open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Krk

**Krk** (italiano: *Veglia*, alemán: *Vegl*, latín: *Curicta*) é unha illa de Croacia, localizada ao norte do Mar Adriático, moi preto de Rijeka, na Baía de Kvarner e forma parte do Condado de Primorje-Gorski Kotar.

## Características
Krk, xunto con Cres, é a illa máis grande do Adriático, cunha área de 405,78&nbsp;km², e é a máis populosa, con numerosas vilas e pobos que totalizan os 17.860 habitantes (2001). A pesar de recentes investigacións que sitúan a Cres como a illa máis grande de Croacia, datos oficiais mostran que ambas teñen o mesmo tamaño.

## Núcleos de poboación
As municipalidades e poboacións máis importantes de Krk inclúen: 
* A cidade epónima de Krk, con 5.491 habitantes (2001), e localizada a 45º13’ N, 14º32’ E. 
* Omišalj (italiano: *Castelmuschio*, alemán: *Moschau*): 2.998 habitantes 
* Malinska-Dubašnica (italiano: *Malinsca*, alemán: *Durischal*): 2.726 habitantes 
* Punat (italiano: *Ponte*, alemán: *Sankt Maria*): 1.876 habitantes 
* Dobrinj (italiano: *Dobrigno*, alemán: *Dobrauen*): 1.970 habitantes 
* Baška (italiano: *Besca*, alemán: *Weschke*): 1.554 habitantes 
* Vrbnik (italiano: *Verbenico*, alemán: *Vörbnick*): 1.245 habitantes

## Economía e infraestrutura 
Krk atópase moi preto do continente e está conectada desde 1980 a través dunha ponte de formigón de dous arcos e de 1.430 metros de longo, sendo unha das pontes de formigón máis longas do mundo. Debido á súa proximidade coa cidade de Rijeka, Omišalj é a sede do Aeroporto de Rijeka, así como dunha refinaría de petróleo (con facilidades aos banqueiros do porto de Rijeka). Un mosteiro atópase na pequena illa de Košljun, preto da costa de Krk.

É un destino popular dos turistas, debido á súa proximidade con Eslovenia, o sur de Alemaña, Austria e o norte de Italia. Co colapso do Bloque Oriental, moitos turistas proveñen de Hungría, Romanía e outros países do bloque soviético.

## Historia 
A illa de Krk foi habitada desde o século X a.C. Os romanos chamaron a illa *Curicta*. Durante a Guerra Civil Romana, a Baía de Curicta foi escenario do combate marítimo entre as frotas de Xulio César e Pompeio.

Uns mil anos despois, a illa foi centro do dialecto *Vegliot* do dálmata, unha lingua romance actualmente extinta. Krk foi tamén sede dos bispos medievais e da casa nobiliaria, os Francopanos.

## Cultura e relixión 
Na illa hai trazos da cultura croata antiga. Creáronse obras literarias co alfabeto glagolítico que foi creado e preservado en Krk (destácase a Taboíña Baška, o texto preservado máis antigo en lingua croata).

Krk uniuse á República de Venecia durante a Idade Media ata a súa disolución co Tratado de Campo Formio, cando xunto con Istria, convertéronse en parte do Imperio Austro - Húngaro ata a primeira guerra mundial. Dese período vén moita parte da súa historia e cultura. Logo da segunda guerra mundial converteuse en parte de Iugoslavia e logo da separación das repúblicas iugoslavas, forma parte de Croacia.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina oficial de Krk (tourist board)
* Fotos de Krk
* Tour virtual de Krk
* Island of Krk climate, flora, fauna, beaches, photo gallery
Provincias de Etiopía

As **provincias de Etiopía** foron a subdivisión territorial que estivo vixente en dito país africano entre 1942 e 1995. Durante este período, o país estaba dividido en 14 provincias, as cales se subdividían en Distritos ou *awrajas*. Este sistema foi substituído en 1995, logo da aprobación dunha nova constitución, por un sistema de rexións etnicamente diferenciado, denominado *kililoch*, máis dúas cidades con status especial. Eritrea foi unha provincia de Etiopía até a súa independencia en 1993.

## Antigas Provincias 
dereita|350px|Provincias de Etiopía

Entre 1942 e 1995 as Provincias etíopes eran:

Con anterioridade á segunda guerra mundial, tamén houbo en Etiopía outras provincias, tales como:
Castlebar

**Castlebar** (en irlandés **Caisleán an Bharraigh**) é a capital do Condado de Mayo, en Irlanda. Segundo o censo en 2006 tiña 15.041 habitantes.

## Historia
A vila moderna medrou como un asentamento cara ao castelo de Barry, que foi construído por un aventureiro Normando en 1235 e máis tarde foi o lugar da gornición inglesa. O castelo atópase ao final da Castle Street, onde se pensa que corría o río da cidade. Un cuartel militar opera na cidade a día de hoxe, o conflito armado foi o eixo central do patrimonio histórico da cidade. As forzas francesas baixo o mando do xeneral Humbert axudaron nunha derrota da gornición inglesa na cidade durante a Rebelión irlandesa de 1798, que foi tan ampla que sería coñecido máis adiante como "as Carreiras de Castlebar". Unha breve provisional República de Connacht foi declarada logo da vitoria e John Moore, xefe dos Irlandeses Unidos de Mayo e o irmán dun terratenente local, foi declarado o seu presidente. Os seus restos atópanse hoxe enterrados nun recuncho da cidade verde, coñecido coma o Mall, anteriormente o campo de crícket de Lord Lucan, cuxa familia (os Binghams) posuía e posúe aínda grandes extensións da cidade e do condado. A cidade recibiu a súa carta do rei Xaime I en 1613, e hoxe é gobernado por un consello do distrito urbano, unha subdivisión de Mayo County Council. O Lago de Castlebar é tamén coñecido como Lago Lannagh.

A Irish National Land League foi fundada por Michael Davitt, de Straide no Condado de Mayo, no Hotel Imperial en Castlebar o 21 de outubro de 1879. Castlebar expandiuse rapidamente durante as décadas de 1980, 1990 e 2000 en gran parte como resultado dos esforzos de influentes políticos locais, coma Padraig Flynn, Enda Kenny e Beverly Flynn.

## Escudo
O nome da cidade vén dun castelo construído en 1235. Este castelo aparece na parte superior xunto con dúas árbores de teixo (unha a cada lado), porque Castlebar é a capital do Condado de Mayo (Maigh Eo significa a chaira do teixo). As cruces representan á parroquia de Aglish (o nome oficial da parroquia de Castlebar). As *Carreiras de Castlebar* de 1798 representan coas picas da parte superior esquerda. Por debaixo, as palabras *Ar Aghaidh* pódense encontrar, o que significa *Reenviar*.

## Ligazóns
* Site oficial de Castlebar
* Mayo Echo 
* Castlebar Celtic site oficial
* Site oficial do Castlebar RFC
Negasso Gidada

**Negaso Gidada**, nado en Dembi Dollo o 3 de setembro de 1943 e finado en Frankfurt o 27 de abril de 2019, foi un político etíope, que foi presidente de Etiopía de 1995 a 2001.

Pertencente á etnia oromo, chegou á presidencia despois de que o seu predecesor, Meles Zenawi se convertese en primeiro ministro tras as primeiras eleccións democráticas do país. Foi substituído por Girma Wolde-Giorgis tralas eleccións de 2001.

Era Doutor en Historia pola Universidade de Frankfurt (1984). A súa tese doutoral sobre historia oromo foi publicada baixo o título *History of the Sayyoo Oromoo of Southwestern Wallaga, Ethiopia, from about 1730 to 1886*.
Rexións de Etiopía

miniatura|280px|Mapa das rexións de Etiopía.
As **rexións administrativas de Etiopía** son 9. Trátase de estados etnicamente diferenciados, denominados **Kililoch** (singular *kilil*) e dúas cidades con carácter especial, os *astedader akababiwach* (singular, *astedader akabibi*). A palabra "kilil" significa concretamente "reserva" ou "área protexida", e é a base étnica sobre a cal se constituíron as rexións etíopes. A elección da verba "kilil" foi criticado por parte da oposición, comparándoo cos bantustans da Suráfrica do apartheid. As 9 rexións e as cidades con status especial (cun asterisco) son:

# Adís Abeba*
# Rexión de Afar
# Rexión de Amhara
# Rexión de Benishangul-Gumuz
# Dire Dawa*
# Rexión de Gambela
# Rexión de Harari
# Rexión de Oromia
# Rexión de Somali
# Rexión das Nacións, Nacionalidades e Pobos do Sur
# Rexión de Tigray

De acordo á Constitución política etíope, este sistema de rexións administrativas ou *kililoch*, substitúe o antigo sistema de provincias, vixente até 1996; e que é aínda empregado extraoficialmente.

## Demografía 
miniatura|350px|Rexións e cidades especiais* de Etiopía

## Notas
Tratado do Elisio

O **Tratado do Elisio**, tamén coñecido como o Tratado de Cooperación Franco-Alemá, foi asinado por Charles de Gaulle e Konrad Adenauer o 22 de xaneiro de 1963 no Palacio do Elisio. O tratado serviu para a reconciliación entre os países, así como para o establecemento de relacións de cooperación.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Texto do Tratado
Robert Peel

**Robert Peel** (1788-1850) político británico, foi o primeiro ministro do Reino Unido en dúas ocasións: entre 1834 e 1835, e entre 1841 e 1846.
Castelo de Rothesay

O **castelo de Rothesay** localízase en Rothesay, na illa de Bute, no centro da rexión de Rothesay, Argyll e Bute, en Escocia.

Erguido no século XII, aínda que hai quen afirma que xa existía unha fortificación en 1098, ten unha longa e estreita asociación cos reis Stewart, es Escocia, que darían orixe á Casa de Stuart.

Ten unha historia turbulenta desde que, en 1230, foi capturado por invasores viquingos, foi palco da morte de Roberto III de Escocia en 1406, e destruído na Rebelión de Argyll en 1685.

No final do século XIX, tivo inicio a súa restauración co patrocinio do terceiro Marqués de Bute. Máis recentemente, en 1961, o castelo foi entregado á organización *Historic Scotland*.

Destaca pola súa infrecuente planta circular e por ser un dos poucos, no país, que aínda está rodeado por un foxo. Accédese por barco, a partir da baía de Wemyss.

## Véxase tamén
Caledonia

**Caledonia** (do galo e britónico *caled*, que deu en *kalet*, "duro", en bretón) é o antigo nome latino de Escocia, que designaba a parte de Britania ao norte do muro de Hadrián, e despois do de Antonino.

## Historia 
Nunca foi conquistada polos romanos, nin sequera a expedición militar de Cneo Xulio Agrícola conseguiu someter a zona ao Imperio Romano. Segundo Tácito, unha frota romana circunnavegouna, verificando así o carácter insular de Britania. Na actualidade designa unha comarca setentrional do Reino Unido, en Escocia, ao norte do istmo comprendido entre os esteiros do río Clyde e do Forth.

Os pictos ou caledonios habitaron o lugar até o século VII&nbsp;d.&nbsp;C, cando foron conquistados polos escotos, de onde provén *Scotia*, o nome de Escocia.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Caledonian Stadium 
* Calidón
* Calidón (cidade)
* Calidonia, Panamá
* Celidonia
* Gatelo e Scota
* Muro de Hadrián
* Nova Caledonia
Confurco

Como topónimo **Confurco** pode referirse a:

;En Galiza
***Confurco**, lugar da parroquia de Santa Cruz de Moeche, no concello de Moeche;
***Confurco**, lugar da parroquia de Herbón, no concello de Padrón;
***Confurco**, lugar da parroquia de Oseira, no concello de San Cristovo de Cea;
***O Confurco**, lugar da parroquia de Doniños, no concello de Ferrol;
***O Confurco**, lugar da parroquia de Mandiá, no concello de Ferrol;
***O Confurco**, lugar da parroquia de Xinzo, no concello de Ponteareas.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Ennis

**Ennis** () é unha cidade do condado de Clare, na costa oeste de Irlanda, á beira do río Fergus e a 241&nbsp;km de Dublín e 67&nbsp;km de Galway. O seu nome é unha abreviación do orixinal **Inis Cluain Ramh Fhada**. A vila de Ennis está situada a apenas 19&nbsp;km do Aeroporto de Shannon, e a relativa pouca distancia de atraccións turísticas coma os Cantís de Moher ou o castelo de Bunratty.

En 2006, Ennis tiña unha poboación de 24.253 habitantes, o que o converte no 11º centro urbano máis grande de Irlanda.

## Historia
O nome Ennis ven da palabra irlandesa **Inis**, que significa unha antiga illa entre os cursos do Río Fergus e onde estaba construída unha abadía franciscana. O pasado de Ennis está asociado á familia O'Brien, que eran descendentes de Brian Boru. Durante o século XII, os O'Brien, que eran Reis de Thomond, deixaron o seu poder en Limerick e construíron unha residencia real en Clonroad, na illa. Durante 1240, o rei Donnchadh O'Brien ordenou a construción dunha extensión dos dominios da igrexa que logo donaría aos recentemente formados seguidores de S. Francisco. Os séculos que seguiron foron dunha grande actividade.

A vila contén moitas edificacións militares británicas que foron construídos ao longo dos séculos. As áreas de Clare Road e Clonroad conteñen casas acaroadas construídas a principios do século XX para vivendas de soldados. En Station Road, houbo unha cadea. Moitos homes de Ennis combateron co Exército Británico durante a primeira guerra mundial.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina turística de Ennis
Ponte Maior de Ourense

A **ponte Maior de Ourense**, tamén coñecida como **ponte Romana** ou **ponte Vella**, é un viaduto sobre o río Miño situado na cidade de Ourense. Por ela discorre o Camiño de Santiago.

## Historia 
Ten a súa orixe no século I, cando formaba parte dun ramal da vía XVIII do Itinerario de Antonino, tamén  chamada *Vía Nova*. A situación estratéxica da ponte como nó de comunicacións no centro da *Gallaecia* aumentou durante os séculos posteriores, contribuíndo ao desenvolvemento da vila.

Conserva sete arcos dos once orixinais. Durante o século XII o arco principal da ponte cedeu, dando lugar a unha serie de interminables reparacións e derrubamentos, renovado entre 1230 e 1449, até que no século XVII a reforma final dirixida por Melchor de Velasco Agüero deu á ponte o aspecto actual, indiscutiblemente medieval a pesar de manter elementos romanos orixinais, coma os arcos de inicio. Durante moito tempo o arco central da ponte Maior, cun van de 43 metros, foi o de máis luz de España.

A mediados do século XIX, coa apertura da estrada Villacastín-Vigo derrubouse a torre existente na ponte que figura no escudo da cidade. O 19 de febreiro de 1844 tivo lugar unha crecida do río, e deixouse constancia na ponte coa inscrición .
Foi declarado monumento histórico por Decreto da xefatura do Estado o 6 de abril de 1961, publicada no BOE o 18 de abril dese mesmo ano. Trala súa peonización en 1989 é un dos tres símbolos principais da cidade xunto coas Burgas e a catedral de San Martiño.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Ponte Romana (Ourense).jpg
Ficheiro:Puente romano.jpg
Ficheiro:Bridge, Ourense (Spain), Minho River.jpg
Ficheiro:Ourense 12 30-07-2008.jpg

## Notas 
## Véxase tamén
Poitiers

**Poitiers** é unha cidade localizada no centro-oeste de Francia, nas marxes do Río Clain. É a capital do departamento de Vienne e da Rexión de Poitou-Charentes.

Poitiers ten 85&nbsp;800 habitantes (2004) e a densidade demográfica é de 2&nbsp;037 habitantes/km².

## Historia
[dereita|198 px|miniatura|Igrexa de Saint Hilaire ([Hilario de Poitiers|Santo Hilario)Poitiers]]
Na cidade tivo lugar a batalla de Poitiers, que tivo lugar o 19 de setembro de 1356, durante a Guerra dos Cen Anos. Carlos VII de Francia fundou a Universidade de Poitiers en 1432. Poitiers foi a capital de Poitou, antiga provincia francesa gobernada polos Condes de Poitiers.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial de Poitiers
Wicklow

**Wicklow** (en irlandés **Cill Mhantáin**) é unha vila da costa leste de Irlanda a 50&nbsp;km ao sur de Dublín. Conta con algo máis de 10.000 habitantes e é a capital do Condado de Wicklow.

## Nome 
A historia da vila comeza arredor do ano 795, data na que a vila é fundada polos viquingos. O nome de Wicklow deriva de **Vikingalág**, que significa en antigo nórdico *pradeira dos viquingos*. Outra hipótese é que o nome da vila pode ter a súa orixe en **Wykynlo**, que significa *lago dos viquingos*, que sería unha anglificación da anterior.

## Historia 
Logo da invasión normanda, Wicklow foille concedida a Maurice Fitzgerald, que se adicou á construción do *Castelo Negro*, unha fortificación que se atopa en ruínas en fronte da costa ao Sur do porto.

Os arredores do Condado de Wicklow é rica en monumentos da Idade de bronce. O máis antigo asentamento da cidade é a abadía franciscana, localizada no extremo Oeste da rúa principal, nos xardíns da parroquia católica.

Outros edificios notables son o Concello e o cárcere, construída en 1702 e renovado recentemente coma un centro de patrimonio e atracción turística. O rompeondas Oriente, posiblemente o edificio máis importante da cidade, foi construído na década de 1880 polos Comisarios do Porto de Wicklow. O arquitecto foi William George Strype e o construtor John Jackson de Westminster. O espigón do Norte completouse arredor de 1909 - John Pansing foi o deseñador e Louis Nott de Bristol, o construtor. O cárcere foi un lugar de execución ata o final do século XIX e foi onde Billy Byrne, líder da rebelión de 1798, encontrou a súa fin en 1799. El está homenaxeado cunha estatua na praza da cidade. A prisión pechou en 1924.

En Fitzwilliam Square, no centro da cidade de Wicklow hai un obelisco para conmemorar a carreira do capitán Robert Halpin, comandante da nave que estendeu o primeiro cable telegráfico transatlántico operatio, o Great Eastern, que naceu en Wicklow en 1836.
Building Safer Communities. Risk Governance, Spatial Planning and Responses to Natural Hazards

***Building Safer Communities. Risk Governance, Spatial Planning and Responses to Natural Hazards*** é un libro editado por Urbano Fra Paleo en 2009 e publicado por IOS Press.

## Contidos
Este texto trata sobre os principios conceptuais da gobernanza do risco, cuxa posta en práctica podería mitigar as crecentes perdas causadas por un risco natural. Promove a adopción de enfoques proactivos e preventivos nas políticas públicas, particularmente a través do urbanismo e a ordenación do territorio, influíndo sobre a ocupación das áreas de perigo.

O libro é unha introdución á formulación e aplicación a nivel estratéxico de políticas que afronten o risco, como un avance na integración das políticas actuais, incluíndo a xestión de emerxencias e a protección civil, a xestión ambiental, o desenvolvemento local ou a ordenación do territorio.

Os autores estudan e propoñen solucións que revisan as diferentes estratexias integradas dos distintos niveis da administración e toman en consideración:

* O papel central do concello na planificación da mitigación.
* A integración da mitigación nos obxectivos sociais, económicos e ambientais.
* A implicación de tódolos actores na planificación da mitigación.
* Evitar a perturbación das funcións ambientais.
* A necesidade de integrar a normativa dos niveis superiores da administración coa planificación cooperativa, para asegurar tanto a participación dos concellos como que o planeamento sexa sustentable.
* Cómpre mellorar os procesos participativos de toma de decisións para diferenciar entre clases e aplicacións, e responder efectivamente na xestión do risco.
* A percepción social do risco e a resposta debe ser unha parte integrante do proceso de planificación.
* Os procesos de exposición individual e colectiva aos perigos naturais deben ser comprendidos para previr unha exposición futura,
* Cómpre integrar o principio de precaución na xestión do risco, aínda que sometido a unha regulación comprensible, de modo que permita a toma de decisións.
* A gobernanza do risco urbano só pode entenderse no marco dos sistemas rexionais e biofísicos.
* A avaliación de impacto social é unha ferramenta que permite identificar de mellor modo as dimensións sociais do risco.
* A planificación debe ser considerada máis como un proceso ca un resultado.
* A recuperación posdesastre e a rehabilitación son unha oportunidade para a mitigación e a mellora dos asentamentos de poboación e das áreas urbanas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Risco natural
Pintos

O topónimo galego **Pintos** pode referirse a:

***Pintos**, lugar da parroquia de Marcón, no concello de Pontevedra.

Amais, como apelido pode referirse a:

***Xoán Manuel Pintos Villar** (1811-1876), escritor galego, Día das Letras Galegas 1975);
:***Premio Xoán Manuel Pintos** ao compromiso coa lingua, outorgado polo Concello de Pontevedra.
***Luís Manuel Pintos Amado** (1848-1874), escritor galego, fillo do anterior;
***Román Pintos Amado** (1858-1928), compositor e director de orquestra galego, fillo do primeiro;
***Joaquín Pintos Amado** (1881-1967), fotógrafo galego;
***José Pintos Quinteiro** (1899-1936), político galego;
***Luís Pintos Fonseca** (1906-1959), pintor e gravador galego;
***Juan Luis Pintos de Cea-Naharro** (1939-2018) filósofo e teólogo galego;
***Armindo Pintos Crespo** (1940), exfutbolista galego;
***Santiago Pintos Capeáns** (n. 1965), músico e actor de teatro galego;
***Anxo Pintos** (1968), músico e compositor galego.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*
Antonio Fernández Rocha

**Antonio Feliciano Fernández Rocha**, nado no Brasil en 1953, é un político galego do PPdeG que foi alcalde do concello de Tui.

## Traxectoria
Contratista rural e despois promotor inmobiliario. Concelleiro do PPdeG en Tui dende 1991, chegou á alcaldía en 1998, a través dunha moción de censura contra o alcalde do PPdeG, Miguel Ángel Capón Rey, que contou co apoio doutros 4 edís que formaran parte con el do PPdeG ata uns meses atrás, con 2 edís do PSdeG, 1 edil anteriormente do BNG e o concelleiro da CNG Ángel Álvarez Durán.  Nas eleccións municipais de 1999 concorreu como independente nas filas do CPT, gañando as eleccións e gobernando de novo co apoio dun edil que fora electo nas listas do PPdeG. Nas municipais de 2003 o PPdeG readmitiuno, marchando Capón, e foi reelixido alcalde con maioría absoluta. Nas de 2007 logrou maioría simple, acadando 7 dos 17 concelleiros, polo que necesitou o apoio do TUI (Tudenses Unidos Independentes) de Diz Guedes para gobernar.

En marzo de 2010 foi xulgado por unha agresión a un veciño da localidade, que lle recriminara a súa política urbanística. Non concorreu como candidato en 2011, deixando paso ao seu compañeiro Moisés Rodríguez Pérez que o sucedeu na alcaldía con maioría absoluta. Trala renuncia deste último a encabeza-la candidatura popular no 2015 volveu se-lo candidato da formación conservadora, a cal pasou de 9 a 4 concelleiros mais seguiu sendo a formación máis votada. Desta forma, os socialistas lograron a alcaldía co apoio doutros grupos. En xuño de 2017 presentou a súa dimisión como concelleiro para facilitar unha moción de censura contra o entón goberno local.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Tui
A Aldea, Corme Aldea, Ponteceso

**A Aldea** é un lugar da parroquia de Corme Aldea no concello coruñés de Ponteceso na comarca de Bergantiños. Tiña 133 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 60 eran homes e 73 mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Corme Aldea 
### Parroquias de Ponteceso
Chambao

**Chambao** é unha grupo musical flamenco-electrónico, coñecido como *Flamenco Chill*. Orixinais de Málaga (España) a súa música mestura os sons do flamenco con música electrónica. Un *chambao*, en andaluz, é unha tenda de campaña improvisada para protexerse do sol e a brisa da tarde na praia, utilizada normalmente na noite de San Xoán.

## Historia do grupo 
Chambao naceu cando o músico holandés Henrik Takkenberg coñeceu a tres malagueños (María del Mar, máis coñecida polo alcume de *La Mari*, Eledi e Dani, compoñentes do grupo) na barriada malagueña de Pedregalejo e decidiron formar un grupo musical fusionando o flamenco con sons electrónicos.

O seu primeiro traballo, *Flamenco Chill*, foi un éxito de vendas. O seu segundo disco, *Endorfinas en la mente*, xa sen Henrik entre eles, afianzoulles no panorama musical, conseguindo un Premio Ondas. O seu sinxelo, "Ahí estás tú", foi todo un éxito en España ao converterse en banda sonora dun anuncio publicitario para o turismo de Andalucía. O terceiro traballo de Chambao chámase *Pokito a poko* e, dos co-fundadores da formación xa só queda La Mari, vocalista e alma do grupo, que se fixo rodear de novos músicos para continuar con Chambao. Actualmente, La Mari, recuperada dun cancro, participou no álbum de Ricky Martin *MTV Unplugged* cantando a dúo con el "Tu recuerdo". Chambao vendeu máis de 1&nbsp;000&nbsp;000 de copias en todo o mundo dos seus traballos. Agora co seu novo sinxelo, "Papeles mojados", esperan repetir éxito tanto en España como en Europa (onde xa son bastantes coñecidos). Neste último traballo ademais de ritmos flamencos e *chill out*, fusionan ritmos árabes e letras de denuncia social. En 2008 colabora coa gañadora do 51º Festival de Eurovisión , Helena Paparizou coa que realiza un dueto da súa canción xa editada en España "Papeles mojados".

No ano 2008 A Mari colaborou co grupo andaluz La Guardia no tema *Cuando brille el sol*.

## Discografía 
* *Flamenco Chill* (2002) (varios artistas). 
* *Endorfinas en la mente* (2003) 
* *Pokito a poko* (2005) 
* *Caminando 2001-2006* (2006) 
* *Con otro aire* (2007) 
* *En el fin del mundo* (2009) 
* "Chambao" (2012)
* "Nuevo ciclo" (2016)

## Ligazóns externas 
* Web oficial de Chambao
* chambao.foroactivo.com FORO Activo do Club de Fans de Chambao "Chambaitos de Mil Colores"
* Foro adicado a Chambao
A Escobia, Corme Aldea, Ponteceso

**A Escobia** é un lugar da parroquia de Corme Aldea no concello coruñés de Ponteceso na comarca de Bergantiños. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2018 tiña 34 habitantes (14 homes e 20 mulleres).

## Lugares e parroquias
### Lugares de Corme Aldea
### Parroquias de Ponteceso
## Véxase tamén
*Lugares de Ponteceso
Estopa (grupo)

**Estopa** é un dúo español de música creado en 1999, formado polos irmáns David e José Manuel Muñoz Calvo. O grupo é oriúndo de Cornellà de Llobregat (Barcelona), aínda que a súa familia descende do pobo de Zarza Capilla, en Estremadura.

Co seu primeiro disco conseguiron unhas vendas superiores a 1&nbsp;000&nbsp;000 copias, logrando así o recoñecemento no seu país natal e despois en países latinoamericanos como México, Chile, Cuba e a Arxentina. Os seus outros sete discos seguiron a fórmula que tanto éxito lles deu: rumbas canallas e urbanas. Son grandes admiradores de Joaquín Sabina. Venderon ao redor en total, máis de 3&nbsp;500&nbsp;000 a nivel internacional e nacional.

## Discografía 
Teñen 3&nbsp;500&nbsp;000 copias vendidas aproximadamente entre tódolos seus discos:

* *Estopa* (1999) - 1&nbsp;200&nbsp;000 copias vendidas
* *Destrangis* (2001) - 800.000 copias vendidas
* *Más Destrangis* (2002) - 200.000 copias vendidas
* *¿La calle es tuya?* (2004) - 600.000 copias vendidas
* *Voces de ultrarumba* (2005) - 500.000 copias vendidas
* *Allenrok* (2008) - 220.000 copias vendidas.
* *Estopa X Anniversarivm* (2009)

## Premios e honras 
miniatura|Estopa en concerto

Ao cabo da súa carreira discográfica recibiron numerosos premios, como son entre outros: 
* Premio Amigo 2000 ao Artista revelación.
* Premio Amigo 2000 ao mellor grupo Español.
* Premio Ondas 2000 ao Artista revelación Español.
* Premio Ondas 2004 ao Mellor Álbum por *¿La calle es tuya?*.
* Premio da Cadena Dial ao disco SuperDial máis votado.
* Premio ao mellor vídeo musical na V edición dos premios da música con "Cacho a cacho".
* Premio Honra cidade natal de Cornellà. 
* Fillos adoptivos de Zarza Capilla, Estremadura.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de Estopa
Ponteceso, Cospindo, Ponteceso

**Ponteceso** é un lugar da parroquia de Cospindo no concello coruñés de Ponteceso na Comarca de Bergantiños. Tiña 411 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 212 eran homes e 199 mulleres.

Unha parte desta localidade está situada na outra beira do río Anllóns, baixo a denominación Ponteceso de Cabana, na parroquia de Cesullas (Cabana de Bergantiños).

Neste lugar termina a 2º e empeza a 3º etapa do Camiño dos Faros. 
## Lugares e parroquias
### Lugares de Cospindo
### Parroquias de Ponteceso
Carballido, A Graña, Ponteceso

**Carballido** é un lugar da parroquia da Graña no concello coruñés de Ponteceso na Comarca de Bergantiños. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2018 tiña 96 habitantes (47 homes e 49 mulleres).

Neste lugar está a igrexa parroquial de San Vicenzo, de estilo barroco. Foi construída no século XVII, sobre o mosteiro de San Vicenzo de Almerezo do que non quedan restos. O mosteiro de Almerezo fora fundado o 7 de maio de 867 por Rosendo de Celanova, daquela bispo de Santiago.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Graña 
### Parroquias de Ponteceso 
## Notas
Galería de imaxes do castelo de Andrade

O castelo de Andrade, tamén coñecido como **fortaleza da Nogueirosa**, é un castelo medieval situado no lugar do Castelo, parroquia de Nogueirosa do concello de Pontedeume.

Ficheiro:Pontedeume-Andracast-04.jpg
Ficheiro:Castelo de Andrade, Castle of Nogueirosa.jpg
Ficheiro:Castelo-de-Andrade-graf.png
Ficheiro:Castelo de Andrade, Pontedeume, Galiza.jpg
Ficheiro:Castelo dos Andrade, Nogueirosa, Pontedeume.jpg
Ficheiro:Castelo de Andrade, Pontedeume.jpg
Ficheiro:Castelo de Andrade.jpg
Ficheiro:Castillo de Andrade window.jpg
Ficheiro:Castillo de Andrade.jpg
Ficheiro:Castillo de Andrade stairway.jpg|Escaleiras
Ficheiro:Lavadero al lado.jpg|Lavadoiro
Ficheiro:El Castillo de Andrade desde Sada.jpg|O castelo de Andrade desde Sada
Ficheiro:Vista de la ría de Ares.jpg|Vista da ría de Ares
Vilausende

Como topónimo **Vilausende** pode referirse a:

;En Galiza
***Santalla de Vilausende**, parroquia do concello de Ribadeo;
****Vilausende**, lugar de dita parroquia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Amendoado

O **amendoado** é un doce característico das vilas medievais galegas como Melide (onde comparte protagonismo co rico e co melindre na festa do melindre e da repostaría tradicional de Melide), Ribadavia ou Allariz.

## Características
O froito da amendoeira non se cultiva no país. A tese máis popular é que sexa un produto introducido por arrieiros casteláns que intercambiaban mercadorías nas viaxes de ida e volta polos camiños. A améndoa ten unha maior presenza nas vilas medievais con mosteiros, como o franciscano de Melide, onde se trocaba o aceite, améndoa ou mel da Alcarria por bacallau, nun constante intercambio de produtos.

Na súa elaboración o doceiro deixa primeiro que se arrefríe a améndoa torrada. Separa a clara da xema dos ovos e mestura. Prepara unha bandexa para forno con oblea cortada sobre ela para a base do doce e antes da cocción apolvilla con azucre a peza.

## En Galicia
Os amendoados de Allariz son unha sobremesa tradicional dentro da provincia de Ourense, típica do concello de Allariz. Son unha mestura de améndoa moída, azucre e clara de ovo. Cando está sólida a masa resultante colócase en anacos por riba dunhas obleas e lévase ao forno.
## Galería de imaxes

Almendrados de Allariz (Ourense, España).jpg|Amendoados de Allariz

Amendoados de Melide.jpg|Amendoados de Melide

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Gastronomía de Galicia
Ameixenda, Pazos, Ponteceso

**Ameixenda** é un lugar da parroquia de Pazos no concello coruñés de Ponteceso na comarca de Bergantiños. Tiña 9 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 5 eran homes e 4 mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Pazos 
### Parroquias de Ponteceso
Plataforma Queremos Galego!

**Queremos Galego!** é unha plataforma cidadá, conformada por entidades de diferentes ámbitos e por persoas a título individual, que naceu en 2009 para artellar unha ampla resposta colectiva a prol da lingua galega, mediante a defensa e afirmación dos usos públicos e dereitos lingüísticos xa garantidos pola actual lexislación, e con intención de conseguir a progresiva normalización naqueles espazos onde o idioma de noso non goza aínda da presenza desexada.

## Obxectivos
Queremos Galego!, segundo afirma na súa páxina web, naceu

## Repercusión
Esta plataforma conseguiu adhesións desde diversos colectivos de distintos puntos de Galiza: asociacións culturais e deportivas, asociacións de nais e pais, partidos políticos, sindicatos etc.

A plataforma convocou dúas manifestacións en 2009 (unha o 17 de maio e outra o 18 de outubro) con importante éxito canto a número de persoas, e o 21 de xaneiro de 2010 convocou unha folga xeral no ensino e manifestación en Santiago de Compostela, que foi secundada pola maioría sindicatos, os partidos políticos da oposición, profesorado, alumnado, nais e pais, a MNL e diversos colectivos.miniatura|360px|Manifestación de Queremos Galego! en Compostela.|centro
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Manifestación polo galego en 2009
*Historia da lingua galega

### Ligazóns externas 
* Manifestación do 21 de xaneiro de 2010, Xornal.com.
* Vídeo da manifestación do 21-1-2010, A nosa Terra.
* Vídeo realizado durante a manifestación do 21 de xaneiro, polo Equipo de Normalización Lingüística do IES Porto do Son.
Os Cuñarros, Tella, Ponteceso

**Os Cuñarros** é un lugar da parroquia de Tella no concello coruñés de Ponteceso na comarca de Bergantiños. Tiña 19 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales 12 eran homes e 7 mulleres.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Tella
### Parroquias de Ponteceso
Doug Christie

**Douglas Dale Christie**, nado o 9 de maio de 1970 en Seattle, Washington, é un xogador de baloncesto estadounidense retirado que xogou 15 tempadas na NBA. Mide 1,98 metros e xogaba de escolta.

## Traxectoria 
### Universidade 
Despois de gañar o campionato estatal co seu instituto, elixiu Pepperdine para a súa carreira universitaria. Tras tres tempadas nas que acadou 16 puntos, 5,1 rebotes e 4,5 asistencias, conseguiu ser coñecido a nivel nacional, e que os equipos profesionais se fixaran nel.

### Profesional 
Foi elixido no posto 17 do Draft da NBA de 1992 polos Seattle SuperSonics, pero debido a un problema de contrato, nunca chegou a xogar na súa cidade, sendo traspasado xa avanzada a tempada a Los Angeles Lakers. Alí estivo durante tempada e media, pero foi usado moi pouco polo seu adestrador. Foi traspasado aos New York Knicks, pero tampouco tivo sorte, debido en parte ás lesións que lle fixeron perderse moitos partidos. A mediados da tempada 1995-96 foi de novo traspasado aos Toronto Raptors, onde por fin conseguiu un oco no cinco inicial e puido amosar as súas cualidades. No seus 5 anos no Canadá obtivo unhas boas cifras de máis de 14 puntos e 2 roubos de balón por partido, aparecendo sempre entre os primeiros da liga neste apartado.

Na tempada 2000-01 foi traspasado a Sacramento Kings, onde se amosou coma un extraordinario defensor, aparecendo durante 4 anos consecutivos nos mellores quintetos defensivos da liga. A pesar diso, foi traspasado a Orlando Magic en 2005 a cambio de Cuttino Mobley, onde tras unha lesión no seu xeonllo foi despedido. Asinou entón un contrato dun ano cos Dallas Mavericks, pero de novo os problemas no seu xeonllo o apartaron do equipo. Na tempada 2006-07 asinou dous contratos de 10 días con Los Angeles Clippers, tras os cales viuse de novo no paro. Na actualidade recupérase dos seus problemas de xeonllo, e atópase na situación de axente libre. Nos seus 15 anos coma profesional asinou 11,2 puntos, 4,1 rebotes e 1,9 roubos de balón.

#### Equipos 
* Los Angeles Lakers (1992-1994)
* New York Knicks (1994-1996)
* Toronto Raptors (1996-2000)
* Sacramento Kings (2000-2005)
* Dallas Mavericks (2005-2006)
* Los Angeles Clippers (2006-2007)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Doug Christie en NBA.com 
* Estadísticas de Doug Christie
Galería de imaxes da praia de Silgar

Galería de **imaxes da praia de Silgar** en Sanxenxo

Ficheiro:Sanxenxo - Praia de Silgar.jpg
Ficheiro:Praia de silgar Sanxenxo.jpg
Ficheiro:Praia de Silgar, Sanxenxo, Galiza.jpg|Praia de Silgar
Ficheiro:Praia de Silgar, Sanxenxo.jpg
Ficheiro:Surfeiros na praia de Silgar, Sanxenxo, Galiza.jpg
Ficheiro:Solpor dende Silgar, Sanxenxo.jpg
Ficheiro:Praia de Silgar.jpg
Ficheiro:Praia de Silgar, Sanxenxo, Galicia (Spain).jpg
Ficheiro:Praia de Silgar, Sanxenxo 2.jpg
Ficheiro:Silgar, Sanxenxo.jpg

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Galería de imaxes de Sanxenxo
Galería de imaxes dos muíños de Barro

Muíños de Barro. Río Barosa.

Ficheiro:Barro, Galiza. Muiños no Barosa.jpg
Ficheiro:Barro-Rio Barosa, Galicia (Spain).jpg
Ficheiro:Barro-Muiños no rio Barosa. Galiza.jpg
Ficheiro:Barro. Galiza. Río Barosa.jpg
Ficheiro:Barro, Galiza. Río Barosa.jpg
Ficheiro:Barro. Río Barosa. Galiza.jpg
Ficheiro:Barro, Galiza. Rio Barosa.jpg
Ficheiro:Barro-Rio Barosa, muíño.jpg
Ficheiro:Barosa panoramica 1.JPG|Panorámica
Ficheiro:Fervenza Río Barosa.jpg
Ficheiro:Muíños Rio Barosa.jpg
Ficheiro:Muíños de auga Río Barosa.jpg
Ficheiro:Barro. Muíño no río Barosa. Galiza.jpg
Ficheiro:Barro. Galiza. Rio Barosa.jpg
Ficheiro:Muiños do Barosa.jpg
Ficheiro:Placa no Parque do río Barosa.jpg

## Véxase tamén
*Galería de imaxes de Barro
*Galería de imaxes do río Barosa
Partido Popular do País Vasco

O **Partido Popular do País Vasco** ou **Partido Popular de Euskadi** ("*Euskadiko Alderdi Popularra*" en éuscaro), é a delegación do Partido Popular de España no País Vasco. A súa rama xuvenil son as Novas Xeracións do Partido Popular País Vasco. Tamén son coñecidos como *populares vascos* en castellano e *Euskadiko popularrak* (*populares de Eskadi*) en éuscaro.

Foi fundado en xaneiro de 1989 co nacemento do Partido Popular, herdeiro de Alianza Popular. A súa sede central áchase na Gran Vía de Bilbao e está presidido dende o 2008 por Antonio Basagoiti.

## Presidentes 
* Jaime Mayor Oreja (1989-1996)
* Carlos Iturgaiz Angulo (1996-2004)
* María San Gil Noain (2004-2008)
* Antonio Basagoiti Pastor (2008-presente)

## Notas 
## Véxase tamén 
* Partido Popular
Fernando Blanco de Lema

**Fernando Blanco de Lema**, nado en Cee o 18 de outubro de 1796 e finado en Cuba o 5 de abril de 1875, foi un filántropo galego.

## Vida 
Trala morte do seu pai, que era sangrador (cirurxián), cando contaba con menos dun ano de idade, a súa educación correu a cargo de Fernando Blanco Giance, tío e padriño seu, ademais de cura da parroquia de Mazaricos, ao que debeu as súas sólidas crenzas relixiosas.
miniatura|Monumento a Fernando Blanco de Lema en Cee.
En 1809, durante a guerra da independencia as tropas napoleónicas mataron o seu padriño e arrasaron a vila de Cee. A súa nai, viúva e con cinco fillos, decide enviar os tres fillos homes a Ferrol, e, dende alí, con só trece anos, Fernando Blanco de Lema emprende viaxe cara a Cuba.

O seu primeiro traballo na illa caribeña foi de dependente nunha tenda de ultramarinos. Con trinta e tres anos decide adicarse ó negocio da ferraxería, creando varias tendas na illa, e sendo este negocio a base da súa fortuna. Ademais de ser posuidor de intereses e accións en bancos e en compañías de ferro, mantiña estreitas relacións comerciais cun curmán emigrado a Nova York, o rico empresario Bartolomé Blanco. En varias cartas dirixidas ao seu curmán percíbese o perfil humano do filántropo que máis tarde se revelaría: home afectuoso, preocupado polos seus parentes máis desfavorecidos, confirmándonos a fortaleza dos lazos que sempre mantivo coa súa localidade natal.

O 2 de abril de 1875, tres días antes de morrer, redactou o seu testamento, no que ratificaba as súas fortes conviccións relixiosas, aseguraba estar solteiro e sen fillos, e declaraba estar aloxado na casa de Regla da Silva, viúva que o coidou con esmero durante a enfermidade que poucos días despois acabou coa súa vida.
miniatura
No testamento expuña a vontade de asignar certas cantidades a dúas sobriñas de Regla da Silva, a dous afillados e a dúas curmáns que tiña en España sen fortuna. Tamén se viron favorecidas no testamento a Real Casa de Beneficencia e Maternidade da Habana e a Sociedade de Beneficencia de Naturais de Galicia. Finalmente, o groso da súa fortuna (750.000 pesos de ouro) decide empregalos na construción e mantemento dun Colexio de Primeira e Segunda Ensinanza na súa vila natal (Cee). Para levar a cabo esta misión nomea coma testamenteiros a Juan Álvarez Baldonedo e a Brígido Zavala, e coma apoderado en España é nomeado o científico lugués Vicente Vázquez Queipo. Todos eles levaron a cabo, no medio dunha agre disputa xornalística e legal, o magno proxecto que determinaría o nacemento da Fundación. Na que fora a súa casa e despois escola feminina estableceríase máis tarde o Museo-Colección da Fundación Fernando Blanco de Lema.

As súas cinzas están depositadas na capela do Colexio que mandara fundar.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
### Páxinas externas 
* Fundación Fernando Blanco
* "O indiano Fernando Blanco de Lema e a súa acción filantrópica" Consello da Cultura Galega.
A-72

A **autovía Monforte de Lemos - Chantada** ou **A-72** é unha autoestrada en proxecto, para conectar as dúas autovías A-56 e A-76 entre a cidade de Monforte de Lemos, pola que transcorre a A-76, e a vila Chantada, pola que transcorre a A-56, na provincia de Lugo.

## Trazado 
Está planificada no novo plan PITVI (2012-2024) para conectar as futuras autovías A-76 (Autovía Ponferrada-Orense) e A-56 (Autovía Lugo-Orense), desdobrando parte do percorrido do actual corredor galego CRG-2.1 (Lalín-Chantada-Monforte), para unha vez posta en servizo, transferir a titularidade ao Ministerio de Fomento.

O tramo supón unha redución de combustible, debido a que o proxecto evita grandes desniveis como o porto de Pedrafita do Cebreiro, nos traxectos A Coruña/Ferrol/Lugo ↔ Ponferrada/Xixón/Madrid, vía Monforte (A-54, A-56 e A-76), o que fai unha alternativa ideal á Autovía do Noroeste para o transporte de mercancías.

## Eixe loxístico europeo 
Esta infraestrutura é prioritaria nos plans loxísticos do Ministerio de Fomento e a Unión Europea para a interconexión de portos marítimos e o complemento da Autoestrada do Mar (Huelva-Ruta da Prata/Madrid/Cornixa Atlántica ↔ Xixón ↔ Nantes/Portsmouth), xa que supón parte do percorrido entre o porto da Coruña e o porto de Ferrol cara ao porto de El Musel en Xixón, dando sentido aos proxectados portos Secos de Monforte de Lemos e Ponferrada.

## Tramos 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de autoestradas e autovías de España
Tallo, Tallo, Ponteceso

**Tallo** é un lugar da parroquia de Tallo no concello coruñés de Ponteceso na Comarca de Bergantiños. Tiña 27 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 13 eran homes e 14 mulleres.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Casa de Leonarda de Tallo.jpg|Casa de Leonarda de Tallo.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Tallo
### Parroquias de Ponteceso
Industria química

A **industria química** ocúpase da extracción e procesamento das materias primas, tanto naturais como sintéticas, e da súa transformación noutras substancias con características diferentes das que tiñan orixinalmente, para satisfacer as necesidades das persoas mellorando a súa calidade de vida. O seu obxectivo principal é elaborar un produto de boa calidade co custo máis baixo posible, e tratando de ocasionar o menor dano posible ao medio.

Existen dous tipos de industria química:

**Industria química de base**: Utilizan as materias primas básicas e elaboran produtos intermedios que, á súa vez, serven de materia prima para outras industrias

**Industrias químicas de transformacion**: Están destinadas ao consumo directo das persoas, empregan como materias primas os **produtos elaborados** polas industrias químicas de base. A **química fina**, como se lle denomina a este sector industrial, comprende numerosas industrias especializadas (medicamentos, fertilizantes, praguicidas, colorantes etc..).
Luis Martín-Santos

**Luis Martín-Santos**, nado en Larache (Marrocos) o 11 de novembro de 1924 e finado en Gasteiz o 21 de febreiro de 1964, foi un médico psiquiátrico e escritor en lingua castelá. A súa novela máis coñecida é *Tiempo de silencio* (1961), obra de denuncia social cunha valente renovación estilística. A trama transcorre en Madrid no outono de 1949 e o autor amosa, con fina ironía, o panorama das clases sociais da cidade.

## Traxectoria
Aos cinco anos trasladouse a Donostia, onde o seu pai (médico militar), fora destinado. Cursou Medicina en Salamanca e doutorouse en Madrid no 1947. Especializouse en Psiquiatría, tanto en Madrid coma na Alemaña. Á súa volta conseguiu o posto de director do Centro Psiquiátrico de Donostia, sendo frecuentes as súas estancias en Madrid, onde contaba con amigos coma Rafael Sánchez Ferlosio ou Juan Benet.
 
Tamén tivo unha salientable actividade política, chegando a ser membro do Comité Executivo do daquela clandestino Partido Socialista Obrero Español, circunstancia pola cal foi detido en varias ocasións.

Finou nun accidente de automóbil en 1964.

## Obras de Psiquiatría 
* *Dithey, Jaspers y la comprensión del enfermo mental* (1955) 
* *Libertad, temporalidad y transferencia en el psicoanálisis existencial* (1964).

## Obras literarias 
* *Tiempo de silencio* (1961)
* *Apólogos* (1970), póstuma
* *Tiempo de destrución* (1975), póstuma e inacabada.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Lázaro, F. e Tusón, V. (1982). *Literatura Española*. Ed. Anaya

### Ligazóns externas 
* Biografía de Luis Martín-Santos
(614599) 2010 AB78

**2010 AB78** é un asteroide de tipo NEO descuberto en 2010. É o primeiro descuberto polo observatorio espacial WISE dos moitos miles que se calcula que descubrirá ó longo da súa vida útil.

A primeira observación de **2010 AB78** por WISE tivo lugar o 12 de xaneiro de 2010, sendo reobservado un día máis tarde. O observatorio de Mauna Kea observouno os días 18 e 19 de xaneiro, permitindo ó Minor Planet Center emitir unha circular o día 22 confirmando o descubrimento.[miniatura|Campo estelar fotografiado polo [observatorio espacial WISE no que se atopa **2010 AB78** (o punto roxo no centro da imaxe).|centro]]
## Notas
Carmen Pereira

**Carmen Pereira**, nada en 1937, é unha médica e política de Guinea-Bissau.

En 1984 foi durante tres días a presidenta en exercicio, converténdose na primeira muller neste cargo en África e a única na historia de Guinea-Bissau.

Carmen foi filla dun dos poucos avogados africanos na daquela Guinea Portuguesa.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Fotografía
Victorio de Aquitania

**Vitorio de Aquitania** foi un monxe do século V, autor de varios traballos relacionados coa teoloxía, a astronomía e as matemáticas. 

## Traxectoria 
Residente en Aquitania, probablemente nacera en *Augustoritum* (actual Limoges). Era, polo tanto, paisano do cronista Próspero, e coincidiu en Roma na mesma época ca el.

### *Cursus Paschalis* 
En 457 publicou o denominado *Cursus Paschalis*, baseándose na listaxe de cónsules que aparecía na *chronica* de Próspero. Esta relación fixo crer aos historiadores que Próspero estivera traballando en algo semellante durante algún tempo. O caso é que Victorio publicou o seu traballo só dous anos despois da última actualización que publicou Próspero da súa crónica.

A partir de 457 Victorio deixou baldeira a columna onde irían os nomes dos cónsules, pero as súas táboas continuaron ata o 559 d. C. ou *Anno Passionis* 532 (Victorio datou a Paixón no 28), de aí o nome *cursus paschalis annorum DXXXII*. Esta primeira versión tivo continuidade por parte doutros autores, que foron incluíndo os nomes dos cónsules a medida que pasaba o tempo.

### Influencia posterior do *cursus paschalis* 
En 541 un sínodo na Gallia declarou oficial o sistema de datación fixado no *cursus paschalis*.

En 743 aínda se utilizaba en traballos históricos en Inglaterra como testemuña unha listaxe dos reis de Anglia Oriental elaborada entón, que tiña datación dobre, a era de Victorio e a de Dionisio.

En 773 usouse nunha carta dirixida a Carlomagno.

Probablemente, a continuación do traballo de Victorio foi unha das fontes utilizadas tanto por Beda, onde soubo que Flavio Aecio fora cónsul por terceira vez en 446, coma polo autor de *Historia brittonum*.

### Outros traballos 
Victorio tamén compuxo unha táboa de multiplicar, consistente en números romanos dispostos en 98 columnas, que proporcionaba o resultado de multiplicar cada cifra por outras cifras dende 2 ata 50. As filas eran "unha listaxe de cifras decrecentes de 100 en 100 dende 1000 ata 100, logo ata 10 de 10 en 10, logo ata 1 de 1 en 1, e logo as fraccións ata 1/144".

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Victorii Aquitani *Cursus Paschalis annorum DXXXII*, ed. T. Mommsen, in: *Chronica Minora Saec.* IV, V, VI, VII vol. 1, pp.&nbsp;667–735 (table 686–735), (1892, repr. Berlin 1961).
* David W. Maher and John F. Makowski. "Literary evidence for Roman arithmetic with fractions". *Classical Philology* **96**/4 (October 2001) 376–399.