Nitrito

O **nitrito** é un ión coa fórmula química NO2−. É un anión simétrico con iguais lonxitudes nos seus enlaces N–O situados en ángulo. Despois da protonación, prodúcese o ácido feble inestable ácido nitroso. O nitrito pode ser oxidado ou reducido, e o produto obtido depende en certa medida do axente oxidante/redutor e a súa forza. O ión nitrito é un ligando ambidentado, e enlázase aos centros metálicos en polo menos cinco formas. Na natureza os nitritos aparecen por oxidación biolóxica das aminas e do amoníaco ou por redución do nitrato en condicións anaeróbicas. Na industria poden obterse ao disolver N2O3 en disolucións básicas. O nitrito é tamén importante en bioquímica como fonte do potente vasodilatador óxido nítrico. En química inorgánica o grupo NO2 está presente nos ésteres do ácido nitroso e nos compostos nitro. Os nitritos tamén se usan na industria de produción de alimentos para curar a carne (aditivos E249 = nitrito de potasio, e E250 = nitrito de sodio).

## O ión nitrito 
### Sales de nitrito 
O nitrito de sodio prodúcese industrialmente facendo pasar "vapores nitrosos" por hidróxido de sodio acuoso ou carbonato de sodio en solución:
O ácido nitroso é tamén moi volátil, e na fase de gas está predominantemente en forma de molécula *trans*-planar. En solución, é inestable con respecto á reacción de dismutación:
:3HNO2 (aq)  H3O+ + NO3− + 2NO
Esta reacción é lenta a 0&nbsp;°C. 
:
Os datos poden ampliarse para incluír produtos en estados de oxidación máis baixos. Por exemplo:
:H2N2O2 + 2H+ + 2*e*−  N2 + 2H2O; E0 = 2,65V

As reaccións de oxidación xeralmente dan lugar á formación do ión nitrato, que ten o seu nitróxeno no estado de oxidación +5. Por exemplo, a oxidación con ión permanganato pode usarse para a análise cuantitativa de nitritos (por titración):
:5NO2− + 2MnO4− + 6H+ &rarr; 5NO3− + 2Mn2+ + 3H2O

Os produtos das reaccións de redución con ión nitrito son diversos, dependendo do axente redutor utilizado e da súa forza. Con dióxido de xofre, os produtos son NO e N2O; con estaño (II), Sn2+, o produto é ácido hiponitroso, H2N2O2; a redución completa a amoníaco (NH3) ocorre con sulfuro de hidróxeno. Co catión hidracinio, N2H5+ prodúcese ácido hidrazoico, HN3, un composto explosivo:
:HNO2 + N2H5+ &rarr; HN3 + H2O + H3O+
o cal pode posteriormente reaccionar con nitrito:
:HNO2 + HN3 &rarr; N2O + N2 + H2O
Esta reacción é infrecuente porque implica compostos co nitróxeno en catro estados de oxidación distintos.

En certas condicións, especialmente durante o cociñado, os nitritos da carne poden reaccionar con produtos da degradación dos aminoácidos, formando nitrosaminas, que son coñecidos carcinóxenos.

O nitrito detéctase e analízase pola reacción de Griess, na que se forma un composto azo de cor vermella intensa ao tratar unha mostra que conteña NO2− con ácido sulfanílico e naftil-1-amina en presenza de ácido. O nitrito pode ser reducido a óxido nítrico ou amoníaco por moitas especies bacterianas. En condicións hipóxicas, o nitrito pode liberar óxido nítrico, o cal causa unha potente vasodilatación. Describíronse varios mecanismos para a conversión do nitrito a NO, como a redución encimática pola xantina oxidorredutase, nitrito redutase, e NO sintase (NOS), e polas reaccións de dismutación ácida non encimática.

## Nitritos orgánicos e compostos nitro 
miniatura|dereita|80px|Un éster de nitrito.
miniatura|200px|Nitración aromática.

En química orgánica, os nitritos son ésteres do ácido nitroso e conteñen o grupo funcional nitrosoxi. Os compostos nitro conteñen o grupo C–NO2. Os nitritos teñen a fórmula xeral RONO, na que R é un grupo arilo ou alquilo. O amil nitrito e outros alquil nitritos utilízanse en medicina para o tratamento de doenzas cardíacas, e ocasionalmente como droga de abuso polo seu "subidón" e prolongación do orgasmo, particularmente o masculino.

O nitrobenceno é un exemplo simple dun composto nitro. Nas reaccións de nitración aromática rompe un enlace C–H, e saen dous electróns do átomo de carbono. Estes dous electróns engádense ao ión nitronio, reducíndoo a nitrito.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Material Safety Data Sheet, sodium nitrite 
* ATSDR – Case Studies in Environmental Medicine – Nitrate/Nitrite Toxicity , Department of Health and Human Services de EUA (en dominio público)