Limerick (poesía)

[alt=A Book of Nonsense, de Edward Lear|miniatura|*A Book of Nonsense*, de [Edward Lear]]
[miniatura| Ilustración dun *limerick*, de [Edward Lear .]]
O ***limerick*** é unha forma poética  monostrófica moi coñecida no mundo anglosaxón. Está formado por cinco versos, xeralmente de tipo anapésico  ou anfibraico, cun esquema de rima estrita: AABBA. As dúas primeiras liñas riman coa última, e a terceira coa cuarta, que adoitan ser máis curtas. O *limerick* adoita ser humorístico en intención e moitas veces obsceno.

## Historia 
Esta estrofa adoita datarse en Inglaterra dos primeiros anos do século . Foi popularizado polo escritor e poeta Edward Lear no século, aínda que non usou ese nome para a estrofa.

Gershon Legman, que compilou a maior antoloxía do xénero, sostivo que *o limerick* verdadeiro, como forma popular, é sempre obsceno, citando puntos de vista similares de Arnold Bennett e George Bernard Shaw, e describindo *o limerick* "limpo" como *"unha moda fugaz e tema de concursos de revistas, que raramente supera a mediocridade"*. Desde o punto de vista folclórico, a forma é esencialmente transgresora; a violación de tabús forma parte da súa función.

Aldous Huxley, Rudyard Kipling, Dante Gabriel Rossetti, John Updike, Erica Jong, W. H. Auden, Mark Twain e James Joyce, entre outros, cultivaron esta forma.

### Forma 
Os versos 1, 2 e 5 son máis longos, normalmente con tres pés de tres sílabas (anapaestos ou anfibrados), que riman entre si, e as liñas 3 e 4 son máis pequenas con dous pés de 3 sílabas, tamén rimando entre si.  foi influenciado por esta forma poética no seu libro *A Guesa*.

### Orixe 
[miniatura|*Limerick* nas paredes de [Limerick, Irlanda]]
O nome do poema é xeralmente considerado como unha referencia á cidade irlandesa de Limerick, pero o seu uso foi documentado por primeira vez en Inglaterra en 1846, cando Edward Lear publicou *A Book of Nonsense*. Trata, a maioría das veces, de temas de tendencia humorística, ás veces obscenos.

miniatura|Ilustración con *limerick* de Hercules e Waggoner.

#### Etimoloxía 
Debátese a orixe do nome desta forma. O seu uso documentouse por primeira vez en Inglaterra en 1898 (no *New English Dictionary* ), e nos Estados Unidos en 1902, pero posteriormente documentáronse varios casos anteriores. O nome tómase xeralmente como unha referencia á cidade ou condado de Limerick, en Irlanda, ás veces ligada aos chamados *Maigue Poets* irlandeses, e pode derivar dunha forma anterior de chistes en verso de xogos de salón, que tradicionalmente incluían un retrouso coa frase: «''Will [or won't] you come (up) to Limerick?*» [«Virás [ou "non virás""] a Limerick?»]. A frase *"come to Limerick"* coñécese no *argot* estadounidense desde a Guerra civil, tal e como documentan o *Historical Dictionary of American Slang* e a American Dialect Society List. Un significado desta frase, proposto por Stephen Goranson na lista ADS, podería referirse ao Tratado de Limerick, que significa *rendición*. 

Nos arquivos da American Dialect Society, o primeiro rexistro de *Limerick* deste tipo de poemas data de 1880, nun xornal de Saint John, New Brunswick, acompañado dunha melodía aparentemente popular.

### Edward Lear 
O *Limerick* foi popularizado por Edward Lear no seu primeiro *Book of Nonsense* de 1845 e nun traballo de 1872 sobre o mesmo tema. Lear escribiu 212 *limericks* que caen dentro da literatura (*nonsense*) sen sentido. Na súa época era habitual achegar ao poema unha ilustración *ad hoc.* 

O seu verso final era unha especie de conclusión, normalmente unha variante do primeiro verso, rematado na mesma palabra.

#### Exemplos 
* Exemplo con tradución ao galego:

* Outro exemplo, escrito e recitado:

[miniatura|There was a Young Person of [Esmirna|Smyrna]]
*There was a Young Person of Smyrna* 

*Whose grandmother threatened to burn her.*

: *But she seized on the cat,*
: *and said 'Granny, burn that!*

*You incongruous old woman of Smyrna!*

## Notas 

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Baring-Gould, William Stuart and Ceil Baring-Gould (1988). *The Annotated Mother Goose*, Random House
* Brandreth, Gyles (1986). *Everyman's Word Games''
* Cohen, Gerald (compiler) (2010). "Stephen Goranson's research into _limerick_: a preliminary report"
* *Comments on Etymology* vol. 40, n.º 1-2. (October–November 2010) pp. 2–11.
* Legman, Gershon (1964). *The Horn Book*, University Press.
* Legman, Gershon (1988). *The Limerick*, Random House.
* Loomis, C. Grant (1963). *Western Folklore*, Vol. 22, N.º 3.
* Wells, Carolyn (1903). *A Nonsense Anthology*, Charles Scribner's Sons

### Ligazóns externas 
* Deex, Arthur. A completa bibliografía de Limerick anotada de Arthur Deex
* Dilcher, Karl A bibliografía de Karl Dilcher de libros de limerick.
* Poesías de Limerick