open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Día da Ciencia en Galicia

miniatura|Andrés Comerma.
A instauración do **Día do Científico Galego** foi unha iniciativa do presidente da Real Academia Galega de Ciencias (RAGC), a través do profesor Ernesto Viéitez, para que servira de homenaxe de recoñecemento a aqueles científicos que, ben nacidos en Galicia, ben nacidos en calquera outra parte, pero realizaran a súa carreira científica en Galicia, contribuísen ao desenvolvemento do coñecemento e da innovación de maneira notábel e significativa.

## Descrición 
O día 6 de xullo de 2006 reuniuse o Pleno da Academia nas instalacións do Real Club de Mar de Aguete, Marín, e, no punto cuarto da orde do día, o presidente propuxo ao Pleno "a posibilidade de instaurar, con carácter anual, o *Día do Científico Galego*, como recoñecemento e homenaxe a todas as personalidades relevantes que traballaran no campo da investigación científica". A iniciativa foi acollida con satisfacción por todos os académicos.

Tívose claro que a data idónea era a do 23 de abril, porque a constitución oficial da RAGC publicouse no *Boletín Oficial del Estado* (BOE) o 23 de abril de 1977. O primeiro *día* celebrouse o 23 de abril de 2008. Na conmemoración desta data en 2014 a Unidade de Igualdade da Universidade da Coruña lanzou a campaña  *Día d@ Científic@ Galeg@*, para reivindicar a inclusión das mulleres ao falar de ciencia e tecnoloxía.

O 18 de decembro de 2014 a denominación pasa a ser **Día da Ciencia en Galicia**, aprobado o troco polo pleno da RAGC. Este troco faise porque, segundo o seu propio comunicado, "reflexa dun modo máis directo o obxectivo da celebración, que non e outro que a promoción social da Ciencia en Galicia".
## Personalidades homenaxeadas 
miniatura|Jimena Fernández de la Vega
* 2008. Enrique Vidal Abascal, primeiro presidente da RAGC
* 2009. Isidro Parga Pondal
* 2010. Cruz Gallástegui
* 2011. Ramón María Aller
* 2013. Benito Xerónimo Feijoo
* 2014. Luís Iglesias Iglesias
* 2015. Ángeles Alvariño
* 2016. Ignacio Ribas Marqués
* 2017. Baltasar Merino
* 2018. Domingo Fontán
* 2019. Tomás Batuecas Marugán.
* 2020. Andrés Comerma
* 2021. Jimena Fernández de la Vega

* 2022. Juan Rof Codina

* 2023. Manuel Colmeiro Penido
* 2024. Matemático Rodríguez
* 2025. Fernando Calvet i Prats

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Día da Ciencia en Galego
### Ligazóns externas 
* Real Academia Galega de Ciencias
Gudari Eguna

[miniatura|dereita|200px|Celebración do Gudari Eguna (Día do Soldado Vasco) no ano [2006 no porto de Aritxulegi.]]

O **Gudari Eguna**, en galego *Día do Soldado*, é unha data sinalada e conmemorativa reivindicada polas organizacións da esquerda abertzale e celebrada todos os 27 de setembro. Segundo os seus promotores ten como obxectivo lembrar os membros de organizacións armadas mortos na defensa das liberdades en País Vasco.

## Historia 
O Gudari Eguna comezou a promoverse tras a execución o 27 de setembro de 1975 por parte do réxime franquista dos militantes de ETA Jon Paredes Manot (Txiki) e Angel Otaegi Etxebarria, xunto con tres militantes máis do FRAP.

Na actualidade a celebración pública desta homenaxe adoita ser prohibida polas autoridades xudiciais acusando aos individuos e organizacións convocados de enaltecer o terrorismo.

## Notas
Presidente de Vanuatu

right|250px|thumb|Bandeira do presidente de Vanuatu.
O Presidente de é o xefe de estado de Vanuatu. É elixido para un mandato de cinco anos por un colexio electoral conformado polo Parlamento e os presidentes dos consellos rexionais. O Presidente escolle ao Xuíz Xefe da Corte Suprema e a outro tres xuíces.

Esta é a lista dos presidentes de Vanuatu dende a independencia, o 30 de xullo de 1980.

## Véxase tamén 
* Primeiro ministro de Vauatu

## Referencias
061

[miniatura|Ambulancias do 061 dirixíndose ao [accidente de Angrois (2013)]]
O **061** é o número de teléfono e, por extensión, a denominación do propio Servizo de Urxencias Sanitarias en Galicia e tamén en varias comunidades autónomas de España. En Galicia o 061 é un organismo dependente do SERGAS.

Calquera usuario poderá chamar cando estiver ante unha situación de urxencia sanitaria ou para realizar unha consulta sobre algunha doenza non urxente. O 061 de Galicia coordina a demanda sanitaria urxente extrahospitalaria que se produce na comunidade autónoma galega.

## Historia do 061 Urxencias Sanitarias de Galicia 
A **Fundación Pública Urxencias Sanitarias de Galicia 061** creouse o día 4 de decembro do ano 1995 polo Goberno de Galicia ante a necesidade de desenvolver unha estratexia de resposta ás urxencias sanitarias. Dende entón, o 061 encargouse de xestionar e coordinar a asistencia e o transporte no medio extrahospitalario en casos de urxencia e emerxencia dentro do ámbito territorial galego.

## Compoñentes do servizo 
*Central de Coordenación de Urxencias Sanitarias: situada no edificio de usos múltiples de San Marcos en Santiago de Compostela, é o lugar onde se reciben e se atenden as chamadas, e onde se asignan os recursos para mobilizar ou o lugar onde se deben desprazar os pacientes por medios propios.   
*Rede de Transporte Sanitario Urxente, xestionada desde a central de coordinación.
** Ambulancias de soporte vital avanzado ou UVI móbil: o 061 conta con 16 ambulancias asistenciais de soporte vital avanzado medicalizadas terrestres, localizadas en diferentes cidades galegas. Atenden as situacións máis graves e de risco vital. A súa dotación de persoal está integrada por un médico, un enfermeiro e un ou dous técnicos de transporte sanitario (un deles condutor).
** Ambulancias de soporte vital básico: 107 ambulancias asistenciais de soporte vital básico distribuídas por toda a xeografía galega, seguindo criterios de carga asistencial, dispersión e isocrona. Son as enviadas para situacións que non presenten un risco vital, como apoio ás unidades avanzadas e como primeiro chanzo até que os recursos avanzados accedan ao punto. Están compostas por dous técnicos de transporte sanitario (un deles condutor).
** Helicóptero medicalizado: Galicia conta con dúas unidades aéreas de soporte vital avanzado, localizadas nas cidades de Santiago de Compostela e Ourense, que son xestionadas integramente polo 061 desde o 1 de xaneiro de 2014. Os dous equipos están compostos de médico, enfermeiro e dous pilotos (ou un piloto e mais un mecánico). Nalgunhas ocasión, os helicópteros de salvamento marítimo (Helimer) traballan en colaboración cos equipos do 061, aínda que non forman parte del.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do 061 - Galicia
Club Deportivo Arquitectura

O **Club Deportivo Arquitectura** é un equipo madrileño de rugby, 9 veces campión da Liga Española de rugby e 6 veces gañador da Copa de España, fundado no ano 1970, e que durante a tempada 2010-2011 xogou en División de Honra B. O club é coñecido como *La Escuela*, e as cores do equipo son o branco e o vermello.

## Historia 
As orixes do club remóntanse á década dos anos 30, na Escola Superior de Arquitectura de Madrid. En 1931 xurdiu o primeiro equipo de rugby dos alumnos desta facultade, que se proclamou campión universitario naquel mesmo ano. Ata a fundación do club, foron 19 os títulos universitarios acadados polo equipo da Facultade de Arquitectura. 1963 foi o primeiro ano no cal o equipo se federou, nunha progresión de crecemento que levou á fundación do actual Club Deportivo Arquitectura en 1970.

Na tempada 1971/72, o equipo logrou o ascenso para competir na División de Honra, da cal non descendería ata a tempada 1997/98, acadando polo camiño 9 títulos de liga, nos anos 1974, 1975, 1977, 1981, 1982, 1986, 1988, 1990 e 1995. Tamén foi subcampión 4 veces, nos anos 1973, 1976, 1978 e 1987. Ningún outro equipo en España ten mais títulos de liga que o CD Arquitectura.

Tralo descenso, CD Arquitectura volveu a xogar na máxima categoría durante as tempadas 1999/2000 e 2004/2005, quedando na última posición ámbalas dúas veces, co resultado do descenso a División de Honra B.

En total o CD Arquitectura disputou 29 tempadas na División de Honra do rugby español, dato no cal só é superado por UE Santboiana con 42 e por CRC Madrid con 31.

Na tempada 2010-11 o equipo rematou a tempada 7º na clasificación final do Grupo 2 da División de Honra B polo que tivo que defender a súa praza na categoría nunha eliminatoria fronte a un equipo da Primeira Nacional, o Eibar RT, sendo o resultado final a prol do CD Arquitectura, que na tempada 2011-12 competirá de novo na División de Honra B.

## Palmarés 
;Posicións do Club Deportivo Arquitectura en competicións nacionais dende a súa fundación

*A Primeira Nacional existe dende a tempada 1972-1973. A División de Honra B existe dende a tempada 1998-99. Antes de crearse a División de Honra B, a Primeira Nacional era a 2ª División do rugby español*.
;Tempadas completadas na División de Honra
* Con 51 tempadas: UE Santboiana
* Con 37 tempadas: CR Cisneros
* Con 36 tempadas: CR El Salvador e CRC Pozuelo
* Con 34 tempadas: Getxo RT
* Con 32 tempadas: VRAC
* Con 29 tempadas: CD Arquitectura e CR Ciencias
* Con 23 tempadas: FC Barcelona
* Con 22 tempadas: RC Valencia
* Outros.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Liga Española de rugby
* División de Honra B de Rugby
* Copa do Rei de Rugby
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do club 
* Páxina oficial da Federación Española de Rugby
Tamaz Gamkrelidze

**Tamaz V. Gamkrelidze** (en alfabeto xeorxiano თამაზ გამყრელიძე), nado en Kutaisi o 23 de outubro de 1929, é un lingüista, orientalista e hititólogo xeorxiano.

## Traxectoria 
Tamaz Gamkrelidze graduouse na Facultade de Estudos Orientais da Universidade Estatal de Tbilisi (TSU) en 1952. Doutorouse en 1963. Desde 1964 Gamkrelidze é profesor da dita universidade, e desde 1966 catedrático de Lingüística estrutural e aplicada. Entre 1973 e 2006 foi o director do *Instituto Tsereteli de Estudos Orientais* (Tbilisi).

É autor de obras importantes no eido da indoeuropeística, lingüística, lingüística histórica, lingüística teórica e aplicada e kartveloloxía. É un dos principais valedores da teoría glotálica no campo do consonantismo indoeuropeo.

Desde 1974 é académico da Academia Xeorxiana das Ciencias, institución que dirixe desde febreiro de 2005. Entre 1988 e 1995 editou o Xornal da Academia rusa das Ciencias "Voprosi Yazikoznanya". É membro de diversas academias científicas internacionais. Doutor honoris causa da Universidade de Bonn (Alemaña) e da de Chicago.
Desde 1992 ata 2005 Gamkrelidze foi membro do Parlamento de Xeorxia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* "The Akkado-Hittite syllabary and the problem of the origin of the Hittite script", *Archiv Orientalni* (vol. 29). 1960.
* *Anatolian languages and the problem of Indo-European migration to Asia Minor*, Studies in General and Oriental Linguistics. Toquio, 1970.
* *Alphabetic writing and the old Georgian script*. Nova York, Caravan Books, 1994.
* con V. Vs. Ivanov: "Indo-european language and Indoeuropeans" (vols. I-II). Berlín / Nova York, 1994-1995.

### Outros artigos 
* Teoría glotálica
* Academia Xeorxiana das Ciencias
### Ligazóns externas 
* Páxina de Tamaz Gamkrelidze
* Academia Xeorxiana das Ciencias
* Universidade Estatal de Tbilisi
Lingua tokelauana

O **tokelauano** é unha lingua austronesia falada por aproximadamente 1.400 persoas nos atois de Tokelau, dependencia neozelandesa no suroeste de Oceanía. Forma parte das chamadas linguas samoanas, da familia de linguas polinesias. É, canda o inglés, lingua oficial de Tokelau. É falado tamén por case 2000 tokelauanos residentes en Nova Zelandia. O tokelauano está clasificado como en perigo severo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Informe do Ethnologue.com sobre o idioma tokelauano
Ferruccio Panagini

250px|miniatura|dereita|Ferruccio Panagini en 1953.
**Ferruccio Panagini**, nado en Novara (Piemonte) o 12 de outubro de 1929 e finado en Novara o 20 de abril de 2010, foi un xogador e adestrador de hóckey a patíns italiano campión do mundo en 1953.

## Traxectoria 
Ferruccio Panagini iniciou a súa carreira deportiva no club da súa cidade natal, o Hockey Novara, club co que gañou seis ligas (1946, 1947, 1949, 1950, 1958 e 1959). Fixo o seu debut na selección italiana en 1948, a partir daquela e ata a súa retirada da selección azzurra en 1961 colleitou 157 participacións, aínda que o seu mellor momento na selección chegou en 1953 coa consecución do Campionato do Mundo disputado en Xenebra (Suíza) e que supuxo o primeiro título mundial de Italia nesta modalidade deportiva Logo da súa etapa como xogador foi comisario técnico da selección italiana entre 1964 e 1969. Foi nomeado a *Cavaliere della Repubblica Italiana*.

Finalizada a súa experiencia na selección converteuse no adestrador do seu equipo de sempre, o Novara, gañando oito *scudetti* entre 1969 e 1977 coa única interrupción do campionato de 1976 no que se clasificou segundo. Foi galardoado coa Medalla de ouro ao valor atlético.

## Palmarés 
### Como xogador 
#### Hockey Novara 
* **6 Ligas Serie A1:** 1946, 1947, 1949, 1950, 1958 e 1959

#### Selección italiana 
* **1 Campionato do Mundo:** 1953

### Como adestrador 
#### Hockey Novara 
* **8 Ligas Serie A1:** 1969, 1970, 1971, 1972, 1973, 1974, 1975 e 1977

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información sobre Ferruccio Panagini en medagliedoro.org
Room in Rome

***Room in Rome*** é unha película española estreada o 7 de maio de 2010 e dirixida por Julio Medem. Os papeis protagonistas correron a cargo de Elena Anaya e Natasha Yarovenko.

## Sinopse 
Dúas mulleres, Natasha, rusa e Alba, española, coñécense en Roma nunha noite de xoldra, e pasarán a noite e o amencer xuntas, no cuarto dun hotel, onde vivirán unha aventura erótica.

## Elenco 
* Elena Anaya como Alba
* Natasha Yarovenko como Natasha
* Enrico Lo Verso como Max

## Galardóns 
**XXV edición dos Premios Goya**

**Fotogramas de Prata 2010**

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Tráiler
Xantina

As **xantinas** (/ks/) son substancias que pertencen a un grupo químico de bases purínicas que inclúen substancias endóxenas tales como a guanina, a adenina, a hipoxantina e o ácido úrico.

## Etimoloxía 
A palabra *xantina* deriva do grego *xanthos*, que se traduce como "amarelo", en virtude dos residuos amarelos producidos por estes compostos cando se quentan até o desecado con ácido nítrico.

## Tipos de xantinas 
Desde o punto de vista médico e farmacolóxico, existen tres xantinas de importancia: a cafeína, a teobromina e a teofilina, que son as tres, xantinas metiladas, polo que tamén se denominan metilxantinas. Son consideradas alcaloides, xa que son substancias fisiolóxicamente activas, continentes de nitróxeno e atópanse en plantas e nalgúns tecidos humanos; non obstante, chegan a diferir das bases alcaloides en que son lixeiramente solubles en auga. A importancia concedida a estes compostos deriva da interpretación do seu nome: *teobromina*, "comida divina"; *teofilina*, "folla de deuses" e *cafeína*, que vén da palabra árabe para designar o viño.
200px|esquerda|miniatura|Cafeína: R1 = R2 = R3 = CH3Teobromina: R1 = H, R2 = R3 = CH3Teofilina: R1 = R2 = CH3, R3 = H

## Consumo 
Existen varias bebidas non alcohólicas provenientes de produtos vexetais que teñen xantinas. Por exemplo:

* As follas do té, *Thea sinensis* e os graos de café, *Coffea arabica* conteñen dun 1 a un 1,5% de cafeína.
* O cacao, *Theobroma cacao*, pode chegar a conter un 3% de teobromina.
* O té tamén contén unha porcentaxe importante de teofilina.
* As noces de kola, *Cola acuminata*, elaboradas por nativos de África Occidental.
* O guaraná, *Paullinia cupana*, propio do Brasil
* O mate, *Ilex paraguariensis*, bebida ben consumida en Paraguai, Arxentina, Uruguai, Brasil.

### Efectos farmacolóxicos das xantinas 
As xantinas teñen efectos semellantes en varios sistemas orgánicos; diferindo entre si principalmente nas súas potencias relativas. 
* Acción estimulante do sistema nervioso central.
* Acción relaxante da musculatura lisa.
* Producen vasoconstrición da circulación cerebral.
* Estimula a contractibilidade cardíaca.
* Acción diurética.
* Estimulación da resposta contráctil do músculo esquelético.
* Síndrome de abstinencia.

## Notas
Abertzale

O termo **abertzale** en éuscaro, significa "amante da patria" ou "partidario da patria". Provén da fusión do termo "Aberri(a) ("patria", un neoloxismo creado por Sabino Arana) co sufixo "-(t)zale" (o que ama, amigo de, seareiro). Malia que a tradución máis literal ao galego sería "patriota", adoita empregarse o equivalente "nacionalista éuscaro". Porén, na linguaxe política do Estado español, e sobre todo fóra de Euskadi, emprégase especificamente para nomear aos membros e simpatizantes de Herri Batasuna, aínda que outras formacións políticas éuscaras tamén se recoñecen abertzales.

Diversas entidades e organizacións utilizan o termo abertzale no seu nome:

*Abertzaleen Batasuna (Unión de Abertzales): partido político de Iparralde (Euskadi francés).
*Emakume Abertzale Batza: sección feminina do PNV, ilegalizada durante a guerra civil española no ano 1936.
*Euskal Abertzaletasunaren Museoa (Museo do Nacionalismo Éuscaro).
*Ezker Mugimendu Abertzalea: partido político de Iparralde.
*Gazte Abertzaleak (Mocidade Abertzale): mocidades do partido Eusko Alkartasuna.
*Koordinadora Abertzale Sozialista, KAS (Coordinadora Abertzale Socialista).
*Langile Abertzaleen Batzordeak, LAB (Comisións de Obreiros Abertzales): un dos principais sindicatos éuscaros.
*Ezker Abertzalea (Esquerda Abertzale).
*Nafarroako Sozialista Abertzaleak (Socialistas Abertzales de Navarra)  
*Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako Sozialista Abertzaleak (Socialistas Abertzales de Áraba, Guipúscoa e Biscaia): nomes que tiveran os grupos parlamentarios de Batasuna e Euskal Herritarrok en diferentes parlamentos.
Provincia de Pedro Domingo Murillo

**Pedro Domingo Murillo** é unha das 20 provincias do departamento de La Paz en Bolivia. A súa capital é a cidade de Palca.
Constitución española de 1876

miniatura|Cánovas del Castillo
A **Constitución española de 1876** (cuxa denominación oficial foi: **Constitución da Monarquía Española**) foi promulgada por Cánovas del Castillo o 30 de xuño de 1876, logo da restauración borbónica. Foi unha constitución que supuña unha mestura entre a constitución moderada de 1845 e a progresista de 1869. Tivo unha vixencia moi prolongada, ata 1931, aínda que permaneceu suspendida durante a ditadura de Primo de Rivera, que pretendeu, sen conseguilo, elaborar outra. En 1931, sería substituída pola Constitución de 1931 que abría a Segunda República. 

Entre os principais principios, recoñecía:

*Soberanía conxunta de El-Rei e das Cortes Xerais.
*Monarquía constitucional con importantes atribucións á Coroa.
*O poder executivo recae en El-Rei, que nomea ao xefe de gobrerno e aos ministros.
*O poder lexislativo é compartido entre as Cortes e El-Rei, aínda que este ten dereito de veto e pode disolve-las Cámaras.
*As Cortes son bicamerais: estaban compostas por un Senado, formado por designación real, e un Congreso, elixido por sufraxio.
*O poder xudicial, aplica as leis nos xuízos e os xuíces eran elixidos por oposición.
*Estado moi centralizado: concellos e deputacións provinciais estaban baixo control gobernamental.
*As liberdades políticas dos cidadáns eran recoñecidas, pero foron restrinxidas polas leis ordinarias.
*Proclamábase a confesionalidade católica do Estado, aínda que se permitía o culto privado das outras relixións.
*Non se define respecto do tipo de sufraxio, nin sobre o tipo de sistema electoral. En 1890, durante o goberno de Sagasta, o sufraxio convértese en universal masculino.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
Converxencia Galega

**Converxencia Galega** é un partido político nacionalista galego que se autodefine a si mesmo coma centrista, progresista no senso social e liberal no senso económico, europeísta, interclasista e confederalista.

## Traxectoria 
Constituíuse como partido o 24 de setembro de 2010, no seu primeiro congreso constituínte en Santiago de Compostela, malia que as siglas desta formación foron rexistradas no Ministerio do Interior hai case 20 anos por unha serie de catedráticos lugueses, que nunca chegaron a ser utilizadas en ningún comicio electoral até a data.
O seu presidente é Xoán Gato, Presidente da Cámara de Comercio de Ferrol e exalcalde de Narón. O seu maior asentamento constitúese en Lugo onde mellor está organizado con 20 comités locais. Nas demais provincias, 13 hai na Coruña, 14 en Pontevedra e 2 en Ourense.

Naceu por mor dunha grande escisión de Terra Galega e provocada pola marcha do seu máximo dirixente Xoán Gato, exalcalde do concello coruñés de Narón. Até esa data, Terra Galega era a cuarta forza política de Galicia tralos tres grandes partidos con representación parlamentaria PP, PSdeG-PSOE e BNG.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Terra Galega
* Xoán Gato
* Converxencia XXI

### Ligazóns externas 
* Páxina web de Converxencia Galega
Estatuto de Baiona

O **Estatuto de Baiona**, **Carta de Baiona** ou **Constitución de Baiona** considérase unha carta outorgada, xa que non foi elaborada polos representantes do Estado, xurada polo irmán de Napoleón Bonaparte, Xosé I Bonaparte, a quen el confiou o territorio español ocupado, o 8 de xullo de 1808 na cidade de Baiona (Francia).

Establecía como rei de España a Xosé I Bonaparte e o cambio da monarquía absoluta por unha monarquía constitucional, de ideas napoleónicas.

Organizaba España como unha monarquía hereditaria que o monarca ocupaba o centro do poder político, pero coa obrigación de respectar os dereitos cidadáns proclamados no seu texto. Naceu nun contexto complexo, ditado fóra do territorio nacional e cun marcado carácter afrancesado, apadriñado polos liberais moderados. A causa da súa orixe e proceso non pode considerarse unha constitución, senón unha *carta outorgada* cuxo proxecto foi presentado por Napoleón a 65 deputados españois que só puideron deliberar sobre o seu contido. Non existiu vontade previa de elaborar un documento constitucional, o texto foi imposto e aceptado por unhas Cortes reducidas convocadas no territorio francés.

## Creación da Carta de Baiona
Historicamente a súa creación realizouse da seguinte maneira:
*Carlos IV abdica en favor do seu fillo Fernando VII. 
*Fernando VII abdica en favor de Napoleón.
*Napoleón ordena ao Duque de Berg que convoque unha asemblea en Baiona. 
*Entre o 15 e o 30 de xuño de 1808 elabórase unha "constitución".
*O 7 de xullo de 1808 Napoleón abdica en favor do seu irmán Xosé. 
*O 8 de xullo de 1808 promúlgase coa seguinte estrutura: 
** Poder lexislativo: iniciativa real que promulga logo de oír ás cortes.
** Poder executivo: corresponde ao rei e os seus ministros. O rei ordena e os ministros son os responsables. 
** Poder xudicial: é independente pero o rei elixe os xuíces.
miniatura|Xosé I Bonaparte.|alt=Xosé I Bonaparte.|centro
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Estatuto de Baiona na web do Congreso
Constitución española de 1845

A **Constitución española de 1845** era de tendencia liberal moi conservadora, que recollía os principios políticos do Partido Moderado:

* Soberanía conxunta do rei e das Cortes Xerais.
* Monarquía constitucional cunha clara preponderancia do monarca sobre as Cortes Xerais.
* Estado confesional católico.
* Sistema parlamentario bicameral.
* Sufraxio censatario moi restrinxido.

Estivo en vigor ata 1868, exceptuando o Bienio Progresista (1854-1856).

miniatura|Portada da Constitución española de 1845.|centro
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Ángel Bahamonde y Jesús A. Martínez, *Historia de España. Siglo XIX*, Cátedra, 2007 ISBN 978-84-376-1049-8

### Outros artigos 
* Constitución española de 1837
* Constitución española de 1869

### Ligazóns externas 
* Texto íntegro da Constitución de 1845 (*en castelán*).
X2

***X2*** é un filme baseado nos X-Men. Foi dirixida por Bryan Singer. Continúa os eventos da primeira parte *X-Men*. A súa continuación é *X-Men: The Last Stand*.

## Sinopse 
Os mutantes son seres humanos con algunha mutación xenética que lles proporciona poderes especiais, o que os converte na minoría máis perseguida do mundo. Debido a iso, o profesor Xavier crea unha institución que serve de refuxio a estas persoas. Nese colexio ensínaselles a aceptar e dominar os seus poderes co fin de loitar contra a intolerancia e o odio que ameazan a súa existencia. Pero o rexeitamento cara aos mutantes medra aínda máis cando un deles lanza un devastador ataque, o que dá lugar ó nacemento da Mutant Registration Act, cuxo líder, William Stryker, proponse eliminalos atacando a escola dos X-Men.

## Personaxes 
* Patrick Stewart como Profesor Charles Xavier
* Hugh Jackman como Logan / Lobeto
* Ian McKellen como Eric Lehnsherr / Magneto
* Halle Berry como Ororo Munroe / Tormenta
* Famke Janssen como Dr. Jean Grey
* James Marsden como Scott Summers / Ciclope
* Anna Paquin como Marie / Pícara
* Rebecca Romijn como Mística
* Brian Cox como Coronel William Stryker
* Alan Cumming como Kurt Wagner / Nightcrawler
* Aaron Stanford como John Allerdyce / Pyro
* Shawn Ashmore como Bobby Drake / Home de xeo
* Kelly Hu como Yuriko Oyama / Deathstrike
* Michael Reid McKay como Jason Stryker / Mutante 143
* Daniel Cudmore como Peter Rasputin / Coloso

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Filmaffinity 
* Web oficial 
* Ficha na IMDb
X-Men: The Last Stand

***X-Men: The Last Stand*** é un filme de acción dirixido por Brett Ratner que se estreou en 2006, baseado no equipo de superheroes X-Men de Marvel Comics, o terceiro na serie de filmes deX-Men, e o guión ten como base as historias "The Dark Phoenix Saga", de Chris Claremont e John Byrne, e "Gifted" de Joss Whedon e John Cassaday.

## Sinopse 
Nesta terceira entrega da saga, descóbrese que hai unha "cura" para os mutantes que ameaza con alterar o curso da historia. Por primeira vez, os mutantes poden elixir: seguir coa súa singularidade, aínda que iso os ille e os marxine, ou renunciar ós seus poderes e converterse en seres humanos normais. Os opostos puntos de vista dos líderes mutantes, Charles Xavier, que desexa a tolerancia, e Magneto, que cre na supervivencia dos máis aptos, vense sometidos á proba definitiva: desencadear a guerra que porá fin a tódalas guerras.

## Personaxes 
* Hugh Jackman como Logan / Lobeto 
* Halle Berry como Ororo Munroe / Tormenta
* Patrick Stewart como Profesor Charles Xavier
* James Marsden como Scott Summers / Ciclope
* Kelsey Grammer como Dr. Henry "Hank" McCoy / Bestia
* Anna Paquin como Marie / Pícara
* Shawn Ashmore como Bobby Drake / Home de xeo
* Elliot Page como Kitty Pride / Shadowcat
* Ben Foster como Warren Worthington III / Anxo
* Daniel Cudmore como Peter Rasputin / Coloso
* Ian McKellen como Eric Lehnsherr / Magneto
* Famke Janssen como Jean Grey
* Rebecca Romijn como Raven Darkhölme / Mística
* Aaron Stanford como John Allerdyce / Pyro
* Vinnie Jones como Cain Marko / Juggernaut
* Eric Dane como James Madrox / Home Múltiple
* Via Saleaumua como Phat grande
* Richard Yee como Phat pequeno
* Lance Gibson como Spike
* Clayton Dean Watmough como Glob Herman / Robert Herman
* Ken Leung como Kid Omega

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb 
* Ficha en Filmaffinity
Bascuas, Rendal, Arzúa

**Bascuas** é un lugar da parroquia de Rendal no concello coruñés de Arzúa, na comarca homónima. Tiña 5 habitantes no ano 2018 segundo datos do INE, dos cales 3 eran homes e 2 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Rendal 
### Parroquias da Arzúa 
## Notas
José María Fonollosa

**José María Fonollosa**, nado en Barcelona o 8 de agosto de 1922 e finado na mesma cidade o 7 de outubro de 1991, foi un poeta catalán en lingua castelá. Está considerado un caso singular de poeta secreto (ao estilo de Kavafis ou Fernando Pessoa) na literatura castelá, pois non publicou nada entre 1948 e 1990, manténdose á marxe de correntes literarias.

## Traxectoria 
Naceu en Can Tunis, e durante a adolescencia trasladouse ao Poble Sec. En 1945 publicou o seu primeiro poemario, *La sombra de tu luz*, con influencias de poetas como Pedro Salinas, Jorge Guillén, Lorca ou Alberti, e en xeral do estilo (cancións de arte menor de tipo tradicional, romances, sonetos e mesmo décimas) e os temas (amoroso, ao modo intelectual e distanciado) adoptados antes da guerra pola xeración do 27. Porén, non hai influencia das vangardas nin do surrealismo.

En 1948 publicou *Umbral del silencio*, de cinco poemas. Nel usa o verso alexandrino e frecuenta a estrofa de catro versos hendecasílabos sen rima. Os temas seguen relacionados cos da xeración do 27, pero aparecen tamén preocupacións relixiosas, propias da época, diluídas nas composicións posteriores por un ton amoral e escéptico.

Nese mesmo ano escribiu *Los pies sobre la tierra*, que nunca chegou a imprimirse, pero que ten grande importancia porque supón o inicio de *Ciudad del hombre*, un vasto ciclo poético de catro décadas. Tamén traballou noutra triloxía poética abortada: *Soledad del hombre*, formada por *Destrucción de la mañana*, *Los rezagados* (algúns destes poemas foron reelaborados para *Ciudad del hombre*) e *Tú, cotidiana*.

En 1951, en colaboración con Alfredo Papo, publicou *Blues y cantos espirituales negros*. Nese mesmo ano marchou a Cuba. Regresou a Barcelona en 1961, e comezou a colaborar na revista *Poesía Española*.

En 1987 un encontro casual con Pere Gimferrer en Barcelona deu lugar á publicación dunha antoloxía de 97 poemas, *Ciudad del hombre: New York*.

Cando morreu, na súa mesa de traballo estaba o poema "No", considerado un manifesto ante a morte, varios borradores e un esbozo de testamento a lapis. En 1993 publicouse *Ciudad del hombre: Barcelona*, con 14 poemas. Esta obra foi reeditada en 1996 xunto con outros 68 poemas inéditos. Un ano despois publicouse *Poetas en la noche*, crónica novelada en verso na que reflicte o mundo da lírica contemporánea.

A súa obra foi musicada por Joan Manuel Serrat (1992) e Albert Pla (*Supone Fonollosa*, 1995).

## Obra 
* *La sombra de tu luz* (1945) 
* *Umbral del silencio* (1947) 
* *Blues y cantos espirituales negros* (1951)
* *Ciudad del hombre: New York* (Sirmio, Barcelona, 1990). Prólogo de Pere Gimferrer.
* *Ciudad del hombre: Barcelona* (Bauma, Cuadernos de Poesía, Barcelona, 1993). 
* *Ciudad del hombre: Barcelona* (DVD ediciones, Barcelona, 1996). Prólogo de José Ángel Cilleruelo. 
* *Poetas en la noche* (Quaderns Crema, Barcelona, 1997)
* *Ciudad del hombre: New York* (Ediciones El Acantilado, 2000).
* *Destrucción de la mañana* (DVD ediciones, Barcelona, 2001). Prólogo e edición de José Ángel Cilleruelo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
*
Vjačeslav Ivanov

**Vjačeslav Vsevolodovič Ivanov**  (en cirílico Вячесла́в Все́володович Ива́нов), nado en Moscova o 21 de agosto de 1929 e finado o 7 de outubro de 2017, é un destacado filólogo e indoeuropeísta ruso, ben coñecido pola súa teoría glotálica do consonantismo protoindoeuropeo e por propoñer a localización da *Urheimat* deste pobo nas terras altas de Armenia e o Lago Urmia.

## Traxectoria 
O pai de Vyačeslav Ivanov foi Vsevolod Ivanov, un dos escritores soviéticos máis prominentes. A súa nai era unha actriz que traballaba no teatro de Vsevolod Meyerhold.

Ivanov estudou na Universidade de Moscova e nela traballou ata 1958, cando o despediron a causa da súa simpatía con Boris Pasternak e Roman Jakobson. Por esa época xa fixera importantes contribucións aos estudos indoeuropeos e convertérase nun dos mellores coñecedores da lingua hitita.
### Carreira 
Ao principio da década 1960-1970, Ivanov foi un dos primeiros estudosos soviéticos en tomar un profundo interese no desenvolvemento da semiótica. Traballou con Vladimir Toporov en varias monografías lingüísticas, incluído unha introdución ao sánscrito. En 1962 xunto con Toporov e Juri Lotman estableceu a Escola semiótica de Tartu-Moscova.

A partir de 1980 comeza a traballar con Tamaz Gamkrelidze nunha nova teoría das migracións indoeuropeas, pola que posteriormente avogaron no seu libro *Indo-European and Indo-Europeans* (1995). Entre 1989 e 1993 ocupou un posto no Soviet Supremo de Rusia. Simultaneamente creou o Instituto de Cultura Mundial e foi o titular da Cátedra de Teoría e historia da Cultura mundial na Universidade de Moscova.

Desde finais da década de 1990-2000 Ivanov comparte o seu tempo entre Moscova (onde ensina na Universidade Estatal Rusa para as Humanidades) e Os Ánxeles, onde imparte cursos na Universidade de California, Os Ánxeles. Tamén traballou como profesor nas Universidades de Stanford e Yale.

É membro de pleno dereito da Academia Rusa das Ciencias desde 1990, e foi *Foreign Fellow* da Academia Británica desde 1977.

### Outros intereses 
Ademais dos seus intereses académicos, Vyačeslav Ivanov escribe poesía. Tamén leva publicados varios libros de memorias, entre os que destacan dous sobre as súas relacións con Boris Pasternak e Anna Akhmatova.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Vyacheslav V. Ivanov e Thomas Gamkrelidze, The Early History of Indo-European Languages, Scientific American, vol. 262, nº3, 110-116, Marzo, 1990.
* Gamkrelidze, Tamaz V.; Vjacheslav V. Ivanov (1995). Indo-European and the Indo-Europeans. Mouton de Gruyter. ISBN 3-11-014728-9.
### Ligazóns externas 
* O seu perfil na facultade na Profile at UCLA 
* Biografía 
* Biografía
Sentido

A palabra **sentido** pode ter diversos significados:

* En *Bioloxía*
** **Sentido**, cada un dos medios de percepción de estímulos polos seres vivos. A capacidade de percepción de estímulos denomínase sensibilidade. 
::* En *Bioloxía molecular* o **sentido** é un concepto xeral que se utiliza para comparar a polaridade das moléculas dos ácidos nucleicos.

* En *Psicoloxía*
** **Sentido** ten os mesmos significados que en bioloxía, aínda que ás veces refírese tamén aos sentimentos.
* En *Matemáticas* e en *Física*
** **Sentido** é cada un dos dous compoñentes da orientación ou dirección dun vector ou dunha recta.
* En *Lingüística* 
** **Sentido** é o significado, desde o punto de vista lingüístico.
* En *Hermenéutica* 
** **Sentido** refírese ao discurso ou obra artística, literaria, fílmica etc. cuxo contido, no seu conxunto, apunta cara á algo que está implícito nela.
* En *Ética* e *Moral* 
** **Sentido** refírese á meta ou finalidade cara á que se orienta unha acción como finalidade ou valor moral.

## Véxase tamén 
* Sentido común
* Sentido do equilibrio
* Sentido do humor
* Sentido directo ou sentido horario, referidos ao movemento circular.
* Sexto sentido
Lingua tuvalesa

O **tuvalés** é unha lingua polinesia do grupo Elliceano, falado principalmente en Tuvalu, onde é lingua oficial. Está distantemente relacionado con outras linguas polinesias como o hawaiano, o maorí, o tahitiano, o samoano e o tongano, e está máis relacionado con idiomas falados no norte e centro de Melanesia e parte de Polinesa. Existen 13.051 falantes de tuvalés no mundo, dos cales 10.670 viven en Tuvalu. Na illa de Kioa en Fiji habitada por colonos da illa tuvalesa de Vaitupu que chegaron a partir da segunda guerra mundial tamén se fala a lingua e constitúe a lingua de instrución. O tuvalés está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Gramática 
O sistema fonético tuvalés componse de cinco vogais (a,e,i,o,u) e 10 ou 11 consoantes (p, t, k, m, n, ng, f, v, s, h, l), dependendo do dialecto. Todos os sons existen en formas curtas e longas, que contrastan entre si. Hai catro artigos posibles en tuvalés: definido  singular *te*, indefinido singular *se*, definido plural nulo e indefinido plural *ne* ou *ni* (dependendo do dialecto). O verbo pode ir no inicio ou no medio da oración, e a orde de suxeito, obxecto directo e obxecto indirecto é relativamente libre. O adxectivo xeralmente segue o substantivo.

## Dialectos 
Cada illa ou atol ten o seu propio dialecto, agrupados en dúas bandas: os dialectos do norte, que se falan en Nanumea, Nanumaga, Niutao e Niulakita; e os dialectos do sur, que se falan en Funafuti, Vaitupu, Nukufetau e Nukulaelae.
Todos os dialectos son intelixibles para os tuvalu-parlantes. O idioma oficial do país toma como referencia os dialectos de Funafuti-Vaitupu.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Niko Besnier, 1995, *Literacy, Emotion, and Authority: Reading and Writing on a Polynesian Atoll*, Cambridge University Press
* Niko Besnier, 2000, *Tuvaluan: a Polynesian language of the Central Pacific*, Routledge
### Ligazóns externas 
* O tuvalés no Ethnologue 
* Gramática de tuvalés
Luis Fábrega Santamarina

**Luis Fábrega Santamarina**, nado en Ourense o 8 de agosto de 1906 e finado na mesma cidade o 3 de novembro de 1968, foi un farmacéutico e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Luis Fábrega Coello. Licenciouse en Farmacia pola Universidade de Santiago de Compostela en 1926. Desde 1932 foi dirixente de Vanguardia Republicana Federal, as xuventudes do Partido Republicano Radical, partido polo que foi elixido deputado pola provincia de Ourense nas eleccións xerais de 1933. Seguidor de Martínez Barrio, pasou con el ao Partido Radical Demócrata e despois a Unión Republicana. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e ingresou na Prisión Provincial de Ourense o 27 de outrubro de 1937. O 18 de abril de 1938 foi trasladado ao campo de concentración do Mosteiro da Santa Espina (Valladolid) e despois foi trasladado ao de Rianxo. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en 1941. Retornou a Ourense. Volveu ser detido en Ourense o 2 de febreiro de 1942. Presidiu o colexio de farmacéuticos entre 1952 e 1960. Finou en Ourense o 3 de novembro de 1968.

## Vida persoal 
Casou con Alfonsa García Rodríguez e foi pai de Margarita e Luis Fábrega García.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Expediente persoal do recluso Luis Fábrega Santamarina
* Expediente de responsabilidades políticas de Luis Fábrega Santamarina.
The Shining

***The Shining*** é un filme de terror psicolóxico producido e dirixido por Stanley Kubrick que se estreou en 1980. Foi coescrito polo novelista Diane Johnson e baséase na novela homónima de Stephen King *The Shining*, malia que a historia difire en varios aspectos. Está protagonizado por Jack Nicholson, Shelley Duvall, Danny Lloyd e Scatman Crothers.

No filme, Jack Torrance, un escritor e ex-alcohólico, consegue un traballo como vixilante fóra de tempada no illado Hotel Overlook. O seu fillo posúe poderes psíquicos e é quen de ver cousas do pasado e do futuro, como as pantasmas de persoas que habitaron no hotel. Pouco despois de chegar, a familia queda atrapada no hotel por unha xistra, e Jack vaise vendo influenciado por unha presenza sobrenatural, volvéndose tolo pouco a pouco, e ó cabo tenta asasinar a súa familia.

Ó contrario que os filmes previos de Kubrick, que se difundiron no público a través do boca a boca, *The Shining* foi lanzado coma un filme de mercado masivo, estreándose primeiro só en dúas cidades no Memorial Day, e un mes despois a nivel nacional. Malia que a resposta inicial do filme foi variada, a crítica acabou sendo moi favorable e hoxe está considerado entre un dos mellores filmes de terror, e entre algúns está considerado un dos mellores filmes de tódolos tempos. O director de cine Martin Scorsese, escribindo para o *The Daily Beast*, clasificouno como un dos 11 filmes máis arrepiantes de toda a historia. Os críticos, os estudantes de cine e o produtor de Kubrick Jan Harlan, subliñaron a súa enorme influencia na cultura popular.

A primeira estrea europea de *The Shining* era 25 minutos máis curta que a versión americana, xa que se eliminaron moitas das escenas que tiñan lugar nos exteriores do hotel.

## Sinopse 
Jack Torrance trasládase coa súa muller e o seu fillo de sete anos ó hotel Overlook, en Colorado, para encargarse do mantemento das instalacións durante a tempada de inverno, época na que resta pechado e illado pola neve. O seu obxectivo é atopar paz e sosego para escribir unha novela. Pero pouco despois da súa chegada ó hotel, ó mesmo tempo que Jack comeza a padecer desconcertantes trastornos de personalidade, comezan a producirse fenómenos paranormais relacionados cos anteriores vixilantes do hotel.

## Personaxes 
* Jack Nicholson como Jack Torrance
* Shelley Duvall como Wendy Torrance
* Danny Lloyd como Danny Torrance
* Scatman Crothers como Dick Hallorann
* Barry Nelson como Stuart Ullman
* Philip Stone como Delbert Grady
* Tony Burton como Larry Durkin

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes
Martin Bormann

**Martin Bormann**, nado en Halberstadt o 17 de xuño de 1900 e finado en Berlín o 2 de maio de 1945, foi un militar e destacado líder da Alemaña nazi, xefe da chancelería, director do NSDAP dende 1941 e secretario persoal de Adolf Hitler.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Videos sobre Bormann no YouTube.
* *Punto final para la historia del nazi Martin Bormann*  nova no diario *Clarín* da Arxentina en 1998.
Hugh Trevor-Roper

**Hugh Trevor-Roper**, nado en Glanton o 15 de xaneiro de 1914 e finado en Oxford o 26 de xaneiro de 2003 foi un historiador británico. Está considerado unha autoridade para a Idade Moderna e especialmente nos estudos relacionados coa Alemaña nazi. Cursou estudos clásicos e historia moderna en Charterhouse School e Christ Church, en Oxford. Incómodo coa filoloxía, centrouse na Historia.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Necrolóxica na *BBC News website*.
Institute for Advanced Study

O **Institute for Advanced Study** ou **IAS** é unha institución privada estadounidense de Princeton (Nova Jersey). Foi deseñada para acoller investigacións avanzadas básicas levadas a cabo por científicos de varios campos, sen a molestia de ter que dar clase, conseguir fondos, ou buscar patrocinadores. Aínda que está preto, non é parte da Universidade de Princeton. O IAS fíxose especialmente famoso por ser o lugar de traballo de Albert Einstein e John von Neumann tras a súa emigración aos Estados Unidos. Hai outros institutos de estudos avanzados nos EUA e outras partes do mundo, baseados no mesmo modelo.

Dende 2020, acolle a científicos como Juan Maldacena ou Robbert Dijkgraaf.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Universidade de Princeton

A **Universidade de Princeton**, localizada en Princeton (Nova Jersey) é unha das oito universidades da Ivy League. Foi fundada como *College of New Jersei* en 1746, e estivo orixinalmente localizada en Elizabeth (Nova Jersey). Está recoñecida como unha das máis prestixiosas universidades do mundo; foi trasladada a Princeton en 1756, mantendo o nome orixinal. O nome foi cambiado oficialmente a Universidade de Princeton ("Princeton University") en 1896. Orixinalmente foi unha institución presbiteriana, actualmente laica.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Onde viven os monstros (filme)

***Onde viven os monstros*** (en ) é un filme fantástico dirixido por Spike Jonze que se estreou no 2009. É unha adaptación do libro infantil de 1963 de Maurice Sendak do mesmo nome. Combina acción en vivo, acuacións con disfraces, animatrónica, e imaxe xerada por computador (CGI). Está protagonizado por Max Records, e polas voces de James Gandolfini, Paul Dano, Lauren Ambrose, Forest Whitaker, Catherine O'Hara e Chris Cooper. A historia céntrase nun neno solitario de nove anos chamado Max que navega cara a unha illa habitada por monstros ("Wild Things") que declaran rei a Max.

O filme estreouse o 16 de outubro de 2009 nos Estados Unidos, o 3 de decembro en Australia, e o 17 de decembro en Alemaña. A súa acollida foi boa por parte da crítica e o seu lanzamento en DVD e Blu-ray fíxose o 2 de marzo de 2010. Foi estreado o 15 de abril do 2014 na TVG.

## Sinopse 
Max é un neno desobediente que é enviado á cama sen cear e que crea o seu propio mundo imaxinario: un lugar poboado por feroces monstros que o teñen a el como o seu xefe.

## Personaxes 
* Max Records como Max
* Catherine Keener como Connie, a nai de Max
* Pepita Emmerichs como Claire
* Mark Ruffalo como o noivo de Connie
* Steve Mouzakis como Mr. Elliott

### Voces 
* James Gandolfini como Carol
* Lauren Ambrose como KW
* Chris Cooper como Douglas
* Forest Whitaker como Ira
* Catherine O'Hara como Judith
* Paul Dano como Alexander
* Michael Berry Jr. como The Bull

## Galardóns e nomeamentos 
* 2009: Nomeada ó Globo de Ouro: Mellor banda sonora orixinal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb 
* Ficha en Filmaffinity
Sean Penn

**Sean Justin Penn**, nado o 17 de agosto de 1960 en Santa Monica (California) é un actor e director de cine estadounidense nomeado a múltiples premios e gañador de dous premios Oscar, un Globo de Ouro e un premio do Sindicato de Actores. É irmán do tamén actor Chris Penn.

## Filmografía 
### Como actor 
### Como director
X-Men (filme)

***X-Men*** é un filme de acción estadounidense dirixida por Bryan Singer que foi estrada no 2000. Está baseada nas historias dun grupo de superheroes de banda deseñada chamados X-Men.

O filme tivo dúas secuelas, *X2* (2003), e *X-Men: The Last Stand* (2006) e unha precuela, *X-Men Origins: Wolverine* (2009).

## Sinopse 
Nun futuro próximo, a humanidade comeza a ver como aparece unha raza nova de seres humanos, os mutantes. Dotados de estraños e variados poderes, están agrupados en dous bandos: os que desexan a integración dos mutantes na sociedade e o entendemento coa humanidade, encabezados polo profesor Charles Xavier, e os que buscan o enfrontamento cunha raza que consideran inferior e que os odia, dirixidos por Magnus, alias Magneto, un perigoso mutante con poderes magnéticos.

## Personaxes 
* Hugh Jackman como Logan / Lobeto
* Patrick Stewart como Profesor Charles Xavier
* Ian McKellen como Erik Lehnsherr / Magneto
* Famke Janssen como Jean Grey
* James Marsden como Scott Summers / Ciclope
* Halle Berry as Ororo Munroe / Tormenta
* Anna Paquin como Marie/Pícara
* Tyler Mane como Dentes de Sabre
* Bruce Davison como Senador Robert Kelly
* Ray Park como Sapo
* Rebecca Romijn como Mística
* Shawn Ashmore como Bobby Drake / Home de xeo

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb 
* Ficha en Filmaffinity
Agustín Reguera Ocampo

**Agustín Reguera Ocampo**, nado en 1964 en Soutomaior, é un político galego do PPdeG.

## Traxectoria 
Licenciado en Empresariais pola Universidade de Santiago de Compostela, foi traballador de banca. Nas eleccións municipais de 1995 encabezou a candidatura do PPdeG en Soutomaior e foi elixido alcalde como cabeza da lista máis votada. En 1999 foi reelixido cunha ampla maioría absoluta, ó igual que en 2003, 2007 e 2011. Foi deputado provincial dende 2007 ata 2009, ocupándose da área de Pesca e Asuntos Marítimos. En xuño de 2009 foi nomeado membro do consello asesor de RTVE en Galicia.

En 2015 e 2019 revalidou a alcaldía con maioría absoluta, pero de forma moito máis axustada que nas anteriores convocatorias. En 2023 foi superado polo BNG, polo cal perdeu a alcaldía en favor do nacionalista Manuel Lourenzo Sobral.

En xuño de 2023, tras cesar como alcalde, foi nomeado Delegado Territorial da Xunta de Galicia en Pontevedra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Soutomaior.