Quarconio

En física de altas enerxías, un **quarconio**   (derivado de *quark*, coa terminación *-onio* de *positronio* ) é un mesón que consiste nun  quark encanto ou un quark fondo e o seu propio antiquark, e polo tanto non ten sabor . As partículas antriores chámaselles respectivamente. Estas partículas chámanse *charmonium* ('encantonio') e *bottomonium* ('fondonio'), respectivamente.

Exemplos de quarcónios son a partícula J/ψ (que é un *encantonio*) e a partícula Υ (que é un *fondonio*). Debido á gran masa do quark cume, tarcouse en atopar o "toponio" correspondente (xa que este quark se decae por interacción electrodébil de xeito rápido, dificultando que se poida formar o estado ligado). O seu descubrimento tivo lugar no ano 2025 no CERN (CMS e ATLAS). Os mesóns que constan de quarks lixeiros e os seus antiquarks xeralmente non se chaman quarconios, en parte porque teñen masas similares e non se distinguen facilmente entre si.

Debido á gran diferenza de masa entre os quarks encanto ou fondo e outros quarks, as familias *encantonia* e fondonia non se mesturan entre si nin con outros mesóns insípidos.

## *Encantonio* 
Na táboa seguinte, a mesma partícula pode referirse ao seu número espectroscópico ou á súa masa. Nalgúns casos, utilízanse estados de excitación: **Ψ**' é o primeiro estado de excitación de **Ψ** (por razóns *históricas*, esta última partícula chámase **J/ψ** ); **Ψ"** é o segundo estado, e así sucesivamente. Na práctica, os nomes do mesmo cadro son sinónimos.

Algúns destes estados xa foron preditos pero aínda non foron descubertos; outros non están confirmados. Os números cuánticos da partícula X(3872) son descoñecidos; a súa identidade é controvertida e podería ser:

* un candidato ao estado 1 3 D 2 ;
* un *encantonio* en estado híbrido;
* unha molécula D^0\bar D^{*0} .

## *Fondonio* 
Na seguinte táboa, a mesma partícula pode denominarse coa súa numeración espectroscópica ou coa da súa masa.

Algúns destes estados están previstos pero aínda non descubertos; outros non están confirmados.

## Cromodinámica cuántica (QCD) e quarconios 
O cálculo das propiedades dos mesóns dentro da QCD é completamente non perturbativo. Como resultado, é o único método xeral dispoñible para os cálculos de QCD en rede . Non obstante, debería haber algunhas simplificacións para os quarks pesados.

Os quarks lixeiros nun mesón móvense a velocidades relativistas porque a masa do estado límite é moito maior que a masa do quark. Os quarks *encanto* e *fondo* nos seus quarconios móvense relativamente lentos. Calculouse que a velocidade, **v**, é 0,3 veces a velocidade da luz para o quark encanto e 0,1 para o quark fondo. Polo tanto, este cálculo pódese considerar como unha expansión en potencias de **v** e denomínase cromodinámica cuántica non relativista (NRQCD).

A NRQCD tamén foi cuantizada como unha teoría de gauge de rede. Isto facilita algo o cálculo das propiedades do quarconio. Atopouse unha boa concordancia coas masas do *fondonio*. De feito, isto proporciona unha das mellores probas non perturbativas da QCD. Para a familia *encanto*, o axuste non é tan bo. Presumiblemente, **v** non é abondo pequeno como para que a NRQCD sexa abondo precisa.

Propúxose a desaparición dos quarconios como un medio para demostrar a formación de plasma de quarks-gluóns durante os experimentos.

## Notas