open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Francisco Patiño Díaz

**Francisco Patiño Díaz**, nado en Vilaesteva (O Saviñao), foi un comerciante e político galego.

## Traxectoria 
Comerciante de tecidos de Escairón. Na ditadura de Primo de Rivera foi nomeado xuíz municipal suplente do Saviñao. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado presidente da comisión xestora do Saviñao. Permaneceu no cargo ata outubro de 1936.

## Vida persoal 
Casou con Estrella Pacios Fernández e foi pai de María Esperanza e Luis Patiño Pacios.

## Notas
Cordal Ralik

O **Cordal Ralik** (Marshalés: '''''', ) é un cordal de illas dentro da nación insular das Illas Marshall. Ralik significa "solpor". Está ao oeste do Cordal Ratak. En 1999 a poboación total das illas Ralik era de 19.915. Christopher Loeak, quen chegou a ser presidente das Illas Marshall en 2012, era anteriormente ministro do cordal Ralik Cadea.

Lista de atois e illas periféricas do cordal:

* Atol Ailinginae
* Atol Ailinglaplap
* Atol Bikini
* Atol Ebon
* Atol Enewetak
* Illa Jabat
* Atol Jaluit
* Atol Kili
* Atol Kwajalein
* Atol Lae
* Lib
* Atol Namorik
* Atol Namu
* Atol Rongrik
* Atol Rongelap
* Atol Ujae
* Atol Ujelang
* Atol Wotho

## Idioma
O cordal Rālik é o fogar do dialecto Rālik (ou dialecto occidental) da lingua marshalesa. É mutuamente intelixible co dialecto Ratak (ou dialecto oriental) situado no Cordal Ratak. Os dous dialectos diferéncianse principalmente no léxico e en certos reflexos fonolóxicos regulares.

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Lista de lugares Patrimonio da Humanidade en Oceanía
Manuel Figueiras Martínez

**Manuel Figueiras Martínez**, nado no Saviñao, foi un político galego.

## Traxectoria 
Na ditadura de Primo de Rivera foi nomeado alcalde do Saviñao. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi volveu ser nomeado alcalde do Saviñao en 1937. Permaneceu no cargo ata mediados de 1940. Despois continuou como concelleiro.

## Notas
Thomas Wyon, o Vello

: *Para outros membros desta familia de medallistas ingleses, véxase a páxina de homónimos **Wyon***
: *Para o fillo de Thomas Wyon, chamado igual, véxase a páxina **Thomas Wyon, o Novo***

**Thomas Wyon, o Vello**, nado en Birmingham en 1767 e finado en Londres 18 de outubro de 1830, foi medallista e gravador inglés que ocupou o cargo de gravador xefe de selos do rei.

Wyon foi o pai de Thomas Wyon, o Novo, gravador xefe da *Royal Mint*, así como do tamén medallista Benjamin Wyon e do escultor Edward William Wyon.

## Traxectoria 
Thomas Wyon era o maior dos catro fillos do gravador George Wyon, orixinario de Colonia, Alemaña, que se desprazara a Inglaterra no séquito de Xurxo I (1714-1727) e traballara na ceca de Soho da man de Matthew Boulton.

Wyon faleceu o 18 de outubro de 1830 en Nassau Street, Londres. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Forrer, L. (1916). "". En . Spink & Son, Londres. Páxinas 635-641.
* Wroth, W. W. (1900). "". En *Dictionary of National Biography.* Vol. 63. Smith, Elder & Co., Londres.
Medelpad

**Medelpad** é unha provincia histórica sueca (landskap) que na súa totalidade está incluída no condado de Västernorrland, no sur da rexión de Norrland. Medelpad limita ao sur coa provincia de Hälsingland, ao oeste coa de Härjedalen, ao noroeste coa de Jämtland, ao norte coa de Ångermanland e ao leste co golfo de Botnia. 

## Etimoloxía 
O primeiro documento conservado onde aparece o nome Medelpad é do ano 1257. Pénsase que Medelpad vén das palabras do sueco antigo *Medhal*, que significa "no medio" e *Pad*, que significa "camiño" ou "camiño acuático". Isto interpretouse como unha referencia á Sankt Olofsleden, unha importante ruta para camiñantes e xenetes dende Selånger ata Trondheim, en Noruega, e/ou á baía medieval e a canle de navegación ao porto marítimo de Saint Olof en Selånge, entre os dous ríos do landskap, o Ljungan ao sur e o Indalsälven ao norte. Outra hipótese é que "Medelpad" pode ter significado "o terreo de praia no medio", e orixinalmente referido á zona cental de praia da era viquinga no Selångersfjärden, ao lado de Kungsnäs, pero ampliouse para referirse a toda a provincia que co tempo pasou a ser administrada dende este lugar.

## Notas
Richard Estes

**Richard Estes**, nado o 14 de maio de 1932, en Kewanee, Illinois, é un pintor estadounidense que gañou notoriedade polas súas pinturas de estilo hiperrealista. Está considerado un dos fundadores do movemento fotorrealista de finais dos anos 60, xunto con artistas como Chuck Close, Malcom Morley, Don Eddy e Duane Hanson. 

## A vida 
A unha idade nova, a súa familia trasladouse a Chicago. Alí estudou no Art Institute of Chicago, de 1952 a 1956, onde se interesou pola obra de pintores realistas como Edgar Degas, Thomas Eakins ou Edward Hopper, todos eles representados no museo. En 1956, despois de rematar os seus estudos, Eakins instalouse definitivamente en Nova York. Nos anos seguintes, traballou como artista gráfico para diversas revistas e axencias de publicidade en Nova York e España, onde residiu en 1962. En 1966 xa tiña o capital suficiente para dedicarse á súa pintura. En 1968, realizou a súa primeira exposición individual na Allan Stone Gallery, en Nova York.

A maioría das súas obras de principios dos sesenta representan habitantes da cidade realizando actividades cotiás. Ao redor de 1967, o artista comeza a pintar fiestras e edificios con cristais e, sobre todo, as imaxes reflectidas que se mostraban nestas ventás. Os seus cadros baseáronse en fotografías en cor, nas que Estes buscaba captar a natureza evanescente dos reflexos, que podían cambiar debido á iluminación e á hora do día.

## Coleccións públicas 
Estes está representado nalgúns dos principais museos do mundo, incluíndo o Museum of Modern Art, de Nova York, a National Gallery of Art, de Washington, D.C., o Art Institute of Chicago, o High Museum of Art, de Atlanta e o Museo Thyssen-Bornemisza, de Madrid.

## Referencias
Illas periféricas de Nova Zelandia

thumb|right|Mapa das illas periféricas de Nova Zelandia en relación co arquipélago principal de Nova Zelandia
As **illas periféricas de Nova Zelandia** son nove grupos de illas en mar aberto que forman parte de Nova Zelandia, todas agás as Illas Solander atópanse máis aló do límite das 12 millas náuticas das augas territoriais do continente. Aínda que se consideran partes integrantes de Nova Zelandia, sete dos nove grupos de illas non forman parte de ningunha rexión ou distrito, senón que están designados cada un como un *Área fóra da xefatura territorial*. As dúas excepcións son as Illas Chatham, que están cubertas polas súas propias autoridade territorial, e as Illas Solander, que forman parte da Rexión de Southland e o Distrito de Southland.

Oito grupos de illas atópanse na plataforma continental de Nova Zelandia, que forma parte de Zealandia. As Illas Kermadec, ao nordés de Nova Zelandia continental, atópanse nunha dorsal, cuxa localización como parte ou non de Zealandia aínda non está probada polos xeólogos. Ambas fontes mostran un mapa deseñado de Zealandia, que indica a localización das illas ao norte e ao sur de Nova Zelandia.

O termo tamén se usa ás veces para abarcar aínda máis as Illas Balleny, un grupo de illas subantárticas consideradas tecnicamente parte da Dependencia de Ross e cubertas polo Tratado Antártico.

Os cinco grupos de illas das Illas subantárticas de Nova Zelandia, incluíndo as súas mares territoriais, son Patrimonio da Humanidade.

## Grupos de illas
Os nove grupos de illas clasificados como parte das illas periféricas de Nova Zelandia son:

## Poboación 
As illas están todas deshabitadas agás as illas Chatham.

Hai unha estación meteorolóxica con persoal na Illa Raoul das Illas Kermadec. A estación meteorolóxica da Illa Campbell esta sen persoal e automatizada desde 1995. Houbo unha estación meteorolóxica nas Illas Auckland de 1942 a 1945. As Illas Tres Reis e as Illas Auckland estiveron habitadas antigamente. Houbo intentos de asentamento infrutuosos na illa Raoul, nas Illas Antípodas e nas illas Auckland. As Illas Solander nunca foron habitadas excepto por mariñeiros náufragos ou polisóns abandonados (durante o período máis longo, de 1808 a 1813 por cinco polisóns europeos).

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Lista de lugares Patrimonio da Humanidade en Oceanía
### Ligazóns externas
* New Zealand Subantarctic Islands
Estrano

Os **estranos** son uns derivados esteroides de 18 carbonos, cun núcleo de gonano (esterano).

Os **estrenos** son derivados dos estranos que conteñen un dobre enlace, un exemplo dos cales é a nandrolona. 

Os *estratrienos* (estrinas) son derivados dos estranos que conteñen tres dobres enlaces, por exemplo a estrina (estra-1,3,5(10)-trieno). As hormonas esterioides estróxenos como o estradiol, estrona e estriol son estra-1,3,5(10)-trienos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Androstano
* Pregnano
Erling Haaland

**Erling Braut Haaland**, tamén escrito **Håland**, nado en Leeds o 21 de xullo de 2000, é un futbolista noruegués. Xoga como dianteiro no Manchester City da Premier League e na selección de Noruega. Está considerado un dos mellores xogadores do mundo e ostenta o récord de maior número de goles anotados nunha mesma tempada da Premier League, con 36.

Fillo do internacional noruegués Alf-Inge Håland, formouse na canteira do Bryne, debutando co primeiro equipo en 2016, con só 15 anos. En 2017 fichou polo Molde onde pasou dous anos, ata que en xaneiro de 2019 asinou co Red Bull Salzburg, gañando dous títulos da Bundesliga austríaca e unha Copa de Austria. En decembro de 2019 foi traspasado ao Borussia Dortmund, no que militou dúas campañas e media, gañando a Copa de Alemaña na tempada 2020/21. No verán de 2022 fichouno o Manchester City de Pep Guardiola e conquistou a Premier League na súa primeira campaña, sendo elixido mellor xogador do campionato.

Ao longo da súa carreira gañou numerosos premios individuais e rompeu varios récords. Na Liga de Campións da UEFA 2019/20, converteuse no primeiro futbolista de menos de 20 anos en marcar en cinco partidos consecutivos da Liga de Campións e no segundo en marcar 10 goles na competición. En 2020 recibiu o premio Golden Boy, mentres que en 2021 foi elixido mellor xogador da Bundesliga Co Manchester City superou varios récords da Premier League, entre eles o de xogador con maior número de goles nunha tempada, xogador que menos tempo precisou para marcar dous, tres e catro tripletes, e converteuse no único futbolista da historia da liga en marcar tres tripletes en tres partidos consecutivos na casa.

Foi internacional con Noruega en varias categorías inferiores e na Copa do Mundo sub-20 de 2019 gañou a Bota de Ouro despois de marcar a cifra récord de nove goles nun mesmo partido. En setembro de 2019 debutou coa selección de Noruega absoluta, e en 2024, con só 24 anos, superou os 33 goles de Jørgen Juve como o máximo goleador histórico do país, marca que levaba vixente 87 anos.

## Palmarés 
;Red Bull Salzburgo

* **Bundesliga de Austria (2):** 2018/19, 2019/20.
* **Copa de Austria (1):** 2018/19.

;Borussia Dortmund
* **Copa de Alemaña (1):** 2020/21.

;Manchester City
* **Premier League (2):** 2022/23, 2023/24.
* **FA Cup (1):** 2022/23.
* **FA Community Shield (1):** 2024.
* **Liga de Campións (1):** 2022/23.
* **Supercopa de Europa (1):** 2023.

;Individual
* **Bota de Ouro (1):** 2022/23.
* **Bota de Ouro da Premier League (1):** 2022/23.
* **Golden Boy (1):** 2020.
* **Máximo goleador da Liga de Campións (1):** 2020/21.
* **Futbolista do Ano en Austria (1):** 2019.
* **Xogador do Ano da Premier League (1):** 2022/23.

## Notas 
## Véxase tamén
Taputapuatea

**Taputapuatea** é unha comuna da Polinesia Francesa, un territorio de ultramar de Francia no océano Pacífico. A comuna de Taputapuatea está situada na illa de Raiatea, na subdivisión administrativa das Illas de Sotavento, elas mesmas parte das Illas da Sociedade. No censo de 2017 tiña 4.792 habitantes. A comuna recibiu o nome dun gran complexo de marae que foi o centro relixioso da Polinesia oriental durante aproximadamente 1000 anos. O sitio arqueolóxico de Taputapuatea marae é aínda hoxe o fito máis famoso de Raiatea, e foi inscrito na Lista do Patrimonio Mundial da UNESCO en 2017.

Taputapuatea consta das seguintes comunas asociadas:
* Avera
* Opoa
* Puohine

O centro administrativo da comuna é o asentamento de Avera.

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Lista de lugares Patrimonio da Humanidade en Oceanía
### Ligazóns externas
Julius Thomas Fraser

**Julius Thomas Fraser**, nado o 7 de maio de 1923 en Hungría e finado o 20 de novembro de 2010, foi un autor estadounidense de orixe maxiar que fixo importantes contribucións académicas ao estudo interdisciplinario do tempo e foi membro fundador da Sociedade Internacional para o Estudo do Tempo (ISST). 

## Traxectoria 
Foi editor do volume fundamental ''Voices of Time - A Cooperative Survey of Man's Views of Time as Expressed by the Sciences and by the Humanities* (1966) e editor fundador do *KronoScope Journal'' en Study of Time. O seu traballo influíu moito no pensamento sobre a natureza do tempo en todas as disciplinas da física á socioloxía, a bioloxía até a relixión comparada, e foi unha figura fundamental no estudo interdisciplinario xeral da temporalidade. A súa obra influíu na obra do poeta Frederick Turner e do autor David Mitchell.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Interdisciplinariedade
* Transdisciplinariedade
* Tempo xeolóxico
* Tempo sideral
Orange Is the New Black

***Orange Is the New Black*** é unha serie de comedia e drama estadounidense de Netflix. Foi creada por Jenji Kohan, coñecida por crear *Weeds*. Baséase nas memorias, publicadas co mesmo nome, de Piper Kerman. 

## Episodios 
A serie consta de sete tempadas con 13 episodios cada unha. O primeiro episodio da segunda tempada emitiuse o 6 de xuño de 2014. A terceira tempada estreouse o 11 de xuño de 2015.

En abril de 2015, a serie foi renovada para unha cuarta tempada, estreada o 17 de xuño de 2016. En febreiro de 2016, a serie renovouse por tres tempadas máis, para un total de sete.

*Orange Is the New Black* é a primeira serie en conseguir nomeamentos aos premios Emmy tanto nas categorías de comedia como de drama. A serie tamén recibiu seis nomeamentos ao Globo de Ouro, outros seis nomeamentos aos premios do Sindicato de Escritores de América, dous premios do Sindicato de Produtores de América, un premio do American Film Institute e un premio Peabody.

## Elenco e trama 
O programa trata sobre Piper Chapman (Taylor Schilling), unha muller de clase media que foi enviada a prisión por levar cartos da droga para a súa exnoiva Alex Vause (Laura Prepon), que tamén está en prisión. Está prometida cun home chamado Larry (Jason Biggs), e descríbese a si mesma como unha "ex-lesbiana". Porén, estar en prisión fai que se reformule a súa orientación sexual e a súa identidade en xeral. A serie ten fortes temáticas LGBT e foi descrita como "*a lesbian TV show*". Os personaxes que son lesbianas inclúen a Carrie "Big Boo" Black (Lea DeLaria), Suzanne "Crazy Eyes" Warren (Uzo Aduba) e Nicky Nichols (Natasha Lyonne). A prisioneira transxénero Sophia Burset é interpretada por Laverne Cox, unha verdadeira muller trans. A maioría dos personaxes son mulleres racializadas.

O terceiro episodio, "Lesbian Request Denied", foi dirixido por Jodie Foster.

## Resposta crítica 
*Orange Is the New Black* foi ben recibida pola crítica. The Washington Post cualificou o programa de "brillantez detrás das reixas". Taylor Schilling foi nomeada ao Globo de Ouro á actriz principal nunha serie dramática.

## Notas 
## Véxase tamén
Bordura

O **bordo**, **bordura** ou **bordadura** é un termo usado en heráldica para indicar unha franxa ou lista adherida á marxe interior do escudo, da que segue a sinuosidade. Ampla, en teoría, aproximadamente un módulo (1/7 do ancho do escudo).

O termo é usado maiormente para indicar a *peza honorábel* que consiste nunha franxa que rodea o escudo e ten un sexto do seu ancho. No brasonamento cítase como último elemento. Moitas veces está cargado de figuras, por exemplo no escudo de Portugal, cargado de castelos de ouro.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:POL heraldy - bordiura.svg|Bordura
Ficheiro:Heroldinė paprasta figūra bordiūras.png|Campo de ouro até o bordo negro
Ficheiro:Araldiz Manno 066.png|Bordadura composta
Ficheiro:Heraldique piece bordure componee.svg|Bordura de ouro e vermello
Ficheiro:Araldiz Manno 067.png|Bordadura cargada de figuras
Ficheiro:Bordura SVG componada de Castilla y León.svg|Bordadura formada por Castela e León
Ficheiro:CoA fam ITA savoia principi.png|Bordura reservada en ouro
Ficheiro:CoA fam ITA gozzadini.png|Bordadura encantada de doce pezas
Ficheiro:DEU Kreis Herzogtum Lauenburg COA.svg|Bordadura composta
Ficheiro:Coa fam ITA de requenses.jpg|Bordadura dentada
Ficheiro:Eura.vaakuna.svg|Bordadura almeada
Ficheiro:Armoiries Albret Orval.svg|Bordadura estriada
Ficheiro:Cesena-Stemma.svg|Bordadura triangulada
Ficheiro:Lagundo-Stemma.svg|Bordadura triangulada
Ficheiro:Armoiries Portugal 1247.png|Bordadura cargada de castelos de ouro
Ficheiro:Araldiz GEDA 01 023.png|Bordadura de vaio contravaio

## Atributos heráldicos 
* *acantonado* cando teña as catro esquinas de distintos esmaltes
* *bisantado* cando está espallado de bezantes
* *composto* cando consta dunha soa fila de caixas de esmalte alternadas
* *cuneata* cando a liña de separación ten dentes longos
* *dentata* cando a liña de separación ten dentes de lonxitude máis curta
* *asediado* cando a liña de división ten ameas
* *scaccata* cando se enche con cadrados alternados de esmaltes en varias filas
* *acanalado* cando a liña de separación ten semicírculos contiguos
* *trianguladas* cando se enchen de triángulos de esmaltes alternados

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Antonio Manno (a cura di), *Vocabolario araldico ufficiale*, Roma, Civelli, 1907.

### Outros artigos 
*Carga heráldica
*Escudo de armas
* Escudo de Portugal
* Escudo de Galicia
* Escudo de Castela e León
* Flags of the World
* Vexiloloxía
Copa Galicia de fútbol 1949/50

A **Copa Galicia 1949/50** foi unha competición de fútbol organizada pola Federación Galega de Fútbol na que participaron o Club Deportivo Xuvenil, a Sociedade Ximnástica Lucense, o Racing Club de Ferrol, a Unión Deportiva Orensana, o Real Club Celta de Vigo, o Arosa Sociedad Cultural, o Pontevedra Club de Fútbol e o Club Santiago. O Racing de Ferrol xogou fóra da casa os partidos que lle correspondían como local por se atopar en obras o campo do Inferniño. Os partidos tiveron lugar entre maio e xullo de 1950. Os equipos foron divididos en dous grupos, norte e sur, disputándose cada grupo en forma de liga a dúas voltas, e avanzando cara a final o vencedor de cada cada grupo. Clasificáronse para a final o Deportivo Xuvenil, gañador do grupo norte, e mailo Celta de Vigo, gañador do grupo sur.

## Fase de grupos 
### Grupo norte 
#### Calendario 
##### Primeira volta 
##### Segunda volta 
#### Clasificación 
### Grupo sur 
#### Calendario 
##### Primeira volta 
##### Segunda volta 
#### Clasificación 
## Final 
**(1)** *A final non se disputou polas renuncias do Celta e a Federación Galega de Fútbol proclamou campión ao Deportivo Xuvenil tres anos despois.*

## Notas
Gwyn ap Nudd

**Gwyn ap Nudd** é un personaxe da mitoloxía e folclore galeses asociado co Outro Mundo e as Fadas.
## Mencións 
Na lenda de *Culhwch ac Olwen*, en lingua galesa media Gwyn captura á doncela Creiddylad, filla de Lludd Llaw Ereint despois de que esta fuxise con Gwythyr ap Creiddawl, a candidata de Gwyn polo seu amor. Gwyn e Gwythyr pelexan entre si no Calan Mai, unha batalla simbólica que quizais represente o antigo conflito entre o inverno e o verán con Creiddylad representando á deusa Natureza. Na lenda Gwyn é un dos que axudan ao heroe Culhwch a cazar ao Twrch Trwyth.

Hai unha serie de primeiras lendas no *Libro Negro de Carmarthen* en forma de diálogo entre Gwyn ap Nudd e Gwyddno Garanhir, que retrata a Gwyn como un poderoso guerreiro sen mitoloxía ao seu redor. No poema figuran varios lugares de batalla, moitos deles no Vello Norte.

Dafydd ap Gwilym (século XIV) refírese varias veces a "Wyn ap Nudd". Refírese ao raposo como "edn i Wyn ap Nudd", por exemplo, e a néboa é  *"tyrau uchel eu helynt, / tylwyth Gwyn, talaith y gwynt"* ("altas torres de problemas, / a casa de Gwyn, a provincia do vento").

Nos contos folclóricos posteriores, Gwyn substitúe a Arawn como rei de Annwn. Neste sentido, lidera aos Sabuesos de Annwn na súa caza salvaxe durante a noite.

Gwyn ap Nudd é o rei do Tylwyth Teg no folclore galés, e hai moitas lendas sobre el. Unha lenda conta como Saint Collen chegou á corte de Gwyn ap Nudd nas montañas de Berwyn e o derrotou e demostrou que o seu marabilloso palacio só era unha fantasía. Na lenda, Gwyn e os seus levan roupa vermella e azul.

Gwyn é afín á palabra irlandesa *fionn* ("*branco*, xusto"). Parece haber unha conexión entre Gwyn ap Nudd e o lendario heroe irlandés Fionn mac Cumhaill, que era o neto de Nuada. O nome de Nudd, o pai de Gwyn, é unha forma galesa de Nuada e ambos están asociados co deus celta Nodens.

Algúns estudosos propoñen que o nome Y Berwyn deriva da forma galesa primitiva *bre wyn* "All Gwyn" (véxase tamén Caer Drewyn, preto de Corwen). O branco está asociado con lagos que albergan peixes (cf. Fionn e o salmón) e mouchos.

Hai un poema moi coñecido sobre Gwyn ap Nudd de Howell Elvet Lewis (Elfed). 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Annwn
* *Mabinogion*

### Bibliografía 
* Rachel Bromwich e D. Simon Evans (ed. ), *Narrow e Olwen* (Cardiff, 1988)
* T. Gwynn Jones, *Welsh Folclore and Folk-custom* (1930; nova ed. 1979)
Västergötland

**Västergötland** é unha provincia histórica sueca (landskap) na rexión de Götaland, no suroeste do país. Limita ao suroeste coa provincia de Halland, ao oeste co Kattegatt e Bohuslän, ao norte con Dalsland, o lago Vänern e Värmland, ao leste con Närke e o lago Vättern, e ao sueste con Småland.

## Nome 
O nome de Västergötland aparece por vez primeira na década de 1070 da man de Adán de Bremen na súa forma latina *... in occidentalia Gothia, Westragothia*, despois aparece na Florenslistan de 1103 baixo a denominación de "Gothia occidentalis", e máis tarde, no ano 1317 coa forma *Wæstragötland*.

## Historia 
As moitas tumbas megalítcas deron a coñecer a prehistoria do landskap, sobre todo as tumbas de andadeiro de Falbygden. Moitos achados de obxectos de ouro e bronce apuntan a contactos temperáns con grupos de persoas circundantes. A poboación de Västergötland aceptou rapidamente o cristianismo, e o landskap ten, coa Västgötalagen, a lei provincial máis antiga de Suecia.

Durante a Alta Idade Media a provincia foi escenario de guerras civís e loitas de poder, ás veces co apoio de soldados da Halland dinamarquesa, ou da Bohuslän norueguesa. Na Baixa Idade Media e o período Vasa houbo na zona batallas entre reis suecos e dinamarqueses, tendo como obxectivo estes últimos restablecer a Unión de Kalmar.

A princesa herdeira Vitoria e o príncipe Daniel son duques de Västergötland.

## Notas
Estrina

As **estrinas**, tamén chamadas **estratrienos** ou **estra-1,3,5(10)-trienos**, son un tipo de esteroide do grupo dos estranos. Son estranos deshidroxenados con dobres enlaces situados especificamente nas posicións C1, C3 e C5(10). A estrina é a estrutura parental das hormonas esteroides estroxénicas estradiol, estrona e estriol, que tamén foron coñecidas como dihidroxiestrina, cetohidroxiestrina e trihidroxiestrina, respectivamente.

A diferenza dos seus derivados estróxenos, a propia estrina posúe unha actividade estroxénica mínima, xa que as substitucións hidroxilo e/ou ceto nas posicións C3 e C17 son fundamentais para ter unha alta afinidade de unión cos receptores de estróxenos. A estrina é unhas 1000 veces menos potente farmacoloxicamente que o estradiol para inducir respostas estroxénicas *in vitro*. Foi acuñado por Alan S. Parkes e C. W. Bellerby en 1926 para describir a hormona segregada polo ovario que induce o estro en animais (é dicir, o estróxeno).

[miniatura|center|350px|Principais estróxenos endóxenos. De esquerda a dereita: **Arriba**: [estrona (cun grupo OH, E1), estradiol (con dous grupos OH, E2) ; **abaixo**: estriol (con tres OH, E3), estetrol (con catro OH, E4).]] 

## Notas
Rebecca Chiu

**Chiu Wing Yin Rebecca**, nada en Hong Kong o 24 de novembro de 1978 e coñecida  como **Rebecca Chiu**, é unha ex-xogadora profesional de squash de Hong Kong que chegou ao posto 13º da clasificación mundial en outubro de 2007.
 
## Traxectoria 
Chiu comezou a practicar squash con nove anos na escola primaria e logo entrou no Instituto de Deportes de Hong Kong e con doce anos entrou no equipo de Hong Kong. Graduouse no departamento de ciencias do deporte da Universidade Chinesa de Hong Kong no ano 2000. 

Logrou o seu primeiro campionato de Campionato de Hong Kong en 1995 e de 1997 a 2008 foi a campioa indiscutible, ao ser a primeira en todos os campionatos nacionais. Disputou cinco finais do Campionato de Asia de Squash entre os anos 2000 e 2010 todos fronte a Nicol David, sen lograr batela. Pola contra, formou parte dos equipos de Hong Kong que en 2000 e 2010 lograron o título do Campionato de Asia de Squash por equipos.
 
Foi medalla de prata nos Xogos Asiáticos de 1998 logo de perder contra Nicol David mais en 2002 logrou o desquite ao vencer á malaisiana para se facer coa medalla de ouro. En 2006 enfrontáronse de novo Nicol e Chiu na final dos Asiáticos e desta volta o ouro foi para Nicol e a prata para Chiu. Nos Asiáticos de 2010 Chiu participou no equipo de Hong Kong que logrou a prata na competición por equipos.

En decembro de 2009 dirixiu o equipo de Hong Kong nos Xogos de Asia Oriental que arrasou na competición de squash con sete medallas e a propia Chiu logrou tres medallas de prata e unha de ouro.

Logo de se retirar da competición profesional principiou unha carreira como adestradora, recibiu premios nacionais como adestradora do ano polo seu labor, e salientou o seu traballo co equipo feminino que logrou  a medalla de ouro nos Xogos Asiáticos de 2019.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Encontro (parcial) entre Nicol e Chiu no Campionato de Asia de 2010
Annwn

**Annwn**, **Annwfn** ou **Annwvyn** (*Annwvn* en galés medio, ás veces mal escrito *Annwyn*, *Annwyfn* ou *Annwfyn*) era o alén na mitoloxía galesa. Gobernado por Arawn, ou moito máis tarde (na literatura artúrica) por Gwynn ap Nudd, era basicamente un mundo de pracer, delicias e eterna mocidade, onde non hai enfermidades e sempre abundan os alimentos. 

Máis tarde, coa chegada do cristianismo, identificouse coa terra das almas que partiron deste mundo, ceo ou paraíso.

Dise que Annwn está tan lonxe ao oeste que nin sequera Manawydan fab Llŷr a atopou, e que só se pode chegar morrendo. Pero, tamén se dixo que Annwn pode admitir persoas aínda vivas, sempre que atopen a súa porta.

## Nome e mitoloxía 
Fontes do galés medio suxiren que se recoñeceu que o termo significaba "moi profundo" na época medieval. A aparición da forma *antumnos* nunha antiga tableta de maldición en galés, suxire que o termo orixinal puido ser **ande-dubnos*, unha palabra común galo-británica que significa literalmente 'inframundo'. A pronuncia galesa moderna de *Annwn* é [ˈanːʊn].

"Annwfn" posiblemente formouse a partir de *an-* (gales para 'dentro') + *dwfn* (gales para 'mundo').

## Localizacións míticas 
Tanto na mitoloxía galesa como na mitoloxía irlandesa, críase que Annwn se atopaba nunha illa ou baixo terra. Na *Primeira rama* *do* *Mabinogi*, dáse a entender que Annwn é unha terra dentro do reino de Dyfed, mentres que no contexto do artúrico, no poema *Preiddeu Annwfn* suxire a súa localización nunha illa. Outros dous banquetes no outromundo que aparecen na *Segunda rama dos Mabinogi* teñen lugar en Harlech no noroeste de Gales e na illa deshabitada de Grassholm, no suroeste de Pembrokeshire.

Ademais, segundo as historias da zona, *Annwn* é un mundo á parte onde habita a maxia, e podes gozar dunha vida de fantasía antes de renacer.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Avalon
* Alén 
* Ceo (mitoloxía)
* Cŵn Annwn
* Edén
* Outromundo

### Bibliografía 
* Lambert, Pierre-Yves. ''La langue gauloise: description linguistique, commentaire d'inscriptions choisies* Paris: Errance, 1994 (edición revisada 2003)
* Sims-Williams, Patrick. ‘Some Celtic Otherworld terms’, en ‘*Celtic Language, Celtic Culture: A Festschrift for Eric P. Hamp’*, eds. Ann T.E. Matonis & Daniel F. Mela, Van Nuys, Cal.: Ford & Bailie, 1990, p. 57-84.
* Davies, Sioned. (2007). *O Mabinogion - Unha nova tradución*. Clásicos do mundo de Oxford.
* Mac Cana, Proinsias (1983). *Celtic mythology* (Biblioteca dos mitos e lendas do mundo) Littlehampton Book Services Ltd.
* Carl Lindahl, C.A. (2000-2002). *Medieval Folclore*. Oxford: Oxford University Press, Inc.
* John Matthew. J.M. *Fontes do Grial*. Gran Bretaña: Floris Books.
* Mike Kennedy. M.K. (1996). *Celtic Miths and Legends''. Reino Unido: Blandford and Cassel Imprint.
Närke

**Närke** é unha provincia histórica sueca (landskap) no interior da rexión de Svealand. A súa área é de 4 126 km², sendo o landskap máis pequeno da rexión e un dos máis pequenos de Suecia. Närke limita ao suroeste con Västergötland, ao noroeste con Värmland, ao norte con Västmanland, ao leste con Södermanland e ao sueste con Östergötland.

## Etimoloxía 
Pénsase que o nome de Närke (*Neeric* 1165-81) vén da palabra *när*, que se usa para designar tramos elevados ou estreitos angostos. É a mesma palabra que se atopa no nome Norrbyås (*Nerboahs* 1275). ”När-” pode referirse á crista onde se atopa a igrexa de Norrbyås. O que significa o resto do nome do lugar non está claro. O landskap noméase no Florenslängden de 1103 na súa forma latina "Nehr".

## Notas
Cego (homónimos)

O termo **Cego ou cega** pode referirse a:

*Unha persoa **cega**, persoa que carece do sentido da vista;
*O **punto cego**, zona do ollo que carece de células sensíbeis á luz;
*O **intestino cego**, primeira porción do intestino groso;
*Un **instrumento de corte cego**, que ten o gume derramado;
*Unha **rúa cega**, é dicir, unha vía sen saída;
* **Io o Cego**, personaxe da saga de novelas Mundodisco.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***A Casa do Cego**, lugar da parroquia de Vilachá, no concello de Monfero;
***As Casas do Cego**, lugar da parroquia de Santalla de Devesa, no concello de Friol;
***As Cegoñeiras**, lugar da parroquia de Guillarei, no concello de Tui;
***O Portocego**, lugar da parroquia de Samarugo, no concello de Vilalba.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Ciego de Ávila**, provincia de Cuba e capital desta provincia:
****Fútbol Club Ciego de Ávila**, club de fútbol cubano.
Annie Au

**Annie Au Wing Chi** (chinés tradicional: 歐詠芝; *pinyin*: Oū Yǒngzhī), nada en Hong Kong o 9 de febreiro de 1989 e coñecida como **Annie Au**, é unha antiga xogadora profesional de squash que representou a Hong Kong.

## Traxectoria 
Annie é unha xogadora manicha que causou unha grande impresión xa como júnior. Non só gañou títulos do British Junior Open senón que chegou á final do Asian Junior e foi membro do equipo de Hong Kong que gañou o mundial júnior. Comezou a xogar ao squash na escola con trece anos, so a influencia do seu irmán máis novo Leo Au, a través do esquema de promoción e entrou no Instituto de Deportes de Hong Kong. A partir de 2001 adestrouna o seleccionador nacional Faheem Khan . En 2011 graduouse na Escola de Administración de Empresas da Universidade Politécnica de Hong Kong. Foi oito veces campioa de Hong Kong nos anos 2009, 2011, 2012, 2015, 2016, 2017, 2018 e 2019.

Nos Xogos Asiáticos de 2010 logrou a medalla de prata individual, logo de perder con Nicol David como por equipos, tamén tras bater Malaisia a Hong Kong. Na edición 2014 fíxose coa medalla de bronce, tanto en individual como por equipos, e en 2018 foi unha das integrantes do equipo de Hong Kong que logrou a medalla de ouro tras derrotar á India.

En maio de 2012 Au acadou o posto 6º do mundo  . En 2016 formou parte do equipo de Hong Kong que gañou a medalla de bronce no Campionato do Mundo Feminino de Squash por equipos de 2016 en Francia . En 2017 derrotou á gran favorita, Nicol David, na segunda rolda do US Open logo de 23 enfrontamentos entre elas . En 2018 volveu formar parte do equipo de Hong Kong que gañou a medalla de bronce no Campionato Mundial de Squash por Equipos Feminino . Au retirouse en 2020 e entrou a formar parte do corpo da policía .
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Encontro entre Au e Nicol no US Open de 2017
## Notas
Glicurónido

Un **glicurónido**, tamén chamado **glicuronósido**, é unha substancia producida polo enlace entre un ácido glicurónico e outra substancia por medio dun enlace glicosídico. Os glicurónidos pertencen aos glicósidos.

A glicuronidación ou conversión de compostos químicos en glicurónidos, é un método que usan os animais para facilitar a excreción de substancias tóxicas, fármacos e outras sbstancias que non poden utilizarse como fontes de enerxía. O ácido glicurónico únese ao composto por medio dun enlace glicosídico e o glicurónido resultante, que ten unha solubilidade en auga moito maior que a substancia orixinal, é finalmente excretado nos riles.

Os encimas que rompen o enlace glicosídico dos glicurónidos denomínanse glicuronidases.

## Exemplos 
* Miquelianina (Quercetina 3-O-glicurónido)
* Morfina-6-glicurónido
* Escutelareína-7-glicurónido
[miniatura|150px|[Morfina-6-glicurónido, un importante metabolito da morfina.|centro]]
## Notas
Diego Canga

**Diego Canga Fano**, nado en Oviedo o 25 de decembro de 1964, é un avogado e alto funcionario da Unión Europea, designado como candidato á presidencia do Principado de Asturias polo Partido Popular, como independente ao non militar no partido, nas eleccións á Xunta Xeral do Principado de Asturias de 2023 .

## Traxectoria 
Licenciouse en dereito en 1987 na Universidade de Oviedo e completou a súa formación en dereito especial para asuntos europeos na Universidade Libre de Bruxelas en 1988 . Foi profesor adxunto de Dereito Internacional Público na Universidade de Oviedo en 1988 e 1989, para logo incorporarse como avogado á compañía auditora Arthur Andersen en Madrid, onde pasou dous anos antes de establecerse en Bruxelas, en setembro de 1991, como letrado no servizo xurídico da Comunidade Europea. Entre 1991 e 1994 foi administrador da secretaría xeral do consello e entre 1994 e 1999 administrador principal do servizo xurídico do Consello, primeiro para asuntos institucionais e máis de persoal, e dende xaneiro de 1996, asistente do director xeral .

En 1999 entrou como adxunto do gabinete de Loyola de Palacio, vicepresidenta da Comisión Europea, como asesor xurídico; e en 2008 pasou a formar parte, como xefe adxunto, do gabinete de Antonio Tajani, vicepresidente da Comisión Europea responsable de Transportes, e ascendeu en 2012 a xefe de gabinete do vicepresidente da Comisión Europea e comisario de Industria, Empresas, Turismo e Espazo (Antonio Tajani) e acadou así o máximo rango no funcionariado da Unión Europea, posto que ocupou ata xullo de 2014. Entre 2012 e 2015 formou parte do consello asesor do socialista Javier Fernández Fernández, presidente do Principado de Asturias . Entre 2017 e 2019 foi xefe de gabinete do presidente do Parlamento Europeo, Antonio Tajani.

En 2018 recibiu a medalla de prata do Principado pola defensa dos intereses da autonomía nas principais organizacións europeas . Dende novembro de 2022 é director de sensibilización, investigación e indicacións xeográficas da dirección xeral de agricultura e desenvolvemento rural da Comisión Europea.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Conferencia de Diego Cano en Oviedo en 2014: "Enseñanzas del caso Tenneco, ¿se podría repetir algo así?"
Suso Fernández

* Jesús Fernández Fernández, coñecido como **Suso Fernández** (Ourense 1951), escultor galego.
* Jesús Fernández López, coñecido como **Suso Fernández** (Lugo 1957), xogador de baloncesto galego.
Ångermanland

**Ångermanland** é unha provincia histórica sueca (*landskap*) en Norrland. Limita ao sur co landskap de Medelpad, ao oeste co de Jämtland, ao norte cos de Lappland e Västerbotten e ao leste co golfo de Botnia.

## Nome 
O nome da provincia (en sueco antigo *Angermannaland*) deriva da palabra do sueco antigo *anger*, 'fiorde, baía' e referíase orixinalmente á parte inferior do río Ångermanälven.

## Notas
Caprimulxinos

A dos **caprimulxinos** (*Caprimulginae*) é unha das tres subfamilias de aves da orde dos caprimulxiformes nas que, segundo algúns autores, se subdivide a familia dos caprimúlxidos.

## Taxonomía 
### Descrición 
A subfamilia foi descrita en 1825 polo político e zoólogo e irlandés, especializado en ornitoloxía, Nicholas Aylward Vigors,  no seu traballo:

### Xéneros 
Os caprimulxinos comprenden once xéneros, con máis de 70 especies.
* *Caprimulgus* Linnaeus, 1758 
* *Eleothreptus* G. R. Gray, 1840 
* *Hydropsalis* Wagler, 1832 
* *Macrodipteryx* Swainson, 1837 
* *Macropsalis* P. L. Sclater, 1866 
* *Nyctidromus* Gould, 1838 
* *Nyctiphrynus* Bonaparte, 1857 
* *Phalaenoptilus* Ridgway, 1880 
* *Siphonorhis* P. L. Sclater, 1861 
* *Uropsalis* W. Miller, 1915 
* *Veles* Bangs, 1918

## Características 
Son paxaros de tamaño mediano, con ás longas, patas curtas e pico moi curto. Adoitan aniñar no chan. Aliméntanse de insectos voadores. Teñen os pés pequenos, pouco útiles para camiñar, e ás longas e acabadas en punta. A súa suave plumaxe ten unha cor críptica. Algunhas especies póusanse ao longo dunha rama. Isto axuda a ocultalos durante o día. A femia pon dous ovos directamente no chan espido. Son principalmente activos ao final da noite e no inicio da mañá ou pola noite e aliméntanse de insectos voadores grandes. O bico ábrese moi ancho e ten a punta superior lixeiramente enganchada.  Son similares na maioría dos aspectos aos outros caprimúlxidos nocturnos, pero xeralmente teñen un pico un pouco máis longo e unha plumaxe moi suave.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* D. Winkler, S. Billerman &  I. Lovette: "Nightjars and Allies (Caprimulgidae)", versión 1.0. En: S. Billerman, B. Keeney, P. Rodewald & T. Schulenberg. edit. (2020): *Birds of the World*. Cornell Lab of Ornithology. Ithaca, Nova York.
* Han, K.-L., Robbins, M. B. & Braun, M. J. (2010): "A multi-gene estimate of phylogeny in the nightjars and nighthawks (Caprimulgidae)". *Molecular Phylogenetics and Evolution* **55** (2): 443-453.
Alice Winocour

**Alice Winocour**, nada en París o 13 de xaneiro de 1976, é unha directora de cine e guionista francesa.

## Traxectoria 
Alice Winocour realizou estudos de Dereito e máis tarde matriculouse na Escola nacional de cine de Francia, La Fémis. Tras o seu paso pola escola, dirixiu tres curtametraxes. A primeira, *Kitchen*, foi seleccionada en competición oficial en Cannes en 2005, onde recibiu o Premio Gras Savoy de Curtametraxe. Antes de facer a súa primeira longametraxe, Alice Winocour participou no guión de *Casa*, de Ursula Meier (Critics 'Week, 2008) e máis tarde fixo o guión da película de Vladimir Perišić, *Ordinary People* (2009), seleccionada na Semana da Crítica de 2009.

En 2014, coescribiu con Deniz Gamze Ergüven o guión da película *Mustang*, que proxectou na sección Quincena de Realizadores do Festival de Cannes 2015 onde gañou o Premio Europa Cinemas Label.

A súa primeira longametraxe, *Augustine*, baseada na relación entre o profesor Charcot e o seu paciente Augustine, foi presentada no Festival de Cine de Cannes 2012 como parte da Semana da Crítica.

A súa segunda longametraxe, *Maryland*, que reunía a Diane Kruger e Matthias Schoenaerts, competiu na sección *Un Certain Regard* no Festival de cinema de Cannes 2015 e foi presentada no Festival Internacional de Cinema de Toronto de 2015.

## Filmografía 
### Curtametraxes 
* 2003 : *Orphée*, de Kamen Kalev (guión)
* 2005 : *Kitchen*
* 2006 : *Magic Paris*
* 2008 : *Pina Colada*

### Longametraxes 
* 2009 : *Ordinary People* (guión)
* 2012 : *Augustine*
* 2015 : *Mustang* (coguionista)
* 2015 : *Mariland*
* 2019 : *Proxima*

## Premios e distincións 
; Festival Internacional de Cine de Donostia

### Para *Maryland* 
* Selección oficial do Festival de cinema de Cannes 2015
* Sesión de Gala TIFF (2015)
* Premio Posta en Escena da AFI FEST (2015)

### Para *Mustang* 
* Selección dos Premios Óscar a Mellor película estranxeira (2016)
* César ao Mellor guión orixinal (2016)

### Para *Augustine* 
* Selección para a Semana da Crítica, Cannes 2012.
* Nomeamento ao premio César á mellor ópera prima (2013)
* Preselección para os Globos de Ouro á Mellor película estranxeira (2013)
* Gañadora do premio da Fundación Gan para o cine en 2011.

### Para Kitchen 
* Selección na competición oficial do Festival de cine de Cannes de 2005
* Gran Premio de Turín (2005)
* Premio TV5 para a mellor curtametraxe francófona - Festival international du film et de la télévision de Xenebra de 2005.
* Mellor curtametraxe internacional no Festival international du cine francófono en Acadie de Moncton (2005)
* Mención especial - Ludwigsburg, Bienal europea de curtametraxes (2005)
* *Oso de prata* do Festival das Nacións de Ebensee (2006)

### Por *Magic Paris* 
* Gran Premio do Festival de Cabourg
* Diploma do xurado - Festival internacional de documentais, curtametraxes e animación de cine de San Petersburgo
* *Lutin á mellor actriz* (Johanna ter Steege), Les Lutins du court-métrage (2008)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Reunión con Alice Winocour en Grand-Écart.fr
Chemical Release Observation

**Chemical Release Observation** ou **CRO** foi unha serie de satélites militares Estados Unidos para o estudo do comportamento de varias substancias químicas no espazo.

## Características 
Os tres satélites CRO foron liberados desde a bodega de carga do transbordados espacial Discovery durante a misión STS-39 en abril de 1991. Cada un liberou un composto químico distinto: CRO A soltou 27,2 kg de monometilhidracina, CRO B 23,6 kg de UDMH e CRO C 6,8 kg de tetróxido de nitróxeno. Os tres compostos son usados na propulsión de foguetes e mísiles balísticos intercontinentais. A liberación dos compostos serían observados polo satélite IBSS-SPAS, tamén a bordo do transbordador Discovery, para caracterizar o comportamento destas substancias no espazo e mellorar os sistemas militares de detección de alerta temperá.

Os tres satélites remataron reentrando na atmosfera o 13, 12 e 14 de maio de 1991, respectivamente.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-39
Tetanolisina

A **tetanolisina** é unha toxina producida pola bacteria *Clostridium tetani*. A súa función é descoñecida, pero crese que contribúe á patoxénese do tétano. A outra toxina producida por *C. tetani* é a tetanospasmina, que está claramente ligada ao tétano. A tetanolisina é sensible ao oxíxeno.

A tetanolisina pertence a unha familia de toxinas proteicas chamadas citolisinas activadas por tiol, que se unen ao colesterol. Está relacionada coa estreptolisina O e a θ-toxina de *Clostridium perfringens*. As citolisinas forman poros na membrana plasmática que permiten o paso de ións e outras moléculas cara ao interior da célula. O peso molecular da tetanolisina é de arredor de 55&nbsp;000 daltons.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Alouf, J. (1997) pp 7–10 in *Guidebook to Protein Toxins and Their Use in Cell Biology*, Ed. Rappuoli, R. and Montecucco, C. (Oxford University Press).
*Ahnert-Hilger, G., Pahner, I., and Höltje, M. (1999) *Pore-forming Toxins as Cell Biological and Pharmacological Tools.* In press. 
*Conti, A., Brando, C., DeBell, K.E., Alava, M.A., Hoffman, T., Bonvini, E. (1993) *J. Biol. Chem.* **268**, 783-791. 
*Raya, S.A., Trembovler, V., Shohami, E. and Lazarovici, P. (1993) *Nat. Toxins* **1**, 263-70.
COSMO-SkyMed

**COSMO-SkyMed** (*Constellation of Small Satellites for Mediterranean basin observation*) ou **COSMO** é unha serie de satélites de observación terrestre italiano mediante radar de apertura sintética.

## Características 
Os catro satélites COSMO lanzáronse entre 2007 e 2010 foron construídos por Alenia Spazio e operados pola Axencia Espacial Italiana (ASI). A súa misión foi observar a superficie terrestre e en especial a área do Mediterráneo en alta resolución para controlar o territorio nacional, monitorizar desastres medioambientais e usos agrícolas e cartografar cunha resolución de ata un metro. O radar dos COSMO-Skymed funcionaba en banda X. Todos foron lanzados mediante foguetes Delta 7420.

Os satélites COSMO formaban, xunto cos satélites ópticos franceses Pleiades, o Sistema Orfeo de observación terrestre.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Delta 7420
*Pléiades (satélites)
Patrimonio da Humanidade no Xapón

[miniatura|180px|
[Ficheiro:Welterbe.svg|55px 70px]]
O Patrimonio da Humanidade da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO) componse de lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural descritos na Convención do Patrimonio Mundial da UNESCO, estabelecida en 1972. O patrimonio cultural está formado por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e ruínas (incluíndo sitios arqueolóxicos). As paisaxes naturais (constituídas por formacións físicas e biolóxicas), as formacións xeolóxicas e fisiográficas (incluíndo os hábitats de especies de animais e plantas ameazadas) e os lugares naturais que son importantes dende o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural, defínense como patrimonio natural. Esta é unha lista do **Patrimonio da Humanidade no Xapón**, especificamente clasificada pola UNESCO e elaborada de acordo con dez criterios principais, cuxos puntos son xulgados por especialistas na área. O Xapón asinou a Convención do Patrimonio Mundial da UNESCO o 30 de xuño de 1992. Ata xullo de 2021, vinte e cinco sitios inscribíronse na Lista do Patrimonio Mundial: vinte sitios culturais e cinco sitios naturais.

## Lista provisional
A Lista provisional está formada por sitios previamente nomeados, pero aínda non inscritos.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Patrimonio da Humanidade por país
### Ligazóns externas
* World Heritage Sites in Japan 
* Database of National Cultural Properties - World Heritage (世界遺産)
Santiago Ferragud

**Santiago Alonso Ferragud**, coñecido como **Santiago Ferragud**, nado en Vigo o 23 de xaneiro de 1949, é un músico e escritor galego.

## Traxectoria 
Estudou na Escola de Peritos de Vigo, traballou nas empresas auxiliares dos estaleiros e tamén de funcionario municipal.

En 1965 fundou a banda de rock and roll *Los Temples*. 

En 2011 fundou *Xardín desordenado* na que musicaron textos de diferentes autores galegos, como Carlos Casares e María Victoria Moreno.

*Todo chega desde o mar* (2022) é a súa primeira novela: na que aparecen a folga do metal de Vigo, o GRAPO, e outros episodios da historia de Vigo.

## Obra 
* [miniatura|Presentando *Tabiba* de [María Xosé Porteiro en Bueu. Coa autora, Anna R. Figueiredo e Xabier Romero. 8 de xuño de 2023. Organizador: Libraría Miranda.]]*Todo chega desde o mar* (2022). A Coruña: Medulia Ed. 234 páxs. ISBN 9788412553215. Limiar de Manuel Bragado.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Xardín desordenado, web
Enrique Santamarina Becerra

**Enrique Santamarina Becerra**, nado na Fonsagrada en 1910 e finado o 11 de febreiro de 2005, foi un veterinario, patólogo, endocrinólogo e filántropo galego.

## Traxectoria 
Estudou veterinaria. Despois da Guerra Civil, en 1947, exiliouse nos Estados Unidos de América. Doutorouse pola Universidade de Ohio. Foi profesor de Patoloxía Comparada na Rutgers University. Colaborou en revistas e xornais de Galicia e América.

## Obra escrita publicada 
* *Os progresos científicos das grandes potencias e a forza moral dos pobos pequenos*.
* "A morriña de antes i a de agora".  *Grial* n.º 2. 
* *Reflexións encol da emigración galega*.
* *A universidade galega*.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Leonardo Santamarina
### Ligazóns externas 
* José de Cora (13/2/2020) "Santamarina, mecenas del gallego llegado de Nueva York" *El Progreso* .