María de Navarra

**María de Navarra**, ou **María de Évreux**, nada en Francia contra o ano 1330, e finada en Valencia, Reino de Valencia, o 29 de abril de 1347, foi infanta do Reino de Navarra e raíña consorte da Coroa de Aragón desde 1338 até a súa morte.

## Traxectoria 
### Orixes familiares 
Era a filla primoxénita da raíña Xoana II de Navarra, e do seu marido Filipe III de Évreux, reis de Navarra. Por liña paterna era neta do rei Lois X de Francia e de Margarida de Borgoña, e por liña materna do conde Lois de Évreux e de Margarida de Artois. Era irmá do rei Carlos II de Navarra, conde de Évreux, de Angulema e de Mortain, e da raíña consorte de Francia, Branca, esposa do rei Filipe VI.

Nacera en Francia, onde se educou nun ambiente cultural superior ao que existía na Navarra onde reinaban seus pais.

### Matrimonio 
Co fin de conseguir unha alianza entre o reino de Navarra e a Coroa de Aragón ante es tensións que había daquela co reino de Castela, os pais de María pactaran o casamente da súa irmá Xoana de Évreux con Pedro o Cerimonioso, naquel momento aínda infante; pero Xoana fíxose monxa e entrou na abadía de Longchamps (Illa de Francia). Iso fixo cambiar os plans, e os reis de Navarra comprometeron a María con Pedro de Aragón o 6 de xaneiro de 1336, mediante unhas capitulacións asinadas no castelo de Anet,  era a herdeira do condado de Urgell. que xa aceptara varios atrasos na data da voda, fixo vir o bispo de Châlons que, o 23 de xullo de 1338, celebrou a cerimonia en Alagón, converténdose María na primeira muller das catro que chegaría a ter Pedro.
* Costanza de Aragón e Navarra (Poblet, 1343 – Catania, 18 de xullo de 1363). Casou en 1361 co rei de Sicilia, Federico IV de Sicilia.Esta princesa naceu no mosteiro de Poblet, lugar onde tivera que deterse María, debido ao seu delicado estado de saúde, cando viaxaba de Valencia a Barcelona. Probabelmente tiña unha saúde delicada, como a súa nai, xa que quedan dous exvotos no altar de santa Eulalia e no mosteiro de Montserrat pregando pola súa curación.
* Xoana de Aragón e Navarra (Barcelona, 7 de novembro de  1344 – Castelló d'Empúries, 1385). Casou o 19 de xuño de 1373 co conde de Empúries, Xoán I de Empúries, fillo de Raimundo Berengario (fillo de Xoán II de Aragón).
* María de Aragón (Perpiñán, 1345 – Montblanc, 1348).
* Pedro de Aragón (11 de abril de 1347 – morto ás poucas horas de nacer).

## Legado 
María fixo testamento o 9 de abril de 1347, pouco antes de morrer, no que manifestaba que quería ser enterrada o mosteiro de Poblet, un desexo que se cumpriu cando o rei Pedro decidiu, á morte da súa segunda esposa Leonor de Portugal, converteu Poblet no panteón dinástico.

Deixou os seus dereitos e posesións de Navarra ao seu fillo (falecido) e, en segundo lugar, ás súas fillas. A coroa de ouro e pedras peciosas que lle dera o rei, legouna ao futuro rei de Aragón.

Na Biblioteca Marciana de Venecia consérvase o ''Llibre d'hores de la reina Maria de Navarra* (*Libro de horas da raíña María de Navarra*), obra de Ferrer Bassa.

## Antepasados 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Dalmases, Núria de, e Antoni José i Pitarch (1984): *Història de l'art català: L' art gòtic* Barcelona: Edicions 62. ISBN 978-84-297-2104-1.
* Idoate, Florencio (1947): "Inventario de los bienes de la Reina Dª María, esposa de Pedro IV, rey de Aragón", *Príncipe de Viana*, Volume 8, nº 28
* Sobrequés i Callicó, Jaume e Mercè Morales i Montoya (2011): *Comtes, reis, comtesses i reines de Catalunya''. Barcelona: Base. ISBN 978-84-1526-724-9.
* Surget, Marie-Laure (2008): "Mariage et pouvoir: réflexion sur le rôle de l'alliance dans les relations entre les Evreux-Navarre et les Valois au XIV siècle (1325-1376)". *Annales de Normandie*, Vol. 58, 1-2, pp.&nbsp;25–56.
* Woodacre, Elena (2013): *The Queens Regnant of Navarre: Succession, Politics, and Partnership, 1274–1512*. Londres: Palgrave Macmillan. ISBN 978-1-137-33914-0.
* Yarza, Joaquín (1996): "Maria de Navarra y la ilustración del Libro de horas de la Biblioteca Nazionale Marciana", en *Libro de horas de la reina María de Navarra*. Barcelona: Moleiro. ISBN 84-8852-620-2.

### Outros artigos 
* Casa de Évreux
* Pedro IV de Aragón