open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1731

## Acontecementos 
* Invención do sextante, en Inglaterra e nos Estados Unidos.

*

### Arte e cultura 
* Iníciase a construción do *acueduto de Aguas Libres*, en Lisboa.

## Nacementos 
* 10 de outubro - Henry Cavendish, físico e químico británico (m. 1810).
* 12 de decembro - Erasmus Darwin, ilustrador inglés (m. 1802).
* Abraham Hyacinthe Anquetil-Duperron, orientalista francés (m. 1805).

## Mortes 
* 27 de xaneiro - Bartolomeo Cristofori, construtor de instrumentos musicais italiano (n. 1655).
* 1 de marzo - Johann Ludwig Bach, compositor alemán (n. 1677).
* 24 de abril - Daniel Defoe, inglés, autor de *Robinson Crusoe* (n. 1659).

## Outros 
*

Historia ano a ano
1735

## Acontecementos 
### Arte e cultura 
* 23 de agosto - Estrea da ópera "Les Indes galantes" de Jean-Philippe Rameau en París.

## Nacementos 
* 25 de outubro - James Beattie, escritor e filósofo escocés.
* 30 de outubro - John Adams, 2º presidente dos Estados Unidos (m. 1826).

## Mortes 
* 8 de outubro - Yongzheng, emperador da China (m. 1678).

## Outros 
Historia ano a ano
1734

## Acontecementos 
* 24 de decembro - Publicadas as *Cartas Filosóficas* de Voltaire

### Arte e cultura 
* Frei Juan Vázquez inicia as obras da nova igrexa do mosteiro de Samos (até 1748).

## Nacementos 
* 17 de xaneiro - François-Joseph Gossec, compositor francés (m. 1829).
* 18 de xaneiro - Caspar Friedrich Wolf, precursor da embrioloxía alemán (m. 1794).
* 10 de febreiro - Bernardo Lecocq, enxeñeiro militar de orixe galega (m. 1820).
* 25 de abril - José Andrés Cornide Saavedra, ilustrado galego (m. 1803).
* 14 de novembro - Rosario Mariño de Lobeira, nobre galega (m. 
* 17 de decembro - Raíña Maria I de Portugal (m. 1816)..
* 23 de decembro - Filinto Elisio (Francisco Manuel do Nascimento), poeta portugués (m. 1819).
* María Francisca de Isla Losada, escritora e editora galega (m. 1808).
* Taksin, rei de Siam (m. 1782).
* John Barber, inventor inglés (m. 1801).
* Joseph Pickford, arquitecto inglés (m. 1782).

## Mortes 
* 15 de xuño - Giovanni Ceva, matemático italiano (n. 1648).

## Outros 
Historia ano a ano
1744

## Acontecementos 
* 15 de marzo - Francia declara guerra ó Reino Unido.

## Nacementos 
* 5 de xaneiro - Gaspar Melchor de Jovellanos, escritor e político español (m. 1811).
* 22 de xuño - Johann Christian Erxleben, naturalista alemán (m. 1777).
* 1 de agosto
** Jean-Baptiste Lamarck, biólogo francés (m. 1829)
** Melchiorre Delfico, economista napolitano (m. 1835).
* 25 de setembro - Frederico Guillerme II, rei de Prusia (m. 1797).
* 21 de decembro - Anne Vallayer-Coster, pintora francesa (m. 1818).

## Mortes 
* 23 de xaneiro - Giambattista Vico, filósofo italiano (n. 1668).
* 14 de febreiro - John Hadley, matemático e astrónomo inglés (n. 1682).
* 25 de abril - Anders Celsius, astrónomo sueco (n. 1701)
* 30 de maio - Alexander Pope, poeta británico (n. 1688)

## Outros 
* Ano da ocupación de Praga polas tropas prusianas.

Historia ano a ano
1736

## Acontecementos 
## Nacementos 
* 3 de xaneiro - Augustin de Saint-Aubin, gravador francés (m. 1807)
* 19 de xaneiro - James Watt, inventor da máquina de vapor
* 25 de xaneiro - Joseph-Louis de Lagrange, matemático francés (m. 1813)
* 29 de xaneiro - Domenico Cotugno, anatomista italiano (m. 1822)
* 14 de xuño - Charles-Augustin de Coulomb, físico francés.

## Mortes 
* 31 de xaneiro - Filippo Juvara, arquitecto italiano (n. 1678).
* 16 de marzo - Giovanni Battista Pergolesi, compositor italiano (n. 1710).
* 1 de xullo - Ahmed III, sultán otomán (n. 1673).
* 16 de setembro - Daniel Gabriel Fahrenheit, físico e inventor alemán (n. 1686).
* José Patiño, político ilustrado español (n. 1666).

## Outros 
Historia ano a ano
1740

## Acontecementos 
* Comeza o reinado de Frederico II o Grande de Prusia (até 1786).
* 17 de agosto - Bieito XIV elixido papa.
* 20 de outubro María Tareixa I de Austria convértese en arquiduquesa de Austria.

## Nacementos 
* 4 de febreiro - Carl Michael Bellman, poeta sueco (m. 1795).
* 2 de xuño - Donatien Alphonse François de Sade (marqués de Sade), escritor francés (m. 1814).
* 6 de xuño - Louis-Sébastien Mercier, dramaturgo francés (m. 1814).
* 23 de agosto - Iván VI de Rusia (m. 1764)

## Mortes 
* 13 de xaneiro - William Turner, compositor inglés (n. 1651 ou 1652).
* 7 de abril - Clemente XII, papa (n. 1652).
* 31 de maio - Frederico Guillerme I de Prusia (n. 1688).
* 20 de outubro - Carlos VI, Sacro Emperador Romano Xermánico (n. 1685).
* 28 de outubro - Ana I, tsarina do Imperio Ruso (n. 1693).

## Outros 
Historia ano a ano
1737

## Acontecementos 
* Os otománs recuperan Serbia fronte aos austríacos.

### Ciencia e tecnoloxía 
* Carl von Linné, publica o seu primeiro traballo científico, *A Flora Lapónica*.
miniatura|esquerda|180px|Von Linné

## Nacementos 
* 19 de xaneiro, Jacques-Henri Bernardin de Saint-Pierre, escritor e botánico francés.
* 29 de xaneiro, Thomas Paine, pensador, revolucionario, ilustrado e liberal británico (m. 1809).
* 8 de maio - Edward Gibbon, historiador inglés (m. 1794).
* 14 de agosto, Charles Hutton, matemático británico.
* 9 de setembro - Luigi Galvani, médico e científico italiano (m. 1798).

## Mortes 
* 18 de decembro - Antonio Stradivari, luthier italiano (n. 1644)

## Outros 
Historia ano a ano
1743

## Acontecementos 
*

### Ciencia e tecnoloxía 
* O científico francés Jean le Rond D'Alembert publica o seu *Tratado de Dinámica*, no que expón o principio que leva o eu nome.

## Nacementos 
* 13 de febreiro - Joseph Banks, naturista e botánico inglés (m. 1820).
* 19 de febreiro - Luigi Boccherini, compositor e músico italiano (m. 1805).
* 13 de abril - Thomas Jefferson, terceiro presidente dos Estados Unidos (m. 1826).
* 2 de xuño - Alessandro Cagliosto, viaxeiro, ocultista e masón italiano (m. 1795).
* 17 agosto - Eberhart August Wilhelm von Zimmermann, xeógrafo e zoólogo alemán (m. .1815).
* 26 de agosto - Antoine Lavoisier, químico francés (m. 1794).
* 11 de setembro - Nicolai Abraham Abildgaard, pintor danés (m. 1809).
* 1 de novembro - Johann Friedrich Wilhelm Herbst, naturalista alemán (m. 1807).
* 11 de novembro - Carl Peter Thunberg, explorador, médico, naturalista e botánico sueco (m. 1828).
* 9 de decembro - François-Étienne de La Roche, médico e naturalista xenovés (m. 1781).
* Elisabeth Christina von Linné, botánica sueca (m. 1782).

## Mortes 
* 2 de xullo - Spencer Compton, primeiro ministro británico (n. 1673)
* 27 de decembro - Hyacinthe Rigaud, pintor francés (n. 1659).

## Outros 
* Remátase o templo de *Nosa Señora da Escravitude*, sito na localidade homónima no concello coruñés de Padrón. As dependencias adxuntas termínanse e 1750.

Historia ano a ano
1741

## Acontecementos 
* Isabel I ascende ao trono do Imperio Ruso.

## Nacementos 
* 6 de xaneiro - Sarah Trimmer, escritora británica (m. 1810).
* 14 de xaneiro - Benedict Arnold, xeneral norteamericano (m. 1801).
* 20 de xaneiro - Carl von linné Fillo, naturalista sueco (m. 1783).
* 13 de marzo - Xosé II de Habsburgo, Emperador do Sacro Imperio Romano (m. 1790).
* 15 de abril - Charles Wilson Peale, pintor estadounidense (m. 1827).

* 9 de maio - Giovanni Paisiello, compositor italiano (m. 1816)
* 23 de agosto - Jean-François de La Pérouse, mariño francés (m. 1788).
* 22 de setembro - Peter Simon Pallas, médico, zoólogo e botánico alemán (m. 1811).

## Mortes 
* 13 de febreiro - Johann Joseph Fux, compositor autríaco (n. 1660).
* 28 de xullo - Antonio Vivaldi, compositor italiano (n. 1678)
* 22 de agosto - Pedro de Castro y Figueroa, militar galego (n. 1685).
* 7 de setembro - Blas de Lezo, almirante español (n. 1689).
* 19 de decembro - Vitus Bering, explorador dinamarqués (n. 1681)

## Outros 
Historia ano a ano
1738

## Acontecementos 
### Arte e cultura 
* 13 de novembro - comeza a escavación de Herculano, cidade romana enterrada pola erupción do volcán Vesuvio en 79, a cargo do agrimensor Roque Joaquín de Alcubierre, que as dirixe até 1745.

## Nacementos 
* 15 de marzo - Cesare Beccaria, xurista, literato e economista italiano.
* 14 de novembro - Xosé Ferreiro, escultor neoclásicista (m. 1830).
* 15 de novembro - William Herschel, astrónomo (m. 1822).

## Mortes 
* 21 de xuño : Charles Townshend, máis coñecido como *Lord Townshend*, agrónomo británico, que difundíu o sistema de rotación de cultivos a tempo completo (n. 1674).

## Outros 
Historia ano a ano
1739

## Acontecementos 
* 1 de xaneiro - a Illa de Bouvet, entre África e Antártida, é descuberta polo explorador francés Jean-Baptiste Charles Bouvet de Lozier
* 18 de setembro - O Tratado de Belgrado fixa a fronteira austro-turca no río Save.
* 23 de outubro - A Gran Bretaña decláralle a guerra á España no Sitio de Cartaxena de Indias.
* 21 de novembro - Os británicos captúranlle aos españois Portobello, no actual Panamá.
* O Ducado da Lorena é integrado no reino de Francia.

## Nacementos 
* José Varela y Ulloa, mariño e cartógrafo galego.

## Mortes 
* Charles François de Cisternay du Fay - físico francés (n. 1698).

## Outros 
* Rematan as obras da igrexa-abadía de *Santa María a Real* de Entrimo, no Suroeste de Ourense
Historia ano a ano
1749

## Acontecementos 
## Nacementos 
* 29 de xaneiro - Cristián VII de Dinamarca (m. 1808)
* 10 de abril - Pedro Sánchez Vaamonde, cóengo e ilustrado galego (m. 1806)
* 17 de maio - Edward Jenner, médico inglés, pai da vacina contra a varíola (m.1823)
* 28 de agosto - Johann Wolfgang von Goethe, escritor alemán (m. 1832)
* 17 de novembro - Nicolas Appert, químico francés (m. 1841)

## Mortes 
* 10 de setembro - Émilie de Breteuil, física francesa.
* 3 de xullo - William Jones, matemático galés (n. 1675).

## Outros 
Historia ano a ano
Lei de Gauss

Ao nome de **lei de Gauss** responden varias leis que rexen o comportamento de campos vectoriais na física e que resultan da aplicación do Teorema de Gauss (unha relación matemática) ao electromagnetismo, á mecánica gravitacional etc.

Deste xeito é que se fala de Lei de Gauss para o campo eléctrico, para o campo gravitacional (campos conservativos ou irrotacionais) ou para o campo magnético (campo rotacional).

## Lei de Gauss en campos conservativos 
## Lei de Gauss en campos rotacionais 
## Lei de Gauss (campo eléctrico) 
A **lei de Gauss** é unha lei física que aplica o teorema de Gauss a un campo eléctrico, establecendo a relación entre o fluxo eléctrico que atravesa unha superficie pechada e a carga eléctrica existente no interior desa superficie.

Matematicamente pódese expresar na súa forma integral ou na súa forma diferencial.

Así mesmo a lei de Gauss é unha das catro ecuacións de Maxwell que rexen no conxunto do electromagnetismo.

## Forma integral 
Na súa forma integral estabelecen:

: \Phi = \oint_S \mathbf{E} \cdot d\mathbf{A} 
= {1 \over \epsilon_o} \int_V \rho \cdot dV  = \frac{Q_A}{\epsilon_o}  

onde \mathbf{E} é o campo eléctrico, d\mathbf{A} é a área dun cadrado diferencial sobre a superficie pechada *S* coa normal á superficie da cara exterior definindo a súa dirección, Q_\mbox{A} é a carga total engaiolada pola superficie, \epsilon_o é a permitividade eléctrica do baleiro e \oint_A é a integral sobre a superficie *S* que encerra o volume *V*.

## Forma diferencial 
Na súa forma diferencial a ecuación devén:

:\nabla \cdot \mathbf{D} = \rho 

onde  \nabla  é o operador delta, que representa aquí a diverxencia, **D** é o desprazamento eléctrico (en unidades de C/m2), e **ρ** é a densidade de carga eléctrica libre (en unidades de C/m3), que non inclúe as cargas ligadas no material.

E para materiais lineares tense que:

:\nabla \cdot \epsilon \mathbf{E} = \rho

onde  \epsilon   é a permitividade eléctrica

## Lei de Coulomb 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ecuacións de Maxwell
* Carl Friedrich Gauss
* Teorema da diverxencia
* Fluxo

### Ligazóns externas 
* MISN-0-132 ''Gauss's Law for Spherical Symmetry* (PDF file) by Peter Signell for Project PHYSNET.
* MISN-0-133 *Gauss's Law Applied to Cylindrical and Planar Charge Distributions (PDF file) by Peter Signell for Project PHYSNET.
Torbellino

O **torbellino** é unha danza e canto folclórico de Colombia.

É propio dos departamentos de Boyacá, Cundinamarca e Santander. É unha tonada de festas relixiosas e familiares. Ten carácter mestizo, con acentuadas características indíxenas.

O seu instrumental é complexo. Consta de requinto, tiple, frauta, cana, capador, chucho, pandereta, carraca, quiribillo, esterilla, zambumbia e, ás veces, cuncha de armadillo.

Báilase por parellas, e ás veces por tríos. Moitas mojigangas ou xoguetes coreográficos realízanse con danza de torbellino, como a *Escoba*, a *Manta*, as *Perdices*, a *Caña*, ou o *Surumangué*.

A letra provén das coplas típicas.

Distínguense varias clases: o triste e melancólico do altiplano, e o festivo das zonas cálidas; o *versiao*, cando os danzantes intercambian coplas; o *torbellino a misa*, que se bailaba antes da Misa do Galo; *de la boterra*, danzado antigamente en Villa de Leiva, e o *palmotiao*.

Anualmente celébrase en Puente Nacional Santander o festival do Torbellino e o Requinto, onde participan varios grupos folclóricos das provincias.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Folclore Veleño
1728

## Acontecementos 
* Creación da Real Compañía Guipuzcoana de Navegación de Caracas, para comerciar con Venezuela e coas Antillas, que racha o monopolio de comercio coa América hispana que ostentaba Cádiz desde 1711.

## Nacementos 
* febreiro - Andrés Aguiar Caamaño, relixioso galego (m. 1816).
* 21 de febreiro - Pedro III, tsar do imperio ruso (m. 1762).
* 26 de febreiro - Antoine Baumé, químico francés (m. 1804).
* 3 de setembro - Matthew Boulton, comerciante inglés (m. 1809).
* 27 de outubro - James Cook, capitán inglés, descubridor de Tahití (m. 1779).
* 12 de decembro - Pietro Verri, filósofo, economista, historiador e escritor milanés (m. 1797).
* Robert Adam, arquitecto escocés (m. 1792).

## Mortes 
* 10 de abril - Nicodemus Tessin o Novo, arquitecto sueco (n. 1654).
* 5 de maio - Juan Muñoz Salcedo, eclesiástico e catedrático español (n. 1650).
* 15 de agosto - Marin Marais, violista, gambista e compositor francés (n. 1656).
* 19 de novembro - Lev Kyshka, esclesiástico grecolatino ruteno (n. c. 1663).

## Outros 
Historia ano a ano
1772

**1772** (**MDCCLXXII**) foi un ano bisesto comezado en mércores segundo o calendario gregoriano.

## Acontecementos 
*

### Arte e cultura 
* *A tenda do anticuario*, cadro de Luís Paret.

### Ciencia e tecnoloxía 
* O físico escocés Daniel Rutherford descobre o nitróxeno.

## Nacementos 
* 7 de abril - Charles Fourier, filósofo francés.
* 18 de abril - David Ricardo, economista inglés.
* 21 de outubro - Samuel Taylor Coleridge, escritor inglés.

## Mortes 
* 29 de marzo - Emanuel Swedenborg, científico, teólogo e filósofo sueco.
* 7 de decembro - Frei Martín Sarmiento, escritor e erudito galego (n. 1695).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1771

**1771** (**MDCCLXXI**) foi un ano común comezado en martes segundo o calendario gregoriano.

## Acontecementos 
* Sublevación negra en Haití.

## Nacementos 
* 16 de marzo - Antoine-Jean Gros, pintor francés (m. 1835).
* 23 de marzo - Bernardo González del Valle, Cachamuíña, militar e guerrilleiro galego (m. 1848).
* 16 de maio - Louis Henri Loison, xeneral francés (m. 1816).
* 5 de xuño - Ernesto Augusto I de Hannover (m. 1851).
* 14 de agosto - Walter Scott, novelista escocés.
* 10 de setembro - Mungo Park, explorador escocés (m. 1806).
* 23 de outubro - Jean-Andoche Junot, xeneral francés (m. 1813).
* George Bass, cirurxián e explorador británico (m. 1803).
* Álvaro Gómez Becerra, político español (m. 1855).
* Manuel María Marcó del Pont, militar galego (m. 1837).
* Robert Owen, considerado o pai do cooperativismo (m. 1858).

## Mortes 
* 20 de marzo - Louis Michel van Loo, pintor francés (n. 1707).
* 30 de xullo - Thomas Gray, poeta inglés.
* Henry Hindley, reloxeiro e inventor inglés (n. 1701).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1773

**1773** (**MDCCLXXIII**) foi un ano común comezado en venres segundo o calendario gregoriano.

## Acontecementos 
### América 
* Antiga Guatemala en Guatemala é destruída por un terremoto.

### Europa 
* O papa Clemente XIV promulga o breve *Dominus ac redemptor*, polo cal disolve a Compañía de Xesús.

## Mortes 
* 21 de xuño: Jorge Juan y Santacilia, matemático e físico español (n. 1713)
* 12 de xullo - Johann Joachim Quantz, compositor e frautista alemán. (n. 1697)

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1774

**1774** (**MDCCLXXIV**) foi un ano común comezado en sábado segundo o calendario gregoriano.

## Acontecementos 
### América 
* Fundación da cidade de Campinas, no Brasil.

### Ciencia e tecnoloxía 
* O inglés Joseph Priestley descobre o osíxeno.

## Nacementos 
* 5 de marzo - Christoph Ernst Friedrich Weyse, organista e compositor danés (m. 1842).
* 26 de abril - Christian Leopold von Buch, xeólogo e paleontólogo alemán (m. 1853).
* 28 de abril - Francis Baily, astrónomo inglés (m. 1844).
* 24 de agosto - Manuel Costa Varela, militar e político galego (m. 1849).
* 5 de setembro - Caspar David Friedrich, pintor romántico alemán (m. 1840).

## Mortes 
* 4 de febreiro - Charles Marie de La Condamine, xeógrafo francés.
* 22 de setembro - Clemente XIV, papa da Igrexa católica (n. 1705).
* 16 de decembro - François Quesnay, economista francés.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1779

**1779** (**MDCCLXXIX**) foi un ano común comezado en venres segundo o calendario gregoriano.

## Acontecementos 
* 24  de decembro - fúndase a Academia das Ciencias de Lisboa

## Nacementos 
* 22 de xullo - Antonio Benito Fandiño, político e escritor galego (m. 1831).
* 20 de agosto - Jöns Jacob Berzelius, químico sueco (m. 1848)
* 28 de outubro - Francisco Cea Bermúdez, Presidente do Consello de Ministros de España

## Mortes 
* Thomas Chippendale, ebanista inglés (n. 1718).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1780

**1780** (**MDCCLXXX**) foi un ano bisesto comezado en sábado segundo o calendario gregoriano.

## Acontecementos 
### América 
* 29 de febreiro - O Consello das Indias, constituído en Venezuela, establece unha renda anual de 120 pesos aos franciscanos de Píritu. 
* Perú: Comeza a rebelión de Túpac Amaru II (*José Gabriel Condorcanqui*), que tenta restaurar o Imperio Inca (até 1783).
* 2 de outubro - Guerra Revolucionaria Norteamericana: O espía británico John André é aforcado polas forzas americanas.

## Nacementos 
* 2 de marzo - Custodio García Rovira, militar colombiano.
* 20 de maio - Bernardino Rivadavia, presidente da Arxentina (m. 1845).
* 8 de agosto - Étienne Bouhot, pintor francés.
* 10 de outubro - John Abercrombie, médico e filósofo escocés.
* 26 de decembro - Mary Somerville, científica escocesa.

## Mortes 
* 29 de novembro - María Tareixa I de Austria, arquiduquesa de Austria e raíña de Hungría e Bohemia.

## Outros datos 
* A poboación da China calcúlase neste ano en 276 millóns de habitantes.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1781

**1781** (**MDCCLXXXI**) foi un ano común comezado en luns segundo o calendario gregoriano.
[miniatura|[Reloxo de sol de 1781 de Guillade, Ponteareas.]]

### Arte e cultura 
* O escultor francés Jean-Antoine Houdon presenta o retrato de "Voltaire sedente", actualmente no Teatro francés de París.
* Publícase a primeira edición da *Crítica da razón pura* de Immanuel Kant.

### Ciencia e tecnoloxía 
* 13 de marzo - O astrónomo William Herschel descobre un novo planeta solar: Urano.

## Nacementos 
* 26 de febreiro - José María Calatrava, político e xurista español (m. 1846)
* 8 de maio - Pedro de Sousa Holstein, duque de Palmela, primeiro ministro de Portugal (m. 1850)
* 6 de xullo - Thomas Stamford Raffles, gobernador xeral británico (m. 1826)

## Mortes 
* 15 de febreiro - Gotthold Ephraim Lessing, poeta alemán.
* Zenón de Somodevilla, marqués da Ensenada (n. 1702).
* Francisco Salzillo, escultor español (n. 1701).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1782

**1782** (**MDCCLXXXII**) foi un ano común comezado en martes segundo o calendario gregoriano.

## Acontecementos 
### Asia 
* Rama I sobe ao trono de Tailandia, fundando a dinastía Rama, despois de vencer e eliminar a Taksin.

### Europa 
* 2 de xuño - Fundación do Banco de San Carlos, con sede en Madrid, na rúa da Luna, polo rei Carlos III de España.

## Nacementos 
* 21 de xuño - Luis López Ballesteros, militar e político galego (m. 1853)
* 10 de agosto - Vicente Guerrero, presidente de México (m. 1831)
* 5 de decembro - Martin van Buren, 8º presidente dos E.U.A. (m. 1862)
* 27 de outubro - Niccolò Paganini, virtuoso do violín e compositor italiano (m. 1840)

## Mortes 
* 1 de xaneiro - Johann Christian Bach, músico alemán, fillo de Johann Sebastian Bach.
* 4 de xaneiro - Jacques Ange Gabriel, arquitecto francés (n. 1698).
* 17 de marzo - Daniel Bernoulli, matemático, o máis importante da segunda xeración dos Bernoulli.
* 8 de maio - Sebastião José de Carvalho e Melo, nobre e estadista portugués.
* 21 de novembro - Jaques de Vaucanson, enxeñeiro francés.
* Taksin, rei de Siam desde 1767, executado (n. 1734).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1783

**1783** (**MDCCLXXXIII**) foi un ano común comezado en mércores segundo o calendario gregoriano.

## Acontecementos 
* Rusia, gobernada por Catalina II, anexiona a península de Crimea. 
* 3 de febreiro - O reino de España recoñece a independencia dos Estados Unidos de América.
* 3 de setembro - Firma do Tratado de Independencia de Estados Unidos, en Versalles.

### Ciencia e tecnoloxía 
* 5 de xuño - Os irmáns Montgolfier fan ascender un globo aerostático de papel ante público en Annonay, no actual departamento de Ardèche.
* Erupción do volcán Laki, en Islandia, durante varios meses, que provoca grande fame na illa.

## Nacementos 
* 23 de xaneiro - Stendhal, (Marie Henri Beyle), escritor francés (m. 1842)
* 24 de xullo - Simón Bolívar, militar venezolano (m. 1830)
* 4 de agosto - Domingo Caicedo, presidente de Gran Colombia (m. 1843)
* 14 de decembro - Alexandre-François Caminade, pintor francés (m. 1862)

## Mortes 
* Antonio Soler, relixioso e compositor musical español (n. 1729).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1786

**1786** (**MDCCLXXXVI**) foi un ano común comezado en domingo segundo o calendario gregoriano.

## Acontecementos 
* 1 de maio - A ópera *As Vodas de Fígaro*, de Wolfgang Amadeus Mozart, estrea en Viena.
* 8 de agosto - Os alpinistas Michael-Gabriel Paccard e Jacques Balmat atinxen o cume do Mont Blanc, o máis alto da Europa.

## Nacementos 
* 27 de agosto - José Joaquín Prieto Vial, presidente de Chile (m. 1854).
* 26 de novembro - José María Queipo de Llano, político español.
* William George Horner, matemático inglés (m. 1837).

## Mortes 
* 15 de maio - Eva Ekeblad, agrónoma e científica sueca (n. 1724).
*17 de agosto - Frederico II o Grande, rei de Prusia.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1784

miniatura|Mapa do Reino de Galicia de 1784.
**1784** (**MDCCLXXXIV**) foi un ano bisesto comezado en xoves segundo o calendario gregoriano.

## Nacementos 
* 9 de abril - Rafael del Riego, militar e político liberal español.
* 22 de xullo - Friedrich Bessel, matemático alemán.
* 3 de agosto - Claudio González Zúñiga, ilustrado galego (m. 1857)
* 14 de outubro - Fernando VII de España.
* 24 de novembro - Zachary Taylor, presidente dos Estados Unidos (m. 1850)
* 15 de decembro - José Pacheco, compositor, mestre de capela de Mondoñedo (m. 1865)
* Fructuoso Rivera, primeiro presidente constitucional do Uruguai.
* William Buckland, xeólogo e paleontólogo.

## Mortes 
* 27 de febreiro - Conde de Saint Germain, aventureiro, diplomático e alquimista.
* 31 de xullo - Denis Diderot, escritor e filósofo francés.
* 31 de agosto - Julián Sánchez Bort, enxeñeiro español, con importantes obras en Galiza (n. 1725).
* 13 de decembro - Samuel Johnson, ensaísta e lexicógrafo británico (n. 1709).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1776

**1776** (**MDCCLXXVI**) foi un ano bisesto comezado en luns no calendario gregoriano. Segundo algúns historiadores aquí sitúase o final da Idade Moderna, coa independencia dos Estados Unidos.

## Acontecementos 
### América 
* Carlos III de España crea o vicerreinado do Río da Prata, no que se integra tamén o Alto Perú, até entón parte do vicerreinado do Perú.
* Manuel Guirior inicia o seu mandato como vicerrei do Perú (até 1780).

### Arte e cultura 
* Adam Smith publica *A riqueza das nacións*

### Marzo 
* 28 de marzo - Juan Bautista de Anza atopa sitio para o Presidio de San Francisco.

### Xullo 
* 4 de xullo - Os Estados Unidos de América independízanse do Imperio Británico.

## Nacementos 
* 4 de agosto - Pierre-Simon Ballanche, escritor e filósofo contrarrevolucionario francés.

## Mortes 
* 25 de agosto - David Hume, filósofo escocés (n. 1711).

## Outros 
Historia ano a ano
1787

**1787** (**MDCCLXXXVII**) foi un ano común comezado en luns segundo o calendario gregoriano.

## Acontecementos 
* O rei Carlos III de España regulariza as reunións dos secretarios (equivalentes dos actuais ministros) creando o *Consello de Secretarios*. A medida sería abolida polo conde de Aranda no reinado de Carlos IV (1788-1808).

### Arte e cultura 
* Mozart estrea *Don Giovanni*.

### Ciencia e tecnoloxía 
* O astrónomo William Herschel descobre dous satélites de Urano, que chama Titania e Oberón.
[miniatura|*Real Cédula de S.M. en que se aprueban los estatutos de la [Real Sociedad Económica de Amigos del País de Santiago*. 1787.]]
## Nacementos 
* 23 de febreiro - José Travassos Valdez, conde de Bonfim, primeiro ministro portugués (m. 1862).
* 6 de marzo - Joseph von Fraunhofer, astrónomo, óptico e físico alemán.
* 16 de marzo - Georg Ohm, físico e matemático alemán.
* 23 de xuño - José Dionisio Valladares Gómez, político galego.
* 18 de novembro - Louis Daguerre, francés, inventor do daguerrotipo (precursor da fotografía). (m. 1851).
* 22 de novembro - Rasmus Christian Rask, filólogo e lingüista danés (m. 1832).

## Mortes 
* 4 de febreiro - Pompeo Batoni - pintor italiano (n. 1708).
* 20 de xuño - Karl Friedrich Abel, compositor alemán (n. 1723).
* 15 de novembro - Christoph Willibald Gluck, compositor alemán (n. 1714).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
Guarulhos

**Guarulhos** é unha cidade que fai parte da rexión Metropolitana de São Paulo (tamén coñecida como *Grande São Paulo*). É a segunda cidade do estado de São Paulo en poboación (despois da capital, São Paulo), e fica a 17&nbsp;km desta.

É sede de moitas industrias, principalmente mecánicas e de pezas para automóbiles, eléctricas, electrónicas, metalurxía etc. Tamén posúe un activo e diversificado comercio e empresas de servizos, ademais de ter varias institucións de ensino fundamental, medio e algunhas (privadas) de nivel superior (facultades). Pero unha considerábel parcela da súa poboación traballa na capital, e, así, ten a cidade apenas como dormitorio.

En 1985 foi inaugurado na cidade o Aeroporto Internacional de São Paulo-Guarulhos, hoxe o aeroporto con máis actividade de América do Sur. Despois desta inauguración, algunhas redes de hotéis de medio e alto padrón instalaronse na cidade.

miniatura|esquerda|250px|Aeroporto Internacional de São Paulo-Cumbica, en Guarulhos.
Caxemira

**Caxemira** é unha rexión localizada na zona norte do subcontinente da India.

## Historia 
Historicamente, denominouse Caxemira ao val situado ao sur da parte máis occidental da cordilleira do Himalaia; mais, o termo "Caxemira" esténdese moito máis aló no ámbito político, incluíndo as rexións de Xammu e Ladakh, que historicamente formaban o principado de Xammu e Caxemira.

O Val de Caxemira é relativamente baixo e moi fértil, rodeado por gran número de montañas, sendo considerado como unha das zonas máis belas do mundo.
miniatura|esquerda|200px|Val de Caxemira
A rexión encóntrase actualmente dividida entre a India, Paquistán e a China, sendo un dos focos de disputas internacionais máis importante da actualidade. Paquistán controla a rexión noroccidental (Territorios do Norte e Azad Kashmir (*azad* significa "libre"), chamadas "Caxemira ocupada paquistaní" pola India). A India controla os sectores centrais e sur da rexión (Xammu e Caxemira), mentres que a China ten ocupado a rexión nororiental (Acsai Chin).

Ningún dos outros países recoñece a administración dos outros sobre os terreos disputados e considérannos zonas ocupadas ilegalmente. Actualmente, unha opción que ten tomado gran forza dentro de Caxemira, a independencia, foi negada duramente tanto por Paquistán como pola India.

## Notas 
## Véxase tamén
1701

## Acontecementos 
* 9 de outubro - A **Collegiate School of Connecticut** (posteriormente chamada Universidade Yale) é fundada en Old Saybrook, Connecticut

## Nacementos 
* 27 de abril - Carlos Emanuel III, rei da Sardeña (m. 1773)
* 12 de maio - Francisco Salzillo, escultor español (m. 1781)
* 27 de novembro - Anders Celsius, astrónomo sueco
* Henry Hindley, reloxeiro e inventor inglés (m. 1771)

## Mortes 
## Outros 
Historia ano a ano
1699

## Acontecementos 
## Nacementos 
* Lucas Ferro Caaveiro, arquitecto galego.
* Gregorio Mayans y Siscar, erudito ilustrado español (m. 1781).

## Mortes 
* 21 de abril - Jean Racine, dramaturgo francés.

## Outros 
Historia ano a ano
1696

## Acontecementos 
* Isaac Newton é nomeado Director da Moeda.

## Nacementos 
* 5 de marzo - Giambattista Tiepolo, pintor italiano (m. 1770).

## Mortes 
* 10 de maio - Jean de La Bruyère, escritor francés.
* Miguel de Molinos, escritor místico e teólogo español.

## Outros 
Historia ano a ano
Tarxeta de rede

Unha **tarxeta de rede** ou **NIC** (*Network Interface Card*) é un dispositivo electrónico que permite a un ordenador ou impresora acceder a unha rede e compartir recursos entre dous ou máis equipos (discos duros, cdrom etc). Hai diversos tipos de adaptadores en función do tipo de instalación de cables ou arquitectura que se utilice na rede (coaxial fino, coaxial groso etc.), pero, actualmente o máis común é do tipo Ethernet utilizando unha interface ou conector RJ45.

## Características 
As tarxetas de rede Ethernet poden variar en función da velocidade de transmisión, normalmente 10 Mbps ou 10/100 Mbps. Actualmente están comezando a se utilizar as de 1000 Mbps. Outro tipo de adaptador moi estendido até hai pouco era o que usaba conector BNC.

Cada tarxeta de rede ten un número identificativo único de 48 bits, en hexadecimal chamado MAC (non confundir con Apple Macintosh). Estas direccións hardware únicas son administradas polo Institute of Electronic and Electrical Engineers (IEEE). Os tres primeiros octetos do número MAC identifican provedores específicos e son designados pola IEEE.

Tamén se denomina **NIC** a un só chip da tarxeta de rede, este chip encargase de servir como interface de Ethernet entre o medio físico (por exemplo un cabo coaxial) e o equipo (por exemplo un PC).

É un chip usado en computadoras ou periféricos tales como as tarxetas de rede, impresoras de rede ou sistemas para conectar dous ou máis dispositivos entre si a través dalgún medio, xa sexa conexión sen fíos (por ondas electromagnéticas), cable UTP, cable coaxial, fibra óptica etc.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Informática
* Periférico de ordenador
* Sniffer
1695

## Acontecementos 
*

## Arte e cultura 
* *Excelencias de la Arquitectura*, do arquitecto galego Domingo de Andrade.

## Nacementos 
* 9 de marzo - Frei Martín Sarmiento, ilustrado galego (m. 1772).

## Mortes 
* 13 de abril - Jean de La Fontaine, poeta francés.
* 8 de xullo - Christiaan Huygens, matemático e físico neerlandés.
* 21 de novembro - Henri Purcell, compositor británico.

## Outros 
*

Historia ano a ano
1694

## Acontecementos 
## Nacementos 
* 21 de novembro - Voltaire, filósofo francés.

## Mortes 
* Pierre Puget, escultor francés (n. 1620).
* Matsuo Bashō, poeta xaponés (n. 1644)
* 24 de novembro - Jean-Baptiste Talon, primeiro gobernador da colonia de Nova Francia, Canadá (n. 1625).

## Outros 
Historia ano a ano
1693

## Acontecementos 
### América 
* Fundación da cidade de Kingston en Xamaica.
* Fundación da cidade de Matanzas na illa de Cuba.
* 29 de marzo - Fundación da cidade de Curitiba no Brasil.

### Europa 
* 11 de xaneiro - Erupción do Etna, Sicilia.

## Nacementos 
* 7 de marzo - Papa Clemente XIII (m. 1769)
* 21 de xullo - Thomas Pelham-Holles, primeiro ministro británico (n. 1768)

## Mortes 
* Claudio Coello, pintor español (n. 1624).

## Outros 
Historia ano a ano
1697

**1697** (**MDCXCVII**) foi un ano común comezado en martes segundo o calendario gregoriano.

## Acontecementos 
* Tayassal, capital do Petén Maia, o último estado independente mesoamericano, é conquistado por España.

## Nacementos 
* 30 de xaneiro - Johann Joachim Quantz, compositor e frautista alemán. (m. 1773)

## Mortes 
* Antonio Vieira, xesuíta e predicador luso-brasileiro (n. 1608).

## Outros 
Historia ano a ano
1691

## Acontecementos 
## Nacementos 
## Mortes 
* 19 de outubro - Isaac de Benserade, escritor e dramaturgo francés (n. 1612).
* 15 de novembro - Aelbert Cuyp, pintor holandés (n. 1620).
* 30 de decembro - Robert Boyle, químico inglés.
* Suleimán II, sultán otomán desde 1687 (n. 1642).

## Outros 
Historia ano a ano
1690

## Acontecementos 
* En Lorena, Francia, iníciase a destilación do bagazo da uva para obter augardentes de consumo.

## Nacementos 
* 18 de marzo - Christian Goldbach, matemático prusiano.
* 23 de setembro - Giuseppe Bazzani, pintor italiano (m. 1769).

## Mortes 
* Juan de Valdés Leal, pintor barroco español (n. 1622).

## Outros 
Historia ano a ano
1689

## Acontecementos 
### Arte e cultura 
* O británico John Locke publica as *Cartas sobre a tolerancia*.
* Matsuo Bashō, poeta xaponés escribe o libro de viaxes *Sendas de Oku*.

## Nacementos 
* 18 de xaneiro - Montesquieu, filósofo francés.
* 15 de maio - Mary Wortley Montagu, aristócrata e escritora británica (m. 1762).
* 22 de outubro - Xoán V de Portugal (m. 1750).

## Mortes 
* 19 de xullo - Song Siyeol, político, filósofo e erudito coreano (n. 1607).

## Outros 
Historia ano a ano
1688

## Acontecementos 
## Nacementos 
* 8 de febreiro - Emanuel Swedenborg, científico, teólogo e filósofo sueco.
* 22 de maio - Alexander Pope, poeta británico.
* 7 de agosto - Cayetano Gil Taboada, bispo de Lugo e arcebispo de Santiago de Compostela (m. 1751).

## Mortes 
* 25 de agosto - Henry Morgan, corsario inglés.
* Claude Perrault, físico francés.
* 13 de outubro- Pedro de Mena, escultor barroco español.
* 23 de outubro - Du Cange, historiador e lingüista francés (n. 1610).

## Outros 
Historia ano a ano
1687

## Acontecementos 
### Oriente Próximo 
* Accede ao trono otomán o sultán Suleimán II (até 1691), como sucesor de Mehmet V.

### Ciencia e tecnoloxía 
* Publicación de Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica de Isaac Newton

## Nacementos 
* 27 de xaneiro - Johann Balthasar Neumann, arquitecto alemán.
* 7 de marzo - Jean Lebeuf, historiador francés.
* 7 de setembro - Durastante Natalucci, historiador italiano.
* 4 de outubro - Robert Simson, matemático escocés.
* 21 de outubro - Nicolaus I Bernoulli, matemático suízo.
* 26 de decembro - Johann Georg Pisendel, músico alemán.

## Mortes 
* 28 de xaneiro - Johannes Hevelius, astrónomo polaco.
* 22 de marzo - Jean-Baptiste Lully, compositor francés.
* 28 de marzo - Constantijn Huygens, poeta e compositor holandés.
* 1 de setembro - Henry More, filósofo inglés.
* 28 de setembro - Francis Turretin, teólogo suízo.
* 13 de outubro - Geminiano Montanari, astrónomo italiano.
* 21 de outubro - Edmund Waller, poeta inglés.
* 16 de decembro - Sir William Petty, filósofo inglés.

## Outros 
Historia ano a ano
1684

## Acontecementos 
* 24 de xullo - René Robert Cavelier de La Salle parte novamente da Francia coa misión de establecer unha colonia francesa no golfo de México, no delta do río Mississippi.
* 15 de agosto - Francia firma o Pacto de Ratisbona coa España.

## Nacementos 
* 14 de xaneiro - Jean-Baptiste van Loo, pintor francés (m. 1745)

## Mortes 
* Edmé Mariotte, físico francés (n. 1620).

## Outros 
Historia ano a ano
1683

## Acontecementos 
* Fracaso dos otománs ante Viena, que non poden tomar.

## Nacementos 
* 25 de setembro - Jean-Philippe Rameau, compositor francés.
* 19 de decembro - Filipe V de España.

## Mortes 
* 18 de febreiro - Nicolaes Berchem, pintor e gravador holandés.
* 6 de setembro - Jean-Baptiste Colbert, ministro do rei de Francia Lois XIV.

## Outros 
Historia ano a ano
1692

## Acontecementos 
* Xuízos por bruxaría en Salem, Massachusetts, Estados Unidos.

### Ciencia e tecnoloxía 
* Francia - Construción da canle de Orleáns, que une os ríos Sena e Loira.

## Nacementos 
* 17 de xuño - Giovanni Pannini, arquitecto e paisaxista italiano.

## Mortes 
* 19 de novembro - Thomas Shadwell, escritor inglés
## Outros 
Historia ano a ano
1682

## Acontecementos 
### Ciencia e tecnoloxía 
* O británico Isaac Newton formula a *lei de gravitación universal*.

## Nacementos 
* 27 de xuño - Carlos XII de Suecia.
* Jacopo Amigoni, pintor italiano.

## Mortes 
* 3 de agosto - Bartolomé Esteban Murillo, pintor español.
* Baldassare Longhena, arquitecto italiano.

## Outros 
Historia ano a ano
Vicent Salvador

**Vicent Salvador i Liern**, nado en Paterna en 1951 e finado en Valencia o 24 de xaneiro de 2023, foi un escritor valenciano, catedrático de filoloxía catalá na Universidade Xaime I de Castelló de la Plana e membro da Xunta directiva do Institut Interuniversitari de Filologia Valenciana.

## Traxectoria
En 1980 apareceu o seu primeiro poemario, *Argiles*, ao que seguen *Ritual de cendra* (1981), *Calabruix* (1985) e *El mercat de la sal* (1992). A súa era unha poesía intimista e existencialista, con temas como o paso do tempo, o amor ou a morte, ademais dunha forte identificación do home coa natureza.

Entre as súas obras de investigación e ensaio destacan *El gest poètic : cap a una teoria del poema* (1984), *Invitació a la literatura catalana* (1987), *La frontera literària* (1988) ou *Els arxius del discurs* (2000).

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Vicent Salvador na Asociación de Escritores en Lingua Catalá.
1681

## Acontecementos 
* 14 de marzo - Georg Philipp Telemann, compositor alemán (m. 1767)

## Nacementos 
## Mortes 
* 25 de maio - Pedro Calderón de la Barca, dramaturgo español.

## Outros 
Historia ano a ano
1679

## Acontecementos 
* Publicación póstuma de *Varia opera mathematica* do avogado e matemático francés Pierre de Fermat.

## Nacementos 
* 24 de xaneiro - Christian Wolff, filósofo alemán (m. 1754)

## Mortes 
* 4 de decembro - Thomas Hobbes, filósofo inglés (n. 1588)

## Outros 
Historia ano a ano
1680

## Acontecementos 
* Remate da Torre do Reloxo, na catedral de Santiago de Compostela, trazada por Domingo de Andrade.
* Lois XIV declara a guerra a Holanda.
* Paso do cometa de Kirch ou cometa de Newton, o primeiro cometa descuberto con telescopio.

## Nacementos 
* Edward Teach 'Barbanegra', pirata inglés (m. 1718).
* Manuel da Maía, xeneral, arquitecto e enxeñeiro portugués (m. 1768).

## Mortes 
* 17 de febreiro - Jan Swammerdam, científico holandés (n. 1637).
* 17 de abril - Kateri Tekakwitha, santa católica iroquesa (n. 1656).
* 31 de maio - Joachim Neander, poeta e músico alemán (n. c. 1650).
* 28 de novembro - Gian Lorenzo Bernini, escultor e arquitecto italiano (n. 1598).
* 4 de decembro - Thomas Bartholin, médico, matemático e teólogo dinamarqués (n. 1616).

* Juan de Alfaro, pintor andaluz (n. 1643).
* Joan Cererols, monxe e compositor catalán (n. 1618).
* Athanasius Kircher, matemático, físico, alquimista e inventor alemán (n. 1602).
* Peter Lely - Pintor inglés de orixe neerlandesa.
* Li Liweng, escritor chinés (n. 1611).
* Francisco de Trillo y Figueroa, poeta e historiador galego (n. 1618).

## Outros 
Historia ano a ano
1678

## Acontecementos 
* 10 de agosto - Paz de Nimega: Francia e as Provincias Unidas dos Países Baixos acordan o fin da guerra entre ambos estados.

## Nacementos 
* 4 de marzo - Antonio Vivaldi, compositor italiano.
* 7 de marzo - Filippo Juvara, arquitecto italiano (m. 1736).
* 26 de xullo - Xosé I, emperador do Sacro Imperio (m. 1711).
* 13 de decembro - Yongzheng, emperador da China (m. 1735).

## Mortes 
* 18 de outubro - Jacob Jordaens, pintor flamengo.
* 21 de xuño - José Bergés, bispo de Orihuela.

## Outros 
Historia ano a ano
1686

## Acontecementos 
## Nacementos 
* 24 de maio - Daniel Gabriel Fahrenheit, físico alemán (m. 1736).
* Nicholas Haddock, almirante británico (m. 1746).
* Atanasii Sheptytskyi, eclesiástico grecolatino ruteno (m. 1746).

## Mortes 
* 21 de maio - Otto von Guericke, inventor da bomba de baleiro (n.1602).
* 10 de xullo - John Fell, sacerdote inglés (n. 1625).

## Outros 
Historia ano a ano
1675

## Acontecementos 
## Nacementos 
* William Jones, matemático galés (m. 1749).

## Mortes 
* 9 de febreiro - Gerrit Dou, pintor holandés (m. 1613).
* 15 de decembro - Johannes Vermeer pintor neerlandés (n. 1632).
* Jacques Marquette, xesuíta e explorador francés (m. 1637).
* Cristóbal de Acuña, xesuíta español (n. 1597).
* Luigi Poderico, gobernador e Capitán xeneral do Reino de Galicia (n. 1609

## Outros 
Historia ano a ano
1677

## Acontecementos 
### América 
* 3 de marzo : o mariño francés Jean II d'Estrées toma a illa de Tobago, en pose dos Países Baixos.

### África 
* 1 de novembro: O vicealmirante d'Estrées apodérase da illa de Gorée, no Senegal, en nome do rei francés Lois XIV.

### Arte e cultura 
* O xesuíta Athanasius Kircher publica "*China illustrata*", obra que divulga en Europa os últimos descubrimentos occidentais sobre a civilización chinesa.
* Baruch de Spinoza, filósofo holandés, da a coñecer a súa obra "*Ética*".

## Nacementos 
* 8 de febreiro: Jacques Cassini, astrónomo francés

## Mortes 
* 21 de febreiro - Baruch de Spinoza, filósofo holandés (n. 1632)
* 27 de agosto - Mateo de Prado, escultor galego.

## Outros 
Historia ano a ano
1674

## Acontecementos 
## Nacementos 
* 28 de xaneiro - Jean Ranc, pintor francés (m. 1735).
* Jeremiah Clarke, compositor inglés (m. 1707).

## Mortes 
* 26 de febreiro - Jean Pecquet, médico e científico francés (n. 1622).
* 21 de maio - Havryil Kolenda, eclesiástico grecolatino ruteno (n. 1606).
* 14 de xullo - Pelham Humfrey, compositor ingleés (n. 1647).
* 8 de novembro - John Milton, poeta inglés (n. 1608).
* Pieter Boel, ilustrador, gravador e pintor flamengo (n. 1622).

## Outros 
Historia ano a ano
1672

## Acontecementos 
*

### Ciencia e tecnoloxía 
* Isaac Newton publica o seu tratado sobre a luz.
* Arredor deste ano, o físico alemán Otto von Guericke constrúe a primeira máquina electrostática capaz de producir e almacenar enerxía eléctrica estática por rozamento.
* O astrónomo Cassini decátase de que o anel de Saturno ten bandas de distinta intensidade, unha exterior e outra interior.

## Nacementos 
* 9 de xuño - Pedro I o Grande, tsar de Rusia (m. 1725).
* Joseph Addison, escritor e político inglés (m. 1719).
* Francisco de Castro, escritor español (m. 1713).

## Mortes 
* 17 de febreiro - Madeleine Béjart, actriz francesa (n. 1618).
* 3 de xullo - Francis Willughby, ornitólogo e ictiólogo inglés (n. 1635).
* agosto - Peter Stuyvesant, político neerlandés (n. 1602).
* 28 de agosto - Mateo Segade Bugueiro, bispo católico galego (n. 1605).
* 6 de novembro - Heinrich Schütz, compositor musical do barroco alemán (n. 1585).
* 6 de decembro - Pedro Antonio Fernández de Castro, político español (n. 1632).

## Outros 
Historia ano a ano
1671

## Acontecementos 
* Xaneiro: Desfeita da revolta contra o poder ruso por parte dos cosacos do Don que dirixía Stenka Razin. 
* 22 de xuño: Guerra entre Polonia e o Imperio Otomán.

### Arte e cultura 
* Iníciase a igrexa de Saint-Mary-le-Bow (até 1683), Londres, de Christopher Wren.
* Gabriel Feixóo de Araúxo dá a coñecer o *Entremés famoso da pesca do río Miño*, a peza teatral máis antiga en lingua galega.

## Nacementos 
* 14 de xuño - Tomaso Albinoni compositor italiano (m. 1751)
* 16 de xuño - Johann Christoph Bach, compositor alemán (m. 1721).

## Mortes 
* 16 de xuño - Stenka Razin, xefe cosaco, condutor dunha rebelión contra o poder ruso. 
* 25 de xuño - Giovanni Riccioli, astrónomo italiano (n. 1598)
* Sebastián Herrera Barnuevo, escultor, pintor e arquitecto español.

## Outros 
Historia ano a ano
1669

## Acontecementos 
### Arte e cultura 
* Publicación de *Pensamentos*, obra póstuma de Blaise Pascal.
* Fundación da Universidade de Zagreb

### Ciencia e tecnoloxía 
* Teoría de Newton sobre a composición da luz.

## Nacementos 
* Eudoxia Feodorovna, emperatriz do Imperio Ruso.
## Mortes 
* 16 de maio - Pietro da Cortona, arquitecto e pintor barroco italiano.
* 4 de outubro - Rembrandt, pintor holandés.
* 9 de decembro - Clemente IX, papa (n. 1699)
## Outros 
* Descubrimento da illa Sarigan por Diego Luis de San Vitores

Historia ano a ano
1670

## Acontecementos 
* 29 de abril - Comezo do pontificado de Clemente X (fin en 1676).
* Comezo do reinado de Cristián V de Dinamarca (fin en 1699).
* Baruch de Spinoza publica o *Tractatus theologico-politicus*.

## Nacementos 
* 24 de xaneiro - William Congreve, dramaturgo inglés (m. 1729)
* 25 de febreiro - Maria Margaret Kirch, astrónoma alemá (m. 1720).
* 19 de xullo - Olof Celsius, botánico, filólogo e crego sueco (m. 1756).
* Jean-Baptiste Dubos, filósofo francés (m. 1743).

## Mortes 
* 6 de febreiro - Morte do rei Frederico III de Dinamarca
* 16 de marzo - Johann Rudolf Glauber, científico alemán (n. 1604).
* 17 de marzo - Guillén Ramón de Moncada y Castro, IV marqués de Aitona (n. 1619).
* Juan de Pareja, ex-escravo e pintor español (n. 1606).
* Rodrigo Mendes Silva, historiador, xeógrafo e escritor portugués (n. 1606).

## Outros 
Historia ano a ano
Carles Bosch de la Trinxeria

**Carles Bosch de la Trinxeria**, nado en Prats de Molló o 15 de maio de 1831 e finado en la Junquera o 15 de outubro de 1897, foi un escritor catalán.

## Traxectoria 
Naceu no seo da pequena nobreza, estudou o bacharelato de artes e letras en Tolosa e de ciencias en Barcelona. Logo aséntase na Junquera para administrar as súas terras, que estaban a un e outro lado da fronteira.

Membro da Associació Catalana d'Excursions Científiques e da Associació Catalana de Excursions, os seus primeiros artigos apareceron nos boletíns destas asociacións e tamén na revista *La Renaixença*. En 1887 publica unha recolleita dos seus artigos, ''Records d'un excursionista*, que tiveron un éxito inmediato, ao que seguen *Pla i Muntanya* (1888), *De ma collita* (1890) e *Tardanies* (1892). As súas obras insírense na corrente máis conservadora da Renaixença, propugnando unha volta ás formas de vida do Antigo Réxime.

Escribiu tamén novelas como *L'hereu Noradell*, en 1889, *Montalba* e *L'hereu Subirà* en (1891) e *Lena* (1894).

## Bibliografía 
* Maria Espelt, "*Records d'un excursionista*, Carles Bosch de la Trinxeria (Brau Editor, Figueres, 2005)", *Annals de l'Institut d'Estudis Gironins'', 47 (2006), 421-422.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* L'hereu Noradell na Biblioteca Virtual Joan Lluís Vives
* ''Records d'un excursionista''
1730

## Acontecementos 
* Ana I, tsarina do Imperio Ruso.

## Nacementos 
* 11 de marzo - Otto Friedrich Müller, naturalista danés (m. 1784).
* 26 de xuño - Charles Messier, astrónomo francés (m. 1817).
* 29 de agosto - Aleijadinho, escultor brasileiro.
* Pieter Boddaert, médico e naturalista holandés (m. 1795).
* Sebastián Malvar Pinto, arcebispo de Santiago de Compostela en 1784 (m. 1795).
* Murk van Phelsum, médico e hemitólogo neerlandés (m. 1779).
* Tomás López Vargas, xeógrafo español (m. 1802).
* Lucy Terry (data aproximativa), escritora (m. 1821).

## Mortes 
* 30 de xaneiro - Pedro II, emperador de Rusia (n. 1715).
* 21 de febreiro - Bieito XIII, papa da Igrexa católica (n. 1649).
* Andreas Jäger, filólogo e relixioso sueco (n. 1660).
* Árni Magnússon, investigador islandés (n. 1663).

## Outros 
* Elección do Papa Clemente XII

Historia ano a ano