open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Banaba

**Banaba** (ou **illa Ocean**), é unha illa de coral habitada de 5&nbsp;km² no océano Pacífico, situada ao oeste das illas Gilbert e 300&nbsp;km ao leste de Nauru. O nome **Banaba** na lingua local significa "pedregoso". Forma parte da república de Kiribati. O punto máis alto da illa é tamén o punto máis alto de Kiribati, con 81 metros de alto. Xunto con Nauru e Makatea, foi unha das grandes fontes de fosfato do Pacífico. A súa poboación, deportada para explotar os fosfatos da illa, abriu o proceso máis longo da historia, contra o goberno británico.

## Historia 
A illa foi habitada por melanesios desde o 1.500 adeC. Descubriuse en 1804 por Abraham Bristow pero mantívose relativamente intacta debido á súa illada localización e pequeno tamaño.

En 1900, Albert Ellis, un neozelandés que traballaba para unha compañía británica, descubriu que a illa era rica en fosfato de calcio, unha importante matéria prima para fertilizantes, e convenceu os nativos para asinar – cunha cruz – documentos legais que daban á compañía o dereito de explotar aquel recurso por 50 libras por ano, durante 999 anos. En 1942, a illa foi invadida polos xaponeses e os seus habitantes enviados para campos de traballos forzados noutras illas, unha vez que a súa xa estaba practicamente devastada. Ao final da guerra, os banabenses foron “recuperados” polos británicos e enviados para a illa de Rabi, que actualmente pertence a Fiji. En 1979, as minas de fosfato foron abandonadas e moitos banabenses regresaron para verificar que o que antes eran 595 hectáreas de foresta tropical, apenas quedaban máis ou menos intactas 150.

## Goberno 
A pesar de formar parte de Kiribati, Banaba é gobernada polo consello de anciáns de Rabi Fiji que, ademais, teñen un dos 49 deputados do parlamento de Kiribati.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial de Banaba
Beyoncé

**Beyoncé Giselle Knowles**, nada o 4 de setembro de 1981 en Houston, máis coñecida simplemente como **Beyoncé** é unha cantante estadounidense de pop, R&B e soul.

## Traxectoria 
Filla da deseñadora de moda Tina Knowles e do produtor musical Matthew Knowles, estudou en varias escolas de arte, cantando e bailando en competicións desde nena. Beyoncé fíxose famosa a finais da década de 1990 como a cantante principal do grupo feminino Destiny's Child, vendendo 50 millóns de discos co grupo e 25 millóns en solitario.

En xuño de 2003 durante unha paréntese co grupo Destiny's Child, Beyoncé lanzou o seu primeiro álbum en solitario, *Dangerously in Love*, convertido nun dos máis exitosos dese ano tanto de pública como de crítica, con tres cancións *Crazy in Love*, *Naughty Girl* e *Baby Boy* subindo ó máis alto das listas e dándolle cinco Premios Grammy en 2004. A desaparición de Destiny's Child en 2005 permitiulle continuar a súa carreira en solitario, o seu seguinte álbum ''B'Day* (2006) debutou no número un do Billboard, con cancións de tanto éxito como *Deja Vu*, *Irreplaceable* e *Beautiful Liar*. O seu terceiro álbum, *I Am… Sasha Fierce* editouse en novembro de 2008 e incluía éxitos como *If I Were a Boy*, *Single Ladies (Put a Ring on It)* e *Halo*.

O éxito dos seus álbums estableceuna como unha das artistas máis comerciais da industria musical, tamén comezou unha carreira como actriz en 2001 ó aparecer no musical *Carmen: A Hip Hopera* e 2006 a adaptación de Broadway Dreamgirls, e en 2009 o seu primeiro gran papel en *Obsessed''. No ano 2004 sacou ó mercado, a súa propia liña de moda. Casou o 4 de abril de 2008 co rapeiro Jay-Z.

Tamén foi premiada cun premio Grammy nas edicións dos anos 2006, 2007 e 2009, e con cinco no ano 2010.
Atol Knox

O **atol Knox** é coñecido como atol Nadikdik das Illas Marshall. É o atol máis ao sur na cadea Ratak nas Illas Marshall. Contén 18 illas, así como numerosas pequenos illotes emerxentes cunha superficie total de 0,98&nbsp;km², que encerran unha lagoa que cobre unha superficie total de 3,42&nbsp;km².

O atol ten 11&nbsp;km de lonxitude e 2&nbsp;km de ancho. O atol consiste nunha cadea de pequenos illotes Os maiores son Aelingeo, Nadikdik e Nariktal.

O atol está conectado por unha pasaxe chamada paso Klee ao sur do atol de Mili.
Eru Ilúvatar

**Ilúvatar** (do quenya *ilúvë*, "todo" e *atar* "padre") é un ente ficticio que aparece na obra do novelista J. R. R. Tolkien coma o creador de Eä. Tamén é chamado **Eru**, o Único. Na Ainulindalë, a primeira parte d'O Silmarillion, nárrase a forma na que aconteceu a creación dos Ainur, os Sagrados, por parte de Eru Ilúvatar, e de coma eles fixeron unha *Gran Música* (Ainulindalë) a partir da cal Ilúvatar creou o mundo físico, o Reino de Arda.
Economía de Burkina Faso

Un dos países máis pobres do mundo, o Burkina Faso ten poucos recursos naturais e unha fraca industria. Cun PIB per cápita de US$ 1200 é a 27ª nación máis pobre do mundo, xunto con países como a República do Congo e o Tadjiikistán.

O 90% da poboación vive da agricultura, que é vulnerable ás secas. O seu alto índice de crecemento de poboación xunto coa aridez do seu chan son factores que inflúen en forma relevante no seu índice de pobreza. A agricultura representa o 32% do seu produto bruto interno e dá traballo ao 92% da súa poboación traballadora. Destácase o coidado do gando, e especialmente no sur e o suroeste o cultivo de sorgo, feixón, millo, cacahuete, arroz e algodón.

A falta de traballo causa unha moi alta taxa de emigración: por exemplo, hai tres millóns de persoas nativas de Burkina Faso que viven en Costa do Marfil. De acordo a información do Banco Central dos Estados da África Occidental, estes emigrantes envían por ano varias decenas de miles de millóns de francos CFA a Burkina Faso. Desde que se produciu unha expulsión de inmigrantes de Ghana en 1967, esta situación provocou tensións nos países receptores de migrantes. A crise máis recente ocorreu no 2003 en Costa do Marfil, e deu lugar ao regreso de 300.000 emigrantes.

Unha gran proporción da actividade económica do país esta financiada por axuda internacional. A Unión Europea (UE) é o principal socio comercial de Burkina Faso.

## Notas
Akon

**Aliaune Badara Akon Thiam**, máis coñecido por **Akon**, nado en Saint Louis (Missouri) o 30 de abril de 1973, é un cantante de rap e R&B e produtor musical estadounidense de orixe Senegalesa.

## Traxectoria 
Nado nos Estados Unidos, onde residía a súa familia, seu pai Mor Thiam, músico senegalés que tocou con importantes grupos de jazz. Akon viviu en Dakar ata os sete anos cando a súa familia se move definitivamente a Nova Jersey. Akon afirma que durante tres anos estivo en prisión e durante ese tempo aprendeu o que lle podía ofrecer a música. Fíxose famoso co sinxelo de 2004 *Locked Up* extraído do seu primeiro álbum *Trouble*. No seu segundo álbum, *Konvicted*, incluíase o sinxelo * Smack That* polo que foi nomeado ós Premios Grammys. É o fundador de dous selos discográficos Konvict Muzik e Kon Live Distribution.
Lago de Bomba

[miniatura|dereita|250px|O lago e [Pietraferrazzana (á dereita).]]
O **Lago de Bomba** é un lago artificial italiano situado no concello de Bomba, provincia de Chieti, na rexión dos Abruzos.

Está situado a unha altitude de 262 metros, ten unha superficie de 10&nbsp;km² e unha profundidade máxima de 57,5 metros.
Valeriu Lazarov

**Valeriu Lazarov**, nado en Bârlad, Romanía, o 20 de decembro de 1935 e finado na localidade madrileña de Tres Cantos o 11 de agosto de 2009, foi un realizador, director e produtor de televisión de orixe romanesa nacionalizado español, que pasou a vida a cabalo entre España e Italia. Traballou para Televisión Española, Telecinco ou a italiana RAI.
Brixel

**Brixel** é un grupo musical galego que interpreta temas tradicionais recollidos principalmente na zona de Monterrei, A Limia e As Frieiras.

O grupo formouse no ano 2006, con músicos que viñan participando doutros grupos coma Birimbao, Os Remudes da Paneira ou Xastreu e basea o seu repertório nun amplo traballo de recolleita realizado pola agrupación Birimbao dende os anos 80 até a actualidade.

O grupo presentouse o día 3 de xaneiro de 2008 cun concerto na casa da cultura de Verín e leva dende aquela realizado numerosas actuacións por Galicia e Portugal.

## Compoñentes 
* Ramón: clarinete e voz.
* Nito: acordeón.
* Marta: tamboril e voz.
* Carme: pandeireta, culleres, ferriños e voz.
* Natalia: pandeireta e voz.
* Anxos: bombo e voz.
* Jose: pandeireta, ferriños e voz.
* Victor: pandeireta e voz.
* Rafa: gaita.
50 Cent

miniatura|250px|50 Cent en 2006
**Curtis James Jackson III**, nado o 6 de xullo de 1975 en Nova York, máis coñecido polo sobrenome artístico de **50 Cent** é un rapeiro e actor estadounidense, que se fixo famoso polos seus álbums ''Get Rich or Die Tryin'* (2003) e *The Massacre* (2005) que venderon entre os dous máis de vinte e un millóns de discos.
## Traxectoria
Naceu en South Jamaica, Queens, non coñeceu a seu pai e súa nai morreu cando tiña oito anos, xa ós doce anos trapicheaba con droga, pero deixouno pola música. No ano 2000 diparáronlle nove veces durante un escuro incidente, mais sobreviviu. Descubriuno o rapeiro Eminem tras sacar ó mercado o álbum *Guess Who's Back?* en 2002, asinou contrato con Interscope Records, coa axuda de Eminem e Dr. Dre converteuse nun dos rapeiros máis vendidos do mundo. En 2003 fundou o seu propio selo discográfico,  G-Unit Records, que ten en contrato a rapeiro como Young Buck, Lloyd Banks e Tony Yayo. Tamén actuou en varios filmes, como o semiautobiográfico *Get Rich or Die Tryin'* de 2005, ademais de *Home of the Brave* de 2006, *Righteous Kill* de 2008 ou *Escape Plan'' de 2013

## External 
* 50 Cent Official Website
* 50 Cent Official Twitter
* 50 Cent Song Lyrics
* 50 Cent Official Facebook
Jacopo Peri

**Jacopo Peri**, nado o 20 de agosto de 1561 e finado o 12 de agosto de 1633, foi un compositor e cantante italiano do período de transición entre o Renacemento e o Barroco. É comunmente considerado o inventor da ópera. Compuxo a primeira ópera que se conserva: *Eurídice*, que data do ano 1600.

## Véxase tamén 
* «Jacopo Peri»  na Biblioteca Coral de Dominio Público (CPDL)
Ruperto Chapí

**Ruperto Chapí Lorente**, nado en Villena, Provincia de Alacant, o 27 de marzo de 1851 e finado en Madrid o 25 de marzo de 1909, foi un destacado compositor valenciano de zarzuelas.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Luis G. Iberni: *Ruperto Chapí*. Madrid, Instituto Complutense de Ciencias Musicales, 1995.
Cuarteto (xénero musical)

O **cuarteto** é un xénero de música popular de Córdoba, Arxentina, caracterizado por un ritmo movido e tropical, que se escoita na Arxentina e máis nalgúns países de América do Sur.

## Historia
Dende a súa creación na década de 1940 foi bailado exclusivamente pola clase traballadora, e desprezado pola clase media e alta. Nos anos 90, o xénero volveuse máis popular en toda Arxentina e xa non era escoitado só pola clase baixa, senón tamén por un gran sector da poboación sen distinción de clases.
Economía de Qatar

Qatar experimentou un rápido crecemento da súa economía por 8 anos consecutivos ata o 2008 grazas ós altos prezos do petróleo. A política económica actual procura atraer investimentos para sectores non petrolíferos. Antes do descubrimento do petróleo a economía do país centrábase na pesca e a recolección de perlas. No entanto, o descubrimento de reservas de petróleo, nos anos 1940, transformou completamente a economía da nación. Agora o país ten un alto nivel de vida, con moitos servizos sociais para os seus cidadáns e todas as comodidades de calquera nación moderna.

O ingreso nacional de Qatar deriva principalmente das exportacións de petróleo e gas natural. As reservas de petróleo do país están estimadas en 15 mil millóns de barrís (2.4&nbsp;km³). A riqueza e nivel de vida dos seus habitantes son comparables ás de nacións de Europa Occidental.

## Notas
Corrido

O **corrido** é un xénero de canción e poesía narrativa popular. Poderíase cualificar coma unha sorte de balada orixinaria de México. Deriva en gran parte do S.XVIII español, durante a época en que se deu o mevemento romántico. Fundamentalmente consiste nun saúdo do cantante seguido dun prólogo á historia, a historia en si mesma e ao cabo unha sentenza e adeus do propio cantante.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Letras de Corridos
How I Met Your Mother

***How I Met Your Mother*** é unha comedia de situación da televisión estadounidense ambientada na cidade de Nova York que comezou a emitirse na CBS o 19 de setembro de 2005, creada por Craig Thomas e Carter Bays gañou catro Premios Grammy.

Consta de nove tempadas, cun total de 208 episodios.

## Argumento 
A serie baséase na propia vida dos creadores e dos seus amigos. A serie xira en torno á vida de cinco amigos, contada polo protagonista da serie *Ted Mosby* (Josh Radnor), que lles explica a seus fillos no ano 2030 os sucesos que conduciron ó encontro con súa nai, explicando o título (en galego *Como coñecín a vosa nai*) e permite unha narración en pasado, que é unha das orixinalidades da serie, comportando numerosos retornos temporais. Outros personaxes da serie son Marshall Eriksen (Jason Segel), Robin Scherbatsky (Cobie Smulders), Barney Stinson (Neil Patrick Harris) e Lily Aldrin (Alyson Hannigan). O tema da serie é a canción "Hey Beautiful" dos grupo The Solids do que son membros os creadores.

## Véxase tamén
Libertad Lamarque

**Libertad Lamarque**, nada en Rosario o 24 de novembro de 1908 e finada na Cidade de México o 12 de decembro de 2000, foi unha actriz e cantante arxentina de orixe galega que se fixo famosa en América Latina. Tamén tivo unha importante participación no cinema mexicano.

## Traxectoria 
## Filmografía (escolma) 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Libertad en TodoTango .
* Blog dedicado e Libertad Lamarque .
Mero

**Baldomero Francisco Iglesias Dobarrio**, coñecido artisticamente como **Mero**, nado en Vilalba o 27 de xuño de 1951, é un profesor, cantante e escritor galego.

## Traxectoria 
Titulado en Maxisterio. Formou parte da banda Fuxan os Ventos dende a súa fundación en 1972 até 1983 para despois, en 1984, xunto co seu compañeiro Xosé Luís Rivas Cruz (*Mini*), formar A Quenlla. No ano 2007 cedeu, canda a "Mini", as recollas de cantos, bailes, lendas e refráns recompiladas ao longo da súa traxectoria, ao Museo do Pobo Galego. Todo este repertorio foi dixitalizado e posto a disposición dos interesados no patrimonio oral galego. No 2018 anunciou a disolución do dúo A Quenlla debido a diferenzas persoais con Mini.
	
No 2023 publicou *50 aniversario Fuxan os Ventos. Quixo o paxaro pousar na póla o seu chío*, dando a súa versión persoal sobre a historia do grupo.
	
## Obra 
### Poesía 
* *Na lonxitude do tempo*, 2005, Espiral Maior.
* *Recendos de luz e de sombra*, 2006, Fundación Manuel María.
* *No papel que mudo escoita*, 2011, Irmandade Manuel María.
* *Doce ducias*, 2016, Instituto de Estudos Chairegos.
### Memorias 
* *50 aniversario Fuxan os Ventos. Quixo o paxaro pousar na póla o seu chío* (2023). Vigo: Galaxia. 228 páxs. ISBN 978-84-9151-975-1.

### Catálogos 
* *Catálogo de canar de cego galego. Volume 1: voandeiras* (2025). Companha Editora. 240 páxs. ISBN 9791399052862.

### Obras colectivas 
* *Contos de vellos para nenos*, con Mini, 1995.
* *Somos lenda viva*, con Mini, 1996, Citania.
* *Homenaxe poética ao trobador Xohan de Requeixo*, 2003.
* *A cidade na poesía galega do século XXI*, 2012, Toxosoutos.
* *150 Cantares para Rosalía de Castro* (2015, libro electrónico).
* *Verbo na arria. Homenaxe literaria a Xohan Xesus González*, 2016, Fervenza.
* *E de súpeto o inverno*, 2017, Agalir.
* *Pico Sacro. Ferido polo lóstrego e a lenda*, 2017, Alvarellos.
## Premios 
* Premio de poesía Prados Ledesma do Concello de Viveiro no 2002, por *Na lonxitude do tempo*.
* Premio *Pedrón de Ouro* no 2009, por toda a súa carreira de divulgación da cultural oral de Galiza, xunto ao seu compañeiro Mini.
* Premio Galiza Mártir da Fundación Alexandre Bóveda en 2012, xunto con Mini.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Xosé Luís Rivas, *Mini*
* Mini e Mero
* A Quenlla
* Fuxan os Ventos
### Ligazóns externas 
* Perfil en "As escollas electivas"
Leonard Peltier

**Leonard Peltier**, nado en Grand Forks o 12 de setembro de 1944, é un activista indíxena dos EUA e membro do American Indian Movement (AIM).

## Traxectoria 
En 1977 foi condenado a dúas cadeas perpetuas polo asasinato de dous axentes do FBI que morreron durante un tiroteo en 1975 na reserva india de Pine Ridge, nos territorios sagrados síux de Dakota do Sur, onde se atopara meses atrás uranio e carbón, e no que morreron asasinados 250 indíxenas.

Hai un debate importante sobre a culpabilidade de Peltier e a imparcialidade do seu xuízo. Algunhas organizacións considérano un preso político. Amnistía Internacional ten dito que "Malia non ser tomado como un prisioneiro de conciencia, hai preocupación sobre a imparcialidade do proceso que levou á súa condena e crese que diferentes factores políticos poden ter influído no modo en que foi levado o caso." Hoxe en día está nunha prisión de Lewisburg, Pennsylvania.

Por mor dos máis de 30 anos que leva na cadea, a saúde de Leonard Peltier é precaria; é diabético e fállalle a visión dun ollo. Dende 1985 pinta cadros ao óleo expresando falta de todo odio. Nelson Mandela propuxo a súa liberación ao entón presidente Bill Clinton, que lla denegou, logo de recibir presións do FBI.

## Apoios 
300px|miniatura|Pintada en apoio da posta en liberdade de Peltier.
Robert Redford foi o produtor dunha película documental de título *Incident at Oglala*, baseada nos sucesos que aconteceron na reserva en 1975 que non ten sido distribuída aos cinemas americanos e europeos. Grandes personalidades mundiais como o Dalai Lama e o xa nomeado Nelson Mandela intercederon ante varios presidentes dos Estados Unidos sen éxito para conseguir indulto. Tamén ten recibido o apoio de Rigoberta Menchú, Amnistía Internacional, o Alto Comisionado das Nacións Unidas para os Dereitos Humanos, o Ejército Zapatista de Liberación Nacional, o Parlamento Europeo, o Parlamento Belga, o Parlamento Italiano, o Kennedy Memorial Center for Human Rights, e o Arcebispo Desmond Tutu, entre outros.

Hoxe en día é o símbolo por excelencia da resistencia india. En 1986 recibiu o premio da Asociación Pro Dereitos Humanos de Madrid.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  .
*  .

### Ligazóns externas 
* Leonard Peltier: "When Truth Doesn't Matter. Thirty Years of FBI Harassment and Misconduct".  CounterPunch, 9 de xaneiro de 2007. 
* Interview with Leonard Peltier from jail in 2000, por Democracy Now! 
* Documentos do Arquivo do FBI sobre Leonard Peltier
* Official International Leonard Peltier Defense Committee Website
* AMerican Indian Movement
Galería de imaxes de Lilioceris lilii de Galicia

*Lilioceris lilii*

Ficheiro:Bastavales, Brión, Galiza. Escaravello 33.jpg
Ficheiro:Bastavales, Brión, Galiza. Escaravello 34.jpg
Ficheiro:Bastavales, Brión, Galiza. Escaravello 41.jpg
Ficheiro:Lilioceris lilii, Bastavales, Brión, Galiza 01.jpg
Ficheiro:Lilioceris lilii, Bastavales, Brión, Galiza 02.jpg
Ficheiro:Lilioceris lilii, Bastavales, Brión, Galiza 03.jpg
Galería de imaxes de Oedemera nobilis de Galicia

*Oedemera nobilis*

Ficheiro:Bastavales Galicia 2006 insecto.jpg
Ficheiro:Bechos Bastavales 060705 17.jpg
Ficheiro:Bechos Bastavales 060705 18.jpg
Ficheiro:Bechos Bastavales 060705 19.jpg
Ficheiro:Bechos Bastavales 060705 20.jpg
Ficheiro:Insect Galicia 2006.jpg
Ficheiro:Insecto Galicia 2006.jpg
Ficheiro:Oedemera nobilis (03) en Culleredo, Galiza.jpg
Ficheiro:Oedemera nobilis (05) en Culleredo, Galiza.jpg
Ficheiro:Oedemera nobilis (with feces) en Culleredo, Galiza.JPG

Ficheiro:Oedemera nobilis (14) en Culleredo, Galiza.JPG

Ficheiro:Insecto, Bastavales, Brión, Galiza, 090630 22.JPG
Ficheiro:Insecto, Bastavales, Brión, Galiza, 090630 20.JPG
Ficheiro:Insecto, Bastavales, Brión, Galiza, 090630 18.JPG
Ficheiro:Insecto, Bastavales, Brión, Galiza, 090630 14.JPG
Ficheiro:090618 Galiza. Becho 3.jpg
Paysandú

**Paysandú** é unha das principais cidades do Uruguai. É a capital do departamento homónimo con 84.162 habitantes (2004). Situado na marxe oriental do río Uruguai, ata 368&nbsp;km da capital Montevideo. É fronteiriza coas cidades arxentinas de Colón e Concepción del Uruguay. O río crúzase pola ponte General Artigas.
Hostile Ambient Takeover

***Hostile Ambient Takeover*** é un álbum de The Melvins, editado no ano 2002 a través da discográfica Ipecac Recordings.

## Listaxe de cancións 
Todos os temas compostos por Buzz Osborne agás onde se indique.

"Black Stooges" está acreditada como o tema 1 pero a canción, que aparece no *Millennium Monsterwork 2000* co nome de "Ol' Black Stooges", é realmente o tema 2.
Galería de imaxes de Chrysomelidae de Galicia

Chrysomelidae

Ficheiro:Escaravello na praia da Aguieira, Porto do Son. 090721 3.jpg
Ficheiro:Escaravello na praia da Aguieira, Porto do Son. 090721 5.jpg
Ficheiro:Escaravello na praia da Aguieira, Porto do Son. 090721 7.jpg
Ficheiro:Escaravello na praia da Aguieira, Porto do Son. 090721 8.jpg
Ficheiro:Becho.Galicia.070621 15.jpg
Ficheiro:Beetle 221.jpg
Ficheiro:Beetle223.jpg
Ficheiro:Chrysomelidae 008. Escaravello en Bastavales, Brion. Marzo.jpg
Ficheiro:Chrysomelidae 079. Escaravello en Bastavales, Brión. Marzo.jpg
Ficheiro:Chrysomelidae 082. Escaravello en Bastavales, Brión. Marzo.jpg
Ficheiro:Chrysomelidae 087. Escaravello en Bastavales, Brión. Marzo.jpg
Ficheiro:Chrysomelidae 101. Escaravello en Bastavales, Brión. Marzo.jpg
Ficheiro:Chrysomelidae 102. Escaravello en Bastavales, Brión. Marzo.jpg
Ficheiro:Chrysomelidae 104. Escaravello en Bastavales, Brión. Marzo.jpg
Ficheiro:Chrysomelidae 202. Escaravello en Bastavales, Brión. Marzo.jpg
Ficheiro:Escaravello.jpg
Ficheiro:Chrysomelidae. Escaravello en Bastavales, Brion. Marzo.jpg
Ficheiro:Chrysomelidae. Escaravello en Bastavales, Brión. Marzo.jpg
Ficheiro:Escaravello 90.jpg
Ficheiro:Escaravello Beetle Galicia 2006 09.jpg
Ficheiro:Escaravello Beetle222.jpg
Ficheiro:Escaravello beetle 934.jpg
Ficheiro:Escaravello beetle GFDL933.JPG
Ficheiro:Escaravello beetle GFDL934.JPG
Ficheiro:Escaravello beetle GFDL935.JPG
Ficheiro:Escaravello.Bastavales Galicia 82.jpg
Ficheiro:090618 Galiza. Becho 27.jpg
Ficheiro:Beetle 122.jpg
Ficheiro:Escaravello, Vilarromarís, Oroso, Galiza..JPG
Ficheiro:Bastavales, Brión, Galiza - Escaravello 4.JPG
Ficheiro:Insecto, Bastavales, Brión, Galiza, 090630 08.JPG
Ficheiro:Insecto, Bastavales, Brión, Galiza, 090630 13.JPG
Ficheiro:Insecto, Bastavales, Brión, Galiza, 090630 11.JPG
M.I.A.

miniatura|300px|M.I.A. en 2007.
**Mathangi "Maya" Arulpragasam** (támil: ''மாதங்கி 'மாயா' அருள்பிரகாசம்*), nada o 17 de xullo de 1975 en Londres, máis coñecida polo sobrenome artístico de **M.I.A.** (acrónimo de *Missing in Action*) é unha cantante, deseñadora artística e produtora musical británica de orixe támil de Sri Lanka. A súa música funde elementos do grime, hip hop, dancehall da música electrónica e o baile funk o que lle dá un son urbano, tribal e multicultural que se une a unhas letras nas cales mestura a política, o realismo social e o humor.

## Traxectoria 
Naceu en Hounslow (Londres), filla do activista támil Arul Pragasam, cando ela tiña seis meses a súa familia volveu a Sri Lanka, ós once anos volveu coa súa familia como refuxiada. Estudou nunha escola de arte e deseño en Londres, tirou no ano 2000 a foto da cuberta para o álbum *The Menace* de Elastica, dirixiu o vídeo para a canción "Mad Dog God Dam" e filmou a xira norteamericana da banda, realizou a súa primeira exhibición artística pública en 2001, consistía principalmente en graffitis. Comezou a facerse famosa en 2004 grazas á descarga dos seus sinxelos "Galang" (2003) e "Sunshowers" en Internet. En 2005 saíu o seu primeiro álbum *Arular* in 2005, o segundo, *Kala'' publicouse en 2007, constituíndo o seu máis grande éxito. No ano 2008 fundou o seu propio selo discográfico, N.E.E.T.
Jamestown, Santa Helena

**Jamestown** é a capital do territorio de Santa Helena, Ascensión e Tristan da Cunha, situada na illa de Santa Helena no océano Atlántico sur, é a capital e a única cidade de Santa Helena. Ten unha poboación de arredor de 630 persoas.. Tamén é o principal asentamento histórico da illa e atópase na súa costa noroeste. É o único porto e o centro da rede viaria e de comunicación da illa. Fundouse cando colonos da Compañía Británica das Indias Orientais se instalaron na illa en 1659 e foi ocupada brevemente pola Compañía Holandesa das Indias Orientais en 1673 antes de ser recuperada. Moitos dos edificios construídos pola Compañía Británica das Indias Orientais na década de 1700 sobreviven e dan á cidade o seu distintivo sabor xeorxiano.

A cidade albergou brevemente a Napoleón en 1815 durante o exilio en Santa Helena e máis tarde serviu como base da Royal Navy para suprimir o comercio de escravos. Non tivo ningún papel durante a primeira guerra mundial e só tivo un papel menor durante a segunda guerra mundial.

## Historia e localización 
Jamestown fundouna en 1659 a Compañía Británica das Indias Orientais e chamouse así por James, Duque de York, o futuro Xacobe II de Inglaterra. Está rodeada por desfiladeiros escarpados. A cidade está caracterizada pola presenza de edificacións de estilo gregoriano e pola súa zona portuaria, que se conserva case en estado orixinal. O lugar máis prominente da cidade é ''Jacob's Ladder'', unha escaleira de man con 699 chanzos construída en 1829, que conecta Jamestown coa gornición en Ladder Hill, aínda usada na actualidade.

## Poboación 
En 2016, a cidade tiña 630 habitantes, un descenso significativo desde o ano 2008 no que a poboación era de 714 habitantes. A poboación da cidade diminuíu e xa non é o maior asentamento na illa, superada por Half Tree Hollow, Saint Paul's e Longwood.

280px|miniatura|dereita|Jacob's Ladder.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina de Información de Santa Helena
Jamestown

O topónimo **Jamestown** pode referirse a:

* a cidade de Jamestown, en Australia;
* Holetown, nas Barbados, fundada co nome de Jamestown;
* o barrio de Mount Olive-Silverstone-Jamestown, en Toronto, Canadá;
* o distrito de Jamestown, en Accra, Ghana;
* Jamestown, en Laois (Irlanda);
* Jamestown, en Leitrim (Irlanda);
* Jamestown, en Nova Zelandia;
* Jamestown, en Suráfrica;
* Jamestown, en Rossshire (Escocia);
* Jamestown, en West Dunbartonshire (Escocia);
* Jamestown, en Fife (Escocia);
* Jamestown, capital de Santa Helena.
* Jamestown, en California;
* Jamestown, en Colorado;
* Jamestown, en Boone County (Indiana);
* Jamestown, en Elkhart County (Indiana);
* Jamestown, en Steuben County (Indiana);
* Jamestown, en Kansas;
* Jamestown, en Kentucky;
* Jamestown, en Louisiana;
* Jamestown, en Missouri;
* Jamestown, en Nova York;
* Jamestown en Carolina do Norte;
* Jamestown, en Dakota do Norte;
* Jamestown, en Ohio;
* Jamestown, en Oklahoma;
* Jamestown, en Pensilvania;
* Jamestown, en Rhode Island;
* Jamestown, en Carolina do Sur;
* Jamestown, en Tennessee;
* Jamestown, en Virxinia;
* Jamestown, en Virxinia Occidental;
* Jamestown, en Wisconsin;
* James Town, en Wyoming;
* Jamestown Charter Township, en Míchigan;
* Jamestown Township, en Minnesota;
* Jamestown Dam, en North Dakota;
La torre de Suso

***La torre de Suso*** é un filme español dirixido e escrito por Tomás Fernández.
É a súa ópera prima logo de ter sido guionista de *7 vidas*. Trátase dunha comedia agridoce ambientada na conca mineira asturiana, rodada entre Mieres, Aller e Castrillón.

A súa banda sonora foi composta polos irmán Jose Manuel e Javier Tejedor, compoñentes do grupo de música Tejedor.

## Argumento 
Cundo (Javier Cámara) é un asturiano que emigrou á Arxentina na procura dunha nova vida. Dez anos despois retorna á súa terra, á Conca Mineira Asturiana, ao funeral dun antigo amigo seu, Suso. A película narra o reencontro coa súa familia e amigos e de como trata de cumprirlle a última vontade ao seu amigo recentemente falecido

## Premios 
### Goyas 2008 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Rodaxe da película
* Ficha, Cartel, trailer e noticias da torre de Suso
* Páxina oficial.
Dwayne Johnson

**Dwayne Johnson**, nado o 2 de maio de 1972 en Hayward (California), é un loitador profesional retirado e actor estadounidense.

## Traxectoria 
Johnson xogou ó fútbol americano universitario e en 1991 formou parte do equipo que se proclamou campión da liga universitaria nos Estados Unidos, os Miami Hurricanes. Posteriormente xogou cos Calgary Stampeders na Canadian Football League mais abandonouna ós dous meses para pasar á loita profesional, deporte que xa practicaran seu avó, Peter Maivia, seu pai Rocky Johnson e que tamén practicaban os seus curmáns, Solofa Fatu e Eddie Fatu.

Conseguiu fama na World Wrestling Entertainment (WWE, daquela chamada World Wrestling Federation, WWF) entre 1996 e 2004 como un dos membros do equipo Nation of Domination. Alí empregaba os sobrenomes de **Rocky Maivia** primeiro e **The Rock** (*A Rocha*) despois. En 1998 gañou o Campionato da WWF, e converteuse nun dos loitadores máis populares. Apañou sete veces o campionato da WCF/E, dúas o Campionato Intercontinental da WWF, cinco o Campionato por equipos da WWF e dúas o World Championship Wrestling, tamén gañou o Royal Rumble de 2000.

Desde o 2001, tras aparecer en *The Mummy Returns*, centrou a súa carreira no cinema, con aparicións ocasionais na WWE. O seu primeiro papel protagonista foi en *The Scorpion King* e apareceu en filmes como *The Rundown*, *Be Cool*, *Walking Tall*, *Gridiron Gang*, *The Game Plan*, *Get Smart* e *Race to Witch Mountain*.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* The Rock na páxina da WWE
Economía de Jersey

A **economía de Jersey** baséase nas finanzas internacionais, responsables por 53% do valor bruto agregado o 2007. Grazas á especialización nalgúns sectores de alta rendibilidade, o poder adquisitivo de Jersey é moi alto, ten unha produción económica per cápita, bastante por diante de todas as grandes economías desenvolvidas. A estimación do PIB per cápita para 2005 foi de 57.000 dólares, cifra que só foi superada por outros dous pequenos estados con similares características económicas: as Bermudas e Luxemburgo.

[260px|esquerda|miniatura|Aeroporto de Jersey dando a benvinda en [lingua inglesa|inglés e en Jèrriais.]]
A economía de Jersey baséase nos servizos financeiros, o turismo, o comercio electrónico e a agricultura, os servizos financeiros contribúen aproximadamente o sesenta por cento da economía da illa, e a illa é recoñecida como un dos principais centros financeiros extraterritoriais.

En xuño de 2005 Jersey presentou os Estados da Competencia, co fin de regular a competencia e estimular o crecemento económico. Este dereito da competencia basearase no doutras xurisdicións.

Ademais da súa banca e bases de financiamento, Jersey tamén depende do turismo. En 2006 houbo 729.000 visitantes (un 3% máis que o ano anterior), pero o gasto total de visitantes aumentou tan só un 1%. Hai dispoñibles mercancías libres de impostos para a compra das viaxes cara a e desde a illa.

Os principais produtos agrícolas son as patacas e os produtos lácteos. A fonte de leite de gando de Jersey é unha pequena raza de vaca que tamén se recoñeceu (aínda que non de forma xeneralizada) pola calidade da súa carne. En pequena escala a produción de carne orgánica volveuse a introducir nun esforzo por diversificar a industria.

Os agricultores e os cultivadores adoitan vender os excedentes de alimentos e flores nunhas caixas na beira da estrada, baseándose na honestidade dos que pasan para deixar caer o cambio correcto na caixa de diñeiro e tomar o que queren. No século XXI, a diversificación da agricultura e as modificacións na planificación da estratexia levaron os produtos da granza ás tendas substituíndo moitos dos postos de estrada.

## Notas
Esquema Ponzi

miniatura|250px|Foto policial de Charles Ponzi
O **esquema Ponzi** é un unha operación fraudulenta de investimento na que se prometen anormalmente altos réditos a custa do capital procedente de novos investidores máis que dos beneficios reais da operación. Constitúe unha forma sofisticada do venda piramidal que forma unha burbulla económica destinada ó colapso.

O esquema débelle o nome a Charles Ponzi, un inmigrante italiano nos Estados Unidos, quen utilizou esta técnica na década de 1920, aínda que non foi el quen a inventou, pois xa Charles Dickens a describiu nunha das súas novelas. O esquema orixinal baseábase no cambio de Cupóns de Resposta Internacional enviados desde Italia por selo de correos estadounidenses, o que en teoría permitía obter beneficios pola diferente taxa postal entre os dous países, pero axiña derivou en que os novos investores paragaban os réditos dos investidores anteriores, facendo millonario ó propio Ponzi ata que foi detido acusado de fraude postal.

Nos Estados Unidos de América, na década de 2000, o financeiro Bernard Madoff ofrecía un fondo de investimento con xuros mensuais do 1% no mercado norteamericano a través dun esquema en pirámide do tipo Ponzi. A pesar da taxa de xuros de mensuais do 1% non ser totalmente absurda, era moi elevada respecto ao patróns da economía norteamericana (da orde do 1% ao ano) e só foi posible a través de depósitos de novos investidores. A partir da crise financeira mundial de 2007 os investidores dos fondos de Madoff foron sorprendidos ao non conseguir rescatar os seeus depósitos, un esquema de fraude estimado en US$ 65 millóns de dólares. En 2008, Bernard Madoff, entón con 71 anos, foi acusado e condenado a 150 anos de prisión.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* *Ponzi Schemes* por Bill E. Branscum, un investigador de crimes financeiros 
* Breve biografía de Charles Ponzi 
* Descrición detallada das fraudes piramidais ou *de Ponzi*
Economía das Illas Marshall

A axuda do goberno dos Estados Unidos é a principal fonte de recursos deste arquipélago. O país recibiu máis de 1 mil millóns de dólares entre o 1986 e o 2002. O goberno do país é a principal fonte de empregos: case 46% da poboación activa traballan para el.

A agricultura atópase concentrada en pequenas propiedades. A pequena industria concéntrase na produción de artesanías e no procesamento de atún e copra. O turismo, que é unha das principais esperanzas de mellora da renda nacional, emprega actualmente menos do 10% da poboación.

## Notas
Sucre (homónimos)

**Sucre** pode ser:
## Persoeiros 
* **Antonio José de Sucre**, xeneral.
* José Antonio Ramos Sucre (1890-1930), poeta e escritor.
* Abreviatura científica do botánico **Dimitri Sucre Benjamin** (fl. 1970).
## Xeografía 
* Sucre - Capital administrativa da Bolivia

* Sucre - Departamento de Colombia;
* Sucre - concello do departamento do Cauca;
* Sucre - concello no departamento de Santander;
* Sucre - concello no departamento de Sucre;

* Sucre - Estado de Venezuela
* Sucre - Municipio no Estado Aragua
* Sucre - Municipio no Estado Bolívar
* Sucre - Municipio no Estado Yaracuy
* Sucre - Municipio no Estado Falcón
* Sucre - Municipio no Estado Mérida
* Sucre - Municipio no Estado Miranda
* Sucre - Municipio no Estado Sucre
* Sucre - Municipio no Estado Trujillo
* Sucre - Municipio no Estado Táchira

* Sucre - Cidade na provincia de Celendín
* Sucre - Distrito na provincia de Celendín
* Sucre - Provincia no departamento de Ayacucho

## Moedas 
* Sucre - Antiga moeda de Ecuador.
* Sucre (moeda do ALBA) - nova moeda común dos países do ALBA
Conficker

**Conficker**, tamén coñecido como **Downup**, **Downadup** e **Kido**, é un verme informático que ataca ó sistema operativo Microsoft Windows e que foi detectado por primeira vez en novembro de 2008. Conficker explota unha vulnerabilidade no servizo Windows Server usado por Windows 2000, Windows XP, Windows Vista, Windows Server 2003, Windows Server 2008, e o beta de Windows 7 que lle permite roubar o contrasinal do usuario por medio dunha combinación de técnicas avanzadas que o fai difícil de contrarrestar, difundíndose rapidamente. Existen catro variantes do verme, coñecidas como Conficker A, B, C e D e máis de 300 minivariantes, presumiblemente realizadas por crackers.

A pesar que Microsoft publicara un parche para reparar o fallo explotado polo verme o 15 de outubro de 2008, Heise Online estima que afectou un mínimo de 2&nbsp;500&nbsp;000 de ordenadores ata o 15 de xaneiro de 2009, en tanto que *The Guardian* deu unha estimación de 3&nbsp;500&nbsp;000. O 16 de xaneiro de 2009, o F-Secure declarou que Conficker infectara nove millóns de ordenadores, considerándoa a segunda infección de verme informático máis importantes tras a de SQL Slammer en 2003. o 13 de febreiro de 2009 Microsoft ofreceu unha recompensa de 250.000 dólares a quen axudase na busca e arresto dos creadores do verme.
O talento do señor Ripley

***O talento do señor Ripley*** (en  é unha novela de 1955 escrita por Patricia Highsmith. É a primeira da saga protagonizada por Tom Ripley (coñecida como "the Ripliad", continuada nas novelas *Ripley Under Ground*, ''Ripley's Game*, *The Boy Who Followed Ripley* e *Ripley Under Water*. Foi traducida ao galego por María Alonso Seisdedos e publicada por Kalandraka en 2022.

## Sinopse 
Tom Ripley é un mozo que vive en Nova York, sen ambicións pero cun talento especial para sobrevivir facendo o que faga falta. É requirido polo magnate da construción naval Herbert Greenleaf para ir a Italia a persuadir ó seu fillo errante, Dickie, de que regrese aos EUA e volva ao negocio familiar. Tom ve isto como unha oportunidade. Ao pouco de chegar a Italia vai xunto Dickie e coñece a súa amiga Marge Sherwood, e axiña se integra coa parella. Porén, Marge comeza a sospeitar de Ripley, e Dickie comeza a cansar del e da súa presenza constante e crecente dependencia. O propio Tom decátase de que os ánimos son complicados polo seu desexo de manter o seu novo estilo de vida.

Como un xesto cara a Tom, Dickie accede a viaxar con el nunha pequena escapada a San Remo. Alí alugan un pequeno bote, e Tom asasina a Dickie a bordo. Tira o corpo pola borda, asido á áncora, e afunde o bote.

Tom asume a identidade de Dickie, vivindo dos seus cartos e escribíndolle a Marge para dicirlle que necesita estar un tempo lonxe dela. Freddie Miles, un vello amigo de Dickie, vísitao no seu apartamento de Roma, pero axiña sospeita da presenza de Tom, e este acaba matando a Freddie. A existencia de Tom convértese nun xogo do gato e o can coa policía italiana, e Tom acaba por recuperar a súa identidade e mudarse a Venecia. Posteriormente Marge, o pai de Dickie e un detective contratado por este falan con Tom. Proponse matar a Marge, pero tras comprobar que cren a súa historia decide evitar complicacións. Tom viaxa a Grecia tras facer crer ao pai de Dickie que este lle deixara as súas posesións no testamento. Ao chegar a Atenas comproba que creran a súa historia e que aceptaran a desaparición de Dickie, así como o legado persoal a Tom, que redactara o propio Tom na máquina de escribir do defunto. O libro remata con Tom rico, pero atafegado pola paranoia; nos parágrafos finais asume que vai sospeitar que os policías o van estar agardando en calquera lugar que vaia.

## Premios 
A novela reportou á autora o Premio Edgar Allan Poe dos Mystery Writers of America (escritores de misterio dos Estados Unidos).

## Adaptacións 
* *Plein Soleil* (tamén coñecida como *Purple Noon*), dirixida por René Clément en 1960, con Alain Delon como Tom e Maurice Ronet como Dickie.
* *The Talented Mr. Ripley'', dirixida por Anthony Minghella en 1999, con Matt Damon como Tom.
The Uplift Mofo Party Plan

***The Uplift Mofo Party Plan*** é o terceiro álbum dos Red Hot Chili Peppers, editado o 29 de setembro de 1987.

## Listaxe de cancións
Galería de imaxes de escaravellos de Galicia

**Galería de imaxes** de escaravellos de Galicia.

## Escaravellos 
### Calomicrus circumfusus, besouro 

Ficheiro:090618 Galicia. Becho 01.jpg

### Carabidae 

Ficheiro:090618 Galiza. Escaravello 01.jpg|Pterostichus ebenus
Ficheiro:Becho Bastavales Galicia 075.jpg|Harpalinae
Ficheiro:Becho Bastavales Galicia 72.jpg|Harpalinae
Ficheiro:Escaravello032eue.jpg|Harpalinae

### Chrysomelidae 

Ficheiro:Escaravello Beetle Galicia 2006 09.jpg
Ficheiro:Escaravello Beetle222.jpg
Ficheiro:Chrysomelidae 082. Escaravello en Bastavales, Brión. Marzo.jpg|*Chrysolina bankii*
Ficheiro:Escaravello na praia da Aguieira, Porto do Son. 090721 5.jpg|*Clytra quadripunctata*

### Coccinellidae 

Ficheiro:Marusiña. Reirrei. Vilarromarís E.jpg|*Coccinella septempunctata*
Ficheiro:Bechos Bastavales 060705 12.jpg|*Tytthaspis sedecimpunctata*
Ficheiro:Becho, Bastavales, Galiza. 30 maio 2009 18.jpg|*Psyllobora vigintiduopunctata*
Ficheiro:Escaravello. Bastavales, Brión, Galiza 1.jpg

### Curculionidae 

Ficheiro:Becho.Galicia.070621 05.jpg|*Sitophilus oryzae*
Ficheiro:Insect Insecto 009eue.jpg|Apionidae
Ficheiro:Insecto Galiza 03-05-2008.jpg
Ficheiro:Insecto Galiza 03-05-2008b.jpg

### Elateridae 

Ficheiro:090618 Galicia. Becho 04.jpg
Ficheiro:Becho Bastavales Galicia 2.jpg
Ficheiro:Becho.Galicia.070621 01.jpg
Ficheiro:Elateridae. Bastavales, Brión, Galiza. 090701 2.jpg

### Leptinotarsa decemlineata 

Ficheiro:Escaravello da pataca, Bastavales, Brión, Galiza 090707 06.JPG
Ficheiro:Escaravello051eue.jpg
Ficheiro:Escaravello da pataca, Bastavales, Brión, Galiza 090707 07.JPG
Ficheiro:Escaravello da pataca, Bastavales, Brión, Galiza 090707 09.JPG

### Lagriidae 

Ficheiro:Beetle Escaravello 026eue.jpg

### *Lilioceris lilii* 

Ficheiro:Bastavales, Brión, Galiza. Escaravello 41.jpg
Ficheiro:Lilioceris lilii, Bastavales, Brión, Galiza 01.jpg
Ficheiro:Lilioceris lilii, Bastavales, Brión, Galiza 02.jpg
Ficheiro:Lilioceris lilii, Bastavales, Brión, Galiza 03.jpg

### *Lucanus cervus* 

Ficheiro:VacaLoura 313P.jpg
Ficheiro:Vacaloura. 090706 11.JPG
Ficheiro:Vacaloura. 090706 14.JPG
Ficheiro:Vacaloura.Vilarromaris.Galicia.070701 1.jpg

### *Melyridae* 

Ficheiro:Insecto Barraña Galicia 2006-05-14.jpg

### *Nitidulidae* 

Ficheiro:Beetle953.jpg

### *Oedemera nobilis* 

Ficheiro:Bechos Bastavales 060705 17.jpg
Ficheiro:Bechos Bastavales 060705 19.jpg
Ficheiro:Insecto Galicia 2006.jpg
Ficheiro:Oedemera nobilis (14) en Culleredo, Galiza.JPG

### Rhagonycha fulva 

Ficheiro:Becho Bastavales, Galiza 090707 05.jpg
Ficheiro:Becho Bastavales, Galiza 090707 09.jpg
Ficheiro:Rhagonycha fulva - Galicia - 01.jpg
Ficheiro:Cantharidae en Bastavales, Brión 090726.JPG

### *Staphylinidae* 

Ficheiro:Becho.Galicia.070621 18.jpg

### *Tenebrionidae* 

Ficheiro:Escaravello.beetle6.jpg
Ficheiro:Escaravello010eue.jpg

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Galería de imaxes de Galicia
* Galería de imaxes da fauna de Galicia
* Galería de imaxes de arañas de Galicia
* Galería de imaxes de insectos de Galicia
Galería de imaxes de margaridas de Galicia

Margaridas de Galicia

Ficheiro:Orballo. Margaridas de Galicia.jpg
Ficheiro:Margarida.jpg
Ficheiro:Flor 00eue.JPG
Ficheiro:Leucanthemum vulgare.001 - Serra de Enciña de Lastra.JPG|*Leucanthemum vulgare*, Serra de Enciña de Lastra
Ficheiro:Margaridas.JPG|Piúgos, Lugo
Ficheiro:Margarida_01eue.jpg
Ficheiro:Margarida, Vilarromarís, Oroso, Galiza.jpg|Vilarromarís, Oroso
Ficheiro:Catro margaridas, Galicia (Spain).jpg
Ficheiro:Margarida silvestre amarela e negra.jpg
Ficheiro:Margarida branca, Galiza.jpg
Ficheiro:Margarida silvestre, Galicia (Spain).jpg
Ficheiro:Margarida silvestre amarela.jpg
Ficheiro:Daisy_in_Galicia_(Spain)_-_Margarita.jpg
Babeldaob

**Babeldaob** (tamén chamada **Babelthuap**) é a illa máis grande da nación insular da República de Palau. Está na oeste das illas Carolinas e na segunda illa máis grande da rexión de Micronesia de Oceanía. A capital de Palau, Ngerulmud, está situada en Babeldaob, no estado de  Melekeok.

Babeldaob é unha das illas poboadas máis subdesenvolvidas do océano Pacífico. A superficie de Babeldaob, , supón máis do 70% da superficie terrestre de toda a República de Palau. Ten preto do 30% da poboación do país, con preto de 5.000 persoas vivindo nela.

## Xeografía 
Babeldaob atópase ao nordés da illa de Koror e a súa parte norte contén o sitio da nova capital nacional, Ngerulmud. O extremo sur da illa está no estado de Airai, o segundo estado máis poboado de Palau. O Aeroporto de Airai na illa é o principal aeroporto da nación.

A ponte Koror-Babeldaob une a illa Babeldaob en Airai coa illa Koror.

A diferenza da maioría das illas de Palau, Babeldaob é montañosa. Contén o punto máis alto de Palau, o  - de altura Monte Ngerchelchuus. A costa oriental de Babeldaob ten moitas praias de area, en particular ao norte desde Melekeok ata Ngaraard, e a costa occidental da illa ten un litoral con moitos bosques de mangleiros.

Dos 16 estados de Palau, Babeldaob comprende 10, que son:
* Aimeliik
* Airai
* Melekeok
* Ngaraard
* Ngarchelong
* Ngardmau
* Ngatpang
* Ngchesar
* Ngeremlengui
* Ngiwal

## Historia 
O primeiro avistamento de Babeldaob, Koror e Peleliu rexistrado polos europeos foi pola expedición española de Ruy López de Villalobos a finais de xaneiro de 1543. Logo foron trazados como "Los Arrecifes" '(en español). En novembro e decembro de 1710 estas tres illas foron de novo visitadas e exploradas pola expedición misioneira española comandada por Sarxento Maior Francisco Padilla a bordo do patache *Santísima Trinidad*. Dous anos despois foron explorados polo miúdo pola expedición do oficial naval español Bernardo de Egoy. Pertenceu as Indias Orientais españolas desde 1686 ata 1899.

Como consecuencia da Guerra hispano-estadounidense, España vendeu Palau (incluído Babeldaob), as Carolinas e as Marianas do Norte (excepto Guam) ao Imperio alemán por 17 millóns marca de ouro de conformidade co Tratado alemán-español (1899). As illas recentemente adquiridas administráronse desde Nova Guinea alemá. Babeldaob foi o destino ao que os 426 membros da tribo Sokehs foron desterrados polas autoridades coloniais tras a Rebelión de Sokehs na illa de Sokehs e Pohnpei.

Nos primeiros meses da primeira guerra mundial, Xapón Imperial ocupou todas as illas alemás ao norte do ecuador. Como Potencia mandataria da Liga das Nacións despois da guerra, o Xapón devolveu aos Sokehs a Pohnpei en etapas entre 1917 e 1927.

Durante a segunda gerra mundial, a gornición xaponesa en Babeldaob estaba composta por 21.449 homes do exército imperial xaponés baixo o mando do tenente xeneral Sadae Inoue e 8.286 homes da mariña imperial xaponesa baixo o mando do vicealmirante Kenmi Itoh. Babeldaob foi ignorada pola Forzas aliadas durante a guerra.

## Notas 
## Véxase tamén
Galería de imaxes de petróglifos de Mogor

Os  petróglifos de Mogor, coñecidos popularmente como **labirintos de Mogor** son unha estación rupestre situada no lugar do Monte, na parroquia de Mogor, no concello de Marín, provincia de Pontevedra.

Ficheiro:Labirinto de Mogor.jpg
Ficheiro:Marin Mogor Petroglifo 2.JPG
Ficheiro:Marin Mogor Petroglifo 3.JPG
Ficheiro:Marin Mogor Petroglifo.jpg
Ficheiro:Membros da Sociedade Arqueoloxica en Mogor no 1907 por F Zagala.jpg
Ficheiro:Monte de Arriba - Teixugueira - Mogor - Marin por Henrique Campo.jpg
Ficheiro:Motivo circular con covinhas Mogor.jpg
Ficheiro:Petroglyphe galice.jpg
Ficheiro:Situacion laberinto de Mogor.jpg
Ficheiro:Labirinto en Mogor.jpg
Economía do Reino Unido

O Reino Unido é unha das principais nacións industriais e comerciais do mundo. En termos do seu produto interior bruto (PIB), é o quinto no mundo logo dos Estados Unidos, o Xapón, Alemaña e a China. Durante a década pasada, o goberno privatizou considerablemente as súas empresas e contivo o crecemento dos gastos en benestar social.

A súa agricultura é bastante modernizada e atende 60% das necesidades de alimentos do país con menos de 2% da forza de traballo total. Os seus principais produtos son cereais, sementes oleaxinosas, patacas, legumes, gando, ovellas, creación de aves e peixes. O país ten grandes reservas de carbón, petróleo e gas natural, porén, as súas reservas de petróleo e gas están diminuíndo, e o país tornouse o 2005 un importador de combustibles. A produción destes combustibles representa hoxe uns 4% do PIB. Actualmente os servizos, en particular os servizos bancarios, de seguro e os de investimento son os principais compoñentes do PIB.

## Notas