Talmud

dereita|miniatura| O **Talmud**, nunha edición impresa moderna
O **Talmud** ou **talmud** (en hebreo: תַּלְמוּד, transl. *ṯaləmūḏ,* que significa estudo) é unha obra literaria e relixiosa, feita a partir da obra básica do dereito relixioso xudeu; é unha colección dos libros sagrados dos xudeus, un rexistro de discusións rabínicas relativas á lei xudía e á ética xudía, e os costumes e historia dos xudeus. É un texto central do xudaísmo rabínico.

O Talmud ten dous compoñentes: a Mishná, o primeiro compendio escrito da Lei Oral Xudía; e a Guemará, unha discusión sobre a Mishná e os escritos tannaíticos que adoitan tocar outros temas.

A Mishná foi composta por profesores tanaítas (*Tannaim*), termo que deriva da palabra hebrea que significa "ensinar" ou "transmitir unha tradición". Os tanaitas viviron entre os séculos I e III. A primeira codificación atribúese a Aquiba ( 50 d. C. – 130 d. C. ), e un segundo, ao rabino Meir (entre 130 d. C. e 160 d. C. ), ambas as dúas *versións* están escritas na lingua aramea actual, aínda en uso no interior de Siria. A Gemara é a base de todos os códigos da lei rabínica, e a miúdo cítase no resto da literatura rabínica; o Talmud tamén se refire a miúdo como **Shas** (en hebreo: ש"ס), unha abreviatura hebrea de *shisha sedarim*, as "seis ordes" da Mishnah.

## Historia 
### Dereito oral 
Orixinalmente, o estudo académico do xudaísmo era oral. Os rabinos expuxeron e debateron a lei (é dicir, a Torá) e discutiron sobre o Tanaj sen o beneficio de obras escritas (agás os propios libros bíblicos), aínda que algúns puideron facer notas privadas (*megilot setarim*), por exemplo, sobre as decisións xudiciais.  A situación cambiou drasticamente, con todo, principalmente como resultado da destrución da comunidade xudía no 70 d. C., e as consecuentes perturbacións nas normas xurídicas e sociais xudías. Cando os rabinos se viron obrigados a enfrontarse a unha nova realidade &#x2014; a dun xudaísmo sen templo (para servir de estudo e ensino) e unha Xudea sen autonomía &#x2014; xurdiu unha enxurrada de discursos legais e o vello sistema de estudos orais non se puido manter. Foi durante este período cando o discurso rabínico chegou a ser rexistrado por escrito. A primeira lei oral rexistrada puido ter a forma do Midrash, no que a discusión halájica se estrutura como comentarios exexéticos sobre o Pentateuco. Non obstante, unha forma alternativa, organizada por temas temáticos en lugar de versos bíblicos, tornouse dominante ao redor do ano 200 d. C., cando o rabino Judah HaNasi escribiu a Mishná (en hebreo, משנה).

O dereito oral distaba de ser monolítico, variando enormemente entre as diferentes escolas. As dúas máis famosas foron a Escola de Shammai e a Escola de Hillel. En xeral, todas as opinións, incluso as non normativas, foron rexistradas no Talmud.

### Mishná 
A **Mishná** ou **Mishnah**, tamén chamada **Míxena**, é unha compilación de opinións e debates sobre a Lei. As declaracións contidas na Mishnah adoitan ser concisas, rexistrando as breves opinións dos rabinos que debaten sobre algún tema, ou rexistran só un veredicto anónimo, que aparentemente representaba unha opinión de consenso. Os rabinos rexistrados na Mishná chámanse *Tannaim*.

Como as súas leis están ordenadas por materia en lugar de contido bíblico, a Mishná discute cada tema individualmente máis extensamente que o Midrash, e inclúe unha selección moito máis ampla de temas halájicos. A organización da Mishná converteuse así na estrutura do Talmud no seu conxunto; porén, non todos os tratados de Mishná teñen unha Guemará correspondente. Ademais, a orde dos tratados do Talmud difire en moitos casos da da Mishná.

### *Baraita* 
Ademais da Mishnah, outras ensinanzas tannaíticas estaban vixentes ao mesmo tempo, e durante algún tempo despois. A Guemará refírese frecuentemente a estas declaracións tanaíticas, para comparalas coas contidas na Mishná e para apoiar ou refutar as proposicións dos *Amoraim.* Todas estas fontes tannaíticas non misnaicas chámanse *baraitot* &#x2014; *baraita* (ברייתא) en singular, lit. "material de fóra", referíndose a obras externas á Mishná). 

### Guemará 
Nos tres séculos que seguiron á escritura da Mishná, os rabinos de Israel e Babilonia analizaron, debateron e discutiron esa obra. Estas discusións foron para Gemara (גמרא). A palabra significa "completude", en arameo, do verbo *gamar* (גמר), "completar", "aprender". A Gemara céntrase principalmente en dilucidar e elaborar as opinións dos *Tannaim*. Os rabinos de Guemará foron coñecidos como os *Amoraim* &#x2014; *Amora* (אמורא) en singular.

Gran parte da Guemará consiste en análises xurídicas. O punto de partida para a análise adoita ser unha declaración legal existente nunha Mishná determinada. Despois analízase o enunciado e compárase con outros enunciados, nun intercambio dialéctico entre dous disputantes (moitas veces anónimos, ás veces metafóricos), aos que se lles chama *makshan* ("interrogador") e *tartzan* ("respondedor"). Outra función importante da Guemará é identificar a base bíblica correcta para unha determinada lei presentada na Mishná, así como o proceso lóxico que a conecta con outra: esta actividade era coñecida como *talmud*, moito antes da existencia do Talmud como un texto.

Estes intercambios forman os compoñentes básicos da Gemara; o nome que se lle dá a cada pasaxe é *sugya* &#x2014; *sugyah* (סוּגְיָה) singular; *sugyot* (סוּגְיוֹת) en plural. Un *sugya* adoita conter unha elaboración detallada e coidadosamente estudada dunha declaración mishnaica.

En certos *sugya*, as declaracións bíblicas, tanaíticas e amoraicas, son introducidas para reforzar as diversas opinións. Ao facelo, a Guemará suscita desacordos semánticos entre os *Tannaim* e os *Amoraim* (moitas veces dirixindo o punto de vista a unha autoridade máis antiga sobre como respondería á pregunta) e comparando as opinións misnaicas coas pasaxes de Baraita. Os debates raramente se pechan formalmente; en moitos casos, a última palabra determina a lei práctica, aínda que existen varias excepcións a este principio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Rashi
* Torah
* Xudaísmo

### Ligazóns externas 
* http://www.sejacontraste.com Contraste- Biblioteca de artigos e vídeos xudeus - Rabinato Central de Israel