Arantxa Iturbe

**Arantxa Iturbe Maiz**, nada en Alegia, Guipúscoa, o 9 de xuño de 1964, é unha xornalista, locutora e escritora vasca.

## Traxectoria 
Arantxa Iturbe Maiz é licenciada en Ciencias da Información pola Universidade de Navarra. Desde a década dos 80 traballa na emisora Euskadi Irratia. Na década de 1990 comezou como articulista nos xornais el Diario Vasco e posteriormente en Gara.

En 1992 deuse a coñecer como escritora, a súa obra teatral *Maite, maite, maitea* publicada polo Goberno Vasco pasou a emitirse na radio como radionovela.

Ademais en 1992 publicou o seu primeiro de contos *Ezer baino lehen* e en 1995 publicou o segundo, *Lehenago zen berandu*. En ambos os libros de contos o tema principal son as relacións interpersoais e sobre todo a relación amorosa, coas mulleres como protagonistas máis destacados. En moitos dos seus contos fala da soidade das parellas, os malentendidos e os celos. O seu estilo é próximo ás formas orais e sempre se mostrou partidaria da prosa sinxela e directa. Cando publicou o seu primeiro libro de contos e declarou que fixera un libro "lixeiro", tivo que escoitar críticas negativas que a obrigaron a declarar na presentación do seu segundo libro que a literatura lixeira e a subliteratura son cousas moi diferentes. As relacións interpersoais son o principal tema deses dous libros de relatos, pero unhas relacións levadas a extremos, con situacións incómodas, froito do destino ou da mala sorte..

No ano 2000 recibiu o premio de xornalismo Rikardo Arregi polo seu traballo como locutora e condutora do programa *Goizean Behin*.

En 2022 participou en "Un verán en Galeusca", proxecto impulsado entre VilaWeb, Berria e Nós Diario co relato *Ves?*

## Obra literaria 
### Ensaio 
* *Ai ama*! (1999). *Alberdania.*

### Literatura infantil 
* *Nik eserita egiten dut eta zer?* (2001). Elkar
* *Amona basoan galdu zenekoa* (2003). Elkar
* *Norak suhiltzaile izan nahi du* (2003). Elkar

### Relatos 
* *Ezer baino lehen* (1992). Elkar
* *Lehenago zen berandu* (1995). *Alberdania.*
* *Bakarrizketan* (2001). *Alberdania.* Kike Amonarriz, Pako Aristi, Harkaitz Cano, Andoni Egaña... recompilación de varios escritores e escritoras vascas.
* *Kontu-jaten: gure herriko emakume eskarmentudunen mahaian* (2006). Alberdania*.*
* *Honetara ezkero* (2017). Susa.

### Novela 
* *Koaderno zuria (2017).* Elkar

### Teatro 
* *Maite, maite, maitea (1-15)* (1992). Eusko Jaurlaritza)

#### Obras levadas ao teatro 
* *Kabaretztei* (2017). Hika Teatroa.
* *Gutun zuria* (2016). Hika Teatroa.
* *Ilargiaren bi aldeak* (2011). Hika Teatroa.
* *Aitarekin bidaia* (2009). Hika Teatroa.
* *Zeta* (2005). Alessandro Bariccoren obraren itzulpena eta egokitzapena.
* *Chaplin tropela* (1990). Hika Teatroa.

## Traducións 
Obras de Arantxa Iturbe traducidas a outros idiomas:

*Nik eserita egiten dut*

*  J*o ho faig assegut* (Barcelona: La Galera, 2001) trad. Maria Josep Escrivà i Vidal
*  *Jo ho faig assegut* (Valencia: Tandem, 2008) trad. Maria Josep Escrivà i Vidal
* (en galego)  *Eu fágoo sentado* (Vigo: Galaxia, 2001) trad. Xesús Carballo Soliño
* (en aragonés)  *Eu o foi asentato* (Villanueva de Galligo: Xordica, 2001) trad. Chabier Tomás Arias
*  *Fáigolo sentáu ¿y qué?* (Gijón: Llibros del Pexe, 2001) trad.  Xilberto Llano
* (en castelán) *Yo lo hago sentado* (Barcelona: La Galera, 2001) trad. Jorge Giménez

*Ai ama!*

* (en castelán) *¡Ay, madre!*(Irún: Alberdania, 2001) trad. Jorge Giménez
* (en castelán) *¡Ay, madre!* (Irún: Alberdania-Alga, 2006) trad. Jorge Giménez

*Lehenago zen berandu*

* (en castelán) *Ya ni siquiera es tarde!* (Irún: Alberdania, 2005) trad. Jorge Giménez

*Hamaika arrosa*

* (en castelán) *Once rosas* in Otamendi, J.L., *Desde aquí (Antología del cuento vasco actual)*, (Hiru, 1996) trad. B. Montoio

*Maria eta Jose* ; *Pano gorria lepoan*

* (en castelán) *María y José; El pañuelo rojo* in Olaziregi, M.J., *An anthology of Basque short stories* (Center for Basque Studies, 2004) trad. A. Gabantxo
*  *Maria e Jose; Un foulard rosso al collo* in Olaziregi, M.J. *Pintxos. Nuovi racconti baschi” (Gran Via Edizioni, 2005) trad. R. Gozzi*
* (en polaco) *Maria i Józef*; *Czerwona chusta na szyi* in A.A, *Kontu-kontari*. *Opowiadania baskijskie* (TIPI, 2001) trad. A. Wiacek

*Nik arrazoi*; *Gehiago galderarik ez*

* (en polaco) *Mialam Racje*; *Tylko zádnych prosze! in Pewnej nocy w parku: opowiadania baskijskie* (Rebis: 2000) trad. A. Szofer & A. Zawiszewski

*Gehienez bost hilabete*

*  *Five months at most* in Ayerbe, M. *Our wrs: short fiction on basque conflicts* (Center for Basque Studies, 2012) trad. A. Gabantxo

## Premios 
### Premios literarios 
* *Riiiiing* Julene Azpeitia Saria, 1999
* Maiteak, denak Donostia Hiria Saria, 2001

### Premios de teatro 
* Premios Max. VI edición. 2003. Autoría teatral en éuscaro. *Ai ama!*
* Premios Max. VIII edición. 2005. Autoría teatral en éuscaro. *Ixa / Xe*
* Premios Max. XIV edición. 2011. Autoría teatral en éuscaro. *Aitarekin bidaian*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Arantxa Iturbe en Basqueliterature 
* Entrevista sobre a novela *Koaderno Zuria*
* Artigo sobre o premio Rikardo Agirre
* *A viaxe do meu pai*, mostras en varios idiomas da obra teatral de 2009