Flora vaxinal

250px|dereita|miniatura|Lactobacilos e unha célula vaxinal escamosa.
A **flora vaxinal**, tamén chamada **microbiota vaxinal**, é o conxunto de microorganismos (principalmente bacterias) que colonizan a vaxina. Foi descuberta polo xinecólogo alemán Albert Döderlein en 1892. A cantidade e tipo de bacterias presentes ten importancia na saúde global da muller. As principais bacterias colonizadoras da vaxina nunha muller con boa saúde son os do xénero *Lactobacillus*, como a especie *L. crispatus*, e o ácido láctico que producen (algunhas especies producen peróxido de hidróxeno ou antibióticos), en combinación cos fluídos segregados durante a excitación sexual, son en grande medida responsables do cheiro característico da área vaxinal.

As alteracións da flora vaxinal normal ou a transmisión de microorganismos infecciosos, poden facer que estes proliferen na vaxina, orixinando infeccións. Entre as diversas bacterias que poden proliferar anormalmente está *Gardnerella vaginalis*, que pode causar vaxinose bacteriana. Na vaxina tamén poden vivir fungos, como os lévedos do xénero *Candida*, que en certas situacións poden orixinar infeccións, especialmente as producidas por *Candida albicans*. Entre os protozoos que poden proliferar na vaxina como resultado dunha transmisión por vía sexual, hai que salientar a *Trichomonas vaginalis*, axente da trocomoníase.

## Microflora vaxinal 
### Lactobacilos 
As principais bacterias colonizadoras da vaxina en mulleres sas son as do xénero *Lactobacillus*. Ademais, os lactobacilos aseguran a colonización a longo prazo da vaxina pola súa adherencia ás células epiteliais vaxinais, bloqueando a adherencia de bacterias patóxenas ao epitelio vaxinal.
Ademais da produción de ácido láctico e a competición pola adherencia, teñen outros mecanismos que consisten na produción de peróxido de hidróxeno (un antimicrobiano de amplo espectro) e bacteriocinas (antimicrobianos contra dianas específicas).

#### Produción de ácido láctico 
Considérase que os pHs baixos son o principal mecanismo de control da composición da microflora vaxinal. Aínda que o ácido láctico producido polos lactobacilos contribúe á acidez vaxinal, aínda non está probado que sexa a principal causa dos pHs baixos vaxinais, pero o feito é que a maioría dos lactobacilos prosperan mellor a pHs 2O2](https://gl.wikipedia.org/wiki/per%C3%B3xido_de_hidr%C3%B3xeno) (peróxido de hidróxeno) é un mecanismo ben coñecido de antagonismo bacteriano, que inhibe o crecemento de microorganismos por medio da interacción directa ou por medio da mieloperoxidase humana. A actividade antimicrobiana dos lactobacilos produtores de peróxido de hidróxeno inactiva o VIH-1, o virus herpes simplex 2 (HSV-2), o protozoo *Trichomonas vaginalis*, e as bacterias *G. vaginalis*, *P. bivia* e *E. coli*. Eschenbach et al. mentres que só o 6% dos lactobacilos recollidos de mulleres con vaxinose bacteriana producían H2O2). produce pouca H2O2. A colonización vaxinal por lactobacilos produtores de H2O2 fora asociada cunha diminución da aparición de vaxinose bacteriana. Porén, máis recentemente O‘Hanlon et al. demostraron que o fluído cervicovaxinal e o seme teñen unha actividade significativa bloqueante da H2O2 e demostraron que teñen actividade inhibitoria que pode ser de espectro estreito (moi relacionadas coas especies de *Lactobacillus*)  ou amplo (de diversos grupos de bacterias, como *G. vaginalis* e *P. bivia*), e producen tamén substancias similares a bacteriocinas, de espectro máis amplo que as bacteriocinas (por exemplo, un péptido resistente á calor producido por *Lactobacillus salivarius* subsp. salivarius CRL 1328). Varios estudos indicaron que a actividade das bacteriocinas está favorecida polos pHs baixos.
En resumo, as substancias inhibitorias producidas polas especies vaxinais de *Lactobacillus* parecen ser factores importantes na protección do econicho vaxinal, e os ácidos orgánicos, bacteriocinas (e o peróxido de hidróxeno) actuarían sinerxicamente para previr a colonización por anaerobios patóxenos.
Non todas as especies de *Lactobacillus* e non todas as cepas dunha mesma especie de *Lactobacillus* presentan os tres mecanismos. Os lactobacilos vaxinais mostran un acusado vaxinotropismo, e os seus pili actúan como ligandos para a unión a glicolípidos receptores das células do epitelio vaxinal. O limitado número de especies de *Lactobacillus* atopadas na vaxina humana é sorprendente, polo que cabe a posibilidade de que haxa factores do hóspede que seleccionan organismos específicos, ou que estas especies teñen características pouco comúns que lles permiten colonizar con éxito a vaxina, ou ambas as cousas. A microflora detectada nos xenitais humanos e no econicho do tracto intestinal non parece crecer fóra do seu hóspede e a súa transmisión probablemente depende da crianza con estreito contacto entre pais e fillos; Os estudos moleculares indican que a microflora intestinal de xemelgos idénticos e fraternos mostra maiores semellanzas entre si que a observada entre eses xemelgos e as súas respectivas parellas, e isto débese probablemente a que tiveron a mesma nai que os coidou. Tamén se encontran frecuentemente na vaxina o fungo *Candida albicans*, e as bacterias *Mycoplasma* e *Ureaplasma*.
Varios estudos demostraron que unha significativa proporción (do 7 ao 33%) de mulleres saudables asintomáticas (especialmente negras e hispanas  as cales podían estar substituídas por outras bacterias produtoras de ácido láctico que contribúen á produción de ácido vaxinal por fermentación, como certas especies dos xéneros *Atopobium*, *Leptotrichia*, *Leuconostoc*,
*Megasphaera*, *Pediococcus*, *Streptococcus* e *Weissella*, e tamén illados de *Escherichia coli* poden acidificar o seu medio de cultivo in vitro ao produciren lactato. O fungo *C. albicans* tamén produce ácido, para vivir en ambientes de pHs baixos e coexistir con lactobacilos.
Un feito interesante é que todas as poboacións étnicas teñen comunidades de microflora vaxinal que conteñen bacterias produtoras de ácido láctico. Isto indica que, aínda que a estrutura das comunidades bacterianas poida diferir entre as poboacións, pode manterse a boa saúde sempre que se manteñan as funcións normais desas comunidades, como pode ser a produción de ácido láctico. Isto está en concordancia co descuberto en estudos previos  postularon o seguinte: ”Sospeitamos que a causa e a curación da vaxinose bacteriana continuará a ser enigmática ata que se recoñeza que, aínda que “normal e saudable” pode ser igual a ter grandes cantidades de lactobacilos, igualar o inverso (“non saudable”) con baixa cantidade ou ningún lactobacilo non é necesariamente certo”. Isto implica que non todas as comunidades poden ser igual de resistentes, de modo que se a resistencia dunha comunidade vaxinal é baixa entón o cambio transitorio na estrutura destas comunidades pode ocorrer máis facilmente en resposta a perturbacións de varios tipos, como menstruacións, relacións sexuais, duchas vaxinais e prácticas contraceptivas.
Aínda que se concorda en que se debe ser cauteloso sobre qué flora vaxinal se debe considerar perturbada, e aínda que o ácido (láctico) o producen moitas especies en cada unha destas comunidades, a observación de Mirmonsef et al. que enfatiza a importancia do pH vaxinal e non a mera produción de ácido para establecer unha microflora vaxinal normal pode estar xustficada. A importancia de manter os pHs baixos como un mecanismo protector tamén se segue do feito de que o
pH decrece máis durante o embarazo. Varios estudos suxiren que a vaxinose bacteriana sen síntomas clínicos segue sendo un factor de risco, non só en casos de infección por ETS/VIH, senón tamén para obter resultados obstétricos malos. A produción de ácido pode ser contrarrestada de xeito diferente por distintos tipos de microflora vaxinal, e a microflora vaxinal non dominada por lactobacilos pode producir máis aminas e amoníaco, debido ás actividades proteolíticas, que son un trazo indicativo dunha microflora vaxinal alterada.

## Menstruación 
Durante a menstruación, a concentración do microbioma vaxinal declina. Debátese o efecto do uso de tampóns sobre a flora vaxinal, pero o seu uso non paredce modificar significativamente o equilibrio da presenza bacteriana.

## Prevención de enfermidades 
Un microbioma vaxinal saudable axuda a previr a vaxinose bacteriana, infeccións por lévedos (como a candidíase vaxinal ou vulvovaxinite por *Candida*) e outros posibles problemas ao manter un pH ácido (< 4,5) na vaxina, que é pouco favorable para o crecemento dos patóxenos comúns, como *Gardnerella vaginalis*. Os lactobacilos presentes no microbioma vaxinal saudable tamén ocupan un nicho ecolóxico que doutro modo podería ser aproveitado polos organismos patóxenos. Con todo, as bacteria daniñas ou un desequilibrio nas bacterias poden orixinar infección.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Flora humana
* Proxecto microbioma humano
* Flora da pel
* Flora intestinal
* Flora oral