Giambattista della Porta

**Giovanni Battista della Porta**, así mesmo coñecido como **Giovan Battista della Porta** ou **Giambattista della Porta**, nado en Vico Equense en 1535 e finado en Nápoles en 1615, foi un astrónomo, alquimista, comediógrafo, filósofo natural e investigador tardorrenacentista italiano.

## Traxectoria 
Publicou pronto a *Magia naturalis*; escribiu unha *Criptologia* e un *Ars reminiscendi*, sobre a memoria, tema moi desenvolvido no século XVI, pero é lembrado pola súa obra *De humana physiognomonia*. Foi, doutra banda, autor de numerosos descubrimentos experimentais tales como a cámara escura (o concepto de "cámara" en óptica introduciuno por primeira vez o físico e matemático musulmán Alhacén) e a "lanterna máxica" (tamén atribuída ao xesuíta Athanasius Kircher que o seguiu no tempo), así como as primeiras e rudimentarias ideas ou propostas sobre como construír un *anteollo astronómico*.

### *Magiae naturalis sive de miraculis rerum naturalium* 
En 1558 publicou a *Magiae naturalis.* No prefacio, afirma que escribiu a obra, orixinalmente en catro volumes, aos quince anos. Posteriormente, tivo nove edicións, nas que pasou até un total de vinte volumes, finalmente reunidos nun só volume en 1584: este compendio foi amplamente difundido e traducido do latín ás principais linguas europeas.

O traballo trata sobre divulgación científica, cosmoloxía, xeoloxía, óptica, vexetais, medicamentos, velenos, cociña, transformacións químicas de metais, destilación, coloración de vidro, esmaltes e materiais cerámicos, propiedades magnéticas, cosmética, pólvora, criptografía. Cítanse autores antigos, como Aristóteles e Teofrasto, pero tamén coñecementos contemporáneos. Trátase, porén, dunha compilación escolástica, non baseada na súa propia actividade investigadora, senón no estudo de autores antigos e modernos. Nunha das edicións describiu unha cámara escura equipada cunha lente convexa.

### As viaxes e a *Accademia secretorum naturae* 
En 1563 publicou un traballo de criptografía, o *De Furtivis Literarum Notis*, no que describe o primeiro exemplo de substitución poligráfica codificada, sinalando o concepto de substitución polialfabética. Por este traballo considérase o maior criptógrafo do Renacemento.

Neste período, no que xa se consolidaba a súa fama, presentoulle ao rei Filipe II o seu libro de criptografía e tamén viaxou por Francia e Italia. De 1566 é unha publicación sobre *Arte del ricordare*, posteriormente reeditada en latín, en 1602.

Della Porta fundara a *Accademia Secretorum Naturae* (*Academia dos Segredos*); para pertencer a ela era necesario demostrar un novo descubrimento científico, descoñecido para o resto da humanidade, no ámbito das Ciencias Naturais. Porén, non foi precisamente o método científico o que se valorou, senón o carácter "marabilloso" do descubrimento. Coa sospeita da implicación no ocultismo, Della Porta foi cuestionado pola Inquisición en 1579 e a Academia fechada por orde papal, porén, sen levantar obxeccións aos seus estudos de ciencias naturais. Entre 1579 e 1581 foi acollido en Roma e despois en Venecia e Ferrara polo cardeal Luigi d'Este.

En 1583 publicou o tratado *Pomarium* sobre o cultivo de árbores froiteiras e ao ano seguinte o *Olivetum*, máis tarde incluído na súa enciclopedia sobre agricultura. En 1586 publicou co editor J. Cacchi di Vico Equense a obra *De humano physionomonia*, que máis tarde influiría na obra do suízo Johann Kaspar Lavater. En 1599, co editor Tarquinio Longo de Nápoles, publicou unha segunda edición ampliada. A súa obra *Phytognomics* (1588) enumera as plantas segundo a súa localización xeográfica.

En 1589 a súa casa foi frecuentada por Tommaso Campanella e en 1592 retomou, nunha nova estancia en Venecia a amizade con Paolo Sarpi. Tamén coñeceu a Giordano Bruno antes do seu encarceramento. A partir desa data, por orde do inquisidor veneciano, Della Porta tivo que solicitar permiso para as súas publicacións en Roma. En 1593 coincidiu en Padua con Paolo Sarpi e con Galileo. En 1601 recibiu en Nápoles o nobre francés Nicolas-Claude Fabri de Peiresc. En 1603 coñeceu o mozo Federico Cesi e foi invitado a Praga polo emperador Rodolphe II, ao que dedicou o tratado sobre *Taumatoloxía*, hoxe perdido.

Tamén escribiu sobre óptica (*De refractione optiques*, en 1589), agricultura (*Villae*, en 1592), astronomía (*Coelestis physionomoniae* en 1601), hidráulica e matemáticas (*Pneumaticorum*, en 1602), arte militar (*De munitione*, en 1606), meteoroloxía (*De aeris transmutationibus*, en 1609), e química (*De distillatione* en 1610). A súa obra de lectura manual (*Chirofisinomia*), escrita en 1581, non foi publicada até moito despois da súa morte, en 1677.

## Galería de imaxes 

Porta_title.jpg
Giovan_Battista_Della_Porta_–_Pneumaticorum_libri_tres._ita,_1606_-_BEIC_1287151.jpg
Libr0323.jpg
Porta_Stelluti_Fisionomia_title.jpg
Three_perspectives_on_the_head_of_an_ox_and_three_on_the_hea_Wellcome_V0009423.jpg
Human_physiognomies_next_to_animal_physiognomies,_showing_th_Wellcome_V0009439.jpg
Two_perspectives_on_the_head_of_a_bear_and_two_on_the_head_o_Wellcome_V0009424.jpg
PSM_V70_D502_Facsimile_of_a_page_of_the_work_of_porta.png
Natural_Magick_by_Giambattista_della_Porta.jpg
Della_Porta,_Giovan_Battista_–_Magia_naturalis,_1607_–_BEIC_3875875.jpg
Engraving_in_a_1680_Magia_naturalis_-_Giovanni_Battista_della_Porta.jpg

## Obra 
* *Magia naturalis*, 1558 (definitiva, 1589)
* *Criptologia*
* *Ars reminiscendi*, 1566
* *De humana physiognomonia*, 1586 e 1601

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* J. Caro Baroja, *Historia da fisiognómica*, Madrid, Istmo, 1998.
* M. Torrini (ed.), ''Giovan Battista della Porta nell'Europa do suo tempo'', Nápoles, Guida, 1990.&nbsp;
### Ligazóns externas 
* Unha biografía