open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mar Capeáns

**Mar Capeáns Garrido**, nada en Santiago de Compostela en 1967, é unha influente física galega. Foi a primeira española que formou parte do equipo científico permanente do CERN, no Laboratorio Europeo de Física de Partículas en Xenebra, onde dirixe o grupo de xestión de proxectos do Departamento de Tecnoloxía do CERN.

## Traxectoria 
É licenciada en Física pola Universidade de Santiago de Compostela (1991) e doutora en Física de Partículas pola mesma universidade. En 1992 incorporouse ao CERN cun programa de estudantes no grupo de desenvolvemento de detectores de Georges Charpak, premio Nobel de Física. Alí permaneceu seis anos traballando en proxectos de I+D na busca de tecnoloxías de detección apropiadas para os experimentos do Large Hadron Collider (LHC). En 1998 trasladouse a Alemaña para participar no deseño, construción e posta a punto do detector de trazas no experimento HERA-B no DESY (Hamburgo).

No 2000 regresou ao CERN e en 2001 incorporouse como membro do persoal científico desta organización ao experimento ATLAS do LHC, onde desenvolveu a súa actividade no deseño e construción do detector de trazas. En 2006 realizou un MBA en Xestión de Proxectos Tecnolóxicos na Universidade de Lausana e EPFL. No 2005 uniuse ao grupo de Tecnoloxía de Detectores do CERN, que liderou desde 2012 até 2017.

Capeáns é autora de moitos artigos científicos no eido da Física de Altas Enerxías e a instrumentación, é editora da revista *Journal of Instrumentation* (JINST), e participou como asesora en consellos científicos e na avaliación de financiamento para programas da Comisión Europea e tamén en proxectos internacionais.

En 2023 a revista *Gciencia* considerouna unha das 20 mulleres de ciencia en Galicia que había que coñecer.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Vídeo da Fundación BBVA
Aliki Vougiouklaki

**Aliki Vougiouklaki**, nada en Marousi o 20 de xullo de 1934 e finada en Atenas o 23 de xullo de 1996, foi unha actriz e cantante grega.

## Traxectoria 
Naceu nunha localidade de Ática próxima á capital grega, filla de Emmy Koumoundourou e Ioannis Vougiouklakis. Durante a ocupación alemá de Grecia seu pai foi prefecto de Arcadia (1941-1943), nomeado polo goberno de Georgios Tsolakoglou, e en xuño de 1943 membros da resistencia asasinárono por colaboracionista. Aliki, cos seus irmáns Takis e Antonis quedou ao coidado da súa nai en difíciles circunstancias económicas.

En 1952 entrou na Escola Dramática do Teatro Nacional de Grecia e antes da súa graduación en 1955 debutou no teatro no papel de Louison da obra de Molière *O enfermo imaxinario* en 1953 e ao ano seguinte no cinema no papel protagonista de *To pontikaki*de Nikos Tsiforos. 

En 1959 protagonizou o filme *To xylo vgike apo ton Paradeiso*, unha comedia de Alekos Sakellarios que recibiu o premio retrospectivo ao mellor filme grego do período 1955-1960 na Semana do Cinema Grego de Tesalónica de 1960 cando estableceu a súa propia compañía teatral que montou ese inverno en Tesalónica a súa primeira peza, o musical *Ωραία μου κυρία*. Non obstante, a montaxe con grandes medios en 1962 de *Καίσαρ και Κλεοπάτρα* de Bernard Shaw en colaboración co  compositor Manos Hatzidakis non foi do agrado do público e a obra cancelouse ás poucas representacións,  *I kori tou iliou* (1971) ou *I Maria tis siopis* (1972) considerado o derradeiro filme do período de apoxeo do cinema grego . O declive comercial do cinema grego levouna a centrarse no teatro musical a partir de 1975 e iniciou no país as grandes producións musicais  con *Καμπίρια* de Neil Simon. E nese ano de 1975 tamén protagonizou a primeira serie para a televisión, *Vasilissa Amalia*. Nos anos seguintes seguiu no teatro protagonizando grandes producións musicais e teatrais como *Καμπαρέ* (1978), *Άννυ* (1981), *Εβίτα* (1981/82), *Βίκτωρ Βικτώρια* (1983/84), *Antígona* (1990),  *Γλυκό Πουλί της Νιότης* (1990/91) e na tempada 1993/94 puxo en escena por quinta volta *Ωραία μου Κυρία*.

## Notas
My Own Private Idaho

***My Own Private Idaho*** é un filme estadounidense de 1991 escrito e dirixido por Gus Van Sant. Está vagamente baseado nas obras de Shakespeare *Henrique IV, parte 1*, *Henrique IV, parte 2* e *Henrique V*. Conta a historia de dous amigos, Michael Waters e Scott Favor, interpretados por River Phoenix e Keanu Reeves respectivamente, que se embarcan nunha viaxe de descubrimento persoal que os leva dende Portland, Oregón até o fogar de Mike en Idaho, e posteriormente a Roma na procura da nai de Mike.

Van Sant escribiu orixinalmente o guión na década de 1970, mais desbotouno despois de ler a novela de John Rechy *City of Night* e concluír que o tratamento que Rechy facía do tema da prostitución masculina era mellor que o seu. Co paso dos anos, Van Sant escribiu de novo o guión, o cal comprendía dúas historias: unha na que Mike busca a súa nai, e outra a vida de Scott é unha interpretación moderna das obras de *Henrique IV*. Van Sant tivo dificultades para atopar financiamento de Hollywood, e chegou a considerar en facer o filme cun orzamento minúsculo cun elenco composto por mozos reais da rúa. Porén, despois de enviarlle copias do guión a Reeves, e logo de que Reeves llas amosase a Phoenix, ámbolos dous acordaron interpretar no filme.

*My Own Private Idaho* estreouse na 48ª edición do Festival Internacional de Cinema de Venecia, e recibiu valoracións moi positivas por parte da crítica, como Roger Ebert e os críticos de *The New York Times* e *Entertainment Weekly*. O filme tivo un éxito moderado de recadación, recadando máis de 6,4 millóns de dólares en América do Norte, por enriba do seu orzamento estimado de 2,5 millóns de dólares. Phoenix recibiu numerosos premios pola súa interpretación no filme, incluíndo o Volpi Cup ó mellor actor no Festival de Venecia, o Best Male Lead dos Premios Independent Spirit, e o premio ao mellor actor no National Society of Film Critics.

*My Own Private Idaho* é considerado un fito no movemento do Novo Cinema Queer, un movemento de cinema independente de comezos da década de 1990. Dende a súa estrea en 1991, o filme conseguiu unha gran popularidade e converteuse nun clásico de culto, especialmente entre a audiencia LGBT. O filme salienta pola súa temática, tabú naquela época, e polo seu estilo vangardista.

## Personaxes 
* River Phoenix como Michael "Mike" Waters
* Keanu Reeves como Scott Favor
* James Russo como Richard Waters
* William Richert como Bob Pigeon
* Chiara Caselli como Carmela
* Udo Kier como Hans
* Rodney Harvey como Gary
* Michael Parker como Digger
* Jessie Thomas como Denise
* Grace Zabriskie como Alena
* Flea como Budd
* Tom Troupe como alcalde Jack Favor
* Vana O'Brien como Sharon Waters
* Jim Caviezel como empregado da aeroliña
* Wade Evans como Wade

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en BoxOfficeMojo
Raphael Lacoste

**Raphael Lacoste**, nado en París o 14 de agosto de 1974, é un deseñador e ilustrador francés especializado no sector dos videoxogos. Viviu principalmente en Bordeos, antes de trasladarse ao Canadá.

## Traxectoria 
Despois de comezar a traballar como fotógrafo e compositor para a compañía de teatro *Les Pygmalions*, estudou no Centre Nationale de la Bande de Angulema para estudar gráficos en 3D, antes de producir a súa primeira curtametraxe *Nîumb*. 

En 2005 gañou o premio de Visual Effects Society na categoría "Outstanding Pre-Rendered Visuals in a Video Game", onde xunto con Jean-Jacques Tremblay e Anne Mai Le Bouyonnec foi nomeado polo seu traballo no videoxogo *Prince of Persia: The Two Thrones*.

Despois traballou en Ubisoft, traballando como director de arte para videoxogos como *Prince of Persia: The Two Thrones*, *King Kong* e a serie ''Assassin's Creed*. Tamén traballou ocasionalmente no mundo do cinema como artista principal en *Terminator Salvation*, *Journey to the Center of the Earth*, *Death Race*, *Repo Men* e *Immortals''.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Minia Manteiga

**Minia Manteiga Outeiro**, nada en Negreira en 1963, é unha  astrofísica galega. En 2018 converteuse na primeira muller catedrática de Astrofísica de Galicia, e en 2020 na primeira muller da sección de Matemáticas, Física e Ciencias da Computación da Real Academia Galega das Ciencias.

## Traxectoria 
Manteiga comezou a carreira de Física na Universidade de Santiago de Compostela, onde cursou os tres primeiros cursos, e logo especializouse en Astrofísica na Universidade de La Laguna. Realizou a súa formación doutoral no Instituto de Astrofísica das Canarias, e posdoutoral no Istituto di Astrofísica Spaziale (Frascati-Roma, Italia) e no Instituto Nacional de Técnica Aeroespacial (INTA, Madrid).

Entre os anos 1994 e 1999, impartiu clase na Facultade de Ciencias da Universidade de Vigo, e dende entón exerce como docente na Escola Superior de Náutica e Máquinas da Universidade da Coruña. 

A súa investigación céntrase no estudo da evolución estelar, astrofísica espacial e *a Big Data Astronomy*. Forma parte do equipo galego da misión Gaia, da Axencia Espacial Europea (ESA), na que participan máis de 450 científicos e enxeñeiros doutros 23 países co obxectivo de elaborar un mapa preciso en 3D da Vía Láctea. Entre outras labores, á fronte do equipo ten desenvolto un software que permite a clasificación de estrelas a partir dos datos obtidos. Está baseado nun algoritmo que usa redes neuronais artificiais.

## Recoñecementos 
* En 2019 foi galardoada co Premio e-Woman á Traxectoria Profesional.
* En 2021 foi elixida  vicepresidenta da Sociedad Española de Astronomía.
*En 2023 a revista Gciencia considerouna unha das 20 mulleres de ciencia en Galicia que había que coñecer.
*En 2024 foi elixida  presidenta da Sociedad Española de Astronomía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Mulleres ninguneadas na Ciencia no programa Vivir Aquí da TVG

*Vídeo da RTVE
*Biografía na exposición Astrónomas.
Centro Espacial de Uchinoura

O **Centro Espacial de Uchinoura**, antes denominado como **Centro Espacial de Kagoshima**, é un centro de lanzamento de foguetes do Xapón situado na prefectura de Kagoshima, ao sur do arquipélago xaponés.

## Características 
O centro espacial foi establecido en 1962 en Uchinoura, agora pertencente á cidade de Kimotsuki, na prefectura de Kagoshima. Orixinalmente era parte do Instituto de Ciencia Industrial da Universidade de Tokio, despois de que as instalacións equivalentes, en Iwaki (prefectura de Akita), pecharan. En 1964 o centro espacial pasou a ser parte do ISAS (*Institute of Space and Aeronautical Science*) e en 1981 converteuse nunha instalación de investigación independente, aínda que asociado ao ISAS. O seu nome cambiou de Centro Espacial de Kagoshima a Centro Espacial de Uchinoura ao formarse a JAXA (*Japan Aerospace Exploration Agency*). Desde o centro lánzanse tanto foguetes sonda como satélites, facendo tamén labores de seguimento e recolección de datos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
*Web do Centro Espacial de Uchinoura
Escola Superior Gallaecia

A **Escola Superior Gallaecia** (tamén **ESG** ou **esGALLAECIA**) é un centro universitario de Vila Nova de Cerveira, Portugal, especializado na creación de artes, investigación e difusión da ciencia, cultura e tecnoloxía, exercidas nos dominios do estudo, a docencia e da investigación, ao servizo da identidade cultural lusófona. A escola foi integrada como Departamento na Universidade Portucalense (UPT) en 2021.

## Historia 
esquerda|miniatura|Porta principal da Escola en Cerveira.
esquerda|miniatura|Edificio da Escola, antiga Câmara Agrária, no Largo das Oliveiras.
En 1995, a Escola Superior Gallaecia é instituída pola Fundación Convento da Orada que procede á posta en marcha da institución, as instalacións e os respectivos cursos. A Escola Superior Gallaecia xa tiña actividades educativas antes desa data. 

Inicialmente, operaba como unha entidade académica centrada no ensino de arquitectura e deseño. Esa etapa anterior permitiu que a escola sentase as bases para as disciplinas máis tarde formalizadas nos seus cursos oficiais. 

En 2003, a Ordem do Arquitetos recoñece o Curso de Licenciatura en Arquitectura e Urbanismo.

No 1 de setembro 2021, a Escola Superior Gallaecia foi integrada na UPT, no Porto. O novo **Departamento de Arquitetura e Multimedia Gallaecia** mantén o mesmo proxecto pedagóxico que tiña na ESG.

### Cursos 
Ofrece formación en Arquitectura e Urbanismo e Multimedia e Artes, así como cursos de curta duración.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
The Simpsons (tempada 7)

A '*sétima tempada da serie de televisión de debuxos animados *The  Simpsons'''* foi emitida orixinalmente pola cadea Fox dende o 17 de setembro de 1995 até o 19 de maio de 1996. Os produtores executivos da sétima tempada foron Bill  Oakley e Josh  Weinstein, quen producirían 21 episodios da tempada. David  Mirkin foi o *show runner* dos catro restantes, incluíndo dous vestixios que foran producidos para a tempada anterior. A sétima tempada estivo nomeada para dous Premios Primetime Emmy, incluíndo a categoría "Mellor programa animado (de duración menor a unha hora)" e obtivo un Premio Annie por "Mellor programa animado de televisión". A versión en DVD foi lanzada á venda na Rexión 1 o 13 de decembro de 2005, na Rexión 2 o 30 de xaneiro de 2006 e na Rexión 4 o 29 de marzo do mesmo ano. A caixa recompilatoria foi posta á venda en dous formatos diferentes: unha caixa coa forma da cabeza de Marge e outra rectangular clásica, na cal o debuxo amosa a estrea dunha película.

## Episodios 
## Notas 
## Bibliografía 
* Richmond, Ray; Antonia Coffman (1997). *The Simpsons: A Complete Guide to our Favorite Family''. Harper Collins Publishers. ISBN 0-00-638898-1.
Canle do Iucatán

A **canle do Iucatán** (en ) é un estreito situado entre México e Cuba. Conecta a baía do Iucatán no mar Caribe co golfo de México. Ten algo máis de 200&nbsp;km de largo e case 2800&nbsp;m de profundidade no seu punto máis fondo preto da costa cubana.

## Correntes 
A canle do Iucatán separa Cuba da península do Iucatán en México e une o mar Caribe co golfo de México. O estreito mide 217&nbsp;km entre o cabo Catoche en México e o cabo San Antonio en Cuba. Ten unha profundidade máxima preto da costa cubana de 2779&nbsp;m. A auga flúe a través do mar Caribe do leste ao oeste. Este fluxo consiste en 5&nbsp;Sv de auga da corrente ecuatorial norte que vai a través do paso dos Ventos e 12&nbsp;Sv de auga da corrente ecuatorial sur que vi a través da costa do Brasil. O fluxo total é duns 17&nbsp;Sv a unha temperatura de polo menos 17&nbsp;°C. Cando a auga supera a península do Iucatán recibe o nome de corrente do Iucatán. Esta corrente proporciona a maior parte da auga interior do golfo de México, xa que a cantidade que entra a través dos estreitos de Florida é pequena e intermitente.

## Arrecifes de coral 
Cando a auga que flúe a través da canle do Iucatán entre no golfo de México, pasa sobre o banco de Campeche, unha área pouco fonda. Alí hai arrecifes de coral sobre as marxes exteriores da plataforma do Iucatán a uns 100&nbsp;km da beira. Os principais corais que os forman son *Acropora cervicornis*, *Acropora palmata* e *Montastraea annularis* e a finais da década de 1990 moitos morreron. Dende entón realizáronse algunhas repoboacións. O banco de Campeche é unha zona de gran biodiversidade, e aí e noutras parte da canle lévase a cabo moita pesca por parte de pescadores artesáns que converxen na zona dende a costa de México. A área está ameazada pola sobreexplotación.

## Notas
Uttarakhand

**Uttarakhand**, tamén chamado **Uttaranchal**, é un dos vinte e nove estados que, xunto cos sete territorios da Unión, forman a República da India. A súa capital e cidade máis poboada é Dehradun. 

Está situado ao norte do país, limitando ao norte coa República Popular China, ao leste con Nepal, ao sur con Uttar Pradesh, ao suroeste con Haryana e ao oeste con Himachal Pradesh. Con 189 hab/km² é o noveno estado menos densamente poboado —por diante de Megalaya, Himachal Pradesh, Manipur, Nagaland, Sikkim, Jammu e Caxemira, Mizorán e Arunachal Pradesh, o menos densamente poboado—. 

Uttarakhand estivo dividido de forma tradicional en dúas partes: a occidental coñecida como *Garhwal* e a oriental que recibe o nome de *Kumaon*.

A maior parte do Estado está cuberta polos límites do Himalaia e polos glaciares, mentres que as partes máis baixas conteñen espesos bosques. O ecosistema do Himalaia serve de hábitat para numerosas especies de animais (como os tigres ou os leopardos das neves) e plantas. Dous dos ríos máis importantes da India, o Ganxes e o Yamuna nacen nos glaciares de Uttarakhand.

A industria do turismo é unha das principais fontes de ingresos. Entre os principais destinos áchanse Mussoorie e Almora. A esta rexión pertencen tamén algúns dos templos hinduístas máis sacros polo que é destino de peregrinos desde hai máis de dous mil anos. Entre os principais centros sacros destacan os templos de Haridwar, Rishikesh e Kedarnath.

O estado é tamén o lugar no que se sitúa un dos máis ambiciosos proxectos do goberno indio, a presa de Tehri, proxecto concibido no ano 1953 e que aínda non se completou.

## Demografía 
thumb|esquerda|Danza Chanchari/Jhoda da rexión kumaon de Uttarakhand.
Os nativos da zona chámanse Garhwali / Kumaoni e son predominantemente hindús. Outras comunidades étnicas presentes en Uttaranchal inclúen ós nepalís. Os Jadh, Marcha e Shauka, coñecidos colectivamente como Bhotiya, viven na zona fronteiriza co Tíbet. Nas chairas do sur do estado establécense numerosos bengalís, punxabi e tibetanos.
Roberto Oya Alonso

**Roberto Oya Alonso**, coñecido como **Cachopas**, nado en Vigo cara 1902 e finado na mesma cidade o 22 de decembro de 1941, foi un obreiro e guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Metalúrxico de Lavadores. Foi detido en xullo de 1933 con Bernardo Álvarez Troncoso, Manuel Piñeiro Comesaña, Antonio Grilo Moreira e Manuel Cobas Vidal, acusados de colocar unha bomba no domicilio de Antonio Abalde Comesaña, en Santo André de Comesaña. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu ao monte. Reclamado por requisitoria en xuño de 1937 xunto con Álvaro Ballesteros Estévez, Guillermo Santos Caride, Eugenio González Fernández, Abraham Lloriente Sánchez, Fermín Pais Alonso e outros veciños de Lavadores fuxidos, volveu ser reclamado por requisitoria en agosto dese ano con outros veciños de Lavadores para ser xulgado na causa 194/37, e foi declarado en rebeldía. Liderou un grupo de fuxidos que comezou a actuar en agosto de 1936 por Bembrive, Candeán, na contorna viguesa e no Condado. A Garda Civil atribúelles o asalto ás casas reitorais de Sárdoma (o 25 de xullo de 1936), Candeán e Bembrive e outras vivendas daquela zona. Foi detido en 1939. Xulgado en Vigo por rebelión militar foi condenado a pena de morte. Foi executado no castelo do Castro de Vigo, ás 8 horas do 22 de decembro de 1941. En decembro de 1941 abríronlle expediente de responsabiliadades políticas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* A primeira guerrilla antifranquista galega (1936-1939): un esforzo malogrado .
Agustín Fernández Fernández

**Agustín Fernández Fernández**, nado en Foz e finado en Columbrianos, Ponferrada, o 28 de xuño de 2009, foi un piloto galego de motociclismo.

Disputou oito veces consecutivas o Rally Dakar entre 1987 e 1994, conseguindo completalo en seis delas. O seu mellor resultado foi o sexto lugar do ano 1993. Despois de deixar a competición, adicouse á organización de eventos de motor. Faleceu en 2009 nun accidente de tráfico na Autovía do Noroeste, no que tamén perderon a vida a súa muller Begoña e un compañeiro.

## Notas
Chaira europea setentrional

A **chaira europea setentrional** (en ; en ) é unha rexión xeomorfolóxica de Europa. Consiste principalmente en chairas entre as terras altas centroeuropeas ao sur e o mar do Norte e o Báltico no norte. Estes dous mares están separados pola península de Xutlandia. A chaira europea setentrional está conectada coa chaira europea oriental e xuntas forman a gran chaira europea.

## Xeografía 
A elevación está entre os 0 e os 200&nbsp;m. Mentres que a maior parte é terra agrícola, a rexión contén tamén pantanos, uceiras e lagos. Na costa do mar do Norte, atópase o mar de Wadden, unha gran zona de marea. Na costa do mar Báltico, sitúase a lagoa de Pomerania, a lagoa do Vístula e a lagoa de Curlandia, unha serie de grandes lagoas de auga doce.

## Localización 
A chaira europea setentrional localízase en Bélxica, os Países Baixos, Alemaña, Dinamarca e Polonia, ademais de tocar a República Checa. Partes da Inglaterra oriental poden tamén considerarse parte da chaira, xa que comparten o seu carácter de terra baixa e estivo conectada por terra durante a última idade de xeo.

## Ríos 
As principais concas hídricas son, de oeste a leste: Rin, Ems, Weser, Elba, Oder e Vístula.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Baltic Lagoons
* Lowlands-L, an international discussion community dealing with the North European Plain, its cultures, language varieties, history, etc.; also dealing with Lowlands-based heritage in Britain, North America, Australia etc.
* Mapa
Tesoman jäähalli

O **Tesoman jäähalli** é unha pista de xeo situada na parte oriental do distrito de Tesomajärvi, na cidade de Tampere, Finlandia. A pista de xeo canta con dúas salas, a Tesoma 1 construída en 1989, e o Tesoma 2, construído en 1999.

Con todo, o Tesoma 1, propiedade da cidade de Tampere, foi demolido, entre outros motivos, por problemas co sistema de refrixeración, e o tamaño insuficiente de estruturas e cargas. Posteriormente construíuse unha pista nova e máis grande, con capacidade para 1&nbsp;500 persoas en lugar das 800 anteriores. O novo pavillón foi encargado a principios de agosto de 2017.

Neste pavillón xoga os seus partidos como local o equipo feminino de hóckey sobre xeo de Ilves, así como o equipo de ringette de Ilves.

## Galería de imaxes 
## Notas
Jesús Lago González

**Jesús Lago González**, coñecido como **Petrillas**, nado no antigo concello de Lavadores (Vigo) cara a 1900 e finado en Vigo o 24 de outubro de 1940, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu ao monte. Dirixiu un grupo dunha ducia de guerrilleiros que actuaron na contorna de Cabral e Navia até 1939. O grupo estaba formado por Enrique Cameselle García, José Almeida Otero, Antonio Rodríguez Posada, Luciano Janeiro Valente, Vicente Guillén Biel e Manuel Rodríguez Fernández. Foron acusados polas autoridades de estar detrás da morte de Amelia Alonso, propietaria dunha granxa en Cabral, e José Navas, que veu no seu socorro, a principios de 1939. Uniuse ao grupo de José e Rogelio García Morales, os *Maletas*. O 15 de outubro de 1939, o grupo foi rodeado pola Garda Civil en Vilar de Infesta (Redondela) e Jesús foi o autor do tiro accidental que feriu gravemente ao seu compañeiro Rogelio García, pero conseguiu escapar. Denunciado por tres dos seus excompañeiros, foi capturado o 21 de setembro de 1940. As autoridades acusárono dunha morte en 1936, varios atracos nos anos posteriores e da morte da propietaria da granxa en Cabral e do seu veciño. Foi xulgado en consello de guerra e condenado a pena de morte. Foi executado no cemiterio de Puxeiros con Antonio Rodríguez Posada, Luciano Janeiro Valente, José Almeida Otero e Enrique Cameselle García, o 24 de outubro de 1940. Outro dos condenados, Juan Manuel Rodríguez Fernández, logrou fuxir no momento de iniciarse a execución.

## Vida persoal 
Casou con Amparo Alonso.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* A primeira guerrilla antifranquista galega (1936-1939): un esforzo malogrado.
* Lugar de memoria
Pilar Fernández Seijo

**Pilar Fernández Seijo**, coñecida como **Montañesa**, nada en Vilagarcía de Arousa cara a 1895 e finada no mesmo concello o 16 de febreiro de 1937, foi unha sindicalista e guerrilleira galega.

## Traxectoria 
Veciña de Trabanca Badiña. Do sindicato de metalúrxicos da CNT de Vilagarcía de Arousa. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu ao monte e uniuse ao grupo guerrilleiro organizado por Rodrigo Beruete Alejandre no monte Xiabre con Ángel Buceta Loroño, Ramón Rodríguez Carregal, Francisco Baamonde García, Manuel Martínez Freire, José Torres Eiras, e Serafín Brea Otero, ao que tamén se incorporaron Urbano Tarrío Montero, Manuel Limeres Ordóñez, Juan Gil Quintela, Antonio Basilio Sayanes González  e Manuel Díaz Hermo. Perseguidos pola Garda civil, o exército, os carabineiros e as milicias de Falange e a Garda Cívica de Vilagarcía, o 13 de febreiro de 1937 cercaron a súa casa de Trabanca Badiña na que estaban refuxiados, pero lograron fuxir. Na persecución morreu Manuel Díaz Hermo e Ángel Buceta entregouse ao día seguinte. O 16 de febreiro foron cercados nunha casa de Loenzo, os franquistas prenderon lume ao edificio e morreron carbonizados Pilar Fernández, Rodrigo Berruete, Manuel Limeres e Antonio Sayanes. Os cadáveres foron trasladados ao cemiterio de Vilagarcía e soterrados nunha fosa común sen nome. Foi xulgada por rebelión, pero suspenderon as actuacións.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Cuatro rayos de luz en Loenzo
César Rosas Bermúdez

**César Rosas Bermúdez**, nado en Nerva (Huelva) en 1903 e finado en Teis o 3 de abril de 1939, foi un sindicalista e guerrilleiro antifranquista español.

## Traxectoria 
Taxista de profesión. Nos anos da República marchou a Vigo e empregouse nas factorías de Vulcano. Dirixente do Sindicato Metalúrxico e Secretario do Sindicato de Oficios Varios da CNT de Vigo. Representou á comarca viguesa no IV Congreso da CNT de Zaragoza. Foi detido en varias ocasións pola súa militancia cenetista.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou na resistencia en Teis e Lavadores. Logo fuxiu cara aos montes da Madroa. O 18 de setembro o xuíz militar emitiu unha requisitoria contra el e Benito Paz Piñeiro, Olegario Collazo Lago e Vicente Iglesias como dirixentes do Sinticato de Oficios Varios. O 12 de abril de 1937 as autoridades franquistas organizaron unha batida en San Xoán do Monte na súa procura e na dos seus compañeiros Antonio Iglesias González e Ernesto Rodríguez Vázquez. Os veciños que os protexían, Jose Niebla García e Ángela Iglesias Rebollar, foron detidos e logo asasinados nas inmediacións do Monte da Guía. O 19 de abril foron localizados por unha delación e asasinados os compoñentes do grupo Olegario Collazo Lago, Leopoldo Comesaña Lorenzo e José López Rivas en San Xoán do Monte. Foi xulgado en Vigo por rebelión e declarado en rebeldía. Abríronlle expediente por responsabilidade civil en setembro de 1937.

A finais de xaneiro de 1939 participou nun atraco a unha taberna de Cabral, onde foi recoñecido. O 3 de abril de 1939 cando estaba refuxiado con Antonio Iglesias González na casa de Lucía Domínguez Eiroa no Toural, foron acurralados pola Garda Civil e suicidáronse.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Rosas Bermúdez, César (1903-1939)
* A primeira guerrilla antifranquista galega (1936-1939): un esforzo malogrado .
Samil, Castrofeito, O Pino

**Samil** ou **Saamil** é un lugar da parroquia de Castrofeito no concello coruñés do Pino, na comarca de Arzúa.

A uns 180 metros en liña recta ao sueste atópase o núcleo de Samil de Abaixo, de dimensións moito menores e xa na parroquia de Arca, polo que a esta poboación tamén se lle coñece como **Samil de Arriba**. Outros topónimos dos arredores son Campo da Pepa e A Toxeira (ao norte), As Caneiras (ao oeste) e o Coto de Pazos (ao leste).

A curta distancia, a uns 1.100 m cara ao nordés, nace na Chousa de Abeas o rego do Burgo.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:20200804-Castrofeito Samil casa 4.jpg|Casa con alta cheminea en Samil de Arriba

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Arca 
### Parroquias do Pino 
## Notas
Olegario Collazo Lago

**Olegario Collazo Lago**, nado en Vigo en 1914 e finado en San Xoán do Monte o 19 de abril de 1937, foi un sindicalista e guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Veciño de Pardavila. Oficinista. Membro do Sindicato Metalúrxico da CNT de Vigo e das Juventudes Libertarias, das que foi un dos seus fundadores en Vigo en 1931. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou na resistencia en Teis e Lavadores. Logo fuxiu ao monte. O 18 de setembro o xuíz militar emitiu unha requisitoria contra el e Benito Paz Piñeiro, César Rosas Bermúdez e Vicente Iglesias como dirixentes do Sinticato de Oficios Varios. Integrouse no grupo de César Rosas Bermúdez e Antonio Iglesias González. O 19 de abril de 1937 foi localizado por unha delación e asasinado xunto con Leopoldo Comesaña Lorenzo e José López Rivas, compañeiros do grupo, en San Xoán do Monte.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Rosas Bermúdez, César (1903-1939)
* A primeira guerrilla antifranquista galega (1936-1939): un esforzo malogrado
Luís Abella Beade

**Luís Abella Beade**, nado en Landoi (Cariño) en 1900 e finado en París, foi un sindicalista e guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Militante da Sociedad de Camareros y Cocineros La Paz de Ferrol dende 1920. Na década dos anos trinta foi un dos cadros máis activos da Confederación Rexional Galaica. En 1931 impulsou a creación da Federación de Sindicatos Únicos de Ferrol y su Comarca, da que foi secretario. Participou na creación de varios sindicatos na comarca de Ferrol, e de institucións educativas ligadas ao anarquismo, como a Escuela Racionalista de Ferrol e o Ateneo Cultural Recreativo Cariñense. Foi detido en varias ocasións pola súa participación en folgas e sabotaxes. 

Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, loitou nas rúas de Ferrol enfrontándose coas tropas. Despois permaneceu agochado. Xulgado en Ferrol por rebelión con Luís González Díaz, Moisés Lago Lorenzo, Gonzalo Moreno Calvo, Antonio Pena Fernández, José Silva Fernández e Agustín Veiga Mejuto, foi declarado en rebeldía. O 23 de maio de 1937 sostivo con Moisés Lago Lorenzo un enfrontamento armado coa forza pública na casa de Xuvia onde estaban agochados, sendo detido o propietario da casa e posteriormente condenado a morte. 

En xullo de 1939 foi un dos participantes na evasión do bou *Ramón*, co que chegaron a Brest e desde alí foi conducido ao campo de concentración de Barcarés. Viviu en Francia ata a súa morte.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Abella Beade, Luis en nodo50.org
Aleksandr Kaleri

**Aleksandr Iuriievich "Sasha" Kaleri**, nado en Jūrmala (Letonia), o 13 de maio de 1956, é un cosmonauta ruso que formou parte das misións Soiuz TM-14, Soiuz TM-24, Soiuz TM-30, Soiuz TM-3 e Soiuz TMA-01M e foi membro das expedicións 8, 25 e 26 á Estación Espacial Internacional.

## Traxectoria
Kaleri graduouse en dinámica de voo en 1979 no Instituto de Física e Tecnoloxía de Moscova. En 1983 completou o seu traballo de posgrao no mesmo instituto, especializándose en mecánica de líquidos, gas e plasma

Foi seleccionado como cosmonauta por RSC Energia en abril de 1984, participando nas misións Soiuz TM-14, Soiuz TM-24, Soiuz TM-30, Soiuz TM-3 e Soiuz TMA-01M e nas expedicións 8, 25 e 26 á Estación Espacial Internacional, pasando un total de 769,28 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Soiuz TM-14
*Soiuz TM-24
*Soiuz TM-30
*Soiuz TM-3
*Soiuz TMA-01M
*Expedición 8
*Expedición 25
*Expedición 26
*Estación Espacial Internacional
Juan Rodríguez Vázquez

**Juan Rodríguez Vázquez**, coñecido como **Rito**, nado en Torbeo (Ribas de Sil) cara a 1912, foi un xastre e guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Fillo de Tomás Rodríguez e Josefa Vázquez. Xastre en Torbeo. Militante do PSOE, participou en actos e propaganda do partido. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 botouse ao monte. Liderou un grupo de fuxidos que actuaba ao sur de Monforte, na conca do Sil. O 20 de xullo de 1937 mataron o carteiro de Torbeo. Foi detido o 7 de novembro de 1940 e xulgado en Lugo o 8 de maio de 1943 por rebelión militar. Foi condenado a 30 anos de reclusión, posteriormente conmutada por 20 anos e un día. En 1942 iniciose un expediente de responsabilidades políticas contra el. Cumpriu condena na Prisión Provincial de Lugo, da que saíu en liberdade condicional en xullo de 1944.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha en Represión franquista en Lugo
Nikolai Kamanin

**Nikolai Petrovich Kamanin** (en ), nado o 18 de outubro de 1908 e finado o 11 de marzo de 1982, foi un piloto soviético e comandante militar que se converteu no primeiro director do corpo de cosmonautas.

## Traxectoria
Kamanin naceu nunha familia traballadora en Melenki, oblast de Vladimir. En 1927 entrou no Exército Vermello e despois de formarse como piloto pasou o resto da súa vida como membro da Forza Aérea da Unión Soviética. En 1934 foi premiado co título de Heroe da Unión Soviética por dirixir o rescate da tripulación do SS Chelyuskin, un buque de exploración ártica. O propio Kamanin fixo persoalmente nove dos voos e aterraxes de rescate en anacos de xeo á deriva.

Despois da segunda guerra mundial foi asignado como alto cargo das Forzas de Reserva Civís, unha organización voluntaria de apoio aos exércitos soviéticos. De 1960 a 1971 estivo a cargo do corpo de cosmonautas soviéticos, tendo que inventar métodos de selección e adestramento para os candidatos a ser as primeiras persoas no espazo. Despois da morte da tripulación da misión Soiuz 11 Kamanin foi deposto e retirado do servizo en 1972. Faleceu en 1982, sendo enterrado no cemiterio de Novedichiy en Moscova. Os seus diarios están entre a documentación máis importante para entender os comezos do programa espacial soviético.

## Notas 
## Véxase tamén
Avelino Lahoz Álvarez

**Avelino Lahoz Álvarez**, nado en Toén cara a 1914 e finado en Areas o 17 de febreiro de 1938, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Veciño de Arnoso (Ponteareas). Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu ao monte. Organizou co seu irmán Antonio a partida dos "Ernestinos". O 10 de febreiro de 1938 morreron tres compoñentes da partida nun encontro coas forzas represivas na Bouciña. Poucos días despois, o 17 de febreiro nun enfrontamento coa Garda Civil en Areas foron abatidos Avelino, o seu irmán Antonio, e outro compoñente da partida; tamén resultou morto o comandante de posto da Garda Civil de Ponteareas. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas. A súa irmá María tamén foi detida.

## Notas 
## Véxase tamén 
* 

### Ligazóns externas 
* A primeira guerrilla antifranquista galega (1936-1939): un esforzo malogrado .
José María Baliño Sánchez

**José María Baliño Sánchez**, nado en Boimorto, foi un practicante, militar e guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Veciño de Cereixo (A Estrada). Practicante en barcos mercantes. O golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 sorprendeuno no porto de Barcelona e integrouse como voluntario no exército republicano, onde foi practicante militar provisional do Corpo de Sanidade Militar. En decembro de 1937 foi destinado para o Hospital de Evacuación do Exército do leste.

Cando rematou a guerra pasou a Francia, onde foi confinado primeiro no campo de concentración de Argelès-sur-Mer e despois no de Barcarés. Co estalido da segunda guerra mundial foron trasladados a Saint-Cyprien e despois, novamente, a Argelès-sur-Mer. En decembro de 1939 saíu cunha compañía de traballadores cara a Normandía, para traballar na construción dunha vía de ferrocarril. Alí enfermou de úlcera. Participou nunha retirada de máis de 600 quilómetros durante 12 días ata que se firmou o armisticio.

Traballou como barbeiro, facendo zapatos e agricultor até que en agosto de 1944 se incorporou á resistencia (Forces Françaises de l'Intérieur [FFI]) participando na Brigada C. Integrouse na Agrupación de Guerrilleros Españoles en Tolosa e pasou ao Estado español na invasión do Val de Arán o 19 de febreiro de 1944. O 27 dese mes acordaron retirarse, pero José María, pola súa úlcera, caeu enfermo e decidiu entregarse á Garda Civil no posto de Castejón de Valdejasa (Zaragoza). Xulgado por rebelión militar en Zaragoza o 19 de maio de 1945, foi condenado a 12 anos de prisión. Percorreu os penais de Zaragoza, San Miguel de los Reyes, Modelo, Cáceres, Yeserías e Talavera, até que saíu do cárcere en 1949 e volveu a Cereixo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* José Mª Baliño
José Gusmão

**José Guilherme Figueiredo Nobre de Gusmão**, nado en Lisboa o 20 de xullo de 1976, é un economista, activista e político portugués do Bloco de Esquerda (BE). Dende 2019 exerce de eurodeputado dentro do Grupo Confederal da Esquerda Unitaria Europea/Esquerda Verde Nórdica (GUE/NGL).

## Traxectoria 
Nado o 20 de xullo de 1976 en Lisboa, licenciouse en Economía polo Instituto Superior de Economía e Xestión (ISEG).  Activista en ATTAC, foi membro do Partido Comunista de Portugal (PCP).

Antigo asesor de Marisa Matias e membro do Comité Político do BE, foi incluído como candidato no número 2 da lista do partido de face ás eleccións ao Parlamento Europeo de 2019 en Portugal. Resultou elixido eurodeputado, integrándose no Grupo Confederal da Esquerda Unitaria Europea/Esquerda Verde Nórdica (GUE/NGL); asumiu unha vicepresidencia na Comisión de Asuntos Económicos e Monetarios (ECON), converténdose tamén en membro da Delegación para as Relacións cos Estados Unidos (D-US).

## Notas
Jesús López Suárez

**Jesús López Suárez**, coñecido como ***Gazapo***, nado en Ansoar (Fornas, Chantada) cara a 1916 e finado en 1942, foi un guerrilleiro antifranquista galego.
## Traxectoria 
Fillo de Manuel López e Veneranda Suárez Crespo, veciño de Ansoar. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 desertou do Batallón 353, estivo fuxido e formou parte do grupo de guerrilleiros que actuaba no suroeste da provincia de Lugo, principalmente no concello de Chantada, comandados por Salvador Valcárcel Montenegro. Participou no asalto á sucursal do Banco Pastor en Chantada e ao ómnibus da empresa Montaña. A Garda Civil tamén o acusou de ter participado no asasinato dun garda civil, de dous paisanos e de ferir a un comandante de aviación, un cabo e dous soldados de infantaría e un cabo da Garda Civil. O grupo quedou desfeito trala morte pola Garda Civil de Salvador Valcarcel e outros dous guerrilleiros da partida en Adá o 11 de abril de 1939.

Foi xulgado en Lugo na causa 812/38 e declarado en rebeldía. Foi requirido polo Xulgado Militar de Vigo en decembro de 1939 xunto con Benjamín Argiz Fiunte e Victorino Quintana Vázquez. Cando a Garda Civil rodeou a casa de Vilelos (O Saviñao) na que estaban agochados o 17 de decembro de 1939, logrou fuxir do cerco con Salvador Gil Moure, mentres que Victorino Quintana Vázquez foi morto e Benjamín Argiz Fiunte capturado e asasinado días despois. A súa nai, Veneranda Suárez, foi detida en Chantada o 1 de marzo de 1940 por auxilio a fuxidos, pasando ao Cárcere de Lugo de onde saíu en liberdade o 26 de abril. Ese mesmo ano Jesús tomou a decisión de exiliarse, e para facelo entrou en contacto cunha rede de evasión con ánimo de lucro. Desta rede formaba parte Carmen Cervelo Iglesias, que foi procesada en 1941 acusada de auxilio á rebelión por "facilitar o intento de fuga ao estranxeiro de Jesús López Suárez", xulgada en Lugo o 14 de decembro de 1942, foi condenada a 12 anos e un día de prisión. Foi requirido polo xuíz militar de Lugo pola causa 422/41 por atraco a Ricardo Sobrado Fernández, de Sabadelle, e morte do garda civil Rogelio González Coldeiro, xunto con Salvador Gil Moure. Jesús López foi detido pola Garda Civil de Chantada en xuño de 1942. Morreu en 1942, pois a súa testemuña "antes de su muerte" figura na causa 365/42.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

* 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Represión franquista en Lugo
Norishige Kanai

**Norishige Kanai**, nado en Chiba (Xapón) o 5 de decembro de 1976, é un astronauta xaponés que formou parte da misión Soiuz MS-07 e foi membro da Expedición 54 e a Expedición 55 á Estación Espacial Internacional.

## Traxectoria
Kanai graduouse no Colexio Médico de Defensa Nacional en marzo de 2002. Despois de graduarse traballou como cirurxián e como oficial médico no mesmo centro. Foi seleccionado como candidato a astronauta pola axencia espacial xaponesa JAXA en setembro de 2009.P articipou na misión Soiuz MS-07 e foi membro da Expedición 54 e a Expedición 55 á Estación Espacial Internacional, pasando 168,22 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Soiuz MS-07
*Expedición 54
*Expedición 55
*Estación Espacial Internacional
Batalla de Aclea

A **batalla de Aclea** foi un acontecemento bélico que tivo lugar no 851 (aínda que para outras fontes foi non 852) entre anglosaxóns e viquingos daneses nalgún lugar de Ockley, Surrey. 

## Contexto 
Os saxóns de Aethelwulf, rei de Wessex, tiveron que facer fronte a outra onda de invasores daneses. Aínda que non existen moitos detalles sobre a batalla, a maior parte da información procede da *Crónica anglosaxoa* na que se mencionan, ese ano, 5 ataques viquingos no sur de Inglaterra:

Nun período de constantes enfrontamentos cons viquingos, a partir do 793, a batalla de Aclea foi unha excepcional vitoria dos anglosaxóns pois as invasións fóronse intensificando  até a chegada do Grande exército pagán no 865. Daquela, a batalla de Aclea quedara reducida a unha simple anécdota histórica.

## Localización 
A localización exacta da batalla aínda non se identificou con certeza. A proposta con máis partidarios é a de Oakley en Surrey mais tamén se teñen considerado Oakley Wood, 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
*
Fosfocetolase

En encimoloxía, as **fosfocetolases** son encimas que catalizan as seguintes reaccións químiicas:
:D-xilulosa 5-fosfato + fosfato \rightleftharpoons acetil fosfato + D-gliceraldehido 3-fosfato + H2O (, xilulosa-5-fosfato fotocetolase) 
:D-frutosa 6-fosfato + fosfato  \rightleftharpoonsacetil fosfato + D-eritrosa 4-fosfato + H2O (EC 4.1.2.22, frutosa-6-fosfato fosfocetolase)

:D-sedoheptulosa 7-fosfato + fosfato  \rightleftharpoonsacetil fosfato + D-ribosa 5-fosfato + H2O

As fosfocetolases considéranse encimas promiscuos porque poden utiliar como substratos tres diferentes azucres fosfato. Nun estudo xenético recente, atopáronse máis de 150 posibles xenes de fosfocetolases que presentaban variadas propiedades catalíticas en 650 xenomas bacterianos analizados. Están presentes en xenomas eucarioticos e bacterianos.

Estes encimas pertencen á familia das liases, concretamente ás aldehido-liases, que rompen enlaces carbono-carbono. Participan en varios procesos e vías metabólicas: vía das pentosas fosfato, metabolismo do metano, fixación do carbono e fermentación heteroláctica (pola vía da fosfocetolase, na que este encima é clave). Empregan un cofactor, a tiamina difosfato. As fosfocetolases foron utilizadas anteriormente con fins biotecnolóxicos, xa que posibilitan a construción de vías sintéticas que permiten a conservación completa do carbono sen a xeración de poder redutor.

## Notas
Frutosa-6-fosfato fosfocetolase

En encimoloxía, a **fructosa-6-fosfato fosfocetolase** () é un encima que cataliza a seguinte reacción química:

:D-frutosa 6-fosfato + fosfato \rightleftharpoons acetil fosfato + D-eritrosa 4-fosfato + H2O

O encima tamén pode actuar sobre a xilulosa 5-fosfato.

Este encima pertence á familia das liases, concretamente ás aldehido-liases, que rompen enlaces carbono-carbono. O nome sistemático deste encima é **D-frutosa-6-fosfato D-eritrosa-4-fosfato-liase (engadidor de fosfato; formador de acetil-fosfato)**. Outros nomes de uso común son **D-frutosa-6-fosfato D-eritrosa-4-fosfato-liase (acetilante de fosfato)**.  Este encima participa na vía das pentosas fosfato.

## Notas
Kapustin Yar

**Kapustin Yaer** é unha zona rusa de lanzamento de mísiles e foguetes espaciais.

## Historia 
Kapustin Yar foi o primeiro sitio de probas de mísiles da Unión Soviética, logo usado tamén para enviar satélites artificiais a órbita mediante foguetes da familia Kosmos. Os foguetes V-2 capturados a Alemaña pola Unión Soviética despois da segunda guerra mundial e lanzados desde Kapustin Yar foron os primeiros mísiles balísticos lanzados en territorio soviético. A zona abarcada por Kapustin Yar medrou a partir dos anos 1950 a medida que foin aumentando a variedade de mísiles desenvolvidos e probados.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Cosmódromo de Baikonur
*Cosmódromo de Plesetsk
*Kosmos 63S1
*Kosmos 1 (foguete)
*Kosmos 2I
*Kosmos 3
*Kosmos 3M
Janet L. Kavandi

**Janet Lynn Kavandi**, nada en Springfield, Missouri, o 17 de xullo de 1959, é unha astronauta estadounidense que formou parte das misións STS-91, STS-99 e STS-104.

## Traxectoria
Kavandi graduouse en química pola Facultade do Sur do Estado de Missouri en 1980 e ten un máster en química pola Universidade de Missouri en Rolla en 1982. Ten ademais un doutoramento en química analítica pola Universidade de Washington en Seattle en 1999.

Foi seleccionado como astronauta pola NASA en decembro de 1994, participando nas misións STS-91, STS-99 e STS-104 e pasando 33,84 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-91
*STS-99
*STS-104
Xabier Abalo Costa

**Xabier Abalo Costa**, nado en Cangas, é un político galego do BN-PG e do BNG. Alcalde de Moaña en tres lexislaturas.

## Traxectoria 
Foi elixido alcalde do Concello de Moaña en 1979 en coalición con Unidade Galega, perdendo a alcaldía en 1987. Volveu ser alcalde de 1995 a 1999. No seu mandato fíxose a II edición do festival folk do Morrazo, primeira edición internacional do Intercéltico, e encabezou as protestas en 1982 contra os residuos nucleares que botaban ao mar buques coma o *Scheldeborg.*
KDU-414

**KDU-414** foi un tipo de motor foguete de propelente líquido desenvolvido pola Unión Soviética e usado entre 1960 e 1965.

## Características 
Os motores KDU-414 usáronse como motores de manobra para diferentes satélites. Usaban ácido nítrico e UDMH como propelente e tiñan un impulso de 1,96 kN. Foi usados nos satélites Molniya 1, Mars 1, Venera 1, Zond 2 e Zond 3.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Molniya 1
*Mars 1
*Venera 1
*Venera 2
*Zond 2
*Zond 3
*KDU-426
James M. Kelly

**James McNeal "Vegas" Kelly**, nado en Burlington, Iowa, o 14 de maio de 1964, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-114 e STS-102.

## Traxectoria
Kelly graduouse en enxeñaría astronáutica pola Academia da Forza Aérea dos Estados Unidos en 1986 e é máster en enxeñaría aeroespacial pola Universidade de Alabama en 1996.

Foi seleccionado como astronauta pola NASA en abril de 1996, participando nas misións STS-114 e STS-102 e pasando 26,72 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-114
*STS-102
Scott Kelly

**Scott Joseph Kelly**, nado en Orange, Nova Jersey, o 21 de febreiro de 1964, é un astronauta estadounidense que formou parte das misións STS-103, STS-118, Soiuz TMA-01M, Soiuz TMA-16M e Soiuz TMA-18M. Foi membro das expedicións 25, 26, 43, 44, 45 e 46 á Estación Espacial Internacional e é irmán xemelgo do tamén astronauta Mark Kelly.

## Traxectoria
Kelly graduouse en enxeñería eléctrica pola Facultade Marítima da Universidade do Estado de Nova York en 1987 e é máster en sistemas de aviación pola Universidade de Tennessee, en Knoxville, en 1996.

Foi seleccionado como astronauta pola NASA en abril de 1996, participando nas misións STS-103, STS-118, Soiuz TMA-01M, Soiuz TMA-16M e Soiuz TMA-18M e sendo membro das expedicións 25, 26, 43, 44, 45 e 46 á Estación Espacial Internacional. Pasou un total de 520,44 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-103
*STS-118
*Soiuz TMA-01M
*Soiuz TMA-16M
*Soiuz TMA-18M
*Expedición 25
*Expedición 26
*Expedición 43
*Expedición 44
*Expedición 45
*Expedición 46
*Estación Espacial Internacional