Cantar dos Cantares

O **Cantar dos Cantares** (en   , *Šīyr haŠīyrīm* ; en grego ᾎσμα ᾈσμάτων, *Âisma Aismátōn*), tamén coñecido como **Cántiga das Cántigas**, **Cánticos de Salomón** ou **Cantar superlativo**, é o cuarto libro da terceira sección (*Ketuvim*) da Biblia hebrea e un dos libros poéticos e de sabedoría do Antigo Testamento da Biblia da tradición cristiá. É un dos cinco *meghil·lót* (en , "cinco rolos") e é lido no *sabat* do *Pessach*, durante a Pascua xudía, marcando o comezo da colleita dos cereais e conmemorando o Éxodo de Exipto.[miniatura|Páxina inicial do *Cantar dos Cantares;* en latín: «*Osculetur me osculo oris sui*» (béixeme el dos bicos da súa boca). 

[Manuscrito iluminado da Biblioteca Estatal de Bamberg, Alemaña.]]
O texto celebra o amor erótico e o desexo entre dous amantes, con intervención dun coro de «fillas de Xerusalén».  A exéxese relixiosa interpretou tamén o libro en clave alegórica: relación de Iaveh con Israel e, no cristianismo, de Cristo coa Igrexa. Ao mesmo tempo, mantense o sentido literal como poema de amor.

## Contexto e contido 
O poema non presenta unha trama narrativa estrita ou fechada, senón escenas e diálogos entre unha muller e o seu amado: eloxios mutuos, busca nocturna pola cidade, imaxes pastorís e o chamado «poema do xardín» (*hortus conclusus*). O ton é celebratorio do corpo e do desexo. A atribución a Salomón (1,1) é tradicional; a lingua e os paralelos literarios adoitan situar a composición en época tardía (persa–helenística). [miniatura|[Rei David esculpido polo mestre Mateu, catedral de Santiago de Compostela. Biblicamente tocaba a *kinnōr*, unha lira; na iconografía convértee nunha arpa. David, pai de Salomón e poeta dos Salmos, é tamén portador da promesa mesiánica; o *Cantar dos Cantares*, lido en clave mesiánica, remite a esa herdanza davídica.|esquerda]][miniatura|[Salomón e David, por Diego de Monegro. Mosteiro do Escorial.|esquerda]][miniatura|*"Cantar dos Cánticos"*[1893. Por Gustave Moreau, no Museo de Arte Ohara, Kurashiki, Xapón .]]
## Estrutura 
A crítica adoita ler o libro como unha serie de unidades líricas con ecos e repeticións internas. Un esquema orientativo agrupa o texto en: introdución (1,1–6), diálogos e lembranzas (1,7–3,5), procesión nupcial (3,6–11), descricións da amada e do amado (4,1–6,12), e sección final (6,13–8,14). Non hai consenso absoluto sobre unha estrutura única.
## Interpretacións 
* Xudaísmo: lectura alegórica do amor de Deus por Israel; uso litúrxico no Pessach.
* Cristianismo: ademais do sentido literal (amor humano), tradición alegórica (Cristo-Igrexa) e, dende a Idade Media, tamén aplicacións mariolóxicas.

As dúas tradicións conviven hoxe con lecturas literarias que salientan a voz feminina, a beleza corporal e a autonomía do desexo.
## Legado e influencia 
O *Cantar* inspirou iconografía do *hortus conclusus* na arte medieval e renacentista, música (p. ex. ecos en J. S. Bach) e numerosas obras literarias e pictóricas modernas.

A atribución salomónica explica a presenza de Salomón en ciclos escultóricos e pictóricos ligados á sabedoría e á poesía bíblica.

### Traducións ao galego 
As primeiras traducións do *Cantar dos Cantares* ao galego datan da década de 1960. En 1964 publicouse unha versión realizada por Vidán Torreira, con introdución e notas de Precedo Lafuente, considerada unha das primeiras en lingua galega. Poucos anos despois, en 1968, Casado Nieto publicou outra tradución do *Cantar dos Cantares* nun volume dedicado aos libros poéticos e sapienciais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Alter, R. *The Art of Biblical Poetry*. Basic Books, 2011.
* Assis, E. (2009). *Flashes of Fire: A Literary Analysis of the Song of Songs*. T & T Clark.
* Bloch, A.; Bloch, C. (1995). *The Song of Songs: A New Translation, With an Introduction and Commentary*. Random House.
* Exum, J. C. (2012). «Song of Songs», en C. A. Newsom & J. E. Lapsley (eds.), *Women’s Bible Commentary*. WJK.
* Garrett, D. (1993). *Proverbs, Ecclesiastes, Song of Songs*. B&H Publishing.
* Keel, O. *The Song of Songs: A Continental Commentary*. Fortress, 1994.
* Exum, J. C. *Song of Songs* en *Women’s Bible Commentary*. WJK, 2012.
* *CE* (1908). *Catholic Encyclopedia*, voz «Canticle of Canticles» 
* Kugler, R.; Hartin, P. (2009). *The Old Testament between Theology and History*. Eerdmans.
* Matter, E. A. (2011). *The Voice of My Beloved: The Song of Songs in Western Medieval Christianity*. University of Pennsylvania Press.
* Norris, R. A. (2003). *The Song of Songs: Interpreted by Early Christian and Medieval Commentators*. Eerdmans.
* Sweeney, M. A. (2011). *Tanak: A Theological and Critical Introduction to the Jewish Bible*. Fortress.
### Outros artigos 
* David
* Salomón
* Poesía
* Poesía bíblica
* *Hortus conclusus*