Estadio Renato Dall'Ara

O '''Estadio Renato Dall'Ara** (en ) é un estadio situado na cidade italiana de Boloña, dedicado principalmente á práctica do fútbol.  Atópase no barrio de Porto-Saragozza e nel disputa como local os seus partidos o Bologna.

Inaugurado en 1927 como **Estadio Littoriale** e rebautizado como **Estadio Municipal''' trala Segunda guerra mundial, recibiu o seu nome actual en 1983 na memoria de Renato Dall'Ara, presidente durante tres décadas do Bologna, club que usa as súas instalacións desde a súa inauguración.

O Dall'Ara acolleu dúas edicións da Copa do Mundo de Fútbol, en 1934 e 1990, foi sede da Superbowl italiana de fútbol americano e acolleu tres finais do campionato italiano de rugby entre 1988 e 2001. Tamén a selección italiana de rugby xogou importantes partidos internacionais en dito estadio. Ademais, entre 1929 e 1996, cando aínda estaba equipado cunha pista de atletismo que foi retirada en 2015, acolleu varias edicións do campionato italiano de atletismo e outros certames internacionais como a Golden Gala.

Conta con capacidade para  espectadores, podendo ampliarse ata  para a celebración de concertos de música.

## Historia 
A instalación, coñecida inicialmente como "Littoriale", naceu como o primeiro verdadeiro estadio de Italia e foi un modelo para os que o seguiron. Ata entón, de feito, os estadios eran campos con bancadas montadas sobre estadas.

O 12 de xuño de 1925 púxose a primeira pedra do edificio, da man do xerarca fascista Leandro Arpinati (máis tarde podestà de Boloña). Colocáronse dúas piscinas xunto ao estadio: unha exterior de 50x30 m, e outra cuberta máis pequena (a primeira deste tipo en Italia). O proxecto do gran complexo deportivo correu a cargo do enxeñeiro Umberto Costanzini, xefe da oficina técnica da Casa do Fascio, e do arquitecto Giulio Ulisse Arata.

O 29 de outubro de 1926 Arpinati fixou a "data de finalización", aproximadamente un ano despois de que se colocara a primeira pedra. Dous días despois, na mañá do 31 de outubro de 1926, diante de todas as autoridades da cidade, o estadio Littoriale foi inaugurado por Benito Mussolini, que entrou pintorescamente no estadio montado no seu cabalo.

Baixo as ordes do árbitro inglés Stanley Rous, Italia gañou o partido por 2-0, cun gol de Adolfo Baloncieri, o primeiro xogador en marcar no novo estadio, e un autogol do vasco Pachuco Prats.

En 1995 o estadio acolleu o partido de rugby entre a selección italiana e os *All Blacks* de Nova Zelandia. O combinado italiano de rugby xogou de novo no estadio en 1997, contra Suráfrica. Italia foi derrotada nos dous encontros.ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Prepartita_bologna_bari.jpg/590px-Prepartita_bologna_bari.jpg|esquerda|miniatura| O estadio visto desde a curva Giacomo BulgarelliNa tempada 2006/07 da Serie A acolleu os dous últimos partidos como local do Catania, contra Milan e Chievo, tralo peche do estadio Angelo Massimino polos enfrontamentos no derbi contra o Palermo do 2 de febreiro de 2007, nos que morreu o inspector xefe da policía Filippo Raciti.

En 2016 o estadio pasou da titularidade municipal á propiedade do Bologna, a través dunha concesión por 99 anos. O número de prazas reduciuse entre 2016 e 2018 e realizáronse pequenas melloras.

### Torre de Maratón 
ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6b/Stadio_Dall%27Ara.jpg/260px-Stadio_Dall%27Ara.jpg|miniatura| Vista nocturna do estadio dende o sector visitante.
A torre de Maratón, rematada o 29 de outubro de 1929, encóntrase na parte intermedia da tribuna leste do estadio, no lado oposto á tribuna cuberta.

Símbolo da competición e da resistencia dos deportistas, foi deseñado por Giulio Ulisse Arata e construído no lugar onde tivo lugar a execución de Ugo Bassi. Con 42 metros de altura e outros tantos de anchura, está dividida en seis niveis con dúas terrazas panorámicas intermedias que se abren nos dous primeiros niveis da estrutura da torre, mentres que no terceiro nivel construíuse a sala de control de iluminación de toda a instalación deportiva. As distintas plantas están comunicadas entre si por unha serie de escaleiras ás que logo se engadiron dous ascensores, un interior e outro externo para facilitar a subida á cima.

No mastro da torre colocouse unha estatua que representaba a Vitoria alada con fasces e unha impoñente bandeira da Regia Marina cunha superficie de  metros cadrados, mentres que diante do nicho do arco monumental, de cara ao interior do estadio, estaba a estatua ecuestre de Mussolini, creada por Giuseppe Graziosi, xunto con tres canóns roubados aos austríacos durante a batalla de 8 de agosto de 1848. O 26 de xullo de 1943, ao día seguinte da caída do fascismo, a multitude derrubou a estatua de Mussolini, mentres que o cabalo foi retirado en 1947 e reutilizado polo escultor Luciano Minguzzi para forxar dúas estatuas de mozos partisanos en lembranza da batalla de Porta Lame, onde foron colocadas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial .
* Estadio Renato Dall'Ara en Structurae .