open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lingua mam

O **mam** é unha lingua indíxena mesoamericana e un membro da póla quicheana-mameana da familia de linguas maias. É falada polo pobo mam nos departamentos Quetzaltenango, Huehuetenango, San Marcos e Retalhuleu, en Guatemala, (lingua nacional) e no estado de Chiapas de México (lingua nacional). O mam está clasificado como "vulnerable" polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*B'aayil, Eduardo Pérez, *et al.* *Variación dialectal en mam* = ''Tx'ixpub'ente tiib' qyool / Proyecto de Investigación Lingüística de Oxlajuuj Keej Maya' Ajtz'iib'.* Guatemala, Guatemala: Cholsamaj, 2000.
*England, Nora C. *A grammar of Mam, a Mayan language*. Austin: University of Texas Press, 1983.
**Pujbʼil yol mam / Kʼulbʼil Yol Twitz Paxil; Kʼulbʼil Yol Mam* = *Vocabulario mam / Academia de Lenguas Mayas de Guatemala; Comunidad Lingüística Mam*. Guatemala, Guatemala: Kʼulbʼil Yol Twitz Paxil, 2003.
*Rojas Ramírez, Maximiliano. *Gramática del idioma Mam''. La Antigua Guatemala, Guatemala: Proyecto Lingüístico Francisco Marroquín, 1993.
* 
*
Referendo de independencia de Cataluña de 2017

miniatura|250px|Papeleta do referendo.
O **referendo sobre a independencia de Cataluña** é un referendo de carácter vinculante sobre a independencia e a creación dun Estado catalán. Celebrouse o 1 de outubro de 2017. Foi organizado polo goberno catalán, formado tras as eleccións nas que os defensores do referendo teñen maioría no Parlamento de Cataluña. Porén, o Goberno do Reino de España opúxose á súa celebración e non deu por válido o resultado da votación.

## Historia 
### Maioría parlamentaria prorreferendo 
miniatura|Foto oficial do Goberno de Puigdemont.
O 27 de setembro de 2015 realizáronse as eleccións ó Parlamento de Cataluña. Estas eleccións deron unha maioría de forzas políticas prorreferendo (Junts pel Sí, Catalunya Sí que es Pot e Candidatura d'Unitat Popular - Crida Constituent) e fixo posible a creación dun goberno prorreferendo.

### Anuncio do referendo 
O anuncio da convocatoria deste referendo realizouno o presidente Carles Puigdemont, o 28 de setembro de 2016 dende o Parlamento de Cataluña, como resultado do bloqueo realizado polo Goberno de España. Tamén se fixo público que a arquitectura do referendo e a súa organización sería responsabilidade do vicepresidente, Oriol Junqueras, e o conselleiro de Asuntos exteriores e de Relacións Institucionais e de asuntos Exteriores e de Transparencia, Raül Romeva.

### Anuncio da data e pregunta do referendo 
O 9 de xuño de 2017, o Goberno de Cataluña, xunto con todos os membros independentistas do Parlamento de Cataluña, anunciou a data e pregunta para o referendo nunha cerimonia solemne no Pati dels Tarongers do Palau de la Generalitat. A pregunta será: "Quere que Cataluña sexa un Estado independente en forma de república?" e será feita nas tres linguas oficiais faladas en Cataluña (en catalán, español e aranés). A data fixada para o referendo, foi o 1 de outubro de 2017.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Consulta sobre a independencia de Cataluña
* Referendo de autodeterminación de Cataluña
* Independentismo catalán
* Vía catalá

### Ligazóns externas 
* Referendo sobre a independencia de Cataluña de 2017    
* Catalonia Votes
Manuel de civilité pour les petites filles à l'usage des maisons d'éducation

'''''Manuel de civilité pour les petites filles à l'usage des maisons d'éducation'''* é un libro de Pierre Louÿs escrito en 1917 e publicado póstuma e anónimamente en 1927.
## Características 
É unha parodia dos rigorosos tratados de urbanidade da súa época, composto de admonicións curtas (con frecuencia unha ou dúas frases) agrupadas por temas, tales como “na casa”, “deberes para con súa nai”, “en clase”, etc.

O ton da obra é vivo, case lapidario, cun estilo particularmente cru.

O autor válese da ironía para debuxar os variados amores das mozas perversas, e este relativo distanciamento permítelle burlarse de toda censura moral.

Lonxe do refinamento preciosista de *Chansons de Bilitis*, o *Manuel de civilité'' é a obra máis subversiva de Pierre Louÿs, un torpedo na liña de flotación do puritanismo burgués da Belle Époque.
Lybius dubius

O ***Lybius dubius*** é unha especie da familia Lybiidae ou barbazas africanos. Os barbazas e os tucanos son un grupo aves relacionadas cunha distribución tropical en todo o mundo. Os barbazas deben o seu nome ás plumas que teñen arredor do seu duro peteiro.

É unha especie común no oeste tropical de África, e ten costumes arborícolas. Os adultos aliméntanse de froitas, mentres que os exemplares máis novos aliméntanse de insectos.

## Galería de imaxes 

>
Ficheiro:Lybius dubius-20030523.jpg
Ficheiro:Bearded Barbet Head.jpg|Testa e "barba"
Ficheiro:Lybius dubius -Warsaw Zoo, Poland-8a.jpg|No zoo de Varsovia, Polonia
Ficheiro:Bearded barbet (Lybius dubius) (1).jpg|En Birdworld, no Reino Unido.

## Notas
Cyanocorax yncas

***Cyanocorax yncas*** é unha especie de ave que se pode atopar tanto en América do Norte como no Sur. Os adultos teñen uns 27&nbsp;cm de lonxitude e unha cor variable dependendo da súa distribución. Polo xeral, teñen testas de cor negra e azul, ás verdes, colas verde-azuladas e patas negras. A súa dieta baséase en artrópodos, pequenos vertebrados, sementes e froitas. Os seus niños son construídos en matogueiras espiñosas, nos cales a femia choca entre tres e cinco ovos.

## Notas
Gallicolumba luzonica

A ***Gallicolumba luzonica*** é unha especie de pomba do xénero *Gallicolumba*. Esta especie caracterízase por ter unha "mancha" vermella no peito moi pronunciada, estendéndose até o seu ventre, o cal dá a impresión de ter unha ferida que escorrega sangue polo seu peito, como se a tiveran apuñalado.

## Notas
Borussia Dortmund II

O **Borussia Dortmund II** é o equipo filial do Borussia Dortmund, club de fútbol con sede na cidade alemá de Dortmund. Milita na 3. Liga, a terceira liga de fútbol máis importante do país.

## Historia 
Foi fundado na cidade de Dortmund e funciona como un equipo filial do Borussia Dortmund, polo que non pode xogar na 1. Bundesliga, pero si pode xogar a Copa de Alemaña e os seus xogadores poden integrar o primeiro equipo cando sexan necesarios.

## Palmarés 
* **Regionalliga West (3):** 2008/09, 2011/12, 2020/21.
* **Oberliga Westfalen (3):** 1997/98, 2001/02, 2005/06.
## Estadio 
O estadio no que xoga o Borussia Dortmund II como local é o Stadion Rote Erde ("Estadio Terra Vermella"), que conta cunha capacidade de 25.000 espectadores (3.000 sentados). Ademais de ser o estadio no que xoga o filial do Borussia Dortmund, é tamén usado por gran cantidade de equipos de atletismo. O estadio foi construído entre 1924 e 1926 cun custo de 1,8 millóns de marcos. O estadio foi inaugurado en 1926 cun partido que enfrontou á Cidade de Dormund e ao FC Wacker München.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Labor Gallega de Pontevedra

**Labor Gallega de Pontevedra** foi unha asociación creada en Pontevedra en 1930.
## Historia e características 
Inicialmente denominada **Labor Galleguista**, cambiou o seu nome en febreiro de 1932 polo de Labor Gallega de Pontevedra. A entidade estaba presidida por José García Vidal. Presentou un relatorio á Asemblea Pro-Estatuto celebrada na Coruña o 4 de xuño de 1931.  Editaba a revista *Logos*.

## Notas
Labor Gallega

**Labor Gallega** pode referirse a:

* A revista ***Labor Gallega*** editada na Habana entre 1913 e 1917.
* A revista ***Labor Gallega*** editada en Ferrol entre 1935 e 1936.
* A asociación **Labor Gallega de Pontevedra**, que funcionou nesa cidade durante a II República.
Tresmilonce

**Tresmilonce** (anteriormente coñecidos como **Ånima**) é unha banda de rock alternativo/progresivo que naceu no ano 2010 na Coruña. Gravaron o seu primeiro álbum, titulado *Tresmilonce*, despois de tres anos de ensaios no local e, logo diso, presentaron o seu primeiro directo no Aversion Fest (Burela). No ano 2013 gañaron case todos os concursos aos que se presentaron e compartiron escenario con grandes grupos da escena musical grazas a ter tocado no Resurrection Fest (con The Flatliners), no FIRC (con Def Con Dos), no Mareira Fest (con no ), Nordestazo (con Los Enemigos, Barón Rojo…), no Noroeste Pop Rock (con Madness), no Sada Rock (xunto a Los Suaves), no Oistes Rock (con Mägo de Oz, La Fuga e Heredeiros da Crus) e no Castelo Rock (con Molotov e Mojinos Escozíos, entre outros). Así, entre concerto e concerto, foron esgotando practicamente todas as copias editadas dun primeiro disco, que lles propiciou críticas positivas e un bo acollemento.

En 2017 fixeron unha xira de presentación do seu segundo disco, *En Guerra*, cuxa gravación se levou a cabo grazas a unha existosa campaña de micromecenado.

Despois duns dous anos de parón a banda regresou en 2020 cun novo nome, **Tresmilonce**, debido a que non tiñan rexistrado o antigo e outro artista fíxose con el.

## Discografía 
## Membros 
O grupo fórmano:
* Rolo: guitarra e voz.
* Dabe: batería e coros.
* Miguel Ángel (MA): baixo e coros.
* Duro: guitarra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Bandcamp Ånima https://tresmilonce.bandcamp.com/
* Novas http://www.lavozdegalicia.es/noticia/musica/2017/02/03/anima-abre-gira-guerra/0003_201702H3C109919.htm
* Crítica "Tresmilonce" http://subterraneowebzine.com/anima-tresmilonce-2013/ 
* Crítica "En Guerra" http://www.madeinmetal.es/index.php/discos/novedades/8545-anima-en-guerra-2017
Síndrome do Emperador

A **síndrome do emperador**, **síndrome do neno tirano** ou **síndrome do neno rei** é un trastorno de conduta que afecta aos nenos. Principalmente iniciase no fogar, cando o neno comeza por desafiar ao pai e á nai, e máis adiante faino con calquera persoa. Este trastorno caracterízase polo sentimento de autoridade que pode chegar a ter un menor de idade cara aos demais; polo regular isto prodúccese por terlle dados privilexios desmesurados ao neno ou nena que a padece, dándolle todo o que quere sen ningún tipo de condición; deste xeito, cando non obtén o que quere, tende a enfados extremos que poden terminar en agresións verbais e físicas xunto con fumes de autoridade.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Garrido Genovés, Vicente. (2009). Los hijos tiranos: el síndrome del emperador Barcelona: Ariel. ISBN 978-84-344-5333-3
### Outros artigos
* Trastorno negativista desafiante
* Síndrome do pequeno emperador
Villagarcía-Carril

***Villagarcía-Carril*** foi un semanario editado en Vilagarcía de Arousa en 1900.

## Historia e características 
Apareceu o 13 de maio de 1900. Entre os seus colaboradores figurou Francisco Porto Rey que publicou por fascículos o *Diccionario gallego-castellano* ata o 17 de xuño de 1900. O semanario aínda se publicaba en setembro de 1900.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
Sergi Mas

**Sergi Mas i Abad** (Barcelona, Cataluña, 31 de xullo de 1964) é un actor, cómico e xornalista español.

## Traballos realizados 
### Televisión 
TVE
* Vídeos de primeira (voz en off)
A 2
* A casa pola xanela (guionista e presentador)
* Força Barça (guionista e presentador)
* Tips (presentador)
Antena 3
* Ao ataque
* O Chou
* O Formigueiro 3.0 (colaborador)
TV3
* Força Barça (guionista e presentador)
* Ja hi som
* A cousa nostra (guionista e presentador)
* Fent amics (director e presentador)
* A Columna (colaborador)
* Gol a Gol (colaborador)
* Barçòvia (presentador)
* Polònia (actor)
8tv
* Envasat ao 8
* Arucitys (colaborador)
Telemadrid
* Os Reyes do mando (guionista e presentador)
ESPN
* Spanish League (retransmisión de partidos de fútbol)
Telecinco
* O informal (presentador)
Catro
* Partido a partido (colaborador)
laSexta
* Así nos vai (colaborador)
* Zapeando (colaborador)
Discovery MAX
* ADN MAX (Colaborador)
Gol
* Directo Gol (colaborador)

### Radio 
Ràdio Sabadell
* Sen Concesións
Cadea Catalá/ Onda Cero
* Basket en directe
* Futbol a Cadea Catalá
* Arús con leite
* Força barça
M80 Radio
* Arús con leite
* Mais Morning 80
Ràdio Barcelona
* Força Barça (retransmisión dos partidos do Barça)
* A Xanela
* Crònica Radiofònica do FC Barcelona
COM Ràdio
* O telèfon do Mais
* Què has dinat?
* Mais esports
Radio Nacional de España
* A onda
RAC 1
* Minoría absoluta
* O teu diràs
Cadea Dial
* Atréveche
Europa FM
* Levántache e Cárdenas
Cadea Ser
* Comentarista Carrusel Deportivo

### Prensa 
* Diario de Barcelona
* Sport
* Suplemento motor da Vangarda
* Marca (xornal)
* Don Balón (director de publicacións)
* Diario A Bancada (xornal) (Artigos de opinión)

### Outros 
Puxo a voz nos partidos do videoxogo PC Fútbol xunto a Michael Robinson. Comentarista partidos de fútbol en Cadea Ser e GOL tv

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial de Sergi Mas
Geokichla dohertyi

O ***Geokichla dohertyi*** é unha especie de paxaro nativa de Lombok, Timor e das Illas da Sonda, en Indonesia. A especie está a esmorecer rapidamente e está extinta en Lombok e outras illas menores. Existen programas de reprodución en catividade para intentar recuperar a especie en 19 zoos europeos.

## Notas
Geokichla gurneyi

O ***Geokichla gurneyi*** é unha especie de ave da familia dos túrdidos. Atópase no sur e o leste de África.

## Distribución 
Atópase nos bosques húmidos de montaña, principalmente do sueste de África, aínda que existe unha poboación disxunta en Angola; ademais distribúese por Kenya, Malawi, Mozambique, o leste da República Democrática do Congo, Suráfrica, Eswatini, Tanzania, Zambia e Zimbabwe.

## Notas
Porqueta

miniatura|Porca.
miniatura|Porca de á ou bolboreta, hexagonal, con rebordo e outras.
Unha **porqueta** ou **porca** é unha peza mecánica cun burato central, o cal presenta unha rosca, que se emprega para axustar a un parafuso, en forma fixa ou deslizante. A porca permite suxeitar e fixar unións de elementos desmontables. En ocasións, pode agregarse unha arandela para que a unión peche mellor e quede fixa. As porcas fabrícanse en grandes producións con máquinas e procesos automatizados.

A porca sempre debe ter as mesmas características xeométricas do parafuso co que se axusta, polo que está normalizada segundo os sistemas xerais de roscas. 
miniatura|Porcas cegas, cadrada, T, ameadas, de seguridade "nyloc" e outras.

## Identificación das porcas 
Existen 4 características básicas para identificar unha porca: 
* **O número de caras.** Na maioría das porcas adoita ser 6 (porca hexagonal) ó 4 (porca cadrada). Sobre estes modelos básicos pódense introducir diversas variacións.
* **O grosor** da porca. 
* O **diámetro** do parafuso que encaixa nela, que non é o do buraco senón o que aparece entre os fondos da rosca. 
* **O tipo da raia** que ten que coincidir co do parafuso ó que se axusta.
As porcas apértanse xeralmente con chaves inglesas, adaptadas ás dimensións das súas caras. Cando se require un par de apertamento moi exacto utilízase unha chave dinamométrica. Nas montaxes industriais utilízanse para o apertamento rápido ferramentas neumáticas. Para apertar porcas non é aconsellable utilizar tubos ou pancas porque se pode romper o parafuso ou deteriorarse a rosca.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Rogelio Mazaeda

**Rogelio Mazaeda Novais**, nado na Ponte do Porto (Camariñas) o 31 de xullo de 1907 e finado en Cuba, foi un sindicalista e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de José Mazaeda Carril. Chófer de profesión, foi presidente do Sindicato de Oficios Varios de Camariñas, afecto á Unión General de Trabajadores. Foi representante da candidatura da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936 en Camariñas. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 liderou os sindicalistas da Ponte do Porto para intentar frear o golpe declarando o comunismo libertario. A pesar de ser perseguido, conseguiu permanecer oculto en varias vivendas da Ponte do Porto, principalmente escondido na cheminea dunha delas, durante 14 anos.

O Tribunal Regional de Responsabilidades Políticas abriulle expediente en xullo de 1940 e o 11 de xullo de 1941 foi condenado a 10 anos de inhabilitación absoluta, 8 anos e un día de desterro a máis de 200 quilómetros de Camariñas e ao pago de 500 pesetas de sanción. Anos despois, logrou fuxir a Portugal vestido de muller e despois embarcou para Chile e finalmente recalou en Cuba, onde morreu.
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* La historia de Rogelio Mazaeda
Adam West

**Adam West**, nado como **William West Anderson** o 19 de setembro de 1928, e finado o 9 de xuño de 2017, foi un actor estadounidense. Era coñecido pola súa interpretación da personaxe de Batman na serie de 1960 *Batman*, da ABC e o filme homónimo de 1966.

West comezou a súa carreira como actor na década de 1950. Interpretou a Chuck Connors en *Geronimo* (1962) e The Three Stooges en *The Outlaws Is Coming* (1965). Tamén apareceu no filme de ciencia ficción *Robinson Crusoe on Mars* (1964), e tamén fixo papeis de dobraxe en *The Fairly OddParents*, *The Simpsons* e *Family Guy*, realizando versións ficticias de si mesmo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Segunda división española 2016/17

A tempada **2016–17** da **Segunda División** (por motivos de patrocinio **LaLiga 123**) de fútbol foi a 86ª edición da categoría de prata do fútbol español. A competición comezou en agosto de 2016 e finalizou en xuño de 2017 coas eliminatorias de ascenso finais.

## Equipos e estadios 
### Ascensos e descensos 
### Equipos 
### Cambios de adestradores 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Primeira División 2016–17
* Segunda División B 2016–17
* Copa do Rei 2016–17

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial da LFP 
* Páxina oficial da Real Federación Española
Bocadillo de salchicha

[dereita|miniatura|Un bocadillo de salchicha con [Mostaza (condimento)|mostaza.]]
O **bocadillo de salchicha**&nbsp;(en inglés: *hot dog*, ‘can quente’) é un bocadillo quente feito cunha salchicha cociñada, que adoita servirse con mostaza ou ketchup. A&nbsp;salchicha&nbsp;adoita ser do tipo Frankfurt (*frankfurter*), ou vienesa (*wiener*) fervida, ou fritida; o pan&nbsp;é mol e con forma alongada.

O bocadillo de salchicha foi importado de Alemaña e popularizado nos Estados Unidos, onde se converteu nun alimento de venda na rúa para a clase traballadora. O *hot-dog*&nbsp;espallouse enormemente en todo o mundo dende os principios do século XX, chegando a ser un alimento que pode atoparse en calquera parte e moi ligado á cultura do béisbol norteamericano. A pesar de que está particularmente conectado coa cidade de Nova York, dende a súa chegada ao continente americano emerxeu como unha importante peza na cultura rexional de moitas outras partes como o é no estado de Sonora en México.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Choripán
* Bolo preñado
* Sándwich
* Salchicha
### Ligazóns externas 
*Home page for a PBS documentary about hot dogs
*USDA Fact Sheet on hot dogs
A Portela de Puxeiros, Tameiga, Mos

**A Portela de Puxeiros** é unha vila da parroquia de Tameiga, no concello pontevedrés de Mos, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2016 tiña 1040 habitantes (529 homes e 511 mulleres).

O topónimo fai referencia a que é un lugar de paso para salvar o Alto de Puxeiros. É a vía de saída desde Vigo cara ao Porriño, e desde alí cara a Ourense e Castela. Por aquí pasaba a estrada Villacastín-Vigo, reconvertida en N-120 e actualmente na autovía A-55, que preto do lugar se cruza coa autoestrada AP-9.

A carón da vila está o Polígono Industrial de Puxeiros, moi activo. O Aeroporto Internacional de Peinador está a escasos dous quilómetros e medio.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Tameiga 
### Parroquias de Mos 
## Notas
Proído

O **proído** ou **proício** é unha sensación peculiar ou irritación incómoda da pel que leva un desexo de rañar a parte en cuestión. Tamén é coñecido comunmente como **coceira**, **rañeira**, **comichón** ou **comechón**. O termo médico é **prurito**.

## Clasificación 
O proído pode presentarse ben diseminado en diversas áreas do corpo (proído xeneralizado) ou nunha zona específica (proído localizado).

## Etioloxía 
Aínda que antigamente se pensaba que o proído era un tipo de dor de baixa intensidade, sábese que é unha sensación distinta á dor; que ten a súa propia liña de conexión co cerebro.

O proído, xa sexa o localizado ou o xeneralizado, pode deberse a unha irritación química (por tocar unha determinada planta), causas ambientais (insolación de certa zona cutánea), urticaria, caspa, infeccións fungosas como o pé de atleta e a dentadas ou picaduras de parasitos na pel, no cabelo ou na pube (mosquitos, arañas, pulgas, piollos, carrachas, etc.).

O proído xeneralizado pode deberse a doenzas infecciosas, reaccións alérxicas, sarna, doenzas renais ou hepáticas con ictericia así como por reaccións a medicamentos.

Respecto ó mecanismo fisiolóxico polo cal se produce o proído, descubriuse que unha molécula denominada BNP (péptido natriurético B) e que se libera na medula espiñal transmite a sensación de proído ó cerebro. En experimentos con ratos, observouse que eliminando a molécula BNP ou a célula nerviosa receptora desta, os ratos deixaban de rascarse.

## Notas
Lista de sociedades de vida apostólica da Igrexa católica

As **sociedades de vida apostólica** son grupos de católicos que viven en comunidade cun propósito específico. Diferéncianse dos institutos de vida consagrada en que non fan votos relixiosos públicos.
## Sociedades de vida apostólica actuais 
## Notas
Luis Rodríguez Ennes

**Luis Rodríguez Ennes**, nado na Coruña o 9 de marzo de 1946, é un xurista galego, catedrático de Dereito Romano e Sistemas Xurídicos Comparados na Facultade de Dereito de Ourense (Universidade de Vigo). Dende febreiro de 2017 segue en activo nesta universidade como profesor emérito.

## Biografía 
Licenciouse en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, centro no que tamén obtivo o título de doutor en Dereito co número 1 do Premio Extraordinario, en 1975, coa tese *La adopción: bases para una reforma de la normativa vigente en España a partir de la experiencia histórica y del Derecho comparado*. Foi Premio Nacional de Fin de Carreira ó mellor expediente académico.

Foi bolseiro de investigación do Ministerio de Educación e do British Council. Ampliou estudos en universidades de toda Europa.

Exerceu diversos cargos académicos, ocupando praza de profesor axudante, adxunto, agregado e titular até obter, por unanimidade, a cátedra de Dereito Romano; todo iso en función dos oportunos concursos.

Na Universidade de Santiago de Compostela exerceu o cargo de vicedecano da Facultade de Dereito, vicepresidente do Claustro Universitario e secretario xeral da universidade. Dende 1979 até 1981 foi secretario xeral do centro rexional da Universidade Nacional de Eduación a Distancia de Pontevedra, a cuxa organización e consolidación contribuíu de xeito decisivo, pero renunciou a este cargo para dedicarse en exclusiva á docencia e investigación.

Na Universidade de Vigo exerceu como asesor xurídico, vicepresidente do Claustro, presidente da comisión que redactou os primeiros estatutos da Universidade, e tamén como decano da Facultade de Dereito de Ourense.

## Notas
Mirmidóns

[miniatura|dereita|[Gravado de Virgil Solis para unha edición da obra *Metamorfoses* de Ovidio: Zeus, Éaco e as formigas do carballo.]]

Os **mirmidóns** (en grego, **Μυρμιδόνες**) eran un antigo pobo da mitoloxía grega, habitantes da Ftiótida, na Tesalia meridional. Peleu, pai de Aquiles, era rei dos mirmidóns. Segundo a lenda grega, foran creados por Zeus a partir dunha colonia de formigas e, por tanto, derivaron o seu nome da palabra grega para designar a formiga, *myrmex* (en grego: μύρμηξ).

## Mencións nas fontes antigas
Segundo a *Ilíada* de Homero, eran un pobo valente e con guerreiros moi capaces, e na Guerra de Troia loitaron baixo as ordes de Aquiles. Eran descendentes do rei Mirmidón, un rei da Ftiótida, que, pola súa vez, descendía de Zeus e dunha princesa chamada Eurimedusa. Segundo a mitoloxía, para a conquista da bela princesa, Zeus transformouse nunha formiga.

O poeta romano Ovidio conta outra versión no seu libro *Metamorfoses*, onde se di que cando a cidade de Exina quedou despoboada tras unha praga, o rei Éaco, rexente da cidade e pai de Peleu, pregoulle a Zeus que repoboase a cidade, así que este converteu as formigas que había dentro dun carballo en humanos para repoboala.

Segundo o historiador Estrabón, os mirmidóns chamáronse así, «formigas», porque as súas terras eran áridas e pedregosas, e para poder labrar os campos tiveran que retirar moitos pelouros formando longas cadeas humanas, como fan as formigas.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
**Ilíada*
**Metamorfoses*
* Exina, Grecia

### Ligazóns externas
* Rodríguez, Fernando G. (2015): *A guerra de Troia*. (Xoaquín Freixeiro, trad.). Madrid: Editorial Weeble. Versión infantil adaptada e ilustrada, con licenza Creative Commons.
* Aquiles e Ulises . Web do Museo de Belas Artes da Coruña.
Manuel Xestoso

**Manuel Xestoso González**, nado en Santa Cruz de Tenerife en 1966 é un escritor, tradutor e crítico galego.

## Traxectoria 
Traballou en editoriais galegas e españolas, foi xornalista cultural en *A Nosa Terra* e colaborou en *Grial*, *Faro de Vigo*, *Sermos Galiza* e na *Revista Galega de Teatro*, da que é subdirector. Tamén é redactor de *Nós Diario* no que realiza numerosas entrevistas.

## Obra en galego 
### Ensaio 
* *Antón Reixa ghicho distinto* (2012). Con Xosé Cid Cabido. Vigo: Xerais. 312 páxs. ISBN 978-84-9914-399-6.

### Poesía 
* *As ruínas de Europa* (2017). Vigo: Galaxia. 88 páxs. ISBN  978-84-9151-060-4.

### Traducións 
* *A desaparición de Esme Lennox* de Maggie O'Farrell (2011). Vigo: Galaxia. 244 páxs. ISBN  978-84-9865-402-8.

## Obra en castelán 
* *Teoría del ruido* (1995). Galeria Tripas Corazo. Unha *plaquette* ilustrada por Viola Siruthairath, inicialmente escrita en galego e que o propio autor traduciu.

## Premios 
* 2021: Grande Prémio de Jornalismo Internacional Carlos Porto, no marco do Festival de Almada, en Portugal, pola crónica “O público é quen máis ordena”, publicada en *Nós Diario*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Manuel Xestoso: “A cultura oficial cheira a incenso, ten algo sempre de culto aos mortos”, entrevista en *Praza.gal*
William T. Blodgett

**William T. Blodgett** ou **William Tilden Blodgett**, nado no ano 1823 en Nova York e finado o 4 de novembro de 1875, foi un  empresario e coleccionista de arte da cidade de Nova York que tivo un papel decisivo na fundación do Museo Metropolitano de Arte.

## Traxectoria 
Estivo activo na guerra civil americana e organizou o Club da Liga da Unión de Nova York e a Feira sanitaria para recadar fondos para os feridos. Fundou o xornal *The Nation* e foi un líder no establecemento do Museo Americano de Historia Natural. En 1869 foi membro fundador do comité para formar o Museo Metropolitano de Arte (Met), pertencera ao comité de selección das obras americanas para seren presentadas na exposición francesa de 1867 e xa que logo, en 1870 sabía o suficiente para adquirir pinturas no estranxeiro para o museo recentemente fundado.

Comprou un total de 174 cadros que financiou xunto con John Taylor Johnson e aproximadamente a metade desta «compra de 1871» atópase aínda no museo.

Algunhas destas obras son:

## Notes
Congregación da Misión

A **Congregación da Misión** (en latín: *Congregatio Missionis*), cuxos membros son coñecidos como paúles, vicencianos ou lazaristas, é unha sociedade de vida apostólica da Igrexa católica, fundada por san Vicente de Paúl en 1625.
Lois (nome)

**Lois** é un nome propio masculino galego. **Luís** é unha variante recoñecida deste nome.

## Equivalencias noutras linguas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes masculinos en galego
* Lista de nomes masculinos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes masculinos Real Academia Galega
Os xogadores de xadrez

***Os xogadores de xadrez***, é unha pintura ao óleo sobre madeira de Thomas Eakins realizada en 1876. Consérvase no Museo Metropolitano de Arte de Nova York desde 1881 cando foi doada polo propio pintor.

## Descrición 
O cadro representa unha situación complexa: dous amigos do pai do pintor atópanse participando nunha partida de xadrez mentres o pai do propio pintor, Benjamin, os observa con moita atención. O pintor fixo honor ao seu pai cunha inscrición na mesa onde di: «O fillo de Benjamin Eakins pintou isto 76».

## Notas
Fauno entretido por cupidos

***Fauno entretido por cupidos*** é unha escultura realizada en mármore polos artistas italianos Gian Lorenzo Bernini e o seu pai Pietro Bernini. Foi executada durante os anos 1616 e 1617, cando Gian Lorenzo aínda non cumprira os vinte anos. No ano 2017, atópase na colección do Museo Metropolitano de Arte en Nova York.

## Detalles escultóricos da obra

Bacchanal- A Faun Teased by Children MET DP249325.jpg|Detalle dun cupido
Bacchanal- A Faun Teased by Children MET DP248146.jpg|Detalle do acio de uva 
Bacchanal- A Faun Teased by Children MET DP248145.jpg|Detalle superior da obra

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Barroco
* Fauno
* Cupido

### Ligazóns externas 
*Metropolitan Museum of Art
Vista de Delft

***Vista de Delft*** (''*) é unha pintura do pintor neerlandés Johannes Vermeer. Este óleo sobre lenzo foi pintado en Delft entre 1659 e 1660 e actualmente está exposto na pinacoteca Mauritshuis, na cidade da Haia.

## Descrición 
*Vista de Delft* representa unha parte da cidade que foi o berce de Vermeer, baixo a perspectiva do vedutismo; unha pintura moi detallada dunha paisaxe urbana. Xunto con *A canella*, trátase da única paisaxe da obra do pintor e é a única representación dun vasto espazo. A representación de Delft realízase desde a cara sur, ollando cara ao norte, desde a outra beira do porto fluvial. Pódese ver en primeiro plano a canle, enmarcada polas portas de Schiedam (á esquerda) e Rotterdam (á dereita), así como a Igrexa Nova (*Nieuwe Kerk*) protestante iluminada no fondo polos raios do Sol. Esta igrexa non ten campás, o que permite a súa datación, xa que se coñece que foron colocadas de maio de 1660. Pódese recoñecer tamén a torre cónica dunha cervexaría desaparecida posteriormente.

## Interpretación e comentario 
Marcel Proust cualificou *Vista de Delft* nunha carta ao seu amigo Jean-Louis Vaudoyer como "a pintura máis fermosa do mundo". Describe o cadro no quinto volume da súa novela *À la recherche du temps perdu* ("Na procura do tempo perdido"), despois de descubrilo no museo de Jeu de Paume, en París, en 1921. Faino nestes termos: 

## Rastrexabilidade da obra 
* Data de creación descoñecida: adquirida por Pieter van Ruijven (1624-1674) en Delft, a Johannes Vermeer (1632-1675).
* (?) 1674: herdada por Magdalena van Ruijven (-1682).
* (?) Cara a 1695: pertence a Jacob Dissius.
* 16 de maio de 1696: venda da colección de Jacob Dissius.
*  2 de maio de 1822: adquirida por Jeronimo de Vries na venda da colección Anna Johanna Teding van Berckhout-Kops.
* 1822: comprada polo Gabinete Real de Pinturas Mauritshuis, da Haia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Johannes Vermeer
* Delft
* Centro Vermeer de Delft
* Vedutismo

### Bibliografía 
*Bonafoux, Pascal. *Vermeer*. Nova York, Konecky & Konecky, 1992. [] *(En inglés)*
* Wheelock, Arthur K. *Vermeer: The Complete Works. *Nova York. Harry N. Abrams,1997. [ISBN 978-0-811091-737-8]* (En inglés) *
* 1966: *Dans la lumière de Vermeer.'' París. Musée de L'orangerie. 24 de setembro a 28 de novembro (catálogo de exposición). *(En francés)*

### Ligazóns externas 
* *Vista de Delft* na páxina web do Mauritshuis
News Corporation

A **News Corporation** (NASDAQ: NWSA, ASX: NWS, NWSLV), moitas veces abreviado como News Corp, foi un grupo de comunicación social norteamericano.&nbsp;No&nbsp;ano 2011, era o segundo meirande grupo de medios de comunicación, e o terceiro maior no sector de entretemento en 2009.

É o segundo maior conglomerado de comunicación&nbsp;do mundo, só por detrás de&nbsp;Walt Disney Company&nbsp;e seguida por&nbsp;Time Warner.&nbsp;O seu CEO  é Rupert Murdoch, que fundou  a News Corp en 1979, en&nbsp;Australia.

A News Corporation é unha empresa de capital aberto alistada na Bolsa de Valores de Nova York, con anuncios no *Australian Securities Exchange* e a&nbsp;Bolsa de Valores de Londres. Anteriormente incorporada en&nbsp;Australia, a empresa foi reincorporado logo de que a maioría dos accionistas aprobasen a medida o&nbsp;12 de novembro de 2004.

En 28 de xuño de 2012, Rupert Murdoch anunciou que, en resposta ás preocupacións dos accionistas en relación a recentes  escándalos  (envolvendo o tabloide *News of the World*, propiedade do grupo), os activos da News Corporation serían divididos en dúas empresas de capital aberto: unha  para medios de comunicación, e a outra para a área editorial. A división  foi formalizada o&nbsp;28 de xuño de 2013, cando a News Corp. foi renomeada 21st Century Fox, agrupando principalmente os medios de comunicación, mentres unha nova News Corp foi formada para asumir a área editorial e os activos da área de radiodifusión australiana.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
British and Irish Lions

Os ***British and Irish Lions*** (en galego **Leóns británicos e irlandeses**) son unha selección dos mellores xogadores de rugby das Illas Británicas que cada catro anos fai unha xira por unha das rexións máis potentes do rugby do Hemisferio Sur, principalmente Nova Zelandia, Suráfrica e Australia, malia que tamén teñen visitado Arxentina. Nesas xiras adoitan enfrontarse a varios equipos locais, para rematar cunha serie de tres ou catro encontros coa selección nacional do país visitado, que determinan quen sae gañador da xira, á marxe dos resultados previos. Os *Lions* non son unha selección nacional, de xeito que tampouco poden competir oficialmente en ningún campionato, e os resultados contra eles non suman nin restan puntos na clasificación mundial. Porén, as xiras dos *Lions* son un evento dos medios de primeiro nivel no rugby internacional, e a súa camisola vermella é a segunda máis vendida no mundo trala negra dos *All Blacks*. Xogar cos *Lions* está considerada a máxima honra para un xogador de rugby das Illas Británicas, mesmo por enriba de xogar para o seu equipo nacional, pois os *Lions* son unha selección de seleccións (Escocia, Gales, Inglaterra e Irlanda). Do mesmo xeito xogar contra os *Lions* é moi valorado, pois adoitan visitar os seus rivais tan só unha vez cada doce anos.

## Xogadores
A Xira 2017 por Nova Zelandia contou cos seguintes xogadores:
;**Dianteiros**
*  Rory Best
*  Dan Cole
*  Taulupe Faletau
*  Tadhg Furlong
*  Jamie George
*  Iain Henderson
*  Maro Itoje
*  Alun Wyn Jones
*  George Kruis
*  Courtney Lawes
*  Joe Marler
*  Jack McGrath
*  Ross Moriarty
*  Sean O'Brien
*  Peter O'Mahony
*  Ken Owens
*  Kyle Sinckler
*  CJ Stander
*  Justin Tipuric
*  James Haskell
*  Mako Vunipola
*  Sam Warburton (**C**)
;**Tres cuartos**
*  Dan Biggar
*  Elliot Daly
*  Jonathan Davies
*  Owen Farrell
*  Leigh Halfpenny
*  Robbie Henshaw
*  Stuart Hogg
*  Jonathan Joseph
*  Greig Laidlaw
*  Conor Murray
*  George North
*  Jack Nowell
*  Jared Payne
*  Tommy Seymour
*  Jonathan Sexton
*  Ben Te'o
*  Anthony Watson
*  Rhys Webb
*  Liam Williams
## Xiras
A primeira xira levada a cabo polos "turistas" tivo lugar en Nova Zelandia e Australia no ano 1888, saíndo en barco o 9 de marzo e volvendo no mesmo barco o 11 de novembro despois de xogar 35 encontros, con 27 vitorias. Dende entón até o ano 2017 os *Lions* fixeron 33 xiras, 13 por Suráfrica, 6 por Nova Zelandia, 4 por Australia, 3 pola Arxentina e 7 por Nova Zelandia e Australia.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina web oficial dos British and Irish Lions
Universidade de Berna

A **Universidade de Berna** é unha universidade que se atopa na capital de Suíza, Berna, fundada en 1834. Por estar localizada na rexión de lingua alemá do país, o seu nome oficial é *Universität Bern*, aínda que sexa frecuentemente designada polo seu nome francés, *Université de Berne*.

A universidade é regulamentada e financiada polo Cantón de Berna. Entre algúns dos seus exalumnos máis salientables están o teólogo suízo Karl Barth e o filósofo alemán Walter Benjamin.

## Reputación 
A clasificación mundial de universidades de 2006 do *Times Higher Education Supplement* (THES), suplemento de educación do xornal inglés *The Times*, clasifica a Universidade de Berna como:
* 7ª en Suíza
* 214ª no mundo
Na Clasificación Académica das Universidades do Mundo (ARWU) de 2006, a Universidade de Berna foi, de acordo co sistema de clasificación:
* 6ª en Suíza
* 57ª-80ª na Europa
* 151ª-202ª no mundo

## Departamentos 
A universidade ten arredor de 13.000 estudantes, inscritos en oito facultades distintas:
* Teoloxía cristiá: Denominación reformada e antiga denominación católica
* Dereito
* Medicina
* Medicina veterinaria
* Economía e estudos sociais
* Estudos filosófico-históricos
* Estudos filosófico-científicos
* Estudos filosófico-humanísticos
A Facultade Filosófico-Histórica é semellante a un departamento de Artes e Ciencias das universidades norteamericanas, con diplomas (*Hauptfächer*) nunha gran variedade de asuntos. A Facultade Filosófica-Científica restrínxese a ciencias como a Química e a Física. A Facultade Filosófica-Humanística foi fundada en 2005, e ofrece estudos nos campos da Pedagoxía, Educación Física e Psicoloxía. O departamento de Teoloxía Católica Antiga, na Facultade de Teoloxía, é o único lugar no mundo en estudar a teoloxía nesta denominación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Adam Lallana

**Adam David Lallana**, nado o 10 de maio de 1988 en St Albans, é un futbolista  inglés que xoga como centrocampista para o Liverpool FC.

## Palmarés 
;Southampton
*EFL Trophy: 2009–10

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil na páxina oficial do Liverpool FC 
* Perfil en Soccerbase
Baahubali: The Beginning

***Baahubali: The Beginning*** (estilizado como ***bãhubɑli***; que quere dicir "o dos fortes brazos"; en ), é un filme épico e histórico indio dirixido por S. S. Rajamouli que se estreou no 2015. Foi producido por Shobu Yarlagadda e Prasad Devineni e foi escrito de xeito bilingüe en telugu e támil. Está protagonizado por Prabhas, Rana Daggubati, Anushka Shetty e Tamannaah nos papeis principais, con Ramya Krishnan, Sathyaraj e Nassar nos papeis secundarios. É a primeira dunha serie de dúas partes.

## Personaxes 
* Prabhas como Amarendra Baahubali, alias Sivudu (telugu) / Shivu (támil)
* Anushka Shetty como Devasena (telugu) / Thevasenai (támil)
* Rana Daggubati como Bhallaladeva (telugu) / Pallvalathevan (támil)
* Ramya Krishnan como Rajamatha Sivagami (telugu) / Shivakami (támil)
* Tamannaah como Avantika (telugu e támil)
* Sathyaraj como Kattappa (telugu e támil)
* Nassar como Bijjaladeva (telugu) / Pingalathevan (támil)
* Rohini como Sanga (telugu e támil)
* Pruthviraj Balireddy como líder do grupo rebelde
* Tanikella Bharani como Swamiji
* Adivi Sesh como Bhadra (telugu e támil)
* Prabhakar como rei dos Kalakeyas Inkoshi (telugu) / Inkhozhi (támil)
* Sudeep como Aslam Khan
* S. S. Rajamouli como vendedor de alcol
* Nora Fatehi como bailarina de blusa verde
* Scarlett Mellish Wilson como bailarina de blusa laranxa
* Sneha Upadhyay (*cameo*) como bailarina de blusa azul
* Rakesh Varre como amigo de Bhallaladeva
* Teja Kakumanu como Sakethudu
* Bharani como Marthanda
* Subbaraya Sharma
* Adatya como Raj Guru
* John Kokken como Kalki Brothers
* Gabriela Bertante

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
* 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en Bollywood Hungama
Jacob Le Maire

**Jacob Le Maire**, nado en Anveres en 1585 e finado en 1616, tamén escrito **LeMaire** ou **Lemaire**, foi un explorador neerlandés. Nunha viaxe con Willem Schouten, entre 1615 e 1617, abriu unha nova ruta no océano Pacífico descubrindo o estreito de Le Maire e o Cabo de Fornos.

Fillo do hugonote francés Isaac Le Maire, naceu en Anveres, ou en Egmont, daquela parte das Provincias Unidas neerlandesas. Isaac Le Maire era un notábel negociante estabelecido na cidade holandesa de Hoorn. Para competir coa Compañía Holandesa das Indias Orientais (*Vereenigde Oostindische Compagnie*, VOC) creou a Compañía Australiana (*Australische of Zuid Compagnie*) e organizou unha viaxe para explotar o suposto continente austral. Jacob Le Maire, o seu fillo máis vello, foi o xefe da expedición, e os dous irmáns Willem e Jan Schouten os capitáns das dúas embarcacións: *Eendracht* e *Hoorn*.

Para evitar a exclusividade que tiña a Compañía das Indias Orientais no que respecta ás rutas a través do estreito de Magalláns e do Cabo de Boa Esperanza, Le Maire e Schouten foron máis ó sur descubrindo o estreito de Le Maire, entre a Terra do Fogo e a illa dos Estados, que bautizaron en honra ós Estados Xerais, o Parlamento das Provincias Unidas. Tras descubrir o Kaap Hoorn (Cabo de Fornos), cruzaron o Pacífico seguindo unha ruta semelante á de Fernão de Magalhães, descubrindo diversas illas até chegar a Batavia (Iacarta).

A Compañía das Indias Orientais non creu que descubrisen unha nova ruta mais mesmo así prendeunos por quebrar o monopolio e enviounos de volta a Ámsterdam. Polo camiño, morreu Jacob Le Maire, ós 31 anos.

Durante dous anos, o pai, Isaac Le Maire, loitou contra a Compañía até que finalmente foi recoñecida a nova ruta polo Cabo de Fornos e devolveron o navío á Compañía Australiana pagando as indemnizacións económicas.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Edward Duyker Mirror of the Australian Navigation by Jacob Le Maire: A Facsimile of the ‘Spieghel der Australische Navigatie . . .’ Being an Account of the Voyage of Jacob Le Maire and Willem Schouten 1615-1616 published in Amsterdam in 1622, Hordern House for the Australian National Maritime Museum, Sydney, 1999, pp.&nbsp;202, ISBN 1 875567 25 9.
### Ligazóns externas 
*Relato da viaxe a partir dos diarios de Le Maire, ed. orix. 1621
Escorbuto

O **escorbuto** (do latín *scorbutus*) é unha doenza que ten como primeiros síntomas hemorraxias nas enxivas, tumefacción purulenta das enxivas (inchazón con pus), dores nas articulacións, feridas que non cicatrizan, alén de desestabilización dos dentes. É provocada pola carencia grave de vitamina C na dieta.

Hai máis de douscentos anos, xa se sabía que algúns alimentos eran necesarios para manternos saudábeis. Entendeuse, por exemplo, que os mariñeiros que ficaban moito tempo no mar acababan doentes. Eses homes, que consumían principalmente bolachas e carne de porco salgada, pasaban longos períodos sen inxerir follas ou froitas frescas. Por ese motivo eran atacados polo escorbuto.

Por volta de 1800, descubriuse que ese mal podería ser evitado se se engadían á súa dieta zumes de limón e repolo acedo. Moito máis tarde, verificouse que eses alimentos conteñen gran cantidade de vitamina C e que a inxestión diaria de pequenas doses desa vitamina evita o escorbuto.
[esquerda|miniatura|O escorbuto pode ocasionar inflamacións na [Lingua (anatomía)|lingua.]]
A vitamina C é importante para o corpo porque ela é un cofactor da encima prolil-hidroxilase, que fai a hidroxilación do aminoácido prolina nas cadeas alfa de coláxeno. Esa hidroxilación é tan importante porque aumenta o número de conexións de hidróxeno na molécula e dá maior rixidez ó coláxeno, que é a principal proteína estrutural do corpo.

## Notas
Willem Schouten

dereita|miniatura|220px|Willem Schouten
**Willem Cornelisz Schouten**, nado en 1567, e finado en 1625, foi un navegador neerlandés natural da cidade de Hoorn. Con Jacob Le Maire realizou unha viaxe de exploración do océano Pacífico descubrindo o Cabo de Fornos. As illas Schouten, ó norte da Nova Irlanda, Papúa-Nova Guinea, recibiron o seu nome.

Willem Schouten era un navegante con experiencia que xa tiña feito tres viaxes para a Compañía Holandesa das Indias Orientais. Xuntouse á Compañía Australiana, organizada en Hoorn, como capitán do *Eendracht* na expedición de Jacob Le Maire (1615-1616). O seu irmán, Jan Schouten, era o capitán do *Hoorn* que se incendiou mesmo antes de dobrar o cabo de Fornos, e pouco despois Jan morreu de escorbuto.

Cruzou o Pacífico descubrindo, entre outras illas, as illas Hoorn (Futuna e Alofi en Wallis e Futuna), nome da súa cidade natal. Convenceu a Le Maire a seguir a ruta polo norte da Nova Guinea, doutro xeito irían parar ó perigoso Mar do Coral ó norte de Australia.

O navío foi confiscado en Xava por quebrar o monopolio da Compañía Holandesa das Indias Orientais, e Schouten foi enviado a Ámsterdam. Axiña publicou o relato da viaxe, en 1618, con grande éxito popular e múltiples reedicións e traducións.

Nunha quinta viaxe morreu, en 1625, próximo a Antongil, en Madagascar.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Jacob Le Maire
### Bibliografía 
* Edward Duyker Mirror of the Australian Navigation by Jacob Le Maire: A Facsimile of the ‘Spieghel der Australische Navigatie . . .’ Being an Account of the Voyage of Jacob Le Maire and Willem Schouten 1615-1616 published in Amsterdam in 1622, Hordern House for the Australian National Maritime Museum, Sydney, 1999, pp.&nbsp;202, ISBN 1 875567 25 9.
### Ligazóns externas 
*Relato da viaxe a partir dos diarios de Le Maire, ed. orix. 1621
Jozabed Sánchez

**Jozabed Sánchez Ruiz**, nado o 8 de marzo de 1991 en Mairena del Alcor, é un futbolista español que xoga como centrocampista para o Málaga CF.

## Traxectoria 
O 13 de xaneiro de 2017, anunciouse a súa cesión ó Celta de Vigo ata o remate da tempada. O 26 de agosto de 2019, Jozabed foise cedido unha tempada ó Girona FC da Segunda División, cunha opción de compra obrigatoria no caso de ascender. O 1 de xullo de 2020, Jozabed volveu ó Celta despois de que o Girona e o xogador non chegasen a un acordo para prorrogar a cesión ata final de tempada.

O 16 de setembro de 2020, Jozabed renovou o seu contrato co Celta ata 2022, e anunciouse a súa cesión por un ano ó Málaga CF da Segunda División.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en BDFutbol
* Perfil en Soccerway
Castelo dos Andrade

A expresión **Castelo dos Andrade** pode facer referencia a:

* O **Castelo dos Andrade** en Vilalba, Provincia de Lugo.
* O **Castelo de Nogueirosa** ou **Castelo de Andrade** en Pontedeume, Provincia da Coruña.
* O **Torreón dos Andrade**, tamén en Pontedeume.
Lúa (nome)

**Lúa** é un nome propio feminino galego. A súa forma primitiva provén do latín *luna* e refírese ó satélite natural da Terra, a Lúa. É un nome afectivo e augural dado a unha meniña co desexo de que sexa tan luminosa, bela ou influente coma a lúa.

En xaneiro de 2023 existían 701 mulleres en Galicia co nome Lúa, cunha media de idade de 13 anos.

## Lúa noutras linguas 
* Aragonés: Luna / Lluna
* Castelán: Luna
* Éuscaro: Ilazkiñe / Ilazki / Ilargiñe / Ilargi
* Italiano: Luna
* Portugués: Lua

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Lingua huasteca

O **huasteco** é unha lingua maia falada polo pobo huasteco, que habita no norte da costa do golfo de México, nos estados de San Luis Potosí, Veracruz e Tamaulipas. É a única lingua viva da póla huastecana desa familia lingüística trala extinción do chicomucelteco, confirmada na década de 1980. Tamén é a única que se atopa fóra do gran ámbito territorial das linguas maias, é dicir, o sueste de México (lingua nacional), Guatemala e O Salvador. As hipóteses para explicar esta separación apuntan a dúas posibilidades: que antes da separación lingüística, había un corredor de linguas maias que abranguía toda a costa do golfo, ou ben; que hai uns tres mil anos, os falantes do devanceiro do huasteco emigraron dende a área nuclear maia cara ó norte.

O nome da lingua na propia fala é *Téenek*, aínda que é coñecida polo xeral como "huasteco". Este é en realidade o nome náhuatl que pasou despois ó castelán.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Ariel de Vidas, A.  2003. “Ethnicidad y cosmologia: La construccion cultural de la diferencia entre los teenek (huaxtecos) de Veracruz”, in UNAM, *Estudios de Cultura Maya.*Vol. 23.
*Campbell, L. e T. Kaufman.  1985.  “Maya linguistics: Where are we now?,” in* Annual Review of Anthropology.*  Vol. 14, pp.&nbsp;187–98
*Dahlin, B. et al.  1987. “Linguistic divergence and the collapse of Preclassic civilization in southern Mesoamerica”.  *American Antiquity.*  Vol. 52, No. 2, pp.&nbsp;367–82.