Euloxio R. Ruibal

**Euloxio Rodríguez Ruibal**, nado en Ordes o 16 de marzo de 1945, é un escritor e director galego. Está considerado un dos renovadores do teatro galego.

## Traxectoria 
Comezou a súa actividade teatral no grupo Ditea en 1961, baixo a dirección de Agustín Magán, e fundou o grupo de teatro Obradoiro. Tamén foi animador do equipo de cine Reina Lupa (1972), co que realizou varias curtametraxes e documentais (*Catro por Catro*, *Mesturanza*, *Holocausto*...).

En 1973 gañou con *Zardigot* o Premio Abrente de teatro, e en 1975 volveu a conseguir o mesmo galardón con *O Cabodano*. De 1973 é a súa obra de teatro infantil *O roubo do aparello*, coa que gañou a primeira edición do Concurso de Teatro Infantil O Facho. En 1975 publicou a farsa *A sonada e proveitosa enchenta do marqués Ruchestinto no derradeiro século da súa vida*. En 1976 publica as obras *O cabodano*, *Cousas da morte* e *A sombra do bon cabaleiro* nun único volume. Mais entre 1977 e 1987, por causas descoñecidas, deixou de crear novas pezas. Volvería a facelo en 1988, mais só teatro infantil ata 1989, data en que publica *Azos de esguello* (peza coa que gañou o Premio Álvaro Cunqueiro). De 1990 data a súa obra *Unha macana de dote*. En 2003 publicou o ensaio *Xogo de máscaras. Escritos sobre teatro galego*

Foi presidente da Asociación de Escritores en Lingua Galega e director das galerías de arte Torque e Citánia. Foi elixido membro da Real Academia Galega en marzo de 2005, e foi Arquiveiro-bibliotecario da institución entre 2010 e 2013. Foi profesor na Universidade de Santiago de Compostela até a súa xubilación.

## Obra 
Euloxio Rodríguez Ruibal é un dos dramaturgos máis frutíferos en lingua galega. Como acontece con outros autores da Nova Dramaturxia Galega (terminoloxía usada seguindo a Manuel F. Vieites e non a Manuel Lourenzo e Francisco Pillado), a súa obra está claramente marcada polo teatro épico do xermano Bertolt Brecht, utilizando igualmente o recurso do efecto de distanciamento, propio da dramática do alemán. Na obra de Ruibal, pois, como na do resto de autores do grupo Abrente, existe a expresa vontade de conectar co teatro das máis sobranceiras correntes da vangarda europea, sen descoidar a tradición galega. Por isto, achamos na dramática deste autor a influencia de escritores do país, como Alfonso Daniel Rodríguez Castelao e Eduardo Blanco Amor.
Algunhas das obras obras de creación máis importantes de Euloxio R. Ruibal son as seguintes:

### Teatro 
[miniatura|E. Ruibal foi o primeiro gañador do premio de teatro de [Ribadavia.]]

* *Zardigot* (1973, publicada en 1974, Galaxia).
* *O roubo do aparello* (1973, traducida ao catalán por Jordi Coca co título de *Un Invent Extraordinari*).
* *O cabodano* (1975, publicada en 1976, Pico Sacro).
* *A sonada e proveitosa enchenta do Marqués Ruschetino no derradeiro século da súa vida* (1975, Pico Sacro).
* *As falcatrúas do Marqués Patacón* (versión libre do anónimo medieval *La farce de Maître Pathelin*).
* *O cabodano. Cousas da morte. A sombra do bon cabaleiro* (1977, Pico Sacro).
* *Azos de esguello* (1990, Xerais).
* *Brinquemos ó teatro* (1990, Xunta de Galicia). Traducido ao castelán no 1997 en Ediciones de la Torre como *Jugamos a hacer teatro: recursos teatrales*.
* *Unha macana de dote* (1990, Sotelo Blanco).
* *Teatro mínimo* (1991, Cadernos da Escola Dramática Galega).
* *O Son da buguina* (1999, Tris Tram).
* *Minimalia. 20 pezas de teatro breve* (2004 Universidade da Coruña).
* *Namberguán: guión de cinema* (2008, Laiovento).
* *Labirinto da memoria: friso contemporáneo* (2010, Toxosoutos).

### Narrativa 
miniatura
* *De corpo enteiro* (1994, Xerais).
* *A fonte de Ana Manana* (1994, Contos do Castromil).
* *Casarriba* (2000, Espiral Maior).

### Literatura infanto-xuvenil 
* *Teatro infantil* (1988, Ediciós do Castro).
* *A fantástica viaxe de Sabela* (1992, Xerais).
* *Teatro infantil e xuvenil* (1992, Biblioteca 114, Editorial Compostela).

### Ensaio 
* *Compostela na historia* (2000, A Nosa Terra).
* *Xogo de máscaras: escritos sobre teatro galego* (2003, Espiral Maior).
* *Do escénico e o fílmico: notas sobre a linguaxe teatral no cinema contemporáneo* (2006, Real Academia Galega).
* *Valle-Inclán e o teatro galego: a recepción da obra dramática de Valle-Inclán na dramaturxia galega (1916-1973)* (2006, Tris Tram).
* *Escena aperta. Escritos sobre teatro* (2009, Laiovento).

### Poesía 
* *Caderno de Ordes* (2012, Toxosoutos).

### Obras colectivas 
* *Homenaxe a Luís Seoane* (1977).
* *Polos camiños da literatura: escritores galegos do PEN* (1993, Xunta de Galicia/PEN Clube).
* *Tentativas sobre Dieste* (1995, Sotelo Blanco).
* *Unha liña no ceo (58 narradores galegos 1979-1996)* (1996, Xerais).
* *Maremia*, *O circo da medianoite*, de Manuel Lourenzo e *As actas escuras*, de Roberto Vidal Bolaño (1997,AS-PG/A Nosa Terra).
* *Poetas e narradores nas súas voces. Vol 2* (2006, Consello da Cultura Galega).

Destaca na obra de Ruibal un gran número de textos dramáticos de curta extensión.

## Premios 
* Premio Abrente de teatro en 1973, por *Zardigot*.
* Premio Abrente de teatro en 1975, por *O cabodano*.
* Gañador da primeira edición do Concurso de Teatro Infantil O Facho no 1974, por *O roubo do espello*.
* Premio Álvaro Cunqueiro no 1989, por *Azos de esguello*.
* Premio Valle-Inclán da Deputación de Pontevedra no 2005, por *Valle-Inclán e o teatro galego: a recepción da obra dramática de Valle-Inclán na dramaturxia galega (1916-1973)*.
* A Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) outorgoulle en 2024 o galardón O Escritor na súa Terra - Letra E.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
*  (coord). (2001): *Teatro, cerimonia e xogo: a traxectoria teatral, literaria e cinematográfica de Euloxio R. Ruibal*. Editorial Tris Tram.
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Entrevista de Literatura Galega do S.XX do alumnado do IES Manuel García Barros