open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Penela, Cartelle

**Santiago de Penela** é unha parroquia do concello de Cartelle, na comarca da Terra de Celanova, provincia de Ourense. Segundo o IGE en 2013 tiña 39 habitantes (25 mulleres e 14 homes), o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 85 habitantes.

## Toponimia 
O topónimo é un diminutivo de *pena* (latín medieval  derivado de ) co sufixo do latín vulgar -*ella,* unha "peneda pequena".

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Penela 
### Parroquias de Cartelle 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cartelle
Lochium Funis

**Lochium Funis**, a corda e a liña, é unha constelación menor creada por Johann Elert Bode que aparece por primeira e única vez no seu atlas estelar do 1801. As súas estrelas, na súa meirande parte de quinta magnitude, atopábanse próximas ás da actual Pyxis, o compás. Lochium Funis representa unha corda náutica e a liña de rexistro utilizada para medi-la distancia percorrida no mar, de aí a súa proximidade a Pyxis coma ó Navío Argos.

## Notas 
* Lochium Funis. Obsolete constellations (Shane Horvatin)  
* Lochium Funis. Star Tales (Ian Ridpath)
Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1975

O **Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1975** foi o número 26 da FIA, comezou o 12 de xaneiro de 1975, e terminou o 5 de outubro logo de catorce carreiras .

## Resumo da tempada 
Logo do duro final da tempada de 1974, moitos observadores consideraron ao equipo Brabham favorito para gañar o título de 1975. O ano comezou ben, cunha emotiva primeira vitoria de Carlos Pace en Interlagos o circuíto da súa cidade natal, São Paulo. Con todo, ao longo da tempada, a perspectiva inicial non se mantivo.

Niki Lauda refírese a miúdo a 1975 como "o ano incrible". No seu segundo ano co Ferrari, o equipo proporcionoulle o Ferrari 312T - un automóbil que era tecnicamente moi superior a calquera da competencia. Gañou o seu primeiro título mundial con 5 vitorias e unha enorme marxe sobre o segundo lugar no campionato.

## Pilotos e construtores 
Os seguintes pilotos e construtores participaron no controvertido Campionato do Mundo de Pilotos de F1 de  e na Copa Internacional de  para os fabricantes de F1.

## Calendario de Grandes Premios 
## Clasificación do Mundial de Pilotos de 1975 
|valign="top"|

|}

## Clasificación do Mundial de Construtores de 1975 
miniatura|Ferrari gañou a Copa Internacional de 1975 de construtores de F1 co 312B3 e o 312T (na foto)

* **Negra** resultados que contaron para o campionato.
* ‡ Outorgaronse a metade dos puntos.

	
### Resultados de carreiras fora do campionato 
Tamén se celebraron outras carreiras de Fórmula Un en 1975, que non contaron para o Campionato Mundial.

## Notas 
## Véxase tamén
Lupus

O termo **Lupus** (do latín *lupus*, lobo), pode referirse a:

* O lobo, animal mamífero.
* O lupus, unha enfermidade autoinmune.
** Lupus eritematoso sistémico, un tipo de lupus.
* A constelación Lupus.
* Lupus de Troyes (m. 478), santo francés.
* Lupus de Sens (m. 623), santo francés.
* Lupus Servatus (805-862), escritor beneditino carolinxio francés, abade de Ferrieres.
* A novela *Lupus* de Frederik Peeters.
Calcetín

miniatura|dereita|280px|Calcetíns de diferentes cores.
Un **calcetín** ou **peúgo** é unha cuberta para o pé, deseñada co fin de quentalo, absorber a suor, protexelo do lixo e rabuñaduras ou aliviar o frotamento co calzado.

## Características 
Os calcetíns están deseñados para ser levados co calzado que cobre o pé enteiro, como calzado deportivo, botas ou zapatos de vestir. En ocasións, lévanse con sandalias e zapatillas de casa. Os calcetíns tamén se poden levar sos, xeralmente dentro de casa.

Normalmente, os calcetíns están feitos de algodón, la (cando é groso e de la denomínase carpín ou escarpín), ou nailon. Fabrícanse en cores varias, pero tipicamente son escuros para traxe formal e brancos para traxe deportivo ou ocasional.

A lonxitude dos calcetíns varía, desde cubrir soamente o pé, ata o nivel do xeonllo. Nos Estados Unidos, os calcetíns curtos fixéronse populares para o uso con calzado deportivo, especialmente entre os adolescentes e os adultos novos.

Aínda que os calcetíns tipicamente se venden en pares, xeralmente os dous son idénticos, a diferenza dos zapatos. Uns calcetíns que non coinciden denotan alguén distraído ou que busca un toque de orixinalidade ou incorformismo. Con traxe formal ou semiformal, a cor do calcetín debe corresponder coa cor dos zapatos ou os pantalóns. Levar calcetíns brancos cun traxe escuro esta, habitualmente, mal visto, nas sociedades occidentalizadas.

## Notas
Zapato

Un **zapato** () é un calzado para humanos, que cobre o pé menos que unha bota e máis que unha sandalia.  Os zapatos serven para protexer os pés e para camiñar con estabilidade e resistencia sobre o terreo. Este calzado é moldeado para calzar no pé cunha parte superior flexible de coiro ou plástico e unha sola dun material máis pesado. Os zapatos diferéncianse das botas por non superar a altura do nocello.

## Tipos de zapatos 
Actualmente os calzados están preparados para cada acondicionamento físico do terreo. A sandalia é unha especie de zapato que serve para conseguir máis aire fresco sobre o pé. A zapatilla permite máis capacidade para o movemento e a bota permite o paso sobre líquidos de xeito impermeable.

Os materiais dos zapatos radican mediante o xénero, pero tamén se viron complicados métodos como o zapato de madeira e de metal.

Os tipos de zapato de distinto xénero, non só están ampliados á necesidade, senón tamén ao deseño popular e artístico. No caso dun zapato punk, adquire o deseño de rebeldía, o cal é útil para personificar a imaxe.

Ultimamente xurdiron os chamados zapatos de altura para homes, mesmo que teñen un relanzamento interno que non se nota a primeira ollada e que permite crecer 7&nbsp;cm de estatura. Este sistema permite superar certa desigualdade que existía coas mulleres á hora de querer ser máis alto.

## Galería de imaxes 
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Zapato deportivo
Zapato deportivo

[dereita|250px|miniatura|Zapatillas deportivas de [Nike, Inc.|Nike]] 
Os **zapatos deportivos**, **deportivas**, **zapatillas** ou **tenis** son un tipo de calzado, fabricado xeralmente en pel e con sola de goma, que poden atarse mediante cordóns ou con velcro.

Foron deseñadas orixinalmente para facer deporte, aínda que hoxe en día moitas persoas, especialmente novas, úsanos como calzado habitual. 

## Historia 
En 1893 apareceron os primeiros zapatos deportivos. Estaban fabricados en lona e servían para que os barqueiros non camiñasen con zapatos polo peirao.
miniatura|dereita|Calzado deportivo usado.

## Marcas populares
Entre as marcas máis populares atópanse Dolphito, Adidas, Nike, Reebok, Wilson, Pony, Umbro, New Balance, Converse, K-Kwiss, Puma, Lacoste, Shaq, Asics, Etnies, Brooks, C1rca, Emerica, Adio, DVS, DC Shoes, éS, Ipath, Osiris Shoes, Fallen, Lakai, Keen Footwear, Vans, ALIFE, Skechers, Power and British Knights, Quiksilver, Roxy, Bape, IceCream, FILA, HEAD, Geox, Yumas, Bambas ou Vitoria.

## Véxase tamén 
* Calzado 
* Deporte

## Notas
Guasacaca

miniatura|300px|dereita|Aguacate partido.

A **guasacaca** é unha das salsas máis coñecidas en Venezuela, acompañante de carnes, polos, pasteis, empanadas e arepas. Pódese preparar de diversas formas, pero xeralmente úsanse os mesmos ingredientes: aguacate, allo, cebola, coandro, perexil, pementón, aceite e vinagre, todo salpementado. Consérvase refrixerada.

## Características
Ingredientes: 
*1 Aguacate 
*1 Cebola mediana 
*2 Dentes de allo 
*1 Pementón verde pequeno 
*1 Ramallo de coandro
*1 Ramallo de perexil 
*Aceite 
**Vinagre ou zume de limón 
*Sal e pementa ao gusto 
*Mel 
*Mostaza

## Preparación
Retire a pel do aguacate e a semente, pique en anacos, coloque nun 
procesador de alimentos ou nunha licuadora (xunto coa cebola, o pementón e o allo), coloque as follas de coandro e perexil, e acenda o procesador. Agregue aos poucos aceite e vinagre ata formar unha crema lixeira; salpemente ao gusto. Pode ser máis espesa ou lixeira segundo a súa preferencia. Envase e conserve refrixerado. Para aliviar o sabor do vinagre pódeselle agregar mel e un pouco de mostaza .
Samuel Wilberforce

[miniatura|dereita|Foto de Samuel Wilberforce por [Lewis Carroll.]]
**Samuel Wilberforce**, nado en Londres o 7 de setembro de 1805 e finado en  Dorking (Surrey) o 19 de xullo de 1873, foi un relixioso anglicano inglés.

## Traxectoria
É coñecido polo debate con Thomas Henry Huxley en 1860 en Oxford, onde era bispo da Igrexa de Inglaterra, sobre o tema "Darwinismo e Sociedade".
Trasgu

**Trasgu** foi un grupo de música folk avilesino (Asturias, España), creado no ano 1979. Pioneiro do folk asturiano, trátase do primeiro grupo deste estilo en Asturias que publicou un traballo discográfico, *La isla de Hélice*. Tamén foi o primeiro grupo que mesturaba instrumentos tradicionais acústicos con electrónicos máis modernos, como o baixo eléctrico ou os sintetizadores.

No ano 1982 participaron no Festival Internacional do Mundo Celta de Ortigueira.
 
## Membros 
## Discografía 
### Álbums
Enseada de Botafogo

miniatura|Praia de Botafogo na enseada do mesmo nome.
A **enseada de Botafogo** é un accidente xeográfico que se localiza no barrio de Botafogo, na cidade suramericana do Río de Xaneiro, no Brasil.
Lobo (homónimos)

O termo **Lobo** pode referirse a:

***Lobo**, un animal mamífero salvaxe da mesma familia có can:
****Lobo ibérico**, unha subespecie de lobo (Canis lupus) autóctona da Península Ibérica;
****Lobo árabe**, unha subespecie do lobo;
****Lobo prehistórico**, un mamífero extinto da familia Canidae;
***Lobo**, parte arredondada e ben delimitada de certos órganos, coma o cerebro ou a orella. Entre eles están:
****Lobo**, unha das partes nas que se subdivide o fígado;
****Lobo frontal**, un do lobo cerebral do córtex cerebral;
****Lobo temporal**, un dos lobos cerebrais, situado na cara externa de cada hemisferio cerebral;
****Lobo parietal**, un dos lobos cerebrais;
****Lobo occipital**, un do lobo cerebral situado na parte máis posterior do hemisferio cerebral;
****Lobo cadrado**, un dos catro lobos que conforman o fígado;
****Lobo caudado**, un dos catro lobos que conforman o fígado;
****Lobo dereito do fígado**, un dos catro lobos que conforman o fígado;
****Lobo esquerdo do fígado**, un dos catro lobos que conforman o fígado;
***Lobo (cerebelo)**, cada unha das tres partes nas que se divide o cerebelo;
***Lobo**, parte arredondada e ben delimitada das follas ou dos pétalos de certas plantas;
***Lobo**, unha das partes nas que se subdivide o córtex cerebral;
***Lobo**, división dun arco ou dun rosetón gótico;
***Lobos de Isengarda**, uns seres mitolóxicos que aparecen na obra de J.R.R. Tolkien.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Cabeza de Lobo**, lugar da parroquia de Ardemil no concello de Ordes;
***Castiñeiro de Lobo**, lugar da parroquia de Ames no concello de Ames;
***A Cruz do Lobo**, lugar da parroquia de San Cosme de Barreiros no concello de Barreiros;
***Fonte do Lobo**, lugar da parroquia de Guillén no concello de Becerreá;
***A Forca do Lobo**, lugar da parroquia de Cesullas no concello de Cabana de Bergantiños;
***O Pao do Lobo**, lugar da parroquia de Queixas no concello de Cerceda;
***A Pedra do Lobo**, lugar da parroquia de Nebra no concello de Porto do Son;
***Pouta do Lobo**, lugar da parroquia de Espasante no concello de Ortigueira;
***Rabo de Lobo**, lugar da parroquia de Bardaos no concello de Tordoia;
***Lobomorto**, lugar da parroquia de Arceo no concello de Boimorto.

;Fóra de Galiza

;Nas Illas Canarias
***Illa de Lobos**, illote do concello de La Oliva, na provincia das Palmas.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***O Loibo**, lugar da parroquia de Quintas no concello de Paderne.
Boxer calzón

miniatura|dereita|Un mozo usando calzóns bóxer. 
Os **calzóns bóxer** (tamén coñecidos simplemente como boxers) son un tipo de calzón usado polos homes. O termo utilízase en inglés desde 1944 para describir os pantalóns curtos usados polos boxeadores, para quen o movemento dos pés é case tan importante como o das súas mans.

Algúns homes prefiren os boxers e non o slip debido á súa variedade de estilos e deseños. Tamén lles gustan como locen. Moitos homes cren que os boxers danlles unha aparencia varonil. Segundo algunhas revistas, a maioría das mulleres nos Estados Unidos e o Reino Unido prefiren aos homes que os usan, xa que lles parecen máis atractivos.

## Historia e deseño 
En 1925, Jacob Golomb, fundador de Everlast, deseñou pezas con elástico na cintura para substituír as de coiro entón usadas polos boxeadores. Estes pantalóns curtos fixéronse famosos de inmediato, pero na década de 1930 foron eclipsados polo slip. Ao redor 1947, os boxers comezaron a gañar popularidade outra vez. Os dous estilos, slip e boxer, compiten no mercado, cunha marcada distinción en preferencias rexionais e xeneracionais dos compradores.

Os boxer están aumentando actualmente a súa popularidade debido á moda, á súa comodidade, e aos beneficios de saúde. Aínda que os slips aínda ten vendas altas, os consumidores son maiormente homes de menos de 40 anos. Desde os anos 90, algúns homes tamén optan polos usar "boxers breves" que son unha peza híbrida: Son axustados como o slip, pero longos como os boxers, de maneira que evitan o rozamento permanente na parte interior das pernas debaixo dos testículos.

A maioría dos bóxers teñen unha bragueta, a apertura que permite sacar o pene sen quitarse a roupa. Os fabricantes dos boxers teñen un par de métodos de pechar a bragueta: broches de metal ou botóns. Con todo, moitos boxers no mercado non necesitan un mecanismo de pechadura, xa que o corte da tea deséñase para solaparse o suficiente para cubrir a bragueta por completo.
Río Yonne

260px|miniatura|O Yonne en Auxerre
O **Yonne** é un río francés, afluente do Sena pola súa beira esquerda, no cal verte as súas augas despois de percorrer 293&nbsp;km. Dá nome ao departamento de Yonne.

## Curso 
A fonte do Yonne está situada no departamento de Nièvre, nas lombas de Morvan a uns 730 m sobre o nivel do mar, cerca de Château-Chinon.

Des o departamento de Nièvre corre para noroeste escavando un profundo val con formacións calcarias. Pasada a cidade de Auxerre, capital do departamento de Yonne, atravesa unha gran chaira, ensanchándose e tornándose navegábel. Conflúe co Sena en Montereau-Fault-Yonne.

## Afluentes 
Ten numerosos tributarios, entre os cales salientan o Armançon, o Cure e o Serein, todos eles pola dereita, e que superan os 150&nbsp;km de lonxitude; os afluentes da marxe esquerda son máis curtos, cabe citar entre eles o río Vrin e o Tholon, que non chegan alcanzar os 40&nbsp;km de curso. O caudal medio do Yonne é superior ao do Sena no punto de confluencia; o seu valor medio é de 95 m³/s.

## Navegación e canles 
miniatura|dereita|Río Yonne.
O Yonne é navegábel nunha lonxitude de 108&nbsp;km desde Auxerre até Montereau-Fault-Yonne, na unión co Sena. Ten 26 esclusas cun gálibo mínimo de 93 m por 8,30 m.

Está ligado ao Saona polo canal de Borgoña, que principia en Migennes, e comunica co río Loira por medio do canal do Nivernais, cuxo punto de partida está en Auxerre.

## Cidades bañadas polo Yonne 
* Clamecy
* Auxerre
* Migennes
* Joigny
* Villeneuve-sur-Yonne
* Sens
* Montereau-Fault-Yonne

## Topónimo 
O seu nome procede do celta Ica-Onna. Ica e Onna son dúas raíces hidronímicas.
Slip

miniatura|dereita|Un home usando calzóns tipo slip
O **slip** é un tipo de calzón axustado, sen perneiras, e proporciona máis soporte que os boxers, retendo aos órganos xenitais nunha posición fixa. Isto faio ideal para actividades deportivas ou para aqueles que queren un soporte máis axustado que o que proporcionan os boxers.

Algúns médicos din que a temperatura pode afectar a produción de esperma e que o slip, ao forzar aos testículos contra o corpo, interfire coa espermatoxénese. Moitos médicos recoméndanlle a homes con baixo reconto de esperma que cambien o slip por boxers. Outros estudos cuestionan que o uso de slips inflúa a produción de esperma.
Suspensorio

miniatura|dereita|Suspensorio: Vista anterior, lateral e posterior
Un **suspensorio** (ou *suspensor*) é un tipo de calzón deseñado para protexer os xenitais masculinos durante unha actividade vigorosa ou deportiva.

## Características 
Un suspensorio típico consiste nunha banda elastizada na cintura cunha bolsa de soporte onde poñer os xenitais e dúas tiras, que van desde a base da bolsa unha cara ao lado esquerdo e a outra ao dereito. Nalgunhas variantes do suspensor, a bolsa pode ter un lugar onde poñer unha coquilla para protexer os testículos e/ou o pene.

O seu nome en inglés é *jockstrap* (en referencia á súa orixe deportiva e ás tiras laterais que o caracterizan). A orixe desta peza atópase na indumentaria deportiva, a súa misión principal é manter suxeitos os xenitais para favorecer a comodidade no movemento nalgúns deportes.

## Tipos de suspensor 
### De bancha ancha con coquilla 
Especialmente usados por xogadores de baseball e rugby, ademais na maioría dos deportes que implican un golpe nos testículos.

### De bancha ancha sen coquilla 
É o máis comunmente usado en ximnasio e diariamente. Principalmente por loitadores, xogadores de fútbol americano, ciclistas e nas artes marciais.

## Uso do suspensor 
O seu uso é recomendado para calquera actividade física vigorosa nas cales corra risco o aparto xenital masculino, como unha escordadura ou un golpe. Benefícianse con el os deportistas (baseball, fútbol americano, artes marciais, ciclismo e rugby) ou quen fagan actividades que demanden esforzo como obreiros da construción, policías ou leñadores.

Tamén ten un uso medicinal, naqueles homes con hidrocele, varicocele, hematocele, ou espermatocele.

Debido á súa comodidade e lixeireza é que tamén algúns homes úsano por confort.

Como o escroto está separado da coxa, usar un suspensorio prevén o rozamento do escroto e reduce o impacto testicular. Os suspensores conservan menos humidade que as roupas de algodón e polo tanto son máis frescos e menos propensos a cultivar fungos nas rexións húmidas e quentes do órgano reprodutor masculino.

Na actualidade, o suspensorio é unha peza con menor demanda que outras como o tanga, pero que comeza a gañar mercado dentro das pezas de lencería masculina de uso común.

### Como usalo 
Ponse como un slip e levántallo ata facer que a banda elástica chegue á altura da cintura e a bolsa levante os xenitais tanto como sexa confortable.

A algúns homes gústalles poñer o seu pene fláccido apuntando directamente cara a arriba, outros cara á esquerda ou dereita, e algúns directamente cara a abaixo, sobre o escroto. Esta última pode ser confortable se se usa coquilla.
Bragueta

[miniatura|220px|[Carlos I de España loce unha bragueta neste retrato creado por Tiziano, 1532-1533.]]
A **bragueta** é unha vestimenta masculina que se usaba nos séculos XV e XVI para cubrir os órganos xenitais. Por extensión, **bragueta** ou **petrina** úsase para a abertura diante dos calzóns ou pantalóns, que se adoita pecharse con cremalleira ou con botóns.

## Historia 
Nos séculos XV e XVI, a bragueta apareceu por razóns de pudor: Os homes vestían calzas moi axustadas que viñan abertas na entreperna, de maneira que o órganos xenitais quedaban cubertos soamente polo xibón. Cando a moda cambiou e os homes empezaron a usar xubóns máis curtos, apareceu a bragueta.

Algunhas armaduras do século XVI inclúen braguetas metálicas.

## En España 
O rei Carlos I mostra o uso da bragueta nunha pintura moi famosa creada por Tiziano: o *Retrato de Carlos V co can* (Museo do Prado).

## Notas
Perna

:*Para o xénero de moluscos, véxase **Perna**.
miniatura|170px|dereita|Aspecto lateral da perna dereita
En anatomía humana, a **perna** é o terceiro segmento do membro inferior ou pelviano, comprendida entre o coxa e o pé. A perna articúlase coa coxa mediante a xeonllo, e co pé mediante o nocello.

En linguaxe común, non científica, o termo *perna'' denota a totalidade do membro inferior do corpo humano.

## Ósos da perna
* Fémur, entre as cadeiras e os xeonllos
* Rótula, nos xeonllos
* Tibia e peroné, entre os xeonllos e os nocellos.

## Músculos da perna 
*Grupo muscular anterior 
**Tibial anterior 
**Extensor propio do dedo groso 
**Extensor común dos dedos 
**Peroneo anterior 
*Grupo muscular externo 
**Peroneo lateral longo 
**Peroneo lateral curto 
*Grupo muscular posterior 
**Poplíteo 
**Flexor longo común dos dedos 
**Tibial posterior 
**Flexor longo propio do dedo groso 
**Tríceps sural: xemelgo interno, xemelgo externo, sóleo. O tríceps sural insírese no calcáneo mediante o tendón de Aquiles. 
**Plantar delgado

Ficheiro:leg_flexor_spf.png|Músculos flexores superficiais
Ficheiro:leg_flexor_deep.png|Músculos flexores profundos
Ficheiro:leg_extensor.png|Músculos extensores
Ficheiro:leg_cut.png|Corte transversal da perna

## Sistema vascular
### Arterias
*Arteria poplítea 
*Arteria tibial anterior 
*Tronco tibioperoneo 
**Arteria peronea 
**Arteria tibial posterior

### Veas
*Safena interna 
*Safena externa

## Nervios da perna
* Nervio ciático poplíteo interno
Migennes

**Migennes** é unha vila e un concello francés situado no departamento de Yonne, na rexión de Borgoña. Contaba con 7.373 habitantes en 2007. A extensión do concello ou *commune* é de 16,58 Ha.

## Xeografía 
Está sito a uns vinte km de Auxerre, capital do departamento, na confluencia do río Armançon e do Yonne, entre 85 e 120 m sobre o nivel do mar.

Ademais, Migennes é o punto de partida da canle de Borgoña, de 242&nbsp;km de lonxitude, que termina en Saint-Jean-de-Losne, canal que permite unir o río Yonne (e o Sena a través del) co río Saona.

## Historia 
Escavacións efectuadas en 2004, mostraron que a zona estaba xa habitada na Era do Bronce. Da época galo-romana os mosaicos e outros obxectos mostran que tiña unha certa importancia. A vila denominábase *Mitigana* durante o Imperio Romano.

A vila debe a súa fama á súa estación, denominada Laroche-Migennes, e mais a aparecer nunha canción burlenta do talentoso *chansonnier* Jean Raymond, que dicía "Laroche Mimi Laroche Migennes etc...".

Sito Migennes á mesma distancia de Dijon que de París, para o cambio de locomotoras estabeleceuse a localidade como sitio de cambio ideal. Porén a electrificación fixo que perdese importancia como estación intermedia.

## Monumentos 
* Igrexa parroquial de **"Saint Pancrace"**: ofrece unha representacion mural do Dito dos tres mortos e os tres vivos: tres mozos son interpelados nun cemiterio por tres mortos, que lles lembran a brevedade da vida e a importancia da saúde da súas almas.
* Igrexa parroquial de **"Christ-Roi"**: comezouse a contruír en 1925 e foi consagrada en 1935. Está edificada en cemento, material entón moi novedoso. O seu impresionante campanario alcanza 60 metros de altura.

## Véxase tamén 
* Borgoña
* Yonne

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial da vila de Migennes
Rupelmonde

miniatura|dereita|275px|Frontón da catedral, con epígrafe latino embaixo: "Gloriosamente venceu o dragón"
**Rupelmonde** é unha localidade belga, sita na provincia Flandres Oriental, nas beiras do río Escalda. Esta vila de 3.000 habitantes forma parte desde 1977 do concello de Kruibeke.

## Características 
### Xeografía e nome 
Rupelmonde érguese na beira esquerda do río Escalda, xusto en fronte da desembocadura do río Rupel. A súa situación explica o seu nome, pois *monde* equivale en flamengo a "desembocadura, foz", como o alemán *Munde*. "Foz do Rupel" é o significado do topónimo da vila.

### Sitios de interese 
* A catedral de Nosa Señora, que data de 1757 e posúe unha reprodución dun cadro de Jacob Jordaens.
* A estatua de Mercator, sita na praza central da vila.
* O vello moíño de auga, restaurado en 1997.
* A "Schelleksfeesten", con desfile de xigantes, que ten lugar o primeiro domingo de agosto.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do concello
Yonne (homónimos)

O topónimo **Yonne** pode referirse:
***Río Yonne**, un río francés afluente do río Sena.
***Yonne**, un departamento francés.
Sancho III de Castela

**Sancho III de Castela**, tamén chamado **o Desexado**, nado en Toledo en 1134 e finado o 31 de agosto de 1158, foi rei de Castela.

## Traxectoria 
Era o fillo primoxénito de Afonso VII e Berenguela de Barcelona. Ó morrer o seu pai o 21 de agosto de 1157, herdou o reino de Castela, mentres que o seu irmán, Fernando II, recibiu o reino de León. A división do reino entre os dous fillos de Afonso VII non derivou en conflito entre os irmáns debido á intervención da súa medio irmá Sancha, que intermediou para os dous respectaren os límites territoriais de cada reino.

O 30 de xaneiro de 1151 casou con Branca Garcés de Navarra, filla do rei navarro García Ramírez I e de Margarida de Aguila. Deste matrimonio naceu en 1155, o futuro rei Afonso VIII, falecendo Branca no parto.

En 1158 contribuíu á creación da orde de Calatrava cando os templarios rexeitaron manter a defensa da cidade fronteiriza de Calatrava que lles fora concedida por Afonso VI en 1147. Sancho entregou entón a tenencia e o señorío de Calatrava ó abade Raimundo de Fitero e ó cabaleiro Diego Velázquez, que fundaron a citada orde militar.

Seguindo a política do seu pai, logrou que en 1157 o rei navarro Sancho IV, e en 1158 o conde de Barcelona Ramón Berenguer IV lle prestaran vasalaxe. Ese mesmo ano entrou no reino leonés do seu irmán Fernando II, pero non chegou a enfrontarse a el, xa que os dous monarcas chegaron a un acordo firmado no tratado de Sahagún o 23 de maio de 1158, polo que Sancho se comprometía a devolver as terras fronteirizas entre os reinos que conquistara, a cambio de que estas foran dadas en señoríos a nobres leoneses próximos ó rei castelán. Tamén acordaron prestarse axuda mutua fronte a terceiros, repartíronse as zonas de conquista sobre os territorios musulmáns e estableceron que se algún deles falecía sen descendencia, o reino do finado pasaría ó supervivente.

A súbita morte de Sancho deixou o tratado firmado co seu irmán sen forza algunha. Foi sucedido no trono polo seu fillo Afonso, entón menor de idade, o que orixinou unha loita polo poder en Castela entre a familia Lara e a familia Castro.
Iberia

:*Este artigo trata sobre a Península Ibérica na Idade Antiga, para outros usos da palabra, véxase Iberia (homónimos).*

[miniatura|250px|[Moeda acuñada na Iberia.]]
**Iberia** é o nome polo cal os gregos coñecían desde tempos remotos o que hoxe chamamos Península Ibérica. O historiador grego Heródoto cita o topónimo **Iberia** para designar á península, que é coñecida en todo o mundo grego. O termo *Iberia* é grego e o termo *Hispania* é latino.

## Trazos xerais 
O coñecemento da Península Ibérica como entidade xeográfica foi un proceso lento, con retrocesos e relatos lendarios. A distancia co foco da cultura antiga era notábel, e descoñécese cal era o coñecemento que puideron ter gregos e fenicios da súa xeografía. O interese de ambos os pobos naqueles tempos era simplemente económico, por tanto suponse que talvez terían bastante información sobre o litoral e dalgunhas rexións do interior.

Os historiadores cren que o pobo fenicio manexaba datos xeográficos de grande interese para eles e que incluso existiron textos con abundante información. Sábese que no século I a. C., o sabio e erudito rei Juba de Mauritania logrou reunir unha grande biblioteca con textos e literatura fenicia, e que no ano 100 da nosa era, o xeógrafo xudeu Marino de Tiro (Fenicia), recolleu gran cantidade de material para poder compoñer o seu mapa do orbe, mapa que serviu en grande medida ao científico Claudio Tolomeo. Mais nin os gregos nin os romanos prestaron grande atención a estes escritos e non os conservaron nin os traduciron, e esta é unha das razóns pola que non chegaron até os nosos días.

## Historia do topónimo *Iberia* 
miniatura|250 px|Bicha de Balazote.
O historiador grego Herodoto, no século V a.c., na súa obra *Historias*, xa cita o topónimo Iberia para designar á península. Pero antes ese termo foi empregado polos tartesos para definir o seu territorio. Barállase que o nome proceda dun río Íber, río da rexión de Huelva, onde certos textos citan un río Iberus, e un pobo, ao que chaman Ibero, pois tanto os gregos coma os púnicos coñeceron antes e mellor as costas meridionais da Península que as levantinas. O mundo grego da Antigüidade coñece con ese nome os límites do Ecúmene, do grego *oikumene* (oιkoυμενη) o «mundo coñecido»: ao leste o Cáucaso, ao oeste, Iberia a península (véxase Iberia caucásica). Considérase que o termo Iberia para definir o que hoxe é a Península Ibérica é exclusivamente grego.

Crese que a voz *iber* é de orixe ibera, sendo así como este pobo nomeaba aos ríos en xeral (igual que *wad* en árabe é «río»). Así era chamado o actual río Tinto en Huelva, e así debía ser chamado tamén o actual Ebro, que conservou o topónimo. 
Estrabón na súa obra *Xeografía* conta todo o que sabe sobre Iberia en épocas anteriores, pero di que no seu tempo o límite estaba xa no *Pyrene*.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *As artes e os pobos da España primitiva*, de José Camón Aznar (catedrático da Universidade de Madrid). Editorial Espasa Calpe, S.A. Madrid, 1954
* *Diccionario Espasa Íberos*, de José R. Pellón. Espasa Calpe S.A. Madrid, 2001

### Outros artigos 
* Península Ibérica
* Hispania
Reino de Iberia

: *Este artigo trata sobre o Cáucaso en tempos dos gregos, para outros usos da palabra, véxase Iberia (homónimos)*

dereita|miniatura|400px|Mapa do Cáucaso
**Iberia** (იბერია) era o nome empregado polos antigos gregos e polos romanos para designar ao antigo reino xeorxiano de Kartli (século IV a. C.–século V) que ocupaba o leste e o sueste do país caucásico.

Emprégase o termo de **Iberia caucásica** ou **Iberia do Leste**, para distinguilo da tamén denominada Iberia polos antigos gregos: a Península Ibérica. Algúns eruditos cren que o Cáucaso era o lugar orixinal das tribos que posteriormente migraron á Península Ibérica, dada a coincidencia nos nomes.

## Historia 
### Historia antiga 
A área estaba habitada por varias tribos emparentadas entre si, chamadas xeralmete iberos polos autores antigos. O reino local, Kartli recibe o seu nome dun xefe místico, Kartlos.

Os Moschi mencionados por varios historiadores clásicos e os Sasper, os seus posíbeis descendentes, (nomeados por Herodoto poderían ter un papel relevante na consolidación das tribos da rexión. Probábelmente, a orixe etimolóxica de «*Iberia*» derivase do seu nome (*Sasper* >*Speri* >*Hberi* >*Iberi*). Os Moschi teríanse movido cara ao nordeste nunha migración. A principal tribo eran os Mtskheta, que darían nome á capital. O seu primeiro asentamento chamouse polos autores medivais xeorxianos, *Arrian-Kartli*, baixo o goberno persa da dinastía aqueménida. Tras iso, foron gobernados por un príncipe local coñecido como *mamasakhlisi*.

A fonte medieval de *Moktsevai Kartlisai* («Conversión de Kartli») fala ademais de Azo e a súa xemte, que se asentaron na futura capital de Mtskheta. Outras crónicas do país, *Kartlis Tskhovreba* («Historia de Kartli») din que Azo sería un oficial de Alexandre Magno, que asasinou a unha dinastía local e conquistou o territorio, sendo expulsado por Parnavaz I de Iberia.

## Reis de Iberia 
* Samara de Mtskhetha ? -322 
* Azon 322-302 
*Parnavaz I 302-237
* Saurmag I 237-162 (fill)
* Mirian I 162-112 (xenro, adoptado coma fillo)
* Parnadjom 112-93 (fillo)
* Arshak I 93-81 (cuñado de Parnadjom e xenro de Mirian I)
* Artag 81-64 (fillo)
* Parnavaz II 64-33 (fillo)
* Mirian II 33-23 (fillo de Parnadjom)
* Arshak II 23-2 (fillo)
* Adreki 2 aC- cap el 30 dC
* Mitridates I 
* Pharsman I 
* Bartom 55-72 
* Qartam 55-72 
* Kaos 72-87 
* Armazel 87-? 
* Azork 87-1? 
* Derok ?
* Mirdat I ?-106
* Hamazasp I 106-116 (fillo)
* Pharsman II Kveni (o Benfeitor) 116-142 (fillo)
* Radamisto de Iberia 142-145 
* Pharsman III 145-185 
* Hamazasp II 185-189 (fillo)
* Rev I o Xusto, 189-216 (fillo de Volageses II de Armenia)
* Vache 216-234 (fillo)
* Bakur I 234-249, (fillo) 
* Mirdat II, 249-265 
* Hamazasp III 260-265 
* Asphagur I 265-284 (fillo de Mirdat II)
* Mirian III 284-361 (fillo do shah de Irán) 
* Rev II 345-361 (fillo)
* Saurmag II 361-368 
* Varaz Bakur II (Asphagur III) 368-? (fillo de Mirian III)

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cáucaso
*Ávaro
* Kabardo
-2589

## Acontecementos 
* Fin do reinado en Exipto do faraón Snefru (data aproximada), que inaugurara a dinastía IV (ca. -2613).

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
Vaqueiro

miniatura|Pantalón vaqueiro ou *jeans.*
Un **vaqueiro**, **pantalóns vaqueiros** ou, orixinalmente, en inglés ***jeans*** (pronunciado ['jins]), son un tipo de pantalón feito cun tecido de algodón bastante resistente chamado denim. Orixinalmente esta era unha peza de traballo, pero a partir da década de 1950 empezáronse a impoñer como peza xuvenil.

## Cultura 
Na súa orixe, os pantalóns vaqueiros, pola súa resistencia, usábanos os traballadores manuais, sobre todo en traballos forzosos como os mineiros, ou agricultores de principios do século XX. Nos Estados Unidos na década de 1950, as mozas e adolescentes empezaron a poñerse vaqueiros como forma sutil de protesta contra o conformismo. O feito considerouse unha provocación; por exemplo nalgúns cines non se permitía entrar ao que levase vaqueiros. Na década de 1960, os vaqueiros gañaron aceptación e para a década de 1970 convertéronse nun artigo corrente nos EUA, polo menos para vestir informalmente. A súa aceptación seguiu crecendo ata o punto en que agora forma parte do fondo de armario, e como media cada estadounidense posúe sete pares.

As modas foron impoñendo diversos cortes de pantalón, coa cintura máis ou menos alta, coas perneiras axustadas (en España chamáronse *de cabicha*), rectas ou *acampanadas* (ou de *pata de elefante*). Outras tendencias afectaron ao grao de decoloración do pantalón e ata ao seu integridade: os pantalóns rotos ou feitos farrapos estiveron de moda.

## Fabricantes 
Aínda que a marca de pantalóns vaqueiros por excelencia é Levi's, outros fabricantes clásicos de vaqueiros foron Lee e Wrangler, en México Furor e en España estaba Lois. Todas marcas moi populares nos 70s. Na actualidade hai moitas marcas especializadas en vaqueiros e ata as marcas máis exclusivas fan vaqueiros caros como é o caso de Diesel e G-Star Raw. Levi's fai referencia a "Òscar Levi Strauss". Actualmente é unha tenda moi famosa por todo o mundo.

## Notas
Xersei

miniatura|dereita|350px|Diferentes tipos de xerseis
miniatura|250px|Detalle da parte frontal un **xersei**
:*Para o territorio británico no Canle da Mancha, véxase Illa de Jersey*.
Un **xersei** é unha peza de vestir de punto, frecuentemente de la, algodón ou teas sintéticas, a cal cobre o tronco e extremidades superiores.

## Notas
Levi Strauss

framed|Levi Strauss.

*Non confundir co filósofo Claude Lévi-Strauss*

**Levi Strauss**, nado en Baviera o 26 de febreiro de 1829 e finado o 26 de setembro de 1902, foi un empresario xudeu de orixe alemá, fundador de Levi Strauss & CO, un dos maiores fabricantes de pezas de vestir no mundo.

## Traxectoria 
En 1847 emigrou a Nova York xunto con dúas irmás e a súa nai, onde foron recibidos por familiares. Viaxou a San Francisco en 1853 para abrir unha pequena tenda de mercería, que creceu ata converterse nun próspero negocio.

En 1872, Jacob Davis, un xastre lituano que lle compraba regularmente pezas a Levi, comunicoulle a este o inconveniente que presentaban os seus pantalóns: os petos descosíanse facilmente co duro traballo da mina. Ambos atoparon unha posible solución: reforzar as esquinas dos petos con reberetes. Suxeriulle que xuntos soliciten a patente do proceso, e o 20 de maio de 1873 chega a concesión desta e da marca rexistrada dos Estados Unidos. Así oficialmente nacía o primeiro pantalón rebereteadp de Levi's. Iníciase así a produción da peza de vestir máis fabricada de todos os tempos: os jeans ou vaqueiros.

Faleceu aos 73 anos, en 1902. Os seus sobriños herdaron o negocio, que permanece en activo ata os nosos días. Ao longo de 2008, Levi Strauss pechou a súa última fábrica nos Estados Unidos para trasladar toda a súa produción a países do terceiro mundo, onde a man de obra é máis barata.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Levi's 
* Levi's Europe  {{en{{
* Levi's Online Store 
* Levi Strauss Company
Levi Strauss & Co.

**Levi Strauss & Co.**, tamén coñecida simplemente como '''Levi's''' é unha empresa​ estadounidense produtora de pezas de vestir, mundialmente coñecida pola marca Levi's de pantalóns vaqueiros. Foi fundada en San Francisco, California en 1853 por Levi Strauss, inmigrante de orixe xudía, procedente de Buttenheim, no estado federado de Baviera, ao sur de Alemaña.

Os seus ingresos por vendas, a data de 2016, eran de 4 600 millóns de USD, e conta con máis de 15 000 empregados.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de Levi's (*en castelán*)
A Guía, Gomesende

**Santa María da Guía** é unha parroquia do concello de Gomesende, na comarca da Terra de Celanova, provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 90 habitantes (39 homes e 51 mulleres), 2 menos que en 2006.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Guía 
### Parroquias de Gomesende 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Gomesende
Asado Negro

O **asado negro** é unha comida típica de Venezuela.

## Ingredientes
O prato leva:
*Carne (cortada de forma cilíndrica, extraída da parte traseira da res)
*Especias 
*Papelón (produto directo da melaza da cana de azucre fervida e callada en forma de pasta).
*Viño
**Alli doce*

## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Asado
O Pao, Gomesende

**Santa María do Pao** é unha parroquia do concello de Gomesende, na comarca da Terra de Celanova, provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 384 habitantes (174 homes e 210 mulleres), menos ca en 2006.

## Galería de imaxes

Imaxe Igrexa do Pao, Gomesende.jpg|Igrexa parroquial do Pao.
Cruceiro Igrexa do Pao, Gomesende.jpg|Cruceiro na igrexa parroquial do Pao.
Igrexa O Pao, Gomesende 3.jpg

## Lugares e parroquias
### Lugares do Pao
### Parroquias de Gomesende
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Gomesende
Pé (anatomía)

En anatomía, o **pé** é unha estrutura biolóxica utilizada para a locomoción que se atopa en moitos animais. As súas características varían dun animal a outro.

Nos animais vertebrados, o pé é unha das estruturas máis complexas do corpo, con numerosos ósos, músculos e outros tecidos conectivos.

## O pé humano 
O pé está dividido en tres partes:

* Tarso, con 7 ósos. 
** Calcáneo 
** Astrágalo 
** Escafoide ou Navicular 
** Cuboide 
** Cuñas (x3) 
* Metatarso, con 5 ósos. 
* Falanxes, con 14 ósos. 
:* Falanxe proximal ou falanxe (x5) 
:* Falanxe media ou falanxina (x5) 
:* Falanxe distal ou falanxeta (x4; o dedo gordo só ten 2 falanxes) 
O podólogo é o especialista do pé e ocúpase das patoloxías desta zona do corpo.

## Tipos de pé no ser humano 
miniatura|180px|Vista lateral interna do pé humano nunha reconstrución 3D.
miniatura|120px|dereita|Un pé humano - 1 Noelo2 Calcañar 3 Tarso 4 Metatarso 5 Dedas
Distínguense tres tipos:

* **Pé grego**: así chamado porque se observa nas estatuas da época clásica: a segunda deda é a máis longa despois da deda gorda, e a terceira practicamente mide o mesmo, e a cuarta e a quinta dedas son máis pequenas. Neste tipo de pé as cargas distribúense mellor sobre a parte dianteira do pé. 
* **Pé polinesio ou cadrado**: como o que se observa nos cadros de Gauguin: as dedas son case todas iguais e están á mesma altura. 
* **Pé exipcio**: visible nas estatuas dos faraóns: a deda gorda é a máis longa e as outras séguenlle por tamaño e orde decrecentes. É o tipo de pé máis exposto, xa que se sobrecarga máis co calzado e predispón a xoanetes (*hallux valgus*) e á artrose metatarsofalánxicas (*hallux rígidus*).

## Pés nos animais 
[miniatura|165px|esquerda|Pezuños de [cabalo]]
As características dos pés varían dun animal a outro. Moitos vertebrados que teñen pernas tamén posúen pés situados no seu extremo inferior. Para estes animais, o pé é unha complexa estrutura de ósos, músculos e outros tecidos conectivos.

O pé que máis se acerca ao do pé humano na escala animal é o dos mamíferos, pero é menos ancho e menos longo e forma máis saliente por detrás (excepto os cuadrúmanos e os mamíferos mariños). Entre os carnívoros, os osos e outros animais semellantes teñen a planta do pé particularmente desenvolvida, que é de onde vén a antiga distinción entre animais *plantígrados* e *dixitígrados*

Nos animais esencialmente andadores ou que deben soportar unha masa considerábel, os dedos diminúen en número e lonxitude. Así vemos que:

* os pés do cabalo están formados por un único dedo chamado *pezuño*
* os ruminantes posúen catro dedos pero só apoian dos no chan
* o elefante ten cinco pero moi curtos

Nas aves, a metade do tarso está soldada coa tibia e a outra co metatarso. Estes animais soamente apoian no chan as falanxes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Podólogo.
* Podoloxía.
### Ligazóns externas 
* Colexio Oficial de Podólogos de Galicia
* Facultade de enfermaría e podoloxía. UDC
* Coidados básicos do pé
Abruciños, Amoeiro

**San Xoán de Abruciños** é unha parroquia do concello de Amoeiro, na comarca de Ourense, provincia de Ourense. Segundo o IGE, en 2022 tiña 69 habitantes (31 homes e 38 mulleres).

## Patrimonio
*Pazo de San Damián.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Abruciños
### Parroquias de Amoeiro
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Amoeiro
Henrique I de Castela

**Henrique I de Castela**, nado en Valladolid o 14 de abril de 1204 e finado en Palencia o 6 de xuño de 1217, chamado tamén **Henrique de Borgoña**, foi rei de Castela entre 1214 e 1217.

## Traxectoria 
Fillo mais novo de Afonso VIII e de Leonor de Plantagenet, accedeu ó trono con dez anos ó morrer os seus seis irmáns homes. A súa minoridade supuxo a apertura dun período de rexencia de 24 días por parte da súa nai. Trala súa morte asumiu a rexencia a súa irmá mais vella, Berenguela, que residía na corte castelá trala anulación do seu matrimonio con Afonso IX de León polo papa Inocencio III en 1204.

A rexencia de Berenguela foi contestada pola familia Lara, nobres casteláns que xa se destacaran polas súas intrigas durante a minoría de idade de Afonso VIII. Encabezados polo conde Álvaro Núñez de Lara, negaban a oportunidade de que unha muller se fixese cargo da rexencia do reino, empuxando a Berenguela a renunciar á rexencia para evitar os mesmos conflitos que caracterizaron os primeiros anos do reinado do seu pai Afonso VIII.

A tutela do conde de Lara produciu desavinzas entre a nobreza castelá, que temía o enorme poder que con ela obtiñan os Lara, que desde un primeiro momento manobraron para consolidar a súa posición concertando en 1215 o matrimonio de Henrique coa infanta Mafalda de Portugal, filla do rei Sancho I. O matrimonio nunca foi consumado e acabou sendo anulado ó ano seguinte por Inocencio III, debido ó grao de parentesco entre eles.

[miniatura|Sepulcro do rei, no [Monasterio de las Huelgas de Burgos.]]
Isto motivou ó conde Álvaro Núñez de Lara a concertar un novo matrimonio de Henrique con Sancha, filla de Afonso IX, co que se pretendía unir os reinos de Castela-Toledo e Galiza-León e apartar da liña sucesoria dos dous reinos a Fernando, fillo de Berenguela e do propio rei galego-leonés.

Porén, antes de celebrar os esponsais, Henrique I faleceu en Palencia de forma accidental, ó caer sobre el unha tella desprendida dunha das torres do pazo episcopal de Palencia, onde xogaba con outros nenos.

Á súa morte apareceu un problema sucesorio. Elixida Berenguela, irmá de Henrique e esposa de Afonso IX, como raíña en 1217, renunciou en favor do seu fillo, o herdeiro dos reinos de Galiza e León Fernando III o Santo.

## Notas
Boimorto, Vilamarín

**Santa Baia de Boimorto** é unha parroquia do concello de Vilamarín, na comarca de Ourense, provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 227 habitantes, dos cales 116 eran homes e 111 mulleres. O que supón unha perda de habitantes en relación ao ano 2006.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Boimorto 
### Parroquias de Vilamarín 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vilamarín
Reádegos, Vilamarín

**San Vicente de Reádegos** é unha parroquia do concello de Vilamarín, na comarca de Ourense, provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 377 habitantes (175 homes e 202 mulleres), menos ca en 2006.

A entidade máis poboada é a da Pena, onde chegou a estar a casa consistorial. A parroquia está atravesada pola estrada N-540.

## Festas
*5 de febreiro: santa Águeda.
*10 de agosto: san Lourenzo.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Reádegos
### Parroquias de Vilamarín
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Vilamarín
Orbán, Vilamarín

**Santa María de Orbán** é unha parroquia do concello de Vilamarín, na comarca de Ourense, provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 200 habitantes (96 homes e 104 mulleres), a mesma cantidade ca en 2006.

## Patrimonio 
O **pazo de Orbán** presenta as armas dos Taboada. Gozou do privilexio de coto redondo con xurisdición civil e criminal e a cadea simbólica que denota o dereito de asilo. O pazo foi recuperado tras anos de acelerada degradación.

Ficheiro:Pazo de Orbán, Vilamarín.jpg|Entrada do pazo.
Ficheiro:Detalle do pazo de Orbán, Vilamarín.jpg|Detalle.
Ficheiro:Cheminea do pazo de Orbán, Vilamarín.jpg|Cheminea.
Ficheiro:Inscrición no pazo de Orbán, Vilamarín.jpg|Inscrición.
Ficheiro:Pazo de Orbán, Vilamarín (1).jpg|Pazo.
Ficheiro:Pazo de Orbán, Vilamarín (2).jpg|Pazo.
Ficheiro:Arredores do pazo de Orbán, Vilamarín.jpg|Arredores do pazo.

### Lendas 
Conta a lenda que no lugar de Marcelle, desta parroquia de Orbán, vivían dúas mouras, fermosísimas e lixeiramente vestidas, que provocaban a luxuria dos  paisanos. Dunha volta, un home mercou unha xugada de bois a un labrego na feira de Carballedo, pero pediulle que tivera man dela mentres arranxaba uns asuntos na feira. Ó rematar o día, volve o home, toma a xugada e acordan facer xuntos o camiño de volta. 

Ó chegar xunto ó castro do Piñeiro, o home dá co pé no chan e ábrese a terra. Entran os dous, coa xugada, e camiñan un treito, ata que lle di ó labrego que se agoche un momento. Entón achéganse as dúas mozas, armadas con cadanseu coitelo, e matan un dos bois. Pero unha das mozas di que *lle cheira a cristianillo vivo*, ó que o pai quita importancia asegurando que *é pan cocido*. Ó amencer, libera ó feirante sen facerlle ningún mal.

Noutra versión da lenda, o labrego é escondido nunha habitación con moito luxo, e cando a filla di que lle cheira a *cristianillo vivo*, o pai retruca que quen cheira é ela, por ter andado entre cristiáns.

Tamén se di que as dúas mozas estaban lavando un cesto no río e se achegaron dous mozos, atraídos pola súa beleza. Logo foron andando os catro, rindo e falando, ata que ó chegar ó castro, elas desapareceron sen saber como.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de Orbán, Vilamarín (vista lateral).jpg|Vista lateral da igrexa.
Ficheiro:Cruceiro en Orbán, Vilamarín.jpg|Cruceiro.
Ficheiro:Grupo de casas de Orbán, Vilamarín.jpg|Grupo de casas.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Orbán 
### Parroquias de Vilamarín 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* VAQUEIRO, Vítor: *Mitoloxía de Galiza. Lendas, tradicións, maxias, santos e milagres*, Galaxia, Vigo 2011, 289-290.

### Outros artigos 
* Lugares de Vilamarín
Tamallancos, Vilamarín

**Santa María de Tamallancos** é unha parroquia do concello de Vilamarín, na comarca de Ourense, provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 601 habitantes (455 homes e 146 mulleres).

## Patrimonio
No lugar de Tamallancos sitúase o Pazo de Tamallancos no que destaca unha pedra de armas cuarteada e timbrada con helmo e armas dos Araújo e Mosquera. O pazo pertence á familia Taboada Ramos.

En 1975 inaugurouse a nova igrexa de Santa María de Tamallancos.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Tamallancos
### Parroquias de Vilamarín
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Vilamarín