Valga

**Valga** (/ˈbalɣa̝/) é un concello da provincia de Pontevedra, situado na beira esquerda do curso baixo do río Ulla. Pertence á comarca de Caldas e linda cos concellos de Dodro, Pontecesures e Padrón polo norte, co de Cuntis e o da Estrada polo leste, cos de Catoira e Caldas de Reis polo sur, e de novo co de Dodro polo noroeste. Segundo o IGE a súa poboación no ano 2014 era de 6.050 persoas. O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «, valguesa».

## Poboación 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:bar       value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:7000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:white

PlotData=
  color:bar width:20 align:left
  bar:1900 from:0 till:6002
  bar:1910 from:0 till:6122
  bar:1920 from:0 till:6207
  bar:1930 from:0 till:4679
  bar:1940 from:0 till:5362
  bar:1950 from:0 till:5674
  bar:1960 from:0 till:6094
  bar:1970 from:0 till:6075
  bar:1981 from:0 till:6108
  bar:1991 from:0 till:6061
  bar:2001 from:0 till:6275
  bar:2009 from:0 till:6120
  bar:2014 from:0 till:6050

PlotData=
  bar:1900 at: 6002 fontsize:S text:6.002 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 6122 fontsize:S text:6.122 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 6207 fontsize:S text:6.207 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 4679 fontsize:S text:4.679 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 5362 fontsize:S text:5.362 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 5674 fontsize:S text:5.674 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 6094 fontsize:S text:6.094 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 6075 fontsize:S text:6.075 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 6108 fontsize:S text:6.108 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 6061 fontsize:S text:6.061 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 6275 fontsize:S text:6.275 shift:(-10,5)
  bar:2009 at: 6120 fontsize:S text:6.120 shift:(-10,5)
  bar:2014 at: 6050 fontsize:S text:6.050 shift:(-10,5)

## Localización 
Valga atópase na beira esquerda do curso baixo do río Ulla; está cruzado pola autoestrada AP-9, o camiño de ferro da Coruña a Vigo, a N-550 da Coruña a Pontevedra e a C-550 de Fisterra a Tui.

A parte norte ocúpaa o amplo val do Ulla, ao que verten os ríos Louro e Valga, que transcorren paralelos parte do seu percorrido. Nos lindes do suroeste atópanse o monte Fontebecha (372 m), O Mecho (365 m) e o Outeiro da Marquesa (356 m). Cara ao sueste está a ladeira do monte Xesteiras (que chega aos 716 m entre Cuntis e A Estrada). Nesta zona máis interior do concello sobresaen o Monte Gorgullón (283 m), o Monte Ouroso (354 m), o Outeiro da Carballeira (350 m), o Outeiro dos Lobos (402 m), o Alto dos Salgueiros (372 m), o Monte da Lagoa (397 m) e o Monte Lomba (371 m). As vías de comunicación circulan  en dirección norte-sur na depresión entre as unidades montañosas de Fontebecha e de Xesteiras.

As temperaturas son suaves, cunha media de 13&nbsp;°C. Chove bastante, até chegar aos 1.700&nbsp;mm anuais.

## Historia 
Durante a idade Media o territorio era señorío do arcebispo de Santiago de Compostela e dividíase entre Cordeiro e Padrón.

O 27 de abril de 1809, durante a Guerra de Independencia española tivo lugar a Batalla de Casal do Eirigo. Nela os voluntarios do lugar, dirixidos por Pablo Morillo e polo presbítero Felipe Concha fixeron retroceder até Pontecesures as tropas de Ney e Maucunne. Parece que con tal ocasión foi construída a ermida de Nosa Señora da Saúde.

O concello xurdiu da división municipal de 1821, levando o nome de Cordeiro até 1836. En 1925 segregouse a parroquia de San Xulián de Requeixo, dando lugar ao actual concello de Pontecesures.

## Patrimonio 
dereita|miniatura|200px|Pedra das Serpes, ou petróglifo de Campo Redondo.

O petróglifo dos Penoucos de Campo Redondo, na parroquia de Valga, data da Idade de Bronce, e está declarado Ben de Interese Cultural. Da cultura castrexa son os poboados do Castro e a Roda do Castro (Setecoros) e O Castro (Cordeiro).

A capela dos Martores data do século V, sendo ampliada no XVII. A igrexa de Santa María de Xanza e a de Santa Cristina de Campaña son románicas. A igrexa vella de Santa Comba de Louro foi derrubada no século XVIII.

Dada a orografía do territorio, abundan os miradoiros, como o de Chan do Monte en Setecoros, o de Campo Redondo e o miradoiro do monte Xesteiras.

Valga celebra o 31 de agosto a Festa da anguía e a Mostra da Caña do País.

miniatura|200px|Antigo escudo de Valga.
## Símbolos 
En 2017, o pleno do concello aprobou un novo escudo municipal, deseñado polo historiador Eduardo Pardo de Guevara, vicepresidente da Comisión de Heráldica da Xunta de Galicia.

O escudo anterior databa de 1816 e representaba un año pendurado dunha corda sobre unha ponte. O motivo do año e a corda procede da insignia da Orde do Vélaro de Ouro, se ben o símbolo desta e o animal que aparece na lenda orixinal é un carneiro adulto. A razón pola que se recorreu a esta imaxe parece deberse ao nome da parroquia de Cordeiro —*Cordario* no século XI, derivado do latín vulgar *cordarium—*, posiblemente alusivo á existencia dunha antiga cordoaría na zona, que evolucionou ata coincidir co nome da cría da ovella. A ponte fai referencia ao lugar de Ponte Valga, sede da casa do concello.

O brasonamento do novo escudo é o seguinte:

*De azur e sobre ondas de prata e azur, a ponte de ouro, surmontado do año alterado de prata e de dúas cordas de ouro, cos seus extremos ou cabos soltos e dispostas nos flancos. Ao timbre, a coroa real pechada.*

Nas novas armas corríxese a anomalía que supuña o uso da simboloxía do Vélaro de Ouro sen ter o concello relación ningunha coa Orde. Ademais, a representación actual do año, vivo e ceibo, resulta menos agresiva cá imaxe do seu coiro atado e colgante.

Tamén no 2017 adoptouse un himno municipal, composto polo músico valgués Manu Conde, membro do grupo Milladoiro, con letra anónima, segundo o concello. Un veciño afirmou que a letra do himno se basea nunha composición poética súa que el mesmo dera a coñecer ao concello. Segundo este veciño, a letra fora despois sometida a modificacións que el nunca autorizou, polo que se desvinculou do proxecto. Con todo, denunciou que a letra final foi desenvolvida a partir do seu texto, co que mantén unha gran semellanza, sen recoñecemento á súa autoría orixinal.

## Valga na literatura popular 
Rosalía de Castro escribiu o seguinte:
: *Vexo Valga á beira hermosa/ dun camiño todo prata,/ casta virxe candorosa,/ sentadiña en chan de rosa,/ vestidiña de escalrata.*

;Cantigueiro:
* *Véxote no Milladoiro,/ no Faramelo, en Padrón,/ e astra pola Ponte Valga/ te vexo no corazón* .

## Asociacións culturais e deportivas 
O concello de Valga ten diferentes asociacións culturais, como a Banda de Música Municipal de Valga, a Escola de Música Municipal de Valga, a Escola Municipal de Teatro e a Asociación Cultural e Xuvenil A Eira, entre outras moitas.

O Furia Athlétic Club é un equipo de fútbol localizado na parroquia de Santa Cristina de Campaña.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de Santa María de Xanza, Valga.jpg|Igrexa de Santa María de Xanza.
Ficheiro:Xiabre Galicia - España.jpg|Monte Xiabre.
Ficheiro:Rapa das Besta Xiabre - Pontevedra - Galicia - España.jpg|Rapa das bestas.
Ficheiro:Valga, concello 01-06b.jpg|Placa altimétrica.

## Parroquias 
## Lugares de Valga 
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Valga vexa: Lugares de Valga.

## Notas 
## Véxase tamén