open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ángel Mario Carreño

**Ángel Mario Carreño Rodríguez-Maribona**, nado o 22 de setembro de 1934 en Oviedo, é un político galego de orixe asturiana.

## Traxectoria 
Enxeñeiro de camiños, militante de Alianza Popular e logo do Partido Popular foi director xeral do Instituto Nacional da Vivenda (1979-1981), conselleiro de Obras Públicas e Ordenación do Territorio (1982-1986), presidente de AP de Ourense (1984-1986), conselleiro de Economía e Facenda (1986), deputado no Congreso dos Deputados pola provincia de Ourense (1989-2000).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición
Príncipe Hisahito

O **Príncipe Hisahito** (en xaponés 秋篠宮悠仁親王), nado o 6 de setembro do 2006 en Tokyo, é un príncipe da casa imperial xaponesa. É fillo do príncipe Fumihito e da princesa Kiko. Foi o seu terceiro fillo e o primeiro home.

## Nacemento 
Naceu ás 8:27 da mañá (hora xaponesa) por cesárea, nunha clínica privada da capital xaponesa, logo dun laborioso embarazo que rematou dúas semanas antes do previsto. Pesou ao nacer 2.556 gramos. A súa nai, a princesa Kiko, doou o cordón umbilical ao banco xaponés de órganos, para o seu uso público.

## Sucesión 
Conforme as actuais leis de sucesión xaponesas, é o terceiro na liña de sucesión ao trono imperial do Xapón, logo do príncipe herdeiro Naruhito e de seu pai, o príncipe Fumihito. Porén, ben podería ser que as leis, que privilexian os homes por diante das mulleres no ascenso ao trono imperial, mudasen, e ascendese á xefatura de estado a princesa Toxi, filla de Naruhito e curmá de Hisahito. O anterior primeiro ministro, Junichiro Koizumi, foi un dos principais impulsores desa reforma constitucional.

O príncipe ten ademais dúas irmás máis vellas, a princesa Mako (nada o 23 de outubro de 1991) e mais a princesa Kako (nada o 29 de decembro de 1994). Hisahito foi o primeiro nado home en corenta anos da casa imperial xaponesa.

## Nome 
O nome de Hisahito significa calmo (Hisa) e virtuoso (hito). Esta segunda parte vén sendo tradicional nos nomes dos emperadores do trono do crisantemo.
Francisco Javier de Istúriz

**Francisco Javier de Istúriz Montero**, nado en Cádiz o 31 de outubro de 1790 e finado en Madrid o 2 de abril de 1871, foi un político español.

## Traxectoria 
Participou na Guerra da Independencia e xunto cos progresistas e liberais foi un activo defensor dalgunhas sublevacións militares en contra de Fernando VII. Presidente das Cortes de Cádiz tras a invasión dos *Cen mil Fillos de San Luís*. Coa Restauración absolutista exiliouse en Inglaterra acusado de afrancesado. Retornou a España en 1833 e con Mendizábal presidiu o *Estamento de Procuradores* nas Cortes Xerais. Opúxose ás reformas do goberno, especialmente a desamortizacón e ao cambio de altos mandos do exército, o que lle valeu a Presidencia do Goberno ofrecida por María Cristina de Borbón. Nos tres meses que durou a súa presidencia, disolveu as cortes procurando buscar unha maioría de apoio que superase o Estatuto Real de 1834, pero o *Motín da Granja de San Ildefonso* forzou a súa destitución e viuse obrigado a rehabilitar a Constitución de 1812.

Marchou a Inglaterra até 1837 e foi novamente Presidente do Congreso dos Deputados e das Cortes até 1840. Foi o ideólogo civil da revolución de 1841 en España que terminou fracasando. Designado novamente Presidente do Consello de Ministros entre 1846 e 1847 durante a década moderada e a época dos Mártires de Carral, foi posteriormente Presidente do Senado e novamente Presidente do Goberno en 1858, na fin do chamado Bienio Moderado. Logo foi enviado a cubrir asuntos en Europa.

## Véxase tamén 
Outros artigos
* Lista de presidentes de España
* Lista de presidentes do Congreso dos Deputados
Juan Álvarez Mendizábal

**Juan de Dios Álvarez Mendizábal**, nado en Cádiz o 25 de febreiro de 1790 cos apelidos de Álvarez Méndez e finado en Madrid o 23 de novembro de 1853, foi un político e economista español, famoso por levar adiante o proceso de desamortización en 1836.

## Traxectoria 
Fillo dun comerciante, aprendeu idiomas modernos e recibiu formación comercial no negocio paterno. Durante a Guerra da Independencia serviu no exército, e foi capturado en varias ocasións, conseguindo fuxir en todas. O 21 de febreiro de 1812, casou con Teresa Alfaro, e dende ese momento, mudou o seu apelido, de Méndez a Mendizábal, para ocultar a súa orixe xudía.

Entrou en contacto con Vicente Beltrán de Lis, do que aceptou un emprego, converténdose ao paso dos meses no seu socio. Nomeado Comisario de Guerra en 1817. Dende 1819 encárgase das subministracións do exército de Andalucía, o que lle permite prosperar e ponlle en contacto cos revolucionarios liberais, converténdose nun deles. Foi masón do "Taller sublime" de Cádiz xunto con Francisco Istúriz e Antonio Alcalá Galiano. Adiantou diñeiro (que se lle fixo pagar) para a conspiración de Rafael del Riego e uniuse á súa tropa do 27 de xaneiro até o 4 de marzo de 1820. Durante a marcha das Cortes de Cádiz en 1823, Mendizábal organizou o traslado. O 30 de setembro dese mesmo ano, fuxiu a Xibraltar, condenado a morte por Fernando VII, marchou a Londres onde ingresou no cárcere por débedas, logrou saír a flote negociando a venda de viños españois. En Londres consolidou unha rede de amigos e socios que no futuro lle resultarían útiles. Os negocios de viño levárono a Francia entre 1828 e 1830.

Interveu na financiamento da *Expedición de Vera* en 1830 de acordo con Ardouin e outros financeiros. Despois participou na financiamento e na organización da Guerra Civil portuguesa, no bando liberal. Financiou a forza militar en Bélxica. En 1834 o conde de Toreno invitouno a volver a España e foi nomeado Ministro de Facenda o 15 de xuño de 1835, acadando o posto de Presidente do Consello de Ministros o 25 de setembro.

O partido *mendizabalino* non era popular, a pesar da fama que lle deron os decretos desamortizadores do 19 de febreiro e 8 de marzo de 1836, a chamada Desamortización de Mendizábal, que pasou as propiedades improdutivas e en poder da igrexa ás ordes relixiosas, non ás mans do pobo, como era a intención de Mendizábal, senón ás mans da oligarquía. Mendizábal non xestionou o proxecto, pois Miaría Cristina de Borbón retirouno do cargo o 15 de maio de 1836, aínda que volvería a ser Ministro de Facenda con José María Calatrava despois da Revolución de 1836.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lista de presidentes de España

### Ligazóns externas 
*Biografía de Juan Álvarez Mendizábal
Verbo dos arxinas

O **verbo dos arxinas** é unha xerga gremial dos canteiros de Pontevedra. Tamén é chamado *Latín dos Canteiros*, *O Verbo* e mesmo *Arxina*.

## Características 
Na sociedade tradicional galega, e europea en xeral, as persoas podían pasar toda a súa vida sen ver máis mundo que o lugar no que naceran ou casaran. As excepcións a esta regra non escrita eran as clases altas e os membros de gremios con necesidade de desprazamentos para realizar o seu labor. Os canteiros eran os encargados do fornecemento de pedra ás obras, de extraela da mina, de tallala, ser arquitectos, colocala na obra etc., e polo tanto debían trasladarse lonxe da súa residencia por períodos de tempo variábeis. Os habitantes dos lugares onde traballaban tiñan unha certa predisposición negativa cara ao forasteiro e eles érano. Unha das armas que empregaban para defenderse era a súa fala gremial. Esta é *O Verbo dos Arxinas*.

É unha xiria gremial da lingua galega pero con abondosas importacións doutras linguas coma o éuscaro, francés ou o latín, así como doutras en menor medida.

O seu estudo foi sempre dificultado pola resistencia que ofrecen os posíbeis informantes ao considerala unha lingua secreta e privada do seu gremio. Co tempo esta resistencia faise máis mol debido á caída en picado do seu uso, á desaparición do gremio como tal, a mutación dos seus labores e a suplantación por obreiros, albaneis e demais profesións da sociedade actual. Estes traballadores non aplican nin coñecen o Verbo.

Suponse que esta fala gremial ten continuidade desde moi atrás no tempo pero debido ao seu carácter oral tan só podemos aventurarnos a afirmalo en base a palabras que caeron en desuso no galego común, e noutras linguas, que eles manteñen, e na súa maneira de pronunciar, como por exemplo, os pronomes franceses: *moi*, *toi* e *soi* que os pronuncia tal como se len. Na antigüidade en Francia debeuse de pronunciar deste xeito. Isto non demostra que a xiria vivise cando daquela en Francia se falaba así pero tampouco é nada claro que fose unha nova adquisición en base á unha lectura pouco acertada do francés.

Outra maneira de ver a antigüidade é a converxencia que ten con outras falas gremiais moi afastadas da galega no seu vocabulario. Isto dáse tanto cos pedreiros portugueses, o cal era de agardar, pero tamén cos Tamargos asturianos, a fala de Bron, a Mansolea, a Gaceira, o Barallete, a Pantoja, a Jarla etc.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Variedades diastráticas
* Xerga
445

## Acontecementos 
* Atila torna en rei único dos hunos ao morrer o seu irmán Bleda. No mesmo ano funda a localidade de Buda que será a capital do seu imperio.
* Incursión dos vándalos, por mar, no Condado das Terras de Turonio, no sur da actual provincia de Pontevedra.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Bleda, co-rei dos hunos.
Lista de Xogos Olímpicos da era moderna

Esta é a lista das cidades onde se realizaron os Xogos Olímpicos da era moderna, dividida en xogos de Verán e Inverno, e ordenada por anos.

## Xogos Olímpicos de Verán 
* 1896 - I Olimpíada - Atenas, Grecia
* 1900 - II Olimpíada - París, Francia
* 1904 - III Olimpíada - Saint Louis, Estados Unidos de América
* 1906 - *Edición conmemorativa* - Atenas - Grecia
* 1908 - IV Olimpíada - Londres, Reino Unido
* 1912 - V Olimpíada - Estocolmo, Suecia
* 1916 - VI Olimpíada - *Interrupción debido á I Guerra Mundial*
* 1920 - VII Olimpíada - Anveres, Bélxica
* 1924 - VIII Olimpíada - París, Francia
* 1928 - IX Olimpíada - Ámsterdan, Países Baixos
* 1932 - X Olimpíada - Os Ánxeles, Estados Unidos de América
* 1936 - XI Olimpíada - Berlín, Alemaña
* 1940 - XII Olimpíada - *Interrupción debido á II Guerra Mundial*
* 1944 - XIII Olimpíada - *Interrupción debido á II Guerra Mundial*
* 1948 - XIV Olimpíada - Londres, Reino Unido
* 1952 - XV Olimpíada - Helsinqui, Finlandia
* 1956 - XVI Olimpíada - Melbourne, Australia
* 1960 - XVII Olimpíada - Roma, Italia
* 1964 - XVIII Olimpíada - Tokyo, Xapón
* 1968 - XIX Olimpíada - Cidade de México, México
* 1972 - XX Olimpíada - Múnic, República Federal de Alemaña
* 1976 - XXI Olimpíada - Montreal, Canadá
* 1980 - XXII Olimpíada - Moscova, Unión Soviética
* 1984 - XXIII Olimpíada - Os Ánxeles, Estados Unidos de América
* 1988 - XXIV Olimpíada - Seúl, Corea do Sur
* 1992 - XXV Olimpíada - Barcelona, España
* 1996 - XXVI Olimpíada - Atlanta, Estados Unidos da América
* 2000 - XXVII Olimpíada - Sydney, Australia
* 2004 - XXVIII Olimpíada - Atenas, Grecia
* 2008 - XXIX Olimpíada - Pequín, China
* 2012 - XXX Olimpíada - Londres, Reino Unido
* 2016 - XXXI Olimpíada - Río de Xaneiro, Brasil
* 2020 - XXXII Olimpíada - Tokyo, Xapón
* 2024 - XXXIII Olimpíada - París, Francia

## Xogos Olímpicos de Inverno 
Os Xogos Olímpicos de Inverno dispútanse cada catro anos. Inicialmente coincidentes no ano dos Olímpicos de Verán, a partir de 1994 pasaron a ser alternados, con diferenza de dous anos.

* 1924 - Chamonix, Francia
* 1928 - Saint Moritz, Suíza
* 1932 - Lake Placid, EUA
* 1936 - Garmisch-Partenkirchen, Alemaña
* 1940 - *Interrupción debido á II Guerra Mundial*
* 1944 - *Interrupción debido á II Guerra Mundial*
* 1948 - Saint Moritz, Suíza
* 1952 - Oslo, Noruega
* 1956 - Cortina d'Ampezzo, Italia
* 1960 - Squaw Valley, EUA
* 1964 - Innsbruck, Austria
* 1968 - Grenoble, Francia
* 1972 - Sapporo, Xapón
* 1976 - Innsbruck, Austria
* 1980 - Lake Placid, EUA
* 1984 - Saraxevo, Iugoslavia
* 1988 - Calgary, Canadá
* 1992 - Albertville, Francia
* 1994 - Lillehammer, Noruega (*anticipado para intercalar cos Xogos de Verán*)
* 1998 - Nagano, Xapón
* 2002 - Salt Lake City, EUA
* 2006 - Turín, Italia
* 2010 - Vancouver, Canadá
* 2014 - Sochi, Rusia
* 2018 - Pyeongchang, Corea do Sur
* 2022 - Pequín, República Popular da China
* 2026 - Milán-Cortina d'Ampezzo, Italia
Acusación

[miniatura|Lectura solemne das acusacións dos [Xuízos de Núremberg (Berlín, 1945)]]
A **acusación** é o cargo que se formula diante a autoridade xudicial contra unha persoa ou persoas físicas ou xurídicas por consideralas responsables dun delito ou falta, co obxecto de que se lle aplique a sanción prevista na lei.

Na xurisdición penal, a acusación se formaliza mediante un escrito no que se fixan tanto as condutas infractoras como as persoas que se reputan responsables e a sanción que se propón. Pertence a unha fase avanzada do proceso, logo da instrución da causa.

Asemade, tamén se aplica este termo á parte personada nun litixio que previamente formulou ese cargo ou que se incorpora ao proceso en calidade de prexudicado.

Nesta acepción, cabe distinguir:
* Acusación pública: exercida polo Ministerio Fiscal
* Acusación privada: a exercida pola parte prexudicada pola infracción

A acusación é requisito para unha eventual condena. O xuíz non pode condenar se non existe unha acusación, de aí que, se non se dirixe acusación contra o inicialmente denunciado, ou se as partes acusadoras a retiran en calquera fase do procedemento, procede o *sobresemento* da causa ou, en todo caso, unha sentenza absolutoria

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Dereito penal
*denuncia
*querela
*denunciante
*denunciado
Dios ke te crew

**Dios ke te crew** (DKTC) é un grupo de hip hop de Ordes formado en 2003 a iniciativa dos integrantes de Ghamberros: García Mc e Jamas. Nun inicio estaba formado por un grupo de graffiti, un de breakdance, DJs e rap. Todos estes aspectos do hip hop únense nas presentacións en directo do grupo, onde é común presenciar pezas de graffiti no fondo do escenario e bailar breakdance, mentres o grupo musical interpretaba as súas cancións.

## Traxectoria 
miniatura|Dios ke te Crew no 2007.
O grupo comezou en 2003 cando a organización do Festigal contactou co grupo de rap Ghamberros que convidaron á parte en activo da banda 5 Talegos, ambos os dous formados en Ordes, e estes presentáronse como Dios Ke Te Crew. Formaron o grupo Sokram, MØU, García MC, Jamas e Dj Murdock. Na parte non musical uníronse os graffiteiros Vandals Crew e Cousas Novas, e os breakers de Compostela Playmovil Kids (os cales xa non forman parte da *crew*).

A primeira gravación acreditada de Deus ke te Crew foi a curtametraxe incluída na película colectiva *Hai que botalos*, un recompilatorio de curtametraxes postas en circulación co motivo das eleccións ao Parlamento de Galicia de 2005. Contribuíu á banda sonora do episodio titulado "O derradeiro", co tema titulado "Herdeiros da ditadura".

En 2006 lanzaron o seu primeiro traballo en formato profesional, un LP titulado *Xénese* con 16 temas. Foi gravado no propio estudo do grupo, Rapapoulo, e autoeditado polo seu propio selo, DKTC Sons e a editora galega Falcatruada. Distribuído por Discmendi en España, foi o primeiro LP de rap realizado enteiramente en galego. Ten influencias do jazz, rock, reggae, hardcore e funk, e contou coa colaboración do actor Miguel de Lira, interpretando o Cabo Ameneiro, un garda civil que interrompe unha festa do grupo. No deseño do CD inclúense ilustracións e graffitis de membros do colectivo. O disco vendeu máis de 7&nbsp;000 copias.

Nas súas actuacións por toda España, compartiron escenario con artistas coma Saian Supa Crew, The Beanuts, Dealema, Foreign beggars, Ojos de Brujo, La Mala Rodríguez, SFDK, Violadores del Verso, Sólo los Solo ou La Excepción. A súa música foi incluída na curtametraxe *Mártires*, de Xosé Zapata.

En 2011 saíu á luz o seu segundo traballo, *Humanose*, con 13 novos temas, e editado esta vez pola discográfica Boa Music.

En decembro de 2018, tras unha tempada na que os membros do grupo traballaron noutros proxectos á marxe da banda, publicaron o videoclip de "Silencio", un dos temas do seu novo disco e anunciaron que García MC xa non formaba parte do grupo.  En maio de 2019 publicouse o disco completo, de título *O ciclo da serpe*, sendo este o terceiro álbum de longa duración do grupo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Dios ke te crew
* MySpace do grupo
* Análise da traxectoria do grupo
* "Deitado frente ao mar", baseado nun poema de Celso Emilio Ferreiro
Daniel Casalderrey

**Daniel Casalderrey Castro**, nado en Portas o 20 de novembro de 1928 e finado en Baión (Vilanova de Arousa) o 10 de xuño de 2017, foi un político galego.

## Traxectoria 
Empresario agrícola. Foi Presidente da Agrupación de Cosecheros de Albariño de Salnes, Secretario xeral da Asociación de Agricultores y Ganadores de Pontevedra (AGAP), vogal do Consello Directivo da Caixa Rural Provincial de Pontevedra e presidente da Cámara Agraria Provincial de Pontevedra. Militou no Partido Gallego Independiente e integrouse na UCD. Foi senador (1979-1982), conselleiro de Agricultura, Gandería e Montes da Xunta de Galicia (1979-1982).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lista de senadores galegos desde a Transición

### Ligazóns externas 
*Ficha no Senado
Euskal Iraultzarako Alderdia

**Euskal Iraultzarako Alderdia** (**EIA**) foi un partido nacionalista vasco de esquerda que actuou entre 1977 e 1982.
O partido foi fundado en abril de 1977 en Gallarta (Biscaia) despois da VII Asemblea Xeral de ETA, a súa ideoloxía combinaba o independentismo co socialismo, orixinalmente asumiu o marxismo-leninismo pero posteriormente asumiu o eurocomunismo. O seu secretario xeral era Mario Onaindia.

EIA coaligouse co Movemento Comunista de Euskadi nunha plataforma denominada Euskadiko Ezkerra que conseguiu un deputado no Congreso dos Deputados, Francisco Letamendia e outro no Senado, Juan María Bandrés. En Navarra a coalición denominouse Unión Navarra de Izquierdas. EIA desapareceu formalmente en 1982 cando EE se converteu nun partido político.
Adamismo

O **adamismo** foi unha doutrina relixiosa que apareceu no norte de África no século II e século III que defendía o nudismo a imitación de Adán, o que simbolizaba o estado primitivo de inocencia, e rexeitaba o matrimonio baseada nos textos de Prosico.

Para os adamistas, todos os seres humanos eran descendentes lineais do Adán descrito no Libro da Xénese. Adán foi un home real creado directamente por deus e non só un construto metafórico empregado para explicar o concepto do principio a un pobo primitivo; a súa vida, tal e como se describe no Xénesis, foi así literalmente. Para eles, as listaxes dos seus descendentes tal e como aparecen nos textos bíblicos son verídicas e ininterrompidas.

## Notas
Juan Manuel Casares González

**Juan Manuel Casares González**, nado en León o 26 de setembro de 1965, é un político e directivo empresarial galego de orixe leonesa.

## Traxectoria 
A súa familia fundou en Vigo en 1971 a empresa Limpiezas Faro. Licenciado en Dereito, foi vicepresidente primeiro do Consello da Xuventude de Galicia (1987-1988), Secretario Xeral de Novas Xeracións de Galicia (1989-1995) e deputado no Parlamento de Galicia polo PPdeG (1993-2005). En 2005 abandonou a política e pasou a traballar nas empresas familiares.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Hermida, Xosé (6/3/2006). "Casares, una meteórica carrera en el PP gallego" *El País* .
Thrash metal

[miniatura|250px|[Slayer en concerto en 2007]]

O **thrash metal**, moitas veces chamado erroneamente de trash metal (metal lixo), é unha subdivision do heavy metal. As súas orixes remontan á fin da década dos 70 e comezos da década dos 80, cando un gran número de bandas comezou a incorporar elementos da NWOBHM coa nova música punk e hardcore que surxa, creando así un novo estilo. Este novo xénero é moito máis agresivo có speed metal, considerado o seu predecesor. A deferencia do power Metal, que tamén ten influencias do speed Metal, o thrash, ten influencias máis agresivas. Dentro do mundo do heavy Metal, o speed Metal e o thrash Metal, son consideradas as dúas vertentes fundamentais. Algunhas das bandas mais influentes do estilo son Anthrax, Megadeth, Metallica, Kreator, Destruction, Overkill, Slayer, e Testament.

## Orixe e Influencias 
Considérese que o termo Thrash Metal non quere dicir "Metal lixo" (tradución errónea de *Trash metal* literal do inglés), non é o mesmo Trash que Thrash -con hache intercalado-. Esta é unha confusión habitual incluso para os coñecedores deste estilo musical. O correcto sería traducilo por "Metal Azoutador".

Este estilo ten a súa orixe entre finais dos setenta e principios dos oitenta. Xurdiu grazas aos grupos de speed metal do momento, que incluíron variantes na súa música tales como a agresividade do Hardcore Punk, e fixeron un xénero máis pesado á vez que consevaban a esencia do speed metal. Consedérase como primeira banda "Thrash" a Metallica; porén, o riff da canción Stone Cold Crazy (1974) de Queen, é considerado como o primeiro riff de thrash metal, aínda que esta banda non ten nada que ver con esta tendencia musical. Tamén no disco Stained Class (1978) de Judas Priest, pódense apreciar ideas do que máis tarde sería o Thrash.

Por outra banda, a influencia de Black Sabbath esta sempre presente, tanto na historia do thrash metal, como do heavy metal en xeral.

O grupo máis coñecido do thrash metal é Metallica. Porén, segundo os entendidos, o son puramente "thrash" é o de Venom e Slayer, debido a que Metallica é un grupo que toca moitos estilos. Porén, Venom sufriu un desenvolvemento musical máis cru e evolucionou cara a outros estilos como o black metal, que de feito crearon eles.

## Representantes 
Entre os fans do "thrash", son moi coñecidos os chamados "Catro Grandes do Thrash Metal", que son Metallica, Slayer, Anthrax e Megadeth

Megadeth é un grupo que recorda moito a Metallica, posto que o seu líder e fundador, e tamén compositor, fora anteriormente guitarrista de Metallica. Os outros dous (falamos dos "catro grandes") caracterízanse se cadra por un son máis cru e talvez máis "thrash" que os outros dous, aínda que son Metallica e Megadeth os máis populares e os de maior éxito comercial sobre todo en Estados Unidos
Némese

Na mitoloxía grega, **Némese**, (Νέμεσις / ), chamada **Ramnusia** -“a deusa de Ramnunte”- no santuario que ten nesa cidade da Ática, é a deusa da xustiza retributiva, a solidariedade, a vinganza, o equilibrio e a fortuna. Salvagarda da xusta medida, castigaba toda conduta desordenada dos seres humanos, así como os seus apetitos aberrantes, os que non obedecían a aquelas persoas con dereito a mandalas e, sobre todo, os fillos que non obedecían aos seus pais. Recibía os votos e xuramentos secretos do seu amor e vingaba os amantes infelices ou desgraciados polo perxurio ou a infidelidade do seu amante. 

A súa equivalente romana, case en todo, era **Envexa**. 

En varias linguas romances úsase a palabra némese co significado de alguén que é artífice dunha vinganza en canto é a xustiza retributiva.

## Notas
Sergio Badilla Castillo

**Sergio Badilla Castillo**, nado en Valparaíso o 30 de novembro de 1947, é un poeta chileno. Creador do movemento transrealista na poesía contemporánea.

## Traxectoria 
Iniciouse como poeta en 1971.

Poeta cunha grande influencia nórdica na súa creación literaria, influído polos finlandeses Edith Södergran e Elmer Diktonius e polos suecos Gunnar Ekelöf e Tomas Tranströmer. Durante o seu exilio en Escandinavia foi parte do grupo Taller de Estocolmo. Volveu a Chile, en 1993 despois de 20 anos de vivir en Europa.

## Obras 
* *La Morada del Signo*. Ediciones Bikupa, 1982. Estocolmo. (Poesía) 
* *Cantonírico*. Ediciones LAR, 1983. Madrid. (Poesía) 
* *Reverberaciones de Pedras Aquáticas*. Bikupa, 1985. Estocolmo. (Poesía) 
* *Terrenalis*. Ediciones Bikupa, 1989). Estocolmo. (Poesía) 
* *Saga Nórdica*. Monteverdi Editores, 1996. Santiago de Chile. (Poesía) 
* *La Mirada Temerosa del Bastardo* (2003). Consejo Cultura Valparaíso. (Poesía) 
* *Poemas Transreales y Algunos Evangelios* (2005). Aura Latina. Chile. (Poesía)
Profundo (mitoloxía)

**Os Profundos** (*the Deep Ones*, no inglés orixinal) son criaturas ficticias que creou H.P. Lovecraft e que apareceron por primeira vez en *A Sombra sobre Innsmouth*.

Son seres recorrentes nos Mitos de Cthulhu, e son relacionados normalmente con elementos destes como o *pobo de Innsmouth*, a cidade submarina de ''Y'ha-nthlei*, a *Orde Esotérica de Dagón*, e os seres chamados *Pai Dagón* e *Nai Hidra''.
José María Calatrava

**José María Calatrava Peinado**, nado en Mérida o 26 de febreiro de 1781 e finado en Madrid o 16 de xaneiro de 1846, foi un político e xurista español.

## Traxectoria 
Participou en contra da ocupación francesa dende a Xunta Suprema de Estremadura, onde foi elixido deputado en 1810 e participou nas Cortes de Cádiz. Tras a restauración absolutista foi preso e encarcerado en Melilla, até que foi liberado pola chegada dos liberais ao poder, sendo nomeado Maxistrado do Tribunal Supremo, e dende 1822 até 1823, Ministro de Xustiza. Ao fin do Trienio liberal tivo que exiliarse a Inglaterra xunto co seu irmán Ramón María Calatrava. Coa morte de Fernando VII e a chegada á rexencia de María Cristina regresa a España, onde tras o Motín de San Ildefonso, é nomeado Presidente do Consello de Ministros, encargándolle a carteira de Facenda a Mendizábal para que completara a reforma da facenda pública.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Díaz Sampedro, Braulio. *La politización de la justicia: El Tribunal Supremo (1836-1881), memoria para optar al grado de doctor*. Madrid: Universidad Complutense, 2004. p.&nbsp;301. ISBN 84-668-2484-1.
A Banda de Poi

**A Banda de Poi** foi un grupo galaico-portugués de rock, formado por Tonhito de Poi en 2005 e disolto en 2007. En 2013 volveu para unha serie de concertos con novos membros no grupo, e tras varios anos de silencio volveu actuar novamente en 2017. Durante a súa carreira a banda publicou unicamente un álbum de estudio, *Mór* (2005). 

## Historia 
A banda foi creada tras abandonar Tonhito de Poi os Heredeiros da Crus en 2012. En 2005 publicaron un disco, *Mór*. Conforme os seus principios ideolóxicos, usaban a normativa do galego reintegracionista. En 2007, tras numerosos problemas, tanto económicos como entre os membros do grupo, a banda disolveuse. En 2013 a banda, na que só se mantiña Tonhito de Poi, regresou para unha serie de concertos. Contou esta vez con Pulpiño Viascón, Quique Otero (director de Crebinsky) e Pablo Pérez. En 2016 o grupo comezou a ensaiar novamente en Matosinhos, e a partir de maio de 2017 a banda realizou unha serie de concertos cos membros da formación orixinal Joao Machado, Joao Sarembé e Cláudio Figueiredo.

## Membros 
### Primeira formación 
* Tonhito de Poi: guitarra
* Joao R. Machado "Pony": baixo, guitarra
* Joao Pedro Sarembé "Topo": voz, teclados
* Filipe Iglesias: órgano
* Cláudio Figueiredo: batería

### Segunda formación 
* Tonhito de Poi
*Pulpiño Viascón
* Quique Otero
* Pablo Pérez

### Terceira formación 
* Tonhito de Poi
* Joao R. Machado
* Joao Pedro Sarembé
* Cláudio Figueiredo

## Discografía 
* *Mór* (2005)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do grupo en lastfm.es
Xogos Olímpicos de 1952

Os **Xogos Olímpicos de 1952** (en ; ) foron realizados en Helsinqui, en Finlandia, patria dalgúns dos maiores atletas olímpicos de antes da segunda guerra mundial e de todos os tempos; e foron os maiores deles, Hannes Kolehmainen e Paavo Nurmi, os responsables do momento máis emocionante da apertura do evento, cando, xa homes de certa idade, entraron no estadio conducindo a facho olímpico e acendendo o pira olímpica.

Helsinqui conquistou o dereito de sediar os Xogos no congreso do COI de 1947, derrotando como cidade candidata as pretensións de Ámsterdan, Atenas, Lausana, Estocolmo e cinco cidades norteamericanas; antes, ela xa fora escollida para sediar os Xogos de 1940, cancelados por causa da II guerra mundial.

Participaron nestes Xogos un total de 4.955 atletas, sendo 519 deles mulleres, representando 69 estados, un récord até entón.

## Modalidades disputadas 
miniatura|240px|Participantes

## Cadro de medallas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de Xogos Olímpicos da era moderna
405

## Acontecementos 
* Data tradicional da creación do alfabeto armenio.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
862

## Acontecementos 
* O rei de Galiza Afonso III outorga ao bispado de Santiago o señorío do territorio comprendido nun radio de seis millas arredor da igrexa apostólica.

*Primeira incursión maxiar (antecesores dos húngaros) sobre países xermánicos (Anais de Saint-Bertin); estabelecidos en Etel Köz, preto do río Don, aventúranse até o territorio dominado polos francos.
* Comezo do reinado de Rurik, primeiro príncipe de Novgorod, nos arredores do lago Ilmen (até 879).

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 13 de abril - Donald I, rei de Escocia (n. 812).
* Musa ibn Musa ibn Qasí, gobernador da cora superior de Al-Andalus (val do Ebro), coñecido como o "terceiro rei de Hispania", por manterse autónomo a respecto do emirato de Córdoba.
## Notas 
## Véxase tamén 
Historia ano a ano
Xogos Olímpicos de 1948

Os **Xogos Olímpicos** de 1948, coñecidos oficialmente como Xogos da XIV Olimpíada, foron realizados por segunda vez en Londres do 29 de xullo ó 14 de agosto daquel ano. Así como os Xogos Olímpicos de 1920 se realizaran en Anveres como homenaxe do Comité Olímpico Internacional ó sufrimento do pobo belga durante a primeira guerra mundial, Londres tivo a honra de celebrar os xogos por segunda vez en virtude do martirio que a cidade sufrira durante a guerra, especialmente cos bombardeos perpetrados pola forza aérea nazi durante o período de 1940-41, que devastaron a capital inglesa.

Despois de seis anos dun conflito con millóns de vítimas e un custo financeiro imposible de calcular, Europa, e polo tanto Gran Bretaña estaban arrasadas economicamente, o que tornou extremadamente ardua a tarefa de organizar os Xogos. De calquera modo, os organizadores conseguiron facer un evento digno, restaurando o famoso Estadio de Wembley para servir como palco central dos Xogos Olímpicos, que contou coa participación de 59 estados, coa presenza de 4.104 atletas, 370 deles mulleres, en 17 modalidades e foron abertos polo Rei Xurxo VI en persoa.

## Modalidades disputadas 
miniatura|240px|Participantes

## Cadro de medallas 
## Notas 
## Véxase tamén 
* Lista de Xogos Olímpicos da era moderna
Adaptación

**Adaptación** pódese referir a:
***Adaptación**, o proceso polo que os seres vivos se acomodan ó seu medio.
***Adaptación neuronal**,a capacidade dos sistemas neuronais de axustar as súas respostas segundo os estímulos.
***Adaptación** dunha obra literaria nun filme.
Adarga

miniatura|200 px|Sancho levando a adarga de don Quixote, grupo escultórico en Madrid
Unha **adarga** é un escudo feito de coiro e de forma ovalada e posteriormente con forma de corazón.

## Usos
Usado orixinalmente pola cabalaría musulmá de Al-Andalus, co nome de *ad-dargha*, traído do norte de África (en Fez estaba o principal centro de produción). Extremadamente resistente á espada e á lanza. Nos séculos XIV e XV a adarga foi utilizada pola infantaría e cabalaría cristiá ata que no século XVI se fixo xeral o uso de armas de fogo. Aínda seguiu en uso ata o século XVII en combates de cabalaría entre a nobreza peninsular e usárona cando menos ata finais do século XVIII  determinados corpos especializados, como a tropa dos presidios españois en Nova España.

## Notas
José Castro Álvarez

**José Castro Álvarez**, nado en Ponteareas o 28 de setembro de 1932, é un político galego.

## Traxectoria 
Pertenceu ao Frente de Juventudes, foi militante de Falange Española Tradicionalista y de las JONS e delegado de Sindicatos en Ponteareas. Durante o franquismo foi nomeado alcalde de Ponteareas en novembro de 1968. Coa chegada da democracia formou o partido Unión del Condado, co cal logrou a maioría absoluta nas primeiras eleccións democráticas e mantivo a alcaldía. Posteriormente entrou en Alianza Popular (logo Partido Popular), formación coa que revalidaría a alcaldía con maioría absoluta nas sucesivas eleccións e ademais foi deputado no Congreso dos Deputados (1989-1993), senador (1993-1996) e primeiro presidente da Federación Galega de Municipios e Provincias (1989-1992).

En 1997 foi inhabilitado por falsidade en documento público. Tras recorrer a sentenza, en 1998 abandonou o PPdeG (tras considerarse desamparado pola formación) e fundou a Unión Condado-Paradanta (UCPA) co que concorreu ás eleccións municipais de 1999 presentándose el como candidato e indo de número tres da candidatura a súa filla Nava Castro. Conseguiu revalidala alcaldía, se ben non logrou maioría absoluta, e mantívose no poder ata que no verán do 2000 a sentenza de inhabilitación foi firme e tivo que dimitir como alcalde, sendo substituído pola súa filla. Continuou como concelleiro, encargándose da área de Urbanismo. Repetiu como edil pola UCPA, agora encabezada pola súa filla, nas municipais de 2003, se ben un acordo entre os demais grupos lle arrebatou a alcaldía á súa filla. Dimitiu como concelleiro en xaneiro de 2004, tras unha nova sentenza de inhabilitación. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición
* Lista de senadores galegos desde a Transición
* Eleccións municipais en Ponteareas

### Ligazóns externas 
*Ficha no Congreso 
*Ficha no Senado
Maine

O topónimo **Maine** pode referirse a:

***Río Maine**, río francés, no departamento de Maine e Loira.
***Maine**, provincia histórica de Francia que recibe o nome do río.
***Maine**, vila irlandesa do condado de Tyrone.
***Maine**, estado da costa leste dos Estados Unidos.
***Maine**, cidade do estado de Nova York.
***Maine**, localidade do condado de Marathon (Wisconsin).
***Maine**, localidade do condado de Outagamie (Wisconsin).
***Maine Township, Illinois**, cidade do condado de Cook (Illinois).
***Condado do Maine**, xurisdición feudal de Francia, con capital en Le Mans.
Amais, deu nome a:
***USS Maine**, navío acoirazado estadounidense que estalou e afundiu na Habana en 1898.
Extremadura Unida

**Extremadura Unida** (EU) é un partido rexionalista estremeño de centro dereita. Fundado en 1980 por Pedro Cañada Castillo foi o primeiro partido rexionalista de Estremadura. Pedro Cañada Castillo foi tamén fundador de Acción Regional Extremeña, un dos partidos que se integrou en Unión de Centro Democrático ao inicio da Transición e que foi, até 1979, senador pola UCD. Obtivo representación na Asemblea de Estremadura nas eleccións de 1983 e 1987. En 1989 formou parte da candidatura presentada pola Federación de Partidos Rexionais nas eleccións ao Parlamento Europeo, sen conseguir a coalición representación. No 2005 propuxo a celebración dun referendo en toda España para que o pobo español se definise sobre o Plan Ibarretxe. No ano 2006 asinou un acordo para presentar listas conxuntas co Partido Popular nas eleccións municipais e autonómicas de 2007.EU obtivo un deputado autonómico, Juan Pedro Domínguez, nas listas da coalición co PP.
Presentouse en solitario ás eleccións ao Parlamento Europeo de 2009, obtendo 5.007 votos (0,03% dos votos). En Estremadura obtivo 1.720 votos (0,38% do total da comunidade).

O logotipo de Extremadura Unida é a silueta da rexión estremeña, con fondo da bandeira de Estremadura e sobre a franxa branca o nome do partido. Pódense atopar dentro do partido actitudes favorables cara ao estremeño, publicando en 2004 unha tradución de Pedro Cañada da Constitución Española chamada *La Cohtitución Ehpañola en Ehtremeñu*.

De cara ás eleccións xerais de 2011, presentouse en coalición co Partido Popular.

## Resultados electorais 
## Notas 
## Ligazóns externas 
* Páxina de Extremadura Unida
Fundamental (música)

En teoría musical, o **ton fundamental** ou **fundamental** é a primeira frecuencia, ou sexa, a máis baixa, dunha serie harmónica.

Cando se produce unha nota, aparecen harmónicos, que son frecuencias máis altas. Nun instrumento de corda, por exemplo, son vibracións de divisións da corda (1/2, 1/4, ...). A medida que se vai reducindo a lonxitude da corda, esta comezará a vibrar con máis amplitude en frecuencias superiores e escoitarase un son máis brillante debido ás frecuencias máis altas.

Na música, todo se constrúe sobre esta fundamental: os harmónicos dun son musical son frecuencias múltiplos enteiros deste primeiro harmónico. Se os harmónicos non son múltiplos enteiros da fundamental, fálase de parciais e o son dise que é *inharmónico*.

A frecuencia fundamental determina a altura do son. Para un son de frecuencia baixa, un son grave, a repartición dos harmónicos no conxunto do espectro harmónico tense en conta pola audición para determinar a súa altura. Pódese entón suprimir a frecuencia fundamental: a orella continuará a percibir unha altura concreta, unicamente pola análise dos intervalos entre cada harmónico.
Eurocopa de Fútbol de 1960

A **Eurocopa de Fútbol de 1960**, chamada por aquel entón **Copa Europea de Nacións**, foi a primeira edición do torneo. A fase final disputouse en Francia. A URSS fíxose có trofeo, vencendo á Iugoslavia no tempo engadido por 2-1.

Nas clasificatorias participaron dezasete equipos, con notables ausencias coma a Alemaña ou a Italia.
Os equipos xogaban eliminatorias a dobre partido (en casa e fóra), ata as semifinais e final que era a partido único. Estes últimos encontros disputáronse en Francia.

A Selección Española rexeitou viaxar á URSS para xogar a correspondente eliminatoria, así que foi descalificada do torneo. Así para as finais quedaron a URSS, a Iugoslavia, a Checoslovaquia e a Francia. A URSS enfrontouse á Checoslovaquia na semifinal en Marsella vencendo por 3-0, namentres que Iugoslavia derrotou á Francia por 5-4. No encontro polo terceiro posto Checoslovaquia obtivo a vitoria por 2-0.

Na final, Iugoslavia adiantouse no marcador pero a URSS, liderada polo lendario porteiro Lev Yashin empatou no minuto 49. Os encontro rematou con resultado de emptate a 1, polo que se tivo de xoga-la prórroga, na que un gol de Viktor Ponedelnik lle deu á URSS o gol que lles fixo levarse o título de campión. Resultado final: 2-1.

## Roldas clasificatorias 
### Previa 
| width="50%" |
&nbsp;
|}

### Dezaseisavos 
| width="50%" |

|-----
| width="50%" |

| width="50%" |

|-----
| width="50%" |

| width="50%" |

|-----
| width="50%" |

| width="50%" |

|}

### Cuartos de final 
| width="50%" |

|-----
| width="50%" |

| width="50%" |

|}

## Fase final 
### Semifinais 
|

|}

### 3º e 4º Posto 
|}

### Final 
|}
**Lugar: **Parc Des Princes, París
**Asistencia: **17,966

## Estatísticas 
### Máximos anotadores 
**2 Goles**: François Heutte (Francia), Valentin Ivanov (URSS), Viktor Ponedelnik (URSS), Milan Galić (Iugoslavia), Dražen Jerković (Iugoslavia)

### Gol máis cedo 
11 minutos: Milan Galić (Iugoslavia vs Francia)

### Media de Goles 
4.25 por encontro
Valentín Ferraz

**Valentín Ferraz y Barrau**, nado en Anciles, Huesca o 14 de febreiro de 1792 e finado en El Escorial, Madrid, o 31 de agosto de 1866, foi un militar e político español, que chegou a ocupar importantes cargos na España isabelina, incluído o de Presidente do Consello de Ministros.

Ingresou como cadete no rexemento de cabalaría *Dragones del Rey* aos 15 anos, e grazas á súa participación en importantes campañas militares en España e o Perú ascendeu a tenente xeneral (1816). Foi deputado e senador, entre 1835 e 1840 ocupou o cargo de Ministro da Guerra. Partidario de Espartero, ocupou o cargo de Presidente do Consello de Ministros entre o 12 e o 28 de agosto de 1840. Foi alcalde de Madrid durante o Bienio Progresista, e ao morrer, foi enterrado na sacramental de san Isidro e se lle adicou unha importante rúa.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na web da Presidencia do Goberno  
* Ferraz y Barrau, Valentín , na Gran Enciclopedia Aragonesa (consultada o 13-02-2017)
Adega (industria)

miniatura|200 px|Adega grega

Unha **adega**, **bodega** ou **cava** é aquela parte dunha construción que se dedica para gardar o viño e outras bebidas, polo xeral é subterránea, e por extensión o establecemento onde se fabrica o viño. As adegas teñen a misión de protexer a bebida de influencias externas, nun lugar escuro e cunha temperatura constante. O viño consérvase en pipotes para que madureza e posteriormente pode ser tamén conservado en botellas. As primeiras adegas das que se ten noticia conservaban o viño en ánforas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lagar
* Prensa de viño
Antonio González y González

**Antonio González y González**, nado en Valencia del Mombuey (Badaxoz) o 15 de xaneiro de 1792 e finado en Madrid o 30 de novembro de 1876, foi un político e avogado español. O rei concedeulle o título de marqués de Valdeterrazo.

## Traxectoria 
Uniuse aos batallóns de voluntarios das universidades para loitar na Guerra da Independencia. Coa restauración absolutista en España (Fernando VII) e a derogación da Constitución española de 1812, exiliouse a América onde comezou unha relación con Baldomero Espartero que lle axudou a volver a península no ano 1834. Durante a minoría de idade de Isabel II foi elixido senador pola provincia de Huelva en 1837, e ininterrompidamente dende 1834 a 1854, deputado, exercendo como un dos redactores da Constitución de 1837. Ministro de Xustiza en 1840, coa chegada de Espartero ao goberno foi nomeado Presidente do Consello de Ministros por dúas ocasións. Foi embaixador de España en Londres. En 1846 foi designado como senador vitalicio e Presidente desta cámara en 1847. En 1876, pouco antes da súa morte, foi elixido senador pola provincia de Almería.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de presidentes de España

### Ligazóns externas 
*Ficha persoal na web do Senado .
*Ficha biográfica  na web da Presidencia do Goberno .
Adenite

A **adenite** é termo xeral para denominar unha inflamación dos ganglios ou glándulas.

## Tipos
*Adenite cervical, inflamación do ganglio linfático do pescozo
*Adenite mesentérica, inflamación das glándulas do mesenterio
*Adenite tuberculosa, infección tuberculosa da pel do pescozo
Francisco Cerviño

**Francisco Xulio Cerviño González**, tamén coñecido como **Tuco Cerviño**, nado en Pontevedra o 24 de maio de 1945, é un médico e político galego, membro correspondente da Real Academia Galega desde 2012.

## Traxectoria 
Estudou o bacharelato no Instituto de Pontevedra e medicina na Universidade de Santiago de Compostela, posteriormente fixo a especialidade en nefroloxía no Hospital Puerta de Hierro (Madrid) para incorporarse máis tarde ó Complexo Hospitalario da Coruña, onde despois desempeñou labores de xestión como director do centro (1986-1991), posto que deixou para exercer a mesma función no Hospital Gregorio Marañón (Madrid). Activo na política dende os seus tempos de estudante universitario, participou activamente durante este período en contra da ditadura franquista, militou na Asemblea Nacional-Popular Galega (AN-PG), a Asemblea Popular Galega (APG) e o Partido Obreiro Galego (POG); foi membro do Consello Nacional de Esquerda Galega e do PSG-EG desde a súa fundación ata 1990. Militante do PSdeG desde 1995 foi secretario xeral da Agrupación Socialista de Oleiros, concelleiro en Oleiros (1995-2003), vicesecretario xeral do PSdeG (1998-2000), deputado no Parlamento de Galicia en catro lexislaturas e presidente da comisión de estudo parlamentaria para a reforma do Estatuto de Autonomía de Galicia.

Ten publicado artigos en *El País* e *La Voz de Galicia*.

## Obra 
* *Un taxi verde e un concerto* (2023). Vigo: Galaxia. 502 páxs. ISBN 978-84-1176-051-5. Libro de memorias asinado como Tuco Cerviño.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía en galegos.info
*
Tifón

Un **tifón** pode ser:

*O fenómeno meteorolóxico **tifón** ou furacán, concentración da tempestade formada xeralmente en litorais.
*Na mitoloxía grega **Tifón** era un inimigo dos deuses olímpicos.
*A novela ***Tifón*** de Joseph Conrad.
Falange Española Auténtica

**Falange Española Auténtica** foi un partido falanxista español fundado en 1979 tras a expulsión o ano anterior do sector minoritario partidario de establecer un partido democrático no III Congreso da Falange Española de las JONS (Auténtica), que representaba a liña falanxista oposta ó franquismo e que remarcaba o contido social da ideoloxía falanxista. Liderados por Miguel Hedilla, o novo partido aproveita a autodisolución da FE de las JONS (Auténtica) para utilizar o seu nome ata que en 1983 unha sentenza xudicial impídelle seguir a usar o nome. Miguel Hedilla acaba dimitindo por discrepancias internas e en 1984 asume o cargo Ángel Gómez Puértolas. En 1994 a maioría dos militantes e dirixentes deixaron o partido e entraron na Falange Española de las JONS e a FEA practicamente deixou de actuar.

## Eleccións 
*Eleccións xerais de España de 1979: 2.448 votos (0.01%)
*Eleccións xerais de España de 1993: 747 votos
Tormenta

[250px|dereita|miniatura|Unha [tempestade en Enschede, Países Baixos.]]
miniatura|dereita|230px|Tempestade con descarga eléctrica
Unha **tormenta** é un fenómeno meteorolóxico marcado por ventos fortes (como nos tornados e furacáns), treboadas, e precipitación forte -xeralmente, choiva ou, nalgúns casos, neve; neste caso, a tempestade chámase tormenta de neve.

Estes meteoros teñen lugar cando se produce unha condensación significativa, resultando na produción de auga en estado líquido e cristais de xeo nun espazo inestábel da atmosfera. Poden ser particularmente destrutivas, tanto para o home como para os hábitats naturais.
MeteoGalicia

A **Unidade de Observación e Predición Meteorolóxica** (**MeteoGalicia**) é un organismo dependente da Consellaría de Medio Ambiente creada no ano 2000 froito dun convenio entre coa Universidade de Santiago de Compostela e que ten como obxectivos principais a realización dunha predición meteorolóxica de Galicia e a explotación e mantemento da rede de observación meteorolóxica e climatolóxica da Xunta de Galicia.

## Descrición
[esquerda|miniatura|Estación de MeteoGalicia no [monte Xesteiras (Cuntis e A Estrada).]]
Co obxectivo de mellorar e optimizar o seu funcionamento, MeteoGalicia estrutúrase en catro áreas principais:
*Predición operativa
*Predición numérica
*Visualización
*Climatoloxía

MeteoGalicia desenvolve tamén modelos meteorolóxicos, oceanográficos e de ondaxe de moi alta resolución para mellorar as súas predicións meteorolóxicas. MeteoGalicia dispón dunha na que se poden atopar as distintas predición realizadas, as saídas dos modelos, datos meteorolóxicos e climatolóxicos, e máis información sobre as actividades do servizo. Hoxe en día ofrece unha das mellores predicións meteorolóxicas de Europa.

Desde 2001 realiza a previsión marítima xunto coa meteorolóxica. MeteoGalicia utiliza un sistema pioneiro de predición marítima e oceanográfica que permite predicir o estado do mar con catro días de antelación en dous tramos de día, de mañá e tarde; facilita así mesmo información específica sobre modelos de ondas costeiras e correntes, a dirección do vento, estado do mar, mar de fondo, altura de fondo, temperatura da auga, do ar e índice ultravioleta máximo.

As predicións marítimas fanse para cinco zonas: Costa Cantábrica, Ferrol - Bares, Ártabra, Costa da Morte e Rías Baixas, até 20 millas en mar aberto. Pódense ver as rías de forma independente.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina web de Meteogalicia