Dermópteros

A dos **dermópteros** (*Dermoptera*) é unha orde de mamíferos placentarios que comprende unha
soa familia, a dos cinocefálidos (*Cynocephalidae*), que só alberga dous xéneros con cadansúa especie actual, propias do sueste asiático, coñecidas na bibliografía internacional como **cinocéfalos**, **colugos**, **galeopitecos** e **lémures voadores**.

Aínda que en ocasións se lles chama **lémures voadores**, os dermópteros non son primates. Modernos estudos do ADN destes animais realizados na Universidade de Texas, EE.&nbsp;UU., revelaron que os primates e os dermópteros tiveron un antepasado común hai uns 80 millóns de anos, durante o cretáceo.

Son animais arborícolas que se alimentan de froitos e follas, e que posúen unha membrana cutánea ou pataxio, que une o colo, as extremidades e a cola, que lles permite facer voos planados.

## Taxonomía 
### Descricións 
#### Orde 
A orde dos *Dermoptera* foi descrita en 1811 polo zoólogo alemán Johann Karl Wilhelm Illiger,

**Galeopitecos**, nome empregado adoito na bibliografía internacional, é unha adaptación do nome do xénero *Galopithecus* Rüppell, 1842, o tipo da familia dos *Galeopithecidae* Gray, 1821, sinónimo de *Cynocephalidae*, cando se pensaba que estas animais formaban parte da orde dos *Primates* Linnaeus, 1758.
[miniatura|220px|*Cynocephalus volans* [Taxidermia|taxidermizado.]]

### Clasificación 
Na actualidade, a orde comprende tan só unha familia,

Pero todo cambia, porén, cando un galeopiteco quere desprazarse a algunha distancia, ou fuxir dun perseguidor. Daquela, lánzase ao aire, estendendo as súas extremidades e a cola, co que se desprega unha gran membrana peluda ou *membrana voadora*, formada por pregaduras cutáneas aos lados do corpo, moito maior que ás dos esquíos e dos marsupiais voadores, que é a súa principal caracaterística e a que fai referencia ao seu nome de *dermópteros*. 
Esta membrana, que une o colo, cos membros anteriores e posteriores —incluíndo os dedos—, e os membros coa cola, está formada por dúas capas de pel con pelo. Grazas a ela, os dermópteros poden planar distancias máis longas que ningún outro mamífero, de xeito que, en base á súa capacidade para o desprazamento aéreo, estes animais foron considerados algunha vez, antigamente, como membros da orde dos quirópteros (morcegos).

Pero a súa estrutura anatómica indica, porén, que non existe unha relación próxima entres estas dúas ordes. As adaptacións e o modo de locomoción aérea, exclusivamente pasiva nos dermópteros, foron alcanzados independentemente por ambos os grupos, aínda que é posíbel que os morcegos atravesaran no curso da súa evolución por un estadio similar ao da presente estrutura dos dermópteros.

Pola súa parte, *Galeopterus variegatus* distribúese desde Indochina, polo norte (incluíndo Vietnam, Laos e Camboxa) e, a través de Tailandia, Myanmar oriental e Malaisia (a península Malaia, Sabah e Sarawak) chega polo sur até Indonesia (Kalimantan, Sumatra e Xava occidental.

## Evolución 
Os dermópteros son un vello grupo de mamíferos placentarios que se diferenciou xa no paleoceno. Porén, non se coñece demasiado sobre o seu desenvolvemento ao longo de case todo o terciario. Parecen derivar de insectívoros primitivos que evolucionaron cara ao voo planado e cara a unha alimentación fitófaga. No paleoceno de Norteamérica viviu a familia dos *Plagiomedidae* †, que se extringuiu no eoceno. Os dentes das especies pertencentes a esta familia eran similares aos dos dermópteros; os seus incisivos tiñan unha estrutura incipiente de peite. Pero non se coñece nada respecto ao seu esqueleto.

Así mesmo, a especies da familia dos *Mixodectidae* † parecen seren fósiles dos *Dermoptera*. Aínda que outros mamíferos do paleoceno foron interpretados, como vimos, como relacionados cos dermópteros, a evidencia desta asociación é incerta, e moitos destes fósiles xa non se interpretan hoxe como mamíferos planadores. Na actualidade, o rexistro fósil de dermópteros considerados como certos limítase a dúas especies do xénero *Dermotherium* †, da familia dos cinocefálidos, do eoceno e o oligoceno.

Estudos filoxenéticos moleculares recentes demostraron que os dermópteros pertencen ao clado *Euarchonta*, xunto cos tupaias ou musarañas arborícolas (orde dos *Scandentia*) e os primates, cos cinocéfalos máis estreitamente vinculados aos primates. Nesta taxonomía, o clado dos *Euarchonta* é irmán dos *Glires* (roedores e lagomorfos), e estes dous grupos compoñen o clado dos *Euarchontoglires*.

### Filoxenia 
; Cladograma 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Kowalski, Kazimierz (1981): *Mamíferos. Manual de teriología*. Madrid: H. Blume Ediciones. ISBN 84-7214-229-9.
* Kriegs, J. O. *et al*. (2007): "Evolutionary history of 7SL RNA-derived SINEs in Supraprimates". *Trends Genet*. **23** (4): 158–161.
* Madsen, O.; Scally, M.; Douady C. J. *et al.* (2001): "Parallel adaptive radiations in two major clades of placental mammals". *Nature* **409** (6820): 610–614.
* Murphy, W. J. *et al*. (2001): "Molecular phylogenetics and the origins of placental mammals". *Nature* **409** (6820): 614–618.
* Rodríguez de la Fuente, F. (1970): "La jungla y los planeadores" en: *Enciclopedia Salvat de la fauna*. Tomo 7. Asia tropical (Región oriental). Pamplona: Salvat, S. A. de Ediciones, pp.&nbsp;17–36.
* Vaughan, T. A. (1986): *Mammalogy*. Third Edition. Fort Worth, Texas, USA: Saunders College Publishing.
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M., eds. (2005): *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference*, 3ª ed. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-8221-4.
* Yates, T. L. (1984): "Insectivores, elephant shrews, tree shrews, and dermopterans" en Anderson, S. & J. K. Jones, Jr., eds. *Orders and Families of Recent Mammals of the World*. Nova York: John Wiley and Sons, pp.&nbsp;117–144.

### Outros artigos 
* Mamíferos
* Euterios
* Euarcontogliros 
* Euarcontos
* Taxonomía dos mamíferos

### Ligazóns externas 
* *Dermoptera* na ADW.
* *Dermoptera* na EOL.