Taenia

***Taenia*** é un xénero de vermes planos Cestodos ciclofílidos, organismos chamados **tenias,** entre os que se inclúen importantes parasitos dos animais e do home. Especies deste xénero son responsables da teníase e a cisticercose nos humanos. Hai máis de 100 especies rexistradas neste xénero. Morfoloxicamente caracterízanse por ter un corpo en forma de fita composto por segmentos chamados proglotes; e da súa forma deriva o seu nome, xa que en grego ταίνια, *tainía* significa fita, vendaxe ou faixa. O extremo anterior do corpo é un órgano de fixación con ventosas e ás veces ganchos chamado escólex. Non todos os membros do xénero *Taenia* teñen un escólex armado con ganchos ou espiñas (por exemplo, *Taenia saginata* non os ten, pero *Taenia solium* si).

As proglotes teñen un ovario central, cun vitelario (glándula da xema) na parte posterior. Como en todos os cestodos ciclofílidos, hai un poro xenital a cada lado de cada proglote. Os ovos libéranse cando a proglote se desprende do corpo e se deteriora, xa que non teñen un poro uterino para a saída dos ovos.

## Exemplos de especies 
* *Taenia asiatica*. Os humanos son o seu hóspede definitivo, e os porcos e raramente o gando son os hóspedes intermediarios.
* *Taenia crassiceps*
* *Taenia gonyamai*. Parasito dos antílopes (as formas larvais) e dos leóns (as formas adultas).
* *Taenia multiceps*. Tenia do can que pode causar noutros animais a cenurose.
* *Taenia mustelae*. Infecta a pequenos carnívoros.
* *Taenia pisiformis*. É común nos cans asilvestrados e coellos, os cales serven de hóspede intermediario.
* *Taenia rileyi*. Infecta a linces.
* *Taenia saginata*. É a tenia da vaca. Infecta ao gando e aos humanos, e só pode reproducirse no intestino humano.
* *Taenia solium*. É a tenia do porco. Os humanos son o seu hóspede primario, nos que se reproduce. O hóspede intermediario é o porco.
* *Taenia taeniaeformis*. Utiliza os roedores como hóspede intermediario e despois vive nos gatos como hóspede definitivo.
* *Taenia serialis*. Parasita aos cans e raposos e os hóspedes intermedios son os coellos.

## Ciclo de vida 
[miniatura|Un par de proglotes desecadas, que parecen sementes de [sésamo e que conteñen moitos ovos.]]

O ciclo de vida empeza cando se liberan polas feces ovos ou proglotes grávidas cheas de ovos. Os ovos libres (embrióforos) levan oncosferas (tamén chamados embrións hexacantos). Os ovos son resistentes e duran de días a meses no medio ambiente. Algunhas veces, como pasa en *T. saginata*, eses segmentos (proglotes ou cadeas de proglotes) son aínda móbiles despois da excreción, baleiran os seus ovos en poucos minutos ou, nalgunhas especies, retéñenos agrupados e agardan á chegada dun hóspede vertebrado axeitado. O hóspede intermediario (gando, porcos, roedores etc., segundo a especie de verme) debe despois inxerir os ovos ou as proglotes. Se o hóspede é da especie correcta, o embrióforo eclosiona, e os embrións hexacantos invaden a parede do intestino delgado do hóspede intermediario para viaxar despois ao músculo estriado onde se desenvolven como larvas cisticercos. Alí crecen, e diferéncianse nesta forma larval que parece unha vesícula (e creuse erradamente ata mediados do século XIX que era outra especie de parasito), que é infecciosa para o hóspede definitivo en canto desenvolva un escólex invaxinado (protoescólex). Para continuar o proceso, o hóspede definitivo debe comer carne mal cocida ou crúa do hóspede intermediario. Unha vez que está no hóspede definitivo, a vesícula é dixerida, o escólex insírese na parede intestinal, e o colo empeza a producir segmentos que formarán o corpo do verme ou estróbilo. Aparecen novos ovos nas feces do hóspede definitivo xeralmente de seis a nove semanas despois, e o ciclo volve a repetirse.

*Taenia saginata* ten unhas 1.000-2.000 proglotes e cada unha das proglotes grávidas contén 100.000 ovos, mentres que *Taenia solium* ten unhas 1.000 proglotes e cada proglote grávida ten 60.000 ovos aproximadamente.

## Diverxencia de *Taenia* en humanos 
Inicialmente pensábase que os humanos adquiriran especies de *Taenia* (*T. solium*, *T. asiatica* e *T. saginata*) despois da domesticación de grandes animais, aínda que a dieta omnívora e a busca de alimentos dos primeiros homínidos suxire que o contacto entre a *Taenia* ancestral estableceuse antes da aparición dos humanos modernos e a agricultura avanzada. As probas indican que a domesticación de animais polos humanos introduciu especies de *Taenia* en novos hóspedes intermediarios, como vacúns e porcinos. Os homínidos que cazaban antílopes ou buscaban prea mataban antílopes establecendo o inicio dunha relación hóspede parasito entre os homínidos e a *Taenia*. Daquela, é posible que os homínidos non tivesen modo de cociñar os alimentos. Isto aumentaría grandemente as posibilidades de adquirir os cisticercos como resultado de comer carne non cociñada. Ademais, a transmisión do parasito puido verse potenciada polo consumo directo do hóspede definitivo. Os datos parasitolóxicos apoian a busca de antílopes como alimento polas especies de *Homo* durante o Plioceno tardío e Plistoceno. Isto corresponde co contacto inicial coa *Taenia* ancestral e a especialización en *T. solium*, *T. saginata* e *T. asiatica*, que resultou así na colonización dos primeiros homínidos como hóspedes definitivos.

O cambio de hóspede de *Taenia* é máis frecuente entre carnívoros e menos entre herbívoros por medio de coespeciación. Obsérvase un exceso de 50–60% de colonización de *Taenia* entre carnívoros (hiénidos, félidos e homínidos). A adquisición do parasito ocorre máis frecuentemente entre o hóspede definitivo que entre os hóspedes intermedios. Por tanto, o cambio de hóspede probablemente pode que non ocorrese a través de vacas e porcos. O establecemento de vacas e porcos como hóspedes intermedios de especies de *Taenia* deeuse, en consecuencia, ás relacións sinantrópicas cos humanos. Durante os pasados 8000–10000 anos, estableceuse a colonización das respectivas especies de *Taenia* desde os humanos ás vacas e aos porcos. En contraste, a colonización da *Taenia* ancestral nos primeiros homínidos estableceuse hai 1,0–2,5 millóns de anos. Isto indica claramente que a coloniación das *Taenia* humanas antecede a domesticación de animais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Taenia solium
* Taenia saginata

### Ligazóns externas 
* ZipcodeZoo
* BioLib
* Vermes planos humanos
* Parasitos en humanos
* Unha suposta especie de Taenia descrita no lince de Eurasia en Finlandia