Rinoceronte branco

[miniatura|(vídeo) Parella de rinocerontes brancos no Zoo de Tobu en [Prefectura de Saitama|Saitama, Xapón.]]
O **rinoceronte branco** (*Ceratotherium simum*) é a meirande e máis numerosa especie de rinocerontes que existe. Ten unha boca ancha que usa para pastar e é a máis social de tódalas especies de rinocerontes. O rinoceronte branco ten dúas subespecies: o rinoceronte branco do sur, con arredor de 19&nbsp;682–21&nbsp;077 animais en estado salvaxe no ano 2015, e o máis raro rinoceronte branco do norte. A subespecie do norte ten moi poucos exemplares, con tan só dous exemplares no 2018 (dúas femias, Fatu e Najin), ámbalas dúas en catividade. Sudan, o derradeiro rinoceronte branco do norte macho, morreu en Kenya o 19 de marzo de 2018.

## Nome 
[esquerda|miniatura|Rinoceronte branco no Parque Nacional Murchison, [Uganda.]]
Unha popular teoría da orixe do nome "rinoceronte branco" é a mala tradución dende o neerlandés ó inglés. A palabra inglesa "white" (*branco*) deriva da palabra neerlandesa "wijd", que significa "ancho" ou "grande". A palabra "wide" refírese á anchura da boca do rinoceronte. Os colonos anglófonos do Sur de África interpretaron a palabra "wijd" por "white" e o rinoceronte coa boca ancha acabou chamándose rinoceronte branco e o outro, coa boca en punta estreita, chamouse rinoceronte negro. Ironicamente, neerlandeses (e Afrikaners) usaron un calco da palabra inglesa, e tamén eles chaman *branco* ó rinoceronte. Isto suxire que a orixe da palabra foi anterior á codificación polos escritores neerlandeses. Unha revisión da literatura neerlandesa e afrikaans sobre o rinoceronte non presentou ningunha proba de que a verba *wijd* se empregara nunca para describir ó rinoceronte fóra do uso oral. Outras teorías populares suxiren que o nome provén da súa gran dispersión en África, á cor debido a envorcarse en terra calcaria ou excrementos de aves ou pola cor máis clara do seu corno.

## Taxonomía e evolución 
O rinoceronte branco é probablemente descendente do *Ceratotherium praecox* que viviu hai 7 millóns de anos. Restos deste rinoceronte foron atopados en Langebaanweg, preto de Cidade do Cabo. Porén, unha revisión dos restos fósiles dos rinocerontes de África por Denis Geraads suxire que a especie de Langebaanweg é do xénero *Ceratotherium*, pero non *Ceratotherium praecox* como o exemplar tipo de *Ceratotherium praecox* debe ser, senón * Diceros praecox*, xa que amosa afinidades estreitas co rinoceronte negro* Diceros bicornis*. Suxeriuse tamén que o rinoceronte branco moderno ten un cranio máis longo que o *Ceratotherium praecox* para facilitar o consumo de pastos máis curtos como resultado da tendencia a longo prazo das condicións máis secas de África. Mais, se *Ceratotherium praecox* é realmente o *Diceros praecox*, entón o cranio máis curto podería indicar unha especie de pasto. Dentes de fósiles atribuídos a *Ceratotherium* atopados en Makapansgat, foron analizados por isótopos de carbono e os investigadores concluíron que eses animais consumiron un 30% máis de pasto na súa dieta, o que supón que non son os fósiles do extinto *Ceratotherium simum* que só come herba. Polo tanto a verdadeira liñaxe do rinoceronte branco debería ser; *Ceratotherium neumayri* → *Ceratotherium mauritanicum* → *C. simum* sendo os rinocerontes de Langebaanweg *Ceratotherium sp.* (aínda sen nome), sendo os rinocerontes negros descendentes do *C. neumayri* vía *Diceros praecox*. miniatura|Rinocerontes brancos en Taman Safari, Indonesia.

Os brancos do sur capturados reprodúcense con facilidade en catividade con cantidades axeitadas de espazo e alimento, así como a presenza doutros rinocerontes femias en idade reprodutiva. Un exemplo disto son as 91 crías que naceron no San Diego Zoo Safari Park dende 1972. Porén, por razóns aínda descoñecidas, a taxa de reprodución é extremadamente baixa entre as femias de brancos do sur nadas en catividade.

### Rinoceronte branco do norte 
esquerda|miniatura|Un rinoceronte branco do norte cruzando o ecuador durante a migración.
O **rinoceronte branco do norte** (*Ceratotherium simum cottoni*) está considerado en Perigo Crítico ou Extinto en Liberdade. Antigamente atopado en numerosos países do leste e centro de África baixo o Sáhara, está subespecie é un herbívoro dos prados e da sabana alborada. Inicialmente, seis destes rinocerontes viviron no Zoo Dvůr Králové da República Checa. Catro destes seis rinocerontes (que son tamén os únicos animais reprodutivos desta subespecie) foron transportados á Reserva Ol Pejeta de Kenya, onde os científicos agardaban que se recuperase e se salvase da extinción. Un dos dous rinocerontes da República Checa morreu en maio de 2011. Os dous machos quen de reproducirse naturalmente morreron en 2014 (un en Kenya o 18 de outubro e outro en San Diego o 15 de decembro). En 2015, o goberno de Kenya puxo a Sudan, o derradeiro macho da subespecie en Ol Pejeta con vixilancia armada 24 horas para disuadir os furtivos, pero morreu o 19 de marzo de 2018, co que só restan dúas femias vivas.

## Notas