Raiformes

A dos **raiformes** (*Rajiformes*) é unha orde de peixes cartilaxinosos da superorde dos batoideos (*Batoidea*) que agrupa todas as **raias**, con exclusión das **estrugas**, que forman parte da orde dos torpediniformes (*Torpediniformes*).

Estreitamente emparentadas cos tiburóns, comparten con eles a estrutura xeral do esqueleto, o número e tipo de aletas e a morfoloxía das fendeduras branquias, distinguíndose pola posición ventral destas últimas e pola forma aplanada do corpo, no que as aletas pectorais únense ao tronco formando unha especie de "disco".

## Características 
* Fendeduras branquiais ventrais.
* Bordo anterior das aletas pectorais moi ancha e unida aos lados da cabeza, por diante das aberturas branquiais.
* Aleta anal ausente.
* Ollos e espiráculos na superficie dorsal.
* Vértebras anteriores fusionadas.
* Suprascapulares da cintura escapular unidos dorsalmente por riba da columna vertebral, e articulados cas vértebras fusionadas.
* Membrana nictitante ausente.
* Córnea unida directamente á pel ao redor dos ollos.
* Corpo, en xeral, moi deprimido.
* Na maioría, as mandíbulas son proxectábeis e os dentes aplanados.
* A auga para respirar ingresa principalmente a través dos espiráculos, en vez de pola boca (a excepción daquelas especies que non viven no fondo).
* A maioría son vivíparas, dando lugar a crías vivas (algunhas poñen ovos envolvidos nunha cápsula córnea).
* O fociño pode funcionar como un órgano electrorreceptor (o que pode ser certo para todos os elasmobranquios).

## Descrición 
* **Alimentación:** crustáceos e moluscos.
* **Onde habitan:** hai raias en case todos os mares do mundo; son animais mariños por excelencia, aínda que excepcionalmente algunha especie penetra nos ríos. Normalmente viven nas proximidades da costa. Nacen cerca do litoral e a medida que crecen, vanse metendo en augas máis profundas, especialmente en inverno.
* **Datos característicos:** forma aplanada, parecida á dun disco. Cola fina. Boca na parte inferior do corpo. Pola súa forma, e até polo seu modo de vida, as raias diferéncianse grandemente dos demais peixes, porque teñen aplanada a cabeza, a parte dianteira do corpo e o primeiro par de aletas perfectamente unidas, o que lles dá un aspecto de disco ovalado.
* **Como cazan:** déitanse no chan e en ocasións entérranse na area; permanecen inmóbiles durante un longo tempo, agardando o paso de posíbeis presas.
* **Como nadan:** a súa natación, sumamente lenta, impídelles a persecución de presas, obrigándoas a actuar na area do fondo.
* **Outras características:** 
** Teñen a boca armada de dentes pequenos, enteiramente soldados uns con outros, que actúan a modo de trituradora e resultan sumamente eficaces para romper a casca dos crustáceos e as cunchas dos moluscos.
** Nalgunhas especies as pequenas raias nacen directamente da nai, outras saen dun ovo con cápsula coriácea que se adhire á algas grazas a unha substancia pegañenta.
** Teñen, na parte posterior dop corpo, unha fina cola, terminada nunha aleta central e dúas pequenas laterais.
** Hai raias de tamaños moi diversos e algunhas teñen veleno en diversas partes do corpo ou na cola.

## Aguillón velenoso 
Só dúas familias de raias posúen un aguillón velenoso, situado no primeiro terzo da cola. A súa punta é moi afiada e ten os lados serrados, chegándose a definir como "un estilete colocado sobre un látego". O aguillón substitúese por outro cada certo tempo e iso explica por que algunhas raias presentan dous ou tres ferretes.

O veleno prodúcese nun tecido glandular situado en dous sucos paralelos que están detrás do aguillón, que adoita ser proporcional ao tamaño da raia.

Para os seres humanos o veleno non chega a ser mortal.

## Clasificación 
A clasificación dos raiformes está actualmente en discusión.

### Taxonomía 
#### Segundo *Integrated Taxonomic Information System* (ITIS)
* '*Orde *Rajiformes'''*
** Familia *Anacanthobatidae* (von Bonde e Swart, 1924)
** Familia *Arhynchobatidae* (Fowler, 1934) (non recoñecida por FishBase que clasifica todas estas especies na familia dos *Rajidae*)
** Familia *Rajidae* (Blainville, 1816)

#### Segundo *FishBase*  
* *'Orde *Rajiformes*'*
** Familia *Anacanthobatidae* (von Bonde e Swart, 1924)
** Familia *Dasyatidae* (Jordan, 1888) (situada na orde *Myliobatiformes* por ITIS)
** Familia *Gymnuridae* (Fowler, 1934) (situada na orde *Myliobatiformes* por ITIS)
** Familia *Hexatrygonidae* (Heemstra e Smith, 1980) (situada na orde *Myliobatiformes* por ITIS)
** Familia *Myliobatidae* (Bonaparte, 1838) (situada na orde *Myliobatiformes* por ITIS)
** Familia *Plesiobatidae* (Nishida, 1990) (situada na orde *Myliobatiformes* por ITIS)
** Familia *Potamotrygonidae* (Garman, 1877) (situada na orde *Myliobatiformes* por ITIS)
** Familia *Rajidae* (Blainville, 1816)
** Familia *Rhinobatidae* (Müller e Henle, 1837) (situada na orde dos *Rhinobatiformes* por ITIS)
** Familia *Urolophidae* (Müller e Henle, 1841) (situada na orde *Myliobatiformes* por ITIS)
** Familia *Urotrygonidae* (McEachran, Dunn e Miyake, 1996) (non recoñecida por ITIS)

### Filoxenia 
 *Gnathostomata*
 └─o *Chondrichthyes*
   ├─o *Holocephali* ou *Bradyodonti*
   │ └─o *Chimaeriformes*
   └─o *Elasmobranchii*
     └─o *Neoselachii*
       ├─o *Galeomorphii* ou *Galea*
       │ ├─o *Orectolobiformes*
       │ └─o
       │   ├─o *Lamniformes*
       │   └─o *Carcharhiniformes*
       └─o *Squalea*
         └─o *Batoidea* ou *Batidoidimorpha*
           ├─o *Torpediniformes*
           ├─o *Myliobatiformes*
           └─o ***Rajiformes***

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bigelow, H. B. & Schroeder, W. C. (1953): "Sawfishes, guitarfishes, skates and rays". pp.&nbsp;1–514, figs 1–117. In Parr, A. E. (ed.). "Fishes of the western North Atlantic. Memoir." *Sears Foundation of Marine Research* **1** (2): 1–599.
* Burton, Maurice & Robert Burton (1984): *Encyclopedia of Fish*. Saint Louis, EE.UU: BPC Publishing. ISBN 0-7064-0393-2.
* Capapé C. (1989): "Les Sélaciens des côtes méditerranèennes: aspects geénéraux de leur écologie et exemples de peuplements." *Océanis*, **15** (3): 213-345.
* Eschmeyer, William N., ed. (1998): *Catalog of Fishes*. Special Publication of the *Center for Biodiversity Research and Information*, núm. 1, vol. 1-3. San Francisco (California, Estados Unidos): California Academy of Sciences. ISBN 0-940228-47-5.
* Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World*. John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.
* VV. AA. (2005): "Peces cartilaginosos". *Animal. La definitiva e impactante guía visual de la vida salvaje en nuestro planeta*. Madrid: Pearson Educación, S. A. ISBN 84-205-3616-4.

### Outros artigos 
* Elasmobranquios
* Os peixes na cultura popular galega

### Ligazóns externas 
* Animal Diversity Web *Rajiformes*  Consultada o 7/11/2012.
* NCBI *Rajiformes''  Consultada o 7/11/2012.