open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cerro Chirripó

O **Cerro Chirripó** é unha montaña de 3.820 metros sobre o nivel do mar que constitúe o pico máis elevado de Costa Rica, na América Central.

## Situación 
O Cerro Chirripó é un macizo que se ergue na serra de Talamanca, no centro-sur do país. Ocupa terras de tres departamentos: San José, Limón e Cartago. Desde o seu cume son visíbeis tanto o océano Pacífico como o mar Caribe, que bañan o istmo centroamericano.

## Características fisiográficas 
Non é un volcán, como erradamente se indica nalgunhas fontes. A súa prominencia (elevación desde a base circundante) é de 3.727 metros, o que o converte nunha das maiores cimas da Terra, pois ocupa o lugar 38º na clasificación por ese risco. A partir aproximadamente dos 3.500/3.700 msnm nas súas ladeiras desenvolvése unha vexetación de selva húmida; por riba desa altura aparece unha vexetación de sabana con herbazais.

Aínda que na actualidade non adoita sufrir nevadas, no pasado, durante a era glaciar, desenvolveuse cerca da cima un lago desa orixe. Cerca está a fonte do río Chirripó, que corre até o océano Pacífico.

## Contorno ambiental 
O cerro está incluído no Parque Nacional de Chirripó, creado no ano 1975, que ocupa unha superficie de 50.150 ha. É un parque que acubilla unha grande riqueza en biodiversidade. Contabilízanse unhas 400 especies de paxaros - o monte é un refuxio para o *Pharomachrus mocinno* -, así como mamíferos emblemáticos, tales o xaguar, o puma e o tapir. Na flora aparecen diversos endemismos. Porén os incendios sufridos nas décadas finais do século XX causaron graves danos no parque.

## Ascensións 
O Cerro Chirripó é fácil de ascender sen que se precise de equipo especializado de escalada. O punto de partida sitúase na localidade de San Gerardo de Rivas. Existe un refuxio (*Crestones*) a uns 3.400 metros de altura, que vale de apoio. Porén, a ruta de ascenso está avaliada nunha duración de tres días de andaina.

## Véxase tamén
Boxeo tailandés

**Boxeo tailandés**  ou **muay thai** (en ) é unha arte marcial que se orixinou na Tailandia, tendo como base outra arte marcial tradicional coñecida por muay boran. Esta disciplina evolucionou para unha forma de deporte de combate, tornándose deporte nacional. Tamén é coñecida como a arte das oito armas, pois usa ostensiblemente de golpes contundentes aplicados cos puños, cóbados, xeonllos e pés, e, como cada unha destas partes do corpo se presenta aos pares, de aí vén a denominación alternativa.

O paradigma actual foi máis ou menos fixado a mediados do século XVIII, pero a historia da modalidade, da súa evolución, conta máis de dous mil anos, confundíndose coa propia historia do pobo tailandés. Pódese ver, con fundamento no seu repertorio técnico, que este tipo de boxeo comparte con outras artes marciais da rexión unha orixe, por canto se asemella ao silat e ao pradal serey, de Camboxa e adxacencias; tomoi, de Malaisia; lethwei, de Birmania; e  muay lao, de Laos.

Nacionalmente, a súa popularidade gañou incremento significativo a partir do século XVI, e, para o resto do mundo, só tralo fin da primeira metade do século XX, cando practicantes da modalidade conseguiron derrotar representantes doutras artes marciais.

Unha das máis distinguidas características é a realización da cerimonia ram muay, cando os contricantes executan, so o acompañamento musical, unha secuencia de movementos estilizados de loita. Destácase tamén polo emprego de golpes cos xeonllos, cóbados e cúbitos, máis do que as artes irmás. Alén das técnicas de loita *de per se*, como deporte, o practicante sométese a intenso adestramento con foco no condicionamento físico, na concentración e no desenvolvemento de autoconfianza. Como modalidade deportiva, a maioría das entidades representativas desaproban o uso dos golpes máis violentos, como aqueles cos cóbados, na intención de asegurar a integridade física dos atletas.

A dirección da faceta deportiva é feita pola Federación Internacional de Muay Thai e polo Consello Mundial de Muay Thai. Porque se trata dun patrimonio nacional da Tailandia, os practicantes son chamados de modos diferenciados: os loitadores tailandeses, *nak muay* (), mentres que os demais practicantes do resto do mundo *nak muay farang* ().

O boxeo tailandés influenciou moito no desenvolvemento do kickboxing que entón foi creado no Xapón, en Europa e nos Estados Unidos.

Case cada movemento de boxeo tailandés emprega o corpo enteiro, en canto que hai unha rotación dos cadrís a cada patada.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*  FeelThailand Muay Thai Muay Boran
-1793

-1794 > -1793 > -1792

## Acontecementos
* En Mesopotamia, a cidade de Isín é conquistada por Larsa.

## Nacementos
*

## Mortes
* Sin-Mullabit, rei de Babilonia desde -1812.

## Outros
*

Historia ano a ano
-1812

-1813 > -1812 > -1811

## Acontecementos
* Comeza o reinado de Sin-Mullabit en Babilonia (até -1793).

## Nacementos
* Abraham: Segundo a tradición xudía, naceu no ano 1948 da Creación, que equivale ao ano 1812 a.C.

## Mortes
*

## Outros
*

Historia ano a ano
-1844

-1845 > -1844 > -1843

## Acontecementos
* Comeza o reinado de Sabium en Babilonia (até ca. -1831).

## Nacementos
*

## Mortes
*

## Outros
*

Historia ano a ano
-1684

-1685 > -1684 > -1683

## Acontecementos
* Fin do reinado de Abi-eshuh en Babilonia, que se iniciara en -1711.
-1683

-1684 > -1683 > -1682

## Acontecementos
* Comeza o reinado de Ammi-ditana en Babilonia (até -1647), que sucede  a Abi-eshuh.
-1647

-1648 > -1647 > -1646

## Acontecementos
* Fin do reinado de Ammi-ditana en Babilonia (comezado en -1683).
Batán (máquina)

[miniatura|Batán do conxunto etnográfico dos batáns de Mosquetín no concello de [Vimianzo.]]
O **batán** ou **folón** é unha máquina construída de xeito artesanal que funciona coa enerxía hidráulica e que tiña como función principal bater os tecidos que se fabricaban nos teares para darlles unha textura máis compacta e homoxénea. Estas máquinas están formadas por unha roda, que activa os mazos que baten os tecidos ata compactalos. Foron moi empregadas en Galicia, e a maior parte delas estiveron en funcionamento ata finais do século XIX, quedando moitos topónimos espallados pola xeografía galega.

## Historia 
[miniatura|O batán de [Mezonzo, Vilasantar|Mezonzo.]]
Crese que a expansión dos batáns foi posterior á dos muíños. A primeira referencia que se ten en España de batáns é do século XII, onde uns documentos datados en 1160 sitúan dous batáns moi preto de Xirona.

Os batáns estendéronse pola Península Ibérica, sendo numerosos os existentes en Galicia e Asturias aproveitando os numerosos ríos que cruzan a súa xeografía. En Asturias, a mediados do século XVII, contabilizábanse uns 200. A día de hoxe a gran maioría deles están nun estado ruinoso ou case desaparecidos, sendo moi poucos os que se conservan, quedando unicamente con fins museísticos.

Un exemplo de batán-museo está na parroquia de Mezonzo no concello coruñés de Vilasantar. Crese que foi construído polos monxes que habitaban o mosteiro de Mezonzo, onde agora atopamos a igrexa parroquial que data do século XII. De ser certa esta crenza popular, sería un dos batáns máis antigos de España. Impulsado pola auga do río das Gándaras, este batán funcionou ata o ano 1954, momento en que se abandona ata a súa restauración no ano 2001, podendo ser visitado na actualidade polo público.

Mentres estivo en activo, o batán funcionaba desde o mes de febreiro ata xuño. Durante o verán pechábase porque o río non tiña suficiente auga para o seu funcionamento e no inverno non se podía empregar ó non dar secado as mantas que batían.

## Na literatura 
[miniatura|Batáns no capítulo XX da primeira parte de *[Don Quixote da Mancha|Don Quixote*, nunha edición ilustrada por Apel·les Mestres de 1879.]]
No vixésimo capítulo da primeira parte de *Don  Quixote da Mancha* (1605) de Miguel de Cervantes, Don Quixote e Sancho áchanse a escuras cando escoitan un son estraño que os aterra toda a noite. Pola mañá, cando Don Quixote se aventura a pescudar, descobre que eran seis batáns. Isto provocou riso en Sancho e unha discusión con Don Quixote.

Tamén aparece na coñecida novela histórica *The Pillars of the Earth* (1989) de Ken Follett.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Muíño
-1646

-1647 > -1646 > -1645

## Acontecementos
* Comeza o reinado de Ammi-saduqa en Babilonia (até -1626), que sucede a Ammi-ditana.
-1626

-1627 > -1626 > -1625

## Acontecementos
* Finaliza o reinado de Ammi-saduqa en Babilonia (iniciado en -1646).
-1625

-1626 > -1625 > -1624

## Acontecementos
* Comeza o reinado de Samsu-ditana en Babilonia (até -1595), que sucede a Ammi-saduqa.

## Nacementos
*

## Mortes
*

## Outros
*
-1970

-1971 > -1970 > -1969

## Acontecementos
* Comeza o reinado do faraón Sesostris I, tamén coñecido como Senusret I (até -1928), como asociado de seu pai Amenemhat I (a data é probábel, puido ser tamén en -1971).

## Nacementos
*

## Mortes
*

## Outros
*

Historia ano a ano
-1580

-158 > **-1580** > -1579

## Acontecementos
* O faraón Ahmosis (Ahmés I) inicia o seu reinado en Exipto (até 1558 a.C.). Este monarca inaugura a dinastía XVIII e o chamado Imperio Novo.
* Inicio do goberno de Kirta, primeiro rei coñecido de Mitanni.

## Nacementos
*

## Mortes
*

## Outros
*

Historia ano a ano
Tess Mattisson

**Tess Mattisson**, nada en Solna o 13 de xaneiro de 1978, é unha cantante sueca.

## Traxectoria 
Traballou como bailarina e cantante para Rob'n'Raz, Dr. Alban, Basic Element e Drömhus. Foi parte do dúo de eurodance La Creme xunto co DJ Andréz Abatte (1997-2000).

No ano 2000 publicou o seu primeiro álbum en solitario, *One love to justify*.

## Discografía 
*One love to justify*
# "Intro"
# "One Love"
# "Justify My Love"
# "Viva L'Amor"
# "Stay"
# "In My Dreams"
# "Get the News"
# "Crazy"
# "Confusion"
# "Story of My Life"
# "Dope Groove"
Cruz de Santiago

miniatura|A Cruz de Santiago
A **Cruz de Santiago** é unha cruz latina de goles que simula unha espada, cos brazos rematados en flor de lis e unha panela na empuñadura. Dise que a súa forma ten a súa orixe na época das cruzadas, cando os cabaleiros levaban pequenas cruces coa parte inferior afiada para cravalas no chan e realizar as súas devocións diarias..

As tres flores de lis representan a honra sen mancha, que fai referencia aos trazos morais do carácter do Apóstolo Santiago.

A espada representa o carácter cabaleiresco do apóstolo Santiago e a súa forma de martirio, xa que foi decapitado cunha espada. Tamén pode simbolizar, en certo sentido, tomar a espada no nome de Cristo.

## Orde de Santiago 
En particular, é o emblema dende o século XIII da Orde de Santiago, chamada así en referencia ao patrón de España, Santiago o Maior. O deseño desta cruz tamén se chama Cruz dos Cabaleiros de Santiago, xa que estes levaban a cruz estampada no estandarte e na súa capa branca. A cruz do estandarte tiña forma de cruz cunha vieira no centro e outra ao final de cada un dos brazos.

Nos escudos heráldicos de diversas poboacións pertencentes anteriormente a esta Orde Militar está representada esta cruz, como é o caso de Sarreaus, Coles, Vilar de Santos ou Laza, na provincia de Ourense, Folgoso do Courel, Palas de Rei ou Paradela, na provincia de Lugo; Boimorto, na provincia da Coruña; Quintanar de la Orden e Cabezamesada, na provincia de Toledo; Villamayor de Santiago, Horcajo de Santiago e Santa María de los Llanos na de Cuenca ou Campo de Criptana e Villanueva de los Infantes en Cidade Real, entre outros moitos casos.

## Galería 

Ficheiro:Cross-Flory-Heraldry.svg|Cruz florenzada.
Ficheiro:Croix fichée.svg|Cruz apuntada.
Ficheiro:St James Cross.svg|Cruz florenzada apuntada.
Ficheiro:Cross Santiago.svg|Cruz da Orde de Santiago.
Ficheiro:Jacobuskruis volgens Stalins en Graafland.svg|Cruz de Santiago no atlas heráldico de Jhr. J.L.M.Graafland.
Ficheiro:Croix recroisetée au pied fiché.svg|Cruz recruzada apuntada.
Ficheiro:Cruzdesantiago.jpg|Cruz de Santiago.
Ficheiro:Escudo de Santiago de Compostela.svg|Escudo de Santiago de Compostela.
Ficheiro:Ordem Santiago (purple).svg|Cruz de Santiago - Orde de Santiago da Espada (Portugal).
Ficheiro:Coat of Arms of Diplomatic School of Spain.svg|Escudo da carreira diplomática en España.
Ficheiro:Coat of arms of Caracas.svg|Escudo de armas de Caracas.
Ficheiro:Bandera de la Provincia de Santiago del Estero.svg|Bandeira de Santiago del Estero (Arxentina)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Orde de Santiago
### Ligazóns externas 
* A Cruz de Santiago na Xacopedia.
Macizo Galaico

O **Macizo Galaico** é un sistema de serras e montañas de Galicia e da zona limítrofe coas provincias de Zamora e León. O seu punto máis elevado é Pena Trevinca cuns 2 127 metros. Outro importante pico é a Cabeza Grande de Manzaneda, cuns 1 781 metros.

No folclore tradicional galego os bosques do Macizo Galaico están habitados por elfos, fadas, Pantasma (espírito)pantasmas, a Santa Compaña, o Nubeiro e meigas.

## Xeografía 
Está formado por rochas paleozoicas (granitos) moi metamorfizadas no centro e oeste (gneis, micacitas). Xeomorfoloxicamente constitúe unha prolongación da Meseta cara ao noroeste. O seu relevo, dunha altitude media de 500 m, é moi complexo pola falta de aliñacións montañosas definidas e causa da acción erosiva dos ríos, que ocasiona unha fragmentación das fragas.

### Vexetación 
O sistema en xeral preséntase alombado, con alternancia de horsts, cubetas e fallas de dirección N-S. As choivas son abundantes e regulares, orixinando un espeso manto vexetal: fragas caducifolias con sotobosque de landas e extensas áreas de prados naturais que favorecen a existencia dun chan mol.

A vexetación é bastante homoxénea sobre todo o macizo e hai unha excelente biodiversidade de plantas nas montañas galegas. Moitas das especies atopadas nas montañas empregáronse na medicina tradicional galega.

A serra dos Ancares, pertencente ao macizo, foi declarada unha Reserva da Biosfera pola UNESCO en 2006.

## Conxuntos montañosos 
Dende o sueste até o noroeste do Macizo Galaico poden distinguirse tres conxuntos: 
* As serras limítrofes coas provincias de León e Zamora, onde se acadan as maiores altitudes do sistema (Pena Trevinca, 2 047 m). Estas cadeas montañosas posúen cicatrices procedentes do período glacial, que son evidentes na Serra do Eixo. Os ríos Teira, Cabreira e Bibei discorren a través de vales glaciais que comunican xa cos montes de León.
* A **Cordilleira Dorsal Galega**, que culmina no cumio de Cabeza de Manzaneda, de 1.778 metros, separada do conxunto anterior por unha fosa tectónica de dirección norte-sur. Inclúe o denominado Macizo Central ourensán.
* As serras litorais, de menor altitude e separadas do conxunto anterior pola depresión Meridiana. Son exemplos destas a  serra do Barbanza e a serra do Galiñeiro.

### Lista de serras 
[miniatura|565px|As montañas Paraño na [provincia de Ourense vistas dende a N-541.]]
* Serra de Meira.
* Serra do Xistral.
* Serra do Barbanza.
* Serra da Cova da Serpe
*Serra da Capelada
*Serra da Faladoira
*Montes do Testeiro.
*Montes da Paradanta
*Serra do Galiñeiro
* Serra do Courel.
* Serra dos Ancares.
* Macizo Central ourensán (serra de Queixa, serra de San Mamede, serra do Fial das Corzas e montes do Invernadeiro)
* Serra do Suído.
* Serra do Eixo.
* Serra do Xurés.

### Principais serras e calidades 
## Vexa tamén 
### Outros artigos 
* Xeografía de Galiza
Proximidades Barcelona

[300px|miniatura|Viaduto de Proximidades en [Cornellà de Llobregat.]]
300px|miniatura|Tren de Proximidades Renfe
**Proximidades Barcelona** (en catalán: **Rodalia de Barcelona**) é un servizo de transporte público de trens de proximidades na área metropolitana de Barcelona. Hai dúas compañías que ofrecen servizos de proximidades: Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya (FGC) e Rodalies de Catalunya operado por Renfe Operadora.

Renfe opera os servizos para as liñas de largo ibérico propiedade de Adif. Desde o 1 de xaneiro de 2010 a Generalitat de Cataluña xestiona o servizo de Renfe Proximidades en Cataluña. Anteriormente ao traspaso do servizo, Renfe explotaba a rede baixo a denominación de *Rodalies Barcelona* ou *Proximidades Barcelona* 15px|Logotipo antigo e actualmente o nome comercial utilizado é Rodalies de Catalunya 15px|Logotipo actual.

Os billetes están integrados ao sistema tarifario, coordinado a través da Autoritat del Transport Metropolità (ATM) e permite enlazar a outras liñas de proximidades FGC-Renfe e co metro, tranvía e autobuses.

## Servizos 
Hai 17 servizos, 8 de Rodalies de Catalunya xestionados por Renfe e 9 por FGC. Todas as liñas de FGC parten de Plaça de Catalunya ou Plaça Espanya. As dúas redes enlazan na estación de Bellvitge/Gornal, en Martorell ou Martorell Central, en Plaça de Catalunya e en Sant Cugat del Vallès/Volpelleres; e nun futuro ás estacións de Terrassa-Estació del Nord e Sabadell-Plaça Espanya.

miniatura|centre|600px|Redes de proximidades de Renfe e FGC

## Material motor 
### Renfe Operadora 
* 463, 464 e 465: Material *Civia*, fabricados por *CAF* e *Alstom*, os máis modernos que circulan.
* 447: prestan servizo en tódalas liñas que son explotadas por Renfe Operadora.
* 440: Serie máis antiga do núcleo de Barcelona. Neste núcleo circulan tanto unidades 440 reformadas como sen reformar.
* 450/451: Trens de dous pisos de 6 coches no caso dos 450 e de 3 no caso dos 451.

### FGC 
* 111 FGC
* 112 FGC
* 211 FGC
* 213 FGC: foron construídas por *CAF* e a antiga *Adtranz*. Están preparadas para circular por vías de ancho métrico, teñen 108 prazas sentadas e alcanzan unha velocidade máxima de 90&nbsp;km/h. Prestan servizo nas liñas R-5 e R-6.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Proximidades Renfe Barcelona
* Proximidades Renfe
* Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya (FGC)
* Estación de Barcelona-Sants
* Estación de Barcelona-Sagrera (en construción)
Economía de Fiji

Fiji, dotada de recursos forestais, minerais e pesqueiros, é unha das economías máis desenvolvidas do océano Pacífico, aínda que posúa un vasto sector de subsistencia. As exportacións de azucre, os envíos de diñeiro dos seus cidadáns residentes no estranxeiro e unha crecente industria de turismo - que recibe 400 a 500 mil visitantes por ano - son as principais fontes de divisas externas. O procesado de azucre corresponde a un terzo da actividade industrial, pero nos últimos anos enfrontou varios inconvenientes. Os problemas estruturais do sector inclúen o baixo investimento e os pouco claros dereitos de propiedade sobre a terra. A industria do azucre recibiu un acceso especial á Unión Europea, pero poderá ser afectada pola recente decisión de corte de subsidios por parte da UE.

Os golpes de estado de 1987 e 2000 afectaron severamente a economía, e o crecemento a longo prazo da economía de Fiji depende en gran medida da súa capacidade para formar unha administración estable e reducir a tensión social. As remesas dos traballadores emigrantes traballando en Kuwait e Iraq aumentaron significativamente a renda *per cápita*.

## Notas
Chappal Waddi

O **Chappal Waddi** é unha montaña que con 2.419 metros constitúe a maior elevación orográfica de Nixeria.

## Situación
O Chappal Wadi érguese no suroeste de Nixeria na rexión de Taraba, nas proximidades da fronteira con Camerún e forma parte da cadea dos Montes Genderu.

Está comprendido dentro da área do Parque Natural de Gashaka-Gumpti.

## Nome
O seu nome significa "Monte da Morte".
-231

## Acontecementos 
* Os romanos envían unha embaixada ante Hamílcar por veren de coñecer os seus planos sobre as cidades gregas da Península Ibérica, aliadas súas.
* Final do reino do Epiro (ou no ano seguinte).

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
Romanos

Cando dicimos **romanos** podemos referirnos a:

* Un pobo da Antigüidade: véxase o artigo Roma Antiga, e máis especificamente os períodos da Monarquía romana, a República romana e o Imperio romano.
* Os habitantes da actual cidade de Roma.
* O concello de Romanos, na provincia de Zaragoza
* Un dos libros do Novo Testamento, chamado exactamente *Carta aos Romanos*.
-234

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* Catón - político e escritor romano (m. -149).

## Mortes 
*

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
-235

## Acontecementos 
* En Esparta remata o reinado de Leónidas II e comeza o de Cleómenes III.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Lü Bu Wei, flósofo, negociante e político chinés (ou -236). Naceu sobre o -300.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
-236

## Acontecementos 
* Cleomenes II sucede a seu pai Leónidas II, como rei de Esparta.

### Arte e cultura 
* Eratóstenes, xeógrafo grego, pasa a dirixir a Biblioteca de Alexandría.

## Nacementos 
* Publio Cornelio Escipión o Africano, patricio e xeneral romano, vencedor de Haníbal (m. -183).

## Mortes 
* Lü Bu Wei, flósofo, negociante e político chinés (ou -235). Naceu sobre o -300.
* Leónidas II, rei de Esparta desde -257 (n. ca. -315).

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
Anos Valianos

Os **Anos Valianos** son unha medida temporal empregada no legendarium de J. R. R. Tolkien para contar o paso do tempo desde a chegada dos Ainur a Arda, o mundo no que se desenvolven a maioría dos acontecementos da súa mitoloxía.

Esta definición de ano recibe o seu nome dos Valar, os seres anxelicais que custodian en gobernan Arda, e continuou a usarse durante outros períodos nos que se empregaban outras definicións de ano, como os Anos das Lámpadas, os Anos das Árbores e os Anos do Sol. Após a primeira saída do sol, en Aman o tempo seguiu a medirse en Anos Valianos, mais de aí en diante Tolkien no fornece as datas dos acontecementos de Aman. Para describir os acontecementos ocorridos en Beleriand e a Terra Media non se adoita utilizar a medida dos Anos Valianos.

No tocante á equivalencia entre Anos Valianos e anos solares, Tolkien empregou diferentes factores de conversión en distintos momentos. Nos anos 1930 e '40, Tolkien usou unha cifra que rondaba os dez anos solares por cada Ano Valiano, e acabou estabelecendo a equivalencia en 9,58. Porén, nos anos 1950, decidiu utilizar un valor moito meirande: 144 anos solares por cada Ano Valiano. Este é o factor de conversión que aparece nos apéndices d'O Señor dos Aneis como a duración do ano élfico (o *yen*).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Reckoning of the years  en Annals of Arda
-244

## Acontecementos 
* Créase o reino de Cilicia da man de Antíoco Híerax, no que se integra tamén Licaonia.
* Axis IV herda o trono de Esparta de Eudámidas II (até -239).

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
-246

## Acontecementos 
* Seleuco II Calinico convértese en soberano do reino seléucida, sucedendo a Antíoco II.
* Ziaelas sucede a Nicomedes I no reino de Bitinia.
* En Roma o cargo de pretor foi dividido en dous creándose o *Praetor urbanus* e o *Praetor peregrinus*.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Tolomeo II - rei de Exipto.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
Noshaq

O **Noshaq** (tamén chamado **Nowshak** ou **Nōshākh**; urdú/persa/paxto: نوشاخ) é unha montaña que con 7.492 metros conforma a maior altura de Afganistán. O pico está xusta na fronteira entre ese país e Paquistán.

## Situación
O pico está situado na cadea mntañosa do Hindu Kush, do cal é a segunda montaña máis elevada a continuación do Tirich Mir (7.690 m). O Noshaq està situado na liña Durand que delimita a fronteira entre Afganistán e Paquistán. Sitúase ao nordeste do primeiro país e a noroeste do segundo.

## Ascensións
A primeira escalada da cima do Noshaq realizouse en 1960, empresa que foi levada a cabo por Toshiaki Sakai e máis Goro Iwatsuboa, membros dunha expedición xaponesa. Utilizaron unha ruta da ladeira suroeste.

A primeira ascensíón invernal foi realizada no 1973, por Tadeusz Piotrowski e Andrzej Zawada, membros dunha expedición polaca, e subiron pola cara norte. Fiu a primeira ascensión en inverno dunha cima de máis de 7.000 m.

## Véxase tamén
*Hindu Kush
-258

## Acontecementos 
* Os seléucidas retoman Mileto aos tolomeos, quen a conquistaran no -262.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
-242

## Acontecementos 
* No marco da primeira guerra púnica, os romanos envían unha gran frota a Lilibeo.

## Nacementos 
* Antíoco III, rei seléucida desde -223, (m. -187).

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
-700

## Acontecementos 
* Nos exércitos gregos comenzan a combater os hoplitas, soldados con armamento pesado e que combaten en formación, fronte ao guerreiro individual anterior (data aproximada).

### Ciencia e tecnoloxía 
* Redacción, en Asur, do Mul Apin, un catálogo que recolle e resume o saber astronómico mesopotámico rexistrado entre, máis ou menos, -1400 e -900.

## Nacementos 
*
## Mortes 
*
## Outros 
*

Historia ano a ano
-527

## Acontecementos 
* Hipias asume o goberno de Atenas como tirano (até -510), sucedendo a seu pai Pisístrato.

## Nacementos 
*
## Mortes 
* Pisístrato, tirano de Atenas desde -546.
## Outros 
*

Historia ano a ano
Victor de Aveyron

**Víctor** foi o nome dado polo titor oficial a un neno salvaxe atopado na rexión francesa de Aveyron nos derradeiros anos do século XVIII.

En setembro de 1799 tres cazadores atoparon nos bosques de Caune (Francia) un neno espido duns once anos ao que colleron e que parecía vivira en estado salvaxe toda a súa vida.

A nova percorreu rapidamente a Francia posrevolucionaria facendo que un ministro do goberno ordenase o traslado do rapaz a París coa esperanza de que o seu estudo ampliase os coñecementos da mente humana. Jean Itard foi o médico que se dedicou á educación do rapaz.
-324

## Acontecementos 
* Decreto de Alexandre o Grande polo que se ordena ás polis gregas que acollan aos seus cidadáns exiliados.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
-478

## Acontecementos 
* Comeza o goberno do tirano Hierón I en Siracusa, Sicilia (até -467 ou -466).
* Herodoto menciona unha eclipse anular de sol cando Xerxes I partía para a súa expedición contra Grecia.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
-424

## Acontecementos 
* Brasidas, xeneral espartano, dirixe unha campaña contra Tesalia, aliada de Atenas.
* Atenas ataca no Peloponeso a cidade de Tinea de Cinuria. Os cativos son levados para a Ática e degolados.

### Arte e cultura 
* O autor grego Eurípides dá a coñecer o drama *Hécuba*.

## Nacementos 
*
## Mortes 
*
## Outros 
*

Historia ano a ano
Tsukasa Hōjō

**Tsukasa Hōjō** (北条 司, 5 de maio de 1959, Kitakyushu) é un mangaka xaponés

Estudou deseño técnico na Universidade Kyushu Sangyo, entrementres estaba estudando participou no Premio Tezuka de 1979 organizado pola revista *Shōnen Jump* quedando segundo coa historia スペース エンジェル (*Anxo do espazo*). En 1980 debutou como mangaka profesional coa banda deseñada "おれは男だ!" (Ore Wa Otoko Da!, Son un home!), publicado nun número especial de *Shōnen Jump*.

A súa primeira obra recoñecida foi "キャッツ♥アイ" (Kyattsu Ai, Ollo de gato) coñecida internacionalmente como ''Cat's Eye* e que se publicou tamén na revista *Shōnen Jump* entre 1981 e 1985. Foi tamén a primeira obra de Hōjō en ser adaptada como serie anime, feito ocorrido en 1983.

Pero é "シティーハンタ" (Shitī Hantā) coñecida internacionalmente como *City Hunter* a obra que o fixo internacionalmente coñecido, serializada tamén na revista *Shōnen Jump'' a partir de 1985 e que duraría ata 1991.
-370

## Acontecementos 
*
### Arte e cultura 
* O escultor grego Praxíteles realiza a Afrodita de Cnido (data aproximada).

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Xasón, tirano da polis de Fera e de toda a Tesalia.

## Outros 
*

Historia ano a ano
-585

## Acontecementos 
* Fin do reinado do derradeiro monarca de Urartu, Menua II (rei desde ca. -600).
* Fin do goberno de Periandro como tirano de Corinto (desde -627).
### Ciencia e tecnoloxía 
* 28 de maio - Eclipse de sol prognosticada previamente por Tales de Mileto.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
-470

## Acontecementos 
*

### Arte e cultura 
* Data aproximada - Tumba dos Leopardos, hipoxeo etrusco en Tarquinia, Italia.
* Data aproximada - O Auriga de Delfos, escultura en bronce dos inicios do clasicismo grego.

## Nacementos 
* Demócrito de Abdera, filósofo e matemático grego (ou -460).
* Nicias, xeneral e político ateniense (m. -413).
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
-432

## Acontecementos 
*

### Ciencia e tecnoloxía 
* O sabio grego Metón dá a coñecer, en Atenas, a existencia dun ciclo lunar de 19 anos.

## Nacementos 
* Filisto, político e historiador grego de Siracusa (m. -356).

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
-410

## Acontecementos 
* Evágoras I sobe ao trono de Chipre (até -374).

### Ciencia e tecnoloxía 
* Datación do primeiro horóscopo coñecido, rexistrado en caracteres cuneiformes, en Babilonia. Considérase o punto de partida da Astroloxía (aínda quem esta non é unha ciencia, considérase como un precedente da Astronomía científica).

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
-353

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Mausolo, rei de Caria, Asia Menor.

## Outros 
*

Historia ano a ano
-430

## Acontecementos 
### Arte e cultura 
* Remátanse as obras e a decoración do templo do Partenón, na Acrópole de Atenas, iniciadas en -450.
* O Diadúmeno, estatua do escultor grego Policleto.

### Ciencia e tecnoloxía 
* Empédocles de Agrigento emite a teoría de que o mundo está composto de catro elementos: terra, aire, auga e lume (data aproximada).

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
Perfil do solo

O **perfil do solo** é a exposición vertical de capas horizontais do solo, denominadas precisamente horizontes. Estes son o conxunto de calidades que lle son propias a un solo (textura, cor etc.). Nos solos pódense distinguir horizontes órganicos e minerais.

## Horizontes 
Nun solo ben desenvolvido podemos distinguir tres horizontes:
* **Horizonte A**: é unha capa superficial (máximo de 0,5 metros de profundidade). Está constituído maioritariamente por materia orgánica, polo que é de cor escura; as partículas que o compoñen son moi finas. É unha capa moi porosa.
* **Horizonte B**: é o subsolo (profundidade máxima de 1 metro). Está formado por produtos da alteración das rochas lindantes e recibe tamén o material orgánico e mineral do horizonte superior. A súa cor é parda ou avermellada pola presenza do óxido de ferro.
* **Horizonte C**: é o máis profundo e está constituído por materiais separados do fondo rochoso. Está formado por cantos soltos nunha matriz de arxila e area, cada vez máis numerosas e de maior tamaño.

## Procesos 
O perfil do solo está suxeito a tres procesos:
* **Adicións ao solo**: son os elementos achegados dende o exterior, como poden ser a auga, elementos da atmosfera (O2, CO2, nitróxeno, xofre etc.), materia orgánica e enerxía solar.
* **Perdas dende o solo**: son os elementos eliminados dende o solo, tales como a auga (por evaporación e transpiración), o CO2 (polo efecto de descomposición dos microbios), nitróxeno (desnitrificación), volume (por erosión) e enerxía solar (por radiación).
* **Transformacións no mesmo solo**: refírese á circulación de nutrientes (ciclos bioxeoquímicos), materia orgánica, formación de compostos minerais, reaccións entre materia orgánica e arxila e formación de estruturas e concrecións.
Todos estes procesos son importantes para a conservación dos solos.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Solo
* Edafoloxía
* Pedoloxía
Neue Slowenische Kunst

miniatura|dereita|220px|Logo.
**Neue Slowenische Kunst** ("Nova Arte Eslovena" en alemán), tamén coñecido como **NSK**, é un colectivo artístico de gran controversia política, nado en Eslovenia en 1984, cando o país aínda formaba parte da República Federal Socialista de Iugoslavia. O nome en si mesmo é unha provocación, ó evocar ás ocupacións de Eslovenia por parte dos nazis durante a segunda guerra mundial.

## Composición 
O membro máis coñecido do colectivo é o grupo musical **Laibach**. Outros membros son **IRWIN** (pintura), **Noordung** (teatro; orixinalmente chamados *Scipion Nasice Sisters Theater*, tamén coñecido como *Red Pilot*), **New Collective Studio** (artes gráficas; tamén coñecido como *New Collectivism*), **Retrovision** (películas e vídeo), e o **Department of Pure and Applied Philosophy** (teoría).

## Características 
A arte de NSK adoita usar elementos e símbolos do totalitarismo ou de movementos nacionalistas extremos, de cotía reinventando o kitsch totalitario nun estilo visual con reminiscencias do dadaísmo. Os artistas da NSK adoitan xustapor símbolos de diferentes (e normalmente incompatibles) ideoloxías políticas. Así, un póster deseñado en 1987 causou un escándalo ó gañar unha competición da Celebración do Día da Mocidade Iugoslava (Yugoslavian Youth Day Celebration). No póster aparecía un cadro do artista nazi Richard Klein, reemplazando a bandeira da Alemaña nazi pola bandeira de Iugoslavia, e a aguia alemá por unha pomba.

Tanto **IRWIN** como **Laibach** comparten a idea de que a súa obra é máis da colectividade que do grupo individual. As cancións orixinais e arranxos de Laibach son sempre atribuídas ó colectivo; os artistas individuais non son nomeados nos libretos dos discos. mesmo houbo dous grupos distintos de Laiback facendo xiras á vez, ambos con membros orixinais do grupo. Similarmente, os artistas de IRWIN nunca asinan a súa obra individualmente. Pola contra, eles están "asinados" cun certificado ou selo que os aproba como unha obra do colectivo IRWIN.

Desde 1991, NSK proclama a constitución dun estado, similar ó doutras micronacións. Isto incluiría pasaportes, presentar os espectáculos como embaixadas ou mesmo terrritorios do seu suposto estado, e manter consulados en numerosos cidades, como Umag (Croacia) ou Florencia (Italia). NSK tamén ten impreso selos postais. Laibach, en 2006, gravou (algunhas máis ben son remesturas) o Himno Estatal de NSK no CD "Volk", aínda que o "himno" adopta a súa melodía doutras cancións de Laibach, como "The Great Seal". A versión de Laibach do himno de NSK inclúe unha voz computarizada recitando un extracto do famoso manifesto "*We shall fight them on the beaches/We shall never surrender*" de Winston Churchill.

O NSK foi obxecto en 1996 dun documental escrito e dirixido por Michael Benson, titulado *Prerokbe Ognja* ("predicións do lume"). No documental aparece entrevistado o teórico esloveno Slavoj Žižek.

## Ligazóns externas 
* páxina oficial de NSK
Alagón

**Alagón** é un concello da provincia de Zaragoza, de 24 km² e unha poboación de 6.547 habitantes (2007).

Alagón é a capital da comarca da Ribera Alta del Ebro e forma parte da área metropolitana de Zaragoza, da que tan só dista 24&nbsp;km.

Os ríos principais do municipio son o Ebro e o seu afluente o Alagón.

## Economía 
A súa economía aséntase no cultivo de hortalizas, froiteiras, forraxes e remolacha azucreira, mais tamén na fábrica de automóbiles Opel, situada en Figueruelas, municipio próximo da mesma comarca.
Sil

Como topónimo **Sil** pode referirse a:

;En Galiza
***Parada de Sil**, concello da comarca da Terra de Caldelas;
****Parada de Sil**, parroquia de dito concello;
*****Parada de Sil**, vila de dita parroquia, que dá nome ao concello;
***Ribas de Sil**, concello da comarca de Quiroga;
****Ribas de Sil**, parroquia de dito concello;
***Santo Estevo de Ribas de Sil**, parroquia do concello de Nogueira de Ramuín;
****Santo Estevo de Ribas de Sil**, lugar de dita parroquia;
***Valencia do Sil**, parroquia do concello de Vilamartín de Valdeorras;
****Valencia do Sil**, lugar de dita parroquia;
***Ponte do Sil**, lugar da parroquia de Nocedo, no concello de Quiroga;
***Ribas de Sil**, lugar da parroquia de Pombeiro, no concello de Pantón.

;Río de Galiza
***Río Sil**, afluente do río Miño.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Río Aragón

O **río Aragón** é un dos grandes afluentes do río Ebro, ao que se une pola súa beira esquerda despois dun curso de 195&nbsp;km, a través das comunidades de Aragón e Navarra.

## Percorrido 
O Aragón nace no circo glaciar do Val de Astún (Huesca) a 2.050 m.s.n.m.. Na cabeceira recolle as augas do ibón de Escalar e do de Truitas. Flúe augas abaixo pola alta montaña deica chegar a Jaca, onde o seu curso muda de dirección para moverse cara ao oeste e entrar en terra navarra. Neste curso alto, no que a conca pode superar os 2.500 metros de altitude, a caída de neve é abundante, o que orixina no dexelo primaveral grandes cheas, ao que se suman as boas chuvias no outono.

En Navarra únese ao Ebro augas abaixo da localidade de Milagro.

## Afluentes 
Entre os tributarios do Aragón salientan os ríos seguintes: Gas, Lubierre, Candanchú, Estarrún, Aragón Subordán, Beral, Esca, Iratí (con importantes afluentes), Regal, Onsella, Cidacos e Arga.

### Conca e caudal 
A conca do Aragón é unha conca disimétrica, pois a maioría dos seus afluentes recíbeos pola orela dereita. O total da conca do Aragón abrangue 8.524&nbsp;km² e o seu caudal medio anual é de 1.300 Hm³/ano.

## Encoros 
miniatura|Río Aragón (Pireneos)
O curso do río está regulado polo encoro de Yesa, cunha capacidade de 470 Hm³ de auga, que en parte se aproveitan para usos agrícolas grazas a canle das Bardenas, que desde a súa orixe en Yesa ata o seu escoamento no río Gállego, en Ardisa, ten unha lonxitude de 139&nbsp;km.

## Contorno ambiental 
A conca do Aragón presenta unha gran variedade vexetal, de xeito que se poden atopar especies de diferentes climas e ambientes, como o piñeiro negro, carrasca, faia, piñeiro vermello, abeto, acivro, álamo trémulo, freixo, abruñeira, buxo, toxo, xinebro, caxigo etc.
Río Gállego

260px|miniatura|Xangada de madeira no río Gállego
O **río Gállego** é un curso fluvial aragonés, afluente do Ebro pola beira esquerda, ao que se une preto de Zaragoza despois de 215&nbsp;km de curso.

## Percorrido 
O Gállego nace no Col de Aneu, ao norte de Sallent de Gállego, a 2.200 metros de altitude, cerca do colado do Portalet (Val de Tena), nos Pireneos oscenses.

No seu curso superior recibe xa os seus principais afluentes: o Aguas Limpias (regulado polo encoro de Sarra), o Caldares, o Escarra e máis o río Aurín, que son os que determinan en boa medida o caudal e as características do río Gállego.

Talla as serras prepirenaicas na foz de Santa Elena e pasa por Sallent, e cerca de Panticosa e Sabiñánigo. Desde este último lugar comeza a formar un amplo cóbado até a localidade de Triste, para desde aquí tornar outra vez ao seu sentido xeral de marcha N-S, que mantén até desaugar no Ebro. No curso medio e baixo recolle augas dos ríos Guarga, Asabón e máis o Sotón, que son de moi escaso caudal.

## Encoros 
O Gállego está regulado polos encoros de Fornigal, Lanuza, Búbal, Encoro de Sabiñanigo, La Peña e máis o de Ardisa, os primeiros de produción hidroeléctrica e os dous últimos presas de regadío.

## Nome 
O Gállego foi denominado *Flumen Gallicum* na época romana, porque se coidaba que nacía na Gallia. En aragonés medieval documéntase xa como *Galleco*, e na época de repoboación con gascóns tamén foi coñecido como *Gareco*.
Dimorfismo sexual

[upright|miniatura|Macho e femia de [éider]]
O **dimorfismo sexual** é definido como a diferenza de formas, coloración e tamaños entre machos e femias dunha mesma especie. Preséntase na maioría das especies, nun maior ou menor grao.

Nalgunhas especies as femias son as máis grandes (como tal, nalgunhas aves rapaces e arañas) pero na maior parte das veces o dimorfismo sexual, sobre todo no caso dos mamíferos, é o macho o que presenta maior tamaño, algunhas veces dun xeito moi notable.

Tamén se dá o caso de que individuos do mesmo sexo presentan distinto aspecto morfolóxico, por exemplo ó longo das fases de crecemento, o que recibe o nome de ***polimorfismo sexual***.

No caso da clase aves, é moi común falar de **dimorfismo sexual** referíndose á plumaxe: os machos en xeral presentan unha plumaxe máis rechamante que a das femias. Por iso exprésase sen ou con dimorfismo sexual, segundo machos e femias compartan ou non o colorido das súas plumaxes. Pero adoita darse o caso de que a plumaxe presente **dimorfismo estacional**, é dicir, unha plumaxe diferente para macho e femia, durante a **estación reprodutiva**, ou durante a **estación invernal ou non reprodutiva**. Este dimorfismo estacional é frecuente en aves migratorias.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dimorfismo 
* Dimorfismo sexual cerebral
Monte Bazardüzü

O **monte Bazardüzü** é con 4485 m a montaña máis alta de Azerbaidján.

## Situación 
O Bazardüzü forma parte da gran cordilleira do Cáucaso, dentro das súas cadeas norteorientais. A montaña está situada nas proximidades da fronteira con Rusia no norte de Azerbaidján.
Bandeira Azul

miniatura|Logotipo da Bandeira Azul.
A **Bandeira Azul** é un distintivo que outorga anualmente a organización privada Fundación Europea de Educación Ambiental ás praias e portos que cumpren unha serie de condicións ambientais e instalacións.

Os criterios do programa da Bandeira Azul son os de promoción do desenvolvemento sostible en augas fluviais e mariñas. Esixe o cumprimento das autoridades locais das calidade de augas, xestión do ambiente, educación ambiental e seguridade da cidadanía. A condición de Bandeira Azul concédeselle ás praias de máis de trinta países de Europa, Suráfrica, Nova Zelandia, Canadá e o mar Caribe.

No ano 2014, España tiña 561 bandeiras, Francia 363 e Grecia 360.

## Praias galegas con Bandeira Azul 
En 2015 había en Galiza 117 praias con *Bandeira Azul* (a Comunidade Valenciana tiña 121, Cataluña 89 e Andalucía 76).
### Provincia da Coruña 
[miniatura|[Praia de Riazor.]]
49 bandeiras.
* Boiro: Barraña, Carrangueiros, Mañóns, A Retorta, Saltiño-Barraña-Esquerda, A Ladeira do Chazo.
* A Pobra do Caramiñal: Lombiña-Cabío, A Illa de Laxe.
* Ribeira: Coroso, O Vilar, A Corna, O Touro, Río Azor, Ameixida.
* Porto do Son: Aguieira, Caveiro.
* Laxe: Praia de Laxe.
* A Laracha: Praia Caión.
* Arteixo: Barrañán, Combouzas, Valcovo, A Hucha, A Salsa.
* A Coruña: Riazor, Orzán-Matadoiro, San Amaro, Lapas, Oza.
* Oleiros: Bastiagueiro, Mera-Penatouro, Espiñeiro, Santa Cristina.
* Dumbría: Ézaro.
* Miño: Grande, Perbes, Praia dá Ribeira.
* Ferrol: Doniños, San Xurxo.
* Valdoviño: Meirás (Do Río), A Frouxeira, Pantín (O Rodó), Tiroteo, Villarrube.
* Ortigueira: Morouzos, A Concha.
* Carnota: Carnota (Boca do Río), Mar de Lira.
* Carballo: Razo, Saíñas, Pedra do Sal.
* Muros: San Francisco.

### Provincia de Lugo 
[miniatura|[Praia de Augas Santas|Praia das Catedrais.]]
22 bandeiras. 
* Burela: O Portelo, A Marosa.
* O Vicedo: Abrela.
* Xove: Esteiro.
* Foz: Areoura, Peizás, Arealonga, Llas, A Rapadoira, As Polas, Os Xuncos.
* Barreiros: A Pasada, Lóngara, Coto, Cantil-Remior, Altar, San Bartolo, Fontela-Valea.
* Ribadeo: Os Castros-Illas, As Catedrais, Esteiro.

### Provincia de Pontevedra 
[miniatura|Bandeira azul ondeando en 2013 na [Praia de Santa Marta, Baiona.]]
55 bandeiras.
* A Guarda: O Muíño e Area Grande.
* Baiona: Os Frades e Barbeira.
* Nigrán: Praia América e Patos.
* Vigo: O Vao, Argazada, Rodas (Illas Cíes), Figueiras (Illas Cíes), A Punta, Tombo do Gato, Fortiñón, Canido, Fontaiña.
* Moaña: Praia do Con.
[miniatura|[Praia de Nerga en 2012.]]
* Cangas: Areabrava, Nerga, Menduiña, Melide, Areamilla, Liméns, Rodeira.
* Bueu: Area de Bon, Portomaior, Lagos.
* Marín: Aguete, Mogor, Portocelo.
* Poio: Xiorto, Cabeceira.
* Sanxenxo: Areas, Os Espiñeiro, Caneliñas, Canelas, Paxariñas, Montalvo, Silgar, Bascuas, Major, Foxos, Areas Gordas, A Lapa, Pragueira, Baltar.
* O Grove: A Lanzada, Rareiros (Paxareiro), Area dá Cruz, Area Grande, Area dás Pipas, Area de Reboredo.
* Illa de Arousa: Area de Secada, Camaxe.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Praias da provincia da Coruña
* Praias da provincia de Lugo
* Praias da provincia de Pontevedra
### Ligazóns externas 
* BlueFlag.org
Beiras

**Beiras** pode referirse a:

***Lugares**:
**Nome co que se acostuma designar á antiga comarca portuguesa da **Beira**, por abranguer tres provincias con ese nome: Beira Alta, Beira Baixa e Beira Litoral.
**A comunidade urbana portuguesa de **Beiras**, con sede na cidade de Guarda.
***Persoas**:
****Antón Beiras García** (1915–1968), un oftalmólogo e galeguista, irmán de 
****Manuel Beiras** (1906–1996), un intelectual e político galego, pai de 
****Xosé Manuel Beiras Torrado** (1936–), un político e economista galego, pai de
****Ricardo Beiras García-Sabell** (1965–), un biólogo e escritor.
-251

## Acontecementos 
* A confederación aquea comeza a súa expansión.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
-253

## Acontecementos 
* Remata a segunda guerra de Siria.
* Unha treboada destrúe a frota romana durante a primeira guerra púnica.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
-265

## Acontecementos 
* Á morte de Mitrídates I, Ariobarzanes sobe ao trono do reino do Ponto (data alternativa -266).
* Acrotates sucede a Areo I como rei de Esparta (até -266).
* Atenas é cercada polos macedonios.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Mitrídates I - rei do Ponto (ou en -266).
* Areo I, rei de Esparta (desde -309), en combate.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
Telemiño

dereita|miniatura|Vehículo de Telemiño.

**Telemiño** é unha cadea de televisión local de Ourense con licenzas de TDT nas demarcacións de Ourense, O Barco de Valdeorras, O Carballiño, Verín e Monforte de Lemos.
## Historia
Pertence ó grupo La Región, propietario dos xornais Atlántico Diario (Vigo) e La Región (Ourense), así como do diario dixital La Región Internacional e a súa correspondente edición quincenal en papel.

Telemiño empezou a emitir o 31 de maio de 1999 con só dous programas en emisión: un informativo de dez minutos e un parladoiro chamado *Largar y Largar*.

Antes da primeira emisión regular Telemiño realizou 3 retransmisións en directo: a primeira dende o Teatro Principal de Ourense con motivo da inauguración da tempada do Foro La Región, a segunda dende a Aula de Cultura de Caixanova, e a terceira dende o Parque Tecnolóxico de Galicia, con motivo da inauguración da sede da empresa de telecomunicacións Egatel.

## Evolución
A partir de outubro de 1999 amplíase a produción propia coa aparición de novos programas, como:
**La Prórroga*, presentado por Javier Torres e, posteriormente, por Ricardo Seguín.
**Entrevistas con Ourense*, presentado por Ramón Conde Corbal.
**Vidas paralelas*, presentado por Montse Estévez.
**La Entrevista de hoy*, presentado por Laura Vázquez e, posteriormente, por Quique Rodríguez.
**La Tertulia*
**Ágora Ourense*, presentado por Fina Calleja e, posteriormente, xa baixo o nome de *Ourense Actual*, por Beatriz Anguiano e por Soledad Parral. 
**Motor Naranja*, con Antonio Sabas.
* Ademais, o informativo *Noticias Ourense*, presentado e dirixido por Soledad Parral, ampliou a súa duración a 20 minutos.

### Noticias Ourense
Os presentadores de Noticias Ourense, durante estes anos, teñen sido, Fina Calleja, Raquel Pérez, Javier de Francisco, Soledad Parral, Aida Otero, Jacobo Cabo, María Álvarez, Laura Nóvoa, Neli Otero, Quique Rodríguez e Laura Vázquez.

### Outros programas
Outros programas de produción propia de Telemiño foron:
**Punto Crítico*, presentado por Santiago Rodríguez
**Boca a Boca*, presentado por Paco Gallego. Unha das colaboradoras do programa foi Paula Pérez, concursante da edición española de Gran hermano de 2007.
**Sin cita previa*
**Diálogos entre dos*
**Las Cuentas Claras*, presentado por Beatriz Tejada
**Xente Nova*
**Xente Maior*
**Sen Barreiras*
**El rompecabezas*, presentado por Sonia Torre
**Código 168*, presentado por Soledad Parral
**Con el sexo, no te cortes*, presentado por María Lameiras
**Dos de cine*, presentado por Eduardo Cadavid
**Más Entrevistas*, presentado por Moncho Conde Corbal (segunda parte de *"Entrevistas con Ourense"*)
**Nova Ourense*
**Cousas de comer*
**Vamos como motos*

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Web oficial da cadea
Makashi

O **makashi**, tamén coñecido coma O Camiño do Ysalamiri, ou a Forma de Contención, era o segundo dos sete estilos de combate coa espada Jedi usados na saga de *Star Wars*.

Foi usado por:
*o conde Dooku
*o xeneral Grievous
*Cin Drallig
*os Magnagardas IG-100 do Xeneral Grievous
-269

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* Atalo I Soter, rei de Pérgamo (m. -197).

## Mortes 
*

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
-270

## Acontecementos 
* Hierón II asume opoder en Siracusa e tenta a reconquista de Messina.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Epicuro, filósofo grego (n. -342).

## Véxase tamén 
Historia ano a ano