open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Naisten Liiga 2018-2019

A **tempada 2018-2019 da Naisten Liiga** foi a 37ª edición da máxima categoría do hóckey sobre xeo feminino de Finlandia. 

Ao finalizar a tempada as Blues fixéronse co campionato, proclamándonse campioas por 14ª vez na súa historia.

Nesta edición participaron un total de dez equipos.

## Primeira fase 
Fonte: Leijonat.fi

### Estatísticas das xogadoras 
;Líderes de anotación: 
Fonte: Leijonat.fi

 

;Porteiras
Fonte: Leijonat.fi

## Segunda fase 
### Grupo superior 
Fonte: Leijonat.fi

#### Estatísticas das xogadoras (grupo superior) 
;Líderes de anotación
Fonte: Leijonat.fi 

;Porteiras
Fonte: Leijonat.fi

### Grupo inferior 
Fonte: Leijonat.fi 

#### Estatísticas das xogadoras (grupo inferor) 
;Líderes de anotación
Fonte: Leijonat.fi 

;Porteiras
Fonte: Leijonat.fi

## *Play-offs* 
### Cuartos de final 
#### Kärpät (3) vs HPK (6) 
----

----

#### KalPa (4) vs Team Kuortane (5) 
----

----

----

### Semifinais 
#### Blues (1) vs KalPa (4) 
----

----

#### Ilves (2) vs Kärpät (4) 
----

----

----

### Partido polo bronce 
### Finais 
----

----

### Estatísticas dos *play-offs* 
;Líderes de anotación
Fonte: Leijonat.fi

;Porteiras
Fonte: Leijonat.fi

## Equipo campión 
O equipo das Blues que conquistou o campionato finlandés feminino na tempada 2018-19 estivo integrado polas seguintes xogadoras:

## Cualificación 
### Estatísticas da cualificación 
;Líderes de anotación
Fonte: Leijonat.fi

;Porteiras
Fonte: Leijonat.fi

## Premios 
* Trofeo Riikka Nieminen á mellor xogadora: Elisa Holopainen (KalPa)
* Trofeo Tuula Puputti á mellor porteira: Jenna Silvonen (Blues)
* Trofeo Tiia Reima á máxima goleadora da liga regular: Elisa Holopainen (KalPa)
* Outubro de 2022: Annina Rajahuhta (Blues)
* Novembro de 2022: Minnamari Tuominen (Blues)
* Decembro de 2023: Emilia Vesa (Team Kuortane)
* Xaneiro de 2023: Elisa Holopainen (HIFK)
* Febreiro de 2019: Salla Sivula (HPK)

## Notas 
;Fichas dos partidos

;Referencias

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial da Naisten Liiga
Noite dos coitelos longos (homónimos)

A expresión **noite dos coitelos longos, noite das facas longas**, **noite dos longos puñais** ou **traizón dos coitelos longos** pode referirse a diversos eventos violentos da historia, ou emprégase de forma metafórica como referencia a eles. Empregouna por vez primeira en inglés por Meredith Hanmer, que morreu en 1604, na súa *Crónica de Irlanda*. O termo galés correspondente *twyll y cyllyll hirion* utilizouse por primeira vez en 1587 ou antes. 
Pode referirse a:

;Acontecementos históricos ou pseudohistóricos

* **A traizón dos coitelos longos** ou a **noite dos coitelos longos**, unha lendaria masacre de xefes británicos por parte dos saxóns c. 460.
* '**Night of the Long Knives* (1841)** asasinato de Alexander Burnes en Cabul, Afganistán.
* **Noite dos coitelos longos** (***Nacht der langen Messer'*)*. Purga dos nazis en 1934.
* '**Night of the Long Knives* (1962)**, unha purga política en Gran Bretaña, cando o primeiro ministro británico Harold Macmillan destituíu a sete membros do seu gabinete 
* ***Night of the Long Knives* (1982)**, un evento no proceso de patriación constitucional canadense
* ***Night of the Long Knives* (1992)**, un ataque provisional do IRA contra a IPLO (Organización de Liberación do Pobo Irlandés).

;Eventos con referencia á noite dos coitelos longos

* ***Brad y Llyfrau Gleision'''* ("*a traizón dos libros azuis" en galés*) foi acuñado para referirse aos "Reports of the Commissioners of Inquiry into the state of education in Wales", publicados en portadas azuis en 1847, facendo referencia á traizón dos coitelos longos da lenda artúrica.

;Música

* "Night of the Long Knives", canción de AC/DC de *For Those About to Rock We Salute You*
* "Night of the Long Knives", canción de Everything Everything de *A Fever Dream*
* "Night of the Long Knives", canción de Machine Head de *Bloodstone &amp;amp; Diamonds*
* "Night of the Long Knives", canción de Marduk de *World Funeral*
* "Night of the Long Knives", canción de Unisonic de *Light of Dawn*

;Outros usos

* "Night of the Long Knives", episodio de *The Time Tunnel*
* *The Night of the Long Knives'', novela de 1960, de Fritz Leiber
* "Night of the Long Knives", etapa no rally de Montecarlo
Escorregadoiro

[miniatura|Escorregadoiro dun parque infantil no [O Rosal|Rosal (Pontevedra).]]
Un **escorregadoiro**, **esvaradoiro** ou **tobogán** é unha construción de carácter recreativo, que consiste nunha rampla deslizante elevada e unha escaleira na súa parte posterior que permite o ascenso á parte superior para proceder ao deslizamiento sobre a superficie. Pódese considerar como a parte central da diversión nos parques acuáticos modernos.

## Forma 
[dereita|thumb|Escorregadoiro de varias pendentes situado no Parque Ecolóxico Infantil Chalampampa na cidade de Pampas ([Perú).]]
thumb|Un escorregadoiro en espiral.
Os escorregadoiros son tradicionalmente metálicos, abertos e cunha superficie recta. Con todo, existen outros tipos de escorregadoiros:

**Escorregadoiro tubo*. Consiste nunha estrutura circular de plástico a través da cal se deslizan os nenos.
**Escorregadoiro en espiral*. A superficie de deslizamento é plástica e describe unha curva que pode ser máis ou menos pechada. 
**Escorregadoiro de varias pendentes*. A superficie presenta dúas ou máis pendentes de deslizamento.
**Escorregadoiro acuático*. Propio de parques acuáticos, sobre a súa superficie corre unha película de auga que favorece o deslizamento. Este escorregadoiro pode ser de gran lonxitude e contar con diferentes alturas e numerosas curvas no seu percorrido. A diferenza do resto, no escorregadoiro acuático pódense adoptar diferentes posturas de arrinque:

*Sentado
*Tombado cara a atrás
*Tombado cara a adiante.

## Tipos de accesos 
Ao escorregadoiro pódese acceder directamente por unha escaleira ou ben a través dunha construción, na que os nenos se poden entreter achegando ademais valor estético ao conxunto. A estrutura pode adoptar as máis variadas formas: torreta, forte, casiña etc. Así mesmo, o acceso pode producirse a través de varios elementos alternativamente no mesmo xogo: escaleiras, cordas etc.
miniatura|Escorregadoiro

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Bambán
Cristina Abades

**Cristina Abades Martínez**, nada en 1971, é unha política galego do Partido Popular de Galicia.

## Traxectoria 
.]]
Licenciada en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, foi funcionaria municipal, concelleira do concello de Lugo e xefa territorial de Política Social na Provincia de Lugo.

Figurou como número tres na candidatura do Partido Popular ao Congreso dos Deputados nas Eleccións xerais de España de 2023 por Lugo, e saíu elixida.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición

### Ligazóns externas 
* Rivera, Javier (10/7/2023). "Cristina Abades: "Lugo tiene que dejar de ser la provincia peor comunicada"" *El Progreso* .
Admapu (organización)

**Admapu**, tamén escrito como **Ad Mapu** ou **Ad-Mapu**, é unha organización mapuche fundada en 1978. Tivo o seu maior nivel de actividade durante a ditadura de Augusto Pinochet, e participou posteriormente nos acordos da Transición á democracia que levaron á promulgación da Lei Indíxena de 1993.

Durante a súa existencia sufriu numerosas escisións, entre as que se conta o xurdimento en 1989 da "Comisión 500 anos de resistencia", que en 1990 adoptou o nome de Consello de Todas as Terras.

## Antecedentes 
[miniatura|[Elisa Loncón, integrante xuvenil de Ad-Mapu e logo presidenta da Convención Constitucional de Chile.]]
Do mesmo xeito que outros espazos de representación social, o golpe de estado de setembro de 1973 levou a disolución da maior parte das organizacións mapuches. Desta forma, tanto os espazos vinculados á esquerda, como a Confederación Campesiña e Indíxena Ranquil, como os de base étnica, como a Confederación Nacional de Asociacións Mapuches, detiveron as súas actividades a partir deste momento, dado o contexto represivo da época.

Nos anos finais da década de 1970 a ditadura militar iniciou o estudo dun novo proxecto de subdivisión de propiedades comunitarias, co cal permitían a libre transacción destas propiedades no marco do modelo económico de libre mercado que se implementaba en Chile neste período. Fronte a esta iniciativa xurdiron voces críticas dende o mundo mapuche, as cales recibiron o apoio do Bispado de Temuco, que a través da Fundación Instituto Indíxena, patrocinou a creación dos Centros Culturais Mapuches (CCM). Estes espazos fundáronse oficialmente nunha reunión o 12 de setembro de 1978, á que asistiron 115 representantes de 90 comunidades das rexións de Araucania e Biobío.

Estes centros conformáronse baixo unha forma organizacional tolerada polo réxime, e buscaron nun inicio desenvolver unha oposición de índole cultural que puidese incidir no desenvolvemento da reforma en discusión. Doutra banda, levantáronse como espazos autónomos fronte ao Consello Rexional e os Consellos Comunais Mapuches, que foran fundados un ano antes, pero que eran dependentes da Intendencia de Araucanía. Entre os primeiros líderes dos CCM atopábanse Mario Curihuentru, José Luis Huilcamán, Melillán Painemal e Isolde Reuque. Este proceso leva a que o Bispado de Temuco lle retire o seu apoio á organización, e a que parte do grupo fundador se retire e retome a iniciativa dos Centros Culturais Mapuches. Así mesmo, en paralelo a Ad Mapu créase a organización Pehuén Mapu, vinculada ao Partido Demócrata Cristián e outros grupos moderados.

Nos anos finais da ditadura Ad Mapu integrouse á Coordinadora Unitaria Mapuche, chamou a votar Non no plebiscito de 1988, Porén, a aprobación da central hidroeléctrica Ralco en 1997, así como o descabezamento de CONADI por parte do goberno de Eduardo Frei Ruiz-Tagle, levaron a unha ruptura de relacións coa Concertación e ao seu posterior radicalización.

No ano 2021 Ad-Mapu continúa existindo baixo o liderado da werkén Ana Llao.

## Notas
Albert Ventura

**Albert Ventura Pedreño**, nado o 7 de abril de 1992 en Badalona, é un xogador español de baloncesto internacional profesional. Formado nas categorías inferiores do Joventut Badalona, actualmente xoga para o HLA Alicante da Liga LEB. Cunha altura de 1,92 m, xoga na posición de escolta. É o terceiro xogador do Joventut con máis partidos disputados na ACB despois de Rafa Jofresa e Jordi Villacampa.

## Traxectoria 
Nado en Badalona, Albert Ventura comezou xogando no colexio AE Minguella. Nun partido contra o Joventut, o principal equipo da súa cidade natal, o equipo fixouse nel e fichouno para ás súas categorías inferiores. Despois de xogar no CB Prat, filial do primeiro equipo, en LEB Prata, debuta na Liga ACB o 27 de marzo de 2011 ante o Meridiano Alicante. No ano 2012 sube definitivamente ao primeiro equipo, onde acaba por converterse no capitán e no terceiro xogador do club con máis xogos disputados despois de Rafa Jofresa e Jordi Villacampa. O 25 de xullo de 2023, despois de trece temporadas no club catalán, anúnciase a súa fichaxe polo Río Breogán.

### Clubs 
Ao longo da súa carreira, Ventura ten xogado para os seguintes equipos profesionais:
*  CB Prat (LEB Prata, 2010–2012)
*  Joventut Badalona (ACB / Eurocup, 2011−2023)
*  CB Breogán (ACB / BCL, 2022−presente)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en acb.com 
* Perfil en Proballers
María José Pardo

**María José Pardo Pumar**, "**Pepa Pardo**", nada en Santiago de Compostela o 26 de novembro de 1977, é unha política galega do Partido Popular de Galicia.
[miniatura|Papeleta de [Provincia de Pontevedra|Pontevedra para o Senado nas Eleccións xerais de 2023.]]
## Traxectoria 
Estudou no IES Sánchez Cantón, licenciouse en Dereito pola Universidade San Pablo CEU, foi docente do Departamento de Dereito Civil da Universidade de Santiago de Compostela de 2012 a 2019. Exerce como avogada de familia.

Ten publicado artigos en revistas especializadas, coma *Familia y Sucesiones*.

Desde 2019 foi concelleira do concello de Pontevedra e deputada provincial. Nas Eleccións xerais de España de 2023 encabezou a lista do Partido Popular ao Senado pola Provincia de Pontevedra, resultando escollida senadora.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de senadores galegos desde a Transición
### Ligazóns externas 
* Currículum  no sitio web da Deputación de Pontevedra.
Lumaco

**Lumaco** (do ; ‘auga de luma’) é unha comuna da zona sur de Chile, situada ao suroeste da provincia de Malleco na Rexión de Araucanía. Atópase sobre a conca do río homónimo, nunha superficie bordeada pola cordilleira de Nahuelbuta, situándose a uns 53 km da súa capital provincial, Angol. Dentro da área comunal atópanse tres núcleos urbanos: Lumaco urbano, Capitán Pastene e Pichi Pellahuén. 

Integra xunto ás comunas de Angol, Collipulli, Curacautín, Ercilla, Lonquimay, Los Sauces, Purén, Renaico, Traiguén e Victoria (da Provincia de Malleco); Galvarino, Lautaro, Melipeuco, Perquenco e Vilcún (da Provincia de Cautín); o distrito electoral N° 22 que elixe a catro deputados. Así mesmo, pertence á XI Circunscrición Senatorial que comprende á Rexión de Araucanía que conta con cinco escanos no Senado. 

## Historia 
Lumaco sitúase a 120 km ao noroeste da capital rexional, Temuco. Limita ao norte con Purén e Los Sauces, ao leste con Traiguén e Galvarino, ao sur con Imperial e Carahue, e ao oeste con Tirúa e Contulmo, sendo limítrofe coa provincia de Arauco.

Entre os séculos XVI e XVII, Lumaco foi escenario de grandes batallas e enfrontamentos entre o pobo orixinario mapuche do grupo nagche e os conquistadores españois do Reino de Chile. Os españois explotaron lavadoiros de ouro usando aos mapuche como escravos.

O Gobernador español Martín García Óñez de Loyola construíu o Forte Español Lumaco en 1597, sendo destruído no inverno seguinte polo Fuxa Toki Paillamapu. O 23 de decembro de 1598, Loyola morre sorprendido en Kuralaba a beiras do río Lumaco, por un pequeno exército mapuche ao mando dos toqui Pelöntrarü, Huaiquimilla e Ankanamün.  

Esta zona é moi rica culturalmente pois nela conviviron, de maneira especial os mapuche e descendentes italianos centenarios, quen a partir de 1904 chegaron a estas terras desde a rexión Emilia-Romaña.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina de Lumaco
Nervio ciático

O **nervio ciático** ou **nervio isquiático** é o principal nervio dos membros inferiores. Controla as articulacións da cadeira, os xeonllos e os nocellos, así como os isquiotibiais e os músculos das pernas. Ademais, teñen a función de conducir as sensacións das pernas.
esquerda|miniatura|Infografía 3D mostra dor nas costas causada por unha compresión do nervio ciático.
O nervio ciático é o máis groso de todos os nervios do corpo humano –conecta o hallux coa rexión lumbar–, pero a súa fama non vén pola súa lonxitude, senón pola dor que provoca, a ciática, que afecta a preto do 15% da poboación e que pode provocar moitas molestias. Como a ciática é responsable da innervación dos membros inferiores, a dor pode ocorrer en varios lugares; os máis comúns, con todo, son a rexión posterior do glúteo, o dedo gordo do pé e o aspecto lateral da coxa e a parte inferior da perna.

## Patoloxía 
A dor causada pola compresión ou irritación do nervio ciático por mor dun problema nas costas chámase ciática . As causas máis comúns da ciática inclúen problemas na parte baixa das costas: hernia discal/hernia discal, enfermidade dexenerativa discal, estenose da columna vertebral e espondilolistesis.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Gray344.png|Corte do membro inferior á altura da cadeira, onde é máis grande, en amarelo e posterior ao nervio ciático.
Ficheiro:Gray828 es.svg|Plano dos plexos sacros e do pudendo.
Ficheiro:Sobo 1909 577-578-a.png|Vista desde a rexión glútea até a rexión poplítea. Mostra o curso e as ramas do nervio ciático. 

## Véxase tamén 
* Ciática
Alianza Atea Internacional

thumb|dereita|Símbolo do ateísmo resultado dun concurso en 2007 da AAI, creado por Diane Reed.
A **Alianza Atea Internacional** (AAI, en inglés; *Atheist Alliance International*) é unha alianza que agrupa cincuenta e oito organizacións ateas ao redor do mundo, corenta e oito das cales están radicadas nos Estados Unidos de América.

Fundada en 1991, o propósito da súa fundación é «fomentar o estabelecemento e crecemento de sociedades ateas e democráticas» e «traballar en equipo con agrupacións de sensibilidade parecida para fomentar o pensamento racional a través da educación». O seu obxectivo extraoficial é unir os ateos e darlles unha voz que os una.

A súa actual presidenta é Christine Shellska (do Canadá).

A organización celebra anualmente unha conferencia, edita a revista *Pensamento Secular*, e xestiona o *Directorio do Librepensamento*.

Dende o ano 2003 a AAI entrega o premio Richard Dawkins a unha ou varias persoas, en recoñecemento a un labor destacado a prol do activismo ateo.

## Notas
Elemento de resposta

Os **elementos de resposta** son curtas secuencias de ADN dentro do promotor dun xene ou dunha rexión amplificadora (*enhancers*) ás que se poden unir factores de transcrición específicos e regular a transcrición de xenes.

En condicións de estrés, unha proteína activadora da transcrición únese ao elemento de resposta e estimula a transcrición. Se a mesma secuencia de elemento de resposta está localizada en rexións de control de diferentes xenes, entón estes xenes serán activados polo mesmo estímulo, producindo así unha resposta coordinada.

## Elemento de resposta a hormonas 
Un **elemento de resposta a hormonas** (HRE na literatura científica inglesa) é unha curta secuencia de ADN dentro do promotor dun xene ao que se pode unir a un complexo receptor de hormona e así regular a transcrición.

Os elementos de resposta a hormonas utilízanse en células de animais transxénicos como indutores da expresión xénica.

Exemplos de elementos de resposta a hormonas son os elementos de resposta a estróxenos e os elementos de resposta a andróxenos.

## Exemplos 
Exemplos de elementos de resposta son:

* Elementos de resposta ao receptor nuclear: dúas repeticións de 6 unidades para a unión de dímeros.
** Elementos de resposta ao receptor nuclear de tipo 2: motivos de repetición directa RGKTCA, canonicamente AGGTCA.
*** Elemento de resposta á vitamina D (VDRE).
*** Elementos de resposta ao ácido retinoico (RAREs). 
*** Elemento de resposta ROR.
*** Elemento de resposta ás hormonas tiroides.  
*** Elemento de resposta á hormona do crecemento (GHRE). 
*** Elementos de resposta a hormonas do proliferador do peroxisoma (PPREs). 
** Elemento de resposta ao receptor nuclear de tipo 1 (típicos elementos de resposta a hormonas): repetición invertida
*** Elementos de resposta a estróxenos (EREs).
*** Elementos de resposta a andróxenos (AREs).
*** Elementos de resposta a glicocorticoides (GREs).
*Elemento de resposta ao AMPc (CRE).
*Elemento de recoñecemento de B.
*Elemento de resposta a AhR, dioxina ou xenobióticos. 
*Elementos de hipoxia inducible. 
*Elemento de resposta ao soro (SRE). 
*Elemento de resposta a metais (MRE). 
*Elemento de resposta a danos no ADN (DRE). 
*Elementos de resposta estimulados por IFN (ISREs).
*Elemento de resposta ao calcio CaRE1. 
*Elemento de resposta a antioxidantes (ARE). 
*Elemento de resposta a p53. 
*Elemento regulador de esterois.
*Elementos de resposta a Polycomb (PREs). 
*Elemento de resposta a Rev (RRE).
*Elemento de resposta a Wnt (WRE): parte central CTTTG.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Burdette Johnson

**Burdette Garner Johnson**, nado en De Soto, Missouri, o 2 de xaneiro de 1885 e finado en San Luís, Missouri, o 24 de febreiro de 1947, foi un numismático estadounidense. 

Johnson centrou a súa actividade no comercio numismático e foi coñecido sobre todo polo seu labor como mentor de futuros numismáticos estadounidenses, entre os que destaca a figura de Eric P. Newman. 

## Traxectoria 
### Primeiros anos e formación 
Burdette Johnson naceu en 1885, na pequena vila de De Soto, no condado de Jefferson, Missouri, fillo de Luella Lou Conway (1859-1914) e de William A. Johnson (1849-1931). A súa familia trasladouse a San Luís cando el tiña 12 anos.

Johnson educouse en gran medida de xeito autodidacta, Na súa infancia espertouse nel a afección pola numismática e aos quince anos comezou a manter correspondencia coa distribuidora de moedas *Chapman Brothers*, para se facer con moedas romanas para a súa daquela incipiente colección persoal. Máis tarde traballou para familiares seus, como caixeiro en Columbus, Indiana, logo de concluír a educación primaria en 1900. O 7 de xullo de 1907, Johnson comproulle a Ellis a metade da compañía *St. Louis Stamp & Coin*, e a outra metade comprouna o seu curmán, David Sutherland, con quen constituíu unha sociedade. Tamén recibiu grandes remesas de moedas procedentes da herdanza de Virgil Brand, Á parte de Newman, Johnson fomentou outras moitas relacións con persoas que se converteron en destacados numismáticos, e era ben coñecido poña súa franqueza e o seu entusiasmo na difusión do interese pola numismática nos demais. 

As súas coleccións incluían grandes cantidades de moedas coloniais norteamericanas, moedas europeas antigas e medievais, moedas mexicanas da época do Imperio Español e dos inicios da independencia, e moedas menores de cobre das illas Filipinas e da India portuguesa.

## Vida persoal 
Johnson estivo sempre solteiro. Durante a Gran Depresión, acolleu unha rapaza chamada Mary Cruzan, que fora abandonada polos seus pais, á que criou e educou como a unha filla propia,'** e Cruzan herdou máis adiante a totalidade das existencias de moedas coloniais estadounidenses que posuía Johnson. Estas moedas foron vendidas nunha poxa por 1,1 millóns de dólares logo do falecemento de Mary Cruzan en 1996.**'

Burdette Johnson morreu dun ataque ao corazón o 24 de febreiro de 1947, aos 62 anos, mentres viaxaba nun tranvía cara ao seu establecemento comercial. Foi soterrado no cemiterio de Valhalla, no condado de San Luis, Missouri.''*

A súa colección persoal de moedas foi sacada a poxa pola compañía Hans Schulman en 1951 e 1952.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Smith, P. (2012). "". En *American Numismatic Biographies''. Páxina 226.
Adolfo Anta Espino

**Adolfo Anta Espino**, nado en Bascois (Carballeda, Carballeda de Valdeorras) en 1905 e finado no mesmo concello en abril de 1991, foi un político e xornalista galego.

## Traxectoria 
Emigrou mozo a Cuba. Instalado en Mariel, foi secretario do club de fútbol Sporting Club El Morro. Colaborou en *Diario de la Marina* do que foi correspondente en Mariel), *El Diario Español*, *Ideal Gallego*, *La Tierruca* e *La Montaña*. Viaxou á República Dominicana en 1932. Visitou Galicia en xullo de 1933. Retornou definitivamente a Carballeda de Valdeorras en 1934, e instalouse en Sobradelo. Militou en Izquierda Republicana e foi presidente do Comité Municipal de Izquierda Republicana de Carballeda de Valdeorras. Logo da vitoria da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936, foi nomeado alcalde de Carballeda de Valdeorras.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 colaborou cos sublevados ata que foi detido en xaneiro de 1937 ao descubrirse unha carta que lle dirixira ao exdeputado Manuel García Becerra o 19 de xullo de 1936 na que se ofrecía a defender a República coas armas. Xulgado en consello de guerra en Ourense o 12 de marzo de 1937 na causa 96/1937 acusado de rebelión militar, foi condenado a prisión perpetua. Foille conmutada a pena pola de 15 anos de reclusión en 1938. Cumpriu condena no Forte de San Cristovo de Pamplona, onde ingresou o 14 de xullo de 1937 procedente da Prisión Provincial de Ourense. Concedéronlle a liberdade condicional en abril de 1941. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en setembro de 1942, que foi sobresido por ter bens inferiores a 25.000 ptas.

Foi correspondente de *La Región* en Carballeda de Valdeorras dende 1961, onde publicou crónicas baixo o epígrafe "A través de la vida" asinadas como **Anta Espino**. Pasou os seus últimos anos na residencia de Valdegodos. Finou no Hospital de Valdeorras en abril de 1991.

## Vida persoal 
Fillo de Manuel Anta Ramos e Nieves Espino Vega. Casou con Asunción Blanco Prieres, coa que tivo dous fillos: Luis e Blanca Anta Blanco. Casou en segundas nupcias con Amelia Arias Paniagua e foi pai de Remedios Anta Arias.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Expediente de responsabilidades políticas de Adolfo Anta Espino
Prisma (revista)

***Prisma : revista trimestral de Filosofía, Ciencia e Arte*** publicouse no Porto, entre xullo de 1936 e abril de 1941, ao longo de 12 números publicados cunha periodicidade irregular. Tendo a Aarão de Lacerda como director e a Alexandre Coelho como editor literario, esta revista é, en palabras da primeira, un “novo intento de lanzar unha revista de cultura no noso escaso medio literario”, “buscará estudar os distintos itinerarios das almas” e “estudar a vida das formas plásticas”.

## Colaboradores 
Conta cunha extensa nómina de colaboradores literarios como Vieira de Almeida, Francisco Pereira de Sequeira, Henrique de Campo Belo, Cláudio Carneiro, AL de Carvalho, Roberto Carvalho, Luiz Moreira de Sá e Costa, Sant'Anna Dionísio, Manuel de Figueiredo, Joaquim Freitas Gonçalves, Diogoérico de Armando de Macedomares Junior, José Armando de Macedomares, José de Macedomares, José de Macedomares, José Armando de Macedomares, Diogo de Macedo, Armando de Matos, Alberto Meira, Adolfo Casais Monteiro, Carlos Manuel Ramos, Delfim Santos, Luís de Pina, Costa Sacadura, Campos de Figueiredo, António Correia de Oliveira, Luiz Guedes Oliveira, João de Castro Osorio, Fernando de Pamplona, Alberto Petón de Serpaha, Pedro de Pamplona, António de Sousa e Robert Burns.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Prisma : revista trimestral de Filosofía, Ciência e Arte (1936-1941) copia dixital, Hemeroteca Dixital
Prisma

O termo **Prisma** pode referirse a:

***Prisma (xeometría)**, poliedro;
***Prisma (óptica)**, elemento para refractar a luz;
***Prisma de acreción**, masa de sedimentos e codia oceánica deformada, que se acumula en forma de cuña na zona de subducción (zona de contacto entre dúas placas que converxen);
***Prisma de xeo**, constituído por cristais de xeo con forma de agullas ou láminas, tan pequenos que semellan estar suspendidos no aire;
***Prisma (revista)** (1936-1941), revista portuguesa de Porto;
***Chevrolet Prisma**; un automóbil de Chevrolet;
***Lancia Prisma**; un automóbil de Lancia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Prismos**, lugar da parroquia de Maniños, no concello de Fene;
***1192 Prism**, asteroide;
***Binóculo** ou **prismáticos**, instrumento óptico empregado para ampliar a imaxe dos obxectos afastados, igual que o anteollo e o telescopio, mais a diferenza destes provoca o efecto da estereoscopía na imaxe e por iso é máis cómodo apreciar a distancia entre obxectos afastados e seguilos en movemento.
Skank

**Skank** foi unha banda brasileira de pop rock formada en 1991 na cidade de Belo Horizonte, MG, por Samuel Rosa (voz, guitarra eléctrica e guitarra acústica), Henrique Portugal (teclados, guitarra e coros), Lelo Zaneti (baixo e coros) e Haroldo Ferretti (batería). A banda vendeu preto de 6,6 millóns de CD e DVD. 

## Historia 
Os catro músicos xuntáronse arredor do mesmo interese: transportar o clima do *dancehall* xamaicano á tradición pop brasileira. En 2019, tras 28 anos de carreira, a banda anunciou o seu fin, cunha xira de despedida celebrada entre 2022 e 2023.

[miniatura|226x226px| Concerto en [2007.|esquerda]]Ao longo da súa carreira, Skank traballou con varios artistas internacionais, como Manu Chao, Andreas Kisser (Sepultura), Uakti ou Jorge Ben Jor, e foron eloxiados por Stewart Copeland pola versión de "Wrapped Around Your Finger", incluída na homenaxe latina a The Police, "Outlandos D'America", cantando unha versión en portugués. En 2002, Haroldo Ferretti e Henrique Portugal participaron no álbum *Falange Canibal*, do cantante e compositor Lenine.

En 2019, a banda anunciou que remataría as súas actividades, sen previsión de retorno. En 2020 debía realizarse unha xira de despedida, pero tivo que aprazarse debido á pandemia de COVID-19. O 26 de marzo de 2023 celebrouse o derradeiro concerto da banda, no Estádio do Mineirão, en Belo Horizonte.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Rock brasileiro
* Música brasileira
Anchusa calcarea

***Anchusa calcarea*** é unha especie de planta con flores da familia Boraginaceae .

## Taxonomía
*Anchusa calcarea* foi descrita por Boiss. e publicada en *Voy. Bot. Espagne* ii. 431.t. 123. 

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Anchusa calcarea *- Checklist da Flora de Portugal (Continental, Açores e Madeira) - Sociedade Lusitana de Fitossociologia* 
* Checklist da Flora do Arquipélago da Madeira (Madeira, Porto Santo, Desertas e Selvagens) - Grupo de Botânica da Madeira
* Anchusa calcarea  *- Portal da Biodiversidade dos Açores*
* *Anchusa calcarea* - The Plant List (2010). Version 1. Publicado en Internet; http://www.theplantlist.org/  (consultado o 6 de outubro de 2014).
* *Anchusa calcarea* - International Plant Names Index
* Castroviejo, S. (coord. gen.). 1986-2012. *Flora iberica* 1-8, 10-15, 17-18, 21. Real Jardín Botánico, CSIC, Madrid.

### Ligazóns externas 
* *Anchusa calcarea* - Flora-on
* *Anchusa calcarea* - The Euro+Med PlantBase
* *Anchusa calcarea* - Flora Vascular
* *Anchusa calcarea* - Biodiversity Heritage Library - Bibliografia
* *Anchusa calcarea* - JSTOR Global Plants
* *Anchusa calcarea* - *Flora Europaea*
* *Anchusa calcarea* - NCBI Taxonomy Database
* *Anchusa calcarea* - Global Biodiversity Information Facility
* *Anchusa calcarea* - Encyclopedia of Life
Graciela Huinao

**Graciela del Carmen Huinao Alarcón**, nada en Osorno o 14 de outubro de 1956, é unha narradora e poeta mapuche-huilliche en lingua castelá, primeira muller indíxena en ingresar na Academia Chilena da Lingua.

## Traxectoria 
Filla de Herminia Alarcón e Dolorindo Huinao (neta de Adolfo Huinao e Almerinda Loi Katrilef; bisneta de José Loi) ingresou na Escola 107 en 1962; en 1969, cando tiña 13 anos, perdeu á súa nai e 8 anos máis tarde, en 1977, ao seu pai, despois do cal emigrou a Santiago de Chile.

Huinao publicou o seu primeiro poema, «La loika», en 1989 e o seu primeiro libro *Walinto*, en 2001 (foi reeditado en 2008 en mapuche, español e inglés). O nome deste poemario é o da comunidade mapuche na que naceu, situada a 36 quilómetros de Osorno.

Algunhas das súas obras foron traducidas a diversas linguas.

## Obras 
* *Walinto*, poemario, edición bilingüe, con tradución ao mapuche de Clara Antinao Varas; editorial La Garza Morena, Santiago, 2001 (reeditado por Cuarto Propio, 2008, en volume trilingüe: mapuche-castelán-inglés)
* *La nieta del brujo, seis relatos williche*, Caballo de Mar, 2003 
* *Desde el fogón de una casa de putas williche*, novela, CDM, 2010
* *Katrilef, hija de un ülmen mapuche williche. Relato de su vida*, ICIIS, 2015

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sobre *Walinto*
Villalbarba

**Villalbarba** é un concello e localidade de España, na provincia de Valladolid, comunidade autónoma de Castela e León. Ten unha superficie de 21,98 km² cunha poboación de 102 habitantes (datos de 2022) e unha densidade de 5,51 hab/km².

## Demografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lista de concellos de Valladolid
Peroxirredoxina 2

A **peroxirredoxina 2** é unha proteína oxidorredutase que nos humanos está codificada no xene ***PRDX2*** do cromosoma 19.

O xene *PRDX2* codifica un membro da familia da peroxirredoxina de encimas antioxidantes, os cales reducen o peróxido de hidróxeno a alquil hidroperóxidos. A proteína codificada pode xogar un papel antioxidante protector nas células e pode contribuír á actividade antiviral das células T CD8+. Pode ter un efecto proliferativo e intervir no desenvolvemento e progresión do cancro. A súa estrutura cristalina resolveuse a 0,27 nm (= 2,7 ángstroms). As variantes de transcrición constitúen distintas isoformas que foron identificadas para este xene.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
Prism

* PRISM (programa de vixilancia), mantido pola axencia de seguridade nacional (NSA) dos Estados Unidos;
* *Prism* (álbum de Jeff Scott Soto) ;
* *Prism* (álbum dos Yoshida Brothers) ;
* *Prism* (álbum de Katy Perry) ;

## Véxase tamén 
* Prisma
Chak-chak

miniatura|Elaboración caseira do ***chak-chak**.*

O ***chak-chak*** ou ***çäkçäk*** (IPA: //, jaŋalif: *Cəkcək*, tártaro cirílico: Чәкчәк чәк-чәк, çäk *-* *çäk*; ruso: чак-чсәк әк, чәксәк, *chak-chak*; baxkir: *säk-säk*) é un doce tártaro. É o prato máis popular de Tartarstán e Baxkortostán, recoñecido como un dos símbolos tártaros de Rusia.

*O çäkçäk* está feito de grans de masa, cortados do tamaño dunha abelá e cocidos en aceite. Opcionalmente, engádense abelás ou froitos secos á mestura. A continuación, son amontoados con xarope de mel quente nun molde especial. Despois de callar e arrefriar, o *çäkçäk* pódese decorar opcionalmente con máis abelás e froitos secos.

## Exaltación 
O *çäkçäk* máis grande (1000&nbsp;kg) preparouse o 29 de agosto de 2005 durante a celebración do milenio de Kazan.

## Tipos 
* Se a masa se prepara en forma de fideos, o *çäkçäk* chámase ***boxara käläwäse*** (Бохара кәләвәсе, //). 
* O ***shek-shek*** kazakh é semellante ao *boxara käläwäse*.
* O ***çäkçäk*** de voda tradicional é de maior tamaño que os normais, e adoita estar cuberto de caramelos e améndoas azucradas. 

## Notas 
## Véxase tamén 
* Bolo
* Pan
* *Öçpoçmaq*
* Torta
David de Juan Marcos

**David de Juan Marcos**, nado en Salamanca en 1980, é un biólogo e escritor español.

## Traxectoria 
Licenciouse en Bioloxía Ambiental na Universidade de Salamanca. Residiu un ano en Edimburgo, onde foi profesor de tenis na Lawn Tennis Association. Obtivo a titulación de Internacional Master in Sustainable Development pola EOI e cursou en mestrado en xestión e conservación da natureza no University Study Center. É profesor de secundaria nas materias de Inglés e Ciencias.

Comezou escribindo relatos, que levaron varios premios, para continuar con novelas e volver aos contos con *Verano del 96*.

Os seus textos foron traducidos a varios idiomas e publicados en máis de dez países.

## Obras 
* *El baile de las lagartijas* (2011). Planeta. ISBN 978-84-8460-966-7. 2017: HarperCollins. 352 páxs. ISBN 978-84-9139-047-3.
* *La mejor de las vidas* (2016). HarperCollins. 320 páxs. ISBN 978-84-16502-41-7.
* *El ladrón de vírgenes* (2017). HarperCollins. 200 páxs. ISBN 978-84-9139-046-6.
* *Desde que me quedé sin dioses* (2022). Malpaso Holding SL. 320 páxs. ISBN 978-84-19154-05-7.
* [miniatura|Fernando Miranda (esquerda) co autor en [Bueu, Centro Social do Mar, presentando *Verano del 96* o 31 de xullo de 2023]]*Verano del 96* (2023). Buluú. 176 páxs. ISBN 978-84-18667-91-6.

### Libros colectivos 
* *Cuentos para sonreír. Antología* (2009). Editorial Hipálage.

## Premios 
* "Mi niño viejo": Premio Internacional de Relatos cortos Cruzando Culturas, Ayuntamiento de Mérida.
* "De piratas y ladrones": Certame Internacional Relatos Cortos.
* "Se compran recuerdos": accésit no IV Premio Internacional de Relatos Ron y Miel, Guadix, Granada, 2005.
* *El baile de las lagartijas:* bolsa Fundación Antonio Gala e XXVII Premio Internacional de Novela Vicente Blasco Ibáñez.

## Notas
Sabrina Gonzalez Pasterski

**Sabrina Gonzalez Pasterski**, nada o 3 de xuño de 1993, é unha física estadounidense que estuda física de partículas. Completou os seus estudos de licenciatura no Instituto Tecnolóxico de Massachusetts (MIT) e despois recibiu o seu doutoramento en física pola Universidade de Harvard en 2019.  

## Traxectoria 
En 1998, matriculouse no Edison Regional Gifted Center e asistiu á Academia de Matemáticas e Ciencias en 2010.
[esquerda|miniatura|Sabrina González (á esquerda) en [2006.]]
Sabina Gonzalez Pasterski ten unha paixón pola aviación, tanto que tomou a súa primeira clase de voo aos dez anos, co-pilotou o FAA1 no Salón Aeronáutico de Oshkosh aos doce e comezou a construír un avión cun kit aos trece. O seu primeiro voo en solitario foi con ese avión do kit en 2009 despois de ser asinado polo seu instrutor de voo Jay Maynard.

Afirmou que os seus referentes científicos son Leon Lederman, Dudley Herschbach e Freeman Dyson, e afirmou que se sentiu atraída pola física grazas a Jeff Bezos. Recibiu ofertas de traballo de Blue Origin, empresa aeroespacial fundada por Amazon.com, e da NASA.

Como estudante de segundo (*sophomore*), traballou no experimento CMS no Large Hadron Collider. Despois de licenciarse, realizou o seu doutoramento en física de altas enerxías baixo a supervisión de Andrew Strominger, producindo traballos que levaron ao descubrimento do *efecto memoria de spin*, no contexto dos efectos memoria das ondas gravitacionais, e dos efectos da memoria electromagnética, completando o chamado triángulo Pasterski-Strominger-Zhiboedov, citado tamén por Stephen Hawking en 2015.  Recibiu o seu doutoramento na Universidade de Harvard en maio de 2019.
* 2015, Forbes 30 menos de 30 
* 2015, Bolsa da Fundación Hertz 
* 2017, Forbes 30 under 30 All Star 
* 2017, Premio Genius Marie-Claire 
* 2017 Silicon Valley Comic Con Headliners 
* 2017, Google Trends #3 Trending Scientist para 2017 
* 2018, Forbes 30 under 30 Science Judges
* 2018, Fundación Albert Einstein Genius: 100. Un "dos 100 maiores innovadores, artistas, científicos e visionarios do noso tempo..." 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* http://articles.chicagotribune.com/2010-05-01/news/ct-met-allstate-pasterski-20100501_1_science-academy-illinois-mathematics-first-solo-flight 
* https://inspirehep.net/author/profile/S.Pasterski.1
* http://www.pressreader.com/usa/chicago-tribune/20150802/283167197273833/TextView
Pusioxímetro

O **oxímetro de pulso** ou **pulsioxímetro** é un dispositivo médico que mide indirectamente a saturación de osíxeno no sangue de forma non invasiva e indolora. O dispositivo está unido a algunha rexión do corpo, xeralmente a punta do dedo índice, emite luz a través do corpo, que é detectada pola outra parte do dispositivo. A cantidade de luz que non foi absorbida polo sangue e os tecidos úsase para determinar a saturación de osíxeno do sangue. As vantaxes do dispositivo sobre os métodos que implican a recollida de sangue inclúen a facilidade de uso e a ausencia de dor mentres que as desvantaxes inclúen unha menor precisión. A precisión dos oxímetros de pulso adoita estar entre o 2% e o 4%. As medicións normais están entre o 95% e o 100%, por debaixo do 92% poden ser signos de hipoxia e por debaixo do 88% requiren atención clínica inmediata. 

## Véxase tamén 
* Saturación de osíxeno
* Insuficiencia respiratoria
* Hemoglobina
* Terapia de osíxeno
Timur Eneev

**Timur Magomedovich Eneev**, nado o 23 de setembro de 1924 na Unión Soviética e finado o 8 de setembro de 2019, foi un matemático ruso especializado en mecánica e procesos de control. Un planeta menor que Eneev descubriu en 1978 leva o seu nome. Foi o editor xefe da revista *Cosmic Research*. Era membro da etnia Balkar. 

## Traxectoria 
En 1948 Eneev formouse na Universidade Estatal de Moscova e até 1953 traballou como investigador no Instituto Steklov de Matemáticas. Desde 1953 estivo asociado co Keldysh Institute of Applied Mathematics. Converteuse en membro do PCUS desde 1957 e membro correspondente da Academia de Ciencias da URSS en 1968. 

### Recoñecementos 
Eneev recibiu o Premio Lenin en 1957 e recibiu a Orde de Lenin e a Orde da Bandeira Vermella do Traballo. En 2006 foi galardoado co prestixioso Premio Demidov da Academia Rusa de Ciencias en Matemáticas.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Roscosmos 

### Ligazóns externas 
* 
*
Saturación de osíxeno

miniaturadaimagem|Curva de saturación da hemoglobina en función da presión parcial do osíxeno.
A **saturación de osíxeno** é un caso particular do uso do termo saturación (do latín *saturatio*) que se emprega para indicar a cantidade (en %) dun gas nun líquido. En medicina, a saturación de osíxeno mídese nos fluídos corporais, xeralmente no sangue. 

En medicina, o termo adoita empregarse para referirse ao nivel de osixenación&nbsp;do sangue. A osixenación prodúcese cando as moléculas de osíxeno entran nos tecidos do corpo. Por exemplo, o sangue osixénase nos pulmóns, onde as moléculas de osíxeno viaxan do aire ao sangue e combínanse coa hemoglobina para formar a oxihemoglobina, e con ela distribúense por todo o corpo.

A **saturación de osíxeno no sangue**, en concreto a saturación de osíxeno arterial é un parámetro importante para avaliar a función respiratoria. En moitos casos, dependendo do cadro clínico, da idade e da situación do paciente, permite extraer conclusións sobre a función e actividade pulmonar.

## Saturación de osíxeno no sangue 
O uso máis común da saturación en medicina é a medición da saturación de osíxeno no sangue (saturación de osíxeno no sangue arterial) mediante o método de oximetría de pulso para detectar a insuficiencia respiratoria. É importante, en particular, controlar o paciente durante a anestesia xeral en procedementos médicos, ou durante a terapia de osíxeno en caso de enfermidade grave do paciente. De feito, mídese a porcentaxe de osíxeno unido á hemoglobina sanguínea (contido de oxihemoglobina).

Os valores de saturación exprésanse coa abreviatura "S", engadindo o símbolo químico do osíxeno (s-O2 ou sa-O2).

En baixas presións parciais de osíxeno, a maior parte da hemoglobina está desosixenada. Cando a presión parcial de osíxeno aumenta até un certo punto (ao redor do 90%, aínda que este valor pode variar segundo o contexto clínico), a saturación de osíxeno no sangue comeza a aumentar segundo unha curva de disociación da oxihemoglobina.

Esta saturación de osíxeno no sangue continúa aumentando coa presión parcial de osíxeno e pode chegar a case 100% en presións parciais de osíxeno moi altas. Concretamente, é común que se alcance unha saturación de osíxeno próxima ao 100% en presións parciais de osíxeno ao redor de 100 mmHg, ou aproximadamente 13,3  kPa. 

Valores medios:

* pO2 (sangue arterial): 71 - 100 mm Hg; SO 2 : 94-97 %
* pO2 venoso mixto : pO2 : 36 - 44 mm Hg; SO2 : 65-82 %

## Medición e rango de saturación 
A saturación mídese mediante un pulsioxímetro e baséase no principio de absorción dunha luz característica pola oxihemoglobina. O valor da saturación de osíxeno no sangue para humanos sans está no rango de 95-99%. Para os fumadores, estes valores son máis baixos. Unha saturación de osíxeno no sangue inferior ao 90% implica hipoxia que pode ser causada, entre outras causas, pola anemia. Un dos síntomas da baixa saturación de osíxeno no sangue é a cianose.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Reinhart paper
* Gráfico interactivo de saturación de hemoglobina
* Saturación
Lenka Kotková

**Lenka Kotková** nada como *Šarounová* o 26 de xullo de 1973 en Dobřichovice, daquela Checoslovaquia, é unha  astrónoma checa, descubridora de numerosos planetoides e outros obxectos astronómicos.

## Traxectoria 
Lenka Kotková estudou meteoroloxía na Facultade de Matemáticas e Física da Universidade Carolina de Praga. Xa durante os seus estudos, colaborou desde 1996 co Instituto Astronómico da Academia de Ciencias da República Checa en Ondřejov, onde parcipou na fotometría de estrelas variables e na observación de corpos astronómicos próximos á Terra. Durante o seu traballo no departamento de materia interplanetaria, xunto con Petr Pravec, Mark Wolf e Petr Kušnirák, identificou gran parte dos entón coñecidos como *planetas binarios*. Ao mesmo tempo, descubriu ou co-descubriu máis de cen asteroides, na súa maioría do cinto principal. En 1999, ela descubriu un asteroide co número de catálogo (60001), que ela chamou en honor á súa filla - Adélka. (7897) Bohuška descuberto en 1995 leva o nome da súa nai e (60008) Jarda polo seu fillo.

Nos anos 2003–2016, Lenka Kotková traballou no departamento estelar como observadora no telescopio Ondřej de dous metros, despois volveu ao departamento de materia interplanetaria, onde se ocupa dos datos da Rede Europea de Bólidos. Dedícase ao tratamento e análise de datos, desenvolvemento de bases de datos, observacións espectroscópicas e fotométricas

### Vida persoal 
Recentemente, Lenka dedícase á familia, á música (tocar o contrabaixo) e á orientación (fonte: Wikipedia en checo).

### Recoñecementos 
En 2000, recibiu o premio Zdenek Kvíze por un traballo significativo no campo da investigación das estrelas variables.

O planeta (10390) Lenka, descuberto polos seus colegas Petr Pravec e Marek Wolf, leva o nome na súa honra.

## Obxectos astronómicos descubertos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Lenka Kotková ; Pantheon
* Lenka KOTKOVÁ ;  AVCR ; Stellar Department (researchgate.net)
El Pino, Ayer

**El Pino** é unha parroquia do concello asturiano de Ayer. Nos 87,89 km² de superficie que ten a parroquia habitan un total de 754 persoas (2019) repartidas entre os lugares de Los Coḷḷaínos, Cuevas, Felechosa, El Pino, La Pola Vieya, La Raya e Roseco.

## Xeografía 
### Localidades 
### Sitios 
## Notas
Felechosa, El Pino, Ayer

**Felechosa** é unha localidade da parroquia de El Pino, no concello asturiano de Ayer. Cunha poboación de 579 habitantes (segundo datos de 2009), é a localidade máis poboada da parroquia.

## Notas
Á deriva

***Á deriva*** (en ) é un filme de 2018 dirixido por Baltasar Kormákur e escrito por David Branson Smith, Aaron Kandell e Jordan Kandell. O filme baséase no libro de 2002 *Red Sky in Mourning* de Tami Oldham Ashcraft, unha historia real ambientada durante o Furacán Raymond en 1983. Está protagonizado por Shailene Woodley e Sam Claflin como unha parella que está á deriva no medio do océano Pacífico despois dun furacán, e debe atopar o camiño cara a Hawai cun barco danado e sen radio. *Á deriva* estreouse nos Estados Unidos o 1 de xuño de 2018 a través de STXfilms e recibiu valoracións dispares por parte da crítica, que eloxiou as interpretacións e a fotografía mais criticou a narrativa familiar.

Estreouse en galego o 26 de xullo de 2023 a través da TVG.

## Personaxes 
* Shailene Woodley como Tami Oldham
* Sam Claflin como Richard Sharp
* Jeffrey Thomas como Peter Crompton
* Elizabeth Hawthorne como Christine Crompton
* Grace Palmer como Deb

## Notas
Pentaglottis sempervirens

***Pentaglottis sempervirens*** é unha planta da familia das boraginaceae.
miniatura|302x302px|Detalle da planta.
miniatura|240x240px|*P. sempervirens* en Galicia.

## Descrición 
Planta perenne e híspida na súa totalidade, con talos entre 30 e 90 cm, ascendentes e ramificados. As follas basais son de 10-40 cm de lonxitude, ovadas-oblongas. As follas do talo son sésiles e acuminadas. Flores en cimas densas de 5 a 10 flores. Cáliz con 5 sépalos linear-lanceolados. Corola azul brillante.

## Hábitat 
Herbazais húmidos e megaforbios.

## Distribución 
Suroeste de Europa desde o centro de Portugal ao suroeste de Francia.

## Taxonomía 
*Pentaglottis sempervirens* foi descrita por (L.)  Tausch ex L.H.Bailey e publicada en *Flora* 12: 643. 1829.

; Citoloxía
:

Número de cromosomas de *Pentaglottis sempervirens* (Fam. Boraginaceae) e taxóns infraespecíficos: 2n=22

; Sinonimia
:

* *Anchusa adamii* Mazziari
* *Anchusa sempervirens* L.
* *Anchusa vulgaris* Dumort.
* *Buglossa sempervirens* Gray
* *Buglossum sempervirens* All.
* *Caryolopha sempervirens* (L.) Fisch. & Trautv.
* *Omphalodes sempervirens* D.Don

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Anonymous. 1986. List-Based Rec., Soil Conserv. Serv., U.S.D.A. Database of the U.S.D.A., Beltsville.
* Munz, P. A. 1968. Suppl. Calif. Fl. 1–224. University of California Press, Berkeley.

### Ligazóns externas 
* Plants For A Future *Pentaglottis sempervirens*
* VIRBOGA - *Pentaglottis sempervirens*