open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lougares, Mondariz

**San Fiz de Lougares** é unha parroquia que se localiza no concello de Mondariz. Segundo o padrón municipal de 2013 tiña 354 habitantes (183 mulleres e 171 homes), distribuídos en 9 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 494 habitantes.

## Xentilicio 
O seu xentilicio é **lougariño**.

## Galería de imaxes

Ficheiro:Mondariz, Lougares, igrexa.JPG|Fachada.
Ficheiro:Mondariz, Lougares, campanario.JPG|Campanario.
Ficheiro:Mondariz, Lougares, 1761.JPG|Detalle.
Ficheiro:Mondariz, Lougares, reloxo.JPG|Reloxo de sol.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Lougares
### Parroquias de Mondariz
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Mondariz
Mouriscados, Mondariz

**San Cibrán de Mouriscados** é unha parroquia que se localiza no concello de Mondariz. Segundo o padrón municipal de 2013 tiña 267 habitantes (141 mulleres e 126 homes), distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2005 cando tiña 311 habitantes. Por esta parroquia pasa a N-120, que comunica Vigo e Ourense.

## Historia 
Nos lugares de Couto do Santo e Campo de Mouro atopáronse restos de cerámica castrexa e *tegulas* romanas, sobre os que hai varias lendas.

A igrexa parroquial, adicada a San Cibrán, data do século XVII. Dela partía un antigo viacrucis que ía ata o outeiro do Calvario. Anterior a esta igrexa existiu outra situada no «Couto da Igrexiña».

## Patrimonio 
* **Cruceiro e peto de ánimas de Mouriscados**, peto de ánimas pechado con cruceiro por detrás del.
* **Castro de Campo de Mouro**

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Mouriscados 
### Parroquias de Mondariz 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Mondariz
Queimadelos, Mondariz

**Santa María de Queimadelos** é unha parroquia que se localiza no concello de Mondariz. Segundo o padrón municipal de 2013 tiña 93 habitantes (42 homes e 51 mulleres), distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución respecto aos anos 2000, cando tiña 134 habitantes.

Queimadelos pertenceu á xurisdición de Sobroso para pasar posteriormente a integrarse no concello de Mondariz. É unha das 9 entidades locais menores que existen en Galiza, constituída o 21 de febreiro de 1935 e xestiona os montes de Peralta, Lagoa e Portela.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Queimadelos
### Parroquias de Mondariz
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Mondariz
Sabaxáns, Mondariz

**San Mamede de Sabaxáns** é unha parroquia que se localiza no concello de Mondariz. Segundo o IGE en 2013 tiña 344 habitantes (181 mulleres e 163 homes), distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 433 habitantes.

No lugar da Portela, desta parroquia de Sabaxáns, levántase o denominado *Carballo do Campo*, un carballo excepcional, incluído dentro do Catálogo de Árbores Senlleiras de Galicia desde 2011. A árbore ten unha altura de 35,80 m e un diámetro do fuste de 3,75 m (a 1,30 m de altura) .

Non resulta posible confirmar que as seguintes cantigas se refiren a este carballo.

* *Ó carballo da Portela/ pónselle a folla vermella: foi que veu por riba dil/ o demo dunha centella* .
* *O carballo da Portela/ ten a folla revirada/ que lla revirou o vento/ unha mañán de xiada* .
* *O carballo da Portela/ ten a folla revirada,/ que lla revirou o vento/ nunha mañá de xiada* .
* *O carballo da Portela/ ten tres carros de madeira,/ un é meu e outro é teu,/ outro é de quen o queira* .
* *O carballo da Portela/ xa non ten folla ningunha/ porque llas levou o vento/ seica todas, unha a unha* .

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Sabaxáns 
### Parroquias de Mondariz 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* BOUZA BREY, Fermín: "Cantigas populares da Arousa", en *Arquivos do Seminario de Estudos Galegos* III, 1929, 153-204 [en facsímile II].
* LORENZO FERNÁNDEZ, Xaquín: *Cantigueiro popular da Limia Baixa*, Galaxia, Vigo 1973.

### Outros artigos 
* Lugares de Mondariz
San Lourenzo de Nogueira, Meis

**San Lourenzo de Nogueira** é unha parroquia que se localiza no concello de Meis na comarca do Salnés. Segundo o INE, en 2016 tiña 593 habitantes (276 homes e 317 mulleres), o que representa un descenso respecto ó ano 2014, cando tiña 637 habitantes, para alcanzar practicamente a poboación que tiña en 2004, cando eran 597 habitantes. 		

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Lourenzo de Nogueira 
### Parroquias de Meis 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Meis
Sotero, papa

**Sotero**, chamado logo **santo Sotero**, nado en Fondi e morto posiblemente en Roma en abril de 174, foi bispo cristián desa diocese entre os anos 168 e 174.

## Vida e pontificado 
Pouco se sabe da vida e do pontificado de Sotero, que coincidiu cunha das maiores épocas de represión contra o cristianismo, nos tempos do emperador Marco Aurelio. O *Liber pontificalis* sinala que naceu na vila de Fondi, e que descendía dunha familia de gregos.

O feito máis destacábel do seu goberno é a epístola que lles dirixe aos corintios, confundida coa Segunda epístola de Clemente, e que non se conserva; porén, si se gardan anacos da resposta de agradecemento que lle escribiu Dionisio, o bispo desa cidade grega. Acompañando a carta ía unha cantidade de diñeiro recollido pola diocese de Roma e enviada á de Corinto, polo que a este papa se lle coñece como o *da caridade*.

Crese tamén que foi quen ordenou que fose necesario un sacerdote para bendicir o sacramento do matrimonio, para que tivese validez, e quen lle prohibiu ás mulleres tocar os obxectos sagrados ou esparexer incenso durante os rituais.

## Morte e santidade 
Como todos os papas anteriores ao edicto de Milán, foi considerado santo. Tamén se ten sinalado que foi mártir, se ben isto non está demostrado. A súa festa é o 22 de abril, a canda o papa Caio. Foi soterrado no camposanto de Calisto, ao pé da vía Apia. En tempos de Serxio II os seus restos foron levados á basílica de san Silvestre e Martiño dos Montes e posteriormente á basílica de san Sisto Vello. Outras fontes apuntan que as súas reliquias se conservan na catedral de Toledo.

## Parroquias en Galicia 
Non hai ningunha parroquia en Galicia baixo a avogación de san Sotero.
Eleuterio

O antropónimo masculino **Eleuterio** pode referirse a:

***Eleuterio**, bispo de Bizancio  do 129 ao 136;
***Eutelo**, papa da Igrexa católica do 175 ao 189;
***Eleuterio**, exarca bizantino do Exarcado de Italia do 616 ao 619;
***Eleuterio González Salgado**, mestre, político e empresario galego (1899-1977).

## Véxase tamén
### Outros artigos
Parroquias de Galicia baixo a advocación de santo Eleuterio
Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina

O **Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina** (en sueco, *Nobelpriset i fysiologi eller medicin*) é un premio outorgado anualmente polo Karolinska Institutet (en galego, Instituto Karolinska), en Estocolmo, que recompensa as persoas que se destaquen nas áreas de investigación da Fisioloxía ou da Medicina.

No seu testamento de 1895, Alfred Nobel, establecera que a súa fortuna había ser para "aqueles que, durante o ano anterior, fixeran o maior beneficio á humanidade" naqueles campos nos que, durante a súa vida, estivera máis activo: química, física, literatura, paz e o de fisioloxía ou medicina. Segundo o testamento de Nobel, este premio é administrado directamente pola Fundación Nobel e outorgado por un comité de cinco membros e un secretario executivo que son elixidos polo Instituto Karolinska. Aínda que se coñece popularmente como o "Premio Nobel de Medicina", Alfred Nobel especificou claramente que se outorgaría por "fisioloxía ou medicina", para que os laureados poidan proceder dunha ampla gama de campos de estudo.

Dende 1901, data en que se concedeu o primeiro premio, o Nobel de fisioloxía ou medicina é outorgado pola Asemblea Nobel do Instituto Karoliska que está formada por 50 profesores de medicina do instituto con dereito a voto. Para levar a cabo a selección de candidatos, desa Asemblea xorde o Comité Nobel, formado por 5 profesores máis un presidente, que escollen os candidatos entre aqueles que foron nomeados previamente.

Cada premiado recibe unha medalla, un diploma e un premio monetario que foron variando ao longo dos anos. A medalla do premio de Fisioloxía ou Medicina foi deseñada por Erik Lindberg e representa un xenio médico sostendo un libro aberto no seu colo, que está a recoller auga que brota dunha rocha para saciar a sede dunha nena enferma. A inscrición di: *Inventas vitam iuvat excoluisse per artes* (en galego: *É beneficioso ter mellorado a vida (humana) a través das artes descubertas*); e que é unha frase inspirada nun verso da Eneida de Virxilio

Eneida de Virgilio, libro 6, liña 663,*inventas aut qui vitam excoluere per artes*
## Premiados 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial dos Premios Nobel 
* Educacional
Vítor I, papa

**Vítor I**, chamado logo **san Vítor**, nado talvez en África e morto posiblemente en Roma en 199, foi bispo cristián desa diocese entre os anos 189 e 199.

## Vida e pontificado 
Malia non se coñeceren demasiados detalles da vida persoal de Vítor I, e en especial do seu tempo anterior ao pontificado, pasou á historia por pechar a controversia de Pascua, que opuña os critiáns occidentais e orientais en relación ao día en que había de celebrarse esta festividade. Mentres os últimos papas romanos viñeran propoñendo a fixación en domingo, os orientais crían que debía coincidir coa pascua xudía, no día exacto da lúa chea. Vítor I convocou todos os bispos italianos ao primeiro sínodo de que se garda memoria, e ameazou coa excomuñón aos bispos orientais que non respectasen a Pascua de domingo. Esta severidade foi criticada por numerosos bispos, entre eles Ireneu de Lión, pero a determinación de Vítor I tivo os seus froitos.

Durante o seu papado tamén tivo que facer fronte á pequena seita de Teodoto, un curtidor cristián, excomungado por Vítor I, que sostiña que Xesucristo era unicamente un superdotado.

Coincidiu Vítor I con boa parte do imperio de Cómodo, que detivo a persecución contra os cristiáns, co que a relixión medrou rapidamente en Roma. Sinalan algunhas fontes que unha amante do emperador, Marcia, que puido incluso ser cristiá, conseguiu logo da petición de Vítor I, que fosen liberados uns presos cristiáns condenados a traballar nas minas de Sardeña.

Tamén foi Vítor I o responsábel de celebrar a misa por primeira vez en latín, conforme sinala Xerome de Estridón en *De viris Illustribus*.

## Obra 
Escribiu algúns curtos ensaios sobre a Pascua e outras materias, coa particularidade de que foi o primeiro en facelo en latín, abandonando o grego que ata ese momento fora a tradición dos papas.

## Morte e santidade 
Como todos os papas anteriores ao edicto de Milán, foi considerado santo. Tamén se ten sinalado que foi mártir, se ben isto non está demostrado. A súa festa é o 28 de xullo.

## Parroquias en Galicia 
Existen dúas parroquias en Galicia baixo a avogación de San Vítor, as dúas en Valdeorras: Portomourisco e Cernego. Porén, non se pode dicir que se deban a este papa, a Vítor de Marsella ou a algunha figura menor do santoral. As festas de San Vítor en Portomourisco son o 27 de agosto.

## Notas
Ceferino, papa

**Ceferino**, chamado logo **san Ceferino**, nado en Roma e morto na mesma cidade o 20 de decembro de 217, foi bispo cristián de Roma entre o 199 e a data da súa morte.

## Vida e pontificado 
Aínda que non se teñen grandes detalles da vida de san Ceferino, coñécense bastante ben dous aspectos cruciais do seu pontificado. En primeiro lugar, que a represión e persecución romana contra o cristianismo, que acalmara nos tempos de Cómodo e nos primeiros anos de Septimio Severo, coñeceu unha forte repunta, se ben non se coñecen as cifras e incidencia reais desta campaña. Esta persecución minguou con Caracalla e recruou con Macrino.

A outra gran chave do pontificado é a discrepancia pública do crego Hipólito a respecto da cuestión da ensinanza da figura de Cristo. Esta disputa agravaríase durante o pontificado de Calisto I, que foi diácono de Ceferino, o seu principal conselleiro e o seu guía teolóxico. Precisamente, un dos problemas á hora de achegarse á vida de Ceferino é que a principal fonte bibliográfica son os *Philosophymena* escritos por Hipólito, e onde se nos presenta un papa incapaz, ignorante e iracundo.

A estas polémicas, e aos movementos gnósticos e montanistas anteriores, houbo que sumarlle a discrepancia de Sabelio de Libia, que opinaba que a Trindade non estaba formada por un único deus e tres persoas distintas. Podería ser incluso que, sen respaldala completamente, esta fose a opinión defendida polo papa para enfrontarse ao montanismo.

Crese que foi no tempo de Ceferino cando se introduciron de cálices de vidro na cerimonia da consagración, en substitución dos de madeira. Ceferino é o responsábel das obras das catacumbas da vía Apia, onde foron soterrados a maior parte dos papas desta época, empezando por el mesmo.

## Morte e santidade 
Como todos os papas anteriores ao edicto de Milán, foi considerado santo. Tamén se ten sinalado que foi mártir, se ben isto non está demostrado. A súa festa é o 26 de agosto.

## Parroquias en Galicia 
Non hai ningunha parroquia galega baixo a avogación de san Ceferino.

## Notas
Urbano I, papa

miniatura|Santo Urbano**Urbano I**, chamado logo **santo Urbano**, nado probablemente en Roma e morto seguramente na mesma cidade o 23 de maio de 230, foi bispo cristián desa cidade entre o 222 e o 230.

## Traxectoria 
### Vida e pontificado 
Pouco se sabe da vida de Urbano I, fóra de que durante o seu pontificado continuou a herexía de Hipólito, pero o clima de paz nos tempos do emperador Alexandre Severo fixo aumentar as cifras de fieis, o que se percibe no crecemento de extensión das catacumbas. Conforme o *Liber pontificalis* Urbano I estableceu que os vasos sagrados fosen de prata e que as esmolas recibidas pola Igrexa se destinasen exclusivamente aos pobres e ao culto.

### Morte e santidade 
Como todos os papas anteriores ao edicto de Milán, foi considerado santo. Tamén se ten sinalado que foi mártir, se ben non está demostrado en absoluto. A súa festa é o 25 de maio. No 862, Nicolao I enviou parte das reliquias a Carlos II de Francia, a Auxerre, onde foi venerado como patrón das viñas. Durante tempo foi considerado avogoso contra as treboadas, a gota e a embriaguez.

## Parroquias en Galicia 
Non hai ningunha parroquia galega baixo a avogación de santo Urbano.

## Iconografía 
A miúdo, Urbano I é representado sentado, coa tiara papal e cunha espada apuntada cara ao chan. Noutros casos leva unha mitra bispal, unha Biblia e un acio de uvas na man, como lle corresponde por ser nalgunhas zonas de Europa central patrón das viñas.

## Notas
Ponciano, papa

**Ponciano**, nado en Roma e finado en Sardeña o 19 de novembro de 235, foi o 18º Papa da Igrexa católica entre 230 e 235.
## Traxectoria 
Foi o primeiro pontífice da historia da Igrexa que non permaneceu na cadeira de San Pedro ata o seu falecemento, xa que renunciou o 28 de setembro de 235, data que ademais constitúe a primeira da historia papal totalmente confirmada por documentos históricos.
Procedeu a confirmar a condena que Demetrio de Alexandría lanzara sobre os textos de Oríxenes sobre a Resurrección, e ordenou o canto dos Salmos nas igrexas e a recitación do "Confiteor" antes de morrer, así como o uso do saúdo *Dominus vobiscum* ('O Señor estea convosco').

Ó igual que os seus antecesores, enfrontouse ó antipapa Hipólito, que mantivo o cisma que iniciara ó negarse a recoñecer a Ponciano como papa. Porén, a subida ó trono do imperio de Maximino o Tracio, que reactivou as persecucións contra os cristiáns, supuxo que tanto Ponciano como Hipólito fosen deportados ás minas de sal de Sardeña, onde lograron reconciliar as súas posturas, poñendo fin ó primeiro cisma que sufrira a Igrexa ó abdicar ambos a favor de Antero.

Pouco despois da abdicación Ponciano e Hipólito foron martirizados ó seren azoutados ata a morte, tralo que os seus corpos foron trasladados a Roma, onde foron inhumados nas catacumbas de San Calisto.

No seu tempo sitúase a lenda da virxe e mártir santa Icía, patroa da música. Baixo o pontificado de Ponciano, Valeriano (que se identifica como o mesmo Valeriano esposo de santa Icía) converteuse ó cristianismo e foi martirizado.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Obras
Dionisio

Co nome de **Dionisio** podemos referirnos a diversos personaxes históricos:

*Dionisio I *o Vello* (c. -430 – -367), tirano de Siracusa.
*Dionisio II *o Novo* (c. -397 – -343), tirano de Siracusa e fillo do anterior.
*Dionisio de Heraclea (século -IV), tirano de Heraclea Póntica.
*Dionisio (arconte), arconte epónimo de Atenas en -200 e -199.
*Dionisio de Mileto, gramático grego.
*Dionisio Ático, retórico do século -I.
*Dionisio Tracio (-170 – -90), retórico e gramático de Alexandría.
*Dionisio de Halicarnaso (c. -60 – c. 7), historiador e crítico literario grego.
*Dionisio, papa cristián entre os anos 259 e 268.
*Dionisio de Alexandría (século III), patriarca exipcio.
*Pseudodionisio Areopaxita (entre os séculos V e VI), teólogo e místico bizantino.
*Dionisio o Exiguo (c. 470 – c. 544), monxe erudito e computista, fundador da era *Anno Domini*.
*Dionisio o Sabio (c. 1440 – c. 1503), pintor ruso de frescos e iconas.

### Véxase tamén
*Dioniso era na mitoloxía grega fillo de Zeus e Sémele, e deus do viño e do lecer.
*Dionisio Pereira (nado en 1953) é un historiador e economista coruñés
Sega Saturn

miniatura|Sega Saturn

O **Sega Saturn** foi unha videoconsola de quinta xeración fabricada por Sega.

## Véxase tamén 
* Sega Mega Drive
* Sega CD
* Sega 32X
* Sega Dreamcast
Marcelo, papa

O papa **Marcelo I** (en latín ***Marcellus I*** ), nado o 6 de xaneiro de 255 e finado o 16 de xaneiro de 309, foi bispo de Roma de 308 a 309. Sucedeu a Marcelino despois dun intervalo de catro anos de vacante do asento pontifical. Baixo o reinado de Maxencio, foi desterrado de Roma en 309, debido ao tumulto causado pola severidade das penitencias que impuxera aos cristiáns que caeran pola recente persecución. Morreu o mesmo ano, sendo sucedido por Eusebio. As súas reliquias están baixo o altar de San Marcello al Corso en Roma. Dende 1969, a súa festividade, tradicionalmente celebrada o 16 de xaneiro pola Igrexa católica, xa non está inscrita no calendario romano xeral.

## Traxectoria 
Durante algún tempo despois da morte de Marcelino no ano 304, a persecución de Diocleciano continuou con severidade sen cesar. Tras a abdicación de Diocleciano no ano 305 e o ascenso de Maxencio ao trono en outubro do ano seguinte, os cristiáns da capital volveron gozar de relativa paz. Non obstante, pasaron case dous anos antes de que se elixise un novo bispo de Roma. Entón, no ano 308, segundo o *Catalogus Liberianus*, Marcelo asumiu o seu cargo por primeira vez: "Foi bispo en tempos de Maxencio, dende o cuarto consulado de Maxencio cando Máximo era o seu colega, ata despois do consulado".

## Notas
Marcos

O antropónimo masculino **Marcos** pode referirse a:

***Marcos o Evanxelista**, discípulo de San Pedro, un dos catro principais redactores dos *Evanxeos*;
***Marcos** papa da igrexa católica no século IV;
***Marcos Denevi**, escritor arxentino;
***Marcos Moshinsky**, investigador e físico mexicano de orixe ucraína;
***Marcos Nine Búa**, director e guionista galego;
***Marcos Paz**, político arxentino;
***Marcos Pereiro**, humorista galego;
***Marcos S. Calveiro**, escritor e avogado galego;
***Marcos Sastre**, escritor, mestre, pintor e xornalista uruguaio;
***Marcos Seixo Pastor**, historiador e investigador galego;
***Marcos Antonio Serrano Rodríguez**, ciclista galego;
***Marcos Valcárcel**, historiador, xornalista e escritor galego (1958-2010).

Amais, como topónimo pode referirse a:

;En Galiza
***Marcos**, lugar da parroquia de San Miguel de Negradas, no concello do Vicedo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*
*'''''O Tio Marcos d'a Portela''''', publicación aparecida por vez primeira en 1876, sendo daquela editada en Ourense por Valentín Lamas Carvajal.
Hixinio, papa

**Hixinio**, logo chamado **santo Hixinio**, nado quizais en Atenas e finado posiblemente en Roma en 142, foi bispo de Roma.

## Vida e pontificado 
Pouco se coñece do seu pontificado, que por outra parte foi bastante breve. A herexía gnóstica, que levaba anos presente como corrente de pensamento cristiá coñece nestes anos o seu apoxeo cos filósofos Valentiño de Exipto, Marción e Cerdón, que Hixinio combateu.

O Liber pontificalis di del que instaurou a figura do padriño no bautismo, quen definiu os ordes menores do clero, quen distinguiu as funcións dos prebíteros e dos diáconos e quen obrigou a que todas as igrexas onde se misase fosen consagradas antes.

## Morte e santidade 
Como todos os papas anteriores ao edicto de Milán, foi considerado santo. Tamén se ten sinalado que foi mártir, se ben isto non está demostrado. A súa festa é o 11 de xaneiro.

## Parroquias en Galicia 
Non hai ningunha parroquia en Galicia baixo a avogación de santo Hixinio.
Hixam I de Córdoba

**Hixam I**, tamén citado como **Hisham I** ou **Hiksam I**, foi o segundo emir omeia do Emirato de Córdoba, gobernando do ano 788 até a súa morte o 17 de abril de 796.

Pouco despois de ser proclamado emir tivo que se enfrontar co seu irmán Suleimán quen se consideraba o emir lexítimo e que tiña o apoio doutro irmán máis novo, Abd Allah, logo dalgún tempo de rebelión acabou por recoñecer a Hixam como emir. 
[esquerda|miniatura|[Dirham|Dírham de Hixam I.]]
Fortalecido no interior, Hixam, realizou expedicións periódicas de castigo contra os reinos cristiáns do norte na procura de botín. Durante o seu reinado estableceuse a escola malekí como a doutrina xurídica oficial en Al-Andalus.

## Notas
Siricio, papa

**Siricio** (Roma, ca 334 - 26 de novembro de 399) foi o 38° papa da Igrexa católica, que o venera como santo. Desde o 17 de decembro de 384 até a súa morte, foi o sucesor do Dámaso I e foi sucedido por Anastasio I. Foi autor de dous decretos sobre o celibato clerical.

## Notas biográficas 
Siricio era fillo dun tal Tiburcio. Entrou ao servizo da Igrexa aínda de tenra idade e, segundo a inscrición posta na súa tumba, durante o pontificado do papa Liberio (352-366) foi primeiro lector e despois diácono. Despois da morte do papa Dámaso I, Siricio, cardeal de "San Pastore", foi elixido o seu sucesor por unanimidade e, probabelmente, foi consagrado bispo o 17 de decembro. O antipapa Ursino, que fora rival de Dámaso (366), estaba aínda vivo e continuou coas súas pretensións. O emperador Valentiniano III, nunha carta a Piniano (23 de febreiro de 385), deu o seu beneplácito á elección de Siricio.

## Lexislador 
O seu primeiro acto oficial revelouse importante. Himerio, bispo de Tarragona, dirixira ao papa Dámaso unha lista de quince cuestións relativas ao bautismo, a penitencia, a ordenación sacerdotal, e mesmo o matrimonio. Aínda recentemente elixido, Siricio respondeulle o 23 de febreiro de 385: as súas indicacións retoman as disposicións do primeiro Concilio de Nicea (325) e aínda do Sardica (343). Mais Siricio axuntou posíbeis sancións. A carta mostra tamén que Siricio era consciente da súa autoridade na Igrexa. De feito, a súa epístola constitúe a primeira decretal pontificia, é dicir, unha carta papal sobre asuntos de disciplina ou de dereito canónico.
 
Esta carta decretal foi continuada con outras misivas, que incitaban aos bispos de África a que aplicasen os canons dos dous concilios romanos (o que convocara o seu antecesor Dámaso I, e máis o reunido por el mesmo). O primeiro canon concernía á consagración dos bispos e mais a obriga de castidade para os clérigos. O segundo esixía un inquérito adecuado sobre os candidatos a recibir as ordes eclesiásticas.

## Contra a herexía 
Sirice actuou con enerxía contra os herexes, en colaboración con Ambrosio, bispo de Milán. No concilio de Capua (392), condenou a Bonoso, bispo de Sardica, que negaba a virxindade de María. No mesmo ano, condenou, nun concilio romano, ao monxe Xoviniano, que non só negaba a virxindade de María, senón que refugaba a vida de celibato e a castidade. Deixou, porén, a xuízo das igrexas locais a tarefa de sancionar ambos os dous herexes.

Seguindo a postura de Dámaso, interveu na controversia acerca dos priscilianistas. Despois da morte do emperador Magno Máximo (388), sancionou os bispos que libraran a Prisciliano e os seus compañeiros ao brazo secular. Foi o caso de Itacio, bispo de Tréveris, cidade onde fora executado o herexe. Siricio condenou tamén ao bispo Félix, que apoiara a Itacio. Finalmente, autorizou o retorno ao seo da Igrexa dos priscilianistas.
Toutón, Mondariz

**San Mateo de Toutón** é unha parroquia que se localiza no concello de Mondariz. Segundo o INE en 2013 tiña 304 habitantes (166 mulleres e 138 homes) -179 menos que en 1999-, distribuídos en 5 entidades de poboación.

## Patrimonio
miniatura|Detalle do cruceiro de fóra do adro de Toutón (Virxe das Angustias co Cristo morto no colo).
A **igrexa de San Mateo de Toutón** data de 1711 (na inscrición da fachada figura a data 1713), está situada no barrio de Casco, onde tamén hai unha capela. De planta rectangular e tellado a dúas augas, a fábrica é de cantaría de granito con contrafortes nos muros laterais e corpo posterior diferenciado a xeito de ciborio rústico tipo torre, ameado e con desaugadoiros pétreos. A facha principal ten no lateral esquerdo a torre campanario de planta cadrada e dous corpos (o superior quizais posterior). Na fronte da fachada atópanse dúas pilastras laterais. A porta é alintelada e flanqueada por dúas pilastras caixadas con chapiteis xónicos que aturan un friso con detalles vexetais e por riba un frontón triangular partido, cunha fornela coa imaxe de San Ramón cunha cartela con inscrición. Enriba un ocelo. Na cumieira áchase a imaxe do patrón da parroquia: San Mateo. A sancristía áchase no muro sur.

É de salientar o **cruceiro do adro** considerado Ben de Interese Cultural galego, cunha plataforma de tres chanzos cuadrangulares (o máis baixo soterrado polo asfalto). O pedestal ten as arestas rebaixadas e fiugura a data na que foi ergueito: 1711, practicamente á vez que igrexa. Salienta o fuste cilíndrico e o chapitel corintio con volutas nos cantos, fileira dupla de follas e flor central en cadansúa face. A cruz é de sección cadrada coas arestas achafranadas. Nunha das caras a imaxe de Xesús Cristo crucificado coa cartela de INRI, e na outra a Virxe das Angustias co fillo morto no colo.

## Festas
Toutón celebra unha festividade na honra de Santa Marta o 29 de xullo e o 24 de xuño na honra de San Xoán do Xisto.

Desta parroquia é o grupo Pandeireteiras de Toutón.

## Galería de imaxes

Ficheiro:Toutón, 'AÑO 1713'.JPG|Igrexa parroquial de San Mateo.
Ficheiro:Toutón, cruceiro fóra do adro.JPG|Cruceiro de fóra do adro de Toutón.
Ficheiro:Toutón, ao cazador.JPG|Escultura ao cazador.
Ficheiro:Toutón, año 1934 reformado 1978.JPG|Palco da música construído en 1934 e reformado en 1978.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Toutón
### Parroquias de Mondariz
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Mondariz
### Ligazóns externas
*Documental do CCG. Axudádeme a cantar. Capítulo 1. O serán en Toutón: Pasado e presente da festa tradicional
Juan Perón

**Juan Domingo Perón**, nado en Lobos o 8 de outubro de 1895 e finado en Buenos Aires o 1 de xullo de 1974, foi un militar e político arxentino. Foi presidente do seu país en dúas ocasións, de 1946 a 1955 e de 1973 a 1974.

## Traxectoria 
Perón casou con Aurelia Tizón, falecida de cancro en 1938, e en segundas nupcias con Eva Perón, máis coñecida como *Evita* que tamén faleceu de cáncer de útero. Nos anos 60, casou unha terceira vez, agora con María Estela Martínez, máis coñecida como Isabel Perón, a súa sucesora na presidencia da Arxentina en 1974.

O seu goberno populista era apoiado pola Igrexa, polo Exército e polo Movemento sindical, e baseábase nun forte nacionalismo, centralizado no poder do Estado.

Perón aínda contaba co carisma da primeira-dama, Evita Perón, a través de campañas sociais, o que daba ao Estado un carácter paternalista. A pesar diso, o goberno mostrábase con autoritarismo, castigando de forma severa a quen fixese críticas ao goberno.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Peronismo
Movemento Popular de Liberación de Angola

O **Movemento Popular de Liberación de Angola** (**Movimento Popular de Libertação de Angola**, **MPLA**) é o partido político que goberna Angola dende a súa independencia en 1975.
## Historia
Fundouse en 1956 despois da fusión do Partido da Luta Unida dos Africanos de Angola (PLUA) co Partido Comunista Angolano (PCA). Outros partidos fundíronse despois, como o Movemento para a Independencia Nacional de Angola (MINA) e a Fronte Democrática de Liberación de Angola (FDLA).

En 1975 tres partidos reivindicaban a independencia de Angola, o MPLA, a UNITA (Unión Nacional para a Independencia Total de Angola) e a Fronte Nacional para a Liberación de Angola (FNLA). Destes, o MPLA tiña orientación marxista e estaba apoiado pola URSS. Agrupara, desde finais dos anos 50 e principios dos 60 as principais figuras do nacionalismo angolano, entre estudantes no exterior, sobre todo en Portugal e loitadores contra o colonialismo que fuxían do interior de Angola.

Dirixido por Antônio Agostinho Neto, o MPLA organizou e dirixiu a loita armada contra o colonialismo. Terminada a loita de liberación, a seguir o 25 de abril en Portugal, o MPLA proclamou a independencia do país, sen que tivese acontecido a pacificación interna coa FNLA e a UNITA. É frecuente ligar o MPLA á rexión de Kumbundo, tendo sido, porén o movemento angolano que máis aproveitou e incentivou o sentido nacional. Á súa dirección pertencían elementos non orixinarios do grupo dominante e o movemento non tiña as connotacións tribais e racistas atribuídas aos outros días. Por causa disto recibiu o apoio maioritario durante a transición para a independencia do país.

O MPLA gobernou Angola como partido único até a apertura política en 1991. No ano seguinte venceu nas primeiras eleccións, mais esa vitoria non foi aceptada e o país entrou en guerra civil.

Hoxe, o MPLA é un partido ex-marxista e politicamente constitúe algo entre a socialdemocracia e o socialismo. O seu mandato vese agora prolongado polas Nacións Unidas até que se consideren creadas as condicións para a realización das próximas eleccións. Depende da realización dos acordos asinados entre o goberno e a Unita en Lusaka visando o fin da guerra que aínda hoxe ameaza o país.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina oficial do MPLA
Brian Aldiss

**Brian Wilson Aldiss**, nado en  East Dereham, Norfolk o 18 de agosto de 1925 e finado o 19 de agosto de 2017, foi un escritor británico. Trala súa participación na segunda guerra mundial volveu á vida civil en 1948. Aldiss é un dos principais representantes da chamada Nova Onda da ficción científica británica(1964) 
* *An Age* ou *Cryptozoic* (1967) 
* *Report on Probability A* (1968) 
* *Barefoot in the Head* (1969) 
* *The Hand-reared boy* (1970)
* *A soldier erect* (1971)
* *Frankenstein Unbound* (1973) 
* *The 80 minute Hour* (1974)
* *The Malacia Tapestry* (1976) 
* *A rude awakening* (1978)
* ''Moreau's Other Island*(1980) 
* *Helliconia Spring *(1982)
* *Helliconia Summe*r (1983)
* *Helliconia Winter* (1985)
* *Dracula Unbound* (1991)

### Recompilacións de relatos 
* *Space, Time and Nathaniel (1957)* 
* *Galaxies like Grains of Sand*(1960) 
* *The Saliva Tree and other strange growths* (1966) 
* *Billion years spree* (1973)
* *Trillion years spree* (1986)
* *The Moment of Eclipse* (1971) 
* *Supertoys Last All Summer Long* (2001)

## Premios 
* Hugo á mellor novela por *Hothouse* en 1962 .
* Nébula ó mellor relato*The Saliva Tree* en 1965.
* John W. Campbell Memorial por *Helliconia Spring'' en 1982

## Notas 
## Véxase tamén
Zósimo

O antropónimo masculino **Zósimo** pode referirse a:
***Zósimo**, papa entre 417 e 418;

***Zósimo de Palestina**, monxe cristián oriental entre o 460 e o 560;
***Zósimo**, historiador bizantino que escribiu as súas obras entre 498 e 518;
***Zósimo de Panópolis**, alquimista grego de finais do século III e comezos do IV.
León I

Baixo o nome de **León I** podemos estar falando de:

*León I (457 - 474), emperador do Imperio Bizantino.
*León I, papa (440-461).
*León I, rei de do reino armenio de Cilicia (198/1199-1219), anteriormente era León I, *príncipe das montañas*
Sisto III, papa

miniatura|200px|**Sixtus III**
**Sisto III**, nado en Roma e finado o 18 de agosto de 440, foi o papa nº 44 da Igrexa católica de 432 a 440.

## Traxectoria 
Nacido no seo da familia Colonna pronto se convertería nun membro influente no contorno dos papas Zósimo, Bonifacio I e Celestino I a pesar de que na súa mocidade se sentise atraído polas doutrinas pelaxianistas, aínda que parece ser que volveu á ortodoxia grazas á súa correspondencia con Agostiño de Hipona.

O seu pontificado, iniciado tras o Concilio de Éfeso, celebrado en 431, estivo marcado polo nestorianismo, doutrina que xunto ao pelaxianismo, fora condenada no mesmo. E iso provocou que fose acusado de abrazar os seus postulados. Sisto, para rebater ditas acusacións fixo reconstruír a basílica de Santa María a Maior, que ao dedicala a María como nai de Deus, supoñía a súa aceptación do título de *Theotókos* que o concilio de Éfeso outorgara a María en contra das doutrinas nestorianas que só lle outorgaban o título de *Khristotókos* (nai de Xesús).

Así mesmo velou pola conservación dos dereitos da Santa Sé ao confirmar que Iliria dependía eclesiasticamente da diocese de Tesalónica e non da de Constantinopla como pretendía o patriarca de dita cidade. Restaurou en Roma as basílicas de Santa Sabina no monte Aventino e San Lourenzo Extramuros. Un dos seus principais logros foi restaurar a paz entre Cirilo de Alexandría e os sirios.

Faleceu o 18 de agosto de 440 sendo enterrado en San Lourenzo Extramuros.

## Notas
Xoán I

Soberanos ou nobres co nome de **Xoán I** foron:

* Xoán I, papa da Igrexa católica;
* Xoán I de Alençon, conde e duque de Alençon, chamado *Xoán o Sabio*
* Xoán I de Anjou
* Xoán I de Antioquía
* Xoán I de Aragón
* Xoán I de Berry, príncipe francés e duque de Berry.
* Xoán I de Bohemia, conde de Luxemburgo e rei de Bohemia, chamado *Xoán o Cego*
* Xoán I de Borgoña, duque de Borgoña, chamado *Xoán sen Medo*.
* Xoán I o Vermello, duque da Bretaña.
* Xoán I de Bulgaria
* Xoán I de Castela
* Xoán I de Chipre, rei de Chipre e Xerusalén.
* Xoán I de Dinamarca
* Xoán I de Escocia
* Xoán I o Xusto, Negus de Etiopía.
* Xoán I de Inglaterra, chamado *Xoán sen Terra*.
* Xoán I de Foix
* Xoán I de Francia, Rei de Francia.
* Xoán I de Galiza e León, rei de Galiza, León e Sevilla
* Xoán I de Xerusalén
* Xoán I de Lorena
* Xoán I de Luxemburgo
* Xoán I de Mónaco, señor de Mónaco entre 1433 e 1454.
* Xoán I de Narbona
* Xoán I de Navarra, chamado *o Póstumo*
* Xoán I Alberto, rei de Polonia.
* Xoán I de Portugal
* Xoán I de Suecia
* Xoán I Axukh, emperador de Trebisonda
* Xoán I Tzimisces, emperador bizantino
Xoán II

**Xoán II** pode referirse a:

* Xoán II de Alençon, conde e duque de Alençon.
* Xoán II Comneno (1087-1143), emperador bizantino.
* Xoán II de Brabante *o Pacífico* (1275-1312), duque de Brabante e de Limburgo.
* Xoán II de Francia (1319-1364)
* Xoán II de Aragón (1397-1479)
* Xoán II de Berry, conde de Montpensier
* Xoán II de Castela (1405-1454)
*Xoán II de Liechtenstein, príncipe de Liechtenstein (1858-1929).
* Xoán II de Lorena, duque de Lorena
* Xoán II de Mónaco, señor de Mónaco entre 1494 e 1505.
* Xoán II de Polonia, coñecido tamén como *Xoán II Casimir Vasa*
* Xoán II de Portugal (1455-1495)
* Xoán II, papa
Simes, Meaño

**Santa María de Simes** é unha parroquia que se localiza no leste do concello pontevedrés de Meaño. Segundo o padrón municipal de 2016 tiña 542 habitantes (283 mulleres e 259 homes), distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón un descenso respecto ós anos 2010, cando tiña 561 veciños, e 2005 cando eran 564. Ten unha superficie de 6,05&nbsp;km².

## Patrimonio histórico-artístico 
Cómpre destacar a igrexa parroquial, románica do século XIII, que conserva a portada e o presbiterio e, ao seu carón, un interesante cruceiro. No adro da igrexa hai unha fornela coa imaxe da Virxe.

Nesta parroquia atópase un dos escasísimos exemplos de hórreos en "L" que se conservan en Galicia.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Simes, igrexa Santa María 01-02.jpg|Igrexa de Santa María de Simes
Ficheiro:Meis Simes 01-032.jpg|Hórreo de Simes

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Simes 
### Parroquias de Meaño 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Meaño
J. G. Ballard

**James Graham Ballard**, nado o 18 de novembro de 1930 e finado o 19 de abril de 2009, foi un escritor británico de ficción científica. Un gran número dos seus escritos describen distopías. Ballard é coñecido pola súa ficción provocativa que explora as relacións entre a psicoloxía humana, a tecnoloxía, o sexo e os medios de comunicación de masas.

## Traxectoria 
Nace en Shanghai. Durante a segunda guerra mundial foi encerrado nun campo de concentración xaponés, experiencia que relataría na súa obra *Empire of the Sun* e que máis tarde levaría ao cine Steven Spielberg no filme *O imperio do sol*.

En 1946 a súa familia trasládase a Gran Bretaña e inicia estudos de medicina na Universidade de Cambridge, aínda que non os completará. Traballa como redactor nun xornal técnico e como porteiro do Covent Garden antes de incorporarse á RAF no Canadá, como piloto. Máis tarde traballaría como adxunto á dirección dunha revista científica.

Os seus primeiros contos datan de 1956 e nos anos 60 convértese nun dos autores de referencia da chamada *Nova onda* (en ) da ficción científica inglesa.

## Publicacións 
### Novelas 
* *The Wind from Nowhere* (1961)
* *The Drowned World* (1962)
* *The Burning World* (1964)
* *The Crystal World* (1966)
* *The Atrocity Exhibition* (1970)
* *Crash* (1973)
* *Concrete Island* (1974)
* *High-Rise* (1975)
* *The Unlimited Dream Company* (1979)
* *Hello America* (1981)
* *Empire of the Sun* (1984)
* *The Day of Creation* (1987)
* *Running Wild* (1988)
* *The Kindness of Women* (1991)
* *Rushing to Paradise* (1994)
* *Cocaine Nights* (1996)
* *Super-Cannes* (2000)
* *Millennium People* (2003)
* *Kingdom Come* (2006)

### Contos 
* *The Voices of Time and Other Stories* (1962)
* *Billennium* (1962)
* *Passport to Eternity* (1963)
* *The 4-Dimensional Nightmare* (1963)
* *The Terminal Beach* (1964)
* *The Impossible Man* (1966)
* *The Overloaded Man* (1967)
* *The Disaster Area* (1967)
* *The Day of Forever* (1967)
* *Vermilion Sands* (1971)
* *Chronopolis and Other Stories* (1971)
* *Low-Flying Aircraft and Other Stories* (1976)
* *The Best of J. G. Ballard* (1977)
* *The Best Short Stories of J. G. Ballard* (1978)
* *The Venus Hunters* (1980)
* *Myths of the Near Future* (1982)
* *The Voices of Time* (1985)
* *Memories of the Space Age* (1988)
* *War Fever* (1990)
* *The Complete Short Stories of J. G. Ballard* (2001)
* *The Complete Short Stories of J. G. Ballard: Volume 1* (2006)
* *The Complete Short Stories of J. G. Ballard: Volume 2* (2006)
* *The Complete Stories of J. G. Ballard* (2009)

### Non ficción 
* ''A User's Guide to the Millennium: Essays and Reviews* (1996)
* *Miracles of Life'' (2008)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
Teodoro I, papa

miniatura
**Teodoro I**, nado en Xerusalén e finado en Roma o 14 de maio de 649), foi papa desde o 24 de novembro de 642 ata o 14 de maio de 649, considérase grego pero naceu en Palestina.

Ao título de Pontífice agregoulle o título de Soberano. Realizou unha organización interna do clero.

Morreu en Roma o 14 de maio do ano 649, presumibelmente envelenado por ordes do emperador de Bizancio Constante II.

A Igrexa Ortodoxa venérao como santo e considérao mártir.
Silverio, papa

**Silverio**, nado en Frosinone e finado en Palmarola o 11 de novembro de 537, foi o papa número 58 da Igrexa católica de 536 a 537.

## Traxectoria 
Fillo lexítimo do papa Hormisdas que estivera casado antes de ser ordenado sacerdote, Silverio era subdiácono en Roma cando o papa Agapito I faleceu mentres se atopaba en Constantinopla. Elixido Papa co apoio do rei ostrogodo Teodato, encontrouse co rexeitamento do emperador bizantino Xustiniano I quen, influenciado pola súa esposa Teodora, quería sentar no trono de San Pedro a Vixilio máis próximo ás ideas monofisitas da emperatriz e que se encontraba nese momento en Constantinopla. Vixilio dirixiuse a Roma, sen coñecer a elección de Silverio, portando cartas para o xeneral bizantino Belisario nas que se lle ordenaba que apoiase a súa elección como papa. Belisario dirixiuse a Roma á fronte do seu exército e a cidade, tras expulsar os godos, abriulle, o 9 de decembro de 536, as súas portas sen loita temendo un saqueo como o que sufrira Nápoles ás mans dos bizantinos. O rei Vitixes, que sucedera a Teodato, asediou entón á cidade de Roma deixando illado a Belisario no seu interior. Non obstante o feito de que non intentasen o asalto da cidade serviu de base para acusar a Silverio de estar a planear cos godos a rendición da cidade facilitándolles a entrada. Esta acusación serviu de escusa a Teodora para lograr o seu obxectivo de sentar a Vixilio na sede papal, xa que provocou o arresto de Silverio que foi despoxado das vestiduras pontificais en marzo de 537 e enviado ao exilio na cidade de Patara na actual Turquía. O bispo de Patara intercedeu a favor de Silverio ante o emperador Xustiniano e logrou que este anulase o desterro e lle permitise regresar a Italia para que intentase demostrar a falsidade da acusación de traizón. Unha vez en Italia, foi non obstante recluído, por orde de Teodora, na illa de Palmarola onde faleceu o 11 de novembro de 537.

Posteriormente foi beatificado e santificado, sendo patrón da illa de Ponza, en Italia.
Xoán III

O nome **Xoán III** pódese referir a:

* **Xoán III**, papa da Igrexa Católica (561-574);
* **Xoán III**, patriarca de Constantinopla (565-577);
* **Xoán III**, duque da Bretaña (1312-1341);
* **Xoán III**, emperador de Trebisonda (1342-1344);
* **Xoán III**, conde e duque de Alençon (1404-1415);
* **Xoán III**, rei consorte de Navarra (1484-1512);
* **Xoán III**, rei de Portugal (1521-1557);
* **Xoán III**, rei de Suecia e Gran Duque de Finlandia (1568-1592);
* **Xoán III**, emperador de Etiopía (1840-1841, 1845 e 1850-1851);
* **Xoán III Ducas Vatatzés**, emperador bizantino de Nicea (1222-1254);
* **Xoán III Rizocopo**, exarcado de Rávena (710-711);
* **Xoán III Sobieski**, rei de Polonia e Gran Duque de Lituania (1674-1696);
* **Xoán Xurxo III**, elector de Saxonia (1680-1691).
Axesípolis II

**Axesípolis II**, rei de Esparta de -371 a -370.

Era membro da familia dos Axíadas. Fillo do rei de Esparta morto na batalla de Leuctra, Cleómbroto II, sucedeu a seu pai durante un efémero reinado de poucos meses, xunto con Axesilao II da familia dos Euripóntidas. Sucedeuno o seu irmán Cleómenes II (paradoxalmente o reinado máis longo dun rei de Esparta: -370– -309).
León II

*Baixo o nome de **León II** podemos estar falando de:*

*León II (474), emperador por dez meses do Imperio Bizantino.
*León II, papa (682-683).
Cosoirado, Moraña

**Santa María de Cosoirado** é unha parroquia que se localiza no concello de Moraña na comarca de Caldas. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 69 habitantes (36 mulleres e 33 homes), nunha soa entidade de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 78 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 49 habitantes, sendo 26 homes e 23 mulleres.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Cosoirado
### Parroquias de Moraña
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Moraña
Gargantáns, Moraña

**San Martiño de Gargantáns** é unha parroquia que se localiza no concello de Moraña. Segundo o IGE en 2009 tiña 225 habitantes (118 mulleres e 107 homes), nove menos ca en 1999. Ten catro entidades de poboación.

## Patrimonio 
A Lapa de Gargantáns é un menhir de pouco menos dos dous metros de altura datado entre os anos 3000 e 2000 a.C. Orixinariamente era máis alto, xa que se comprobou que a base está cortada, polo que se supón que foi trasladado desde outro sitio ata a súa localización actual. Presenta a superficie labrada, aínda que actualmente só se aprecian varias cazoletas. Aparece representado como motivo principal do escudo de Moraña.

A igrexa parroquial de San Martiño conserva a ábsida románica.

## Galería de imaxes 

Lapa de Gargantans 01-04.jpg|Lapa de Gargantáns
Moraña.svg|Lapa de Gargantáns no escudo do concello
Igrexa de San Martiño de Gargantáns.jpg|Fachada da igrexa parroquial
Igrexa de San Martiño de Gargantáns, Moraña.jpg|Vista traseira da igrexa
San Martinho de Gargantans.jpg|Ábsida da igrexa

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Gargantáns 
### Parroquias de Moraña 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Moraña
Lamas, Moraña

**Santa Cruz de Lamas** é unha parroquia que se localiza no concello de Moraña. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 346 habitantes (176 homes e 170 mulleres), distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 365 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 323 habitantes, sendo 154 homes e 169 mulleres.

## Toponimia 
O orónimo provén do latín , e indica un lugar con lama ou lodo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Lamas 
### Parroquias de Moraña 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Moraña
Rebón, Moraña

**San Pedro de Rebón** é unha parroquia que se localiza no concello de Moraña. Segundo o IGE en 2009 tiña 412 habitantes (215 mulleres e 197 homes), distribuídos en 14 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 422 habitantes.

## Patrimonio 
A igrexa de San Pedro de Rebón é do século XII, pero só se conserva a parte da ábsida, o resto foi modificado nunha reforma do século XIX. Tamén posúe dous baldaquinos no seu interior.

### Galería de imaxes 

Ficheiro:Canzorros da igrexa de San Pedro de Rebón, Moraña.jpg|Canzorros da igrexa de Rebón.
Ficheiro:Moraña, San Pedro de Rebón 03-22.JPG|Capitel da igrexa de Rebón.
Ficheiro:Moraña, San Pedro de Rebón 04-03.JPG|Panel dun baldaquino na igrexa de Rebón.

## Rebón na cultura popular galega 
* *Para pan de trigo, Caldas;/ para molete, Padrón;/ para nenas arrogantes/ en San Pedro de Rebón*.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Rebón 
### Parroquias de Moraña 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Moraña
Saiáns, Moraña

**San Salvador de Saiáns** é unha parroquia que se localiza no concello de Moraña na comarca de Caldas. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 1.451 habitantes (757 mulleres e 694 homes), distribuídos en 14 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 1.375 habitantes. Segundo o IGE, no 2021 a súa poboación ascendera ata os 1.885 habitantes, sendo 945 homes e 940 mulleres.

No lugar de Santa Lucía aséntase a capitalidade do concello.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Saiáns 
### Parroquias de Moraña 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Moraña
San Lourenzo de Moraña, Moraña

**San Lourenzo de Moraña** é unha parroquia que se localiza no concello de Moraña. Segundo o IGE en 2014 tiña 289 habitantes (137 homes e 152 mulleres), 70 menos ca en 2004 tiña 359 habitantes (187 mulleres e 172 homes segundo o padrón municipal) e 33 máis ca en 1999. Ten catro entidades de poboación.

## San Lourenzo de Moraña na cultura popular
* *Ai aldea de Soar,/ non é unha que son todas,/ poñen dous pares de  medias/ para ter as pernas gordas* .

## Lugares e parroquias
### Lugares de San Lourenzo de Moraña
### Parroquias de Moraña
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Moraña
Cela, Mos

**San Pedro de Cela** é unha parroquia que se localiza no concello pontevedrés de Mos. Segundo o IGE, no 2013, tiña 1.383 habitantes (664 homes e 719 mulleres), 181 máis ca en 1999.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cela 
### Parroquias de Mos 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Mos

## Notas