open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cosmódromo

[miniatura|300px|Un foguete [Soiuz nunha plataforma de engalaxe do Cosmódromo de Baikonur.]]
Un **cosmódromo** ou **base espacial** é un conxunto de instalacións preparadas para o lanzamento, chegada ou asistencia técnica de foguetes ou de naves espaciais. Nos países da antiga URSS estas instalacións eran coñecidas como *cosmódromos* (do grego κόσμος, *kósmos*, 'mundo', e δρόμος, *drómos*, 'pista de carreiras'). Nos países occidentais úsase máis o nome *base espacial* ou denominacións equivalentes. 
## Características 
As bases espaciais están emprazadas en zonas o suficientemente grandes como para que a explosión dun foguete non poña en perigo as vidas humanas e a integridade doutros foguetes próximos. Por esta razón se seguridade para as persoas, os foguetes lánzanse en dirección a zonas desérticas ou marítimas. Son preferíbeis lugares de lanzamento próximos ao ecuador.

Os foguetes dispáranse cara ao leste; así, aprovéitase ao máximo a velocidade da Terra, e ademais é unha boa posición pera chegar á órbita xeoestacionaria.

A primeira base espacial do mundo foi o Cosmódromo de Baikonur, aínda en funcionamento, e actualmente a máis ocupada, debido principalmente á actividade de asistencia á Estación Espacial Internacional.

É posíbel que nun futuro, co desenvolvemento dos vehículos espaciais supersónicos, as bases de lanzamento teñan longas pistas de en lugar das tradicionais bases de lanzamento verticais para foguetes.
## Cosmódromos ou bases espaciais actualmente en funcionamento 
### América do Norte 
* Estación da Forza Aérea de Cabo Cañaveral, en Merritt Island, Florida
* Centro Espacial John Kennedy Space Center, en Merritt Island, Florida 
* Base da Forza Aérea de Vandenberg (condado de Santa Barbara, California)
* Complexo de Lanzamentos de Kodiak (illa Kodiak, Alasca).
* Aeroporto de Meadows (Bakersfield, California). Tecnicamente non é considerada unha base espacial, pero realiza investigacións e probas orbitais dos foguetes *Pegasus*.
* Base de Lanzamentos Espaciais de Mojave, Mojave, California 
* Base de Lanzamentos Espaciais de Oklahoma, Burns Flat, Oklahoma 
* Base de Lanzamentos Espaciais Rexional de Southwest, Upham, Novo México

### América do Sur 
* Centro de Lanzamento da Barreira do Inferno, Parnamirim - RN, Brasil
* Centro Espacial de Lanzamentos de Alcântara, Maranhão, Brasil
* Centro Espacial de Kourou, Güiana Francesa

### Asia 
* Cosmódromo de Baikonur, Tyuratam, Kazakhstán
* Cosmódromo de Plesetsk, Rusia 
* Centro de Lanzamentos de Satélites de Jiuquan, China 
* Centro de Lanzamentos de Satélites de Taiyuan, China
* Centro de Lanzamentos de Satélites de Xichang, China
* Centro Espacial de Tanegashima, Illas Tanegashima, Xapón
* Centro Espacial de Uchinoura, Xapón

### Europa 
* Centro de Lanzamento de Esrange, Kiruna, Suecia

### Oceanía 
* Base de Lanzamentos Espaciais das Illas Christmas, Australia

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Exploración espacial
Fabiana Beltrame

**Fabiana Beltrame**, nada en Florianópolis o 9 de abril de 1982, é unha remeira brasileira.

En 2011 proclamouse campioa mundial en Eslovenia. Nese ano actuaba no remo polo Flamengo en Río de Xaneiro.
Yoshihiko Noda

, nado o 20 de maio de 1957 en Funabashi, é un político xaponés. Foi elixido primeiro ministro do país o 29 de agosto de 2011, substituíndo a Naoto Kan, que renunciou ao cargo tres días antes.

Antes de conquistar a presidencia do seu partido, o Partido Democrático do Xapón, o que lle valeu a indicación para o cargo de premier, Noda foi ministro de Finanzas sendo antecesor de Naoto Kan.

## Notas
Canal+

* **Canal+ (plataforma satélite)**, plataforma española de televisión dixital de pago por satélite, antigamente denominada Digital+.
* **Canal+ 1**, antes chamado simplemente **Canal+**, canal de pago español emitido na plataforma española Canal+.
* **Canal+ Liga**, canle de pago española adicada exclusivamente ao fútbol.
* **Canal+ (Francia)**, primeira versión mundial de Canal+, da cal descenden todas as demais, entre elas a española.
* **Groupe Canal+**, grupo empresarial de medios de comunicación francés.
* **Canal+ Polska**, Plataforma polaca de televisión dixital de pago por satélite, anteriormente chamada "Cyfra+" e "NC+"
Canal+ Liga

**Canal+ Liga** é unha canle de televisión privada española, de pago, propiedade de Prisa TV. A canle adícase exclusivamente ao fútbol, e en especial á Liga Española de Fútbol. Esta canle, ademais ten un sinal en alta definición chamada **Canal+ Liga HD**.

A canle nace como competencia directa da canle Gol Televisión, propiedade de Mediapro, con quen comparte determinados dereitos desta canle.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina oficial de Canal+ e Digital+
Henry Cele

**Henry Cele**, nado o 30 de xaneiro de 1949 en Durban, Suráfrica e finado o 2 de novembro de 2007 na mesma cidade, foi un actor surafricano.

## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb 
* Blog.fring.com  
* Tributo á súa memoria
Bandeira do Nepal

A **bandeira do Nepal** (en nepalés: नेपालको झण्डा) é a única bandeira dun estado soberano que non ten forma cuadrangular (fóra de bandeiras de estados soberanos está tamén a do estado norteamericano de Ohio). A bandeira é unha combinación simplificada de dous pendóns sinxelos. A súa cor vermella escarlata é a cor dos rododendros, a flor nacional do país. O vermello é tamén o signo da vitoria na guerra. O azul representa á paz. Até 1962, nos emblemas da bandeira, o sol e a lúa crecente, había rostros humanos. Os rostros permaneceron no estandarte real até a abolición da monarquía en 2008.

## Interpretación 
O bordo azul simboliza a paz e a harmonía que prevaleceu no país desde a época de Buda Siddhartha Gautama, que naceu no actual territorio do Nepal. O vermello escarlata é a cor nacional do país, e reflicte o espírito valente do pobo nepalés. Os dous triángulos simbolizan as montañas do Himalaia e as súas dúas grandes relixións, o hinduísmo e o budismo.

A bandeira triangular de cor vermella foi un símbolo hindú da vitoria dende a época do Ramayana e o Mahabharata. A representación dos corpos celestes representa a permanencia, a esperanza de que Nepal durará tanto como o sol e a lúa. A lúa é símbolo de que os nepaleses son calmos, mentres o sol simboliza a resolución feroz. A lúa simboliza tamén as sombras e o clima frío da cordilleira do Himalaia, mentres que o sol simboliza a calor e a alta temperatura na parte inferior (Tarai) do Nepal.

### Outras bandeiras 
100px|miniatura|centro|Primeira bandeira do Nepal coas faces no sol e a lúa.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Escudo do Nepal
* Sayaun Thunga Phool Ka

### Ligazóns externas 
*
Gol Televisión

**Gol Televisión** foi unha canle de televisión española privada de pago, propiedade de Mediapro. Foi a primeira canle de televisión privada española de pago.

As transmisións eran exclusivamente de fútbol español ou internacional, se ben emitiu eventos especiais como o Eurobasket 2009.

Para evitar equívocos coa canle dos Estados Unidos e Latinoamérica GolTV, cambiaron a mosca a GolT. O equipo humano da canle intégrano máis de 200 persoas, con José Joaquín Brotons á cabeza, como responsable de contidos.

Gol Televisión distribuíuse a través da TDT, nunha das canles de Gestora de Inversiones Audiovisuales La Sexta, así como nos operadores de cable ONO, Telecable, Euskaltel, R, Aotec, Iseca e Orange TV, na plataforma de IPTV Movistar+, e nas compañías de Telefonía móbil Movistar, Vodafone e Orange.

Ademais deste sinal, algunhas plataformas dispoñían doutros sinais da canle. Un deles, en alta definición, **Gol Televisión HD** dispoñible en Imagenio e Telecable; outra cun sinal unha hora máis tarde, **Gol Televisión +1** dispoñible en ONO; e unha terceira para bares e restaurantes con tarifa plana de PPV, **Gol Bar**.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina web oficial de Gol Televisión
Aryabhata (satélite)

**Aryabhata** foi o primeiro satélite artificial fabricado pola India. O nome provén do matemático e astrónomo hindú Aryabhata (476 - 550). Foi lanzado pola antiga Unión Soviética a bordo dun foguete Cosmos-3M (Kosmos 11K65M) desde o Cosmódromo de Kapustin Yar o 19 de abril de 1975. O satélite foi fabricado pola Axencia India de Investigación Espacial (ISRO).

As operacións científicas do satélite consistían en experimentos sobre astronomía de raios X, o estudo das capas altas da atmosfera terrestre e sobre física solar. O satélite tiña forma de polígono de 26 caras, cubertas por paneis solares excepto a cara inferior a cara superior; a masa total do corpo era de 360&nbsp;kg. Tras catro días en órbita, un fallo de enerxía inutilizou o satélite para proseguir cos experimentos, e aos cinco días de estar en órbita deixáronse de recibir sinais del.

A reentrada na atmosfera produciuse o 11 de febreiro de 1992.

## Notas
Bhaskara

**Bhaskara** pode referirse a:

* Bhaskara I, un matemático indio do século VII.
* Bhaskara II, un matemático e astrónomo indio do século XII.
* Bhaskara 1 e Bhaskara 2, dous satélites artificiais indios.
Aryabhata (homónimos)

**Arhyabhata** pode referirse a:

* **Aryabhata**, matemático e astrónomo indio (476 – 550), autor do *Aryabhatiya*.
:* **Aryabhata**, un sistema de numeración.
:* **Aryabhata**, un satélite artificial indio.
:* **Aryabhata**, cráter da Lúa.
* **Aryabhata**, matemático e astrónomo indio (950 - 1100), autor do *Mahasidhanta*.
Násir al-Din al-Tusí

**Abu Jafar Muhammad Ibn Muhammad Ibn al-Hasan Násir al-Din al-Tusí**, coñecido como **Násir al-Din al-Tusí** (escrito tamén como **Nasir al-Dib al-Tusi** e **Nadir ad-Din at-Tusi**) foi un filósofo, matemático, astrónomo, teólogo e médico persa, nado en Tus, Khorasán (daquela Persia e na actualidade Irán) en 1201 e finado en Khadimanin, preto de Bagdad, en 1274. 

Cando os exércitos mongois de Xenxis Khan arrasaban Persia, al-Tusí fuxiu para reunirse cos ismailitas. As súas contribucións científicas máis importantes datan destes anos, mentres fuxía dunha fortaleza a outra. Finalmente entregouse ás tropas de Hulagu (un dos fillos de Xenxis Khan) despois da invasión do castelo de Alamut poles forzas mongois.

Escritor polifacético e moi prolífico, o seu nome está inmortalizado coa denominación dun cráter de 60&nbsp;km de diámetro na Lúa.

Foi quizais o primeiro matemático medieval en tratar a trigonometría como unha disciplina ou rama separada do tronco das matemáticas, e así se desprende no seu *Tratado sobre os cuadriláteros*. Foi o primeiro en enumerar a lista dos seis casos distintos de ángulo recto nun triángulo esférico (trigonometría esférica). Os seus traballos en trigonometría levárono a ser o primeiro astrónomo oriental en ter unha visión clara da trigonometría plana e esférica.

Tusí elaborou táboas moi precisas sobre os movementos planetarios plasmándoos no seu libro *Zij-i ilkhani* (As táboas ilkhánicas). Estes libros contiñan posicións en formato tabular coas posicións dos planetas e o nome das estrelas. El sistema planetario proposto por el foi o máis avanzado da época e foi usado amplamente até a chegada do modelo heliocéntrico en tempos de Copérnico. Entre a época de Tolomeo e a de Copérnico considerouse a al-Tusí como o científico máis eminente no campo da observación astronómica. 

Inventou unha técnica xeométrica denominada *parella de Tusí* que axuda á solución cinemática do movemento lineal como suma de dous movementos circulares. Al-Tusí calculou o valor de 51' para a precesión dos equinoccios e fixo enormes achegas á construción e uso dalgúns instrumentos astronómicos, incluíndo os astrolabios e os cuadrantes solares. 

O famoso observatorio astronómico de Maragué (ao norte de Irán) construíuse para que este científico desenvolvera o seu traballo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía da Escola de Matemática e Estatística de St. Andrews
Aryabhata II

**Āryabhaṭa II**, nado contra o 920 e finado contra o 1000, foi un matemático e astrónomo indio, autor do *Maha-Siddhanta*. O numeral *II* emprégase para distinguilo do máis antigo e máis influente Aryabhata (ou Āryabhaṭa I).

## O *Mahasidhanta* 
A máis famosa obra de Aryabhatta II foi o *Mahasiddhanta*, tratado en dezaoito capítulos escrito en verso, en sánscrito. O doce primeiros capítulos tratan asuntos relacionados cos coñecementos matemáticos e astronómicos indios até o período no que foi escrito, como as lonxitudes dos planetas, as eclipses lunares e solares, a precisión das eclipses, as fases da Lúa, as saídas e ocasos dos planetas, e a asociación dos planetas entre eles e coas estrelas.

Os seguintes seis capítulos inclúen temas de xeometría, xeografía e álxebra, aplicados para o cálculo das lonxitudes dos planetas. Nuns vinte versos dá regras elaboradas para resolver a ecuación indeterminada *by = ax + c*. Estas regras aplícanse diferentes caso como cando *c* ten valor positivo, ou cando *c* é negativo, cando é enteiro, e cando é fraccionario etc.

## Outras contribucións ás Matemáticas 
Aryabhata II tamén describiu un método para calcular a raíz cúbica dun número; método que xa propuxera Aryabhata I moitos anos antes. Os matemáticos indios tiñan correctas táboas de senos que xogaban un importante papel para calcular as posicións dos planetas o máis aproximadamente posíbel. Aryabhatta II xogou un vital papel na construción de táboas de senos, que proporcionaban até cinco decimais.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* MacTutor. Univ. of St. Andrew. Biografía de Aryabhata II  
* Thomas Hockey et al. (2007): Vagiswari, A. *Āryabhaṭa II* The Biographical Encyclopedia of Astronomers. Nova York: Springer. Aryabhata II (versión PDF)
Aryabhata (cráter)

**Aryabhata**, así denominado na honra do astrónomo indio Aryabhata, é un cráter de impacto lunar na cara visíbel da Lúa, situado ao leste do *Mare Tranquillitatis* ou mar da Tranquilidade (latitude 6° 12′ N; lonxitude 35° 06′ E)

Este nome foi adoptado oficialmente pola Unión astronómica internacional (UAI) en 1979.

Antes desta data, *Aryabhata* coñecíase como *Maskelyne E*, cráter satélite de Maskelyne.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Andersson, L. E. & Whitaker, E. A. (1982): *NASA Catalogue of Lunar Nomenclature*. NASA RP-1097.  
* Bussey, B. & P. Spudis (2004): *The Clementine Atlas of the Moon*. Canbridge, MA: Cambridge University Press ISBN 0-521-81528-2 
* Cocks, E. E. & J. C. Cocks (1995): ''Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature''. Tudor Publishers. ISBN 0-936-38927-3

### Ligazóns externas
* Digital Lunar Orbiter Photographic Atlas of the Moon
Numeración Āryabhaṭa

A **numeración Āryabhaṭa** é un sistema de numeración baseado en fonemas en sánscrito. Introduciuno no século VI o matemático e astrónomo indio Aryabhata, no primeiro capítulo da súa *Aryabhatiya*, titulado *gitika Padam*. Nela, atribúese un valor numérico a cada sílaba da forma consoante + vogal posíbel na fonoloxía sánscrita, de *ka* = 1 até *hau* = 1018.
miniatura|Táboa da numeración Āryabhaṭa.
## Historia
A base deste sistema de numeración menciónase na segunda estrofa do primeiro capítulo da *Aryabhatiya*.

As letras Varga do *Ka* ao *Ma* sitúanse nos lugares (cadros) 1, 100, 1000,... etc. e 
letras como *Ya*, *Ra*, *La*... nos lugares 10, 100... etc.

As letras Varga do *Ka* até o *Ma* teñen valor de 1, 2, 3.. até 25 letras e as Avarga *Ya* até *Ha* teñen valores de 30, 40, 50... até 100.

Os valores para as vogais son os seguintes: *i* = 100; *u* = 10000, *ru* = 1000000 e así sucesivamente.

Aryabhata utilizou este sistema de numeración para representar números pequenos e grandes nos seus cálculos matemáticos e astronómicos. Este sistema pode aínda usarse para representar fraccións e fraccións mixtas. Por exemplo, *nga* é 1/5, *nja* é 1/10 e *Jhardam* (*JAI* = 9; a súa metade) = 4 1/2.

## Exemplo

A orde tradicional india de colocación dos díxitos era inversa en relación coa maneira moderna. En consecuencia, Aryabhata comezou coas unidades antes das decenas, despois as centenas e millares e, despois, a miríada e o *lakh* (= 105) e así sucesivamente.

## Táboa de Números
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Elfering, Kurt: *Die Mathematik des Aryabhata I*. Text, "Übersetzung aus dem Sanskrit und Kommentar". Wilhelm Fink Verlag, München, 1975, ISBN 3-7705-1326-6
* Ifrah, Georges: *The Universal History of Numbers. From Prehistory to the Invention of the Computer*. John Wiley & Sons, Nova York, 2000, ISBN 0-471-39340-1.
* Waerden, B. L. van der: *Erwachende Wissenschaft. Ägyptische, babylonische und griechische Mathematik*. Birkhäuser-Verlag, Basel/Stuttgart, 1966, ISBN 3-764-30399-9
* Fleet, J. F.: "Aryabhata's System of Expressing Numbers" in *Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland*, 1911, páxs. 109-126.
Pierluigi Collina

**Pierluigi Collina**, nado en Boloña o 13 de febreiro de 1960, é un ex-árbitro de fútbol italiano. Foi nomeado pola FIFA coma "mellor árbitro do ano" en seis ocasións consecutivas (entre 1998 e 2003) e é amplamente considerado o mellor árbitro de todos os tempos. Collina segue involucrado no mundo do fútbol, como consultor non remunerado da Asociación Italiana de Árbitros de Fútbol (AIA), como xefe de árbitros da Federación Ucraína de Fútbol desde 2010, como membro da Comisión de Árbitros da UEFA e como presidente do comité de árbitros da FIFA.

## Premios 
***Mellor árbitro do ano en IFFHS** (6): 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003
***Título honorífico**: Doutor en Ciencias (2004), outorgado pola Universidade de Hull pola "súa contribución ao mundo do deporte"
***Árbitro do ano da Serie A** (7): 1997, 1998, 2000, 2002, 2003, 2004, 2005
***Salón da Fama do fútbol italiano**: 2011

## Notas
Fabiana Murer

**Fabiana de Almeida Murer**, nada en Campinas o 16 de marzo de 1981, é unha atleta brasileira de salto con pértega.
Manuel Mejuto González

**Manuel Enrique Mejuto González**, nado en La Felguera (Langreu, Asturias) o 16 de abril de 1965, é un ex-árbitro de fútbol español. Foi árbitro da Primeira División entre 1995 e 2010 e tamén da FIFA desde 1999, sendo o árbitro español con máis partidos internacionais pitados.

## Traxectoria 
Naceu en Asturias, sendo fillo de dous galegos. Seu pai, natural de Melide, morreu cando el era pequeno, polo que o criou súa nai, nacida en Sobrado dos Monxes.

De profesión é funcionario de correos. Comezou arbitrando nas categorías inferiores do fútbol asturiano. En 1993 recibiu o Chifre de Ouro pola súa actuación en Segunda B. Ao ano seguinte debutou en Segunda División, categoría na que só pasou un ano xa que ao seguinte ascendeu a Primeira. O seu debut produciuse o 16 de setembro de 1995 nun Real Valladolid-SD Compostela, con resultado final de empate a cero.

Entre os seus maiores logros está o arbitrar a final da Liga de Campións 2004-2005 entre o Liverpool FC e o AC Milán ou a final da Copa do Rei 2001/02, coñecida como a do "Centenariazo" entre o Real Madrid e o Deportivo da Coruña. En 2006 estaba previsto que fose o árbitro representante de España na Copa Mundial de Alemaña 2006, pero a FIFA non considerou óptimo o estado físico dos seus asistentes, e no seu lugar acudiu ao torneo Medina Cantalejo.

As tempadas 2006/07 e 2007/08 foi o árbitro con mellor cualificación da Primeira División segundo a clasificación elaborada polo Comité Técnico de Árbitros, organismo oficial da Real Federación Española de Fútbol. Foi o árbitro español que dirixiu partidos na Eurocopa 2008 xunto aos seus asistentes. En devandita competición, no partido entre Alemaña e Austria, expulsou a ambos os adestradores á vez, Joachim Löw e Josef Hickersberger por unha discusión que tiveron ambos co cuarto árbitro.

En 2009 converteuse no árbitro español con máis partidos pitados internacionalmente, e igualou a marca de partidos en España de Daniel María Zariquiegui. O 15 de maio de 2010 pitaba o seu último partido ligueiro, no encontro que enfrontou ao Athletic Club e o Deportivo da Coruña en San Mamés. Nun partido de peche de tempada sen nada en xogo, as protagonistas foron as despedidas do propio colexiado, e dos xogadores Joseba Etxeberria e Armando Riveiro. En 2010 retirouse da arbitraxe profesional pitando a final da Copa do Rei entre Atlético de Madrid e Sevilla FC disputada no Camp Nou que se saldou coa vitoria do equipo sevillano cun resultado de 0-2.

## Premios 
* **Trofeo Guruceta (3)**: 2001–02, 2002–03, 2003–04.
* **Premio Don Balón (5)**: 1996–97, 1998–99, 2002–03, 2005–06, 2007–08.
* **Chifre de ouro de Primeira División (1)**: 2004.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil do árbitro en weltfussball.de .
*Perfil do árbitro en BDFutbol .
Ricote

**Ricote** é un municipio español da Rexión de Murcia, pertencente á comarca do Valle de Ricote.

En 2014 tiña unha poboación de 1.398 habitantes, distribuídos na capital municipal e varias pedanías: La Bermeja, Berrandino, La Cuerda, Charrara, Ainás, Mahoma e Las Lomas.

Poboada dende a Prehistoria, a constancia escrita da súa existencia ven do século VIII, coa invasión musulmá da antiga Cora de Todmir.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web do concello
Aeros 1

**Aeros 1**, tamén coñecido como **Aeros A** Os datos recollidos polos instrumentos do satélite serviron para mellorar os modelos ionosféricos existentes e as súas medicións dos gases neutros foron comparadas coas doutros satélites, como Aeros 2 e AE-C

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Aeros 2

### Ligazóns externas 
* Información filatélica sobre varios satélites, entre eles Aeros 1 e 2
Norm Lewis

**Norm Lewis**, nado o 2 de xuño de 1963 en Tallahassee, Florida, é un actor e cantante barítono estadounidense.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina Oficial 
*Ficha na IMDb 
*Ficha na IBDB
Catapulta

Unha **catapulta** é un instrumento militar utilizado na antigüidade para o lanzamento a distancia de grandes obxectos a modo de proxectís. Foi inventada probabelmente polos gregos e posteriormente mellorada por cartaxineses e romanos, e foi moi empregada na Idade Media.

## Características 
[miniatura|Catapulta no [Castelo de Castro Caldelas.]]
A catapulta foi creada principalmente para derrubar murallas inimigas e tomar por asalto os castelos. Poida que os primeiros en usala con este fin fosen os gregos. As catapultas son armas de asedio que foron utilizadas nas guerras e conflitos da Idade Media.

As primeiras catapultas empregábanse a distancias longas, o que facía moi difícil a súa construción e posterior uso. Isto obrigou aos creadores e enxeñeiros a traballar na súa forma, peso, tamaño, deseño e mobilidade, pois eran armas necesarias nos grandes combates. Desta forma logrouse obter unha catapulta máis liviá, máis fácil de manexar e trasladar, facéndose partícipes das batallas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
*Bésta
### Ligazóns externas 
*Catapult Plans and Design
Live in the LBC & Diamonds in the Rough

O 16 de setembro de 2008 a banda de música norteamericana Avenged Sevenfold publica un DVD/CD chamado **Live in the LBC & Diamonds in the Rough**. O DVD contén o concerto gravado o 10 de abril de 2008 no Long Beach Arena, en Long Beach (California), que formaba parte da xira "Rockstar Taste of Caos". Respecto ó CD componse de cancións gravadas durante a produción do álbum Avenged Sevenfold, versións de cancións doutros grupos e material que nunca fora escoitado.

## Live in the LBC (DVD) 
### Características 
Recolle a actuación ofrecida o 10 de abril de 2008 na Long Beach Arena (Long Beach), como parte da xira "Rockstar Taste of Caos" que encabezaban. Foi dirixido por Rafa Alcantara, o cal tamén traballara con eles no DVD All Excess. Foi producido por Adam Cook e Larry Jacobson. Este inclúe como extras todas as introducións que os membros da banda gravaron no backstage 15 minutos antes do comezo do seu concerto en cada lugar que incluía a xira. Non conta con subtítulos.

### Listaxe de cancións 
* 01 "Critical Acclaim"
* 02 "Second Heartbeat"
* 03 "Afterlife"
* 04 "Beast and the Harlot"
* 05 "Scream"
* 06 "Seize the Day"
* 07 "Walk" (versión de Pantera )
* 08 "Bat Country"
* 09 "Almost Easy"
* 10 "Gunslinger"
* 11 "Unholy Confessions"
* 12 "A Little Piece of Heaven"

## Diamonds in the Rough (CD) 
### Características 
Este CD conta con cancións inéditas, coa versión de "Flash of the Blade" orixinal do grupo Iron Maiden e de "Walk" orixinal do grupo Pantera . Ademais conta con variacións das cancións incluídas no álbum Avenged Sevenfold "Almost Easy" e "Afterlife". "Almost Easy (CLA Mix)" diferénciase da orixinal nas voces, contén algunhas tomas rexeitadas, e foi mesturada por Chris Lord-Alge, en vez de Andy Wallace. "Afterlife (Alternate Version)" contén partes de guitarra tocadas de distinto xeito. Foi producido por Avenged Sevenfold.

### Listaxe de cancións 
* 01 "Demons" – 06:11
* 02 "Girl I Know" – 04:23 
* 03 "Crossroads" – 04:30 
* 04 "Flash of the Blade" – 04:01
* 05 "Until the End" – 04:44
* 06 "Tension" – 04:50
* 07 "Walk"– 05:21
* 08 "The Fight" – 04:07
* 09 "Dancing Dead" – 05:49
* 10 "Almost Easy (CLA Mix)" – 03:53
* 11 "Afterlife (Alternate Version)" – 05:55

## Créditos 
* M. Shadows - Voz.
* Synyster Gates - Guitarra principal, coro.
* Zacky Vengeance - Guitarra rítmica, coro.
* Johnny Christ - Baixo, coro.
* The Rev - Batería, coro, e vocalista en "Critical Acclaim", "Afterlife" e "A Little Piece of Heaven".
* Orquestración "Until the End" por Brian Haner, Sr.
* Live in the LBC: mesturado por Allan Hessler, produtores executivos Devin Sarno e Wendy Griffiths.
New Plymouth, Nova Zelandia

miniatura|dereita|Paseo marítimo na cidade de New Plymouth.
**New Plymouth** é unha cidade da Illa Norte de Nova Zelandia, capital da rexión de Taranaki, cunha poboación estimada duns 52.200 persoas. A cidade foi bautizada con este nome polos primeiros habitantes, que eran inmigrantes que viñan da zona de Plymouth, en Inglaterra.

## Atractivos da cidade
New Plymouth é coñecida pola súa oferta de lecer deportivo. A cidade está rodeada de praias nas que practicar surf, de montes nos que practicar ciclismo de montaña, e mesmo dunha estación de esquí a 30 minutos en coche.

Preto da cidade está o Monte Taranaki, unha montaña volcánica, antigo monte sagrado para os maorís, no que se estableceu o segundo parque natural do país en 1881.

A cidade acadou moitos premios nos últimos anos, pola coidado da súa ribeira mariña, polo carrís para bicicletas e peóns, e pola limpeza das súas rúas.

## Deporte
O deporte principal de New Plymouth é o rugby, ó igual que no resto do país. O principal equipo de rugby da cidade é o Taranaki RFU, que disputa cada ano a liga neozelandesa, a ITM Cup, e que xoga como local no Yarrow Stadium. Este estadio acollerá 3 encontros da Copa do Mundo de Rugby 2011 que organizará Nova Zelandia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Nova Zelandia
* Illa Norte
* Copa do Mundo de Rugby 2011
* Monte Taranaki
### Ligazóns externas
* Páxina web de New Plymouth
Hamilton, Nova Zelandia

**Hamilton** é unha cidade da Illa Norte de Nova Zelandia, cunha poboación estimada duns 169.300 habitantes (2018), o que fai dela a cuarta cidade máis grande do país, por detrás de Auckland, Wellington e Christchurch. A cidade está situada na rexión de Waikato, na beira do Lago Rotorua, a uns 130 quilómetros ó sur de Auckland.

## Historia 
Os primeiros misioneiros que visitaron a zona fixérono polo ano 1830. Unhas décadas despois, en 1863, cando os primeiros colonos occidentais se asentaron na zona, a maioría dos 3.400 maorís que vivían alí deixaron os seus fogares para loitar fronte ós británicos nas liortas que tiñan lugar mais ó oeste. Unha vez rematas as Guerras Maorís (1845-1872), comezou a construción do ferrocarril que xuntaba Hamilton con Auckland, inaugurado en 1877. Dous anos despois estreouse a primeira ponte sobre o río Hamilton, para unir *Hamilton East* con *Hamilton West*.

Aínda que a cidade naceu no seu tempo como un centro de servizos para unha rexión agrícola, co tempo acabou converténdose nunha cidade universitaria cuns 40.000 estudantes, na que ten moita importancia a investigación científica e tecnolóxica.

Actualmente Hamilton ten 3 universidades. A Universidade de Waikato inaugurouse en 1964, o Instituto de Tecnoloxía de Waikato en 1968, e a Te Wānanga o Aotearoa en 1993.

## Demografía 
Os 203.400 habitantes da cidade son o 65'3% descendentes de europeos, o 19'9% maorís, o 10'6% descendentes de asiáticos orientais, e o resto son descendentes de diversas etnias do Pacífico, África, Oriente Medio, India etc.

## Deporte 
Na cidade de Hamilton, ó igual que no resto do país, o rugby é o deporte máis importante. O Waikato Rugby Union disputa cada ano a ITM Cup (liga neozelandesa de rugby), acadando a vitoria nos anos 1992 e 2006. Por outra banda, os Waikato Chiefs compiten no torneo Super Rugby (máxima competición de rugby do Hemisferio Sur) dende 1996, acadando o subcampionato no ano 2009. Ámbolos dous equipos xogan como locais no Waikato Stadium, que pode acoller a 30.000 seareiros, e no cal se disputaron tres encontros da Copa do Mundo de Rugby 2011.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Turismo en Hamilton e Waikato  
* Páxina da cidade de Hamilton  
* Páxina de información turística  
* Páxina do xornal Waikato Times
Lente

O termo **Lente** pode referirse a:

***Lente**, instrumento óptico:
****Lente bifocal**;
****Lente de contacto**;
****Lente intraocular**.
***Lente gravitacional**, formase cando a luz procedente de obxectos distantes e brillantes coma os quásares dobrase arredor dun obxecto masivo (como unha galaxia masiva) situado entremedias do obxecto emisor e o observador da imaxe;
***Lentes**, anteollos:
****Lentes de sol**.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Len**, lugar da parroquia de Belesar, no concello de Vilalba;
***A Lende**, lugar da parroquia de Gullade, no concello de Monforte de Lemos.
Selección de rugby do Xapón

A **selección de rugby do Xapón** representa ao Xapón nas competicións oficiais de rugby. Actualmente se encontra no segundo grupo de seleccións internacionais (ocupando o 13º posto na clasificación da IRB) e é o mellor equipo do continente asiatico, o que lle permitiu estar presente en todas as edicións da Copa do Mundo, sendo o seu mellor resultado o obitdo en 2019 tras chegar a cuartos de final, onde perderon ante Suráfrica.

## Xapón nas Copas do Mundo 
* 1987: primeira rolda
* 1991: primeira rolda
* 1995: primeira rolda
* 1999: primeira rolda
* 2003: primeira rolda
* 2007: primeira rolda
* 2011: primeira rolda
* 2015: primeira rolda
* 2019: cuartos de final

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Selección de rugby do Canadá

A **selección de rugby do Canadá** representa ao Canadá nas competicións oficiais de rugby. Actualmente encóntrase no segundo grupo de seleccións internacionais (sendo o seu mellor posto na clasificación de World Rugby o 11º). Trátase dunha das mellores seleccións do continente americano, unicamente superada polo combinado arxentino, o que lle permitiu estar presente en tódalas edicións da Copa do Mundo, sendo a súa mellor participación na edición de 1991, cando o conxunto canadense chegou ata os cuartos de final, nos que caeu fronte a Nova Zelandia por 29 a 13.

## Copa do Mundo de Rugby 
Participacións do Canadá na Copa do Mundo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Selección de rugby dos Estados Unidos

A **selección de rugby dos Estados Unidos** representa os Estados Unidos de América nas competicións oficiais de rugby. A selección estadounidense pertence ao segundo grupo de seleccións internacionais, ocupando o 18º posto na clasificación da IRB. É unha das tres potencias do continente americano, o que lle permitiu participar en cinco das seis edicións da Copa do Mundo disputadas , se ben nunca conseguiu superar a primeira rolda, sendo a súa mellor actuación a vitoria conseguida nas edicións de 1987, 2003 e 2011.

## Copa do Mundo de Rugby 
Participacións dos Estados Unidos na Copa do Mundo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web ofical
Selección de rugby da India

A **selección de rugby da India** representa á India nas competicións oficiais de rugby.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial do rugby indio
Serge Hutin

**Serge Hutin**, nado o  2 de abril de 1927 e finado o 1 de novembro de 1997 en Prades (Pyrénées-Orientales), foi un francmasón francés, autor de numerosas obras sobre esoterismo e ciencias ocultas. Doutor en letras e diplomado na *École pratique des Hautes Études*, foi investigador do CNRS.

## Escritor
Hutin escribiu numerosos libros de ciencias ocultas e esoterismo, sobre a francmasonería, as sociedades secretas, Rosacrucismo, alquimia e astroloxía e sobre moitos outros asuntos ocultos. Hutin escribiu sobre a Cábala e imputou a Isaac Newton ser un cabalista cristián.

Hutin foi moi coñecido nos círculos ufólogos polo seu libro titulado *Alien Races and Fantastic Civilizations* (1975) no que afirma que antigas civilizacións estiveran na Terra e deixaran observatorios coloniais construídos por extraterrestes. Este libro é similar a outros libros de autores do seu tempo como Jacques Bergier e Jean Sendy. Hutin tamén escribiu sobre Atlantis e deu moito crédito a Platón por escribir sobre el.

## Críticas
Para Didier Kahn, especialista en alquimia e investigador no CNRS, "podería tamén dicirse aque a alquimia ten, hoxe como onte, un terríbel poder: o de facer perder a cabeza aos mellores espíritos [...] citemos o caso deplorábel de Serge Hutin, o excelente autor de *Disciples anglais de Jacob Boehme* (1960), que virou para o ocultismo cando tratou da alquimia"..

## Obras
Hutin publicou uns 40 libros, ente eles:
* 'Les Sociétés secrètes*, collection Que Sais-je? Presses Universitaires de France,
* *L'Alchimie*, collection Que sais-je?,
* *Les Gnostiques*, collection Que sais-je?,
* *Histoire des Rose-Croix* (Le Courrier du livre, 1959), 
* *Les Francs-Maçons* (Le temps qui court, 1960, Édition du Seuil),
* *Paracelse: l'homme, le médecin, l'alchimiste* (La Table Ronde, 1966), 
* *Histoire mondiale des sociétés secrètes* (Club des Amis du Livre, 1959), 
* *Robert Fludd* (Omnium littéraire, 1972),
* *L'Amour magique* (Albin Michel, 1971), 
* *Histoire de l'alchimie*, (Marabout, 1971),
* *Nostradamus et l'alchimie* (Éditions du Rocher, 1988),
* *Aleister Crowley, le plus grand des mages modernes*, (Marabout, 1973),
* *La vie quotidienne des alchimistes au Moyen-Âge*, (Hachette, 1977), 
* *Hommes et civilisations fantastiques'' (collection "J'ai Lu" (L'Aventure mystérieuse n° A238), 
* *Gouvernants invisibles et sociétés secrètes* (collection "J'ai Lu" (L'Aventure mystérieuse n° A269), 
* *Les prophéties de Nostradamus* (collection "J'ai Lu" (L'Aventure mystérieuse n° A396),
* ''Histoire de l'astrologie*, avec Jacques Halbronn, Artefact, 1986
* *Techniques de l'envoutement'' Pierre Belfond ,París 1973.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Nostradamus.
### Ligazóns externas
* Serge Hutin l'initié  .
Selección de rugby de Mauricio

A **selección de rugby de Mauricio** representa ao estado insular de Mauricio nas competicións oficiais de rugby. O equipo está composto enteiramente por mauricianos bracos, especialmente por membros da minoría étnica dos francomauricianos, para os que o rugby é máis popular que para a maioría indomauriciana e tamén pola tendencia racista dos francomauricianos fronte a outras comunidades. Mauricio é membro da International Rugby Board (IRB), mais a súa selección nacional encóntrase situada na terceira división e compite no CAR Development Trophy, non tendo participado nunca nin na Africa Cup nin na Copa do Mundo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Rugby en Mauricio

### Ligazóns externas 
* Mauricio en rugbydata.com
* Mauritius Rugby
Selección de rugby de Austria

A **selección de rugby de Austria** representa a Austria nas competicións oficiais de rugby. Actualmente se encontra na terceira división da clasificación de seleccións internacionais da IRB, ocupando o posto número 79. A selección austríaca comezou a xogar partidos internacionais a principios dos anos '90. Austria nunca participou na European Nations Cup nin na Copa do Mundo.

## Historia 
Austria xogou o seu primeiro partido oficial o 3 de marzo de 1992 fronte á Hungría, caendo por 23 a 9. O combinado austríaco tivo outro partido contra Hungría ese mesmo ano (o seu primeiro partido a domicilio e terceiro da súa historia e no cal perdeu por 3 a 5), así como dous partidos contra Eslovenia.

A primeira vitoria de Austria chegou nun partido contra Serbia e Montenegro en 1996. Austria conseguiu gañar máis partidos, e so perder algúns partidos esporádicamente a finais dos '90. Logo de non gañar ningún partido no 2002, Austria gañou tódolos partidos do 2004, creando un muro irrompible que so foi roto por Dinamarca no 2005.

## Rexistros 
* Máis vitorias consecutivas: 5 (entre o 22 de maio do 2004 e o 16 de outubro do 2004
* Máis derrotas consecutivas: 11 (entre o 3 de maio de 1992 e o 5 de novembro de 1995
* Enfrontouse a 21 equipos diferentes, dos cales nunca conseguiu bater a tres deles, e 9 deles nunca puideron bater a Austria.

## Outros 
O 3 de maio do 2008 tivo lugar un incidente no centro de Vilnius (Lituania), onde ao redor de 20 membros do equipo austríaco protagonizaron un infrecuente e non oficial acto, ao beberen espidos. Logo disto, a Federación Austríaca de Rugby condenou esta actitude e a tachou de inaceptable.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Selección de rugby de México

A **selección de rugby de México**, máis coñecida como *Serpientes* (do castelán: *Serpes*), representa a México nas competicións oficiais de rugby. Debido a que este deporte se practica de xeito illado e afeccionado no país, a selección mexicana habitualmente ten pouca participación en torneos internacionais. A selección está administrada pola Federación Mexicana de Rugby e desde 2007 é membro de World Rugby.

O 29 de marzo do 2008, as *"Serpientes"* xogaron o seu primeiro partido eliminatorio para a Copa do Mundo de Rugby 2011 da zona NAWIRA (*acrónimo en inglés de Asociación de Norte América e das Indias Occidentais de Rugby*), contra San Vicente e Granadinas, derrotando ao conxunto caribeño por 47-7 no seu Estadio Nacional Arnos Vale.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial da Federación Mexicana de Rugby
Boiro, Boiro, Boiro

[miniatura|Mapa dos coutos de [Goiáns, Lampón, Boiro|Goiáns e Boiro, 1775.]]
**Boiro** é unha vila da parroquia de Boiro no concello coruñés de Boiro na comarca do Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2012) ten 8429 habitantes (4157 homes e 4272 mulleres), 83 máis ca en 2011.

É a capital do concello ao que dá nome.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Boiro 
### Parroquias de Boiro
Torre del Llambrión

**Torre del Llambrión** é unha montaña española que está enclavada no macizo central dos Picos de Europa, na serra de Los Urrieles, provincia de León. Con 2.642 metros de altura é o segundo pico máis alto da cordilleira e da provincia despois de Torrecerredo.

A súa dificultade de escalada é entre Media e Media-Alta.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Torre de Llambrión
Torre del Tiro Tirso

A **Torre del Tiro Tirso** é unha montaña española de 2.641 metros enclavada no Macizo Central dos Picos de Europa, na provincia de León.

O seu cume foi ascendido oficialmente por primeira vez polo alemán Gustavo Schulze o 19 de setembro de 1906. A súa dificultade de escalada é *Algo Difícil Inferior*.
Aldea de Arriba, Castro, Boiro

**Aldea de Arriba** é un lugar da parroquia de Castro no concello coruñés de Boiro, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 151 habitantes (80 homes e 71 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Castro 
### Parroquias de Boiro
Lorenzo Villanueva Irure

**Lorenzo Villanueva Irure**, nado en Pamplona o 31 de xaneiro de 1956, é un exfutbolista español. Xogaba de centrocampista.

## Traxectoria 
Na tempada 1979–80 xogou no Recreativo de Huelva en Segunda División, participando en 16 partidos e anotando 4 goles.

Na tempada 1981–82 foi xogador do Deportivo da Coruña, xogando un papel secundario no conxunto branquiazul. Participou en 10 encontros e a súa titularidade estivo condicionada polo papel dos centrocampistas titulares José Luis Vara, Juan Moreno, Agustín Peralta ou Fernando Muñoz.

Na tempada 1982–83 fichou polo Deportivo Alavés, facéndose un oco no once titular, aínda que descendendo ao final da campaña a Segunda División B.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com 
* Datos do xogador en ceroacero.es
Agustín Peralta

**Agustín Peralta Panzano**, nado en Lalueza (provincia de Huesca) o 28 de maio&nbsp;de 1954, é un exfutbolista español. Xogaba de centrocampista.

## Traxectoria 
Na tempada 1979–80 fichou polo CE Sabadell, en Segunda División. No conxunto catalán xogou un papel principal durante dúas campañas, participando en 76 encontros e logrando 11 goles.

Na tempada 1981–82 foi contratado polo Deportivo da Coruña, onde permaneceu 4 campañas. Cun papel principal durante as dúas primeiras, non xogou practicamente ningún encontro nas dúas últimas, relegado á suplencia coa chegada ao banquiño do técnico Arsenio Iglesias na tempada 1983–84 e a incorporación de centrocampistas como Fernando Muñoz ou a titularidade de Jaime Agulló. Durante a súa estadía no Deportivo participou en 68 partidos e marcou 6 tantos, quedando sempre o club galego na zona tranquila da clasificación.

En 1987/88 xogou no Racing Club de Ferrol, disputando 37 partidos e marcando 3 goles. Co cadro verde logrou o ascenso á 2ª División B nesa campaña.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en ceroacero.es
Roberto Álamo

**Roberto Álamo**, nado en Madrid en 1970, é un actor español. É integrante da compañía de teatro *Animalario*, coa que participou en practicamente todos as súas montaxes. Tamén ten traballado en cinema.

## Filmografía 
* La mujer más fea del mundo (1999)
* Km. 0 (2000) Como Policía 1
* Noche de reyes (2001)
* Torremolinos 73 (2003)
* Valentín (2002) Como Eusebio
* Días de fútbol (2003) Como Ramón
* Te doy mis ojos (2003)
* Los 2 lados de la cama (2005)
* Shevernatze, un ángel corrupto (2007) Como Leo
* Días de cine (2007) Como Alfredo Torres / Palmero / Lotero / Antioquio / Chistoso do bar / Policía.
* Gordos (2009) Como un párroco
* Una hora más en Canarias (2010)
* Dispongo de Barcos (2010) Como o da perruca
* Aguila Roja (2011) Como Juan de Calatrava
* La piel que habito (2011) Como Zeca
* De tu ventana a la mía (2011) Como Paco

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Blog do autor
White Fang 2: Myth of the White Wolf

***White Fang 2: Myth of the White Wolf*** é un filme estadounidense dirixido por Ken Olin que se estreou en 1994. É a secuela do filme *Cairo Branco*, que está baseado na novela de Jack London *White Fang*.

## Sinopse 
Henry Casey é un mozo que vive en compaña de Cairo Branco, metade lobo, metade can, nas montañas de Alasca a comezos do século XX. Durante unha das súas viaxes polo río para recoller unhas provisións, a canoa na que ambos viaxan tómbase e Henry cae á auga, sendo arrastrado pola forte corrente. A pesar dos esforzos de Cairo Branco por salvar ó seu amo, o animal non logra dar con el. Porén, Henry é rescatado por unha princesa dunha tribo india, cuxos membros están sufrindo a fame que ameaza con facelos desaparecer de non aparecer axiña a súa principal fonte de alimento, o caribú.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb 
* Ficha en Filmaffinity
Born This Way (canción)

"**Born This Way**" (en galego, "**Eu nacín así**") é unha canción interpretada pola cantante estadounidense Lady Gaga, escrita por Lady Gaga, Jeppe Laursen e producida por Lady Gaga, Jeppe Laursen, Fernando Garibay e DJ White Shadow. A canción está incluída no seu segundo álbum de estudio do mesmo nome *Born This Way*, e foi lanzada como primeiro sinxelo do álbum.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Lady Gaga: Vídeo de "Born This Way" no YouTube
Om Puri

**Om Puri**, OBE (en hindi: ओम पुरी, en panxabí: ਓਮ ਪੂਰੀ) nado o 18 de outubro de 1950 en Ambala, Haryana, e finado o 6 de xaneiro de 2017 en Bombai, foi un actor indio coñecido internacionalmente por participar en numerosas producións cinematográficas británicas e estadounidenses.

## Filmografía parcial 
## Véxase tamén
Freezer

é un personaxe do universo de *Dragon Ball* creado por Akira Toriyama, que aparece primeiro no manga e despois na súa adaptación ó anime en *Dragon Ball Z*. Freezer tamén aparece no especial de televisión *O pai de Goku*, en dous filmes de Dragon Ball Z, en *The Plan to Eradicate the Saiyans* e en *Dragon Ball GT*.

Freezer é membro dunha raza descoñecida que se pode transformar en formas con menor poder (que son as que empregan acotío para manter o seu poder oculto e controlar a súa forza). Outra das súas características é que pode vivir flotando no espazo exterior, sen necesidade de respirar. O seu nome provén dunha deformación do inglés freezer (フリーザー furiizaa, conxelador), que tería relación co nome do seu pai, do seu irmán e o do seu fillo.

Curiosamente, mentres que os seus homes viaxan voando, el prefire facelo nunha máquina, aínda que tamén ten a habilidade de facelo. Freezer é un guerreiro que conxuntamente con seu pai e irmán, quere conquistar todo o universo. Por este motivo, coa súa impresionante forza e poder, reuniu un devastador exército para conquistalo. Non lle importa matar e torturar á xente de todo o universo para poder conseguir os seus malvados desexos de conquista. É considerado como o primeiro grande inimigo de Son Goku, seguido de Célula e o Majin Boo.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de personaxes de Dragon Ball
Kaiō Shin do leste

O  é un personaxe do manga e anime *Dragon Ball*. É un dos Kaiō Shin, os cinco deuses por riba dos Kaiō que se encargan de protexer todo o universo de ameazas supremas, este personaxe esta a cargo de protexer a zona Leste do universo. Vive no planeta dos Kaiō shin.

Shin ten enormes poderes de loita e varias técnicas especiais, normalmente ondas de enerxía. Ademais de poder voar, Shin ten poderes mentais e máxicos. Trala fusión con Kibito, adquire máis forza, poder e técnicas, como o teletransporte.

## Biografía 
O Kaiō Shin do Leste foi o único supervivente da batalla contra Majin Boo, tódolos demais deuses foron eliminados e Kaiō Shin ideou un plan para destruír a Majin Boo, matando a Bibidi cando Majin Boo estaba encerrado nunha esfera.

Despois diso, Kaiō Shin, xunto co seu axudante Kibito, seguiu co seu traballo de deus de deuses. Pero a ameaza de Majin Boo volveu outra vez, debido a que o fillo de Bibidi, Babidi, artellaba liberar a Majin Boo. Shin foi á Terra, xunto a Kibito, e participou no Torneo Mundial de Artes Marciais co nome de *Shin*, onde coñeceu a Son Goku e ós seus amigos. Aínda coa axuda de Goku e os demais, Shin non puido impedir a resurrección de Majin Boo.

Xunto a Son Gohanda, Shin loitou contra o monstro e ambos foron derrotados. Grazas a Kibito, Kaiō Shin e Gohan recuperáronse das súas feridas e os tres foron ó planeta Kaiōshin, onde Kaiō Shin agardaba que Gohan liberara unha espada sagrada, a Espada Z, que outorgaba ó seu dono unha forza descomunal. Gohan liberou a espada e resultou que non daba esa gran forza, senón que, ó liberar a espada, tamén liberaron o Rō Kaiō Shin que vivira fai 15 xeracións antes que o actual Kaiō Shin.

Cando Gohan foi derrotado, Goku decidiu ir á Terra para salvar ó seu fillo e o vello Kaiō Shin entregoulle os seus pendentes "Potara" para que Goku se fusionase con Gohan. Para mostrar a Goku como se fusionaría, o vello Kaiō Shin pediulle que Kaiō Shin e Kibito se fusionasen, dando orixe a "Kibitoshin". Pero ó vello Kaiō Shin esquecéuselle mencionar que os efectos da fusión eran permanentes e Shin e Kibito quedaron fusionados para sempre.

En Dragon Ball GT, Kibitoshin salvou a Goku de morrer cando estivo a piques de ser liquidado pola Bola Vingadora de Vexeta Bebé empregando a súa técnica de tele transportación. Xa no Planeta Sagrado, axudou ó Rō Kaiō Shin a facerlle medrar o rabo a Gokū para facelo máis poderoso.

Posteriormente liberou a Dende e ó Señor Popo do control de Bebé ó destruír os ovos que tiñan implantados coa axuda da Súper Auga Sagrada; unha vez liberados, fixo o mesmo cos humanos e os Guerreiros Z.

Unha vez concluída a batalla entre Goku e Baby, axudou a transportar ós humanos da Terra cara ao planeta Plant antes de que fose destruída.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de personaxes de Dragon Ball