Ipomoea purpurea

***Ipomoea purpurea*** (**gloria da mañá**) é unha especie botánica no xénero *Ipomoea*, familia das Convolvulaceae, nativa de México e de Centroamérica. En Galicia atópase naturalizada, especialmente en xardíns urbanos e leiras abandonadas e aramados ou reixas das vilas.
thumb|Flores

## Descrición 
Como todas as ipomeas, a planta enrédase por si mesma en estruturas, medrando a unha altura de 2 a 3 m de altura. As follas teñen forma de corazón e os talos teñen vilosidades e tamén setas ríxidas patentes. As Flores son de forma de trompeta ou sino, predominando as cores azuis, púrpuras e brancas duns 3 a 6&nbsp;cm de diámetro.

## Hábitat 
Os hábitats comúns para esta planta son: paisaxes exteriores, reixas e aramados, e leiras especialmente urbanas. Está naturalizada en rexións tropicais e temperadas do mundo, incluída Galicia. Aínda que frecuentemente é considerada herba nociva e invasora. *Ipomoea purpurea*, proliferou pola beleza das súas floras púrpura e brancas; ten ademais variedades de cultivo.

## Usos 
As sementes triangulares teñen certa historia no seu uso coma droga psicodélica, coma na *Ipomoea tricolor* que contén LSA (amida de ácido lisérxico). Cómpre resaltar que as sementes conteñen toxinas, polo que calquera uso debe ser con moita precaución. Os efectos que provoca a intoxicación son case idénticos aos do LSD.

## Taxonomía 
*Ipomoea purpurea* foi descrita por Carl von Linné e Roth e publicado en *Botanische Abhandlungen und Beobachtungen* 27. 1787.
;Etimoloxía:
***Ipomoea***: nome xenérico que procede do grego *ips*, *ipos* = verme e *homoios* = semellante, polo hábito volúbel dos seus talos.

***purpurea***: epíteto latíno que significa "de cor púrpura".
;Sinonimia: 
* *Convolvulus purpureus* L. 
* *Ipomoea hirsutula* J.Jacq. 
* *Ipomoea purpurea* var. *diversifolia* (Lindl.) O'Donell 
* *Pharbitis purpurea* (L.) Voigt
* *Convolvulus glandulifer* (Ruiz & Pav.) Spreng., 1824
* *Convolvulus mutabilis* Salisb., 1796 
* *Ipomoea affinis* M.Martens & Galeotti, 1845
* *Ipomoea chanetii* H.Lév., 1911
* *Ipomoea discolor* Jacq., 1798
* *Ipomoea glandulifera* Ruiz & Pav., 1799
* *Ipomoea hirsutula* J.Jacq., 1813
* *Ipomoea hispida* Zuccagni, 1806
* *Ipomoea intermedia* Schult., 1809
* *Ipomoea pilosissima* M.Martens & Galeotti, 1845
* *Ipomoea purpurea* f. *triloba* Meisn., 1869
* *Ipomoea zuccagnii* Roem. & Schult., 1819 *nom. illeg.*
* *Pharbitis diversifolia* Lindl., 1737
* *Pharbitis hispida* Choisy, 1834

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Ipomoea purpurea1.jpg|*I. purpurea* de cor azul.
Ficheiro:BlueMorningGloryClose.jpg|*I. purpurea* de cor azul clara.
Ficheiro:MorningGlory-Pink.jpg|*Ipomoea purpurea* rosa.
Ficheiro:MorningGlory-Pink-1.jpg|Primeiro plano de *Ipomoea purpurea* rosa.
Ficheiro:MorningGlories-Tonsofem.jpg|Rubideira de *Ipomoea purpurea*.
Ficheiro:MorningGlory-Pink 2.jpg|Primeiro plano de *Ipomoea purpurea* rosa.
Ficheiro:PurpleGlory1-Close.jpg|Primeiro plano *Ipomoea purpurea* púrpura.
Ficheiro:Ipomoea purpurea pollen.jpg|Fotografía de barrido electrónico do pole de *Ipomoea purpurea*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. México. CONABIO, Cidade de México.
# Correa A., M.D., C. Galdames & M. Stapf. 2004. Cat. Pl. Vasc. Panamá 1–599. Smithsonian Tropical Research Institute, Panamá.
# Davidse, G., M. Sousa Sánchez, S. Knapp & F. Chiang Cabrera. 2012. Rubiaceae a Verbenaceae. 4(2): i–xvi, 1–533. In G. Davidse, M. Sousa Sánchez, S. Knapp & F. Chiang Cabrera (eds.) Fl. Mesoamer.. Missouri Botanical Garden Press, St. Louis.
# De la Barra, N. 1997. Reconstr. Evol. Paisaje Veg. Cochabamba i–v, 1–174. Tesis, Universidad Mayor San Simón, Cochabamba.
# Flora of China Editorial Committee. 1995. Flora of China (Gentianaceae through Boraginaceae). 16: 1–479. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
# Forzza, R. C. 2010. Lista de espécies Flora do Brasil https://web.archive.org/web/20100526002559/http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010/. Jardim Botânico do Rio de Janeiro, Río de Xaneiro. 
# Gibbs Russell, G. E., W. G. M. Welman, E. Retief, K. L. Immelman, G. Germishuizen, B. J. Pienaar, M. Van Wyk & A. Nicholas. 1987. List of species of southern African plants. Mem. Bot. Surv. S. Africa 2(1–2): 1–152(pt. 1), 1–270(pt. 2).
# Hammel, B. E. 2010. Convolvulaceae. En: Manual de Plantas de Costa Rica. Vol. 5. B.E. Hammel, M.H. Grayum, C. Herrera & N. Zamora (eds.). Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 119: 72–126.
# Hokche, O., P. E. Berry & O. Huber. (eds.) 2008. Nuevo Cat. Fl. Vasc. Venez. 1–859. Fundación Instituto Botánico de Venezuela, Caracas.
# Idárraga-Piedrahita, A., R. D. C. Ortiz, R. Callejas Posada & M. Merello. (eds.) 2011. Fl. Antioquia: Cat. 2: 9–939. Universidad de Antioquia, Medellín.