open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pobo wapishana

Os **wapishana** (tamén escrito **wapisiana**, **wapitxana**, **vapidiana** ou **wapixana**) son un pobo indíxena que habita no estado de Roraima, no norte do Brasil, e no sur de Güiana.

## Demografía 
A poboación total de wapishanas roldaba as 9.441 persoas no Brasil (estimación de 2014), 6.000 en Güiana (estimación de 1990) e 37 en Venezuela (estimación de 2011). En 1991, estimouse unha poboación de 5.000 persoas en Rupununi, na área do sur de Güiana que fai fronteira co Brasil. Nas estimación da Fundação Nacional do Índio de 1984 contabilizáronse só 2.995 wapishanas en vinte vilas do Brasil.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Wapichan Nao (Guyana) Information site of the Wapichan people of Guyana
* Wapishana language dictionary online from IDS (select simple or advanced browsing)
Papá ou mamá 2

***Papá ou mamá 2*** (en ) é un filme francés de 2016 dirixido por Martin Bourboulon, estreado en 2016. É a continuación de *Papa ou Maman*, estreado en 2015. Estreouse en galego o 3 de outubro de 2023 na TVG. A tradución para a dobraxe fíxoa Adrián Ramos.

## Sinopse 
Logo dun divorcio difícil, Vincent e Florence parecen vivir bastante ben. Ao parecer, cada un leva a súa propia vida e mantén moi boa relación co outro, aínda que con catro fillos a loxística familiar é complicada. Son veciños, vense continuamente e nunca discuten. Ambos volven ter unha parella e, aínda que cada un pretenda aceptar sen problema a do outro, están á espreita. Os nenos están convencidos de que os seus pais aínda se queren e que deberían volver xuntos, mais Vincent e Florence están dispostos a todo para demostrar que están trabucados.

## Personaxes 
* Laurent Lafitte como Vincent Leroy
* Marina Foïs como Florence Leroy
* Alexandre Desrousseaux como Mathias Leroy
* Jonathan Cohen como Édouard Morteau
* Sara Giraudeau como Bénédicte
* Anna Lemarchand como Emma Leroy
* Achille Potier como Julien Leroy
* Judith El Zein como Virgínia
* Nicole Garcia como a nai de Florence
* Michaël Abiteboul como Paul
* Michel Vuillermoz como Coutine
* Alice Saignes e Louise Bleeds como Charlotte Leroy
* Anne Le Ny como a xuíza

## Notas
The Undoing

***The Undoing*** é unha miniserie de televisión estadounidense baseada na novela de 2014 *You Should Have Known* de Jean Hanff Korelitz. Foi escrita e producida por David E. Kelley e dirixida por Susanne Bier. Está protagonizada por Nicole Kidman e Hugh Grant, e estreouse en HBO o 25 de outubro de 2020.

*The Undoing* foi o primeiro programa de HBO en gañar audiencia todas as semanas ao longo da tempada, e foi a principal serie estadounidense que se lanzou en Sky no Reino Unido, superando o récord que tiña anteriormente *Game dos Tronos*. Foi o programa máis visto en HBO en 2020. A serie recibiu críticas xeralmente positivas, e os críticos eloxiaron as actuacións (particularmente Kidman e Grant), a cinematografía e o deseño de produción, mais algúns criticaron o guión, o ritmo e a caracterización.

## Personaxes 
* Nicole Kidman como Grace Fraser
* Hugh Grant como Jonathan Fraser
* Édgar Ramírez como Detective Joe Mendoza
* Noah Jupe como Henry Fraser
* Lily Rabe como Sylvia Steinetz
* Matilda De Angelis como Elena Alves
* Ismael Cruz Córdova como Fernando Alves
* Edan Alexander como Miguel Alves
* Annaleigh Ashford como Alexis Young
* Fala Chen como Jolene McCall
* Tarik Davis como Michael Hoffman
* Michael Devine como Detective Paul O'Rourke
* Maria Dizzia como Diane Porter
* Rosemary Harris como Janet Fraser
* Vedette Lim como Amanda Emory
* Janel Moloney como Sally Maybury
* Matt McGrath como Joseph Hoffman
* Jeremy Shamos como Robert Connaver
* Tracee Chimo Pallero como Rebecca Harkness
* Jason Kravits como Dr. Stuart Rosenfeld
* Donald Sutherland como Franklin Reinhardt
* Noma Dumezweni como Haley Fitzgerald
* Sofie Gråbøl como Catherine Stamper
* Douglas Hodge como Robert Adelman
* Adriane Lenox como xuíza Layla Scott
* Connie Chung como ela mesma

## Notas
Sônia Guajajara

**Sônia Bone de Souza Silva Santos**, nada o 6 de marzo de 1974, máis coñecida como **Sônia Guajajara**, é unha activista, ecoloxista e política guajajara. Como membro do Partido Socialismo e Liberdade (PSOL), foi candidata á presidencia do Brasil nas eleccións xerais do Brasil de 2018, antes de ser elixida como fórmula vicepresidencial do candidato Guilherme Boulos. Isto converteuna na primeira persoa indíxena en postularse para un cargo executivo federal no Brasil.

## Traxectoria 
Sônia Guajajara naceu no seo da comunidade guajajara na Terra Indíxena Araribóia, que se atopa na selva amazónica do estado de Maranhão, no nordeste do país. Con 15 anos, deixou o seu fogar por invitación da FUNAI e trasladouse a Minas Gerais, onde completou a súa educación básica nunha escola internado agrícola.

Guajajara interesouse pola política desde moi nova, e afirmou: "Nacín como activista. Levo toda a vida loitando contra o anonimato, contra a invisibilidade dos indíxenas. Sempre quixen buscar un camiño, unha forma de traer a historia e o modo de vida dos pobos indíxenas á luz para o conxunto da sociedade".

Guajajara asistiu á Universidade Federal de Maranhão, na capital do estado, São Luís. Guajajara fixo un máster en cultura e sociedade polo Instituto de Humanidades, Artes e Cultura da Universidade Federal da Bahia. Despois da graduación, Guajajara traballou en varias profesións, incluíndo profesora e enfermeira.

### Activismo e honras 
[esquerda|miniatura|170x170px|Guajajara coa presidenta [Dilma Rousseff en 2015.]]
Guajajara é a líder de *Articulação dos Povos Indígenas do Brasil* ("APIB"), unha organización que representa arredor de 300 grupos indíxenas do Brasil.

Como activista, estivo en desacordo cos ruralistas no Congreso Nacional, un grupo de lexisladores conservadores aliados cos intereses agroindustriais que favorecen un maior desenvolvemento en terreos públicos.

Guajajara oponse rotundamente aos esforzos por contactar con pobos non contactados da selva amazónica. Guajajara describiu ao presidente Jair Bolsonaro como "unha ameaza para o planeta" polas súas políticas de deforestación. En 2020, fixo un chamado a tomar medidas ambientais urxentes no medio da pandemia de COVID-19.

Durante o seu tempo como activista, organizou unha serie de manifestacións en apoio dos dereitos indíxenas no Brasil e facilitou unha reunión de líderes indíxenas coa daquela presidenta Dilma Rousseff en 2013. En 2015, foi galardoada coa Ordem do Mérito Cultural.

## Notas
The Legend of Mor'du

'''''The Legend of Mor'du'''* é unha curtametraxe de 2012 de Pixar ligada á estrea en Blu-ray e DVD de *Brave''. A curtametraxe dá un contexto á historia do malvado do filme, un príncipe malvado e cobizoso segundo o conta a bruxa excéntrica que acabou sendo transformado nun oso monstruoso. O filme mestura animación tradicional e animación por ordenador.

## Personaxes 
* Julie Walters como a bruxa
* Steve Purcell como o corvo
* Callum O'Neill como Wee Dingwall

## Notas
Megacidade

[miniatura|Imaxe satélite da [Área do Gran Tokyo pola noite (2021).]]
miniatura|Rañaceos en Shinjuku (Tokyo) en 2009.
Unha **megacidade** é unha enorme cidade, polo xeral cunha poboación de máis de 10 millóns de persoas. As definicións precisas do concepto poden variar: o Departamento de Asuntos Económicos e Sociais das Nacións Unidas no seu informe "World Urbanization Prospects" de 2018 considera megacidades as aglomeracións urbanas con máis de 10 millóns de habitantes. Un estudo da Universidade de Bonn sostivo que "xeralmente se definen como unha área metropolitana cunha poboación total de 10 millóns de persoas ou máis". Outros enumeran cidades que satisfán criterios de 5 ou 8 millóns e tamén teñen unha densidade de poboación de 2.000 por quilómetro cadrado. Os termos conurbación, metrópole e metroplex tamén se aplican a estes últimos. mentres que outros danlle o título ao Delta do Río das Perlas.

## Notas
Richard di adeus

***Richard di adeus*** (en ; ou tamén titulado *Richard Says Goodbye*) é un filme estadounidense de 2018 escrito e dirixido por Wayne Roberts. Está protagonizado por Johnny Depp, Rosemarie DeWitt, Danny Huston, Zoey Deutch, Ron Livingston, Odessa Young e Paloma Kwiatkowski. Estreouse internacionalmente no Festival de Cinema de Zürich o 5 de outubro de 2018. Estreouse nos cinemas dos Estados Unidos o 17 de maio de 2019 a través de Saban Films. Estreouse en galego o 11 de outubro de 2023 a través da TVG.

## Sinopse 
A Richard, un profesor universitario de lingua, diagnosticáselle un cancro de pulmón terminal. Antes de contarllo á súa muller e á súa filla, renuncia a un trato que só prolongaría a súa vida uns meses e decide vivir os seus últimos días coa máxima liberdade, sen compromisos absurdos nin comportamentos hipócritas. Decatouse de que non viviu o suficiente, e agora xa está preparado para aproveitar ao máximo os seus últimos meses, coa axuda e complicidade do seu mellor amigo e compañeiro de traballo. Este cambio de actitude tamén transformará as súas clases, e o alumnado axiña o considerará un referente de liberdade e sabedoría.

## Personaxes 
* Johnny Depp como Richard Brown
* Rosemarie DeWitt como Veronica Sinclair-Brown
* Odessa Young como Olivia Brown
* Danny Huston como Peter Matthew
* Zoey Deutch como Claire
* Devon Terrell como Danny Albright
* Ron Livingston como Henry Wright
* Siobhan Fallon Hogan como Donna
* Linda Emond como Barbara Matthew
* Matreya Scarrwener como Rose
* Paloma Kwiatkowski como estudante
* Kaitlyn Bernard como Taylor
* Michael Kopsa como doutor de Richard

## Notas
Cerro de Quininí

O **cerro de Quininí**, tamén coñecida como *Montaña sacra da Lúa*, é unha reserva forestal protexida pertencente a un macizo montañoso de cume afiado que se estende dende o oeste do val do río Magdalena até o leste do canón do río Sumapaz. Creouse no ano 1987 pola xunta directiva do daquela Instituto Nacional dos Recursos Naturais Renovables do Ambiente "INDERENA". Cunha extensión de 1.900 hectáreas aproximadamente, composta por bosques exclusivos para a protección, até leiras agropecuarias (leiras cafeteiras, cultivos de plátano, gandaría), representados en altitudes que van dende os 1200 m.s.n.m. até os 2.133 m.s.n.m no seu cume. A reserva forestal protectora do cerro de Quininí pertence á xurisdición do concello de Tibacuy.

## Historia 
A rexión corresponde ao antigo territorio indíxena dos panches, de cuxa civilización hai mostras nos petróglifos ou arte rupestre e enterros funerarios dispersos na zona, cuxo legado representaba a importancia da montaña sacra da lúa "Quininí" como templo sacro.

No presente conta con carreiros ecolóxicos que permiten recoñecer os principais pretróglifos e estruturas rochosas de interese para a cultura panche. Entre elas salienta o pico da cabeza do indio (o cal pola súa particular formación e tamaño, é o referente máis recoñecido do cerro pola súa representación histórica).

## Notas
Chinés tradicional

Os **caracteres chineses tradicionais** son un conxunto estándar dos caracteres empregados para escribir as linguas chinesas. En Taiwán, o conxunto de caracteres tradicionais está regulado polo Ministerio de Educación de Taiwán, estandarizado na forma estándar dos caracteres nacionais. Estas formas foron predominantes no chinés escrito até mediados do século XX, cando varios países que usan caracteres chineses comezaron a estandarizar conxuntos simplificados de caracteres, a miúdo con caracteres que existían antes como variantes das formas predominantes.

Os caracteres simplificados, os codificados pola República Popular da China, son empregados principalmente na China continental, Malaisia e Singapur. O concepto "tradicional" como tal é un retrónimo aplicado a conxuntos de caracteres non simplificados a raíz do uso xeneralizado de caracteres simplificados. Os caracteres tradicionais úsanse habitualmente en Taiwán, Hong Kong e Macau, así como na maioría das comunidades da diáspora chinesa fóra do sueste de Asia. En canto ás linguas non chinesas escritas con caracteres chineses, os kanji xaponeses inclúen moitos caracteres simplificados coñecidos como shinjitai, estandarizados despois da segunda guerra mundial, ás veces distintos dos seus homólogos en chinés simplificado. O hanja coreano, aínda usado ata certo punto en Corea do Sur, segue sendo practicamente idéntico aos caracteres tradicionais, con variacións entre as dúas formas en gran parte estilísticas.

Hai un extenso debate sobre os caracteres chineses tradicionais e simplificados dentro e entre as comunidades chinesas. Debido a que as simplificacións son bastante sistemáticas, é posible converter caracteres codificados por ordenador entre os dous conxuntos, sendo o principal problema a fusión de caracteres tradicionais en representacións simplificadas únicas, o que crea ambigüidade ao converter caracteres simplificados en caracteres tradicionais. Moitos xornais en liña chineses permiten aos usuarios cambiar entre estes conxuntos de caracteres.miniatura|Uso dos caracteres chineses en varios países e rexións:

|centro|400x400px
## Notas
Distrito capital

Un **distrito capital** ou **distrito da capital** defínese como a sede de goberno dun país (xeralmente non federal) onde se administra a economía e a política, e posúe maiores beneficios ca os demais territorios que conforman unha nación. O distrito capital é polo tanto, o único concello de administración directa que só inclúe a capital do estado.

O termo comezou a empregarse nos Estados Unidos e estendeuse a moitas partes do mundo. Varios países adoptaron outros nomes como territorio, rexión ou área capital.

## Etimoloxía 
O termo distrito capital é comunmente utilizado para referirse á zona ao redor da capital do estado. A primeira referencia ao nome distrito capital parece xurdir da abreviación de *distrito capital* policial a finais de 1860 en Nova York como intento de estado que comprendía as áreas de Albany, Troy, Rensselaer, Watervliet, e Cohoes en conxunto, despois da creación do Distrito federal, nos Estados Unidos.

## Diferenzas 
O termo *distrito capital* é ambiguo, dependendo das leis de cada país. Un exemplo sería Colombia, onde o distrito capital é o tipo de organización que rexe en Bogotá, a cal é a sede dos poderes nacionais, como tamén capital do departamento de Cundinamarca, o seu alcalde é elixido por voto popular e ten goberno local.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Distrito Federal
* Cidade independente
Río Sumapaz

O **río Sumapaz** é un río colombiano que discorre polos departamentos de Cundinamarca e Tolima. O seu nome débese ao seu lugar de nacemento a 4710 metros de altitude no Páramo de Sumapaz, o de maior extensión a nivel mundial; situado en zona rural de Bogotá. É un dos principais afluentes do río Magdalena na parte alta da súa conca. No período español coñeceuse como **río Fusagasugá** con 200 km de lonxitude, xunto cos seus afluentes, os ríos: Pilar, Gobernador, Bejucal, San Juan, Negro, Guavio, Batán, Juan Viejo, Corrales, Bosque, Colorado, Barroblanco, Subia ou Chocho, Panche e Pagüey; todos eles, agás o último nacen no Páramo de Sumapaz e de San Fortunato. O val de Fusagasugá salienta polo seu clima e os cerros que o rodean. Alí existiu a lagoa de Fusagasugá de 100 km², que probablemente se desbordou cara ao val de Melgar.

Percorre a localidade bogotana de Sumapaz e os concellos de Cabrera, Venecia, Pandi, Icononzo, Nilo, Melgar e Ricaurte, neste últimos cinco serve como límite natural entre os departamentos de Tolima e Cundinamarca.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Álex Fernández

**Alexandre Fernández Barreiros**, coñecido como **Álex Fernández**, nado en Ourense o 21 de xuño de 1988, é un futbolista galego, que xoga como centrocampista no Arenteiro, da Primeira División RFEF.

## Traxectoria 
Nacido e criado en Ourense, seguiu os pasos de seu pai, que fora futbolista de varios equipos da cidade como o Pabellón, o Atlético Ourense ou o Ponte Ourense. Comezou a xogar ao fútbol no Pabellón, antes de ingresar con 12 anos na canteira do Celta de Vigo. antes de regresar á súa cidade natal e fichar polo Ourense.

Na súa primeira tempada no club vermello e azul conseguiu un ascenso a Segunda B, categoría na que xogou durante os seguintes oito anos, os dous primeiros nas filas do Ourense. Un fixo no centro do campo titular do equipo ourensán, disputou con este un total de 109 partidos, nos que marcou 8 goles. No seu último ano no Ourense conquistou a Copa Federación, despois de vencer na final ao Guadalajara.

Tras pasar unha campaña no Coruxo recalou no 2015 no Pontevedra, onde se reencontrou co seu antigo adestrador no Ourense, Luisito. Militou cinco anos no equipo granate, xogando 120 partidos e gañando unha segunda Copa Federación en 2018. 

En 2020 baixou unha división para xogar en Terceira co Arenteiro, proclamándose campión da categoría na súa primeira campaña. Dous anos despois capitaneou o equipo do Carballiño na histórica tempada 2022/23, na que o club se proclamou campión do Grupo I da Segunda División RFEF, logrando así o ascenso á Primeira RFEF, gañou a Copa Federación (a terceira para o xogador) e eliminou ao Almería na Copa do Rei antes de caer eliminado ante o Atlético de Madrid de Simeone. Contribuíu ao éxito do equipo cun total de 38 partidos (37 deles como titular) e 7 goles, e recibiu o Premio Luis Suárez ao mellor xogador galego da categoría. tras o cal fichou pola UD Ourense.

### Selección española 
Foi internacional coa selección española sub-19, coa que disputou tres partidos amigables en 2006, ante Inglaterra, Italia e Austria.

## Palmarés 
;Ourense
* **Terceira División (1):** 2011/12.
* **Copa Federación (1):** 2014.

;Pontevedra
* **Copa Federación (1):** 2018.

;Arenteiro
* **Segunda División RFEF (1):** 2022/23.
* **Terceira División (1):** 2020/21.
* **Copa Federación (1):** 2022.

## Notas
Cinemateca de Bogotá

A **Cinemateca de Bogotá** ou **Centro Cultural das Artes Audiovisuais** é unha entidade encargada de difundir as artes cinematográficas en Bogotá, Colombia. A súa sede principal foi inaugurada en xuño de 2019 e atópase na carreira Terceira coa avenida Rúa 19 no barrio Germania do centro da cidade.

## Historia 
A primeira sede foi inaugurada o 11 de abril de 1971 polo daquela alcalde Carlos Albán Holguín. A súa primeira sede situouse na sala Oriol Rangel do Planetario e a súa primeira directora foi Isadora de Norden, quen liderara o proxecto xunto ao seu esposo Francisco Norden e a Hernando Valencia Goelkel. En 1976, cambiou a súa sede e e trasladou a Las Nieves, carreira 7 entre rúas 22 e 23. Este espazo foi habilitado por Jacques Mosseri.

A primeira mostra de cinema realizouse en 1971 e proxectáronse filmes de escolas diversas, tales como cinema clásico francés, da idade de ouro, expresionismo alemán, entre outros. Un dos eventos máis recoñecidos foi a primeira mostra: *Cine colombiano 1950- 1973*, que levou a cabo en 1973. Ao ano seguinte, publicouse *Crónicas de cine*, de Hernando Valencia Goelkel. 
[alt=|esquerda|miniatura|Antiga sede xunto ao [Teatro Jorge Eliécer Gaitán na carreira Sétima.]]

### Nova sede 
En xuño de 2019 inaugurouse unha nova sede no barrio Germania. Esta conta cunha biblioteca e catro salas: a Capital con capacidade para 272 persoas; dous máis con 75 cadeiras e a Sala E, dedicada á música, a danza e o teatro. Ten unha área construída de 8, 562 m² onde se distribuirán catro salas de cinema, zonas infantís e un ecosistema de creación dixital. O proxecto tivo un custo de aproximadamente 55.000 millóns de pesos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Cinemateca de Bogotá
Kingsman: The Secret Service

***Kingsman: The Secret Service*** é un filme británico-estadounidense de 2014 dirixido por Matthew Vaughn a partir dun guión de Jane Goldman e Vaughn. É o primeiro título da serie cinematográfica *Kingsman*, e baséase na banda deseñada homónima de Mark Millar e Dave Gibbons.

O filme conta a historia do recrutamento de Gary "Eggsy" Unwin (Taron Egerton) por Harry Hart (Colin Firth) nunha organización de espionaxe chamada Kingsman. Eggsy únese a unha misión, de xeito brutal e cómico, para facer fronte á ameaza global de Richmond Valentine (Samuel L. Jackson), un rico megalómano e ecoterrorista que quere lidar con cambio climático eliminando a maior parte da humanidade. Mark Strong e Michael Caine interpretan papeis secundarios.

A secuela do filme, titulada *Kingsman: The Golden Circle*, estreouse en setembro de 2017, con Vaughn e o elenco do filme orixinal. A precuela, ''The King's Man'', estreouse nos cinemas dos Estados Unidos o 22 de decembro de 2021.

## Personaxes 
* Colin Firth como Harry Hart / Galahad
* Samuel L. Jackson como Richmond Valentine
* Mark Strong como Hamish Mycroft / Merlin
* Taron Egerton como Gary "Eggsy" Unwin / Galahad
** Alex Nikolov como Eggsy de neno
* Sophie Cookson como Roxanne "Roxy" Morton / Lancelot
* Jack Davenport como James Spencer / Lancelot
* Mark Hamill como Profesor James Arnold
* Sofia Boutella como Gazelle
* Edward Holcroft como Charles "Charlie" Hesketh
* Jack Cutmore-Scott como Rufus Saville
* Geoff Bell como Dean Baker
* Samantha Womack como Michelle Unwin
* Michael Caine como Chester King / Arthur

## Notas
Lingua guaymí

A **lingua guaymí** ou **ngäbere**, coñecida tamén como **movere**, **chiriquí** e **valiente**, é unha lingua chibcha falada polo pobo guaymí de Panamá e Costa Rica. Os membros do pobo chámanse a si mesmos *ngäbe* (pronunciado ˈŋɔbe) e á súa lingua como *ngäbere* [ŋɔˈbeɾe]. O guaymí está clasificado como "vulnerable" polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Sistema de escrita 
Como lingua tradicionalmente oral, o sistema de escritura do ngäbere foi creado recentemente. Desenvolveuse un alfabeto utilizando a escritura latina, baseado no alfabeto español.  Xa que o castelán é a lingua máis empregada na rexión centroamericana, o alfabeto baseouse no alfabeto castelán nun intento de crear un sentido máis estreito de correlación entre as dúas linguas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lingua buglere
Lingua huetar

A **lingua huetar** é unha lingua morta da familia chibcha que foi falada outrora polo pobo huetar no que hoxe é Costa Rica. Serviu como *lingua franca* para os pobos prehispánicos do centro de Costa Rica, e extinguiuse no século XVII. Só se coñecen algunhas palabras da lingua, conservadas principalmente nos nomes de varios lugares costarriqueños, como Aserrí, Barva, Curridabat, Turrialba, Tucurrique e Ujarrás.

Os principais estudos sobre a lingua son obra do filólogo costarriqueño Miguel Ángel Quesada Pacheco.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin; Bank, Sebastian, eds. (2016). ["Huetar" https://web.archive.org/web/20160822145407/http://glottolog.org/resource/languoid/id/huet1235]. *Glottolog* 2.7. Jena: Max Planck Institute for the Science of Human History.
*
Lingua teribe

A **lingua teribe** é unha lingua falada polo pobo naso ou teribe de Panamá e Costa Rica, pertencente á familia lingüística chibcha. É empregada na provincia de Bocas del Toro do noroeste de Panamá e na parte sur de Costa Rica, na provincia de Puntarenas, mais está case extinta nesta última zona. No 2007 contaba cuns 3.000 falantes, dos cales case todos falan tamén o castelán. O teribe está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Sistema de escrita 
O teribe tamén usa o ll coa diérese centrada sobre as letras.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
### Ligazóns externas 
* Fonoloxía do teribe
Acordos de Paz de París de 1991

Os **Acordos de Paz de París** (en ; en ), foron asinados o 23 de outubro de 1991 e marcaron o fin oficial da guerra camboxano-vietnamita e a terceira guerra de Indochina. O acordo levou á despregadura da primeira misión de mantemento da paz da ONU (a Autoridade Provisional das Nacións Unidas en Camboxa) dende a guerra fría e a primeira ocasión na que as Nacións Unidas asumiron o relevo como goberno dun estado. O acordo foi asinado por dezanove países.

Os Acordos de Paz de París foron os seguintes convenios e tratados:

* Acto final da Conferencia de París sobre Camboxa.
* Acordo sobre a solución política do conflito de Camboxa.
* Acordo relativo á soberanía, integridade territorial e inviolabilidade, neutralidade e unidade nacional de Camboxa.
* Declaración sobre a Rehabilitación e Reconstrución de Camboxa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Cambodia Information Center, Paris Peace Accord 
* U.S. Institute of Peace, Peace Agreements Digital Collection  
* UNTAC website 
*Cambodia-1991 Paris Peace Agreements
Linguas vóticas

As **linguas vóticas** son un subgrupo filoxenético de linguas da familia chibcha, faladas en Costa Rica e Nicaragua. As catro linguas coñecidas deste grupo son:
*Rama, falada no sueste de Nicaragua, moribunda.
*Voto, falada outrora en Costa Rica, extinta.
*Maléku (ou guatuso) falada no centro e norte de Costa Rica, ameazada.
*Corobicí, falada outrora no noroeste de Costa Rica, extinta.

## Comparación léxica 
Os numerais nas linguas vóticas aínda vivas son:
:

## Notas
REX

**REX** (acrónimo de *Radiation Experiment*), tamén coñecidos como **ISES** (*Integrated Space Experiment System*), foron un par de satélites artificiais dos Estados Unidos para o estudo da ionosfera.

## Características 
Os dous satélites REX foron lanzados por separado, REX 1 o 29 de xuño de 1991 a bordo dun foguete Scout G1 e REX 2 o 9 de marzo de 1996 mediante un Pegasus XL. O seu obxectivo foi estudar os efectos da ionosfera nas transmisións de radio. Os satélites estalizábanse mediante gradente gravitatorio usando un mastro de 6 m de longo cunha masa de 2,5 kg no extremo e utilizaban GPS para navegación e control de actitude. ambos usaban o bus GemStar, tendo REX 1 unha masa total de 86 kg e REX 2 de 110 kg. A enerxía eléctrica en cada satélite era proporcionada por catro paneis solares.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Scout G1
*Pegasus XL
Eduardo Pantaleón Saúl

**Eduardo Pantaleón Saúl**, nado en Portugal cara a 1897 e finado na Guarda en 1958, foi un político galego.

## Traxectoria 
Presidente do Deportivo Guardés en 1928, volveu ser elixido en xaneiro de 1929. Fundador e presidente do Ateneo de Divulgación Social da Guarda, vencellado á CNT. Militou no Partido Galeguista. Foi concelleiro da Guarda. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en Vigo por rebelión militar o 27 de setembro de 1937, foi condenado a cadea perpetua. Estivo preso da Illa de San Simón. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en setembro de 1940.

## Vida persoal 
Casou con Teresa Estévez Fernández, filla de Antonio Estévez Mera, fundador da Confitería Estévez.
## Notas
Lingua cabécar

A **lingua cabécar** é unha lingua indíxena falada polo pobo cabécar de Costa Rica, pertencente á familia lingüística chibcha. É falada na provincia de Cartago, Costa Rica por unhas 11&nbsp;000 persoas (2011). Segundo datos de 2015, unhas 2000 eran monolingües. o que a converte na única lingua indíxena de Costa Rica con monolingües adultos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Quesada, J. D. (2007). The Chibchan Languages. Editorial Tecnologica de CR. 259pp
*Gavarrete, M. E. (2015). The challenges of mathematics education for Indigenous teacher training. Intercultural Education, 26(4), 326-337.
*Quesada, D. J. (2000). On Language Contact: Another Look at Spanish-speaking (Central) America. Hispanic Research Journal, 1(3), 229-242.
*Umaña, A. C. (2012). Chibchan languages. The indigenous languages of South America: A comprehensive guide, 2, 391.
*Instituto Clodomiro Picado: Tkäbe tso Costa Rica ska Tkäbe te sa shkawe wätkewaklä (serpientes de Costa Rica y prevención de mordeduras). San José: Instituto Clodomiro Picado; 2009:20.
*Lamounier Ferreira, A. (2013). ¿ En cabécar o español?: bilingüismo y diglosia en Alto Chirripó. Centro de Investigación e Identidad y Cultura Latinoamericana. Universidad de Costa Rica. Cuadernos Inter.c.a.mbio sobre Centroamérica y el Caribe Vol.10, no.12 (2013, segundo semestre) 105-119 páginas "Miradas sobre la diversidad indígena"
*González Campos, G. (2015). Nuevas consideraciones sobre la morfología verbal del cabécar. LETRAS; Vol 1, No 51 (2012); 33-58. Escuela de Literatura y Ciencias del Lenguaje
*Pacheco, M. Á. Q. (2013). Estado de la lengua cabécar en el poblado de San Rafael de Cañas, Buenos Aires (Puntarenas). Estudios de Lingüística Chibcha.
*Solórzano, S. F. (2010). Teclado chibcha: un software lingüístico para los sistemas de escritura de las lenguas bribri y cabécar. Revista de Filología y Lingüística de la Universidad de Costa Rica, 36(2).
*Potter, E. (1998). The primary education of bilingual indigenous children on the Talamanca Bribri Reservation in Limón Province of Costa Rica/by Elsa Potter. Texas A&M University-Kingsville.
*Anderson, W. D. (2006). Medical Education: What Would the Shamans and Witches Think?*. Academic Medicine, 81(10), S138-S143.
*Margery Peña, Enrique. 1989. Diccionario Cabécar-Español, Español-Cabécar. Editorial de la Universidad de Costa Rica. 676pp. Reprint 2003.
*Cervantes Gamboa, Laura. 1991. Observaciones etnomusicológicas acerca de tres cantos de cuna cabécares. Estudios de Lingüística Chibcha 10. 143-163.
* Elisabeth Verhoeven. 2012. Cabécar – a Chibchan language of Costa Rica. In Jeanette Sakel and Thomas Stolz (eds.), Amerindiana: Neue Perspektiven auf die indigenen Sprachen Amerikas, 151-169. Berlin: Akademie. http://www.degruyter.com/view/books/9783050057682/9783050057682.151/9783050057682.151.xml
* Pozas Arciniega, Ricardo. *Yis ma̱ i shö (yo voy a decir)*, with Enrique Margery Peña (editor) and Francisco Amighetti (illustrator). Costa Rica: Ministerio de Educación Pública, 1996. . 70pp
Lingua maléku

A **lingua maléku**, tamén chamada **malecu**, **guatuso**, **watuso-wétar** e **guetar**, unha lingua falada polo pobo maléku de Costa Rica, pertencente á familia lingüística chibcha. O maléku é membro do subgrupo vótico da familia de linguas chibchas. O maléku, ou 'a fala da nosa xente', é considerada unha lingua severamente ameazada polo *The Endangered Languages Project*. De acordo co Censo Nacional de 2011, o 67,5% da poboación que vive no territorio do pobo maléku declarou que pode falar a lingua; porén, o estado de vitalidade varía dunhas vilas a outras e mesmo entre as familias (Sánchez 2011). En todo caso, seguindo os parámetros da UNESCO, a lingua pódese clasificar como definitivamente en perigo de extinción (Sánchez 2013). O maléku está clasificado como en perigo severo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Sistema de escrita 
O alfabeto maléku foi proposto polo lingüista Adolfo Constenla, e foi adoptado como oficial pola Asesoría de Educación Indíxena do Ministerio de Educación Pública de Costa Rica.
 
### Vogais 
### Consoantes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

*
*
*
Lingua corobicí

A **lingua corobicí** é unha lingua morta da familia chibcha. Moitos autores considérano un dialecto de guatuso; outros considérano (ou polo menos as palabras que se afirman rexistrar nel) como rama.

## Clasificación 
Mason considerouno unha variedade da lingua guatuso nunha subfamilia "rama-corobici" das linguas chibchas. O *Handbook of South American Indians* de 1950 concordaba en que o corobicí era guatuso, mais non coa clasificación da subfamilia, dicindo "o guatuso, coa súa variedade corobicí ou corbesi, e o rama co seu dialecto melchora, son obviamente moi diferentes entre si e doutras linguas chibchas centroamericanas, e Mason (1940) evidentemente errou ao crear unha subfamilia rama-corobicí". Voegelin e Voegelin tamén o consideran unha variedade de guatuso. Tozzer considera os descendentes de guatuso dos corobicí, mentres que Samuel Kirkland Lothrop escribe que "polo xeral asúmese que os rama foron unha vez unha tribo idéntica en lingua e fala aos corobicí". Constenla escribe que a "pequena mostra" existente de corobicó son en realidade "palabras do dialecto rama que se falaba na rexión de Upala, Costa Rica, ata a década de 1920. En realidade, nin unha soa palabra da lingua dos corobicís, un grupo extinto, foi rexistrado".

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Adolfo Constenla, *Comparative Chibchan Phonology* (1981)
* Alfred Marston Tozzer, *The Maya and Their Neighbors*
* J. Alden Mason, *The native languages of Middle America* (1940) and *The languages of South American Indians* (1950)
* Loukotka, Čestmír. 1968. *Languages of the Andean Tribes*. A: Čestmír Loukotka, *Classification of the South American Indian Languages*, 234-278. Los Angeles: Latin American Center. 
* Charles Frederick Voegelin, Florence Marie Voegelin, ''Classification and Index of the World's Languages'' (1977)
Lingua buglere

A **lingua buglere**, tamén coñecida como **bugle**, **murire** ou **muoy**, é unha lingua chibcha falada polo pobo bokota de Panamá. Está estreitamente relacionada coa lingua guaymi. Ten dous dialectos, o sabanero e o bokotá (ou bogotá). O buglere está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Fonoloxía 
* Os sons sonoros /b, d, ɡ/ pódense escoitar como fricativos [β, ð, ɣ] en posición intervocálica.

* /dʒ/ tamén se pode escoitar como [ʒ] en posición intervocálica.

* /ŋ/ cando está ante unha vogal en posición inicial de palabra tamén se pode escoitar como palatal [ɲ].

* Os sons vocálicos /e, o/ tamén poden ter alófonos curtos de [ɛ, ɔ].

* As vogais tamén se poden escoitar nasalizadas cando están nas posicións das consoantes nasais.

## Notas
Álvaro Arnedo

**Álvaro Arnedo González**, nado en Logroño o 9 de xuño de 1996, é un futbolista español que xoga como centrocampista no Rayo Majadahonda, da Primeira División RFEF.

## Traxectoria 
Formado nas canteiras do Comillas e da UD Logroñés, debutou co filial deste último na tempada 2015/16. Disputou o seu primeiro partido co primeiro da UD Logroñés o 3 de xaneiro de 2016, xogando os últimos 11 minutos dunha vitoria por 0-2 ante o Lealtad na Segunda División B. Para a tempada 2016/17 foi cedido ao CD Varea, da Tercera División.

De regreso en Logroño pasou a ser membro do primeiro equipo e converteuse nun habitual dos onces titulares do adestrador Sergio Rodríguez. En marzo de 2018 sufriu unha grave lesión de xeonllo nun partido ante o Arenas Club de Getxo, que o obrigou a tres cirurxías e a afastarse dos terreos de xogo durante dous anos e medio, ata setembro de 2020.

Durante a súa ausencia o equipo rioxano ascendeu á Segunda División, categoría na que Arnedo debutou o 29 de novembro de 2020, ante o Mallorca. Con todo, só xogou dous partidos máis co equipo e o 1 de febreiro do ano seguinte rescindiu o seu contrato para fichar polo Portugalete, de Segunda B. 

Para a tempada 2021/22 regresou á súa cidade natal, fichando pola SD Logroñés, da Primeira División RFEF, categoría na que militou tamén durante as seguintes tempadas vestindo as camisetas de Linares e Rayo Majadahonda.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en LaPreferente.com .
Raymond Henry Norweb

**Raymond Henry Norweb** pode estar referido a:

* **Raymond Henry Norweb Sr.** (1894-1983),  diplomático e numismático estadounidense;
* **Raymond Henry Norweb Jr.** (1918-1995), enxeñeiro e numismático estadounidense, fillo do anterior.
Lingua rama

A **lingua rama** é unha lingua falada polo pobo rama de Nicaragua, pertencente á familia lingüística chibcha. Os seus falantes habitan na illa de caio Rama e o sur do lago Bluefields na costa caribe de Nicaragua. Outras linguas indíxenas da rexión inclúen o miskito e o sumo. O rama é unha das linguas máis setentrionais da familia chibcha.

A lingua rama está gravemente ameazada. A súa lingua foi descrita como "morrendo rapidamente por falta de uso" xa na década de 1860. Contra o ano 1980, díxose dos rama que "case perderon a súa lingua étnica orixinal" e convertéronse en falantes dunha forma de crioulo inglés. En 1992, só se podían atopar aproximadamente 36 falantes fluídos entre unha poboación étnica de 649 individuos. O número de falantes na illa de caio Rama era de só 4 persoas en 1992. Houbo varios esforzos de dinamización lingüística. O traballo de campo para o primeiro dicionario de rama foi feito durante este tempo por Robin Schneider, un estudante graduado da Universidade de Berlín. O rama está clasificado como en perigo crítico polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Turkulka – online dictionary and other resources 
* Rama Language Project home page 
* ELAR archive of Rama language documentation materials
Lingua voto

A **lingua voto** é unha lingua morta da familia chibcha, falada outrora polo pobo homónimo. Estaba relacionada coa lingua rama falada en Nicaragua, e outrora falouse nas provincias de Alajuela e Heredia (Costa Rica).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Loukotka, Čestmír. 1968. *Languages of the Andean Tribes*. In Čestmír Loukotka, *Classification of the South American Indian Languages*, 234-278. Los Angeles: Latin American Center.
Raymond Henry Norweb Jr.

: *Este é un artigo sobre Raymond Henry Norweb (1918-1995); para o seu pai, con igual nome e apelidos, véxase  Raymond Henry Norweb Sr.

**Raymond Henry Norweb Jr.**, nado en París, Francia, o 19 de agosto de 1918 e finado en Boothbay Harbor, Maine, o 6 de xuño de 1995, foi un enxeñeiro, político e numismático estadounidense, presidente da *American Numismatic Society* de 1991 a 1994.

## Traxectoria 
### Primeiros anos e formación 
Raymond Henry Norweb Jr. naceu o 19 de agosto de 1916 nun refuxio nun soto de París durante un ataque aéreo o 19 de agosto de 1918, durante a primeira guerra mundial, fillo de Emery May Holden e de Raymond Henry Norweb Sr. O seu pai estaba destinado alí como secretario do embaixador dos Estados Unidos en Francia.

### Dedicación á numismática 
A marxe dos seus labores profesionais, a principal afección de Norweb foi a numismática, unha paixón herdada dos seus pais. Como coleccionista, centrou a súa atención na moeda hispanoamericana e brasileira. logo vicepresidente (1984-1990), e posteriormente presidente (1990-1994).

Ademais da ANS, Norweb foi membro doutras entidades nomismáticas, como a *American Numismatic Association*, a Sociedade Numismática dos Estados Centrais e a Sociedade Numismática Brasilera. en Orono, Maine. O matrimonio tivo tres fillos:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Smith, P. (2012). "". En *American Numismatic Biographies''. Páxina 318.
Consellería de Presidencia, Xustiza e Deportes

A **Consellería de Presidencia, Xustiza e Deportes** é unha consellería da Xunta de Galicia que ten como principais competencias a xustiza, o deporte, a administración local, as relacións institucionais e parlamentarias, emerxencias, interior, relacións exteriores e relacións coa Unión Europea. O actual conselleiro é Diego Calvo Pouso.

## Historia 
A consellería de presidencia tivo distintas denominacións e funcións ao longo da historia. Ademais, durante algúns períodos levou tamén aparellado o cargo de vicepresidencia da Xunta.

En 1983 (por uns meses) e despois dende 1983 ata 1990 absorbe ademais as competencias da Consellería de Xustiza e Interior. Durante a maior parte da súa existencia, agás entre 1990 e 1993, e 2005 e 2009 a consellería integra tamén a área de Relacións Institucionais (véxase tamén Consellería de Relacións Institucionais). A consellería de Presidencia, Administración Pública e Turismo desapareceu durante a reorganización de 2018. As competencias en xustiza e presidencia pasaron á Vicepresidencia primeira e Consellería de Presidencia, Xustiza e Turismo e a competencia en administracións públicas pasou á Consellería de Facenda e Administración Pública.

### Conselleiros 
* Xosé Luís Barreiro Rivas (1982-1983). Primeiro como conselleiro de Presidencia e en 1983 como conselleiro de Presidencia e Xustiza. Ese mesmo ano volve ser unicamente conselleiro de Presidencia, pero co engadido de ocupar a vicepresidencia de asuntos políticos.
* Manuel Anxo Villanueva Cendón (1986-1987)
* Pablo González Mariñas (1987-1989)
* Dositeo Rodríguez (1989-1999). Conselleiro de Presidencia e Administración Pública.
* Jaime Pita (1999-2005). Conselleiro de Presidencia e Administración Pública, e a partir de 2001, conselleiro de Presidencia, Relacións Institucionais e Administración Pública.
* José Luis Méndez Romeu (2005-2009). Consellería de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza.
* Alfonso Rueda (2009-2022). Consellería de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza. Consellería de Presidencia, Administracións Públicas e Turismo.
* Diego Calvo Pouso (2022-)

## Estrutura interna 
### Secretarías e direccións xerais 
Ademais da necesaria Secretaría Xeral da consellería, a consellería de Presidencia conta coas seguintes direccións xerais:

* Secretaría Xeral Técnica.
* Secretaría Xeral para o Deporte.
* Dirección Xeral de Xustiza.
* Dirección Xeral de Administración Local.
* Dirección Xeral de Relacións Institucionais e Parlamentarias.
* Dirección Xeral de Emerxencias e Interior.
* Dirección Xeral de Relacións Exteriores e coa Unión Europea.

### Entes adscritos á consellería 
* Escola Galega de Administración Pública (EGAP): Pablo Figueroa Dorrego, director.
* Academia Galega de Seguridade Pública
* Axencia Galega de Emerxencias
* Policía autonómica de Galicia
* Instituto de Medicina Legal de Galicia (IMELGA)

## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Consellería de Presidencia, Xustiza e Deportes
Jorge Calado

**Jorge Carreira Gonçalves Calado**, nado en Lisboa o 6 de xaneiro de 1938, é un científico portugués. En 2015, recibiu o título de Profesor Emérito do Instituto Superior Técnico.

É membro da Academia de Ciencias de Lisboa dende o 5 de abril de 1979 e traballa no Departamento de Enxeñaría Química do Instituto Superior Técnico, dedicándose especialmente ao estudo da termodinámica dos fluídos moleculares e as súas mesturas. Escribe crítica musical para o xornal Expresso.

## Carreira 
Licenciouse en Enxeñería Química Industrial polo Instituto Superior Técnico en 1961. Despois de tres anos na Universidade de Oxford, no Reino Unido, doutorouse en termodinámica en 1970. Como Técnico, foi profesor de Química Física e investigador do Centro de Química Estrutural (CQE). Foi crítico cultural do semanario Expresso .

Nos últimos trinta anos organizou mais de 30 exposicións de fotografía en Portugal, Francia, Bélxica, Reino Unido e EUA, todas con produción de catálogos.

## Obra 
* *Thermal conductivity measurements of N-heptane along the saturation line by a transient hot wire technique* (con outros autores)
* *Triple-points of low melting substances and their use in cryogenic work* (con outros autores)
* *Combining rules in molecular theories of solutions* (con outros autores)
* *Novos quelatos corados de cobre com aplicações analíticas* (1965)
* *Algumas aplicações da teoria dos grupos à química* (1967)
* *Reference state in transient thermal conductivity measurements* (1984)
* *Haja Luz!* — *Uma História da Química Através de Tudo* (3.ª ed.. 2016)
* *Interacção e estrutura de soluções contendo xénon, alcalanos e cicloalcanos* (2003) (con outros autores)
* *Mocidade portuguesa* (2022, 2ª). Imprensa Nacional.

## Premios 
* 1.º Prémio Ferreira da Silva da Sociedade Portuguesa de Química (1982).
* O 9 de xullo de 1999, recibiu o grao de Grande Oficial da Orde do Mérito.
* Prémio Universidade de Lisboa (2016).
* 2023: Prémio D. Dinis con *Mocidade Portuguesa*

## Notas
Barda

A **barda** é un arnés ou armadura co que se protexía o peito e o corpo dos cabalos das unidades militares de cabalaría. Foron usadas extensivamente xa dende a antigüidade nos reinos do este como Partia ou Pahlava. Despois das conquistas de Alexandre o Grande o uso destas pezas popularizouse a través do Imperio Seléucida e máis tarde cos catafractos do Imperio Bizantino. Aínda que as súas raíces históricas atópanse nas rexións do que antes foi o Imperio Persa, os cabalos con armadura convertéronse nun símbolo da cabalería de finais da Idade Media europea e da era dos cabaleiros e ordes de cabalaría.[miniatura|Barda e [armadura do século XVI|centro]]
## Notas
Daniel Martín Rodríguez

**Daniel Martín Rodríguez**, nado en Madrid o 26 de setembro de 2005, é un futbolista español, que xoga como porteiro no Rayo Majadahonda, da Primeira División RFEF.

## Traxectoria 
Formado na canteira do Rayo Majadahonda, xogou co equipo xuvenil na División de Honra. Na tempada 2022/23 militou no filial do club, o Paracuellos Antamira, na Terceira División RFEF. Para a campaña 2023/24 subiu ao primeiro equipo do Rayo Majadahonda, debutando na primeira xornada contra o Deportivo da Coruña con só 17 anos, converténdose así no gardameta máis novo en xogar na categoría. A súa destacada actuación ante os máis de 20.000 espectadores de Riazor, permitiulle ao seu equipo manter a portería a cero e conseguir o primeiro punto da tempada.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en LaPreferente.com .
Kike Hermoso

**Enrique Gómez** "**Kike**" **Hermoso**, nado en Madrid o 10 de agosto de 1999, é un futbolista español que xoga como defensa central no Rayo Majadahonda, da Primeira División RFEF.

## Traxectoria 
Formouse como futbolista na canteira do Alcobendas, debutando co primeiro equipo na Terceira División durante a campaña 2016/17, disputando 24 partidos. No verán de 2017 ingresou no equipo xuvenil do Rayo Vallecano e o 2 de setembro do mesmo ano debutou co Rayo B, nunha vitoria por 2-0 sobre o RSD Alcalá.

En xullo de 2019 fichou polo SD Huesca, sendo destinado ao filial do club, a SD Ejea, da Segunda División B. O 18 de agosto de 2019 debutou co primeiro equipo do Huesca na Segunda División, nunha vitoria por 0-1 sobre a UD Las Palmas no Estadio Insular.

O 1 de outubro de 2020 fichou polo Betis Deportivo, de Segunda B. Case un ano despois, debutou co primeiro equipo do Betis na Primeira División, na vitoria por 1-3 diante de Osasuna, marcando o primeiro gol do partido.

No verán de 2022 anunciouse a súa fichaxe polo Vilafranquense, da Segunda Liga de Portugal. Regresou a España en agosto de 2023, converténdose en novo xogador do Rayo Majadahonda, da Primeira División RFEF.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en LaPreferente.com .
Juanjo Sánchez

**Juan José Sánchez Romero**, nado en Lebrija o 22 de marzo de 2000, é un futbolista español que xoga como centrocampista no Rayo Majadahonda, da Primeira División RFEF.

## Traxectoria 
Formouse como futbolista nas canteiras do Cádiz e do Atlético Antoniano da súa vila natal, debutando co primeiro equipo deste último na tempada 2018/19. En 2020 fichou polo Rayo Majadahonda, co que xogou na Segunda División B e na Primeira División RFEF, ademais de militar unha campaña como cedido no Betis Deportivo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en LaPreferente.com .
Premio Pessoa

O **Premio Pessoa** é un galardón que se concede anualmente a persoas de nacionalidade portuguesa que durante ese período, e tras unha actividade previa, se distinguiron como protagonistas da vida científica, artística ou literaria. O premio foi establecido en 1987 polo xornal Expresso e conta co patrocinio da Caixa Geral de Depósitos. A súa creación, en 1987, foi froito dunha iniciativa conxunta entre *Expresso* e *Unisys* (Portugal), que abarcou 21 edicións, ata 2007 incluído.

## Premiados 
* 1987 - José Mattoso, historiador, medievalista e catedrático de universidade
* 1988 - António Ramos Rosa,
* 1989 - Maria João Pires,
* 1998 - Eduardo Souto de Moura,
* 2011 - Eduardo Lourenço,
* 2013 - María Manuel Mota, investigadora
* 2014 - Henrique Leitão,
* 2015 - Rui Chafes, escultor
* 2016 - Frederico Lourenço, escritor, tradutor e profesor universitario
* 2017 - Manuel Aires Mateus,
* 2018 - Miguel Bastos Araújo,
* 2019 - Tiago Rodrigues,
* 2020 - Elvira Fortunato,
* 2021 - Tiago Pitta e Cunha,
* 2022 - João Luís Barreto Guimarães, poeta, tradutor e doutor
* 2023 - José Tolentino de Mendonça, poeta e cardeal da Igrexa Católica
* 2024 - Luís Tinoco, compositor.
* 2025 - Lídia Jorge, escritora
## Notas