open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Guillermo Paredes Viñas

**Guillermo Paredes Viñas**, coñecido como **Guillermo da Canteira**, nado en Ulloa (Palas de Rei) en 1913, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Traballaba nas minas de Asturias en 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 incorporouse ao exército leal. Cando caeu a fronte de Asturias tratou de volver a Ulloa, pero foi capturado en Guntín de Pallares. Xulgado, foi condenado a trinta anos e traballou nas minas de Fabero de onde escapou en febreiro de 1941 con Ovidio Álvarez, Ovidio Ferreras Rodríguez e Dionisio Gómez López. Fuxiron cara Lugo, e antes de chegar prenderon a Ovidio Ferreras. Conseguiron chegar a Toques, onde se fixeron con escopetas. Ao remate do verán de 1941 asaltaron a taberna de Ramón Blanco González en Cuíña (Palas de Rei), o 17 de novembro deron outro golpe económico na taberna de Antonio Rodríguez García en San Mamede do Carballal e o 29 do mesmo mes houbo un intento, frustrado polos veciños, de secuestrar o dono dun comercio no Castro das Seixas (Merlán). Perseguidos pola Garda Civil, a Dionisio Gómez López disparóuselle a escopeta e, ferido nunha perna, foi capturado pola forza pública e trasladado ao depósito de Palas de Rei onde morreu o 3 de xaneiro de 1942. A finais de xaneiro o xuíz militar de Lugo emite unha requisitoria contra Guillermo Paredes e Ovidio Álvarez imputados na causa 7/42 por atracos en San Mamede de Carballal e O Castro das Seixas.

Guillermo integrouse na guerrilla e foi procesado na causa sumarísima 546/46 de León por un delito contra a seguridade do estado xunto con Marcelino de la Parra Casas e outros antigos membros da Federación de Guerrillas de León-Galicia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Radio Carve

**CX 16 Radio Carve** é unha emisora de radio de Montevideo e unha das pioneiras no Uruguai. Conta cunha ampla programación informativa, deportiva e entretemento.

## Historia 
Foi fundada o 12 de outubro de 1928, polo radio-afeccionado alemán Karl Kärbe, que ao instalarse no Uruguai castelanizou o seu nome e apelido polo de Carlos Carve, e con ese apelido deu nome á súa radio. A radio emite na frecuencia de 850 KHZ e 50 kw de potencia o que fai que sexa sintonizada en zonas da Arxentina e o sur do Brasil. Os seus primeiros estudios estiveron localizados en Capurro, barrio de Montevideo. Varios mozos xornalistas comezaron a traballar na emisora para facer un informativo, chamado "*El Diario Oral*". Co tempo, estes traballadores, entre os que destacan Roberto Fontaina e Juan Enrique De Feo, mercaron a emisora en 1931. Como lembranza ao fundador da radio, decidiron non cambiarlle a denominación, e así segue até o día de hoxe. 

Durante a segunda guerra mundial, cooperaba estreitamente coa Oficina do Coordinador de Asuntos Interamericanos, un organismo de propaganda estadounidense dirixido por  Rockefeller. Radio Carve serviu como unha plataforma para a diseminación de propaganda dirixida contra o goberno militar arxentino (1943-1946) e logo goberno peronista.

No ano 2005 sufriu unha severa crise económica que tivo como resultado que os empregados quitasen a radio do aire en protesta por consecuentes atrasos nos pagos de salarios.

## Programación 
Sendo unha das primeiras emisoras en instalarse no país foi pioneira nas súas propostas e referente entre as décadas de 1940 e 1990. As crónicas deportivas e informativas combinábanse co radio teatro, moitas veces emitido en directo. Ademais, entre 1950 e 2006 emitiu o programa "Sempre en Galicia" que repasaba a actualidade de Galicia e da colectividade galega no Río da Prata. Grazas a amizade entre De Feo e Manuel Meilán, a emisora albergou o programa, que durante moito tempo foi a única emisión de radio en galego. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Radio Carve
Castelo de San Diego

miniatura|Plano do castelo de San Diego a finais do século XVIII.
O **castelo de San Diego** foi un recinto fortificado situado á entrada da baía da Coruña. Foi construído entre 1606 e 1636, e xunto co castelo de Santo Antón formaba parte do complexo defensivo da cidade. Inicialmente chamouse castelo de San Gaspar, aínda que a partir de 1644 xa se coñeceu como castelo de San Diego.

Segundo a descrición do cronista José Cornide, tratábase dunha construción poligonal adaptada ao saínte rochoso no que se asentaba, con dúas plataformas de artillaría e distintas dependencias agrupadas no centro, nas que se atopaban os corpos de garda, o almacén, a capela, a polvoreira e o cuartel. Este forte abaluartado contaba cunha dotación artilleira de 30 canóns.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Castillo San Diego 1755 A Coruña
* Imaxes
* ¿Dónde estaba el Castillo de San Diego de A Coruña?
Pokémate

***Pokémate*** (ポケメ～ト) é unha aplicación de *Pokémon* para a serie NTT DoCoMo FOMA 900i dos teléfonos móbiles desenvolvida por Square Enix. Foi anunciada en abril de 2006 como unha aplicación de mensaxería con temática de Pokémon que se lanzaría ese verán no Xapón, e finalmente foi lanzada o 5 de xuño como un xogo baseado nun sistema de mensaxería. A aplicación permite ó xogador coidar Pokémon e comunicarse cos seus amigos. O Pokémon debe ser capturado primeiro coas Poké Balls, das cales o xogador ten un número limitado. Nun principio a aplicación era de balde, mais para ter máis Pokémates, Poké Balls e outras características requiríase unha subscrición mensual cun prezo de 210 iens. O xogo só foi distribuído no Xapón, e o servizo foi descontinuado un ano e medio despois do lanzamento, en xaneiro de 2008.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Pokémate* en Square Enix
Eurovision: Europe Shine a Light

***Eurovision: Europe Shine a Light***, foi un programa de televisión que se emitiu en directo, organizado pola Unión Europea de Radiodifusión (UER) e polos entes de radiodifusión dos Países Baixos: AVROTROS, Nederlandse Omroep Stichting (NOS) e Nederlandse Publieke Omroep (NPO). Este espazo foi o encargado de substituír a LXV edición do Festival de Eurovisión 2020, que estaba prevista para que se celebrase na cidade de Rotterdam (Países Baixos), pero foi cancelada por mor da pandemia de COVID-19.

O evento foi emitido desde a cidade neerlandesa de Hilversum o día 16 de maio de 2020. A súa duración foi de aproximadamente dúas horas. Ademais, foi presentado por Chantal Janzen, Edsilia Rombley e  Jan Smit, que xa foran elixidos anteriormente para presentar a edición do Festival de Eurovisión 2020, antes de que este fora cancelado.
 	
## Antecedentes 
Como a LXV edición do Festival de Eurovisión 2020 non se ía a poder celebrar debido ao brote de enfermidade por coronavirus 2019 (COVID-19), a UER decidiu organizar o programa de televisión *Eurovision: Europe Shine a Light* como alternativa. O nome deste programa foi inspirado pola canción «Love Shine a Light» da banda anglo-estadounidense Katrina & the Waves, a cal gañou o Festival de Eurovisión 1997 (XLII edición).

Esta foi a cuarta vez que a UER organizou un programa especial no formato de Eurovisión, logo dos especiais preparados para o 25°, 50º e 60º aniversario do festival: *Songs of Europe* (celebrado o 22 de agosto de 1981 en Mysen, Noruega), *Congratulations: 50 years of the Eurovision Song Contest* (celebrado o 22 de outubro de 2005 en Copenhague, Dinamarca) e ''Eurovision Song Contest's Greatest Hits'' (celebrado o 31 de marzo de 2015 en Londres, Reino Unido). Cabe destacar que, do mesmo xeito que este último, o especial de 2020 foi un certame non competitivo.

## Formato 
[miniatura|Os presentadores previstos para o Festival de Eurovisión 2020, [Chantal Janzen, Jan Smit e Edsilia Rombley.]]
Durante o programa, as 41 cancións que foran elixidas para participar no Festival de Eurovisión 2020 foron homenaxeadas nun formato non competitivo. Xuntos, todos os artistas interpretaron a canción "Love Shine a Light" desde os seus respectivos países de orixe. Tamén foron invitados varios participantes de edicións anteriores e os fans enviaron fragmentos de vídeo cantando "What's Another Year?" de Johnny Logan, vencedor do Festival de Eurovisión 1980 na Haia.

## Localización 
O 1 de abril de 2020, Hilversum foi confirmada como cidade anfitrioa do evento, co Studio 21 en Media Park como sede do espectáculo.

## Contidos
### Actuacións 
O programa contou con actuacións dos seguintes artistas de Eurovisión:

### Mostra das cancións de 2020 
O programa tamén mostrou aos artistas e as cancións que previstas para o Festival de Eurovisión 2020 con breves extractos dos vídeos musicais ou representacións das cancións, xunto con mensaxes dos propios artistas sobre a situación excepcional causada pola pandemia. A orde foi a seguinte:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Festival de Eurovisión 2020
P. J. Hairston

**Samuel Peterson "P. J." Hairston Jr.**, nado o 24 de decembro de 1992 en Greensboro, Carolina do Norte, é un ex xogador estadounidense de baloncesto profesional.

## Traxectoria 
O 26 de xuño de 2014, Hairston foi seleccionado na 26ª posición do Draft da NBA de 2014 polos Miami Heat, e foi traspasado inmediatamente ós Charlotte Hornets. O 30 de xuño de 2015, Hairston uniuse de novo ós Hornets para Liga de Verán da NBA de 2015.

O 16 de febreiro de 2016, Hairston foi traspasado ós Memphis Grizzlies nun traspaso entre tres equipos que tamén incluíu ós Miami Heat.

O 30 de setembro de 2016, Hairston asinou cos Houston Rockets, pero foi cortado o 24 de outubro de 2016. Sete días máis tarde, fichou polos Rio Grande Valley Vipers, o afiliado dos Rockets na NBA D-League.

Hairston anunciou a súa retirada coma xogador profesional en 2018, tras unha tempada sen xogar.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Estatísticas en Basketball-Reference.com
Estribo

[miniatura|Estribo moderno empregado en carreiras de [enduro ecuestre|250x250px]]
Os **estribos** son pezas de formas diversas que permiten que o xinete dun cabalo introduza os pés nelas para afianzarse mentres cabalga. Fixados á sela, permiten unha maior seguridade e comodidade, tanto para o cabalo como para o xinete, que pode así controlar mellor a súa montura.

Tamén se atopan noutros vehículos, como nos vagóns De alí pasaron á China arredor do ano 300, a Corea e ao Xapón. Os hunos introducíronos en Persia no século IV e en Europa contra o século V, aínda que non hai noticias da súa adopción pola cabalaría imperial romana ata aproximadamente un século máis tarde, xa despois da caída do imperio de occidente. Á súa vez, os árabes tomárono dos persas e dos bizantinos.

Pola súa banda, os invasores xermanos do Imperio Romano adoptaron rapidamente o uso dos estribos. Isto mellorou a eficacia da súa cabalaría ata o punto de que foi unha das causas da derrota dos romanos na batalla de Adrianópole (378), e do ocaso do modelo clásico da lexión romana, provocando unha crise militar sen precedentes. O estribo, que permitía ao xinete loitar con comodidade e maximizaba o impacto da carga, iniciara unha nova era en Europa, a da cabalería pesada, que dominou os campos de batalla medievais durante máis de mil anos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* Barua, Pradeep (2005). *The State at War in South Asia*. Nebraska: University of Nebraska Press. .
* Chamberlin, J. Edward (2007). *Horse: How the Horse Has Shaped Civilizations*. Moscova: Olma Media Group. .
* *Encyclopedia of Indian Archaeology* (Volume 1). Edited by Amalananda Ghosh (1990). Massachusetts: Brill Academic Publishers. .
*
* Lazaris, Stavros, "Considérations sur l’apparition de l’étrier : contribution à l’histoire du cheval dans l’Antiquité tardive", in: *Les équidés dans le monde méditerranéen antique. Actes du colloque international organisé par l’École française d’Athènes, le Centre Camille Julian et l’UMR 5140 du CNRS (Athènes, 26-28 Novembre 2003)*, A. Gardeisen (ed.), Lattes, 2005, p.&nbsp;275-288 https://cnrs.academia.edu/stavrosLazaris/Papers/1799429/_Considerations_sur_lapparition_de_letrier_contribution_a_lhistoire_du_cheval_dans_lAntiquite_tardive_
* Woods, Michael & Woods, Mary B. (2000). *Ancient Transportation: From Camels to Canals*. Minnesota: 21st century Books. .
### Ligazóns externas 
* "The invention and influences of stirrup"
* "Saddle, Lance and Stirrup"
* "Treeless Saddles" 
* "The History of Western Leather Spurs and Spur Straps, Cuffs, Chaps, Chinks and Saddles." 
* "History of the Saddle."
Pokémon Conquest

***Pokémon Conquest***, coñecido no Xapón como , é un videoxogo de rol táctico desenvolvido por Tecmo Koei, publicado por The Pokémon Company e distribuído por Nintendo para a consola Nintendo DS. O xogo é un crossover entre a serie de videoxogos de *Pokémon* e a serie ''Nobunaga's Ambition''. Comercilizouse no Xapón o 17 de marzo de 2012, en América do Norte o 18 de xuño de 2012, e en Europa o 27 de xullo de 2012.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*  
*
Fine Line (álbum)

***Fine Line*** é o segundo álbum de estudio do compositor e cantante inglés Harry Styles, lanzado o 13 de decembro de 2019 a través de Columbia e Erskine Records. A temática do álbum inclúe a excitación inicial de coñecer a alguén, as roturas e "ter sexo e sentirse triste", segundo declarou o propio Styles. A gravación foi descrita como pop rock, con elementos de pop progresivo, pop psicodélico, folk, soul, funk e indie pop.

O álbum componse de seis sinxelos, "Lights Up", "Adore You", "Falling", "Watermelon Sugar", "Golden" e "Treat People with Kindness", e debutou no número 3 de UK Albums Chart e no número 1 de *Billboard* 200, converténdose no segundo número 1 consecutivo de Styles nos Estados Unidos. O álbum tivo as terceiras mellores vendas nunha semana do ano 2019 e rompeu o récord como o mellor debut dun artista masculino británico dende Nielsen SoundScan, vendendo 478&nbsp;000 unidades. Foi certificado co dobre platino nos Estados Unidos.

## Notas
Aunessilta

O **Aunessilta** é unha ponte situada no barrio de Kämmenniemi, no antigo concello de Teisko, na actual a cidade de Tampere (Finlandia), cruzando o Aunessillansalmi. Ten unha lonxitude total de 46,7&nbsp;m e unha abertura libre de 19&nbsp;m.

## Notas
Pokémon Battle Trozei

, lanzado como ***Pokémon Link: Battle!*** en Europa e Australia, é un videoxogo de crebacabezas de temática *Pokémon* desenvolvido para a Nintendo 3DS, sendo a secuela de *Pokémon Trozei!* para Nintendo DS. Comercializouse a través de Nintendo eShop no Xapón o 12 de marzo de 2014, en Europa o 13 de marzo de 2014, en Australia o 14 de marzo de 2014 e en América do Norte o 20 de marzo de 2014. O xogo inclúe os 718 Pokémon coñecidos daquela.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Mosteiro, Mosteiro, Guntín

**Mosteiro** é un lugar da parroquia de Mosteiro no concello lucense de Guntín na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2020 tiña 7 habitantes (5 homes e 2 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Mosteiro 
### Parroquias de Guntín 
## Notas
Xubín, Razamonde, Cenlle

**Xubín** é un lugar da parroquia de Razamonde no concello ourensán de Cenlle, na comarca do Ribeiro. Segundo o IGE, en 2022 tiña 43 habitantes (23 homes e 20 mulleres).

Está situado xunto á estrada N-120 que une Vigo e Ourense.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Razamonde 
### Parroquias de Cenlle 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cenlle
The Air Force

***The Air Force*** é o quinto álbum de estudio da banda estadounidense de rock experimental Xiu Xiu, publicado o 12 de setembro de 2006 a través do selo 5 Rue Christine. O disco foi producido por Greg Saunier de Deerhoof, que tamén toca no álbum cos membros do grupo Caralee McElroy e Jamie Stewart. 

## Produción 
Stewart dixo que o ano foi "un dos primeiros non dominados por traxedias persoais" e que o álbum trata sobre "facer a outra xente sentirse mal" en vez de sentirse mal el mesmo. As súas principais temáticas son "culpa e sexo en oposición a pena e sexo". Stewart considerouno o seu mellor e máis consciente álbum pop. Dixo que a banda estaba obsesionada co *Blue Album* de Weezer e *The Queen Is Dead* de The Smiths mentres estaba de xira, aínda que o propio disco non reflicte particularmente estes traballos.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Oh No

***Oh No*** é o décimo segundo álbum de estudio da banda estadounidense de rock experimental Xiu Xiu, publicado o 26 de marzo de 2021 a través do selo Polyvinyl. É descrito como un "álbum de duetos". O seu sinxelo principal, "A Bottle of Rum", no que participa Liz Harris, lanzouse o 27 de xaneiro de 2021.

## Listaxe de cancións 
Todos os temas compostos por Xiu Xiu (Angela Seo e Jamie Stewart), agás onde se indique.

**Notas**
* "One Hundred Years" é unha versión do tema do mesmo nome de The Cure.

## Notas
Tabela de Saqqara

A **Tableta de Saqqara**, agora no Museo Exipcio do Cairo, é un antigo gravado en pedra que sobrevive do período Ramesside de Exipto que presenta unha lista de faraóns. Atopouse en 1861 en Saqqara, na tumba de Tjenry (ou Tjuneroy), un oficial ("sacerdote lector principal" e "supervisor das obras de todos os monumentos reais") do faraón Ramsés II. 

A inscrición lista cincuenta e oito reis, desde Anedjib e Qaa (Primeira dinastía) ata Ramsés II (XIX Dinastía), en orde cronolóxica inversa, omitindo "gobernantes do Segundo Período Intermedio, os Hicsos e aqueles gobernantes ... que estiveran preto do herexe Akhenatón". 

Os nomes (rodeados cada un por un bordo coñecido como cartucho), dos que só sobreviven corenta e sete, están moi danados. Como ocorre con outras listas de reis exipcios, a Tabela de Saqqara omite certos reis e dinastías enteiras. A lista conta cara a atrás desde Ramsés II ata o punto medio da Primeira Dinastía, agás as Undécima e XII Dinastías, que atópanse invertidas. En 1865 publicouse unha coñecida fotografía da lista de reis. As imaxes detalladas e de alta resolución pódense ver en liña e dentro do libro *Inside the Egyptian Museum with Zahi Hawass.* 

thumb | 800px | center | Debuxo da Lista de Reis de Saqqara baseado en fotografías e debuxos de 1864-65.

## Reis na lista 
Os nomes están ordenados en orde cronolóxica inversa desde a parte superior dereita ata a parte inferior esquerda, xa que estaban destinados a ser lidos. 

## Outras lista reais 
* Lista Real de Abidos
* Lista real de Karnak
* Lista real de Turín
* Lista real de Medinet Habu

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Auguste Mariette: *La table de Saqqarah* in *Revue Archeologique Vol 10*, París 1864, p.&nbsp;168-186, Pl. 17
* Emmanuel de Rougé: *Album photographique de la mission remplie en Égypte*, París 1865, Photographs, No. 143-145
* Auguste Mariette: *Monuments divers recueillis en Égypte et en Nubie (Tables)*, París 1872, Vol. II, Pl. 58
* Eduard Meyer: *Ägyptische Chronologie*, Pl. 1, (Berlin 1904)
Isamu Akasaki

**Isamu Akasaki** (en ), nado o 30 de xaneiro de 1929, e finado o 1 de abril de 2021, foi un enxeñeiro e físico xaponés, galardoado co Premio Nobel de Física no ano 2014, especializado no eido dos semicondutores, coñecido pola invención dos LED azuis mediante unha xunción P–N de nitruro de galio (GaN) en 1989.

Por este e outros éxitos, Akasaki foi galardoado con moitos premios de gran prestixio, tales como o Premio Kyoto de Tecnoloxía Avanzada en 2009, e a Medalla Edison IEEE en 2011. Tamén foi galardoado co premio Nobel de Física de 2014, xunto con Hiroshi Amano e Shuji Nakamura, "pola invención de díodos emisores de luz azul eficientes, que permitiron o desenvolvemento de fontes de luz azul enerxeticamente eficientes". En 2021, Akasaki, foi galardoado co Premio Raíña Isabel de Enxeñaría "pola creación e desenvolvemento de iluminación LED, constituentes da base de toda a tecnoloxía de iluminación de estado sólido".

## Notas
Shi Jian 2A

**Shi Jian 2A** ou **SJ 2A** foi un satélite artificial da China lanzado o 19 de setembro de 1981 a bordo dun foguete Feng Bao 1 desde o Centro de Lanzamento de Satélites de Jiuquan xunto cos satélites Shi Jian 2 e Shi Jian 2B.

## Características 
SJ 2A foi deseñado pola Academia China de Tecnoloxía Espacial (CAST, en inglés). Tiña unha masa de 28 kg e foi lanzado para estudar a ionosfera terrestre usando unha baliza transmisora para medir a distribución de densidade dos electróns na ionosfera. A baliza funcionaba a frecuencias de entre 40,5 e 162 MHz. O satélite reentrou na atmosfera o 6 de outubro de 1982. Un satélite idéntico non chegou a órbita nun lanzamento anterior, polo que SJ-2A pode considerarse o seu sucesor.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Shi Jian 1
*Shi Jian 2
*Shi Jian 2B
*Shi Jian 4
*Shi Jian 5
*Shi Jian 6
*Shi Jian 7
*Shi Jian 8
*Shi Jian 9A
*Shi Jian 9B
*Shi Jian 10
*Shi Jian 11
*Shi Jian 12
*Shi Jian 13
Judy Sullivan

**Judy Shanaberger Sullivan,** nada en 1943, é unha enxeñeira biomédica que traballou para a NASA durante as misións Apolo 11, Apolo 10, Apolo 9, Apolo 8 e Gemini 12. Para as misións Apolo 9 e Apolo 11, foi enxeñeira biomédica. Foi a única muller no seu departamento e unha das poucas mulleres que traballaban para a NASA nun posto técnico nesa época. Foi a primeira muller enxeñeira contratada pola NASA para as probas de naves espaciais.

## Traxectoria 
Sullivan (entón Shanaberger) asistiu á Universidade Estatal de Jacksonville en Alabama, sendo a mellor estudante da súa clase de secundaria, tamén en Alabama. Licenciouse en bioloxía e especializouse en química e matemáticas. Decidiu que quería estudar matemáticas e ciencias despois de escoitar un discurso do presidente John F. Kennedy no que alentou a máis escolares a estudar enxeñaría, ciencias e matemáticas. Sullivan  graduouse no segundo lugar da súa clase na universidade. Foi a enxeñeira biomédica líder da misión Apolo 11 e a única muller que axudou a Neil Armstrong no laboratorio de traxes antes do lanzamento. Sullivan estaba na sala de control para o lanzamento de 1969, controlando os sistemas biomédicos; aínda que non puido ver o lanzamento, Sullivan comentou sobre o acontecemento "O meu asento retumbaba e sabías que algo poderoso estaba a suceder". Sullivan verificaba o funcionamento dos instrumentos de telemetría médica pouco despois de que fosen conectados aos astronautas durante o proceso adaptación e de vestimenta. Máis adiante no voo, a responsabilidade desa telemetría trasladouse ao centro de Houston.

Sullivan foi citada nunha noticia da época dicindo:Os astronautas levan os nosos sensores adheridos aos seus corpos durante as principais probas das naves espaciais e durante o voo. Estes sensores controlan os latexos do seu corazón, realizan electrocardiogramas e controlan a frecuencia e a profundidade da respiración.

Durante as probas da nave espacial e os lanzamentos en vivo no KSC, un médico residente e eu, como enxeñeira biomédica, sentámonos nas consolas e supervisamos os datos biomédicos.

O médico avalía o estado físico do tripulante, e eu, o funcionamento do sistema biomédico.

Sullivan non tiña un título en enxeñaría, pero a política da NASA nese momento permitíalle ser clasificada segundo o seu expediente universitario.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Lorenzo, Nieves; Calvo, Encina  (18 de abril de 2020). «Ellas nos llevaron a la Luna». *Ciencia, Técnica y Mainstreaming Social* **0** (4): 61-68. ISSN 2530-7924. doi:10.4995/citecma.2020.12764
* 
*Elas, levarónnos ao espazo. 2022 ISBN: 978-84-8158-952-8

### Outros artigos 
* Mulleres na NASA

### Ligazóns externas 
* Exposición "As mulleres que nos levaron á Lúa"
*Judy Sullivan, una más en la sala de control de la NASA no blog *Mujeres con Ciencia*
Pablo Ferreiro

**Pablo Ferreiro Costas,** nado o 24 de xuño de 1998 en Lugo, é un xogador de baloncesto galego. Xoga na base no Oviedo CB da LEB Ouro.

## Traxectoria 
Formouse nas filas do Estudiantes de Lugo, na Liga EBA, equipo vencellado ao CB Breogán, ata que en 2016 fichou polo Básquet Coruña. Xogou co equipo coruñés na LEB Ouro e as súas boas actuacións fixeron que o club renovase o seu contrato en dúas ocasións. En 2018, o base lucense cumpriu o seu terceiro ano de laranxa con apenas 20 anos.

O 2 de setembro de 2020 fíxose oficial a súa incorporación ao Oviedo CB da LEB Ouro, despois de catro tempadas formando parte do equipo galego.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador no sitio web da Federación Española de Baloncesto .
Rodrigo Seoane

**Rodrigo Seoane Rodicio**, nado en Ourense o 16 de agosto de 1999, é un xogador de baloncesto galego, que xoga de ala . Actualmente xoga no Basket Navarra da Liga LEB Prata, cedido polo UCAM Murcia.

## Traxectoria 
Formouse nas categorías inferiores do Club Ourense Baloncesto e durante as tempadas 2015-2016 e 2016-2017 xogou no filial deste club na Liga EBA, cunha media na última tempada de 12 puntos e 6 rebotes por partido.

En agosto de 2017, o ala comprometeuse co UCAM Murcia da Liga ACB ata 2021, incorporándose ao equipo filial da Liga EBA e comezando os seus estudos universitarios na Universidade Católica de Murcia, patrocinador principal do equipo. Durante as tempadas 2017-18 e 2018-19 xogou no UCAM Murcia B da Liga EBA, facendo unha media de 13 puntos e cinco rebotes por partido, con 13 de valoración.

No verán de 2019 o UCAM Murcia cedeuno por unha tempada ao Peixefresco Marín, recentemente ascendido á LEB Ouro.

En agosto de 2020 foi cedido de novo, esta vez ao Basket Navarra Club da Liga LEB Prata.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil do xogador en ACB. COM
Miguel Juane

**Miguel Juane Sánchez**, nado o 17 de xuño de 1965 en Vigo, é un avogado e ex xogador de baloncesto galego. Con 2,00m de altura, a súa posición natural era a de ala. Foi internacional coa selección española.

Dende setembro de 2023 é o Xuíz Único do Comité de Apelación da FGB.

## Traxectoria 
### Traxectoria deportiva 
Comezou a súa carreira no baloncesto no Club Bosco da Coruña, co que competiu na Primeira B (segundo nivel do baloncesto español) dende 1982. No verán de 1985 fichou polo Obradoiro, da mesma categoría, no que militou dúas tempadas baixo a batuta de Pepiño Casal. 

En 1987 marchou xunto con Ricardo Aldrey para o OAR Ferrol, tamén da Primeira B, onde se reencontrou con Alberto Abalde que fixera o mesmo camiño a tempada anterior. O equipo ferrolán, no que destacaba tamén Anicet Lavodrama, conseguiu regresar á Liga ACB ese mesmo ano. Juane debutou na máxima categoría do baloncesto español na tempada seguinte e ao remate desta deixou o club verde para ingresar polo Valladolid, nunha polémica fichaxe ao negarse o presidente do club ferrolán, Juan Fernández, a deixalo libre. Foi o primeiro deportista español en romper o seu contrato unilateralmente acolléndose ao famoso Real Decreto 1006/85, e en pagar a cláusula de rescisión, que foi dun millón de pesetas. 

Nas dúas campañas nas que militou no Valladolid, o club púrpura e dourado realizou dúas das mellores actuacións da súa historia, acadando a sexta e a sétima praza da liga respectivamente e xogando unha final da Copa Príncipe de Asturias. Foi titular naquel equipo, no que militaban entre outros Arvydas Sabonis, Valdemaras Chomičius e Miguel Ángel Reyes, e fixo unha media de 11 puntos.

### Tras a retirada deportiva 
Licenciado en Dereito, tras deixar o baloncesto exerceu como avogado no seu propio bufete na Coruña e Vilagarcía. Especializouse no campo do deporte e foi presidente do Comité Galego de Disciplina Deportiva entre 2012 e 2020, presidente da Asociación Galega de Dereito Deportivo entre 2016 e 2020, membro do Tribunal de Arbitraxe, mediador do COE e vicepresidente da Asociación Española de Mediación Deportiva.

En 1999 formou parte do equipo xudicial que tomou as rendas do Atlético de Madrid por orde da Audiencia Nacional, tras a destitución de Jesús Gil. En 2009 foi presentado como director xeral do Obradoiro, na súa nova etapa na ACB.

En marzo de 2021 converteuse no novo secretario do Consello de Administración do Deportivo da Coruña, despois de que Abanca forzase a saída do presidente Fernando Vidal, sendo substituído por Antonio Couceiro. Ocupou dito cargo ata que todo o Consello foi cesado ao remate da tempada 2022/23, tralo fracaso na promoción de ascenso a Segunda. En setembro de 2023 pasou ocupar o cargo de Xuíz Único do Comité de Apelación da Federación Galega de Baloncesto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha de Juane na web da ACB .
Arboretum de Hatanpää

O **Arboretum de Hatanpää** (en finés como **Hatanpään arboretum**, e oficialmente **Hatanpäänpuisto-Arboretum**) é un parque situado no barrio de Hatanpää, na cidade de Tampere (Finlandia). O parque, situado a tres quilómetros ao sur do centro da cidade, foi creado na década de 1970 nos terreos da casa señorial de Hatanpää e comprende tres zonas diferenciadas. O Arboretum é unha popular área de recreación, e o seu xardín de rosas é unha das súas atraccións.

No o lado do parque se encontra o hospital de Hatanpää.

## Notas
Hendrik Enno van Gelder (arquiveiro)

: *Para o numismático con nome e apelido coincidentes, véxase Hendrik Enno van Gelder (numismático)*

**Hendrik Enno van Gelder**, nado o 16 de febreiro de 1876 en Ámsterdam e finado o 24 de xuño de 1960 na Haia, foi un arquiveiro e director de museo neerlandés.

## Traxectoria 
### Orixe familiar
Hendrik Enno pertencía a unha dinastía de empresarios. O seu pai era Jan Gerrit van Gelder (1850-1917), ata 1899 membro da compañía H. E. van Gelder, dedicada á serraxe e á comercialización de madeira; e a súa nai Jeannette Agnes Beets (1852-1928), filla do profesor Nicolaas Beets (1814-1903).

No *gymnasium* de Ámsterdam cursou o ensino secundario entre 1888 e 1894.

En 1918 creouse o Servizo Municipal de Artes e Ciencias, entidade que abranguía os monumentos, o arquivo municipal (ata 1923) e tamén as coleccións do *Haags Gemeentemuseum*. Van Gelder converteuse no director deste servizo desde a súa creación e ata a súa xubilación en 1941. Nese período construíuse o edificio do museo municipal, do que se encargou o arquitecto Hendrik Petrus Berlage, que se inaugurou en 1935.
* (1957): Doutor *honoris causa* pola Universidade de Ámsterdam.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* De Jong, A. A. M. (1979). "Gelder, Hendrik Enno van (1876-1960)". En *Biografisch Woordenboek van Nederland*, 1. A Haia.
* Wijsenbeek, L. J. F. (1964). "Hendrik Enno van Gelder (Amsterdam, 16 februari 1876-'s-Gravenhage, 24 juni 1960)". En *Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde 1964*. Páxinas 42-46.

### Outros artigos 
* Hendrik Enno van Gelder (numismático)
Lucy Hay

**Lucy Hay**, de solteira **Percy,** nada en 1599 e finada o 5 de novembro de 1660, condesa de Carlisle, foi unha cortesá inglesa coñecida pola súa beleza e enxeño. Estivo involucrada en moitas intrigas políticas durante a guerra civil inglesa .

## Traxectoria 
Foi a segunda filla de Henry, conde de Northumberland (o famoso "Conde Meigo") e a súa esposa Lady Dorothy Devereux. En 1617, converteuse na segunda esposa de James Hay, primeiro conde de Carlisle. Varios escritores inspiráronse nela, incluídos Thomas Carew, William Cartwright, Robert Herrick e Sir John Suckling, e por Sir Toby Matthew.

En 1626, foi nomeada dama da alcoba da raíña de Inglaterra, Henriqueta María.  Pronto se converteu nun favorito da raíña, e participou en dúas das súas famosas masque xogadas. 

esquerda|miniatura| Lucy Carlisle, gravado de Pieter de Bailliu o Mozo
Era unha figura destacada na corte do rei Carlos I. Un escándalo contemporáneo converteuna sucesivamente na amante de Thomas Wentworth, primeiro conde de Strafford, e de John Pym, o seu opoñente parlamentario. Strafford valorábaa moito, pero despois da súa morte en 1641, dedicouse a Pym e aos intereses dos líderes parlamentarios, a quen comunicou os plans e plans máis secretos do rei. 

O seu maior logro foi a oportuna revelación ao seu primo Robert Devereux, terceiro conde de Essex, sobre o arresto previsto polo rei dos cinco membros do Parlamento longo en 1642, o que permitiu que Essex e os demais escapasen. Con todo, parece servir a ambas as partes simultaneamente, traizoando as comunicacións de ambas as partes e facendo un dano considerable ao inflamar as animosidades políticas. 

En 1647, uniuse aos intereses do partido presbiteriano moderado, que se reuniu na súa casa, e na segunda guerra civil mostrou un gran celo e actividade na causa real, empeñando o seu colar de perlas por £ 1500 para recadar diñeiro para as tropas de Lord Holland, establecendo comunicacións co príncipe Carlos durante o seu bloqueo do Támese e converténdose en intermediaria entre as dispersas bandas de realistas e a raíña. Como resultado, ordenouse o seu arresto o 21 de marzo de 1649, e foi encarcerada na Torre de Londres, onde mantivo unha correspondencia en código co rei a través do seu irmán, Lord Percy, ata que Carlos foi a Escocia.

Foi posta en liberdade baixo fianza o 25 de setembro de 1650, pero parece que nunca recuperou a súa antiga influencia nos consellos realistas e morreu pouco despois da Restauración.

## Na literatura 
François de La Rochefoucauld mencionou nas súas *Memorias* unha anécdota que lle contou Marie de Rohan, na que Lucy Hai roubou uns pendentes de diamantes (un agasallo do rei de Francia a Ana de Austria) que a raíña lle deu a George Villiers, primeiro duque de Buckingham do duque como vinganza porque a amou antes de amar á raíña de Francia. Alexandre Dumas usou máis tarde toda esta historia e, probablemente baseou a Milady de Winter en Lucy Carlisle na súa novela de 1844 *Os tres mosqueteiros* .

Ela foi o tema do poema subido de ton de Sir John Suckling *Sobre o paseo de My Lady Carlisle en Hampton Court Garden* .

## Notas 
 

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Guerra civil inglesa
Hendrik Enno van Gelder

**Hendrik Enno van Gelder** pode estar referido a:

* **Hendrik Enno van Gelder** (1876-1960), arquiveiro e director de museo neerlandés;
* **Hendrik Enno van Gelder** (1916-1998), numismático neerlandés, sobriño do anterior.
Banda dos Catro

A  foi o nome que recibiu un grupo de altos dirixentes do Partido Comunista da China que foron expulsados do mesmo e postos baixo arresto trala morte de Mao Zedong en 1976, sendo declarados culpables de crimes e abusos cometidos durante a Revolución Cultural. Este feito é considerado como o final deste período histórico da China.

O grupo estaba composto pola viúva de Mao, Jiang Quing, e tres dos colaboradores desta: Zhang Chunqiao, Yao Wenyuan e Wang Hongwen, os cales desempeñaban altos cargos dentro do Goberno da República Popular China nos últimos anos de vida de Mao. Jiang Qing, apoiada por Mao, en 1966 púxose á fronte do aparello cultural do Estado mentres que os outros tres eran altos dirixentes do PCCh en Shanghai.
Ficheiro:Jiang Qing 1976.jpg|Jiang Qing
Ficheiro:1967-07 1967年4月20日北京市革命委员会成立 张春桥-上海革委会主任.jpg|Zhang Chunqiao
Ficheiro:1967-09 1967年 姚文元率队访问阿尔巴尼亚.jpg|Yao Wenyuan (centro)

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Barnouin, Barbara; Changgen, Yu.: *Ten Years of Turbulence. The Chinese Cultural Revolution*. Londres/Nova York: Kegan Paul International, 1993

### Outros artigos 
* Maoísmo
* Revolución Cultural

### Ligazóns externas 
* China - The Four Modernizations, 1979-82. country-studies.com
JoAnn Hardin Morgan

**JoAnn Hardin Morgan,** nada en Huntsville  (Alabama) o 4 de decembro de 1940,  é unha enxeñeira aeroespacial estadounidense que foi pioneira no programa espacial dos Estados Unidos como a primeira enxeñeira muller da NASA e a primeira muller en obter o cargo de Executivo Sénior no John F. Kennedy Space Center. Polo seu traballo na NASA foi galardoada polo presidente dos Estados Unidos Bill Clinton  en 1995 e 1998. Antes do seu retiro en 2003 pasou por diferentes postos de liderado nos 40 anos de programas espaciais da NASA. Morgan foi directora de Relacións Externas e Desenvolvemento de Negocios durante os seus últimos anos no Centro Espacial.

## Traxectoria 
JoAnn Hardin é a maior dos catro fillos de Don e Laverne Hardin, piloto da Armada dos Estados Unidos en Redstone Arsenal durante a segunda guerra mundial. Mentres estaba na secundaria a súa familia mudouse a Titusville (Florida) onde o seu pai traballaba en Cabo Cañaveral como administrador de artillaría no programa de foguetes do Exército dos Estados Unidos. Logo de graduarse na escola secundaria en xuño de 1958 uniuse á Axencia de Mísiles Balisticos da Armada en Cabo Cañaveral como asistente civil  de enxeñaría. No inverno de 1958 inscribiuse na Universidade de Florida en Gainesville onde estudou matemáticas. Durante os veráns continuaba traballando en Cabo Cañaveral baixo a mentoría do enxeñeiro Wernher von Braun. Durante o seu traballo como asistente de enxeñaría tivo experiencia como deseñadora de sistemas de lanzamento de foguetes para os primeiros programas de voo da NASA. Logo de  licenciarse en  Matemáticas pola Universidade de Jacksonville en Alabama en 1963 foi a traballar para a NASA no Centro Espacial John. F. Kennedy como  enxeñeira aeroespacial.

## Centro Espacial John F. Kennedy 
esquerda|miniatura|JoAnn Morgan durante o lanzamento do Apolo 11
En 1963 comezou o seu traballo a tempo completo no Centro Espacial Kennedy, sendo a única muller enxeñeira durante moito tempo no lugar. Tamén foi a única muller enxeñeira na sala de lanzamento durante a misión Apolo 11 o 16 de xullo de 1969.

Morgan lembra con humor que "durante os primeiros 15 anos traballaba nun edificio sen baño para mulleres", e "foi un gran día  cando finalmente houbo un".

## Premios e recoñecementos 
* 1995 - foi incluída no Salón da Fama da Muller de Florida.
* 1991 - Recibiu unha medalla de liderado excepcional.
* 1996 - Recibiu o premio "Servizo distinguido" pola Space Coast Chapter of Federally Employed Women.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Mulleres na NASA

### Ligazóns externas 
* JoAnn Morgan, la ingeniera que tenía “combustible de cohete en la sangre
Susan G. Finley

**Susan G. Finley**, nada en California en 1937, é unha científica empregada do Laboratorio de Propulsión a Chorro da NASA, desde xaneiro de 1958, converténdoa na muller que máis serviu na NASA. Dous días previos ao lanzamento do E, Finley empezou a súa carreira no laboratorio como calculadora humana, calculando a traxectoria do lanzamento a man. En JPL, participou na exploración da Lúa, o Sol, todos os planetas e outros corpos no Sistema Solar.

## Traxectoria 
Finley estudou na Scripps College, durante tres anos coa intención orixinal de ser arquitecta. O seu coñecemento de enxeñaría era vasto debido aos seus talentos en matemáticas e computación, así que tentou aprender arte, pero máis tarde descubriu que a enxeñaría estaba no seu futuro. Durante a súa experiencia universitaria, ela estudou humanidades o que lle permitiu ser exitosa como enxeñeira de subsistema. Á idade de 21, abandonou a Scripps College para converterse en enxeñeira cun grupo de termodinámica en Convair en Pomona, California.

## Carreira 
En 1958, Susan Finley comezou no Laboratorio de Propulsión a Chorro en Pasadena, California, como calculadora humana.
* 2009 "Receiver filters and records IF analog signals," National Aeronautics and Space Administration
* 2012 "Spacecraft-to-earth communications for Juno and Mars Science Laboratory critical events," IEEE Xplore
* 2013 "Improved spacecraft tracking and navigation using a Portable Radio Science Receiver," IEEE Xplore
* 2013 "Sleuthing the MSL EDL performance from an X band carrier perspective," IEEE Xplore
* 2014 "Design and implementation of a Deep Space Communications Complex downlink array," IEEE Xplore
*2016 "A comparison of atmospheric effects on differential phase for a two-element antenna array and nearby site test interferometer", IEEE Xplore

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Mulleres na NASA
Fandango

O **fandango** é unha composición musical e un baile de pulso ternario. Similar á xota, estivo de moda nos séculos XVII e XVIII.

## Características 
dereita|miniatura|O baile do fandango foi reconstruído a partir dun informante da zona de Muros.

A orixe do fandango é incerta, as primeiras noticias descritivas sobre el indican que se debeu formar a finais do século XVII e popularizarse no XVIII. No sur da Península Ibérica, onde probabelmente se orixinou, comprende diferentes variantes: malagueñas, rondeñas, granadinas e murcianas. Na súa extensión cara ao norte peninsular existe unha gran confusión á hora de definilo, sendo difícil distinguiren a súa música da xota, da que ven a ser unha versión antiga a ritmo máis lento. É probábel que os puntos cos que se bailaba o fandango fosen adaptándose para a súa reutilización nas xotas. De feito o baile faise cos mesmos puntos, aínda que dun xeito máis pausado e case sen saltar.

En Galiza o fandango referénciase por primeira vez na obra *A Gaita Gallega* de Xoán Manuel Pintos onde se menciona xunto a outro baile galego, a muiñeira. Destas mencións pódese deducir que era un baile común na Pontevedra do século XIX. A comezos do século XX, o cancioneiro de Casto Sampedro presenta o fandango como un estilo musical chegado de fora que dificilmente se pode distinguir da xota, e a finais deste mesmo século, na obra *El baile en Galicia* do bailador Juanjo Liñares, afírmase que o baile foi importado polos recrutas que volvían do servizo militar. Este autor contaba nas súas aulas que na súa mocidade chegara a ver bailar o fandango aos vellos da zona da Mariña. Outro folclorista, Manuel Cajaraville, chegou a aprender o baile na década de 1970 axudado por un informante da zona de Muros, o que lle permitiu crear unha representación do mesmo para a Agrupación Folklórica Aturuxo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 

### Ligazóns externas 
* Fandango Muradan - Grupo "O Tarabelo" (2012) - Youtube
Mary Anderson (inventora)

**Mary Anderson**, nada en Alabama o 19 de febreiro de 1866 e finada en Monteagle, Tennessee, o 27 de xuño de 1953, foi unha promotora inmobiliaria, rancheira e viticultora estadounidense. É considerada como a inventora do limpaparabrisas. En novembro de 1903 recibiu a súa primeira patente para un dispositivo de limpeza do parabrisas controlado desde o interior dun vehículo.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Mary Anderson naceu no condado de Greene, Alabama, no inicio da reconstrución en 1866. En 1889 trasladouse coa súa nai viúva e a súa irmá á cidade en pleno auxe de Birmingham, Alabama. Construíu os apartamentos Fairmont na avenida Highland pouco logo de instalarse. En 1893, Mary Anderson mudouse ao oeste de Fresno, California, onde ata 1898 operou un rancho de gando e un viñedo.

### Invención do limpaparabrisas 
Nunha visita á cidade de Nova York no inverno de 1902, Anderson tomou o tranvía e notou que en todo o percorrido o condutor debía deterse e saír continuamente a limpar a sucidade, a auga e o xeo que se impregnaban no parabrisas; tamén observou que deixaba as fiestras semi-abertas debido ás dificultades para manter o parabrisas limpo. Iso facía perder tempo ao propio condutor e aos viaxeiros. Un día despois do primeiro paseo buscou un diagrama do dispositivo de varrido elemental. Cando regresou a Alabama contratou un deseñador para que deseñase un dispositivo de accionamento manual para manter o parabrisas limpo e conseguiu unha compañía local para que producise un modelo de traballo. O seu sistema tiña un único brazo sostido na parte superior e no centro do vidro.

[250px|miniatura|dereita|Un [Ford T modelo de 1921 con limpaparabrisas.]]
En 1905, Anderson tratou de vender os dereitos da súa invención a unha empresa canadense, pero esta rexeitou a súa solicitude argumentando que non consideraba que o invento tivese valor comercial suficiente para que se xustificase comezar a producilo. En medio da súa loita para vender o seu invento, apareceu en escena Henry Ford, quen tomou contacto con este invento, ao parecer, sen ter relación con Anderson. Fiel ao seu destino innovador, interpretou a súa utilidade, que nun principio probou nos Ford T con parabrisas.

Despois de que a patente expirase en 1920 e o negocio da fabricación de automóbiles crecese exponencialmente, o deseño do limpaparabrisas de Anderson converteuse nun equipo estándar. En 1922, Cadillac converteuse no primeiro fabricante de automóbiles en adoptalos como equipo estándar.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Uve, Sandra (2018). *Supermujeres, superinventoras: Ideas brillantes que transformaron nuestra vida*. Madrid: Planeta S.A. .

### Outros artigos 
* Limpaparabrisas
Ensalada de froitas

[miniatura|Ensalada de froitas con [Kiwi (froita)|kiwi, amorodos, arandos, ananás, plátanos e laranxas.]]
Unha **ensalada de froitas** é un prato temperado que consiste na combinación de varias froitas picadas, aderezado normalmente con azucre e que ás veces é servido nun líquido como poden ser o propio zume das froitas, un iogur, nata ou licor.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Historia da ensalada de froitas
Eva Rajo Iglesias

**Eva Rajo Iglesias**, nada en Monforte de Lemos o  8 de novembro de 1972, é unha enxeñeira e investigadora española especializada en Telecomunicacións. Obtivo en 2002 o Premio Extraordinario de Doutoramento pola súa tese en Tecnoloxías das Comunicacións na Universidade Carlos III de Madrid, onde é catedrática e profesora e participa en varios proxectos de investigación.

## Traxectoria 
Licenciouse en 1996 en Enxeñaría de Telecomunicacións na Universidade de Vigo e en 2002 doutorouse na Universidade Carlos III de Madrid na mesma especialidade obtendo o Premio Extraordinario de Doutoramento pola súa tese en Tecnoloxías das Comunicacións.

### Investigación 
A súa actividade docente e investigadora está vinculada ao ámbito da radiofrecuencia (campos electromagnéticos, antenas etc.). As súas liñas de investigación están relacionadas con antenas impresas, estruturas periódicas, superficies artificiais, arrays, matrices de parche de microbanda, circuítos de microondas e metamateriales, así como métodos de optimización aplicados ao electromagnetismo.

Como investigadora, participou en numerosos proxectos do I+D+i financiados por entidades públicas tanto nacionais como internacionais tales como o Ministerio de Ciencia e Innovación, a Comunidade de Madrid e a Comisión Interministerial de Ciencia e Tecnoloxía, entre outros.Ademais, é editora asociada das revistas internacionais *IEEE Antennas and Propagation Magazine* (desde 2009). *IEEE Antennas and Wireless Propagation Letters* (desde 2011) e *Advanced Electromagnetics* (desde 2013).

### Premios e recoñecementos 
*
* Premio de Excelencia 2014 do Consello Social da Universidade Carlos III de Madrid na modalidade de Mozos Investigadores.
* Terceiro premio *Bell Labs Prize* *2014* co proxecto: “Unleash the Wireless Power of your Device: Blended Antenna HUBs for your Unconstrained Mobile Cloud Experience”.
* Titora do *Student Paper Award* na Conferencia International *Symposium on Antennas and Propagation* (ISAP) 2020, Osaka (Xapón).

## Notas
Shi Jian 2B

**Shi Jian 2B** ou **SJ 2B** foi un satélite artificial da China lanzado o 19 de setembro de 1981 a bordo dun foguete Feng Bao 1 desde o Centro de Lanzamento de Satélites de Jiuquan xunto cos satélites Shi Jian 2 e Shi Jian 2A.

## Características 
SJ 2B foi deseñado pola Academia China de Tecnoloxía Espacial (CAST, en inglés). Tiña unha masa de 257 kg e foi lanzado como obxectivo de calibración para radares terrestres. O satélite consistía nunha esfera inflable de 4 m de diámetro unida por un cable de 600 m de longo a unha esfera de metal de 45 cm de diámetro. O satélite reentrou na atmosfera o 26 de setembro de 1981. Un satélite idéntico non chegou a órbita nun lanzamento anterior, polo que SJ-2B pode considerarse o seu sucesor.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Shi Jian 1
*Shi Jian 2
*Shi Jian 2A
*Shi Jian 4
*Shi Jian 5
*Shi Jian 6
*Shi Jian 7
*Shi Jian 8
*Shi Jian 9A
*Shi Jian 9B
*Shi Jian 10
*Shi Jian 11
*Shi Jian 12
*Shi Jian 13
Shi Jian 4

**Shi Jian 4** ou **SJ 4** foi un satélite artificial da China lanzado o 8 de febreiro de 1994 a bordo dun foguete CZ-3A desde o Centro de lanzamento de Xichang.

## Características 
SJ 4 foi lanzado para estudar a contorna da radiación en órbita terrestre. Foi deseñado e construído pola Academia China de Tecnoloxía Espacial (CAST, en inglés). Tiña unha masa de 400 kg e forma de cilindro de 1,6 m de diámetro e 2,1 m de altura. Estabilizábase mediante xiro e levaba seis instrumentos a bordo:

*Un detector de electróns de alta enerxía.
*Un detector de ións pesados e protóns enerxéticos.
*Un analizador electrostático.
*Un monitor de efecto dinámico de eventos únicos.
*Un monitor de eventos únicos.
*Un monitor de potencial en superficies.

O satélite funcionou durante seis meses.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*CZ-3A
*Shi Jian 1
*Shi Jian 2
*Shi Jian 2A
*Shi Jian 2B
*Shi Jian 5
*Shi Jian 6
*Shi Jian 7
*Shi Jian 8
*Shi Jian 9A
*Shi Jian 9B
*Shi Jian 10
*Shi Jian 11
*Shi Jian 12
*Shi Jian 13