Montserrat Caballé

**Montserrat Concepción Viviana Caballé Folch**, nada en Barcelona o 12 de abril de 1933 e finada na mesma cidade o 6 de outubro de 2018, foi unha soprano lírica catalá. Foi recoñecida pola súa técnica vocal e considerada unha das máis admiradas cantantes de ópera do mundo. Acadou moita sona pola súa técnica e as súas interpretacións dos grandes papeis de bel canto de Rossini, Bellini e Donizetti. O seu irmán Carles era o seu representante, e a súa sobriña Montse, a súa secretaria.

## Traxectoria 
### Comezos 
Montserrat Caballé naceu na rúa de Igualada do barrio de Gràcia, filla de Carles Caballé e Anna Folch, procedentes de familias de clase media moi empobrecidas trala Guerra civil española. Pola súa orixe humilde, de moza traballou zurcindo medias. Graduouse en peritaxe mercantil e estudou doce anos no conservatorio do Liceu, onde fixo solfexo, piano e canto, e gañou a medalla de ouro de 1954. No conservatorio barcelonés foi discípula de Eugenia Kemeny (a quen atribúe o desenvolvemento da súa técnica respiratoria), Pere Vallribera, Napoleone Annovazzi e Conchita Badía. Pere Vallribera (quen máis tarde se converteu en director do Conservatorio) considerou que o interese e as cualidades da voz de Montserrat merecían fomentar a súa aprendizaxe cunha bolsa de estudos.

miniatura|265px|Placa na casa natal
A causa do delicado estado de saúde do pai, toda a familia trasladouse un tempo á localidade ilerdense de La Floresta. Durante este período, Montserrat viuse obrigada a abandonar as clases para facerse cargo do seu irmán Carles. En 1945 volveron a Barcelona, onde viviron nun modesto piso no distrito de Les Corts. Malia as penurias, a finais de setembro de 1949 comezou os seus estudos preliminares de voz. Unha nova enfermidade do pai fixo que Montserrat, á marxe dos estudos, se puxese a traballar nunha fábrica durante o día e asistise ao Liceu á tardiña. Porén, tivo que deixar os estudos para facer máis horas e poder pagar unha intervención cirúrxica do pai. Por outra banda, en 1953 debutou Renata Tebaldi no Liceu. Tres anos despois, Montserrat puido escoitar a diva italiana en moitos dos seus papeis principais, incluídos os de Violetta, Tosca e Mimí.

Recoñecida como unha das cantantes permanentes da Opera de Basilea, Montserrat Caballé podía aceptar contratos ocasionais con outros teatros. Así, foi convidada a cantar o papel de Marta en *Tiefland* de Eugen d'Albert na Ópera de Bielefeld. O 28 de febreiro de 1959 debutou na Ópera de Viena como Dona Elvira nunha función de *Don Giovanni*. A súa interpretación gustou tanto que foi recompensada coa posibilidade de interpretar *Salomé* de Richard Strauss o 10 de maio. con *Arabella* de Strauss.

Nunha función de *Madame Butterfly* no Festival de Ópera da Coruña coñeceu o tenor Bernabé Martí. Casaron no Mosteiro de Montserrat o 14 de agosto de 1964 e tiveron dous fillos, Bernabé (1966) e Montserrat Martí (1972), tamén soprano.

### Lanzamento mundial 
A súa grande estrea internacional foi en 1965, no Carnegie Hall, cando tivo que substituír de súpeto a Marilyn Horne na *Lucrecia Borgia* de Donizetti. A súa actuación valeulle máis de 20 minutos de ovación. Dende aquela, Caballé (alcumada *A Superba*) actuou nos grandes escenarios dos Estados Unidos, Francia, Alemaña, Bélxica, Suíza, Austria, Italia ou Dinamarca, entre moitos outros países.

En 1970 chamoulle a atención un debutante Josep Carreras. Caballé invitouno a cantar na produción *Lucrezia Borgia*, o primeiro grande éxito de Carreras.

### Despedida e regreso 
En 1992 despediuse por unha larga tempada dos escenarios. Os seus problemas de saúde aconsellábanlle reducir os seus compromisos e, durante case unha década, a súa voz prodigouse en esporádicos recitais e concertos. Recuperada de varias intervencións cirúrxicas, regresou ó escenario en xaneiro de 2002, no papel de *Catarina de Aragón* na ópera *Henrique VIII*, de Camille Saint-Saëns, en Barcelona.

Falaba, entre outras linguas, inglés, alemán, italiano e francés. Foi Embaixadora de Boa Vontade da UNESCO dende 1994. En 2006 actuou fronte o papa Bieito XVI no V Encontro Mundial das Familias, celebrado en Valencia. Interpretou o *Padre Nuestro* composto por José María Cano.
miniatura|265px|Conservatorio Montserrat Caballé de Arganda

## Popularidade fóra da ópera 
Fíxose moi popular fóra do mundo da ópera na música lixeira. Algunhas gravacións destacadas son:
* O disco *Barcelona* (1988) co cantante de Queen, Freddie Mercury, co gallo da celebración dos Xogos Olímpicos de 1992
* O tema *Hijo de la Luna* (1991) de Mecano
* Unha colaboración con Vangelis en 1997.

## Recoñecementos 
O conservatorio de Arganda del Rey leva o seu nome, así como rúas de varias cidades, como Dos Hermanas, Málaga, Roquetas de Mar, Alcalá de Guadaíra, Xetafe, Tarragona ou Torrevieja. Editáronse selos postais coa súa imaxe ou nome en Andorra, Malí e Saint Kitts e Nevis (2001).

## Repertorio (selección) 
## Discografía 
## Premios (selección) 
dereita|185px|miniatura|Orde das Artes e das Letras

## Notas 
[miniatura|dereita|265px|A cruel Turandot (Caballé) e o príncipe Calaf ([Pedro Lavirgen), *Liceu*, 1980.]]

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* José Carreras

### Ligazóns externas 
* Montserrat-Caballe.de, páxina oficial (inglés e alemán).
* www.MontserratCaballe.net .
* Divas - The Site, singing divas .
* Concurso Internacional de Canto *Montserrat Caballé*  (castelán).
* El País, a fondo, Montserrat Caballé .
* *Caballé, mas allá de la música*, documental, IMDb .