Rododendro arbóreo

***Rhododendron arboreum***, o **rododendro arbóreo**, tamén coñecido coma *burans* ou *gurans*, é un arbusto ou arboriña perenne cunhas flores vermellas brillantes e rechamangueiras. Medra en Bután, China, India, Mianmar, Nepal, Sri Lanka e Tailandia. O *Rhododendron arboreum* é a flor nacional do Nepal e a árbore estatal de Uttarakhand&Himachal Pradesh.

## Descrición 
O seu nome científico significa "con tendencia lígnea ou a medrar de xeito arbóreo". Coñécese que pode acadar os 20 m de altura, con todo acostuma roldar os 12&nbsp;m (36&nbsp;ft) x 12&nbsp;m (36&nbsp;ft). Esta especie ten o Récord Guinness do rododendro maior do mundo.

A comezos e mediados da primavera, agroman acios de 15-20 flores con forma de campá, de 5&nbsp;cm (2&nbsp;in) de largo e 3–5&nbsp;cm (1.25–2&nbsp;in) de longo de cores vermellas, rosas ou brancas. Teñen bolsas de néctar negras e manchas negras no interior.

## Cultivo 
Prefire solos acedos ricos en humus, húmidos mais ben drenados, e semisombra; condicións doadas de atopar en Galiza. Ten follas anchas verdes escuras de 7–19&nbsp;cm (3–7&nbsp;in) de longo, co envés aveludado prateado ou acastañado.

É unha planta axeitada para xardíns boscosos, fragas e arboredos.

Cómpre abeirar as plantas con sebes cortaventos para evitar danos nas follas.

## Variantes 
[miniatura|*Rhododendron arboreum* de [Fyson]]

* ***Rhododendron arboreum subsp. cinnamomeum*** ten follas co envés de peluxe de cor castaña canela.
* ***Rhododendron arboreum subsp. zeylanicum*** especie rara das terras altas de Sri Lanka, chamada despois Ceilán, nome usado polos comerciantes árabes para se referir a Sri Lanka.
* ***Rhododendron arboreum subsp. cinnamomeum var. album*** ten flores brancas con tacas pequeniñas encarnadas na superficie interior dos pétalos.
* ***Rhododendron arboreum subsp. delavayi*** con flores vermellas.
* ***Rhododendron arboreum Sm. subsp. nilagiricum (Zenker) Tagg*** atópase en Tamil Nadu, India.

## Ameazas 
Os rododendros son susceptíbeis ao caruncho da vide (Curculionoidea), ás moscas brancas de rododendros e azaleas, ás cigarriñas (Cicadellidae), aos tínxidos (Tingidae), aos insectos escama (Coccoidea), eirugas, pulgóns ou piollos das plantas, oídio, fungos do mel (*Armillaria*), ferruxes (Pucciniales), bugallos das follas, *petal blight* (fungos de diferentes xéneros), (*Chondrostereum purpureum*), *Phytophthora cactorum* e clorose inducida polo cal.

## Exemplar senlleiro en Galiza 
O rododendro arbóreo de Serantellos, Cambados (Pontevedra) figura no Catálogo de Árbores Senlleiras elaborado pola Xunta de Galicia.

## En Sri Lanka 
A planta coñécese coma **Maha ratmal, Maha Rath Mal, Asela mal** en Sinhala. O nome en lingua cingalesa "rathmal" é maiormente usado polos *Ixoras*, que non están nesta familia. Porén, os rododendros non son plantas comúns en Sri Lanka, e o nome local asistemático semella ser "Maha-rathmal", i.e., "Big-Ixora", aplicado a variedades máis pequenas que sona coma azaleas ornamentais. De aí o nome "asela-mal", probabelmente adaptado de "Azelia" polos hosrticultores, podería ser máis axeitado. Prefire climas fríos e secos que son os máis comúns na meirande parte da illa de Sri Lanka. 

Image:Rhododendron arboreum .jpg|*Rhododendron arboreum* en *shola* no Mukurthi National Park
File:Aa rhododendron arborescens.jpg|*Rhododendron arboreum* no Biddulph Grange Gardens, 18 de abril de 2009
Image:Pink Rhododendron.jpg|Rododendro rosa
File:Rhododendron arboreum zeylanicum flower.jpg|*Rhododendron arboreum subsp. zeylanicum* no Horton Plains National Park
File:Rhododendron arboreum Thrashigyangtze.jpg|*Rhododendron arboreum* de grande altura prero de Thrashigyangtze, ao leste de Bután
File:Rhododendron-pauri.JPG|Rododendro en Pauri Uttrakhand, na India

## Notas