Sanguñedo, Verea

**San Salvador de Sanguñedo** é unha parroquia do concello de Verea na comarca da Terra de Celanova, na provincia de Ourense. No ano 2020 tiña noventa e sete habitantes, deles cincuenta eran homes e corenta e sete eran mulleres, o que supón unha diminución de 84 habitantes en relación ao ano 2000. A parroquia engloba os lugares de A Abeleda, Balín, Casal de Abade, Casares, Outeiro de Sanguñedo e Sanguñedo.

## Demografía 
Sanguñedo atópase nunha situación de crise demográfica, situación bastante común no interior de Galicia, sobre todo no rural. No ano 2020 tiña 97 habitantes, deles 50 eran homes e 47 eran mulleres, o que supón unha diminución de 84 habitantes en relación ao ano 2000. 
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:bar       value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:200
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white

PlotData=
  color:bar width:20 align:left
  bar:2000 from:0 till:181
  bar:2004 from:0 till:178
  bar:2008 from:0 till:156
  bar:2012 from:0 till:123
  bar:2016 from:0 till:108
  bar:2020 from:0 till:97

PlotData=
  bar:2000 at: 181 fontsize:S text:181 shift:(-10,5)
  bar:2004 at: 178 fontsize:S text:178 shift:(-10,5)
  bar:2008 at: 156 fontsize:S text:156 shift:(-10,5)
  bar:2012 at: 123 fontsize:S text:123 shift:(-10,5)
  bar:2016 at: 108 fontsize:S text:108 shift:(-10,5)
  bar:2020 at: 97 fontsize:S text:97 shift:(-10,5)

## Xeografía 
### Extensión parroquial 
Con 12,69 quilómetros cadrados, Sanguñedo é a terceira parroquia máis extensa do concello de Verea, tras San Miguel de Bangueses e santo Andrao de Cexo. Nela atopamos os núcleos de poboación de Abeleda, Casal de Abade, Casares, Outeiro e Sanguñedo.

### Cursos fluviais 
* Río Ourille
* Regato de Balín
* Regato da Cernadela
* Regato de Sanguñedo
* Regato do Sobradiño
* Regato de Quintela

## Toponimia 
San Salvador é un dos nomes que recibe Xesús como "salvador do xénero humano". Salvador empregouse en substitución de Xesús, xa que se consideraba grave irreverencia empregar este último como nome de persoa. O étimo vén do latín s*alvator/-oris* (salvador, liberador, redentor). Con este nome é tamén coñecido San Salvador de Horta. Por outra banda, Sanguñedo é un fitotopónimo, ven do arbusto sangomiño, sanguino, sanguvino ou sanguineto (*Rhamnus sanguineus) (Cornus sanguinea)*  Nos extremos da cornixa érguense dous pináculos agudos rematados en esfera. O campanario está conformado por dous arcos romanos, nos cales se atopan dúas campás, unha por arco. Por riba deste corpo hai outros dous pináculos, similares aos situados na cornixa, e máis unha estrutura triangular sobre a cal está un pararraios ornamental con forma de cruz grega. A igrexa ten tres altares; o altar maior ten un retablo construído en 1713 polo escultor Gregorio Álvarez, veciño de Quintela de Leirado e dourado por Agustín Vázquez; nel atópanse as imaxes da Inmaculada, San Francisco, Santo Antón e San Xosé. Os altares colaterais do Evanxeo da Nosa Señora do Carme e da Epístola da Nosa Señora das Dores, albergan as tallas da Virxe do Carme, Santa Tereixa, Santo Antón e San Bieito. 

### Eira dos canastros de Casal de Abade 
Na aldea hai unha eira comunal con canastros *(denominación da zona)* do século XIX. 

### Pozo Mimón 
Poza fluvial no transcurso do regato do Sobradiño. Conta unha lenda que un día pasaba un cura montado nunha besta ao carón do regato do Sobradiño cando de súpeto caeu el e máis a besta á poza. Dende aquela algunhas persoas intentaron atopar os corpos sen vida, os cales nunca foron atopados.

### Muíños de Caíde 
Os muíños atópanse no curso do regato do Sobradiño. Foron empregados dende mediados do século XVII ata a mecanización do moído. Crese que en orixe eran propiedade do abade.

### Ponte do Cubo 
Ponte empregada polos gandeiros para salvar o regato de Quintela. Forma parte da ruta do Briñal.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa da parroquía de San Salvador de Sanguñedo (Verea, Ourense).jpg|Igrexa de San Salvador de Sanguñedo.
Ficheiro:Cruceiro de Sanguñedo, Verea.jpg|Cruceiro do Campo de Outeiro.
Ficheiro:Ruta do Briñal, Casal de Abade.jpg|Casal de Abade.
Ficheiro:Canastros (Casal de Abade, Verea).jpg|Eira dos Canastros de Casal de Abade.
Ficheiro:Fervenza no regato do Sobradiño (Casal de Abade, Verea).jpg|Regato do Sobradiño.
Ficheiro:Pozo Mimón (Casal de Abade, Verea).jpg|Pozo Mimón.
Ficheiro:Muíños de Caíde (Casal de Abade, Verea).jpg|Muíños de Caíde.
Ficheiro:Regato de Quintela (Verea).jpg|Regato de Quintela.
Ficheiro:Castiñeiro (Abeleda, Verea).jpg|Abeleiro da Abeleda.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Sanguñedo 
### Parroquias de Verea 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Verea