Distintivo dos campos de concentración nazis

[dereita|miniatura|Emblemas de identificación do campo nazi nunha ilustración alemá de [1936]]
Os **distintivos** ou **insignias dos campos de concentración nazis** eran pezas de teas de cores utilizadas polos nazis para identificaren os prisioneiros dos campos de concentración durante a Segunda guerra mundial.

## Historia 
Os presos tiñan que coser estes distintivos nos seus uniformes e pantalóns. Os distintivos usaban un sistema de codificación de cores para mostrar por que cada prisioneiro fora enviado ao campo. As diferentes cores e formas tiñan diferentes significados. Os prisioneiros estaban obrigados a levar estes *distintivos da vergoña*.

As insignias axudaban aos gardas a asignar tarefas aos prisioneiros. Se a insignia dun prisioneiro marcaba como sospeitoso de fuga, as SS non lles permitirían traballar fóra do valado do campo. Se un prisioneiro levaba unha F no distintivo (o que significa que era francés), os gardas podían obrigalo a axudar a traducir instrucións aos novos prisioneiros de Francia. Se un garda miraba a un prisioneiro e vía unha insignia verde, o garda sabía de inmediato que a persoa era un criminal condenado. Os gardas a miúdo asignaban estes "triángulos verdes" como kapos; estes eran prisioneiros que foron asignados para axudar ás SS a dirixir os campos. Moitos kapos usaron o abuso e a violencia para controlar a outros presos.

Algúns monumentos históricos utilizan imaxes destes distintivos de identificación para simbolizar ás vítimas dos campos de concentración.

Hoxe, algunhas persoas usan un emblema triangular rosa para simbolizar os dereitos dos homosexuais, outras usan un triángulo roxo invertido para reivindicar a memoria histórica de ideoloxía antifascista.

## Sistema de codificación de distintivos 
miniatura|350px|Insignias distintivas dos presos
Distintos campamentos utilizaron diferentes sistemas de distintivos. Nas últimas etapas da Segunda guerra mundial, o uso de distintivos fíxose menos común nalgúns campos. A seguinte descrición baséase no sistema de codificación de distintivos usado no campo de concentración de Dachau. Este campamento tiña un dos sistemas de codificación máis detallados.

A maioría dos distintivos eran triángulos invertidos. (Isto significaba que a parte máis ancha do triángulo estaba na parte superior da forma, non na parte inferior). Os nazis escolleron esta forma porque parecían sinais triangulares de perigo, habituais en Alemaña.

### Triángulos simples 
Triángulos únicos de diferentes cores identificaron diferentes tipos de prisioneiros.

#### Triángulos negros 
Os nazis fixeron que moitos tipos diferentes de prisioneiros levasen triángulos negros. O triángulo negro identificaba as persoas ás que os nazis chamaban "  ) ou "tímido para traballar" (  ). Estes incluían alcohólicos, drogadictos, persoas sen fogar, mendigos, persoas con discapacidade, prostitutas, lesbianas, pacifistas e persoas que se negaron a ser recrutas nas forzas armadas nazis.

Os triángulos negros tamén marcaban os xitanos e os sinti. Levaban o triángulo negro cunha Z (para '** , que significa xitano). Aos homes romaníes máis tarde asignáronlle un **triángulo marrón**. Non obstante, as mulleres romaníes sempre levaban triángulos negros. Os nazis crían moitos estereotipos sobre as mulleres romaníes. Pensaban que estas mulleres eran delincuentes (prostitutas, secuestradoras e adiviñas). Por iso, os nazis nunca deixaron de chamar as mulleres romaníes "asociais". Moitas destas mulleres foron esterilizadas pola forza.

Os nazis tamén usaron o triángulo negro para identificar persoas con enfermidades mentais e persoas con "discapacidade mental". Nos seus distintivos estaba escrita a palabra **' , que significa "estúpido". Esta categoría incluía persoas con autismo (naquela época, o autismo chamábase Síndrome de Asperger, nomeado así polo pediatra austríaco Hans Asperger, que estaba involucrado cos nazis). As persoas con esquizofrenia e epilepsia tamén usaban triángulos negros. En lugar de ser enviados a campos de concentración, moitas persoas deste grupo foron esterilizadas, fusiladas ou gaseadas pola forza en institucións psiquiátricas como parte do Programa de Eutanasia T4.

Outras persoas con discapacidade, como a diabetes, tamén tiveron que levar o triángulo negro. (Os nazis pensaban que a diabetes era unha "enfermidade xudía". Non había probas para esta afirmación. Pola contra, foi o resultado do antisemitismo na medicina, na ciencia e na cultura.)

#### Triángulos vermellos 
Os triángulos vermellos identificaban aos presos políticos. Estes incluíron:

* Socialdemócratas
* Liberais
* Socialistas
* Comunistas
* Anarquistas
* Sindicalistas
* Francmasóns
* Non xudeus que axudaban ao pobo xudeu

#### Triángulos verdes 
Os triángulos verdes identificaban convictos e criminais (que a miúdo traballaban como *kapos*).

#### Triángulos azuis 
Os triángulos azuis identificaron traballadores forzados estranxeiros e emigrantes de países controlados polos nazis. Esta categoría incluía os apatridos (apátridas, que non eran cidadáns de ningún país). A esta categoría pertencían os refuxiados españois da España franquista. Como estas persoas non apoiaron a ditadura de Francisco Franco, o goberno español cancelou a súa cidadanía.

#### Triángulos violetas 
Os triángulos lilas ou violetas identificaron os inimigos relixiosos dos nazis. Máis do 99% destas persoas eran testemuñas de Xehová. Os membros doutros pequenos grupos relixiosos pacifistas tamén vestían triángulos violetas. 

#### Triángulos rosas 
Os triángulos rosas adoitan identificar homes homosexuais e outros que os nazis chamaban así (como homes bisexuais, *afeminados*, mulleres transxénero etc.). Os nazis tamén usaron triángulos rosas para identificar delincuentes sexuais, pederastas e zoófilos. Os nazis esterilizaron á forza a moitas persoas deste grupo.

#### Triángulos vermellos non invertidos 
Os triángulos vermellos non invertidos identificaron varios grupos de persoas:

* Prisioneiros de guerra inimigos (chamados '''', que significa 'detido especial')
* Espías e traidores (chamados ''*, que significa "actividades detidas")
* Desertores ou criminais militares (*,'' que significa "membro do servizo")

Ficheiro:Bundesarchiv Bild 183-78612-0007, KZ Sachsenhausen, Häftlinge bei Zählappel.jpg|Insignias dun só triángulo en varias cores visibles nos prisioneiros do campo de concentración de Sachsenhausen
Ficheiro:Prisoners in the concentration camp at Sachsenhausen, Germany, December 19, 1938. Heinrich Hoffman Collection. - NARA - 540177.jpg|Triángulos individuais visíbeis nos detidos de Sachsenhausen
Ficheiro:Purple Triangle.JPG|Esta insignia marcaba a un preso como testemuña de Xehová
Ficheiro:Prisoners' Uniforms with Red Triangles of Political Prisoners - Museum Exhibit - Dachau Concentration Camp Site - Dachau - Bavaria - Germany.jpg|Emblemas roxos na roupa dun detido de Dachau que o marcan como preso político
Ficheiro:Prisoners in the concentration camp at Sachsenhausen, Germany, 12-19-1938 - NARA - 540175.jpg|Detidos de Sachsenhausen con distintivos nos seus uniformes
Ficheiro:Bundesarchiv Bild 152-27-11A, Dachau, Konzentrationslager.jpg|Triángulos negros visibles nos pantalóns destes detidos romaníes en Dachau
Ficheiro:Benedikt Kautsky.jpg|Unha foto do exército dos Estados Unidos do economista e especialista financeiro austríaco Benedikt Kautsky, preso político, despois de ser liberado de Buchenwald
Ficheiro:A sick Polish survivor in the Hannover-Ahlem concentration camp receives medicine from a German Red Cross worker.jpg|O supervivente de Neuengamme liberado que está á dereita ten un parche triangular cunha barra superior

### Triángulos dobres 
Os nazis usaron distintivos de dobre triángulo para identificar aos prisioneiros xudeus. Estes distintivos estaban feitos de dous triángulos superpostos. Estes dous triángulos formaron unha Estrela de David, un símbolo xudeu.

* Un triángulo invertido vermello superposto a un amarelo representaba a un preso político xudeu.
* Un triángulo invertido verde superposto a un amarelo representaba a un criminal habitual xudeu.
* Un triángulo invertido violeta superposto a un amarelo representaba a unha *Testemuña de Xehová* de orixe xudía.
* Un triángulo invertido rosa superposto a un amarelo representaba a un "delincuente sexual" xudeu, xeralmente un home homosexual ou bisexual.
* Un triángulo invertido negro superposto a un amarelo representaba aos xudeus "asociais" e "tímidos para traballar".
* Un triángulo invertido negro anulado superposto a un triángulo amarelo representaba a un xudeu condenado por mestizaxe e etiquetado como '** (profanador da raza).
* Un triángulo invertido amarelo superposto a un triángulo negro representaba a unha muller aria condenada por mestizaxe e etiquetada como **' (profanadora da raza).

As persoas que levaban insignias dobres rosas, verdes, negras e amarelas invertidas eran normalmente condenadas polos tribunais penais antes de seren enviadas a campos de concentración.

Algunhas insignias de dobre triángulo identificaban a non xudeus. Por exemplo, en Mauthausen, os republicanos españois tiñan que levar un triángulo invertido azul superposto a un vermello.
Ficheiro:Prisoners in the concentration camp at Sachsenhausen, Germany, December 19, 1938. Heinrich Hoffman Collection. - NARA - 540178.tif|Un detido de Sachsenhausen (o home que levaba lentes) leva un distintivo de identificación de dúas cores
Ficheiro:Buchenwald Disabled Jews 13132 crop.jpg|Xudeus con discapacidade en Buchenwald en 1938. Vestían triángulos negros sobre triángulos amarelos, marcándoos como xudeus "asociais".
Ficheiro:Bundesarchiv Bild 152-27-13A, Dachau Konzentrationslager, Häftlinge beim Appell.jpg|Parte dunha convocatoria de Dachau; os distintivos están visíbeis nos uniformes dos detidos
Ficheiro:SarahEwart-066.jpg|Uniforme dun detido de Sachsenhausen. O triángulo roxo ou vermello sobre dun triángulo amarelo (na parte inferior esquerda) marcaba ao prisioneiro como un inimigo político xudeu.

### Signos distintivos 
Ademais da codificación de cores, os prisioneiros non alemáns estaban marcados coa primeira letra do nome alemán do seu país ou grupo étnico. Triángulo vermello cunha letra, por exemplo:

* B identificaba belgas ('**)
* E significaba inglés (**')
* F identificaba aos franceses ('**)
* H representaba a xente de Holanda (**')
* Identificaba italianos ('**)
* J marcaba iugoslavos (**')
* N noruegueses identificados ('**)
* P identificaba os polacos (**' )
* S marcados republicanos españois ('**)
* T identificaba a checos (**')
* U marcaba a húngaros ('**)
* Z (a carón dun triángulo negro) marcaba a xente xitana (**')

Os traballadores emigrantes polacos levaban orixinalmente un diamante morado cun respaldo amarelo. Cortábase unha letra P (para *Polen*) do pano roxo para mostrar o respaldo amarelo debaixo.

Ademais, os reincidentes (''*) tiñan que usar barras sobre as súas estrelas ou triángulos. As cores diferentes representaban crimes diferentes:

* Un preso político tería unha barra vermella sobre a súa estrela ou triángulo.
* Un criminal profesional tería unha barra verde.
* Un traballador forzoso estranxeiro non tería unha barra azul (porque estarían presos até o final da guerra. Non obstante, estas persoas poderían ter unha barra de cor diferente se pertencían a outra categoría de presos.
* Unha *testemuña de Xehová* tería unha barra violeta.
* Un homosexual ou delincuente sexual tería unha barra rosa.
* Un asocial tería unha barra negra.
* Roma e Sinti adoitaban estar encarcerados en subcampos especiais até que morrían, polo que normalmente non recibían unha franxa repetida.

Máis tarde na guerra (finais de 1944), algúns prisioneiros xudeus levaban unha barra amarela sobre un triángulo regular apuntando cara a abaixo para indicar o seu estado. Por exemplo, os xudeus normais levarían unha barra amarela sobre un triángulo vermello, mentres que os criminais xudeus levarían unha barra amarela sobre un triángulo verde.
Ficheiro:13cwik.jpg|O científico doutor Joseph Brau tivo que levar esta insignia en Buchenwald, marcándoo como un inimigo político francés
Ficheiro:A1vestonf.JPG|Outra foto do uniforme de Buchenwald do doutor Joseph Brau
Ficheiro:Nazi concentration camp uniform fabric sample.jpg|Este distintivo marcou un inimigo político polaco
Ficheiro:Numer obozowy KL Stutthof 29659.JPG|No campo de Stutthof, Lidia Główczewska tivo que levar este distintivo. Identificábaa como prisioneira número 29659 e marcábaa como inimiga política polaca
Ficheiro:IgnacyKwarta.png|O detido de Auschwitz Ignacy Kwarta leva un triángulo P vermello, o que significa un inimigo político polaco
Ficheiro:Buchenwald Prisoners 83718.jpg|Xudeus holandeses en Mauthausen levando unha estrela amarela e a letra N (para **).
Ficheiro:SarahEwart-069.JPG|Un emblema F vermello do campo de Sachsenhausen para un inimigo político francés
Ficheiro:Kazimierkiewicz georg 1 hpk.jpg|Tamén se utilizaron emblemas nalgunhas tarxetas de identificación de detidos. En Mauthausen, esta tarxeta identificou ao científico Jerzy Kaźmirkiewicz. O triángulo P da tarxeta márcao como inimigo político polaco
Ficheiro:Toasting Polish Dachau.jpg|Superviventes de Dachau brindan pola súa liberación; o home que está no centro entre as botellas leva un triángulo P.
Ficheiro:The Liberation of Bergen-belsen Concentration Camp, April 1945 BU4010.jpg|Unha supervivente liberada de Bergen-Belsen (esquerda) cun *' ersatz tardío da guerra'.* En lugar de levar unha insignia de tea, esta sobrevivente tivo que levar unha N grande na súa roupa exterior

## Táboa de marcas de presos do campamento 
|-
| colspan="8" |
|-
! Exemplo
| align="center" |102x102px
| colspan="6" | As marcas levábanse en orde descendente da seguinte maneira: número de preso, barra de repetidor, triángulo ou estrela, membro do batallón penal, sospeitoso de fuga. 
Neste exemplo, o preso é un condenado xudeu con varias condenas, que serve nunha *Strafkompanie* (unidade penal) e que se sospeita de tentar escapar.
|}

## Uso de posguerra 
Os triángulos aparecen en moitos monumentos conmemorativos da posguerra ás vítimas dos nazis. Estas formas representan os parches de identificación empregados nos campamentos. Ás veces, triángulos lisos ou de cores representan todas as categorías de presos. A miúdo, os triángulos vermellos invertidos representan a todas as vítimas dos campos de concentración, incluídas tamén ás vítimas non xudías como eslavos, polacos, comunistas, homosexuais, xitanos e *sinti*, persoas con discapacidade, prisioneiros de guerra soviéticos e testemuñas de Xehová.

Algúns monumentos do Holocausto usan triángulos máis específicos. Un triángulo rosa invertido simboliza ás vítimas homosexuais. Un triángulo amarelo e/ou non invertido xeralmente significa vítimas xudías. Algúns monumentos tamén inclúen distintivos con letras de nacionalidade.
Ficheiro:KZ Sachsenhausen - zentrales Mahnmal.JPG|Memorial en Sachsenhausen decorado con triángulos roxos
Ficheiro:Todesmarsch Gedenkstein Breitenfeld.JPG|Unha *Todesmarsch'' ('marca de morte') na beira dunha estrada en Mittelbau-Dora 
Ficheiro:Holocaust Memorial in Estonia.jpg|Un triángulo gris (incoloro para marcar un triángulo xenerico, indefinido) no memorial das vítimas xudías de Klooga
Ficheiro:Crawinkel Gedenktafel.JPG|Un triángulo vermello nun marcador histórico mostra a ruta que os prisioneiros foron obrigados a emprender na *marcha da morte  (Todesmarsch)* de Buchenwald.
Ficheiro:Death March Memorial Plaque, Oranienburg.jpg|Triángulo vermello lembrando as víctimas en Buchenwald.
Ficheiro:Belower-Damm-Wittstock-Dosse-Mahnmal.jpg|Triángulo invertido nun monumento ás vítimas da *marcha da morte* de Ravensbrück, na aldea de Grabow-Below
Ficheiro:Denkmal KZ Woebbelin4.jpg|Símbolo do triángulo nunha pedra conmemorativa de Wöbbelin
Ficheiro:Gedenkstätte Lindenring (2).jpg|Pedra en Lindenring que honra a 2.000 mulleres vítimas de Ravensbrück
Ficheiro:Cenoteph of Cap Arcona.JPG|Pink triangle on a memorial for people on the *Cap Arcona* prison ship. About 7,000 people died after the Royal Air Force bombed the ship
Ficheiro:Neustadt-Glewe VVN-Denkmal 2008-01-03.jpg|Símbolo do triángulo no memorial do campo de concentración de Neustadt-Glewe
Ficheiro:French monument Mauthausen 1243.JPG|Triángulo F en Mauthausen-Gusen, homenaxe ás vítimas francesas
Ficheiro:Croix du Prisonnier Politique 1940-1945.jpg|Un triángulo B incorporado á Cruz do Preso Político Belga
Ficheiro:KZ-Hinzert-Plakette-Nacht-und-Nebel.jpg|Este triángulo F en Hinzert honra ás vítimas francesas, especialmente ás vítimas asasinadas tras a directiva *Nacht und Nebel* de Hitler
Ficheiro:Han Seelhorst Mahnmal KZ Opfer 01.PNG|Un monumento ás vítimas de Neuengamme en Hamburgo. As letras KZ non son letras de nacionalidade; son a abreviatura alemá de *Konzentrationslager* (campo de concentración)
Ficheiro:Ludwigsfelde Friedhof Gedenkstein Widerstandskämpfer.JPG|Símbolo triangular nun monumento ás vítimas asasinadas en Genshagen (panel dereito)
Ficheiro:Denkmal für die Opfer der NS-Konzentrationslager Zgorzelec.JPG|Triángulo A P-triangle no Memorial Zgorzelec  
Ficheiro:Krzyż Oświęcimski Szymona Klugera, MZ-326-O 02.jpg|Triángulo P na medalla polaca para as vítimas do campamento
Ficheiro:Memorial with Prisoners Triangle Badges and Star of David Badge - Dachau Concentration Camp Site - Dachau - Bavaria - Germany.jpg|Varias insignias nun memorial de Dachau
Ficheiro:In memory of homosexual.JPG|Triángulo rosa (*Rosa Winkel* en alemán) memorial para homosexuais asasinados en Buchenwald
Ficheiro:Gedenktafel Rosa Winkel Nollendorfplatz.jpg|Esta placa triangular rosa (letras rosas sobre triángulo marrón) na estación de metro de Berlín-Nollendorfplatz honra ás vítimas homosexuais
Ficheiro:Ac.homomonument.jpg|*Homomonument* de Ámsterdam usa triángulos rosas simbolicamente para conmemorar os homes homosexuais mortos no Holocausto. Os triángulos rosas tamén honran ás vítimas da violencia anti-gay.
Ficheiro:Pink triangle on Twin Peaks (19055079410).jpg|Cada ano, un triángulo rosa érguese en Twin Peaks en San Francisco durante a fin de semana do Orgullo LGTB.

### Campaña de Trump 2020 
En xuño de 2020, Donald Trump presentouse á reelección. A súa campaña publicou un anuncio en Facebook no que dicía que *"MOBS (bandas mafiosas) perigosas de grupos de extrema esquerda corren polas nosas rúas e causan un caos absoluto"*. Os anuncios identificaron estes grupos como "ANTIFA" e utilizaban unha imaxe dun triángulo vermello que apuntaba cara a abaixo. Estes anuncios apareceron nas páxinas de Facebook de Trump e do vicepresidente Mike Pence. Moitos observadores compararon o gráfico co símbolo utilizado polos nazis para identificar a presos políticos como comunistas, socialdemócratas e socialistas. Moitos sinalaron que había 88 anuncios. Os neonazis usan o número 88 como abreviatura do saúdo nazi *Heil Hitler*. (A letra H é a oitava do alfabeto, polo que 88 significa "HH".) 

Facebook eliminou os anuncios da campaña que usaban o símbolo do triángulo vermello, dicindo que o seu uso neste contexto violaba a súa política *"contra o odio organizado"*.O director de comunicación da campaña de Trump escribiu que "O triángulo vermello é un símbolo común de Antifa usado nun anuncio sobre Antifa". Non obstante, o historiador Mark Bray, que escribiu *Antifa: The Anti-Fascist Handbook*, discrepou dicindo que o colectivo Antifa nos Estados Unidos non usaba ese símbolo. Outra xente fóra dos EUA usou o triángulo roxo invertido para reivindicar a memoria histórica de ideoloxía antifascista.

## Notas 

#### Comentarios 

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Richard Plant (1988). *O triángulo rosa: a guerra nazi contra os homosexuais*. Libros de curuxa. ISBN 0-8050-0600-1.
### Ligazóns externas 
* Gráfico de insignias de campamento en historyplace.com
* Estrelas, triángulos e marcas. Biblioteca Virtual Xudía.
* Prisioneiros homosexuais en campos de concentración en comparación coas testemuñas de Xehová e os presos políticos. Ruediger Lautmann.