open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eduard von Zambaur

**Eduard Karl Max Ritter von Zambaur**, nado o 11 de maio de 1866 en Podgórze, Cracovia, e finado o 10 de outubro de 1947 en Graz, foi un orientalista, numismático e oficial do exército austríaco.

## Traxectoria 
### Como militar 
Eduard von Zambaur era fillo dun xeneral do exército austríaco. Logo de recibir a súa educación secundaria militar inferior en Koszeg (actualmente en Hungría) e a superior en Hranice (hoxe na R. Checa), von Zambaur asistiu entre 1880 e 1883 á Academia Militar Teresiana en Wiener Neustadt. En agosto de 1886 acadou o grao de tenente e en 1890 o de tenente primeiro. 

De 1890 a 1893 foi instrutor na escola de cadetes de Viena, tivo moita repercusión nos círculos numismáticos da época e abriulle as portas para ser considerado unha autoridade na numismática do mundo islámico. 

En 1901 ingresou na Sociedade Numismática Austríaca e en 1929 foi elixido o seu presidente, posto que mantivo ata pouco antes da súa morte, en 1947.

## Recoñecementos 
### Condecoracións militares 
* (1908): Cruz Militar do Xubileu.
* (1898): Medalla Militar do Xubileu.
* Medalla ao Mérito Militar (bronce e prata).
* Cruz do Mérito Militar, clase III.
* Cabaleiro da Orde Imperial da Coroa de Ferro, clase III.

### Premios numismáticos 
* (1928): Medalla Huntington, da *American Numismatic Society*, de Nova York.
* (1947): Medalla da *Royal Numismatic Society*, de Londres.

## Publicacións 
* (1927). *.* H. Lafaire, Hannover.
* (1968). *Die Münzprägungen des Islams. Zeitlich und örtlich geordnet. 1. vol.: Der Westen und Osten bis zum Indus mit synoptischen Tabellen* (editado por P. Jäckel). F. Steiner, Wiesbaden.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Demel, H. (1949). “Eduard Ritter von Zambaur”. En *Numismatische Zeitschrift*. 73. Páxinas 154-155.
* Osman Gazi Özgüdenli. (2013). "Zambaur, Eduard Ritter von (1866-1947). Avusturyali nümismat ve sarkiyatçi". En *Islâm Ansiklopedisi*. Páxinas 116-117.
* Weber, C. (2004). *Das Militär-Jubiläumskreuz: Die Ritter von Zambaur und der Offiziersadel in der Donaumonarchie (1800-1918/45).* Kovac, Hamburgo. Páxinas 264-284. ISBN  978-3830015574
Killian Hayes

**Killian Deron Antron Hayes**, nado o 27 de xullo de 2001 en Lakeland, Florida, é un xogador franco-estadounidense de baloncesto profesional.

## Traxectoria profesional 
O 18 de novembro de 2020, Hayes foi elixido na 7ª posición do Draft da NBA de 2020 polos Detroit Pistons. O 1 de decembro de 2020, Hayes asinou o seu contrato de rookie cos Pistons. O 8 de febreiro de 2024, os Pistons cortaron a Hayes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference.com
The Christmas Chronicles

***The Christmas Chronicles*** é un filme estadounidense de 2018 dirixido por Clay Kaytis a partir dun guión de Matt Lieberman. Está protagonizado por Kurt Russell, Judah Lewis, Darby Camp, Lamorne Morris, Kimberly Williams-Paisley e Oliver Hudson. É o primeiro título da serie de filmes *The Christmas Chronicles*. O filme foi producido por 1492 Pictures e Wonder Worldwide, e estreouse o 22 de novembro de 2018 en Netflix.

*The Christmas Chronicles* recibiu valoracións positivas por parte da crítica, e tivo unha secuela, *The Christmas Chronicles 2*, a cal se estreou o 25 de novembro de 2020.

## Personaxes 
* Kurt Russell como Santa Claus / Saint "Nick' Nicholas
* Darby Camp como Kate Pierce
** Kaitlin Aidree como Kate Pierce con 3-5 anos
* Judah Lewis como Teddy Pierce
** Jesse Gervasi como Teddy Pierce con 3 anos
** David Kohlsmith como Teddy Pierce con 5 anos
** Jack Bona como Teddy Pierce con 8 anos
* Lamorne Morris como oficial Mikey Jameson
* Kimberly Williams-Paisley as Claire Pierce
* Oliver Hudson como Doug Pierce
* Martin Roach como oficial Dave Poveda
* Vella Lovell como Wendy
* Tony Nappo como camareiro Charlie Plummer
* Steven van Zandt como Wolfie
* Marc Ribler como Dusty
* Goldie Hawn como Mrs. Claus

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
The Christmas Chronicles 2

***The Christmas Chronicles 2*** é un filme estadounidense de 2020 dirixido e producido por Chris Columbus, quen escribiu o guión xunto con Matt Lieberman. É o segundo título da serie de filmes *The Christmas Chronicles*, sendo unha continuación do título de 2018. Está protagonizado por Kurt Russell que retoma o seu papel como Santa Claus. Tamén retoman os seus papeis do filme anterior Goldie Hawn, Darby Camp, Judah Lewis e Kimberly Williams-Paisley, e os novos membros do elenco son Julian Dennison, Jahzir Bruno, Tyrese Gibson, Sunny Suljic, Darlene Love e Malcolm McDowell. O filme tivo unha estrea limitada nos cinemas antes de ser estreado en liña a través de Netflix o 25 de novembro de 2020.

## Personaxes 
* Kurt Russell como Santa Claus / Saint "Nick" Nicholas
* Goldie Hawn como Mrs. Claus
* Darby Camp como Kate Pierce
* Kimberly Williams-Paisley como Claire Pierce
* Jahzir Bruno como Jack Booker
* Julian Dennison como Belsnickel
* Tyrese Gibson como Bob Booker
* Judah Lewis como Teddy Pierce
* Sunny Suljic como Doug Pierce de mozo
* Darlene Love como Grace
* Patrick Gallagher como policía
* Seth Whittaker como pasaxeiro

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Crotalus atrox

O ***Crotalus atrox*** é unha especie de cobra velenosa que habita no suroeste dos Estados Unidos e en México. É a especie responsábel da maioría das mortes por trabada de serpe que se producen no norte de México, así como a especie que máis trabadas de serpe provoca nos Estados Unidos. Non se recoñece ningunha subespecie.

## Descrición 
É un depredador moi especializado, pertencente á familia Viperidae, as cobras máis avanzadas en termos evolutivos. Ten unha lonxitude de máis de dous metros, o que a converte nunha das meirandes cobras de América do Norte. O seu lombo está decorado con debuxos de diamantes (do cal provén o seu nome común), e o seu corpo remata nun axóuxere formado por segmentos que se van engadindo en cada muda. Os exemplares novos no posúen axóuxere. 

Posúe detectores de calor e os cairos posúen un potente veleno hemotóxico que produce edemas e unha morte celular programada por necrose.

## Notas
Sam Moorhead

**Sam Moorhead**, nado en 1961, é un arqueólogo e numismático, membro do Departamento de Moedas e Medallas do Museo Británico.

## Traxectoria 
Moorhead graduouse en Arqueoloxía Clásica e Historia Antiga na Universidade de Carolina do Norte en Chapel Hill, e posteriormente completou os seus estudos na Universidade de Durham e no Instituto de Arqueoloxía da *University College London* (UCL). 

Durante as décadas de 1980 e 1990 traballou no estudo de diversos conxuntos e coleccións de moedas, como a do Museo de Wiltshire, que lle serviu para elaborar a súa tese de mestrado coa que se graduou no UCL. Participou ademais en escavacións en Israel, en Palestina, en Italia e en Albania, e publicou numerosos artigos sobre eses traballos. Tamén exerceu como profesor de Cultura Clásica, Arqueoloxía e Historia Antiga no *Ardingly College* durante 12 anos.

En 1997 ingresou no Museo Británico como profesor de Arqueoloxía,
* (2019): Medalla da *Royal Numismatic Society*.

## Publicacións 
Esta é unha escolma dos principais traballos monográficos publicados por Sam Moorhead ao longo da súa carreira académica:

* (1983). *Coins from coastal Palestine*. University of North Carolina at Chapel Hill.
* (1984). *The Lyman Cotten collection of ancient and mediaeval coins: catalogue*. Ackland Art Museum, Chapel Hill.
* (2010). *The Frome Hoard* (con a. Booth e R. Bland). British Museum, Londres. ISBN 9780714123349
* (2010). *AD 410 The Year that Shook Rome*. Paul Getty Museum, Os Ánxeles. ISBN 978-1606060247
* (2011). *The Roman Empire*. Interlink Books. ISBN 9781566568289
* (2011). *Silbury Hill, Wiltshire: Roman coins from the Silbury region*. English Heritage, Portsmouth.
* (2013). *A history of Roman coinage in Britain*. Greenlight, Witham. ISBN 9781897738542
* (2016). *The Romans who Shaped Britain* (con D. Stuttard). Thames and Hudson, Londres. ISBN 9780500251898
* (2012). *31 BC, Antony, Cleopatra and the Fall of Egypt* (con D. Stuttard). British Museum, Londres. ISBN 9780714122748.
* (2013). *A History of Coinage in Roman Britain* (con G. Payne). Greenlight, Witham. ISBN 9781897738542
* (2018). *The Cunetio and Normanby hoards* (con A. Burnett e R. Bland). Spink & Son, Londres. ISBN 9781912667338

## Notas
Alcioneo

miniatura|Atenea loitando contra Alcioneo, mentres Xea, a nai deste, pide clemencia (Altar de Pérgamo, Berlín)
Na mitoloxía grega, **Alcioneo** ou **Alción** (en grego, *Άλκυονεύς*), era un xigante de inmenso tamaño e forza terrible, fillo -como o resto dos Xigantes- de Xea (a Terra) e Urano (o Ceo). 

Os Xigantes, incitados por Xea como vinganza pola sorte sufrida polos Ciclopes e os Hecatonquiros, tamén fillos seus, rebeláronse contra Zeus e o resto dos deuses olímpicos nunha guerra coñecida como Xigantomaquia, na que foron derrotados e mortos. Aínda que os Xigantes foran de raza divina, eran mortais, pero sempre que foran feridos simultaneamente por un deus e un mortal, polo que Zeus chamou ó seu lado ó heroe Heracles.

Alcioneo e Porfirión foron os principais protagonistas do enfrontamento. Alcioneo tiña a propiedade da inmortalidade mentres loitase na terra onde nacera (Palene, na actual Macedonia), por iso erguíase de novo unha e outra vez tras ser ferido polas frechas de Heracles (envelenadas co sangue da Hidra de Lerna). Aconsellado por Atenea, Heracles logrou sacar a Alcioneo da súa terra e así conseguiu acabar con el. As distintas fontes dan dúas explicacións: para uns arrastrouno ata fóra do seu territorio; para outros, Heracles simulou fuxir enganando ó xigante, que ó perseguilo non se deu de conta que estaba fóra da súa terra.

Durante esta persecución, Alcioneo lanzou unha rocha enorme contra Heracles, esmagando a 24 dos compañeiros deste. Nalgún texto explícase que o propio Heracles rexeitou a rocha coa súa clava, matando así ó xigante. Píndaro afirma que a rocha podía verse no istmo de Corinto.

As fillas de Alcioneo (Alcipe, Ante, Asteria, Ctonia, Drimo, Metone, Palene e Phtonia ou Fostonia), chamadas as Alciónides, botáronse ó mar, desesperadas pola morte do pai, e foron transformadas pola deusa Anfítrite en picapeixes (*Alcedo atthis*, da familia dos Alcedínidos).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*PSEUDO-APOLODORO: *Biblioteca mitológica*. Tradución e notas de Julia García Moreno. Alianza Editorial 3ªed. 2016 [a numeración segue a utilizada neste texto].

### Ligazóns externas 
*Alcioneo en Theoi Project (en *inglés*)
Emeryville

**Emeryville** é unha pequena cidade localizada no estado norteamericano da California, no Condado de Alameda. Foi incorporada o 8 de decembro de 1896.

Sitúase no corredor entre as cidades de Berkeley e Oakland. A súa proximidade a San Francisco e ao Silicon Valley favoreceu o seu crecemento económico.

A sede da Pixar Animation Studios localízase na cidade.

## Xeografí­a 
De acordo co United States Census Bureau, a cidade ten unha área de 5,2 km², onde 3,2 km² están cubertos por terra e 2 km² por auga.

## Demografía 
Segundo o censo nacional de 2010, a súa poboación é de 10 080 habitantes e a súa densidade de poboación é de 3 113,53 hab/km². É a cidade menos populosa do condado de Alameda. Posúe 6 646 vivendas, o que resulta nunha densidade de 2 052,83 vivendas/km².

## Marco histórico 
Emeryville posúe só unha entrada no Rexistro Nacional de Lugares Históricos, a Remar Bakery.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Sitio oficial 
* Estatísticas, mapas e outras información sobre Emeryville en city-data.com
Vilariño, Muimenta, Cospeito

**Vilariño** é un lugar da parroquia de Muimenta, no concello de Cospeito, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 22 habitantes (12 homes e 10 mulleres). Sitúase a carón de Vilariño (Outeiro, Castro de Rei).

## Lugares e parroquias
### Lugares de Muimenta
### Parroquias de Cospeito
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cospeito
Digimon Adventure (serie de televisión de 2020)

é unha serie de animación xaponesa creada en 2020 por Toei Animation, baseada na serie do mesmo nome, Digimon Adventure de 1999. É o primeiro reboot da franquía. A serie mantén os personaxes clásicos e ten algúns personaxes novos cunha historia renovada (pero mantendo algúns acontecementos do orixinal ou semellantes). Os tres primeiros emitíronse en abril pero os seguintes episodios non se emitiron ata o 28 de xuño (por causa da pandemia da COVID-19).

## Argumento
No ano 2020, unha serie de ciberataques ocorren en Tokyo e son o resultado de eventos catastróficos noutro mundo dentro de Internet, o Mundo Dixital, onde viven unhas criaturas chamadas Digimon. Mentres se preparan para o campamento de verán, sete nenos son transportados ao Mundo Dixital onde adquiren Digivices e compañeiros Digimon ao saber que foron escollidos para deter ameazas descoñecidas para os seus mundos.

## Personaxes
Os oito nenos elixidos aparecen primeiro, seguidos dos seus compañeiros Digimon.

### Personaxes principais
### Malvados
### Outros personaxes
*Andromon: era un bo Digimon, que estaba desactivado nunha fábrica abandonada. Foi espertou e controlado por un Soundbirdmon.
*Guardromon: é un bo Digimon, que foi atopado por Mimi. Foi o mellor amigo de Andromon.
*Leomon: é un forte guerreiro que aparece xunto aos seus seguidores que axudan aos nenos elixidos, despois de axudar a uns dos seus amigos.
*Ogremon: foi un fiel servo de Devimon ata que el o mudou polo MetalTyranomon. Facéndoo decidir a dicir aos nenos elixidoos a localización do castelo de Devimon. Aparece nos episodios 5-9.
*Soundbirdmon: é unha especie de Digimon que controla aos bos Digimon (coma as rodas negras do Digimon Adventure clásico ou os aneis do mal, as espirais do mal e as agullas de control de Digimon Adventure 02).
*Irmán de Joe: é o irmán máis vello de Joe. Aparece brevemente falando con Joe, despois de que Joe volvese xunto aos outros (Izzy, Mimi e Sora) enviados de volta á terra por Devimon.
*Splashmon (Darkness Mode 2): aparece do lago de Miasma preto do castelo de Devimon.
*Whamon: axuda ao Izzye Tentomon.
*Varodurumon (Valdurmon): foi o Digimon que enviou aos nenos elixidos ao mundo dixital. O seu nome, probablemente veña de Baldur, o Deus da pureza da mitología escandinava que habitaba na estratosfera 40 quilómetros por enriba da superficie.
*Eldoradimon: é un Digimon xigante coa aparencia dunha tartaruga e nel se atopaba o castelo de Devimon (antes dos Digimon sagrados).
*Yuuko Kamiya: a nai de Tai e Kari. O seu nome, vén do "El Dorado", unha cidade feita de ouro.
*Miko: o gato da familia Kamiya.

## Episodios
## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Digimon
*Lista de digimons
Adrián Ríos

**Adrián Ríos Rúa**, nado en Moaña o 14 de novembro de 1990, é un actor de teatro e televisión galego.

## Traxectoria 
Comezou no teatro afeccionado coa compañía Teatro Aurín, e formouse na  Escola Municipal de Artes Escénicas de Cangas, con Casilda Alfaro e Pea Barreiro. Participou en numerosas obras teatrais en Galicia e varias series de televisión tanto en galego como en castelán, como *Auga seca* e *Fariña*.
## Participacións
### Series 
**Escoba!* (2012-2013).
**Clases de lo social* (2013) como amigo descoñecido.
**Serramoura* (2014) como Luis.
**Fariña* (2018) como Petete.
**Lobos e cordeiros* (2019) como Santiago Vilamariño. 
**Instinto* (2019) como Fran. 
**Auga seca* (2020) como Leo.

### Filmes 
**Onde está a felicidade* (2011) como camareiro do hotel.
### Teatro
**A noite xusto antes dos bosques* (2016). Obra de Bernard-Marie Koltes, Arre Vento Teatro.

## Notas
Fokker F.VII

O **Fokker F.VII**, tamén coñecido como **Fokker Trimotor**, foi un avión de pasaxeiros producido nos anos 20 polo fabricante neerlandés Fokker, a súa filial estadounidense Atlantic Aircraft Corporation, e outras compañía baixo licenza.

## Deseño e desenvolvemento 
O Fokker F.VII foi deseñado por Walter Rethel como un avión de transporte dun único motor. Fabricáronse cinco unidades para a aeroliña neerlandesa KLM. Un destes avións, con rexistro H-NACC, usouse en 1924 para o primeiro voo entre os Países Baixos e as Indias Orientais Neerlandesas. En 1925, mentres vivía nos Estados Unidos, Anthony Fokker escoitou falar da Ford Reliability Tour, que foi proposta como unha competición para avións de transporte. Fokker fixo que o deseñador xefe da compañía, Reinhold Platz, convertise un F.VIIa monomotor nun avión con tres motores radiais Wright Whirlwind de 200 cv. O avión resultante foi designado Fokker F.VIIa/3m. Tras o seu envío aos Estados Unidos gañou a Ford Reliability Tour a finais de 1925. A estrutura do Trimotor estaba formada por unha fuselaxe de tubaxes de aceiro cubertas por tea e unha á de madeira con revestimento de contrachapado.

O Fokker F.VIIb/3m tiña un pouco máis de superficie nas ás con respecto ao F.VIIa/3m e 20 cv máis de potencia por motor, mentres que o F.10 era lixeiramente máis longo e transportaba 12 pasaxeiros nunha cabina pechada. O avión foi popularmente coñecido como o **Fokker Trimotor**.

## Notas
Solenodon paradoxus

***Solenodon paradoxus*** é unha especie do xénero *Solenodon* que habita soamente na illa da Española, a illa dividida entre os modenos estados da República Dominicana e Haití. A especie foi descrita por vez primeira por Brandt en 1833. Unha especie semellante pero máis cativa (*Solenodon marcanoi*), tamén habitou outrora na illa, mais extinguiuse após a colonización europea.

## Descuberta 
En 1833, a Academia de Ciencias de Rusia recibiu un novo espécime procedente de Haití. Desconcertado polo animal, o naturalista alemán Johann Friedrich von Brandt chamouno *Solenodon paradoxus*. Non se coñecía máis información sobre o animal, agás a súa relación coa especie *Solenodon cubanus* descuberta en 1861, e durante un tempo considerouse extinto. Addison Emery Verrill e Alpheus Hyatt Verrill redescubriron a especie na República Dominicana en 1907, mais en 1964 considerouse de novo extinto.

## Notas
Dermatobia hominis

***Dermatobia hominis*** (do grego , pel + , vida, e do latín '''', dun humano), é unha especie de mosca cuxas larvas parasitan os humanos (ademais dunha ampla gama doutros animais, incluíndo outros primates). É o único éstrido que parasita o ser humano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
Goomer (filme de 1999)

***Goomer*** é un filme de animación española de 1999, creado por Filmax Animation e TVC, con dirección de José Luis Feito e Carlos Varela e baseado na banda deseñada homónima de Nacho e Ricardo. O guión foi adaptado por Gregorio Muro, Pedro Rivero e Joanes Urkixo. 

A película estreouse nos cines de España o 9 de xullo de 1999, e foi dobrada a outros dous idiomas (catalán e galego). 

## Argumento 
Goomer é un transportista intergaláctico que descobre un planeta con sinais de vida. Entón ve a posibilidade de facer negocios nel e volverse rico, xa que alí ninguén coñece a súa reputación. Espera converterse nunha celebridade como o primeiro humano en aterrar nese planeta. Pero ninguén lle fai moito caso ao principio.

## Elenco de dobraxe 
## Premios 
* Premio Goya á mellor película de animación (1999)

## Notas 
## Véxase tamén
Mario Conejo Maldonado

**Mario Hernán Conejo Maldonado**, nado en Peguche, Otavalo, o 25 de xuño de 1959, é un dirixente indíxena, sociólogo e político ecuatoriano de nacionalidade kichwa-otavalo. É o alcalde do municipio de Otavalo dende maio de 2019.

## Traxectoria 
Mario Conejo foi un dos membros fundadores do movemento Pachakutik, e no ano 2000 foi elixido como o primeiro alcalde indíxena de Otavalo, sendo ademais un dos primeiros alcaldes indíxenas da historia ecuatoriana. Foi reelixido en 2005 e 2009. En 2006 deixou Pachakutik, e logo uniuse a Alianza PAIS e aos movementos Minga e Únete. Con Alianza PAIS foi candidato a alcalde en 2014, mais perdeu. En 2019 foi outra vez elixido alcalde co movemento Únete.

Mario Conejo Maldonado é irmán do poeta Ariruma Kowii e tamén de Roberto Conejo Maldonado, exdirector do Magap zona 1 Imbabura.

## Notas
Ariruma Kowii

**Wankar Ariruma Kowii Maldonado**, anteriormente coñecido como **Jacinto Conejo Maldonado**  é un escritor, poeta e dirixiente indíxena ecuatoriano da nacionalidade kichwa-otavalo.

## Traxectoria 
Considerado un dos principais poetas en lingua kichwa, estudou ciencias sociais e políticas na Universidade Central de Ecuador. A súa colección de poemas kichwas *Mutsuktsurini*, publicada en 1988, foi un dos primeiros libros en Ecuador exclusivamente escritos en kichwa. Escribe tamén para o xornal quiteño *Hoy*. 

O 22 de agosto de 2007 foi nomeado subsecretario de Educación dos Pobos Indíxenas de Ecuador no Ministerio de Educación, responsábel para o Diálogo Interculural. Defendeu a decisión do expresidente Rafael Correa de colocar a educación intercultural bilingüe baixo a autoridade do goberno, afirmando que a "dirixencia da Confederación de Nacionalidades Indíxenas de Ecuador (CONAIE) intentou adoutrinar aos estudantes para que seguisen a liña de acción política trazada pola organización".

Ariruma Kowii é irmán do alcalde de Otavalo, Mario Conejo Maldonado.

## Obras 
* *Mutsuktsurini*, 1988
* *Tsaitsik: poemas para construir el futuro* (edición bilingüe), 1993
* *Diccionario de nombres quichuas*, 1998.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Festival de Poesía de Medellín: Ariruma Kowii (Nación Quechua, Ecuador) 
* Cultura Kichwa, interculturalidad y gobernabilidad: Ariruma Kowii, Kichwa otavaleño
A Vilerma, Muimenta, Cospeito

**A Vilerma** é un lugar da parroquia de Muimenta, no concello de Cospeito, na comarca da Terra Chá. Segundo o IGE, en 2019 tiña 13 habitantes (5 homes e 8 mulleres).

## Lugares e parroquias
### Lugares de Muimenta
### Parroquias de Cospeito
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cospeito
Porfirión

miniatura|300px|Zeus acaba con Porfirión (Altar de Pérgamo, Berlín)
miniatura|300px|Reprodución hipotética
**Porfirión** (do grego antigo Πορφυρίων Porphyriôn, 'puxar', erguerse', 'brotar') foi un personaxe mitolóxico, un dos Xigantes que se rebelaron contra Zeus e os outros deuses olímpicos. Como o resto da súa raza, foi procreado por Xea (a Terra) a partir das pingas de sangue  que caeron ó chan ó castrar Cronos a Urano (esposo de Xea e pai de Cronos). Para Hixino, era fillo de Éter e Nix (a Noite).

Con Alcioneo foi un dos principais protagonistas do enfrontamento coñecido como Xigantomaquia. Algún mitógrafo engade que a súa nai, Xea, prometéralle a man de Hebe, se loitaba contra os deuses, para destronar a Zeus.

Cando Porfirión atacou a Zeus, lanzando sobre el a illa de Delos, o deus inspiroulle un desexo lascivo por Hera e, cando o xigante estaba distraído intentando espir á deusa arrincándolle o peplo  para violala, Zeus lanzoulle o seu raio divino, á vez que Heracles o aseteaba, dándolle morte. 

Outras narracións do mito fano vítima das frechas de Apolo, xunto a Tifón.

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* GRIMAL, Pierre: *Diccionario de mitología griega y romana*. Ed. Paidós, 1981.
* PSEUDO-APOLODORO: *Biblioteca mitológica*. Tradución e notas de Julia García Moreno. Alianza Editorial 3ªed. 2016 [a numeración segue a utilizada neste texto].
Pachakutik

**Pachakutik** ou **Movemento de Unidade Plurinacional Pachakutik** (MUPP-18) é un partido político indixenista de esquerdas de Ecuador. Foi fundado principalmente como un medio de pular polos intereses dos pobos e as organizacións indíxenas de Ecuador, principalmente da Confederación de Nacionalidades Indíxenas de Ecuador.

## Ideoloxía 
Esta organización defínese a si mesma como un movemento político independente dos partidos tradicionais que representan a outros grupos de poder. Principalmente composta por elementos de organizacións indíxenas, ten dentro do seu ideario principalmente a constitución do estado plurinacional en Ecuador que respecte a interculturalidade, opoñéndose ao neoliberalismo, sendo considerada a partir diso como un partido de esquerda. Inspirados na cosmovisión indíxena e declarando o seu rexeitamento a calquera forma de explotación, de opresión e de inxustiza ao tempo que apoian a autodeterminación dos pobos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Indixenismo
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Porfirio

**Porfirio de Tiro** (grego: Πορφύριος, *Porphýrios*), nado c. 234  en Tiro e falecido c. 305 en Roma, foi un filósofo neoplatónico durante o dominio romano. Editou e publicou as *Enéadas*, a única colección da obra de Plotino, o seu mestre.

Escribiu obras orixinais en lingua grega sobre unha gran variedade de temas, que van dende a teoría musical ata Homero e tamén respecto ao vexetarianismo. A súa *Isagoge* ou introdución á lóxica e á filosofía, foi un dos libros de texto máis estendido sobre lóxica ao longo da Idade Media nas súas traducións ao latín e ao árabe. Porfirio era, e aínda é, tamén coñecido polas súas polémicas anticristiás. A través de obras como *Filosofía dos oráculos* e *Contra os cristiáns* (que foi prohibida por Constantino I o Grande) tivo controversia cos cristiáns primitivos.

## Notas
Rexións de Ghana

As **rexións de Ghana** constitúen o primeiro nivel de administración subnacional de goberno dentro da República de Ghana. Desde o 2020, hai dezaseis rexións, as cales son subdivididas para propósitos administrativos en 260 distritos.

## Rexións actuais 
Os límites das anteriores dez rexións foran oficialmente estabelecidos en 1987, cando a Rexión de Upper West foi inaugurada como a rexión administrativa máis nova do estado. A pesar de que a inauguración oficial foi en 1987, a Rexión de Upper West xa funcionaba como unha unidade administrativa desde a partición da Rexión Upper en decembro de 1982, antes do censo nacional de 1984. O referendo para a creación de seis rexións novas foi celebrado o 7 de decembro de 2018, sendo aprobadas todas as rexións propostas. 

 

## Configuracións rexionais anteriores 
### Independencia - 9 de marzo de 1957 
Tras a independencia en marzo de 1957, os Territorios do Norte, a Togolandia Británica e a Costa do Ouro uníronse para formar Ghana. Existían inicialmente cinco rexións. Togolandia uniuse con parte da Rexión Oriental e os Territorios do Norte da Costa do Ouro para formar a Rexión do Volta.

### Postindependencia e Primeira República 
O 4 de abril de 1959, a Rexión de Ashanti dividiuse oficialmente nas rexións de Ashanti e Brong-Ahafo, tras a Acta 18 de 1959 da Rexión de Brong Ahafo. Isto foi debido ao movemento Brong Kyempem que preseguía o recoñecemento dos bonos como grupo étnico diferenciado dos ashantis coa súa rexión propia.

Cando Ghana se tornou en república, o 1 de xullo de 1960, a Rexión do Norte foi dividida nas rexións Norte e Superior (Upper), quedando o número de rexións en sete.

### Segunda República 
Durante a segunda república, a Rexión Occidental foi partida nas rexións Occidental e Central, facendo oito rexións en total. Isto foi feito para o censo de poboación de 1970. En 1971, Sekondi e Takoradi uníronse para formar Sekondi-Takoradi, a nova capital da Rexión Occidental.

### Era do Consello Provisional 
O Consello Provisional de Defensa Nacional, que foi o goberno militar que gobernou o país entre o 31 de decembro de 1981 e xaneiro de 1993, promulgou a lei do Grande Accra o de 23 de xullo de 1982, que creou a Rexión do Grande Accra. Isto fixo do Distrito Capital de Accra, onde se atopaba a capital nacional, e do concello de Ada, ambos ambos parte da Rexión Oriental, na nova Rexión de Grande Accra. No ano seguinte 1983, a Rexión Superior foi dividida na Rexión Superior Leste e na Rexión Superior Oeste, ficando o número total de rexións en dez.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Subdivisións de Ghana
Plurinacionalismo

O **plurinacionalismo** ou unha **plurinacionalidade** é a coexistencia de dous ou máis grupos nacionais dentro dunha mesma entidade política, No plurinacionalismo, a idea de nacionalidade é plural, o que quere dicir que está composto de diferentes nacións dentro dunha comunidade organizada. Derivado deste concepto, un **estado plurinacional** é aquel que conta coa existencia de múltiples comunidades políticas e asimetría constitucional. O uso da plurinacionalidade axuda a evitar a división de sociedades dentro dun estado ou país.  Ademais, unha **democracia plurinacional** recoñece os múltiples pobos dentro da entidade política.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Globalización
* Multiculturalismo
### Bibliografía 
*Pallares, Amalia. The Politics of Disruption, From Pluriculturalism to Plurinationalism, From peasant struggles to Indian resistance: the Ecuadorian Andes in the late twentieth century, University of Oklahoma Press, 2002, 272 páxinas
*MacDonald, Jr., Theodore. Ecuador's Indian Movement: Pawn in a Short Game or Agent in State Reconfiguration?
*Masnou i Boixeda, Ramón.  3. Recognition and Respect in Plurinationalism, Notes on Nationalism, Gracewing Publishing, 2002, 146 páxinas.
Scolopendra subspinipes

***Scolopendra subspinipes*** é unha especie de quilópodo de gran tamaño que habita en Asia oriental. É unha das especies máis xeneralizadas e comúns do xénero *Scolopendra*, xa que esta especie tamén se atopa en tódalas áreas arredor do océano Índico, toda Asia tropical e subtropical dende Rusia ás illas de Malaisia e Indonesia, Australia, América Central e do Sur, as illas caribeñas, e posibelmente partes do sur dos Estados Unidos de América. Porén, non está claro se a súa distribución neses hábitats é natural ou é produto da introdución humana.

Está entre os quilópodos máis grandes, cunha lonxitude máxima de 20&nbsp;cm. Este animal é un activo e agresivo depredador que cazará calquera animal máis pequeno ca el.

## Notas
Micrurus lemniscatus

***Micrurus lemniscatus*** é unha especie de cobra velenosa da familia Elapidae. A especie é endémica de América do Sur. Pode acadar unha lonxitude de 115 cm.

## Subespecies 
Distínguense as seguintes subespecies:
* *Micrurus lemniscatus carvalhoi* Roze, 1967
* *Micrurus lemniscatus diutius* Burger, 1955
* *Micrurus lemniscatus helleri* Schmidt & Schmidt, 1925 
* *Micrurus lemniscatus lemniscatus* (Linnaeus, 1758)

## Notas
Uxía Tizón

**Uxía Tizón Vázquez**, nada en Ourense o 22 de xuño de 1989, é unha avogada e política galega do PSdG-PSOE, deputada no Congreso dos Deputados de España.

## Traxectoria 
Licenciada en dereito pola Universidade de Vigo, formouse tamén un ano na Universidade de Coímbra, dentro dun Programa Erasmus.

Dende o 25 de marzo de 2020, substituíndo a Marina Ortega Otero, que renunciou ao escano para presentarse ás Eleccións ao Parlamento de Galicia dese mesmo ano, é deputada por Ourense do Grupo Parlamentario Socialista da XIV Lexislatura do Congreso dos Deputados.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición
### Ligazóns externas 
* Ficha no sitio web do Congreso dos Deputados
Elefante mariño austral

O **elefante mariño austral** ou **elefante mariño do sur** (***Mirounga leonina***) é unha das dúas especies de elefantes mariños que existen. 

## Descrición 
É o meirande membro do clado dos pinnípedes e da orde dos carnívoros, así como o meirande mamífero mariño que non é un cetáceo. Recibe o seu nome común debido ao seu masivo tamaño e á gran probóscide que presentan os machos adultos, e entre 6 e 7 veces máis pesado que o meirande carnívoro terrestre, o oso polar (*Ursus maritimus*) e o *Ursus arctos middendorffi*.

## Distribución 
Vive nos mares e costas da zona do Océano Antártico. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
*Perrin, W.F.; Wursig, Bernd G.; e Thewissen, J.G.M. *Encyclopedia of Marine Mammals.* San Diego, Calif.: Academic Press, 2002.
* 
*
Nana Akufo-Addo

**Nana Akufo-Addo**, nado en Accra o 29 de marzo de 1944, é un político ghanés, actual presidente de Ghana desde 2017. Anteriormente, foi procurador xeral de 2001 a 2003 e ministro de Relacións Exteriores de 2003 a 2007, so a administración liderada polo presidente John Kufuor.

## Eleccións presidenciais 
Nana Addo concorreu por primeira vez á presidencia en 2008 e novamente en 2012, ambas como candidato do Novo Partido Patriótico (NPP), mais foi derrotado en ambas as ocasións polos candidatos do Congreso Nacional Demócrata: John Atta Mills en 2008 e John Dramani Mahama en 2012, despois da morte de Mills. Foi escollido como candidato presidencial do Novo Partido Patriótico por terceira vez para as eleccións xerais de 2016 e desta vez, conseguiu derrotar o presidente titular John Dramani Mahama na primeira rolda, vencendo co 53,85% dos votos, que foi a primeira vez nunha elección presidencial ghanesa que un candidato gañase por maioría absoluta na primeira quenda.

O 4 de decembro de 2019 Akufo-Addo anunciou a súa candidatura á reelección en 2020; enfrontándose co expresidente John Dramani Mahama, sendo a terceira vez que Akufo-Addo e Mahama se enfrontaban nunhas eleccións, obtendo de novo a maioría absoluta na primeira volta das eleccións, co 51,59% dos votos.

## Notas
Elefante mariño

Os **elefantes mariños** son grandes fócidos oceánicos do xénero ***Mirounga***. Existen dúas especies, a setentrional *Mirounga angustirostris* e a meridional *Mirounga leonina*, que durante o século XIX foron cazadas masivamente ata o límite da extinción, mais os seus números están a recuperarse dende entón.

A especie do norte, algo máis pequena que o seu parente do sur, distribúese pola costa do Pacífico nos Estados Unidos de América e en México. A zona de cría máis setentrional da costa do Pacífico é Race Rocks, e a máis meridional é a illa de Vancouver no estreito de Juan de Fuca. A especie meridional habita no hemisferio sur en illas como Xeorxia do Sur e Macquaire, e nas costas de Nova Zelandia, Suráfrica e a Arxentina, na península Valdés. No sur de Chile, existe unha pequena colonia de 120 animais en Jackson Bay, Admiralty Sound (Seno Almirantazgo), Terra do Fogo.

## Especies existentes 
## Notas
Antonios-Grigorios Voutsinos

**Antonios-Grigorios Voutsinos**, A.A. (en ), nado en Galissas (Siros) o 8 de maio de 1891 e finado o 23 de abril de 1968, foi un relixioso católico latino grego, bispo de Siros e posteriormente arcebispo de Corfú, Zante e Cefalonia.
## Traxectoria 
Naceu o 8 de maio de 1891 en Galissas, na illa de Siros, no Reino de Grecia. Ingresou nos Agostiños da Asunción, e o 11 de maio de 1918 foi ordenado sacerdote.

O 29 de maio de 1947 foi nomeado arcebispo de Corfú, Zante e Cefalonia. Permaneceu no cargo até a súa renuncia o 6 de xullo de 1952, sendo nomeado entón arcebispo titular de Aprus; pasou entón a residir en Francia, realizando diferentes encargos. Participou no Concilio Vaticano Segundo. Finou en París o 23 de abril de 1968.

## Notas
Andrew Crosse

**Andrew Crosse**, nado en Fyne Court, Broomfield, Somerset.

Hai quen suxire que foi este peculiar personaxe o que dalgún xeito inspirou algunhas pasaxes da novela Frankenstein, de Mary Shelley. O 28 de decembro de 1814 Mary Shelley asistiu, acompañada do seu esposo, a unha conferencia do extravagante científico. Nela chegouna a coñecer persoalmente e extraeu moitos datos acerca da forma na que Crosse afirmaba crear vida a partir da electricidade. 

En 1807, Crosse encetara un experimento de creación de vida a partir da «electro-cristalización» de materia inanimada. Ese mesmo ano chegou a afirmar ter creado pequenas criaturas en forma de insectos que chegaban a andar e desenvolverse por si mesmas.

Crosse gustaba de auto-alcumarse "O electricista", é así había titular a súa biografía. Pero o seu discurso e demostracións foron moi cuestionados cando non abertamente atacados. Non só pola comunidade científica senón pola relixiosa. Algúns estamentos eclesiásticos consideraron a Crosse un ser endiañado. Chegándose ó extremo de encargar ó reverendo Philip Smith a celebración dunha serie de exorcismos en tódalas propiedades de Andrew Crosse, sobre os seus equipos de traballo e na súa propia persoa. 

Ante a manifesta animadversión que sufría a súa actividade científica, optou por retirarse á súa mansión de Fyne Court.

Crosse volveuse solitario e desconfiado, pero continuou investigando. Até que o 26 de maio de 1855 tivo un ataque de parálises do que nunca se recuperou. 

O 6 de xullo dese mesmo ano finou, ao tempo que a súa mansión de Fyne Court era arrasada por un incendio, que acabou tamén co seu laboratorio e os seus arquivos.

## Notas
Bothriechis lateralis

***Bothriechis lateralis*** é unha especie de cobra velenosa que habita nas montañas de Costa Rica e o oeste de Panamá.

## Descrición 
Os exemplares adultos poden superar os 100 cm de longo, mais polo xeral miden menos de 80 cm de lonxitude. Son cobras relativamente delgadas e teñen unha cola prénsil que lles serve para suxeitarse ás pólas ou toros.

## Notas
Toxopneustes pileolus

***Toxopneustes pileolus*** é unha especie de ourizo de mar que habita no océano Índico e no oeste do océano Pacífico. É considerada unha especie altamente perigosa, xa que é quen de es producir picaduras extremadamente dolorosas e medicamente significativas cando se lles toca. Habita nos arrecifes de coral, nas pradeiras mariñas e nos ambientes rochosos e areosos a profundidades de 90 metros. Aliméntase de algas, briozoos e detritos orgánicos.

## Distribución e hábitat 
*Toxopneustes pileolus* ten unha ampla distribución e é común nas zonas tropicais do océano Pacífico occidental. Pode atoparse dende o punto máis setentrional en Okinawa, no Xapón, ata Tasmania, Australia no máis meridional; e dende o oeste no mar Vermello e a costa leste de África,

Habita nos arrecifes de coral, nas pradeiras mariñas e nos ambientes rochosos e areosos a profundidades de 90 metros e na superficie da auga. Ás veces poden enterrarse parcialmente no substrato.

## Notas
Ith (grupo musical)

**Ith** é unha banda galega de rock creada en 1997 en Ordes, A Coruña, e a súa contorna.

## Traxectoria 
O grupo naceu en 1997, cando Hilario Rodeiro xunto con Pablo Boga deciden, mentres estudan no instituto de Ordes, montar unha banda de rock que tomou o nome de Ith, fillo do rei mitolóxico galego Breogán.. O seu primeiro concerto foi no ano 1997 en Baamonde (Lugo), xunto con Manuel Lamas e Miguel Iglesias. 

Comezaron facendo versións doutros artistas como Los Suaves, Guns N' Roses ou Jimi Hendrix, e actuando en festivais como o Festival de Pardiñas. Posteriormente, Hilario Rodeiro deixa a banda e prosegue coas súa carreira artística. Máis tarde, entran na banda José Luis Toxo, luthier de Andavao, e guitarrista das bandas Mestizaxe 666 e SkVrA e o batería da parroquia veciña dos Ánxeles Miguel Folgueira, e co músico de Mesía Miguel Iglesias e Pablo de Abellá (Frades). Sucedéndose varios cambios na formación do grupo durante os seguintes anos, incorporándose voces femininas. En 2011 gañaron o concurso de música do Millarock, en Ames.

Con todo, non foi ata 2015 cando publicaron o seu primeiro disco, *Forte*, estando formado o grupo nese momento pola vocalista Lucía da Fonte, Toxo e Miguel Iglesias nas guitarras, Miguel Folgueira na batería e Gonzalo Suárez no baixo. O disco foi gravado en Curtis e contou con 13 temas. En 2018 saíu á luz o seu segundo álbum, titulado *O mínimo que o contén todo*, con 6 temas orixinais e un poema musicado do poeta Fiz Vergara Vilariño. En 2020 publicouse o seu terceiro álbum, *Frear o momento*. En 2023 publicaron un cuarto traballo, titulado *Solsticios*.

## Membros 
### Membros actuais 
* José Luis Toxo (guitarra).
* Alberto Rama (batería).
* Lucía da Fonte (voz principal).
* Gonzalo Suárez (baixo).
* Miguel Iglesias (guitarra).

### Antigos membros 
* Miguel Folgueira (batería).
* Pablo Boga (guitarra e Voz).
* Rita Castro (teclados e coros).
* Thais Rudiño (voz principal).
*Hilario Rodeiro (Batería).
*Manuel Lamas (Baixo)

## Discografía 
* *Que Morran* (1999)
* *Forte* (2015).
* *O mínimo que o contén todo* (2018).
* *Frear o momento* (2020).
* *Solsticios* (2023).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ith en Bandcamp.
* Canle de Ith no Youtube.
Ponto (mitoloxía)

Na mitoloxía grega, **Ponto** (en grego antigo Πόντος *Póntos*, 'mar'; en latín *Pontus*) foi un deus primixenio, anterior ós Titáns e ós deuses olímpicos. Foi fillo de Xea (a Terra) e irmán de Urano. Hesíodo escribe que Xea procreou a Ponto por si mesma, sen elemento masculino. Considérase a personificación masculina do mar.

Hixino afirmaba que foi fillo de Xea con Éter, o Ceo luminoso.

## Mitoloxía
Uniuse a Xea e tivo con ela cinco fillos:
* Nereo, pai das Nereidas
* Taumante, pai, con Electra, das Harpías.
* Forcis e Ceto, irmáns e esposos entre si. Ceto era un terrible monstro acuático, e entre a descendencia que tiveron figuran as Górgonas, Tifón, Cérbero, a hidra de Lerna e outros seres monstruosos.
* Euribia, que casou con Crío, un dos titáns. Tiveron tres fillos: Astreo, Palas (ou Palante) e Perses.

Con Talasa, personificación do mar Mediterráneo, foi pai dos Telquines: Acteo, Megalesio, Órmeno e Lico.

Algunhas fontes fano tamén pai de Briareo, un dos Hecatonquiros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* GRIMAL, Pierre: *Diccionario de mitología griega y romana*. Ed. Paidós, 1981.
* HESÍODO: *Teogonía. Trabajos y días. Escudo. Certamen*, Alianza Editorial, 3ª ed., 2013 [a numeración segue a utilizada neste texto].
* Hesíodo. *Teogonía*. Universidad de Salamanca. Curso 2009-2010. 11638: LUZ, MOLÉCULAS Y VIDA.
* Hixino: *Fábulas mitológicas*. Tradución, introdución e notas de Francisco Miguel del Rincón Sánchez. Alianza Editorial 2009.
Pseudo-Apolodoro

Dáse o nome de **Pseudo-Apolodoro** ó autor dun compendio sobre mitoloxía grega coñecido como *Biblioteca mitolóxica* ou simplemente *Biblioteca* (*Βιβλιοθήκη*), texto escrito no século -I e atribuído tradicional -e erroneamente- a Apolodoro de Atenas ou Apolodoro o Gramático, un gramático, historiador e mitógrafo grego do século -II.

Descoñécese calquera dato biográfico deste escritor a quen se denomina Pseudo-Apolodoro ou *escritor da Biblioteca*, pero o feito de que a *Biblioteca* mencione como fonte a Cástor de Rodas fai imposible soster a autoría a Apolodoro de Atenas, morto no século anterior (cara ao -119); o devandito Cástor foi autor dunha *Crónica* que cita feitos acontecidos ata mediados do século -I. Descoñécese igualmente se escribiu ou non outras obras.

## A *Biblioteca* 
A *Biblioteca mitolóxica* consiste nun resumo, que ademais se conserva incompleto, dos diferentes tratados e versións sobre mitos que se desenvolveran en torno ós deuses e heroes gregos. En todo caso, segue a ser unha das fontes máis completas e útiles sobre a mitoloxía grega e moitas veces cita as fontes das que recolle a información: xa vimos antes a mención a Cástor, pero tamén fai referencia a Ferécides, Asclepíades, Acusilao, Cércope, Hesíodo, Herodoto, Homero, etc. Noutras ocasións dá estas referencias de modo indirecto ("o autor dos Nostoi" (ou *Regresos*), e en numerosas ocasións as referencias son imposibles de identificar ("algúns din", "outros din", "segundo outros", "segundo algúns" ou expresións igualmente vagas).

O primeiro manuscrito coñecido, do século XIV, figuraba titulado como "*Biblioteca do gramático Apolodoro de Atenas*, e este erro foi copiado polos seguintes amanuenses ata que, en 1873, o arqueólogo alemán Carl Robert detectou a imposibilidade cronolóxica mencionada antes. Cabe supoñer que o erro se debe á mención que fai Focio (patriarca de Constantinopla, ca. 820 - 893), quen falou da existencia dunha pequena obra -un resumo- de Apolodoro, titulada *Biblioteca*, que describía os deuses e heroes gregos, o regreso de Odiseo desde Troia e numerosos datos sobre pobos, países, cidades e ríos.

O texto que se conserva, en tres libros, está incompleto e remata nas fazañas de Teseo. Cómpre engadir outro texto, coñecido como *Epítome Vaticana*, descuberto en 1885, que completa as fazañas de Teseo e describe a guerra de Troia; e un segundo texto, basicamente igual que o anterior, descuberto en 1887 no mosteiro de San Sabas (actual Cisxordania), coñecido como *Fragmenta Sabbaitica*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Julia García Moreno: Introdución a APOLODORO: *Biblioteca mitológica*. Introdución, tradución e notas de Julia García Moreno. Alianza Editorial 3ª ed. 2016, pp. 28-30.
Lachesis muta

***Lachesis muta*** é unha especie de cobra velenosa que habita en América do Sur (incluíndo a illa de Trinidad, na república de Trinidad e Tobago). No presente recoñécense dúas subespecies.

## Descrición 
[miniatura|Exemplar no [Parque Nacional Yasuní, Ecuador.]]
É de cor marrón claro con tons alaranxados e con manchas negras en forma de diamante. Tralo ollo ten unha banda horizontal negra. O ventre é branco. Os adultos poden medir máis de 2 m, con lonxitudes máximas arredor dos 3,6 m. O corpo é cilíndrico, cónico e moderadamente robusto. Na parte media do corpo hai 31-37 fileiras non oblicuas de escamas dorsais que teñen moitas quillas con tubérculos bulbosos e están debilmente imbricadas. Ten 200-230 escamas ventrais. A cola é curta con 32-50 pares principalmente subcaudais, seguida de 13-17 filas de pequenas espiñas e unha espiña terminal.

No Mato Grosso, no Brasil, documentouse que poden trabar unha persoa á altura da cara, polo seu gran tamaño, e que mesmo poden trabar a perna dunha persoa a cabalo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Bolaños R (1972). "Toxicity of Costa Rican snake venoms for the white mouse". *American Jour. Trop. Med. Hyg.* **21**: 360-363.
*Hardy DL Sr, Haad JJS (1998). "A review of venom toxinology and epidemiology of envenoming of the bushmaster (*Lachesis*) with report of a fatal bite". *Bull. Chicago Herp. Soc.* **33**(6): 113-123.
*Linnaeus C (1766). *Systema naturæ per regna tria naturæ, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Tomus I. Editio Duodecima, Reformata* [Part 1. Twelfth Edition, Revised]. Stockholm: L. Salvius. 532 pp. (*Crotalus mutus*, new species, p.&nbsp;373). 
*O'Shea M (2005). *Venomous Snakes of the World*. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. 160 pp.&nbsp;.
*Zamudio KR, Greene HW (1997). "Phylogeography of the bushmaster (*Lachesis muta*: Viperidae): implications for neotropical biogeography, systematics and conservation". *Biological Journal of the Linnean Society* **62**: 421-442. PDF at Cornell University, Department of Ecology and Evolutionary Biology. Consultado o 26 de outubro de 2006.
Divertimento (filme de 2000)

***Divertimento*** é un filme dramático galego do ano 2000, dirixido por José García Hernández.

## Argumento 
Daniel Osantos (Federico Luppi), un popular actor de televisión, está a piques de conseguir o papel da súa vida. Inseguro acerca do seu talento como intérprete a pesar dos seus éxitos, decide entrevistarse con Bernardo Gabler (Francisco Rabal), un lendario actor que leva toda a vida encarnando ese mesmo personaxe, para pedirlle consello. Pero Gabler non parece moi disposto a revelar os seus segredos a un actor no que non confía.

## Elenco 
* Federico Luppi Daniel Osantos.
* Francisco Rabal como Bernardo Gabler.
* Sonia Castelo como Alicia.
* Pastor Rodríguez como actor romanés.
* Irene Lamas como xornalista.
* Martín Mujica como chofer.
* Margarita Fernández como Señora Osantes.
* Alejandro Lozano como borracho.
* Almudena López Lamas como filla de Daniel.
* Fernando Novo Martínez como fillo de Daniel.
*Fely Manzano como muller na ventá.

## Produción 
A rodaxe realizouse no Teatro Jofre de Ferrol, onde transcorre practicamente todo o filme, con Rabal e Luppi como únicos actores na pantalla durante a maior parte do tempo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha do filme en Filmaffinity .
* Ficha do filme en IMDb .