Lingua paxta

O **paxto**, noutras fontes tamén chamado **pashtu** ou **pashto**, é un idioma que pertence ás linguas iranias, dentro do seu grupo oriental e á súa vez do sub-grupo meridional e falado pola etnia paxta. Está emparentado coas linguas do Pamir e un pouco máis afastado do iagnobí e das linguas osetas: o digorés e o iriano. É a lingua máis numerosa en número de falantes do grupo de linguas iranias orientais.

É a lingua oficial de Afganistán (xunto co dari) e falada en Paquistán e na diáspora dos paxtos. Fálana preto de 40 ou 50 millóns de persoas. Fálase ademais no occidente de Paquistán.

Está escrito cunha versión modificada do alfabeto persa-arábico chamada **nash** (*nasgh*).

## Estatuto oficial 
O paxto desde o 1936 é unha das dúas linguas oficiais de Afganistán, sendo a outra o Dari (Persa). Nese ano déronselle todos os dereitos a respecto do uso no goberno e na educación, cando ata daquela fora o Persa a lingua empregada. En 1964 este estado reafírmase cando a asemblea constitucional cando o persa afgán se lle deu o nome de Dari.

En Paquistán, o urdú e o inglés son as dúas linguas oficiais e alí o paxto carece de recoñecemento oficial a nivel federal. A nivel provincial, o paxto é lingua rexional do Khyber Pakhtunkhwa, Áreas tribais administradas federalmente e o Baluchistán no norte

## O sistema de escrita 
O paxto emprega o alfabeto paxto, unha variación do alfabeto persa, e que á súa vez deriva en parte do alfabeto árabe. Ten letras adicionais para sons específicos do paxto. Desde o século XVII, o paxto escribiuse principalmente coa sistema Nashk e non co sistema Nasta'liq das lindeiras linguas persas e urdú.

O alfabeto paxto componse de 44 letras e catro marcas diacríticas. Na seguinte táboa dánse as formas illadas das letras xunto coas súas equivalentes do sistema latino e os valores da IPA:

## Dialectos 
## Fonoloxía 
### Vogais 
O paxto ten tamén os ditongos: /**aj**/, /**əj**/, /**aw**/

### Consoantes 
## Exemplos
***Asalam u alaikum** - Ola
***Ho** - Si
***Na** - Non
***Manana** - Graciñas
***Wobaxa** - Síntoo
***Stanum tse dæi?** - Como te chamas?
***Zema num... dæ** - Chámome ...
***Tha tsanga yei?** - Como estás?
***kala?** - Onde?
***Tso bajy dhi?** - Que hora é?
***Sahar** - mañá (substantivo)
***Saba** - mañá (adverbio)
***Pir**/**doshambá** - luns
***Naha**/**Mangle** - martes
***Yakshambá**/**atwar** - domingo

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Wikipedia en paxto
### Bibliografía
* Tegey, Habibullah; Robson, Barbara: Pashto Reader Passages in Transcription, 1992. *Center fo Applied Linguistics, Washington D.C.*
* Tegey, Habibullah; Robson, Barbara: Beginning Pashto Textbook and (Revised Editions), 1993. *Center fo Applied Linguistics, Washington D.C.*
* Tegey, Habibullah; Robson, Barbara: Pashto Conversation Manual and Tapescript, 1993. *Center fo Applied Linguistics, Washington D.C.*, *Department of Education, Washington D.C. 
* Tegey, Habibullah; Robson, Barbara: Intermediate Pashto Textbook and Workbook (Revised Editions), 1993. *Center fo Applied Linguistics, Washington D.C.*
* Tegey, Habibullah; Robson, Barbara: Pashto-English Glossary for the CAL Pashto Materials, 1993. *Center fo Applied Linguistics, Washington D.C.''