Templo grego

[dereita|miniatura|350px|[Partenon, Atenas, Grecia]]

O **templo grego** é unha das tipoloxías arquitectónicas de maior relevo na Grecia antiga. Ten a súa orixe no mégaron, espazo existente nos anteriores palacios micénicos, exercendo unha forte influencia na posterior arquitectura da Roma antiga e no seu respectivo templo romano.

## Áreas do templo 
* Pronao: esta é a antecámara que antecede ao naos e que se tranformará, máis tarde, no nártice.
* Naos ou Cella: neste espazo, delimitado por 4 paredes sen fiestras, é colocada a estatua da divindade e pode ser, por veces, organizado en 3 ás divididas por columnas. Nos templos de grandes dimensións o naos pode funcionar como un patio interior, sen cobertura.
* Áditon ou Abaton: espazo só accesible a sacerdotes para o culto ou colocación de ofrendas. Esta área pode funcionar de diferentes xeitos; como unha subdivisión do naos, aberta para el; como unha cámara illada no centro do naos; ou como un nicho na parede posterior do naos.
* Opistódomo: Cámara oposta ao pronao onde se atopa o tesouro e que tamén pode funcionar, como aditon.

Imaxe:Peripteros-Plan-Pronaos-bjs.png|Pronao
Imaxe:Peripteros-Plan-Naos-bjs.png|Naos
Imaxe:Peripteros-Plan-Adyton-bjs.png|Áditon
Imaxe:Peripteros-Plan-Opisthodom-bjs.png|Opistódomo

## Tipos de templos 
### Segundo o número de columnas na fachada 
* **Tetrástilo**: 4 columnas na fachada
* **Pentástilo**: 5 columnas na fachada
* **Hexástilo**: 6 columnas na fachada
* **Octástilo ou octostilo**: 8 columnas na fachada
* **Decástilo**: 10 columnas na fachada
* **Dodecástilo**:12 columnas na fachada

### Segundo o número de filas de columnas 
* **Monóptero**: 1 fila de columnas. Tamén designa aos templos de planta circular rodeados por 1 fila de columnas e rematados por unha cúpula. Un monóptero con naos chámase tholos.
* **Díptero**: 2 filas de columnas
* **Pseudodíptero**: semellante ao díptero, aínda que as 2 filas de columnas non envolven a todo o templo (p. ex. a ringleira de columnas interior está pegada ás paredes do naos)

Imaxe:Monopteros 2.svg|Monóptero
Imaxe:Dipteros.svg|Díptero
Imaxe:Pseudodipteros_2.svg|Pseudodíptero
Imaxe:Pseudodipteros_1.svg|Pseudodíptero

### Segundo a distribución de columnas 
* **Períptero**: o templo está completamente rodeado de columnas.
* **Pseudoperíptero**: cando unha ringleira ou máis de columnas está embebida nas paredes da naos.
* **Próstilo**: o templo só ten columnas na fachada principal.
* **Anfipróstilo**: o templo presenta columnas nas fachadas principal e posterior.

Ficheiro:Peripteros.svg|Períptero
Ficheiro:Pseudoperipteros 1.svg|Pseudoperíptero
Ficheiro:Prostylos.svg|Próstilo
Ficheiro:Amphiprostylos.svg|Anfipróstilo

### Segundo o espazo entre as columnas 
* **Picnóstilo**: Espazo reducido entre columnas de 3 módulos.
* **Sistilo**: Espazo entre columnas de 6 módulos.
* **Diástilo**: Espazo entre columnas de 6 módulos ou a medida dun diámetro da columna multiplicado por 3.

Un módulo é o raio da base do fuste da columna.

### Segundo as ordes arquitectónicas 
 e *Columna*

* Orde dórica.
* Orde xónica.
* Orde corintia.

## Exemplos 
[miniatura|300px|Templo de Hefesto, templo grego Dórico en [Atenas (449 AC)]]

A maioría dos templos gregos clásicos eran hexástilos (fachada con seis columnas). Algúns exemplos coñecidos son:

* O grupo de Paestum, incluíndo o Templo de Hera (*c.* 550 AC), o Templo de Apolo (*c.* 450 AC), o primeiro Templo de Atenea («Basilica», *c.* 500 AC) e o segundo Templo de Hera (460-440 AC);
* O Templo de Afáia, máis tarde dedicado a Atenea en Exina (*c.* 495 AC);
* O templo E en Selinunte (465-450 AC), dedicado a Hera;
* O Templo de Zeus en Olimpia, actualmente en ruínas;
* O templo F ou o chamado «Templo da Concordia» en Agrigento (*c.* 430 AC), un dos templos clásicos gregos mellor conservados, mantendo case todo o perístilo e o entaboamento;
* O «templo inacabado» de Sexesta (*c.* 430 AC);
* O Templo de Hefesto baixo a Acrópole de Atenas, coñecido como «Templo de Teseo» (449-444 AC), o templo grego mellor conservado dende a antigüidade;
* O Erecteion no lado norte da Acrópole de Atenas, en honra aos deuses Atenea Poliás, Poseidón e Erecteo, rei mítico da cidade.
* O Templo de Poseidón no cabo Sunión (*c.* 449 AC);
* O Templo de Apolo Epicurio en Basas (*c.* 450 AC).

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* CALADO, Margarida, PAIS DA SILVA, Jorge Henrique, *Dicionário de Termos da Arte e Arquitectura*, Editorial Presença, Lisboa, 2005, ISBN 20130007
* KOEPF, Hans; BINDING, Günther (Überarbeitung), *Bildwörterbuch der Architektur*, Alfred Kröner Verlag, Stuttgart, 1999, ISBN 3-520-19403-1
* MÜLLER, Werner, VOGEL, Gunther, *dtv-Atlas Baukunst; Band 1 - Allgemeiner Teil. Baugeschichte von Mesopotamien bis Byzanz*, Deutscher Taschenbuch Verlag, München, 2002, ISBN 3-423-03020-8

### Outros artigos 
* Arte da Grecia antiga
* Arquitectura da Grecia antiga
* Templo romano