open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Galería de imaxes de Mañón

**Galería de imaxes** do concello de Mañón na provincia da Coruña.

## Mañón 

Ficheiro:Location of Mañón.png|Localización do concello.
Ficheiro:Coat of Arms of Mañón.svg|Escudo do concello.
Ficheiro:Concello.001 - Mañón.jpg|Casa do concello.
Ficheiro:Parroquias de Manhon.png|Mapa das parroquias do concello.

## Parroquias 
### Bares 

Ficheiro:Puerto de Bares.jpg|O Porto de Bares.
Ficheiro:Igrexa de Santa María de Bares.JPG|Igrexa de Santa María.
Ficheiro:Semáforo de Bares.JPG|Semáforo de Bares.
Ficheiro:Praia e porto de Bares.JPG|Praia e porto de Bares.
Ficheiro:Hórreo na Vila de Bares.JPG|Hórreo na Vila de Bares.
Ficheiro:Hórreo no Porto de Bares.JPG|Hórreo no Porto de Bares.

#### Estaca de Bares 

Ficheiro:Estacadebares-139.jpg
Ficheiro:Ga-Estacadebares-faro 144.jpg
Ficheiro:Estacadebares-140.jpg
Ficheiro:Aceña Estaca lou.jpg
Ficheiro:Estaca-de-bares.jpg

### As Grañas do Sor 

Ficheiro:Rectoral de Grañas do Sor.jpg|Rectoral das Grañas do Sor.

### Mañón 

Ficheiro:Igrexa de Mañón.JPG|Igrexa parroquial de Santa María.
Ficheiro:Igrexa de Mañón, vista lateral.JPG|Vista lateral da igrexa parroquial.

### Mogor 
#### O Porto do Barqueiro 

Ficheiro:Barqueiro-128.jpg
Ficheiro:Barqueiro-129.jpg
Ficheiro:Barqueiro-130.jpg
Ficheiro:Barqueiro-131.jpg
Ficheiro:Barqueiro-132.jpg
Ficheiro:Barqueiro-133.jpg
Ficheiro:Barqueiro-134.jpg
Ficheiro:Barqueiro-135.jpg

#### Pontes da ría do Barqueiro 

Ficheiro:Pontes barqueiro1.JPG
Ficheiro:Ponte vella1-ria do barqueiro.JPG
Ficheiro:Pontes vella e tren1.JPG
Ficheiro:Ponte do tren1-ria barqueiro.JPG

### As Ribeiras do Sor 

Ficheiro:Forno dos mouros - penabranca.jpg|Forno dos mouros.
Ficheiro:Pena Branca-Maanhao.jpg|Pena Branca.

#### Igrexa de San Cristovo das Ribeiras do Sor 

Ficheiro:Igrexa e cemiterio das Ribeiras do Sor.JPG|Vista da igrexa e o cemiterio parroquiais.
Ficheiro:Igrexa das Ribeiras do Sor, vista lateral.JPG|Vista lateral da igrexa.
Ficheiro:Campanario e entrada da igrexa de Ribeiras do Sor.JPG|Entrada e campanario.
Ficheiro:Campanario da igrexa das Ribeiras do Sor.JPG|Campanario.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Galicia
*Lugares de Mañón
*Eleccións municipais en Mañón
Provincia de Nuoro

A **provincia de Nuoro** é unha provincia da Sardeña, de 3.934&nbsp;km² e 164.260 habitantes. Ten 53 comunas, e a súa capital é a cidade de Nuoro. Creada en 1927, viu reducido o seu territorio en 1974 e 2005. Ao norte limita coa provincia de Olbia-Tempi, ao noroeste coa provincia de Sassari, ao leste co Mar Tirreno, ao sueste coa provincia de Ogliastra, ao sur coa provincia de Cagliari e ao oeste coa provincia de Oristano.
Cibarcos

Os **cibarcos** ou **cabarcos** (en ) eran un pobo galaico da Gallaecia, situado por Plinio (*Nat. Hist*., 4, 20, 111) no Convento xurídico lucense e que cita, en orde, despois dos albións e antes dos egobarros. Segundo J. L. Maya, estes tres pobos estaban constituídos por diversos castros vinculados ou confederados entre eles.

## Redución xeográfica 
Asígnaselles territorio costeiro, en torno ao actual Ribadeo, de xeito que o río Eo os separaría dos albións, mentres máis a Occidente se localizarían os egobarros. A identificación, xa desde Benito Vicetto, na súa *Historia de Galicia*, apóiase na continuidade do seu nome nas dúas freguesías denominadas Cabarcos (San Xulián de Cabarcos e San Xusto de Cabarcos), sitas no concello de Barreiros. Identificación que logo manterían Vicente Risco, Florentino L. Cuevillas e outros. Aínda con interrogantes é mantida polo francés A. Tranoy.

Porén, Santos Yanguas sitúa os cibarcos no centro costeiro que vai entre o río Navia e o Eo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de tribos celtas
### Bibliografía 
* Schulten, Adolf, *Los cántabros y astures y su guerra con Roma*. Madrid. Espasa Calpe. 1945
* Cuevillas, Florentino L., *Prehistoria*, t. III, in Otero Pedrayo, Ramón, *Historia de Galiza*, reimpresión. Madrid. Edit. Akal. 1980 
* Tranoy, A., ''La Galice Romaine: Recherches sur le Nord-Ouest da la Péninsule Ibérique dans l'Antiquité*. París. Diffusion de Boccard. 1981.
* Santos Yanguas, Narciso, *La romanización de Asturias''. Madrid. Edic. Istmo. 1992
Chantal Maillard

**Chantal Maillard**, nada en Bruxelas en 1951, é unha escritora e filósofa española de orixe belga. Recibiu o Premio Nacional de Poesía en 2004 e mais o Premio da Crítica Española en 2007.

## Traxectoria
Chantal Maillard naceu en Bruxelas (Bélxica) en 1951. Porén, reside en Málaga dende 1963. No ano 1969 renunciou á súa nacionalidade de orixe pola española.

Licenciouse en Filosofía pola Universidade de Málaga. Após doutorarse en 1987, viaxou por primeira vez á India cunha bolsa do Ministerio de Exteriores español. Alí, especializouse en Filosofía e Relixións da India pola Universidade Hindú de Varanasi. A súa dedicación á cultura do país asiático reflíctese en moitos dos seus escritos (diarios, ensaios, poesía e crítica), reunidos no volume *India*, publicado en 2014 pola editorial Pre-Textos.

Colaborou no *ABC* e *El País*.

## Obra 
### Poesía 
* *Azul en re menor*. Frigiliana: La Farola, 1982. 
* *La otra orilla*. Coria del Río: Qüásyeditorial, 1990. Premio Juan Sierra 1990
* * Hainuwele*. Córdoba: Ayuntamiento de Córdoba, 1990. Premio Ciudad de Córdoba 1990
* *Poemas a mi muerte*. Madrid: La Palma, 1993. Poesía. Premio Ciudad de Santa Cruz de la Palma 1993
* *Semillas para un cuerpo*. Soria: Deputación Provincial de Soria, 1998. Premio Leonor 1987
* *Conjuros*. Madrid: Huerga y Fierro. Editores, S.L., 2001. 
* *Lógica borrosa*. Málaga: Miguel Gómez Ediciones, 2002. 
* *Matar a Platón*. Barcelona: Tusquets, 2004. Premio Nacional de Poesía 2004
* *Hilos*, 2007. Premio da Crítica española
* *La tierra prometida*, 2009
* *Hainuwele y otros poemas*, 2009
* *Polvo de avispas*. Málaga, 2011
* *Balbuceos*. Málaga, 2012
* *La herida en la lengua*. Barcelona, 2015
**Daniel. Voces en duelo* con Piedad Bonnett. Vaso Roto Ediciones, 2020. 
*Medea.Tusquets. Barcelona, 2020.

### Prosa 
* *La compasión difícil.* Barcelona: Galaxia Gutenberg, 2019.
* *La mujer de pie*. Barcelona: Galaxia Gutenberg, 2015.
* *India*. Valencia: Editorial Pre-Textos, 2014.
* *Bélgica*. Valencia: Editorial Pre-Textos, 2011.
* *Adiós a la India*. Málaga: Puerta del Mar, 2009.
* *Husos*. Notas al margen. Valencia: Editorial Pre-Textos, 2006.
* *Diarios indios*. Valencia: Editorial Pre-Textos, 2005.
* *Filosofía en los días críticos*. Valencia: Editorial Pre-Textos, 2001

### Ensaio 
* *El monte Lu en lluvia y niebla* Málaga: Deputación Provincial de Málaga, 1990.
* *La creación por la metáfora*. Barcelona: Anthropos, 1992. 
* *El crimen perfecto*. Madrid: Tecnos, 1993. 
* *La sabiduría como estética* Madrid: Akal, 1995. 
* *La razón estética*. Barcelona: Laertes, 1998. Aguado González, Jesús. 
* *El árbol de la vida*. Maillard, Chantal (ed.) . Barcelona: Kairós, 2001. 
* *Filosofía en los días críticos* Valencia: Pre-Textos, 2001.

## Premios 
* Premio Leonor 1987
* Ciudad de Córdoba 1990
* Premio Juan Sierra 1990
* Ciudad de Santa Cruz de la Palma 1993
* Premio Nacional de Poesía 2004
* Premio Nacional da Crítica 2007
* Premio Andalucía da Crítica 2008

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información
Achiulfo

**Achiulfo** foi rei do incipiente reino godo (*circa* 350) (visigodos e ostrogodos aínda estaban xuntos) fundado polo seu antecesor Atanarico sobre o territorio da actual Ucraína. Durante o seu período de goberno, os ostrogodos ocuparon as terras que rodean o Volga e someteron a sármatas, escitas e xépidos. A Achiulfo sucedeuno no trono Hermanarico.
Raquel Sánchez-Silva

**Raquel Sánchez-Silva**, nada en Plasencia o 13 de xaneiro do 1973, é unha presentadora e xornalista española.

## Traxectoria
Tras acabar xornalismo, comezou a traballar nunha televisión local de Plasencia, máis tarde presentou os informativos de Telemadrid e despois comezou a traballar para Canal + (*Noche de los Oscars*, *La hora wiki*) e Cuatro (*Soy lo que como*, *Noche Cuatro*, *Idénticos*, *Noche Manga*, *Oído Cocina*, *Supernanny*, reportaxes sobre *House, M.D.* o ''Grey's Anatomy*)

## Programas
**Pekín Express*, (2009)
**Sanfermines*, (2009)
**Visto y Oído*, (2008)
**Ajuste de cuentas*, (2008)
**S.O.S. Adolescentes*, (2007)-(2008)
**¡Qué desperdicio!*, (2007)
**Soy lo que como*, (2007)
**Supernanny*, (2006)
**Oído Cocina*, (2006)
**Noche Cuatro*, (2005)
**Superhuman* (2005)
**La hora wiki* (2004-2005)

## Libros
* *Cambio príncipe por lobo feroz'' (2008)

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
Vitimiro

**Vitimiro** (tamén **Withimer**) era un membro da familia de Hermanarico e en 375 foi elixido rei dos grutungos (375-376) despois de que Hermanarico se suicidase.

## Traxectoria 
Aínda que algúns autores o consideran fillo de Hermanarico, Wolfram é de opinión absolutamente contraria aceptando, en todo caso, que fose membro da súa familia.

Vitimiro foi elixido rei nun momento en que o pobo ostrogodo vivía nunha situación moi precaria e sufriu varias derrotas fronte aos hunos. En 376, os ostrogodos sufriron unha derrota terríbel, onde o propio Vitimiro morreu. Como o fillo de Vitimiro, Viderico, era aínda un neno, dous xenerais experimentados asumiron a rexencia ata que cumprise 21 anos: Alateo e Sáfrax. Tras esta derrota a mans dos hunos, os ostrogodos dirixidos por Sáfrax e Alateo dirixíronse xunto cos visigodos cara ao Dnister, e máis adiante en dirección ao Danubio e o Imperio Romano, mentres que outro grupo importante foi sometido polos hunos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
*
Sáfrax

**Sáfrax** (? - aproximadamente 400) foi un caudillo grutungo (pobo orixe dos ostrogodos) que liderou o seu pobo tras a morte do rei Vitimiro. Actuou como rexente xunto con Alateo, mentres o fillo de Vitimiro, Viderico, aínda era pequeno.
## Traxectoria
Semella probable que fose de orixe sármata ou alana. Desde o 376 tras a guerra contra os hunos, na que foron fortemente derrotados e o propio rei Vitimiro morreu, Sáfrax xunto con Alateo como rexentes, conduciron ao seu pobo, cara ao Imperio Romano.

Segundo Amiano, Sáfrax, xunto con Alateo, eran quen mandaban os grutungos que estaban do lado de Fritixerno e os tervingos na batalla de Adrianópole, contra os romanos, no 378. Posiblemente, Sáfrax, estivese á fronte dos aliados húnico-alanos. Trala derrota dos romanos, saquearon profundamente o Imperio romano oriental, até que foron asentados en Pannonia Prima por mor dos tratados con Teodosio. Outra parte deles, se integraron no exército romano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
*
Valamiro

**Valamiro** ou **Valamir**, nado no 420 e finado no 465, foi rei dos ostrogodos, da dinastía dos Amalos.

## Traxectoria 
Era fillo de Vandalario e sobriño do rei visigodo Turismundo. Como vasalo de Atila participou nas conquistas das terras romanas do Danubio. Nunha destas rexións, a Panonia, instalouse en 447. Participou ao lado de Atila na batalla dos Campos Cataláunicos, pero a derrota convenceuno para rebelarse contra os hunos. Coa morte de Atila en 453 converteuse no rei dos godos instalados na Panonia, título e poder que compartiu cos seus irmáns Teodomiro e Videmiro. Un ano despois (454), venceron os hunos na Batalla de Nedao, converténdose nun reino independente.

Unha disputa concernente a uns impostos anuais levou a Valamiro a dirixir un exército de godos contra Constantinopla (459 – 462), onde o emperador bizantino León I lle prometeu un pago anual en ouro para satisfacelo. No transcurso dunha razzia contra os esciros, Valamiro caeu do cabalo e morreu (465). A través do seu irmán Teodomiro era tío de Teodorico I o Grande.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Lista de reis ostrogodos
Alateo

**Alateo** (ou **Odoteo**, denominado así por Claudiano; en latín: *Alatheus/Odathaeus*), morto no 387, foi un xefe e caudillo grutungo. As súas orixes son incertas. Mentres García Moreno afirma que, probabelmente, era un membro da  dinastía dos Amalos e que fora pai do rei Ataúlfo (r. 410–415), outros historiadores discrepan desta idea.

## Traxectoria 
Alateo aparece citado por vez primeira no 376 na obra de Amiano Marcelino. Nese momento, trala morte de Vitimiro, o caudillo dos grutungos, loitando contra os hunos, quedou encargado como rexente xunto con Sáfrax, de protexer a Viderico, o fillo de Vitimiro. Nesa época, segundo o relato, posuía un estatuto equivalente ao do *dux* romano. Despois de seren derrotados polos hunos, xunto con Sáfrax, comandou ao grupo dos grutungos que se negaron a seren dominados polos hunos até as beiras dos Dniester.

No 376, os dous caudillos xunto a outro oficial gótico chamado Farnobio, marcharon cara ao Danubio, cando os tervingos de Fritixerno acababan de cruza-lo río co permiso imperial do emperador Valente (reinado 364-378), pero a eles non se lles concedeu. 

### Guerra Gótica de 376–382 
Finalmente, conseguiron cruza-lo río e penetrar no imperio romano e, dende ese momento, comandou varias incursións contra o Imperio Romano de Oriente entre 376 e 387. Así,no 377, aliados cos nobres tervingos Fritixerno e Alavivo, derrotaron un exército romano na batalla de Ad Salices (baixo Danubio). Pouco despois, participou xunto con Sáfrax, de novo aliados cos tervingos, na batalla de Adrianópole (378), durante a cal comandou a maior parte da cabalaría grutunga. O seu papel foi decisivo na destrución do flanco esquerdo da cabalaría romana durante a batalla e o posterior cerco á infantaría pesada dos xenerais Traxano e Víctor, que deu a vitoria ao bando bárbaro.

Trala batalla de Adrianópole, separáronse dos tervingos e saquearon varias cidades de Tracia e o norte de Grecia e partiron cara a Panonia, que tamén foi saqueada.

### Asentamento en Panonia 
Finalmente, conseguiron negociar a paz co emperador occidental Graciano (reinado 367–383), quen firmou un tratado polo que os seus grutungos poderían asentarse en Panonia. Alateo e Sáfrax permaneceran tranquilos durante un tempo mais polo 386, cando intentaban atravesar o Danubio para se internar no Imperio romano, foron derrotados polo xeneral romano Prómoto, ás ordes de Teodosio I o Grande. Trala derrota, asentouse na desembocadura do Danubio cos seus homes, ata que decidiu enfrontarse de novo a Prómoto no 387, sendo esta a súa última batalla, xa que morreu durante o combate coas tropas romanas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
*

### Outros artigos 
* Grutungos

* Ostrogodos
Vandalario

**Vandalario** foi un caudillo ostrogodo que someteu aos vándalos. Foi fillo dun tal Vinitario, conquistador dos vénetos.
## Traxectoria 
Foi pai dos tres líderes que levaron aos ostrogodos a liberarse dos hunos: Teodomiro, Valamiro e Videmiro, e, xa que logo, avó de Teodorico I o Grande, fillo de Teodomiro.

Vandalario morreu en 459.
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Filippo Moisé, ''Storia dei Dominii Stranieri in Italia dalla Caduta dell'Impero Romano in Ocidente* Volume I e II, 1839 
* Pietro Giannone, *Istoria civile del regno di Napoli*, 1821 
* Josef Marquart, *Osteuropäische und ostasiatische Streifzüge*, 1961 (2º edición) 
* Jordanes, *Jordanis De Getarum sive Gothorum origine et rebus gestis*, 1861 
* Carlo Troya, *Storia d'Italia del medio-evo*, Volume I, Partes III e IV, 1842 
* Antonio Zirardini, *Degli antichi edifizi profani di Ravenna libri due*, 1762 
* Achille Mauri, *Biblioteca enciclopedica italiana* Volume XXVII, 1833 
* Jordanes,Alfred Holder, *Iordanis De origine actibvsqve Getarvm*, 1895 
* Jordanes,Theodor Mommsen, *Iordanis Romana et Getica*, Volume 5, Parte 1, 1982 
* Deutsche Gesellschaft für Slavistische Forschung in Prag, *Germanoslavica*, 1969 
* Angela Amici, *Iordanes e la storia gotica*, 2002 
* Paal Lakatos, *Quellenbuch zur Geschichte der Gepiden. Mit einem Vorwort von S. Szadeczky-Kardoss*, 1973 
* Pietro Giannone,Biagio Garofola, *Opere di Pietro Giannone: Istoria civile del regno di Napoli'', 1823
Teodomiro dos Ostrogodos

**Teodomiro** (en latín: *Theodemir*) ou **Tiudimiro** (*Thiudimir*) nado en data descoñecida e finado no 474, foi o primeiro rei ostrogodo da dinastía dos Amalos, e pai de Teodorico o Grande. 

## Traxectoria 
Xordanes, no seu libro *De origine actibusque Getarum*, indica que foi fillo e sucesor de *Vandalarius*  e que casou con Ereleuva, con quen tivo dous fillos: Teodorico e Amalafrida. Teodomiro era ariano mais a súa esposa, Ereluva, era católica e tomou o nome romano de Eusebia no seu bautismo.

### Vasalo de Atila 
Gobernaba conxuntamente cos seus dous irmáns, Valamiro e Videmiro. Como vasalo de Atila, participou nas conquistas levadas a cabo por el das terras romanas no Danubio e tamén participou, do seu lado, na batalla dos Campos Cataláunicos fronte a unha coalición de romanos, comandados polo xeneral Flavio Aecio, visigodos, dirixidos por Teodorico I, e outros pobos xermánicos como xépidos, alanos e francos. Ao perder Atila, nesta batalla a súa imbatibilidade, algúns dos seus vasalos, como os ostrogodos, decidiron rebelarse.

Tras a morte de Atila, e a conseguinte guerra civil entre os seus fillos, Teodomiro mantivo a rebelión conseguindo, en coalición cos xépidos,  definitivamente, durante o inverno de 454, na Batalla de Nedao, a vitoria sobre os hunos que xa comezaban a se desintegrar.   

### Reino en Panonia 
Daquela, os godos do seu irmán Valamiro foron establecidos polo emperador Marciano en Panonia entre Sirmio e Vindobona entre 456 e comezos de 457. Valamiro compartiu o poder cos seus irmáns Videmiro e Teodomiro, organizando o reino ostrogodo de Panonia en tres distritos, pero Valamiro era o que tiña o título de rei.​ Ao morrer Valamiro (468/469), a súa parte do territorio no reino recibiuna o seu sobriño Teodorico, e o seu irmán Teodomiro converteuse en rei.

Tras a guerra contra hérulos, xépidos e esciros polo control da Panonia, no 473, os ostrogodos buscando mellores oportunidades no imperio romano dividíronse. Videmiro dirixiuse cunha porción dos ostrogodos cara a Italia, pero foi derrotado e o emperador Glicerio situouno na Galia xunto cos seus parentes os visigodos. Pola súa parte, Teodomiro quedou como único rei dos ostrogodos de Panonia. 

Pouco despois, co apoio imperial, desprazouse a través dos Balcáns cara a Tracia, requiridos polo emperador, pois un xeneral ostrogodo, Teodorico Estabón, rebelárase e proclamárase rei, polo que ameazaba a posición rexia de Teodomiro e de seu fillo Teodorico. No 474, os ostrogodos de Teodomiro establecéronse na rexión de Macedonia, e Teodomiro conviertiu a Kyrros no centro do seu novo reino federado do Imperio. Nesta cidade designou a seu fillo Teodorico como sucesor e morreu pouco despois, ese mesmo ano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
*
Atalarico

dereita|220px|miniatura|Áureo de Atalarico
**Atalarico**, nado no ano 516 e finado o 2 de outubro de 534, foi rei dos ostrogodos do 526 ao 534, como sucesor do seu avó materno Teodorico o Grande.

## Traxectoria 
Era fillo de Eutarico (morto en 522) e de Amalasunta, quen controlou o reino durante un período cando el era moi novo. Non soportando a rexencia dunha muller, nin a educación romana fornecida ao raparigo, nin o tratamento obsequioso de Amalasunta en relación a Bizancio, así como tampouco o seu espírito conciliador cos romanos, a nobreza gótica decide quitarlle o fillo e educalo segundo os costumes do seu pobo.

O mozo, con todo, non resistiu iso e morreu. Entón Amalasunta, que quería conservar o poder, casou con Teodato, duque de Tuscia e un dos xefes do partido nacional. Este, no entanto, exiliouna a unha illa do lago de Bolsena, onde a asasinou.
Teodato

**Teodato**, finado en 536, foi duque de Tuscia e reinou sobre os ostrogodos do ano 534 ao 536.

## Traxectoria 
Fillo de Amalafrida, irmá de Teodorico o Grande, ascendeu ao trono ao casar coa súa curmá Amalasunta, filla de Teodorico. Fixo exiliar á súa esposa Amalasunta  ao lago de Bolsena e ordenou matala no 535. O asasinato de Amalasunta foi usado polo emperador bizantino Xustiniano I para non recoñecer a lexitimidade do reinado de Teodato e invadir Italia. A "reconquista" de Italia polo Imperio Bizantino foi denominada como "Guerra gótica de Italia" (535-554) e levaría case dúas décadas e sería máis destrutora que as invasións xermánicas dos dous séculos anteriores.

A acción bélica iniciouse coa invasión do sur de Italia. Despois de que Belisario, xeneral do Imperio, conquistase Nápoles en 536, Teodato foi deposto polo seu pobo que elixiu a Vitixes como o seu sucesor e morreu asasinado cando trataba de fuxir camiño de Rávena.  

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
Ardarico

**Ardarico** foi un rei dos xépidos durante o século V, que se destacou pola súa sabedoría e lealdade a Atila.

## Traxectoria
Segundo Xordanes, o historiador do século V, era un dos seguidores máis ferventes de Atila, ao que este "apreciaba por enriba de todos os demais xenerais". 

No 451, no norte da Galia, na batalla dos Campos Cataláunicos, Atila enfrontouse a unha coalición de romanos e federados mandada por Flavio Aecio que rematou coa derrota de Atila e Ardarico permaneceu fiel ao seu señor huno. Cando, máis tarde, Atila realizou outro intento de penetrar en Italia, as tropas de Ardarico conseguiron conquistar Aquileia, Pavia e Milán. No entanto, a enfermidade afectou moito ao exército huno que tivo que se retirar á Gran Chaira húngara, onde Atila morreu no 453.

### Morte de Atila 
Tralo enterramento de Atila, o seu fillo máis vello, Elac, fíxose co poder. Apoiado polo lugartenente de Atila, Onegesio, quixo tomar o control absoluto de tódolos territorios que conquistara Atila mais os seus irmáns, Dengizic e Ernac, opuxéronse reclamando reinos propios.

No 454, Ardarico, cos seus xépidos, e aliados cos ostrogodos, enfrontouse aos hunos na batalla de Nedao, conseguindo unha vitoria decisiva na que morreu Elac. Deste xeito, rematou a supremacía dos hunos en Europa.

Descoñecese cando morreu Ardarico e, probablemente, o rei xépido Mundonus, que gobernou a comezos do século VI fose o seu neto.
Segundo Schütte, Ardarico provén de xermánico Hardu-reiks e identificou ao histórico rei xépido co *Heiðrekr* das lendas xermánicas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
*
Vitixes

**Vitixes** (morto en 540) foi un xeneral do exército ostrogodo e rei dos ostrogodos do 536 ao 540.

## Traxectoria 
Era o xeneral de Teodato e foi nomeado rei polos seus soldados no curso das guerras contra o Imperio Bizantino, a Guerra gótica de Italia (535-554), tras o asasinato de Teodato, sobriño de Teodorico o Grande. Para lexitima-la súa posición como rei, no 536, marchou a Rávena e repudiou a súa muller para casar con Matasunta, a única filla de Amalasunta, e así unirse á liñaxe dos Amalos.

No 535, o exército de Xustiniano I conquistara Sicilia ao mando do xeneral bizantino Belisario, que naquel momento estaba no sur de Italia. Vitixes reorganizou o exército e no 537 asediou Roma, facendo cortar todos os acuedutos que levaban auga á cidade. En marzo de 538 foi obrigado a interromper o asedio para retomar as operacións militares no norte de Italia, onde o xeneral Xoán estaba aproximándose rapidamente a Rávena. 

No 540 Belisario atacou a capital dos ostrogodos. Vitixes foi feito prisioneiro e levado xunto coa súa esposa a Constantinopla, onde morreu sen herdeiros. Logo da súa morte, Matasunta casou con Xermano, un curmán do Emperador.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
Erarico

**Erarico**, de orixe ruxia, foi elixido rei dos ostrogodos en xuño do ano 541, despois do asasinato de Hildibaldo.

## Traxectoria 
Os godos, con todo, cansados e irritados con el e crendo que pactara acordos secretos cos bizantinos, ofreceron a coroa ao sobriño de Hildibaldo, Tótila. Logo de cinco meses de reinado, Erarico foi asasinado por unha conspiración e Tótila foi elixido rei.
Hildibaldo

**Hildibaldo** (tamén chamado Ildebaldo ou Ildebad), finado en 541, foi un rei dos ostrogodos en Italia, elixido para substituír a Vitixes, que fora capturado e levado a Constantinopla polo xeneral bizantino Belisario.

## Traxectoria 
Hildibaldo reinou soamente un ano antes de ser matado por un xépido nun banquete no palacio. Logo dun breve período baixo Erarico, sucedeuno o seu sobriño Tótila.

Hildibaldo era en realidade un visigodo, sobriño dun dos reis visigodos de Hispania.
Teia

**Teia** (falecido o 552 ou 553), tamén coñecido como *Teza*, *Theia*, *Thila*, *Thela* ou *Teias*, foi o último rei ostrogodo en Italia.

Teia era un oficial que serviu baixo o mando de Tótila e foi elixido o seu sucesor cando este foi derrotado na batalla de Tagina (tamén coñecida como batalla de Busta Gallorum.)

No seu camiño cara ao sur de Italia, conseguiu o apoio de prominentes figuras no exército de Tótila - como Scipuar, Gundulf (Indulf), Gibal e Ragnaris - para facer o seu último ataque contra o xeneral bizantino Narsés na batalla de Mons Lactarius, ao sur de Nápoles, en outubro do 553. O exército ostrogodo volveu ser derrotado. Teia foi morto, o seu irmán Alixerno rendeuse, Scipuar e Gibal probabelmente caeron. Gundulf e Ragnaris escaparon do campo; este último foi mortalmente ferido logo dunha tentativa de asasinato por axentes de Narsés.

Con esta derrota terminou a resistencia organizada dos ostrogodos. Aínda que o último nobre ostrogodo, Widhin, se rebelou ao norte de Italia no ano 550 e foi capturado no 561 ou 562, os ostrogodos desapareceron na escuridade.
Tótila

**Tótila**, coñecido tamén co nome **Baduila**, naceu en Treviso, foi rei dos ostrogodos do 542 a 552 tras a morte do seu tío Hildibaldo e o asasinato do seu primo Erarico. Morreu na batalla de Busta Gallorum no 552.

## Traxectoria 
Logo dos conflitos co xeneral bizantino Belisario e a consecuente captura de Vitixes no 540, os ostrogodos perderon o control da maior parte de Italia e pasaron a ter un estado ao norte do río Po. Tótila era o comandante da tropa ostrogoda de Tarvisio e probabelmente foi nomeado rei a mediados do ano 542.

O seu obxectivo foi o de oporse á política do emperador bizantino Xustiniano I, que dominaba Italia. Tótila tivo inicialmente moito éxito, aproveitándose de que as tropas de Xustiniano I estaban empeñadas desde o ano 540 nunha guerra contra os sasánidas de Persia. Conseguiu notábeis éxitos no campo de batalla asediando e saqueando Alatri no 543, recrutando campesiños para reforzar o exército. Logrou conquistar a cidade de Roma por dúas veces, a finais do 546 e a principios do 550), aínda que non conseguise mantela por moito tempo.

A primeira vez que Tótila asediou Roma foi no ano 544. O 17 de decembro do 546, os gardiáns aliáronse co exército ostrogodo e abriron as portas da cidade, consentindo a invasión. Roma foi tomada, os seus muros destruídos e os seus habitantes perseguidos.

Na primavera do 547, Belisario conseguiu liberala, e o segundo asedio de Tótila en maio do mesmo ano non tivo éxito. No outono do 549, Totila asediou Roma por terceira vez e logrou conquistala grazas a unha nova traizón dos gardiáns que abriron as portas ao seu exército. A cidade tivo poucos sobreviventes e o Senado romano transferiuse case por completo a Bizancio.
[miniatura|*[Siliqua* de Tótila cuñada na ceca de Pavia.]]
Logo da segunda conquista de Roma, Tótila fixo unha campaña de propaganda, na cal puxo en enfrontamento o estilo de vida dos ostrogodos no tempo de Teodorico o Grande, cos anos de sufrimento, da guerra e da política fiscal de Xustiniano I. Tivo menos éxito coa política exterior, xa que non conseguiu facer unha alianza cos francos.

No 551, Xustiniano I entregou o mando do exército bizantino ao xeneral Narsés, e mandouno a liberar Italia. As súas tropas entraron en Italia polo norte a través dos Balcáns, evitando as liñas defensivas ostrogodas. Tótila entón abandonou Roma, levando consigo 300 novos reféns escollidos entre as familias máis importantes da cidade.

O 30 de xuño ou o 1 de xullo do 552, o exército ostrogodo foi derrotado en Umbría baixo as frechas dos arqueiros do exército de Narsés, nunha batalla en Gualdo Tadino. Tótila morreu na batalla ou durante a fuga, e os ostrogodos reuníronse baixo o seu último rei en Italia, Teia, este matou os 300 novos reféns de Tótila, e o mesmo fin tiveron todos os prisioneiros e as familias senatoriais. Con todo, debido á perda da maior parte da cabalaría, que non puido ofrecer unha resistencia adecuada, o soño dos ostrogodos dun reino en Italia tivo o seu fin.

## Véxase tamén
Batalla de Nedao

A **batalla de Nedao**, foi un enfrontamento militar entre os hunos e varios pobos xermánicos, especialmente xépidos e ostrogodos, que tivo lugar en Panonia no 454. Crese que o Nedao puido ser o nome dun río afluente do Save.

## Contexto 
Aínda que durante a década de 440, o Imperio Huno avanzou cara Europa Occidental, os reveses na Galia no 451 e na Península Itálica no 452, provocou o seu retroceso. A situación agravouse ao morrer Atila o ano seguinte. Seus fillos, Elac, Ernac e Dengitzic, enleáronse para se converteren en herdeiros do imperio e as liortas facilitaron que varios pobos xermánicos que combatían con eles como vasalos, levaran a cabo unha revolta para se independizaren. Ardarico, o rei dos xépidos que fora un dos xenerais máis fieis de Atila, e conselleiro del, liderou a revolta á que, tamén, se uniron os ostrogodos cos seus reis Teodomiro, Valamiro e Videmiro.

## Batalla 
O exército dos hunos foi derrotado e, durante a batalla ou inmediatamente despois, morreu Elac. Deste xeito, xépidos e ostrogodos obtiveron a independencia respecto do imperio dos hunos, que xa empezara a desintegrarse. Os poucos hunos que sobreviviron foron rexeitados por Ardarico e fuxiron carra ao Mar Negro.

### Hipóteses actuais 
Xordanes afirmou que na batalla de Nedao os ostrogodos loitaran contra os hunos, mais esta tese é rexeitada por historiadores actuais como Herwig Wolfram e Hyun Jin Kim. Este último cre que esta é unha historia inventada e que o propio rei ostrogodo loitou aliado aos hunos. Por outra branda, J. R. Martindale e Franz Altheim aceptan que os ostrogodos estaban entre os vencedores de Nedao, mentres que moitos outros, entre eles Otto J. Maenchen-Helfen, opinan que non tiveran ningunha participación.

## Consecuencias 
Como consecuencia da batalla, o dominio dos hunos sobre Europa Central e Oriental foi decaendo. Resulta difícil reconstruír o curso exacto dos acontementos mais, parece ser que, contra a década de 460 o Imperio Huno foise disolvendo e os xépidos, ruxios, hérulos, suevos e ostrogodos se independizaron para se converteren en federados do Imperio Romano. Os hunos, reorganizados por Dengizic, mudáronse ao leste onde atacaron o Imperio Romano de Oriente e foron, finalmente derrotados en 469. A partir desa data, os hunos desapareceron da historia europea.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
*
*
*
Galería de imaxes de Carnota

**Galería de imaxes** do concello de Carnota na provincia da Coruña.

## Carnota 

Ficheiro:Placa altimétrica na Casa do Concello de Carnota.JPG|Placa altimétrica na Casa do Concello de Carnota.
Ficheiro:Enerxía eólica - O Pindo - Galicia.jpg|Aeroxeradores nos montes do Pindo.
Ficheiro:Igrexa de San Mamede de Carnota.jpg|Igrexa de San Mamede de Carnota.
Ficheiro:Porta da Igrexa de San Mamede.jpg|Vista da Igrexa de San Mamede de Carnota dende a porta do adro.
Ficheiro:Fervenza de Pedrafigueira.jpg|Fervenza de Pedrafigueira.
Ficheiro:Fonte do cruceiro.jpg
Ficheiro:Campo-Lombans.jpg|Campo de fútbol de Lombáns.
Ficheiro:Castelo San Xurxo.jpg
Ficheiro:Horreo de lira.jpg|Hórreo de Lira.
Ficheiro:Praia cerca de Carnota.jpg
Ficheiro:Panoramica do faro e a praia de Carnota.jpg|Faro e a praia de Carnota.

## Praias de Carnota 

Ficheiro:Carnota 004.jpg|Praia de Carnota. Lira está na península, Carnota, a capital, á esquerda de todo.
Ficheiro:Carnota 003eue.jpg|Praia de Carnota, co lugar de Parada en primeiro plano, logo Boca de Río e Caldebarcos no fondo.
Ficheiro:Desembocadura do río Lagareiros. Praia de Boca do Río - Carnota - Galiza 25 Abr 09.jpg|Praia de Boca do Río

## Hórreo de Carnota 

Ficheiro:O hórreo de Carnota.jpg|Hórreo de Carnota.
Ficheiro:Carnota 084.JPG|Hórreo de Carnota.
Ficheiro:Hórreo de Carnota.jpg
Ficheiro:Hórreo, Carnota. XVIII.jpg

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Galería de imaxes de Galicia
*Lugares de Carnota
*Eleccións municipais en Carnota
A Agra das Breas, Santa Comba de Carnota, Carnota

**A Agra das Breas**, máis coñecido como **As Breas**, é unha entidade de poboación da parroquia de Santa Comba de Carnota, no concello coruñés de Carnota. Está despoboado

## Toponimia 
O topónimo provén do latín , e é unha extensión de terreo cultivábel dividida en leiras que pertencen a varios propietarios.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santa Comba de Carnota 
### Parroquias de Carnota
Teixoeira, Lira, Carnota

**Teixoeira** (á espera da oficialización da forma **A Teixoeira**) é un lugar da parroquia de Lira, no concello de Carnota.
Segundo o IGE en 2011 tiña 33 habitantes (17 mulleres e 16 homes), o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 36 habitantes.

## Notas 
## Lugares e parroquias
### Lugares de Lira
### Parroquias de Carnota
O Viso, San Mamede de Carnota, Carnota

**O Viso** é un lugar pertencente á parroquia de San Mamede de Carnota, concello de Carnota. Segundo datos do IGE en 2009 tiña 77 habitantes (33 homes e 44 mulleres).

## Infraestruturas
Conta cunha praza onde se realizan as festas de San Mamede, e onde está localizada a Escola Municipal de Música de Carnota e unha escola de Educación Infantil. Tamén conta cun parque infantil, así como cancha de baloncesto e futbito.

A 10 minutos a pé sitúanse as praias da Berberecheira, Cangrexeiras e o Asivido que á súa vez se sitúa a 5 minutos da praia de Boca do Río.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Mamede de Carnota 
### Parroquias de Carnota
Premio Trasalba

dereita|miniatura|María Victoria Carballo-Calero con diversas autoridades na entrega do Premio Trasalba 2021.

[dereita|miniatura|Casa-museo de [Ramón Otero Pedrayo|Otero Pedrayo en Trasalba.]]
O **Premio Trasalba** é un galardón anual de carácter honorífico. Recoñece o labor cultural e galeguista de distintos persoeiros vivos ou moi recentemente falecidos. Promovido pola Fundación Otero Pedrayo, entrégase ininterrompidamente dende 1983 na casa-museo do escritor en Trasalba (Amoeiro).

## Lista de premiados

*1983, Xaquín Lorenzo
*1984, Isidro Parga Pondal
*1985, Antón Fraguas
*1986, Valentín Paz-Andrade
*1987, Ramón Martínez López
*1988, Francisco Fernández del Riego
*1989, Miguel Anxo Araúxo Iglesias
*1990, Xosé Filgueira Valverde
*1991, Lois Tobío Fernández
*1992, Xaime Illa Couto
*1993, Isaac Díaz Pardo
*1994, Marino Dónega
*1995, Francisco Río Barxa
*1996, Pura Vázquez
*1997, Raimundo García Domínguez "Borobó"
*1998, Ricardo García Suárez "Xohán Ledo"
*1999, Carlos García Martínez
*2000, Xesús Alonso Montero
*2001, Xosé Luís Méndez Ferrín
*2002, Augusto Pérez Alberti
*2003, Andrés Torres Queiruga
*2004, Xosé Neira Vilas
*2005, Agustín Sixto Seco
*2006, Milladoiro
*2007, John Rutherford
*2008, Olga Gallego
*2009, Xosé Manuel Beiras
*2010, Xosé Ramón Barreiro
*2011, Ramón Lorenzo
*2012, Antía Cal
*2013, Cristina Pato
*2014, Agustín Fernández Paz
*2015, Antón Pulido Novoa
*2016, Camilo Nogueira Román
*2017, Carlos Baliñas Fernández
*2018, Coral de Ruada
*2019, Luz Pozo Garza
*2020, Manuel García "Buciños"
*2021, María Victoria Carballo-Calero
*2022, Carlos Mella
*2023, Luís Davila
*2024, Maribel Outeiriño
*2025, Editorial Galaxia
*2026, Ramón Villares

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galeguismo
*Ramón Otero Pedrayo

### Ligazóns externas 
* http://fundacionoteropedrayo.org/relacion-de-premios/
Louredo, San Mamede de Carnota, Carnota

**Louredo** é un lugar da parroquia de San Mamede de Carnota, no concello coruñés de Carnota. Segundo datos do IGE do 2009 ten 94 habitantes (43 homes e 51 mulleres).

É un dos lugares do concello situado a maior altura. Chégase pola estrada que leva ata o lugar das Paxareiras e que continúa ata Santa Comba e Santiago de Compostela.

## Toponomia 
Louredo provén do latín *lauretum*, de *laurum* máis o sufixo abundancia *etum*, 'lugar onde hai loureiro'; fitotopónimo). 

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Mamede de Carnota 
### Parroquias de Carnota
Economía de Tailandia

Cunha boa infraestrutura, unha economía de mercado aberto, políticas favorables a investimentos e fortes políticas de exportación, Tailandia tivo un sólido crecemento entre os anos 2000 e 2007, superior a 4% ao ano,.

## Notas
O Viso

O topónimo **O Viso** pode referirse a:

;En Galiza
***O Viso**, parroquia do concello de Redondela;
***O Viso**, parroquia do concello do Incio;
***O Viso**, lugar da parroquia de Dombodán no concello de Arzúa;
***O Viso**, lugar da parroquia de Santa María de Arzúa no concello de Arzúa;
***O Viso**, lugar da parroquia de Bueu no concello de Bueu;
***O Viso**, lugar da parroquia de San Mamede de Carnota no concello coruñés de Carnota;
***O Viso**, lugar da parroquia de Lagartóns no concello da Estrada;
***O Viso**, lugar da parroquia do Val no concello de Gomesende;
***O Viso**, lugar da parroquia de Corneda no concello do Irixo;
***O Viso**, lugar da parroquia de Montemaior no concello da Laracha;
***O Viso**, lugar da parroquia de Batalláns no concello das Neves;
***O Viso**, lugar da parroquia da Ramallosa no concello de Nigrán;
***O Viso**, lugar da parroquia de Burgueira no concello de Oia;
***O Viso**, lugar da parroquia de Céltigos no concello de Ortigueira;
***O Viso**, lugar da parroquia de Cudeiro no concello de Ourense;
***O Viso**, lugar da parroquia de Ourol no concello de Ourol;
***O Viso**, lugar da parroquia de Xinzo no concello de Ponteareas;
***O Viso**, lugar da parroquia de Ombre, no concello de Pontedeume;
***O Viso**, lugar da parroquia da Faeira, no concello das Pontes de García Rodríguez;
***O Viso**, lugar da parroquia de Santo André de Penosiños no concello de Ramirás;
***O Viso**, lugar da parroquia de Olveira no concello de Ribeira;
***O Viso**, lugar da parroquia de Sar no concello de Santiago de Compostela;
***O Viso**, lugar da parroquia de Rial no concello de Val do Dubra;
***O Viso**, lugar da parroquia de Suegos no concello do Vicedo;
***O Viso**, lugar da parroquia de San Simón da Costa no concello de Vilalba;
***O Viso**, lugar da parroquia de San Vicenzo de Curtis no concello de Vilasantar;
***Bouza do Viso**, lugar da parroquia de Salvaterra no concello de Salvaterra de Miño;
***As Pontes do Viso**, lugar da parroquia de Sar no concello de Santiago de Compostela;
***O Raviso**, lugar da parroquia de Sárdoma no concello de Vigo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Mezonzo

Como topónimo **Mezonzo** pode referirse a:

;En Galiza
***Mezonzo**, parroquia do concello de Vilasantar;
***Mezonzo**, lugar da parroquia de Mariz, no concello de Guitiriz.

;Mosteiro de Galiza
***Mosteiro de Santa María de Mezonzo**, cenobio medieval na parroquia de Mezonzo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Pedro de Mezonzo**, relixioso galego da idade media.
195

## Acontecementos 
* Vologases V de Partia invade Mesopotamia, que estaba baixo leis romanas.

## Nacementos 
## Mortes 
## Outros 
* Historia ano a ano
Lingua gan

O **gan** é unha lingua falada na China, pertencente ao grupo de linguas sino-tibetanas. É falada na provincia de Jiangxi, así como por poboacións significativas nas rexións veciñas de Hunan, Hubei, Anhui e Fujian. O gan é membro das linguas siníticas da familia sino-tibetana, e a lingua hakka é a variedade chinesa máis achegada ao gan en termos de fonética. O gan está clasificado como "en estado seguro" polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

Existen diferentes dialectos do gan, sendo considerado o dialecto de Nanchang o máis representativo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en gan
### Bibliografía 
* 
* 
* 
*
NGC 6868

**NGC 6868** é unha galaxia elíptica na constelación de Telescopium. Ten unha magnitude aparente de 10.6, unha ascensión recta de 20h 09m 54,0s e unha declinación de -48° 22' 48". Descubriuna John Herschel o 7 de xullo de 1834.
Doroña

O topónimo **Doroña** pode referirse a:

;En Galiza
***Doroña**, parroquia do concello de Vilarmaior;
***Doroña**, lugar da parroquia da Castañeda, no concello de Arzúa;
***Trasdoroña**, lugar da parroquia de Leiro, no concello de Miño.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Doroñeira**, lugar da parroquia de Doroña, no concello de Vilarmaior.
Sabuguido

Como topónimo **Sabuguido** pode referirse a:

;En Galiza
***Sabuguido**, parroquia do concello de Vilariño de Conso;
****Sabuguido**, lugar de dita parroquia.
Grandal

O topónimo **Grandal** pode referirse a:

;En Galiza
***Grandal**, parroquia do concello de Vilarmaior;
***O Grandal**, lugar da parroquia de Petán, no concello da Cañiza;
***O Grandal**, lugar da parroquia do Val, no concello de Narón;
***O Grandal**, lugar da parroquia de Xerdiz, no concello de Ourol;
***O Grandal**, lugar da parroquia de Santa Marta de Meilán, no concello de Riotorto.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Maus

Como topónimo **As Maus** ten a súa orixe nun xentilicio medieval derivado do río Asma, *Asmanos*. A reinterpretación como un artigo mais un substantivo, *As Maus*, testemúñase xa dende o século XIII. Pode referirse a:

;En Galiza
***As Maus**, parroquia do concello de Vilar de Barrio;
****As Maus**, lugar de dita parroquia;
***As Maus de Salas**, parroquia do concello de Muíños;
****As Maus**, lugar de dita parroquia;
***Bresmaus**, parroquia do concello de Sarreaus;
****Bresmaus**, lugar de dita parroquia;
***As Maus**, lugar da parroquia de Tosende no concello de Baltar;
***As Maus**, lugar da parroquia dos Baños no concello de Bande;
***As Maus**, lugar da parroquia de Ordes no concello de Rairiz de Veiga;
***Casal de Maus**, lugar da parroquia de Corvillón no concello da Merca.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
****Maus***, novela gráfica de Art Spiegelman.
Parque nacional

[300px|miniatura|dereita|Imaxe das [Illas Cíes, as cales forman parte do único Parque Nacional galego.]]
Un **parque nacional** é, no marco lexislativo español, un espazo natural declarado como parque por estar pouco transformado pola explotación ou pola ocupación humana e que, en razón á beleza das súas paisaxes, a representatividade dos seus ecosistemas ou a singularidade da súa flora, da súa fauna ou das súas formacións xeomorfolóxicas, posúe uns valores ecolóxicos, estéticos, educativos e científicos, co cal a súa conservación merece unha atención preferente. Poden ser marítimos ou terrestres, e encontrarse na montaña, no mar, no deserto ou en calquera outro espazo definido xeograficamente.

O único parque nacional galego é o Parque Nacional das Illas Atlánticas.

O termo de parque nacional pode ser unha figura legal similar noutros estados para a conservación de espazos naturais.

## Parques nacionais por estados
### España
En España existen os seguintes espazos naturais clasificados como "parques nacionais":

#### Galiza
En Galiza ademais dos parques nacionais cabe engadir os espazos declarados polo goberno autonómico, os parques naturais. Ambas son as categorías de das áreas naturais protexidas de maiores restricións, co mesmo nivel de amparo e que lle corresponde á comunidade xestionalos. O único parque nacional galego é o Parque Nacional das Illas Atlánticas, que cobre ás illas Cíes, Ons, Sálvora e Cortegada, todas nas rías Baixas. As illas Cíes foron declaradas en 1980 como parque natural e declaradas máis tarde, canda as demais illas das Rías Baixas, como Parque Nacional

### Portugal
A lexislación portuguesa ten recoñecido só ao Parque Nacional de Peneda-Gerês como parque natural. Este forma parte da reserva da biosfera galego-portuguesa Gerês-Xurés.

## Notas
Sister

***Sister*** é un álbum da banda estadounidense de rock alternativo Sonic Youth, editado en xuño de 1987 polo selo SST Records. Foi reeditado no ano 1994 a través do selo DGC.

Neste álbum, recibido con boas críticas en todo o mundo, a banda móvese do noise rock cara a estruturas de pop máis tradicionais, aínda que manteñen unha aproximación experimental agresiva. En certa medida é un álbum conceptual (ao igual que o seu sucesor *Daydream Nation*), e está en parte inspirado na vida e traballos do escritor de ciencia ficción Philip K. Dick (a "sister" do título era a irmá xemelga de Dick, que morreu pouco despois do seu nacemento, cuxa memoria atormentouno toda a súa vida). A banda adoita a interpretar ao vivo temas como "Schizophrenia", "White Cross" e "Kotton Krown".

Pitchfork Media colocou a *Sister* no número 14 na súa lista dos mellores álbums dos anos 80. *NME* colocouno no 80 entre os mellores álbums de todos os tempos, e no 37 entre os 50 mellores álbums do 80. En xullo de 1995 a revista *Alternative* votou a *Sister* coma terceiro mellor álbum editado entre 1985 e 1995.

## Listaxe de cancións
## Notas
Quintela, Arroxo, Baralla

**Quintela** é unha aldea da parroquia de Arroxo, no concello de Baralla. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 9 habitantes (7 homes e 2 mulleres).

Coa reforma parroquial da diocese de Lugo de 1890, a parroquia de **Teixeira (San Pedro)** pasa a pertencer a Arroxo, estando formada polos lugares de Teixeira e Quintela. Non obstante, aínda continúa a aparecer como parroquia independente a efectos estatísticos.

## Notas 

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Arroxo 
### Parroquias de Baralla 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Baralla
Experimental Jet Set, Trash and No Star

***Experimental Jet Set, Trash and No Star*** é o oitavo álbum da banda estadounidense de rock alternativo Sonic Youth, editado o 10 de maio de 1994 a través do selo DGC Records. O álbum acadou o posto 34 na lista *Billboard 200* e o 10 na lista de álbums de Reino Unido, e segundo Nielsen SoundScan o disco vendera unhas 246 000 copias nos Estados Unidos ata 2005. Lee Ranaldo non compuxo nin canta en ningunha canción do álbum.

O disco foi producido por Butch Vig e gravado no estudio Sear Sound da cidade de Nova York, o mesmo estudio onde se gravou o álbum da banda de 1987, *Sister*. A diferenza do seu predecesor, *Dirty*, *Experimental Jet Set* presenta unha abordaxe máis discreta e fai referencia ao traballo anterior da banda no selo discográfico independente SST Records. O álbum contén cancións máis tranquilas e relaxadas que tratan temas persoais e políticos.

A canción "Bull in the Heather" foi lanzada como sinxelo e como vídeo musical con Kathleen Hanna de Bikini Kill. O álbum recibiu críticas xeralmente favorables por parte da crítica musical, que destacou a capacidade da banda para crear tanto ruído como melodía. Porén, algúns consideraron que o estilo anticomercial do álbum era difícil de apreciar.

## Listaxe de cancións
## Notas
Zona de especial protección para as aves

[miniatura|200px|[Complexo dunar de Corrubedo unha das ZEPAs existentes en Galiza.]]
As **Zonas de especial protección para as aves** (ZEPA), son catalogadas polos estados membros da Unión Europea como *"zonas naturais de singular relevancia para a conservación da avifauna ameazada de extinción"*, de acordo co establecido na directiva comunitaria 79/409/CEE e modificacións subseguintes («Directiva de Aves» da UE).

A convención parte do recoñecemento de que as aves do territorio europeo son patrimonio común e han de ser protexidas a través dunha xestión homoxénea que conserve os seus hábitats. Por iso, nas zonas de protección prohíbese ou limítase a caza de aves, regúlase a posíbel comercialización; e asúmese a obriga dos estados de actuar para conservar os hábitats e preservar as condicións ambientais que as aves precisan para o seu descanso, reprodución e alimentación.
### Galicia
As **ZEPA galegas** inclúen os seguintes espazos:

Na lexislación galega estes espazos protexidos foron unha categoría dentro das "Zonas de especial protección dos valores naturais" (ZEPVN) ata o 2019, cando se retirou esta categoría da lexislación galega. Todos os espazos da rede natura están integrados dentro da estrutura galega de espazos naturais como tal.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Zonas de Especial Protección para las Aves (ZEPA) en España. MITECO, Goberno de España
* Zonas de Especial Protección para as Aves (ZEPA) de Galiza. CMATV, Xunta de Galicia