open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Safranina

A **safranina** (tamén chamada **Safranina O** ou **vermello básico 2**) é unha tinguidura biolóxica usada en histoloxía e citoloxía. A safranina úsase como tinguidura de contraste nalgúns protocolos de tinguidura, e colorea os núcleos celulares de vermello. É o colorante de contraste clásico nas tinguiduras de Gram, e  de endósporas. Pode usarse tamén para a detección de cartilaxe, mucina e os gránulos dos mastocitos.

A safranina ten a estrutura química mostrada na imaxe da dereita (ás veces descrita como **dimetil safranina**). Existe tamén a **trimetil  safranina**, na que se engadiu un grupo metilo na posición *orto-* do anel inferior. Ambos os compostos compórtanse esencialmente igual nas aplicacións en tinguiduras biolóxicas, e a maioría dos fabricantes de safranina non distinguen entre as dúas. As preparacións de safranina comerciais adoitan conter unha mestura dos dous tipos.

A safranina tamén se usa como indicador redox en química analítica.

## Safraninas 
As **safraninas** son os compostos azonio da 2,8-dimetil-3,7-diamino-fenazina simétrica. Obtéñense pola oxidación conxunta dunha molécula de *para*-diamina e dúas moléculas dunha amina primaria; pola condensación de compostos *para*-aminoazo con aminas primarias, e pola acción de *para*-nitrosodialqulanilinas con bases secundarias como a difenilmetafenilenodiamina. Son sólidos cristalinos que presentan unha cor característica verde metálica; son facilmente solubles en auga e tinguen de cor azul ou violeta. Son bases fortes e forman sales de monoácidos estables. A súa solución alcohólica presenta fluorescencia vermello amarelada. A fenosafranina non é moi estable no seu estado libre; o seu cloruro forma placas verdes. Pode ser facilmente diazotizada, e o sal de diazonio cando se ferve con alcohol rende aposafranina ou benceno indulina, C18H12N3. F. Kehrmann mostrou que a aposafranina podía ser diazotiada en presenza de ácido sulfúrico concentrado frío, e o sal de diazonio fervido con alcohol rende sales de fenilfenazonio. A aposafranona, C18H12N2O, fórmase ao quentar aposafranina con ácido clorhídrico concentrado. Estes tres compostos poderían representarse como orto- ou para-quinonas. A "safranina" comercial é unha *orto*-tolusafranina. O primeiro colorante de  anilina que foi preparado a escala industrial foi a mauveína, que foi obtida por Sir William Henry Perkin quentando anilina crúa con bicromato de potasio e ácido sulfúrico. A mauveína foi convertida en *parasafranina* (1,8-dimetil safranina) por Perkin en 1878 por perda oxidativa/redutora do grupo 7-N-*para*-tolil. Outra safranina ben coñecida é a fenosafranina (C.I. 50200, 3,7-diamino-5-fenilfenazinio cloruro), amplamente utilizada como tinguidura histolóxica, fotosensibilizador, e sonda redox.

## Notas 
*Este artigo incorpora texto da seguinte publicación en dominio público: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Safranine". Encyclopædia Britannica (11ª edición). Cambridge University Press.*
Souda, Grecia

**Souda** () é un illote na Baía de Souda na costa noroeste de Creta. Na antigüidade este illote era un dos dous illotes coñecidos como **Leukai**. O segundo dos illotes coñécese hoxe en día como León.

## Historia 
miniatura|left |Vista de Souda
A illa fortificouse polos venecianos debido á súa situación estratéxica, o control da entrada ao ancoraxe da Baía de Souda (que segue sendo unha importante base naval grega e da OTAN). Aínda que o resto de Creta caeu baixo control otomán na Guerra de Creta (1645-1669), a fortaleza de Souda (xunto coas fortalezas da illa de Gramvousa e Spinalonga) mantívose en mans venecianas ata 1715, cando tamén caeron en mans otomás. Durante este tempo, a illa serviu de refuxio aos insurxentes de Creta.

## Concurso musical entre as Sereas e as Musas 
No lado noroeste do illote, unha pequena distancia, hai outro illote que é case de forma redonda, que antes nos mapas venecianos medievais aparecía como *Illa Coello* (coñecida como *Nisi* e *León* hoxe en día). Na antigüidade, estes dous illotes foron chamados Leukai (do grego, "brancas"). O seu nome provén da antiga mitoloxía grega sobre un concurso musical entre as sereas e as musas. Máis ala da súa angustia pola perda da competición, escribe Esteban de Bizancio, as Musas arrincaron as plumas das ás dos seus rivais; as sereas volveronse brancas e caeron no mar en Áptera ("ás") onde se formaron as illas da baía que se chama Lefkai.

miniatura|left | Vista do illote chamado León desde as fortificacións venecianas no illote de Souda

## Referencias 
## Véxase tamén
* Outras illas gregas

### Ligazóns externas
Amazona brasiliensis

***Amazona brasiliensis*** é unha especie de papagaio da familia Psittacidae. É un animal endémico das rexións costeiras do sueste dos estados brasileiros de São Paulo e Paraná. Esta ave está ameazada pola perda de hábitat e a captura para o mercado de paxaros silvestres, polo que é un símbolo dos esforzos de conservación dos ecosistemas máis diversos da Terra. Está considerada unha especie vulnerable pola BirdLife International e a IUCN. En 1991-92, a súa poboación caeu por debaixo dos 2&nbsp;000 exemplares. Grazas ós esforzos de conservación, as estimacións máis recentes suxiren unha poboación de 6&nbsp;600, o cal sinala que a especie se está a recuperar. Un estudo recente sinala que a poboación é estable no estado do Paraná, no sur do Brasil.

## Notas
Paximadia

**Paximadia** (, "galleta") son dúas pequenas illas deshabitadas (Megalo Paximadi e Mikro Paximadi) no golfo de Mesara situadas aproximadamente a 12&nbsp;km ao sur de Agia Galini na unidade rexional de Rethymno. Están no mar de Libia xunto á costa sur de Creta. Debido á súa proximidade, as dúas illas aparecen como unha soa na distancia.

## Nome 
A xente a miúdo refírense ás illas como *Elephantaki* porque se parece a un elefante bebé que está deitado, na auga, co seu tronco cara ao oeste. O nome atribuído ás illas hoxe en día débese ao seu parecido galleta seca de Creta coñecida como *Paximadi* (plural *Paximadia*). Na antiga Creta tamén eran coñecidas como *Dionysioi* en honor ao deus Dioniso e tamén como *Letoai* pola deusa Leto que era adorado en Phaistos, onde tamén era coñecida como *Fitii* na antigüidade.
## Relevo de Megalo Paximadi 
Megalo Paximadi componse dunha montaña alargada cunha altura que vai desde os 45 metros ata os 155 metros e unha chaira que fai as veces de praia ao oeste da illa.

## Relevo de Mikro Paximadi 
Mikro Paximadi é máis escarpada que Megalo Paximadi. Componse dunha soa montaña dunha altura de 141 metros de alto. Non ten ningunha terra cha nin mesetas.

## Mitoloxía 
Na mitoloxía de Creta crese que a deusa Leto deu a luz ao deus Apolo e a deusa Ártemis nestas illas.

## Praias 
As praias de area son magnificas nestas illas, só se poden alcanzar a través de barco desde Agia Galini.

## Referencias 
## Véxase tamén
* Outras illas gregas

### Ligazóns externas
Dacelo novaeguineae

O ***Dacelo novaeguineae*** é unha ave carnívora picapeixe da subfamilia Halcyoninae. Nativa do leste de Australia, foi introducido en partes de Nova Zelandia, Tasmania e Australia Occidental. O macho e a femia son semellantes na súa plumaxe, na que predominan os marróns e o branco. É un paxaro común e familiar, e esta especie de dacelo é ben coñecida pola súa chamada a xeito de risa.

## Notas 
## Véxase tamén
Estación central de Zürich

A **estación central de Zürich** (en alemán *Zürich Hauptbahnhof*, abreviada frecuentemente como *Zürich HB*, e ata 1893 *Bahnhof Zürich*) é a principal estación de tren de Zürich e de Suíza. É un nó ferroviario para o tránsito dentro do país e con Alemaña, Italia, Austria e Francia polo que pasan 2915 trens e 437.000 pasaxeiros ao día, o que a converte nunha das principais de Europa. É tamén unha das estacións máis antigas de Suíza, o antigo remate da primeira liña suíza, a denominada *Spanisch-Brötli-Bahn*. 

miniatura|A estación de Zürich en 1847
Localízase no Distrito 1 dentro do Altstadt, a parte de Zürich que se corresponde co centro histórico da cidade, un pouco antes da confluencia do río Sihl no Limmat. O Sihl atravesa a estación por medio dun túnel que pasa baixo as vías.
## Historia 
miniatura|Vista aérea da estación de Zürich e a súa contorna en 1907
Gustav Albert Wegmann edificou a estación na daquela zona noroeste da cidade, era a estación final da primeira liña ferroviaria, *Spanisch-Brötli-Bahn*, que conectaba as cidades de Zürich e Baden e que se inaugurou o 9 de agosto de 1847. En 1871 o edificio substituíuse por unha nova  construción, obra de Jakob Friedrich Wanner, a súa entrada principal era un arco de triunfo e o estilo era neorrenacentista de arenito, con pasos para peóns e cunha abondosa decoración e fachinelos, restaurantes e salóns. Os corredores de pedra con arcos e fiestras dan unha impresión sinxela e monumental do interior da estación.

## Notas
Jesús Lázare

**Jesús Armando Lázare Rincón**, nado en Soria de pais de orixe lucense, tamén coñecido como **Suso Lázare**, foi o vixésimo presidente do Club Baloncesto Breogán, así como presidente do Club Estudiantes Lugo.

Chegou á presidencia do club galego o 23 de agosto de 2016 despois de moitos anos relacionado co deporte da cidade, en especial o baloncesto. Sucedeu no cargo a Antonio Veiga. É tamén membro da comisión delegada da Federación Galega de Baloncesto.

## Notas
Paseiro

:*Non confundir con José Fernández Sánchez (pintor) (A Coruña 1913 - 1994)*.

**José Fernández Sánchez**, coñecido como **Paseiro**, nado en Sada o 20 de outubro de 1928 e finado o 4 de decembro de 2020, foi un futbolista galego. Xogaba de dianteiro.

## Traxectoria 
Comezou a xogar ao fútbol no ano 1944, no Rayo Sadense, equipo no que militou ata a tempada 1946–47, cando foi fichado polo Deportivo da Coruña, sendo cedido na primeira tempada ao Betanzos.

Volveu á Coruña para a tempada 1947–48, co club branquiazul en Segunda División, e foi un habitual no once de Luis Urquiri, formando dianteira xunto con Manuel Oliveros, Manuel Marquínez e Chao. Ese ano o conxunto coruñés logrou o ascenso a Primeira División e Paseiro foi o máximo goleador do equipo con 21 goles.

Na tempada 1948–49 debutou en Primeira División co Deportivo, da man de Gabriel Andonegui. No seu debut, nun encontro en Riazor fronte o RCD Espanyol, estreouse tamén como goleador en Primeira, anotando os tres tantos do conxunto coruñés (3–0). Nesa campaña tan só participou en 3 encontros de liga, debido a un esquema de xogo distinto, e a chegada do arxentino Rafael Franco.

Nas dúas tempadas seguintes xogou cedido no Racing de Ferrol e na Lucense, ambos en Segunda División. Volveu á Coruña en febreiro de 1951 para xogar co Deportivo os últimos partidos da tempada e no verán marchou a América para xogar no Universidad de Chile, club adestrado por Alejandro Scopelli, con quen coincidira no Deportivo.

Debutou fronte ao Colo-Colo, anotando un gol. Xogou un total de 41 partidos no club azul, nos que marcou 22 goles, destacando os dous que anotou no Clásico Universitario fronte ao Universidad Católica. Tras un ano e medio en Chile volveu a España en xaneiro de 1953 para fichar polo Espanyol, de novo con Scopelli. Xogou co club barcelonés a segunda parte desa tempada e tres máis, disputando 41 partidos e anotando 18 goles. A continuación pasou polo Real Jaén e o Xerez, antes de volver á Coruña onde se dedicou ao transporte de peixe e xogou co Fabril en Terceira División a tempada 1958–59.

Despois de retirarse da práctica do fútbol foi adestrador do Sporting Sada en dúas etapas, dun equipo xuvenil en Chile e do SD Orzán, gañando con este último o Campionato Galego de Afeccionados na tempada 1967/68 e de xeito invicto.

## Notas
Nanayya

**Nanayya** (en telugú *నన్నయ్య*), foi un escritor telugú do século XI. Considerado o primeiro poeta en telugú  e autor da parte máis antiga e meirande de *Andhra Mahabharatam*, a versión telugúa do *Mahabharatam*.

## Traxectoria 
Nanayya era poeta da corte e mais tamén conselleiro e mestre do rei Rajaraja Narendra da dinastía chalukia oriental e foi este quen lle pediu que traducise o *Mahabharatam* ao telugú, tomou moito empeño en facelo, procurou no vocabulario do telugú para incorporar o léxico que cría máis apropiado, incorporou características da tradución kannada xa moi arraigada e mantivo moito léxico do orixinal sánscrito. Así desenvolveu un estilo literario, métrico e gramatical característico que se converteu no paradigma da poesía clásica telugúa. Pero non foi unha simple tradución, sempre mantendo a liña da historia orixinal creou a súa propia versión dos 142 versos dos captítulos Aadi, Sabha e Aranya que levou ao telugú. En sánscrito escribiu a primeira gramática da lingua telugúa *Andhra Shabda Chintamani*.

## Notas
Cacatua alba

thumb|Ovo de *Cacatua alba*.
A ***Cacatua alba*** é unha cacatúa branca de tamaño medio endémica das selvas chuviosas tropicais das illas de Indonesia. Cando é sorprendida, estende un gran penacho na testa, que ten unha forma semicircular (semellante á dun paraugas). O envés das súas ás e cola ten reflexos amarelos e cor limón cando voa. É semellante a outras especies de cacatúas brancas como a *Cacatua sulphurea*, a *Cacatua galerita* e a *Cacatua moluccensis*, todas as cales teñen plumas amarelas, laranxas ou rosas no canto de brancas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Handbook of the Birds of the World – Volume 4 ("Cacatuidae"): Sandgrouse to Cuckoos. del Hoyo J, Elliott A, Sargatal J. Lynx Edicions. .
Nisída Pontikonisi

**Pontikonisi** (, "illa rato"), é un illote deshabitado da costa occidental de Creta. Administrativamente, forma parte da municipalidade de Kissamos, na Uunidade rexional de Chania. Hai un pequeno illote preto de Pontikonisi chamado Pontikaki ("pequeno rato").

## Referencias 
## Véxase tamén
* Outras illas gregas

### Ligazóns externas
Menos un

En matemáticas, **−1** é o oposto do 1, é dicir, o número que cando se lle suma 1 dá o elemento neutro da adición, 0. É o maior número enteiro negativo, maior ca −2 e menor que 0.

O menos un aparece na identidade de Euler, xa que *e*\pi*i* = −1.

No desenvolvemento de software, **&minus;1** é o valor inicial común para os enteiros e adoita empregarse para indicar que a variable non ten información útil.

O **menos un** ten algunhas propiedades semellantes ao un.

## Propiedades alxébrica 
Multiplicar un número por −1 equivale a cambiar o signo do número. Isto pode probarse empregando a propiedade distributiva e o axioma que di que 1 é o elemento neutro da multiplicacioón: para *x* real, tense

:x+(-1)\cdot x=1\cdot x+(-1)\cdot x=(1+(-1))\cdot x=0 \cdot x=0

onde se empregou o feito de que calquera real *x* multiplicado por 0 dá 0, implicado pola propiedade de cancelación da ecuación

:0\cdot x=(0+0)\cdot x=0\cdot x+0\cdot x \, 

[miniatura|0, 1, −1, ***[unidade imaxinaria|i***, e −***i*** no plano complexo.]]

Noutras palabras,

:x+(-1)\cdot x=0 \, 

entón (&minus;1)&nbsp;•&nbsp;*x* é o oposto *x*, or&nbsp;&minus;*x*.

### Cadrado de −1 
O cadrado de −1, é dicir, −1 multiplicado por −1, é 1. Como consecuencia, o produto de dous número negativos é positivo.

Para demostrar alxebricamente o resultado comézase coa ecuación

:0 =-1\cdot 0 =-1\cdot [1+(-1)]

Esta ecuación séguese do resultado anterior. A segunda séguese da definición de &minus;1 como oposto de 1. Empregando a propiedade distributiva

:0 =-1\cdot [1+(-1)]=-1\cdot1+(-1)\cdot(-1)=-1+(-1)\cdot(-1)

A segunda ecuación séguese do feito de que 1 é o elemento neutro da multiplicación. Sumando 1 a ambos os membros obtense

:(-1) \cdot (-1) = 1

O argumento anterior é válido para calquera anel.

### Raíces cadradas de −1 
O número complexo *i* satisfai *i*2 = −1, e polo cando pode considerarse unha raíz cadrada de −1. O outro número complexo *x* que satisfai a ecuación *x*2 = −1 é −*i*. Na álxebra de cuaternións, que contén o plano complexo, a ecuación *x*2 = −1 ten infinitas solucións.

## Exponenciación de enteiros negativos 
[350px|thumb|A función recíproca  onde para cada  agás 0 temos que  representa o seu [inverso multiplicativo ]]
A exponenciación dun número real diferente de cero pode estenderse aos enteiros negativos. Defínese *x*&minus;1 = , o que quere dicir que se definiu como elevar un número a &minus;1 que ten o mesmo efecto que calcular o seu recíproco. Esta definición estendida conserva a lei de exponenciación *x**a**x**b* = *x*(*a* + *b*) para calquera número real *a* e *b*.

Un superíndice -1 en  fai a función inversa de . Por exemplo,  é unha notación para a función arcseno. 

A exponenciación a enteiros negativos pódese estender aínda máis a elementos invertíbeis dun anel, definindo  como o inverso multiplicativo de ; neste contexto, estes elementos considéranse unidades.

## Notas
Amazona viridigenalis

O ***Amazona viridigenalis*** é un papagaio nativo do nordeste de México. A poboación actual sitúase entre os 1&nbsp;000 e os 2&nbsp;000 exemplares. As principais ameazas para a súa supervivencia son a exportación ilegal de exemplares dende México cara ós Estados Unidos e a destrución do seu hábitat.

## Notas 
## Véxase tamén
Rebordondo, Monterrei

**San Martiño de Rebordondo** é unha parroquia que se localiza no noroeste do concello de Monterrei. Segundo o IGE en 2015 estaba despoboada a única entidade de poboación da parroquia, o lugar de Paradiña. Este lugar xunto cos lugares de Rebordondo e Pena Verde da parroquia civil de Rebordondo do veciño concello de Cualedro, forman a parroquia eclesiástica de Rebordondo do arciprestado da Limia da diocese de Ourense.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Rebordondo 
### Parroquias de Monterrei 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Rebordondo
* Rebordondo, Cualedro
Polyplectron napoleonis

O ***Polyplectron napoleonis*** é unha ave de tamaño medio (até os 50&nbsp;cm de lonxitude) da familia Phasianidae.

O *Polyplectron napoleonis* ten un papel importante na cultura dos pobos indíxenas de Palawan.

## Notas 
## Véxase tamén
Chrysi, Grecia

miniatura|left|Golden coast

**Chrissi** (, "ouro", tamén Γαϊδουρονήσι - *Gaidouronisi* "illa burricán") é unha illa grega deshabitada aproximadamente 15&nbsp;km ao sur de Creta preto de Ierapetra no mar de Libia. Aproximadamente a 700 m ao leste da illa está a illa de Mikronisi. Administrativamente estas illas atópanse dentro do municipio Ierapetra en Lasithi.

## Turismo 
É posible visitar Chrissi por mar desde Ierapetra e desde Myrtos. Hai unha praia nudista na costa norte da illa. O punto máis alto da illa chámase Kefala ("cabeza") e ten unha altitude de 31 m sobre o nivel do mar. Na parte occidental da illa atópase a capela de San Nicolás (estimase a data no século XIII). Tamén hai un salar, un antigo porto, algunhas ruínas minoicas, un faro e un cemiterio romano. Debido ás augas pouco profundas ao redor de Chrissi, o snorkel e o mergullo son dous pasatempos populares. As baías Belegrina, Hatzivolakas e Kataprosopo teñen unha ampla diversidade de cunchas.

É posible chegar á illa desde Ierapetra entre mediados de maio e finais de outubro.

## Protección do medio ambiente 
Chrissi está protexida como "área de intensa beleza natural". A illa ten o maior bosque natural de *Juniperus macrocarpa* en Europa. Non hai auga potable na illa. A maioría das árbores teñen unha idade media de 200 anos cunha altura media de 7 m, algunhas das árbores de 300 anos de idade teñen 10 m de altura. A densidade é aproximadamente 28 árbores por hectárea.

## Referencias 
## Véxase tamén
* Outras illas gregas

### Ligazóns externas
Terremoto de Italia central de 2016

miniatura|Epicentro do sismo
O **terremoto de Italia central de 2016** foi un sismo de 6,0 graos de escala sismolóxica de magnitude de momento, ocorrido en Italia central o 24 de agosto de 2016 ás 03:36:32 CEST (01:36 UTC). O seu epicentro estivo preto de Accumoli (Rieti), co seu hipocentro a 4,2&nbsp;km de profundidade, aproximadamente a 75&nbsp;km ao sueste de Perugia e 45&nbsp;km ao norte de L'Aquila (que xa sufrira un terremoto en 2009), nunha área preto dos límites das rexións da Umbría, o Lacio, os Abruzos e As Marcas. Polo menos 290 persoas faleceron e varios centos máis resultaron feridas.

## Réplicas 
## Notas
R-12 (mísil)

250px|miniatura|Un mísil R-12 en exposición no Museo de Kapustin Yar.
**R-12** foi a denominación do primeiro mísil balístico operativo de alcance medio, o primeiro soviético despregado cunha oxiva termonuclear e o primeiro mísil en ser producido en masa, chegándose a despregar 2300 unidades. Usaba propelentes almacenables e había versións para ser lanzadas desde plataformas móbiles e desde silos. Estivo operativo entre 1959 e 1989 e foi un dos principais elementos de disuasión na confrontación entre a Unión Soviética e os países occidentais. A crise dos mísiles de Cuba foi debida Á despregadura de unidades R-12 na illa caribeña. O R-12 foi tamén coñecido polo seu índice GRAU como **8K63** e pola súa denominación OTAN como SS-4 Sandal.

## Historia 
O desenvolvemento do R-12 comezou en 1950, co seu desenvolvemento liderado por Mikhail Yangel, comezándose as probas dos distintos compoñentes en 1953. A primeira proba de lanzamento tivo lugar o 22 de xuño de 1957 desde a Área 21 da base de lanzamento de Kapustin Yar. O exército aceptou a versión do mísil lanzada desde silo para a entrada en servizo o 4 de marzo de 1959. A produción en masa fíxose grazas á participación de catro fábricas: a 586, onde se desenvolveu o mísil inicialmente, a 172, a 47 e a 166. A fabricación de mísiles R-12 finalizou en 1967, con 2300 unidades construídas.

Fabricáronse algunhas variantes para uso tanto en exercicios e adestramentos como para as probas das maquetas a escala dos avións espaciais Raketoplan e BOR.

A versión móbil do R-12 comezou a desenvolverse en 1953, co transporte móbil sendo unha variante do usado no mísil R-5M.

O R-12 comezou a ser substituído en 1977 polo mísil de propelente sólido SS-20 Pioner, sendo completamente apartados do servizo en 1989 tras varios tratados de desarme.

En xaneiro de 1998 atopouse que o deseño do R-12 fora vendido a Irán, sendo a base do mísil iraniano de alcance medio Shahab 4.

O mísil foi usado como base para os lanzadores espaciais lixeiros Kosmos e Kosmos 2I.

## Características 
*Peso: 34.610&nbsp;kg
*Peso baleiro: 4810&nbsp;kg
*Impulso: 625,517 kN
*ISP: 235 s
*Tempo de combustión: 108 s
*Diámetro: 1,60 m
*Envergadura: 1,80 m
*Lonxitude: 18,00 m
*Propelentes: ácido nítrico e queroseno
*Motor: 1 x RD-214
*Carga útil: 390&nbsp;kg
*Alcance máximo: 1500&nbsp;km
*CEP: 5,16&nbsp;km
*Velocidade máxima: 12.710&nbsp;km/h
*Fabricados: 2300

## Notas 
*

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*R-1 (mísil)
*R-7 (mísil)
*R-11 (mísil)
*R-17 (mísil)
*Kosmos
*Kosmos 2I
*Mikhail Yangel
Estación de Verona Porta Vescovo

A **estación de Verona Porta Vescovo** é unha estación de ferrocarril da cidade italiana de Verona que presta servizo aos trens rexionais de Trenitalia.

## Historia 
A Porta Vescovo foi a primeira estación de ferrocarril da cidade, inaugurouse en 1847, durante a época austríaca, e foi unha estación moi frecuentada, Verona era entón unha das principais fortalezas militares de Europa e en tren viñan gran cantidade de tropas e convois militares, a propia localización da estación estaba condicionada ás esixencias defensivas, xa que se edificou próxima a unha ampla zona de uso militar, o *Campo de Marzo*, destinada a almacéns e a transportes militares. En 1852 inaugurouse unha nova estación, a da Porta Nuova máis próxima á cidade e despois da primeira guerra mundial a da Porta Vescovo acabou converténdose en secundaria.

## Véxase tamén
TfL Rail

[miniatura|Tren da serie 315 baixo librea da TfL Rail a pasar por [Forest Gate.]]
**TfL** **Rail** é o nome que recibe na actualidade a liña de ferrocarril suburbano do Gran Londres que presta servizo ás 14 estacións da liña Great Eastern Main desde Liverpool Street na Cidade de Londres até Shenfield en Essex. Está operado pola MTR Corporation (Crossrail) Ltd.&nbsp; baixo concesión de Transport for Londres (TfL), e forma parte da futura ruta de Crossrail ruta desde Shenfield a Reading e o Aeroporto de Heathrow.

TfL Rail asumiu o servizo metropolitano de Liverpool Street a Shenfield en maio de 2015. En decembro de 2018 será rebautizado como Elizabeth Line cando entre en servizo a sección soterrada baixo o centro da cidade.

## Historia 
En xuño de 2013 TfL anunciara que Arriva, MTR Corporation, o Grupo Keolis/Go-Ahead e o Grupo National Express foran seleccionados para poxar pola concesión para operar o Crossrail, o cal se encontraba en construción.

En xullo de 2014 TfL concedeu o contrato a MTR, cunha duración de oito anos ampliábeis por un período adicional de dous anos.

A MTR Corporation (Crossrail) Ltd. foi creada como nova operadora ferroviaria e asumiu o relevo do servizo entre Liverpool Street e Shenfield do operador anterior, Abellio Greter Anglia, en maio de 2015. Os trens da clase 315 existentes foron repintados seguindo a librea do TfL Rail, coa súa imaxe de marca correspondente tamén para os taboleiros de sinalización, anuncios e avisos que se engadiron ao longo das 14 estacións da liña. Cada estación dispón de persoal desde o primeiro até o último tren do día.

## Ruta 
TfL Rail emprega as máis de 20&nbsp;millas (32.5&nbsp;km) de vía existentes na liña Great Eastern Main entre Liverpool Street e Shenfield. A ruta do futuro Crossrail manterá o uso desta infraestrutura, agás o tramo entre Liverpool Street e Stratford, onde os trens utilizarán novos túneles subterráneos para se conectar coa sección central.

As 14 estacións en TfL o raíl son:

## Parque móbil 
As operacións do TfL Rail comezaron coa frota existente da Clase 315. Estas unidades serán substituídas por 66 novos trens da Clase 345, construídos pola firma canadense Bombardier Transportation.

O mantemento dos trens da Clase 315 continuará a ser prestado no depósito existente en Ilford.

O mantemento da frota da Clase 345 pasará a está no novo depósito de Old Oak Common.

## Notas 

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Transport for London
* Metro de Londres
* London Overground
* Docklands Light Railway
* Tramlink

### Ligazóns externas 
* Transport for London. TfL Rail 
* Crossrail
Río Alcoa

O **río Alcoa** é un río portugués que nace enriba de Chiqueda, no concello de Alcobaça, no distrito de Leiria, chegando á cidade de Alcobaça a 7&nbsp;km do nacemento, onde se xunta ó río Baça, desaugando no mar a 12&nbsp;km de Alcobaça, preto de Nazaré.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* José Pedro Duarte Tavares: *Hidráulica, Linhas Gerais de Sistema Hidráulico Cisterciense em Alcobaça*, en: Roteiro Cultural da Região de Alcobaça. S. 39–109, Alcobaça 2001, ISBN 972-98064-3-8
Polígono industrial de Sabón

O **polígono industrial de Sabón** é unha zona industrial situada na parroquia de Oseiro, no concello de Arteixo. Leva o nome da aldea de Sabón e foi posto en funcionamento en 1965, aínda que as primeiras empresas non se instalaron até a década de 1970.

## Historia e descrición 
Foi promovido pola Deputación Provincial da Coruña.

Na actualidade está ao límite da súa capacidade que se había de sumar ás sinerxías resultantes da construción no novo gran porto a carón da zona industrial de Sabón.

## Accesos 
### Estradas e autoestradas 
* AC-415. Antiga estrada Coruña - Fisterra por Meicende.
* AC-551. Conflúen as seguintes autoestradas:
** AG-55. Saída 8 
** A-6. P. K. 592 - remate
* AC-552, practicamente convertida nunha longa travesía urbana que o comunica coa capital municipal polo oeste e con Vilarrodís e a cidade da Coruña evitando o pago da peaxe da autoestrada.
* DP-0514. Estrada Arteixo - Caión

### Portuarios 
* Porto Exterior da Coruña

## Notas 
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Dielectro Industrial Sabón Arteixo A Coruña wGL.jpg|Dielectro Industrial
Ficheiro:Etiem Textil SL Sabón Arteixo wGL.jpg|Etiem Textil SL
Ficheiro:Sede de inditex arteixo.jpg|Sede central de Inditex
Ficheiro:Muiño de vento inditex arteixo.jpg|Aeroxerador de Inditex
Ficheiro:La Voz de Galicia Sabón.jpg|Sede central do Grupo Voz
Ficheiro:Patatas Bonilla a la Vista Sabón.jpg|Fábrica de patacas fritas e chocolates Bonilla a la Vista
Ficheiro:Leyma Central de Sabón Arteixo.jpg|Factoría de lácteos Leyma
Ficheiro:Teais Sabón Arteixo.jpg|Pinturas Teais

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ingestin Real Estate
* Asociación de Empresarios do Polígono Industrial de Sabón
Hồ Xuân Hương

**Hồ Xuân Hương** (Chữ nho: *胡春香*), nada en 1772 e finada en 1822,  foi unha poetisa vietnamita do final da dinastía Lê.

## Traxectoria 
Non se sabe con certeza moito da súa vida. Durante moito tempo pensouse que era a filla máis nova dun letrado de nome Hồ Phi Diễn (1703/1704-1786), que viviu no lugar de Quỳnh Đôi, na provincia de Nghệ Anpero a familia marchou a Hanoi pouco despois do seu nacemento e ali pasou a súa infancia.

Non obstante, investigacións máis recentes, realizadas por Trần Thanh Mai, naceu en Quỳnh Đôi e o seu pai sería tamén un letrado pero de nome ;Hồ Sĩ Danh (1706-1783).

Fose quen fose seu pai viviu en Hanoi, converténdose nunha celebridade local, coñecida polos seus poemas, sutís e cheos de espírito. Parece que casou dúas veces, primeiro como esposa de segundo rango, ou (concubina), do rexedor de Vinh–tường, quen morreu ao pouco, e logo doutro notable local, o xefe de cantón, Tổng Cóc que faleceu seis meses despois do seu matrimonio.

Pasou o resto da súa vida nunha pequena casa preto do lago do Oeste en Hanoi, recibindo visitas, en moitas ocasións de poetas, cos que realizaba xustas poéticas.

## Obra 
Durante a súa vida e despois da súa morte, os seus poemas transmitíronse por vía oral ou recollidos por amigos, o que orixinou moitas variantes. A primeira colección realizouse a primeiros do século XX. Atribúenselle uns sesenta poemas en nôm (lingua popular, o vietnamita). En 1964 descubriuse unha unha colección de poemas con 24 composicións en chinés e 28 en chữ nho, que total ou parcialmente sería da man de Hồ Xuân Hương. A súa poesía amosa unha muller independente de espírito e rebelde que ía contra as normas morais e éticas do confucianismo para as mulleres, con poemas irreverentes e cheos de dobre sentido mais eruditos.

## Notas
Natxo Lezkano

**Natxo Lezkano Moya**, nado en Portugalete, Biscaia, é un adestrador profesional de baloncesto vasco. Desde o 26 de agosto de 2016 até o 18 de marzo de 2019 foi o adestrador do Club Baloncesto Breogán, sucedendo no cargo a Quique Fraga.

## Traxectoria
Nado en Portugalete, Biscaia, Lezkano comezou adestrar na súa cidade natal ás categorías inferiores do Club Jarrilleros. De aí pasou a adestrar ao Campus de Álava de Vitoria até que no ano 2002 fichou polo TAU Cerámica, que por aquel entón dirixía Duško Ivanović. Estivo no conxunto vasco até finais da tempada 2006−07 como segundo adestrador, ademais de con Ivanović, con outros técnicos como Velimir Perasović, Pedro Martínez ou Božidar Maljković. No seu último ano na entidade baskonista, asumiu o cargo de primeiro adestrador durante parte da tempada, mentres Perasović se recuperaba dunha anxina de peito.

En decembro de 2007 asinou contrato co Palencia Baloncesto de LEB Prata, club co que unha tempada máis tarde conseguiría o ascenso á LEB Ouro ademais do título de campión da Copa LEB Prata. Ano tras ano, foi cumprindo obxectivos co club morado. O 30 de xaneiro de 2015, conseguiu gañar a Copa Príncipe. Permaneceu en Palencia Baloncesto oito tempadas consecutivas.
Ademais, adestrou ao equipo nacional de Costa do Marfil en dous Afrobasket, Madagascar 2011 e Costa do Marfil 2013. Desde o 26 de agosto de 2016, tras adestrar en Venezuela, convértese en adestrador do Club Baloncesto Breogán. No Breogán conseguiu gañar a Copa Princesa (2018), a Copa Galicia (2018) e devolver ao equipo á Liga ACB tras gañar a LEB en 2018.

### Clubs 
* Tau Cerámica (ACB, 2001−07, segundo adestrador)
* Palencia Baloncesto (LEB, 2007−15)
* Costa do Marfil (2011−13) 
* Toros de Aragua (LPB, 2015−16)
* Breogán (LEB, 2016−19)

## Palmarés 
* Final Euroliga (2005)
* Final Four Euroliga (2006, 2007)                
* Campión ACB (2002)
* Subcampión ACB (2005, 2006)
* Campión Copa do Rei (2002, 2004, 2006)
* Campión Supercopa ACB (2005, 2006)
* Campión LEB Ouro (2018)
* Final LEB Ouro (2014)
* Campión Copa Princesa (2015, 2018)
* Subcampión Copa Príncesa (2014)
* Campión LEB Prata (2009)
* Campión Copa LEB Prata (2009)
* Campión Copa Galicia (2018)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Nova da fichaxe na web do Breogán
Vía Centrum Partido Demócrata

**Vía Centrum Partido Demócrata** (**V-CPD**) é un partido de ámbito español rexistrado o 3 de agosto de 2016 que se identifica como unha forza de centro.
## Traxectoria 
Formárono en Galicia ex-militantes de Cidadáns críticos co cambio de candidato nas eleccións xerais de 2016 sen un proceso de primarias. Comparten gran parte da ideoloxía co partido do que xurdiron, dándolle unha grande énfase á democracia interna. Nas eleccións ao Parlamento de Galicia 2016 preséntanse en coalición co partido de ámbito galego Cidadáns de Galicia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial
Estación de Poraj

A **estación de Poraj **é unha estación de tren da localidade de Poraj, en Silesia, Polonia.

## Historia 
A estación, da clase III, construíuse entre 1847 e 1849 na liña que ía de Varsovia a Viena. Durante a segunda guerra mundial converteuse nunha estación fronteiriza entre o Reich e o Goberno Xeral. Despois da guerra a estación continuou a operar ata 1956. Entre 1985 e 1987 levantouse un novo edificio para a terminal que se inaugurou en 1987. En 2013-2014 modernizouse a estación, cunha nova fachada, un reloxo de dous metros, unha nova iluminación exterior e a eliminación das barreiras arquitectónicas, así como a mellora da zona verde circundante.

WK15 Poraj (2) Travelarz.jpg|Estación de tren
WK15 Poraj (1) Travelarz.jpg|Reloxo de 2 m de diámetro
WK15 Poraj (6) Travelarz.jpg|Entrada e aparcadoiro para bicicletas
WK15 Poraj (8) Travelarz.jpg|O interior da estación

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Porej 
* Porej
Anatoli Boukreev

**Anatoli Boukreev**, nado en Korkino o 16 de xaneiro de 1958 e finado no Annapurna o 25 de decembro de 1997, foi un montañeiro de orixe rusa e nacionalidade kazakh. Fixo cumio sen axuda de osíxeno suplementario en sete dos catorce cumios de máis de oito mil metros de altitude.

## Traxectoria
Boukreev formou parte como guía dunha das expedicións comerciais que no mes de maio de 1996 chegaron ó máis alto do monte Everest e que remataría en traxedia por mor do cambio nas condicións meteorolóxicas, o elevado número de escaladores na montaña e diferentes problemas loxísticos. Estes feitos foron recollidos en varios libros como o que o propio escalador escribiría coa axuda de G. Weston De Walt titulado *The Climb*, ou o do escritor norteamericano Jon Krackauer, *Into The Thin Air*. Ademais dos libros existen varios documentais e reportaxes sobre estes feitos e inclusive unha película *Everest* (2015) dirixida polo cineasta islandés Baltasar Kormákur e na que o actor Ingvar Eggert Sigurðsson da vida a Boukreev.

O 25 de decembro de 1997 Anatoli Boukreev viuse sorprendido por un alude mentres trataba de completar unha ascensión invernal o Annapurna acompañado polo seu compatriota Dimitri Sobolev e o italiano Simone Moro, que foi o único supervivente e non puido facer nada por auxiliar ós seus compañeiros. O seu corpo nunca foi recuperado.

## Notas
Agioi Pantes

**Agioi Pantes** (, "Tódolos Santos"), é un illote grego, situado ao norte da costa de Lasithi, no leste de Creta, preto de Agios Nikolaos.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Lista de illas de Grecia

### Ligazóns externas
Simone Moro

**Simone Moro**, nado en Bérgamo o 27 de outubro de 1967, é un alpinista italiano.

## Traxectoria 
Foi a primeira persoa en acadar ascensións invernais a catro dos catorce oitomiles, Shisha Pagma, Makalu, Gasherbrum II e Nanga Parbat esta última no ano 2016 acompañado polo alpinista vasco Alex Txikon e o paquistaní Ali Sadpara.

## Notas
Vicerrei

[miniatura|250px|[Antonio de Mendoza, vicerrei da Nova España  (1569-1581).]]
O título de **vicerrei** corresponde ao máis alto representante do rei nun estado, ou nunha colonia, do que é titular o monarca. Este estado ou colonia denomínase **vicerreinado**.

A **vicerraíña** é unha muller que exerce esta función, caso raro, porque dita función comprende tamén a comandancia militar do territorio, ou a esposa dun vicerrei.

A alusión etimolóxica ao rei fai que o vicerrei estea considerado como máis importante que un gobernador xeral, incluso nos casos en que sexa sinónimo deste rango administrativo.

Nuns poucos casos, nalgunhas coroas, o título (e a función, a menos que o título non estea directamente ligado a ela) resérvase a membros da familia real.

## Orixe do termo 
O título de *vicerrei* aparece no século XIV nun documento en latín de Pedro o Cerimonioso (1381). A mediados do século XVI introduciuse ns Coroa de Aragón a palabra *virrey* derivada da palabra *visrei* xa utilizada polo menos no século XV, e do catalán pasaría ao castelán *visorey*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
Aznar, Daniel; Hanotin, Guillaume; May, Niels F. (dir.) (2014): ''À la place du roi. Vice-rois, gouverneurs et ambassadeurs dans les monarchies française et espagnole (XVIe-XVIIIe siècles). Madrid
Lista de misións diplomáticas no Kirguizistán

400px|miniatura|dereita|Misións diplomáticas no Kirguizistán.
Esta é unha lista das **misións diplomáticas** no **Kirguizistán**. Na actualidade, Bixkek acolle 23 embaixadas. Outros países teñen embaixadores acreditados doutras capitais rexionais, como en Almaty/Astana, Moscova e Tashkent.

## Embaixadas
##### Bixkek
## Oficinas e consulados
* (Oficina de Turismo e Economía)
* (Delegación)
* (Consulado)

## Embaixadas acreditadas
## Notas
República Italiana (homónimos)

A **República Italiana** (en italiano: *Repubblica Italiana*) pode referirse a:

* A República Italiana (1802-1805), denominación que tomou a República Cisalpina despois de 1802, cando cambiou a súa Constitución autorizando a Napoleón Bonaparte a que fose o seu presidente. Comprendía a Lombardía e a Romaña. En 1805, despois da coroación de Napoleón como emperador, transformouse no Reino de Italia.
* A República italiana, actual réxime constitucional de Italia. O 2 de xuño de 1946, os italianos pronunciáronse mun referendo con 54 % dos votos pola abolición da monarquía e, a continuación, elixiron a Asemblea constituínte da República Italiana, onde a Democracia cristiá era o partido maioritario, cun 35,2 % dos votos; por diante dos socialistas (20,7 %) e os communistas (18,9 %). As mulleres participaron nas eleccións por premeira vez. O 18 de xuño dese ano foi proclamada a república.
Alex Txikon

**Alex Txikon**, nado en Lemoa (Biscaia) o 12 de decembro de 1981, é un alpinista vasco.

## Traxectoria
Ascendeu con éxito dez dos catorce oitomiles. No ano 2016 acompañado por Simone Moro e Ali Sadpara completou a primeira ascensión invernal ó Nanga Parbat.

Ascensións de oitomiles:
*2017: Intenta sen éxito unha invernal sen oxíxeno ó Everest. 
*2016: Nanga Parbat (Primeira invernal)
*2013: Lhotse
*2011: Gasherbrum I e Gasherbrum II enlazando os dous cumios e emulando a xesta de Reinhold Messner en 1984, rexistrada por Werner Herzog no seu documental *Gasherbrum Der Leuchtende Berg* ("Gasherbrum a Montaña Luminosa"). A ascensión de Txikon tamén quedou rexistrada no documental *Aizkora hotsak goi mendietan*.
*2010: Annapuna e Shisha Pangma
*2009: Shisha Pangma e Kangchenjunga
*2008: Dhaulagiri e Manaslu
*2007: Shisha Pangma
*2004: Cho Oiu e Makalu
*2003: Broad Peak

## Notas
República Italiana (1802-1805)

A **República Italiana** foi unha **República irmá**, un **Estado satélite** da Primeira República Francesa, que existiu entre 1802 e 1805, e estaba situado no norte de Italia, con capital na cidade de Milán, e que ocupaba o territorio do antigo Ducado de Milán e parte da Emilia-Romaña.

## Historia 
Francia ordenou modificar a Constitución dun dos seus *estados satélite*, a República Cisalpina, para permitir que o Primeiro Cónsul francés, Napoleón Bonaparte, se convertese no seu presidente, pasando a denominarse *República Italiana*. O territorio que comprendía a República Cisalpina non cambiou coa nova denominación.

Esta república deixou de existir o 26 de maio de 1805, cando se transformou no Reino de Italia, logo da coroación de Napoleón Bonaparte como emperador de Francia, asumindo este o título de rei de Italia.

## Subdivisións 
A República Italiana estaba dividida e 12 departamentos: (Entre parénteses, as capitais respectivas).
* Agogna (Novara)
* Alto Po (Cremona)
* Basso Po (Ferrara)
* Crostolo (Reggio)
* Lario (Como)
* Mella (Brescia)
* Mincio (Mantua)
* Olona (Milán)
* Panaro (Módena)
* Reno (Boloña)
* Rubicone (Cesena)
* Serio (Bérgamo)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Louis Bergeon, François Furet e Reinhart Koselleck (1976): *Historia Universal 26. La época de las Revoluciones Europeas*. 1780-1848. Ed. Siglo XXI de España. ISBN 978-84-323-0219-0.
* T .C. W. Blanning (1996): *The French Revolutionary Wars*, 1787-1801. Hodder Education Publishers; ISBN 0-340-64533-4.

### Outros artigos 
* Ducado de Milán
* Guerras napoleónicas
* República Cisalpina
* Reino de Italia (1805-1814)

### Ligazóns externas 
* Il Museo del Tricolore
Dragonada

**Dragonada** (), tamén chamada **Dragonara**, é unha illa dentro do pequeno grupo de illas das Dionisades fronte a Sitia na costa nordeste de Creta. O grupo tamén inclúe Gianysada, Paximada e Paximadaki. Administrativamente este grupo vén dentro do municipio Sitia en Lasithi.

Esta illa é parte dunha zona de protección medioambiental con moitas plantas e animais raros como o falcón da raíña, (*Falco eleonorae*), que atopa un santuario aquí.

As Dionisades foron unha vez un lugar de culto do antigo deus grego Dionisio. Os arqueólogos atoparon artefactos neste grupo de illas, das antigas e as primeiras épocas cristiás, o que indica que as illas puideron ser habitada no pasado.

## Referencias 
## Véxase tamén
* Outras illas gregas

### Ligazóns externas
Pralhad Keshav Atre

**Prahlād Keshav Atre**, nado en Kodit 13 de agosto de 1898 e finado o 13 de xuño de 1969, foi un escritor, pedagogo, político, editor, director e guionista marathi, popularmente coñecido como **Āchārya Atre**.

## Traxectoria 
Estudou no colexio de Saswad e logo en Pune e mais maxisterio en Mumbai, perfeccionando os seus estudos en Londres en 1928 e 1929. Fundou un centro de ensino para rapazas, cun modelo pedagóxico novo fóra da tradicional ortodoxia india, editando dúas series de libros de texto, escribindo tamén contos e teatro para nenos. Artista multifacético, Atre comezou publicando poesía, pero a partir da década de 1930 centrouse no teatro, escribiu  22 obras, en xeral cun ton humorístico e paródico, pero tamén escribiu outras máis serias, tratando o status da muller na sociedade hinduísta. Todas as súas obras foron un éxito de público, e contribuíron ao rexurdimento do teatro marathi, que pasaba por unha crise pola aparición do cinema e pola falta de novos temas. Tamén escribiu 13 coleccións de relatos, varios libros con artigos xornalísticos e dúas autobiografías, *Mi Kasā Jhālo* e *Karheche Pāni*.

Tivo un primeiro contacto co cinema en 1935 ao adaptar unha obra de Ram Ganesh Gadkari como guión para o filme *Thakicha Lagna* de Vishram Bedekar e xa máis tarde escribiu os guións, adaptados das súas coleccións de relatos, de *Brahmachari* (1938) e *Brandichi Bātali* (1939) de Master Vinayak. Canda Vinayak, Baburao Pendharkar e Pandurang Naik estableceu a produtora cinematográfica, Navyug Chitrapat pero tras producir o seu primeiro filme en 1940, Atre deixouna para formar a súa propia, Atre Pictures. En 1953 dirixiu o filme *Shyamchi Aai* que gañou o premio nacional ao mellor filme indio en 1954. E en 1955 dirixiu 'Mahatma Phule*.

Fora concelleiro de Pune entre 1936 e 1938 polo Partido do Congreso. Fundou o semanario *Navayag* en 1940 para propagar o ideario do seu partido. Logo da independencia pasou ao Partido Socialista e foi concelleiro en Mumbai. En febreiro de 1956 estivo entre os fundadores do movemento Sanyukta Maharashtra Samiti, que buscaba a constitución dun estado separado para Maharashtra con capital en Mumbai. En novembro de 1956 fundou o xornal *Maratha* que tivo un papel salientable para difundir os ideais do movemento. Tras a creación do estado de Maharashtra foi deputado do Maharashtra Vidhan Sabha pola circunscrición de Dadar (18) entre 1962 e 1967.

## Obras 
### Teatro 
* *Gharābāher* (1934)
* *Sāshtāng Namaskār* (1935)
* *Bhramāchā Bhopalā* (1935)
* *Udyāchā Sansār* (1936)
* *Lagnāchi Bedi* (1936)
* *Moruchi Māwash*i (1947)
* *To Mi Navhech* (1962)

### Ensaio e narrativa 
* *Atre Uwāch* (1937)
* *Lalit Wāngmaya* (1944)
* *Chāngunā* (1954)
* *Battāshi Wa Itar Kathā* (1954)
* *Samādhiwaril Ashru* (1956)
* *Mahātmā Jyotibā Phule* (1958)
* *Hashā Āni Tālyā* (1958)
* *Kelyāne Deshātan *(1961)
* *Suryāsta* (1964) (sobre a vida de Jawaharlal Nehru)

### Poesía 
* *Zenduuchi Phule* (1925)

### Autobiografías 
* *Mi Kasā Jhālo* (1953)
* *Karheche Pāni'' (5 volumes)(1963-1968)

## Notas
Fornela dos Mouros

A **Fornela dos Mouros** ou **dolmen do Aprazaduiro** é un monumento megalítico situado na parroquia de Nande, no concello de Laxe. Forma parte do futuro Parque Arqueolóxico do Megalitismo da Costa da Morte.

## Descrición 
Data de entre o 2500 e o 2000 a. de C. Presenta planta rectangular e está ergueito por tres lousas verticais cunha horizontal a modo de cuberta. Ten 1,35 metros de alto e 2,57 metros de largo. A pedra da cuberta mide 2,70 metros.

Pola súa forma relaciónase con outros dolmens da zona como a Casota de Freáns, no veciño concello de Vimianzo. Os historiadores cuestionan a súa consideración de dolmen por mor das súas reducidas dimensións e a súa localización nun lugar rochoso, que fan pensar nun sitio pouco propicio para os soterramentos. Argumentan que probablemente se trate dunha desas arcas megalíticas cadradas ou rectangulares, con cuberta única e de feitura moi coidada, antecedentes do que serían as cistas de inhumación individual que apareceron en Galicia a partir da Idade de Bronce.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*

### Outros artigos 
*Lista de megálitos de Galicia

### Ligazóns externas
* Fornela dos Mouros na web do Concello de Laxe.
Mina de Recesindes

A **mina de Recesindes** é parte dunha necrópole máis ampla: un campo de mámoas que se estende entre as parroquias de Carantoña e a de Calo, no concello de Vimianzo e ao sur da Pena Forcada. Forma parte do futuro Parque Arqueolóxico do Megalitismo da Costa da Morte.

## Descrición 
O dolmen presenta cámara poligonal e un posible corredor cara ao leste, do que se conserva un dos chantos deitados no chan. A cámara ten hoxe seis chantas verticais das once totais que tería no seu momento. Faltan moitas das súas pedras e as tampas que foron saqueadas.

Segundo Xosé María Lema Suárez, este lugar permite entender moi ben como se integra o dolmen na mámoa, coas pedras ben traballadas e encaixadas entre si. A anta estaba bastante soterrada no túmulo, pois desde a parte superior até a pedra hai practicamente un metro.

A mámoa foi violada e profanada desde que en 1936 fora obxecto de escavacións clandestinas feitas por buscadores de tesouros.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de megálitos de Galicia