open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xemínidas

miniatura|dereita|Asteroide (3200) Phaethon, corpo proxenitor das xemínidas, imaxe do 25 de decembro de 2010, feita co telescopio Cassegrain de 37 cm F14 do Observatorio Winer, Sonoita, Arizona, Estados Unidos (MPC 857)

As **Xemínidas** son unha chuvia de meteoros de actividade alta. O seu período de actividade estendese entre o 7 e o 17 de decembro. O seu máximo ocorre o día 14 con THZ 120, o que a converte na chuvia de maior actividade do ano.

Son meteoros de velocidade moderada que radian da constelación de Xémini. Aínda que a súa declinación (+33º) convértea nunha chuvia de meteoros setentrional, a súa ascensión recta permite a súa visibilidade dende antes incluso da medianoite.

O corpo proxenitor das Xemínidas é o asteroide (3200) Phaeton. Esta relación foi posta de manifesto tras o descubrimento do asteroide en 1983 polo satélite IRAS (Infrared Astronomical Satellite, ou Satélite Astronómico Infravermello, en galego), e foi a primeira chuvia claramente relacionada cun asteroide. Aínda que se cre que dito asteroide é tan só un cometa extinto, e as partículas foron exectadas hai séculos.
Os astrónomos David Jewitt e Jing Li , da UCLA (Universidade de California nos Ánxeles) estudando as imaxes do asteroide (3200) Phaethon preto do perihelio, tomadas pola sonda STEREO da NASA no ano 2009, descubriron que mostraban un repentino brillo que non pode ser explicado pola dispersión dun corpo inerte sólido.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Chuvia de meteoros
* Lista de chuvias de meteoros

### Ligazóns externas 
* Artigo de Ciencia.Nasa adicado as Xemínidas do ano 2011  
* ACTIVITY IN GEMINID PARENT (3200) PHAETHON, artigo publicado na revista The Astronomical Journal, 140:1519–1527, novembro, 2010 
* (3200) Phaethon: A Rock Comet 
* Vídeo das xemínidas 2009
* Sociedade de Observadores de Meteoros e Cometas de España 
* Organización Internacional de Meteoros IMO 
* Calendario de chuvias de meteoros 2010 en pdf
Economía de Bulgaria

[thumb|left|Centro comercial Mladost, en [Sofía, Bulgaria|Sofía.]]
Bulgaria, antigo país comunista que ingresou na Unión Europea o 1 de xaneiro de 2007

## Notas
Naveta dels Tudons

A '''Naveta d'Es Tudons**, ou **Naveta de Es Tudons'* (en Menorquí, *naveta*, ou *naueta*, forma diminutiva de *nau*). , significa *nave*, e *Es Tudons*, lit. *as pombas torcais'', é o nome do lugar), é a tumba de cámara megálito máis notable das Illa Baleares de Menorca, España. 

Atópase na parte occidental da illa, na estrada Ciutadella de Menorca-Maó, aproximadamente a 5 km. de Ciutadella, e 200 m ao sur da estrada. Atópase nun terreo lixeiramente elevado nun val inclinado. Actualmente a Naveta d'Es Tudons está aberta ao público para as visitas (salvo o seu interior como medida de protección). É un dos principais atractivos turísticos de Menorca.

É anaveta máis coñecida, datada entre o 2000 e o 1500 a.C. durante a época pretalaiótica, lugar de soterramento colectivo, realizada con perpiaños de pedras cortados de forma regular. A súa planta é de ferradura e no seu interior dispón de dúas cámaras, unha superposta á outra.

## Galería 

Ficheiro:Naveta tudons 01.jpg|Frontal oeste suroeste (2008)
Ficheiro:Naveta des Tudons.jpg|Muro lateral sur sueste (2007)
Ficheiro:Naveta Tudons.jpg|Muro lateral norte-noroeste (2004)
Ficheiro:Tudons02.jpg|Ábsida (2006)

## Notas
Geraldine McCaughrean

**Geraldine McCaughrean** (pronunciado "Mc-*cork*-ran"), nada o 6 de xuño de 1951 no norte de Londres, é unha novelista británica, que ten destacado principalmente na escritura de libros para públicos novos.

## Traxectoria 
Licenciada en Educación, traballou durante dez anos na publicación dunha revista antes de converterse en escritora profesional. Na actualidade vive en Berkshire co seu home e a súa filla.

Escribiu máis de 130 libros, 50 obriñas de teatro para escolas e tamén un guión de radio. Tamén ten escrito seis novelas históricas dirixidas a público adulto, como *Fires’ Astonishment* (1990) e *The Ideal Wife* (1997). Entre as súas principais novelas para rapaces de todas as idades e en todos os formatos, atópanse *A Little Lower than the Angels* (1987), *Gold Dust* (1993) e *Not the End of the World* (2004).

Ademais ten reescrito varias historias tradicionais, contos de fadas e episodios bíblicos. Entre elas débense mencionar as súas versións dos *Contos de Canterbury* (1984), da *Odisea* (1993), de *Moby Dick* (1996) ou do Cid (1989).

A súa obra foi traducida a 35 idiomas, entre eles o galego.

En 2005, escolleuna o Hospital Great Ormond Street, o propietario dos dereitos do personaxe de Peter Pan para escribir a segunda parte oficial da novela de J.M. Barrie, que se chamou orixinalmente *Peter Pan in Scarlet*. A súa tradución galega, publicada simultaneamente en todo o mundo, foi traducida por Silvia Carril co título de *Peter Pan e a levita escarlata*.

## Premios
*Medalla Carnegie en 1988 e o premio de *The Guardian* en 1989 por *A Pack of Lies*
*premio Whitbread de literatura infantil en 1987 por *A Little Lower Than the Angels*
*premio Whitbread de literatura infantil en 1994 por *Gold Dust*
*premio Whitbread de literatura infantil en 2004 por *Not the End of the World*.
É a única persoa que gañou o Withbread de literatura infantil en tres ocasións.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Web persoal da escritora
*Obra completa
Tálao

Na mitoloxía grega, **Tálao** era rei de Argos e foi un dos Argonautas. Era o fillo de Pólibo e Tiro. A súa muller dise que era Lisímaca, Eurínome ou Lisianasa. Foi o pai de Adrasto, e probablemente de Aristómaco, Astínome, Erífile, Hipomedano, Mecisto, Metidice, Partenopeo ou Pronax.
Pitasa

**Pitasa** ou **Pitassa** foi un reino da parte occidental de Anatolia, ao norte da clásica Pisidia e próxima aos territorios hititas. Non se sabe case nada deste territorio, pero os eruditos están de acordo en que é preciso situalo ao oeste ou noroeste do lago salgado e ao norte da chaira de Konya e os turcos consideran o nome un antecedente de Pisidia.

Foi conquistado por Madduwattas de Arzawa na primeira metade do século –XIV, pero sobre o -1330 xa volvía a estar dominado polos hititas. Despois da conquista hitita de Arzawa, uniuse á revolta do reino de Masa e o reino de Mira e Kuwaliya, pero foi sometido polos hititas antes do final do século aínda baixo Mursilis II.

Baixo Hattusilis III é mencionada como terra de fronteira co reino de Tarhuntasa.
Escuadro, Castro de Escuadro, Maceda

**Escuadro** é unha aldea da parroquia de Castro de Escuadro, situada no concello ourensán de Maceda. Segundo o INE e o IGE en 2012 tiña 27 habitantes (16 homes e 11 mulleres).

Áchase na serra de San Mamede e preto do Santuario dos Milagros do Medo. A súa festa celébrase o día 13 de xuño, día de santo Antón. Anteriormente tamén se celebraba a festa de santa Eulalia pero co paso do tempo deixouse de festexar. Os poucos habitantes de Escuadro viven das terras e dos animais, pero a maioría da xente nada en Escuadro emigrou ao País Vasco, Madrid e Cataluña, e volven á terra no verán.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Castro de Escuadro 
### Parroquias de Maceda 
## Notas
Millawanda

**Milawata** ou **Millawanda**  foi o nome hitita da cidade de Mileto. Foi unha das cidades aliadas dos Ahhiya ou Ahhiyiwa (aqueos) e capital dun pequeno estado independente.

O cuarto ano do reinado de Mursilis II, foi atacada polos hititas, dirixidos polos oficiais Gulla e Mallaziti, como represalia pola axuda dada pola cidade ao rei de Arzawa. Os atacantes saíron vitoriosos e devolveron a Hattusa botín e prisioneiros. Malia unha temporal submisión aos hititas, no reinado de Muwatallis volvía a ser independente baixo o goberno de Atpa. Piyama-radu, un guerreiro posibelmente de Lazba (Lesbos), e que dirixía un continxente de desarraigados de Arzawa, púxose ao servizo de Ahhiyawa nunha posíbel loita contra os hititas e despois casou coa filla de Atpa.
Lentille

O topónimo **Lentille** pode referirse a:

;En Galiza
***Lentille**, lugar da parroquia da Pena, no concello de Cenlle;
***Lentille**, lugar da parroquia de Batalláns, no concello das Neves;
***Lentille**, lugar da parroquia da Xoibán, no concello de Vilalba.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Lentil**, lugar da parroquia da Novelúa, no concello de Monterroso.
Cuñas

O topónimo **Cuñas** pode referirse a:

;En Galiza
***Cuñas**, lugar da parroquia da Pena, no concello de Cenlle;
***Cuñas**, lugar da parroquia de Ponte Caldelas, no concello de Ponte Caldelas;
***Cuñas**, lugar da parroquia da Cova, no concello do Saviñao;
***Cuñas de Abaixo**, lugar da parroquia de Anllo, no concello de Sober;
***Cuñas de Arriba**, lugar da parroquia de Anllo, no concello de Sober.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Reino de Masa

O **Reino de Masa** foi un pequeno estado do occidente de Anatolia que existiu sobre o século XIII a.C.. Estaba situado na clásica Galacia ou nordeste de Frixia, e sur do Ponto. No século XIV a.C. foi poboado por tribos kaska, e fixo nela unha campaña o rei Tudhaliyas III, acompañado do seu fillo e futuro sucesor Suppiluliumas I (daquela príncipe), sobre o 1360 a.C..

Despois da conquista hitita de Arzawa (sobre 1320/1310 a.C.) un rei que as taboíñas mencionan cono E.gal.pap (os dous puntos están por dúas letras que faltan) sublevouse ao oeste de Hatti durante uns dez anos. Maskhuiluwas de Mira e Kuwaliya, inicialmente leal aos hititas, canso da súa tutela, uniuse ao rebelde e incitou tamén á rebelión do reino de Pitassa. E.gal.pap podería ser o rei de Masa pero iso non se pode confirmar.

Mursilis II foi a Sallapa desde onde ameazou a Maskhuiluwas de Mira e Kuwaliya; este fuxiu ao reino de Masa, mentres o seu reino de Mira e Kuwaliya se rendeu aos hititas. Mursilis invadiu Masa, causando moitos danos. Mursilis ameazou coa destrución a Masa e a xente do país fixeron prisioneiro ao rei rebelde e entregárono ao rei hitita, sendo enviado a Hattusa e despois nomeado gran sacerdote dunha cidade sagrada, e no seu lugar Mursilis instalou a un sobriño e fillo adoptivo do deposto, chamado Kupanta-Kurunta. Suponse que E.gal.pap foi derrotado nas campañas de Mursilis a partir de seu décimo cuarto ano de reinado e neses anos Masa foi incorporada aos dominios hititas. Pero ao comezo do reinado de Muwatallis II aínda aparece Masa atacando a Wilusa, o rei da cal, Alaksandu, pediu axuda ao rei hitita, grazas á cal rexeitou a invasión. Alaksandu estableceu un novo tratado cos hititas polo que se convertía en vasalo.
Sallapa

**Sallapa** (Šallapa) foi unha cidade do Imperio Hitita, na parte occidental, ao nordeste da clásica Frixia.

Crese que se sublevou contra o rei Tudhaliyas III, baixo a dirección de Tuttu (e con probábel axuda de Arzawa) sobre o -1370, e entón a cidade foi incendiada polo rei. Como a cidade era demasiado valiosa, o lume foi apagado para impedir a destrución total.

Sobre o -1320 estaba próxima aos límites do reino de Kuwaliya. Nesta cidade Mursilis II, que marchaba contra Arzawa, atopouse co continxente militar que desde a terra Baixa Hitita levaba o seu irmán Piyasilis I de Karkemish.

Despois da guerra civil entre Mursilis III e Hattusilis III caeu en mans de Piyama-radu, que dominou boa parte de Arzawa, pero, cando Hattusilis III foi á zona, volveu quedar baixo dominio hitita.
Escuadro

O termo **Escuadro** pode referirse a:

*Un **escuadro** é un instrumento de debuxo. 

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Escuadro**, parroquia do concello de Silleda;
****Escuadro**, lugar de dita parroquia;
***Castro de Escuadro**, parroquia do concello de Maceda;
****Castro de Escuadro**, lugar de dita parroquia;
****Escuadro**, lugar de dita parroquia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Escuadrio**, lugar da parroquia de Vilanova, no concello da Pobra de Trives.
Wilusa

**Wilusa** ou Wiluša foi un reino da rexión da Tróade, en Anatolia, a miúdo confederado con Arzawa (que era unha rexión formada polo menos por cinco reinos ás veces confederados e outras non: Arzawa propia, Mira, Hapalla, Río Seha, e Wilusa). Foi a homérica Ilios ou Ilión, probabelmente na rexión da Tróade, pero sen incluír Troia, que debía de ser un estado separado (Troia en hitita = Taruisa ou Taruiša).

Arzawa foi sometida temporalmente polo rei hitita Hattusilis I na segunda metade do século –XVII, pero non tardou en recuperar a independencia. Pero Wilusa, tamén sometida seguramente ao mesmo tempo, permaneceu aliada aos hititas como se testemuña polos agasallos enviados periodicamente desde Wilusa ao rei hitita. O gobernante en tempo de Suppiluliumas I era Kukkuni, identificado como o grego Kyknos, rei de Colonas na Tróade e heroe da guerra de Troia, fillo de Poseidón, que, segundo a lenda, foi morto por Aquiles, co que se mantiveron boas relacións.

Wilusa estivo casualmente aliada a Arzawa nos últimos momentos deste reino. Ao cabo da guerra, extinguido o reino de Arzawa, o rei hitita Mursilis II fixo un tratado co gobernante de Wilusa chamado Alaksandu (Alexandre) que fora adoptado como sucesor por Kukkuni, e restableceuse a amizade entre os dous estados.

A guerra civil entre Mursilis III e Hattusilis III produciu de feito a independencia de Wilusa, pero, ao final do reinado de Hattusilis III, xa volvía a ser aliada do reino hitita.
Asuwa

**Asuwa** foi unha confederación de estados de Anatolia oriental formada en parte da zona chamada Arzawa polos hititas. Antes do -1400 formaban parte dela probabelmente o país do río Seha, Mira, Wilusa e Taruisa, e despois uníronse Hapalla e Arzawa. Destruída a confederación polos hititas, o reino de Arzawa recolleu os seus restos no século –XIV.

Do nome de *Asuwa* probabelmente derive o de *Asia*.
Scott Sundquist

**Scott Sundquist** foi o segundo batería de Soundgarden. O único material gravado por el coa banda foi no recompilatorio *Deep Six*, en 1985. A formación orixinal de Soundgarden, antes de que se unise Sundquist, era un trío con Chris Cornell na batería, Kim Thayil na guitarra e Hiro Yamamoto no baixo. Foi substituído en 1986 por Matt Cameron.
Jason Everman

**Jason Mark Everman**, nado o 16 de outubro de 1967 en Kodiak, (Alasca) é un baixista estadounidense que tocou con Nirvana e Soundgarden.

## Traxectoria 
### Nirvana 
Everman uniuse a Nirvana en febreiro de 1989 como segundo guitarrista. Está incluído nos créditos de *Bleach* como tal, pero non tocou en ningunha das cancións. O líder de Nirvana, Kurt Cobain, dixo que isto foi para compensar a Everman por pagar 606.17 dólares para a gravación do álbum, suma que non lle foi devolta. Everman acompañou á banda na xira por Estados Unidos para a promoción de *Bleach*.

Hai dous temas de Nirvana nos que aparece tocando Everman dispoñibles, aínda que en distintas edicións. Unha versión de Kiss chamada "Do You Love Me?" foi editada nun álbum tributo, e "Dive" lanzouse no ano 2004 no recompilatorio *With the Lights Out*. Ambos temas foron gravados no estudio de 24 pistas do Evergreen State College en xuño de 1989.

### Soundgarden 
Everman deixou Nirvana ao final da xira, en xullo de 1989, e uniuse a Soundgarden o ano seguinte para substituír a Hiro Yamamoto. En abril dese ano, tocou na versión "Come Together" de The Beatles, que apareceu nun EP chamado *Loudest Love*. Everman apareceu no vídeo de Soundgarden "Louder Than Live" e o mesmo ano deixou a banda.

### Outros traballos 
Os seguintes proxectos de Everman incluíron unha tempada como guitarrista de Mind Funk. En setembro de 1994 deixaría esta banda e uniríase ao 2º batallón de Rangers do exército estadounidense e ás Forzas Especias, chegando a estar en Afganistán e Iraq.
Constantino Horta

**Constantino Horta Pardo**, nado en Pontedeume o 21 de maio de 1860 e finado na Habana o 20 de xuño de 1923, foi un escritor galeguista.

## Traxectoria 
Emigrou na adolescencia á Habana, conseguindo estudar, ó tempo que traballaba, na Escola de Comercio desa cidade e obtendo unha praza de profesor nela despois de graduarse, tamén dirixiu no Centro Gallego de La Habana o ensino de comercio e de adultos (1884-1896) e o "Boletín del Profesorado Cubano" desde 1893. Logo de rematar os estudos de dereito estableceuse como avogado pero firme no seu amor ó país mantivo unha asesoría xurídica gratuíta no Centro Gallego. Foi un dos fundadores do semanario *La Tierra Gallega*.

En 1894 fundou a Biblioteca Comercial Hispano-Americana de Ciencias Comerciales, na cal publicou libros de texto da súa autoría con destino ás escolas de comercio de varios países latinoamericanos que as adoptaron como texto oficial e un par dos seus tratados traducíronse ó inglés.

### Regreso a España 
En 1898, despois da derrota española polos Estados Unidos, repatriouse a España, establecéndose en Barcelona, aínda que seguiu a visitar e mesmo residir en América para promover os seus libros. En 1904 volveu establecerse na Habana, traballando de profesor no Colexio Mercantil do Centro Gallego. Propagandista do ideal galeguista, publicou artigos no periódico *Nova Galicia* de Buenos Aires e, sobre todo, no *Galicia* da Habana, tomando a súa dirección o propio Horta de 1906 a 1908. Nesta etapa o xornal apoiou claramente a idea do establecemento dunha Solidaridad Gallega, a exemplo da constituída en Cataluña.

Constantino Horta foi o socio 57 da Asociación Iniciadora y Protectora de la Academia Gallega, constituída en 1905. Asemade participou na constitución do Comité Redencionista da Habana en 1909, pouco despois transformado en Unión Redencionista Gallega, que pretendía eliminar os foros que tanto prexudicaban ó campesiñado galego. Horta foi brevemente o seu presidente, en xaneiro de 1911. Pero a partir desas datas as preocupacións de Constantino Horta centráronse en demostrar a galeguidade de Cristovo Colón, decaendo na súa actividade pública galeguista. Horta nunca chegou a asumir o xiro nacionalista que as Irmandades da Fala deron ó galeguismo.

## Obras 
* *Tratado Completo de Aritmética Comercial Universal*
* *Tratado Universal de Teneduría de Libros*
* *Tratado Universal de Documentos Comerciales, Industriales y Administrativos*
* *Tratado de Correpondencia Comercial Universal Cuatrilingüe*
* *Doctrina Galicianista* (1905)
* *La verdadera cuna de Cristóbal Colón* (1911 en Nova York)
* *Tratado de Metrología Universal Cubicación y aforo de toda clase de vasijas, Agrimensura práctica y medición de toda clase de terrenos, cubicación de maderas, superficies y pavimentos, volúmenes y capacidades, cosntrucciones y edificaciones*.
* *La Moneda y los sistemas monetarios de todas las naciones*.
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Tarhuntasa

**Tarhuntassa** ou **Tarhuntasa** foi unha cidade e un reino que ocupou a parte suroeste de Anatolia, entre Cilicia e Licia. A cidade estaba na Terra Baixa Hitita, pero non se dá atopado exactamente o lugar, a pesar de que tiña que ser próximo do val do moderno río Gok Su ou nas inmediacións de Kayseri.
O rei hitita Muwatallis II (-1295 – -1272) trasladou a capital do reino desde Hattusa a Tarhuntasa, pero a capital do imperio retornou a Hattusa baixo o rei Urhi-Tesub ou Mursilis III (-1272 – 1267)

## Reino de Tarhuntasa
Tarhuntasa converteuse na capital dun reino hitita separado que se estendía por Panfília, Cilicia Occidental e as montañas do Tauro ata Konya, e cara a Lukka ao oeste, e tiña á fronte a Ulmi-Tesup, que era fillo de Muwatallis II e que sobre o -1266 asinou un tratado co rei hitita Hattusilis III. Foi creado por Hattusilis III para o seu sobriño para facer fronte aos ataques de Lukka, rebelde, e de Piyama-radu e o seu irmán Tawagalawa, que á fronte de aventureiros de Arzawa e de Lukka e coa axuda de Ahhiyawa e Millawanda (e da illa de Lazba de onde eran orixinarios) se apoderaran de todo o sueste de Anatolia. Ulmi-Tesub colleu o nome de reino de Kurunta.

O reino limitaba ao norte e oeste con Pitassa, Ussa e terras hititas, e para o sur e suroeste eran terras a dominar "en dirección á cidade de Saranduwa na terra do río Hulaya". Nos seguintes anos Kurunta dominou ata a costa ao sur, e ao oeste ata o río Kastaraya (Kaistros) e a cidade de Parha (Perge) na chaira panfilia.

O debilitamento de Hatti obrigou a facer concesións ao rei Ulmi-Tesub (Kurunta) de Tarhuntasa, o fillo de Muwatallis, que se atribuíu o título de Rei de Hattusa. O rei de Tarhuntasa na metade do século era aínda Kurunta, que despois desta data asinou un tratado con Tudhaliyas IV. Suppiluliumas II afirma nunha inscrición ter devolto o reino de Tarhuntasa á obediencia, pero o reino sobreviviu, e os seus reis continuáronse titulando reis de Hattusa ao igual que o fixeron os reis de Karkemish.

Suppiluliumas fixo campaña contra Tarhuntasa, segundo unha inscrición. Pero non se sabe a causa da campaña, existindo tres teorías: unha revolta do rei de Tarhuntasa (Kurunta ou un fillo de Kurunta); os primeiros ataques dos pobos do mar; ou rebeldes internos.

Sobre o -1185 o imperio Hitita fundiuse. Tarhuntasa sufriu os ataques dos pobos do mar ao mesmo tempo e desapareceu, xunto co imperio.
Marco Križevčanin

**Marco Križevčanin** (en ), nado en Križevci en 1589 e finado en Kassa o 7 de setembro de 1619, foi un relixioso católico considerado santo e mártir pola Igrexa católica.

## Traxectoria 
Nado nunha nobre familia croata, estudou no colexio Xesuíta de Graz, onde foi discípulo de Péter Pázmány, importante figura da contrarreforma en Hungría. Estudou na Universidade Gregoriana de Roma (1611-1615), no colexio xermano-húngaro, e ao remate foi enviado a Zagreb. Permaneceu pouco tempo nesa cidade, xa que foi chamado polo seu antigo mestre Pázmány para levar o seminario de Trnava.

A comezos de 1619 fíxose cargo da abadía bieita de Krána, nos arredores de Kassa, entón unha cidade de maioría calvinista pertencente a Hungría; el e os relixiosos Pongrácz e Melchor Grodzieck realizaron esforzos por revitalizar o catolicismo na rexión, o que provocou o enfado dos calvinistas e que os acusaron da queima da cidade que se produciu o 13 de xullo de 1619. Coincidiron estes feitos coa guerra que mantiña Gabriel Bethlen, príncipe húngaro de Transilvania e calvinista, contra o emperador. As forzas de Xurxo I Rákoczi, comandante do exército transilvano, puxeron sitio a Kosice e entraron na cidade, prendendo os tres relixiosos e o gobernador católico da cidade. O 7 de setembro, Krizevcanin foi martirizado e decapitado por non renunciar ao catolicismo.

Foi beatificado en 1905 e canonizado o 2 de xullo de 1995.
Economía de México

O México ten unha forte economía de mercado que recentemente superou 1 millón de millóns de dólares, e que mestura industrias modernas e tamén antigas, e aínda agricultura. Administracións recentes aumentaron a competición empresarial nos portos, ferrocarrís, telecomunicacións, xeración de enerxía, distribución de gas natural e nos aeroportos.

A renda per cápita mexicana é 1/4 da estadounidense, e a distribución da riqueza é moi desigual. O comercio cos Estados Unidos triplicou despois da entrada en vigor do NAFTA, o acordo de libre comercio entre os dous países e o Canadá. O país tamén ten 12 acordos de libre comercio con outros 40 países, incluíndose Guatemala, Honduras, O Salvador, a Asociación Europea de Libre Comercio e o Xapón.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Casa da Moeda de México
Economía de Polonia

A economía da Polonia está diversificada, dividida entre as industrias de construción naval, produción de carbón, aceiro e enerxía eléctrica, e unha agricultura importante.

A máis importante concentración industrial ocorre na Silesia, unha área moi rica en carbón mineral, onde se localizan industrias siderúrxicas, químicas e de maquinaria. Outras áreas importante son: Varsovia (industrias siderúrxicas e mecánicas), e Gdansk (industrias de construción naval).

A agricultura baséase principalmente na produción de pataca e remolacha azucreira, xuntamente coa cría de porcos.

Polonia é estado membro da Unión Europea dende o 1 de maio de 2004.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Casa da Moeda de Polonia
Teoría da difusión

Un **proceso de difusión**, na teoría de probabilidades, é a solución a unha ecuación diferencial estocástica. Unha solución que representa un camiño continuo nun tempo continuo (Proceso de Markov).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Difusión sobre procesos de difusión en física.
Cubelo, San Mamede de Carnota, Carnota

**Cubelo** é un lugar da parroquia de San Mamede, no concello de Carnota. Segundo datos do IGE do 2009 ten 19 habitantes (10 homes e 9 mulleres).

Está situado no que se coñece coma "a montaña" de Carnota, preto do límite cos concellos de Mazaricos e Muros. Desde o alto de Cubelo contémplanse unhas boas vistas de Carnota, destacando nos cumes un parque eólico, cuxos aeroxeradores se coñecen localmente como virandelos ou viraventos.

## Lugares e parroquias
### Lugares de San Mamede de Carnota
### Parroquias de Carnota
W.C. Fields

**W. C. Fields**, nado en Darby (Pensilvania) o 29 de xaneiro de 1880 e finado en Pasadena (California) o 25 de decembro de 1946, foi un humorista e actor estadounidense que creou un dos personaxes cómicos americanos máis coñecidos da primeira metade do século XX, odiado e amado, un misóxino de nariz vermello polos efectos do alcohol que odiaba os nenos, os cans e as mulleres; unha caracterización tan convincente que acabou identificando o propio Fields cos seus personaxes para o cine e a radio.

## Filmografía 
### Filmes mudos 
* *Pool Sharks* (1915) (tamén guionista)
* *Janice Meredith* (1924)
* *Sally of the Sawdust* (1925)
* *That Royle Girl* (1925)
* ''It's the Old Army Game* (1926) (tamén guionista)
* *So's Your Old Man* (1926)
* *The Potters* (1927)
* *Running Wild* (1927)
* *Two Flaming Youths* (1927)
* *Tillie's Punctured Romance* (1928)
* *Fools for Luck* (1928)

### Filmes sonoros 
* *The Golf Specialist* (1930) (tamén guionista)
* *Her Majesty, Love* (1931)
* *Million Dollar Legs* (1932)
* *If I Had a Million* (1932)
* *The Dentist* (1932) (tamén guionista)
* *The Fatal Glass of Beer* (1933) (tamén guionista)
* *International House* (1933)
* *The Barber Shop* (1933) (tamén guionista)
* *Tillie and Gus* (1933)
* *Alice in Wonderland* (1933)
* *Six of a Kind* (1934)
* *You're Telling Me!* (1934)
* *The Old Fashioned Way* (1934) (tamén guionista)
* *Mrs. Wiggs of the Cabbage Patch* (1934)
* *It's a Gift* (1934) (tamén guionista)
* *David Copperfield* (1935)
* *Mississippi* (1935)
* *Man on the Flying Trapeze* (1935) (tamén guionista e director)
* *Poppy* (1936)
* *The Big Broadcast of 1938* (1938)
* *You Can't Cheat an Honest Man* (1939) (tamén guionista)
* *My Little Chickadee* (1940) (tamén guionista)
* *The Bank Dick* (1940) (tamén guionista)
* *Never Give a Sucker an Even Break* (1941) (tamén guionista)
* *Follow the Boys* (1944)
* *Song of the Open Road* (1944)
* *Sensations of 1945'' (1944)

## Véxase tamén
As viaxeiras da Lúa

***As viaxeiras da Lúa*** é unha serie documental realizada por IBISAtv para a Televisión de Galicia no ano 2003.
Continuadora da serie de 1991 *Os viaxeiros da luz*, a serie consta de 13 capítulos e narra o percorrido de cinco mulleres percorrendo toda Galicia, desde As Médulas ata Mondoñedo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*No portal de Culturagalega
Nacho Castaño

**Ignacio Castaño Gómez**, máis coñecido como **Nacho Castaño**, nado en Vilagarcía de Arousa en 1972, é un actor de televisión, cine, dobraxe e teatro galego.

## Traxectoria 
Iniciouse como actor de dobraxe en 1986. Como actor debutou profesionalmente cun pequeno papel en *Divinas palabras* de José Luis García Sánchez. É irmán da tamén actriz Cristina Castaño e sobriño do xornalista deportivo Pepe Domingo Castaño.

## Filmografía 

* *Divinas palabras*, 1987
**Novo de Parmuíde (*1987)
**Doraemon e as mil e unha aventuras* (1991) - Takeshi Goda "Xigante"
**Martes de carnaval* (1991) - Roxo
* *Pratos combinados* (1995-2006) - Repartidor MRW (no capítulo: "Ideas peregrinas")
* *Doraemon e os piratas dos mares do sur* (1998) - Takeshi Goda "Xigante"
* *Mareas vivas* (1999-2003) - Chano Morais
* *O pudin máxico* (2000) - Bunyip Bluegum
* *O bosque animado* (2001) - Furi
* *Bobo Furcia* (curtametraxe) (2002)
* *O lapis do carpinteiro* (2002) - Manuel
* *Ilegal* (2003) - Estudante 1
* *O Cid, a lenda* (2003) - Al-Mutamin
**Aquí no hay quien viva* (2003-2006)
* *Metamorfose* (2004) - Gregor Samsa
* *Pinocho 3000* (2004) - Zack
* *Os Atlánticos* (2008-2009) - Iván
* *Urxencia Cero* (2016) - Dr. Xurxo Prieto
**O final do camiño* (2017)
**TAC* (2017)
* *Viradeira* (2017) (TVG) - Toño
* *Fariña* (2018) (Antena 3)
**A sombra da lei* (2018) (Netflix)
**Auga seca* (2019) - Méndez
**Vivir sin permiso* (2020)
**O sabor das margaridas* (2020) - Carlos
**La Unidad* (2020)
**Rapa* (2022) - Matías Costenla
**Fatum* (2023)
**El caso Asunta* (2024)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na AVG
Electronic Body Music

**Electronic Body Music** (**EBM**) é un estilo de música electrónica aparecido a principios dos anos 80 que combina elementos da música industrial e a música electrónica de baile. O seu son aséntase nas bases da música industrial de conxuntos pioneiros como Throbbing Gristle, Psychic TV, Can ou Neu!, e outros pioneiros da electrónica como Kraftwerk, Cabaret Voltaire ou DAF.

A denominación "Electronic Body Music" foi concibida polo grupo belga Front 242 a principios dos 80 para describi-la súa música, polo que dende entón se lles
atribúe a paternidade do xénero.

## O son da EBM 
Unha das características principais é a frialdade e contundencia das bases rítmicas, que a pesar de seren bailábeis apóianse no son industrial. A súa estrutura foxe sensiblemente do concepto pop, desenvolvéndose nunha certa monotonía calculada sen deixar de banda figuras musicais concretas, como as polirritmias ou os clásicos fill-in que poden entrar ou saír do núcleo do ritmo dun xeito máis ben ecléctico.

As liñas de baixo tenden a ser profundas e cunha clara intención hipnótica, prescindindo de figuras como a síncopa e que adoitan seguir unha estrutura a corcheas ou semicorcheas. Este tipo de liñas de baixo son tamén coñecidas como sequenced-bass.

Para os efectos de harmonía e melodía son destacábeis os riffs de sintetizador, concibidos de xeito máis repetitivo e minimalista que as bases rítmicas. Os acompañamentos adoitan ser pads ou "colchóns sintéticos" que envolven os temas con atmosferas escuras.

No desenvolvemento vocal son características as voces masculinas, por acadaren tons máis baixos e dar unha sensación máis lánguida e sinistra. As letras fan referencia polo xeral a temática social, filosófica e política nunha tesitura escura e moitas veces case apocalíptica.

## Algúns dos conxuntos máis destacados 
* Front 242
* Nitzer EBB
* DAF
* Laibach
* The Neon Judgement
* Bigod20
* Umo Detic
* Skinny Puppy
* Front Line Assembly
* Liaisons Dangereuses
* Tyske Ludder
* Borghesia
* Clock DVA
* Die Krupps
Santiponce

**Santiponce** é unha localidade da provincia de Sevilla, tamén coñecida como **Sevilla la Vieja**. 
## Descrición
No ano 2005 tiña 7.558 habitantes. A súa extensión é de 9 km² e ten unha densidade de 839,8 hab/km². Atópase situada a unha altitude de 20 metros e a 7 quilómetros da capital da provincia, Sevilla.

Baixo ela e ó seu redor atópanse os restos da antiga Itálica e o mosteiro de Santo Isidoro del Campo, no que no século XVI se configurou unha (e a máis famosa) das poucas comunidades protestantes da Península Ibérica, comunidade perseguida e executada en auto de fe en Sevilla no 1559. Entre os membros desta comunidade estaba Casiodoro de Reina, autor da primeira edición da **Biblia do Oso**, publicada en Basilea no devandito ano.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do concello de Santiponce
* Santiponce - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía (SIMA)
Gaz Coombes

**Gareth Michael "Gaz" Coombes**, nado o 8 de marzo de 1976, é o cantante e guitarrista da banda de rock Supergrass.

## Traxectoria 
Gaz entrou no mundo da música con 14 anos como vocalista da banda The Jennifers. A banda fixo unha pequena xira cando el tiña 15 anos, e en 1992 editaron un sinxelo a través da Nude Records pouco antes da súa separación. Co seu compañeiro de banda Danny Goffey fixo un pacto polo cal eles continuarían traballando xuntos no futuro. Menos dun ano despois formouse Supergrass con Gaz como vocalista e guitarrista. Cando Supergrass tivo que asinar o contrato para o seu primeiro disco Gaz aínda non tiña 16 anos, e a súa nai tivo que asinalo por el.
Ivan Merz

**Ivan Merz**, nado o 16 de decembro 1896 en Banja Luka e morto o 10 de maio 1928, foi un universitario leigo croata beatificado polo Papa Xoán Paulo II o 22 de xuño de 2003 na súa visita a Banja Luka (Bosnia serbia).

## Traxectoria 
Acudiu á Academia Militar, onde só estivo tres meses, mobilizado durante a primeira guerra mundial foi enviado á fronte italiana, alí o encontro co sufrimento, a dor e a morte reafírmano nas súas crenzas relixiosas, despois foi estudar filosofía a Viena de 1919 a 1920, Ivan Merz residiu dous anos en Francia, ata 1922, para estudar letras na Sorbona e no Instituto Católico de París. En 1923 leu a súa tese, ''L'influence de la liturgie sur les écrivains français*.

En 1922 estableceuse en Zagreb como profesor de francés no Instituto da arquidiócese e fundador e presidente  da Alianza das Aguias Croatas, organización católica inspirada na encíclica *Ubi acano Dei'' de Pío XI que tiña 30.000 membros en 1928.
Gordon Moakes

**Gordon Moakes**, nado en Newport Pagnell o 22 de xuño de 1976, é un multi-intrumentista inglés, coñecido por ser o baixista da banda de indie rock inglesa Bloc Party. De metade a finais dos anos 90, Gordon creou e editou o fanzine *Conform or Die*.

## Traxectoria 
Moakes converteuse en membro de Bloc Party despois de contestar a un anuncio que lera na revista *NME*, posto alí por Kele Okereke e Russell Lissack na procura dun baixista para a súa banda. A pesar de non ser baixista, Lissack díxolle no seu primeiro ensaio que Moakes fora o único músico que fixera as audicións que fora capaz de tocar a liña de baixo para o tema que Okereke e Lissack elixiran para as probas. Moakes, Lissack e Okereke formaron a primeira encarnación de Bloc Party en 2002, co nome The Angel Range, e fixeron algunhas actuacións en Londres. Moakes tamén puxo en marcha e encargouse da páxina web da banda neses tempos.

Parte das primeiras letras da banda foron co-creadas por Moakes e Okereke, notándose a súa participación nas de temática máis política.

Moakes tocou máis instrumemtos no segundo álbum da banda, *A Weekend in the City*, interpretando a batería en "Sunday" e o glockenspiel en "Waiting For the 7.18" e "SRXT".

Durante xullo e agosto do 2008, Moakes non saíu de xira con Bloc Party debido a que a súa muller estaba a piques de dar a luz, polo que a banda se buscou un substituto para ese tempo.

Moakes traballou tamén coa banda yourcodenameis:milo, na canción "Wait a Minute" do seu álbum *Print Is Dead Vol 1*. "Wait a Minute" sería editada como sinxelo de 7" nunha edición limitada o 4 de outubro do 2006. Moakes deseñou a portada do mesmo.

No mes de decembro do 2009, Moakes, Paul Mullen (vocalista e guitarrista de The Automatic) e William Bowerman (batería de La Roux) traballaron xuntos no estudio nun novo proxecto paralelo, cando Bloc Party estaba en hiato e The Automatic e La Roux inactivos polas datas de Nadal. En xaneiro do 2010 o grupo revelou o seu nome, Young Legionnaire, e realizou o seu primeiro concerto a finais de mes en Londres.
Danny Goffey

**Daniel Robert Goffey**, nado o 7 de febreiro de 1974, é o batería da banda de rock inglesa Supergrass.

## Traxectoria 
Goffey comezou a súa carreira musical na banda Fallopian Tubes, na escola primaria. No Wheatley Park School, en Oxford, el converteuse no batería de *The Jennifers* que tiña na súa formación a un noviño Gaz Coombes como vocalista. The Jennifers comezaron a gañar reputación na escena indie de Oxford e editaron un sinxelo en 1992 a través da Nude Records antes de separarse. Despois disto Goffey e Coombes decidiron continuar traballando xuntos no futuro.

En 1993 Coombes presentoulle a Goffey ao seu compañeiro Mick Quinn, e os tres comezaron a tocar xuntos. Pouco despois Theodore Supergrass, o primeiro nome de Supergrass, formouse. A banda conseguiu un grande éxito, sobre todo durante o auxe do britpop, a mediados dos 90.
Johann Heinrich Blasius

**Johann Heinrich Blasius**, nado en Nümbrecht o 7 de outubro de 1809 e finado en Braunschweig o 26 de maio de 1870, foi un ornitólogo alemán.

En 1836 foi nomeado director dun museo en Braunschweig, Brunswick. Foi o autor de *Fauna der Wirbelthiere Deutschlands* (1857) e ''Die wirbelthiere Europa's'' (1840) (xunto con Alexander Keyserling).
Catedral de Berlín

A **catedral de Berlín** (en alemán ***Berliner Dom***) é a catedral da Igrexa Evanxélica de Alemaña, construída en Berlín entre 1895 e 1905. Atópase na Illa dos Museos, coa súa portada cara ó xardín Lustgarten e ó Palacio Real berlinés (*Berliner Stadtschloss*).

## Historia 
Foi levantada no lugar onde anteriormente estaba outra catedral barroca, construída por Johann Boumann, culminada en 1747, e posteriormente remodelada por Karl Friedrich Schinkel en estilo neoclásico. Esta catedral demoleuse no ano 1894 por orde do emperador Guillerme II e substituída pola actual, deseñada por Julius Raschdorff en estilo neobarroco.

Foi seriamente danada polos bombardeos aliados durante a segunda guerra mundial. Os traballos de reconstrución comezaron en 1975 e concluíron en 1993, cun novo deseño da parte superior máis simple e de menor altura cá orixinal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Illa dos Museos
* Igrexa Memorial Kaiser Wilhelm
The Slits

**The Slits** é unha banda inglesa de punk rock composta integramente por mulleres. O cuarteto formouse en 1976 con parte dos membros das bandas The Flowers of Romance e The Castrators. A súa primeira formación estaba composta por Ari Up (Arianna Forster), Palmolive (Paloma Romera), Kate Horus e Suzy Gutsy. A formación sufriu numerosos cambios dende 1976 ata a 1981 data da súa separación. No ano 2006 a banda saíu de xira polos Estados Unidos despois de 25 anos sen actividade, sendo Ari Up a única que permanece do cuarteto inicial.

## Discografía
Martti Rautanen

**Martti Rautanen**, nado o 10 de novembro de 1845 en Tikopis, Ingria (no presente parte de Rusia) e finado o 19 de outubro de 1926 en Olukonda, Namibia, foi un pastor luterano finlandés coñecido tamén polo alcume de *Nakambale* ("home do chapeu").

## Traxectoria 
Rautanen foi misioneiro no que hoxe é Namibia, tras formarse en Helsinqui na Misión Evanxélica Luterana Finlandesa. Pasou unha temporada en Cidade do Cabo, onde chegou en 1868. Estableceu a súa misión en 1870 en Elim entre os ovambos, aínda que despois de dous anos tivo que marchar por orde do rei Nuuyoma. Pasou por diferentes lugares ata establecerse en 1880 en Olukonda, onde pasaría o resto da súa vida.

Traduciu o Novo Testamento (1908) e parte do Antigo Testamento ao ndonga e foi o impulsor do xornal da misión de Olukonda, *Osondaha*, que apareceu tamén en ndonga dende 1901.
Funcionalismo

*Funcionalismo (socioloxía)
*Funcionalismo (psicoloxía)
*Funcionalismo (arquitectura)
*Funcionalismo estrutural
Ángel de Saavedra

**Ángel de Saavedra y Ramírez de Baquedano**, máis coñecido polo seu título nobiliario *Duque de Rivas*, nado en Córdoba o 10 de marzo de 1791 e finado en Madrid o 22 de xuño de 1865, foi un dramaturgo, poeta e político español, coñecido polo drama romántico *Don Álvaro o La fuerza del Sino*.

## Traxectoria 
Estudou no Seminario de Nobres de Madrid durante once anos. Con só nove anos xa lle correspondía por descendencia a *Cruz de Cabaleiro* de Malta, a *Bandeirola da Garda de Corps*, o *Hábito de Santiago* etc. En 1807 foi alférez da Garda Real. Loitou con valentía contra as tropas napoleónicas sendo ferido na batalla de Ontígola. O Xeneral Castaños nomeouno capitán de Cabalaría Lixeira. Obtivo tamén o título de axudante do Estado Maior.

En 1823, Rivas foi condenado a morte polas súas crenzas liberais e por participar no golpe de estado de Riego en 1820. Ademais confiscáronselle os seus bens e fuxiu cara a Inglaterra, despois pasou a Malta onde viviu cinco anos, marchando en 1830 a París. Despois da morte de Fernando VII, regresou a España ao recibir a amnistía reclamando a súa herdanza e o seu título, ademais en 1834 morreu o seu irmán máis vello e foille concedido o título de *Duque de Rivas*. Dous anos despois foi nomeado Ministro de Gobernación. Logo emigrou a Portugal por pouco espazo de tempo. Ao seu regreso foi elixido senador, alcalde de Madrid, embaixador e ministro plenipotenciario en Nápoles e Francia. Foi Presidente do Consello de Ministros durante un día, do Ateneo de Madrid e da Real Academia Española en 1865.

## Obras 
### Poesías 
* *Poesías* (1814)
* *Al faro de Malta* (1824)
* *La niña descoloría*
* *Con once heridas mortales*
* *Letrilla*

### Sonetos 
* *A Lucianela*
* *A Dido abandonada*
* *Cual suele en la floresta deliciosa*
* *El álamo derribado*
* *Mísero leño*
* *Ojos divinos*
* *Receta segura*
* *Un buen consejo*

### Teatro 
* *Aliatar* (1816)
* *Lanuza* (1822)
* *Florinda* (1826)
* *Arias Gonzalo* (1827)
* *El desterrado*
* *Viaje al Vesubio*
* *Los Hércules*
* *El parador de Bailén*
* *El hospedador de provincia*
* *El duque de Aquitania*
* *El faro de Malta* (1828)
* *Don Álvaro o la fuerza del sino* (1835)
* *Tanto vales cuanto tienes* (1840)
* *La morisca de Alajuar* (1841)
* *El desengaño en un sueño* (1842)
* *La azucena milagrosa* (1847)
* *El crisol de la lealtad*
Funcionalismo (arquitectura)

[miniatura|[Fábrica Fagus de Walter Gropius|300x300px]]
**Funcionalismo**, en arquitectura, é un estilo arquitectónico do século XX baseado no principio polo cal os arquitectos deben deseñar o edificio baseado no propósito ou "función" do edificio mesmo. Representa unha volta aos principios mesmos da arquitectura, formulada como necesidade e que ten en conta os valores sociolóxicos derivados da civilización industrial.

## Historia e características 
Foi un estilo de ámbito internacional propio do período de entreguerras que cifra os seus principios arquitectónicos en termos volumétricos, e non de masas, o que provoca o abandono da simetría axial en favor dunha diferenciación e organización dos elementos do edificio en razón da súa función sen calquera ornamentación superflua que poida ocultar o seu artellamento.

É a época dos grandes rañaceos pero tamén doutra arquitectura na cal a forma e os material estaban en relación harmónica coa paisaxe como o caso das luxosas residencias rurais norteamericanas, ou da Bauhaus que puña en práctica a fusión de tódalas artes ou de Le Corbusier en Francia.

## Véxase tamén 
* Racionalismo arquitectónico
* Estilo internacional (arquitectura)
Paolo Rossi

**Paolo Rossi**, nado na provincia de Prato o 23 de setembro de 1956 e finado en Siena o 9 de decembro de 2020, foi un futbolista italiano. Xogaba de dianteiro e foi internacional coa selección italiana. No ano 1982, levou a Italia a conquista-lo título mundial por terceira vez. Ao anotar seis goles fíxose coa Bota de Ouro e co Balón de Ouro. Até o de agora é o único xogador en gaña-los tres premios nunha soa competición.

## Carreira 
### Os comezos 
Rossi naceu en Santa Lucía, na Toscana. O seu debut profesional prodúcese no Como, equipo ao cal a Juventus o enviara para que fose collendo experiencia. Pouco despois chega ao Vicenza. Na tempada 1976-77 o goles de Rossi levan á escuadra á primeira división italiana, a Serie A. Ao ano seguinta anota 24 goles, polo que é chamado para a selección que disputa o Mundial de Fútbol Arxentina 1978. Aquí Paolo Rossi confírmase coma un dos grandes goleadores daqueles tempos. En 1979 o Vicenza descende á Serie B, e o xogador é cedido ao Perugia.

### Escándalo 
Na súa estancia no Perugia viuse involucrado nun escádalo de apostas, o chamado (*Totonero*)), co resultado de que Rossi foi suspendido por dous anos. El sempre dixo que era inocente e que esta condena era unha inxustiza. No seu libro "Ho fatto piangere il Brasile" unha das persoas que o acusaran admite que os cargos que se lle imputaron eran unha invención.

### Mundial de 1982 
Rossi volta da suspensión xusto a tempo para disputalo Mundial de Fútbol España 1982, mais tanto a prensa coma os seareiros italianos concidían en que estaba nun pobre estado de forma. E dende logo nos tres primeiros encontros non lles deu motivo para mudaren a súa opinión.

O adestrador italiano, Bearzot, seguiu a confir nel cara a segunda fase do torneo, ande se enfrontarían á Arxentina e ó Brasil, o favorito para facerso co campionata. Aquel Brasil contaba cunha morea de estrelas coma Zico, Sócrates, Falcão...
Mais Rossi respondeu ao desafío. Marcou os tres goles na vitoria contra o Brasil por 3-2.

Nas semifinais, contra Polonia marcou outros dous goles, e na final contra a Alemaña anotou o primeiro gol. Italia remataría gañando a final por 3-1. Os seus méritos neste mundial outorgáronlle o Balón de Ouro de 1982.

### Últimos anos 
En 1982 foi para a Juventus onde conseguiu gañar unha Recopa en 1984 e a Copa de Europa en 1985.

Pouco despois pasou polo AC Milán e finalmente rematou os seus días de futbolista no Verona, onde se retirou en 1987.

Tamén se dedicou á construción. Foi nomeado por Pelé coma un dos 125 mellores futbolistas vivos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do xogador
Figura musical

As **figuras musicais** son uns signos que representan a duración dos sons.
As figuras son: cadrada ou dobre redonda, redonda, branca, negra, corchea, semicorchea, fusa, semifusa, cuartifusa e semicuartifusa.

## Duración 
A duración en música é o tempo que persiste un son ou o tempo entre dúas notas (silencio, ou simplemente un intervalo de tempo. As duracións son os elementos constituíntes do ritmo.

A duración dun son pode ser medida en absolutas de tempo (segundos e os seus múltiplos e submúltiplos). Porén, en música, a noción de duración é relativa. Nunha estrutura rítmica, é máis importante a relación entre as duracións das notas que a súa duración absoluta.

Na notación musical occidental, as duracións son representadas polos símbolos empregados na partitura, tamén chamados figuras musicais. Actualmente a maior figura é a redonda. A táboa seguinte mostra a duración como fracción da redonda.

A duración de cada unha destas figuras depende do compás que define cal das notas será tomada como unidade de tempo (pulso) e cantas unidades existen en cada compás. Nun compás de 4/4, por exemplo, a unidade de tempo é a negra (1/4 dunha branca) e hai 4 pulsos en cada compás. Nun compás de 3/4, a mesma negra é a unidade de tempo, mais só hai tres unidades por compás.

Outro factor que afecta á duración dunha nota é o tempo, é dicir, a frecuencia dos pulsos que define canto tempo dura o pulso. Usando o mesmo exemplo anterior, se tocamos unha música en 4/4 cun pulso que dura cerca dun segundo, o ritmo é lento, mais se a unidade tivera a metade desa duración, o ritmo sería dúas veces máis rápido. Por iso dicimos que na música, as duracións son relativas.

Nunha estrutura rítmica, as duracións que non corresponden ás fraccións mostradas na táboa ou duracións maiores que o compás empregado poden ser representadas como ligaduras de dúas ou máis notas. Outro xeito de alongar a duración dunha figura cando non ten representación na táboa anterior é mediante o punto de prolongación, representado por un punto que se coloca ao lado dereito da nota que se quere alongar e que aumenta a súa duración nun 50 % do seu valor, de xeito que unha branca con punto pasaría a durar tres pulsos (dous da branca máis un do punto).

Outra forma de ligadura úsase para representar as quiálteras que son grupos de notas iguais que se tocan no tempo que debería ser doutra, como por exemplo a tercina que serían tres figuras iguais que se tocan no tempo que se deberían tocar só dúas.

## Véxase tamén 
* Nota musical
* Intensidade
* Altura
* Timbre