open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fujiko Fujio

foi o alcume dun dúo de escritores de manga composto polos artistas xaponeses  e . O seu debut profesional foi en 1951 (co nome dos autores "Abiko Motoo, Fujimoto Hiroshi"). Utilizaron o nome Fujiko Fujio dende 1953 ata a disolución da asociación en 1987, por mor da enfermidade de Fujimoto. O dúo era coñecido polas súas populares comedias, entre elas *Obake no Q-Tarō*, *Hattori o Ninja*, *Kaibutsu-kun*, *Perman*, *Kiteretsu, o primo listo de Nobita* e *Doraemon*, que é oficialmente recoñecido como unha icona cultural do Xapón moderno.

Algunhas das súas influencias incluíron a Osamu Tezuka, así como os debuxos animados e bandas deseñadas internacionais.

## Pseudónimos 
Dende o seu debut, colaboraron e escribiron individualmente baixo un pseudónimo. Pero despois de 1988 publicaron con nomes separados.

### Fujiko Fujio 
Usado dende xullo de 1953 até xaneiro de 1988.

Todos os traballos (colaboración, traballo dunha persoa) publicados baixo o pseudónimo "Fujiko Fujio".

### Fujiko F. Fujio 
Pseudónimo usado por **Fujimoto** dende 1989.

O anterior é notación sen símbolos.

A notación oficial é .

### Fujiko Fujio A 
Pseudónimo usado por **Abiko** dende 1988.

O anterior é notación sen símbolos.

A notación oficial é .

Como recordatorio, "Fujiko A. Fujio" é unha notación de nome inexistente. Se existe, é un malentendido ou erro tipográfico.

## Notas
Brais Babarro Fernández

**Brais Babarro Fernández**, nado na Coruña en 1978, é un guionista e escritor galego.

## Traxectoria 
E licenciado en Filoloxía Inglesa e graduado en Guión e Dirección. 

## Obras 
* *Hoshi. A voz da pedra fósil* (2022). Vigo: Galaxia, Costa Oeste. 170 páxs. ISBN 978-84-9151-949-2.
* *A sombra do graffiti* (2024). Vigo: Galaxia. Costa Oeste. 162 páxs. ISBN 978-84-1176-345-5.

## Premios 
* 2002: Premio de narrativa no VIII Certame Literario da Facultade de Filoloxía, Universidade da Coruña), por *Desterro no labirinto*.
* 2005: Finalista no Proxecto Compostela Plató (Festival Internacional de Cine Curtocircuíto) de guión, por *Las manos del alma* 
* 2007: Finalista no Proxecto Compostela Plató (Festival Internacional de Cine Curtocircuíto) de guión, por *Números por letras*.
* 2019: Mención de honra no concurso do UK Film Festival, por *Uniformed*.

## Notas
Augusto Comas Arqués

**Augusto Comas Arqués**, nado en Madrid o 2 de febreiro de 1834 e finado na mesma cidade o 18 de agosto de 1900, foi un avogado e político español, de orixe catalá.

## Traxectoria 
Os seus pais eran orixinarios de Pineda de Mar e Tarragona. En 1856 licenciouse en Filosofía e Xurisprudencia na Universidade Central. En 1861 doutorouse en Administración e en 1862 en Dereito. Ese mesmo ano foi nomeado profesor da Universidade de Valencia e posteriormente tamén da Universidade Central da que despois foi nomeado decano.

Exerceu como avogado na administración. Foi elixido deputado polo distrito da Cañiza nas eleccións de agosto de 1872 e a partir de 1881 foi senador pola Universidade de Valencia e posteriormente senador vitalicio, cargo que ocupou ata 1900.

## Vida persoal 
O seu fillo Augusto Comas Blanco foi pintor e tamén deputado.
Antonio Ferreiro Hermida

**Antonio Ferreiro Hermida**, finado en Mondoñedo en abril de 1898, foi un notario e político galego.

## Traxectoria 
Notario de Mondoñedo. Foi elixido deputado polo distrito de Mondoñedo nas eleccións de agosto de 1872. Finou en Mondoñedo en abril de 1898.

## Vida persoal 
Casou con Teodora Rodríguez del Caño.

## Notas
María Ramos Salgado

**María Ramos Salgado**, nada en Irún en 1998, é unha tradutora e escritora galega.

## Traxectoria 
Neta de emigrantes galegos e casteláns. Estudou Tradución e Interpretación na Universidade Pontificia de Comillas. Recibiu a Bolsa de Excelencia da Comunidade de Madrid. Fixo unha estadía na Universidade de Xenebra. Instalouse na aldea da Limia da que emigrou o seu avó. Traduce do inglés, francés, éuscaro, galego e castelán ao éuscaro, galego e castelán. Traduciu a Jane Austen, Emily Brontë, Anjel Lertxundi, Bernardo Atxaga e Eider Rodríguez. En decembro de 2024 apareceu a súa primeira obra, *Cartas gallegas. Una mirada hacia la Galicia interior*.
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web da autora
* Entrevista para Don de Lenguas, de Radio USAL
Arquelao (poeta)

**Archelao** (latín *Archelaus*, grego antigo Ἀρχέλαος), foi un poeta grego que escribiu un poema composto por máis de 300 versos iámbicos titulado Περὶ τῆς ῾Ιερᾶς Τέχνης ("Perì tês Hierâs Tékhnēs", en latín *De Sacra Arte*).
## Traxectoria 
Non se sabe nada dos acontecementos da súa vida. A data na que viviu tamén é incerta, pero o poema é evidentemente obra dun escritor relativamente recente e non debe ser atribuído a ningún dos autores máis antigos dese nome.

## Notas
Apolodoro de Cirene

**Apolodoro** (en grego Άπολλόδωρος, en latín Apollodorus) foi un gramático grego procedente de Cirene que é frecuentemente citado por outros gramáticos, como por un escolástico de Eurípides, pola Suídas, polo *Etymologicum Magnum* ou por Ateneo de Naucratis.

## Traxectoria 
Segundo Ateneo escribiu unha obra ou catálogo sobre os distintos tipos de vasos e copas (), e segundo Natalis Comes, outra sobre mitoloxía grega, que probabelmente sexa unha confusión co Apolodoro da *Biblioteca mitolóxica*.

## Notas
Heliodoro (historiador)

**Heliodoro** (grego Ἡλιόδωρος, latín *Heliodorus*) foi un historiador grego de Atenas, coñecido como  (*Perieguétes*), que escribiu unha descrición das obras de arte da Acrópole de Atenas que se menciona baixo varios títulos: , e *de Atheniensium Anatematis*.
## Traxectoria 
Esta obra foi unha das fontes de Plinio o Vello que utilizaba para falar dos artistas gregos. Probabelmente viviu durante a época de Antíoco IV Epífanes ( -174 a -163), segundo Ateneo de Naucratis. Plutarco di que tamén escribiu , pero quizais se refería a un Diodoro, e non a Heliodoro-

## Notas
Torque de Marzán

O **torque de Marzán**, **torque do Cú do Castro**, ou **torque de Punta de Marzán**, é unha das pezas máis destacadas do patrimonio arqueolóxico e artístico do noroeste de Galicia, pertencente á cultura castrexa da Idade de Ferro. Actualmente exposto no Museo Provincial de Lugo, este colar ritual, de ouro e características únicas, simboliza o legado cultural e técnico das comunidades pre-romanas asentadas na comarca da Mariña.

## Descrición 
O torque de Marzán presenta unha forma característica en "C", cunha diadema de sección circular e remates en dobre escocia (un deles desaparecido). A súa decoración, concentrada na parte central, mostra catro bandas paralelas con oito entrelazados de inspiración xeométrica, unha técnica propia da ourivería avanzada da época. Conta cun diámetro aproximado de 20 cm.

## Descuberta 
A peza foi descuberta no ano 1897 no lugar de Marzán, no concello de Foz. O torque formou parte da colección de Ricardo Blanco-Cicerón, despois pasou a de Álvaro Gil Varela e o 28 de novembro de 1974 pasou a formar parte das coleccións do Museo Provincial de Lugo, onde se conserva como un dos seus tesouros máis valiosos. O achado reforzou a importancia arqueolóxica da zona, evidenciando un poboamento continuado na Mariña lucense dende tempos remotos.

## Notas
Icona cultural

[miniatura|O [Monte Fuji é xeralmente empregado como icona cultural do Xapón.]]
Unha **icona cultural** é unha persoa ou un obxecto que é identificado por membros dunha cultura como representante dela. O seu proceso de identificación é subxectivo, e "as iconas" son xulgadas pola extensión pola que poden ser vistas como un símbolo auténtico daquela cultura. Cando os individuos perciben unha icona cultural, relaciónana coas súas percepcións xerais da identidade cultural representada. As iconas culturais tamén poden ser identificadas como unha representación auténtica das prácticas dunha cultura por outra.

## Exemplos 
[miniatura|dereita|Unha [cabina telefónica vermella é unha icona cultural británica.]]
Segundo *Canadian Journal of Communication*, a literatura académica describiu todo o seguinte como "iconas culturais": Shakespeare, Oprah, Batman, Anne, a de Tellas Verdes, os Cowboy, unha cantante pop dos anos 60, os cabalos, Las Vegas, a biblioteca, a boneca Barbie, o ADN e os New York Yankees".
En 2006 creouse unha enquisa na web que permitiu ao público presentar as súas ideas para as iconas nacionais de Inglaterra, e os resultados mostran a gama de diferentes tipos de iconas asociados a unha visión inglesa da súa propia cultura. Un exemplo é o autobús vermello de dous pisos AEC Routemaster de Londres. 

As bonecas Matryoshka son ​​vistas internacionalmente como iconas culturais de Rusia. Na antiga Unión Soviética, o símbolo da fouce e martelo e as estatuas de Lenin representaban as iconas culturais máis destacadas do país.

Os valores, normas e ideais representados por unha icona cultural varían entre as persoas que se subscriben a ela e, de forma máis ampla, as iconas culturais como símbolo de valores poden variar bastante na súa interpretación. Así, unha empanada de mazá é unha icona cultural dos Estados Unidos, pero o seu significado varía entre os estadounidenses.

As iconas nacionais poden converterse en obxectivos para aqueles que se opoñen ou critican un réxime, por exemplo, as multitudes que destrúen estatuas de Lenin en Europa do Leste despois da caída do comunismo ou queiman a bandeira dos Estados Unidos de América para protestar contra as accións dese país no estranxeiro.

As iconas relixiosas tamén poden converterse en iconas culturais en sociedades onde a relixión e a cultura están profundamente entrelazadas, como as representacións da Madonna en sociedades cunha forte tradición católica.

## Críticas 
Describir algo como *icónico* ou como unha *icona* volveuse moi común nos medios populares. Isto xerou críticas sobre o seu uso excesivo. Mark Larson do *Christian Examiner* considerou "icónico" como unha palabra usada en exceso, atopando máis de 18.000 usos de "icónico" só nas novas, con outros 30.000 usos para "icona".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* * 
* 
*  
* 
*
Jesús Nieves Sánchez

**Jesús Nieves Sánchez**, coñecido como **Xastriño**, nado no Saviñao cara a 1913, foi un xastre e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Antonio Nieves Méndez e Emilia Sánchez Curto. Xastre en Escairón. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 15 de agosto. Xulgado en Lugo por rebelión militar na causa 729/36 o 28 de decembro xunto con Manuel Pérez Fernández e os irmáns Bernardo, Francisco e Antonio Sánchez Quiroga, foi condenado a cadea perpetua o 19 de xaneiro de 1937. Cumpriu condena na Prisión Provincial da Coruña, onde ingresou o 20 de marzo de 1937. Volveu ser detido o 18 de abril de 1947, sendo posto en liberdade o 12 de maio. Volveu ser detido o 14 de setembro de 1948 e saíu en liberdade o 25 de outubro de 1949. Foi xastre-xefe de Alta Sastrería Walker de Ourense nos anos sesenta.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha en Represión franquista en Lugo
Hernández (apelido)

miniatura|200px|Escudo asociado co apelido Hernández.
**Hernández** é un apelido patronímico castelán documentado dende o século XV. Quere dicir fillo de Hernán, Hernando ou Fernando. Fernández é tamén unha versión común deste apelido, sendo ademais a forma estándar galega do apelido. Hernandes e Fernandes son os equivalentes en lingua portuguesa.

## Distribución xeográfica 
Segundo datos de 2014, o 52,9% de todos os portadores coñecidos do apelido "Hernández" eran residentes en México (frecuencia 1:25), o 7,7% dos Estados Unidos (1:510), o 6,3% de Colombia (1:83), 5,8% de Venezuela (1:57), 4,1% de Cuba (1:30), 4,0% de España (1:125), 4,0% de Guatemala (1:44), 2,9% de Honduras (1:33), 2,7% do Salvador (1:26), 1,5% de Nicaragua (1:43), 1,5% de Filipinas (1:746). ), o 1,2% da República Dominicana (1:92) e o 1,2% de Chile (1:158).

En España, a frecuencia do apelido foi superior á media nacional (1:125) nas seguintes comunidades autónomas:
* 1. Illas Canarias (1:24)
* 2. Rexión de Murcia (1:66)
* 3. Castela e León (1:67)
* 4. Estremadura (1:100)

En México, a frecuencia do apelido foi superior á media nacional (1:25) nos seguintes estados:
* 1. Hidalgo (1:10)
* 2. San Luis Potosí (1:15)
* 3. Tabasco (1:16)
* 4. Veracruz (1:16)
* 5. Chiapas (1:16)
* 6. Tlaxcala (1:17)
* 7. Querétaro (1:22)
* 8. Oaxaca (1:22)
* 9. Tamaulipas (1:23)
* 10. Puebla (1:23)
* 11. Estado de México (1:25)

## Notas 
## Véxase tamén
Inner Workings

***Inner Workings*** é unha curtametraxe de animación producida por Walt Disney Animation Studios. Foi escrita e dirixida por Leo Matsuda e producida por Sean Lurie. Estreouse nos cinemas o 23 de novembro de 2016 xunto con *Moana*.

## Sinopse 
A curta segue o funcionamento interno de Paul, un home que viviu en California durante a década de 1980. O cerebro, o corazón, os pulmóns e o estómago de Paul (ata a súa vexiga e os riles) espertan nun día típico de traballo. O corazón expresa o seu desexo de probar un grande almorzo especial, xogar na praia e probar un novo par de lentes de sol nun stand dirixido por unha atractiva vendedora de lentes de sol chamada Kate. Porén, o cerebro simplemente quere que Paul chegue a traballar a tempo en Boring, Boring & Glum e evite posibles perigos que o cerebro coida que matarán a Paul no camiño. Farto da constante natureza apaixonada do corazón, o cerebro quítalle o control de Paul para que este poida chegar ao traballo a tempo.

## Elenco 
*Tucker Gilmore
*Raymond S. Persi
*Terri Douglas
*The Loop Troop

## Notas
Pica de Blyth

A **pica de Blyth**  (***Anthus godlewskii***) é un ave paseriforme de mediano tamaño que se reproduce en Mongolia e zonas veciñas da China, Tíbet e India. É unha ave migradora a grandes distancias, que se despraza ás zonas baixas abertas do sur de Asia. No oeste de Europa é unha rara ave vagante e está incluída na lista das aves ibéricas.

É unha pica grande principalmente marrón na parte dorsal e clara na ventral, pero é moi difícil distinguila no chan, pasando desapercibida. É moi similar á pica de Richard (*Anthus richardi*), pero lixeiramente máis pequena, de patas máis curtas e bico escuro máis curto. O seu voo é potente e directo, e emite unha chamada característica que soa aproximadamente "pshii", de ton máis alto que a que emite a de Richard.

No sur de Asia, en inverno cómpre fixarse moito para distinguila doutras picas grandes que pasan o inverno ou son residentes na área, incluíndo a pica de Richard. A pica de Blyth é insectívora.

Esta ave recibe o seu nome en honra do zoólogo inglés Edward Blyth. O nome do xénero *Anthus* é a palabra latina para designar un paxaro pequeno das praderías. O adxectivo específico *godlewskii* fai referencia ao nobre polaco e naturalista de campo Victor Godlewski.

## Galería 

Ficheiro:Blyth_s_Pipit_Anthus_godlewskii.jpg|Pica de Blyth.
Ficheiro:Anthus godlewskii cropped.jpg|Primeira plumaxe invernal.
Ficheiro:Blyth's-Pipit.jpg|No río Manohara, val de Kathmandú, Nepal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Identificación 
* Heard, Chris (1995) Unravelling the mystery *Birdwatch* 41:20-24
* Page, Doug (1997) From the Rarities Committee's files: problems presented by a pale Blyth's Pipit *British Birds* 90(10):404-409
Referendo de independencia de Timor Leste de 1999

O 30 de agosto de 1999, celebrouse un **referendo de independencia en Timor Leste**, organizado pola Misión das Nacións Unidas. A orixe do referendo radicou na solicitude que o presidente de Indonesia, B. J. Habibie, fixo ao secretario xeral das Nacións Unidas, Kofi Annan, o 27 de xaneiro de 1999, para que as Nacións Unidas celebrasen un referendo, polo que Timor Leste podería elixir entre calquera unha maior autonomía dentro de Indonesia ou a independencia.

Os electores rexeitaron a proposta de autonomía especial, o que levou á súa separación de Indonesia. Isto levou á violencia masiva e á destrución de infraestruturas en Timor Oriental, antes de que o Consello de Seguridade das Nacións Unidas ratificase a resolución o 15 de setembro para a formación dunha forza multinacional (INTERFET) para ser enviado inmediatamente a Timor Oriental para restabelecer a orde e a seguridade e poñer fin á crise humanitaria. Timor Leste acadaría oficialmente a independencia recoñecida o 20 de maio de 2002.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Referendo de independencia
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Maïna

***Maïna*** é un filme canadense de 2013 dirixido por Michel Poulette. É unha adaptación da novela de Dominique Demers, e está protagonizado por Roseanne Supernault.

## Sinopse 
Maïna, a filla do xefe innu Mishtenapuu, embárcase nunha busca no territorio inuit para rescatar a Nipki, un neno da súa comunidade capturado polos inuit despois dunha batalla.

## Personaxes 
O elenco está composto por Graham Greene como o pai de Maïna, así como por Tantoo Cardinal, Eric Schweig e Natar Ungalaaq.

* Roseanne Supernault como Maïna
* Ipellie Ootoova como Natak
* Uapeshkuss Thernish como Nipki
* Graham Greene como Mishtenapeu
* Tantoo Cardinal como Tekahera
* Eric Schweig como Quujuuq
* Natar Ungalaaq como Tadio
* Flint Eagle como Saito

## Recoñecementos 
O filme foi nomeado na categoría mellor filme no Festival de Cinema Indio Americano de 2013, e Supernault foi nomeada na categoría de mellor actriz. Tamén obtivo seis nomeamentos na 2ª edición dos Canadian Screen Awards, incluíndo mellor filme, mellor dirección de arte/deseño de produción,mellor fotografía (Allen Smith), mellor vestiario, mellor banda sonora orixinal e mellor maquillaxe.

## Notas
Pica correcamiños

[miniatura|Ovos de *Anthus berthelotii* - [MHNT]]

A **pica correcamiños**  (***Anthus berthelotii***) é unha pequena ave paseriforme que se reproduce no arquipélago de Madeira e nas illas Canarias. É un residente común en ambos os arquipélagos.
 
A pica correcamiños atópase en campo aberto. O niño fano no chan, no que poñen de 3 a 5 ovos.

É unha pequena pica de 13–14 cm de lonxitude. É unha especie pouco distintiva no chan, de cor gris pola parte dorsal e abrancazada na parte ventral, con algunhas manchas no peito. Ten unha lista superciliar e anel arredor do ollo abrancazados, ollos escuros e liñas de bigote. Os sexos son similares, mais os xoves son máis marróns que os adultos.

Esta especie ten cola máis curta e cabeza máis grande que a pica dos prados. A súa chamada é un "schrip" como o da lavandeira amarela, e unha canción, que canta en voo, é un parolear como "tsivrr tsivrr tsivrr tsivrr".

O seu nome lembra o naturalista francés Sabin Berthelot, que residiu durante un período nas illas Canarias, e deullo Carl Bolle.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazons externas 
* Pica correcamiños en Madeira Birdwatching
Mark Jones

**Mark Jones** pode estar referido a:

* **Mark Jones** (nado en 1951), historiador da arte, numismático e museólogo británico;
* Mark Jones (nado en 1961), baloncestista estadounidense;
* Mark Jones (nado en 1975), baloncestista estadounidense;
***Mark Lewis Jones** (nado en 1964), actor galés de cine, teatro e televisión.
Isabel Bono

**Isabel Bono**, nada en Málaga o 10 de novembro de 1964, é unha escritora española.

## Traxectoria 
## Obra 
**Mensajes* (plaquette). Cuadernos de MªEugenia. Málaga, 1988.
**El intruso* (plaquette). Col. Plaza de la marina. Málaga, 1989.
**Contra todo pronóstico.* La factoría valenciana. Valencia, 1996.
**Hombre lento* Col. Llama de amor viva. Málaga, 1996.
**Petit Cahier 6/105* Media vaca. Valencia, 1997.
**Señales de vida,* El Gato Gris. Valladolid, 1999.
* *Ciego Montero, ¿dónde te metes?* (novela corta). Col. Monosabio, Concello de Málaga. Málaga, 2002.
* *Los días felices,* Ed. CELYA. Salamanca, 2003.
* *Entre caimanes,* Ediciones del 4 de agosto. Logroño, 2006.
* *La espuma de las noches (sueños 1995-2005),* Col. Puerta del Mar. Málaga, 2006.
* *Mi padre,* Col. Aullido Libros. Punta Umbría, 2008.
* *Días impares,* Ed. Polibea. Madrid, 2008.
* *Poemas reunidos Geyper,* Ed. Eppur. Málaga, 2009.
* *Ahora,* PUZ. Zaragoza, 2010.
* *Maomegean,* Ediciones del 4 de agosto. Logroño, 2010.
* *Algo de invierno,* Ed. Luces de Gálibo. Girona-Málaga, 2011.
* *Pan comido,* Ed. Bartleby. Madrid, 2011.
* *Brazos, piernas, cielo.* Ed. Baile del Sol. Tenerife, 2012.
* *Hojas secas mojadas.* Ed. Isla de Siltolá. Sevilla, 2013.
* *Cahier,* Ed. Baile del Sol. Tenerife, 2014.
* *Sukút,* Ediciones Imperdonables. Málaga, 2014.
* *Te cuento: El patito feo* (cuento). Ed. Alkibla. Pamplona, 2015.
* *Hielo seco,* Ed. Isla de Siltolá. Sevilla, 2015.
* *Una casa en Bleturge* (novela)*.* Ed. Siruela. Madrid, 2017.
* *De otra vida,* (con Federico del Barrio). Ed. Luces de Gálibo. Girona-Málaga, 2017.
* *La canción de Mercurio.* Ed. Baile del Sol. Tenerife, 2017.
* *Lo seco,* Ed. Bartleby. Madrid, 2017.
**Después*, Colección Rayo azul. Ed. Huerga&Fierro. Madrid, 2019.
**Diario del asco* (novela). Tusquets Editores. Barcelona, 2020.
**Me muero*, Ed. Bartleby. Madrid 2021.
**Caballos que cantan.* Ed. Isla de Siltolá. Sevilla, 2021.
**Los secundarios* (novela). Tusquets Editores. Barcelona, 2022.
**Solo para amantes de las tormentas* (poemas junto a Joan Masip). Ed. Baile del sol. Tenerife, 2022.
**Frío polar.* Tusquets Editores. Barcelona, 2024.

## Premios 
* Premio Internacional de Poesía *León Felipe*, 2002.
* Premio de Novela Café Gijón 2016. 
* Mellor libro de poesía en español publicado no 2024 nos Premios da Crítica en Aragón.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
*Blog de Isabel Bono
*Isabel Bono no programa "Tesis" de Canal Sur Televisión.
*Isabel Bono no programa "Página dos" La 2.
*Isabel Bono no programa "El ojo crítico" Radio Nacional de España.
Compañía libre

[miniatura|Tropas francesas atacadas pola compañía libre [Tard-Venus durante a batalla de Brignais de 1362.]]
Unha **compañía libre**, tamén chamada **gran compañía** (en francés, *grande compagnie,* e en inglés, *free company*), eran exércitos de mercenarios recrutados por empresarios privados durante as guerras entre os séculos XII e XIV. Actuaban independentemente dos gobernos e, polo tanto, eran "libres". Habitualmente gañábanse a vida co saqueo cando non estaban empregados; en Francia chamábanse *routiers* e *écorcheurs* e operaban fóra da lei de armas. 

O termo "compañía libre" aplícase con máis frecuencia a aquelas compañías de soldados que se formaron despois da Paz de Brétigny durante a Guerra dos Cen Anos e que estiveron activas principalmente en Francia, pero aplicouse a outras compañías, como a Compañía Catalá e compañías que operaban noutros lugares, como en Italia ou no Sacro Imperio Romano Xermánico.

As compañías libres foron citadas como un factor tan forte como a Peste Negra ou a fame no declive de Siena a un poder de segunda categoría durante o século XIV; Siena gastou 291.379 floríns entre 1342 e 1399 comprando compañías libres. A Compañía Branca de John Hawkwood estivo activa en Italia na segunda metade do século XIV.

## Notas
Pardo (apelido)

**Pardo** é un apelido galego, moi estendido por toda a península Ibérica. En orixe facía referencia ás características físicas dos seus portadores, neste caso á cor do cabelo ou da pel.

En xaneiro de 2023 existían 9.971 persoas en Galicia co apelido Pardo, ben sexa como primeiro ou segundo apelido.

## Etimoloxía 
Procede do latín , "leopardo", pola cor escura deste felino. 

## Historia 
O apelido está documentado dende finais do século XI.

A comezos do século XIII, Aznar Pardo pasou de Galicia ao reino de Aragón onde foi mordomo maior do rei don Pedro. Na guerra contra os mouros distinguiuse na batalla das Navas de Tolosa, no ano 1212.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de apelidos galegos
### Ligazóns externas 
* Os apelidos en galego. Orientacións para a súa normalización da Real Academia Galega, 2016.
José Luis Morales

**José Luis Morales Nogales**, nado en Madrid o 23 de xullo de 1987, é un futbolista español que xoga como extremo ou dianteiro no Levante, da Segunda División.

Alcumado "Comandante Morales", é o futbolista con máis partidos disputados na historia do Levante (336), no que militou en dúas etapas. Conseguiu dous ascensos á Primeira División, un co Levante e outro co Eibar.

## Traxectoria 
### Comezos 
Nado en Madrid, xogou na canteira do Brunete, antes de debutar na Terceira División co Parla. Despois de catro anos co Parla, en 2010 asinou co Fuenlabrada, da mesma categoría. Xogou unha única tempada no equipo, marcando 20 goles, a cifra máis alta da súa carreira.

### Levante 
[esquerda|miniatura|315x315px| Morales co [Levante Unión Deportiva|Levante en 2016]]
O 1 de xullo de 2011 fichou polo Levante, para xogar inicialmente no seu filial en Terceira, e contribuíu con 14 goles ao ascenso do equipo na súa primeira tempada en Valencia. Titular indiscutible na seguinte campaña en Segunda B, foi o xogador con máis minutos do equipo dirixido por José Gómez. O 17 de abril de 2013 asinou un novo contrato de dous anos e foi ascendido ao primeiro equipo.

Para a tempada 2013/14 foi cedido ao Eibar, da Segunda División, categoría na que debutou o 18 de agosto, nun partido ante o Real Jaén.

Disputou 40 partidos e marcou 3 goles nunha histórica campaña na que o Eibar de Gaizka Garitano conseguiu ascender á Primeira División por primeira vez.

De volta no Levante, debutou na máxima categoría o 30 de agosto de 2014, nunha derrota por 3-0 ante o Athletic de Bilbao en San Mamés. Marcou o seu primeiro gol en Primeira o 4 de outubro, nun empate a tres goles ante o propio Eibar.

Militou no Levante durante os seguintes oito anos, sumando 70 goles e vivindo dous descenso a Segunda e un ascenso a Primeira. Durante ese tempo converteuse no xogador con máis partidos na historia do club e no máximo goleador do club en Primeira.

### Vilarreal 
O 24 de xuño de 2022, o Vilarreal anunciou a fichaxe de Morales cun contrato de dous anos. O 6 de outubro marcou un triplete na vitoria por 5-0 ante o Austria Wien na Conference League, despois de saír dende o banco de suplentes. Repetiu triplete o 26 de novembro de 2023, nunha vitoria por 3-1 sobre Osasuna.

En xullo de 2024, tras rematar o seu contrato, regresou ao Levante.

## Notas
Hryhorii Ohiichuk

**Hryhorii Ohiichuk** (en ), nado o 25 de xaneiro de 1893 en Trubiivka (Gobernación de Kíiv, Imperio Ruso) e finado o 13 de febreiro de 1985 en Chicago (Estados Unidos de América), foi un eclesiástico ortodoxo ucraíno, xerarca da Igrexa ortodoxa autocéfala ucraína, e posteriormente fundador e dirixente da Igrexa ortodoxa autocéfala ucraína conciliar.

## Traxectoria 
Naceu o 25 de xaneiro de 1893 en Trubiivka, entón na gobernación de Kíiv do Imperio Ruso. Estudou no seminario de Mestres da Igrexa en Kíiv, do que se graduou en 1915. e o 2 de xullo do mesmo ano ao arquimandrita Timotheos como vigairo da mesma diocese; desta forma deu comezo a existencia dunha pola autónoma da Igrexa ortodoxa autocéfala ucraína conciliar, a denominada como Igrexa ortodoxa autocéfala ucraína de Texas.

O bispo Hryhorii Ohiichuk finou o 13 de febreiro de 1985, cando contaba con 92 anos, en Chicago.

## Notas
Preservación de biopolímeros

A **preservación de biopolímeros** refírese á conservación de compostos orgánicos como a quitina e o coláxeno ao longo do tempo, mesmo en ausencia de mineralización. 

A maioría dos fósiles representan material mineralizado como ósos ou cunchas, pero en certos casos, como na preservación do tipo Burgess Shale ou nos palinomorfos, os **biopolímeros** poden conservarse. A conservación de tecidos brandos é máis frecuente do que tradicionalmente se asumía, especialmente en ambientes anóxicos ou con preservación por arxilas.

## O que se conserva 
[miniatura| Aínda que os exoesqueletos de [quitina dos artrópodos están suxeitos a descomposición, a miúdo manteñen a forma durante a permineralización, especialmente se xa están algo mineralizados.]]
Tanto o ADN como as proteínas son inestábeis, e raramente sobreviven máis de centos de miles de anos antes de degradarse. Os polisacáridos tamén teñen un baixo potencial de conservación, a non ser que estean altamente entrecruzados, o que lles confire maior estabilidade; esta interconexión é máis común nos tecidos estruturais, e fainos resistentes á descomposición química. Despois de ser sometidas a calor e presión, estas moléculas orgánicas entrecruzadas normalmente "cociñan" e convértense en queróxenos ou en moléculas de carbono alifáticas/aromáticas curtas (<17 átomos de C). pero un número crecente de organismos están a ser descubertos que carecen desta cutícula, como o probable cordado *Pikaia* e o *Odontogriphus* sen cuncha.

É un erro común que as condicións anaeróbicas son necesarias para a preservación dos tecidos brandos; de feito, moita descomposición está mediada por bacterias sulfato-redutores que só poden sobrevivir en condicións anaeróbicas.

## Papel dos minerais de arxila 
Os minerais de arxila poden encapsular materia orgánica e retardar a súa descomposición ao illala de procesos bioquímicos e da acción de microorganismos. A materia orgánica acompañada de arxilas adoita ser rica en lípidos e deficiente en proteínas e lignina; A caolinita parece enriquecer a materia orgánica con polisacáridos, mentres que a materia orgánica rica en compostos aromáticos se conserva en asociación con esmectitas como a montmorillonita.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Carbonización
* Fósil
* *Lagerstätte*
* Paleobioloxía
* Paleontoloxía
* Permineralización
* Tafonomía
Compañía Branca

[miniatura|*[Monumento funerario a Sir John Hawkwood* de Paolo Uccello (1436).]]
A **Compañía Branca** (en italiano: *Compagnia Bianca del Falco* ) foi unha compañía libre mercenaria inglesa do século XIV, dirixida dende a súa chegada a Italia en 1361 ata 1363 polo alemán Albert Sterz e máis tarde polo inglés John Hawkwood. Aínda que a Compañía Branca é o nome co que se coñece popularmente, inicialmente chamouse **Gran Compañía de Ingleses e Alemáns** e máis tarde chamaríase a miúdo como **Compañía Inglesa** (en italiano: *Compagnia degli Inglesi*, en latín: *Societas Angliciis* ).

## Nome 
Ningunha fonte medieval explica o nome da compañía. Porén, William Caferro suxeriu que foi porque a compañía orixinalmente usaba abrigo ou sobreveste branco.

## Compañía 
A pesar de ser coñecida habitualmente como a Compañía Inglesa, o persoal procedeu dunha ampla gama de nacionalidades, o que reflicte a natureza internacional da guerra mercenaria italiana no século XIV, incluíndo en varias ocasións alemáns, italianos e húngaros, pero sobre todo veteranos ingleses e franceses da Guerra dos Cen Anos. O libro foi popular como novela de aventuras, o seu título ben escollido elevou o perfil da compañía histórica entre os lectores.
* *The Band of the Hawk*, a compañía mercenaria dirixida por Griffith no manga xaponés *Berserk* de Kentaro Miura, está baseada en John Hawkwood e na Compañía Branca.
* *The Black Company* de Glen Cook é outra serie que se inspira na White Company.
* *The White Company* é o título dunha novela da serie *Sir John Hawkwood* de Griff Hosker, que narra a vida de John Hawkwood.
* *White Company* tamén aparece como unha compañía de mercenarios xogables en *Corvus Belli Infinity* un xogo de guerra de escaramuzas en miniatura.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Compañía libre
Hastings

Hastings é unha cidade e un municipio do sueste de Inglaterra, no condado de East Sussex. A poboación rondaba os 90.600 habitantes en 2022.

Hastings é coñecida como unha estación costeira e pola Batalla de Hastings de 1066, que en realidade tivo lugar na cidade de Battle, non moi lonxe.

Hastings foi un dos Cinque Ports, mais a súa importancia como porto decaeu despois da Idade Media, e a pesca converteuse na súa actividade principal. A cidade mostrou unha modesta expansión na segunda metade do século XX.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
### Outros artigos 
* Inglaterra.
### Ligazóns externas 
* Hastings Borough Council official website
Folosa agrícola

[miniatura|En [Kerala, India]]
[miniatura|ovos de *Acrocephalus agricola* - [MHNT]]
A **folosa agrícola** (***Acrocephalus agricola***) é unha especie de paxaro de zonas de marisma e pantano da familia Acrocephalidae. Anteriormente estaba incluído na ensamblaxe dos sílvidos do Vello Mundo. A especie *Acrocephalus tangorum* estaba antes (e nalgunhas clasificacións aínda agora) incluída como subespecie dentro de *A. agricola*.

O nome do xénero *Acrocephalus* procede do grego antigo *akros*, 'o máis alto', e *kephale*, 'cabeza'. É posible que J. A. Naumann e J. F. Naumann, que lle puxeron o nome, pensasen que *akros* significaba 'de punta aguda'. O epíteto específico *agricola* vén do latín.

Reprodúcese no Paleártico central temperado (Asia central principalmente). É unha ave migratoria, que pasa o inverno en Bangladesh, India e Paquistán. É unha rara ave vagante en Europa occidental, aínda que hai pequenas poboacións reprodutoras nas costas occidentais do mar Negro arredor da fronteira entre Bulgaria e Romanía. Este paseriforme atópase en zonas de vexetación  baixa como as cubertas de herbas longas, xuncos e arroz. Pon de 4 a 5 ovos nun niño feito na herba.

Ten 13 cm de longo cunha envergadura alar de 15–17,5 cm, e ten un tamaño similar ao da folosa das canaveiras, pero cun bico máis curto e menor envergadura alar. O adulto ten un dorso marrón claro sen manchas e partes ventrais beixes, con rabadilla marrón máis cálida. Ten unha liña superciliar abrancazada máis clara e o bico é curto e agudo. Os sexos son idénticos, mais os xoves son dunha cor beixe máis intensa ventralmente. Son insectívoros.

A súa canción é rápida e similar á do folosa palustre, con moitas imitacións e característicamente engadindo moitos asubíos de acrocefalino. A canción é máis débil e máis rítmica que a do seu parente.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Ducado de Savoia

O **Ducado de Savoia** (italiano: *Ducato di Savoia* ; francés: *Duché de Savoie* ) foi unha entidade territorial do estado de Savoia que existiu dende 1416 ata 1847 e foi unha posesión da Casa de Savoia.

Foi creado cando Sexismundo, emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico, elevou o Condado de Savoia a un ducado para Amadeu VIII. O ducado foi un feudo imperial, suxeito ao Sacro Imperio Romano Xermánico, ata 1792, cun voto na Dieta Imperial. Dende o século XVI, Savoia pertenceu ao Círculo de Alta Renania.

O seu territorio incluía os actuais departamentos franceses de Savoia, Alta Savoia e Alpes Marítimos, a actual rexión italiana do Val de Aosta, gran parte do Piemonte e o condado de Xenebra en Suíza, que logo foi perdida contra a Antiga Confederación Suíza. As principais linguas que se falaban no Ducado de Savoia eran o piemontés e o arpitano.

## Notas
A Morada

**A Morada** é unha cooperativa sen ánimo de lucro feminista aberta en Vigo como centro social.
## Traxectoria 
Naceu no ano 2022 en Vigo. Procura o coidado das persoas coidadoras e das non coidadoras. As súas fundadoras son María José Gayoso Ricón, Ana Martínez González e Fedra Alcaraz Ladrero.

En 2024 abriu un espazo para editar na Wikipedia chamado a WikiMorada.

## Premios 
Premio á Cooperación 2024 ao mellor proxecto cooperativo novo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Páxina web da Morada
Cordilleira de Mérida

miniatura|Cordilleira de Mérida.

A **cordilleira Andina** é a cadea montañosa de maior altura en Venezuela, cuxo máximo punto é o pico Bolívar. Xunto coa serra de Perijá conforman o ramal venezolano da cordilleira de Ándelos. A cordilleira está composta por diversas serras, sendo as máis coñecidas a serra Nevada de Mérida-serra de Santo Domingo e a serra La Culata, ambas localizadas na zona media da cordilleira dentro do estado Mérida.
## Localización 
A cordilleira de Mérida sitúase na parte occidental de Venezuela, abarcando os estados Apure, Barinas, Lara, Mérida, Táchira e Trujillo. Ten o seu comezo nun macizo tectónico debido á división en dúas do sistema montañoso da cordilleira dos Andes a nivel do Nudo de Pamplona, na Cordilleira Oriental (Colombia) e pola fenda que forma a depresión do Táchira, na fronteira entre Colombia e Venezuela, estendéndose por uns 425 quilómetros até a depresión de Barquisimeto-Carora.

Na súa entrada a Venezuela, este sistema montañoso produce dous ramais. Cara ao norte diríxese a Serra de Perijá até a península Guajira. O segundo ramal é a cordilleira de Mérida, con dirección nordés ata unirse á cordilleira da Costa a nivel da montaña do altar.

## Fauna 
A cordilleira de Mérida caracterízase por unha fauna moi rica e diversa, incluíndo grande variedade de especies endémicas. Entre as especies recoñecidas como endémicas destacan seis especies de mamíferos (*Cryptotis meridensis*, *Nasuella meridensis*, *Odocoileus lasiotis*, *Aepeomys reigi*, *Thomasomys vestitus* e un roedor aínda non descrito do xénero *Nephelomy*) e o xénero de bolboretas *Redonda*, representado por dez especies restrinxidas a diferentes rexións dentro da cordilleira de Mérida.
## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía
* Enrique La Marca: *Origen y Evolución Geológica de la Cordillera de Mérida (Andes Venezolanos)*.
Sonseca

**Sonseca** é un municipio e localidade española da provincia de Toledo, na comunidade autónoma de Castela-A Mancha. Conta cunha poboación de 11 328 habitantes (INE 2024).

## Toponimia 
O prefixo "Son" podería derivar da apócope de *font*, *fonte* ou *fontes*, termos que á súa vez proceden do latín *fonte sicca*, que significa "fonte seca" ou "fontes que non manan". Esta etimoloxía podería estar relacionada cos numerosos pozos presentes nas hortas do seu termo municipal. Neste sentido, coincidiría con outras poboacións mencionadas na comarca entre os séculos XI e XII, como *Fonte Sicca*, *Fontes*, *Selcal* ou *Fonte de Yuncar*.

## Xeografía 
O municipio de Sonseca está situado na provincia de Toledo, dentro da comunidade autónoma de Castela-A Mancha, aproximadamente a 30 km ao sur da capital provincial, Toledo, e a 100 km de Madrid. Limita cos termos municipais de Ajofrín, Orgaz e Mazarambroz, todos pertencentes á provincia de Toledo.
----

----
[miniatura|Mapa de Sonseca ([Instituto Xeográfico Nacional|IGN)]]
O termo municipal de Sonseca abrangue unha extensión de 60,27 km². A súa altitude no norte do municipio é duns 754 metros sobre o nivel do mar, aínda que presenta leves variacións nas zonas próximas aos Montes de Toledo, onde o terreo ascende suavemente cara ao sur. Sonseca sitúase nunha rexión maioritariamente chaira, propia da submeseta sur, pero a súa proximidade ás montañas introduce unha lixeira variación no relevo.

Sonseca encádrase politicamente na Comarca dos Montes de Toledo, cuxa capital é Los Yébenes, sendo o municipio máis poboado da devandita comarca. Por outra banda, desde unha perspectiva histórica e xeográfica, forma parte da rexión La Sisla, da que é a súa capital e principal núcleo de poboación.

O municipio de Sonseca está formado por dous núcleos de poboación: a propia vila de Sonseca e a pedanía de Casalgordo, situada ao suroeste do termo municipal. Casalgordo foi un municipio independente ata 1853 e na actualidade conta cunha poboación moi reducida.

## Notas
Tratado de Santarém

O **tratado de Santarém** foi un pacto que se celebrou o 19 de marzo de 1373 entre os reis Fernando I de Portugal e Henrique II de Castela, no contexto das guerras fernandinas.

Segundo este tratado, o Reino de Portugal era obrigado a aliarse con Francia e Castela contra Inglaterra e expulsar os exilados casteláns e galegos, que loitaran a carón do rei portugués antes deste tratado, entre eles Fernando Ruiz de Castro e os seus cabaleiros, alí aloxados dende a batalla de Porto de Bois, e o conde Xoán Fernández de Andeiro. O rei Fernando tamén concedeu grandes compensacións e prometeu a súa media irmá, Beatriz, en matrimonio con Sancho de Alburquerque, irmán de Henrique II.

## Notas
Ricardo Decoroso Vázquez

**Ricardo Decoroso Vázquez Gómez**, finado en Lugo o 8 de febreiro de 1878, foi un xuíz e político galego.

## Traxectoria 
Xuíz de Primeira Instancia de Becerreá. Delegado da Xunta de goberno de Ferrol, o 1 de outubro de 1868 ao mado de máis de 60 homes obrigou a dimitir o Concello de Ribadeo. Xuíz de primeira Instancia de Sigüenza, foi trasladado a Alcalá la Real en decembro de 1871. Foi elixido deputado polo distrito de Quiroga nas eleccións de agosto de 1872. Xuíz de primeira instancia de Écija, permutou para Ourense en maio de 1874. Foi declarado cesante como xuíz de Ourense en abril de 1875. Finou en Lugo o 8 de febreiro de 1878.

## Notas
Cirrio unicolor

O **cirrio unicolor** (***Apus unicolor***) é un cirrio de medio tamaño. Aínda que esta ave apodiforme é superficialmente similar á anduriña común ou á anduriña de cu branco, non está relacionado con ditas especies de paseriformes. A semellanza entre estes taxons débese a evolución converxente reflectindo os seus estilos de vida similares.

Os cirrios teñen patas curtas que só usan para gabear por superficies verticais. Nunca se pousan voluntariamente no chan, e pasan a maioría da súa vida no aire, alimentándose en insectos que capturan co bico. Beben en voo.

Os cirrios unicolores reprodúcense en colonias en cantís, pontes e edificios das illas Canarias e Madeira, poñendo dous ovos nun niño con forma de pratiño feito de inflorescencias pegadas con saliva. Son aves parcialmente migratorias, e moitos individuos parten para pasaren o inverno en África continental. Ata tempos recentes pensábase que pasaban o inverno na costa africana, mais estudos recentes indican que viaxan moito máis lonxe ata os bosques ecuatoriais de Liberia e Guinea, unha distancia de 2600 km. Tamén se cre que en pequenas cantidades se reproduce en Marrocos entre Agadir e Essaouira, onde se atopou unha colonia en cantís costeiros, e posiblemente tamén en Mauritania, onde hai frecuentes avistamentos. 

É unha especie de 14–15&nbsp;cm de longo moi similar aos estreitamente emparentados cirrio eurasiático e cirrio pálido, que tamén viven nos arquipélagos, e a distinción só é posible se se poden ollar con claridade. Igual que os seus parentes, ten unha cola curta forcada e ás moi longas que lembran unha lúa crecente ou un búmerang.

É enteiramente escuro excepto por unha mancha na garganta clara e pouco definida. É máis delgado e máis elegante que o cirrio pálido, e é máis escuro que esa especie e carece dunha gorxa branca obvia.

Distinguir o cirrio unicolor do cirrio eurasiático coa súa plumaxe similar é moito máis difícil, aínda que o cirrio euasiático xove pode ser doadamente recoñecido pola súa gorxa branca. O cirrio unicolor é máis delgado e parece de ás máis longas que o eurasiático, e ten partes ventrais "escamosas", difíciles de ver se non se ten unha imaxe excelente. A chamada é un alto chío seco similar ao do cirio eurasiático, aínda que posiblemente máis agudo.

## Notas 
* *Swifts* de Chantler e Driessens, 

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Madeira Birds: Plain Swift
Chaakapesh

***Chaakapesh*** é un filme documental canadense de 2019 dirixido por Roger Frappier e Justin Kingsley. O filme rexistra a xira de 2018 que fixo a Orquestra Sinfónica de Montreal para interpretar *Chaakapesh: The Trickster’s Quest*, unha ópera de temática indíxena creada por Tomson Highway e Matthew Ricketts, xunto coas comunidades cree e inuit do norte do Quebec.

O filme estreouse no Festival du nouveau cinéma o 19 de outubro de 2019, e tivo proxeccións especiais en varias comunidades indíxenas en febreiro de 2020. Estreouse no Festival Internacional Cinéfest Sudbury, onde foi nomeado subcampión do Premio Escolla do Público de documentais.

## Notas
Julián Obaya

**Julián Obaya Lloreda**, nado en Santiago de Compostela cara a 1819 e finado na mesma cidade en maio de 1896, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Dereito en 1843, incorporouse ao Colexio de Avogados de Santiago de Compostela o 16 de novembro de 1844. Traballou en Madrid no gabinete do avogado Cortina. De 1855 a maio de 1859 e de 1860 a 1885 foi decano do Colexio de Avogados en Santiago. Foi catedrático interino da Facultade de Dereito da Universidade de Santiago de Compostela na cátedra de Dereito Público. Foi concelleiro de Santiago de Compostela, tenente de alcalde da cidade e deputado provincial. Maxistrado suplente da Audiencia do criminal de Santiago dende 1884, foi nomeado xuíz de primeira instancia de Ordes en 1859 e renunciou ese mesmo ano. En outubro de 1865 foi nomeado para a promotoría fiscal de Santiago, tomando posesión en novembro e cesando en 1867. En noveembro de 1868 foi nomeado xuíz de primeira instancia de Santiago, renunciou en decembro.

Pronunciou unha oración fúnebre no enterro de Aurelio Aguirre en agosto de 1858. Interveu no Congreso Agrícola Gallego organizado pola Real Sociedade Económica de Amigos do País de Santiago en xullo de 1864. Foi elixido deputado polo distrito de Santiago de Compostela nas eleccións de 1869. O 23 de febreiro de 1870 foi nomeado xuíz de primeira instancia da Coruña. Volveu ser elixido deputado polo distrito de Santiago nas eleccións de agosto de 1872. Foi nomeado maxistrado da Audiencia das Palmas de Gran Canaria en 1885; foi fiscal da Audiencia de Alcalá de Henares e despois da de La Seu d'Urgell (1892) onde se xubilou. Finou en Santiago de Compostela en maio de 1896 aos 76 anos.

## Notas
Mantela

[miniatura|*Retrato de* *[Raquel Meller* *con mantela e peite* (1910), por Julio Romero de Torres]]
A **mantela** é unha prenda feminina popular en España. Xorde a partir do manto co que tradicionalmente se cubrían as mulleres. Este evolucionou até converterse nun elegante toucado de blonda (encaixe realizado con fío de seda), chantilly ou tule. É habitual nas procesións de Semana Santa, nas corridas de touros e outros eventos castizos, ademais de ser prenda cerimonial das madriñas en bautizos e vodas. Adoita complementarse cunha peita.

## Historia 
[dereita|miniatura|279x279px|Exvoto [Iberos|ibero de bronce con imaxe feminina cuberta por un toucado]]
Algúns estudos arqueolóxicos fixan a orixe da mantela na Península Ibérica na civilización ibérica, a partir do descubrimento de pequenas figuras prerromanas de mulleres con toucados moi similares.

No século XVII xa era habitual utilizar a mantela de encaixe como peza distinguida, ademais da de pano e o mantón de Manila. Con todo, o seu uso non se xeneralizou entre as mulleres da nobreza e alta burguesía até finais do século XVIII, como se aprecia en varios retratos de Francisco de Goya. O costume continuouno Isabel II de España e, xa no século XX, a Raíña Sofía.

## Tipos 
### Polo tecido 
* De blonda ou encaixe de seda, con grandes motivos florais realizados en seda máis brillante e ondulacións nos bordos ou "puntas de castañolas".
* De chantilly, feita cun lixeiro tecido orixinario desta cidade francesa e bordado con distintos motivos.
* De tule, tecido delgado e transparente confeccionado con seda, fío ou algodón. Usado a modo de imitación das mantelas de blonda e chantilly.

[miniatura|Mantela de encaixe do [século&nbsp;XX, obxecto da exposición permanente da sala "Secaño y Montaña" do Museu Valencià d'Etnologia]]

### Pola xeografía 
* Mantela castelá
* Mantela leonesa
* Mantela aragonesa
* Mantela andaluza

### Por evento 
* De loito
* De voda
* Taurina
* Branca de Resurrección

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 
*