Nairobi

**Nairobi** é a capital e a maior cidade de Kenya. O nome deriva da frase en lingua masai *Enkare Nairobi*, que significa 'lugar de augas frías', en referencia ao río Nairobi, que discorre pola cidade. Segundo o censo de 2019, tiña unha poboación de 4&nbsp;397&nbsp;073 habitantes, mentres que a área metropolitana contaba cunha poboación estimada en 2022 de 10,8 millóns de persoas. A cidade recibe o sobrenome de *Cidade Verde baixo o Sol*.

Nairobi foi fundada en 1899 polas autoridades coloniais da África Oriental Británica, como un depósito ferroviario no ferrocarril Uganda - Kenya. A cidade creceu rapidamente para substituír a Mombasa como capital de Kenya en 1907. Despois da independencia en 1963, Nairobi converteuse na capital da República de Kenya. Durante o período colonial de Kenya, a cidade converteuse nun centro para a industria do café, o té e o sisal. Os sucesivos gobernos logo da independencia fixeon de Nairobi unha metrópole moderna cunha poboación diversa e unha economía crecente. A cidade atópase na parte central sur de Kenya, a unha altitude de 1.795 metros.

Nairobi é a sede dos edificios do Parlamento de Kenya e acolle miles de empresas kenyanas e máis de 1000 grandes empresas e organizacións internacionais, incluíndo o Programa das Nacións Unidas para o Medio Ambiente e a Oficina das Nacións Unidas en Nairobi (UNON). Nairobi é un importante centro de negocios e cultura. A Bolsa de Valores de Nairobi (NSE) é unha das maiores de África e a segunda bolsa máis antiga do continente. É a cuarta bolsa máis grande de África en termos de volume de negociación, capaz de realizar 10 millóns de intercambios ao día. Tamén contén o Parque Nacional de Nairobi. Nairobi uniuse á Rede Mundial de Cidades da Aprendizaxe da UNESCO en 2010.

## Historia breve 
Nairobi foi fundada en 1899 arredor dun depósito de aprovisionamento da *Uganda Railway* (Ferrocarrís de Uganda) no camiño de ferro que se estaba a construír entre Mombasa, na costa, e Uganda. A comezos do século XX foi reedificada por enteiro logo dunha epidemia de peste e o incendio do asentamento orixinario. Desde entón seguiu a medrar, ata se converter na capital da África Oriental británica en 1905. Máis tarde, en 1963, pasou a ser tamén a capital de Kenya ao acadar esta a independencia.

A escolla de Nairobi como capital derivou de que a súa altitude, por enriba dos 1.500 metros, facía o lugar menos vulnerable á malaria. A capitalidade converteuse nun dos factores do crecemento; o segundo foi o turismo, pois a cidade era o centro desde onde se organizaban expedicións de cacería.

En 1919, Nairobi converteuse nun concello. Entre 1920 e 1950, o número de moradores brancos na cidade pasou de 9.000 a 80.000. Porén aumentaron tamén os roces entre os novos asentados e os antigos poboadores. Nairobi acadou o status de cidade en 1954.

## Xeografía 
miniatura|esquerda|Vista satélite de Nairobi.
Nairobi está situada entre as cidades de Kampala e Mombasa. Como Nairobi está adxacente ao bordo oriental do Val do Rift, ocasionalmente ocorren pequenos terremotos e tremores. Os outeiros de Ngong, situados ao oeste da cidade, son a característica xeográfica máis destacada da área de Nairobi. O monte Kenya está situado ao norte de Nairobi e o monte Kilimanjaro está cara ao sueste.

thumb|O río Athi atravesando a zona leste de Nairobi.
O río Nairobi e os seus afluentes cruzan o condado de Nairobi e únense ao río Athi no extremo oriental do condado. 

A gañadora do Premio Nobel da Paz Wangari Maathai loitou ferozmente para salvar o bosque de Karura, no norte de Nairobi, que estaba baixo a ameaza de ser substituído por vivendas e outras infraestruturas.

Os barrios occidentais de Nairobi esténdense desde o Hospital Nacional Kenyatta no sur ata a sede da ONU no suburbio de Gigiri, no norte, a unha distancia duns 20 quilómetros. A cidade articúlase arredor da Praza da Cidade, que está situada no Distrito Central de Negocios. Os edificios do Parlamento de Kenya, a Catedral da Sagrada Familia, o Concello de Nairobi, os Xulgados de Nairobi e o Centro de Conferencias Kenyatta rodean a praza.

## Clima 
miniatura|Nubes sobre Nairobi en decembro de 2019.
Segundo a Clasificación climática de Köppen, Nairobi ten un clima subtropical das terras altas (Cwb). A 1.795 metros sobre o nivel do mar, as noites poden ser frescas, especialmente na tempada de xuño/xullo, cando a temperatura pode baixar ata os 5 °C. Os meses entre decembro e marzo son os máis solleiros e cálidos do ano e as temperaturas medias son de vinte graos Celsius durante o día. A temperatura máxima media para este período é de 28 °C.

Hai épocas de chuvia, pero as precipitacións poden ser moderadas. A parte máis anubrada do ano é xusto despois da primeira estación de chuvias, cando ata setembro o ceo adoita estar cuberto e con chuvieiras. Como Nairobi está situado preto do ecuador, as diferenzas entre as estacións son mínimas. As estacións denomínanse estación húmida e estación seca. O momento do amencer e do solpor varía pouco ao longo do ano polo mesmo motivo.

## Divisións administrativas 
miniatura|Sede do Banco Cooperativo de Kenya.
A cidade de Nairobi goza da condición de condado administrativo completo.

A provincia de Nairobi difire en varios aspectos doutras rexións de Kenya. A comarca é totalmente urbana. Ten só un concello, o de Nairobi. A provincia homónima non se dividiu en "distritos" até o ano 2007, cando se crearon 3. En 2010, xunto coa nova constitución, Nairobi pasou a chamarse condado e consolidouse como cidade-condado.

O condado de Nairobi ten 17 circunscricións. O nome da circunscrición pode diferir do nome da división, de xeito que a circunscrición de Starehe é igual á División Central, a de Lang'ata á división de Kibera e a de Kamukunji á División de Pumwani en termos de límites.

### Circunscricións 
[miniatura|dereita|[Centro Internacional de Conferencias Kenyatta coa Times Tower ao fondo.]]
Nairobi divídese en 17 circunscricións e 85 barrios, que reciben maioritariamente o seu nome de zonas residenciais. A división de Kibera, por exemplo, inclúe o barrio de Kibera (o meirande de Kenya) así como o barrios de Karen e Langata.

## Evolución demográfica 

**Evolución demográfica de Nairobi, de 1906 a 2019.**

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.3,0.5,0.7)

ImageSize  = width:1000 height:300
PlotArea   = left: 60 bottom: 30 top: 20 right: 60
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:5000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = late
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1906 text:1906
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1939 text:1939
  bar:1948 text:1948
  bar:1955 text:1955
  bar:1960 text:1960
  bar:1965 text:1965
  bar:1969 text:1969
  bar:1979 text:1979
  bar:1989 text:1989
  bar:1995 text:1995
  bar:1999 text:1999
  bar:2005 text:2005
  bar:2009 text:2009
  bar:2019 text:2019

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1906 from: 0 till:11.500
  bar:1911 from: 0 till:14.000
  bar:1921 from: 0 till:24.300
  bar:1931 from: 0 till:47.800
  bar:1939 from: 0 till:61.300
  bar:1948 from: 0 till:119.000
  bar:1955 from: 0 till:186.000
  bar:1960 from: 0 till:251.000
  bar:1965 from: 0 till:380.000
  bar:1969 from: 0 till:509.300
  bar:1979 from: 0 till:827.775
  bar:1989 from: 0 till:1324.570
  bar:1995 from: 0 till:1810.000
  bar:1999 from: 0 till:2143.254
  bar:2005 from: 0 till:2750.561
  bar:2009 from: 0 till:3138.369
  bar:2019 from: 0 till:4397.073 
PlotData=
  bar:1906 at:11.500    fontsize:M text: 11,500     shift:(-20,5)
  bar:1911 at:14.000    fontsize:M text: 14,000     shift:(-20,5)
  bar:1921 at:24.300    fontsize:M text: 24,300     shift:(-20,5)
  bar:1931 at:47.800    fontsize:M text: 47,800     shift:(-20,5)
  bar:1939 at:61.300    fontsize:M text: 61,300     shift:(-20,5)
  bar:1948 at:119.000   fontsize:M text: 119,000    shift:(-20,5)
  bar:1955 at:186.000   fontsize:M text: 186,000    shift:(-20,5)
  bar:1960 at:251.000   fontsize:M text: 251,000    shift:(-20,5)
  bar:1965 at:380.000   fontsize:M text: 380,000    shift:(-20,5)
  bar:1969 at:509.300   fontsize:M text: 509,300    shift:(-20,5)
  bar:1979 at:827.775   fontsize:M text: 827,775    shift:(-20,5)
  bar:1989 at:1324.570  fontsize:M text: 1,324,570  shift:(-30,5)
  bar:1995 at:1810.000  fontsize:M text: 1,810,000  shift:(-30,5)
  bar:1999 at:2143.254  fontsize:M text: 2,143,254  shift:(-30,5)
  bar:2005 at:2750.561  fontsize:M text: 2,750,561  shift:(-43,5)
  bar:2009 at:3138.369  fontsize:M text: 3,138,369  shift:(-43,5)
  bar:2019 at:4397.073  fontsize:M text: 4,397,073  shift:(-43,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(60,10)
  text:Poboación da cidade de Nairobi

Nairobi ten unha das maiores taxas de crecemento de todas as cidades de África. Dende a súa fundación en 1899, creceu ata converterse na segunda cidade máis grande da rexión dos Grandes Lagos Africanos, a pesar de ser unha das cidades máis novas da rexión. A taxa de crecemento de Nairobi é do 4,1% ao ano. Estímase que a poboación de Nairobi chegará aos 5 millóns en 2025.

Dado este alto crecemento da poboación, debido tanto á migración urbana como ás altas taxas de natalidade, a economía aínda non se puxo ao día. O desemprego estímase nun 40% dentro da cidade, principalmente nas zonas de alta densidade e baixos ingresos da cidade.

## Cidades irmandadas 
Nairobi está irmandada coas seguintes cidades:
*  Adís Abeba, Etiopía.
*  Denver, Estados Unidos.
*  Kunming, China.
*  Lowell, Estados Unidos.
*  Raleigh, Estados Unidos.
*  São Luís do Maranhão, Brasil.

## Galería 

JOMO KENYATTA.JPG|Estatua de Jomo Kenyatta.
NBO5.jpg|Nairobi ao amencer.
Auditorium - Kenyatta International Conference Center.jpg|Auditorio KICC.
State House Nairobi.jpg|Casa do Estado.
Nairobi city hall.jpg|Casa do concello de Nairobi.
Parliament Buildings, Nairobi, Kenya -entrance-15April2010.jpg|Entrada do Parlamento.
University of Nairobi.JPG|Universidade de Nairobi
Sunset in Nairobi.jpg|Nairobi ao solpor.
NSSF Building, Nairobi.JPG|Edificio NSSF.
Anniversery towers.jpg|Torres do aniversario.
Times tower.jpg|Times Tower.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Aeroporto Internacional Jomo Kenyatta.