Paella

miniatura|220px|Típica paella valenciana
[miniatura|dereita|220px|Paella xigante cociñada en 2003 con motivo do Día Nacional de Cataluña na vila de [Cornudella de Montsant, Cataluña.]]
miniatura|dereita|220px|Prato de paella.

Denomínase **paella** en valenciano (do latín *patella*, "especie de ferrada") a un **recipiente** de metal (xeralmente ferro), con dúas asas ou un mango, de pouca profundidade e grande superficie, semellante a unha tixola, moi empregada en gran parte do País Valenciano (onde, de feito, *paella* significa "tixola"). Nesta *paella* adoita cociñarse unha gran variedade de arroces, algúns dos cales toman o seu nome: a paella de polo e coello, a paella de verduras, a paella de marisco, a paella de coliflor e bacallau etcétera.

Por este motivo, *paella* pasou a designar en galego un prato típico do País Valenciano, cociñado no recipiente do que toma o nome (de igual maneira ó que acontece con pucheiro). Trátase dun refogo de carne (polo o coello), verduras (tomate, feixón verde, pemento), azafrán e aceite, ó cal se engade auga e tras un tempo de cocción, o arroz, continuando a cocción ata que o arroz absorba todo o caldo. Adoita ter verduras e carne ou marisco, pero os ingredientes básicos son o arroz, o azafrán e o aceite de oliva, ós que se engaden as cousas que se encontran a man en cada caso.

A paella provén da época de dominación árabe: existía o costume de facer este prato con cus-cus, pero a falta deste ingrediente na península, empezaron a empregar o arroz. Coa paella, humilde e exquisito prato da horta que a finais do século XIX saltou das barracas e alquerías ás casas de comidas, barracóns e merendeiros de toda a costa valenciana.

O conxunto de especialidades que ofrecen os restaurantes urbanos, as arrocerías ó uso e os chiringuitos de praia son difíciles de encadrar dentro dunha listaxe. Hai arroces caldosos, cociñados en caldeiros, pucheiros, caldeiras e potas, coma o famoso *arròs amb fesols i naps*, e arroces melosos preparados en potas fondas de barro, do estilo do *arròs al forn* (arroz ó forno) ou o *arròs amb costra* (arroz con costra), cuxas receitas gardan unha enorme similitude co *arròs en cassola al forn* que figura no *Llibre de Coch*, de Robert de Nola (1520).
miniatura|220px|Unha paella en cocción

## Ingredientes 
A paella valenciana leva arroz, tomate, *bachoqueta* (feixón verde), garrofón, tabella, polo e coello. Úsase o azafrán para darlle máis sabor e cor ó arroz. Ademais decotío ponse romeu que lle dá moi bo sabor e á hora de comer é moi popular engadir unhas pingas de limón, pero só en caso de que saíse algo queimada, se non, o auténtico sabor queda enmascarado pola acidez do limón. Pode non levar pemento, pero non existe unha receita estándar posto que en cada pobo adoitan preparalas de moi diversos xeitos.

## Variedades 

Ficheiro:paella_marisco.gif|Paella de marisco
Ficheiro:paella_valenciana.gif|Paella valenciana
|Arroz negro
Ficheiro:Arroz con costra.jpg|Arroz con costra

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Paella. Galiza.jpg
Ficheiro:Cooking a paella.jpg

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Balconmicrobio.com How to do a Paella. Video Included! (Spanish)
* Receita oficial da paella validada polo Club de Xefes de Cociña da Comunidade Valenciana.
* Gastronomía de Valencia
* Variantes de receita de paella