open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aerobio obrigado

[300px|miniatura|dereita|As bacterias anaeróbicas e aeróbicas poden identificarse pola súa forma de crecemento en tubos de ensaio de [caldo de tioglicolato:  1: **Aerobio obrigado**, que necesita oxíxeno porque non pode fermentar nin respirar anaerobicamente. Xúntanse na parte superior do tubo, onde a concentración de oxíxeno é maior.  2: **Anaerobio obrigado**, que morre envelenado polo oxíxeno, polo que crecen todos xuntos no fondo do tubo, onde a concentración de oxíxeno é menor.  3: **Anaerobio facultativo**, que crece con ou sen oxíxeno, porque pode metabolizar enerxía aeróbica ou anaerobicamente. Crecen en maior número na parte superior do tubo porque a respiración aeróbica xera máis ATP que a fermentación ou a respiración anaeróbica, pero algúns crecen tamén no resto do tubo.  4: **Microaerófilo**, que necesita pequenas cantidades de oxíxeno porque non pode fermentar ou respirar anaerobicamente, pero que morre envelenado en altas concentracións de oxíxeno. Crecen na zona superior do tubo pero non na parte máis superior.  5: **Aerotolerante**, que non require oxíxeno, xa que ten un metabolismo enerxético anaerobio, pero non morre envelenado se está en presenza de oxíxeno. Crecen en todo o tubo.]]

Un **aerobio obrigado** é un organismo que necesita oxíxeno para crecer e sen el morrería. Por medio da respiración celular estes organismos utilizan o oxíxeno para metabolizar substancias, xeralmente azucres e graxas, para obter enerxía. Os aerobios obrigados están sometidos a altos niveis de estrés oxidativo, pero teñen mecanismos metabólicos para evitar os danos que este produce.

Os organismos anaerobios facultativos poden tamén vivir en ambientes con oxíxeno e utilizalo, pero, a diferenza dos aerobios obrigados, poden vivir tamén en anaerobiose.

## Exemplos 
Entre os organismos, case todos os animais, as plantas e a maioría dos fungos e protistas, así como moitas bacterias son aerobios obrigados. *Pseudomonas aeruginosa* (gramnegativa), Coa excepción dos lévedos, a maioría dos fungos son aerobios obrigdos. É peculiar porque o xenoma deste aerobio obrigado codifica numerosos encimas con funcións que se adoitan atribuír ao metabolismo anaerobio de bacterias anaerobias facultativas e estritas. Nesas condicións, por exemplo, *Mycobacterium smegmatis* pode cambiar rapidamente entre a produción de hidróxeno fermentativa e a oxidación do hidróxeno usando oxíxeno ou a redución do fumarato dependendo da dispoñibilidade de aceptor de electróns.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Respiración aerobia
* Respiración anaerobia
* Fermentación
* Anaerobio obrigado
* Anaerobio facultativo
* Microaerófilo
Correcamiños

O **correcamiños**, ***Geococcyx californianus***, é unha especie da familia Cuculidae coñecida por ser a maior das dúas especies de Geococcyx que existen e que habita nos Estados Unidos e en México.

## Distribución e hábitat 
A súa distribución en México vai desde a meseta central á planicie costeira do Pacífico e do Golfo, excluíndo as cimas que exceden os 2700 msnm da Serra Madre Oriental e Serra Madre Occidental. Adoita encontrarse xunto con vexetación xerófita, de matogueira desértica, espiñenta ou de chaparral.

## Comportamento 
miniatura|*Geococcyx californianus* correndo en Huépac, México.|esquerda
É unha ave de costumes terrestres, aínda que realiza pequenos voos de pairo desde árbores e arbustos ao chan. Adoita alimentarse de pequenos réptiles, de pequenos mamíferos e de insectos. As súas niñadas son de entre dous e seis ovos, que choca durante uns vinte días. As súas plumas son de cor castaño claro ou agrisado con negro, de forma que se mimetiza co chan onde vive.

Ten un rabo largo, que lle serve de temón cando emprende a carreira e que lle permite xirar rapidamente. Adoita alcanzar velocidades duns 32 km/h; aínda que hai referencias bibliográficas de 67 km/h, que parecen ser esaxeradas. A pesar de que non o adoita facer, pode voar se for necesario (como para fuxir de certos depredadores).

A súa esperanza de vida adoita ser de até oito anos.

## Notas
Geococcyx velox

O ***Geococcyx velox*** é, probabelmente, a especie de Geococcyx menos coñecida. 
esquerda|miniatura|Visión frontal do *Geococcyx velox*.

## Descrición e hábitat 
O *Geococcyx velox* é semellante ao *Geococcyx californianus*, mais lixeiramente de menor tamaño, coa gorxa e o peito menos estriado e a parte inferior máis beixe. Adoita medir uns 46 cm.

Vive en zonas áridas de até 3000 metros de altitude e pode habitar tanto en áreas abertas de mato e de arbustos espiñentos como en terras cultivadas. Pode albiscarse no oeste de México, entre Sonora e Chiapas, e desde o Iucatán até Guatemala, O Salvador, Honduras e o noroeste de Nicaragua.

## Comportamento e alimentación 
Aliméntase principalmente de insectos que caza ao sol do mesmo xeito que o *Geococcyx velox*.

Adoita construír os niños en árbores de baixa altura, en arbustos ou en cactos do xénero *Opuntia*. As súas niñadas adoitan ser de entre tres e catro ovos brancos que miden uns 35 x 26 mm.

## Notas
Pioneiras 2. Galegas que abriron camiño

***Pioneiras 2. Galegas que abriron camiño*** é o segundo volume do álbum Pioneiras de Anair Rodríguez e ilustrado nesta ocasión por Abi Castillo  da Editorial Xerais. 

Neste segundo volume dan a coñecer as biografías de 11 mulleres galegas (fotógrafas, científicas...) que "foron capaces de desviarse do vieiro que a sociedade do momento lles reservaba e faceren grandes contribucións sociais e conquistas de dereitos que legan as novas xeracións".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Antonia Ferrín
* Rita Fernández Queimadelos
* María Antonina Sanjurjo Aranaz
* Mercedes Mariño
* Ángela Ruiz Robles
* Elisa Patiño

* Concepción Pérez Iglesias
* María Barbeito
* Joaquina García García
* Manuela Barreiro Pico
* María Antonina Sanjurjo Aranaz
* María Cardarelly
Beauden Barrett

**Beauden John Barrett**, nado o 27 de maio de 1991 en New Plymouth (Nova Zelandia), é un xogador de rugby que xoga nas posicións de apertura e zagueiro na selección neozelandesa, os All Blacks, cos que foi campión do mundo en 2015.

## Traxectoria 
Natural de New Plymouth, na rexión de Taranaki, Barrett creceu cos seus sete irmáns nunha granxa de Pungarehu e comezou a xogar ao rugby desde a infancia, favorecido tamén polo feito de que o seu pai Kevin fora un xogador profesional nos Hurricanes entre 1997 e 1998; xunto con el, os seus dous irmáns, Kane e Scott Barrett, foron enviados aos equipos xuvenís da provincia de rugby de Taranaki.

En 2010 Beauden fixo o seu debut na liga de Nova Zelandia co equipo da rexión de Taranaki aos 19 anos e, ao final da tempada, a franquía profesional dos Hurricanes asegurou a súa incorporación despois de que o seu pai e o adestrador de Taranaki, Colin Cooper, convencérono de preferir a opción de Wellington a unha oferta dos Blues, que é a franquía profesional de Auckland.

En 2011 formou parte da selección nacional sub-20 que gañou o campionato do mundo xuvenil celebrado en Italia e, un ano despois, durante a xira irlandesa de 2012 en Nova Zelandia, debutou nos All Blacks. Desde entón sempre foi seleccionado en varios torneos e xiras de Nova Zelandia, sendo a miúdo usado como segunda opción detrás de Dan Carter ou Aaron Cruden.

Finalista do Super Rugby 2015 cos Hurricanes, foi convocado para a posterior Copa do Mundo en Inglaterra, converténdose en campión do mundo e marcando tamén, nos últimos minutos, o ensaio que pechou definitivamente o partido final contra Australia.

En 2016 Barrett acadou o título de campión do Super Rugby cos Hurricanes, sendo o máximo anotador do torneo con 223 puntos incluídos os obtidos cun ensaio na final gañada contra os Lions.

Polas súas actuacións cos All Blacks en 2016 e 2017, Barrett foi galardoado dous anos seguidos co título de mellor xogador de rugby do mundo.

## Palmarés 
* **Copa do Mundo de Rugby (1)**:
*: 22px All Blacks: 2015
* **Super Rugby (1)**:
*: 22px Hurricanes: 2016

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Beauden Barrett en AllBlacks.com 
* Beauden Barrett en ItsRugby
Mercedes Mariño

**Mercedes Mariño**, nada en Monforte de Lemos en 1909 e finada en Conxo, Santiago de Compostela, en 1995, foi unha pioneira actriz de teatro, cinema e televisión, cantante de jazz e directora teatral galega.

## Traxectoria 
## Filmografía 
* *El veneno de un beso*, 1929.
* *Abel Sánchez*, 1947.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* Cora, José de (11/4/2019). "Mercedes Mariño" *El Progreso*.
*
Ed Asner

**Eddie Asner**, nado en Kansas City o 15 de novembro de 1929 e finado nos Ánxeles o 29 de agosto de 2021, foi un actor estadounidense.

## Traxectoria
En 1965 participou como actor convidado na serie *The Fugitive* no capítulo "Three Cheers for Little Boy Blue", no papel de Roy Malinek. En 1977 integrou o elenco da miniserie *Roots*, baseada na novela homónima de Alex Haley, en que interpretou o capitán Thomas Davies, un prestixioso mariño que por necesidade económica se ve obrigado a aceptar o mando do veleiro *Lord Ligonnier*, un barco destinado ao traslado de escravos desde a costa de Gambia ata Annapolis, nos Estados Unidos. Asner gañou un premio Emmy por devandito papel.

Deu voz a J. Jonah Jameson, editor do *Daily Bugle*, na serie de televisión animada *Spider-Man* (1994) e foi a voz de Ben Parker, o tío de Peter Parker/Spider-man, na serie animada *The Spectacular Spider-Man* (2008). En 1999 participou no filme *O solteiro* como Sid Gluckman, pai de Jimmie, interpretado por Chris O'Donnell.

En 2002 deu vida ao cardeal Angelo Roncalli na miniserie *Papa Giovanni - Ioannes XXIII*. En 2003, Asner foi Santa Claus no filme *Elf*, protagonizado por Will Ferrell. En 2009 puxo voz a Carl Fredricksen en *Up*, filme de Pixar. En marzo de 2013 foi a estrela convidada no *remake* da serie de televisión *Hawaii Five-0* (2010), onde interpretou a Agust March, papel que xa interpretara na serie orixinal. En 2018 interpretou a Sid, o padrasto rico de Johnny na serie *Cobra Kai*.

Faleceu nos Ánxeles, California, o 29 de agosto de 2021, aos noventa e un anos.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*
Liga ACB 1983-84

A **temporada 1983–84 da Liga ACB**, celebrada entre o 11 de setembro de 1983 e o 11 de abril de 1984, foi a campaña inaugural da nova liga creda pola Asociación de Clubs de Baloncesto (ACB) para substituír a antiga Primeira División. 

## Equipos 
Os seguintes son os equipos que competiron na temporada 1983−84 da Liga ACB.

## Primeira fase 
### Grupo impar 
### Grupo par 
## Segunda fase 
### Grupo A1 
### Grupo A2 
## Playoffs 
### Playoffs polo título 
Fonte: Linguasport

### Playoffs pola permanencia 
Fonte: Linguasport

## Clasificación final 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Liga ACB
* Asociación de Clubs de Baloncesto
CD Cajamadrid

:*Para a sección de balonmán do club véxase, CD Cajamadrid (balonmán).*
O **Club Deportivo Cajamadrid** foi un equipo profesional español de baloncesto con sede en Alcalá de Henares, Comunidade de Madrid. Fundado en 1979, o club xogou na Liga ACB desde 1983 até 1986. O club estivo Caja Madrid até 1991, ano no que decidiu quitar o seu apoio, propiciando que abandoase o baloncesto profesional e continuase como un club diferente co nome de Club Juventud Alcalá. A sección de balonmán do club xogou na Liga ASOBAL até 1991.

## Historia 
O Club Deportivo Cajamadrid foi fundado no ano 1979 ao adquirir esta entidade os dereitos federativos do colexio San Viator, que lograra o ascenso a Terceira División. San Viator continuou competindo en categorías de formación e Cajamadrid tamén tivo equipos en competición nas devanditas categorías formativas. O equipo logrou o ascenso a Primeira B tras proclamarse campión na fase de ascenso celebrada en Ponferrada e lograría ser o campión da devandita categoría a temporada 1982−83, o que lle valeu o ascenso á primeira edición da Liga ACB. 

O equipo permaneceu tres temporadas en ACB (de 1983 até 1986) e tras o descenso a Primeira B militou cinco temporadas nesa categoría. O club desapareceu da alta competición en 1991, pasando a denominarse Club Juventud Alcalá. Posteriormente, o mesmo club xogou baixo a denominación do seu patrocinador principal, Hercesa, até que no ano 2013, recuperou o seu nome tradicional e segue competindo como Club Juventud Alcalá. Dentro do club mantense a sección de Persoas con Diversidade Funcional (intelectual e cadeira de rodas). Este club ademais do baloncesto contaba con dúas seccións máis; a de balonmán cun equipo en Asobal e a de ciclismo cun equipo afeccionado.

## Xogadores 
### Destacados 
*  Pedro Ansa
*  José Ángel Baena
*  José Manuel Beirán
*  Alfonso del Corral
*  Javier García Coll
*  José Luis Llorente
*  Toñin Llorente
*  Nino Morales
*  Juan Antonio Orenga
*  José Antonio Paraíso
*  Fede Ramiro
*  Quique Villalobos
*  Greg Wiltjer
*  Victor Anger
*  Wayne Brabender
*  Norris Coleman
*  Craig Dykema
*  Bob Thornton
*  Andro Knego

## Historial 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial do Club Juventud Alcalá
* Perfil do CD Cajamadrid en basketball-reference.com
Spacebus 300

O bus **Spacebus 300** é un tipo de bus para satélites fabricado en Francia.

## Características 
O bus Spacebus 300 está pensado para satélites de comunicacións na órbita xeoestacionaria. Estabilízase nos tres eixos e utiliza un sistema de propulsión bipropelente con ata 1220 kg de propelente e 392 N de pulo. Para o control de actitude usa tamén volantes de inercia. Cunha masa de 1318 kg, pode levar unha carga útil de 250 kg. As súas dimensións son de 7,10 m de altura e unha envergadura cos paneis solars despregados de 19,30 m, producindo ata 3 kW de potencia. Está dispoñible desde 1987 e usouse en cinco satélites: TDF 1, TDF 2, Tele-X, TV-Sat 1 e TV-Sat 2.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Spacebus 100
Pioneiras. Galegas que abriron camiño

***Pioneiras. Galegas que abriron camiño*** é o primeiro volume do álbum Pioneiras de Anair Rodríguez e ilustrado por Nuria Díaz  da Editorial Xerais. 

Neste primeiro volume dan a coñecer as biografías de 12 mulleres galegas (correspondentes de guerra, navegantes, escritoras ou directoras dun xornal).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 

* Áurea Rodríguez
* Ángeles Alvariño
* Celia Rivas Casais
* Exeria (escritora)
* Marcela Gracia Ibeas e Elisa Sánchez Loriga
* Isabel Zendal
* Irene González
* Isabel Barreto
* María Luz Morales
* Olimpia Valencia
* Sofía Casanova
Hemse

**Hemse** é unha área urbana (*tätort*) no condado de Gotland situado a uns 50 quilómetros ao sur de Visby. Hemse é a segunda localidade máis grande da illa tras a capital con 1 766 habitantes no ano 2020, sendo o principal núcleo de poboación do sur de Gotland. 
## Xeografía 
Hemse é o nome da localidade que rodea a igrexa medieval de Hemse, area que tamén é coñecida como *Hemse kyrkby*. Tamén é o nome do *socken* e do distrito na que está situada. Hemse atópase na parte central do sur de Gotland, sendo un importante nó de comunicacións nesta parte da illa. A estrada 142, que une Visby e Burgsvik, atravesa a localidade de norte a sur, e a 141 únea con Klintehamn no leste.

## Historia 
A presente igrexa de Hemse é un edificio de estilo románico construído principalmente durante o século XIII.

No ano 1863 estableceuse unha oficina de correos na localidade, e en 1878 inaugurouse a liña de ferrocarril entre Hemse e Visby. En 1876 creouse a Gotlands läns folkhögskola no *socken* de Atlingbo, pero en 1881 esta trasladouse a Hemse, pasando a chamarse Gotlands folkhögskola. Ata o ano 1891 os seus estudos impartíanse en locais prestados pero ese ano construíuse un edificio propio que no presente aínda é parte da institución.

## Galería de imaxes 

Igrexa de Hemse con neve.jpg|Igrexa medieval de Hemse
Estación de tren de Hemse.jpg|Antiga estación de tren
Folkhögskola Hemse.jpg|Folkhögskola
Plano de Hemse.jpg|Plano da localidade

## Notas
Pudinga

miniatura|Unha sección puída de pudinga de Hertfordshire.
As **pudingas** son un tipo de conglomerado formado por croios caracteristicamente redondeados cuxa cor adoita contrastar coa matriz de gran fino que os rodea, xeralmente areosa, e co cemento. Os croios redondeados de cor contrastada dánlle a este tipo de conglomerados a aparencia de uvas ou pudin. Hai diferentes tipos de pudingas, con diferenzas en composición, orixe e distribución xeográfica. Exemplos de pudingas de diferentes tipos son as pudingas de Hertfordshire, Schunemunk, Roxbury e illa de St. Joseph (illa Drummond).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Anónimo (nd) *Hertfordshire Puddingstone.*, East Herts Rock Club, Ware, Inglaterra.
*Kelley, J.G., (2009) *Drummond  Island Puddingstone.*  Drummond Island Tourism Association, Drummond Island, Míchigan.
*Share, J. (2011a) *Architectural Geology of Boston: The Roxbury Conglomerate (Puddingstone) Part I – The Tectonic Evolution and Journey of Avalonia.* Written In Stone...seen through my lens.
*Share, J. (2011a) *Architectural Geology of Boston: The Roxbury Conglomerate (Puddingstone) Part II - Quarries and Building Stone.* Written In Stone...seen through my lens.
*Tubb, J. (2009) *Ancient Quarrying of Rare in situ Palaeogene Hertfordshire Puddingstone (Lovell and Tubb Mercian Geologist August 2006). An update.* East Herts Rock Club, Ware, Inglatera.
Laia Altarriba

**Laia Altarriba i Piguillem**, nada en Barcelona en 1975, é unha xornalista e activista catalá.

## Traxectoria 
Como xornalista, foi membro fundadora e directora do xornal *Jornada*, é membro do Grupo de Xornalistas Ramon Barnils, do cal foi vicepresidenta entre 2011 e 2012, e publicou artigos en plataformas e medios como Mèdia.cat, Espai Fàbrica, o xornal Ara, Crític, L'Accent, Diagonal e Gara.

Como activista, é militante de Endavant e foi membro da secretaría nacional da CUP entre 2012 e 2016.

## Obras 
* *Vint i Ramon Barnils* (Edicions Dau, 2013)

## Notas
Eudald Calvo

**Eudald Calvo i Català**, nado en Argentona o 17 de xaneiro de 1986, é un político catalán que foi alcalde de Argentona entre 2015 e 2020.

## Traxectoria 
Na lexislatura 2011-2015 fora concelleiro no concello de Argentona e no Consello Comarcal do Maresme pola CUP. Ademais, foi vicepresidente segundo da Asociación de Concellos pola Independencia. Na seguinte lexislatura, foi elixido alcalde xa que a CUP foi a segunda forza máis votada con 1.023 votos. A primeira forza foi Tots per Argentona con 1517 votos. Calvo foi investido grazas aos votos de ERC, PSC e ICV.

Nas eleccións de 2019, presentouse como cabeza de lista da candidatura de Unitat, que contou co apoio das seccións locais da CUP, ERC e Comuns; así como o ANC e o CDR do concello. A candidatura obtivo 2.560 votos e oito concelleiros, ao converterse na primeira forza por diante de TXA, PSC, PP e JXCAT. Durante o pleno de investidura conseguiu revalidar a alcaldía grazas á abstención de JXCAT.

O 3 de marzo de 2020, dimitiu como alcalde, recoñecendo as acusacións de actitudes machistas que aparecían nas redes. En decembro de 2019, a CUP sacouno da organización despois de non abandonar o cargo de alcalde ao recibir previamente a comisión feminista da CUP denuncia dun caso diferente de actitudes machistas. Así, entre decembro de 2019 e a súa dimisión en marzo de 2020 ocupou a alcaldía de Argentona como independente continuando a súa condición de membro da Unidatat Argentona per la República, xunto coa CUP, ERC, Comuns, ANC e CDR. En marzo de 2020, tamén foi expulsado do partido independentista e socialista Poble Lliure.

## Notas
Recítaco

[miniatura|[Tremissis|Tremisse do emperador Zenón I]]
**Recítaco** (en grego:Ρεκιταχ) foi un oficial militar bizantino e un caudillo ostrogodo do século V durante o reinado do emperador bizantino Zenón I (reinado do 474 ao 475 e do 476 ao 491). Algunhas fontes clásicas suxirieron que Recítaco morrera asasinado por Teodorico o Amalo. 

## Traxectoria 
Era fillo de Teodorico Estrabón e probabelmente da súa esposa Sixilda. Aparece mencionado no 481, cando acompañou a seu pai na invasión de Grecia, sucedéndoo no mando cando este morreu. Durante algún tempo, compartiu o mando con dous tíos seus mais, despois de matalos, gobernou en solitario os territorios de Tracia onde estaban asentados un dos grupos ostrogodos. 

Herdou de seu pai, Teodorico Estrabón, a inimizade a Teodorico o Amalo, seu curmán, na loita por facérense co mando dos ostrogodos e cos privilexios outorgados polo emperador bizantino. Esta competencia, foi aproveitada emperador Zenón quen incitou a Teodorico para que o matase. Así, Recítaco foi asasinado no 483/484 nun suburbio de Constantinopla chamado Bonofaciana

Unha vez morto, a maior parte dos ostrogodos de Tracia, uníronse ao resto dos ostrogodos baixo o mando de Teodorico o Amalo, que se converteu no único rei ostrogodo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Ostrogodos
* Amalos
Daniel Cornellà

**Daniel Cornellà i Detrell**, nado en Xirona en 1978, é un político catalán, membro do Parlamento de Cataluña pola CUP.

## Traxectoria 
A nivel profesional, exerce como director dun centro de menores supervisado pola Administración. No eido político ingresou como concelleiro de Celrà pola CUP en 2007 e foi alcalde do concello en dúas ocasións: de xuño de 2011 a 2013, cando transferiu a alcaldía a Gerard Fernández Tatjé, de acordo co pacto de goberno subscrito co seu partido, I Celrà-AM, a principios de lexislatura; e de 2015 a 2021, cando dimitiu cando foi elixido membro do parlamento de Cataluña. Entre 2013 e 2015 foi tenente de alcalde de Fernández Tatjé.

Durante o seu mandato, Celrà foi un dos concellos investigados pola Audiencia Nacional española por ter aprobado unha moción de apoio á declaración de ruptura do Parlamento de Cataluña o 9 de novembro de 2014. O concello decidiu non responder ás notificacións da Audiencia Nacional. Tamén foi nova cando o exército decidiu facer algunhas manobras no concello en 2017.

Nas eleccións catalás do 21 de decembro de 2017 foi o número 2 da lista da CUP pola circunscrición de Xirona, mais non foi elixido.

O 16 de xaneiro de 2019, foi detido pola Policía Nacional Española, sen orde xudicial, no marco dun proceso para identificar aos posibles autores dos cortes na liña do AVE en Xirona o 1 de outubro de 2018.

A CUP anunciou en decembro de 2020 que Cornellà concorrería ás eleccións ao parlamento de Cataluña de 2021 como número un do partido na circunscrición de Xirona. A candidatura que liderou obtivo 24.837 votos en Xirona e Cornellà foi elixido deputado, xunto coa avogada Montserrat Vinyets. Tras a súa elección como parlamentario, anunciou que deixaría de ser alcalde o 9 de marzo, sendo substituído polo actor David Planas.

O 19 de febreiro de 2021, mentres participaba nunha protesta contra o encarceramento do rapeiro Pablo Hasél en Xirona, foi ferido dúas veces por un axente dos Mossos d'Esquadra.

## Notas
Joan Coma

**Joan Coma i Roura**, nado en Vic en 1981, é un sociólogo catalán, concelleiro no concello de Vic. Licenciado en socioloxía en 2010 pola Universidade Autónoma de Barcelona e mestrado en relacións internacionais e formación do profesorado, traballou durante dez anos como carpinteiro. daquela presidente do partido de extrema dereita Plataforma per Catalunya, pola súa intervención no pleno municipal do 9 de decembro de 2015. Nesta intervención, Coma apelou á desobediencia ante os tribunais españois no marco do debate dunha moción de apoio á declaración de ruptura do Parlamento. O 27 de decembro de 2016, foi arrestado polos Mossos d'Esquadra, acusado dun posible delito de sedición, e foi trasladado a Madrid para declarar perante Ismael Moreno Chamarro, o xuíz que levou o caso. No xuízo, o 28 de decembro, o fiscal estivo especialmente interesado nas frases "Desobediencia, levamos tempo reclamándoa" e "Dixemos que para facer a tortilla primeiro hai que romper os ovos" e a posible incitación á violencia que implican. Logo dunha hora de declaración, Joan Coma saíu en liberdade con cargos e sen pasaporte.

## Notas
Maria Alexandre Dáskalos

**Maria Alexandre Dáskalos**, nada no Huambo en 1957 e finada en Luanda o 20 de marzo de 2021, foi unha escritora e poeta angolana.

Xunto con Ana Paula Tavares, Amélia da Lomba e Lisa Castel, formou parte do grupo de escritoras da «Xeración das Incertezas» (*Geração das Incertezas*), escritoras que normalmente mostran angustia e melancolía nas súas obras, expresando a súa decepción polas condicións políticas e sociais do país. Esta xeración, que tamén incluía a João Maimona, José Eduardo Agualusa, Lopito Feijoó e João de Melo, representa o movemento poético angolano dos anos oitenta. Foi tamén contemporánea da poeta Ana de Santana. Santana, Dáskalos e Tavares son coñecidas por "explorar cuestións relacionadas co desexo erótico e a heterosexualidade".

Xunto con Elena Brugioni e Arlindo Barbeitos, publicou *Antologia da Poesia Africana de Língua Portuguesa*, *Il colore rosso della Jacaranda* e *Angola e Mozambico.* *Scritture dellaguerra e della memoria*.

Era filla do poeta e nacionalista angolano Alexandre Dáskalos, e esposa do poeta Arlindo Barbeitos.  

## Obra 
* *O Jardim das Delícias*, 1991, Luanda.
* *Ler e Escrever Do Tempo Suspenso*, 1998, Lisboa, Editorial Caminho.
* *Antologia da Poesia Africana de Língua Portuguesa*, en coautoría con Elena Brugioni e Arlindo Barbeitos.
* *Il colore rosso della Jacaranda*, en coautoría con Elena Brugioni e Arlindo Barbeitos.
* *Angola e Mozambico. Scritture dellaguerra e della memoria*, en coautoría con Elena Brugioni e Arlindo Barbeitos.
* *Lágrimas e laranjas*, 2001, Luanda, Editorial Nzila.
* *A política de Norton de Matos para Angola*, 2008, Edições Minerva Coimbra.

## Notas
Clifford Mishler

**Clifford Leslie Mishler**, nado o 11 de agosto de 1939 en Vandalia, Míchigan, é un numismático e editor estadounidense, vinculado á editorial *Krause Publications* e á *American Numismatic Association*.

## Traxectoria 
Clifford Mishler naceu o 11 de agosto de 1939 en Vandalia, Míchigan, e recibiu a súa formación universitaria na *Northwestern University*, na que se graduou en 1958.

Afeccionado á medallística desde a súa xuventude, o mesmo ano da súa graduación publicou a obra *United States and Canadian Conmemorative Medals and Tokens*, e a partir de 1959 comezou a emitir e a comercializar diversas series de medallas conmemorativas de carácter histórico e artístico, actividade que mantivo ata 1962. Tamén presidiu a *Token and Medal Society*, entre os anos 1976 e 1978.

## Recoñecementos 
* 1972: Premio ao servizo meritorio, de *Numismatists of Wisconsin*.
* 1981: Premio á excelencia, da *Society for International Numismatics*.
* 1983: Medalla ao mérito, da *American Numismatic Association* (ANA).
* 1984: Premio Farran Zerbe Memorial, da ANA.
* 1991: Premio Glenn Smedley Memorial, da ANA.
* 2003: Premio Embaixador Numismático, de *Florida United Numismatists* (FUN).
* 2004: Ingreso no *Numismatic Hall of Fame* da ANA.

## Vida persoal 
Mishler casou en decembro de 1963 con Sandra Rae Knutson. Logo de finar esta en 1972, casou en segundas nupcias con Sylvia Mae Doyle o 27 de febreiro de 1976. Tivo tres fillas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Smith, P. (2012). "". En *American Numismatic Biographies*. Páxina 256.

### Outros artigos 
* Krause Publications
* Chester Krause
Faustino Domínguez Salgado

**Faustino Domínguez Salgado**, nado na Coruña o 5 de maio de 1905 e finado en Madrid en abril de 1981, foi un militar e xinete galego. Competiu en dúas probas nos Xogos Olímpicos de 1956 en Melbourne.

## Traxectoria 
Militar de carreira comezou a practicar hípica na década de 1920. Xa como tenente coronel, participou en 1956 nos Xogos Olímpicos de Melbourne, tanto na proba individual como na de equipos, facendo equipo con Joaquín Nogueras e Hernán Espinosa. Na proba individual ocupou unha das últimas posicións, mentres que na proba por equipos o conxunto español quedou de último.

Posteriormente ascendeu ata xeneral de brigada e foi tres veces campión de España en doma clásica, nos anos 1970, 1971 e 1973.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xinete no sitio web oficial do Comité Olímpico Internacional .
* Datos do xinete en sports-reference.com. Arquivado dende o orixinal .
Alfredo Vázquez Jiménez

**Alfredo Vázquez Jiménez**, nado en Vigo o 24 de abril de 1963, é un ex-regatista galego. Participou na proba da clase soling dos Xogos Olímpicos de 1992 en Barcelona, xunto ao entón príncipe de Asturias Felipe de Borbón, e con Fernando León de temoneiro, obtendo a sexta praza e con ela un diploma olímpico. 
miniatura|A cidade de Vigo ós seus atletas.
## Traxectoria 
Comezou xogando ao voleibol no Club Vigo, antes de pasar a practicar vela no Real Club Náutico da mesma cidade. A finais dos anos 80 formou equipo con Filipe de Borbón, naquel entón príncipe de Asturias, e con Fernando León, logrando a clasificación para os Xogos Olímpicos de 1992 en Barcelona, na clase soling.

Foi o primeiro regatista galego nuns Xogos Olímpicos, dos que regresou cun diploma olímpico ao quedar o equipo español na sexta praza. Ao ano seguinte foi campión de España da clase laser.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do regatista no sitio web do Comité Olímpico Internacional .
Abeozen

**Fañch Eliès** (en ), e máis coñecido polo seu alcume **Abeozen**,

## Traxectoria 
Abeozen comezou a facer achegas no xornal literario bretón *Gwalarn* en 1925. Traballou como mestre en Saint-Brieuc dende 1927 até 1940 e fundou a rama local da organización comunista *Secours Rouge*. Durante a ocupación alemá de Francia, uniuse a Roparz Hemon na Radio Rennes Bretagne e escribiu para *La Bretagne*, ''L'Heure Bretonne* e *Arvor*. Foi membro de Seiz Breur e do Instituto celta da Bretaña.

Logo da liberación de Francia, Abeozen, como moitos nacionalistas bretóns, foi arrestado por colaborar cos ocupantes alemáns e pasou catorce meses no cárcere. Tamén foi despedido do Ministerio de Educación Nacional e prohibíuselle permanecer na rexión administrativa da Bretaña.

## Obra 
* *Lennaduriou kembraek (XVIIvet - XIXvet kantved). Dibabet ha troet gant Abeozen* ; Brest, Gwalarn, no 108, del 1937, p. 3-43. Antoloxía galesa.
* *Geriadurig brezonek krenn*. Rennes. 1941. Sterenn. Léxico do bretón medio.
* *Yezhadur berr ar c'hembraeg*. Skridoù Breizh - Brest. 1942. Gramática galesa.
* *Dremm an Ankou* (1942).
* *Marvailhou loened*. Éditions de Bretagne : Skridou Breiz - Brest. 1943.miniatura|Abeozen en agosto do ano 1960.
* *Skol vihan ar c'hembraeg*. Skridou Breizh - Brest. 1944. (con Kerverziou). Manual de galés.
* *Ur brezel diot*, lembranzas da guerra de 1939-1945, aparecidas na revista *Preder* en 1953.
* *Argantael*, novela curta aparecida nos números 72 e 73 da revista literaria *Al Liamm* en 1959.
* *Hervelina Geraouell*. Éditions de Bretagne : Skridou Breiz - Brest. 1943, reeditado per Hor yezh - Lesneven 1988. Novela en bretón.
* *Bisousig kazh an tevenn*. Al Liamm. 1954, An Here - Quimper, 1987. Novela curta xuvenil.
* *Istor lennegezh vrezhonek an amzer-vremañ*, Al Liamm, 1957. Historia da literatura bretoa.
* *Damskeud eus hol lennegezh kozh.* Al Liamm. 1962. Manual de literatura antiga en bretón.
* *Yezhadur nevez ar C'hembraeg*. Hor Yezh - Brest. 1964. (con Goulven Pennaod). Gramática galesa.
* *Pirc'hirin kala-goanv*. Brest, Al Liamm, 1969, Al Liamm - Brest. 1986. Obra traducida ao francés por Mikael Madeg co título *Le pèlerin de la Toussaint*.
* *Pevar skourr ar Mabinogi troidigezh diwar skrid al levr gwenn, kentskrid ha notennou gant F. Elies Abeozen*. Quimper, Preder, 1980. Tradución ao bretón da escolma de contos mitolóxicos galeses, chamados *Mabinogion*.
* *Breiz a gan*. Chorale Saint-Matthieu - Morlaix. 1980.
* *Kan ar spered hag ar Galon*. Mouludarioù Hor Yezh - Lesneven. 1983. Fotografías de Daniele Jego.
* *Barzhaz 1837-1939*. Hor yezh - Lesneven. 1987.
* *Argantael''. Al Liamm - Brest. 1989. Reeditado en 2011.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Jorge Maciel

**Jorge Maciel Andrés**, nado na Guarda o 31 de agosto de 1970, é un regatista galego que competía na clase Mistral e na actualidade compite na clase Raceboard. Participou en dous Xogos Olímpicos: Atlanta 1996 e Sydney 2000.

## Traxectoria 
Foi membro do Monte Real Club de Yates de Baiona, e proclamouse varias veces campión galego e español de wíndsurf. En 1996 en Atlanta disputou os seus primeiros Xogos Olímpicos, rematando na 15ª posición da clase Mistral. Disputou varios Campionatos do Mundo e en 1999 conseguiu a medalla de bronce no Campionato de Europa de Mistral celebrado na localidade polaca de Pluck. Ao ano seguinte disputou os seus segundos xogos, Sydney 2000, quedando na 22ª posición final.

Na actualidade é membro do Club de Vela playa de Oza situado en A Coruña, volveu a competir a o máis alto nivel sendo un dos mellores GrandMaster do Mundo. 

## Palmarés internacional 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do deportista no sitio web oficial do Comité Olímpico Internacional .
Pedrós

O topónimo **Pedrós** pode referirse a:

;En Galiza
***Pedrós**, lugar da parroquia de Ares, no concello de Ares;
***Pedrós**, lugar da parroquia de Anca, no concello de Neda.

## Véxase tamén
### Outros artigos
As Pedrosas

Como topónimo **As Pedrosas** pode referirse a:

;En Galiza
***As Pedrosas**, lugar da parroquia de Carantoña, no concello de Miño;
***As Pedrosas**, lugar da parroquia de Priegue, no concello de Nigrán;
***As Pedrosas**, lugar da parroquia de Galdo, no concello de Viveiro.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Pedrouso

Como topónimo **Pedrouso** pode referirse a:

;En Galiza
***Pedrouso**, lugar da parroquia de Xaviña, no concello de Camariñas;
***Pedrouso**, lugar da parroquia de Cacheiras, no concello de Teo.

;Monte de Galiza
***Monte Pedrouso**, no concello de Alfoz.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Pedrouzón

Como topónimo **Pedrouzón** pode referirse a:

;En Galiza
***Pedrouzón**, lugar da parroquia de Tirimol, no concello de Lugo;
***Pedrouzón**, lugar da parroquia de Setados, no concello das Neves.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Alfredo Vázquez

O nome **Alfredo Vázquez** pode referirse a:

***Alfredo Vázquez Jiménez**, regatista galego (n. 1963);
***Alfredo Vázquez Hernández**, narcotraficante mexicano;
***Alfredo Vázquez-Ovando**, investigador mexicano;
***Alfredo Vázquez Carrizosa**, xurista colombiano (1909-2001);
***Alfredo Vázquez Pérez**, escritor galego (n. 1988).

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Alfredo Vásquez Cobo**, militar e político colombiano (1869-1941).
Jeremy Seewer

**Jeremy Seewer**, nado en Bülach o 18 de xullo de 1994, é un piloto suízo de motocrós. Foi catro veces subcampión do mundo de motocrós, dúas delas en MX2 (2016 e 2017) e outras dúas na categoría raíña, MXGP (2019 e 2020). 

## Carreira 
### Inicios 
Fillo de Roger Seewer, antigo campión suízo de motocrós, comezou a practicar dito deporte no 2001, cunha moto de 50 cc. Aos nove anos disputou a súa primeira competición e no 2006 proclamouse campión suízo de 65cc. Volveu ser campión suízo no 2008 en 85cc, e posteriormente pasou a competir na categoría de 125cc, entrando no campionato europeo de 125cc en 2011 con Suzuki. Subiu ao podio dúas veces ese ano e terminou terceiro na clasificación final. Tamén participou nunha carreira do Campionato de Europa MX2, quedando entre os dez primeiros e no Motocrós das Nacións. e na tempada 2019 conseguiu o subcampionato por detrás de Tim Gajser, mesmo resultado que no 2020, no que logrou a súa primeira vitoria na máxima categoría, no Gran Premio da Lombardía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do piloto no sitio web oficial do Campionato Mundial de Motocrós .
Peibás

Como topónimo **Peibás** pode referirse a:

;En Galiza
***Peibás**, parroquia do concello de Antas de Ulla;
****Peibás**, lugar de dita parroquia.
Salomon Smolianov

**Salomon Smolianov** (en ), nado en Kremenchuk en marzo de 1899 e finado en Porto Alegre en 1976, foi un falsificador xudeu e sobrevivente do Holocausto, implicado na Operación Bernhard. A súa vida foi levada ao cine no filme *Die Fälscher*, baseado nas memorias de Adolf Burger e gañador do Óscar ó mellor filme internacional de 2008, sendo a súa personaxe interpretada por Karl Markovics. 

## Traxectoria 
Salomon Smolianov naceu nunha familia xudía en Kremenchuk, Ucraína. Estudou pintura no Imperio Ruso, pero tivo que abandonar o país en 1922 porque os seus pais estaban no lado equivocado da Revolución de Outubro. Cruzou Europa, casou en Italia, Foi buscado por varias forzas policiais europeas antes do estalido da segunda guerra mundial, e en 1939, Bernhard Krüger, futuro *sturmbannführer* das SS na Operación Bernhard conseguiu encarceralo. Foi enviado ao campo de concentración de Mauthausen, onde traballou para os gardas das SS como retratista e artista e foi seleccionado para a Operación Bernhard, sendo trasladado ao campo de concentración de Sachsenhausen en 1944, e finalmente ao subcampo de Ebensee, na rede de campos de Mauthausen. Alí foi liberado polo exército dos Estados Unidos o 6 de maio de 1945. Non se coñecen moitos detalles da vida do mestre falsificador Smolianoff despois da súa liberación, pero crese que falsificou papeis de emigración para xudeus que intentaban viaxar a Palestina. 

Despois emigrou a Uruguai, onde falsificou iconas rusas, e tras ser aparentemente descuberto pola policía uruguaia, mudouse ao Brasil na década de 1950, onde se cre que se dedicou ao negocio dos xoguetes, falecendo en Porto Alegre en 1976.

## Notas
Hasan Akhund

**Mohammad Hasan Akhund**, tamén chamado o mulá **Hasan Akhund**, é un político afgán e militante talibán nomeado primeiro ministro de Afganistán logo da volta ao poder do seu movemento en setembro de 2021. 

## Identidade 
De orixe paxta e descendente de Ahmad Shah Durrani, considerado fundador do moderno Afganistán no século XVIII. Naceu na provincia de Kandahar, berce do movemento talibán na década de 1990. Moitos dos seus datos persoais non resultan claros: considérase que, en setembro de 2021, tería uns sesenta anos, aínda que segundo a Unión Europea tería uns 76 anos. Ten o título de *mulla* e é autor de varios libros sobre o islam.

## Traxectoria política 
É sinalado como un dos fundadores do movemento talibán. A súa proximidade ao *mulla* Omar, líder do mesmo, conferiulle un grande prestixio interno. Durante o primeiro goberno talibán, entre 1996 e 2001, foi ministro de Asuntos Exteriores e viceprimeiro ministro, segundo indica a axencia de prensa Reuters. Isto fixo que fose incluído nas sancións internacionais tanto das Nacións Unidas como da Unión Europea. Logo da intervención dos Estados Unidos, dende 2001, integrou o *Rehbari Shura*, o consello que dirixe os talibáns, chegando a presidilo.  Segundo a prensa india, estivo implicado na destrución dos Budas de Bamiyán. 

O 7 de setembro de 2021, logo de culminarse e a retirada estadounidense e a ofensiva talibá que rematou na caída de Cabul, anunciouse o primeiro goberno talibán, cuxo primeiro ministro foi Mohammad Hasan Akhund. O novo executivo, integrado por recoñecidos talibáns, sen membros da oposición ou de mulleres, e de clara maioría paxta, foi anunciado como "interino", mais sen concretarse prazos para o seu exercicio. 

## Notas
Pena Folenche, Pena Folenche, A Pobra de Trives

**Pena Folenche** é un lugar da parroquia de Pena Folenche, no concello da Pobra de Trives, na comarca da Terra de Trives. Segundo o IGE, en 2023 tiña 27 habitantes (14 homes e 13 mulleres).

## Lugares e parroquias
### Lugares de Pena Folenche
### Parroquias da Pobra de Trives
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Pobra de Trives
Círcol Catòlic de Badalona

O **Círcol Catòlic de Badalona**, coñecido por motivos de patrocinio como **El Círcol Cotonifici Badalona** e ás veces en castelán como **Círculo Católico**, é un club de baloncesto profesional español con sede en Badalona, Cataluña. Actualmente compite na Copa Catalunya, quinta categoría do baloncesto español. Fundado en 1941, chegou a competir múltiples temporadas na máxima categoría. En 1983 cede a súa licenza federativa ao CB Santa Coloma, xogando as tres últimas en Santa Coloma de Gramenet co nome de *Licor 43*.

## Historia 
A sección de baloncesto do Círcol Catòlic foi fundada en 1941, competindo en Terceira División até 1958, cando ascende á Segunda División. O Círcol xogou dez temporadas nesta liga antes de descender novamente á Terceira en 1970. Con todo, en tan só dous anos, o equipo logrou o ascenso á Liga Nacional con Domènec Tallada como Presidente e cun equipo adestrado por Josep Xicart e formado por Ezequiel Barrios, Antoni Baqué, Josep Machado, Josep Mañosa, Ricard Horta, Enric Campos, Josep Cisa, Buñuel, Pere Suñol, Josep Vila e Joan Costa.

A mediados dos anos 1970 o Círcol Catòlic conseguiu o patrocinio da empresa badalonesa Cotonificio, o que significou un grande impulso económico e deportivo para o club. Desde entón, o equipo foi coñecido como Cotonificio de Badalona. En 1978 conseguiu a cuarta posición na liga española e clasificouse para disputar a Copa Korać da tempada seguinte, da que chegou a disputar as semifinais. Naqueles anos formaron parte do club xogadores e adestradores como Manel Comas, José María Oleart, Aíto García Reneses, Quim Costa, Andrés Jiménez, Héctor Perotas, Agustín Custa, Javier Mendiburu, Adolfo Sada ou Jack Schroeder entre outros.

O patrocinio da empresa Cotonificio mantívose até 1983. A retirada do patrocinador e a falta de liquidez económica obrigou ao Círculo Católico a renunciar a disputar a Liga ACB. En 1983 o club cede a súa licenza federativa ao CB Santa Coloma da veciña Santa Coloma de Gramenet, onde co patrocinio da empresa Licor 43 xoga tres temporadas na máxima categoría. O Círcol desmantelou a sección de baloncesto, aínda que volveuna a pór en marcha un ano despois, en 1984, mais nunha situación moi diferente á de anos anteriores: o primeiro equipo tivo que empezar a competir de novo na última categoría do baloncesto catalán,. Actualmente o primeiro equipo do Círcol compite na Copa Catalunya, nome que recibe en Cataluña a Primeira División autonómica inmediatamente inferior á Liga EBA.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial do Círcol Catòlic
* Perfil do Círcol Catòlic en basquetcatala.cat
Adrián Viéitez

**Adrián Viéitez Torrado**, nado en Vigo o 5 de novembro de 1994, é un xornalista e poeta galego.

## Traxectoria 
Estudou no IES Santa Irene de Vigo e obtivo unha das mellores notas de bacharelato de Galicia. Fixo xornalismo na Universidade de Santiago de Compostela (cun ano na Universidade Autónoma de Barcelona). Ten un mestrado en xornalismo cultural pola Universidade CEU San Pablo, onde dá clase de poesía contemporánea. Estuda filosofía.

Ten colaborado con distintos medios, tanto en Galicia (*Galicia en goles* da Radio Galega, Compostimes, *La Voz de Galicia*) como de fóra (a web literaria *Zenda*, *Ctxt*, *El País*, *Jot Down*, a revista teatral *Primer Acto* ou a web de deportes internacional *Vavel*). 

## Obra 
* *Espalda con espalda* (Chiado, 2017). ISBN: 978-989-52-0065-8
* *Tratado sobre tu nombre* (En el mar, 2021).
* *Árboles frutales* (Dieci6, 2021). É únha antoloxía de poesía de autores da súa proximidade persoal.

## Notas
Jessie Burton

**Jessica Kathryn Burton,** nada o 17 de agosto de 1982, é unha escritora e actriz inglesa. En 2021 tiña publicadas tres novelas, *The Miniaturist*, *The Muse*, e *The Confession*, e un libro de literatura infantil, *The Restless Girls*. 

As súas novelas foron consideradas best-séllers polo *Sunday Times* e acadaron o número un dos best-séllers do xornal *New York Times* e ''Radio 4's Books at Bedtime.* En conxunto foron publicadas en case 40 linguas. As súas historias curtas publicáronse en *Harpers Baazar* *US* e *Stylist*.

Non só escribe ficción, os seus ensaios foron publicados en *The Wall Street Journal*, *The Independent*, *Vogue*, *Elle*, *Red*, *Grazia*, *Lonely Planet Traveller' e The Spectator. Brasenose College, Oxford, e o Central School of Speech and Drama.

O seu traballo en teatro inclúe *The Hour We Knew Nothing of Each Other* no National Theatre, Londres en 2008. Alén de traballar como escritora e actriz, traballou como asistente persoal en Londres. Tardou catro anos en rematala. Vendeu máis dun millón de copias no ano en que se editou Adaptouse como miniserie de dúas partes para a BBC e PBS Masterpiece en 2017. Foi nomeada para os Books Are My Bag Readers' Awards.

A primeira novela de Burton para nenos, *The Restless Girls*, foi publicada en setembro de 2018. A historia está baseada no conto dos irmáns Grimm, *As doce princesas bailarinas*, pero enfocada dende un punto de vista feminista.

A súa terceira novela para adultos, *The Confession*, foi publicada en 2019. *Medusa*, o seu segundo libro para nenos, tiña prevista a súa publicación en 2021.

## Recoñecemento 
* 2014 Waterstones "Book of the Year" recibido por *The Miniaturist*
* 2014 Specsavers National Book Awards: New Writer of the Year por *The Miniaturist*

## Obra 
* *The Miniaturist*, 2014
* *The Muse*, 2016
* *The Restless Girls*, 2018
* *The Confession*, 2019

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
A Pega

O topónimo **A Pega** pode referirse a:

;En Galiza
***A Pega**, lugar da parroquia de Viós, no concello de Abegondo;
***A Pega**, lugar da parroquia de Cambre, no concello de Cambre;
***A Pega**, lugar da parroquia de Santa Cecilia de Trasancos, no concello de Ferrol;
***A Pega**, lugar da parroquia de Ove, no concello de Ribadeo;
***A Pega**, lugar da parroquia de Carnoedo, no concello de Sada.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Pena Verde

O topónimo **Pena Verde** pode referirse a:

***Pena Verde**, lugar da parroquia de Rebordondo, no concello de Cualedro;

***Pena Verde**, freguesía do concello portugués de Aguiar da Beira.
Ghostbusters

***Ghostbusters*** é un filme estadounidense de 1984 dirixido e producido por Ivan Reitman e escrito por Dan Aykroyd e Harold Ramis. Está protagonizado por Bill Murray, Aykroyd e Ramis no papel de Peter Venkman, Ray Stantz e Egon Spengler, respectivamente, un trío de parapsicólogos que comezan un negocio de caza de pantasmas na cidade de Nova York. No filme tamén aparecen Sigourney Weaver, Rick Moranis, Annie Potts, William Atherton e Ernie Hudson.

## Personaxes 
* Bill Murray como Peter Venkman
* Dan Aykroyd como Ray Stantz
* Sigourney Weaver como Dana Barrett
* Harold Ramis como Egon Spengler
* Rick Moranis como Louis Tully
* Annie Potts como Janine Melnitz
* William Atherton como Walter Peck
* Ernie Hudson como Winston Zeddemore

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie
KLKB1

O ***KLKB1*** é un xene que nos humanos está situado no cromosoma 4 e que codifica a proteína encimática **calicreína plasmática** (), que tamén recibe, entre outros, os nomes de *calicreína sérica*, *calicreína B1* e  *calicreína B*. Este encima cataliza a seguinte reacción química: corte selectivo dalgúns enlaces peptídicos nos que interveñen a arxinina ou a lisina no cininóxeno humano, incluíndo os enlaces lisina-arxinina e arxinina-serina para liberar bradicinina.

Este encima fórmase a partir da precalicreína plasmática (factor de Fletcher) por acción do factor XIIa.

## Función 
A precalicreína plasmática é unha glicoproteína que participa na activación dependente de superficie da coagulación  do sangue, fibrinólise, xeración de cininas e inflamación. Sintetízase no fígado e segrégase ao sangue como unha soa cadea polipeptídica. A precalicreína plasmática convértese en calicreína plasmática pola acción do factor XIIa polo corte dun enlace interno Arg-Ile. A calicreína plasmática, por tanto, está composta por unha cadea pesada e unha lixeira unidas por unha ponte disulfuro. A cadea pesada orixínase a partir do extremo amino terminal do cimóxeno e contén 4 repeticións en tándem de 90 ou 91 aminoácidos. Cada repetición contén unha estrutura peculiar chamada dominio mazá. A cadea pesada é necesaria para a actividade procoagulante dependete de supericie da calicreína plasmática. A cadea lixeira contén o sitio activo ou dominio catalítico do encima e é homóloga da familia da tripsina de serina proteases. A deficiencia en precalicreína plasmática causa unha activación prolongada do tempo de tromboplastina parcial nos pacientes. O empalme alternativo orixina múltiples variantes de transcrición que codifican diferentes isoformas

## Interaccións 
A KLKB1 (calicreína plasmática) presenta interaccións co cininóxeno de alto peso molecular.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Calicreína, un grupo de encimas que cortan enlaces peptídicos nas proteínas

### Ligazóns externas 
*