Andrés Fernández-Albalat Lois

**Andrés Fernández-Albalat Lois**, nado na Coruña o 23 de xuño de 1924 e finado na mesma cidade o 29 de decembro de 2019, foi un arquitecto galego, recoñecido como a figura máis representativa da modernidade na arquitectura galega da segunda metade do século XX. A súa obra, funcionalista, relaciónase coa de Ludwig Mies van der Rohe.

## Traxectoria 
miniatura|Marineda Motor na Avda. Alfonso Molina da Coruña.
Fillo dun enxeñeiro militar, fixo o bacharelato na súa cidade natal. Estudou dous anos de violín. Fixo dous cursos de Ciencias Exactas en Santiago de Compostela . En 1955, foi pensionado cunha bolsa de estudos de artes plásticas, facendo acuarelas, viaxou por Italia, percorrendo Venecia, Roma, Florencia e Asís. Preparou o ingreso na universidade no Colexio Maior Ximénez de Cisneros, onde coincidiu con Eduardo Chillida. Doutorouse pola Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid (ETSAM) en 1956, onde coñeceu a Miguel Fisac, Ramón Vázquez Molezún, José Antonio Corrales, Carlos Meijide, Alberto Noguerol, Javier Carvajal Ferrer e Rafael de la Hoz Arderius. 

Foi profesor emérito da Universidade da Coruña, onde exerceu como docente dende 1978. Ditou cursos de doutoramento e seminarios sobre: *"Hecho Proyectual, Relaciones de las Bellas Artes y la Arquitectura"* e *"Construcción, Arquitectura, Música"* en España e o Brasil.

Foi decano do Colegio de Arquitectos de León, Asturias y Galicia e decano fundador do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia (1973-1977). En 1999 foi escollido académico de número da Real Academia Galega, pronunciando o discurso "Significante y significado. Linguaxe e arquitectura", que foi respondido por Carlos Casares. Así mesmo, foi tesoureiro da mesma institución de finais de 2001 a finais de 2009. Foi membro da Real Academia Galega de Ciencias, académico de honra da Real Academia Galega de Belas Artes e académico de número e supernumerario da Real Academia de Doutores de España, na que ingresou co discurso "Música y arquitectura".     

Foi, tamén, académico correspondente da Real Academia de Belas Artes de San Fernando, membro e presidente de honra do Instituto José Cornide de Estudos Coruñeses, no que ingresou en 1968 co discurso "La ciudad de las rías", membro do padroado do Museo do Pobo Galego e membro do Padroado Rosalía de Castro.    
miniatura|Estadio de San Lázaro.

## O seu gran proxecto: A Cidade das Rías 
No ano 1968, Fernández-Albalat presenta á Deputación da Coruña un proxecto para a organización urbana entre as cidades da Coruña e de Ferrol, posto que os estudos daquela prognosticaban que A Coruña chegaría ao millón de habitantes para o ano 2000. Por iso a arquitecto coruñés ideou unha sorte de área metropolitana Coruña-Ferrol, algo moi avanzado para a época. 

O proxecto consistía en que, ao non ter A Coruña espazo para a súa expansión dentro dos seus termos municipais, e dado o extraordinario crecemento demográfico e industrial de Ferrol, a idea era facer unha cidade entre ambas zonas urbanas, arredor da ría de Betanzos e da ría de Ares, nos concellos de Sada, Bergondo, Paderne, Miño, Pontedeume, Cabanas, Fene e Ares, unindo cunha ponte Sada e Pontedeume, facendo unha estrada directa que fose de Ferrol á Coruña. A nova cidade, nomeada polo arquitecto como "Cidade das Rías", ía contar cunha poboación de 600.000 habitantes, distribuídos en zonas de 25.000 habitantes e estas en tres barrios cada unha duns 8.000 habitantes. Os barrios e zonas (unión de tres barrios) contarían co básico, tendas, supermercado, escola e instituto, igrexa, polideportivo etc.; é dicir, Albalat non busca crear unha cidade xardín para A Coruña e Ferrol, senón unir ámbalas dúas urbes mediante un tecido urbano completo, respectuoso coa natureza e o contorno e localizado nos mellores puntos xeográficos para a súa comodidade e eficiencia. A Deputación da Coruña rapidamente fixo caso ao proxecto coa intención de poñelo en marcha, máis finalmente non obtivo o apoio das corporacións municipais, en concreto a do Concello de Ferrol, que vía con moita reticencia ese proxecto ao pensar que suporía quedar subordinados á cidade da Coruña e perder a súa autonomía e identidade, postura apoiada polo crecemento demográfico e industrial ferrolán que parecía non decaer,
* Fábrica de Begano-Coca Cola na Coruña (1963–1965).
* Sede da *Sociedad Recreativa Hípica* na Coruña (1966–1967).
* Vivendas para pescadores en Fontán (1967).
* Rehabilitación da Casa Museo de Emilia Pardo Bazán como sede da RAG.
* Centro de Servizos Informáticos de Abanca. en Pocomaco (1975–1983).
* Vivenda unifamiliar en Montecelo, Bergondo (1976).
* Medalla de Ouro da Universidade da Coruña en 2007.
* Premio ARQano en 2008 dos Colexios de Arquitectos do Noroeste á traxectoria profesional.
* Premio 2012 á traxectoria profesional do COAG.
* Fillo predilecto da cidade na Coruña en 2020.
* Foi membro da RAG, do Instituto José Cornide de Estudos Coruñeses –do que foi director–, e da Real Academia Galega de Belas Artes (membro honorario) e da Real Academia de Belas Artes de San Fernando (correspondente).

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Santuario de Santa Xema.JPG|Santuario de Santa Xema.
Ficheiro:Fundación Caixa Galicia POCOMACO.JPG|Edificio da Fundación Caixa Galicia en Pocomaco, na Coruña.
Ficheiro:Museo Galego de Arte Contemporánea Carlos Maside.JPG|Museo Galego de Arte Contemporánea Carlos Maside.
Ficheiro:Facade of Rosalía de Castro Museum in Iria Flavia, Padrón, Galicia, Spain-001.jpg|Casa Museo Rosalía de Castro, rehabilitada.
Ficheiro:Castelo de Monterrei (8).JPG|Castelo de Monterrei, rehabilitado.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  Texto e fotografías de Andrés Fernández-Albalat Lois.
* 
* 
* 
* 
*  Transcrición de tres conferencias impartidas na Escola de Arquitectura da Universidade de Navarra.
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Laboratorio de Formas
* Ediciós do Castro

### Ligazóns externas 
* 15px *Galegos* Televisión de Galicia, 17/5/2014.
* Vídeo de entrevista en edicions-espontaneas.com 23/2/2009.
* "Fernández-Albalat: "Es bastante alarmante que los arquitectos que salen siempre en los medios no sean los mejores"" Entrevista en *unav.es* por Javier Echávarri .