Universidade de Valladolid

A **Universidade de Valladolid** (**UVa**) é unha universidade pública española, existente xa no século XIII e na actualidade encargada da ensinanza de estudos superiores en sete campus distribuídos por catro cidades de Castela e León: Valladolid, Palencia, Soria e Segovia.

## Historia 
Segundo documentos existentes, a universidade de Valladolid existía xa a finais do século XIII, foi creada por intervención real, co concello valisoletano como intermediario da fundación e recibiu a confirmación papal posteriormente a instancias do rei Afonso XI. Existe a teoría de que a universidade xurdiu polo traslado do Estudo Xeral de Palencia, fundado por Afonso VIII de Castela, e o bispo Tello Téllez de Meneses entre os anos 1208 e 1241. Outra hipótese sitúa a súa orixe nunha escola ou estudo particular con sede na Abadía de Santa María a Maior.
[thumb|Mapa de fundación de Universidades [Coroa de Castela|castelás e aragonesas.]]

Foi unha institución moi vinculada á cidade desde o seu nacemento, influíndo no seu desenvolvemento pola intensa actividade cultural e económica que impulsaba. Durante o século XX, especialmente, e coincidindo cunha expansión do número de alumnos, así como unha ampliación dos estudos e unha maior facilidade de acceso, a Universidade vincúlase plenamente aos acontecementos históricos e sociais. Así, o estalido da Guerra Civil en 1936 provocaría a depuración, e nalgúns casos o fusilamento, dun número importante de catedráticos e profesores. Da mesma maneira, a Universidade de Valladolid configúrase, xunto a FASA-Renault, como o principal polo de contestación ao réxime ditatorial do xeneral Franco, convocando numerosas folgas, concertos e actos de resistencia e protesta que culminarán en 1974 co peche gobernativo da actividade docente, único caso en toda España (o curso académico organizouse de maneira paralela, en domicilios particulares, parroquias e lugares públicos).

A localización física situouse, nun principio, na Colexiata de Santa María, pasando despois á actual localización da Facultade de Dereito, no outro lado da praza.

Ten a súa representación na Semana Santa valisoletana na Irmandade Universitaria do Santo Cristo da Luz, que dá culto a unha das obras máis importantes de Gregorio Fernández, o Cristo da Luz, que se encontra na capela do Colexio Maior Santa Cruz.

Nos anos oitenta a Universidade emprendeu a construción de centros docentes no Barrio de La Rondilla, pero despois búscase a dispersión en diferentes zonas. Máis adiante comenzará a construción no barrio de Belén e San Pedro Regalado.

## Símbolos 
#### Escudo 
O escudo é de forma española en campo de prata, un carballo da súa cor, terrazado e frutado en ouro, acolado de dúas chaves en sotuer de ouro e prata. Ao timbre, Coroa Real aberta de cinco floróns vistos surmontada de tiara papal con ínfulas (*Estatutos*, art. 8.1).

#### Selo 
O selo da Universidade de Valladolid reproduce o seu escudo orlado do lema ou lenda: (Cruz) *Sapientia Aedificavit Sibi Domvm* [*A sabedoría edificou a súa casa*] (*Estatutos*, art. 8.2).

## Edificios 
### Edificio Histórico. Facultade de Dereito 
thumb|Fachada barroca (1715) do edificio da Universidade de Valladolid, hoxe Facultade de Dereito.
O primeiro edificio da Universidade de Valladolid do que hai constancia da súa entidade arquitectónica é o construído a finais do século XV, tras o traslado da institución desde a Colexiata até a súa nova localización. Constaba dun claustro de catro lados, e unha capela tardogótica de certa magnitude. Ao claustro entrábase por unha portada, tamén tardogótica, que se abría á rúa Librería. A principios do século XVIII, este edificio resultaba insuficiente, polo que se ampliou con outro claustro cuadrangular, con catro galerías, ao que se abrían varias aulas construídas no mesmo momento. Cerrando o conxunto á praza de Santa María (hoxe praza da Universidade), realizouse unha fachada barroca proxectada polo carmelita frei Pedro de la Visitación e que se construíu en 1715. Nela encóntranse distintos grupos escultóricos de calidade e que representan alegorías das materias que se impartían no edificio. É de destacar o corpo central, organizado por catro columnas xigantes e rematado por unha gran peineta. Na balaustrada dispóñense catro esculturas que representan os reis que favoreceron a universidade valisoletana.

Este conxunto, formado por estes dous claustros, o do século XV e o do século XVIII, as súas aulas respectivas e outras edificacións anexas, como a capela ou a torre do reloxo -construída no século XIX-, subsistiu até 1909.
[thumb|Estatua de [Miguel de Cervantes na Praza da Universidade, fronte á Facultade de Dereito.]]
En 1909, e con gran polémica, decidiuse derribar o antigo edificio (incluíndo a portada do século XV que se abría á rúa Librería), para construír un novo edificio seguindo liñas eclécticas e proxectado polo arquitecto Teodosio Torres López. Deste derribo só se salvou a fachada barroca proxectada polo carmelita frei Pedro de la Visitación e parece ser que a idea inicial contemplaba tamén a súa destrución. O proxecto de Teodosio Torres López planeaba un edificio universitario con dous claustros, como o preexistente. A súa organización efectuábase mediante unha caixa de escaleira situada entre ambos claustros e un gran vestíbulo que se abría á rúa Librería. A fachada do edificio universitario a esta rúa baseábase nunha reinterpretación da fachada barroca de Pedro de la Visitación, pero utilizando elementos decorativos provenientes do plateresco, barroco, neoclasicismo e grandes ocos propios da mentalidade hixienística da época. A un lado da fachada atopábase a torre do observatorio e ao outro, a nova torre do reloxo que solucionaba a esquina entre a Praza da Universidade e a rúa Librería. O proxecto posuía algúns problemas non solucionados: construíase unha grandiosa fachada representativa a unha rúa estreita como era a de Librería, polo que estaba afogada, e a fachada barroca encontrábase incorporada ao edificio de maneira moi torpe. En 1939, este edificio sofre un incendio. Para paliar o problema da integración da fachada barroca no edificio de Teodosio Torres López, Constantino Candeira Pérez proxectou en 1939 unha grande escaleira e vestíbulo, seguindo liñas historicistas, aos que se accede mediante a fachada barroca. Esta escaleira é unha mostra da arquitectura triunfalista e historicista propia da posguerra española. En 1968 realízanse as últimas obras que conforman o actual edificio, derribando o segundo claustro e construíndo nese terreo un edificio de cinco plantas para aloxar o alumnado, cuxo número crecera considerablemente nos anos sesenta, colapsando o edificio de Teodosio Torres López, pensado para un alumnado moito menos numeroso. Nesta mesma reforma, derribouse a torre do observatorio de Teodosio Torres López e o paraninfo de 1909. Tamén a fachada da rúa Librería foi entón remodelada, perdendo a roupaxe historicista proxectado por Teodosio Torres López. O novo paraninfo construíuse flanqueando a fachada de frei Pedro de la Visitación por un dos seus lados.

### Escola Técnica Superior de Arquitectura 
Constrúese tras unha xénese complicada. Nun principio, o edificio con proxecto de Antonio Fernández Alba, ía ser a delegación do Ministerio de Educación, na Praza de Poniente, xunto ao Instituto Núñez de Arce. Pero, concedida á Universidade a Escola Técnica Superior de Arquitectura, mantense o proxecto de Antonio Fernández Alba, trasladándoo ao barrio residencial de Huerta del Rey.

O edificio está dotado dun forte carácter representativo, abandonando as formas orgánicas doutros edificios valisoletanos da época. Márcase un eixe de simetría na fachada, que organiza os contundentes volumes do conxunto.

A ampliación proxectada tamén por Fernández Alba nos oitenta, idéase xa para a súa función, sen a limitación espacial que tiña o proxecto inicial. Búscase agora unha maior liberdade de organización cunha planta centralizada.

### Facultade de Ciencias Económicas 
A Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais, proxectada polos arquitectos Salvador Gayarre Ruiz de Galarreta, Tomás Domínguez del Castillo e Juan Carlos Martín Baranda, é un dos edificios que a Universidade de Valladolid impulsa nos anos oitenta. Xa desde a súa orixe, o edificio quedaba pequeno para albergar os estudantes que a titulación requiría, polo que pouco despois procedeuse á construción do Aulario Campus do Río Esgueva, adxacente á facultade, e que presta servizos á Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais e á de Escola de Enxeñarías Industriais.

O edificio organízase lonxitudinalmente, cun amplo corredor central de varias alturas, que distribúe e comunica os espazos docentes e complementarios. É interesante o xogo establecido entre a aula magna, con forma de teatro clásico, e o teatro ao aire libre disposto no extremo oposto, valado e pechado ao público. A vista exterior da sección de despachos recordan unha colmea.

Con todo, cometéronse distintos erros á hora da súa edificación. Interpretáronse erroneamente os planos, polo que a orientación das aulas non era a correcta. Os amplos espazos do edificio, así como o seu teito translúcido orixinal, adecuados na súa idea para un clima como o canario, pero non para o castelán, impedían que a temperatura fora a correcta en todo o edificio, deixando inútil a calefacción, e convertendo así o centro en extremadamente frío en inverno, e moi caloroso no verán. Así mesmo, os soportais orixinais do lado oeste, convertéronse en foco de sucidade, que poñía en perigo a salubridade do centro. As obras de ampliación da biblioteca solucionaron estas incomodidades.

Obras posteriores conseguiron paliar parcialmente estes e outros defectos, como a ausencia de ascensores e accesos necesarios para discapacitados.

### Palacio de Santa Cruz 
Nas proximidades da Universidade, como motor de desenvolvemento da cidade e lugar de formación de clérigos e científicos, xorden multitude de institucións como o Colexio Maior Santa Cruz.
[thumb|[Palacio de Santa Cruz (Valladolid)|Palacio de Santa Cruz.]]
O cardeal Pedro González de Mendoza funda este colexio en 1482, ano no que é nomeado arcebispo de Toledo. De sólida formación intelectual, abre as portas ao Renacemento na cidade, cun edificio primeiro proxectado en gótico, probablemente por Enrique Egas, pero cambiado en 1490 a unha estética renacentista por orde súa. Pero só se adaptou a fachada coa inclusión de elementos decorativos do novo estilo. Nela destaca o tramo central, cun almofadado de inspiración italiana que cobre todo o fondo, e a porta decorada con grutescos. Tamén é destacable a cornixa con balaustrada que remata a fachada principal. Estas obras foron dirixidas por Lorenzo Vázquez de Segovia. No século XVIII reformouse a fachada, datando desa época os grandes balcóns neoclásicos, obra do arquitecto Manuel Godoy.

O edificio, de planta cuadrangular, ordénase arredor dun patio de tres pisos. O baixo tivo que ser reconstruído por Juan de Nates en 1603 pola mala calidade da pedra. O arquitecto Domingo de Ondátegui reformou os dous pisos superiores en 1744, aínda que todas estas intervencións respectaron a concepción tardogótica do claustro e os seus motivos decorativos.

No piso baixo, destacan o vestíbulo e a Aula Triste, cubertos con bóvedas de pedra de crucería sinxela, así como a capela, á que se accede polo vestíbulo mediante unha porta oxival. Para chegar ao primeiro piso, existe unha ampla escaleira neoclásica, construída na segunda metade do século XVIII. Neste primeiro piso, destaca a biblioteca, de planta cuadrangular e que ocupa totalmente unha das pandas do claustro. A súa portada péchase cunhas portas de madeira obra de Alejo de Vahía. O interior cóbrese con bóveda con lunetos. Os estantes dos libros datan de principios do século XVIII. O contido desta biblioteca é moi rico e importante, con varias decenas de incunables e numerosos libros impresos dos séculos XVI, XVII, XVIII e XIX, parte deles provenientes de bibliotecas de mosteiros e conventos desamortizados.

Na actualidade, no edificio atópanse instalados o Reitorado da Universidade, Museo da Universidade de Valladolid (MUVa), e a sede da Fundación Arellano Alonso, cunhas coleccións de arte africana -doadas á Universidade-.

## Actualidade 
thumb|Provincias nas que a **Universidade de Valladolid** ten campus.
A Universidade de Valladolid conta con sete campus:

* Na **cidade de Valladolid**, Campus de Valladolid, dividido á súa vez en:
** Campus de Huerta del Rey
** Campus Centro
** Campus Río Esgueva
** Campus Miguel Delibes
* Na **cidade de Soria**: Campus de Soria
* Na **cidade de Segovia**: Campus de Segovia
* Na **cidade de Palencia**: Campus de Palencia

Os seus máis de 30.000 alumnos repártense en 25 centros con máis de 2.000 profesores e 1.000 "PAS" (Persoal de Administración e Servizos).

O actual reitor é Marcos Sacristán Represa, que iniciou o seu cargo o luns 26 de maio de 2010 como sucesor do anterior reitor, Evaristo José Abril Domingo.

Dispón, ademais dos 25 centros, dunha serie de edificios administrativos como por exemplo o Palacio de Santa Cruz, onde se atopa o reitorado; ou *A Casa do Estudante*, onde están o resto de servizos administrativos. O CTI (Centro de Tecnoloxías da Información) atópase no edificio da Residencia Universitaria Afonso VIII, xunto á Facultade de Ciencias.

## Facultades e Escolas 
thumb|Escaleira (1941), obra de Constantino Candeira, do edificio histórico da universidade de Valladolid. Hoxe é sede da Facultade de Dereito.
[thumb|Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais, en primeiro plano, e Facultade de Filosofía e Letras, no campus de [Valladolid.]]

### Valladolid 
* Escola Técnica Superior de Arquitectura
* Escola Técnica Superior de Enxeñaría Informática
* Escola Técnica Superior de Enxeñeiros de Telecomunicación
* Escola de Enxeñarías Industriais 
* Escola Universitaria de Enfermaría
* Escola Universitaria de Estudos Empresariais
* Facultade de Ciencias
* Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais
* Facultade de Dereito
* Facultade de Educación e Traballo Social
* Facultade de Filosofía e Letras
* Facultade de Medicina

### Palencia 
* Escola Técnica Superior de Enxeñarías Agrarias
* Escola Universitaria de Educación
* Facultade de Ciencias do Traballo

### Soria 
* Escola Universitaria de Educación
* Escola Universitaria de Enfermaría
* Escola Universitaria de Estudos Empresariais
* Escola Universitaria de Fisioterapia
* Escola Universitaria de Enxeñarías Agrarias
* Facultade de Tradución e Interpretación

### Segovia 
* Escola Universitaria de Informática
* Escola Universitaria de Maxisterio
* Facultade de Ciencias Sociais, Xurídicas e da Comunicación

## Investigación 
**Institutos LOU**
* Instituto de Bioloxí­a e Xenética Molecular (IBGM)
* Instituto de Estudos Europeos
* Instituto de Historia Simancas
* Instituto de Neurociencias de Castela e León
* Instituto de Oftalmobioloxí­a Aplicada (IOBA)
* Instituto Universitario Centro de Innovación en Química e Materiais Avanzados (CINQUIMA)
* Instituto Universitario de Investigación en Xestión Forestal Sostible
* Instituto Universitario de Urbanística

**Institutos pendentes de aprobación da JCyL**
* Instituto de Farmacoepidemioloxí­a (IFE)
* Instituto Tecnoloxí­as Avanzadas da Produción (ITAP)

**Centros de Investigación**
* Centro de Documentación Europea
* Centro de Investigación da Baixa Atmosfera “José Casanova”
* Centro de Investigación de Endocrinoloxía e Nutrición Clínica
* Centro de Investigación en Terminoloxía Bilingüe, Tradución Especializada e Análise Contrastiva (CITTAC) da Universidade de Valladolid
* Centro de Tecnoloxí­a Azucreira (CTA)
* Centro Superior de Ciencias Médicas
* Centro Transdisciplinar de Investigación en Educación (CETIE-UVa)
* Centro Universitario de Estudos sobre Alcohol e Drogas

**Centros Tecnolóxicos**
* Centro Rexional para o Desenvolvemento das Telecomunicacións (CEDETEL)
* Fundación Centro Tecnolóxico de Cereais (CETECE)
* Centro de Investigación e Desenvolvemento en Transporte e Enerxía (CIDAUT)
* Centro de Automatización, Robótica, Tecnoloxía da Información e da Fabricación (CARTIF)
* Centro Tecnolóxico Agrario e Alimentario (ITAGRA)

**Cátedras de investigación**
* Cátedra Alcón
* Cátedra de Enerxías Renovables
* Cátedra de Estudos Hispánicos "Antonio Fernández e Eusicinia González"
* Cátedra Jorge Guillén, xurdida da colaboración entre a Fundación Jorge Guillén e a Universidade de Valladolid.
* Cátedra Michelin
* Cátedra Juan de Villanueva
* Cátedra Topcon

**Laboratorios de investigación**
* Laboratorio de Calibración Eléctrica de Castela e León (LACECAL)
* Laboratorio de Cartografía e Sistemas de Información Xeográfica
* Laboratorio de Ensaios Industriais de Castela e León (LEICAL)
* Laboratorio de Fotogrametría
* Laboratorio de Metroloxía e Calibración Dimensional (LCD)
* Laboratorio de Metroloxía e Calibración de Presión e Temperatura (TERMOCAL)
* Laboratorio de Ventilación HS3

**Grupos de Investigación Recoñecidos**
* Grupo de Sistemas Intelixentes e Cooperativos / Educación, Medios, Informática e Cultura (GSIC/EMIC)

**Servizos centrais de apoio á investigación**
* Animalario
* Laboratorio de Técnicas Instrumentais (LTI)
* Secretariado de Publicacións e Intercambio Editorial

**Parque Científico**
* Plan do Parque Científico da Universidade de Valladolid

## Biblioteca 
A Biblioteca da Universidade de Valladolid ten 14 puntos de servizo, 3 están situados nas provincias de Palencia, Soria e Segovia, os demais están en Valladolid.

Os seus fondos son accesibles a través do Catálogo Almena, de Worldcat e do Repositorio UvaDoc, incluíndo, 970.155 libros entre os que cabe destacar o seu valioso fondo antigo de 45.000 documentos, entre eles numerosos manuscritos e incunables de a partir do século X, 16.000 títulos de publicacións periódicas, 21.342 títulos de revistas electrónicas, 965 libros electrónicos, 66 bases de datos, 47.695 material non librario e 33.103 teses e proxectos fin de carreira (datos de maio de 2012).

Os servizos ao usuario inclúen: portal web, lectura en sala, préstamo intercampus e interbibliotecario, préstamo (fondo documental, ordenadores portátiles, lectores de libros electrónicos, memorias USB), información bibliográfica, formación de usuarios, guías temáticas e titoriais.
 
A biblioteca é membro de: OCLC, Europe Direct, REBIUN, Dialnet, Catálogo 17, ABBA, Documat, GEUIN, REDINED e BUCLE.

## Programa PAVES 
O programa PAVEs (Profesores Asociados Vinculados a Empresa) da Universidade de Valladolid (cofinanciado polo goberno rexional de Castela e León) representa unha importante experiencia de innovación docente. Comezou en 2001 e está formada por 50 profesores asociados que veñen do mundo da empresa, todos eles do ámbito técnico ou enxeñarías, de feito, a metade dos PAVE contratados na Universidade de Valladolid están adscritos ben á Escola Técnica Superior de Enxeñaría Informática ben á Escola Técnica Superior de Enxeñeiros de Telecomunicación. Imparten as ensinanzas nas instalacións da empresa, dado que o obxectivo principal é que a educación sexa principalmente práctica ou orientada ás tecnoloxías máis avanzadas que demandan as empresas.

### Empresas participantes 
* Telefónica I+D
* Fundación CIDAUT, Centro de Investigación e Desenvolvemento en Transporte e Enerxía [www.cidaut.es]
* Ono
* Cartif
* Tecsidel
* GMV
* Cedetel
* Microser
* Nestlé
* Johnson Controls
* Indalux
* Red Eléctrica de España
* Iberdrola
* Algor
* Aguas Valladolid
* Fremap

### Escolas/Facultades 
* Escola Técnica Superior de Enxeñaría Informática
* Escola Técnica Superior de Enxeñeiros de Telecomunicación
* Escola Técnica Superior de Enxeñaría Industrial 
* Escola Universitaria Politécnica
* Facultade de Ciencias
* Escola Técnica Superior de Arquitectura
* Facultade de Dereito
* Facultade de Filosofía e Letras
* Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais
* Facultade de Educación e Traballo Social

### Departamentos 
* Ciencia dos Materiais e Enxeñaría Metalúrxica, Expresión Gráfica na Enxeñaría, Enxeñaría Cartográfica, Xeodesia e Fotogrametría, Enxeñaría Mecánica e Enxeñaría dos Procesos de Fabricación
* Construcións Arquitectónicas, Enxeñaría do Terreo e Mecánica dos Medios Continuos e Teoría de Estruturas
* Electricidade e Electrónica
* Estatística e Investigación Operativa
* Informática (Arquitectura e Tecnoloxía de Computadores, Ciencias da Computación e Intelixencia Artificial, Linguaxes e Sistemas Informáticos)
* Enxeñaría de Sistemas e Automática
* Enxeñaría Eléctrica
* Enxeñaría Enerxética e Fluidomecánica
* Enxeñaría Química e Tecnoloxía do Medio Ambiente
* Lingua española
* Organización de Empresas e Comercialización e Investigación de Mercados
* Teoría do Sinal e Comunicacións e Enxeñaría Telemática

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Universidad de Valladolid