Arreforias

**Arreforias** (en grego Ἀρρηφόρια, composto de ἄρρητον, *árrēton* "misterio" e φέρω, *phérō* "levar", *Arrēphoria*) era unha festa ateniense, instituída en honra de Atenea. Tamén era chamada *Hersiforia*, por Herse, filla de Cécrope no mes de esquiroforión (*Scirropherion*).

Dúas doncelas de liñaxe distinguida de entre sete e once anos eran elixidas para vivir durante un ano na Acrópole de Atenas como arréforas (do grego *arrēphoroi*), coidando a oliveira sacra e tecendo, coa axuda doutras mulleres, o novo peplo para Atenea. Os orgullosos pais conmemoraban o servizo das súas fillas facendo dedicatorias na Acrópole. Na festa anual das Arreforias, as mozas (de acordo con Pausanias), cun vestido branco bordado de ouro, colocaban nas súas cabezas o que a sacerdotisa de Atenea lles daba para levar e nin a sacerdotisa sabía o que lles daba, nin as mozas o que levaban. Na cidade había un recinto sacro, non moi lonxe do de Afrodita dos Xardíns onde existía unha pasaxe subterránea natural. As virxes descendían e deixaban alí o que trouxeran e tomaban algo para levalo, tamén tapado e descoñecido. Estas dúas virxes eran relevadas de inmediato e levaban a outras dúas até a Acrópole no seu lugar.

A interpretación desta festa é problemática debido á falta de fontes, pero está claro que as virxinais arréforas eran elixidas entre as familias máis nobres da cidade e despregábanse nun contexto de impregnación (resío), potencia sexual (Afrodita e Eros) e nacemento (Erictonio). A palabra "*arrēphoros*" probabelmente significa etimoloxicamente "portador de resío", que a primeira vista non axuda nada. As arréforas eran as encargadas de tecer o peplo de Atenea. As *alétridas* moían o gran de Atenea. As *arquias* eran as sacerdotisas que celebraban un rito destinado a perdoar unha ofensa a Artemisa. As *canéforas* eran as raparigas que levaban as cestas con todas as ofrendas para o festival.

As evidencias arqueolóxicas revelaron que preto do Erecteión unha escaleira secreta levaba, pasada a Acrópole, a un pequeno santuario de Eros e Afrodita escavado na roca, preto do cal estaba o recinto onde se dirixían. As asociacións míticas das arréforas tiñan o seu punto de partida, no Erecteión. Cécrope I, o primeiro rei de Atenas, cuxa tumba se atopaba no complexo, tiña tres fillas, Aglauro, Herse e Pándroso. O "misterio" xiraba ao redor da inocencia, a obediencia e a fecundidade. Dábanlles unha cesta pechada por Atenea, que lles prohibía abrila. Unha noite Aglauro e Herse caeron na curiosidade, abriron a cesta e viron a Erictonio, o misterioso fillo de Hefesto. Tamén había serpes na cesta, e aterrorizadas as dúas mozas saltaron da Acrópole cara á súa morte. O santuario de Aglauro atopábase ao pé do cantil, e pode ser o recinto onde descenderon as arréforas. Pándroso, que non sucumbiu a esta curiosidade fatal, tivo un santuario xunto á oliveira sacra na propia Acrópole.

No século -V, Aristófanes escribiu en Lisístrata as etapas polas que pasaban as mulleres durante esta festa:Estas etapas implicaban certas tarefas que mostran a través delas un antigo sistema polas que todas as nenas debían pasar cando chegasen á puberdade. As etapas desta "iniciación" eran as seguintes:

*As arréforas eran a primeira, nun momento en que os vestidos de nena eran brancos e comezaban a tecer para a ofrenda a Atenea. Esta é unha arte que levarán a cabo durante moito tempo as mulleres e por tanto débeselles ensinar a idade temperá.
*A segunda etapa é ensinar á muller como enfornar o pan.
*A terceira etapa é considerada un símbolo de morte e resurrección. As raparigas deben asistir e participar na festa coas mulleres maiores.

Estas etapas serían as tarefas que as nenas van realizar o resto das súas vidas e por tanto levan a cabo con gran coidado e importancia. Pénsase, a través das fontes, que a Ática sería unha das primeiras rexións na historia en ter unha destas festas.

## Notas