Marcelo Rebelo de Sousa

**Marcelo Nuno Duarte Rebelo de Sousa**, nado en Lisboa o 12 de decembro de 1948, é un profesor e político portugués que chegou a presidente da República Portuguesa.

Profesor de Dereito, xornalista e comentarista político, foi profesor e presidente do Instituto de Ciencias Xurídico-Políticas da Facultade de Dereito da Universidade de Lisboa, ata gañar as eleccións presidenciais de 2016.
miniatura|En 2016
Membro dos movementos católicos na súa mocidade, ingresou no Partido Socialdemócrata despois do 25 de abril de 1974. Ocupou, a nivel parlamentario e gobernamental, os cargos de deputado á Asemblea Constituínte, elixido polo PSD; Secretario de Estado (1981-1982) e ministro (1982-1983) para asuntos parlamentarios do goberno da Alianza Democrática, encabezado por Francisco Pinto Balsemão. Foi líder do PSD entre 1996 e 1999.

## Traxectoria 
### Biografía 
Marcelo Rebelo de Sousa é fillo de Baltasar Rebelo de Sousa (1921-2002), médico e político do Estado Novo, e de Maria Fernandes Duarte das Neves (1920-2003), traballadora social; é o irmán de António Rebelo de Sousa e Pedro Rebelo de Sousa.
miniatura|Co Papa Francisco en 2016
Vén de Celorico de Basto, no distrito de Braga, onde ten raíces familiares, e onde naceu a súa avoa paterna. Marcelo Caetano foi o padriño de voda dos seus pais e quen conduciu o coche que levou á súa nai á maternidade para dar a luz a Marcelo. Caetano ía ser o seu padriño de bautismo e é na súa honra que se chama Marcelo. O padriño do bautismo foi Camilo de Mendonça, un agrónomo e político que foi o primeiro presidente da RTP. Asistiu ao Externato Lar da Criança, en Lisboa. Alí tivo que repetir cuarto curso, xunto con Eduardo Barroso, con quen se fixo amigo de toda a vida. Destacou no Liceu Pedro Nunes, recibindo o premio D. Dinis aos 15 e 16 anos, outorgado aos mellores estudantes do país.

### Carreira académica e profesional 
Marcelo Rebelo de Sousa licenciouse en Dereito (1971) e doutorouse en Ciencias Xurídico-Políticas (1984), cunha tese titulada *Os Partidos Políticos no Direito Constitucional Português*, pola Facultade de Dereito da Universidade de Lisboa. Dedicou a súa vida profesional á docencia, ao xornalismo e ao comentario político.

#### Profesor universitario 
Como parte da súa carreira como profesor, en 1990 ascendeu a profesor titular no grupo de Ciencias Xurídico-Políticas da Facultade de Dereito da Universidade de Lisboa. Tamén foi profesor titular da Facultade de Dereito da Universidade Católica de Portugal e profesor invitado na Facultade de Ciencias Sociais e Humanas desa universidade - aínda pertencente á Sociedade Científica -, sendo tamén profesor titular invitado na Facultade de Ciencias Económicas da Nova Universidade de Lisboa.

Aínda na Facultade de Dereito de Lisboa ocupou os cargos de presidente do Consello Directivo (1985-1989), do Instituto de Cooperación Xurídica (2004-2005) e do Consello Pedagóxico (2006-2010), así como presidente do Instituto de Ciencias Xurídicas e Políticas, dende o 2005 ata a súa investidura como presidente da República, en 2016.

Foi o negociador do borrador da Facultade de Dereito da Universidade de Bissau. Presidiu o Comité de Instalación da Facultade de Dereito da Universidade do Porto (1995-1996 e 2001-2003).

É Doutor Honoris Causa pola Universidade de Porto desde 2005.

#### Xornalista 
Como xornalista Marcelo Rebelo de Sousa estivo, desde a súa fundación (1973), vinculado ao semanario *Expresso*. Foi xornalista deste semanario, así como accionista minoritario en Sojornal, o seu editor. Nesta compañía, fundada por iniciativa de Francisco Pinto Balsemão, ocupaba a maioría da capital, cubrindo o resto os postos de Sociedade Nacional de Sabões, Manuel Cordo Boullosa, a familia Ruella Ramos (Diário de Lisboa) e Botelho Moniz (Rádio Clube Português), Francisco Pinto Balsemão (tío), Luiz Vasconcellos, Francisco da Costa Reis, António Patrício Gouveia, Ruben A., Luís Corrêa de Sá, António Flores de Andrade, Mercedes Balsemão, António Guterres e Marcelo Rebelo de Sousa.

En Sojornal Marcelo sería, sucesivamente, administrador e director xeral. No xornal, ademais de editor e editor na área de política e sociedade (creou a sección People), foi subdirector (1975-1979) e director (1979-1981). Tamén dirixiu a revista *E*, que máis tarde adoptou o nome de *Única*, volvendo en 2016 ao nome anterior.

Máis tarde dirixiu o *Semanário* (1983-1987), xornal no que tamén foi accionista fundador, xunto con Daniel Proença de Carvalho, José Miguel Júdice, Victor Cunha Rego, entre outros.

#### Comentador político 
A partir dos anos 90 Marcelo Rebelo de Sousa gañaría notoriedade no comentario político, primeiro no TSF, con *Exame* (1993-1996), despois na televisión, colaborando os domingos pola noite no *Jornal Nacional* de TVI, a partir do 2000. En outubro de 2004, con todo, Marcelo Rebelo de Sousa abandonou TVI, tras unha presunta presión na canle controlada por Miguel Paes do Amaral, do goberno de Pedro Santana Lopes e do ministro Rui Gomes da Silva, destinatario de boa parte das críticas de Marcelo ao goberno. A súa marcha foi considerada un incidente político polo goberno, especialmente despois da petición de Marcelo de que se celebrase unha audiencia co presidente Jorge Sampaio para queixarse ​​do ataque á liberdade de expresión. Rematou coa análise política os domingos, na RTP, en *As Escolhas de Marcelo Rebelo de Sousa*, no ano seguinte, a partir de 2005. A canle pública, coa necesidade de garantir o contraditorio, tamén contratou a António Vitorino, de PS, para a contra, nun comentario o, luns. Máis tarde, António Vitorino marcharía e, baixo este pretexto, a canle do Estado tamén mostrou a Marcelo a saída. TVI volvería contratar a Marcelo para comentarios semanais, agora no Jornal das 8, onde foi comentarista de 2010 a 2015. 

#### Carreira política e asociativa 
Dende que era novo, Marcelo Rebelo de Sousa foi líder de asociacións, sobre todo na formación de mozos da Acción Católica Portuguesa (Xuventude da Escola Católica e Xuventude da Universidade Católica). Aínda hoxe é membro de innumerables institucións privadas de solidariedade social e outras: foi membro do Consello de Administración (1994-2012) e presidente (2012-2016) da Fundación da Casa de Bragança, unha institución estatal que xestiona os bens expropiados polo Estado (foi xefe do goberno de António Salazar) á familia dos duques de Bragança - por designación do Estado portugués, de 2012 a 2016; foi presidente da Asociación de Pais da Escola Salesiana do Estoril, nos anos oitenta; é o comisario do Museo Nacional de Arte Antiga e das fundacións Árpád Szenes-Vieira da Silva e António Quadros. É seareiro e membro do Sporting Clube de Braga.

Marcelo Rebelo de Sousa ingresou no Partido Socialdemócrata logo da súa fundación en maio de 1974, sendo o primeiro presidente electo da Comisión Política do Distrito de Lisboa (1975-1977) deste partido. En 1975 foi elixido deputado á Asemblea Constituínte, participando no traballo de elaboración da Constitución de 1976, aínda vixente. Posteriormente, colaborou con Francisco Sá Carneiro no proxecto de revisión desa mesma Constitución, na súa versión orixinal, no chamado proxecto *Uma Constituição para os anos 80*, onde se defendeu un conxunto de reformas dirixidas á democratización do réxime, que incluíu a limpeza da influencia militar nas institucións democráticas, incluída a extinción do Consello da Revolución e a creación do Tribunal Constitucional, o fortalecemento do papel da Asemblea da República e do presidente da República. En 1981 ingresou no VIII goberno constitucional, como primeiro ministro Francisco Pinto Balsemão, como secretario de Estado para a presidencia do Consello de Ministros. En 1982 asumiu o cargo de ministro de Asuntos Parlamentarios, asumindo así a carteira confiada inicialmente a Fernando Amaral. En 1983 formou, dentro do PSD, a Ala Nova Esperança, liderando, xunto a Durão Barroso, José Miguel Júdice, Pedro Santana Lopes e Conceição Monteiro, a oposición interna ao goberno do Bloque Central; unha acción que debía contribuír á renovación interna do PSD, abrindo as portas á candidatura de Aníbal Cavaco Silva, elixido líder no famoso Congreso de Figueira da Foz, en 1985.

En 1989 encabeza a candidatura do PSD ao Concello de Lisboa, sendo derrotado por Jorge Sampaio, que se presentaba co apoio do Partido Socialista, o Partido Comunista e "Os Verdes". Permaneceu como rexedor ata 1993. Xa dentro do ámbito municipal, foi presidente da asemblea municipal de Cascais (1979-1982) e presidente da asemblea municipal de Celorico de Basto (1997-2005).

Foi membro do Consello de Estado (2000-2001 e de novo 2006-2016).

#### Lídes do PSD 
Despois do goberno de Cavaco Silva e da dimisión do seu sucesor, Fernando Nogueira, Marcelo Rebelo de Sousa sería elixido presidente do PSD, cargo que ocupou entre 1996 e 1999. Durante o seu liderado, fixo posible tres Orzamentos do Estado do goberno (minoritario) de António Guterres e retomou as relacións institucionais entre o PSD e o PCP, que foran cortadas uns 20 anos antes.

Foi un dos promotores da adhesión do PSD ao Partido Popular Europeo (1996), ata entón membro do Partido da Alianza de Liberais e Demócratas por Europa. Tamén foi elixido deputado no Parlamento Europeo e vicepresidente do Partido Popular Europeo (1997-1999). O seu liderado está tamén marcado pola celebración de dous referendos nacionais, en 1998, cuxa iniciativa partiu do líder do PSD, que tamén viu gañar as súas posicións. O primeiro foi o referendo nacional sobre a cuestión do aborto, o 28 de xuño: unha vitoria para o non (50,91%), a pesar de que case seis millóns de electores (68,06%) optaron por absterse. O segundo foi o referendo sobre rexionalización administrativa, o 8 de novembro: o 63,59% dos votantes están en contra da proposta de reforma administrativa; 51,3% de abstención. Por unha banda, o movemento Portugal Plural, dirixido polo exdeputado do PS Eurico Figueiredo, e desde o que se lanzará o movemento cívico de Intervención Radical; por outra, o movemento Nação Una, no que destacan Paulo Teixeira Pinto e Manuel Monteiro. Marcelo Rebelo de Sousa, que provocou estas dúas consultas populares, pode queixarse ​​das poucas vitorias na súa dirección do PSD; non obstante, cabe destacar a feble participación popular que logrou este mecanismo constitucional. A ruptura co líder do CDS-PP, Paulo Portas, con quen Marcelo preparaba unha alianza política, foi a culminación do seu consulado no PSD. Como tal, xa estaba baixo a presidencia de José Durão Barroso cando o PSD se presentou ás eleccións lexislativas de 1999.

#### Candidatura presidencial 
O 9 de outubro de 2015, na terra dos seus avós paternos, Celorico de Basto, no distrito de Braga, anuncia a súa candidatura ás eleccións presidenciais portuguesas de 2016. O 28 de decembro de 2015 inaugurouse a sede da campaña, situada en Belém, Lisboa, e presenta á moza científica Maria Pereira como representante nacional da candidatura. Marcelo afirmou que non habería carteis na súa campaña electoral e, ademais, non foi moi intenso, aínda que se atopou cunha gran vantaxe sobre os outros candidatos á presidencia, segundo as enquisas. Probablemente isto debíase a que o candidato Marcelo Rebelo de Sousa foi comentarista político nos últimos anos, adquirindo influencia e fama, o que lle permitiu prescindir dunha intensa campaña electoral.

Foi elixido presidente na primeira volta o 24 de xaneiro de 2016 co 52% dos votos, derrotando, entre outros candidatos, a António Sampaio da Nóvoa, Maria de Belém Roseira, Marisa Matias e Vitorino Silva.

## Presidencia da República de Portugal 
Marcelo Rebelo de Sousa tomou posesión como presidente da República ante o Parlamento o 9 de marzo de 2016, estendéndose nun programa de conmemoracións oficiais da toma ata o día 11. Na mesquita de Lisboa, un concerto dedicado á mocidade na Praça do Município en Lisboa e unha visita á cidade de Porto. A primeira viaxe oficial ao estranxeiro como presidente foi ao Vaticano, o 17 de marzo, onde foi recibido polo papa Francisco. O mesmo día viaxou a España onde ceará co rei Filipe VI. Falou o 13 de abril no Parlamento Europeo en Estrasburgo. Mentres tanto, viaxou a Mozambique, Italia, Alemaña e Marrocos. Xunto co primeiro ministro António Costa, celebrou o Día de Portugal en París, xunto a comunidade portuguesa alí residente. No verán de 2016, asistiu a tres partidos da selección nacional no Campionato Europeo de fútbol de 2016 en Francia e visitou Brasil para os Xogos Olímpicos. Na terceira das súas visitas oficiais á rexión autónoma de Madeira, Marcelo Rebelo de Sousa viaxou ás illas Desertas, sendo o primeiro xefe de estado en facelo e ás ilhas Selvagens.

Foi reelixido Presidente da República en xaneiro de 2021 co 60,70% dos votos.

## Marcelo Rebelo de Sousa e Galicia 
En 2018 recibiu o premio Fernández Latorre e destinou o importe do premio á fundacións Vida e Paz.

Sinalou que "estar en Galicia é sentirme na familia máis próxima... a dobre vecindade cría unha afinidade nos usos, tradicións, na ledicia de vivir e convivir. Na dozura da poesía, na vivacidade da música e a profundidade da fe". Citou figuras da literatura galega como Castelao, Vicente Risco ou Rosalía de Castro, ademais de escritores en castelán como Camilo José Cela e Torrente Ballester.

## Notas