Al-Khaizuran

**Al-Khaizuran bint Atta** (en ), finada en 789, foi esposa do califa abasí Al-Mahdi e nai doutros dous califas: Al-Hadi e Harún al-Rashid, gobernou de facto de 775 a 789 durante o reinado do seu marido e fillos sendo coñecida pola súa enorme influencia nos asuntos estatais.

Khaizuran foi a primeira muller na historia do islam en gobernar e a primeira muller na historia musulmá en acuñar moedas de ouro co seu nome. Converteuse nunha das mulleres máis poderosas da súa época baixo o nome do seu marido e fillos, Mahdi, Hadi e Harún. Durante o reinado de Mahdi, Khaizuran apareceu a miúdo na corte cando o califa estaba presente e fixo uso dun gran poder político, porque Mahdi non facía nada sen o seu consello e consentimento e, antes da emisión de calquera decreto, consultábao con ela.

Despois da morte do soberano, Khaizuran fíxose cargo directamente dos asuntos de goberno até a chegada do seguinte califa, e logrou a lealdade do exército do seu fillo, mais Hadi opúxose á súa nai non querendo compartir con ela o goberno. Á morte de Hadi rumoreouse que Khaizuran o fixera asasinar. Ao gobernar o seu outro fillo Harún al-Rashid, volveu ter o poder político.

## Traxectoria 
Al-Khaizuran era de Jorash, preto da moderna Bisha, Arabia Saudita. Foi secuestrada da súa casa por un beduíno que logo a vendeu nun mercado de escravos preto da Meca á Al-Mahdi durante a súa peregrinación. Todas as fontes insisten en que era unha escrava, e isto non parece ser infrecuente na práctica.

### Reinado de Al-Mahdi, como Primeira Dama e poder detrás do trono 
Al-Khaizuran é descrita como bela, intelixente e talentosa: naquel tempo, as concubinas escravas de harén ou *jawaris* eran famosas pola educación que recibían en música, canto, astroloxía, matemáticas e teoloxía para manter o interese do seu amo, e Al-Khaizuran tomou leccións regulares de *fiqh* cos máis recoñecidos cadís.
Finalmente converteuse na concubina favorita de Al-Mahdi. Tras a súa subida ao trono como califa en 775, conseguiu convencelo de que a liberase e casase con ela, privando a súa primeira cónxuxe, a princesa Rayta, filla do califa As-Saffah, dos seus privilexios: tamén o convenceu para privar o fillo do primeiro matrimonio da posición de herdeiro ao trono e, en cambio, nomear os seus fillos como herdeiros, a pesar de que o costume nese momento non lles permitía aos fillos dunha escrava herdar. Desde ese instante foi a muller máis poderosa e influente na corte, e sempre que o califa acudía á corte ela escoitaba e interfería con el desde detrás dunha cortina.

Na corte, foi aliada dos barmáquidas. Durante o reinado do seu cónxuxe, Al-Khaizuran ostentou unha posición infrecuente para unha muller musulmá; non vivía recluída no harén, senón que organizaba audiencias con xenerais, políticos e oficiais nos seus apousentos, xuntándose cos homes e falando dos asuntos de goberno.

Cando faleceu en 789, o seu fillo rompeu as normas que prohibían mostrar pena, e no seu lugar mostrou publicamente a súa pena e participou no seu funeral, o que atraeu moita atención.

## Véxase tamén 
* Zubaidah bint Ja'far
* Qatr al-Nada

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Ibn Kathir, *Al Bidayah wa al-Nihayah*
* Al-Thahbi, *Sirat Alam al-nubala*
* Al-Zarkali, *Al-Alam*
* Ahmad Khalil Juma, *Nesaa min al-tarikh*
* Green, Tom, "Malik I: Khayzuran & Zubayda". Saudí Aramco World. Xaneiro-febreiro de 2016. Vol. 67, n.º 1, pp. 42-45.
* Zaynab Husayan, *Majaam Alam ak-nesaa*