Cadencia (música)

**Cadencia** en música é unha serie de acordes ou fórmula de melodía que adoita coincidir co fin dunha sección nunha obra. Unha cadencia é unha función harmónica e formal caracterizada por unha progresión (ou encadeamento) de acordes que adoita desembocar no *acorde de tónica* ou *acorde base*.

## Tipos 
As diferentes cadencias clasifícanse, en función da tensión que acompaña a cada movemento, en *conclusivas* se xeran certo grao de estabilidade ou repouso; e *suspensivas*, se xeran inestabilidade ou tensión.
Dependendo de como termine a posición do acorde a cadencia pode ser *perfecta* se a voz baixo ten a nota fundamental do acorde; ou *imperfecta* se remata noutra nota diferente.

Para familiarizarse cos tipos de cadencias é necesario comprender a súa notación. Os graos da tonalidade serán referidos con números romanos:

: **I**: Tónica.
: **II**: Supertónica.
: **III**: Mediante.
: **IV**: Subdominante.
: **V**: Dominante.
: **VI**: Superdominante ou submediante.
: **bVII**: Subtónica.
: **VII**: Sensible.

Cada grao ten unha función determinada, que xera máis ou menos tensión, ou máis ou menos resolución nas cadencias:

O **III** grao é ambiguo. Non podemos definilo dentro destas tres funcións tonais (tónica, subdominante, dominante) xa que, para empezar, non ten similitude algunha cos graos **IV** nin **II**, polo que non é subdominante. E, aínda que ten coincidencias na súa composición (1º 3ra e 5ta) co **I**, non xera a sensación de repouso necesaria para encaixalo na función de tónica. O mesmo ocorre co **V**: ten dúas coincidencias, pero non xera a tensión necesaria para ser considerado dominante.
O **VII** é un grao un tanto especial, e non ten función propia, xa que se asemella ao **V7** sen o seu fundamental, polo que é considerado dominante.

### Cadencias conclusivas 
* Cadencia auténtica perfecta: **V** - **I**
* Cadencia auténtica imperfecta: **V** - **I** (cun deses acordes investido e/ou cando a voz superior non resolve ao primeiro grao)
* Cadencia plagal: **IV** - **I**

#### Cadencia auténtica 
Prodúcese pola sucesión dos graos **V** (dominante) a **I** (fundamental). Hai dous tipos de cadencia auténtica: perfecta e imperfecta. Para que unha cadencia auténtica sexa perfecta, ambos os acordes deberán ter o seu fundamental no baixo, e o acorde final terá que estar en posición de oitava (na voz superior do acorde de dominante estará a sensible, que resolverá ascendendo cara á tónica, polo que o acorde final, de primeiro grao, terá a tónica duplicada no baixo e na voz superior), así mesmo dito acorde non terá que estar desprazado, é dicir, terá que atoparse nun tempo forte. Se o acorde de tónica non cumpre un destes dous requisitos estaremos a falar dunha cadencia auténtica imperfecta, a cal non ten precisamente un carácter resolutivo, dada a súa inestabilidade no acorde de primeiro grao.
dereita

#### Cadencia plagal 
A cadencia plagal liga un acorde de subdominante co de tónica. Ten sentido resolutivo, aínda que non tanto como pode telo a cadencia auténtica. Ten un carácter post-cadencial, é dicir, pódese utilizar para confirmar unha cadencia máis potente como podería ser unha cadencia perfecta. Prodúcense os graos **IV** e **I**.

#### Cadencia preclásica 
É a cadencia tipicamente usada no período preclásico, con gran carácter conclusivo. Constitúese a partir da sucesión dos graos **IV** (subdominante) - **V** (dominante) - **V** (dominante octavada) - **I** (tónica).

#### Cadencia composta 
A cadencia composta é a sucesión dos graos **IV** (subdominante), **V** (dominante) e **I** (fundamental). Existen dous tipos: a cadencia composta de primeira orde (ou de primeiro aspecto) e a cadencia composta de segunda orde (ou segundo aspecto).

* Cadencia composta de 1º orde: **I** (tónica) - **IV** (subdominante) - **V** (dominante) - **I** (tónica)
* Cadencia composta de 2º orde: **IV** (subdominante) - **I 6/4** (tónica en 2ª inversión; tamén chamado acorde cadencial 6/4, porque a diferenza do acorde de tónica, duplícase o 5º grao en lugar do 1º, e simbolízase K6/4) - **V** (dominante) - **I** (tónica)

### Cadencias suspensivas 
As cadencias suspensivas son aquelas nas que unha obra non debe acabar, xa que non dan sentido de totalidade e peche.

#### Semicadencia 
Prodúcese un repouso momentáneo sobre un acorde, que adoita ser a dominante ou a subdominante, recibindo respectivamente o nome de semicadencia na dominante ou de semicadencia na subdominante.
Pódese chegar a ambas desde calquera grao. Esta pode ser maior ou menor e en calquera grao, o máis común é o **V**.

#### Cadencia imperfecta 
Prodúcese este tipo de cadencia, ou ben cando nunha cadencia perfecta o acorde de tónica prodúcese en parte débil, ou ben cando nunha cadencia perfecta un dos acordes preséntase invertido.

#### Cadencia rota artificial 
Componse por unha sucesión inconclusa de acordes, movéndose desde o primeiro grao seguindo a seguinte sucesión:  **I** (tónica) - **IV** (subdominante) - **V** (dominante) - **VI** (subtónica).

#### Cadencia rota, evitada 
A cadencia rota prodúcese cando na cadencia perfecta substitúese o acorde de primeiro grao por outro inesperado: adoita ser o acorde de sexto grao, pero tamén pode ser, a excepción do sétimo grao, calquera outro, sendo normalmente os acordes con función de subdominante (graos **II** ou **IV**). O obxectivo desta cadencia é retardar a resolución dunha frase harmónica. As cadencias rotas poden ser de dous tipos: diatónicas e non diatónicas.
centro|miniatura|Cadencia rota (V-VI).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía
* Benward, Bruce & Saker, Marilyn: *Music in Theory and Practice, vol. 1 & 2*. Nova York: McGraw-Hill, 2009 [2003].
* De Candé, Roland: *Nuevo diccionario de la música*. Grasindo, 2002. ISBN 84-956-0128-1 (vol. I vol. II Google Books)
* De Pedro, Dionisio: *Teoría completa de la música*. Madrid: Real musical, 2008 [1990]. ISBN 978-84-387-0993-1
* Grabner, Hermann: *Teoría general de la música*. Barcelona: Akal, 2001. ISBN 84-460-1091-7 (Google Books)
* Michels, Ulrich: *Atlas de música*. Madrid: Alianza, 2009 [1982]. ISBN 84-206-6999-7
* Pérez Gutiérrez, Mariano: *Diccionario de la música y los músicos*. Barcelona: Akal, 1985. (vol. 1 vol. 2 vol. 3 Google Books)
* Randel, Don Michael (ed.): *Harvard Dictionary of Music*. 4ª ed. Cambridge, Mass.: Belknap Press, 2003. (Google Books)
* Zamacois, Joaquín: *Teoría de la música*. Barcelona: Labor, 1949; Idea, 2002. ISBN 84-823-6253-4

### Outros artigos
* Cadencia Landini
* Cadencia borgoñona
* Cadencia andaluza
* Terceira de picardía ou picarda
### Ligazóns externas 
* 20x20px *Cadencias*: emisión do 5 de xaneiro de 2020 de *El rincón de la teoría*, programa de Radio Clásica., .