open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Narcissus asturiensis

***Narcissus asturiensis*** é unha especie de planta anxiosperma da familia *Amaryllidaceae*. Esta especie foi descrita por primeira vez por (Jord. ) Pugsley no ano 1933.

## Taxonomía 
*Narcissus asturiensis* foi descrita por (Jord.) Pugsley e publicado en *Journal of the Royal Horticultural Society 58:40*, no ano 1933.
;Citoloxía:
Número de cromosomas de *Narcissus minor subsp. asturiensis* (Fam. Amaryllidaceae) e taxons infraespecíficos: *Narcissus asturiensis* (Jord.) Pugsley: n=14; 2n=28.
;Etimoloxía:
***Narcissus*** nome xenérico que fai referencia ao mozo narcisista da mitoloxía grega Νάρκισσος (*Narkissos*) fillo do deus río *Cephissus* e da ninfa *Leiriope*; que se distinguía pola súa beleza. 

O nome deriva da palabra grega: ναρκὰο, ***narkào*** (= narcótico) e refírese ao cheiro penetrante e embriagante das flores dalgunhas especies (algúns sosteñen que a palabra deriva da palabra persa **نرگس** e que se pronuncia *Nargis*, que indica que esta planta é embriagadora). 

***asturiensis***: epíteto xeográfico que fai referencia á súa localización en Asturias.
;Sinonimia:
* *Ajax asturiensis* Jord.
* *Narcissus cyclamineus subsp. cohaerens* Rozeira
* *Narcissus lagoi* Merino
* *Narcissus minor subsp. asturiensis* (Jord.) Barra & G.López
* *Narcissus minor var. brevicoronatus* (Pugsley) Barra & G.López
* *Narcissus minor var. villarvildensis* (T.E.Díaz & Fern.Prieto) Barra & G.López

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
Santolina semidentata

***Santolina semidentata*** é unha especie de planta con flores da familia *Asteraceae*. Esta especie foi identificada por Hoffmanns. & Link por primeira vez no ano 1834.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
Spergula viscosa

***Spergula viscosa*** é unha especie de planta con flores da familia das cariofiláceas. Esta especie foi descrita por vez primeira por Lag. no ano 1805.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
Veronica micrantha

***Veronica micrantha*** é unha especie de planta da familia que foi descrita por primeira vez por Hoffmanns. &amp; Link no ano 1813.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
### Ligazóns externas 
* *Veronica micrantha* - Checklist da Flora de Portugal (Continental, Açores e Madeira) - Sociedade Lusitana de Fitossociologia 
* Checklist da Flora do Arquipélago da Madeira (Madeira, Porto Santo, Desertas e Selvagens) - Grupo de Botânica da Madeira
Espiral de verán

A **espiral de verán**, ***Spiranthes aestivalis***, é unha especie de orquídea cuxa área de distribución abrangue o oeste de Europa, Turquía, Rusia e o norte de África. O epíteto específico, *aestivalis*, deriva do latín e quere dicir "pertencente ao verán".

## Sinonimia 
**Ophrys aestiva* Balb., Elenco 96 (1801), var. orth. basónimo
**Neottia aestivalis* (Poir.) DC. in Lam. & DC., Fl. Franç. ed. 3 3: 258 (1805)
**Tussacia aestivalis* (Poir.) Desv., Fl. Anjou 90 (1827)
**Gyrostachys aestivalis* (Poir.) Dumort., Fl. Belg. 134 (1827)
**Ophrys aestivalis* Poir. in Lam., Encycl. 4: 567 (1798)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
Santiago, Baja California Sur

miniatura|300px|*Dipsosaurus dorsalis*
a **illa de Santiago** é unha illa do golfo de California, ao leste da península de Baixa California, no estado de Baixa California Sur.

A illa, deshabitada,, está dentro do municipio de Loreto.

## Bioloxía 
A illa de Santiago ten só unha especie de réptil, a iguana do deserto (*Dipsosaurus dorsalis*).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Utricularia minor

***Utricularia minor*** é unha especie de planta da familia *Lentibulariaceae* que foi descrita por vez primeira por Carl von Linné no ano 1753.

## Taxonomía 
*Utricularia minor* foi descrita por Carl von Linné e publicado en *Species Plantarum* 1: 18. 1753.
;Etimoloxía:
***Utricularia***: nome xenérico que deriva da palabra latina *utriculus*, que quere dicir "pequena botella ou frasco de coiro".

***minor***: epíteto latino que quere dicir "máis pequeno".
;Sinonimia:
* *Lentibularia minor* (L.) Raf.	
* *Utricularia minor var. multispinosa* Miki	
* *Utricularia multispinosa* (Miki) Miki	
* *Utricularia nepalensis* Kitam.	
* *Utricularia rogersiana* Lace	
* *Xananthes minor* (L.) Raf.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Catálogo galego de especies ameazadas
Decisión en Sundown

***Decisión en Sundown*** (en ) é un filme estadounidense de 1957 dirixido por Budd Boetticher e protagonizado por Randolph Scott. Boetticher dixo que este filme e *Westbound* foron os único mediocres que fixo como parte do ciclo de Ranown.

Estreouse en galego o 2 de setembro de 1991 na TVG.

## Personaxes 
* Randolph Scott como Bart Allison
* John Carroll como Tate Kimbrough
* Karen Steele como Lucy Summerton
* Valerie French como Ruby James
* Noah Beery Jr. como Sam
* John Archer como Dr. John Storrow
* Andrew Duggan como Sheriff Swede Hansen
* James Westerfield como Otis
* John Litel como Charles Summerton
* Ray Teal como Morley Chase
* Vaughn Taylor como Mr. Baldwin, the barber
* Richard Deacon como Reverendo Zaron
* H. M. Wynant como Deputy Spanish

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie
Historias verdadeiras

***Historias verdadeiras*** (en ) é un filme estadounidense de 1986 dirixido por David Byrne, quen tamén protagoniza xunto a John Goodman, Swoosie Kurtz e Spalding Gray.

Estreouse en galego o 2 de setembro de 1991 na TVG.

## Personaxes 
* David Byrne como o narrador
* John Goodman como Louis Fyne
* Spalding Gray como Earl Culver
* Annie McEnroe como Kay Culver
* Swoosie Kurtz como Miss Rollings
* Pops Staples como Mr. Tucker
* John Ingle como The Preacher
* Tito Larriva como Ramon
* Jo Harvey Allen como The Lying Woman
* Chris Frantz, Tina Weymouth e Jerry Harrison como Lip-Synchers.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes
Anaerobio facultativo

[300px|miniatura|dereita|As bacterias anaeróbicas e aeróbicas poden identificarse pola súa forma de crecemento en tubos de ensaio de [caldo de tioglicolato:  1: **Aerobio obrigado**, que necesita oxíxeno porque non pode fermentar nin respirar anaerobicamente. Xúntanse na parte superior do tubo, onde a concentración de oxíxeno é maior.  2: **Anaerobio obrigado**, que morre envelenado polo oxíxeno, polo que crecen todos xuntos no fondo do tubo, onde a concentración de oxíxeno é menor.  3: **Anaerobio facultativo**, que crece con ou sen oxíxeno, porque pode metabolizar enerxía aeróbica ou anaerobicamente. Crecen en maior número na parte superior do tubo porque a respiración aeróbica xera máis ATP que a fermentación ou a respiración anaeróbica, pero algúns crecen tamén no resto do tubo.  4: **Microaerófilo**, que necesita pequenas cantidades de oxíxeno porque non pode fermentar ou respirar anaerobicamente, pero que morre envelenado en altas concentracións de oxíxeno. Crecen na zona superior do tubo pero non na parte máis superior.  5: **Aerotolerante**, que non require oxíxeno, xa que ten un metabolismo enerxético anaerobio, pero non morre envelenado se está en presenza de oxíxeno. Crecen en todo o tubo.]]

Un organismo **anaerobio facultativo** é un ser vivo que produce ATP por medio da respiración aerobia se no medio está presente o oxíxeno, pero pode cambiar a un metabolismo fermentativo se o oxíxeno está ausente. Por tanto, son organismos cun metabolismo moi versátil, que poden vivir tanto utilizando o oxíxeno coma sen oxíxeno. 

Algúns exemplos de bacterias anaerobias facultativas son as bacterias *Staphylococcus* spp., *Escherichia coli*, *Salmonella* spp., *Listeria* spp., *Shewanella oneidensis* e *Yersinia pestis*. Certos eucariotas son tamén anaerobios facultativos, como algúns fungos como *Saccharomyces cerevisiae* e moitos invertebrados acuáticos como algúns poliquetos nereidos.

Tanto os organismos anaerobios facultativos coma os aerotolerantes poden realizar fermentacións en ausencia de oxíxeno, pero os aerobios facultativos cambian a un metabolismo aerobio cando o oxíxeno está presente (un fenómeno coñecido como efecto Pasteur). O efecto Pasteur utilízase por veces no laboratorio para distinguir entre anaerobios facultativos e aerotolerantes.

## Notas 
### Outros artigos 
* Respiración aerobia
* Respiración anaerobia
* Fermentación
* Aerobio obrigado
* Anaerobio obrigado
* Microaerófilo
* Aerotolerante

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bacterias anaerobias facultativas 
* Bacterias anaerobias obrigadas 
* Bacterias anaeróbicas e aeróbicas na descomposición (estabilización) de materia orgánica.
Francisco Zas

**Francisco Javier Zas Couce**, nado na Coruña o 19 de febreiro de 1972, é un ex-taekwondista galego. Foi campión de Europa, seis veces campión de España e competiu nos Xogos Olímpicos de 2000 en Sydney.

## Traxectoria 
Comezou a practicar taekwondo da man do adestrador Manuel Barreto, que lle ofreceu unha bolsa para se adestrar no seu ximnasio da Coruña, o Gimnastic Center. En 1987 proclamouse campión de España de peso galo en categoría júnior e foi preseleccionado para os Xogos Olímpicos de 1988 en Seúl, aínda que finalmente non foi escollido. En xuño de 1988, na capital turca de Ankara, proclamouse subcampión de Europa júnior do peso pluma.

Posteriormente recibiu unha bolsa para se preparar na Residencia Joaquín Blume de Madrid e foi subcampión de España en 1989, no peso galo. En 1991 proclamouse campión de España en peso pluma, ao vencer na final a Hipólito Rodríguez, e repetiu título en 1993. Tamén en 1993 logrou o ouro na Copa de Europa e nos Xogos Mundiais da Haia, e o bronce no Campionato do Mundo celebrado en Nova York.

En 1994 foi subcampión de España e campión de Europa no certame disputado en Zagreb. En 1995 proclamouse campión de España por terceira vez, revalidando o título ao ano seguinte, no que ademais foi medalla de bronce no Campionato de Europa disputado en Helsinqui. En 1998, 1999 e 2000, gañou tres novos Campionatos de España e clasificouse para os Xogos Olímpicos de 2000 en Sydney. Antes da cita olímpica foi medalla de bronce tanto no Campionato do Mundo de 1999 disputado en Edmonton, como no Campionato de Europa de 2000 celebrado en Patras.

Xa nos Xogos Olímpicos caeu na primeira rolda contra o australiano Carlo Massimino, nun combate no que ademais rompeu o ligamento cruzado anterior, rematando así a súa carreira deportiva.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do taekwondista no sitio web oficial do Comité Olímpico Internacional .
*Palmarés internacional .
Con Air

***Con Air*** é un filme estadounidense de 1997 dirixido por Simon West, escrito por Scott Rosenberg e producido por Jerry Bruckheimer. O filme está protagonizado por Nicolas Cage, John Cusack e John Malkovich, xunto con Steve Buscemi, Ving Rhames, Colm Meaney, Mykelti Williamson, Dave Chappelle, Rachel Ticotin, Danny Trejo, Nick Chinlund, Jesse Borrego, Jose Zuniga e Monica Potter nos papeis secundarios. O filme toma prestado o título do alcume do Justice Prisoner and Alien Transportation System.

*Con Air* estreouse nos cinemas o 6 de xuño de 1997 por Buena Vista Pictures a través Touchstone Pictures e foi un éxito de recadación, conseguindo máis de 224&nbsp;millóns de dólares sobre un orzamento de produción de 75&nbsp;millóns. Recibiu valoracións dispares por parte da crítica, aínda que o elenco e as secuencias de acción foron eloxiadas.

## Personaxes 
* Nicolas Cage como Cameron Poe
* John Cusack como U.S. Marshal Vince Larkin
* John Malkovich como Cyrus "The Virus" Grissom
* Steve Buscemi como Garland "The Marietta Mangler" Greene
* Ving Rhames como Nathan "Diamond Dog" Jones
* Colm Meaney como Axente Duncan Malloy
* Danny Trejo como Johnny "Johnny 23" Baca
* Richard L. Duran como "Warlock" aka "Cochise"
* M. C. Gainey como Earl "Swamp Thing" Williams
* Nick Chinlund como William "Billy Bedlam" Bedford
* Dave Chappelle como Joe "Pinball" Parker
* Mykelti Williamson como Mike "Baby-O" O'Dell
* Jesse Borrego como Francisco Cindino
* Rachel Ticotin como Garda Sally Bishop
* Steve Eastin como Garda Falzon
* Angela Featherstone como Ginny
* Monica Potter como Tricia Poe
* Landry Allbright como Casey Poe
* John Roselius como Deputy Marshal Skip Devers
* Jose Zuniga como Axente da DEA Willie Sims
* Ty Granderson Jones como Blade
* Renoly Santiago (acreditado como "Renoly") como Ramon "Sally-Can't Dance" Martinez
* Powers Boothe como Officer at Leaving Ceremony (sen acreditar)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bateman, Ronald R. *Wendover Wings of Change: A History.* Wendover, Utah: Ronald R. Bateman, 2004. .
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en BoxOfficeMojo
José Rodríguez Saavedra

**José Rodríguez Saavedra**, coñecido como **Saavedra**, nado no Freixo (Posmarcos, A Pobra do Caramiñal) en 1893 e finado en Palmeira (Ribeira) o 5 de decembro de 1974, foi un carpinteiro e escritor galego.

## Traxectoria 
Deseñador e construtor de barcos autodidacta. Chegou a Palmeira en 1916 para construír barcos no varadoiro de Insuela. Foi o construtor do *Ría de Arosa* en 1935, un vapor de 80 toneladas. Escribiu a novela *Pandilla de eminencias* (Vigo, Numen, 1961), protagonizada polos hóspedes dunha fonda de Huelva, case todos de orixe galega.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Autores de Palmeira
Nanoaerobio

[miniatura|*[Bacteroides fragilis*.]]
Os **nanoaerobios** son organismos que non poden crecer en presenza de concentracións micromolares de oxíxeno (como os microaerófilos), pero poden crecer en presenza de concentracións nanomolares de oxíxeno. Un exemplo é a bacteria *Bacteroides fragilis*. O termo nanoaerobio (*nanaerobe*) foi proposto en 2004 para os organismos que poden respirar niveis nanomolares de oxíxeno e que viven mellor en condicións anóxicas. Requiren a expresión dunha cadea respiratoria de oxíxeno. *B. fragilis* utiliza unha citocromo oxidase de tipo *bd*. Recentes estudos suxiren que a respiración en baixas concentracións de oxíxeno é un proceso antigo que foi anterior á aparición da fotosíntese oxixénica.

## Notas
Bombo de treboada

O **bombo de treboada** ou de **mallada**, chamado tamén '''zés-p'reira''' no norte de Portugal, é un instrumento musical de percusión característico das agrupacións instrumentais coñecidas como Treboadas ou Zés Pereiras. Estas formacións musicais son propias do Baixo Miño galego e do Alto Minho portugués.

## Orixe 
O bombo de treboada, ou "de mallar", é un instrumento presente nas dúas beiras do río Miño, cando menos desde o século XVI. Ten pouco ten que ver co bombo moderno, herdado das bandas de música, que é empregado actualmente polos grupos música tradicional. En Portugal este tipo de bombos de grandes dimensións son coñecidos como Zés-P'reiras, un nome do que deriva o das formacións que os empregan, as Zés Pereiras.

Estes bombos fabricábanse antigamente baleirando o tronco dunha árbore. Son instrumentos "chatos", a súa altura non supera o seu diámetro, duns 60 ou 70 centímetros. Os dous parches de pel ténsanse mediante cordas en zigzag que se apertan con arrochos de coiro. Píntanse tradicionalmente de verde e vermello, e tócanse pendurados do ombro con dúas mazas diferentes. A maza da man esquerda é longa e fina e esta feita de madeira, empúñase coa punta cara a abaixo e bate na pel esquerda do bombo, que recibe o nome de "berdueira". A da man dereita, máis grosa, sostense coa punta cara a arriba e vai recuberta coa pel dos collóns dun carneiro. Esta maza percute na pel dereita do bombo chamada "batedeira".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Centenas de bombos são fabricados em Vila Nova de Cerveira -  Alto Minho TV (2019) - Youtube.
Nacionalismo baluchi

miniatura|Bandeira dos baluchis.
miniatura|250px|Os principais grupos étnicos da rexión no ano 1980, os baluchis están sinalados en rosa.

O **nacionalismo baluchi** é o nacionalismo que afirma que o pobo baluchi, grupo étnico de Paquistán, Irán e Afganistán, é unha nación distinta. O movemento afirma a idea de que os musulmáns non son unha nación e que lealdade étnica está por enriba da lealdade relixiosa. Esta ideoloxía oponse ó concepto da creación de Paquistán, o cal foi desafiado tanto pola guerra civil de 1971 en Paquistán Oriental como pola discriminación que moitos mohajir sufriron historicamente dentro de Paquistán.

*The News International* informou no ano 2012 que unha enquisa local da organización "Gallup" revelou que a maioría dos baluchis non apoian a independencia de Paquistán. A enquisa reflicte que o 37% dos baluchis estaban a prol da independencia. Entre os paxtos de Baluchistán o apoio á independencia era aínda menor, co 12%. Porén, unha maioría (o 67%) da poboación de Baluchistán estaban a prol dunha maior autonomía provincial. Unha enquisa de 2009 do Centro de Investigación Pew revelou que o 58% dos preguntados en Baluchistán escolleron ″paquistaní″ como o seu principal xeito de identificación, mentres que o 32% escolleu a súa etnia e un 10% escolleu ambos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* In Afghanistan's Shadow: Baluch Nationalism and Soviet Temptations, Selig Harrison, Carnegie Endowment for International Peace, Nova York, 1981
* Baluch Nationalism and Superpower Rivalry, Selig Harrison , International Security, Vol. 5 No. 3 (inverno de 1980-1981) pp 152–163
* Knights, Not Pawns: Ethno-Nationalism and Regional Dynamics in Post-Colonial Balochistan, Paul Titus e Nina Swidler, International Journal of Middle East Studies, Vol. 32, No. 1 (febreiro de 2000), pp.&nbsp;47–69
Nacionalismo birmano

miniatura|Mapa etnolingüístico de Myanmar. O pobo birmano (ou bamar) en laranxa escuro.

O **nacionalismo bamar** ou **birmano** (en ) é o nacionalismo étnico que promove a identidade cultural e intereses do pobo bamar sobre os outros grupos étnicos en Myanmar.

## Historia 
Myanmar foi considerado ao longo da historia como un dos estados máis poderosos do Sueste asiático. Durante o Imperio de Pagan e as dinastías Toungoo e Konbaung, foi considerado a segunda potencia rexional, só por detrás da China.

O nacionalismo birmano xurdiu como unha resposta para derrocar o dominio británico. Os británicos aliáronse coas minorías étnicas contra a maioría dos bamar, a miúdo empregando ás minorías étnicas para dominar ao pobo bamar. O nacionalismo medrou durante a Birmania británica e o apoio británico ás minorías contra os birmanos motivou a idea dun estado birmano unificado étnica e relixiosamente e gobernado polo pobo bamar, e co budismo theravada como relixión dominante. Entón, o nacionalismo birmano volveuse máis restritivo e dominante. Cando o Imperio Británico comezou a retirarse de Birmania, o nacionalismo volveuse na contra das minorías, ás cales consideraron desleais coa nación birmana. Isto provocou que en 1948 comezase un conflito armado en Myanmar que continúa até o presente.

## Notas
Nacionalismo bavarés

[dereita|miniatura|Unha das dúas bandeiras de [Baviera.]]
O **nacionalismo bavarés** ou **bávaro** é un nacionalismo que afirma que os bavareses son unha nación e que promove a unidade dos bavareses. O nacionalismo bavarés foi especialmente prominente dende a incorporación de Baviera dentro do estado de Alemaña no ano 1871. Logo do colapso do Imperio Austrohúngaro tralo remate da primeira guerra mundial, fixéronse propostas a Austria para unirse a Baviera. Nesta época o goberno bavarés tiña especial interese en incorporar as rexións de Tirol do Norte e Alta Austria a Baviera. Este foi un asunto importante despois da primeira guerra mundial, cun número destacado de tiroleses do norte de Austria que declararon a súa intención de que o Tirol do Norte se unise a Baviera.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Nacionalismo alemán
* Nacionalismo austríaco
Nacionalismo bodo

miniatura|Bandeira de Bodoland.
[miniatura|250px|[Bodoland.]]
O **nacionalismo bodo** é unha ideoloxía que apoia a autodeterminación do pobo bodo, o meirande grupo etnolingüistico do estado indio de Assam. O pobo bodo alegan ser vítimas de presuntas agresións por parte de grupos musulmáns no estado indio de Assam. Moitos nacionalistas bodo apoian o estabelecemento de Bodoland como un estado separado da India e como nación do pobo bodo.

Os bodos están oficialmente identificados como unha tribo recoñecida polo Constitución da India, e a súa lingua, a bodo, é recoñecida como unha das vinte e dúas linguas oficiais do país. No presente contan cun status especial na rexión de Bodoland, unha división administrativa de Assam, e tamén como minoría étnica.

## Notas
Nacionalismo bengalí

miniatura|250px|Mapa da Bengala unida.
O **nacionalismo bengalí** (en ; Bangali Jatiyotabad) é unha forma de nacionalismo cívico que defende a idea de que os bengalís son unha nación. Este é un dos catro principais fundamentais segundo a Constitución de Bangladesh. Ademais, esta idea foi a principal forza impulsora para a creación do estado nación independente de Bangladesh, a través da guerra de liberación de 1971. O pobo bengalí étnico identifícase por ser o falante da lingua bengalí. Ademais de en Bangladesh, os bengalís viven nos estados indios de Bengala Occidental, Tripura, Assam e algunhas partes de Jharkhand, o cal se coñece como a Bengala unida durante o período británico. Despois do renacemento bengalí do século XIX, foi o Movemento Nacionalista Bengalí o que durante catro décadas sacudiu a rexión, o cal incluíu o movemento pola lingua bengalí, a guerra de libración de Bangladesh e culminou coa creación de Bangladesh en 1971.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Nacionalismo bangladeshí
### Bibliografía 
* Cyriac Maprayil, *Bangabandhu Sheikh Mujibur Rahman* (2001) 
* Anthony Mascarenhas, *Bangladesh: A Legacy of Blood* 
* Mahua Sarkar, Visible Histories, Disappearing Women: Producing Muslim Womanhood in Late Colonial Bengal, (2008) Durham, NC: Duke University Press.
* Nitish Sengupta, *History of the Bengali-speaking People* 
* 
* 
*
Microaerófilo

[300px|miniatura|dereita|As bacterias anaeróbicas e aeróbicas poden identificarse pola súa forma de crecemento en tubos de ensaio de [caldo de tioglicolato:  1: **Aerobio obrigado**, que necesita oxíxeno porque non pode fermentar nin respirar anaerobicamente. Xúntanse na parte superior do tubo, onde a concentración de oxíxeno é maior.  2: **Anaerobio obrigado**, que morre envelenado polo oxíxeno, polo que crecen todos xuntos no fondo do tubo, onde a concentración de oxíxeno é menor.  3: **Anaerobio facultativo**, que crece con ou sen oxíxeno, porque pode metabolizar enerxía aeróbica ou anaerobicamente. Crecen en maior número na parte superior do tubo porque a respiración aeróbica xera máis ATP que a fermentación ou a respiración anaeróbica, pero algúns crecen tamén no resto do tubo.  4: **Microaerófilo**, que necesita pequenas cantidades de oxíxeno porque non pode fermentar ou respirar anaerobicamente, pero que morre envelenado en altas concentracións de oxíxeno. Crecen na zona superior do tubo pero non na parte máis superior.  5: **Aerotolerante**, que non require oxíxeno, xa que ten un metabolismo enerxético anaerobio, pero non morre envelenado se está en presenza de oxíxeno. Crecen en todo o tubo.]]

Un organismo **microaerófilo** é un microorganismo que necesita oxíxeno par vivir, pero require ambientes que só conteñan niveis de oxixeno inferiores aos que existen na atmosfera terrestre (é dicir, 2; tipicamente entre o 2 e o 10% O2) ; a niveis de oxíxeno máis altos non poden vivir. Moitos microaerófilos son tamén capnófilos, xa que necesitan unha elevada concentración de dióxido de carbono (por exemplo, do 10% de CO2 no caso de especies de *Campylobacter*).

## Cultivo 
Os microaerófilos poden ser cultivados en recipientes con candeas. Estes recipientes conteñen unha candea que se acende antes de selar hermeticamente a súa tapa. O lume da candea arde ata que se apaga ao consumirse o oxíxeno que contiña o recipiente, creando unha atmosfera rica en dióxido de carbono pero pobre en oxíxeno. Outros métodos de crear un ambiente microanaerobio son o uso dun xerador de gas e o intercambio de gases.
* *Helicobacter pylori*, unha especie de proteobacteria que está asociada coas úlceras pépticas e algúns tipos de gastrite.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Respiración aerobia
* Respiración anaerobia
* Anaerobio facultativo
* Fermentación
* Aerobio obrigado
* Anaerobio obrigado
* Nanoaerobio

### Ligazóns externas 
*Characterization of an unclassified microaerophilic bacterium associated with gastroenteritis.
Nacionalismo hazara

[miniatura|250px|Bandeira de [Hazarajat.]]
300px|miniatura|A área en verde escuro no centro do país representa Hazarajat.
O **nacionalismo hazara** é un movemento nacionalista que defende a idea de que os hazaras, un grupo étnico da rexión de Hazarajat, en Afganistán, son unha nación distinta e merecen ter un estado nación de seu. O movemento defende a idea de que os musulmáns non son unha nación e que lealdade étnica está por enriba da lealdade relixiosa. Esta visión está apoiada polos levantamentos de independencia de Hazarajat na década de 1890 así como pola discriminación sistemática que moitos hazaras sofren historicamente dentro de Afganistán. Os hazaras están considerados como un dos grupos máis oprimidos de Afganistán, e a súa persecución e violencia contra eles data de varias décadas atrás.

## Etnia hazara e nacionalismo 
O nacionalismo hazara provén das raíces lingüísticas e ancestrais na rexión de Hazarajat do actual Afganistán central. O movemento conta cun considerable apoio da diáspora hazara en Australia, o Reino Unido, Suecia, Noruega, os Estados Unidos de América, o Canadá e outros países. Os sucesivos gobernos afgáns dominados por paxtos afirmaron repetidamente que os nacionalistas hazaras recibiron financiamento de Irán, malia o feito de que os nacionalistas hazaras están en contra do réxime iraniano, e teñen criticado ao réxime teocrático en moitas ocasións por discriminar ao pobo hazara en Irán. Segundo eles, estas acusacións son a táctica de propaganda habitual que os gobernos dominados por paxtos empregan contra o pobo hazara.

## Notas
Nacionalismo sindhi

[miniatura|250px|Localización da rexión de [Sindh, en Paquistán.]]
miniatura|250px|Bandeira dos nacionalistas sindhis.
O **nacionalismo sindhi** (en ) é un movemento nacionalista que xurdiu no ano 1972 co obxectivo de separarse de Paquistán. Despois de que Bangladesh acadara a independencia no ano 1971, G. M. Syed deulle unha nova dirección ao nacionalismo e fundou Jeay Sindh Mahaz en 1972 e presentou a idea do Sindhudesh; unha nación separada para os sindhis. G. M. Syed é considerado como o fundador do nacionalismo sindhi moderno. Porén, o nacionalismo sindhi está moi dividido.

## Independencia de Sindh 
As demandas do movemento nacionalista sindhi abranguen dende maiores dereitos culturais, económicos e políticos, até a autonomía política e a secesión total de Paquistán, e a creación dun estado independente coñecido como Sindhudesh. O movemento foi fundado por G. M. Syed en 1972 para separar Sindh de Paquistán. En 1972, G. M Syed, considerado como o fundador do nacionalismo sindhi formou a organización Jeay Sindh Mahaz. Posteriormente, JSM dividiuse en moitas faccións. As dúas correntes políticas máis salientables do nacionalismo sindhi son Jeay Sindh Qaumi Mahaz e Jeay Sindh Muttahida Mahaz, que cren na loita política.

## Notas
Nacionalismo córnico

dereita|miniatura|Bandeira de Cornualla.
miniatura|Porcentaxe de persoas que afirmaron ter unha identidade "córnica" na pregunta de identidade nacional no censo de 2011.
O **nacionalismo córnico** é un movemento cultural, político e social que busca o recoñecemento de Cornualla como unha nación distinta de Inglaterra. O movemento nacionalista córnico baséase en que Cornualla ten unha identidade cultural celta diferente da identidade de Inglaterra, e que o pobo córnico ten unha identidade nacional, cívica e étnica separada do pobo inglés. Segundo esta corrente ideolóxica, Cornualla debería ter garantido un grao de autonomía e ser representada na forma dunha Asemblea Nacional Córnica; Ademais, os nacionalistas alegan que Cornualla é legalmente un ducado con dereito a veto na lexislación de Westminster, e non un simple condado de Inglaterra, que ademais nunca foi formalmente incorporado a Inglaterra a través dunha Acta de Unión, coma no caso galés, escocés e norteirlandés..

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Angarrack, J. *Our Future Is History*. Independent Academic Press. 2002. .
* Deacon, B., Cole, D. & Tregidga, G. *Mebyon Kernow and Cornish Nationalism*. Welsh Academic Press. 2003. .
Jimena Quirós

**Jimena Quirós Fernández y Tello,** nada en Almería o 5 de decembro de 1899 e finada en Madrid en 1983, foi unha científica española, considerada como a primeira oceanógrafa do país.

## Traxectoria 
Jimena Quirós Fernández y Tello naceu en Almería o 5 de decembro de 1899. Foi a pequena dunha familia de varios irmáns. Foi educada pola súa nai, Carmen Fernández-Tello, unha cualificada docente e emprendedora que abriu un colexio privado na cidade andaluza e encargouse de manter e asegurar o futuro da familia.

O seu pai, José María Quirós Martín, era enxeñeiro e viaxaba continuamente instalando gas. Chegaron desde Madrid cando a el o contrataron como axente de explosivos para a minería e levaban algúns anos instalados en Almería. Ao pouco de nacer a pequena, os seus pais separáronse e o pai se desentendió da familia.

Quirós chegou a Madrid en 1917, antes de cumprir os 18 anos, para estudar Ciencias na Universidade Central. Residiu na Residencia de Señoritas, onde se relacionou con nomes que serían importantes para a cultura española da primeira metade do século XX: Maruja Mallo, María Zambrano, Matilde Huici, Clara Campoamor,  Victoria Kent e outras científicas como a propia Quirós.

### Ciencia 
Especializouse en física e aplicou os seus coñecementos ao estudo do océano (estudo das masas de auga, temperatura, salinidade, correntes, etc.).

En 1920, mentres terminaba os seus estudos, comezou a traballar no Instituto Español de Oceanografía (IEO). Licenciouse con premio extraordinario e, uns meses despois, converteuse na primeira muller en España en embarcar nunha campaña oceanográfica. Foi tamén a primeira en asinar un traballo científico en ciencias do mar. Á súa volta de devandita expedición polo Mediterráneo opositou e, con só 22 anos, incorporouse ao IEO como a primeira científica da historia da institución. Alí estudou Xeografía Física da Atmosfera e os Océanos con algúns dos mellores científicos da época na materia. Aínda que dominaba moitos campos das ciencias mariñas, a súa especialidade foi a física e a aplicala aos océanos dedicou os seus coñecementos.

### Política 
Ademais da a ciencia, Quirós dedicouse á política e en especial á loita pola igualdade de dereitos da muller. Presidiu o comité feminino do Partido Republicano Radical Socialista antes mesmo de que as mulleres tivesen dereito a votar. Para poder compaxinar a súa actividade política e científica, pediu excedencia no IEO para dedicarse ao ensino. Traballou en varios institutos ata que chegou a Guerra Civil; sobreviviu a esta, pero a súa carreira científica e a súa loita pola igualdade de dereitos quedou truncada. En 1940, a ditadura franquista cesouna dos seus cargos e botouna do IEO. Dedicouse, entón, a dar clases particulares.

En 1966 Quirós, xa como xubilada, obtivo a rehabilitación e conseguiu o reingreso no IEO. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Cuentos de buenas noches para nuestras niñas rebeldes.* Editorial Destino, 2021. ISBN: 9788408241676

### Ligazóns externas 
* Jimena Quirós: la primera oceanógrafa española en The Conversation
*Jmena Quirós na páxina web Oceánicas
Nacionalismo belaruso

[miniatura|250x250px|[Bandeira de Belarús dende 1991 a 1995.]]
O **nacionalismo belaruso** é o nacionalismo que defende que os belarusos conforman unha nación. O nacionalismo belaruso comezou na primeira década do século XX. Malia que a República Popular Belarusa, declarada o 25 de marzo de 1918, foi a primeira manifestación belarusa con categoría de estado, os nacionalistas belarusos afirmaron que os lituanos que crearon o Gran Ducado de Lituania eran en realidade belarusos.

Moitos nacionalistas belarusos, especialmente os do Partido da Fronte Popular de Belarús, reclaman como territorio belaruso grandes partes de Lituania, incluíndo a súa capital, Vilnius. Ademais, os nacionalistas belarusos que Lituania en realidade se corresponde con Samoxicia (en ).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Krushinsky S.* Byelorussian Communism and Nationalism: Personal Recollections. Nova York, 1953.
* *Vakar N. P.* Belorussia. The Making of Nation. Cambridge, Massachusetts, 1956.
* *Bulhakau V.* The History of Belarusan Nationalism. Vilnya, 2007. [*Валер Булгакаў.* Гісторыя беларускага нацыяналізму. — Вільня: Інстытут беларусістыкі, 2007. — 331 с. ]
* *Marples D. R.* Belarus: A Denationalized Nation. Abingdon, Routledge, 2013.
* *Rudling P. A.* The Rise and Fall of Belarusian Nationalism, 1906–1931. University of Pittsburgh Press, 2014.
* *Hroch M.* European Nations: Explaining their Formation. Londres, 2015.
* *Fabrykant M.* Russian-speaking Belarusian Nationalism: An Ethnolinguistic Identity Without a Language?, Europe-Asia Studies, 2019.
*
Nacionalismo bérber

[miniatura|A [Bandeira dos bérberes|bandeira bérber adoptada no Congreso Mundial Amazigh (*Agraw Amadlan Amazigh*) en 1998.]]
[miniatura|Manifestación de [Pobo cabilo|cabilos nas rúas de París, en abril de 2016.]]
O **nacionalismo bérber**, tamén chamado **berberismo** ou **amazighismo**, é un movemento político bérber baseado no nacionalismo cultural e étnico. Comezou principalmente en Cabilia (en Alxeria) e en Marrocos, e posteriormente estendeuse ao resto de comunidades bérberes da rexión do Magreb, no norte de África. Un grupo bérber, os tuaregs, declaráronse en rebelión contra Malí no ano 2012, e estabeleceron temporalmente un estado independente *de facto* chamado Azawad, que se identificaba a si mesmo como bérber.

O movemento berberista en Alxeria e Marrocos é unha oposición cultural á arabización e á ideoloxía panarabista. En Azawad (norte de Malí), o movemento tuareg-berberista é tamén secularista e está en oposición tanto ao arabismo como á discriminación percibida contra os tuareg nómades por parte doutros grupos malianos e do goberno.

280px|miniatura|

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bernard Lugan, *Histoire des Berbères, des origines à nos jours. Un combat identitaire pluri-millénaire*, Afrique Réelle, 2012.
### Ligazóns externas 
* Les Etats du Maghreb face aux revendications berbères, por Maxime Ait KAKI, artigo completo. 
* Petite histoire de la question berbère en Algérie, por Yassin Temlali.
Nacionalismo romanés

[dereita|miniatura|[Bandeira de Romanía.]]
miniatura|dereita|Mapa administrativo de Romaníaa en 1930, antes da partición de Moldova.
O **nacionalismo romanés** (en ) é o nacionalismo que afirma que os romaneses son unha nación e que promove a unidade cultural dos romaneses. A súa variación extremista é o ultranacionalismo romanés. Unha das ideas defendidas polo nacionalismo romanés é a da Gran Romanía, cuxo principal obxectivo é a creación dun estado nación que incorpore a todos os falantes de lingua romanesa. En 1920, despois da incorporación de Transilvania, Bucovina, Besarabia e partes de Banato, Crișana e Maramureș, o estado romanés acadou a súa máxima extensión en tempos de paz da súa historia (295&nbsp;049&nbsp;km²). Hoxe en día, o concepto da Gran Romanía serve como principio para a unificación de Romanía e Moldova.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Gran Romanía
Nacionalismo austríaco

[dereita|miniatura|[Bandeira de Austria.]]
O **nacionalismo austríaco** é o nacionalismo que afirma que os austríacos son unha nación e que promove a unidade cultural dos austríacos. O nacionalismo austríaco desenvolveuse orixinalmente como un nacionalismo cultural que resaltaba unha identidade relixiosa católica. Á súa vez, caracterízouse pola súa oposición a unificación con Prusia, de maioría protestante, algo que era percibido como unha ameaza potencial ao núcleo católico da identidade nacional austríaca.

O nacionalismo autríaco xurdiu por primeira vez durante as guerras napoleónicas, con Joseph von Hormayr como o máis prominente líder político nacionalista autríaco daquela. Na década de 1930, o goberno da Fronte Patriótica de Engelbert Dollfuss e Kurt Schuschnigg rexeitou as aspiracións panxermánicas de unir Austria cunha Alemaña dominante protestante, aínda que non rexeitou totalmente unha unión potencial e afirmou que calquera unificación de Austria con Alemaña requiriría dun estado federal alemán onde se garantise a Austria e aos austríacos o status privilexiado que recoñecese a unha nación austríaca dentro dunha "Kulturnation" alemá. Despois dos eventos da segunda guerra mundial e o nazismo, os austríacos comezaron a rexeitar a identidade xermánica, a cal foi substituída por unha identidade austríaca máis ampla. Despois da guerra, houbo quen chegou a describir a Austria como a "primeira vítima de Hitler".

No período logo da segunda guerra mundial, aqueles que recoñecían a Austria como unha nación rexeitaron a identidade alemán dos austríacos e enfatizaron o patrimonio non alemán entre a poboación austríaca, incluíndo o pasado celta, ilirio, romano e eslavo. Os defensores nacionalistas afirmaron que os austríacos tiñan herdanza celta, xa que Austria é o territorio da primeira cultura característica celta, a cultura de Hallstatt. Os austríacos contemporáneos expresan o seu orgullo por ter patrimonio celta e Austria posúe unha das maiores coleccións de artefactos celtas en Europa.

O nacionalismo austríaco foi desafiado internamente. O principal nacionalismo rival foi o nacionalismo alemán. Outro nacionalismo rival emerxeu despois da derrota do Imperio Austrohúngaro na primeira guerra mundial, o nacionalismo bavarés, o cal desafiou a nova Primeira República Austríaca con propostas de unificación con Baviera. Nesta época o goberno bavarés tiña especial interese en incorporar as rexións de Tirol do Norte e Alta Austria a Baviera. Este foi un asunto importante despois da primeira guerra mundial, cun número destacado de tiroleses do norte de Austria que declararon a súa intención de que o Tirol do Norte se unise a Baviera.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Nacionalismo alemán en Austria
### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
*
*
Spacebus 100

O bus **Spacebus 100** é un tipo de bus para satélites fabricado en Francia.

## Características 
O bus Spacebus 100 está pensado para satélites de comunicacións na órbita xeoestacionaria. Estabilízase nos tres eixos e utiliza un sistema de propulsión bipropelente con ata 750 kg de propelente e 350 N de pulo. Para o control de actitude usa tamén volantes de inercia. Cunha masa de 866 kg, pode levar unha carga útil de 130 kg. As súas dimensións son de 2,25 m de altura e unha envergadura cos paneis solars despregados de 20,7 m, producindo ata 2 kW de potencia. Está dispoñible desde 1975 e usouse en tres satélites: Arabsat 1A, Arabsat 1B e Arabsat 1C.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Spacebus 300
Gaita de barquín

A **gaita de barquín** é unha gaita galega de insuflación mecánica conservada no Baixo Miño. O seu nome fai referencia ao barquín que o gaiteiro sostén baixo o brazo e co que alimenta o fol do instrumento.

## Orixe e evolución 
Foi no século XVII cando por toda Europa comezaron a aparecer gaitas de fol alimentadas con barquín. Estímase que foi nesta época cando a unha gaita galega de dous bordóns lle foi engadido este dispositivo, dando orixe á gaita galega de barquín. Gaitas desta tipoloxía conserváronse até os anos 1930 na comarca do Baixo Miño, se ben é seguro que foi tocada nunha zona moito máis ampla, pois áchanse noticias delas na Limia, Baixa Limia, Terra de Soneira, Terra de Trives e Norte de Portugal.. A aparición desde o derradeiro cuarto do século XIX das bandas de música, con nova instrumentación e repertorio, deu inicio a un proceso de estandarización da gaita galega. Este proceso, acelerado na década de 1920 coa popularización dos cuartetos de gaiteiros, levou aos músicos de barquín a modificar os seus instrumentos e, finalmente, ao seu abandono en favor da gaita galega habitual. componse basicamente dos seguintes elementos:
*Un barquín, ou fol mecánico, que suxeito ao brazo do gaiteiro utilízase para insuflar aire no instrumento.
*Dous bordóns, saídos da mesma buxa (chamada na zona *tigha* ou *ghalleto*) e situados sobre o ombro do gaiteiro. Este bordóns reciben na zona o nome de *orneón (*roncón*)* e *ornillo* (ronqueta).
*Algunhas das gaitas conservadas tiñan dous tipos de punteiros, uns afinados en Si (tumbais) e outros en Re (grileiros), existindo algúns dotados dunha chave para mudar de oitava.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* A Gaita de barquín - Tradigaita (2021) - Youtube
*Ǵaita de barquín - Concerto didáctico Pablo Carpintero (2008) - UVigoTV
Harold Scott MacDonald Coxeter

**Harold Scott MacDonald "Donald" Coxeter**, nado en Londres o 9 de febreiro de 1907 e finado en Toronto o 31 de marzo de 2003, foi un matemático británico e despois canadense. Foi recoñecido como un dos maiores xeómetras do século XX.

## Traxectoria 
Coxeter naceu en Kensington, fillo de Harold Samuel Coxeter e Lucy Gee. O seu pai encargárase do negocio familiar de Coxeter & Son, dedicado á fabricación de instrumentos cirúrxicos e gases comprimidos (incluído un mecanismo para anestesiar pacientes cirúrxicos con óxido nitroso), mais puido xubilarse novo e centrarse na escultura e no canto como barítono; Lucy Coxeter era unha pintora de retratos e paisaxes que asistira á Royal Academy of Arts. O arquitecto Sir Giles Gilbert Scott era o seu primo materno. Sentía que as matemáticas e a música estaban intimamente relacionando, afondando na idea no artigo de 1962 "Mathematics and Music" en *Canadian Music Journal*. En 1932 foi á Universidade Princeton durante un ano como Rockefeller Fellow, onde traballou con Hermann Weyl, Oswald Veblen e Solomon Lefschetz. orixinariamente publicado por W. W. Rouse Ball en 1892. Foi nomeado profesor en 1948. Coxeter foi elixido membro da Royal Society of Canada en 1948 e Fellow of the Royal Society en 1950. Coñeceu a M. C. Escher en 1954 e ambos fixéronse amigos; o seu traballo sobre figuras xeométricas inspirou algunhas obras de Escher, en particular a serie *Límite circular* baseada en teselacións hiperbólicas. Tamén inspirou algunhas das innovacións de Buckminster Fuller.

Durante 60 anos traballou na Universidade de Toronto e publicou doce libros.

## Premios 
Dende 1978, a Canadian Mathematical Society entrega o premio Coxeter–James na súa honra.

Foi nomeado membro da Royal Society en 1950 e en 1997 recibiu a medalla Sylvester. e en 1997 recibiu a Orde do Canadá.

En 1973 recibiu o premio Jeffery–Williams.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
### Ligazóns externas 
*Harold Scott MacDonald Coxeter archival papers held at the University of Toronto Archives and Records Management Services
* H. S. M. Coxeter (1907–2003), Erich W. Ellers, Branko Grünbaum, Peter McMullen, Asia Ivic Weiss Notices of the AMS: Volume 50, número 10.
* www.donaldcoxeter.com www.math.yorku.ca/dcoxeter webpages dedicated to him (in development)
* Jaron's World: Shapes in Other Dimensions, Discover mag., abril de 2007
* The Mathematics in the Art of M.C. Escher  video of a lecture by H.S.M. Coxeter, 28 de abril de 2000.
Nacionalismo bosníaco

[miniatura|Bandeira da República de [Bosnia e Hercegovina (1992–1998). Esta bandeira converteuse nun símbolo importante para a nación bosníaca.]]
O **nacionalismo bosníaco** (en ) é o nacionalismo que afirma que os bosníacos son unha nación e promove a identidade e unidade cultural dos bosníacos. Tanto no pasado coma no presente, o nacionalismo bosníaco baseouse en gran parte nun enfoque para preservar a integridade territorial de Bosnia e Hercegovina e para garantir a unidade nacional e cultural e os dereitos dos bosníacos.

## Historia 
O máis antigo vestixio da identidade bosníaca procede da Bosnia medieval e carecía de calquera connotación relixiosa. A situación mantívose inalterada durante todo o período otomán, con termos como "Boşnaklar", "Boşnak taifesi", "Bosnalı takımı", "Bosnalı kavmi" (todos os cales queren dicir "o pobo bosníaco") sendo usados para describir aos bosníacos nun sentido rexional.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Soledad Antelada Toledano

**Soledad Antelada Toledano,** nada en Buenos Aires en 1978 é unha hacker española, experta en enxeñaría de sistemas informáticos e *penetration testing*, que traballa en ciberseguridade no Departamento de Seguridade do Lawrence Berkeley National Laboratory, na Universidade de California.      

## Traxectoria 
Naceu en Buenos Aires, e aos catro anos, por mor da ditadura arxentina, trasladouse cos seus pais a Marbella, España, porque a súa familia, de orixe malagueña, fuxira a Arxentina durante a ditadura franquista.

Cando terminou os estudos recibiu unha bolsa como programadora dos servizos de emerxencia das comunidades autónomas de Cantabria e Andalucía e quedou alí traballando até 2008. A finais de 2009 comezou  a traballar no sistema de emerxencias de Luanda, Angola. Aínda que o inglés era o seu primeiro escollo, logrou superalo.Conseguiu o seu título en 2012.Este laboratorio é o berce de trece Premios Nobel, está administrado pola Universidade de California, e pertence ao Departamento de  Enerxía dos Estados Unidos.

Foi a primeira e única muller nese departamento de ciberseguridade do laboratorio, e tamén a primeira persoa de orixe hispana. É unha hacker, pero de maneira ética.

Lidera a Fundación "*Girls Can Hack*" (As mulleres poden hackear), creada en 2014. 
* No  ano 2018 recibiu un premio da Comunidade de Investigación  e Educación en apoio aos grupos subrepresentados no campo da tecnoloxía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Cuentos de buenas noches para nuestras niñas rebeldes.* Editorial Destino, 2021. ISBN: 9788408241676

### Ligazóns externas 
*Soledad Antelada, la niña que cruzó el océano para ser ‘hacker’  na páxima web No me cuentes cuentos