open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zefiro 23

**Zefiro 23** é a designación do motor foguete usado polo lanzador europeo Vega na súa segunda etapa.

## Características 
O motor Zefiro 23 usa o propelente sólido HTPB 1912. Foi desenvolvido pola empresa Fiat-Avio para introducir tecnoloxías de baixo custo en foguetes de propelente sólido para ser reutilizadas en futuras evolucións do foguete Ariane 5. Entre as novas tecnoloxías usadas están o uso dunha carcasa de epoxy-grafito de 3 metros de diámetro, o uso de goma de baixa densidade para o illamento interno, unha baixa proporción de ligante e unha alta proporción de aluminio no propelente, unha tobeira simplificada que fai uso dun material lixeiro a base de carbono fenólico, un acendedor consumible e control vectorial da tobeira mediante un dispositivo electromecánico que fai uso de baterías de ión litio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*P80
*Vega (foguete)
*Ariane 5
George D. Zamka

**George David "Zambo" Zamka**, nado en Nova Jersey o 29 de xullo de 1962, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-130 e STS-120.

## Traxectoria
Zamka graduouse en matemáticas pola Academia Naval dos Estados Unidos en 1984 e é máster en xestión de enxeñaría polo Instituto de Tecnoloxía de Florida en 1997. Foi seleccionado como astronauta pola NASA en xuño de 1998, participando nas misións STS-130 e STS-120 e pasando 28,85 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-130
*STS-120
Zenit-2M

miniatura|75px|Esquema dun Zenit-2M.
**Zenit-2M** ou **Zenit-2SLB** foi un lanzador pesado colaboración entre Rusia e Ucraína.

O Zenit-2M era a versión para lanzamento desde o cosmódromo de Baikonur do foguete Zenit-3SL lanzado desde unha plataforma mariña pola empresa Sea Launch. Era capaz de poñer en órbita baixa terrestre ata 12 toneladas de carga. Foi lanzado unha única vez, o 29 de xullo de 2007, para poñer en órbita o satélite de recoñecemento Tselina-2 número 23.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Zenit-2
*Zenit-3
*Zenit-3SL
Voskhod

**Voskhod** pode referirse a:
* Voskhod, a segunda nave espacial tripulada da Unión Soviética.
* Voskhod, un foguete espacial baseado no mísil R-7.
Zenit-2M (satélite)

**Zenit-2M** ou **Gektor** (índice GRAU 11F690) foi unha serie de satélites de recoñecemento militares da Unión Soviética.

## Características 
Os satélites Zenit-2M eran unha versión mellorada dos Zenit-2, ambos baseados nas cápsulas Vostok. Con 6300 kg de masa, consistían nun módulo de servizo e outro de reentrada de forma esférica contendo as cámaras e a película fotográfica que debía ser devolta a terra e revelada. Os satélites usaban a cámara mellorada Ftor-2R3 e estaban alimentados por batería, o que daba aos satélites enerxía para voos de 12 ou 13 días. As órbitas típicas dos Zenit-2M estaban entre os 200 e os 300 km de altura. Podían levar instrumentación científica a bordo e algúns levaron cargas biolóxicas, precedendo ás cápsulas Bion. Lanzáronse cinco cápsulas da versión civil das Zenit-2M, denominadas **Gektor-Priroda**.

Lanzáron 96 Zenit-2M mediante foguetes Voskhod e Soiuz U, con catro fallos. Os cinco satélites da versión civil foron postos en órbita sen problemas.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Voskhod (foguete)
*Soiuz U
*Zenit-2 (satélite)
*Zenit-4 (satélite)
Lung Chien

**Lung Chien**, nado en 1916 e finado en Taipei o 28 de maio de 1975 (tamén coñecido como Kim Lung), foi un director, guionista de cine e actor chinés.

## Traxectoria 
Pola súa traxectoria, explorou temas comúns no cine de Hong Kong como as artes marciais ou a violencia na vida cotiá. Fixo máis de trinta películas como director e protagonizou tantas películas como actor.

Morreu en Taipei en 1975.

## Notas 
### Ligazóns externas 
* 
* Chien Lung en Hong Kong Movie Database
Lago Powell

O **Lago Powell** é o segundo encoro en capacidade dos EEUU. Baña os estados de Arizona e Utah.

## Historia
Feito no río Colorado nos anos 1960, comezou a encherse no 1963. Subministra auga a 40 millóns de persoas, é aproveitado para irrigar máis de dous millóns de hectáreas, e permite subministrar ata 4200 MW. Cheo, ten un nivel da auga sobre o nivel do mar de 1128 msnm (no ano 2000 acadou os 1120 m). Debido ós depósitos de sedimentos do Colorado, despois de case sesenta anos de uso calcúlase que leva perdido o 7 % da súa capacidade.
A comezos da década de 2020 a cunca do río sofre unha seca que levou o nivel a unha altura de 1072 msnm.

## Notas
Illa de patoxenicidade

As **illas de patoxenicidade** (**PAIs** nas súas siglas en inglés), denominadas así en 1990, son unha clase particular de illas xenómicas que adquiren os microorganismos por transferencia horizontal de xenes. As illas de patoxenicidade encóntranse en patóxenos de animais e plantas. Por tanto, as illas de patoxenicidade contribúen á capacidade dos microorganismos de evolucionar.

Unha especie de bacteria pode ter máis dunha illa de patoxenicidade. Por exemplo, *Salmonella* ten polo menos cinco.

Unha estrutura xenómica análoga en rizobios denomínase *illa de simbiose*.

## Propiedades 
As illas de patoxenicidade son agrupacións de xenes incorporadas no xenoma, xa sexa cromosomicamente ou extracromosomicamente, presentes en organismos patóxenos, pero adoitan estar ausentes en organismos non patóxenos de cepas da mesma especie ou de especies relacionadas. Poden estar localizados no cromosoma bacteriano ou poden ser transferidos dentro dun plásmido ou poden encontrarse nos xenomas de bacteriófagos.
*A illa de alta patoxenicidade I de *Yersinia pestis* ten xenes que regulan a captación e almacenamento de ferro.
*Sitios SP1 e SP2 de *Salmonella*.
*Toxina do cólera codificada en fago de *Vibrio cholerae*.
*Toxina da difteria de *Corynebacterium diphtheriae*.
*Neurotoxinas de *Clostridium botulinum*.
*Citotoxina de *Pseudomonas aeruginosa*.
**Helicobacter pylori* ten dúas cepas, unha é máis virulenta que a outra debido á posesión dunha illa de patoxenicidade *Cag*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Definición de patoxenicidade en bacterioloxía (postulados de Koch)
Quiralidade (xeometría)

[miniatura| As pezas en forma de **L** e **S** do [Tetris son **quirais** 2D. O cadrado, a barra e a **T** son **aquirais**.]]
A **quiralidade**(do grego *χειρ*, *kheir*: "man") é unha propiedade de asimetría importante en varias ramas da ciencia. Un obxecto ou sistema é **quiral** se non se pode superpoñer á súa imaxe especular. O obxecto quiral e a súa imaxe especular chámanse **enantiomorfos** (do grego *formas opostas*) ou enantiómeros cando se refiren ás moléculas. Chámase obxecto **aquiral** ou **non quiral** (ás veces tamén **anfiquiral**) se pode superpoñerse á súa imaxe especular.
## Definición xeométrica 
En xeometría unha figura é aquiral se e só se o seu grupo de simetría contén polo menos unha isometría *de inversión de orientación*. En dúas dimensións, cada figura que posúe un eixe de simetría é aquiral, e pode demostrarse que cada figura aquiral *acoutada* debe ter un eixe de simetría.

En tres dimensións, cada figura que posúe un plano de simetría ou un centro de simetría é aquiral. Porén, hai figuras aquirais que carecen tanto de planos coma de centro de simetría. En termos de grupos puntuais, todas as figuras quirais carecen dun eixe de rotación impropio (Sn). Isto significa que non poden conter un centro de inversión (i) ou un plano especular (σ). Soamente poden ser quirais as figuras cunha designación de grupo puntual C1, Cn, Dn, T, O, ou I.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Sólido ríxido
* Simetría
* Quiralidade
* Quiralidade (química)
Cobra (homónimos)

**Cobra** ou **Cobras** poden referirse a:
* **Serpe**, termo xenérico para serpe. (**Cobra** en galego sinónimo de *serpe* ou *serpente* en xeral, non só da especie asiática, que tomou o nome do galego-portugués) 
* Cobra ou **cobra de capelo** (neste sentido, *cobra* é unha designación colectiva dada incorrectamente)
* **AH-1 Cobra**, un helicóptero militar de fabricación estadounidense
* **Cobra (tecnoloxía)**, empresa brasileira de tecnoloxía informática
* ***Cobra (manga)***, un manga escrito e ilustrado por Buichi Terasawa
* Grupo **COBRA**, un movemento artístico de vangarda europeo
* ***Stallone Cobra***, unha película de 1986 protagonizada por Sylvester Stallone
* **Zulaiê Cobra**, xurista e ex político brasileiro

## Automóbiles 
* Mustang Shelby GT500, coñecido como **Shelby Mustang Cobra**
* **AC Cobra**, un automóbil deportivo inglés dos anos 60

## Notas
Sergei Zaliotin

**Sergei Zaliotin**, nado en Shchókino (Rusia) o 21 de abril de 1962, é un astronauta ruso que formou parte das misións Soiuz TM-30, Soiuz TMA-1 e Soiuz TM-34.

## Traxectoria
Zaliotin graduouse na Escola Militar Superior de Borisoglebsk en 1983. En 1994 graduouse no Centro Internacional de Sistemas de Adestramento con especialidade na xestión de aplicacións ecoloxicamente equilibradas para sistemas aeroespaciais. Foi seleccionado como candidato a astronauta en 1990, completando o seu adestramento en 1992. Participou nas misións Soiuz TM-30, Soiuz TMA-1 e Soiuz TM-34, pasando un total de 83,69 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Soiuz TMA-1
*Soiuz TM-30
*Soiuz TM-34
Ramón Arbones Carballido

**Ramón Arbones Carballido**, nado en Ponteareas en 1857 e finado en Vigo o 19 de xaneiro de 1931, foi un empresario e político galego. 

## Traxectoria
Sendo novo trasladouse de Ponteareas a Vigo e converteuse nun dinamizador da vida cultural da cidade, poñendo en marcha entre outros, a creación da sociedade recreativa, da que sería presidente honorario, foi tamén representante en Vigo do Banco Vitalicio de España, así como socio fundador do Banco de Vigo, de Tranvías de Vigo, membro do Consello de Administración da Cámara de Comercio de Vigo no segundo mandato da historia da institución, presidente da Cruz Vermella e promotor do monumento funerario, no cemiterio de Pereiró, aos repatriados de Cuba de 1898 falecidos. Foi concelleiro no concello de Vigo.

Foi bo amigo de Reveriano Soutullo, e tanto na súa primeira edición coma na segunda, varias das súas partituras levan dedicatorias impresas ás súas fillas Elisa e Rosa. A súa casa é hoxe un dos edificios singulares de Vigo, obra de Jenaro de la Fuente.

Tamén pertenceu ao comité rexionalista como vogal, xunto a Pío Lino Cuíñas, comité do que era presidente de honra Manuel Murguía e vicepresidente Nicolás Taboada.

## Vida persoal 
Casou con Elisa Román Filgueira e tiveron tres fillos: Rafael, Elisa e Rosa Arbones Román.

## Notas
Fujiko Fujio A

**Motoo Abiko** (), nado en Himi (Toyama) o 10 de marzo de 1934 e finado en Tama (Kawasaki) o 7 de abril de 2022, máis coñecido polo pseudónimo **Fujiko A. Fujio** (), foi un *mangaka*, coñecido por ser cocreador do manga *Doraemon*.

O seu traballo en *Doraemon* realizouno a dúo con Hiroshi Fujimoto, como parte dun dúo chamado Fujiko Fujio. Ao separárense en 1987, ambos mantiveron esa identidade. Fujimoto engadiulle ao seu pseudónimo a letra F, e Abiko, o A.

En 2005 o mangaka recibiu de mans do Ministro de Educación, Cultura, Deporte, Ciencias e Tecnoloxía o Premio da Asociación de autores de banda deseñada do Xapón.

## Notas
Zenit-2 (satélite)

miniatura|Cápsula de retorno dun Zenit-2 en exposición.
**Zenit-2** (índice GRAU 11F61) foi unha serie de satélites de recoñecemento militares da Unión Soviética.

## Características 
Os satélites Zenit-2 estaban baseados nas cápsulas Vostok. Con 4720 kg de masa, consistían nun módulo de servizo e outro de reentrada de forma esférica contendo as cámaras e a película fotográfica que debía ser devolta a terra e revelada. Os satélites estaban alimentados por batería. As órbitas típicas dos Zenit-2 estaban entre os 200 e os 300 km de altura. Podían levar instrumentación científica a bordo. Lanzáronse 81 Zenit-2 mediante foguetes Voskhod, Vostok-K e Vostok-2, con nove fallos.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Vostok 8K72K
*Vostok 2 (foguete)
*Voskhod (foguete)
*Zenit-2M (satélite)
*Zenit-4 (satélite)
José Piñeiro Fontenla

**José Piñeiro Fontenla**, nado en San Xurxo de Sacos (Cerdedo-Cotobade) o 16 de maio de 1879 e finado en Mar del Plata en 1967, foi un xornalista e escritor galego.

## Traxectoria 
Fillo de Gustavo Piñeiro, enxeñeiro, e María Fontenla. Cara a 1893 embarcou como polisón a Buenos Aires na busca do seu pai. Ao chegar a Montevideo da morte do seu pai. Autodidacta, traballou como mozo de bar, condutor de tranvías, acomodador de cines, e participou no proxecto da estación Villa Urquiza. Acabou sendo propietario dunha empresa de mudanzas. Colaborou en *Caras y Caretas*, *PBT* e *Fray Mocho*. Foi un dos fundadores de *El Despertar Gallego* e subdirector do xornal *La Capital* de Mar del Plata.

Foi o creador da popular cuarteta arxentina: “En el cielo las estrellas, en el campo las espinas y en el medio de mi pecho… ¡la República Argentina!”.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
*  Escuela nro 1: "José de San Martín"
José Piñeiro

***José Piñeiro González**, aviador galego (1878-1927).
***José Piñeiro Fontenla**, xornalista e escritor galego na Arxentina (1879-1967).
***José Piñeiro Ares**, escritor e político galego (1927-2001).
Khachkar

[dereita|miniatura|Dous khachkars tipo Julfa do [século XVI, retirados do cemiterio de Julfa antes da súa destrución por Azerbaidján]]
Un **Khachkar** ou **Khatchkar** ("Խաչքար" en armenio, "cruz de pedra", pronunciado como ) é unha pedra conmemorativa tallada tradicional de Armenia.

Ten un crucifixo ou unha cruz, cunha roseta ou círculo solar debaixo. Outras partes pódense encher con patróns de follas, uvas ou nós. Ás veces ten unha repisa na parte superior con santos ou personaxes da Biblia.

A maior parte das veces un khachkar é colocado por motivos relixiosos para a salvación da alma dunha persoa viva ou morta. Tamén teñen sido colocados por outros motivos, como para mostrar unha vitoria militar, a construción dunha nova igrexa ou como protección contra desastres naturais.

A maioría dos Khachkars están nos cemiterios, pero as lápidas armenias adoptan moitas outras formas, e só unha pequena parte son khatchkars.

## Galería 

Ficheiro:Armenian 'khachkar'.jpg|Khachkar armenio
Ficheiro:Armenian 'khachkar' 1.jpg|Khachkar armenio

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Khachkar.am
* Colección Khatchkar en Armenica.org
Rose Mutiso

**Rose M.  Mutiso**, nada en Nairobi cara a 1986, é unha activista kenyana e investigadora en ciencia de materiais. É cofundadora e directora xeral do Instituto  Mawazo. É a directora de investigación do Energy for Growth Hub (Centro de Enerxía para o Crecemento). Foi preseleccionada para o Premio  Pritzker 2020 ao Xenio Ambiental Emerxente.

## Traxectoria 
### Educación 
Mutiso estudou enxeñería no Dartmouth College, antes de completar o seu doutoramento en Ciencias dos Materiais na Universidade de Pensilvania, no laboratorio de Karen I. Winey. A súa tese centrouse nas propiedades dos materiais para a  nanoelectrónica. Fixo o seu  posdoutoramento como bolseira científica do Congreso 2013-14 no Instituto Americano de Física.

### Carreira 
Mutiso foi bolseira no Departamento de Enerxía dos Estados Unidos. Escribiu para  Scientific  American e tamén deu unha charla TED sobre o tema.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Our Team The Mawazo Institute.
* Research Director - Rose Mutiso
Ramón D. Villar

**Ramón Dios Villar**, coñecido como **Ramón D. Villar**, nado en Campo Lameiro, foi un escritor e xornalista galego.

## Traxectoria 
Nado en Campo Lameiro. Emigrou a Arxentina onde traballou como tipógrafo. Foi socio do Hogar Gallego. Foi o último director da revista *Lar*. Publicou en Buenos Aires *Poemas simbólicos y otros versos* en 1954. Foi nomeado membro correspondente da Real Academia Galega en 1953.

## Notas
Fimbria P

As **fimbrias P** (tamén chamadas pili asociados á pielonefrite), **pili P** ou **Pap**, son un tipo de fimbrias de tipo chaperona-acomodadora (especificamente da familia π) que se encontran na superficie de moitas bacterias da especie *Escherichia coli*. As fimbrias P considérase que son un dos máis importantes factores de virulencia na *E. coli* uropatoxénica e exercen un importante papel nas infeccións do tracto urinario superior. As fimbrias P funcionan como mediadoras da adherencia a células hóspede, un paso clave na patoxénese de infeccións do tracto urinario.

## Estrutura e expresión 
As fimbrias P son grandes estruturas lineais que se proxectan desde a superficie das células bacterianas. Con lonxitudes de 1-2um, os pili poden ser maiores que o diámetro da propia bacteria. O corpo principal da fimbria está composto por aproximadamente 1000 copias da proteína principal das subunidades da fimbria PapA, formando un bastón helicoidal. O curto extremo da fimbria está formado polas subunidades PapK, PapE, PapF e a adhesina do extremo PapG, que é mediadora na adhesión.

As fimbrias ensámblanse por medio dun sistema de chaperona-acomodadora (*chaperone-usher*), e as proteínas necesarias para a ensamblaxe exprésanse polo operón Pap, que está localizado en illas de patoxenicidade. Os xenes do operón Pap codifican cinco proteínas estruturais (PapA, PapK, PapE, PapF e PapG), catro proteínas implicadas no transporte e ensamblaxe (PapD, PapH, PapC, PapJ) e dúas proteínas (PapB, PapI) que regulan a expresión do operón.

## Papel durante a infección 
A adherencia ás células uroepiteliais do hóspede é un paso fundamental durante unha infección que permite que as *E. coli* uropatoxénicas colonicen o tracto urinario e impide a eliminación das bacterias durante a micción. A unión das fimbrias P ás células epiteliais depende da adhesina do extremo PapG. Describíronse catro alelos de PapG, que se unen a diferentes estruturas glicolipídicas das células hóspede. Nos humanos, as variantes relevantes clinicamente son a papGII e a papGIII.

A variante PapGII únese preferentemente ao globósido (GbO4), que é abondoso nas células epiteliais renais humanas. A PapGII desencadea unha forte resposta inflamatoria que orixina danos no tecido. A maioría das cepas de *E.  coli* que causan pielonefrite, bacteremia de orixe urinaria e urosepse producen pili P con PapGII. O PapGIII únese ao antíxeno Forssman (GbO5) así como isorreceptores presentes no tracto urinario humano. As cepas de *E. coli* que portan o xene papGIII están asociadas con infeccións do tracto urinario inferior (cistite) e bacteriúria asintomática. As adhesinas PapGI únense preferentemente á globotriaosilceramida (GbO3), mentres que os isorreceptores de PapGIV son descoñecidos. As *E. coli* que levan xenes para PapGI e PapGIV raramente se encontran entre as *E. coli* que causan infeccións en humanos.

## Notas
Eugène Parlier

**Eugene Parlier**, nado en Montreux o 13 de febreiro de 1929 e finado na mesma cidade o 30 de outubro de 2017, foi un futbolista suízo, que xogaba de porteiro. Foi internacional coa selección suíza, coa que disputou a Copa do Mundo de 1954.

## Traxectoria 
Ebanista de profesión, en 1948 deixou o FC Montreux-Sports para fichar polo FC Cantonal-Neuchatel. Ao ano seguinte o adestrador Karl Rappan levouno ao Servette FC, onde se consolidou pronto como porteiro titular. Con este equipo proclamouse campión da liga suíza na tempada 1949/50. Despois do Mundial de 1954, pasou ao Urania Genève Sport, equipo da segunda división, co que logrou o ascenso á primeira na campaña 1954/55. En 1957, despois dunha destacada actuación nun partido coa selección suíza ante España en Madrid, recibiu unha lucrativa oferta do Atlético de Madrid, que finalmente non se concretou debido á negativa do seu club.

No verán de 1959 pasou ao FC Biel-Bienne, que viña de ascender á máxima categoría, e co que se proclamou campión de liga na súa primeira campaña, só por detrás do Young Boys. Na súa segunda tempada, alcanzou a final da Copa de Suíza, perdendo ante o FC La Chaux-de-Fonds. Xogou no Biel ata 1964, pasando logo polo FC Lausanne-Sport e o Étoile Carouge antes de colgar as btas.

Durante toda a súa carreira deportiva compaxinou o fútbol co seu traballo de ebanista en Montreux. Trala súa retirada dos campos de fútbol, dirixiu un taller de carpintería en Chailly, Montreux.

### Selección suíza 
Debutou coa selección suíza o 28 de decembro de 1952 en Palermo, nunha derrota por 2-0 ante Italia. Con todo, nos seus inicios na selección era suplente de Georges Stuber, o porteiro que disputara o Mundial de 1950 e que xogaba no Lausanne-Sport.

Para o Mundial de 1954 o seleccionador Karl Rappan elixiu a Parlier como porteiro titular, por diante de  Stuber e Walter Eich. A selección helvética quedou encadrada no Grupo 4, xunto con Bélxica, Inglaterra e Italia, tendo que xogar só contra as dúas últimas. Parlier disputou todos os partidos como titular, participando na vitoria ante Italia no primeiro partido, disputado ante 40.749 espectadores no Stade Olympique de la Pontaise de Lausana, e na derrota fronte a Inglaterra no estadio Wankdorf de Berna. Ocupou a portería tamén no partido de desempate contra Italia en Basilea, onde encaixou só un gol, obra de Fulvio Nesti, mentres que Suíza fixo catro tantos, logrando así o pase á seguinte fase.

Xa en cuartos de final, foi o porteiro no encontro ante Austria que rematou 7-5 para os austríacos, no que foi o partido con máis goles da historia dos Mundiais.

Xogou o seu último partido coa selección o 27 de marzo de 1960 en Bruxelas contra Bélxica.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Beat Jung (ed. ): *A selección nacional.* *A historia da selección de fútbol de Suíza.* Verlag Die Werkstatt, Goettingen 2006, ISBN 3-89533-532-0 .
* BF Hoffmann : *Os míticos porteiros do Mundial.* *Un dicionario.* Verlag Die Werkstatt, Goettingen 2005, ISBN 3-89533-498-7.
Hogar Gallego

***Hogar Gallego*** foi unha revista da emigración galega que se editou en Buenos Aires entre 1922 e 1924.

## Historia e características 
Publicación oficial do Hogar Gallego de Buenos Aires, sociedade xurdida dunha escisión da Casa de Galicia. Apareceu o 1 de xuño de 1922. Dirixida por Andrés Rodríguez Barbeito, entre os seus redactores figurou José Fernández Lourido. Tiña correspondentes en Vigo (Amador Montenegro) e A Coruña (Alejandro Barreiro Noya). Contén información sobre actividades da institución editora e da colectividade. Maniféstase crítica coa Casa de Galicia e o Orfeón Gallego. Inclúe artigos de temática galega e fai propaganda dos ideario galeguistas. Inclúe colaboracións literarias e artigos sobre arte e cultura galegas. Entre os seus colaboradores figuraron Xavier Bóveda, Joaquín R. Rodríguez, Jaime Solís, Manuel Castro López, Ramón Villar Ponte, Manuel Salleres, J. Carreis, Luis Fernández Ardavín, Xoán Vidal, Casimiro Reyes, Marqués de Figueroa, Victoriano Taibo, Alfonso R. Castelao e Miguel de Corzames.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos 
* Publicacións impresas da diáspora galega
School of Chocolate

***School of Chocolate*** é unha serie estadounidense orixinal de Netflix producida por Super Delicious Productions. O programa conta con oito concursantes que compiten entre eles nunha serie de retos culinarios por un premio de 50&nbsp;000 dólares. Está presentado polo mestre chocolateiro franco-suízo Amaury Guichon, actúa tanto de mentor como de xuíz dos 8 concursantes mentres crean elaboradas esculturas de chocolate en cada episodio. A serie estreouse o 26 de novembro de 2021, e os episodios teñen unha duración de 30 a 50 minutos de longo. 

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Carboxipeptidase A1

A **carboxipeptidase A1** é un encima hidrolase da familia das metaloproteases de Zn que nos humanos está codificado no xene ***CPA1*** do cromosoma 7 nunha agrupación de xenes.

Illáronse tres formas de procarboxipeptidase A pancreática humana. As formas A1 e A2 son proteínas monoméricas con diferentes propiedades bioquímicas. A carboxipeptidase A1 é unha exopeptidase monomérica pancreática. Corta preferentemente aminoácidos de cadea ramificada e aromáticos en posición C-terminal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Carboxipeptidase
* Carboxipeptidase A
* Carboxipeptidase A2
* Carboxipeptidase A6
* Inhibidor da carboxipeptidase A

### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

### Ligazóns externas 
* A base de datos on line MEROPS para peptidases e os seus inhibidores: M14.001
*
The White Helmets

***The White Helmets*** é unha curtametraxe documental británica de 2016. O filme segue as operacións diarias dun grupo de rescatistas voluntarios da Defensa Civil Siria, tamén coñecida como Cascos Brancos. Foi dirixido por Orlando von Einsiedel e producido por Joanna Natasegara. Gañou o Óscar á mellor curtametraxe documental na 89ª edición dos premios.

## Elenco 
* Khalid Farah
* Mohammed Farah
* Abu Omar
* Raed Saleh

## Notas
Bikram: Yogi, Guru, Predator

***Bikram: Yogi, Guru, Predator*** é un filme documental estadounidense de 2019 dirixido por Eva Orner e protagonizado por Larissa Anderson, Francesca Asumah e Sarah Baughn. O filme trata sobre Bikram Choudhury, como construíu o seu imperio de ioga e as acusacións de acoso sexual e violación.

O filme estreouse no Festival Internacional de Cinema de Toronto de 2019, e estreouse a través de Netflix o 20 de novembro de 2019.

## Elenco 
* Larissa Anderson
* Francesca Asumah
* Sarah Baughn
* Bikram Choudhury
* John Dowd
* Ann Duong
* Mukul Dutta
* Micki Jafa-Bodden
* Carla Minnard
* Richard Nixon
* Mark Quigley
* Val Sklar Robinson
* Mandeep Kaur Sandhu
* Jakob Schanzer
* Patrice Simon

## Estrea 
*Bikram: Yogi, Guru, Predator* estreouse en liña o 20 de novembro de 2019 a través de Netflix.

## Notas
Jimmy Savile: A British Horror Story

***Jimmy Savile: A British Horror Story*** é unha serie documental estadounidense de Netflix estreada en abril de 2022. A serie trata sobre a vida e carreira da personalidade de televisión británica Jimmy Savile, o seu historial de abusos sexuais e o escándalo que se produciu logo de destaparse á opinión pública tras a súa morte en 2011, momento no que se presentaron numerosas acusacións sobre o seu comportamento.

## Acollida 
Nunha recensión para *The Independent*, Louis Chilton declarou "
O documental en dúas partes de Netflix é un retrato lixeiro e ocasionalmente devastador da vida malvada de Savile, pero o tema resulta demasiado espiñento para o tratamento estándar do crime real". Carol Midgley para *The Times* dixo "... como todos os documentais sobre este pervertido noxento, desagradable de ver. Isto non se debe só ao detalle espantoso, como Savile metendo rutineiramente os dedos na vaxina das nenas e prometerlle a adolescentes con problemas viaxes aos estudos da BBC a cambio de sexo oral. Tamén é incómodo porque, como sabemos, a nación louvaba, adoraba a un heroe e, de feito, nomeaba cabaleiro a un pedófilo psicópata."

## Notas
Fyre (filme)

***Fyre: The Greatest Party That Never Happened*** é un filme documental estadounidense de 2019 dirixido por Chris Smith. O filme conta a historia de Billy McFarland e o fracaso do Fyre Festival de 2017. Foi producido por Mick Purzycki e estreouse a través de Netflix o 18 de xaneiro de 2019.

## Produción 
O filme foi coproducido por Jerry Media, a axencia de redes sociais encargada de promover o Fyre Festival e encubrir a fraude, e MATTE Projects, a produtora que dirixiu a rodaxe promocional do Festival Fyre. Jerry Media achegouse a VICE coa idea dun documental tres meses despois dos eventos. De acordo con Netflix, o documental foi idea do seu director, Smith.

## Notas
Johannes Thiele

**Johannes Thiele** pode referirse a:
***Johannes Thiele**, malacólogo alemán (1860-1935).
***Johannes Thiele**, químico alemán (1865-1918).
Inhibidor da carboxipeptidase A

En bioloxía molecular a familia do **inhibidor da carboxipeptidase A** é unha familia de proteínas que está representada polo ben caracterizado inhibidor da metalocarboxipeptidase A (MCPI) da pataca, que pertence á familia de inhibidores de MEROPS I37, clan IE. Inhibe as metalopeptidases que pertencen á familia de peptidases de MEROPS M14, da carboxipeptidase A. En patacas da variedade Russet Burbank, é unha mestura activa de aproximadamente igual cantidade de dúas cadeas polipeptídicas que conteñen 38 ou 39 residuos de aminoácidos. As cadeas difiren soamente na súa secuencia amino terminal  e son resistentes á fragmentación por proteases. Determinouse a estrutura do complexo entre a carboxipeptidase A bovina e o inhibidor da carboxipeptidase A de 39 aminoácidos da pataca a unha resolución de 2,5 ángstroms.

O inhibidor da carboxipeptidase A da pataca sintetízase como precursor e consta dun péptido sinal N-terminal de 29 aminoácidos, un propéptido de 27 aminoácidos, a rexión inhibidora madura de 39 aminoácidos e unha extensión C-terminal de 7 aminoácidos. A extensión C-terminal de 7 aminoácidos está implicada na inactivación do inhibidor e pode ser necesaria para ser dirixido ao vacúolo, onde se acumula o inhibidor activo maduro.

A rexión N-terminal e o inhibidor maduro están feblemente relacionados cos doutras proteínas de plantas solanáceas atopadas nesta familia, desde a pataca ao tomate e meimendro, que foron incorrectamente descritas como inhibidores de metalocarboxipeptidases.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* MEROPS inhibitor family I37 
* MEROPS peptidase family M14
Carboxipeptidase A6

A **carboxipeptidase A6** (**CPA6**) é un encima metalopeptidase que nos humanos está codificado no xene *CPA6* do cromosoma 8. Exprésase fortemente no bulbo olfactorio do rato adulto e tamén no cerebro embrionario e outros tecidos.

A proteína codificada por este xene pertence á familia das carboxipeptidases, que catalizan a liberación de aminoácidos C-terminais e teñen funcións que van desde a dixestión de alimentos á biosíntese selectiva de péptidos neuroendócrinos. Certas variantes polimórficas e unha translocación recíproca t(6;8)(q26;q13) que afectan este xene, foron asociadas en humanos coa síndrome de retracción de Duane. Na súa catálise, a carboxipeptidase A6 ten preferencia por aminoácidos hidrofóbicos grandes C-terminais e pola histidina.

A carboxipeptidase A6 procesa varios neuropéptidos, como a Met-encefalina, a Leu-encefalina, a anxiotensina I e a neurotensina in vitro. Mentres que a carboxipeptidase A6 pode converter as encefalinas e a neurotensina en  formas inactivas, pode converter a anxiotensina I inactiva en anxiotensina II activa. A carboxipeptidase A6 podería ter funcións adicionais no procesamento de péptidos in vivo, pero a natureza destes substratos e os efectos destas clivaxes son polo momento descoñecidos.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Inhibidor da carboxipeptidase A
* Carboxipeptidase
* Carboxipeptidase A
* Carboxipeptidase A1
* Carboxipeptidase A2

### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
*
Joaquín R. Rodríguez

**Joaquín R. Rodríguez**, nado no Porriño e finado en Buenos Aires o 6 de agosto de 1952, foi un xornalista e político galego.

## Traxectoria 
Emigrou á Arxentina. Foi un dos fundadores da Sociedad Fomento de Porriño y su distrito, da que foi presidente e director do seu  boletín. Tamén foi membro da Agrupación Artística Gallega e directivo do Centro Galego de Buenos Aires. Escritor de relatos, colaborou en *El Agrario*, *Correo de Galicia*, *Vida Gallega* e nas revistas arxentinas *El Hogar* e *Novela Semanal*. Foi membro da comisión de prensa e secretario xeral do Hogar Gallego e colaborou no seu boletín. Visitou O Porriño en 1933 onde foi obxecto dunha homenaxe organizada pola Federación Municipal Agraria. Finou en Buenos Aires o 6 de agosto de 1952.
## Vida persoal 
Casou en Buenos Aires con María Carretero en 1919.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Dorídidos

A dos **dorídodos** (*Dorididae*) é unha familia de moluscos opistobranquios da orde dos nudibranquios, suborde dos doridinios, infraorde dos doridoideos e superfamilia dos *Doridoidea*. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Thompson, T. E. & Brown, G. H. (1984): *Biology of Opisthobranch Molluscs, Vol 2*. London, RU: Ray Society Monographs. ISBN 978-0-9038-7418-2.
* Valdés, Á. (2002): "A phylogenetic analysis and systematic revision of the cryptobranch dorids (Mollusca, Nudibranchia, Anthobranchia)". *Zoological journal of the Linnean Society* **136** (4): 535–636.

### Outros artigos 
* Gasterópodos
* Opistobranquios
* Nudibranquios
* Doridinios
* Doridoideos
**Doridoidea*

### Ligazóns externas 
* Dorididae na ADW.
* Dorididae na EOL.
Mesteres

***Mesteres***, publicado por Lindes-Cuadernos de Poesía en Valencia en 1976 en edición bilingüe, é un libro de poemas de Arcadio-López Casanova. Conta cun estudo introdutorio de Eduardo Alonso.

## Contido 
Seguindo a edición de 1987:

#### *Limiar* 
* *Mester dos mesteres. I* e *II* Dedicado a César Antonio Molina.

* *Mester do exilio.* Dedicado a Celestino Fernández de la Vega.
* *Mester do poeta.* Homenaxe a Pablo Neruda.
* *Mester da vixilia*
* *Mester da orfandade*
* *Mester da reconciliación: I, II* e *III.* Dedicado a Xesús Bal e Gay
* *Mester da elexía.*  Para a morte de Celso Emilio Ferreiro.

#### *II* 
[A] (sonetos)

* *Qué anainar de anainar é o da túa vida*
* *Ficar é de xionllos no quebranto*
* *Ollas a terra sen ollar pois nada*
* *Cai o tempo, caivanca, qué trastallada*
* *Coma unha onda de vagar... O Día*
* *Morrer quén morre, eisí, duro, tendido*

[B] (sonetos)

* *Rende o solpor de sempre cando a herdanza*
* *Fosa fose a alta Noite. Fose a fosa*
* *Embaixo o corazón luz do avesío*
* *Laz da Noite no laz, i Ela que chega*
* *Venceu a Morte -¿Cando?- i a cadora*
* *Diante dos sollos -¿un cegar?- qué queda*

#### *III* 
* *Mester da Terra: I, II, III, IV, V, VI.* Requiem por Castelao.
* *Mester da penitencia.*  A Darío Villanueva.
* *Mester da Morte.* Na memoria de Alexandre Bóveda.
* *Mester da desposesión.* Lembrando a Aquilino Iglesia Alvariño.
* *Mester da profecía.* A Elsa e Eduardo Alonso.
* *(Último) mester do exilio.* A Basilio Losada.

#### *CABO EN DUAS CELEBRACIÓNS* 
* *Liturxia do corpo. "Himno".* A Carme, sempre.

* *Liturxia do tempo (O regreso).*  A Claudio Rodríguez Fer.

* *POST SCRIPTUM".*

## Edicións 
* 1976: Valencia: Lindes-Cuadernos de Poesía, edición bilingüe en galego e castelán.
* 1987: Santiago: Vía Láctea. Versión ampliada e definitiva.
* 1999: Vigo: Xerais, edición e estudo a cargo de Román Raña, ISBN 978-84-8302-412-6, 136 páxs.
* 2010: Madrid: Cátedra, Col. Letras Hispánicas. 224 páxs. ISBN  978-84-376-2648-2. Edición bilingüe de Xesús Rábade Paredes.

## Características 
*Mesteres* foi considerado por Claudio Rodríguez Fer e Basilio Losada como un dos libros, xunto con *Con pólvora e magnolias* de X.L. Méndez Ferrín, que supoñen unha renovación na poesía galega a partir de 1976. É unha obra na que se adoptan formas especifiacamente galegas para expresar un contido existencial, que se ben é galego, transcende calquera área cultural, ademais da renovación formal da expresión poética coa que enriquece a poesía galega.

O libro comeza cun limiar *Mester dos mesteres* en alusión ao *Cantar dos cantares* no que se marca a estranxeiría do poeta. Nos seis primeiros mesteres céntrase no tema do exilio, a imposibilidade vital do regreso relacionándoo coa saudade e falando do mundo rural abandonado. Na segunda parte (A e B) abundan os sonetos de temática rural influenciados polas *Nenias* de Iglesia Alvariño e nos que predomina o abatemento. Na terceira rotoma os mesteres da rabia da destrución con diferentes rituais fúnebres que semellan traxedias dramáticas.

Segundo o *Diccionario da literatura galega*':

## Notas
Carboxipeptidase B

A **carboxipeptidase B** (, *protaminase*, *carboxipeptidase B pancreática*, *carboxipeptidase B tisular*, *peptidil-L-lisina [L-arxinina]hidrolase*) é unha carboxipeptidase que actúa preferentemente sobre aminoácidos básicos como a arxinina e a lisina en posición C-terminal. Este encima do soro sanguíneo é tamén responsable da metabolización rápida da proteína C5a orixinando C5a des-Arg, cun aminoácido menos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Carboxipeptidase
* Carboxipeptidase A
* Carboxipeptidase A1
* Carboxipeptidase A2
* Carboxipeptidase B2

### Ligazóns externas 
* A base de datos on line MEROPS para peptidases e os seus inhibidores: M14.003
*
Equipos participantes na Copa Mundial de Fútbol de 2010

miniatura|300px|Países participantes no torneo: Azul escuro: clasificados á fase final.Azul claro: eliminados durante o proceso de clasificación.
Para a **XIX Copa Mundial de Fútbol**, que se realizou en Suráfrica entre o 11 de xuño e o 11 de xullo de 2010, 32 seleccións clasificáronse á fase final. As 32 seleccións dividíronse en oito grupos de catro compoñentes. De cada grupo, os dous equipos con mellor puntuación clasificáronse a unha segunda fase de eliminación directa que decidiu o gañador do campionato.

## Equipos 
Previamente, 204 equipos inscribíronse para o proceso clasificatorio de cada continente, clasificándose finalmente 13 equipos de Europa, 3 de Norteamérica, 5 de Suramérica (incluíndo un a través da eliminatoria intercontinental con Norteamérica), 4 de Asia, 6 de África (incluíndo ao anfitrión), e un de Oceanía (a través da eliminatoria intercontinental con Asia). Destes todos, dous países participarían por primeira vez nestas instancias, aínda que cómpre mencionar que  xa participara, como sucesor legal do seleccionado de Iugoslavia.

Os equipos participantes no devandito torneo son:

## Lista de xogadores 
Cada selección estivo na obriga de presentar para a Copa Mundial de 2010 a 23 xogadores (3 dos cales deben ser porteiros). 
Cada federación participante ten que confirmar aos seus 23 xogadores con 10 días de anterioridade con respecto ao inicio do torneo.

Os equipos están autorizados para efectuar trocos por lesións considerábeis dos xogadores até 24 horas antes do seu partido inicial.
Ilves (fútbol feminino)

O **FC Ilves** ou simplemente **Ilves** é un equipo de fútbol da cidade de Tampere, Pirkanmaa (Finlandia). Forma parte do club polideportivo do mesmo nome. Foi fundado o 10 de abril de 1931 e na tempada 2022 compite na Kansallinen liiga, a máxima categoría do fútbol finlandés. Xoga os seus partidos como local no Tammelan stadion, un estadio con capacidade para 5&nbsp;050 espectadores. O seu uniforme titular é camiseta amarela e pantalón verde, mentres que a reserva é integramente verde.

Ilves é o segundo equipo por detrás do HJK de Helsinqui que máis tempadas disputaron a máxima categoría do fútbol feminino finlandés ata 2019 cun total de 31, con todo, o equipo non conseguiu nunca gañar o campionato. Ao longo da súa historia conseguiu un total de cinco medallas, dúas delas de prata (1992 e 2015) e tres de bronce (1991, 1993 e 1996),

## Historia 
[miniatura|250px|Partido entre o Ilves e o [PK-35 Vantaa (feminino)|PK-35 Vantaa durante a tempada 2022.]]
Se ben o equipo de fútbol masculino do Ilves fundouse o 10 de abril 1931 por Niilo Tammisalo, o equipo feminino non debutou ata 1975, logo da fusión do Ilves-Kissat (que finalizara a liga na quinta posición a tempada anterior) e o Tampereen Palloilijat. Na súa primeira tempada na máxima categoría o equipo de Tampere finalizou na sexta posición dun total de oito equipos, conseguindo a permanencia logo de sumar 12 puntos (tres máis que o KPV, un dos dous equipos que descenderon) cun rexistro de 5 vitorias, 2 empates e 7 derrotas, con 9 goles a favor e 19 en contra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* FC Ilves

### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Computación paralela

[thumb|[Supercomputadora de computación paralela Blue Gene/P de IBM]]

A **computación paralela** é unha forma de cálculo na que moitas instrucións se levan a cabo simultaneamente (denominadas "en paralelo"), dependendo da teoría de que os problemas grandes poden dividirse a miúdo noutros máis pequenos, e despois resolverse simultaneamente (en concorrencia ou "en paralelo").

Existen varias formas diferentes de computación paralela:

#  Bit-level parallelism.  (Paralelismo a nivel de bits)
# *Instruction-level parallelism.* (Paralelismo a nivel de instrución)
#  Data parallelism.    (Paralelismo de datos)
#  Task parallelism.   (Paralelismo de tarefas)

Utilizouse durante moitos anos, principalmente en computación de altas prestacións, cun grande aumento do seu uso nos últimos anos, debido ás limitacións físicas que impiden o escalado de frecuencias. A computación paralela converteuse no modelo principal na arquitectura de ordenadores, principalmente en forma de procesadores multinúcleo. Non obstante, nos últimos anos, o consumo de enerxía dos ordenadores paralelos converteuse nunha preocupación.

Os ordenadores paralelos pódense clasificar segundo o nivel no que o hardware admite o paralelismo, con ordenadores multinúcleo e multiprocesador que teñen varios elementos de procesamento dentro dunha única máquina, mentres que os clústeres, as láminas, os MPP e as redes usan varios ordenadores para traballar na mesma tarefa.

Os programas ou algoritmos informáticos paralelos son máis difíciles de programar que os secuenciais, porque a concorrencia introduce varias novas clases de posibles *bugs* ou erros de software, dos cales as condicións de carreira e os *deadlocks* ou bloqueos mortos son os máis comúns. Porén, creáronse moitas linguaxes de programación paralelas para simplificar a programación de ordenadores paralelos. Aínda así, a comunicación e sincronización entre as diferentes subtarefas é difícil mentres se consegue un bo rendemento do programa paralelo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Computación
* Programación
* Leslie Lamport
* Jack Dongarra
### Ligazóns externas 
*   
* *Lawrence Livermore National Laboratory: Introduction to Parallel Computing* Arquivado o 29/06/2013  
* Deseño e construción de programas paralelos, de Ian Foster
* Arquivo de *Internet Parallel Computing*  Arquivado
* Área temática de procesamento paralelo en *IEEE Distributed Computing Online*  Arquivado 
* Libro en liña gratuíto de *Parallel Computing Works* 
* Fronteiras da supercomputación. Libro en liña gratuíto
Boletín Oficial de la Sociedad Fomento de Porriño y su Distrito

***Boletín Oficial de la Sociedad Fomento de Porriño y su Distrito*** foi unha revista da emigración galega que se editou en Buenos Aires de 1922 a 1975.

## Historia e características 
Publicación oficial da Sociedad Fomento de Porriño y su distrito, apareceu en febreiro de 1922. Dirixida por Joaquín R. Rodríguez. Entre os seus colaboradores figuraron Manuel Otero Saavedra, Víctor Valverde Mayo e Luís Carragal Peón.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos 
* Publicacións impresas da diáspora galega
### Ligazóns externas
Mil Mi-24

O **Mil Mi-24** (ruso: Миль Ми-24; designación OTAN: **Hind**) é un gran helicóptero artillado de ataque cunha pequena capacidade de transporte de tropas con espazo para oito pasaxeiros. Está producido pola Fábrica de helicópteros Mil de Moscova e vén sendo operado dende 1972 pola Forza Aérea Soviética e as súas sucesoras, xunto con outras 48 nacións.

Nos círculos da OTAN, as versións de exportación Mi-25 e Mi-35 indícanse cun sufixo como "Hind D" e "Hind E". Os pilotos soviéticos chamaban ao Mi-24 o "carro de combate voante" (ruso: летающий танк, romanizado: letayushchiy tank), un termo utilizado historicamente co famoso avión blindado de ataque a terra soviético Il-2 Shturmovik. Outros alcumes non oficiais comúns foron "Galina" (ou "Galya"), "Crocodilo" (ruso: Крокодил, romanizado: Krokodil), debido ao esquema de camuflaxe do helicóptero, e "Vaso" (ruso: Стакан, romanizado: Stakan), debido ás placas de vidro chas que rodeaban a cabina nas primeiras variantes do Mi-24.

## Notas
Wilhelm Ludwig Rapp

**Wilhelm Ludwig Rapp**, nado o  3 de xuño de 1794 en Stuttgart, e finado o 11 de novembro de 1868 en Tubinga, foi un médico e naturalista de Württemberg.

## Traxectoria 
Wilhelm Rapp estudou medicina na Universidade de Tubinga. 

Exerceu comoa médico en Stuttgart desde 1818 a 1819.

En 1819 foi profesor de anatomía na Universidade de Tubinga, até 1858, ano no que faleceu.

Tamén ensinou zooloxía e realizou moitas viaxes científicas a Europa.

En 1825 foi elixido membro da Academia alemá das ciencias naturais Leopoldina.

## Abreviatura 
A abreviatura **Rapp** emprégase para recoñecer a Wilhelm Ludwig Rapp como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Notas
Luuk de Jong

**Luuk de Jong**, nado o 27 de agosto de 1990 en Aigle, é un futbolista profesional neerlandés. Xoga como dianteiro e o seu equipo na actualidade é o FC Barcelona da Liga Santander, onde xoga cedido polo Sevilla FC. É irmán do tamén futbolista Siem de Jong.

## Traxectoria 
[miniatura|Luuk de Jong nun partido da [UEFA Europa League|Europa League en 2011 ante o Rubin Kazán.]]
Comezou no equipo afeccionado DZC'68 xunto co seu irmán Siem. Ambos os dous iniciaron a súa carreira profesional no De Graafschap, mais Siem foi fichado polo AFC Ajax cando xogaba no De Graafschap xuvenil. O 6 de abril de 2009, de Jong foi fichado polo FC Twente cun contrato de tres tempadas que incluía opción a unha máis. Xogou os seus primeiros minutos nun partido de copa ante o SC Joure. 

O 18 de xullo de 2012, foi fichado polo Borussia Mönchengladbach de Alemaña por un prezo que alcanzou os 15 millóns de euros. Firmou un contrato co equipo alemán até 2017 e levou o dorsal '9' que xa levara no Twente. O 12 de xullo de 2014, asinou co PSV Eindhoven dos Países Baixos a cambio de 5'5 millóns de euros.

O 1 de xullo de 2019, de Jong fichou polo Sevilla FC da Primeira División Española até 2023. Marcou o seu primeiro tanto co equipo andaluz na vitoria contra o Levante UD por 1-0. Tamén veu porta ante o Real Betis Balompié co gol que lle deu a vitoria no derbi sevillano. O 16 de agosto de 2020, anotou o gol do triunfo contra o Manchester United FC nas semifinais da UEFA Europa League 2019-20, e clasificou ao equipo hispalense para a súa sexta final da UEFA Europa League. Cinco días máis tarde, anotou de novo na final contra o Inter de Milán, marcando dous dos tres goles que lle deron o título ao club por sexta vez.

O 31 de agosto de 2021, previo ao peche de mercado de fichaxes da liga española, o FC Barcelona e o Sevilla FC chegaron a un acordo para a cesión de De Jong até xuño de 2022, baixo petición do adestrador do Barcelona, Ronald Koeman. O equipo azulgrana cambiou de adestrador e rumoreouse cun posible remate da cesión en xaneiro. Malia todo isto, conseguiu anotar nos tres primeiros partidos que xogou en 2022 e finalmente quedou no Barcelona e converteuse nun arma do xogo aéreo nos derradeiros minutos de moitos partidos, xa que salvou un punto ante o RCD Espanyol, e deu a vitoria ante o Levante UD.

### Selección nacional 
Foi seleccionado por vez primeira vez para xogar coa  para xogar un amigable contra a  e fixo o seu debut substituíndo ao xogador Dirk Kuyt.
miniatura|Luuk de Jong coa selección neerlandesa.

## Notas
Ducado de Württemberg

O **Ducado de Württemberg** (en alemán, *Herzogtum Württemberg*) foi un Estado no suroeste de Alemaña. A súa capital era a cidade de Stuttgart.

Foi membro do Sacro Imperio Romano Xermánico desde 1495 até 1806. 

A lonxevidad do ducado durante catro séculos debeuse ao seu tamaño, sendo de maior extensión que os seus inmediatos veciños. 

Durante a Reforma protestante, Würtemberg enfrontou unha gran presión do Sacro Imperio para permanecer como membro. 

Würtemberg resistiu repetidas invasións francesas nos séculos XVII e XVIII, xa que se encontraba no camiño entre os exércitos franceses e austríacos que estaban enzarzados na prolongada rivalidade entre a Casa de Borbón e a Casa de Habsburgo. 

En 1803 Napoleón elevou o ducado a Electorado de Würtemberg do Sacro Imperio Romano Xermánico e, cando el mesmo aboliu o Imperio en 1806, o Electorado foi elevado a Reino de Würtemberg.

## Notas
Cidade dos Señores de Coucy

thumb|300px|As murallas da Cidade no Sur.
A **Cidade dos Señores de Coucy** (en ) é o nome dado ás fortificacións que forman o castelo de Coucy e a cidade fortificada de Coucy-le-Château-Auffrique, en Picardía ao norte de Francia. A Cidade dos Señores de Coucy conta dous quilómetros de muralla, trinta e tres torres (sen contar as do castelo) e tres portas fortificadas.

Tódalas construcións da Cidade de Coucy padeceron danos graves durante a primeira guerra mundial, cando o exército alemán decidiu estoupar o castelo señorial e a súa torre de homenaxe, a máis alta xamais erixida na Idade Media, e tamén a igrexa medieval da cidade e as tres portas fortificadas.