Tétano

miniatura|225px|Clostridium tetani
O **tétano** é unha enfermidade seria e frecuentemente mortal provocada por unha potente neurotoxina, a exotoxina tetanoespasmina, producida pola bacteria *Clostridium tetani*, bacteria grampositiva e anaeróbica. Esta neurotoxina penetra nas fibras nerviosas motoras periféricas ata chegar ao sistema nervioso central.

Foi documentada por primeira vez por Hipócrates e existen datos antigos desde o século V antes de nosa era en que se describe esta enfermidade. A inmunización pasiva contra o tétanos levouse a cabo por primeira vez durante a primeira guerra mundial.

En 2011 diagnosticáronse en España 10 casos (1 en Galicia), o que significa unha prevalencia do 0,02 por 100.000 habitantes, cunha única morte; obsérvase un marcado descenso na serie histórica, grazas ás campañas sistemáticas de vacinación: en 2000 a prevalencia era de 0,07 casos por 100.000 (en 2010 houbo 4 mortes por esta causa) .
## Etioloxía
O causante do tétano e o bacilo gram positivo Clostridium tetani, bacteria móbil anaerobia estrita. Dita bacteria forma esporas de forma esférica, pero produce unha prolongación nun extremo do microorganismo que lle confire un aspecto característico de cravo. Coñécense 10 tipos de C. tetani, todos os cales producen cando menos dúas exotoxinas. Unha delas é unha hemolisina sen importancia clínica, pero a outra, a tetanoespasmina ou máis comunmente coñecida como toxina tetánica é a causante das manifestacións clínicas. As diferentes tetanospasminas producidas polas distintas cepas de C. tetani pódense neutralizar cunha mesma antitoxina.

O bacilo *C. tetani* pódese atopar na terra (especialmemte na terra de cultivo), nas feces e intestinos de cabalos, ovellas, gando bovino, ratas, cans, coellos de Indias, polos, e até no intestino dunha persoa sa (35%)., espasmo de glotis e dificultade para respirar, aínda que a intensidade e secuencia varían moito..]]

Algúns dos síntomas característicos do tétano son:

* rixidez dos músculos e espasmos musculares (mandíbula, cuxa rixidez tamén se coñece como trismo, cara, abdome, membros superiores e inferiores);
* febre e pulso rápido;
* dificultade para tragar;
* apnea;
* contracción do corpo enteiro de tal xeito que se mantén alombado: cara a atrás (opistótonos) ou ben cara a adiante (emprostótonos).

O tétano neonatal é unha forma especialmente grave desta doenza.:

* tetania hipocalcémica
* reaccions distónicas das fenotiazinas
* hiperventilación por ataques de histeria
* Encefalite grave
* Rabia, neste caso non se presenta trismo.
* Intoxicación por estricnina. Distínguese do tétano por afectar máis ás extremidades, espacialmente as mans, falta de rixidez muscular nos períodos entre espasmos e elevar a presión sanguínea.
* Meninxite
* Triquinose, diferénciase cunha análise de sangue.
* Apoplexía

## Prevención 
O tétano pódese previr mediante a vacinación. Un recordo da vacina é recomendable cada dez anos. Polo xeral, dáse unha vacina cada vez que un paciente sofre unha picada ou unha ferida cando non se ten a certeza da súa vacinación.

Recoméndase a vacina en traballadores que estean en contacto coa terra ou con animais (agricultores, gandeiros, xardineiros), aqueles que estean en contacto con augas negras, ademais dos que poden sufrir feridas traumáticas.

## Tratamento 
A ferida débese limpar ben, retirar o tecido morto e deixala exposta ao aire xa que o osíxeno mata as bacterias anaeróbicas. A penicilina (tetraciclinas en pacientes alérxicos) e a metronidazol axudan a reducir a cantidade de bacterias pero non teñen ningún efecto sobre a neurotoxina que producen. Tamén se debe administrar inmunoglobulina humana antitetánica (soro antitetánico), para neutralizar a toxina circulante que aínda non se uniu ás terminacions nerviosas. Son parte importante do tratamento o emprego de sedantes e relaxantes musculares, ademais de manter unha correcta hidratación.

## Prognóstico 
O prognóstico depende moito da duración do período de incubación da doenza. Case sempre é letal con períodos de incubación de entre 1 e 5 días, son casos graves entre 6 e 10 días, e leves se a incubación supera os 10 días.

Entre o trinta e o cincuenta por cento dos pacientes con tétanos morren, moitos dos cales son persoas maiores. No países en desenvolvemento a taxa de mortalidade pode chegar a ser dun 60%.

## Notas