Rāmāyaṇa

O ***Rāmāyaṇa*** (en escritura devanágari : रामायण), é dicir en sánscrito *A viaxe de Rāma*, é a máis breve das dúas epopeas mitolóxicas en lingua sánscrita, compostas entre os séculos -III e III.
Consta de sete libros e de 24000 dísticos (48000 versos). O *Râmâyana* é, como o *Mahābhārata*, un dos escritos fundamentais do hinduísmo e da mitoloxía hindú. O poema atribúese tradicionalmente ao ermitán lendario Valmiki (ao que chaman *Adi kavi*, o *Primeiro poeta*), que aparece como personaxe no primeiro e no último libro, que se consideran de composición máis recente cós outros. A épica é parte da *itihasa* (ou "historia") hindú.

[miniatura|O exército dos monos do *Râmâyana*, relevo khmer do [Prasat Hin Phimai (Tailandia, provincia de Nakhon Ratchasima)]]

## Orixes e contido 
O *Rāmāyaṇa* comeza tras o nacemento de Rāma pola súplica da Terra devastada que, en forma dunha vaca, se dirixe a Vishnu e lle lembra a súa responsabilidade.

O *Rāmāyaṇa* conta o nacemento e educación do príncipe Rāma que é o sétimo avatar do deus Vishnu, a conquista de Sîtâ e a súa unión con ela. A obra conta tamén o exilio de Rāma, o rapto de Sîtâ, a súa liberación e a volta de Rāma ao trono.

Cando o apartan do trono de seu pai (do cal é o herdeiro lexítimo), Rāma exíliase en Ayodhya, acompañado por Sîtâ e o seu irmán Lakshmana. Logo o demo Râvana rapta a Sîtâ e mantena prisioneira en Lankâ (que se identifica coa illa de Sri Lanka, pero que algúns autores como Louis Frédéric sitúan sobre unha do grupo das sete illas – se cadra a *Heptanesia* de Tolomeo – que están na orixe da cidade de Mumbai). Tras unha busca longa e penosa, Rāma libéraa coa axuda de Hanuman, xeneral do exército dos monos. Râvana morre a mans de Rāma, que recupera logo o seu trono e goberna o seu reino con grande sabedoría.

Na parte que constitúe probabelmente un engadido posterior, Sîtâ é acusada polo rumor público de ter cometido adulterio durante a súa catividade. Malia ser inocente, deixa a Rāma levando o seu fillo canda ela e acóllea o ermitán Valmiki (personaxe que a tradición identifica como o autor do *Rāmāyaṇa*). Tras varios anos, esta inxustiza resulta reparada, Sîtâ volve con Rāma.

[miniatura|Edición do *Ramayana* en [lingua árabe, finais do século XVI.]]

O *Râmâyana* comprende sete libros:

# ''Bala Kanda' ou o *Libro da Xuventude*.
# *Ayodhya Kanda* ou o *Libro de Ayodhya*.
# *Aranya Kanda* ou o *Libro do Bosque*.
# *Kishkindha Kanda* ou o *Libro de Kishkindha* (o reino dos monos).
# *Sundara Kanda* ou o *Libro de Sundara* (outro nome de Hanuman).
# *Yuddha Lanka Kanda* ou a *Batalla de Lanka*.
# *Uttara Kanda* ou o *Libro do Alén*.

## Lectura crítica 
O *Rāmāyaṇa* contén numerosos relatos védicos pero non é exclusivamente relixioso. Contén en efecto relatos lendarios, míticos ou cosmogónicos (formación da Terra segundo os brahmáns). A súa recitación ten valor de devoción na relixión brahmánica e algunha das súas escenas aparecen no teatro bailado da India meridional chamado kathakali.

Fica aínda moi popular, son só na India actual, senón tamén en Indonesia, e a súa historia é moi coñecida no resto da Asia suroriental (Camboxa, Tailandia, Malaisia, Myanmar, Laos...) grazas ás numerosas traducións ás linguas vernáculas e ás recensións, das cales a máis famosa é do poeta indio Tulsi Das que data do século XVI.

* A súa versión khmer é o *Rāmakerti* ("gloria de Rama").
* A súa versión tailandesa é o *Ramakien*.
* A súa versión laosiana é o *Phralam Phralak*.
* A súa versión malaia é o *Hikayat Seri Rama*.

Ficheiro:Shinta.jpg|A princesa Sitâ, nunha versión bailada xavanesa do *Ramayana*

Ficheiro:Javanese Dance Ramayana Shinta 2.jpg|Outra versión xavanesa do *Ramayana*

Ficheiro:Ramayana dance performance at Prambanan Temple.jpg|O espectáculo do *Ramayana* no templo de Prambanan, Xava

Ficheiro:Ravana.jpg|O demo Ravana

## Adaptacións e reescrituras 
O escritor e xornalista indio Ashok K. Banker fixo unha reescritura do Ramayana na forma dunha serie de novelas do xénero fantástico en sete tomos, *O Ramayana*.

No campo da animación asiática, o *Rāmāyaṇa* foi obxecto dunha adaptación en longametraxe de animación indo-xaponesa, *Ramayana: The Legend of Prince Rama*, realizada por Yugo Sako e Ram Mohan e saída en 1992. En 2005 sae unha nova adaptación en animación, desta vez americana: *Sita Sings the Blues*, realizada por Nina Paley, que ten merecido varias distincións.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Epopea
* Poeta de guerra

### Ligazóns externas 
* Mapa da India na época do Ramayana e o Mahabharata.