Makemake (planeta anano)

**Makemake** ou **(136472)&nbsp;Makemake** (que é designación do centro de planetas menores; símbolo: 16px|🝼), é o terceiro planeta anano en tamaño do Sistema Solar e o segundo obxecto máis grande entre os obxectos clásicos do cinto de Kuiper (KBOs). O seu diámetro e case tres cuartas partes do de Plutón. Makemake non ten (que se saiba) satélites, o cal fai del un obxecto único entre os grandes KBOs. Ten unha extremadamente baixa temperatura media, ó redor dos 30 K, e a súa superficie está cuberta xeos de metano, etano, e posiblemente nitróxeno.

## Descubrimento 
Makemake foi descuberto o 31 de marzo do 2005, por un equipo de astrónomos que traballaban dende o Observatorio Palomar, este equipo estaba encabezado por Michael Brown, e o descubrimento foi anunciado publicamente o 29 de xullo do 2005. O descubrimento de Eris tamén foi feito público ese mesmo día, e o de Haumea sería feito dous días antes.

A pesar de que o seu brillo relativo (que é unha quinta parte do de Plutón), Makemake non foi descuberto moito antes cá outros obxectos do cinto de Kuiper moito menos brillantes. A meirande parte das procuras de planetas menores ían dirixidas a zonas moi próximas á eclíptica (a rexión do ceo onde parecen 'descansa-lo' Sol, a lúa e os planetas, vistos dende a Terra), debido a maior posibilidade de atopar obxectos nesta zona. Probablemente non foi detectado durante procuras anteriores debido a súa gran inclinación orbital, de feito foi descuberto cando estaba a súa máxima distancia respecto da eclíptica, na parte norte da constelación de Coma Berenices.

Máis aló de Plutón, Makemake é o único planeta anano que tería brillo de abondo para ter sido detectado por Clyde Tombaugh na súa procura de planetas máis aló da órbita de Neptuno, que levou a cabo a redor do ano 1930. cunha magnitude aparente de 16,0. pero non puido atopar Makemake nin ningún outro obxecto trans-neptuniano.

### Nome 
Mentres que Makemake non recibiu oficialmente o seu nome actual, tiña a designación provisional 2005 FY9, e antes de recibi-la designación provisional, o equipo descubridor tiña para el o alcume de *Coello de Pascua*, por que fora descuberto moi pouco despois da Pascua. este nome foi escollido para preservar en parte a conexión do obxecto coa Pascua.

## Órbita e clasificación 
[esquerda|miniatura|upright=1.25|As órbitas de Makemake (azul), [Haumea (planeta anano)|Haumea (verde), en contraste con Plutón (vermello) e a eclíptica (verde). O perihelio (q) Makemake ten unha órbita semellante a de Haumea: unha gran inclinación orbital de 29° e unha moderada excentricidade orbital de 0,16. máis grande cos 248 anos do de Plutón e os 283 do de Haumea. Tanto Makemake coma Haumea están actualmente afastados da eclíptica -a distancia angular é de case 29°. Makemake chegará ó seu afelio no ano 2033,

Makemake está clasificado coma cubewano, De xeito contrario ós plutinos que poden cruza-la órbita de Neptuno xa que normalmente están nunha resonancia orbital de 2:3 co planeta, os obxectos clásicos (cubewanos) teñen un perihelio afastado do Sol, libres de calquera perturbación de Neptuno nas súas órbitas. Makemake está, aínda que seguramente sexa unha pura coincidencia, preto dunha resonancia orbital de 11:6 con Neptuno.

## Características físicas 
### Brillo, tamaño e rotación 
[miniatura|esquerda|Makemake ([magnitude aparente|Mag. ap. 16,9)]]
Actualmente Makemake é visualmente o segundo obxecto máis brillante do cinto de Kuiper, só por detrás de Plutón, O tamaño de Makemake non é coñecido con precisión, pero as observacións no infravermello do Telescopio Espacial Spitzer e do Telescopio Espacial Herschel, combinados coas semellanzas de espectro con Plutón, permiten estima-lo diámetro de Makemake entre uns 1.360 a 1.480 kms. Estas dimensións son lixeiramente maiores cás de Haumea, facendo posiblemente de Makemake o terceiro TNO en tamaño, despois e Eris e Plutón. Makemake é actualmente designado coma o cuarto planeta anano do Sistema Solar por que posúe un brillo en magnitude absoluta na banda V de −0.44.

A análise espectral da superficie de Makemake revela que o metano debe estar presente en forma de longos grans de polo menos un centímetro de tamaño.

No infravermello profundo (24–70&nbsp;μm) e a fotometría submilimétrica (70–500&nbsp;μm) levada a cabo polos telescopios Spitzer e Herschel revelaron que a superficie de Makemake non é homoxénea. A meirande parte da superficie está cuberta de xeos nitróxeno e metano, lugares onde o albedo acada porcentaxes de entre o 78 ó 90%, despois existen pequenos parches de terreo escuro onde o seu albedo é só de entre o 2 ó 12%, este pequenos parches só son o 3–7% da superficie de Makemake.

## Satélite 
Makemake só ten un satélite coñecido, o S/2015 (136472) 1, tamén chamado MK2. Foi observado a 21&nbsp;000&nbsp;km de distancia deste planeta anano, e o seu diámetro estimouse en 175 km (cun alvedo do 4%).

A presenza de satélites é bastante común nos outros grandes obxectos trans-neptunianos, por exemplo Eris posúe a lúa  Disnomia, Haumea ten dúas e Plutón ten tres. Agardase que entre o 10% ó 20% de tódolos obxectos trans-neptunianos posúan polo menos un satélite.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Planeta anano
* Planeta
* Cinto de Kuiper

### Ligazóns externas 
* MPEC listing for Makemake 
* AstDys elementos orbitais 
* Simulación Orbital do JPL (Java) / Efemérides 
* anuncio en prensa  do WHT e do TNG sobre as semellanzas entre Makemake e Plutón. 
* Makemake chart and Orbit Viewer 
* Imaxe da recuperación tomada co telescopio de 1,06 m do Observatorio Kleť o 20 de abril do 2003 
* Makemake visto o 18-02-2010 UT co Keck 1 
* Makemake of the Outer Solar System APOD 15 de xullo do 2008 
* Simulación da órbita de Makemake (2005 FY9