Escafópodos

Os **escafópodos** (*Scaphopoda*), coñecidos vulgarmente como **cabeiros** ou **dentalios**, son un pequeno grupo de moluscos que teñen unha cuncha lixeiramente curvada en forma de dente de elefante que está perforada polos dous extremos: unha parte anterior que é máis ancha e esta disposta cara a abaixo, e unha parte posterior que é máis estreita e está disposta cara a arriba, xa que é o lugar por onde entra e sae a auga.

Estes animais posúen simetría bilateral e viven enterrados na area ou na lama e teñen un pé furador trilobulado que sobresae pola abertura anterior arredor do cal saen uns tentáculos longos e delgados chamados **captáculos** que serven para procurar o alimento.

## Etimoloxía 
O nome científico *Scaphopoda* está formado polos elementos do latón científico *scapho-*, tirado do grego antigo σκάφη *skáphē*, 'bote', e *-poda*, forma plural de *-podus*, derivada do grego antigo πούσ ποδός *poús*, *podós*, 'pé', en alusión á forma do pé destes moluscos.

Os nomes vulgares **cabeiro** e **dentalio** derivan, respectivamente, da súa forma de dente cairo, e do xénero *Dentalium*, que comprende algunhas das especies máis coñecidas desta clase de moluscos.

## Anatomía interna 
### Aparato dixestivo 
Estes animais posúen unha masa bucal ben desenvolvida que contén un *odontóforo* e unha rádula, característicos da maioría dos bivalvos, e que lles serve para esnaquizar e axudar a tragar o alimento. Logo teñen un esófago que se continúa nun estómago que desemboca nun cego onde hai unhas glándulas dixestivas. A continuación está o intestino que bota as feces a través do ano e estas chegan á cavidade paleal e son expulsadas polas correntes de auga que circulan pola mesma.

### Sistema nervioso 
É semellante ao dos bivalvos protobranquios pero con dous ganglios bucais que están conectados aos ganglios cerebrais. Como principais órganos dos sentidos están os *captáculos* que semellan ter unha función táctil e que algún tipo de estímulo fai que o animal comece a enterrarse. Tamén teñen uns estatocistos situados no pé. A cabeza e a cefalización están moi pouco desenvolvidas.

### Aparato circulatorio 
En xeral, os escafópodos carecen de corazón e cavidade pericárdica e no seu lugar a circulación funciona por unha serie de seos abertos.

### Aparato respiratorio 
Carecen de branquias, e no seu lugar usan os pregos do manto para os procesos de intercambio respiratorio de gases.

### Aparato excretor 
Teñen uns órganos excretores tipo nefridio que non están conectados co celoma pericárdico.

## Reprodución 
Son animais dioicos, e dicir, de sexos separados (macho e femia). No corpo destes animais aparece unha gran gónada que percorre a metade do corpo. A partir da fecundación aparece unha larva trocófora que sofre unha metamorfose e transfórmase nunha larva velíxera.

## Alimentación 
A maior parte da súa alimentación baséase nos detritos e diversos protozoos do substrato. Estes son capturados polos cilios do pé e son levados á boca.

## Distribución 
Existen máis de 300 especies de cabeiros, sendo todos eles mariños. A inmensa maioría deles viven en augas pouco profundas ou medias, aínda que algúns poucos poden chegar a habitar a grande profundidade (ata 5.000 m).
### Distribución en Galicia 
Actualmente, segundo Rolán e Otrero Schmitt só se atopan dúas especies na costa galega:
* *Dentalium vulgare* da Costa, 1768, hoxe clasificado como *Antalis vulgaris* (da Costa, 1778).   
* *Dentaluim novemcostatum* Lamarck, 1818, hoxe clasificado como *Antalis novemcostata* (Lamarck, 1818).

## Clasificación 
Segundo o World Register of Marine Species, a clase dos *Scaphopoda* comprende dúas ordes, coas familias seguintes:
* '*Orde *Dentaliida'''* Starobogatov, 1974 
** Familia *Anulidentaliidae* Chistikov, 1975
** Familia *Calliodentaliidae* Chistikov, 1975
** Familia *Dentaliidae* Children, 1834
** Familia *Fustiariidae* Steiner, 1991
** Familia *Gadilinidae* Chistikov, 1975
** Familia *Laevidentaliidae* Palmer, 1974
** Familia *Omniglyptidae* Chistikov, 1975
** Familia *Rhabdidae* Chistikov, 1975
* *'Orde *Gadilida*'* Starobogatov, 1974 
** Suborde *Entalimorpha* Steiner, 1992 
*** Familia *Entalinidae* Chistikov, 1979
** Suborde *Gadilimorpha* Steiner, 1992 
*** Familia *Gadilidae* Stoliczka, 1868
*** Familia *Pulsellidae* Boss, 1982
*** Familia *Wemersoniellidae* Scarabino, 1986

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Brusca, R. C. & Brusca, G. J. (2005): *Invertebrados'', 2ª ed. Madrid: McGraw-Hill Interamericana de España. ISBN 0-87893-097-3.
* D'Ancona, Humberto (1972): "Escafópdos" en *Tratado de zoología. Tomo II. Zoología especial*. Barcelona: Editorial Labor, S. A., pp.&nbsp;747–748.
* Grassé, P.-P., E. A. Poisson e O. Tuzet (1976): "Escafópodos o solenoconos", pp.&nbsp;421.424, en *Invertebrados*. (En Grassé, P.-P., *Zoología*, vol. 1). Barcelona: Toray-Masson. ISBN 84-311-0200-4.
* Hickman, C. P., W. C. Ober e C. W. Garrison (2006): *Principios integrales de zoología*, 13ª ed. Madrid: McGraw-Hill Interamericana. ISBN 84-481-4528-3.
* Meglitsch, P. A. (1986): *Zoología de invertebrados*, 2ª ed. Madrid: Ed. Pirámide. ISBN 84-368-0316-7.
* Rolán, Emilio e Otero-Schmitt, Jorge (1996): *Guía dos moluscos de Galicia*. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 978-84-8288-072-3.
* Remane, A., Storch, V. e Welsch, U. (1980): "Scaphopoda", en *Zoología sistemática. Clasificación del reino animal*. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-0608-2, p.&nbsp;160.
* Steiner, G. & Kabat, A. R. (2001): "Catalogue of supraspecific taxa of Scaphopoda (Mollusca)" *Zoosystema* **23** (3): 433-460.Ver en liña.
* Steiner, G. & Kabat, A. R. (2004): "Catalog of species-group names of Recent and fossil Scaphopoda (Mollusca). *Zoosystema* **26** (4): 549-726. Ver en liña.
* VV. AA. (1968): "Escafópodos" en: *Enciclopedia Salvat de las ciencias. Tomo 4. Animales invertebrados*. Pamplona: Salvat, S. A. de Ediciones, pp.&nbsp;272–274.

### Outros artigos 
* Moluscos

### Ligazóns externas 
* Class Scaphopoda Bronn 1862  en Fossilworks. 
* *Scaphopoda* no ITIS.
* *Scaphopoda* na ADW. Con ampla información e bibliografía .
* *Scaphopoda* na EOL. Con información e numerosas imaxes .
* The Scaphopod Page 
* Ron Shimek's scaphopod page