Alexandre Deulofeu

**Alexandre Deulofeu Torres**, nado en L'Armentera (Xirona) o 20 de setembro de 1903 e finado en Figueres o 27 de decembro de 1978, foi un político e filósofo da historia que escribiu sobre o que el chamou "Matemática da historia", unha teoría cíclica sobre a evolución das civilizacións.

## Traxectoria 
Alexandre Deulofeu naceu en L'Armentera, onde o seu pai traballaba de farmacéutico. Aos tres anos foi vivir a Sant Pere Pescador e nove anos despois trasladouse a Figueres. Estudou o Bacharelato no Instituto Ramon Muntaner de Barcelona e fixo as carreiras de Farmacia e Ciencias Químicas en Madrid, finalizando esta última en Barcelona. Ao volver a Figueres gaña as oposicións a cátedra e exerce o profesorado no instituto figueirense, iniciando unha etapa de intensa actividade política, primeiro como dirixente da Xuventude Nacionalista Republicana do Empordà e despois como rexedor por ERC. Alcalde accidental de Figueres durante a guerra civil, onde evitou enfrontamentos, saqueos e persecucións nesta cidade. Foi mobilizado como sanitario á fronte. Exiliouse en Francia o 5 de febreiro de 1939 coa retirada republicana. No exilio realizou varios oficios: mestre de diversas materias, músico violinista e saxofonista en diferentes grupos de música de entretemento e clásicos, agricultor experimental creador de plantacións sen terra con solucións líquidas da súa invención, obreiro de fábrica, albanel, escritor, poeta etc. Entaboou amizade con Francesc Pujols e Salvador Dalí. Volveu do exilio o 22 de xaneiro de 1947, dedicándose á farmacia, a seguir as súas investigacións e a escribir. Morreu deixando sen finalizar a versión extensa da súa obra magna titulada *La matemàtica de la història*.

## Pensamento 
Afirmou que as civilizacións e os imperios pasan por uns ciclos equivalentes aos ciclos naturais dos seres vivos. Cada civilización pode chegar a cumprir, como mínimo, tres ciclos de 1.700 anos cada un. Comprendidos dentro das civilizacións, os imperios teñen unha duración media de 550 anos. Afirmou que mediante o coñecemento da natureza dos ciclos se poden evitar as guerras, consideradas innecesarias, facendo que os procesos sexan pacíficos no canto de violentos. Tamén afirmou que a humanidade poderá ser capaz de coñecelos, de alterar os propios ciclos, e que esta ha de tender a organizarse baixo a forma dunha Confederación Universal de pobos libres.

O enunciado da lei matemática que, segundo el, determina a evolución dos pobos resúmese nos seguintes puntos (Capítulo III da Matemática da Historia en catalán, edición de 1967):

# Todos os pobos pasan por épocas de gran fraccionamento demográfico, alternadas con outras épocas de grande unificación ou épocas imperialistas.
# As épocas de gran fraccionamento teñen unha duración de seis séculos e medio. As épocas de grande unificación teñen unha duración de dez séculos e medio. O século evolutivo comprende, xa que logo, dezasete séculos.
# Durante este proceso evolutivo os pobos pasan por fases perfectamente establecidas para chegar, ao final do século, a ocupar a mesma posición que no seu comezo.
# O século evolutivo comprende todas as ordes da actividade humana, é dicir, que debemos considerar, ademais dun século político, un século social, artístico, filosófico, científico...
# Todos os pobos seguen a mesma evolución, pero esta queda avanzada ou adiada segundo a posición xeográfica de cada país.
# A forza creadora non é a mesma para todos os pobos. Para cada século existe unha zona de máxima intensidade creadora, e esta zona vaise desprazando dun século ao seguinte no mesmo sentido do proceso xeral. Este avanza en Europa, do Oriente cara ao Occidente mediterráneo e pasa despois da Península Ibérica á Galia, segue polas Illas Británicas, continúa a través dos pobos xermánicos e chega finalmente aos pobos nórdicos e eslavos.
# Aos núcleos imperialistas que dan lugar a épocas de grande unificación política seguen procesos biolóxicos perfectos, idénticos entre eles e cunha lonxevidade que dura de cinco a seis séculos.
# A transformación dos réximes político-sociais non se realiza segundo unha liña constante ascendente ou descendente, senón mediante avances e retrocesos de xeito alternativo uns máis intensos cós outros, cousa que dá como resultado unha liña quebrada. A resultante desta liña equivale a un avance nun sentido determinado. É o que se chama "Lei dos dous pasos adiante e un atrás".

O seu pensamento ten relación coas ideas de Oswald Spengler e de Arnold J. Toynbee, que tamén enunciaron teorías sobre o carácter cíclico das civilizacións, pero sen acadar a medida matemática máis precisa que expón Deulofeu.

Durante o seu exilio e tamén con posterioridade, Deulofeu percorreu diversos museos, templos e monumentos de diferentes países onde, entre outras conclusións, deduciu ter atopado a orixe da arte románica durante o século IX entre o Empordà e o Rosselló, que era a orixe do que el chama o segundo século da civilización europea occidental, despois do primeiro século.

## Obra 
* ''Catalunya i l'Europa futura* (*Cataluña e a Europa futura*), Barcelona, Libraría Catalònia, 1934 (prólogo de Antoni Rovira i Virgili. Edición facsímile de 1978).
* *Catalunya 1932-1934* (*Cataluña 1932-1934*), Barcelona, Libraría Catalònia, 1935.
* *Química estructural, primera part* (*Química estrutural, primeira parte*), Figueres, Libraría da Escola do Traballo, 1937.
* *L'evolució social* (*A evolución social*), Figueres, Libraría da Escola do Traballo, 1937 (existe un segundo volume inédito).
* Alejandro Deulofeu. *La energía atómica al servicio de la química*, e *La energía atómica y la energía iónica* (*A enerxía atómica ao servizo da química* e *A enerxía atómica e a enerxía iónica*) Edicións ciclostiladas para Breviata Médica (servizo de información médico dos laboratorios Leti e Uquita), Barcelona, 1949.
* Alejandro Deulofeu. *La Matemática de la Historia* (*A Matemática da Historia*), Barcelona, Aymà Edicións, 1951.
* Alejandro Deulofeu. *La energía atómica al servicio de la química* (*A enerxía atómica ao servizo da química*), Barcelona, Editorial Emporitana, 1952.
* Alejandro Deulofeu. *Europa al desnudo* (*Europa ao descuberto*), Barcelona, Editorial Emporitana, 1954.
* Alejandro Deulofeu. *Nacimiento, grandeza y muerte de las civilizaciones* (*Nacemento, grandeza e morte das civilizacións*), Barcelona, Casa do Libro, 1956 (volume I en castelán da *Matemática da historia*).
* *La matemàtica da història en la cultura occidental* (*A matemática da historia na cultura occidental''), "Els Autors de l'Ocell de Paper" ("Os autores do Paxaro de Papel"), Barcelona, Editex, 1957.
* Alejandro Deulofeu. *Los grandes errores de la historia. Del servilismo a la democracia* (*Os grandes erros da Historia. Do servilismo á democracia*), Barcelona, Aymà Edicións, 1958 (volume II en castelán da *Matemática da historia*).
* ''L'Empordà, bressol de l'art romànic* (*O Empordán, berce da arte románica*), Barcelona, Gráficas Diamant, 1961.
* Alejandro Deulofeu. *El Ampurdán, cuna del arte románico* (*O Empordán, berce da arte románica*), Barcelona, Gráficas Diamant, 1962.
* *Catalunya, origen de la pintura medieval* (*Cataluña, orixe da pintura medieval*), Barcelona, ed. Selecta, 1963.
* Alejandro Deulofeu. *Cataluña, origen de la pintura medieval* (*Cataluña, orixe da pintura medieval*), Barcelona, ed. Selecta, 1963.
* Alejandro Deulofeu. *La Matemática de la Historia* (*A matemática da Historia*), Figueres, Editorial Emporitana, 1967.
* Prólogo, dentro do libro de Carles Fages de Climent *Vilasacra, capital del món* (*Vilasacra, capital do mundo*), Figueres, ed. Pérgamo, Primeira Edición 1967, Segunda Edición 1977, Terceira Edición 1993.
* *L'Empordà-Rosselló, brésol de l'escultura romànica* (*O Empordán-Rosellón, berce da cultura románica*), Figueres, Editorial Emporitana, 1968 (fotografías de Joaquim Fort de Ribot).
* *Les cultures europees. De la primera onada històrica de gran fragmentació demogràfica* (*As culturas europeas. Da primeira vaga histórica de gran fragmentación demográfica*), Figueres, Editorial Emporitana, 1969 (volume III en catalán da *Matemática da historia*).
* *A pau al món per a Matemàtica da Història* (*A paz no mundo pola Matemática da Historia*), Barcelona, ed. Pòrtic, 1970.
* *Naixença, grandesa i mort de les civilitzacions* (*Nacemento, grandeza e morte das civilizacións*), Figueres, Editorial Emporitana, 1970 (volume I en catalán da *Matemática da historia*).
* *El monestir de Sant Pere de Roda. Importància, història i art* (*O mosteiro de San Pedro de Roda. Importancia, historia e arte*), Figueres, Editorial Emporitana, 1970.
* *Els grans errors da Història* (*Os grandes erros da Historia*), Figueres, Editorial Emporitana, 1971 (volume II en catalán da *Matemática da historia*).
* *Lluita d'imperis, primera part (persa, macedoni, cartaginès, romà, bizantí)* (*Loita de imperios, primeira parte (Imperio persa, macedonio, cartaxinés, romano, bizantino)*), Figueres, Editorial Emporitana, 1972 (volume IV en catalán da *Matemática da historia*).
* *L'Empordà, brésol de l'art romànic* (*O Empordán, berce da arte románica*), Figueres, Editorial Emporitana, 1972.
* Alejandro Deulofeu. *La paz mundial por la Matemática de la Historia* (*A paz mundial pola Matemática da Historia*), Barcelona, ed. Pòrtic Hispànic, 1973.
* *Lluita d'imperis, segona part (teutònic, angosaxó, polonès, danès, noruec, víking, lituà, suec, moscovita)* (*Loita de imperios, segunda parte (teutónico, angosaxón, polaco, danés, noruegués, víkingo, lituano, sueco, moscovita)*), Figueres, Editorial Emporitana, 1973 (volume V en catalán da *Matemática da historia*).
* *El segon cicle europeu. El procés polític i social* (*O segundo século europeo. O proceso político e social*), Figueres, Editorial Emporitana, 1974 (volume VI en catalán da *Matemática da historia*).
* *Memòries da revolució, de la guerra i de l'exili* (*Memorias da revolución, da guerra e do exilio*), Figueres, Editorial Emporitana, 1975, dous volumes.
* Palabras preliminares, dentro do libro de Sebastià Delclòs, *Guia del romànic de l'Alt Empordà* (*Guía do románico do Alto Ampurdán*), Figueres, Centro Excursionista Empordanés, 1975.
* *Catalunya, mare da cultura europea* (*Cataluña, madre da cultura europea*), Figueres, Editorial Emporitana, 1977 (volume VII en catalán da *Matemática da historia*).
* *La segona onada imperial a Europa* (*A segunda oa imperial en Europa*), Figueres, Editorial Emporitana, 1977 (volume VIII en catalán da *Matemática da historia*).
* Alejandro Deulofeu. *Nacimiento, grandeza y muerte de las civilizaciones* (*Nacimiento, grandeza e muerte das civilizacións*), Buenos Aires, ed. Plus Ultra, 1978 (versión especial para Suramérica, prólogo de Abelardo F. Gabancho).
* *Les cultures irano-sumèria-caldea, hitita i egípcia* (*As culturas irano-sumeria-caldea, hitita e exipcia*). Figueres, realización: Amigos da Albera e Cap de Creus, Centro Escursionista Empordanés, edición póstuma 2005 (volume IX en catalán da *Matemática da història*).
* *Història de l'art universal* (*Historia da arte universal*). Figueres, realización: Amigos de l´Albera e Cap de Creus, Centro Excursionista Empordanés, edición póstuma, outubro 2008.
* *Articles i altres Escrits. Els darrers mots* (*Artigos e outros escritos. As últimas palabras*). Figueres, realización: Amigos de l´Albera e Cap de Creus, Centro Excursionista Empordanés, proxecto e seguimento: Juli Gutiérrez Deulofeu, edición póstuma, xuño 2012.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Alexandre Deulofeu*. Figueres, Concello de Figueres, Instituto de Estudos Empordanés, Patronato Francesc Eiximenis, 2003.
* Juli Gutiérrez Deulofeu. *Alexandre Deulofeu, la Matemàtica de la Història* (*Alexandre Deulofeu, a Matemática da Historia''), Barcelona, Llibres de l'índex / Neopàtria, 2004.
* Enric Pujol, Jordi Casassas, Francesc Roca, Juli Gutiérrez Deulofeu. ''La Matemàtica de la Història. La teoría cíclica d'Alexandre Deulofeu* (*A Matemática da Historia. A teoría cíclica de Alexandre Deulofeu''), Figueres, Brau Edicións, 2005.

### Ligazóns externas 
* Páxina de Deulofeu