open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Escolas Labaca

As **escolas Labaca** é un edificio situado no centro da cidade da Coruña.

## Historia 
Os irmáns Ángela e Ricardo Labaca fundaron a Escola Católica de Ave María en honra dos seus pais para atender a nenos e nenas de clase humilde. Cando se construíu o edificio a zona do Camiño Novo estaba practicamente sen edificar, só con algunhas edificacións industriais.

Anos despois a escola pasou aos poderes públicos.

## Descrición 
O edificio principal foi deseñado por Leoncio Bescansa en estilo modernista e neogótico e consta de dous andares. O inferior estaba destinado a aulas e o superior para vivendas dos mestres e unha aula. 

Ten planta simétrica e destaca a fachada cunha torre como elemento central, máis alta que a cornixa. Rodeando a torre hai seis pináculos con decoracións con formas xeométricas rematadas nunha coroa.

Tamén destaca a reixa, con forma de tea de araña.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Turgalicia
*A arquitectura modernista
* CEIP Plurilingüe Labaca
Casa Salorio

A **casa Salorio** é un edificio situado no Ensanche da cidade da Coruña.

## Historia 
Fernando Rubine era o propietario da fábrica de chocolate La Española, situada na actual praza de Pontevedra, nun edificio de dous andares proxectado en 1890 polo arquitecto Domingo Rodríguez Sesmero. En 1912 ampliouse o edificio para reducir a fábrica e dotalo de uso residencial.

## Descrición 
A casa Salorio construíuse sobre un soar de forma triangular. Foi deseñado polo arquitecto Antonio López Hernández como un edificio de catro andares. En 1925 Pedro Mariño ampliouno engadindo un andar máis.

Destacan as galerías simétricas das fachadas a partir do segundo andar. Tamén é de salientar o traballo de madeira no portal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Turgalicia
*A arquitectura modernista
David Gago Sampedro

**David Gago Sampedro**, nado en Marín o 8 de agosto de 1976, é un escritor galego en lingua castelá.

## Traxectoria 
Licenciouse en Administración e Dirección de Empresas pola Universidade de Vigo. Despois de traballar en proxectos musicais comezou a crear o proxecto literario Ertélion, a tradución dun diario chegado do planeta do mesmo nome, convidado por membros rebeldes da organización secreta Sirius.

En 2026 impulsou a asociación DeLetrea, xunto a outros oito escritores.

## Obra 
* *El diario de Ertélion. Libro primero: Los Guardianes* (2016). Chiado Editorial. 510 páxs. ISBN 978-989-51-8433-0.
* *El diario de Ertélion. Libro segundo: El asalto* (2017). Chiado Editorial. 546 páxs. ISBN 978-989-52-0599-8.
* *El diario de Ertélion. Libro tercero: Persecución* (2018). Chiado Editorial. 550 páxs. ISBN 978-989-52-4133-0.
* *El diario de Ertélion. Libro cuarto: El otro lado* (2019). Chiado Editorial. 578 páxs. ISBN 978-989-52-6903-7.
* *El diario de Ertélion. Libro quinto: Crisis* (2020). Chiado Editorial. 558 páxs. ISBN  978-989-52-9426-8.
* *El diario de Ertélion. Libro sexto: Tierras del Norte* (2021). Chiado Editorial. 595 páxs. ISBN 978-989-37-2383-8.
* *El diario de Ertélion. Libro séptimo: Sombra* (2022). Chiado Editorial. 546 páxs. ISBN 978-989-37-4646-2.
* *El diario de Ertélion. Libro octavo: Sima* (2023). Ibera Ediciones. 672 páxs. ISBN 9789893761304.
* *R.E.S.E.T. Mejoramos seres humanos* (2024). Ibera Ediciones. 460 páxs. ISBN 978-989-37-8402-0.
* *La morgue flotante* (2025). Distrito 93. 322 páxs. ISBN 978-8419997937.

## Notas
Tommy van Lent

**Tommy van Lent**, nado o 18 de xullo de 2004 en Holanda Meridional, é un actor neerlandés de cine e televisión. Fíxose coñecido polo seu papel de Tonie en *Circus Noël* e o seu papel de Steef Verduyn en *Goede tijden, slechte tijden*.

## Carreira 
Van Lent fixo o seu debut como actor en setembro de 2017 na serie *Van God Los* de BNNVARA onde se lle puido ver nun pequeno papel como Mitchell. Tres meses despois, en decembro de 2017, Van Lent interpretou o papel principal de Tonie na serie de AVROTROS *Circus Noël*. Van Lent tamén se puido ver neste papel protagonista na película do mesmo nome que se estreou en abril de 2019.

Van Lent foi membro do grupo de YouTube *Spaze* de novembro de 2019 a maio de 2020; abandonou para centrarse na actuación. Despois diso, Van Lent desempeñou varios pequenos papeis en series como *Brugklas* e *Flexe gasten*.

Desde o 30 de decembro de 2019 ata o 15 de novembro de 2022, Van Lent puido verse como Steef Verduyn no soap RTL 4 *Goede tijden, slechte tijden*.

## Filmografía 
### Película 
*2019: *Circus Noël*, como Tonie
*2020: *Operatie Teddybeer*, como Kees
*2020: *Engel*, como pestkop
*2021: *De Vloek van Lughus*, como Magic Milan

### Televisión 
*2017: *Van God Los*, como Mitchell
*2017: *Circus Noël*, como Tonie
*2019: *De vloer op jr.*, diferentes papeis
*2019-2022: *Goede tijden, slechte tijden*, como Steef Verduyn
*2020: *Brugklas*, como Bruno
*2020: *H3L*, como Melle
*2020-2021: *Flexe gasten*, como Tobias

## Notas
Buprestoidea

**Buprestoidea** (**buprestoideos**) é unha superfamilia de escaravellos polífagos. Teñen antenas curtas, serradas e abdome pouco endurecido.

Na maioría das clasificacións o grupo consta dunha soa familia (Buprestidae) con varias subfamilias. Outros autores elevan a subfamilia dos esquizopódidos á categoría de familia co nome Schizopodidae, pero non está universalmente aceptado. Con este sistema de dúas familias o grupo quedaría subdividido en:
* Buprestidae Leach 1815, os chamados escaravellos xoia ou metálicos que perforan a madeira. Unhas 15000 especies.
* Schizopodidae LeConte 1861.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Luis García-Rey

**Luis García-Rey**, nado en Vigo en 1981, é un xornalista deportivo e escritor galego.
## Traxectoria
Xornalista deportivo, comezou a traballar na radio, na cadea COPE, retransmitindo os partidos do Celta de Vigo. Desde principios da década de 2010 presentou a edición de fin de semana de *Deportes Cuatro*, e tamén nesa cadea un programa nocturno de debate sobre deportes centrado en fútbol chamado *El desmarque*, ao tempo que continúa a participar en faladoiros deportivos da COPE.

En 2024 publicou *Loor* ("¿Cuando empezamos a  morir?), tamén protagonizada polo policía Axel Nash.

## Vida persoal 
Vive en Madrid.
* *Loor* (2024). Madrid: Espasa. 592 páxs. ISBN 9788467073065.

## Premios 
* Premio Primavera de Novela 2024 por *Loor,*  dotado con 100.000 €.

## Notas
Igrexa de San Pedro de Mezonzo da Coruña

A **igrexa de San Pedro de Mezonzo** é un templo católico situado na área de Catro Camiños (A Coruña).

## Descrición 
A igrexa de San Pedro de Mezonzo foi deseñada polo arquitecto Francisco Echenique Gómez nun estilo clásico do gusto das autoridades franquistas da época. Ten unhas dimensións de 30×60&nbsp;m e a fachada está delimitada por dúas torres con campanario de máis de 40&nbsp;m. É basicamente de formigón, con partes en pedra e mármore e dúas vidreiras. Sobre a portada hai unha escultura de pedra da Virxe María e dous anxos.

O interior de planta de cruz latina con tres naves. A luz entra por unha cúpula de 30&nbsp;m arrodeada pola lenda *Salve Regina*.

## Historia 
O crecemento demográfico da Coruña dende o século XIX provocara a creación da nova parroquia de Santa Lucía no ensanche da cidade. Coa fusión nunha das parroquias de Santiago e Santa María na Cidade Vella púidose establecer unha nova parroquia, a de San Pedro de Mezonzo. Esta constituíuse o 1 de xaneiro de 1930, con José Toubes Pego como primeiro párroco. 

O primeiro templo parroquial foi a capela de Santa Lucía, demasiado pequena para a poboación do barrio, o que fixo que deseguida se pensase na construción dunha nova igrexa. Entre os proxectos destaca a proposta de Antonio Tenreiro, de estilo expresionista. Na década de 1950 chegouse a falar de trasladar a fachada do mosteiro de Monfero, entón en ruínas, para o novo templo.

A igrexa actual foi inaugurada en 1964.

## Galería 

Ficheiro: A Coruña - Iglesia de San Pedro de Mezonzo 04.JPG|Fachada
Ficheiro: A Coruña - Iglesia de San Pedro de Mezonzo 05.JPG|Detalle da cristaleira
Ficheiro: A Coruña - Iglesia de San Pedro de Mezonzo 08.JPG|Interior
Ficheiro: A Coruña - Iglesia de San Pedro de Mezonzo 10.JPG|Cúpula

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Fengódidos

Os **fengódidos** (**Phengodidae**) son unha familia de escaravellos cuxas larvas e femias teñen órganos bioluminescentes. Viven en todo o Novo Mundo desde as partes máis meridionais do Canadá a Chile; porén, o grupo máis recentemente recoñecido como fengódido, o dos Cydistinae, vive no oeste de Asia. A familia Rhagophthalmidae, un grupo do Vello Mundo, adoitaba antes incluírse tamén en Phengodidae.

As larvas e femias larviformes destes insectos son predadoras, alimentándose de milpés e outros artrópodos que viven no solo e entre as follas caídas. Os machos alados, que son a miúdo atraídos polas luces de noite, teñen unha curta vida e probablemente non se alimentan. As femias son moito maiores que os machos e son completamente larviformes. Os machos poden ser luminiscentes tamén, pero as femias e larvas teñen sempre unha serie de órganos luminiscentes sobre segmentos do tronco que emiten unha luz amarela ou verde e ás veces un órgano adicional na cabeza que emite luz vermella, como nos *Phrixothrix*.

Esta familia distínguese dos tamén luminiscentes vagalumes (familia Lampyridae) no seu estadio larval. 

Segundo algúns estudos recentes, Phengodidae podería incluír (ou ser un taxon irmán) o grupo dos Telegeusidae, que se diferenciaron dos fengódidos polas modificacións pouco comúns das súas pezas bucais; o grupo dos Telegeusidae foi tratado como unha familia, pero máis recentemente foron tratados como unha subfamilia dentro da familia  Omethidae.
miniatura|Larva ou femia luminescente.

## Xéneros 
* *Acladocera*
* *Adendrocera*
* *Brasilocerus*
* *Cenophengus*
* *Cephalophrixothorax*
* *Cydistus*
* *Decamastinocerus*
* *Distremocephalus*
* *Eurymastinocerus*
* *Euryognathus*
* *Euryopa*
* *Howdenia*
* *Mastinocerus*
* *Mastinomorphus*
* *Mastinowittmerus*
* *Microcydistus*
* *Microphengodes*
* *Neophengus*
* *Nephromma*
* *Oxymastinocerus*
* *Paramastinocerus*
* *Paraptorthodius*
* *Penicillophorus*
* *Phengodes*
* *Phrixothrix*
* *Pseudomastinocerus*
* *Pseudophengodes*
* *Ptorthodiellus*
* *Ptorthodius*
* *Spangleriella*
* *Steneuryopa*
* *Stenocladius*
* *Stenophrixothrix*
* *Taximastinocerus*
* *Zarhipis*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Sean T. O'Keefe, "Phengodidae", en Ross H. Arnett, Jr. and Michael C. Thomas, *American Beetles* (CRC Press, 2002), vol. 2

### Ligazóns externas 
* Phengodidae  in J. F. Lawrence, A. M. Hastings, M. J. Dallwitz, T. A. Paine and E. J. Zurcher (2000 onwards). Elateriformia (Coleoptera): descricións, ilustracións, identificación e información de familias e subfamilias.
* Phengodidae na páxina web de UF / IFAS Featured Creatures
Byrrhidae

[miniatura|*[Simplocaria semistriata*]]
**Byrrhidae** (bírridos) é unha familia de escaravellos da superfamilia Byrrhoidea. Viven xeralmente en hábitats húmidos en rexións de latitudes altas e frías de ambos os hemisferios. A maioría dos Byrrhidae aliméntanse de musgos, liques e algas, aínda que algunhas especies comen plantas vasculares. O rexistro indubidable máis antigo da familia é *Lidryops* de inicios do Cretáceo tardío atopado no ámbar de Charentes de Francia, e hai outros rexistros menos seguros do Xurásico medio, pero estes pertencen probablemente a outros Byrrhoidea. Hai case 500 especies vivas desta familia distribuídas en 40 xéneros.

Os xéneros son:
**Amphycyrta*
**Arctobyrrhus*   
**Byrrhus*
**Chaetophora*  
**Curimopsis*  
**Cytilus* 
**Eusomalia* 
**Exomella*
**Lioligus*   
**Lioon*
**Listemus*   
**Morychus*
**Porcinolus*
**Sierraclava*
**Simplocaria*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Cuartel da Mestranza da Coruña

O **cuartel da Mestranza** é un antigo cuartel situado a carón da Cidade Vella da Coruña, nos Xardíns da Mestranza. É a sede da reitoría da Universidade da Coruña.

## Historia 
Antes do século XVIII o exército ocupaba vivendas da Coruña cando precisaban facer traballos na cidade. O capitán xeneral Diego das Mariñas comprara por iso unhas casas na praza principal da cidade en 1594.

En 1751, dado o estado ruinoso dos edificios, decidiuse construír un novo na área situada xunto os conventos de Santa Bárbara e San Francisco. O proxecto foi do enxeñeiro Francisco Llobet. Durante os séculos seguintes o cuartel sufriu diferentes modificacións.

## Notas 
## Véxase tamén
Monumentos históricos da antiga Nara

O Patrimonio da Humanidade da UNESCO **Monumentos Históricos da Antiga Nara** abarca oito lugares da antiga capital Nara na Prefectura de Nara, Xapón. Cinco son templo budista, un é un santuario xintoísta, un é un palacio e outro un bosque primario. As propiedades inclúen 26 edificios designados polo Goberno xaponés como Tesouros Nacionais, así como 53 designados como Sitios Culturais Importantes. Todos recoñecidos como Lugares Históricos. O Palacio de Nara foi designado como Lugar Histórico Especial e o Bosque Primixenio de Kasugayama como Monumento Natural. Tōdai-ji, Kōfuku-ji e o Bosque Primixenio de Kasugayama superpóñense co Parque de Nara, un parque designado como un dos "Lugares de Beleza Escénica" polo Ministerio de Educación, Cultura, Deportes, Ciencia e Tecnoloxía (MEXT). A UNESCO incluíu o sitio como Patrimonio da Humanidade en 1998.

## Lista de sitios
A táboa enumera información sobre cada un dos 8 bens da lista do Patrimonio da Humanidade para os Monumentos Históricos da antiga Nara:
:**Nome**: en galego e xaponés
:**Tipo**: Finalidade do sitio. A lista inclúe cinco templos budistas ("-ji"), un santuario xintoísta ("-jinja"), un palacio e un bosque primixenio.
:**Período**: período de tempo significativo, normalmente de construción
:**Localización**: localización do sitio (por barrio) e por coordenadas xeográficas
:**Descrición**: breve descrición do sitio

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Bibliografía
### Outros artigos
* Patrimonio da Humanidade no Xapón
### Ligazóns externas
*Nara's World Heritage, from The Official Nara Travel Guide
Francisco Llobet

O nome **Francisco Llobet** pode referirse a:

***Francisco Llobet**, enxeñeiro militar catalán (1705-1785);

***Francisco Llobet Serra**, xogador de baloncesto catalán (1940-2015);

***Francisco Llobet Balcells**, regatista paralímpico catalán (n. 1962).
María Guardiola

**María Guardiola Martín**, nada en Cáceres o 5 de decembro de 1978  é unha política estremeña do Partido Popular, líder do Partido Popular de Estremadura dende 2022 e candidata ás eleccións autonómicas de Estremadura de 2023.

## Traxectoria 
Licenciouse en administración e dirección de empresas e en ciencias empresariais pola Universidade de Estremadura. Despois traballou durante máis de dúas décadas como funcionaria na Xunta de Estremadura. Foi concelleira na súa cidade natal, onde o seu partido estaba na oposición, e converteuse na primeira muller en liderar un dos dous grandes partidos na autonomía  .  

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Entrevista a María Guardiola. Badajoz Directo
José Fernández Sánchez

O nome **José Fernández Sánchez** pode referirse a:

* **José Fernández Sánchez** (A Coruña 1913 - 1994), pintor galego.
* **José Fernández Sánchez**, coñecido como **Paseiro** (Sada 1928 - 2020), futbolista galego.

## Véxase tamén
Xan Xove

**Xan Xosé Jove González** e máis coñecido como **Xan Xove**, nado en Viveiro en 1977, é un gaiteiro, sindicalista e político galego.

## Traxectoria 
### Primeiros anos e formación 
Os seus pais aveciñáronse na Coruña cando era un neno e criouse nesa cidade. Diplomado e posteriormente Grao en Traballo Social, como gaiteiro acadou varios premios e formou parte dos Rexumeiros de Elviña-Castro e, con dezaseis anos, en 1993, entrou no recentemente formado Os Papaqueixos e tamén Os Diplomáticos (como colaborador habitual) grupos cos que foi fundador do movemento Bravú. Logo da desaparición do grupo, xa en Barcelona, formou parte do Jarbanzo Negro, posteriormente do grupo Tres Trebóns; actualmente é membro da formación Banda Xangai. Ten colaborado en numerosos traballos de infinidade de bandas tanto galegas como internacionais, como intéprete de diferentes instrumentos.

### Participación sindical e política 
Entre o ano 2001 e o 2013 viviu entre Barcelona e Menorca. En 2007 acadou praza como traballador de Correos, realizando diferentes funcións chegando a Director de Oficina no ano 2010. A nivel sindical foi elixido reiteradamente delegado de persoal pola CXT levando a cabo as labores de presidente do Comité de Empresa de Correos na provincia da Coruña ata 2019. 

Activista social dende mozo, declarouse insubmiso ao servizo militar obrigatorio no ano 2000 sendo xulgado por iso; participou en diferentes movementos ecoloxistas e na creación da "Burla Negra" de Nunca Máis. Moi activo no 15M e nas Marchas da Dignidade. Foi membro fundador da Marea Atlántica en 2014, nas eleccións ao Parlamento de Galicia de 2016 foi nas listas de En Marea pola Coruña sen acadar escano. Así e todo, o 10 de setembro de 2019 tomou posesión como deputado ao substituír a Flora Miranda, na súa andaina como deputado participou nas comisións de Pesca e Marisqueo, Cultura e control da CRTVG.  

Nas eleccións municipais de 2023 foi o cabeza de lista da Marea Atlántica.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Xan Xove cos Papaqueixos nunha actuación en 1999 no programa *Que serán* da TVE en Galicia.
Santuarios e templos de Nikkō

O Patrimonio da Humanidade da UNESCO **santuarios e templos de Nikkō** abrangue 103 edificios ou estruturas e a contorna natural que os rodea. Está situado en Nikkō, Prefectura de Tochigi, no Xapón. Os edificios pertencen a dous santuario xintoísta (Santuario Futarasan e Tōshō-gū) e un templo budista (Rinnō-ji). Nove das estruturas son designadas Tesouros Nacionais do Xapón mentres que as 94 restantes son *Propiedades Culturais Importantes*. A UNESCO incluíu o sitio como Patrimonio da Humanidade en 1999.

## Sitios nomeados
### Santuario Futarasan
No nomeamento inclúense 23 estruturas do santuario de Futarasan. Todos están rexistrados como *Bens Culturais Importantes*. Son:

### Tōshō-gū 東照宮
42 edificios do santuario Tōshō-gū están incluídos na candidatura. Oito estruturas están rexistradas como Tesouros Nacionais do Xapón e 34 son *Propiedades culturais importantes*.

### Rinnō-ji
38 edificios do templo Rinnō-ji están incluídos na candidatura. Unha estrutura, que comprende os Honden, Ainoma e Haiden do Mausoleo de Taiyuin, é un Tesouro Nacional do Xapón rexistrado e 37 son Bens Culturais Importantes.

### Paisaxe cultural
No nomeamento inclúense as abas boscosas das montañas nas que se sitúan as edificacións. O bosque dominante de cedro xaponés plantouse a principios do século XVII durante a construción do Tōshō-gū. A zona onde se atopan os edificios está designada como *Sitio Histórico*. Outras partes da paisaxe cultural están protexidas dentro do Parque Nacional de Nikko.

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Patrimonio da Humanidade no Xapón
### Ligazóns externas
* Santuarios e templos de Nikko
Concello de Pajala

**Pajala** é un concello sueco no condado de Norrbotten. A súa capital é a localidade de Pajala. En setembro do ano 2022 o municipio tiña unha poboación de 5 912 habitantes.

A grandes trazos, todo o concello está formado por unha chaira primixenia cuberta de morenas. Porén, no norte hai un terreo montañoso máis empinado. Historicamente a economía de Pajala baseouse na silvicultura, na agricultura e na cría de renos.  Porén, a principios da década de 2020 dominaban as actividades industriais.

Dende a fundación do concello en 1971 a tendencia de poboación vén sendo fortemente negativa.

## Notas
Concello de Perstorp

**Perstorp** é un concello sueco no condado de Escania. A súa capital é a localidade de Perstorp. En decembro do ano 2024 vivían no municipio 7 235 persoas, sendo o que menos poboación ten no condado.

O municipio atópase na zona de embasamento do norte de Escania. As súas paisaxes son variadas e componse de alternancias de pequenos campos, pastos e outeiros cubertos de faias e carballos. A principios da década de 2020 ao redor do 40% dos traballadores do concello facíano dentro da industria manufactureira. Porén, o maior empregador era o propio concello.

## Xeografía 
O concello atópase no norte do condado de Escania. Limita ao norte co municipio de Örkelljunga, ao leste co de Hässleholm, e ao suroeste co de Klippan, todos en Escania.

## Notas
Glande

A **glande** é unha zona anatómica de pequeno tamaño que posúe unha forma redondeada.
* Glande do clítoris
* Glande do pene

## Notas
Concello de Oxelösund

**Oxelösund** é un concello sueco no condado de Södermanland. A súa capital é Oxelösund e en setembro de 2022 o municipio tiña unha poboación de 12 130 habitantes.

O concello está na península de Oxelösund na costa do mar Báltico, xusto ao norte da baía de Bråviken, e tamén inclúe varias illas próximas. Polo lado terrestre limita co municipio de Nyköping, pero cara ao sur tamén ten fronteira marítima co concello de Norrköping.

## Notas
Parcas

As **parcas** (en latín, *Parcae)* ou **parkas** na mitoloxía romana, Moiras na mitoloxía grega, eran fillas de Temis (a Lei). Divindades que controlan o destino dos mortais e determinan o curso da vida humana, decidindo asuntos como a vida e a morte, dun xeito que nin Zeus podería impugnar as súas decisións. Estes eran así os representantes do Destino ou *Fatum*, é dicir, eran os seus ministros e, en consecuencia, eran os encargados de cumprir as súas ordes.
esquerda|miniatura|*As tres parcas*, Hendrick Goltzius.
Tamén se lles chama ***fates***, de aí o termo *fatalidade*. Hai tres deusas: Nona (en grego, Cloto, *Clotho,  Κλωθώ* ), Décima (Láquesis, *Lachesis,  Λάχεσις*) e Morta ou "Parca" (Átropos, *Atropos , Ἄτροπος*). Nona tece o fío da vida, Décima observa a súa lonxitude e camiño, Morta corta o fío.

É interesante notar que en Roma había unha estrutura de calendario solar para os anos, e lunar para os *meses* actuais. O embarazo humano é de nove lúas, non de nove meses; polo tanto, Nona tece o fío da vida no ventre materno, até a novena lúa; Décima representa o nacemento efectivo, o corte do cordón umbilical, o inicio da vida terrestre, o individuo definido, a décima lúa. Morta é a outra extremidade, o fin da vida terreal, que pode ocorrer en calquera momento. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Moiras
Concello de Partille

**Partille** é un concello sueco no condado de Västra Götaland. A súa capital é a localidade de Partille, que dende hai moito tempo fusionouse coa área urbana da cidade de Gotemburgo. No mes de decembro de 2024 o municipio tiña unha poboación de 41 060 habitantes.

É un municipio suburbano diferenciado da área metropolitana de Gotemburgo (*Storgöteborg*). O concello de Partille está formado por catro partes xeográficas: Partille, Sävedalen, Öjersjö e Jonsered. Partille é un municipio xeograficamente pequeno pero de tamaño mediano en termos de poboación. O municipio está composto nun 60 por cento de natureza protexida.

## Nome 
O nome de Partille pénsase que vén da palabra medieval "Parthaella", que significa "a lousa partida". Que proveña da  expresión "Passet mellan bergen" (o paso entre as montañas) tamén é unha interpretación probable, referíndose ás montañas a ámbolos dous lados do val do Säveån. Unha tercera teoría apunta á frase "porten mellan hällarna" (a porta entre os afloramentos), apuntado ao estreito paso que hai onde Jonsered se atopa co lago Aspen.

## Xeografía 
O concello está situado na parte occidental do *landskap* de Västergötland e limita ao oeste e ao norte co municipio de Gotemburgo, ao sur co de Härryda, e ao leste co de Lerum, todos eles no condado de Västra Götaland.

### Topografía e hidrografía 
A parte central do concello estäendese ao longo do val do Säveån, bordeado por edificios e rodeado de escarpadas ladeiras montañosas e sedimentos fértiles. O terreo máis alto caracterízase por estreitos vales de fractura con marismas e turbeiras. Nas alturas estendense bosques de piñeiros que medran no leito rochoso, en ocasións intercalados con frondosas, sobre todo carballos e, en menor medida, faias.

### Protección da natureza 
En 2025 o concello de Partille contaba con catro reservas naturais. A reserva natural de Knipeflågsbergen ao suroeste constitúe unha meseta montañosa prístina, chea de fendas e cuberta de bosque natural.

Partille é un dos dous concellos do país (o outro é Örnsköldsvik) que ten menos cantidade de distritos que de congregacións. A de Furulund separouse de Partille en 2015, o derradeiro ano con congregacións como unidades para informes poboacionais.

## Notas
Alfombra

[dereita|miniatura|385x385px|Alfombra de primeira calidade feita a man de [Azerbaidján]]
dereita|miniatura|267x267px| Unha alfombra enfiada a máquina
Unha **alfombra** é unha peza rectangular téxtil urdida ou tecida.

Polo xeral, as alfombras utilízanse en decoración de interiores, para facer máis fermosos os espazos e para facer máis tranquilo camiñar polo chan. As alfombras son máis quentes e suaves que os pisos duros como madeira, baldosa ou formigón. As alfombras poden ser de moitos tamaños diferentes,  orixináronse en Asia Central, pero a idea da fabricación de máquinas foi inventada en Europa. A alfombra máis antiga coñecida foi atopada no ano 1947 nas escavacións en Siberia. 

Hai dous tipos de alfombras diferentes: unha feita a man por métodos tradicionais e outra tecida a máquina. Isto explica a gran diferenza de estilo e prezo entre alfombras tradicionais e as modernas.

O termo "alfombra" úsase principalmente para describir os téxtiles colocados no chan, pero tamén para as expostas en vertical (habitual en Oriente Medio e outras zonas de Asia), e provén do árabe *al-hambal.* No islam, as alfombras úsanse como alfombras de oración, para que a xente se axeonlle cando rezan. Noutros idiomas como o inglés (*carpet*) deriva do italiano (*carpire*).

## Notas 
## Véxase tamén 
* Artesanía
* Encaixe de bolillos
* Fiar
* Industria téxtil
* Tea
* Tecedura
Unai Nuñez

**Unai Nuñez Gestoso**, nado en Sestao (Biscaia) o 30 de xaneiro de 1997, é un futbolista que xoga coma defensor no Real Club Celta de Vigo cedido polo Athletic Club. É fillo do futbolista galego Abel Nuñez, emigrado desde Taboadela ao País Vasco, e que desenvolveu a meirande parte da súa carreira no Barakaldo CF.

## Estatísticas 
### Clubs 
20px *Actualizado no último partido disputado o .*

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Abel Núñez
* Asier Núñez
* Barakaldo CF
### Ligazóns externas
* Unai Nuñez Perfil do xogador en Transfermarkt.
Parque nacional de Shiretoko

O  cobre a maior parte da Península de Shiretoko no extremo nordés da illa de Hokkaidō, Xapón. A palabra "Shiretoko" deriva dunha palabra ainu "sir etok", que significa "o lugar onde sobresae a terra".

Unha das rexións máis remotas do Xapón, gran parte da península só é accesible a pé ou en barco. Shiretoko é máis coñecida como o fogar da poboación máis grande do Xapón de oso pardo, e por ofrecer vistas da illa Kunashiri, cuxa propiedade dispútanse Xapón e Rusia. Shiretoko tamén é o fogar de moitas aves, como a aguia mariña de Steller e o pigargo, e de animais mariños como a foca manchada, a candorca e o cachalote. O parque ten unha fervenza de augas termais chamada . *Kamui wakka* significa "auga dos deuses" en ainu.

Os bosques do parque son bosques temperados e subalpinos e bosque mixto, a especie principal de árbore inclúe o abeto de Sakhalin (*Abies sachalinensis*), o bidueiro de Erman (*Betula ermanii*) e o carballo mongol (*Quercus mongolica*). Máis aló do límite forestal hai impenetrables matogueiras de piñeiro anano siberiano (*Pinus pumila*).

En 2005, a UNESCO designou a zona como Patrimonio da Humanidade, aconsellando desenvolver o sitio conxuntamente coas Illas Kuriles de Rusia como un "Parque da Paz Patrimonio Mundial" transfronteirizo. A inclusión de Shiretoko como Patrimonio Natural foi considerada polos indíxenas Ainu como unha contradición a longa historia do asentamento Ainu na zona do parque.

O Shiretoko Park Nature Center está en Shari. Serve como centro de visitantes e inclúe unha película sobre o parque, un restaurante e unha tenda de agasallos.

## Características 
* Monte Rausu

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Patrimonio da Humanidade no Xapón
### Ligazóns externas 
* https://web.archive.org/web/20120716190831/http://www.biodic.go.jp/english/jpark/np/siretoko_e.html
* Shiretoko Park Nature Center
Partido Único Gorani

O **Partido Único Gorani** (**JGP**) (o seu nome oficial é en serbio: *Jedinstvena Gornaska Partija* e tamén se coñece pola súa forma en  ) é un partido político de Kosovo.

## Posicións políticas 
O obxectivo do partido é preservar a identidade dos gorani en Kosovo, mellorar a súa posición no seo da sociedade e promover activamente os seus valores culturais. Entre as súas reivindicacións está o establecemento do de Gora, onde viven tradicionalmente os goranis de Kosovo, como unha unidade administrativa local propia (concello)

## Historia 
A Comisión Electoral de Kosovo rexistrouno o 12 de maio de 2014 . En 2018 o Centro de Unión Democrática de Hamza Bale integrouse no partido .

## Representación 
miniatura|Adem Hodža, fundador e líder do Partido Único Gorani
Dende a súa fundación, o Partido Único Gorani gañou tres veces o escano reservado á minoría gorani na Asemblea da República de Kosovo, primeiro nas eleccións parlamentarias de Kosovo de 2017, ao se facer con 2 369 votos dos 4.202 emitidos pola comunidade gorani, logo en 2019 logrou  1.159 dos 2.639 da comunidade gorani  e en 2021 fíxose con 2161 votos fronte aos 1010 do seu rival da Coalición Xuntos que estableceu a Iniciativa Cívica de Gora.

O Partido Único Gorani forma parte da maioría parlamentaria na Asemblea da República de Kosovo e está representado no Goberno de Kosovo cun viceministro. A nivel de goberno local, participou nas eleccións municipais no municipio de Dragaš e logrou 2 dos 27 escanos da Asemblea local en 2017 e máis en 2021 .

## Resultados electorais 
### Eleccións parlamentarias 
## Notas
Blanca, Poulo, Ordes

**Blanca** é un lugar da parroquia de Poulo no concello coruñés de Ordes, na comarca de Ordes. Segundo o padrón municipal (INE, 2022) ten 7 habitantes (5 homes e 2 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Poulo 
### Parroquias de Ordes 
## Notas
Dong Feng 1

**Dong Feng 1**, tamén coñecido como **DF-1**, foi un mísil balístico de curto alcance da República Popular da China comezado a ser desenvolvido nos anos 1960.

## Características 
O DF-1 era unha versión licenciada do mísil soviético R-2, á súa vez unha versión mellorada do V-2 alemán. Comezou a fabricarse en 1957 pero xa en 1960 foi posto fora de servizo.

## Características 
*Impulso: 2500 kN
*Masa cheo: 20.400 kg
*Altura: 17,60 m
*Diámetro: 1,65 m
*Apoxeo: 100 km
*Alcance máximo: 590 km
*Propelentes: tetróxido de nitróxeno e UDMH

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Longa Marcha (foguete)
*Dong Feng 5
Dodecapole

miniatura|Dodecapole 1.
**Dodecapole**, tamén coñecidos como **Dodecahedron** e **Porcupine**, foron un par de satélites artificiais dos Estados Unidos.

## Características 
Os dous satélites Dodecapole eran esferas de 26 cm de diámetro con doce elementos na superficie que lle permitían despregar doce barras de 1,27 cm de diámetro e 7,62 m de longo normais ás caras dun dodecaedro imaxinario. Os satélites serviron como obxectivos pasivos para a calibración de radares na superficie. Foron construídos polo Naval Research Laboratory. Dodecapole 1 foi lanzado o 9 de marzo de 1965 mediante un foguete Thor Agena, mentres que Dodecapole 2 o foi o 13 de agosto dese mesmo ano mediante un Thor Ablestar.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Thor Agena
*Thor Ablestar
Base aérea de Dombarovski

A **base aérea de Dombarovski** é unha base da Forza Aérea de Rusia usada como lugar de proba de mísiles e centro de lanzamento de foguetes espaciais.

## Características 
A base comezou a usarse en 1964 e inicialmente se operaba mísiles balísticos intercontinentais como os R-36 e o R-36M. Coa entrada en servizo do foguete espacial Dnepr, derivado do R-36, a base comezou a usarse tamén como centro de lanzamento espacial.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Dnepr (foguete)
Manuel Moinelo

**Manuel Moinelo Allegue**, nado na Coruña en 1955, é un político galego de Cidadáns.
## Traxectoria 
Estudou Medicina na Universidade de Santiago de Compostela entre 1973 e 1977 sen chegar a rematar a carreira. Traballou como directivo en empresas do sector dos seguros e logo na banca. En 2014 entrou a militar en Cidadáns, foi subdelegado territorial da Coruña (2016-2017) e como tal membro do Comité Territorial Autonómico. Tamén foi voceiro da agrupación de Oleiros (2017-2020). Nas eleccións municipais de 2019 foi de cabeza de lista no seu partido en Oleiros, e como a súa forza logrou un concelleiro entrou como edil na corporación municipal. Dende setembro de 2022 é o responsable de concelleiros de Cidadáns en Galicia e a súa formación escolleuno para encabezar a lista na Coruña, nunha candidatura na que ía participar Democracia Coruñesa de Miguel Ángel Rosende, mais que acabou por se integrar en Cidadáns.

## Notas
Dongbei Dianying Zhipianchang

O **Dongbei Dianying Zhipianchang** (en chinés simplificado 东北电影制片厂, literalmente *Estudio de Cinema do Nordeste*), tamén coñecido polo nome inglés ***Northeast Film Studio***, foi un dos primeiros estudos cinematográficos do nordeste de China. Ao mesmo tempo, considérase o primeiro estudo cinematográfico creado expresamente por un partido comunista.

## Historia 
A rendición do Xapón e o final da Segunda guerra mundial levaron á disolución da *Manchuria Motion Picture Corporation* en 1946, con sede en Changchun. Células do Partido Comunista organizaron os sectores progresistas dos traballadores para garantir que non se perdese o material.  As partes que pasaron a mans comunistas integráronse no Yan'an Film Studio e no *Dongbei Dianying Zhipianchang*, que absorberían o Yan'an Studio o 1 de outubro de 1946, cando foi trasladado a a cidade de Hegang, que actualmente forma parte de Heilongjiang.

Considérase que *Dongbei Dianying Zhipianchang* é o predecesor do actual *Changchun Dianying Zhipianchang*, xa que o estudo sería trasladado de novo á cidade de Changchun en abril de 1949.

A partir dese momento, separaríanse as divisións de cine e animación. Os animadores, sobre todo o grupo que traballou en películas como *Huangdi Meng*, trasladaríanse a Shanghai. Alí os irmáns Wan, os talentos da Academia Central de Belas Artes, o Instituto de Arte de Suzhou e outros artistas de renome uniranse para crear o *Shanghai Meishu Dianying Zhipianchang*.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Manhua
* China
* Historia do cinema
* Historia da China

### Bibliografía 
* 
*
Igrexa de San Xurxo de Sofía

miniatura|Antiga calzada romana.
A **Igrexa de San Xurxo** (, *Rotonda "Sveti Georgi"*) é unha antiga rotonda de ladrillo vermello da Antigüidade tardía en Sofía, Bulgaria. Construída ao principio do Século IV como unhas termas romanas, converteuse en igrexa dentro das murallas de *Serdica*, capital da antiga Dacia Mediterránea durante o Imperio Romano e o Imperio Bizantino. A igrexa é considerada a edificación máis antiga da Sofía moderna e pertence á Igrexa Ortodoxa Búlgara.

A edificación, formada por unha cúpula cilíndrica sobre unha base cadrada, é coñecida polos frescos dos séculos XII, XIII e IV que contén na cúpula central. Tres capas de frescos foron descubertas, a máis antiga data do século X. Magníficos frescos de 22 profetas foron pintados durante o período Otomán, cando a edificación fóra usada como mesquita, mais descubertos e restaurados no século XX.

## Historia e arquitectura 
[esquerda|miniatura|300x300px|[Fresco|Frescos baixo a cúpula da Igrexa de San Xurxo, Sofía.]]
A igrexa está localizada no patio entre o Hotel Balkan e o edificio Presidencial, a moi poucos metros das modernas rúas da capital. Considérase o edificio máis antigo da cidade, construída no tempo cando Sofía era residencia dos emperadores Galerio e Constantino I o Grande.

A igrexa forma parte dun complexo arqueolóxico máis grante. Detrás do apse, hai ruínas antigasː unha sección dunha rúa Romana, cimentos dunha basílica grande e algúns edificios máis pequenos.
miniatura|Interior da igrexa.
Durante o dominio Otomán no século XVI, a igrexa converteuse en mesquita. Na metade do século XIX, a rotonda, xunto coa Igrexa de Santa Sofía e a Mesquita de Sofía (hoxe o Museo Arqueolóxico Nacional) foi abandonada polos musulmáns. Pouco tempo despois, a Igrexa Ortodoxa Búlgara reclamaría o seu uso como igrexa cristiá.

A pesar do seu pequeno tamaño, a igrexa é similar á da Rotonda de Galerio en Tesalónica. Polo seu espírito da Antigüidade tardía e o medievo búlgaro, a igrexa de San Xurxo ten un impacto cultural enorme. 

En ocasións excepcionais, a igrexa é utilizado para cerimonias militares solemnes e concertos de música clásica e ortodoxa.

=Notas=

### Ligazóns externas 
* Galería con fotos da igrexa e as ruínas (en búlgaro)
* Galería con fotos dos frescos da igrexa (en búlgaro)
* Богдан Филов, Софийската църква „Св. Георги“, София 1933 (преиздадена 2005).
O home co casco de ouro

***O home do casco de ouro*** (ca. 1650) é un óleo sobre lenzo que antes se atribuía ao pintor holandés Rembrandt e que hoxe se considera unha obra de alguén do seu círculo. *O home do casco de ouro* é un exemplo da pintura holandesa do Século de Ouro e forma parte da colección da Gemäldegalerie de Berlín. 

## Descrición 
A imaxe mostra a un home ancián diante dun fondo escuro cun casco dourado rechamante na cabeza.

O casco é o suxeito dominante do cadro grazas á súa cor e luz e á aplicación do impasto, fronte ao que o rostro medio iluminado e o fondo escuro cobran menos importancia.

## Atribución 
Categorizada como obra de Rembrandt durante moitos anos, en 1984 unha comisión de comisarios neerlandesa creada especificamente para investigar obras de Rembrandt de cuestionable autenticidade expresou dúbidas sobre a súa procedencia. Fixeron as súas observacións mentres contemplaban a pintura en Berlín Occidental.

En novembro de 1985, o experto en arte con sede en Berlín Jan Kelch anunciou que os detalles importantes do estilo da pintura non coincidían co estilo das obras coñecidas de Rembrandt, e que probablemente a pintura foi pintada en 1650 por un dos estudantes de Rembrandt.

"Non é unha falsificación", afirmou Kelch. "Segue sendo unha gran obra maxistral".

## Documentación 
Esta pintura foi documentada por Hofstede de Groot en 1915, quen escribiu:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Barroco
* Clarescuro
* Pintura do Século de ouro neerlandés
* Pintura barroca
### Ligazóns externas 
* O home do casco de ouro no RKD
* The Man with the Golden Helmet, no Rembrandt Research Project (arquivado a través da Wayback)
Igrexa de Santa Sofía de Sofía

A **igrexa de Santa Sofía** (, *Sveta Sophia*) é unha igrexa situada en Sofía, Bulgaria. O nome da cidade tomou o da igrexa no século XIV.

## Historia 
esquerda|miniatura|Lateral da igrexa
Neste lugar atopábase a necrópole romana da ciadade de Serdica e un teatro romano. A fundación da igrexa remóntase ao século VI coa construción da igrexa primitiva sobre a localización doutras dúas igrexas anteriores ao século IV. Ao longo dos séculos, construíronse outras igrexas, que foron derruidas por forzas invasoras coma os godos e os hunos. A estrutura actual de planta basilical, con dúas torres e unha cúpula, parece ser a quinta estrutura do lugar, construída durante o reinado do emperador bizantino Xustiniano I a redor do século VI. Considérase, polo tanto, unha versión moderna da Santa Sofía de Istambul.

Durante o Segundo Imperio Búlgaro (séculos XII ao XIV) a igrexa foi sede do bispado, tomando nesta época a cidade o nome do monasterioː Sofía. No século XVI, durante a época otomá, a igrexa converteuse en mesquitaː os frescos orixinais dos século XII foron derruidos e engadíronse minaretes. No século XIX, dous terremotos derruiron un dos minaretes e a mesquita foi abandonada. A restauración comezou despois do 1900.

No exterior da igrexa atópase o Monumento ao Soldado Descoñecido en honra aos soldados falecidos na primeira guerra mundial.

## Características 
esquerda|miniatura|Interior: vista da nave
A igrexa de Santa Sofía é un dos mellores exemplos de arquitecura paleocristiá no sueste de Europa. O edificio actual ten planta cruciforme con tres altares. O chan da igrexa está cuberto con ornamentos paleocristiás e mosaicos de fauna e flora. A igrexa atópase situada sobre unha necrópole antiga e atoparonse varias tumbas ao redor e dentro da igrexa. Algunhas delas incluso contiñan frescos orixinais.

Debido a que Santa Sofía representa a *santa sabedoría*, no interior hai iconas representando a Sofía e a Cristo Emmanuel, unha figura dun xove Cristo sentado sobre un arco da vella. A igrexa tamén alberga iconas de santos históricos, como San Xurxo ou San Vladimir.

## Galería 

Ficheiro:Unknown-soldier-monument.jpg|Igrexa de Santa Sofía co Monumento ao Soldado Descoñecido.
Ficheiro:Sveta Sofia Church E1.jpg|Vista da fachada na actualidade.
Ficheiro:Sofia sv Sophia 1878.jpg|Vista da fachada en 1878.
Ficheiro:Sv.Sofia 1915.jpg|Vista da igrexa a redor de 1915.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Fotografías históricas da igrexa
Ictiosauro

***Ichthyosaurus*** (palabra científica composta do grego ιχθυς **peixe** e σαυρος **lagarto**) é un xénero extinto de saurópsidos da orde dos **ictiosaurios** que viviu no Xurásico inferior, no que hoxe é Europa occidental (Bélxica, Suíza, Alemaña, Illas Británicas) 

## Paleontoloxía 
O holotipo *Ichthyosaurus* foi un dos fósiles mellor conservados do século XIX. Foi descuberto por Mary Anning en Inglaterra.

## Notas 
## Véxase tamén 
*Xurásico
* Paleontoloxía
* Paleoarte
* William Conybeare
A Altiboia, Leira, Ordes

**A Altiboia** é un lugar da parroquia de Leira no concello coruñés de Ordes, na comarca de Ordes. Segundo o padrón municipal (INE, 2021) ten 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Leira 
### Parroquias de Ordes 
## Notas
Tribolium destructor

***Tribolium destructor*** é unha especie de escaravello tenebriónido (os chamados escaravellos da fariña). É unha praga común que ataca grans de cereais e fariñas almacenadas.

É unha especie moi escura, máis escura que outros *Tribolium*, de 5 a 6&nbsp;mm de longo. Atópase en Norteamérica, Europa e África. Ademais de causar danos á fariña e grans, ataca aos pellets de comida para animais, copos de avea e alimento para aves.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*As especies de *Tribolium* son difíciles de identificar. Velaquí catro especies xuntas. Nótese que varias especies de *Tribolium* poden aparecer na mesma infestación.Colpolon
Mulleres en Compostela

***Mulleres en Compostela***  é un libro de Encarna Otero ilustrado por Luis Ruiz Padrón de  El Patito editorial.

Neste libro recollen un resumo biográfico de 19 mulleres que viviron, traballaron crearon en Compostela, entre elas Pencha Santasmarinas, María del Portal Panisse Ferrer e Begoña Caamaño.  

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Mulleres en Compostela
Tribolium confusum

***Tribolium confusum*** é unha especie de escaravello tenebriónido, un dos que se coñece como escaravello da fariña (ver tamén *Tenebrio molitor* e *Tribolium castaneum*). É unha praga común que ataca a grans de cereais e fariñas almacenadas. É un dos insectos máis comúns e destrutuivos para os cereais e outros produtos alimenticios almacenados en silos, almacéns de comestibles e casas.

O seu nome científico específico, *confusum*, débese a que se confunde co *Tribolium castaneum*, que é moi parecido.

## Descrición 
*T. confusum* é moi similar en aspecto e hábitos a *Tribolium castaneum* e *Tribolium destructor*. Tanto *T. castaneum* coma *T. confusum* son pequenos, duns 3–6&nbsp;mm de lonxitude e de cor marrón avermellado. A principal diferenza física distintiva é a forma das antenas: as antenas da especie *confusum* increméntanse gradualmente en tamaño e teñen catro mazas, mentres que en *castaneum* só teñen tres. Ademais, os *castaneum* adoitan voar a curtas distancias, cousa que *confusum* non fai. *Tribolium destructor* é moito máis escuro ca eles e menos común.

## Ecoloxía 
Aínda que *T. confusum* e *T. castaneum* non poden alimentarse dos grans cereais completos non danados, é frecuente que aparezan en gran número nos grans infestados, alimentándose ao contrario de grans rotos, po de gran e outros alimentos que hai nas casas, como a fariña, arroz, froitos secos, noces e feixóns. Ambos as especies atópanse a miúdo non só en grans infestados, senón tamén en gretas, en despensas, adegas e lacenas. O dano que sofren os alimentos débese en parte á alimentación dos escaravellos, pero tamén polos seus corpos mortos, pelets fecais e secrecións fedorentas. Ademais de crear mal cheiro, a presenza dos escaravellos favorece o crecemento de mofos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Walter VE. 1990. 'Stored product pests'. *Handbook of Pest Control* (Story K, Moreland D. (eds.)). Franzak & Foster Co., Cleveland, OH. pp.&nbsp;526–529.

### Ligazóns externas 
* Foto en primeiro plano en pbase.com
*As especies de *Tribolium* so difíciles de identificar. Velaquí catro especies xuntas. Nótese que varias especies de *Tribolium* poden aparecer á vez na mesma infestación.Colpolon
Plesiosauro

O **plesiosauro** foi un gran réptil mariño fósil, un xénero da orde *Plesiosauria*.

## Historia 
O primeiro exemplar descuberto por Mary Anning en 1820 non tiña o seu cranio. Atopouno na "Costa Xurásica" (*Jurassic Coast*) de Lyme Regis, Dorset, Inglaterra. En 1823 atopou outro, esta vez completo co seu cranio. O nome *Plesiosaurus* foi dado polo xeólogo e paleontólogo rev. William Conybeare.

## Paleontoloxía 
miniatura|200x200px| Ilustración dun dos achados de Anning: *Plesiosaurus macrocephalus*|esquerda
O plesiosauro era un depredador, que vivía principalmente de peixes e belemnites. Posibelmente nadaba por bancos de peixes e usaba o seu longo pescozo e os seus dentes afiados para rompelos.

O *Plesiosaurus* era un membro bastante típico da súa orde, e medía entre 3 e 5 metros (10 a 16 pés) de lonxitude total. O fociño era curto, pero as mandíbulas podían abrirse moi amplamente, e tiñan unha serie de dentes cónicos nas cavidades. O pescozo era bastante longo e a cola curta usábase para dirixir. Como todos os plesiosauros, utilizaba as súas grandes aletas como remos para nadar.

Só se coñecen dúas especies, e o xénero existiu durante uns 25 millóns de anos desde o inicio do período xurásico.

Os científicos preguntáronse se os réptiles antigos como os pleisiosaurios eran de sangue quente ou de sangue frío. Científicos da Universidade de Plymouth estudaron moitos animais de diferentes tamaños, desde insectos até baleas que se mergullan e aguantan a respiración. Descubriron que os animais de maior tamaño poden aguantar a respiración máis tempo que os animais máis pequenos porque poden almacenar máis osíxeno. Tamén descubriron que esta diferenza era moito maior para os animais de sangue quente que para os de sangue frío. Dixeron que isto podería ser o motivo polo que as baleas se fixeron tan grandes. Pensan que, dado que os plesiosauros tamén eran grandes, como as baleas, tiñan máis probabilidades de ser de sangue quente que de sangue frío.

Os científicos tamén miraron as moléculas de fosfato dentro dos dentes dos plesiosauros e viron os isótopos de osíxeno que suxerían que foran de sangue quente.

## Na cultura popular 
* Na película de 1975 *The Land That Time Forgot*, móstrase un plesiosauro atacando un submarino. 
* Un dos personaxes principais do filme *Carnosaurus* (1984) era un plesiosauro.
* Jules Verne menciona un Plesiosaurus atacando a un Ichthyosaurus no seu libro Viaxe ao centro da Terra. 
* Un Plesiosaurus foi representado en varios videoxogos, como a serie Turok, Zoo Tycoon e Minecraft. Na serie Zyuden Sentai Kyoryuger aparece un Mecha chamado Plezuon, que é un Plesiosaurus.
* Hai diversas lendas de monstros como o do lago Ness que formularon a hipótese de que fose un plesiosauro, e popularizou a criptozooloxía. O plesiosauro tamén foi suxerido como hipótese noutros monstros mariños.

## Notas 

## Véxase tamén 
* Dinosauros
* Paleoarte
* Paleontoloxía
* Xurásico