Borgoña (homónimos)

**Borgoña** pode referirse a:

***Xeografía e historia:***
* Unha rexión histórica da Europa Occidental, que pode entenderse como:
:* **Borgoña**, rexión actual de Francia identificábel con:
::* o **Ducado de Borgoña**, tamén denominado *Borgoña ducal* ou *Borgoña francesa*, que foi incorporado ao reino de Francia no século XV;
::* o **Condado de Borgoña**, veciño do ducado, e tamén denominado *Borgoña condal*, *Borgoña española* ou *Franco condado*, que foi incorporado ao reino de Francia no século XVII.

* Ambas as *Borgoñas* formaban parte do baixomedieval **Estado borgoñón** (séculos XIV e XV), xunto a outros territorios, especialmente:
:* os **Países Baixos borgoñóns**, conxunto medieval de territorios ao norte da *Borgoña francesa*, e que posteriormente deron lugar aos Países Baixos españois (denominados xenericamente **Flandres**) e que na actualidade son os estados de Bélxica, Países Baixos e Luxemburgo.
::* O emperador Maximiliano I creou un *círculo de Borgoña* no Sacro Imperio, que incluía os territorios achegados pola súa muller María de Borgoña (1477).

* Con anterioridade á formación dese *estado* baixomedieval, a *Borgoña* feudal da plena Idade Media (século XI) era o lugar  patrucial da **Casa de Borgoña**, unha liñaxe aristocrática e da realeza europea (Portugal, Galicia, León e Castela).
* Cómpre non confundir esta dinastía coa **Casa de Valois-Borgoña**, unha rama menor da dinastía real francesa dos Valois, que reinaron no ducado de Borgoña e, despois, no chamado Estado borgoñón, que se iniciou cando o rei Xoán II de Francia (tamén duque de Borgoña como Xoán I) entregou como feudo o ducado de Borgoña ao seu fillo máis novo, Filipe o Atrevido.
* Moi anteriormente, na Alta Idade Media, o **Reino de Borgoña** foi un dos reinos francos (século VI), cuxo nome provén de *Burgundia*, a terra dos burgundios, un dos pobos xermánicos que invadiron esta zona do Imperio romano. Desta *Borgoña* altomedieval derivaron::
* a **Alta Borgoña**, marca do Imperio carolinxio (século VIII) e reino independente do Imperio (século IX) do que derivaría o *Ducado de Borgoña*, o *Condado de Borgoña* e a *Transxurania* posteriores.
* a **Baixa Borgoña**, ou segundo reino de Borgoña (século IX), primeiro reino independente do Imperio carolinxio non gobernado por un descendente de Carlomagno por vía masculina, situado nun territorio moito máis meridional que o do ducado da Alta Borgoña: o val do Ródano, formado pola Cisxurania (Lión, Vienne, e Savoia) e a Provenza.

:* A reunión de ambas as Borgoñas no século IX baixo a mesma dinastía, formou o Reino de Arlés, tamén chamado *Reino das dúas Borgoñas* ou *Arelato*.

* a **Guerra de Borgoña**, entre o Estado borgoñón e o reino de Francia (1474).
* **Archeros de Borgoña** ou *Garda borgoñoa*, unidade militar española do século XVI.
* **Cruz de Borgoña**, símbolo de uso heráldico e vexilográfico, orixinario de Borgoña (como cruz de Santo André, patrón de Borgoña) e utilizado desde 1506 pola monarquía e distintas unidades militares españolas.

***Persoas que levan ese apelido:***
* Os membros das casas aristocráticas *de Borgoña* e de *de Valois-Borgoña*.
* **Xoán de Borgoña**, pintor español dos séculos XV e XVI.
* **Filipe de Borgoña** ou de Bigarny, escultor español dos séculos XV e XVI.

***Conceptos derivados do viño producido na rexión de Borgoña:***
* **Viño de Borgoña**, un viño francés;
* **Viñedo de Borgoña**, unha zona vitivinícola francesa;
* **Botella tipo borgoña** ou **botella borgoña**, un tipo de botella de viño;
* **Copa tipo borgoña** ou **copa borgoña**, un tipo de copa especialmente deseñada para beber o viño de Borgoña (ou outros viños tintos);
* **Cor borgoña**, unha cor.