Lista de reis de Escocia

miniatura|250px|Armas reais do reino.
[dereita|miniatura|250px|[Estandarte Real de Escocia|Estandarte real do rei dos escoceses.]]
O **rei de Escocia** era o xefe do estado no reino de Escocia. Segundo a tradición, o primeiro **rei dos escoceses** (en escocés medio: *King of Scottis*, en escocés moderno: *King o Scots*, en gaélico escocés: *Rìghrean Albannaich*) foi Kenneth MacAlpin (Cináed mac Ailpín), que fundou o estado no ano 843. A distinción entre o reino de Escocia e o reino dos pictos é o produto dun mito medieval posterior e á confunsión no cambio de nomenclatura ex. *Rex Pictorum* (rei dos pictos) convértese en *Rí Alban* (rei de Alba) baixo Donald II cando os anais cambiaron dende o latín á lingua vernácula arredor de finais do século IX, xa que daquela a verba Alba en gaélico chegara a referirse ó reino dos pictos máis que a Gran Bretaña (o seu significado anterior).

## Heráldica 

Ficheiro:Royal Coat of Arms of the Kingdom of Scotland.svg|Guillerme I - Xacobe VI
Ficheiro:Coat of Arms of Scotland (1603-1649).svg|Xacobe VI - Xacobe VII
Ficheiro:Coat of Arms of Scotland (1689-1694).svg|Guillerme II e María II
Ficheiro:Coat of Arms of Great Britain in Scotland (1707-1714).svg|Ana

## Lista de reis de Escocia 
### Casa de Alpin (848–1034) 
O reinado de Kenneth MacAlpin comeza o que se chamou a Casa de Alpin, un concepto completamente moderno. Os descendentes de Kenneth MacAlpin foron divididos en dúas pólas; a coroa alternaríase entre as dúas pólas, e a miúdo a morte do rei dunha póla (por guerra ou asasinato) era provocada polo pretendente da outra póla. Malcolm II foi o derradeiro rei da casa de Alpin; no seu reinado, esmagou con éxito toda a oposición na súa contra, e ó non ter fillos varóns, pasou a coroa ó seu neto, Duncan I, que comezou a dinastía Dunkeld.

 As evidencias do reinado de Eochaid non son claras: puido non ter sido nunca rei. De telo sido, sería rei xunto con Giric. Amlaíb é coñecido só pola referencia da súa morte en 977, e descríbeno como rei de Alba; xa que Kenneth II é coñecido por ser rei en 972–973, Amlaíb debeu tomar o poder entre 973 e 977.

 Eochiad era fillo de Run, rei de Strathclyde, pero a súa nai era filla de Kenneth I.

### Casa de Dunkeld (1034–1286) 
Duncan ascendeu ó trono co neto materno de Malcolm II. Tamén foi un alto xeneral de Malcolm I, xa que o seu avó paterno, Duncan de Atholl era o terceiro fillo de Malcolm I. A casa de Dunkeld estaba polo tanto estreitamente relacionada coa casa de Alpin. Duncan foi asasinado en batalla por Macbeth, quen tivo un longo e relativamente exitoso reinado. Nunha serie de batallas entre 1057 e 1058, o fillo de Duncan, Malcolm III derrotou e asasinou a Macbeth e ó seu afillado Lulach, e reclamou o trono. Porén, a dinastía non rematou alí: coa morte de Malcolm en batalla, o seu irmán Donald Ban reclamou o trono, expulsando os fillos de Malcolm de Escocia; proseguiu unha guerra civil no seo da familia, con Donald Ban e o fillo de Malcolm, Edmund, opostos ós fillos de Malcolm respaldados polos ingleses, liderados primeiro por Duncan II e despois por Edgar. Edgar triunfou, enviando ó seu tío e irmán a cadanseu mosteiro. Despois do reinado de David I, o trono escocés pasou ó primoxénito, pasando de pai a fillo, ou de non ser posible, de irmán a irmán.

### Casa de Sverre (1286–1290)
O derradeiro rei da casa de Dunkeld foi Alexandre III. A súa muller deulle dous fillos e unha filla, pero en 1286, os seus fillos morreron, e a súa filla, Margarida, só tivo unha filla tamén chamada Margarida co seu marido Eric II de Noruega antes de que ela mesma morrera. Alexandre volveu casar, pero en 1286 morreu nun accidente cando viaxaba a casa. A súa muller, Iolanda de Dreux, estaba embarazada, pero en novembro de 1286, as esperanzas de dar a luz un fillo vivo desapareceron. Por todo isto, no Tratado de Salisbury os Gardiáns de Escocia recoñeceron á neta de tres anos de Alexandre, Margarida de Noruega, como Raíña dos escoceses. Margarida permaneceu no Reino de Noruega do seu pai até o outono de 1290, cando marchou cara a Escocia. Porén, morreu nas Orcadas durante a viaxe, sen chegar a poñer un pé en chan escocés, e sen ser coroada en Scone. Por este motivo, ás veces non é considerada Raíña.

### Primeiro interregno (1290–1292)
### Casa de Balliol (1292–1296) 
A morte de Margarida de Noruega comezou un interregno de dous anos en Escocia por mor da crise de sucesión. Coa súa morte, os descendentes de Guillerme I desapareceron; e non había un herdeiro claro por norma de primoxénito. Presentáronse trece candidatos; os máis prominentes eran Xoán de Balliol, bisneto do irmán máis novo de Guillerme I, David de Huntingdon, e Robert de Brus, señor de Annandale, neto de David de Huntingdon. Os gobernantes escoceses convidaron a Eduardo I de Inglaterra para arbitrar a reclamación; el aceptou pero forzou ós escoceses a xurarlle lealdade como o seu señor. Posteriormente, decidiuse que Xoán de Balliol sería o novo rei; mais probou ser feble e incapaz, e en 1296 Eduardo I obrigouno a abdicar, xa que tentaba anexionar Escocia ó reino de Inglaterra.

### Segundo interregno (1296–1306) 
### Casa de Bruce (1306–1371) 
Durante dez anos, Escocia non tivo o seu propio rei. Porén, os escoceses rexeitaron o goberno inglés; primeiro William Wallace e despois da súa execución, Roberto o Bruce (o neto do competidor de 1292, Robert de Brus) loitando contra os ingleses. Bruce e os seus aliados asasinaron ó rival no trono, John III Comyn, señor de Badenoch o 10 de febreiro de 1306 na igrexa de Greyfriars, en Dumfries. Pouco despois de 1306, Roberto foi coroado rei dos escoceses en Scone. A súa enerxía, e a substitución do vigoroso Eduardo I polo seu feble fillo Eduardo II, permitiu a Escocia ceibarse do goberno inglés; na batalla de Bannockburn en 1314, os escoceses derrotaron ós ingleses, e en 1328 os ingleses aceptaron por tratado a independencia de Escocia. O fillo de Roberto, David, ascendeu ó trono sendo neno. Os ingleses anovaron a guerra contra Escocia, e David foi forzado a abandonar o reino por Eduardo Balliol, fillo de Xoán, que argallou para proclamarse rei dos escoceses (1332–1336) e agasallar os condados do sur de Escocia a Inglaterra antes de ser expulsado de novo. David pasou gran parte da súa vida no exilio, primeiro en liberdade na terra do seu aliado, Francia, e despois en prisión en Inglaterra; só puido regresar a Escocia no ano 1357. Coa súa morte, e sen fillos, en 1371 a casa de Bruce desapareceu.

----

**Reclamante disputado**

**Eduardo Balliol** era fillo do rei Xoán, e el mesmo gobernou durante catro anos despois da súa elección na Gran Causa. Despois da súa abdicación, Xoán Balliol viviu o resto da súa vida en Picardía, Francia. Durante a minoría de idade de David II, Eduardo Balliol aproveitou a oportunidade para afirmar o seu reclamo ó trono, e apoiado polos ingleses, derrotou as forzas da rexencia de David e coroouse a si mesmo en Scone en 1332. Axiña foi derrotado polas forzas leais a David II e foi enviado de novo a Inglaterra. Co apoio inglés, argallaría dous intentos máis de facerse de novo co trono, en 1333 e 1335. En cada un deles, o control real do trono foi breve antes de ser enviado de novo a Inglaterra, por última vez en 1336. Cando David regresou do exilio en 1341 para gobernar por dereito propio, Eduardo perdeu a maioría dos seus apoios. Cando David II foi capturado en batalla en 1346, Eduardo fixo un derradeiro intento de facerse co trono, pero tivo pouco apoio e a campaña fracasou. En 1356, renunciou ás súas reclamacións ó trono.

### Casa de Estuardo 
#### Estuardo (1371–1567) 
Roberto o Estuardo era o neto de Roberto I pola filla deste, Marjorie. Nacendo en 1316, era máis vello que o seu tío, David II; por iso, cando ascendeu ó trono era un home de mediana idade, roldando os 55, e non foi quen de gobernar con forza, un problema que tamén padeceu o seu fillo Roberto III, que tamén ascendeu ó trono con 53 anos en 1390, e sufriu danos duradeiros por mor dun accidente de equitación. Estes dous reis foron seguidos por unha serie de rexencias, causadas pola xuventude dos seguintes cinco nenos reis. Por este motivo, a era dos Estuardo está considerado como un período de inercia real, durante o cal os nobres usurparon o poder da coroa, seguido de períodos de goberno persoal polo monarca, que trataría de abordar os problemas creados pola súa minoría de idade e os efectos a longo prazo dos reinados anteriores. Gobernar Escocia converteuse nunha tarefa cada vez máis difícil, xa que a poderosa nobreza era cada vez máis intratable; o intento de Xacobe I de poñer orde no seu reino acabou no seu asasinato; Xacobe III foi asasinado nunha guerra civil entre el e a nobreza, liderada polo seu propio fillo; cando Xacobe IV, que gobernara con severidade e reprimira ós aristócratas, morreu na batalla de Flodden, a súa muller Margarida Tudor foi derrocada pola nobreza, e a propia muller de Xacobe V, María de Guise, ascendeu ó goberno de Escocia durante a rexencia pola súa filla María I, na que dividiu e conquistou ás faccións nobres, e distribuíndo subornos franceses con man liberal. Finalmente, María I, a filla de Xacobe V, viuse incapaz de gobernar Escocia enfrontándose coa hostilidade da aristocracia e a intransixencia da poboación, o cal favoreceu o calvinismo e a desaprobación do seu catolicismo; foi forzada a abdicar e viaxou até Inglaterra, onde foi encarcerada en varios castelos e casas durante dezaoito anos e finalmente executada por traizón contra a raíña inglesa Isabel I. Coa súa abdicación, o seu fillo, procreado por un membro menor da familia Estuardo, converteuse en rei.

#### Estuardo (1567–1651) 
Os Estuardo de Lennox eran unha póla inferior da familia Estuardo; porén, non descendían directamente por liña masculina de Roberto II, o primeiro Estuardo que se converteu en rei dos escoceses, senón do seu devanceiro Alexandre Estuardo. No pasado, a través dos medios da Alianza Auld con Francia, adaptaron o seu apelido á forma francesa, *Stuart*. Por iso, cando o fillo do conde Lennox, Henrique, Lord Darnley, casou coa raíña dos escoceses, María I, o seu fillo, como primeiro rei da póla Lennox branch da familia Estuardo, gobernou como Stuart.

Xacobe VI tamén se converteu en rei de Inglaterra e Irlanda como Xacobe I en 1603, cando morreu a súa curmá Isabel I; ademais, malia que as coroas de Inglaterra e Escocia permaneceron separadas, a monarquía tivo a súa base principal en Inglaterra.

Carlos I, fillo de Xacobe, tivo que enfrontarse a unha guerra civil; o conflito resultante durou oito anos e rematou coa súa execución. O parlamento inglés decretou que a monarquía escocesa rematase; o parlamento escocés, despois de certa deliberación, rompeu as súas relacións con Inglaterra e declarou que Carlos II, fillo e herdeiro de Carlos I, sería o rei. Gobernou até 1651, cando os exércitos de Oliver Cromwell ocuparon Escocia e o forzaron ó exilio.

### Casa de Estuardo (restaurada) (1660–1707) 
Coa Restauración, os Estuardo convertéronse en reis de Escocia unha vez máis. Mais os dereitos de Escocia non foron respectados: o Parlamento de Escocia foi disolto durante o reinado de Carlos II, e o seu irmán Xacobe II foi designado gobernador de Escocia. O propio Xacobe converteuse en Xacobe VII en 1685; o seu catolicismo non foi tolerado e foi expulsado de Inglaterra despois de tres anos. No seu canto reinaron a súa filla María e o seu marido Guillerme de Orange, gobernador da República Neerlandesa; foron aceptados como monarcas de Escocia despois dun período de deliberación do parlamento escocés, e gobernaron xuntos como Guillerme II e María II.

Un intento de estabelecer un imperio colonial escocés a través do proxecto Darién, en rivalidade con Inglaterra, fallou, deixando ós nobres escoceses que financiaran este proxecto na bancarrota. Isto coincidiu co ascenso da raíña Ana, filla de Xacobe VII. Ana tivo varios fillos, pero ningún deles a sobreviviu, deixando como herdeiro ó seu medio irmán Xacobe, que daquela vivía no exilio en Francia. Os ingleses favoreceron á protestante Sofía de Hanover (unha neta de Xacobe VI) como herdeira; moitos escoceses preferiron ó príncipe Xacobe, que como Estuardo tiña ascendencia escocesa, e ameazaron con crebar a Unión de Coroas entre Inglaterra e Escocia escollendo por eles mesmos. Para preservar a unión, os ingleses elaboraron un plan no que os dous reinos quedaban fusionados nun único reino, o reino de Gran Bretaña, gobernado por un monarca común e cun único parlamento. Ámbolos parlamentos aceptaron (os escoceses aínda que a contra gusto, estaban motivados principalmente polas finanzas nacionais), e precisaron algún subterfuxio como maioría total dos signatarios para ratificar o consentimento do parlamento escocés. A partir de entón, aínda que os monarcas continuaron gobernando sobre a nación de Escocia, fixérono como monarcas de Gran Bretaña, e dende 1801 do Reino Unido.

Para os monarcas británicos véxase a lista en Monarquía británica.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
*