Kragujevac

**Kragujevac** (en , ) é a cuarta cidade máis grande de Serbia despois de Belgrado, Novi Sad e Ninš, e o centro administrativo do Distrito de Šumadija. Está situada a beiras do río Lepenica. A cidade era coñecida como "Kraguyevca" ou "Karacofça" durante o dominio otomán.

A pesar da súa fundación relativamente tardía (1476), Kragujevac foi pioneira en moitos aspectos. Foi a primeira capital da Serbia moderna (1818-1839), e a primeira constitución dos Balcáns proclamouse nesta cidade en 1835. Máis adiante, a primeira universidade de Dereito da recentemente independizada Serbia foi fundada en 1838, precedida pola primeira escola de gramática (Gimnazija), en 1833, así como o Teatro Nacional (1835) e a Academia Militar (1837).

Belgrado tomou a dianteira ao converterse na sede do trono en 1841. A Universidade de Kragujevac non se restableceu até 1976. A Kragujevac contemporánea é coñecida polas súas fábricas de armas, munición, e sobre todo a factoría de automóbiles Zastava, que produciu o popular "Jugo", e que alcanzou un acordo de adquisición por parte do Grupo Fiat en 2008. A primeira constitución serbia proclamouse aquí en 1835. A primeira lei sobre a imprenta foi aprobada tamén en Kragujevac en 1870, cando a prosperidade da cidade achegoulle a outras capitais europeas da época.

O punto de inflexión no seu desenvolvemento xeral foi en 1851, cando comezou a fundición para a produción de canóns, comezando unha nova era no desenvolvemento económico da cidade. A principal industria nos séculos XIX e XX foi a militar. Kragujevac converteuse nun dos maiores exportadores de Serbia en 1886, cando o eixo ferroviario Belgrado - Nis conectou a través de Kragujevac.

Durante a primeira guerra mundial, Kragujevac volveu ser a capital de Serbia entre 1914 e 1915, e a sede de moitas institucións estatais, incluso o mando supremo do exército serbio foi situado no edificio do Palacio de Xustiza. Durante a guerra, Kragujevac perdeu o 15% da súa poboación.

### Masacre de Kragujevac 
Durante a segunda guerra mundial, os nazis cometeron o masacre de Kragujevac, o asasinato sistemático de entre 6.000 e 8.000 persoas entre o 19 e o 21 de outubro de 1941, en represalia por un ataque partisano sobre soldados alemáns. Entre os mortos houbo unha xeración enteira de nenos, sacados directamente da escola. A pesar do acordo co fabricante italiano de automóbiles Fiat, e a probable renovación da fábrica, a cidade sofre actualmente unha alta taxa de desemprego. Dende 1976, Kragujevac creceu como centro universitario. A Universidade de Kragujevac inclúe as facultades de Medicina, Enxeñaría, Dereito, Economía, Filoloxía, Arte, Ciencias naturais e Matemáticas.

## Municipios 
Kragujevac está dividida en cinco municipios, que son os seguintes:

* Aerodrom 
* Pivara 
* Stanovo 
* Stari Grad 
* Stragari

## Demografía 
Segundo o censo de 2002, a composición étnica dos habitantes da área urbana era a seguinte:

 
## Edificios e monumentos 
[miniatura|220px|Porta principal da factoría de [Zastava.]]
* A **Antiga igrexa da Vinda do Espírito Santo**, construída en 1818, como parte da corte do Príncipe Miloš. O seu interior foi decorado entre 1818 e 1822. O campanario construíuse en 1907. 
* O **Antigo Parlamento**, construído no patio da igrexa na que se celebrou a reunión parlamentaria de 1859. Moitos eventos de grande importancia histórica, como a verificación da decisión do Congreso de Berlín sobre a independencia de Serbia, tiveron lugar alí. Despois de someterse á reconstrución en 1992, o edificio foi convertido en museo. 
* O **Konak Amidža**, mandado construír polo Príncipe Milo? en 1820 como casa residencial. É un dos mellores exemplos de arquitectura rexional de Serbia. Na actualidade alberga unha exposición do Museo Nacional. 
* O **Konak Príncipe Miguel** foi construído en 1860. A súa arquitectura baséase na tradición local con conceptos europeos. O edificio é agora o Museo Nacional. 
* O **Gimnazija** (Instituto) foi construído entre 1885 e 1887 segundo os planos do Ministerio de Enxeñaría Civil. É un dos edificios máis antigos da cidade deseñado nun estilo europeo, na tradición da *Gimnazija* máis antiga de Serbia desde 1833. Algúns famosos científicos de Serbia, artistas e políticos foron educados nesta escola. 
* O **Parque memorial Šumarice**, situado en Šumarice, conmemora os tráxicos acontecementos do 21 de outubro de 1941. 
* O **Museo de Zastava**, que se atopa dentro da fundición de armas antigas e exhibe a historia do desenvolvemento industrial da cidade.

## Cidades irmandadas 
As cidades irmandadas con Kragujevac, e as súas datas de emparellamento son as seguintes:

*  **Suresnes** (Francia)- 1967
*  **Piteşti** (Romanía)- 1971
*  **Bydgoszcz** (Polonia)- 1971
*  **Ohrid** (Macedonia do Norte)- 2001
*  **Bielsko-Biała** (Polonia)- 2002
*  **Springfield** (Estados Unidos)- 2002
*  **Reggio Emilia** (Italia)- 2004
*  **Mogilev** (Belarús)- 2006

## Nativos soados 
* Miguel III Obrenović, príncipe de Serbia, en dúas ocasións xefe de goberno.
* Bogoljub Jevtić, primeiro ministro de Iugoslavia entre 1934 e 1935.
* Nikola Lončar, ex xogador profesional e comentarista de baloncesto.
* Marija Šerifović, cantante. Gañadora do Festival de Eurovisión 2007.
* Danko Lazović, futbolista do PSV Eindhoven e da selección de Serbia.
* Jelena Tomašević, cantante.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial 
* Universidade de Kragujevac