open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Shaka Ponk

**Shaka Ponk** (dito en inglés /ˈʃɑːkə pɑŋk/), tamén escrito como **SHK PNK**, é un grupo de rock alternativo francés que emprega moitos elementos de diferentes estilos musicais tales como o heavy metal ou o electro, que comezou a súa actividade en agosto de 2002. O grupo canta xeralmente en inglés, e ocasionalmente en español ou en francés.

## Discografía 
### Álbums 
*2004 - *Laga*
***Existe outra versión deste álbum do ano seguinte.
*2005 - *EP-Hyppie-Monkey* (Edel Music)
*2006 - *Loco Con Da Frenchy Talkin'* (Edel Music)
***Existen outras dúas versións deste álbum.
*2009 - ''Loco Con Da Frenchy Talkin' (Recycled Version 2009)* (Guess What!/Tôt ou tard)
*2009 - *Bad Porn Movie Trax* (Guess What!/Tôt ou tard)
***Existen outras dúas versións deste álbum.
*2010 - *Bad Porn Movie Trax (New Version)* (Guess What!/Tôt ou tard)
*2011 - ''The Geeks and the Jerkin' Socks* (Tôt ou tard)
*2013 - *Geeks on Stage* (Tôt ou tard)
*2014 - *The White Pixel Ape* (Tôt ou tard)
*2014 - *The Black Pixel Ape* (Tôt ou tard)
*2017 - *ApeTizer EP* (Tôt ou tard)
*2017 - *The Evol'* (Tôt ou tard)
*2020 - *Apelogies* (Tôt ou tard)

### EPs
*2004/2005 - *Laga*
*2005 - *EP-Hyppie-Monkey* (Edel Records)
*2006 - *Club E.P.*
*2013 - *Altered Native soul* (Tôt Ou Tard)
*2017 - *Apetizer* (Tôt Ou Tard)
### Sinxelos
*2006 - *Fonk Me*
*2006 - *Hell'O'' (liste des 
*2009 - How We Kill Stars
*2009 - Do
*2011 - Let's Bang
*2011 - My Name Is Stain
*2012 - Palabra Mi Amor
*2012 - I'm Picky
*2014 - Altered Native Soul
*2014 - Wanna Get Free
*2014 - Lucky G1rl
*2014 - Story O' my LF
*2014 - Heal Me, Kill Me
*2014 - An Eloquent
*2014 - On the Ro'
*2014 - Time Has Come
*2017 - Gung Ho
*2017 - Mysterious Ways
*2017 - Faking Love
*2017 - Wrong Side
*2017 - *Smells Like Teen Spirit*

## Notas
Castelán guatemalteco

O **castelán guatemalteco** é a variedade do castelán falado en Guatemala. Foneticamente, presenta yeísmo para o /ll/ e o /y/. O seseo, ao igual que no castelán de América Latina, tamén se dá ocasionalmente, sobre todo nas clases populares. En Guatemala é adoito o uso de voseo, característica principal do país. É falado por 16,8 millóns de persoas (2018).

En Guatemala, o castelán é oficial, mais tamén é empregado como segunda ou terceira lingua por moitos dos seus habitantes, xa que a súa poboación está composta por unha gran variedade de grupos étnicos que conforman arredor do 41&nbsp;% do total da poboación. Existen 25 linguas no país en total: 22 delas son linguas maias, faladas principalmente nas áreas rurais, o xinca (illada) falado no sueste do país, o garífuna (parte das linguas arauacas) falado na costa do Atlántico e o castelán na súa maioría nas áreas urbanas. En Guatemala, o 60&nbsp;% fala castelán como lingua materna, e en total, o 86,40&nbsp;% como primeira ou segunda lingua.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Jack Garrick

**John Andrew Frank Garrick**, coñecido como **Jack Garrick**, nado en 1928 e finado o 30 de agosto de 2018 en Hamilton, Nova Zelandia, foi un ictiólogo neozelandés.

## Traxectoria 
Especializdado en elasmobranquios, publicou numerosos libros e artigos sobre a bioloxía de tiburóns e raias. En 1982 publicou unha taxonomía exhaustiva sobre os tiburóns do xénero *Carcharhinus*, onde identificou a *Etmopterus baxteri* como unha nova especie. Ademais foi a autoridade que decribiu varias especies doutros tiburóns. 

Garrick foi profesor de zooloxía na Universidade Victoria de Wellington, na que foi nomeado catedrático en 1971.

Jack Garrick tivo un interese primordial na taxonomía de tiburóns e raias, e levou a cabo o primeiro mostraxe exploratorio de augas profundas utilizando redes de cono especialmente adaptadas, trampas con cebo e palangres, a profundidades superiores aos 2000 m. Mediante o uso destas técnicas innovadoras obtivéronse moitas especies novas e raras. 

Así mesmo, o chamado "tiburón gato de Garrick", *Apristurus garricki*, tamén foi nomeado na súa honra.

## Abreviatura 
A abreviatura **Garrick** emprégase para reoñecer a Jack Garrick como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* J. A. F. Garrick en *New Zealand Electronic Text Centre*.   Victoria University of Wellington (2016) .
Castelán hondureño

O **castelán hondureño** é a variedade do castelán falado en Honduras, en América Central, e nas rexións fronteirizas con Guatemala, O Salvador e Nicaragua. O castelán hondureño encádrase dentro do conxunto coñecido xenericamente como castelán centroamericano. É falado por 9 millóns de persoas (2018).

## Pronomes singulares en segunda persoa 
En Honduras existen dous pronomes singulares en segunda persoa: "usted" e "vos". 
* "Usted" é o pronome en segunda persoa do singular que se emprega en situacións formais e informais en  Honduras. Algúns usan o "usted" para dirixirse a tódalas persoas e tales falantes diríxense aos nenos pequenos tamén con "usted." Tamén se adoita empregar entre estraños, autoridades, adultos maiores e outras formalidades. O "usted" é unha forma importante de respecto para os hondureños sen ter en conta a clase socio-económica. O seu uso reflicte o valor cultural que se lle outorga a "usted" como pronome de máis importancia da oralidade hondureña. En situacións onde hai persoas de diferente status social, a persoa menor refírese á mayor de "usted" mentres que o maior vosea, tutea, ou reciproca o "ustedeo" coa persoa menor.
* "Vos" é o pronome de segunda persoa do singular que se emprega entre familiares e amizades. O voseo é máis empregado para persoas da mesma posición académica ou laboral. Algúns adultos empregan "vos" para dirixirse aos nenos ou mozos e para formar unha distinción de xeración, mais outros adultos diríxense a todos sen ter en conta a idade ou status con "usted". As novas xeracións de hondureños adoitan ser máis flexibles no emprego do voseo. En familias de orixe hondureña no estranxeiro e dentro de Honduras, adóitase ver o voseo en relación as persoas maiores, particularmente aos pais. É o máis usado e preferido por todo o país, e o uso do pronome "vos" é parte da norma culta. En publicidade, comunicación académica e comercial prefírese o uso de "tú".

## Notas
Iker Galartza

**Iker Galartza**, nado en Amezketa, Gipúscoa o 17 de maio de 1977, é un actor e guionista en éuscaro e español. É máis coñecido polos seus traballos televisivos, mais tamén no teatro, como cos pallasos Poxpolo e Mokolo.

## Obras 
### Televisión 
* *Goenkale* ( 1994 )
* *Vaya semanita* ( 2006 - 2011 )
* *Euskolegas* ( 2009 )
* *Irrikitown* ( 2012 )
* *Kontrako eztarria* ( 2013 )
* *Zuek hor eta gu hemen!!* ( 2014 )
* *Zuek hor!!* ( 2015 )
* *Allí abajo* (2015)
* *3txulo* ( 2016 )
* *Historias de Alcafrán* ( 2020 )

### Guións 
* *Goenkale* (1994)

### Teatro 
* *Ate joka* ( 2008 )
* *Erdibana* (2015)
* *Poxpolo ta Mokolo* ( 1995 - 2016 )

### Películas 
* *Tres 60* (2013)

### Circo 
* Gure Zirkua (2017-)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Manuel Domínguez Sánchez

:*Non confundir con Manuel Domínguez Sánchez (pintor) (Madrid 1840 - Cuenca 1906).*
:*Non confundir con Manuel Domínguez Sánchez (futbolista) (Santander 1926 - Huelva 1998).*

**Manuel Domínguez Sánchez**, nado en 1853 e finado en Ponteareas o 23 de novembro de 1932, foi un médico e político galego.

## Traxectoria 
Médico en Ponteareas. Amigo de Gabino Bugallal, foi seguidor seu. Foi alcalde de Ponteareas en 1890. Morreu en Ponteareas con 79 anos.

## Vida persoal 
Casou con Matilde Benavides Ojea e foi pai de Matilde, Álvaro, Manuel, María, Carmen, José e Purificación Domínguez Benavides.

## Notas
Castelán nicaraguano

O **castelán nicaraguano** é a variedade do castelán falado en Nicaragua. O castelán nicaraguano tamén é chamado a miúdo como *nicañol*. O castelán nicaraguano comparte moitos trazos comúns coas variedades veciñas da rexión, mais tamén conta con diferenzas de pronuncia e uso da lingua. É falado por 6,2 millóns de persoas (2018).

Nicaragua ten a porcentaxe máis alta entre tódolos países de América Central de uso de *voseo*, é dicir, o uso do pronome *vos* para a segunda persoa do singular, no canto do *tú* do castelán de España. Neste senso é semellante ao uso da lingua que se fai na Arxentina e no Uruguai, no coñecido como castelán riopratense. *Vos* é usado de maneira adoita en situacións familiares e coloquiais. O uso de "vos" pode escoitares en medios de comunicación e pode verse escrito en publicacións.

Na Rexión Autónoma do Atlántico Norte e na Rexión Autónoma do Atlántico Sur, a lingua e a pronuncia está fortemente influída polas linguas indíxenas e crioulas, como o miskito, o rama, o sumo, o inglés crioulo nicaraguano, o patois xamaicano, o garífuna e o crioulo de Rama Cay.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castelán centroamericano
Castelán chilote

O **castelán chilote** é unha variedade da lingua castelá falada nas illas chilenas do arquipélago de Chiloé. Ten diferenzas distintas do castelán chileno no seu acento, pronuncia, gramática e vocabulario, especialmente por influencias da variedade local da lingua mapuche (chamado *huilliche* ou *veliche*) e algúns trazos conservadores.

## Historia 
Despois da batalla de Curalaba (1598) e da destrución das sete cidades, Chiloé permaneceu illado do resto de Chile e desenvolveu unha cultura con pouca influencia de España e do Chile continental. Durante os séculos XVII e XVIII, a maioría da poboación do arquipélago era bilingüe, e segundo John Byron moitos españoi preferían usar o huilliche local por consideralo fermoso. Nesa época, o gobernador Narciso de Santa María queixouse que os colonos españois nas illas non falasen o castelán de maneira correcta, senón que falaban o huilliche e que esa lingua era a máis usada.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castelán chileno
### Bibliografía 
* 
* 
*
Provincia de Qom

**Qom** (en persa: قم) é unha das 31 provincias de Irán. Sitúase no norte do país, e a súa capital é a cidade de Qom. Creouse en 1995, separándose da provincia de Teherán. En 2005, esta provincia tiña unha poboación de aproximadamente dous millóns de habitantes, dos cales o 91,2% residían en zonas urbanas e o 8,8% en zonas rurais. A provincia inclúe unha cidade, catro municipios, nove distritos rurais, e 256 poboacións.

## Xeografía 
Ocupa unha superficie de 11.237 km², o que supón o 0,89% da superficie total do Irán. O clima da provincia de Qom varía entre o desértico e o semidesértico, e comprende áreas con montañas, outeiros e planicies. Debido a que se localiza lonxe do mar e preto dunha rexión árida, presenta un clima seco, con escasa precipitación e baixa humidade. Por esta razón, a agricultura non é posible na maior parte do territorio, especialmente preto das rexións lacustres salinas. A provincia ten dous grandes lagos salgados, o lago Howz e Soltan, que queda 36 quilómetros ao norte da cidade de Qom, e o lago Namak, que se atopa a 80 quilómetros ao leste de Qom. Case un quinto do lago Namak encóntrase dentro da provincia de Qom.

## Divisións administrativas 
De maneira única en Irán, a provincia de Qom é coextensiva co *shahrestan* de Qom (teñen a mesma extensión).
Castelán marabino

miniatura|A rexión onde se fala o castelán marabino.
O **castelán marabino** (tamén chamado **maracucho** ou **zuliano**) é a variedade da lingua castelá falada no estado de Zulia, ao noroeste de Venezuela, e no oeste de Estado Falcón (concello de Mauroa). A diferenza dos dialectos do centro ou da rexión andina, o marabino é tipicamente voseante e en moitos casos tuteante. Conserva para esta conxugación a forma da segunda persoa do plural familiar (*vosotros*), sen apócope ou síncope, o que o distingue do voseo chileno e o riopratense respectivamente.

## Táboa comparativa do castelán latinoamericano 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castelán venezolano
Fosa de Ryukyu

A **fosa de Ryukyu** (en xaponés 琉球海溝, Ryukyu Kaiko) é unha fosa abisal de 1 398 km de lonxitude,  situada ao longo do bordo do sueste do Xapón, nas illas Ryukyu, no mar de Filipinas no océano Pacífico, entre o nordeste de Taiwán e o sur do Xapón. 

A fosa ten unha profundidade máxima de 7 460 m. a unha velocidade de aproximadamente 52 mm/ano.  

Xunto con canal adxacente Nankai aol nordeste, a subdución da placa filipina produciu 34 volcáns. 

O terremoto máis grande que se rexistrou ao longo da fosa Ryukyu, o terremoto de Hyūga-nada de 1968, foi de magnitude 7,5, Este terremoto tamén produciu un tsunami.

## Notas
Stewart Springer

**Stewart Springer**, nado o 5 de xuño de 1906 e finado o 23 de agosto de 1991, foi biólogo, herpetólogo  e ictiólogo estadounidense.

## Traxectoria 
Stewart Springer foi un naturalista de campo, inicialmente autodidacta. En 1964, 35 anos despois de abandonar a Unbiversidade Butle, obtivo unha licenciatura na Universidade George Washington despois de haber logrado o éxito no campo da ictioloxía. 

Moitos colegas e estudantes dirixíanse a el como doutor, supoñendo, erroneamente, que debía ter un doutoramento en bioloxía ou nun campo afín, dado o seu status na comunidade mundial de ictiólogos.

Springer foi un experto de renome mundial no comportamento, taxonomía e na distribución das poboacións dos condrictios. 

Máis de 35 especies de tiburóns, raias e outros animais foron clasificadas por el, ou nomeadas na súa honra.

## Abreviatura 
A abreviatura **Springer** emprégase para recoñecer a Stewart Springer como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
Castelán cordobés

miniatura|250px|Variantes da lingua castelá falada na Arxentina, por Berta Elena Vidal de Battini
O **castelán cordobés** é unha variedade rexional da lingua castelá falada polos habitantes da cidade de Córdoba, Arxentina, e os seus territorios adxacentes. Coñecido como *cordobés* ou *tonada cordobesa*, este acento é a miúdo o obxecto de referencias humorísticas nos medios de comunicación arxentinos e da cultura popular.

Este dialecto ten diferenzas salientables respecto das provincias que arrodean Córdoba. Non semella ter relación con ningún outro dialecto da rexión e isto é motivo de interrogantes sobre a orixe das súas características. É posible que proveñan dun substrato dos comechingóns, que na súa última época poboaron ese territorio.

Tamén existe o misterio da semellanza entre o dialecto cordobés e o chileno, aparentemente pola cantidade de andaluces e vascos que chegaron a estes lugares, que é a respuesta ao vocabulario chileno. A tonada cordobesa salienta pola prolongación do son da vogal presente na sílaba anterior á tónica, e das vogais da sílaba tónica en palabras esdrúxulas de tres sílabas. A tonada tamén tende a alongar o final das palabras.

Segundo Donni de Mirande (1991) e Vidal de Battini (1964), o dialecto cordobés (ou central), abrangue a maior parte das provincias de Córdoba e San Luis (influída pola súa proximidade e polo impacto dos medios de comunicación cordobeses).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castelán riopratense
Negueira, Grandas de Salime

**Negueira** é unha parroquia do concello asturiano de Grandas de Salime. Segundo o INE, en 2019 tiña 13 habitantes.

## Xeografía 
Esta parroquia pertence á parroquia eclesiástica de Negueira, dividida entre os concellos de Grandas de Salime e Negueira de Muñiz.

## Lugares 
A parroquia ten os seguintes lugares   :

* A Airela
* A Armilda
* Pelou
* Vila de Fondo

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Negueira, Negueira de Muñiz
Federación Portuguesa de Rugby

A **Federação Portuguesa de Rugby** é o ente reitor do rugby en Portugal. Fundada en 1957, ó ano seguinte tomou o relevo da *Associação de Rugby de Lisboa* como organizador dos torneos nacionais de clubs e como promotor da selección de rugby de Portugal. Con sede en Lisboa, dende abril de 2019 está presidida por Carlos Alberto Amado Pereira da Silva, quen xa fora presidente entre os anos 2010 e 2015.

## Presidentes
* Carlos Alberto **Amado** Pereira **da Silva** (2019 - ... )
* Luis Queiroz de Barros **Cassiano Neves** (2015 - 2018)
* Carlos Alberto **Amado** Pereira **da Silva** (2010 - 2015)
* **Dídio** Francisco Pestana **de Aguiar** (2004 - 2010)
* José Manuel **Picão de Abreu** (1999 - 2004)
* **Raul** Fernando Santos **Martins** (1987 - 1999)
* **António** José **Trindade** (1978 - 1983)
* **Pedro** José Araújo de **Sousa Ribeiro** (1975 - 1978)
* **António** Mário **Carqueijeiro**
* Francisco Silva

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina oficial da Federação Portuguesa de Rugby 
### Outros artigos
* Campeonato Português de Rugby
* Selección de rugby de Portugal
Castelán cuyano

miniatura|250px|Variantes da lingua castelá falada na Arxentina, por Berta Elena Vidal de Battini
O **castelán cuyano** é a variedade da lingua castelá falada na provincia histórica de Cuyo e que é falado nas actuais provincias arxentinas de Mendoza e San Juan. En menor medida, tamén é falado nas provincias de San Luis e A Rioxa.

## Trazos do cuyano 
No castelán cuyano pódense ver algúns dos trazos comúns co castelán chileno e unha influencia posterior do castelán riopratense, presentándose modismos e pronunciación moi semellantes á chilena, sobre todo en Mendoza, onde se pronuncia **ll** e **y** como [ʝ] (yeísmo) e se asibilan os erres, en /rr /> [řř] (sonoramente), e /r/ inicial > [ř].

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castelán riopratense
Manuel Domínguez

Co nome de **Manuel Domínguez** podemos referirnos a:

***Manuel Domínguez Sánchez**, pintor español (1840-1906).
***Manuel Domínguez Sánchez**, médico e político galego (1853-1932).
***Manuel Domínguez Benavides**, fillo do anterior, escritor e político galego (1895-1947).
***Manuel Domínguez Fontán**, escritor galego (n. 1903).
***Manuel Domínguez Santamaría**, autor e director teatral galego (1908-1979).
***Manuel Domínguez Carrete**, cociñeiro galego (n. 1975)
Variedade do castelán dos catalanófonos

[300px|miniatura|Variedades dialectais do castelán en [España.]]
A **lingua castelá** é amplamente falada na maioría dos territorios **catalanfalantes**, onde amosa trazos e características produto do contacto coa lingua catalá. Estes territorios son Cataluña, a Comunidade Valenciana (agás algunhas áreas interiores que só son castelanfalantes), as Illas Baleares, Andorra, e a franxa de Aragón. Este contacto lingüístico é aínda maior polo feito de que case tódolos falantes de catalán son bilingües co castelán en maior ou menor medida. Algúns dos trazos morfosintácticos do catalán son transferidos de xeito inconsciente por algúns falantes cando falan en castelán. En moitos falantes cuxa lingua nai é o catalán tamén existen certas influencias na realización alofónica de certos sons, o que informalmente se coñece como parte do "acento catalán".

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lingua catalá
### Bibliografía 
* 
*
Llanito

***Llanito*** ou ***Yanito*** é unha variedade do castelán andaluz falada polos habitantes de Xibraltar. Consiste principalmente nunha mestura do inglés e o castelán comparable co *spanglish*, que mestura o inglés británico e o dialecto andaluz. O *llanito* tamén ten máis de 500 termos léxicos procedentes do xenovés, o hebreo, o árabe, o portugués e o maltés. *Llanito* é tamén un xentilicio agarimoso para os habitantes do territorio antes mencionado.

A orixe do termo é incerto. Hai quen se inclinan a pensar que vén do nome propio "John" (agarimosamente "Johnny"), moi común na lingua inglesa, ou ben aos moitos "Giovanni" (agarimosamente "Gianni") da colonia xenovesa que habitaba o territorio, ou ben unha denominación en ton irónico por parte da poboación andaluza da zona que rodea o Campo de Xibraltar, aludindo precisamente ao pouco chan ou escarpado do terreo do Peñón. O termo curto *Llanis* tamén é empregado pola poboación de Xibraltar, onde se pode escoitar en todo o territorio e con orgullo en cancións durante o Día Nacional de Xibraltar.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Cocoliche

dereita|miniatura|300px|En cor azul, o *Gran Buenos Aires* onde se desenvolveu o cocoliche.
O **cocoliche** foi unha fala ou *pidgin* do castelán mesturado con diversos dialectos italianos do século XIX e comezos do século XX do norte e do sur de Italia (a *Alta Italia* ou Norte e a *Baixa Italia* ou Mezzogiorno, respectivamente). O italiano do centro de Italia e o normativo tiveron moi pouca influencia. Os falantes dos dialectos italianos devanditos formaban, entre 1880 e 1930, máis dun 40&nbsp;% da poboación da cidade de Buenos Aires, capital da Arxentina.

## Orixe 
O cocoliche pode definirse como unha variedade mixta de castelán e de dialectos italianos cuxo uso era case exclusivamente falado (oral). Nesta especie de *pidgin*, as formas léxicas italianas alternábanse coas castelás pola gran proximidade filoxenética entre as linguas da Península Ibérica e da Península Itálica.

Tal variedade lingüística foi usada no teatro popular riopratense, no sainete e mesmo no circo crioulo, onde aparecía o personaxe cómico «Cocoliche», caricatura dun inmigrante italiano.

Segundo José Podestá, o nome orixinouse no inmigrante Antonio Cuccoliccio, un peón calabrés da súa compañía teatral, quen fora caricaturizado polo actor do grupo Celestino Petray, que tiña gran facilidade para imitar os italianos crioulos.

## Notas
José Paramés González

**José Paramés González**, finado en Ponteareas o 23 de xaneiro de 1889, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
Avogado en Ponteareas. Amigo de Gabino Bugallal. Foi alcalde de Ponteareas entre 1876 e 18777. Volveu ser nomeado alcalde por Real Orde en xuño de 1887. Permaneceu no cargo ata a súa morte en xaneiro de 1889.

## Notas
Malespín

[miniatura|Busto de [Francisco Malespín na Universidade do Salvador.]]
O **malespín** foi unha xerga da lingua castelá falada no século XIX no Salvador e que tamén se estendeu ao resto de América Central. No presente vestixial, e sobrevive só nun número pequeno de palabras.

A tradición di que o malespín foi inventado como unha xiria para o exército salvadoreño polo dirixente político Francisco Malespín. O xeneral Malespín foi elixido presidente en 1844 e deposto en 1845, despois de liderar ao país na guerra contra Guatemala. 

En termos xerais, o malespín muda algunhas letras por outras, e viceversa:

* "A" por "e"
* "I" por "o"
* "B" por "t"
* "F" por "g"
* "P" por "m"

## Notas
Isistius triangulus

***Isistius triangulus*** é unha especie extinta de peixe elasmobranquio da orde dos escualiforme e familia dos dalatíidos, pertenciente ao xénero *Isistius*.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1879 polo científico alemán J. Probst no seu traballo "Beiträge zur Kenntniss der fossilen Fische aus der Molasse von Baltringen", publicado na revista *Hayfische. Jahreshefte des Vereins für vaterländische Naturkunde in Württemberg* **35**: 127–191.

### Sinónimos 
A especie coñeceuste tamén, entre outros, polos seguintes sinónimos: 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Isistius*
Lunfardo

O **lunfardo** foi unha xerga orixinada e desenvolvida en Buenos Aires, capital da República Arxentina, e a súa conurbación; tamén noutras cidades próximas como Santa Fe e Rosario (na provincia de Santa Fe) e Montevideo (no Uruguai) contribuíron desde o principio ao seu desenvolvemento. Estas catro cidades vivían unha situación sociocultural moi semellante debido en gran medida á actividade portuaria e á enorme inmigración de distintas partes de Europa, principalmente italiana e española, ocorrida a finais do século XIX e principios do XX na zona do río da Prata e arredores onde, en definitiva, se concentraría a riqueza económica de ámbolos dous países. Despois de sinalar a dificultade que existe en precisar o concepto de lunfardo, Mario Teruggi inclínase a dicir que é unha "fala popular arxentina composta de palabras e expresións que non están rexistradas nos dicionarios casteláns correntes" para aclarar máis adiante que "os lunfardismos son propios da fala subestándar popular e que de ningunha maneira os cultismos e outros termos elevados poden incluírse nesa categoría".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Teruggi, Mario: *Diccionario de voces lunfardas y rioplatenses*. 1998.
* Teruggi, Mario: *Panorama de lunfardo* (1974). 2.ª edición: 1979.
Cotto (mitoloxía)

Na mitoloxía grega, **Cotto** (de Κοττος *Kottos*, 'forte'’; en latín *Cottus*) era un dos Hecatonquiros, xigantes de cen brazos e cincuenta cabezas, fillo de Urano e Xea, e irmán de Briareo e Xigues.

Foi encerrado por Urano, xunto cos seus irmáns, no Tártaro, para ser liberado logo por Cronos, a quen axudaron a derrotar a aquel no transcurso da Titanomaquia.

Pero logo participou na Xigantomaquia do lado de Cronos, xunto a Xigues, polo que Zeus condenounos a quedar encerrados no Tártaro, onde remataron sendo vixiados polo seu irmán Briareo.

## Véxase tamén
### Bibliografía
* GRIMAL, Pierre: *Diccionario de mitología griega y romana*. Ed. Paidós, 1981.
Andrea Fernández Maneiro

**Andrea Fernández Maneiro**, nada no Carril (Vilagarcía de Arousa) o 10 de febreiro de 1964, é unha escritora galega.

## Traxectoria 
En 2016 gañou o premio de poesía Nuestra musa, la camelia. En 2019 foi finalista do premio de Microrrelatos Mulleres Progresistas. En 2020 obtivo o Premio de poesía Manuel Leiras Pulpeiro coa obra *Inventario dun adeus. Expiatoria*.

## Obra 
* “A lanterna de Vagalumes”, na antoloxía *Tempos dixitais*.
* “Delirium” na antoloxía *Volume II: A rebelión de Prometeo* de Contos estraños.
* “Caducifolio e Perennis” na antoloxía *E se a Terra Media fose Galicia* (2018) de Curtas Asociación Cultural.
* *Antología poética I. Ecos, aires y camelias*, Editorial Literarte.
* "Álxia" na *Antoloxía. Vide, paisaxe e fala. Florencio Delgado Gurriarán*.
* *Proyecto Atlántico*, Ediciones Venguerén, serie Sesos y tripas.
* *Migratoria*, Medulia (2020). ISBN 9788412154672
* *Edénicas*, Editorial Caldeirón (2022). ISBN 9788412484946
* *Contra-Tempos*, Editorial Tris Tram, (non venal) (2022). ISBN 9788489377950
* *Voto de silencio* (2023). Medulia. 94 páxs. ISBN 978-84-19438-29-4.
* *Meridiano orixe* (2025). Alvarellos. 100 páxs. ISBN 978-84-18567-75-9.

## Premios 
* Premio Galicia de Xornalismo, 1989, na especialidade de reportaxe radiofónica.
* Primeiro Premio do certame poético Nuestra musa, la camelia, 2016
* Primeiro premio da Maratón fotográfica do 8M de Vilagarcía de Arousa, 2019
* Finalista do Premio de microrrelatos Mulleres Progresistas de Vigo, 2019
* Finalista do VIII Certame de Poesía Xosé Manuel López Ardeiro, 2019
* Segundo premio do VI Concurso Fotográfico do Museo Liste (Vigo)
* Segundo Premio de microrrelatos de Mulleres Progresistas de Vigo, 2020
* Segundo premio Vilariñas, 2020
* IX edición do Premio de poesía Manuel Leiras Pulpeiro co poemario *Inventario dun adeus. Expiatoria*
* V Certame de poesía Torre de Caldaloba co poemario *Contra-tempos*, 2021
*XVI Certame de poesía erótica Illas Sisargas, co poemario *Edénicas*
*IV Premio de Poesía Eduardo Pondal, 2022, polo libro *Voto de silencio*.
*50º Certame Literario de Vilalba, 2024, co poemario *Meridiano orixe*.

## Notas
Ángel Feijoo González

**Ángel Feijoo González**, nado en Tamaguelos (Verín) o 12 de xuño de 1914 e finado en Caracas o 22 de decembro de 1994, foi un político galego.

## Traxectoria 
Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 conseguiu fuxir a Portugal o 10 de agosto. Foi detido pola policía e devolto a España, pero volveu escaparse novamente a Portugal, permaneceu agochado 13 meses. Conseguiu chegar a Venezuela con identidade falsa en decembro de 1938. Conseguiu documentación portuguesa, o que lle permitiu chegar a Francia. Traballou nunha fábrica de pólvora e nunha empresa da familia Cisneros en Maracaibo. Tamén se dedicou á agricultura e foi xerente dunha empresa construtora en Caracas. Finalmente dedicouse á pirotecnia nos vales do Tuy. Pertenceu a Acción Republicana Democrática Española. Integrante da Casa de Galicia de Caracas, foi un dos fundadores e o primeiro presidente da Hermandad Gallega de Venezuela (1960).

## Vida perosal 
Casou con Elia Pérez Terrado e foi pai de Elia del Carmen e Bernardo Feijoo Pérez.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  
### Ligazóns externas 
* O exilio galego na Venezuela
* Ángel Feijoo González
Manuel Domínguez Fontán

**Manuel Domínguez Fontán**, nado na Pobra do Caramiñal en 1903, foi un escritor galego.
## Traxectoria 
Mariñeiro. Emigrou de mozo a Cuba. Na illa dedicouse ao xornalismo. Na década dos sesenta foi bibliotecario na Universidade da Habana. En 1962 publicou *La Puebla del Caramiñal. Un mirador sobre la ría de Arosa*, reeditado pola Deputación da Coruña en 1987. Para realizar a obra Domínguez Fontán consultou os arquivos de Xunqueiras e do convento do Xobre. Tamén publicou algunhas colaboracións en *El Pueblo Gallego* nos anos sesenta.

## Obras 
* *La Puebla del Caramiñal. Un mirador sobre la ría de Arosa*, 1962.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Rodríguez, Pastor (25/4/2014) "Bibliotecario da Universidade de La Habana" *La Voz de Galicia* .
Isistius trituratus

***Isistius trituratus*** é unha especie de peixe elasmobranquio da orde dos escualiforme e familia dos dalatíidos, unha das dúas extintas integradas no xénero *Isistius*.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1874 polo anatomista, zoólogo e historiador natural neerlandés Tiberius Cornelis Winkler, na súa obra "Deuxième mémoire sur des dents de poissons fossiles du terrain bruxellien", publicada nos *Archives du Musée Teyler* **4** (1): 16–48, baixo o nome de *Corax trituratus*.

### Sinónimos 
Ademais de polo seu nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén, entre outros, polos sinónimos: e que parece que, pola acción trituradora da auga durante moito tempo, volvéronse máis ou menos convexos, e que perderon, pola mesma causa, as fendeduras dos bordos da coroa. A raíz, agora plana e cuadrangular, é ósea e porosa, ten un orificio de nutrientes na súa parte superior e un suco perpendicular que se estende desde o bordo inferior do esmalte da coroa até o bordo da raíz. O feito de que estes dentes estean cheos por dentro e que o seu tecido dental teña unha grande analoxía coa dos dentes de *Corax*, lévame a ver neles dentes dunha especie de *Corax* e non de *Galeocerdo*. Porén, espero que algún día se encontren dentes desenvolvidos deste tipo, polo que provisionalmente doulle o nome de *Corax trituratus*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Isistius*

### Ligazóns externas 
* A taxonomic summary of fossil shark species recorded from the Lower Eocene (Ypresian Stage) en *sheppeyfossils.com*
* Squaliformes Goodrich 1909  (Fotos de dentes de *Isistius trituratus*).
Xigues

Na mitoloxía grega, **Xigues** (en grego Γύης o Γύγης, Xigas, 'grande') era un dos Hecatonquiros e irmán de Briareo e Cotto. Os Hecatonquiros eran xigantes de cincuenta cabezas e cen brazos, fillos de Urano e Xea.

Xunto a Cotto, participou na Xigantomaquia do lado de Cronos, polo que Zeus o condenou ó Tártaro, onde rematou sendo vixiado polo seu irmán Briareo.

## Outros
Tamén recibe este nome un rei de Lidia, a quen cita Herodoto.

## Véxase tamén 
### Bibliografía
* GRIMAL, Pierre: *Diccionario de mitología griega y romana*. Ed. Paidós, 1981.
Orbcomm

**Orbcomm** é unha constelación comercial de satélites de comunicacións pertencente a Orbital Communications Corp.

## Características
A constelación Orbcomm está pensada para ofrecer servizos de mensaxería global e de transmisión e recepción de datos. As mesaxes envíanse aos satélites, que as retransmiten a estacións de terra.

## Orbcomm FM1 a FM43
Lanzáronse 36 Orbcomm de primeira xeración de 43 planeados. O resto foron cancelados, e un dos lanzados o foi baixo o nome TACSAT 1. Os Orbcomm de primeira xeración usaban o bus Microstar, tiñan masas de entre 40 e 45 kg e foron lanzados mediante foguetes Pegasus entre 1995 e 1999 excepto un lanzamento mediante un foguete Taurus.

## Orbcomm CDS 3
Orbcomm CDS 3 (*Concept Demonstration Satellite*) foi un único satélite de probas lanzado para dar servizo do sistema Orbcomm e probar un novo bus (Sterkh) para a seguinte xeración de satélites Orbcomm. O satélite levaba ademais un receptor AIS para o servizo de gardacostas dos Estados Unidos. Foi lanzado o 19 de xuño de 2008 mediante un foguete Kosmos 3M. Durante a súa misión sufriu unha serie de problemas que se reproduciron nos seis seguintes satélites do mesmo modelo, polo que foron cancelados.

## Orbcomm FM37 a FM41
A seguinte xeración de satélites Orbcomm estaba baseada no bus Sterkh, co satélite Orbcomm CDS 3 usado como modelo de probas. Os problemas surxidos neste último satélite reproducíronse nos seis satélite que chegaron a lanzarse en produción: avarías dos volantes de inercia e o ordenador de a bordo que limitaron a capacidade destes satélites para dar servizo. Todos foron lanzados o 19 de xuño de 2008 a bordo dun mesmo foguete Kosmos 3M. Foron reemprezados parcialmente polos dous satélites VesselSat.

## Orbcomm OG2
Os dous satélites Orbcomm OG2 foron simuladores de masa lanzados como prototipos para a terceira xeración de satélies Orbcomm. Cada un cunha masa de 142 kg, serviron para afinar os novos satélites. Os dous foron lanzados a bordo de foguetes Falcon 9 en 2014 e 2015.

## Orbcomm FM101 a FM119
A terceira xeración de satélites Orbcomm usa o bus SN-100 de Sierra Nevada Corp.. Teñen unha masa duns 172 kg e lanzáronse 19 entre 2012 e 2015, co primeiro considerado un fallo parcial ao reentrar dous días despois de ser posto en órbita ao non acadar suficiente altura debido a problemas co foguete lanzador. Todos foron lanzados a bordo de foguetes Falcon 9.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Pegasus
*Kosmos 3M
*Falcon 9
*Ariane 4
*Taurus
Rufo Sánchez

**Rufino Familiar Sánchez**, nado en Madrid o 27 de decembro de 1986, máis coñecido como **Rufo** é un futbolista español que xoga de dianteiro no Pontevedra CF da Segunda División B.

## Traxectoria 
### Inicios en Madrid (1986-2012) 
Foi fichado polo Atlético de Madrid para o seu equipo xuvenil B, despois de que anotase máis de 30 goles a tempada anterior co Coslada. Tras unha lesión de nocello foi cedido ao Rayo Majadahonda e xa non volveu ao Atlético. Pasou logo polo Internacional de Madrid, o AD Torrejón e o Atlético de Pinto. Ademais foi galardoado co premio ao mellor xogador da liga. 

Tras ser cedido durante un mes ao Global FC para disputar a Copa de Singapur, onde marcou dous goles, e xogar brevemente co Internacional de Madrid en Terceira, cambiou Filipinas por Tailandia fichando polo Rayong FC, da primeira división tailandesa, co que acabou descendendo ao final da tempada. Pasou logo polo Songkhla United FC, de segunda división, co que anotou 15 goles na súa primeira tempada. Xogou outro ano máis en Songkhla ata que en xaneiro de 2017 volveu brevemente a España, onde xogou uns meses no Atlético Sanluqueño, en Segunda División B.

Pouco despois volveu ao Global para xogar a nova liga filipina, onde o seu equipo rematou subcampión tras perder na final fronte ao Ceres-Negros. Continuou un ano máis en Cebú ata que en 2018 decidiu deixar o club, que tiña problemas para pagar os salarios, e regresar definitivamente a España.

### Regreso ao Internacional de Madrid (2018-2020) 
Na tempada 2018/19 regresou ao Internacional de Madrid CF, comezando a súa cuarta etapa no club madrileño, e na que foi a súa primeira tempada completa na Segunda B. Con todo, anotou só 4 goles en 36 partidos. Durante a primeira volta da tempada 2019/20 logrou marcar 12 goles, sendo o máximo goleador do grupo I da Segunda División B ata ese momento, o que atraeu a atención do resto da categoría, converténdose nunha das pezas máis cotizadas no mercado invernal.

### Pontevedra CF (2020-actualidade) 
O 23 de xaneiro de 2020 confirmouse a súa fichaxe polo Pontevedra CF ata final de tempada. Marcou 6 goles máis ata que a liga foi suspendida por mor da pandemia por coronavirus, acabando como máximo goleador de toda a categoría.

## Palmarés 
;Stallion

* **United Football League de Filipinas (1)**: 2013.
* **Copa UFL (1)**: 2012

;Pontevedra
* **Segunda División RFEF (1):** 2021/22.

;Individual
* **Bota de Ouro da United Football League (1)**: 2013 (18 goles).
* **Balón de Ouro da United Football League (1)**: 2013

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Entrevista .
* Datos do xogador en soccerway.com .
* Datos do xogador en transfermarkt.es .
*Datos do xogador en bdfutbol.com .
Rececendes

Como topónimo **Rececendes** pode referirse a:

;En Galiza
***Rececendes**, lugar da parroquia de Santo Estevo do Castro de Amarante, no concello de Antas de Ulla;
***Rececendes**, lugar da parroquia de Bagude, no concello de Portomarín.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Álvaro Domínguez Benavides

**Álvaro Domínguez Benavides**, nado en Ponteareas en 1902 e finado en Venezuela en 1977, foi un médico e farmacéutico galego.

## Traxectoria 
Fillo do médico de Ponteareas Manuel Domínguez Sánchez e irmán de Manuel Domínguez Benavides. Estudou Medicina na Universidade de Santiago de Compostela licenciándose en 1926. Foi médico en Ponteareas. En 1935 obtivo a licenciatura en farmacia na USC. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 exerceu un tempo en Ponteareas como médico e analista ata exiliarse en Venezuela en 1942. En Venezuela traballou como médico rural en Grita-Zulia ata o seu falecemento. Visitou Galicia en 1957 e 1963.

## Vida persoal 
Casou en Vigo con María de la Asunción Pino Bernal en 1926.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Rececende

O topónimo **Rececende** pode referirse a:

;En Galiza
***Rececende**, parroquia do concello da Pontenova;
****Rececende**, lugar de dita parroquia;
***Santo Estevo de Rececende**, parroquia do concello da Pontenova.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Rececinde**, lugar da parroquia de San Xusto, no concello de Coristanco.
Freedomland (filme)

***Freedomland*** é un filme estadounidense de 2006 dirixido por Joe Roth e protagonizado por Samuel L. Jackson, Julianne Moore, Edie Falco, Ron Eldard, William Forsythe, Aunjanue Ellis e Anthony Mackie. Baséase na novela homónima de 1998 escrita por Richard Price, e a historia xira arredor do racismo.

## Personaxes 
* Samuel L. Jackson como Detective Lorenzo Council
* Julianne Moore como Brenda Martin
* Edie Falco como Karen Collucci
* Ron Eldard como Danny Martin
* William Forsythe como Detective Bobby Boyle
* Aunjanue Ellis como Felicia
* Anthony Mackie como Billy Williams
* LaTanya Richardson como Marie
* Clarke Peters como Reverendo Longway
* Peter Friedman como tenente Gold
* Domenick Lombardozzi como Leo Sullivan
* Aasif Mandvi como doutor Anil Chatterjee
* Philip Bosco como sacerdote
* Dorian Missick como Jason Council
* Marlon Sherman como Cody
* Donald Cebron como detective

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo
Premio AELG de Tradución

O **Premio AELG de Tradución** foi un galardón entregado pola Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega ás mellores obras traducidas de cada ano. Os vencedores eran elixidos por medio das votacións dos socios da entidade. Se ben os premios da AELG se crearan xa en 1999 (sen distinción por xénero nin modalidade, senón só como recoñecemento ao mellor libro publicado no ano anterior), esta modalidade concreta estableceuse en 2005 (con entrega a ano vencido en 2006) e mantívose até 2015, ano no que deixou de celebrarse tras a unión dos respectivos premios da Asociación Galega de Editoras, a AELG e a Federación de Librarías de Galicia, o que deu como resultado a Gala do Libro Galego, cuxa primeira edición aconteceu en 2016.

## Traducións premiadas 
## Notas
Qom

**Qom** (en  ) é a capital da provincia iraniana de Qom. No 2005 rexistraba unha poboación de 1.04&nbsp;millóns de habitantes. Atópase a 140&nbsp;km ao suroeste de Teherán, na ribeira do río Qom. Qom é considerada cidade santa no islam xiíta, xa que alí sitúase o sepulcro de Fátima al-Masuma, irmá do imán Ali Reza (798-816&nbsp;d.&nbsp;C.). A cidade é o centro mundial dos estudos islámicos xiítas, e é un destino importante de peregrinación.
## Xeografía 
Qom, a capital da provincia de Qom, atópase a 125 quilómetros ao sur de Teherán, nunha chaira baixa. O santuario de Fatimeh Masumeh, a irmá do imán Reza, atópase nesta cidade, que os musulmáns xiítas consideran sagrada. A cidade está situada no límite do deserto central de Irán (Kavir-e Markazi). No censo de 2011, a súa poboación era de 1&nbsp;074&nbsp;036, que se repartían en 545&nbsp;704 homes e 528&nbsp;332 mulleres.

Qom é un centro focal do xiísmo. Desde a revolución, a poboación clerical aumentou desde uns 25000 clérigos a máis de 45000, e a súa poboación non clerical máis que triplicouse a aproximadamente 700000 persoas. Sumas substanciais de diñeiro en forma de esmolas e impostos islámicos flúen cara a Qom aos dez *marjaʿ al-taqlīd* ou "fonte de imitación" que alí residen. O número de seminarios islámicos en Qom agora é de máis de cincuenta, e o número de institutos de investigación e bibliotecas é de preto de douscentos cincuenta.
esquerda|miniatura|Mesquita Jamkaran en Qom
O seu centro teolóxico e o Santuario de Fátima Masumeh son características destacadas de Qom. Outro sitio relixioso moi popular de peregrinación anteriormente fóra da cidade de Qom, pero agora máis ben un suburbio da mesma chámase Jamkaran . A proximidade de Qom a Teherán permitiu que o esentamento clerical teña fácil acceso para monitorear os asuntos e as decisións do estado. Moitos grandes aiatolás posúen oficinas en Teherán e Qom, xa que están próximas, e moitas persoas viaxan entre estas cidades. Tamén próxima, ao sueste de Qom, atópase a antiga cidade de Kashan, na provincia de Esfahan. Tamén ao sur de Qom atópanse as cidades de Delijan, Mahallat, Naraq, Pardisan, Kahak e Jasb. Tamén próximas a Qom encóntranse as poboacións de Tafresh, Saveh e Ashtian e Jafarieh.

## Historia 
Qom existía xa como asentamento urbano en períodos preislámicos. Descubrimentos arqueolóxicos revelaron que Qom xa tiña residentes desde o V&nbsp;milenio&nbsp;a.&nbsp;C. As reliquias preislámicas atopadas e os textos históricos revélana como unha importante cidade rexional co nome de Kum. Así mesmo, cando os árabes invadiron Irán no século&nbsp;VII&nbsp;d.&nbsp;C., denominárona Qom.

A conquista da zona por parte das forzas árabes islámicas produciuse durante o califato de Umar ibn al-Khattab (581-644&nbsp;d.&nbsp;C.). A cidade seguiu florecendo durante o período Selxúcida, pero sufriu gran destrución cando Persia foi invadida polos mongois. Con todo, cando a dinastía mongol gobernante, coñecida polo nome de Ilkhɢomanato, se converteu ao islam durante o reinado de Muhammad Khodabandeh, a cidade recibiu unha atención especial e reviviu unha vez máis.
centro|miniatura|750x750px|Panorámica da cidade

## Notas 
## Véxase tamén
Carmen Hermo

**Carmen Hermo Sánchez**, nada en Pontevedra o 23 de setembro de 1967, é unha artista plástica e profesora galega.

## Traxectoria 
Estudou o bacharelato no IES Valle-Inclán de Pontevedra, graduouse na Universidade de Salamanca  e doutorouse en Belas Artes na Universidade de Vigo. Foi profesora da Escola Superior de Conservación e Restauración de Bens Culturais de Galicia, profesora de ensino secundario e profesora asociada na Universidade de Vigo, departamento de Debuxo na Facultade de Belas Artes.

Foi comisaria da exposición permanente do Museo Man de Camelle e directora do proxecto.

Participou en máis de 100 exposicións nacionais e internacionacionais, foi comisaria de varias e participou como xurado en premios.

## Proxectos 
* *Márboles*: árbores mariñas, mergulladas de toros entrópicos atopados nas praias.
* *Ebrios de amor*: namorados, bébedos. Estados de nos que o sentir vai alén da consciencia.
* *Marom*@s: maromas, cabos soltos, obxectos desdebuxados do seu propio significado.
* *Deriva*: as mareas, o vento e as correntes mariñas traen ás praias restos de madeira.
* *7paxaros_1ra*: vídeo ou pintura. Frames ou cadros. Personaxes ou figuras.
* *GPS vegetak*: as árbores materializan na súa forma de crecemento a orientación norte.
* *Sensorrúas*: a rúa defragmenta é percibida como un todo grazas ao noso intelecto.
* *Arte y Naturaleza*: despois do encontro de Arte y Naturaleza en Camelle da man de Nils Udo, fórmase o grupo Arou, un grupo de artistas.
* *Media-Lie*: a realidade mediatizada, as medio verdades.
* *Troncos*: polifonía de significantes.
* *La mirada de Superman*: o novo espectador: a mirada virtual.
* *Partes*: Artistas por UNICEF – Segundo Encontro de Arte e Naturaza no Castelo de Soutomaior.
* *Arquitecturas*: proxecto desenvolvido coa colaboración da Deputación Provincial de Pontevedra e o Colexio de Arquitectos de Galicia.
* *Os Augolla*: seres de auga
* *Simultaneidad*: conceptualización de elementos icónicos que responden a linguaxes como a daa pintura, l televisión, o cine, a literatura, ou a informática.
* *Mutantes*: o fragmento como parte dun todo.
* *Nordesía*: exposición organizada pola dirección xeral do CGAC no Centro Conde Duque de Madrid.
* *Silencio*: o ensimismamento como xerme dun proceso.

## Publicacicións 
* *Pintar en la era digital* (2005). Deputación Provincial de Pontevedra. Col. “arte y estética”. 326 páxs. ISBN 9788484572343.
* *Man de Camelle* (2018). Kalandraka. 48 páxs. ISBN 9788484644378. Ed. trilingüe. Prólogo de Antón Castro.

## Premios 
* 2007: Primeiro premio do certame Arte Xoven Galego, organizado pola Asociación de Artistas Plásticos Gallegos e El Corte Inglés.
* 2019: Gala do Libro Galego: Premio na categoría de Libro Ilustrado: *Man de Camelle*, por Carmen Hermo (Kalandraka Editora).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web persoal de Carmen Hermo
* Carmen Hermo no Facebook
Premio Follas Novas de Tradución

O **Premio de Tradución da Gala do Libro Galego**, renomeado en 2021 (sexta edición) como **Premio Follas Novas de Tradución**, é un galardón que dende 2016 se entrega cada ano na gala homónima e que distingue a mellor obra tradución do ano anterior. O certame no seu conxunto ten como entidades convocadoras a Asociación Galega de Editoras, a Federación de Librarías de Galicia e a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega, quen un ano antes decidiron unir nun só os seus respectivos premios.

## Edicións 
## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Premios Follas Novas do Libro Galego
Isistius labialis

***Isistius plutodus*** é unha especie de peixe elasmobranquio da orde dos escualiforme e familia dos dalatíidos, unha das integradas na actualidade, segundo moitos autores, no xénero *Isistius*.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1985 por Meng, Zhu e Li.

### Nota taxonómica 
Durante un tempo algúns autores consideraron a existencia desta especie, e aínda hoxe, por exemplo a FishBase e a ADW admítena como especie diferente, pero o WoRMS a identifica como *Isistius brasiliensis*,

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Isistius*
* *Isistius brasiliensis*