open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Umkhonto we Sizwe

miniatura|Guerreiro zulú con lanza, símbolo do MK.

**uMkhonto we Sizwe** (abreviado como MK, que quere dicir&nbsp;"A lanza da nación") foi a á paramilitar&nbsp;do Congreso Nacional Africano (ANC), cofundado por Nelson Mandela por mor do masacre de Sharpeville. A súa fundación representou a convicción de que o ANC xa non podía limitarse á protesta non-violenta, e o seu obxectivo era loitar e derrubar o goberno de Suráfrica e o dominio do Partido Nacional.

Despois de advertir ó goberno surafricano en xuño de 1961 da súa intención de resistir os seus actos de terror se non daba un paso cara a unha reforma constitucional e incrementar os dereitos do votantes, o MK lanzou o seu primeiro ataque contra instalacións do goberno o 16 de decembro de 1961. Foi clasificada como unha organización terrorista polo goberno surafricano e os Estados Unidos de América, e foi prohibida.

Durante un tempo, tivo o seu cuartel xeral no suburbio de Rivonia, en Xohanesburgo. O 11 de xullo de 1963, 19 líderes do ANC e do MK, incluíndo a Nelson Mandela, Arthur Goldreich e Walter Sisulu, foron arrestados na granxa Liliesleaf, Rivonia. A granxa era unha propiedade privada de Arthur Goldreich e foi mercada con fondos do Partido Comunista Surafricano e da ANC, xa que os individuos non brancos non tiñan dereito a ter propiedades nesa área segundo a Acta de Agrupación por Áreas. Isto provocou o xuízo de Rivonia, no que dez líderes da ANC foron xulgados por 221 actos que "Fomentaban a revolución violenta". Wilton Mkwayi, xefe de MK naquela época, escapou durante o xuízo.

MK integrouse no Forza Nacional de Defensa da Suráfrica en 1994.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Vladimir Shubin, "Unsung Heroes: The Soviet Military and the Liberation of Southern Africa", *Cold War History*, Vol. 7, No. 2, maio de 2007.
Xornadas de Lingua e Literatura

As **Xornadas de Lingua e Literatura** están organizadas pola Asociación Socio-Pedagóxica Galega e a CIG-Ensino. En 2018 chegaron á súa XVII edición. Están dirixidas ao profesorado non universitario de Galicia.

Os seus obxectivos son ofrecer ferramentas didácticas para a docencia da lingua e literatura galegas e a reflexión sobre o proceso de normalización lingüística.

## Notas
Partido Nacional (Suráfrica)

O **Partido Nacional** (en , **NP**) foi o partido do goberno da Suráfrica de 1948 a 1994, que promoveu políticas de apartheid e a promoción da cultura afrikaans.

O partido, na década de 1980, comezou a perder apoio da á máis conservadora, que viría a formar o Partido Conservador, polo proceso gradual para pór fin ó réxime de apartheid. Após a chegada de Frederik Willem de Klerk, en 1989, ó liderado do partido e do país, o apartheid foi disolto, foi permitido a inscrición de partidos e a liberación de varios presos políticos, como Nelson Mandela. Con esta liberalización, o partido permitiu a inscrición a persoas de todas as razas, moderou o seu programa e tornouse un partido conservador clásico, de centro dereita.

O partido foi disolto en 1997, sendo sucedido polo Novo Partido Nacional, que en 2005 tamén foi disolto, tras se fundir cos antigos rivais do Congreso Nacional Africano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Premios á calidade lingüística en lingua galega

Os **Premios á calidade lingüística en lingua galega** premian os mellores traballos de curso, de fin de grao ou proxectos de fin de carreira e traballos de fin de mestrado escritos en galego da Universidade de Santiago de Compostela.

No curso 2017-2018 chegaron á súa XIV edición.

## Notas
Encontros para a Normalización Lingüística

Os **Encontros para a Normalización Lingüística** están organizados polo Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia do Consello da Cultura Galega. En 2021, chegaron á súa XXIII edición.

## Encontros celebrados 
A relación de encontros celebrados até hoxe realizáronse en Santiago de Compostela presencialmente, agás a XXII edición que foi virtual debido á COVID 19:
* **XXIII Edición**
** Tema: Desde o berce: a transmisión interxeracional da lingua galega
** Data: 4 de novembro de 2021
* **XXII Edición**
** Tema: A integración lingüística como ferramenta de cohesión social
** Data: 13-19 de novembro (emisión gravada)
* **XXI Edición**
** Tema: Divulgación científica en Galicia: cal é o peso (atómico) do galego?
** Data: 4 e 5 de abril de 2019
* **XX Edición**
** Tema: Paso a paso, man con man. Deporte e lingua
** Data: 12 e 13 de abril de 2018
* **XIX Edición**
** Tema: Dereitos lingüísticos, unha garantía pendente?
** Data: 20 e 21 de abril de 2017
* **XVIII Edición**
** Tema: Nas bocas do futuro: mocidade e lingua
** Data: 14 e 15 de abril de 2016
* **XVII Edición**
** Data: 15 e 16 de outubro de 2015
* **XVI Edición**
** Data: 24 e 25 de setembro de 2014
* **XV Edición**
** Data: 18 e 19 de abril de 2013
* **XIV Edición**
** Data: 8 e 9 de marzo de 2012
* **XIII Edición**
** Data: 28 e 29 de abril de 2011
* **XII Edición**
** Data: 23 e 24 de setembro de 2010
* **XI Edición**
** Data: 12 e 13 de febreiro de 2009
* **X Edición**
** Data: 26 e 27 de outubro de 2006
* **IX Edición**
** Data: 20 e 21 de outubro de 2005
* **VIII Edición**
** Data: 20, 21 e 22 de xaneiro de 2005
* **VII Edición**
** Data: 23 e 24 de outubro de 2003
* **VI Edición**
** Data: 14 e 15 de outubro de 2002
* **V Edición**
** Data: Do 25 ao 26 de outubro de 2001
* **IV Encontros pola Normalización Lingüística**
** Data: 10 de novembro de 2000
* **III Edición**
** Data: 28 e 29 de outubro de 1999
* **II Edición**
** Data: 28, 29 e 30 de outubro de 1998
* **I Edición**
** Data: 17 e 18 de decembro de 1993

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* A Mesa pola Normalización Lingüística
* Diglosia
* Carta Europea das Linguas Rexionais ou Minoritarias
* Fotolingua
* Lingua galega
* Normalización lingüística
### Ligazóns externas 
* Encontros para a normalización
O baile da colleita

***O baile da colleita*** (en ; emitido en televisión co título *Home Is Where the Heart Is*) é un filme estadounidense de 1987 producido e dirixido por Daniel Petrie. O guión foi escrito por Alan Hines, quen tamén escribiu a novela homónima. Estreouse o 20 de febreiro de 1987. É lembrada por valerlle o único nomeamento de Rob Lowe ós Globos de Ouro por un papel no cinema.

Estreouse en galego o 31 de xullo de 1989 a través da TVG.

## Personaxes 
* Winona Ryder como Gemma Dillard
* Jason Robards como Avó Dillard
* Jane Alexander como Juanelle
* Rob Lowe como Rory
* Guich Koock como Frank 
* Deborah Richter como Gwen

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en BoxOfficeMojo
Astérix o Galo

***Astérix o Galo***&nbsp;(en ) é o primeiro volume da serie de banda deseñada Astérix, creada por René Goscinny (historia) e Albert Uderzo (ilustración). Prepublicado na revista *Pilote* no n°1 (29 de outubro de 1959) e no n°38 (14 de xullo de 1960) e publicado como álbum en outubro de 1961.

Foi traducido ó galego por Eduardo Blanco Amor en 1977. En 1996 publicouse de novo da man de Editorial Galaxia, con tradución de Antonio Pichel Lorenzo. En novembro de 2010 publicouse unha nova tradución de Valentín Arias, Xavier Senín e Isabel Soto pola Editorial Salvat.

## Sinopse 
Xa conquistada a Galia polos romanos, hai unha aldea que resiste grazas a que os seus habitantes empregan unha beberaxe máxica que lles dá unha forza sobrehumana. Ao saberen o segredo da resistencia, os lexionarios dun campamento achegado á aldea capturan o vello druída que prepara a apócema, e o guerreiro principal do poboado vai rescatar o ancián.

## Personaxes 
* Astérix – Guerreiro galo, heroe das aventuras.
* Obélix – Repartidor de menhires. Amigo de Astérix.
* Panorámix – Druída da aldea. Fabrica a apócema máxica.
* Abraracúrcix – xefe da tribo gala.
* Asurancetúrix – Bardo da aldea.
* Caius Bonus – Centurión romano a cargo do campamento en Petibónum.
* Marcus Sacapus - Segundo xefe romano, axudante de Caius Bonus.
* Calígula Minus - Lexionario romano que fai de espía na aldea gala.
* Xulio César – Emperador do Imperio Romano.

## Notas
Campaña de Desafío

[miniatura|[Nelson Mandela, o loitador do movemento de liberación de Suráfrica, nun selo conmemorativo da URSS.]]
A **Campaña de desafío contra leis inxustas** (en ), tamén coñecido de xeito abreviado como **Campaña de Desafío**, consistía nunha serie de accións, non violentas como un concerto de rexeitamento das leis do apartheid que estaban sendo promulgadas polo goberno da Suráfrica. A campaña foi promovido polo Congreso Nacional Africano (ANC) e o Congreso Indio de Suráfrica (SAIC) o 26 de xuño de 1952.

A campaña foi presentada polo ANC na conferencia realizada en Bloemfontein en decembro de 1951. 

## A campaña 
En 1952, o Congreso Nacional Africano comezou a Campaña de Desafío, que na práctica significaba a desobediencia intencional e deliberada contra as leis de discriminación que estaba aprobado o goberno de Suráfrica. Desenvolveuse de forma pacífica, con base na doutrina da non-violencia de Gandhi.

A Campaña culminou cunha manifestación o 6 de abril dese ano, a data do 300 aniversario da fundación da Cidade do Cabo polo holandés Jan van Riebeek e do primeiro asentamento de brancos en Suráfrica. Dos 10.000 manifestantes, 8.500 foron detidos, incluíndo Nelson Mandela. A campaña "desafío", continuou en outubro con manifestacións contra as leis de segregación e contra os controis obrigatorios contra os negros. O goberno Malan modificou entón a lei sobre a seguridade pública *(public safety act* de 1953), autorizando o poder de suspender as liberdades individuais, proclamando o estado de emerxencia e gobernando por decretos.

## Consecuencias 
A campaña fixo medrar moito a cantidade de afiliados do Congreso Nacional Africano, que pasou de 2000 membros no ano 1945 a 100.000 membros durante a campaña. 

## Notas
Igrexa de Hejde

A **igrexa de Hejde** (sueco: *Hejde kyrka*) é unha igrexa medieval luterana en Hejde, na illa sueca de Gotland, pertencente á diocese de Visby.

## Historia 
A torre e a nave son as partes máis antigas da igrexa de Hejde, datando de mediados do século XIII. O coro é un século posterior e substituíu a un coro anterior románico máis pequeno. Os plans para ampliar a nave e a torre nunca se executaron. A sancristía data do ano 1795. A igrexa foi restaurada entre os anos 1935 e 1936, en 1976 e entre 1986 e 1986.

## Arquitectura 
A igrexa ten dous portais de entrada decorados na súa fachada sur. Deses, o do coro está considerado un dos máis peculiares de Gotland. A torre da igrexa está decorada con galerías laterais no sur e no norte, e ten dúas aberturas para as campás, cada unha delas divididas con parteluces, en cada lado. Internamente o teito da igrexa está soportado por bóvedas de crucería, algo pouco común nas igrexas de Gotland. Frescos dos séculos XIII e XIV decoran as paredes e nas fiestras aínda se conservan vidreiras medievais, probablemente da segunda metade do século XIV.

## Galería de imaxes 

Hejde kyrka - KMB - 16000200021075.jpg|Vista dende o norte
Hejde kyrka - KMB - 16000200021168.jpg|Interior da igrexa
Hejde kyrka - KMB - 16000200021100.jpg|Portal sur do coro
Hejde kyrka - KMB - 16001000526626.jpg|Vidrieiras

## Notas
O baile dos malditos

***O baile dos malditos*** (en ) é un filme estadounidense de 1958 dirixido por Edward Dmytryk. Baséase na novela homónima de 1948, obra de Irwin Shaw. Está protagonizado por Marlon Brando, Montgomery Clift e Dean Martin.

Estreouse en galego o 26 de novembro de 2000 a través da TVG.

## Personaxes 
* Marlon Brando como Christian Diestl
* Montgomery Clift como Noah Ackerman
* Dean Martin como Michael Whiteacre
* Hope Lange como Hope Plowman
* Barbara Rush como Margaret Freemantle
* May Britt como Gretchen Hardenberg
* Maximilian Schell como Capitán Hardenberg
* Dora Doll como Simone
* Lee Van Cleef como Primeiro Sarxento Rickett
* Liliane Montevecchi como Françoise
* Parley Baer como Brandt
* Arthur Franz como Capitán Green
* Hal Baylor como Soldado Burnecker
* Richard Gardner como Soldado Crowley
* Herbert Rudley como Capitán Colclough

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie
Rafa Lobelle

**Rafael Lobelle González**, coñecido como **Rafa Lobelle**, nado en Vilameá (Santa Cruz de Viana, Chantada) o 16 de outubro de 1988, é un profesor, poeta e escritor galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Historia pola Universidade de Santiago de Compostela, exerce como profesor no ensino secundario no instituto de educación secundaria CPI Plurilingüe A Picota, en Mazaricos.

## Obras 
### Poesía 
* *Andar ás apóutegas* (2014). Silleda: Edicións Fervenza. 64 páxs. ISBN 978-84-943036-0-9. Portada de Lucía Lobelle.
* *Física Elemental* (2018). autoedición ilustrada. 83 páxs. ISBN 978-1980800224.
**Cotodamina* (2019). Santiago: Chan da Pólvora. ISBN 9788494993169.
**Río carne* (2022). Editorial Tris Tram. 55 páxs. ISBN 978-84-89377-96-7.

### Novela 
* *Evanxeos Apócrifos* (2018). Edicións do Peirao. 186 páxs. ISBN  978-8417393113.

### Obras colectivas 
* *Ecos dos poetas de Chantada* (coordinado por Xosé Lois García. Editorial Niké, 2017).
*miniatura|Con Helena Fernández nunha palestra en Chantada sobre Memoria histórica*Dorna n°43. Revista de Expresión poética galega.* 2020  

## Premios 
*2º Premio Certame Xuventude Crea Consellería Cultura (2012) por *Retrincos Fotoxénico*
* 3º Premio Certame Xuventude Crea Consellería Cultura (2013) por *Deus Fretesque Gallaecia*
* 1º Premio de poesía Díaz Jácome Mondoñedo (2013) por *Da retranca dos teus ollos*
* XVIII Premio de poesía Avelina Valladares (2014) Concello da Estrada por *Andar ás apóutegas*.
* 1º premio Concurso Relatos O lugar onde vivo. Adega (2015) por *Na regueira de Xigonde*.
* 1º Premio de Novela Edicións do Peirao (2018) coa obra *Evanxeos Apócrifos*.
* 2º Premio IV Certame de poesía Torre de Caldaloba (2021) coa obra *Da carne*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "Rafael Lobelle, un aprendiz de poeta", entrevista en *Noticieiro Galego*.
* *Andar as apóutegas* 
* "O Soar das apóutegas", recital poético musical co guitarrista Juan Manuel Vázquez
Bang & Olufsen

**Bang & Olufsen** (tamén chamada B&O) é unha empresa dinamarquesa adicada ao deseño e fabricación de equipamento musical e audiovisual de luxo.

## Notas
Air Dolomiti

**Air Dolomiti S.p.A.** é unha aeroliña rexional italiana coa súa sede en Dossobuono, Villafranca di Verona e a súa base operativa no aeroporto de Múnic, en Alemaña. A compañía é unha subsidiaria de Lufthansa. Air Dolomiti opera unha rede de rutas dende varios destinos en Italia cara Múnic. Algúns destes servizos véndesense coa marca de Air Dolomiti, mentres que outros son parte de Lufthansa Regional.

## Frota 
thumb|Embraer 195
En marzo de 2018 a frota de Air Dolomiti estaba formada polos seguintes avións:

Todos os avións de Air Dolomiti están bautizados con nomes de famosas óperas italianas como tributo á cidade de Verona é ao seu famoso teatro, a Arena de Verona.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web da aeroliña
Aeroporto de Belo Horizonte

O **aeroporto internacional de Belo Horizonte-Tancredo Neves** , anteriormente chamado **aeroporto internacional de Confins**, é o principal aeroporto que serve á cidade brasileira de Belo Horizonte. O 2 de setembro de 1986 bautizouse na honra de Tancredo de Almeida Neves, preseidente electo do país. Está situado no municipio de Confins, en Minas Gerais. Está operado por BH Airport S.A.

## Aeroliñas e destinos
### Pasaxeiros
### Carga
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
Daniel Martínez i Ferrando

**Daniel Martínez i Ferrando**, nado en Valencia o 6 de outubro de 1888 e finado en Palma o 8 de xaneiro de 1953, foi un escritor valenciano, irmán dos tamén escritores Eduard Martínez i Ferrando e Jesús Ernest Martínez Ferrando.

## Traxectoria 
Militante da Joventut Valencianista, chegou a ser membro da súa directiva en 1910. Colaborou coas revistas valencianas *Terra Valenciana*, *Pátria Nova* e ''D'Ací i de d'Allà*. En 1916 logrou a cátedra de inglés na Escola Profesional de Comercio das Palmas de Gran Canaria; ao ano seguinte obtivo o traslado a Vigo e en 1921 a Palma. En 1920 ingresou na loxa masónica España Democrática.

O Tribunal de Responsabilidades Políticas xulgouno ao rematar a guerra civil española e condenouno a tres anos de prisión polas súas ideas de esquerda e por pertenza á masonería; pasou nove meses na prisión de Porlier (Madrid) e o resto en Burgos. Unha vez liberado en 1942 volveu a Palma, mais non o readmitiron na súa cátedra ata uns poucos meses antes de morrer.

A súa poesía recibiu unha forte influencia do modernismo catalán, converténdose nun dos renovadores da poesía valenciana fronte á xeración anterior, que tiña como máximo representante a Teodor Llorente. A súa conferencia "Renaixement. Moment actual de la poesia valenciana" lida en Lo Rat Penat en 1909 converteuse nun auténtico manifesto pola renovación da poesía e a a asunción das correntes poéticas modernas que se desenvolvían na época no resto de Europa. Así e todo a súa lírica evolucionou cara a unha poesía máis persoal, de carácter simbólica e paixasista. Fóra da novela *Las brujas* en castelán publicou libros de viaxes e mais un ensaio.

## Obras 
* *Escumes* (1936), que reuniu a súa obra en catalán:
** *La cançó de l'isolat* (1911)
** *Vora la mar del Nord* (1915) 
** *Visions de l'Horta* (1916) 
* *Solidaridad y Regionalismo* (1908) 
* *A través de Galicia* (1922, con prólogo en galego de Antón Villar Ponte)
* *Guía sentimental de Mallorca* (1925)
* *Las brujas* (1925, novela)
* *Ciudades islámicas* (1927)
* *Ciudades marroquíes. A través del Magreb* (1928)

## Notas 
## Ligazóns externas 
* Poemes de Daniel Martínez i Ferrando
* Santi Cortés Carreres *València sota el règim franquista (1939-1951) Publicacions de l'Abadia de Montserrat, 1995 ''
Penelope Houston

**Penelope Houston**, nada nos Ánxeles (California) o 17 de decembro de 1958, é unha cantante e compositora estadounidense, coñecida por ser a vocalista da banda de San Francisco de punk rock the Avengers.

## Traxectoria
Criouse en Seattle. En 1977 comezou a estudar no San Francisco Art Institute, e ao pouco comezou co proxecto musical. A banda deixou de tocar en 1979, se ben en 1983 lanzaron un disco.

Tras a separación do grupo, en 1979 foi aos Ánxeles a traballar no mundo do cinema e o vídeo con The Screamers e o director Rene Daalder. Despois foi a Inglaterra, onde colaborou con Howard Devoto nos seus proxectos post-Magazine. A mediados da década de 1980 regresou a San Francisco e axudou a desenvolver o movemento neo-folk West Coast. In 1986 apareceu canda a Tomata du Plenty de The Screamers no musical punk rock *Population: 1*.

Desde 1988 sacou varios discos, cun son característico escuro e acústico, influenciado polo punk, folk, rock, blues e Americana. En 2004, tras o lanzamento de *The Pale Green Girl*, Houston e o guitarrista Greg Ingraham recuperaron the Avengers, co baixista Joel Reader (de The Mr. T Experience e The Plus Ones) e o batería Luis Illades (de Pansy Division, tamén en The Plus Ones).

## Discografía
**Birdboys* (1988)
**On Borrowed Time* (1990)
**500 Lucky Pieces* (1991)
**The Whole World* (1993)
**Silk Purse* (1993)
**Karmal Apple* (1994)
**Crazy Baby* (1994)
**Cut You* (1996)
**Tongue* (1998)
**Once In A Blue Moon* (2000)
**Loners, Stoners, and Prison Brides* (2001)
**The Pale Green Girl* (2004)
**On Market Street* (2012)

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*official Penelope Houston/Avengers site
*Penelope Houston en Myspace
Aeroporto de Cairns

O **aeroporto de Cairns**  é un aeroporto internacional australiano en Cairns, Queensland. Anteriormente operado pola Cairns Port Authority, o aeroporto foi vendido polo goberno de Queensland a un consorcio privado en decembro de 2008. É o sétimo aeroporto máis concorrido de Australia. Está situado a 4,3 quilómetros ao norte de Cairns, no suburbio de Aeroglen.

O aeroporto ten voos directos a 18 destinos internacionais e 30 domésticos e moitos voos de aviación xeral, incluídos varios operadores de helicópteros. Hai voos a todas as grandes cidades australianas e aos principais destinos turísticos do país, a comunidades rexionais no norte de Queensland e a varios destinos internacionais na rexión Asia-Pacífico. O aeroporto foi a base principal de Australian Airlines ata o seu cesamento de operacións en xuño de 2006. Tamén é unha base para o Royal Flying Doctor Service de Australia e para os helicópteros de busca e rescate do servizo de emerxencias do estado.

## Aeroliñas e destinos
### Pasaxeiros
### Carga
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
Aeroporto Ngurah Rai

O **aeroporto internacional Ngurah Rai** , oficialmente coñecido como **aeroporto internacional I Gusti Ngurah Rai**, é o principal aeroporto de Balí, situado a 13 quilómetros ao sur de Denpasar. Ngurah Rai é o segundo aeroporto máis concorrido de Indonesia despois do aeroporto internacional Soekarno-Hatta, en Iacarta.

Airport Council International premiou ao aeroporto de Ngurah Rai cmo o terceiro mellor do mundo do 2016 polos seus servizos, dentro da categoría entre 15 e 25 millóns de pasaxeiros.

O aeroporto foi chamado na honra de I Gusti Ngurah Rai, un heroe balinés que morreu o 20 de novembro de 1946 nun *puputan* (loita a morte) contra os neerlandeses en Marga, onde estes derrotaron á súa compañía con apoio aéreo, matando a Ngurah Rai e a outros 95 durante a revolución indonesia.

## Aeroliñas e destinos
### Pasaxeiros
### Carga
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
Igrexa de Bro

A **igrexa de Bro** (sueco: *Bro kyrka*) é unha igrexa medieval luterana en Bro, na illa sueca de Gotland, pertencente á diocese de Visby.

## Historia 
A presente igrexa está probablemente situada nun antigo lugar sagrado pre-cristián. Existe un pozo preto da igrexa que segundo a tradición era usado para realizar sacrificios. Mái concretamente, a zona é rica en restos antigos, entre os que destacan varias pedras pintadas que datan do século V.

No lugar probablemente foi construída unha primeira igrexa cristiá na forma dunha *stavkirke* durante o século XII, pero non quedan restos dela. A construción da igrexa de pedra actual probablemente comezou a principios do século XIII. A torre, da década de 1240, é un resto do anterior edificio románico. Durante a metade do século XIII unha nova ábsida gótica substituíu a anterior de estilo románico, e do mesmo xeito levantouse unha nova nave a finais do mesmo século. Durante ese período foise engadindo sucesivamente a rica decoración medieval interior da igrexa.

Dende entón non se realizaron grandes cambios no exterior da igrexa. Porén, o seu interior foi afectado polo engadido de ornamentos adicionais e intentos de repintar os antigos frescos en 1686, arruinando ata certo punto as pinturas medievais. Varios dos detalles do interior, como o púlpito e o retablo, tamén se engadiron durante a época barroca. Aínda así, a igrexa de Bro é unha das igrexas medievais mellor conservadas de Gotland.

## Arquitectura 
A igrexa de Bro amosa unha mestura de arquitectura e arte románica e gótica, con varios detalles barrocos. A torre é un robusto edificio románico. A nave é unha alta habitación gótica con amplas bóvedas que non descansan en piares de apoio senón que chegan ás paredes. A ábsida é recta en vez de ser semicircular, algo típico para as igrexas de Gotland.

Varios frisos románicos, que datan da anterior igrexa, foron incorporados fortuitamente ao muro exterior da igrexa gótica. Algunhas pedras talladas considerablemente máis antigas tamén foron encerradas nos seus muros. A igrexa ten un portal sur ricamente tallado, con capiteis representando, nun lado a infancia de Xesús, a resurrección e o inferno, e no outro unha follaxe intrinsecamente tallada.

Os frescos cobren gran parte do interior da igrexa. As pinturas medievais orixinais amosan escenas da Paixón de Cristo, e de Cristo en Maxestade. En distintas partes eses frescos foron pintado durante o século XVII con motivos de acantos e outras decoracións. A igrexa de Bro aínda ten a súa pía bautismal románica orixinal, un traballo do escultor Sigraf.

## Galería de imaxes 

Interior da igrexa de Bro.jpg|Interior da igrexa
Portal da igrexa de Bro.jpg|Portal sur da nave
Capitel da igrexa de Bro.jpg|Capitel do portal sur da nave
Pía bautismal de igrexa de Bro.jpg|Pía bautismal

## Notas
Aeroporto Salgado Filho

O **aeroporto internacional Salgado Filho**  é o aeroporto que serve á cidade brasileira de Porto Alegre. Foi bautizado na honra do senador e primeiro ministro da Forza Aérea do Brasil Joaquim Pedro Salgado Filho (1888-1950). Está operado por Fraport.

## Aeroliñas e destinos
### Pasaxeiros
### Carga
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
Ramona Giráldez

**Ramona Giráldez Domínguez**, nada na Cañiza o 15 de marzo de 1954, é unha poeta e profesora  galega.

## Traxectoria 
Aínda que nada na Cañiza só viviu nesta vila uns meses, debido a que seu pai, mestre republicano, tiña alí a praza. Despois dun periplo por diversos lugares a familia instálase definitivamente en Santiago de Compostela cando a autora ten nove anos, onde estuda Bacharelato no IES Rosalía de Castro.

Licenciouse en Filoloxía Hispánica, e posteriormente na subsección de Galego-Portugués da Universidade de Santiago de Compostela. Profesora agregada de Lingua e Literatura Galega desde 1983 e catedrática da mesma materia desde 1996, impartiu clases en institutos de Vilagarcía de Arousa e Cambados; e desde os anos 1990 no IES Monte das Moas da Coruña.

En 2018 publicou o libro de poemas *Tardes de domingo*, con ilustracións de Luz Arufe.

A temática da súa poesía é intimista, con elementos paisaxísticos que ocupan un segundo plano, ambientando o desamor e a melancolía, e con matices de saudade e desacougo.
[miniatura|Con outros integrantes da 1ª promoción de Galego-Portugués da [Universidade de Santiago de Compostela|USC]]
En *A modo de introdución* dise:
En 2021 publicou *As fotos da retina:* un limiar e 49 relatos.

En 2024 volveu publicar poesía, *A cohesión da auga:* " A cohesión refirese á atracción que teñen as moléculas por outras do seu mesmo tipo, e as moléculas de auga teñen forzas cohesivas fortes, grazas á súa habilidade para formar pontes de hidróxeno entre elas".

## Obra 
### Poesía 
**Tardes de domingo* (2018). Noia: Toxosoutos. ISBN 978-84-947719-8-9. ISBN 978-84-123646-0-6.
**A cohesión da auga* (2024). Noia: Toxosoutos. 139 páxs. ISBN 9788412849769.

### Relatos 
* *As fotos da retina* (2021). A Coruña: Medulia Editorial. Ilustracións de Tania Arufe. 198 páxs. ISBN 978-84-123646-0-6.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Presentación de Tardes de domingo en Santiago, Consultado o 16/04/2018
* Presentación de Tardes de domingo na Coruña, Consultado o 16/04/2018
*Conversa con Manuel Castelao sobre Carvalho Calero, Consultado 22/12/2020
Series Mundiais de Tríatlon 2017

As **Series Mundiais de Tríatlon 2017** foron a vixésimo novena edición do Campionato do Mundo de Tríatlon. Nesta edición o campionato contabilizou nove probas repartidas por 4 continentes. A Gran Final tivo lugar na localidade neerlandesa de Rotterdam entre os días 14 e o 17 de setembro, nun polémico circuíto e con 3 galegos nesa selección da final: Xavier Gómez Noya, Iván Raña e Uxío Abuín. A competición estivo organizada pola Unión Internacional de Tríatlon (ITU).
## Probas 
Na edición 2017 houbo 6 probas de distancia olímpica (1,5&nbsp;km nadando-40&nbsp;km en bici-10&nbsp;km correndo a pé) e 3 de distancia sprint (750m-20&nbsp;km-5&nbsp;km), a metade que o olímpico.

## Clasificación por probas 
### Masculino 
### Feminino 
## Clasificacións finais 
### Masculino 
### Feminino 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tríatlon

### Ligazóns externas 
* Páxina web da ITU
Aeroporto de Simferópol

miniatura|Terminal B do aeroporto internacional de Simferópol, despois da reconstrución de 2015, e edificio administrativo.
O **aeroporto internacional de Simferópol**  é un aeroporto que serve a Simferópol, a capital da República de Crimea. Foi construído en 1936. O aeroporto ten unha terminal internacional e unha terminal doméstica. O 14 de maio de 2015 a Rada Suprema de Ucraína (que de facto non ten control sobre o aeroporto) decidiu renomealo como *aeroporto internacional Amet-khan Sultan*, na memoria do as de caza soviético Amet-khan Sultan.

Dende a anexión de Crimea pola Federación Rusa en 2014, o aeroporto ten só voos dende e cara a Rusia.

## Aeroliñas e destinos
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
Aeroporto de Tampere-Pirkkala

O **aeroporto de Tampere-Pirkkala**  é un aeroporto situado en Pirkkala, Finlandia, a 13 quilómetros ao sueste do centro da cidade de Tampere. É o oitavo aeroporto máis concorrido do país en número de pasaxeiros, con 230 024 no ano 2017, e o terceiro en pasaxeiros internacionais. O aeroporto tamén é fogar da base do Mando Aéreo de Satakunta da Forza Aérea de Finlandia.

## Aeroliñas e destinos
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
Aeroporto de Kuopio

O **aeroporto de Kuopio**  é un aeroporto en Rissala, Finlandia, a uns 14 quilómetros ao norte do centro da cidade de Kuopio. É o quinto aeroporto máis concorrido do país en número de pasaxeiros, con 235 411 no ano 2017.

## Aeroliñas e destinos
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
Sequon

Un ***sequon*** é unha secuencia de aminoácidos consecutivos nunha proteína, que pode servir como sitio de unión a un polisacárido, frecuentemente un glicano enlazado por N. O polisacárido lígase á proteína por medio dun átomo de nitróxeno situado na cadea lateral dunha asparaxina (Asn). O *sequon* para a N-glicosilación é ou ben Asn-X-Ser ou ben Asn-X-Thr, onde X é calquera aminoácido agás a prolina.
Ocasionalmente, outros aminoácidos poden ocupar o lugar da serina (Ser) ou treonina (Thr), como ocorre na proteína de superficie dos leucocitos CD69, cuxa secuencia de aminoácidos Asn-X-Cys é un *sequon* aceptable para a adición de glicanos enlazados por N.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía
* 

* 

* 

* 

* 

*
Idoia Etxeberria Ikutza

**Idoia Etxeberria Ikutza**, nada en Orio (Guipúscoa) en 1992, é unha deportista vasca especialista na modalidade de deporte rural vasco de *harri-jasotze*.

## Traxectoria 
Foi a primeira muller en levantar unha pedra de 140&nbsp;kg en 2011. Despois, retirouse un ano por mor dunha lesión conxénita da columna vertebral. En 2012 subiu o récord até os 150&nbsp;kg e en 2016 até os 163,4&nbsp;kg.

## Palmarés 
*Campioa do País Vasco - 2010
*Campioa do País Vasco - 2014

## Notas
Ventura Andújar Méndez

**Ventura Andújar Méndez**, nado en Tufións (Vimianzo) o 25 de maio de 1906 e finado na Arxentina o 24 de febreiro de 1970, foi un chofer e político galego.

## Traxectoria 
Chofer de profesión, mercou un camión e dedicouse ao transporte de alimentos e mercancías. Estaba asociado ao Sindicato de Oficios Varios da Ponte do Porto, afecto á UGT socialista. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido, acusado de rebelión militar polos sucesos dos días 18 ao 25 de xullo na Ponte do Porto e participar no asalto ás Torres de Vimianzo. Pasou pola prisión de Corcubión, o 11 de xaneiro de 1937 foi trasladado cos seus compañeiros á Prisión Provincial da Coruña. Xulgado en consello de guerra o 24 de febreiro con Ramón Carballo Tajes, Andrés García Ferreiro, Constante Campa Santos, Manuel Mouzo Mouzo e Gumersindo Lema foi condenado a cadea perpetua. En xuño de 1937 foi trasladado da cadea da Coruña ao Forte de San Cristovo de Pamplona, onde ingresou o 14 de xuño.

Saíu en liberdade condicional en xuño de 1941. Logrou saír de España embarcando en Vigo para chegar á Arxentina o 28 de abril de 1950. Estableceuse en Villa Soldati, na capital federal. O 15 de xaneiro de 1952 chegou a Buenos Aires o seu fillo José Andújar Varela. En novembro de 1955 chegou a Arxentina a súa muller María cos seus fillos menores, Luis, de nove anos, e Manuel, de trece. Morreu na Arxentina en 1970.
## Vida persoal 
Casou con María Varela Méndez e foi pai de José, Manuel e Luis Andujar Varela.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Ventura Andújar, de Tufións a Argentina, y no sin atrancos
* Ventura Andújar Méndez, una vida asaltada por la injusticia
Idoia Etxeberria

Co nome de **Idoia Etxeberria** podemos referirnos a:

***Idoia Etxeberria Elortza**, xornalista e escritora vasca.
***Idoia Etxeberria Ikutza**, deportista vasca especialista en *harri-jasotze*.
Critias (homónimos)

O antropónimo masculino **Critias** pode referirse a:

* **Critias** (sobre -460 – -403), político, filósofo e poeta ateniense.
* **Critias**, político grego, arconte de Atenas en -599/-598;
* **Critias**, fillo de Drópides;
* **Critias**, fillo de Leaides (sobre -520–??).

Amais pode referirse a:

* ***Critias***, obra tardía do filósofo grego Platón.
LATAM Argentina

**LATAM Airlines Argentina**, anteriormente *LAN Argentina*, é unha aeroliña arxentina baseada en Buenos Aires. A compañía é membro do LATAM Airlines Group, formado en 2012 tras a fusión de LAN Airlines e TAM Líneas Aéreas.

## Frota 
[miniatura|[Airbus A320]]
En marzo de 2018 frota de LATAM Argentina estaba formada polos seguintes avións:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web da aeroliña
Igrexa de Levide

A **igrexa de Levide** (sueco: *Levide kyrka*) é unha igrexa medieval luterana en Levide, na illa sueca de Gotland, pertencente á diocese de Visby.

## Historia e arquitectura 
A igrexa de Levide é na súa maior parte unha igrexa románica cunha personalidade única en Gotland. Partes do seu coro, destacando a zona ao redor do portal, son comparables ao portal norte da catedral de Visby.

As partes máis antigas da igrexa son o coro antes mencionado coa súa ábsida, datando de ao redor do ano 1200. A nave data de comezos do século XIII, mentres que a torre foi levantada a mediados do mesmo século. A sancristía, construída no século XVIII, é a única parte da igrexa que non é medieval.

Os académicos pensan que a presente igrexa podería ter sido precedida por unha igrexa de madeira, quizais situada noutro lugar da parroquia. Nunhas escavacións realizadas entre os anos 1956 e 1957 non se atoparon restos desa igrexa, pero unha pía bautismal, agora conservada no Museo de Visby, do século XII debeu pertencer a ese primeiro edificio, e o cronista Hans Nielsön Strelow menciona na súa crónica o ano 1058, indicando probablemente esa primeira igrexa.

Os apóstolos Pedro e Pablo foron os patróns da igrexa, xa que os seus nomes aparecens na campá e foron representados na cruz de consagración da ábsida.

O interior está dividido nunha nave e dous corredores, separados por catro grandes piares. O teito está soportado por nove bóvedas. O interior forma así unha igrexa de salón, e as influencias do seu deseño probablemnete veñan das igrexas alemás da súa época. Un modelo máis directo foi posiblemente a que hoxe é a catedral de Visby. A parede sur do seu interior está decorada con frescos , probablemente de mediados do século XV e atribuídos ao artista coñecido como Passionsmästaren. Estes representan apóstolos e santos, incluídos os santos escandinavos Ansgar e Bríxida de Suecia. Ademais, hai frescos puramente decorativos, probablemente do século XIII. Na igrexa tamén se conserva unha cruz procesional medieval, do século XIV. Posteriores son o seu retablo (1662-63) e un barco votivo (1748).

## Galería de imaxes 

Levide kyrka - KMB - 16000200023171.jpg|Vista dende o sueste
Interior da igrexa de Levide.jpg|Piares do interior
Frescos na igrexa de Levide 02.jpg|Frescos
Ábsida da igrexa de Levide.jpg|Interior da ábsida

## Notas
Aeroporto de Jinan-Yaoqiang

O **aeroporto internacional de Jinan-Yaoqiang**  é un aeroporto chinés que serve á cidade de Jinan, a capital da privincia de Shandong. Está situado a uns 33 quilómetros ao nordés do centro da cidade, xusto ao norte de Yaoqiang, de onde o aeroporto colle parte do seu nome.

## Aeroliñas e destinos
### Pasaxeiros
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
Aeroporto de Joensuu

O **aeroporto de Joensuu**  é un aeroporto en Liperi, Finlandia, situado a uns 11 quilómetros ao noroeste do centro da cidade de Joensuu.

## Aeroliñas e destinos
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
Zsolt Baumgartner

**Zsolt Baumgartner**, nado en Debrecen o 1 de xaneiro de 1981, é un expiloto de automobilismo húngaro. Correu cos equipos Jordan e Minardi en Fórmula 1. É o único piloto húngaro en competir en dita categoría.

## Traxectoria
Baumgartner fixo o seu debut na Fórmula Un no Gran Premio de Hungría de 2003 e substituíu o accidentado Ralph Firman no equipo de Jordan. Tamén participou no Gran Premio de Italia de 2003 ese ano.

Fixéronse plans para que Baumgartner volvese a pilotar un Jordan en  co patrocinio da compañía petroleira MOL Rt.. Non obstante, non conseguiu acordar termos con Jordan e asinou con Minardi no seu lugar. Isto causou que MOL Rt. diminuíse o importe de patrocinio, o que levou a Baumgartner e o seu representante a crear o Zsolt Baumgartner Supporter's Club, un plan similar ao empregado por Justin Wilson no 2003.

Baumgartner competiu durante toda a tempada  de Fórmula Un e logo de case puntuar dúas veces (noveno en Mónaco e 10º en Canadá, logrou acadar o primeiro punto de Minardi en máis de dous anos rematando oitavo (aínda que penúltimo) no Gran Premio dos Estados Unidos.

### Champ Car World Series 
En marzo de 2007 foi confirmado como piloto de probas e reserva no Minardi Team USA. Baumgartner só participou nun puñado de probas para o equipo e non disputou ningunha carreira. Antes da tempada de 2008, a Champ Car unificouse coa rival IndyCar Series e Stoddart e Minardi deixaron o deporte.

## Fórmula Superleague 
En 2008 Baumgartner converteuse no piloto de probas do equipo Tottenham Hotspur F.C. na Fórmula Superleague.

## Rexistro de carreiras 
### Resultados completos na Fórmula 3000 Internacional 
(clave)

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Official website
*Zsolt Baumgartner Blue Flags Profile
Aeroporto internacional Juanda

O **aeroporto internacional Juanda**  é un aeroporto situado en Sedati, Sidoarjo, a uns 12 quilómetros ao sur de Surabaia e serve a toda a súa área metropolitana. É un dos principais aeroportos de Indonesia en movementos de avións e en número de pasaxeiros e está operado por PT Angkasa Pura I. Foi bautizado na honra de Djuanda Kartawidjaja, o último Primeiro Ministro do país que suxeríu o desenvolvemento deste aeroporto.

A día de hoxe o aeroporto é un centro de conexións para Citilink, Garuda Indonesia, Indonesia AirAsia X, Lion Air e Sriwijaya Air, xunto co aeroporto internacional Soekarno-Hatta. No ano 2014, o de Juanda foi o 10º mellor aeroporto do mundo en calidade de servizo segundo Airport Council International de entre 79 aeroportos de entre 5 e 15 millóns de pasaxeiros por ano.

## Aeroliñas e destinos 
### Pasaxeiros 
### Carga 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do aeroporto
Teresa Chao Maciñeira

**Teresa Paulina Modesta Chao Maciñeira**, nada na Habana o 24 de febreiro de 1893 e finada na Coruña en 1956, foi unha activista galega ligada ás Irmandades da Fala.

## Traxectoria 
Da familia de Federico Maciñeira Pardo de Lama, era irmá de Micaela Chao Maciñeira, naceu en Cuba, onde emigrara a súa familia. Na illa actuou como afeccionada en pezas dramáticas no elenco da Sociedad Gallega de Declamación Rosalía de Castro. Coa súa familia estableceuse en Galicia o 25 de xullo de 1910. De ideoloxía fondamente galeguista, participou activamente nas Irmandades, e ao se fundar a Sección Feminina no seo da irmandade coruñesa pasou a formar parte dela, chegando a se converter na súa vicesecretaria. Tamén actuou en diversas montaxes realizadas polo Conservatorio Nacional de Arte Galega .

Casou con Ramón Villar Ponte en 1919 e ao ano seguinte tivo o seu primeiro fillo, Xaime Villar Chao que educou dende o berce en galego, o que constituía cousa inusitada entre a burguesía da época, como relatou Ramón Villar nunha dedicatoria de nacemento:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Peter Monteverdi

**Peter Monteverdi**, nado en Binningen (Basel-Landschaft) o 7 de xuño de 1934 e finado na mesma vila o 4 de xullo de 1998, foi un fabricante de automóbiles suízo e creador da marca de coches Monteverdi.

Ao comezo da súa carreira, Monteverdi era un vendedor de automóbiles. En 1957 adquiriu a franquía suíza para Ferrari, que posteriormente se converteu na importadora suíza para outras marcas de prestixio internacional, incluíndo na lista Rolls-Royce e Bentley. En 1952, comezou a producir autos baixo o seu propio nome.

## Traxectoria
Participou na construción de automóbiles de Fórmula 1 a finais de 1950 e principios de 1960. En 1961, construíu o primeiro automóbil suízo de Fórmula 1, que tiña o nome de MBM (*Monteverdi Basel Motoren*). Fixo unha única aparición na Fórmula 1 no Solitude Grand Prix de 1961, onde se retirou logo de dúas voltas e posteriormente retirou a súa participación no Gran Premio de Alemaña de 1961, resultou ferido nunha carreira anterior. Posteriormente retirouse da pilotaxe.

En 1989, Monteverdi comprou o equipo Onyx de Fórmula Un logo de dificultades financeiras. O mellor resultado do equipo foi cando Stefan Johansson terminou en terceiro lugar no Gran Premio de Portugal de 1989. Con todo, a implicación resultou insostenible e rescindiuse durante a seguinte tempada. O seu legado foi o deportivo Monteverdi Hai 650 F1, dos que supostamente se venderon seis copias ata 1994.

## Morte 
Monteverdi morreu de cancro o 4 de xullo de 1998 en Binningen, no seu apartamento directamente sobre o seu propio taller de montaxe de automóbiles. Tiña 64 anos.

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

### Resultados fora do campionato
(clave)

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*
Alfonso Thiele

**Alfonso Thiele** nado en Istanbul o 5 de abril de 1920 e finado en Novara o 15 de xullo de 1986 foi un piloto de automobilismo italo-estadounidense.

## Traxectoria
Pasou a maior parte da súa vida en Italia. Participou nun Gran Premio do Campionato do Mundo de Fórmula Un, o 4 de setembro de 1960. Non logrou puntos de campionato. A maior parte da súa carreira dedicouna ás carreiras de coches deportivos.

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas
## Véxase tamén
Ulvila

**Ulvila** (en sueco *Ulvsby*) é unha cidade de Finlandia, situada no oeste do país, na rexión de Satakunta. Trátase dunha das seis cidades medievais de Finlandia, así como a terceira cidade máis antiga do país.

En 2017 a súa poboación era de 13.236 habitantes. A superficie do termo municipal é de 422,51 km2, dos cales 21,82 km2 son auga. O concello ten unha  densidade de poboación de 33,03 hab./km².

O concello é unilingüe en finés.

## Cidades irmandadas 
Ulvila está irmandada con:

*  Municipio de Ljusdal, Suecia
*  Suure-Jaani, Estonia

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Arconte epónimo

Na constitución ateniense, o **arconte epónimo** (ἄρχων ἐπώνυμος / epốnumos Arkhon ou ὁ ἄρχων / ho Arkhon, literalmente "o arconte", sen maior precisión) era o máis importante dos arcontes. Denominábase "epónimo" porque o seu nome era o que se empregaba como referencia anual para os arquivos e os documentos públicos; de xeito  moi semellante a como se fará, posteriormente en Roma cos cónsules. 

Tiña ao seu cargo a administración civil e a xurisdición pública. Aínda que non se coñecen con exactitude as súas funcións porque adoitaban estar mesturadas dentro do arcontado, semella que se ocupaba do teatro, nomeando mecenas e gañadores de tetraloxías, e que era o titor das viúvas e os orfos e supervisaba os litixios familiares.  E que, nas funcións de tipo xudicial, era o encargado polo estado en protexer a aqueles que non se podían defender. 

A continuación lístanse os arcontes epónimos de Atenas: 

## Arcontes vitalicios (Medóntidas) 
* Medonte () (-1068 a -1048).
* Acasto () (-1048 a -1012).
* Arquipo (-1012 a -993).
* Tersipo (-993 a -952).
* Forbas () (-952 a -922).
* Megacles () (-922 a -892).
* Diogneto (-892 a -864).
* Ferecles (-864 a -845). 
* Arifrón (-845 a -825).
* Tespios () (-825 a -797).
* Agamestor (-796 a -778).
* Esquilo () (-778 a -755).
* Alcmeón () (-755 a -753).

## Arcontes decenais 
No -753, o arcontado vitalicio (esencialmente unha monarquía) foi limitado a dez anos.

## Arcontes anuais 
A partir do -683 o arcontado foi limitado a un ano. Os arcontes eran elixidos entre os areopaxitas.

Tito Flavio Mondón Flieo foi o último arconte coñecido. Tras el, o posto foi probabelmente abolido.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Lista adaptada de my.raex.com

* Adkins, Lesley and Roy A. *Handbook to Life in Ancient Greece* Nova York: Oxford University Press 1997 ISBN 0-19-512491-X
* Aristotle's Athenian Constitution 
* William Bell Dinsmoor, The Archons of Athens in the Hellenistic Age. Cambridge, 1931 (1966 reprint)
* William Bell Dinsmoor, The Athenian Archon List in the Lixeiro of Recent Discoveries. Columbia University Press, 1939 (1974 reprint, ISBN 0-8371-4735-2)
* Fox, Robin Lane The Classical World: An Epic History from Homer to Hadrian Nova York: Basic Books 2006 ISBN 0-465-02496-3
* Debra Hamel, Athenian Generals: Military Authority in the Classical Period. Koninklijke Brill NV, 1998.
* Lacey, W. K. *The Family in Classical Greece* Ithaca, NY: Cornell University Press 1968
*
Nodosa

**Nodosa** (Novas García e Dopico Lamas Sociedade Anónima) é unha empresa do sector naval con sede en Bueu, reparacións en Marín e obradoiro mecánico en Pontevedra.

As orixes da empresa están nun pequeno obradoiro do metal vai máis de 40 anos. En 2015 a empresa comprou a Factoría Naval de Marín.

## Construcións
Nodosa leva construídos máis de 300 buques.

## Notas