Cuadrilátero (ditadura de Primo de Rivera)

[miniatura|361x361px|De esquerda a dereita (en **negras,** os catro xenerais membros do *Cuadrilátero*): o [Miguel Primo de Rivera|xeneral Primo de Rivera, o rei Afonso XIII, e o xeneral **José Cavalcanti**, en primeira fila; o xeneral Antonio Mayandía Gómez, o xeneral **Federico Berenguer** e o xeneral **Leopoldo Saro Marín**, en segunda fila; o xeneral **Antonio Dabán Vallejo**, o xeneral Francisco Ruiz do Portal e o xeneral Luís Navarro e Alonso de Celada, en terceira fila; o xeneral Luís Fermosa e Kith, o xeneral Dalmio Rodríguez Pedré, o xeneral Adolfo Vallespinosa Vior, o xeneral Francisco Gómez-Jordana Sousa, e o xeneral Mario Muslera Planes, na derradeira fila.]]
Coñécese co nome de ***Cuadrilátero*** ao núcleo de conspiración formado por catro xenerais do exército español que nos primeiros meses de 1923 colaborou no golpe de estado de Primo de Rivera que puxo fin ao período constitucional do reinado de Afonso XIII e estableceu a ditadura de Primo de Rivera en España. Os catro xenerais que o integraron foron: José Cavalcanti de Alburquerque (xeneral de división de cabalaría), Federico Berenguer Fusté, Leopoldo Saro Marín e Antonio Dabán Vallejo (xenerais de brigada de infantería), todos monárquicos.

## Historia 
### Contexto 
A comezos de 1923, a indignación dun importante sector do exército cara ao goberno liberal de Manuel García Prieto foi evidente debido á demanda de responsabilidades aos militares polo desastre de Annual de 1921, que se estaban investigando no chamado *Expediente Picasso* e, en xeral, pola súa política "claudicante" sobre o Protectorado Español de Marrocos.

### Creación 
Nese contexto, o xeneral José Cavalcanti de Alburquerque, organizou un faladoiro na súa casa en Madrid con outros tres xenerais, entre os que estaba o irmán do xeneral Dámaso Berenguer, alto comisario español en Marrocos cando se producira o desastre de Annual e que, polo tanto era un dos investigados. Ademais do xeneral Cavalcanti e o xeneral Federico Berenguer, os xenerais Leopoldo Saro Marín e Antonio Dabán Vallejo formaron parte do grupo. A reunión pronto deu lugar a un núcleo de conspiración, que sería coñecido como o *Cuadrilátero* quen tiña como obxectivo muda-la política do goberno en Marrocos mediante a formación dun goberno civil ou militar que, co apoio do rei, designaría un xeneral "enérxico" á cabeza do protectorado. Porén, non atoparon demasiados apoio entre os seus compañeiros de armas que, aínda que eran hostís para o goberno, non estaban dispostos a comprometerse cunha conspiración para derrubalo.

### A trama 
Os xenerais do *Cuadrilátero* pensaron que a única solución que tiñan era convencer a un prestixioso xeneral no exército para liderar o movemento e que o rei o nomease presidente do goberno. Non obstante, Primo de Rivera non fora o primeiro candidato. e, pouco despois, con outro decreto disólvense o Congreso e o Senado.

Finalmente, os xenerais do *Cuadrilátero* non formaron parte do Directorio militar que asumiu o poder baixo a presidencia de Primo de Rivera mais si apareceron, os catro, na foto que se fixeron os membros do Directorio co rei e con Primo de Rivera o 15 ou o 16 de setembro de 1923.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
*