Euphorbia

***Euphorbia*** é un xénero de plantas da familia euforbiáceas que abrangue 2008 especies,, un dos xéneros máis grandes e morfoloxicamente o máis diverso . *Euphorbia antiquorum* é o especie tipo para o xénero *Euphorbia*. Carl Linnaeus describiuna en 1753 en *Species Plantarum*. O xénero encóntrase principalmente nas rexións tropicais e subtropicais de África e América, mais tamén en zonas temperadas de todo o mundo. As especies suculentas habitan na súa maioría en África, América e Madagascar. Existe tamén un amplo rango de especies insulares: no arquipélago de Hawai onde reciben colectivamente o nome de "akoko", e nas Illas Canarias onde se coñecen como "tabaibas".

O nome botánico *Euphorbia* deriva de Euphorbo, o médico grego do rei Xuba II de Numidia (52–50 a.C. – 23 d.C.), que casou cunha filla de Antonio e Cleopatra. El escribiu que unha Euphorbia, de forma de cacto, era un forte laxante.

## Descrición 
As plantas son herbas anuais ou perennes, arbustos frondosos ou árbores; o seu principal punto en común é a produción de látex, líquido branco leitoso, cáustico e tóxico pola euforbina que contén. As raíces son delgadas ou grosas e carnosas ou ben tuberosas. Moitas especies son suculentas, algunhas espiñentas. O talo principal, e en moitas tamén as pólas, das especies suculentas son grosos e carnosos, con 15–91&nbsp;cm de altura. As follas caducifolias son opostas, alternadas ou en verticilio. Nas especies suculentas as follas adoitan ser pequenas e de vida curta. As estípulas son na súa maioría pequenas, transformadas en parte en espiñas ou glándulas.

As flores, como en todas as euforbiáceas, son unisexuais, pero é característico da Euphorbia presentar unha inflorescencia que aparenta unha flor única, denominada ciatio, que é un pequeno invólucro con forma de copa consistente en brácteas fusionadas e glándulas no bordo envolvendo un conxunto de flores estaminadas que circundan unha única flor pistilada. Todo o conxunto aseméllase a unha soa flor. A maioría das especies son monoicas, presentando na mesma planta flores masculinas e feminias, non obstante algunhas son dioicas, con flores masculinas e femininas en diferentes plantas. Non é raro que o ciatio central dunha cimeira sexa masculina e as laterais teñan ambos os dous sexos. Ás veces nas plantas novas ou aquelas que medran en condicións desfavorables teñan só flores masculinas, e só producen flores femininas no ciatio ao madurecer ou mellorar as condicións.

As brácteas con frecuencia aseméllanse follas, por veces de cores brillantes e atractivas e aínda outras veces moi pequenas. O froito é capsular, con tres carpelos, raramente dous, que se divide en monocarpos na madureza, crebando explosivamente, diseminando as sementes, que son angulares, ovais ou esféricas e nalgunhas especies están recubertas cun arilo cun eleosoma no cabo.

## Toxicidade 
O líquido leitoso, chamado látex, desenvolveuse como un disuasivo para os herbívoros. É de cor branca e incoloro cando seca, agás en *E. abdelkuri*, onde é amarelo. O líquido sae a presión por calquera ferida e calla despois duns poucos minutos de contacto co aire. A composición específica de ésteres diterpenos ou triterpenos varía, determinando que cáustica e irritante é cada especie. En contacto coas membranas mucosas (ollo, nariz, boca), o látex pode producir unha inflamación moi dolorosa e mesmo pode chegar a producir cegueira.

## Usos 
miniatura|dereita|Ciatio de *E. pulcherrima*
Varias plantas do xénero medran como plantas de xardín, entre elas a *E. pulcherrima* (a coñecida flor do Nadal) e a suculenta *E. trigona*. *E. pekinensis* úsase na medicina tradicional chinesa, onde se clasfica como unha das 50 herbas principais. Varias especies tamén as utilizan as larvas dalgúns Lepidópteros, como é o caso de *Hyles euphorbiae* e *Hyles tithymali*, e mais tamén *Hypercompe scribonia*.

## Taxonomía 
Segundo estudos recentes de secuencia de ADN moitos dos "xéneros satélites" máis pequenos arredor do enorme xénero *Euphorbia* aniñan neste último. Como consecuencia estes taxons, así como o xénero xeralmente non aceptado ***Chamaesyce*** e mais tamén o pequeno xénero *Cubanthus*, ***Elaeophorbia***, ***Endadenium***, ***Monadenium***, ***Synadenium***
e ***Pedilanthus*** transferíronse a *Euphorbia*. A subtribo enteira Euphorbiinae agora só consiste no xénero *Euphorbia*.

### Subxéneros 
O xénero *Euphorbia* é un dos máis grandes e complexos das anxiospermas e moitos botánicos fixeron intentos infrutuosos para dividilo noutros máis pequenos. Segundo recentes estudos filoxenéticos, *Euphorbia* poderíase dividir en 4 subxéneros, cada un contendo varias, aínda non suficientemente estudados, seccións e grupos. Destes, *Esula* é o máis basal. *Chamaesyce* e *Euphorbia* son probablemente grupos irmáns pero moi estreitamente relacionados co *Rhizanthium*. Con toda probabilidade desenvolvéronse amplas adaptacións xeromórficas en varias ocasións; non se coñece se o antecesor das liñaxes *Rhizanthium* e *Euphorbia* foi xeromórfico ou se ese vasto xeromorfismo é totalmente polifilético mesmo a nivel do subxénero.
* ***Esula***

Ficheiro:Light green flowers.jpg|*Euphorbia amygdaloides*
Ficheiro:Zypressenwolfsmilch01.jpg|*Euphorbia cyparissias*
Ficheiro:Euphorbia esula.jpeg|*Euphorbia esula*
Ficheiro:Euphorbia myrsinites.JPG|*Euphorbia myrsinites*

* ***Rhizanthium***

Ficheiro:Euphorbia ferox2 ies.jpg|*Euphorbia ferox*
Ficheiro:E flanaganii ies.jpg|*Euphorbia flanaganii*
Ficheiro:E meloformis valida ies.jpg|*Euphorbia meloformis* ssp. *valida*
Ficheiro:E obesa symmetrica ies.jpg|*Euphorbia obesa* ssp. *symmetrica*

* ***Chamaesyce***

Ficheiro:Chamaesyce cyathia.jpg|*Euphorbia celastroides*
Ficheiro:Euphorbiaheterophylla1web.jpg|*Euphorbia heterophylla*
Ficheiro:E pulcherrima ies.jpg|*Euphorbia pulcherrima* (Flor do Nadal)
Ficheiro:E rivae ies.jpg|*Euphorbia rivae*

* ***Euphorbia***

Ficheiro:E actinoclada ies.jpg|*Euphorbia actinoclada*
Ficheiro:E attastoma attastoma ies.jpg|*Euphorbia attastoma* var. *attastoma*
Ficheiro:E confinalis rhodesica ies.jpg|*Euphorbia confinalis* ssp. *rhodesica*
Ficheiro:E lupulina ies.jpg|*Euphorbia lupulina*

### Especies 
* *Euphorbia albomarginata*
* *Euphorbia amygdaloides*
* *Euphorbia antisyphilitica*
* *Euphorbia balsamifera*
* *Euphorbia bulbispina*
* *Euphorbia calyptrata*
* *Euphorbia canariensis*
* *Euphorbia caput-medusae*
* *Euphorbia characias*
* *Euphorbia cyparissias*
* *Euphorbia decidua*
* *Euphorbia dendroides*
* *Euphorbia echinus*
* *Euphorbia elastica*
* *Euphorbia epithymoides*
* *Euphorbia esula*
* *Euphorbia falcata*
* *Euphorbia franckiana*
* *Euphorbia friedrichiae*
* *Euphorbia grantii*
* *Euphorbia granulata*
* *Euphorbia guyoniana*
* *Euphorbia helioscopia*
* *Euphorbia heterophylla*
* *Euphorbia hirta*
* *Euphorbia hypericifolia*
* *Euphorbia ingens*
* *Euphorbia labatii*
* *Euphorbia lactea*
* *Euphorbia lathyris*
* *Euphorbia leuconeura*
* *Euphorbia maculata*
* *Euphorbia marginata*
* *Euphorbia mamillaris*
* *Euphorbia maritae*
* *Euphorbia milii*
* *Euphorbia myrsinites*
* *Euphorbia obesa*
* *Euphorbia obtusifolia*
* *Euphorbia paralias*
* *Euphorbia pekinensis*
* *Euphorbia peplis*
* *Euphorbia peplus*
* *Euphorbia polychroma*
* *Euphorbia pulcherrima*
* *Euphorbia purpurea*
* *Euphorbia resinifera*
* *Euphorbia rigida*
* *Euphorbia serrata*
* *Euphorbia terracina*
* *Euphorbia tirucalli*
* *Euphorbia tithymaloides*
* *Euphorbia virosa*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Buddensiek, Volker (2005): *Succulent *Euphorbia* plus* (CD-ROM). Volker Buddensiek Verlag.
* Carter, Susan (1982): *New Succulent Spiny Euphorbias from East Africa*
* Carter, Susan & Eggli, Urs (1997): *The CITES Checklist of Succulent *Euphorbia* Taxa (Euphorbiaceae)*
* Carter, Susan & Smith, A. L. (1988): *Flora of Tropical East Africa, Euphorbiaceae*
* Noltee, Frans (2001): *Succulents in the wild and in cultivation, Part 2 *Euphorbia* to *Juttadinteria (CD-ROM)
* Eggli, Urs (ed.) (2002): *Sukkulentenlexikon* (Vol. 2: Zweikeimblättrige Pflanzen (Dicotyledonen)). Eugen Ulmer Verlag.
* 
* Pritchard, Albert (2003): *Introduction to the Euphorbiaceae* ISBN 978-88-900511-4-2.
* Schwartz, Herman (ed.) (1983): *The Euphorbia Journal* Strawberry Press, Mill Valley, California, USA
* Singh, Meena (1994): *Succulent Euphorbiaceae of India*. Mrs. Meena Singh, A-162 Sector 40, NOIDA, New Delhi, India.
* Turner, Roger (1995): ''Euphorbias—A Gardeners' Guide''. Batsford, England.
* Aditya Soumen [2010,Apr.]A revision of geophytic euphorbia species from India. Euphorbia World journal. Vol.6-No.1,ISSN 1746-5397
* Pritchard albert[2010] "Monadenium" cactus & co . ISBN 978-88-95018-02-7

### Ligazóns externas 
* International Euphorbia Society 
* Euphorbia Planetary Biodiversity Inventory project