Aspazija

**Elza Johanna Emilija Lizete Pliekšāne**, nada como "Elza Rozenberga"  en Jelgava (Zemgale) o 16 de marzo de 1865 e finada en Jūrmala o 5 de novembro de 1943, foi unha poeta e dramaturga letoa, máis coñecida co pseudónimo de **Aspazija**. **Aspazija** é a transliteración ao letón de Aspasia.

## Traxectoria
Naceu no seo dunha familia acomodada con terras para o cultivo en propiedade en Zemgale, na parroquia de Daukšas, en Zaļenieki. Estuda na escola primaria Zaļaismuiza, na escola primaria feminina Jelgava Dorothea e no Gymnasium feminino da Trindade de Jelgava (1874-1884), curso superior que non rematou, abandonando a piques de celebrar a súa graduación. A autora foi unha apaixonada pola literatura e poesía alemá da época, escribindo os seus propios poemas nesa lingua con 14 anos..

Cos anos o seu interese pola literatura medra ata integrarse no movemento letón da «nova corrente» (en letón: Jaunā strāva), onde coñecerá a un dos seus líderes, Jānis Pliekšāns (máis coñecido como Rainis), editor de xornal, poeta e avogado. Comezan unha relación que culmina no seu casamento en 1897, tralo cal sofren un exilio causado polo conflito do seu país con Rusia que os levará a vivir en Lituania e Suíza. Coa fin da primeira guerra mundial e a consecuente independencia de Letonia, a parella regresou ao país, momento a partir do cal Aspazija comezou a colaborar co movemento feminista. A autora afiliouse ao Partido Socialdemócrata Obreiro Letón e asistiu a tódalas sesións da Saeima desde 1920 a 1934.

Durante o período do seu exilio ata o seu retorno, a parella traduciu unha gran cantidade de obras da literatura alemá ao letón, como o traballo de Johann Wolfgang von Goethe, e Aspazija en solitario traduciu obras de Henryk Sienkiewicz e do poeta austríaco Robert Hamerling. En colaboración co seu marido durante a Revolución de 1905, Aspazija participou activamente no apoio a diversos movementos sociais, sendo considerado o seu drama *Silueta líquida* unha arenga con grande impacto no espertar do espírito nacional e de independencia letón.

## Obra
### Teatro 
* *Atriebēja* (1887)
* *Vaidelote* (1894)
* *Zaudētās tiesības* (1894)
* *Ragana* (1895)
* *Neaizsniegts mērķis* (895)
* *Zeltīte* (1901)
* *Sidraba šķidrauts* (1905)
* *Aspazija* (1923)
* *Boass un Rute* (1925)
* *Torņa cēlājs* (1927)
* *Zalša līgava* (1928)
* *Jānis Ziemelis* (1931)
* *Pūcesspieģelis* (1932)
* *Velna nauda* (1933)

### Poesía 
miniatura|Casa da poeta na cidade costeira de Jūrmala.
* *Sarkanās puķes* (1897)
* *Dvēseles krēsla* (1904)
* *Saulainais stūrītis* (1910)
* *Ziedu klēpis* (1911)
* *Izplesti spārni* (1920)
* *Raganu nakts* (1923)
* *Trejkrāsaina saule* (1926) 
* *Asteru laikā* (1928)
* *Dvēseles ceļojums* (1933)
* *Kaisītās rozes* (1936)
* *Zem vakara zvaigznes* (1942)

### Prosa 
* *No atzīšanas koka* (1919)
* *Zila debess* (1924)
* *Zelta mākoņi* (1928)
* *Rudens lakstīgala* (periodikā 1933. gadā)

### Artigos en prensa 
* *Raksti* (1904)
* *Raksti* (1910)
* *Kopoti raksti* (1920—1924)
* *Mana dzīve un darbi* (1931—1940)
* *Raksti* (1963—1971)
* *Raksti* (1985—1988)

### Traducións 
* Henryk Sienkiewicz. "Kurp eji?" (*Quo vadis*, 1899)
* Roberts Hamerlings. en solitario "Aspazija" (*Aspasia. Ein Künstler- und Liebesroman aus Alt-Hellas*, 1900)
* Johann Wolfgang von Goethe. "Raksti"  (1903—1904); 
* Con Rainis. "Joseph und seine Brüder" (*Jāzeps un viņa brāļi*, 1921)

## Notas