Ramón Nicolás

**Ramón Nicolás Rodríguez**, nado en Vigo o 9 de xuño de 1966, é un profesor, crítico literario, tradutor e escritor galego.

## Traxectoria
En 1989 licenciouse en Filoloxía galego-portuguesa na Universidade de Santiago de Compostela. Exerce a docencia no IES Castelao (O Calvario-Vigo).

Realiza crítica literaria desde o ano 1990 en diversas revistas e publicacións. Desde hai anos exerce a crítica semanalmente no suplemento “Fugas” de *La Voz de Galicia*. Dirixiu a sección " Breviario" da revista *Biblos. Clube de lectores.* Colaborou no programa Libro aberto da TVG e foi responsable de asinar as páxinas de información de libros galegos na revista *Qué leer* (2005-2014).

Desde 2011 é padroeiro da Fundación Celso Emilio Ferreiro. Dirixe a colección Biblioteca das Letras Galegas de Edicións Xerais de Galicia. Asemade é ensaísta e tradutor e pertence á  Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega, á Asociación Española de Críticos Literarios e á Asociación Galega da Crítica. Mantén, desde 2010, un dos blogs literarios máis veteranos de Galicia, como é o *Caderno da crítica. Literatura galega*. Asinou diversas traducións e ensaios, ademais de estudar a obra de autores como Manuel Luís Acuña, Manuel Lueiro Rey, Álvaro Cunqueiro, Ramón Cabanillas, Lugrís Freire ou Celso Emilio Ferreiro..
[miniatura|300px|Presentación de *Lapis na noite* na [Casa das Campás en 2018. Con Xaime Toxo, Montse Fajardo e Fran Alonso]]
## Obra
### Ensaio
**O soño sulagado. Guía de lectura* (1992). Vilaboa: Edicións do Cumio, Guías de lectura. ISBN 978-84-87126-53-6.
**Diccionario dos verbos galegos* (1993). Vilaboa: Edicións do Cumio. 636 páxs. ISBN 9788487126642.
**Manuel Luís Acuña* (2000). Vigo: Xerais. 224 páxs. ISBN 978-8483025772.
**Papeis de literatura. Dez anos de revisión crítica* (2001). Vigo: Xerais, col Peto. 464 páxs. ISBN 978-8483026465.
**Manuel Lugrís Freire. Biografía e antoloxía* (2006). Vigo: Xerais. Ilustracións de Fino Lorenzo. 96 páxs. ISBN 84-9782-441-5. Infantil e xuvenil. 
**Manuel Lugrís Freire. Vida e obra* (2006). Vigo: Xerais, Col. Letras galegas. 152 páxs. ISBN 84-9782-431-8.
**Conversas con Celso Emilio Ferreiro* (2009). Vigo: Xerais. 192 páxs. ISBN 978-84-9782-975-5.
**Onde o mundo se chama Celso Emilio Ferreiro* (2012). Vigo: Xerais. 624 páxs. ISBN 978-84-9914-402-3.
**Chorimas para Celso Emilio Ferreiro. Un memorial: 1979-2019* (2021). Santiago de Compostela: Parlamento de Galicia.
**Francisco Fernández del Riego. Vida e obra dun obreiro do galeguismo* (2022). Vigo: Xerais. ISBN 978-84-1110-225-4.
**A nena que perdeu un zapato na lama. Begoña Caamaño no Calvario vigués* (1964-1976) (2026). Vigo: Galaxia. ISBN 9788411765473. 72 páxs. Ilustracións de Carlos Gallego.

### Narrativa
**O espello do mundo* (2016). Vigo: Xerais. 192 páxs. ISBN 978-84-9121-051-1. ePub: ISBN 978-84-9121-060-3.
**Lapis na noite* (2018). Vigo: Xerais. 192 páxs. ISBN 978-84-9121-399-4. ePub: ISBN 978-84-9121-374-1.

### Escolmas 
* *Antoloxía do Rexurdimento (1853-1916). Síntese teórica, escolma e suxestións de lectura* (2024). Vigo: Xerais. 144 páxs. ISBN 978-84-1110-531-6. 

[miniatura|Detalle da portada de *O sol na crista do galo* de [Manuel Lueiro Rey, edición de Ramón Nicolás.]]
### Edicións
**Entrevistas a Álvaro Cunqueiro* (1994). Nigra. ISBN 84-87709-15-X.
**Materia prima. Narrativa galega contemporánea* (2002). Vigo: Xerais. 264 páxs. (Escolma de relatos). ISBN 9788483028407.
**Derradeira escolma ferida*, de Manuel Lueiro Rey (2003). Vigo: Xerais. 152 páxs. ISBN 978-84-8302-896-4.
**O sol na crista do galo*, de Manuel Lueiro Rey (2003). Vigo: Xerais. 320 páxs. ISBN 978-84-8302-968-8.
**Celso Emilio Ferreiro: Poesía galega completa* (2004). Vigo: Xerais. 792 páxs. ISBN 978-84-9782-138-4.
**Celso Emilio Ferreiro: Semblanzas, crónicas e artigos* (2005). Vigo: Xerais. 456 páxs. ISBN 978-84-9782-254-1.
**O Grove: canción do sal e do vento*, de Manuel Lueiro Rey (2005). Vigo: Xerais. 72 páxs. ISBN 9788497823814.
**Celso Emilio Ferreiro. Escolma poética* (2008). Pontevedra: Faktoría K. Con Manuela Rodríguez. Ilustracións de Baldo Ramos. 52 páxs. ISBN 978-84-96957-30-5.
**Celso Emilio Ferreiro. Fotobiografía sonora* (2008). Ourense: Ouvirmos. ISBN 978-84-661-0328-2.
**Non debían medrar,* de Manuel Lueiro Rey (2016). Vigo: Xerais. 88 páxs. ISBN 978-8491210719.
**Novas crónicas dunha transición intransixente (1977-1988),* de Manuel Lueiro Rey (2016). Santiago: Laiovento. 124 páxs. ISBN 9788484873181.
**Irmandades da Fala: narrativa. Antoloxía* (2017). A Coruña: Real Academia Galega. ISBN 978-84-946005-5-5.
**Longa noite de pedra. Celso Emilio Ferreiro* (2021). Vigo: Xerais. 216 páxs. ISBN 978-84-9121-937-8.
**Dicionario da nova literatura galega. 86 voces responden un inquérito, 1969* (2021). Xesús Alonso Montero. Xerais. 258 páxs. ISBN 978-84-9121-978-1.

### Traducións
**Unha odisea nórdica*, de Jack London (1995). Sotelo Blanco.
**Cairo branco*, de Jack London (1997). Xerais.
**O fillo do acordeonista*, de Bernardo Atxaga (2004). Xerais.
**A fin da terra*, de María Rosa Lojo, (2006). Galaxia.
**Se eu fose moi delgado*, de António Mota (2006). Kalandraka.
**Antología de poesía gallega 1, 2 = Antoloxía de poesía galega 1, 2*, (2007). Xunta de Galicia. Edicións bilingües galego-castelán.
**Comandante Hussi*, de Jorge Araújo >(2007). Kalandraka.
**Budapest*, de Chico Buarque (2008). Faktoría K.
**Obabakoak*, de Bernardo Atxaga, 2008, Faktoría K.
**Sete casas en Francia*, de Bernardo Atxaga (2009). Faktoría K.
**30 gramos*, de Leonel Moura (2010). Lugo: Alvarellos.
**Catálogo de obxectos rebuldeiros*, de Pablo Prestifilippo (2011). Faktoría K.
**Mefi, Sata e Demi*, de Mercedes Neuschäfer-Carlón (2011). Kalandraka.
**A modelo descalza*, de Jordi Sierra i Fabra (2011). Galaxia.
**A revolta dos indignados*, de varios autores (2011). Faktoría K.
**Semanas, meses*, de Reko e Tina Lundán (2011). Faktoría K. Con Jarna Piippo.
**Contos como pulgas*, de Beatriz Osés (2012). Kalandraka.
**A guia necsia: de marcas, misterios, sucesos incribles, inventos e outras marabillas*, de David Wapner (2013). Faktoría K de Libros.
**Legado nos ósos*, de Dolores Redondo (2013). Xerais.
**Debuxos no muro*, de Aurora Ruá (2014). Galaxia.
**Ofrenda á tormenta*, de Dolores Redondo (2014). Xerais.
**Os fíos invisibles",* de Montse Torrents (2015). Tramuntana.
**O neno bisesto",* de José Luís Alonso de Santos, 2015, Kalandraka.
**A miña grande árbore",* de Jacques Goldstyn (2016). Tramuntana.
**A árbore dos soños*, de Fernando Alonso (2018). Kalandraka.
**Nelson Mandela. O camiño cara á liberdade*, de Antonio Lozano (2018). Kalandraka.
**Pedagoxía do oprimido*, de Paulo Freire (2018). Kalandraka.
**Obabakoak* de Bernardo Atxaga (2021). Faktoría K. 416 páxs. ISBN 978-84-16721-95-5.

#### Traducións ao castelán 
[miniatura|Papeleta de [Provincia de Pontevedra|Pontevedra para o Senado nas Eleccións xerais de 2023.]]
* *Comandante Hussi*, de Jorge Araújo (2007). Kalandraka.
* *30 gramos*, de Leonel Moura (2011). Alvarellos Editora.
* *La taberna del Galo*, de Celso Emilio Ferreiro (2011). Pez de Plata
* *Semanas, meses*, de Reko e Tina Lundán (2011). Con Jarna Piippo.  Faktoría K.
* *Longa noite de pedra/Larga noche de piedra*, de Celso Emilio Ferreiro (2011). Auga Editora.

### Obras colectivas 
**Fírgoas*, de Manuel Luís Acuña (1992) Xerais. Coeditor con Xosé Carlos López Bernárdez.
**Diccionario da literatura galega. I Autores* (1995). Galaxia.
**Johan de Cangas, Martín Codax. Meendinho. Unha fotobiografía* (1998). Xerais.
**As aventuras da mazá vermella*, de Jan Lööf (2008). Kalandraka. Tradución con Jarna Piippo.
**Marcos Valcárcel. O valor da xenerosidade* (2009,). Difusora.
**En defensa do Poleiro. A voz dos escritores galegos en Celanova* (2010) Editorial Toxosoutos.
**VI Encontro de Escritores Galegos. Literatura e proxección exterior* (2012) Deputación da Coruña.
**Vieiros de palabra. Terra de Celanova-Baixa Limia en letras de autor* (2012) Librería Conde, Celanova.
**Manuel Lueiro Rey (1916]-1990) (*2013). Xerais.
**150 Cantares para Rosalía de Castro* (2015).
* *Aires de poesía. Escolma de poetas da bisbarra de Celanova*. Aira editorial, 2023. ISBN 978-84-125593-7-8

## Premios
*Premio á cooperación editorial de Xerais no 2004.
*Premio Fervenzas Literarias ao Mellor Crítico/a literario no 2008, 2009, 2010 e 2011.
*Premio Fervenzas Literarias á mellor tradución no 2009, por *Sete casas en Francia*, de Bernardo Atxaga.
*Premio Lois Tobío á mellor tradución pola Asociación Galega de Editores no 2011, por *30 gramos*, de Leonel Moura.
*Premio da Asociación de Escritores en Lingua Galega á mellor traxectoria en xornalismo cultural no 2011.
*Premio á mellor obra non literaria en galego do 2012 en Redelibros, por *Onde o mundo se chama Celso Emilio Ferreiro*.
*Premio da AELG ao mellor blog literario do 2012, por *Caderno da crítica*.
*Premio da AELG ao mellor ensaio do 2012, por *Onde o mundo se chama Celso Emilio Ferreiro*.
*Premio Antón Losada Diéguez de ensaio no 2013, por *Onde o mundo se chama Celso Emilio Ferreiro*.
*Premio Fervenzas Literarias ao mellor crítico literario de 2013.
*Premio Fervenzas Literarias ao mellor blog literario de 2013, por *Caderno da crítica*.
*Premio da AELG ao mellor blog literario do 2013, por *Caderno da crítica*.
*Premio Fervenzas Literarias ao mellor blog literario de 2014, por *Caderno da crítica*.
*Premio da AELG ao mellor blog literario do 2014, por *Caderno da crítica*.
*Entrada na Lista de Honra do IBBY en 2015 e 2016 da tradución de *Bisa Bea, Bisa Bel*, de Ana Maria Machado.
*Premio Fervenzas Literarias ao mellor blog/web literaria de 2017, por *Caderno da crítica*.
*Premio "Proxecto literario da rede 2017" ao blog Caderno da crítica, na III Gala do Libro Galego.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Caderno da crítica. Literatura galega, blog de Ramón Nicolás.