Picafollas europeo

O **picafollas europeo** ou **picafollas común**, tamén chamado, de forma máis imprecisa, simplemente, **picafollas** ou **furafollas** (***Phylloscopus collybita***), é unha especie de ave paseriforme da familia dos picafollas Phylloscopidae (antes considerábse un Sylviidae) propia dos bosques abertos das rexións temperadas do norte de Europa e Asia. En Galicia é un invernante común. Ten unha cor verde olivácea cunha zona da cabeza máis amarelada. Foi dividida en varias subespecies, algunhas das cales foron consideradas especies de seu, e actualmente só se aceptan tres.

A femia constrúe o niño preto do chan e asume a maior parte das responsabilidades da incubación dos ovos e alimentación dos polos. O niño é herbáceo, en cúpula, e nel poñen de cinco a seis ovos nunha ou dúas niñadas, de abril a xullo. A pesar de que o macho non ten moita participación na crianza, defende o seu territorio contra os seus rivais e ataca posibles depredadores.

Está suxeito á depredación por parte dos mamíferos, como gatos, mustélidos e outras aves, sobre todo das rapaces do xénero *Accipiter*. Ademais pode adquirir parasitos externos e internos. A súa ampla gama e poboación indica que o seu estado de conservación é seguro; porén, unha das súas subespecies probablemente está extinta.

## Taxonomía 
O naturalista británico Gilbert White foi unha das primeiras persoas en separar os picafollas de aspecto similar *P. collybita*, *P. trochilus* e *P. sibilatrix* polo seu canto, como sinalou en 1789 na obra *The Natural History of Selborne*, pero o picafollas foi descrito formalmente por primeira vez en 1817 co nome *Sylvia collybita* polo ornitólogo francés Louis Vieillot no seu ''Nouvelle Dictionnaire d'Histoire Naturelle*.

O xénero *Phyllocopus*, descrito polo zoólogo alemán Heinrich Boie en 1826, contén arredor de sesenta especies de pequenas aves insectívoras do bosque do Vello Mundo, as cales poden ser verdosas ou cafés pola parte superior e amareladas, brancas ou beixe por debaixo. Anteriormente o xénero formaba parte da familia Sylviidae do Vello Mundo, pero co tempo foi separado formando a súa propia familia, Phylloscopidae. Os parentes máis próximos aos picafollas, á parte das outras antigas subespecies, son un grupo de *Phylloscopus* que se parecen en que carecen de raias na parte superior da cabeza, teñen coxas amarelas ou barras de cor visibles na á. Estes son: *Phylloscopus trochilus*, *Phylloscopus bonelli*, *Phylloscopus orientalis*, *Phylloscopus sibilatrix* e *Phylloscopus neglectus*.

O picafollas europeo ten tres subespecies comunmente aceptadas, xunto con outras antigas subespecies da Península Ibérica, as Illas Canarias e o Cáucaso, que actualmente son tratadas como especies propias.

### Subespecies 
* *Phylloscopus collybita collybita*, a forma representativa nominal, distribúese polo leste de Europa ata Polonia e Bulgaria e é a descrita máis abaixo. Inverna principalmente ao sur da súa zona de reprodución, arredor do Mediterráneo e no norte de África.
* *Phylloscopus collybita abietinus*, encóntrase en Escandinavia e na parte norte de Rusia. Inverna desde o sector sueste de Europa e nordeste de África oriental, ata Iraq e o oeste de Irán. En aparencia é intermedio entre *P. c. tristis* e *P. c. collybita*, de cor gris claro e verde oliva por encima cunha liña clara sobre o ollo e é máis branco que *P. c. collybita* na parte inferior. Porén, ten vocalizacións moi similares á subespecie representativa. O *P. c. collybita* non recoñece o canto do *P. c. tristis* e viceversa. Polo momento, *P. c. tristis* mantense dentro de *P. collybita*, ou non Esta especie encóntrase na Península Ibérica ao oeste dunha liña que se estende aproximadamente desde o Pireneo occidental, a través das montañas de España central, ata o Mediterráneo; os picafollas ibéricos e os picafollas europeos ou comúns viven en bandadas reducidas ao longo desta liña. Agás a sección máis nórdica, o límite preciso da zona de contacto non está ben documentado. O picafollas ibérico é unha ave migratoria de longa distancia, xa que inverna no norte de África. Esta especie difire de *P. c. collybita* polas súas vocalizacións, a súa morfoloxía externa, e polas súas secuencias de ADN mitocondrial. Existe hibridación na zona de contacto entre esta especie e o picafollas europeo, e os híbridos aparentemente mostran unha eficacia biolóxica moi reducida; Isto indica unha interesante conclusión: aparentemente o picafollas ibérico é a liñaxe máis antiga dos picafollas e é bastante diferente do picafollas europeo.
* *P. sindianus*, é un picafollas de montaña que se encontra no Cáucaso (*P. s. lorenzii*) e nos Himalaias (*P. s. sindianus*), e é unha ave migratoria de altura, movéndose a niveis máis baixos en inverno. A subespecie nominal é similar a *P. c. tristis*, pero cun bico máis delgado e escuro, a parte superior de cor máis parda e os laterais de cor beixe; o seu canto é case idéntico ao de *P. collybita*, pero a súa chamada curta é máis feble. *P. s. lorenzii* ten unha cor parda máis cálida e máis escura que a subespecie tipo. morfoloxía externa e nas secuencias de ADN mitocondrial. xa que o xénero comprende especies que pasan moito tempo alimentándose nas árbores, mentres que *collybita* é unha corrupción da palabra *kollubistes*, "cambiador de moedas", relacionando o canto desta especie co tinguilear das moedas.

## Descrición 
miniatura|dereita|230px|*Phylloscopus collybita*.
É un membro do xénero *Phylloscopus* (os picafollas) pequeno e repoludo. Mide entre 10 e 12&nbsp;cm de longo, o macho pesa entre 6 e 8&nbsp;g e a femia entre 6 e 7&nbsp;g. O *P. c. collybita* adulto do  oeste, cando ten as ás recollidas, mostra unha parte superior de cores castaña e verde pouco vivas, a parte inferior branca apagada pasando a ser amarielada nos laterais e ten unha líña abrancazada sobre o ollo. Ten patas escuras, bico delgado e escuro e unha curta proxección primaria (extensión das plumas de voo que sobresae das ás pregadas). Conforme a plumaxe se vai desgastando, tórnase máis castaño e opaco, ademais, o amarelo das partes laterais tende a perderse. Porén, rematada a tempada de cría hai unha prolongada muda completa das plumas, antes da migración.

## Distribución e hábitat 
[miniatura|380px|1) O amarelo representa a área de cría e presenza en verán. 2) O verde claro é a área de cría e de invernantes ocasionais. 3) O verde escuro é área de residentes todo o ano. 4) O azul é a de invernantes. 5) A zona raiada é a de invernantes ocasionais en [oasis e zonas illadas.]]
Reprodúcese ao longo de Europa e leste de Asia, ata o leste de Siberia e os 70ºN no norte, con poboacións illadas ao noroeste de África, o norte e o oeste de Turquía e o noroeste de Irán. Cando está en época de reprodución, é unha ave que vive en bosques abertos con árbores altas e con follaxe baixo axeitados para a crianza dos polos. Estas árbores normalmente miden 5 metros de alto como mínimo, teñen a parte baixa despexada ou cuberta de maleza, que é unha mestura de herba, fentos, estrugas ou plantas similares. O seu hábitat reprodutor é bastante específico, e mesmo especies próximas de picafollas non comparten as mesmas preferencias. Por exemplo, *P. trochilus* prefire as árbores máis novas, mentres que *P. sibilatrix* prefire menos maleza.

Alén do núcleo do territorio, existe unha área de alimentación máis extensa, que é variable en tamaño, pero normalmente é dez ou máis veces maior que a área de reprodución. Crese que a femia ten unha zona de alimentación máis ampla que o macho. pero este recoñece e rexeita os ovos que non son miméticos polo que é raro que este parasitismo de crianza teña éxito. Igual que outros paseriformes, o picafollas tamén pode adquirir nematodos parasitos intestinais e carrachas externas.

O principal efecto das actividades humanas sobre esta especie é indirecto, por medio da deforestación dos bosques, a depredación de gatos, ou por choques contra as fiestras, edificios e automóbiles. Deles a deforestación é o único que pode afectar seriamente as poboacións de picafollas, pero dado o enorme espallamento xeográfico de *P. c. abietinus* e *P. c. tristis*, e as políticas de conservación aplicadas nas rexións conde vive o *P. c. collybita*, o seu futuro parece asegurado.

Ningunha das maiores subespecies está amenzada, pero a *exsul* das Canarias, como se dixo máis arriba, está probablemente extinta. Polo menos a área de *P. collybita'' parece estarse expandindo, cun avance cara ao norte en Escocia, Noruega e Suecia e un amplo crecemento da poboación en Dinamarca.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Identificación de sexos e idades no Atlas de Identificación de las Aves de Aragón.