Provincia autónoma de Bolzano

A **Provincia autónoma de Bolzano** é unha provincia da rexión italiana de Trentino-Tirol do Sur. Á capital é Bolzano (en alemán *Bozen*, en ladino *Bulsan* ou *Balsan*).

## Topónimo 
En italiano a provincia é oficialmente *Provincia Autonoma di Bolzano – Alto Adige*, pero por costume emprégase só *Alto Adige*. Este é un nome xeográfico de orixe francesa (*Haut-Adige*), imposto durante a ocupación napoleónica, que fai referencia ao río Adige nado nesta provincia.

O topónimo oficial alemán é *Autonome Provinz Bozen – Südtirol*, pero na linguaxe popular úsase simplemente *Südtirol*, nome que corresponde á rexión histórica e xeográfica do Tirol, unidade administrativa do Imperio Austrohúngaro até o ano 1918. Os habitantes de lingua alemá definen Tirol do Sur como *Land* (como os Länder de Alemaña e Austria) en vez de provincia.

En lingua ladina esta rexión denomínase *Provinzia Autònoma de Bulsan – Südtirol*, como tamén *Südtirol*.

A Constitución de Italia (art. 116) recoñece desde o 18 de outubro de 2001 a versión italiano-alemá *Alto Adige/Südtirol*.

Ademais todos os topónimos deber ser bilingües, ou trilingües nas zonas ladinas. A maioría das denominacións xeográficas italianas son achegadas por Ettore Tolomei, autor do ''Prontuario dei nomi locali dell'Alto Adige*.

## Xeografía 
A provincia limita polo norte e polo leste cos estados austríacos de Tirol e Salzburgo, polo oeste con Suíza (Cantón dos Grisóns), polo sueste coa provincia de Belluno (rexión do Véneto), polo sur coa Provincia autónoma de Trento e polo suroeste, co paso do Stelvio, coa provincia de Sondrio (rexión da Lombardía).

O territorio é enteiramente montañoso, o Ortles (Ortler en alemán) é con 3.905 metros o cumio máis alto. Ademais está irrigado por varios cursos de auga: o Adigio/Etsch, o Isarco/Eisack, o Rienza/Rienz, o Passirio/Passer, o Talvera/Talfer. Tamén existen algúns lagos: Lago di Resia/Reschensee, Lago di Caldaro/Kalterer See, Lago di Monticolo/Montiggler See, Lago di Braies/Pragser Wildsee, Lago di Varna/Vahrner See.

## Organización territorial 
[240px|dereita|Mapa de *comunità comprensoriali* del [Alto Adigio (Trentino-Alto Adigio)]]
A provincia autónoma de Bolzano consta de 116 concellos, que se agrupan en oito distritos.

### Distritos 
Os distritos (*comunità comprensoriali* en italiano ou ben *Bezirksgemeinschaften* en alemán) son:
* Val Venosta/Vinschgau
* Burgraviato/Burggrafenamt
* Oltradige-Bassa Atesina/Überetsch-Unterland
* Bolzano/Bozen
* Salto-Sciliar/Salten-Schlern
* Valle Isarco/Eisacktal
* Alta Valle Isarco/Wipptal
* Val Pusteria/Pustertal.

### Maiores comunas 
## Linguas 
[240px|miniatura|Mapa das linguas faladas na provincia, [lingua alemá|Alemán *(verde)*, italiano *(vermello)* e ladino *(azul)'']]
A maioría da poboación fala un dialecto alemán, algo menos dun terzo ten o italiano como lingua materna e unha pequena minoría é de fala ladina.

## Galerías de imaxes 

file:AerealViewOfBolzanoBozen-Italy.JPG|Bolzano/Bozen
file:Lauben.JPG|Bolzano/Bozen: Pórticos
File:Merano inverno.jpg|Merano/Meran
file:Brixen 2.jpg|Bressanone/Brixen
file:Laives-conLaghiMonticolo-vistiDallaMendola-small.jpg|Laives/Leifers
file:Bruneck.jpg|Brunico/Bruneck
file:BruneckFuZone.jpg|Brunico/Bruneck
File:Schloss Tirol 02.jpg|Castelo Tirol

File:Schlern 3.jpg|Sciliar/Schlern
File:tre cime di lavaredo.jpg|Tre Cime di Lavaredo/Drei Zinnen
File:Rosengarten (Berg).jpg|Catinaccio/Rosengarten
File:Birkenkofel0001.jpg|Croda dei Baranci/Birkenkofel
File:Marmolada + Sellaronda tour 12.jpg|Sassolungo/Langkofel
File:Marmolada + Sellaronda tour 33.jpg|Gruppo del Sella/Sellajoch
File:Similaun 1.jpg|Similaun
File:070406-10 Latemar.jpg|Latemar

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial