open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aveiro

**Aveiro** é unha cidade portuguesa, capital do distrito de Aveiro, na rexión Centro e subrexión do Baixo Vouga, situada a cerca de 58&nbsp;km ao norte de Coímbra. A cidade sitúase na desembocadura do río Vouga, que formará pouco despois a ría de Aveiro.

É sede dun concello con 199,58&nbsp;km² de área, subdividido en 10 freguesías e ten 78 450 habitantes segundo o censo de 2011; dos cales 37 120 son homes e 41 330 son mulleres. O municipio limita polo norte co concello de Murtosa, ao nordeste co de Albergaria-a-Velha, ao leste con Águeda, ao sur con Oliveira do Bairro, ao sueste con Vagos e con Ílhavo, e cunha faixa relativamente estreita de litoral no océano Atlántico, polo oeste.

É un municipio territorialmente descontinuo, visto que comprende algunhas illas na Ría de Aveiro, e unha porción da península costeira con case 25&nbsp;km de extensión que pecha a ría polo Occidente.

## Poboación 
* *No censo de 1864, a freguesía de Nariz, formaba parte do concello de Oliveira do Bairro; pasou a se incorporar ao de Aveiro por mor do decreto de 04/12/1872*
* *Por mor do decreto de 13/01/1898 a freguesia de Ílhavo, que formaba parte do de Aveiro, pasou a crear o novo concello de Ílhavo.*

## Freguesías do concello 
miniatura|Mapa das freguesías de Aveiro.
O concello de Aveiro consta de 10 freguesías:
* Aradas
* Cacia
* Eixo e Eirol
* Esgueira
* Glória e Vera Cruz (esta última é a área orixinal da cidade)
* Oliveirinha
* Requeixo, Nossa Senhora de Fátima e Nariz
* Santa Joana
* São Bernardo
* São Jacinto

## Galería 

Ficheiro:Catedral de Aveiro.jpg|Catedral de Aveiro
Ficheiro:Aveiro Canal.jpg|Vista dunha das canles de Aveiro
Ficheiro:Casa da Cooperativa Agrícola e o porto de Aveiro.jpg|Casa da Cooperativa agrícola en Aveiro
Ficheiro:Casa do Major Pessoa (frente).jpg|Art Nouveau en Aveiro
Ficheiro:Antiga Estacao de Aveiro (14004073072).jpg|Antiga estación de Aveiro
Ficheiro:Aveiro-Moliceiros-1967 08 29.jpg|Moliceiros nas salinas
Ficheiro:Moliceiro (14007276255).jpg|Moliceiro turístico
Ficheiro:Farol de Aveiro.JPG|Faro de Aveiro

## Notas 
## Véxase tamén 
**Ligazóns externas**
* Rede de Museos da Cidade de Aveiro-Museo da Cidade 
* Sitio oficial do Concello -Cámara Municipal- de Aveiro
Brañas de Xestoso

As **brañas de Xestoso** son un espazo natural declarado zona especial de conservación (ZEC) situado nos concellos de Forcarei, Silleda e A Estrada, entre os ríos Ulla, Deza e Umia. O espazo acolle a lagoa Sacra de Olives e o Monte San Sebastián.

## Flora e fauna
### Flora
As brañas de Xestoso comprenden diversos ecosistemas. Nas matogueiras baixas dominan as ericáceas e as leguminosas higrófilas, nas herbeiras dominan as gramíneas, nas turbeiras abundan os liques e os xuncos, mentres que nas zonas de transición cara aos prados húmidos predominan as queirogas, carqueixas e pereiras. Tamén hai rochedos silíceos e carballeiras.

### Fauna
Entre a fauna destaca o miñato, o falcón, a aguia albela, o paporrubio, o sisón, a laverca, a cobra viperina, ademais de diversas especies de ras e sapos.

## Galería de imaxes

Ficheiro:Lagoa Sacra de Olives pano 1.JPG|A Lagoa de Xestoso, nas Brañas de Xestoso
Ficheiro:Lagoa08.JPG|Lagoa en decembro
Ficheiro:Lagoa10.JPG|Lagoa en nadal
Ficheiro:Lagoa09.JPG|A Lagoa de Xestoso

## Notas
Peso da Régua

O **Peso da Régua** (moitas veces chamado simplemente **Régua**) é unha cidade portuguesa no Distrito de Vila Real, Rexión Norte e subrexión do Douro, con cerca de 10.000 habitantes. Está a pé do río Douro.

É sede dun pequeno municipio con 96,12&nbsp;km² de área e 17.987 habitantes (2004), subdividido en 12 freguesías. O municipio limita ao norte cos concellos de Santa Marta de Penaguião e Vila Real, ao Leste con Sabrosa, ao Sur con Armamar e Lamego, ao suroeste con Mesão Frio e ao Oeste con Baião.

O concello foi creado en 1836 por desmembramento de Santa Marta de Penaguião. É tamén coñecida como a capital do viño e da viña. É o centro da rexión demarcada do Douro. Desde aquí os rabelos, pequenos barcos a vela - representados no brasón da cidade-, levantaban áncora carregados de toneis, navegando augas do Douro abaixo ata Porto e Vila Nova de Gaia, onde pasaban a curtirse nas adegas das diferentes casas vinificadoras.

## Freguesías municipais 
As freguesías do Peso da Régua son:
* Canelas
* Covelinhas
* Fontelas
* Galafura
* Godim
* Loureiro
* Moura Morta
* Peso da Régua
* Poiares
* Sedielos
* Vilarinho dos Freires
* Vinhós
Distrito de Vila Real

**Vila Real** é un distrito de Portugal, pertencente á provincia tradicional de Tras-os-Montes e Alto Douro. En 2009 a poboación residente era de 213&nbsp;775 habitantes, e a súa capital é Vila Real.

Limita ao norte con Galiza, ao sur co distrito de Viseu, ao leste co distrito de Braganza  e ao oeste cos distritos do Porto e Braga. Ten unha área de 4.328&nbsp;km², sendo o 11º maior distrito portugués.

## Territorio 
O distrito de Vila Real subdivídese nos seguintes 14 concellos:

* Alijó
* Boticas
* Chaves
* Mesão Frio
* Mondim de Basto
* Montalegre
* Murça
* Peso da Régua
* Ribeira de Pena
* Sabrosa
* Santa Marta de Penaguião
* Valpaços
* Vila Pouca de Aguiar
* Vila Real

Na división do país en unidades territoriais para fins estatísticos (NUTS), o distrito forma parte da Rexión Norte, onde se divide nas subrexións do Douro, de Alto Trás-os-Montes e do Támega.

## Poboación 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Goberno Civil de Vila Real
*Instituto Xeográfico do Exército: distrito de Vila Real (cartografía)
Distrito de Braga

O **distrito de Braga** é un distrito portugués, pertencente á provincia tradicional do Miño. Limita ao norte co distrito de Viana do Castelo e con Galiza, ao leste co distrito de Vila Real, ao sur co distrito do Porto e ao oeste co océano Atlántico. Ten unha área de 2.673&nbsp;km² (15º maior distrito portugués). Poboación residente (2001): 831.368. Capital do distrito: Braga.

## Subdivisións 
O distrito de Braga subdívidese nos seguintes 14 concellos:
* Amares
* Barcelos
* Braga
* Cabeceiras de Basto
* Celorico de Basto
* Esposende
* Fafe
* Guimarães
* Póvoa de Lanhoso
* Terras de Bouro
* Vieira do Minho
* Vila Nova de Famalicão
* Vila Verde
* Vizela

Na actual división principal do país, o distrito encóntrase integrado na Rexión Norte.
Distrito de Viana do Castelo

O **distrito de Viana do Castelo** é un distrito portugués pertencente á provincia tradicional do Minho. Limita polo Norte e polo Leste con Galiza, polo sur co Distrito de Braga e polo oeste co océano Atlántico. Área: 2 255&nbsp;km² (o menor - 18º - dos distritos portugueses). Poboación residente (2001): 250.273 habitantes. Capital de distrito: Viana do Castelo.

O distrito de Viana do Castelo está integrado polos seguintes 10 municipios:

* Arcos de Valdevez
* Caminha
* Melgaço
* Monção
* Paredes de Coura
* Ponte da Barca
* Ponte de Lima
* Valença
* Viana do Castelo
* Vila Nova de Cerveira

Na actual división principal do país, o distrito forma parte da Rexión Norte, onde constitúe a subrexión do Minho-Lima.
Distrito do Porto

O **Porto** é un distrito de Portugal, correspondente ao núcleo da provincia tradicional do Douro Litoral. Limita ao norte co distrito de Braga, ao leste co distrito de Vila Real, ao sur co distrito de Viseu e co distrito de Aveiro, e ao oeste co océano Atlántico. Ten unha área de 2.395&nbsp;km² (17º maior distrito portugués). Poboación residente (2001): 1.781. 826. A capital do distrito é Porto.

O distrito do Porto subdivídese nos seguintes 18 concellos:
* Amarante
* Baião
* Felgueiras
* Gondomar
* Lousada
* Maia
* Marco de Canaveses
* Matosinhos
* Paços de Ferreira
* Paredes, Portugal
* Penafiel
* Porto
* Póvoa de Varzim
* Santo Tirso
* Trofa
* Valongo
* Vila do Conde
* Vila Nova de Gaia

Na actual división principal do país, o distrito intégrase na Rexión Norte, espallándose os seus municipios polas subrexións do Grande Porto, Ave e Tâmega.
Vila Nova de Gaia

**Vila Nova de Gaia** é unha cidade portuguesa no Distrito do Porto, na Rexión Norte e subrexión do Grande Porto, con cerca de 273.100 habitantes. A cidade está localizada na marxe esquerda da foz do río Douro.

## Xeografía e demografía 
É sede dun municipio con 170,82&nbsp;km² de área e 300.868 habitantes (2004), subdividido en 24 freguesías. O concello limita polo norte co municipio do Porto -sepáraos o Douro -, ao nordeste con Gondomar, polo sur con Santa Maria da Feira e Espinho e polo oeste ten litoral no océano Atlántico. Non foi elevada á categoría de cidade ata o 28 de xuño de 1984.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ponte Don Luís I.
Portodemouros

Como topónimo **Portodemouros** pode referirse a::

;En Galiza
***Portodemouros**, parroquia do concello de Vila de Cruces;
***Portodemouros**, lugar da parroquia de Dombodán, no concello de Arzúa.

;Encoro de Galiza
***Encoro de Portodemouros**, encoro entre Arzúa e Vila de Cruces.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Matosinhos

**Matosinhos** é unha cidade portuguesa do Distrito do Porto, na Rexión Norte e subrexión do Grande Porto. Ten unha poboación de 175.478 habitantes (2011) e unha superficie de 62,30 km². O concello limita ao norte co municipio de Vila do Conde, ao nordés con Maia, ao sur co do Porto e ao oeste ten costa co océano Atlántico. O concello era chamado *Bouças* ata 1909. Ata o liberalismo constituía o *Juzgado de Bouças*.

## Freguesías 
* Custóias
* Guifões
* Lavra
* Leça da Palmeira
* Leça do Balio, anteriormente *Leça do Bailio*
* Matosinhos
* Perafita
* Santa Cruz do Bispo
* São Mamede de Infesta
* Senhora da Hora

## Cidades irmandadas 
* Mérignat 
* Vilagarcía de Arousa 
* Congonhas 
* Angolares 
* Mansoa 
* Nacala 

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Câmara Municipal de Matosinhos
Pacto de Aceiro

O **Pacto de Aceiro** foi un pacto político e militar firmado o 22 de maio 1939 en Berlín, entre Benito Mussolini por Italia e Adolf Hitler pola Alemaña nazi, no que se establecía o apoio mutuo en caso de guerra. O Fascismo italiano e o Nacionalsocialismo alemán uníanse nunha fronte común para a conquista de Europa.

Este Pacto foi cumprido a partir do 1 de setembro de 1939, cando se iniciou a segunda guerra mundial.
Antonio Ruíz de Padrón

**Antonio José Ruíz de Padrón**, nado en San Sebastián de la Gomera o 9 de novembro de 1757 e finado en Vilamartín de Valdeorras o 8 de setembro de 1823, foi un sacerdote, ilustrado e liberal, e deputado nas Cortes de Cádiz.

## Traxectoria 
Naceu na illa de La Gomera, nas Canarias. Profesou como monxe franciscano en La Laguna, en Tenerife.

En 1784 embarcou con destino a América, pasando primeiro a Cuba e logo, a consecuencia dunha tormenta mariña, chegou aos nacentes Estados Unidos de América, en concreto a Filadelfia, onde tratou con dous grandes ilustrados: Benjamin Franklin e George Washington. Durante a súa estadía norteamericana escribiu unha primeira alegación contra a Inquisición española.

De volta a España, e logo de secularizarse, gañou por concurso o curato da parroquia leonesa de Quintanilla de Somoza, dependente do bispado de Astorga, que tivo a cargo entre 1802 e 1807. Nese ano último pasou a ser abade da parroquia galega de Vilamartín de Valdeorras, dependente tamén de Astorga, e que gañou igualmente por concurso.

En plena Guerra de Independencia, Ruíz de Padrón foi elixido, en 1811, deputado para as Cortes de Cádiz polas Illas Canarias. Padrón, que vivía en Vilamartín, alcanzou desde aí Portugal, país que atravesou ata chegar á urbe gaditana. Alí distinguiuse polos seus discursos contra o Voto de Santiago (12 de outubro de 1812) e en favor da supresión da Inquisición española (28 de xaneiro de 1813). Esta actitude súa, chocou coa de boa parte dos deputados da Galiza, especialmente o bispo de Ourense.

Finalizada a guerra e volto Fernando VII, que restaurou o absolutismo, Ruíz de Padrón foi sometido a proceso perante o Tribunal Eclesiástico de Astorga, a instancias do bispo da diocese. Porén, foi absolto.

Durante o Trienio liberal, volveu ser elixido deputado, mais esta vez polo distrito do Reino de Galiza, actuando como tal entre o 1 de xullo de 1820 e o 14 de febreiro de 1822. Cando faleceu, en Vilamartín de Valdeorras estaba promovido a mestrescola da catedral de Málaga.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
ATP

As siglas **ATP** poden referirse a:

*o **adenosín trifosfato**, un composto biolóxico;
*a **Asociación de Tenistas Profesionais**, unha organización que regula o tenis profesional.
Salchicha

miniatura|Salchichas cociñadas.
A **salchicha** é un produto de forma alongada e cilíndrica elaborado cunha mestura de carne e graxa picadas (xeralmente de porco), sazonada con sal, pementa e outros condimentos e aditivos, embuchada nunha tripa natural ou artificial, que pode comercializarse cru, cocido ou afumado. É un preparado cárnico de orixe alemá, semellante aos chourizos.

Para a súa elaboración adóitase aproveitar as partes do animal que, aínda que sexan comestibles e adoito nutritivas, non teñen un aspecto particularmente apetitoso, como a graxa, as vísceras e o sangue. Esta carne é introducida nunha  envoltura, que tradicionalmente é o intestino do animal, aínda que actualmente se utiliza coláxeno, celulosa ou incluso plástico, especialmente na  produción industrial.

Os bocadillos de salchicha (en inglés ***hot dog***) son unha especie de sándwichs de salchicha feitos cun pan alongado da mesma lonxitude que a salchicha e aos que se lle engaden a miúdo ketchup e mostaza.

## Tipos de salchichas
Existen no mundo numerosos tipos de salchichas, segundo o tipo de carne empregada, así como os demais ingredientes (como especias). Na cociña alemá existen diversas categorías de salchichas:
**Bratwurst*, elaborada con carne de porco e de vaca destinada para asar.
**Brühwurst*, salchicha escaldada que a maioría das veces se come cocida.
**Weisswurst* 
**Frankfurter Würstchen*, máis coñecida como *frankfurt*.
**Käsekrainer*, carne de porco e queixo.

Algunhas cociñas ou gastronomías do mundo teñen salchichas que non conteñen carne como é o caso da *Erbswurst* (salchicha de chícharos) na cociña alemá e a *farinheira* (salchicha de fariña) na cociña portuguesa.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Bocadillo de salchicha
Ramiro III

**Ramiro III**, nado en 961 e finado en Astorga no 985, foi rei de Galicia entre os anos 966 e 982 exercendo o seu poder desde a cidade de León.

## Orixes familiares 
Fillo de Sancho I de Galicia e da súa esposa Teresa Ansúrez. Sucedeu a seu pai con tan só cinco anos de idade.

A rexencia do reino quedou entón nas mans da súa tía, a monxa Elvira de León, e a súa propia nai, que á morte do seu esposo tamén se retirou a un mosteiro. Grazas a isto Ramiro III sempre contou co apoio do clero do reino.

## Vida política 
Como rei ratificou o tratado de paz co califa de Córdoba, Alhakén II. Enfrontouse coas tropas normandas que invadiran as costas galegas, acabando coa vida do bispo compostelán Sisnando. En 976, tras a chegada ao poder do califa Hixem II, conclúe o período de paz cos musulmáns, polo que tropas andalusís, comandadas polo visir Almanzor, devastaron o norte peninsular.

Ramiro III tentou instaurar unha monarquía absolutista, cousa que acentuou as tendencias centrífugas de Castela e Galiza a respecto de León. Isto, unido ás constantes derrotas ante os musulmáns (San Esteban de Gormaz, 976; toma de Zamora en 981), provocou que a nobreza se revirase contra do monarca, proclamando rei, en Compostela, ao seu curmán Vermudo II de León, fillo bastardo de Ordoño III de León. Coñecido este feito, Ramiro tentou vencer ao seu rival ao que atacou preto de Monterroso, en portela de Areas, sen lograr vencelo, aínda que sen saír derrotado. Retirado a Astorga, alí faleceu.

## Matrimonio e descendencia 
No 979, casou con Sancha de Saldaña, filla de Gómez, conde de Saldaña. Deste matrimonio naceu o infante Ordoño Ramírez, casado con Cristina de León, filla de Vermudo II.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Lista de reis de Galicia
* Lista de reis de León
Distrito de Braganza

**Braganza** (en portugués: *Bragança*) é un distrito do nordeste de Portugal, pertencente á provincia tradicional de Tras os Montes e Alto Douro. Limita ao norte coas provincias de Ourense e Zamora, ao leste coas provincias de Zamora e Salamanca, ao sur co distrito da Guarda e co distrito de Viseu, e ao oeste co distrito de Vila Real. Ten unha área de 6.608&nbsp;km² (5º maior distrito portugués). Poboación residente (2001): 148.808 habitantes. Capital de distrito: Braganza.

## Turismo 
O distrito de Braganza integra en pleno a Rexión de Turismo do Nordeste Transmontano

## Subdivisóns 
O distrito de Braganza subdivídese nos seguintes 12 municipios:
* Alfândega da Fé
* Braganza
* Carrazeda de Ansiães
* Freixo de Espada à Cinta
* Macedo de Cavaleiros
* Miranda do Douro
* Mirandela
* Mogadouro
* Torre de Moncorvo
* Vila Flor
* Vimioso
* Vinhais

Na actual división principal do país, o distrito encóntrase integrado na Rexión Norte e dividido en dúas subrexións, ambas integrando tamén concellos doutros distritos: Alto Trás-os-Montes e Douro.

## Notas 
## Véxase tamén
Paolo Bettini

**Paolo Bettini**, nado o 1 de abril de 1974 en Cecina (Livorno), alcumado *Il Grillo* (o grilo), é un ciclista italiano, profesional dende 1997 e especialista en espríns.

## Traxectoria deportiva 
miniatura|esquerda|Paolo Bettini co maillot de campión do mundo
Paolo Bettini comezou no ciclismo con 7 anos, colleitando todo tipo de vitorias en carreiras para nenos e rapaces. En 1996, clasifícase da cuarto nos mundiais para afeccionados e ao ano seguinte pasa a ser profesional co equipo MG-Technogym. Ao ano seguinte muda para o Asics-CGA, e ao outro ano para o Mapei, onde militará tres anos. É con este conxunto co que consegue a súa primeira vitoria como profesional, unha tirada do Tour de Romandía.

En 2000 consegue a súa única vitoria no Tour de Francia e a súa primeira clásica, a Liexa-Bastogne-Liexa. Ao ano seguinte consegue o subcampionato do mundo en estrada, antes de trocar para o equipo belga do Quick-Step. Gañou tres veces consecutivas a Copa do Mundo de ciclismo (2002, 2003 e 2004), de xeito que é o único ciclista que conseguiu tal mérito. O 14 de agosto de 2004 gañou a medalla de ouro nos Xogos de Atenas na proba de ciclismo en estrada masculina.

En 2006 consegiu finalmente o título mundial de ciclismo en estrada, ademais do título italiano, que xa obtivera por primeira vez en 2003.

## Palmarés 
*  Campión do mundo 2006
*  Campión olímpico 2004
*  Campión de Italia de ciclismo en rota en 2003 e 2006.
* 1 tirada do Tour de Francia (2000.
* Copa do Mundo de ciclismo (2002, 2003, 2004)
* Mellor ciclisma do mundo para a Unión Ciclista Internacional (2002, 2003, 2004)
* 2 tiradas do Giro de Italia (2005 e 2006)
* 2 tiradas da Vuelta a España (2006 e 2007)
* 2 Liexa-Bastogne-Liexa (2000 e 2002)
* 2 Volta a Lombardía (2005 e 2006)
* 1 Milán-San Remo (2003)
* 1 Tirreno-Adriático (2004) e 4 tiradas Tirreno-Adriático (1999, 2000, e dúas en 2004)
* 1 Clásica de San Sebastián (2003)
* 1 tirada no Tour de Romandía (1999)
* 1 HEW Cyclassics (2003)
* 1 tirada na Volta a Suíza, Gran Premio de Camaiore.
* 1 tirada na Volta a California.

## Vida persoal 
Está casado e ten unha filla. Tiña un irmán chamado Sauro, tamén ciclista, que faleceu nun accidente de estrada o 3 de outubro de 2006.
Braganza

**Braganza** (*Bragança* en portugués, *Bergancia* en mirandés) é unha cidade portuguesa, capital do distrito de Braganza, Rexión Norte e subrexión do Alto Tras-os-Montes, con 35.341 habitantes (2011).

É sede dun dos municipios portugueses con maior superficie, con 1.173,93&nbsp;km² de área, subdividido en 49 freguesías. O municipio limita no norte e leste con España (provincias de Ourense e Zamora), polo sueste co concello de Vimioso, no suroeste co de Macedo de Cavaleiros e no oeste co concello de Vinhais.

## Historia
En orixe Braganza foi unha localidade prerromana denominada *Bracara*. Coa romanización quedou incluída no convento de Bracara Augusta. Foi soar da importante Casa de Braganza, que formou a dinastía real de Portugal entre 1640 e 1910 e a imperial do Brasil de 1822 a 1889. Braganza conserva aínda o seu castelo medieval (erguido en 1187).

Como sé episcopal -aínda que tardía como tal-, Braganza converteuse na capital histórica da vella provincia dos Tras-os-Montes.

## Patrimonio
*Castelo de Braganza
*Domus Municipalis, o único edificio románico civil da Península Ibérica.

## Freguesías
As parroquias do concello de Bragança son:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web da Cámara Municipal de Bragança
Miranda do Douro

**Miranda do Douro** (en mirandés **Miranda de l Douro**) é unha vila portuguesa, pertencente ao Distrito de Braganza, Rexión Norte e subrexión do Alto Tras-os-Montes, Terra de Miranda, con preto de 2.100 habitantes.

É sede dun municipio con 488,36&nbsp;km² de área e 7 482 habitantes (2011), subdividido en 17 freguesías. O municipio está limitado ao noroeste e sueste por España, ao suroeste polo concello de Mogadouro e ao noroeste por Vimioso.

Os habitantes desta rexión, alén do portugués, falan unha lingua propia chamada mirandés, unha variedade do subgrupo lingüístico asturleonés.

## Historia 
Na antigüidade pertenceu ao convento de Astorga, en León, o que influíu na cultura e lingua da zona. Hoxe en día o mirandés e oficial xunto co portugués, sendo frecuente tanto na vila coma nas poboacións próximas a rotulación bilíngüe.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Castelo de Miranda do Douro (*en portugués*)
* Lingua mirandesa
Manuel Portas

**Manuel Portas Fernández**, nado en Barcelona o 4 de xaneiro e 1960, é un escritor, profesor e sociolingüista galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Filoloxía Galego-Portuguesa na Universidade de Santiago. Foi profesor de Lingua e Literatura no Instituto Xelmírez I, de Santiago de Compostela, centro que dirixiu dende o ano 1987 até 1996, impulsando a súa galeguización, e novamente entre 2012 e 2023.

Publicou, entre outras, *Língua e sociedade na Galiza* (1991), unha obra que promove a sensibilidade social cara á lingua, e que realiza unha historia da lingua galega desde unha perspectiva sociolingüística. No mundo do idioma, ademais de desempeñar postos na dirección da Associaçom Galega da Língua, foi membro da comisión fundadora da Mesa pola Normalización Lingüística. Coordinou a *Revista Enclave* e foi membro do Consello de Administración do xornal *A Nosa Terra*. Foi responsábel local do BNG e concelleiro en Santiago de Compostela.

En 2010 publicou a súa primeira novela, *Denso recendo a salgado*.
[miniatura|Entrevista en [Nós Televisión]]
## Obras 
### Ensaio 
* *Língua e sociedade na Galiza* (1991) Baía Edicións. 276 páxs. ISBN 978-8489803022.

### Narrativa 
* *Denso recendo a salgado* (2010).  Vigo: Xerais. 280 páxs. ISBN 978-84-9914-132-9 (2ª). ePub: ISBN 978-84-9914-521-1. Novela.
* *Un dedo manchado de tinta* (2011). Vigo: Xerais. 368 páxs. ISBN 978-84-9914-253-1. ePub: ISBN 978-84-9914-676-8. Novela.
* *Faneca Brava* (2013). Vigo: Xerais. 280 páxs. ISBN 978-84-9914-503-7 (3ª). ePub: ISBN 978-84-9914-415-3. Novela. Reedición: *Faneca Brava* (2024). Vigo: Galaxia. 244 páxs. ISBN 978-84-1176-333-2 (1ª). 
* *Amor en alpargatas* (2015). Vigo: Xerais. 208 páxs. ISBN 978-84-9914-805-2. ePub: ISBN 978-84-9914-817-5. Novela.
* *Lourenço, xograr* (2015). Vigo: Galaxia. 336 páxs. ISBN 978-84-9151-091-8. Novela.
**Por puntos* (2019). Vigo: Galaxia. 256 páxs. ISBN 978-84-9151-311-7.
**Cadencias* (2020). Vigo: Xerais. 120 páxs. ISBN 978-84-9121-627-8. ePub: ISBN 978-84-9121-656-8.
**Unha cervexa Chang* (2022). Vigo: Galaxia. 220 páxs. ISBN 978-84-9151-843-3. Novela detectivesca.
**Mazarelos* (2025). Vigo: Galaxia. 296 páxs. ISBN 9788411765220.

### Obras colectivas 
* *Estudo Crítico das Normas Ortográficas e Morfolóxicas do Idioma Galego* (1983). AGAL.
* *Prontuário Ortográfico do Galego* (1985). AGAL.
* *Actas do I Congresso Internacional da Língua Galego-Portuguesa na Galiza* (1986). AGAL.
* *A formazón de novos campos léxicos* (1986).

## Premios 
* Premio García Barros en 2015, por *Lourenço xograr*.
* Premio Blanco Amor en 2018, por *Por puntos*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Entrevista de Literatura Galega do século XX do IES Manuel García Barros.
Microrrexión de Catalão

A **microrrexión de Catalão** é unha das microrrexións do estado brasileiro de Goiás pertencente á mesorrexión Sur Goiano. A súa poboación é de 126.929 habitantes (2005) e está dividida en once concellos. Posúe unha área total de 15.206,842 km².

{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="1" width="100% style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; text-align:right; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|-
!style="background-color:#E9E9E9" align=left |Concello
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Área {km²) 
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Poboación 
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|PIB (R$ 1.000,00)
|-
| align=left|Anhangüera 
|57
|914
|4.282
|-
| align=left|Campo Alegre de Goiás 
|2.463
|4.522
|108.251
|-
| align=left|Catalão 
|3.778
|71.680
|1&nbsp;900&nbsp;010
|-
| align=left|Corumbaíba 
|1.482
|7.487
|129.590
|-
| align=left|Cumari 
| 580
|3.269
|21.251
|-
| align=left|Davinópolis 
|520 
|2.029
|13.393
|-
| align=left|Goiandira 
|561
|4.671
|25.555
|-
| align=left|Ipameri 
| 4.369
|23.984
|304.634
|-
| align=left|Nova Aurora 
|303
|1.988
|11.845
|-
| align=left|Ouvidor 
| 414
|4.691
|84.420
|-
| align=left|Três Ranchos 
| 282
|3.253
|12.633
|-
|colspan=5 style="background-color:#E9E9E9"|*Os concellos da Microrrexión Catalão*.
Montijo, Portugal

O **Montijo** é unha cidade portuguesa pertencente ao Distrito de Setúbal, rexión de Lisboa e subrexión da Península de Setúbal, con cerca de 26.500 habitantes. Ata o 6 de abril de 1930 designouse Aldeia Galega do Ribatejo, ou máis simplemente, Aldeia Galega. As connotacións pexorativas que para o vulgo portugués ten *galego*, levaron a pedir a troca do nome.

É sede dun municipio con 347,35&nbsp;km² de área e 39.168 habitantes (2001), subdividido en 8 freguesías. É un dos poucos municipios de Portugal territorialmente descontinuos e é aquel que o é máis evidentemente. A porción principal, onde se sitúa a cidade, é a máis pequena e limita ao norte e ao leste co concello de Alcochete, a sueste con Palmela, a suroeste coa Moita e ao noroeste lígase aos municipios de Lisboa e de Loures a través do estuario do Texo. A porción secundaria, cerca de 20&nbsp;km ao Leste, limita ao nordeste con Coruche, ao leste con Montemor-o-Novo, ao sueste con Vendas Novas, ao suroeste con Palmela, de novo, e ao noroeste con Benavente.

## Historia
Os coutos e herdades que existían na actual área do concello do Montijo nos albores da nación portuguesa foran doados por D. Sancho I, en 1186, aos Cabaleiros da Orde de Santiago da Espada, da que era daquela prior D. Paio Peres. O núcleo de poboación, denominado Aldeia Galega, habitado principalmente por pescadores e salineiros, comezou a se desenvolver desde que na maioridade de Afonso V, o rexente D. Pedro e o mestre da Orde, o infante D. João, ambos tíos do monarca, mandaran sanear o esteiro de Alhos Vedros, construíndo para o efecto unha estacada.

D. Manuel I outorgoulle carta foral a 15 de setembro de 1514. O correo-maior Luís Afonso fixo de Aldeia Galega, en 1533, a sede da posta nas comunicacións co Sur de Portugal, tornando a poboación punto de pasaxe para nacionais e estranxeiros que se dirixían á capital ou dela proviñan, e desta forma a vila coñeceu grande desenvolvemento e abastanza.

Foi na entón *Aldeia Galega do Ribatejo* que o duque de Bragança xa aclamado rei en Lisboa como D. João IV, en virtude do éxito da revolución de 1 de decembro de 1640, ao dirixirse de Vila Viçosa para Lisboa, reuniu o primeiro consello rexio de que saíran nomeados os seus ministros e a constitución dun consello de guerra permanente.

Montijo foi elevada a categoría de cidade o 14 de agosto de 1985. A nova ponte sobre o Texo, a Ponte Vasco da Gama, foi inaugurada en marzo de 1998, ligando o Montijo a Sacavém.

O Montijo é coñecido por terra de touradas, boa comida e fados.

## Parroquias de Montijo
As freguesías do Montijo son as seguintes:

* Afonsoeiro (Montijo)
* Alto Estanqueiro - Jardia
* Atalaia
* Canha
* Montijo
* Pegões
* Santo Isidro de Pegões
* Sarilhos Grandes
Río Camba

260px|miniatura
O **río Camba** é un río da provincia de Ourense, en Galiza, afluente do Bibei pola súa marxe esquerda, que á súa vez é tributario do Sil. Ten unha lonxitude de 56&nbsp;km. A súa cunca abrangue unha superficie de 166&nbsp;km².

## Descrición 
O río Camba ten o seu nacemento na serra de San Mamede, no concello de Laza, a 1.480 m de altura. Verte as súas augas ao Bibei á altura da vila de Viana do Bolo. Durante o seu camiño atravesa os concellos de Laza, Castrelo do Val e Vilariño de Conso.

A cunca do Camba forma parte da área protexida do Macizo Central ourensán, dentro da Rede Natura 2000. O curso do río, enmarcado entre as altas serras de San Mamede, Queixa e O Invernadeiro polo Norte, e a serra de Peña Nofre polo sur, é claramente encaixado.

Os seus afluentes principais son regos de montaña, de curto curso, como o rego da Ribeira Grande e da Ribeira Pequena, provenientes da serra de Queixa, en cuxos vales quedan restos de antigas glaciacións.
miniatura|250px|Encoro das Portas.

É de tipo pluvio-nival, con máximos de caudal en inverno, pero que se prolongan na primavera, polo desxeo.

Como no caso doutros ríos da cunca do Sil, construíronse encoros, que reteñen as súas augas. Dentro do concello de Vilariño de Conso, está o encoro das Portas, dado en concesión a Iberdrola, e que é o de maior capacidade de toda a provincia ourensá, con 536 hm³.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ríos de Galicia

### Ligazóns externas 
* www.embalses.net
Transición española

A **transición española** foi un período político da España moderna, que transcorre desde a morte do xeneral Francisco Franco o 20 de novembro de 1975 ata a entrada en vigor da Constitución española de 1978.

No período tivo lugar a transformación social do estado español desde a ditadura ata a democracia.

Con todo, non hai consenso entre os politicólogos para delimitar a data no que se entende consumada a transición, e así, propóñense outros fitos como:

* A superación do errado Golpe de Estado do 23 de febreiro de 1981.
* A primeira vitoria electoral dun partido de esquerdas (Partido Socialista Obrero Español) nas eleccións xerais do día 28 de outubro de 1982.
* Incluso hai quen sitúa o fin da transición no primeiro relevo pacífico dun goberno elixido en democracia logo da Segunda República Española (eleccións do ano 1996, gañadas polo Partido Popular).
* A idea dunha transición incompleta, inacabada ou mal feita tamén é unha vertente con certo corpo dentro da sociedade do estado español, principalmente no electorado de esquerda e nos grupos nacionalistas tirante o nacionalismo español. Tamén é unha reflexión de peso dentro de asociacións pola recuperación da memoria histórica ou de reivindicación de dereitos dos represaliados polo réxime franquista.

[miniatura|Persoas fronte a un colexio electoral en [Toledo nas eleccións xerais de España de 1977.|centro]]
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Constitución española de 1978
* Democracia

### Ligazóns externas 
* Os ángulos cegos da Transición
Constitución española

**Constitución española** pode referirse ás seguintes Constitucións:
*Estatuto de Baiona de 1808.
*Constitución española de 1812, ou das Cortes de Cádiz, popularmente coñecida como *"a Pepa"*.
*Constitución española de 1837.
*Constitución española de 1845.
*Constitución española de 1869.
*Constitución española de 1876.
*Constitución española de 1931.
*Constitución española de 1978.
Col du Tourmalet

O **Col du Tourmalet**, **Monte Tourmalet** ou simplemente **Tourmalet** é un paso montañoso atopado no centro dos Pireneos franceses 42°55′ N 0°09′ E. Ten unha altitude de 2.114 metros sobre o nivel do mar.

O **Tourmalet** é un dos portos de montaña mais famosos na proba ciclista do Tour de Francia, tanto é así, que o Tourmalet é o porto de montaña que máis veces foi ascendido na historia da carreira. A primeira vez que se subiu nesta carreira foi no 1910, ano no que os Pireneos foron incluídos nesta carreira.

O porto de montaña permanece pechado durante a temporada invernal, tempo no que forma parte do dominio esquiable da estación de esquí de *La Mongie*, na parte leste do Col du Tourmalet.

## Características
Altitude: 2115 metros.

Pendente: 17,2 km ao 7,2% despois de Sainte-Marie-de-Campan, e 19 km ao 7,7 % de media despois de Luz-Saint-Saveur.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Col du Tourmalet recreational cycling photos and video plus a written report
Parque natural

[miniatura|Vista do Parque Natural [Dunas de Corrubedo|Complexo dunar de Corrubedo e as lagoas de Carregal e Vixán.]]
miniatura|Regato nas Fragas do Eume.

Un **parque natural** é, no marco lexislativo galego, un espazo natural declarado como parque por estar pouco transformado pola explotación ou pola ocupación humana e que, en razón á beleza das súas paisaxes, a representatividade dos seus ecosistemas ou a singularidade da súa flora, da súa fauna ou das súas formacións xeomorfolóxicas, posúe uns valores ecolóxicos, estéticos, educativos e científicos, co cal a súa conservación merece unha atención preferente. Poden ser marítimos ou terrestres, e encontrarse na montaña, no mar, no deserto ou en calquera outro espazo definido xeograficamente.

## Lista de parques 
Os parques naturais galegos comezáronse a declarar a partir de 1978, co monte Aloia, e reguláronse cunha figura propia e conxunta en 2016. En 2019, Galicia contaba con seis parques naturais:

As illas Cíes foron declaradas en 1980 como parque natural e declaradas, a canda as demais illas das Rías Baixas, como Parque Nacional das Illas Atlánticas. Aínda que o declarase o goberno central, e ao igual que os demais parques naturais, compételle xestionar este parque á comunidade autónoma galega.
* Monte Pindo.
* "Serras do Courel e Enciña da Lastra" ou do "Courel".

## Notas
Vilamaior de Caldelas, Castro Caldelas

**Vilamaior de Caldelas** é unha das parroquias do concello de Castro Caldelas, pertencente á provincia de Ourense. Segundo o IGE, en 2014 tiña 42 habitantes, dos cales 24 eran homes e 18 mulleres, o que supón unha diminución constante respecto do ano 2009, cando tiña 50 habitantes.

## Xeografía 
Vilamaior de Caldelas, antigamente coñecida por *Vilamaior*, sen máis, consta de catro aldeas: a propia Vilamaior (con 25 habitantes), Casfiel (con sete), Os Casares (seis) e Vilar de Oleiros (con catro); antigamente tiña outra aldea, O Carballo, despoboada desde hai xa anos. As parroquias lindeiras son O Burgo, Sas de Penelas e Castrelo (xa pertencente ao concello de San Xoán de Río).

Dista uns 5&nbsp;km da capital do Concello (O Castro de Caldelas) e 52&nbsp;km de Ourense.

### Xeografía física 
Vilamaior está situada na aba da Serra do Burgo. Atópase a uns 750 m de altitude e a parte montañosa correspondente que a protexe polo sur ten un máximo desnivel duns 1.050 m (aínda que a Serra do Burgo, noutra parte, alcanza os 1.250 m aprox.). Esta protección natural polo sur, e algo menos polo leste pero non polo norte (ou moito menos pronunciada polo norte), atenúa as temperaturas máis altas, mais non tanto as baixas; por esta circunstancia natural, á parte de pola altura á que se atopa e tamén por ser unha zona interior, as xeadas son moito máis frecuentes, duradeiras e daniñas que noutros pobos ou parroquias con distinta protección orográfica.

Non hai ríos importantes que atravesen a parroquia; o que hai son regatos, moi torrenciais (con moito desnivel) ao seu paso pola montaña, cheos de auga no inverno e que van secando a medida que o verán avanza.

### Demografía 
A principio do século XX estaba moito máis poboada a parroquia, cuns 400 veciños aproximadamente, mais agora a redución da poboación debida á emigración a diferentes destinos é constante. No ano 2000 a parroquia tiña 74 habitantes (44 homes e 30 mulleres), mentres que no 2014 son só 42 habitantes.

## Economía 
A xente sempre viviu da agricultura e da gandaría, e en menor medida da silvicultura (explotación da madeira). Basicamente sempre se tratou de economía de subsistencia baseadas no cultivo da terra en réxime de minifundio. A gandaría proporcionaba un extra ou plus de ingresos, os cales permitían mercar produtos, utensilios etc. Canto aos cultivos, o que máis se sementa son as patacas e o centeo (que hoxe case non se cultiva), millo, remolacha, garavanzos, fabas, leitugas e tomates; dánse as mazás, cereixas, peras e pavías.

Unha parte importante do terreo produtivo está “ao ermo”, isto é, deixouse de traballar e encheuse de mato.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilamaior de Caldelas 
### Parroquias de Castro Caldelas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Castro Caldelas
Parlamento de Budapest

miniatura|dereita|Imaxe do parlamento húngaro xunto ó Danubio.

O **Parlamento húngaro** (en húngaro: *Országház*) é probablemente o máis coñecido edificio de Budapest. O edificio é o centro da lexislatura húngara e doutras institucións, como a biblioteca do Parlamento. O Parlamento atópase no distrito V da cidade, xunto á beira do Danubio, coa entrada principal atopada na Praza Kossuth.

O edificio foi construído entre 1885 e 1904, seguindo as plans de Imre Steindl.

## O interior 
O interior está decorado con mármore e ouro. O edificio coa súa estrutura simétrica serve para albergar un parlamento bicameral. Na ala norte alberga as oficinas do Primeiro Ministro, mentres que na ala sur as do Presidente da República.

En ámbolos dous lados da escaleira exterior atópanse dúas estatuas de leóns, as columnas feitas de granito vermello con 6 metros de altura, pesan 4 toneladas cada unha. No teito pódense observar as pinturas alegóricas de Károly Lotz como a "Apoteose da lexislación" e a "Glorificación de Hungría".

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Info Budapest
* Information portal about Budapest 
* House of the Nation: Información da asemblea nacional húngara
* O novo parlamento húngaro
Río Navea

O **Navea** é un río ourensán, afluente do Bibei, pola súa esquerda, sendo este á súa vez tributario do río Sil. A súa lonxitude é de 41&nbsp;km.

## Percorrido
[dereita|miniatura|Val do río Navea desde [As Taboazas, Queixa, Chandrexa de Queixa|As Taboazas (Chandrexa de Queixa).]]

O Navea nace nos Altos do Gancedo, a 1260 m de altura, na serra de San Mamede, no concello de Laza, formándose da unión de varios regos, coñecéndose no seu tramo inicial como río de Queixa.  Ten numerosos regos como afluentes, que recollen augas principalmente da serra de Queixa, e dos que destacan o río Rabal pola esquerda e o río Grande pola dereita. Ao longo do seu curso, ademais do municipio de Laza, atravesa o de Chandrexa de Queixa, fai límite  entre os concellos de San Xoán de Río e A Pobra de Trives, (unidos pola Ponte Navea de orixe romana) para entrar á fin neste último, uníndose ao Bibei pouco antes de que este renda as augas no Sil, preto do lugar da Ponte Nova. Como noutros ríos de montaña, o Navea vai encaixado practicamente en todo o seu percorrido, formando algunhas das gargantas máis afundidas do relevo galego, dada a dureza do material xeolóxico da bacía: micacitas, granito e granodioritas.

A cunca do Navea cobre unha área de 269 km².

## Explotación
O Navea é unha das correntes fluviais máis explotadas para a produción de enerxía eléctrica, pois ten 4 encoros: Chandrexa, Guístolas, San Cristovo e Pontenova.

## Ecoloxismo
A cunca do Navea forma parte da ZEC do Macizo Central ourensán.

Parte do seu percorrido final forma tamén a Paisaxe Protexida Val do Río Navea que  os profundos vales montañosos e solos de lousas, xistos e cuarcitas, así como as ben conservadas fragas da zona comprendida entre a Pobra de Trives e San Xoán de Río.
Sonic Nurse

***Sonic Nurse*** é un álbum de Sonic Youth, editado o 7 de xuño do 2004. A portada está feita polo recoñecido artista Richard Prince e forma parte da súa serie *Nurse Paintings* (pinturas de enfermeiras).

O disco foi elixido pola publicación Pitchfork Media o 11 mellor álbum do ano 2004.

## Listaxe de cancións
# "Pattern Recognition" (letra/voz Kim) – 6:33
# "Unmade Bed" (letra/voz Thurston) – 3:53
# "Dripping Dream" (letra/voz Thurston) – 7:46
# "Kim Gordon and the Arthur Doyle Hand Cream" (letra Sonic Youth, voz Kim) – 4:51
# "Stones" (letra/voz Thurston) – 7:08
# "Dude Ranch Nurse" (letra/voz Kim) – 5:44
# "New Hampshire" (letra/voz Thurston) – 5:12
# "Paper Cup Exit" (letra/voz Lee, coros Thurston) – 5:57
# "I Love You Golden Blue" (letra/voz Kim) – 7:03
# "Peace Attack" (letra/voz Thurston) – 6:12
# "Kim Chords" (bonus track en Gran Bretaña e o Xapón) – 5:59
# "Beautiful Plateau" (bonus track no Xapón) – 3:08

## Notas
Bob Bert

**Bob Bert** é un batería estadounidense. Procedente de Hoboken, Nova Jersey, Bert inicialmente tocou en Sonic Youth durante os primeiros anos dos 80. Bert tocou nos discos de Sonic Youth *Confusion Is Sex*, *Sonic Death* e *Bad Moon Rising*. Despois de *Bad Moon Rising*, Bert abandonou a banda e foi substituído por Steve Shelley.

Bert contribuíu durante a segunda metade dos 80 como percusionista na banda de noise rock Pussy Galore.
Pablo Moreiras

**Pablo Moreiras**, nado en Vigo en 1974, é un actor galego que desenvolveu o seu traballo coma actor nas compañías de teatro de *Leliadoura* (Vigo, 1988-1993); *Aula de Teatro da Universidade de Vigo* (Vigo, 1993-1995); *Vagalume, Aventuras Teatrais* (Vigo, 1995-1997) e *Lareira Teatro* (Vigo, 1998- actualidade).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Pablo Moreiras na AVG
* Pablo Moreiras na IMDb
Bastión dos Pescadores

O ***Halászbástya*** ou **Bastión dos Pescadores** é un espazo de estilo neogótico e neorrománico situado na beira de Buda do Danubio, no outeiro do castelo real de Budapest, Hungría, preto da igrexa Matías.

O bastión deseñouse e construíuse entre 1895 e 1902 segundo os planos de Frigyes Schulek. As sete torres representan ás sete tribos maxiares que se estableceron na conca carpatiana no ano 896. Recibe o nome do grupo de pescadores responsable de defender este enclave das murallas da cidade na Idade Media. Trátase dun miradoiro con numerosas escaleiras e paseos.

Entre o Bastión e a igrexa Matías álzase unha estatua de bronce de Estevo I de Hungría a cabalo, ergueita en 1906. O pedestal foi construído por Alajos Stróbl, baseándose no proxecto de Frigyes Schulek en estilo neorrománico e con episodios que ilustran a vida do rei.
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Bastión dos Pescadores
Porto Novo

**Porto Novo**, **Porto-Novo** ou **Portonovo**, oficialmente **Porto-Novo** e tamén coñecido como **Hogbonou** e **Adjacé**, é a capital oficial da Benín. É un porto sito nun entrante do golfo de Guinea, na parte suroriental do país. Porto Novo é a segunda cidade máis grande de Benín, detrás de Cotonou, porén supéraa en importancia cultural e política. O transpaís de Porto Novo produce aceite de palma, algodón e kapok. Nos anos 1990 foi descuberto petróleo en augas fóra da costa, produto que se converteu nun importante motor das exportacións.

## Historia 
Porto Novo foi probabelmente fundada a finais do século XVI polo pobo Gun. O actual nome foille dado polos portugueses, que aquí construíran unha feitoria no século XVII, con propósito de exportar escravos africanos para as Américas. O Reino de Porto Novo aceptou a protección francesa en 1863, como forma de rebater a intrusión británica. Porén, a presenza francesa non foi ben acollida polo veciño Reino de Abomey, o que resultou en guerra. En 1883, a mariña francesa desembarcou en Porto Novo e Cotonou, tendo Porto Novo sido incorporada á colonia francesa de Daomei, da cal se tornou capital en 1900. Varios anos despois da independencia, Dahomei trocou o nome para Benín.

## Notas
Armisticio

Un **armisticio** consiste na suspensión das agresións entre os dous grupos (países, nacións, faccións) que se atopan enfrontados nunha loita armada. Non inclúe necesariamente a firma dun tratado de paz, senón que soamente cesan as hostilidades.

Ao longo da historia, durante algunhas guerras decretáronse armisticios en períodos especiais. Por exemplo, os exércitos cristiáns non se agredían durante o Nadal.

Un armisticio é unha situación de facto que non equivale a un tratado de paz. Por exemplo, ao armisticio da guerra de Corea de 1953 non seguiu tratado de paz ningún.

## Notas
Patín

miniatura|

Un **patín** é un tipo de calzado especial que permite patinar. Este, ten unha prancha enganchada a sola e leva unha especie de coitela ou rodas, dependendo da superficie sobre a que se vai esvarar.
Esta especie de calzado pode ser empregado na patinaxe e como medio de transporte. 
## Tipos de patíns 
### Patín de xeo 
O patín para xeo está composto por unha bota unida pola súa parte inferior a unha coitela. A unión pode ser fixa en dous puntos; ou ben articulada, cun eixe na parte dianteira e un resorte que tende a manter unha certa separación entre o talón da bota e a coitela. Neste segundo caso chámaselle *patín clap*.

### Patín sobre rodas 
O patín sobre rodas é empregado para desprazarse sobre unha superficie o máis dura, chá e lisa posible, grazas ao rodamento que leva baixo a sola. Pode unirse ao calzado ao formar parte dunha bota que o leva incorporado na súa sola.

Existen dous tipos básicos: o patín tradicional e o patín en liña, aínda que tamén existen experiencias con patíns dunha roda e outras variantes.
Patín (homónimos)

Co termo **patín** podemos estar facendo referencia a:
* Patín, un tipo de calzado que serve para deslizarse sobre distintas superficies.
* Patín un tipo de embarcación que está formada por dúas boias unidas por traveseiros para a súa propulsión.
* Patín unha terraza pequena onde remata a escaleira exterior dunha casa. Por este motivo a un popular edificio histórico de Ferrol coñéceselle como a Casa do Patín.

## Véxase tamén 
* Charles Patin (1633-1693), numismático e médico francés.
Verónica Codesal

**Verónica Codesal**, nada en Uccle (Bélxica) o 16 de setembro de 1977 é unha cantante galega-belga, membro dos grupos Urban Trad e Ialma.

## Traxectoria
Filla de emigrantes de Guitiriz en Bélxica e ela mesma nada e criada aló, Verónica Codesal é profesora do grupo de danza tradicional de Bruxelas Foliada, e vocalista, pandeireteira e gaiteira dos grupos Ialma, Camaxe e Urban Trad. Ten participado nas actividades de Muziekpublique, un organismo que ten por obxectivo promover as músicas do mundo en Bélxica.

### Eurovisión
Con este conxunto participou no Festival de Eurovisión, na súa edición de 2003, co que se converteu na primeira galega en facelo. Urban Trad, que representou a televisión belga coa canción "Sanomi", composta nun idioma inventado polo grupo, conseguiu 165 puntos, e quedou na segunda praza por detrás de Turquía.

Foi membro activo da Plataforma Nunca Máis en Bruxelas.

En 2023 presentou o seu novo proxecto 100 voltas xunto a Didier Laloy e Damien Chierici, un conxunto de temas con influencias de diversos xéneros e procedencias musicais, e con letras de Rosalía Fernández Rial, Lucía Aldao, Yolanda Castaño, Brais Fernandes etc.

## Véxase tamén 
* Ialma
* Urban Trad 

### Ligazóns externas 
* Vídeo de 100 VOLTAS - Cachondemia - YouTube
Folgosa

Como topónimo **Folgosa** pode referirse a:

;En Galiza
***Folgosa**, parroquia do concello do Corgo;
***Santo Estevo de Folgosa**, parroquia do concello do Corgo;
***Folgosa**, lugar da parroquia de Dumbría, no concello de Dumbría;
***Folgosa**, lugar da parroquia de Santa Cilla do Valadouro, no concello de Foz;
***Folgosa**, lugar da parroquia de Piñeira, no concello de Ribadeo;
***A Folgosa**, lugar da parroquia de Canda, no concello de Piñor.

;Fóra de Galiza

;En Portugal
***Folgosa**, freguesía do concello de Armamar;
***Folgosa**, freguesía do concello de Maia.

## Véxase tamén
### Outros artigos