Dose letal media

[miniatura|A [toxina botulínica ten unha dose letal media de 0,00001 mg/kg.]]
Coñécese como **dose letal media** a dose calculada estatisticamente dun produto químico que causa a morte ó 50% dos animais estudados, sendo a base do estudo a observación da letalidade.

## Cálculo 
A dose letal media calcúlase de modo experimental por diferentes métodos, e para iso os grupos de animais (o método clásico emprega un mínimo de dez animais por dose e dez niveis de dose por produto químico) son expostos a doses únicas crecentes da substancia investigada (a dose calcúlase en miligramos de substancia por quilogramo de peso) e observados por un período de tempo predeterminado (xeralmente 24-96 horas). Ó final dese período cóntase o número de animais mortos e convértese en porcentaxe de animais mortos respecto ó número total de animais expostos. A dose letal media é a dose na que a porcentaxe de animais mortos é do 50%.

## Factores que inflúen na dose letal media 
Son varios os factores que inflúen na fiabilidade da determinación da dose letal media:
*Selección da especie: Os animais que se empreguen nun determinado estudo deben ser da mesma especie, raza, sexo, idade e peso. Habitualmente investíganse distintas especies.
*Vía de administración e tempo de exposición e observación: A vía e o tempo de administración son críticos. A DL50 para unha mesma substancia depende da vía de administración do tóxico. Os coidados de tódolos animais deben ser parecidos en canto a ciclos de luz e escuridade, alimentación e calendarios de eliminación de residuos. A variabilidade na dose letal media entre experimentos é debida moitas veces a cambios nestes parámetros.

Existen distintas clasificacións das substancias tóxicas en base a súa DL50, e dicir, a dose necesaria para ocasiona-la morte, aínda que a miúdo non é doado diferenciar entre substancias tóxicas e atóxicas. Un exemplo de categorización coas súas respectivas doses letais é a seguinte:

A seguinte táboa amosa os valores de dose letal media dunha selección de compostos e ilustra os rangos que poden inducir efectos letais en animais:
esquerda|miniatura|400px|Escala de velenos

## Alternativas actuais á dose letal media 
O procedemento clásico para a estimación da dose letal media está obsoleto xa que require un gran número de animais, non proporciona información referente os mecanismos de acción ou órganos diana, e non mostra rutas de toxicidade selectivas ou complementarias. Tamén está limitado pola vía de administración e a duración da exposición. Polo tanto, o uso deste método no estudo de substancias químicas e, en particular de fármacos, converteuse en materia de continuo debate e revisións.

Ademais, como se desenvolveron outro tipo de probas alternativas que melloran significativamente o benestar animal, prevese que a proba da dose letal media será soamente de interese histórico.

Dentro desas alternativas destacan tres procedementos:

*Procedemento de dose fixa (FDP)
*Método de clase tóxica aguda (ATCM)
*Procedemento de arriba e abaixo (up-and-down,UDP)

Estas probas xa foron sometidas a revisión  para mellorar o seu rendemento científico, e sobre todo, para aumentar a súa aceptación regulamentaria. Os ensaios de toxicidade in vitro poderían ser empregados como complemento  destas probas en animais, para mellora-la selección da dose e reducir o número de animais utilizados. Porén, a substitución total dos experimentos con animais necesita unha cantidade considerable de desenvolvemento de probas, seguido da súa  validación, o que requirirá polo menos 10 anos.

## Notas