Miren Agur Meabe

**Miren Agur Meabe Plaza**, nada o 7 de outubro de 1962 en Lekeitio, Biscaia, é unha escritora e tradutora en lingua éuscara.

Desde o ano 2006 é membro colaborador da Real Academia da Lingua Vasca-Euskaltzaindia.​

## Traxectoria 
Estudou na Escola de Formación do Profesorado de Derio, especialidade en Humanidades, despois estudou Filoloxía Vasca. Ensinou durante varios anos na escola Kirikiño de Bilbao e desde 1990 tamén traballou como directora de publicacións e xerente en Giltza-Edebé. Traballou en creación literaria, tradución e escrita. Como escritora, é coñecida en dúas áreas: a poesía e a literatura infantil e xuvenil. Tamén traballou noutros xéneros: contacontos e novelas, por exemplo.

O seu primeiro traballo, publicouse en 1986, *Uneka...* *Gaba*. Mostra os signos do simbolismo e logo a idea principal que se formará a posmodernidade: que vivimos só en momentos. Para deixar paso a esta idea principal, Miren Agur Meabe empregou unha escrita moi próxima á linguaxe lírica, dándolle prioridade ao eu e aos momentos. 

Despois mergullouse na poesía e gañou o premio do concello de Lasarte-Oria (1991), o seu traballo sobre *Oi hondarrezko emakaitz*. É unha colección de poemas sobre o mito de Penélope, publicada por *Idatz & Mintz* Labayru (1999), aínda que algúns dos textos do libro aparecen no libro de poemas máis coñecido de Miren Agur Meabe, *Azalaren kodea* (2000). Nesta obra, como indica a súa poesía, introduciu un novo discurso baseado no corpo. Os títulos das seccións do libro tamén indican os diferentes escritos feitos ao redor do corpo: *notas*, *cicatrices*, *tatuaxes* e *contra* - *signos*. 

Esta nova linguaxe, que parece estar ligada ao corpo da muller, está relacionada co desexo de comunicación consistente en xestos, aínda que se dea con palabras. A vida da autora é o punto de partida dos seus poemas. Algúns dos textos están en castelán, catalán, inglés etc.

No seu terceiro libro de poemas, *Bitsa eskuetan* (2010 ), xorden as súas constantes poéticas: a busca da identidade, as referencias ao contexto cotián, a conciencia do suxeito feminino, a expresión explícita do desexo etc.

Recibiu o Premio da Crítica polos dous libros mencionados en 2001 e 2011. En 2021 recibiu o primeiro Premio Nacional de Poesía outorgado a unha obra en éuscaro. Segundo o xurado: *Nola gorde errautsa kolkoan* (Como gardar cinza no peito) dá cabida a multitude de voces, estilos e tons e ofrece unha dimensión irónica na súa linguaxe e na actitude que plasma.

### Literatura infantil e xuvenil 
Miren Agur Meabe tamén traballou en literatura infantil e xuvenil. Estas áreas inclúen: *Bisita* (2001), *Joanes eta Bioletaren bihotza* (2002), *Etxe bitan bizi naiz* (2003), *Nola zuzendu andereño gaizto bat* (2003), *Amal* (2003), *Supositorioak otsoarentzat* (2006) e *Izar bat zopan* (2008). Como se pode ver, a autora abriuse camiño desde o 2000. Tamén están dispoñibles versións en catalán, castelán e galego dalgúns destes libros.

Non obstante, tivo a maior repercusión na literatura xuvenil. Publicou varios traballos, dos cales tres gañaron o Premio Euskadi. Os tres foron traducidos ao castelán.

A novela *Itsaslabarreko etxea* (2001) combina aventura, amor e terror. O libro *Urtebete itsasargian* (2006) trata da guerra civil, contada dende a perspectiva dun neno. Esta obra céntrase nos pasaxes da vida diaria e na sensibilidade do neno. Aínda que pode lembrar a obra escrita por Joseba Sarrionandia sobre o mesmo tema, en comparación co que escribiu Sarrionandia, a obra de Miren Agur Meabe presta máis atención aos incidentes cotiáns e ao mundo interior da mocidade, como o coñecemento do amor.

*Zer da, ba, maitasuna?* (2008 ), combinando narrativa e poesía, abordou cuestións íntimas e sociais.

## Obras 
### Literatura infanto xuvenil 
* *Bisita* (2001). Gara. (*Visita*).

* *Itsaslabarreko etxea* (2001). Aizkorri. (*A casa do cantil)*
* *Joanes eta Bioletaren bihotza* (2002). Elkar. (*O corazón de Joanes e Violeta)*
* *Etxe bitan bizi naiz, eta zer?* ( 2003). Elkarlanean. (*Vivo en dúas casas, e que?)*
* *Nola zuzendu andereño gaizto bat* (2003). Giltza. (*Como corrixir unha malvada señorita)*
* *Un ano no faro* ( 2006). Elkar. (*Un ano no faro)*
* *Supositorioak otsoarentzat* ( 2006). Key. (*Supositorios para o lobo)*
* *Izar bat zopan* (2008). Key. (*Unha estrela na sopa)*
* *Olatu guztien gainetik* (2009). Ibaizabal. (*Sobre todas as ondas)*
* *Errepidea* (2010). Erein.
* *Mila magnolia lore* (2010). Gero-Messenger. (*Mil flores de magnolia)*
* *Bihotzak dun-dun* (2015). Elkar. (*Corazóns dun-dun*)
* *Ros* (2015). Erein.
* *Tipi-tapa-tipi ilunabarrean* (2016). Denonartean. (*Tipi-tapa-tipi no solpor)*
* *Maitte-maitte.* *Chorando e rindo, un ano no mundo* . (CD). En colaboración con Antxon Sarasua e Maite Mutuberria (2017. Elkar. (*Maitte-maitte.* *Chorando e rindo, un ano no mundo)*

### Poesía 
* *Oi, hondarrezko emakaitz!: Garraitzetako itsas urak aitorturiko poemak* (1999). Labayru Center. (*Ai, muller de area!: Poemas recoñecidos pola auga de mar dos transportes)*

* *Código de pel*  (2000). Susa. (*Código de pel*)
* *Bitsa eskuetan* (2010). Susa. *(Anacos na man)*
* *Lurra eta dardara. Zortzi ahots emakumezko* antoloxía poética (2019). Balea Branca. (*Terra e tremor.* *Oito voces femininas)*
* *Begiak zerumugan* (2020). Elkar. (*Ollos no ceo)*
* *Nola gorde errautsa kolkoan* (2020). Susa. (*Como almacenar cinzas na espiga*)

### Narrativa 
* *Uneka.* *.* *.* *Gaba* (1986). Labayru. Unha colección de contos.

* *Zazpi orduak* (2010). Elkar. (*Sete horas*)
* *Un ollo de cristal* (2013). Susa). (*Un ollo de cristal)*
* *Hezurren erretura* (2019). Susa. ISBN 978-84-17051-30-3 . (*Queimadura de óso*)

### Lecturas por niveis 
* *Tangoa noizean behin* (2012). Arian Readings, Elkar. (*Tango de cando en vez)*

* *Zisnea eta uhartea* (2013). Arian Readings, Elkar. (*Cisne e illa)*
* *Titare bete zorion* (2014). Arian Readings, Elkar. (*Titare chea de felicidade)*
* *Bolboretas* (2016). Arian Readings, Elkar. (*Bolboretas*)
* *Kresalaren Taberna* (2017). Arian Readings, Elkar.

### Traducións 
#### Éuscaro 
* Begoña Ibarrola: *Ausarten kluba* (*El club de los valientes*) (2012). Elkar.
* Begoña Ibarrola: *Ehunzango dantzaria* (*El ciempiés bailarín*) (2012). Elkar.
* Begoña Ibarrola: *Adarbakar urdina* (*El unicornio azul*) (2015). Elkar.
* *Alizia eta antzara jokoa*  *(Alicia et le jeu de l’oie*)(Lola Moral e Sergio García) (2017), Vitoria-Gasteiz Saria.

#### Galego 
* *Eu vivo en dúas casas* (2003). Galaxia. 32 páxs.
#### Castelán 
* *El juego de las sillas de* Uxue Alberdi (*xAulki-jokoa*) ( 2012). Alberdania.

* *Un ojo de cristal* (*Kristalezko begi bat*) (2014). Pamiela.

## Premios e méritos 
* 1991: Premio do Concello de Lasarte-Oria, ¡ *Oh, muller de area!* cun libro de poemas.

* 1997: Premio Imajina Ezazu Euskadi polo seu libro *Ohar orokorrak*.
* 2001: Premio da crítica española polo seu libro *Azalaren kodea.*
* 2002: Premio Euskadi de literatura infantil e xuvenil en éuscaro pola súa obra *Itsaslabarreko etxea* .
* 2006: nomeada urgazle Euskaltzain o 26 de maio de 2006. 
* 2007: Premio Euskadi de literatura infantil e xuvenil en éuscaro polo libro *Urtebete itsasargian* .

* 2007: Premio Lauaxeta pola súa obra.
* 2008: Premio Young Book polo seu libro *Urtebete itsasargian.*
* 2011: Premio Euskadi de literatura infantil e xuvenil en éuscaro pola súa obra *Errepidea*.
* 2011: Premio da Crítica Española polo seu libro de Poesía *Bitsa eskuetan*.
* 2012: Lista de honra de IBBY polo libro *Mila magnolia-lore.*
* 2012: Rosalía de Castro, Premio á obra, Centro Pen Galicia.
* 2013: POremio 111Akademiaren polo seu libro *Kristalezko begi.*
* 2014: Premio Seven Streets pola novela *Un ollo de cristal* .
* 2017: Premio Vitoria-Gasteiz na categoría de literatura infantil pola tradución de Lola Moral e ''Alicia et le jeu de l'oie* de Lola Moral e Sergio García: *Alizia eta antzara jokoa*. 
* 2019: Premio Juul, 12-16 anos na categoría *Zer da, ba, maitasuna?*
* 2020: Premio Mikel Zarate de literatura infantil. *Itsasoaren atea.*
* 2021: Premio Nacional de Poesía. *Nola gorde errautsa kolkoan.*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Zubeldia, Iñaki: *Miren Agur Meabe emakume-ahots indartsua euskal literaturan* (2004). Egan, -3/4, 143-162.
* Borda, Itxaro (2013). "La intimidad, esa bomba". *452ºF: Revista de Teoría de la Literatura y Literatura Comparada'', ISSN-e 2013-3294, Nº. 9, páxs. 42-55 .