open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Real Casa da Moeda da Coruña

: *Para outros artigos con títulos relacionados, véxase a páxina de homónimos **Real Casa da Moeda***

A **Real Casa da Moeda da Coruña** foi unha ceca establecida na Coruña que bateu moeda entre os reinados de Afonso VIII (1188-1230) e Carlos II (1665-1700). Foi a principal ceca establecida en Galicia, a que máis moeda cuñou e durante máis tempo.

## Historia 
[miniatura|esquerda|[Noven de Afonso X.]]
[miniatura|[Óbolo de Afonso X.]]
[miniatura|[Cornado (moeda)|Cornado de Sancho IV.]]
Non hai documentación de cando se estableceu exactamente a ceca da Coruña, mais sábese que debeu ser entre o 1210 e o 1230 cando se cuñou a primeira moeda, a nome de Afonso IX.

En 1367 Fernando I de Portugal entrou en Galicia e coroouse rei na cidade da Coruña. Tomou a casa da moeda e ordenou a emisión de moeda de tipo e denominación igual á portuguesa. En 1371 a ceca coruñesa volveu a mans dos reis de Castela e bater a súa moeda.

No reinado de Henrique IV (1454-1474) a ceca da Coruña adquiriu o seu máximo esplendor ó emitir tódolos valores que se emitían no reino. A partir do Ordenamento de Segovia, en 1471, declarouse oficialmente que a cuncha de vieira se empregase no reverso coma sinal identificativo das moedas cuñadas na Coruña. Este feito era habitual nas moedas batidas anteriormente mais non era exclusivo desta ceca, xa que as cuñaxes da ceca compostelá tamén portaban a cuncha como marca de ceca. De feito cando ámbalas dúas cuñaban durante un mesmo período de tempo (por exemplo durante o reinado de Henrique II), os numismas diferenciábanse polas lendas que portaban.

Ata o reinado de Pedro I bateuse principalmente moeda de billón, mais posteriormente a prata adquiriu preponderancia.

## Localización 
A Casa da Moeda da Coruña estaba situada na Cidade Vella. O edificio actual, dos séculos XVII-XVIII, foi ocupado posteriormente polo Cuartel de San Domingos, que recibiu este nome por estar situado a carón do convento homónimo.

## Moedas 
* Cornado: Sancho IV, Afonso XI, Henrique II, Henrique III, Xoán I, Xoán II
* Diñeiro: Afonso IX, Fernando II, Afonso X, Afonso XI, Henrique IV
* Pepión: Afonso X, Fernando IV
* Noven: Afonso X, Afonso XI, Henrique II, Henrique III
* Meaja: Afonso IX, Afonso X
* Óbolo: Afonso X
* Pujesa: Afonso X
* Seisén: Afonso X
* Dobra: Pedro I, Xoán II
* Real: Pedro I, Henrique II, Xoán I, Henrique IV, Isabel
* Tornés: Fernando I de Portugal
* Barbuda: Fernando I de Portugal
* Cruzado: Henrique II
* Branca: Henrique III, Xoán II, Henrique IV, Isabel
* Cuartillo: Henrique IV
* Castelán: Henrique IV
* Marabedí: Henrique IV

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Moeda cuñada en Galicia
* Historia da moeda en Galicia
* Ceca de Lucus Augusti
* Ceca de Santiago de Compostela
* Real Casa da Moeda de Xuvia
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Miami Vice

***Miami Vice*** é o nome dunha serie dramática de televisión da compañía NBC, que saíu ó aire a comezos da década de 1980.

A serie trataba sobre dous axentes de policía de Miami traballando como detectives encubertos en casos de tráfico de drogas, violencia nas rúas, e mesmo casos reais de crimes cometidos en South Beach, Miami.

A serie foi creada por Anthony Yerkovich, producida por Michael Mann' (*Manhunter*, *O Dilema*), e escrita por Joel Surnow (*Wise Guy*, *24*), para a canle NBC, que a retransmitiu desde 1984 a 1989.

En 2006 apareceu a versión cinematográfica desta serie (*Miami Vice*), dirixida polo que fora o seu produtor nos oitenta, Michael Mann, e protagonizada polos actores Colin Farrell e Jamie Foxx, como a parella de detectives, e Gong Li e o actor lugués Luís Tosar como os traficantes ós que intentan apresar.

## Retransmisións
* En Latinoamérica pódese ver a través da VH1, canle temática de MTV Networks
* En España retransmítese en castelán pola canle TVE 50 años
Charlie Rivel

[miniatura|upright|Charlie Rivel en [Viena,, 1972.]]
[miniatura|upright|Monumento dedicado a Charlie Rivel en Montjuïc, [Barcelona.]]

**José Andreu**, coñecido artistacamente como **Charlie Rivel**, nado en Cubelles (provincia de Barcelona) o 24 de abril do 1896 e finado en Sant Pere de Ribes o 26 de xullo de 1983, foi un pallaso catalán. Foi internacionalmente coñecido como pallaso de circo.

## Traxectoria 
Seus pais, Pedro Andreu Pausas Rivels (catalán) e Marie-Louise Lasarre (francesa) foron artistas de circo tamén.Iniciou a súa carreira con tan só tres anos de idade, actuando no grupo *Los Rivels* cos seus irmáns Polo Rivel e René Rivel. Posteriormente actuou en solitario e obtivo gran popularidade en toda Europa.

Tomou o seu nome artístico de Charlie Chaplin. A lenda di que Chaplin lle preguntou nunha ocasión: "Es ti quen me imita a min ou son eu que te imita a ti?". Ó comezo da segunda guerra mundial marcaríase a súa personalidade definitiva (xersei longo, cadeira e guitarra). Tería que permanecer na Alemaña nazi durante dous anos, cumprindo os seus contratos firmados.

En 1954 regresou a Barcelona, onde se converteu nunha estrela do **Circo Price**; era moi orixinal o seu número como "pallaso ouveador".

En 1971 participa nun filme de Federico Fellini, *Clowns*.
Solidaritat Catalana

A **Solidaritat Catalana**, existente entre 1906 e 1909, foi un movemento unitario de grupos e partidos catalanistas xurdido a raíz da Lei de xurisdicións de marzo de 1906.

## Historia e características 
O proxecto de lei de xurisdicións que poñía so competencia militar calquera ofensa ó exército ou á unidade da patria española axuntou os partidos e políticos cataláns nunha fronte común que recibiu o nome de Solidaritat Catalana. O manifesto da Solidaritat Catalana que se publicou o mesmo día que se aprobaba a lei, chamaba os cataláns a recibiren os deputados de Cataluña que viñan de Madrid para homenaxealos e manifestaren o rexeitamento popular á lei.

A campaña electoral das eleccións xerais de 1907 celebráronse no medio dun clima altamente violento que acabou cun atentado en Hostafrancs (Barcelona) contra Francesc Cambó da Lliga Regionalista e contra Nicolás Salmerón da Unión Republicana. A vitoria da Solidaritat foi total conseguindo 41 dos 44 escanos que había en xogo. O triunfo de Solidaritat que agrupaba a todos os partidos cataláns con excepción dos lerrouxistas e socialistas puxo fin ó caciquismo en Cataluña e permitiu que Enric Prat de la Riba presidise a Deputación de Barcelona.

A fronte formada por rexionalistas, republicanos, carlistas, federais e nacionalistas de esquerdas, sufriu os seus altos e baixos ata desaparecer cos sucesos da Semana Tráxica (1909). As diferenzas e desavinzas eran tan grandes entre os grupos que a compoñían que nas eleccións anticipadas de 1908 serán lerrouxistas os que se imporán á liga solidaria. Nas eleccións provinciais de 1909 irán xa por separado.

Na estela do triunfo electoral da Solidaritat Catalana, no verán de 1907 crearase en Galicia unha formación agraria e rexionalista baixo o nome de Solidaridad Gallega.

As dúas figuras máis representativas da Solidaritat Catalana foron Francesc Cambó (1876-1947) e Enric Prat de la Riba (1870-1917). Prat de la Riba en "La nacionalitat catalana" (*A nacionalidade catalá*) publicado en 1906 defende a constitución dun Estado catalán dentro dunha Federación española. Foi o artífice da Mancomunidade de Cataluña en 1914, a primeira reunificación catalá desde a división provincial de Javier de Burgos.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Manifesto da Solidaritat Catalana
Bota de Ouro

A **Bota de Ouro Europea** (en inglés: *European Golden Boot*) é un trofeo futbolístico, que se entrega ao máximo goleador de toda Europa da división máis alta de cada país. Vense facendo dende a tempada 1967/68.
Nos últimos tempos, o gañador xa non é necesariamente o que máis goles anota, senón que segundo a liga na que xogue dáse un valor maior ou menor aos goles anotados. Por exemplo un xogador con 25 goles na liga suíza obterá menos puntos que outro cos mesmos goles na liga italiana.

## Historial 
### 1968-1990 
Entre 1968 e 1990 o trofeo entregábase sinxelamente ao xogador con máis goles anotados independentemente da liga na que xogara.

# Rodion Cămătaru foi descalificado despois de diversas irregularidades nos encontros da liga de Romanía que disputou.

### 1991-1996 
Durante este período non foi outorgado ningún premio ao goleador de Europa, pero a continuación móstranse os que serían gañadores (sen ter en conta as consideracións de 1996):

# Darko Pancev recibiu o premio en 2006, pois logo dunha protesta desde Chipre onde un xogador anotara 40 goles, France Football decidiu quitarlle a oficialidade á competición ata 1996.

#### Nota 
Aínda que a lista anterior é a que normalmente se dá como válida, se se investiga en ligas menores europeas, e seguindo os criterios que se seguían en 1966 cando se comezou a outorgar o trofeo, nas tempadas 1991-1992 e 1992-1993 nas que se considera a McCoist como bota de ouro os gañadores serían:

### 1996-presente 
Dende a tempada 1996-97, European Sports Magazines, a asociación de publicacións de carácter deportivo, ven entegando o galardón baseándose nun sistema de puntos que premia os goles anotados nas ligas máis importantes. Nesta táboa aparecen o gañador da Bota de Ouro e tamén o máximo goleador absoluto de Europa, en letra *cursiva*.

## Goleadores antes de 1968 
Aínda que o trofeo entregouse por vez primeira en 1968, estes xogadores foron os máximos goleadores de Europa antes desta data. Pódese dicir que tamén son "Bota de Ouro" aínda que non se lles concedera premio ningún.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Standings from Uefa.com (Luns, 24 de abril de 2006) 
* ESM Golden Shoe at Soccer 24-7.com 
* Standings as of May 8, 2006 at WorldSoccer.com
María Rosario García Vázquez

**María Rosario García Vázquez**, nada en Sarria o 4 de outubro de 1902 e finada na Coruña o 28 de novembro de 1998, foi unha benefactora do concello de Sarria.

## Traxectoria 
Era filla de Francisco García Alvaredo, natural de Viloalle (Mondoñedo), e de Pilar Vázquez López, de Vilar de Sarria. Funcionaria de Facenda na Coruña, xunto coa súa irmá Mercedes, adicou moitos recursos a atencións de obras sociais, asistenciais e de tipo relixioso. Fixo substanciosas apartacións económicas para a construción da Residencia de Anciáns "Nosa Señora do Carme" do Mazadoiro, e para a construción da nova igrexa parroquial de Sarria, dedicada á Nosa Señora do Rosario.

O Concello de Sarria adicoulles ás Irmás García Vázquez a rúa onde está situada a residencia. En 1994 acordou nomear a María Rosario García Vázquez filla predilecta de Sarria.
Eugenio López López

**Eugenio Casimiro López López**, nado en Ourense o 18 de setembro de 1921 e finado en Madrid o 20 de decembro de 1995, foi un fiscal e político galego.
## Traxectoria 
De familia de orixe sarriá. Licenciado en Dereito. Pertenceu á carreira fiscal. Foi gobernador civil e xefe provincial do Movimiento de Cuenca. Delegado nacional de Xuventudes (1962), conselleiro nacional do Movimiento, procurador en Cortes (1963-1971) e director xeral de ensino primario (1968). Foi fiscal da Audiencia Provincial de Toledo (1975). En 1988 foi nomeado tenente fiscal inspector da Fiscalía Xeral do Estado.

## Homenaxes
Recibiu a Gran Cruz da Orde de San Raimundo de Peñafort e as grandes cruces do mérito militar, naval e aeronáutico.

### Benfeitor do concello de Sarria 
Ao seu impulso débese a creación do Colexio Nacional Mixto Comarcal, hoxe Colexio de Ensino Primario "Frei Luís de Granada", e dunha Escola Fogar. Foi nomeado fillo adoptivo de Sarria, sendo obxecto dunha multitudinaria homenaxe popular, con ocasión da inauguración do Colexio.

### Colexio en Cee 
O colexio público de Cee levou o seu nome ata o ano 2023, no que se cambiou polo de Colexio Público Plurilingüe Vila de Cee

### Rúas en Camariñas e Ortigueira 
En Camariñas e Ortigueira hai rúas co seu nome.

## Vida persoal 
Casou con María del Carmen Simón Albadalejo.

## Notas
Andrea Andrés Sánchez

**Andrea Andrés Sánchez**, nada en Madrid o 15 de xaneiro de 1835 e finada ibídem o 13 de xullo de 1909, foi unha benfeitora do concello de Sarria.

## Traxectoria 
dereita|300px
Casou co industrial e político sarriao Matías López López. Cumprindo o mandato contido no codicilo polo que don Matías legara a Sarria unhas Escolas Públicas, emprendeu, axudada polas súas fillas e xenros, as xestións conducentes a facer realidade esa filantrópica doazón.

O 2 de setembro de 1896 estivo presente no acto de beizón e entrega das Escolas Públicas ó concello de Sarria, edificio que na actualidade ocupa a Casa da Cultura, para o que fixo aínda maior apartación da sinalada na vontade testamentaria. En 11 de maio de 1905 comprou a leira Cortiña do Mazadoiro para dedicala á dotación dun Hospital, encargando o proxecto a Valentín Roca Carbonell, da Academia de Belas Artes de San Fernando, presupostando para as obras 54.500 pesetas. Dotouno co material máis imprescindible e cun cadro alegórico da caridade.

Baixo o nome de Hospital Municipal da Nosa Señora do Carme, e complementado máis adiante como asilo de anciáns, estivo en funcionamento ata 1980, sendo derrubado e alzada no terreo a residencia de anciáns actual. Recibiu o título de Marquesa de Casa López por concesión pontificia.

Foi nomeada filla adoptiva e predilecta de Sarria, e unha rúa leva o seu nome.

## Notas
Joaquín Quiroga Espín

**Joaquín Quiroga Espín**, conde de Quiroga-Ballesteros, nado en Madrid en 1880 e finado na mesma cidade en 1971, foi un avogado e político galego, benfeitor do concello de Sarria.

## Traxectoria 
miniatura|300px|Joaquín Quiroga Espín cos nenos da Cantina escolar de Lugo, 1920.
Fillo de Benigno Quiroga Ballesteros (da familia Quiroga da Casa Grande da Pobra de San Xiao) e de Julia Espín, era irmán do tamén deputado Luis Quiroga Espín. Casou con María Josefa Díaz Gutiérrez.

Adscrito ao Partido Liberal, foi deputado a Cortes polos distritos de Quiroga (1907-1914) e Lugo (1914-1923). Foi Subsecretario do Ministerio de Graza e Xustiza e director xeral de Obras Públicas. Primeiro Conde de Quiroga-Ballesteros por Real Decreto de 12 de marzo de 1931, Gran Cruz da Orde de Isabel a Católica.

### Fillo adoptivo de Sarria 
O 1 de maio de 1918 inaugurouse a traída de augas para a vila de Sarria, despois de máis de dez anos de xestións. Desta maneira a antiga Fonte Ribeira e os escasos pozos de que se surtían as casas deron paso a un caudal que axiña foi insuficiente. Na sesión ordinaria do Concello celebrada o 27 de abril de 1918 o alcalde don Manuel Gutiérrez Castro di que "se aproximaba a satisfacción dunha grande necesidade, día arelado por todos". E como para a consecución de tal mellora interpuxera un grande valemento o Deputado pola circunscrición Joaquín Quiroga Espín, e grazas a el se verá realizado "o que se consideraba dificilísimo, senón imposible", e como só este feito é suficiente para que o pobo de Sarria deba eterna gratitude ó seu protector, o deputado Sr. Quiroga, quen xa noutras ocasións demostrou a súa predilección por esta vila, e aínda que é pouco para os seus merecementos e como prefacio do mais que se poida facer como bos agradecidos, propón que se declare fillo adoptivo e predilecto de Sarria, o que se aproba por unanimidade.

En sesión do Concello celebrada o 24 de novembro de 1919 acordouse pagarlle o gasto de 202,50 pts. a Cipriano Santos pola confección do título de fillo adoptivo e predilecto de Sarria a favor de Joaquín Quiroga Espín.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Un benefactor da comarca
Eduardo Propper de Callejón

[miniatura|Lembranza a Eduardo Propper nun monumento en [Yad Vashem.]]
**Eduardo Propper de Callejón**, nado en Madrid o 9 de abril de 1895 e finado en Londres en 1972, foi un diplomático español, que é lembrado esencialmente por posibilitarlle a fuxida de milleiros de xudeus da Francia Ocupada (1940-1944).

## Traxectoria 
O seu pai era un banqueiro xudeu da Bohemia, daquela aínda integrada no Imperio Austrohúngaro, mentres que a súa nai era filla dun diplomático español. En 1915 remata os seus estudos de Dereito e ingresa nese mesmo ano na Escola Diplomática. En 1918 accede á Carreira Diplomática, que abandonaría en 1931 como manifesto da súa repulsa cara á II República. Reincorpórase en 1936, representando oficiosamente os intereses franquistas, isto é, dos sublevados ao Goberno democraticamente elixido da Fronte Popular, ante o Goberno Francés.

Propper de Callejón era Primeiro Secretario da Embaixada Española en París cando Francia se rendeu a Alemaña o 20 de xuño de 1940. El declarou o Castelo de Royaumont, propiedade da familia da súa muller, como a súa residencia principal para que fose respectada como o domicilio dun diplomático co fin de poder salvar do espolio a colección de arte que nel se conservaba. Dado que a súa familia política era xudía, era moi probable que se non recorrese a isto, o exército ocupante acabaría despoxándolles este patrimonio. Entre as obras de arte salvadas cóntase un tríptico de Van Eyck (un dos pintores preferidos de Adolf Hitler).

En xullo de 1940, concedeu desde o Consulado Español en Bordeos, en cooperación co cónsul portugués Arístedes de Sousa Menendes, máis de trinta mil visados de tránsito a xudeus, para que puidesen fuxir a Portugal indo a través de España.

Cando o Ministro de Asuntos Exteriores franquista Ramón Serrano Suñer soubo que Propper de Callejón estaba outorgando visados sen a previa autorización do seu Ministerio, destinouno inmediatamente ao Consulado de Laracha no Protectorado Español de Marrocos. Despois, sería destinado a Rabat, Zürich, Washington, Ottawa e Oslo.

## Familia 
A súa muller, Hélène Fould-Springer (1906-1997), era irmá da mecenas a Baronesa Liliane de Rothschild (1916-2003). El e Hélène Fould-Springer son avós maternos da actriz británica Helena Bonham Carter (nada en 1966).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Homenaxe a Propper de Callejón pola Fundación Raoul Wallenberg en Nova York
* Eduardo Propper de Callejón  - Yad Vashem - official website
Matías López López

**Matías López López**, nado en Santa Mariña de Sarria o 17 de maio de 1825 e finado en Madrid o 18 de xuño de 1891, foi un industrial e político galego, benfeitor do concello de Sarria.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Industrial chocolateiro en Madrid, político e filántropo sarriao, foi o membro máis destacado da familia dos "Moreno" de longo asentamento na vila de Sarria. Matías López López, fillo e neto de labregos pobres, naceu na casa paterna que na fronteira á rúa ten unha lápida que di:  É unha das máis humildes e reducidas casas da Sarria histórica, e no catastro de Ensenada (1753) aparece sendo titular dela unha María López. 

### Actividade empresarial 
Emigrado a Madrid en 1840, montou unha factoría para a elaboración de chocolate e produtos de pastelería. Alcanzou un grande éxito económico e postos de relevancia na política e no mundo empresarial, sendo destacado promotor do asociacionismo ó redor da Cámara de Comercio madrileña.

### Política 
Foi deputado polo distrito de Sarria (1872-1873 e 1876-1879), senador pola provincia de Lugo (1877) e designado senador vitalicio en 1883. O seu sobriño Venancio Vázquez López fixo fortuna en Madrid e tamén participou na vida política da capital do Estado, sendo tenente de alcalde de Madrid.

### Vida persoal 
Formou familia en Madrid, casou con Andrea Andrés Sánchez, e alí, e no Escorial, naceron e morreron os seus fillos, sobrevivindo as fillas Rosa, Carme e Asunción, das que quedou unha numerosa descendencia.

Após a súa morte, a súa viúva, Andrea Andrés Sánchez, obtivo da Santa Sé o título de Marquesa de Casa López. 

### Filantropía 
En cumprimento de disposición testamentaria de Matías López, con cargo á súa testamentaría edificouse o edificio das Escolas Públicas de Sarria, grazas ao legado de 110.000 pesetas, segundo proxecto redactado por Luís Bellido. O construtor foi José Rivas Novoa, veciño de Lugo. As escolas, dotadas con moderno material, foron proba do cariño que Matías López tivo con Sarria, a onde se desprazaba con moita frecuencia malia a dificultade das comunicacións con Madrid, tendo todo xénero de deferencias para coa súa terra natal.esquerda|300pxEn 1878 o concello, dado que o reloxo de Santa Mariña estaba inservible, prégalle a Matías López que adquira un en Madrid, ao que accede en 1885, dando 500 pta. e ofrecendo máis se fixesen falla, para algunhas medidas excepcionais por mor da epidemia de cólera. No ano 1886 o concello acordou obsequiar a Matías López cunha serenata, no mes de agosto, por xoves afeccionados. En 1888 acordan darlle o nome de **rúa Matías López** ó treito comprendido entre as casas de Juan Puga e a de Bernardo Rodríguez Romay, pasando pola igrexa de Sta. Mariña, para as que Matías López doou as vidreiras.

## Recoñecementos 
* Gran Cruz de Isabel la Católica
* Encomienda de Isabel la Católica
* Legion d’Honneur
* Unha das rúas principais de Sarria leva o seu nome 

## Notas
Domingo Saavedra Sánchez (mestre)

**Domingo Saavedra Sánchez**, nado en Carballo (Friol) o 11 de febreiro de 1887 e finado en Sarria o 20 de outubro de 1970, foi un mestre nas escolas públicas de Sarria e fillo predilecto desta vila.

## Traxectoria 
Exerceu preto de 40 anos a función docente, e non só atendeu as obrigas propias da escola que rexentaba, senón que, a falta de centros de estudos secundarios, impartiu clases preparatorias para bacharelato, maxisterio, comercio, oposicións etc., nun labor que alcanzou a varias xeracións de sarriaos. Moi integrado na vida cultural e social da vila foi cabeza dunha ampla familia. Recibiu a medalla de Afonso X O Sabio e, facéndose eco do seu labor, o Concello nomeouno Fillo Adoptivo e Predilecto. Ten unha rúa dedicada na Zona Escolar.

## Vida persoal 
Casou con Regina Sánchez Castro, que finou en 1947, e foi pai de José Manuel, María Teresa, Regina, Antonio, Domingo, María Mercedes, María Rosario, Marina e María Emma Saavedra Sánchez.
## Notas
José Sánchez Arias

**José Sanchez Arias**, nado en Sarria o 24 de febreiro de 1908 e finado o 3 de novembro de 1981, foi un funcionario público e Fillo Predilecto de Sarria.

## Traxectoria 
Fillo de Antonio Sánchez Teijelo. Licenciouse en Dereito e foi funcionario público en Madrid, no Ministerio de Gobernación. Xa sendo mozo amosou unha fonda preocupación social, militando en partidos progresistas e correndo coa dirección e participación en publicacións locais, sendo un dos fundadores do periódico *Loita*. Na Revista do Colexio de Avogados de Madrid publicou traballos de tema xurídico.

Solteiro e sen descendencia, no seu testamento hológrafo nomeou por herdeiro de todos os seus bens ao Concello de Sarria, para que os dedicase a fins de interese cultural ou social, razón pola que foi nomeado Fillo Predilecto a título póstumo. A herdanza consistiu en bens rústicos e urbanos sitos en Sarria e Madrid.

## Recoñecementos 
Ten unha rúa dedicada na Zona Escolar.
Síntese

En química chámase reacción de  **síntese ** a aquela na que se obtén unha substancia por combinación doutras máis sinxelas.

A reacción que representaría a síntese do óxido de calcio sería a seguinte:

Ca (s) +  ½ O2 (g)  →   CaO (s)

Na ecuación represéntase que o calcio, sólido, reacciona co osíxeno, gas, e que se obtén óxido de calcio, sólido.
Catión

Un **catión** é un ión con carga eléctrica positiva. Entre os catións máis habituais temos os catións metálicos formados cando un átomo dun metal perde algún dos seus electróns.

Así: cando un átomo de sodio perde un dos seus electróns dá lugar o catión sodio ou ión sodio,  Na+.

Na      →    Na+  +   1 e-
  
Cando un átomo de calcio perde dous electróns dá lugar o ión calcio, Ca2+ :

Ca     →  Ca2+  +   2 e-

Cando un átomo de aluminio perde tres electróns dá lugar o catión ou ión  aluminio, Al3+:

Al     →    Al3+ +   3 e-

Existen tamén catións formados por máis dun átomo. Por exemplo o ión amonio é un catión formado por un átomo de nitróxeno e catro de hidróxeno que acumulan entre todos eles unha carga neta positiva,  NH4+:

H+ +  NH3    →  NH4+

## Notas
Ferreiravella, Riotorto

**San Xillao de Ferreiravella** é unha parroquia do concello de Riotorto, diocese de Mondoñedo. Segundo o IGE, en 2024 tiña 72 habitantes (33 homes e 39 mulleres), distribuídos nos barrios de Ferreira, Soutelo, O Mazo, A Granxa, As Chairas e O Rego de Baixo. Ferreira comprende os lugares da Ribadiña e do Pouxaneiro. Soutelo comprende Soutelo de Riba e Soutelo de Baixo.

Está situada a 5&nbsp;km das Rodrigas, seguindo a estrada local que comunica a capital do concello co Marco Baixo (A Pastoriza). Limita ó norte coas parroquias de Espasande de Baixo, ó sur coa Órrea, ó leste con Xudán (parroquia do concello da Pontenova) e ó oeste con Aldurfe. Ocupa unha extensión de 5,59&nbsp;km².

## Xeografía 
As terras da parroquia de Ferreiravella están regadas polo río do mesmo nome, que corre dende o nacemento no Marco ata chegar á confluencia co río Torto, afluente do río Eo. Nos seus 7&nbsp;km recibe as augas de varios regos, entre eles o do Roldín, o das Chairas e o da Casanova. Noutro tempo o seu caudal movía numerosas moas, muíños e tres mazos.

O relevo é montañoso, cun val estreito formado polo río que corre entre dous cordais. Salvo O Mazo, que se encontra no fondo do val, o resto das entidades de poboación que o compoñen sitúanse nas lombas dos pronunciados montes que configuran o curso do río. As Toxeiras ó leste, o Corno e As Leivas ó oeste e as Penas do Vilar ó sur constitúen as maiores elevacións a unha altitude de entre 550 e 650 metros.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Ferreiravella 
### Parroquias de Riotorto 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Riotorto
Marian Keyes

**Marian Keyes**, nada en Limerick o 10 de setembro de 1963, é unha popular escritora e columnista irlandesa.

## Traxectoria 
Marian Keyes criouse en Dublín. Graduouse en Dereito na University College de Dublín e logo deulle “un bo uso” ao título marchando a Londres a traballar como camareira. Estivo traballando como contable cando comezou a escribir pequenas historias sen intención ningunha de escribir unha novela (“levaríalle moito tempo”). Enviou varios manuscritos a unha editorial, que logo de botar unha ollada aos seus escritos decidiron publicar *Claire queda soa*; así naceu a súa carreira como escritora. Marian Keyes recuperouse do seu alcoholismo, unha das tantas experiencias das que se serve para escribir sobre temas tan duros e de actualidade como a infidelidade, o divorcio, a adicción ás drogas ou a perda dun ser querido.

Está considerada como unha das creadoras da “literatura para mulleres”. A primeira novela de Keyes, *Claire queda soa* (Watermelon), publicouse en Irlanda no ano 1995. Desde entón leva publicado sete novelas máis e dúas coleccións de literatura non de ficción. As vendas dos seus libros chegan xa os 15 millóns de copias e foron traducidas a 30 idiomas distintos.

Actualmente Marian vive co seu marido, Tony, en Dublín, despois de volver de Londres en 1997.
Xosé Quiroga Suárez

**Xosé Quiroga Suárez**, nado en Petín o 4 de xullo de 1920 e finado na Rúa o 18 de outubro de 2006, foi un médico e político valdeorrés e o segundo presidente da preautonomía Xunta de Galicia antes da aprobación do estatuto de autonomía de 1981, o segundo estatuto de autonomía da historia de Galiza.

## Traxectoria 
Mutilado na Guerra Civil foi membro do somatén valdeorrés .

### Política 
Xosé Quiroga foi alcalde de Petín durante o franquismo, entre 1953 e 1956.

Nos primeiros días da recuperación da democracia en Galiza, e dende o ámbito do cooperativismo agrario, fundou o partido Acción Política Orensana, a canda Vitorino Núñez. Foi membro de UCD desde a creación do partido por Adolfo Suárez, e resultou elixido senador nas constituíntes de 1977. Neses comicios foi o político máis votado de toda Galiza.

### O primeiro goberno da Xunta 
En 1979 foi nomeado presidente da Xunta pola UCD, cargo no que tomou posesión o 9 de xuño de 1979.

O seu goberno formárono Ramón Félix Blanco Gómez, Daniel Casalderrey Castro (agricultura, gandería e montes), Luís Cordeiro Rodríguez, Alejandrino Fernández Barreiro (educación e cultura), Baldomero Fernández Calviño (pesca), Segundo Fernández Covelo, Alfonso Javier García Ascaso (industria, comercio e turismo), José Gómez García, José Luis Nogueira Rodríguez, Vitorino Núñez, José María Pardo Montero (ordenación do territorio, urbanismo e transportes), José Regal Vázquez, Julio Riera Nieves, Miguel Sanmartín Losada (administración local), Jaime Tejada Lorenzo, Indalecio Tizón Covelo, José Antonio Trillo Torres e Víctor Manuel Vázquez Portomeñe.

Tralas eleccións ao Parlamento de Galicia de 1981, nas que gañou Alianza Popular, deixou o seu cargo o 21 de xaneiro de 1982, pasando a ocupar o posto Xerardo Fernández Albor.

### Conselleiro e senador 
Durante todos eses anos compaxinou o seu cargo de presidente da Xunta co de senador, onde foi elixido en representación da UCD por tres veces (1977-1986).

Posteriormente, abandonou a UCD trala descomposición da formación centrista e sumouse a Coalición Galega, o Partido Reformista de Miquel Roca, Alianza Popular e posteriormente o Partido Popular. Coa dereita foi senador en tres lexislaturas máis, foi tamén deputado autonómico e conselleiro de Sanidade e tamén de Traballo nos gobernos de Fernández Albor.

## Vida persoal 
Xosé Quiroga estudou o bacharelato en Monforte de Lemos e despois Medicina na Universidade de Santiago, onde se licenciou en 1944. Nos anos setenta (1971-1975) foi presidente da cooperativa vinícola Nuestra Señora de las Viñas.

Xa retirado da vida política, Xosé Quiroga volveu á súa terra natal e mantivo aberto o consultorio médico na Rúa ata a súa xubilación, logo de medio século de exercicio da profesión. Do seu matrimonio con Julia Gayoso tivo nove fillos.

Foi condecorado coa medalla de Cabaleiro da Orde da Constitución e coa Cruz de Venezuela de Fernández Miranda. Era tamén fillo predilecto de Petín.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Lista de senadores galegos desde a Transición
Josef Vašíček

**Josef Vašíček**, nado o 12 de setembro de 1980 en Havlíčkův Brod, Checoslovaquia e finado o 7 de setembro de 2011, foi un xogador profesional de hóckey sobre xeo checo. Vašíček xogou sete tempadas na National Hockey League nos Carolina Hurricanes, Nashville Predators e New York Islanders antes de trasladarse a Rusia en 2008 para xogar no Lokomotiv Yaroslavl da Kontinental Hockey League. Morreu no accidente aéreo no que faleceron todos os membros do Lokomotiv.

## Traxectoria 
Na tempada 1998-1999 deu o salto ó hóckey canadense ó entrar no Sault Ste. Marie Greyhounds da Ontario Hockey League, unha das ligas xuvenís do Canadá. No 2000 entrou na National Hockey League (NHL) ó fichar polos Carolina Hurricanes, na tempada 2004-2005 foi cedido ó HC Slavia Praha de Chequia e no verán de 2006 foi cambiado ós Nashville Predators por Scott Walker.

En 2008 asinou un contrato co equipo ruso Lokomotiv Yaroslavl da KHL.

O 7 de setembro de 2011 morreu co resto dos seus compañeiros e adestradores do Lokomotiv Yaroslavl nun accidente de avión nas aforas de Yaroslavl cando o equipo se dirixía a Minsk para disputar a primeira xornada da tempada 2011-12.

Internacional coa selección checa, Josef Vašíček gañou a medalla de ouro no Campionato do Mundo júnior de 2005, así como as medallas de bronce e de ouro respectivamente no Campionato do Mundo absuluto en 2004 e 2005.
Juan Sebastián Verón

**Juan Sebastián Verón**, alcumado ***La Brujita***, nado o 9 de marzo de 1975 en La Plata, é un exfutbolista e dirixente deportivo arxentino. Xogaba de centrocampista e foi internacional coa selección arxentina. É fillo do tamén futbolista Juan Ramón Verón, alcumado "La Bruja". Dende abril de 2024 é o presidente do Club Estudiantes de La Plata.

## Traxectoria 
Debutou en Estudiantes de La Plata, dende alí xa se revelaba como un xogador distinto, con clase, pola súa gran técnica, pases precisos e especialidade en tiros de falta. O seu posto é de voante organizador, como dobre 5 tendo ó lado a un xogador de marca. O ano do seu debut en primeira o seu equipo descendeu ó Nacional B. Foi unha das figuras nesa tempada no ascenso e formou parte dun equipo con gran nivel que logrou o campionato Nacional B 95/95 con folgura. Devolvida na máxima categoría e cuns poucos partidos xogados foi transferido a Boca Juniors por algo máis de 2 millóns de dólares.

Tralo seu paso por Boca Juniors, onde rematou por confirma-la súa clase, Verón pasa a Italia e aséntase na Sampdoria. Logo foi traspasado ó Parma, onde tivo un regular percorrido e remata por recalar na Lazio, onde gañou un *Scudetto* e unha Copa Italia na tempada 1999-2000.

En 2001 é mercado polo Manchester United FC de Inglaterra pola cantidade de 42,5 millóns de euros , e gaña a Liga na tempada 2002-03 .En verán de 2003 é traspasado ó Chelsea a cambio de 22,5 millóns de euros. No club londiniense só disputa 7 partidos de liga , nos cales anota 1 gol, debido a unha lesión. En 2004 foi cedido ó Inter de Milán italiano, onde xogou ata finaliza-la tempada 2005-06. A partir dese momento, o seu pase foi adquirido novamente polo club que o viu nacer, Estudiantes de La Plata.

### Selección nacional 
Pola Selección xogou os Mundiais de 1998 e 2002 e 2010.
Julie Guravich

**Julie Guravich** é unha cantante canadense residente en Ferrol, canta principalmente blues e jazz aínda que entendidos nun sentido amplo e cos repertorios máis diversos (Beatles, R & B, canción popular, música de anuncios). Nos 90 forma  Acceso Norte co guitarrista ferrolán Víctor Aneiros. Fixo parte do grupo de folk Saraibas.

Canta acompañada do seu Cuarteto ou en dúo co teclista Fran Rey.
Sergio Rodríguez García

**Sergio Rodríguez García**, alcumado **Rodri**, nado en Mataró (Barcelona) o 17 de agosto de 1984, é un futbolista español. Xoga de defensa e o seu actual equipo é o K.A.S. Eupen.

## Traxectoria 
No mercado invernal da tempada 2008–09 chegou ao UD Salamanca, proviniente do CS Marítimo portugués. Debutou nun partido contra o Hércules CF e continuou como titular tras a lesión de Pelegrín. Logrou o seu primeiro tanto coa camisola charra contra o Sevilla Atlético, metendo o quinto gol da tarde nunha contundente goleada (6–0). No seguinte partido como local contra o Girona FC marcou o primeiro tanto da tarde, rematando o partido en empate (2–2).

No verán de 2009 desvinculouse do Deportivo da Coruña e o 31 de xullo fichou polo Hércules CF, cun contrato dunha tempada con opción a outra se xogaba 25 partidos. Na súa primeira campaña conseguiu o ascenso a Primeira División quedando na segunda posición da táboa. Ao xogar máis de 25 encontros renovou automaticamente.

En marzo de 2011 foi traspasado ao FC Spartak Moscova por 400.000 euros, cun contrato dunha tempada.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com
Composto inorgánico

miniatura|Composto inorgánico
Un **composto inorgánico** é un composto químico no cal se combinan os átomos de dous ou máis elementos, agás o carbono. Os compostos inorgánicos conteñen metais ou hidróxeno combinado cun non metal ou un grupo de non metais, os máis coñecidos dos compostos inorgánicos son sintéticos e non se obteñen directamente da natureza.
Farmacéutico, farmacéutica

miniatura|Farmacéutico do século XVI
Un **farmacéutico** ou **farmacéutica** é un profesional da saúde que exerce a farmacia, na súa función tradicional os farmacéuticos teñen a función de dar ós doentes as medicinas receitadas por un médico, así como aconsellar sobre a uso correcto e os efectos adversos desa medicación, pero un farmacéutico, ademais de traballar nunha oficina de farmacia, pode dedicarse á investigación biomédica, á cosmetoloxía, á análise de augas, traballar nun hospital, colaborar coa administración pública no control do uso de medicamentos ou na industria farmacéutica ostentando a dirección técnica dun laboratorio farmacéutico ou nunha distribuidora de medicamentos.
Aerodinámica

A **aerodinámica** é a rama da mecánica de fluídos que estuda as accións que aparecen sobre os corpos sólidos cando existe un movemento relativo entre estes e o fluído que os baña, sendo este último un gas e non un líquido, caso este que se estuda en hidrodinámica.

De xeito xeral a aerodinámica como ciencia específica só gañou importancia industrial co xurdimento dos avións e dos automóbiles pois estes precisan da locomoción coa menor resistencia posible do aire para seren máis rápidos e gastar menos combustible.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Aeronáutica

* Fluído
* Fricción
* Principio de Bernoulli
Oscilador harmónico

dereita|frame|A masa co resorte forman un oscilador harmónico.
Dise que un sistema calquera, mecánico, eléctrico, pneumático etc. é un **oscilador harmónico** se cando se deixa libre, fóra da súa posición de equilibrio, volve cara á posición de equilibrio facendo oscilaciones sinusoidais, ou sinusoidais amortecidas ó redor desa posición de equilibrio final.

## Características 
O exemplo típico é o dunha masa colgada a un resorte. Cando se afasta a masa da súa posición de repouso, o resorte exerce sobre a masa unha forza que é proporcional ó desequilibrio (distancia á posición de repouso, elongación) e que está dirixida cara á posición de equilibrio. Se se solta a masa, a forza do resorte acelera a masa cara á posición de equilibrio. A medida que a masa se achega á posición de equilibrio e aumenta a súa velocidade, a enerxía potencial elástica do resorte transfórmase en enerxía cinética da masa. Cando a masa chega á súa posición de equilibrio, a forza será cero, pero como a masa está en movemento, continuará e pasará do outro lado. A forza invértese e comeza a frear a masa. A enerxía cinética da masa vai transformándose agora en enerxía potencial do resorte. Iso dura ata que a masa para. O proceso recomeza en dirección oposta.

Se toda a enerxía cinética se transformara en enerxía potencial e viceversa, a oscilación seguiría eternamente coa mesma amplitude. Na realidade, sempre hai unha parte da enerxía que se transforma noutra forma, debido á viscosidade do aire ou porque o resorte non é perfectamente elástico. A amplitude diminúe máis ou menos lentamente. Comezaremos por tratar o caso ideal, no cal non hai perdas.

### Oscilador harmónico sen perdas 
Sexa \scriptstyle{m} a masa e\scriptstyle{y} a distancia entre a posición da masa e a posición de equilibrio. Supoñemos que a forza do resorte é estritamente proporcional ó desequilibrio: \scriptstyle{F=-ky}. \scriptstyle{F} é a forza e \scriptstyle{k} a constante elástica do resorte. O signo negativo indica que cando \scriptstyle{y} é positiva, a forza é dirixida cara ás \scriptstyle{y} negativas.

A segunda lei de Newton di:
::F=ma=m{dv\over dt}=m{d^2y\over dt^2}
substituíndo a forza temos:
::  m{d^2y\over dt^2}= -ky
A solución desta ecuación diferencial é inmediata: as únicas funcións reais (non complexas) coa segunda derivada sendo a mesma función co signo invertido son **seno** e **coseno**. As dúas funcións corresponden ó mesmo movemento. Escollemos arbitrariamente "coseno". A solución escríbese:
dereita|frame| A curva de riba dá a posición do oscilador en función do tempo. A do medio dá a velocidade. Abaixo están as curvas das enerxías. En azul está a enerxía cinética \scriptstyle{{1\over 2}mv^2} e en vermello a enerxía potencial do resorte \scriptstyle{{1\over 2}ky^2}
:: y = A\cos(\omega t + \phi)\,
* \scriptstyle{A} é a amplitude, que depende das condicións iniciais.
* \scriptstyle{\omega=2\pi f} é a pulsación e \scriptstyle{f} a frecuencia.
* \scriptstyle{t} é o tempo.
* \scriptstyle{\phi} é a fase inicial (para \scriptstyle{t= 0}). 
É doado comprobar que o valor de \scriptstyle{\omega} é:
:: \omega=\sqrt
O período de oscilación é:
:: T=2\pi\sqrt
Moviment d'Unificació Marxista

O '''Moviment d'Unificació Marxista''' foi un partido político catalán independentista de esquerdas formado en 1976 por ex-militantes do Partit Socialista d'Alliberament Nacional dels Països Catalans e unha escisión do Front Nacional de Catalunya chamada col.lectiu Combat. Partidario de participar nas primeiras eleccións xerais españolas formou con outros grupos da esquerda a Candidatura d'Unitat Popular cap el Socialisme. En 1978 uniuse co Partit del Treball de Catalunya para formar o Bloc Català dels Treballadors. A pesar de reclarmarse unha organización dos países cataláns carecía de infraestrutura fóra de Cataluña.
Dresden

**Dresden** ou **Dresde** (en alemán: *Dresden*) é unha cidade alemá á beira do Elba e capital do estado federado de Saxonia. Ten 512.234 habitantes (2008) e está altamente industrializada (por exemplo, hai fábricas de Volkswagen, Airbus etc.).

Limita ao noroeste co distrito de Meißen, ao nordés co de Bautzen e ao sur co de Sächsische Schweiz-Osterzgebirge. Dresden atópase xusto no centro da conurbación homónima. Situada no centro de Europa, constitúe un nó de transportes fundamental á vez que un centro económico de grande importancia. Esta aglomeración, xunto coa de Chemnitz-Zwickau e a de Leipzig-Halle, constitúen a chamada "rexión metropolitana do triángulo saxón". A poboación total de Dresden supera os 525.000 habitantes e o seu correspondente *Regierungsbezirk* ou rexión administrativa, o millón e medio.

O Val do Elba en Dresden foi Patrimonio da Humanidade da Unesco entre 2004 e 2009, pero perdeu o seu sitio en dita lista debido á construción dunha ponte a dous quilómetros do centro histórico. Deste xeito, converteuse no primeiro lugar en Europa e segundo en todo o mundo en perder esta condición.

En 2015, a cidade foi laureada, xunto coa sueca Vara co Premio de Europa, unha distinción outorgada anualmente polo Consello de Europa, desde 1955, a aqueles municipios que fixesen notables esforzos para promover o ideal da unidade europea.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Gabinete Numismático de Dresden

### Ligazóns externas 
* StadtPanoramen Dresden - Vistas panorámicas da cidade.
* Fernsehturm
* Dresde
Ángel Rodríguez Castedo

**Ángel Rodríguez Castedo**, nado en Sarria o 10 de agosto de 1949, é un político e alto funcionario galego.
## Traxectoria 
Fillo de Rafael Rodríguez e de Cándida Castedo, mestra de Barbadelo e Fontao. Cursou estudos eclesiásticos no Seminario de Lugo e licenciouse en Filosofía e Letras pola Universidade Complutense de Madrid. Despois diplomouse en Psicoloxía Pedagóxica e Psicoloxía Industrial pola mesma universidade, así como en Xerontoloxía pola Sociedade Española de Xeriatría e Xerontoloxía (Madrid).

Co goberno socialista de Felipe González foi nomeado xerente do Fondo Nacional de Asistencia Social (1983) e logo director xeral do Instituto Nacional de Servizos Sociais Inserso (1985). Durante ese tempo foi ademais responsable do Plan Xerontolóxico Nacional (1988-93), membro do Consello Interterritorial do Sistema Nacional de Saúde (1988-93) e membro da Conferencia Sectorial de Asuntos Sociais (1988-93). En 1993 foi nomeado secretario xeral do Consello Económico e Social, cargo que ocupa ata 2001, cando pasou á empresa privada relacionada coa atención aos maiores. En abril de 2004, co regreso do PSOE ao goberno, foi designado de novo director xeral do Inserso, agora chamado Imserso (Instituto de Maiores e Servizos Sociais).

Desenvolveu labor docente en diversos mestrados universitarios sobre xerontoloxía, xerencia pública ou desenvolvemento social. O seu papel na dotación dun centro de atención a persoas con discapacidade psíquica na vila de Sarria fixo que o Concello de Sarria o nomease fillo predilecto e lle puxese o seu nome á rúa de acceso a ese centro de atención.
Salios

[miniatura|dereita|200px|Selo de [Khilderico I, rei dos salios entre o 457 e o 481, coa inscrición *CHILDERICI REGIS*, atopado na súa tumba en Tournai.]]

Os pobos **salios** eran a porción do pobo xermánico dos francos que habitaba, a mediados do século III a. C., na rexión do curso inferior do río Rin, nos actuais Países Baixos, Bélxica e noroeste de Alemaña. Como todos os pobos xermánicos, non tiveron rexistros históricos escritos (a escritura rúnica dos xermanos de Escandinavia usábase con fins exclusivamente relixiosos) ata a súa mestizaxe cos pobos románicos de Europa nos séculos seguintes. A súa historia previa á adquisición da escritura coñécese só a través da tradición oral (maioritariamente de carácter mítico e, polo tanto, de dubidosa credibilidade). A primeira historia escrita dos francos está no libro *Historia francorum* (*Historia dos francos*), escrito por Gregorio de Tours, bispo de Tours logo santificado, quen naceu e morreu no reino franco de Neustria, (Riom c. 538 - Tours c. 594). Segundo estas crónicas (que son parte dunha historia eclesiástica reproducida nun manuscrito do século VIII), o primeiro Duque ou Rei dos francos salios foi Faramundo.

Os francos salios recollen as súas primeiras leis por escrito no ano 511, xurdindo, entón, a coñecida expresión lei sálica, aínda que cun contido distinto do que ten hoxe día (é dicir, a exclusión das mulleres do goberno dun estado), pois eles trataban cuestións xurídicas civís e criminais no máis amplo sentido. Esta dexeneración connotativa deriva de que o rei francés Henrique IV, no século XVI, resucitou parte desta vella lexislación, para apartar da liña sucesoria á súa rival, Sabela Clara Uxía, neta de Henrique II de Francia, e filla de Filipe II de España. Desde entón, a lei sálica é sinónimo da discriminación feminina nas liñas sucesorias a un trono real en toda Europa.

## Véxase tamén 
*Lei sálica.
*Chamavi.
Aeródromo

miniatura|Aeródromo de Munda, utilizado polos aliados durante a segunda guerra mundial nas Illas Salomón.
Un **aeródromo** é unha área chan e despexada con límites definidos preparada para a aterraxe, a engalaxe e o movemento en terra de aeronaves sen instalacións permanentes, ou ben con instalacións que se utilicen irregularmente ou sexan de propiedade privada, xa que a consideración do que é un aeroporto e o que é un aeródromo varía segundo a lexislación de cada estado soberano.

## Véxase tamén 
*Aeroportos de Galicia

## Notas
Toshi

**Toshi** é un cantante, guitarrista e compositor xaponés. Foi amigo de Yoshiki e xuntos crearon o grupo X Japan co que conseguiron un grande éxito no Xapón. En 1997 logo de 15 anos abandonou o grupo e isto fixo que o grupo se disolvese.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* X Japan
* Yoshiki
* hide
Moviment de Defensa de la Terra

O **Moviment de Defensa de la Terra** (**MDT**) foi unha organización independentista revolucionaria que ten como ámbito os países cataláns. Xurdiu da confluencia do PSAN, de Independentistes dels Països Catalans e independentes en 1984 tras varios anos de tentativas de organizar ó independentismo próximo a Terra Lliure. En 1987 os enfrontamentos na II Asemblea entre o PSAN e IPC deu lugar a que a organización se fraccionase en dous grupos: MDT-PSAN e MDT-IPC, o primeiro daría lugar á coalición Catalunya Lliure e o segundo foi o que mantivo o nome e deu cobertura ás Candidaturas d'Unitat Popular e acabou formando a Assemblea d'Unitat Popular. En 1998 un grupo de antigos dirixentes da MDT-IPC crean os Comités de Defensa de la Terra (provisionals) que supuxeron o renacemento do MDT en 1999, xa como partido marxista-leninista.
Iuri Iekharunov

miniatura|dereita|Yuriy Yekhanurov
**Yuriy Yekhanurov** (Юрій Єхануров) é un político ucraíno de orixe buriata.
## Traxectoria 
Naceu o 23 de agosto de 1948 na vila de Belkachi, no extremo norte da entón RSS de Iacutia, estudou na escola da construción en Kíiv e desenvolveu a súa vida laboral en Ucraína, cando este país se independizou en 1991 Yekhanurov traballou para o goberno de Kíiv no desenvolvemento das reformas económicas, foi viceministro de economía en 1993 e estivo ó cargo do organismo encargado de coordinar as privatizacións (1994-1997), foi ministro de economía brevemente en 1997. Elixido para o Parlamento de Ucraína (1998), foi Primeiro Viceprimeiro ministro (1999-2001).
Foi primeiro ministro entre o 8 de setembro de 2005 e o 4 de agosto de 2006.
Ámbar

[thumb|[Altamira ]] 
miniatura|Insecto atrapado no ámbar
miniatura|Insecto atrapado no ámbar
O **ámbar** é unha resina fósil procedente de restos de coníferas, usada na fabricación de obxectos ornamentais; aínda que non é un mineral ás veces considérase unha xema. A resina semifosilizada denomínase copal.

A maioría do ámbar ten unha antigüidade de entre 30 e 90 millóns de anos .