Holger Pedersen

**Holger Pedersen**, nado en Gelballe o 7 de abril de 1867 e finado en Copenhaguen o 25 de outubro de 1953, foi un lingüista dinamarqués que realizou contribucións significativas á ciencia da linguaxe e escribiu 30 obras con autoridade sobre varias linguas. Pedersen recibiu o doutoramento en 1897 na Universidade de Copenhaguen, onde comezou a traballar como profesor.

## Traxectoria 
## Estudos sobre linguas indoeuropeas 
Entre os seus estudos sobre linguas celtas, o máis coñecido é *Vergleichende Grammatik der keltischen Sprachen* (*Gramática comparada das linguas celtas*), na actualidade tomada como principal obra de referencia da lingüística histórica celta.

O seu libro *Hittitisch und die anderen indoeuropäischen Sprachen* (*O hitita e as outras linguas indoeuropeas*), representou un chanzo significativo nos estudos sobre o hitita. Aparece citado con frecuencia na obra de Friedrich, *Hethitisches Elementarbuch* (2ª ed. 1960), o manual estándar sobre a lingua hitita.

Moi influente tamén foi o seu *Tocharisch vom Gesichtspunkt der indoeuropäischen Sprachvergleichung* (*O tocario desde a perspectiva comparativa das linguas indoeuropeas*). Por exemplo, André Martinet (2005:179n) indica que a súa discusión sobre aspectos da fonoloxía do tocario está *fondé sur la présentation du tokharien par Holger Pedersen* (fundada sobre a presentación do tocario feita por Holger Pedersen).

Dúas das súas teorías teñen recibido considerábel atención en tempos recentes logo de décadas de esquecemento. Hoxe son citadas, con frecuencia, como a teoría do nostrático/eurasiático e a teoría das glotais.

## Orixe da teoría do nostrático 
Parece que Pedersen usou por vez primeira o termo "nostraciano" nun artigo sobre fonoloxía turca publicado en 1903. Actualmente, ten sido substituído polo termo "nostrático".

A definición de Pedersen do *nostraciano* é a seguinte (1931:338):

.

Desde esta perspectiva, o indoeuropeo está en clara relación co finugrio e o samoiedo, con "similar, aínda que máis feble, parecido" co turco, mongol e manchú; co yukaghir; e co esquimó (1931:338). Coidou tamén que o indoeuropeo podía estar relacionado co semítico e que, con dúbidas, podía tamén ser relacionado co camita e quizais co vasco (ib.).

Hoxe en día, poderiamos dicir que houbo unha afirmativa relación xenética entre as familias lingüísticas do indoeuropeo e o urálico, altaico, yukaghir, esquimó, e afro-asiático (a existencia da familia altaica é controvertida, e hoxe poucos emparentan o vasco co afro-asiático). Porén, desde o punto de vista de Pedersen, as linguas listadas non esgotaban as posibilidades do nostraciano (ib.):

## Orixe da teoría das glotais 
Nunha obra publicada en 1951, Pedersen apuntou que a frecuencia de *b* no indoeuropeo é anormalmente baixa. A comparación de linguas, porén, mostra que podería ser normal se algunha vez houbera o equivalente da oclusiva xorda *p*, que é infrecuente ou mesmo ausente en moitas das linguas.

Propuxo tamén que as aspiradas sonoras, *bh dh gh*, poderían ter sido entendidas como aspiradas xordas *ph th kh*.

Pedersen propuxo ademais que as series de oclusivas indoeuropeas, *p t k*, *bh dh gh*, e *b d g*, foran en épocas primitivas *b d g*, *ph th kh*, e *(p) t k*, coas xordas e sonoras non-aspiradas invertidas.

Tal teoría atraeu relativamente pouco a atención até que o lingüista norteamericano Paul Hopper e os dous estudosos soviéticos Thomas V. Gamkrelidze e Vyacheslav V. Ivanov propuxeron en 1973 nunha serie de artigos, que culminaron cunha obra sobresaínte dos estudosos soviéticos publicada en 1984 (traducida ao inglés en 1995), que as series indoeuropeas *b d g* foran de feito orixinariamente series glotalizadas ''p' t' k'*. So esta forma, a teoría despertou ampla interese.

## Obras de Holger Pedersen citadas 
* "Türkische Lautgesetze," en *Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft* 57, 535-561. (1903)
* *Vergleichende Grammatik der keltischen Sprachen*, 2 volumes. Göttingen: Vandenhoeck and Ruprecht. (1909-1913)
* *Sprogvidenskaben i det Nittende Aarhundrede. Metoder og Resulteter.* København: Gyldendalske Boghandel. (1924)
* *Linguistic Science in the Nineteenth Century: Methods and Results*, traducida do danés por John Webster Spargo. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. (1931)
* *Hittitisch und die anderen indoeuropäischen Sprachen.* Det Kongelige Danske Videnskabernes Selskab, Historisk-filologiske Meddelelser 25.2. København. (1938)
* *Tocharisch vom Gesichtspunkt der indoeuropäischen Sprachvergleichung.* København: Ejnar Munksgaard. (1941; 1949, 2ª ed.)
* *Die gemeinindoeuropäischen und die vorindoeuropäischen Verschlusslaute.* Det Kongelige Danske Videnskabernes Selskab, Historisk-filologiske Meddelelser 32.5. København. (1951)

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Paul J. Hopper, *Glottalized and murmured occlusives in Indo-European*. Glossa 7,2 (1973):141-166.
* Thomas V. Gamkrelidze e Vjačeslav V. Ivanov, *Indo-European and the Indo-Europeans*, 2 volumes. Berlín e Nova York: Mouton de Gruyter, 1995 (edición orixinal rusa, 1984).
* André Martinet, *Economie des changements phonétiques.'' París: Maisonneuve et Larose, 2005 (edición revisada; edición orixinal 1955).