Pavia, Mora

**Pavia** é unha vila portuguesa do concello de Mora, na comarca do Alentejo, con 185,28 km² de superficie e uns 1000 habitantes, variando segundo o ano (932 segundo o censo de 2011). A súa densidade de poboación é de 5 hab/km².  

O territorio de Pavia está poboado dende a prehistoria, como o demostran os numerosos monumentos megalíticos da zona, incluíndo a Anta de Pavia, representada no escudo da vila.

As orixes históricas da actual poboación, a máis antiga do concello de Mora, remóntanse a un grupo de inmigrantes italianos, asentados a mans de D. Afonso III ou D. Dinis, tendo este último outorgado a primeira carta en 1287. 

Johan Fernandes de Ardeleiro, escudeiro galego e un dos derradeiros trobadores da lírica galego-portuguesa medieval, tivo posesións en Pavia e puido frecuentar a corte de Don Dinís ou a do conde de Barcelos.

O 16 de marzo de 1486 foi cedida por D. João II ao conde de Borba, con alcaldía e dereitos de herdanza. A aldea de Pavia pertenceu, por doazón, a varios nobres e á Coroa.

É vila e foi cabeceira comarcal entre 1287 e principios do século XIX .

## Poboación 
## Proceso de formación da vila 
Na formación de Pavia destacan dúas fases de crecemento diferenciadas.

O núcleo medieval, caracterizado pola súa estrutura urbana en retícula, desenvolveuse de forma autónoma e excéntrica en relación á aglomeración existente.

A posición de defensa amurallada, de difícil acceso polo norte, fai pensar na orixe feudal do futuro "burgo". O desenvolvemento urbano linear ao longo do camiño en cumeada e a produción en serie das edificacións reflicten un proceso de formación e crecemento propios da Baixa Idade Media.

A parcelación, aliñamentos e reprodución dun tipo de edificación en banda constitúen un proceso urbanístico que se traduce nunha exploración intensiva da parcelación urbana.

Pavia foi historicamente sede do concello. A reforma administrativa da vila tivo lugar o 6 de novembro de 1836, integrando en Pavia os extintos concellos de Águias, Cabeção e Mora. Esta situación mantívose até o 17 de abril de 1838, cando a sede do concello de Pavia foi trasladada a Mora.

miniatura|esquerda|140px|Igrexa Matriz de Pavia
miniatura|esquerda|140px|Fachada da Casa-Museu de Manuel Ribeiro de Pavia
A parroquia de Pavia está hoxe formada por dúas aldeas, Pavia e Malarranha, cunha poboación que rolda os 1600 habitantes, sendo unha vila típica do Alentexo, alonxada de Ribatexo, está rodeada de paisaxe até onde alcanza a vista e onde se aprecian pequenos puntos brancos, típicos outeiros do Alentexo espallados entre sobreiras e aciñeiras .

Un vello proloquio rexional di que non hai que estar "*En Mora nin umha hora en Mora, en Cabeção nen un serão, e en Pavía nen un día"*. 

Nesta vila viviron ilustres personaxes como o mencionado Johan Fernandes (trobador), Fernando Namora (médico e escritor) e Manuel Ribeiro, que posteriormente adoptou o nome da vila como Manuel Ribeiro de Pavia (pintor), quen deixou un museo moi visitado.

## Patrimonio 
[miniatura|300px|[Anta de Pavia|Anta de Pavia, transformada na Anta-Capela de São Dinis]]

* Igrexa Matriz de São Paulo
* Antiga casa de Fernando Namora
* Igrexa da Misericordia 
* Museo Hospitalario de Pavia
* Torre do Reloxo de Pavia
* Edificio do Consello Parroquial, antiga Alcaidaria e Paço do Concelho de Pavia
* Casa Museo Manuel Ribeiro de Pavia
* Antiga pousada dos Cabaleiros da Orde de Avis
* Anta de Pavia, transformada en Capela de São Dinis
* Igrexa de San Francisco
* Igrexa de Santo Antonio en Pavia
* Cromlech do Monte das Fontaínhas Velhas 
* Patrimonio Arqueolóxico do Neolítico - vestixios dun castelo neolítico, dólmenes e a aliñación da Têra

## Notas 

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Pavia - Mora | Guia para visitar em 2022 - oGuia (guiadacidade.pt)
*Balcão virtual da Junta da Freguesia de Pavia. Páxina oficial
*Portal Institucional do Município de Mora (cm-mora.pt) - Descrición Historica 
*Pavia, Concelho de Mora - Mapas, Tempo, Notícias, Hotéis, Fotos, Vídeos (mapav.com)