Stari Ras

[270px|miniatura|Conquista turca da rexión de [Raška (rexión)|Raška a mediados do século XV]]

**Ras** (serbio Рас, latín Arsa), coñecida na historiografía Serbia moderna como **Stari Ras** (serbio Стари Рас), significa **Vello Ras**), é unha fortaleza medieval situada na veciñanza do antigo mercado de "Staro Trgovište", a uns 11&nbsp;km ao oeste da cidade moderna. de Novi Pazar en Serbia.

Stari Ras foi unha das primeiras capitais do estado de Raška en Serbia e o máis importante por un longo período de tempo. Situado na actual rexión de Raška, a cidade situouse no centro do primitivo estado medieval. Fundouse antes do século IX e abandonouse nalgún momento do século XIII. A súa favorable posición na zona coñecida como Serbia Antiga, ao longo do desfiladeiro de Raška, nas encrucilladas e rutas comerciais entre as rexións veciñas do Principado de Zeta e Bosnia no oeste e Kosovo e Metohija no sur aumentaron a súa importancia como cidade.

Hoxe a fortaleza de Arsa atópase principalmente en ruínas non pechadas e desprotexidas. Non obstante, hai plans para a futura reconstrución do sitio. Nas proximidades de Arsa hai un impresionante grupo de monumentos medievais que consta de fortalezas, antigas prazas de mercado, igrexas e mosteiros. O mosteiro medieval serbio de Sopoćani preto de Arsa é un recordatorio dos contactos entre o mundo occidental e o mundo bizantino. O sitio de Stari Ras, en combinación co próximo Mosteiro de Sopoćani, son Patrimonio da Humanidade da UNESCO, e o mosteiro de Stari Ras (século XII) está sendo reconstruído e tamén pode ser incluído na Lista de sitios Patrimonio da Humanidade da UNESCO. O Patrimonio da Humanidade de Stari Ras e Sopoćani non está lonxe doutro sitio Patrimonio da Humanidade de Serbia, o magnífico mosteiro medieval e as igrexas de Studenica. A igrexa de San Apóstolos Pedro e Paulo (Novi Pazar) é unha das máis antigas igrexas medievales de Serbia.

## Historia 
Os descubrimentos arqueolóxicos das estruturas fortificadas e as igrexas primitivasda zona de Stari Ras datan do século IV ao século VI corresponden ao testemuño do historiador bizantino Procopio quen escribiu o "castellum" romano de "Arsa" na provincia de Dardania foi refortificado durante o reinado do emperador Xustiniano I (527-565).

Coa chegada dos eslavos no século VI e o colapso final do goberno bizantino en Dardania a comezos do século VII, o forte de Arsa foi destruído. Para os serbios recentemente establecidos, a antiga Arsa era coñecido como **Ras**. Pronto converteuse nun lugar periférico para Serbia. Nas primeiras etapas do estado serbio era a cidade máis oriental, limitando co primeiro imperio búlgaro, foi anexada polos búlgaros no 924-927.

Probablemente fundouse en Ras un bispado para a Serbia interior, no momento dos grandes acontecementos eclesiásticos que se levaron a cabo en torno ao IV Concilio de Constantinopla en 869-870 e no Consello de Constantinopla en 879-880.

No tempo do emperador Xoán I Tzimisces (r. 969-976), o goberno bizantino restableceuse brevemente na rexión de Ras e *protospatharios*. Xoán foi nomeado gobernador (catepan) de Ras.
 
Logo das vitorias do emperador Basilio II e da restauración do poder bizantino no sueste de Europa (1018), Ras converteuse no centro político e da igrexa da Serbia bizantina. Nas cartas imperiais de Basil II de 1019 e 1020, establecéronse os dereitos e xurisdicións do arcebispado de Ohrid. Un dos bispados da súa xurisdición foi o de Ras, con sede na Igrexa dos Santos Apóstolos Pedro e Paulo. Durante a Guerra húngaro-bizantina (1127-29), os serbios loitaron polo lado húngaro, reconquistando Ras que estaba baixo o dominio bizantino. Na seguinte guerra (1149-51) os bizantinos recuperaron de novo a Ras.

Existiu un mosteiro cova do final do século XII na rexión ao norte do mosteiro de Studenica.

Durante o século XIV houbo un importante mercado baixo Stari Ras, *Trgovište*, que comezou a desenvolverse. A mediados do século XV, no momento da conquista final otomá da rexión, outro mercado estaba a desenvolverse uns 11&nbsp;km ao leste. O lugar máis antigo coñeceuse como "Staro Trgovište" ("mercado antigo", en turco: Eski Pazar) e o máis novo como Novo Trgovište ("mercado novo", turco: Yeni Pazar). Este último converteuse na moderna cidade de Novi Pazar.

Ficheiro:Petrova_crkva.jpg|Igrexa dos Santos Apóstolos Pedro e Paulo
ficheiro:Manastir Đurđevi Stupovi.jpg|Đurđevi stupovi,século XII
ficheiro:Sopocani monastery16.jpg|Sopoćani, século XIII

## Monumentos 
A igrexa medieval máis antiga de Serbia, a Igrexa dos Santos Apóstolos Pedro e Paulo, fundouse nalgún momento do século IX sobre as bases dun Igrexa cristiá primitiva. Segundo a tradición, o Príncipe serbio Petar Gojniković (r. 892-917) sepultouse nesta igrexa.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
### Ligazóns externas
* UNESCO World Heritage Site
* Sitio oficial do mosteiro de Đurđevi stupovi en Stari Ras