open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ourantes

Como topónimo **Ourantes** pode referirse a:

;En Galiza
***Ourantes**, parroquia do concello de Punxín;
****Ourantes**, lugar de dita parroquia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Corno (homónimos)

O termo **Corno** pode designa-los seguintes conceptos:

***Corno**, apéndice duro con ou sen base ósea, par, que teñen certos mamíferos na cabeza. Por extensión aplícase tamén ós cornos dos rinocerontes e ós apéndices de certos insectos, así como a certos obxectos feitos con aqueles ou que teñan forma de corno;
***Corno**, denominación común de certos gasterópodos mariños de cuncha helicoidal e apuntada. Por extensión, bucina feita cunha destas cunchas de maior tamaño;
***Corno**, instrumento musical de vento de forma curva. Tamén, outros instrumentos musicais, coma o corno inglés;
***Aro**, unha planta coa flor en forma de corno;
***Corno de Gabriel** ou *Trompeta de Torricelli*, unha figura cunha superficie infinita e un volume finito.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Cornoces**, parroquia do concello de Amoeiro;
****Cornoces**, lugar de dita parroquia;
***O Corno**, lugar da parroquia de Lousada, no concello de Xermade;
***Corno de Boi**, lugar da parroquia de Merlán, no concello de Palas de Rei;
***Corno do Boi**, lugar da parroquia de Xiá, no concello de Friol;
***O Corno de Insua**, lugar da parroquia de Insua, no concello de Ortigueira;
***O Cornocelo**, lugar da parroquia do Aparral, no concello das Pontes de García Rodríguez.

;Fóra de Galiza

;En Somalia
***Corno de África**, península do leste do continente africano na que se atopa Somalia.

;Monte de Galiza
***Alto do Corno**, monte da serra do Farelo, entre Taboada (Lugo) e Rodeiro (Pontevedra).

;Serra de Galiza
***Corno de Boi**, serra entre os concellos de Friol, Toques e Sobrado.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Pratibha Patil

miniatura|200px|dereita|Pratibha Patil
[miniatura|200px|dereita|[Luiz Inácio Lula da Silva|Lula e Pratibha Patil]]
**Pratibha Devisingh Patil** (nada o 19 de decembro de 1934 en Nadgaon, Maharashtra) é unha política india elixida presidenta da India o 19 de xullo de 2007. Ela é a primeira muller que chegou ao posto de presidenta da India. Ela sucede a Abdul Kalam.

Membro do Partido do Congreso e avogada, ela é deputada de Amravati en Lok Sabha (a cámara baixa india) desde 1991 a 1996. Tamén foi a décimo sexta gobernadora do Rajasthan, e igualmente a primeira muller en ser elixida para este posto.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Indira Gāndhi

### Ligazóns externas 
* Biografíae de Pratibha Patil, en francés
Xosé Gil Gil

**Xosé Gil Gil**, nado en Barxa (Rubiós, As Neves) o 3 de abril de 1870 e finado en Vigo o 1 de xaneiro de 1937, foi un fotógrafo e director de cinema, a figura máis relevante do cinema galego entre os pioneiros que xurdiron no primeiro terzo do século XX, debido ó elevado número de obras que realizou e polo carácter documental dos seus filmes, unha das mellores fontes para coñece-la Galiza do momento.

## Traxectoria 
Estableceuse como fotógrafo en Mondariz. Dende 1899 residiu en Ourense, e desde 1905 en Vigo, primeiro na rúa Carral e despois na rúa do Príncipe. Formou parte da redacción de *Vida Gallega* no momento da súa fundación en 1909 e foi o seu director artístico. Foi un dos pioneiros do cinema galego, comezando a realizar filmes en 1907, primeiro simplemente para darlle publicidade o seu estudo fotográfico, pero logo comezou a facer películas documentais centradas en Vigo. En 1911 pagou un anuncio na prensa viguesa no que se ofrecía para facer películas documentais en 24 horas. Tiña un laboratorio do que podía sacar unha hora de película revelada nun só día. Tamén era representante en Vigo dos automóbiles americanos Ford e organizou, na praza de touros de Pontevedra, unha corrida onde os coches eran os cabalos dos picadores; Gil fíxolle chegar esta película ao industrial americano Henry Ford que lle contestou cunha carta de felicitación.
Este home tan orixinal argallou un automóbil equipado como un laboratorio para revelar a película que filmaba en calquera cidade e proxectaba, pola noite, para os veciños.

Gil tamén foi o primeiro que, en 1916, filmou unha película de ficción en Galiza: *Miss Ledya*, cun argumento no que non faltaban espionaxes e persecucións. No filme, rodado na illa da Toxa, aparecía como figurante Castelao.

Gil inventou, ademais, o chamado cine de correspondencia, pois o cineasta comprendía a importancia das imaxes como correo visual entre Galiza e a emigración. Utilizadas como se fosen cartas ou postais, as súas películas ían e viñan desde aquí até Suramérica, para que as visen os emigrantes. *Nuestras fiestas de allá* é a máis coñecida. En 1922 fundou a produtora Galicia Cinegráfica que a partir de 1929 realizou o noticiario cinematográfico *Revista de Galicia*. Estímase que realizou máis de 150 filmes.
[miniatura|160px|Retrato en *[Vida Gallega*.]]
As súas fillas enfermaron de tuberculose e trala morte de dúas, intentando salvar a terceira, trasladouse por consello médico a Ponteareas, desatendendo os negocios.

## Galería de imaxes 
## Notas 
[miniatura|175px|Escultura en [Luneda, A Cañiza|Luneda (A Cañiza).]]

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Gil Gil, Xosé (A Barxa, Rubiós, As Neves 4-4-1870 - Vigo 1937) artigo na EGU.
* 
* 
* Romero, M. A. (2014): *José Gil, fotógrafo e pioneiro do cine*. Documental.

### Outros artigos 
* Cinema de Galicia

### Ligazóns externas 
* "Un pioneiro de película. Un documental recupera a figura e o traballo de José Gil no audiovisual a comezos do século XX"
* Parte do documental *Galicia y Buenos Aires* en Youtube
*  (2012): En Rubiós naceu Xosé Gil 2ª parte
Batalla da Montaña Branca

A **batalla da Montaña Blanca** (en checo : *Bílá hora*) desenvolveuse o 8 de novembro de 1620, preto da cidade de Praga. Foi unha das primeiras e das máis importantes da guerra dos Trinta Anos.

Nela trabaron encontro un exército de arredor de 15&nbsp;000 homes ao mando de Christian I de Anhalt-Bernburg, ao servizo de Frederico V do Palatinato, coas forzas do Sacro Imperio romano xermánico guiadas polo conde de Bucquoy, combinadas con tropas da Liga católica, ás ordes do conde deTilly, cun total de 25&nbsp;000 homes, que lograron unha brillante vitoria. Esta batalla marcou o final do primeiro período (período bohemio) da guerra dos Trinta Anos.

## Antecedentes 
O inicio da revolta dos protestantes en Bohemia foi exitoso, permitíndolles rachar a política de illamento, elixindo como rei o elector palatino Frederico V. Mais a situación mudou con rapidez, cando Maximiliano I, duque de Baviera reagrupou as forzas da Liga católica, enviando o conde de Tilly directamente a Praga.

## Batalla 
O comandante protestante, Christian de Anhalt-Bernburg, despregou as súas tropas nas ladeiras dun outeiro, *a montaña blanca* (en checo : *Bílá Hora*, en alemán : *Weissenberg*), bloqueando dese xeito a ruta para Praga. As tropas ocupaban unha posición sólida: o flanco dereito estaba cuberto por un pavillón de caza, e o flanco esquerdo por un rego. Había outro rego e algúns lameiros por diante da posición.

Tilly observando a posición inimiga enviou os seus mellores homes contra unha pequena ponte que cruzaba o rego e mandou atacar o centro, con apoio de fogo artilleiro moi nutrido. Logo de dúas horas de combates encarnizados, a rotura do centro das liñas inimigas, puxo fin aos combates.

## Consecuencias 
O exército checo ficou destruído. Tilly entrou en Praga. A liberdade de relixión ficou suprimida. 27 dos xefes da insurrección foron executados no mesmo centro de Praga. Os protestantes escaparon do país. Frederico V, elixido rei aínda o 4 de novembro de 1619, tamén fuxiu. A brevedade do seu reinado, apenas dun ano, valeulle o alcume de *rei do inverno* (*Winterkönig*).

A sorte da batalla coutou a independencia de Bohemia durante un período de 300 anos. As tropas españolas, tentando cercar as provincias holandesas rebeldes, ocuparon o Palatinado. O protestantismo quedou ameazado con ser desbordado na Alemaña, polo que Dinamarca entrou no conflito.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Guerra dos Trinta Anos
Pereiró, Matamá, Vigo

**Pereiró** é un lugar da parroquia de Matamá no concello pontevedrés de Vigo, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 49 habitantes (21 homes e 28 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Matamá 
### Parroquias de Vigo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vigo
Illa de Santa María

A illa de **Santa Maria** foi a primeira illa oficialmente descuberta do arquipélago dos Azores. Tamén foi a primeira en ser poboada. Foi descuberta por Diogo de Silves nunha viaxe de regreso desde Madeira no ano 1427.

A illa ten unha superficie de 97.4&nbsp;km² e unha poboación de 6.500 habitantes. A capital da illa, Vila do Porto é a máis antiga das vilas dos Azores e aínda se poden atopar vestixios de casa antigas, que supostamente pertenceron ao seu primeiro capitán, con fiestras do século XV.

Santa María, é a única das illas do arquipélago con grandes proporcións de terras sedimentarias onde se poden atopar fósiles mariños.

## Sitios de interese
***Almageiras**: ao sur de Vila do Porto. Débelle o seu nome á baía Almageiras.
***Pico Alto**: a maior cota de Santa María, cunha altura de 590 m.

## Véxase tamén
Illa das Flores

A **illa das Flores** (en portugués, *ilha das Flores*) é unha illa do grupo occidental do arquipélago dos Azores, Portugal. É o punto máis occidental de Europa e ten unha superficie de 143&nbsp;km² e unha poboación duns 3 800 habitantese, xunto con Illa de Corvo do arquipélago occidental, atópase dentro do Placa de Norteamérica.

## Historia 
left|235px |miniatura| O faro en Ponta do Albernaz, construído en 1925, para proporcionar seguridade ao longo da costa norte
left|thumb | 235px | Factoría baleeira de Boqueirãou, continuamente activa durante o final do século XIX e principios do século XX

A illa foi descuberta en 1452 por Diogo de Teive e o seu fillo Joãou de Teive. A illa foi colonizada nun principio polo nobre flamengo Willem van der Haegen (coñecido en Portugal como, *Guilherme da Silveira*). Van der Haegen chegara a Azores en 1469, e viviu durante un tempo na Illa do Faial, trasladándose despois a Illa Terceira, onde viviu uns anos antes de partir cara a Flores. Posteriormente abandonou Flores por estar a illa moi illada e non atoparse nas rutas navais cara a Europa, ademais a illa resultaba pouco fértil. Desta forma, o inicio do poboamento permanente da illa realizouse durante o reinado do rei Manuel I de Portugal, no ano 1510, vindo os colonos principalmente do norte de Portugal. Orixinalmente a illa recibiu os nomes de *São Tomás* e *Santa Maria*.

A illa aparece cuberta de miles de hortensias no verán, sendo este a orixe do nome da illa.

No extremo norte da illa atópase o concello de Santa Cruz das Flores, sede do concello. Ao sur atópanse a vila de Lajes das Flores, tamén sede de concello.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Caldeira Comprida - Flores, Azores.jpg|Lagoa Comprida na meseta
Ficheiro:Azoren Flores Faja Grande.jpg|Vista de Fajã Grande
Ficheiro:Flores west.jpg|Cartel sobre o extremo occidental de Europa
Ficheiro:Azoren Flores Poco da Alagoinha.jpg|Pozo da Alagoinha
Ficheiro:Azoren (7).jpg|Caldera Funda
Ficheiro:Azoren (11).jpg|Montaña sobre Fajãzinha
Ficheiro:Azoren (5).jpg|Ponta
Ficheiro:Caldeira da Lomba - Flores (Azores).jpg |Caldera da Lomba
Ficheiro:Azoren Flores Faja de Lopo Vaz.jpg|Fajã de Lopo Vaz
Ficheiro:Pico da Sé, Inverno de 2008, ilha das Flores, Açores.JPG|Pico da Sé
Ficheiro:Flores Azores.png|Mapa da illa

## Véxase tamén
Fernando de Acuña

**Fernando de Acuña y de Herrera**, falecido en Sicilia en 1495, foi o primeiro gobernador e xustiza maior do reino de Galicia entre 1480 e 1484, nomeado polos reis Católicos co obxectivo de pacificar un reino conflitivo e permanentemente en pé de guerra. A súa decisión máis discutida e aínda hoxe non aclarada foi a de executar o mariscal Pardo de Cela en 1483.
## Traxectoria 
Fillo segundo de Pedro de Acuña, I Conde de Buendía (desde 1475), señor da Vila de Dueñas, e Garda Maior do rei Xoán II; e de Inés de Herrera, o seu tío foi Alonso Carrillo (1410-1482), Arcebispo de Toledo. Distinguiuse en accións militares ao servizo dos monarcas casteláns e chegou a Garda Maior e Gran Privado dos Reis Católicos.

Por Real Cédula do 3 de agosto de 1480, os Reis nomean a Fernando de Acuña e a Garci López de Chinchilla «nuestros jueces en todo el dicho reyno de Galicia, en quanto nuestra merced e voluntad fuere», con atribucións amplas esencialmente xudiciais, pero tamén de goberno por canto tiña a autoridade propia dun período de excepción. O cabido de Santiago, nun acordo do 12 de marzo de 1481, cualifica a Fernando de Acuña de *visorey*.

A política dos reis foi a de levar toda a nobreza autóctona á corte e substituíla por nobres do resto da Coroa de Castela.

Para facer cumprir as ordes Acuña veu a Galicia en 1480 con 300 soldados comandados por Luis de Mudarra, con eles e coa axuda das irmandades derrubou moitos castelos (entre eles os de Tebra, Amarante, A Barreira, ou Tenorio... chegando algunhas fontes a citar até cincuenta) e someteu a nobreza local.

Casou por indicación da raíña con María Dávila (que trala morte de Acuña fundou o mosteiro das "Gordillas" en Ávila). En 1489 foi enviado como vicerrei ao reino de Sicilia, onde morreu en 1495, sendo enterrado na catedral de Catania.

## Familia 
A súa irmá María de Acuña casou o 14 de abril de 1456 con Xoán de Viveiro, I Viceconde de Altamira (título outorgado en 1467 polo rei Henrique IV de Castela). Foi señor de Viveiro até que o desposuíu Henrique IV, o 15 de xuño de 1465, por real sentenza firmada en Zamora. Pedro Pardo de Cela será seu sucesor a partir do 27 de xullo. Foi Contador de Henrique IV, Comendador Maior e Señor de Cabezón (Valladolid).

O seu irmán Alonso Carrillo foi bispo de Pamplona.

## Notas
Pereiró

O topónimo **Pereiró** pode referirse a:

;En Galiza
***Pereiró**, lugar da parroquia do Sisto, no concello de Dozón;
***Pereiró**, lugar da parroquia de Castrelos, no concello de Vigo;
***Pereiró**, lugar da parroquia de Matamá, no concello de Vigo;
***O Pereiró**, lugar da parroquia de Albá, no concello de Palas de Rei.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Pereiroá**, lugar da parroquia de Bolaño, no concello de Castroverde;
***Pereiroás**, lugar da parroquia de Santo Estevo do Mato, no concello de Pantón;
***Cemiterio de Pereiró**, camposanto do lugar de Pereiró, na parroquia viguesa de Castrelos.
Malachi Shabazz

**Malachi Shabazz** foi o alcume empregado polo líder nacionalista negro Malcom X. O apelido "Shabazz"  tamén aparece no nome **El-Hajj Malik El-Shabazz**, outro dos que empregou, e tamén foi o apelido que pasou á súa muller Betty Sanders e ás seis fillas que tivo con ela. A orixe de hai que buscala na alusión a unha tribo lendaria africana, a tribo dos Shabazz da que se tivo coñecemento polas lendas e relatos orais dos escravos en Norteamérica.
Tribo dos Shabazz

A **tribo dos Shabazz** é unha tribo africana negra de carácter lendario. A súa historia sería transmitida a través dos escravos levados a Norteamérica, aínda que só aparece mencionada en relación coa organización Nación do Islam e o seu líder Elijah Muhammad, polo que non debe descartarse que fose unha invención del ou dalgún dos seus seguidores. Malcom X adoptou o nome Shabazz como apelido en honor a esta tribo.

Segundo as lendas os Shabazz eran unha civilización tecnoloxicamente avanzada e organizada socialmente baixo o mandato de reis e raíñas que tivo o seu apoxeo 4000 anos antes do nacemento de Cristo. Un membro da tribo, un científico maligno chamado Yakub sería o creador da raza branca.
Yakub

**Yakub** (tamén baixo as formas **Yacub** ou **Yacob**). Segundo a doutrina da organización afroamericana Nación do Islam, lendario científico demoníaco da Tribo dos Shabazz que creou a raza branca nun proceso de 600 anos. As razóns, segundo Nación do Islam serían que a súa descendencia reinase 6000 anos sobre a terra, até que o poder volvese ao pobo negro, un proceso que, segundo as profecías, sería iniciado no 1914.

O nome Yakub parece descender bastante claramente do nome semita ''Ya'akov'' (Xacob), o nome do pai das tribos de Israel. As alusións a unha creación de 600 anos e a un reinado de 6000 parecen estar relacionadas co relato bíblico da creación do mundo en seis días.

Actualmente dende Nación do Islam ofrécese unha interpretación racionalista do mito baseado nos últimos descobrementos científicos e a súa teoría da descendencia de toda a raza humana de primixenios individuos de cor en África. A autobiografía de Malcom X alude a que, durante as súas viaxes polo mundo, moitos musulmáns ortodoxos reaccionaban con gran sorpresa ao darlles a coñecer o mito de Yakub.
Michel Ocelot

**Michel Ocelot**, nado en 1943 en Côte d'Azur, é un animador francés.

## Traxectoria
Pasou a infancia na Guiné, a adolescencia en Anjou e agora vive en París. É un coñecido director de películas de animación, recoñecido internacionalmente con enorme éxito tanto por parte do público como pola da crítica, sobre todo a partir de *Kirikou et la Sorcière*.

## Filmografía
### Curtametraxes 
* 1976 : *Les Aventures de Gédéon*
* 1979 : *Les Trois Inventeurs* (premio BAFTA, en Londres)
* 1981 : *Les Filles de l’égalité* (premio Spécial du Jury au Festival d’Albi)
* 1982 : *Beyond Oil*
* 1982 : *La Légende du pauvre bossu*
* 1986 : *La Princesse insensible*
* 1987 : *Les Quatre Vœux*
* 1989 : *Ciné Si*
* 1992 : *Les Contes de la nuit*

### Longametraxes 
* 1998 : *Kirikou et la Sorcière*
* 2000 : *Princes et Princesses* (programa composto de episodios da serie *Ciné Si*)
* 2005 : *Kirikou et les bêtes sauvages*
* 2006 : *Azur et Asmar*, estreada en Francia o 25 de outubro de 2006

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Kirikou
### Ligazóns externas
* Michel Ocelot no IMDb
*
Gimnesias

As **Illas Gimnesias** (en catalán: *Gimnèsies*) é o nome dado polos gregos ás dúas illas maiores das Baleares, Mallorca e Menorca, habitadas entón polo pobo talaiótico. Os gregos distinguían así estas illas das Pitiusas (Eivissa e Formentera), despoboadas ata o século VII a. C.

## Etimoloxía
Os gregos recrutaban os tirafondeiros mallorquinos e menorquinos para formar tropas lixeiras, ás que denominaban *gymnetas* (en grego, *gymnetas* significa espido), aludindo non tanto a unha nueza completa, senón á escaseza do seu equipamento militar comparado, por exemplo, cos hoplitas, de armamento pesado. Xa que logo, e segundo os autores clásicos, as illas dos gymnetas non podían recibir outro nome que o de Gimnesias.

Os fenicios deron a estas dúas illas un nome distinto: *Baliarides*. Os romanos preferiron este topónimo ao dos gregos e isto fixo que a denominación de Gimnesias se perdese. A unidade administrativa que deu o Imperio Romano a Gimnesias e Pitiusas, co nome de *insulae Baliares*, condicionou que a longo prazo o nome de Baleares se asociase ao conxunto do arquipélago.

## Uso da denominación
Modernamente, retomouse a denominación antiga de Gimnesias (incluíndo tamén ás illas e illotes menores próximos a Mallorca e Menorca, como Cabrera e Dragonera), sobre todo en círculos académicos e científicos, onde é habitual recorrer ás fontes greco-latinas para elaborar cultismos e tecnicismos. Aínda que hai 2.500 anos a necesidade era saber distinguir entre as illas poboadas e as despoboadas, entre as conquistables e explotables e as que só podían ser obxecto de transaccións e intercambios, actualmente a necesidade científica é outra. A historia natural e a ecoloxía das illas fai necesario distinguir entre dous tipos de realidades distintas: unhas illas máis áridas que estarían desposuídas de vexetación e ocupadas principalmente por aves (Pitiusas) e unhas illas máis chuviosas con abundante vexetación arbórea e provistas de mamíferos (Gimnesias). Curiosamente, e posiblemente por isto se utilice a mesma terminoloxía que os gregos, estes feitos naturais deberon de condicionar fortemente o poboamento humano e, xa que logo, expliquen a distribución restrinxida ás illas de Mallorca e Menorca da cultura talaiótica.
Pitiusas

As **Illas Pitiusas** (en catalán, *Pitiüses*) sitúanse no mar Mediterráneo, dentro do arquipélago balear. Consta de dúas illas, Eivisa e Formentera, e múltiples illotes (S'Espalmador, S'Espardell...). Politicamente, forman os Consellos Insulares de Eivisa e Formentera, dentro da comunidade autónoma das Illas Baleares, en España.

O nome de "Pitiusas" xa foi comentado por Plinio o Vello, ao existir gran número de piñeiros que poboaban as dúas illas (*pitys* é piñeiro en grego). Ao contrario que na actualidade, os gregos e romanos diferenciaban claramente as Pitiusas do resto das Baleares, que denominaban Gimnesias e nas que incluían unicamente a Mallorca e Menorca.

As illas caracterízanse pola presenza de especies e subespecies de mamíferos e réptil endémicos, normalmente de tamaño maior aos seus parentes no continente europeo. A maioría da fauna e flora autóctonas atópanse ameazadas pola proliferación urbanística e a introdución de especies foráneas, especialmente en Eivissa.
Cabrera

[miniatura|dereita|250 px|[Gaivota de Audouin]] 
miniatura|dereita|250 px|Corvo mariño moñudo
**Cabrera** é a illa principal do arquipélago de Cabrera, que se atopa fronte á costa sur de Mallorca, nas illas Baleares. Administrativamente este arquipélago pertence ao termo municipal de Palma.

A presenza militar desde 1916 evitou que na zona producísese unha invasión turística, o que permitiu a conservación deste privilexiado ecosistema ata os nosos días, pertencendo desde o 29 de abril de 1991 ao Parque Nacional do Arquipélago de Cabrera, mediante a Lei 14/1991.

## Historia 
A illa de Cabrera e os illotes maiores foron visitados polas principais civilizacións mediterráneas: fenicios, cartaxineses, bizantinos e romanos.

Durante os séculos XIII e XIV a illa de Cabrera e o seu porto natural era utilizado por piratas berberiscos como base desde onde atacar as costas mallorquinas. Por este motivo, xa no século XIV, construíuse un castelo na entrada do porto. Este castelo evitaba que se usase o porto como base pirata e permitía unha maior vixilancia das augas próximas a Mallorca.

En 1808 estala a Guerra da Independencia Española. Os soldados franceses que foron feitos prisioneiros na batalla de Bailén terminaron encarceados na illa de Cabrera. En realidade non había ningún edificio que puidese chamarse cárcere, a catividade era o propio illamento da illa. Este cativerio terminou en 1814 ao asinarse a paz. Debido á escaseza de recursos da illa e a falta de subministracións por parte das autoridades da Xunta de Defensa de Mallorca, non máis da metade seguían vivos ao finalizar a guerra e en recordo destes prisioneiros erixiuse un monólito na illa.

A finais do século XIX a illa de Cabrera pasa a ser propiedade privada. Os donos, a familia Feliu, intentan o cultivo de vide na illa. Para iso construíron unha adega, que se utiliza actualmente como museo.

En 1916 o arquipélago é expropiado por intereses de defensa. Establécese na illa de Cabrera unha pequena guarnición. A illa utilizaríase ata a súa conversión en Parque Nacional como área de práctica de tiro. Esta presenza militar protexeu a contorna natural ao evitar que o arquipélago fose obxecto de especulación inmobiliaria.

En marzo de 1991 declárase Cabrera como Parque Nacional Marítimo e Terrestre.

## Comunicacións 
miniatura|dereita|250px|Castelo de Cabrera.

O único xeito de chegar ata Cabrera é en barco. Pero ao ser un Parque Nacional, o acceso está limitado a unha cantidade de embarcacións diarias. Desde o porto máis próximo de Mallorca (Colònia de Sant Jordi) saen cada día excursións guiadas que permiten realizar unha visita á illa de Cabrera.
Illa Graciosa

A **Illa Graciosa** (en portugués, *Ilha Graciosa*), tamén coñecida como a *Illa Branca*, pertence ao Grupo Central do arquipélago dos Azores, Portugal. Ten unha área de 60,84&nbsp;km² e unha poboación de 4 400 habitantes. Mide 10&nbsp;km de longo e 7&nbsp;km de largo.

## Historia e características 
Descoñécese a data do seu primeiro avistamento mais, como as veciñas illas do Grupo Central do arquipélago dos Azores, a Graciosa foi explotada por navegantes portugueses durante o primeiro cuarto do século XV. A data de 2 de maio de 1450, aceptada tradicionalmente como a do seu descubrimento, carece de soporte documental. É correcto que, no inicio da década de 1440, por orde do entón donatário das illas, o Infante D. Henrique, deixárase gando vacún e porcino na illa, creando condicións para un futuro poboamento.

Descoñécese aínda quen foron os seus primeiros poboadores, aínda que se admita que, ao redor de 1450, que os primeiros colonos foron probabelmente escravos, pero non existen rexistros. O primeiro grupo de colonos de que hai noticia, enviados oficialmente, liderouno Vasco Gil Sodré, un "home bo" natural de Montemor-o-Velho, que chegou á illa acompañado pola súa familia e criados a mediados da década de 1450 desde Terceira. Estabelecéronse no Carapacho, a zona onde probablemente chegaron a terra, unha zona de costa baixa e abrigada no extremo suroeste da illa, á vista da costa da illa de São Jorge.

Dada a baixo fertilidade dos solos na zona e a súa vulnerabilidade en relación ao mar, os poboadores internáronse cara ao interior, en busca de solos máis férteis e planos. En poucos anos o principal núcleo de poboación estabeleceuse na costa norte da illa, aproveitando as facilidades de desembarque que ofrecían as calas da Barra e de Santa Cruz, e a facilidade con que era posible escavar pozos de auga potable naquel litoral. Este foi o embrión da actual vila de Santa Cruz da Graciosa.

A illa é de orixe volcánico, cun relevo moi acentuado na parte meridional onde se sitúa o pico da Caldeira (402 m). Na costa, accidentada, ábrense dúas baías onde se sitúa o porto de Vila dá Praia e Santa Cruz da Graciosa (con 4780 habitantes segundo o censo de 2001).

## Véxase tamén 
* Illas Azores

## Ligazóns externas 
* Páxina oficial do Municipio de Santa Cruz da Graciosa
* Diário da Graciosa
* Desenvolver a Graciosa
* Informação turística sobre a Graciosa
* Notícias da Graciosa
* A Graciosa no *Azorestourism*
* Jornal Diário Insular, 22 de setembro de 2007.
Tippu Tip

**Tippu Tip** ou **Tib**, nado co nome de  **Hamed bin Mohamed bin Juma el-Murjebi** en 1837 e finado en Mji Mkongwe (Zanzíbar) o 14 de xuño de 1905, foi un membro do pobo suahili mercador, negreiro, escravista, terratenente e gobernante de Zanzíbar.

Traballando a prol dos sultáns de Zanzíbar, dirixiu numerosas expedicións ao leste e centro de África, nas que participou na trata de negros e no comercio. Ergueu postos de mercado que chegaron até o centro de África.

## Traxectoria
Tippu Tip era fillo de Oman, un tratante de escravos e da filla dun xefe de Unyanyembe. Nas súas expedición encontrouse con algúns famosos exploradores occidentais, como David Livingstone, Henry Morton Stanley, Veney Cameron, Eduard Schnitzer e outros.

Entre 1884 e 1887 Tip reclamou o Congo Oriental, sendo nomeado, en 1887, gobernador do distrito das Cataratas de Stanley, no Estado Libre do Congo, que pertencía, de xeito persoal, ao rei Leopoldo II de Bélxica. Porén, en 1891 estalou unha guerra aberta entre Tippu Tip e o Estado Libre, motivada pola explotación dos recursos do alto río Congo. En 1893 os homes de Tippu Tip perderon a cidade de Nyangwe e logo Ujiji. A guerra acabou en 1894.

Arredor dos anos 1890-1891, Tip regresou a Zanzíbar, onde se retirou. escribiu as súas memorias, que constitúen o primeiro exemplo de literatura en lingua suahili.

Morreu en 1905 na súa casa de **Mji Mkongwe** (nome suahili, traducido ao inglés como *Stone Town* ou Zanzibar City), localidade principal da illa de Zanzíbar.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
**Maisha ya Hamed bin Mohammed el Murjebi yaani Tippu Tip kwa maneno yake mwenyewe, kimefasiriwa na* W.H. Whitely (toleo la Kiswahili - Kiingereza), East Africa Literature Bureau 1974
Deval Patrick

**Deval Laurdine Patrick**, nado o 31 de xullo de 1956 en Chicago, Illinois, é un político estadounidense e gobernador do estado de Massachusetts.

## Traxectoria
O 7 de novembro de 2006 Patrick converteuse na primeira persoa de raza negra en acadar o cargo de gobernador nese estado e no segundo gobernador desa raza na historia do país; tamén foi o primeiro tralo período de reconstrución que seguiu á Guerra Civil Estadounidense. Gañou co 56% dos votos, cunha vantaxe do 20% sobre o seu rival directo, Kerry Healy. Tomou posesión do seu cargo en de 2007. Fillo do músico de jazz Pat Patrick e de Emily Mae Wintersmith, educouno a súa nai logo da separación da parella en 1959. Está casado con Diane Patrick e ten dúas fillas, Sarah e Katherine. Pertence ao Partido Demócrata.

## Notas
Manuel Jalón

**Manuel Jalón Corominas**, nado en Logroño o 31 de xaneiro de 1925 e finado en Zaragoza o 16 de decembro de 2011, foi un enxeñeiro aeronáutico e inventor rioxano.

Inventou a xiringa desbotable e a fregona, que evita que para fregar o chan haxa que poñerse de xeonllos, o que fixo que se dixese del que *puxo á muller de pé*.

## Notas
Afeni Shakur

**Afeni Shakur**, nada o 10 de xaneiro de 1947 como **Alice Faye Williams** en Lumberton, Carolina do Norte, e finada en Sausalito o 2 de maio de 2016, foi unha importante figura do Partido Pantera Negra e nai do rapeiro Tupac Shakur.

O seu papel dentro da organización foi crucial, xa que fixo crer ao FBI, a través de artigos na prensa interna dos Panteras Negras que estes xa non existían, mentres aumentaban o seu número de militantes e a súa capacidade de acción. Anos despois sería encarcerada por reter información en relación ao grupo "Pantera 21". Tamén sería xulgada pola planificación dun atentado, aínda que no xuízo, onde se defendeu a si mesma, non se atoparon probas para condenala.

Despois do nacemento do seu fillo Tupac casou con Mutulu Shakur e converteuse ao islam. Mutulu converteríase no pai adoptivo de Tupac.

Tras a morte de Tupac Shakur en 1996 Afeni converteuse na tesoureira do seu legado musical e cultural. Para eses fins fundou en 1997 a *Fundación Tupac Amaru Shakur*, que inviste en programas dedicados á mocidade.
Real cédula

[miniatura|Real Cédula de 17 de xuño de 1738 que aprobou os [estatutos da Real Academia da Historia.]]

Unha **real cédula** era unha orde razoada expedida polo rei de España entre os séculos XVI e XIX. O seu contido resolvía algún conflito de relevancia xurídica, establecía pautas de conduta legal, creaba institucións, nomeaba un cargo real, outorgaba dereitos persoais ou colectivos ou ordenaba algunha acción concreta.

Existían dúas variantes fundamentais: as *reais cédulas de oficio* que se derivan da propia función administrativa, que inician co nome -se é personalizada- ou cos  cargos ou títulos das persoas ás que son dirixidas. As outras reais cédulas outórganse igualmente polo rei, pero a petición de parte e comezan mencionando o asunto da solicitude e mailo solicitante.

Foron usadas principalmente nos dominios españois de ultramar (América e Filipinas), con asesoramento na maioría dos casos do Consello de Indias.

## Exemplos 
* A emitida por Isabel a Católica, no ano 1500, ordenando a devolución ás súas orixes daqueles escravos indíxenas que foran capturados por algúns conquistadores.
* A Real Cédula emitida en 1608 por Filipe III, na que se autorizaba a escravitude dos indíxenas rebelde ao imperio hispánico.
* A Real Cédula de 1789 "concedendo liberdade para o comercio de negros".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pragmática (dereito)
* Pragmática sanción

### Ligazóns externas 
* Real Cédula de 1789 "para el comercio de Negros"
* Documentos en el Archivo General de Puerto Rico
* Real Cédula do 8 de setembro de 1777
2060

**2060** (**MMLX**) será un ano común do calendario gregoriano dentro do século XXI, comezado en xoves. Será Ano Santo Xacobeo.

## Acontecementos 
* Centenario da fundación de Brasilia.
## Predicións 
* Fin do mundo segundo cálculos de Isaac Newton baseados na Biblia e en feitos históricos (1.260 anos despois da refundación do Sacro Imperio Romano Xermánico por Carlomagno).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
Elijah Muhammad

**Elijah Muhammad**, nado en Sanderville (Xeorxia) o 7 de outubro de 1897 e finado en Chicago (Illinois) o 25 de febreiro de 1975, foi unha figura política e relixiosa estadounidense.
## Traxectoria 
Nado co nome de Elijah Poole, mudouse a Detroit en 1923. Alí coñeceu un predicador que se lle revelou como o mesmo Alá, Wallace Fard Muhammad, fundador da organización Nación do Islam. Unha vez dentro desta organización o propio Fard Muhammad nomeouno como sucesor, e á morte deste en 1934 pasou a liderala estabelecendo a súa sede central na cidade de Chicago. Nos primeiros momentos comezou a predicar que Fard Muhammad era en realidade unha reencarnación de Alá, o que provocou a saída de moitos membros discordantes.

A mediados da década de 1960, e grazas en boa parte á implicación de Malcom X na organización, Nación do Islam viviu un gran momento de apoxeo, multiplicando o seu número de membros e estendéndose a numerosos países de África e do Caribe. Despois do asasinato de Malcom X houbo numerosas voces que especulan coa posíbel responsabilidade de Elijah Muhammad, debido á saída deste de Nación do Islam e aos problemas persoais que tiveran. Este feito unido á acusación en 1973 dun membro dunha organización rival de ser o responsábel da morte de sete dos seus militantes fan entrar a Nación do Islam nunha sorte de decadencia. A morte de Elijah Muhammad en 1975 provocou a escisión da organización en dúas tendencias, unha das cales se integrou no islam ortodoxo.

O pensamento ideolóxico-relixioso de Elijah Muhammad estivo sempre próximo a un supremacismo negro bastante próximo ao racismo. Mitos como os de Yakub, propagados por el e os seus seguidores, estabelecen que os brancos son demos ou creacións malditas e inferiores do home negro. Ao mesmo tempo mantivo tratos co Partido Nazi Americano, xa que ambas as organizacións se opuñan á integración racial. Estas ideas están na base da futura saída de Malcom X de Nación do Islam.
992

## Acontecementos 
* Batalla de Conquereuil - Fulk III de Anjou derrota a Conan I de Rennes.
* Bizancio e Venecia estabelecen o seu primeiro tratado comercial.
 
## Nacementos 
* Canuto o Grande, rei de Dinamarca, Inglaterra e Noruega.
* Drogmi, fundador da orde monástica de Sakyapa no Tíbet (m. 1072).

## Mortes 
* Conan I de Rennes.
* Borrell II, conde de Barcelona.
* Miecislao I de Polonia, rei de Polonia.
* Hugo II do Maine, conde do Maine.
Historia ano a ano
995

## Acontecementos 
* Olaf Tryggvason é coroado rei de Noruega e constrúe a primeira igrexa do país.

## Nacementos 
* Canuto o Grande - Rei de Dinamarca, Inglaterra e Noruega.
* Olavo Haraldson - Rei de Noruega (m. 1030).

## Mortes 
* García Fernández - Conde de Castela desde 970. Naceu en 938.
* Odón I de Blois, conde de Blois, Tours, Châteaudun, Chartres, Beauvais e Dreux e señor de Chion e Saumur (n. 950) - data alternativa 996.
Historia ano a ano
993

## Acontecementos 
* A Igrexa católica canoniza a Ulrico de Augsburgo.
* Laidulfo sucede a Landenulfo II no principado de Capua.
 
## Nacementos 
*

## Mortes 
*

Historia ano a ano
Granxeiro último modelo

***Granxeiro último modelo*** (o título orixinal en inglés é *Green Acres*) é unha serie norteamericana de humor producida entre 1965 e 1971. Consta de 170 episodios, e foi emitida dobrada na TVG.

## Trama
Narra as vivencias dun matrimonio de cidade, un avogado e a súa dona (ela moi acostumada ás comodidades da urbe), o marido de sempre tivera a idea de ir vivir ao campo pero nunca dera o paso ata que un día decide mercar unha granxa que está á venda.

Deciden deixalo todo e trasladárense ao campo, no medio de animais e tractores; mais aínda que lles custa acostumarse á súa nova vida, pouco a pouco rematarán por afacerse.

## Ficha da serie
*Actores: Eddie Albert, Eva Gabor, Pat Buttram, Eleanor Audley e Tommy Lester.
*Director: Ralph Levy.
*Guionistas: Gary Abrams e Dan Beaumont.
*Xénero: Comedia "rural".
994

## Acontecementos 
* Odón III chega á maioría de idade e toma o cargo de emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico.
* Un ataque a Inglaterra por parte do xefes viquingos Svein I, rei de Dinamarca, e Olav Tryggvason, príncipe de Noruega, obriga ao rei inglés Aethelred II a pagarlles unha forte indemnización en compensación.

## Nacementos 
* 7 de novembro - Ibn Hazm poeta e filósofo andalusí (m. 1064).

## Mortes 
* Sancho Garcés II, rei de Navarra.

Historia ano a ano
Illa de l'Aire

A '''illa de l'Aire'*  é un illote situado fronte á costa sueste de Menorca (Illas Baleares), máis concretamente fronte a Punta Prima en Sant Lluís. A súa superficie total é de 34 hectáreas e o seu perímetro alcanza os 3.300 m. A súa altura máxima é de 15 m sobre o nivel do mar e destaca a instalación dun faro no illote. Neste illote atópase unha lagarta endémica da subespecie *Podarcis lilfordi lilfordi* (GÜNTHER, 1874), máis coñecida en Menorca como *sargantana negra'', que ao afastala do seu hábitat muda a súa coloración escura pola típica verdosa das lagartas correntes.
900

## Acontecementos 
* Fundación da Escola de Medicina de Salerno, a primeira escola leiga.
* O rei viquingo Harald, o Loiro une Noruega nun único reino.
* Hispania: Repoboación da vila de Toro, na actual provincia de Zamora
* En febreiro o papa Bieito IV substitúe a Xoán IX converténdose entón no 117ª papa.

## Nacementos 
* Abu Jafar Khazeni, astrónomo e matemático persa.
* Berthold, duque de Baviera.

## Mortes 
* 5 de xaneiro - Xoán IX, Papa.
* Domnall II - Rei dos Pictos.
* Fulk O Venerable, Arcebispo de Reims, asasinado polo Conde Baldwin II de Flandres.

Historia ano a ano
Illas de Sotavento de Hawai

As **illas de Sotavento de Hawai** (en inglés **Northwestern Hawaiian Islands** ou **Leeward Islands**) son as illas, atois, arrecifes e bancos de area do arquipélago de Hawai situadas ao noroeste das illas de Kaua'i e Niihau. As illas están deshabitadas, e administradas polo estado norteamericano de Hawai excepto o Atol de Midway, que é administrado polo US Fish and Wildlife Service, unha oficina do Departamento de Interior norteamericano.

## Xeografía 
As illas de Sotavento de Hawai, deste en oeste e o nome hawaiano entre paréntese, son as seguintes: 
*Kaula (Ka?ula) 
*Nihoa (Moku Manu) 
*Necker (Mokumanamana) 
*French Frigate Shoals (Mokup´papa) 
*Gardner Pinnacles (P´h´honu) 
*Arrecife Maro (Nalukakala) 
*Laysan (Kau) 
*Lisianski (Papa´´poho) 
*Pearl e Hermes (Holoikauaua) 
*Midway (Pihemanu) 
*Kure (K´nemiloha´i)

As illas de Sotavento formáronse sobre o mesmo punto quente volcánico que formou as illas de Barlovento ou illas maiores de Hawai. Ao desprazarse a placa do Pacífico cara ao norte e noroeste sobre o punto quente da codia terrestre, as erupciones volcánicas foron formando as illas. As terras illadas fóronse erosionando e afundindo gradualmente, converténdose en illotes, atois, arrecifes ou bancos de area.

## Historia 
Nas illas máis próximas ás illas maiores de barlovento, a Necker e Nihoa, hai algúns signos de presenza polinesia, pero se cre que en ningunha das illas existiu unha poboación permanente. Os nomes tradicionais hawaianos son Mokuakamohoali´i, Hanakaieie, Hanakeaumoe e Ununui, pero non se identificou a que illas corresponden os nomes. Os outros nomes hawaianos son modernos.

A pesar do seu illamento, a presenza humana tivo un grande impacto. Durante os primeiros anos do século XX matáronse centenares de miles de paxaros para abastecer ao mercado de chapeus de plumas; en Laysan explotáronse os depósitos de guano, e Midway foi ocupado por miles de militares que mantiveron unhas batallas decisivas na segunda guerra mundial.

En 1909, o presidente Theodore Roosevelt declarou á maioría de illas como reserva natural para protexer os paxaros. En 2000, o presidente Bill Clinton creou a reserva da *Northwestern Hawaiian Islands Coral Reef Ecosystem Reserve* para preservar os arrecifes de coral. Nestes momentos hai unha proposta para estendelo como reserva mariña.

Actualmente hai bases permanentes de investigadores científicos en Midway, French Frigate Shoals e Laysan. Non está permitida a visita das illas excepto para traballos científicos e de conservación. A protección das illas recae en tres oficinas: o *Ou.S. Fish and Wildlife Service*, do Departamento de Interior; a *National Oceanic and Atmospheric Administration*, do Departamento de Comercio; e o *Department of Land and Natural Resources*, do estado de Hawai.
Sigüeiro

O topónimo **Sigüeiro** pode referirse a:

;En Galiza
***Sigüeiro**, lugar da parroquia de Oroso, no concello de Oroso;
***Sigüeiro**, lugar da parroquia da Barciela, no concello de Santiago de Compostela.

Amais, o apelido **Sigüeiro** pode referirse a:

***Sigüeiro** é unha liñaxe de orixe galega, que trae por armas un escudo cortado: 1 espazo de prata con dúas faixas de veiros de prata e azul; 2 de sinople cun lobo andante da súa cor manchado de prata.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Ponte Sigüeiro**, sobre o río Tambre, entre os concellos de Santiago de Compostela e Oroso;
*O **Refuxio de Sigüeiro**, un enclave natural do río Tambre.
Ponte Sigüeiro

A **ponte Sigüeiro** ou ponte de Sigüeiro é unha construción de cantería sobre o río Tambre, que une os concellos de Santiago de Compostela e Oroso.

Trátase dunha ponte de cantaría do século XIV que foi construída por orde de Fernán Peres de Andrade, O Boo, e modificada no século XV. Atópase na estrada N-550 A Coruña-Santiago de Compostela.

Nas proximidades da ponte tivo lugar o enfrontamento entre as tropas do goberno español e os sublevados dirixidos polo coronel Miguel Solís en 1846, que rematou coa derrota destes últimos e co seu fusilamento en Carral.

## Galería 
## Notas
899

## Acontecementos 
* Eduardo o Vello accede ao trono de Inglaterra.
* Gorm o Vello accede ao trono de Dinamarca.
* Regino de Prüm é expulsado de Prüm, e convértese en abade de Martiño de Tours en Tréveris.
* Vicenza consegue repeler a invasión maxiar
* Consagración da basílica de Santiago de Compostela e comezo das peregrinacións.

## Nacementos 
*
## Mortes 
* 26 de outubro - Alfredo o Grande de Inglaterra.
* 9 de decembro - Arnulfo de Carintia, rei dos francos.

Historia ano a ano
Premio da Crítica Española

Os **Premios Nacionais da Crítica Española**, concedidos anualmente pola Asociación Nacional da Crítica Literaria e que son os únicos que  premian as obras editadas nas catro linguas cooficiais españolas (galego, catalán, éuscaro e castelán) durante o ano anterior, concédense de forma ininterrompida en diferentes cidades do Estado desde o ano 1956, cando resultou galardoado o escritor Camilo José Cela, pola súa obra *La catira*.

Carecen de dotación económica, concédense durante o mes de abril de cada ano tras a deliberación dun xurado integrado por 22 membros da Asociación Española de Críticos Literarios e premian dúas modalidades, a narrativa e a poesía:

* Premio da Crítica de narrativa castelá, creado en 1956.
* Premio da Crítica de poesía castelá, creado en 1956.
* Premio da Crítica de narrativa catalá, entregados por primeira vez en 1962, e por segunda en 1976, adquiriron carácter anual en 1978.
* Premio da Crítica de poesía catalá, entregados por primeira vez en 1962, e por segunda en 1976, adquiriron carácter anual en 1978.
* Premio da Crítica de narrativa galega, creado en 1976.
* Premio da Crítica de poesía galega, creado en 1976.
* Premio da Crítica de narrativa en éuscaro, creado en 1978.
* Premio da Crítica de poesía en éuscaro, creado en 1978.
Casus belli

Na terminoloxia bélica, ***casus belli*** é unha expresión latina para designar un feito considerado suficientemente grave polo Estado ofendido, para declarar a guerra ao Estado supostamente ofensor.

Son, tradicionalmente, considerados *casus belli* o ataque ao territorio dun Estado, efectuado por outro Estado, a agresión armada contra navíos ou aeronaves, ou actos que atenten contra órganos representativos do Estado, como embaixadas ou consulados e, aínda, infraccións a tratados. O Art. 33 do Estatuto das Nacións Unidas prescribe que, habendo disparidades entre dous ou máis Estados, deben estes, tentando de evitar o agravamento do conflito, buscar solucións pacíficas na mediación, arbitraxe e outros medios pacíficos de solución.

O *casus belli*, como parte do *ius in belo* ou (Dereito de guerra), busca regular as accións bélicas dos distintos países, de maneira que *a priori* prohibe o recurso á forza armada para resolver conflitos, pero permite o uso do aparello militar contra outro Estado baixo o principio de *ultima ratio*, é dicir como último recurso.
Porto Santo

**Porto Santo** é unha illa de Portugal, a 40 km ao nordeste de Madeira. Foi descuberta en 1418 por João Gonçalves Zarco, e ten unha praia de area dourada de case 10&nbsp;km.

A súa capital é Vila Baleira, onde viviu Cristovo Colón, hoxe en día esa casa é o Museo Cristovo Colón.

A illa presenta unha árida paisaxe lunar de gran beleza, o seu clima mantense seco e estable case todo o ano, polo que é posible bañarse nas súas tépedas augas todo o ano, a illa está salpicada por muíños de vento.

Ademais da súa praia outro punto de interese é o Pico do Castelo, en cuxa cima foi construída unha pequena fortaleza, no século XVII, para facer fronte ás frecuentes invasións dos piratas.

A viaxe entre Madeira e Porto Santo pódese facer en avión desde o aeroporto Internacional de Madeira ao Aeroporto de Porto Santo, tamén en barco desde o porto de Funchal ata Porto Santo.

## Sitios turísticos 
miniatura|Vista aérea de Porto Santo.
* Pico do Castelo 
* Pico do Facho 
* Fonte de Area 
* Ponta da Calheta 
* A Pedeira
## Véxase tamén
Eldridge Cleaver

**Elridge Cleaver**, nado en Wabbaseka (Arcansas) o 31 de agosto de 1935 e finado en Pomona (California) o 1 de maio de 1998, foi un defensor dos dereitos civís estadounidense, foi un dos membros máis importantes e influentes do partido Panteras Negras, e autor dunha das obras máis importantes do movemento: *Soul of Ice*.

## Traxectoria 
A súa familia trasládase primeiro a Phoenix (Arizona) e despois aos Ánxeles (California). É detido por delitos menores durante a súa adolescencia e en 1957 condenado por asalto e intento de asasinato. Tamén recoñeceu moito despois as súas actividades como violador de mulleres na súa mocidade, feitos que tentou desvincular do seu pensamento político. En 1966 sae da prisión e ese mesmo ano ingresa na sección de Oakland dos Panteras Negras.

En 1968 preséntase como candidato á Presidencia polo Partido Paz e Liberdade. Ese mesmo ano é ferido durante un enfrontamento dos Panteras Negras coa policía no que morre o militante Bobby Hutton. Acusado de intento de asasinato abandona o país e refuxiase en Alxeria, onde segundo as súas memorias, recibiría cartos da república de Vietnam do Norte, en guerra cos Estados Unidos. No país africano terá problemas coas autoridades que o fan temer pola súa vida, e refuxiarse brevemente no Estado francés e máis tarde en Cuba.

Elridge Cleaver volverá aos Estados Unidos en 1975 renunciando aos Panteras Negras. Nos anos 80, e a consecuencia das súas experiencias en países socialistas, Elridge Cleaver renuncia á súa ideoloxía e se bautiza na Igrexa dos Santos dos Últimos Días. Tamén se presentará ás eleccións para o Senado polo Partido Republicano, naquela altura baixo o liderado de Ronald Reagan. Nesa época vólvese tamén adicto ao crack, droga que non poderá deixar até o ano 1994.

Morreu de cancro de próstata, e foi soterrado en Pasadena.
Jamal Joseph

**Jamal Joseph**, escritor, director, produtor, poeta, activista e educador estadounidense.

## Traxectoria
Encarcerado pola súa pertenza ao Partido Pantera Negra, aproveita a súa estadía na prisión para sacar dous títulos universitarios, escribir cinco obras teatrais e dous libros de poesía. Actualmente é profesor de cinema da Universidade de Columbia e director artístico do teatro New Heritage de Harlem. É autor da biografía interactiva de Tupac Shakur, *Tupac Shakur Legacy*.