Dólar estadounidense

O **dólar estadounidense** ou **dólar americano** (tamén abreviado co símbolo **$** ou coa súa abreviatura alfabética estándar internacional **USD**) é a moeda de curso legal dos Estados Unidos, as súas dependencias e outros países. O dólar é a moeda de reserva internacional máis importante do mundo e tamén a máis utilizada nas transaccións internacionais. A súa condición de divisa de referencia mundial converteuna na moeda oficial de varios países e a moeda *de facto* en moitos outros, que utilizan o seu papel moeda para as transaccións correntes ou dan un tipo de cambio fixo ás súas divisas nacionais respecto ao dólar. A política monetaria dos Estados Unidos está a cargo do Sistema da Reserva Federal, que actúa como o banco central da nación e que tamén se encarga da emisión dos dólares. O código ISO 4217 para esta moeda é USD.

Esta divisa creouse en 1792, coa aprobación da Coinage Act, que introduciu o dólar, dividido en 100 centavos e cun valor igual ao do real da 8 español e a autoridade para a cuñaxe de moedas denominadas en dólares e centavos. O dólar estadounidense, cuxa cor máis característica e historicamente predominante foi o verde nos seus billetes, caracterizouse na súa orixe polo bimetalismo: o seu valor quedou fixado en 24.057 gramos de prata fina ou, desde 1837, en 1.505 gramos de ouro ou 20.67 dólares por onza troy. A Gold Standard Act de 1900 rompeu co bimetalismo ao vincular ao dólar unicamente co ouro. O dólar converteuse nunha moeda de reserva de importancia desde o final da primeira guerra mundial e desprazou á libra esterlina como principal moeda de reserva no mundo tras o acordo de Bretton Woods, ao final da segunda guerra mundial. En 1934, revisouse a súa equivalencia co ouro ata os 35 dólares por onza troy, valor que mantería ao longo de varias décadas, ata que en 1971 quedou definitivamente desvinculada do patrón oro,

Aínda que a emisión desta clase de dólares só faise nos Estados Unidos, catorce países máis usan o nome «dólar» para a súa moeda. Pola súa banda, outras nacións como Ecuador, O Salvador, Panamá e Timor Oriental, por medio de ratificacións e acordos ou como substitución dun circulante propio debilitado, elixírono como moeda oficial e medio legal de pago.

En xuño de 2021, a moeda física en circulación ascendía a 2100&nbsp;millóns, 2050&nbsp;millóns dos cales estaban en forma de billetes da Reserva Federal e os 50&nbsp;millóns restantes en forma de moedas estadounidenses e outros bonos ou billetes.

O dólar emprégase como divisa internacional e nas transaccións internacionais de ouro ou petróleo. Dos 700.000 millóns de dólares en circulación en 2004 entre a metade e os dous terzos están fóra dos Estados Unidos.

## Descrición xeral
### Na Constitución
O Artigo I, Sección 8 da constitución dos EE.UU. establece que o Congreso ten o poder da "cuñaxe da moeda" As leis que implementan este poder están actualmente codificadas no Título 31 do Código dos EE.UU., baixo a Sección 5112, que prescribe as formas nas que os dólares dos EE.UU. deben ser emitidos Estas moedas son ambas as designadas na sección como de "curso legal" no pago de débedas o que se especifica ademais na Sección 331 do Título 31 do Código dos EE.UU. As sumas de diñeiro reportadas nos "Statements" (Declaracións) exprésanse actualmente en dólares estadounidenses, polo que o dólar estadounidense pode describirse como a unidade de conta dos Estados Unidos. "Dólar" é unha das primeiras palabras da Sección 9, na que o termo se refire ao dólar estriado español, ou a moeda que vale oito reais españois.
### Lei de cuñaxe 
En 1792, o Congreso dos Estados Unidos aprobou a lei de cuñaxe de moeda (*Coinage Act of 1792*), cuxo artigo 9 autorizaba a produción de varias moedas, entre elas:A sección 20 da lei designa ao dólar estadounidense como unidade monetaria dos Estados Unidos: o **mill**, ou milésima parte dun dólar; o **centavo**, ou centésima parte dun dólar; o **dime**, ou décima parte dun dólar; e o **eagle**, ou dez dólares. A relevancia actual destas unidades:
* Só se utiliza o **cent** (**¢**) como división cotiá do dólar.
* O **dime** utilízase unicamente no nome da moeda co valor de 10 centavos.
* O **mill** (**₥**) é relativamente descoñecido, pero antes de mediados do século XX utilizábase familiarmente en cuestións de impostos sobre as vendas, así como prezos da gasolina, que adoitan ter a forma de $ΧΧ.ΧΧ9 por galón (por exemplo, 3,599 $, comunmente escrito como $).

En 1854, o Secretario do Tesouro James Guthrie propuxo crear moedas de ouro de 100, 50 e 25 dólares, que se denominarían *unión*, *media unión* e *cuarto de unión*, respectivamente, o que implica unha denominación de 1 unión = 100 $. Con todo, nunca se acuñaron moedas deste tipo, e só existen modelos para a media unión de 50 dólares.

Cando se emiten actualmente en circulación, as denominacións inferiores ou iguais a un dólar emítense como moedas dos Estados Unidos, mentres que as denominacións superiores ou iguais a un dólar emítense como nota promisorias da Reserva Federal, sen ter en conta estes casos especiais:
* Moedas de ouro emitidas para circulación ata a década de 1930, ata o valor de 20 dólares (coñecidas como *aguia dobre*).
* Lingotes ou moedas conmemorativas de ouro, prata, platino e paladio de ata 100 $ de curso legal (aínda que valían moito máis como lingotes).
* Emisión de papel moeda da guerra civil en denominacións inferiores a 1 $, é dicir, moeda fraccionaria, ás veces denominada pexorativamente *shinplasters*'.

### Orixe do nome 
Desde o territorio neerlandés de Nova Ámsterdam (actualmente Nova York) o tálero holandés (*daler*) foise estendendo por todas as colonias británicas de América do Norte na época da Revolución Estadounidense e chegou a adoptarse como unidade monetaria nos novos Estados Unidos de América na súa fundación, coa denominación adaptada á ortografía inglesa que hoxe coñecemos: *dollar* ("dólar"). A moeda de oito reais españois, cuxa circulación era tamén moi habitual nas colonias británicas, pasou entón a ser coñecida no mundo de fala inglesa como *spanish dollar*.

## O símbolo do dólar 
[miniatura|upright|[Real español|Oito, real de prata ou peso de 1768]]
Existen varias versións sobre a orixe do símbolo *$*. A que posiblemente é a máis amplamente aceptada, segundo a Oficina de Gravado e Impresión dos Estados Unidos, é que o mesmo é o resultado da evolución da abreviatura novohispana e española Ps, que abreviaba pesos, piastras, ou pezas de oito reais. Esta teoría, derivada do estudo de manuscritos dos séculos XVIII e XIX, explica que o *s* pasou gradualmente a escribirse sobre o *P*, desenvolvendo un equivalente próximo a *$*. O símbolo foi amplamente usado antes da adopción do USD en 1785.

Outra é que o símbolo foi derivado de -ou inspirado por- a marca de ceca da casa da moeda colonial española da cidade de Potosí, na actual Bolivia. Esta marca de ceca estaba composta das letras PTSI superpostas unha encima doutra, formando un símbolo moi similar ao orixinal símbolo do dólar (o dunha barra vertical: *$*). As moedas de oito reais de prata de España e as súas colonias eran de uso común nas colonias inglesas de Norteamérica. Gran parte desas moedas serían acuñadas na mina de Potosí. Estas, ademais, haberían ter un perfil algo elevado, xa que a mina de prata de Potosí presuntamente foi a máis grande da historia, tanto que Potosí chegou a ser durante un tempo a cidade máis grande de toda América e a súa fama era mundial naquela época.

Hoxe en día, nalgunhas ocasións, aínda se usa a variante con dúas barras verticais. Esta variante atribúese ás veces á idea de superpoñer *U* e *S* (de *United States*), pero parece que a mesma xa existía pola época en que a zona era colonia británica. O símbolo sería unha estilización das Columnas de Hércules que aparecían nas moedas acuñadas na Casa da Moeda de México, os reais de 8 chamados columnarios. As barras verticais serían as columnas e a S sería a banda coa lenda «Plus ultra» que as envolvía. Un selo con esta forma se estampaba sobre os lingotes de ouro e prata que viaxaban nas frotas de Indias con destino ao Tesouro Real. A versión dunha soa barra é unha simplificación do orixinal de dúas.

Para rematar, a similitude do símbolo do dólar co do sestercio (*IIS*, *I·IS* ou *HS*) podería facer pensar nunha orixe romana. Con todo, nos manuscritos antigos nunca aparece o símbolo do sestercio cos trazos verticais superpostos á letra *S*.
## Historia
### Orixes: o dólar español
O dólar estadounidense introduciuse á vez que o dólar de prata hispanoamericano (ou *peso español*, *dólar estriado español*, *moeda de oito reais*, *peza de oito*). Acuñouse en Cidade de México, Potosí (Bolivia), Lima (Perú) e outros lugares, e circulou amplamente por América, Asia e Europa desde o século XVI ata o século XIX. A cuñaxe de dólares españois acuñados a máquina desde 1732 impulsou a súa reputación mundial como moeda comercial e situouna para ser o modelo da nova moeda dos Estados Unidos.

Mesmo despois de que a United States Mint comezase a emitir moedas en 1792, os *dólares* e *centavos* acuñados localmente eran menos abundantes en circulación que os *pesos* e *reais* de Hispanoamérica; por iso é polo que os dólares españois, mexicanos e estadounidenses seguiron sendo de curso legal nos Estados Unidos ata a Coinage Act de 1857. En particular, a familiaridade dos colonos co peso español de dous *cuartos de real* foi a razón para emitir unha moeda case-decimal, a de 25 centavos de dólar en lugar dunha moeda de 20 centavos.

Para a relación entre o dólar español e as moedas coloniais de cada estado, véxase libra de Connecticut, libra de Delaware, libra de Xeorxia, libra de Maryland, libra de Massachusetts, libra de New Hampshire, libra de Nova Jersey, libra de Nova York, libra de Carolina do Norte, libra de Pensilvania, libra de Rhode Island, libra de Carolina do Sur e libra de Virxinia.

### Lei de acuñación de 1792
[miniatura|upright|[Alexander Hamilton ultimou os detalles da Lei da Moeda de 1792 e o establecemento da Casa da Moeda dos Estados Unidos.]]

O 6 de xullo de 1785, o Congreso Continental resolveu que a unidade monetaria dos Estados Unidos, o dólar, contería 375.64 grans de prata fina; o 8 de agosto de 1786, o Congreso Continental continuou con esa definición e resolveu ademais que o diñeiro de conta, correspondente coa división das moedas, procedería nunha relación decimal, sendo as subunidades: os mills a 0,001 parte dun dólar, os centavos a 0,010 parte dun dólar, e os dimes a 0,100 parte dun dólar. Alexander Hamilton chegou a estas cifras baseándose nun ensaio do Tesouro sobre o contido medio de prata fina dunha selección de dólares españois desgastados, que resultou ser de 371 grans. Combinado coa relación ouro-prata de 15, o patrón para o ouro calculouse en 371/15 = 24,73 grans de ouro fino ou 26,98 grans de ouro de 22 quilates. O redondeo deste último a 27,0 grans finalizou o estándar do dólar a 24,75 grans de ouro fino ou 24,75×15 = 371,25 grans = 24,0566 gramos = 0,7735 onzas troy de prata fina.

A mesma lei monetaria fixou o valor dunha aguia en 10 dólares e o do dólar en  de aguia. Establecía a cuñación de moedas de prata en denominacións de 1, , ,  de dólar, así como moedas de ouro en denominacións de 1,  e  de aguia. O valor do ouro ou a prata contidos no dólar converteuse entón en valor relativo na economía para a compra e venda de bens. Isto permitiu que o valor das cousas se mantivese bastante constante ao longo do tempo, salvo pola entrada e saída de ouro e prata na economía do país.

Aínda que un dólar español acabado de acuñar despois de 1772 contiña teoricamente 417,7 grans de prata cunha pureza de 130/144 (ou 377,1 grans de prata fina), ensaios fiables da época confirmaron de feito un contido de prata fina de 370,95 grans (24,037 g) para o dólar español medio en circulación. Polo tanto, o novo dólar de prata estadounidense de 371,25 grans (24,057 g) resultaba competitivo e aceptábase ao mesmo valor que o dólar español para os pagos ao estranxeiro, e despois de 1803 a Casa da Moeda dos Estados Unidos tivo que suspender a cuñaxe desta moeda debido aos seus recursos limitados, xa que non lograba manterse en circulación no mercado nacional. Foi só despois da independencia mexicana en 1821 cando se mantivo firmemente o contido de prata fina do seu peso de 377,1 grans, co que os Estados Unidos tiveron que competir máis tarde usando unha moeda de dólar de comercio máis pesada de 378,0 grans (24,49 g)
### Deseño
As primeiras moedas dos Estados Unidos non mostraban os rostros dos presidentes, como é costume agora. aínda que hoxe en día, por lei, só pode aparecer o retrato dunha persoa falecida na moeda estadounidense. De feito, o novo goberno opúñase a que aparecesen retratos de líderes na moeda, unha práctica comparada coas políticas dos monarcas europeos. A moeda tal e como a coñecemos hoxe en día non adquiriu os rostros que ten actualmente até principios do século XX; antes diso, a cara das moedas mostraba perfís e figuras camiñando, sentadas e de pé da mitoloxía grega e romana e de nativos americanos compostos. As últimas moedas en adoptar perfís de personaxes históricos estadounidenses foron o centavo (1946), o medio dólar (1948) e o dólar (1971).
### Moeda continental
miniatura|upright|Billete dun terzo de dólar continental (anverso)

Tras a Revolución Americana, as Trece Colonias independizáronse. Liberadas das regulacións monetarias británicas, cada unha delas emitiu papel moeda £sd para pagar os gastos militares. O Congreso Continental tamén comezou a emitir "moeda continental" denominada en dólares españois. Para coñecer o seu valor en relación coas moedas dos estados, véxase Moeda estadounidense temperá.

A moeda continental depreciouse considerablemente durante a guerra, o que deu lugar á famosa expresión «non vale nin un continental». Un dos principais problemas era que non existía coordinación en materia de política monetaria entre o Congreso e os estados, que seguían emitindo billetes de crédito. Ademais, nin o Congreso nin os gobernos dos distintos estados tiñan a vontade nin os medios para retirar eses billetes da circulación mediante impostos ou a venda de bonos. Finalmente, a moeda foi substituída polo dólar de prata a un tipo de cambio de 1 dólar de prata por cada 1000 dólares continentais. Isto deu lugar a que se incluíse a cláusula «Ningún estado poderá [...] establecer como medio de pago de débedas outra cousa que moedas de ouro e prata» no artigo 1, sección 10, da Constitución dos Estados Unidos.

## Moedas e billetes 
O dólar divídese en 100 cents (**¢**). Actualmente as fraccións menores ao dólar emítense en moedas que reciben diferentes nomes:
* *penny* ou *cent*: 1¢
* *nickel*: 5¢
* *dime*: 10¢
* *quarter*: 25¢
Tamén hai moedas de 50¢ e 1 dólar, pero non se empregan nas transaccións comerciais.

Hai billetes de $1, $5, $10, $20, $50 e $100. Anteriormente tamén houbo billetes de $1.000, $5.000 e $10.000.

### Moedas 
### Billetes 
## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 

*Moedas do dólar estadounidense
*Billetes do dólar estadounidense
*Billetes da Reserva Federal dos EEUU
*Cuarto de dólar colombino
*Dólar hawaiano
* Dólar internacional
*Medio dólar colombino
**Nova Constellatio*
*Casa da Moeda dos EEUU
### Ligazóns externas 
* US Bureau of Engraving and Printing (inglés e castelán)
* *Dólar estadounidense - Billetes dos Estados Unidos de América*