Maria Malibran

**María Felicitas García Sitches**, de casada **Maria Felicia Malibran**, nada en París o 24 de marzo de 1808 e finada en Manchester o 23 de setembro de 1836, foi unha cantante española que adoitaba cantar partes de contralto e soprano, e foi unha das máis coñecidas cantantes de ópera do século XIX. Malibran foi coñecida pola súa personalidade tormentosa e intensidade dramática, converténdose nunha figura lendaria ata a súa morte aos vinte e oito anos. Fontes contemporáneas da súa voz describen o seu rango, potencia e flexibilidade como extraordinarias.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Malibran naceu en París nunha famosa famlia musical española. O seu pai, Manuel García, foi un recoñecido tenor admirado por Rossini, para o que creara o personaxe do conde Almaviva en *Il barbiere di Siviglia*. García era tamén compositor e un influente instrutor vocal, ademais do seu primeiro profesor de voz. Foi descrito como inflexible e tirano e as clases que daba á súa filla adoitaban acabar en pelexas constantes entre os dous poderosos egos.

### Inicio da carreira 
Malibran deboutou no teatro en Nápoles co seu pai en *Agnese*, de Paër, cando tiña oito anos. Aos dezasete era cantante do coro do teatro do rei en Londres. Cando a *prima donna* Giuditta Pasta tivo unha indisposición, García suxeriu que a súa filla asumise o papel de Rosina en *Il barbiere di Siviglia*. O público amou a moza mezzosoprano e continuou a cantar o papel ata o final da tempada.

### Carreira posterior 
Cando acabou a tempada, García levou inmediatamente o seu grupo de ópera a Nova York. O grupo consistía principalmente nos membros da súa familia: Maria, o seu irmán Manuel, e a súa nai Joaquina Sitchez, tamén chamada "la Briones". A irmá máis nova de Maria, Pauline, que posteriormente foi unha célebre cantante con nome de Pauline Viardot, só tiña entón catro anos.

Esta foi a primeira vez que a ópera italiana foi interpretada en Nova York. Por un período de nove meses, Maria cantou os papeis principais en oito óperas, dúas delas escritas polo seu pai. En Nova York, coñeceu e rapidamente casou cun banqueiro, Francois Eugene Malibran, vinte e oito anos máis vello ca ela. Pénsase que o seu pai forzou a Maria a casar despois da promesa do banqueiro de dar a Manuel García 100&nbsp;000 francos. Non obstante, segundo outras fontes, casou simplemente para escapar da tiranía do seu pai. Uns meses despois da voda, o seu marido declarouse en bancarrota e Maria foi obrigada a apoialo mediante as súas actuacións. Despois dun ano, abandonou a Malibran e volveu a Europa.
[esquerda|miniatura|O violinista belga [Charles Auguste de Bériot|Charles-Auguste de Bériot xunto o busto de Malibran (biblioteca do Real Conservatorio de Bruxelas]]
En Europa, Malibran cantou o papel principal na estrea de *Maria Stuarda* de Donizetti. A ópera estaba baseada na obra de Friedrich Schiller *Maria Stuart*, e representa a María I de Escocia baixo unha luz de simpatía, e os censores pediron emendas ao texto que Malibran adoitaba ignorar. A biblioteca do Real Conservatorio de Bruxelas conserva unha serie de proxectos de vestiario coloristas para a obra, creados por Malibran, que revelan un insospeitado talento para o debuxo.

Malibran estivo ligada romanticamente ao violinista belga Charles Auguste de Bériot. A parella viviu xunta durante seis anos e tivo un neno nado en 1833, o pedagogo de piano Charles-Wilfrid de Bériot, antes de que Maria obtivese a anulación do seu matrimonio con Malibran. Felix Mendelssohn escribiu unha aria acompañada de violín especialmente para a parella que Malibran cantou entre outros lugares na Ópera de París. Nesa cidade coñeceu e actuou con Michael Balfe.

### Últimos anos e morte 
En 1834, Malibran mudouse a Inglaterra e comezou a actuar en Londres. A finais de maio de 1836, protagonizou *The Maid of Artois*, escrito para ela por Balfe. A principios dese ano volveu a Milán para cantar o papel principal na estrea de *Giovanna Gray*, de Vaccai. En xullo de 1836, Malibran caeu do cabalo e sufriu feridas das que nunca se recuperou. Rexeitou ver un médico e continuou a actuar. En setembro de 1836 Malibran estaba en Manchester participando nun festival de música na colexiata e o teatro real en Fountain Street. Colapsou no escenario mentres cantaba bises no teatro, pero insistiu en cantar na igrexa a mañá seguinte e faleceu despois dunha semana de agonía, asistida polo seu médico privado. O seu corpo foi enterrado provisionalmente na igrexa logo dun funeral público antes de ser levado a un mausoleo no cemiterio Laeken, preto de Bruxelas.

## Papeis e estilo vocal 
miniatura|Hotel de Malibran, Bruxelas,1899, actualmente casa do concello
Malibran está fortemente asociada coas óperas de Rossini. O compositor eloxiou as súas virtudes:
:Ah! Que marabillosa criatura! Co seu desconcertante xenio musical superou todos os que buscaban emulala, e coa súa mente superior, a súa amplitude de coñecemento e intensidade de temperamento inimaxinable ela eclipsou todas as outras mulleres que coñecín...

Entre outras óperas, cantou o papel titular de *Tancredi* e *Otello*, en que parecía que cantou os papeis tanto de Desdemona como de Otello. Outras aparicións inclúen *Il turco in Italia*, *La Cenerentola* e *Semiramide* (tanto Arsace como o personaxe do título). Malibran gozou de grande éxito nas operas de Bellini *Norma*, *La sonnambula* e *I Capuleti e i Montecchi* (como Romeo). Tamén cantou o papel de Romeo noutras dúas óperas entón famosas, *Giulietta e Romeo* de Zingarelli e *Giulietta e Romeo* de Vaccai. Bellini escribiu unha nova versión de *I puritani* para adaptalo á súa voz de mezzosoprano e mesmo prometeu escribir unha nova ópera especialmente para ela, mais el faleceu antes de que puidese facelo.

A tesitura de Malibran foi enormemente ampla, dende E♭ baixo C medio ata os altos C e D, que a permitían facilmente cantar papeis dende contralto a alta soprano. Os seus contemporáneos admiraban a intensidade emocional de Malibran no escenario. Rossini, Donizetti, Chopin, Mendelssohn e Liszt estaban entre os seus admiradores. O pintor Eugène Delacroix, no entanto, acusouna de falta de refinamente e clase e de tratar de "atraer as masas sen gusto artístico". Describindo a súa voz e técnica, o crítico francés Castil-Blaze escribiu, "a voz de Malibran era vibrante, chea de brillo e vigor. Sen perder nunca o seu atractivo timbre, o seu ton de veludo que lle daba tanta sedución nas arias tenras e apaixonadas. [...] Vivacidade, precisión, as súas melismas cromáticas ascendente, arpexios, liñas vocais cegadoras con forza, graza ou coquetería, ela posuía todo o que a arte pode conseguir".

## Legado 
miniatura|Malibran na fachada do Teatre Principal, Barcelona. (1847)
miniatura|Malibran (data descoñecida) en *Maria*, de Cecilia Bartoli (2007)
### Fondo Maria Malibran 
A biblioteca de Royal Conservatory of Brussels posúe unha importante colección de composicións, documentos e obxectos da cantante, reunidos polo fondo Maria Malibran.

### Filmes 
Varios filmes contan a vida de Maria Malibran:
**Maria Malibran* (1943), dirixido polo director italiano Guido Brignone e protagonizado pola actriz e soprano austríaca Maria Cebotari.
**La Malibran* (1944), dirixido polo director francés Sacha Guitry e protagonizado por Géori Boué, cantante da Ópera de París.

A mezzosoprano Cecilia Bartoli dedicou o seu álbum de 2007 *Maria* á música composta para Malibran e os seus papeis máis famosos, ademais dunha longa xira e concertos en DVD. En 2008 Decca estreou unha gravación de *La Sonnambula* de Bellini con Cecilia Bartoli no papel principal empregando moitas das cadenzas que Malibran usou.

Malibran aparece como personaxe nun poema de William McGonagall.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Ashbrook, William (1982), *Donizetti and His Operas*, Cambridge University Press.    
*Bartoli, Cecilia (2007), "Genius, Scandal and Death: Maria — Singer and Diva", en *Maria*. Decca Music Group, con acompañamento de CD e DVD.
*Merlin, Countess de, (1840) *Memoirs and letters of madame Malibran, Vol 2*. Philadelphia: Carey and Hart.
*Riggs, Geoffrey S. (2009), *The Assoluta Voice in Opera, 1797 to 1847*. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co Inc.  
*Saint Bris, Gonzague (2009), *La Malibran*, Belfond. 
*Servadio, Gaia (2003), *Rossini*, Nova York: Carroll & Graf Publishers, 2003. 
*Shanks, Andrew (2010), ''Manchester Cathedral: The Old Church of the World's First Great Industrial City*, Scala Publishers. 
*Bushnell, Howard (1980), *Maria Malibran: A Biography of the Singer*, Pennsylvania State University Press.  
*FitzLyon, April (1987), *Maria Malibran: Diva of the Romantic Age*, Londres: Souvenir Press Ltd.  
*Languine, Clément (1911), *La Malibran*, París
*Nathan, I. (1846), *Life of Mme. Maria Malibran*. Londres
* Pougin, Arthur (1911 & 2010), *Maria Malibran, Histoire d'une Cantatrice''. París:  1911; tradución ao inglés en Londres, 1911. Kessinger Publishing, US, 2010 
### Ligazóns externas 
*Information about Malibran's performance in *The Maid of Artois*, one of her last roles