open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rei Artur: A lenda de Excálibur

***Rei Artur: A lenda de Excálibur*** (en ) é un filme de 2017 de aventuras e fantasía escrito e dirixido por Guy Ritchie. Foi coescrito por Ritchie, Joby Harold e Lionel Wigram, e está inspirado polas lendas artúricas. Está protagonizado por Charlie Hunnam no papel da personaxe principal e Jude Law como o tiránico rei Vortigern que tenta matalo, xunto con Àstrid Bergès-Frisbey, Djimon Hounsou, Aidan Gillen e Eric Bana nos papeis secundarios.

*King Arthur* estreouse no TCL Chinese Theater o 8 de maio de 2017 e nos cinemas dos Estados Unidos o 12 de maio de 2017, e nos do Reino Unido o 19 de maio de 2017. O filme recadou 148&nbsp;millóns de dólares en todo o mundo sobre un orzamento de 175&nbsp;millóns, coa crítica "avisando ás audiencias de manterse lonxe". Orixinalmente, o filme ía ser o primeiro dunha franquía de seis filmes, mais as secuelas foron canceladas despois da mala acollida na recadación e a perda de Warner Bros. e Village Roadshow Pictures de máis de 150 millóns de dólares.

Estreouse en galego o 15 de xuño de 2020 a través da TVG. Foi traducido por Manuel Arca Castro.

## Personaxes 
* Charlie Hunnam como Rei Artur
* Àstrid Bergès-Frisbey como a Maga
* Djimon Hounsou como Sir Bedivere
* Aidan Gillen como Goosefat Bill Wilson
* Mikael Persbrandt como Greybeard
* Jude Law como Vortigern
* Eric Bana como Uther Pendragon
* Annabelle Wallis como Maggie
* Kingsley Ben-Adir como Sir Tristan "Wet Stick"
* Neil Maskell como Back Lack
* Freddie Fox como Rubio
* Katie McGrath como Elsa
* Lorraine Bruce, Eline Powell e Hermione Corfield como as tres sereas

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes
Wat een geluk

«**Wat een geluk**» (en galego: «Que sorte») é unha canción composta por Dick Schallies e interpretada en neerlandés, por separado, por Rudi Carrell e Annie Palmen. Lanzouse como sinxelo en 1960 mediante Omega Records e Polydor Records, respectivamente. Foi elixida para representar aos Países Baixos no Festival de Eurovisión de 1960 tras gaña-la final nacional neerlandesa, *Nationaal Songfestival 1960*.

## Festival de Eurovisión 1960 
[miniatura|esquerda|[Annie Palmen e Rudi Carrell, intérpretes da canción, tras gaña-lo *Nationaal Songfestival 1960* coa canción.]]
### Selección 
«Wat een geluk» cualificouse para representar aos Países Baixos no Festival de Eurovisión 1960 tras gaña-la final nacional neerlandesa, *Nationaal Songfestival 1960*, onde foi interpretada por separado polos cantantes Annie Palmen e Rudi Carrell.

Foi interpretada en décimo lugar, seguindo a Suíza con Anita Traversi interpretando «Cielo e terra» e precedendo a Alemaña con Wyn Hoop interpretando «Bonne nuit, ma chérie...». Ao final das votacións, a canción recibiu 2 puntos, obtendo o duodécimo posto de 13.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Países Baixos no Festival de Eurovisión
Caio Largo do Sur

miniatura|Playa Sirena, unha popular praia localizada no oeste da illa
miniatura|right|200px|Augas pouco profundas rodean Caio Largo, evidenciadas polo azul máis claro
**Caio Largo do Sur** ou simplemente Caio Largo é unha pequena illa turística de Cuba, fronte á costa sur da parte noroeste da illa principal no mar Caribe. O caio ten aproximadamente 25&nbsp;km. de longo e 3&nbsp;km. de largo e é a segunda illa máis grande do Arquipélago de Canarreos. Caio Largo forma parte do municipio especial da Illa da Juventud.

## Historia 
Crese que Cristovo Colón visitou a illa na súa segunda expedición en 1494, e Francis Drake tamén se detivo na illa durante a súa circunvalación do planeta. Os piratas tamén usaron a illa como base. Hoxe, a prístina praia, o mergullo e a vida salvaxe atraen aos turistas á illa, pero non hai persoas que vivan permanentemente, os veciños que traballan nos hoteis permanecen uns 20 días e logo regresan coás súas familias nas illas próximas. Hai cinco hoteis con todo incluído na illa. Os voos de Miami, a Arxentina, Italia e o Canadá serven á illa. Un gran transbordador estilo catamarán fornece transporte de superficie.

## Xeografía 
### Clima 
## Turismo 
Normalmente, a area branca e fina está compactada na beira e permite camiñar facilmente.

Unha das principais atraccións turísticas de Caio Largo son as praias do oeste, Playa Sirena e Playa Paraiso. Estas praias están a un quilómetro de distancia e pódese camiñar facilmente entre elas cando a marea non está chea. Sirena ofrece servizos completos para turistas. Un servizo de taxis leva aos turistas doss hoteiss a estas praias. Paraiso ofrece unha das mellores praias non desenvolvidas do mundo. As actividades na praia póden reducirse durante a estación de posta de ovos das tartarugas. A praia ten deportes acuáticos relacionados cos hoteis, un restaurante, atracción de golfiños, peiraos para viaxes en catamarán. O lado de sotavento da praia presenta planos de marea onde se agrupan moitas estrelas de mar moi grandes e outros peixes tropicais.

Os viaxeiros a Caio Largo son advertidos que o nudismo está tolerado en Caio Largo e se practica na periferia dos resorts en áreas designadas e nos moitos tramos desolados de praias (20&nbsp;km) desta illa.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*CayoLargo.net  
*Cayo-Largo.net
*Cayo Largo del Sur
Arquipélago dos Jardines de la Reina

**Xardíns da Raíña** () é un arquipélago na parte sur de Cuba, nas provincias de Camagüey e Ciego de Ávila.

Foi nomeado así por Cristovo Colón para honrar á raíña de España, Isabel I de Castela. En 1996 creouse unha reserva mariña que abarca unha ampla parte do arquipélago. En 2010, Xardíns da Raíña declarouse parque nacional (). Cunha superficie de 2.710&nbsp;km², é unha das áreas protexidas máis grandes de Cuba.

## Xeografía 
Sitúase no mar Caribe, entre o Golfo de Ana María (noroeste), o Golfo de Guacanayabo (sur) e a canle Caballones (oeste). Esténdese nunha dirección xeral noroeste a sueste, paralelándose a costa cubana por 150&nbsp;km. desde Caio Breton ata Caios Mordazo. O segundo maior arquipélago de Cuba (só máis pequeno que Xardíns do Rei), está formado por máis de 600 caios e illas. Outros caios do arquipélago inclúen Caguamas, Caios Cinco Balas, Caio Anclitas, Caio Algodón Grande, Caios Pingues e Caio Granada. Parte do arquipélago tamén é coñecido como Laberinto de las Doce Leguas (O labirinto das doce leguas)

## Táboa de Illas 
1) Os datos da superficie e da poboación das Illas son do censo de 2012.

## Pesca 
O arquipélago é un destino popular para o mergullo e a pesca con mosca deportiva. Só se permite capturar e liberar a pesca con mosca e unha pesca de lagosta limitada e ben regulada no parque, aínda que moitas outras pesqueiras ocorren sobre o parque e preto de caios fóra dos límites do parque. Era un dos lugares de pesca favoritos de Fidel Castro.

Ademais de ser un sitio extraordinario para a pesca con mosca, un dos principais atractivos para o mergullo é a abundancia de tiburóns nos arrecifes.

## Mergullo 
Os Xardíns da Raíña son un dos destinos de mergullo máis populares de Cuba. As paisaxes submarinas inclúen canóns, pináculos e covas. Saudables mangleoros, as esponxas e o coral negro cobren o arrecife. Os Xardíns da Raíña tamén acollen numerosa especies de quenllas. No labirinto dos mangleiros é posible atopar con crocodilos e facer esnorquel con eles.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
### Outros artigos
### Ligazóns externas
*60 Minutes segment on the reefs 
*Doce Leguas Labyrinth: a Community Offshore
Queixo edam

O **queixo edam** (en ) é un queixo semiduro orixinario dos Países Baixos, e que recibe o seu nome pola vila de Edam na provincia de Holanda Setentrional. O queixo edam véndese tradicionalmente en formato cilíndrico, cun interior de cor amarela pálida e unha envoltura de cera de parafina vermella. Este queixo avellenta e viaxa sen estragarse, xa que que só se pon máis duro. Esta cualidade (entre outras) converteuno no queixo máis popular do mundo entre os séculos XIV e XVIII, tanto no mar como nas colonias máis remotas. O principal produtor de queixo edam é a compañía FrieslandCampina de Marum, nos Países Baixos.

## Notas 
## Véxase tamén
Volendam

[miniatura|Volendam (na costa) e [Edam (no interior).]]
**Volendam** é unha vila en Holanda Setentrional nos Países Baixos, no concello de Edam-Volendam, o cal compón xunto coa vila de Edam. A vila conta con arredor de 22&nbsp;000 habitantes (en novembro de 2007) e está irmandada con Coventry. Volendam é unha localidade bastante turística, sendo as súas zonas máis visitadas o porto e a zona antiga. Tamén é coñecida polo seu equipo de fútbol, o FC Volendam.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Westkappelsche Zeedijk.jpg|Dique e protección contra o mar (1906).
Ficheiro:Het dorp Volendam. (1906).jpg|A cidade a comezos do século XX.
Ficheiro:Meisjes en mutsjes van Volendam..jpg|Rapazas co traxe local, 1906.
Ficheiro:Kleine klompenjongetjes in Volendam.jpg|Nenos co traxe local, 1906.
Ficheiro:Oolijke Volendamsche deerntjes.jpg|Nenos co traxe local, 1906.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de Edam-Volendam 
* Páxina oficial de Volendam
Tom Pillibi

«**Tom Pillibi**» é unha canción composta por André Popp e interpretada en francés por Jacqueline Boyer. Lanzouse como sinxelo en 1960 mediante Columbia Records.

## Festival de Eurovisión 1960 
[miniatura|esquerda|[Jacqueline Boyer interpretando a canción no Festival de Eurovisión 1960.]]
### Selección 
«Tom Pillibi» foi seleccionada para representar a Francia no Festival de Eurovisión 1960 pola emisora francesa RTF.

Foi interpretada en 13.º lugar, seguindo a Italia con Renato Rascel interpretando «Romantica». Ao final das votacións, a canción recibiu 32 puntos, obtendo o primeiro posto de 13.

## Versións 
* En maio de 1960, a cantante Inger Berggren, gañadora da final nacional sueca para o Festival de Eurovisión 1960, lanzou unha versión en sueco.
* En 1960, a cantante Raquel Rastenni, representante de Dinamarca no Festival de Eurovisión 1958, gravou unha versión en dinamarqués.
* En 1960, a cantante Julie Andrews gravou unha versión en inglés.
* En 1960, a cantante Willeke Alberti, representante dos Países Baixos no Festival de Eurovisión 1994, gravou unha versión en neerlandés.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Francia no Festival de Eurovisión
Edam-Volendam

**Edam-Volendam** é un concello do noroeste dos Países Baixos, na provincia de Holanda Setentrional, formado polas vila de Edam e Volendam, cuxos centros xacen só a 3 quilómetros de distancia. Dende 2016, o concello de Zeevang tamén forma parte de Edam-Volendam.

Edam-Volendam ten arredor de 35&nbsp;000 habitantes e abrangue unha área de preto de 24,78&nbsp;km².

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Zaanse Schans

**Zaanse Schans** é unha zona de Zaandam, preto de Zaandijk, nos Países Baixos. É coñecida pola súa colección de muíños e casas históricos ben preservados. Dende 1961 a 1974 foron trasladados todos estes edificios históricos dende outras partes de Zaanstreek. O museo de Zaans foi creado en 1994 preto do primeiro muíño de Zaanse Schans, ó sur do barrio.miniatura|Muíños de Zaanse Schans.|centro
miniatura|Muíños de Zaanse Schans.|centro
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Alla andra får varann

«**Alla andra får varann**» é unha canción composta por Ulf Kjellqvist e interpretada en sueco, por separado, por Östen Warnerbring e Inger Berggren. Lanzouse como sinxelo en 1960 mediante Decca Records e Knäppupp, respectivamente. Foi elixida para representar a Suecia no Festival de Eurovisión de 1960 tras gaña-la final nacional sueca, *Melodifestivalen 1960*.

## Festival de Eurovisión 1960 
[miniatura|esquerda|[Siw Malmkvist, intérprete da canción no Festival de Eurovisión, en 1961.]]
### Selección 
«Alla andra får varann» cualificouse para representar a Suecia no Festival de Eurovisión 1960 tras gaña-la final nacional sueca, *Melodifestivalen 1960*, onde foi interpretada, por separado, por Östen Warnerbring e Inger Berggren. Máis tarde, a emisora sueca Sveriges Radio decidiu que Siw Malmkvist interpretase a canción no festival.

Foi interpretada en segundo lugar, seguindo ao Reino Unido con Bryan Johnson interpretando «Looking High, High, High» e precedendo a Luxemburgo con Camillo Felgen interpretando «So laang we's du do bast». Ao final das votacións, a canción recibiu 4 puntos, obtendo o décimo posto de 13 xunto a Dinamarca.

## Versións 
* En 1960, a cantante sueca Mona Grain tamén gravou a canción.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Suecia no Festival de Eurovisión
Miradoiro da Capela

O **miradoiro da Capela** é un miradoiro situado na zona oriental do Canón do Sil, na parroquia de Vilachá, no concello lugués da Pobra do Brollón.

Atópase na ribeira dereita do río Sil, no extremo sur do concello da Pobra do Brollón, a 609 metros de altitude. Accédese a el dende Vilachá por unha pista de terra de pouco máis dun quilómetro de lonxitude. Oriéntase cara ao sueste e o desnivel de case 400 metros sobre o río permite contemplar o Canón do Sil, os viñedos de Vilachá e a aldea de Torbeo, no concello de Ribas de Sil, situada na outra ribeira.

O miradoiro reformouse en 2012 e está formado por unha estrutura de madeira con laterais de metacrilato para contemplar o canón. Ademais, conta cunha área recreativa con mesas e bancos. O Concello da Pobra do Brollón, co apoio da Deputación de Lugo, investiu uns 30.000 euros na reforma.

## Notas 
## Véxase tamén 
*Información na web do Consorcio de Turismo da Ribeira Sacra
Manta, Cundinamarca

**Manta** é un concello colombiano que se atopa no nordeste do departamento de Cundinamarca, na provincia de Almeidas, na rexión do Altiplano Cundiboyacense coñecida como Val de Tenza.

O concello é coñecido como o «Retrinco de ceo no Val de Tenza». Forma o límite do departamento de Cundinamarca co de Boyacá.

Manta limita polo norte co concello de Tibirita, polo oeste co concello de Machetá, polo sur co concello de Gachetá, da provincia do Guavio, e polo leste co departamento de Boyacá e dous dos seus concellos, Guateque e Guayatá.

## Toponimia 
O topónimo Manta deriva do *muysc cubun* (lingua muisca), que traduce «á nosa labranza», segundo o dicionario de Joaquín Acosta Ortegón.

Outro nome muisca que se mantén é o da verea Fuchatoque, situada no costado leste do centro urbano, sede de mando do antigo cacique do mesmo nome.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Medina, Cundinamarca

**Medina** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca que se atopa na provincia de Medina, da que é capital. É coñecido como «A Porta do Chairo». Atópase a 192 km ó leste de Bogotá.

Polos seus 1192 km² de extensión territorial, Medina é o concello máis extenso de Cundinamarca. A cabeceira municipal atópase a unha altitude de 520 ms.n.m., e a temperatura media anual é de 25 °C.

## Historia 
### Época precolombiana 
Na época precolombiana, o territorio do actual concello de Medina estivo habitado por grupos pertencentes a pequenas comunidades indíxenas teguas. É posible que mantivesen algunha relación de intercambio comercial co cacicado de Guatavita, co que intercambiarían produtos como algodón, millo e yopo. Non resulta claro que tipo de organización social existía entre eles, e o único vínculo que superaba a súa absoluta autonomía era a suxeición ó cacique muisca de Guatavita.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Juan Lago Collazo

**Juan Lago Collazo**, coñecido como **Juan da Ferreira**, nado en Paredes (Vilaboa) e finado en París, foi un político galego.

## Traxectoria 
Durante a República foi secretario da Sociedade de Oficios Varios de Vilaboa. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e torturado para que entregase os libros do sindicato. Sobreviviu a unha tentativa de paseo no cemiterio de Ponte Sampaio. Enrolouse no exército franquista e pasouse ao bando leal. Participou na batalla do Ebro. Coa derrota da República pasou a Francia e foi internado nun campo de refuxiados. Enrolouse como tenente nun dos batallóns auxiliares do exército francés. Trasladado á fronte de guerra, foi feito prisioneiro polos alemáns e conducido desde Estrasburgo ao campo de concentración de Mauthausen o 13 de decembro de 1940. Para sobrevivir mudou a súa identidade pola dun compañeiro morto, o cubano Alberto Martínez Sánchez. A finais de 1943 foi trasladado a Ebensee, un campo satélite de Mauthausen. Estivo preso en Mauthausen catro anos e medio, até o 5 de maio de 1945. Logo da liberación do campo foi atendido pola Cruz Vermella e trasladado a París. Despois foi trasladado a Fort de Champigny, un cuartel do exército francés preto de París convertido en fogar de convalecencia. Alí coñeceu a Andrés Campos, un emigrante de Murcia, que o acolleu e lle prestou axuda. Coa colaboración de Germaine, a filla de Andrés coa casou finalmente, preparou os exames de mecánica e conseguiu emprego nunha fábrica. Visitou Paredes en varias ocasións nos anos sesenta. Morreu en París, e as súas cinzas foron depositadas polo seu irmán Ramón no cemiterio de Cedeira.

## Vida persoal 
Casou en París con Germaine Campos en 1948. Tivo unha filla, Vivianne.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Todas as vidas de Juan Lago Collazo 
* Juan Lago, sobrevivente de Mauthausen
* O Souto
Nimaima

**Nimaima** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca que se atopa na provincia do Gualivá. Atópase a 75 km ó noroeste de Bogotá.

## Historia 
Os seus primeiros poboadores foron os indios nimaimas, da nación panche. O 16 de marzo de 1595 o oidor Miguel de Ibarra reuniu en Sasaima ós indíxenas de Doyma e Nocaima, e doutros repartimentos entre os que compareceron os nimaimas, quen por conduto do seu tenente Cristóbal Fixo adquiriron as terras que posuíran polo lado do camiño que vai a Vergara.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Edam

miniatura|260x260px|Edam en 2010.
**Edam** é unha cidade no noroeste dos Países Baixos, na provincia de Holanda Setentrional. Xunto con Volendam, Edam forma o concello de Edam-Volendam. Conta cunha poboación de 7&nbsp;380 persoas. O concello enteiro de Edam-Volendam ten 28&nbsp;492 habitantes. O nome de Edam provén do encoro do pequeno río E ou IJe, onde se atopaba o primeiro asentamento.

Edam é famoso como o lugar de orixe do queixo co mesmo nome.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Edam 160.JPG
Ficheiro:Edam 051.JPG
Ficheiro:Edam Grote of Sint-Nicolaaskerk.jpg
Ficheiro:Edam 162.JPG
Ficheiro:Edam 164.JPG
Ficheiro:Edam 158.JPG
Ficheiro:Edam_180.JPG
Ficheiro:Edam, monumentaal pand foto1 2010-06-05 17.00.JPG
Ficheiro:Edam 173.JPG
Ficheiro:Edam, ophaalbrug1 foto2 2010-06-05 16.36.JPG
Ficheiro:Edam, ophaalbrug2 bij Hof van Holland foto4 2010-06-05 16.44.JPG
Ficheiro:Edam, ophaalbrug5 foto2 2010-06-05 17.18.JPG

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Información turística de Edam
Nocaima

**Nocaima** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca, que se atopa na provincia do Gualivá, a 67 km ó noroeste de Bogotá.

## Historia 
Na época precolombiana, o territorio do actual concello de Nocaima estivo poboado polos indíxenas panches.

A nova vila de indios foi fundado polo oidor Alonso Vásquez de Cisneros, formado polos indios de Nocaima, Chapaima, Ubaima, Calamoima, Pinzaima e Nimima, o 3 de xuño de 1605.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Pacho

**Pacho** é un concello colombiano que se atopa no departamento de Cundinamarca. Forma parte da provincia de Rionegro, da que é a súa capital. Sitúase a oitenta e oito quilómetros de Bogotá, D.C. É coñecida pola instalación da primeira industria siderúrxica de América do Sur e ademais por ser a capital laranxeira de Colombia.

## Toponimia 
O topónimo Pacho, en *muysc cubun* (lingua muisca), significa ‘pai bo’. Segundo Acosta Ortegón, palabra formada de pa, apócope de *paba* ‘pai’ e *cho* ‘bo’.

## Historia 
esquerda|miniatura|Igrexa de Pacho.
Na época precolombiana, o territorio do actual municipio de Pacho estivo habitado polos muiscas, cuxos Uzaques tiñan o encargo de vixiar a fronteira cos pobos inimigos. A vila orixinaria estaba asentado no sitio hoxe chamado Boca de Monte, de onde se trasladou por causa dun incendio.

A nova vila indíxena foi fundada por auto do oidor Lorencio de Terrones o 25 de agosto de 1604 no sitio de Cusata, pero foi trasladado polo oidor Gabriel de Carvajal por auto de 19 de outubro de 1638. En 1710 trasladouse novamente ó sitio de San Antonio, cara á marxe esquerda de río Rute, pero o casarío incendiouse e a colonia trasladouse máis arriba, cara ó punto hoxe chamado Barrio Nariño. O nome de Pacho foi inscrito no movemento dos comuneiros por un continxente de 400 homes organizado alí o 25 de maio de 1781 baixo o mando do capitán Javier Florido.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Paime

**Paime** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca, que se atopa na provincia de Rionegro, a 141 km de Bogotá, pola vía norte. Este concello ten aproximadamente 6.700 habitantes, que se distribúen en 4 inspeccións e 36 vereas. Paime limita con Yacopí, Topaipí, Villagómez, San Cayetano, e os concellos de Muzo, e Coper en Boyacá.

## Historia 
En 1594 os primeiros españois que poboaron o territorio de Paime déronlle o nome de "Villa de San Roque de Mencipá", na honra do cacique Mencipá, que gobernaba aquela rexión, pero anos despois o poboado foi chamado Paime en recordo dunha vila francesa chamada Panne.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Katia Ogonek

**Katia Ogonek** (en ruso *Ка́тя Огонёк*), nada como **Kristina Evgenevna Penkhasova** (*Кристи́на Евге́ньевна Пенха́сова*) en Dzhubga o 17 de marzo de 1977 e finada en Moscova o 24 de outubro de 2007, foi unha cantante rusa, intérprete de chanson rusa.

## Traxectoria 
Naceu nunha vila de Krasnodar nunha familia de artistas, súa nai, Tamara Ivanova, era bailarina e seu pai, Evgenii Semenovich, era músico e chegou a colaborar co conxunto Samotsvety. Katia pasou a maior parte da súa infancia en Kislovodsk. Con dezaseis anos marchou a Moscova para probar sorte no mundo da canción, o compositor Alexander Shaganov escribiulle os seus primeiros temas, e así en 1995 saíu o seu primeiro álbum en formato casete, *Ia ne malenkaia*. Durante un tempo colaborou co grupo Lesopoval de Mikhail Tanich.
En 1998 co pseudónimo de Masha Sha dous álbums, *Misha+Misha=Sha* e *Misha-Sha - Rezinovii Vaniusha*, diferente do resto da súa discografía pola súa énfase nos temas sexuais e polo lado máis escabroso das relacións entre homes e mulleres. Nese ano gravou outros dous álbums *Belaia Taiga I* e *Belaia Taiga II* pero xa co pseudónimo que empregou ata a súa morte, as cancións son do ámbito da chanson rusa, a maioría cancións de convictos, sobre amor e separación, soidade, fidelidade; na época este tipo de cancións eran moi populares e demandadas pero os intérpretes eran homes; Katia cantounas dende a perspectiva feminina dun xeito conmovedor e estes dous álbums foron o comezo do seu éxito. En 2000 saíron *Zvonkom iz zoni* e *Chrez Goda*, esta última incluía a canción "Zhigan" cun heroe que acabaría por se converter no heroe favorito das súas cancións.

## Notas
Pandi, Cundinamarca

**Pandi** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca, que se atopa na provincia do Sumapaz, a 103 km de Bogotá.

## Historia 
A vila aborixe de Pandi, ou Pande, era do grupo ou familia dos sutagaos, poboadores do val do seu nome; os cales constituían un pobo máis ou menos individualizado baixo a denominación dos muiscas, e emparentados etnicamente con estes, cuxos puntos de avanzada eran Tibacuy e Pasca. A comezos de xaneiro de 1595 chegou á cidade de Altagracia o oidor Miguel de Ibarra co propósito de visitar as vilas da súa xurisdición ou dos sutagaos, o día 13 proferiu auto no que dicía que o oidor Albornoz na súa visita a Pandi en 1592 non lles adxudicou terras.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Paratebueno

**Paratebueno** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca, que se atopa na provincia de Medina, a 211 km de Bogotá. A cabeceira municipal atópase a unha altitude de 256 ms.n.m., e ten unha temperatura media anual de 27 °C.

Paratebueno é un dos dous concellos do departamento de Cundinamarca que se atopan no piedemonte llanero, xunto con Medina. Paratebueno forma parte da Ruta Turística Piedemonte Llanero e atópase sobre "La Marginal de la Selva", unha importante vía nacional que percorre a Orinoquia colombiana.

## Límites 
Paratebueno limita polo norte co concello de San Luis de Gaceno (Boyacá) e Santa María (Boyacá), polo sur co concello de Cumaral (Meta), polo leste cos concellos de Cabuyaro e Barranca de Upía (Meta) e polo oeste cos municipios de Medina (Cundinamarca) e Ubalá (Cundinamarca).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Puerto Salgar

**Puerto Salgar** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca que se atopa na provincia de Bajo Magdalena, a 195&nbsp;km de Bogotá e a 253 km de Medellín.

Neste concello atópase o Comando Aéreo de Combate Nº 1 (Base Aérea Germán Olano).

## Historia 
Dende comezos do século XX formouse un casarío chamado Palanquero, por mor da construción do Ferrocarril de Cundinamarca. Posteriormente, o casarío foi chamado Puerto Liévano, ata que en 1935 se trasladou ó lugar que ocupa o concello no presente, co nome de Puerto Salgar.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Parga-Ladra-Támoga

**Parga - Ladra - Támoga** é un espazo natural galego catalogado como zona especial de conservación (ZEC) que inclúe a ríos como o Parga, Ladra, Narla, Azúmara, Támoga, Madanela e Trimaz, todos afluentes do río Miño na súa cabeceira, as súas ribeiras e lagoas como a de Cospeito. Esta área de conservación ocupa 4.939 ha. nas comarcas da Terra Chá e Lugo, nos concellos de Xermade, Vilalba, Abadín, Guitiriz, Cospeito, Begonte, Rábade, Outeiro de Rei, Castro de Rei, Friol e Lugo. Isto é, abrangue aos ríos da depresión central lucense, que é a Terra Chá.

## Fauna e flora
### Flora
O espazo de Parga - Ladra - Támoga é unha rede fluvial, coas súas ribeiras, con varias zonas húmidas e lagoas (como a de Cospeito), cos seus pastos e terreos agrícolas. A vexetación que a caracteriza é a asociada a estes hábitats.

As especies da flora catalogadas como especies silvestres en réxime de protección especial ou presentes no catalogo galego de especies ameazadas son:

### Fauna
Sendo un leito fluvial e tendo unha lagoa, este espazo natural acolle unha alta diversidade de aves. En especial no período de invernal chega ás 1500 aves acuáticas. Entre as especies máis singulares están o sisón (*Tetrax tetrax*), que se reproduce alí, e o cardiño da lagoa (*Eryngium viviparum*), que conta cunha pequena poboación local.

As especies de fauna catalogadas como especies silvestres en réxime de protección especial ou presentes no catalogo galego de especies ameazadas son:

## Lexislación
Parga - Ladra - Támoga foi declarado como lugar de importancia comunitaria (LIC) en decembro de 2004 e ascendeu a zona especial de conservación (ZEC) en marzo de 2014. O espazo natural forma parte tamén da Reserva da Biosfera Terras do Miño.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Ponte_sobre_o_río_Trimaz_en_Burgás.jpg|Río Trimaz en Burgás, Xermade.
Ficheiro:Rápidos_del_rio_Parga,_entre_Parga_y_Bahamonde.jpg|Río Parga en Guitiriz
Ficheiro:Ruta_da_auga_1.jpg|Muíños na ruta da auga, entre os ríos Parga e Ladroil, en Guitiriz.

Ficheiro:Lagoa_de_Riocaldo_13V2016_06.jpg|Lagoa de Riocaldo en Begonte.
Ficheiro:Parga_e_Ladra_1IV2016.JPG|Río Parga na súa chegada ao río Ladra, Begonte.

Ficheiro:Lagoa_de_Cospeito_(mirador_principal)_01.jpg|Lagoa de Cospeito.
Ficheiro:A_Insua_de_Seivane.jpg|A ínsua de Seivane, Outeiro de Rei. 
Ficheiro:Río_Narla_en_Friol.jpg|Río Narla, Friol.
Ficheiro:Río_Miño_desde_Puente_de_Seivane.jpg|Río Miño na ponte de Seivane, en Lugo.

## Notas
Quebradanegra

**Quebradanegra** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca, que se atopa na provincia do Gualivá, a 113 km ó noroeste de Bogotá.

## Historia 
Na época precolombiana, o territorio do actual concello de Quebradanegra estivo habitado polos indíxenas panches. En 1694 fundouse a primeira vila, na zona baixa do alto no que se erixe a actual cabeceira municipal. En 1784 foi trasladado á localización actual, sobre o Alto de Morera, por xestión do cura párroco Fernando Ávila y Martínez, auspiciado por Manuel de Ávila, doante dos cartos para a construción da igrexa de San Roque, que na actualidade forma parte da Diocese de Facatativá.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Quetame

**Quetame** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca, que se atopa na provincia de Oriente, a 55 km de Bogotá.

## Toponimia 
O topónimo «Quetame» quere dicir en *muysc cubun* (lingua muisca) «A vosa labranza do monte».

## Historia 
Na época precolombiana o territorio do actual concello de Quetame estaba habitado polos descendentes do cacique de Ubaque, que dominaba a rexión do leste. Na visita do oidor Miguel Ibarra a Cáqueza e Ubatoque, en novembro de 1594, figuraba a capitanía de Quetame no cacique ou capitán Pedro Quetame, maior de 60 anos.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Quipile

**Quipile** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca, que se atopa na provincia do Tequendama, a 83 km de Bogotá.

## Historia 
Quipile é unha palabra de orixe panche, en cuxa lingua significa «forte e superior lugar»; non se ten datos exactos da súa data da súa fundación, nin do seu fundador, pero a tradición di que a fundación ocorreu arredor do ano de 1825 e sinala a José María Lozano como o seu fundador.

Os primeiros asentamentos estiveron habitados por indíxenas pertencentes a cultura panche, quen orixinalmente lle deron o nome de *Quipili* en honra ó cacique da tribo, e escolleran o lugar como medida de protección e posición de defensa contra o inimigo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
San Bernardo, Cundinamarca

**San Bernardo** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca, que se atopa na provincia do Sumapaz, a 99 km de Bogotá.

## Historia 
San Bernardo nace dunha extensa cantidade de terreos montañosos colonizados dende finais do século XIX. Contra o ano 1908 formouse un incipiente casarío con capela rústica, unha pequena praza e catro casas, nos predios da facenda "Alejandría", en xurisdición do municipio de Pandi. Até ese casarío ía o párroco de Pandi para celebrar misa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Fernando Salgado Varela

**Fernando Salgado Varela**, nado en Cerdedo-Cotobade o 7 de setembro de 1959, é un xornalista e escritor galego.

## Traxectoria 
Neto de Francisco Varela Garrido. Traballou en *Diario de Galicia*, *Atlántico Diario* e *La Voz de Galicia*. É delegado de *Diario de Pontevedra* na comarca do Salnés. Colaborou en *Tempos Novos*, *A Trabe de Ouro*, *Ardentía* e *Sustansia*. Tamén colabora con Radio Arosa.

## Obras 
* *Elefantes y Hormigas* (2013). Recrea a traxectoria de Stergios Patakioutas Skrimbas (Macedonia-Grecia) ao que obrigaron a subir a un camión en Salónica cando tiña trece anos para rematar nun campo de concentración nazi na Alemaña.
* *El humo del diablo* (2015). O mundo da cocaína e o bazuko, protagonizada por José Antonio Iglesias Prieto, enxeñeiro nado en Portonovo, que acabou acabou vivindo en Colombia vendendo lixo.
* *El fútbol en Galicia* (2016). Deputación de Pontevedra. 293 páxs. ISBN 978-84-8457-445-3.
* *1306/36* (2018). Biografía de Pancho Varela (Francisco Eloy Agapito Constantino Varela Garrido), fillo do alcalde de Cerdedo (Pontevedra), xornalista e activista social de esquerdas que foi fusilado en Pontevedra o 27 de xullo de 1937.
* *Papel de estraza* (2022). Con Juan Otero (Genito). Deputación de Pontevedra. ISBN 978-84-8457-510-8. Sobre o goberno independente e utópico para A Illa de Arousa, declarado ao fío da revolución de outubro de 1934.
* *¿Qué miras?* (2023). Ed. Carlos Crespo Gómez. 164 páxs. ISBN 978-84-09-55033-3. Narra a vida de Susi Maquieira Velay, unha muller con acondroplasia nacida en Cuntis e de 52 anos, á que os seus 110 centímetros non lle supuxeron un freo.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Fernando Salgado Varela: "Coa memoria, a guerra non estará de todo perdida". (18/9/2018). *Faro de Vigo*
* Francisco Varela Garrido
Silvania

**Silvania** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca, que se atopa na provincia do Sumapaz, a 44 km de Bogotá. Na época da conquista española coñecíase como **Subia** ou **Uzathama** e era habitado polos sutagaos. O actual concello foi fundado por Ismael Silva o 21 de febreiro de 1935.

## Historia 
esquerda|miniatura|250x250px|Silvania nos anos 1950.
Na época precolombiana, o territorio do actual concello de Silvania estivo habitado polos sutagaos. En 1608 foron adxudicadas estancias de gando a Francisco Gómez de la Cruz, que tempo despois se converteron na Facenda El Chocho. O 21 de febreiro de 1935, baixo a dirección de Ismael Silva, foi fundada nova vila, iniciando o trazado do parque principal e as principais rúas. Ese ano construíronse seis casas, que foron as primeiras do concello. O 10 de febreiro de 1936 os directores do “Comité Central de Silvania” expedía, ó cumprir o seu primeiro ano, o nome ó Concello de Silvania, como recoñecemento e en gratitude dos esforzos do fundador deste casarío.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Supatá

**Supatá** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca, que se atopa na provincia do Gualivá, a 76 km ó noroeste de Bogotá.

## Historia 
esquerda|miniatura|Antiga fonte de posible orixe indíxena.
Notificados os panches da rexión de Supatá da chegada de Hernán Pérez de Quesada, o seu cacique abandonouna e a través de Pinzaima, Guanacas sobre o Río Negro e a cordilleira que os separa, detívose na serranía do cobre, no sitio Lagoa Verde, onde se instalou, previa alianza con Itoco, cacique dos colimas, os seus veciños do norte. Lagoa Verde chamouse despois Mesitas, denominación que aínda conserva, verea na cal xurdiu a nova vila de Supatá.

En 1747 Supatá era o nome da facenda do presbítero Jacinto Roque Salgado y Zubiete, quen era párroco de Serrezuela (a actual Madrid, Cundinamarca), e en 1774 fundador da parroquia de Subachoque.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Sesquilé

**Sesquilé** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca que se atopa na provincia de Almeidas, a 45 km ó nordés de Bogotá.

A altitude media do municipio é de 2595 ms.n.m., e a súa temperatura media anual é de 14.1 °C, con abondosas choivas durante o ano. Sesquilé limita polo sur con Guatavita; polo norte con Chocontá e Suesca; polo leste con Machetá, e polo oeste con Gachancipá.

## Toponimia 
O topónimo «Sesquilé», en *muysc cubun* (lingua muisca), significa «Boquerón do regato», aínda que tamén foi traducido como «Auga Quente», como derivado de Sisque, que provén do vocábulo muisca *Sisquis* Bteib.

## Historia 
### Época precolombiana 
[esquerda|miniatura|230x230px|Construción [Pobo muisca|muisca reconstruída en Sesquilé.]]
[esquerda|miniatura|230x230px|A [Balsa muisca|Balsa Muisca aparece no escudo de Sesquilé debido a que representa a cerimonia que tiña lugar na Lagoa de Guatavita, que deu orixe á lenda de El Dorado.]]
Na época precolombiana, Sesquilé estivo poboado polos muiscas; foi un dos once *uta* (poboados, ou aldeas) que integraban o *zybyn* (clan) de Guatavita, no territorio do Zipazgo, dentro da Confederación Muisca. O *utatiba* (gobernante local) de Sesquilé era tributario do *sybyntiba* (cacique) de Guatavita.

Os muiscas explotaron minas de carbón mineral no sitio denominado Chaleche, e minas de sal na parte chamada Sesquilé, que en tempos do Novo Reino de Granada foi nomeada Minas de San Juan de Sesquilé. As minas continuaron sendo explotadas polos españois coas técnicas indíxenas, e tamén durante a época republicana, xerando rendas tanto para a nación como para o concello até a construción do Encoro do Tominé, que cubriu entre outras importantes zonas a parte das antigas minas de sal e de carbón.

Na xurisdición de Sesquilé atópase a lagoa de Guatavita, na que os muiscas celebraban a cerimonia que deu orixe á lenda de El Dorado.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Tena, Cundinamarca

**Tena** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca, que se atopa na provincia do Tequendama, a 66 km de Bogotá.

Posúe unha das máis grandes reservas hídricas da Provincia do Tequendama e de Cundinamarca, ademais dunha vexetación virxe e bosques espesos de néboa e unha enorme riqueza de fauna e flora; ademais, foi unha das rexións onde José Celestino Mutis empezou a Real Expedición Botánica do Novo Reino de Granada. As principais fontes económicas do concello son a agricultura, a gandeira, a industria avícola e a piscícola.

## Historia 
Antes da conquista dos españois, *Tenasuca* estaba situada nos dominios dos indíxenas muiscas, quen a denominaban *Zuca*. Foi Gonzalo Jiménez de Quesada quen ó contemplar a similitude do lugar co val de Tena na súa afastada patria decidiu asignarlle este nome. O actual territorio non é o mesmo onde se fundou a vila de indios en 1548. O asentamento no que foi construído o concello durante o século XX empezouse a conformar en parroquia en 1818, como congregación de brancos.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Tibacuy

**Tibacuy** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca, que se atopa na provincia do Sumapaz, 87 km de Bogotá. O concello foi fundado o 13 de febreiro de 1592 polo oidor Bernardino de Albornoz.

## Toponimia 
O topónimo «Tibacuy», en *muysc cubun* (lingua muisca) significa «xefe oficial».

## Historia 
A vila actual atópase situada máis abaixo da vila aborixe, que era unha zona de fronteira entre os muiscas e os panches.

A nova vila foi fundada polo oidor Bernardino de Albornoz entre o 13 e o 17 de febreiro de 1592, segundo consta e figura a declaración xuramentada do capitán Francisco Chigacagüentiba na súa dilixencia de visita a Fusagasugá (Reais Cédulas).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cerro de Quininí
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Topaipí

**Topaipí** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca, que se atopa na provincia de Rionegro, a 141 km ó norte de Bogotá, sobre a cordilleira oriental dos Andes colombianos. A cabeceira municipal atópase a unha altitude de 1.323 m.s.n.m., e a temperatura media anual é de 18-21 °C.

## Toponimia 
O topónimo «Topaipí», na lingua dos tapaces ou colimas, significa «pedra ardente ou acesa»; tamén era o nome do seu principal cacique, o cacique Topaipí ou cacique Itoco.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Tibirita

**Tibirita** é un concello colombiano que se atopa no departamento de Cundinamarca. Forma parte da provincia de Almeidas, e atópase a 129 quilómetros de Bogotá, distrito capital.

## Historia 
Na época precolombiana, o territorio do actual concello de Tibirita estivo habitado polo pobo muisca, nun casarío situado no cerro Renquirá.

Trala chegada dos españois, o poboado foi trasladado dende Renquirá até o lugar no que se atopa no presente. Alí levantou os seus apousentos Diego Hernández. O primeiro encomendeiro de Tibirita foi Cristóbal Arias de Monroy, natural da vila de Almodóvar del Campo, quen foi soldado do adiantado Gonzalo Jiménez de Quesada.

O 8 de xullo de 1593 a vila de Tibirita foi fundada polo oidor Miguel de Ibarra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Une, Cundinamarca

**Une** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca que se atopa na provincia de Oriente, a 43 km ó sueste de Bogotá.

## Toponimia 
O topónimo «Une», en *muysc cubun* (lingua muisca) significa «pota», ou centro de reunión do cacicado de Ubaque. Segundo o dicionario de Acosta Ortegón o outro significado é «cousa boa».

## Historia 
A data de fundación do concello de Une foi o 22 de febreiro de 1538. O primeiro encomendeiro foi Diego Romero, da tropa de Gonzalo Jiménez de Quesada. A comezos de novembro de 1594 o ouvidor Miguel de Ibarra en visita deu descrición de 1.058 indios. O 19 de xuño de 1600 o ouvidor Luís Enríquez por auto proferido en Santafé determinou poboar os indios de Queca e Une nunha soa vila que era Une.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Ubalá

**Ubalá** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca, que se atopa na provincia do Guavio, a 126 km ó leste de Bogotá, e a unha altura de 1949 ms.n.m. A vía de acceso máis adoita é a que toma a ruta La Calera, Guasca e Gachetá.

## Toponimia 
O topónimo Ubalá, en *muysc cubun* (lingua muisca), significa «lugar da faldra» ou «lugar da pendente».

## Historia 
Na época precolombiana o territorio do actual municipio de Ubalá estivo habitado polos chíos, pobo que facía parte da Confederación Muisca, e que estaban asentados no que hoxe é o casarío de Pueblo Viejo. Trala chegada dos españois, foron habitados os sitios de Pauso, Siatala, Tualá, Zaque, Cusio, Guavio, Juiquín, Chusneque, Mámbita e Sueva; estes dous últimos sobreviviron constituíndose en vereas.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Vergara, Cundinamarca

**Vergara** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca, que se atopa na provincia do Gualivá, a 112 km ó noroeste de Bogotá. Ten unha extensión de 146  km², atópase a unha altitude de 1.510 ms.n.m., e a temperatura media anual é de 19 °C.

## Historia 
esquerda|miniatura|250x250px|Solpor en Vergara.
A finais do século XVIII, os mineiros dos sitios de Flandes, Pinzayma, La Meseta, Guatayma, Periquito e Armadillos non tiñan parroquia nin sacerdote permanente, polo que as autoridades decidiron construír unha igrexa xunto á facenda "Vergara". A nova parroquia foi recoñecida polas autoridades relixiosas o 5 de xaneiro de 1799, co nome de Santa Bárbara de Vergara. Axiña se formou unha poboación arredor da igrexa, que foi ratificada co nome de Vergara o 12 de decembro de 1800. O primeiro bautizo rexistrouse nos libros parroquiais o 14 de xuño de 1803. O primeiro párroco foi o Feliciano Mariño. Vergara foi consagrada a Santa Bárbara como a súa patroa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Vianí

**Vianí** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca, que se atopa na provincia de Magdalena Centro, a 87 km de Bogotá.

## Historia 
Na época precolombiana, o territorio do actual municipio de Vianí estivo habitado polos bituimas, da nación indíxena panche. Dise que Vianí foi o nome dun cacique deste lugar que traduce «Cume de Ouro», pero esta versión non foi confirmada.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Villagómez

**Villagómez** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca que se atopa na provincia de Rionegro, a 103 km de Bogotá. O nome de Villagómez é unha homenaxe ó párroco fundador Misael Gómez.

## Historia 
Polo ano 1926 comezou a formarse o casarío que logo se chamou Villagómez en homenaxe ó párroco de Pacho, presbítero Misael Gómez, quen foi o seu principal xestor e quen obtivo a cesión do terreo para a área de poboación. En 1936 foi erixido en correxemento. Por ordenanza No. 3 de 11 de xuño de 1942, cuxo proxecto foi presentado polo deputado Eduardo Patiño Bernal, creouse a Inspección Departamental de Policía de Villagómez en xurisdición de Pacho.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Útica, Cundinamarca

**Útica** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca, que se atopa na provincia do Gualivá, a 119 km ó noroeste de Bogotá.

O concello de Útica foi fundado polos irmáns Calixto e Anselmo Gaitán en 1803, e o seu nome foille colocado en recordo da antiga cidade romana do norte de África, Útica.

## Historia 
Na época precolombiana, o territorio do actual concello de Útica estivo poboado polos panches. Dende os tempos en que as expedicións conquistadoras viaxaban entre Corinto (Cauca) e Útica (Cundinamarca), as terras de Útica foran frecuentadas polos españois. A comezos do século XIX, os irmáns Evaristo, Calixto e Anselmo Gaitán, orixinarios de La Palma, fundaron no que é hoxe Útica un casarío chamado Salinas. Este casarío, que tivo asento no actual barrio de "Pueblo Viejo", recibiu devandito nome debido á existencia de fontes termais e azufradas nas súas proximidades.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Viotá

**Viotá** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca, que se atopa na provincia de Tequendama; atópase a 86 km de Bogotá. O seu clima é cálido.

## Historia 
Orixinalmente o sitio era denominado *Biutá* polos indíxenas muiscas. Era un territorio de fronteira entre os nativos panches e os muiscas. Nas veigas do río Calandaima e cara á cordilleira atópanse pedras con xeroglíficos e petróglifos, testemuños do poboamento indíxena.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Villapinzón

**Villapinzón**, antigamente chamado **Hatoviejo**, é un concello colombiano de Cundinamarca, que se atopa na provincia de Almeidas, a 80 km ó nordeste de Bogotá.

Dende a capital do país accédese pola Troncal Central do Norte (Ruta Nacional 55). A altitude media da cabeceira municipal é de 2715 m s. n. m., e a súa temperatura media é de 13.2 °C.

En Villapinzón atópase o nacemento do río Bogotá, afluente do Magdalena.

## Historia 
Na época precolombiana non se constata ningún asentamento de poboación no territorio do actual concello de Villapinzón, aínda que o seu territorio formaba parte da Confederación Muisca.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Yacopí

**Yacopí**, oficialmente **San Antonio de Yacopí**, tamén chamado **Carmen de Yacopí**, é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca que se atopa na provincia de Rionegro, a 177 km ó noroeste de Bogotá.

## Toponimia 
O topónimo «Yacopí» na lingua dos muzos, quere dicir «árbore dura», e dicíase Yacupí segundo a pronuncia aborixe.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Pobo mura

O **muras** son un pobo indíxena que vive nas zonas central e oriental do estado do Amazonas, no Brasil, ó longo do río Amazonas dende Madeira até o Purus. Xogaron un importante papel na historia brasileira durante a época colonial e eran coñecidos pola súa forte determinación e resistencia á cultura portuguesa. Antigamente un pobo poderoso, foron derrotados polos seus veciños, os mundurucús, en 1788.

Da diversidade orixinal das lingua mura, só sobrevive a variedade pirahã.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Acervo Etnográfico Museu do Índio - Muras
Lingua mura

O **mura** é unha lingua do Amazonas, no Brasil, falada polo pobo mura. A súa variedade máis coñecida é o pirahã, sendo o único dialecto sobrevivente. Lingüisticamente, está clasificada como unha lingua aglutinante, cun pequeno número de fonemas (11, en comparación cos 44 fonemas do inglés), lingua asubiada e o uso de ton.

Segundo datos de 2000, 360 membros do pobo mura falan a lingua, a maioría deles monolingües.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Lingua pirahã
Astérix nos Xogos Olímpicos

***Astérix nos Xogos Olímpicos***

Foi traducido ó galego por Antonio Pichel e publicado pola Editorial Galaxia en 1996. En maio de 2021, publicouse unha nova tradución de Xavier Senín, Isabel Soto e Alejandro Tobar para Edicións Xerais co mesmo título.

## Notas
Astérix en Hispania

***Astérix en Hispania***

Foi traducido ó galego por Antonio Pichel e publicado pola Editorial Galaxia en 1997.

## Notas
Machetá

**Machetá** é un concello colombiano do departamento de Cundinamarca que se atopa na provincia de Almeidas, a 101 km ó nordés de Bogotá. O concello é coñecido como a «Porta de Ouro do Val de Tenza».

A extensión total do concello é de 225&nbsp;km². Atópase a unha altitude media de 2.094 m.s.n.m., cunha temperatura media anual de 17.8 °C, e unha poboación de 6.663 habitantes.

## Toponimia 
O topónimo Machetá deriva do *muysc cubun* (lingua muisca), e tradúcese como «a vosa honrosa labranza», segundo o dicionario de Joaquín Acosta Ortegón. A palabra está for*ma*da polos vocábulos muiscas ma, que é un prefixo de segunda persoa que neste caso significa «vosa», *chie*, que significa «honra», e *ta*, que significa «labranza», «horta» ou «sementeira».

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial