open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Patrimonio natural

O **patrimonio natural**, segundo a Convención sobre a Protección do Patrimonio Mundial, Cultural e Natural de 1972, está conformado, de xeito similar ao patrimonio cultural, por:

* Monumentos naturais de excepcionalidade estética ou científica constituídos por formacións físicas e biolóxicas.
* Formacións xeolóxicas e fisiográficas así como áreas delimitadas que constitúen o hábitat de especies animais e vexetais ameazadas.
* Lugares naturais ou espazos de excepcional valor dende o punto de vista científico, conservacionista ou estético.

## Marco legal para a protección do patrimonio natural 
O patrimonio natural goza dun conxunto de leis e categorías específicas de protección que garanten a súa conservación. Malia ser considerado patrimonio inmoble, as leis que o regulan son significativamente diferentes das que regulan o patrimonio cultural. A normativa que regula o patrimonio natural procede de ámbitos como as políticas forestais, as de augas, a prevención de incendios, etc, normativas que están principalmente baixo os auspicios dos departamentos de Medio Ambiente. Así, por exemplo, a Norma de Granada ocúpase da valoración de árbores e arbustos ornamentais para poder declaralos patrimonio natural e poder ser protexidos pola lei polos órganos de goberno competentes.

## Notas
Patrimonio da Humanidade en Afganistán

[miniatura|180px|
[Ficheiro:Welterbe.svg|55px 70px]]
O Patrimonio da Humanidade da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO) componse de lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural descritos na Convención do Patrimonio Mundial da UNESCO, estabelecida en 1972. O patrimonio cultural está formado por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e ruínas (incluíndo sitios arqueolóxicos). As paisaxes naturais (constituídas por formacións físicas e biolóxicas), as formacións xeolóxicas e fisiográficas (incluíndo os hábitats de especies de animais e plantas ameazadas) e os lugares naturais que son importantes dende o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural, defínense como patrimonio natural. Esta é unha lista do **Patrimonio da Humanidade en Afganistán**, especificamente clasificada pola UNESCO e elaborada de acordo con dez criterios principais, cuxos puntos son xulgados por especialistas na área. Afganistán aceptou a convención o 20 de marzo de 1979, facendo que os seus sitios históricos poidan ser incluídos na lista.

O primeiro sitio en Afganistán que se inscribiu foi o Minarete e Restos Arqueolóxicos de Jam, que foi inscrita na 26ª sesión do Comité do Patrimonio da Humanidade en 2002. A Paisaxe cultural e Restos Arqueolóxicos do Val de Bamiyán foi inscrita na 27ª sesión, en 2003.

## Lista de lugares Patrimonio da Humanidade 
:**Nome**: segundo aparece no Comité do Patrimonio da Humanidade
:**Rexión**: das provincias de Afganistán
:**Ano da inclusión**: na lista da UNESCO
:**Datos da UNESCO**: o número de referencia do sitio; o ano en que o xacemento foi inscrito na Lista do Patrimonio Mundial; os criterios nos que apareceu: os criterios de *(i)* a *(vi)* son culturais, mentres que de *(vii)* a *(x)* son naturais.

## Lista de candidatos 
Ademais dos sitios inscritos na Lista do Patrimonio Mundial, os estados membros poden manter unha lista de sitios provisionais que poden considerar para ser nomeados. Só se aceptan candidaturas para a Lista do Patrimonio Mundial se o sitio figuraba previamente na lista provisional.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Patrimonio da Humanidade por país
Minarete de Jam

O **Minarete de Jam** é un lugar declarado Patrimonio da Humanidade que se atopa no oeste de Afganistán. Está situado nunha rexión remota e case inaccesible do distrito de Shahrak, na provincia de Ghor, xunto ao río Hari. O minarete ten 65 m ou 62 m de altura, e foi construído arredor de 1190 integramente con ladrillos cocidos e é famoso pola súa intricada decoración de ladrillos, estuco e tellas esmaltadas, que consiste en bandas alternas de caligrafía cúfica e naskhi, patróns xeométricos e versos do Corán. Dende o ano 2002, o minarete está clasificado na lista do Patrimonio Mundial en Perigo, debido á grave ameaza de erosión e a que non foi preservada activamente. En 2014, a BBC informou de que a torre estaba en perigo inminente de colapso.

En 2020, o Minarete de Jam foi catalogado entre os sitios do patrimonio cultural do mundo islámico pola Organización Islámica para a Educación, a Ciencia e a Cultura (ICESCO). Segundo o Ministerio de Asuntos Exteriores afgán, o Minarete de Jam é o primeiro sitio de patrimonio cultural de Afganistán catalogado polo ICESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Dupree, Nancy Hatch (1977): *An Historical Guide to Afghanistan*. 1st Edition: 1970. 2nd Edition. Revised and Enlarged. Afghan Tourist Organization
* 
* Freya Stark: *The Minaret of Djam, an excursion in Afghanistan*, Londres: John Murray, 1970
* Dan Cruickshank (ed.), ''Sir Banister Fletcher's A History of Architecture*, Twentieth edition, Architectural Press 1996, 
* Herberg, W. with D. Davary, 1976. Topographische Feldarbeiten in Ghor: Bericht über Forschungen zum Problem Jam-Ferozkoh. *Afghanistan Journal* 3/2, 57–69.
* Maricq, A. & G. Wiet, 1959. *Le Minaret de Djam: la découverte de la capitale des Sultans Ghurides (XIIe-XIIIe siècles).* (Mémoires de la Délégation archéologique française en Afghanistan 16). París.
* Sourdel-Thomine, J., 2004. *Le minaret Ghouride de Jam. Un chef d'oeuvre du XIIe siècle.'' París: Memoire de l'Academie des Inscriptions et Belles Lettres.
* Stewart, Rory. 2006. The Places In Between. Harvest Books. .
*Thomas, David, 2018. The Ebb and Flow of the Ghurid Empire . Sydney University Press. .
* Thomas, David, 2004. Looting, heritage management and archaeological strategies at Jam, Afghanistan
* Thomas, D.C., G. Pastori & I. Cucco, 2004. “Excavations at Jam, Afghanistan.” *East and West* 54 (Nos. 1–4) pp.&nbsp;87–119.
* Thomas, D.C., G. Pastori & I. Cucco, 2005. The Minaret of Jam Archaeological Project at *Antiquity*
* Thomas, D.C., & A. Gascoigne, in press. Recent Archaeological Investigations of Looting at Jam, Ghur Province, in J. van Krieken (ed.) *Afghanistan’s Cultural Heritage: its Fall and Survival*.  Leiden: E.J. Brill.

### Outros artigos 
* Patrimonio da Humanidade en Afganistán
Medallic Art Company

A **Medallic Art Company, Ltd.**, con sede en Dayton, Nevada, foi unha importante ceca privada estadounidense, especializada na produción de medallas e condecoracións.

Logo da súa creba en 2018, a *American Numismatic Society* adquiriu o importante arquivo da compañía, composto por medallas de arte, cuños, moldes de xeso, galvanos, fotografías e outros materiais, que puxo ao dispor dos investigadores a través do Proxecto MACO.

## Historia 
[miniatura|[Anverso da medalla a Peter Cooper, de A. de Francisci.]]
Henri Weil, un reputado escultor francés residente en Nova York, foi o fundador da *Medallic Art Company* en 1903. Henri e o seu irmán Felix, traballaba na compañía *Deitsch Brothers*, dedicada á produción de adornos mediante cuños para bolsos de muller, e cando este estilo deixou de estar de moda os irmáns comezaron a utilizar as prensas e os equipamentos para cuñar medallas, e comopráronlle a Deitsch o que se convertería na *Medallic Art Company*. Unha das súas primeiras encargas foi a Medalla Hudson-Fulton, de Círculo de Amigos do Medallón, en 1909.
[miniatura|Anverso da medalla a [Abraham Lincoln, de C. Calverley.]]
Nun principio, a *Medallic Art Company* estaba localizada en Manhattan, Nova York, e en 1972 trasladou as súas instalacións a Danbury, Connecticut. En 1991 sufriu un novo traslado, a Sioux Falls, en Dakota do Sur, e finalmente en 1991 situou a súa sede definitiva en Dayton, Nevada,

En xullo de 2009, a *Medallic Art Company* foi adquirida por *Northwest Territorial Mint*. Esta compañía declarouse en creba en abril de 2016 e, en 2018, logo dun longo procedemento de disolución, a empresa *Medalcraft Mint, Inc.*, comprou o nome comercial da *Medallic Art Company*, así como o seu sitio web, a carteira de clientes, as ferramentas, a maquinaria, algúns cuños e outros bens. Pola súa banda, os arquivos e arredor de 20.000 cuños anteriores a 1998 foron adquiridos pola *American Numismatic Society*, unha institución con sede en Nova York dedicada á promoción e ao estudo da numismática e da medallística.

A *Medallic Art Company* encargouse de producir algúns dos galardóns máis prestixiosos do mundo, entre eles o Premio Pulitzer, a Medalla de Honra do Congreso, a Medalla Nacional da Ciencia e a Medalla Presidencial da Liberdade, así como as medallas de investidura de once presidentes dos Estados Unidos. e para a Sociedade de Medallistas.

Esta compañía produciu traballos en baixorrelevo dalgúns dos escultores estadounidenses máis sobranceiros da súa época, como Augustus Saint-Gaudens, Daniel Chester French (autor do Lincoln Memorial de Washington) ou Gutzon Borglum (autor das esculturas do Monte Rushmore).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Medalla

### Ligazóns externas 
* Sitio web da *Medalcraft Mint* 
* Arquivos da *Medallic Art Company*
O Barral, Argomoso, Mondoñedo

**O Barral** é un lugar da parroquia de Argomoso no concello lucense de Mondoñedo, na Comarca da Mariña Central.

Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 5 habitantes (2 homes e 3 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Argomoso 
### Parroquias de Mondoñedo 
## Notas
SDI Media

**SDI Media Group, Inc.** é un importante provedor de servizos de subtitulación, tradución e dobraxe de idiomas para a industria do entretemento. A sede central está situada no distrito de Westchester de Los Ángeles, California, con outras oficinas e instalacións situadas en 37 países de todo o mundo. A empresa emprega a máis de 1.000 empregados e utiliza unha rede de máis de 4.000 tradutores autónomos.

O 21 de febreiro de 2015, a empresa matriz xaponesa de medios Imagica Robot Holdings asociouse con Sumitomo Corporation e Cool Japan Fund para adquirir SDI Media.

O 22 de xaneiro de 2021, a empresa de medios de localización Iyuno Media Group anunciou que chegara a un acordo con Imagica Group para adquirir o 100% de SDI Media.

O 1 de abril de 2021, SDI Media foi adquirida por Iyuno Media Group, formando a nova empresa, Iyuno-SDI Group.

## Ramas 
* SDI Media Norway AS é unha das sucursais nórdicas de SDI Media Group. Está situada en Oslo, Noruega. Encárgase de dobrar material para distribuidores de películas e canles de televisión. A empresa adoitaba ser coñecida como Sun Studio Norge.

* SDI Media Iberia SL ten sede en Santiago de Compostela (desde 2013), ademais de en Madrid e Barcelona. Dobraron ao galego filmes de animación como *O pequeno mago* ou *A resurrección de Freezer* e series como *Superheroes en acción, Shin-chan, Dragon Ball Z Kai* ou *Rántaro, o ninja pequeno* *.*  

## Notas
Camilo Saco López

**Camilo Saco López**, nado en Ousende (O Saviñao) cara en 1903 e finado en 1995, foi un mestre e político galego.

## Traxectoria 
Ingresou canda o seu irmán Cesáreo no Seminario Menor de Monterroso. En 1919 pasaron ao Seminario Maior de Lugo onde fixeron catro anos de estudos eclesiásticos. Cara a 1923 deixaron o Seminario e pasaron a estudar o Bacharelato no Instituto de Lugo. Foi vogal da Organización Republicana Lucense en 1931 e presidente do Grupo Galeguista de Monforte de Lemos en 1936.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 20 de xullo e encarcerado, xunto ao seu irmán Cesáreo no cárcere de Lugo. Foron xulgados por rebelión na causa 176/36 e condenados a cadea perpetua. O 20 de marzo de 1937 foron trasladados ao cárcere da Coruña onde desenvolveron un intenso labor pedagóxico entre os presos. Posto en liberdade o 2 de xullo de 1940. Foi apresado en Madrid en 1946, xunto co seu irmán Cesáreo e Ramón Piñeiro, e encerrado no cárcere de Alcalá de Henares, no que permaneceu ata 1948. Despois foi mestre en Monforte de Lemos.

Nas eleccións municipais de 1979 presentouse como número 5 na candidatura de Unidade Galega á alcaldía de Monforte, pero non foi elixido concelleiro.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha en Represión franquista en Lugo
Canto Sean-nós

O ***sean-nós*** é unha tradición de canto irlandesa con semellanzas aos alalás galegos. O estilo comunmente coñecido como *sean-nós* do canto na illa de Irlanda en xeral, úsase tanto en irlandés como en inglés, especialmente na música ornamentada. É un estilo de canto que hoxe se escoita a miúdo en Connatch nestes días, pero tamén hai unha forte tradición noutros lugares da illa .
## Competición de canto (*amhránaíocht*) 
O *Corn Uí Riada* é a competición de máis alto nivel en canto *sean-nós*. Os concursantes teñen que cantar unha canción lenta e outra animada.

## Historia 
"Sean-nós" é un termo que se orixinou durante o renacemento da lingua irlandesa coas orixes de Oireachtas na Gaeilge, cando os concursos de canto foron introducidos como parte do festival. Os *Oireachtas* querían distinguir entre o canto vernáculo (o "sean-nós") e o tipo de canto que se oía ao redor do piano nas salóns da clase media (o "novo hábito") naquel tempo.

## Polémicas 
### Nome 
Hoxe en día o termo "sean-nós" é moi utilizado, pero é obxecto de discusión desde hai décadas. Algúns cantantes opinan que non se debe empregar en absoluto o termo "sean-nós".

### Pedagoxía 
Para algúns cantar *sean-nós* é unha arte única, por iso hai quen pensa que a arte non se lle pode explicar a quen non a ten, pero iso non impediu que se impartisen e sigan a impartir clases deste estilo de canto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Música irlandesa
* *Amhráin is Ansa Liom*, unha serie de TG4 na que os actuais mestres de sean-nós describen as súas cancións favoritas, o estilo de música que herdaron e os motivos polos que prefiren certas cancións a outras.

### Ligazóns externas 
* *Canto no oeste de Irlanda* . Arquivos de Joe Heaney, Universidade Nacional de Irlanda, Galway
* Sean Nós Beo (cancións tradicionais irlandesas de *Gaeltacht na nDéise*)
Louis de Paor

**Louis de Paor**, nado en Cork en 1961, é un coñecido poeta en lingua gaélica irlandesa.

## Traxectoria 
Formado en *Coláiste an Spioraid Naoimh,* de Paor editou a revista irlandesa *Innti*, fundada en 1970 por Michael Davitt, Nuala Ní Dhomhnaill, Liam Ó Muirthile e Gabriel Rosenstock. Doutorouse en 'Irlandés Moderno' pola Universidade Nacional de Irlanda en 1986 coa súa tese sobre Máirtín Ó Cadhain.

El e a súa familia emigraron a Australia en 1987 e viviron en Melbourne, onde escribiu, deu lecturas de poesía e fixo emisións en irlandés no Special Broadcasting Service (unha rede creada para falantes de *linguas étnicas*). Recibiu bolsas do Consello de Australia en 1990, 1991 e 1995.

Regresou a Irlanda en 1996, converténdose no director do Centro de Estudos Irlandeses da NUI Galway.

De Paor traballou xunto a outros escritores irlandeses, como Seán Ó Tuama, con quen editou unha antoloxía de poesía en irlandés do século XX. Tamén publicou traballos académicos.

## Poesía 
De Paor tivo un grande éxito nos certames literarios de Oireachtas; a súa primeira colección, *Próca solais is luatha* (BÁC: Coiscéim, 1988), gañou *Duais an Ríordánaigh*, premio que obtivo varias veces desde entón. Entre as súas outras coleccións destacan *30 dán* (BÁC: Coiscéim, 1992), *Corcach agus dánta eile* (BÁC: Coiscéim, 1999) e *Agus rud eile de* (BÁC: Coiscéim, 2002).

Da súa estadía en Australia xurdiron dúas coleccións: *Aimsir bhreicneach / Freckled weather* (Camberra: Leros Press, 1993) e *Ríleanna báistí* (Indreabhán: Cló Iar-Chonnachta, 1992). *Agus Rud Eile De/ And Another Thing*, é unha colección publicada por Cló Iar-Chonnachta en 2010.

O seu estilo, caracterizado orixinalmente pola lixeireza, a claridade e a franqueza, tornouse máis escuro e complexo, aínda que segue a ser até certo punto un poeta "público". Gran parte da súa obra foi publicada en edición bilingüe.

## Colaboracións artísticas 
De Paor colaborou con músicos tan tradicionais como o gaiteiro Ronan Browne e a cantante irlandesa-exipcia de *sean-nós* Naisrín Elsafty.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil de Munster Lit 
* Biografía de Black Pepper
* Libraría Kenny
* Revista de Música

* Entrevista con Louis de Paor de Patrick O'Donnell como parte do premio de poesía O'Shaughnessy do Centro de Estudos Irlandeses da Universidade de St. Thomas, St. Paul, Minnesota (11 de marzo de 2000)
Alberto Soliño Mazas

**Alberto Soliño Mazas** nado en Bouzas ( Vigo) cara a 1942 e finado en Éibar o 12 de xuño de 1976, foi un músico galego.

## Traxectoria 
Emigrante no País Vasco, instalouse en Pasaia cunha tenda de electrodomésticos.  Tocaba a batería e o 12 de xuño de 1976 participou no terceiro certame da canción de Éibar que se celebraba na sala de festas Jai Alai. Á saída foi asasinado por Luis Carpintero Taravilla, garda civil fóra de servizo e de paisano.

## Vida persoal 
Casou con Maribel González, e tiña tres fillos.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Alberto Soliño Mazas, músico, asesinado de un disparo en la cabeza por un guardia civil en Eibar, en 1976.
Colt .45

***Colt .45*** é un filme estadounidense de 1950 dirixido por Edwin L. Marin e protagonizado por Randolph Scott, Ruth Roman e Zachary Scott. Reeditado baixo o título ***Thundercloud***, o filme serviu de base para a serie de televisión *Colt .45* sete anos despois. Está protagonizado por Wayde Preston, e foi escrito por Thomas W. Blackburn, autor da letra de *The Ballad of Davy Crockett*.

Estreouse en galego a través da TVG.

## Personaxes 
* Randolph Scott como Steve Farrell
* Ruth Roman como Beth Donovan
* Zachary Scott como Jason Brett
* Lloyd Bridges como Paul Donovan
* Alan Hale, Sr. como Sheriff Harris
* Ian MacDonald como Miller
* Chief Thundercloud como Walking Bear
* Luther Crockett como xuíz Tucker
* Walter Coy como Carl
* Charles Evans como Redrock Sheriff
* Carl Andre como indio
* Clyde Hudkins, Jr. como indio
* Leroy Johnson como indio

## Notas
BAC Nord

***BAC Nord*** é un filme francés de 2020 co-escrito e dirixido por Cédric Jimenez. A trama baséase nun escándalo acontecido en 2012 dentro da brigada antidelincuencia (BAC) de Marsella: dezaoito dos seus membros foron detidos por tráfico de drogas e extorsión.

## Personaxes 
* Gilles Lellouche como Grégory Cerva
* Karim Leklou como Yassine
* François Civil como Antoine
* Adèle Exarchopoulos como Nora
* Kenza Fortas como Amel
* Cyril Lecomte como Jérôme
* Michaël Abiteboul como Jacques
* Idir Azougli como Kevin
* Jean-Yves Berteloot como Yvon
* Kofs como TMAX

## Notas
Fresh (filme de 2022)

***Fresh*** é un filme estadounidense de 2022 dirixido por Mimi Cave, no seu debut como directora, e escrito por Lauryn Kahn. Está protagonizado por Daisy Edgar-Jones e Sebastian Stan. É unha coprodución entre Legendary Pictures e Hyperobject Industries; Adam McKay produciu xunto con Kevin J. Messick e Maeve Cullinane.

*Fresh* estreouse no Festival de Cinema de Sundance o 20 de xaneiro de 2022, e estreouse a través de Hulu por Searchlight Pictures o 4 de marzo de 2022. O filme recibiu valoracións positivas por parte da crítica.

## Personaxes 
* Daisy Edgar-Jones como Noa
* Sebastian Stan como Steve / Brendan
* Jonica T. Gibbs como Mollie
* Charlotte Le Bon como Ann
* Andrea Bang como Penny
* Dayo Okeniyi como Paul
* Brett Dier como Chad

## Notas
Without a Paddle

***Without a Paddle*** é un filme estadounidense de 2004 dirixido por Steven Brill, escrito por Jay Leggett e Mitch Rouse, e baseado na historia orixinal de Harris Goldberg, Tom Nursall e Fred Wolf. Está protagonizado por Seth Green, Matthew Lillard, Dax Shepard, Ethan Suplee, Abraham Benrubi, Rachel Blanchard, Christina Moore, Bonnie Somerville, Ray Baker e Burt Reynolds. Conta a historia de tres amigos da infancia reunidos que van de viaxe por un río remoto para buscar o botín do paracaidista D. B. Cooper. 
Tivo unha secuela, titulada ''Without a Paddle: Nature's Calling*, que se estreou en formato de vídeo de consumo caseiro en xaneiro de 2009.

## Personaxes 
* Seth Green como Dan Mott
** Jarred Rumbold como Dan de neno
* Matthew Lillard como Jerry Conlaine
** Andrew Hampton como Jerry de neno
* Dax Shepard como Tom Marshall
** Matthew Price como Tom de neno
* Burt Reynolds como Del Knox
* Bonnie Somerville como Denise
* Ethan Suplee como Elwood
* Ray Baker como Hank Briggs
* Abraham Benrubi como Dennis
* Rachel Blanchard como Flower
* Christina Moore como Butterfly
* Antony Starr como Billy Newwood
** Carl Snell como Billy de neno
* Scott Adsit como Greasy man
* Danielle Cormack como Toni
* Bart the Bear 2 como oso grizzly
** Frank Welker como efectos vocais do oso

## Acollida 
### Recadación 
*Without a Paddle* quedou segundo na súa primeira fin de semana por detrás de *Exorcist: The Beginning'', conseguindo 13&nbsp;528&nbsp;946 dólares. Recadou finalmente 58&nbsp;169&nbsp;327 dólares en América do Norte e 14&nbsp;859&nbsp;863 dólares internacionalmente, sumando un total de 73&nbsp;029&nbsp;190 dólares.

## Notas
The 40-Year-Old Virgin

***The 40-Year-Old Virgin*** é un filme estadounidense de 2005 dirixido por Judd Apatow, quen produciu o filme xunto con Clayton Townsend e Shauna Robertson. Está protagonizado por Steve Carell, no papel do virxe de corenta anos Andy, un empregado dunha tenda de electrónica. Paul Rudd, Romany Malco e Seth Rogen interpretanos compañeiros de traballo que deciden axudalo a perder a virxindade, e Catherine Keener protagoniza o interese amoroso de Andy, Trish.

## Personaxes 
* Steve Carell como Andy Stitzer
* Catherine Keener como Trish Piedmont
* Paul Rudd como David
* Romany Malco como Jay
* Seth Rogen como Cal
* Elizabeth Banks como Beth
* Leslie Mann como Nicky
* Jane Lynch como Paula

## Notas
Roberto Saviano

**Roberto Saviano**, nado en Nápoles o 22 de setembro de 1979, é un escritor, ensaísta e guionista italiano. Nos seus escritos, que inclúen artigos e o seu libro *Gomorra*, utiliza a literatura e informes de investigación para contar a realidade económica do territorio e dos negocios do crime organizado en Italia, en particular o sindicato do crime organizado da Camorra, e do crime organizado en xeral.

Despois de recibir ameazas de morte en 2006 feitas polo clan Casalesi da Camorra, un clan que Saviano denunciara na súa exposición e na praza de Casal di Principe durante unha manifestación en defensa da legalidade, Saviano foi sometido a un estrito protocolo de seguridade. Dende o 13 de outubro de 2006, vive baixo protección policial.

Saviano colaborou con numerosos importantes xornais italianos e internacionais. Escribiu para as publicacións italianas ''l'Espresso*, *la Repubblica* e *The Post Internazionale*. A nivel internacional, colabora nos Estados Unidos con *The Washington Post*, *The New York Times*, e *Time*; en España con *El País*; en Alemaña con *Die Zeit* e *Der Spiegel*; en Suecia con *Expressen*; e no Reino Unido con *The Times* e *The Guardian''.

A súa escrita recibiu eloxios de moitos escritores importantes e outras figuras culturais, como Umberto Eco.

Saviano identifícase como ateo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
O Campo do Arco, A Couboeira, Mondoñedo

**O Campo do Arco** é un lugar da parroquia da Couboeira no concello lucense de Mondoñedo, na Comarca da Mariña Central.

Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 17 habitantes (8 homes e 9 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Couboeira 
### Parroquias de Mondoñedo 
## Notas
Patrimonio da Humanidade en Barbados

[miniatura|180px|
[Ficheiro:Welterbe.svg|55px 70px]]
O Patrimonio da Humanidade da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO) componse de lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural descritos na Convención do Patrimonio Mundial da UNESCO, estabelecida en 1972. O patrimonio cultural está formado por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e ruínas (incluíndo sitios arqueolóxicos). As paisaxes naturais (constituídas por formacións físicas e biolóxicas), as formacións xeolóxicas e fisiográficas (incluíndo os hábitats de especies de animais e plantas ameazadas) e os lugares naturais que son importantes dende o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural, defínense como patrimonio natural. Esta é unha lista do **Patrimonio da Humanidade en Barbados**, especificamente clasificada pola UNESCO e elaborada de acordo con dez criterios principais, cuxos puntos son xulgados por especialistas na área. Barbados conta dende o ano 2011 cun lugar declarado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO, a Área histórica da Gornición (Bridgetown).

## Lista de lugares Patrimonio da Humanidade 
:**Nome**: segundo aparece no Comité do Patrimonio da Humanidade
:**Rexión**: de Barbados
:**Ano da inclusión**: na lista da UNESCO
:**Datos da UNESCO**: o número de referencia do sitio; o ano en que o xacemento foi inscrito na Lista do Patrimonio Mundial; os criterios nos que apareceu: os criterios de *(i)* a *(vi)* son culturais, mentres que de *(vii)* a *(x)* son naturais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Patrimonio da Humanidade por país
Benito Guitián

O nome **Benito Guitián** pode referirse a:

***Benito Guitián García**, avogado e político galego (s. XIX);

***José Benito Guitián López**, mestre galego (c. 1910 - 2001).
Alberto Jiménez Benítez

**Alberto Jiménez Benítez**, nado en La Oliva o 15 de novembro de 1992, é un futbolista español que xoga no Albacete, cedido polo Tenerife. Xoga principalmente como defensa central, aínda que tamén o pode facer como centrocampista defensivo.

## Traxectoria 
Formouse como futbolista no Fuerteventura e no Tenerife, e na tempada 2011/12 debutou co Tenerife B na Terceira División. Na seguinte tempada estreouse co primeiro equipo na Segunda División B, disputando 17 partidos e marcando 3 goles, cos contribuíu ao ascenso á Segunda División, despois de derrotar na promoción ao Hospitalet.

O 18 de agosto de 2013 disputou o seu primeiro encontro na categoría de prata, da man do adestrador Álvaro Cervera, nun partido contra o Alcorcón no que entrou na segunda parte como substituto de Óscar Rico. Xogou un total de 10 partidos durante a tempada, a metade deles como titular, mentres que na seguinte saíu cedido ao Valencia Mestalla, de Segunda B.

Tralo regreso da súa cesión afianzouse durante anos no equipo titular do Tenerife, co que superou os 200 partidos e co que disputou unha promoción de ascenso a Primeira División na 2016/17.

Na tempada 2021/22 non entrou nos plans do adestrador Ramis, polo que disputou só un partido durante a primeira metade da campaña. En xaneiro de 2022 saíu cedido ao Albacete, da Primeira División RFEF, para suplir a baixa de longa duración de Sergi Maestre. Fíxose rapidamente coa titularidade no equipo adestrado por Rubén de la Barrera e acabou a liga na terceira posición, clasificándose para a promoción de ascenso a Segunda. Participou na vitoria de semifinais contra o Rayo Majadahonda en Balaídos e unha semana despois tivo un papel protagonista na final ante o Deportivo da Coruña. Nun estadio de Riazor ateigado, entrou como substituto de Riki Rodríguez na segunda parte, cando o equipo manchego perdía por 1-0, e no minuto 82 anotou o gol que empatou o partido e forzou a prórroga. O Albacete acabou logrando o ascenso despois de que Jordi Sánchez culminase a remontada.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Datos do xogador  no sitio web do Albacete .
Jordi Sánchez Ribas

**Jordi Sánchez Ribas**, nado en Barcelona o 11 de novembro de 1994, é un futbolista español que xoga como dianteiro no Albacete, da Segunda División.

## Traxectoria 
Formouse nas canteiras do Horta, o Damm e o Badalona, e en 2013 debutou co primeiro equipo deste último na Segunda División B. Tras pasar por varios equipos modestos da provincia de Barcelona, en 2016 recalou no Valencia Mestalla, tamén de Segunda B. Marcou 16 goles en 72 partidos en dúas tempadas co filial do Valencia, co que xogou unha fase de ascenso a Segunda. Ademais, debutou co primeiro equipo nun amigable ante o Alcoyano.

En 2018 fichou polo Numancia, co que debutou na Segunda División nun partido contra o Almería. Contabilizou sete partidos na categoría de prata, todos eles comezando dende o banco, e marcou un gol ante o Alcorcón. En xaneiro saíu cedido ao Ibiza, de Segunda B, co que xogou ata o final da tempada. Para a campaña 2019/20 regresou ao Mestalla como cedido, e disputou 25  partidos, todos como titular, marcando 8 goles, pero o equipo acabou descendendo a Terceira División.

En agosto de 2020 asinou por dúas tempadas co Castellón, da Segunda División. Nas filas do equipo branco e negro disputou 19 partidos oficiais antes de ser cedido en xaneiro de 2021 ao UCAM Murcia, de Segunda B. Co conxunto universitario marcou 4 goles nos 12 partidos que disputou.

O 21 de xuño de 2021 fichou polo Albacete da Primeira División da RFEF. Co equipo adestrador por Rubén de la Barrera xogou 36 partidos da liga regular, marcando 6 goles, e acabou a liga na terceira posición, clasificándose para a promoción de ascenso a Segunda. Foi titular na vitoria de semifinais contra o Rayo Majadahonda en Balaídos e unha semana despois tivo un papel protagonista na final ante o Deportivo da Coruña. Nun estadio de Riazor ateigado, foi o autor do gol da vitoria na prórroga co que o Albacete logrou o ascenso, culminando a remontada que iniciara no tempo regulamentario o seu compañeiro Alberto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Datos do xogador  no sitio web do Albacete .
Manse PP

[miniatura|dereita|[Juha Puhtimäki en 2023.]]

[miniatura|dereita|Partido entre o Manse PP e o [Kankaanpään Maila|KaMa en 2007.]]
O **Manse PP** é un equipo de pesäpallo da cidade de Tampere, Finlandia. O club naceu no ano 2005 e en 2025 tiña equipos masculino e feminino na máxima categoría, a Superpesis. Ademais Manse PP ten unha escola de pesäpallo e varios equipos xuvenís. O presidente de Manse PP Edustus ry é Matti Helimo.
O predecesor do club, o Mansen Pesäpallo, xogou en 1988 a final da Suomen Cup e na tempada 1991 a Superpesis. O equipo feminino gañou varias medallas na década de 1980, así como o campionato finlandés en 1984.

O Manse PP xoga os seus partidos como local no estadio de pesäpallo de Kauppi.

## Nome 
*Manse* é un dos nomes co que se coñece a cidade de Tampere. O termo provén do nome da cidade industrial inglesa de Manchester, que foi modelo da cidade de Tampere, coñecida como a "Manchester de Finlandia".

## Estadio 
[miniatura|250px|Exterior do [estadio de pesäpallo de Kauppi.]]
Manse PP xoga os seus partidos como local no estadio de pesäpallo de Kauppi. A superficie do campo e o campo de adestramento foron renovados para a tempada 2020. Esperábase que a renovación do estadio de esquí e pesäpallo de Kauppi estivese lista para a tempada 2021, mais finalmente non se completou ata o 2022. O orzamento total do proxecto do estadio era de 10 millóns de euros. Nas eleccións municipais de 2021 Lauri Lyly e Kalervo Kummola, que competían pola alcaldía da cidade, salientaron polo seu apoio á construción do estadio de pesäpallo.

## Palmarés 
;Feminino
***1 Superpesis:** 2017, 2024, 2025
::2 medallas de prata: 2018, 2020, 2022, 2023
::1 medalla de bronce: 2021

;Masculino
***1 Superpesis:** 2021
::1 medalla de prata: 2022

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial de Manse PP
Tampereen Isku-Volley

**Rantaperkiön Isku**, máis coñecido como **Isku-Volley** é un equipo de voleibol da cidade de Tampere, Finlandia. Na tempada 2021-22 os seus equipos feminino e masculino a segunda categoría do voleibol finlandés, a 1-sarja. O club ten competido baixo as denominacións de Isku-Volley e Rantaperkiön Isku. A tempada 2014–2015 foi a 42ª do equipo masculino na máxima categoría do voleibol finlandés.

## Palmarés 
### SM-sarja 
* **4 Campionatos de Finlandia:** 1963, 1988, 2002, 2006
* 7 pratas no Campionato de Finlandia: 1962, 1989, 1992, 1993, 1994, 1995, 2003
* 8 bronces no Campionato de Finlandia: 1981, 1984, 1991, 1996, 1997, 2004, 2009, 2011

### Suomen Cup 
* **4 Suomen Cups:** 1982, 2001, 2002, 2011
* 8 subcampionatos da Suomen Cup: 1976, 1984, 1991, 1993, 1994, 1995, 1996, 2009

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Satélite espía

miniatura|Listaxe de satélites de recoñecemento estadounidenses despregados desde 1960.
Un **satélite espía**, denominado tamén como **satélite de recoñecemento** ou **satélite de intelixencia**, é un satélite de observación terrestre ou de comunicacións despregado para aplicacións de intelixencia e recoñecemento.

A primeira xeración de satélites espía (como os Corona estadounidenses ou os Zenit-2 soviéticos) tomaban fotografías con película fotográfica que debía ser devolta a terra en cápsulas para poder ser revelada e analizada. Posteriormente os satélites espía foron dotados de cámaras e sistemas dixitais que permiten transmitir as imaxes directamente a terra.

## Tipos
Dentro dos satélites de recoñecemento poden atoparse varios tipos:

*Satélites de alerta temperá, para a detección de lanzamento de mísiles.
*Satélites detectores de explosións nucleares, como os Vela.
*Satélites de recoñecemento electrónico, para interceptar sinais de radio.
*Satélites de recoñecemento óptico, que toman imaxes de moi alta resolución.
*Satélites de recoñecemento mediante radar, que teñen a vantaxe de poder observar de día e de noite.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*KH-1
*Zenit-2 (satélite)
A Beira do Río, Lindín, Mondoñedo

**A Beira do Río** é un lugar da parroquia de Lindín no concello lucense de Mondoñedo, na Comarca da Mariña Central. Forma un único núcleo xunto coa Beira do Río (Santa María Maior).

Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 estaba deshabitado.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Lindín 
### Parroquias de Mondoñedo
Mondoñedo, Mondoñedo, Mondoñedo

**Mondoñedo** é un lugar da parroquia de Mondoñedo no concello lucense de Mondoñedo, na Comarca da Mariña Central.

Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 1696 habitantes (799 homes e 897 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Mondoñedo 
### Parroquias de Mondoñedo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Mondoñedo
O Arco, Masma, Mondoñedo

**O Arco** é un lugar da parroquia de Masma no concello lucense de Mondoñedo, na Comarca da Mariña Central.

Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 10 habitantes (5 homes e 5 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Masma 
### Parroquias de Mondoñedo 
## Notas
Nódulo (medicina)

Un **nódulo** (do latín *nōdu* "nó" + *-ulum* "pequeno") ou **nó** en medicina é un pequeno grupo de células. Pode ser tanto unha lesión como unha estrutura funcional crónica.

## Lesión 
Son lesións redondeadas, circunscritas, profundas e segundo a súa localización poden ser palpables ou non. Os nódulos adoitan ser benignos e indoloros, aínda que poden afectar a función do órgano. Poden formarse na pel, nos tendóns, nos músculos e nalgúns órganos internos en resposta á lesión.

### Exemplos 
* Nódulo das cordas vocais
* Nódulo tiroideo
* Nódulo de Virchow

## Estrutura funcional 
Outro significado en medicina de nódulo ou nodo é a masa circunscrita de células diferenciadas que realizan unha función específica.

; Exemplos

* Nó auriculoventricular ou nódulo auriculoventricular ou nódulo de Aschoff-Tawara
* Nodo sinoauricular ou nó sinusal, ou nó de Keith e Flack
* Nódulo linfático

## Diagnóstico diferencial 
Faise cun tumor, que é unha masa máis grande, xeralmente maior de 1 cm.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Pel
* Pápula
* Tumor

### Ligazóns externas 
* En GPnotebook
* en FPnotebook DER80
Cordite tuberosa

Os **nódulos** ou **nós** **das cordas vocais**, **nódulo vocal** ou '''cordite tuberosa

## Cadro clínico 
Os signos clínicos frecuentes do nódulo vocal son a afonía e a disfonía, que impiden a produción de sons vocais 'normais'. Os nódulos vocais son máis comúns en nenos e mulleres maiores de 20 anos. 

## Tratamento 
miniatura|Aspecto histolóxico da lesión nodular das cordas vocais
O tratamento dos nódulos vocais consiste na economía da voz, cambio de técnica vocal e, ás veces, require intervención cirúrxica nas cordas vocais.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Nódulo
* Cordas vocais

### Bibliografía 
*  Páxs. 370-1.

### Ligazóns externas 
* Páxina sobre nódulos vocais

* Datos:  · Multimedia: *Vocal fold nodule*
Patrimonio da Humanidade en Ecuador

[miniatura|180px|
[Ficheiro:Welterbe.svg|55px 70px]]
O Patrimonio da Humanidade da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO) componse de lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural descritos na Convención do Patrimonio Mundial da UNESCO, estabelecida en 1972. O patrimonio cultural está formado por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e ruínas (incluíndo sitios arqueolóxicos). As paisaxes naturais (constituídas por formacións físicas e biolóxicas), as formacións xeolóxicas e fisiográficas (incluíndo os hábitats de especies de animais e plantas ameazadas) e os lugares naturais que son importantes dende o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural, defínense como patrimonio natural. Esta é unha lista do **Patrimonio da Humanidade en Ecuador**, especificamente clasificada pola UNESCO e elaborada de acordo con dez criterios principais, cuxos puntos son xulgados por especialistas na área.

## Lista de lugares Patrimonio da Humanidade 
:**Nome**: segundo aparece no Comité do Patrimonio da Humanidade
:**Rexión**: de Ecuador
:**Ano da inclusión**: na lista da UNESCO
:**Datos da UNESCO**: o número de referencia do sitio; o ano en que o xacemento foi inscrito na Lista do Patrimonio Mundial; os criterios nos que apareceu: os criterios de *(i)* a *(vi)* son culturais, mentres que de *(vii)* a *(x)* son naturais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Patrimonio da Humanidade por país
Minde

**Minde** ('''' en minderico) é unha vila e freguesía (parroquia civil) do concello de Alcanena, no distrito de Santarém, en Portugal. A poboación de toda a parroquia civil en 2011 era de 3.293 habitantes, nunha superficie de 21,14 km².  Minde é coñecida como o lugar de orixe do Minderico, un sociolecto ou argot falado orixinalmente polos comerciantes. A parroquia civil atópase nunha paisaxe cárstica intensiva.
## Xeografía 
Minde atópase nunha paisaxe cárstica intensiva nunha zona do centro de Portugal continental. Formaba parte da histórica provincia de Ribatexo. A cidade propiamente dita limita cunha conca de polje que no verán é campo fértil e no inverno, en caso de choiva intensa, un lago temporal.

## Historia 
Minde mencionouse por primeira vez nos rexistros oficiais no ano 1165, nunha carta escrita por Afonso I de Portugal, onde estableceu un albergue no que hoxe é Minde.

En 1892, Minde pasa a formar parte do municipio de Torres Novas, deixando Porto de Mós. En 1914 fúndase o municipio de Alcanena, e dende entón Minde forma parte del.

## Galería 

Ficheiro:Minde - Portugal (7232613464).jpg|Unha vista de Minde.
Ficheiro:Polje de Mira-Minde in 2019.jpg|Conca cárstica en Minde, inundada por un lago temporal.
Ficheiro:Minde - Portugal (2614825847).jpg|Quiosco de música en Minde.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Minderico
Irene Ferreras

**Irene Ferreras López de Lamela**, nada en Fuenlabrada (Madrid) o 4 de marzo de 1989, é unha exfutbolista e adestradora de fútbol española.

## Traxectoria 
### Como xogadora 
Comezou a súa carreira futbolística no equipo filial do Rayo Vallecano desempeñando o posto de gardameta, onde chegou a formar parte do primeiro equipo. Pasou polo CF Pozuelo de Alarcón e rematou a súa carreira como futbolista no equipo filial do Atlético de Madrid. Retirouse no ano 2015 por mor dunha hernia de disco que lle impedía competir en condicións axeitadas.

### Como adestradora 
Licenciouse en ciencias do deporte e comezou a súa carreira como adestradora no ano 2015 nos equipos femininos do CDE Olímpico e o FF La Solana. Pasou no ano 2017 a adestrar o equipo filial do Rayo Vallecano para coller o ano seguinte o primeiro equipo do Rayo Vallecano da primeira división de fútbol feminino. Continuou a súa carreira na máxima categoría como adestradora no Valencia CF, No ano 2019 incorporouse ó corpo técnico do Real Madrid CF como segunda adestradora.

O 1 de xullo de 2022 converteuse en adestradora do Deportivo Abanca da segunda división española de fútbol feminino. En abril de 2024, na súa segunda temporada á fronte do equipo, conseguiu o ascenso á Liga F co Deportivo Abanca a falta dunha xornada para a conclusión do campionato, finalizando a competición como segundo clasificado tralo equipo filial do  Fútbol Club Barcelona. Foi destituída do seu cargo en novembro de 2024 polos malos resultados deportivos, deixando o equipo nos postos de descenso da Liga F tras dez xornadas disputadas.

Incorporouse como independente á candidatura de Rafael Louzán á presidencia da Real Federación Española de Fútbol como representante dos adestradores na comisión delegada e tras saír elixido presidente da RFEF en decembro de 2024 formou parte da xunta directiva ata que presentou a dimisión do seu posto por diferenzas coa cúpula directiva da RFEF, cesando en novembro de 2025.

O 15 de maio de 2025 foi confirmada como adestradora do Granada CF para a temporada 2025/26 en substitución de Arturo Díaz.

## Palmarés 
### Como xogadora 
## Recoñecemento 
O concello de Fuenlabrada inaugurou no ano 2020 un campo de fútbol municipal no barrio de Loranca que leva o seu nome.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*

### Ligazóns externas 
*13x13px
Einstein on the Beach (For an Eggman)

***Einstein on the Beach (For an Eggman)*** é unha canción gravada por Counting Crows, publicada no álbum *DGC Rarities Vol. 1*. Foi incluída no recompilatorio do mellor da banda, *Films About Ghosts (The Best Of...)* . O título da canción inspirouse na ópera de Philip Glass *Einstein on the Beach.* A canción converteuse na primeira canción número 1 da banda na lista Modern Rock, superando o seu sinxelo anterior, *Mr. Jones*, que alcanzou o número 2 aínda que se mantivo máis tempo na Modern Rock e converteuse nun éxito duradeiro, mentres que *"Einstein"* non logrou tal. A canción só entrou nas listas dos Estados Unidos, pero situouse no posto 47 da lista australiana Triple J Hottest 100 de 1994, unha posición por riba de *Mr. Jones*.

## Fondo 
Segundo o líder de Counting Crows, Adam Duritz, *Einstein on the Beach* gravouse por primeira vez ao redor de 1991, pouco despois de que a banda se formase, como unha gravación caseira. Duritz cría que a canción sería ignorada, polo que non foi incluída no álbum debut da banda, *August and Everything After*. En 1994, porén, cando Geffen Records pediu a Duritz unha canción para incluír no álbum de rarezas *DGC Rarities Volume 1*, permitiulles usar *Einstein on the Beach* na compilación. Ao escoitala, o selo viu a canción como un éxito, polo que foi emitida por estacións de radio e gañou popularidade, chegando ao número un na lista *Billboard Alternative Songs* durante a semana do 13 de agosto de 1994. Este éxito causou consternación a Duritz, xa que tiña medo de que os oíntes das súas cancións se volvesen contra eles debido á sobreexposición (citando como exemplo á súa banda de rock Hootie & the Blowfish), polo que a banda reduciu a súa promoción e negouse a facer un videoclip do seu sinxelo *Rain King*.

A mensaxe de *"Einstein on the Beach"* pódese ver como os logros que se obteñen ao aceptar o fracaso. Nunha entrevista con Songfacts, Duritz admitiu que a canción tiña algún significado, dicindo: *"É unha especie de idea de que, se es un matemático brillante como Albert Einstein ou calquera de nós facendo un traballo creativo en algo que parece tan limpo e xenial, e despois resulta ser unha bomba atómica...* *É a túa idea, sorprendente e graciosa en si mesma, pero que se converte en algo non tan xenial."*  

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Einstein on the Beach (For an Eggman)* de Counting Crows en Songfacts
Gres

O termo **Gres** pode referirse a:

*O **gres** é unha pasta de arxila e area cuarzosa usada para facer cerámica. 

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Gres**, parroquia do concello de Vila de Cruces;
****Gres**, lugar de dita parroquia;
***Gresande**, parroquia do concello de Lalín;
***Gresufe**, lugar da parroquia de Crespos, no concello de Padrenda;
***Gresulfe**, lugar da parroquia de Marzá, no concello de Palas de Rei;
***Os Milagres do Medo**, lugar da parroquia de Vide, no concello de Baños de Molgas;
***Illas de Gres**, no río Ulla.

## Notas
Dialecto mineiro

miniatura|Minas Gerais no Brasil.
O **mineiro** ou ***montanhês*** é o dialecto do portugués brasileiro que se fala na rexión central do estado de Minas Xerais. 

## Demografía 
Esta variante ocupa unha superficie que se corresponde *grosso modo* coa contorna do *Quadrilátero Ferrífero*, incluíndo a fala da capital, Belo Horizonte, e cidades históricas (Ouro Preto (capital de 1720 a 1897), Mariana (primeira cidade), Sabará, Diamantina, Tiradentes, São João del-Rei, Congonhas, Serro, Caeté).

## Características 
É un dos dialectos máis facilmente distinguibles do portugués brasileiro.

O dialecto mineiro hai que distinguilo doutros dous dialectos que se falan no estado pero que xurdiron noutras unidades da federación: o dialecto caipira (paulista), que abarca zonas do interior de São Paulo, sur, suroeste e Triângulo de Minas Gerais, ao sur de Goiás, ao norte de Paraná e ao leste de Mato Grosso do Sul; e o dialecto bahiano, que abrangue o norte de Minas Gerais e a maior parte do estado de Baía.

O primeiro estudo lingüístico centrado especificamente no estado de Minas Gerais foi o *Esboço de um Atlas Linguístico de Minas Gerais (EALMG)*, realizado pola Universidade Federal de Juiz de Fora en 1977.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Dialectos do portugués
Guillade, Vilamor, Mondoñedo

**Guillade** é un lugar da parroquia de Vilamor no concello lucense de Mondoñedo, na Comarca da Mariña Central.

Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 21 habitantes (9 homes e 12 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilamor 
### Parroquias de Mondoñedo 
## Notas
Campelo, Caneda, Monforte de Lemos

**Campelo** é un lugar da parroquia de Caneda no concello lucense de Monforte de Lemos, na comarca de Terra de Lemos. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 17 habitantes (8 homes e 9 mulleres).

## Notas 

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Caneda 
### Parroquias de Monforte de Lemos
A Eirexe, Distriz, Monforte de Lemos

**A Eirexe** é un lugar da parroquia de Distriz no concello lucense de Monforte de Lemos, na comarca de Terra de Lemos.

## Toponimia 
O topónimo **A Eirexe** (do latín , o lugar da igrexa) débese á presenza no lugar da igrexa parroquial de Santo André de Distriz.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Distriz 
### Parroquias de Monforte de Lemos 
## Notas
Ramón Díaz Raña

**Ramón Díaz Raña**, nado Arante-Ribadeo en 1938 e finado en Estremadura en xuño de 2022,  foi un sacerdote e teólogo galego.

Foi referente dunha Igrexa comprometida co galego e con Galicia. Rematou secularizándose.

## Traxectoria. 
Estudou no Seminario de Mondoñedo e Teoloxía na Universidade Pontificia de Comillas. Foi uns anos Secretario Particular do Bispo D. Jacinto Argaya. Neste tempo participou nas dúas derradeiras Sesións do Concilio Vaticano II. Volveu a Roma facer o Curso de Doutoramento en Teoloxía no Instituto de Espiritualidade da Universidade Gregoriana.

De 1971 a 1990 estivo de Párroco en San Sadurniño. Alí foi animador do Grupo Saraibas, do festival *Cantareliña*, da revista *Pumariño*, ademais de participar en múltiples proxectos sociais da comarca. En 1996 colaborou con pseudónimo en El Ideal Gallego na sección “Carta aberta a D. Vicente”: cartas que un grupo de fresgueses lle escribían ao crego e a contestación deste. e promotor das Romaxes de Crentes Galegos. Puxo en marcha a publicación catequética e litúrxica *Boa Nova*, arredor da que se reunían sacerdotes como Xosé Chao Rego, Xaquín Campo Freire, Manolo Mejuto, Alfonso Gil Montalbo, Leoncio Pía, Manolo Cillero ou Martinho Montero Santalha. En 1990 deixou a parroquia para dedicarse a tarefas económicas, foi encargado da Librería Diocesana en Ferrol, deu clases de relixión, colaborou co Proxecto Home de Santiago.

En 1992 secularizouse, casou e desde 2003 viviu en Cáceres.

## Notas