open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Keyuk Yantén

**Joubert Blas Eduardo Yantén Gómez**, nado en Santiago de Chile o 20 de novembro de 1990, tamén coñecido polo seu nome indíxena **Keyuk**, é un lingüista chileno de ascendencia selk'nam coñecido por ser o único falante fluído da lingua selk'nam logo da morte da arxentina Herminia Vera en 2014. Keyuk Yantén promove o uso desta lingua a través de música e poesía, e promoveu a incorporación do pobo selk'nam dentro do recoñecemento estatal como un dos pobos indíxena en Chile, o cal foi considerado extinto polo estado chileno até setembro de 2023.

## Traxectoria 
O seu bisavó, Terkoinar (irmán do xamán Tenenisk), foi un selk'nam nado en Cerro Sombrero, aldea situada na Terra de Fogo, antes da súa colonización por parte de Chile e a Arxentina, e foi bautizado baixo o nome español de Julio Gómez Cerda. Julio contraeu matrimonio en 1904 con Dorila Rozas, curmá do senador e político chileno Ramón Rozas Garfias, quen defendeu o pobo selk'nam fronte ao congreso, demandado protección para este grupo indíxena.

A súa nai, Ivonne Gómez Castro (Julpiniak), sufriu acoso escolar pola súa etnia na súa mocidade, polo cal decidiu manter os seus devanceiros indíxenas un segredo do seu fillo para que non sufrise a mesma discriminación. Por isto, Yantén non soubo que tiña ascendencia selk'nam até os oito anos. En 2014, viaxou á Terra do Fogo xunto ao lingüista Luis Miguel Rojas-Berscia, onde alcanzou a falar con Herminia Vera, unha arxentina falante nativa da lingua, quen faleceu no xullo dese mesmo ano. Cos anos, estudou a lingua a través dos escasos dicionarios e gravacións de son feitas polas xesuítas na Terra de Fogo (incluíndo as de Lola Kiepja, unha das últimas mulleres selk'nam, finada en 1966), axudándose polos escasos coñecementos da súa nai e o seu tío.

Colaborou en varios grupos musicais para manter a lingua viva, gravando varios CD e formando unha banda con dous amigos, Por moito tempo, o Ministerio das Culturas, as Artes e o Patrimonio de Chile negouse a auspiciar estas actividades baixo a premisa de que a etnia selk'nam non foi recoñecida legalmente como un grupo indíxena activo. Isto mudou en setembro de 2023, cando foi engadido á lista de pobos indíxenas recoñecidos en Chile.  

Alén de selk'nam, é falante fluído en mapuche e semifluído en tehuelche, haush, kawésqar, quechua e inglés, ademais de estudar a lingua dos yámana. Gran parte do seu coñecemento nesta última lingua foi logrado en colaboración con Cristina Calderón, a última falante desta lingua, finada en 2022.

## Notas
Broad

**Broad** pode estar referido a:

* **Broad**, antiga moeda de ouro inglesa de 20 xilins;
* **Broad** **Institute**, institución de investigación das universidades Harvard e MIT; 
* **Broad Peak**, montaña da cadea do Karakorum, na fronteira entre a China e Paquistán;
* ***Broad Peak***, filme polaco de 2022 dirixido por Leszek Dawid.
Cronoloxía do Brasil

Esta é unha **cronoloxía do Brasil**, que comprende importantes eventos, cambios legais e territoriais ademais de acontecementos políticos, sociais e económicos no Brasil e nos seus estados predecesores; tamén eventos acontecidos na América do Sur e eventos internacionais que tiveron relevancia para a Historia do Brasil.

**Séculos**: século X século XV século XVIséculo XVII século XVIIIséculo XIXséculo XXséculo XXI

## Século X 
## Século XV 
## Século XVI 
## Século XVII 
## Século XVIII 
## Século XIX 
## Século XX 
## Século XXI 
## Notas
Suviña

Como topónimo **Suviña** pode referirse a:

;En Galiza
***Suviña**, lugar da parroquia de Dexo, no concello de Oleiros;
***Suviña**, lugar da parroquia de Serantes, no concello de Oleiros.

## Véxase tamén
### Outros artigos
A Besta, Veigue, Sada

**A Besta** é un lugar da parroquia de Veigue no concello coruñés de Sada, na comarca da Coruña. Sitúase xunto á Besta (Maianca, Oleiros).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Veigue 
### Parroquias de Sada 
## Notas
Harry Kemelman

**Harry Kemelman**, nado en Boston o 24 de novembro de 1908 e finado en Marblehead (Massachusetts) o 15 de decembro de 1996, foi un escritor estadounidense de misterio e un profesor de lingua inglesa.

## Obra 
### Historias de Nicky Welt 
# "The Nine Mile Walk" &ndash; 1947
# "The Straw Man" &ndash; 1950
# "The Ten O'Clock Scholar" &ndash; 1952
# "End Play" &ndash; 1950
# "Time and Time Again (The Man with Two Watches)" &ndash; 1962
# "The Whistling Tea Kettle (The Adelphi Bowl)" &ndash; 1963
# "The Bread and Butter Case (A Winter's Tale)" &ndash; 1962
# "The Man on the Ladder" &ndash; 1967
* Collected in *The Nine Mile Walk* &ndash; 1967

### Novelas de Rabbi Small 
# *Friday the Rabbi Slept Late* &ndash; 1964
# *Saturday the Rabbi Went Hungry* &ndash; 1966
# *Sunday the Rabbi Stayed Home* &ndash; 1969
# *Monday the Rabbi Took Off* &ndash; 1972
# *Tuesday the Rabbi Saw Red* &ndash; 1973
# *Wednesday the Rabbi Got Wet* &ndash; 1976
# *Thursday the Rabbi Walked Out* &ndash; 1978
# *Conversations with Rabbi Small* &ndash; 1981
# *Someday the Rabbi Will Leave* &ndash; 1985
# *One Fine Day the Rabbi Bought a Cross* &ndash; 1987
# *The Day the Rabbi Resigned* &ndash; 1992
# *That Day the Rabbi Left Town* &ndash; 1996

### Non ficción
* *Common Sense in Education* &ndash; 1970

## Notas
Rhodnius

miniatura|*Rhodnius prolixus*
***Rhodnius*** é un xénero de hemípteros da subfamilia Triatominae, que é un importante vector para o espallamento da enfermidade de Chagas. As especies de *Rhodnius* foron importantes modelos para os estudos de Sir Vincent Wigglesworth sobre a fisioloxía dos insectos, e máis especificamente sobre o crecemento e desenvolvemento.

## Especies 
**Rhodnius amazonicus* Almeida, Santos & Sposina, 1973
**Rhodnius brethesi* Matta, 1919 (Tc)
**Rhodnius colombiensis* Moreno Mejía, Galvão & Jurberg, 1999
**Rhodnius dalessandroi* Carcavallo & Barreto, 1976
**Rhodnius domesticus* Neiva & Pinto, 1923 (Tc)
**Rhodnius ecuadoriensis* Lent & León, 1958 (Tc)
**Rhodnius milesi* Carcavallo, Rocha, Galvão, Jurberg, 2001
**Rhodnius nasutus* Stål, 1859 (Tc)
**Rhodnius neglectus* Lent, 1954 (Tc)
**Rhodnius neivai* Lent, 1953
**Rhodnius pallescens* Barber, 1932 (Tc) (principal vector en Panamá).
**Rhodnius paraensis* Sherlock, Guitton & Miles, 1977 (Tc)
**Rhodnius pictipes* Stål, 1872 (Tc)
**Rhodnius prolixus* Stål, 1859 (Tc) (principal vector en Colombia e Venezuela, e en Guatemala, Honduras e algunhas partes de Nicaragua e O Salvador). 
**Rhodnius robustus* Larrousse, 1927 (Tc)
**Rhodnius stali* Lent, Jurberg & Galvão, 1993 (Tc)

As especies marcadas con (Tc) están asociadas con *Trypanosoma cruzi*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Resumo das especies de *Rhodnius* de metapathogen.com
A Xurisdición, Outes, Outes

**A Xurisdición** é un lugar da parroquia de Outes no concello coruñés de Outes, na comarca de Noia. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 18 habitantes (8 homes e 10 mulleres).

Sitúase xunto á Xurisdición (Roo).

## Notas 

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Outes 
### Parroquias de Outes
Bandeira dos guaranís

A **bandeira dos guaranís** (en ) é o símbolo que representa os guaranís, un pobo indíxena de América do Sur cuxa distribución tradicional é o estado actual de Paraguai, entre os ríos Uruguai e Paraguai, a Provincia de Misiones da Arxentina, o sur do Brasil, outrora até Río de Xaneiro, e partes do Uruguai e Bolivia. A bandeira foi deseñada polas Autoridades da Asemblea Nacional do Pobo Guaraní (A.P.G), dirixentes dos Pobos Guaranís e o Consello Guaraní, e representa os distintos pobos guaranís existentes, como os weenhayek, os tapietes e ava guaranís. Foi adoptada en 2015 como símbolo departamental de Tarija, en Bolivia. Dende 2020, é a bandeira oficial do Territorio Autónomo Guaraní Charagua Iyambae de Bolivia.

## Uso 
Dende 2015, é izada en actos da gobernación de Tarija, a carón da bandeira de Bolivia e a bandeira departamental.

En 2020, foi adoptada como bandeira oficial do Territorio Autónomo Guaraní Charagua Iyambae.

## Simboloxía 
* A cor celeste representa a contorna, a cultura, a liberdade, o futuro, o aire, o ceo e os ríos.
* A cor verde representa a biodiversidade, as serras, as chairas, a flora e a fauna.
* A cor marrón representa a terra, os territorios dos pobos guaranís e os recursos naturais dos subsolos.
Ficheiro:Banner of the Qulla Suyu (1979).svg|Algúns pobos guaranís da Arxentina e Paraguai adoptaron a Wiphala como a súa bandeira.
Ficheiro:Guarani flag.svg|Outra versión da bandeira dos guaranís, coas cores de fondo da bandeira de Paraguai.

## Notas
Escudo de Aiguafreda

O **escudo de armas de Aiguafreda** é un símbolo do concello barcelonés de Aiguafreda, e descríbese, segundo a terminoloxía precisa da heráldica, polo seguinte brasón:

## Historia 
Foi aprobado o 21 de outubro de 1996 e publicado no DOGC o 8 de novembro do mesmo ano co número 2278.

## Notas
Gránulos de Schüffner

[miniatura|Microgmetocito de *[Plasmodium ovale* en preparación sanguínea tinguida con Giemsa, no que se sinalan os gránulos/puntos de Schüffner e o pigmento hemozoína.]]
[miniatura|[Trofozoítos de *P. ovale* nun frotis sanguíneo. Poden verse gránulos de Schüffner.]]
Os **gránulos de Schüffner** son gránulos irregulares que se encontran en eritrocitos de preparacións hematolóxicas en casos de malaria, exclusivamente en infeccións causadas polos protozoos das especies *Plasmodium ovale* ou *Plasmodium vivax*.

*Plasmodium vivax* induce alteracións morfolóxicas nos eritrocitos infectados do hóspede, que son visibles con microscopio óptico en frotis de sangue con tinguidura Romanowsky como múltiples puntos de cor vermella ladrillo. Estes cambios morfolóxicos, denominados gránulos ou puntos de Schüffner, son importantes na identificación desta especie de parasitos da malaria e foron asociados por microscopia electrónica con complexos de caveolavesiculas no plasmalema do eritrocito.

Reciben o seu nome en honra de Wilhelm Schüffner, que os describiu en 1904.

## Notas
Liu Xie

, nome de cortesía **Yanhe**, nado arredor do 465 e finado cara ao 522, foi un monxe budista, político e escritor chinés. Escribiu unha das poéticas chinesas máis importantes, o *Wenxin diaolong*. A súa biografía foi incluída no *Liangshu*.

## Traxectoria 
Liu Xie naceu na actual Zhenjiang, aínda que a súa familia procede de Shandong. Quedou orfo na súa mocidade, e decidiu non casar, sexa por pobreza ou por convicción. Estudou budismo con Sengyou, contribuíndo á edición dos sutras no mosteiro de Dinglin até o falecemento do mestre. Trátase dun dos primeiros experimentos psicolóxicos da historia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*  (Proxecto Gutenberg)
* Liu Xie (La literatura china traducida en España)
Reconstrución 3D

[miniatura| Reconstrución 3D da [anatomía xeral da vista lateral dereita dunha pequena lesma de mar *Pseudunela viatoris*.]]
En visión por ordenador e gráficos por ordenador, a **reconstrución 3D** é o proceso de capturar a forma e a aparencia de obxectos reais. Este proceso pódese realizar por métodos activos ou pasivos. Se se permite que o modelo cambie a súa forma no tempo, isto denomínase reconstrución non ríxida ou espazo-temporal (tamén reconstrución 4D).

## Motivación e aplicacións 
A investigación da reconstrución 3D sempre foi un obxectivo difícil. Usando a reconstrución 3D pódese determinar o perfil 3D de calquera obxecto, así como coñecer a coordenada 3D de calquera punto do perfil. A reconstrución 3D de obxectos é un problema xeralmente científico e unha tecnoloxía básica dunha gran variedade de campos, como o deseño xeométrico asistido por ordenador (CAGD), gráficos por ordenador, animación por ordenador, visión por ordenador, imaxe médica, ciencia computacional, realidade virtual e medios dixitais etc.  Por exemplo, a información da lesión dos pacientes pódese presentar en 3D no ordenador, o que ofrece un enfoque novo e preciso no diagnóstico e, polo tanto, ten un valor clínico vital. Os modelos dixitais de elevación (*Digital elevation models*) pódense reconstruír usando métodos como a altimetría láser aerotransportada  ou o radar de apertura sintética.

**Aplicacións:**

A reconstrución 3D ten aplicacións en moitos campos. Inclúen:

* Enxeñaría de pavimentos  
* Medicina 
* Reconstrución de vídeo con punto de vista libre 
* Cartografía robótica 
* Urbanismo 
* Reconstrución tomográfica 
* Xogos 
* Contornas virtuais e turismo virtual 
* Realidade Aumentada 
* Enxeñaría inversa 
* Captura de movemento 
* Recoñecemento de obxectos 3D, recoñecemento de xestos e seguimento de mans.

A maioría dos algoritmos dispoñibles para a reconstrución 3D son extremadamente lentos e non se poden usar en tempo real. Aínda que os algoritmos presentados aínda están a comezar o seu desenvolvemento, pero teñen o potencial para un cálculo rápido.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Escáner 3D
* Estereoscopia
* Fotogrametría
* Kinect
* Mapa de profundidade
* Modelado 3D
* NeRF
* Reconstrución 3D a partir de varias imaxes
* Reconstrución 4D
* Reconstrución de superficie 3D SEM
* Reconstrución forense do rostro
### Ligazóns externas 
* Sintetizar formas 3D mediante o modelado de mapas e siluetas de profundidade con varias vistas con redes xerativas profundas - Xerar e reconstruír formas 3D mediante a modelaxe de mapas ou siluetas de profundidade con varias vistas. (github.com)

* http://www.nature.com/subjects/3d-reconstruction#news-and-comment
* http://6.869.csail.mit.edu/fa13/lectures/lecture11shapefromX.pdf
* http://research.microsoft.com/apps/search/default.aspx?q=3d+reconstruction
* https://research.google.com/search.html#q=3D%20reconstruction
Bran, Niñodaguia, Santiso

**Bran** é un lugar da parroquia de Niñodaguia, no concello de Santiso. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 5 habitantes (3 homes e 2 mulleres).

## Xeografía
Sitúase a carón do río Furelos. O camiño principal que atravesa a aldea leva desde 2014 o nome de Avelino López López, mestre e alcalde de Santiso, quen naceu na aldea.
## Lugares e parroquias
### Lugares de Barazón
### Parroquias de Santiso
## Notas
Sant Pere de Torelló

**Sant Pere de Torelló** é un concello catalán da provincia de Barcelona e pertencente á comarca de Osona.

## Demografía 
En 2023 contaba cunha poboación de 2&nbsp;568 habitantes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lista de concellos de Barcelona
O ano das vodas

***O ano das vodas*** (en ) é un filme estadounidense de 2019 dirixido por Robert Luketic e protagonizado por Sarah Hyland, Tyler James Williams, Jenna Dewan, Matt Shively e Anna Camp.

Estreouse o 20 de setembro de 2019 a través de Entertainment Studios Motion Pictures. Estreouse en galego o 13 de febreiro de 2024 a través da TVG. A directora de dobraxe foi Isabel Vallejo e foi traducido por María Suárez.

## Sinopse 
A fotógrafa dos Ánxeles, Mara Baylor, non está segura de que sexa do tipo das que casan, mais o seu novo mozo está listo para sentar a cabeza e a parella é posta a proba cando é convidada a sete vodas no mesmo ano.

## Personaxes 
* Sarah Hyland como Mara Baylor
* Tyler James Williams como Jake Harrison
* Jenna Dewan como Jessica
* Matt Shively como Alex
* Anna Camp como Ellie
* Noureen DeWulf como Boss Queen
* Wanda Sykes como Janet/Grandma
* Keith David como Preston
* Grace Helbig como Kelly
* Benton Jennings como Waiter
* Darlene Vogel como Mother
* Patrick Warburton como Michael
* Kristen Johnston como Barbara
* Camille Hyde como Nicole Whitney
* Zora Bikangaga como Robbie Harrison
* Laci Mosley como Violet Harrison
* Tom Connolly como Zak
* Martin Martinez como Alex
* Danielle Bux como Megan
* Ryan Malaty como Ron
* Dominic Leeder como Brendan
* Jimmy Walker Jr. como Pastor Watkins
* Thomas Kasp como Peter

## Notas
Zhu Yizun

**Zhu Yizun** (chinés tradicional: 朱彝尊; chinés simplificado: 朱彝尊; *pinyin*: *Zhū Yízūn*; Wade-Giles: *Chu1 I2-tsun1*), nome de cortesía **Xichang** 錫鬯, nado en Zhejiang no 1629 e finado no 1709, foi un escritor e poeta chinés da dinastía Qing. Durante os seus primeiros anos, foi recoñecido polo seu talento e axudado por Gong Dingzi. Zhu fundou a escola Zhexi da poesía *ci* 詞.

## Traxectoria 
Zhu Yizun naceu en Zhejiang o 7 de outubro do 1629. Na súa mocidade, loitou contra as tropas manchús que acabarían por fundar a dinastía Qing. Posteriormente, aprobou os exames imperiais e obtivo un posto de editor na Academia Hanlin. No 1692, decidiu retirarse e regresar á súa cidade natal, onde se dedicou á poesía e ao estudo. Faleceu o 14 de novembro do 1709.

## Obra 
### Poesía 
Zhu Yizun estivo influenciado polos poetas da dinastía Song, coma Jiang Kui e Zhang Yan. Entre as súas obras, sobrevive a escolma *Jingzhiju qinqu* 静志居琴趣, na que se describe o seu amor ilícito pola súa media irmá, Shouchang. Trátase dun libro destacado no desenvolvemento do estilo *yan* 豔 da poesía *ci*.

Escribiu 80 dos volumes da colección *Pu shuting ji* 曝书亭集 ("Escolma do Pavillón dos Libros Expostos"), entre outras. A súa compilación *Ci zong* 詞綜 ("Síntese do *ci*") foi moi importante no estudo dos *ci*.

### Ensaio 
Participou na edición do *Mingshi* 明史 ("Historia dos Ming"), a historia dinástica oficial dos Ming. Tamén contribuíu ao comentario dos clásicos chineses co seu longo *Jinyi kao* 經義考. Así mesmo, escribiu o *Kongmen dizi kao* 孔門弟子考 ("Estudo sobre os discípulos da escola de Confucio"), no que ofrece datos biográficos e información de interese filosófica.

### Relación con Wang Shizhen 
O seu traballo estivo vinculado ao de Wang Shizhen (1634-1711), co que foi comparado con frecuencia. Ambos eran coñecidos coma *nan Zhu bei Wang* 南朱北王 ("Zhu do sur e Wang do norte"), en referencia ás súas respectivas rexións de orixe.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Zhu Yizun (La literatura china traducida en España)
A Casilla, Moldes, Melide

**A Casilla** é un lugar da parroquia de Moldes no concello coruñés de Melide na comarca da Terra de Melide. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 10 habitantes (7 homes e 3 mulleres).

## Toponimia
O topónimo **A Casilla** débese á presenza dunha caseta de legoeiros da estrada C-540, actual AC-840.
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Moldes 
### Parroquias de Melide
Uc Faidit

**Uc Faidit** (tamén coñecido coma **Hug Faidit** ou **Hugues Faidit**), nado no século XII e finado no século XIII, foi un escritor e lingüista da Occitania, autor do primeiro tratado de gramática da antiga lingua occitana. Podería tratarse da mesma persoa que Uc de Saint-Circ, xa que *faidit* significa "desposuído", polo que quizais sexa un sobrenome.

## Obra 
Uc Faidit foi autor do *Donatz proensals* (1243), que escribiu tanto en latín coma en occitano mentres vivía no norte de Italia. O título da obra está inspirado en *Donatus*, un gramático italiano do século IV.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* '''' (Internet Archive)
Avelino López

***Avelino López Otero**, xornalista e político galego (1903-1936).
***Avelino López López**, mestre e político galego (1907-1988).
Andrea Santiso Arias

**Andrea Santiso Arias**, nada en Antas de Ulla en 1998, é unha filóloga e docente galega.

## Traxectoria
Estudou o grao de Lingua e literatura galegas na Universidade de Santiago de Compostela, con premio extraordinario de fin de grao. O seu traballo de fin de grao, sobre a toponimia maior do concello de Antas de Ulla, recibiu o Premio á calidade lingüística en galego. Cursou tamén na USC o mestrado en Profesorado de Educación Secundaria Obrigatoria e Bacharelato, Formación Profesional e Ensino de Linguas.

A través do Instituto da Lingua Galega participa no proxecto Toponomasticon Hispaniae. É membro do Instituto de Estudos Ulloáns, onde coordina xunto a Fernando García Penas a sección de Filoloxía, Literatura e Toponimia.

## Vida persoal
É filla de Xosé Luís Santiso García e de Mari Arias Rodríguez.

## Obra
**Toponimia de Antas de Ulla* (2023; colección Terra Nomeada).

## Notas
Kosmos 133

**Kosmos 133** ou **Cosmos 133** foi unha misión espacial soviética lanzada sen tripulación o 28 de novembro de 1966 mediante un foguete Soiuz 11A511 desde o cosmódromo de Baikonur.

## Características 
Kosmos 133 fo a primeira Soiuz modelo 7K-OK lanzada á órbita. Foi enviada sen tripulación para facer diferentes probas xunto con outra Soiuz, incluíndo o acoplamento entre elas, sendo a Kosmos 133 a parte pasiva da misión, pero despois do lanzamento varias anomalías fixeron que o control de terra decidira non lanzar a segunda Soiuz. Despois de chegar a órbita, Kosmos 133 mantivo unha rotación de dúas voltas por minuto en lugar de manter unha posición estable. Ademais, a telemetría indicaba que algúns dos tanques de propelente estaban baleiros, imposibilitando unha cita espacial, de aí a cancelación do lanzamento da segunda Soiuz para as probas. O control de terra intentou facer reentrar de maneira controlada a Soiuz, pero varios problemas cos sistemas de orientación e propulsión fixeron que a reentrada se producira de maneira incontrolada e fora do territorio da Unión Soviética, activándose o sistema de autodestrucción. Nunca se atoparon os restos da nave.

A pesar dos problemas non se considerou a misión un fracaso total ao ser a primeira nave do seu tipo en ser posta en órbita e recollerse datos valiosos para corrixir os problemas no futuro. Segundo a investigación, a causa dos diversos problemas tivo a súa orixe na instalación coa polaridade invertida de diferentes sistemas eléctricos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Soiuz 11A511
Sikong Tu

**Sikong Tu** (chinés tradicional: 司空圖; chinés simplificado: 司空图; *pinyin*: *Sīkōng Tú*; Wade-Giles: ''Ssu1-k'ung1 T'u2*), nome de cortesía **Biaosheng** 表聖, nado no 837 e finado no 908, foi un poeta e crítico literario chinés de finais da dinastía Tang.

## Traxectoria 
Sikong Tu naceu Yuxiang, na actual provincia de Shanxi. Na súa mocidade, Wang Ning recoñeceuno polas súas capacidades. Baixo a súa recomendación, o emperador Yizong concedeulle o grao de *jinshi'' no 869. Como mostra de agradecemento, Sikong Tu abandonou máis tarde o seu posto de funcionario para vivir baixo o goberno de Wang Ning. No 878, foi nomeado rexistrador principal do templo de Guanglu, en Luoyang. Durante a súa estadía, impresionou a Lu Xie, quen chegaría a ser primeiro ministro. Posteriormente, Si Kongtu aceptou un alto cargo no Ministerio de Ritos, para despois ser ascendido ao rango de doutor. Porén, na actualidade existen dúbidas sobre a autoría do texto. O libro está composto por unha serie de poemas que aplican e ilustran as ideas do autor sobre a composición literaria.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sikong Tu (La literatura traducida en España)
Matadepera

**Matadepera** é un concello catalán da provincia de Barcelona e pertencente á comarca do Vallès Occidental.

## Demografía 
En 2023 contaba cunha poboación de 9&nbsp;899 habitantes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lista de concellos de Barcelona
Polaridade

**Polaridade** pode referirse a:

* **Polaridade química**, unha característica que describe a distribución de cargas positivas e negativas nun dipolo;
* **Polaridade (electricidade)**, a calidade que permite distinguir cada un dos terminais dunha pila;
* **Polaridade en embrioxénese**, a división en dous hemisferios dun embrión.
* ***Polaridade***, álbum de 1984 do grupo DOA
Wang Shizhen

, nome de cortesía **Zizhen** 子真 ou **Yishang** 贻上, nado no 1634 e finado no 1711, foi un poeta e erudito chinés da dinastía Qing.

## Traxectoria 
Wang Shizhen naceu na provincia de Shandong. Tivo unha próspera carreira como funcionario imperial, chegando a ser presidente do Ministerio de Censura no 1698, e da Xunta de Castigos no 1699. Publicou a súa primeira colección de poesía aos 14 anos, e cara ao 1661 xa tiña unha enorme reputación literaria.

## Obra 
Durante a súa vida, escribiu unhas vinte escolmas de poesía, e editou múltiples antoloxías. Elaborou a súa propia poética, centrada arredor da noción de *shenyun* 神韵 ("graza, elegancia"), que combina a realidade obxectiva coa subxectividade da interioridade do creador. A súa teoría da literatura estivo moi influenciada polas *Ershisi shipin* 二十四诗品 ("As vinte e catro categorías da poesía"), de Sikong Tu 司空图, unha das principais poéticas chinesas. 

A súa obra foi frecuentemente comparada coa de Zhu Yizun (1629-1709), até o punto de que ambos eran coñecidos coma *nan Zhu bei Wang* 南朱北王 ("Zhu do norte e Wang do sur"), en referencia ás súas rexións de orixe.

## Publicacións 
* *Yu yang shiji* 渔洋诗集
* *Yu yang wen lüe* 渔洋文略
* *Chi bei ou tan* 池北偶谈
* *Can wei ji* 蚕尾集
* *Xiang zu biji* 香祖笔记
* *Ju yi lu* 居易录
* *Yuyang shihua* 渔阳诗话
* *Gan jiu ji* 感旧集

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Literatura da dinastía Qing

### Ligazóns externas 
* Wang Shizhen (Baidu)
Tseng Kwong Chi

**Tseng Kwong Chi** (chinés tradicional: 曾廣智; chinés simplificado: 曾广智; *pinyin*: *Zēng Guǎngzhì*), tamén coñecido coma **Joseph Tseng**, nado o 6 de setembro do 1950 e finado o 10 de marzo do 1990, foi un fotógrafo estadounidense de orixe hongkonesa, afincado no East Village durante os oitenta. Foi irmán da bailarina e coreógrafa Muna Tseng. 

## Traxectoria 
O seu pai foi un oficial do Kuomingtang que fuxiu de Shanghai no 1949, tras a vitoria comunista na guerra civil chinesa. Tseng naceu no Hong Kong británico ao ano seguinte, e foi considerado un neno prodixio da pintura e da caligrafía chinesas. No 1979, trasladouse ao East Village, en Manhattan, onde coñeceu aos artistas de vangarda Keith Haring, Kenny Scharf, Jean-Michel Basquiat e Ann Magnuson. A colección de obras de Tseng atópase no Museo Solomon R. Guggenheim de Nova York e no Museo de Arte Moderna de San Francisco. Foi incluído postumamente no arquivo dixital do Centro de Artes Asiático-americanas.

## Obra 
### Fotografía 
Tseng formou parte do círculo de artistas do East Village neoiorquino durante os oitenta, xunto con Keith Haring, Kenny Scharf ou Cindy Sherman. As súas obras máis famosas pertencen á súa serie de autorretratos *East Meets West* ("O este atópase co oeste"), na que aparece vestido cun traxe semellante aos de Mao Zedong e cuns lentes de sol fronte a lugares turísticos famosos. Entre estes, atópanse a Estatua da Liberdade, o cabo Cañaveral, Disneylandia, Notre-Dame de París ou o World Trade Center.

Tseng realizou preto de corenta mil fotografías do graffiteiro neoiorquino Keith Haring durante os oitenta, mentres traballaba en murais, instalacións e no metro. No 1984, participou coas súas pezas nunha exhibición da obra de Harring na Sempahore East Gallery, titulada *Art in Transit* ("Arte en tránsito"). Tseng fotografiou a primeira aterraxe dun Concorde no aeroporto internacional John F. Kennedy. 

### Influencias 
Segundo a súa irmá, Tseng estivo moi influenciado por Brassaï e Henri Cartier-Bresson.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Obituario polo pasamento de Tseng Kwong Chi (The New York Times)
* Documental sobre *East Meets West* (YouTube)
C-540

A **C-540** era a denominación da antiga estrada comarcal que unía Betanzos e Agolada, cun percorrido de 68&nbsp;km. A denominación de **C-540** responde á nomenclatura utilizada nas estradas nacionais de España.

## Percorrido
Atravesaba Oza, cruzábase coa N-634 no Cruce de Sesmonde (Barbeito, Vilasantar), atravesaba Ru, o río Ulla na Pontenova (A Ponte Arcediago, Santiso), e cruzaba a vila de Melide.

Esta estrada encóntrase dividida nos seguintes treitos:
;Provincia da Coruña
*AC-840: Betanzos - río Ulla

;Provincia de Pontevedra
*PO-840: río Ulla - Agolada

## Patrimonio
A estada tiña casetas de legoeiros de Roibeira (Mondoi), Fraís (Parada), Forcada (Trasanquelos), A Rexidoira (Filgueira de Barranca), Estremil (Fisteus), A Casilla (Présaras), A Chavella (Dormeá), As Brañas (Xubial, xa desaparecida), Taxón (San Cibrao) e A Casilla (Moldes).

## Notas
Eulogio Gavela García

**Eulogio Gavela García**, nado no Barco de Valdeorras en 1925 e finado no mesmo concello o 31 de xullo de 2004, foi un político galego.

## Traxectoria 
Presidiu a cooperativa vinícola Jesús Nazareno. Nas primeiras eleccións democráticas encabezou a candidatura da UCD no Barco de Valdeorras e foi elixido alcalde con maioría absoluta, sendo ademais deputado provincial. Nas municipais de 1983 encabezou a candidatura do CDS e perdeu a alcaldía en favor do candidato de AP Antonio Hervella. Nas municipais de 1987 volveu encabezala candidatura do CDS e foi elixido alcalde grazas a un pacto tripartito co PSdeG-PSOE e a CPG. Nas municipais de 1991 encabezou a coalición Converxencia Centrista-CDS e perdeu a alcaldía tras logralo PPdeG a maioría absoluta.

Nas municipais de 1995 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE. Pese a que o PPdeG perdeu a maioría absoluta e recibilo apoio do BNG na investidura, a falta de apoio dos concelleiros da Plataforma de Independentes de España (PIE) supuxo que os populares continuasen gobernando como forza máis votada. Os edís do PIE marcharan do PSdeG descontentos co desembarco de Gavela no partido. Nas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 1997 formou parte da candidatura do PSdeG-PSOE como número 4, sen resultar finalmente elixido. En febreiro de 1999 foi designado pola executiva local do PSdeG do Barco como candidato á alcaldía nas municipais dese ano, se ben fixérono sen consulta previa á militancia. Desta forma, en marzo a dirección provincial do partido convocou unha asemblea na que resultou elixido Alfredo García Rodríguez. Tras recorrer a executiva local dita elección, a dirección galega tivo que intervir para confirmala elección de García como candidato. Desta forma, encabezou a candidatura de Democracia Galega, a cal logrou tan só un concelleiro, ante o cal renunciou a recoller a súa acta de concelleiro e retirouse da política. Finou no Barco de Valdeorras o 31 de xullo de 2004.

## Vida persoal 
Casou con Elisa Arias García e foi pai de Eulogio e María Isabel Gavela Arias.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais no Barco de Valdeorras+ referencias

### Ligazóns externas 
* Sentimiento en *La Voz de Galicia*
A Pontenova, A Ponte Arcediago, Santiso

**A Pontenova** é un lugar da parroquia da Ponte Arcediago no concello coruñés de Santiso na comarca da Terra de Melide. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 6 habitantes (3 homes e 3 mulleres).

## Toponimia
O topónimo **A Pontenova** fai referencia á ponte sobre o río Ulla, a carón da desembocadura neste do río Furelos. Por ela discorría a estrada C-540. A finais do século XX construíuse outra ponte, na que remata a actual AC-840 e comeza a PO-840.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares da Ponte Arcediago 
### Parroquias de Santiso
Carlos López Font

**Carlos López Font**, nado o 29 de xaneiro de 1957 en Madrid, é un político galego do Partido dos Socialistas de Galicia.
*, papeleta do PSdG-PSOE na provincia de Pontevedra.]]
## Traxectoria 
É licenciado en Ciencias Políticas e funcionario. Comezou a súa vida sindical en 1982 na UXT de Pontevedra. Foi concelleiro de seguridade e mobilidade do concello de Vigo, portavoz do goberno local e deputado provincial da Deputación de Pontevedra ata xaneiro de 2024. En febreiro dese ano foi candidato pola provincia de Pontevedra nas Eleccións ao Parlamento de Galicia, co número dous na lista da súa formación, resultando elixido deputado autonómico, cargo que declarou que faría compatible co de concelleiro do concello de Vigo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lista de deputados da XII Lexislatura do Parlamento de Galicia
### Ligazóns externas 
* Cruz, Saul  (12/2/2024). "Carlos López Font: “Tanto Feijóo como Rueda han hecho una política de confrontación brutal contra Vigo”"*Atlántico Diario*
* Punzón, Carlos (11/8/2019). "Carlos Font: «Tuve compañeros con pistola para matar rojos»" *La Voz de Galicia'' .
Eugen Krüger

**Eugen Krüger**, nado en Altona o 26 de decembro do 1832 e finado en Düsternbrook o 8 de xullo do 1876, foi un litógrafo e pintor paisaxista alemán.

## Traxectoria 
### Primeiros anos e formación 
Krüger aprendeu litografía en Altona, para logo estudar en Viena co litógrafo F. J. Sandmann, antes de dedicarse ao paisaxismo. Despois, visitou Inglaterra, Escocia, Francia, Italia e Suíza. No 1852 foi alumno do seu tío, Louis Gurlitt, co que fixo unha viaxe de estudos ao ano seguinte. Consérvase un gravado en madeira da igrexa de Dürnstein do 1853, creado durante a súa viaxe con Gurlitt. O litógrafo hamburgués Wilhelm Heuer podería ter sido tamén o seu profesor.

Logo, continuou os seus estudos en Düsseldorf cos seus amigos Adolf Schreyer e Teutwart Schmitson. A finais da década de 1850, instalouse en Hamburgo. Krüger, afeccionado á caza, trabou amizade co burgués Johann Christian Jauch e o fillo deste, Carl Jauch, que o invitaron ás súas cacerías de forma habitual. Desta época, consérvanse pinturas ao óleo e en recortes de papel, así como litografías; a maioría destas obras conteñen escenas de caza.

### Carreira artística 
alt=Auf der Entenjagd (Caza de parrulos, 1862)|miniatura|*Auf der Entenjagd* (Caza de parrulos, 1862)
No 1864, a galería de arte de Hamburgo recibiu unha *"*paisaxe escocesa" de Krüger, procedente dunha colección privada. A súa serie de litografías de vinte e dúas follas, *Die Jagd gezeichnet und lithographiert von Eugen Krüger* ("A caza debuxada e litografada por Eugen Krüger", 1860), foi moi apreciada, especialmente pola súa segunda edición de 1866, titulada *Wild und Wald* ("O salvaxe e a fraga"), que recibiu a medalla de ouro prusiana á arte e a ciencia.

No 1870, creou o seu *Landschafts-Album vom Kriegsschauplatz* ("Álbum de paisaxes do teatro da guerra"). Un ano máis tarde, publicou *Der Deutsch-Französische Krieg* 1870-1871 ("A guerra franco-prusiana"). No 1873, saíu do prelo *Six Charactered Landscapes* ("Seis paisaxes con carácter") e, no 1874, o ciclo *Malerische Reiseziele* ("Destinos turísticos pintorescos"), editado en Berlín.

### Falecemento 
A obra de Krüger é pequena, debido á súa prematura morte no 1876. Ao ano seguinte, celebrouse en Hamburgo unha exposición na súa memoria.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Eugen Krüger (Artnet)
Copons

**Copons** é un concello catalán da provincia de Barcelona e pertencente á comarca do Anoia.

## Demografía 
En 2023 contaba cunha poboación de 340 habitantes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lista de concellos de Barcelona
Sophus Jacobsen

**Sophus Jacobsen**, nado en Halden o 7 de setembro do 1833 e finado en Düsseldorf o 13 de maio do 1912, foi un pintor paisaxista noruegués da escola de Düsseldorf.

## Traxectoria 
Jacobsen viviu en Düsseldorf dende o 1853, onde estudou con Hans Fredrik Gude. Entre o 1856 e o 1912, foi membro da asociación de artistas *Malkasten* ("A caixa de pinturas"). Realizou varias viaxes de estudo a Noruega e Italia, así como a diversas rexións de Alemaña. Algunhas das súas obras expuxéronse na colección permanente da galería de arte de Bremen en maio do 1881.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sophus Jacobsen (Art Renewal Center)
Benjamin (autor chinés)

**Zhang Bin** (chinés simplificado: 张彬; *pinyin*: Zhāng Bīn), coñecido polo pseudónimo **Benjamin** 本杰明, nado o 16 de maio do 1974 en Heilongjiang, é un debuxante de banda deseñada e ilustrador chinés.

Zhang fixo portadas alternativas para cómics de Marvel, así coma ilustracións para o videoclip ''J'aimerais tellement*, da cantante de pop francesa Jena Lee. Tamén ilustrou a cuberta do disco ao que pertence a canción, *Vous Remercier*.

## Publicacións 
### Banda deseñada 
* *Yi tian* 一天 ("Un día", 2002).
* *Jide* 记得 ("Lembra", 2004).
* *Orange* (2006).
* *Jiu shi zhu* 救世主 ("O salvador", 2010).
* *Women qu na'er* 我们去哪儿 ("Cara onde imos?").

### Portadas 
* *X-Men Origins: Emma Frost* (Marvel, 2009).
* *New Mutants #1-2, #4* (Marvel, 2009).

## Traducións 
* *Orange* (2007). Traducido ao castelán por Edicións Glénat.
* *Remember* (2007). Traducido ao castelán por Edicións Glénat.
* *One Day'' (2008). Traducido ao castelán por Edicións Glénat.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Benjamin (Xiao Pan)
Halden

**Halden** (noruegués: *Halden kommune*) é unha comuna da Noruega. Conta cunha área de 640 km2 e unha poboación de 30.544 habitantes (censo do 2016).

## Historia 
Até o 1928, a localidade recibía o nome de Fredrikshald. No 1939, converteuse en municipio (noruegués: *herred*).

Foi a cidade natal do pintor paixasista Sophus Jacobsen (1833-1912).

## Notas
C-547

A **C-547** era a denominación da antiga estrada comarcal que unía Lugo e Santiago de Compostela, cun percorrido de 104&nbsp;km. A denominación de **C-547** responde á nomenclatura utilizada nas estradas nacionais de España.

## Percorrido
Atravesaba Guntín, Palas de Rei, Melide e Arzúa.

Esta estrada encóntrase dividida nos seguintes treitos:
*N-547: Lugo - Santiago de Compostela

*N-634a: Donostia - Santiago de Compostela

*Tramo urbano de Santiago de Compostela: rúa do Valiño, rúa das Fontiñas, rúa dos Concheiros, rúa de San Pedro.

## Notas
Amstelveen

**Amstelveen** é un concello da provincia de Holanda Setentrional, nos Países Baixos. Limita ao norte con Ámsterdam e atópase preto do aeroporto de Schiphol. Cunha poboación de 92&nbsp;353 habitantes en 2022, forma parte da área metropolitana de Ámsterdam.

## Etimoloxía 
O primeira parte do nome Amstelveen vén do río Amstel e *veen* turba ou páramo. 

## Xeografía 
O concello de Amstelveen está formado polas vilas históricas de Bovenkerk e Nes aan de Amstel. Ademais do centro Amstelveen, tamén abrangue os barrios de Westwijk, Bankras-Kostverloren, Groenelaan, Waardhuizen, Middenhoven, Randwijk, Elsrijk e Keizer Karelpark. Amstelveen acolle a sede internacional da aeroliña nacional holandesa KLM (aínda que está previsto que se desprace a Schiphol en 2024) e tamén KPMG. 

## Notas 
## Véxase tamén
A Estación, Xesteda, Cerceda

**A Estación** é un lugar da parroquia de Xesteda no concello coruñés de Cerceda na comarca de Ordes.

## Toponimia
O topónimo **A Estación** é un hodónimo referido á presenza dunha estación de ferrocarril, a estación de Queixas-Londoño.
## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Xesteda 
### Parroquias de Cerceda
Kosmos 140

**Kosmos 140** ou **Cosmos 140** foi unha misión espacial soviética lanzada sen tripulación o 7 de febreiro de 1967 mediante un foguete Soiuz 11A511 desde o cosmódromo de Baikonur.

## Características 
Kosmos 140 foi a terceira Soiuz modelo 7K-OK lanzada á órbita. Foi enviada sen tripulación para facer diferentes probas en órbita con melloras aprendidas do voo da Kosmos 133. Ao igual que esta, Kosmos 140 era unha Soiuz 7K-OK pasiva pero que voaría en solitario. A nave foi posta en órbita sen problemas e inicialmente o voo pareceu transcorrer sen incidentes, pero na cuarta órbita a nave non fixo caso dos comandos enviados para poñela en modo de rotación cos paneis solares apuntando ao Sol e a telemetría indicou que se estaba usando demasiado propelente por parte do control de actitude, ademais de que o sistema de navegación por seguimento estelar non parecía ter fixada a estrela adecuada. Tomouse a decisión de subir a órbita da nave dos 238 km de apoxeo e 172 km de perixeo aos 310 x 220 km co fin de atrasar unha reentrada atmosférica prematura. Un segundo intento de poñer a xirar a nave fallou, polo que decidiuse que a Kosmos 140 debía volver a terra, para o que se lle enviaron os comandos adecuados de activación do motor para baixar a órbita e regresar. A Soiuz executou correctamente a manobra o 7 de febreiro, pero nunca se chegou a restablecer comunicación coa cápsula tras a reentrada. Tras catro horas de busca polos equipos de recuperación a cápsula foi atopada na superficie xeada do mar de Aral, moi lonxe do sitio previsto de descenso, coa cápsula baixo a superficie e o paracaídas nela. Máis tarde atopouse que a causa foi que a cápsula fixo unha reentrada balística, sen control, en lugar dunha reentrada controlada, que debería terlle proporcionado máis controlo do sitio de aterraxe. Peor aínda, a cápsula, deseñada para flotar en caso de caída no mar, afundírase. Os intentos de recuperación non tiveron éxito ata o 11 de febreiro.

A análise da cápsula revelou un burato de 30 por 100 mm na parte inferior da cápsula que causou a súa descompresión primeiro e o seu afundimento despois. O burato foi causado á súa vez por un fallo estrutural do escudo térmico exectable que cubría o fondo da cápsula, escudo que tiña no seu centro un burato pechado cun parafuso recuberto de pegamento para acoller un sensor de temperatura. Aparentemente o parafuso desprenderase, deixando pasar os gases superquentes producidos na reentrada a través do escudo e perforando a parte inferior da cápsula. Se estivese tripulada, a tripulación falecería de forma irremediable. A pesar deste e doutros fallos, decidiuse que o seguinte voo dunha Soiuz sería tripulado e con melloras para non repetirse os problemas, rematando na traxedia da Soiuz 1.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Soiuz 11A511
A Estación, Barallobre, Fene

**A Estación** é un lugar da parroquia de Barallobre no concello coruñés de Fene na comarca de Ferrol.

## Toponimia
O topónimo **A Estación** é un hodónimo referido á presenza dunha estación de ferrocarril, o apeadoiro de Barallobre.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Barallobre 
### Parroquias de Fene
Músculos pectorais

Os **músculos pectorais** son os músculos que conectan a parte frontal do peito humano cos ósos da parte superior do brazo e do ombreiro. 

## Descrición e funcións 
### Músculos pectorais humanos 
O pectoral maior humano é un músculo groso en forma de abano que constitúe a maior parte do músculo do peito. Está situado debaixo do peito. Serve para flexionar, estender e rotar o úmero, o óso longo da parte superior do brazo.

O pectoral menor é un músculo delgado e triangular situado debaixo do pectoral maior. Apúntase ás costelas e serve para estabilizar a escápula, o óso grande do ombreiro.

A fascia pectoral é unha fina capa de tecido sobre o pectoral maior, que se estende cara ao músculo dorsal ancho nas costas.

Xunto co pectoral maior e o pectoral menor, o músculo subclavio forma a axila. O subclavio move o ombreiro cara abaixo e cara adiante.

O serrato anterior é outro músculo na parte frontal do peito. Move a escápula cara adiante ao redor do torso, como cando se estende o brazo para alcanzar un obxecto.

Entre as costelas hai varios grupos de músculos intercostais, que axudan a respirar.

### Músculos pectorais nos animais 
Esta característica tamén se atopa noutros mamíferos, onde os músculos pectorais desempeñan un papel similar na mobilidade e na forza do membro superior, permitíndolles realizar movementos como correr, trepar ou, no caso de mamíferos mariños como os cetáceos, nadar e avanzar no mergullo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Gray, Henry; Lewis, Warren (1918). *Anatomy of the Human Body* (20ª ed. 2016). Filadelfia e Nova York: Lea & Feibiger.
Orpí

**Orpí** é un concello catalán da provincia de Barcelona e pertencente á comarca do Anoia.

## Demografía 
En 2023 contaba cunha poboación de 163 habitantes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lista de concellos de Barcelona
Dinastía Yuan

A **dinastía Yuan** (chinés tradicional e simplificado: 元朝; *pinyin*: Yuán cháo; Wade-Giles: Yüan2 ch'ao2), oficialmente o **Gran Yuan** (chinés tradicional e simplificado: 大元; *pinyin*: Dà Yuán; Wade-Giles: Ta4 Yüan2; mongol: , *Yeke Yuwan Ulus*), foi unha dinastía imperial da China de orixe mongol, así coma un dos estados derivados da división do imperio mongol. Foi establecida por Kublai (emperador Shizu ou Setsen Khan), o quinto emperador-khagan do clan mongol Borjigin, e existiu entre o 1271 e o 1368. Na historiografía chinesa, a dinastía Yuan seguiu á Song, e precedeu á Ming.

Malia que o ascenso ao trono de Xenxis Khan como Khagan no 1206 foi descrito polas fontes chinesas empregando o título de emperador, seguindo o uso dos *han*, e que o imperio mongol gobernaba territorios do norte da actual China dende había décadas, non foi até o 1271 que Kublai Khan fundou unha dinastía ao estilo dos *han*, e a súa conquista dos territorios chineses non se completou até o 1279, cando a dinastía Song do sur foi definitivamente derrotada na batalla de Yamen. O seu reino, na aquela altura, xa estaba illado do resto de khanatos mongois, e controlaba a meirande parte da China e as súas áreas circundantes, incluíndo a Mongolia contemporánea. Trátase da primeira dinastía chinesa fundada por unha etnia distinta dos *han*. No 1368, tras a derrota das forzas de Yuan pola emerxente dinastía Ming, os monarcas mongois refuxiáronse no altiplano de Mongolia e continuaron co seu goberno até o 1635, cando se renderon ante a dinastía Jin posterior (xermolo dos Qing). Este estado coñécese na historiografía coma a dinastía Yuan do norte.

A dinastía Yuan foi o khanato gobernado polos descendentes de Möngke tras a división do imperio mongol. Nas historias oficiais da China, considérase que os Yuan posuían o mandato do ceo. Malia ser fundada por Kublai Khan, este ordenou situar ao seu avó Genghis Khan como fundador da dinastía nos rexistros imperiais, e como tal recibiu o título póstumo de Taizu 太祖. Algúns dos emperadores Yuan dominaron a lingua chinesa, namentres outros só empregaron o seu mongol nativo.

Kublai, que era Khagan ou Gran Khan do imperio mongol dende o 1260, declarou o seu dominio sobre o resto de khanatos (o Chagatai, a Horda de Ouro, e o Ilkhanato) antes de proclamarse emperador da China no 1271. Como tal, os Yuan tamén recibiron ocasionalmente o título de emperadores do Gran Khan. Secasí, aínda que o resto dos khanatos os recoñeceron como soberanos temporalmente, a súa subordinación era nominal e continuaron a desenvolverse de xeito independente.

## Notas
Galicia (Centro Gallego de Caracas)

***Galicia*** foi unha revista editada en Caracas polo Centro Gallego de Caracas entre 1952 e 1954.

## Historia e características 
Subtitulada *Revista del Centro Gallego*, apareceu o 25 de xullo de 1952. O seu director era Antonio Somoza Outeiral, aínda que a partir do número 3 aparece como tal Eduardo Blanco Amor, e o administrador José María Mosqueira Manso. Como redactores figuran Silvio Santiago e Carlos Herrero Alonso. Entre os colaboradores están Francisco Fernández del Riego, Saturio C. Caramés, Manuel Daniel Varela Buxán, Alberto Vilanova, Ricardo Carballo Calero, Ángel Romero Cerdeiriña, Enrique Iglesias Vilouta, Ramón Otero Pedrayo, Vázquez da Xesta. O último número coñecido é o 9, correspondente a xaneiro-febreiro de 1954.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos 
* Publicacións impresas da diáspora galega
### Ligazóns externas 
* Alonso Girgado, Luís et al. (2006). *Galicia (Revista del Centro gallego)*. Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades. ISBN 84-453-4297-5.
Ángel Díaz Díaz

**Ángel Díaz Díaz**, nado en Vilaoudriz cara a 1894 e finado en Caracas o 17 de novembro de 1952, foi un funcionario e político galego.

## Traxectoria 
Secretario do concello de El Valle Altu de Peñamellera, foi nomeado secretario do concello de Lourenzá o 28 de febreiro de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituído como secretario o 23 de xullo. Detido ese mesmo día, foi encarcerado no Depósito de Ribadeo. De alí pasou ao Cárcere de Lugo e despois ao Depósito de Mondoñedo, de onde saíu o 3 de maio de 1937. Logrou embarcar para Cuba onde se exiliou. Permaneceu na illa ata setembro de 1951 cando se estableceu en Venezuela. Morreu en Caracas o 17 de novembro de 1952.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Represión franquista en Lugo
Nāga saṃyutta

[alt=Representación dun nāga nun templo de Phnom Penh (Camboxa)|miniatura|Representación dun *[nāga* nun templo de Phnom Penh (Camboxa)]]
O ***Nāga saṃyutta*** ou ***Discursos sobre os nāgas*** é un texto budista do canon pali. Trátase do vixésimo noveno *saṃyutta* do *Saṃyutta nikāya*, e forma parte do *Khandha vagga.* Este, á súa vez, é o terceiro dos cinco *nikāya*s do *Sutta piṭaka* ("Cesto dos *suttas*"*), o segundo conxunto de textos do canon pali. Na obra, o buda explica o nacemento destas criaturas e a súa xerarquía, así como as razóns polas que un pode reencarnarse nelas.

### Nacemento dos *nāgas* 
Segundo o texto, os *nāgas* nacen de catro maneiras posibles: a partir de ovos, dun útero, da humidade, ou por xeración espontánea. Isto permite clasificalos en catro ordes, da máis limitada (nados a partir de ovos) á máis libre (nados por xeración espontánea). Estes últimos son descritos coma felices, fermosos e de longa vida.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Nāga Saṃyutta'' (Sutta Central)