open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Endivia

dereita|250px|thumb|Planta da endivia (*C. endivia*) a florear

A **endivia** é o rebento de diferentes variedades da chicoria, *Cichorium endivia**,*** que se cultivan debaixo da terra dunha maneira especial e presentan unha cor branca verdella e sabor amargo. Adóitanse consumir cocidas ou crúas en ensaladas.

É tamén un dos nomes comúns para variedades da chicoria común (*Cichorium intybus*), principalmente a chicoria belga ou chicoria francesa. Existe considerábel confusión entre as designacións vulgares de *Cichorium endivia* e *Cichorium intybus*.

A endivia é rica en moitas vitaminas e minerais, especialmente vitaminas A e K e folato, fornecendo tamén unha cantidade razoábel de fibra.

Existen dúas variedades principais cultivadas de endivia:
* A **endivia frisada** (var *crispum*). Este tipo ten follas exteriores estreitas, verdes e frisadas. Tamén chamada chicoria frisada ou simplemente chicoria.
* A **escarola** (var *latifolium*). Posúe follas largas de cor verde pálida e é menos amarga que a outra variedade. Tamén denominada chicoria lisa ou endivia de folla larga.

## Historia 
Foi coñecida e consumida polos antigos exipcios, gregos e romanos. Tal como ocorreu con numerosas verduras e hortalizas, a escarola tivo inicialmente unha utilización máis medicinal ca culinaria. Non obstante, na literatura exipcia existen referencias ao consumo desta verdura tanto cocida como crúa, en ensaladas.

A súa introdución en Europa data do século XIII. Na actualidade goza dunha enorme popularidade en todo o continente.

Durante a época invernal a escarola ofrece o seu esplendor e maior calidade, aínda que actualmente se atope no mercado durante todo o ano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Chicoria (*Cichorium intybus*)
### Ligazóns externas
La colmena (novela)

***La colmena*** é unha novela en lingua castelá de Camilo José Cela, editada en Buenos Aires en 1951 por Emecé Editores. Está ambientada en Madrid en decembro de 1942.

Non puido ser publicada en España até tempo despois por mor da censura, debido ás alusións ao sexo, as relacións extramatimoniais, a homosexualidade, o ambiente dos cárceres e a miseria da época. En 2014 anunciouse a aparición dun novo manuscrito non presentado á censura, con pasaxes lésbicas. Este texto cedérallo Cela ao hispanista Noël Salomon.

En 1982 foi levada ao cinema por Mario Camus co título homónimo de *La Colmena*. O filme, no que o propio Camilo José Cela interpreta un papel, gañou o Oso de Ouro á mellor película no Festival Internacional de Cinema de Berlín de 1983.

## Trama 
A novela ten un protagonista colectivo: na obra aparecen 296 personaxes literarios e faise mención a 50 personaxes reais. Deles, destacan uns 45, que establecen relacións en torno a varios espazos e familias. Desenvolven a súa vida a mediados de decembro de 1942: algúns traballan e outros buscan sobrevivir como poden.

A acción comeza no café de *doña Rosa*, unha muller conservadora que despreza os seus traballadores. Fálase da súa clientela e dos camareiros, o encargado, os músicos, o limpabotas e o tabaqueiro que alí traballan. Un dos clientes é Martín Marco, un escritor pobre, que malvive grazas á axuda da súa irmá, Filo. Esta está casada con don Roberto, un home pluriempregado que ten unha amante.

Outro espazo importante é o edificio de don Ibrahim, onde morre dona Margot, nai dun homosexual de 50 anos ao que deteñen xunto co seu mozo e que ao estar no cárcere non sabe da morte da súa nai. No edificio viven outras familias que tamén son partícipes da trama.

Outros personaxes de importancia son Roque e a súa muller Visi, pais de tres fillas, entre elas Julita, que coincide co seu mozo na mesma casa de citas que frecuenta o pai dela. Victorita é unha rapaza que se prostitúe para levar medicamentos e comida ao seu mozo tuberculoso.

## Narración 
A obra estrutúrase en seis capítulos e un epílogo. Os capítulos divídense en varias secuencias curtas entrelazadas. Hai un narrador omnisciente en terceira persoa, que en ocasións dá a súa opinión sobre as actividades ou a moral dos personaxes. Hai numerosos diálogos, e no léxico aparecen termos propios da fala madrileña, así como galeguismos cando aparecen presonaxes emigrados desde Galiza. Así, amais de Pepe, un dos camareiros do café de Doña Rosa, hai outros dous personaxes galegos: Julio García, guardia de Mos, Gumersindo Vega, sereno de Covelo.

A acción dura tres días, e o contexto é o Madrid despois da guerra civil española, con comida racionada e problemas na subministración da luz eléctrica. É unha novela realista, que serve de testemuño político e social do seu momento, ao aparecer personajes de diversos estratos sociais. Ao tempo, aparece o existencialismo, pois os personaxes actúan no día a día, polo xeral sen moitas pretensións de futuro e sen grandes esperanzas.

## Notas
Liceo Brigantino

A **Sociedad Liceo Brigantino** foi unha asociación recreativa constituída na Coruña en 1877.

## Historia
Fundada o 2 de febreiro de 1877 con moitos dos elemento da antiga Fraternidad Juvenil. Saturnino Villelga foi o seu primeiro presidente. Usou como local social o Teatro de Variedades da rúa da Franja, que rematou por ser denominado Teatro do Liceo Brigantino. Editou a revista *Liceo Brigantino*.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Orfeón Brigantino

### Ligazóns externas
**Reglamento para la sociedad Liceo Brigantino* (1884)
Loureiro, A Mezquita, A Merca

**Loureiro** é un lugar da parroquia da Mezquita no concello ourensán da Merca na Comarca da Terra de Celanova. Tiña 152 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 71 eran homes e 81 mulleres.
## Lugares e parroquias 
### Lugares da Mezquita 
### Parroquias da Merca 
## Notas
Acetobacter

***Acetobacter*** é un xénero de bacterias do ácido acético gramnegativas caracterizado pola súa capacidade de converter o alcohol (etanol) en ácido acético en presenza de aire (aerobiose). Non se deben confundir co xénero *Acetobacterium* (firmicutes anaerobias grampositivas).

## Características 
O xénero é especialmente importante comercialmente, porque:
* utilízase na produción de vinagre (para converter intencionadamente o etanol do viño en ácido acético), e tamén se usan para acidificar intencionadamente a cervexa durante períodos longos de maduración na produción das cervexas tradicionais flamengas Ales Amargas;
* pode estragar o viño que se infectou con estas bacterias, que producirán excesivas cantidades de ácido acético, o cal acidificará ou avinagrará o viño (viño picado).

O crecemento das bacterias deste xénero no viño pode suprimirse por medio dunha efectiva desinfección, almacenando o viño con exclusión completa de aire ou engadindo unha cantidade moderada de dióxido de xofre o viño, para preservalo.

Estas bacterias poden distinguirse nun laboratorio polo crecemento de colonias nun medio que conteña un 7 % de etanol e carbonato de calcio dabondo para facer ao medio parcialmente opaco. Cando as colonias forman suficiente ácido acético a partir do etanol, o carbonato cálcico (CO3Ca) que hai arredor delas disóvese, formando unha zona clara doadamente apreciable visualmente.

## Notas
Ricardo Caruncho

**Ricardo Caruncho Crosa**, nado na Coruña o 12 de xuño de 1848 e finado na mesma cidade o 2 de febreiro de 1902, foi un militar, xornalista e escritor galego.
## Traxectoria 
Fixo os estudos militares no Colexio de Valladolid. Acadou o grao de coronel. Como xornalista foi director dos periódicos *Diario de Avisos*, *La Semana Literaria*, *La Semana* e *Liceo Brigantino*. É autor dalgúns estudos militares. Atribuíuselle, erroneamente, durante anos, a autoría de *Contos da miña terra* (1864), que realmente é obra de Rosalía de Castro. Escribiu sobre todo teatro. Foi un dos promotores dos monumentos en memoria de Eusebio da Guarda e Aureliano Linares Rivas. Foi o segundo presidente do Sporting Club Casino, dende marzo de 1890.

## Obras 
### Teatro 
miniatura|
* *Honrado... entre sombras. Drama en tres actos y en prosa*, 1883.
* *La vuelta de Farruco*, 1888 (con Uturrigaray e acompañada da música do mestre Hermida).
* *Recuerdos de gloria*, 1888.
* *La mejor nobleza*, 1889.
* *Ir por lana... Comedia en un acto y en prosa*, 1892.
* *Justicia del cielo*, 1892.
* *Maruxiña*, 1897 (comedia en tres actos en galego e castelán, coa colaboración de García Cuevas).
* *Matrimonios... modelo. Juguete en un acto y en prosa*.
* *Recuerdos de gloria. Episodio dramático en un acto y en prosa (inspirado en un artículo literario de Alphonse Daudet)*.

### Narrativa 
* *Drama en Cambre*.
* *¿Me caso?* (monólogo en prosa).

### Ensaio 
* *Consideraciones sobre táctica y manejo del arma*.
* *Consideraciones sobre el armamento moderno*.
* *Organización de la caballería de Portugal*.
* *Defensa del capitán teniente don José Jaspe Moscoso*, 1884.
* *Estudio especial de la caballería*, 1894.
* *Consideraciones sobre el origen del hombre y primeros pasos de la humanidad*.
* La guerra en nuestros días. Estudio y combinación táctica de las tres armas principales de combate en las guerras, 1899.
* *Tipos del natural*.
* *Una pasión*.
* *El caos*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Necrolóxica en *El Eco de Galicia*, 374, 10-3-1902, p.&nbsp;2-3.
* Guillermo C. Requena (2015) "Los coroneles del Villaviciosa (53) Ricardo Caruncho Crosa" lancerosvillaviciosa.blogspot.com .
A Medorra

O termo **Medorra** pode referirse a:

*Unha **medorra** é unha mámoa. 

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***A Medorra**,  parroquia do concello de Montederramo;
****A Medorra**, lugar de dita parroquia;
***A Medorra**, lugar da parroquia de Olás de Vilariño, no concello da Merca;
***A Medorra**, lugar da parroquia de San Xillao de Tor, no concello de Monforte de Lemos;
***A Medorra**, lugar da parroquia de Santa Marta de Moreiras, no concello do Pereiro de Aguiar;
***A Medorra**, lugar da parroquia de Folgoso, no concello de Sobrado;
***Santiago da Medorra**, lugar da parroquia da Medorra, no concello de Montederramo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***As Medorras**, lugar da parroquia de Marzán, no concello de Monterroso.
Azotobacteráceas

A familia das bacterias **azotobacteráceas** (**Azotobacteraceae**) comprende dous xéneros de bacterias aerobioas diazótrofas chamados *Azomonas* e *Azotobacter*, que se caracterizan pola súa capacidade de formar quistes. A familia tamén se caracteriza pola súa forma variable; a forma típica é ovoide, pero moitas son pleomórficas. Se dispoñen de suficiente cantidade de molibdeno (Mo), as Azotobacteraceae poden fixar polo menos 10&nbsp;mg de nitróxeno molecular por gramo de carbohidrato consumido baixo condicións aerobias. Igual que a maioría das Pseudomonadaceae, as Azotobacteraceae poden utilizar unha ampla variedade de fontes de carbono, incluíndo a sacarosa.

## Cuestionamento da familia 
Unhas análises recentes do xenoma non anotado de *Azotobacter vinelandii* indicaron que é máis apropiado agrupar esta bacteria na familia das Pseudomonadaceae. A distinción orixinal entre as dúas familias, Pseudomonadaceae e Azotobacteraceae, estaba baseada na capacidade de fixar o nitróxeno típica das Azotobacteraceae, pero agora sábese que algunhas Pseudomonadaceae tamén poden fixar o nitróxeno. Con estes descubrimentos a posición das Azotobacteraceae en taxonomía é controvertida.

En 2004, un estudo filoxenético indicou que *Azotobacter vinelandii* pertencía ao mesmo clado que a bacteria *Pseudomonas aeruginosa*, e pouco despois mesmo se suxeriu que os xéneros *Azotobacter*, *Azomonas* e *Pseudomonas* están relacionados e poderían ser sinónimos.

## Notas
Olás

Como topónimo **Olás** pode referirse a:

;En Galiza
***Olás de Vilariño**, parroquia do concello da Merca;
****Olás**, lugar de dita parroquia;
****Pazos de Olás**, lugar de dita parroquia;
***Golás**, lugar da parroquia do Alto, no concello do Corgo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Olas**, parroquia do concello de Mesía.
Oxén, Olás de Vilariño, A Merca

**Oxén** é un lugar da parroquia de Olás de Vilariño no concello ourensán da Merca na Comarca da Terra de Celanova. Segundo o INE e do IGE en 2012 tiña 25 habitantes (quince homes e dez mulleres).

Está situado a carón de Oxén (Podentes, A Bola), formando dous núcleos claramente diferenciados.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Olás de Vilariño 
### Parroquias da Merca 
## Notas
Oxén

O topónimo **Oxén** pode referise a:

;En Galiza
***Oxén**, lugar da parroquia de Podentes, no concello da Bola;
***Oxén**, lugar da parroquia de Olás de Vilariño, no concello da Merca;
***Oxén**, lugar da parroquia do Alto de Xestoso, no concello de Monfero;
***Oxén**, lugar da parroquia de Cerceda, no concello do Pino;
***Oxén**, lugar da parroquia de Sobreira, no concello de Vilamarín.
Ə

O , en minúscula , é unha letra suplementaria do alfabeto latino.

## Uso 
* O *ə* emprégase na actualidade no azerí para representar o fonema [æ]. Esta letra foi utilizada en todas as versións do alfabeto latino, agás entre 1991 e 1992, cando se empregou *ä*. Con este mesmo sentido é empregado en checheno.
* O alfabeto africano de referencia inclúe o carácter *ə*, mais a versión maiúscula da letra é , un *E* do revés. Unhas trinta linguas africanas empregan este carácter, entre elas o kanuri e o yamba.
* É unha letra do colville-okanagan.
* Emprégase en vakhí.
* No Alfabeto Fonético Internacional o símbolo '''' representa a vogal semipechada central non arredondada, chamada en inglés “schwa”.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Schwa
Mercedes García Castro

**Mercedes García Castro**, máis coñecida como **Mercedes Castro**, nada en Pontecesures, é unha actriz galega de teatro, televisión e cine.

## Traxectoria 
Licenciada en Filoloxía Hispánica e Galego-portugués pola Universidade de Santiago de Compostela, diplomada en interpretación pola Real Escuela Superior de Arte Dramático (RESAD), ten cinco anos de estudos de interpretación no Instituto Juan Carlos Corazza en Madrid. Desenvolve a súa carreira fóra de Galicia desde os anos oitenta. Traballou en teatro, cine e televisión e tamén desenvolveu tarefas de axudante de casting, asistente teatral e “coach” persoal. Actualmente é vicepresidenta de Escena Galega, entre outros cargos.

## Filmografía 
### Cine 
* *Los fantasmas de Goya*, de Milos Forman
* *Vientos de agua*, de Juan José Campanella
* *Camino*, de Javier Fesser
* *Flores de otro mundo*, de Itziar Bollain
* *Pídele cuentas al rey* (J. Antonio Quirós, 2000).
* *Incautos* (Miguel Bardem, 2004).

### Televisión 
* *Turno de Oficio*
* *Cuéntame cómo pasó*
* *Todos los hombres sois iguales*
* *Águila Roja*
* *Pazo de familia*
* *Centro Médico*
* *Padre Casares*

### Teatro 
* *Cocina*, dirixida por Will Keen.
* *Heridas que contienen cuerpos extraños*, por dirixida por José Sanchís e Hitos Hurtado.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Soportal do Audiovisual Galego Consello da Cultura Galega.
Nigueiroá, Parderrubias, A Merca

**Nigueiroá** é un lugar da parroquia de Parderrubias no concello ourensán da Merca na Comarca da Terra de Celanova. Tiña 33 habitantes no ano 2012 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 17 eran homes e 16 mulleres.
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Parderrubias 
### Parroquias da Merca 
## Notas
La Semana Literaria

***La Semana Literaria*** foi unha revista editada na Coruña entre 1878 e 1879.

## Historia e características 
Subtitulada *Revista de literatura, ciencias y artes*, apareceu o 16 de novembro de 1878. Publícase os días 1, 8, 16 e 24. Estaba dirixida por Ricardo Caruncho e Anastasio R. López. Entre os seus colaboradores figurou Manuel Comellas. Cesou a súa publicación en 1879 (o último número coñecido é o 36, do 8 de agosto).

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Diario de Avisos y Noticias de Santiago

***Diario de Avisos y Noticias de Santiago*** foi un periódico editado en Santiago de Compostela en 1843.

## Historia e características 
Apareceu o 6 de marzo de 1843. Imprimiuse na casa da viúva de Compañel. Xornal diario, no que se daba conta do santoral, efemérides, prezos de grans, movemento de poboación, anuncios e novas. Tiña unha sección de variedades na que se inserían disposicións gobernativas e noticias xerais. Publicáronse 53 números, cesando o 5 de maio dese ano.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Banesco Panamá

**Banesco Panamá** é unha entidade bancaria que se estableceu en Panamá o 17 de novembro de 1992 baixo o nome de **Banesco International Bank Inc.** para operar baixo licenza internacional, como subsidiaria de Banesco Holding, o que lle permitía facer operacións bancarias nese país e no resto do mundo. En febreiro de 2007 foille autorizada pola Superintendencia de Bancos de Panamá a licenza xeral, podendo ofertar produtos e servizos ao mercado local.
En outubro de 2007, logo de obter a licenza xeral, cambiou o seu nome polo de **Banesco Panamá, S.A.**, e iniciou operacións inaugurando de forma simultánea sete sucursais na capital e no interior do país.

En 2008, a compañía estableceu Banesco Seguros Panamá, que é unha estrutura financeira totalmente autónoma (operativa e legalmente), que compite no mercado panameño e forma parte de **Banesco Corporación Holding Hispania** (do Grupo Banesco, establecido e conformado en España.

Hoxe en día conta con 18 sucursais a nivel nacional, máis de 22 caixeiros automáticos ou ATM.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos 
*Grupo Banesco
*Banesco

### Ligazóns externas 
*Banesco Panamá
*Banesco Panamá (Banesco Banco Universal C.A. Sucursal Panamá)
Diario de Avisos (A Coruña)

***Diario de Avisos*** foi un periódico editado na Coruña entre 1872 e 1893.

## Historia e características 
Subtitulado *Periódico liberal independiente*, apareceu en 1872. O seu director era José Puga Martínez. Entre os seus colaboradores estiveron Joaquín Duarte de Caonedo, Benito Losada Astray, José Millán Astray, Ventura García Rivera e Francisco Mañach. Na súa última etapa estivo dirixido por Ricardo Caruncho.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Diario de Avisos

***Diario de Avisos*** é o nome de varias publicacións:

****Diario de Avisos***, periódico publicado en Lugo en 1858.
****Diario de Avisos***, periódico publicado en Coruña entre 1872 e 1893.
****Diario de Avisos***, periódico publicado en Santa Cruz de Tenerife dende 1890.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
**Diario de Avisos y Noticias de Santiago*
Banesco Banco Múltiple

**Banesco Banco Múltiple**, tamén coñecido como **Banesco República Dominicana**, é unha organización financeira establecida en Santo Domingo, República Dominicana. Iniciou as operacións comerciais en abril de 2011, despois de que en decembro de 2010 a Junta Monetaria deste país lle permitira ofrecer servizos para a banca persoal, pequenas e medianas empresas e corporacións. A finais de 2012 contaba con 9 sucursais neste país e con 230 empregados.
Banesco ten as súas orixes en Venezuela, onde é líder do mercado da banca privada. Porén, o Holding do grupo está situado en España, e a entidade dominicana é subsidiaria de Banesco Panamá.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos 
*Banesco
*Grupo Banesco
*Banesco Panamá

### Ligazóns externas
*Páxina de Banesco Banco Múltiple
Fermina Oliva Ocaña

**Fermina Oliva Ocaña**, nada en Uclés (Cuenca) o 12 de outubro de 1872 e finada en Madrid o 28 de marzo de 1969, foi unha dos dez pasaxeiros españois que embarcaron no famoso transatlántico RMS Titanic en abril de 1912. Fermina Oliva era a dama de compañía do millonario matrimonio español conformado por Víctor Peñasco Castellana (finado a bordo do barco) e a súa dona María Josefa Pérez de Soto Vallejo Peñasco (que sobreviviu ao afundimento, e finou en 1972 aos 83 anos).

## Traxectoria 
Cando era moi nova Fermina marchou da súa vila natal e cara a  Madrid, para axudar á súa familia. O matrimonio e Fermina ocupaban tres camarotes de primeira clase. A noite do afundimento, Fermina atopábase no seu camarote cosendo o seu corsé e non podía conciliar o soño.

Pouco antes da medianoite do 15 de abril de 1912, Fermina notou a sacudida provocada polo choque do transatlántico co iceberg. Ao pouco tempo Víctor acudiu a chamala, e subiu co matrimonio a cuberta, onde lles dixeron que o accidente non se trataba de nada grave. Pero o tempo pasaba e, pasada a medianoite, comezaron a baixar os primeiros botes salvavidas. Josefa subiu no bote nº 8, pero Víctor cedeulle o seu sitio a unha muller de terceira clase cun bebé en brazos. O bote comezou a baixar, e Fermina, presa do medo de estar nun buque afundíndose e rodeada de xente que non falaba o seu idioma, empezou a chorar e a gritar, ante o cal un oficial arroxouna ao bote, onde se reuniu coa súa señora.

Na mañá do día 15 de abril, Fermina e a súa señora subiron a bordo do RMS Carpathia.

### Últimos anos 
Logo desa experiencia, Fermina Oliva non quixo volver falar deste triste feito, e volveu á súa vida de costureira, na súa casa da rúa Regueros de Madrid, que máis tarde convertería nunha pensión. Sempre foi solteira e non tivo fillos. Faleceu o 28 de marzo de 1969, á idade de 96 anos, e foi soterrada no Cemiterio de La Almudena.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Españois abordo do RMS Titanic
Basilio Cegarra

**Basilio Cegarra Martínez**, nado en Vigo,  é un historiador da arte, profesor de historia e escritor en lingua galega.

## Obra 
**Centro histórico de Vigo. Guía visual*, Editorial Galaxia, 2015.
**Vigo, centro histórico*, Edicións A Nosa Terra, 2001.
**Guía e rutas da arte*, Editorial Galaxia:
:**I Guía e rutas da arte, épocas e estilos*, 1999.
:**II Guía e rutas da arte, Santiago de Compostela*, 1999.
:**III Guía e rutas da arte, A Coruña*, 1999.
:**IV Guía e rutas da arte, Pontevedra*, 1999.
:**V Guía e rutas da arte, Ourense*, 1999.
:**VI Guía e rutas da arte, Lugo*, 1999.

**Vigo na historia*, Edicións A Nosa Terra, 1998.
**Atlas Arte: Galicia*. Nigra, 1995 (tapa branda, en castelán).
**Atlas Arte: Galicia*. Nigra, 1995 (tapa dura, en galego).
**Guía da Arte de Galicia*, Editorial Galaxia, 1992.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Documentaria Cegarra Vigo YouTube.
* Basilio Cegarra na páxina de Galaxia
La Semana

***La Semana*** foi o nome de varias publicacións:

****La Semana***, periódico publicado en Ourense na década dos anos 80 do século XIX e dirixido por Alberto García Ferreiro.
****La Semana***, revista publicada na Coruña en 1882.
****La Semana***, periódico publicado en Mondoñedo en 1909.
****La Semana***, periódico publicado en Tui en 1925.
****La Semana***, revista publicada en Monforte de Lemos entre 1924 e 1925.

## Véxase tamén
### Outros artigos
**La Semana Literaria*
**La Semana Brigantina*
La Semana (Monforte de Lemos)

***La Semana*** foi unha revista editada en Monforte de Lemos entre 1924 e 1925.
## Historia e características 
De periodicidade semanal, apareceu no outono de 1924, promovida polos editores de *Alborada*. Fundada e dirixida por Manuel Hermida Balado, foi órgano da Unión Patriótica de Monforte de Lemos. A redacción estaba formada polo director, Manuel Hermida e Julio Suárez Sánchez, que se encargaba de facer a crítica política. Trataba fundamentalmente temas literarios e nela colaboraron Jerónimo Díez Gervás, Carlos Sánchez-Taíz e José Gayoso Lois. Cesou a súa publicación en 1925.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Salas

O topónimo **Salas** pode referirse a:

;Galicia:
* **O Coto de Salas**, lugar da parroquia das Somozas, no concello coruñés do mesmo nome;
* **Couso de Salas**, parroquia do concello ourensán de Muíños;
* **As Maus de Salas**, parroquia do concello ourensán de Muíños;

;Resto de España:
* **Salas**, concello de Asturias;
* **Salas de los Infantes**, concello da provincia de Burgos;
* **Salas de Bureba**, concello da provincia de Burgos;

Amais, como apelido pode referirse a:
* **Bartolomé Salas Ribot**, futbolista balear (n. 1919);
* **Margarita Salas Falgueras**, bioquímica asturiana (1938–2019);
* **Armando Salas**, debuxante e ilustrador galego (n. 1946);
* **Miguel Salas**, escritor galego (n. 1977).
La colmena

**La colmena** pode referirse a:

****La colmena***, novela de Camilo José Cela (1951);
****La colmena***, película de Mario Camus, baseada na novela (1982);

## Véxase tamén
****El espíritu de la colmena***, película de Víctor Erice;
* Colmea
La colmena (filme)

***La colmena*** é unha película española dirixida por Mario Camus en 1982, baseada na novela *La colmena* de Camilo José Cela (1951). O propio escritor interpreta un pequeno papel no filme.

## Trama 
A historia está ambientada en inverno en Madrid despois da guerra civil española. A diferenza da novela, a trama está ambientada en Semana Santa en vez de en decembro.

## Ficha artística 
* José Sacristán (Martín Marco López)
* Victoria Abril (Julita)
* Francisco Algora (Ramón Maello)
* Rafael Alonso Ochoa (Julián Suárez)
* Ana Belén (Victorita)
* José Bódalo (Don Roque)
* Mary Carrillo (Doña Asunción)
* Camilo José Cela (Matías)
* Queta Claver (Doña Matilde)
* Luis Escobar (Don Ibrahim)
* Fiorella Faltoyano (Filo)
* Agustín González (Mario de la Vega)
* Emilio Gutiérrez Caba (Ventura Aguado)
* Rafael Hernández (Padilla)
* Charo López (Nati Robles)
* José Luis López Vázquez (Leonardo Meléndez)
* Antonio Mingote (señor de luto)
* Mario Pardo (Rubio Antofagasta)
* Encarna Paso (madre de Victorita)
* María Luisa Ponte (doña Rosa)
* Elvira Quintillá (doña Visitación)
* Francisco Rabal (Ricardo Sorbedo)
* Antonio Resines (Pepe *El Astilla*)
* José Sazatornil (Tesifonte Ovejero)
* Elena María Tejeiro (Señorita Elvira)
* Ricardo Tundidor (Roberto)
* Concha Velasco (Purita)
* Manuel Zarzo (Consorcio)
* Imanol Arias (Tísico)
* Luis Barbero (Pepe)
* Luis Ciges (Don Casimiro)
* Marta Fernández Muro (Amparito)
* Miguel Rellán
* Ana María Ventura

## Premios 
;Festival Internacional de Cine de Berlín

;Fotogramas de Prata

;Círculo de Escritores Cinematográficos

;Premios da Asociación de Cronistas do Espectáculo (Nova York)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha da película en *Carteles de Cine*.
Escala de Bristol

A **escala de Bristol** ou **escala das feces de Bristol** é unha táboa visual empregada en medicina coa fin de clasificar a forma das feces humanas en sete grupos. Foi desenvolta por vez primeira por Heaton e Lewis na Universidade de Bristol e foi publicada en 1997 no *Scandinavian Journal of Gastroenterology*.

A forma das feces depende do tempo que estas pasen no colon, unha parte do intestino groso.

No Reino Unido ás veces refírese a esta escala coma Escala de Meyers.

## Tipos de feces 
Os sete tipos de materia fecal son os seguintes:

* **Tipo 1**: Anacos duros separados, como noces, que pasan con dificultade.
* **Tipo 2**: Como unha salchicha composta de fragmentos.
* **Tipo 3**: Con forma de morcilla con fendas na superficie.
* **Tipo 4**: Como unha salchicha; ou serpe, lisa e branda.
* **Tipo 5**: Anacos de masa pastosa con bordos definidos, que son defecados facilmente.
* **Tipo 6**: Fragmentos brandos e esponxosos con bordos irregulares e consistencia pastosa.
* **Tipo 7**: Acuosa, sen pedazos sólidos, totalmente líquida.

Os tipos 1 e 2 indican obstipación; os 3 e 4 son *feces ideais*, especialmente o 4, xa que son os máis doados de defecar; os tipos 5, 6 e 7 tenden cara á diarrea ou o cólera.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Feces
* Diarrea
* Obstipación
* Bristol

### Ligazóns externas 
* Constipación infantil
Serafín Moralejo

**Serafín Moralejo Álvarez**, nado o 31 de outubro de 1946 en Santiago de Compostela e finado o 10 de agosto de 2011 ibídem, foi un historiador da arte e catedrático galego, un dos mellores especialistas en escultura románica do mundo, especialmente no tocante ao Pórtico da Gloria.

## Traxectoria 
Fillo do latinista Abelardo Moralejo (e polo tanto irmán dos filólogos Juan José e José Luis), estudou Xeografía e Historia e doutorouse en Historia da arte na Universidade de Santiago de Compostela, na que despois sería profesor e catedrático da Arte Antiga e Medieval.

Experto en escultura románica e gótica, estivo especialmente interesado na iconografía na arte do Camiño de Santiago.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* Franco Mata, Ángela (dir. e coord.) (2004). *Patrimonio artístico de Galicia e outros estudos. Homenaxe ao prof. dr. Serafín Moralejo Álvarez*. Xunta de Galicia.

### Ligazóns externas 
* "Serafín Moralejo. El legado de un sabio" *Culturas*, *La Voz de Galicia*, 17/9/2011 .
Eiruga (planta)

:*A planta **Eruca vesicaria** tamén recibe o nome vulgar de eiruga.*

A **eiruga** (***Eruca sativa***) é unha verdura da mesma familia que a mostaza, *Brassicaceae*, e orixinaria do Mediterráneo e de Asia Occidental. Adáptase a climas frescos, nin quentes nin fríos.

## Usos 
Posúe un sabor moi forte, picante e amargo. É moi utilizada en Italia. En Galiza o seu uso non é tradicional, mais comeza a popularizarse en ensaladas e pizzas.

Preparada crúa, en ensaladas, ou refogada, é utilizada como complemento das comidas debido ao seu forte sabor, capaz de eliminar o sabor doutros alimentos.

## Propiedades 
Con propiedades estimulantes do apetito, é nutricionalmente rica en proteínas, vitaminas A e C, e sales minerais, principalmente calcio e ferro. Contén tamén omega 3 e é pobre en calorías.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Trastornos do ritmo cardíaco

Un **trastorno do ritmo cardíaco** ou **arritmia cardíaca** é unha alteración na sucesión de latexos cardíacos.  Pódese deber a cambios na frecuencia cardíaca, tanto porque acelere (taquicardia coma porque mingüe bradicardia. Considérase tamén arritmia cando o ritmo do corazón é irregular, trastorno que pode ser producido por unha alteración do marcapasos fisiolóxico do corazón (nó sinusal) ou do sistema de condución cardíaco, ou por aparición de marcapasos ectópicos (focos do corazón que exercen a función do nó sinusal de xeito patolóxico).

As *bradiarritmias* ou trastornos lentos do ritmo cardíaco, resultan da produción inaxeitada de impulsos que proveñen do nó sinusal ou dun bloqueo da propagación do impulso, e poden causar hipotensión e até a perda da conciencia.

As *taquiarritmias* ou trastornos acelerados do ritmo cardíaco, poden ser de orixe auricular ou ventricular, sendo estas últimas máis perigosas podendo máis a miúdo producir colapso ou mesmo a morte.

Os trastornos do ritmo cardíaco atópanse entre as 20 primeiras causas de discapacidade na poboación anciá.

## Clasificación 
A meirande parte dos trastornos do ritmo cardíaco categorízanse en cinco grupos: 
# Arritmias sinusais
## Bradicardia sinusal
## Taquicardia sinusal
## Arritmia sinusal
## Síndrome do nó doente
## Paro sinusal.
## Bloqueo sino-auricular.
# Arritmias supraventriculares 
## Fibrilación auricular
## Flutter
## Taquicardia auricular paroxística
# Ritmos de unión auriculoventricular (AV)
## Taquicardia da unión
## Ritmo acelerado da unión 
## Bloqueo auriculoventricular 
# Contraccións prematuras ou latexos cardíacos ectópicos
## Contracción auricular prematura
## Contracción prematura da unión
## Contracción ventricular prematura
# Arritmias ventriculares sostidas
## Taquicardia ventricular
## Fibrilación ventricular

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Taquicardia
* Bradicardia
* Sistema de condución cardíaco
* Cardioversión
### Ligazóns externas 
* Cardiac arrhythmia artigo na Scholarpedia
Luz y Sombra

***Luz y Sombra*** foi o nome de dúas publicacións:

****Luz y Sombra***, periódico publicado en Santiago de Compostela en 1892.
****Luz y Sombra***, semanario publicado en Vigo en 1898.
Luz y Sombra (Vigo)

***Luz y Sombra*** foi un semanario editado en Vigo en 1898.

## Historia e características 
Subtitulado *Semanario satírico-literario-ilustrado*, apareceu o 23 de abril de 1898. Semanario dirixido por Manuel Reymóndez. Publicaba artigos literarios e humorísticos e contaba con ilustracións gráficas. Cesou a súa publicación en decembro dese ano.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
Aeroporto de Pokhara

O **Aeroporto de Pokhara** , é un aeroporto rexional que presta servizo á cidade de Pokhara no Nepal. Foi inaugurado o 4 de xullo de 1958, e é operado polo Goberno (Autoridade de Aviación Civil do Nepal). Ofrece conexións regulares con Kathmandú e Jomsom, e temporais a Manang.

Sitúase a tan só 2&nbsp;km do centro da cidade, polo que é posible acceder a pé desde moitas zonas da mesma. A maioría de turistas estranxeiros que chegan a Pokhara fano a través deste aeroporto, en conexión desde o Aeroporto Internacional de Kathmandú.

## Aeroliñas e destinos
## Accidentes e incidentes 
* O 6 de novembro de 1997: Un Avro 748-100 (9N-ACM) de Necon Air, nun voo procedente de Kathmandú, sufriu un fallo no sistema hidráulico ao aterrar no aeroporto de Pokhara e saíuse da pista. O piloto dirixiu o avión de volta á pista despois de 100 m, mais golpeou outro Avro 748 (9N-ACW), de Nepal Airways), que estaba estacionado. Non houbo vítimas mortais entre os 44 pasaxeiros e 4 tripulantes.
* O 22 de agosto de 2002: Un De Havilland Canada DHC-6 Twin Otter 300 de Shangri-La Air, nun voo de Jomsom a Pokhara, estrelouse nun outeiro que estaba cuberto polas nubes tras 3 días de choiva continua. Finaron os 3 tripulantes e os 15 pasaxeiros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pokhara
### Ligazóns externas 
* Información sobre o aeroporto de Pokhara
Ibídem

[miniatura|Un exemplo de Ibíd. Citas en uso de [Michael J. Sandel.]]
**Ibídem** (abreviado **ib.**) é unha locución latina que significa literalmente "alí mesmo, no mesmo lugar".

Emprégase xeralmente nas notas que se poñen nos escritos para non ter que repetir todas as indicacións da fonte de onde están tomadas varias citas. Estas indicacións escríbense completas só a primeira vez, na primeira nota; as demais veces que se cita esa fonte utilízase o termo ibídem ou, en abreviatura, ib., e indica que o lugar de onde se tomou a segunda cita e as posteriores, pertencen ao mesmo escrito que o da primeira nota.

Neste sentido, ten a mesma función que o vocábulo *opere citato* ("na obra citada", abreviado, op. cit.) ou *loco citato* ("no lugar citado", abreviado, loc. cit.). Con todo, ambos úsanse en distintos casos e non deben confundirse. A abreviatura ib. só fai referencia á cita inmediatamente anterior, significando que ambas as citas tratan sobre o mesmo autor e o mesmo libro, por iso eses datos non se colocan novamente e só se sinala a páxina correspondente en cada caso.

Tamén se usa con frecuencia nas biografías para indicar que o lugar do falecemento da persoa é o mesmo que o de nacemento. En certo modo é moi similar a ídem (que significa "algo xa mencionado anteriormente", "o mesmo").

## Notas
Metrópole ortodoxa grega de Francia

A **metrópole de Francia** é unha xurisdición ortodoxa con sé en París, baixo a xurisdición canónica do Patriarcado Ecuménico de Constantinopla. Foi estabelecida por decisión patriarcal e sinodal o 5 de febreiro de 1963. O seu metropolita é, dende 2003, Emmanuel Adamakis.

## Historia 
A diocese foi creada o 5 de febreiro de 1963, agrupando a todas as parroquias gregas de Francia, Bélxica, Luxemburgo, España e Portugal. O 22 de outubro Meletios Karabinis foi nomeado primeiro xerarca da metrópole.

O 12 de agosto de 1969 as parroquias no territorio de Bélxica e Luxemburgo pasaron a pertencer a unha nova metrópole, a metrópole de Bélxica. Do mesmo xeito, en 2003, erixiuse unha nova metrópole de España e Portugal.

Na actualidade a diocese ten 38 parroquias e 5 mosteiros.

## Episcopoloxio 
* Meletios Karabinis (22 de outubro de 1963 - 1988)
* Ieremias Kalligiorgis (1988 - 20 de xaneiro de 2003)
* Emmanuel Adamakis (20 de xaneiro de 2003 - actualidade)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Sé titular católica de Dercos

**Dercos** ou **Dercus** é unha sé titular da Igrexa Católica, vacante dende 1970, que tomaba o seu nome da metrópole de Derkoi (ortodoxa).

Os bispos titulares da sé foron os seguintes:
* Nathaniel Bürger (11 de xaneiro de 1777 - 28 de agosto de 1780, finado)
* Michał Maurycy Mdzewski (19 de decembro de 1791 - 1814, finado)
* Jan Cywiński (17 de decembro de 1840 - 17 de novembro de 1846, finado)
* Luigi Ciurcia (4 de xuño de 1858 - 17 de xaneiro de 1859, nomeado bispo de Shkodër)
* Peter Dufal (3 de xullo de 1860 - 14 de marzo de 1898, finado)
* Juan Nepomuceno Terrero (21 de abril de 1898 - 7 de decembro de 1900, nomeado bispo de La Plata)
* Antonio Bassani (22 de xaneiro de 1905 - 21 de novembro de 1908, nomeado bispo de Chioggia)
* Domenico Lancellotti (29 de abril de 1909 - 21 de abril de 1911, nomeado bispo de Troia)
* Heinrich Hähling von Lanzenauer (5 de agosto de 1912 - 30 de agosto de 1925, finado)
* Maurice Francis McAuliffe (17 de decembro de 1925 - 23 de abril de 1934, nomeado bispo de Hartford)
* Enrico Montalbetti (5 de maio de 1935 - 9 de xuño de 1938, nomeado arcebispo de Reggio Calabria)
* Jeremiah Kinane (31 de xaneiro de 1942 - 11 de setembro de 1946, nomeado arcebispo de Cashel)
* Peter Thomas McKeefry (12 de xuño de 1947 - 9 de maio de 1954, nomeado arcebispo de Wellington)
* Herman Joseph Meysing (25 de xuño de 1954 - 21 de outubro de 1963, finado)
* Armand-Etienne M. Blanquet du Chayla (17 de setembro de 1964 - 27 de novembro de 1970, finado)
Non hai problema

**Non hai problema** é a primeira maqueta editada polo grupo de rock Capitán Furilo, publicado no ano 2007 a través da Regueifa Plataforma.

## Lista de cancións 
# "Leroi" (02:32)
# "For you" (03:22)
# "Non hai problema" (02:39)
# "Rosa" (03:03)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial do grupo
Tercer Round

***Tercer Round*** é o segundo disco editado polo grupo de rock Capitán Furilo, publicado no ano 2011.

## Lista de cancións 
# "No estas solo" (03:42)
# "O meu lugar" (02:43)
# "Volver a empezar" (03:03)
# "No todo es para siempre" (02:30)
# "Let's go" (02:48)
# "Soy feliz" (03:14)
# "Mirame bien" (02:43)
# "Veranito" (03:12)
# "Hombre de hueso" (03:00)
# "Black beauty" (03:05)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial do grupo
Manuel Reymóndez

**Manuel Reymóndez García**, finado en Vigo a principios de setembro de 1909, foi un avogado e xornalista galego.

## Traxectoria 
Procurador dos Tribunais. Era propietario da imprenta Litografía Comercial en Vigo. Colaborou en *El Independiente*, e dirixiu a revista *Luz y Sombra* e o periódico *El Restaurador*. Publicou unha *Guía comercial de Vigo* (1900).

## Notas
El Restaurador (Vigo)

***El Restaurador*** foi un periódico editado en Vigo entre 1900 e 1913.

## Historia e características 
Subtitulado *Semanario Independiente*, apareceu en novembro de 1900. Periódico católico propiedade de Ramón Sinforiano Fernández que estivo dirixido por Manuel Reymóndez, Arturo Prieto Alcayna (1908), Claudio de Cabo e Juan Andrade Domínguez; os seus redactores eran Manuel Fernández García, Ramón Sinforiano Fernández, Juan Andrade Domínguez e José Martínez Pereira -que asinaba Jomape-, e o seu animador ideolóxico Manuel Vallejo, catedrático do seminario de Tui. Entre os seus colaboradores figurou Hermenegildo Calvelo. Dende xaneiro de 1907 cambiou o seu subtítulo por *Bisemanario Católico de Vigo*. En 1913 levaba como subtítulo *Órgano oficial de la Comunión Tradicionalista, en la provincia de Pontevedra*. Mantivo polémicas con *La Lucha* e *Germinal*. Cesou a súa publicación en xuño de 1913.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
El Restaurador

***El Restaurador*** foi o nome de varias publicacións:

****El Restaurador***, semanario publicado en Pontevedra en 1856.
****El Restaurador***, periódico publicado en Lugo en 1863.
****El Restaurador***, periódico publicado en Santiago de Compostela en 1863.
****El Restaurador***, periódico publicado en Vigo entre 1899 e 1913.
Modus vivendi

***Modus vivendi*** é unha locución latina que significa literalmente "modo de vivir"  (do latín *modus* "maneira", "modo", e *vivendi* "de vivir", xenitivo do xerundio do verbo "vivere") e que designa a base ou regra de conduta, arranxo ou axuste transitorio entre dúas partes. Esta locución é usualmente empregada para describir arranxos informais ou temporais en asuntos políticos e diplomáticos, posto que un *modus vivendi* é un instrumento que rexistra un acordo internacional de natureza temporal, que posteriormente será cambiado por un permanente e detallado.

Actualmente, esta locución latina é usualmente empregada para referirse á actividade mediante a cal unha persoa se gaña a vida.
## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Recompilación de usos na prensa escrita
Patria Gallega

***Patria Gallega*** foi un semanario editado en Vigo en 1906.

## Historia e características 
Subtitulada *Revista Semanal Ilustrada*, apareceu o 11 de agosto de 1906. Publicábase os sábados. Entre os seus colaboradores figuraban Pío Lino Cuiñas, Enrique Labarta Pose, Amador Montenegro e Juan Neira Cancela e ilustrado con debuxos de Rafael Fuembunea. Imprimíase na Litografía Comercial de Manuel Reymóndez. Cesou ao pouco tempo, o último número coñecido é o 8 editado o 29 de setembro de 1906.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
### Ligazóns externas 
* Hemeroteca da Real Academia Galega
* "A revista máis barata e máis amena" (6/8/2015). Real Academia Galega.
Igrexa católica romana

As expresións **Igrexa católica romana**, **Igrexa de Roma** ou **Igrexa romana** poden facer referencia á:
***Diocese de Roma**, a **Igrexa de Roma** nun sentido estrito.
***Igrexa católica latina**, unha das 23 igrexas particulares autónomas, que emprega maioritariamente o rito romano.
***Igrexa católica**, a igrexa en comuñón co bispo de Roma.

## Véxase tamén
Facsímile

[miniatura| Fácsimile da Biblia de [Johannes Gutenberg|Gutenberg no Congreso dos Estados Unidos.]]
Un **facsímile** é unha locución latina que significa literalmente “facer semellante” (do latín *fac*, imperativo do verbo *facio*, "facer", + *simile*, "semellante"). Un facsímile é unha copia ou reprodución case idéntica dun documento, xeralmente antigo e de gran valor, como un libro, un manuscrito, un impreso, un mapa, un debuxo a man alzada ou dunha firma.

Para os libros e manuscritos implica unha copia completa de todas as páxinas, polo que unha copia incompleta é un "facsímile parcial".

Para conseguir realizar este tipo de reproducións de alta calidade, o máis habitual é utilizar técnicas fotográficas e de serigrafía, que permiten imitar fielmente as cores, tamaño, defectos e matices do documento orixinal. Os facsímiles son os máis axeitados para os documentos impresos ou escritos a man, pero esta técnica non adoita aplicarse a obxectos tridimensionais ou pinturas que teñan relevo, como por exemplo as pinturas ao óleo. As reproducións destes últimos obxectos son coñecidas como réplicas.

Os facsímiles adoitan aplicarse como medida de seguridade en museos e bibliotecas para permitir que os usuarios teñan acceso a unha copia exacta do documento orixinal, sen arriscarse a que este sexa subtraído ou se deteriore co tempo. A maioría de bibliotecas nacionais poñen a disposición do público facsímiles dos seus documentos máis valiosos, quedando os orixinais reservados para usuarios que soliciten expresamente unha autorización.

En España existen varios editores que acadan altas cotas de calidade nos seus facsímiles, entre eles destacan Vicent García Editores (Valencia, 1974), Testimonio Compañía Editorial (Torrejón de Ardoz, 1982), M. Moleiro Editor (Barcelona, 1991) o Siloé (Burgos, 1997).

## Facsímiles na era da reprodución mecánica 
Os avances na arte do facsímile están estreitamente relacionados cos avances nas técnicas de impresión. Os mapas, por exemplo, foron o obxecto das primeiras probas en facer facsímiles, aínda que a miúdo carecían da fidelidade á fonte orixinal que agora se espera. Un dos primeiros exemplos é o mapa de Abraham Ortelius (1598). As innovacións feitas no século XVII produciron un gran número de facsímiles de debuxos dos antigos mestres.

No pasado utilizábanse técnicas como a fotocopia, o hectógrafo, ou a litografía para crear facsímiles.

Nunha época máis recente, os facsímiles facíanse usando algunha forma de técnica fotográfica.

Na era dixital para facer un facsímile pódese utilizar un escáner, un ordenador e unha impresora.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Recompilación de usos na prensa escrita
Parque Natural de las Nieves

O **Parque Natural das Neves** (**Parque Natural de Las Nieves** en castelán) atópase na Comunidade Autónoma das Canarias, estendéndose pola illa de La Palma e contendo no seu interior a *Reserva da biosfera de Los Tiles*.

## Flora e Fauna
O ecosistema máis estendido son as fragas de Laurisilva (moi ben conservadas) e o Piñeiral (especialmente predominante nas zonas máis altas). Nestes bosques salientan as poboacións de pombas, das subespecies *rabiche* e *turqué*.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Web sobre o Parque
Ʒ

dereita|150px
O **ezh** ('''**) é unha letra suplementaria do alfabeto latino.

## Historia 
O **' ten a súa orixe na letra *z* do alfabeto latino, como se escribía nas cursivas medievais. O seu uso como símbolo fonético vén do *English Phonotypic Alphabet*, obra de 1847 de Isaac Pitman.

## Uso 
* O Alfabeto Fonético Internacional emprega o símbolo [] para representar a consoante fricativa palatal sonora. Con este valor é empregado en varias linguas. 
* O '** é unha letra do alfabeto africano de referencia, no que a versión maiúscula é unha versión reflectida da letra grega Σ (sigma maiúsculo). A letra aparece no alfabeto do aja empregado en Benín e no dagbani.
* O saami de Skolt e o saami de Ter empregan as letras  **' e  '''' con caron () para representar, respectivamente, os fonemas [dz] e [dʒ].
* Emprégase en vakhí.
* O uropi, lingua artificial creada por Joël Landais emprega esta letra co valor fonético [], podendo ser substituída polo número 3.

## Usos non lingüísticos 
No Unicode aparece recollido como símbolo do dracma, unidade de medida empregada en medicina e xoiaría.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* ȝ, antiga letra coa que en ocasións é confundido.
* 3
### Ligazóns externas 
*