Xénero

**Xénero** é unha palabra que significa "tipo, clase, categoría" e que ten distintos significados en galego.

* En bioloxía, o **xénero** (ou **genus**) é un taxon por riba da especie, é dicir, que agrupa un conxunto de especies con certos caracteres comúns, e que se inclúe, con outros xéneros, nunha familia, orde e clase.
** Por outra parte (e en relación cos xéneros gramaticais), nos organismos, incluída a especie humana, falamos de dúas clases de individuos, os machos (♂) e as femias (♀), segundo o seu xénero sexual.  
* En lingüística e gramática, o **xénero** refire o concepto de xénero gramatical masculino ou feminino. Trátase dun trazo gramatical que permite repartir certas clases lexicais nun número pechado de categorías que responden vagamente a criterios ligados ó sexo, no caso das palabras que refiren seres animados.
* En ciencias sociais e en medicina, o concepto de **xénero** foi creado para facer referencias ás diferenzas non biolóxicas (psicolóxicas, sociais, económicas, demográficas, políticas…) que distinguen os homes e as mulleres.
* En matemáticas, o **xénero** (ou **genus**) adquire algunhas significacións diferentes, aínda que relacionadas, en topoloxía, xeometría e teoría de grafos.
* Nas artes enténdese por **xénero** cada unha das categorías en que se poden ordenar as obras atendendo a trazos comúns de forma, contido ou función. A palabra **xénero** permite definir a pertenza a un estilo ou a un movemento. É por exemplo o caso de:
** o **xénero musical**
** o **xénero cinematográfico**
** o **xénero teatral**
** o **xénero literario**
* Na filosofía o concepto de **xénero** tivo unha importancia notable entre os filósofos da lingua.
* En ciencias sociais o **xénero** é o conxunto de características diferenciadas que cada sociedade asigna a homes e mulleres.
*Tamén se emprega este termo na área interdisciplinar denominada **estudos de xénero**, que abarca os estudos centrados nas  relacións entre os homes e a mulleres e nas construcións culturais ligadas a elas nas sociedades.
=Etimoloxía=

A voz **xénero** vén do latín *Genus, generis* ('orixe, nacemento') e posteriormente 'tipo, clase, categoría, variedade'. Etimoloxicamente, o latín presenta unha raíz indoeuropea, *gen-*, que aparece no grego *gen-* 'orixinar, producir' e en varias raíces xermánicas. No inglés *kind* 'clase' e *king* 'rei', entre outras, están emparentadas coa raíz latina *gen-* que deixou unha notable descendencia. O francés moderno *genre*, o castelán e portugués *género* (*gênero* en brasileiro), o catalán *gènere* e o italiano *genere* co significado de 'tipo, clase, categoría' e un desenvolvemento semántico similar proceden, coma o galego, do latín. Os descendentes cultos da mesma familia *xene*, *xénese* e *osíxeno* (tamén grafado *oxíxeno*) incorporados a partir do grego e do latín conservan o sentido etimolóxico. No inglés o sentido biolóxico foi asumido polo latinismo *genus*, o sentido artístico polo galicismo *genre*.

O filósofo grego Protágoras foi, segundo Aristóteles, o o primeiro en usar os termos masculino, feminino e neutro para clasificar os nomes introducindo o concepto de xénero gramatical na cultura lingüística occidental.