Morfoloxía (bioloxía)

En bioloxía, a **morfoloxía** é a disciplina encargada do estudo da forma e estrutura dun organismo ou sistema. A morfoloxía é unha ciencia biolóxica que trata da forma e transformacións dos seres orgánicos.

## Conceptos clave en morfoloxía 
[miniatura|Gegenbaur: [Homoloxía (bioloxía)|homoloxía entre membros anteriores (1870)]] 
* Alometría 
* Plan corporal 
* Homoloxía 
* Morfoespazo 
* Modularidade 
* Segmentación

## Subdisciplinas 
### Morfoloxía descritiva 
A morfoloxía descritiva encárgase da descrición e comparación das formas orgánicas (véxase o artigo Anatomía comparada).

### Morfoloxía teórica 
A morfoloxía teórica ten como principal obxectivo o estudo das constricións morfolóxicas. O modelo de David M. Raup para a construción do morfoespazo das cunchas dos gasterópodos é un dos exemplos máis sobresalientes.
* A **morfometría** é unha rama da morfoloxía teórica encargada de cuantificar a morfoloxía dos organismos, reducindo os espécimes a abstraccións numéricas. As ferramentas de modelización máis empregadas para tal fin son os patróns logarítmicos, a xeometría fractal e os autómatas celulares.

### Morfoloxía funcional 
A morfoloxía funcional ocúpase do estudo da forma orgánica e as características en relación coa función. Entre os seus representantes máis destacados atópanse D.D. Davis e David Wake.

### Morfoloxía evolutiva 
A **Morfoloxía evolutiva** ocúpase do estudo da historia da forma orgánica. Rupert Riedl é un dos seus representantes máis destacados.

## Historia da morfoloxía 
miniatura|Retrato de Karl Gegenbaur 
### Antecedentes 
* Aristóteles, *Partes dos animais*

### Morfoloxía transcendental 
* Johann Wolfgang von Goethe 
* Morfoloxía británica pre-darwinista: Martin Barry, William Carpenter, Rudolf Leuckart

### Morfoloxía evolucionista 
Entre 1865 e 1885 ten lugar a segunda época da morfoloxía transcendental. Os morfólogos dispuñan entón dunha técnica moito máis desenvolvida, pero conceptualmente foi unha época moito menos rica que a anterior. Russell divide esta época en dous subperíodos: 

O primeiro corresponde ás especulacións filoxenéticas de Alexander Kovalevsky, Anton Dohrn e Semper. Dentro deste período, podemos distinguir dous enfoques, dependendo de que as especulacións evolutivas estivesen baseadas en datos embriolóxicos ou anatómicos, que deron lugar a dúas teorías sobre a orixe dos vertebrados nos anos setenta: a primeira, defendida por Haeckel e Kovalevsky (continuando a obra de Rathke), defendía que o devanceiro dos vertebrados debía ser similar a unha larva ascidia; a segunda, defendida por Dohrn e Semper, concibía un devanceiro anélido segmentado. 

O segundo período está marcado pola influencia da teoría das capas xerminais na análise filoxenética: a teoría da Gastraea (Haeckel) e do Celoma.

* Thomas Huxley, Ray Lankester e Francis Balfour. 
* William Bateson 
* Carl Gegenbaur, *Grundriss der vergieichenden Anatomk* (*Elementos de Anatomía Comparada*) 
* Os morfólogos de Oxford: Edwin Stephen Goodrich, Julian Huxley, Gavin de Beer 
* Hermann Braus 
* Ivan I. Schmalhausen, *Factors of Evolution* (1949) 
* David M. Raup

### Outros 
* D'Arcy Thompson, *On growth and form* (*Do crecemento e a forma*)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Biografía 
* Love, A. (2003). "Evolutionary Morphology, Innovation, and the Synthesis of Evolutionary and Developmental Biology", *Biology and Philosophy*.