Praza da Leña

A **Praza da Leña** é unha pintoresca praza medieval situada no centro do casco antigo de Pontevedra. É a praza medieval máis típica do centro histórico e a que mellor representa a arquitectura tradicional de Galicia.

## Orixe do nome 
A praza debe o seu nome á actividade comercial que se desenvolvía nela no pasado: vendíase madeira e piñas para abastecer os fornos de cociña, as lareiras e os antigos sistemas de calefacción das casas da cidade.

## Historia 
A Praza da Leña era coñecida desde a Baixa Idade Media como Eirado ou Eiradiño no século XV. Esta praza albergaba un mercado ao que acudían os habitantes dos pobos veciños para vender a leña que ía servir de combustible para as cociñas e casas da vila intramuros. Aquí reuníanse os arrieiros dos arredores con carros cheos de leña e as campesiñas cos seus feixes de poliñas e cestas de piñas.

Este mercado tiña lugar todos os días, sendo o luns o día máis importante, xa que era o día en que chegaban á cidade carros cargados de leña de carballo, que os panadeiros apreciaban moito para alimentar os seus fornos.

A praza foi redeseñada e ampliada no século XVIII, cando se construíron os dous grandes pazos ao lado leste, o Pazo de Castro Monteagudo e o Pazo de García Flórez. En 1854, adquiriu o nome de Leña.

O cruceiro de granito do século XV que se atopa no centro da praza foi colocado alí en 1941 a pedimento de Castelao. O cruceiro, que estaba roto en varios anacos, foi restaurado temporalmente por Castelao para a súa obra *As cruces de pedra na Galiza.*

O 7 de abril de 1990, a praza recuperou o seu antigo uso peonil.

En 1998, rodáronse na praza varias escenas da película de José Luis Cuerda *A lingua das bolboretas*.

## Descrición 
É unha das prazas máis pequenas do centro histórico e a praza medieval máis pintoresca. Representa a típica praza medieval de Galicia. Destacados artistas realizaron nela innumerables debuxos, gravados, acuarelas e óleos e foi fonte de inspiración para escritores e poetas como Viñas Calvo.
[dereita|miniatura|200x200px|Cruceiro e [Pazo|pazos barrocos]]
A praza ten unha forma rectangular irregular. No centro da praza atópase un cruceiro de granito do século XV procedente de Caldas de Reis.

Na praza conflúen as rúas Pasantería e Figueroa. No lado este da praza atópanse os pazos barrocos de García Flórez e de Castro Monteagudo (hoxe parte do Museo de Pontevedra), do século XVIII, unidos por unha  ponte con arco de granito. Nos lados norte, sur e oeste hai casas populares galegas con soportais e galerías de madeira nos lados oeste e sur e balcóns decorados con flores nos lados norte e sur. Os andares superiores utilizábanse antigamente como vivendas. A altura das casas varía entre unha e dúas plantas.

## Edificios destacados 
No lado sueste, o pazo barroco de Castro Monteagudo, de 1760, destaca polo seu balcón sostido por grandes modillóns, e o pazo de García Flórez, no lado nordés, sobresae polo seu enorme escudo de pedra cun gran helmo e polas estatuas de pedra nas esquinas do tellado que representan a esperanza e a fortaleza.

A planta baixa do Pazo de Castro Monteagudo tivo diferentes usos ao longo dos séculos, por exemplo como restaurante ou tenda (como foi o caso da tenda *La Imperial*). O restaurante *La Flor* estivo situado neste pazo durante os primeiros anos do século XX. No primeiro piso atopábase a escola de nenos. O edificio abriuse ao público como parte do Museo de Pontevedra o 10 de agosto de 1929.

O Pazo de García Flórez foi a sede da Escola de Mestres desde 1881 ata 1930. Foi inaugurado como museo o 15 de agosto de 1943.

As casas de arquitectura popular da praza construíronse no século XVIII, cando se reurbanizou a praza.

## Cultura 
Na actualidade, a praza está dedicada á hostalería e está parcialmente ocupada polas mesas dos restaurantes dos arredores.

En 2006, o chef vasco Iñaki Bretal abriu o seu restaurante *O Eirado da Leña* nunha das casas da praza e en 2009 o restaurante *Loaira* noutra das casas. O restaurante *O Eirado* foi galardoado cunha estrela Michelin en 2020.

## Galería 

Ficheiro:Praza da leña.Pontevedra.jpg|Cruceiro típico no centro da praza
Ficheiro:Pontevedra - Praza da Leña 4.JPG|Mesas dos restaurantes na praza
Ficheiro:Pontevedra - Praza da Leña 2.JPG|Cruceiro de pedra e galerías de madeira
Ficheiro:Pontevedra-Praza da leña, El Rianxo y el Rúas (14056262967).jpg|A praza da Leña á noite
Ficheiro:Pontevedra - Praza da Leña 5.JPG|Galería de madeira
Ficheiro:Pontevedra - Praza da Leña 3.JPG|Balcóns e galerías
Ficheiro:Praza da leña, Pontevedra.jpg|Soportais do edificio Fernández López do Museo de Pontevedra
Ficheiro:Pontevedra. Crucero da Praza da Leña.jpg|Cruceiro 
Ficheiro:Praza da Leña, Pontevedra 2.jpg|Praza da Leña
Ficheiro:Pontevedra-Praza da leña01 (12410695335).jpg|A praza á noite
Ficheiro:Balcón no edificio Castro Monteagudo.jpg|Pazo de Castro Monteagudo
Ficheiro:Ponte na rúa García Flórez.jpg|Ponte e arco

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía  
* Aganzo, Carlos (2010). Pontevedra. *Ciudades con encanto (en castelán)*. Madrid: El País-Aguilar. p. 56-57. ISBN  978-8403509344.
* Fontoira Surís, Rafael (2009). *Pontevedra monumental*. Pontevedra: Deputación de Pontevedra. ISBN 9788484573272.
* García-Braña, C. et al. (1988). *Pontevedra, planteamiento histórico y urbanístico (en castelán).* Pontevedra: Deputación de Pontevedra, Servizo de Publicacións.
* Juega Puig, J. et al. (1996). *Historia de Pontevedra*. A Coruña: Vía Láctea. ISBN 84-89444-26-9.
* Juega Puig, J. (2000). *As rúas de Pontevedra*. Pontevedra: Deputación de Pontevedra, Servizo de Publicacións. ISBN 9788484570448.
* 
* Nieto González, Remigio (1980).&nbsp;*Guía monumental ilustrada de Pontevedra (en castelán)*. Pontevedra: Asociación de Comerciantes de la Calle Manuel Quiroga.

### Outros artigos 
* Museo de Pontevedra

### Ligazóns externas 
* Praza da Leña na web Visit-Pontevedra 
* Praza da Leña na web Turismo de Galicia
* Praza da Leña na web Turismo Rias Baixas 
* Pontevedra. Iconografía de una ciudad atlántica  na web da Universidade de Santiago de Compostela.