Lenda da muller cerva

miniatura|300px|Castelo de Doiras
A **lenda da muller cerva**, tamén coñecida como a **lenda da corza branca**, localízase no concello lucense de Cervantes pero ten paralelos noutras linguas.

A lenda foi recollida por Manuel Murguía xa en 1885 aínda que obvia o detalle da cor branca característica desta cerva. O antropólogo Manuel Amor Meilán ampliou os detalles da lenda en 1928. Forma parte da colección de *Lendas tradicionais galegas* de Carré Alvarellos baixo o nome de *A doncela cerva*.

## Lenda 
Conta a lenda que no castelo de Doiras, un lugar da parroquia de Vilarello vivía o señor de Froias (ou Froiaz, ou Froyás) e os seus dous fillos: Aldara e Egas, mentres que nun castelo veciño vivía outro nobre chamado Aras, que estaba namorado de Aldara e ía casar con ela, enlace no que concordaban os pais de ámbolos dous mozos. Pero un día Aldara desapareceu e ninguén foi quen de atopala, por moito que o pai, o irmán e o noivo, xunto a tódolos servidores do castelo, a buscaran por canto sitio hai. Nunca máis se soubo nada de Aldara e deuse por feito que sairía soa do castelo e que sería atacada e comesta polos osos, os lobos ou os xabarís. 

Pasaron os anos e a lembranza da doncela foise esvaecendo da memoria de todos. Ata que un día Egas saíu de cacería e atopouse nun claro cunha fermosa cerva branca. Armou rapidamente a súa bésta e cun certeiro disparo abateu o animal. Como non podía cargar el só coa peza, decideu cortarlle unha das pata dianteiras e regresou ó castelo co trofeo no zurrón, tras memorizar o lugar para volver con algúns criados que lle axudaran a cargar co animal. 

Cando chegou ó castelo quixo mostrar a peza ó pai, cheo de orgullo, e abreu o saco no que a traía, pero todos observaron, aterrorizados, que o que saco contiña era un brazo humano, rematado nunha man branca e delicada. O terror aumentou cando comprobaron que a man locía un anel que axiña recoñeceron como pertencente á irmá desaparecida, Aldara. Loxicamente, acodiron todos inmediatamente ó lugar onde Egas deixara o resto do corpo da cerva, pero o que atoparon foi o cadáver de Aldara, co seu vestido branco, atravesado pola seta do seu irmán, comprobando que lle faltaba un brazo. 

Cabe supor que algunha fada ou mouro lle botara un encanto e a transformou en cerva. Ó morrer, cesou o encantamento e recuperou a forma humana.

## Comentarios 
Cabe destacar a referencia á cor branca da pel do animal na lenda tradicional. Bouza Brey considera que esta cor, inhabitual nos cervos, é de mal agoiro, e lembra que na Limia se aparece un lobo branco sobre un penedo agoirando a morte dalgunha persoa do lugar, ouveando máis forte do normal.

Mariño Ferro interpreta que a lenda reflicte unha relación incestuosa:

Bouza Brey relaciona esta lenda cun romance derivado das lendas artúricas e do que existen variantes castelás. No romance, coñecido pola súa primeira estrofa: "*Tres hijuelos había el rey*", un dos tres fillos do rei converteuse en cervo *de pé branco* tras a maldición que botou o pai contra os tres. Un dos cabaleiros da Táboa Redonda, sir Lancelot (ou Lanzarote) foi requirido por unha dama para que, de querer casar con ela, lle dese como dote "*aquel cervo de pé branco*". Lancelot saíu na súa busca ata que deu cun ermitán, a quen lle preguntou onde podía atopar o tal cervo. Quedou asombrado cando o ermitán lle contou que o cervo estaba protexido por sete leóns (para evitar que o desencantaran) e que xa mataran a sete condes e numerosa cabalaría, advertíndoo de que a muller que lle pediu esta prenda non lle quería dar a vida. Lancelot tomou nota do aviso e decideu non volver onda ela.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* BOUZA-BREY, Fermín: "El tema romancesco del ciervo del pie blanco en la novelística popular gallega", en *Cuadernos de Estudios Gallegos* fasc. LV, 1963 (tomado de *Etnografía y Folklore de Galicia*, tomo I, Xerais, Vigo 1982, 241-263).
* CARRÉ ALVARELLOS, Leandro: *Las leyendas tradicionales gallegas*, Espasa Calpe-Colección Austral, Madrid 1977 (4ª ed, 1983), pp. 119-120. 
* MARIÑO FERRO, José Ramón e GONZÁLEZ REBOREDO, Xosé María: *Dicionario de etnografía e antropoloxía de Galiza*, Nigratrea, Vigo 2010, s. v. *cervo*, 87-88.
* 
* *Gran Enciclopedia Galega*, Lugo 2003, s. v. *Doiras, castelo de*.
* *Secretos de Galicia*' III, *La Voz de Galicia* 2022, 60-61.