Cornelio Nepote

miniatura|Cornelio Nepote.
Cornelio Nepote (en latín, **Cornelius Nepos**), nado na Galia Cisalpina c. -100e finado en Roma c. -25, foi un biógrafo e historiador romano.

## Traxectoria 
Coñécese pouco da biografía de Cornelio Nepote; ignórase o seu *praenomen* (primeiro nome), así como as súas datas exactas de nacemento e morte. En canto ao seu berce, sábese que era orixinario da Galia Cisalpina. Algunhas fontes citan a cidade de Hostilia, non lonxe de Verona; outros afirman que probabelmente foi *Ticinum*, a actual Pavia. Plinio o Vello refire que morreu no reinado de Augusto. Sen ningunha dúbida era traspadano, como o seu amigo Catulo, quen lle dedicou o seu libro de poemas; tamén estaban no seu círculo de amizades Cicerón e Tito Pomponio Ático.

Libre de preocupacións económicas (pertencía a unha familia de rango ecuestre), renunciou a facer carreira política, polo que non desempeñou ningún cargo público, senón que se entregou á súa afección literaria.
### Obra 
* A súa obra principal é *De viris illustribus*, (*Sobre os homes ilustres*), e constaba polo menos de 16 libros de biografías sobre reis estranxeiros e romanos, xenerais, oradores, xurisconsultos, filósofos, historiadores, poetas e gramáticos, dos que só se conservou o terceiro, *De excellentibus ducibus exterarum gentium* ("Sobre os máis destacados xenerais dos pobos estranxeiros"), que contén a vida de 21 xenerais gregos máis a de Haníbal, Hamílcar e Datames. Destaca nesa obra a vida de Haníbal, ao que describe en termos moi eloxiosos, a pesar de ser un dos inimigos ancestrais de Roma. As outras biografías corresponden a Milcíades, Temístocles, Arístides, Pausanias, Cimón de Atenas, Lisandro, Cabrias, Alcibíades, Trasíbulo, Conón, Dión de Siracusa, Ifícrates, Timoteo de Anaflistos, Epaminondas, Pelópidas, Axesilao II, Eumenes de Cardia, Foción e Timoleón de Siracusa. Consérvanse fragmentos doutros sete libros, en especial un moi extenso do décimo cuarto, que contén as vidas de Catón e de Ático. Ese procedemento de emparellar estraxeiros e romanos influíu en Plutarco e na súa obra *Vidas paralelas*, onde as figuras emparelladas son gregos e romanos. As biografías de Nepote incorporan algunhas novidades, por exemplo incluír un personaxe vivo, como Ático, ou incluír a personaxes políticos. A estrutura destas biografías é moi libre, e oscila entre dous modelos: a biografía alexandrina, fundada no esbozo dos feitos externos do personaxe e unha caracterización fundada en anécdotas, e a biografía peripatética, máis artística, á maneira de Plutarco. Segundo el mesmo, as súas fontes serían, especialmente:
** A *Historia da guerra do Peloponeso* de Tucídides.
** As *Helénicas* e as *Filípicas* de Teopompo.
** A *Historia dos persas* de Dinón.
** A *Historia de Sicilia* de Timeo de Tauromenio.
** A *Historia universal* de Polibio.
** A Historia de Haníbal por Sosilo o Lacedemonio e outras *historias de Haníbal* por Sileno ou por Sulpicio Blitho, así como os *Anais* de Ático
* *De historicis Latinis* (*Sobre os historiadores latinos*), obra da que se conservan dúas biografías, as de Catón o Mozo e a do seu amigo Ático.
* *Exempla* (*Actos exemplares*), unha recompilación de anécdotas en cinco libros ordenadas por argumentos e actualmente perdida, que constituía un xénero literario novo para Roma.
* *Chronica*, unha historia xeral en tres libros que tampouco chegou á actualidade e que refería sincronicamente os principais acontecementos das historias grega e romana.
* *Vita Ciceronis*
* *Epistolae ad Ciceronem*
* *Aemilii Probi de Vita excellentium*

Nepote ten o mérito de introducir na literatura latina o xénero biográfico. Ademais ocúpase de personaxes e feitos alleos ao mundo romano, o que tamén é novo. O seu estilo é pobre en recursos, pero claro e sinxelo.
### Estilo e lingua 
O estilo de Nepote é breve e claro; posúe unha sobriedade aticista e móvese dentro do *genus tenue*, que lle dá á súa palabra un ton distendido. En canto á lingua, é clásica, aínda que non dunha pureza absoluta:
* Como autor non excesivamente preocupado polo estilo, vese influído pola lingua coloquial.
* Infíltranse bastantes arcaísmos, que sorprenden nun autor contemporáneo de Xulio César e de Marco Tulio Cicerón.
## Edicións antigas 
As edicións máis estimadas, segundo unha fonte decimonónica, o *Dicionario* de Bouillet, son:
* A *editio princeps*, Venecia, 1471.
* A de Johannes Andreas Bosius, 1806.
* A de Karl Ludwig Roth, 1841.
* A de Alfred Monginot, 1868.
## Notas 
* O contido deste artigo incorpora material dunha ''''* da *Enciclopedia Libre Universal*, publicada en español baixo a licenza Creative Commons Compartir-Igual 3.0.
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* ligazón=|alt=|20x20px Wikimedia Commons alberga unha categoría multimedia sobre **Cornelio Nepote**.
*  en Wikisource.
* Nepote no sitio da Bibliotheca Augustana (Augsburgo).
* Nepote: *Sobre os homes ilustres* (*De viris illustribus*); Libro III: *Dos máis destacados xerais dos pobos estranxeiros* (*De excellentibus ducibus exterarum gentium*).
** En castelán, traducido por Rodrigo de Oviedo.
** Texto latino no sitio da Bibliotheca Augustana.
** Texto latino, con listas de frecuencia e outras axudas en francés, no sitio  AgoraClass, da Universidade Católica de Lovaina.
** Texto latino con índice electrónico no Proxecto Perseus. Falta o prefacio. Empregando o rótulo activo "*load''", que se acha na parte dereita, obtense axuda en inglés co vocabulario latino do texto.
** Texto latino parcial en Wikisource.