open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Miki Nadal

**Miguel Nadal Furriel**, coñecido coma **Miki Nadal**, nado en Pedrola (Zaragoza) o 29 de setembro de 1967, é un actor e cómico español.

## Traxectoria 
Coñecido polas súas grandes interpretacións en programas como El Informal en 1999, onde se deu a coñecer, empeza a estudar a carreira de Dereito, deixándoa a medias para cumprir o servizo militar en Ferrol e logo Madrid, onde quedou para ser actor. A súa primeira intervención en televisión foi no programa La sonrisa del pelícano presentado por Pepe Navarro no ano 1997. Actualmente traballa no programa Se lo que hicisteis... da Sexta con gran popularidade en todo o país.

En toda a súa carreira coma presentador, actor, cómico e monologuista traballou nos seguintes programas: “La sonrisa del pelícano”, “El Informal”, “Corriente Alterna”, “El Show de Flo”, “UHF”, “Splunge”, “Mis adorables vecinos”, “El club de la comedia”, “Zulú” Bingo, “Los Irrepetibles de Amstel”, “Cafetería Manhattan”, tivo un programa de concursos chamado “No sabe, no contesta” transmitido na Sexta e colabora no programa "Se lo que hicisteis...". Apareceu como convidado en series como “Casi Perfectos” xunto a Emilio Aragón e “7 vidas”, xunto a Florentino Fernández.
Esmeriz, Chantada

**Santa Mariña de Esmeriz** é unha parroquia que se localiza na ladeira do monte Faro, no oeste do concello de Chantada, na provincia de Lugo. Segundo o INE en 2017 tiña 26 habitantes (once mulleres e quince homes), 21 menos ca en 2008 (26 homes e 21 mulleres nese ano) e 38 menos ca en 2000. Ten cinco entidades de poboación.

## Toponimia
O topónimo **Esmeriz** ten orixe no antropónimo de orixe xermánica  a partir da forma en xenitivo.

## Patrimonio 
* Igrexa de Santa Mariña de Esmeriz, construída na primeira metade do século XVIII, con reformas posteriores no frontis.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Esmeriz 
### Parroquias de Chantada 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Chantada
Argozón, Chantada

**San Vicente de Argozón** é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Chantada, na provincia de Lugo. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2016 tiña 182 habitantes (84 homes e 98 mulleres), 26 menos ca en 2007 (96 homes e 112 mulleres nese ano). Ten dez entidades de poboación. 

## Toponimia
O topónimo **Argozón** podería ter orixe nun antropónimo de orixe xermánica derivado en  emparentado con Aragunte ou Aragundia. Aparece rexistrado na documentación medieval do mosteiro de Oseira como Argonçon.

## Patrimonio 
* **Igrexa de San Vicente de Argozón**, de orixe románica, da segunda metade do século XII, con reformas na nave e sancristía no XVIII.
* Capela de Gordón, do século XVII e principios do XVIII.
* Cruceiro de Argozón.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Portada igrexa de San Vicente de Argozón, Chantada.jpg|Portada da igrexa de Argozón.
Ficheiro:Ábsida igrexa de San Vicente de Argozón, Chantada.jpg|Ábsida da igrexa de Argozón.
Ficheiro:Fiestra na ábsida igrexa de San Vicente de Argozón, Chantada.jpg|Fiestra na ábsida da igrexa de Argozón.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Argozón 
### Parroquias de Chantada 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Chantada
Lugares de Chantada

[miniatura|dereita|[Casa do concello de Chantada.]]
Galicia → Parroquias de Galicia → Lugares de Galicia → **Lugares de Chantada**

## Lugares de Chantada
### Adá
### Arcos
### Argozón
### Belesar
### Bermún
### Brigos
### Camporramiro
### Chantada
### Esmeriz
### Esmoriz
### Fornas
### A Grade
### A Laxe
### Líncora
### Mariz
### O Mato
### Merlán
### O Monte
### Mouricios
### Muradelle
### Nogueira de Miño
### Pedrafita
### Pereira
### Pesqueiras
### Requeixo
### Sabadelle
### San Fiz de Asma
### San Pedro de Viana
### San Salvador de Asma
### San Xurxo de Asma
### Santa Cruz de Viana
### Santa Uxía de Asma
### Santiago de Arriba
### A Sariña
### Veiga
### Vilaúxe
## Parroquias de Chantada
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Chantada
*Galería de imaxes de Chantada
*Galería de imaxes da comarca de Chantada
Ismael Carmona García

**Ismael Carmona García**, nado en Badaxoz en 1986, é un filólogo e poeta estremeño,  membro fundador do Órgano de Seguimento e Coordinación do Estremeño e a súa Cultura (OSCEC).

## Traxectoria 
Foi estudante de Filoloxía Clásica na Universidade de Estremadura, ten escrito poemas para diversos concursos de estudantes, e publicou en 2007 o seu primeiro libro, titulado *Pan i verea*, e escrito integramente en estremeño. Como filólogo, ten diversos traballos sobre o estremeño e sobre a creación dunha koiné.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lingua estremeña
* Ortografía do estremeño

### Ligazóns externas 
* Cúyu pan eharras?, blog do autor sobre o estremeño.
Linguas saamis

As **linguas saamis** son un grupo de linguas finoúgrias que se falan no norte de Noruega, Suecia, Finlandia e Rusia polos pobos saamis de Laponia. As linguas saamis extintas son o saami de Akkala, de Kemi e de Kainuu.

### Linguas saamis occidentais 
[300px|miniatura|Distribución histórica das linguas saami: 1. [lingua saami meridional|saami meridional, 2. saami de Ume, 3. saami de Pite, 4. saami de Lule, 5. saami setentrional, 6. saami de Skolt, 7. saami de Inari, 8. saami de Kildin, 9. saami de Ter. En escuro as áreas dos concellos que recoñecen a lingua saami como oficial.]]
* Suroeste
** Saami meridional (600 falantes)
*** Dialecto Åsele
*** Dialecto Jämtland 
** Saami de Ume (20 falantes)
* Noroeste
** Noroeste 
*** Saami de Pite (20 falantes)
*** Saami de Lule (1.000–2.000 falantes)
** Saami setentrional (20.000 falantes)
*** Saami de Torne
*** Saami de Finnmark 
*** Saami costeiro

### Linguas saamis orientais 
* Continentais
** Saami de Inari (300 falantes)
** Saami de Kemi (extinta)
** Saami de Skolt (420 falantes)
** Saami de Akkala (extinta)
* Peninsulares
** Saami de Kildin (500 falantes)
** Saami de Ter (2 -10 falantes)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Linguas finopérmicas
* Linguas ugrofinesas
* *Sámi soga lávlla*
Lei de Hooke

miniatura|250px|A lei de Hooke: a forza é proporcional á extensión.
A **lei de Hooke** é a lei da física relacionando a elasticidade de corpos, que serve para calcular a deformación causada pola forza exercida sobre un corpo, tal que a forza é igual ao desprazamento da masa a partir do seu punto de equilibrio veces a característica constante do resorte ou do corpo que sufrirá deformación.

: \mathbf{F}=-k\mathbf{x} \ 
No S.I., F en newtons, k en newton/metro e x en metros.

Nótase que a forza producida polo resorte é directamente proporcional ao seu desprazamento do estado inicial (equilibrio). O equilibrio no resorte ocorre cando está no seu estado natural, ou sexa, sen estar comprimido ou estirado. Tras comprimilo ou estiralo, o resorte sempre fai unha forza contraria ao movemento, calculada pola expresión enriba.

En materiais elásticos:

:\sigma = E \varepsilon
ou
:\Delta L = \frac{F}{E A} L = \frac{\sigma}{E} L.
Antonio Paz Míguez

**Antonio Paz Míguez**, nado na Pobra do Caramiñal o 4 de xuño de 1911 e finado en 2003, foi un escritor galego.

## Biografía 
En 1929, con dezasete anos, emigrou á Arxentina, primeiro a Rosario e logo a Bos Aires. Na cidade porteña traballou como empregado de comercio e mantivo contactos con persoeiros do nacionalismo galego, que reitera no seu regreso a Galicia en 1935. Emigra de novo a Bos Aires en marzo de 1936. Regresa á terra natal para unha curta visita en 1971 e morre no ano 2003.

## Actividade literaria 
Entre as súas obras destacan *Da emigración*, un dos últimos volumes saídos do prelo da Editorial Nós antes da guerra civil, ou *O Adán que non quixo volver ó Paradiso*. Tamén é autor da novela en castelán *Galicia, tierra de peregrinar*. Permanecen inéditos moitos poemas, ademais de pezas teatrais e ensaios históricos en castelán sobre o papel dos galegos no continente americano, coma o titulado *Ellos hicieron América*. O conxunto da obra de Paz Míguez ten un valor testemuñal e poucos méritos literarios, xa que son obras lineais e pobres de recursos.

## Obras 
### En galego 
* *Da emigración. Notas dun galego*, 1936, edición facsímile de Esperanza Mariño en 1993.
* *O Adán que non quixo volver ô paradiso*, 1992.

### En castelán 
* *Galicia, tierra de peregrinar*, 1988.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Diccionario da literatura galega. I Autores*. Vigo: Galaxia, 1995.

### Ligazóns externas 
* Esperanza Mariño Dávila "Antonio Paz Míguez ou o Adán que non quixo volver" *Revista de Lenguas y Literaturas Catalana, Gallega y Vasca*, 6, pp. 213-216.
Longos

Como topónimo **Longos** pode referirse a:

;En Galiza:
***Longos**, parroquia do concello de San Cristovo de Cea;
****Longos**, lugar de dita parroquia;
***Longoseiros**, parroquia do concello do Carballiño;
****Longoseiros**, lugar de dita parroquia;
***Alongos**, parroquia do concello de Toén;
****Alongos**, lugar de dita parroquia.

;Fóra de Galiza

;En Portugal
***Longos**, freguesía do concello de Guimarães.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Barcala

O topónimo **Barcala** pode referirse a:

;En Galiza
***Comarca da Barcala**, comarca da provincia da Coruña;
***Barcala**, parroquia do concello da Baña;
***Barcala**, parroquia do concello da Estrada;
***San Cibrán de Barcala**, parroquia do concello da Baña;
***San Miguel de Barcala**, parroquia do concello da Estrada;
***A Barcala**, lugar da parroquia de Cambre, no concello de Cambre;
***A Barcala**, lugar da parroquia do Temple, no concello de Cambre;
***A Barcala**, lugar da parroquia de San Pedro de Nós, no concello de Oleiros;
***Trasbarcala**, lugar da parroquia de Broño, no concello de Negreira.

;Río de Galiza
***Río Barcala**, atravesa e formada polos concellos da Baña e Negreira.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***A Barcalla**, lugar da parroquia de Donas, no concello de Gondomar.
Río Cares

miniatura|dereita|275px|Picos de Europa: ao fondo está o lugar de Caín e a garganta do río Cares.

O **río Cares** é un curso fluvial do norte da Península Ibérica, que corre por León e Asturias; é afluente do Deva no que verte as súas augas despois de 54&nbsp;km de percorrido.

## Curso 
O Cares nace da unión de varios regatos en Posada de Valdeón, León, na Cordilleira Cantábrica, a 1.600 m de altitude. O sentido da súa corrente é sur-norte inicialmente, formando unha espectacular garganta entre o territorio leonés e o asturiano, pola que pasa a ruta do Cares. O Cares separa un macizo dos Picos de Europa, o *Cornión de los Urrieles* e, máis a leste, o seu afluente o Duje sepáraos do *Macizo de Ándara*. Logo de cortar os Picos de Europa, vaise curvando cara ao oeste, obrigado polo Cordal de Cuera, paralelo á liña da costa cantábrica, até encontrarse co Deva en Vega de Llés, á altura da localidade asturiana de Panes (Penamellera Alta). Dos 54&nbsp;km do río, 19 transcorren en territorio leonés e o resto, 35, por terras asturianas.

### Afluentes 
Os tributarios principais do Cares son os ríos Bulnes, Duje e Casaño.

## Poboacións que atravesa 
Posada de Valdeón e Caín en León; Poncebos e Arenas de Cabrales e Asturias.

## Explotación antrópica 
Ten dous encoros , a central eléctrica de Camarmeña a outro en Poncebos. É ademais un importante río salmoneiro.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Picos de Europa
 
### Ligazóns externas 
* Imaxes do sendeiro do cañón do Cares
Moncai

O **Moncai** é un pico situado na serra do mesmo nome, cunha altitude de 531 m.

Está situado en medio do Val de Lemos, entre os concellos da Pobra do Brollón e Monforte de Lemos. Está nas parroquias de Fornelas e A Parte. Varias aldeas rodean o cumio, no nordés está Fornelas; no norte, Camporrío; no noroeste, A Parte e no suroeste, Remuín. Está situado entre o río Saa (nordeste) e o Cabe (nordés-norte-oeste).
Monte do Covallo

O **Covallo** é un pico situado no oeste da Serra da Trapa, cunha altitude de 564 m.

Está no concello da Pobra do Brollón, na parroquia de Lamaigrexa, a escasos metros ó noroeste da aldea. Polo norte limita co río Rubín.
Río Lebrón

O **Río Lebrón** é un río galego que discorre polo concello da Pobra do Brollón e é afluente do río Saa.

Nace na parroquia de Saa, da unión dos Regueiros de Covadelas e Teixeira, na aldea de Lebrón. Desemboca no río Saa na Pousa.
Eirixe, Noceda, Lalín

**Eirixe** é un lugar da parroquia de Noceda no concello de Lalín. En 2016 tiña 42 habitantes (22 homes e 20 mulleres), catorce menos ca en 2006 (29 homes e 27 mulleres nese ano).
## Toponimia
O topónimo **Eirixe** débese á presenza no lugar da igrexa de Santa María de Noceda.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Noceda 
### Parroquias de Lalín
Beatriz Luengo

**Beatriz Luengo González**, nada en Madrid o 23 de decembro de 1982, é unha actriz, bailarina e cantante española.

## Biografía 
Nada nunha familia madrileña, Beatriz comeza a interesarse polo mundo do espectáculo aos seis anos, cando comeza a asistir a clases de canto e baile. Aos 11 anos aparece na repartición de baile do programa de televisión *El Circo de Rita y Miliki* (TVE), e con 12 firma, dentro dun grupo musical infantil chamado *Tatu*, o seu primeiro contrato discográfico con PolyGram, aínda que o devandito álbum nunca foi publicado.

Aos 15 anos debuta no Teatro Lope de Vega coa función Peter Pan, que levou o Premio Max de 1999 ao mellor musical. Máis tarde actuaría noutros musicais da capital como Annie ou Grease, e comeza a forxar a súa carreira como cantante e actriz a nivel profesional. A súa primeira aparición nunha longametraxe foi en 2000, na película *Paixón adolescente* dirixida por Antonio Llamas.

Tras realizar varios cameos en series de televisión como *El Comisario* ou *Periodistas*, consegue en 2003 un papel protagonista na serie *Un paso adelante* (Antena 3), baseada nunha escola de baile. Nesta serie formará un grupo musical, coñecido como UPA Dance, e logrará darse a coñecer en Francia grazas á venda da serie á canle M6

A discográfica Universal Music decidiu rescatar o contrato que a cantante asinou con PolyGram. O seu primeiro álbum en solitario, *Mi generación*, non obtén o éxito esperado en España, polo que Beatriz decide marchar a Francia para continuar desenvolvendo a súa carreira como cantante. Alí grava en 2006 o seu segundo álbum e reedición do primeiro, *BL*, que obtén boas vendas no país galo e onde contou con colaboracións de artistas como Antonio Carmona.

O seu terceiro álbum, *Carrousel*, saíu á venda en España e Francia coa produción de Yotuel Romero e Andrés Levin. O seu sinxelo de lanzamento, *Pretendo hablarte*, foi a canción oficial da Vuelta ciclista a España de 2008 e o seu primeiro número 1 na lista de Los 40 principales.

## Discografía 
* *Mi generación* (2005)
* *BL* (2006)
* *Carrousel* (2008)
* *Bela y sus Moskitas muertas* (2011)
* *Cuerpo y alma* (2018)

### Sinxelos 
* *Mi generación* (2005)
* *Go away* (2005)
* *Hit lerele* (2006)
* *Pretendo hablarte* (2008)
* *Dime* (2009)
* *Y sólo fui* (2009)

## Filmografía 
### Longametraxe 
* *Pasión adolescente* (2001)
* *Campanilla y el tesoro perdido* (2009) (B.S.O.)
* *Sweet Dreams* (2009)

### Televisión 
* *El circo de Rita y Miliki* (1993-1995), TVE1.
* *Un paso adelante* (2001-2005), Antena 3.
* *Empieza el espectáculo* (2006), TVE1.
* *Desafío bajo cero* (2006), Telecinco.

### Teatro 
* *Peter Pan* (1999)
* *Grease*
* *La magia de Broadway* (1999-2000)
* *Annie*'
* *Hermanos de sangre*

## Premios 
* 2005: Premios da Música ao *Mellor futuro musical*.
* 2007: European Borders Breakers Awards.
* 2008: Premio Pentagrama ao *Mellor álbum do ano*.
* 2009: Premio Cadena Dial.
* 2009: Premio "Números 1" Cadena 100.

## Notas 
## Ligazóns externas 
* Web Oficial
* MySpace
* Canal de YouTube
* Escuela de Actividades Beatriz Luengo
Laodamía

**Laodamía** é o nome de dúas mulleres da mitoloxía grega:
* Laodamía, filla de Acasto e esposa de Protesilao
* Laodamía, filla de Belerofonte e nai de Sarpedón
* Laodamía, filla de Alcmeón
Río Caudal

O **río Caudal** é un curso fluvial que corre pola zona central de Asturias, no norte da Península Ibérica, e verte as súas augas no río Nalón, despois de apenas 18&nbsp;km de percorrido. Ten sona por constituír unha das dúas grandes concas mineiras de Asturias, distribuíndose na súa contorna varios pozos mineiros.

## Curso 
O Caudal nace en Sovilla, Mieres, a 256 metros de altura sobre o nivel do mar, da confluencia dos ríos Lena e Aller. O sentido xeral da súa marcha é sur-norte, pero cunha grande incurvatura cara oeste. Desemboca no Nalón á altura de Soto de Ribera.

### Afluentes 
Os seus tributarios son pequenos regatos dos que se poden citar o *Duró*, *Turón*, *San Juan* e máis o *Valdecuna*, entre outros.

## Localidades que atravesa 
A poboación máis importante que cruza é a cidade de Mieres.

## Historia e curso do río 
O río de Mieres, é dicir o Caudal, era denominado, até 1304, río Aller, polo que este semella ser o nome orixinal e o nacemento do río correspondería ao que hoxe se considera un confluente. A partir desa data pasou a denominarse Caudal pola abundante auga que levaba. Popularmente é denominado polos mierenses "río grande".
Porén durante o século XX a continuación do Caudal, río arriba, considerouse que era o río Lena, como se pode ver en atlas de uso corrente. Esta identificación aínda se mantén na actualidade por organismos oficiais, como a Confederación Hidrográfica do Cantábrico, que o expón así na súa cartografía.

Prolongado a través do Lena, o Caudal atinxe un total de 61&nbsp;km de lonxitude e o seu nacemento viría a radicarse nos Montes de Val Grande, nas inmediacións do Porto de Payares, moi cerca das lindes coa provincia de León.

## Notas
Laodamía, filla de Acasto

Segundo a mitoloxía grega, **Laodamia** (Λαοδάμεια, Laodámeia) foi filla de Acasto e de Astidamía.

Casou co heroe tesalio Protesilao, ó que amaba apaixoadamente, pero este embarcouse axiña na frota aquea comandada por Agamenón contra Troia. 

A profecía aseguraba que o primeiro guerreiro que desembarcara en Troia sería tamén o primeiro en morrer, como así foi. Cando ela soubo que o seu marido morrera na guerra de Troia, suplicou ós deuses que o fixeran volver do Hades. Zeus accedeu e deixouno volver, pero só durante tres horas. E ó pasar este breve tempo, cando Protesilao tiña que desaparecer para regresar ó Hades, ela suicidouse nos seus brazos para seguilo ó outro mundo.

Parece ser que o matrimonio non se celebrara de forma completa pois non se fixeron os sacrificios rituais, e dise que a súa morte foi como castigo divino por ese sacrilexio.

Pero tamén se conta que Laodamía mandou facer unha estatua de cera (ou de bronce ou de ouro), imitante do seu home, e, simulando que o rendía culto, deitábase no leito conxugal abrazada a ela. Un criado que a viu abrazando e bicando a estatua, pensou que se trataba dun amante e foi dicilo ó pai, Acasto. Este entrou na alcoba e descubriu a estatua polo que, espantado por tal obsesión, botou a estatua ó lume pero ela, por amor ó seu home, lanzouse á fogueira coa estatua e morreu abrasada.

## Leodamía na literatura 
Existiu unha traxedia de Eurípides, que non se conserva, na que se narra o episodio de Protesilao e Leodamía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  
*  
*
Río Deva, Cantabria

O **río Deva** é un curso fluvial do norte da Península Ibérica, que discorre entre as comunidades de Asturias e Cantabria, e desemboca no mar Cantábrico, despois de fluír durante 64&nbsp;km.

## Curso 
O río Deva nace no circo glaciar de Fuente Dé, no concello cántabro de Camaleño, no suroeste da comunidade, a uns 1.100 metros de altitude. Móvese nun sentido xeral sur-norte, pero o seu curso é abondo sinuoso, obstaculizado polos macizo dos Picos de Europa, que debe ir beireando. Algo máis abaixo de Tresviso, entra en Asturias, para logo incurvarse cara ao leste, endirección ao Cantábrico, no que desauga formando un profundo estuario, coñecido co Ría de Tina Mayor, que marca límite entre ambas as dúas rexións citadas.

## Afluentes 
Os principais tributarios do Deva son:
* O Cares, que se lle une pola beira esquerda en Asturias; 
* Os ríos Urdón, Quiviesa e o Bullón, son ríos cántabros, que se lle axuntan pola marxe dereita.

## Conca 
* Ocupa 1.195&nbsp;km², e como o seu afluente o Cares nace na provincia de León, a conca do Deva se estenda por tres comunidades autónomas. O caudal medio anual do río é duns 1.054 hm³.

## Poboacións que atravesa 
300px|miniatura|esquerda|Río Deva en Asturias
Entre as localidades que baña o Deva ha que citar:
* En Cantabria:
** Potes.
** Cillórigo-Castro.
* En Asturias:
** Panes.
** Colombres.

## Homónimos 
O nome do Deva compártenno outras correntes fluviais na Península Ibérica, dúas delas nomean dous tributarios do Miño en Galicia. Outro Deva, ou Deba, corre polo País Vasco. E, por último, en Aragón un afluente do Turia é tamén Deva.
Bermún, Chantada

**Santa María de Bermún** é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Chantada, na provincia de Lugo. Segundo o IGE en 2014 tiña 44 habitantes (22 homes e 22 mulleres), 30 menos ca en 1999. Ten sete núcleos de poboación.

## Toponimia
O topónimo **Bermún** ten orixe no antropónimo de orixe xermánica  a partir da forma en xenitivo.

## Patrimonio 
* Igrexa de Santa María de Bermún, do século XII que se conserva íntegra, a excepción de reformas barrocas na portada e na sancristía.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:BermunPórtico.jpg|Pórtico da Igrexa.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Bermún 
### Parroquias de Chantada 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Chantada
África austral

Coñécese como **África Austral**, **África do Sur** ou *África subsahariana*, á parte sur do continente africano. Comprende o conxunto de territorios situados ao sur do Sáhara. Normalmente considérase que forman parte desta magna rexión africana os seguintes territorios e estados:

* Angola
* Botswana
* Comores
* Eswatini
* Lesotho
* Madagascar
* Malawi
* Mauricio
* Mayotte (dependencia francesa)
* Mozambique
* Namibia
* Reunión (dependencia francesa)
* Santa Helena (dependencia británica)
* Suráfrica
* Zambia
* Zimbabwe

Nalgúns lados tamén se inclúen as Seychelles e o Territorio Británico no Océano Índico, e noutros exclúense os estados insulares das Comores, Madagascar e Mauricio e as dependencias francesas de Mayotte e a Reunión, considerándoas partes da África Oriental.
Lingua pukapukana

O **pukapukano** é un idioma da familia do conxunto das linguas malaio-polinesias. É exclusivo da illa de Pukapuka, no noroeste das Illas Cook.

A lingua tiña 750 falantes segundo un estudo publicado en 1994.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Pukapukano no Ethnologue
Noceda

O termo **Noceda** é un fitónimo, derivado do latín  que indica á presenza de nogueiras. 

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Noceda**, parroquia do concello de Cervantes;
****Noceda**, lugar de dita parroquia;
***Noceda**, parroquia do concello de Folgoso do Courel;
****Noceda**, lugar de dita parroquia;
***Noceda**, parroquia do concello do Incio;
***Noceda**, parroquia do concello de Lalín;
****Noceda de Abaixo**, lugar de dita parroquia;
***Noceda**, parroquia do concello das Nogais;
****Noceda**, lugar de dita parroquia;
***Noceda**, lugar da parroquia de Cures, no concello de Boiro;
***Noceda**, lugar da parroquia do Trobo, no concello da Fonsagrada;
***Noceda**, lugar da parroquia da Devesa, no concello de Ribadeo;
***Noceda**, lugar da parroquia de Teo, no concello de Teo;
***Noceda**, lugar da parroquia de Trobe, no concello de Vedra.

;Ríos de Galiza
***Río Noceda**, afluente do río Lexoso;
***Río Noceda**, afluente do río Mao.

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***Noceda del Bierzo**, concello da provincia de León;
***Noceda de Cabrera** (**Ñoceda** en cabreirés), localidade do concello de Castrillo de Cabrera, na provincia de León.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
***As Nocedas**, parroquia do concello de Monforte de Lemos.
Riobó

Como topónimo **Riobó** é un hidrónimo de carácter valorativo, e fai referencia a un curso fluvial *bo*. Pode referirse a:

;En Galiza
***Riobó**, parroquia do concello da Cabana de Bergantiños;
****Riobó**, lugar de dita parroquia;
***Riobó**, parroquia do concello da Estrada;
***Riobó**, parroquia do concello de Rodeiro;
***Riobó**, lugar da parroquia de Osmo, no concello de Cenlle;
***Riobó**, lugar da parroquia de Santa María de Alta, no concello de Lugo;
***Riobó**, lugar da parroquia de Laro, no concello de Silleda;
***Riobó**, lugar da parroquia de Negreiros, no concello de Silleda;
***Riobó**, lugar da parroquia de Meirás, no concello de Valdoviño;
***Riobó**, lugar da parroquia de Prado, no concello de Vilar de Barrio.

Amais, como apelido, pode referirse a:

***Manuel Riobó Guimeráns**, médico e político galego (1860-1933);
***Didio Riobó Bustelo**, médico e político galego, fillo do anterior (1888-1936).

;Pazo de Galiza
***Pazo de Riobó**, situado en Riobó (Osmo, Cenlle).

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Riobó**, grupo de folk galego.
A escrava Isaura

[miniatura|[Lucélia Santos, a protagonista da Escrava Isaura]]
***A escrava Isaura*** é unha telenovela brasileira. Foi emitida por vez primeira en 1976 pola cadea Rede Globo de Televisión, e no 2005 fíxose un *remake*, emitido por Rede Record.

## A Escrava Isaura (1976)
Escrita por Gilberto Braga e dirixida por Herval Rossano e Milton Gonçalves, esta novela estaba baseada nun libro do movemento romántico brasileiro, escrito por Bernardo Guimarães. Entre os seus intérpretes atopábanse Lucélia Santos (como Isaura), Rubens de Falco (coma Leoncio Almeida) e Norma Blum (Malvina).

Prolongouse durante 100 capítulos emitidos desde o 11 de outubro de 1976 ata o 5 de febreiro de 1977.

## Historia
A historia comeza cando o Comendador Almeida merca un grupo de escravos entre os que se atopa Xuliana, nai branca de Isaura.

## Influencia cultural en Galicia
*A escrava Isaura* foi a primeira telenovela emitida pola Televisión de Galicia dobrada ao galego no seu comezo o 25 de xullo de 1985. Naquel momento, mesmo tendo en conta que só existían dous canais máis, o impacto deste serial foi grande, amosando por vez primeira personaxes de ficción falando en galego, honra que comparte coas series americanas *Dallas* e *Magnum*, tamén emitidas pola TVG nos seus primeiros meses de andaina.

## Elenco de 1976 
*Lucélia Santos - Isaura
*Rubens de Falco - Leôncio 
*Edwin Luisi - Álvaro 
*Roberto Pirillo - Tobias 
*Norma Blum - Malvina 
*Gilberto Martinho - Comendador Almeida
*Beatriz Lyra - Ester 
*Zeni Pereira - Januária
*Átila Iório - Miguel
*Mário Cardoso - Henrique 
*Elisa Fernandes - Taís 
*Dary Reis - Consejero Fontoura
*Léa Garcia - Rosa
*Isaac Bardavid - Francisco
*Haroldo de Oliveira - André
*Maria das Graças - Santa
*Ângela Leal - Carmem
*Ítalo Rossi - José
*Francisco Dantas - Sr. Matoso
*Myrian Rios - Aninha Matoso
*Carlos Duval - Beltrão
*André Valli - Martinho
*Clarisse Abujamra - Lúcia 
*José Maria Monteiro - Capitán Andrade
*Gilda Sarmento - Carolina 
*Ary Coslov - Geraldo
*Neuza Borges - Rita
*Edyr de Castro - Ana
*Lady Francisco - Juliana
*Amíris Veronese - Alba
*Ana Maria Grova - Eneida
*Almeida Santos - Jaime
*Aguinaldo Rocha - Dr. Alceu
*Nena Ainhorem - Lucíola
*Mário Polimeno - Palhares
*Marlene Figueiró - Leonor
*Alexandre Lambert - Geraldo
*Joyce de Oliveira
*Lídia Iório
*Janser Barreto
*Dudu Moraes
*Joel Silva
*Hilda Reis
*Ana Lúcia Torre
*Henriette Morineau - Madeleine Besançon
Antonio Rodríguez Darriba

**Antonio Rodríguez Darriba**, nado en Lugo en 1899 e finado en Ribadeo en 1995, foi un médico e analista galego.
## Traxectoria 
Con estudos en Alemaña, realizou un traballo científico notable con anterioridade á guerra civil. Médico interno na Universidade de Madrid, foi sancionado coa inhabilitación para a docencia, na depuración franquista da Universidade. A raíz diso, desenvolveu o seu labor médico e de analista en Ribadeo ata a súa morte, tentando non destacar para evitar complicacións posteriores.

## Notas
Rafael Fernández Cardoso

**Rafael Fernández Cardoso**, nado en Sanlúcar de Barrameda (provincia de Cádiz) cara a 1884 e finado na Arxentina en 1951, foi un político galego.

## Traxectoria 
De orixe andaluza, chegou a Ribadeo nos anos 1920, exercendo de dentista. Masón, pertecía á loxa Lucus nº 5. Foi presidente da agrupación local do Partido Republicano, e coa chegada da República foi elixido alcalde de Ribadeo pola Alianza Republicana, en coalición co Partido Socialista o 5 de xuño de 1931. Militou no Partido Republicano Radical, sendo presidente do Club Republicano Radical de Ribadeo e logo da desfeita deste pasou a Unión Republicana. Logo da folga xeral revolucionaria de 1934 foi suspendido do seu cargo xunto co resto da corporación. Foi reposto no cargo (xunto co resto da corporación suspendida) polo Gobernador civil en xaneiro de 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu a Asturias, exiliándose despois na Arxentina.

A súa muller, Blanca Quiroga Martínez, foi procesada o 6 de agosto de 1936 por orde do Comandante Militar de Ribadeo, por "implicación en alzamento en armas contra as forzas do exército" e fuxiu con Rafael desde Cabanela.

O seu irmán Leopoldo Fernández Cardoso dirixiu o periódico *El Radical del Eo*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha en Represión franquista en Lugo
Tetuán

**Tetuán** (en árabe, **تطوان Tiṭwān**) é unha cidade do norte de Marrocos, localizada nas proximidades do mar Mediterráneo, cerca de Tánxer e de Ceuta. Entre 1913 e 1956, Tetuán foi a capital do protectorado español de Marrocos. Ten 380&nbsp;787 habitantes (2014).

## Toponimia 
O nome procede do tamazight **Titāwen**, plural que significa "os ollos" ou "as fontes". Tamén é coñecida como "A pomba branca".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web de Tetuán
Jared Leto

**Jared Joseph Leto** (nado o 26 de decembro de 1971 en Bossier City, Luisiana) é un músico, actor, director e produtor estadounidense. É o vocalista e guitarrista rítmico da banda 30 Seconds to Mars, banda que formou en 1998 xunto co seu irmán máis vello Shannon Leto.

Como actor traballou tanto en grandes producións de Hollywood como en filmes independentes e aparece en películas como *Fight Club* (*O club da loita*), *Requiem for a Dream* (*Requiem por un soño*) ou *The Thin Red Line* (*A delgada liña vermella*) entre outras.

En 2014, polo seu papel de transexual en *Dallas Buyers Club*, logrou o Óscar e o Globo de Ouro ao mellor actor secundario.

## Véxase tamén
Reinhold Messner

250px|dereita|miniatura|Reinhold Messner, 1985
**Reinhold Andreas Messner**, nado o 17 de setembro de 1944 en Villnöß-Funes, Tirol do Sur, é un alpinista italiano de lingua alemá que se converteu na primeira persoa do mundo en escalar os oitomil. Messner foi a primeira persoa en ascender o monte Everest en solitario e sen axuda de osíxeno en 1980, así como ao Nanga Parbat. Tamén cruzou a Antártida sen axudas externas.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de Reinhold Messner
Puttonyo

dereita|miniatura|250px|Adega de viño Tokaji, na Hungría.
Un **puttonyo** é unha medida de peso de arredor duns 25&nbsp;kg utilizada na produción de viño na rexión de Tokaj, en Hungría. Un *puttonyo* ("caldeiro" en húngaro) é un recipiente no que caben ese peso en pasta de uva *botritizada* (ou sexa, atacada por *Botrytis cinerea*).

## Características 
Cando chega o tempo da colleita, algunhas uvas poden estar atacadas pola botrite, se a colleita se fai sen separar estas uvas das non atacadas, obtense un viño chamado *samorodny*. Só en colleitas excepcionais se recollen as uvas *aszú* xa na forma de pasas de forma separada, e lévanse á adega como unha masa seca. A esta masa seca de uva engádeselle mosto e deixase durante 24-48 horas antes de gardalo en barricas onde fermentará durante un longo período de até varios anos. Co resto da colleita prepárase o viño de base. Xúntase o aszú a este viño en cantidades de puttonyos por barril de 136 litros.

Así, un Tokaji aszú de 3 puttonyos (mínima adición para poder clasificarse como Tokaji aszú) serían 75&nbsp;kg de pasta a unha pipa Gönc de 136 litros de viño fresco da época. Esta cantidade de uva seca pola chamada podremia nobre ten unha concentración de azucre tal que impregna suave e elegantemente o viño base, que é seco, transmitíndolle unha grande dozura. O maior grao de dozura e complexidade corresponde aos Tokaji de 6 puttonyos.

Existe un grao aínda por enriba dos 6 puttonyos,é o denominado *Tokaji Eszcencia*, a lágrima ou zume das mellores uvas aszú mentres esperan ser prensadas, que conteñen até cerca de 60% de azucre. A cantidade de azucre é tan elevada que o viño tarda catro anos en fermentar, e alcanza só 4º ou 5º de alcol.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tokaji
Mieres, Xirona

**Mieres** é un concello da comarca da Garrotxa, na provincia de Xirona. En 2006 contaba con 331 habitantes, distribuídos nunha área de 26,29 km².

## Xeografía 
Forma parte do Parque Natural da Zona Volcánica da Garrotxa. Está situada ao norte da serra de Finestres, a uns 286 m de altitude. Régaa o río Tort, afluente do Ser pola dereita, xunto coa riera de Mieres. Na flora destacan os piñeirais de piñeiro branco, carballeiras e aciñeirais.

A agricultura é de secaño, con viñas e oliveirais. Na gandería destaca o bovino.

## Entidades do concello 
* Brugueroles
* **Mieres**
* Ruïtlles
* El Samuntà de Baix
* El Samuntà de Dalt

## Historia 
Mieres está documentada desde o ano 834. Viuse mergullada en 1484 na segunda Guerra dos Remensas, dirixida por Pere Joan Sala, cando os campesiños se negaron a pagar os tributos excesivos reclamados polos seus señores.

## Demografía 
O municipio alcanzou o seu máximo de poboación a mediados do século XIX (1.511 habitantes en 1857) e aínda nas primeiras décadas do século XX superaba o millar de habitantes. A partir da década de 1940 comezou a perder poboación continuamente, aínda que os dous últimos decenios están marcados pola estabilidade.

## Lugares de interese 
* Igrexa de Sant Pere, barroca.
* Igrexa de Santa María de Freixa, románica.
* Igrexa de Ruïtlles, románica.

## Festas 
* Feira do intercambio - Anualmente, o segundo domingo de novembro.
* Procesión das Dores - ë tamén anual, no domingo anterior ao de Ramos, durante a Semana Santa, recreando a Paixón de Cristo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web do Concello
Iria López Teixeiro

**Iria López Teixeiro**, nada en Fene en 1981, é unha escritora en lingua galega.

## Traxectoria 
É Técnica Superior de Realización na Escola de Imaxe e Son da Coruña. Traballou na montaxe de *Galicia Visual* de Adivina Producciones para Televisión de Galicia no 2001. Editou o vídeo do documental *Camiño de Santiago, a Orixe* de Jorge Algora. Como técnica de posprodución ten traballado en distintas películas e documentais. Como directora ten realizado os documentais *De Cores*, *Bandeiras Interiores* e *Dando a Nota*, nomeado aos Mestre Mateo de 2008.

Como escritora deuse a coñecer ao gañar o 1º Premio Biblos-Pazos de Galicia coa novela *Meniña de Cristal*, sendo tutelada por Xosé Luís Méndez Ferrín.

## Obra 
### Narrativa 
* *Meniña de cristal* (2005, Biblos Clube).
* *Santa Matriusca* (2008, Biblos Clube).

### Obras colectivas 
* *Letras novas* (2008, Asociación de Escritores en Lingua Galega).
* *Sete de Biblos* (2012, Biblos Clube).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Proxecto literario promovido pola autora.
Casa de Naia

Como topónimo **Casa de Naia** pode referirse a:

;En Galiza
***Casa de Naia**, parroquia do concello de Antas de Ulla;
****Casa de Naia**, lugar de dita parroquia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Cova de Gargas

miniatura|dereita|275px|Mans en negativo da cova de Gargas

A **gruta de Gargas**, en Francia, é unha das máis célebres cavernas decoradas do Paleolítico superior de Europa.

## Situación e historia 
Esta caverna está situada no concello (*commune*) de Aventignan (Hautes-Pyrénées), no límite co Alta Garona, moi preto de Saint-Bertrand-de-Comminges. As súas coordenadas son: 43º 03' 19" N e 0º 32' 10" L.

A caverna foi obxecto de investigacións científicas desde fins do século XIX, entre as que destacan as escavacións de É. Cartailhac e H. Breuil. As mans pintadas foron advertidas, por vez primeira, o 11 de xuño de 1906, polo investigador Félix Régnault. Está declarada Monumento histórico francés desde 1910.
miniatura|esquerda|200px|Vista do interior da gruta (antes de 1908)
miniatura|Incisivos de bóvidos atopados na cova de Gargas

## Ocupación prehistórica 
Gargas mostra indicios de ocupación (osamentas, industria lítica, arte mobiliaria) que van desde o Musteriano até a Idade Media, mais é famosa especialmente polas súas pinturas e gravados do Paleolítico superior.

### Mans en negativo 
As pinturas son sobre todo numerosas mans negativas realizadas coa técnica do estarcido ou esténsil (a silueta inicial da figura é logo recheada de cor). Son de cores vermellas (ocre), negras (óxido de manganeso, carbón vexetal), e, unha polo menos, branca (talco). En case a metade das mans (47,3 %) só hai unha falanxe ou coteno (sen contar o polgar), e só o 15,5 % son mans completas,.

## Outros 
A gruta de Gargas está aberta ao público. É recomendábel reservar con antelación.

## Bibliografía 
* Foucher Pascal, San Juan-Foucher Cristina, Rumeau Yoan: *La grotte de Gargas. Un siècle de découvertes*, Édition Communautés de Communes du Canton de Saint-Laurent-de-Neste, 2007, 128 pages.

## Véxase tamén
* Paleolítico Superior.
* Arte Paleolítica.
* Covas de Maltravieso, Pech Merle e Cosquer.

## Ligazóns externas 
*  Páxina oficial de Gargas

## Notas
Atom Rhumba

**Atom Rhumba** é unha banda vasca formada en Bilbao en 1996. O son que producen é moi ecléctico, que vai dende un soul ou blues até o rock clásico e o punk rock.

Todos os seus membros proveñen da área do gran Bilbao, sufrindo varios trocos de formación, e onde Rober!, o cantante e principal compositor, levou o temón dende os seus inicios.

Teñen a sona de facer bos espectáculos en directo, polo que son ben descritos pola crítica especializada.

## Formación actual 
* Rober!: voz, guitarra e teclado
* Jabi: baixo
* Natxo: batería
* Alvaro Segovia: guitarra
* Joe González: saxo tenor
* Íñigo "CabezaFuego": teclado e maracas

## Discografía 
### Álbums 
* *Amateur Universes* (2006, Oihuka).
* *Concrete Mixer* (2005, Munster Records). Remesturas de Backbone Ritmo por Dj Amsia e Carlotta Lotta Love, Templar & Birdy, Kaki Arkarazo, Javi P3z, Akauzazte, Xabier Erkizia, Josetxo & Murky, Manta Ray, Javi Letamendia e -Gailu con Anari.
* *Backbone Ritmo* (2003, Munster Records). 
* ''Chasin' The Onagro* (2001, Munster Records). Producido por Mick Collins.
* *Dirt Shots* (2000, Munster Records).
* *Hormonal Riot* (1997, Munster Records).

### Sinxelos e EPs 
* Gone (Munster Records, 2004). Maxi-single con remesturas de «Gone».
* "Techno Boy"/"Gimme Chaos" (Munster Records, 2004). CD single.
* "Bad Record"/"No Square" (1996, Alehop!)

### Álbums compartidos 
* *Josetxo Anitua & Atom Rhumba*(2005, Noizpop Records) Gravado en concerto con Josetxo Anitua como cantante. É un disco formado exclusivamente de versións de Doc Pomus, Marc Bolan, Velvet Underground, Caetano Veloso, Jonathan Richman & The Modern Lovers, Them e Art Ensemble of Chicago.

### Participacións súas en recompilatorios 
* «Downtown», en *Again... This One's For Johnny 10* (Munster Records, 2001). Tributo a Johnny Thunders)* 
* «Evil Hearted Ada», en ''Groovin' Round The World: A Tribute To The Flamin' Groovies* (Safety Pin Records, 2000, SPCD-010/11).
* «Party Dress», en *La Cagarruta Sónica'' (Discos Alehop!, 1997) 
* «Lightning's Girl», en *Tribute To Nancy Sinatra Vol. 2* (Munster Records, 1998, ref. 7111). 7".
* «Calypso», en *Punkin*' (Munster Records, 1997).

## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial de Atom Rhumba 
* Concerto de Atom Rhumba en Todomusicaymas Fotografías Bilbao 2007
Forgas, Ferreiros, A Pobra do Brollón

**Forgas** é un lugar da parroquia de Ferreiros, no concello da Pobra do Brollón. En 2008 tiña once habitantes (cinco homes e seis mulleres).

## Xeografía 
A parte baixa da aldea está a 580 metros de altitude, pero unha pequena parte chega ós 600 m, *Forgas de Arriba*. Está situada na cara leste do concello, en plena Serra do Courel.

Está situada en medio da montaña, ao lado do río Forgas ou Saa. A Forgas accédese unicamente por unha estrada de montaña asfaltada que sobe dende A Pousa e que leva á Pobra do Brollón, aínda que tamén sobe unha corredoira dende Ferreiros. A Forgas de Arriba accédese unicamente por un carreiro dende Forgas.

## Festividades 
Cada 27 de agosto celébrase a romaría do San Vitoiro.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Ferreiros 
### Parroquias da Pobra do Brollón 
## Véxase tamén 
### Bibliografía
*

### Ligazóns externas
*Forgas en aldeasgallegas.com
Núcleo

*En física, o **núcleo atómico** dun átomo é a zona central onde se xuntan os protóns e neutróns, acumulando case toda a masa atómica deste.
*En bioloxía, o **núcleo celular** é onde se atopa todo o material xenético dunha célula eucariótica e onde se regulan todas as reaccións químicas que se producen nela.
*En xeoloxía e astronomía, ao **núcleo da Terra** e ao **núcleo** dos diferentes planetas.
*En informática, o **kernel** é o compoñente central dos sistemas operativos modernos.
*En matemáticas, o **kernel** ou **núcleo** dunha función ou dunha estrutura alxébrica é o conxunto de elementos cuxa imaxe é o elemento neutro do conxunto final.
*En arqueoloxía, o **núcleo lítico** é un fragmento da base dunha rocha co que se elaboraba a meirande parte das ferramentas feitas de pedra.
*En xeografía, o núcleo é o lugar ou zona onde se desenvolve maior actividade ou certo tipo de actividades con maior intensidade.
* En lingüística, o núcleo sintáctico, o morfema ou palabra que determina as sintácticas básicas dun sintagma.
Post-grunge

O **post-grunge** é un subxénero do rock alternativo que emerxeu a principios dos anos 90 como un derivado da música grunge, utilizando os sons e a estética deste pero cun estilo máis comercial. Isto fixo que bandas do xénero como Foo Fighters, Creed ou Matchbox Twenty estivesen entre as bandas de rock máis exitosas de finais dos anos 90 e principios dos 2000.

## Orixes 
Xeralmente, as bandas etiquetadas como tal son bandas moi influídas polo grunge, e a súa música adoita incorporar guitarras distorsionadas, letras cheas de angustia, e o dinamismo "alto-baixo" do grunge, pero producido dun xeito máis comercial.

Aínda que hai excepcións, moitos grupos de post-grunge non especifican ás bandas de grunge como influencias. Máis ben, acostuman citar como tales ás bandas que influenciaron o desenvolvemento do grunge mesmo, coma os Melvins e as primeiras bandas de hard rock coma Led Zeppelin e Black Sabbath.

## Historia 
Os primeiros álbums exitosos do post grunge foron *Sixteen Stone*, da banda británica Bush, e *Throwing Copper* de Live. Estes traballos contiñan gran cantidade de *hits*, ao contrario que os álbums máis recentes de bandas grunge como Nirvana e Pearl Jam, que só contaban cun ou dous *hits*. Bandas coma Everclear, Collective Soul, Silverchair e Candlebox non tardarían en seguilos.

Preto do 1994 o post-grunge, xunto co rock alternativo en xeral, adiantara ao grunge como o principal formato rock nos Estados Unidos, mentres que en Gran Bretaña o britpop fixérase masivamente popular. Porén, cara a finais da década, cunhas carreiras decepcionantes de moitos artistas post-grunge, só un feixe de bandas sobreviviron, entre elas Foo Fighters, a banda de Dave Grohl, ex-batería de Nirvana, xa que os seus dous primeiros traballos poden considerarse parte da corrente post-grunge.
	
Hoxe en día hai unha serie de bandas aínda comercialmente florecentes dentro deste xénero, entre elas destacan Nickelback, Three Days Grace, Puddle of Mudd, Seether e 3 Doors Down.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sobre o post-grunge no site *All Music Guide*
Illas Égadi

miniatura|260px|dereita|Localización do arquipélago
As **illas Égadi** (en italiano *isole Egadi*) son un arquipélago formado por tres illas principais e dúas menores, dispostas a cerca de 7&nbsp;km da costa occidental de Sicilia, entre Marsala e Trapani.
Administrativamente costitúen o concello (*comune*) de Favignana, na provincia de Trapani.

Correspóndense coa *Aegates insulae* dos romanos, en grego antigo Aἰγάται Νῆσοι, lit. 'illas das cabras'.

## Xeografía
Desde o punto de vista xeolóxico as illas Égadi están estreitamente vencelladas con Sicilia. O arquipélago, cunha área de 37,45&nbsp;km², está formado polas illas de Favignana, Marettimo, Levanzo e outras dúas menores, apenas pouco máis que cons, denominadas Formica e Maraone.

### Clima 
O clima é moi suave nos meses invernais e hai longos veráns cálidos e soleados. A temperatura mínima invernal media, nos meses de xaneiro e febreiro, é de 5 graos, mentres a máxima de xullo-agosto é de 45 graos. As precipitacións son moi escasas.

miniatura|260px|Vista do Monte Erice en Favignana desde Trapani

## Historia
Hai restos de antiquísimos asentamentos humanos, principalmente en Levanzo, e en menor medida en Favignana. Suponse que a causa débese á última glaciación, que creou un paso natural entre África e Sicilia.

No ano 241 a. C. os romanos conquistaron as illas despois da batalla naval final da Primeira Guerra Púnica, na cal Gaio Lutacio Catulo desbaratou a frota cartaxinesa. Logo do afundimento do imperio romano as illas caeron en mans dos vándalos e dos godos e, posteriormente, nas dos sarracenos.

En 1081 foron ocupadas e fortificadas polos Normandos. Seguiron despois o destino de Sicilia até o século XVI, cando se tornaron propiedade dos Pallavicini-Rusconi de Xénova e máis tarde, en 1874, dos Florio, que potenciaron Favignana.

## Gastronomía
As comidas características das Égadi comprenden pratos a base de cuscús, e especialidades ligadas á pesca, como o atún marinado, o peixe espada á grella e o *lattume* de atún fritido. En conserva preséntanse o atún ao aceite de oliveira, ''tonno all'olio d'oliva*, a *bottarga'' (sorte de caviar) e o atún en salmoira.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Guerras púnicas
Ciencia ficción dura

[miniatura|dereita|''O primeiro número da revista de ciencia ficción '[Amazing Stories''.]]
A **ciencia ficción dura** (tradución literal do inglés «hard science fiction ou hard SF») é un subxénero da ciencia ficción baixo cuxa epígrafe se inclúen aquelas novelas e relatos nas que o compoñente científico xoga un papel fundamental na trama da historia.

## Características 
A característica fundamental que distingue a ciencia ficción dura é a énfase que existe nas descricións dunha tecnoloxía ou ciencia avanzada, e na verosimilitude das descricións científicas (xeralmente das ciencias "duras", como a física, a química o a bioloxía, en contraposición das ciencias sociais). Outra característica que ten é que os feitos cóntanse en orde cronolóxica.

### Autores 
Algúns autores considerados como tipicamente de ciencia ficción dura son Hal Clement, Arthur C. Clarke, Larry Niven, Stanisław Lem e máis recentemente John Varley, Gregory Benford, Greg Bear, Charles Sheffield, Robert L. Forward, Greg Egan, Vernor Vinge ou Stephen Baxter. Outros autores varían os seus rexistros, cultivando tanto este subxénero como outros. Tal é o caso de Isaac Asimov, Poul Anderson ou Robert A. Heinlein.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Hard Science Fiction Exclusive Interviews
Coence

Como topónimo **Coence** pode referirse a:

;En Galiza
***Coence**, parroquia do concello de Palas de Rei;
****Coence**, lugar de dita parroquia;
***San Miguel de Coence**, parroquia do concello de Palas de Rei;
***Coence**, lugar da parroquia de Cerceda, no concello de Cerceda.