Eduardo Galeano

**Eduardo Hughes Galeano**, nado en Montevideo o 3 de setembro de 1940 e finado na mesma cidade o 13 de abril de 2015, foi un xornalista e escritor uruguaio, un dos persoeiros máis destacados da literatura iberoamericana.

Os seus libros foron traducidos a varios idiomas. Os seus traballos transcenden xéneros ortodoxos, combinando documental, ficción, xornalismo, análise política e historia. Galeano nega ser un historiador: *"Soy un escritor que quisiera contribuir al rescate de la memoria secuestrada de toda América, pero sobre todo de América Latina, tierra despreciada y entrañable"*. Clasifícase como un xornalista que estuda a globalización e os seus efectos negativos.

## Traxectoria 
Naceu no seo dunha familia católica de clase media con devanceiros galeses, alemáns, españois e italianos. Durante a súa adolescencia transitou por diversos traballos: foi mecánico de coches, recadador, pintor de carteis, mensaxeiro, mecanógrafo e caixeiro. Con 14 anos vendeu a súa primeira caricatura política a *El Sol*, o semanario do Partido Socialista.

Comezou a súa carreira como xornalista a principios dos anos 60 como editor de *Marcha* (1960-64), un semanario que, baixo a dirección de Carlos Quijano, exerceu forte influencia no pensamento uruguaio da época, e que contou con contribucións de autores como Mario Vargas Llosa, Mario Benedetti, Manuel Maldonado Denis ou Roberto Fernández Retamar. Durante dous anos editou o diario *Época* e traballou como editor xefe na prensa universitaria.

En 1973 o golpe militar tomou o poder e, debido ó seu involucración con correntes marxistas (MLN-T), Galeano foi capturado e logo forzado a escapar. Estableceuse na Arxentina, onde fundou a revista cultural *Crisis*.

En 1976, cando o réxime de Jorge Rafael Videla tomou o poder na Arxentina mediante un golpe militar que deu orixe a unha ditadura, o seu nome foi agregado á lista de condenados polos escuadróns da morte, razón pola que se viu obrigado a fuxir novamente, esta vez a España, onde escribiu a súa famosa triloxía *Memoria del fuego*.

Reside desde 1985 -tras finalizar a ditadura uruguaia- no seu Montevideo natal, onde segue facendo a súa literatura e o seu xornalismo de marcada tinguidura política.

## Obras 
*Las venas abiertas de América Latina* (1971) é a súa obra máis coñecida, un acta de acusación da explotación de Latinoamérica por poderes estranxeiros a partir do século XV. A súa extensa bibliografía e minuciosa investigación permitiu ó autor plasmar cruamente a problemática sociolóxica, económica e política de América Latina.

*Memoria del fuego*, obra amplamente aclamada pola crítica, é un relato da historia de América dividido en tres tomos. Os seus personaxes son figuras históricas, xenerais, artistas, revolucionarios, obreiros, conquistadores e conquistados, que son presentados en episodios breves que reflicten á súa vez a historia colonial do continente. Comeza cos mitos de creación pre-colombianos e culmina na década de 1980.

Foi galardoado co Premio Casa de las Américas en dúas ocasións: en 1975 pola novela *La canción de nosotros*, e en 1978 por *Días y noches de amor y de guerra*, de xénero testemuñal.

Galeano foi comparado con John Dos Passos e Gabriel García Márquez.

## Na cultura popular 
* A banda venezolana de punk crust "Los Dólares" publicou en 2003 un álbum que é unha interpretación musical do libro *Las venas abiertas de América Latina*.
* A banda arxentina de rock/ska Los Fabulosos Cadillacs ten un álbum titulado "Rey Azúcar", que é o título dun dos capítulos de *Las venas abiertas...*, libro que tamén dá nome a unha das cancións.
* No 2004 a banda mallorquina La Gran Orquesta Republicana publicou o disco *Abrazos", no que inclúen textos de Eduardo Galeano, como "La noche", "El miedo global" ou "La pequeña muerte".
* A banda arxentina Shaila inclúe un anaco de *Las venas abiertas...* no tema "Sudamérica II - El Fracaso Regional", do seu disco *Camino a Idilia*. Non é a primeira vez que Shaila se identifica con Galeano, xa que tamén se alude a el nos temas "Utopía", do disco *El Engaño*, e en "La historia somnolienta de América Latina", do disco *Mañanas*.
* No 2008 Gerardo Pablo, un trobador contemporáneo mexicano, lanzou o disco *Los Numerosos Nadies*, baseado nos textos de Galeano, usando algúns deles directamente sobre as súas cancións, como a que dá título ó álbum, "Los numerosos nadies" que inclúe o texto "Los nadies" do *Libro de los Abrazos*.
* O grupo uruguaio Cuarteto de Nos fai unha referencia despectiva de *Las venas abiertas de América Latina* en "No somos Latinos", canción do disco *Cortamambo*.

## Publicacións 
* *Los días siguientes* (1963)
* *China* (1964)
* *Guatemala* (1967)
* *Reportajes* (1967)
* *Los fantasmas del día del léon y otros relatos* (1967)
* *Su majestad el fútbol* (1968)
* *¡Manos arriba!*
* *Las venas abiertas de América Latina* (1971)
* *Siete imágenes de Bolivia* (1971)
* *Violencía y enajenación* (1971)
* *Crónicas latinoamericanas* (1972)
* *Vagamundo* (1973)
* *La canción de nosotros* (1975)
* *Conversaciones con Raimón* (1977)
* *Días y noches de amor y de guerra* (1978)
* *La piedra arde* (1980)
* *Voces de nuestro tiempo* (1981)
* *Memoria del fuego* (1982-1986)
* *Aventuras de los jóvenes dioses* (1984)
* *Ventana sobre Sandino* (1985)
* *Contraseña* (1985)
* *La encrucijada de la biodiversidad colombaina* (1986)
* *El descubrimiento de América que todavía no fue y otros escritos* (1986)
* *El tigre azul y otros artículos* (1988)
* *Entrevistas y artículos (1962-1987)* (1988)
* *El libro de los abrazos* (1989)
* *Nosotros decimos no* (1989)
* *América Latina para entenderte mejor* (1990)
* *Palabras: antología personal* (1990)
* *Ser como ellos y otros artículos* (1992)
* *Amares* (1993)
* *Las palabras andantes* (1993)
* *Úselo y tírelo* (1994)
* *El fútbol a sol y sombra* (1995)
* *Patas arriba: Escuela del mundo al revés* (1998)
* *Bocas del Tiempo* (2004)
* *Carta ao señor futuro* (2007)
* *Espejos. Una historia casi universal* (2008)
* *Á beira de Beiras. Homenaxe nacional'' (2011, Galaxia).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* EduardoGaleano.net, páxina non oficial. 
* Páxina con moitos textos e información variada.
* Entrevista con Juan Cruz no Círculo de Bellas Artes de Madrid.