open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Concepción Ramón Amat

**Concepción Ramón Amat**, nada en Tarragona en 1895 e finada en Ourense en 1991, foi unha mestra española.

## Traxectoria 
Despois dunha breve interinidade en León, foi profesora da Escola Normal de Ourense dende 1920, e foi nomeada directora da Normal en 1932. Cesou como directora en xuño de 1934, sendo sucedida por Vicente Risco. Colaborou na revista *Escuela del Trabajo* da Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense, onde asinaba como **Concepción R. de Maceda**. Colaborou coa Casa del Maestro de Ourense. Na ditadura franquista volveu a dirixir a Escola Normal Feminina entre 1945 e 1965.

## Vida persoal  
Casou co mestre e inspector Manuel Maceda López.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Tedín Mouzo, Rosa (29/2/2012). "A nosa avoa, a profesora Concepción Ramón Amat" UVigo. Ourense.
Carmen López Bello

**Carmen López Bello**, nada en Ourense cara a 1901, foi unha mestra galega.

## Traxectoria 
Filla de Amadeo López Vázquez e da mestra Amparo Bello Carballo. En 1933 foi nomeada mestra interina de Mones (Petín). Despois foi mestra do Coutiño (Parada de Sil). Pertenceu á Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense, da que era vogal 3ª do Consello directivo provincial en 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituída a principios de agosto. Como resultado do expediente de depuración foi separada definitivamente do servizo e baixa na escala en abril de 1940.

## Notas
Lista de deseñadores das moedas de euro

miniatura|298x298px|Anversos nacionais de varios países en moedas do sistema do euro.
Esta é unha lista dos **deseñadores das moedas de euro** ordinarias —non conmemorativas— de cada Estado da Eurozona, no relativo aos seus anversos, que son propios de cada país. O deseñador dos reversos comúns a todos os países é o gravador Luc Luycx, da Casa da Moeda Real de Bélxica.

## Estados da Unión Europea 
## Estados alleos á Unión Europea 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Moedas de euro
Manuel Maceda López

***Manuel Maceda López**, médico e político galego (n. 1900).
***Manuel Maceda López**, mestre e inspector galego (m. 1958).
José Jamardo Grela

**José Manuel Jamardo Grela**, coñecido como **Peteiro**, nado en Buenos Aires o 12 de decembro de 1912 e finado en Pontecesures o 8 de agosto de 1956, foi un ceramista e político galego. 
## Traxectoria 
A familia regresou a Cesures, onde, despois de traballar como camareiro e encargado da máquina de proxección na sala de cine, pasou a ser aprendiz na Cerámica Artística Gallega. Ceramista, traballou como decorador da Cerámica Celta. En 1932 recibiu unha bolsa da Deputación de Pontevedra para estudos de cerámica, trasladouse a estudar a Madrid, onde coincidiu con Laxeiro. En 1934 comezou a traballar na fábrica de cerámica A Caeira de Pontevedra. En 1936 estableceu o seu propio taller en Cesures, onde fixo a Virxe da Rocha.

Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en Pontevedra por rebelión militar, foi condenado a cadea perpetua. Estivo preso na illa de San Simón. Conmutada a condena a 4 anos, liquidou da pena en novembro de 1940. O tempo de cadea causoulle unha doenza reumática que lle paralizou as pernas, polo que abandonou a actividade artística e abriu un quiosco de prensa en Pontecesures. Foi correspondente administrativo de *Faro de Vigo* e *La Noche* en Pontecesures. Músico afeccionado, tocaba a guitarra, e xunto con seu irmán Francisco e outros formou a orquestra *Novedades*. Finou en Pontecesures o 8 de agosto de 1956.
## Notas
Manuel Maceda López (médico)

**Manuel Maceda López**, nado na Pobra do Brollón cara a 1900, foi un médico e político galego. 

## Traxectoria 
Concelleiro de elección popular da Proba do Brollón polo Partido Agrario Radical Gallego en 1931. Foi vicepresidente do Partido Agrario Radical Gallego das parroquias de Canedo e Óutara. Veciño de Sarria, foi elixido vicetesoureiro do Centro Republicano do Partido Xudicial de Sarria presidido por José Páramo Losada o 28 de agosto de 1932, e nomeado concelleiro de Sarria logo da vitoria da Fronte Popular en febreiro de 1936.

Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 colaborou co alcalde Antonio Páramo Sánchez na resistencia ao golpe. Foi detido o 24 de xullo pero logrou fuxir do cárcere, conseguindo chegar a Portugal. O Xulgado de Sarria publicou en outubro de 1936 unha requisitoria contra el como testemuña no sumario por sedición contra Antonio Páramo Sánchez. Retornou a Galicia e foi detido, ingresando no cárcere de Lugo o 3 de maio de 1939, de onde saíu en liberdade o 7 de xuño. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*

### Ligazóns externas 
* Ficha en Represión franquista en Lugo
Elisa Campillo

**Valeriana Elisa Campillo Cristóbal**, nada na provincia de Palencia o 14 de abril de 1865 e finada en Ferrol en novembro de 1948, foi unha mestra e política española.

## Traxectoria 
Foi mestra de Cabana de Bergantiños en 1910, despois de San Fernando (Cádiz), e dende 1917 de Catoira. Durante a ditadura de Primo de Rivera foi nomeada concelleira e primeira Tenente-Alcalde de Catoira en xaneiro de 1925, e chegou a ser alcaldesa de Catoira nese ano. Acompañou a Berta de Rohan na súa visita a Catoira en 1925.. En 1927 trasladouse a Canido (Ferrol),, onde foi bibliotecaria da directiva da Asociación de mestres do Partido de Ferrol, e onde se xubilou en 1931. Finou en Ferrol a principios de novembro de 1948.
## Notas
Interceptor (filme)

***Interceptor*** é un filme estadounidense de 2022 dirixido por Matthew Reilly a partir dun guión que el escribiu xunto con Stuart Beattie. Está protagonizado por Elsa Pataky e Luke Bracey.

*Interceptor* estreouse a través de Netflix o 3 de xuño de 2022, e conta con opción de subtitulado en galego.

## Personaxes 
* Elsa Pataky como JJ Collins
* Luke Bracey como Alexander
* Aaron Glenane
* Mayen Mehta
* Rhys Muldoon
* Belinda Jombwe
* Marcus Johnson 
* Colin Friels
* Zoe Carides

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Edwin Tobler

**Edwin Tobler**, nado en Sankt Gallen o 12 de maio de 1922 e finado en Nürensdorf o 14 de marzo de 2020, foi un numismático e coleccionista de moedas suízo.

## Traxectoria 
### Primeiros anos e xuventude 
Edwin Tobler naceu o 12 de maio de 1922 en Sankt Gallen, fillo de Berta Hässig e de Johann Ulrich Tobler, empregado nun comercio como contable. A súa familia posuía unha pequena chacinaría en Sankt Gallen.

Tobler pasou a súa infancioa en Herisau, onde se formou como panadeiro e pasteleiro. Na súa xuventude marchou a Suecia, onde exerceu a pastelaría, e alí comezou a sentir curiosidade polas moedas. Ao seu regreso a Suíza traballou unha empresa de transportes en Zürich, inicialmente como condutor de tranvía e logo na administración da compañía, encargándose da contabilidade. Concentrouse nas moedas pequenas, que ata a época non gozaran da atención doutros coleccionistas e estudosos, e puido adquirir espécimes de gran rareza grazas aos coñecementos que foi adquirindo. Parte da súa colección privada está agora custodiada en varios museos do seu país.

## Vida persoal 
Tobler estaba casado e tiña unha filla. Finou en Zürich o 14 de marzo de 2020 aos 97 anos.

* (1967). *Die Münzen der Schweiz im 19. und 20. Jahrhundert* (con J-P. Divo). Bank Leu, Zürich.
* (1969). *Appenzell Innerrhoden, Appenzell Ausserrhoden*. Schweizerische Numismatische Gesellschaft, Berna.
* (1974). *Die Münzen der Schweiz im 18. Jahrhundert* (con J-P. Divo). Bank Leu, Zürich.
* (1974). *Heilige auf Schweizer Münzen.* P. Haup, Berna.
* (1976). *Kreuzerprägungen in der Schweiz. Helvetische Münzenzeitung*, Hilterfingen.
* (1981). *Haldenstein und seine Münzen*. HMZ-Verlag, Hilterfingen.
* (1985). *Luzerner Münzstempel und Punzen*. HMZ-Verlag, Hilterfingen.
* (1987). *Die Münzen der Schweiz im 17. Jahrhundert* (con J-P. Divo). Bank Leu, Zürich.
* (2008). *Die Münzprägung der Stadt St. Gallen, 1407-1797* (con B. Zäch e S. Nussbaum. Schweizerische Numismatische Gesellschaft, Berna.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Arnet, Hélène (2013). "Der Münzexperte, der sich genierte". En *Tages-Anzeiger*. 20 de marzo.
* Geiger, Hans-Ulrich (1992). "Edwin Tobler zum 70. Geburtstag"*.* En *Schweizer Münzblätter*, 167. Páxinas 73-74.
* Kampmann, Ursula (2020). "Edwin Tobler (1922-2020)". En *CoinsWeekly*. 26 de marzo.

* Zäch, Benedikt (2021). "Edwin Tobler"*.* En *Dictionaire historique de la Suisse*.
A muller que camiña diante

***A muller que camiña diante*** (en ) é un filme estadounidense-británico de 2017 dirixido por Susanna White e escrito por Steven Knight. O filme conta a historia de Caroline Weldon (Jessica Chastain), unha retratista que viaxa dende a cidade de Nova York até territorio lakota para pintar un retrato de Touro Sentado (Michael Greyeyes) en 1890. Chaske Spencer e Sam Rockwell tamén forman parte do elenco.

O filme estreouse no Festival de Toronto o 10 de setembro de 2017. Estreouse a través de DirecTV Cinema o 31 de maio de 2018, antes de ter un lanzamento limitado nos cinemas o 29 de xuño de 2018 a través de A24. Estreouse en galego o 27 de setembro de 2022 a través da TVG. A dobraxe en galego e castelán foi feita por SDI Media.

## Sinopse 
Caroline Weldon, unha retratista suízo-estadounidense viaxa de Brooklyn a territorio indíxena na década de 1890 para pintar un retrato de Touro Sentado, e vese envolta na loita do pobo lakota polos dereitos da súa terra.

## Personaxes 
* Jessica Chastain como Caroline Weldon
* Michael Greyeyes como Touro Sentado
* Sam Rockwell como Coronel Silas Grove
* Ciarán Hinds como James McLaughlin
* Michael Nouri como Karl Valentine
* Chaske Spencer como Chaska
* Bill Camp como Xeneral Crook
* Rulan Tangen como Susan McLaughlin
* Rachel Singer como Dry Goods Assistant
* Louisa Krause como Loretta
* Lyle Sandoval como Tracker

## Produción 
O 3 de febreiro de 2016, informouse de que Jessica Chastain estaba en conversacións para interpretar á confidente de Touro Sentado no filme *Woman Walks Ahead*, dirixido por Susanna White. O 14 de setembro de 2016, Michael Greyeyes, Sam Rockwell, Ciarán Hinds, Chaske Spencer e Bill Camp uníronse ao elenco, e a fotografía principal produciuse en Novo México.

## Notas
Xulia Santiso Rolán

**Xulia Santiso Rolán**, nada o 15 de decembro de 1963 en Vilagarcía de Arousa, é unha conservadora e museóloga galega.

## Traxectoria 
É conservadora da Casa-Museo Emilia Pardo Bazán, entidade que garda e difunde o legado histórico-literario da escritora Emilia Pardo Bazán.

## Notas
Jesús Dopico Ferreiro

**Jesús Dopico Ferreiro**, nado en Ferrol o 24 de decembro de 1902 e finado en México cara a 1975, foi un violinista e político galego.

## Traxectoria
Presentouse ao público como violinista nun concerto no teatro Jofre de Ferrol en xullo de 1923. Fixo estudos en París subvencionado pola Deputación da Coruña, e foi diplomado no Conservatorio de París. Foi solista do Teatro Lírico Nacional e foi nomeado catedrático de violín no Conservatorio Rexional da Coruña en novembro de 1935. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 integrouse no batallón de Milicias Populares Galegas. Militou en Izquierda Republicana e afiliouse á UGT. Foi axente da Dirección General de Seguridad. Coa derrota da República pasou a Francia. Exiliouse en México, arribando ao porto de Veracruz no barco *Ipanema* o 7 de xullo de 1939. Foi o primeiro presidente do Padroado da Cultura Galega de México. Foi responsable da área de Música no Instituto Hispano-Mexicano Ruiz de Alarcón dirixido por Pedro Martul Rey. Colaborou na publicación do libro do Padroado *Presencia de Galicia en México* (1954).
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Repertorio biobibliográfico do exilio galego CCG.
* Solicitudes de refugiados españoles en Francia que desean emigrar a Mexico
Lipopéptido

Un **lipopéptido** é unha molécula que consiste nun lípido unido a un péptido. Poden autoensamblarse orixinando diferentes estruturas. Moitas bacterias producen estas moléculas como parte do seu metabolismo, especialmente as dos xéneros *Bacillus*, *Pseudomonas* e *Streptomyces*. Certos lipopéptidos utilízanse como antibióticos. Outros lipopéptidos son agonistas de receptores de tipo Toll. Demostrouse que a súa actividade está xeralmente ligada a interaccións coa membrana plasmática, e compoñentes esterois da membrana plasmática poderían exercer un importante papel nesta interacción. A tendencia xeral é que engadir un grupo lipídico de certa lonxitude (normlmente C10–C12) a un lipopéptido fai incrementar a súa actividade bactericida. Os lipopéptidos cun gran número de átomos de carbono, por exemplo 14 ou 16, na súa cola lipídica teñen normalmente actividade antibacteriana, así como actividade antifúnxica.

## Exemplos 
* Bacilomicina
* Daptomicina
* Equinocandina (por exemplo, caspofunxina)
* Iturina A
* Micosubtilina
* Surfactina

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pepducinas, lipopéptidos dirixidos a GPCRs.
* Lipoproteína

### Bibliografía 
* 
*
Marta Herraiz

**Marta Fernández Herraiz**, nada en Santiago de Compostela en 1980, é unha consultora galega, fundadora de LesWorking, e Co-Directora Xeral de REDI. Abertamente lesbiana, está considerada unha das persoas do colectivo LGBT máis influentes de España. 

É fundadora de LesWorking, que é a primeira rede profesional internacional para mulleres lesbianas, cuxo obxectivo é conectar e apoderar as mulleres lesbianas promovendo unha visibilidade integradora e positiva da comunidade lésbica. É ademais, Co-directora xeral da Asociación REDI, Rede Empresarial pola Diversidade e Inclusión LGBTI en España, que é á súa vez a primeira asociación inter-empresarial de profesionais e foro de referencia en materia de diversidade e inclusión dos empregados LGBTI+ e aliados en España.

Tamén é integrante do Board da European Lesbian* Conference (EL*C), unha rede de mulleres activistas lesbianas de Europa e Asia Central. Foi poñente en TEDx Valladolid e participou en foros nacionais e internacionais nos Estados Unidos, Europa e Latinoamérica. e alumni do Departamento de Estado do Goberno dos Estados Unidos.

## Premios e recoñecementos 
Está considerada unha das Top100 Mulleres Líderes, recibiu unha Estrela da Muller e un premio LGBT da Comunidade de Madrid, un premio Baeza Diversidade e foi candidata aos premios EPIC do IE en 2018.

## Notas
Richard Yeo

**Richard Yeo**, nado ca. 1720 e finado o 3 de decembro de 1779, foi un medallista e gravador de moeda británico que ocupou o posto de gravador xefe da *Royal Mint* durante o reinado de Xurxo III. 

Yeo foi un dos fundadores da *Royal Academy*.

## Traxectoria 
Os primeiros datos coñecidos da vida de Richard Yeo corresponden ao ano 1745, cando se sabe que residía en Londres, preto de *Craven Street*, en Westminster, e un ano máis tarde en *Tavistock Street*, Covent Garden.
[miniatura|Tarxeta comercial de Richard Leo ([Circa|ca. 1745)]]
En 1749 ingresou como gravador axudante na Casa da Moeda de Londres (*Royal Mint*) e, logo do falecemento do seu antecesor, John Sigismund Tanner, en 1775 foi nomeado gravador xefe da institución, posto no que se mantivo o resto da súa vida. Todos os seus traballos estaban asinados mediante unha marca de gravador; as máis frecuentes foron "R. YEO", "YEO",

En 1760 ingresou na *Incorporated* *Society of Artists* e tamén foi un dos membros fundadores da *Royal Academy*, institución na que expuxo varios dos seus traballos.

Richard Yeo finou o 3 de decembro de 1779.

## Escolma de traballos 

Ficheiro:Richard Yeo, William, 1721-1765, Duke of Cumberland (obverse), 1746, NGA 108163.jpg|Medalla do Duque de Cumberland (1746) A/. 
Ficheiro:Academy of Ancient Music MET DP-180-148.jpg|Medalla da *Academy of Ancient Music* (1750).
Ficheiro:Proof guinea of George III MET DP100415.jpg|Guinea (1761) A/.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Royal Mint*

### Bibliografía 
* Forrer, L. (1916). "". En . Spink & Son, Londres. Páxinas 701-704.
* Linecar, H. W. A. (1977). *British Coin Designs and Designers*. Londres. G. Bell & Sons Ltd. ISBN 978-0-7135-1931-0
* Stephen, L.; Lee S. (1922). ''''. Vol. XXI. Oxford University Press.
Lucía Pardo

**Lucía Pardo Méndez**, nada en Outeiro de Rei o 5 de xaneiro de 2000, é unha futbolista galega que xoga como dianteira na Real Sociedad, da Primeira División.

## Traxectoria 
Comezou a xogar no Milagrosa con 13 anos na tempada 2013/14. Na tempada seguinte fichou polo PM Friol, no que xogou sete tempadas. No 2021 pasou a xogar no Madrid CFF, primeiro no equipo filial e logo no primeiro equipo, co que debutou na Primeira División.

En xullo de 2024 asinou como nova xogadora da Real Sociedad, tamén de Primeira.

## Notas 
## Véxase tamén 
*Perfil de Lucía Pardo na web da Primeira división española de fútbol.
Isabel Ovín Camps

**Isabel Ovín Camps**, nada en Carmona o 18 de abril de 1887 e finada en 1972, foi a primeira muller en licenciarse en química en España en 1917. 

## Traxectoria 
Os seus pais Purificación e Vicente foron mestres. O seu pai morreu cando ela era moi nova. A súa nai converteuse en dama de compañía da Marquesa de las Torres e, posteriormente, das fillas de Gregorio Marañón . Ovín atopou nestes espazos o ambiente axeitado para as súas inquietudes intelectuais. Despois duns anos, volveu a Carmona coa súa nai e esta fundou unha escola. Ovín estudou na Escola Normal Superior de Mestres de Sevilla, onde obtivo matrícula de honor en todas as materias, e continuou en Maxisterio Nacional en 1919, estudos que rematou con matrícula de honra.

Matriculase en Ciencias Químicas na Universidade de Sevilla en 1913, xunto con outras dúas mulleres, nun ano no que se matricularon 152 homes. Ao ano seguinte foi a única muller que continuaría nesa titulación. Despois de rematar os seus estudos en 1917, tiña a intención de viaxar a Madrid para obter a Cátedra, feito que se viu truncado tras a morte da súa nai. Seguiu traballando en Carmona, primeiro como mestra particular e despois no Centro do Arquillo de San Felipe. Na súa carreira como mestra, foi directora do Instituto Murillo de Sevilla entre 1941 e 1945.  

Ovín foi a primeira muller concelleira do Concello de Carmona entre 1927 e 1929 e formou parte da Comisión Municipal de Instrución Pública.  Escribiu artigos de prensa sobre educación, publicados en *La Voz de Carmona* (1926-1929). Segundo os seus alumnos, era unha mestra de intelixencia privilexiada. Entre os seus alumnos destaca o bioquímico e farmacéutico Manuel Losada Villasante, gañador do Premio Príncipe de Asturias de Investigación e Técnica.  Dolores Roldán, alumna súa, lembrou que lle preocupaba moito a educación das nenas. 

## Notas
John Sigismund Tanner

**John Sigismund Tanner** nado en 1705 en Saxonia-Coburgo e finado o 14 de marzo de 1775 en Londres, foi un medallista e gravador de moeda británico que ocupou o posto de gravador xefe da *Royal Mint* durante os reinados de Xurxo II e Xurxo III.

## Traxectoria 
Chamado orixinariamente *Johann Sigismund*, Tanner era orixinario do Ducado de Saxonia-Coburgo, onde na súa xuventude practicou a talladura e o gravado de obxectos como caixas de rapé, seguros de armas de fogo etc.
[miniatura|[Reverso (moedas)|Reverso da medalla de prata dedicada a Xurxo II e a súa familia (1732), obra de Tanner]]
Chegou a Inglaterra en 1728 e alí gravou as súas primeiras medallas, entre as que destacan a dedicada a Xurxo II e a familia real (1732) e a da Lotaría de Jenergan (1736). Logo da morte deste en 1741, foi nomeado o seu sucesor no posto de gravador xefe da Casa da Moeda de Londres, que ocupou o resto da súa vida.

Tanner morreu na súa residencia de David Street, en Londres, o 14 de marzo de 1775.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Royal Mint*

### Bibliografía 
* Forrer, L. (1916). "". En . Spink & Son, Londres. Páxinas 14-17.
* Stephen, L.; Lee S. (1898). ''''. Vol. LV. Oxford University Press.
Libro de tapa dura

miniatura| Un típico libro de tapa dura (1899), que mostra os signos de desgaste dunha tapa de tea sobre as tarxetas duras
Un libro de **tapa dura**, **pasta dura**, **capa dura** ou **cartoné** é un libro no que a encadernación cunha tapa protectora ríxida normalmente de cartón, cuberta con tea de *buckram* ou outro tecido, con papel ou ocasionalmente con coiro, implica un proceso específico de deseño do libro. 

Ten na lombada ou lombo unha *espiña* flexíbel e cosida que permite que o libro aumente na superficie cando se abre. Seguindo os números de secuencia do ISBN, os libros deste tipo pódense identificar coa abreviatura *Hbk* de 'Hardbook' (do inglés, literalmente *libro-duro*).

Os libros de tapa dura adoitan imprimirse en papel sen ácido e son moito máis duradeiros que un libro de peto, que ten unha tapa de papel flexíbel que pode ser danada máis facilmente. Os libros de tapa dura son lixeiramente máis caros de fabricar. As tapas duras adoitan estar protexidas por sobrecubertas artísticas, pero unha alternativa "sen tapas" é cada vez máis popular: as encadernacións de *"paper-over-board"* ou "tapa dura sen tapa" prescinden da sobrecuberta en favor da impresión de deseño directamente na encadernación da placa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Edición de peto
Gleditsia triacanthos

***Gleditsia triacanthos***  é unha especie de planta con flores (anxiosperma) da familia das Fabaceae.

## Descrición 
A autoridade científica para a especie é L., publicada en *Species Plantarum* 2: 1056–1057. 1753.

É un tipo de espiñeiro, e como tal ten moitas espiñas. Trátase dunha defensa contra os insectos depredadores e, no caso dos humanos, debe evitarse o contacto sen a debida protección (luvas).

## Usos 
A súa madeira emprégase na construción de estruturas como pisos e carrocerías de vehículos de carga ou en carpintería, para mobles macizos.

## Na Península Ibérica 
É unha especie presente no Portugal continental e en Andalucía.

## Protección 
Non está protexido por lexislación galega, española,  portuguesa ou comunitaria.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
#### Descricións on-line 
* *Gleditsia triacanthos* - *Flora dixital de Portugal* . jb.utad.pt/flora.
* *Gleditsia triacanthos* - Flora-on
* *Gleditsia triacanthos* - The Euro+Med PlantBase
* *Gleditsia triacanthos* - Flora Vascular
* *Gleditsia triacanthos* - Biblioteca do Patrimonio da Biodiversidade - Bibliografía
* *Gleditsia triacanthos* - JSTOR Global Plants
* *Gleditsia triacanthos* - *Flora Europaea*
* *Gleditsia triacanthos* - Base de datos de taxonomía NCBI
* *Gleditsia triacanthos* - Facilidade mundial de información sobre a biodiversidade
* *Gleditsia triacanthos* - Enciclopedia da vida

#### Outra bibliografía on-line 
* Gleditsia triacanthos *- Lista de verificación da flora de Portugal (Continental, Azores e Madeira) - Sociedade Lusitana de Fitosocioloxía*
* Lista de verificación da flora do arquipélago de Madeira (Madeira, Porto Santo, Desertas e Selvagens) - Madeira Botany Group
* Gleditsia triacanthos  *- Portal da Biodiversidade das Azores*
* Tropicos.org. Xardín Botánico de Missouri. 29 de xuño de 2014 
* *Gleditsia triacanthos* - The Plant List (2010). Versión 1. Publicado en Internet; http://www.theplantlist.org/  (referido ao 29 de xuño de 2014).
* *Gleditsia triacanthos* - Índice internacional de nomes de plantas
* Castroviejo, S. (coord. xen.). 1986-2012. *Flora ibérica* 1-8, 10-15, 17-18, 21. Real Xardín Botánico, CSIC, Madrid.
Antonina Fernández García

**Antonina Fernández García-Armesto**, coñecida tamén como **Antonina Fernández Armesto**, nada na Mezquita o 31 de marzo de 1909, foi unha farmacéutica galega.

## Traxectoria
Filla de Ricarda García Armesto e Fermín Fernández Gómez, e irmá de Felipe Fernández Armesto. Filla e neta de farmacéuticos, fixo o bacharelato en Santiago de Compostela, e estudou Farmacia na Universidade de Santiago de Compostela, rematando en 1932. Foi unha das primeiras mulleres en ter farmacia propia, instalada en Santiago de Compostela. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 exiliouse en México, arribando ao porto de Veracruz no buque *Mexique* o 27 de xullo de 1939. Retornou a Galicia en 1953 e abriu unha farmacia na Coruña.

## Vida persoal 
Casou con José Barón Fernández en 1934.

## Notas
Edith Ellis

**Edith Mary Oldham Ellis**, de solteira **Lees**, nada en Newton (Lancashire) o 9 de marzo de 1861 e finada en Paddington (Londres) o 14 de setembro de 1916, foi unha escritora británica e activista polos dereitos da muller.

## Traxectoria 
miniatura|Edith Lees e Havelock Ellis
Foi a única filla de Samuel Oldham Lees, un terratenente, e Mary Laetitia, de solteira Bancroft. A súa nai sufriu unha lesión na cabeza durante o embarazo e morreu cando Ellis era aínda bebé. En decembro de 1868 Samuel casou con Margaret Ann "Minnie" Faulkner e tiveron outro fillo. Foi educada nunha escola de monxas en 1873. O seu pai cambiouna de colexio cando se decatou de que Edith cada vez tiña máis interese pola fe católica.

Uniuse á Fellowship of the New Life (a Comunidade da Nova Vida) e coñeceu a Havelock Ellis en 1887 nunha reunión. A parella casou en novembro de 1891.

Desde o principio o seu matrimonio foi pouco convencional, pois Edith era abertamente lesbiana, e ao remate da lúa de mel, el regresou á súa vivenda de solteiro. Edith tivo varias aventuras amorosas con mulleres, das cales o seu marido estaba ao tanto. A súa relación aberta foi o tema central da autobiografía de Havelock Ellis, *My Life* (1939).
miniatura|Lily en 1902
A súa primeira novela, *Seaweed: A Cornish Idyll*, publicouse en 1898.

Sufriu un forte ataque de nervios en marzo de 1916 e morreu de diabetes o 14 de setembro dese ano en Paddington. (1907)
* *The Subjection of Kezia* (1908)
* *Attainment* (1909)
* *Three Modern Seers* (1910)
* *The Imperishable Wing* (1911)
* ''The Lover's Calendar: An Anthology* (ed.) (1912)
* *Love-Acre* (1914)
* *Love in Danger* (1915)
* *The Mothers* (1915)
* *James Hilton: A Sketch* (1918)
* *The New Horizon in Love and Life'' (1921)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Encadernación rústica

miniatura|Exemplo de encadernación rústica ou de folletos.
**Rústica** é un tipo de encadernación de libros de peto na que o interior do libro está cuberto por unha tapa ou pasta branda, xeralmente feita de papel ou cartolina, que se pega ao lombo, en oposición aos libros ou libros de tapa dura.

*Folleto* (do francés *feuillet*, o mesmo que folletín) e *brochura* (do francés *brochure*, estendido en moitas linguas como o portugués, inglés, catalán, castelán...) tamén é o nome que recibe a serie de operacións que aseguran que o libro recolle as súas follas (cadernos etc.), uníndoas entre si, manual ou mecanicamente, cosendo ou pegando, e finalmente uníndoas entre elas. Este núcleo está pegado a unha tapa branda, feita de papel ou cartón, que se pega ao lombo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Folletín
* Libro de tapa dura
* Edición de peto
Louis-François Bertin

**Louis-François Bertin**, coñecido como **Bertin o Vello**, nado o día 14 de decembro de 1766 en París e finado o 13 de setembro de 1841, foi un xornalista e escritor político francés.

## Biografía 
Fillo dun secretario de Étienne François de Choiseul, chegou a ser director do *Journal des Débats*, que comprou en 1799 ao día seguinte do Golpe de Estado do 18 de brumario co obxectivo de defender ideas conservadoras. Baixo a súa dirección, e grazas á axuda de homes como Joseph Fiévée, J. L. Geoffroy, François-René de Chateaubriand, J. François Boissonade de Fontarabie, Conrad Malte-Brun ou Charles Nodier, este xornal obtivo un éxito inmenso e gozou de gran autoridade, especialmente en literatura. Nel comezaron a publicarse folletíns, e foi Bertin quen lle deu nome ao formato.

En 1800, sospeitoso de *royalisme* (realismo, afinidade monárquica), Bertin foi encarcerado no Temple e despois exiliado. Non puido volver a Francia até 1805. Despois, en 1811, foi desposuído da súa propiedade por decreto imperial.

Asumiu a dirección do xornal en 1814 e apoiou con calor a causa da Restauración. En 1815, acompañou a Lois XVIII a Bélxica e colaborou co *Moniteur de Gand*. En 1824, como Chateaubriand, retirou o seu apoio ao réxime por mor dunha política que se volveu impopular, polo que o *Journal des Débats* asumiu a defensa das doutrinas constitucionais. Despois de 1830, uniuse rapidamente a Lois Filipe e converteuse, xunto co seu irmán Pierre Louis Bertin, nun dos máis firmes partidarios da nova monarquía.

O pintor Ingres realizou o seu retrato en 1832. Exposto no Salón de París de 1833, este retrato converteuse agora nunha das súas obras máis famosas.

En 1804, adquiriu o Château des Roches, en Bièvres e organizou desde 1815 até a súa morte en 1841, un salón literario onde invitou a artistas como Victor Hugo e a súa amante Juliette Drouet, Charles Gounod, Héctor Berlioz, Jean-Auguste-Dominique Ingres., Franz Liszt e François-René de Chateaubriand que vivían non moi lonxe, na Vallée-aux-Loups. Este castelo converteuse, dende 1989, na *Maison littéraire de Victor Hugo*.

### Descendencia 
Os seus dous fillos, Armand Bertin et Edouard Bertin dirixiron sucesivamente o *Journal des débats* após a súa morte. A súa filla Louise Bertin foi unha poeta e compositora de música.

## Galería 

Ficheiro:Jean-Louis Laneuville - Portrait of Louis-François Bertin (1766-1841).jpg|Retrato de Bertin por Jean-Louis Laneuville, 1796-97, Casa de Chateaubriand
Ficheiro:Louis-François_Bertin_,_by_François-Xavier_Fabre.jpg|Retrato de Bertin por François-Xavier Fabre, 1803, Musée Fabre
Ficheiro:François-Xavier Fabre - Portrait de Madam Louis-François Bertin.jpg|Retrato da súa esposa, Geneviève Aimée Victoire Bertin, 1802, por François-Xavier Fabre, museo Fabre
Ficheiro:Chateau des Roches en 2013 32.jpg|Estatua de Louis Bertin o Vello situada no salón do Château des Roches en Bièvres.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Jean-Paul Clément, *Bertin ou o nacemento da opinión*, ed. Fallois, 2018, 376 p.

### Ligazóns externas 
*(en) Museo Británico
Premio Philip K. Dick

O **Philip K. Dick** Award é un premio de ciencia ficción que se presenta anualmente na Norwescon patrocinado pola Science Fiction Society of Philadelphia e (desde 2005) apoiado pola Philip K. Dick Fund, chamado así polo escritor de ciencia ficción Philip K. Dick. Concédese desde 1983, premiando a obra Software de Rudy Decker (1982) o ano despois da morte de Dick. As obras que recibiron este premio están identificadas nas súas portadas co texto *Best Original SF Paperback (Mellor SF orixinal en rústica)*. Este premio concédese á mellor obra orixinal publicada en encadernación rústica cada ano nos Estados Unidos.

O premio foi fundado por Thomas Disch coa asistencia de David G. Hartwell, Paul S. Williams e Charles N. Brown. Actualmente está xestionado por David G. Hartwell e Gordon Van Gelder. Os administradores anteriores inclúen Algis J. Budrys e David Alexander Smith.

## Gañadores 
* 1982: Rudy Rucker - *Software*
* 1983: Tim Powers - *The Anubis Gates*
* 1984: William Gibson - *Neuromancer*
* 1985: Tim Powers - ''Dinner at Deviant's Palace*
* 1986: James P. Blaylock - *Homunculus*
* 1987: Patricia Geary - *Strange Toys*
* 1988: Paul J. McAuley - *Four Hundred Billion Stars*; Rudy Rucker - *Wetware*
* 1989: Richard Paul Russo - *Subterranean Gallery*
* 1990: Pat Murphy - *Points of Departure*
* 1991: Ian McDonald - *King of Morning, Queen of Day*
* 1992: Richard Grant - *Through the Heart*
* 1993: John M. Ford - *Growing Up Weightless*; Jack Womack - *Elvissey*
* 1994: Robert Charles Wilson - *Mysterium*
* 1995: Bruce Bethke - *Headcrash*
* 1996: Stephen Baxter - *The Time Ships*
* 1997: Stepan Chapman - *The Troika*
* 1998: Geoff Ryman - *253: The Print Remix*
* 1999: Stephen Baxter - *Vacuum Diagrams*
* 2000: Michael Marshall Smith - *Only Forward*
* 2001: Richard Paul Russo - *Ship of Fools*
* 2002: Carol Emshwiller - *The Mount*
* 2003: Richard K. Morgan - *Altered Carbon* (nesa obra foi baseada a serie de Netflix homónima, *Altered Carbon)*
* 2004: Gwyneth Jones - *Life*
* 2005: M. M. Buckner - *War Surf*
* 2006: Chris Moriarty - *Spin Control*
* 2007: M. John Harrison - *Nova Swing*
* 2008: Adam-Troy Castro - *Emissaries From The Dead*; David Walton - *Terminal Mind*
* 2009: C. L. Anderson - *Bitter Angels*
* 2010: Mark Hodder - *The Strange Affair of Spring-Heeled Jack*
* 2011: Simon Morden - *The Samuil Petrovitch Trilogy*
* 2012: Brian Francis Slattery - *Lost Everything*
* 2013: Ben H. Winters - *Countdown City*
* 2014: Meg Elison - *The Book of the Unnamed Midwife*
* 2015: Ramez Naam - *Apex*
* 2016: Claudia Casper - *The Mercy Journals* 
* 2017: Carrie Vaughn - *Bannerless*
* 2018: Audrey Schulman - *Theory of Bastards*
* 2019: Sarah Pinsker - *Sooner or Later Everything Falls Into the Sea: Stories*
* 2020: Alison Stine - *Road Out of Winter*
* 2021: Kali Wallace - *Dead Space''

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Philip K. Dick Award  (páxina oficial)
Conduit Head

**Conduit Head** é un lugar situado á beira da Madingley Road, no oeste de Cambridge, Inglaterra.

## Historia 
### Importancia 
Na zona foron instaladas zonas paisaxísticas de interese e vivendas seguindo o estilo internacional de arquitectura.

### Propiedade 
A estrutura e a primeira vivenda na área foi construída en 1910 como agasallo de voda de Francis Darwin (terceiro fillo de Charles Darwin e Emma) á súa filla, Frances Crofts Darwin, polo seu matrimonio con Francis Cornford.

Agora é propiedade de Sir Peter Lachmann e Sheila Joan Smith, profesora emérita de Inmunoloxía da Universidade de Cambridge, membro do Christ's College, e a súa esposa Sylvia.

### Derivación 
Trinity Head Conduit foi construído en 1327 e serviu como principal abastecemento de auga para o convento franciscano no centro de Cambridge. O Sidney Sussex College de Cambridge foi fundado no lugar do mosteiro de Greyfriars.

O tellado de pedra da cabeceira do conduto revela a antigüidade da estrutura. A súa cuberta inclinada está construída con lousas que se suxeitan mediante estacas de ferro. Dentro da cabeceira do conduto atópase un depósito de auga de chumbo do século XIX.

A auga da cabeza do conduto adoitaba fluír cara ao centro de Cambridge en tubos de madeira que pasaban por debaixo do río Cam. Aínda que a auga era propiedade dos frades franciscanos, outros roubarían parte dela ao longo do seu percorrido. Desde o século XVI, a cabeza do conduto e a auga son propiedade do Trinity College de Cambridge. O abastecemento serviuse para alimentar a fonte da Great Court, construída en 1602.

Unha escavación arqueolóxica hai varios anos descubriu un asentamento romano nas proximidades con camiños en dirección á cabeceira do conduto. Cambridge era un importante centro na Britania romana.

## Notas
Jeanette Winterson

**Jeanette Winterson**, nada en Manchester o 27 de agosto de 1959, é unha escritora inglesa, cuxas obras poden situarse dentro do campo posmoderno.

## Traxectoria 
Adoptada por Constance e John William Winterson o 21 de xaneiro de 1960, unha parella evanxélica, creceu en Accrington, Lancashire. Criada na Igrexa Pentecostal de Elim, de nena quería ser misioneira e aos seis anos estaba escribindo sermóns.

Cando con 16 anos lle dixo á súa nai que estaba namorada doutra muller, deulle dúas opcións: "Ou marchas desta casa e non volves nunca ou deixas de ver a esa moza". Jeannete deixou a casa, e esta experiencia quedaría máis tarde reflectida na súa primeira obra, *Forbidden Fruit*, que publicou aos 24 anos. Posteriormente, en 1990, a novela sería adaptada pola BBC para unha miniserie cun guión do autor.

A esta novela seguiron máis dunha vintena de obras nas que se trata con frecuencia o tema do lesbianismo e a identidade sexual, e as relacións entre os seres humanos e a tecnoloxía.Está considerada unha das mellores escritoras anglosaxoas da época contemporánea.

Foi condecorada en 2006 coa Orde do Imperio Británico. Colabora habitualmente con publicacións periódicas do seu país.

## Notas
Anfiteatro (aula)

[dereita|miniatura| O anfiteatro Verniquet (tamén coñecido como "Gran Anfiteatro"), no Jardin des Plantes, en París (Francia). O [Museo Nacional de Historia Natural de Francia organiza conferencias e outros eventos no seu interior.]]
Un **anfiteatro** é un tipo de aula, xeralmente semicircular, caracterizada polo feito de que os asentos para o público asistente están dispostos de forma escalonada en forma de bancadas, moitas veces semicirculares. 

## Descrición 
Este tipo de aulas poden consistir en salas situadas dentro de edificios máis grandes, ou mesmo ser edificios propios. Segundo cada anfiteatro, as bancadas poden ser de planta cuadrangular ou semicircular, podendo estar ou non equipadas con mesas ou superficies para escribir ou tomar notas.

## Capacidades e usos 
Normalmente os colexios e pequenos centros de formación dispoñen de aulas convencionais con capacidade para entre unha ducia de persoas e medio cento. Os anfiteatros, pola contra, adoitan ter capacidade para albergar varios centos de persoas. Ademais, os anfiteatros modernos adoitan estar equipados con sistemas audiovisuais, como micrófonos acoplados a instalacións de megafonía e retroproxectores ou videoproxectores.

## Tipos 
Nalgunhas universidades o anfiteatro é grande e coincide coa Aula Magna. 

Un tipo particular de antiteatro nas universidades é o anfiteatro anatómico, unha sala deseñada para demostracións e ensino de anatomía, tanto de Medicina como de Veterinaria. Xa existían nas primeiras universidades modernas, o primeiro anfiteatro anatómico foi construído en 1594 na Universidade de Padua.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Amphigeologiesorbonne.JPG|Anfiteatro xeolóxico da Sorbona, 1909.
Ficheiro:Théâtre-anatomique-Padoue.JPG|Anfiteatro anatómico de Padua.
Ficheiro:0008 ENVT Amphi d'Anatomie.JPG|Anfiteatro de Anatomía Veterinaria, Toulouse, principios do século XX.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Auditorio
* Aula Magna
* Anfiteatro
* Bancada
* Universidade
Aula Magna

**Aula Magna**  é xeralmente o maior e máis representativo salón de actos dunha universidade.

## Termo 
***Aula*** provén do latín *aula*, e á súa vez do grego dórico/ático *αὐλή* (*aulé*) referido a patios onde se celebraban cerimonias, e máis tarde clases lectivas; ***Magna*** provén do latín *magnus, magna* (grande) á súa vez da raíz indoeuropea *meg- que derivou tamén no grego *mega* e o latín *magister* e *magisterium.* 

En varios idiomas emprégase a locución tamén latina **Auditorium Maximum**, por exemplo en polaco, romanés ou alemán. O Auditorium Maximum na Schlossplatz en Berlín era a sala multiúsos do edificio do Consello de Estado da RDA. En Alemaña tamén é común a forma contraída **Audimax**. Con 1.749 prazas, a maior sala de conferencias de Alemaña é o Audimax da Universidade do Ruhr de Bochum.

## Descrición 
A **Aula Magna** adoita ofrecer espazo para varios centos de persoas, ás veces incluso máis de 1.000 visitantes. A zona de descanso adoita estar disposta de forma ascendente e arqueada, o que debería garantir unha boa visión e unha acústica incluso desde os asentos máis afastados, semellante aos anfiteatros gregos; de feito nalgunhas universidades existe unha aula chamada anfiteatro para un ensino que require determinadas características (por exemplo hai anfiteatros de anatomía, veterinaria ou xeoloxía). Nalgunhas universidades coinciden a Aula Magna e o anfiteatro.

Na Aula Magna teñen lugar grandes conferencias, festivais ou outros grandes eventos da universidade respectiva, a non ser que se dispoña dun auditorio separado. Por exemplo, as reunións plenarias dos empregados ou estudantes da universidade adoitan celebrarse na Aula Magna debido á esixencia de espazo. Ademais, hai – dependendo da universidade ou situación de edificación – a posibilidade de uso por terceiros.

Algúns destes auditorios teñen un valor excepcional. A Aula Magna da Universidade Central de Venezuela foi declarada Patrimonio da Humanidade no ano 2000, polas súas peculiaridades arquitectónicas, artísticas e acústicas.
Ficheiro:Audimax WU.jpg|Aula Magna da Universidade de Economía e Empresa de Viena
Ficheiro:Audimax der Universität Hamburg am Von-Melle-Park (04).JPG|Aula Magna / Audimax da Universidade de Hamburgo
Ficheiro:Aula Magna-Calder-UCV.JPG|alt=|Aula Magna da Universidade Central de Venezuela, en Caracas, proxectada por Alexander Calder.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Salón de actos
* Universidade

### Ligazóns externas 
* **Aula Magna** da Universidad Central de Venezuela
* **Aula Magna** da Universidad de La Habana
* **Aula Magna** da Universidad Autónoma de Santo Domingo
Rafael Piñeiro

**Rafael Piñeiro Alonso**, nado en Valencia en 1949, é un policía cubano-estadounidense de ascendencia galega. É o comisionado adxunto do Departamento de Policía de Nova York (NYPD).

## Traxectoria 
Fillo dun coruñés e unha cubana, naceu en Valencia en 1949. Aos 6 meses emigrou coa súa familia a Cuba, onde se criou ata os 12 anos, antes de que a familia se instalase nos Estados Unidos. Despois de graduarse no New York Institute of Technology cunha licenciatura en Ciencias da Conduta, ingresou na Policía de Nova York en xuño de 1970, tras graduarse como o número 1 da súa clase da Academia de Policía de Nova York e de recibir o Premio do Xefe de Persoal por ter as puntuacións académicas e físicas máis altas.

Foi ascendendo durante os seguintes anos e no 2002 foi nomeado Xefe de Persoal da Policía de Nova York. En 2010 ascendeu a Comisionado Adxunto, o segundo rango máis alto da policía neoiorquina. Tralas eleccións á alcaldía de Nova York de 2013, gañadas por Bill de Blasio, foi un dos candidatos para suceder a Ray Kelly como comisario da policía de Nova York, posto que finalmente foi para William Bratton.

## Notas
Final de campións da Primeira División RFEF 2021/22

A **final de campións da Primeira División RFEF 2021/22** foi o encontro que decidiu o campión absoluto ou súpercampión da primeira edición da Primeira División RFEF. O partido disputouse o 3 de xuño de 2022 no estadio da Malata de Ferrol entre os campións dos Grupos I e II. O vencedor foi o Racing de Santander, que derrotou por 3-0 o Andorra.

## Finalistas 
## Sede do partido 
O partido disputouse no estadio da Malata, en Ferrol.

## Partido 
### Detalles 
| valign="top" |
| width="50%" valign="top" |

|}

|}

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Primeira División RFEF 2021/22
* Promoción de ascenso a Segunda División 2022
Koelreuteria paniculata

miniatura|333x333px| Folla
miniatura| Froitas e flores maduras
miniatura| Cápsulas inmaturas.
miniatura| Froitos e sementes maduras.
***Koelreuteria paniculata*** é unha especie de planta arbórea da familia Sapindaceae, orixinaria de Asia Oriental, en particular de China e Corea.  

## Descrición 
É unha árbore caducifolia de tamaño pequeno ou mediano que alcanza os 7 m de altura, cunha copa ancha en forma de cúpula. As follas son pinnadas, de 15-40 cm de lonxitude, raramente de ata 50 cm, con 7-15 folíolos de 3-8 cm de longo, cunha marxe bilobulada.

As flores son amarelas, con catro pétalos organizados asimetricamente cunha mancha vermella-laranxa na base, que medran nunha gran panícula terminal de 20-40 cm de lonxitude. O froito é unha cápsula de 3-6 cm de longo e 2-4 cm, verde e que se volve rosa-laranxa ao madurar no outono; contén varias sementes de cor marrón escura a negra de 5-8 mm de diámetro.

## Cultivo 
Cultívase popularmente como árbore ornamental en rexións temperadas do mundo polo aspecto estético das súas flores, follas e vaíñas de sementes. Seleccionáronse varios cultivares para plantar no xardín, incluíndo "Fastigiata" cunha coroa estreita e "Gold September", que florece a finais do verán.

Esta planta gañou o premio ao mérito do xardín da Royal Horticultural Society.

As sementes son comestíbeis cando se asan, pero non se comen habitualmente.

Nalgunhas áreas, sobre todo o leste dos Estados Unidos e particularmente Florida, considérase unha especie invasora.

## Taxonomía 
*Koelreuteria paniculata* foi descrita por Erich Laxmann e publicada en *Novi Commentarii Academiae Scientiarum Imperalis Petropolitanae* 16: 563–564, f. 1. 1772. 

## Etimoloxía 
:

***Koelreuteria*** - Foi o nome xenérico dado en homenaxe a Joseph Gottlieb Kölreuter (1733–1806 ), un botánico, médico, profesor de Historia Natural e director do Xardín Botánico de Karslruhe. A letra -o- con *umlaut* (os dous puntos similares á diérese) transcríbese -oe- (Koelreuter = Kölreuter). En portugués o nome pasou a *Coreutéria.*

***paniculata*** : epíteto latino que significa "con panículas".

## Variedades 
:

Todas as variedades e outros taxons infraespecíficos descritos son sinónimos da especie.

### Sinonimia 
:

* *Koelreuteria apiculata* Rehder & E. H. Wilson
* *Koelreuteria bipinnata* var. *apiculata* (Rehder & EH Wilson) FC How & CN Ho
* *Koelreuteria chinensis* (Murray) Hoffmanns.
* *Koelreuteria paniculata* var. *apiculata* (Rehder & EH Wilson) Rehder
* *Koelreuteria paniculata* var. *lixianensis H.* L. Tsiang
* *Paullinia aurea* Radlk.
* *Sapindus chinensis* Murray
* *Sapindus paniculata* (Laxm. ) Dum. Cours.

### Nomes comúns 
:

* En portugués o nome científico derivou en **Coreutéria**
* En castelán ten diversos nomes, como jabonero de la China, árbol de los farolillos ou árbol del barniz.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Plantas para un futuro: *Koelreuteria paniculata*
* Imaxes de *Koelreuteria paniculata* en bioimages.vanderbilt.edu
Nalda

**Nalda** é un concello e localidade da comunidade autónoma da Rioxa (España). A súa poboación era de 1&nbsp;127 habitantes en 2021 e ten unha extensión de 24,6 km². Situada no val do río Iregua e ao pé da serra de Moncalvillo, limita ao norte con Albelda de Iregua, ao sur con Viguera, ao leste con Clavijo e Soto en Cameros (aldeas de Trevijano e Luezas) e ao oeste con Sorzano. Conta cun núcleo de poboación situado á beira da estrada N-111 co nome de Islallana.

## Demografía 
### Poboación por núcleos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do concello de Nalda 
* Imaxes de Nalda e a súa contorna
Adai, Adai, Lugo

**Adai** é un lugar da parroquia de Adai no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.
## Toponimia
O topónimo **Adai** ten orixe no antropónimo de orixe xermánica .

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Adai 
### Parroquias de Lugo
Porto Meilán, Adai, Lugo

**Porto Meilán** é un lugar da parroquia de Adai no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.

Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 23 habitantes (13 homes e 10 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Adai 
### Parroquias de Lugo 
## Notas
Islallana

[miniatura|Entrada de Islallana pola estrada [N-111.]]
miniatura|Vista da localidade.
**Islallana** é unha *pedanía* do concello rioxano de Nalda. Sitúase xunto ao río Iregua, rodeada de numerosas penas, nos primeiros contrafortes do Sistema Ibérico.

Nesta localidade toma as augas do Iregua o río Antiguo, canle de rego que subministra os concellos de Nalda, Albelda de Iregua, Entrena, Navarrete e Fuenmayor. 

## Comunicacións 
A estrada N-111, que comunica Logroño con Soria, atravesa a localidade.

## Demografía 
Islallana tiña o 1 de xaneiro de 2010 unha poboación de 147 habitantes, 83 homes e 64 mulleres.

## Festas 
As festas patronais celébranse o 3 de decembro e o 11 de marzo, en ambos os casos en honra a San Francisco Javier.

## Notas
As Corredoiras, Bacurín, Lugo

**As Corredoiras** é un lugar da parroquia de Bacurín no concello lugués de Lugo na comarca de Lugo.

## Topónimo 
O topónimo *Corredoira* fai referencia a un camiño para carros.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Bacurín 
### Parroquias de Lugo 
## Notas
Ojete Calor

**Ojete Calor** é un dúo musical formado polos actores e cómicos Carlos Areces e Aníbal Gómez. Nas súas cancións destacan as bases de música electrónica e as letras irónicas e descaradas con retrousos repetitivos, polo que afirman que no "subnopop" non cómpre cantar ben nin ser bo músico.
**Pataky* (2017)
*"Ojete Calor" (2013)
*"0'60" (2013)
*"Viejoven" (2014)
*"Se Tiene Que Ir Ya" (2015)
*"Tonta Gilipó" (2016)
*"Madrid-Bilbao-Bollo" (2016)
*"La Gente Mala" (2017)
*"Qué Bien Tan Mal" (2017)
*"Vete A Tu Casa (Freed From Desire)" (2017)
*"Opino De Que" (2017)
*"Vintage" (2018)
*"Mocatriz" (2019)
*"Agapimú" (colaboración con Ana Belén, 2020)
*"Gente Que Imita Mal Los Acentos" (2020)
*"Morreo" (colaboración con The Calorettes, 2022)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial da banda