Proxecto Trasno

O **Proxecto Trasno** é unha comunidade aberta dos proxectos de localización de software libre ao galego. Pretende ser o punto de encontro onde se reúnan e colaboren todos aqueles que traballan en calquera dos aspectos que abrangue a localización ao galego: tanto a tradución dos aplicativos e a súa documentación como o desenvolvemento de correctores ortográficos e o de ferramentas para a localización.

Dende o comezo no 1999, os voluntarios do proxecto estiveron involucrados, así como noutros, na localización das principais distribucións de GNU/Linux, como SuSE e Mandrake, contornos de escritorios como GNOME e KDE, e aplicativos ofimáticos, como OpenOffice, e navegadores web como Mozilla Firefox. Actualmente segue sendo o principal grupo de localización de software libre ao galego e estase a focalizar na mellora da calidade das traducións, con desenvolvemento de ferramentas de consulta e discusión de terminoloxía e con eventos de debate terminolóxico, *as trasnadas*.

Dende o 2009 está amparada legalmente pola Asociación Cultural Proxecto Trasno.

## Historia 
Froito de xuntanzas previas, en xullo do 1999 iniciouse unha rolda de correo no GPUL (Grupo de Programadores e Usuarios de Linux da Universidade da Coruña) asentando un subproxecto denominado GPUL-tradución coa finalidade de *localización* de software libre. Comezaron coa tradución dos aplicativos de GNU e o contorno de escritorio GNOME, entre outros. O primeiro que se traduciu neste proxecto foi o X-Chat (Rubén, 6-7-1999).

Igualmente, na primavera de 1999 naceu unha comunidade en liña chamada GZLiNuX adicada á tradución de documentación (guías e manuais). Foi fundada por Manuel A. Fernández Montecelo e Nuno André Novo (Woden). Inda que fundamentalmente este grupo naceu como e era unha comunidade en liña, parte da xente involucrada estaba ligada ao GLUG.

Dende case o arrinque dos proxecto GPUL-tradución estaban en contacto. En setembro dese ano GzLiNuX contactou pola lista do GPUL-tradución comentando:

«A outro membro de gzlinux ocorréuselle a idea de xuntar digamos nunha "plataforma" os dous proxectos de traducción. é dicir, algo así como ter o proxecto TGLUG (Traducción ao galego LUG) e que nas páxinas estea tanto documentación como programas. ben, isto é só unha idea, só quero saber que impresión tedes sobre isto»

En resposta e esta proposta os membros do GPUL-tradución responderon favorablemente, o que supuxo a creación do nacemento dunha comunidade en liña adicada a localizar ao galego que tería inicialmente por fin acadar unha distribución GNU/Linux totalmente en galego. A este proxecto inicialmente chamóuselle LeGal e pretendía orientarse a crear unha web e difundir o proxecto dun 'Linux en Galego'. En marzo do 2000 votaron para a escolla do nome e gañou proxecto Trasno:

«Estes son os resultados finais da votación do nome do grupo de tradución:

trasno 7
legal 2
(gzlinux) 2
glinux 1
tragalinux 1

Polo tanto, mesmo tendo en conta os votos para gzlinux (non válidos), trasno gaña por 7-6, levando un 54% dos votos, e facendo innecesaria unha segunda rolda de votación.»

O nome non tiña significado ningún inda que posteriormente se lle buscaron propostas, tal como se cita aquí:

«Ao principio, e a falta dun nome mellor, empregabámo-lo nome LeGal (Linux En Galego) para referírmonos ao grupo, pero en maio do 2000 decidimos que o nome proposto por Francisco X. Vazquez Grandal, Trasno, era mellor. Tamén seguímo-lo antigo costume de buscar un nome e logo adaptarlle un significado, pero non atopamos ningún, ou máis ben atopamos de máis, polo que algúns preferimos empregalo coma unha
simple palabra, e outros prefiren dicir que significa cousas coma "TRAductores Solitarios do NOroeste", segundo a proposta orixinal, ou
mesmo "TRAductores Sen NOme" ;-)» - Jacobo Tarrío Barreiro e Jesús Bravo Álvarez, 2001.

As intencións de conservación do galego no novo eido que fornece o software libre tamén está presente dende o comezo do proxecto:

Ademais, a informática é un eido importante de máis coma
para ignoralo e permitir que sexa outro dos eidos nos que o galego non
se introduce. Á fin e ao cabo, os que máis empregan os ordenadores son
os mozos, que son tamén os que han falar galego no futuro, se todo vai ben :) - Jacobo Tarrío Barreiro e Jesús Bravo Álvarez, 2001 

## Fundación da Asociación Cultural Proxecto Trasno 
Arredor do 2007 a comunidade do proxecto Trasno comeza de novo a encontrarse en foros e conferencias e por diferentes debates xorde o interese en fundar unha figura legal para protexer o 'Proxecto Trasno'. Ese interese convértese na fundación da Asociación Cultural para a Galeguización de Software Libre Proxecto Trasno, organización sen ánimo de lucro e de ámbito autonómico galego, o 17 de outubro de 2009 en Santiago de Compostela por xente involucrada directamente no 'Proxecto Trasno' e co fin de darlle amparo legal, dándolle recursos para os tradutores e promovendo e difundindo o labor destes. A primeira directiva da asociación estivo composta por Miguel Branco, Miguel Anxo Bouzada, Leandro Regueiro Iglesias e Xosé Calvo Rúa.

Os estatutos da asociación determinan que só poden ser socios aqueles que contribúan a localización de software libre ao galego e ten como principal fin que continúe activo o Proxecto Trasno e a comunidade de localización ao galego. Con isto, pretende ser a figura legal que protexa a comunidade aberta de localización ao galego de software libre.

## Proxectos e grupos de tradución 
O proxecto leva ou levou no seu momento os proxectos de localización de:
* Free Translation Project
* Ambientes de escritorio e xestores de xanelas: GNOME, KDE, Xfce, LXDE, ROX Desktop, Razor-Qt
* Distribucións de GNU/Linux: Debian, Fedora, openSUSE, Mandriva Linux, GALPon MiniNo, Linux Mint, DoudouLinux
* Suites ofimáticas: OpenOffice, LibreOffice, AbiWord, Calligra (parte de KDE),
* Aplicacións de edición e reprodución multimedia: Inkscape, SMPlayer, VLC 
* Navegadores web: Mozilla Firefox, Arora
* Xestores de correo: Mozilla Thunderbird
* FTP: FileZilla
* CMS: Drupal, Joomla!, CMS Spip
* Almacenamento na nube: ownCloud
* Web sociais: Libre.fm
* Xogos: A batalla polo Noroeste, Pingus, Secret Maryo Chronicles, SuperTuxKart, Enigma
* Documentación

## Ferramentas desenvoltas 
* Tiboxe: buscador en liña para a consulta de terminografía informática do inglés ao galego. Foi desenvolto fundamentalmente por Fran Diéguez e liberado con licenza GPLv.3 no 2009.
* Trobador: servizo web para a xestión en liña de memorias de tradución. Permite a consulta de memorias de tradución en formato TMX para múltiples proxectos e especificar usuarios, grupos e privilexios por proxecto. Foi desenvolto no 2011 por Tomás Vega e liberado baixo licenza MIT. Contén un engadido a GTranslator que permite a visualización de cadeas relacionadas do proxecto que se estea a traducir.
* Glósima: sistema de discusión de terminoloxía. Inicialmente desenvolto por José Manuel Castroagudín e liberado con licenza CC BY 2.5.
* Terminator: ferramenta colaborativa e multilingüe para a xestión de terminoloxía centrada na creación de glosarios terminolóxicos para facilitar a localización de software libre e de código aberto. Inda sendo así, permite empregalo para xestionar terminoloxía de calquera campo de coñecemento. Foi desenvolto por Leandro Regueiro Iglesias e liberado no 2012 baixo licenza GPL v3.

## As Trasnadas 
As trasnadas xurdiron no 2010 como reunións presenciais para axilizar e asentar o debate de traducións ao galego, fixando terminoloxía. Así mesmo como un espazo para formar a novos voluntarios do proxecto ensinándolle os conceptos básicos de localización e ferramentas de asistencia para a tradución (TAC).
* Trasnada 10': Celebrada en Ordes en colaboración coa asociación cultural Inestable
* Trasnada 11.0: celebrada na cidade de Ourense 
* Trasnada 11.2: celebrada na cidade de Vigo 
* Trasnada 12.0: celebrada na cidade de A Coruña en dúas sesións 
* Trasnada 12.1: celebrada na cidade de Pontevedra. Consistiu na estrea e na proba da aplicación Terminator.
* Trasnada 13.0: celebrada na cidade de Santiago de Compostela

Cos acordos chegados nos eventos das trasnadas chegouse a un consenso de traducións de nova terminoloxía en informática do inglés ao galego e liberouse formato terminográfico estándar TBX (Term Base eXchange), creación dunha páxina web dinámica para a consulta dos acordos terminolóxicos e engadir melloras á ferramenta de comprobación automática Pology 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Software libre
* Internacionalización e localización

### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
* Historial das listas de correo do Proxecto Trasno