Doutrina Parot

[miniatura|Pancarta contra a sentenza 197/2006 contra os presos en [Donostia.]]
A **doutrina Parot** ou **doutrina 197/2006** é o nome co que se coñece a xurisprudencia estabelecida a partir da sentenza do Tribunal Supremo de España do 28 de febreiro de 2006 (resolución a un recurso presentado polo membro de ETA Henri Parot), pola cal a redución de penas por beneficios penais (traballo, estudos...) aplícase respecto da pena total e non respecto ao máximo legal permitido de permanencia no cárcere que, segundo o xa derrogado Código Penal de 1973, é de 30 anos. Dentro do Tribunal Supremo, un dos seus principais impulsores foi Julián Sánchez Melgar.

Esta doutrina foi modificada en 2008 só parcialmente polo Tribunal Constitucional de España na coñecida como *doutrina do dobre cómputo penal*. En 2013 a Gran Sala do Tribunal Europeo de Dereitos Humanos (TEDH) resolveu definitivamente nun recurso presentado por unha condenada de ETA que a aplicación da doutrina Parot con carácter retroactivo vulneraba os artigos 7 e 5.1 da Convención Europea de Dereitos Humanos, pola cal as reducións comezaron a ser aplicadas sobre o máximo tempo legal permitido de permanencia no cárcere, o que resultou na posta en liberdade inmediata de moitas persoas con penas que superaban amplamente os 30 anos.

## Núcleo da doutrina Parot 
Con adaxo do recurso de casación presentado por Henri Parot, membro da organización terrorista Euskadi Ta Askatasuna (ETA), contra o auto ditado pola sección primeira da Sala do Penal da Audiencia Nacional, a Sala do Penal do Tribunal Supremo considerou aplicable retroactivamente o principio que fixou no fundamento de dereito quinto, no que afectaba o cumprimento das condenas e o seu límite máximo, e que sinalaba:

## Recurso perante o Tribunal Europeo de Dereitos Humanos (TEDH) 
### Primeira resolución do TEDH 
O 10 de xullo de 2012, a Sala Pequena do Tribunal Europeo de Dereitos Humanos sentenciou que a aplicación retroactiva da chamada «doutrina Parot» violaba os artigos 7 e 5.1 da Convención Europea de Dereitos Humanos «respecto da irretroactividade das leis penais desfavorables», polo que instou o goberno español a pór en liberdade a Inés del Río Prada, membro de ETA condenada a 2700 anos de cárcere por varios atentados terroristas e que, despois de 18 anos de cárcere, tiña que ser posta en liberdade o 3 de xullo de 2008 por obter os beneficios penais estabelecidos no Código Penal de 1973 (redención de penas de até 12 anos por traballo ou por estudos).

A resposta do Goberno español, presidido daquela por Mariano Rajoy, foi discrepar «severamente» da sentenza e anunciar o recurso perante a Gran Sala do Tribunal de Estrasburgo e que, en tanto se concreta, non se poría en liberdade á condenada porque existía risco de fuga «sen ningún xénero de dúbidas».

### Estimación do recurso contra a doutrina Parot pola Gran Sala do TEDH 
O recurso presentado por España foi resolto pola Gran Sala do Tribunal Europeo de Dereitos Humanos composta por 17 maxistrados, o 21 de outubro de 2013, e determinou que a aplicación retroactiva da doutrina Parot vulneraba o artigo 5 do Convenio Europeo de Dereitos Humanos, e que o Tribunal Supremo aplicou de forma retroactiva xurisprudencia máis desfavorable ao reo, sendo que a Constitución española, no seu artigo 9, prohibe a retroactividade. Neste senso, o alto tribunal considerou «detención ilegal» a permanencia da penada, Inés del Río, na cadea. O Tribunal Europeo lembrou que a súa sentenza sentaba xurisprudencia, tiña carácter vinculante e que o Estado español comprometeuse, como asinante do convenio do propio Tribunal, a acatar a sentenza e cumprila:

### Posta en liberdade de Inés del Río 
A Sala do Penal da Audiencia Nacional de España, composta por 17 maxistrados, ao día seguinte da sentenza do TEDH de 21 de outubro de 2013, resolveu por unanimidade a posta en liberdade inmediata da militante de ETA, Inés del Río, o que se cumpriu por Institucións Penais na mesma tarde do 22 de outubro, saíndo do cárcere de Teixeiro na provincia da Coruña.

### Excarceracións posteriores á derrogación 
Horas despois da liberación de Inés del Río, as autoridades xudiciais británicas pediron ás españolas explicacións respecto de como podía afectar a sentenza á causa do etarra Antonio Troitiño, detido en Reino Unido dende 2011. Os representantes da xustiza deron un prazo dunha semana para recibir a información e poder valorar. Mentres tanto, Troitiño quedou en liberdade condicional.

Igualmente, a sentenza podería afectar a outros 55 membros de ETA condenados por terrorismo aos que tamén se lles aplicou a doutrina Parot, así como a seis membros do GRAPO, un dos GAL (aínda que algunhas fontes indican que este último caso era falso), outro de Resistência Galega e quince presos comúns con delitos de especial gravidade.

A mediados de xaneiro de 2014 xa foran postos en liberdade, sobre a base desta derrogación, un total de 63 membros de ETA e nove doutras organizacións, entre elas Josefa Rodríguez Porca do Exército Guerrilheiro do Povo Galego Ceive.

## Notas