Divertimento

[miniatura|180x180px|O *divertimento* no [século XVIII estaba composto para pequenas agrupacións.]]
miniatura|180x180px|*Divertissement* segue usándose en ballet-
[miniatura|169x169px|Wolfgang Amadeus Mozart (en [1780).]]
O ***divertimento*** é unha forma musical que foi moi popular durante o século XVIII, composta para un reducido número de instrumentos.
Os *divertimentos* adoitaban amosar un estilo desenfadado e alegre (en italiano, divertimento significa ‘diversión’).
En francés chamábase *divertissement*, e o seu plural en italiano era *divertimenti*.

## Descrición 
É unha composición musical de forma similar á suite, e do mesmo xeito que esta, estaba formada por movementos de danza, aínda que máis curtos e simples, e máis libres no seu conxunto.
Coincide coa serenata, nocturno, ou casación, dándolles en ocasións indistintamente un nome ou outro.
O número de movementos que contén é variable, non está especificado, entre 5 e 9, aínda que hai exemplos de até 13 movementos.
Ao coincidir a súa aparición co declive da suite, tomou moitos aspectos dela.
Estaba composta para un número reducido de instrumentos, en ocasións só instrumentos de vento, e tamén para tríos, cuartetos ou quintetos.
Hai casos de divertimentos dedicados a instrumentos solistas ou a orquestras de cámara.

Ás veces tamén se compuxeron para música vogal con acompañamento (como os *divertimentos* de Nicolas Bernier, 1718-1723), ou especificamente para instrumento de tecla, que con frecuencia se designaron co nome de *Partitas*.
Moitos historiadores da música consideran que Haydn usou o *divertimento* como figura de transición para a fixación do cuarteto de corda na súa forma clásica e para a sonata.

## Composicións 
Luigi Boccherini foi un dos primeiros compositores desta forma musical
(*Divertimenti para frauta e cordas, KV. 461, 464-466* e *3 divertimenti para 2 violíns, frauta, viola, dous violoncellos e contrabaixo, Op. 16*),
pero foron Haydn e Mozart quen máis utilizaron este tipo de composición.

Haydn compuxo decenas de divertimentos. Entre eles:

* *Divertimento en do para quinteto de vento*
* *Divertimento para cordas n.º 1*
* *Divertimento para viola de amor, viola e violoncello*
* *Divertimento n.º 6 para* *frauta*, *violín* e *violoncello*.

Exemplos de *divertimentos* de Mozart:

* *Divertimentos KV 136, 137 e 138*
* *Cinco divertiments KV 439b para tres corni dei bassetto*
* *Divertimento para orquestra de corda en fa maior*
* *Divertimento para violín, viola e violoncello en mi bemol maior, K 563*
* *Divertimento n.º 1 en fa maior KV 213*
* *Divertimento n.º 2 en si maior KV 240*
* *Divertimento n.º 3 en mi bemol maior KV 252*
* *Divertimento n.º 4 en fa maior KV 253*
* *Divertimento n.º 5 en si maior KV 270 para dous* *óboes, dous* *fagots*, *e dous* *cornos*.

Outros compositores importantes desta época, foron Leopold Mozart (*Divertimento n.º 1 para dous violíns e violoncello*) e Karl Stamitz (*Divertimentos n.º 1, n.º 2, n.º 3 e n.º 4, Op. 21*).

Durante o século XIX, esta forma decaeu con gran rapidez, aínda que as reminiscencias do divertimento permaneceron, timidamente, entre algúns compositores da primeira época romántica, como Beethoven e Schubert, pero foron feitos illados e a realidade é que practicamente desapareceu.

No século XX, algúns compositores titularon as súas obras co rótulo de divertimento, aínda que con diferenzas á forma empregada durante o século XVIII, por exemplo:

* Béla Bartók (*Divertimento para orquestra de corda*, 1939)
* Ígor Stravinski (*Divertimento*, 1943 con revisión en 1949)
* Montsalvatge (*3 divertimenti para piano*, 1940)
* César Guerra-Peixe (*Divertimento n.º 2*, 1947)
* Mestres-Quadreny (*Divertimento La Ricarda*, 1962)
* Marlos Nobre (*Divertimento para piano e orquestra*, 1963).
* Hans Werner Henze (*Divertimenti*, música para entreactos da súa ópera *Der Junge Lord*, de 1964)
* Carles Santos (*Divertimento n.º 1*, 1977)
* Leonard Bernstein (*Divertimento para orquestra*, 1980)

## Véxase tamén
### Bibliografía 
* *Diccionario de la música clásica* (vol. 1). Barcelona: Plaza y Janés, 1991. ISBN 84-01-61536-4.
* Honegger, Marc: *Diccionario biográfico de los grandes compositores de la música*. Madrid: Espasa-Calpe, 1994. ISBN 84-239-5389-0.