Carina Ari

**Maria Karina Viktoria Jansson**, nada en Estocolmo o 14 de abril de 1897 e finada en Buenos Aires o 24 de decembro de 1970, foi unha bailarina sueca coñecida como **Carina Ari**. Despois dunha recoñecida carreira de danza e coreografía que se estendeu dende 1913 ata 1939, principalmente en París, Ari casou e mudouse á Arxentina. Comezou a esculpir, creando bustos de varias figuras destacadas. A partir de 1951, creou dotacións para axudar os bailaríns, establecendo fondos para axudar bailaríns enfermos ou envellecidos, para promover novos talentos e para establecer unha biblioteca en Suecia para fomentar o estudo sobre a danza. A biblioteca Carina Ari de Estocolmo posúe unha das coleccións máis extensas de materiais de arquivo sobre danza en Europa.

## Traxectoria 
### Vida temperá 
Maria Karina Viktoria Jansson naceu en Estocolmo, Suecia. Criada na pobreza, con dúbidas sobre ás súa orixe debido á súa complexión escarpada, Jansson soñou con ser bailarina dende pequena. En 1911 matriculouse na escola de danza ofrecida da Kungliga Operan (Real Ópera Sueca), graduándose en 1913.

### Carreira 
Ao rematar os seus estudos, Jansson entrou no corpo de ballet do Kungliga Baletten (Real Ballet Sueco). 1913 foi o ano no que Michel Fokine ingresou na compañía como o seu director artístico. O seu enfoque difería do que se fixera no pasado, promovendo os bailaríns a papeis baseados na habilidade, en lugar do seu rango na compañía. Fokine seleccionou a Jansson para participar no corpo de ballet para a produción de *Les Sylphides* e ao ano seguinte escolleuna para un pequeno papel en *Scheherazade*. As actividades da compañía de ballet suspendéronse durante a primeira guerra mundial, mais en 1918 e de novo en 1919, Jansonn participou con Fokine en dúas aparicións como convidada durante o verán no teatro dos xardíns Tivoli. Durante a primeira destas aparicións, Jansonn cambiou o seu nome artístico por Carina Ari.

En 1919, Ari abandonou o Ballet Real, pediu prestados cartos e mudouse a Charlottenlund, Dinamarca, para estudar con Fokine, que collera unha casa alí. Despois de graduarse da formación de Fokine e recibir o seu apoio polas súas habilidades coreográficas, regresou a Estocolmo. Foi contratada por Mauritz Stiller para coreografar o ballet *Schaname* para o seu filme *Erotikon* (1920). A escena do ballet era extensa e requiría todo o Real Ballet para a actuación. Pouco despois de rematar a rodaxe, deixou Estocolmo e mudouse a París. Traballou como bailarina principal cos Ballets suédois de Rolf de Maré entre 1920 e 1923, destacando polos seus fluídos movementos de brazos. A primeira produción da compañía, *Ibéra*, foi composta por Isaac Albéniz, baseada en temas españois que se adaptaban tanto ao aspecto escuro de Ari como ao seu estilo de baile. Tamén apareceu en *Jeux* e *La Nuit de Saint-Jean* con éxito, e despois en 1922, Jean Börlin, o outro solista e coreógrafo, escribiu *Anitra’s Dance* especialmente para ela. Interpretou a peza recibindo boas críticas e pedindo bises, pero notoriedade que recibía causou conflito con Börlin, que lle prohibiu volver bailala. Ari deixou a compañía despois da temporada 1923.

Ari foi entón contratada como solista na Opéra-Comique, onde Désiré-Émile Inghelbrecht exercía como director musical. Os dous casaron en 1925, o mesmo ano no que lanzou *Scénes Dansées*. O ballet, que coreografou e bailou, contou cunha orquestra sinfónica completa, escenografías detalladas e oito danzas en solitario, sen interrupcións. Entre danzas, Ari corría para cambiar de vestiario rapidamente antes do seu seguinte baile. A representación foi unha das primeiras en que apareceu unha bailarina de adestramento clásico nunha produción teatral a unha escala tan grande e achegouse á danza moderna máis que ás súas raíces clásicas. As súas críticas foron excelentes e realizou unha xira por toda Europa coa produción ata 1939. En 1928 Ari foi contratada pola Ópera de París para a coreografía e creou *Rayon de Lune*, bailando como protagonista. A música do ballet estaba baseada en *Thème et Variations*, composta por Gabriel Fauré. Ao ano seguinte, formou a súa propia compañía e foi contratada como coreógrafa para a Fête des Narcisses celebrada en Montreux, Suíza. Despois, durante a temporada 1929-1930, traballou para o Teatro Nacional Alxeriano Mahieddine Bachtarzi en Alxer. De regreso a París, converteuse en directora de ballet da Opéra-Comique ata 1933. Entre 1935 e 1937, apareceu en Estocolmo na Ópera Real. En 1938, Serge Lifar contratou a Ari como solista para o papel da sulamita en *Le Cantique des Cantiques*. Aínda que tiña moitas estrelas na Ópera de París para escoller, seleccionou a Ari debido á súa fluidez e estilo máis moderno. A súa última actuación foi o 30 de marzo de 1939, cando interpretou as súas *Scénes Dansées* na Opéra-Comique.

Ari de reumatismo, Ari viaxou a Aix-les-Bains, no sur de Francia, onde coñeceu a Jan Henrik Molzer, un dos directores da empresa neerlandesa de bebidas Bols. Ela e Inghelbrecht separáronse, Ari casou con Molzer e en 1940 mudouse a Buenos Aires, Arxentina. Ari comezou unha segunda carreira como escultora. As súas pezas máis destacadas son bustos de Dag Hammarskjöld, Serge Lifar e Rolf de Maré. O seu busto de Hammarskjöld está exposto na torre que leva o seu nome na cidade de Nova York. Á morte do seu marido en 1951, Ari comezou a usar a súa fortuna para bailaríns enfermos ou envellecidos.

### Últimos anos 
En 1961 creou unha bolsa anual para outorgar a unha prometedora bailarina nova, así como unha medalla anual para recoñecer os que promoven o desenvolvemento da danza en Suecia. En 1969, Ari dotou unha segunda fundación que leva o seu nome para crear a Biblioteca Carina Ari. A biblioteca está anexa ao Museo da Danza de Suecia e contén o arquivo máis completo de literatura sobre danza do norte de Europa.

Ari morreu o 24 de decembro de 1970 en Buenos Aires.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
* 
*
*
*
*