Mazandarán

A **provincia de Mazandarán** (, en , *Ostān-e Māzandarān*), é unha provincia iraniana localizada ao longo da costa sur do mar Caspio e na zona central da cordilleira de Alborz, no norte de Irán.

A provincia é unha das provincias máis densamente poboadas de Irán e posúe diversos recursos naturais, especialmente grandes reservas de petróleo e gas natural. Os catro condados máis grandes da provincia son Sari, Amol, Nur e Tonekabon. Foi fundada en 1937.

A natureza diversa da provincia caracterízase por chairas, pradarías, bosques e selvas situadas entre as praias do mar Caspio e a abrupta e nevada serra de Alborz, incluíndo o Monte Damavand, un dos picos e volcáns máis altos de Asia.

Mazandarán é un importante piscicultor, e a acuicultura proporciona un engadido económico importante á agricultura tradicional predominante. Outra importante contribución á economía é a industria do turismo, pois persoas de todo Irán adoitan visitar a área. Mazandarán é tamén un centro en crecemento de biotecnoloxía. Sari é a capital da provincia.

Mazandarán está dividido a 20 condados (*shahrestān* en persa). Todos os xahrestáns deben o seu nome ao seu centro administrativo, excepto Savadkooh.

{{Image label begin|image=MazandaranAdminMapColored.PNG|width={}|float={}}}

{{Image label|x=-247.0|y=-27.0|scale={}|text=**Mar Caspio**}}

{{Image label|x=-20.0|y=-27.0|scale={}|text=Ramsar}}
{{Image label|x=-61.0|y=-57.0|scale={}|text=Tonekabon}}
{{Image label|x=-113.0|y=-99.0|scale={}|text=Chalus}}
{{Image label|x=-181.0|y=-106.0|scale={}|text=Nowshahr}}
{{Image label|x=-267.0|y=-118.0|scale={}|text=Nur}}
{{Image label|x=-294.0|y=-76.0|scale={}|text=Mahmudabad}}
{{Image label|x=-326.0|y=-126.0|scale={}|text=Amol}}
{{Image label|x=-361.0|y=-64.0|scale={}|text=Babolsar}}
{{Image label|x=-371.0|y=-123.0|scale={}|text=Babol}}
{{Image label|x=-392.0|y=-100.0|scale={}|text=Qaem Shahr}}
{{Image label|x=-408.0|y=-45.0|scale={}|text=Juybar}}
{{Image label|x=-413.0|y=-177.0|scale={}|text=Savadkuh}}
{{Image label|x=-482.0|y=-114.0|scale={}|text=Sari}}
{{Image label|x=-531.0|y=-85.0|scale={}|text=Neka}}
{{Image label|x=-540.0|y=-48.0|scale={}|text=Behshahr}}

{{Image label|x=-550.0|y=-195.0|scale={}|text=Semnán}}
{{Image label|x=-180.0|y=-205.0|scale={}|text=Teherán}}
{{Image label|x=-5.0|y=-5.0|scale={}|text=Guilán}}
{{Image label|x=-602.0|y=-33.0|scale={}|text=Golestán}}
{{Image label|x=-30.0|y=-170.0|scale={}|text=Qazvin}}

## Historia
[255px|thumb|Prato [Imperio Sasánida|sasánida cuberto de prata cunha escena de músicos tocando. Século VII.]]
Dátanse ocupacións humanas na área de polo menos hai 75,000 anos. Escavacións recentes en Gohar Tape en Rostamkola proban asentamentos humanos de máis de 5,000 anos, sendo a área considerada un dos sitios históricos máis importantes de Irán. Xogou unha función importante no desenvolvemento cultural e urbano da rexión.
Mazandarán é unha das áreas máis antigas sen un patrimonio nómade significativo, senón máis ben sedentario.
O pobo tradicional da rexión son os mazanderanis, que falan unha lingua iraniana estreitamente ligada co gilaki e o sangiseri, mais tamén ten semellanzas con varias linguas caucásicas, reflectindo a historia da rexión e os seus pobos.
A principios do século XX, Reza Xa conectou o norte de Elbourz coas ladeiras do sur construíndo sete estradas novas e ferrocarrís, e as provincias de Mazandarán e Guilán empezaron a ser coñecidas polo nome de *Shomal* polos iranianos (que significa "o norte" en persa). Mazandarán é unha provincia do Caspio do norte de Irán 
Localizado na costa do sur do mar Caspio, limita polo norte con Rusia (a través do mar), e coas provincias de Golestán, Semnán, Teherán, Alborz, Qazvin e Guilán. Sari é a cidade máis grande e a capital provincial.

A provincia de Mazandarán inclúese na Primeira Rexión, dentro das cinco rexións nas que se xuntan as provincias, só para propósitos de coordinación e desenvolvemento, desde o 22 de xuño de 2014.
[right|thumb|262px|Mapa do [Imperio Medo (600 a. C.) mostrando as localizacións relativas dos amardos.]]

[thumb|left|Vaso cunha escena dunha vendima, Biblioteca Británica, do [Imperio Sasánida de Ardashir I, (621-628-630).]]

### Historia preislámica
Antes da chegada de falantes iranios a Irán, os habitantes nativos desta rexión eran cazadores e pastores de subsistencia. Os estudos arqueolóxicos realizados en covas en Behshahr datan restos de *ca.* 9500 a. C. Os amardos eran os que habitaban toda a rexión montañosa arredor do mar Caspio, incluíndo a actual Amol.
[thumb|200px|left|Cunca hircania de ouro, datada do século IX a. C. Foi encontrada en [Kalardasht, en Mazandarán.]]
O territorio coñecido como Mazandarán mudou de mans entre varias dinastías desde cedo na súa historia. Hai varias fortalezas do Imperio Parto e do Imperio Sasánida, e moitos lugares de enterramento espallados pola provincia. Durante esta era, Mazandarán formaba parte de Hircania, sendo unha das provincias importantes desta. No 662, dez anos despois da morte de Iazdeguerd III, o último emperador sasánida, un grande exército musulmán baixo as ordes de Hassan ibn Ali invadiu Tabarestán.

Á chegada do imperio sasánida, o rei de Mazandarán (Tabaristán e Padashkhwargar) era Gushnasp, cuxos antepasados reinaron na rexión baixo o imperio parto desde a época de Alexandre o Grande. En 529–536, Mazandarán foi gobernado polo príncipe sasánida Kawus, fillo de Kawadh. Inicialmente, os rus' apareceron en Serkland no século IX viaxando como mercadores pola ruta comercial do Volga, vendendo peles, mel e escravos. As primeiras redadas producíronse a pequena escala entre finais do século IX e principios do século XX. Os rus' realizaron a súa primeira expedición grande en 913, chegando en 500 barcos, facendo pillaxes nas partes occidentais de Gorgán así como en Mazandarán e Guilán, tomando escravos e bens.

Na era safávida Mazandarán foi colonizado por grandes cantidades de xeorxianos, circasianos, armenios e outros pobos do Cáucaso, cuxos descendentes aínda viven en Mazandarán. Existen lugares en Mazandarán que aínda levan o nome de "Gorji" (do xeorxiano) neles, a pesar de que a maioría dos xeorxianos e circasianos están totalmente asimilados aos mazandaranis. A historia da colonización xeorxiana está descrita por Iskandar Beg Munshi, na *Tarikh-e Alam-Ara-ye Abbasi* do século XVII, e tanto a colonización circasiana como xeorxiana por Pietro Della Valle, entre outros autores.

Antes do reinado de Nader Xa, a provincia foi brevemente ocupada polo exército ruso despois da guerra ruso-persa de 1722–23, volvendo a pertencer a Persia en 1735. Tamén despois das guerras ruso-persas de 1804–13 e 1826–28 a influencia rusa no norte de Irán, e especialmente en Mazandarán e Guilán, deixou certa pegada.

## Era moderna
Durante o reinado de Fath-Ali Xa Qajar, a verdosa rexión de Mazandarán foi gañando fama como área recreativa. Tapuria permaneceu independente até 1596, cando Xa Abbas I, mazandarani por parte da súa nai, incorporou Mazandarán ao seu imperio safávida, forzando a moitos armenios, circasianos, xeorxianos, kurdos e qajaritas a asentarse en Mazandarán. Pietro della Valle, quen visitou unha localidade próxima de Firuzkuh en Mazandarán, anotou que as mulleres mazandaranis nunca levaban o veo e non dubidaban en falarlle aos estranxeiros. Tamén anotou a cantidade extremadamente grande de circasianos e xeorxianos na rexión, e que nunca atopara persoas con tanto civismo como os mazandaranis.

Despois do período safávida, os qajaritas empezaron a facer campañas cara ao sur desde Mazandarán con Agha Mohammad Khan, quen incorporou Mazandarán ao seu imperio en 1782. O 21 de marzo de 1782, Agha Mohammad Xa proclamou Sari como a súa capital imperial. Mazandarán foi lugar de guerras locais naqueles anos, o cal propiciou a transferencia da capital desde Sari a Teherán por Fath Ali Xa.

## Xeografía e poboación
[thumb|center|1000px|[Monte Damavand|alt=Monte Damavand]]

### Xeografía
Mazandarán atópase na costa do sur do mar Caspio. Está bordeado polas provincias de Golestán, Semnán e Teherán. Tamén ten fronteiras con Qazvin e Guilán ao oeste. Mazandarán divídese xeograficamente en dúas partes: as chairas litorais, e as áreas montañosas. A cordilleira de Alborz rodea a faixa litoral e chairas do Caspio, a xeito de enorme muro. Debido a brisa do mar permanente e aos ventos locais das costas do sur e orientais do mar Caspio, fórmanse pequenas montañas areosas, creándose unha especie de barreira natural entre o mar e a chaira. Os terreos do Alborz atópanse normalmente nevados, os cales discorren paralelos á costa sur do mar Caspio, dividindo a provincia a moitos vales illados. A provincia posúe un clima moderado subtropical cunha temperatura media de 25 °C no verán e sobre 8 °C durante o inverno. A pesar de que a neve pode caer fortemente nas montañas en inverno, é raro que neve a nivel do mar.

File:Noor Caspian sea.jpg|Costa do mar Caspio en Noor
File:Shalizar2.jpg|*Shalizar* (campos de arroz)
File:Mazandaran, Iran (Nature).jpg|Leiras
File:^quot,Aseman kuh^quot, mount view from ^quot,Kahrizak Dare^quot, lake, Lar,Alborz mountain آسمانکوه وکوههای قلعه نو ازدریاچه کِهریزک دره لار - panoramio.jpg|Aseman Kuh (pico do Alborz) visto desde Kahrizak Dare (lago), Lar.
File:Old Stony.jpg|Covas de Kafer Keli, Larijan, Monte Damavand
File:چشمه دیواسیاب، آب معدنی، آرو ور آرو، دشت لار Dyvasyab (Mineral) springs, (Info in page 1), Damavand mount, Dasht-e Lar - panoramio.jpg|Fontes de Dyvasyab, Dasht-e Lar, Monte Damavand
File:Karaj Chalus road near Asara 1 - panoramio.jpg|Estrada Karaj Chalus
File:Javarom Park.jpg|alt=Bosque Javarom Forest|Parque forestal Javarom
File:Mount Damavand - view from Tochal summit, Iran 2017.jpg|alt=Monte Damavand|Damavand, a cara oeste, provincia de Mazandarán, Irán
File:دریاچه سد لفور.jpg|Encoro de Lafoor

Ecorrexións:
* Bosques mixtos hircanios caspianos
* Bosque estepario, ou estepa forestal, da cordilleira de Elburz
A produción total de madeira destes bosques estímase en 269 022 metros cúbicos. O parque nacional de Golestán e a divisoria de augas forestal de Shastkolateh atópanse na provincia de Golestán e de Mazandarán. A área total de bosque hircaniano estímase en 965 000 ha, das cales 487 195 ha son utilizadas comercialmente, 184 000 ha son protexidas e o resto son consideradas terras ou montes sen utilizar. As divisorias de augas de Kojoor, Dohezar e Sehezar atópanse nesta provincia. A estepa forestal do Elburz é unha ecorrexión consistente nun estreito arco árido e montañoso duns mil quilómetros ao sur do mar Caspio, que discorre polo norte de Irán desde a fronteira de Azerbaidján até case a fronteira con Turkmenistán. Cobre 63 300 quilómetros cadrados e comprende as pendentes meridionais e orientais das montañas do Alborz, así como os seus cumes. A ecorrexión dos bosques mixtos hircanianos caspianos, coas súas chairas e ladeiras cheas de verde, reciben a humidade precisa para manterse así do mar Caspio. A ecorrexión do deserto persa forma a súa fronteira meridional. A cordilleira do Alborz está composta principalmente por granito, así como por rochas sedimentarias tales como calcarias, shales, arenitas e tufos. E tamén rochas metamórficas tales como xistos, mármores e anfibolitas. O clima é árido cunha precipitación anual que varía desde 150 mm a 500 mm, caendo principalmente como forma de neve no inverno.

### Medio ambiente
O agora extinto tigre do Caspio e o cabalo do Caspio son dous dos animais da provincia de Mazandarán.

A Convención relativa ás Zonas Húmidas de Importancia Internacional, especialmente como Hábitat de Aves Acuáticas celebrouse en 1971 en Mazandarán na cidade de Ramsar.

thumb|262px|Mapa do relevo de Mazandarán.

Ao contrario que o resto de Irán, Mazanderán está bañado por numerosos ríos e regatos de montaña, todos fluíndo desde as montañas cara ao mar. O viaxeiro alemán Gmelin, quen visitou este país arredor de 1771, di que no espazo de oito millas, na camiño desde Resht a Amot, avistou 250 correntes de auga, moitas delas sendo tan extremadamente anchas e profundas, que a pasaxe a través delas é ás veces impracticable durante semanas.

### Clima
[thumb|left|200px|Montañas do [Alborz central na provincia de Mazandarán.]]
O clima de Mazandarán está baixo a influencia de varias características que o determinan: a latitude xeográfica, a cordilleira de Alborz, a elevación sobre o nivel de mar, a distancia ao mar, as terras áridas do sur de Turkmenistán, as correntes de ar rexionais e locais, e a diversa vexetación. Estas condicións provocan unha división climática da provincia en tres tipos: (1) clima caspiano moderado con veráns quentes e húmidos e invernos suaves e húmidos, (2) clima montañoso moderado con invernos fríos e longos e veráns suaves e curtos, e (3) clima montañoso frío con longos invernos fríos e veráns frescos e curtos. Nesta última rexión hai nevaradas durante case todo o ano, incluso no medio do verán.

As chairas occidentais e centrais da provincia, até as abas setentrionais do Alborz, experimentan o clima suave da rexión do Caspio. En altitudes de 1,500 a 3,000 metros prevalece un clima montañoso moderado con longos invernos fríos e veráns curtos e suaves. Nesta rexión, a neve cobre partes da provincia mesmo no medio da estación cálida. De feito, a neve pode verse nesta rexión mesmo nos meses máis quentes do ano.

### Demografía
right|333px
A poboación da provincia estivo medrando durante os últimos 50 anos. A seguinte táboa mostra a poboación da provincia.

A poboación é predominantemente mazandarani, cunha minoría de gilakis, acerbaixanos, xeorxianos, armenios, circasianos, turcománs e outros.

Nos últimos anos a rexión viu un fluxo entrante de iranianos desde outras rexións de Irán, moitos deles atraídos pola súa natureza e a costa.

### Poboación total
### Cidades máis poboadas
A seguinte táboa ofrece unha listaxe ordenada das cidades máis poboadas de Mazandarán.

## Comunicacións
[miniatura|dereita|262px|Ponte ferroviaria en [Savadkuh.]]

### Tren
A primeira estación de tren foi feita pola dinastía Pahlavi.

### Estradas
Mazandarán está conectado con Teherán pola estrada de Haraz (Amol-Rudehen), a estrada de Kandovan (Chalus-Karaj) e a estrada de Firoozkooh (Qaem Shahr-Rudehen).

### Aeroportos
Á parte do aeroporto de Dasht-e Naz, que se atopa na capital, Sari, existen outros dous aeroportos, o aeroporto de Noshahr e o aeroporto internacional de Ramsar.

### Ferrocarril
O ferrocraril de Mazandarán está xestionado polo Departamento Ferroviario Norte de Ferrocarrís Iranianos. O Departamento conecta a provincia con Teherán ao do sur e con Gorgán ao leste. As cidades de Sari, Qaemshahr e Pol Sefid son as principais estacións do Departamento. O ferrocarril transiraniano foi un importante proxecto de construción ferroviaria iniciado en 1927 e completado en 1938, baixo a dirección do monarca iraniano Reza Xa, e enteiramente realizado con capital local. Liga a capital Teherán co Golfo Pérsico e o mar Caspio.

## Cultura
O pobos da provincia foron tradicionalmente seculares, polo que as mulleres tiveron máis liberdade e independencia que os seus veciños persas.

### Lingua
thumb|300px|Mapa lingüístico da provincia de Mazandarán.
O mazanderani ou tabari é unha lingua iraniana do noroeste. Existen varios dialectos do mazandarani falados na provincia de Mazandarán, así como na veciña provincia de Golestán. Hoxe en día, os mazandaranis tamén usan o persa (persa occidental). A xente alfabetizada pode comunicarse e ler en persa perfectamente.

As persoas que residen en Chalus empregan a lingua mazanderani. O dialecto de Kalarestaqi fálase ao oeste de Chalus e o dialecto de Kojuri no leste, así como tamén os residentes de Nowshahr.

Unha versión lixeiramente diferente do dialecto oriental do gilaki emprégase na cidade de Ramsar.

Na cidade de Galoogah fálase un dialecto do azerí.

### Gastronomía
180px|miniatura|esquerda|Kebab e arroz.
A cociña da rexión é moi rica en produtos do mar, e o arroz está presente en moitas comidas. A cociña mazanderaní é diversa podéndose clasificar en dúas rexións: a cociña da costa é diferente da da montaña, mentres que a xente do Alborz emprega herbas. na costa destaca o peixe con arroz e verduras.

### Na literatura
thumb|A Batalla de Mazandarán.
[thumbnail|A costa do [mar Caspio en Mazandarán.]]
[thumbnail|O [castelo de Kangelo en Savadkuh.]] [thumb|155px|[Covas de Huto e Kamarband.]]
[thumb|Lago en [Churet.]]
[thumb|Mar de [Babolsar.]]
[thumb|Castelo de [Baladeh.]]
thumb|Fervenza de Sangeno.
[thumbnail|Selva de Gorji Mahaleh en [Behshahr.]]
[thumb|Museo de [Babol.]]
Na epopea persa do *Shahnameh*, Mazandarán menciónase en dúas seccións diferentes. A primeira mención é implícita, cando Fereydun pon a súa capital nunha cidade chamada Tamishe preto de Amol:

بیاراست گیتی بسان بهشت.................... به جای گیا سرو گلبن بکشت

از آمل گذر سوی تمیشه کرد .............. نشست اندر آن نامور بیشه کرد

E cando Manuchehr está regresando á capital de Fereydun, Tamisheh, en Mazandarán (coñecido como Tabarestán), tras a súa vitoria sobre Salm e Tur.

Na segunda sección, unha rexión chamada Mazandarán é mencionada na era de Kai Kavoos; é unha área habitada maioritariamente por divs (demos). O lendario Xa Kaykavoos, así como o heroe iraniano Rostam, irán a Mazandarán con intención de batallar cos demos.

Nun verso do *Shahnameh*, Zal dille a Kai Kavoos: "ouvín novas inquietantes de que o rei está planeando ir a Mazandarán".

thumb|155px|Fraga en Mazandarán.

De todos os xeitos, este Mazandarán non se considera equivalente á provincia moderna de Mazandarán, sendo unha terra ao oeste de Irán. A provincia actual formaba parte de Tabaristán; o nome Mazandarán é de creación máis tardía, quizais baseado na terminoloxía local.

N*A Pantasma da Ópera* de Gaston Leroux, un dos personaxes era anteriormente daroga (xefe de policía) de Mazanderán.

### Festividades
O Ano Novo tabariano, ou Neowrez, ou Nowruz, ocorre nos días *pintek* do calendario tabariano. No calendario mazanderani, o ano divídese en 12 meses de trinta días e nun de cinco días, e normalmente empeza o 21 de marzo, sendo o Neowrez Khani unha das tradicións máis populares do pobo mazanderani.

Tirgan é a festividade iraniana do solsticio de verán, que se celebra anualmente o 13 de Tir (3, 4 ou 5 de xullo). Realízanse salpicaduras de auga, danzas, recitais de poesía, e tómanse comidas tradicionais como a sopa de espinacas e o sholezard. O costume de poñer fitas co arco da vella nos pulsos, que se levan durante dez días e logo se botan a unha corrente de auga, é tamén un xeito a festexar esta festividade os nenos. Outra festa famosa é o Varf Chal, cerimonia tradicional con case 800 anos típico de Mazandarán asociada coa auga que se celebra en Ab Ask. Tamén típico do lugar é o xogo de loita lochu.

### Música e danza
A música desta rexión está relacionada co estilo de vida dos seus habitantes, e as súas cantigas tratan temas sobre os montes, o cultivo e outras actividades agrarias ou o pastoreo. O baile máis famoso desta rexión é o baile shomali, así como o baile do pau que fan os homes. Músicas populares da provincia son o Taleb e Zohre, o Amiri Khani e o Katuli.

### Escolas e universidades
180px|thumb|Universidade Tecnolóxica de Noshirvani
As principais universidades de Mazandarán son:
* Universidade de Mazandarán, Babolsar
* Universidade de Mazandarán de Ciencias da Saúde, Sari
* Universidade de Babol Noshirvani, Babol
* Universidade de Babol, Babol
* Universidade de Sari, Sari
* Universidade de Shomal, Amol
* Universidade Allameh Mohaddes Nouri, Nur
* Universidade naval de Imam Khomeini, Nowshahr
* Universidade de Ciencia e Tecnoloxía de Mazandarán, Behshahr
* Universidade de Ciencia e Tecnoloxía de Irán, Nur

### Deportes
Mazandarán xerou unha gran cantidade de loitadores. O fútbol e o voleibol son outros xogos populares con xogadores nas Ligas de Irán e no seu equipo nacional. A halterofilia, o taekwondo, o tenis de mesa, o boxeo, o kickboxing, o kung fu, o karate, ou o rally, son outros deportes practicados con éxitos. Kalleh Mazandaran VC, Shamoushak Noshahr F.C. e F.C. Nassaji Mazandaran son tres equipos famosos da provincia. Kalleh gañou dúas veces a Liga de Voleibol de Irán e unha vez o Campionato Asiático de Clubs de Voleibol.

## Economía
180px|thumb|Caviar
A provincia é unha das cinco máis ricas de Irán. O petróleo estimulou industrias tales como o procesado de alimentos, cementos, téxtiles, algodón e pesca, como tamén do caviar. A Organización do Patrimonio Cultura de Irán sita uns 630 sitios históricos e culturais significantes. Ao longo desta costa do mar Caspio prodúcese arroz, cereais, froitas, algodón, té, tabaco, cana de azucre, flores, auga mineral, caviar, lácteos, cárnicos e seda.
Mazandarán, con 230.000 hectáreas de cultivo, produce sobre un millón de toneladas de arroz ao ano, o 42 por cento do total de Irán.
Sobre uns 70 tipos de produtos agrícolas se cultivan en Mazandarán, o que abastece o 40% da demanda doméstica de arroz e o 50% dos cítricos. A provincia é o único produtor de kiwi de Irán.
Mazandarán ten 3.500 unidades industriais e de produción.

### Exportación 
Alemaña, Rusia, Iraq, Francia, Turquía, Kazakhstán, a India, Malaisia, os Emiratos Árabes Unidos, Afganistán, Belarús, Italia, Bahrain, Paquistán, Suíza, Ucraína, os Estados Unidos, España, os Países Baixos e Asia Central son os principais destinos de exportación de Mazandarán. A provincia no 2017 exportou bens cun valor de preto de 800 millóns de dólares. As principais exportacións da provincia consistían en produtos lácteos (57%), produtos alimenticios (12%), produtos industriais (10%), tubaxes e perfís (8%) e cemento (7%).

### Gas e petróleo 
De 1951 a 1978 e especialmente tras a creación da Compañía Nacional de Petróleo Iraniana, realizáronse varias perforacións petrolíferas. A finais dos 1970, explotáranse 16 pozos, e todos de gas natural, e estudos técnicos amosaban que continuar con eles non resultaba rendible.

## Turismo
Sobre uns 15 millóns de iranianos e sobre 400,000 estranxeiros, son os turistas que visitaban cada ano a provincia. As súas principais atraccións turísticas son: máis de 800 sitios históricos e culturais rexistrados, 338 quilómetros de costa, fontes de auga en xunglas e montañas, cachoeiras e covas.

Filband, vila próxima á cidade de Babol, destaca polos seus ceos de nubes cumulosas, especialmente en primavera.
Mazandarán foi escolleita como capital turística pola Organización de Cooperación Económica (ECO) en 2022.

## Atraccións turísticas históricas e naturais
* Monte Damavand
* Xardín de Abbas Abad, Behshahr
* Mausoleo de Mir Bozorg
* Kandolus
* Largan
* Tumba de Haydar Amuli
* Safi Abad Palace
* Palacio de Ramsar Palace
* Castelo de Malek Bahman
* Torre Lajim, Savadkuh
* Península de Miankaleh
* Ponte de Veresk
* Castelo de Poolad Baladeh
* Ponte de Davazdah Cheshmeh
* Ponte de Moalagh, Amol
* Ponte de Shapour, Juybar
* Baño de Vaziri, Sari
* Tumba de Darvish Fakhruddin Babol
* Museo de Historia de Amol
* Museo de Babol
* Fonte de Larijan
* Castelo de Shah Neshin
* Lago Valasht
* Gerdkooh
* Gohar Tapeh
* Encoro do Lar
* Alam-Kuh
* Parque Nacional de Lar
* Badab-e Surt
* Tumba de Imamzadeh Abbas
* Museo de Nowshahr
* Templo de Amol
* Complexo Farahabad
* Palacio de Safi Abad
* Bagh Shah, Behshahr
* Imamzadeh Ebrahim Amol
* Imamzadeh Ebrahim Babolsar
* Imamzadeh Yahya Sari
* Imamzadeh Qasem Babol
* Xungla de Sangan
* Lago Alendan
* Torre de Babol
* Ferfenza do Abpari
* Cova Zangian Qaemshahr
* Alimastan
* Cheshmeh Kileh Bridge, Tonekabon
* Shahrak-e Namak Abrud
* Covas de Huto e Kamarband
* Cemiterio de Sefid Chah
* Ponte Cheshmeh Kileh de Tonekabon
* Torre de Resket
* Praza de Shapur, Babol
* Fervenza de Tircan
* Relevo en pedra de Nassereddin Shah
* Mesquita de Amol
* Mesquita de Sari
* Estepa forestal do Elburz
* Ponte de Felezi de Babolsar
* Mesquita do Imam Hassan Askari
* Palacio de Chai Khoran, Chalus
* Lago Miansheh
* Parque de Nur
* Torre reloxo de Sari
* Río Haraz
* Monte Gerdkooh
* Monte Takht-e Suleyman
* Fervenza do Sangeno
* Torres Heshtel
* Fonte do Amoloo
* Harijan Chalus
* Palacio de Tamishan Noor
* Cova de Div Sefid
* Cemiterio de Ispe Chah
* Alasht
* Cemiterio de Ispe Chah
* Cova de Zangian
* Cheshmeh Imarat Behshar
* Ponte de Mohammad Hassan Khan, Babol
* Fervenza de Haft Abshar, Babol
* Monte Qlaya Ghale Kety
* Baños de Vaziri, Sari
* Casa Kalbadi, Sari
* Casa Manouchehri, Amol
* Palacio de Shapur
* Templo Kowsan
* Cova de Kola
* Xardín de Chehelsotoon
* Casa Municipal de Tonekabon
* Castelo de Kangelo, Savadkuh
* Torre Shervin Bavand
* Igrexa sourkh Abad
* Torre de Babol
* Tumba de Shah baloo zahid Amuli
* Torre de Heshtel
* Mesquita Jameh de Babol
* Mesquita Mohadesin
* Tumba de Ibn-e Shahr Ashoob
* Imamzadeh Sayyid Ali kia Sultan
* Tumba de Seyed Mohammad Zarrin Nava
* Fervenza de Herijan
* Fervenza de Deryouk
* Fervenza de Espe-o
* Fervenza de Kiasar
* Takieh Taker
* Torre Shervin Bavand
* Lago Sahon
* Mesquita de Babol
* Tumba do sultán Mohammad-e Taher
* Tumba de Ibn Shahrashub
* Monte de Chaldareh
* Monte de Shahid Zare
* Monte de Mirza Kuchik Khan Haraz
* Monte de Kashpel
* Monte de Javarem
* Palacio de Tamishan
* Cova de Div Sefid
* Pico Marko
* Monte de Dalkhani
* Do hezar
* Abe ask
* Shahrak-e Darya Kenar
* Lavij
* Sheikh Musa
* Monte Sange no, Neka
* Fonte do Amoloo
* Fonte de Ramsar
* Pahlavi Hotel Qaem Shahr
* Río de Band-e Borideh
* Bazar de Amol
* Palacio de Ramsar
* Ramsar Parsian Hotel
* Torre reloxo de Sari
* Fervenza de Sangeno
* Kafer Keli
* Imamzadeh Hashem Amol
* Fervenza de Shahandasht
* Lago Shoormast, Savadkuh
* Figura de Haraz
* Kelardasht
* Casa histórica de Ramedani, Sari
* Lago Estakhr-e-Posht
* Parque Nacional de Paband
* Vila de Mal Khast
* Parque Nacional Kiasar
* Vila de Heyrat
* Sarandoon e Balandoon

## Galería

File:Mazandaran Coast.jpg|Costa de Mazandarán
File:منزل-نیما.jpg|Casa Nima en Nour
File:Royal Palace Ramsar 1.jpg|Palacio de Ramsar
File:نمایی از ویلاهای شهرک توریستی تفریحی نمک آبرود در استان مازندران.jpg|Shahrak-e Namak Abrud en Chalus
File:Safarood River.jpg|Xungla e río de Safarud
File:Riding a watercraft in Ramsar.jpg|Costa de Ramsar
File:Babolsar-Mazandaran-Iran - panoramio.jpg|Babolsar
File:Atashkadeh (fireplace).jpg|Templo do fogo de Amol
File:چشمه کیله در برف.JPG|Neve en Tonekabon
File:Marals at Semes Kandeh Animal Shelter (5).jpg|Marals at Semes Kandeh Animal Shelter
File:Div-Asiab-Mazandaran.jpg|Fonde de Div Asiyab en Larijan
File:Glacial lake in Alam Kuh by Hadi Karimi.jpg|Lago glacial en Alam Kuh Kelardasht
File:Neka railway.jpg|Ferrocarril de Neka
File:Museum of Reza Shah Pahlavi.jpg|Museo de Reza Xa Pahlavi en Alasht
File:Amol City Bridge.jpg|Ponte Davazdah Cheshmeh
File:برج لاجیم.jpg|Torre de Lajim en Savadkuh
File:Mazandaran - Chamestan - Elimalat Lake - panoramio.jpg|Lago Elimalat
File:Nowshahr, Mazandaran Province, Iran - panoramio.jpg|Praia
File:Badab Sort springs - panoramio (1).jpg|Fontes de Badab
File:طبیعت زیبای صبحگاهی فیلبند.jpg|Filband
File:Masjed tarikhi farah abad-2.jpg|Complexo de Farah Abad
File:Mazandaran - Haraz - Vana - Old Inscription - panoramio.jpg|Relevo de Nassereddin Xa
File:خانه فاضلی ها 01.jpg|Casa Fazeli
File:Sari tomb of abbas01.jpg|Imamzadeh Abbas
File:IspeChal - 4.jpg|Sefid Chah
File:پل جمعه بازار (خشت پل) جویبار.JPG|Ponte Jomeh Bazaar

## Cidades irmandadas
*  Astrakán
*  As Marcas
*  Dar es Salaam
*  Isiq-Köl
*  Delta do Mekong

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* 
### Ligazóns externas
* Páxina oficial 
* mazendron no instagram
* Mazandaran Cultural Heritage Organization
* Official website of Mazandaran TV 
*  (Bibliography)
* Registration Mazandaran 
* Canción tradicional mazandarani cantada por Shusha Guppy nos 1970: *Darling Dareyne*