Eileen Gray

**Eileen Gray**, nada como **Kathleen Eileen Moray Smith** o 9 de agosto de 1878 e finada o 31 de outubro de 1976, foi unha arquitecta e deseñadora de mobles irlandesa que se converteu nunha pioneira do Movemento Moderno en arquitectura. Ao longo da súa carreira, estivo asociada con moitos artistas europeos notables da súa época, incluíndo Kathleen Scott, Adrienne Gorska, Le Corbusier e Jean Badovici, cos que estivo involucrada sentimentalmente. A súa obra máis famosa é a casa coñecida como E-1027 en Roquebrune-Cap-Martin, Francia.

## Traxectoria 
Gray naceu en Brownswood, un terreo preto de Enniscorthy no condado de Wexford, no sueste de Irlanda. Era a máis nova de cinco fillos. O seu pai, James McLaren Smith, era un paisaxista escocés. Converteuse na décimo novena Lady Gray en 1895 despois da morte do seu tío. 

Gray dividiu a súa educación entre Brownswood House en Irlanda e a casa da familia no número 14 de The Boltons, en Kensington, Londres. 

### Educación 
Gray asistiu brevemente a unha escola en Dresden, Alemaña, pero foi educada principalmente por institutrices. A educación artística seria de Gray comezou en 1900 na Slade School de Londres. Gray foi unha estudante de belas artes rexistrada no Slade de 1900 a 1902. Aínda que a educación artística era típica dunha moza da clase de Gray, Slade foi unha opción infrecuente. Mentres estaba en Slade, Gray coñeceu ao restaurador de mobles Dean Charles en 1901. Charles foi a primeira introdución de Gray ao lacado e ela tomou leccións sobre a técnica da súa empresa no Soho. 

En 1902, Gray trasladouse a París con Kathleen Bruce e Jessie Gavin. Un número de 1920 de ''Harper's Bazaar* describe o apartamento da *Rue de Lota* como "totalmente moderno aínda que hai moito sentimento polo antigo". A forma da cadeira lembra as voluptuosas figuras das mulleres nas pinturas renacentistas, mentres que a xeometría remite aos ideais de Werkbund. A cama de día Pirogue tiña forma de góndola e estaba rematada en laca de bronce patinado, inspirada nas canoas polinesias, Gray deseñou a fachada da tenda. Estudou libros teóricos e técnicos, tomou clases de debuxo e fixo que Adrienne Gorska a levase ás obras. Segundo Frances Stonor Saunders, o E-1027 foi formulado nos "*Five Points of the New Architecture*" (os cinco puntos da nova arquitectura) de Le Corbusier porque é unha casa de planta aberta que se alza sobre alicerces con fiestras horizontais, unha fachada aberta e un tellado accesible, por escaleira.

Gray e Badovici separáronse e en 1931 Gray comezou a traballar nunha nova casa, Tempe à Pailla, sobre a próxima cidade de Menton. Era unha pequena casa de dous dormitorios cunha gran terraza. Gran parte dos mobles eran transformables, incluíndo armarios expandibles e unha banqueta de comedor que se dobraba para almacenar e podía converterse nunha mesa ocasional. Isto violou o desexo expreso de Gray de que E-1027 estivera libre de calquera decoración.

En 2013, o crítico *de The Observer*, Rowan Moore, cualificouno de "acto de falocracia espida" por parte dun home que afirmaba "o seu dominio, como un can que ouriña, sobre o territorio", sendo "calurosamente debatido" a natureza deste "espasmo de brutalidade cómica" como "un acto de vandalismo... violación da propiedade intelectual do arquitecto orixinal..." ou "simplemente esnobismo e sexismo".

Os propietarios da Casa E-1027 foron Marie-Louise Schelbert, unha amiga de Corbusier, e Heinz Peter Kägi. O actual propietario é o arquitecto Renaud Barrés. Os soldados alemáns utilizaron as paredes da E-1027 como práctica de tiro. A relación intermitente de Gray con Marie-Louise Damien rematou en 1938, despois de que nunca se volveron ver, aínda que ambos viviron ata os noventa anos na mesma cidade.

Gray tamén tivo durante algún tempo unha relación intermitente con Jean Badovici, o arquitecto e escritor romanés. El escribira sobre o seu traballo de deseño en 1924 e animou o seu interese pola arquitectura. A súa relación romántica rematou en 1932. 

Como nunca viviu en Irlanda durante a súa vida adulta, na súa vellez dixo: "Non teño raíces, pero se as teño, están en Irlanda".

### Póstumo 
Os logros de Gray foron restrinxidos durante a súa vida. Segundo Reyner Banham:"[o traballo de Eileen Gray] tamén foi, no seu día, parte dun estilo persoal e dunha filosofía de deseño que, polo que parece, eran demasiado ricos para que os expertos os tomaran. E se os expertos non te publican, sobre todo nos grandes compendios que definen os canons dos anos trinta, corenta e cincuenta, deixas de aparecer no rexistro e deixas de formar parte do universo do discurso académico."O Museo Nacional de Irlanda ten unha exposición permanente da súa obra no recinto de *Collins Barracks*.

O documental de Marco Orsini, *Gray Matters*, foi lanzado en 2014. Unha película biográfica sobre a vida de Gray de Mary McGuckian, *The Price of Desire* estreouse en 2016. Unha curtametraxe de 2020 de Michel Pitiot, *In Conversation with Eileen Gray'', estaba baseada nun entrevista inédita de 1973 con Andrew Hodgkinson.

## Notas