Castelo de mota

miniatura|Castelo de mota (*motte and bailey*).

Os **castelos de mota** (en inglés *motte and bailey*, en francés *motte castrale*) foron un tipo de fortificación medieval, precursor dos castelos de pedra da Idade Media.

## Caracterización 
miniatura|left|Plano dun castelo de mota (*motte and bailey*).

Os castelos de mota estaban compostos por dúas partes: a *mota* (*motte*) e o recinto fortificado (*bailey*). A mota era un outeiro artificial de terra, de forma cónica, que podía ser construído integramente polo home ou adaptado ao relevo natural do terreo. O cume da mota era nivelado para formar unha plataforma na que se erguía unha torre de madeira de planta cadrada ou, raramente, circular. A plataforma estaba rodeada por unha empalizada de madeira. Na torre residía o señor da mota (*dominus*), a súa familia, algúns soldados e criados. Ademais da función residencial, a torre servía como punto de observación da contorna e como último baluarte defensivo.

Ao pé da mota atopábase o *bailey*, un terreo cercado cunha empalizada de madeira —xeralmente en forma de media lúa, «D» ou «U»— onde se situaban almacéns, celeiros, forxas, cabanas para criados e artesáns, hortas, estábulos e outros edificios auxiliares, configurando un pequeno asentamento. Tanto a mota como o *bailey* quedaban illados por un foso con auga escavado durante a construción do outeiro. Unha ponte e un sendeiro estreito e empinado unían ambas as partes da fortificación. En caso de perigo, as forzas defensoras retirábanse á torre se o *bailey* non podía ser mantido.

## Distribución 
[miniatura|[Tapezaría de Bayeux: construción dun castelo de mota (segunda metade do século&nbsp;XI).]]
Os castelos de mota xurdiron na actual Francia, entre os vales do Loira e do Rin, e desde alí espalláronse polo norte de Europa; poden atoparse nas Illas Británicas, Alemaña, Italia, Polonia e outros países. En Inglaterra este tipo de fortificación foi introducido polos normandos tras a Conquista normanda de 1066. Construídos con materiais perecedoiros, moitos foron destruídos co paso do tempo ou substituídos por estruturas máis permanentes. A célebre *Tapezaría de Bayeux*, datada no século&nbsp;XI, mostra imaxes de castelos de mota no norte de Francia e en Hastings, Inglaterra.

No século&nbsp;XI a madeira e a terra comezaron a ser substituídas pola pedra na construción de castelos. A torre de madeira sobre a mota converteuse nunha fortificación circular de pedra, orixinando a torre da homenaxe. Unha muralla pétrea rodeou a antiga empalizada e a torre da homenaxe, protexida á súa vez por unha nova fenda ou foso. Un único portal fortificado, con ponte levadiza, permitía o acceso ao castelo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Armitage, Ella S. (1912). *The Early Norman Castles of the British Isles*. Londres: J. Murray. .
* Besteman, Jan C. (1984). «Mottes in the Netherland». En *Château Gaillard: études de castellologie médiévale*, XII, pp.&nbsp;211–224.
* Bradbury, Jim. (2009). *Stephen and Matilda: The Civil War of 1139-53*. Stroud: The History Press. .
* Brown, R. Allen. (1962). *English Castles*. Londres: Batsford. .
* Brown, R. Allen. (1989). *Castles From the Air*. Cambridge: Cambridge University Press. .
* Brown, R. Allen. (2004). ''Allen Brown's English Castles*. Woodbridge: Boydell Press. .
* Butler, Lawrence. (1997). *Clifford's Tower and the Castles of York*. Londres: English Heritage. .
* Carpenter, David. (2004). *The Struggle for Mastery: The Penguin History of Britain 1066–1284*. Londres: Penguin. .
* Châtelain, André. (1983). *Châteaux forts et féodalité en Île-de-France, du XIe ao XIIIe século''. Nonette: Créer.  .
* Colardelle, Michel; Mazard, Chantal. (1982). «Les mottes castrales et l'évolution des pouvoirs dans les Alpes du Nord. Aux origines de la seigneurie». En *Château Gaillard: études de castellologie médiévale*, XI, pp.&nbsp;69–89. .
* Cooper, Thomas P. (1911). *The History of the Castle of York*. Londres: Elliot Stock. .
* Creighton, Oliver H.; Higham, Robert. (2003). ''https://books.google.()*