open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lingua náhuatl da Serra de Puebla

A **lingua náhuatl da Serra de Puebla** é unha variedade da lingua náhuatl falada por unhas 200.000 persoas do pobo náhuatl no estado mexicano de Puebla. O náhuatl da Serra de Puebla está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Lingua náhuatl de Oaxaca

A **lingua náhuatl de Oaxaca** (en ) é unha variedade da lingua náhuatl falada por unhas 13.000 persoas do pobo náhuatl no estado mexicano de Oaxaca. Fálase na serra mazateca de Oaxaca, e esténdese dende Teotitlán até a rexión de Tochtepec. É a variedade máis meridional en territorio mexicano e está emparentada co náhuatl da Serra Negra de Puebla e o náhuatl de Orizaba. Ten arredor de 13.000 falantes, os cales residen principalmente nas comunidades de Teotitlán del Camino, Santa María Teopoxco, Nanahuatipam, San Martín Toxpalan, Apixtepec, El Manzano de Mazatlán, Cosolapan e Tenosapa.

## Notas
Lingua náhuatl de Orizaba

A **lingua náhuatl de Orizaba** é unha variedade da lingua náhuatl falada por unhas 120.000 persoas do pobo náhuatl no estado mexicano de Veracruz, principalmente na área ao sur da cidade de Orizaba. Tamén se coñece como azteca de Orizaba e náhuatl da Serra de Zongolica. Ten un 79 por cento de intelixibilidade co náhuatl de Morelos. Hai un dialecto chamado náhuatl de Ixhuatlancillo que se fala nunha vila ao norte de Orizaba. Existe unha escola secundaria que usa esta lingua.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Leccións de náhuatl de Orizaba
Elena Rybakina

**Elena Andreyevna Rybakina**, nada o 17 de xuño de 1999 en Moscova, é unha tenista profesional kazaka. Acadou o Campionato de Wimbledon en 2023, converténdose na primeira xogadora kazaka da historia en gañar un torneo de Grand Slam.

## Torneos de Grand Slam 
### Clasificación en torneos de Grand Slam 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
### Ligazóns externas 
* Perfil na Women's Tennis Association 
* Perfil na International Tennis Federation
Día púrpura

O **día púrpura** ou **Día Mundial da Concienciación sobre a Epilepsia**, é un día internacional de concienciación sobre a epilepsia que se celebra cada 26 de marzo dende o ano 2008.

O obxectivo principal é achegar información veraz e loitar contra os mitos que rodean e epilepsia para desestigmatizar ás persoas que a teñen. Co gallo do día púpura organízanse actos e convídase á xente a vestir de púrpura para visibilizar simbolicamente o apoio á comunidade epiléptica. Neste día participan ducias de países e mesmo habitantes da Antártida.[miniatura|O [Congreso Nacional do Brasil iluminado coa cor púrpura polo día internacional.|centro]]
## Notas
Matanza dos españois

[miniatura|Rexión de [Vestfirðir, onde se produciu o masacre.]]
A chamada **matanza dos españois** (en ) foi un asasinato colectivo ocorrido en Islandia no século XVII. Uns baleeiros vascos chegaron nunha expedición de caza até Islandia en 1615 e alí foron asasinados tras conflitos coa poboación local da rexión de Vestfirðir.

## Contexto 
Na primeira metade do século XVI os baleeiros vascos desenvolveron a primeira industria baleeira a grande escala do mundo en Terra Nova. O centro desta industria eran dez portos da costa meridional da península do Labrador. Durante a etapa de apoxeo, nas décadas de 1550 a 1570, a frota estaba formada por unha trintena de barcos, tripulados por máis de dous mil homes, que capturaban unhas catrocentas baleas cada ano. A comezos do século XVII, a captura de baleas por parte dos mariñeiros vascos estendeuse até Islandia.

## A matanza dos españois 
O ano 1615 foi difícil en Islandia por mor de que as costas permaneceron conxeladas até o final do verán e producíronse considerables perdas de gando. A mediados do verán, tres buques baleeiros vascos chegaron a Reykjarfjörður, en Vestfirðir. Os islandeses e os vascos tiñan un acordo mutuo polo que ambos se beneficiarían da empresa. Cando os barcos estiveron listos para partir a finais de setembro, levantouse un terrible vendaval e os barcos foron empurrados até as rochas, onde quedaron esnaquizados. A maior parte da tripulación —uns oitenta— sobreviviu. Os capitáns Pedro de Aguirre e Esteban de Tellaria pasaron o inverno en Vatneyri (Patreksfjörður) e ao ano seguinte marcharon a casa. A tripulación de Martín de Villafranca dividiuse en dous grupos: un dirixiuse a Ísafjarðardjúp e o outro a Bolungarvík e despois a Þingeyri. O 17 de outubro Martín de Villafranca e os outros dezasete membros do seu grupo foron asasinados en Æðey e Sandeyri, en Ísafjarðardjúp.

Estas decisións foron instigadas polo maxistrado Ari Magnússon de Ögur en outubro de 1615 e xaneiro de 1616. Os vascos foron considerados criminais polas súas falcatruadas despois de que os seus barcos naufragasen e, segundo o libro de lexislación islandesa de 1281, decidiuse que a única opción correcta era executar a tantos como fose posible. En total 32 vascos, todos eles guipuscoanos, foron asasinados.

## Jón o Douto 
Jón Guðmundsson o Douto escribiu un relato crítico dos feitos, condenando a decisión do maxistrado local de ordenar os asasinatos na súa obra *Sönn frásaga af spanskra manna skipbrotum og slagi* (*Un relato verdadeiro dos naufraxios e loitas dos españois*). Jón afirma que foron asasinados inxustamente: desexando non tomar parte nos ataques, fuxiu a Snæfellsnes no sur.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pidgin éuscaro-islandés
Chronica Gothorum Pseudoisidoriana

miniatura|Primeira páxina da crónica no manuscrito BNF lat. 6113. O título *Cronica Gothorum a Sancto Isidoro edita* aparece xunto á inicial decorativa H, que comeza a primeira frase: *Historiographi Hyspaniam triangulatam esse referunt*.
A ***Chronica Gothorum Pseudoisidoriana***, tamén coñecida como ***Historia Pseudoisidoriana***, é unha crónica en latín anónima do século XII procedente do sur da actual Francia. Presenta a historia da Península Ibérica desde a época dos fillos de Noé e a súa dispersión ata a invasión musulmá en 711.

A crónica sobrevive nun só manuscrito, agora na Biblioteca Nacional de Francia (BNF lat. 6113). No século XVI, o manuscrito foi adquirido por Pierre Pithou, quen o levou a París. A crónica atópase nos folios 27 a 48 baixo o título de *Cronica Gothorum a Sancto Isidoro edita*. Theodor Mommsen preparou a primeira edición crítica en 1894 e deulle o nome *pseudoisidoriana* polo que agora é coñecido.

Aínda que a principal referencia da crónica son as obras de Isidoro de Sevilla, non foi compilada por el. De feito, é a tradución dunha tradución ao árabe dunha colección de obras orixinariamente en latín. As súas fontes identificadas son o *Temporum liber* de Xerome, a *Historiae adversus paganos* de Orosio, a *Historia de regibus Gothorum, Vandalorum et Suevorum* de Isidoro, a *Cosmographia* de Xulio Honorio, a *Chronicon continuans Victorem Tunnunensem* de Xoán de Biclar e a anónima Crónica mozárabe. Todos estes foron interpolados nas diferentes traducións antes de chegar á súa forma final latina. Os topónimos e os nomes persoais baséanse con frecuencia nas súas formas árabes. A tradución árabe de Orosio tamén foi utilizada por Aḥmad al-Rāzī na súa Crónica dos reis de Al-Andalus (*Akhbār mulūk al-Andalus*), que tamén é conservada só nas traducións posteriores. A versión orixinal árabe da crónica foi case con toda seguridade compilada na península, onde a tradución foi feita por un escriba que traballaba na escritura visigótica. Máis tarde foi copiado en Francia, probablemente no mosteiro de Aniane, Languedoc.

A crónica ten unha perspectiva única entre as fontes latinas sobre a conquista árabe de 711. Enfatiza como Ṭāriḳ ibn Ziyād trouxo a paz á península despois das guerras civís que asolaron os últimos anos do reino visigodo. Tamén é a fonte máis antiga que proporciona o nome da filla do conde Julián que, segundo a lenda, foi violada polo rei Rodrigo. Chámaa Oliba, aínda que isto foi posteriormente esquecido xa que as fontes posteriores chámana La Cava.

## Notas
Lingua mono

[miniatura|Historia narrada en lingua mono rexistrada polo Laboratorio de Fonética da [Universidade de California, Os Ánxeles|UCLA en 1984.]]
A **lingua mono** (/ˈmoʊnoʊ/ MOH-noh) é unha lingua númica da familia uto-azteca, a lingua ancestral do pobo mono. O mono consta de dous dialectos, o oriental e o occidental. O nome "monachi" utilízase habitualmente en referencia ao mono occidental e "paiute do val Owens" en referencia ao mono oriental. Fálase no sur da Serra Nevada, na bacía do río Mono e no val Owens do centro e leste de California. O mono está estreitamente relacionado coa lingua paiute do norte; estas dúas clasifícanse como o grupo occidental das linguas númicas, unha rama da familia uto-azteca.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Hinton, Leanne. *Flutes of Fire: Essays on California Indian Languages.* Berkeley: Heyday Books, 1994. .
*Miller, Wick R. "Numic Languages." *Handbook of North American Indians: Great Basin, Volume 11.* Washington, DC: Smithsonian Institution, 1986. .
*Liljeblad, Sven & Fowler, Catherine. 1986. *Owens Valley Paiute*. In W. L. d'Azevedo (ed.), Great Basin, 412-434. Washington, D.C.: Smithsonian Institution.
* 
; Bibliografía adicional
* 
* 
* 

; Revitalización lingüística
*
*
*
Lingua okanagan

A **lingua okanagan**, tamén coñecida como **colville-okanagan**, ou **nsyilxcən** (*n̓səl̓xcin̓*, *n̓syilxčn̓*), é unha lingua salish falada polo pobo okanagan que habitaba na rexión da meseta interior da conca do río Okanagan no período precolonial. O seu territorio está dividido entre a Columbia Británica do Canadá e o Estado de Washington nos Estados Unidos de América. Despois da colonización británica, estadounidense e canadense durante o século XIX e a posterior asimilación de todas as tribos salish, o uso da lingua okanagan declinou drasticamente. O okanagan está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

O okanagan está en perigo de extinción, xa que non se transmite como primeira lingua, mais está a ser ensinada como segunda lingua por máis de 40 adultos e 35 nenos na cidade de Spokane, Washington, e por varias ducias de adultos na reserva india de Colville, no estado de Washington, así como polos habitantes do val do río Okanagan da Columbia Británica. Quedan arredor de 50 persoas que falan o okanagan con fluidez como primeira lingua, a maioría delas viven no val de Okanagan na Columbia Británica. A lingua está nun estado moribundo e non ten falantes como primeira lingua de menos de 50 anos. O okanagan é a segunda lingua salish máis falada despois do shuswap.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Colville-Okanagan language learning resources at Endangered Languages
*Salish School of Spokane
*En'owkin Centre 
*Interior Salish
*Vocabulary Words in Okanagan-Colville
*First Nations Languages of British Columbia entry
*Map of Northwest Coast First Nations
*Sinixt Nation Language Page
Rocío López García

**Rocío López García**, nada en Lourenzá en 1983, é unha política galega do PSdeG-PSOE.

## Traxectoria 
Licenciada en administración e dirección de empresas pola Universidade de Santiago de Compostela. Traballou nunha empresa do sector forestal. Nas eleccións municipais de 2011 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE á alcaldía de Lourenzá que obtivo 4 concelleiros. Nas municipais de 2015 foi elixida alcaldesa de Lourenzá con maioría absoluta. Volveu ser elixida alcaldesa con maioría absoluta nas municipais de 2019.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Lourenzá
KJT Haukat

As **KJT Haukat** foron un equipo feminino finlandés de hóckey sobre xeo das cidades de Järvenpää, Kerava e Tuusula, na rexión de Uusimaa. En maio de 2023 o equipo cesou a súa actividade.

## Notas
A Porteliña, Cristiñade, Ponteareas

**A Porteliña** é un lugar da parroquia de Cristiñade no concello pontevedrés de Ponteareas, na comarca do Condado. Segundo o IGE, en 2022 tiña 107 habitantes (54 homes e 53 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cristiñade 
### Parroquias de Ponteareas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ponteareas
Indian Space Research Organisation

**Indian Space Research Organisation** (*Organización India para a Investigación Espacial*) ou **ISRO** é a axencia espacial da India.

## Historia 
ISRO foi fundada o 15 de agosto de 1969, herdeira da INCOSPAR (*Indian National Committee for Space Research*), fundado á súa vez en 1962 por Vikram Sarabhai. En 1972 ISRO pasou a depender do Departamento do Espazo do goberno, fundado ese mesmo ano, que aglutina a outros centros tamén. A misión de ISRO é desenvolver e aplicar tecnoloxías relacionadas co espazo para as diferentes necesidades nacionais. Para iso a organización desenvolveu sistemas e satélites para comunicacións, emisións de televisión, servizos meteorolóxicos, navegación, busca de recursos e educación. Tamén desenvolveu unha serie de lanzadores, como o Polar Satellite Launch Vehicle e o Geosynchronous Satellite Launch Vehicle.

ISRO tamén ten unha vertente educativa, con centros para educación e investigación repartidos polo país adicados á teledetección, a astronomía, a astrofísica e as ciencias atmosféricas. A organización posúe un programa de exploración lunar e planetaria. Ten as súas oficinas principais en Bengaluru e o seu centro de fabricación de vehículos de lanzamento no Centro Espacial Vikram Sarabhai en Thiruvananthapuram. Os lanzamentos fanse desde o Centro espacial de Sriharikota.

Algúns satélites e sondas de ISRO son:

*Chandrayaan 1
*Chandrayaan 3 (primeira sonda en acadar o polo sur lunar)
*Indian Remote Sensing Satellite
*Indian National Satellite System
*Indian Regional Navigation Satellite System

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Centro espacial de Sriharikota

### Ligazóns externas 
* Web de ISRO
Linguas náhuatls orientais

As **linguas náhuatls orientais** forman un grupo de variedades da lingua náhuatl faladas en México e O Salvador, e que inclúen a Lingua pipil do Salvador, a lingua náhuatl da Serra de Puebla, a lingua náhuatl de Oaxaca, a lingua náhuatl do Istmo e a lingua náhuatl de Tabasco:

*Lingua náhuatl da Serra de Puebla
*?Lingua náhuatl de Oaxaca (Tehuacan–Zongolica)
*Lingua náhuatl do Istmo
*Pipil e a lingua náhuatl de Tabasco  (incluíndo náhuatl de Chiapas?)

## Notas
American Manhunt: The Boston Marathon Bombing

***American Manhunt: The Boston Marathon Bombing*** é unha serie documental estadounidense dirixida por Floyd Russ que foi estreada en 2023. Componse de tres episodios.

## Sinopse 
Imaxes de arquivo, reconstrucións e entrevistas exclusivas relatan a traxedia do atentado do maratón de Boston de 2013, así como a historia dos terroristas, dous irmáns que sumiron no terror unha cidade enteira.

## Distribución 
A miniserie publicouse en Netflix o 15 de abril de 2023.
Henry Hoyle Howorth

**Henry Hoyle Howorth**, nado en Lisboa o 1 de xullo de 1842 e finado en Londres o 15 de xullo de 1923, foi un político conservador británico e avogado, coñecido tamén pola súa dedicación como afeccionado á historiografía, a xeoloxía e a numismática.

## Traxectoria 
Howorth naceu en Lisboa, fillo único de Henry Howorth, que exercía nesa cidade como comerciante, e da súa esposa Elizabeth. Ao pouco de nacer marchou para Inglaterra coa súa nai, logo do falecemento do seu pai. Alí estudou o seu ensino secundario na *Rossall School*, en Lancashire, e posteriormente cursou estudos superiores de Dereito. 

Colexiouse como avogado en Londres en 1867, no *Inner Temple*, e exerceu a avogacía no *Northern Circuit*. 

Tamén foi membro da *Chetham Society* —de cuxo consello formou parte entre 1877 e 1900, e da *Manchester Literary and Philosophical Society*. Entre 1908 e 1914 foi o presidente da *Royal Numismatic Society*, de Londres.

Howorth era polemista e expuña adoito as súas opinións na páxina de cartas de *The Times*, ás veces baixo o pseudónimo de *A Manchester Conservative* ("Un conservador de Manchester"). Foi soterrado no cemiterio de Putney Vale, no Suroeste de Londres.

Non cría nun diluvio universal e consideraba que o diluvio bíblico era só un dos moitos mitos de diluvio que apoiaban a súa teoría. Utilizou probas xeolóxicas para apoiar a sú teoría en *The Glacial Nightmare and the Flood* (1893). En 1905 escribiu outro libro, *Ice or Water*, no que intentou refutar en detalle a teoría glaciaria, mais os seus postulados non convenceron os xeólogos profesionais.

## Publicacións 
miniatura|Howorth, H. H. (1917). *.*
Estas son os traballos monográficos máis salientables publicados por Henry Hoyle Howorth ao longo da súa traxectoria:

* (1876-1888). *History of the Mongols from the 9th to the 19th Century* (4 volumes). Longmans, Green and Co., Londres.
** (1876). ''*.
** (1880).  *- .''
** (1888). '**.
** (1927). **'.
* (1886). '**. John Heywood, Londres.
* (1887). **'. Gilbert and Rivington, Londres.
* (1892-1893). '** (1892) - **' (1893). Sampson Low, Londres.
* (1905). * -* *.* Longmans, Green and Co., Londres.
* (1912). '**. John Murray, Londres.
* (1913). **'. John Murray, Londres.
* (1917). * -*  - '**. John Murray, Londres.
* (1918). **'. Viking Society, Londres

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Hull, E. (1923). "Obituary: Sir Henry Hoyle Howorth". En *Viking Society for Northern Research*. Vol. 9. Páxinas 411-413.
* Barry, T. (2016). "The Howorth and the Ellicot Families". Páxinas 77-101.The British Historical Society of Portugal.

### Ligazóns externas 
* Intervencións de Henry Hoyle Howorth no Parlamento Británico
Rosa tomentosa

***Rosa tomentosa*** é un arbusto da familia das rosáceas.
miniatura|No seu hábitat

## Descrición 
É un arbusto que alcanza un tamaño de 1-3 m de altura. Ten os talos arqueados, verdes ou avermellados, delgados, algo curvos, de cando en cando rectos. As follas con cheiro a resina, e 5-7 folíolos de ovado-elípticos a ovado-lanceolados, agudos, redondeados na base, irregular e dobremente aserrados, algo tomentosos polo feixe, e moi tomentosos polo envés. As flores aparecen en inflorescencias corimbiformes, bracteadas. Corola de 35-40 mm de diámetro; pétalos dun rosa forte a rosado esbrancuxado. Úrnula globosa, ovoide ou urceolada, de cor vermella escura, con glándulas estipitadas por toda ela ou só na base, ás veces con acículas ou, mesmo, lisa. Ten un número de cromosomas de 2n = 35.

## Distribución 
Atópase en sebes e espinares, nos pisos montano e subalpino inferior, en chan profundo e ambiente húmido; é a especie máis tolerante a baixos niveis de carbonatos; 400-1900 m. Aparece en gran parte de Europa –até o paralelo 55º N e o W de Rusia e Ucraína–, o Cáucaso, Anatolia e o Líbano.

## Taxonomía 
*Rosa tomentosa* foi descrita por James Edward Smith e publicado en *Flora Britannica* 2: 539–540. 1800.

; Etimoloxía
:

Rosa: nome xenérico que provén directamente e sen cambios do latín rosa que deriva á súa vez do grego antigo *rhódon*, co significado que coñecemos: «a *rosa»* ou «a flor da roseira»

*tomentosa*: epíteto latíno que significa "con tomento, peluda".

## Notas
Linguas númicas

As **linguas númicas** son unha póla da familia de linguas uto-aztecas. Inclúe sete linguas faladas por pobos nativos americanos que vivían tradicionalmente na Gran Conca, nas bacías dos ríos Colorado, Snake e no sur das Grandes Planicies. O termo númico provén da palabra afín en todas as linguas deste grupo para "persoa". Por exemplo, nas tres linguas númicas centrais e nas dúas occidentais é . Na lingua kawaiisu é  e en lingua paiute do sur ,  e .
miniatura|Árbore das linguaxes numicas. Os dialectos están en cursiva.

## Clasificación 
miniatura|Mapa de distribución histórica das linguas númicas. As linguas númicas occidentais amósanse en verde, as centrais en azul e as meridionais en amarelo.
Estas linguas clasifícanse en tres grupos:

* Linguas númicas centrais
** Comanche
** Timbisha (un grupo dialectal, sendo as principais variedades rexionais a occidental, a central, e oriental)
** Shoshone (un grupo dialectal, sendo as principais variedades rexionais a occidental, a gosiute, a setentrional, e a oriental)
* Linguas númicas meridionais
** Kawaiisu
** Paiute do sur (un grupo dialectal, sendo as principais variedades rexionais a chemehuevi, o paiute do sur, e o ute)
* Linguas númicas occidentais
** Mono (dous dialectos principais: oriental e occidental)
** Paiute do norte (un grupo dialectal, sendo as principais variedades rexionais a do sur de Nevada, a do norte de Nevada, a de Oregón, e o bannock)

## Notas
David Mitogo

**David Edú García Mitogo**, nado en Bata o 18 de maio de 1990 e finado o 11 de maio de 2023 no cruzamento entre os ríos Avia e Miño, foi un futbolista ecuatoguineano que xogaba como dianteiro. Desenvolveu a maior parte da súa carreira deportiva entre o Bierzo e Galicia e foi internacional coa selección de Guinea Ecuatorial.

## Traxectoria 
Naceu na cidade ecuatoguineana de Bata, sendo fillo dun español e unha ecuatoguineana da etnia fang, e aos tres anos instalouse coa súa familia en Vilafranca do Bierzo. Comezou a xogar ao fútbol co CD La Morenica de La Bañeza, e xogou unha tempada no equipo cadete da Ponferradina, antes de regresar ao La Morenica.

O 20 de setembro de 2009, con 19 anos, produciuse a súa estrea co primeiro equipo da Ponferradina, nun partido da Segunda División B ante o Eibar, no que marcou ademais o seu primeiro gol, que serviu para colocar ao seu equipo líder. Disputou outros seis encontros coa primeira escuadra nesa tempada, na que o conxunto berciano logrou o ascenso á Segunda División.

O 24 de outubro de 2010, xogando coa Ponferradina B ante o CD Huracán Z, sufriu unha rotura do ligamento cruzado anterior do xeonllo esquerdo, polo que estivo seis meses de baixa, e non volveu vestir a camiseta do primeiro equipo. Na tempada 2012/13 xogou no Teruel, tamén de Segunda B, co que acabou descendendo a Terceira. En 2013 regresou ao Bierzo fichando polo Atlético Bembibre. Tras unha breve experiencia no fútbol maltés, vestindo a camisola do Vittoriosa Stars de Birgu, e de xogar de novo no Atlético Bembibre, recalou en 2015 en Galicia, onde xogou durante os seguintes anos, coa única excepción duns meses no Unionistas de Salamanca. Así, militou no Barco, no Compostela, no Arenteiro, no Somozas, no As Pontes e no Atlético Arnoia, no que xogaba no momento da súa desaparición.

### Selección nacional 
En abril de 2010 foi convocado pola selección sub-20 de Guinea Ecuatorial para o un partido contra Gabón correspondente á clasificación para o Campionato Africano Xuvenil de 2011.  Marcou o gol ecuatoguineano, nun encontro que acabou en empate (1-1). 

A finais de xullo de 2010 recibiu a súa primeira convocatoria para a selección absoluta de Guinea Ecuatorial, coa que debutou nun amigable ante Marrocos o 11 de agosto no estadio Mohammed V de Rabat. Entrou como substituto de Juan Mbela no minuto 67 pero non puido evitar a derrota do seu equipo (2-1). Nos seis anos seguintes disputou outros cinco partidos coa selección.

## Desaparición 
Desapareceu o 12 de maio de 2023, despois de enviar varias mensaxes de despedida ás súas amizades que fixeron pensar nun posible suicidio. Saíu da casa dun amigo de madrugada, foi a un bar na Arnoia e despois desapareceu. O seu teléfono móbil apareceu na ponte que une A Arnoia e Ribadavia, e as autoridades iniciaron unha busca de varios días no río Miño., máis próximo do lugar da Barca, na ribeira sur, a uns 250 metros de onde se presume que se botou ao río.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en LaPreferente.com .
Patrimonio da Humanidade en Ghana

[miniatura|180px|
[Ficheiro:Welterbe.svg|55px 70px]]
O Patrimonio da Humanidade da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO) componse de lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural descritos na Convención do Patrimonio Mundial da UNESCO, estabelecida en 1972. O patrimonio cultural está formado por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e ruínas (incluíndo sitios arqueolóxicos). As paisaxes naturais (constituídas por formacións físicas e biolóxicas), as formacións xeolóxicas e fisiográficas (incluíndo os hábitats de especies de animais e plantas ameazadas) e os lugares naturais que son importantes dende o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural, defínense como patrimonio natural. Esta é unha lista do **Patrimonio da Humanidade en Ghana**, especificamente clasificada pola UNESCO e elaborada de acordo con dez criterios principais, cuxos puntos son xulgados por especialistas na área. Ghana ratificou a convención o 4 de xullo de 1975, convertendo os seus lugares en elixíbeis para a súa inclusión na lista.

## Lista de lugares Patrimonio da Humanidade 
:**Nome**: segundo aparece no Comité do Patrimonio da Humanidade
:**Rexión**: de Ghana
:**Ano da inclusión**: na lista da UNESCO
:**Datos da UNESCO**: o número de referencia do sitio; o ano en que o xacemento foi inscrito na Lista do Patrimonio Mundial; os criterios nos que apareceu: os criterios de *(i)* a *(vi)* son culturais, mentres que de *(vii)* a *(x)* son naturais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Patrimonio da Humanidade por país
Ciro Briones

**Ciro Fernández Briones**, tamén coñecido como **Ciro Briones**, nado na Pobra do Caramiñal o 11 de xuño 1996, é un ensaísta e poeta galego.

## Traxectoria 
Estudou na Facultade de Ciencias da Educación e do Deporte na Universidade de Vigo, campus de Pontevedra.

En 2023 vivía en Polonia.

Gañador en 2023 do Premio de Poesía Concello de Carral, o xurado destacou no libro:

## Obra 
### Ensaio 
* *Da caverna a acrópole. Un camiño cara a educación crítica* (2022). Servizo de Publicacións da Universidade de Vigo, col. Miscelánea. 198 páxs. ISBN 9788481589429. Un camiño que entrelaza filosofía e pensamento en dirección a unha educación crítica.

### **Poesía** 
* *Oídos de espeleóloga* (2024). Espiral Maior, col. Poesía. 45 páxs. ISBN 9788412734355.

## Premios 
* 2020: Premio de ensaio da Universidade de Vigo por *Proxeccións cartográficas do ser*.
* 2020: Premio de poesía da Universidade de Vigo por *Prohibido apañar flores*.
* 2020: Primeiro premio de poesía Xuventude Crea.
* 2022: Primeiro premio de poesía Xuventude Crea.
* 2022: Segundo premio do XXIII Certame de Poesía Díaz Jácome.
* 2023: 26º Premio de Poesía Concello de Carral por *Oídos de espeleóloga.*
* 2024: Terceiro premio do XX Certame de poesía Anduriña voandeira por *O corpo remoto.*
* 2025: Primeiro premio de poesía Xuventude Crea por *Soño con días altos.*

## Notas
Footloose (filme de 1984)

***Footloose*** é un filme estadounidense de 1984 dirixido por Herbert Ross. Conta a historia de Ren McCormack (interpretado por Kevin Bacon), un adolescente de Chicago que se muda a unha pequena vila, onde intenta anular a prohibición de bailar instituída por un reverendo local (John Lithgow).

O filme recibiu valoracións dispares da crítica mais converteuse nun éxito de recadación, conseguindo 80 millóns de dólares nos cinemas dos Estados Unidos e converténdose no sétimo filme con maior recadación do ano 1984. O filme é coñecido pola súa música, coas cancións "Footloose" de Kenny Loggins e "Let's Hear It for the Boy" de Deniece Williams sendo nomeadas ao Óscar á mellor canción orixinal.

## Personaxes 
* Kevin Bacon como Ren McCormack
* Lori Singer como Ariel Moore
* Dianne Wiest como Vi Moore
* John Lithgow como Rev. Shaw Moore
* Chris Penn como Willard Hewitt
* Sarah Jessica Parker como Rusty
* John Laughlin como Woody
* Elizabeth Gorcey como Wendy Jo
* Frances Lee McCain como Ethel McCormack
* Jim Youngs como Chuck Cranston
* Timothy Scott como Andy Beamis
* Andrea Hays como Bar Patron
* Arthur Rosenberg como Wes Warnicker
* Alan Haufrect como Roger Dunbar

## Acollida 
### Recadación 
O filme recadou 80.035.403 dólares no país. Converteuse no sétimo filme máis exitoso de 1984.

## Notas
Tes un correo

***Tes un correo*** (en ) é un filme estadounidense de 1998 dirixido por Nora Ephron e protagonizado por Tom Hanks e Meg Ryan. Está inspirado na obra húngara de 1937 *Parfumerie* de Miklós László (que foi adaptada anteriormente en *The Shop Around the Corner* e *In the Good Old Summertime*), e o guión do filme foi escrito por Nora e Delia Ephron. Conta a historia de dúas persoas que manteñen un romance anónimo en liña que non saben que tamén son rivais de negocios. Foi a terceira colaboración de Hanks e Ryan, que antes apareceron xuntos en *Joe Versus the Volcano* (1990) e *Algo para recordar* (1993), sendo este último tamén dirixido por Ephron. O filme toma o seu nome do saúdo que reciben os usuarios de AOL cando reciben un novo correo electrónico.

## Personaxes 
* Tom Hanks como Joe Fox
* Meg Ryan como Kathleen Kelly
** Katie Sagona como Kathleen Kelly de moza
* Parker Posey como Patricia Eden
* Jean Stapleton como Birdie
* Dave Chappelle como Kevin
* Steve Zahn como George
* Dabney Coleman como Nelson Fox
* Greg Kinnear como Frank Navasky
* Heather Burns como Christina
* John Randolph como Schuyler Fox
* Deborah Rush como Veronica Grant
* Hallee Hirsh como Annabel Fox
* Sara Ramirez as Rose
* Chris Messina como vendedor de Fox
* Cara Seymour como Gillian Quinn
* Jeffrey Scaperrotta como Matt Fox
* Kathryn Meisle como Cecilia Kelly
* Reiko Aylesworth como convidado

## Notas
Haggard

O apelido **Haggard** pode estar referido a:

* **Henry Rider Haggard** (1856-1925), escritor inglés; 
* **William Debonaire Haggard** (1787-1866), banqueiro e numismático británico.
Gosiute

O **gosiute** é un dialecto da lingua shoshone que foi falado tradicionalmente polo pobo goshute da Gran Conca nos actuais estados de Utah e Nevada. As comunidades modernas de fala gosiute inclúen a reserva india Goshute Reservation e a reserva india de Skull Valley. O shoshone está clasificado como en perigo severo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

[miniatura|Nomes de lugares en gosiute na área do [Gran Lago Salgado.]]

## Fonoloxía 
Ao contrario doutros dialectos do shoshone, o gosiute ten unha africada interdental [t̪θ] no canto da africada alveolar estridente [ts]. Os falantes de gosiute tamén poden omitir o [h] inicial.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Shoshoni Dictionary (includes Gosiute)
* Oral history recorded in Gosiute
* Coyote and Frog story in Gosiute
* Animal names and anatomical terms of the Goshute Indians (1908)
Lingua timbisha

A **lingua timbisha** (*tümpisa*) ou **panamint** (tamén chamada **koso**) é a lingua do pobo timbisha que habitou a rexión de Death Valley, California, e os seus arredores, así como no sur do val Owens dende a prehistoria tardía. Hai algúns anciáns que poden falar a lingua en California e Nevada, mais ningún é monolingüe e todos usan o inglés regularmente na súa vida diaria. Ata finais do século XX, o pobo chamábase a si mesmo e á súa lingua "shoshone". A tribo conseguiu entón o recoñecemento federal baixo o nome de Death Valley Timbisha Shoshone Band of California. Esta é unha ortografía anglicizada do nome nativo de Death Valley, *tümpisa*, pronunciado , que significa "pintura rupestre" e refírese ás ricas fontes de ocre no val. O timbisha tamén é a lingua dos chamados grupos "shoshone" de Bishop, Big Pine, Darwin, Independence e Lone Pine en California, e a comunidade Beatty en Nevada. Tamén era a lingua que se falaba na antiga reserva Indian Ranch no val de Panamint. O timbisha está clasificado como en perigo crítico polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Clasificación 
O timbisha é unha das linguas númicas centrais da familia de linguas uto-aztecas. Está estreitamente relacionada co shoshone e co comanche.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Panamint language overview at the Survey of California and Other Indian Languages
* Linguist List map of Panamint
* How to count in Timbisha
* OLAC resources in and about the Panamint language
Lingua paiute do sur

A **lingua paiute do sur**, tamén coñecida como **lingua númica do río Colorado**, **ute**, **paiute do sur-ute** ou **ute-chemehuevi**, é unha lingua númica da familia uto-azteca falada polo pobo paiute nos Estados Unidos de América. É un continuo dialectal que se estende dende o sueste de California até Colorado. Os dialectos individuais son Chemehuevi, que está en perigo de extinción, o paiute do sur (subdialectos de Moapa, Cedar City, Kaibab e San Juan) e o ute (subdialectos de Utah central e setentrional, White Mesa e meridional). De acordo con *Ethnologue*, había algo menos de dous mil falantes da lingua númica do río Colorado en 1990, ou arredor do 40% da poboación étnica de 5.000 habitantes. O paiute do sur está clasificado como en perigo severo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ute
### Bibliografía 
* Bunte, Pamela A. (1979). "Problems in Southern Paiute Syntax and Semantics," Indiana University Ph.D. dissertation.
* Charney, Jean O. (1996). *A Dictionary of the Southern Ute Language*. Ignacio, Colorado: Ute Press.
* Givón, Talmy (2011). *Ute Reference Grammar*. Culture and Language Use Volume 3. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company.
* Laird, Carobeth (1976). *The Chemehuevis*. Banning, CA: Malki Museum Press.
* Mithun, Marianne (1999). *Languages of Native North America*. Cambridge: Cambridge University Press.
* Press, Margaret L. (1979). *Chemehuevi, A Grammar and Lexicon*. University of California Publications in Linguistics Volume 92. Berkeley, CA. University of California Press.
* Sapir, Edward (1930). *Southern Paiute, a Shoshonean Language*. Reprinted in 1992 in: *The Collected Works of Edward Sapir, X, Southern Paiute and Ute Linguistics and Ethnography*. Ed. William Bright. Berlin: Mouton deGruyter.
* Sapir, Edward (1931). *Southern Paiute Dictionary*. Reprinted in 1992 in: *The Collected Works of Edward Sapir, X, Southern Paiute and Ute Linguistics and Ethnography*. Ed. William Bright. Berlin: Mouton deGruyter.https://archive.org/details/collectedworksof10sapi
No centro da treboada

***No centro da treboada*** (en ; en ) é un filme franco-estadounidense de 2009 dirixido por Bertrand Tavernier. Foi escrito por Jerzy Kromolowski e Mary Olson-Kromolowski baseándose na novela *In the Electric Mist with Confederate Dead* de James Lee Burke. Está protagonizado por Tommy Lee Jones no papel do detective Dave Robicheaux. *No centro da treboada* é a secuela do filme de 1996 *Prisioneiros do ceo*, que tamén é unha adaptación da novela de Burke. O personaxe de Dave Robicheaux naquel momento era un exdetective de homicidios nos pantanos de Luisiana, e foi interpretado por Alec Baldwin.

## Personaxes 
*Tommy Lee Jones como Dave Robicheaux
*John Goodman como Julie 'Baby Feet' Balboni
*Peter Sarsgaard como Elrod Sykes
*Kelly Macdonald como Kelly Drummond
*Mary Steenburgen como Bootsie Robicheaux
*Justina Machado como Rosie Gomez
*Ned Beatty como Twinky LeMoyne
*James Gammon como Ben Hebert
*Pruitt Taylor Vince como Lou Girard
*Walter Breaux como Batist
*Levon Helm como xeneral John Bell Hood
*Bernard Hocke como Murphy Doucet
*Alana Locke como Alafair Robicheaux
*Buddy Guy como Sam "Hogman" Patin
*Chukwuma Onwuchekwa como Dewitt Prejean
*John Sayles como Michael Goldman

## Notas
Patrimonio da Humanidade en Honduras

[miniatura|180px|
[Ficheiro:Welterbe.svg|55px 70px]]
O Patrimonio da Humanidade da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO) componse de lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural descritos na Convención do Patrimonio Mundial da UNESCO, estabelecida en 1972. O patrimonio cultural está formado por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e ruínas (incluíndo sitios arqueolóxicos). As paisaxes naturais (constituídas por formacións físicas e biolóxicas), as formacións xeolóxicas e fisiográficas (incluíndo os hábitats de especies de animais e plantas ameazadas) e os lugares naturais que son importantes dende o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural, defínense como patrimonio natural. Esta é unha lista do **Patrimonio da Humanidade en Honduras**, especificamente clasificada pola UNESCO e elaborada de acordo con dez criterios principais, cuxos puntos son xulgados por especialistas na área. Honduras ratificou a convención o 8 de xuño de 1979, convertendo os seus lugares en elixíbeis para a súa inclusión na lista.

## Lista de lugares Patrimonio da Humanidade 
:**Nome**: segundo aparece no Comité do Patrimonio da Humanidade
:**Rexión**: de Honduras
:**Ano da inclusión**: na lista da UNESCO
:**Datos da UNESCO**: o número de referencia do sitio; o ano en que o xacemento foi inscrito na Lista do Patrimonio Mundial; os criterios nos que apareceu: os criterios de *(i)* a *(vi)* son culturais, mentres que de *(vii)* a *(x)* son naturais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Patrimonio da Humanidade por país
Ute

O **ute** (/ˈjuːt/) é un dialecto da lingua númica do río Colorado, falado tradicionalmente polo pobo ute. Os falantes viven principalmente en tres reservas: Uintah-Ouray (ou ute setentrional) no nordeste de Utah, Ute meridional no suroeste de Colorado, e ute das montañas no suroeste de Colorado e no sueste de Utah.

O termo "ute" foi usado polos exploradores españois, sendo un derivado do termo *quasuatas*, usado polos españois da época para referirse a todas as tribos ao norte do pobo pueblo e ata os shoshone. O pobo ute refírese á súa propia lingua como núu-'apaghapi ou núuchi, que significa "a fala do pobo" e "do pobo" respectivamente.

## Notas
Tenencia feudal

A **tenencia feudal** (do latín vulgar *tenentia,ae*: 'o que se ten, bens', de *tenens,entis*, participio presente de *tenēre*: 'ter') era unha das tres divisións do feudo ademais dun título gobernativo, como representante da autoridade do rei. Nos reinos cristiáns da Península Ibérica correspondía a unha vila ou pequena rexión. A tenencia non daba dereito de propiedade e era temporal, cedida polo rei ou señor a un vasalo para o seu uso e/ou goberno, sen implicar que o concedente perdese a propiedade ou que implicase un dereito hereditario para o destinatario.

A posesión dunha tenencia denotaba unha gran honra, pero tamén implicaba grandes responsabilidades. Os tenentes eran orixinalmente os responsables de proporcionar cabaleiros e soldados para o exército feudal do rei, administraba xustiza, recadaba os impostos reais e militares, e os ingresos resultantes usualmente repartíanse a partes iguais entre o tenente e o rei.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tenente (Idade Media)
* Feudo
Abamectina

A **abamectina** é un insecticida e anthelmíntico amplamente usado. É un membro da familia da avermectina e é un produto da fermentación natural da bacteria actinomiceta do solo *Streptomyces avermitilis*. A denominación común  internacional abamectina, é unha combinación de Bla (~ 80%) e B1b (~ 20%).

## Modo de acción 
As avermectinas únense a canles de cloruro de apertura regulada polo glutamato que se encontran nos nervios e células musculares de invertebrados. Causan a hiperpolarización destas células que ten como resultado a parálise e a morte.

## Historia 
As avermectinas descubríronse en 1967 en caldos de fermentación de cultivos de bacterias actinomicetas recibidas do Instituto Kitasato do Xapón, despois dunha intensa investigación deseñada para atopar produtos naturais con actividade antihelmíntica. A ivermectina empezouse a usar en 1985 para tratar as infestacións por *Onchocerca volvulus* (oncocercose ou cegueira do río) en humanos polas Nacións Unidas. Os descubridores da avermectina,  William C. Campbell e Satoshi Ōmura, compartiron o Premio Nobel de Medicina e Fisioloxía de 2015.

## Actividade 
A abamectina é un insecticida e tamén un acaricida e nematicida. Tamén se usa para o control das formigas de fogo. A abamectina adminístrase oralmente a cabalos para eliminarlles os vermes.

## Uso 
A abamectina tamén se usa como un antihelmíntico veterinario. A resistencia a antihelmínticos baseados na abamectina, aínda que é un problema crecente, non é tan común coma para outras clases de antihelmínticos veterinarios clásicos. O sal benzoato emamectina benzoato tamén se usa como insecticida. As avermectinas foron usadas para tratar varios padecementos causados por parasitos en humanos e outros animais. As avermectinas, incluída a abamectina, foron estudadas para o seu uso en terapias anti alcohol. A vida media das avermectinas (incluíndo a abamectina) varía entre 0,5 e 23 días dependendo da proporción e substrato (auga, solo, feces, plantas). A avermectina B1a aplicada a 0,022-0,032 kg de ingrediente activo por hectárea (50% maior que as proporcións recomendadas) orixina un nivel de residuo moi baixo.

## Acción sobre as abellas 
A abamectina é moi tóxica para as abellas tanto se a consomen como por contacto directo. Porén, nas partes das plantas sobre as que se aplica un spray de abemectina non causa toxicidade para as abellas 24 horas despois do seu tratamento. A razón desta baixa toxicidade na follaxe débese á súa vida media <24 horas na superficie das plantas.

## Nomes comerciais 
Entre os seus nomes comerciais están: Abba, Abathor, Affirm, Agri-Mek, Avid, Dynamec, Epi-Mek, Genesis Horse Wormer, Reaper, Termictine 5%, Vertimec, CAM-MEK 1.8% EC (cam para compostos agroquímicos), Zephyr e Cure 1.8 EC, entre outros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Bandeira de Veracruz

A **bandeira do estado de Veracruz** é dos símbolos do estado mexicano. Consiste nun rectángulo dividido en dois marcos que bordean o campo branco, coas cores na seguinte orde a partir do mastro: vermello e verde. Entre o campo branco ten o Escudo do Estado, cun diámetro de tres cuartas partes do ancho de devandita franxa. A proporción entre anchura e lonxitude da bandeira é de catro a sete.

### Cores e o seu significado 
As cores dos marcos da bandeira teñen a súa orixe na Bandeira de México, xa que durante o goberno do estado foran as tonalidades oficiais exactas da bandeira aínda non foron definidas polas leis da entidade.

## Galería 

File:Flag of Veracruz.svg|Bandeira de Veracruz 1999-2009 (proporción 4:7)
File:Flag of Veracruz State (state).png|Bandeira de Veracruz 2010 (proporción 4:7)
File:Gobernador Cuitlahuac.jpg|Gobernador do estado de Veracruz coas bandeiras de México e Veracruz.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Bandeira de México
Pega azul ibérica

A **pega azul ibérica** (*Cyanopica cooki*) é unha especie de ave da orde das paseriformes e familia dos córvidos, unha das dúas integradas no xénero *Cyanopica*, endémica do oeste da Península Ibérica.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1850 polo naturalista e ornitólogo francés Charles Lucien Bonaparte, como a subespecie ***Cyanopica cyanus cooki***. 

### Sinónimos 
**Cyanopica cyanus cooki* Bonaparte, 1850
**Cyanopica cyana cooki* Bonaparte, 1850

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sons e mapa de distribución de *Cyanopica cooki* en Xeno-canto.
Cyanopica

***Cyanopica*** é un xénero de aves  da orde das paseriformes pertencente á familia dos córvidos, distribuídas entre os extremos oriental e occidental de Eurasia. 

## Taxonomía 
### Etimoloxía 
O nome do xénero esta formado polo termo do grego antigo κυανός (*kyanós*) azul escuro e o nome en latín *pica* pega, é dicir, pega azul. que describe o aspecto dos seus membros, as **pegas**.

### Descrición 
O xénero foi descrito en 1850 polo naturalista e ornitólogo francés Charles Lucien Bonaparte na súa obra *Notes ornithologiques sur les collections rapportées en 1853 par M. A. Delattre*. Mallet-Bachelier, París 1854.

### Especies 
O xénero contén só dúas especies:

### Nota taxonómica 
[miniatura|A [Cyanopica cooki|pica ibérica anteriormente considerada unha subespecie de *Cyanopiva  cyanus*.]]
Durante moito tempo considerouse ao xénero *Cyanopica* monotípico, é dicir, integrado por unha soa especie, *Cyanopica cyanus*, con poboacións disxuntas nos dous extremos de Eurasia, posibelmente froito das últimas glaciacións que terían extinguido as poboacións intermedias e sobrevivindo illadas só as aves dos extremos costeiros máis cálidos. Porén, a pesar do seu aspecto similar as análises de ADN mostran gran diverxencia xenética entre as poboacións de Asia e a Península Ibérica, o que demostra que a separación entre ambas foi moi prolongada, podendo remontarse incluso ao Plioceno, polo que se considera que as dúas poboacións debían separarse en dúas especies, e por iso á antiga subespecie de España, *Cyanopica cyanus cooki*, se lle deu o rango de especie.

## Notas
Posición aconchegada

thumb|A posición aconchegada no sexo.

A **posición aconchegada** é á vez unha técnica de posición sexual e unha técnica de abrazos. A posición sexual aconchegada é unha forma de posición de entrada desde atrás, outra forma é a posición posición do can. A posición sexual aconchegada foi chamada unha das "catro posicións básicas".

## Práctica
Na posición de abrazos aconchegada, un compañeiro déitase nun lado cos xeonllos flexionados mentres que o outro está deitado coa súa fronte presionada contra as costas. A posición de abrazo aconchegada non se limita a dúas persoas.

Na posición sexual, o compañeiro de recepción estaría na posición aconchegada interior e o penetrador está na aconchegada exterior en preparación para a penetración de entrada traseira. Para a penetración, os compañeiros poden separar os seus corpos superiores, conectando só as pelves, e as súas pernas tamén poden descansar unhas sobre outras. O compañeiro que recibe pode levantar a parte superior do xeonllo para facilitar a penetración.

Durante a actividade sexual heterosexual, a parella penetrante pode acariciar o estómago da muller e estimular os seus peitos, a parte posterior do pescozo e as orellas e o clítoris. A muller pode estimular o seu propio clítoris ou o [[escroto] da súa parella. Ademais, o pene estimula a parte frontal da vaxina, e pode estimular unha área que se denomina comunmente *o punto G*. Xunto coa posición do can, esta pode ser a mellor posición desde a que estimular esta área.

As variacións nesta posición inclúen aos compañeiros deitados de lado cara a cara ou na posición das tesoiras. O sexo anal tamén é posible nesta posición, xunto co uso dun vibrador. Ambas as parellas controlan o ángulo e a profundidade de penetración, e as relacións sexuais lentas e de baixa intensidade poden durar moito tempo porque normalmente o home tarda máis en chegar ao orgasmo. Non obstante, hai pouca estimulación visual para calquera dos compañeiros, xa que non están enfrontados e non se pode ver completamente o corpo do outro. O pene tamén pode escorregar facilmente.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
*
### Outros artigos
* Posicións sexuais
Progressbar95

***Progressbar95*** é un xogo gratuíto para teléfonos móbiles Android ou iOS (iPhone e iPad) que atrae a nostalxia dos usuarios de sistemas operativos antigos como Windows 95 e Windows 98, etc.

## Xogabilidade 
O sistema de xogo é moi sinxelo, xa que só se precisa dunha man para tocar a pantalla mentres guía unha barra de progreso que hai que encher ata o 100%. Non obstante, o xogo ten varias etapas, obstáculos e opcións de actualización que manteñen a experiencia interesante.

### Sistema de xogo 
Hai varios tipos diferentes de bloques que caen desde a parte superior da pantalla. O xogador debería obter os bloques azuis: o azul escuro, que engade un 5% de progreso, ou o azul claro, que pode ofrecer máis progreso como bonificación. Canto máis se avance, máis difícil será a tarefa. Isto débese a que é necesario que os bloques entren en contacto coa parte baleira da barra de progreso. Se o xogador enche toda a barra con bloques azuis, recibe unha bonificación por ser un perfeccionista.

## Notas