open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Serra do Faro

[miniatura|dereita|250px|Monólito con poema de [Johan de Requeixo no monte Faro.]]
A **serra do Faro** é un accidente xeográfico montañoso galego. Separa a comarca do Deza da comarca de Chantada e mais tamén as concas fluviais do Miño e do Ulla. Está unida polo norte á serra do Farelo.

## Características
Presenta unha dirección NL-SO e nela dominan as rochas graníticas moi fracturadas. Divídese morfoloxicamente en tres grandes bloques, o superior situado a 900 metros, o central a 800 metros e o inferior a 700 metros. O monte Faro, con 1187 metros é a máxima altura. Outros cumes destacados son Piorno (1059 metros), Penas Grandes (1026 metros), Cabeza (968 metros), Pena de Francia (914 metros) e Cantelle (896 metros).

A serra do Faro presenta tres ecosistemas diferenciados. O principal é o constituído por monte baixo, predominando os toxos, fentos, carpazas, queirogas e xestas e no que habitan os coellos, lebres, lobos, raposos e toupas, alén de cotovías, lavercas, paspallás, pombas e ferreiros. Nas valgadas aparece o bosque caducifolio, composto por carballos, cerquiños, bidueiros e abruñeiros, xunto con arandeiras, cabaciñas ou xaboeiras. Por último, o monocultivo de piñeiros constitúe o terceiro ecosistema.

## Véxase tamén
### Bibliografía
**As montañas de Galiza*. A Nosa Terra, 2006. ISBN 84-8341-126-1
Ashanti Alston

**Ashanti Alston Omowaii** é un activista anarquista, orador, escritor e ex-membro do Partido Pantera Negra, así como do Exército Negro de Liberación. Polos actos relacionados con esta última militancia pasou máis dunha década na cadea acusado de asalto a man armada, aínda que el mesmo, ao non recoñecer o dereito de propiedade, denominaba esas accións como "expropiacións bancarias".

Actualmente é o coordenador para o nordeste dos Estados Unidos do movemento Resistencia Crítica (Critical Resistance), codirixente do National Jericho Movement (organización que loita pola liberación dos presos políticos estadounidenses), e membro da organización pro-zapatista para persoas de cor Estación Libre, pertence tamén ao Instituto de Estudos Anarquistas. Ademais disto elaborou catro números do fanzine "@narchist Panther Zine" (Fanzine do Pantera Anarquista), nome orixinado no feito de que, a pesar da disolución da organización, Alston segue a considerarse un Pantera Negra e tense referido a si mesmo como o Pantera Anarquista. No citado medio defínese a si mesmo como un anarquista negro e un anarquista posmoderno.

Alston tense oposto nas súas publicacións ás ideas de movementos como Persoas Anarquistas de Cor (Anarchist People of Color), no relativo á cuestión do nacionalismo negro. Esta organización defende a teoría de que un nacionalismo negro non sería máis que unha contraposición do nacionalismo branco existente, e representaría unha base racista incompatíbel coas posturas do anarquismo. A postura de Alston é próxima ao nacionalismo negro, pero non tan radical como a de Lorenzo Kom'boa Ervin que promulgan eliminar do anarquismo á xente que non sexa de cor.

Nos últimos tempos Alston aproximouse ao movemento de defensa dos dereitos dos animais, a través da súa amizade co activista preso Andy Stepanian, do SHAC 7. Nese sentido ten participado como voceiro en distintos congresos sobre os dereitos dos animais, así como en distintas publicacións de orientación ecoloxista.

## Véxase tamén 
### Ligazón externa 
* Anarchist Panther  .
Resistencia Crítica

**Resistencia Crítica** (**Critical Resistance**) é unha organización estadounidense que pretende crear un movemento de masas para botar abaixo o que denominan "complexo industrial de prisións". O termo foi acuñado no 1998 cando miles de presos, familiares, activistas, académicos e intelecuais revitalizaton o activismo contra as prisións nos Estados Unidos.
Angela Davis, Rose Braz e Ruth Wilson Gilmpore atópanse entre os fundadores de **Resistencia Crítica**. A organización está organizada con base no voluntarismo e ten oficinas por todo o país que funcionan independentemente.

Entre as súas actividades cóntanse a vixilancia da actividade policial, a promoción da educación nas prisións, traballo dos medios de consciencia para parar o boom de construción de prisións en california, e a creación dun sistema de seguridade que non estea baseado na represión e o encarceramento como solución e control dos problemas políticos e económicos.
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina Oficial de Resistencia Crítica, en inglés
Persoas Anarquistas de Cor

**Persoas Anarquistas de Cor** (**Anarchist People of Color**) é unha tendencia anarquista e antiautoritaria creada para afrontar o problema racial e as loitas da xente de cor nun contexto anarquista e para crear un espazo cívico de seguridade para a xente de cor. Nese sentido é coñecida a súa posición contraria ao nacionalismo negro.

**Persoas Anarquistas de Cor** non se organiza como un grupo, senón como unha interrede de persoas individuais, colectivos e células. Celebrou a súa primeira conferencia nacional en Detroit no ano 2003.
Estación Libre

**Estación Libre** é un grupo activista fundado no 1997 para traballar en solidariedade co Exército Zapatista de Liberación Nacional (EZLN) en San Cristóbal de las Casas, no estado de Chiapas, México. Foi creado especificamente para reforzar "as conexións entre as comunidades de cor estadounidenses entre elas e co movemento zapatista".

## Características 
Conforme co seu ideario, o movemento internacional de solidariedade co Exército Zapatista de Liberación Nacional estaría dominado polos brancos, e o grupo trataría de vencellar aos activistas das comunidades de cor dos Estados Unidos coa poboación indíxena de Chiapas.

Un dos proxectos da organización consiste en mandar brigadas de xente de cor estadounidense a Chiapas a traballar coas comunidades zapatistas e construír lazos para un futuro traballo de solidariedade.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
*Estación Libre
Mugalari

[miniatura|220px|O [río Bidasoa, ao seu paso por Irún, marca a liña fronteiriza entre España e Francia.]]
**Mugalari** é unha expresión da lingua éuscara referida ás persoas que axudaban a cruzar a fronteira política entre os Estados español e francés a quen estaba sendo perseguido por motivos políticos. Este tipo de actividades foron moi frecuentes durante a guerra civil española e o franquismo subseguinte, así como na segunda guerra mundial polo bando aliado.

*Mugalari* está composto de *muga*, 'fronteira', e o sufixo *-lari* para referirse a persoas, que indica aquel que vive en zona fronteiriza, e por extensión, contrabandista.

Un dos mugalaris máis coñecidos foi *Korta*, sobrenome de Manuel Mª Garmendia Zubiarrain, nado en Legorreta, Guipúscoa, o 6 de xuño de 1945 e abatido a tiros pola Garda Civil en Bera, Navarra, o 18 de abril de 1976, de quen provén o nome do grupo Kortatu.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* "Memorias de un 'mugalari'" *El País*
* "Nunca fue consciente del peligro" *Noticias de Guipúzcoa*
Tracios

300px|dereita|miniatura|Un peltasta tracio.
Os **tracios** foron un pobo indoeuropeo, que vivía na rexión de Tracia e en rexións próximas (territorios das actuais Bulgaria, Romanía, Moldova e leste de Serbia). Falaban a lingua tracia.

## Distribución xeográfica 
Vivían nunha área moi extensa que comprendía a parte oriental da península Balcánica máis ou menos ata o val do Moravia, as rexións contiguas ó norte do Danubio (entre os montes Cárpatos e o río Dniéster), e algúns contrafortes en Asia Menor.  O territorio estendíase dun lado a outro dos Balcáns, e á rexión dos xetas ao norte do Danubio ata máis aló do río Bug.

As tribos do sur, veciñas dos gregos, determinaron que, máis tarde, co nome de Tracia fose chamada a rexión actualmente dividida entre Grecia, Bulgaria e Turquía. Outros nomes de antigas rexións habitadas polos tracios eran: Moesia, Dacia, Escitia Menor, Bitinia, Misia, Panonia, e outras.

## Extinción da etnia e o idioma 
left|250px|miniatura|Mapa da extensión xeográfica do idioma tracio.
A maioría dos tracios ou ben foron helenizados (a provincia de Tracia) ou romanizados (Dacia, etc.). Con todo, quizia existisen pequenos grupos de tracios cando chegaron os eslavos aos Balcáns no século VI.

Os eruditos suxeriron que os albaneses actuais poderían ser tracios que mantiveron o seu idioma, pero é controvertido.
Montes do Testeiro

Os **Montes do Testeiro** constitúen unha serra galega localizada entre a Comarca do Deza e a Comarca de Tabeirós - Terra de Montes, de dirección NL-SO e superficie achairada debido á acción dos ríos Deza, Avia e Lérez, os seus cumes máis importantes son o Monte Uceiro (1003 metros) e a Pena Pixín (988 metros).

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *As montañas de Galiza*. A Nosa Terra, 2006. ISBN 84-8341-126-1
Esencia de trementina

miniatura|242px|Resina
A **esencia de trementina**, **terebintina** ou **augarrás** é un líquido volátil e incoloro producido mediante a destilación da resina dos piñeiros e doutras coníferas.

Está formado principalmente por unha mestura de hidrocarburos terpénicos, maiormente alfa e beta pinenos, aínda que a súa composición varía dependendo da clase de piñeiro da que proveña a resina.

## Augarrás mineral
Sería a auténtica esencia de trementina, que na actualidade é substituída por unha mestura realizada de xeito artificial na preparación de pinturas, vernices e afíns.

## Características
A augarrás é un líquido incoloro ou con lixeiro cor amarelado e cheiro característico *como a piñeiro*.
* **Densidade:** 0,850 - 0,860 g/cm³
* Non é miscible coa auga.
* **Temperatura de inflamación:** > 33&nbsp;°C
* **Temperatura de ebulición:** > 154&nbsp;°C a 760&nbsp;mm Hg
* **CAS:** 8006-64-2
* **Núm. CE:** 232-350-7
* **Perigos para a saúde:** inflamable, nocivo por inhalación, inxestión e en contacto coa pel (pode producir alerxia).
* **Perigos para o medio ambiente:** é tóxico para os peixes e as algas.
* **ADR:** UN 1299 TREMENTINA, 3, III
Está considerada como unha mercadoría perigosa

## Usos
O principal uso da augarrás foi sempre como disolvente de pinturas ou como materia prima para a fabricación de pinturas e vernices. Na actualidade está sendo substituída por mesturas de hidrocarburos máis baratas, tales como o chamado 'white spirit'.

Transformado, a augarrás tamén utilízase para formular repelentes para piollos, xeles para fregas ou emplastes.

Outros usos inclúen a elaboración de fragrancias. Os usos dos pinenos que poden obterse con posteriores destilacións son tamén múltiples.

## Manexo como residuo
Debido á toxicidade da augarrás non é adecuado vertela á rede de sumidoiros ou ao chan. A augarrás debe ser considerada un refugallo perigoso e a partir do punto de vista ambiental debe tomarse en conta buscar a redución do seu uso, a reutilización e a súa correcta canalización. A augarrás pode ser reempregada se logo de utilizarse para lavar unha brocha con pintura se deixa un tempo que as partículas desta se decanten e entón pode ser colado.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
*Instituto Nacional de Seguridade e Hixiene no Traballo de España *Ficha internacional de seguridade química do aceite de trementina ou augarrás.*
Río Arnego

dereita|miniatura|Ponte Pedroso sobre o río Arnego.
O **río Arnego** é un río da provincia de Pontevedra.

## Percorrido
Ten o seu nacemento a 800 metros de altitude, na Pena de Francia (Serra do Faro) ao unírense varios regatos. Logo de recibir os cursos de auga do Alemparte, Pedroso, Gurgueiro, Parada, Cadrón, Vilariño, e Brantega, desemboca no río Ulla en Brocos, á entrada do encoro de Portodemouros.

## Toponimia 
Coa mesma raíz có río Arnoia, procede dunha raíz hidronímica indoeuropea *er-*, *or-* co significado de excitar, pór en movemento.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Sobreiral_do_Arnego_1V2016_01.JPG|Vista dende a ponte da Senra, no LIC Sobreirais do Arnego.
Ficheiro:Sobreiral_do_Arnego_1V2016_02.JPG|Vista dende a pasarela da Senra, no LIC Sobreirais do Arnego.
Ficheiro:Sobreiral_do_Arnego_1V2016_03.JPG|Pasarela da Senra, no LIC Sobreirais do Arnego.
Ficheiro:Sobreiral_do_Arnego_1V2016_05.JPG|Pequeno canón no LIC Sobreirais do Arnego.
Ficheiro:Sobreiral_do_Arnego_1V2016_06.JPG|Pequeno canón no LIC Sobreirais do Arnego.
Ficheiro:Sobreiral_do_Arnego_1V2016_07.JPG|Pequeno canón no LIC Sobreirais do Arnego.
Ficheiro:Sobreiral_do_Arnego_1V2016_08.JPG|Pasarela da Senra, no LIC Sobreirais do Arnego.
Ficheiro:Vila de Cruces. Río Arnego.jpg|Vista dende a pasarela da Senra, no LIC Sobreirais do Arnego.
Ficheiro:Río_Arnego._Vila_de_Cruces_b.JPG|Vista dende a pasarela da Senra, no LIC Sobreirais do Arnego.
Ficheiro:Vila_de_Cruces._Río_Arnego_3.jpg|Pasarela da Senra, no LIC Sobreirais do Arnego.

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Xabarín

O termo **Xabarín** pode referirse a:

***Xabaril** ou **porco bravo**, mamífero;
****Xabarín Club***, programa de televisión dirixido ao público infantil-xuvenil, emitido pola TVG;
***Xabarín** (posteriormente **Xabaril**), unha colección literaria de Edicións Xerais de Galicia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Xabarís**, lugar da parroquia de Santa María de Salceda, no concello de Salceda de Caselas.
Catalão

**Catalão** é un concello brasileiro do estado de Goiás. Sitúase a altitude de 835 metros. A súa poboación é de 71.680 habitantes (2006). Posúe unha área de 3789,5&nbsp;km². Tamén nomea o distrito sede do concello (os outros dous son Pires Belo e Santo António do Rio Verde) e a unha microrrexión do estado de Goiás.

Ficheiro:Museu Catalão 2.jpg
Ficheiro:Patio Mitsubishi.jpg
Ficheiro:Catalão2.JPG
Ficheiro:Represa Monsenhor Souza 1.jpg
Ficheiro:Lazer em Catalão.jpg
Ficheiro:Igreja Dom Bosco.jpg
Ficheiro:Lazer em Catalão.jpg
Ficheiro:Catalão cidade das flores.JPG

## Véxase tamén
Libra esterlina

A **libra esterlina** (en inglés *pound sterling*) é a unidade monetaria oficial do Reino Unido. Habitualmente denomínase simplemente **libra** (*pound*), e para diferenciala da unidade de peso homónima acordouse usar o cualificativo de *sterling*, nome que tiña o antigo penique (*penny*) de prata, xa que os peniques (a 240ª parte dunha libra) eran a unidade monetaria básica e o seu valor equivalía a pouco menos có dunha libra actual.

O símbolo da libra esterlina é **£**, e o seu código ISO 4217 é **GBP**. Desde 1971, logo da introdución do sistema decimal, a moeda británica está dividida en 100 novos peniques (en inglés *pence*, plural de *penny*), e o seu símbolo é **p**. Anteriormente a libra estaba dividida en 20 xilins (en inglés *shillings*; símbolo: **s**), e cada un destes, á súa vez, dividíase en 12 peniques antigos (símbolo: **d**). Un penique antigo equivale a 2,4 dos novos.

As moedas dunha libra esterlina de ouro emitidas desde 1817 ata os nosos días reciben o nome de "soberano".

A libra esterlina é unha das moedas con que se realizan máis transaccións comerciais, xunto co dólar dos Estados Unidos de América, o euro, o ien xaponés e o dólar australiano. Segundo datos de xuño do 2005, era a sexta unidade monetaria de valor máis alto no mundo.

## Emisións 
É emitida polo Banco de Inglaterra (*Bank of England*) para o seu uso en Inglaterra e máis Gales. Hai diversas libras equivalentes emitidas noutras partes das Illas Británicas e nos Territorios británicos de ultramar, como: 
[miniatura|Antiga moeda fraccionaria de [Xilin británico|xilin de 1955]]
* a libra escocesa (Escocia)
* a libra de Xibraltar (Xibraltar)
* a libra de Guernsey (Guernesey)
* a libra de Irlanda do Norte (Irlanda do Norte)
* a libra de Jersey (Illa de Jersey)
* a libra das Malvinas (Illas Malvinas / Falkland)
* a libra da illa de Man (Illa de Man)
* a libra de Santa Helena (Santa Helena)
Todas estas tiraxes teñen validez legal en todos os territorios, independentemente de que, no aspecto práctico, non todas sexan ben recibidas.

Circulan moedas de 1, 2, 5, 10, 20 e 50 peniques e de 1 e 2 libras, e billetes de 5, 10, 20 e 50 libras. O billete de 1 libra retirouse da circulación en 1984, con motivo da aparición da moeda do mesmo valor.

## Taxa de cambio 
Con data do 2 de abril de 2007, 1 GBP equivalía a 1,47 EUR.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Libra escocesa
* Royal Mint
*Soberano 
*Guinea (moeda)
167

## Acontecementos 
* A tribo xermánica dos Marcomanni loita contra os romanos en Aquilea.
* Levada polo exército de Versus, a peste fai estragos en Roma.
* Tolomeo intenta plasmar o globo terráqueo sobre un cono.
* Troco de nome de era de Yanxi a Yongkang da dinastía Han (China).

## Nacementos 
## Mortes 
## Outros 
* Historia ano a ano
San Lourenzo de Pentes, A Gudiña

**San Lourenzo de Pentes** é unha parroquia do concello da Gudiña, situada a uns 11&nbsp;km ao suroeste da capital do concello. Segundo o IGE tiña 63 habitantes no 2014 (32 homes e 31 mulleres), 19 menos ca en 2011.

## Xeografía 
Ten paisaxe montañosa con diversos tipos de árbores, como piñeiros, carballos ou castiñeiros. Percorren a parroquia o río Mente e o río Ribeiriña. Hai bastantes camiños e rutas polas cales se pode pasear ou facer sendeirismo.

Pola parroquia pasa a vía da Prata do Camiño de Santiago, amais da estrada N-525 e a autovía A-52.

Ademais do núcleo de San Lourenzo existiu a aldea da Xestosa, despoboado na actualidade, pero do cal se conservan restos.

## Economía 
A agricultura, malia non estar industrializada, ten certa relevancia: Ademais de froitos como a castaña, mazá, pera, figo, bévera, marmelo, pavía, kiwi, ou cereixa, hai outros produtos como a pataca, o millo, ou o centeo e outros cultivos hortícolas de menor extensión e relevancia.

Na parroquia hai unha canteira da que se obtén a pedra verdidourada, empregada para revestimentos de fachadas, casetas ou muros, e é usada tanto na zona como para a exportación.
## Galería de imaxes

Ficheiro:San Lourenzo de Pentes - igrexa 2.jpg|Igrexa
Ficheiro:San Lourenzo de Pentes - escola.jpg|Escola

Ficheiro:San Lourenzo de Pentes - cemiterio.jpg|Cemiterio

Ficheiro:San Lourenzo de Pentes - casas.jpg|Casas

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Lourenzo de Pentes 
### Parroquias da Gudiña 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Gudiña
Igrexa de San Salvador de Camanzo

A **igrexa de San Salvador de Camanzo** é a igrexa parroquial de Camanzo (Vila de Cruces). Construída no ano 1166, é de planta basilical e ten tres naves e tres ábsidas. Foi unha antiga igrexa monacal.

## O mosteiro 
miniatura|Arcos do antigo mosteiro.

O mosteiro de Camanzo foi un mosteiro bieito fundado no século X polo Conde Don Gonzalo e a súa muller Dona Tareixa. Nun principio servía unha comunidade de monxes e pasou despois a ser de monxas bieitas. A raíña Dona Orraca deixou no seu testamento varias mandas a favor dos monxes do mosteiro. Desapareceu ao ser incorporado a San Paio de Antealtares en 1516. A igrexa debeu construírse aproveitando o período de esplendor do mosteiro, que coincide co remate do de Carboeiro. Do mosteiro quedan algúns restos, como a arcada que pertenceu á sala capitular. Son arcos semicirculares sobre dúas columnas con ornamentación de follas e a arquivolta do arco presenta ornamentación de bólas.

## Descrición 
miniatura|Porta principal.
A igrexa é de planta primitiva basilical, consta de tres naves e tres ábsidas semicirculares. A nave central é máis alta cas laterais, divididas en catro tramos e separadas por piares cruciformes. As naves están divididas por piares rectangulares con columnas acaroadas nas frontes sobre as que descansan os arcos formeiros que aínda se conservan. Os arcos máis próximos á cabeceira son apuntados, o que indica unha reforma no Gótico. Os capiteis tanto das columnas das capelas da cabeceira como dos arcos das naves son románicos e teñen unha ornamentación xeométrica e floral. Os arcos de ingreso ás capelas da cabeceira están formados por arquivoltas ornamentadas. Parte de bóveda de canón sobre o presbiterio está cuberta por pinturas do século XVI.

No exterior, a ábsida central ten planta de ferradura; as ábsidas laterais, teñen no interior unha planta de ferradura e fóra aparece como semicircular.

A porta principal consta de dobre arquivolta sobre columnas; a arquivolta exterior ten ornamentación floral. No tímpano hai un *Agnus Dei* esculpido e enmarcado por unha franxa floral en arco de ferradura. A porta románica do muro norte presenta arquivoltas peraltadas ornamentadas con arquiños superpostos en dúas columnas. Na porta sur a fachada foi refeita conservando algúns elementos da portada antiga.

## Estado actual 
A igrexa está nun estado lamentable e os frescos da ábsida central están deteriorados. A sala capitular é utilizada como almacén.

## Galería de imaxes 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Mosteiro
* Mosteiros e conventos de Galicia
### Ligazóns externas 
*
Igrexa de San Martiño de Lalín

**San Martiño de Lalín** é unha igrexa románica no século XII de Lalín, situada fóra do núcleo urbano, no lugar de Lalín de Arriba.

## Historia 
É de planta de nave e ábsida rectangular. Orixinalmente servía un mosteiro fundado cara ao ano 980 polo bispo de Mondoñedo Arias Peláez (segundo o testamento da súa sobriña Adosinda datado en 1019).

A comezos do século XX construíuse a igrexa de Santa María das Dores de Lalín no centro da vila, e a de San Martiño, un pouco afastada da poboación, estivo a piques de derrubarse pero a oposición dos veciños impediuno, e en 1905 oito fregueses mercáronlle o templo á diocese de Lugo.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Fachada da igrexa de San Martiño de Lalín.JPG|Fachada da igrexa.
Ficheiro:Portada da igrexa de San Martiño de Lalín.JPG|Portada da igrexa.
Ficheiro:Detalle da portada da igrexa de San Martiño de Lalín.JPG|Detalle da portada.
Ficheiro:Venta na igrexa de San Martiño de Lalín.JPG|Ventá posterior.

## Notas
Partidos políticos nos Estados Unidos de América

Esta é unha lista dalgúns partidos políticos existentes nos Estados Unidos de América:

### Partidos principais 
* Partido Republicano
* Partido Demócrata

### Terceiros partidos 
* Partido da Constitución
* Partido Verde dos Estados Unidos
* Partido Libertario
* Partido da Reforma dos Estados Unidos

### Outros partidos presentados a eleccións recentes 
* American Party
* America First Party
* America's Independent Party
* Boston Tea Party
* Modern Whig Party
* Marijuana Party
* Objectivist Party
* Partido das Familias Traballadoras
* Partido Paz e Liberdade
* Party for Socialism and Liberation
* Prohibition Party
* Socialist Equality Party
* Partido Socialista dos Estados Unidos
* Socialist Workers Party
* Unity Party of America
* Workers World Party
Pazo de Borraxeiros

O **pazo de Borraxeiros** é unha casa señorial galega localizada na parroquia de Borraxeiros (Agolada). Está situado nun outeiro a carón da serra do Farelo, no límite entre as provincias de Pontevedra e Lugo.

## Historia 
A construción actual data do século XVII, reconstruída durante o reinado de Filipe II aproveitando en boa parte a pedra procedente do antigo castelo propiedade da familia dos Salgado en Vilela, destruído no tempo dos Irmandiños, polo que tamén se coñece como **Pazo dos Salgado**.

Non se coñece con certeza a data da construción orixinal do castelo. Segundo algúns investigadores foi construído durante a Reconquista, e a súa historia está profundamente ligada á Terra de Ventosa.

Pertenceu a Vasco López de Ulloa e despois a Lope Sánchez de Ulloa, 1º Conde de Altamira, ao que en 1459 o arcebispo de Santiago de Compostela Rodrigo de Luna prometera o título.
 
Na segunda metade do século XV durante a Gran Guerra Irmandiña, a praza-forte foi derrubada polos rebeldes, segundo deixou escrito o Licenciado Molina na *Descripcion del Reyno de Galizia y de las cosas notables del*.

Entre os privilexios sobre os veciños cos que contaban os condes de Borraxeiros estaba o dereito de lutuosa (o dereito do señor a recibir a mellor cousa de catro pés trala morte do pai de familia), ou o dereito a recibir dous capóns cebados por cada veciño que fixese lume.

No presbiterio da igrexa románica de San Cristovo de Borraxeiros atópase unha estatua orante do século XVII, sepulcro de Antonio Salgado Gundín, conde de Borraxeiros.

### Heráldica 
A pedra armeira da liñaxe dos Borraxeiros presenta unha árbore de sinople en campo de goles perfilado de prata, e detrás unha barra de ouro, e a bordura tamén en ouro.

## Características 
Sitúase nun lugar privilexiado para a defensa do lugar. Consérvase unha descrición da fortificación nun documento do século XVIII, no que se relata que posuía fortes murallas ameadas.

Na actualidade configúrase nunha fachada ameada de dúas plantas, cunha porta neoclásica e cheminea barroca, gran varanda interior, patio de armas e capela. Ten planta cuadrangular, cun patio interior. A fachada principal está ladeada por dúas torres semicirculares e presenta ameado beiril, elementos medievais reaproveitados.

No lado oeste son perceptíbeis os alicerces da torre da homenaxe, e no leste hai un foxo e contrafoxo recheo de auga.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Pazo de Borraxeiros, entrada.JPG|Fachada do pazo.
Ficheiro:Pazo de Borraxeiros, porta.JPG|Porta do pazo.
Ficheiro:Pazo de Borraxeiros, lateral.JPG|Torreón e cheminea do pazo.

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Pazos de Galicia
* Castelos de Galicia
Arcebispo

[miniatura|[Manuel Lago González, arcebispo de Santiago de Compostela (1924-1925).]]

Un **arcebispo** (do grego αρχεπίσκοπος, *archepiskopos*: *arche* > primeiro, e *epi-skopos* > supervisor) é un membro pertencente á orde episcopal cristiá, pero goza dun status superior ao dos "simples" bispos; xeralmente están á fronte dunha diocese particularmente importante, xa sexa polo seu tamaño, a súa relevancia histórica ou por ámbalas dúas, chamada arquidiocese. Cando un bispo se converte en arcebispo non está sendo, de ningún modo, ordenado nin está recibindo ningún sacramento; en contraste (na maioría das igrexas de goberno episcopal) alguén que é ordenado bispo está sendo consagrado.

Un arcebispo non ten, por forza, maior poder que un bispo; porén, están a cargo de dioceses máis prestixiosas. De calquera modo, moitos arcebispos son tamén os metropolitanos da provincia eclesiástica na que se localiza a súa arquidiocese. Nas igrexas occidentais (p. ex. a católica Latina ou a Anglicana), este é case sempre o caso. Porén, na Igrexa católica, os arcebispos que non son tamén os metropolitanos son chamados '*Arcebispo *ad personam'''*, e non teñen dereito a usar o palio. Nas Igrexas eslavas orientais (tanto católica como Ortodoxa) os arcebispos e os metropolitanos están diferenciados, aínda que un metropolitano pode ser chamado *arcebispo metropolitano''. Na Igrexa ortodoxa, os arcebispos ostentan un rango maior que o dos metropolitanos e teñen os mesmos dereitos que os metropolitanos ortodoxos eslavos (orientais). A distinción entre arcebispos / metropolitanos continúa, xeralmente, o mesmo patrón na Igrexa Ortodoxa Oriental e na Igrexa Ortodoxa Eslava.
Nova Escola Galega

**Nova Escola Galega** é un movemento asociativo de base que ten como finalidade impulsar o traballo de renovación pedagóxica e de galeguización lingüística e curricular do sistema educativo de Galiza, por medio da agrupación e cooperación de todos aqueles ensinantes e persoas sociais e colaboradoras que pretenden contribuír coa súa acción e reflexión á construción dun sistema educativo galego, público e democrático. Foi fundado o 11 de xuño de 1983 en Santiago de Compostela.
## Actividades
Nova Escola Galega ten varios campos de acción:
*Colaboración ou creación de exposicións, congresos, xornadas e escolas de verán. 
*Publicacións sobre sociolingüística e materiais curriculares.
*Publicación trimestral da *Revista Galega de Educación.*
*Colaboración en varios encontros, como os coñecidos *encontros galego-portugueses de educadoras e educadores para a paz*, ou os recentes sobre medios de comunicación.
*Existencia de grupos de traballo sobre diversos proxectos orientados a distintos niveis educativos (como o grupo Vieiros da escola, sección da publicación electrónica *Vieiros*).
A Nova Escola Galega forma parte da Federación Internacional de Movementos de Escola Moderna (FIMEM), xa que unha fonte fundamental da súa inspiración ven do método pedagóxico de Célestin Freinet, que reivindica a pedagoxía popular e a educación cooperativa. Está tamén integrada na Confederación Española dos Movementos de Renovación Pedagóxica.

En 2024 foi Premio Rosalía de Castro de Lingua da Deputación da Coruña.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina oficial
*"Normalización lingüística no ensino", documento de abril de 2007.
*Vieiros da escola
Luís Otero Pimentel

**Luís Otero Pimentel**, nado en Outeiro (Portodemouros, Vila de Cruces) o 3 de setembro de 1844 e finado en Cádiz en 1920, foi un militar e escritor galego en lingua galega e lingua castelá. A súa obra máis destacada é *Campaña da Caprecórneca*, novela publicada por entregas no semanario *Follas Novas* en 1897.

## Traxectoria 
Era descendente dos Otero Bermúdez de Duxame. Pasou parte da súa infancia e xuventude nas terras de Portodemouros e como os seus antepasados, seguiu a carreira militar. Coronel de Infantaría, destinado a Cuba onde foi Primeiro Oficial do Arquivo da Capitanía Xeneral de Cuba e Gobernador da cidade de Manzanillo. Despois da perda de Cuba, regresou á península a principios de 1899, e instalouse en Cádiz, onde viviu até a súa morte en 1920.

En 1886 publicou na Habana a novela *Semblanzas caballerescas o las nuevas aventuras de Don Quijote de la Mancha*, na que se relata unha viaxe de Don Quixote e Sancho Panza a Cuba a fins do século XIX e as aventuras que alí lles ocorren.

## Obras 
### En castelán 
* *Memoria sobre los voluntarios de la Isla de Cuba*, 1876.
* *Apuntes de la gran romería de San Cristóbal celebrada en el año 1883*, 1883.
* *Estudios sobre la legislación de los monte-píos, civiles y militares*, 1884.
* *Semblanzas caballerescas o las nuevas aventuras de Don Quijote de la Mancha*, 1886.
* *Reflejos de la vida militar*, 1894.
* *Política militar y civil, elementos históricos y doctrinales*.
* *En honor de Galicia. Estudio sobre los problemas de la enseñanza y emigración*, 1907.
* *Un coronel, drama en cuatro actos en prosa y verso*, 1917.
* *Un gran coronel, comedia dramática en tres actos*, 1918.
### En galego 
* "Truada de rapaces", 1894, publicado en *El Eco de Galicia* (A Habana).
* *Mirando ó ceo*, 1898. Colección de oitavas.
* *Camiño de Santiago, comedia sobres costumbres Gallegas en dous actos é tres cuadros*, 1904, Cádiz.
* *Madre ejemplar: comedia en cuatro actos sobre costumbres gallegas en prosa y versos gallegos y castellanos*, 1904, Cádiz.
* *As campanas de Duxame*, 1906, Cádiz. Poesía.
* "¡Cereixas, boas cereixas!", 1906, publicado en *Follas Novas* (A Habana) n.º 489.
* "Froles e espiñas", 9/12/1906, publicado en *Follas Novas* (A Habana) n.º 497.
* "Acarón da silveira", 1907, publicado en *Follas Novas* (A Habana) n.º 512.
* "A lama dos preitos", 1907, publicado en *Follas Novas* (A Habana) n.º 547.
* "As campás de Duxame", 30/6/1911, publicado en *Galicia* (A Habana).

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Guerra dos Dez Anos
* Xan de Masma
* Literatura galega do período intersecular

### Ligazóns externas 
* Antonio Vidal Neira: "Luis Otero Pimentel, un escritor olvidado" *Faro de Vigo*, 12/1/2014 .
Pazo de Liñares

O **Pazo de Liñares** é unha casa señorial localizada no lugar de Liñares, na parroquia de Prado (Lalín).

## Historia 
Aínda que a construción orixinaria do edificio é do século XVI, a súa fundación foi a finais do século XVII por Álvaro Núñez Taboada, da Casa de Bendoiro. A familia Taboada foi propietaria do pazo durante catro séculos, ata a primeira metade do século XX, no que o perderon tras unha partida de cartas. No pazo, naceu no 23 de setembro do 1895 o pioneiro da aviación Joaquín Loriga, pasando ademais a súa infancia neste edificio.

Foi adquirido polo concello de Lalín a finais do ano 2002. No ano 2009 foi declarado Ben de Interese Cultural coa categoría de Monumento por Decreto 334/2009 de 4 de xuño da Consellería de Cultura e Turismo da Xunta de Galicia. As obras de rehabilitación comezaron o día 14 de abril de 2011, e asinouse a recepción das mesmas o 28 de febreiro de 2013.

## Estilo 
O pazo é de estilo barroco. É de planta rectangular de cantería cunha gran fachada principal á que abre os balcóns e fiestras. Distribuído en tres plantas, supera os 800 metros cadrados construídos. Na fachada posterior destaca unha galería de cinco arcos de medio punto e escudos no peitoril. Ademais conta cun anexo en forma de 'L' no seu sector suroeste, cunha capela e cun pombal. Nos escudos do pazo campean as armas dos Mosqueira, Churruchaos e López de Lemos xunto ás dos Taboada.
No interior salienta a lareira, pola súa gran dimensión e por estar coroada por unha singular cheminea.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Pazo de Liñares, entrada.JPG|Entrada ao pazo.
Ficheiro:Pazo de Liñares, patio.JPG|Patio e fonte.
Ficheiro:Pazo de Liñares, Fachada exterior.jpg|Fachada Exterior

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Museo Galego da Marioneta
* Pazos de Galicia
Pablo Motos

**Pablo Motos Burgos**, nado en Requena, Valencia, o 31 de agosto de 1965, é un presentador de televisión, locutor de radio e humorista.

## Traxectoria 
Pablo Motos foi locutor e director de Radio Requena, traballado tamén en Radio Nacional de España, e en Onda Cero, onde presentou e dirixiu programas como *Protagonistas*, *Mareando la Perdiz* ou *Hacia el dos mil*, onde ademais formou parte do equipo como redactor e presentador da Radio de Julia Otero.

En televisión presentou na Televisión Valenciana (Canal Nou), o programa *Megacine* e foi coordinador de guións do *Club de la Comedia*, co-produtor executivo da *Noche de Fuentes y Cía*, *Stand-up*, e apareceu en pequenos papeis como actor.

Pablo Motos tamén compuxo cancións como *Saber amigos*, que gañou o primeiro premio do Festival de Benidorm de 1993.

Este polifacético comunicador igualmente foi columnista do diario *El Mundo* (Edición Comunidad valenciana), e colaborou no guión de 8 libros de humor, entre eles *No somos nadie, vol. 1 e 2*. Así mesmo, traballou en teatro, sendo director de guións e un dos autores de *Cinco hombres.com*, *Cinco mujeres.com* e *La vida según San Francisco*. Tamén contribuíu na versión en castelán dirixida por Verónica Forqué de *La tentación vive arriba*. Igualmente protagonizou xunto a Enrique San Francisco *Entre fuerte y flojo*.

Dirixe e presenta en radio e televisión dous programas con gran contido de humor; *No somos nadie* en M-80 Radio, ata 2007, e *El Hormiguero*, na cadea de televisión xeneralista Cuatro.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Pablo Motos  en Cuatro.
Mosteiro de las Huelgas

miniatura|250px|*Las Claustrillas*, no mosteiro de Las Huelgas
O **mosteiro de Las Huelgas** é un mosteiro cisterciense feminino, fundado en 1189 polo rei Afonso VIII de Castela e a súa esposa, a princesa de Inglaterra Lionor Plantagenet, filla de Aliénor de Aquitania e de Henrique II de Inglaterra.

## Situación 
Está situado ao occidente da cidade de Burgos (España), algo retirado do río Arlanzón, nun terreo chan que antigamente estaba ocupado por hortas e prados e que era coñecido como "Las Huelgas", debido a que as xentes do lugar acudían alí para folgar, isto é, distraerse e pasar o seu tempo de lecer.

## Historia 
Na Idade Media, foi o máis importante mosteiro feminino de Castela, albergando raparigas pertencentes á alta nobreza e da familia real castelá. Está composto por unha biblioteca, onde as freiras gardaban libros de diferentes e numerosos temas, algúns até prohibidos pola Igrexa católica.

O mosteiro tivo numerosas abadesas (todas pertencentes á familia real castelá), entre os cales a infanta Costanza de Castela, filla de Leonor e de Afonso VIII, que foi abadesa de Las Huelgas de 1219 a 1243 e a infanta Berengaria, filla de Beatriz da Suavia e de Fernando III de León e Castela (1201-1252) e, por tanto, irmá de Afonso X o Sabio, rei de Castela e León.

## Na música 
* O grupo de música antiga Martín Códax ten editado cancións medievais dos códices deste mosteiro de freiras.

## Véxase tamén 
* Códex Las Huelgas
Pazo de Paizás

O **Pazo de Paizás** é unha casa señorial da freguesía de Cira, no concello de Silleda. Foi edificado en 1717 e sufriu diversas reformas posteriormente.

O pazo consta dunha nave rectangular con dous costados que permiten pechar un patio interior. Nunha desas ás álzase unha torre posterior á edificación, mentres que a fachada principal está presidida por unha fonte con varios ornamentos e o escudo familiar. Un dos laterais consta de soportal con arcos de medio punto cunha balaustrada no seus remates.

Conta cunha ampla plantación de maceiras que producen mazás golden.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Pazos de Galicia
Amarante, Portugal

**Amarante** é unha cidade portuguesa pertencente ao Distrito do Porto, na rexión Norte e subrexión do Támega, con cerca de 9.900 habitantes.

## Xeografía 
esquerda|miniatura|300px|Vista de Amarante e o río Támega.

É cabeza dun municipio con 299,25&nbsp;km² de área e 61.029 habitantes (2004), subdividido en 26 freguesías. O concello limita ao norte co municipio de Celorico de Basto, ao nordeste co de Mondim de Basto, ao leste co de Vila Real e co de Santa Marta de Penaguião, ao sur cos concellos de Baião, Marco de Canaveses e Penafiel, ao oeste co de Lousada e a noroeste co de Felgueiras.

No contexto de políticas sub-rexionais de desenvolvemento e de mobilidade, é membro da Comunidade Urbana (ComUrb) do Baixo Támega, constituída por 7 municipios, que en total contabilizaban 198.058 habitantes en 2001, sendo tamén a súa capital.

O comercio e os servizos céntranse principalmente na cidade de Amarante e en Vila Meã, que constitúen os dous principais núcleos urbanos do concello.

Entre o seu patrimonio destaca a igrexa de San Gonzalo.

## Freguesías 
300px|miniatura|Freguesías do concello de Amarante logo da reorganización administrativa de 2013.

Desde a reorganización administrativa de 2012/2013, o concello de Amarante está composto por 26 freguesías:

* Aboadela, Sanche e Várzea
* Amarante (São Gonçalo), Madalena, Cepelos e Gatão
* Ansiães
* Bustelo, Carneiro e Carvalho de Rei
* Candemil
* Figueiró (Santiago e Santa Cristina)
* Fregim
* Freixo de Cima e de Baixo
* Fridão
* Gondar
* Jazente
* Lomba
* Louredo
* Lufrei
* Mancelos
* Olo e Canadelo
* Padronelo
* Real, Ataíde e Oliveira
* Rebordelo
* Salvador do Monte
* São Simão de Gouveia
* Telões
* Travanca
* Vila Caiz
* Vila Chã do Marão, anteriormente *Vila Chão do Marão*
* Vila Garcia, Aboim e Chapa

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web da Cámara Municipal de Amarante
Vila Real

**Vila Real** é unha cidade portuguesa, capital do distrito de Vila Real, na rexión Norte e subrexión do Douro, con cerca de 19.000 habitantes (37.000 no seu perímetro urbano). Sitúase nun planalto cercado por varias montañas, de onde se destacan a serra do Marão e a do Alvão. Encóntrase a preto de 460 metros de altitude, estando a cidade vella situada nun promontorio, delimitado polos ríos Corgo e Cabril.

miniatura|esquerda|Vila Real. A Torre de Quintela (torre do século XIII).

É sede dun municipio con 377,67&nbsp;km² de área e 49.957 habitantes (2001), subdividido en 30 freguesías. O municipio limitado ao norte cos concellos de Ribeira de Pena e de Vila Pouca de Aguiar, ao leste con Sabrosa, ao sur con Peso da Régua, ao suroeste con Santa Marta de Penaguião, ao oeste con Amarante, e ao noroeste con Mondim de Basto.

Vila Real é tamén a sede da Universidade dos Tras-os-Montes.
Lamego, Portugal

**Lamego** é unha cidade portuguesa no Distrito de Viseu, Rexión Norte e subrexión do Douro, con cerca de 10.900 habitantes. Situada na marxe sur do río Douro, a cidade é parte da provincia tradicional de Tras-os-Montes e Alto Douro.

## Xeografía 
É sede dun municipio con 166,71&nbsp;km² de área e 27.054 habitantes (2004), subdividido en 24 freguesías. O concello limita ao norte cos municipios de Mesão Frio e Peso da Régua, ao leste con Armamar, ao sueste con Tarouca, ao suroeste con Castro Daire e ao oeste con Resende.

## Historia 
Lamego é a antiga *Lamaticom*. É a sede da diocese de Lamego.
Viseu, Portugal

**Viseu** é unha cidade portuguesa, capital do Distrito de Viseu, na rexión Centro e subrexión de Dão-Lafões, con cerca de 47.250 habitantes (60.000 no perímetro urbano).

É sede dun municipio con 507,20&nbsp;km² de área e 96.810 habitantes (2004), subdividido en 34 freguesías. O municipio está limitado ao norte polo concello de Castro Daire, ao nordeste por Vila Nova de Paiva, ao leste por Sátão e Penalva do Castelo, a Sueste por Mangualde e Nelas, ao Sur por Carregal do Sal, ao Suroeste por Tondela, ao Oeste por Vouzela e ao Noroeste por São Pedro do Sul.

Era sede da antiga provincia da Beira Alta e é cabeza da diocese de homónima de Viseu.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Distrito de Viseu

O **Distrito de Viseu** é un distrito portugués pertencente, na súa maior parte, á provincia tradicional da Beira Alta, mais incluíndo tamén concellos pertencentes ao Douro Litoral e a Tras-os-Montes e Alto Douro. Limita a norte co Distrito do Porto, o Distrito de Vila Real e o Distrito de Braganza, ao leste co Distrito da Guarda, ao sur co Distrito de Coímbra e ao oeste co Distrito de Aveiro. A sede do distrito é a cidade co mesmo nome.

Orixinalmente, a reforma administrativa de Mouzinho da Silveira puxo a sede do distrito en Lamego (sendo, por iso, denominado Distrito de Lamego), mais a sede foi transferida a Viseu no ano de 1835, co consecuente renomeamento do distrito.

## Características 
É o único distrito portugués que non linda nin co mar nin con España. Ten unha área de 5.007&nbsp;km², sendo o noveno maior distrito português. En 2009 tiña unha poboación residente residente de 391&nbsp;215 habitantes.

Viseu é o único caso dun distrito portugués cun enclave, debido ao encravamento da freguesía de Guilheiro (concello de Trancoso, distrito da Guarda) entre os concelos de Sernancelhe e Penedono, en Viseu.

Na actual división do estado luso, o distrito repártese pola Rexión Centro e a Rexión Norte. Os concellos da Rexión Centro, xunto cun concellos do Distrito da Guarda, constitúen a subrexión de Dão-Lafões. Os concellos da Rexión Norte divídense polas subrexións de Támega e de Douro.

## Municipios 
Os 24 municipios, repartidos segundo as diferentes rexións e subrexións, son:

* Rexión Norte
** Douro
*** Armamar
*** Lamego
*** Moimenta da Beira
*** Penedono
*** São João da Pesqueira
*** Sernancelhe
*** Tabuaço
*** Tarouca
** Tâmega
*** Cinfães
*** Resende
* Rexión Centro
** Dão-Lafões
*** Carregal do Sal
*** Castro Daire
*** Mangualde
*** Mortágua
*** Nelas
*** Oliveira de Frades
*** Penalva do Castelo
*** Santa Comba Dão
*** São Pedro do Sul
*** Sátão
*** Tondela
*** Vila Nova de Paiva
*** Viseu
*** Vouzela

## Poboación 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Governo Civil do Distrito de Viseu
*Cidade de Viseu
Serra do Candán

A **serra do Candán** é unha serra galega que se estende ao longo dos concellos de Forcarei, Lalín, Silleda, Beariz e O Irixo. Atópase na dorsal galega e é onde nacen os ríos Lérez, o Umia e varios afluentes do Deza. É unha zona especial de conservación (ZEC).

## Características 
A maior parte das rochas da serra está constituídas por granitos e xistos, morfoloxicamente a superficie é achairada, a súa orientación é paralela á costa o que fai que sexa responsable do coñecido como efecto Föhn que fai que as frontes húmidas procedentes do Atlántico ascendan ao chegar á vertente occidental da serra do Candán, arrefriando ao ter que elevarse e como consecuencia condénsanse a auga, que descarga como chuvia antes de chegar ao cume, mentres a vertente do sotavento recibe o aire fresco que vai quecendo ao perder altura.

### Cumes 
Os principais cumes son o Alto de San Bieito -tamén chamado monte de San Bento- (1017 metros), O Coco (969 metros), Seixiños Brancos (905 metros), Chamor (815 metros) e Alto de San Sebastián (750 metros). A serra do Candán está incluída na Rede Natura pola riqueza dos seus ecosistemas, que varían desde os bosques de galería e as fragas nas zonas de menos altitude e nas ribeiras dos ríos, ata o monte baixo de toxo, carqueixa, queiroga e xesta. Entre a fauna presente no Candán destacan especies en perigo de extinción como o bufo real e a aguia real, xunto con especies máis comúns como o azor, o miñato, a curuxa, o lobo, o gato bravo, a denosiña e o raposo.

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *As montañas de Galiza*. A Nosa Terra, 2006. ISBN 84-8341-126-1

### Outros artigos 
* Río Lérez
Río Xares

O **río Xares** é un afluente do Bibei pola súa beira dereita (que á súa vez é afluente do Sil), tendo todo o seu percorrido -47,5&nbsp;km- dentro da provincia de Ourense. Dálle nome á parroquia de Santa María de Xares (A Veiga).

## Curso 
O Xares nace nas inmediacións da Pena Trevinca, a 1.900 m de altura, no concello da Veiga, e únese ao Bibei en Entrambasaugas, nas proximidades de Chandoiro, no concello do Bolo. Desde o seu nacemento atravesa os concellos da Veiga e O Bolo, facendo ao final linde entre este concello e o de Larouco. Na confluencia do Xares e o Bibei, confinan os concellos do Bolo, Larouco e Manzaneda.

O seu afluente principal é o río de Corzos, que o recolle pola esquerda.

A superficie da súa cunca é de 311&nbsp;km². O réxime do río é de tipo pluvio-nival, o que significa que ademais dos máximos de caudal nos meses invernais, tamén os mantén na primavera a causa da afluencia de augas de desxeo.

O Xares ábrese nas proximidades da localidade da Veiga, cabeza do concello homónimo, o que se mantiña na Alberguería, hoxe lugar desaparecido baixo as augas do encoro de Prada, a partir de aí corre encaixado ata a súa unión co Bibei.

Ademais do encoro de Prada, o Xares remansa noutro: o de Santiago ou Santalla.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Imaxes de Prada, A Veiga
*Vídeo sobre o Encoro de Prada
Lagoa Sacra de Olives

A **lagoa Sacra de Olives **é unha lagoa galega situada entre os concellos pontevedreses de Forcarei, A Estrada e Silleda. Atópase a 700 metros de altitude, ten 1,3 hectáreas de superficie e ao seu arredor quedan vestixios da existencia dunha muralla, aínda que na actualidade estes restos atópanse moi deteriorados.

Forma parte da zona especial de conservación das Brañas de Xestoso.

## Descrición 
En canto á vexetación, é unha zona extensa de monte baixo e prados húmidos con interesantes brañas. A fauna existente componse dunha variada representación de anfibios, réptiles e aves, ademais de mamíferos coma raposos e lobos.

Na comarca existen antigas lendas que fan relación ao nome da lagoa, que proviría dunha batalla na que houbo tantos mortos que os botaron á lagoa amurallándoa deseguido para que non fosen profanados, inda que a realidade pode ser ben máis prosaica e o nome provir do próximo santuario de Santa María de Meda de Olives.

Desde hai 20 anos, habitualmente a lagoa seca durante o verán, pero en tempos tiña auga durante todo o ano. 

Forma parte das Brañas de Xestoso, espazo protexido dentro da Rede Natura 2000.

## Galería de imaxes
## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Brañas de Xestoso
*Galería de imaxes de lagos e lagoas de Galicia
### Ligazóns externas 
*Brañas de Xestoso en Turgalicia.