Pulmonados

O dos **pulmonados** (*Pulmonata*) é un grupo de discutida monofilia (anteriormente considerados como unha orde, e antes como unha subclase) de moluscos gasterópodos que inclúe os caracois terrestres e as limachas, que desenvolveron, grazas a unha modificación da cavidade paleal, que se fixo altamente vascularizada, transformándose nun **pulmón** (que non é homólgo do pulmón dos vertebrados terrestres) que lles permite a respiración aérea (de aí o nome que reciben), o que lles permite vivir en terra firme. Son o único grupo de moluscos que colonizaron o medio terrestre.

O taxon dos pulmonados como tradicionalmente era definido demostrouse que era polifilético nun estudo molecular realizado por Jörger *et al.* en 2010.

## Características 
[miniatura|420px|esquerda|**Anatomía dun pulmonado.**
1: [cuncha, 2: fígado, 3: *pulmón*, 4: ano, 5: poro respiratorio (pneumostoma), 6: ollo, 7: tentáculo, 8: ganglios cerebrais, 9: conduto salivar, 10: boca, 11: papo, 12: glándula salivar, 13: poro xenital, 14: pene, 15: vaxina, 16: glándula mucosa, 17: oviduto, 18: saco de dardos, 19: pé, 20: estómago, 21: ril, 22: manto, 23: corazón, 24: vasos deferentes.]]

A maioría das especies dos pulmomados carecen por completo de branquias, e teñen a cavidade paleal transformada nun órgano respiratorio chamado *pulmón* (por comparación cos verdadeiros pulmóns dos vertebrados tetrápodos), e ao que alude o seu nome. Trátase dunha cavidade do manto transformada nun amplo saco coas súa delgadas paredes moi vascularizadas, que comunica co exterior mediante unha estreita abertura situada lateralmente, á dereita, chamada *poro respiratorio* ou *pneumostoma*.

Os pulmonados, igual que outros gasterópodos, sofren no curso do seu desenvolvemento unha distorsión (torsión) do saco viscerasl, polo cal a comisura visceral non está entrecruzada.
 
## Taxonomía 
[miniatura|250px|Cunchas de pulmonados estilomatóforos nun museo de [Wiesbaden.]]
miniatura|250px|Exemplos de pulmonados: *Achatina fulica* arriba á derita; *Bielzia coerulans* arriba á esqurerxda; *Praticolella berlandieriana* centro á dereita; *Megalobulimus oblongus* no centro; *Euglandina rosea* centro á esquerda; *Ashmunella levettei* abaixo á esquerda, e *Helix pomatia* abaixo á dereita.
miniatura|Especialidade gastronómica francesa: *Escargots à bourguignone*.
[miniatura|*[Helix aspersa*, unha das especies utilizadas na preparación dos *escargots*.]]

### Descrición 
A orde dos pulmonados foi descrita por primeira vez en 1814 polo naturalista francés Georges Cuvier, descrición que rexistra, dous anos máis tarde o seu colega e compatriota Henri Marie Ducrotay de Blainville, no seu traballo ''Prodrome d'une nouvelle distribution systématique du règne animal* (Comezo dunha nova distribución do reino animal).

### Etimoloxía 
O nome científico *Pulmonata* é o nomintivo plural do adxectivo do latín científico *pulmonatus, -a, -um*, derivado do substantivo do latín clásico *pulmo, -õnis'', 'pulmón'. Literalmente, 'os que teñen pulmón'.

### Clasificación 
#### Unha clasificación en continua revisión 
Desde que Darwin formulara a súa teoría da evolución, a taxonomía biolóxica intentou reflectir a filoxenia dos organismos. As clasificacións utilizadas en taxonomía intentan, por tanto, representaren as interrelacións entre os distintos taxons. Porén, a taxonomía dos pulmonados, como a dos demais grupos de gasterópodos está continuamente sendo revisada e, debido a isto, as versións que se mostran en diversos textos poden diferir de maneira importante.

#### Distintas consideracións sobre a categoría taxonómica do grupo 
Segundo os distintas bases de datos, o grupo dos *Pulmonata* é considerado como:

* Unha subclase pola Fossilworks Paleobiology Database. 
* Unha infraclase polo World Register of Marine Species.
* Unha orde pola Animal Diversity Web. e por Fauna Europaea. 
* Non é considerado polo Sistema Integrado de Información Taxonómica, nin, polo tanto, no Catalogue of Life, nin pola IUCN.

#### Clasificacións tradicionais 
Unha das máis seguidas clasificacións tradicionais, divide a orde dos pulmonados nas subordes dos estilomatófos (*Stylommatophora*), basomatóforos (*Basommatophora*) e eupulmonados (*Eupulmonata*). Porén, outros autores,

* Orde *Pulmonata* Cuvier in Blainville, 1814 
** Suborde *Systellommatophora* Pilsbry, 1948
** Suborde *Basommatophora* Keferstein in Bronn, 1864
** Suborde *Eupulmonata* Haszprunar & Huber, 1990
*** Infraorde *Acteophila* Dall, 1885 (antigamente *Archaeopulmonata*)
*** Infraorde *Trimusculiformes* Minichev & Starobogatov, 1975

§ **Clasificación baseada na análise filoxenética, de Bouchet & Rocroi (2005)**.

* **Grupo informal** *Pulmonata* Cuvier in Blainville, 1814 
** Grupo informal *Basommatophora* Keferstein in Bronn, 1864 
** Clado *Eupulmonata* Haszprunar & Huber, 1990 (clado sen clasificar, contén os clados *Systellommatophora* e *Stylommatophora*)
*** Clado *Systellommatophora* (*Gymnomorpha*)
*** Clado *Stylommatophora* (contén os subclados *Elasmognatha*, *Orthurethra* e o grupo informal *Sigmurethra*)
**** Subclado *Elasmognatha*
**** Subclado *Orthurethra*
**** Grupo informal *Sigmurethra*'
*** *"Limacoid clade"*

§ '*Clasificación de Jörger *et al.* 2010*'

Jörger *et al.* (2010) analizaron os grupos principais dentro dos *Heterobranchia* usando datos xenéticos e encontraron que nos *Pulmonata*, que se consideraba un grupo polifilético, algúns estaban máis estreitamente relacionadas cos *Sacoglossa* e os *Acochlidia*, polo que propuxeron un taxon máis inclusivo, o dos *Panpulmonata* para unir os clados *Siphonarioidea*, *Sacoglossa*, *Glacidorboidea*, *Pyramidelloidea*, *Amphiboloidea*, *Hygrophila*, *Acochlidia* e *Eupulmonata*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* D'Ancona, Humberto (1972): *Tratado de zoología. Tomo II. Zoología especial*. Barcelona: Editorial Labor, S. A. 
* Grassé, Pierre P.; Raymond A. Poisson e Odette Tuzet (1976): *Zoología. Tomo 1 invertebrados*. Barcelona: Ed. Toray-Masson, S. A. ISBN 84-311-0200-4.
* Remane, Adolf; Volker Storch e Ulrich Weisch (1980): *Zoología sistemática*. Barcelona: Ediciones Omega, S. A. ISBN 84-282-0608-2. 
* VV. AA. (1968): "Gasterópodos" en: *Enciclopedia Salvat de las ciencias. Tomo 4. Animales invertebrados*. Pamplona: Salvat, S. A. de Ediciones, pp.&nbsp;257–293.

### Outros artigos 
* Moluscos
* Gasterópodos

### Ligazóns externas 
* Snail and Slug: Care, Species, Health and much more...  (Caracois e limachas: coidados, especies, saúde e moito máis...) .
* El rincón de los caracoles (I) .