open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Noelia Rey

**Noelia Rodríguez Rey**, máis coñecida como **Noelia Rey**, nada en Ourense o 9 de abril de 1995,  é unha xornalista galega de televisión.

## Traxectoria 
Estudou secundaria no IES Otero Pedrayo e licenciouse en xornalismo na Universidade de Santiago. Ten un Mestrado en Xornalismo en Radio, TV e Multimedia, Xornalismo audiovisual na Escuela Superior de Imagen y Sonido CES de Madrid.

Fixo prácticas en La Voz de Galicia (Ourense) e foi redactora en Mediaset España e bolseira da CRTVG. Xornalista en Produciones Audiovisuales SETE MEDIA SL, colaborou con *Galicia Noticias Serán*, presentou *Cantas ou non*,  traballou en *Adiviña quen ven esta tarde* e *Aquí Galicia,* e como reporteira, guionista e colaboradora en *Malicia Noticias,* todos na TVG. En 2021 participou no Land Rover e en 2022 tamén no Luar.

En xuño de 2022 comezou a presentar na TVG *Vaia troula!*

O 31 de decembro de 2021 foi a encargada, xunto con Arturo Fernández e Teresa Portela, de dar as badaladas de ano vello na TVG. Repetiu en 2023 con Xosé Ramón Gayoso e Rocío Durán.

## Premios 
* 2022: Premio europeo CIRCOM como ‘Novo talento en Pantalla’ 2022.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Noelia Rey en Twitter
* Entrevista en YouTube
Toñito Blanco

**Antonio "Toñito" Blanco**, nado na Coruña en 1964, e finado en 1994, foi un guionista, actor e director de cinema galego. É coñecido por ser un dos creadores do programa *Xabarín Club* da TVG, e codirector do filme de culto *A matanza caníbal dos garrulos lisérxicos* xunto con Ricardo Llovo, un dos poucos exemplos do cinema gore galego. 

Foi actor e guionista na serie *Composteláns* e colaborou como experto en banda deseñada no magazine *A tumba aberta*. Tamén escribiu recensións e guións para televisión, traballando no departamento de promocións da TVG.

## Filmografía 
### Como actor 
* *Composteláns* (serie de televisión, 1989)

### Como director 
* *A matanza caníbal dos garrulos lisérxicos* (1993)
* *Xabarín Club* (1994)

### Programas de televisión 
* *A tumba aberta* (1988)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en Culturagalega.gal
* Documental *Toñito Blanco: só, perdido e vicioso* da TVG
Sewell

thumb|Sewell, Chile
**Sewell** é unha cidade mineira deshabitada de Chile situada nas ladeiras dos Andes na comuna de Machalí na Provincia de Cachapoal, Rexión de O'Higgins, a unha altitude de entre 2.000 e 2.250 metros. En 2006, declarouse Patrimonio da Humanidade da UNESCO. Recibiu o nome do primeiro presidente da compañía, Barton Sewell.

Durante a Gran Depresión, a Braden Copper Company converteuse nunha subsidiaria da Kenecott Copper Company. En 1917 a fundición trasladouse de Sewell a Caletones, onde se desenvolveu outra cidade ao seu redor.

Os traballadores orixinariamente homes vivían en vivendas compartidas en Sewell, chamadas *colectivos*. Posteriormente engadiuse vivenda familiar. Despois desenvolvéronse parques infantís, prazas, tendas e unha sala de cine. Os peóns subían e baixaban por escaleiras verticais para chegar aos distintos niveis da vila. As rúas corrían horizontalmente e estaban sen asfaltar debido ás severas condicións invernais. Non había coches. No lado oeste do Cerro Negro desenvolveuse un campamento para persoal estranxeiro. A distancia total percorrida era de 72 km. cun cambio de elevación de 1.500 m.. *Pueblo Hundido* contiña os habitáculos, mentres que debaixo do mineral estaba *El Establecimiento*, que contiña o concentrador, central hidroeléctrica e un tranvía.

En xuño de 1945, 355 traballadores morreron na mina El Teniente por intoxicación por monóxido de carbono, e outros 747 resultaron feridos, porque o fume se espallou pola mina procedente dun incendio no exterior. Este desastre provocou que o goberno desenvolvese e adoptase máis normas de seguridade.

CODELCO utiliza varios edificios para oficinas. Agora só quedan na cidade as instalacións básicas da empresa necesarias para a explotación mineira. Non se pode acceder á zona en vehículos privados. O goberno permite os visitantes só a través de turoperadores de Santiago e Rancagua.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Neve en Sewelll, Chile
*Memories of Living in Sewelll, Chile , Bonnie Hamre website
*Panoramas de Sewell
*Fotos históricas de Sewell - El Teniente
*Sewell, tamén coñecida como El Teniente, Chile
*Páxina oficial
Roger Tory Peterson

miniatura|Instituto *Roger Tory Peterson*

**Roger Tory Peterson**, nado en Jamestown (Nova York) o 28 de agosto de 1908 e finado en Old Lyme (Connecticut) o 28 de xullo de 1996, foi un naturalista, ornitólogo, pintor e educador que foi un dos inspiradores do movemento ecoloxista do século XX.
## Traxectoria 
En 1934 publicou a súa obra seminal *Guide to the birds*, a primeira guía de campo moderna. Este libro tivo cinco edicións. Peterson editou ou escribiu moitos dos volumes da serie *Peterson Field Guide* sobre diversos temas, desde xeoloxía até escaravellos e réptiles. É famoso polas ilustracións das súas guías de campo e o claro resalte das marcas relevantes para a correcta identificación no campo. Tamén desenvolveu o chamado Peterson Identification System. 

Peterson recibiu numerosos premios americanos polas súas contribucións en ciencia natural, ornitoloxía e conservación así como numerosas distincións, medallas honoríficas incluíndo a Medalla Presidencial da Liberdade dos Estados Unidos. Coescribiu *Wild America* xunto con James Fisher. Morreu en 1996 na súa casa de Old Lyme.

## Algunhas publicacións 
* Peterson, Roger, Guy Mountfort, P.A.D. Hollom 1954. *A Field Guide to the Birds of Britain and Europe*, Collins
** 1965 ed.: revisada e ampliada en colaboración con I.J. Ferguson-Les e D.I.M. Wallace
** 1971 impresión: ISBN 0 00 212020 8
** 2004 ed.: ISBN 978-0007192342
* Peterson, R.T.; E. Chaliff. 1973. *A Field Guide to Mexican Birds*, Houghton Mifflin Co., Boston, Massachusetts.

### Outras contribucións 
* ''Eric Hosking's Birds - Fifty Years of Photographing Wildlife'' Eric Hosking con Kevin MacDonnell, Pelham Books (1979) ISBN 0 7207 1163 0 (Foreword; acreditado como "Tory Peterson")&nbsp;

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Roger Tory Peterson Institute, web oficial
* Peterson Field Guides 
* Roger Tory Peterson Birding Festival
David Caneda

**David Caneda Pérez**, nado no Grove o 30 de xaneiro de 1970, é un exfutbolista e adestrador galego.

## Traxectoria 
### Como futbolista 
Formouse na canteira do Pontevedra, destacando dende novo e sendo convocado para a selección galega xuvenil. Tras pasar polo Atlético Pontevedrés, debutou co primeiro equipo na Segunda División B na primeira xornada da tempada 1990/91 contra o Leganés, saíndo de titular. Militou dúas tempadas no primeiro equipo granate, disputando un total de 66 partidos oficiais e marcando un gol contra a Ponferradina. En 1992 fichou polo Racing de Ferrol de Fernando Vázquez, no que xogou dúas tempadas, tamén na Segunda B. Na segunda delas foi o segundo máximo goleador do equipo, con 12 tantos, só por detrás do cántabro José Luis Peña.

Deixou Galicia en 1994 para xogar no Castellón, tamén de Segunda B. Na súa primeira campaña marcou 14 goles, cifra só superada no seu grupo de Segunda B por dous futbolistas: José Luis Garzón (Sabadell) e Antonio Barnils (Manlleu). Despois dunha segunda tempada en Castelló, fichou en 1996 polo Osasuna de Rafa Benítez, co que debutou na Segunda División. Disputou un total de 16 encontros na categoría de prata, 9 deles como titular, pasando na campaña seguinte ao Córdoba. En novembro de 1998 foi despedido do club andaluz despois de caer gravemente lesionado. Os seus últimos equipos foron o Terrassa e o Burriana.

### Como adestrador 
Comezou a súa carreira como adestrador no Castellón, onde adestrou o equipo xuvenil e o filial en Terceira División. Dende 2013 foi segundo adestrador do donostiarra Pako Ayestarán en diferentes equipos e países: Tecos, Laguna e Pachuca en México, Maccabi Tel Aviv en Israel, e Valencia e Las Palmas en España.

En 2020 converteuse no adestrador do AEK Larnaca da Primeira división de Chipre. Pouco despois da súa chegada, a pandemia de COVID-19 paralizou as competicións, e en maio o seu contrao foi renovado para a tempada seguinte. Con todo, foi destituído en setembro, sendo substituído polo catalán Joan Carrillo.

## Notas
Óscar Rodríguez López

**Óscar Rodríguez López**, nado en Avilés o 10 de xuño de 1904 e finado en Santander en 1976, foi un futbolista e adestrador español. Desenvolveu case toda a súa carreira no Racing de Santander, club do que é o máximo goleador histórico.

Foi internacional coa selección española.

## Traxectoria 
Fillo dun pescador vigués e dunha avilesina, ao pouco de nacer instalouse coa súa familia na Coruña. Na cidade herculina comezou a xogar ao fútbol no Unión Sporting, equipo ao que capitaneou durante anos e onde se converteu nunha das maiores promesas do fútbol galego.

Despois de xogar algúns partidos co Real Club Coruña, instalouse en Santander, onde militou no Racing de Santander dende 1920. Tras un breve regreso á Coruña, onde vestiu a camiseta do Deportivo da Coruña, volveu ao Racing, no que xogou durante preto de 20 anos. Dianteiro centro rápido e con disparo potente, é o máximo goleador da historia do Racing, con 236 tantos. Foi o dianteiro centro da primeira selección de fútbol de Cantabria en 1924, e o primeiro futbolista profesional inscrito en Cantabria tras a admisión do profesionalismo en 1926.

Na Copa do Rei de 1928 marcoulle un triplete ao Real Madrid e outro ao Atlético de Madrid, e con 15 goles foi o segundo máximo goleador da competición, a pesar de que o Racing quedou eliminado na fase de grupos. En 1929 os seus goles foron decisivos na fase de clasificación para decidir o décimo equipo que estrearía a Primeira División. Na tempada 1930/31 acadou co Racing o subcampionato de liga, ao rematar só por detrás do Athletic Club. Nas súas últimas tempadas no Racing actuou como xogador-adestrador.

En 1940 fichou pola UD Salamanca, tamén como xogador-adestrador.  

### Selección española 
Coa selección española actuou en dúas ocasións, a primeira delas nun partido contra Portugal en Lisboa en 1925 e a segunda contra Suíza en Santander en 1927.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en BDFutbol .
* Datos do adestrador en BDFutbol .
* Datos do xogador  coa selección española .
Zheleznogorsk, Krasnoiarsk

**Zheleznogorsk** (en ruso: *Железного́рск*), anteriormente coñecida como **Krasnoiarsk-26** (*Красноярск-26*) é unha cidade rusa, situada no krai de Krasnoiarsk. Foi fundada en 1950 como unha cidade pechada dedicada á industria nuclear.

## Historia 
Foi creada en 1950 para a produción de plutonio para armamento e recibiu o nome de Krasnoiarsk-26. A historia do lugar e o complexo de defensa están interconectados. En 1959, o goberno creou a oficina oriental da OKB-1 baixo a supervisión de MF Reshetnov. Os edificios de defensa incluían instalacións nucleares construídas en cavernas talladas na montaña ao norte da cidade, do mesmo xeito que as oficinas de investigación espacial.

En 1992, con Boris Yeltsin no goberno, aprobouse un decreto no que se podían utilizar as nomenclaturas históricas, e a cidade empezou a aparecer nos mapas oficiais. Con todo, tal como marcaba a tradición nas cidades soviéticas con instalacións secretas, o número do antigo nome forma parte do código postal.

## Status administrativo 
Dentro do sistema de divisións administrativas rusas, é xunto con outras cinco localidades rurais, parte do Territorio Administrativo Pechado de Zheleznogorsk, cuxa unidade administrativa equivale aos raions.

Como municipio, está localizado dentro do Okug Urbano de Zheleznogorsk.

## Economía 
Zheleznogorsk é coñecida polo seu complexo nuclear e xogou un papel importante nos primeiros anos da produción de armas nucleares na Unión Soviética. Ademais, na cidade ten a súa sede o ISS Reshetnov, o maior fabricante de satélites do país e o principal promotor do programa GLONASS.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial .
Bob Saget

**Robert Lane Saget**, nado en Filadelfia o 17 de maio de 1956, e finado o 9 de xaneiro de 2022, foi un cómico, actor e presentador de televisión estadounidense. Foi coñecido por interpretar o papel de Danny Tanner na comedia de situación *Full House* (1987–1995), na súa secuela *Fuller House* (2016–2020), e por ser a voz do narrador Ted Mosby en *How I Met Your Mother* (2005–2014). Dende 1989 a 1997, foi o presentador de ''America's Funniest Home Videos*. 

Saget tamén era coñecido pola súa comedia para adultos, e o seu álbum de 2014 *That's What I'm Talkin' About'' foi nomeado ao premio Grammy ao mellor álbum de comedia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Fede Varela

**Federico Nicolás Varela**, coñecido futbolisticamente como **Fede Varela**, nado en Lanús o 7 de maio de 1996, é un futbolista galego-arxentino. Xoga como centrocampista no Phoenix Rising, do USL Championship dos Estados Unidos.

## Traxectoria 
Nacido en Lanús, cidade do Gran Buenos Aires, xogou brevemente nas categorías inferiores de River Plate, antes de trasladarse con nove anos a Galicia, onde viviu na vila lucense de Viveiro. Xogou na canteira do Viveiro CF, onde comezou a destacar, sendo fichado polo Celta de Vigo. En 2014, aínda en idade xuvenil, abandonou o club celeste para fichar polo Stade Nyonnais suízo.

Tras uns meses en Suíza, fichou en xaneiro de 2015 polo FC Porto, incorporándose ao filial do club, co que disputou 70 partidos e marcou 16 goles. Na tempada 2017/18 foi cedido ao Portimonense, co que debutou na Primeira Liga. Disputou 12 encontros, 6 deles como titular, rematando a liga na 10ª posición.

En xullo de 2018 chegou cedido ao Rayo Majadahonda, que acababa de ascender á Segunda División. Debutou co equipo de Antonio Iriondo na primeira xornada da tempada 2018/19, contra o Zaragoza na Romareda, e xogou un total de 39 encontros, marcando 3 goles. O equipo madrileño acabou descendendo.

En xullo de 2019 foi traspasado ao Leganés, da Primeira División, co que asinou por dúas tempadas. Con todo, non chegou a debutar co equipo en liga (xogou só un partido de Copa do Rei), e en xaneiro saíu cedido á UD Las Palmas ata o final da tempada. No equipo de Pepe Mel xogou 18 partidos e marcou un gol.

O 19 de setembro rescindiu o seu contrato co Leganés e asinou por dous anos co Denizlispor turco. Alí xogou 7 partidos da Süper Lig e un de Copa.

En xaneiro de 2021 rescindiu o seu contrato co club turco e uns días despois asinou co CSKA de Sofía. Co equipo búlgaro, adestrado por Lyuboslav Penev, proclamouse campión da Copa de Bulgaria. En decembro de 2022 marchou aos Estados Unidos, onde asinou como novo xogador do Phoenix Rising, do USL Championship, a segunda categoría do fútbol estadounidense.

## Palmarés 
;CSKA Sofia

* **Copa de Bulgaria (1):** 2020/21.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en BDFutbol .
* Datos do xogador en Transfermarkt .
Dear Evan Hansen (filme)

***Dear Evan Hansen*** é un filme musical estadounidense dirixido por Stephen Chbosky e adaptado á pantalla por Steven Levenson a partir do guión do musical homónimo. Está producido por Universal Pictures, e protagonizado por Ben Platt, quen repite o seu papel do musical. O elenco do filme tamén inclúe a Kaitlyn Dever, Amandla Stenberg, Nik Dodani, Colton Ryan, Danny Pino, Julianne Moore e Amy Adams. Estreouse nos cinemas dos Estados Unidos o 24 de setembro de 2021.

## Sinopse 
Evan Hansen (Ben Platt), que está no último ano de instituto, é o típico mozo que sempre se mantén á marxe e pasa totalmente desapercibido entre os seus compañeiros. Connor Murphy (Colton Ryan), un mozo solitario e inestable, faise cunha carta de motivación e inspiración que Evan escribiu para si mesmo. Cynthia, a nai de Connor (Amy Adams) e o seu padrasto descobren a carta cando o mozo se suicida. O contido da carta failles pensar que Connor atopara un amigo. Para consolar á aflixida familia, Evan invéntase unha amizade que nunca existiu.

O que empezou como unha mentira piadosa toma un rumbo totalmente inesperado pillando por sorpresa a Evan. A medida que todos empezan a tomalo por alguén que non é, Evan esfórzase en reunir o valor suficiente para contar a verdade e ser visto como realmente é.

## Elenco 
## Produción 
### Desenvolvemento 
Universal Pictures comprou os dereitos cinematográficos do musical en novembro de 2018, contratando a Stephen Chbosky como director, e o escritor do musical Steven Levenson tamén se puxo a escribir o guión do filme. Marc Platt e Adam Siegel actuarían como produtores, mentres que os compositores Benj Pasek e Justin Paul do programa actuarían como produtores executivos xunto a Levenson e Michael Bederman.

### Preprodución 
En xuño de 2020, esperábase que Ben Platt, quen interpretou orixinalmente o papel de Evan Hansen no musical, repetise o seu papel para o filme, e Kaitlyn Dever entrou en negociacións para interpretar tamén a Zoe Murphy. Stephen Chbosky explicou que o obxectivo principal do filme era capturar e inmortalizar a actuación de Platt, afirmando que a súa comprensión do personaxe era bastante completa e profunda e que «non podía imaxinarme a ninguén máis interpretándoo».

En agosto de 2020, Kaitlyn Dever foi elixida oficialmente como Zoe Murphy e Amandla Stenberg uniuse ao elenco como Alana Beck. O 15 de decembro de 2020, a presidenta de Universal Filmed Entertainment Group, Donna Langley, confirmou que o filme remataría a produción ese mes.

## Banda sonora 
En agosto de 2020, confirmouse que Amandla Stenberg colaboraría coa escritura dunha nova canción para o seu personaxe. O mesmo día, Ben Platt declarou nunha entrevista con *Vanity Fair* que «todos os ritmos principais e todas as cancións favoritas están intactas» no filme con respecto ao musical. Estreouse en cinemas o 24 de setembro de 2021. En Metacritic, o filme ten unha puntuación media ponderada de 39 sobre 100 baseado en 48 recensións críticas, o que indica «críticas xeralmente desfavorables».

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Fernán Ferreiroa

**Fernán Ferreiroa López**, nado en Nigrán o 10 de febreiro de 1995, é un futbolista galego que xoga de centrocampista no Gabala da Premyer Liqasi de Azerbaidján.

## Traxectoria 
Nacido en Nigrán, formouse na canteira do Celta de Vigo, debutando co filial en Segunda B a finais da tempada 2011/12. Formou parte do Celta B na seguinte tempada, na que disputou 29 encontros, aínda que só 16 deles como titular, nun equipo no que xogaban destacados dianteiros como Borja Iglesias ou David Añón. Na segunda metade da tempada 2013/14 xogou cedido na SD Compostela ás ordes de Iñaki Alonso.

Xa desvencellado do Celta fichou en 2015 polo Choco de Marcos Montes, co que disputou toda a tempada na Tercera División. Na tempada 2016-17 fichou pola Gimnástica Segoviana CF, co que logrou o ascenso á Segunda División B. Seguiu un ano máis no club segoviano, pero non puido manter a categoría ao final da tempada.

Na tempada 2018/19 pasou ao Barakaldo, co que xogou 23 partidos na Segunda División B. En xuño de 2019 rescindiu o seu contrato co club antes de emprender a súa primeira aventura no estranxeiro.

No verán de 2019 asinou co Gabala FK da Premyer Liqasi de Azerbaidján. Debutou co equipo acerbaixano nun partido da fase de clasificación para a Europa League contra o Dinamo Tbilisi, e disputou 18 partidos de liga, nos que marcou tres goles. Na tempada 2020/21 xogou co Jagiellonia Białystok na Ekstraklasa polaca, antes de regresar en 2021 ao Gabala.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en Transfermarkt .
*Datos do xogador en BDFutbol .
Javier Muñoz

**Javier López Muñoz**, máis coñecido como **Javier Muñoz**, nado o 26 de xaneiro de 1973 en Lugo, é un adestrador de baloncesto galego. Actualmente traballa como adestrador no Abejas de León da LNBP mexicana.

## Traxectoria 
Nado en Lugo, Muñoz comezou a súa carreira como adestrador nas categorías inferiores do Club Estudiantes de Lugo, equipo vinculado ao Club Baloncesto Breogán, co que conseguiu o ascenso á Liga EBA na temporada 1998−99.  Muñoz foi ademais o encargado de dirixir ao "Estu" na Liga EBA nas tres seguientes temporadas. As súas boas campañas valéronlle para dar ao salto á Liga ACB como adestrador asistente de Andreu Casadevall no Leite Río Breogán. Despois de dúas temporadas na máxima categoría, o adestrador lucense regresou ao seu antigo equipo, dirixiendo novamente ao Estudiantes de Lugo na temporada 2004−05.

Na temporada 2005−06 chega a súa primeira experiencia na Liga LEB, onde exerceu de axudante de Paco Olmos no Club Baloncesto Calpe, con quien repetiría xa no Melilla Baloncesto como asistente na temporada 2007−08. Un ano máis tarde asinou como adestrador principal para o Rayet Guadalajara da LEB Bronce, equipo co que acabou en decimoterciera posición. A seguinte temporada asina como adestrador principal do Aguas de Sousas Ourense de LEB Ouro. Porén, os malos resultado levárono a abandonar o club ourensan antes de tempo, sendo substituído por Paco García.

En xaneiro de 2011 regresa como adestrador principal do Durán Maquinaria Ensino, naquela altura na Liga Feminina 2. En 2014 regresa como adestrador axudante ao Melilla da man de Alejandro Alcoba, equipo co que consegue ser subcampión da Liga LEB na temporada 2015−16. No ano 2017 asina como adestrador axudante do Fuerza Regia de Monterrey de la LNBP de novo da man de Paco Olmos. Tras unha temporada como asistente, no verán de 2018 convértese no primeiro adestrador dos Santos de San Luis da mesma competición. Após finalizar a campaña regresa ao Breogán como adestrador asistente. En 2024 volta para México, primeiro como asistente dos Ángeles CDMX, na CIBACOPA, e xa no verán como primeiro adestrador das Abejas de León, na LNBP.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil de Javier Muñoz en proballers
Renan Zanelli

**Renan Zanelli Consilieri**, nado en São Paulo o 18 de maio de 1992, é un futbolista brasileiro que xoga como dianteiro no Talavera, da Primeira División RFEF.

## Traxectoria 
Formouse na canteira do Pão de Açúcar de São Paulo, club que logo pasou a chamarse Audax, e debutou co primeiro equipo en 2011. En 2013 chegou ao fútbol europeo, asinando co Willem II neerlandés, co que conseguiu o ascenso á Eredivisie na súa primeira tempada. Na seguinte tempada debutou na máxima categoría do fútbol neerlandés, nun partido contra o Go Ahead Eagles no estadio De Adelaarshorst de Deventer. Foi o seu único encontro na Eredivisie, saíndo cedido pouco despois ao FC Oss, da segunda división. A continuación regresou ao Audax, co que foi subcampión do Campionato Paulista de 2016, despois de perder a final contra o Santos.

En setembro de 2016 chegou ao fútbol galego, fichando polo Silva coruñés. No equipo de Javier Bardanca coincidiu cos tamén brasileiros Guilherme, Andrade, João Paulo e Rafa Borges. Habitual na dianteira titular, xogou 30 encontros da Terceira División e foi con 9 goles o segundo máximo goleador do equipo, só por detrás dos 13 de Movilla. 

No verán de 2017 cambiou A Coruña por Ourense, fichando polo Ourense CF. Xogou tres tempadas no equipo dirixido por Fran Justo, todas elas na Terceira División, sumando 79 encontros e 20 goles. Para a tempada 2020/21 seguiu os pasos do seu adestrador e fichou xunto con el polo Arenteiro. Co equipo do Carballiño marcou 8 goles en 26 encontros da Terceira División, incluído o gol da vitoria na última xornada contra o Bergantiños en Espiñedo, co que o Arenteiro se proclamou campión da categoría.

O 1 de decembro de 2021 marcou un dos dous goles do seu equipo no partido da Copa do Rei no que o Arenteiro eliminou a SD Logroñés, da Primeira RFEF. Zanelli foi titular no histórico encontro da seguinte rolda contra o Valencia no Espiñedo, que precisou dunha prórroga para se decantar finalmente para o equipo valencianista.

En xullo de 2022 anunciouse a súa saída do Arenteiro para o CF Talavera, club que viña de descender dende a Primeira División RFEF, pero que acabou por conservar a praza trala expulsión do DUX Internacional.

## Palmarés 
;Willem II

* **Segunda división dos Países Baixos (1):** 2013/14.
;Arenteiro

* **Terceira división de España (1):** 2020/21.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en BDFutbol .
* Datos do xogador en Transfermarkt .
Luis Sánchez Cantón

**Luis Sánchez Cantón**, nado en Pontevedra e finado nos anos setenta, foi un militar galego.

## Traxectoria 
Fillo de Javier Sánchez Cervela. Ingresou na Academia de Artillaría de Segovia onde se graduou como alférez en 1919. Foi destinado como tenente a Ferrol en 1921. Participou na guerra de Marrocos. Destinado en Pontevedra, ascendeu a capitán en 1926. Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi un dos militares sublevados, detivo no goberno civil de Pontevedra ao gobernador Gonzalo Acosta Pan e a Alexandre Bóveda. Foi un dos militares que xulgaron a Alexandre Bóveda. Na guerra foi ascendido a comandante. Ascendeu a tenente coronel en 1943, e foi destinado ao Rexemento de Artillaría número 28 de Santiago de Compostela. Ascendeu a coronel en 1953, e foi comandante militar de Santiago de Compostela. Herdou do seu pai o pazo de Marza en Oleiros.

## Recoñecementos 
* Cruz de San Hermenegildo en 1942.

## Vida persoal 
Casou en Poio con María del Pilar Lenard Quintana, filla de Jesús Lenard Larrea, en outubro de 1926, e foi pai de María del Pilar e Luis Sánchez-Cantón Lenard. Pilar Lenard finou en Oleiros en setembro de 1965.

## Notas
Charlie Palmieri

**Carlos Manuel** **Palmieri,** coñecido como **Charlie Palmieri**, nado o 21 de novembro de 1927 en Nova York e finado o 12 de setembro de 1988, foi un pianista e director de orquestra estadounidense de orixe portorriqueña.

Charlie era o irmán máis vello do tamén músico Eddie Palmieri, traballou con grandes da escena da salsa e do jazz latino como Tito Puente, Celia Cruz, Ray Barretto ou Pupi Campo. Na década de 1970 tivo éxito como director musical do programa de televisión de Tito Puente. Era coñecido como o "Xigante dos teclados". En 1988 foi visto como músico na película "Salsa". 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de intérpretes de salsa
*Emigración corsa a Porto Rico

### Ligazóns externas 
* Charlie Palmieri na Internet Movie Database (inglés)
* Charlie Palmieri. A Giant Step (álbum completo en YouTube)
La Tuerka

***La Tuerka*** foi un programa de televisión español de entrevistas. Producido por Producciones CMI, emitíase por Público TV a través de Internet, de luns a venres ás 22:00.
Nos inicios, o programa emitíase de luns a xoves de xeito simultáneo polas cadeas da Asociación de Televisiones Locales de la Comunidad de Madrid. Estas eran: Tele K Vallecas, Canal 33 Madrid Provincia Madrid, Tele Leganés, Tele Cuatro Caminos distrito de Chamberí y Tetuán, Canal Norte Alcobendas y San Sebastián de los Reyes, Tele Corredor Campiña del Henares en la Provincia de Madrid y Tele Alcalá. Co tempo, nalgunhas deixouse de emitir, ao desaparecer a canle, por débedas ou por non poderen conseguir unha frecuencia legal na súa demarcación.

## Historia 
*La Tuerka* naceu en 2010 como un programa de televisión afeccionado. Foi creado por persoas vinculadas á Facultade de Ciencias Políticas e Socioloxía da Universidade Complutense de Madrid. A maioría pertencían á Asociación de Estudantes "Contrapoder" e á Rede de Investigadores "La promotora". Primeiro emitíase en Tele K e logo en Canal 33 (canles TDT da Comunidade de Madrid), e finalmente a través de Internet en Público TV. O primeiro programa foi emitido o 18 de novembro de 2010

Programa semanal en Tele K, presentado e dirixido por Pablo Iglesias.

; Terceira tempada (setembro de 2012 - 26 de xuño de 2013)

Programa semanal en Canal 33, presentado e dirixido por Pablo Iglesias.

; Cuarta tempada (setembro de 2013 - xuño de 2014)
; Quinta tempada (30 de setembro de 2014-actualidade)

A quinta tempada empezou o 30 de setembro de 2014.

* **Otra vuelta de tuerka**: Programa emitido os domingos, presentado por Pablo Iglesias, en que entrevistaba cara a cara a diversas personalidades. Entre outros, pasaron polo programa o presentador Jesús Cintora, a política e avogada Cristina Almeida e o ex xogador de baloncesto Fernando Romay.
* **La Tuerka Distrito Federal**: Programa de investigación, reportaxe e debate presentado os martes por Noelia Beira e Tania Sánchez.
* **La Tuerka News**: Programa informativo e humorístico presentado os mércores por Facu Díaz, Héctor Juanatey e Miguel Maldonado. Incluíuse aquí o espazo de humor *La Pizarra de Masa*, baseado xeralmente en vídeos de política de persoas que mostran certa ignorancia sobre os temas que tratan, analizados por MC Endesa.
* **En Clave Tuerka**: Faladoiro presentado os xoves por Juan Carlos Monedero.

## Premios 
En 2013 e en 2014 o programa foi galardoado nos *Premios Enfocados de Periodismo*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *La Base*
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial do programa 
* Canle de YouTube do programa
Nicole Ladmiral

**Nicole Ladmiral**, nada en París o 16 de xaneiro de 1930 e finada na mesma cidade o 11 de abril de 1958, foi unha actriz francesa.

## Traxectoria 
Despois de narrar en off a película *Le Sang des bêtes* (1948) de Georges Franju, actuou en ''Journal d'un curé de campagne* (1950) de Robert Bresson. Neste filme interpretou o que foi o papel máis destacado da súa vida artística, *Mademoiselle Chantal'', a perversa e antipática filla do conde d'Ambricourt.

O resto da súa carreira resultou decepcionante.

Quitouse a vida tirándose ao metro en París na estación de Daumesnil, na mañá do 11 de abril de 1958.

Estivo casada con Roland Dubillard, con quen tivo unha filla, Ariane, en 1956.

## Filmografía 
* 1948: *Le Sang des bêtes* de Georges Franju (voz)
* 1950: ''Le journal d'un curé de campagne* de Robert Bresson
* 1951: *Deux sous de violettes* de Jean Anouilh

## Teatro 
* 1952: *Quarante et quatre* de Jean Davray, dirixida por Raymond Rouleau e representada no Théâtre Michel

## Homenaxe 
* A dedicatoria do episodio «Fatale Beauté» da serie *Histoire(s) du cinema'', dirixida por Jean-Luc Godard: «A Michèle Firk e Nicole Ladmiral».

## Notas 
## Ligazóns externas 
*
Matt Molloy

**Matt Molloy**, nado o 12 de xaneiro de 1947 é un músico irlandés, procedente dunha rexión coñecida por producir frautistas talentosos. Cando era un rapaz, comezou a tocar a frauta e gañou o Campionato de frauta de Irlanda aos dezanove anos. Considerado un dos músicos irlandeses máis brillantes, o seu estilo que adapta as técnicas de gaita á frauta influíu en moitos frautistas irlandeses contemporáneos.

## Traxectoria 
dereita|miniatura|238x238px| Pub de Matt Molloy en Bridge Street, Westport
Durante a década de 1970, Molloy foi membro de The Bothy Band e da súa sucesora, a refundada Planxty. En 1979 uniuse a The Chieftains, substituíndo a Michael Tubridy. Ao longo da súa carreira, Molloy traballou coa Irish Chamber Orchestra, Paul Brady, Tommy Peoples, Micheál Ó Súilleabháin e Dónal Lunny. Tamén ten colaborado con músicos célebres como Carlos Núñez e Mike Oldfield.

Molloy ten un pub en Bridge Street en Westport, no condado de Mayo, onde hai sesións regulares de música irlandesa.

## Discografía 
; Álbums solistas

* *Matt Molloy with Donal Lunny* (1976)
* *Molloy, Brady, Peoples* (1978)
* *Contentment Is Wealth* (1985)
* *Heathery Breeze* (1985)
* *Stony Steps* (1987)
* *The Fire Aflame* (1992)
* ''Music at Matt Molloy's* (1993)
* *Shadows on Stone* (1996)
* *The West Ocean String Quartet (with Matt Molloy):*The Guiding Moon (2007)
* *Pathway to the Well* (2007)* Matt Molloy, John Carty, Arty McGlynn*
* *Back to the Island* (2019)
; Artista colaborador

* *The Rough Guide to Irish Music'' (1996)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Matt Molloy, sitio web oficial
* Unha entrevista con Matt Molloy
Hemeroteca Dixital da Biblioteca Nacional de España

A **Hemeroteca Dixital da Biblioteca Nacional de España** (oficialmente, en lingua castelá, **Hemeroteca Digital de la Biblioteca Nacional de España**) é unha hemeroteca dixital de acceso libre, mantida pola Biblioteca Nacional de España e vinculada á Biblioteca Digital Hispánica.
## Características 
Fundada en marzo de 2007, cara a 2011 tiña dixitalizados máis de 840 títulos de prensa —dos preto de 8&nbsp;000 cos que contaría a Biblioteca—, número que ascendeu a 1&nbsp;681 a finais de 2015. A colección, en formato PDF, fai uso de tecnoloxía OCR (recoñecemento óptico de caracteres) que permite a procura de cadenas de texto nos xornais e revistas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* https://hemerotecadigital.bne.es
Manuela Serra Sabater

**Manuela Serra Sabater,** nada en Madrid en  1901 e finada en Madrid en  1988,  foi unha pioneira española no campo da neurociencia. Foi preparadora mecanógrafa no Laboratorio de Investigacións Biolóxicas de Santiago Ramón e Cajal na década de 1920, sendo unha das dúas mulleres mencionadas expresamente por Santiago Ramón y Cajal ao describir o Instituto Cajal ou Instituto de Madrid. A familia Serra Savater vivía na rúa do Prado, 26 , sendo veciños de Ramón y Cajal. Foi colaboradora súa no Instituto Cajal de Madrid. onde ingresou en 1918. Pronto Ramón e Cajal advertiu nela motivación e aptitudes para o estudo, ofrecéndose a pagar os seus estudos de medicina, cousa que a súa nai rexeitou. Consta que ingresou no Instituto por oposición na categoría de "Preparadora mecanógrafa" en agosto de 1926  polo que recibía un soldo de 3000 pesetas anuais.

O seu labor investigador no Laboratorio de Investigacións Biolóxicas conseguiu resultados relevantes no campo da bioloxía e a neuroloxía.

En 1927 deixou de traballar no laboratorio ao contraer matrimonio, seguindo o costume do momento. Tivo dous fillos e morreu na cidade de Madrid en 1988.

### Obra 
Serra foi a autora dun artigo publicado no Diario do Laboratorio en 1921, *Notas sobre as gliofibrillas da neuroglía da ra* (Artigo de Revista 1921).​ É probable que esta fose a razón pola cal Ramón e Cajal menciona a Manuela Serra entre os seus discípulos en 1922, sen mencionar en cambio á súa irmá Carmen. Manuela Serra aparece así mesmo como membro do *Laboratorio de Investigacións Biolóxicas* entre 1921 e 1925.

Serra utilizaba a metodoloxía de Ramón e Cajal, que melloraba métodos previamente descritos por Max Bielschowsky. ​ As ilustracións orixinais de Manuela Serra eran de boa calidade, e diferentes das que realizaban Ramón y Cajal e outros científicos tales como Pío del Río Hortega ou Fernando de Castro.

En 1921, publicou "Notas sobre las gliofibrillas de la neuroglía de la rana" (Artigo de Revista 1921).​

## Notas 
;

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Manuela Serra, la científica sin carrera a la que Ramón y Cajal quiso pagarle los estudios no blog Mujeres con Ciencia
Serie de animación

Unha **serie de animación** é un conxunto de episodios animados cun título común, polo xeral relacionados entre si. Estes episodios normalmente comparten os mesmos personaxes principais, algúns personaxes secundarios diferentes e un tema básico. As series poden ter un número finito de episodios como unha miniserie, un final definido ou ser de final aberto, sen un número predeterminado de episodios. Pódense emitir en televisión, exhibirse en salas de cinema, estrearse directamente en vídeo ou en Internet. Do mesmo xeito que os filmes de animación, as series de animación poden ser dunha gran variedade de xéneros e tamén poden ter diferentes públicos obxectivos demográficos.

## Televisión 
A primeira serie animada de televisión foi *Crusader Rabbit*. As comedias animadas apareceron por primeira vez na década de 1960, con *Os Picapedra* (1960-1966) seguida por *Os Supersónicos* (1962-1987).

Os anos 1980 e 1990 foron un renacemento das series de televisión de debuxos animados para nenos e adultos. Varias cadeas de televisión e empresas de medios de comunicación comezaron a crear canles de televisión e formatos deseñados especificamente para emitir series de debuxos animados. Por outra banda, as empresas que xa tiñan este tipo de formatos comezaron a anovar os seus modelos existentes durante ese tempo. Exemplos disto son:

Durante a década de 1990, comezaron a aparecer series de contido máis maduro respecto dos debuxos animados tradicionais, elevando a idade do seu público principal. Estas series de debuxos animados inclúen: *The Simpsons*, *Beavis and Butt-Head*, *King of the Hill*, *Duckman*, *South Park* e *Family Guy*. ReBoot, que comezou como unha presentación amigable para os nenos, desprazou o seu grupo de idade para maiores de 12 anos (South Park é a partir dos 18 anos), resultando nunha historia máis escura e máis madura.

## Notas
David Sassoli

**David Sassoli**, nado en Florencia o 30 de maio de 1956 e finado en Aviano (Friúl-Venecia Xulia) o 11 de xaneiro de 2022, foi un xornalista e político italiano que entre 2019 e 2022 foi Presidente do Parlamento Europeo. 

## Traxectoria 
Durante a súa mocidade participou en diferentes asociacións de estudantes católicos e foi membro do movemento scout. Profesionalmente comezou a súa andaina en medios rexionais e axencias de prensa antes de traballar no xornal milanés Il Giorno durante sete anos. 

En 1993 pasou a traballar como reporteiro do telexornal da canle de televisión RAI 3, TG3. Posteriormente, formou parte da redacción informativa de Rai 1 e RAI 2. Entre 1999 e 2009 foi o presentador do telexornal principal da RAI 1, cubrindo tamén acontecementos de especial relevancia a nivel italiano e internacional para esta televisión. 

Militante do Partido Democrático dende a súa fundación en 2007, en 2009 foi electo membro do Parlamento Europeo polo distrito de Italia Central. Entre 2009 e 2014 foi o responsable da delegación do Partido Democrático na Eurocámara. Reelecto en 2014 e 2019. Foi durante a lexislatura de 2014-2019 vicepresidente do Parlamento e membro do Comité de Transporte e Turismo. 

En maio de 2019 foi electo presidente da Eurocámara. O 26 de decembro de 2021 foi ingresado nunha clínica oncolóxica en Aviano (provincia de Pordenone) por mor dunha recaída nunha pulmonía que sufrira en setembro de 2021. Faleceu alí o 11 de xaneiro de 2022 polas disfuncións provocadas no seu sistema inmunolóxico. Foi o primeiro presidente do Parlamento Europeo en falecer durante o seu exercicio.

O funeral, na Basílica de Santa María dos Anxos e dos Mártires en Roma, congregou a mandatarios como a presidenta da Comisión Europea, Úrsula von der Leyen, e o presidente de Italia, Sergio Mattarella. O 18 de xaneiro de 2022, Roberta Metsola foi escollida como sucesora de Sassoli á fronte do Parlamento Europeo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía no Parlamento Europeo  .
Maria Machado

**María Machado**, nada o 16 de outubro de 1937 en Karlsruhe (Baden-Württemberg, Alemaña nazi), é unha actriz e directora de teatro franco-alemá.

## Traxectoria 
Despois de tres anos de teatro de repertorio en varias cidades alemás, trasladouse a París en 1965. Na capital francesa coñeceu a actriz Tania Balachova, quen a introduce no teatro francés. En 1969, Roland Dubillard creou un papel para ela en *Le Jardin aux betteraves.* Dende entón, fixéronse socios no escenario e compañeiros de vida. 

Dende 1987, tras o ictus de Dubillard, Maria Machado encargouse de difundir a obra deste a un público máis amplo. A través dela, a editora Gallimard publicou os *Carnets en marge, 50 ans de journal* en 1998. As pezas de teatro, a poesía e outras obras foron reeditados pola mesma editora.

En 2008 e 2009 exerceu de observadora en Varsovia dos ensaios de Krzysztof Warlikowski da súa creación para o festival de Aviñón*, (A)pollonia*. En 2009 e 2010 liderou unha estadía de intérpretes residentes na rexión de Illa de Francia para a montaxe dunha nova obra, *Héraclès*, do autor estadounidense William Page.

## Teatro 
### Como directora 
* *Les Crabes* (1995)
* *Je dirai que je suis tombé* (1998)
* *Iphigenia* (2002)
* *Si Camille me voyait...* (2004)
* *La Boîte à outils* (2006)
* *Le Bain de Vapeur* (2008)
* *Héraclès* (2010)

### Como actriz 
* *Le Grand Cérémonial* (1966)
* *Un parfum de fleurs* (1967) 
* *Antigone* (1967)
* *Le Jardin aux betteraves* (1969)
* *Massacrons Vivaldi* (1970) 
* *Les Crabes* (1970)
* *Haggerty où es-tu ?* (1971)
* *...où boivent les vaches* (1972)
* *Le Bain de vapeur* (1976)
* *La Culotte d’une jeune femme pauvre* (1978)
* *Chacun sa vérité* (1981)
* *Bag Lady* (1983)
* *Chiens sous la minuterie* (1986) 
* *La Venexiana* (1986)
* *Les Crabes* (1995)
* *Je dirai que je suis tombé* (1998)
* *Concetti* (1999)
* *Denn wie man sich bettet, so liegt man…* (2003)
* Fragmentos de *Madame fait ce qu’elle dit* (2004)
* *Les Crabes ou les Hôtes et les Hôtes* (2004)

## Filmografía 
### Cinema 
* *Monsieur le président-directeur général* (1966)
* *Paris brûle-t-il ?* (1966) 
*  ''La Promesse de l'aube* (1970)
* *Le Moine* (1973)
* *Rosebud* (1975)
* *Anthracite* (1980)
* *Charlotte S.* (1981)
* *L’Été meurtrier* (1983)
* *Derborence* (1985) 
* *Natalia* (1989)
* *Tchin-Tchin* (*Cin Cin*) (1991)
* *Transit* (1991) 
* *Le Loup-garou de Paris* (1997)

### Televisión 
* *Combat !*, episodio *Missing in Action* (1962)
* *The Gallant Men*, épisode *Operation Secret* (1963)
* *77 Sunset Strip*, épisode *Our Man in Switzerland* (1963)
* *Chapeau melon et bottes de cuir* (*The Avengers*), épisode *Two's a Crowd* (1965)
* *Allô Police*, épisode *Brelan d'as* (1967)
*  *Face aux Lancaster* (1971)
* *Naïves Hirondelles* de Michel Genoux (1975)
* *Deux amies d'enfance* (1983) 
* *Contes clandestins* (1985) 
* *The Making of Dances with Wolves* (1989)
* *Taxi Girl* (1992)

Tamén fixo varios telefilmes alemáns, como *Ein unruhiges Jahr*, de Kristian Kühn, ou *Eine kleine Liebe''.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Jacobo Montes

**Jacobo Montes Couñago**, nado en Redondela o 20 de abril de 1977, é un adestrador de fútbol galego.

## Traxectoria 
Comezou a xogar ao fútbol dende neno no Choco da súa vila natal, e xogou co primeiro equipo, chegando a coincidir co seu irmán Marcos. Pechou a súa carreira como futbolista no Arcade, onde tivo como adestrador a seu irmán. Deixou o equipo en xuño de 2015, sendo substituído polo seu irmán Marcos.

Na tempada 2015/16 adestrou o Alondras, tamén en Terceira, mentres que na seguinte tempada os malos resultados fixeron que deixase o club en novembro. Posteriormente traballou no Coruxo como segundo adestrador, collendo as rendas do equipo en maio de 2018, trala destitución de Rafa Sáez. Conseguiu manter o equipo na Segunda B, superando na fase de permanencia ao Mérida. Na seguinte tempada acadou o 10º posto. Durante esta época comezou a traballar con el seu irmán Marcos, como segundo adestrador.

Na tempada 2019/20 dirixiu o Celta de Vigo B na Segunda B, pasando na seguinte ao Guijuelo, da mesma categoría. Foi destituído do club salmantino en febreiro de 2021, e en decembro regresou ao Coruxo, na Segunda División RFEF, tralo cesamento de Gonza. A súa volta deulle folgos a un Coruxo que se clasificou para o play-off de ascenso a Primeira División RFEF tras acadar a cuarta praza, se ben foi o equipo foi superado polo Peña Deportiva de Manolo González, nun partido cunha expulsión rigurosa de Youssef Al Watani no minuto 88 e dous goles da Peña Deportiva na prórroga. Jacobo volveu dirixir o Coruxo, máis os resultados acadados foron ben dispares, e foi destituído tras unha derrota por 2-1 no Vao co filial do Racing de Santander na xornada 23, co equipo en postos de play-off de permanencia con 29 puntos (7 vitorias, 8 empates e 8 derrotas).

En xuño de 2023 os irmáns Montes regresaron ás categorías inferiores do Celta de Vigo para adestrar o equipo Cadete A.

## Palmarés 
;Choco

* **Copa Deputación de Pontevedra (1):** 2015.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do adestrador en BDFutbol .
* Datos do adestrador en LaPreferente.com .
Unión Deportiva Santa Mariña

A **Unión Deportiva Santa Mariña** é un club de fútbol galego con sede na parroquia de Cabral, en Vigo.

Disputa os seus partidos como local nas Instalacións Deportivas de Cotogrande, e as súas cores son o vermello e o azul.

## Historia 
A UD Santa Mariña fundouse en 1942 como CD Cabral, cambiando o seu nome cinco anos despois polo de Unión Deportiva Santa Mariña de Cabral. Ao longo dos anos, o club centrouse no fútbol base e durante anos non tivo un equipo sénior como tal, senón varios equipos xuvenís competindo en divisións separadas segundo os seus grupos de idade. Actualmente conta cun equipo sénior afeccionado que compite na Primeira Galicia.

Pola canteira do club pasaron xogadores como Santiago Formoso, Jonathan Pereira, Iago Aspas, Brais Méndez, Rubén Blanco, Yelko Pino, Diego Mariño ou Gabri Veiga.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Grupo musical

[miniatura|[The Beatles foi un grupo musical de rock con catro membros, orixinario de Liverpool, Inglaterra.]]
Un **grupo musical** ou unha **banda musical** é un pequeno conxunto musical que interpreta música rock, música pop ou un xénero relacionado. Os grupos de catro membros son a configuración máis común no rock e na música pop.

## Etimoloxía
O uso da banda como "grupo de músicos" orixinouse a partir de 1660 para describir os músicos adscritos a un rexemento do exército e tocando instrumentos que se poden usar mentres marchan. Esta palabra tamén se utilizou en 1931 para describir ao "home banda", ou ben unha persoa que toca el só varios instrumentos musicais á vez.

## Notas
Maya and the Three

***Maya and the Three*** é unha miniserie estadounidense-mexicana de animación por ordenador creada por Jorge R. Gutiérrez e producida por Tangent Animation. A serie, composta de nove episodios, estreouse en Netflix o 22 de outubro de 2021.

## Personaxes 
* Zoe Saldaña como Princesa Maya
* Gabriel Iglesias como Picchu
* Jorge R. Gutiérrez como Rei Teca, pai de Maya
* John DiMaggio como Bear Killah e Rei Bárbaro
* Carolina Ravassa como Princesa Bárbara
* Dee Bradley Baker como Chiapa
* Hailey Hermida como Eagle

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Substancia negra

dereita|miniatura| Substancia negra mostrada en sección transversal do mesencéfalo
A **substancia negra** é unha porción heteroxénea do mesencéfalo responsable da produción de dopamina no cerebro. Xoga un papel importante na recompensa e na adicción.

## Estrutura 
Ten unha convexidade anterior e unha concavidade posterior. As súas neuronas teñen un pigmento moi específico: a **neuromelanina**.

Pódese subdividir en dúas partes cuxas conexións e neurotransmisores son distintos:

* **Porción compacta** -máis dorsal e formada por células medianas e moi pigmentadas- células ricas en **neuromelanina** que utilizan a dopamina como neurotransmisor e que terán conexións cos ganglios basais (fundamentalmente putamen e núcleo caudado) e formarán o corpo estriado. As súas fibras chámanse polo tanto **fibras dopaminérxicas nigrostriadas**.
* **Porción reticular**: máis ventral e formada por células máis pequenas e menos pigmentadas. Conexión preferente co tálamo e usan como neurotransmisor o GABA. Esta porción reticular ten continuidade anatómica con outro núcleo basal, máis concretamente cunha **porción do núcleo lenticular**: o globo pálido (globus pallidus).

## Patoloxía 
A dexeneración das neuronas pigmentadas nesta rexión é a principal causa da enfermidade de Parkinson, Párkinson (acentuado) ou parálise axitante. Na maioría dos pacientes con Parkinson, descoñécese a causa da morte destas neuronas produtoras de dopamina. O investigador galego Francisco Pan-Montojo Puga, do Instituto Max Plank, demostrou a relación entre o Parkinson e a exposición a pesticidas (rotenona) sen necesidade de que este entrase directamente no torrente sanguíneo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Nolte, J.  The Human Brain: An Introduction cho its Functional Anatomy. Mosby; 6ª edición, xullo de 2008.
* Standring, S. Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice. Churchill Livingstone; 40ª edición, novembro de 2008.