Tristepía

O **tristepía** (***Dolichonyx oryzivorus***) é unha pequena ave ictérida americana e único membro do xénero ***Dolichonyx***. Reprodúcese no verán nos Estados Unidos e o Canadá, coa maioría da súa área de distribución no verán na parte norte dos Estados Unidos. Fan unha longa emigración a América do Sur para pasaren o inverno, principalmente en Paraguai, Arxentina e Bolivia. En raras ocasións vense exemplares migrantes en Europa. As poboacións de tristepía están declinando rapidamente debido a numerosos factores, como a intensificación da agricultura e a perda de hábitat; están considerados como ameazados no Canadá, e están en risco en parte da súa área de distribución, pero no conxunto de América son consideradas en situación "pouco preocupante".

Trátase dunha especie polixínica e gregaria, que se alimenta de diversos tipos de grans, incluíndo o arroz. Pode formar bandadas de miles de individuos. Durante a tempada reprodutora, exhibe un marcado dimorfismo sexual que logo se esvae cando o macho muda a súa plumaxe por unha similar á da femia, pouco antes de emprender a súa viaxe ao sur. É un dos poucos paseriformes que experimentan dúas mudas de plumas anuais, cambiando a súa plumaxe completa tanto en América do Norte coma do Sur. Os tristepías son aves de gran lonxevidade: viven comunmente cinco ou seis anos.

## Taxonomía 
O tristepía pertence á familia Icteridae, que comprende aves paseriformes orixinarias de América do Norte e do Sur. Constitúe un xénero monotípico —*Dolichonyx*—, o cal significa que é a única especie clasificada dentro dese xénero. O parente máis próximo do tristepía probablemente sexa o *Xanthocephalus xanthocephalus*; estas dúas especies, xunto co xénero *Sturnella*, filoxeneticamente un pouco máis afastado, integran a subfamilia Sturnellinae, un taxon basal dentro da familia dos ictéridos.

O tristepía foi descrito como especie por Carl Linné en 1758 na 10ª edición da súa obra *Systema naturae* co nome científico *Fringilla oryzivora*. Posteriormente, en 1827, William Swainson substituíu esta denominación pola de *Dolichonyx oryzivorus*. en contraposición á subespecie nominal linneana (*D. o. oryzivorus*); pero logo, en 1894, a validez destas subespecies foi anulada pola Unión Ornitolóxica Americana e actualmente considérase unha especie monotípica. O nome do xénero *Dolichonyx* vén do grego antigo *dolikhos*, 'longo', e *onux*, 'gadoupa'. O seu nome específico, *oryzivorus*, significa 'comedor de arroz' en latín. Porén, este nome, instituído por Linneo en 1758, é previo á creación de cultivos de arroz en América como recurso alimenticio para a poboación humana e, segundo se cre, fai referencia máis ben a outras plantas da familia do arroz e non ao arroz propiamente dito (*Oryza sativa*), pois a súa adopción data de antes de que a ave comenzase a ser considerada unha praga para ese cultivo.

* **Lonxitude**: 15-21 cm
* **Peso**: 28-57 g
* **Envergadura alar**: 27 cm

Os adultos adoitan ter entre 16 e 18 cm de longo con bicos curtos similares aos dos pimpíns e pesos duns 28 g. Os machos adultos na época reprodutora son principalmente negros con calugas cor crema e escapulares, costas inferiores e sobrecús brancos. As femias adultas son principalmente marróns claras con liñas negras nas costas e flancos, e liñas escuras na cabeza; as súas ás e colas son máis escuras. Na época non reprodutora as diferenzas ente machos e femias anúlanse.

miniatura|Femia

## Distribución e migración 
O tristepía reprodúcese no verán en América do Norte ao longo de gran parte do sur do Canadá e norte dos Estados Unidos; Migra a grandes distancias, invernando en América do Sur. Rastreouse un exemplar que migrou 19.000 km durante un ano, a miúdo cubrindo longas distancias de ata 1.800 km nun só día, despois parando para recuperarse durante días ou semanas.

Adoita migrar en bandadas, alimentándose nos campos cultivados de gran e arroz, o que fai que os agricultores o consideren unha praga nalgunhas áreas. Aínda que migran a grandes distancias, raramente se vén por Europa (probablemente como aves que chegan vagantes desde América, a maioría rexistradas nas  Illas Británicas).

A especie come grandes cantidades de gran e de arroz en Carolina do Sur e a costa do Golfo de México dos Estados Unidos durante a súa migración ao sur en outono. Unha das principais rutas de migración é a través de Xamaica, e antigamente eran capturadas para comelas, despois de que chegaban gordas por comeren arroz nos Estados Unidos. Charles Darwin recolleu un tristepía nas illas Galápagos en 1835. Hipotetizouse que actúan nas illas como vectores dos parasitos que causan a malaria aviar. Ademais, o tristepía nas Galápagos aliméntase de *Drymaria cordata*, unha planta nativa das illas pero moi invasiva noutras partes, que enredada nas súas plumas podería ser transportada e espallarse polo continente. actuando como un control de pragas natural.

### Vocalizacións 
A súa vocalización adoita emitirse en voo e foi descrita como un melódico *pink*, como un *inkh* nasal, ou como un *fink* ascendente e arfante. Tamén profire un repenico seco.

O número destas aves descendeu debido á perda de hábitat. É unha especie en risco en Nova Scotia, Canadá e por todo Canadá. En Vermont, EUA, observouse un declive do 75 % entre 1966 e 2007. Orixinalmente, atopábanse en praderías de herbas altas e outras áreas abertas con vexetación herbácea densa. Aínda que os campos de feo son hábitats axeitados para eles, se os campos son colleitados temperanmente ou moitas veces nunha estación poden non ter tempo dabondo para que as crías cheguen a emplumar. Atrasar a colleita do feo en só  1,5 semanas pode mellorar a supervivencia desta ave nun 20 %.

## Galería 

Ficheiro:Bobolink (F) 02.jpg|Macho, Nova Inglaterra, Estados Unidos
Ficheiro:Bobolink (F) 01.jpg|Femia, Nova Inglaterra, Estados Unidos
Ficheiro:20210704-Bobo.jpg|Machos, Maine, Estados Unidos
Ficheiro:20180525-IMGP0027.jpg|Femia, Maine, Estados Unidos

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Smithsonian Migratory Bird Center: Bobolink 
*Bobolink – Cornell Lab of Ornithology
*The Nature Conservancy's Grassland Birds: Bobolink
*Bobolink - *Dolichonyx oryzivorus*  - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
* 
*