open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Garbancito de la Mancha

***Garbancito de la Mancha*** é unha película de animación española dirixida por Arturo Moreno. Realizada no barrio de Vallcarca de Barcelona, estreouse en 1945 no cine Femina da cidade condal. É a primeira longametraxe de debuxos animados feita en España e a primeira en cor de Europa.
Trátase dunha adaptación do conto do mesmo título escrito por Julián Pemartín.

## Sinopse 
*Garbancito de la Mancha* conta a historia de Garbancito, un neno orfo que vive nunha aldea sometido continuamente por tres rapaces: Manazas, Pelanas e Pajarón. Un día, anúnciase a chegada do xigante Caramanca, que devora os nenos crus, e secuestra dous amigos de Garbancito: Kiriqui e Chirili.

Para rescatar os seus amigos, Garbancito contará coa axuda da súa cabrita Peregrina, dunha espada e do poder que lle concede a Fada Madriña. Con esta capacidade, Garbancito poderá converterse en garavanzo sempre que o desexe.

## Fito dentro do cine europeo 
*Garbancito* é un fito do cine europeo, porque foi a primeira película de animación en cor rodada fóra dos Estados Unidos, a primeira longametraxe de debuxos animados español e a primeira europea que utilizou a técnica de animación con celuloide. Desta obra só se conservan copias de mala calidade e son.

O 20 de xullo de 2020 deuse a coñecer a compra por parte da Filmoteca Española dunha copia en nitrato da cinta en DufayChrome, para realizar un proxecto de restauración co fin de recuperar a cor orixinal da película e a súa dixitalización para unha posterior exhibición.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Bendazzi, Gianalberto. *Cartoons. 100 años de cine de animación*. Madrid: Ocho y medio, 2003
* Manzanera, Maria. *Cine de animación en España – Largometrajes 1945 – 1985*. Murcia: Universidade de Murcia, 1992
* Yebenes, Pilar. *Cine de animación en España*. Barcelona: Ariel, 2002
* Moscardó Guillén, José. *El cine de animación en más de 100 largometrajes*. Madrid: Alianza Editorial, 1997

### Ligazóns externas 
* Dossier prensa, exposición no Museu de Cinema de Girona dedicado a *Garbancito de la Mancha* e ao seu director (2015)
* Testimonial en vídeo dedicado á creación de Garbancito (2015) 
* Texto e imaxes sobre a exposición dedicada a Garbancito (2015) 
*  Imaxes de distintas fases da realización de *Garbancito de la Mancha* (sen son).
Palliri

Chámanse **Palliri** as persoas que se dedican a amorear, escoller e pulverizar rocas residuais da industria mineira co fin de atopar mineral. Trátase dun traballo principalmente realizado por mulleres.

## Etimoloxía 
O termo *palliri*, utilizado en Bolivia, deriva do vocábulo *pallar*, utilizado nas linguas aimará e quechua, que significa "amorear". A terminación *-iri* designa a persoa que executa unha actividade. O oficio é exercido nas rexións de ampla tradición mineira de prata e estaño, como Potosí e Oruro, desde o período colonial.

## Características 
As palliris estabelécense nas entradas das minas. Seleccionan as rochas sen grandes cantidades de mineral e buscan cantidades menores de minerais, para o que as golpean e creban. O oficio é exercido principalmente por mulleres indíxenas ou cholas (mestizas). Sentadas no exterior, realizan a selección á intemperie coas mans ou cunha maza.

### Riscos 
O de palliri trátase dun oficio altamente precario. Realízase de maneira artesanal e na maioría dos casos sen equipos de seguridade. Quen o exercen expóñense, xa que logo, á contaminación atmosférica por partículas en suspensión e mais á contaminación do solo por exposición a materiais perigosos.

### Evolución do oficio 
Ao esgotárense algunhas minas, o oficio de palliri transformouse. Moitas destas mulleres pasaron a realizar traballos no interior da mina e afiliáronse a FENCOMIN (Federación Nacional De Cooperativas Mineras De Bolivia).

Co esgotamento das minas e a precariedade das condicións laborais nas cidades de tradición mineira, xurdiron outros oficios precarizados. Un deles é o de garda bocaminas, igualmente realizado por mulleres en condicións de alto risco e sen cobertura de beneficios laborais.
esquerda|miniatura|Monumento ao mineiro na cidade de Oruro. Á dereita, sentada, figura unha palliri

## Figura icónica 
Nas cidades de tradición mineira, a figura da palliri é asociada aos valores arquetípicos de nai. Porén, é designada tamén como símbolo rexional e símbolo da loita sindical.

Na década de 1980 deuse a chamada "relocalización" tralo peche de varias minas. Existen monumentos e alegorías á súa figura en diferentes rexións ás que migraron os traballadores e traballadoras da minaría en Bolivia. Así, por exemplo, poden atoparse esculturas en barrios da cidade de El Alto, próxima á capital do país.

A súa figura é tamén parte da cultura popular. Está representada en filmes, cancións, poemas ou bailes.

Entre as palliris máis destacadas atópanse María Barzola e Domitila Barrios.

## Notas
Santi Moar

**Santiago Moar Sánchez**, coñecido como **Santi Moar**, nado en Ordes o 5 de setembro de 1993, é un futbolista galego que xoga como dianteiro e extremo no Phoenix Rising FC do USL Championship.

## Traxectoria 
### Inicios en Galicia 
Despois de debutar co Ordes na Terceira División en 2012, xogou dúas campañas en Preferente, nas filas do Sporting Sada. No 2014 puxo rumbo aos Estados Unidos para estudar na universidade e aprender inglés.

### Bethlehem Steel FC 
O 17 de xaneiro de 2017 foi seleccionado na cuarta rolda (82º xeral) no SuperDraft da MLS polo Philadelphia Union. Militou neste club ata novembro de 2018.

### New Mexico United 
O 12 de decembro de 2018 foi fichado polo New Mexico United, club que se acababa de fundar en Albuquerque. Marcou 11 goles e repartiu 6 asistencias durante a tempada 2019 do USL Championship, sendo elixido como mellor xogador de marzo.

### Phoenix Rising FC 
O 3 de decembro de 2019 foi anunciado como novo xogador do Phoenix Rising FC. Con este equipo rematou segundo na fase regular da Conferencia Oeste e disputou os playoffs. Acadou a final da Conferencia, onde se enfrontou ao El Paso Locomotive FC. O partido rematou en empate e Santi Moar foi o encargado de tirar o cuarto lanzamento na quenda de penaltis, co que o equipo logrou o título da conferencia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador na Major League Soccer .
* Datos do xogador no USL Championship .
* Datos do xogador en LaPreferente.com .
Abdou Thiam

**Abdou Thiam**, nado o 13 de agosto de 1998 no Senegal, é un xogador de baloncesto profesional senegalés que xoga no Juaristi ISB da Liga LEB Ouro.

## Traxectoria 
A ilusión de Abdou era ser xogador profesional de baloncesto e ocorréuselle que a mellor forma de promoverse era publicando un vídeo en YouTube onde se mostraba realizando mates nunha canastra en Dakar. O seu vídeo non pasou desapercibido e recibiu chamadas de diferentes equipos europeos, recalando finalmente nas Canarias, onde tras un curto periplo aterrou en Betanzos.

Chegou dende Senegal con 18 anos e durante 3 tempadas formaría parte do Santo Domingo de Betanzos en liga EBA, onde ademais de mellorar as súas condicións técnicas e tácticas axudáronlle en fortalecer o seu impoñente físico (á súa chegada pesaba só 86 quilogramos e medía 2.11 metros). 

Durante a tempada 2018-19 en liga EBA, o xogador senegalés promedió 30 minutos de xogo nos que anotou 17.6 puntos e capturou 14.3 rebotes para unha valoración media de 29 puntos.

En xuño de 2019, o Leyma Coruña anuncia a fichaxe do pivote senegalés para as súas filas na tempada 2019/2020. 

Para a tempada 2021-22, foi cedido ao Juaristi ISB da liga LEB Oro.

O 30 de xuño de 2022 o Leyma Coruña e o xogador senegalés acordan a finalización do contrato que aínda estaba vixente.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en Feb.es
María Barzola

**María Barzola**, finada o 21 de decembro de 1942, foi unha palliri boliviana. As palliris, principalmente mulleres, traballaban na busca de restos de mineral entre as rochas extraídas da mina. Como sindicalista estivo asociada a Oficios Varios de Catavi, daquela a única organización sindical legal. 

Existe só un documento oficial da súa existencia, a lista de vítimas mortais no Masacre de Catavi do 21 de decembro de 1942. Ese día, un grupo de militares que controlaba a mina atacou con armas de fogo os campamentos mineiros.

As narracións descríbena como unha muller adulta "guapa, medio blancona y alta". Tempo despois unha cruz foi colocada no lugar do masacre.

## Influencia cultural 
O decreto de nacionalización das minas foi asinado o 31 de outubro de 1952 polo presidente Víctor Paz Estenssoro. Conmemorouse a morte de Barzola e as vítimas do masacre de Catavi na agora chamada "pampa de María Barzola.

Un estadio situado en El Alto leva o seu nome, así como unha avenida da mesma cidade. Tamén, por causa da súa figura, se instituíu o día do mineiro en Bolivia.

Durante as décadas de 1950 e 1960 un comando feminino do Movemento Nacionalista Revolucionario tomou o nome de *Las Barzolas*. Este foi identificado tamén como un grupo de choque que exercía represión sobre movementos sociais. Ante isto, mulleres como Domitila Barrios cuestionaron dita denominación, que acabou por converterse en sinónimo de "infiltrada e vendida a intereses alleos aos movementos e reivindicacións sociais".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Declaración do Día do Traballador Mineiro de Bolivia (en español, na páxina do Senado de Bolivia)
RU-38 (hóckey sobre xeo)

O **Rosenlewin Urheilijat-38**, tamén coñecido como **RU-38**, foi un equipo de hóckey sobre xeo da fábrica de Rosenlew de Pori, Finlandia. O equipo naceu en 1938, mais o seu equipo de hóckey sobre xeo comezou a súa actividade posteriormente. O RU-38 tiña diversas seccións e inicialmente o Rosenlew foi moi coñecido polo seu equipo de fútbol no verán e polo de bandy noo inverno. Na década de 1950 comezou a involucrarse máis seriamente no hóckey sobre xeo.

O RU-38 gañou o campionato finlandés en 1967. Despois de conseguir o campionato o equipo fusionouse co seu rival, Porin Karhut. Da fusión naceu Porin Ässät, que na actualidade compite na liga profesional finlandesa, a Liiga.

## Palmarés 
### Trofeos colectivos 
[230px|miniatura|A [Kanada-malja, trofeo entregado ao equipo campión de Finlandia. O RU-38 inscribiu unha vez o seu nome no trofeo.]]
;SM-sarja:
* A Kanada-malja (Copa Canadá) era entregada ao equipo campión da SM-sarja, e actualmente ao equipo vencedor dos *play-offs* e campión da SM-liiga. RU-38 proclamouse campión de Finlandia en 1967.

;Suomen Cup:
* Campión: 1965

### Trofeos individuais 
* **Trofeo Aarne Honkavaara**: outorgado ao máximo goleador durante a tempada regular. Foi entregado por primeira vez en 1934, antes da profesionalización da liga. Recibe o seu nome en honor ao ex xogador de Ilves e seleccionador masculino Aarne Honkavaara. Un único xogador do equipo alzouse como máximo goleador da liga:
**Matti Keinonen: 1967
* **Trofeo Veli-Pekka Ketola**: outorgado anualmente dende 1934, antes da profesionalización da liga, ao xogador que máis puntos rexistrou ao longo da tempada. O trofeo leva o nome do ex xogador Veli-Pekka Ketola, internacional con Finlandia e nomeado mellor xogador finlandés en dúas ocasións (1974 e 1978). Tan só un xogador do equipo conseguiu o galardón:
**Matti Keinonen: 1967
* **Trofeo Raimo Kilpiö**: entregado dende 1954, antes da profesionalización da liga, ao xogador con máis deportividade. Leva o nome de Raimo Kilpiö, ex xogador de RU-38, entre outros, e da selección nacional. O mesmo xogador que lle dá o seu nome ao trofeo foi o único xogador do equipo en recibilo:
**Raimo Kilpiö: 1967
* **Equipo das estrelas:** dende que se comezaron a deseñar os equipos das estrelas en 1962 varios xogadores do equipo foron escollidos para confeccionar o mellor equipo da liga:
**1963: Raimo Kilpiö
**1964: Raimo Kilpiö
**1965: Raimo Kilpiö
**1966: Pekka Kuusisto e Matti Keinonen

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Tiroglobulina

A **tiroglobulina** (**Tg**) é unha glicoproteína dímera de 660 kDa producida polas células foliculares da tiroide, que funciona enteiramente dentro da glándula tiroide. A tiroglobulina segrégase e acumúlase a un nivel de centos de gramos por litro no compartimento extracelular dos folículos tiroides, onde representa aproximadamente a metade do contido proteico da glándula tiroide. A tiroglobulina humana (hTG) é un homodímero de subunidades de 2768 aminoácidos cada unha cando acaba de sintetizarse (elimínase un péptido sinal de 19 aminoácidos do N-terminal na proteína madura).

A tiroglobulina é en todos os vertebrados o principal precursor das hormonas tiroides, que se producen cando os residuos de tirosina da tiroglobulina se combinan co iodo e a proteína é seguidamente cortada. Cada molécula de tiroglobulina contén aproximadamente de 100 a 120 residuos de tirosina, pero só un pequeno número (20) deles sofren iodación pola acción da tiroperoxidase no coloide folicular. Por tanto, cada molécula de tiroglobulina forma aproximadamente 10 moléculas de homona tiroide.

As hormonas tiroides neosintetizadas (T3 e T4) están unidas á tiroglobulina e forman parte do coloide que hai dentro do folículo. Cando a tiroide recibe o estímulo da hormona estimulante da tiroide (TSH), o coloide é endocitado desde o lume folicular cara ás células epiteilais foliculares que o rodean. O coloide é seguidamente cortado por proteases para que a tiroglobulina se libere da súa unión con T3 e T4.

As formas activas das hormonas tiroides: T3 e T4, son despois liberadas á circulación, onde están libres ou maiormente unidas a proteínas do plasma, e a tiroglobulina é reciclada e volve ao lume folicular, onde pode continuar servindo como substrato para a síntese de hormonas tiroides.

## Importancia clínica 
### Vida media e niveis clínicos 
O metabolismo da tiroglobulina ocorre no fígado e por medio do reciclado na glándula tiroide da proteína. A tiroglobulina circulante ten unha vida media de 65 horas e acaba sendo fagocitada por macrófagos hepáticos. Despois dunha tiroidectomía, poden pasar moitas semanas antes de que os niveis de tiroglobulina se fagan indetectables. Os niveis de tiroglobulina poden comprobarse regularmente durante unhas poucas semanas ou meses despis da extirpación da tiroide. 

Unha posterior elevación do nivel de tiroglobulina é unha indicación da recorrencia dos carcinomas tiroides foliculares ou papilares. Noutras palabras, unha elevación nos niveis de tiroglobulina no sangue poden ser un signo de que as células do cancro de tiroide están crecendo ou que o cancro se está espallando.

## Interaccións 
A tiroglobulina presenta interaccións coa proteína BiP.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* First look at the structure of human TG
* Tiroglobulina - Lab Tests Online
* 
* Resumo en colostate.edu 
*
Programa Fulbright

O **Programa Fulbright** (incluíndo o Programa **Fulbright-Hays**) é un programa de bolsas de estudos (**Fulbright Fellowships** e **Fulbright Scholarships**), fundado polo senador J. William Fulbright e patrocinado pola Oficina de Asuntos Educativos e Culturais do Departamento de Estado dos Estados Unidos, gobernos doutros países e sector privado. O programa estableceuse para mellorar o entendemento mutuo entre o pobo dos Estados Unidos e outros réximes mediante o intercambio de persoas, coñecementos e técnicas.
dereita|miniatura| J. William Fulbright, Senador Creador do Programa de Bolsas
O programa foi creado grazas aos esforzos do senador de Arkansas J. William Fulbright, quen obtivo a súa aprobación polo Senado en 1946. Está considerado un dos programas máis prestixiosos para fomentar a educación intercultural do mundo e opera en 144 estados-nación. Máis estudantes de Fulbright recibiron premios Nobel que ningún outro programa académico; por exemplo, en 2002 había dous Nobel.

## Premio Fulbright 
Creado en 1993, o **Premio Fulbright para o Entendimento Internacional** é unha láurea, con recursos mantidos pola Fundación Coca-Cola, que outorga 50.000 dólares a personalidades que destacaron polo entendemento entre cidadáns, culturas ou nacións.

Os seus homenaxeados foron:

* 1993 - Nelson Mandela
* 1994 - Jimmy Carter
* 1995 - Franz Vranitzky
* 1996 - Corazón Aquino
* 1997 - Václav Havel
* 1998 - Patricio Aylwin
* 1999 - Mary Robinson
* 2000 - Martti Ahtisaari
* 2001 - Kofi Annan
* 2002 - Sadako Ogata
* 2003 - Fernando Henrique Cardoso
* 2004 - Colin Powell
* 2005 - Bill Clinton
* 2008 - Desmond Tutu
* 2010 - Fundación Bill e Melinda Gates
* 2012 - Médicos Sen Fronteiras
* 2014 - Hans Blix
* 2016 - Richard Lugar
* 2017 - Juan Manuel Santos
* 2018 - Angela Merkel
* 2021 - Bono

## Notas
Club de Roma

O **Club de Roma** é unha asociación internacional creada o 8 de abril de 1968 con sede en Alemaña que se ocupa de diversas cuestións da política internacional. Os fundadores foron Alexander King e Aurelio Peccei.

Chamou a atención do público co informe *The Limits to Growth*, publicado en 1972 e coñecido como *informe Meadows*, que prevía que o crecemento económico non podería continuar indefinidamente debido á limitada dispoñibilidade de recursos naturais, en concreto do petróleo. Foi publicado en galego pola Editorial Galaxia co título «Os límites do crecemento. Informe para o proxecto do club de Roma sobre os retos da humanidade».

A crise do petróleo de 1973 acentuou a preocupación polo problema. Algunhas das previsións máis temidas realizadas polo Club de Roma na década de 1970 sobre o esgotamento dos recursos aínda non se cumpriron.

Segundo a súa páxina web, está formada por *“científicos, economistas, empresarios, altos cargos, xefes de Estado e ex xefes de Estado dos cinco continentes que están convencidos de que o futuro da humanidade non está decidido e que todo ser humano. pode contribuír á mellora das nosas sociedades".* O presidente do capítulo español do club é, desde 2001, Isidre Fainé.

## Premios e recoñecementos 
* Gañou o Premio da Paz do Friedenspreis des Deutschen Buchhandels.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Inukai Tsuyoshi

foi un político xaponés, vixésimo noveno primeiro ministro do Xapón (desde o 13 de decembro de 1931 até o 15 de maio de 1932, día do seu asasinato). Era o bisavó de Sadako Ogata.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Naceu nunha familia de samurais no Niwase han, provincia de Bizen (actual cidade de Okayama, na prefectura de Okayama), e graduouse na Universidade Keiō de Tokyo. Na súa mocidade traballou como xornalista. Acompañou ao Exército Imperial Xaponés durante a Rebelión de Satsuma como reporteiro do Yubin Hochi Shimbun.

### Carreira política 
Inukai uniuse ao partido Rikken Kaishintō en 1882, que apoiaba as causas políticas liberais e opúxose aos membros dos antigos dominios Chōshū e Satsuma que controlaban o goberno. Foi elixido deputado da Cámara de Representantes en 1890, e renovou o escano dezasete veces.

O seu primeiro posto de gabinete foi como ministro de Educación no primeiro goberno de Okuma Shigenobu en 1898, e como ministro de Asuntos Internos e Comunicacións no segundo mandato de Yamamoto Gonnohyoe.

Foi unha figura clave no Shinpotō, no Kenseitō e no Rikken Kokumintō, que finalmente acabou co goberno de Katsura Tarō en 1913.

En 1922, o Rikken Kokuminto converteuse no Kakushin Kurabu, que uniu forzas con outros partidos máis pequenos para formar o gabinete de Katō Takaaki en 1924. Inukai serviu no gabinete como Ministro de Asuntos Internos e Comunicacións. O Kakushin Kurabu fusionouse co Rikken Seiyūkai, dos cales Inukai continuou sendo un membro clave. En 1929, tras a morte repentina de Tanaka Giichi, converteuse en presidente do Rikken Seiyūkai.

## Primeiro ministro 
[esquerda|miniatura| Artigo do [xornal *Tokyo Asahi Shimbun* do 15 de maio de 1932 que inclúe o asasinato de Inukai e o intento de golpe de estado.]]
Inukai converteuse no 29º primeiro ministro do Xapón en 1931. Nese momento, Xapón afrontaba unha grave situación económica debido aos efectos da Gran Depresión de 1929 e o seu prematuro retorno ao patrón ouro. O goberno de Inukai tomou medidas para inflar a economía. Non obstante, non puido impoñer restricións fiscais ao exército nin controlar os asuntos militares na China, despois do incidente de Manchuria. A constante disputa co poder militar levou ao asasinato de Inukai durante o golpe do 15 de maio de 1932 -un grupo de fanáticos vinculados á Mariña matárono despois de que ratificara o Tratado de Londres, que puxo límites á Mariña-, e marcou o fin do control político civil no goberno até o final da Segunda guerra mundial.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bix, Herbert B. *Hirohito e a creación do Xapón moderno* . HarperPerennial (2001). ISBN 0-06-093130-2
* Brendon, Piers. *The Dark Valley: A Panorama of the 1930s* . Vintage; reedición (2002). ISBN 0-375-70808-1
* Oka Yoshitake, et al. *Cinco líderes políticos do Xapón moderno: Ito Hirobumi, Okuma Shigenobu, Hara Takashi, Inukai Tsuyoshi e Saionji Kimmochi* . University of Tokyo Press (1984). ISBN 0-86008-379-9
* 

### Ligazóns externas 
* Fotos e biografía na Biblioteca Nacional da Dieta
* Museo Memorial de Inukai (Okayama)
Chanchada

**Chanchada**, en arte, é o espectáculo de filme ou comedia musical con humor inxenuo e popular, sendo unha adaptación brasileira do xénero internacionalmente coñecido como burlesco. 

## Historia 
As chanchadas foron comúns no Brasil entre os anos 30 e 60, coa samba e o Entroido como pano de fondo 

### Termo 
O termo chanchada xurdiu para designar as películas brasileiras na década de 1930. Varias teses de críticos como Jean Claude Bernadet, Ana Cláudia Zacco ou Guilherme Heffner amplían esta fase, situando o inicio en 1908 -coa aparición da primeira película de ficción, *Nhô Anastácio Chega de Viagem*- e o final a mediados dos anos sesenta, cos últimos intentos de chanchada. Outros consideran o movemento 'chanchada' desde 1929, coa primeira película sonora -a comedia *Os otários rematados*, de Luiz de Barros- até mediados dos anos sesenta pola incursión do Cinema Novo e a abolición definitiva das comedias inxenuas e carnavalescas. Tamén hai terceiros que só inclúen as películas de Atlântida do primeiro 'concepto ideal de chanchada' - o musical *Carnaval no Fogo*, 1949. E o seu remate co último musical da compañía, Garotas e Samba, 1957.

### Primeira metade do século XX 
A produtora carioca Atlântida Cinematográfica descubriu nas películas de temática carnavalesca un negocio capaz de ter moito éxito entre o público do Brasil. Sen dúbida, foi a maior responsábel do éxito das *chanchadas* e a pioneira en adoptar os temas do entroido en forma de musicais.

### Segunda parte do século XX 
Despois do esgotamento da fórmula que utilizaba os temas do entroido, Atlântida comezou a adoptar argumentos, tramas e situacións máis complexas e heteroxéneas. É neste período, entre os anos 50 e 60, cando as películas adquiren maior empatía co público e Atlantis vive o seu auxe. O Brasil daquela era dependente da cultura norteamericana, que xerou actitudes colonizadas por parte dos produtores, do público e da crítica. Deste xeito, as chanchadas baséanse na parodia do cine estadounidense para atraer ao público.

Aínda que as producións foron feitas a partir de caricaturas e manierismos americanos, engadíronse temas propios da vida cotiá nacional, como as típicas anécdotas cariocas e o xeito retranqueiro e malicioso de falar e comportarse no Brasil. O resultado foron producións xenuinamente brasileiras, que puideron encher as salas de cine durante moito tempo.

Coa liberación dos costumes comezaron a producirse a principios dos anos 70 as chamadas *Pornochanchadas*, inspiradas nas comedias italianas e nas películas eróticas europeas.

## Notas 
## Véxase tamén
Timoglobulina

A **timoglobulina** (medicamento fabricado pola compañía Sanofi) é unha preparación de inmunoglobulinas antihumanas de timocitos feita de anticorpos policlonais purificados derivados de coellos. Aínda que estes anticorpos teñen diversas especificidades, o seu principal mecanismo de inmunosupresión crese que é a depleción de célula T. A timoglobulina está actualemnte aprobada para o seu uso clínico en Europa e os Estados Unidos para o rexeitamento de aloenxertos renais, prevención da enfermidade de enxerto contra hóspede e condicións que impliquen a insuficiencia da medula ósea, incluíndo a anemia aplástica e ten usos adicionais en indicacións non especificamentge aprobadas.

## Notas
Sadako Ogata

**Sadako Ogata,** (緒方 貞子 *Sadako Ogata* ) nada en Tokyo como **Sadako Nakamura** o 16 de setembro de 1927 e finada ibídem o 22 de outubro de 2019, foi unha mestra, diplomática e conferenciante xaponesa, antiga Alta Comisionada das Nacións Unidas para os Refuxiados. Despois de rematar o seu mandato, foi nomeada presidenta da Axencia de Cooperación Internacional do Xapón o 1 de outubro de 2003.

## Traxectoria 
Procedente dunha familia de diplomáticos, estudou ciencias políticas. En 1953 obtivo un máster na Universidade de Georgetown en Washington e graduouse na Universidade de California, Berkeley en 1963 antes de regresar ao Xapón. De 1965 a 1974 foi profesora de Relacións Internacionais na Universidade do Sagrado Corazón e na Universidade de Oftalmoloxía de Tokyo. De 1974 a 1976 foi profesora axudante na Universidade Cristiá Internacional. En 1976, regresou aos Estados Unidos, esta vez para representar ao seu país nas Nacións Unidas en Nova York, onde inicialmente ocupou o rango de ministra, máis tarde foi enviada especial. En 1980 regresou a Tokyo e converteuse en profesora e máis tarde directora do Instituto de Relacións Internacionais da Universidade Sophia de Tokyo. En 1989 foi decana.

Ogata era membro do Club de Roma.

### Actividades para a ONU 
De 1982 a 1985 foi a representante xaponesa da Comisión de Dereitos Humanos des Nacións Unidas . En 1990, traballou brevemente como experta independente na Comisión de Dereitos Humanos da ONU en Myanmar.

De 1991 a 2000 Sadako Ogata foi a Alta Comisionada das Nacións Unidas para os Refuxiados (ACNUR). Foi elixida por primeira vez pola Asemblea Xeral das Nacións Unidas en 1990 para un mandato de tres anos e tomou posesión o 1 de xaneiro de 1991. En 1993 foi elixida por outros cinco anos e de novo en 1998 por dous anos. ACNUR nese tempo, na década de 1990, interveu no xenocidio de Ruanda e no conflito bélico da antiga Iugoslavia (guerras iugoslavas).

O seu sucesor neste cargo en 2001 foi o holandés Ruud Lubbers.

A principios de 2002, Ogata rexeitou a oferta do primeiro ministro Jun'ichirō Koizumi de suceder ao ministro de Asuntos Exteriores destituído Makiko Tanaka.

### Familia 
Sadako Ogata era bisneta de Inukai Tsuyoshi; o seu avó materno era o antigo ministro de Asuntos Exteriores Kenkichi Yoshizawa. 

O sogro de Ogata era o antigo vice-primeiro ministro Taketora Ogata,

## Notas
Guanabara

**Guanabara** foi o nome que recibiu o municipio de Río de Xaneiro despois de que a capital federal fose trasladada a Brasilia en 1960. O nome deriva da baía de Guanabara, que bañaba a súa costa oriental, que á súa vez deriva dun termo indíxena en tupí-guaraní *Guaná-pará*, que significa «seo do mar».

## Historia 
En 1834 a cidade de Río de Xaneiro converteuse nun municipio e na capital do imperio do Brasil. Despois da proclamación da república en 1889, a cidade de Río converteuse no Distrito Federal e a provincia de Río de Xaneiro converteuse nun estado con Niterói como capital.

Despois do traslado da capital federal a Brasilia en 1960, o municipio de Río de Xaneiro converteuse no Estado de Guanabara.

En 1975 os estados de Guanabara e Río de Xaneiro fusionáronse baixo o nome de Estado do Río de Xaneiro coa cidade de Río de Xaneiro como capital.

## Gobernadores 
* 1960 : José Sette Câmara Filho
* 1961 - 1965 : Carlos Lacerda
* 1965 - 1970 : Negrão de Lima
* 1970 - 1975 : Chagas Freitas

## Notas 
## Véxase tamén 
* Baía de Guanabara
* Río de Xaneiro
* Estado de Río de Janeiro
Francisco Marín Moya

**Francisco Marín Moya**, nado en Palma o 7 de decembro de 1893, foi un militar español.

## Traxectoria 
Carabineiro. Tenente de Carabineiros, foi trasladado da Comandancia de Lugo á de Sevilla en abril de 1932. En 1936 era capitán de Carabineiros de Noia. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 opúxose ao golpe e organizou a evasión dos bous *Santa Eulalia* e *Santa Rosa* dende Muros cara a Bilbao. Combateu no exército republicano. Foi detido ao final da guerra. Xulgado na Coruña por rebelión militar, foi condenado á pena de morte, conmutada por cadea perpetua. Cumpriu condena na Prisión Habilitada de Cieza da que saíu en xuño de 1943 en liberdade condicional.

## Notas
Oscarito

**Oscarito**, nome artístico de **Oscar Lorenzo Jacinto de la Inmaculada Concepción Teresa Díaz**, nado o 16 de agosto de 1906 en Málaga e finado o 4 de agosto de 1970, foi un actor andaluz naturalizado brasileiro. Está considerado un dos cómicos máis populares do Brasil, famoso polo dúo que fixo con Grande Otelo, en comedias dirixidas por Carlos Manga e Watson Macedo.

## Traxectoria 
[esquerda|miniatura|285x285px| Genésio Arruda e Oscarito en [1934]]

### Primeiros anos 
Naceu nunha familia de circo, chegando ao Brasil con un ano, pero só se naturalizou en 1949.

Debutou no circo aos cinco anos, e alí aprendeu a tocar o violín, sendo tamén pallaso, trapecista, acróbata e actor.

### Éxito 
Debutou no teatro de revista en 1932, na obra *Calma, Gegê*, que satirizaba ao ditador Getúlio Vargas, do que despois se faría amigo. No cine estreouse en *Noites Cariocas*, de 1935, aínda que apareceu nunha película anterior, e foi nesta arte na que gañou unha enorme popularidade no país. Colaborou con Grande Otelo en varias películas de chanchada.

O seu nome, no Brasil, era paralelo aos máis grandes humoristas do cine, como Charles Chaplin ou Cantinflas.

### Vida persoal 
Estaba casado con Margot Louro, coa que tivo dous fillos. 

### Pasamento 
Na mañá do 15 de xullo de 1970, sentíase mal debido a un ictus e foi hospitalizado, xa en coma, falecendo o 4 de agosto. O seu corpo foi velado no salón principal da Asemblea Lexislativa do Estado de Guanabara, coa presenza de máis de dúas mil persoas. O enterro levou unhas cincocentas persoas ao cemiterio de São João Batista. 

## Obras 
[miniatura| En [1960.]]
[miniatura| En [1932.]]

## Notas 

## Véxase tamén 

### Ligazóns externas 
* Oscarito IMDB
* Oscar no cinema brasileiro
* Enciclopedia latinoamericana Oscarito
James C. Adamson

**James Craig Adamson**, nado en Warsaw, Nova York, o 3 de marzo de 1946, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-28 e STS-43.

## Traxectoria 
Adamson graduouse en enxeñaría e como tenente segundo da Armada pola Academia Militar de West Point en 1969 e é máster en enxeñaría aeroespacial pola Universidade de Princeton en 1977.

Estivo empregado pola NASA no Centro Espacial Lyndon B. Johnson entre 1981 e 1992 traballando como piloto de probas e oficial de aerodinámica no control de misión durante a fase de probas do programa do transbordador espacial. Foi seleccionado como astronauta en 1984, participando nas misións STS-28 e STS-43 e pasando un total de 13,93 días no espazo. Retirouse da NASA en xuño de 1992, aínda que seguiu como consultor da axencia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-28
*STS-43
Mina Siglo XX

A **mina Siglo XX** é unha mina de estaño que se atopa en Bolivia, na localidade de Llallagua, na provincia de Rafael Bustillo (Departamento de Potosí). Xunto coa mina Catavi forma parte dun complexo mineiro.

## Historia 
Foi adquirida na década de 1910 por Simón Iturri Patiño, coñecido como un dos tres Baróns do Estaño. A mina foi nacionalizada despois da Revolución de 1952 en Bolivia, ao ser derrocada a xunta militar. Esta e outras minas ficaron baixo o control da axencia estatal COMIBOL (Corporación Mineira de Bolivia). O complexo Catavi-Siglo XX converteuse no seu maior compoñente.

O 24 de xuño de 1967 as tropas do goberno, baixo as ordes do xeneral René Barrientos e unha nova xunta militar, marcharon sobre a mina e cometeron o maior masacre de traballadores na historia de Bolivia. Unha das testemuñas, Víctor Montoya, posteriormente exiliado, contabilizou 20 mortos e 70 feridos. O incidente foi a base para o filme de 1971 *El coraje del pueblo*, do cineasta Jorge Sanjinés.

En 1987, como parte dun acordo de reestruturación económica co FMI e o Banco Mundial, o goberno pechou a mina. Actualmente as operacións mineiras realízannas membros de grandes cooperativas, de forma independente ou en pequenos grupos.

## Mineraloxía 
Moitos son os minerais extraídos da mina. Foron descritas máis dun centenar de especies minerais válidas, de entre as cales seis foron descubertas na mina.

## Persoas vencelladas ao sindicalismo mineiro 
* Domitila Barrios de Chungara (Dirixente do Comité de Amas de Casa)
* Gilberto Bernal (Dirixente sindical)
* Isaac Camacho (Dirixente sindical)
* Federico Escobar Zapata (Sindicalista mineiro, ideólogo de esquerda e fundador do MAS)
* Filemón Escóbar (Sindicalista mineiro)
* Gregorio Iriarte (Crego, escritor e director de Radio Pio XII)
* César Lora (Sindicalista mineiro)
* Irineo Pimentel Rojas (Dirixente sindical)
Picadero JC

O **Picadero Jockey Club**, coñecido por motivos de patrocinio até 1970 como **Picadero Damm**, foi un club polideportivo español con sede en Badalona, Cataluña. A súa sección de baloncesto, desaparecida en 1973, conseguiu gañar dúas Copas de Rei.

## Historia 
O club foi fundado en 1951 por Joaquín Rodríguez Roselló sobre as bases do antigo Picadero Andaluz na Diagonal de Barcelona. O club contou con equipos de varios deportes, aínda que destacou especialmente na modalidade de baloncesto, tanto masculina como feminina. O seu equipo terminou segundo na Liga Española en catro ocasións (1964, 1965, 1966, 1970) e gañou dúas Copas, en 1964 e 1968. Nas súas filas militaron xogadores como Jesús Codina, Josep María Jofresa, Alfonso Martínez e Víctor Escorial. Na década de 1970 perdeu influencia polo auxe doutros clubs do seu mesma provincia, como o FC Barcelona, o RCD Espanyol, o Bàsquet Manresa ou o Joventut Badalona. A sección masculina desapareceu en 1973 por problemas económicos. Anos máis tarde tamén desapareceron o resto de seccións e só quedou o equipo de baloncesto feminino, que se mantivo até comezos dos anos 1980. Os seus socios acabaron integrándose no Club Esportiu Laietà.

## Xogadores 
### Destacados 
*  Miguel Albanell
*  Lorenzo Alocén
*  Chus Codina
*  Josep Maria Jofresa
*  Joaquín Enseñat
*  Víctor Escorial
*  Joan Fa Busquets
*  Miguel Ángel González
*  Ángel González-Adrio
*  Rafael González-Adrio
*  Alfonso Martínez
*  Juan Martos
*  José Nora
*  Jordi Parra
*  José Ramón Ramos
*  Javier Sanjuán
*  Josep Maria Soler
*  José María Soro
*  Teófilo Cruz

## Palmarés 
**Copa de España**
* **Campións (2):** 1964, 1968

## Historial 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Historia do Picadero JC
Foguete sonda

[miniatura|Un foguete [Black Brant lanzado desde o complexo de Wallops.]]
Un **foguete sonda** é un foguete deseñado para levar instrumentos a bordo e facer medicións e experimentos científicos durante voos suborbitais. A altura típica que alcanzan os foguetes sonda está entre 48 e 145 km, que é a altura intermedia entre a que traballan os globos sonda e os satélites artificiais. A altura máxima á que poden chegar os globos é duns 40 km e a mínima dos satélites uns 120 km. Algúns foguetes sonda son capaces de chegar a alturas de 1000 e 1500 km, como os Black Brant X e XII. Os foguetes sonda con frecuencia usan motores foguete sobrantes de material militar.

## Deseño
Os elementos básicos dun foguete sonda son un motor foguete, habitualmente de propelente sólido, e unha carga científica.

## Aplicacións
### Meteoroloxía
Pódense facer observacións meteorolóxicas a alturas de ata 75 km mediante foguetes sonda con radiosondas, recollendo datos como temperatura, presión, humidade, dirección e forza do vento e densidade do aire.

### Investigación
Os foguetes sonda poden usarse para:

*Investigacións en aeronomía, o estudo da parte superior da atmosfera.
*Astronomía de raios X e ultravioleta, para o que se necesita estar por enriba da maior parte da atmosfera.
*Investigacións en microgravedade, cuns minutos de ausencia de peso en foguetes lanzados a alturas duns poucos centos de quilómetros.
*Estudos remotos de recursos terrestres para obter unha visión mediante sensores dunha determinada área xeográfica.

### Uso dobre
Dada a gran relevancia militar da tecnoloxía de mísiles balísticos sempre houbo unha relación próxima entre os foguetes sonda e os mísiles militares. É un caso típico de tecnoloxía de dobre uso que pode ser usada con fins tanto civís como militares. Durante a guerra fría, a República Federal de Alemaña cooperou neste tema con países que firmaran o Tratado de non proliferación de armas nucleares do momento, como o Brasil, a Arxentina ou a India.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Foguete espacial
*Astronáutica
*Aerobee
*Black Brant
Calappa

***Calappa*** é un xénero de cangrexos. Posúen unha carapa voluminosa e unhas grandes quelas (pinzas) coas que cobren a súa fronte.

## Especies
Encóntranse 43 especies vivas do xénero:

**Calappa acutispina* Lai, Chan & Ng, 2006
**Calappa africana* Lai & Ng, 2006
**Calappa bicornis* Miers, 1884
**Calappa bilineata* Ng, Lai & Aungtonya, 2002
**Calappa calappa* (Linnaeus, 1758)
**Calappa capellonis* Laurie, 1906
**Calappa cinerea* Holthuis, 1958
**Calappa clypeata* Borradaile, 1903
**Calappa conifera* Galil, 1997
**Calappa convexa* Saussure, 1853
**Calappa dumortieri* Guinot, 1962
**Calappa exanthematosa* Alcock & Anderson, 1894
**Calappa flammea* (Herbst, 1794)
**Calappa galloides* Stimpson, 1859
**Calappa gallus* (Herbst, 1803)
**Calappa granulata* (Linnaeus, 1758)
**Calappa guerini* De Brito Capello, 1871
**Calappa hepatica* (Linnaeus, 1758)
**Calappa japonica* Ortmann, 1892
**Calappa karenae* Ng & Lai, 2012
**Calappa liaoi* Ng, 2002
**Calappa lophos* (Herbst, 1782)
**Calappa monilicanthus* Latreille, 1812
**Calappa nitida* Galil, 1997
**Calappa ocellata* Holthuis, 1958
**Calappa ocularia* Holthuis, 1958
**Calappa pelii* Herklots, 1851
**Calappa philargius* (Linnaeus, 1758)
**Calappa pokipoki* Ng, 2000
**Calappa pustulosa* Alcock, 1896
**Calappa quadrimaculata* Takeda & Shikatani, 1990
**Calappa rosea* Jarocki, 1825
**Calappa rubroguttata* Herklots, 1851
**Calappa sebastieni* Galil, 1997
**Calappa springeri* Rathbun, 1931
**Calappa sulcata* Rathbun, 1898
**Calappa tortugae* Rathbun, 1933
**Calappa torulosa* Galil, 1997
**Calappa tuberculata* (Fabricius, 1793)
**Calappa tuerkayana* Pastore, 1995
**Calappa undulata* Dai & Yang, 1991
**Calappa woodmasoni* Alcock, 1896
**Calappa yamasitae* Sakai, 1980

Image:Calappidae - Calappa calappa.JPG|*Calappa calappa*
Image:Flame Box Crab.jpg|*Calappa flammea*
Image:Calappa gallus (exuvie).JPG|*Calappa gallus*
Image:Calappa granulata.jpg|*Calappa granulata*
Image:Calappa hepatica.JPG|*Calappa hepatica*
Image:Calappa japonica.jpg|*Calappa japonica*
Image:Specimen of Calappa lophos-2.JPG|*Calappa lophos*
Image:Calappa philargius female.jpg|*Calappa philargius*
Image:Calappa sulcata.jpg|*Calappa sulcata*

## Especies extintas
Outras 18 especies son coñecidas por fósiles.

**Calappa chungii*  Hu & Tao 1985
**Calappa costaricana*  Rathbun 1918
**Calappa earlei*  Withers 1924
**Calappa heberti*  Brocchi 1883
**Calappa lanensis*  Rathbun 1926
**Calappa laraensis*  Van Straelen 1933
**Calappa madoerensis*  Van Straelen 1938
**Calappa oboui*  Hu & Tao 1996
**Calappa pavimenta*  Schweitzer et al. 2006
**Calappa praelata*  Lorenthey 1929
**Calappa protopustulosa*  Noetling 1901
**Calappa restricta*  Milne-Edwards 1873
**Calappa robertsi*  Ross 1964
**Calappa sahelensis*  Van Straelen 1936
**Calappa sangiranensis*  Van Straelen 1938
**Calappa sexapinosa*  Morris & Collins 1991
**Calappa zinsmeisteri*  Feldmann & Wilson 1988
**Calappa zurcheri*  Bouvier 1899
thumb|240px|right|Fósil.

Os fósiles deste xénero encontráronse en sedimentos de  Europa, os Estados Unidos, México, América Central, Australia e o Xapón do Paleóxeno á actualidade (rango: 33.9 a 0.0 Ma).

## Notas
## Véxase tamén
Universidade de San Carlos

miniatura|Placa conmmemorativa da Universidade
A **Universidade de San Carlos** é unha universidade fundada a finais do século XVI con sede en Manila, Filipinas.

## Historia 
Foi fundada como Colexio de San Ildefonso polos xesuítas Antonio Sedeno, Pedro Chirino e Antonio Pereira en Cebú, Filipinas, o 1 de agosto de 1595.

Debido a discrepancias de cando considerar a data de fundación (construción, permiso real, nomeamento ou data dos primeiros estudos impartidos), a Universidade de San Carlos dispútase xunto á Universidade de Santo Tomás, fundada o 28 de abril de 1611 en Manila, polo título da universidade máis antiga existente en Asia.  

## Siglas 
O nome da **Universidade de San Carlos** é abreviado como **USC**, o mesmo que a Universidade de Santiago de Compostela (fundada en 1495), a Universidade do Sur de California, *University of South Carolina* nos Ánxeles (fundada en 1880), a Universidade de Carolina do Sur, *University of South Carolina*, Columbia (fundada en 1801 como *South Carolina College*), a Universidade do Sur do Caribe *University of Southern Caribbean* en Trinidad e Tobago (fundada en 1927) e a Universidade Santiago de Cali, *Universidad Santiago de Cali* en Cali, Colombia (fundada en 1958).

## Programas académicos 
Os seguintes programas académicos e curriculares son ofrecidos polas diferentes escolas da universidade:

### Educación básica: 
* *Preescolar/Montessori*
* *Escola primaria* (graos 1-6)
* *Escuela secundaria* (7º a 10º curso)

### Ensino secundario 
* *Senior High School* (cursos 11º-12º)

### Educación Superior 
* *Facultade de Arquitectura, Belas Artes e Deseño*
* *Facultade de Artes e Ciencias*
* *Facultade de Economía e Empresa*
* *Facultade de Educación*
* *Facultade de Enxeñaría*
* *Facultade de Profesións Sanitarias*
* *Facultade de Dereito e Gobernanza*

A USC alberga estudos de Posgrao que ofrece programas na Facultade de Arquitectura, Belas Artes e Deseño, Facultade de Artes e Ciencias, Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais, Facultade de Educación, Escola de Enxeñaría, Escola de Profesións Sanitarias e Facultade de Dereito e Gobernanza.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Universidade 
* Filipinas
Fuente Agria

miniatura|250x250px|Fuente Agria en Puertollano
A **Fuente Agria** é unha fonte localizada en Puertollano, no Paseo de San Gregorio. A auga que sae dela, coñecida como *auga agre* polo seu alto contido en ferro, ten grande importancia na historia do lugar.

## Historia 
Os primeiros datos da súa existencia remóntanse a 1575, durante o reinado de Filipe II. As *Relaciones Topográficas*, documento que mandou escribir o rei, recolle citas súas cando probou as augas da fonte: 

En 1628 o doutor Alfonso Limón Montero foi un dos primeiros estudosos en describir as propiedades beneficiosas desta auga. Publicou unha obra titulada *Espejo cristalino de las aguas de España*.

## A súa popularización 
Sobre 1850 publicouse en Madrid un documento chamado *Ensayo práctico sobre la acción de las aguas minerales*, que daba a coñecer os seus efectos beneficiosos na saúde. En 1894 a auga desta fonte chegou a ser embotellada co nome de “agua acidulo alcalino-ferruginosa de Puertollano”, e vendida a 38 céntimos de peseta a botella. Indicábase que o seu uso era beneficioso fronte a afeccións crónicas, problemas intestinais ou enfermidades cutáneas. Isto débese a que, daquela, a inxesta da auga agre seica axudaba a activar a circulación, estimulaba o sistema nervioso e favorecía a dixestión, amais de ser beneficiosa para a pel.

## Problemas coa auga 
En 2008 a fonte deixou de botar auga. Non foi a primeira vez que ocorreu isto na súa historia, pois en 1860, 1865 e 1950, por distintos motivos, tamén deixara de abrollar. Porén, si é a máis lembrada, pois de súpeto, os 4 canos polos que sae un chorro moi abundante, deixaron de manar auga. Para investigar o sucedido, consultouse con hidroxeólogos e outros especialistas.
miniatura|Casa de baños
O nivel freático de Puertollano está moi próximo ao solo de edificación. Isto, unido á construción de edificios durante os anos 70, provocou que o manancial sufrise danos. En 1974 a demolición da praza de touros provocou un gran asolagamento de material ferruxinoso no soar. Nos anos 90, a construción do novo Auditorio e a remodelación da Casa de Baños minguaron a cantidade e calidade da auga.

En novembro de 2008, iniciouse a construción dun novo inmóbel na rúa Ave María, moi preto da fonte. A construción de varias plantas subterráneas para aparcadoiro provocou que empezase a minguar o caudal. Na madrugada do 11 de decembro a fonte deixou de botar auga, o que causou gran polémica na vila.

Finalmente, reformulouse o proxecto do edificio cunha única planta subterránea. A auga volveu abrollar, mais cunha calidade moito menor.

## Notas 
## Ligazóns externas 
* Agua de la Fuente Agria de Puertollano 
* La Fuente Agria de Puertollano y su entorno hidrogeológico
* Ensayo práctico sobre la acción de las aguas minerales
* Biografía de Alfonso Limón
* Biografía de Filipe II
Waldemar Dalenogare Neto

**Waldemar Dalenogare Neto** nado en Porto Alegre o 3 de abril de 1991, máis coñecido como **Dalenogare**, é un crítico de cine, investigador, historiador, *streamer* e profesor universitario brasileiro. Reside nos EEUU, onde traballa nun laboratorio de investigación en Boston. En xuño de 2021, Dalenogare descubriu a primeira mención do termo Oscar na prensa, que figuraba na columna "Cinematters" do xornalista Relman Morin no *Los Angeles Evening Post-Record* o 5 de decembro de 1933.

## Traxectoria 
### Formación 
É doutor en Historia pola Pontificia Universidade Católica do Rio Grande do Sul (PUCRS) e posgrao en cinema. 

### Membresías 
Foi o primeiro suramericano en unirse á Critics Choice Association, que organiza os Critics' Choice Movie Awards. É membro de Film Independent (onde vota polos Independent Spirit Awards), da Academia Brasileira de Cinema, de Online Film Critics Society (OFCS) e director do CINESOV (Centro de Estudos Cinematográficos Soviéticos).

### Premios 
* Premio Tese Fulbright-Capes 2021, coa investigación «*Os Estados Unidos e a Operación Cóndor*», realizada baixo a dirección do profesor Helder Gordim da Silveira.

## Notas 
## Véxase tamén
Universidade de Carolina do Sur

A **Universidade de Carolina do Sur** (*University of South Carolina* en inglés) é unha universidade pública situada en Columbia, Carolina do Sur, Estados Unidos de América. Pertence ao Sistema da Universidade de Carolina do Sur, xunto con outras sete universidades públicas do estado. Foi fundada en 1801 como *South Carolina College.*

## Aceptación do alumnado 
A taxa de aceptación da universidade é do 5%. Isto significa que de cada 100 estudantes, só 5 chegan a ser aceptados, sendo extremadamente selectiva.

Varias universidades estadounidenses foron acusadas de racismo á hora de aceptar estudantes hispanos, afroamericanos ou asiáticos. 

O asasinato policial de George Floyd en maio de 2020 levou á eliminación de nomes de edificios e estatuas a racistas e confederados en todo o Sur dos EEUU, pero en Carolina do Sur, non sucedeu, por mor da *Lei de Patrimonio* do ano 2000 que esixe un voto de dous terzos da Asemblea Xeral para renomear calquera edificio. En 2022 a **Universidade de Carolina do Sur** sacou un comunicado dicindo que non patrocinaba o 'White Student Accountability Group'.

## Acrónimo 
O nome da **University of South Carolina** é ás veces é abreviado coas siglas **SC**, **UofSC** e **USC**, o mesmo que a Universidade de Santiago de Compostela (fundada en 1495), a Universidade de San Carlos (Manila, s. XVII-XVIII), a Universidade do Sur de California, *University of South California* (fundada en 1880), a Universidade do Sur do Caribe *University of Southern Caribbean* en Trinidad e Tobago (fundada en 1927) e a Universidade Santiago de Cali (fundada en 1958).

## Centros educativos 
Consta de catorce facultades e escolas :

* Facultade de Artes e Ciencias
* Escola Moore de Negocios
* Facultade de Hostalería, Vendas, e Administración deportiva
* Facultade de Enxeñaría e Informática
* Facultade de Ciencias da Comunicación e Información
* Facultade de Educación
* Facultade de Enfermaría
* Escola de Saúde Pública *Arnold*
* Escola de Música
* Facultade de Traballo Social
* Facultade de Farmacia
* Facultade de Dereito
* Facultade de Medicina
* Escola de Posgrao (*The Graduate School*)

## Deportes 
Carolina do Sur compite na NCAA Division I Southeastern Conference .

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial