open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Código penal

Un **código penal** é un conxunto unitario, ordenado e sistematizado das normas xurídicas punitivas dun Estado, é dicir, as leis ou un compendio ordenado da lexislación aplicábel en materia penal que busca a eliminación de redundancias, a ausencia de lagoas e a universalidade: isto é, que non existan normas penais vixentes fóra do compendio.
Os códigos penais son, en certo sentido, a facultade sancionadora do Estado. Desta maneira, o Estado mesmo a través do lexislador, busca evitar a aplicación de penas arbitrarias, xa que só pode ser sancionada penalmente unha conduta cando esta se consigna expresamente no mesmo código penal e coa sanción que este estabelece.

## Historia 
O primeiro código penal que recolleu os requisitos que, a partir da Ilustración, foron estabelecéndose sobre a forma dun corpo lexislativo moderno, foi o Código Penal francés, da época napoleónica (por iso tamén é denominado Código penal napoleónico), promulgado en 1810 coa finalidade de dar coherencia a un sistema xurídico case indescifrábel pola multitude de normas dispersas que existían.
Máis adiante a codificación penal foise estendendo por Europa (sobre todo polos países de Dereito continental) e por todos os territorios baixo os cales estes estados europeos tiñan influencia.

A idea xurídica da existencia de códigos é tipicamente burguesa e liberalista, dado que favorece os intercambios comerciais e de seguridade xurídica. Ademais, no caso do Código penal, permítelles aos cidadáns un maior coñecemento dos delitos, e non ser axuizados por actos delituosos que poderían descoñecer; polo anterior, septica de forma case unánime, e máis tendo en conta que a lei pode limitarse a estabelecer disposicións que modifiquen o código, é unha práctica que dista moito de estar erradicada completamente da práctica lexislativa.

Contemporaneamente, é infrecuente que a totalidade de lexislación penal dun país se atope no código penal, sendo o máis frecuente ter que remitir a leis penais especiais ou a outras leis, non penais, que teñen tamén contido penal; mesmo nos países, como sería o caso de España, que pretenden ter a totalidade da lexislación penal nun código penal, a utilización da técnica lexislativa coñecida como "lei penal en branco" obrigan a complementar a lexislación penal con extrapenal.

## Véxase tamén 
* Dereito penal
Campo de concentración de Arnao

dereita|miniatura|Anaco de mapa centrado no campo de concentración de Arnao (MTN50-0010-1944-nnn-Ribadeo).
O **campo de concentración de Arnao** foi un dos campos de concentración do franquismo, e funcionou entre 1938 e 1943 en Arnao (As Figueiras, Castropol), xunto á ría de Ribadeo. Tiña tres barracóns e chegou a albergar 300 prisioneiros, incluídas mulleres e nenos.

## Desenvolvemento 
alt=Monólito commemoración do campo concentración Arnao, erixido polos socialistas de Castropol. As placas din: 'En memoria de los hombres y mujeres que perseguidos por sus ideas aquí estuvieron confinados entre los años 1937 - 1942' (a superior) e '100 años de socialismo asturiano. Agrupación socialista de Castropol'. Pode observarse que os ataques son sucesivos.|miniatura|Monólito commemoración do campo concentración Arnao, erixido polos socialistas de Castropol.
Foi un dos 296 campos de concentración españois que máis xente tivo concentrada, e funcionou a partir da caída da fronte en Asturias na guerra civil española e durante os anos máis duros da represión franquista. No seu comezo os campos só eran para homes, pero despois tamén tiveron continxentes de mulleres, e nenos.

Os propios prisoneiros construíron tres barracóns de madeira pintados de gris escuro con capacidade para unhas cen persoas cada un, con liteiras de tres niveis, e dimensións de 32&nbsp;m×10,7&nbsp;m. Unha caseta de 6,5&nbsp;m×5,2&nbsp;m e un subterráneo usado para almacenar víveres completaban o conxunto principal.

Despois fíxose outro barracón para a gornición, unha Compañía, e aínda outro para enfermería, con 27 camas.

O conxunto quedou completado cunha casa usada como oficina administrativa e vivenda de oficiais, unha garita de garda, unha fonte de auga potable, e aínda outro edificio para cociña. As forzas da gornición tiñan tamén labores de vixilancia na entrada da ría de Ribadeo.

Na actualidade, no lugar hai un monólito levantado polos socialistas de Castropol, cunha placa na que pode lerse:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Arquivo histórico municipal de Ribadeo.
Le Jeu (filme)

***Le Jeu*** é un filme francés de 2018 dirixido por Fred Cavayé. Trátase dun remake do filme italiano *Perfetti sconosciuti*, de Paolo Genovese, estreado en 2016.

## Sinopse 
Durante unha cea de amigos, tódolos presentes deciden xogar a un «xogo». Todos deben pousar os seus teléfonos móbiles no medio da mesa. Cada mensaxe, chamada ou correo electrónico debe ser totalmente compartido cos demais.

## Personaxes 
* Bérénice Bejo como Marie
* Vincent Elbaz como Thomas
* Suzanne Clément como Charlotte
* Roschdy Zem como Marco
* Doria Tillier como Léa
* Grégory Gadebois como Ben
* Stéphane De Groodt como Vincent
* Fleur Fitoussi como Margot

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Nathalie Chifflet, « Petits massacres entre amis », *Le Républicain Lorrain*, Groupe Républicain Lorrain Communication, Woippy, 17 de outubro de 2018, p.&nbsp;21, 
### Ligazóns externas 
*
Miguel Mosquera Paans

**Miguel Mosquera Paans**, nado en Rotterdam en 1964, é un escritor galego.

## Traxectoria 
Estudou na Universidade de Granada, e é especialista en medicina natural.

Recompilou unha escolma de lendas de Ourense.

En 2013 acadou na Arxentina o Premio Internacional de Xornalismo de Investigación Ana María Agüero Melnyczuk.

Dende 2012 é columnista nas versións en papel e dixital do diario *La Región*. Tamén é columnista no Diario de Madrid

Foi panelista en Directo a tu CPU, Vitual Televisión, TV3 no Perú

Premio de Xornalismo Notas Migratorias César Vallejo 2020 no Perú outorgado pola Fundación Universidad Hispana. No ano 2023 foi distinguido como Doutor Honoris Causa en Dereitos Humanos pola Fundación Universidad Hispana do Perú.

## Obras
Colaborou tamén en varios catálogos de exposicións fotográficas e pictóricas.

### Obra en galego 
#### Ensaio e etnografía 
**A cidade de Ouro: lendas de Ourense*, AICA, 2009.
* *Lendas de Ourense*, Edicións do Cumio, 2011.
* *Ourense, dez mil anos nun xantar*, Embora Edicións, 2012.
* *A nosa botica: plantas medicinais*, Edicións do Cumio, 2013.

#### Novela 
* Viaxe a Lánsbrica, Urco Editora, 2012.

#### Obra colectiva 
* *As paisaxes de Acisclo*, Caixanova, 2010.

### Obra en castelán 
#### Ensaio e etnografía 
* *Leyendas de la ciudad de oro*, Editorial Casa Eolo, 2011.
* *San Esteban de Ribas de Sil : una historia de leyenda*, El taller del poeta, 2011.
* *Galicia, leyendas desde el confín del mundo*, Edicións do Cumio, 2012.
* *Las plantas medicinales de tu jardín*, Cydonia, 2018.

#### Novela 
* *¡Chihuahua!*, EC.O Ediciones Cívicas.O, Bilbao, 2014.

#### Poesía 
* *Archivos de la memoria y el mar*. Ilustracións de Acisclo Manzano. Armonía Universal, 2008.
* *Archivos del Atlántico*. Editorial Casa Eolo, 2011.

### Obras colectivas 
* *Putas de la fe*, Prodevys Editorial, 2012. ISBN 978-84-939000-1-4.
* "Lamento del desierto", poema en *Mil y un poemas saharauis II*, Editorial Biblioteca de las Grandes Naciones, 2013, p.&nbsp;55, libro dixital.
* "Fugaz serenata noctura", poema en *Un mismo vuelo*. Ediciones Universitarias de Valparaíso, Pontificia Universidade Católica de Valparaíso, Chile, 2015. ISBN  978-956-17-0644-6.
* "Cuando la sospecha susurra, la duda grita" capítulo 8º de *El Tragaluz de A  Chavasqueira*, novela de verán por entregas de *La Región*, 2016.
* *Antología LAIA IV. Certamen de poesía 2013 Aromas de ciudad*, 2013. ISBN 978142190820.

## Recoñecementos 
* Premio de Investigación Periodística Ana María Agüero Melnyczuk. Arxentina, 2013.
* 3º Premio do Certame Internacional de Poesía Yolanda Saenz de Tejada, El Bonillo, 2013.
* Gourmand World Cookbook Awards, Galego, sección *Lifestyle, body and soul/Culinary history*- Beixín, 2014.
* Gañador da Convocatoria Novos Talentos de Novela, Euskadi, 2014.
*Finalista do Premio Internacional de Novela Contacto Latino, Miami, USA, 2016.
*I Premio de Novela Célebre Internacional, 2020.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Artigos publicados en *La Región*  .
* El hombre que hay tras Chihuahua  .
Private Life (filme de 2018)

***Private Life*** é un filme estadounidense de 2018 escrito e dirixido por Tamara Jenkins. Está protagonizado por Paul Giamatti, Kathryn Hahn, Kayli Carter, Molly Shannon, John Carroll Lynch, Desmin Borges e Denis O'Hare. O filme céntrase na historia de Richard e Rachel, unha parella de escritores de mediana idade que tentan desesperadamente ter un fillo por tódolos medios posibles.

O filme estreouse o 18 de xaneiro de 2018 no Festival de Cinema de Sundance. Estreouse internacionalmente o 5 de outubro de 2018 a través de Netflix.

## Personaxes 
* Kathryn Hahn como Rachel Biegler
* Paul Giamatti como Richard Grimes
* Kayli Carter como Sadie Barrett
* Molly Shannon como Cynthia Grimes
* Denis O'Hare como Dr. Dordick
* Emily Robinson como Charlotte Grimes
* John Carroll Lynch como Charlie Grimes
* Desmin Borges como Sam
* Francesca Root-Dodson como Fiona

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Montegrande

Como topónimo **Montegrande** pode referirse a:

;En Galiza
***Montegrande**, lugar da parroquia de Partovia, no concello do Carballiño;
***Montegrande**, lugar da parroquia de San Vitoiro de Ribas de Miño, no concello do Saviñao;
***Monte Grande**, lugar da parroquia de Asados, no concello de Rianxo.

;Fóra de Galiza

;En Chile
***Montegrande**, localidade chilena da comuna de Paihuano.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Elvira Méndez

O nome de **Elvira Méndez** pode referirse a:
* 
* Elvira Méndez (864 - 921), consorte do rei Ordoño II.
* Elvira Méndez (finada en 1022), consorte do rei Afonso V o Nobre.
* Elvira Méndez de Faro, nobre galega do século XI.
Dunkleosteus

***Dunkleosteus*** (do alemán: Dunkle «escuro» e do grego antigo: *osteos* «óso») é un xénero de peixes placodermos artródiros que existiron a finais do período devoniano, dende hai preto de 380 até 360 millóns de anos, no Frasniense e Fameniense. Foron descritas algunhas especies e atopáronse numerosos fósiles en Norteamérica, Polonia, Bélxica e Marrocos.

Como outros diníctidos, os *Dunkleosteus* caracterizábase por ter unha cabeza acoirazada provista de mandíbulas con coitelas dentais pouco usuais. Aínda que outros placodermos rivalizaban con el en tamaño, *Dunkleosteus* é considerado un dos depredadores mariños máis feros e mortais que existiron. Con até seis metros de longo e unha tonelada de peso, este cazador estivo no cumio da cadea alimentaria do seu ambiente, e probablemente depredaba toda clase de fauna.

Novos estudos revelaron varios trazos tanto na súa alimentación e biomecánica como na súa ecoloxía e fisioloxía. Nas últimas décadas, *Dunkleosteus* logrou ser recoñecido na cultura popular, cunha gran cantidade de espécimes en exposición, e notables aparicións en medios de entretemento.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Elvira Méndez de Faro

**Elvira Méndez de Faro,** foi unha nobre galega do século XI, filla do conde Mendo Bermúdez de Faro e Aldara Gutérrez de Aranga.  
esquerda|miniatura|Vista actual da Torre de Hercules, antiga Torre medieval de Faro.
Herdou do seu pai propiedades nas Terras de Faro, territorio equivalente aos actuais concellos da Coruña, Arteixo e Culleredo.

Da súa nai, filla do conde Guterre Rodríguez, Elvira herdou o castelo de Aranga e o seu couto xurisdicional.

Casou con Froila Bermúdez, da familia Froilaz-Traba, unindo o seu patrimonio territorial ao da liñaxe. 

Do seu casamento naceron cinco fillos:

* Gonzalo Froilaz (- -1112), bispo de Mondoñedo.
* Pedro Froilaz (1075-1128), conde de Galiza e Trastámara.
* Rodrigo Froilaz (- -1133), almirante de Galiza e señor de Trasancos.
* Visclávara Froilaz, monxa no mosteiro de Xuvia.
* Adosinda Froilaz.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* López Sangil, Jose Luis - A Nobreza altomedieval galega. A familia Froilaz-Traba. Toxosoutos. 2005

{{Navbox|name=Árbore xenealóxica Elvira de Faro
|state={}
|title=Árbore xenealóxica|list1=

}}
BAE Systems

**BAE Systems plc** é unha compañía multinacional de defensa, seguridade e aeroespacial británica. A súa sede atópase en Londres e opera en todo o mundo. É o contratista de defensa máis grande de Europa e está entre as máis grandes do mundo; foi clasificada como a terceira maior en función dos ingresos de 2017. As súas principais operacións son no Reino Unido e nos Estados Unidos, onde a súa subsidiaria BAE Systems Inc. é un dos seis principais provedores do Departamento de Defensa estadounidense. Outros grandes mercados son Australia, India e Arabia Saudita, que xuntan ao redor do 20% das vendas totais de BAE. É o fabricante máis grande do Reino Unido. A compañía formouse o 30 de novembro de 1999 pola fusión de dúas empresas británicas: Marconi Electronic Systems (MES), a subsidiaria de General Electric Company plc (GEC) dedicada á electrónica de defensa e á construción naval, e British Aerospace (BAe), un fabricante de avións, munición e sistemas navais.

BAE Systems é a sucesora de varias compañías de fabricación de aeronaves, barcos, vehículos armados, armamento e electrónica de defensa, como Marconi Company, a primeira compañía comercial dedicada ao desenvolvemento e uso da radio; A.V. Roe and Company, unha das primeiras compañía do mundo de fabricación de aeronaves; de Havilland, fabricante do Comet, o primeiro reactor comercial do mundo; British Aircraft Corporation, cofabricante do Concorde; Supermarine, fabricante do Spitfire; Yarrow Shipbuilders, construtor dos primeiros destrutores da Royal Navy; Fairfield Shipbuilding and Engineering Company, pioneira no motor de expansión triplo e construtor do primeiro acoirazado do mundo; e Vickers Shipbuilding and Engineering, contrutor dos primeiros submarinos da Royal Navy. Dende a súa formación realizou varias compras, destacando as das compañías estadounidenses United Defense e Armor Holdings, e vendeu as súas accións en Airbus, Astrium, AMS e Atlas Elektronik.

BAE Systems está involucrada en varios grandes proxectos de defensa, incluído o Lockheed Martin F-35 Lightning II, o Eurofighter Typhoon, o submarino clase *Astute* e os portaavións clase *Queen Elizabeth*. BAE Systems está listada na bolsa de Londres e é un integrante do índice FTSE 100.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina da compañía
La Tierra

**La Tierra** foi o nome de varias publicacións:

****La Tierra***, periódico agrarista publicado en Pontevedra en 1913.
****La Tierra***, periódico editado en Madrid entre 1930 e 1935.

****La Tierra***, periódico publicado en Cartaxena entre 1900 e 1937.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*

*
Malaysia Airlines

**Malaysia Airlines Berhad (MAB)** (malaio: *Penerbangan Malaysia Berhad*), anteriormente coñecida como **Malaysian Airline System (MAS)** (malaio: *Sistem Penerbangan Malaysia*), comercializada como **Malaysia Airlines**, é unha aeroliña malaisiana que opera voos dende o aeroporto de Kuala Lumpur e dende centros de conexións secundarios en Kota Kinabalu e Kuching cara a destinos en Asia, Oceanía e Europa. Malaysia Airlines é a aeroliña nacional de Malaisia e membro da alianza Oneworld. A sede da aeroliña atópase no aeroporto de Kuala Lumpur. En agosto de 2014 o fondo de riqueza soberana do goberno malaisiano Khazanah Nasional, que entón era dono do 69,37% da aeroliña, anunciou a súa intención de mercar o resto das participacións aos accionistas minoritarios e sacar á compañía da bolsa malaisiana, renacionalizando así a aeroliña.

Malaysia Airlines ten dúas aeroliñas subsidiarias: Firefly e MASwings. Firefly opera voos regulares dende as súas dúas bases no aeroporto de Penang e no aeroporto de Subang. A aeroliña céntrase en cidades terciarias. MASwings céntrase nos voos dentro de Borneo. Malaysia Airlines ten unha frota de carga operada pola súa compañía irmá MASkargo, que xestiona voos de carga e a capacidade de carga de todos os voos de pasaxeiros de Malaysia Airlines.

Malaysia Airlines ten as súas raíces en Malayan Airways Limited, fundada en Singapur nos anos 30, e realizou o seu primeiro voo comercial en 1947. Foi bautizada como Malaysian Airways tras a formación da Federación de Malaisia en 1963. En 1966, tras o Acordo de independencia de Singapur de 1965, a aeroliña foi renomeada Malaysia-Singapore Airlines (MSA), antes de que os seus activos se dividisen en dúas aeroliñas nacionais seo¡paradas en 1972 Malaysian Airline System (MAS) e Singapore Airlines.

## Frota 
En novembro de 2018 a frota de Malaysia Airlines estaba formada polos seguintes avións:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web da aeroliña
Joaquín Míguez Barcia

**Joaquín Míguez Barcia**, nado en Pontevedra e finado en Ourense o 27 de febreiro de 1916, foi un xornalista galego.

## Traxectoria 
Estudou na Escola Industrial de Vigo. Emigrou a Buenos Aires en 1898. Despois residiu en Barcelona, militou no Partido Radical, participou na Semana Tráxica e estivo preso. Retornado a Pontevedra, foi correspondente en Pontevedra de *Noticiero de Vigo* e director de *La Tierra* (1913). Tamén foi correspondente de *Vida Gallega* en Pontevedra. En setembro de 1913 marchou a Vigo para ocupar o posto de redactor xefe de *Noticiero de Vigo*. En 1914 aprobou as oposicións de Facenda e foi desinado a Palencia. En decembro de 1914 pasou a Administración de Facenda de Ourense, onde morreu.

## Vida persoal 
Casou en Vigo con Gloria Pontanari Rodríguez en 1914.

## Notas
Iván Lindín Rodil

**Iván Lindín Rodil**, nado en Ribadeo o 5 de febreiro de 1975, é un deportista paralímpico galego.

## Palmarés 
A especialidade na que ten acadado máis éxitos é o tiro paralímpico, adestrado por Marciano Vázquez, co seguinte palmarés:
*Campión absoluto de España en 2018 en armas olímpicas R7 (Granada)
*Campión absoluto de España en 2018 en armas de aire comprimido R1 [tiro en pé] (Logroño)
*Subcampión de España en 2018 en armas olímpicas R3 [tiro tumbado] (Logroño)
*8º e 14º no Grand Prix Szczecing, Ran Premio Mundial R1 e R3 (Polonia)
*Campión de España en carabina sénior SH1 en 2017
*Subcampión de España en Carabina de aire en posición de pé, e 5º na mesma modalidade pero tumbado en 2015
*Campión de España en Carabina de aire, na posición de pé, e 6º na mesma modalidade pero tumbado, no ano 2014 (Granada). Este ano Iván proclamouse subcampión de España en tiro de Carabina de aire en posición de pé, e 5º na mesma modalidade pero tumbado.

## Outros 
Foi un dos atletas escollidos para o calendario Coca-Cola 2019.

## Notas
Guillermo Torrado Jáudenes

**Guillermo Torrado Jáudenes**, nado en Abanqueiro (Boiro) en 1873 e finado na mesma parroquia en febreiro de 1956, foi un político galego.

## Traxectoria 
Nos anos dez promoveu e presidiu na súa parroquia o Sindicato Agrícola Católico de San Cristóbal. Na ditadura de Primo de Rivera foi nomeado alcalde de Boiro en febreiro de 1924 até xaneiro de 1930. Nas eleccións municipais do 12 de abril de 1931 integrouse na candidatura da Unión Monárquica Nacional, que triunfou, pero ao ser anuladas as eleccións coa proclamación da República, quedou á marxe do xogo político. En 1932 fundou a Unión de Derechas de Boiro. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado delegado civil e alcalde en agosto para substituír o dimitido Bernardino López. Abandonou o cargo en febreiro de 1939.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Guillermo Torrado, exemplo de integridade e coherencia política
Atopeosis 666

***Atopeosis 666*** é o cuarto álbum de estudio do grupo de heavy metal español Gigatrón, publicado o 27 de febreiro de 2014, baixo o selo Dioses del Metal.

## Lista de cancións 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do álbum na páxina do grupo 
* Datos do álbum en itunes.apple.com
Trans World Airlines

**Trans World Airlines** (**TWA**) foi unha grande aeroliña estadounidense que existiu dende 1930 ata 2001. Formouse co nome Transcontinental & Western Air para operar unha ruta dende Nova York aos Ánxeles a través de St. Louis, Kansas City e outras paradas con avións Ford Trimotor. Con American, United e Eastern, foi unha das "Grandes Catro" aeroliñas domésticas dos Estados Unidos formadas na Conferencia Spoils de 1930.

Howard Hughes fíxose co control de TWA en 1939, e despois da segunda guerra mundial liderou a expansión da aeroliña para servie Europa, Oriente Medio e Asia, convertendo a TWA nunha segunda aeroliña nacional non oficial despois de Pan Am.[5] Hughes abandonou o control nos anos 60 e os novos xerentes de TWA mercaron Hilton International e Century 21 nun intento de diversificar os negocios da compañía.

Como a Lei de Desregulación Aérea de 1978 provocou unha onda de desaparición de aeroliñas, aparición doutras novas, e adquisicións nos Estados Unidos, TWA foi separada da súa compañía matriz en 1984. Carl Icahn fíxose co control de TWA tomou a compañía de forma privada nunha compra financiada por terceiros en 1988. TWA comezou a embargarse polas súas débedas, vendeu as súas rutas a Londres, experimentou o Capítulo 11 da Lei de quebras reestruturándose en 1992 e 1995, e a súa situación complicouse aínda máis despois do estoupido do voo 800 de TWA en 1996.

En 2001, TWA presentouse por terceira e última vez en bancarrota e foi mercada por American Airlines. American despediu a moitos dos antigos empregados de TWA tras os atentados do 11 de setembro de 2001 e pechou o seu centro de conexións en St. Louis hub en 2003.

TWA tiña a súa sede en Kansas City, Missouri, e planeaba converter o aeroporto de Kansas City no seu principal centro de conexións, tanto nacional como internacional, pero abandonou este plan nos anos 70. Posteriormente a aeroliña desenvolveu o seu maior centro de conexións no aeroporto de St. Louis Lambert. O seu principal centro de conexións transatlántico era o TWA Flight Center no aeroporto internacional John F. Kennedy de Nova York, unha icona arquitectónica deseñada por Eero Saarinen e completada en 1962.

## Notas
Toivakka

**Toivakka** é un municipio de Finlandia situado na rexión de Finlandia Central. En 2018 a súa poboación era de 2&nbsp;392&nbsp;habitantes. A superficie do termo municipal é de 413,94&nbsp;km2, dos cales 52,49&nbsp;km2 son auga. O concello ten unha  densidade de poboación de 3,83&nbsp;hab./km².

Limita cos concellos de Hankasalmi, Joutsa, Jyväskylä, Laukaa, Muurame e Kangasniemi, este último na rexión veciña de Savonia do Sur.

O concello é unilingüe en finés.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Toivakka
Arturo Sieira Alonso

**Arturo Sieiro Alonso**, nado en Boiro cara a 1890, foi un político galego.

## Traxectoria 
Estivo emigrado en Chile e Arxentina. Retornou a Boiro cara a 1920. Propietario dun serradoiro mecánico en Rebordelo. Na ditadura de Primo de Rivera foi concelleiro de Boiro. Logo da proclamación de República e da repetición das eleccións municipais en maio, foi elixido alcalde de Boiro o 20 de xuño de 1931. Dimitiu o 17 de agosto de 1931. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 a súa casa foi asaltada. Foi nomeado concelleiro en 1936.

## Vida persoal 
Casou en Chile con Sara Stone Sanhueza, e foi pai de Victor e Arturo Sieira Stone.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Benito Calo Beade

**Benito Calo Beade**, nado en Boiro, foi un político galego.

## Traxectoria 
Labrego de Insua Chan (Macenda) Coa proclamación de República, foi nomeado concelleiro da xestora municipal polo gobernador civil. Formou parte da agrupación local da ORGA. Elixido concelleiro o 31 de maio, logo da dimisión do alcalde Arturo Sieira Alonso o 17 de agosto de 1931, foi elixido alcalde de Boiro. A patir de 1934 declarouse membro do Partido Republicano Radical. Permaneceu no cargo até febreiro de 1936.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Linguas italodálmatas

As **linguas italo-dálmatas** é unha das dúas ramas coa que os autores de *Ethnologue* clasifican as linguas románicas occidentais.

## Clasificación 
*Ethnologue* considera que as linguas italo-dálmatas poden agruparse en sete linguas ou grupos dialectais amplos:

* Dalmáticoromance:
** **Dálmata** ou **dalmático** (Croacia) (†)
** **Istrioto** (Croacia) 
* **Italorromance centromeridional**
** **Xudeoitaliano centromeridional** (Italia)
** **Italiano-estándar** (Italia)
** **Romanesco** (Italia)
** **Napolitano** (Italia)
** **Siciliano** (Italia)
** **Corso** (Francia)

## Notas
Premio Fina Casalderrey de Literatura Infantil pola Igualdade

O **Premio Fina Casalderrey de Literatura Infantil pola Igualdade** é un certame literario que recoñece obras que fomentan a igualdade de xénero. Convócao desde o ano 2018 Baía Edicións, e recoñece a figura de Fina Casalderrey ao tomar o seu nome. 

## Obras galardoadas 
*2018: *A reconquista* de Antía Yáñez e *Vermella!* de Sabela Losada Cortizas ex aequo
*2019: *O País do Gran Furado* de Xerardo Quintiá.
*2021: *A pita xefa* de Marta Lado.
*2023: *E que vai ser* de Adelaida Vidal.
*2025: *O segredo das Cíes* de Ana Rebeca Fernández González

## Notas
Uurainen

**Uurainen** (en sueco *Urais*) é un municipio de Finlandia situado na rexión de Finlandia Central. En 2018 a súa poboación era de 3&nbsp;743&nbsp;habitantes. A superficie do termo municipal é de 372,26&nbsp;km2, dos cales 24,27&nbsp;km2 son auga. O concello ten unha  densidade de poboación de 10,76&nbsp;hab./km².

Limita cos concellos de Jyväskylä, Laukaa, Multia, Petäjävesi, Saarijärvi e Äänekoski, todos eles pertencentes á súa mesma rexión. O centro administrativo de Uurainen encóntrase a 32&nbsp;km da capital da rexión, Jyväskylä.

O concello é unilingüe en finés.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Uurainen
Cascallo

miniatura|250x250px|Cascallos.
:Para cascallo como material granular, véxase grava.
Denomínase **cascallo** ao fragmento ou resto de material que provén do refugallo da construción, remodelación ou demolición de estruturas.

## Tipos de cascallo 
Existen dous tipos de cascallos:

* os refugallos (fragmentos) de elementos prefabricados, como materiais de cerámica, bloques de cemento, demolicións localizadas etc.
* os refugallos (restos) de materiais elaborados na obra, como formigón e morteiros, que conteñen cemento, cal, area e pedra.

Os cascallos de construción compóñense de restos e anacos de materiais, mentres os de demolición están formados practicamente só por fragmentos, tendo por iso maior potencial cualitativo comparativamente cos cascallos de construción.

## Máquina trituradora de cascallos 
miniatura|Esquema do principio de funcionamento da **trituradora** de mandíbula.

### Trituradora fixa 
* Trituración primaria: trituradora de mandíbulas
* Trituración secundaria: trituradora de impacto
* Trituración terciaria: trituradora de cono

### Trituradoras móbiles 
* Trituración primaria: trituradora móbil de mandíbulas
* Trituración secundaria: trituradora móbil de impacto
* Trituración terciaria: trituradora móbil de cono

## Notas
Cinelândia

**Cinelândia** é o nome popular da zona da contorna da Praça Floriano, no centro da cidade de Río de Xaneiro, no Brasil, englobando a área dende a Avenida Rio Branco ata a rúa Senador Dantas, e da Evaristo da Veiga ata a Praça Mahatma Gandhi, onde antigamente estaba situado o Palácio Monroe.

## Descrición 
A Praça Floriano ten unha lixeira forma de trapecio. Está delimitada pola Avenida Rio Branco e polas rúas Araújo Porto Alegre, 13 de Maio e Evaristo da Veiga. Algunhas rúas veciñais, como Álvaro Alvim, Praça Mahatma Gandhi e a rúa do Passeio tamén son englobadas dentro de Cinelândia.

## Historia 
[miniatura|Cinelândia nunha fotografía de 1919, co monumento a [Floriano Peixoto no centro da praza.]]
A Praça Floriano está situada nunha zona aberta durante as obras de construción da Avenida Central, hoxe en día coñecida como Avenida Rio Branco. Ocupa parte do terreo do antigo Convento da Ajuda, construído no século XVIII e destruído na primeira década do século XX.

A idea de transformar a nova praza, cercada polos edificios da Biblioteca Nacional, a Câmara Municipal, o antigo Supremo Tribunal Federal, o Palácio Monroe e o Theatro Municipal nunha versión brasileira do Times Square vén do empresario Francisco Serrador, español radicado no Brasil e propietario de casinos, cines, teatros e hoteis.

O nome *Cinelândia* popularizouse a partir da década de 1920, xa que nesa época decenas de teatros, clubs, bares e restaurantes instaláronse na zona, converténdose en referencia do lecer na cidade.

Cinelândia foi tamén escenario dalgunhas das manifestacións políticas máis importantes da historia do Brasil. Sendo hoxe en día o lugar favorito para exhibicións de activistas políticos nacionalistas e de esquerda.

Coa popularización dos centros comerciais, os locais de lecer foron abandonando pouco a pouco a Praça Floriano, quedando só actualmente o cinema *Odeon*.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Cinelândia: a Broadway brasileira no Rio de Janeiro
Vetranión

**Flavio Vetranio Augusto**, tamén denominado **Vetranión**, ou de xeito incorrecto **Vetranio ou Vetriano,** foi un militar romano que se converteu en emperador romano no 350, e morreu no 356. Pertenceu ao grupo de emperadores que se catalogan como "usurpadores do trono imperial".

## Traxectoria 
Vetranión, naceu na provincia romana de Mesia (actual Serbia) nalgún momento do século III. De moi novo alistouse no exército, e posteriormente, gobernador de Iliria onde estivo durante moito tempo, polo emperador Constante.

Durante a diarquía de Constante e Constancio II (augustos ou emperadores da parte occidental e oriental do imperio, respectivamente), Vetranio estaba ao mando das lexións de Iliria e Panonia, cando no 350 Constante foi derrotado e o trono usurpado por Magnencio que se proclamou emperador de Occidente. Aínda que o seu primeiro impulso foi o de escribir a Constancio II para lle garanti-la súa fidelidade e pedir permiso para perseguir e castigar aos rebeldes, foi convencido por Constantina, a irmá máis vella de Constancio e filla de Constantino I, o Grande, para que se proclamara emperador. Probablemente pensaba que Vetranión, considerado un oficial prudente e reputado, podía protexela a ela e a súa familia contra o usurpador mentres Constancio estaba en campaña contra os persas; aínda que autores como Gibbon atribúen a súa ambición a un plan preconcibido. Finalmente, aceptou a púrpura a comezos de marzo de 350 en Sirmium, polo que é considerado un usurpador e, de seguido, cuñou moedas co seu nome e o título de Augusto en lugar do de César. De tódolos xeitos, mandou recado a Constancio de que se subordinaba á súa obediencia. Constancio que estaba en campaña contra os persas e desexaba recobrar a zona occidental en mans de Magnencio, non tivo máis remedio que acepta-la situación e finxiu crer no seu apoio e mandoulle recursos e un diadema.

A situación complicouse cando Vetranión se uniu a Magnencio e acordaron ofrecer a Constancio unha triarquía a condición do recoñecemento deles dous como augustos, do seu dominio das provincias occidentais e de que deixara as armas. Mais cando Constancio rematou a campaña, foise contra eles, rexeitou as condicións de Magnencio e acordou unha conferencia con Vetranión o 25 de decembro, preto de Sardica (na Mesia superior) para intentar atraelo ao seu bando. Alí, Vetranión, decidiu abdicar do poder que exercera durante pouco menos de dez meses a favor de Constancio, que o tratou con gran consideración e permitiu que se retirara a Prusa ad Olimpum (actual Bursa, Turquía) en Bitinia, onde pasou o resto da súa vida, en tranquilidade e profesando a relixión cristiá da que era adepto. Morreu en 356.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*

### Outros artigos 
* Lista de emperadores romanos

### Ligazóns externas 
*De imperatoribus Romanis (enciclopedia on-line dos emperadores romanos), (en inglés) 
*Acuñacións de Vetranión (en inglés)
Linguas románicas orientais

miniatura|300px
As **linguas balcorrománicas** ou **románicas orientais** son un conxunto de linguas románicas ou “neolatinas” faladas nos Balcáns, principalmente en Romanía e Moldova. A maioría destas linguas difiren das linguas románicas occidentais porque teñen unha grande influencia eslava tanto no léxico como na fonoloxía.

## Lista de linguas balcorrománicas 
As linguas balcorrománicas son:

* **Románico panónico** (Pannonia, lingua morta)
* Romanés-moldovo (Romanía, Moldova e Serbia)
* Istrorromanés (Croacia)
* Arromanés (Grecia, Bulgaria, Macedonia do Norte, Albania, Serbia)
* Meglenorromanés (Grecia)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
*
*
Muñás, Valdés

**Muñás** é unha parroquia do concello asturiano de Valdés, en España.
Así mesmo, unha das poboacións que forman parte de devandita parroquia recibe o mesmo nome. Destacan dúas construcións indianas, palacetes coñecidos como "Torres". A paisaxe é a típica do occidente asturiano, moi verde con amplas pradarías e bosques. Segundo o INE, no ano 2017 tiña unha poboación de 315 habitantes, dos cales 158 eran homes e 157 mulleres. .

A parroquia relixiosa recibe o nome de San Juan de Muñás, correspondente ao Arciprestado de Luarca, Diocese de Oviedo. A advocación é San Xoán Bautista. Nun documento do 20 de xaneiro de 905 aparece citado como propiedade do Mosteiro de Corias (Cangas del Narcea).

A economía local baséase, practicamente na súa totalidade, na agricultura e a gandaría.

Está a xurdir un mercado hoteleiro de casas rurais.

## Historia 
Segundo o *Diccionario Geográfico Estadístico Madoz*, de 1845, naquelas datas a parroquia de Muñás contaba con 300 casas, unha poboación de 300 veciños, 1800 almas. Dispón dun clima tépedo e san. Nesta localidade naceu o conde Nuño Peláez.

En Ferrera de los Gavitos, está a casa soar do Marqués de Ferrera cuxo primeiro titular foi Juan Alonso de Navia Arango (Século XVIII). Consérvanse dous palacios, un o Palacio do Marqués de Ferrera en Luarca e outro o Palacio do Marqués de Ferrera en Avilés.

## Monumentos 
A igrexa de San Juan erixiuse en 1897. Consta dunha planta de cruz latina, cuberta por tellado a dúas vertentes. A portada a forma unha torre de planta cadrada rematada por un campanario de cuberta a catro augas. Flanqueando a torre por dous lados hai un pórtico estendido polos muros laterais, dispón de tellado a unha vertente sostido por varias columnas colocadas sobre antepeito.

O interior está formado por unha única nave, e capelas laterais que forman un cruceiro cuberto con bóveda de aresta, e cabeceira plana.

O exterior do templo está revogado, agás os perpiaños de vans e esquinas.

## Poboacións 
## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
* 
*
José Núñez Souto

**José Núñez Souto**, nado cara a 1908 e finado en Melide o 9 de agosto de 1974, foi un político galego.

## Traxectoria 
En maio de 1960 foi nomeado alcalde do concello de Melide. Permaneceu no cargo até 1970. Finou en Melide o 9 de agosto de 1974 aos 66 anos.

## Recoñecementos 
Unha rúa de Melide leva o seu nome.
## Vida persoal 
Casou con Adelaida Parra Galdeano.
## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
*
José Ares Lois

**José Andrés Ares Lois**, nado en 1923 e finado no Barreiro (Melide) o 31 de decembro de 2004, foi un mestre e político galego.

## Traxectoria 
Rexentou unha academia en Melide. Foi director do colexio número 1. Foi nomeado alcalde do concello de Melide en 1970. Permaneceu no cargo até febreiro de 1974. Como director do Colexio Nacional Comarcal de Melide, foi acusado de irregularidades na xestión en 1975. Despois foi inspector de Educación.

## Recoñecementos 
Unha rúa de Melide leva o seu nome.

## Vida persoal 
Casou con Carmen Casal Mariño e foi pai de María José Ares Casal.

## Notas
Rexións de Finlandia

Finlandia está dividida en 19 rexións, denominadas en lingua finesa *maakunta* e en sueco *andskap*. As rexións están gobernadas por consellos rexionais, que serven como foros de cooperación para os concellos da rexión. As principais funcións das rexións son os plans rexionais e o desenvolvemento de empresas e da educación. Ademais, os servizos da sanidade pública adoitan organizarse en base ás rexións. Actualmente a única rexión na que se celebra unha elección popular para o cosello é Kainuu. Outros consellos rexionais son elixidos polos consellos municipais, enviando cada consello municipal representantes en proporción á súa poboación.

Ademais da cooperación intermunicipal, que é responsabilidade dos consellos rexionais, hai 15 Centros de Desenvolvemento Económico, Transporte e Medio Ambiente (en finés: elinkeino-, liikenne- ja ympäristökeskus, abreviado ely-keskus), que é responsable da administración local de traballo, agricultura, pesca, bosques e asuntos empresariais. Cada un deles é responsable dunha ou máis rexións de Finlandia, e inclúe oficinas do Ministerio de Traballo e Economía, Transporte e Comunicacións, e Medio Ambiente. As oficinas das Forzas Armadas Finlandesas son responsables dos preparativos de defensa e da administración do servizo militar obrigatorio na rexión.

## Rexións 
### Antigas rexións 
Como no caso das federacións provinciais e as asociacións sub-rexionais antes de 1994, prodicíronse pequenas mudanzas dentro das provincias dende 1994, principalmente nos municipios individuais.

Dende 1994, tan só unha rexión desapareceu, cando a rexión de Uusimaa Oriental uniuse á de Uusimaa a principios de 2011.

## Notas 
;Referencias
Shanghai Airlines

**Shanghai Airlines** (chinés: 上海航空公司; pinyin: *Shànghǎi Hángkōng GōngSī*; shanghainés: Zånhae Onkoen Gungseh) é unha aeroliña chinesa con sede en Shanghai. É unha subsidiaria de China Eastern Airlines, pero as súas operacións permaneceron separadas tras a súa fusión, mantendo distintas marcas e libreas. Shanghai Airlines opera servizos domésticos e internacionais. As súas bases son aeroporto de Shanghai-Pudong e o aeroporto de Shanghai-Hongqiao. A aeroliña é un membro afiliado da alianza SkyTeam xunto coa súa compañía nai.

## Frota 
En decembro de 2018, the Shanghai Airlines fleet consists of the following aircraft:

## Notas
Ararteko

O **Ararteko** é o defensor do Pobo do País Vasco. É un alto comisionado do Parlamento Vasco para a defensa dos dereitos das persoas en relación coas actuacións e políticas públicas das administracións públicas da Comunidade Autónoma do País Vasco (Goberno Vasco, deputacións forais, concellos ou organismos públicos dependentes dalgunha desas administracións). Na actualidade, Manu Lezertua é o Ararteko no País Vasco.

En Navarra tamén se denomina en éuscaro *Ararteko* ao Defensor do Pobo da comunidade foral.

## Lista de arartekos 
* 1989-1995: Juan San Martín Ortiz de Zárate
* 1995-2000: Xabier Markiegi Candina
* 2000-2004: Mercedes Agúndez Basterra (en funcións)
* 2004-2014: Íñigo Lamarca Iturbe
* 2015: Julia Hernández Valles (en funcións)
* Dende 2015: Manuel Lezertua Rodríguez

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web oficial
Shenzhen Airlines

**Shenzhen Airlines** (chinés: 深圳航空; pinyin: *Shēnzhèn Hángkōng*) é unha aeroliña chinesa con sede no aeroporto de Shenzhen-Bao'an no distrito de Bao'an de Shenzhen, Guangdong. É membro da alianza de aeroliñas Star Alliance dende 2012, e no presente é unha das dúas aeroliñas chinesas en pertencer a ela xunto con Air China.

A aeroliña opera un total de 137 rutas domésticas en 58 aeroportos chineses, ademais de 9 rutas internacionais. No ano 2010  a aeroliña transportou 16,5 millóns de pasaxeiros, un 9% máis que o ano anterior.

## Frota 
En novembro de 2018 a frota de Shenzhen Airlines estaba formada polos seguintes avións:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web da aeroliña
Catalunya en Comú-Podem

**Catalunya en Comú-Podem** é unha coalición política catalá de esquerdas creada para as eleccións ao Parlamento de Cataluña de 2017, formada por Catalunya en Comú, Podem, Barcelona en Comú, Iniciativa per Catalunya Verds e Esquerra Unida i Alternativa e co apoio tamén de Equo Catalunya. A candidatura foi liderada por Xavier Domènech.

É sucesora da coalición Catalunya Sí que es Pot creada para as eleccións ao Parlament de 2015. Catalunya en Comú-Podem obtivo 8 escanos, 7 por Barcelona e 1 por Tarragona, 3 menos que a súa antecesora.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial
Manuel Baltar Santaló

**Manuel Baltar Santaló**, nado en Padrón en 1897 e finado no mesmo concello o 5 de xuño de 1981, foi un farmacéutico galego.

## Traxectoria 
Fillo de Ernesto Baltar Cortés. Foi farmacéutico en Padrón.

## Vida persoal
Casou con Pilar Montero Moreno en 1932, e foi pai de Ernesto, Isabel, Manuel, Oscar, Pilar e Gerardo Baltar Montero.

## Notas
Ramón Baltar Feijoo

**Ramón Baltar Feijoo**, finado en Madrid o 24 de setembro de 2014, foi un avogado galego.

## Traxectoria 
Fillo de Ernesto Baltar Santaló. Foi avogado en Padrón. Os seus fillos doaron o seu fondo documental á Fundación Rosalía de Castro.

## Vida persoal 
Casou en Madrid en 1971 con Carmen García-Peñuela Negrón e foi pai de Dolores, Yago e Ernesto Baltar García-Peñuela.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Premio de Investigación Ramón Baltar Feijoo
### Ligazóns externas 
* A propósito del legado de Ramón Baltar Feijóo
Viitasaari

**Viitasaari** é unha cidade de Finlandia situada na rexión de Finlandia Central. En 2018 a súa poboación era de 6&nbsp;368&nbsp;habitantes. A superficie do termo municipal é de 1&nbsp;589,13&nbsp;km2, dos cales 340,67&nbsp;km2 son auga. O concello ten unha  densidade de poboación de 5,10&nbsp;hab./km².

Limita cos concellos de Kannonkoski, Kinnula, Kivijärvi, Pihtipudas, Äänekoski, Keitele e Vesanto, estes dous últimos pertencentes á rexión veciña de Savonia do Norte.

O concello é unilingüe en finés.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Viitasaari
Ernesto Baltar Feijoo

**Ernesto Baltar Feijoo**, nado en Padrón en 1943 e finado en Pontevedra o 26 de xaneiro de 2021, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Ernesto Baltar Santaló. Avogado en Pontevedra, foi presidente do Liceo Casino de Pontevedra. Pertenceu a Democracia Cristiá de Ruíz Giménez, despois ao Partido Galeguista e foi militante de Coalición Galega. Foi candidato de Coalición Galega ao Congreso pola provincia de Pontevedra en 1986. Concelleiro de Pontevedra dende 1987 como independente na lista de Alianza Popular, foi portavoz do grupo municipal de AP no concello de Pontevedra. En 1989 integrouse no PPdeG. Foi vogal da comisión de calidade do Consello Social da Universidade de Vigo.

## Notas
V2X

miniatura|Exemplo de prevención de choque usando tecnoloxía V2V
**V2X**, acrónimo en inglés de *Vehicle to everything*, é unha tecnoloxía de ADAS que serve como conxunto identificativo dos sistemas de comunicación do vehículo, onde información dos sensores acoplados no mesmo é transmitida ao exterior por banda larga, con baixo tempo de atraso e alta redundancia garantindo a seguridade na transmisión da mensaxe.

## Descrición 
O estándar V2X conforma un protocolo Wifi propio adicado á automoción, o IEEE 802.11p (parte do ''IEEE's WAVE*, ou *Wireless Access for Vehicular Environments program*), na frecuencia adicada centrada na banda dos 5.9&nbsp;GHz. A normativa IEEE 802.11p, finalizada no ano 2012, emprega os principios da Dedicated Short-Range Communications (DSRC) nos Estados Unidos, e os da ITS-G5 para Europa descritos na *European Cooperative Intelligent Transport Systems* (C-ITS).

As comunicacións V2X vía 802.11p emítense baixo a liña de visada dos sensores do vehículo: cámara, radar e LIDAR.

Características funcionais dentro do 802.11p inclúen un rango curto (menos de 1&nbsp;km), baixo atraso do sinal (~2ms) e alta confianza da transimisión. 

Así mesmo o IEEE 802.11p non é dependente da cobertura dunha rede de telefonía móbil, o vehículo emite o sinal vía TCU (unidade de telecomunicación) embebida no propio automóbil. E unidades da bordo  --  (OBUs) -- e na vía pública -- (RSUs) -- xa dispoñíbeis por provedores da automoción como NXP, Marvell, Renesas Electronics ou Redpine Signals, garanten o funcionamento.

## Variantes 
V2X é o paraugas identificativo dos diferentes subtipos de comunicación do vehículo con terceiros :

(V2V) acrónimo en inglés de *vehicle-to-vehicle*. Cobre os casos de aviso ante colisión contra outro vehículo, atoamento ...
(V2I) acrónimo en inglés de *vehicle-to-infrastructure*. Cobre os casos de aviso ante exceso de velocidade, aparcamento electrónico, pago de autoestradas, activar paso de semáforos para ambulancias e vehículos con prioridade ... 
(V2P) acrónimo en inglés de *vehicle-to-pedestrian*. Cobre os casos de aviso ante colisión contra un peón.
(V2N) acrónimo en inglés de *vehicle-to-network''. 

## Véxase tamén 
* Sistemas avanzados de asistencia ao condutor

## Notas
Sud Aviation Caravelle

O **Sud Aviation Caravelle** é un reactor francés de pasaxeiros de alcance curto/medio. Ten a distinción de ser o primeiros avión de pasaxeiros a reacción desenvolvido para o mercado do curto e medio alcance.

O desenvolvemento do Caravelle polo fabricante francés SNCASE, unha compañía que tiña gañas de producir un avión de pasaxeiros que utilizase a nova tecnoloxía da propulsión a reacción, comezou a principios dos anos 50. Co obxectivo de conseguilo, SNCASE asociouse con compañías británicas como de Havilland (que proporcionou deseño e compoñentes que desenvolvera para o seu propio reactor de pasaxeiros, o de Havilland Comet) e Rolls-Royce Limited (o provedor do motor do Caravelle, o Rolls-Royce Avon). A meirande parte do desenvolvemento do avión, incluído o seu voo de estrea o 27 de maio de 1955, foi realizado por SNCASE. Na época na que o Caravelle entrou en servizo o 26 de abril de 1959 a firma fusionárase no conglomerado Sud Aviation.

Aos poucos anos de entrar en servizo o Caravelle converteuse nun dos reactores de pasaxeiros de primeira xeración máis exitoso de Europa. O avión logrou importantes vendas para operadores en toda Europa e ata logrou penetrar no mercado dos Estados Unidos, pedindo United Airlines 20 unidades. O Caravelle estableceu o motor montado a popa e a configuración de á limpa que aínda é usado no presente en avións de pasaxeiros pequenos.

## Variantes 
## Notas
Lonquimay

miniatura|190px|Espazos naturais na comuna en verán.

**Lonquimay** é unha comuna e cidade da provincia de Malleco, na rexión de Araucanía. A cidade atópase a uns 123 quilómetros da capital rexional Temuco. A súa área comunal é duns 3.914,2&nbsp;km2, e en 2012 a comuna tiña unha poboación dun total de 9.925 habitantes (INE 2012). Lonquimay foi fundada no 1897 co nome de *Villa Portales*. Esiste tamén un volcán activo co nome da comuna (Volcán Lonquimay). Ten unha altitude media duns 2.997 metros sobre o nivel do mar.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lagoa Icalma
* Lagoa Galletué
* Volcán Lonquimay

### Ligazóns externas 
* Website do Municipio de Lonquimay
Quemchi

**Quemchi** é unha comuna chilena da Rexión dos Lagos, localizada na Provincia de Chiloé, cuxa capital é o pobo do mesmo nome. A comuna comprende un sector da costa nororiental da illa Grande de Chiloé, entre Ancud e Dalcahue, a illa Caucahué, o illote de Aucar e o grupo de illas Chauques, composto por Añihué, Mechuque, Voigue, Cheñiao, Butachauques, Tac e Aulín.

A comuna constitúese de:
* Lliuco
* Huite
* Quemchi
* Aucar
* Montemar
* Choen
* Colo
* Quicaví

Na mesma comuna está a vila de Quicaví, o sitio considerado en que na mitoloxía se encontra a cova dos bruxos de Chiloé.

Dentro da comuna atópanse 1 das 16 igrexas de madeira do Arquipélago de Chiloé que foron declaradas Patrimonio da Humanidade pola Unesco.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Illa de Chiloé
* Igrexas de Chiloé
* Mitoloxía de Chiloé

### Ligazóns externas 
* Website do Municipio de Quemchi