Giacomo Puccini

**Giacomo Antonio Domenico Michele Secondo Maria Puccini**, nado en Lucca (daquela no Gran Ducado de Toscana e actualmente en Italia), o 22 de decembro de 1858 e finado o 29 de novembro de 1924 en Bruxelas (Bélxica), foi un compositor italiano de ópera. Considerado entre os máis grandes de finais do século XIX e comezos do XX, as súas óperas están entre as representadas con máis frecuencia no repertorio estándar.

Foi considerado o mellor compositor da ópera italiana tras Giuseppe Verdi, e un dos máximos expoñentes do verismo. Algunhas das súas melodías como *O mio babbino caro* de Gianni Schicchi e *Nessun Dorma* de Turandot forman hoxe parte da cultura popular.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
[miniatura|Casa natal de Puccini en [1984.]]
Nado en Lucca o 22 de decembro de 1858, Giacomo foi o sexto dos nove fillos de Michele Puccini (Lucca, 27 de novembro de 1813 - 23 de xaneiro de 1864 ibídem) e Albina Magi (Lucca, 2 de novembro de 1830 - 17 de xullo de 1884 ibídem).

Os Puccini eran mestres de capela da Catedral de Lucca dende moitas xeracións atrás e aínda que Giacomo, tras perder a seu pai aos cinco anos, foi mandado a estudar co seu tío materno, Fortunato Magi, este considerábao un estudante non particularmente dotado e sobre todo pouco disciplinado (un «talento», como chegou a definilo, ou un vago sen talento). Mellores resultados obtivo Carlo Angeloni, antigo alumno de Michele Puccini, tanto que aos catorce anos Giacomo puido comezar a contribuír á economía familiar tocando o órgano na Catedral de Lucca.

Algunhas anécdotas porén descríbeno como un temerario. Dise por exemplo que, para embolsarse algún centavo, foi roubar e revender algúns tubos do órgano da catedral e que sufriu unha condena por ter simulado o suicidio dun amigo.

A tradición di que decidiu adicarse ao teatro musical en 1876 logo de asistir a unha representación de *Aida* de Verdi en Pisa, a onde fora camiñando con dous amigos.

A este período pertencen as súas primeiras composicións coñecidas, entre as que destacan unha cantata (''I figli d'Italia bella*, 1877), un mottetto (*Mottetto per San Paolino*, 1877) e unha *Messa* (1880).

### As primeiras óperas 
Deixada Lucca, de 1880 a 1883 Puccini estudou no Conservatorio de Milán, grazas a unha bolsa de estudo de cen liras mensuais durante un ano, que lle foi concedida pola raíña Margarida de Savoia por súplica de súa nai. Durante estes anos de miseria, compartiu habitación co seu amigo Pietro Mascagni. Entre os seus profesores destacan nomes como Amilcare Ponchielli e Antonio Bazzini.

En 1883 participou no concurso de óperas nun acto organizado pola editorial Sonzogno. *Le Villi*, con libreto de Ferdinando Fontana; non gañou o concurso, mais en 1884 foi representada no Teatro dal Verme de Milán baixo o padroado do editor Giulio Ricordi, un competidor de Sonzogno.

Animado polo grande éxito de *Le Villi*, Ricordi encargoulle unha nova ópera ao tándem Puccini-Fontana, destinada desta vez ao Teatro alla Scala, mais *Edgar* (1889), que lle levou ao compositor cerca de catro anos de traballo, non conseguiu moito éxito, e nas décadas seguintes foi sometida a modificacións substanciais sen conseguir que entrase no repertorio.

Mentres tanto, en 1884 Puccini formara a súa familia, iniciando unha convivencia destinada a durar toda a vida con Elvira Bonturi (esposa do tendeiro de Lucca Narciso Gemignani) tras varias visicitudes. Elvira achegou a súa filla Fosca e entre 1886 e 1887 a familia viviu en Monza, e durante ese tempo naceu o único fillo do compositor, Antonio (chamado Tonio). En Monza Puccini traballou na composición de *Edgar*, á que adicaría outros catro anos.

### Torre del Lago 
En 1891 Puccini trasladouse a Torre del Lago (actualmente denominada Torre del Lago Puccini, unha *frazione* de Viareggio): encantáballe o mundo rural e o consideraba o lugar ideal para cultivar a súa paixón pola caza e para as xuntanzas de artistas. O compositor fixo de Torre del Lago o seu refuxio, primeiro nunha vella casa alugada, e despois construíndo a *vila* á que se foi vivir en 1900. Puccini describíaa así:

Ao compositor gustáballe tanto, que non puido distanciarse dela por moito tempo, e afirmou estar «enfermo de *torrelaghìte* aguda». Un amor que respectou a súa familia logo da súa morte sendo enterrado na capela da vila. Alí foron compostas as súas óperas de maior éxito, a excepción de *Turandot*.

### O éxito: a colaboración con Illica e Giacosa 
Despois do paso en falso de *Edgar*, a súa terceira ópera – *Manon Lescaut* – foi un éxito extraordinario, quizais o máis auténtico da carreira de Puccini. Tamén marcou o inicio dunha frutuosa colaboración cos libretistas Luigi Illica e Giuseppe Giacosa. O primeiro fíxose cargo de Marco Praga e Domenico Oliva na fase final da xénese e o segundo tivo un papel máis oculto. Illica e Giacosa terían escrito entón os libretos das tres óperas seguintes, as máis famosas e representadas de todo o teatro pucciniano. A primeira, *La Bohème* (baseada na novela de Henri Murger *Scènes de la vie de Bohème*), é posiblemente a súa ópera máis famosa.

Entre as obras mestras do panorama operístico tardorromántico, *La Bohème* é un exemplo de síntese dramática, estruturada en catro cadros (é indicativo o uso deste termo en lugar do tradicional "actos") coa velocidade do raio. A seguinte, *Tosca*, representa a incursión de Puccini no melodrama histórico con fortes tinturas. O tema, en base a Victorien Sardou, pode lembrar algúns estereotipos da ópera verista, mais as solucións musicais anticipan máis ben, especialmente no segundo acto, o nacente expresionismo musical. *Madama Butterfly* (baseada nun drama de David Belasco) é a primeira ópera exótica de Puccini. O seu debut no Teatro alla Scala en 1904 foi un gran fiasco, probablemente en parte orquestrado polos seus críticos. Porén, despois dalgunhas modificacións, a ópera foi representada no Teatro Grande de Brescia, onde colleitou un éxito pleno que dura ata os nosos días.

A colaboración con Illica e Giacosa foi certamente a máis produtiva da carreira artística de Puccini. A Luigi Illica, dramaturgo e xornalista, correspondíalle principalmente o labor de esbozar un «lenzo» (unha especie de guión) e definir a trama pouco a pouco, discutíndoa con Puccini, ata chegar á redacción dun texto completo. A Giuseppe Giacosa, autor de comedias de éxito e profesor de literatura, correspondíalle o delicado labor de poñer en verso o texto, salvagardando tanto os aspectos literarios como os musicais, tarefa que levou a cabo con gran paciencia e sensibilidade poética.

A última palabra tíñaa sempre Puccini, a quen Giulio Ricordi alcumaba como «Doge», polo predominio que exercía dentro deste grupo de traballo. O mesmo editor contribuía persoalmente na creación dos libretos, suxerindo solucións, ás veces mesmo escribindo versos e en especial mediando entre os libretistas e o músico durante os frecuentes conflitos debidos ao frecuente costume do compositor de revolucionar o plano dramatúrxico durante a xénese da ópera.

## Puccini e os seus libretistas 
O libreto de *Edgar* foi un factor importante no fracaso da ópera. Dende aquela, especialmente na metade e cara ao final da súa carreira, Puccini foi extremadamente selectivo, e mesmo ás veces indeciso, nas súas eleccións de materiais para as súas novas obras. Puccini estaba profundamente implicado no proceso de redacción do libreto, requirindo moitas revisións dos seus libretos en termos tanto estruturais como textuais. A relación entre Puccini e os seus libretistas foi ás veces moi difícil. O seu editor, Casa Ricordi, foi requirido frecuentemente para mediar nas disputas e nas situacións de punto morto entre eles.

Puccini explorou moitos temas posibles que finalmente rexeitaba só despois dun grande esforzo -como a creación dun libreto- posto neles. Entre os temas que Puccini considerou seriamente, mais finalmente abandonou, encóntranse: *Cristoforo Sly*, *Anima Allegra* (baseada na obra *El genio alegre* de Serafín e Joaquín Álvarez Quintero), *I due zoccoletti* (unha pequena historia de Maria Louise Ramé, tamén coñecida como Ouida), a vida de María Antonieta de Austria, Margherita da Cortona, e *Conchita* (baseada na novela *La Femme et le pantin*, de Pierre Loüys).

Once das óperas de Puccini están entre as 200 óperas máis representadas entre agosto de 2008 e decembro de 2011 (en todo o mundo, entre todos os compositores de calquera nacionalidade, segundo as estatísticas de Operabase). Unicamente tres compositores, e tres óperas, de entre os contemporáneos italianos de Puccini figuran nesta lista: *Cavalleria rusticana* de Mascagni, *Pagliacci* de Leoncavallo, e *Andrea Chénier* de Giordano.

Puccini é frecuentemente denominado como un compositor "verista". O *verismo* é un estilo de ópera italiana que comezou en 1890 coa estrea da ópera de Mascagni *Cavalleria rusticana*, acadando o seu punto máximo na primeira década de 1900, e decaeu na década de 1920. O estilo caracterízase polo realismo - ás veces sórdido ou violento - e a representación da vida cotiá, especialmente a vida das clases baixas contemporáneas. Xeralmente rexeita temas históricos ou mitolóxicos asociados ao Romanticismo. *Cavalleria rusticana*, *Pagliacci*, e *Andrea Chénier* son consideradas de xeito uniforme óperas "veristas" que representan as obras primarias do "verismo" que se representan na actualidade que non foron escritas por Puccini.

A carreira de Puccini como compositor coincidiu no tempo co movemento do *verismo*. Unicamente as súas óperas *Le villi* e *Edgar* precederon a *Cavalleria rusticana*. Cando menos dúas das óperas de Puccini, *Tosca* e *Il tabarro*, son consideradas xeralmente óperas veristas. Mentres algúns ven a Puccini como un compositor esencialmente verista, outros, aínda que recoñecendo que participou no movemento ata certo punto, non o ven como un compositor puramente verista. Por outra banda, os críticos difiren sobre o grao no que óperas particulares de Puccini son, ou non, propiamente descritas como veristas. Por exemplo, o estudoso de Puccini Mosco Carner só sitúa dúas óperas de Puccini distintas de *Tosca* e *Il tabarro* dentro da escola verista: *Madama Butterfly*, e *La fanciulla del West.*

### Estilo e recepción 
O Grove Music Online indica que
Puccini tivo éxito no dominio da orquestra como ningún outro compositor italiano fixera antes, creando novas formas manipulando estruturas herdadas da gran tradición italiana, cargándoas con audaces progresións harmónicas que tiñan pouco ou nada que ver co que estaba a suceder daquela en Italia, aínda que estaba á par co que facían os compositores franceses, austríacos e alemáns..

Mentres que a música de Puccini se ten mantido extremadamente popular entre o público de ópera, Puccini foi sempre obxecto da condescendencia dalgúns dos críticos que encontran a súa música insuficientemente sofisticada ou difícil. Algúns teñen condenado explicitamente os seus esforzos para compracer o seu público, como este crítico italiano contemporáneo seu:
De boa gana mantense a si mesmo no menor talento, acariciando o gusto do público ... obstinadamente evita a innovación máis atrevida ... Un pouco de heroísmo, mais non toca grandes alturas; un pouco de comedia verista, mais breve; un lote de sentimento e idilio romántico: esta é a receita na que el atopa a felicidade. ()

## Obra 
Aínda que Puccini é principalmente coñecido polas súas óperas, tamén compuxo algunhas pezas orquestrais, música sacra, música de cámara e cancións para voz e piano.

### Óperas 
[miniatura|Giacomo Puccini con [Ferdinando Fontana, en torno a 1885.]]
As doce doce óperas de Puccini, e a cidade, teatro e data da estrea:
* 1884: *Le Villi*, Milán (Dal Verme), 31-V-1884.
* 1884: *Le Villi* (2ª versión), Turín (Regio), 26-XII-1884.
* 1889: *Edgar*, Milán (Scala), 21-IV-1889.
* 1891: *Edgar* (2ª versión), Lucca (Giglio), 5-IX-1891.
* 1892: *Edgar* (3ª versión), Ferrara (Comunale), 28-II-1892.
* 1905: *Edgar* (4ª versión), Buenos Aires (Ópera), 8-VII-1905.
* 1893: *Manon Lescaut*, Turín (Regio), 1-II-1893.
* 1896: *La Bohème*, Turín (Regio), 1-II-1896.
* 1900: *Tosca*, Roma (Constanzi), 14-I-1900.
* 1904: *Madama Butterfly*, Milán (Scala), 17-II-1904.
* 1904: *Madama Butterfly* (2ª versión), Brescia (Grande), 28-V-1904.
* 1905: *Madama Butterfly* (3ª versión), Londres (Covent Garden), 10-VII-1905.
* 1906: *Madama Butterfly* (4ª versión), París (Opéra-Comique), 28-XII-1906.
* 1910: *La fanciulla del West*, Nova York (Metropolitan), 10-XII-1910.
* 1917: *La rondine*, Montecarlo (Opéra), 27-III-1917.
* 1918: *Il Trittico* (*O tríptico*): *Il Tabarro*, *Suor Angelica* e *Gianni Schicchi*), Nova York (Metropolitan), 14-XII-1918.
* 1926: *Turandot* (inacabada pola morte de Puccini e rematada por Franco Alfano), Milán (Scala), 25-IV-1926

## Puccini no cine, a televisión e o teatro 
Existen varios filmes, un drama televisivo e dúas miniseries de televisión adicadas á vida do compositor nado en Lucca:

* *Puccini* (1953), filme dirixido por Carmine Gallone, con Gabriele Ferzetti no papel de Puccini. Trátase dunha versión romantizada da biografía de Puccini.
* *Puccini* (1973), serie de televisión dirixida por Sandro Bolchi, con Alberto Lionello no papel de Puccini. Emitida pola RAI, este drama naceu coa intención de reproducir fielmente a vida do compositor. Un feito curioso legado por esta serie foi a polémica suscitada en Lucca e Viareggio polo acento marcadamente toscano central (ou florentino), que Lionello utilizou para dar voz ao músico. O actor gañouse por esta causa algúns centos de cartas de protesta.
* *La famiglia Ricordi* (1994), miniserie dirixida por Mauro Bolognini, con Massimo Ghini no papel de Puccini. Emitida pola RAI, percorre máis de cen anos da historia da familia de editores musicais Ricordi. A última das catro entregas da miniserie está adicada á figura de Puccini.
* *Puccini e la fanciulla* (2008), dirixida por Paolo Benvenuti, con Riccardo Moretti no papel de Puccini; narra a historia relacionada co suicidio da xove serventa Doria Manfredi e a relación de Puccini con Giulia, prima de Doria.
* *Puccini'' (2009), miniserie dirixida por Giorgio Capitani, con Alessio Boni no papel de Puccini; foi tamén retransmitida pola RAI os días 1 e 2 de marzo de 2009. O guión, fantasioso, ten pouco en conta os coñecementos históricos e biográficos.

Hai tamén un Puccini "teatral". A comedia máis famosa, neste sentido, é "Un bel di' vedremo (La vera storia di Madama Butterfly)" de Ruggero Rimini, estreada no verán de 1974 no Festival de Barga e representada na seguinte tempada teatral. Dirixida polo mesmo autor, foi interpretada pola compañía "Il Centro" de Lucca. Os escenarios e o vestiario eran, respectivamente, de Emanuele Luzzati e Santuzza Cali'. Puccini era interpretado por Gabriele Antonini. Un cuarto de século despois, na tempada 1998/99, a comedia foi representada pola "Compagnia del Dramma Italiano di Fiume" (Teatro Nacional Croata Ivan de Zajc), dirixida por Sandro Damiani. A preparación foi obra do director lírico e dramático croata Peter Selem. Escenarios de Raffaele Del Savio e vestiario de Dora Argento. Giacomo Puccini era interpretado por Claudio Trionfi.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Puccini6.jpg|Fotografía de estudio de Puccini.
Ficheiro:Puccini7.jpg|Fotografía de Puccini en 1908.
Ficheiro:Toscanini Puccini.jpg|Puccini con Arturo Toscanini.
Ficheiro:Puccini Tosca.jpg|Cartel orixinal de *Tosca*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Giuseppe Verdi
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Sadie, Stanley (ed.), *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, Londres: Macmillan/New York: Grove, 1980, , p.&nbsp;203.
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Giacomo Puccini Centro studi .
* Rodoni.ch Puccini e os seus detractores .
* A biblioteca de música William and Gayle Cook, da Universidade de Indiana contén copias de partituras para voz e piano de óperas de Puccini en inglés e italiano .
* Puccini cylinder recordings, do *Cylinder Preservation and Digitization Project*, na biblioteca da Universidade de California, Santa Barbara .
* Manon Lescaut, Gravación en mp3 Creative Commons .