Escrituras paleohispánicas

miniatura|Escrituras paleohispánicas
As **escrituras paleohispánicas** son os sistemas de escritura que foron creados na Península Ibérica antes de que o alfabeto latino se convertese no sistema de escritura dominante.

## Historia 
Estas escrituras usáronse con certeza desde como mínimo o século V a.C., quizais a partir do s. -VII segundo algunhas hipóteses, ata finais do século -I ou principios do século I e foron o principal vehículo de expresión das linguas paleohispánicas. Agás o alfabeto greco-ibérico, que é unha adaptación do alfabeto grego xónico, o resto de escrituras paleohispánicas comparten unha característica tipolóxica distintiva: presentan signos con valor silábico, para as oclusivas, e signos con valor alfabético, para o resto de consoantes e vogais. A partir do punto de vista da clasificación dos sistemas de escritura, non é nin un alfabeto nin un silabario, senón unha escritura mixta que se identifica normalmente como semisilabario.

As escrituras paleohispánicas pódense agrupar en dous grandes grupos, meridional e nororiental, posto que, aínda que ambos grupos utilizan un repertorio de signos similar, se diferencian claramente polos valores que os signos representan. Sobre a súa orixe non hai consenso: para algúns investigadores a súa orixe está directa e unicamente vinculado ao alfabeto fenicio, mentres que para outros na súa creación tamén influiría o alfabeto grego.

As inscricións que usan os signarios meridionais apareceron fundamentalmente na metade sur da Península Ibérica, representan o 5% do total conservado e moi maioritariamente escríbense de dereita a esquerda:

* O signario de Espanca. 
* A escritura tartesa (tamén coñecida como escritura do suroeste da Península Ibérica e como sudlusitana). 
* A escritura ibérica suroriental (tamén coñecida como ibérica meridional).

As inscricións que usan os signarios nororientais apareceron fundamentalmente no cuadrante nororiental da Península Ibérica, representan o 95% do total conservado e moi maioritariamente escríbense de esquerda a dereita:

* A escritura ibérica nororiental (tamén coñecida como ibérica levantina).
* A escritura celtibérica.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Signari d'Espanca.jpg|O signario de Espanca (Castro Verde).
Ficheiro:I tarteso.jpg|Escritura tartesa. Estela de Fonte Velha (Bensafrim, Lagos).
Ficheiro:Plom I de La Bastida (Cara A).jpg|Escritura ibérica suroriental. Cara A do chumpo de La Bastida de las Alcusas (Mogente).

Ficheiro:Plom I de La Serreta (Cara B).jpg|Alfabeto greco-ibérico. Cara B do chumbo de la Serreta (Alcoi).
Ficheiro:Bronce ibero.jpg|Escritura ibérica nororiental. Chumbo de Ullastret (s. -IV).
Ficheiro:Bronce luzaga.jpg|Escritura celtibérica. Bronce de Luzaga (Guadalaxara).

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Hoz, Javier de (2005): «La recepción de la escritura en Hispania como fenómeno orientalizante», *Anejos del Archivo Español de Arqueología XXXV*, pp.&nbsp;363–380.
* Correa, José Antonio (2005): «Del alfabeto fenicio al semisilabario paleohispánico», *Palaeohispanica* 5, pp.&nbsp;137–154.
* Rodríguez Ramos, Jesús (2004): *Análisis de epigrafía íbera*, Vitoria-Gasteiz.
* Untermann, Jürgen : Monumenta Linguarum Hispanicarum, Wiesbaden. (1975): I Die Münzlegenden. (1980): *II Die iberischen Inschriften aus Sudfrankreicht*. (1990): *III Die iberischen Inschriften aus Spanien*. (1997): *IV Die tartessischen, keltiberischen und lusitanischen Inschriften*.
* Velaza, Javier (2004): «La escritura en la Península Ibérica antigua», *La escritura y el libro en la antigüedad*, Madrid, pp.&nbsp;95–114.

### Ligazóns externas 
* Epigrafía Ibérica - Jesús Rodríguez Ramos