open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Stirling

**Stirling** (en , e en ) é unha pequena cidade no centro de Escocia, e que se atopa entre a Terra Alta e a Terra Baixa de Escocia. É unha vila antiga, formada ao redor dun importante castelo histórico, e que ten memoria dende a Idade Media. É ademais un centro administrativo, universitario, comercial e da industria lixeira. No censo do 2001 tiña 45.115 habitantes.

Noutro tempo capital do reino de Escocia, Stirling levou o nome de "vila real" ata o ano 2002, cando, co gallo das festas xubilares da raíña Sabela II, lle acordaron o estado de "cidade".

## Historia 
Habitada dende a Idade de Pedra, Stirling foi estratexicamente importante dende polo menos a invasión romana da Britania, en gran parte grazas ao seu outeiro doado de defender e á súa posición á beira do río Forth. Isto trouxo riquezas e poder a Stirling, e foi nomeada burgo real no século XII polo Rei David I de Escocia. Naqueles tempos a cidade chamábase Strivelyn. Grandes batallas tiveron lugar en Stirling debido ao longo conflito entre Escocia e Inglaterra (ver Batalla da ponte de Stirling).

A igrexa da Holy Rude (Santa Cruz) atópase ao carón do castelo de Stirling, e é unha das edificacións de maior importancia histórica na cidade. A igrexa foi construída a finais do século XV, e  constitúe a única igrexa no Reino Unido, xunto coa Abadía de Westminster, onde se celebrou un coroamento: o 29 de xullo de 1567, sendo aínda un bebé, o fillo de María, raíña dos escoceses, foi coroado Xaime VI de Escocia. Hoxe en día aínda poden apreciarse as pegadas das balas das tropas de Oliver Cromwell na torre e na ábsida.

As fortificacións continuaron sendo militarmente estratéxicas durante as protestas xacobitas no século XVIII. En 1715, o Duque de Mar fallou no seu intento de tomar control do castelo. En xaneiro de 1746, o exército de Carlos III de Inglaterra e Escocia tomou a vila mais non puido conquistar o castelo. Durante a retirada cara ao norte, bombardeou a igrexa de St. Ninians, onde se almacenaban as municións; só unha torre sobreviviu o ataque e aínda pode verse hoxe en día.

## Administración 
A división administrativa de Stirling divídese no centro histórico ou *Top of the Town*, na que se sitúa o Castelo e a zona máis turística, e 39 áreas ou distritos:

### Distritos 
## Cidades irmandadas 
*  Villeneuve-d'Ascq
*  Dunedin
*  Obuda
*  Summerside

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial
La Coubre

[miniatura|[Ernesto Guevara, durante os funerais das vítimas, o día seguinte da explosión. Esta imaxe, foi tomada polo fotógrafo Alberto Korda e foi chamada posteriormente *Guerrilleiro Heroico*.]]

O vapor de transporte ***La Coubre*** foi un buque francés (*Compagnie Générale Transatlantique, 1951 - 1972*)  que foi obxecto de sabotaxe no porto da Habana o 4 de marzo de 1960 cando transportaba armas e municións. Tiveron lugar dúas explosións que produciron preto dun cento de mortos e douscentos feridos. As autoridades cubanas denunciárono como un acto terrorista da CIA: trataríase da primeira acción deste tipo exitosa en contra de Fidel Castro.

A **explosión do buque La Coubre** tivo lugar o 4 de marzo de 1960 ás 15:10 no porto da Habana.

O navío francés, de 4.310 tons. que transportaba 76 toneladas de armamento procedente do porto belga de Anveres, explosionou mentres estaba a ser descargado. Descargar explosivos fóra de lugares reservados para iso ía contra a normativa vixente, a decisión de descargalo fóra desa zona aparentemente decidiuno Raúl Castro, o ministro do exército.

Che Guevara, que estaba dando un mitin nun edificio público, acudiu á zona e deu atención médica ós tripulantes do navío, a militares e os traballadores do peirao que resultaran feridos.

Trinta minutos despois da primeira explosión mentres se rescataba ás vítimas houbo unha segunda explosión, máis forte.

Aínda que non se deron datos oficiais, estímase en 75 os mortos e en 200 os feridos que provocou a explosión. O goberno cubano e outras fontes acusaron de cometer o atentado a William Alexander Morgan por orde da CIA.
Consello Económico e Social das Nacións Unidas

O **Consello Económico e Social das Nacións Unidas** (**ECOSOC**) presta axuda á Asemblea Xeral na promoción da cooperación e o desenvolvemento sociais e económicos no ámbito internacional. O ECOSOC está formado por 54 membros, que son elixidos pola Asemblea Xeral por un período de tres a nos. A pesar de que todos os membros da Asemblea poden ser elixidos, nos últimos anos ten habido unha tendencia cara aos países do "primeiro mundo". O presidente ocupa o seu posto durante un ano, e acostuma proceder dun dos países máis pequenos do ECOSOC. Cada membro do Consello ten dereito de voto, as decisións tómanse por maioría.
Cariberto II

**Cariberto II**, nado no 606 ou 610 e finado o 8 de abril do 632, foi un rei de Aquitania.

## Traxectoria 
Fillo de Clotario II e medio irmán de Dagoberto I. Convértese en rei de Aquitania no ano 629, reino creado para a ocasión polo seu irmán Dagoberto I co compromiso da súa renuncia ao reino dos francos. Tivo un comezo difícil, polas incursións dos vascos, que ameazaban a numerosos condados do suroeste. Establece en Tolosa a súa capital.

O seu fillo Khilperico sobrevivirao, aínda que Dagoberto foi acusado de facelo asasinar, e á súa morte volverase a recompoñer o reino franco.
-185

O ano **185 a.C.** foi un ano do calendario romano pre-xuliano. No seu día foi coñecido como o **Ano do Consulado de Pulcher e Puditano** (ou, con menos frecuencia, '*ano 569 *Ab urbe condita'''''). A denominación 185 a.C. introduciuse na época medieval coa introdución do Anno Domini, e permaneceu así ata o día de hoxe.

## Acontecementos 
### República Romana 
* O xeneral romano Escipión o Africano e o seu irmán Lucio son acusados por Catón e os seus seguidores de recibir subornos do defunto rei seléucida Antíoco III. Escipión desafíou aos seus acusadores, e lembrou aos romanos a súa débeda con el, retirándose a súa vila en Campania. Porén, Catón tivo éxito quitando influencia aos dous irmáns na política romana.

### Exipto 
* A guerra civil entre as áreas norte e sur do Antigo Exipto rematan co arresto de Ankhmakis polo xeneral tolemaico Conanus.

### India 
* Pushyamitra Shunga asasina ao emperador Brhadrata, o que significa o fin da dinastía Maurya e a fundación da dinastía Shunga.

## Nacementos 
* Cleopatra II de Exipto, raíña de Exipto. (f. 116 a.C.)
* Publio Cornelio Escipión Emiliano, xeneral e político da República Romana. Como cónsul liderou o sitio final de Cartago. (f. 129 a.C.)
* Panecio de Rodas, filósofo grego (f. 110 a.C.)

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
Historia ano a ano
-135

## Acontecementos 
* Décimo Xunio Bruto fai serias incursións en Galiza. Fai fronte ás tribos de Gallaicos na batalla do río Douro, segundo os cronistas romanos esta batalla deixou un balance de 50 000 homes mortos, 6 000 presos e apenas 400 sobreviventes. Tamén avanzou nas súas exploracións até preto das beiras do río Miño

## Nacementos 
* Posidonio, erudito grecorromano (m. -51).

## Mortes 
## Outros 
Historia ano a ano
-110

## Acontecementos 
* O pretor romano Quinto Calpurnio Pisón organiza unha campaña militar no territorio da Gallaecia.
## Nacementos 
## Mortes 
## Outros 
Historia ano a ano
-103

## Acontecementos 
* As tropas de Quinto Cepión son atacadas polos "Callaicos" con éxito e graves perdas humanas no bando romano, despois de dous anos bastante pacíficos. 
* Alexandre Xanneo da dinastía asmonea, sucede no trono de Israel, e no cargo de sumo sacerdote, a seu pai Aristóbulo (até -76).

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Aristóbulo, sumo sacerdote e rei de Israel.

## Outros 
*

Historia ano a ano
San Xiao do Camiño, Palas de Rei

**San Xiao do Camiño** é unha parroquia do concello de Palas de Rei na comarca da Ulloa, na provincia de Lugo. No ano 2011 tiña 20 habitantes.

## Patrimonio 
Posúe unha igrexa románica do século XII en cuxo interior se atopa a imaxe de San Xián (patrón dos peregrinos), unha talla policromada de orixe probablemente francesa e un cruceiro.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Abside de la Iglesia de San Xulián do Camiño.jpg|Ábsida da igrexa de San Xiao do Camiño

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Xiao do Camiño 
### Parroquias de Palas de Rei 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Palas de Rei
-99

## Acontecementos 
* O pretor da Hispania Ulterior, Decio Xunio Silano obtén a vitoria fronte ás tribos da Gallaecia e da Lusitania.

## Nacementos 
## Mortes 
## Outros 
Historia ano a ano
-97

## Acontecementos 
* O pretor Lucio Cornelio Dolabela obtén unha nova grande vitoria fronte ás tribos galaicas e lusitanas.

## Nacementos 
## Mortes 
* Farnaces II do Ponto, o Rei do Ponto.

## Outros 
Historia ano a ano
-61

## Acontecementos 
* Xulio César ao mando dunha frota naval chega a Brigantium co obxectivo de acabar coas constantes rebelións.

## Nacementos 
## Mortes 
## Outros 
Historia ano a ano
-26

## Acontecementos 
* As tropas de César Augusto libran a batalla do monte Medulio contra os galaicos rebeldes. Os cronistas romanos Orosio e Floro divulgan esta batalla.
Durante a campaña de César Augusto, Estrabón escribe sobre os *kallaikoi* da Gallaecia.

* Verxilio comeza a redactar a *Eneida* (até -19).

## Nacementos 
## Mortes 
* Galo (Gallus), poeta latino (n. ca. -69).

## Outros 
Historia ano a ano
Francisco Sobral

**Francisco Sobral Crespo**, nado en Santa María de Reboreda (Redondela) o 20 de marzo de 1956, é un escritor en lingua galega.

## Traxectoria 
Licenciouse en Ciencias Económicas e Empresariais pola Universidade de Santiago de Compostela en 1979. Recoñecido de suficiencia investigadora pola Facultade de Ciencias da Información na Universidade Complutense de Madrid. É profesor de Informática e imparte clases no IES de Teis (Vigo).

## Obra 
### Ensaio 
* *Alcuños de Redondela*, 2003, Ediciones Cardeñoso. ISBN 84-8190-285-3. Recolle 3 200 alcumes (a palabra *alcuño* é usada na comarca de Redondela como sinónimo).

### Novela 
* *O Escalado do Convento*, 2006, Ediciones Cardeñoso. ISBN 84-8190-438-4. Traducida ao castelán como *El Escalado del Convento* (2009).
* *Liquidación por Reformas*, 2009, Ediciones Cardeñoso. ISBN 84-8190-587-8.

## Notas
Machi

.]] 
O **machi** é o sacerdote da relixión tradicional do pobo mapuche, na actualidade a maioría dos machis son mulleres pero historicamente a función tamén foi amplamente desempeñada por homes.

O machi é o encargado de dirixir os cerimoniais de curación denominados machitún, en casos excepcionais tamén se encarga de presidir a cerimonia do Guillatún, mediante a cal a comunidade se comunica co mundo espiritual. O machi tamén ten a función ser o oráculo do lonco local e en tempos antigos tamén aconsellaba sobre a paz e a guerra. O machi asume tamén o papel de curador na medicina mapuche, coñece o valor medicinal de cada planta e ten o poder dos espíritos e os soños.

O machi normalmente seleccionase na infancia, xa que debe pasar por un proceso longo e complexo de aprendizaxe. É o kugna que posúe cada liñaxe ou familia o que determinará quen será a persoa que asumirá o posto que pode ser determinada por revelacións sobrenaturais, por transmisión herditaria, por influencia da súa familia, polo seu poder para curar enfermidades ou ben por iniciativa propia.

Os conquistadores españois consideraban bruxas ás machis e por iso eran obxecto de persecución, chegando mesmo á queima pública.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Relixión mapuche
Vaishia

No sistema de castas hindú, un **vaishia** (sánscrito वैश्य *vaiśya*) é un membro da terceira das catro principais castas da sociedade india tradicional. Comprende mercadores, artesáns e propietarios de terras
## Clases 
* Banias.
* Agarwals.
* Sangis.
* Guptas.
* Keshris.
* Barnwals.
* Sahus.
* Komtis.
* Baisia Sahas.
Tiziano

**Tiziano Vecelli**, coñecido simplemente como **Ticiano**, nado en Pieve di Cadore (República de Venecia) cara a 1488 e finado en Venecia o 27 de agosto de 1576, foi o principal pintor da escola veneciana do Renacemento italiano do século XVI. Foi coñecido como **Da Cadore** durante a súa vida.

## Traxectoria 
[miniatura|210px|*[Carlos V a cabalo en Mühlberg*, 1548, Museo do Prado. Pintado como conmemoración da batalla de Mülhlberg.]]
miniatura|Túmulo de Tiziano en Venecia.

Discípulo de Giovanni Bellini e coincidiu tamén con Giorgione, xa nas súas primeiras obras aínda recollendo os valores cromáticos e luminosos do seu mestre, Tiziano afástase del polo seu dramatismo e a expresión de contrastes que se poden ver nunha das súas primeiras obras mestras, *Asunción* (1518), maxistral tanto en retratos, heroicos, suntuosos, solemnes, refinados e cunha alta penetración psicolóxica, e paisaxes, como os temas relixiosos, cheos de sentimentalismo, e mitolóxicos, cheos de gozosa sensualidade.

A partir de 1550 a pincelada faise máis ampla e o toque desunido ata chegar a constituír manchas fluídas e incandescentes por efecto da luz e a cor.
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Gould, Cecil, *The Sixteenth Century Italian Schools*, National Gallery Catalogues, Londres 1975, ISBN 0-947645-22-5
* Jaffé, David (ed), *Titian*, The National Gallery Company/Yale, Londres 2003, ISBN 1-85709-903-6
* Landau, David, in Jane Martineau (ed), *The Genius of Venice, 1500–1600*, 1983, Royal Academy of Arts, Londres.
* Penny, Nicholas,  National Gallery Catalogues (new series): *The Sixteenth Century Italian Paintings, Volume II, Venice 1540–1600*, 2008, National Gallery Publications Ltd, ISBN 1-85709-913-3
* Ridolfi, Carlo (1594–1658); *The Life of Titian*, translated by Julia Conaway Bondanella and Peter E. Bondanella, Penn State Press, 1996, ISBN 0-271-01627-2, ISBN 978-0-271-01627-6 Google Books

### Outros artigos 
* Lista de obras de Tiziano
Tintoretto

miniatura|210px|*A última cea*, 1592-1594, Unha das súas últimas obras, cumio do manierismo do autor e á vez naturalistas e fantasmagóricas
**Tintoretto**, de nome verdadeiro **Jacopo Comin**, nado en Venecia o 29 de setembro de 1518 e finado en Venecia o 31 de maio de 1594), foi un dos grandes pintores da escola veneciana e probablemente o último gran pintor do Renacemento italiano. Na súa mocidade tamén recibiu o alcumo de **Jacopo Robusti**, pois o seu pai defendeu as portas de Padua fronte ás tropas imperiais dun xeito bastante vigoroso. O seu verdadeiro apelido, 'Comin' foi descuberto recentemente por Miguel Falomir, xefe do departamento de Pintura Italiana do Museo do Prado, Madrid, e fíxose público a raíz da retrospectiva de Tintoretto no Prado (2007).

Pola súa fenomenal enerxía e empeño á hora de pintar foi alcumado **Il Furioso**, e o seu dramático uso da perspectiva e os especiais efectos de luz fan del un precursor da arte barroca. Os seus traballos máis famosos son unha serie de pinturas sobre a vida de Xesús e a Virxe María na *Scuola Grande dei San Rocco* de Venecia.

## Traxectoria 
Foi un dos máis grandes pintores da escola veneciana e probablemente o último gran pintor do Renacemento italiano. Pola súa fenomenal enerxía pintando foi alcumado **Il Furioso**, e o uso dramático da perspectiva espacial e os efectos especiais da luz fixérono precursor da arte barroca co seu característico estilo manierista.

Influído por Parmigianino no terreo formal e por Miguelanxo no espiritual a súa orixinalidade amósase en obras como *O Lavatorio* (1547), pola súa concepción do espazo baleiro e profundo ou no *Miragre do escravo* (1548), onde unha conmoción de gran violencia axita a todos os personaxes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía de Tintoretto nas vidas de Giorgio Vasari, edición Giuntina de 1568
Paolo Veronese

miniatura|262px|*As vodas de Caná*, 1563. Veronese trata os temas evanxélicos como fragmentos da vida cortesá veneciana, nun estilo fastuoso e ostentoso.

**Paolo Veronese**, nado en Verona en 1528 e finado en Venecia o 19 de abril de 1588, foi un importante pintor renacentista veneciano.

## Traxectoria 
Naceu co nome de **Paolo Cagliari** ou **Paolo Caliari**, e era coñecido como **Veronese** polo seu lugar de nacemento. Discípulo de Parmigianino, Veronese caracterízase pola linguaxe clara e luminosa, espacialidade en largura, brillante sentido decorativo, exaltación da vida profana e alegorías aptas para o adorno de grandes superficies como o Palacio Ducal de Venecia.
Sixeberto III

miniatura|dereita
**Sixeberto III**, nado cara ao 630 e finado en 660, foi rei de Austrasia, fillo primoxénito de Dagoberto I.

Para satisfacer as esixencias de autonomía da aristocracia local, o seu pai cédelle no ano 632 o reino de Austrasia e instálase en Metz no ano 634, pero segue estando baixo a tutela do rei franco ata a morte de Dagoberto no ano 639. Nese ano, Sixeberto recibe como herdanza Austrasia, aínda que agora liberada de toda dependencia de Neustria.

Intenta inutilmente someter a Radulfo, duque de Turinxia, que o vence no ano 640.

Durante o seu reinado é cando o mordomo de palacio empeza a ter un papel importante na vida política de Austrasia.

Deixou o goberno en mans do mordomo Grimoaldo, que era fillo de Pipino de Landen que o convence para que adopte ao seu propio fillo, ao que bautizou como Khildeberto, un nome de rei merovinxio. Posteriormente Sixeberto tivo un fillo, o futuro Dagoberto II, pero o mordomo séntese ameazado e á morte do rei, obrígao a ingresar nunha comunidade monástica e exíliao a Irlanda.
Clodoveo II

**Clodoveo II**, nado en 635 e finado en 657, foi rei dos francos. Tamén foi rei de Neustria e de Borgoña desde o 638 ao 657 e tamén de Austrasia desde o 656 ao 657; era fillo de Dagoberto I e de Nantilde.

Durante a súa minoría de idade foi o seu rexente Erquinoaldo, mordomo de palacio de Neustria.

Casado, en 648, con Santa Batilde (falecida en 680, no mosteiro de Chelles), foron pais de Clotario III, rei de Neustria (Soissons) e Borgoña, Teodorico III, rei de Neustria e Borgoña, e de Khilderico II, rei de Austrasia.
Clotario III

**Clotario III**, nado no ano 652, era o primoxénito dos tres fillos de Clodoveo II.

## Traxectoria 
Foi rei de Neustria e de Borgoña desde o ano 657 ata a súa morte o ano 673 e rei dos francos baixo a tutela da súa nai Batilda e de Ebroin, mordomo de palacio.

Á morte do seu pai, no ano 657, convértese en gobernante dos tres reinos francos á idade de cinco anos, pero o poder real o exerce Ebroin. Este fai impoñer a súa autoridade, matando ao abade de Autun, Leger, que estaba apoiado por Pepin, mordomo de Austrasia.

Finalmente no 663, Clotario foi desposuído de Austrasia, conservando unicamente o goberno de Neustria e Borgoña, ata a súa morte no ano 673.

Casou con Amatilda, e morreu sen descendencia, pero durante algún tempo Ebroin creu que tiña un fillo, Clodoveo.
Oímbra, Oímbra

**Santa María de Oímbra** é unha parroquia do concello de Oímbra, na comarca de Verín, provincia de Ourense. Segundo o IGE en 2009 tiña 631 habitantes (322 homes e 309 mulleres), distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 682 habitantes. Limita cos concellos de Verín e Monterrei e con Portugal.

## Historia 
Até 1868 pertenceu a Oímbra a parte galega de Cambedo, lugar que era considerado un dos tres *pobos promiscuos* por estar situado na mesma fronteira, entre Galiza e Portugal. Ese ano, coa entrada en vigor do Tratado de Lisboa de 1864, a parte galega foi anexada a Portugal, á freguesía de Vilarelho da Raia. Eclesiasticamente seguiu a pertencer á freguesía e por tanto á diocese de Ourense. Así, en 1914 dependían do párroco de Oímbra unhas 20 familias portuguesas. Porén, coa entrada de Portugal en 1910 nun novo réxime e as crecentes dificultades dos párrocos para cruzar a fronteira, Cambedo acabou sendo incorporado tamén á arquidiocese de Braga o 27 de novembro de 1914.

## Economía 
É coñecida a súa agricultura polos produtos da horta (de xeito especial o pemento de Oímbra) e o viño acollido á denominación de Orixe Monterrei.

## Festas 
Ten un fondo arraigo o entroido que se celebra de forma enxebre con costumes propios (formigas, percorrido polas adegas e os coñecidos fachucos de palla). As festas patronais celébranse na honra de Santa Ana (26 de xullo)

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Canzorros da igrexa de Santa María de Oímbra, Oímbra.jpg|Canzorros da igrexa de Santa María de Oímbra.
Ficheiro:Ourense, Escolma de escultura 02-06a, estela funeraria (O Rosal, Oímbra) (I dC).JPG|Estela funeraria romana do s. I d.C atopada no Rosal, exposta no Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Oímbra 
### Parroquias de Oímbra 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Oímbra
Seixosmil, Meira

**Santo Isidro de Seixosmil** é unha das dúas parroquias do concello lugués de Meira, na comarca de Meira, xunto con Santa María de Meira. Segundo o IGE, en 2020 tiña 129 habitantes (65 homes e 64 mulleres). 

Aínda que antigamente celebraba a festa do Santo Isidro, actualmente só se celebra a festividade da Virxe das Mercedes (o cuarto domingo de setembro).

## Lugares e parroquias
### Lugares de Seixosmil
### Parroquias de Meira
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Meira
### Ligazóns externas 
*Seixosmil na web do concello de Meira
Teodorico III, rei franco

**Teodorico II** (tamén **Teoderico**, en francés, **Thierry III**), fillo de Clodoveo II, nado en 654 e finado no 691, foi rei de Neustria e Borgoña, entre o 673 e o 691 e de Austrasia, entre o 679 e o 691.

Aínda que estaba apoiado polo mordomo de palacio Ebroin, foi expulsado do trono de Neustria polos partidarios do seu irmán Khilderico II, e encerrado nun convento. Despois do asasinato deste último no 675, no bosque de Lognes preto de París, mediante unha conxura organizada polos señores francos, que o xulgaban demasiado autoritario, sae do mosteiro e faise co trono de Neustria.

Á súa vez, Dagoberto, fora proclamado rei polos señores austrasianos no 674 e volve, despois do asasinato de Khilderico, para conquistar o trono de Austrasia, onde fora rei o seu pai. Pero contén mal a insubordinación dos grandes e termina sendo tamén asasinado no 679, á idade de 27 anos deixando o trono de Austrasia a Teodorico.

Pero Pipino de Herstal, mordomo de palacio de Austrasia, levántase en armas contra el e termina por expulsalo, concentrando nas súas mans os tres reinos de Austrasia, Neustria e Borgoña. Namentres, temendo un enfrontamento cos grandes señores francos, susceptíbeis e envexosos do seu poderío, permite que, baixo o seu control, Teodorico ocupe o trono dos francos, pero retendo Austrasia.

Teodorico III casou con **Clotilde** con quen tivo os seguintes fillos:

* Clodoveo IV (680-695) que substitúe ao seu pai á morte deste;
* Khildeberto III (683-711) que substitúe ao seu irmán á súa morte no 695.
Eva Kjer Hansen

**Eva Kjer Hansen**, nada o 26 de agosto de 1963 en Aabenraa, é unha política dinamarquesa.

## Traxectoria 
Estudou ciencias políticas e realizou estudos de xornalismo, é membro do Folketinget desde 1990 polo Partido Liberal, foi parlamentaria europea (1994-1999) e desde o 2 de agosto é ministra de Asuntos Sociais e ministra de Igualdade de Xénero no goberno de Anders Fogh Rasmussen.
Adulto

Co termo **adulto** referímonos a calquera organismo maduro, aínda que máis especificamente úsase para facer referencia a un ser humano que pasou a infancia e a adolescencia para acadar o seu completo desenvolvemento, sexa home ou muller.

## Maioría de idade 
Historicamente ó paso ó mundo adulto viña marcada pola puberdade, o paso dunha serie de probas que demostraban que o rapaz estaba preparado para entrar na vida adulta ou chegar a unha determinada idade. Na maior parte do mundo a idade na que se é legalmente adulto está comprendida entre os 16 e os 21 anos, na maioría dos países da Europa Occidental, ó igual que en Galicia, a idade está establecida nos 18 anos.
Khilderico II

miniatura|dereita|220px|Moeda de Khilderico II.

**Khilderico II**, nado cara ao 653 e finado no 675, foi rei de Austrasia desde 657 a 675, e rei de Neustria e Borgoña desde 673 a 675.

## Traxectoria 
Fillo de Clodoveo II e de Batilda.

Casa no ano 668 con Blitilda que lle dá un fillo, Khilperico II (670-721), que será rei de Neustria á morte de Dagoberto III no 715.

Foi un rei merovinxio, que morreu asasinado no ano 675. Converteuse en rei de Austrasia á idade de 6 anos e en rei de Neustria e Borgoña á morte do seu irmán Clotario III.

No 673, á morte do seu irmán máis vello Clotario III, destrona e encerra no mosteiro de San Denís ao seu irmán Teodorico III, terceiro fillo de Clodoveo II, o cal fora proclamado rei por Ebroin, que era mordomo de palacio. Finalmente, Khilderico II será asasinado no bosque de Lognes, preto de París, debido á conxura organizada polos señores francos que o consideraban moi autoritario.

A partir de aquí, Dagoberto II, fillo de Sixeberto III, que estaba exiliado en Irlanda, e que fora proclamado rei en 674 polos señores de Austrasia, volve para reconquistar o trono de Austrasia, onde reinara o seu pai ata que foi asasinado en 656, mediante un complot organizado polo seu propio irmán Clodoveo II, o pai de Khilderico II, para anexionar as súas terras.
Los Verdes

**Los Verdes** é unha confederación española de partidos ecoloxistas formada en 1984.
## Historia e características 
Tivo a súa orixe na visita a España de Petra Kelly, activista verde alemá, e a publicación do Manifesto de Tenerife, onde se facía un chamado para a creación dun partido verde en España. En 1988 foi recoñecido pola Alianza Verde Europea que máis tarde se transformaría no Partido Verde Europeo. Por medio de acordos electorais o partido está representado no Parlamento Europeo, no Congreso dos Deputados e en diversos parlamentos autonómicos e concellos. O 9 de febreiro de 2006 Los Verdes e Iniciativa per Catalunya Verds asinaron un protocolo de colaboración.

En Galicia o referente de Los Verdes foi Os Verdes de Galicia que chegou a presentarse en coalición co PSdeG e Esquerda de Galicia, actualmente non mantén actividade.
Olaia Fernández Davila

**María Olaia Fernández Davila**, nada en Castrelos, Vigo, o 27 de xaneiro de 1954, é unha política galega.

## Traxectoria 
Iniciou o seu traballo político nos anos setenta no sindicalismo nacionalista en Vigo, onde foi secretaria zonal da INTG, e tamén responsábel nacional da secretaría da Muller. Olaia Fernández foi deputada no Parlamento de Galicia polo Bloque Nacionalista Galego desde 1993 e até o ano 2003. Desenvolveu a súa actividade parlamentaria en temas relacionados co emprego, a sanidade, o comercio e os servizos sociais. Foi unha das impulsoras da comisión non permanente para a Igualdade e para os Dereitos das Mulleres.

Dentro do BNG, foi membro do Consello Nacional desta formación política desde a 1995 até o ano 2003. Foi membro tamén da Executiva Nacional desta formación onde desenvolveu a responsabilidade da secretaría de Acción Social.

Nas eleccións municipais do ano 2003 foi elixida concelleira en Vigo. Foi elixida deputada no Congreso dos Deputados pola circunscrición de Pontevedra en 2004, 2008 e 2011. Desenvolveu o seu traballo parlamentario especialmente no eido agro-pesqueiro, social, laboral e sanitario.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición
### Ligazóns externas 
* Ficha na páxina web do Congreso dos Deputados
Gyula Grosics

**Gyula Grosics** [], nado en Dorog o 4 de febreiro de 1926 e finado en Budapest o 13 de xuño de 2014, foi un futbolista húngaro, que xogaba de gardameta. Xogou no lendario Equipo de Ouro que foi a Selección húngara nos anos 50. O seu alcume era "A panteira negra" (*A fekete párduc* en húngaro).

Está recoñecido como o primeiro gardameta en xogar de "porteiro-líbero", é dicir que actuaba coma un defensa máis cando era preciso. Participou en tres copas do mundo 1954, 1958 e 1962.

En canto á súa carreira nos clubs, estivo nas escuadras húngaras MATEOSZ, Budapest Honvéd FC e Tatabányai Bányász. Retirouse no ano 1962
Aspartamo

dereita|200px|miniatura|Fórmula do aspartamo.
O **aspartamo** ou **aspartame**, descuberto en 1965 por J.P. Schlatter, 
é o nome dun edulcorante artificial, que non pertence ó grupo dos  carbohidratos. Quimicamente é o *Aspartil-fenilalanina-1-metil éster*; un ester metílico do dipéptido formado a partir dos aminoácidos ácido aspártico e fenilalanina. Denominado na industria alimentaria coas siglas E-951.

É totalmente metabolizado polo organismo, e a súa hidrólise dá lugar a ácido aspártico, metanol e fenilalanina.

Os medios ácidos, como os zumes de froitas (pH comprendidos entre 3 e 5) e as bebidas de cola (p < 3) ocasionan a descomposición da molécula de aspartamo.
O aspartamo descomponse  en medio acuoso e quente, dando metanol e dicetopiperazina. Perde dozura cando se somete a temperaturas superiores a 30&nbsp;°C ou máis baixas de forma prolongada. A inestabilidade ó calor non permite o seu emprego en produtos que necesitan cocción.

É unhas 160 veces máis doce que o azucre común, sacarosa, e posúe un valor enerxético de 4 calorías por cada gramo. Por este motivo, a pesar de ser calórico, as pequenas cantidades en que se emprega fan que o seu valor enerxético resulte inapreciable. O consumo de alimentos que conteñen aspartamo deixa un sabor doce permanente, a diferenza doutros edulcorantes que deixan un regusto amargo.

Emprégase como edulcorante baixo en calorías en: refrescos, zumes, cereais de almorzo, como edulcorante de mesa, gomas de mascar, lácteos, marmeladas, bebidas quentes de chocolate, multivitaminas e en produtos farmacéuticos. Está presente en aproximadamente 6.000 bebidas e alimentos usados en todo o mundo.

A inxesta máxima diaria é de 40&nbsp;mg/kg. Non produce carie dental.  Grandes doses de aspartamo poden resultar tóxicas.

É unha fonte importante de fenilalanina e metanol, polo que, en exceso, pode producir trastornos na saúde. É unha substancia inocua nas doses recomendadas, salvo en persoas que padecen fenilcetonuria; unha enfermidade conxénita na que se acumulan cantidades moi altas de fenilalanina no sangre, orixinando atraso mental e outras alteracións importantes na saúde e na calidade de vida. Por este motivo é obrigatorio que no etiquetado apareza unha destas advertencias: "non apto para fenilcetonúricos", ou  "contén unha fonte de fenilalanina".

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Aspartamo: amarga dulzura investigación periodística
* ¿Supone el aspartamo un riesgo para la salud?, resumo realizado por GreenFacts dun informe da Comisión Europea.
* Lifespan Exposure to Low Doses of Aspartame Beginning During Prenatal Life Increases Cancer Effects in Rats Nuevo estudio de la Fundación Ramazzini  que relaciona aspartamo y ciertos cánceres.
Lei de Boyle

A **lei de Boyle** (tamén coñecida como **lei de Boyle-Mariotte**) é unha das leis dos gases ideais. Establece que o volume é inversamente proporcional á presión, a unha temperatura constante dentro dun sistema pechado.
Foi enunciada por Robert Boyle en 1662.

Boyle investigou en 1662 a relación entre a presión (*P*) e o volume (*V*) dos gases e atopou que para unha cantidade fixa mantida a unha presión constante ,*P* e *V* son inversamente proporcionais
\qquad\qquad P V = k 

Onde *k* é unha constante, se a temperatura e a masa do gas fican constantes.

Cando aumenta a presión, o volume baixa, mentres que se a presión diminúe, o volume aumenta. Non é necesario coñecer o valor exacto da constante k\, para poder facer uso da lei se consideramos dúas situacións, como está representado no debuxo, pois mantendo constante a cantidade de gas e a temperatura, deberá cumprirse a relación:

P_1V_1=P_2V_2\,

onde:

P_1 = Presi\acute{o}n \ inicial \,

P_2 = Presi\acute{o}n \ final\,

V_1 = Volume \ inicial\,

V_2 = Volume \ final\,

Ficheiro:Ley_de_Boyle_Mariotte.png

De certo, a lei de Boyle, cúmprese só de xeito aproximado nos gases reais, xa que as moléculas do gas exercen forzas entre si, as desviacións da lei aproxímanse a cero no límite da densidade cero (cando a presión é cero ou cando a temperatura é infinita) xa que as moléculas do gas están infinitamente separadas unha da outra e as forzas entre as moléculas quedan anuladas. Polo tanto no límite de densidade cero o gas faise ideal.

## Historia 
Esta relación entre a presión e o volume foi notada por primeira vez por dous científicos afeccionados, Richard Towneley e Henry Power. Boyle confirmouno a través de experimentos e publicou os resultados. Segundo Robert Gunther e outras autoridades, foi o axudante de Boyle, Robert Hooke, quen construíu os aparatos do experimento. O físico francés Edme Mariotte (1620–1684) descubriu a mesma lei independentemente en 1676, pero Boyle xa a tiña publicada. Por isto a lei pode ser chamada lei de Mariotte ou lei de Boyle–Mariotte. Máis tarde, en 1687 na Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica, Newton demostrou matematicamente que se un fluído elástico consistente en partículas en repouso, entre os que hai forzas repulsivas inversamente proporcionais, a densidade sería directamente proporcional á presión, pero este tratado matemático non é a explicación física para as relacións observadas. No lugar dunha teoría estática, precisábase unha teoría cinética, que foi provida dous séculos despois por Maxwell e Boltzmann.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lei dos gases ideais
* Lei de Charles
* Lei de Gay-Lussac
* Lei de Avogadro
* Lei de Graham
* Gas
* Gas ideal
### Ligazóns externas 
* Animação da Lei de Boyle-Mariotte
Andrea Palladio

**Andrea Palladio**, nado como **Andrea di Pietro della Gondola** en Padua o 30 de novembro de 1508 e finado o 19 de agosto de 1580, foi un arquitecto véneto, amplamente considerado o máis influente na historia da arquitectura occidental. O apelido de "Palladio" é, en realidade, un alcume derivado da deusa grega Pallas Atenea que lle puxo o seu primeiro patrón, un humanista de Vicenza.

## Traxectoria 
Palladio realizou a maioría da súa obra en Vicenza, estudou a arquitectura clásica romana, o que vai ser determinante para axeitar as súas construcións ó seu uso e o seu contorno, o gusto polos edificios civís, a valorización contrastada entre superficies pechadas e abertas mediante pórticos de columnas, dentro dunha racional simetría, vai ser a idea dominante da súa arquitectura, que é luminosa e cromática que establece unha clara relación entre paisaxe e arquitectura que se reforza pola prolongación dos eixos principais dos edificios que se introducen na natureza, conseguindo a súa unificación.

Monument to Andrea Palladio (Vicenza).jpg|Andrea Palladio
Basilica Palladiana (Vicenza) - facade on Piazza dei signori.jpg|Basilica Palladiana
Palazzo del Capitanio (Vicenza).jpg|Palazzo del Capitanio
Palazzo Chiericati (Vicenza).jpg| Palazzo Chiericati
Interior of Teatro Olimpico (Vicenza) scena .jpg|Teatro Olimpico
Basilica di San Giorgio Maggiore (Venice).jpg|San Giorgio Maggiore

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Palladianismo
Xosé María Díaz Sanxurxo

**Xosé María Díaz Sanxurxo**, nado en Suegos (Pol) o 25 de outubro de 1818 e finado en Tonkín (Vietnam) o 20 de xullo de 1857 Figura no santoral o 20 de xullo, día do seu martirio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
*
Arranxo

Un **arranxo musical** é a preparación dunha composición musical para ser executada por un grupo específico de voces ou instrumentos musicais, o que consiste basicamente en reescribir o material preexistente para que quede en forma diferente a como fora executado anteriormente ou para facer a música máis atraente para o público e usar técnicas de rítmica, harmonía e contrapunto para reorganizar a estrutura da peza de acordo cos recursos dispoñibles, tales como a instrumentación e a habilidade dos músicos.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Arranxo de subgraves.
Căuşeni

**Căuşeni** é unha vila de Moldova, capital do condado de Căuşeni, conta con 17.700 habitantes.
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Căuşeni District Council
Eärendil

**Eärendil** é un personaxe de ficción de J. R. R. Tolkien, unha das figuras máis importantes do seu legendarium. A súa historia explícase n'O Silmarillion e atópanse referencias n'*O Señor dos Aneis*.

Eärendil naceu e medrou na cidade do seu avó Turgon, Gondolin. Cando tiña sete anos fuxiu do saqueo de Gondolin por Morgoth cos seus pais, refuxiándose nas Gargantas do Sirion, e co tempo converteuse no líder dos refuxiados alí instalados. Casou con Elwing, filla de Dior e neta de Beren e Luthien, tiveron dous fillos en común: Elrond e Elros.

Coa axuda de Aixa construíu un navío para navegar polas costas da Terra Media, e os fillos de Fëanor aproveitaron unha desas saídas para atacar a súa xente. Ó saber da noticia, Eärendil decidiu navegar ata Valinor, converténdose no primeiro mortal en chegar ata aló. Eärendil presentouse ante os Valar ofrecéndolles un Silmaril como tributo e suplicoulles que interviñesen na loita dos homes e os elfos en contra de Morgoth. Os Valar aceptaron a petición e recompensaron á familia co don de poder decidir a cal das dúas liñaxes querían pertencer, Elwing, Eärendil e Elrond escolleron ser contados como elfos, mentres Elros elixiu ser home. Na batalla contra Morgoth, Eärendil destruíu o dragón Ancalagon que caeu sobre o Thangorodrim, causando a destrución de Angband.
Giacomo Barozzi da Vignola

**Giacomo** (ou **Jacopo**) **Barozzi da Vignola**, frecuentemente chamado simplemente **Vignola** (1 de outubro de 1507 - 7 de xullo de 1573) foi un dos grandes arquitectos manieristas do século XVI. As súas dúas obras mestras foron a Vila Farnese en Caprarola e a Chiesa del Gesù en Roma, nesta obra seguindo as ideas realizadas por Leone Battista Alberti en Sant'Andrea de Mantua, Vignola constrúe un templo cheo de contrastes, relaciona unha nave lonxitudinal cuberta cuha gran bóveda de canón coa planta central de gran cruceiro, non obstante as capelas laterais vense reducidas a pequenos nichos. Outro contraste manierista prodúcese na iluminación do templo: desde a luz taminizada da nave, que provén das capelas laterais, á maior escuridade do tramo que antecede ó cruceiro e, finalmente, á explosión luminosa do espazo baixo da cúpula.

### Obra teórica 
Como teórico publicou, no ano 1562, un tratado titulado ''Regola delli Cinque Ordini d'Architettura* no que estudaba e sistematizaba as ordes arquitectónicas clásicas establecendo os seus módulos e proporcións canónicas e definindo, con moito detalle, as súas medidas e os sistemas xeométricos de trazado para poderen ser empregados polos seus contemporáneos. Posteriormente, escribiu *Le due Regole della prospettiva*, que foi publicado, postumamente, en 1583 en Roma.
miniatura|*Le due regole della prospettiva prattica*, 1682

## Obras 
Entre as principais obras arquitectónicas de Vignola cóntanse:

* O Palazzo Bocchi, Boloña (1545).
* Tribuna en San Petronio, Boloña (1547/48).
* O Palazzo dei Banchi, Bologna (1565–1568). 
* A Vila Giulia para o papa Xulio III., na que traballou xunto a Giorgio Vasari (1550–1555).
* A Vila Farnese en Caprarola (1559–1573).
* A Fontana Papacqua, en Soriano nel Cimino (1562).
* Vila Lante, en Bagnaia (desde 1566), cos xardíns, os xogos acuáticos e os *Casini''.
* O templo de Il Gesù, en Roma, igrexa-madre dos xesuítas, en cuxa fachada anticipou o camiño a seguir para as igrexas barrocas do século XVII.
* A igrexa de Sant' Andrea in Via Flaminia, en Roma, o primeiro edificio sacro con planta oval, que constitúe tamén un modelo para o barroco.

## Notas 
## Véxase tamén
Barranquilla

**Barranquilla** é unha cidade de Colombia, capital do departamento colombiano do Atlántico, cunha poboación de 1&nbsp;219&nbsp;731 habitantes. A cidade fundouse en 1629. Atópase sobre a marxe occidental do río Magdalena a 7,5 km da súa desembocadura no mar Caribe. En 1993 foi organizada constitucionalmente en distrito especial, industrial e portuario. É o principal centro económico da Rexión Caribe de Colombia, entre as actividades económicas salientan o comercio e a industria.

O estabelecemento da cidade data da terceira década do século XVII, cando os sectores lindeiros ó río Magdalena comezaron a poboarse arredor de mercedes outorgadas pola Coroa Española. Durante a época da Independencia, Barranquilla distinguiuse polo apoio dos seus habitantes á causa libertadora, o que lle valeu ser erixida en vila en 1813. Na segunda metade do século XIX adquire importancia estratéxica e económica ó comezar a navegación a vapor polo río Magdalena, o que lle permitiu converterse no principal centro exportador do país até a primeira metade do século XX. Dende finais do século XIX até os anos 1930, Barranquilla foi o principal punto de entrada a Colombia de miles de inmigrantes e de adiantos como a aviación, a radio comercial e a telefonía, así como de varios deportes.

A poboación de Barranquilla é de 1&nbsp;228&nbsp;621 persoas, o que a converte na cuarta cidade máis poboada do país detrás de Bogotá, Medellín e Cali. A cidade é o núcleo da Área Metropolitana de Barranquilla, a cal está constituída ademais polos concellos de Soledad, Malambo, Galapa e Puerto Colombia. O conglomerado alberga a 2&nbsp;050&nbsp;127 habitantes, e ocupa tamén a cuarta posición entre as conurbacións do país. Como capital departamental, Barranquilla é sede da Gobernación do Atlántico, da Asemblea Departamental e do Tribunal Superior do Atlántico, máximo órgano xudicial do departamento.

Barranquilla é sede dunha das festividades folclóricas e culturais máis salientables de Colombia, o carnaval de Barranquilla, declarado Patrimonio Cultural da Nación polo Congreso de Colombia en 2001 e Patrimonio Oral e Inmaterial da Humanidade pola Unesco en 2003. A cidade foi designada Capital Americana da Cultura en 2013.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
La

:*Este artigo trata sobre o tecido, para o artigo sobre a nota musical véxase La, e para o do elemento químico de símbolo La véxase Lantano. Para outros significados véxase **La (homónimos)**.*

dereita|250px|miniatura|Imaxe dun feixe de la.

A **la** (do latín *lana*) obtense da extracción do pelo ondulado da ovella ou doutros animais. Da la obtéñense moitos produtos téxtiles, como sacas, luvas ou pezas de roupa.

O seu uso é maior nas zonas máis frías, xa que este produto ten propiedades illantes. A la era amplamente usada ata o espallamento do uso do algodón, máis barato de producir (xa que vén dunha planta), e máis doado de fiar nas máquinas tecedoras a partir da revolución industrial.

## Obtención 
As las mais valiosas son as que proceden de ovellas de tres a seis anos. Unha ovella produce ao ano dun a tres quilos de la fina ou de dous a seis quilos de la grosa, segundo se trate dunha raza ou outra.

As partes illadas do vélaro mostran grandes diferenzas en canto a finura e estado de limpeza, segundo a parte do corpo de que procedan. A clasificación do vélaro ten a súa importancia, se se aspira a lograr certa uniformidade no fiado.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Loden
Juan de Herrera

miniatura|San Lourenzo do Escorial
**Juan de Herrera**, nado en Mobellán (Cantabria) en 1530 e finado en Madrid en 1593) foi un arquitecto español, considerado o creador do estilo arquitectónico, sobrio e severo, máis característico do Renacemento en España, denominado estilo herreriano.

Juan de Herrera recórdase sobre todo pola súa participación no mosteiro do Escorial, aínda que tamén é o responsable da catedral de Valladolid. Comezou a traballar no Escorial en 1563 baixo a dirección de Juan Bautista e desde 1572 foi el quen dirixiu os labores ata que se concluíu definitivamente en 1584. Formalmente acentuou o seu manierismo ó elevar a fachada principal e construír unha portada sen fondo, xa que tras ela non está o templo, senón un patio que dá á igrexa.

## O estilo herreriano 
Coñécese como herreriano o estilo arquitectónico desenvolvido por Herrera no último terzo do século XVI así como o dos arquitectos que o sucederon en España nas primeiras décadas do século XVII, nun progresivo achegamento ao barroco. En Galicia atópanse exemplos de arquitectura herreriana como o Mosteiro de Santa María de Montederramo e o Colexio da Nosa Señora da Antiga en Monforte de Lemos.
Adventismo

**Adventismo** fai referencia á un conxunto de confesións protestantes que teñen en común esperar unha segunda e próxima vinda de Cristo.
Tivo a súa orixe na prédica de William Miller, a primeira igrexa adventista organizada foi a Igrexa Adventista do Sétimo Día en 1863, que é tamén a maior con 14&nbsp;000&nbsp;000 de membros nos Estados Unidos (2005).
Arsenio Fernández de Mesa

**Arsenio Fernández de Mesa Díaz del Río**, nado o 20 de xullo de 1955 en Ferrol, é un político galego do Partido Popular.

## Traxectoria 
Iniciouse en política en grupos falanxistas de Ferrol tras a morte de Franco, grupos que se adicaban a ameazar sindicalistas e demócratas. O 14 de maio de 1977 acudiu a Cedeira vestido de falanxista á inauguración polo exministro franquista Gonzalo Fernández de la Mora dun monumento a Franco.
 
En 1979 entrou a traballar como axudante de xardinaría no porto de Ferrol, coa categoría de funcionario do Estado (Grupo D). Foi delegado comercial e inspector de pinturas para barcos no Departamento Marítimo da empresa International Marine Coatings con delegación no porto de Ferrol. Comeza a súa carreira política como concelleiro de Ferrol (1983-1991), foi tenente de alcalde de Ferrol (1987-1989). Nas Eleccións Xerais de 1989 foi elixido deputado no Congreso dos Deputados pola provincia da Coruña (1989-2000). Foi Delegado do goberno en Galicia (2000-2008) e durante a catástrofe do Prestige (2002) a súa actuación foi moi criticada pola oposición, Nunca Máis e ecoloxistas. Nas Eleccións Xerais de 2008 volveu ser reelixido deputado pola provincia da Coruña, e tamén nas de 2011.

En decembro dese mesmo ano foi designado director xeral da Garda Civil por Mariano Rajoy, en substitución de Francisco Velázquez, que ata daquela compartía a responsabilidade sobre a Policía e a Garda Civil. Cesou como director da Garda civil o 18 de novembro de 2016 e en xaneiro de 2017 foi nomeado conselleiro de Red Eléctrica de España.

## Vida persoal
Está casado e ten tres fillos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición
### Ligazóns externas 
*Ficha no Congreso dos Deputados
Greg Bear

**Greg Bear**, nado en San Diego (California) o 20 de agosto 1951 e finado o 19 de novembro de 2022, foi un escritor de ficción científica.

## Vida persoal 
En 1975, Bear casou con Christina M. Nielson; divorciáronse en 1981. En 1983, casou con Astrid Anderson, filla dos autores de fantasía e ficción científica Poul e Karen Anderson. Tiveron dous fillos, Chloe e Alexandra, e residiron preto de Seattle, Washington.
Gregory Benford

**Gregory Benford**, nado en Mobile (Alabama) o 30 de xaneiro de 1941, é un físico e escritor estadounidense de ficción científica.
Edward Bellamy

**Edward Bellamy**, nado o 26 de marzo de 1850 e finado o 22 de maio de 1898, foi un escritor americano principalmente coñecido pola súa novela de ficción científica ambientada no ano 2000, *Looking Backward*, publicada en 1888; hai unha tradución desta obra ao galego intitulada *Se o socialismo chegase*, feita por Tomás González Ahola, en Urco Editora, 2009.

Finou ao 48 anos de idade, vítima da tuberculose.

## Obra 
Existe unha tradución ao galego a cargo de Elena Maure Noia do conto "The Parable of the Water Tank" pertencente ao libro *Equality * (1897), publicada na Biblioteca Virtual de Literatura Universal en Galego co título *A parábola do depósito de auga* e distribuída en papel en 2014 nunha edición da Asociación de Tradutores Galegos.
## Notas
Alfred Bester

**Alfred Bester**, nado en Nova York en 1913 e finado en Pensilvania en 1987, foi un xornalista e escritor estadounidense de ficción científica.

Foi o primeiro vencedor do Premio Hugo, en 1953, polo seu libro *The Demolished Man*.
David Brin

**Glen David Brin**, nado o 6 de outubro de 1950 en Glendale (California), é un coñecido escritor de ficción científica gañador dos premios Hugo e Nebula. Traballou como profesor de física e asesor da NASA e actualmente vive en California.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Los Verdes Ecologistas

**Los Verdes Ecologistas** (**LVE**) foi un partido ecoloxista español fundado en 1987 que ten a súa orixe en Futuro Verde, partido xurdido do Partido Humanista que á súa vez ten a súa orixe na Comunidade de Silo.

Unha comisión parlamentaria española considerou seita perigosa e destrutiva a LVE en 1988. En 1989 unha sentenza xudicial obrigou a LVE a variar a súa denominación e pasou a denominarse **Los Ecologistas**, e en 1994 deixou de actuar.