Porco

O **porco** (tamén coñecido como **cocho**, **marrán**, **chino** ou **quino**) é un mamífero tipicamente doméstico, de nome científico *Sus scrofa*, aínda que algúns autores danlle o nome de *Sus domesticus* (ou *Sus scrofa domesticus*) para o diferenciar do porco bravo ou xabarín, ao cal se lle atribúe o nome de *Sus scrofa*.

## Historia 
O porco domesticouse en Anatolia sobre o ano 7.000 a. C. Chegou a Europa dende Turquía, e hai probas da súa domesticación no sitio arqueolóxico de Çayönü, aínda que hoxe neste país este animal non aparece na gastronomía tradicional debido a ser agora un país islámico e esa relixión prohibe o consumo deste mamífero. Non existe en estado salvaxe na natureza.

En Galicia, a crianza do porco goza de gran tradición, como queda reflectido na popular matanza do porco de San Martiño ou a fama de xamóns coma o de Lalín (concretamente na parroquia de Bermés, ou o da Cañiza.

## Utilidade 
O porco críase sobre todo pola súa carne, ben para ser consumida fresca, en salgadura ou transformada en embutidos ou outros produtos cárnicos. Entre outros, do porco saen o lacón, o xamón, o touciño ou o chourizo. Este é o seu uso principal sobre todo na cría tradicional doméstica. Pero o porco fai bo o que se di del e ten outros moitos usos:
* Manufacturas:
** Pel: coiro suave e xoguetes para animais.
** Pelo: para facer as sedas dos cepillos.
** Vexiga: unha vez limpa, inchada e seca podía ser usada como xoguete para os nenos. Hoxe fai parte da vestimenta das pantallas do entroido de Xinzo de Limia.
* Medicina:
** Órganos internos: pola súa similitude cos humanos poden usarse para o estudo e a experimentación
** Corazón: próteses valvulares cardíacas.
** Ollos: concretamente as córneas, que se usan como base para crear córneas bioartificiais que poidan ser transplantadas a humanos.
** Intestino:
***Heparina. O intestino de porco é unha das fontes deste anticoagulante.
***Sutura reabsorbible usada en cirurxía.
* Industria alimentaria:
** Pel, tendóns e outros restos: xelatina de uso alimentario, tamén coñecida como aditivo E-441. Neste caso aproveitase o coláxeno presente nos seus tecidos.
** Graxa: convertida por cocción en manteiga, esta pode ser usada como remedio tradicional, lubricante artesán ou como líquido de fritir ou materia prima doutras preparacións. O seu subproduto, o roxón, úsase para comer directamente ou como ingrediente doutras comidas.

Amais diso, tradicionalmente, sobre todo en Italia, usábase o porco para buscar trufas. O seu olfacto permítelle detectalas e co fociño e as patas foza ata atopalas.

## Terminoloxía 
Entre outros nomes para porco en galego están o de cocho ou marrán. As crías do porco reciben os seguintes nomes (especialmente cando son moi novos e aínda maman): **bácoro** ou **bacoriño**, **leitón**, **marrancho**, **rancho**, **reco**, **rello**, **relo**, **rengo**, **zacote** ou **marrote**. O porco macho adulto denomínase **verrón**, **cacheiro**, **cachaceiro** ou **cachazo**. Se se dedica a cubri-las femias, **porco da semente**, **porco colludo**, **porco pai e castal**, **castizal** ou **castizo** (de aí o alcume de *O Castizo* que leva Cibrán, o protagonista da novela *A esmorga* de Eduardo Blanco Amor).

## Produción 
miniatura|dereita|Bacoriños nunha granxa.
Os porcos críanse en numerosos países, aínda que os maiores consumidores de porco a nivel mundial están en Asia. Existe un importante comercio internacional e mesmo intercontinental de porcos e de carne de porco. Aínda que a China ten a meirande produción en termos absolutos, precisa importar grandes cantidades para satisfacer a demanda, que se ten incrementado notabelmente ao longo do seu desenvolvemento como potencia económica. Os principais exportadores de porco son os Estados Unidos, a Unión Europea e o Canadá. Por exemplo, a produción canadense foi de 22,8 millóns de porcos no ano 2008 e máis da metade foi exportada a 143 países.

## Razas de porco doméstico 
### Porco celta 
[miniatura|dereita|[Porco celta.]]
A raza de porco celta é unha variedade que até comezos do século XX era a maioritaria en Galiza. Despois de estar a piques de desaparecer durante os anos oitenta, en 1999 púxose en marcha a *Asociación de Criadores de Gando Porcino Celta*. O apoio público coa creación dun rexistro da raza e a difusión das cualidades deste animal está a favorecer o rexurdimento da cabana maioritaria en Galiza, antes de se ver desprazada por novas razas que ofrecían un maior crecemento.
[miniatura|dereita|Dous [porco vietnamita|porcos vietnamitas.]]
**Outras razas**: Berkshire, porco ibérico, porco tamworth, porco vietnamita e porco galés.

## O porco na cultura popular 
Miss Piggy, Babe e Porky Pig son personaxes moi coñecidos no mundo audiovisual. *Os tres porquiños*, Piglet de A. A. Milne, Wilbur da novela ''Charlotte's Web*, *The Sheep-Pig*, Zhu Bajie ou Napoleón do libro *A revolta dos animais*, son exemplos de porcos famosos na literatura.

### En Galicia 
O porco e os seus produtos constitúen un importante elemento na gastronomía galega. Así, non pode estrañar que estea presente en numerosas festas gastronómicas repartidas por toda Galicia:
* Festa do Lacón: a mediados do mes de xullo, en Silleda (Pontevedra). 
* Festa do Porquiño á Brasa: último domingo de agosto, en Amil (Pontevedra).
* Festa do Porquiño á Brasa: 16 de novembro, en Vilaxoán (Vilagarcía, Pontevedra).
* Festa do Cocido: celébrase, en Lalín, o domingo anterior ó domingo de Carnaval, desde 1969.
* Festa do Petote: celébrase en febreiro, en Carballedo, no concello de Cerdedo-Cotobade. O petote, tamén chamado *bolo de pote* ou *petelo*, é un bolo feito de fariña milla e fariña triga, cocido na auga do cocido. 
* Cocido do Porco Celta: celébrase en Sarria, en febreiro.

## O porco na mitoloxía 
Entre as escasas mencións ós porcos na literatura épica grega, pódense citar as seguintes.

Na *Eneida*, do poeta latino Virxilio, nárrase a fuxida de Eneas de Troia, a piques de ser incendiada polos gregos, e a súa viaxe polo Mediterráneo, buscando o lugar idóneo onde fundar a súa cidade. Este lugar será Italia, onde fundará a futura cidade de Roma. Nesta viaxe van dar a Butrinto (na rexión de Epiro), onde reinaba Héleno (un dos fillos de Príamo) coa súa esposa Andrómaca (viúva de Heitor). Héleno era un afamado adiviño e explica a Eneas como recoñecer o lugar onde fundar a cidade:

Doutra volta, neste caso na *Odisea'', de Homero, Ulises chega cos seus homes á illa de EEa, onde reinaba a feiticeira Circe. Ulises mandou a parte dos seus homes a explorar a illa. Cando estes chegaron ó palacio de Circe foron recibidos con gran hospitalidade e convidados a un espléndido banquete, pero terminaron convertidos en porcos. Logo, Ulises obrigaría a Circe a devolverlles a forma humana:

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  
*  

### Ligazóns externas 
* Guía de estudo dos porcos, da Universidade de California, Davis. 

### Outros artigos 
* Refraneiro galego sobre o porco