Gorgosauro

***Gorgosaurus libratus*** (gr. "lagarto terrible equilibrado") é un dinosauro terópodo tiranosáurido, única especie coñecida do xénero ***Gorgosaurus***, que viviu a finais do período xeolóxico Cretáceo, hai entre 76,5 e 75,1 millóns de anos, durante o Campaniano, no que hoxe é América do Norte. Os seus restos fósiles foron atopados na provincia canadense de Alberta. Outros restos, achados no estado de Montana, Estados Unidos, probablemente correspondan a este xénero. Nalgunhas áreas, *Gorgosaurus* coexistía con outro tiranosáurido, *Daspletosaurus*. Aínda que estes animais eran aproximadamente do mesmo tamaño, hai evidencia de que existía unha separación en distintos nichos ecolóxicos entre os dous. *Gorgosaurus* é un dos  tiranosáuridos mellor representado no rexistro fósil, con numerosos restos de espécimes que permiten ós científicos calcular con exactitude a ontoxenia, desenvolvemento e outros aspectos da súa bioloxía.

*Gorgosaurus* era máis pequeno que *Tyrannosaurus* e *Tarbosaurus*, pero de maior tamaño que *Daspletosaurus*. Os adultos chegaban a alcanzar oito ou nove metros desde o fociño ó rabo. Os paleontólogos estiman o seu peso en máis de 2,5 toneladas e quizais aproximándose ás 2,9 toneladas.

250px|miniatura|dereita|Recreación dun *Gorgosaurus libratus* adulto.
O corpo de *Gorgosaurus*, en xeral, tiña as mesmas características que os demais tiranosáuridos, destacando unha gran cabeza unida ó corpo por un musculoso pescozo en forma de **S** e, en contraste con ela, extremidades anteriores moi pequenas, con só dous dedos, aínda que algúns espécimes posuían un terceiro metacarpo como vestixio do terceiro díxito típico noutros terópodos. *Gorgosaurus* contaba con catro dedos en cada unha das súas extremidades posteriores, incluíndo un primeiro dedo do pé, o hallux, de pequeno tamaño e sen contacto co chan. As patas traseiras dos tiranosáuridos eran relativamente longas comparadas có resto do corpo, ó contrario que noutros terópodos. A longa e pesada cola servía de contrapeso para o seu cranio e torso, e situaba o seu centro de gravidade sobre as cadeiras. Escamas dalgún tipo estaban presentes neste espécime, pero infórmase que están moi dispersas entre si e son moi pequenas. Outros parches de pel de *Gorgosaurus* illados mostran escamas máis densas e máis grandes aínda que relativamente finas, máis pequenas que as escamas de hadrosáuridos e aproximadamente tan finas como as dun monstro do Xila. Ningunha destas mostras asociouse con ningún óso en particular ou área específica do corpo.

### Cranio 
thumb|right|Restos das mandíbulas do espécime **ROM 1247** de *Gorgosaurus*, onde se poden apreciar os distintos tipos de dentes e a súa colocación.
O cranio máis longo coñecido mide 99 centímetros, lixeiramente máis pequeno que o de *Daspletosaurus*.

## Historia 
O holotipo de *Gorgosaurus libratus*, **NMC 2120**, é un esqueleto case completo, con cranio, descuberto en 1913 por Charles M. Sternberg. Este espécime foi o primeiro tiranosáurido descuberto cunha extremidade anterior completa. Foi atopado na Formación Dinosaur Park de Alberta, Canadá e está exposto no Museo Canadense da Natureza, en Ottawa. Matthew e Brown postularon en 1922 que eses dentes eran indistinguibles dos de *Gorgosaurus*, pero en ausencia doutro material para comparar ambos xéneros, optaron por non sinonimizar as especies, nomeando provisionalmente os dentes como ?*Deinodon libratus*. Aínda que os restos maxilares de *Deinodon* son moi parecidos ós de *Gorgosaurus*, os dentes dos tiranosáuridos son moi uniformes, polo que non se pode dicir con certeza a que animal pertenceron. *Deinodon* foi colocado actualmente na lista de *nomina dubia* ou nomenclaturas dubidosas. Ó achar unhas poucas diferenzas para separar os dous xéneros, Dale Russell declarou ó *Gorgosaurus* un sinónimo de *Albertosaurus* en 1970, creando a nova combinación *Albertosaurus libratus*. Este feito deu lugar á ampliación do rango temporal en varios millóns de anos e do rango xeográfico, centos de km cara ao sur, deste xénero.  Moitos autores dende entón foron a recomendación de Currie, pero outros non.

Os moitos esqueletos de tiranosáuridos da Formación Río Judith de Montana probablemente pertenceron a *Gorgosaurus*, pero non se pode afirmar con certeza se pertencen a *G. libratus* ou a unha nova especie.

## Clasificación 
## Notas