Certhia

***Certhia*** é un xénero de aves paseriformes, o tipo da familia dos cértidos (Certhiidae), que comprende aos **subidores** (antes chamados tamén gabeadores) máis típicos.

## Catacterísticas 
As súas especies ocupan gran parte dos bosques da rexión temperada do hemisferio norte norte. Normalmente non migran máis que en desprazamentos locais, como os descensos das montañas das especies que viven no Himalaia.

Son paxaros forestais pequenos, todos de aparencia moi similar (tanto que é difícil diferencialos cando ocupan o mesmo territorio). Teñen as partes superiores pardas con pintas e as inferiores abrancazadas.

Aditan construíren os seus niños en forma de cunca en plataformas de ramas, e escondidos tras as cascas soltas do tronco dunha árbore. Tamén poden usar as caixas niño colocadas nos troncos se teñen dúas aberturas, unha para a entrada e outra para saíren. Poñen de 3 a 9&nbsp;ovos (xeralmente 5 ou 6), que son brancos con pencas pardo avermelladas. A femia chócaos durante 14 ou 15&nbsp;días. Os pitos deixan o niño en 15 ou 16&nbsp;días. O macho pode coidar deles mentres a femia incuba e alimenta a unha segunda niñada. Raramente o macho emparella cunha segunda femia mentres a primeira choca, e mesmo hai rexistros de dúas femias incubando as súas postas unha canda a outra nun mesmo niño.

Polo menos algunhas das especies dormen en pequenas cavidades alongadas que escavan elas mesmas tras as codias soltas. Poden durmir sos ou en grupos (probabelmente familiares) que, cando o frío é intenso poden chegar a superar os 12 individuos.

### Clasificación 
Segundo recentes estudos das secuencias, de ADN mitocondrial, do citocromo *b* e da estrutura dos seus cantos, recoñécense as seguintes especies:                                                       
* '*Xénero *Certhia'''* Linnaeus, 1758 
** *Certhia familiaris* Linnaeus, 1758 - subidor do norte
** *Certhia hodgsoni* W. E. Brooks, 1871 - subidor de Hodgson
** *Certhia americana* Bonaparte, 1838 - subidor americano
** *Certhia brachydactyla* C. L. Brehm, 1820 - subidor común
** *Certhia himalayana* Vigors, 1832 - subidor do Himalaia 
** *Certhia tianquanensis* G. Li, 1995 - subidor do Sichuan
** *Certhia nipalensis* Blyth, 1845 - subidor do Nepal
** *Certhia discolor* Blyth, 1845  - subidor de Sikkim 
** *Certhia manipurensis* Hume, 1881 - subidor de Manipur

## Evolución 
Forman parte de dúas liñaxes evolutivas: as catro primeiras especies citadas son froit da radiación holoártica, mentres que as cinco restantes están distribuídas ao sur e ao leste do Himalaia. Unha excepción é *Certhia hodgsoni*, recentemente recoñecido como especie á parte, que vive no sur do Himalaia sendo descendente dos mesmos antepasados que os subidores do norte.

Os membros do grupo holoártico teñen un canto máis melodioso, que sempre (excepto o de *C. familiaris* da China) empeza ou termina cun agudo *sriih*. En cambio o grupo do Himalaia ten un trilo máis rápido sen o son *sriih*.

## Rexistro fósil 
O fósil máis antigo do xénero é *Certhia immensa* (do plioceno de Csarnota, Hungría).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* Tietze, Dieter Thomas; Martens, Jochen & Sun, Yue-Hua (2006): "Molecular phylogeny of treecreepers (*Certhia*) detects hidden diversity" Resume. *Ibis* **148** (3): 477-488}} 
* Dieter Thomas Tietze, Jochen Martens, Yue-Hua Sun & Martin Paeckert (2008): "Evolutionary history of treecreeper vocalisations (Aves: Certhia)" Resume en *Organisms, Diversity & Evolution* **8** (4): 305–324.

### Outros artigos 
* Paseriformes
* Páseros
* Paséridos
* Certioideos
* Cértidos

### Ligazóns externas 
* *Certhia* na ADW.
* *Certhia*  na EOL.
* *Certhia* Linnaeus, 1758 no ITIS                                                         
* *Certhia'' no NCBI.