Isabel Allende

**Isabel Allende Llona** (), nada en Lima (Perú) o 2 de agosto de 1942, é unha escritora chilena. Actualmente reside nos Estados Unidos. Unha das escritoras máis destacadas do mundo, con vendas por riba de 35 millóns de exemplares e traducida en 27 linguas. A súa obra vén marcada pola ditadura chilena, implantada co golpe militar que en 1973 derrubou o goberno do seu tío Salvador Allende.

## Traxectoria 
Nace no Perú, con todo é cidadá chilena desde o seu nacemento. Filla de Tomás Allende, funcionario diplomático de Chile e primo irmán de Salvador Allende, e de Francisca Llona. Os seus pais separáronse en 1945, retornando a súa nai a Chile con ela e os seus dous irmáns.Entre 1953 e 1958, a súa familia residiu sucesivamente en Bolivia e Beirut (Líbano). En Bolivia frecuentou unha escola estadounidense e en Beirut un colexio privado inglés. En 1958 retornou a Chile e reencontrouse con Miguel Frías, con quen contraeu matrimonio en 1962.

Dende 1959 ata 1965 traballou na Organización das Nacións Unidas para a Organización para a Agricultura e a Alimentación (FAO) en Santiago de Chile. En 1963 naceu a súa filla Paula. Os anos seguintes pasou longas tempadas en Europa, residindo especialmente en Bruxelas e Suíza. De retorno a Chile en 1966 naceu o seu fillo Nicolás.

A partir de 1967 tomou parte na redacción da revista *Paula*, ó tempo que publicou artigos sobre diversos temas. Posteriormente realizou diversas colaboracións para a revista infantil *Mampato* e publicou dous contos para nenos *La abuela Panchita* e *Lauchas y lauchones, ratas y ratones* e unha colección de artigos titulada *Civilice a su troglodita*; ademais traballou en dúas canles de televisión chilenas.

En 1973 estreou a súa obra de teatro *El embajador*. Ese mesmo ano, se produciu o golpe de Estado encabezado polo xeral Pinochet, no que morreu o seu tío avó. En 1975 exiliouse coa súa familia en Venezuela. Alí permaneceu 13 anos traballando no diario *El Nacional* de Caracas e nunha escola secundaria ata 1982, e publicou a obra *La casa de los siete espejos* (1975).

En 1981, tendo o seu avó 99 anos e estando o mesmo ás portas da morte, comezou a lle escribir unha carta que se converteu nun manuscrito. *La casa de los espíritus* (1982), a súa primeira novela e, a súa obra máis coñecida. Esta suscitou un grande interese e máis tarde foi adaptada ó cine (por Bille August) e ó teatro.

En 1984, publicou *De amor y de sombra*, que rapidamente se converteu noutro grande éxito e que tamén foi levada ó cine. As viaxes constantes que emprendeu promovendo os seus libros fixeron que o seu matrimonio con Frías chegase a termo. Divorciada do seu marido, casou con Willie Gordon o 7 de xullo de 1988 en San Francisco.

En 1988, concorreu a votar no plebiscito que fixo dimitir ó ditador Pinochet. En 1990, co retorno da democracia en Chile, foi distinguida co premio Gabriela Mistral polo presidente Patricio Aylwin.

Trala morte da súa filla Paula, Allende publicou o libro de memorias *Paula* (1994). Este esta escrito en forma de carta dirixido á súa filla, cando esta se achaba en coma nun hospital de Madrid. Son unha memoria dos seus anos de nenez e de exilio. Paula morreu de porfiria en 1992.

Actualmente reside en San Rafael (California). Foi distinguida na Academia de Artes e Letras dos Estados Unidos.

## Obra 
* *La casa de los espíritus* (1982).
* *La gorda de porcelana* (1984). 
* *De amor y de sombra* (1984).
* *Eva Luna* (1987).
* *Cuentos de Eva Luna* (1989).
* *El plan infinito* (1991).
* *Paula* (1994).
* *Afrodita* (1997).
* *Hija de la fortuna* (1999).
* *Retrato en sepia* (2000).
* *La ciudad de las bestias* (2002).
* *Mi país inventado* (2003)
* *El Reino del Dragón de Oro* (2003)
* *El Bosque de los Pigmeos* (2004)
* *El Zorro* (2005)
* *Inés del alma mía* (2006)

## Premios 
* Mellor novela do ano (Chile, 1983). 
* Panorama Literario (Chile, 1983). 
* Autor do ano (Alemaña, 1984). 
* Libro do ano (Alemaña, 1984). 
* Grand Prix d'Evasion (Francia, 1984). 
* Grand Prix A radio Television Belge (Point de Olle, 1985). 
* Mellor Novela (México, 1985). 
* Premio Literario Colima (México, 1986). 
* Quality Paperback Book Club New Voice (Estados Unidos; nomeamento en 1986). 
* Autor do ano (Alemaña, 1986). 
* XV Premio Internazionale I Migliori Dell'Anno (Italia, 1987). 
* Premio Mulheres á Mellor Novela Estranxeira (Portugal, 1987).
* Nomeamento ó Los Angeles Times Book Prize (Estados Unidos, 1987). 
* Library Journal's Best Book (Estados Unidos, 1988). 
* Before Columbus Foundation Award (Estados Unidos, 1988). 
* Premio Literario XLI Bancarella (Italia, 1993). 
* Independent Foreign Fiction Award (Inglaterra, xuño-xullo de 1993). 
* Brandeis University Major Book Collection Award (Estados Unidos, 1993).
* Feminist of the Year Award, The Feminist; Majority Foundation (Estados Unidos, 1994).
* Critics' Choice (Estados Unidos, 1996).
* Books to Remember, American Library Assoc. (Estados Unidos, 1996). 
* Hispanic Heritage Award for Literature (Estados Unidos, 1996). 
* Malaparte Amici dei Capri (Italia, 1998). 
* Donna Citta Dei Roma (Italia, 1998). 
* Dorothy and Lillian Gish Award (Estados Unidos, 1998). 
* Sara Le Foundation (Estados Unidos, 1998).
*Premio Rosalía de Castro do Centro PEN Galicia (2006).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Interview Isabel Allende on The Ledge (en inglés)