Ástures

Os **ástures** eran un pobo antigo hispanocelta que habitaba o norte da Península Ibérica, que agora comprende case toda a moderna comunidade autónoma de Asturias, a moderna provincia de León e a parte norte da moderna provincia de Zamora (en España), e no Tras os Montes oriental en Portugal. A tribo galaica dos albións eran a principal tribo ao oeste dos ástures. Isidoro de Sevilla deu unha etimoloxía como procedente dun *río Astura*, identificado por David Magie co río Órbigo na chaira de León, por outros o moderno río Esla.

## Historia
### Época prerromana
O territorio dos ástures comprendía aproximadamente as actuais provincias de León, Zamora, a maior parte de Asturias, así como parte dos territorios das actuais provincias galegas de Lugo e Ourense. Considérase que a orixe e formación desta cultura estivo radicada, entre outros aspectos, na mestura dun pobo autóctono -de orixe descoñecida- coa chegada dun grupo de poboación da zona centro-europea. Non obstante, a etnicidade deste grupo de comunidades permanece dubidosa, sendo que a maioría dos investigadores contemporáneos tenden a considerar que a denominación "Ástures" se tratase soamente dun convencionalismo empregado polos romanos á súa chegada ao noroeste peninsular, durante o século I a.C.

Será, por tanto, máis preciso cinguirse o estudo a grupos de comunidades locais, organizados ao longo de vales e unidades territoriais menores, conforme se confirman nas singularidades presentes nas decoración cerámicas da Idade de Ferro, que denotan particularidades comarcais.

### Época romana
Coa súa integración do Imperio romano, o termo "ástur" pasou a definir aos habitantes da provincia de Asturias, e máis tarde dentro da provincia da Gallaecia, aos habitantes do Convento xurídico asturicense. Xa na Idade Media acabaría por definir unicamente ás comunidades que vivían entre a Cordilleira Cantábrica e o mar Cantábrico, tendo por límite occidental o río Navia e oriental o Deva, se ben o termo ástur tamén acabaría integrando a toda Cantabria, chamada durante séculos "Asturias de Santillana".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Almagro-Gorbea, Martín, *Les Celtes dans la péninsule Ibérique*, in *Les Celtes*, Éditions Stock, Paris (1997) 
*Cunliffe, Barry, *The Celts – A Very Short Introduction*, Oxford University Press (2003) 
*Duque, Ángel Montenegro *et alli*, *Historia de España 2 – colonizaciones y formacion de los pueblos prerromanos*, Editorial Gredos, Madrid (1989) 
*Lorrio Alvarado, Alberto José, *Los Celtíberos*, Editorial Complutense, Alicante (1997) 
*Martino, Eutimio, *Roma contra Cantabros y Astures – Nueva lectura de las fuentes*, Breviarios de la Calle del Pez n. º 33, Diputación provincial de León/Editorial Eal Terrae, Santander (1982) 
*Motoza, Francisco Burillo, *Los Celtíberos – Etnias y Estados*, Crítica, Grijalbo Mondadori, S.A., Barcelona (1998, revised edition 2007) 
*Jiménez, Ana Bernardo (dirección), *Astures – pueblos y culturas en la frontera del Imperio Romano*, Asociación Astures, Gran Enciclopedia Asturiana, Gijón (1995) , 84-7286-342-5
*Koch, John T.(ed.), *Celtic Culture: A Historical Encyclopedia*, ABC-CLIO Inc., Santa Barbara, California (2006) , 1-85109-445-8

;Fontes adicionais

*Berrocal-Rangel, Luis & Gardes, Philippe, *Entre celtas e íberos*, Real Academia de la Historia/Fundación Casa de Velázquez, Madrid (2001) ISBNs 978-84-89512-82-5, 978-84-95555-10-6
*Heinrich Dyck, Ludwig, *The Roman Barbarian Wars: The Era of Roman Conquest*, Author Solutions (2011) ISBNs 1426981821, 9781426981821
*Kruta, Venceslas, *Les Celtes, Histoire et Dictionnaire: Des origines à la Romanization et au Christinisme*, Èditions Robert Laffont, Paris (2000) 
*Martín Almagro Gorbea, José María Blázquez Martínez, Michel Reddé, Joaquín González Echegaray, José Luis Ramírez Sádaba, and Eduardo José Peralta Labrador (coord.), *Las Guerras Cántabras*, Fundación Marcelino Botín, Santander (1999) 
*Varga, Daniel, *The Roman Wars in Spain: The Military Confrontation with Guerrilla Warfare*, Pen & Sword Military, Barnsley (2015) 
*Zapatero, Gonzalo Ruiz *et alli*, *Los Celtas: Hispania y Europa*, dirigido por Martín Almagro-Gorbea, Universidad Complutense de Madrid, Editorial ACTAS, S.l., Madrid (1993) ISBNs 8487863205, 9788487863202