo, Témeno, do que os habitantes de Estinfalo din que criou á deusa Hera .

Segundo Hixino, Licaón tivo unha filla muller, Calisto. Zeus, transformado en Artemisa, uniuse a ela e procreou a Arcas (ou Arcade), de quen procede o nome da terra de Arcadia .

Tanto Licaón como os seus cincuenta fillos distinguíronse pola súa impiedade, polo que foron mortos por Zeus. Algúns autores (Hixino, Ovidio ou Pausanias) din que Zeus non o matou senón que o converteu en lobo ; e Pausanias engade que Licaón era un home virtuoso que non puido evitar os actos condenables dos seus fillos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  
*  
*  
*
Mustavuori, Tampere

**Mustavuori** (en galego *Montaña Negra*) é un esker situado no barrio de Villilä do distrito de Raho, na cidade de Tampere (Finlandia).
miniatura|250px|Panorámica dende o cumio de Mustavuori.
A principios da década de 1960 as persoas de Tampere afeccionadas ao esquí comezaron a procura dunha pendente nos arredores da cidade, encontrando en Mustavuori o mellor lugar da rexión para o esquí. Xa en 1967 a Cruz Vermella de Finlandia e a Sociedade de Slálom de Tampere comezaron as actividades relacionadas co esquí nunha pendente despexada da montaña.

Na década de 1970 a propiedade dos terreos e o mantemento da estación de esquí pasaron á cidade de Tampere, que pasou a subcontratar a xestión desta última a partir da década de 1990.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web da estación de esquí
Cychrus attenuatus

***Cychrus attenuatus*** é unha especie de insecto coleóptero da suoborde dos adéfagos, familia dos carábidos, subfamilia dos carabinos e tribo dos cicrinos, unha das numerosa comprendidas no xénero *Cychrus*.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1792 polo naturalista danés Johan Christian Fabricius. 

### Sinónimos 
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse polos sinónimos:
* *Cychrus carniolicus* Motschulsky, 1865
* *Cychrus peristericus* Roubal, 1930

### Subespecies 
Dentro desta especie recoñécense dúas subespecies:
* *Cychrus attenuatus* subsp. *attenuatus* (Fabricius, 1792)
* *Cychrus attenuatus* subsp. *latialis* Luigioni, 1922

## Distribución 
*Cychrus carniolicus* é unha especie endémica de Europa, encontrándose en Alemaña, Austria, Bélxica, Bosnia e Hercegovina, Croacia, Eslovaquia, Eslovenia, Francia continental, Hungría, Italia continental, Liechtenstein, Luxemburgo, Macedonia do Norte, Moldova, Polonia, República Checa, Romanía, Suíza e Ucraína.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Wachmann, Ekkehard; Ralph Platen & Dieter Barndt (1995): *Laufkäfer. Beobachtung - Lebensweise*. Augsburg: Naturbuch-Verlag. ISBN 978-3-8944-0125-2.
* Lorenz, W. (2018): CarabCat: Global database of ground beetles (versión outubro de 2017). En: Roskov, Y. *et al*., eds., 2018. Species 2000 & ITIS Catalogue of Life. Consultada o 21 de abril de 2021.

### Outros artigos 
* Coleópteros
* Adéfagos
* Carábidos
* Carabinos

### Ligazóns externas 
* *Cychrus attenuatus* (Fabricius, 1792). Fotos e informacións en *natur-in-nrw.de* .
Lingua tanimuca-retuarã

A **lingua tanimuca** ou **tanimuca-retuarã** (letuama) é unha lingua indíxena da familia tucana falada en Colombia, na rexión dos ríos Guacayá, Popeyacá, Mirití e baixo Apaporis, en Colombia. O número de falantes rolda os 300 individuos. O tanimuca-retuarã está clasificado como en perigo severo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Fontaine, Laurent (2015) Corpus Pangloss Tanimuca . Introduction à la langue et à l'écriture tanimuca , Archive du Lacito.
* Hildebrand, Martin von (1984) "Notas etnográficas sobre el cosmos Ufaina y su relación con la maloca"; *Maguare* 2: 83-84. Bogotá: Universidad Nacional.
* Ojeda, Elvira; Sussy Orozco e Ruth Monterroso (1984) "Los Retuarâs y los Tanimuca"; Ellis de Walter, Leah B. e Linda Criswell (eds.) *Estudiemos las culturas indígenas de Colombia*: 162-163.  ILV. Lomalinda: Editorial Townsend.
* Telban, Blaz "Tanimuka"; *Grupos Étnicos de Colombia. Etnografía y Bibliografía*: 430-437. Cayambe: Ediciones Abya-Yala.
*
Pluridisciplinariedade

A **pluridisciplinariedade** é a unión non integrativa de dúas ou máis disciplinas, pertencentes a un mesmo campo de coñecementos, que, aínda que tendo relación de obxecto, conservan os seus métodos e modelos propios como ocorre na multidisciplinariedade, pero na que se busca mellorar a relación metodolóxica entre elas. 

Como exemplo de relación pluridisciplinar podemos citar a existente entre a Física e a Química para o estudo de certos sistemas ou procesos. Isto implica a existencia de relacións de colaboración e complementariedade entre as diferentes disciplinas e a explicitación duns obxectivos comúns, sen a existencia dunha sistematización ou integración.

Como exemplo, en cambio, de multidisciplinariedade poderíamos citar o estudo do obxecto dunha obra de arte coma o Guernica desde as disciplinas da pintura, da historia e a historia da arte, da química, do cromatismo, etc.

## Categorías de relación entre disciplinas 
Aínda que non foi contemplada por Jean Piaget na súa clasificación das relacións entre disciplinas, outros moitos autores si que o estableceron deste xeito, e foi obxecto de debate e estudo desde os primeiros anos do século XX xunto cos outros termos. Esta diferenza entre o multidisciplinar e o pluridisciplinar baséase na clasificación que estableceu Erich Jantsch no Seminario da OCDE de 1979 e nos que tamén aparecen os conceptos de disciplinariedade cruzada, interdisciplinariedade e transdisciplinariedade. Existían estudos previos con clasificacións similares como a de Ryszard Wasniowski de 1971.

Outro estudo importante sobre esta delimitación é o de Cesar Scurati en 1974 que reforza a contigüidade entre disciplinas como elemento diferenciador coa multidisciplinariedade.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Multidisciplinariedade
* Interdisciplinariedade
* Transdisciplinariedade

### Ligazóns externas 
* Interdisciplinariedade e realidade no proceso educativo (en castelán) Beltrán Vázquez, Juan;  Delgado Galíndez, Branca. Madrid: Editorial	UNAM. ISBN 9683666817, p. 92. (Colección Dialógica).
Out of the Dark (filme de 2014)

***Our of the Dark*** é un filme colombo-español de 2014 rodado en lingua inglesa e dirixido por Lluís Quílez. Está protagonizado por Julia Stiles e Scott Speedman. É unha coprodución independente cun guión de Alex Pastor, David Pastor e Javier Gullón. A rodaxe realizouse en Colombia entre abril de 2013 e xullo de 2013. Estreouse no Fantasy Filmfest de Alemaña o 27 de agosto de 2014.

## Personaxes 
* Julia Stiles como Sarah Harriman
* Scott Speedman como Paul Harriman
* Stephen Rea como Jordan
* Pixie Davies como Hannah Harriman
* Alejandro Furth como Dr. Andres Contreras, Jr.
* Guillermo Morales Vitola

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Anuna De Wever

**Anuna De Wever**, nada en Mortsel o 16 de xuño de 2001, é unha estudante e activista polo clima belga. É unha das principais figuras do movemento de mocidade polo clima en Bélxica.

## Traxectoria 
Xunto a Kyra Gantois e Adélaïde Charlier, De Wever converteuse nunha das principais figuras do movemento da mocidade polo clima en Bélxica. Como resultado, entre os meses de febreiro e maio de 2019, escribiu unha columna semanal na revista *HUMO*.

En outubro de 2019, De Wever foi unha das activistas climáticas máis novas en viaxar no transatlántico baixo en carbono *Regina Maris* con rumbo á Conferencia das Nacións Unidas sobre o Cambio Climático de 2019 en Santiago, Chile, aínda que posteriormente desenvolveuse en Madrid, España.

Despois das folgas escolares en Bélxica, o ministro flamengo de Medio Ambiente de centro dereita, Joke Schauvliege, viuse obrigado a dimitir, tras afirmar que o Servizo de Seguridade do Estado tiña información de que detrás da folga climática había unha organización política.

As diferenzas persoais no seo do movemento da mocidade polo clima en Bélxica provocaron a marcha da cofundadora Kyra Gantois en agosto de 2019.

A notoriedade que adquiriu De Wever a través das folgas escolares levárona a ser o branco da extrema dereita con episodios como o lanzamento de botellas con ouriños durante o festival de música Pukkelpop, no que ademais se asaltaron varias tendas de campaña durante a noite para tentar localizala. A política do mozos implicados estaba simbolizada polo uso dunha variante da bandeira de Flandres que exclúe todos os elementos vermellos.

## Recoñecementos 
En maio de 2019, De Wever e Kyra Gantois recibiron conxuntamente o Premio Ark da Palabra Libre. Uns meses despois, en setembro do mesmo ano, De Wever e Adélaïde Charlier recibiron o Premio Embaixador de Conciencia de Amnistía Internacional en Bélxica en nome do movemento da mocidade polo clima.

## Notas
Lingua tatuyo

A **lingua tatuyo** é unha lingua indíxena da familia tucana falada en Colombia, na rexión da bacía alta dos ríos Piraparaná e Papurí, no departamento de Vaupés. O número de falantes rolda as 400 persoas. O tatuyo está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Fonoloxía 
O tatuyo ten 6 vogais: /a, e, i, ɨ, o, u/.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bidou, Patrice (1976) *Les Fils de L’Anaconda Céleste (Les Tatuyo). Étude de la Structure Socio-politique*. Thesis de Troisième Cycle, Université de París.
* Correa, François (1987) "Indígenas Horticultores del Vaupés"; *Introducción a la Colombia Amerindia*: 109-122. Bogotá: Instituto Colombiano de Antropología.
* Telban, Blaz (1988) "Tatuyo"; *Grupos Étnicos de Colombia. Etnografía y Bibliografía*: 437-442. Cayambe: Ediciones Abya-Yala.
* Whisler, David e Janice de (1978) "Tatuyo"; *Aspectos de la Cultura Material de los Grupos Étnicos de Colombia* II: 57-77. ILV. Lomalinda: Editorial Townsend.
*
Pom Poko (grupo musical)

**Pom Poko** é unha banda norueguesa de post-punk procedente de Oslo. O grupo formouse no ano 2017 e rapidamente gañouse unha boa reputación grazas aos seus concertos, conseguindo un espazo na lista da NME "100 bandas para ver" en 2018. a través do cal editaron o seu álbum de estrea, *Birthday*, con críticas positivas.

## Discografía 
### Álbums 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bandcamp da banda
Lingua waimajã

A **lingua waimajã** (ou **waimaha**), tamén coñecida como **bará** ou **barasano do norte**, é unha lingua indíxena da familia tucana falada en Colombia e no Brasil. Segundo os datos de 1971, os falantes de waimajã vivían na rexión dos ríos Colorado, Yapu, Inambu, Macucu e Tiquié. O waimajã está clasificado como "vulnerable" polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas
Lingua yurutí

A **lingua yurutí** ou **wajiara** é unha lingua indíxena da familia tucana falada en Colombia e o Brasil, con arredor de 1&nbsp;200 falantes (2011). O yurutí está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Fonoloxía 
**Consoantes**

**Vogais**

## Notas
Yvonne Brill

**Yvonne Madelaine Brill** (de nacemento **Claeys**), nada en Winnipeg o  30 de decembro de 1924 e finada o 27 de marzo de 2013, foi unha enxeñeira aeroespacial canadense-estadounidense. Durante a súa vida profesional participou en diferentes programas espaciais dos Estados Unidos, incluíndo a NASA e o International Maritime Satellite Organization.

## Traxectoria 
Os seus pais eran inmigrantes belgas. Estudou na Universidade de Manitoba onde foi disuadida de estudar enxeñaría por ser muller, motivo polo que estudou química e matemáticas.Tras graduarse integrouse no proxecto RAND, enfocado no deseño e construción dos primeiros satélites sen tripulación, foi neste momento que comezou a traballar en propulsión.

## Vida profesional 
O traballo de Brill en sistemas de propulsión contribuíu a desenvolvementos significativos. Desenvolveu o concepto para un novo motor de foguete, un sistema de propulsión con hidracina que mantén a un satélite nunha órbita xeoestacionaria fixa durante máis tempo que outros métodos e cunha carga útil maior. É o sistema de propulsión que empregan os satélites de comunicacións para manterse en órbita. 

Tamén estivo involucrada no sistema de propulsión de TIROS (Television Infrared Observation Satellite) o primeiro satélite meteorolóxico. 

Foi xerente de propulsión da nave espacial NOVA, un satélite que proporcionaba numerosos datos para a Mariña, e no que logrou implementar un sistema de propulsión de plasma de pulso, algo moi pouco común nese entón.

Brill faleceu por complicacións do seu cancro de peito en Princeton, New Xersei, o 27 de marzo de 2013.
## Premios e recoñecementos 
En 1980, Harper's Bazaar e DeBeers Corporation outorgáronlle o seu premio Diamond Superwoman á súa carreira profesional. En 2001 foi galardoada coa Medalla de Servizo Público Distinguido da NASA. Brill recibiu o Premio *American* Institute of Aeronautics and Astronautics (AIAA) en 2002 e a Medalla John Fritz da American Association of Engineering Societies (AAES) en 2009. En 2011, o presidente Barack Obama outorgoulle a Medalla Nacional de Tecnoloxía e Innovación.

Foi elixida para a Academia Nacional de Enxeñaría en 1987. Foi nomeada membro da Sociedade de Mulleres  Enxeñeiras (SWE) en 1985 e recibiu o seu máis alta honra, o Premio ao Logro, o ano seguinte.

A cátedra Yvonne C. Brill do Instituto Americano de Aeronáutica e Astronáutica (AIAA) noméase na súa honra e preséntase anualmente.

## Notas
Torneo Triangular Internacional do Río de Xaneiro de 1954

O **Torneo Triangular Internacional do Río de Xaneiro** foi un torneo amigable de fútbol disputado na cidade brasileira do Río de Xaneiro en 1954. Contou coa participación de tres equipos, dous brasileiros e un galego, enfrontándose nun sistema de todos contra todos.

No primeiro partido enfrontáronse o Flamengo e o Deportivo da Coruña, que viña de xogar no Uruguai e na Arxentina como parte da súa xira suramericana, caendo goleado o equipo galego por 1-4. Caeu tamén no segundo encontro contra o Fluminense por 0-3. Deste xeito o torneo decidiuse no terceiro encontro cun Fla-Flu, o histórico derbi entre os dous principais equipos do Estado do Río de Xaneiro. O Flamengo foi o vencedor nun polémico encontro no que o Fluminense apareceu con futbolistas habitualmente suplentes, motivo polo que o Flamengo acabou substituíndo durante o partido a dez dos seus xogadores para introducir tamén suplentes.

## Participantes 
## Partidos 
### Xornada 1 
| width="50%" valign="top" |

|}

### Xornada 2 
| width="50%" valign="top" |

|}

### Xornada 3 
| width="50%" valign="top" |

|}

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* RSSSF 
* Sitio web de estatísticas do Fluminense
Mary Anne Frey

**Mary Anne  Bassett  Frey,** nada o 15 de decembro de 1934 e finada o 13 de setembro de 2019, foi xefa científica da misión do módulo Neurolab Spacelab da NASA (STS-90). Investigou o impacto da gravidade nos astronautas. 

## Traxectoria 
Mary Anne Frey estudou no Montgomery  College e graduouse  en 1967. Frey licenciouse en física na Universidade George Washington. Doutorouse en fisioloxía na George Washington en 1975. Estudou o impacto do exercicio na  lipoproteína de alta densidade en mulleres, identificando que non había cambios durante dez semanas de adestramento. Tamén traballou na resposta cardiovascular á tensión mental. En 1986 foi nomeada directora técnica de  The  Bionetics  Corporation no Centro Espacial Kennedy. Entre 1987 e 1990 foi científica visitante da NASA e profesora da  *Aerospace Medicine Residency Program*.  Frey foi nomeada profesora do Programa de Residencia de Medicina Aeroespacial.

A década de 1990 foi designada como a *década do Cerebro*, e a NASA decidiu que era importante comprender o funcionamento do sistema nervioso no espazo. Identificou que os síntomas de saúde que experimentan os astronautas no espazo son similares ao envellecemento, pero ocorren máis rapidamente e parecen ser  reversibles.O  neurolabio incluíu medicións dos nervios simpáticos antes e despois dos voos espaciais, así como a monitoraxe do sistema nervioso central en ratas durante os voos espaciais. Identificou a dose correcta de soro fisiolóxico que podían tomar os astronautas para contrarrestar a intolerancia  ortostática despois do voo. En 1993,  Frey gañou o premio Louis  H.  Bauer  Founders  Award da Asociación Médica Aeroespacial. En 1994 foi asignada á División de Ciencias da Vida da NASA e estudou o impacto do espazo no sistema nervioso. Frey identificou as respostas cardiovasculares e fisiolóxicas dos astronautas. En 1995, Frey gañou o premio Hubertus Strughold da Asociación de Medicina Espacial polas súas "importantes contribucións á medicina espacial". Frey formou parte do consello de redacción da revista da Asociación Médica Aeroespacial.

## Notas
Lingua yauna

A **lingua yauna** (ou **yahuna**) é unha lingua indíxena extinta da familia tucana que se falou outrora en Colombia.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Campbell, Lyle. (1997). *American Indian languages: The historical linguistics of Native America*. Nova York: Oxford University Press. .
* Kaufman, Terrence. (1990). Language history in South America: What we know and how to know more. In D. L. Payne (Ed.), *Amazonian linguistics: Studies in lowland South American languages* (pp.&nbsp;13–67). Austin: University of Texas Press. .
* Kaufman, Terrence. (1994). The native languages of South America. In C. Mosley & R. E. Asher (Eds.), ''Atlas of the world's languages'' (pp.&nbsp;46–76). Londres: Routledge.
Do Make Say Think

**Do Make Say Think** é unha banda canadense de post-rock formada en Toronto no ano 1995. A súa música combina baterías de jazz, guitarras distorsionadas, instrumentos de vento e uns baixos prominentes. Ata a data o grupo leva publicados sete álbums de estudio, todos eles a través do selo canadense Constellation Records. 

## Discografía 
### Álbums 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina da banda
Gilroy Roberts

**Gilroy Roberts**, nado o 11 de marzo de 1905 en Filadelfia e finado o 26 de xaneiro de 1992 en Havertown, Pensilvania, foi un escultor, gravador e deseñador de medallas e moedas, que ocupou o posto de gravador xefe da Casa da Moeda dos Estados Unidos (1948-1964).

A súa marca de gravador, que estampou nas moedas e medallas da súa creación, é GR.

## Traxectoria 
Gilriy Roberts naceu o 11 de marzo de 1905 en Filadelfia, fillo de John Taylor Roberts (1978-1922) e de Blanch Dawson Gilroy (1872-1954).

Entre 1939 e 1943 continuou a súa formación na escola da Galería de Arte Corcoran, na cidade de Washington. 

[miniatura|189x189px|[Anverso do 1/2 dólar co busto de Kennedy, deseñado por **Gilroy Roberts** e cuñado, con diferentes reversos, desde 1964 ata a actualidade.]]

### O 1/2 dólar de Kenedy 
O asasinato de John F. Kennedy o 22 de novembro de 1963 foi o detonante para a creación dunha moeda na súa memoria, que por decisión da súa viúva foi a de medio dólar. Como base para o deseño da nova moeda escolleuse unha medalla presidencial xa existente, obra do propio Roberts (anverso) e do seu axudante Frank Gasparro (reverso), e ambos encargáronse de facer as modificacións oportunas para o deseño do medio dólar, para o que contaron coas suxestións e coa aprobación de Jackie Kennedy. Esta moeda atribuíulle a Roberts moita notoriedade, xa que se mantén en circulación (con diferentes reversos) desde 1964 ata os nosos días, e está considerada como o seu traballo cumio como gravador da *US Mint*.
* (1991): Premio *Glenn Smedley Memorial*, da *American Numismatic Association*.

## Outros traballos de Gilroy Roberts 

Ficheiro:Eli Whitney 1940 Issue-1c.jpg|Selo de 1940."Eli Whitney".
Ficheiro:Ralph Waldo Emerson 1940 Issue-3c.jpg|Selo de 1940."Ralph W. Emerson".
Ficheiro:Kennedy medal obverse.jpeg|Medalla presidencial. 1963."John F. Kennedy".
Ficheiro:Franklin Half 1963 D Reverse.png|1/2 dólar Franklin (1948-1963). R/"Campá da Liberdade".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bowers, Q. D. (2021). "Remembering Chief Engraver Gilroy Roberts ". ''Stack's & Bowers*.
* Reiter, E. (1981). "Numismatics: Roberts is best known for Kennedy Half". En *The New York Times*. 9 de agosto.
* Smith, P. (2012). "". En *American Numismatic Biographies*. Páxina 300.

### Outros artigos 
* Gravador xefe da Casa da Moeda dos Estados Unidos

### Ligazóns externas 
* Vídeo: "Gilroy Roberts Numismatic Profile". *Newman Nunmismatic Portal''
Catherine D'Ignazio

'''Catherine D'Ignazio** (coñecida como **kanarinka'*), nada en Chapel Hill, Carolina do Norte, é unha profesora, artista e  desenvolvedora  de software estadounidense que traballa no feminismo e na alfabetización en datos. É a directora do *Data + Feminism Lab'' do MIT, D'Ignazio é coñecida polos seus hackathons, como "Make the Breast Pump Not Suck" (Fai que o sacaleites non apeste) e polo seu libro, *Data Feminism* (Feminismo de datos), do que é coautora con Lauren F. Klein.

## Traxectoria 
D'Ignazio creceu en Carolina do Norte, Virxinia, Alabama e Míchigan. Licenciouse en Relacións Internacionais na Universidade de Tufts. Posteriormente, obtivo un mestrado en Estudos de Arte, Deseño e Teoría no Maine College of Art e outro en Artes e Ciencias da Comunicación no MIT en 2014. 

## Carreira 
D'Ignazio traballa como profesora adxunta no MIT e publicou varios traballos no seu campo de estudo, así como o  libro, *Data Feminism*. Organizou varios hackathons sobre a saúde das mulleres, entre eles " Make the Breast Pump Not Suck" (Fai que o sacaleites non apeste), que tamén se presentou na exposición do Museo de Arte de Filadelfia, Designs for Different Futures. Tamén traballou en sistemas de recomendación de noticias e en diferentes tipos de visualización de datos.

D' Ignazio empezou a traballar no desenvolvemento de software e ensinou durante sete anos no programa de posgrao *Digital + Media* da Rhode Island School of Design. Despois pasou a traballar no Departamento de Xornalismo do Emerson College, como profesora adxunta de Visualización de Datos e Medios Cívicos. Tras anos de experiencia como profesora, pasou a ser profesora adxunta de Ciencias Urbanas e Planificación no Departamento de Estudos Urbanos e Planificación do MIT. D'Ignazio mantén esta función, e tamén actúa como directora do  *Data + Feminism Lab* do MIT, que emprega datos e métodos computacionais para traballar pola igualdade de xénero.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Video conferencia Feminismo de datos
Gonzo

miniatura|Imaxe dun gonzo.
Un **gonzo** ou **bisagra** é un dispositivo que está constituído por dúas pezas metálicas articuladas que posibilitan o xiro de portas, fiestras ou paneis de móbeis. Unha das dúas pezas vai unida á folla e xira sobre un eixe, permitindo o seu movemento circular.

A variedade de modelos presentes no mercado é enorme e adáptase en forma e tamaño ás súas múltiples utilidades. Os materiais de fabricación pódense concentrar en dous grandes grupos: o plástico e o metal (aceiro, cinc, latón, bronce etc.).

## Clasificación 
Os gonzos clasifícanse segundo:
* *o seu grao de abertura*, que varía até os 180°, dependendo do móbel ao que vai destinado;
* *o seu grao de visibilidade*, distinguíndose os *invisíbeis* e os de tipo *barril*;
* *o seu sistema de colocación*, diferenciándose o manual a parafusos e o automático que precisa o uso de maquinaria.

## Notas