open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Adrià Alcalá Mena

**Adrián Alcalá Mena**, nado nas Illas Baleares en 1986/1987, é un matemático español.

## Traxectoria 
Despois de estudar matemáticas na Universidade de Barcelona onde foi vicepresidente da Asociación Nacional de Estudantes de Matemáticas entre 2009 e 2011, foi presidente desde o 30 de xullo de 2011 da Asociación Nacional de Estudantes de Matemáticas de 2011 a 2012. Posteriormente afiliouse á Universidade das Illas Baleares, onde defendeu a súa tese, *New tools to protein interaction networks alignment and* *prediction*, dirixida por Mercè Llabrés Segura.

Formou parte do grupo de Bioloxía Computacional e Bioinformática do Instituto de Investigación Sanitaria de Palma no ano 2014 ata 2015. Desde abril de 2021, traballa en Chief Tecnology Officer, combinando unha formación en matemáticas e programación cunha forte capacidade de aprendizaxe e adaptación, e un profundo aprecio polo produto. É capaz de liderar e xestionar equipos, mesmo en áreas nas que non é unha experta.

## Notas
Toot, Whistle, Plunk and Boom

***Toot, Whistle, Plunk and Boom*** é unha curtametraxe estadounidense de animación producido por Walt Disney Productions e dirixido por Ward Kimball e Charles A. Nichols. É a secuela de *Adventures in Music*, *Melody* (estrado en 1953), *Toot, Whistle, Plunk and Boom* é unha presentación estilizada da evolución das catro seccións de orquestra ao longo dos tempos con: os metais ("toot"), os instrumentos de vento madeira ("whistle"), as cordas ("plunk") e a percusión ("boom").

## Personaxes 
* Bill Thompson como Profesor Owl / Bertie Birdbrain (sen acreditar)
* Loulie Jean Norman como Penelope Pinfeather (sen acreditar)
* Charlie Parlato como Chorus Singer (sen acreditar)
* Gloria Wood como Suzy Sparrow (sen acreditar)
* The Mellomen como Singing Group (sen acreditar)

## Notas
Vaya Primos

**Vaya Primos** é un grupo de divulgación das matemáticas da Universidade da Rioxa.

Os membros de Vaya Primos son principalmente estudantes universitarios da Universidade da Rioja, especializándose en Matemáticas.

## Historia 
Vaya Primos comezou en 2019 coa organización do *Concurso de Acertijos Matemáticos*, organizado para o Día das Matemáticas Escolares. Dado o seu éxito, Vaya Primos continuou cunha serie de charlas en institutos da Rioxa en 2020.

En xullo de 2021, organizaron a actividade Matemáticas na rúa xunto con Virus Matemático.

En marzo de 2023, participaron nas *V* *Jornadas de Educación Matemática de Aragón* da Sociedade Aragonesa de Profesores de Matemáticas.

Participaron nun obradoiro no Encontro Nacional de Estudantes de Matemáticas de 2023 titulado *El juego de divulgar*.

En decembro de 2023, clausuráronse as xornadas de *Divulgaciencia*.

Algúns dos seus membros participan no equipo URracas del Ebro da Liga Matemática da Asociación Nacional de Estudantes de Matemáticas. Jon Ander Alonso é un dos seus membros.

En xaneiro de 2024, foron galardoados co Premio José María Savirón de Divulgación Científica na categoría de "Mozos Divulgadores".

O 13 de abril de 2024 organizaron un Taller de Cúpulas de Leonardo Da Vinci como actividade complementaria á celebración do XXVI Concurso de Matemáticas de Primavera, organizado pola Sociedade Rioxana de Profesores de Matemáticas.

O 3 de maio de 2024 o Consello Social da Universidade da Rioxa concedeu o Premio de Divulgación Científica a Vaya Primos.

O 21 de xuño de 2024, explicaron en RTVE La Rioja News que hai 34 membros: estudantes, titulados e profesores.
## Actividades 
O grupo universitario de divulgación matemática organiza charlas e concursos para estudantes, obradoiros para todos os públicos, crebacabezas, desafíos, demostracións, Matemáticas na rúa, e outras actividades para desfrutar das matemáticas dun xeito sinxelo e divertido.

Tamén deron charlas en centros educativos de Navarra, ou A Rioxa, como Calahorra.

## Referencias
When Magoo Flew

***When Magoo Flew*** é unha curtametraxe estadounidense de 1955 producido por UPA para Columbia Pictures. Foi dirixida por Pete Burness e producida por Stephen Bosustow. *When Magoo Flew* gañou o Óscar á mellor curtametraxe animada na 27ª edición dos premios. Ademais, foi a primeira curtametraxe da UPA que se realizou para o formato de pantalla panorámica CinemaScope. *When Magoo Flew* é tamén o título dun libro de 2012 de Adam Abraham sobre a historia do estudio UPA.

## Notas
Magoo's Puddle Jumper

'''''Magoo's Puddle Jumper'''* é unha curtametraxe estadounidense de 1956 dirixida por Pete Burness e producida por Stephen Bosustow. *Magoo's Puddle Jumper'' gañou o Óscar á mellor curtametraxe animada na 29ª edición dos premios.

## Sinopse 
Conta as desventuras do miope Sr. Magoo xunto ao seu sobriño Waldo mentres conduce un novo coche eléctrico cara ao océano.

## Notas
Speedy Gonzales (filme)

***Speedy Gonzales*** é unha curtametraxe estadounidense de 1955 dirixido por Friz Freleng a partir dunha historia de Warren Foster. A curtametraxe estreouse o 17 de setembro de 1955 e está protagonizada por Speedy Gonzales e Sylvester.

Gañou o Óscar á mellor curtametraxe animada na 28ª edición dos premios.

## Notas
Birds Anonymous

***Birds Anonymous*** é unha curtametraxe estadounidense de 1957 dirixida por Friz Freleng e escrita por Warren Foster. A curtametraxe estreouse o 10 de agosto de 1957 e está protagonizada por Tweety e Sylvester. O título é un posible xogo de palabras coas recoñecidas organizacións de axuda mutua Alcohólicos Anónimos (A.A.) e Narcóticos Anónimos (N.A.).

Gañou o Óscar á mellor curtametraxe animada na 30ª edición dos premios.

## Notas
URracas del Ebro

**URracas del Ebro** é o equipo da Universidade da Rioxa na Liga Matemática.

## Historia 
O 23 de marzo de 2024, xogouse en persoa na cafetería *Letras a la taza* de Tudela o partido entre o Proposición indecente e o URracas del Ebro. O resultado foi unha vitoria dos rioxanos por 3-1. Jon Ander Alonso xogou no partido.

## Notas
Pterorrodina

A **pterorrodina** é un pigmento do grupo das pteridinas atopado en animais e plantas. Foi extraído de melanosomas de ras arbóreas, bolboretas e plantas como un dos pigmentos do viño tinto. Nas ras *Agalychnis lemur*, a pterorrodina permite que a pel reflicta a calor do sol. O pterorrodina da cor pigmentario aos poliquetos e atópase no iris de moitas especies de aves, como a xuruviara de ollos vermellos (*Vireo olivaceus*) e a mobella grande (*Gavia immer*).

## Notas
Apócrino

**Apócrino** e **apócrina** son termos que se usan para referirse a un tipo de secreción das glándulas exócrinas na cal as células secretoras acumulan material no seu extremo apical, xeralmente formando masas globulares, e este material seguidamente despréndese da célula, formando vesículas extracelulares. Polo tanto, neste tipo de secreción as células secretoras perden parte do seu citoplasma durante o proceso de secreción.

Un exemplo dunha verdadeira glándula apócrina é a glándula mamaria, secretora do leite. Tamén se atopan glándulas apócrinas na rexión anoxenital e nas axilas.

A secreción apócrina é menos daniña para a glándula que a secreción holócrina (que destrúe a célula) pero máis que a merócrina (exocitose).

Ficheiro:405 Modes of Secretion by Glands Apocrine.png|Secreción apócrina.
Ficheiro:Apocrine.jpg|Glándula apócrina.
Ficheiro:Histology of apocrine cells.png|Histoloxía de células apócrinas con tinguidura H-E (*snout* = masa globular apical acumulada).

## Metaplasia apócrina 
[miniatura|290px|[Micrografía que mostra a metaplasia apócrina na glándula mamaria con características típicas, incluíndo masas globulares apicais (*apical snouts*) con gránulos eosinófilos. Tinguidura de hematoxilina-eosina.]]

A **metaplasia apócrina** é unha transformación reversible (metaplasia) de células a un fenotipo apócrino. É común na glándula mamaria en casos de cambios fibroquísticos. Dáse en mulleres principalmente de máis de 50 anos. A metaplasia ocorre cando hai unha irritación na mama (quiste no peito). Fórmanse células similares ás apócrinas nun revestimento de microquistes en desenvolvemento, debido á acumulación de presión dentro do lume. A acumulación de presión é causada polas secrecións. Este tipo de metaplasia representa unha excepción á regra común de que a metaplasia incrementa o risco de desenvolver cancro de mama, xa que nesta metaplasia iso non ocorre. As células apócrinas metaplásicas pertencen á categoría dos oncocitos, que son células caracterizadas por teren abundante citoplasma granular acidófilo (da raíz grega onco-, que significa masa).

## Carcinoma ductal apócrino in situ 
O carcinoma ductal apócrino in situ é un carcinoma de mama moi raro que se considera unha variante do carcinoma ductal in situ de tumores de mama. Os tumores de carcinoma ductal apócrino in situ teñen características histopatolóxicas microscópicas que son similares ás do carcinoma de mama apócrino puro, pero diferéncianse del en que están completamente localizados, é dicir, non invadiron os tecidos veciños nin se metatastatizaron a tecidos distantes.

## Carcinoma apócrino 
O carcinoma apócrino é unha forma moi rara de cancro de mama. A taxa de incidencia varía de 0,5 a 4 %. Citoloxicamente, as célula do carcinoma apócrino son relativamene grandes, granulares, e teñen un prominente citoplasma eosinófilo. Cando ao carcinoma apócrino se lle fai un test e dá “triplo negativo", iso significa que as células do paciente non poden expresar o receptor de estróxenos, o receptor de proxesterona, ou o receptor HER2.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Diagram at uwa.edu.au
Sieiro

O topónimo **Sieiro** pode referirse a:

;En Galiza
***Sieiro**, lugar da parroquia de Cora, no concello da Estrada;
***Sieiro**, lugar da parroquia de Foz, no concello de Foz.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Sieira**, lugar da parroquia de Xuño, no concello de Porto do Son.
Sifón (homónimos)

O termo **Sifón** pode referirse a:

***Sifón**, formado por un tubo, en forma de "U" invertido, cun dos seus extremos somerxidos nun líquido, que ascende polo tubo a maior altura que a súa superficie, desaugando polo outro extremo.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Sifón**, lugar da parroquia de Filgueira, no concello de Crecente.
A Silvosa

O topónimo **A Silvosa** pode referirse a:

;En Galiza
***A Silvosa**, lugar da parroquia de Baamonde, no concello de Begonte;
***A Silvosa**, lugar da parroquia de Ribeiras de Lea, no concello de Castro de Rei;
***A Silvosa**, lugar da parroquia de Esteiro, no concello de Muros;
***A Silvosa**, lugar da parroquia de Vilameán, no concello de Tomiño;
***A Silvosa**, lugar da parroquia de Vilacampa, no concello do Valadouro.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Silvouta

O topónimo **Silvouta** pode referirse a:

;En Galiza
***Silvouta**, lugar da parroquia de Folgueiras, no concello de Navia de Suarna;
***Silvouta**, lugar da parroquia de Villestro, no concello de Santiago de Compostela.
Simona

O termo **Simona** pode referirse a:

***Simona**, nome femenino.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***A Simona**, lugar da parroquia de Valadares, no concello de Vigo.

Amais, como antropónimo, pode referirse a:

***Simona Halep** (n. 1991), tenista romanesa;
***Simona Levi** (n. 1966), activista dos movementos sociais europeos.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Sinagoga (homónimos)

O termo **Sinagoga** pode referirse a:

***Sinagoga**, casa de oración dos practicantes do xudaísmo.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Sinagoga**, lugar da parroquia de Caberta, no concello de Muxía.
Soane

O termo **Soane** pode referirse a:

***Soane**, nome masculino.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Soane**, lugar da parroquia da Cova, no concello do Saviñao.

Amais, como antropónimo, pode referirse a:

***Soane Lilo Foliaki** (1933-2013), eclesiástico católico latino, bispo de Tonga;
***Soane Patita Paini Mafi** (n. 1961), eclesiástico católico latino, cardeal e bispo de Tonga.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Soanes**, lugar da parroquia de Baroña, no concello de Porto do Son.
A Solaina

O topónimo **A Solaina** pode referirse a:

;En Galiza
***A Solaina**, barrio do concello de Narón;
****A Solaina**, lugar de devandito barrio;
***A Solaina**, lugar da parroquia de Caamouco, no concello de Ares.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***A Solana**, lugar da parroquia de Serantes, no concello de Oleiros.
Solloso

O topónimo **Solloso** pode referirse a:

;En Galiza
***Solloso**, lugar da parroquia do Freixo, no concello das Pontes de García Rodríguez;
***O Solloso**, lugar da parroquia de Frexulfe, no concello do Valadouro;
***O Solloso**, lugar da parroquia de Chavín, no concello de Viveiro.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Sorbeira (homónimos)

O termo **Sorbeira** pode referirse a:

***Sorbeira**, árbore froiteira da familia das rosáceas, nativa do oeste de Europa, noroeste de África (Montes Atlas) e o suroeste de Asia (no leste até o Cáucaso).

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Sorbeira**, parroquia do concello de Candín, na provincia de León.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Sorreira**, lugar da parroquia de Ponte Caldelas, no concello de Ponte Caldelas.
Zenódoto

**Zenódoto** é o nome que levaron as seguintes persoas da Antigüidade:

* Zenódoto de Éfeso, gramático grego.
* Zenódoto de Alexandría, gramático grego.
* Zenódoto de Malo, gramático grego.
Zenódoto de Alexandría

**Zenódoto de Alexandría** (en latín: *Zenodotus*, en grego antigo: ) foi un gramático grego, que viviu despois de Aristarco.

## Traxectoria 
Atacou as revisións que Aristarco fixera da *Ilíada* e da *Odisea* de Homero. *Suídas* chámao co epíteto  ("chamado o da cidade").

*Suídas* asígnalle as seguintes obras:

* .
* .
* .
* .
* .

## Notas
Zenódoto de Malo

**Zenodoto de Malo** (en latín *Zenodotus*, en grego antigo  ) foi un gramático mencionado por *Suídas*, quen tamén fala dun Zenódoto, discípulo de Crates de Malo.
## Traxectoria 
Dado que este último era natural de Malo, poderían ser a mesma persoa e, con menos probabilidade, os dous serían os mesmos que Zenódoto de Alexandría, que nacera en *Malo* (Mallos), pero residía en Alexandría.
## Notas
Antonio Campillo López

**Antonio Campillo López**, nado en Ponferrada o 1953, é un matemático español, expresidente da Real Sociedade Matemática Española.

## Biografía 
Licenciado en Ciencias Matemáticas pola Universidade de Valladolid en 1976, en 1978 obtivo o doutoramento na mesma Universidade coa tese *Singularidades de curvas algebroides planas en característica positiva*, dirixida por José M. Aroca Hernández-Ros.

Completou bolsas posdoutorais na Universidade Columbia e na Universidade Harvard, e traballou como profesor adxunto de Xeometría na Universidade de Valladolid de 1982 a 1983. En 1983, converteuse en profesor asociado na Universidade de Sevilla.

É catedrático de Álxebra na Universidade de Valladolid desde 1984. Foi presidente da Real Sociedade Matemática Española de 2009 a 2015, cuxo centenario se celebrou. En 2017, foi galardoado coa Medalla da Real Sociedade Matemática Española.

## Notas
Gertrude K. Lathrop

**Gertrude K. Lathrop**, nada en Albany, Nova York, o 24 de decembro de 1896 e finada en Falls Village, Connecticut, o 16 de marzo de 1986, foi unha escultora, medallista e deseñadora de moedas estadounidense.
## Traxectoria 
### Primeiros anos e formación 
Lathrop naceu en 1896 en Albany, Nova York, filla da pintora paisaxista Ida Pulis (1859-1937) e de Cyrus Clark Lathrop (1862-1931). A súa irmá Dorothy Pulis Lathrop tamén foi artista.

Estudou na *Art Students League* en 1918 con Gutzon Borglum e na *School of American Sculpture* entre 1920 e 1921, igualmente con Borglum. Logo dunha viaxe formativa por Europa, en 1924 foi a Gloucester, Massachusetts, para pasar o verán formándose con Charles Grafly.

### Carreira como escultora 
A primeira exposición de Gertruce K. Lathrop foi na Academia Nacional de Deseño en 1921; 

Lathrop tamén foi merecedora de catro premios outorgados pola Academia Nacional de Deseño: o premio Hellen Foster Barnett, na exposición de inverno de 1928; o premio Shaw Memorial, na exposición de inverno de 1931; o premio Speyer Memorial, na exposición anual de 1936; e a medalla Saltus, na exposición anual de 1970.

Lathrop dedicouse tamén ás obras de arte públicas, entre as que destacan a hasta de bandeira conmemorativa da segunda guerra mundial para Memorial Grove, e a lápida conmemorativa Leonard Woods Richardson na Escola de Profesores do Estado de Nova York, ambos en Albany. do Instituto de Historia e Arte de Albany e do Museo Metropolitano de Arte.

### Medallista e deseñadora de moeda 
Ademais da súa dedicación á escultura, foi tamén unha consumada medallista. Entre os deseños de Lathrop como neste terreo destacan a 18ª emisión da medalla da Sociedade de Medallistas en 1940 e a medalla de Brookgreen Gardens en 1947.

O seu labor no ámbito da medalla e a moeda fíxoa merecedora en 1950 do premio Sanford Saltus de Medalla, outorgado pola *American Numismatic Society*, e en 1973 a *American Numismatic Association* outorgoulle o seu premio á Excelencia na Arte da Medalla.

### Derradeira época 
En 1954, Gertrude K. Lathrop trasladouse coa súa irmá, que era unha destacada ilustradora de libros infantís, a Falls Village, en Connecticut, onde residiu o resto da súa vida. Alí finou o 16 de marzo de 1986, e foi soterrada no cemiterio rural de Albany, Nova York.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Smith, P. (2012). "". En *American Numismatic Biographies*. Páxina 255.
Congreso Europeo de Matemáticas

O **Congreso Europeo de Matemáticas** é unha conferencia de matemáticas organizada en Europa pola Sociedade Europea de Matemáticas.

É a segunda conferencia internacional máis importante da comunidade matemática.

Organízase cada catro anos, dous anos antes dun Congreso Internacional de Matemáticos.

## Historia 
O primeiro Congreso Europeo de Matemáticas foi fundado por Max Karoubi, e a primeira edición tivo lugar en París en 1992.

O obxectivo deste importante evento é triplo: presentar varios aspectos novos das matemáticas puras e aplicadas ante unha ampla audiencia, servir como foro de discusión sobre a relación entre as matemáticas e a sociedade en Europa, e mellorar a cooperación entre matemáticos de todos os países europeos.

O Congreso Europeo de Matemáticas de 2000 celebrouse durante o Ano Mundial das Matemáticas.

O Congreso Europeo de Matemáticas de 2020 tivo que ser adiado un ano debido á pandemia de COVID-19.

## Edicións 
O Congreso Europeo de Matemáticas organizouse nas seguintes cidades:

# 1992: París
# 1996: Budapest
# 2000: Barcelona
# 2004: Estocolmo
# 2008: Ámsterdan
# 2012: Cracovia
# 2016: Berlín
# 2020: Portorož
# 2024: Sevilla
# 2028: Boloña

## Notas
Sudrio

O topónimo **Sudrio** pode referirse a:

;En Galiza
***Sudrio**, lugar da parroquia de Covas, no concello de Baralla;
***Sudrio**, lugar da parroquia de Sabadelle, no concello de Chantada.
Sura (homónimos)

O termo **Sura** pode referirse a:

***Sura**, nome que recibe cada unha das unidades nas que se divide o Corán e que adoita traducirse como capítulo en moitas linguas.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Sura**, lugar da parroquia de Ameixenda, no concello de Ames.
A Surreira

O topónimo **A Surreira** pode referirse a:

;En Galiza
***A Surreira**, lugar da parroquia das Achas, no concello da Cañiza;
***A Surreira**, lugar da parroquia de Petán, no concello da Cañiza.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***A Sudreira**, lugar da parroquia de Muniferral, no concello de Aranga.
Susaído

O topónimo **Susaído** pode referirse a:

;En Galiza
***Susaído**, lugar da parroquia dos Freires, no concello de Ortigueira;
***Susaído**, lugar da parroquia de Mera de Arriba, no concello de Ortigueira.
O Taboeiro

O topónimo **O Taboeiro** pode referirse a:

;En Galiza
***O Taboeiro**, lugar da parroquia de Pacios, no concello de Castro de Rei;
***O Taboeiro**, lugar da parroquia de Cereixido, no concello da Fonsagrada.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Taboeiros**, lugar da parroquia de Sisán, no concello de Ribadumia.
Táboas

O termo **Táboas** pode referirse a:

***Táboas**, nome que ten o empate no xogo do xadrez;
***Táboas de barro de Astorga**, son catro placas de barro cocido, conservadas actualmente no Museo Arqueológico de Asturias, que conteñen itinerarios de vías romanas de Hispania, nas que se sinalan mansións de diversas etapas das mesmas;
***Táboas de Vipasca**, son dúas placas de bronce atopadas no sitio arqueolóxico de Vipasca, antigo centro mineiro romano atopado preto de Aljustrel, distrito de Beja, Portugal.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***As Táboas**, lugar da parroquia de Luneda, no concello da Cañiza;
***As Táboas**, lugar da parroquia de Vigo, no concello de Carral;
***As Táboas**, lugar da parroquia de Soandres, no concello da Laracha.
Talladas (homónimos)

O termo **Talladas** pode referirse a:

***Talladas**, coñecido como **José Tunel Cabaleiro**, futbolista galego que xogaba de porteiro.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***As Talladas**, lugar da parroquia de Golmar, no concello da Laracha.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Tarascón (homónimos)

O topónimo **Tarascón** pode referirse a:

;En Galiza
***Tarascón**, lugar da parroquia de Canedo, no concello de Ourense.

;Fóra de Galiza

;En Francia
***Tarascón**, comuna e poboación da rexión de Provenza-Alpes-Costa Azul, departamento de Bouches -du-Rhône, no distrito de Arles.
O Tarrelo

O topónimo **O Tarrelo** pode referirse a:

;En Galiza
***O Tarrelo**, lugar da parroquia dos Vilares, no concello de Guitiriz;
***O Tarrelo**, lugar da parroquia de San Simón da Costa, no concello de Vilalba.

## Véxase tamén
### Outros artigos
O Tarreo

O topónimo **O Tarreo** pode referirse a:

;En Galiza
***O Tarreo**, lugar da parroquia de Soutolongo, no concello de Lalín;
***O Tarreo da Corte**, lugar da parroquia de Vilacampa, no concello do Valadouro.

## Véxase tamén
### Outros artigos
NOS1

A **óxido nítrico sintase 1 (neuronal)**, tamén chamada **NOS1**, é un encima que nos humanos está codificado no xene *NOS1* do cromosoma 12.

## Función 
As óxido nitrico sintases () (NOS) son unha familia de sintases que catalizan a produción de óxido nítrico (NO) a partir de L-arxinina. O NO é un mensaxeiro químico con diversas funcións no corpo dependendo da súa fonte encimática e localización nos tecidos. No cerebro e sistema nervioso periférico, onde NOS1 está presente en gran cantidade, o NO mostra moitas propiedades de neurotransmisor e pode estar implicado na potenciación a longo prazo. Está implicada na neurotoxicidade asociada a accidentes cerebrovasculares e doenzas neurodexenerativas, regulación neural do músculo liso, incluíndo a peristalse e a relaxación dos esfínteres, e erección do pene. O NO é tamén responsable da actividade do factor relaxante derivado do endotelio que regula a presión arterial ao producilo o encima relacionado NOS3. En macrófagos, o NO funciona como mediador das accións tumoricidas e bactericidas ao producilo o seu encima relacionado NOS2. Varios inhibidores farmacolóxicos das NO sintases (NOS) bloquean estes efectos, e descubriuse unha maior distinción das súas funcións en modelos animais nos cales se inactivaron estes xenes específicos. Distintas isoformas son o NOS neuronal (NOS1), o NOS endotelial (NOS3), e o NOS inducible NOS de macrófago. Tanto as formas neuronal coma a de macrófagos son pouco comúns entre os encimas oxidativos porque necesitan varios doantes de electróns: flavín adenín dinucleótido (FAD), mononucleótido de flavina (FMN), NADPH e tetrahidrobiopterina.

## Importancia clínica 
Esta proteína foi implicada na asma, esquizofrenia, síndrome das pernas inquietas e neurotoxicidade psicoestimulante. Foi tamén investigada con respecto á disorde bipolar e exposición á contaminación do aire.

## Interaccións 
NOS1 interacción con DLG4 e NOS1AP.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Óxido nítrico sintase

### Bibliografía 
* 
* 
*
Cúpula de Leonardo

As **cúpulas de Leonardo** son construcións matemáticas en forma de cúpula ensambladas con pezas de madeira sen elementos de conexión, repetindo un número mínimo de figuras. Úsanse como unha actividade de divulgación das matemáticas porque requiren traballo en equipo e o seguimento dun patrón, e son capaces de demostrar propiedades da xeometría.

Foron descubertas por Leonardo da Vinci.

## Matemáticas 
Como sinalou Enric Brasó, as cúpulas de Leonardo son un recurso matemático útil, xa que a súa construción require traballo cooperativo, imaxinación espacial e seguimento dun patrón, ademais do traballo xeométrico asociado. Ademais, pódese construír toda a estrutura se e só se hai suficientes participantes para suxeitar todos os postes do perímetro. Dado que as pezas se sosteñen entre si, se unha falla, toda a estrutura cae sucesivamente.

Sábese que unha soa peza pódese usar para construír polo menos 11 estruturas diferentes, dependendo do patrón de entrelazado. Tamén existen matemáticas como a topoloxía ou a distribución de forzas en campos vectoriais, e pódese demostrar que a forza en calquera punto se anula, o que impide que o obxecto caia.

## Pezas 
Usando listóns con catro rañuras, con dúas rañuras nos extremos e dúas máis no outro lado da barra, aplicou a simple regra de unir cada rañura exterior das varas a unha rañura interior libre dunha vara diferente. Deste xeito, utilízanse todas as rañuras excepto as que están preto do bordo. Dependendo de como se unan as pezas coas rañuras, pódense facer diferentes construcións.

Este método foi descrito por Leonardo da Vinci no *Codex Atlanticus* e recuperado polo matemático e artista Rinus Roelofs. Presentouno no Congreso MATRIX de Museos Matemáticos o 29 de outubro de 2019.

## Usos 
En 2020, a Universidade Rovira i Virgili creou un xogo baseado nas cúpulas de Leonardo.

En abril de 2024, o grupo de divulgación matemática Vaya Primos organizou un Taller de Cúpula Leonardo Da Vinci como actividade complementaria á celebración do XXVI Concurso de Matemáticas de Primavera, organizado pola Sociedade Rioxana de Profesores de Matemáticas.

## Notas
Teresa Barberena Fernández

**Teresa Barberena Fernández**, nada en Vigo 1980, é unha xornalista, profesora e guionista galega.

## Traxectoria 
Criouse en Vigo con raíces familiares en Bueu. Estudou Xornalismo na Universidade Autónoma de Barcelona, Comunicación Audiovisual na Universidade de Vigo e o Ciclo Superior de Iluminación, Captación e Tratamento de Imaxe no IES La Marxadella. É Doutora Cum Laude en Comunicación pola Universidade de Santiago de Compostela cunha tese que analiza a crise do Prestige e o movemento Nunca Máis.

Traballou en gabinetes de prensa, xornais escritos cataláns e galegos e na televisión como guionista e técnica de contidos. Dirixiu os Departamentos de Produción e Accesibilidade do Festival de Cine Inclusivo de Vigo ata o ano 2023. É docente dun centro de Imaxe e son de Vigo e do Curso de Especialización de Audiodescrición e Subtitulado no que impulsa a necesidade dun audiovisual accesible e inclusivo en Galicia.

## Obras 
### Audiovisual 
* *E logo, quen foi?* Webserie. Directora e guionista 
* *Amores contrariados*. Curta. Directora e guionista
* *Rúa Límia, s/n*. Curta. Directora e guionista.
* *Doc way. Camiño portugués.* Guionista. Webserie.
* *Xiz*, de V televisión. Axudante de dirección e guionista
* *Acompáñenos,* da TVG. Guionista.
* *Máxima Audiencia*, da TVG. Axudante de guionista
* *Queres ser o mellor*?, da TVG, Coordinadora de guións.

### Libros colectivos 
* *Comunicación y discapacidades: actas do Foro Internacional* / coord. por Lois Álvarez Pousa, José Villanueva, Tareixa Barberena Fernández, Oscar Reboiras Loureiro, Joám Evans Pim (2007).  ISBN 978-84-690-4140-6
* *Obras breves de imaxinación. Premios de relatos "Mulleres progresistas" 2007-2011* (2011). A Coruña: Baía Ed.

## Premios 
* Gañou co seu alumnado o Premio Nacional de Educación do Ministerio de Educación á Inclusión 2017 co proxecto Festival de Cine Consentido.
* "Desde otro prisma" do Notodofilmfest, finalista  co proxecto de longametraxe *Roaming Love*.
* Premio do I Cambio de plano de Netflix e DAMA co proxecto *Latitudes*.
* 3ª Premio de Relatos Mulleres Progresistas, 2009, por *Tesalónica*.

## Notas
OU-155

A **OU-155** (na provincia de Ourense), é unha antiga estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que inicia na localidade das Lagoas e remata no parque empresarial de San Cristovo de Cea, nos concellos de Piñor e San Cristovo de Cea. Ten unha lonxitude de 1,2 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa N-525, nas Lagoas do concello de Piñor e finaliza nun cruzamento coa N-525, no parque empresarial de San Cristovo de Cea. Foi cedido aos concellos de Piñor e San Cristovo de Cea, sobre principios da década de 2020. Esta estrada foi substituída co novo traxecto da actual estrada nacional N-525.
OU-157

A **OU-157** (na provincia de Ourense), é unha antiga estrada da Rede Secundaria da Xunta de Galicia que inicia na localidade da Seca e remata na localidade das Lagoas, ambas no concello de Piñor. Ten unha lonxitude de 1,3 quilómetros e iníciase nun cruzamento coa N-525, na Seca e finaliza nun cruzamento coa N-525, nas Lagoas. Foi cedido ao concello de Piñor, sobre principios da década de 2020. Esta estrada foi substituída co novo traxecto da actual estrada N-525.
Os Tatos

O topónimo **Os Tatos** pode referirse a:

;En Galiza
***Os Tatos**, lugar da parroquia de Lagartóns, no concello da Estrada;
***Os Tatos**, lugar da parroquia da Barcia do Seixo, no concello da Lama.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Os Titos**, lugar da parroquia de Quende, no concello de Abadín.
Té (homónimos)

O termo **Té** pode referirse a:

***Té**, infusión estimulante preparada coas follas e rebentos da planta do té, un arbusto da familia Theaceae (*Camellia sinensis*):
****Té turco**, variedade da bebida de té;
****Té branco**;
****Té verde**:
*****Té matcha**, té verde en po, utilizado no Xapón.
**Por extensión, a calquera **infusión**.
***Té**, arbusto chinés da familia das teáceas (***Camellia sinensis***) que secas e torradas se empregan como bebida estimulante en infusión;
*Outras especies non relacionadas coa planta do té, chamadas **árbores do té**:
**Calquera especie do xénero ***Leptospermum***, da familia das mirtáceas;
**Calquera especie do xénero ***Melaleuca***, da familia das mirtáceas, especialmente a especie ***Melaleuca alternifolia***, (**árbore do té**) da que se obtén o aceite da árbore do té; 
**A especie *Kunzea ericoides*, da familia das mirtáceas, tamén chamada **kanuka**.
***Té bravo**, o nome común da planta ***Dysphania ambrosioides***;
***A ruta do té e os cabalos**, entre a China e o Tíbet;
***Ruta de Siberia**, entre a China e Europa, tamén chamada: **Ruta do té**.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Té**, lugar da parroquia de Taragoña, no concello de Rianxo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Teira (homónimos)

O termo **Teira** pode referirse a:

****Teira dugesii***, especie de lagarto da familia dos lacértidos, subfamilia dos lacertinos, e tribo dos Lacertini, a única do xénero *Teira*.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Teira**, lugar da parroquia de Corrubedo, no concello de Ribeira.
Teixedo

O topónimo **Teixedo** pode referirse a:

;En Galiza
***Teixedo**, lugar da parroquia de Corcoesto, no concello de Cabana de Bergantiños;
***O Teixedo**, lugar da parroquia de Gabín, no concello de Montederramo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
A Teixugueira

O topónimo **A Teixugueira** pode referirse a:

;En Galiza
***A Teixugueira**, lugar da parroquia de Cartelle, no concello de Cartelle;
***A Teixugueira**, lugar da parroquia de Alxén, no concello de Salvaterra de Miño;
***A Teixugueira**, lugar da parroquia de Guillarei, no concello de Tui.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Tenda (homónimos)

O termo **Tenda** pode referirse a:

***Tenda de campaña**, pequena casa portátil de orixe árabe, que está destinada a ser colocada no campo para albergar unha ou máis persoas;
***Tenda do cerebelo**, extensión da duramadre que separa o cerebelo da porción inferior do lobo occipital;
****Tenda dos Milagres***, filme brasileiro de 1977 dirixido por Nelson Pereira dos Santos;
***Tenda en liña**, formato de comercio que emprega un sitio web ou unha aplicación conectada a Internet como medio principal para a realización das súas transaccións.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***A Tenda**, lugar da parroquia de Coiro, no concello da Laracha.
Terreo (homónimos)

O termo **Terreo** pode referirse a:

***Terreo**, fragmento de codia terrestre formado nunha placa tectónica (ou fragmentado dela) e acrecionado ("suturado") á codia, quedando unido a outra placa;
***Terreo Cinexeticamente Ordenado**, área do territorio galego susceptible de aproveitamento cinexético que fose declarada e recoñecida como tal pola Consellería do Medio Rural.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***O Terreo**, lugar da parroquia de Requián, no concello de Betanzos;
***Terreo dos Cruceiros**, lugar da parroquia de Filgueira, no concello de Palas de Rei;
***Vilarterreo**, lugar da parroquia de Gorgullos, no concello de Tordoia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
O Terrón

O topónimo **O Terrón** pode referirse a:

;En Galiza
***O Terrón**, lugar da parroquia de Bemantes, no concello de Miño;
***O Terrón**, lugar da parroquia de Perbes, no concello de Miño;
***O Terrón**, lugar da parroquia de Rabal, no concello de Oímbra.

## Véxase tamén
### Outras páxinas
Jorge Casanova

**Jorge Casanova Moya**, nado en Olite no 1 de xaneiro de 2002, é un matemático español.

Foi medallista de prata na Olimpíada Matemática Española de 2020.

## Traxectoria 
Estudou no IES Sancho III El Mayor de Tafalla.

Participou na Olimpíada Matemática Navarra, onde quedou segundo en 2020, por detrás de David Lecumberri obtendo a medalla de prata. En 2020, quedou en primeiro lugar no Torneo Triangular de Matemáticas.

En 2020, comezou a estudar matemáticas e física na Universidade de Zaragoza, onde acadou o terceiro posto na súa categoría no concurso de matemáticas Simon Marais en 2022. En 2022, gañou unha medalla de prata na 29ª Competición Internacional de Matemáticas para Estudantes Universitarios.

En 2023, gañou a Medalla de Ouro en Matemáticas no Concurso Internacional de Matemáticas para Estudantes Universitarios. Por este motivo, foi recibido polo presidente da Deputación Xeral de Aragón, Jorge Azcón.

Foi xogador da Liga Matemática no equipo da Proposición indecente. En 2024, foi o Primeiro Premio por segundo ano no Concurso Internacional de Matemáticas para Estudantes Universitarios.

Jorge describiu a beleza matemática como algo "difícil de describir, pero semellante ao que sentes cando escoitas unha canción que che conmove, ou cando ves unha serie cun argumento moi bo, sabes que che gusta e a disfrutas. Para nós, é o mesmo, pero con problemas matemáticos".

## Notas
O Teso

O topónimo **O Teso** pode referirse a:

;En Galiza
***O Teso**, lugar da parroquia de Fontarón, no concello de Becerreá;
***O Teso**, lugar da parroquia de Luneda, no concello da Cañiza;
***O Teso**, lugar da parroquia do Corgo, no concello do Corgo;
***O Teso**, lugar da parroquia de Bora, no concello de Pontevedra;
***As Tesoureiras**, lugar da parroquia de Valeixe, no concello da Cañiza;
***O Tesoureiro**, lugar da parroquia de Moredo, no concello de Palas de Rei;
***O Tesouro**, lugar da parroquia de Devesos, no concello de Ortigueira.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Tixola (homónimos)

O termo **Tixola** pode referirse a:

***Tixola**, utensilio de cociña, empregado para fritir, xeralmente en aceite ou manteiga;
***Tixola**, útil de cociña empregado en Galiza como acompañamento musical.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***O Tixolo**, lugar da parroquia de Lavadores, no concello de Vigo;
***Tixoa**, lugar da parroquia de Refoxos, no concello de Silleda.
A Tola

O topónimo **A Tola** pode referirse a:

;En Galiza
***A Tola**, lugar da parroquia de Galegos, no concello de Navia de Suarna.

;Fóra de Galiza

;En Colombia
***La Tola**, concello do departamento de Nariño.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Tolán**, lugar da parroquia de Foxás, no concello de Touro.
As Tomadas

O topónimo **As Tomadas** pode referirse a:

;En Galiza
***As Tomadas**, lugar da parroquia de Chandebrito, no concello de Nigrán;
***As Tomadas**, lugar da parroquia da Ramallosa, no concello de Nigrán.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Tora (homónimos)

O termo **Tora** pode referirse a:

***Tora**, verba hebrea que significa *ensinanza*, *instrución* ou, especificamente, *lei*.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Tora**, lugar da parroquia de Covas, no concello de Viveiro;
***Toralla**, lugar da parroquia de Coruxo, no concello de Vigo;
***Torallo**, lugar da parroquia de Agüeira, no concello de Becerreá;
***Torante**, lugar da parroquia da Porta, no concello de Sobrado.

## Véxase tamén
### Outros artigos
O Torgo

O topónimo **O Torgo** pode referirse a:

;En Galiza
***O Torgo**, lugar da parroquia do Couto, no concello da Cañiza;
***O Torgo**, lugar da parroquia de Parada das Achas, no concello da Cañiza.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***O Torgán**, lugar da parroquia de Arbo, no concello de Arbo.
Torrentes

O topónimo **Torrentes** pode referirse a:

;En Galiza
***As Torrentes**, lugar da parroquia de Vilarrube, no concello de Valdoviño;
***Os Torrentes**, lugar da parroquia de Anca, no concello de Neda.

## Véxase tamén
### Outros artigos
A Torriña

O topónimo **A Torriña** pode referirse a:

;En Galiza
***A Torriña**, lugar da parroquia de San Xiao de Vea, no concello da Estrada;
***A Torriña**, lugar da parroquia de Zas de Rei, no concello de Melide;
***A Torriña**, lugar da parroquia de Barro, no concello de Noia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Torroña**, lugar da parroquia de Burgueira, no concello de Oia.
Tosta (homónimos)

O termo **Tosta** pode referirse a:

***Tosta Banda**, grupo de música folk internacional que xurdiu no ano 2016.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***A Tosta**, lugar da parroquia de Santa María de Arzúa, no concello de Arzúa.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Marshall H. Stone

**Marshall Harvey Stone**, nado en Nova York o 8 de abril de 1903 e finado en Chennai o 9 de xaneiro de 1989, foi un matemático estadounidense que contribuíu á análise real, á análise funcional, á topoloxía e ao estudo das álxebras de Boole.

## Notas
Erich Kamke

**Erich Kamke**, nado en Malbork (Polonia) o 18 de agosto de 1890 e finado en Rottenburg am Neckar (Alemaña) o 28 de setembro de 1961, foi un matemático alemán, especializado na teoría das ecuacións diferenciais. Ademais, o seu libro sobre teoría de conxuntos converteuse nunha introdución estándar ao campo.

## Notas
Toucedo

O topónimo **Toucedo** pode referirse a:

;En Galiza
***Toucedo**, lugar da parroquia de Piñeiro, no concello de Cuntis;
***Toucedo**, lugar da parroquia de Alxén, no concello de Salvaterra de Miño;
***O Toucedo**, lugar da parroquia de Paredes, no concello de Ponteareas;
***O Toucedo**, lugar da parroquia de Quiroga, no concello de Quiroga.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Touceda**, lugar da parroquia de Alba, no concello de Pontevedra;
***Toucedos**, lugar da parroquia de Leirado, no concello de Salvaterra de Miño.
Toucido

O topónimo **Toucido** pode referirse a:

;En Galiza
***Toucido**, lugar da parroquia de Gondomar, no concello de Gondomar;
***Toucido**, lugar da parroquia de Úbeda, no concello da Pastoriza;
***O Toucido**, lugar da parroquia de Oia, no concello de Vigo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Touciño (homónimos)

O termo **Touciño** pode referirse a:

***Touciño**, graxa que ten o porco debaixo da pel, particularmente a do abdome e a do lombo;
***Touciño do ceo**, doce feito con xemas de ovo e azucre.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***As Touciñas**, lugar da parroquia de Parada das Achas, no concello da Cañiza.
Arnaud Denjoy

**Arnaud Denjoy**, nado en Auch o 5 de xaneiro de 1884 e finado en París o 21 de xaneiro de 1974, foi un matemático francés.

## Notas
Heinz Hopf

**Heinz Hopf**, nado en Grabiszyn o 19 de novembro de 1894 e finado en Zollikon o 3 de xuño de 1971, foi un matemático alemán.

## Notas 
*
Toutelle

O topónimo **Toutelle** pode referirse a:

;En Galiza
***Toutelle**, lugar da parroquia da Vilardá, no concello de San Xoán de Río;
***Pacios de Toutelle**, lugar da parroquia de Alais, no concello de Castro Caldelas.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Tourelle**, lugar da parroquia de Río, no concello de Láncara.
Xulia Zdanovskaya

**Xulia Zdanovska**, nada en Kíiv o 4 de maio de 2000 e finada en Estación de Khárkiv o 8 de marzo de 2022, foi unha matemática ucraína asasinada durante a invasión rusa de Ucraína.

## Traxectoria 
Xulia estudou no Liceo de Física e Matemáticas de Ucraína da Universidade Nacional Taras Shevchenko de Kíiv, logo de ser convidada con 14 anos. Gañou unha medalla de prata na Olimpíada Matemática Feminina Europea de 2017, e posteriormente graduouse en matemáticas e informática na Universidade Nacional Taras Shevchenko de Kíiv.

Foi voluntaria en Teach for Ukraine. Foi voluntaria na estación de tren de Khárkiv, converténdose na cuarta voluntaria asasinada desde o comezo da invasión. A súa morte foi amplamente comentada na comunidade matemática.

### Reaccións 
O Comité de Mulleres Matemáticas da Unión Matemática Internacional, e a Sociedade Europea de Mulleres Matemáticas lamentaron o asasinato de Xulia. A Sociedade Matemática Brasileira publicou unha nota, e tamén o fixo a Sociedade Matemática de Alemaña. O matemático Medalla Fields Terence Tao escribiu sobre a súa morte. Un programa de bolsas do proxecto MATH PRIMES do Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts levará o seu nome en homenaxe a Xulia, chamado Yulia's Dream.

A súa nai escribiu en instagram unha carta aberta, entristecida pola súa morte.

A matemática Maryna Viazovska dedicoulle unhas palabras a Xulia no vídeo autobiográfico tras recibir a Medalla Fields 2022:

## Notas
Trabadelo (homónimos)

O topónimo **Trabadelo** pode referirse a:

;En Galiza
***Trabadelo**, lugar da parroquia de Muñís, no concello de Navia de Suarna.

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***Trabadelo**, concello da provincia de León.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Trampa (homónimos)

O termo **Trampa** pode referirse a:

***Trampa chinesa**, tipo de xoguete, utilizado en forma de brincadeira tanto en nenos como en adultos;
***Trampa extracelular de neutrófilos**, rede de fibra extracelular, compostas principalmente por ADN procedente de granulocitos neutrófilos, á que quedan unidos moitos patóxenos que invaden o noso corpo, o que facilita a súa destrución;
***Trampa para a polinización**, estrutura da flor da planta que axudan a atrapar insectos, principalmente moscas, para mellorar así a súa eficacia á hora de realizar a polinización;
****La Trampa***, semanario publicado en Vigo en 1906.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***A Trampa**, lugar da parroquia de Nocedo, no concello de Quiroga.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***A Trampilla**, lugar da parroquia de Quintá de Lor, no concello de Quiroga.
Tremeado

O topónimo **Tremeado** pode referirse a:

;En Galiza
***Tremeado**, lugar da parroquia de Castro, no concello de Paradela;
***Tremeado**, lugar da parroquia de San Fiz de Vilapedre, no concello de Sarria.
Trincheira

O termo **Trincheira** pode referirse a:

***Trincheira**, escavación que se fai no terreo para defensa dos soldados.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***A Trincheira**, lugar da parroquia de Seoane, no concello de Monforte de Lemos.

## Véxase tamén
### Outros artigos
****La trinchera infinita***, filme franco-español de 2019 dirixido por Jon Garaño, Aitor Arregi e Jose Mari Goenaga.
Trinta (homónimos)

O termo **Trinta** pode referirse a:

***Trinta** é un número, representado como 30. 

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Os Trinta**, lugar da parroquia da Graña de Vilarente, no concello de Abadín.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Héctor Folgar

**Héctor Folgar Cameán**, nado no 2001, é un matemático galego, delegado do Funtor de Breogán (2024–). 

## Traxectoria 
Estudou matemáticas na Universidade de Santiago de Compostela. En xullo de 2023, participou no equipo da USC que gañou unha medalla de prata na Open Mathematical Olympiad for University Students.

Na Liga Matemática 2023-2024, exerceu como subdelegado, e na Liga Matemática 2024-2025, exerceu como delegado do Funtor de Breogán.

Despois de graduarse de matemáticas, estudou o Máster en Matemática Industrial na USC na especialización de Modelización Matemática.

## Notas
Lucas Noubi

**Lucas Dominique Noubi Ngnokam**, nado en Moscroun o 15 de xaneiro de 2005, é un futbolista belga que xoga como defensa no Deportivo da Coruña, da Segunda División.

## Traxectoria 
Naceu na cidade belga de Moscroun, sendo fillo de pais cameruneses. Formouse como futbolista nas canteiras do Royal Excel Mouscron, club da súa cidade natal no que xogaba como dianteiro, e do Standard de Liège, ao que chegou en 2015, con 10 anos de idade.

Despois de sete anos nas categorías inferiores, o 13 de marzo de 2022 debutou co primeiro equipo do Liège na Pro League da man do adestrador Luka Elsner, saíndo como titular nun derbi contra o RFC Seraing. Durante as seguintes dúas campañas foi gañando experiencia co primeiro equipo, ao que subiu definitivamente na tempada 2024/25. Con todo, a súa negativa a renovar o seu contrato fixo que fose afastado do equipo, polo que acabou xogando de novo co filial por petición propia para manter o ritmo.

O primeiro día de xullo de 2025 anunciouse a súa fichaxe polo Deportivo da Coruña, da Segunda División.

## Estatísticas 
## Notas
O Toxedo

O topónimo **O Toxedo** pode referirse a:

;En Galiza
***O Toxedo**, lugar da parroquia de Teilán, no concello de Bóveda;
***O Toxedo**, lugar da parroquia de San Miguel do Campo, no concello de Nogueira de Ramuín;
***O Toxedo**, lugar da parroquia de San Martiño de Anllo, no concello de Sober.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Toxediño**, lugar da parroquia de Parada de Outeiro, no concello de Vilar de Santos.
Guerra de Livonia

A **Guerra** **de Livonia**, comezada o 22 de xaneiro de 1558 e rematada o 10 de agosto de 1583, tratou o control da Antiga Livonia (no territorio das actuais Estonia e Letonia). O Tsarato de Rusia enfrontouse a unha coalición variable entre o Reino Dano-Noruegués, o Reino de Suecia e a Unión (máis tarde Mancomunidade ) do Gran Ducado de Lituania e o Reino de Polonia.

De 1558 a 1578, Rusia dominou a rexión con éxitos militares temperáns en Dorpat (Tartu) e Narva. A disolución rusa da Confederación Livonia levou a Polonia-Lituania ao conflito, e Suecia e Dinamarca-Noruega interviñeron entre 1559 e 1561. Estableceuse a Estonia sueca a pesar da constante invasión de Rusia, e Federico II de Dinamarca-Noruega comprou o antigo bispado de Ösel-Wiek, que puxo baixo o control do seu irmán Magnus de Holstein. Magnus intentou expandir as súas posesións livonias para establecer o estado vasalo ruso, o Reino de Livonia, que nominalmente existiu ata a súa deserción en 1576.

En 1576, Estevo I Báthory converteuse en rei de Polonia e tamén en gran duque de Lituania e cambiou o rumbo da guerra con éxitos entre 1578 e 1581, incluíndo a ofensiva conxunta sueco-polaco-lituana na batalla de Wenden. A isto seguiulle unha extensa campaña a través de Rusia, que culminou no longo e difícil cerco de Pskov. En virtude da tregua de Jam Zapolski de 1582, que puxo fin á guerra entre Rusia e Polonia-Lituania, Rusia perdeu todas as súas antigas posesións en Livonia e Polotsk fronte a Polonia-Lituania. Ao ano seguinte, Suecia e Rusia asinaron a tregua de Plussa, con Suecia obtendo a maior parte de Ingria e o norte de Livonia, pero conservando o Ducado de Estonia.