open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Castro de Belesar

O **castro de Belesar**, tamén chamado **Coto do Castro**, é un castro situado na parroquia de Belesar, no concello pontevedrés de Baiona.

## Morfoloxía 
Consta dun recinto fortificado situado sobre un promontorio. Está defendido naturalmente polo río e aprécianse traballos de aterrazamento do terreo nas áreas restantes do recinto.

O castro está moi alterado por movementos de terras e pola construción de muros de contención, casas e edificios auxiliares.

## Arqueoloxía 
Non se ten noticia de que se teñan realizado campañas arqueolóxicas.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castro
* Cultura castrexa
* Castros da provincia de Pontevedra

### Ligazóns externas 
* Catálogo do patrimonio cultural. PXOM de Baiona. Novembro do 2007.
Jan Bronner

**Jan Bronner**, nado en Zijpe o 24 de decembro de 1881 e finado en Laren o 18 de maio de 1972, foi un escultor neerlandés.

## Traxectoria
Naceu nunha vila de campesiños no pólder de Zijpe, fillo dun pintor. Criouse en Haarlem, onde o seu pai atopara traballo. Na escola primaria axiña destacou polo seu talento para o debuxo e a pintura.
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Lista de obras de Jan Bronner
Télex-Chile

**Télex-Chile Comunicacións Telegráficas S.A.** foi unha empresa de telecomunicacións presente en Chile que principalmente se dedicou ao servizo de telegrafía, os cales eran enviados a través dunha rede de Télex parecida á rede telefónica. Cando se masificou o servizo telefónico, tanto residencial como celular, e o uso de Internet en Chile, o servizo de telegramas diminuíu, extinguíndose a empresa. Actualmente só ten existencia legal pero xa non realiza a función primordial para a cal foi creada, o servizo de telegrafía.
Johan Limpers

**Johan Limpers**, nado en Heemstede o 2 de agosto de 1915 e finado en Ámsterdam o 10 de xuño de 1944, foi un escultor dos Países Baixos.

## Traxectoria
Johan Limpers recibiu a súa formación na Academia Estatal en Ámsterdan, onde foi alumno de Jan Bronner. A súa obra, monumental, mostra unha gran sensibilidade e inclúe numerosos retratos. En 1940 gañou unha medalla de prata no Premio de Roma e empatou no concurso de arte monumental.

Na Segunda Guerra Mundial foi membro da resistencia, motivo polo cal foi fusilado nas dunas de Overveen. Posteriormente foi soterrado no Eerebegraafplaats Bloemendaal de Overveen.
## Vida persoal
Estaba casado coa escultora Katinka van Rood, tamén membro da resistencia.

## Notas
## Véxase tamén
Tōru Honda

**Tōhru Fonda** é a protagonista da manga e anime Fruits Basket. A súa natureza altruísta, corazón benigno, e actitude xeralmente alegre outórganlle un lugar especial na historia. As súas mellores amigas son Arisa Uotani e Saki Hanajima. Os seus pais xa morreran antes de que comezase a historia, deixándoa orfa e vivindo soa. O autor afirma que ela foi o primeiro personaxe que creou para a serie. Tohru identifícase cunha Bóla de Arroz por sentirse diferente. Tohru ademais é un nome masculino, por iso no anime vese que a chaman Tohru-kun.
O Castro, Marzoa

O **castro do Castro** é un castro situado na parroquia de Marzoa, no concello coruñés de Oroso.

## Morfoloxía 
Consta dun recinto fortificado hoxe en día desaparecido. Non se conservan estruturas visibles identificables.

## Arqueoloxía 
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castro
* Cultura castrexa
* Castros da provincia da Coruña

### Ligazóns externas 
* Catálogo do patrimonio. PXOM de Oroso. Febreiro do 2005.
Masacre de Ramallo

**Masacre de Ramallo** é o nome co que se coñece na Arxentina un episodio político-policial que ocorreu o 17 de setembro de 1999 na localidade de Villa Ramallo, provincia de Buenos Aires. O feito provocou a renuncia do Ministro de Seguridade bonaerense, Osvaldo Lorenzo, e a disolución do Grupo Especial de Operacións (GEO) da Departamental Paraná.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Nova no diario Clarín
Novo cinema alemán

[miniatura|dereita|[Volker Schlöndorff, representante do Novo cinema alemán.]]

O **Novo cinema alemán** (en alemán *Neuer Deutscher Filme*), é o nome dado no medio cinematográfico de Alemaña ao período comprendido entre as décadas de 1960 e 1980. Na industria alemá creará o seu propio star-system, usará longos travellings e planos de longa duración que favorecerán a improvisación dos actores, simplificando a montaxe posterior, posuirá un certo estilo documental ao modo naturalista francés.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Deutsches Filminstitut
Alfred de Musset

**Alfred Louis Charles de Musset**, nado en París o 11 de decembro de 1810 e finado na mesma cidade o 2 de maio de 1857, foi un escritor francés.

## Traxectoria 
Empezou a estudar ós nove anos no colexio Henri-IV, onde obterá en 1827 o premio de disertación literaria no Concurso Xeral. Grazas a Paul Foucher, cuñado de Victor Hugo empeza ós seus 17 anos a frecuentar *O Cenáculo*, o salón de Charles Nodier na biblioteca do Arsenal.

Despois de exercitarse coa medicina, o dereito, o debuxo, o inglés e o piano, é un dos primeiros románticos. Ós seus 20 anos a súa notoriedade literaria vai acompañada dunha dubidosa reputación alimentada pola súa faceta dandy.

Desde 1833 até 1835 é o apaixonado amante de George Sand. Como poeta publica os seus *Contos de España e Italia*. Os seus poemas máis soados son *Rolla e as noites*. Tamén escribe algunhas comedias: *O candelabro*, *Non chancemos co amor*, *Non hai nada que xurar*. Tamén escribe novelas en prosa como *A Confesión dun fillo do século*, dedicada a George Sand.

Foi bibliotecario do Ministerio do Interior durante a Monarquía de xullo e logo destituído en 1848. Máis tarde tamén foi bibliotecario do Ministerio de Instrución Pública durante o Segundo Imperio.

Recibiu a Lexión de Honra o 24 de abril de 1845 ó mesmo tempo que Balzac e é elixido membro da Academia Francesa en 1852.

## Obra 
[miniatura|Tumba en [Père Lachaise. Obra do escultor Jean Auguste Varre.]]
* 1824 - *À ma mère*.
* 1826 - *À Mademoiselle Zoé le Douairin*.
* 1828 - *Un rêve*, ''L'Anglais mangeur d'opium*.
* 1829 - *Pemières poésies*.
* 1830 - *Contes d'Espagne et d'Italie*, *La quittance du diable*.
* 1831 - *La coupe et les lèvres, Namouna*.
* 1832 - *Spectacle dans un fauteuil*, *A quoi rêvent les jeunes filles*.
* 1833 - *Lorenzaccio*, *Les caprices de Marianne*, *Rolla*, *André del Sarto*.
* 1834 - *Fantasio*, *On ne badine pas avec l'amour*, *Une nuit vénitienne*, *Perdican*, *Camille et Perdican*.
* 1835 - *La quenouille de Barberine*, *La nuit de mai*, *La nuit de Dêcembre*, *Le chandelier*.
* 1836 - *Il ne faut jurer de rien*, *Lettre à M. de Lamartine*, *Faire sans dire*, *La nuit d'août*, *La confesión d'un enfant du siècle*.
* 1837 - *Un caprice*, *La nuit d'octobre*, *À la Malibran*, *Emmeline*, *Les deux maîtresses*, *Lettres a Dupuis et Cotonet*.
* 1838 - *Le fils du Titien*, *Fréderic et Bernerette*, *L'espoir en Dieu*, *Dupont et Durand*, *Margot*.
* 1839 - *Croisilles*.
* 1840 - *Tristesse*, *Une soirée perdue*.
* 1841 - *Souvenir*.
* 1842 - *Le voyage où il vous plaira*, *Sur le paresse*, *Histoire d'un merle blanc*, *Aprés une lecture*.
* 1844 - *Pierre et Camille*, *Le secret de Javotte*, *Les frères Van Bruck*.
* 1845 - *Il faut q'une porte soit ouverte ou fermée*, *Mademoiselle Mimi Pinson*.
* 1849 - *Louison*, *L'Habit vert*, *On ne saurait penser à tout*.
* 1850 - *Poésies nouvelles*, *Carmosine*.
* 1851 - *Bettine*, *Faustine*.
* 1853 - *La mouche*.
* 1854 - *Contes''.

### Ligazóns externas
Castro de San Román

O nome de **castro de San Román** refírese a tres poboados castrexos:

***Castro de San Román**, no concello da Laracha;
***Castro de San Román**, no concello de Oroso.
***Castro de San Román**, no concello de Samos.
Ribadiso, Santa María de Arzúa, Arzúa

**Ribadiso** é un lugar da parroquia de Santa María de Arzúa no concello coruñés de Arzúa na comarca de Arzúa. Tiña 9 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 4 eran homes e 5 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santa María de Arzúa 
### Parroquias de Arzúa
Otto Preminger

**Otto Ludwig Preminger**, nado en Wiznitz o 5 de decembro de 1905 e finado en Nova York o 23 de abril de 1986, foi un director de cinema estadounidense de orixe xudía-austríaca.

## Traxectoria
A súa obra, que enfronta un mundo romántico e decadente a outro obxectivo e realista, deu lugar a un cinema moi persoal e independente, baseado nos planos longos e nunha coidada posta en escena. É considerado un dos primeiros directores que quebrantaron a censura nos Estados Unidos.
## Filmografía 
* *Die große Liebe* (1931)
* *Under Your Spell* (1936)
* *Danger – Love at Work* (1937)
* *Kidnapped* (1938)
* *The Pied Piper* (1942)
* ''Clare Boothe Luce's Margin for Error* (UK: *Margin for Error*, 1943)
* *They Got Me Covered* (1943)
* *In the Meantime, Darling* (1944)
* *Laura* (1944)
* *A Royal Scandal* (UK: *Czarina*, 1945)
* *Fallen Angel* (1945)
* *Centennial Summer* (1946)
* *Forever Amber* (1947)
* *Daisy Kenyon* (1947)
* *The Fan* (Reino Unido: *Lady Windermere's Fan*, 1949)
* *Whirlpool* (1949)
* *Where the Sidewalk Ends* (1950)
* *The 13th Letter* (1951)
* *Cara de anxo* (1953)
* *Stalag 17* (só actor, dirixido por Billy Wilder, 1953)
* *The Moon Is Blue* (1953)
* *Carmen Jones* (1954)
* *Río sen retorno* (1954)
* *The Court-Martial of Billy Mitchell* (Reino Unidos: *One Man Mutiny*, 1955)
* *The Man with the Golden Arm* (1956)
* *Saint Joan* (1957)
* *Bos días tristeza* (1958)
* *Porgy and Bess* (1959)
* *Anatomía dun asasinato* (1959)
* *Éxodo* (1960)
* *Tormenta sobre Washington* (1962)
* *O cardeal* (1963)
* *In Harm's Way* (1965)
* *O rapto de Bunny Lake* (1965)
* *Hurry Sundown* (1967)
* *Skidoo* (1968)
* *Tell Me That You Love Me, Junie Moon* (1970)
* *Such Good Friends* (1971)
* *Rosebud* (1975)
* *The Hobbit* (só voz de Elvenking, 1977)
* *O factor humano'' (1979)

## Véxase tamén
Ringstraße

miniatura|dereita
A **Ringstraße** é unha rúa circular que rodea o centro de Viena (Austria). Esta avenida ten a ambos os dous lados moi significativas obras arquitectónicas, polo que é considerada un dos grandes atractivos da capital austríaca. O Ringstraßenstil (estilo da Ringstraße) marcou a arquitectura de tipo historicista dos anos 1860 a 1900.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* suf.at - Ringstraße de Viena
Historicismo

O **historicismo** é unha tendencia filosófica, inspirada nas ideas de Benedetto Croce e Leopold von Ranke, que considera toda a realidade como o produto dun devir histórico. Concibe ao ser esencialmente como un devir, un proceso temporal, que non pode ser captado pola razón. Concibe o devir como historia e utiliza máis a ciencia do espírito.

Segundo o historicismo, a filosofía é un complemento da historia. A súa tarefa consiste en levar a cabo unha teoría da historia. Esta proponse efectuar unha exploración sistemática dos feitos históricos. Os feitos políticos, científicos, técnicos, artísticos, relixiosos etc., poden ser considerados feitos históricos porque teñen importancia para a vida do home.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Historicism in Anthropology
Eine Kindheitserinnerung des Leonardo da Vinci

[miniatura|Interpretación [Sigmund Freud|freudiana dun voitre no cadro de Leonardo da Vinci *Santa Ana, A Virxe e o Neno*, descubrimento efectuado inicialmente por Pfister, e acollido por Freud con bastante reserva.]]

***Eine Kindheitserinnerung des Leonardo da Vinci*** (en galego ***Un recordo infantil de Leonardo da Vinci***) é unha obra de Sigmund Freud de 1910. Trátase da aplicación dos métodos da psicanálise clínica ó estudo biográfico de personaxes históricos. O presente traballo sobre Leonardo da Vinci foi a última incursión a grande escala de Freud no campo da biografía debido ó recibimento de desaprobación posterior.

## Contido 
Na obra desempeña un papel fundamental o recordo ou fantasía de infancia de Leonardo de ser visitado no seu berce por unha ave de presa introducíndolle a cola na súa boca. Diso deriva precisamente o maior defecto da incursión de Freud: a tradución errónea do termo orixinal *miñato* por *voitre*. De aí abandonarase a idea do *paxaro oculto* no cadro *Santa Ana, A Virxe e o Neno*, así como o nexo co xeroglífico correspondente á palabra exipcia *nai*, dado que en ámbolos casos se alúde a un voitre e non ó miñato do caderno de anotacións de Leonardo.

Con todo, considérase que o erro de Freud non afecta á esencia do estudo debido ás seguintes consideracións:
# A detallista reconstrución da vida emocional de Leonardo da Vinci a partir dos seus primeiros anos.
# A descrición do conflito entre os seus impulsos artísticos e científicos.
# A profunda análise da súa historia psicosexual.

Engadíndose colateralmente diversas temáticas de considerable importancia:
# Unha análise máis xeneralizada da natureza e operacións anímicas do artista creador.
# Un trazado inicial da orixe dun dos tipos de homosexualidade.
# A primeira exposición completa do concepto de narcisismo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Leonardo da Vinci
* *Santa Ana, A Virxe e o Neno*
* Homosexualidade
* Narcisismo
* Sublimación

### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* ''Un recordo infantil de Leonardo da Vinci
Castro de San Román, Oroso

O **castro de San Román**, tamén chamado **Medorra do Castro**, é un castro situado na parroquia de Pasarelos, no concello coruñés de Oroso.

## Morfoloxía 
Consta dun recinto fortificado situado sobre unha chaira. Na actualidade non se conservan restos aparentes de estruturas defensivas nin de edificios domésticos. Foi destruído cando se fixeron as obras da concentración parcelaria.

## Arqueoloxía 
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cultura castrexa
* Castros da provincia da Coruña
### Ligazóns externas 
* Catálogo do patrimonio. PXOM de Oroso. Febreiro do 2005.
Ernst Lubitsch

**Ernst Lubitsch**, nado en Berlín o 28 de xaneiro de 1892 e finado no barrio de Hollywood (Os Ánxeles) o 30 de novembro de 1947, foi un director de cinema xudeu nado en Alemaña, de nacionalidade rusa, aínda que naturalizado alemán e, máis tarde, estadounidense. As súas comedias urbanas déronlle a reputación de ser o director máis elegante e sofisticado de Hollywood; a medida que medraba o seu prestixio, os seus filmes foron promovidos por ter "o toque Lubitsch". Entre as súas obras máis coñecidas están *Trouble in Paradise* (1932), *Design for Living* (1933), *Ninotchka* (1939), *The Shop Around the Corner* (1940), *To Be or Not to Be* (1942) e *Heaven Can Wait* (1943). 

Foi nomeado ao Óscar ó mellor director en tres ocasións, por *The Patriot* (1928), *The Love Parade* (1929) e *Heaven Can Wait* (1943). En 1946, recibiu o Óscar honorífico polas súas achegas á arte do cinema.

## Traxectoria 
Lubitsch naceu en 1892 en Berlín, fillo de Simon Lubitsch, un xastre, e Anna Lindenstaedt. A súa familia era xudía asquenací; o seu pai naceu en Grodno, daquela no Imperio Ruso (hoxe Belarús), e a súa nai era de Wriezen, preto de Berlín. Deulle as costas ao negocio de xastre do seu pai para entrar no teatro, e en 1911 era membro do Deutsches Theater de Max Reinhardt.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Páxina sobre Ernst Lubitsch
Investigación, desenvolvemento e innovación

**Investigación, desenvolvemento e innovación** (habitualmente indicado pola expresión **I+D+i** ou **I+D+I**) é un concepto de recente aparición, no contexto dos estudos de ciencia, tecnoloxía e sociedade; como superación do anterior concepto de investigación e desenvolvemento (I+D).

Mentres que o de desenvolvemento é un termo proveniente do mundo da economía, os de investigación e innovación proveñen respectivamente do mundo da epistemoloxía e a tecnoloxía, e a súa dinámica relación atópase no contexto da diferenciación entre ciencia pura e ciencia aplicada; calquera deles é de complexa definición. Esko Aho define provocativamente investigación como *investir diñeiro para obter coñecemento*, mentres que innovación sería *investir coñecemento para obter diñeiro*, o que expresa moi ben o fenómeno de retroalimentación que se produce cunha estratexia exitosa de I+D+i.

Na aplicación política e lexislativa do concepto *I+D+i*, defínese *investigación* como a indagación orixinal planificada que persiga descubrir novos coñecementos e unha superior comprensión no ámbito científico e tecnolóxico; *desenvolvemento* como a aplicación dos resultados da investigación ou de calquera outro tipo de coñecemento científico para a fabricación de novos materiais ou produtos ou para o deseño de novos procesos ou sistemas de produción, así como para a mellora tecnolóxica substancial de materiais, produtos, procesos ou sistemas preexistentes; e *innovación tecnolóxica* como a actividade cuxo resultado sexa un avance tecnolóxico na obtención de novos produtos ou procesos de produción ou melloras substanciais dos xa existentes. Consideraranse novos aqueles produtos ou procesos cuxas características ou aplicacións, desde o punto de vista tecnolóxico, difiran substancialmente das existentes con anterioridade.

O nivel de actividade de I+D+i nun país pódese calcular mediante a cociente entre o gasto en I+D+i e o produto interior bruto (PIB), desglosando o gasto en gasto público e gasto privado (Deducións fiscais I+D+i).

Todos os países procuran, na medida das súas posibilidades, potenciar as actividades ligadas á I+D+i a través de políticas de apoio (subvencións, deducións, préstamos bonificados e outras), debido a que un alto nivel de I+D+i implica unha maior fortaleza das empresas, dado que os seus produtos ou procesos diferéncianse positivamente dos da súa competencia. Ademais, moitas das actividades son potencialmente xeradoras de avances sociais en forma de calidade de vida, mellora do medio ambiente, a saúde etc.

Para apoiar esas actividades existe un conxunto de normas UNE: a serie UNE 166000, que inclúe a norma UNE 166001, dirixida aos proxectos de I+D+i, a UNE 166002 sobre requisitos do sistema de xestión da I+D+i e a UNE 166006 relativa a requisitos sobre o sistema de vixilancia tecnolóxica.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Investigación e desenvolvemento
Ludwig von Mises

**Ludwig Heinrich Edler von Mises**, nado en Lemberg o 29 de setembro de 1881 e finado en Nova York o 10 de outubro de 1973, foi un nobre, economista e filósofo social austrohúngaro, considerado o decano da Escola Austríaca de Economía.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ludwig von Mises
Castro de Santa Marta

O **castro de Santa Marta** é un castro situado na península de Santa Marta, na parroquia de Baíña, concello pontevedrés de Baiona.

## Morfoloxía 
Consta dun recinto fortificado situado sobre unha península que constitúe unha defensa natural.

Está organizado mediante aterrazamentos. Non hai indicios visibles da existencia de edificios nin defensas, excepción feita do terraplén da croa, de difícil datación. Está parcialmente alterado por obras de construción. Sobre a croa hai unha capela de orixe medieval cuxa contorna foi recentemente axardinada, e no extremo oposto á praia hai un peirao.

## Arqueoloxía 
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castro
* Cultura castrexa
* Castros da provincia de Pontevedra

### Ligazóns externas 
* Catálogo do patrimonio cultural. PXOM de Baiona. Novembro do 2007.
Escola Austríaca de Economía

A **Escola Austríaca de Economía** é unha corrente heterodoxa do pensamento económico que xurdiu na Viena de finais do século XIX. Caracterízase polo énfase no individualismo metodolóxico, na teoría do valor subxectivo e na idea de que a orde do mercado xorde de maneira espontánea a partir das accións descentralizadas dos individuos, fronte á planificación central ou ás explicacións baseadas en agregados macroeconómicos.

Foi fundada por Carl Menger coa publicación, en 1871, da súa obra *Principios de Economía*, na que estableceu a utilidade marxinal como fundamento da determinación do valor. Con isto cuestionou as teorías do valor baseadas nos custos e deu inicio á chamada revolución marxinalista, paralela aos traballos de Jevons e Walras.

No século XX, Ludwig von Mises impulsou a metodoloxía da escola a través da praxeoloxía, concibida como unha ciencia dedutiva da acción humana que parte do axioma de que as persoas actúan de maneira intencional para reducir un estado de insatisfacción, tal como expuxo na súa obra *Human Action* (1949). Mises e, posteriormente, Friedrich Hayek formularon a crítica ao socialismo coñecida como o “problema do cálculo económico”, argumentando que sen propiedade privada nin prezos de mercado resulta imposible unha asignación racional dos recursos debido á dispersión do coñecemento.

A teoría austríaca do ciclo económico, desenvolvida por Mises e Hayek, sostén que as expansións e recesións se deben á expansión do crédito promovida polos bancos centrais, que distorsiona os tipos de xuro e fomenta investimentos insostibles en bens de orde superior. O Premio Nobel de Economía concedido a Hayek en 1974, compartido polo seu traballo pioneiro en dinámica monetaria e dos ciclos económicos, supuxo un recoñecemento pouco habitual desde o ámbito académico dominante, xa que a Escola Austríaca adoita situarse nunha posición marxinal debido ao seu rexeitamento da econometría e do positivismo, en favor da lóxica verbal e da interpretación histórica.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ludwig von Mises
### Ligazóns externas 
* Círculo Austríaco
Finding Neverland

***Finding Neverland*** é unha película de 2004 dirixida por Marc Forster. Conta a experiencia de J. M. Barrie escribindo o clásico infantil *Peter Pan*.

## Sinopse 
Sir James Matthew Barrie é un escritor de obras de teatro. Cando as súas obras xa non reciben boas críticas decide escribir unha nova historia. Mentres está no parque coñece a Sylvia Llewelyn Davies e os seus fillos, Peter, Jack, George e Michael. Peter é o único ao que parece non agradar James. Barrie crea unha grande amizade coa familia, pero non é ben vista pola súa esposa Mary nin pola nai de Sylvia.

O escritor e a familia pasan un magnífico verán xuntos no cal os mozos e el mesmo aprenden moitas cousas xuntos. Especialmente Peter, con quen J.M. Barrie crea un gran lazo de amizade, inseparable. Unha vez, no campo, de paseo, Sylvia comeza a tusir descontroladamente e descóbrese que posúe un problema pulmonar, pero decide non someterse a medicacións nin tratamentos.

A esposa de James cánsase de ter que compartir o seu marido con outra familia e decide deixalo. 
Sylvia empeora rapidamente, chegando a un punto no cal xa non hai moitas esperanzas.

Barrie escribe unha extraordinaria obra inspirada nas súas experiencias xunto á familia de Sylvia, sendo Peter o protagonista da historia. A obra é todo un éxito, cativando o público coa fantasía e as orixinais personaxes.

A saúde de Sylvia non mostra ningún cambio. A noite da estrea o señor Barrie vai buscala, a pedirlle que deixe de finxir que nada pasa. Pero ela dálle a entender que a súa hora está a chegar e é irremediable. Así é como un día George pídelle á súa nai que baixe ao salón e alí atópase coa mesmísima obra, na casa. Ao final, un pano despréndese da parede da casa e detrás del atópase Nunca xamais. Sylvia entra alí e aí é onde morre, debuxando esa morte tras unha estadía eterna en Nunca xamais. James e a señora Llewelyn Davis comparten a tutela dos nenos de Sylvia.

### Diferenzas 
As diferenzas entre historia real e a película son:
* Había cinco nenos no canto de catro.
* O esposo de Sylvia aínda estaba vivo cando Barrie coñece a familia.
* Sylvia morreu seis anos despois da estrea da obra.

## Premios 
### Oscar 2004
Estrela binaria

miniatura|256px|Animación dunha binaria eclipsante.

Chámase **estrela binaria** a un par de estrelas próximas que están ligadas pola súa mutua atracción gravitacional e xiran en torno ó centro de masas de ambas. Son maioría na nosa galaxia (en torno ó 60%) e existen tamén sistemas múltiples con tres ou máis estrelas.

As binarias pódense clasificar, segundo o modo de detectalas, en:

* **visuais**, pódense ver separadas por medios ópticos,
* **eclipsantes**, se se observa unha variación no seu brillo debido a que se eclipsan cada certo tempo,
* **espectroscópicas**, nas que hai que percorrer ó estudo do espectro electromagnético da luz que emiten.
* **astrométricas**, detectadas grazas á astrometría, neste tipo de casos só é visible unha das compoñentes da binaria. A outra é detectada grazas ó "tirón" gravitacional exercido pola súa compañeira invisible.

## Planetas 
As estrelas dobres poden ter planetas orbitando. Son coñecidas algunhas con planetas orbitando no plano estelar, e en 2025 foi descuberto 2M1510 (AB) b, un exoplaneta que orbita perpendicular ó plano orbital dun par de novas estrelas ananas marróns (obxectos maiores que planetas xigantes gasosos pero que non chegan a ser estrelas propiamente ditas). As súas estrelas son binarias eclipsantes vistas dende a Terra, un dos únicos dous sistemas deste tipo que se coñecen.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Clasificación estelar
* Estrela binaria espectroscópica
* Estrela dobre

### Ligazóns externas 
*Vídeo explicando o movemento dun planeta en plano perpendicular a un sistema binario
A Quenlla

O termo **A Quenlla** pode referirse a:

***A Quenlla**, grupo musical galego.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***A Quenlla**, lugar da parroquia de Santa María de Arzúa, no concello de Arzúa;
***A Quenlla**, lugar da parroquia de Pino, no concello de Cospeito;
***A Quenlla**, lugar da parroquia de Arnois, no concello da Estrada;
***A Quenlla**, lugar da parroquia de Borrifáns, no concello de Oza-Cesuras;
***A Quenlla**, lugar da parroquia de Portas, no concello de Portas.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***As Quenllas**, lugar da parroquia de Sucira, no concello de Boqueixón;
***Quenllo**, lugar da parroquia de Paleo, no concello de Carral;
***Quenlle**, lugar da parroquia de Feá, no concello de Toén.
Stellan Skarsgård

**Stellan John Skarsgård**, nado o 13 de xuño de 1951 en Gotemburgo, Suecia, é un actor sueco de cine, televisión e teatro. Gañou o Oso de Prata do Festival de Berlín de 1982, e outros premios posteriormente, incluíndo o premio ó mellor actor do Festival Internacional de Cine de Mar del Plata.

## Traxectoria 
Skarsgård comezou a súa carreira na interpretación moi cedo. O seu primeiro traballo foi como actor xuvenil na produción para a televisión sueca *Bombi Bitt och jag*, en 1968, con 16 anos de idade. Á idade de 20 anos xa tiña unha grande experiencia en cine, televisión e teatro.

En 1985 traballou por primeira vez nun filme realizado en Hollywood, *Noon Wine*. Ó ano seguinte participou na obra teatral *Ett drömspel*, e en 1988 participou nas obras teatrais *Vita rum* e *Mäster Olof*, no Real Teatro Dramático de Estocolmo.

Os seus papeis máis populares son os de Bill Anderson no filme *Mamma Mia!* e o de William «Bootstrap Bill» Turner na segunda e na terceira parte da saga *Pirates of the Caribbean*.

## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en IMDb
Bustelo, Brandeso, Arzúa

**Bustelo** é un lugar da parroquia de Brandeso no concello coruñés de Arzúa na Comarca de Arzúa. Tiña 24 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 12 eran homes e 12 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Brandeso 
### Parroquias da Arzúa
O Casal de Arriba, Brandeso, Arzúa

**O Casal de Arriba** é un lugar da parroquia de Brandeso no concello coruñés de Arzúa na Comarca de Arzúa. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2010 tiña 5 habitantes (dous homes e tres mulleres).

Neste lugar está situado o pazo de Brandeso.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Brandeso 
### Parroquias da Arzúa
Pavillón dos Remedios

O **pavillón dos Remedios** é un complexo deportivo de Ourense, o máis importante e amplo da cidade. Está situado a carón da capela dos Remedios.

## Características 
Permite a práctica de deportes como natación e natación sincronizada (ten dúas piscinas, de 50 e 25 metros), baloncesto, balonmán, fútbol sala, patinaxe, ximnasia ou ximnasia rítmica.

Está xestionado polo Consello Municipal de Deportes de Ourense, empresa pública dependente do concello.

## Notas
Black Swan

***Black Swan*** é un filme de suspense psicolóxico e horror dirixido por Darren Aronofsky e estreado en 2010. Está protagonizado por Natalie Portman, Vincent Cassel e Mila Kunis. 

Natalie Portman gañou un Oscar, un Globo de Ouro e o Premio da Asociación de Críticos e Guionistas estadounidenses pola súa actuación neste filme.

## Sinopse 
Thomas Leroy (Vincent Cassel), director dunha compañía de ballet de Nova York, decide substituír a bailarina principal da compañía, Beth MacIntyre (Winona Ryder), por Nina Sayers (Natalie Portman) para a nova produción, unha nova versión d'*O lago dos cisnes*. 
Beth, anoxada, sofre un accidente e Nina pensa que é a culpable.

Nina vive con Erica (Barbara Hershey), bailarina retirada e unha nai moi autoritaria quen segue a tratala como a unha nena. Atopa competencia en Lily (Mila Kunis), unha talentosa bailarina que acaba de chegar á compañía. Nina é abrumada por unha inmensa presión cando descobre que ten que competir por ser a Raíña Cisne, o que lle causa perdas da noción da realidade.

*O Lago dos Cisnes* precisa dunha bailarina que poida interpretar o inocente Cisne Branco, moi acaído á personalidade doce de Nina. Porén, tamén ten que ser quen de interpretar o malvado Cisne Negro, que concorda coa personalidade sensual e forte de Lily.

A rivalidade das dúas rapazas torna en amizade. Nina comeza a explorar o seu propio lado escuro, que sobresae cada vez con máis forza.

## Personaxes 
* Natalie Portman como Nina Sayers
* Mila Kunis como Lily
* Vincent Cassel como Thomas Leroy
* Barbara Hershey como Erica Sayers
* Winona Ryder como Beth MacIntyre
* Benjamin Millepied como David Moreau
* Ksenia Solo como Veronica
* Kristina Anapau como Galina
* Janet Montgomery como Madeline
* Sebastian Stan como Andrew
* Toby Hemingway como Tom

## Galardóns e nomeamentos 
* 2010: Oscar á mellor actriz (Natalie Portman). 5 nomeamentos, incluído mellor filme.
* 2010: Globo de Ouro á mellor actriz (Natalie Portman). 4 nomeamentos, incluído mellor filme.
* 2010: BAFTA á mellor actriz (Natalie Portman). 12 nomeamentos, incluído mellor filme.
* 2010: Festival de Venecia: Mellor actriz ou actor moza/o (Mila Kunis).
* 2010: 4 Independent Spirit Awards: mellor filme, director, actriz (Natalie Portman) e fotografía.
* 2010: Satellite Awards: 5 nomeamentos, incluído director e actriz principal (Natalie Portman).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb 
* Ficha en Filmaffinity 
* Páxina Web oficial
A miña familia e outros animais

***A miña familia e outros animais*** é unha novela autobiográfica en lingua inglesa do naturalista Gerald Durrell, publicada en 1956 co título orixinal de ***My Family and Other Animals***. Foi traducida ao galego por Susana Collazo e publicada en 2016 por Sushi Books.

Conta as súas vivencias na illa grega de Corfú na súa infancia, entre 1935 e 1939. Describe a vida da familia Durrell na illa dun xeito humorístico, ao tempo que fala da fauna da rexión. É a primeira parte da súa triloxía de Corfú, completada con *Bechos e demais parentes* (1969) e *O xardín dos deuses* (1978). O título da obra podería estar inspirado na obra de Louis Bromfield *Animals and Other People*.

En 1956 Durrell xa publicara numerosos libros sobre as súas expedicións zoolóxicas, pero este libro axiña acadou sona pola esaxeración cómica das personalidades dos membros da familia (especialmente do seu irmán máis vello Larry) e polo agarimosa e natural relación cos animais da illa. Amais de lanzar a súa carreira como propietario do Jersey Zoological Park e como escritor e personalidade da televisión, a obra contribuíu a aumentar o turismo en Corfú.

## Trama 
O libro narra de forma autobiográfica cinco anos da infancia de Gerald Durrell (dos 10 aos 15), da súa familiar, as súas mascotas e da vida en xeral durante a súa estancia na illa de Corfú. O libro aparece dividido en tres seccións, marcando as tres vilas onde que a familia tivo como fogar na illa. Amais do propio Gerald (o máis novo), á illa chegan a nai viúva, o irmán máis vello Larry (que quere ser escritor), Leslie (que adora as armas de fogo) e Margo, xunto co can Roger. Axiña traban amizade co taxista Spiro, que os sobreprotexe e acaba por converterse en amigo da familia. Gerald comeza a recibir clases de Theodore Stephanides, que inicia a Gerald na historia natural. Posteriormente Gerald coñecerá outros titores e amigos da illa, amais de amigos que veñen visitar a Larry.

A comedia humana aparece mesturada con descricións da vida animal que Gerald observa nas súas expedicións ao redor das casas familiares, a illa e a costa. Ás veces devolve os animais ao seu hábitat e outras veces lévaos como mascotas, como a tartaruga Aquiles, a pomba Quasimodo, o bufo Ulysses, numerosas arañas, a gaivota Alecko, os cans Widdle e Puke e varios paxaros.

## Adaptacións ao cinema e á televisión 
* *My Family and Other Animals*, 1987, serie de televisión.
* *My Family and Other Animals*, 2005, filme.
* *The Durrells*, 2016, serie de televisión.

## Notas
Valdolide, San Fiz de Quión, Touro

**Valdolide** é un lugar da parroquia de San Fiz de Quión, no concello coruñés de Touro. No ano 2010, segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, tiña 12 habitantes, dos cales cinco eran mulleres e sete homes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Fiz de Quión 
### Parroquias de Touro 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Valladolid en Google Maps
Miguel Ángel Álvarez Arias

**Miguel Ángel Álvarez Arias**, coñecido como **Míchel**, nado en Lugo o 29 de setembro de 1975, é un exfutbolista galego. Xogaba de defensa.

## Traxectoria 
Retirouse por mor dunha lesión en xaneiro de 2010.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com
Alberto Bodelón

**Alberto Bodelón Alfonso**, nado na Coruña o 25 de setembro de 1968, é un exfutbolista galego. Xogaba de centrocampista.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com
El Hermandino

***El Hermandino*** foi un periódico editado en Mondoñedo entre 1882 e 1886.

## Historia e características 
Subtitulado *Periódico bisemanal*, apareceu o 6 de xullo de 1882. Publicábase os mércores e sábados. A partir do número 140 do 2 de febreiro de 1884 cambiou o subtítulo por *Periódico bisemanal de intereses generales y noticias*. Dirixido por Pedro Rodríguez Gómez, editábase na imprenta de Hermenegildo Mancebo. De tendencia liberal, publicaba como suplemento unha *Hoja literaria quincenal* na que colaboraron Manuel Amor Meilán e Pedro Rodríguez Gómez. Aínda se publicaba en novembro de 1886.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Lugo
Miguel Bastón

**Miguel González Bastón**, coñecido simplemente como **Bastón**, nado en Marín o 29 de xuño de 1961, é un exfutbolista galego que xogaba de porteiro. Histórico capitán do Real Burgos, defendeu a súa portería durante unha década en catro categorías diferentes, sendo unha peza destacada en todos os ascensos dende a Terceira ata a Primeira División.

É pai do tamén futbolista Borja Bastón.

## Traxectoria 
### Comezos (1961-1984) 
Fillo dun rianxeiro de Taragoña, naceu en Marín o 29 de xuño de 1961. Formouse como futbolista no Marín CF da súa vila natal, fichando aos 17 anos polo Atlético de Madrid. Xogou no equipo xuvenil do equipo madrileño e pasou polos dous filiais do club, en Terceira División e en Segunda B, pero sen chegar a debutar co primeiro equipo.

### Unha década no Burgos (1984-1994) 
En 1984 fichou polo Real Burgos, da Terceira División. Foi titular nos 38 partidos da tempada e acabou como campión do seu grupo e como o gardameta menos goleado de todas as categorías do fútbol nacional, con só 13 goles encaixados. O equipo burgalés, adestrado por García Verdugo, disputou a fase de ascenso a Segunda B, desfacéndose na primeira eliminatoria do San Martín asturiano. Na segunda e definitiva eliminatoria, o rival foi o Huesca, ao que o Burgos derrotou pola mínima no partido de ida no Plantío. No partido de volta, disputado nun ateigado Alcoraz, Bastón conseguiu manter a portería a cero, detendo os numerosos disparos do Huesca, e mantendo a concentración a pesar dos petardos e as pedras que lle lanzaron algúns afeccionados oscenses. A súa actuación foi determinante para que o club lograse aquel histórico ascenso, e o gardameta foi alcumado "o heroe de Huesca".

Só dous anos despois, o club conseguiu o ascenso á Segunda División, sendo Bastón de novo o gardameta menos goleado da categoría, con só 20 goles encaixados en 42 partidos. Continuou coa titularidade na portería burgalesa durante as seguintes tres tempadas en Segunda, e na terceira delas (1989/90), co galego Naya no banco, o club proclamouse campión da categoría e logrou un histórico ascenso á Primeira División. O capitán Bastón recibiu o Trofeo Zamora como o porteiro menos goleado, despois de ter recibido 24 goles en 38 partidos.

### Trala retirada (1996-actualidade) 
Pouco despois de colgar as luvas regresou ao Atlético de Madrid para exercer como adestrador de porteiros. No club madrileño xogou o seu fillo Borja, que comezou tamén como gardameta, pasando logo a posicións ofensivas.

## Palmarés 
**Real Burgos**

* **Segunda División (1):** 1989/90.
* **Terceira División (1):** 1984/85.

**Individual**

* **Trofeo Zamora de Segunda (1):** 1989/90.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en BDFutbol .
Złoty

O **zloty** ou **złoty** [pronunciado ] (en plural *złote* [] para os números rematados en 2, 3 ou 4 -agás 12, 13 e 14- e *złotych* [] para os demais) é a moeda de curso legal de Polonia. A palabra significa literalmente *dourado* en polaco e fai referencia ás antigas moedas de ouro chamadas así. *Grosz* vén da palabra alemá *Groschen*. Divídese 100 **grosz** [] (*grosze* [] para os números rematados en 2, 3 ou 4 -agás 12, 13 e 14- e *groszy* [] para os demais). O seu código ISO 4217 é **PLN** e abréviase *Zł*

## Historia 
No século XIV e o século XV chamábaselle *złoty* a calquera moeda de ouro estranxeira das que circulaban por Polonia (especialmente os ducados de Alemaña e Rutenia). En 1496, o Sejm (a cámara baixa polaca) creou unha moeda nacional equivalente a 30 groschen de Praga, que en polaco se denominou *grosz* ou tamén, *polski złoty* ("dourado polaco").

Durante a segunda metade do século XVIII, baixo o reinado de Estanislau II Poniatowski, oficializouse o *złoty* como unidade monetaria polaca. Substituído polo rublo ruso entre 1850 e 1917, e polo marco polaco entre 1917 e 1924), o złoty foi reintroducido en 1924 logo da hiperinflación e o caos monetario que houbo nos anos que seguiron á primeira guerra mundial. O troco fixado foi de 1 złoty = 100 groszy = 0,1687 gramos de ouro; 1 złoty = 1.800.000 marcos polacos.

Logo de varias desvalorizacións, en 1950 introduciuse un novo *złoty* (PLZ), sendo a equivalencia 100 dos antigos por cada novo złoty. En 1995, tamén debido á hiperinflación, a coma decimal moveuse 4 lugares. Así, 10.000 vellos złotys (PLZ) = 1 novo złoty (PLN).

Polonia entrou na Unión Europea en maio do 2004, se ben non está claro que a adopción do euro se vaia materializar a curto prazo.

## Billetes 
No 2005 circulan os billetes coas denominacións seguintes:

## Moedas 
Emitidas polo Banco Nacional de Polonia (*Narodowy Bank Polski*), circulan moedas coas denominacións de:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Casa da Moeda de Polonia
*Marco polaco
*Lista de moedas da Segunda República Polaca (1923-1939)

### Ligazóns externas 
* Banco Nacional de Polonia 
* Moedas de Zloty
* Fotos das moedas vellas, modernas e conmemorativas (Złoty)
Falso profeta

miniatura|dereita
**Falso profeta** é o apelativo que se dá a unha persoa ou organización que ilexítimamente se proclama posuidora de determinados dons do Espírito Santo, dun carisma ou autoridade relixiosa.

## Características 
Tal apelativo pode tanto aplicarse ao que se proclama posuidor dun falso don de carácter profético, como ao que fai uso do mesmo para fins demagóxicos ou demoníacos. O máis famoso dos falsos profetas do Novo Testamento é o "Falso Profeta" do libro da Apocalipse, cuxo nome é repetido por tres veces. Este falso profeta sería un aliado do Anticristo e de Satanás. A figura do Falso Profeta é un dos maiores misterios da escatoloxía.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Early Christian Writings: The Apocalypse of John*
Ekipo Ja

***Ekipo Ja*** é unha película española de 2007, dirixida por Juan Antonio Muñoz.

## Sinopse 
O Ekipo Ja é un grupo de xitanos moi peculiar dirixido por Juan de Dios, que non sabe que posúe un selo capaz de facer que se cumpran os desexos de quen o teña. A complicación vén cando aparece unha estraña millonaria, coñecida como "a Marquesa", que pretende facerse co selo. Para acadar o obxecto, conta coa compaña dun traficante italiano asociado coa mafia rusa. Mais a misión non resulta fácil debido á capacidade do Ekipo para complicalo todo.

## Elenco 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* *Ekipo Ja* en lahiguera.net 
* *Ekipo Ja* en 20minutos.es
Viaxe ao centro da Terra

***Viaxe ao centro da Terra*** (en ) é unha novela de ficción científica escrita polo autor francés Jules Verne (1828-1905) e publicada no ano 1894. Considerada unha das súas mellores novelas, concédese máis peso á aventura e á imaxinación do que á verosimilitude e á divulgación científica.

## Personaxes 
Otto Lidenbrock, experto xeólogo e profesor de mineraloxía no Johannaeum de Hamburgo. Home de gran reputación no mundo científico e académico, é de carácter impetuoso e sitúa o seu compromiso coa ciencia mesmo por riba da súa propia vida. Porén, responde con amor e compaixón cando as adversidades da viaxe golpean ao seu sobriño.
 
Axel, sobriño do profesor, partilla con el casa e ocupación. Malia ser un axudante cualificado e disposto, o seu amor xuvenil e apaixonado pola afillada do profesor, así como o desexo de levar unha vida convencional e cómoda, constitúe un contrapunto á personalidade do seu tío. Porén, ao longo da novela irá virando cara a unha persoa máis madura e curiosa.

Hans Bjelke, cazador islandés que será o guía na viaxe. É unha persoa extremadamente hábil, leal e de poucas palabras. O seu traballo, a súa afouteza e as súas capacidades serán decisivas á hora de levar a bo termo a expedición.

Arne Saknussemm, sabio islandés do século XVI, primitivo explorador do mundo soterrado. É o autor do pergameo que dá as instrucións precisas para a viaxe ao inframundo.

Grauben, afillada do profesor e namorada de Axel. Xunto con Marta, a ama de chaves, o seu padriño, e o seu namorado constitúen o núcleo que mora na casa de Königstrasse, no barrio máis antigo de Hamburgo.

## Argumento 
Dentro dun manuscrito islandés que pertenceu a Arne Saknussemm, Otto Lidenbrock atopa un pergameo cifrado que contén a clave para realizaren unha viaxe ao centro da terra, tal e como o propio Saknussem fixera séculos atrás. O profesor Lidenbrock, Axel e mais o seu guía Hans, comezan no monte islandés Sneffels un descenso que percorrera a codia terrestre até o centro do globo. Con todo, non acadarán o seu obxectivo, pois ao tentaren eliminar un obstáculo cunha explosión, son expulsados nunha arroiada, saíndo á superficie da terra pola boca do volcán Stromboli, na illa siciliana do mesmo nome.

## Edición galega 
A tradución galega é obra de Valentín Arias, e foi publicada por vez primeira na colección Xabarín de Edicións Xerais de Galicia no ano 1985.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Texto orixinal francés na páxina do Proxecto Gutemberg
* Ficha da obra en Xerais
A mi madre le gustan las mujeres

***A mi madre le gustan las mujeres*** é unha película de cine española dirixida por Inés París e Daniela Fejerman.

## Sinopse 
Elvira é unha rapaza duns vinte anos, guapa pero bastante insegura, coincide coas súas irmás, Jimena e Sol (como as fillas do Cid) na casa de súa nai, unha célebre pianista separada do pai das fillas hai tempo. Unha vez na casa, a nai comunícalle ás súas fillas que está namorada e que ten unha relación cunha persoa, mais a alegría tornarase sorpresa cando descobren que se trata dunha muller. As irmás intentan reaccionar de xeito educado, pero Elvira afundirase nunha tremenda crise de identidade sexual. Ademais, as irmás conspirarán para separar á súa nai da súa moza.

## Elenco 
* Leonor Watling - Elvira
* Rosa María Sardá - Sofía
* María Pujalte - Jimena
* Silvia Abascal - Sol
* Elisca Sirova - Eliska
* Chisco Amado - Miguel
* Álex Angulo - editor
* Aitor Mazo - psiquiátrica
* Xabier Elorriaga - Carlos

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* A mi madre le gustan las mujeres en México
* Anos de Filmes - Minha Mãe Gosta de Mulher / A Mi Madre le Gustan las Mujeres
Agulla (peixe)

miniatura|300px|Agulla (*Belone belone*)
miniatura|300px|Varios exemplares pescados

A **agulla** (*Belone belone* Linnaeus 1761) é un peixe mariño da familia *Belonidae*, longo e estreito e coas mandíbulas moi afiadas, todo o que lle dá un aspecto de agulla.

Ríos Panisse (1977) recolleu para esta especie o nome de *agulla* e mailas variantes *agulla de terra*, *peixe agulla*, *aghillón* e *aghulla* en 46 dos 56 portos galegos nos que fixo a enquisa; tamén recolleu os nomes de *alcrique*, *chandarme/chandarma* e *alpabarda* (nomes que se aplican con máis frecuencia a outro peixe semellante, *Scomberesox saurus*) e, para os exemplares pequenos, os nomes de **corcito/corsito**, *pataguillón*, *furón* ou *rato*.

## Descrición 
Adoita presentar tamaños de 40–45&nbsp;cm, aínda que se describiron máximos de 93&nbsp;cm, e pesos máximos de 1,3&nbsp;kg. A pel é verde, con brillos prateados no lombo, aclarando no ventre. Ten unha aleta dorsal e outra anal moi atrasadas, a anal un pouco máis longa cá dorsal (19-23 radios aquela fronte a 16-20 radios esta).

A mandíbula inferior é máis longa cá superior, e mostra numerosos dentes afiados, relativamente grandes e espazados.

## Hábitat e distribución 
Vive en augas abertas e cerca da superficie, onde abundan os peixes máis pequenos, xoubiñas e pións, nos que preda. Distribúese por augas temperadas da costa leste do océano Atlántico, entre os paralelos 14º e 65º N, mar do Norte e mar Mediterráneo.

Describíronse catro subespecies:
* *Belone belone belone* (Linnaeus, 1761) (Atlántico nordeste); 
* *Belone belone euxini* (Günther, 1866) (Mar Negro e mar de Azov)
* *Belone belone acus* (Risso, 1827) (mar Mediterráneo e partes adxacentes do océano Atlántico, Madeira, Canarias, Azores e sur de Cabo Verde)
* *Belone belone gracilis* (Lowe, 1839) (desde Francia ás illas Canarias, incluíndo o Mediterráneo)

## Aproveitamento 
Captúrase con artes de cerco e ó corricán, así como na modalidade de pesca deportiva.

Dada a cor verdosa que ten nas espiñas e a carne dura e seca que posúe, é unha especie pouco apreciada para o seu consumo en fresco. Pode elaborarse de distintas formas, entre as que son apreciadas a afumadura, en empanada ou en caldeirada.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* DIRECCIÓN XERAL DE FORMACIÓN PESQUEIRA: *Guía do consumidor de peixe fresco*. Xunta de Galicia 1999.
* RÍOS PANISSE, M. Carmen: *Nomenclatura de la flora y fauna marítimas de Galicia (Invertebrados y peces)*. Anejo 7 de *Verba*, 1977.