Jane Grey

**Lady Jane Grey**, nada arredor de 1537 e finada en Londres o 12 de febreiro de 1554, coñecida tamén **Lady Jane Dudley** tralo seu matrimonio foi unha nobre inglesa e *de facto* a raíña de Inglaterra e Irlanda entre o 10 e o 19 de xullo de 1553.

Jane era a bisneta de Henrique VII a través da súa filla María, e era curmá de Eduardo VI. Recibiu unha excelente educación humanista e reputación como unha das mozas máis educadas da súa época. En maio de 1553, casou con Lord Guildford Dudley, un dos fillos máis novos do ministro xefe de Eduardo, John Dudley, duque de Northumberland. En xuño dese ano, Eduardo VI escribiu o seu testamento, nomeando a Jane e o seu home como sucesores da coroa, en parte porque a súa medio irmá María era católica romana, mentres que Jane era protestante e apoiaría a reformada Igrexa de Inglaterra. O testamento nomeaba as súas medio irmás María e Isabel ilexítimas e apartábaas da sucesión, trastocando as súas reclamacións baixo a Terceira Acta de Sucesión.

Trala morte de Eduardo, Jane foi proclamada raíña o 10 de xullo de 1553 e agardou pola coroación na torre de Londres. O apoio a María creceu moi rapidamente, e moitos dos seguidores de Jane abandonárona. O Privy Council of England cambiou supetamente de bando e proclamou a María raíña o 19 de xullo de 1553, depoñendo a Jane. O seu principal apoio, o duque de Northumberland, foi acusado de traizón e executado pouco menos dun mes despois. Jane mantívose prisioneira na torre e foi acusada de alta traizón en novembro de 1553, o que supuña sentenza de morte, aínda que inicialmente se lle perdoou a vida. Porén, o pai de Jane, Henry Grey, 1.º duque de Suffolk, formou parte da rebelión de Wyatt contra a intención da raíña María de casar con Filipe II de España, e Jane foi considerada como unha ameaza á coroa. Ela e o seu marido foron executados o 12 de febreiro de 1554.

## Traxectoria 
### Primeiros anos e educación 
Lady Jane Grey era a filla máis vella de Henry Grey, 1.º duque de Suffolk, e da súa esposa, Frances. A tradición conta que naceu en Bradgate Park en Leicestershire en outubro de 1537, mentres que investigacións máis recentes indican que naceu antes, posiblemente en Londres, a finais de 1536 ou na primavera de 1537. Frances era a filla máis vella de María Tudor, antiga raíña de Francia e irmá máis nova do rei Henrique VIII. Jane tivo dúas irmás máis novas, Lady Catherine e Lady Mary; pola súa nai, as irmás eran bisnetas de Henrique VII, sobriñas netas de Henrique VIII e sobriñas segundas de Eduardo VI, María I e Isabel I.

Jane recibiu unha educación humanista, estudando latín, grego e hebreo con John Aylmer, e italiano con Michelangelo Florio. Pola influencia do seu pai e dos seus titores, converteuse nunha protestante entregada e mantivo correspondencia co reformador de Zürich Heinrich Bullinger.

Jane prefería os libros que as festas de caza e consideraba a súa estrita educación, típica da época, como severa. Disque se queixou ao estudoso visitante Roger Ascham, que a atopou lendo a Platón:

A principios de febreiro de 1547, Jane foi enviada a vivir na casa do tío de Eduardo VI, Thomas Seymour, que axiña casou coa viúva de Henrique VIII, Catherine Parr. Jane viviu coa parella ata a morte de Catherine no parto en setembro de 1548.

### Contratos de matrimonio 
Lady Jane actuou como dolente principal no funeral de Catherine Parr; Thomas Seymour amosou interese en continuar a mantela na súa casa, e volveu alí por uns dous meses antes de que fose arrestada a finais de 1548. O irmán de Seymour, o Lord Protector, Edward Seymour, 1.º duque de Somerset, sentiuse ameazado pola popularidade de Thomas co rei mozo Eduardo. Entre outras cousas, Thomas Seymour foi  acusado da proposición de Jane como moza do rei.

No curso da subseguinte perda de dereitos e execución de Thomas Seymour, o pai de Jane era afortunado por continuar por tempo sen problema. Tralo seu cuarto interrogatorio polo King's Council, propuxo a súa filla como moza do fillo máis vello do Protector, Lord Hertford. Porén, non saíu nada disto e Jane non foi comprometida ata a primavera de 1553, e o seu prometido foi Lord Guildford Dudley, fillo de John Dudley, 1.º duque de Northumberland. O duque, Lord presidente do King's Council dende 1549, era o home máis popular do país. O 25 de maio de 1553, a parella casou en Durham House nunha voda tripla, en que a irmá de Jane, Catherine se uniu co herdeiro do conde  de Pembroke, Lord Herbert, e Katherine, irmá de Lord Guildford casou con Henry Hastings, herdeiro do conde de Huntingdon.

## Reclamación e acceso ao trono 
[miniatura|"My devise for the Succession" por [Edward VI. Este testamento manuscrito foi a base para a carta que declaraba a Lady Jane Grey como sucesora á coroa. O autógrafo de Eduardo amosa a súa alteración do texto, de "L Janes heires masles" a "L Jane and her heires masles". Inner Temple Library, Londres.]]
A Terceira Acta de Sucesión de 1544 restaurou as fillas de Henrique VIII, María e Isabel, á liña sucesoria, aínda que seguían a ser consideradas ilexítimas. Ademais, a acta autorizaba a Henrique VIII a alterar a sucesión mediante o seu testamento. Este reincorporou á sucesión os seus tres fillos, e entón declarou que se ningún deles deixaba descendentes, o trono pasaría aos herdeiros da súa irmá máis nova, María, o cal incluía a Jane. Por motivos descoñecidos, Henrique excluíu a nai de Jane, Frances Grey, da sucesión, e tamén pasou por riba das reclamacións dos descendentes da súa irmá máis vella, Margarida, que casara  dentro da casa real escocesa.

María e Isabel foran nomeadas ilexítimas por decreto durante o reinado de Henrique VIII despois de que os matrimonios de Catarina de Aragón e Ana Bolena fosen declarados nulos. Cando Eduardo VI estaba a falecer aos quince anos a finais do verán de 1553, a súa medio irmá católica María era aínda a súa presunta herdeira. Non obstante, Eduardo, nun testamento manuscrito ("My devise for the Succession") escrito a principios do mesmo ano, restrinxira a sucesión ao varón (non existente) descendente de Frances Brandon e das súas fillas, antes de nomear a súa filla protestante, "Lady Jane and her heirs male" como os seus sucesores, probablemente en xuño de 1553; a intención era asegurar o seu legado protestante, pasando por riba de María, que era católica. A decisión e Eduardo de nomear a Jane Grey posiblemente fose instigada por Northumberland.

Eduardo VI en persoa supervisou a copia do testamento que foi finalmente emitido o 21 de xuño e asinado por 102 notables, entre eles a totalidade do Privy Council, pares, bispos, xuíces e concelleiros de Londres. Eduardo tamén anunciou a súa intención de que a "declaración" pasase polo parlamento en setembro, e foron preparadas as ordes necesarias. O 9 de xullo Jane foi informada de que agora era raíña, e de acordo coas súas propias palabras, aceptou a coroa con reticencia. O 10 de xullo foi proclamada oficialmente como raíña de Inglaterra, Francia e Irlanda despois de que fora levada a unha residencia segura na torre de Londres, onde os monarcas ingleses adoitaban residir no tempo previo á coroación. Jane rexeitou nomear rei o seu marido porque requiriría unha acta do parlamento. Só aceptaría nomealo duque de Clarence.

Northumberland iniciou unha serie de tarefas clave para consolidar o seu poder trala morte de Eduardo. Principalmente, tiña que illar e, idealmente, capturar a María Tudor para evitar o apoio crecente. En canto María estivo segura da morte de Eduardo, abandonou a súa residencia en Hunsdon e marchou a Anglia Oriental, onde comezou a reunión de apoios. Northumberland marchou de Londres con tropas o 14 de xullo para capturar a María. O Privy Council cambiou a súa alianza e proclamou a María raíña en Londres o 19 de xullo. O consenso histórico asume que isto foi en recoñecemento do enorme apoio da poboación cara a María. Con todo, non hai evidencias claras disto fóra de Norfolk e Suffolk, onde Northumberland menosprezara a rebelión de Kett; polo tanto, onde a princesa María buscara refuxio. Máis ben, parece que Henry FitzAlan, 19.º conde de Arundel, a quen Northumberland arrestara dúas veces como aliado de Somerset antes de rehabilitalo, organizou un golpe de estado no Privy Council durante a ausencia de Northumberland.

Jane adoita ser chamada a Raíña dos Nove Días, aínda que se se data o seu reinado dende o momento da morte de Eduardo o 6 de xullo de 1553, a súa duración sería uns días máis longa. O 19 de xullo de 1553, Jane foi encarcerada nos apartamentos de Tower's Gentleman Gaoler's, e o seu marido na torre Beauchamp. O duque de Northumberland foi executado o 22 de agosto de 1553. En setembro, o parlamento declarou a María sucesora e revogou a proclamación de Jane por usurpadora.

### Xuízo e execución 
Referida polo xulgado como Jane Dudley, esposa de Guildford, Jane foi acusada de alta traizón, igual que o seu marido, dous dos seus irmáns, e o anterior arcebispo de Canterbury, Thomas Cranmer. O seu xuízo, por unha comisión especial, tivo lugar o 13 de novembro de 1553, en Guildhall na cidade de Londres. A comisión foi presidida por Sir Thomas White, Lord Maior de Londres, e Thomas Howard, 3.º duque de Norfolk. Outros membros eran Edward Stanley, 3.º conde de Derby e John Bourchier, 2.º conde de Bath. Como se esperaba, todos os acusados foron atopados e sentenciados a morte. A culpa de Jane, de asumir traizoeiramente o título e o poder do monarca, foi evidenciada por unha serie de documentos que asinou como "Jane the Quene". O embaixador imperial informou ao Carlos V, que a súa vida fose perdoada. 
[miniatura|esquerda|Carta oficial de Lady Jane Grey asinada como "Jane the Quene". [Inner Temple Library, Londres.]]
A rebelión de Thomas Wyatt o Novo en xaneiro de 1554 contra os plans de matrimonio da raíña María con Filipe II de España selaron o destino de Jane. O seu pai e os seus dous irmáns uníronse á rebelión e entón o goberno decidiu continuar o veredicto contra Jane e Guildford. A súa execución foi programada para o 9 de febreiro de 1554, mais foi posposta tres días para darlle a oportunidade a Jane de converterse ao catolicismo. María enviou o seu capelán John Feckenham a Jane, que inicialmente non estaba compracida por iso. Aínda que non se esforzaría en "salvar a súa alma", fíxose amigo del e permitiulle que a acompañase ao cadafalso.

[miniatura|300px|*Execución de Lady Jane Grey*, polo pintor francés [Paul Delaroche, 1833. National Gallery, Londres.]]
Na mañá do 12 de febreiro de 1554, as autoridades levaron a Guildford dos seus cuartos na torre de Londres ao lugar de execución pública en Tower Hill, onde foi decapitado. Un carro cun cabalo levaron os seus restos de volta á torre, pasando polos cuartos onde Jane estaba. Ver o cadáver do seu marido volver, dise que Jane exclamou: "Oh, Guildford, Guildford". Foi entón levada á torre verde, dentro da torre, para a súa decapitación.

Segundo o que se conta da súa execución na anónima *Chronicle of Queen Jane and of Two Years of Queen Mary*, que forma a base do retrato de Raphael Holinshed, Jane deu un discurso segundo ascendía ao cadafalso:

Mentres admitir a acción era considerado ilegal, declarou que "I do wash my hands thereof in innocence". Jane recitou entón o Salmo 51 (*Ten misericordia de min, oh Deus*) en inglés, e deu as súas luvas e pano á súa doncela. O verdugo pediulle o seu perdón, que ela garantiu, suplicando: "Prego para que me despache rapidamente". Referíndose á súa cabeza, pediu, "Quitaraa antes de que eu me deite?", e o verdugo respondeu: "Non, señora". Entón ela tapou os seus ollos. Jane non logrou atopar o toro coas súas mans, e berrou, "Que debo facer? Onde está?" Probablemente Sir Thomas Brydges, vicetenente da Torre, axudouna a atopar o camiño. Coa súa cabeza no bloque, Jane dixo as últimas palabras de Xesús no Evanxeo de Lucas: "Señor, nas súas mans encomendo o meu espírito!"

Jane e Guildford foron enterrados na capela da igrexa de San Pedro ad Vincula na parte norte da Tower Green. Non se levantou ningún memorial na súa tumba. O pai de Jane, o duque de Suffolk, foi executado once días despois, o 23 de febreiro de 1554. A súa nai, a duquesa de Suffolk, casou co seu Master of the Horse e chamberlain, Adrian Stokes, en marzo de 1555 (non, como se dixo, tres semanas despois da execución do seu marido). Foi perdoada completamente por María e permitíuselle vivir na corte coas súas dúas fillas superviventes. Morreu en 1559.

## Legado 
miniatura|Miniatura dun retrato dunha moza que probablemente sexa Lady Jane Grey.
"The traitor-heroine of the Reformation", como a chamou Albert Pollard, tiña só 16 ou 17 anos cando foi executada. Durante e tralas persecucións protestantes, Jane foi vista como unha mártir protestante por moito tempo, aparecendo en varias edicións do *Book of Martyrs* (*Actes and Monuments of these Latter and Perillous Dayes*) de John Foxe. A historia de Lady Jane creceu ata proporcións lendarias na cultura popular, dando lugar a biografías románticas, novelas, obras de teatro, pinturas e filmes, dos que o máis popular foi a produción de 1986 de *Lady Jane*, protagonizado por Helena Bonham Carter.

Jane Grey é a única monarca inglesa dos últimos cincocentos anos da que non se conservan retratos contemporáneos probados. Pensouse que unha pintura da National Portrait Gallery de Londres era de Jane, mais en 1996 confirmouse que era Catherine Parr, viúva supervivente de Henrique VIII, coa que Jane viviu un tempo. Un retrato que algúns expertos cren que é de Jane apareceu nun fogar privado en 2005. Pintado de 40 a 50 anos trala morte de Jane, o "retrato Streatham" (chamado así pola parte de Londres na que estivo durante décadas) mostra unha moza cun vestido vermello adornada con xoias e cun libro de pregarias. O historiador e especialista nos Tudor, o Dr. David Starkey é escéptico, "é unha pintura horrorosa e non hai absolutamente ningunha razón para supor que ten algo que ver con Lady Jane Grey".
Outro retrato, unha miniatura, foi mostrado nos medios de comunicación en 2007 por Starkey que afirma que cun "90 por cento de certeza" é de Lady Jane Grey. Esta pintura foi descuberta no Yale Center for British Art dos Estados Unidos.

## Devanceiros 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* Bindoff, Stanley T. (1953) "A Kingdom at Stake, 1553." *History Today* 3.9 (1953): 642-28.
* 
* Hoak, Dale. (2015) "The succession crisis of 1553 and Mary’s rise to power", in *Catholic Renewal and Protestant Resistance in Marian England* ed. por E. Evenden e V. Westbrook (Aldershot, 2015), pp.&nbsp;17–42.
* 
* Kewes, Paulina. (2017) "The 1553 succession crisis reconsidered." *Historical Research* (2017).  doi:10.1111/1468-2281.12178 
* 

### Outros artigos 
* House of Grey