Czesław Niemen

**Czesław Juliusz Niemen-Wydrzycki**, coñecido simplemente como **Niemen**, nado  o 16 de febreiro de 1939 na vila de Staryya Vasilishki (no 1939 pertencente á Voivodia de Nowogródek, durante a Segunda República polaca, hoxe en día parte da provincia de Hrodna, en Belarús) e finado en Varsovia o 17 de xaneiro de 2004, foi un compositor, icónico cantautor con letras en polaco e músico experimental de sona internacional. Foi agraciado coa Cruz de Ouro ao Mérito de Polonia (*Zasłużony Działacz Kultury*) no ano 1974. Popular en toda a nación durante os máis de 30 anos da súa carreira musical foi elixido o artista nacional máis importante da historia do país polo 60 por cento dos participantes nunha enquisa de *Polityka* de 1999.

## Traxectoria 
En 1958 foi repatriado á Polonia da posguerra como parte da última vaga de expulsións masivas de polacos das terras fronteirizas orientais. A familia Wydrzycki abandonou a súa cidade natal para que Czesław, que estaba entrando na idade adulta, evitase ser recrutado polo exército soviético. A familia pasou un ano nun campamento de expatriados en Drawsko Pomorskie. Despois de mudarse a Gdańsk, Niemen comezou a estudar fagot nunha escola secundaria de música. Actuou en teatros de estudantes, cabarés e no club Żak de Gdańsk; cantaba cancións latinoamericanas en español e polaco, acompañándose á guitarra.

Comeza a súa carreira musical nos anos 60, despois de acadar os seus primeiros éxitos en concursos de intérpretes afeccionados, comezou a compoñer e tocar coa banda Niebiesko-Czarni. O 10 de outubro de 1962 gravou con eles un mini-álbum con catro cancións, incluíndo a canción "Lekcja twista" cantada por el mesmo. En 1963, interpretou a canción "Wiem, że nie wrócisz” ("Sei que non volverás") no I Festival Nacional da Canción Polaca en Opole. En decembro do mesmo ano, actuou cos Niebiesko-Czarnymi na sala Olympia de París. Despois de regresar a Polonia, a instancias da muller de Franciszek Walicki, comezou a utilizar o pseudónimo Niemen, xa que non só era máis atractivo en termos de mercadotecnia en Polonia, senón tamén máis fácil de pronunciar para os estranxeiros. A mediados da década de 1970 cambiou formalmente o seu nome a Niemen-Wydrzycki. Tomou o seu apelido do río Niemena, que desemboca preto do seu lugar de nacemento. Utilizou unha variante de Niemena, Niemen, diferente do nome do río, e aínda que o xornalista Andrzej Ibis-Wróblewski suxeriu que Wydrzycki pronunciase o seu alcume como río, o artista non estaba de acordo con isto. Pouco despois, lanzou a súa carreira en solitario co seu álbum *Dziwny jest ten wiat* ("O mundo é estraño") que inmediatamente se converteu nun grande éxito e o catapultou á fama no seu país.

Niemen tocou unha gran variedade de xéneros, incluíndo rock, jazz e música clásica. Era coñecido por equilibrar o seu estilo de badaladista con grande éxito para o público xeral cun estilo experimental propio, utilizando moitos instrumentos e elementos innovadores nas súas producións. Un dos seus maiores logros foi a creación dun traballo musical de rock sinfónico chamado *Na búsqueda da Paz* en colaboración coa Orquestra Filharmónica Nacional de Polonia. Entre as mellores cancións de Czeslaw Niemen están "Dziwny jest ten wiat", "Sen o Warszawie" ("Soño de Varsovia") e "Pod papugami" ("Baixo os papagaios"). Estas cancións xa se consideran clásicos e pezas fundamentais da música popular polaca.
Niemen estivo categorizado pola crítica ao comezo da súa carreira como un artista beat na liña estilista dos The Beatles pero cara á década de 1970 aventurouse máis nas marxes do jazz rock progresivo, está considerado o primeiro artista en Europa do leste en empregar o sintetizador Moog.

En 1976 lanzou o álbum en solitario *Katharsis*. Ten o carácter dun álbum conceptual de música experimental, que trata as trampas do desenvolvemento da civilización e da expansión da humanidade ao espazo. Este é un álbum conceptual inspirado nas fontes de ciencia ficción das obras de Stanisław Lem e Arkadi e Borís Strugatski. As letras en polaco describen unha trama distópica na que os humanos descobren e despois colonizan (de xeito agresivo) unha nova galaxia. A crítica asociou a música á Escola de Berlín con inclusións de elementos do folk polaco tradicional. Niemen gravou este disco totalmente pola súa conta, sen a axuda doutros músicos. Para as gravacións utilizou, entre outros: sintetizadores Minimoog, Synthi EMS e mellotron. Tamén utilizou un clavinet, guitarra, instrumentos de percusión e frautas. "Z listu do M." e "Epitafium" son fragmentos vocal-instrumentais. Czesław Niemen tamén é autor dos poemas que se usaron integramente como letras de ambas cancións. As cancións "Planeta Ziemia”, "Fatum” e "Katharsis” empregáronse nunha ilustración musical da obra de teatro Mindowe de Juliusz Słowacki, dirixida por Bernard Ford Hanaoka.

## Discografía
* *Dziwny jest ten świat* (LP, 1967)
* *Sukces* (LP, 1968)
* *Czy mnie jeszcze pamiętasz* (LP, 1969)
* *Enigmatic* (LP, 1970)
* *Niemen* (2 LP, 1971)
* *Strange Is This World* (LP, 1972)
* *Ode to Venus* (LP, 1973)
* *Niemen Vol. 1 i Niemen Vol. 2* (LP, 1973)
* *Russische Lieder* (LP, 1973)
* ''Mourner's Rhapsody* (LP, 1974)
* *Niemen Aerolit* (LP, 1975)
* *Katharsis* (LP, 1976)
* *Idee Fixe* (2 LP + SP, 1978)
* *The Best Of Niemen * (LP, 1979)
* *Postscriptum* (LP, 1980)
* *Przeprowadzka* (MC, 1982)
* *Terra Deflorata* (LP, 1989)
* *Terra Deflorata* (CD, 1991)
* *Gwiazdy mocnego uderzenia: Czesław Niemen* (LP, 1991)
* *Mouner's Rhapsody (wersja poprawiona i uzupełniona)* (CD, wyd. USA, 1993)
* *Sen o Warszawie* (CD, 1995)
* *Czas jak rzeka* (CD, 2001)
* *spodchmurykapelusza* (CD, 2001)
* *od początku I* (6 CD, 2002)
* *od początku II* (6 CD, 2003)
* *41 Potencjometrów Pana Jana* (2007)

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* "Mleczna droga ", canción de *Katharsis'' 1976