Mansio

***Mansio***, (palabra latina que provén de *mansus,* forma verbal derivada de *manere,* que significa «pasa-la noite», é dicir, «lugar para pasa-la noite durante unha viaxe»; en plural "***mansiones***"), era, na época imperial de Roma, un edificio, mansión ou pousada, ás veces fortificado, propiedade do Estado, situado ao longo das vías romanas, destinado a aloxar funcionarios do Estado nas súas viaxes (funcionarios civís e militares, do *Cursum Publicus* (servizo de correo) e particulares con licenza diplomática outorgada polo emperador. Estas pousadas proporcionaban aos viaxeiros e aos seus acompañantes comida e aloxamento gratuítos, así como forraxe e cortes para os animais ou para o intercambio destes se fose necesario, e o seu mantemento dependía do estado

Foron construídas tanto na parte occidental do Imperio como na oriental.  

## Orixe e evolución 
### Antiga Persia 
As grandes rutas de comunicación terrestre foron construídas por primeira vez no Imperio persa, estaban marcadas con paradas cada 15 ou 18 millas (uns 24 ou 29 quilómetros), a distancia correspondente a un día de viaxe, e equipadas con caravasares ou *khans*, como os que aínda se atopan en Oriente. Os gregos chamábanlles κατάλυσεως (*katàlysis:* "estruturas para a recepción nocturna") e καταγωγαί (*katagogè*). Segundo Heródoto, había 111 delas na estrada de Sardes en Asia Menor a Susa (Elam) en Persia. Do mesmo xeito que se fixo posteriormente en Occidente, construíanse a expensas do estado e non se permitían longas estadías, só unha noite ou tempo suficiente para dar de beber e descansar os cabalos ou camelos. 

### Antiga Roma 
Na época imperial de Roma, cando os romanos construían unha estrada, tamén construían unha especie de refuxio chamado *castrum*, que servían de campamento para os lexionarios, que eran quen os construían. Co paso do tempo, fóronse convertendo non só en cuarteis e almacéns (horrea) para as lexións, senón tamén en grandes edificios para acomodar a viaxeiros de alto rango ou funcionarios ao servizo do emperador. Nestes lugares, los *cisiarii* ofrecían carros de dúas rodas (*cisia*) o de catro para alugar ou para levar recados do goberno (*essea*). Así, creouse unha construción máis sofisticada coñecida como *mansio*, semellante a unha gran vila. 

O *Itinerarium Burdigalense*, un libro escrito no ano 333, na época de Constantino, para describir a ruta que atoparían os peregrinos no seu camiño cara a Terra Santa, menciona varias mansiones desde Bordeos ata Xerusalén e tamén as *mutationes* (lugar para troca-los cabalos) que eran unhas catro ou cinco por cada *mansio*.

## Características arquitectónicas 
[miniatura|Plano da fortaleza de [Százhalombatta-Dunafüred, en Panonia (actual Hungría), antiga *mansio* romana.]]
Un carro tirado por bois podía percorrer uns 48 quilómetros nun día (30 millas romanas), e unha persoa a pé quizais un pouco máis, polo que as *mansiones* romanas adoitaban estar situadas entre 30 e 35 km unhas das outras. Algunhas *mansiones* foron melloradas incluíndo habitacións e outras dependencias para a posibilidade de recibir viaxeiros de calquera rango ou, mesmo, o propio emperador. Na *mansio* tamén se podían cambiar os cabalos e estes prestaban o mesmo servizo que as *mutationes*, e en cada unha delas podíanse cambiar de montura catro ou cinco veces. 

Na súa estrutura, debido á gran cantidade de restos arqueolóxicos descubertos, pódense apreciar en xeral os servizos típicos dos albergues: recepción, termas, dormitorios, un comedor, a cociña co seu forno e unha forxa por se fosen necesarias reparacións no carro. Tamén había un celeiro e cortes para dar refuxio aos animais de transporte.

## Funcionamento 
Como as grandes estradas do Imperio se usaban para o transporte de fondos públicos ou minerais preciosos, provisións, armas e outras mercadorías, nas mansións non só había cabalos dispoñibles, senón tamén carros de varios tipos, burros, bois para as necesidades de correos e outros transportes estatais diversos. Por iso sempre había corenta cabalos en reserva nas mansións (lei 3, Código de Teodosio do *cursum publicus*). Para a alimentación, estes lugares abastecíanse de palla, feo e avea (lei de *annona et tributis*, Código de Teodosio), e o *mancipes* era responsable de ter sempre algúns animais en reserva (lei 35, lei 40 do *cursum publicus,* Código de Teodosio; lei 8, Código de Xustiniano). Os *stratores* eran os escudeiros baixo as ordes dos *mancipes*. Debaixo deles estaba o *catabulen*, que cargaba e descargaba as carruaxes, un cargo que a miúdo ocupaban os delincuentes condenados a este tipo de servidume. Os *muliones* ou *hippocomi* eran os palafreneiros e, finalmente, estaban os *mulomedici* para coidar da saúde dos animais.
[miniatura|Restos dos cimentos da *mansio* romana en [Eining, Xermania Superior.]]
As *mansiones* estaban situadas ao longo das estradas, despois de dúas ou tres *mutationes* como se observa no Itinerario de Antonino. A distancia entre dúas mansións correspondía a unha viaxe empregando os medios de transporte da época. Esta distancia era de aproximadamente 30 quilómetros, dependendo do tipo de estrada e do seu estado. Cada mansio correspondía ao punto final da viaxe, sendo a Mutatio unha parada intermedia para cambiar os animais e servindo como taberna.

Sempre que se cumprían as condicións mínimas, as mansións tendían a converterse en cabeceira das *civitates*, para facilitar tanto a administración local como para instalar os centros comerciais do territorio, así como almacéns -*horrea*- algúns dos cales, como os destinados a produtos básicos como o sal, eran esenciais.

### O encargado 
Cada mansión estaba ao cargo dun *mansionarius*, Na época de Gregorio Magno, as funcións do *mansionarius* eran acender as luces da igrexa, coma se fose un sancristán. Segundo Joseph Bingham, tamén era unha especie de administrador xudicial ao servizo da autoridade. Henri Justel, pola súa banda, dicía que era o encargado dunha granxa ou *villicus* da igrexa.

## Outros tipos de aloxamento ao longo das vías romanas 
### *Caupona* 
As *cauponae* eran un negocio privado que se atopaba preto das *mansiones*. Tiñan as mesmas funcións que unha *mansio*, pero eran máis sinxelas. O nivel de atención e hixiene tamén era baixo, pero tiñan bastantes clientes, xa que se lles permitía a entrada a ladróns e prostitutas.

## Exemplos de *mansio* 
### Italia 
* Tres Tabernae
* Mansio ad Vacanas
* Verolengo
* Sorabile
* Quarto
* Equilio (Jesolo)
* Mansio Servasa

### Britannia 
* Alfoldean, Horsham, Sussex
* Chelmsford
* Dubris
* Godmanchester
* Wall
* Rutupiae
* Tripontium

### Outros territorios 
* Colle del Piccolo San Bernardo (via delle Gallie)
* Le Mesnil
* Via Aemilia Scauri
* Via Julia Augusta
* Ségosa, na vía romana litoral das *Landas* (Aquitania, Francia)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* *Caupona*
* *Cursus publicus*
* Mansio Servasa
* Miliario
* Vías romanas