open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Moscovita

A **moscovita** é un tipo de mica bastante frecuente en moitos tipos de rochas. É de cor branca ou agrisada. Xunto coa biotita, son os dous tipos de micas que máis abundan na Terra, e polo tanto podémola atopar en moitísimas zonas de Galicia.

## Aspecto 
A moscovita preséntase en forma de cristais con forma hexagonal formando frecuentemente maclas. A súa exfoliación é perfecta e faina en forma de láminas moi flexibles e elásticas, suaves, traslúcidas, de brillo anacarado (coma a parte interior dunha cuncha de mexillón) e lixeiramente coloreadas.

## Lugares onde se atopa 
A moscovita atópase en granitos, pegmatitas, gneises, lousas e mármores. É, polo tanto, un mineral formador de rochas.

## Usos da moscovita 
A moscovita é usada frecuentemente como illante eléctico e térmico. Na antiga Rusia, a moscovita era usada como substituto do vidro, de aí o seu nome.

## Propiedades 
É un mineral insoluble nos ácidos (excepto no ácido fluorhídrico) e dificilmente fusible.

## Outros silicatos 
O cuarzo e o feldespato son outros dous silicatos importantes.
Flogopita

A **flogopita** é un tipo de mica de cor parda pouco frecuente, constituída fundamentalmente por silicatos de aluminio e potasio. É un mineral do grupo dos silicatos, subgrupo filosilicatos, onde se achan as micas. É bastante frecuente nos gneis preto de Santiago de Compostela, así como na localidade pontevedresa da Franqueira. Normalmente encóntrase en paquetes de láminas de cor castaña, ás veces de grandes dimensións.

O seu nome provén do grego "phlogopos", que significa fogo, en alusión á súa cor.

É o extremo con magnesio dunha serie de solución sólida de micas, estando no outro extremo a biotita. Algúns dos minerais intermedios desta serie son fluorflogopita (rica en flúor), eastonita e hendricksita (rica en cinc). Por isto, ás veces recibe o sinónimo de mica magnésica ou ferroso-magnésica.

## Ambiente de formación 
A flogopita é un mineral de orixe neumatolítica. Aparece xeralmente en calcarios e dolomías graúdas, en xistos cristalinos afectadas por metamorfismo de contacto e algunhas serpentinitas.

É tamén común nas kimberlitas, onde forma grandes láminas, así como en pegmatitas de rochas ultramáficas.

A flogopita é un membro do grupo das micas moi común, que se observa especialmente en mármores dolomíticos (ricos en magnesio) asociado con espinela, diópsido, horneblenda, granates e minerais do grupo das condritas.

## Localización 
Existen importantes depósitos de flogopita en Ontario e Quebec (Canadá), en Rusia e en numerosas localizacións de Europa. En España encóntrase en finas escamas en gneises de Santiago de Compostela (Galiza), así como no mármore negro-azulado da Serra de Aracena (Huelva).

## Uso 
Emprégase industrialmente en láminas como illante eléctrico en dispositivos específico, como por exemplo o illante que levan as buxías do automóbil. A súa capacidade como illante é superior a da das outras micas. Tamén se usa moído en po como material de carga.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de minerais

### Ligazóns externas 
* Sitio sobre mineraloxía da UNED 
* Datos sobre localización de flogopita 
* Sitio web con datos de flogopita 
* Galería de imaxes de flogopita en Internet: http://www.mindat.org/gallery.php?min=3193 http://webmineral.com/specimens/picshow.php?id=916 http://webmineral.com/specimens/picshow.php?id=2727
Alexandra Pavelková

**Alexandra Pavelková**, nada o 25 de agosto de 1966 en Zvolen, é unha escritora eslovaca de ficción científica e fantasía.

## Traxectoria 
Deuse a coñecer en 1995 co relato *Horalka* (Montañés) e desde entón leva publicado 7 libros e ducias de relatos e artigos de crítica literaria e cinematográfica. A súa primeira novela foi *Piesok vo vetre* (*Area no vento*) en 1999.
Galería de imaxes de Negreira

**Galería de imaxes** do concello de Negreira na provincia da Coruña.

## Parroquias 
### Portor 

Ficheiro:Negreira.Ponte_Maceira.Galiza_01.jpg|Entrada á igrexa parroquial
Ficheiro:Negreira.Portor.Galiza.jpg|Torre da igrexa parroquial
Ficheiro:Negreira.Portor.Galiza1.jpg|Detalle da igrexa
Ficheiro:Portor_Negreira_Galiza.1.jpg|Rúa
Ficheiro:Portor_Negreira_Galiza_2.JPG|rúa
Ficheiro:Portor Negreira Galiza.3.jpg|Santa María de Portor
Ficheiro:Portor_Negreira_Galiza.4.jpg|Santa María de Portor
Ficheiro:Portor_Negreira_Galiza_Escudo.JPG|Escudo
Ficheiro:Portor_Negreira_Galiza_4.JPG|Edificio
Ficheiro:Portor_Negreira_Galiza_5.JPG|Ponte sobre o Tambre
Ficheiro:Ponte Maceira2.jpg|Ponte sobre o Tambre
Ficheiro:Portor_Negreira_Galiza_6.JPG|Edificio
Ficheiro:Portor_Negreira_Galiza_7.JPG|Construción
Ficheiro:Muíño.Negreira.Portor.Galiza2.jpg|Muíño
Ficheiro:Muíño.Negreira.Portor.Galiza.jpg|Muíño

#### Entre Ponte Maceira, Portor, Negreira e Agrón, Ames 

Ficheiro:Tambre.Ponte_Maceira.Galicia5.jpg|O río Tambre divide Ponte Maceira
Ficheiro:Tambre.Ponte_Maceira.Galicia6.jpg|Nunha beira está o concello de Negreira, na outra Ames
Ficheiro:Tambre.Ponte_Maceira.Galicia4.jpg|Á dereita Ponte Maceira, Portor, Negreira
Ficheiro:Tambre.Ponte_Maceira.Galicia3.jpg|Á esquerda Agrón, Ames
Ficheiro:Tambre.Ponte_Maceira.Galicia2.jpg|Vista de Agrón, Ames dende Ponte Maceira
Ficheiro:Tambre.Ponte_Maceira.Galicia1.jpg|Vista de Agrón, Ames dende Ponte Maceira
Ficheiro:Rio Tambre.Portor.Ponte Maceira.jpg
Ficheiro:Rio Tambre.Portor.Ponte Maceira.2.jpg

## Pazo do Cotón 

Ficheiro:Pazo do Cotón, Negreira.jpg
Ficheiro:Pazo de Coton.Negreira.Galiza.JPG
Ficheiro:Pazo de Cotón.Negreira.Galiza.JPG
Ficheiro:Negreira Galiza.jpg
Ficheiro:Negreira.Galicia.Pazo de Coton.jpg
Ficheiro:Negreira.Galiza.JPG
Ficheiro:Negreira.Igrexa do Pazo de Coton.Galiza.jpg
Ficheiro:Negreira.Pazo de Coton.Galiza.jpg

## Pontemaceira 

Ficheiro:Muinho.Potemaceira.Negreira.Galiza.jpg|Interior dun muíño

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Galicia
*Lugares de Negreira
*Eleccións municipais en Negreira
Henrique V (obra de teatro)

***Henrique V*** é unha peza teatral escrita por William Shakespeare baseada na vida do rei Henrique V de Inglaterra. Os acontecementos teñen lugar inmediatamente antes e despois da batalla de Agincourt durante a Guerra dos Cen Anos. Estímase que a obra escribiuse en 1599. A primeira edición impresa da obra é do ano 1600.

A obra é a parte final dunha tetraloxía, precedida por *Ricardo II*, *Henrique IV, parte I* e *Henrique IV, parte II*.
Acelerador

Un **acelerador** pódese referir a:
* acelerador (vehículo), mecanismo que regula a entrada de carburante no motor
* Acelerador de partículas, aparello para acelerar partículas atómicas
* Efecto acelerador, efecto económico
* Acelerador gráfico ou microprocesador. Véxase Unidade de Procesamento Gráfico
Macià Alavedra

**Macià Alavedra i Moner**, nado en Barcelona o 26 de marzo de 1934 e finado na mesma cidade o 29 de setembro de 2018, foi un político catalán.

## Traxectoria 
Licenciado en dereito pola Universidade de Barcelona. En 1977 entrou  no parlamento español coa coalición Convergència i Unió, elixido deputado no primeiro Parlamento de Cataluña  (1980) foi o voceiro do grupo parlamentario de CIU ata que en 1982 foi nomeado conselleiro de gobernación. En 1986 volta ó Congreso dos Deputados ata que en 1987 se fai cargo da Consellería de Industria. En 1987 preséntase e sae elixido de novo para o parlamento catalán. En 1989 faise cargo da Consellería de Economía e Finanzas.
Alfredo

**Alfredo** é un nome propio masculino galego. Esta forma escrita tamén é común co aragonés, co castelán, co italiano e co portugués. A súa orixe é xermánica, formado polas raíces góticas *alj*, talvez de aljis ‘outro’, co sentido ‘estranxeiro’ e mais **frith* ‘paz'. En galego ten o hipocorístico **Firuco**.

## Alfredo noutras linguas 
* Alemán: Alfred
* Aragonés: Alfredo
* Castelán: Alfredo
* Catalán: Alfred
* Francés: Alfred
* Húngaro: Alfréd
* Inglés: Alfred
* Italiano: Alfredo
* Portugués: Alfredo
* Sueco: Alfred

## Personaxes
*Santo Alfredo de Hildesheim
*Alfredo o Grande
*Alfredo Conde
*Alfredo Di Stéfano
*Alfredo García Alén
*Alfredo Mazzone
*Alfred Hitchcock
*Alfred Nobel

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes masculinos en galego
* Lista de nomes masculinos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes masculinos Real Academia Galega
Acelga

A **acelga** ('''*Beta vulgaris* var. *cicla*'*) é unha planta herbácea bianual cultivada como anual, de follas grandes e zumarentas co nervio central moi desenvolvido. Pódese consumir toda a planta de se colleitar cando as follas son pequenas, se estas xa son grandiñas as pencas amargan.

É unha das verduras máis apreciadas xa que achega vitaminas, ácido fólico e sales minerais cun alto contido en auga (48%). As follas exteriores, que adoitan ser máis verdes, son as que conteñen maior cantidade de vitaminas e carotenos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Beta'' (xénero)
* Beterraba (especie)
* Beterraba azucreira
* Espinaca
Chisqueiro

250px|miniatura|Chisqueiro de corda.
Un **chisqueiro**, ou tamén chamado **acendedor**, é un aparello empregado para acender outra substancia que será a encargada de manter a chama por máis tempo.

## Historia 
O primeiro chisqueiro, chamado Lámpada de Döbereiner, foi inventado polo  químico alemán Johann Wolfgang Döbereiner no ano 1823 e foi producido até 1880.

Os primeiros chisqueiros (que mereceran tal nome) consistían nun tubo, duns 6.8 milímetros de diámetro (xeralmente de latón), polo que discorría un fío de algodón. Noutro tubo paralelo había un coto mantido cun resorte e un parafuso contra unha roda estriada que, facéndoa xirar cun dedo, producía faíscas que acendían o fío. Unha vez empregada a brasa producida no fío, retraíase esta dentro do seu tubo cunha tapadeira amarrada cun arame, que apagaba a brasa por sufocación (falta de osíxeno para a combustión).

Os acendedores posteriores, non tiñan fío e estaban formados por un depósito que almacena o combustible (bencina, butano e outros), unha pedra que provoca a faísca por roce e un mecanismo para apagar a chama de xeito cómodo por falta de osíxeno.

Os actuais non empregan pedra, senón un sistema electrónico que produce unha chispa. Son moito menos lonxevos que os de pedra, pero moito máis baratos.

Unha variante destes é o de cociña, que non contén ningún combustible e só fai faiscas, que acende o gas da cociña ou aquecedor. Funciona ben cos gases propano e butano, mais non tan ben co gas natural, que ten unha temperatura de ignición máis alta, que non sempre alcanza a faísca.

Os chisqueiros de fío e gasolina chámanse normalmente Zippos, por mor da marca que os popularizou.

## Seguranza 
* Non debe permitirse que os nenos usen estes artefactos nin deben deixarse ao seu alcance, xa que a súa curiosidade lévaos a xogar con eles e causar accidentes graves.
* Non deben usarse en lugares onde se almacenen substancias explosivas ou inflamábeis.
* Non deben usarse en caso de escapes de gas.

## Chisqueiro nos automóbiles 
Moitos automóbiles teñen un acendedor eléctrico formado por un cable polo cal pasa unha corrente de 15 a 20 amperios, a cal en poucos segundos quenta o acendedor. Unha vez se tórna cor encarnado, é quen de acender o tabaco.

## Notas
Acción Nacionalista Vasca

**Eusko Abertzale Ekintza - Acción Nacionalista Vasca** (EAE-ANV) é un partido nacionalista vasco ilegalizado de esquerdas e socialista.

## Historia e características 
Naceu como unha escisión de Aberri en 1930 como reacción á fusión deste coa conservadora Comunión Nacionalista Vasca para refundar o Partido Nacionalista Vasco. Xogou un papel importante, aínda que minoritario, durante a II República Española e a guerra civil española cando o partido formou varios batallóns e tivo un conselleiro no primeiro goberno vasco, mantivo a súa actividade no exilio, apoiou a ETA e na transición integrouse en Herri Batasuna pero cando esta se refundou en Batasuna ANV non se integrou nela.

En 2007 concorreu ás eleccións municipais no País Vasco e Navarra, malia seren ilegalizadas as súas listas en moitos concellos. Conseguiu un total de 95&nbsp;000 votos, gañando en 31 municipios e obtendo representación noutros 62. A formación atribúese tamén os votos declarados nulos, que suman un total de 92&nbsp;000.

O 16 de setembro de 2008, o partido foi ilegalizado polo Tribunal Supremo de España.
República Socialista Soviética Federativa Transcaucásica

A **Repúbica Socialista Soviética Federativa Transcaucásica** (Закавказская Сове́тская Федерати́вная Социалисти́ческая Респу́блика, ЗСФСР) foi unha curta república soviética (1922–1936), constituída por Xeorxia, Armenia, e Azerbaidján, que foron coñecidas tradicionalmente como as **Repúblicas Transcaucásicas** na Unión Soviética. A capital da república foi Tbilisi.

As raíces da república veñen da disolución do Imperio Ruso en 1917, durante a revolución rusa, cando as provincias do Cáucaso se separaron e tentaron formar o seu propio estado federal chamado a Federación Transcaucásica. Os diferentes intereses nacionais e a guerra con Turquía levaron á disolución da república medio ano despois, en abril de 1918.

Nos seguintes anos, os tres territorios atravesaron guerras civís con moita intervención do Exército Vermello, e convertéronse en Repúblicas Soviéticas. En decembro de 1922, todo o territorio foi reunificado nunha soa república. En 1936, a república foi disolta e os tres países convertéronse na RSS de Xeorxia, a RSS de Armenia e a RSS de Azerbaidján.
## Xefes de estado
República Socialista Soviética Carelo-Finesa

A **República Socialista Soviética Carelo-Finesa** foi o nome que recibiu a rexión de Carelia de Finlandia, ocupada pola Unión Soviética en 1940, despois da Guerra de Inverno. O seu único chanceler foi Otto Kuusinen, até 1956, cando foi anexada á Rexión Autónoma que equivale á actual República de Carelia da Federación Rusa.

## Historia 
O territorio que abranguía a República estaba dividido entre a RSFS de Rusia e Finlandia antes de novembro de 1939. Na parte rusa, o territorio era administrado como unha República Socialista Soviética Autonóma de nome RSSA de Carelia.

As fronteiras soviético-finesas de 1939 foran estabelecidas no Tratado de Tartu o 14 de outubro de 1920. Mais, ao inicio da segunda guerra mundial, os soviéticos consideraron que con ditas fronteiras, era moi pouco viable unha defensa efectiva de Leningrado ante unha inminente invasión alemá. Despois de intentar persuadir aos fineses de ceder terreo en Carelia, especificamente onda o Lago Ladoga, a Unión Soviética recorreu ás armas.

O 30 de novembro de 1939, a Unión Soviética atacou a Finlandia logo de idear o incidente de Mainila como escusa. A chamada Guerra de Inverno tiña como intención a ocupación total de Finlandia, e para legalizar esta invasión proclamouse a República Democrática de Finlandia, presidida por Otto Ville Kuusinen, quen escapara á Unión Soviética despois de que o seu partido fora derrotado na guerra civil finlandesa. Debido ao fracaso inicial da invasión e ao desacordo internacional á mesma, Stalin decidiu non ocupar todo o país, e decidiu disolver a República Democrática de Finlandia, que para marzo de 1940 só comprendía territorio finés rodeando o Ladoga.

A guerra finalizou co Tratado de paz de Moscova, firmado o 13 de marzo de 1940. En dito Tratado, o territorio da República Democrática de Finlandia foi anexado á Carelia Rusa, e creouse a **República Socialista Soviética de Carelo-Finesa**, sendo unida á RSSA de Carelia, que á súa vez foi separada da RSFS de Rusia.

Otto Kuusinen seguiu presidindo os territorios da Carelia soviética até 1956, cando a msma foi "degradada" á RSSA de Carelia, sendo integrada na RSFS de Rusia por segunda vez. Coa disolución da Unión Soviética, Carelia continuaría baixo control ruso, esta vez baixo o nome da República de Carelia.

Durante a Guerra de Continuación, Finlandia ocupou Carelia até 1944, cando quedou claro que os seus aliados alemáns perderían a segunda guerra mundial. O 19 de setembro de 1944, o goberno de Finlandia asinou o Armisticio de Moscova, cedendo máis territorio á Unión Soviética que foi anexado á RSS Carelo-Finesa. Isto foi ratificado por Finlandia no Tratado de París de 1947, renunciando a futuras reclamacións do territorio perdido. Durante estes cambios, a RSS Carelo-Finesa cedeu ao oblast de Leningrado terreos ao sur, especificamente o istmo de Carelia xunto con Vyborg.
Movemento polos Dereitos Civís (MpDC)

O **Movemento polos Dereitos Civís** (**MpDC**) é unha asociación galega que busca velar polos dereitos civís da cidadanía, orixinalmente integrada pola CIG-Mocidade, os CAE e os CAF, se ben estas organizacións xa non participan.

Constituíuse no ano 2002 en Santiago de Compostela co obxectivo de chamar a atención sobre as perdas e violacións de dereitos de todo tipo, ademais de incitar a denunciar estes feitos para combater a impunidade, especialmente das administracións.

Entre outras actividades, con carácter anual, desde 2003 (no ano 2002 non se imprimiu) edita un boletín analizando a situación dos dereitos civís en Galiza.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do Movemento polos Dereitos Civís.
Aceno

miniatura|240px|Alumnos pedindo permiso para falar por medio de acenos.
Un **aceno**, **ceno** ou **xesto** é unha forma de comunicación non verbal feito cunha parte do corpo, pódese usar para substituír ou complementa-la comunicación verbal.

Os acenos xogan un papel fundamental en moitos aspectos da vida humana e tamén son importantes nos animais, e poden usarse en ocasións para inicia-lo rito do cortexo. 

Os acenos espirituais e relixiosos son tamén comúns, como o signo cristián do sinal da cruz.

## Véxase tamén 
*Linguaxe xestual

* Lingua de sinais
Acento

**Acento** pódese referir a:
*Acento ortográfico, signos da escrita que se riscan sobre letras ou números, que pode ser:
**Acento agudo (á)
**Acento grave (à)
**Acento circunflexo (â)
*Acento (sociolingüística), pronunciación e entonación particular dun país, rexión ou grupo humano.
*Acento gráfico
**Acento diacrítico
*Acento prosódico, trazo da pronunciación que distingue a modulación dun elemento dunha sílaba
*Acento (música), énfase dado a unha nota ou acorde

## Véxase tamén 
*s:Normativa oficial do galego - A acentuación
Lourdes Domínguez

**Lourdes Domínguez Lino**, nada en Pontevedra o 31 de marzo de 1981, é unha tenista galega.

## Traxectoria 
Comezou a xogar sendo unha nena, e aos 14 anos foi prepararse ao Centro de Alto Rendemento de Sant Cugat, en Barcelona, onde segue vivindo. O seu adestrador é Karin Perona.

Foi a primeira galega en gañar un torneo da WTA e a primeira galega en clasificarse entre as cen mellores xogadores de tenis do mundo e, despois entre as cincuenta. Tamén foi a primeira galega en lograr o pase á 3ª rolda dun Grand Slam, algo que conseguiu en dúas ocasións en Roland Garros: 2005 e 2009.

Deu positivo por cocaína no torneo de Acapulco de 2002, polo que se lle aplicou unha suspensión de tres meses.

## Palmarés 
Gañadora no aberto de Bogotá en febreiro de 2006 e finalista nese mesmo torneo en 2005, chegou a ocupar a posición 41ª da clasificación da WTA en maio de 2006. Nesa mesma tempada participou en tres dos catro torneos do Grand Slam, o Aberto de Australia, Roland Garros e Wimbledon e nos tres quedou eliminada en primeira rolda. Volveu gañar o torneo de Bogotá no 2011. En 2015 gañou o torneo ITF de Curitiba.

En dobres gañou seis títulos, en 2007 en Bogotá, no 2007 en Acapulco, no 2008 en Barcelona, no 2011 en Bastad, no 2013 en Acapulco e tamén no 2013 en Katowice.

### WTA 
### WTA (dobres) 
### Grand Slam 
## Polémicas 
En 2010, e xunto con outras cinco tenistas españolas María José Martínez, Anabel Medina, Arancha Parra, Carla Suárez e Nuria Llagostera, anunciou a súa renuncia a participar na Copa Federación de tenis representando a España, en protesta pola falta de apoio ao tenis feminino por parte da Federación Española de Tenis.

## Outros datos 
Mide 1.63 e é destra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil de Lourdes Domínguez na web da WTA
Areeiro

O termo **Areeiro**, ou areal, en galego, fai referencia a un lugar con abundancia de area. Pode referirse a:

*Co nome de **areeiro** coñécense diversas especies de animais caracterizados por viviren na area, ou preto dela, como, entre outras:
*****Ammodytes tobianus***, peixe da orde dos perciformes e familia dos amodítidos;
*****Crangon crangon***, crustáceo da orde dos decápodos e familia dos crangónidos, un dos camaróns frecuentes nas augas galegas;
*****Pegusa lascaris***, peixe da orde dos pleuronectiformes e familia dos pleuronéctidos, moi semellante ao linguado.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Areeiro**, lugar da parroquia de Lavadores, no concello de Vigo;
***O Areeiro**, lugar da parroquia de Solobeira, no concello de Vilagarcía de Arousa;
***O Areeiro**, lugar da parroquia de Nespereira, no concello de Pazos de Borbén;
***O Areeiro**, lugar da parroquia de Rosende, no concello de Sober.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
***A Areeira**, lugar da parroquia de Logrosa, no concello de Negreira;
***As Areeiras**, lugar da parroquia de Ribeiras de Lea, no concello de Castro de Rei.
Aceráceas

As **aceráceas** (***Aceraceae***) constituían unha familia de plantas que comprendía entre 120 e 150 especies de árbores e arbustos, polo xeral caducifolios con flores actinomorfas e hermafroditas ou unisexuais e froito en dobre sámara.

Na actualidade moitos taxonomistas non a consideran unha familia e inclúen as súas especies na familia das **sapindáceas** (***Sapindaceae***), familia pertencente á orde Sapindales que conta con arredor de 140-150 xéneros cunhas 1400-2000 especies nativas de países cálidos. Entre outros xéneros, pertencen a ela os pradairos (xénero *Acer*) e os castiñeiros das bruxas (xénero *Aesculus*).

## Características 
Son árbores, arbustos, rubideiras e herbas, frecuentemente guacos. Follas esparexidas. A miúdo con células secretoras. Flores hermafroditas, ou unisexuadas por aborto, zigomorfas, en xeral pentámeras, xeralmente cun disco anular excéntrico entre a corola e o androceo, con 8-10 estames; xineceo de 2-3 carpelos concrescentes, cun único óvulo cada un. Froito variábel, capsular, seco e indehiscente, esquizocarpico, en baga ou drupa.

## Aceraceae 
Coma dixemos as **aceráceas** agrupaban a unhas 125 especies nativas das rexións frías do hemisferio norte, nos xéneros vexetais *Acer* (os pradairos) e *Dipteronia*; estudos xenéticos recentes levaron a reclasificar este taxon coma parte da familia Sapindaceae, polo que non se emprega actualmente.

## Xéneros 
* Acer L. os pradairos;
* Aesculus, os castiñeiros das bruxas,
* Allophylus L. 
* Blighia 
* Cardiospermum L. 
* Cupania L. 
* Cupaniopsis Radlk. 
* Dimocarpus Lour. 
* Dodonaea P. Mill. 
* Exothea Macfad. 
* Filicium Thwaites ex Benth. & Hook. f. 
* Harpullia Roxb. 
* Hypelate P. Br. 
* Koelreuteria Laxm. 
* Litchi Sonn. 
** Lychis sinensis'', cultivado como froiteira.
* Matayba Aubl. 
* Melicoccus P. Br. 
* Nephelium L.
* Paullinia L. 
* Sapindus L. 
* Schleichera Willd. 
* Serjania P. Mill.
* Talisia Aubl. 
* Thouinia Poit.
* Ungnadia Endl. 
* Urvillea Kunth

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Danny Carey

**Daniel "Danny" Edwin Carey**, nado o 10 de maio de 1961 en Lawrence (Kansas), é un batería estadounidense, actualmente na banda Tool. Tamén contribuíu en álbum de artistas coma ZAUM, Green Jellÿ, Pigface, Skinny Puppy, Adrian Belew de King Crimson, Carole King, Collide, The Wild Blue Yonder, Lusk e The Melvins.

## Traxectoria 
O primeiro encontro de Danny coa batería foi cando tiña dez anos, cando se uniu á banda da escola e comezou a ir a clases privadas de caixa. Dous anos despois Danny comezou a practicar cunha batería e comezou a traballar cun profesor particular. Na escola de secundaria uniuse á banda de jazz e comezou a estudar cun novo profesor, desta vez especializado en jazz. A medida que avanzaban os seus estudos primeiro de secundaria e posteriormente na University of Missouri - Kansas City, foi ampliando os seus estudos de percusión con teoría dos principios da xeometría, ciencia e metafísica. Danny tamén tocou jazz mentres ía ao instituto e experimentou nesa escena en Kansas City.

Danny deixou Kansas e marchou cara aos Ánxeles, onde traballou como batería de estudio con bandas como a de Carole King e tocou en directo con Pigmy Love Circus. Tamén tocou en Green Jellÿ coma Danny Longlegs e gravou o álbum *Cereal Killer*. Finalmente entraría a formar parte de Tool despois de coñecer ao vocalista Maynard James Keenan e ao guitarrista Adam Jones. Ademais de Tool, Carey participou tamén doutros proxectos coma Pigmy Love Circus, VOLTO! e ZAUM.

### Relixión e ocultismo 
A pesar de que Carey non se alineou con ningunha escola filosófica ou relixión en particular, amosou un profundo interese na comprensión das artes máxicas, xunto con varias ciencias ocultas. Símbolos enoquianos, deseños xeométricos e instrumentos percusivos especialmente simbólicos poden atoparse na súa baterías. Tamén é colecionista de primeiras edicións de libros do ocultista Aleister Crowley, así como de libros dun dos discípulos deste, Kenneth Grant.
Paul D'Amour

'''Paul d'Amour'*, nado en Spokane (Estado de Washington) o 12 de maio de 1967, foi o baixista orixinal da banda de rock Tool. O seu son carácterízase polo ton agresivo que desenvolveu co seu baixo Rickenbacker 4001CS, que pode escoitarse claramente no álbum *Undertow''.

## Traxectoria 
Orixinalmente tocaba a guitarra e foi invitado a Tool polo guitarrista Adam Jones. Ao igual que Adam, Paul estaba nos Ánxeles porque desexaba traballar no mundo do cine. Cando foi invitado a entrar na banda xa había tempo que non tocaba, e estaba pensando en deixar a música. Paul estaba a miúdo de mal humor, polo cal a música de Tool encaixou perfectamente con el.

En 1995, Paul deixou amigablemente Tool, xa que desexaba facer algo máis experimental. Despois da súa saída formou a banda de pop psicodélico Lusk con Brad Laner, Chris Pitman (agora en Guns N' Roses) e o ex-membro de Failure Greg Edwards (agora en Autolux). En 1997 editaron o seu único traballo ata a data, titulado *Free Mars*.

Pouco despois da súa saída de Tool, Paul tamén tocou a guitarra nun proxecto chamado Replicants, unha banda de versións que contaba con Ken Andrews e Greg Edwards de Failure, e tamén con Chris Pitman. Eles editaron un disco autotitulado en 1995, onde Maynard James Keenan fixo unha colaboración.

A principios do ano 2005 D'Amour estivo compoñendo e actuando co nome de Feersum Ennjin. Este está inspirado na novela de ficción científica *Feersum Endjinn* de Iain Banks, autor tamén da novela *The Wasp Factory* na que se inspirou Lusk. Co proxecto editou un EP auto-titulado a través do selo Silent Uproar Records.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial 
* MySpace de Paul D'Amour
Ana Guevara

**Ana Gabriela Guevara Espinoza**, nada o 4 de marzo de 1977, é unha atleta mexicana, especialista en 400 metros.

## Traxectoria 
Gañou a súa primeira medalla de ouro nos Xogos Panamericanos de 1999 no Canadá. Nos Xogos Olímpicos de 2000 de Sydney quedou en 5º lugar. Despois diso gañou 28 carreiras consecutivas antes de ser segunda en Roma en xullo de 2004. Nos Xogos Olímpicos de 2004 de Atenas foi medalla de prata.
Acetábulo

O **acetábulo** é, en anatomía humana, a superficie articular do óso coxal na pelve, formada polo ilio, o isquion e a pube onde se articula a cabeza do fémur, formando a articulación da cadeira. Nos réptiles e as aves o acetábulo colle a forma dunha cavidade profunda.
Alfreda

**Alfreda** é un nome propio feminino galego. Esta forma escrita tamén é común co catalán. Formado a partir da forma masculina Alfredo, formado polas raíces góticas *alj*, talvez de aljis ‘outro’, co sentido ‘estranxeiro’ e mais **frith* ‘paz'. En Galicia nunca foi un nome moi popular.

## Personaxes
*Alfreda Benge

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lista de nomes femininos en galego
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Cristina Alberdi

**Cristina Alberdi Alonso**, nada en Los Rosales (provincia de Sevilla) o 22 de febreiro de 1946 e finada en Madrid o 27 de xuño de 2024, foi unha avogada e política andaluza.

## Traxectoria 
Estudou Dereito, desde 1970 foi avogada do Colexio de Avogados de Madrid, en 1975 organizou un colectivo xurídico de carácter feminista. Foi vocal do Consello Xeral do Poder Xudicial (1985-1990), Ministra de Asuntos Sociais (1993-1996), deputada no Congreso dos Deputados (1996- 2003) e presidenta da Federación  Socialista Madrileña (1997-2000).

No ano 2003 deixou o PSOE, onde militaba desde 1995, pola súa oposición ó pacto entre o PSC e ERC para goberna-la Generalitat de Cataluña, acusando o seu partido de incluír reivindicacións nacionalistas. Foi presidenta do Consello Asesor do Observatorio contra a Violencia de Xénero da Comunidade de Madrid, nomeada por Esperanza Aguirre. Mostrouse contraria ó Estatuto de Cataluña de 2006 e á negociación con ETA cunha posición política próxima á do Partido Popular.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na páxina web do Congreso dos Deputados
Pietro Tagliavia d'Aragonia

'''Pietro Tagliavia d'Aragonia''' , nado c. 1500 en Palermo (Italia) e finado o 5 de agosto de 1558 en Palermo, foi un cardeal da Igrexa católica.

## Traxectoria 
Foi bispo de Girgenti e arcebispo de Palermo. O Papa Xulio III creouno cardeal o 22 de decembro de 1553.

Proviña dunha familia nobre, a dos condes de Castelvetrano e Terranova.
Acetaldehido

O **acetaldehido** ou **etanal** (CH3CHO) é un líquido incoloro, tóxico e volátil que se obtén comercialmente por oxidación do alcohol etílico e por hidratación do acetileno. Emprégase como disolvente e nas industrias de plásticos e colorantes utilízase na elaboración de varios compostos orgánicos.

## Historia 
O etanal foi sintetizado por primeira vez en 1782 por George Heinrich Adolf Scheele mediante a oxidación de etanol con dióxido de manganeso (MnO2). A súa fórmula foi pescudada por primeira vez por Liebig en 1835 que lle deu o nome de acetaldehido.

## Notas
Acetato

miniatura|dereita|220px|Acetato.
O **acetato** é o sal do ácido acético. Algúns acetatos que constitúen sales minerais, como poden se-lo de aluminio e o de cobre, úsanse na tinturería, mentres outros como o amonio úsanse en medicina.
Świętochłowice

**Świętochłowice** é unha cidade-condado do sur de Polonia, que ten 55.527 habitantes (2005). Ata 1999 estivo integrada no voivodato de Katowice, actualmente forma parte do voivodato de Silesia. Foi parte de Alemaña ata 1922, e entre 1939 e 1945.
Alicia

**Alicia** é un nome propio feminino galego. Esta forma escrita tamén é común co aragonés e co castelán. A súa orixe é a mesma que o nome xermánico Adelaida, mais procede de *Aalis*, forma en francés antigo que se latinizou como Alicia.

En xaneiro de 2023 existían 5.781 mulleres en Galicia co nome Alicia, cunha media de idade de 43,4 anos.

## Alicia noutras linguas 
* Alemán: Alice
* Aragonés: Alicia
* Castelán: Alicia
* Catalán: Alícia
* Éuscaro: Alize / Alizia / Aliza
* Francés: Alice
* Inglés: Alison / Alice
* Italiano: Alice
* Portugués: Alice
* Romanés: Alice
* Ruso: Alisa
* Sueco: Alice

## Personaxes 
* Alicia, personaxe de ficción de Lewis Carroll.
* Alicia Alonso Fernández, pintora galega.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
639

## Acontecementos 
* Destrución de Susa durante a conquista islámica de Persia.
* Os árabes conquistan Xerusalén.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Dagoberto I, rei dos francos.
* Chintila, rei dos visigodos.
* 27 de febreiro - Pipino o Vello.

Historia ano a ano
Abas

**Abas** pode ser:
*Abas, Grecia: cidade grega
*Abas (filósofo): sofista grego
*Abas (mitoloxía): rei mitolóxico de Argos
Abasolo

**Abasolo** é o nome de varios concellos de México:
*Abasolo, Coahuila
*Abasolo, Durango
*Abasolo, Guanajuato
*Abasolo, Nuevo León
*Abasolo, Tamaulipas
Aldo Duscher

**Álvaro "Aldo" Pedro Duscher**, nado en Esquel (Chubut) o 22 de marzo de 1979, é un exfutbolista arxentino nacionalizado austríaco. Xogaba de centrocampista e foi internacional coa selección arxentina.

## Traxectoria 
Empezou xogando na Arxentina, en Newell's Old Boys de Rosario entre 1995 e 1998. Durante eses anos tamén conseguiu 2 Suramericanos Sub-20 coa selección do seu país.

En 1998 foi contratado por dúas tempadas polo Sporting de Lisboa, onde conseguiu unha Superliga.

De cara a tempada 2000–01 foi contratado polo Deportivo da Coruña, club no que xogou 142 partidos de Liga e 34 partidos de Liga de Campións até a tempada 2006–07, gañando unha Copa do Rei e dúas Supercopas de España. Neste tempo foi recordado polos seguidores do Manchester United pola súa patada e posterior lesión de David Beckham que case impide ao capitán inglés xogar o Mundial 2002.

Ao comezos da tempada 2007–08 quedou libre e foi contratado polo Racing de Santander por dúas tempadas, despois de numerosas ofertas no inverno, de entre outros o Manchester United e Olympique de Lyon, todas refugadas para acabar xogando no conxunto de El Sardinero.

Marca o seu primeiro gol en Primeira División na súa oitava tempada na mesma, o 9 de decembro de 2007, cunha vitoria do Racing sobre o RCD Mallorca (3–1). Tras arduas negociacións, na tempada 2008–09 Duscher foi contratado, por tres tempadas, polo Sevilla FC. Desde a tempada 2010–11 xoga no RCD Espanyol, tras rescindir o seu contrato co Sevilla.

O 27 de xullo de 2011 anunciouse a súa incorporación ao Barcelona Sporting Club de Guayaquil, en Ecuador.

### Selección nacional 
Duscher fixo o seu debut internacional coa selección arxentina en 2005, chegando a xogar tres partidos.

## Palmarés 
;Sporting de Lisboa
* Primeira Liga: 1999–00

;Deportivo
* Copa do Rei: 2001–02
* Supercopa de España: 2000, 2002.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com 
* Datos do xogador en national-football-teams.com
Aappilattoq

**Aappilattoq** é o nome de dous asentamentos de Groenlandia:

*Aappilattoq, localidade do concello de Kujalleq, até 2009 de Nanortalik.
*Aappilattoq, localidade do concello de Avannaata.
A Ronda

O topónimo **A Ronda** pode referirse a:

***A Ronda**, parroquia do concello asturiano de Boal;
***A Ronda**, parroquia do concello asturiano de Eilao;
Aaron Smith

**Aaron Smith** pode referirse á:

*Aaron Smith, xogador estadounidense de fútbol americano.
*Aaron Smith, músico estadounidense.
Henry de Lumley

**Henry de Lumley** (ou **Henry de Lumley-Woodyear**) é un historiador francés, especialista en Prehistoria nado en Marsella o 14 de agosto de 1934.

## Biografía
Henry de Lumley é un persoeiro importante do estudo da Prehistoria en Francia e marcou os progresos desta ciencia nese país en particular grazas ás pescudas realizadas baixo a súa dirección en Terra Amata e na Cova de Lazaret (Alpes Marítimos), ao igual ca en Aragó onde descobre o home de Tautavel (Pireneos Orientais) en 1971. Tamén participou no estudo dos gravados rupestres protohistóricos do Val das Marabillas, nos Alpes.

Doutorado en Ciencias pola Universidade de París, entre 1955 e 1980 seguiu as súas pescudas en Marsella no seo do CNRS ata acadar o grao de director de investigación. Creou un equipo de investigación na Universidade da Provenza dedicado ao estudo da xeoloxía do Cuaternario e da Prehistoria e dos homínidos fósiles.
 
Foi nomeado profesor no Museo Nacional de Historia Natural de París en 1980, do que foi director entre 1994 e 1999 e do que agora é profesor emérito.

É director do laboratorio de prehistoria do Museo do Home e do Instituto de Paleontoloxía Humana de París. Entre 1994 e 1999 foi director do Museo Nacional de Historia Natural. Actualmente é membro do Institut de France (Academia Francesa das Ciencias).
 
Fundador da Asociación Mundial de Paleontoloxía Humana, afiliada á UNESCO, dirixiu máis de 200 escavacións arqueolóxicas e participou na construción de seis museos de prehistoria en Francia (Terra Amata, Tautavel, Eyzies de Tayac, Menton, Tende e Quinson). Segue en activo participando en proxectos de escavación internacionais na Asia Central, na China e en Etiopía. Un dos seus proxectos actuais é o estudo das ferramentas máis antigas da humanidade, de hai 2’7 millóns de anos, en Kada Gona (Etiopía) e na construción dun museo da evolución do home en Adís Abeba.

## Publicacións
* *Le Paléolithique inférieur et moyen du Midi méditerranéen dans son cadre géologique* 1969.
* *Une cabane acheuléenne dans la Grotte du Lazaret*, 1969.
* *Le Mont Bégo*, 1992.
* *Le grandiose et le sacré*, 1995. 
* *L’Homme premier*, 1998.
* *Le sol d’occupation acheuléen de l’unité archéostratigraphique UA 25 de la grotte du Lazaret*, 2004.
Termigal

**Termigal** é o organismo "*encargado da coordinación xeral das actividades terminolóxicas relativas á lingua galega, de promover e levar a cabo a elaboración de recursos terminolóxicos e de garanti-la súa dispoñibilidade, e de promove-lo desenvolvemento de produtos de enxeñaría lingüística en que a terminoloxía teña unha especial incidencia*" . Foi creado en 1997 mediante un convenio asinado entre a Real Academia Galega (coma autoridade académica encargada da normativización da lingua galega) e a Dirección Xeral de Política Lingüística da Consellería de Educación e Ordenación Universitaria (coma organismo competente en materia de política lingüística). Actualmente está establecido coma un proxecto do Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades (CIRP) e incluído coma unha sección da RAG, centrándose en definir a terminoloxía técnica en galego. Na actualidade está coordinado por Manuel González González e nel traballan tres bolseiros que xestionan os seguintes servizos:
* con apoio exterior, desenvolven terminoloxía específica e sistemática para determinadas áreas de especialidade, con proxectos a longo prazo moi amplos e variados (hostalería, mundo empresarial, botánica, oficios e profesións, automoción, música);
* resolución de consultas realizadas por teléfono ou mediante o correo electrónico, principalmente procedentes de tradutores, terminólogos ou servizos de normalización lingüística.

## Publicacións
Conta xa con varias publicacións, agrupadas nunha colección numerada que consiste nos seguintes volumes:
#Victorino Gutiérrez Aller (1998) *Formulario notarial*. Santiago de Compostela: Termigal, CIRP-Xunta de Galicia. ISBN 8445322826
#Xoaquín Monteagudo Romero (1998) *Regulamentos municipais*. Santiago de Compostela: Termigal, CIRP-Xunta de Galicia. ISBN 8445323784
#Fernando Lahuerta Mouriño & Francisco X. Vázquez Álvarez & Xosé L. Rodríguez Villanueva (2002) *Vocabulario multilingüe de acuicultura* Santiago de Compostela: Termigal, CIRP-Xunta de Galicia. ISBN 844533316X
# Fernando Lahuerta Mouriño & Francisco X. Vázquez Álvarez (2000) *Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos* Santiago de Compostela: Termigal, CIRP-Xunta de Galicia. ISBN 8445329138
# Edith Pazó Fernández (2005) *Dicionario galego de televisión*. Santiago de Compostela: Termigal, CIRP-Xunta de Galicia. ISBN 844534062X
Previamente xa existían publicacións sen estar adscritas especificamente ó Termigal, entre as que destaca:
* Pedro Benavente (1995) *Guía de alimentación*. CIRP-Xunta de Galicia. ISBN 8445313010
En colaboración con outras institucións terminolóxicas, traballáronse os seguintes temas:
* artes gráficas
* comercio electrónico
* medio natural e ecoloxía
* química (nome e símbolo dos elementos)
* SIDA
* telecomunicacións
* transporte turístico
Outros temas nos que se está a traballar son:
* hostalaría, gastronomía, alimentación e turismo
* relacións laborais
* botánica e taxonomía
* automoción
* música
* mercadotecnia
* informática

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Didáctica, Metodoloxía e Materiais
* Planificación lingüística
* Normativa oficial do galego

### Ligazóns externas 
* Páxina de Termigal no CIRP
Daniel Kessler

**Daniel Alexander Kessler**, nado en Londres o 25 de setembro de 1974, é un guitarrista e cantante inglés. Toca na banda neoiorquina de rock alternativo Interpol.

## Traxectoria 
Kessler naceu en Londres en 1974. A principios da década de 1980 a familia mudouse a París por mor do traballo do pai, e catro anos despois, cando tiña 10 anos de idade, os pais divorciáronse e Daniel mudouse a Washington, D.C. coa súa nai e o seu irmán Mark de 13 anos. O seu irmán maior, Ted, regresou a Londres e traballou dentro da industria musical.

### Interpol 
Foi o seu desexo de tocar nunha banda o que o levou a achegarse a Carlos Dengler, con quen asistía a unha clase de historia na Universidade de Nova York (NYU). Kessler coñecía ao cantante Paul Banks dun programa de verán en París, e pediulle que se unise á banda cando o atopou en Nova York. O compañeiro de cuarto de Kessler, Greg Drudy, foi o primeiro batería de Interpol. Cando Drudy deixou a banda, Kessler pediulle ao seu amigo Sam Fogarino que o substituíse.

En 1998 matriculouse na Escola de Estudo Individualizado Gallatin da NYU e graduouse en francés, cine e literatura.

Tras unha serie de lanzamentos autoeditados, Interpol acabou fichando en 2002 por Matador Records conseguindo un grande éxito cos seus dous primeiros álbums, *Turn On the Bright Lights* e *Antics*. O son da banda comparouse co de bandas post-punk de finais dos 70 e principios dos 80 e os discos foron un éxito comercial e de crítica.

Con Interpol Kessler leva publicados seis álbums de estudio, o último deles *The Other Side of Make-Believe*, lanzado en 2022.

### Big Noble 
En 2014 Kessler anunciou un novo proxecto paralelo co deseñador de son Joseph Fraioli de Datach'i chamado Big Noble. O seu álbum de estrea, *First Light*, publicouse o 2 de febreiro de 2015, e en 2025 a banda lanzou o seu segundo traballo, ''It's Later Than You Think''.

## Notas
Carlos Dengler

**Carlos "D" Dengler**, nado o 23 de abril de 1974, foi o baixista da banda de rock alternativo Interpol. Carlos é medio alemán e medio colombiano. El cre que o seu nome é "etnicamente" confuso para a xente, e por iso prefire ser chamado Carlos D.
Leliano

**Ulpius Cornelius Laelianus**, tamén chamado **Leliano** foi un usurpador romano contra Póstumo, emperador da Galia.

## Traxectoria 
Sendo emperador do *Imperium Gallicus*, Póstumo, fundador do mesmo logo de rebelarse contra Roma e contra o seu emperador Galieno, chega a un acordo no ano 268 para se dividir as zonas de control. No ano 269, **Caius Ulpius Cornelius Lelianus**, ou **Leliano**, trata de usurpar o trono e rebélase contra Póstumo. Este dirixe os seus exércitos contra o seu antigo comandante, quen se refuxiara en Maguncia. Póstumo pon sitio a cidade e tómaa pouco despois, matando a **Leliano**, pero atopando tamén a morte el e mais o seu fillo logo de que lle prohibisen ás súas tropas a pillaxe da cidade.

Leliano pasou á historia pola súa bravura e valentía nas loitas contra os bárbaros e foi un destacado militar que construíu a maior parte das fortalezas ao longo do río Rin, e que lle permitiron a Póstumo afastar as tribos xermánicas da Galia e da Xermania Inferior e consolidar o seu Imperio ata á súa morte.
Mario

[miniatura|Efixie de Mario nun [antoniniano.]]
**Marcus Aurelius Marius**, foi nomeado emperador do Imperio Galo no ano 269, na cidade de Maguncia, na Xermania Inferior. Chegou ao cargo pola aclamación das tropas de Póstumo, que poucos días antes morrera ás mans desas mesmas tropas, ás cales lles prohibira saquear a cidade despois de tomala.

## Traxectoria 
Foi correxente con Póstumo e o seu goberno durou só 18 días, pois as mesmas tropas que o nomearan matárono ao tratar el de facer xustiza e aclarar as mortes de Póstumo, o seu fillo pequeno Póstumo II e Leliano.

## Numismática 
Coa pequena excepción das moedas acuñadas en *Augusta Treverorum*, as súas moedas parecen emitidas en *Moguntiaum*, empregando matrices do reverso da acuñación de Leliano. &nbsp;A cuñaxe en moeda de ouro (áureos) e prata (antoninianos) enfatizaba a harmonía e lealdade militar cos títulos *concordia militum* ("concordia dos soldados") e *fides militum* ("lealdade dos soldados"). Baixo Mario, os tipos de reversos ampliáronse moito en relación ao repertorio de Leliano, e algúns dos seus antoninianos foron reutilizados por Vitorino, que modificou lixeiramente o seu retrato.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Ácido acético

O **ácido acético** ou **ácido etanoico** (C2H4O2 ou CH3-COOH), compoñente básico do vinagre, é un ácido incoloro, picante, corrosivo, de cheiro penetrante e tóxico que se conxela a 16,67&nbsp;°C e ferve a 118,5&nbsp;°C.+

Emprégase na industria alimentaria como acidulante ou conservante.

A súa concentración nunha disolución mídese cun instrumento coñecido coma acetímetro. 

## Notas 
## Véxase tamén 
* Acetato
* Ácido piroleñoso
* Ácido propiónico
* Ciclo de Krebs
* Química orgánica
* Fermentación
** Fermentación acética
* Vinagre
Tétrico

**Caius Pius Esuvius Tetricus**, foi o derradeiro emperador do Imperio Galo. Chega ao poder pola influencia de Vitorina, nai do emperador galo Vitorino, que consegue o seu nomeamento no 271 mediante subornos no seo do exército. Era gobernador de Aquitania, e na súa capital Burdigala (Bordeos) atopábase nese intre.

Logra ser recoñecido ao igual que Vitorino na Galia e na Britania, pero non así na Hispania, axudado neste labor polo seu fillo Tétrico II, quen acabará sendo nomeado César.

Canso das continuas insubordinacións dos lexionarios, chama na súa axuda ao emperador Aureliano. Este invade a Galia e vence a Tétrico I en Catalaunum (Châlons sur Marne). Estamos no 273. Segundo algunhas fontes, Tétrico pásase ao inimigo ao tratar de escapar dos seus propios soldados, mentres que outras fontes din que se rendeu en Tréveris ao emperador Aureliano no 274.

O certo é que formaba parte do cortexo triunfal por Roma. Aureliano tratouno ben, e mesmo ocupou diversos cargos públicos, e chegou a ser gobernador de Lucania, provincia no sur de Italia, morrendo retirado nunha data descoñecida.
Álvaro

**Álvaro** é un nome propio masculino galego. Esta forma escrita tamén é común co castelán e co portugués. Procede do xermánico *ala* (todo) e *warja* (defensa). En galego ten a variante **Alvar** e os hipocorísticos **Varo** e **Varocho**. e 10 co nome Alvar, cunha media de idade de 24 anos.

## Álvaro noutras linguas 
* Aragonés: Alvaro
* Castelán: Álvaro
* Catalán: Àlvar
* Italiano: Alvaro
* Polaco: Alwar
* Portugués: Álvaro

## Personaxes
*Álvaro Cunqueiro, escritor galego
*Álvaro das Casas, escritor galego
*Álvaro Pino, ciclista galego
*Álvaro Uribe, político colombiano
*Álvaro del Portillo, político mexicano
*Álvaro Cunhal, político portugués
*Álvaro Siza, arquitecto portugués
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes masculinos en galego
* Lista de nomes masculinos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes masculinos Real Academia Galega
Provincias de Irlanda

Durante o derradeiro período celta e os primeiros tempos históricos Irlanda foi dividida en **provincias**, substituíndo o sistema anterior, baseado nos tuatha.

As catro provincias son:
* Connacht
* Leinster
* Munster
* Ulster

Nun principio houbo cinco provincias, pero co paso do tempo a máis pequena, Meath, foi absorbida por Leinster. Durante a idade dourada de Irlanda, as provincias eran pouco máis ca reinos vagamente federados con fronteiras bastante flexibles. En tempos modernos, as provincias asócianse a condados específicos.

As provincias foron substituídas polo sistema actual dos condados trala ocupación normanda no século XII. En irlandés, o termo para "provincia" é *cúige*, que significa "quinto", reflectindo a división orixinal.

## Véxase tamén 
* Illa de Irlanda
* República de Irlanda
* Irlanda do Norte
* Ulster
* Condados de Irlanda
* Subdivisións de Irlanda do Norte
* Illas Británicas
* Gran Bretaña
* Britania
* Bretaña (rexión do Edo. francés)
* Bretaña (rexión histórica)
* Reino de Irlanda
* Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda
* Reino Unido (Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda do Norte, en inglés: *United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland*)
* Escocia
* Gales
* Cornualla
* Illa de Mann