Era de Vendel

miniatura|200x200px|Espada da era de Vendel, Valsgärde.
Na prehistoria sueca a **era de Vendel** (550 - 793) é o nome con que se denomina a unha parte da Idade de Ferro xermánica (ou máis globalmente do período das grandes migracións). O nome deste período histórico provén da parroquia homónima de Vendel (Suecia), na provincia de Uppland, onde se realizaron importantes descubrimentos arqueolóxicos en túmulos funerarios dos séculos V, VI e VII.

As migracións e a axitación na Europa central diminuíra bastante, e dous grupos poderosos apareceran en Europa: o reino merovinxio e os principados eslavos do leste e os Balcáns. E un terceiro poder, a Igrexa católica, empeza a expandir a súa influencia na zona.

En Escandinavia a sociedade de clans xermánicos aínda estaba moi activa. En Uppland, Gamla Uppsala probabelmente era o centro da vida política e relixiosa. Tiña un coñecido bosque sacro e un gran monte real. Tiñan estreitos contactos coa Europa central, os escandinavos seguían exportando ferro, peles e escravos e a cambio obtiñan obxectos artísticos e innovacións técnicas, tales como o estribo.
miniatura|305x305px|Helmo cristado ou Vendelhelm, Museo nacional sueco de antigüidades.
Os achados de Vendel e Valsgärde mostran que Uppland era unha rexión poderosa, de concordancia cos relatos das sagas sobre o reino sueco. Algunhas das riquezas obtíñanse polo control dos distritos mineiros e a produción de ferro. Os gobernantes tiñan tropas de cabalaría de guerreiros armados con custosas armaduras. Nas tumbas dos guerreiros da cabalaría apareceron estribos e cadeiras de montar ornamentadas con aves de presa de bronce con incrustacións de granates. No entanto, este tipo de helmos e armaduras parece que caeron en desuso a finais do século VIII cando se fixo máis popular as incursións lóstrego típicas da Era viquinga que precisaba dun equipamento máis lixeiro para unhas estratexias militares máis acordes á guerra de guerrillas ou ataques lóstrego como o *strandhögg*, e volvendo a re-emerxer coa participación da garda varega no Imperio Bizantino.

O historiador do século VI Xordanes escribiu na súa obra que os suecos tiñan os mellores cabalos xunto aos turinxios. Os cabalos tamén aparecen nas sagas nórdicas, onde se describe ao rei Adils sempre loitando dacabalo, tanto contra Áli como contra Hrólfr Kraki. Snorri Sturluson escribiu que Adils tiña os mellores cabalos da súa época.

Esta é a época na cal os suecos empezan a explorar as rutas cara á actual Rusia.
### Cronoloxía da historia sueca 

Period = from:-8000 till:2006
ImageSize= width:800 height:auto barincrement:21
TimeAxis = orientation:horizontal
PlotArea = right:80 left:30 bottom:40 top:5
AlignBars = justify

Colors =
     id:bg         value:white
     id:epoch      value:rgb(1,0.9,0.9)
     id:stoneage   value:rgb(1,0.85,0.85)
     id:bronzeage  value:rgb(1,1,0.6)
     id:bronzeage2  value:rgb(0.9,0.9,0.5)
     id:ironage    value:rgb(0.8,1,0.8)
     id:vendelera  value:rgb(0.9,1,0.6)
     id:vikingage  value:rgb(0.9,0.9,0.6)
     id:current    value:rgb(0.9,0.9,0.9)
     id:lightline  value:rgb(0.8,0.8,0.8)
     id:header     value:rgb(0.8,0.8,0.9)
     id:lighttext  value:rgb(0.5,0.5,0.5)
     id:migrations value:rgb(1,0.7,1)
     id:early      value:rgb(0.7,1,0.7)

BackgroundColors = canvas:bg
ScaleMajor = gridcolor:lightline unit:year increment:1000 start:-8000
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:-8000

BarData =
  Bar:epochs
  Barset:stoneages
  Bar:bronzeages
  Bar:bronzeageperiods
  Barset:ironages
  Barset:contages
  Barset:earlyhist

PlotData=
  width:15 textcolor:black

  bar:epochs color:epoch mark:(line,black)
    from:-8000 till:-7500 shift:(-25,0) text:"Era Ancylus"
    from:-7500 till:-4000 text:"Era Litorina"
    from:-4000 till:end text:"Era Post-Litorina"

  barset:stoneages mark:(line,white)
    color:stoneage from:-8000 till:-1800 text:"Idade de pedra nórdica"
    color:epoch from:-8000 till:-7000 shift:(-10,0) text:"Paleolítico superior"
    color:epoch from:-7000 till:-5000 text:"Mesolítico"
    color:epoch from:-5000 till:-1800 text:"Neolítico"
    barset:break

  bar:bronzeages
    color:bronzeage from:-1800 till:-600 shift:(-34,0) text:"Idade do bronce nórdica"

  bar:bronzeageperiods color:epoch
    color:bronzeage from:-1800 till:-1500 shift:(-3,0) text:"I"
    color:bronzeage2 from:-1500 till:-1300 shift:(-4,0) text:"II"
    color:bronzeage from:-1300 till:-1100 shift:(-4,0) text:"III"
    color:bronzeage2 from:-1100 till:-900 shift:(-5,0) text:"IV"
    color:bronzeage from:-900 till:-600 shift:(-4,0) text:"V"
    color:bronzeage2 from:-600 till:-500 shift:(-4,0) text:"VI"

  barset:ironages
    color:ironage from:-600 till:1 shift:(-20,0) text:"Idade de hierro pre-romana"
    color:ironage from:1 till:400  shift:(-15,0)text:"[
Period = from:-8000 till:2006
ImageSize= width:800 height:auto barincrement:21
TimeAxis = orientation:horizontal
PlotArea = right:80 left:30 bottom:40 top:5
AlignBars = justify

Colors =
     id:bg         value:white
     id:epoch      value:rgb(1,0.9,0.9)
     id:stoneage   value:rgb(1,0.85,0.85)
     id:bronzeage  value:rgb(1,1,0.6)
     id:bronzeage2  value:rgb(0.9,0.9,0.5)
     id:ironage    value:rgb(0.8,1,0.8)
     id:vendelera  value:rgb(0.9,1,0.6)
     id:vikingage  value:rgb(0.9,0.9,0.6)
     id:current    value:rgb(0.9,0.9,0.9)
     id:lightline  value:rgb(0.8,0.8,0.8)
     id:header     value:rgb(0.8,0.8,0.9)
     id:lighttext  value:rgb(0.5,0.5,0.5)
     id:migrations value:rgb(1,0.7,1)
     id:early      value:rgb(0.7,1,0.7)

BackgroundColors = canvas:bg
ScaleMajor = gridcolor:lightline unit:year increment:1000 start:-8000
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:-8000

BarData =
  Bar:epochs
  Barset:stoneages
  Bar:bronzeages
  Bar:bronzeageperiods
  Barset:ironages
  Barset:contages
  Barset:earlyhist

PlotData=
  width:15 textcolor:black

  bar:epochs color:epoch mark:(line,black)
    from:-8000 till:-7500 shift:(-25,0) text:"[Era Ancylus"
    from:-7500 till:-4000 text:"Era Litorina"
    from:-4000 till:end text:"Era Post-Litorina"

  barset:stoneages mark:(line,white)
    color:stoneage from:-8000 till:-1800 text:"Idade de pedra nordica"
    color:epoch from:-8000 till:-7000 shift:(-10,0) text:"Paleolítico superior"
    color:epoch from:-7000 till:-5000 text:"Mesolítico"
    color:epoch from:-5000 till:-1800 text:"Neolítico"
    barset:break

  bar:bronzeages
    color:bronzeage from:-1800 till:-600 shift:(-34,0) text:"Idade do bronce nórdica"

  bar:bronzeageperiods color:epoch
    color:bronzeage from:-1800 till:-1500 shift:(-3,0) text:"I"
    color:bronzeage2 from:-1500 till:-1300 shift:(-4,0) text:"II"
    color:bronzeage from:-1300 till:-1100 shift:(-4,0) text:"III"
    color:bronzeage2 from:-1100 till:-900 shift:(-5,0) text:"IV"
    color:bronzeage from:-900 till:-600 shift:(-4,0) text:"V"
    color:bronzeage2 from:-600 till:-500 shift:(-4,0) text:"VI"

  barset:ironages
    color:ironage from:-600 till:1 shift:(-20,0) text:"Idade de Ferro prerromana"
    color:ironage from:1 till:400  shift:(-15,0)text:"Idade de ferro romana"
    color:ironage from:400 till:800  shift:(-15,0)text:"Idade de ferro xermánica"
    color:vendelera from:550 till:793  shift:(-5,0)text:"Era de Vendel"
    color:vikingage from:793 till:1066  shift:(-10,0)text:"Época vikinga"
    color:migrations from:300 till:900  shift:(-20,0)text:"Invasións bárbaras"

  barset:earlyhist
    color:early from:800 till:1523  shift:(-25,0) text:"Idade media"
    color:early from:1523 till:end  shift:(-15,0) text:"Suecia moderna"

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* M. Stenberger (1977) *Vorgeschichte Schwedens.* In: Nordische Vorzeit Band 4 (en alemán)
### Outros artigos
* Batalla no lago xeado de Vänern.
* Barco funerario.
### Ligazóns externas 
* Historiska muséet