open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arcobotante

[miniatura|300px|Arcobotante da [abadía de Bath]]
Un **arcobotante** é un elemento estrutural arquitectónico exterior con forma de medio arco que recolle a presión no arranque da bóveda e transmítea a un contraforte, ou estribo, encostado ao muro dunha nave lateral. É un elemento construtivo distintivo da arquitectura gótica, xunto co arco apuntado e a bóveda de crucería.

## Características 
Como arco exterior de descarga adoita estar en posición inclinada; é, xa que logo, un arco por tranquil, xa que ten os arranques a distinta altura. O arcobotante forma parte da estrutura gótica, pero só se aprecia desde o exterior. A parte inferior apóiase nun estribo, contraforte, ou botarel; e a parte superior serve de sostén, xeralmente, a unha bóveda de crucería. Un pináculo coroa o estribo, decorándoo, denominado agulla cando é moi elevado.

## Historia 
Utilizouse por primeira vez en 1180 na construción da nave central de Nosa Señora de París, para reforzar a súa bóveda de oxivas. Mediante este sistema conseguiuse transmitir as presións desde o arranque das bóvedas altas ata os contrafortes do exterior, permitindo abrir maiores vans nos muros da nave central. Co arco apuntado, grazas a súa verticalidade, permitiu elevar a altura do edificio.

Este sistema substituíu os estribos utilizados no románico para contrarrestar os pulos laterais da bóveda. Ao liberarse o muro da función de contraforte, puidéronse facer máis altos e esveltos, propiciando a entrada de luz a través dos vitrais.

Máis tarde e coa fin de evitar o desprazamento dos contrafortes polo pulo dos arcobotantes e, á súa vez, contribuír ao efecto ascendente da arquitectura gótica, coroóuselles cun pináculo ou alicerce terminado en forma apiramidada na súa parte superior, ou chapitel. O arcobotante tamén é usado para conducir ao exterior a auga de choiva das cubertas, adornándose estes desaugadoiros habitualmente con figuras grotescas, as cales reciben o nome de gárgolas

## Galería

Ficheiro:Arc.boutant.Notre.Dame.de.Paris.png|Catedral de Notre-Dame de París
Ficheiro:Arc.boutant.cathedrale.Amiens.png|Catedral de Amiens
Ficheiro:Arc.boutant.cathedrale.Narbonne.png|Catedral de Narbona
Ficheiro:Arc.boutant.cathedrale.Clermont.Ferrand.png|Catedral de Clermont Ferrand

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Contraforte.
*Bóveda de crucería.
*Arco apuntado.
*Vitral.
Carmiña, flor de Galicia

***Carmiña, flor de Galicia*** é un filme mudo español producida por Hispánica Film de Madrid, dirixido polo italiano Rino Lupo en 1926 e estreado en 1927. A estrea en Vigo foi no teatro Rosalía de Castro o xoves 17 de febreiro de 1927 en pase dobre. A música, baseada en aires galegos, foi arranxada para a ocasión polo compositor vigués Santos Rodríguez Gómez e interpretada baixo a súa dirección polo coro de Lavadores Queixume dos Pinos.

Os exteriores rodáronse en Vigo, Mondariz e noutras localidades da provincia de Pontevedra, e en Vila da Veira (Portugal) e os interiores nos estudos Invicta de Porto. Os rótulos escribiunos Antonio Rey Soto e a publicidade do filme en Galicia realizouse en parte en lingua galega.

## Argumento 
O filme é un melodrama de ambiente galego contemporáneo, protagonizada por Carmiña que se ve abandonada tras ir á cidade acompañando ao seu pretendente, un conde, a protagonista desesperada decide suicidarse pero válelle o seu antigo namorado que a salva de morrer e o conde finalmente arrepentido volverá con ela, nunha historia paralela por medio dun flashback conta unha lenda medieval, un mozo asasina ao seu señor para impedir que cumpra o dereito de pernada coa súa moza.

## Intérpretes 
* Maruja del Mazo
* Irene Salazar
* Aida de Lupo
* Eduardo Prados
* Juan Muñoz del Río

centro|O filme.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
*
Caspe

**Caspe** (*Casp* en catalán e aragonés) é unha cidade histórica de Aragón, situada na parte oriental da provincia de Zaragoza a 100&nbsp;km de distancia da capital. Con 10.220 habitantes (INE 2022), é a cabeceira da comarca do Bajo Aragón-Caspe.

## Situación 
Caspe sitúase na zona de transición entre Aragón e Cataluña, nas beiras do río Ebro o cal forma aquí o chamado Mar de Aragón.

## Historia 
O lugar consta que xa existía no período musulmán como *Qsp*, *Qasp* ou *Qasb* (en diversas transcrición do árabe). O escritor musulmán Yaqut dos séculos XII-XIII indica que *Qasb* er un castelo (*hisn*) de Zaragoza.

En 1412 acolleu o Compromiso de Caspe, polo que se introduciu a dinastía de Trastámara no goberno do reino de Aragón.

Xa no século XX, durante a guerra civil española foi residencia do Consello de Aragón, o órgano de goberno do Aragón republicano. Redactouse aquí o Estatuto de Autonomía, que o desenvolvemento da guerra impediu aprobar.

## Demografía 
## Economía 
Foi até hai unhas década un nó de comunicacións, tanto por estrada como por ferrocarril, pero vindo a menos. A súa economía baséase no sector servizos, na industria téxtil, en Caspe hai un centro loxístico de Adidas e nas grandes explotacións agrícolas de regadío próximas (en boa medida sostidas pola man de obra inmigrada). En relación con estas últimas cómpre destacar os pexegos de Caspe, pero que se amparan na denominación de orixe *melocotón de Calanda*.

Caspe tamén é coñecido a nivel internacional como lugar de pesca no próximo "Mar de Aragón", os encoros do Río Ebro.

## Monumentos 
Conta cun importante patrimonio histórico-artístico, do que hai que salientar:
* Castelo do Compromiso (en ruínas). 
* Colexiata de Santa María a Maior .
* Mausoleo romano de Miralpeix, hoxe no casco urbano, pero traìdo desde Miralpeix.
* *Ermida da Malena* ou Madanela.
* Convento da Orde dos franciscanos.
* Torre de Salamanca.

Por desgraza varias destas edificación atópanse en mal estado de conservación.

## Cidades irmandadas 
Caspe está irmandada con:
*  Almería
*  Gaillac
Choia de bico amarelo

A **choia de bico amarelo**, *Pyrrhocorax graculus*, é unha ave da familia dos córvidos, unha das dúas comprendidas no xénero *Pyrrhocorax*, de distribución eurasiática.

É unha especie moi emparentada coa outra especie do xénero, a choia de bico vermello (*Pyrrhocorax pyrrhocorax*).

## Descrición 
As choias de bico amarelo miden entre 36 e 39&nbsp;cm de lonxitude e teñen unha envergadura de ás de entre 70 e 85&nbsp;cm. O seu peso vai dos 190 ós 240 gramos. Teñen a plumaxe completamente negra, con zonas con reflexos metálicos. O bico é amarelo (característica fundamental para diferencialas das choias adultas), e as patas vermellas.

Son voadoras extraordinarias, que utilizan as correntes de aire ascendentes para planear, e parecen divertirse perseguíndose e facendo manobras no aire. As choias son moi sociais que adoitan moverse en grupos grandes.

## Distribución e hábitat 
As choias de bico amarelo aparecen nos Alpes, os Pireneos, os Abruzos italianos, as montañas da península dos Balcáns, o Cáucaso e Asia central (no Himalaia). Son aves de alta montaña, que viven por riba da fronteira superior do bosque ata os 4000 metros de altura.
Malia non seren unha especie rara, nos últimos séculos a súa área de distribución reduciuse, desaparecendo dalgunhas áreas na perifería do seu territorio, coma os montes Tatra en Polonia (Tomek & Bocheński 2005). A facilidade coa que coexisten coa presenza humana, podería relacionar a perda destas poboacións máis cos cambios climáticos que coa perda dos hábitats tradicionais.

## Alimentación e costumes reprodutores 
A súa fonte principal de alimentación son os insectos no verán e as bagas e os restos de comida no outono e no inverno, pero son aves adaptables, que non rexweitan practicamente ningún alimento dispoñible.

Fan niños grandes en paredes de rocha moi verticais. Poñen entre 3 e 5 ovos que teñen que chocar entre 18 e 21 días. Despois de saíren do ovo, os polos pasan entre 31 e 38 días no niño.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Bergdohle2.jpg|Choia de bico amarelo no inverno
Ficheiro:Pyrrhocorax graculus.jpg|Choia de bico amarelo nos Dolomitas 
Ficheiro:Pyrrhocorax graculus on Schlern.jpg|Choia de bico amarelo no Schlern
Pyrrhocorax graculus graculus MHNT.ZOO.2010.11.171.3.jpg |*Pyrrhocorax graculus graculus* 

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* [A choia de bico amarelo na "Lista vermella de especies ameazadas" da IUCN(https://gl.wikipedia.org/wiki/Uni%C3%B3n_Internacional_para_a_Conservaci%C3%B3n_da_Natureza)]
* Sons e imaxes 
* a choia de bico amarelo en Hribi.net
* Base de datos sobre os córvidos (alemán)
* Vídeos sobre a especie en Internet Bird Collection
Atlante

O termo **Atlante** fai referencia a:

*os habitantes da Atlántida;
*o deus **Atlante**, tamén chamado Atlas, titán condenado a cargar cos piares que mantiñan a terra separada dos ceos;
*un **telamón**, columna ou piar en forma de deus Atlas;
*as **estatuas dos Atlantes**, estatuas antropomorfas correspondentes á cultura tolteca;
Cruceiro (arquitectura)

Nas igrexas cuxa planta posúe forma de cruz latina ou grega, denomínase **cruceiro** ao espazo definido pola intersección da nave principal e a transversal ou transepto. Este espazo adóitase cubrir mediante unha bóveda ou cúpula alzada sobre un ciborio ou tambor que se sustenta nos arcos torais. Deste xeito obtéñense dous efectos: resaltar ao exterior o punto de encontro das naves con esa especie de torre que se encumbra sobre el, chamada ciborio, e favorecer a iluminación a través dos ocos abertos no propio ciborio ou na lanterna que en ocasións se intercala entre este e a cúpula.

Non é raro ver o termo cruceiro utilizado para referirse ao *transepto* (do latín *Transeptum*), é dicir, á propia nave que cruza á principal no canto do lugar onde se cruzan.
Ciborio

[miniatura|dereita|250px|Ciborio da igrexa do [Convento de San Francisco do Val de Deus]]
En arquitectura denomínase **ciborio** a unha pequena torre que se eleva, nalgunhas igrexas, por encima do cruceiro do transepto a partir dun corpo cilíndrico ou octogonal que no seu interior adoita cubrir unha cúpula. Non é un elemento exclusivo da arquitectura relixiosa, aínda que é nos templos onde se alcanza a súa máxima utilización. Pode coroarse cun chapitel.

En efecto, nas igrexas de planta en forma de cruz, ben sexa latina ou ben grega, prodúcese un espazo de encontro entre a nave principal e a que a curta ortogonalmente ou transepto que recibe o nome de cruceiro. É habitual que este ámbito cúbrase mediante unha cúpula elevada sobre un ciborio.

Segundo que a anchura do transepto sexa ou non igual á da nave, o cruceiro é un cadrado perfecto ou un rectángulo; en todo caso, os seus catro lados van constituídos por senllos arcos torais sobre os que se alza o ciborio. Tendo en conta que este é de planta circular ou octogonal, mentres que o cruceiro é un cuadrilátero, para realizar o debido asento disponse nos catro vértices deste último outras tantas pezas estruturais abovedadas, xa sexa en forma de triángulos esféricos, nese caso denomínanse pendentes, ou de beirís fora do muro, no que se designan como *trompas*. No ciborio adoita abrirse  ocos ou lucernarios que alivian o seu peso e propician a iluminación superior.
[miniatura|Vista interior do ciborio da [catedral de Coutances.]]

## Normandía 
[miniatura|Vista interior do ciborio da [catedral de Rouen.]]
É unha característica singular dalgunhas igrexas grandes, pero especialmente das catedrais góticas, en Normandía (entre as catedrais desta provincia, unicamente a de Sées non o ten na actualidade), e en Inglaterra.

Algúns ciborios célebres:

* Abadía aux Hommes de Caen
* Catedral de Ruán
* Abacial de Saint-Ouen de Ruán
* Catedral Notre-Dame d'Évreux
* Catedral Saint-Pierre de Lisieux
* Catedral de Bayeux
* Catedral Notre-Dame de Coutances
* Abadía de Saint-Georges-de-Boscherville
* Abadía da Trinité de Fécamp

## Notas
Pináculo

dereita|miniatura|300px|Esquema da sección dunha catedral, indicando o pináculo.

**Pináculo** é o punto máis alto dun determinado lugar, un edifício ou unha torre, por exemplo. O pináculo en albanelaría emprégase como peso no cume dun contraforte ou como motivo decorativo como remate. Foi moi empregado na arquitectura gótica na procura dunha maior sensación de altitude dos edificios.
[miniatura|esquerda|140px|Pináculo gótico rematado en [florón (arquitectura)|florón]]
Coro (arquitectura)

miniatura|Coro da Catedral de Chester, Inglaterra
En arquitectura denomínase **coro** á parte dunha igrexa reservada ao conxunto de relixiosos a ela adscrito, os cales cantan os oficios. A súa localización cambiou ao longo do tempo pois, mentres ao principio (nas basílicas paleocristiás) situouse no presbiterio, máis adiante situouse na nave central ou nos pés da igrexa e en alto.

Na Catedral de Santiago de Compostela colocouse por primeira vez o coro na nave central, cerca do cruceiro, o que tivo influencia nas catedrais e igrexas españolas posteriores e gran transcendencia en toda España, posto que, ao liberar espazo no presbiterio, deu lugar ao desenvolvemento de retablos de maior tamaño e complexidade no altar maior.

Porén, no resto de Europa seguiu adoitándose a colocar na cabeceira da igrexa.

[miniatura|Coro do [Mosteiro de San Salvador de Celanova|centro]]
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Coro pétreo do mestre Mateu
Absidiola

dereita|miniatura|Esquema da planta dunha catedral coas absidiolas destacadas.
En arquitectura denomínase **absidiola** ou **ábsida secundaria**, a unha pequena ábsida que se abre na ábsida principal e acolle unha capela. Tamén poden construírse nos lados do transepto.
Esta estrutura foi moi común nas catedrais dos estilos románico e gótico durante a  Idade Media.

A planta pode ser cadrada, circular ou poligonal, consante coa planta e características da ábsida á que se abren.

No caso de existir un deambulatorio que rodea a ábsida, as absidiolas abriranse a este. O número de absidiolas máis común é de tres, podendo variar segundo as dimensións do templo.
[miniatura|dereita|Planta da [Catedral de Santiago no século XII onde se poden ver as cinco absidiolas da ábsida e as catro do lado leste do transepto]]
En termos de difusión xeográfica denótase unha clara centralización do seu emprego no continente europeo (especialmente en Francia), sendo moi limitado o seu uso en Inglaterra.

É un recurso arquitectónico moi empregado nos templos de peregrinación xunto co deambulatorio.
## Notas
Cogullo

[dereita|miniatura|200px|[Convento de Cristo en Tomar, pormenor de pináculo revestido con cogullos.]]

O elemento arquitectónico **cogullo**, tamén ***crochet***, **colchete** ou **cogoilo**, designa un pequeno elemento decorativo en pedra representando follas estilizadas, de uso común na arquitectura do estilo gótico.

Estes elementos combados e retorcidos xorden en repetición, e colocados á mesma distancia entre si, especialmente rematando arestas de pináculos (coroados no pico cun florón ou crista), gabletes e arcos.

No gótico primitivo estas formas simplifícanse bastante pasando a formas extremadamente traballadas no gótico flamexante, cando a profusión de decoración atinxe o auxe do estilo e se acentúa a idea de verticalidade e de movemento en dirección ao ceo.
Eiffel (linguaxe de programación)

**Eiffel** foi ideado en 1985 por Bertrand Meyer. É unha linguaxe de programación orientada a obxectos centrada na construción de software robusto. A súa sintaxe é parecida á da linguaxe de programación Pascal. Unha característica que o distingue do resto das linguaxes é que permite o deseño por contrato desde a base, con precondicións, postcondicións, invariantes e variantes de bucle, invariantes de clase e asertos.

Eiffel é unha linguaxe con tipos fortes, pero relaxado por herdanza. Implementa administración automática de memoria, xeralmente mediante algoritmos de recolección de lixo.

As claves desta linguaxe están recollidas no libro de Meyer, *Construción de Software Orientado a Obxectos*.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* 
* 
*
Ulmo

**Ulmo** (do Valarin **Ulubôz**, **Ullubôz** vía **Ulumō**) é un personaxe ficticio do *legendarium* de J. R. R. Tolkien, que aparece na súa obra O Silmarillion. É un dos Valar, os seres anxelicais que custodian e gobernan Arda (o mundo no universo de Tolkien).

## Traxectoria 
Ulmo é o señor dos mares; segundo crían os Eldar, o seu nome significa *Aquel que flúe*. Tamén se lle coñece como o *Rei do Mar* e o *Señor das Augas*. Foi un dos artífices principais de Arda.

Ulmo era o segundo dos Aratar (os oito Valar de maior poder), despois de Manwë; é dicir, era o segundo en canto a maxestade, e antes da fundación de Valinor era o amigo máis achegado de Manwë. Antes da creación de Arda, cando os Ainur cantaron para o seu pai Ilúvatar, Ulmo fora o mellor cantante e o mellor compositor de música. Os Elfos débenlle a súa habelencia para a música ao ensino de Ulmo, e recoñecen as melodías deste no correr dos regatos e dos ríos, e no bater das ondas do mar. Ulmo sempre desconfiou de Melkor, o Vala Maligno, e este temía o mar case tanto como temía a Varda, porque ambos eran indomábeis. Ulmo non tiña morada en Valinor, nin outro lar permanente sobre a terra, xa que prefería as profundidades dos mares e os ríos. O seu pazo no fondo de Ekkaia, o Mar Circundante, chamábase Ulmonan. Ulmo nunca casou, o que acrecentou o seu illamento.

Raramente acudía aos Consellos de Máhanaxar, onde se reunían os Valar, e só en caso de grande necesidade. Prefería ficar en Arda, evitando camiñar sobre a terra firme, xa que Homes e Elfos estarrecían ante a súa forma: unha onda xigante cun helmo cristado de escuma e armadura verde escintilante, a soprar os seus grandes cornos, chamados Ulumúri. Todas as augas estaban baixo o seu goberno: as baías, os ríos e mesmo as augas subterráneas. Grazas a estas mantíñase en contacto con Arda, e sabía máis do que acontecía cos Fillos de Ilúvatar ca Manwë, pois dise que vivía nas mesmas veas do mundo.

O vasalo de Ulmo Ossë, e a súa esposa Uinen eran (xunto con Melian) os Maiar máis coñecidos polos Elfos. A través deles Ulmo aprendeu moito dos Elfos.

Ulmo sempre amou tanto aos Eldar como aos Edain, mesmo cando os Valar abandonaron a Terra Media. Opúxose ao plano de Oromë para atraer aos Elfos a Aman, e ancorou a illa de Tol Eressëa na Baía de Eldamar, porque coñecía a mente dos Elfos Teleri. Ulmo foi o Vala que máis influíu na derrota de Morgoth, ao urxir a Turgon a que construíse Gondolin e a Finrod para que erixise Nargothrond. Presentouse ante Tuor e cominuouno a ir a Gondolin como mensaxeiro para Turgon; chegado alí, acabou casando coa filla de Turgon, Idril, que procreou a Eärendil; Ulmo salvou a esposa de Eärendil, Elwing do espolio dos Portos do Sirion, permitíndolle levar un dos Silmarils ao seu marido, que puido así ser admitido en Valinor para pregar axuda. Ulmo tamén os defendeu no consello ante a posíbel cólera de Mandos.

## Outros usos 
Ulmo é tamén outro nome de Erasmo de Formia, que, (coincidencia ou non) é o santo patrón dos mariñeiros.

## Notas
Extended ML

**Extended ML** é un linguaxe de programación creado por Kahrs, Sannella e Tarlecki baseado en ML. Estende a sintaxe de ML para incluír axiomas de semántica, os cales poden non ser executables pero que serven para especificar rigorosamente o comportamento dun programa. Con esta extensión a linguaxe pode utilizarse para aplicar técnicas de refinamiento de programas para, a partir dunha especificación formal, producir un programa na linguaxe Standard ML que cumpre coa especificación. Extended ML utilízase para o ensino de desenvolvemento formal de programas, especificación de programas e para investigación en verificación automatizada de programas.

## Ligazóns externas
*Don Sannella - Información sobre Extended ML

## Notas
* S. Kahrs, D. Sannella, e A. Tarlecki. **The definition of extended ML: A gentle introduction.** *Theoretical Computer Science*, 173(2):445-484, 28 Feb 1997.
XBase++

**XBase++** é unha linguaxe de programación desenvolto por Alaska Software, compatible con Clipper 5.2, soportando a programación orientada a obxectos, a herdanza múltiple e o polimorfismo. Soporta todos os tipos nativos de xBase, incluíndo os Codeblocks. Permite xerar aplicacións Windows NT / 2000 / XP (32 bits) e 95 / 98 / ME.

## Historia 
XBase++ naceu tras a decisión de Computer Associates de abandonar Clipper para envorcarse en Visual Objects. O fracaso de V.Ou. como substituto de Clipper provoca que comecen a desenvolverse primeiro bibliotecas de terceiros para dotalo de soporte Windows, e logo de compiladores alternativos como XBase++ que soporten a síntaxis de Clipper 5.2 (a versión máis popular), expandindo o soporte a aplicacións de 32 bits.

## Soporte de Clipper 
XBase++ soporta tanto as vellas sentenzas @\SAY/GET para definir formularios como dispón dun editor gráfico de formularios similar ao de Visual Foxpro. Conta así mesmo cunha contorna de desenvolvemento visual, soporte de ficheiros OEM (formato DOUS) e ANSI (Windows), un depurador integrado e un compilador de recursos para poder engadir iconas e gráficos á aplicación. Pode xerar ficheiros EXE ou DLL.

## RDD 
Xbase++ soporta os Replaceable Database Drivers (RDD, que permiten o soporte de múltiples formatos de base de datos, podendo ser desenvolvidos por terceiros) de Clipper mediante os seus DatabaseEngines (DBEs). O paquete inclúe soporte para DBF, FOX, NTX, CDX, SDF e DO. Soporta CORBA 2.0, os formatos de Visual FoxPro 3.0 a 5.0, e acceso a servidores SQL.

## Exemplos de Código 
```visualfoxpro
#include "Common.ch"
#include "class.ch"

//
//  Este programa imprime:
//
//  Michifuz  Miau!
//  DonGato   Miau!
//  Rin Tin Tin  Guau!
//  Press any key to continue...
//

/////////////////////////////
//
PROCEDURE Main()
//
/////////////////////////////

  LOCAL aAnimales := Array(3)
  LOCAL i

  aAnimales[1] :=  Gato():New("Michifuz")
  aAnimales[2] :=  Gato():New("DonGato")
  aAnimales[3] :=  Can():New("Rin Tin Tin")

  FOR i:=1 TO LEN(aAnimales)
     ? aAnimales[i]:Nome + "  " + aAnimales[i]:Falar()
  NEXT i

  WAIT

RETURN

/////////////////////////////
//
CLASS Animal
//
/////////////////////////////

   EXPORTED:
      VAR Nome   READONLY

      METHOD Init
      DEFERRED CLASS METHOD Falar
ENDCLASS

METHOD Animal:Init( cNombre )
   ::Nome := cNombre
RETURN Self

/////////////////////////////
//
CLASS Can FROM Animal
//
/////////////////////////////
   EXPORTED:
   METHOD Falar
ENDCLASS

METHOD Dog:Falar()
RETURN "Guau!"

/////////////////////////////
//
CLASS Gato FROM Animal
//
/////////////////////////////
   EXPORTED:
   METHOD Falar
ENDCLASS

METHOD Gato:Falar()
RETURN "Miau!"
```

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Alaska Software .
* SQLExpress for Xbase++ Object-Oriented ODBC and SQL interface for Xbase++ sqlexpress.net .
* Xb2.NET Xbase++ web server & Internet development tool (TCP/IP, HTTP, SOAP, FTP, SSL, XML) .
* ot4xb Open Source Tools para Xbase++ xbwin.com .
* The Oasis comunidade de soporte a desenvolvedorres focalizada en Clipper, FoxPro e xBase++ .
* Dialectos xBase  .
Lorenzo Langstroth

miniatura|200px|Lorenzo Langstroth.
**Lorenzo Lorraine Langstroth**, nado en Filadelfia (Pensilvania) o 25 de decembro de 1810 e finado o 6 de outubro de 1895, foi un apicultor estadounidense.

## Traxectoria 
Graduado en Yale en 1880, traballou alí ata 1834-1835. Foi o pastor de varias igrexas de Congregacións en Massachusetts, en 1848 converteuse en principal dunha escola das señoras novas en Filadelfia.

Desde 1858 viviu en Oxford, Ohio, na súa residencia, e dedicou o seu tempo á apicultura. Inventou a colmea de cadro móbil, e patentouna en 1852, esta tivo unha difusión practicamente mundial. A mesma leva o seu nome Colmea Langstroth. 

Tamén descubriu o espazo abella, que é o lugar polo cal as abellas transitan entre os cadros e na colmea. Non respectar este espazo fai que a abella o encha con própole. Nunca debe ser menor a 5 milímetros, porque o encherá con própole, nin maior a 9 milímetros porque construirá panal de cera. Foi un dos primeiros apicultores en recibir e vender nos Estados Unidos a abella italiana (*Apis mellifera ligustica*), describindo as bondades produtivas desta raza.

## Obra 
Os seus libros son pioneiros no mundo, foron traducidos a moitos idiomas. Existe unha grande evolución entre a primeira e segunda obra do autor. A primeira obra conta con 40 edicións ata o de agora. 

* ''Langstroth on the hive and the honey-bee; a bee keeper's manual*. Hopkins, Bridgman, Northampton (1853).
* *A practical treatise on the hive and honey-bee'' (1863).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Abella melífera 
* Abella mestra
* Apicultura 
* Apis mellifera 
* Cera 
* Cera estampada 
* Colmea Langstroth 
* Panais de cera 

### Ligazóns externas 
* Movable-Comb Hive, United States Patent No. 9,300, Issued: 5 de outubro de 1852 
* Beehives and beekeeping 
* Cultura Apícola. Lorenzo Langstroth 
* Cultura Apícola. Libros de Langstroth
Visual DialogScript

**Visual DialogScript** é unha linguaxe de programación para sistemas operativos Windows con interface gráfica, e que emprega as API's de Windows. Foi desenvolto orixinalmente por Julian Moss, pero na actualidade é un produto de Commercial-Research, Ltd.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Sitio oficial de Visual DialogScript
*VDSWORLD - Sitio da comunidade non oficial de VDS
*uVeDeSe - Páxina sobre Visual DialogScript en español
PL/1

**PL/1**, acrónimo de **P**rogramming **L**anguage **1** (**L**inguaxe de **P**rogramación **1**), foi proposto por IBM cara a 1970 para responder simultaneamente ás necesidades das aplicacións científicas e comerciais, dispoñible nas novas plataformas de utilidade xeral IBM 360 e máis adiante IBM 370.

Esta linguaxe tiña moitas das características que máis adiante adoptaría a linguaxe C e algunhas de C++. Por desgraza, IBM rexistra o nome da linguaxe como forma de manter control sobre o seu desenvolvemento, o que disuadiu a outras empresas de dar ese nome ás súas implementacións. Non sendo posible atopar unha única linguaxe para diversas plataformas, os potenciais usuarios da linguaxe preferiron non adoptalo a pesar das súas múltiples innovacións, que incluían multiprocesamiento, recursión, estruturas de control modernas, facilidades para a posta a punto, asignación dinámica de espazo para estruturas de datos, procedementos xenéricos etc.

Con todo, dentro dos usuarios de IBM, a linguaxe utilizouse con bastante intensidade, e o proxecto Multics utilizou PL/1 como linguaxe de desenvolvemento para o seu sistema de operación.

PL/1 foi probablemente a primeira linguaxe comercial cuxo compilador estaba escrito na linguaxe que compilaba.

## Exemplo de programa 
 Test: procedure options(main);
 
   declare My_String char(20) varying initialize('Hello, world!');
    
   put skip list(My_String);
   
 end Test;

## Estándar 
* ANSI X3.74-1987 (R1998) Title: Information Systems - Programming Language - PL/I Xeral-Purpose Subset
Cadro móbil

250px|miniatura|Marcos ou cadro móbil.

O **cadro móbil** foi un invento revolucionario na práctica da apicultura, pois orixinalmente os panais de mel eran destruídos ao cultivalos, aínda que se recuperaba a cera.

## Historia 
A invención do mesmo débese a numerosos autores: François Huber desenvolveu unha colmea de cadros mobilistas, tipo acordeón, e despois Jan Dzierzon mellorou a mesma. En 1853 Lorenzo Langstroth patentou a colmea que leva o seu nome, e posteriormente as colmeas utilizaron este modelo e os cadros móbiles destas, que poden ser definidos como o mobiliario da casa da abella, variaron a súa forma segundo se modificaron as medidas do longo e a profundidade.

A colmea Langstroth utiliza cadros de 447,6&nbsp;mm de longo e 285,7&nbsp;mm de profundidade, espazados a unha distancia de 35&nbsp;mm entre os centros dos cadros. Moses Quimby utilizara un cadro de 470&nbsp;mm de longo e 285,7&nbsp;mm de profundidade que posteriormente foi adoptado por Charles Dadant, para a colmea Dadant. Porén Dadant and Sons a partir de 1917 comezou a producir a Colmea Dadant modificada que utiliza os cadros da colmea Langstroth separados por unha distancia ao centro de 38&nbsp;mm. Esta medida difundiuse moito por Europa, utilizándose en Inglaterra pola maior parte dos apicultores comerciais. A posterior o Irmán Adán modifica esta colmea para levala de 10 a 12 cadros por alza, tomando unha forma cadrada. Colmea denominada **Buckfast Dadant**.

O cadro móbil ten catro partes principais:

* o cabezal ou listón superior. 
* os laterais. 
* o listón inferior.

## Cadros autoespazadores 
Despois que Lorenzo Langstroth desenvolvese o seu cadro móbil, houbo moitas críticas respecto diso en virtude que os mesmos colgan libremente e oscilan, co cal ao moveren a colmea estes esmagan as abellas, pasaron a chamalos **cadros pisoteadores de abellas** polos seus opoñentes.
 
Débese a Julius Hoffman a invención do cadro autoespazador. Nun primeiro momento o espazo producíao proxeccións nos laterais do cadro, pero a pesar de que este cadro estaba espazado, lograba moverse. Por iso Hoffman levou estas proxeccións a unha profundidade dun terzo do cadro, logrando un deseño inmellorable utilizado ata os nosos días.

## Materiais de construción do cadro 
Durante moito tempo o cadro confeccionouse con madeira, preferiblemente semidura ou branda. Na actualidade utilízanse plásticos inxectados para a construción do marco móbil como da folla de cera estampada. Malia isto os cadros de madeira seguen a ter unha moi ampla difusión.

## Medidas de diferentes tipos de colmeas verticais 
## Véxase tamén 
* Colmea 
* Colmea Langstroth 
* Colmea Dadant 
* Colmea Smith 
* Colmea horizontal
Coro

O termo **Coro** pode referirse a:

***Coro**, conxunto de cantantes que interpretan música vocal;
***Coro**, composición musical feita para ser cantada por un coro;
***Coro**, en arquitectura, área dos templos relixiosos;
***Coro grego**, elemento teatral composto de varias voces, típico das traxedias;
***Coro**, nome de varios personaxes da mitoloxía grega;
***Coro celestial**, no cristianismo, a xerarquía ou disposición dos anxos no ceo.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Coro**, lugar na parroquia de Rao, no concello de Navia de Suarna.

;Fóra de Galiza

;En Venezuela
***Coro**, cidade e capital do estado Falcón.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Coro Campus Stellae**, coñecido como **Vox Stellae**, gallo dun ciclo de conferencias sobre a música do Arquivo da Catedral de Santiago de Compostela a cargo do musicólogo Xosé López Calo;
***Coro pétreo do mestre Mateu**, estrutura interna da catedral de Santiago de Compostela.
Artur da Costa e Silva

**Arthur da Costa e Silva**, nado en Taquari o 3 de outubro de 1899 e finado no Río de Xaneiro o 17 de setembro de 1985, foi un militar e político brasileiro, presidente do seu país entre 1967 e 1969.

## Traxectoria 
Fillo de comerciantes portugueses da Illa da Madeira, iniciou a súa carreira militar en Porto Alegre. En 1918 foi para a Escola Militar de Realengo, na cidade do Río de Xaneiro.

En 1952 acadou o grao de xeneral, atinxindo o posto máximo de Xeneral de Exército en 1961. Durante o goberno de João Goulart participou da represión de movementos estudantís, e foi afastado do comando do IV Exército. Despois de 1963 participou da conspiración que derribou João Goulart a través dun golpe de Estado e levou ó poder o mariscal Humberto de Alencar Castello Branco. No goberno deste foi Ministro da Guerra e aliñouse cos militares da chamada "liña dura".

Postulouse candidato á sucesión de Castello Branco e foi elixido polo Congreso como o seu sucesor, asumindo o goberno o 15 de marzo de 1967.
Durante o seu goberno intensificáronse as manifestacións contra o réxime militar, principalmente de estudantes universitarios e de colexios, respondidas a través de máis endurecemento do réxime e represión.

O 31 de agosto de 1969 Costa e Silva sufriu un derramo cerebral e foi afastado do goberno. Finou 17 de decembro de 1985.
## Vida persoal
Casou con Iolanda Barbosa Costa e Silva, filla dun militar.

## Notas
Núcleo (apicultura)

Os **núcleos** son en xeral cámaras de cría, de 3, 4 ou 5 marcos móbiles. A idea é que un pequeno grupo de abellas atope no núcleo un espazo reducido para que poida regular a temperatura interior do mesmo facilmente. Unha vez que este núcleo ten suficiente número de abellas, é trasladado á cámara de cría onde comeza a expandirse, ata chegar a cubrir con abellas os 10 cadros ou os que conteña o tipo de colmea que utilicemos. Respéctanse as dimensións de longo e profundidade do tipo de colmea con que traballamos, pero redúcese o ancho, adecuando as dimensións a un menor número de cadros.

Os núcleos están construídos de madeira similar ao das cámaras de cría, sendo en xeral de menor calidade, porque serán utilizados só na tempada reprodutiva. A cantidade de cadros que poden albergar depende do tipo de clima, xa que os núcleos se confeccionan a partir de dous cadros de cría, podendo facelos ata con catro. Sempre é necesario deixar lugar para un marco de mel e pole, ou na súa falta un alimentador interno para apoiar o seu desenvolvemento.

Presentan piqueiras pequenas en lugares fríos, para que non perdan temperatura. Se se atopan nunha zona cálida adoitan colocárense á sombra, para que o pequeno grupo de abellas inicial logre arrefrialo ou quentalo facilmente. O traspaso posterior á cámara de cría debe facerse cando a poboación aumentou o suficiente como para prosperar nun habitáculo das dimensións da colmea a onde vaia ser trasladada a nova colonia.

## Véxase tamén 
* Colmea
* Colmea Langstroth
* Colmea Dadant
* Colmea horizontal
* Colmea Lusitana
Colmea Dadant

miniatura|250px|Colmea Dadant 
A **colmea Dadant**, denominada exactamente *colmea Dadant modificada*, é a colmea estándar, máis grande que se usou nos Estados Unidos e Inglaterra. Xa non adoita empregarse nos Estados Unidos, pero existe un bo número en Gran Bretaña, gozando de certa popularidade en Europa continental. En España, é unha colmea popular naquelas rexións onde se practica a transhumancia.

É un deseño norteamericano, de Charles Dadant, estritamente de parede simple, con paso de abella superior. Os cadros Dadant para cría miden 448&nbsp;mm por 286&nbsp;mm. Os cadros están espazados entre si por 38&nbsp;mm.

A colmea Dadant modificada é de 11 cadros na cámara de cría, pero o Irmán Adán, na Abadía de Buckfast empregou unha colmea de 12 cadros, con forma cadrada, denominada **colmea Dadant de Buckfast** ou en inglés **Buckfast Dadant**.

## Medidas de diferentes tipos de colmeas verticais 
## Véxase tamén 
* Colmea 
* Colmea Langstroth 
* Colmea Smith 
* Colmea horizontal

## Ligazóns externas 
* https://web.archive.org/web/20080212015103/http://salines.org/
* Cultura Apícola: Materiales
* **Infobee** - Mas Información Apicola
Francisco Recarey

**Francisco Recarey**, chamado **Chico Recarey**, nado na Agualada (Coristanco) en 1943, é un empresario galego que desenvolveu o seu traballo no Brasil.

## Traxectoria 
De familia labrega, emigrou ao Río de Xaneiro en 1958, onde comezou a traballar de camareiro. En 1962 mercou, a canda outros galegos, o seu primeiro local, o *Três e Vinte*, no Leblon, e o longo dos anos foi aumentando o seu capital inmobiliario con negocios do mundo do espectáculo e do lecer. A primeiros dos oitenta conseguiu a concesión de restaurantes do Sambódromo, en 1983 abriu un salón de baile chamado *Asa Branca*, inaugurado por Xoán Carlos I, e en 1984 abriu o Scala, unha importante sala de concertos que foi no seu tempo a maior de América Latina. Entre os 40 negocios que chegou a ter, entre discotecas e restaurantes, contábase tamén a Help, na praia de Copacabana, que foi acusada en 1994 de ser o centro dunha rede de prostitución infantil.

Francisco Recarey xa fora acusado de proxenetismo en 1990 pero o caso fora arquivado por falta de probas. En 1991 abríuselle unha investigación por tráfico de armas e a partir de 1994 estourou o caso Help e abríuselle unha investigación por defraudar a Seguridade Social brasileira entre os anos 1992 e 1993. Recarey, con todo, seguía expandindo os seus negocios, e en 1994 abriu o primeiro bingo do Brasil, e sete máis ao longo dese ano e en 1995. Pero en 1996 perde a concesión do Sambódromo e dous anos despois é auditada a súa xestión tamén en relación coa prostitución e coa fraude fiscal. Incluso foi acusado en 2001 por roubo de enerxía eléctrica e condenado a unha multa, e nese mesmo ano, volve ser xulgado por apropiación indebida de recursos destinados á Seguridade Social: foi condenado a tres anos de prisión, que trocou por servizos á comunidade. En 2005 a xuíza entendeu que non cumprira os servizos á comunidade e foi encarcerado, cunha pena de catro anos e seis meses en réxime semiaberto.
Robert Angus Smith

**Robert Angus Smith**, nado o 15 de febreiro de 1817 e finado o 12 de maio de 1884, foi un químico escocés.

## Traxectoria
En 1852 identificou a correlación entre a choiva ácida -expresión empregada por el en 1872- e a contaminación atmosférica, e observou que esa choiva ácida podía levar á destrución da natureza. Aínda que a choiva ácida xa se descubriu no 1852, non foi ata a década de 1970 cando os científicos comezaron a observala.
Enxame

Un **enxame**, tamén coñecido como enxamio (do latín *exāmen, -ĭnis*) é un conxunto de insectos similares, principalmente de abellas.

## Enxame de abellas 
dereita|miniatura|Enxame.
Normalmente na primavera cando as colonias de abellas están fortes e non teñen máis espazo para continuar coa reprodución ou a provisión de alimentos (mel), naturalmente tenden a dividirse por un proceso natural que denominamos enxame.

A metade das abellas dunha colonia, acompañada pola súa mestra vella, deixa a súa colmea para pousarse na rama dalgunha árbore ata que as abellas exploradoras atopan un lugar onde proseguir o desenvolvemento dunha nova colonia. Este é o mecanismo natural polo cal se prodúce a división da colonia. Previo ao enxame as obreiras crían novas celas reais, para substituír a mestra vella, e sempre é a mestra nova (recentemente nada) a que ocupa o lugar na colmea orixinal. A nova mestra é fecundada previamente, nos voos de fecundación. O comportamento anterior á produción dos enxames adoita denominarse febre do enxameo. Este comportamento críase que proviña dun aumento da temperatura no niño de cría ou colmea, pero son moitos os factores que interveñen.

## Colleita de enxames 
dereita|miniatura|Apicultor recadando un enxame.
Os apicultores cando ven un enxame pousado na rama dunha planta, rapidamente acoden para capturalo, este é confinado nun nuclero ou unha cámara de cría con cadros de cera labrados, alimentándoo nalgunha ocasións con xarope de azucre, dará comezo a unha nova colonia, e gañando unha colmea. Os enxames saen normalmente durante a primavera-verán, cando a colonia de abellas comeza a súa medra de poboación e xa non ten lugar onde criar e amorear o seu alimento. A captura é moi sinxela, dun só golpe ou sacudida o birlo de abellas caerá ao interior do recipiente onde as confinamos, colocando este recipiente por un tempo prudencial no mesmo lugar, as abellas que quedan fóra son chamadas para que entren onde está a abella mestra por unha feromona especial que emiten as obreiras.

## Notas
Karl von Frisch

**Karl Ritter von Frisch**, nado en Viena o 20 de novembro de 1886 e finado en Múnic o 12 de xuño de 1982, foi un científico alemán, considerado un dos pais da Etoloxía. Estudou zooloxía na Universidade de Múnic, e desenvolveu o seu labor investigador no Instituto de Zooloxía da Universidade de Rostock e no de Breslau.

## Traxectoria 
Karl Ritter, fillo do profesor Anton Ritter von Frisch da Universidade de Múnic e a súa esposa Marie, naceu en Viena o 20 de novembro de 1886 e morreu o 12 de xuño de 1982 en Múnic. Estudou nunha escola de gramática e posteriormente na Universidade de Viena na facultade de medicina. Logo dos primeiros exames, cambiou á facultade de filosofía e estudou zooloxía en Múnic e Viena. Recibiu o Doutoramento na Universidade de Viena en 1910. No mesmo ano foi auxiliar de Richard Hertwig no Instituto Zoolóxico na Universidade de Múnic. Alí obtivo o certificado para o ensino de zooloxía e anatomía comparada.

En 1921 foi á Universidade de Rostock como profesor e director na facultade de zooloxía; en 1923 trasladouse a Breslau e en 1925 regresou co seu antigo profesor Richard Hertwig a Múnic. Coa axuda da Fundación de Rockefeller supervisou o novo edificio do instituto zoolóxico que se construía. Logo da destrución do Instituto durante a segunda guerra mundial, foi á Universidade de Graz (Austria) en 1946, pero regresou a Múnic 1950 despois de que abrisen de novo o instituto. Foi Profesor Emérito dende 1958 e continuou cos seus estudos científicos.

## Investigacións 
En 1910 comezou con estudos sobre peixes probando que podían distinguir cores e brillo. Tamén traballou sobre a capacidade auditiva e a capacidade de distinguir sons demostrando que é superior nesta clase a dos seres humanos. En 1919 comezou a estudar os insectos, especificamente as abellas, demostrando que sendo adestradas, poden diferenciar varios gustos e cheiros e que o sentido do olfacto é similar ao dos seres humanos, pero o sentido do gusto é diferente. Puido demostrar que mediante determinados movementos que chamamos danza da abella e mediante o movemento vibratorio do seu abdome (meneo) as abellas exploradoras informan ao resto da colmea onde se atopa a fonte de alimento, informando da dirección e da distancia. En 1949 puido demostrar, utilizando luz polarizada, que as abellas utilizan o Sol como compás para orientarse, recordando os patróns da polarización presentados polo ceo en diversas horas do día e da localización de sinais previamente atopados.

Sen dúbida as súas achegas á apicultura foron enormes, dado que delas desprendéronse coñecementos como o rango de acción da especie * Apis mellifera *. Outorgóuselle o Premio Nobel de Medicina en 1973, compartido con Konrad Lorenz e Nikolaas Tinbergen

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Apicultura 
* Etoloxía

### Ligazóns externas 
* Autobiografía
Fachada

[miniatura|dereita|250px|Fachada principal do [Mosteiro de Monfero]]

Denomínase **fachada** ao exterior dun edificio, especialmente a fronte, pero tamén algunhas veces os laterais e o contrafronte.

En arquitectura, a fachada dun edificio é a miúdo a máis importante dun deseño, e marca o carácter do resto da construción. Moitas fachadas teñen valor histórico, e atópanse protexidas por un marco legal que impide a súa alteración.

## Notas 
## Véxase tamén
Canzorro

[miniatura|dereita|Canzorro da [igrexa de San Pedro de Ansemil.]]
En arquitectura, denomínase **canzorro** á cabeza da viga que asoma ao exterior e soporta a cornixa ou beirado. Como evolución desta acepción, o termo tamén pode ser usado para designar a peza sen apoio inferior —de calquera material— que soporta os extremos dunha cuberta ou un lintel.

Orixinariamente, o canzorro era usado para economizar medios como elemento construtivo para soportar a cornixa aproveitando a propia viga que sustenta o tellado. Pero a súa forma evolucionou para ser empregado como elemento soamente decorativo ata o punto de perder a súa utilidade primitiva, pasando a ser unha peza exenta non portante. Iso derivou en numerosas formas escultóricas, servindo para auxiliar o soporte ou simplemente para embelecer as cubertas exteriores e interiores, ou os linteis dos vans.

## Outros significados e termos 
Tamén pode recibir o nome de **modillón**, ou o máis xenérico de **ménsula** cando non coincide co extremo dunha trabe.

É un dos principais elementos decorativos exteriores das igrexas na arquitectura románica.

O termo **canzorro** tamén se emprega como sinónimo de zapata ou zapatón, especialmente nas elevadas do chan.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Capitel
* Cornixa
* Ménsula
Xosé Lois González Vázquez

**Xosé Lois González Vázquez**, alcumado *O Carrabouxo*, nado en Ourense en 1949, é un debuxante galego.

## Traxectoria 
A súa familia era de Osmo (Cenlle) e alí pasou a súa infancia, ata que aos dez anos muda para Chantada. Estudou na universidade laboral de Zamora e logo fixo a carreira de telecomunicacións en Alcalá de Henares e en Madrid, en 1968. Traballou como xefe provincial de Telecomunicacións en Ourense ata a súa xubilación en 2009, labor que compartía coa súa faceta de humorista gráfico. Foi membro da directiva da Agrupación Cultural Auriense e presidente deste colectivo durante 13 anos.

Colabora con regularidade nos xornais *La Región* de Ourense e *Atlántico Diario* de Vigo e tamén na revista *Tempos Novos* e o semanario *A Nosa Terra*, coa publicación de viñetas do Carrabouxo, personaxe que comparte o pseudónimo do autor e que creou en 1982.

Participou tamén en publicación colectivas, entre estas: *Humor gráfico galego*, *Os humoristas e a lingua* ou *Humor y tolerancia*, *From Galicia with humor*, *Visto para sentencia-vamos a reirnos muy en serio del racismo-europa se rie del racismo*, e tamén nas publicacións da *Bienal da caricatura* de Ourense e na mostra internacional portuguesa *Humorgrafe*.

O seu personaxe, O Carrabouxo, foi animado por Lhosca Arias no 2000 nunha serie titulada *O Carrabouxo* de 26 capítulos dun minuto de duración. O Carrabouxo que ten unha estatua no parque de San Lázaro en Ourense e deu nome a algúns locais de hosterlería.

## Obra publicada en formato de libro 
### Humor gráfico 
* *Ano e pico de Carrabouxos*
* *20 anos de Carrabouxo* (Deputación de Ourense)
* *Novos chistes de Xosé Lois* (A Nosa Terra) 
* *Humor gráfico*. 
* *Xosé Lois na transición* (Universidade de Vigo).
* *400 Carrabouxos mais*
* *Carrabouxos 90*
* *20 anos de Carrabouxo*
* *Veña Carrabouxo!*
* *A Sabeliña*
* *318 chistes de Xosé Lois*

### Obras colectivas 
* *O humor en cadriños. Conversas con Siro, Xaquín Marín, Xosé Lois, Gogue e Pepe Carreiro*, de Félix Caballero, 2012, Morgante.

## Premios 
* 2008: Medalla Castelao. 
* 2013: Premio *Bo e Xeneroso* da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega.
* 2025: Premio do Festival Internacional de Curtas de Comedia RiR de Allariz.
* 2026: Premio Celanova Casa dos Poetas

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* O Carrabouxo

### Ligazóns externas 
* Carrabouxo.es
-68

## Acontecementos 
* Caio Xulio César chega por vez primeira a Hispania como cuestor.
* Lúculo é desposuído do mando das lexións romanas na guerra contra Mitrídates III do Ponto.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
-95

## Acontecementos 
* Estalan rebelións contra a República Romana de marsos e samnitas en Italia.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Véxase tamén 
*

Historia ano a ano
-396

## Acontecementos 
* Roma toma a cidade etrusca de Veies.

### Arte e cultura 
*

## Nacementos 
*Xenócrates de Calcedonia, filósofo e matemático grego (m. -312).

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
-50

## Acontecementos 
* Os cónsules romanos dese ano outorgan o mando do exército a Pompeio para que defenda Roma de Xulio César, que entrou en Italia procedente das Galias.

### Arte e cultura 
* Data aproximada dos relevos escultóricos romano-ibéricos de Osuna, Sevilla, descubertos en 1903, hoxe gardados no Museo Arqueolóxico Nacional.
miniatura|esquerda|250px|*Auletris* de Osuna, ca. -50

## Nacementos 
* Publio Quintilio Varo, político e xeneral romano (data aproximada de nacem.; m. 9).

## Mortes 
* Posidonio de Apamea, filósofo grego (n. ca. -135).

## Outros 
*

Historia ano a ano
-238

## Acontecementos 
* As illas de Córsega e Sicilia son incorporadas como provincias da República Romana.

### Arte e cultura 
*

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano