open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Erídano (constelación)

**Eridanus** ou **Eridano**, nome en grego antigo para o río Po, é a sexta constelación máis grande das 88 constelacións modernas. Tamén é unha das 48 constelacións de Tolomeo.

## Obxectos notables en Eridanus 
### *Achernar* 
No seu extremo austral está a estrela de primeira magnitude Achernar (α Eri). Achernar é unha estrela moi peculiar porque é unha das estrelas máis planas coñecidas. As observacións indican que o seu radio é case un 50% máis longo no ecuador ca nos polos. Isto débese a que a estrela rota a unha gran velocidade.

### *Epsilon Eridani* 
Outra estrela ben coñecida en Eridanus é Epsilon Eridani, que se ten feito moi popular na ciencia ficción porque está relativamente preto e é semellante ó Sol. Tamén se sabe que posúe ó menos un planeta, que é un xigante gasoso, coma Xúpiter.

### O Superbaleiro de Eridanus 
O Superbaleiro de Eridanus é o superbaleiro foi descuberto en agosto do 2007. Dun diámetro aproximado dun billón de anos luz, é con moito o superbaleiro (ausencia de galaxias) máis grande coñecido ata o momento no universo, e representa todo un desafío a explicar polas teorías da orixe e formación do universo. Foi descuberto ligando unha **mancha fría** ou **burato frío** na radiación de fondo de microondas (tamén denominada radiación cósmica de microondas ou radiación do fondo cósmico) cunha ausencia de radio galaxias nos datos dunha pescuda estelar no US National Radio Astronomy Observatory's Very Large Array. Lánzanse tamén hipóteses de que este baleiro podería ser un Entrelazado cuántico entre o noso universo e un Universo paralelo.

## Mitoloxía 
esquerda|miniatura|O río Eridanus.

Eridanus asóciase con dous mitos gregos, ambos derivados da forma da constelación. Ás veces considerábase a Eridanus coma un río que se alimentaba das augas de Acuario; neses casos Acuario miraba a Eridanus (o que requiría cambiar de ángulo e a conexión entre as estrelas de Acuario para que as súas augas foran Eridanus).

Eridanus relacionábase sobre todo co mito de Faetón, quen tomou o carro voador de Helios (o Sol), pero non tivo forza dabondo para controlalo, e foise en diferentes direccións. O resultado é que ás veces o carro se aproximase moito á terra, creando desertos e queimándolle-la pel os humanos (un mito que explica a pel dos etíopes). Zeus interveu derribando a Faetón cun lóstrego. A constelación foi considerada orixinalmente como parte do camiño atravesado por Faetón; despois foi considerada como o río no que caeu. Os mitógrafos antigos discutían se se trataba do río Po ou do Nilo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* *Star Names, Their Lore and Legend*, Richard Hinckley Allen, Nova York, Dover, various dates

### Outros artigos 
* Superbaleiro de Eridanus

### Ligazóns externas 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Eridanus 
* Epsilon Eridani 
* New 'Vulcan' Planet Tantalizes Astronomers 
* Starry Night Photography - Eridanus Constellation 
* Star Tales – Eridanus
Marko Paasikoski

**Marko Juhani Paasikoski**, nado en Kemi o 10 de xuño de 1978, é o baixista da banda finlandesa de power metal Sonata Arctica.

## Traxectoria
Estivo nos inicios de Sonata Arctica, cando se chamaba *Tricky beans* e *Tricky means*, onde primeiro tocou a guitarra e logo o baixo. Uniuse á banda durante o ano 2000. Adoita empregar baixos da marca Warwick, e toca usando unha puga de baixo, non como a maioría dos baixistas de power metal, que tocan cos dedos.

Entre as súas principais influencias musicais atópanse Frank Zappa, Steve Vai, Freak Kitchen, e Helloween. Gústanlle bandas como Steve Vai, Paul Gilbert, Mattias IA Eklund, Billy Sheehan, Mike Portnoy e Terry Bozzio, ademais dos xa mencionados.
Jani Liimatainen

**Jani Allan Kristian Liimatainen**, nado en Kemi o 9 de setembro de 1980, é un guitarrista finés principalmente coñecido polo seu traballo na banda de power metal Sonata Arctica, da que foi un dos membros fundadores.

## Traxectoria 
Comezou a súa carreira musical aproximadamente aos 14 anos. O seu desenvolvemento musical baseouse principalmente na autoaprendizaxe, aínda que nos seus inicios recibiu algunhas leccións que lle serviron como base para desenvolver a súa técnica, moi influenciada por grupos como Dream Theater e Pain of Salvation e por guitarristas como Yngwie Malmsteen, Steve Vai e Mattias Eklundh.
  
Jani tamén formou parte de Altaria, grupo de power metal co cal gravou catro discos antes de abandonalo para dedicarse completamente a Sonata Arctica.

Debido ós seus "deberes civís" viuse obrigado a apartarse de Sonata Arctica e foi substituído, en principio temporalmente polo guitarrista Elias Viljanen. Porén, en maio de 2007 foi apartado definitivamente do seu posto na banda, aínda que isto non foi oficialmente confirmado ata o 6 de agosto.

Na actualidade mantén un novo proxecto xunto a Henrik Klingenberg, teclista de Sonata Arctica. Este recibe o nome de Graveyard Shift e trátase dun grupo de death metal melódico influenciado por grupos como In Flames, Soilwork e Strapping Young Lad. Ata o momento só se gravou unha demo de 4 pistas.

Este guitarrista novo demostrou ser un mozo virtuoso, que xunto a outras grandes novas promesas como Alexi Laiho, gravaron os seus primeiros discos comerciais pouco despois de cumpriren 18 anos.

## Discografía
### Sonata Arctica
**Ecliptica* (1999).
**Silence* (2001).
*''Winterheart's Guild* (2003).
**Reckoning Night* (2004).
**Unia* (2007).

### Altaria
**Invitation* (2003).
**Divinity'' (2004).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sonata Arctica - Sitio Oficial
Forno (constelación)

**Fornax** ou **Forno** é unha constelación austral que foi inserida por Nicolas Louis de Lacaille baixo o nome de *Fornax Chemica* (latín para *forno químico*).

## Mitoloxía 
Fornax, na mitoloxía romana, foi a deusa do pan e da cocción, aínda que isto non ten nada que ver coa constelación (*fornax* é só a palabra romana para *forno*), dado que esta foi creada no 1763.

## Estrelas 
:Estrelas con nomes propios:
:* ***Fornacis*** (α For) 3,80
:Estrelas con designación de Bayer:
:: β For 4,45; γ1 For 6,14; γ2 For 5,39; δ For 4,99; ε For 5,88; ζ For 5,69; η1 For 6,51; η2 For 5,92; η3 For 5,48; ι1 For 5,74; ι2 For 5,84; κ For 5,19; λ1 For 5,91; λ2 For 5,78; μ For 5,27; ν For 4,68; π For 5,34; ρ For 5,52; σ For 5,91; τ For 6,01; χ1 For 6,39; χ2 For 5,71; χ3 For 6,49; φ For 5,13; ψ For 5,93; ω For 4,96

## Obxectos notables do espazo profundo 
* Cúmulo de Fornax, cúmulo de galaxias de menor tamaño co Cúmulo de Virgo, a uns 66 millóns de anos luz da Terra.
* Galaxias espirais NGC 1097, NGC 1365 e NGC 1398.
* NGC 1316, galaxia lenticular e radiogalaxia.
* Nebulosa planetaria NGC 1360.
* Galaxia Anana de Fornax, pequena galaxia que forma parte do Grupo Local e que contén o cúmulo globular NGC 1049.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Fornax 
* Starry Night Photography - Fornax Constellation 
* Star Tales – Fornax
Mazda

**Mazda** (マツダ株式会社 *Matsuda Kabushiki-gaisya*) é un fabricante de automóbiles do Xapón, con sede principal en Hiroxima. En 2005, produciu case 800.000 automóbiles con vendas no Xapón, Europa, América do Sur e Norteamérica.

[miniatura|[Mazda 6 Wagon.]]

## Historia da empresa 
﻿Mazda fundouse no Xapón en 1920 como Toyo Cork Kogyo co., Ltd. Orixinalmente fabricaba ferramentas e maquinaria pesada.
Pero cambiou á fabricación de vehículos co primeiro modelo, o Mazda-Go en 1931.

O ano 1960 foi o aniversario de Mazda como fabricante de automóbiles. En só unha década, a marca progresou dun vehículo de 16 cabalos (12&nbsp;kW) a un deportivo cun motor Wankel, o Mazda Cosmo. Mazda entrou no mercado dos Estados Unidos a finais desta década. Na década de 1970 tivo lugar a primeira crise económica de Mazda, que levou a Ford a comprar o 25% da empresa. O primeiro RX-7 lanzado en 1978 debía ser unha poderosa imaxe do liderado de Mazda, pero as súas vendas non remontaron ata principios da década de 1980.

A década de 1980 foi unha transición de Mazda como fabricante consolidado no mercado xaponés a unha parte do imperio global de Ford e a década máis produtiva para Mazda. Os primeiros modelos como o 323 (GLC nos Estados Unidos) ou o 626 foron un éxito rotundo, o 323 foi o coche máis vendido do Xapón por enriba do Toyota Corolla.

Mazda tamén contribuíu á liña de modelos de Ford, como por exemplo o Ford Probe baseado no MX-6. Mazda tamén empezou a deseñar o 626/MX-6 de cara 1988 nos Estados Unidos. Nun principio, a produción iniciouse cunha unión a fondo compartido con Ford chamado AutoAlliance International.

Mazda rematou a década co revolucionario deportivo Mazda MX-5, coche do ano 1989. Este modelo revitalizou o mercado dos deportivos que, dende a década dos 70, tiña que conformarse con coches de competición caros e pesados. A pesar das queixas a imitación que supoñía do Lotus Elan, o Miata foi un éxito dende entón, contando con tres xeracións e converténdose en icona da marca.

﻿Mazda e Ford continuaron coa súa colaboración. En 1994 a serie-B de Mazda separouse nunha versión internacional (deseñada por Mazda) e outra cunha copia do Ford Ranger. En 1998, Mazda e Ford abriron unha fábrica en Thailandia chamada AutoAlliance Thailandia. Seguindo o esquema da fábrica de Hofu, AAT é unha fábrica moi importante para a compañía.

2001 foi un ano moi difícil para Mazda posto que aínda que os novos modelos xa estaban en desenvolvemento, a compañía non tería nada que ofrecer ata mediados de 2003. Unha vez os novos modelos saíron de fábrica, Mazda volveu recuperarse e o Mazda 6, o Mazda RX-8 e o Mazda 3 deron boa fe da súa popularidade e axudaron a cambiar a visión xeral da compañía. En 2004, Mazda superou as vendas do seu rival Mitsubishi Motors.

## Modelos actuais 
### Turismos 
* Mazda 2 / Mazda Demio
* Mazda 3
* Mazda 6
miniatura|Mazda 6 de segunda xeración con carrocería sedán
### Monovolumes 
* Mazda 5
* Mazda MPV

### Deportivos 
* Mazda MX-5
* Mazda RX-8

### todo terreos 
* Mazda Tribute
* Mazda CX-7
* Mazda CX-9

### Pick Ups 
* Mazda BT-50

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Mazda
Trasmoz

**Trasmoz** é un concello da Provincia de Zaragoza (España), situado na Comarca de Tarazona e o Moncayo. O seu termo municipal ten unha área de 18,26 km².

A localidade xerou lendas sobre bruxas ou meigas, bruxaría e aquelarres, algunhas das cales foron recreadas por Gustavo Adolfo Bécquer. É a única vila española oficialmente maldita e excomungada pola igrexa católica, cuxa excomuñón non foi revocada até o de agora.

Trasmoz converteuse nun destino turístico bruxeril. No mes de xullo celébrase a Feira da bruxería e plantas medicinais. 

## Xeografía 
Trasmoz sitúase nas abas do Moncayo, a unha altitude de 765 metros sobre o nivel do mar e ao oeste da provincia de Zaragoza, a unha distancia de 13 quilómetros de Tarazona e a 78 quilómetros de Zaragoza. Parte do seu termo municipal está ocupado polo parque natural do Moncayo.
### Toponimia 
A historia do actual núcleo ao Señorío de Trasmoz, que durante os séculos XII e XIII alternou entre o Reino de Aragón e o de Navarra, até que Xacobe I o conquistou definitivamente en 1232. O nome «Trasmoz» figura por primeira vez na *Carta Puebla de Vera de Moncayo* de 1368, como "Trasmoz", e uns anos máis tarde no *Libro Chantre*, como "Trasmoç". Segundo Manuel Gargallo a súa etimoloxía debería buscarse no nome *Trasmontes*, debido á súa localización xeográfica, xa que a vila está rodeada por montes polo leste e polo oeste. Co paso do tempo, do nome *Trasmontes* perdeuse a primeira vocal postónica, e logo o grupo "ts" converteuse en "z", como ocorre a miúdo na fala aragonesa.

## Poboación 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Páxina da asociación cultural El Embrujo de Trasmoz
* Ficha do Castelo de Trasmoz
* Castelo de Trasmoz
Bandera Legionaria Gallega

A **Bandera Legionaria Gallega** foi unha milicia falanxista galega creada ao comezo da Guerra Civil, en xullo de 1936, polo comandante Juan Barja de Quiroga. Marchou á fronte o 28 de agosto de 1936 desde a cidade da Coruña; participou no asedio de Donostia e estivo en Huesca. Volveu á Coruña o 14 de novembro de 1936.

## Historia 
[miniatura|page=3|Juan Barja de Quiroga en *[Norte (revista)|Norte*.]]
Iniciativa do comandante retirado Juan Barja de Quiroga, foi aprobada polo mando da VIII División o 9 de agosto de 1936. Recibido o seu mando, ao día seguinte, o comandante iniciou unha campaña de recrutamento dos seus integrantes, primeiro cun chamamento radiofónico aos coruñeses, e despois percorrendo a provincia visitando dezaoito vilas. Os voluntarios foron concentrados na praza de touros da Coruña, onde tres tenentes de infantaría se ocuparon da súa instrución militar. A mediados de agosto xa había máis de medio milleiro de mozos e de falanxistas para incorporarse. Para aloxalos habilitáronse os locais da Falange, da Escola Normal e de Comercio, o edificio dos Salesianos e os pavillóns da nova praza de San Agustín. O 13 de agosto comezou a concentración e o 17 iniciouse un período intensivo de instrución militar mentres se completaba o equipamento, composto polo uniforme de Falanxe, unha funda e un gorro caqui para os servizos de campaña.

A Bandeira partiu de Burgos en dirección a Andoain, na fronte guipuscoana, onde recibiu o seu bautismo bélico. Trala ocupación de Urnieta o 6 de setembro, a Bandera participou na conquista de Santiago Mendi e a toma do forte de Santa Bárbara en colaboración coa columna mandada polo coronel Iruretagoyena, o día 12. A segunda actuación bélica da Bandera foi na fronte de Huesca, o 18 de setembro, para colaborar coas forzas do coronel Beorlegui na defensa da cidade. Ocuparon Tiers. Pola dureza da campaña producíronse numerosas baixas e a principios do mes de outubro a Bandera só dispuña de 350 soldados.

Unha circular do xeneral Mola do 25 de setembro de 1936, dirixida a evitar o sobredimensionamento das milicias falanxistas e a afirmar a hexemonía castrense, significou o final da Bandera. Retornada a Galicia, foi despedida en Huesca o 9 de novembro, e saudou á Pilarica ao seu paso por Zaragoza. Foi recibida de forma apoteótica na Coruña o 14 de novembro.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
Mario Alinei

**Mario Alinei**, nado en Turín o 10 de agosto de 1926 e finado o 8 de agosto de 2018, foi un lingüista italiano.

## Traxectoria 
Catedrático da Universidade de Utrecht, antigo presidente do *Atlas Linguarum Europae* (UNESCO) e máis fundador dos *Quaderni di semantica*.

Alinei é un dos principais detractores xunto con Colin Renfrew do modelo "invasionista" do indoeuropeo, fronte o cal propuxo unha alternativa: a teoría da continuidade paleolítica. É ademais un especialista na lingua etrusca e defende a existencia dunha relación entre esta lingua e o maxiar de Hungría.

## A teoría da continuidade paleolítica 
Mario Alinei ten apuntado unha serie de debilidades do modelo invasionista, especialmente a ausencia de probas arqueolóxicas determinantes, a dependencia ideolóxica e o feito de que este modelo sería único no mundo. A partir desas feblezas, postulou, como o fixo tamén Renfrew, a súa invalidez e a necesidade de buscar unha explicación alternativa.

Controvertida en medios universitarios, a teoría da continuidade paleolítica, da que é o autor, suxire unha diferenciación lingüística entre as linguas de Europa non posterior, senón anterior ao Neolítico. Chega, inclusive, a pór en todo caso en dúbida, a importancia da familia de linguas indoeuropeas, declarando: « Máis importante é o feito que Renfrew ten mostrado, que os termos neolíticos comúns de numerosas linguas indoeuropeas poden ser considerados como vocábulos emprestados. »

Suxire tamén que a diferenciación entre as linguas de Europa ocorreu no Mesolítico.

## Obras publicadas 
* *Dal totemismo al cristianesimo popolare: Sviluppi semantici nei dialetti italiani ed europei*, Filologia, linguistica, semiologia, Edizioni dell'Orso, 1984
* *Lingua e dialetti: Struttura, storia e geografia*, Collana Studi linguistici e semiologici, editor Il Mulino, 1985
* ''Origini delle lingue d'Europa*, Collezione di Testi e di Studi, I volume 1996, II volume 2000, editor Il Mulino 
* *Etrusco: una forma arcaica di ungherese*, editor Il Mulino, 2003.
* *Il sorriso della Gioconda'', editor Il Mulino -2006.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Site de la PCT : acceso a numerosos artigos de Alinei.
* https://web.archive.org/web/20081230093158/http://www.continuitas.com/areagallega.pdf Aspectos da Teoría da Continuidade Paleolítica aplicada á área galega.
Historia de Tianjin

A **historia de Tianjin** comprende a historia da cidade de Tianjin e os acontecementos destacados nesa localización.

## Historia
Coa apertura da sección norte da Gran Canle en tempos da dinastía Sui (581-618), a poboación de **Zhigu** na beira do río Hai He adquire unha importancia repentina como praza comercial entre o Golfo de Bohai e o centro e sur da China, de resultas da cal comeza o seu desenvolvemento urbano.

Non será ata 1404 cando o emperador Yongle da dinastía Ming lle dará o pulo definitivo ao mandar construír un forte (gornición de ata 5600 soldados) no lugar que lle servira de vao do río na súa marcha cara a Pequín. Tamén arrodéase dunha muralla rectangular duns cinco quilómetros con catro portas.

Esa dobre circunstancia, lugar do vao do emperador (**Tianjin**, vao celestial) e a consolidación de Pequín coma capital do imperio chinés (ampliación da Gran Canle ata alí), converten a posición da cidade en estratéxica mesmo ata os nosos días. 
miniatura|dereita|250px

No século XVII a cidade perde progresivamente importancia militar á vez que a gaña coma centro comercial do norte da China. Artesáns na fabricación de armas e armaduras e construtores de embarcacións, erección de diques para previr riadas, garda do transporte de bens, favorecen un incremento notable da poboación e o desenvolvemento urbano.

### Século XIX 
Pero será o tratado de Tianjin tralas Guerras do Opio en 1858, o que dará a cidade un novo e forte pulo (ademais dun aspecto arquitectónico singular), ao se converter nun dos portos abertos ao tráfico exterior por imposición das potencias coloniais. Estas aséntanse mediante concesións ao longo do río, augas abaixo da vella cidade fortificada. A unión por ferrocarril con Pequín (1897) e Manchuria incrementou inda máis a súa importancia.

Entre as dúas guerras mundiais a proclamada República da China recuperou as concesións para a cidade, e dende 1979, coa política de apertura económica do goberno comunista, Tianjin ten experimentado un rápido crecemento da man do porto exterior no distrito de Tanggu. Todo o cal vai quedar pequeno fronte ao vasto desenvolvemento da zona económica especial de Binhai, 2500 km² ao longo da franxa costeira do municipio, que se pretende similar ao distrito de Pudong en Shanghai.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Mapa de situación da cidade.
Manuel Álvarez Silva

**Manuel Álvarez Silva**, coñecido por **Silva**, nado en Ourense en 1905 en Bentraces (Barbadás), na estrada Ourense-Celanova, xunto con outro guerrilleiro de nacionalidade portuguesa, no decurso dunha emboscada da Garda Civil; un terceiro guerrilleiro, ferido, logrou fuxir.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
A Atalaia, Viascón, Cerdedo-Cotobade

**A Atalaia** é un lugar da parroquia de Viascón, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2016 tiña 24 habitantes (14 homes e 10 mulleres), 9 máis ca en 2006.

Neste lugar está o petróglifo da Portela da Laxe.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Viascón 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade
O Castro, Viascón, Cerdedo-Cotobade

**O Castro** é un lugar da parroquia de Viascón, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2016 tiña 41 habitantes (19 homes e 22 mulleres), tres máis ca en 2016.

## Patrimonio 
Neste lugar atópase o castro do Coto do Castro, da idade de Ferro. É un recinto elíptico con socalcos cara ao norte e o sur, o primeiro deles de maior tamaño. Rodea a croa un parapeto moi tenue. Mide 198 por 90 metros, e sitúase na cima dun outeiro sobre o val encaixado do río Lérez, nunha posición de fácil defensa natural e de boa visibilidade.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Viascón 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade
A Costa, Viascón, Cerdedo-Cotobade

**A Costa** é un lugar da parroquia de Viascón, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2016 tiña 66 habitantes (33 homes e 33 mulleres), 18 máis ca en 2006.

## Patrimonio 
Neste lugar atópanse os petróglifos da Laxe das Coutadas, da Idade de Bronce, con combinacións circulares, figuras zoomorfas e cazoletas.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Viascón 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade
O Mallo, Viascón, Cerdedo-Cotobade

**O Mallo** é un lugar da parroquia de Viascón, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2016 tiña 49 habitantes (24 homes e 25 mulleres), un máis ca en 2006.

## Patrimonio 
Neste lugar atópase o petróglifo de Chan das Rozas, no cumio do monte da Rocha. É un conxunto de sete rochas con motivos cruciformes da idade de Bronce.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Viascón 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade
Quintán, Viascón, Cerdedo-Cotobade

**Quintán** é un lugar da parroquia de Viascón, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2016 tiña 71 habitantes (39 homes e 32 mulleres), once menos ca en 2006. É o lugar máis habitado da parroquia.

## Patrimonio 
Neste lugar atópase o peto de ánimas de Quintán.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Viascón 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade
Yo, minoría absoluta

***Yo, minoría absoluta*** é o oitavo álbum de estudio do grupo estremeño de rock Extremoduro, gravado e producido por Iñaki "Uoho" Antón e publicado por DRO no 2002.

Tras un descanso discográfico de catro anos desde *Canciones prohibidas*, publicado no 1998, Extremoduro publicou no 2002 un novo disco que foxe da artificiosidade e os complicados arranxos, seccións de corda e vento incluídas, deste último. Con *Yo, minoría absoluta* o grupo volve ao rock duro que lle caracterizou durante toda a súa traxectoria musical. Á hora de publicalo, Roberto Iniesta, líder de Extremoduro, cualificouno como *O mellor álbum que (Iniesta, como compositor) fixo nunca*.

Orixinalmente o álbum foi publicado co formato de CD máis DVD; mentres que o primeiro incluía o disco en si, o segundo contiña dous videoclips correspondentes a dous temas do disco e cinco temas gravados en directo.

O público, despois da menor aceptación de *Canciones prohibidas*, si recibiu de bo grado o novo disco, do que saíron algúns himnos para o grupo que confirmaron que a banda non perdera fol co paso do tempo. Destacan principalmente *A fuego*, *La vereda de la puerta de atrás*, *Puta* e *Standby*. Esta última posúe a característica, estraña nas cancións de Extremoduro, de narrar unha historia de amor en terceira persoa.
## Contido
### Lista de cancións
## No cinema 
Tres cancións do disco, *Puta*, *A fuego* e *Standby*, aparecen no filme *La flaqueza del bolchevique* (2003) de Manuel Martín Cuenca, que reflicten o estado de ánimo e situacións do protagonista, interpretado por Luís Tosar. No obradoiro desa mesma película tamén soaba *Standby*.
Dinastía Shang

A , tamén coñecida como , foi unha dinastía chinesa que gobernou o val do río Amarelo durante o segundo milenio a.n.e., sucedendo á dinastía Xia e sendo substituída pola dinastía Zhou occidental, segundo a tradición. A descrición clásica deste período procede de textos coma o *Shujing* (en ), o *Zhushu jinian* (en ) e o *Shiji* (en ). A investigación actual sitúa a dinastía entre os séculos XVI e XI a.n.e., sendo a data de remate máis precisa cá do seu comezo.

Os Shang son a dinastía máis antiga da historia da China da que se ten evidencia arqueolóxica firme. O sitio de Yinxu, preto da actual cidade de Anyang, correspóndese coa derradeira capital dos Shang, Yin. As escavacións de Yinxu revelaron once grandes tumbas reais, os alicerces de antigos palacios e mais os restos de animais e humanos sacrificados en ritos oficiais de estado.

Para alén das descubertas arquitectónicas, atopáronse en Yinxu miles de artefactos de bronce, xade, pedra, óso e cerámica. Ademais, nel apareceron os exemplos máis temperáns de escritura chinesa, principalmente textos de propósito divinatorio inscritos en ósos oraculares (en xeral, cunchas de tartaruga ou escápulas de boi). Entre as décadas de 1920 e 1930 descubríronse máis de 20 000 ósos oraculares, e dende entón apareceron máis de 80 000. Estas inscricións ofrecen información esencial sobre áreas tan diversas como a política, a economía, as prácticas relixiosas, a arte ou a medicina.

## Soberanos da Dinastía Shang 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Historia da China
Idozin

**Idozin** é unha localidade de Navarra. En 2020 tiña 47 habitantes.
## Localización
Forma parte do municipio de Ibargoiti canda os lugares de Abínzano, Izco e Salinas de Ibargoiti, e nel está a casa consistorial. Sitúase a 605 m de altitude.

## Historia
No lugar naceu Francisco Espoz y Mina, guerrilleiro que participou na Guerra da Independencia española. Segundo a tradición, o seu corazón está soterrado no camposanto de Idozin.

## Turismo
O Val de Ibargoiti, onde se atopa Idozin, é un territorio con multitude de cultivos e rodeado de montañas altas.

Por Idozin discorre unha das rotas que baixa de Francia no Camiño de Santiago.
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial
Ramiro de Maeztu

**Ramiro de Maeztu y Whitney**, nado en Vitoria o 4 de maio de 1875 e asasinado en Madrid o 29 de outubro de 1936, foi un destacado escritor español pertencente á xeración do 98.

## Biografía 
Fillo de nai inglesa e pai español, pasou a súa xuventude entre París e A Habana iniciándose no xornalismo. Trasladouse a Madrid en 1897, iniciando unha importante colaboración con diversos xornais e revistas, como *Germinal*, *El País*, *Vida Nueva*, *La España Moderna* ou *El Socialista*, iniciando tamén amizade con varios intelectuais como Azorín ou Pío Baroja. Xunto a eles formou o chamado grupo dos tres, sendo autor destacado da xeración do 98.
Azorín

**﻿José Augusto Trinidad Martínez Ruiz**, nado en Monòver o 8 de xuño de 1873 e finado en Madrid o 2 de marzo de 1967, foi un escritor español, máis coñecido polo seu pseudónimo de **Azorín**. Ademais de novelista e ensaísta, foi o crítico literario español máis importante do seu tempo. En 1945 nomeóuselle membro de honra da Real Academia Galega.

## Obra 
﻿A súa produción literaria divídese fundamentalmente en dous grandes apartados: ensaio e novela. Tamén escribiu algunhas obras teatrais, experimentais e de escaso éxito.

A produción literaria de Azorín ten tamén un grande valor estilístico. A súa forma de escribir, moi peculiar, caracterízase polo impresionismo descritivo, polo uso dunha frase curta e de sintaxe simple, polo emprego dun léxico castizo e polas series de dous adxectivos unidos por unha coma. Entre as súas técnicas literarias máis innovadoras está o uso, ao xeito de Virginia Woolf, de personaxes que viven ao mesmo tempo en varias épocas da historia, como Don Xoán ou Inés, fundindo á vez mito e eterno retorno.

### Novela 
﻿As novelas de Azorín pódense dividir en catro etapas:

A primeira etapa mostra predominio dos elementos autobiográficos e de impresións suscitadas pola paisaxe. O protagonista é Antonio Azorín (do cal tomará o seu pseudónimo), personaxe de ficción que se converte na conciencia do seu creador. Estas novelas son un pretexto para desenvolver as experiencias vitais e culturais do autor. A ela pertencen *La voluntad* (1902), *Antonio Azorín* (1903) e *Las confesiones de un pequeño filósofo* (1904).

Na segunda etapa, Azorín abandona os elementos autobiográficos, se ben continúa reflectindo as súas propias inquietudes nos personaxes: a fatalidade, a obsesión polo tempo, o destino etc. Unha mostra diso é *Doña Inés* (1925). A esta mesma etapa pertence *Don Juan* (1922), baseada na conversión cristiá do mito.

Á terceira etapa pertencen *Félix Vargas* (1928), *Superrealismo* (1929) e *Pueblo* (1939), marcadas polo vangardismo e polo drama persoal e cosmolóxico inspirado no grande poeta austroalemán Rainer Maria Rilke.

Na cuarta etapa, tras un período de relativo silencio profundamente marcado pola contenda civil, Azorín volve á narrativa con *El escritor* (1941), a novela rosa *María Fontán* (1943) e *La isla sin aurora* (1944).

## Notas
Monòver

**Monòver** (en valenciano: *Monòver*, en castelán: *Monóvar*, as dúas denominacións cooficiais) é un concello do País Valenciano situado no interior da provincia de Alacant, na comarca do Vinalopó Mitjà. Ten 13.056 habitantes (INE 2008).

## Demografía e economía 
A poboación distribúese en diferentes núcleos como por exemplo Monòver, Cases del Senyor, Xinorlet, Fondo e La Romaneta.

O calzado e a marroquinería, cunha importante industria de transformación de produtos agrarios (viños con *Denominación de Orixe Alacant*, sen esquecer o exclusivo Fondillón, o moscatel e froitos secos) constitúen a base dunha rica economía. Nas canteiras da Cavarassa extráese o mármore vermello "Alacant", e no plano artesanal destaca o traballo do vimbio, xoguetes, cestas e mobles de xardín.

A proximidade de Monòver ao casco urbano de Elda viuse aumentada ultimamente debido á sucesión urbana que supoñen polígonos industriais de ambas cidades, situados case conxuntamente.

## Política 

BP
PP
PSPV
GIMV
Outros
Total

**2007**
1
7
8
1
0
**17**

**2003**
0
8
7
3
0
**17**

## Cidades irmandadas 
 Ponteareas (polo padroado da Virxe dos Remedios)
Alcañices

**﻿Alcañices** é unha vila e municipio (un dos 248) da provincia de Zamora. Atópase a 60 quilómetros ao noroeste da capital zamorana. Alcañices é a capital da bisbarra de Aliste e pertence á zona electoral de Zamora, coñecida na bisbarra por ser un dos grandes poboados antes de pasar a Portugal. O nome da localidade é de orixe árabe e quere dicir: "As Igrexas".
## Demografía e política
Actualmente (2007) ten unha poboación de 1.052 habitantes. ﻿Na actualidade Alcañices entre as súas moitas actividades ao turismo rural, aínda que centra o seu economía na gandaría e no cultivo de hortalizas. Posúe algunha industria en carpintaría.
Alcubilla de Nogales

**﻿Alcubilla de Nogales** é un concello da provincia de Zamora, comunidade autónoma de Castela e León. Ten unha superficie de 13,54&nbsp;km² cunha poboación de 185 habitantes e unha densidade de 13,66 hab/km². Atópase situado entre o río Eria e a serra de Carpurias. Non dispón de escudo nin bandeira municipal, polo que o concello utiliza a bandeira de Zamora e o escudo do estado español.
## Demografía e política
*No seguinte gráfico podemos ver como a evolución da poboación do concello mostra unha perda demográfica importante, perdendo case cen habitantes en tan só 15 anos.

O concello reparte 5 escanos entre dúas forzas políticas, PP e PSOE.
Alfaraz de Sayago

**﻿Alfaraz de Sayago** é un municipio da provincia de Zamora, comunidade autónoma de Castela e León. Ten unha superficie de 73,35 km² cunha poboación de 194 habitantes e unha densidade de 2,64 hab/km².
## Demografía e política
Evolución demográfica:
 

Repartimento de escanos:
Algodre

**﻿Algodre** é un municipio da provincia de Zamora, na comunidade autónoma de Castela e León. Ten unha superficie de 18,16&nbsp;km² cunha poboación de 181 habitantes e unha densidade de 9,97 hab/km². Limita ao norte co municipio de Galegos do Pan, ao sur con Coreses, e ao oeste con Molacillos.
## Demografía e política
Evolución demográfica:

Repartición de escanos:
Galiza a José Afonso (disco)

***Galiza a José Afonso*** é un duplo cd editado no ano 2000 por Edicións do Cumio, que recolle unha escolma dos temas que soaron na homenaxe **Galiza a José Afonso**, que tivo lugar no Parque de Castrelos de Vigo o 31 de agosto de 1985.

Ao concerto asistiron máis de 20.000 persoas, e prolongouse durante 12 horas. Os beneficios do concerto e do disco foron destinados á AJA (Associaçao José Afonso).

## Lista de cancións 
### CD 1 
# "Muiñeira de Farruco" (Ricardo Portela)
# "Un soño" (Suso Vaamonde)
# "Érase unha vez" (Jei Noguerol)
# "Moitos pechan os ollos" (Maria do Carmo Kruckenberg)
# "Xota e polca de Amboseres" (Xico de Cariño)
# "Menino do bairro negro" (Amelia Muge)
# "Ven bailar Carmiña" (Na Lúa)
# "Canción para José Afonso" (Cesáreo Sanchez)
# "Olla meu irmau" (Miro Casabella)
# "Danza" (grupo de Timor Leste)
# "Palabras para Jose Afonso" (Xosé María Álvarez Cáccamo)
# "Resa med lekare" (DOA)
# "Viva Ramón" (DOA)
# "doce amigo dos tempos inconformes" (Ánxeles Penas)
# "Homenagem" (Sui Generis)

## CD 2 
# "16-Manuel Forcadela" (Manuel Forcadela )
# "O son da sega" (Paseniño)
# "Cantigas do maio" (Benedicto)
# "Poema crepuscular" (Miguel Anxo Fernán Vello)
# "A morte saiu a rua" (Vitorino)
# "Mulher de erva" (Vitorino)
# "Polo tempo de amor" (Ana Romaní)
# "O redondo vocábulo" (Escanet e Quiroga)
# "A laranxeira" (Muxicas)
# "Chegando a Lisboa" (Xabier Baixeras)
# "Quen anda aí?" (Clunia Jazz)
# "A onda branca" (Cesáreo Sanchez)
# "Iste vaise" (Fuxan os ventos)
# "Os cesteiros" (Fuxan os ventos)
# "Grândola, Vila Morena" todos
Batea

[miniatura|Batea na [Ría de Vigo.]]
miniatura|Varias bateas na Ría de Vigo.
Unha **batea** é unha estrutura flotante composta dunha estrutura superior de madeira (un tramado de grandes vigas), flotadores de enormes dimensións e cordas perpendiculares á batea que se afunden na auga e onde crecen os produtos.

En España atópanse principalmente nas Rías Baixas, en Galicia.

## Fauna e flora 
Nas bateas crecen os moluscos desexados, mexillóns ou ostras, pero tamén numerosos peixes e outro tipo de moluscos, así como multitude de algas que se adhiren ás cordas. Desta forma, co paso do tempo unha batea acaba sendo un ecosistema moi rico.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
*Miticultura

### Ligazóns externas 
* *Como funcionan as bateas?*, *GCiencia*, 10 de agosto de 2017.
Ave Fénix (constelación)

**Phoenix** ou **Fénix** é unha constelación menor do sur, introducida polos navegantes daneses Pieter Dirkszoon Keyser e Frederick de Houtman, e popularizada polo libro *Uranometria* de Johann Bayer no 1603. Só hai trinta estrelas en toda a constelación que teñen un brillo dunha magnitude maior a 5,0.

## Características 
A extensión aproximada da constelación é −41° ata −57° declinación, e dende 23,5h ata 2h de ascensión recta. Isto significa que polo xeral é invisible para calquera que viva ó norte do paralelo 40 no Hemisferio Norte, e permanece baixa no firmamento para aqueles que vivan ó norte do Ecuador. É facilmente visible dende lugares coma Australia, Suramérica e Suráfrica durante o verán do Hemisferio Sur.

Phoenix está asociado coa choiva (menor) de meteoros das Phoenicidas que se pode ver no 5 de decembro.

### Estrelas 
:Estrelas con nome propio:
:* (α Phe) 2,40 **Ankaa** (barca ou bote).

:Estrelas con designación de Bayer:
:: β Phe 3,32; γ Phe 3,41; δ Phe 3,93; ε Phe 3,88; ζ Phe 3,94; θ Phe 6,07; η Phe 4,36; ι Phe 4,69; κ Phe 3,93; λ1 Phe 4,76; λ2 Phe 5,51; μ Phe 4,59; ν Phe 4,97; ξ Phe 5,72; π Phe 5,13; ρ Phe 5,24; σ Phe 5,18; τ Phe 5,71; υ Phe 5,21; χ Phe 5,15; φ Phe 5,12; ψ Phe 4,39; ω Phe 6,12

:Estrelas con designación de Flamsteed:
:: 120 Phe 5,49

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Phoenix 
* The clickable Phoenix 
* Starry Night Photography - Phoenix Constellation 
* Star Tales – Phoenix
Gallus

**Gallus**, o galo, é unha antiga constelación introducida polo teólogo holandés Petrus Plancius e apareceu por primeira vez no seu globo celeste de 1612. *Gallus* residía na Vía Láctea, ó sur do ecuador celeste na parte norte do que agora é Puppis. Aínda que varios astrónomos aprobaron *Gallus*, esta non se amosa no influente atlas de Johann Elert Bode.

O astrónomo alemán Jakob Bartsch, que estaba desexoso de atopar referencias bíblicas para tódalas constelacións, di no seu libro *Usus Astronomicus* (1624) que *Gallus* representa ó galo que cantou despois de que Pedro negara a Xesús tres veces.

## Ligazóns externas 
* Gallus. Star Tales (Ian Ridpath)
Globus Aerostaticus

**Globus Aerostaticus**, o globo aerostático, é unha exigua constelación creada por Joseph Lalande en 1798 na honra ó globo de aire quente, que se consideraba un grande adianto científico na época. A constelación estaba composta por estrelas febles que se atopan entre Capricornus e Microscopium (o microscopio). Aínda que apareceu coma constelación en varios atlas, nunca se converteu en oficial e caeu no desuso por parte dos astrónomos.

## Notas 
* Globus Aerostaticus. Obsolete constellations (Shane Horvatin)  
* Globus Aerostaticus. Star Tales (Ian Ridpath)
Crónica Rotense

A **Crónica Rotense** (***Chronica Rotensis***) foi unha crónica escrita en latín a finais do século IX, no nordeste da Península Ibérica. Por orde cronolóxica das crónicas que fan referencia á historia dos monarcas de Oviedo e os seus supostos antecesores, a de maior antigüidade é a Crónica Albeldense e, de seguido, a Crónica de Afonso III da cal, a rotense, adoita ser considerada como a súa primeira versión. 

## Características 
A denominación de "Rotense" vén por terse atopado nun códice da Catedral de San Vicente de Roda de Isábena, en Huesca, o manuscrito desta versión da Crónica de Afonso III.  

Desta última, a primeira "versión" é a Crónica Rotense, que é a máis completa,  e a finalidade destas dúas crónicas foi a de demostrar a continuidade dos monarcas visigodos ata os monarcas asturianos. O texto indica tamén a continuidade do Reino suevo dentro do reino visigodo, afirmando que Vitiza reinaba en Tui sobre os suevos mentres o seu pai Éxica o facía sobre os visigodos. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Crónica Albeldense
* Crónica Ovetense ou Sebastianense
* Historiografía do Reino medieval de Galicia

### Ligazóns externas 
* Copia en latín da Crónica
Joseph Guillemot

**Joseph Guillemot**, nado o 1 de outubro de 1899 en Le Daurat e finado o 9 de marzo de 1975 en París, foi un atleta francés, gañador do ouro olímpico na proba dos 5.000 metros e da medalla de prata nos 10.000 metros nos Antuerpen 1920.
## Traxectoria 
Nado en Le Daurat, Francia, os pulmóns de Joseph Guillemot ficaron seriamente danados por gas mostaza, cando loitou na primeira guerra mundial. Ademais o seu corazón estaba situado no lado dereito do seu peito. A pesar disto, Guillemot, un atleta de pequeno tamaño (160&nbsp;cm, 54 quilos), pero cunha extraordinaria capacidade vital, gañou diversas competicións no seu país natal antes de chegar aos Xogos Olímpicos.

Nos Xogos Olímpicos de Antuerpen 1920, o favorito era o finlandés Paavo Nurmi. Na final dos 5.000 m, Nurmi ideara unha estratexia para esgotar aos perigosos suecos Eric Backman e Runar Falk na primeira parte do traxecto. Logo de tres voltas Nurmi pasa a liderar a carreira cun ritmo moi forte que só foi capaz de resistir Guillemot, que o segue de preto. Guillemot non se rende e Nurmi comeza a perder vantaxe. Na derradeira curva Guillemot adiántao pola banda exterior e Nurmi, non acostumado aos sprints finais réndese totalmente e chega á liña de meta catro segundos despois de Guillemot.

A final dos 10.000 m foi adiantada case tres horas a petición do rei Alberte I de Bélxica. Guillemot sóuboo logo de facer un gran almorzo. Loitando contra o seu estómago e as súas zapatillas dous números máis grandes (seica lle roubaron as súas), Guillemot tivo que conformarse con acadar a medalla de prata.

Despois dos Xogos, Guillemot gañou importantes competicións internacionais, pero non puido participar nos Xogos Olímpicos de París 1924, debido a desacordos entre el e a Unión Francesa de Atletismo.

Guillemot tamén bateu dous récords mundiais: en 2.000 m (5:34.8) e en 3.000 m (8:42.2).
Río Garigliano

O **Garigliano** é un pequeno río do centro de Italia, que desemboca no Mar Tirreno a uns 70&nbsp;km ao noroeste de Nápoles, logo de fluír por 38&nbsp;km. As súas beiras ten sido escenario de varias importantes batallas.

## Percorrido 
O Garigliano está formado pola confluencia dos ríos *Gari* e *Liri*. Na maior parte do seu curso serve de límite administrativo entre as rexións do Lacio e a Campania. Desemboca no golfo de Gaeta, sito sobre o Mar Tirreno.

O sistema Garigliano-Liri acada 158&nbsp;km de lonxitude.

## Historia 
O río ten sido escenario de numerosas batallas ao longo dos séculos, como por exemplo a da vitoria de Guido de Spoleto sobre sarracenos en 885.

Durante moito tempo constituíu a fronteira meridional dos Estados Pontificios, e foi coñecido co nome de *río Verde*.

En decembro de 1503, o cabaleiro Bayard, *sen medo e sen chata*, xunto con Pierre Terrail de Bayard cubriu a retirada dun exército francés fronte a un grupo de tropas do rei de España, impedíndolles pasar a ponte do Garigliano. Máis tarde foi relevado por outros compañeiros. Á fin os franceses foron derrotados polas tropas hispanas.

En 1860 as tropas do rei de Nápoles, foron derrotadas nas súas beiras polos voluntarios garibaldinos.

Durante a segunda guerra mundial, o Garigliano serviu de apoio á liña Gustav, un sistema defensivo alemán, qui foi escenario da batalla de Monte Cassino en 1944.

## Explotación 
Actualmente as súas augas son empregadas para regadíos e para usos industriais. Houbo sobre as marxes unha central termonuclear, preto da cidade de Sessa Aurunca, construída en 1964, que foi desactivada no ano 1982.
Ernst Happel Stadion

O **Ernst Happel Stadion** é un estadio de fútbol localizado en Viena, Austria. É o maior estadio do país, con capacidade para 53.295 afeccionados sentados.

Inaugurado en 1931 co nome de *Praterstadion*, é a casa da Selección de fútbol de Austria e dos principais clubs do país en competicións europeas, o FK Austria de Viena e o Rapid Viena.

Aínda que non contaba cunha capacidade superior ás 50.000 persoas ata a Eurocopa de fútbol 2008, xa era considerado un *Estádio 5 Estrelas* pola UEFA.

Este estadio xa foi a sede de catro finais da Liga de Campións da UEFA nos anos 1964, 1987, 1990 e 1995 e será a sede da final da Eurocopa de fútbol 2008.

O nome do estadio é en homenaxe ó xogador e técnico austríaco Ernst Happel, zagueiro de Austria nos Mundiais de 1954 e 1958 e técnico dos Países Baixos no Mundial de 1978.

## Finais da Liga de Campións da UEFA 
* 1964: Inter de Milán **3 - 1** Real Madrid
* 1987: FC Porto **2 - 1** Bayern Munich
* 1990: AC Milan **1 - 0** SL Benfica
* 1995: Ajax **1 - 0** AC Milan

## Encontros disputados na Eurocopa de 2008 
**Encontros do Grupo B**

**Cuartos de final**

**Semifinal**

**Final**

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Fotos do Ernst Happel Stadium en Viena
* Foto por Satélite - Google Maps
Lingua silesiana

O **silesiano** ou **alto silesiano** (Silesiano: *ślōnskŏ gŏdka*, Polaco: *język śląski*) é a lingua étnica de Silesia falada polo pobo silesiano.

## Distribución 
En xeral, os falantes do idioma silesiano moran na rexión de Alta Silesia, situada entre o suroeste de Polonia e o nordeste da República Checa. Actualmente, o silesiano é falado frecuentemente na área entre a fronteira histórica de Silesia no leste, e unha liña de Syców ata Prudnik no oeste, así coma na área de Rawicz (Khazaks). Ata o ano 1945 o silesiano foi falado tamén en enclaves de Baixa Silesia, coma o baixo silesiano foi falado pola maioría étnica alemá naquela rexión.

De acordo co último censo en Polonia (2011), arredor de 509 000 persoas declararon que o silesiano era a súa lingua principal, e aproximadamente 0,2 millóns declaráronse de nacionalidade silesiana. Porén, o número total de falantes do silesiano (a maioría dos cales non o consideran coma unha lingua separada) supera os dous millóns. Tamén hai arredor de 100.000 falantes do dialecto checo silesiano.

## Alfabeto 
O alfabeto silesiano escríbese con 34 letras do alfabeto latino:

## Exemplo 
O Nosopai en silesiano, polaco e checo

*Silesiano*
:Ôjcze nasz, świynte durś miano Wasze,
:Wasze Krōlestwo niychej tyż nasze.
:Niych wola Waszo ciyngym sie dzieje,
:w niebie, na ziymi, kej ćmi, kej dnieje.

:Dejcie nōm dzisioj chycić sie chleba,
:kej co dziyń przeca jeść go nōm trzeba.
:I nōm wyboczcie w Swyj łaskawosci,
:te grzychy nasze, jako my, prości,
:nōm winowatym tyż wyboczōmy,
:ze wolny woli co ôd Wos mōmy. Amyn.

*Polaco*
:Ojcze nasz, któryś jest w niebie,
:święć się imię Twoje,
:przyjdź królestwo Twoje,
:bądź wola Twoja jako w niebie tak i na ziemi.
:Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj.

:I odpuść nam nasze winy,
:jak i my odpuszczamy naszym winowajcom.
:I nie wódź nas na pokuszenie,
:ale zbaw nas ode złego. Amen.

*Checo*
:Otče náš, jenž jsi na nebesích,
:posvěť se jméno Tvé
:Přijď království Tvé.
:Buď vůle Tvá, jako v nebi, tak i na zemi.
:Chléb náš vezdejší dej nám dnes

:A odpusť nám naše viny,
:jako i my odpouštíme naším viníkům
:a neuveď nás v pokušení,
:ale zbav nás od zlého. Amyn.

## Dialecto ou lingua 
Algúns estudosos consideran o silesiano como un dos catro dialectos principais do polaco, mentres que outros considérano unha lingua distinta do polaco. Algúns silesianos considéranse unha minoría étnica en Polonia.

Se o clasificamos como dialecto, este é o máis prominente dialecto rexional da lingua polaca. Pola contra, se o clasificamos coma lingua, vemos que está intimamente relacionado coas linguas polaca e checa, con certas influencias do alemán.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en silesiano

### Ligazóns externas 
* Pů našymu - djalykt ślůnski kodyfikowůny
* Slonsko Lauba 
* Texto falado en silesiano
Crónica Ovetense

A **Crónica Ovetense** (tamén chamada ***Ad Sebastianum***, **A Sebastián**, **Erudita** ou **Sebastianense**) é unha das versións existentes da Crónica de Afonso III, xunto a  Rotense. 

## Características 
Trátase dun documento histórico ou crónica que abarca a historia desde o reinado de Wamba, rei visigodo, ata o final do reinado de Ordoño I. O motivo da súa creación, ao igual que o resto de crónicas de Afonso III, é a de presentar aos reis ovetenses e ao reino cristián, como sucesores directos dos reis visigodos e do seu estado, para poder lexitimizar a conquista de novas terras pertencentes aos musulmáns.

A denominación de *Ad Sebastianum*, provén da persoa á que estaba destinada unha carta que actúa como prefacio e que só aparece nesta versión. É menos completa cá Rotense.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Crónica Albeldense
* Crónica de Afonso III
* Crónica Rotense

### Ligazóns externas 
*Copia en latín da crónica