open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ronseltz

**Ronseltz** foi un grupo poético formado na Coruña entre 1984 e 1985 por Xoán C. Rodríguez, Manuel Cortés, Miguel A. Montes (Miki Nervio), Serxio Iglesias e Xabier Cordal. O colectivo foi abandonando toda actividade nos inicios da década dos noventa. En 1994 Edicións Positivas publicaría *Unicornio de cenorias que cabalgas os sábados*, única obra do grupo, reeditada en 2014.
## Historia 
Nos inicios participaron tamén o artista plástico XAMS, Roberto Salgueiro e Júrgio Valinhas. Ronseltz deuse a coñecer mediante recitais en varios puntos dentro e fóra de Galicia e publicou tres revistas co mesmo nome entre 1985 e 1987. A súa posta en escena oscilaba entre o humor posmoderno e a provocación punk. Coa palabra como referente case único, Ronseltz utilizaba ocasionalmente, non sen ironía, referencias á vangarda e medios propios da *performance*.

Algunhas revistas, como *O Mono da Tinta*, *Luzes de Galiza* ou *A Trabe de Ouro*, incluíron textos de Ronseltz. Porén, a publicación de *Unicornio de cenorias...* supuxo, co grupo xa desaparecido, a difusión nacional do seu papel na revitalización da poesía dos 80, ancorada maioritariamente en fórmulas rituais e contido neodecadentista. Así foi recoñecido por poetas de xeracións posteriores.

Todos os membros do grupo continuaron en solitario actividades literarias, artísticas e musicais.

## Publicacións 
* *Unicornio de cenorias que cabalgas os sábados* (Positivas, 1994)

## Notas
Moisés da Presa

**Moisés Presa Esmerode**, coñecido como **Moisés da Presa**, nado en Vigo o 11 de maio de 1904 e morto en Buenos Aires o 4 de xaneiro de 1981, foi un escritor e galeguista.

## Traxectoria 
En 1920, con 15 anos, emigrou cos seus pais a Arxentina. De inclinación galeguista e independentista foi membro de sociedades galegas, estivo presente na formación da Sociedade Nazonalista Pondal (1925) e colaborou na súa revista *A Fouce*. Na década de 1930 adheriuse á Federación de Sociedades Gallegas, pero pouco despois foi expulsado. Foi membro do Consello de Galiza. Co alcume de **Lourenzo Fragoso** escribiu para *A Nosa Terra* de Buenos Aires e tamén colaborou en *Opinión Gallega*, *Vieiros* e no boletín do Consello de Galiza. Entre 1942 e 1947 reeditou *A Fouce*. Visitou Galicia en 1951, e retornou novamente en 1966; na súa estancia en Vigo contactou cos galeguistas da editorial Galaxia. Nos últimos anos integrouse na Hermandad Gallega. En 1972 publicou en Edicións Nós de Buenos Aires o libro de relatos *Chuvia... e outras narracións* e deixou inédita a novela *Historia dunha saudade*.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Biografía na Enciclopedia da Emigración
Cinquecento

[miniatura|Detalle da [Capela Sistina de Miguelanxo]]
O **cinquecento** representa a segunda fase do Renacemento italiano, a súa culminación e a súa crise, e tamén o comezo da súa difusión por Europa. A fins do século XIV e comezos do XV na corte dos Sforza de Milán revisáronse os presupostos estéticos do Quattrocento que conduciu a unha linguaxe severa e monumental sen os adobíos da etapa anterior. A conquista de Milán polos franceses provocou a fuxida dos artistas que alí traballaban e que as súas concepcións artísticas se esparexesen polo territorio italiano e sobre todo en Roma tras a volta da corte papal desde Aviñón e o mecenado exercido por unha nova xeración de papas.

Comprende dúas fases: comeza co denominado Alto Renacemento (últimos anos do século XV e primeiras décadas do século XVI), e remata co denominado Baixo Renacemento ou Manierismo.

## Cinquecento italiano 
O *cinquecento* tivo lugar na Roma dos papas, a diferenza do *quattrocento*, cuxo centro era a Florencia dos Medici.

Os artistas máis destacados do período inicial italiano foron Donato di Niccolò di Betto Bardi, Leonardo Da Vinci, Rafael Sanzio e Michelangelo. Do período manierista destacaron  Jacopo Vignola, Palladio, Antonio Allegri da Correggio, Veronés, Benvenuto Cellini e Giambologna.

Na literatura italiana do século XVI atópanse os poetas Pietro Aretino, Baldassare Castiglione e Torcuato Tasso, tratadistas políticos coma Niccolò Machiavelli, e científicos coma Giordano Bruno.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Quattrocento
* Renacemento
Osmo, Cenlle

**San Miguel de Osmo** é unha parroquia do concello de Cenlle, que limita ao norte con Anllo, ao leste con Beariz, ao sur con Navío e ao oeste con San Clodio. Segundo o IGE en 2013 tiña 53 habitantes (23 mulleres e 30 homes) o que supón unha diminución respecto ao ano 1999 cando tiña 80 habitantes. O curato é de primeiro ascenso e padroado laical do Conde de Ribadavia.

## Xeografía 
Fermoso lugar pola súa situación, na ladeira do monte Barazal que lle concede privilexiadas vistas do val do Avia sementado de verdes carballos, castiñeiros, amieiros...

## Patrimonio 
A igrexa parroquial de San Miguel de Osmo é de fábrica orixinal románica con pinturas manieristas no seu interior.

Hai tres ermidas de propiedade particular e outras tantas dos veciños. Nesta parroquia hai boas casas señoriais como o Pazo de Riobó ou a Casa dos Toubes.

As **Escolas Pías de Riobó** vello símbolo da educación rural atópase na parroquia, fundadas en 1780 polo dono do pazo de Riobó Bernardino de Prado Ulloa quen decidirá crear unha fundación para formar a nenos e nenas das aldeas de Riobó, Anllo, Osmo, Navío e outras da contorna. O Complexo educativo constaba de dúas escolas separadas unha para nenos e outra de nenas, as dúas con aulas amplas, boa cantería e balcóns de forxa. A de nenos conserva unha inscrición da súa fundación e da súa reforma posterior en 1915, dando conta do longo uso. As escolas sofren un profundo abandono, cos teitos danados, a madeira podrecida e a vexetación a avanzar sobre as fachadas, polo que se incluíron na Lista Roja de Hispania Nostra.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:IgrexaOsmo1.jpg|Fachada da igrexa.
Ficheiro:Detalle fachada igrexa de Osmo.JPG|Detalle da fachada principal da igrexa.
Ficheiro:Capela de NSra do Socorro Osmo.JPG|Capela da Virxe do Socorro.
Ficheiro:Parroquias de Cenlle.png|As dez parroquias que conforman o concello de Cenlle.
Ficheiro:Pena Corneira.JPG|Pena Corneira dende Osmo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Osmo 
### Parroquias de Cenlle 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Geografía General del Reino de Galicia*, Tomo XI. Vicente Risco. Ediciones Gallegas, S.A. (1980).
* *Historia de Ribadavia*. Samuel Eiján. Editorial Alvarellos. (1920). Edición Facsímile. (1981).

### Outros artigos 
* Lugares de Cenlle
Cromodinámica cuántica

A **Cromodinámica cuántica** (QCD) é a teoría cuántica de campos que describe unha das forzas fundamentais da natureza, a interacción forte entre os quarks, mediada polos gluóns. Debido á súa propiedade especial chamada liberdade asintótica, foi proposta a comezos dos anos 70 por David Politzer, Frank Wilczek e David Gross como teoría para entender a estrutura dos protóns, neutróns, e partículas semellantes (hadróns).

## Características 
Usaron teoría cuántica de campos para describir a interacción de quarks e gluóns. Polo seu traballo en cromodinámica cuántica, a Gross, Wilczek, e Politzer foilles concedido o Premio Nobel de Física do ano 2004.

Segundo esta teoría, o carácter da interacción forte está determinado por unha simetría especial entre as cargas de cor dos quarks. Coñécese a esta simetría como o grupo de gauge SU(3) e os quarks transfórmanse baixo este grupo como tripletes SU(3) de campos fermiónicos de Dirac . Aínda que as expansións perturbativas eran importantes para o desenvolvemento da QCD, esta tamén predí moitos efectos non perturbativos tales como confinamento, condensados fermiónicos e instantones.

A cromodinámica cuántica é unha parte importante do modelo estándar da física de partículas. O nome "cromodinámica" vén da palabra grega "chromos" (cor). Este nome é oportuno porque á carga dos quarks refírella generalmente como "cor" aínda que non está relacionada á percepción visual da cor.

Un enfoque particular á QCD, a saber os modelos de rede, permitiu ós investigadores obter algúns resultados e cantidades teóricas que eran previamente incalculables.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Teoría de gauge
*Teoría de gauge cuántica
*BRST
*Pantasma de Faddeev-Popov
*Interacción forte
*Modelo de rede de QCD
*Condensado fermiónico
*expansión 1/N
*Teoría cuántica de campos
Partido Comunista de los Trabajadores

O **Partido Comunista de los Trabajadores** (**PCT**) foi un partido comunista prosoviético español xurdido en 1977 por Oposición de Izquierdas del PCE dunha escisión do Partido Comunista de España. As súas mocidades denominábanse Juventudes Comunistas de los Trabajadores. En 1980 o PCT unificouse co Partido Comunista de España (VIII-IX Congresos) para formar o Partido Comunista de España Unificado.
Itálica

**Itálica** pode referirse a:
* **Escritura itálica**, un tipo de escrita, parecido á cursiva, procedente de Italia.
* **Itálica** ou **cursiva**, un tipo de letra.
* **Itálica**, unha antiga localidade na provincia de Sevilla.
* **Península Itálica**, onde está sita Italia.
* **Linguas itálicas**, un grupo de linguas indoeuropeas.
Trasariz, Cenlle

**Santiago de Trasariz** é unha parroquia do concello de Cenlle na marxe do río Miño. Segundo o IGE en 2013 tiña 93 habitantes (42 mulleres e 51 homes) o que supón unha diminución respecto ao ano 1999 cando tiña 106 habitantes. O curado é de primeiro ascenso e padroádego laical.

## Patrimonio
Na igrexa de Santiago de Trasariz consérvase unha ara romana dedicada a Xúpiter e que na actualidade se usa como pía bautismal. Na parte superior do templo hai un mural representando a Santísima Trindade sentada a mesa. Na igrexa hai unha imaxe do patrón Santiago, na que o apóstolo aparece aparece entronado.

## Lugares e parroquias
miniatura|As dez parroquias que conforman o concello de Cenlle.
### Lugares de Trasariz
### Parroquias de Cenlle
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Cenlle
Xerardo González Martín

**Xerardo González Martín**, nado en Ávila o 1 de febreiro de 1942 e finado en Vigo o 17 de xullo de 2021, foi un xornalista e político español.

## Traxectoria 
Graduado social. Foi director de *El Correo Gallego*, da COPE de Vigo, director durante un mes da Televisión de Galicia e director de Televigo. Dende agosto de 1976 dirixiu o semanario *El Pope*. Durante a transición militou na UCD e foi o seu secretario provincial en Pontevedra, delegado provincial do Ministerio de Cultura en Pontevedra (1979-1981) e deputado no Parlamento de Galicia (1981-1985). Despois foi asesor do Partido Popular de Galicia e de Corina Porro. Foi un dos fundadores do Instituto de Estudios Vigueses. Finou en Vigo o 17 de xullo de 2021.

## Obra (lista parcial) 
* *La vocación ferial de Vigo: cien años para conseguir la Exposición Internacional de Pesca* (Deputación de Pontevedra, 1985). ISBN 84-505-1978-0.
* *Vigo no espello dos nosos avós* (Edicións Xerais de Galicia, 1991).
* *El orgullo de ejercer de vigués* (Ediciones Cardeñoso, 1993). ISBN 84-87379-88-5, ISBN 84-7507-542-8.
* *Gallegos al volante, 1900-1930: orígenes del automóvil en la provincia de Pontevedra* (Instituto de Estudios Vigueses, 1995). ISBN 84-600-9138-4.
* *Periodistas, impulsores del viguismo: 1874-1923, el "noventa y ocho" y otros hitos locales* (Instituto de Estudios Vigueses, 1996). ISBN 84-89599-03-3.
* *Pasión por Vigo: vida y obra del cronista Rodríguez Elías* (Instituto de Estudios Vigueses, 2005). ISBN 84-89599-32-7.
* *120 anos de ciclismo galego* (Editorial Galaxia, 2007). ISBN 978-84-7154-116-1.
* *Ángel Llanos, fotógrafo* (Editorial Galaxia, 2010). ISBN 978-84-9865-320-5.
* *Diccionario de vigueses (1875-1945)* (Deputación de Pontevedra, 2016). 4 volumes.

## Recoñecementos 
* Premio Luis Taboada.
* Premio Diego Bernal.
* Premio Vigués distinguido, 1999.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

* 

### Ligazóns externas 
* Ficha do autor  no sitio web da Editorial Galaxia
Elixio Rodríguez

**Elixio Rodríguez Domínguez**, nado en Grou (Lobios) o 4 de xaneiro de 1910 e finado en México o 9 de xullo de 2007, foi un destacado galeguista.

## Traxectoria 
De neno mudouse a vivir a Bande, onde o seu mestre, Xosé Taibo, o iniciou no galeguismo cando aínda era un rapazolo; logo estudou cos maristas en Venta de Baños (1920) e en Tui. Malia a expulsión que sufriu nesta cidade, conseguiu ser admitido nos maristas de Ourense. Durante a Segunda República foi o fundador das Mocidades Galeguistas de Bande e obtivo o título de piloto na Escola de Aviación.

### Guerra civil 
Detido pola Garda Civil ó comezo da guerra civil española, pasou dous meses encarcerado no convento de Celanova, conseguiu evitar o paseo enganchando na lexión. Pasou algún tempo en Cáceres en labores administrativos ata entrar na arma de aviación coa esperanza de poder pasar ó bando republicano, e estivo destinado como capitán en León e no pequeno aeródromo de Navia. En febreiro de 1937 incorporouse á Lexión Cóndor, ao mes seguinte conseguiu evadirse nun Breguet XIX a Xibraltar e pasar á zona republicana, alí destinárono á base de San Javier en Murcia pero foi detido e condenado a morte acusado de espionaxe para o inimigo. Grazas á intervención de Castelao e outros deputados galegos residentes en Valencia, conseguiuse a anulación da sentenza e a celebración dun novo xuízo, no cal foi absolvido.
[miniatura|[Florencio Delgado, Roxelio Rodríguez de Bretaña, Andrés Valín, Carlos Tomé, Johán López Durá, Serafín Ferro e Elixio Rodríguez a bordo do Ipanema.]]
Pasou o resto da guerra en Barcelona ó cargo da intendencia de aviación e como secretario xeral da Solidaridade Galega Antifeixista, ata que coa caída de Cataluña tivo que pasar a Francia, saíndo do país no barco Ipanema cara a Veracruz, onde chegou o 7 de xullo de 1939. Alí aceptou o ofrecemento das autoridades de mexicanas para adoptar a nacionalidade mexicana e estableceu a súa residencia na Cidade de México como empresario e distribuidor. Porén, non perdeu o espírito galeguista, mantivo a militancia no Partido Galeguista no exilio, foi un dos promotores en 1952 e locutor do programa semanal de radio en galego *Hora de Galicia*, primeiro emitida na emisora XMEC e logo en Cadena Radio Continental. O 29 de xuño de 1953 participou no establecemento do Padroado da Cultura Galega, polo cal foi delegado no *Congreso da Emigración Galega* celebrado en 1965 en Santiago de Compostela, sendo o único en ler a súa comunicación en galego. Tamén participou na creación da revista *Vieiros* dirixida por Luís Soto Fernández, Carlos Velo e Florencio Delgado, e máis tarde tamén por José Caridad Mateo.

## Obras 
* *Matádeo mañá*. Libro de memorias. 1994, Edicións Xerais de Galicia.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Homenaxe ao galeguista Elixio Rodríguez 
* Vídeo entrevista a Elixio Rodríguez
Casa dos Toubes

miniatura|200px|Detalle do escudo
A **casa dos Toubes** é un pazo situado na parroquia de Osmo, no concello de Cenlle. Atópase illada e foi obxecto de moitas reformas posteriores á súa construción. Tamén é coñecida como a **Casa de Outeiro**. Sitúase na parte alta da aba do monte que domina as viñas no val do río Avia .

## Descrición
A casa atópase moi cambiada polas reformas realizadas ao longo do tempo. Conserva porén elementos testemuña da súa pasada grandeza.

Posúe planta rectangular con patio posterior ó redor do cal se xuntan as dependencias agrícolas: un alpendre de grandes dimensións sostido por piares poligonais e o cabaceiro.

A súa fábrica é de perpiaño rico e ben labrado e presenta dúas plantas. A fachada principal oriéntase a ao poñente, ten as dúas plantas divididas por unha imposta e todo o seu lenzo rematado por unha cornixa moldurada.

Na planta principal ábresen catro portas de aire con balaustrada de ferro e no centro, entre as xanelas, unha pedra de armas timbrada con helmo e cimeira e lambrequíns moi decorativos. No piso baixo ábrese unha gran porta alintelada cunha pequena ménsula decorada cunha cruz sobre o seu lintel. A fachada sur posúe as mesmas características.

A cuberta, a catro augas, leva tellado de tella e destaca unha cheminea de corte transversal trapezoidal con remates apiramidados con bola.

## Historia 
Esta casa foi coñecida como **Casa do Outeiro** e foi propiedade dos Toubes. No Catastro de Ensenada, don Félix de Toubes y Somoza posúe *"una casa que auita de un alto con su cozina, caualleriza y bodega terrena en el lugar de Outeiro"*

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Pazos de Galicia
Pedra de afiar

A **pedra de afiar** ou **afiadoira** é unha ferramenta que se usa para retirar o material da lámina dos obxectos cortantes que permita formar o ángulo axeitado para  realizaren correctamente a súa función. O afiadoiro ten que ser de material duro, o material máis habitual nas pedras de afiar artificiais é o carburo de silicio
A Pena, Cenlle, Cenlle

**A Pena** é un lugar da parroquia de Cenlle no concello ourensán de Cenlle na Comarca do Ribeiro. Tiña 15 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 6 eran homes e 9 eran mulleres.

Dende este lugar podemos ver unha das imaxes máis fermosas do descorrer do río Miño formando os seus meandros dende Ourense.

Por riba do actual lugar de poboamento atopamos os restos dun castro sen escavar, onde destaca un gran penedo cun "lagar" furado na súa superficie.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cenlle 
### Parroquias de Cenlle 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cenlle
A Pena, Cenlle

**San Lourenzo da Pena** é unha parroquia do concello de Cenlle, provincia de Ourense. Segundo o IGE en 2013 tiña 119 habitantes (64 mulleres e 55 homes), 73 menos ca en 1999.

Limita coas parroquias de Esposende ao sur, a de Cenlle ao leste, as de Osmo e San Clodio ao norte e a de Bieite ao oeste. A igrexa de San Lourenzo está situada a medio camiño entre as aldeas da parroquia con estradas cara a Lentille, onde está a Casa Grande de Lentille, Roucos e Cuñas, onde está situado o santuario na honra de San Bieito. O curado é de entrada e ten por anexo o de Esposende.

## Patrimonio 
Houbo nesta freguesía un castelo do Conde de Ribadavia.

A Casa Grande de Lentille é un pazo situado no lugar de Lentille.

Hai tres cruceiros na parroquia: un xusto ao lado da parroquia, outro na estrada de Lentille e outro en Cuñas.

O Santuario de San Bieito de Cuñas.

A casa reitoral de San Lorenzo, tamén de fábrica románica, atópase en ruínas.

## Lugares e parroquias 
miniatura|As dez parroquias que conforman o concello de Cenlle.
### Lugares da Pena 
### Parroquias de Cenlle 
## Galería de imaxes 

Ficheiro:San Bieito de Cuñas, A Pena, Cenlle.jpg|Santuario de San Bieito.
Ficheiro:Casa grande de lentille.JPG|Casa Grande de Lentille.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cenlle
Vilarmosteiro, O Páramo

**Santa Eufemia de Vilarmosteiro** é unha das 18 parroquias do concello lugués do Páramo. Segundo o IGE en 2011 tiña 118 habitantes (66 mulleres e 52 homes), distribuídos en 12 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 134 habitantes.

Consta de 12 núcleos de poboación: Vilarmosteiro, Mundín, Lamacemón, Seoane, O Castro, A Ciguñeira, O Castro de Neira, Lamabecerros, A Cal, Vigodefondo, O Campo da Feira e San Xuliao.

## Xeografía 
Na parroquia de Vilarmosteiro encóntrase o Campo da Feira do Páramo. O Campo da Feira consta dunha carballeira de máis de 7 hectáreas. Ó redor do Campo da Feira o concello do Páramo foi construíndo distintos edificios públicos que pasaron a constituír un novo núcleo, O Páramo: o pavillón polideportivo, o centro médico, o colexio público, a casa do médico, e finalmente no ano 2006 o concello mudou a capital para este lugar e o novo edificio multiúsos transformouse en casa do concello.

No ano 1976 comezaron a organizarse as Feiras e Festas de Primavera, co ánimo de recuperar a vitalidade na carballeira ante a ameaza da especulación urbanística. Estas feiras están organizadas pola Asociación de Amigos do Campo da Feira, creada por Jesús Méndez.

## Historia 
A primeira referencia histórica que se coñece de **Vilarmosteiro** é do ano 1229, cando Vivian Froyaz se bateu en preito coa Encomenda de Portomarín polo padroado da Igrexa de Vilarmosteiro. Este documento é o primeiro documento escrito en galego máis antigo da provincia de Lugo. Curiosamente o segundo documento máis antigo en galego da provincia inclúe tamén o topónimo Vilarmosteiro.

Durante a Segunda República recoñecidos políticos do momento deron mitins políticos no Campo da Feira. O máis soado foi o de Ramón Otero Pedrayo que se subiu a un estrado sobre varias cubas de viño diante da Casa do Zapateiro.

No ano 2000 os veciños de Vilarmosteiro crearon a Asociación Lares Unidos, coa pretensión de organizar as festas do San Vitorio, crear unha sede social propia, e a realización das actuacións necesarias para a construción dun novo camposanto parroquial.

## Festas 
A parroquia organiza en torno ó día 27 de agosto a festa do San Vitorio, instaurada a finais do século XIX polo párroco Juan Benito Quiroga. O día 16 de setembro celébrase unha misa pola Santa Eufemia, patroa desde antes do ano 1229.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Monolito no Campo da feira do Páramo.JPG|Monólito no Campo da feira do Páramo.
Ficheiro:Pendello no Campo da feira do Páramo.JPG|Pendello no Campo da feira do Páramo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilarmosteiro 
### Parroquias do Páramo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares do Páramo
Carlos Príncipe

**Carlos Alberto González Príncipe**, nado o 27 de maio de 1956 en Vigo, é un médico pediatra e político galego.

## Traxectoria 
Médico pediatra, militaba no PSdeG polo cal foi, tenente de alcalde (1983-1991), alcalde de Vigo (1991-1995), deputado no Parlamento de Galicia (1990-1993) e senador (1996-2004).

En xaneiro de 2015 foi expulsado do PSOE.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de senadores galegos desde a Transición
* Eleccións municipais en Vigo
Partido Comunista Obrero Español

O **Partido Comunista Obrero Español** (**PCOE**) é un partido comunista español formado en 1973 cando Enrique Líster deixou o PCE enfrontado co eurocomunismo de Santiago Carrillo, o seu secretario xeral. Con todo, o enfrontamento viña desde a condena do PCE á intervención soviética en Checoslovaquia en 1968. As súas mocidades están organizadas na Federación Juvenil Comunista de España.
En 1986, tras a expulsión de Santiago Carrillo do PCE, Enrique Líster e a maioría dos militantes do PCOE volveron ó PCE, aínda que un sector minoritario opúxose. No ano 2000 produciuse a fusión entre o PCOE e o Partido Comunista de los Pueblos de España, pero en 2003 un grupo de militantes deixou o PCPE e refundou o PCOE.

## Eleccións 
* Eleccións xerais de 1982: 25.830 votos (0.12%).
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
*Web oficial do PCOE
Partido de Acción Democrática

O **Partido de Acción Democrática** foi un partido español socialdemócrata fundado por Francisco Fernández Ordóñez en 1981 e no que militaban 17 parlamentarios escindidos da UCD. Autodisolveuse o 23 de xaneiro de 1983 e os seus militantes incorporáronse ao PSOE.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Adhesivo do Partido de Acción Democrática
Viswanathan Anand

**Viswanathan Anand**, nado en Chennai en 1969, é un dos grandes xogadores de xadrez de tódolos tempos.

## Traxectoria 
Foi Campión do Mundo da FIDE no 2000 fronte a Aleksei Xírov. Perdeu o seu título no 2002 fronte a Ruslan Ponomariov. Hoxe en día é o segundo na Lista ELO da FIDE 2006 por tras de Veselin Topalov e un dos catro xadrecistas en pasar os 2800 puntos, xunto con Garry Kasparov, Vladímir Krámnik e Topalov.

Xogou ciclos da Asociación Profesional de Xadrez.
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Viswanathan Anand en Chessgames.com
Lentille, A Pena, Cenlle

**Lentille** é un lugar da parroquia da Pena no concello ourensán de Cenlle, na comarca do Ribeiro. Segundo o IGE, en 2022 tiña 13 habitantes (6 homes e 7 mulleres).

Neste lugar no alto da costa que baixa ao val do Avia, está a casa Grande de Lentille que domina o lugar dende a súa privilexiada posición. Na estrada desde Lentille ata San Lourenzo hai un cruceiro cunha posición privilexiada, xa que desde alí pode verse todo o val do río Avia, con vilas como Ribadavia, Leiro ou Beade.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Pena 
### Parroquias de Cenlle 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cenlle
Luis González Seara

**Luis González Seara**, nado na Mezquita (A Merca) o 7 de xuño de 1936 e finado en Madrid o 23 de abril de 2016, foi un sociólogo e político galego.

## Traxectoria 
Foi doutor en Ciencias Políticas e  secretario xeral do Instituto de la Opinión Pública (1963-1969). Exerceu a docencia como catedrático de Socioloxía na Universidade de Málaga e na Universidade Complutense de Madrid, da que foi decano (1971). Foi un dos fundadores do Partido Social Demócrata de Francisco Fernández Ordóñez e da revista *Cambio 16* e de *Diario 16*. Foi senador pola UCD por Ourense (1977-1979), deputado por Pontevedra no Congreso dos Deputados (1979-1982) tamén pola UCD aínda que o 4 de febreiro de 1982 pasou ao grupo mixto. Foi ministro de Universidades e Investigación (1979-1981). Foi catedrático de socioloxía na Universidade Complutense de Madrid.

## Obras 
* *Opinión pública y comunicación de masas* (1968).
* *La sociología, aventura dialéctica* (1971).
* *La década del cambio* (1987).
* *El poder y la palabra* (1995).
* *El laberinto de la fortuna* (1998).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición
* Lista de senadores galegos desde a Transición

### Ligazóns externas 
* Ficha no Senado
* Ficha no Congreso
Cuñas, A Pena, Cenlle

**Cuñas** é un lugar da parroquia da Pena no concello ourensán de Cenlle, na comarca do Ribeiro. Segundo o IGE, en 2022 tiña 29 habitantes (16 homes e 13 mulleres).

## Patrimonio 
Aquí está o **Santuario de San Bieito** (1751), un dos máis importantes dos situados na comarca do Ribeiro na honra de San Bieito.

Neste lugar atópase unha casa do século XVII con arco de medio punto de grandes doelas. Nela hai un escudo con catro particións: un oso subindo a un piñeiro; unha torre; cinco bandas diagonais; un piñeiro do que saen dúas ás. Posiblemente da familia Pardo e Piñeiro.

Outro dos edificios emblemáticos da parroquia é a adega de principios do século XII, que no seu día formou parte das propiedades do Mosteiro de San Clodio. Consta de dúas edificacións, restauradas mantendo o aspecto orixinal, nunha delas, mantén o seu antigo lagar.

## Festas 
As festas patronais teñen lugar entre o 10 e o 12 de xullo.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Granxa de San Lourenzo de Cuñas, A Pena, Cenlle.jpg|Granxa de San Lourenzo de Cuñas.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Pena 
### Parroquias de Cenlle 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cenlle
Karpenisi

**Karpenisi** é un concello e capital da prefectura de Euritania, no centro de Grecia, no val do río Karpenisioti. A superficie do concello é de 250&nbsp;km² e a poboación de 9.390 (2001)
Afialapis

miniatura|Afialapis.
Un **afialapis** ou **aguzalapis** é unha ferramenta que se utiliza para afiar lapis. Poden ser manuais ou eléctricos.

A primeira patente de afialapis data de 1828 obra do matemático francés Bernard Lassimone, mais o primeiro afialapis manual foi feito por Therry des Estwaux en 1847.

## Notas
Afiador

**Afiador** pódese referir a:
*Un afiador ou afiadora, persoa que ten por oficio afiar ferramentas cortantes 
*Un afiador, aparello para afiar
Partido de Acción Socialista

O **Partido de Acción Socialista** (**PASOC**) é un partido socialista español formado tras o Congreso de Suresnes en 1974 cando o PSOE se dividiu en dous, o sector interior ou renovador encabezado por Felipe González e o dos exiliados encabezados por Rodolfo Llopis que formaron o  **Partido Socialista Obrero Español Histórico**. Os dous sectores buscaron ser recoñecidos pola Internacional Socialista que acabou recoñecendo o sector renovador.

## Traxecotoria 
O **Partido Socialista Obrero Español Histórico** cambiou a súa denominación a **Partido Socialista** (**PS**) en 1977. En 1982 adoptou o seu nome definitivo **Partido de Acción Socialista** (**PASOC**) e elixiu como secretario xeral a Alonso Puerta. Foi un dos partidos fundadores da coalición Izquierda Unida, o cal posibilitou que o partido contase con cargos electos no Congreso dos Deputados, nos parlamentos autónomicos, no Parlamento Europeo e en concellos de Madrid e Andalucía. En 1989 incorporouse ao partido Pablo Castellano, antigo voceiro da corrente do PSOE, Izquierda Socialista e que foi elixido presidente do PASOC en 1990.

No VII Congreso do PASOC decidiuse a saída de IU o cal comportou a separación do partido dos sectores contrarios á saída da coalición que formaron as correntes dentro de IU, Corriente Socialista e Izquierda Socialista de Andalucía (posteriormente transformada en partido co nome de *Iniciativa Socialista de Izquierdas*).

O antigo secretario xeral, Alonso Puerta deixou o partido e o novo equipo dirixido por Luis Aurelio Sánchez tivo que facer fronte a un descenso da militancia e a unhas conversas fracasadas para a integración no PSOE.
Port Laoise

**Port Laoise** é unha cidade da República de Irlanda, capital do condado de Laois no centro do país, na provincia de Leinster . Ten unha poboación de 18.275 habitantes.
Zoárcidos

miniatura|*Zoarces viviparus*
Os **zoárcidos** (Zoarcidae) son unha familia de peixes pertencentes á suborde Zoarcoidei, da orde dos Perciformes. Teñen forma dunha anguía e está formada por 220 especies.

## Lista de xéneros 
* *Aiakas* Gosztonyi, 1977.
* *Andriashevia* Fedorov et Neyelov, 1978.
* *Austrolycus* Regan, 1913.
* *Bilabria* Schmidt, 1936.
* *Bothrocara* Bean, 1890.
* *Bothrocarina* Suvorov, 1935.
* *Crossostomus* Lahille, 1908.
* *Dadyanos* Whitley, 1951.
* *Davidijordania* Popov, 1931.
* *Derepodichthys* Gilbert, 1896.
* *Dieidolycus* Anderson, 1988.
* *Eucryphycus* Anderson, 1988.
* *Exechodontes* DeWitt, 1977.
* *Gymnelopsis* Soldatov, 1922.
* *Gymnelus* Reinhardt, 1834.
* *Hadropareia* Schmidt, 1904.
* *Hadropogonichthys* Fedorov, 1982.
* *Iluocoetes* Jenyns, 1842.
* *Japonolycodes* Shinohara, Sakurai et Machida, 2002.
* *Krusensterniella* Schmidt, 1904.
* *Letholycus* Anderson, 1988.
* *Lycenchelys* Gill, 1884.
* *Lycodapus* Gilbert, 1890.
* *Lycodes* Reinhardt, 1831.
* *Lycodichthys* Pappenheim, 1911.
* *Lycodonus* Goode et Bean, 1883.
* *Lycogrammoides* Soldatov et Lindberg, 1929.
* *Lyconema* Gilbert, 1896.
* *Lycozoarces* Popov, 1935.
* *Maynea* Cunningham, 1871.
* *Melanostigma* Günther, 1881.
* *Nalbantichthys* Schultz, 1967.
* *Notolycodes* Gosztonyi, 1977.
* *Oidiphorus* McAllister et Rees, 1964.
* *Opaeophacus* Bond et Stein, 1984.
* *Ophthalmolycus* Regan, 1913.
* *Pachycara* Zugmayer, 1911.
* *Phucocoetes* Jenyns, 1842.
* *Piedrabuenia* Gosztonyi, 1977.
* *Plesienchelys* Anderson, 1988.
* *Pogonolycus* Norman, 1937.
* *Puzanovia* Fedorov, 1975.
* *Pyrolycus* Machida et Hashimoto, 2002.
* *Seleniolycus* Anderson, 1988.
* *Taranetzella* Andriashev, 1952.
* *Thermarces* Rosenblatt et Cohen, 1986.
* *Zoarces* Cuvier, 1829.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
NGC 2623

**NGC 2623** é unha galaxia espiral na constelación de Cáncer. Ten unha magnitude aparente de 13,2, unha ascensión recta de 08h 38m 24,1s e unha declinación de +25° 45' 17". Situado a 300 millóns de anos luz da Terra naceu da colisión de dúas galaxias. A galaxia NGC 2623 foi descuberta o 19 de xaneiro de 1885 por Édouard Jean-Marie Stephan.
Tullamore

**Tullamore** (*Tulach Mhór* en irlandés) é unha cidade da República de Irlanda, no centro do país na provincia de Leinster. Ten unha poboación de 11.098 habitantes.
Douglas DC-3

O **Douglas DC-3** é un avión que revolucionou o transporte de pasaxeiros nos anos 30 e 40. Foi desenvolvido por un grupo de enxeñeiros encabezados por Arthur E. Raymond e voou por vez primeira en 1935.

O seu desenvolvemento debeuse en parte á competencia que representou a aparición do Boeing 247, un avión con características semellantes, cara a 1933. Porén, as prestacións que ofrecía o Douglas DC-3 fixérono merecedor do lugar que ocupa na historia.

A súa versión militar máis importante, da cal se fabricaron máis de 10.000 unidades, foi designada C-47 Skytrain nos Estados Unidos e Dakota no Reino Unido.

Moitos DC-3 e C-47 aínda voan hoxe en día.
Drogheda

**Drogheda** (en inglés) ou **Droichead Átha** (en irlandés, as dúas formas oficiais) é unha cidade da República de Irlanda, no leste do país, pertencente á provincia tradicional de Leinster.

## Demografía 
No ano 2011 tiña unha poboación de 38&nbsp;578 habitantes.

## Historia 
miniatura|200px|esquerda|Fito conmemorativo dos 800 anos da cidade
O primeiro asentamento que houbo en Drogheda, e que está considerado como a fundación da cidade tivo lugar no 1194&nbsp;
Durante a rebelión irlandesa de 1641, Drogheda foi asediada polas tropas rebeldes contrarias á presenza dos ingleses.

Entre o 3 e o 11 de setembro de 1649, durante a chamada Segunda Guerra Inglesa, que culminou coa caída e posterior decapitación do monarca Carlos I de Inglaterra, a cidade de Drogheda foi vítima do asedio das tropas do ditador, Oliver Cromwell invadiron a cidade e mataron preto de 3500 persoas no coñecido como asedio de Drogheda. Homes, militares e pais foron asasinados nunha acción que afectou as relacións entre ingleses&nbsp;e irlandeses por máis de 300 anos.

Preto de Drogheda tivo lugar a batalla do Boyne no 1690 entre os partidarios do deposto rei Xacobe II e os partidarios de Guillerme III. Esta batalla foi decisiva no marco da guerra xacobita.

## Turismo 
Nas inmediacións da cidade, ao norte, están as ruínas do mosteiro Mainistir Bhuithe, onde é posible atopar tres cruces altas como mostra da influencia artística celta.

Na igrexa adicada a San Pedro atópase a cabeza incorrupta do arcebispo e mártir Oliver Plunkett

## Economía
A economía en Drogheda, como a de moitas outras cidades da Irlanda, está mudando rapidamente. As vellas industrias baseadas en torno ao liño e téxtil, fabricación de cervexa, transporte e fabricación xa desapareceran ou están en declive. Nos últimos anos, o número de empresas reduciuse por mor da crise económica e Drogheda enfrontase a un aumento do desemprego.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial
CSA Czech Airlines

[miniatura|[Airbus A319 de Czech Airlines]]
**CSA Czech Airlines S.A.**, do checo *České aerolinie*, é a aeroliñea nacional da República Checa, e foino da anterior Checoslovaquia. Ten a súa base no Aeroporto Internacional de Ruzyně de Praga e opera nuns 120 destinos en 52 países, incluíndo as cidades máis importantes de Europa e puntos de tránsito en Norteamérica, Asia, Oriente Medio e norte de África. É membro da alianza de aeroliñas SkyTeam Alliance.

## Frota 
En decembro de 2020 a frota de Czech Airlines estaba formada polos seguintes avións:

### Histórica
No pasado CSA operou tamén os seguintes modelos:
* Aero A.14 Brandenburg
* Airbus A310-300
* Airbus A321-200
* Airbus A330-300
* ATR 42-300
* ATR 42-400
* ATR 42-500
* ATR 72-200
* Boeing 737-400
* Boeing 737-500
* Boeing 737-800
* Bristol Britannia
* Douglas DC-3
* de Havilland DH.50
* Fokker F.XVIII
* Ford Trimotor
* Ilyushin Il-12
* Avia II-14
* Ilyushin Il-18
* Ilyushin Il-62
* Ilyushin Il-62M
* Junkers Ju 352
* Junkers Ju 52
* Let L-200 Morava
* Let L-410 Turbolet
* Let L-410M Turbolet
* Lisunov Li-2
* Saab 340B
* Saro Cloud
* Savoia-Marchetti S.73
* Tupolev Tu-104A
* Tupolev Tu-124
* Tupolev Tu-134A
* Tupolev Tu-154M
* Yakovlev Yak-40

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina de CSA (varias linguas)
Finnair

**Finnair** é a maior compañía aérea de Finlandia, á parte de ser a aeroliña nacional. A súa base localízase no aeroporto de Helsinqui-Vantaa. Finnair e as súas subsidiarias dominam o mercado do transporte aéreo doméstico e internacional en Finlandia. Pertence á alianza de aeroliñas oneworld.

En 2006, a aeroliña transportou 8.8 millóns de pasaxeiros nunha rede de 15 destinos domésticos e 55 internacionais.

## Destinos 
Dende a súa base de Helsinqui-Vantaa, Finnair voa a Asia e Norteamérica, e está ampliando as súas operacións en Europa coa introdución dos avións Embraer. Os servizos domésticos son realizados en parte en cooperación coa subsidiaria baseada en Estonia Aero and Finncomm Airlines, operando unhas frotas de ATR e ATR/Embraer respectivamente.

## Frota 
### Actual 
[miniatura|[Airbus A319-100]]
[miniatura|[Airbus A320-200]]
]]
]]
]]En decembro de 2020 a frota de Finnair estaba formada polos seguintes avións:

### Histórica 
Anteriormente Finnair operou os seguintes aparellos:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina de Finnair en varios idiomas
Atón

miniatura|dereita|250px|Atón desplegando os seus raios sobre Akhenatón e a súa familia

**Atón** é o nome grego do deus exipcio **Iten**.

Representado polo disco solar, e orixinalmente un aspecto de Ra, converteuse en obxecto do primeiro culto monoteísta (de feito, monístico) coñecido, no Imperio Novo, no coñecido como revolución ou período amárnico instaurado por Amenofis IV, quen tomou o nome de Akhenatón. Aparentemente, este culto cesou pouco despois da morte deste faraón volvendo o culto dos deuses tradicionais durante o goberno de Tutankhamón (famoso polo achado do seu enterramento por parte de Howard Carter).

Considerouse o creador do home e dos animais, e o espírito que alenta o mundo.

## Iconografía 
Nos primeiros tempos representouse como un home con cabeza de falcón, despois como disco solar do que saen varios raios con mans estendidas cara aos fieis.

## Culto a Atón 
Data do Imperio Antigo. Thutmosis IV e Amenhotep III rendéranlle culto, mais non foi un culto monoteísta ata a reforma relixiosa do faraón Amenhotep IV, que se rebautizou como Akhen-**Atón** no século XIV a. C.

O seu templo principal estaba en Akhetatón, a actual Tell el-Amarna.

Gran parte do clero opúxose ao culto único a **Atón** e os exipcios seguiron reverenciando aos seus antigos deuses. Trala morte do faraón declarouse de novo o politeísmo, destruíndose posteriormente moitos dos vestixios da época do faraón Akhenatón.

O Himno a Atón, gravado nun muro da tumba de Jeperjeperura Ay, e escrito por Akhenatón, é un dos máis fermosos expoñentes literarios da cultura faraónica.

## Nome en xeroglífico 
i-t:n:N5- -i-t:U15:Aa13-A40-

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Himno a Atón. (G. Fatás. Universidade de Zaragoza)(Castelán)
* Gestoso Singer - A iconografía de Atón no Exipto da dinastía XVIII e a súa relación coa ideoloxía amarniana - Transoxiana 6 (Castelán)
* Cersosimo - Ética e moral no Antigo Exipto - Transoxiana 5 (Castelán)
Cathay Pacific

**Cathay Pacific Limited** (en chinés: 國泰航空) é unha compañía aérea con sede en Hong Kong, que conta coas súas oficinas e o seu principal centro de operacións no aeroporto internacional de Hong Kong. A compañía realiza tanto voos de pasaxeiros como de carga, e ten 114 destinos en 36 países de todo o mundo. É membro da alianza de aeroliñas oneworld.

## Frota 
En decembro de 2020 a frota de Cathay Pacific estaba formada polos seguintes avións:

### Histórica
[thumb|A former Cathay Pacific [Lockheed L-1011 TriStar|Lockheed L-1011-100 TriStar.]]
[thumb|A former Cathay Pacific Cargo [Boeing 747-200|Boeing 747-200SF.]]
[thumb|A former Cathay Pacific [Boeing 747-300.]]

## Notas
Anxo Guerreiro

**Anxo Guerreiro Carreiras** ou **Ángel Guerreiro Carreiras**, chamado **Geluco**, nado en Xermade o 28 de agosto de 1945 e finado o 18 de xullo de 2013 na Coruña, foi un político e xornalista galego.

## Traxectoria 
Ingresou no Partido Comunista de España de moi novo cando estudaba Químicas na Universidade de Santiago de Compostela, militancia pola que foi encarcerado en varias ocasións e non rematou os estudos. No 1976, formaba parte do Comité Central do PCE que se deu a coñecer en Roma, aínda que despois recuperou a secretaría xeral no PCG. e que acudiu ás eleccións autonómicas de 1997 en coalición co PSdeG, o que posibilitou que de novo fose elixido deputado (1997-2001). Esta separación non foi aceptada por unha parte de Esquerda Unida que se presentaron a esas eleccións co nome de Izquierda Unida e tomaron o nome de Esquerda Unida-Izquierda Unida (Na X Asemblea Nacional, readoptaron o nome de Esquerda Unida unicamente).

Nas eleccións de 2001, o PSdeG non quixo reeditar o pacto e EdeG presentouse en solitario con Anxo Guerreiro como candidato á presidencia da Xunta pero, tralos malos resultados obtidos, Guerreiro dimitiu e EdeG acabou desaparecendo.

Nos últimos anos da súa vida foi comentarista e opinador político en diversos medios, como Localia Santiago ou a Radio Galega.

Padecía dos riles e desenvolveu un cancro de pulmón. Foi incinerado. O seu cadaleito foi cuberto coa bandeira de Galicia e por catro caraveis vermellos.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
*
R'lyeh

'''R'lyeh''' é unha cidade ficticia que aparece nos escritos de H. P. Lovecraft. R'lyeh é unha cidade submerxida localizada nas profundidades do océano Pacífico, onde Cthulhu descansa.
Circus Charlie

é un videoxogo de acción e plataformas creado para máquinas recreativas en 1984 por Konami, apareceron versións para MSX (1984), NES (1986) e Commodore 64 (1987).

Controlamos a un pallaso chamado Charlie que ten que conseguir puntos ao longo de seis niveis, de os completar volve empezar pero cun nivel de dificultade maior.

## Niveis 
A versión arcade tiña 6 niveis en total. Os niveis 1, 2, 4 e 5 teñen 5 subniveis. O nivel 3 contén 7 subniveis. Cada subnivel ten un nivel superior de dificultade. O nivel 6 ten 5 subniveis, pero repítense mentres o usuario teña vidas.

*Nivel 1: monta nun león e salta a través de aros en chamas.
*Nivel 2: camiña pola corda frouxa a salta por enriba dos monos.
*Nivel 3: chimpa entre os trampolíns.
*Nivel 4: chimpa dunha bóla a outra.
*Nivel 5: monta a cabalo e chimpa entre os trampolíns e os muros
*Nivel 6: trapecio
Anders Celsius

**Anders Celsius**, nado en Ovanåker o 27 de novembro de 1701 e finado na mesma vila o 25 de abril de 1744, foi un físico e astrónomo sueco.

## Traxectoria 
Profesor de astronomía na Universidade de Uppsala (1730-1744). Supervisou a construción do Observatorio de Uppsala, do que foi nomeado director en 1740. En 1733 publicou unha colección de 316 observacións de auroras boreais. En 1736 participou nunha expedición a Laponia para medir un arco de meridiano terrestre, o cal confirmou a teoría de Isaac Newton de que a Terra achatábase nos polos. Nunha memoria que presentou á Academia de Ciencias Sueca propuxo a escala centígrada de temperaturas, coñecida posteriormente como escala Celsius.

Celsius é coñecido como o inventor da escala centesimal do termómetro. Aínda que este instrumento é un invento moi antigo, a historia da súa gradación é do máis caprichosa. Durante o século XVI era graduado como "frío" colocándoo nunha cova e "quente" expoñéndoo aos raios do sol estival ou sobre a pel quente dunha persoa. Máis tarde o francés Réaumur e o alemán Fahrenheit en 1714, graduárono baseándose na temperatura do xeo no seu punto de fusión e na do vapor da auga ao ferver, pero a escala alemá ía de 32 a 212 graos, mentres que a francesa facíao de 0 a 80 graos.

En 1742, Celsius propuxo substituír a escala do científico alemán por outra dun manexo máis sinxelo. Para iso creou a escala centesimal que ía de 0 a 100 graos e inventou o termómetro de mercurio. O punto correspondente á temperatura 100&nbsp;°C coincidía co punto de conxelación da auga mentres que a temperatura a 0&nbsp;°C equivalía á temperatura de ebulición da auga a nivel do mar. A escala, polo tanto, indicaba un descenso de temperatura cando a calor aumentaba, ao contrario de como é coñecida actualmente. O seu compatriota o científico Carl von Linné (coñecido como Linneo) invertería esta escala tres anos máis tarde.

Esta escala centígrada de temperaturas foi proposta nunha memoria que presentou á Academia de Ciencias Sueca. O termómetro de Celsius foi coñecido durante anos como "termómetro sueco" pola comunidade científica, e tan só se popularizou o nome de "termómetro Celsius" a partir do século XIX.
Ice Breaker

***Ice Breaker*** é un videoxogo realizado por Topo Soft para o Amstrad CPC, MSX e ZX Spectrum en 1990.
Nun futuro próximo a Terra regresou de novo á era dos glaciares provocado por unha xigantesca máquina, a única posibilidade de sobrevivir é atravesar o planeta ata chegar á única zona segura que queda, para iso contamos cun bobsleigh dotado con armamento que terá que loitar contra a pista e contra os inimigos que tratan de impedir que chegues a destino. A perspectiva do xogo é aérea que fai máis realista o xogo.
Xosé Manuel Sarille

**Xosé Manuel Sarille Fernández**, nado en Lugo en 1956, é un activista e escritor galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Historia, foi profesor de lingua e literatura galegas no ensino secundario. De 1986 a 1997 foi presidente da Mesa pola Normalización Lingüística, organización da cal foi electo Presidente de Honra en 2006. Traballou tamén na creación da Mesa para a Defensa do Galego de Asturias e da Mesa pola Defensa do Galego no Bierzo, así como na concepción e xestión inicial da Fundación Vía Galego.

Impartiu conferencias sobre a lingua galega por toda Galicia. Foi columnista semanal da edición de Galiza do diario *El Mundo*, e comentarista en *A Nosa Terra*, *El Correo Gallego* *Galicia Confidencial* e *Praza Pública*.

Foi profesor de Xeografía, Historia, Economía e Historia da Arte, no IES Lamas de Abade de Santiago de Compostela. Anteriormente fora profesor de Lingua e Literatura Galega.

## Obra 
### Narrativa 
* *Polos fillos dos fillos* (2003). Candeia Editora (con Manuel Sarille Lanceiro).

### Ensaio 
* *A impostura e a desorientación na normalización lingüística* (2007). Candeia Editora.
* *A causa das mulleres* (2020). Candeia Editora.
**A nova presenza do BNG* (2021). Medulia.

### Obras colectivas 
* *Arximiro Rico. Luz dos humildes*, 2001, Gesto Dentro editora. Con Narciso de Gabriel.
* *O Mandarim*, de José Maria Eça de Queirós, 2008, Candeia Editora. Coeditor, con Patricia A. Chachero.

### Obra en castelán 
* *La guía das autocaravanas*, 2014, Estrada de Sintra Editora.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Blog do autor en Internet Archive.
Pobo hutu

Os **hutus** é o nome dado a un dos tres grupos étnicos que ocupan Burundi e Ruanda. Os hutus son o maior grupo dos tres. O 90% dos ruandeses e o 85% dos burundianos son hutus. Culturalmente trátase dunha división artificial, baseada máis na clase social que nas diferenzas étnicas, dado que non hai diferenzas lingüísticas ou culturais entre os hutus e os demais grupos étnicos da zona, principalmente os tutsi. Historicamente, porén, había diferenzas físicas, principalmente na altura media. Os hutus e os tutsi comparten a mesma relixión e linguaxe (son católicos e de idioma bantú). Algúns estudosos sinalan tamén o importante papel que teñen os colonizadores belgas en crear a idea dunha raza hutu e unha raza tutsi.

Os hutus chegaron á rexión dos Grandes Lagos ao redor do século I d.C., desprazando aos twa. Os hutus dominaron a zona cunha serie de pequenos reinos ata o século XV. Crese que nesa época entraron os tutsi na zona dende Etiopía e conquistaron aos hutus. A monarquía tutsi sobreviviu ata o fin da era colonial nos anos cincuenta, usando e codificando os gobernantes belgas a división étnica para apoiar o seu dominio. A monarquía tutsi caeu cedo e a zona foi dividida en Ruanda e Burundi en 1962. Os tutsi, porén, permaneceron dominantes en Burundi mentres que os hutus gañaron un certo grao de control en Ruanda.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Xenocidio de Ruanda
Cyberball

***Cyberball*** é un videoxogo creado por Atari Games para máquinas recreativas en 1988, realizáronse versións entre 1990 e 1991 para Amiga, Atari ST, Commodore 64, DOS, Genesis, Lynx, NES e ZX Spectrum.
No ano 2006 non son xa humanos os que xogan ao fútbol americano son robots cinco veces maiores cós humanos e que xogan cunha bola explosiva.