open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chika Kuroda

**Chika Kuroda** (黒田チカ), nada en Saga o 24 de marzo de 1884 e finada en Fukuoka o 8 de novembro de 1968, foi unha química e farmacéutica xaponesa cuxa investigación se centrou nos pigmentos naturais. Foi a primeira xaponesa en recibir unha licenciatura en ciencias.

## Traxectoria 
Asistiu ao Departamento da Muller da Escola Normal de Saga, graduándose en 1901, e exerceu de mestra un ano despois. Ingresou na División de Ciencias da Escola Normal Superior de Mulleres de Rika en 1902 e graduouse en 1906. Tamén ensinou na Escola Normal de Fukui e un ano antes matriculouse no programa de posgrao da Escola Normal Superior para Mulleres de Kenkyuka, en 1907. Rematou o seu curso en 1909 e converteuse en profesora asistente na Escola Normal Superior de Mulleres de Tokio.

En 1913, cando a Universidade Imperial de Tohoku converteuse na primeira das universidades imperiais do Xapón en aceptar estudantes femininas, foi admitida no Departamento de Química da Universidade Científica. Foi alumna do profesor Riko Majima, quen inspirou o seu interese pola química orgánica, en particular os colorantes naturais ; Majima estaba supervisando a busca do pigmento roxo de *Lithospermum erythrorhizon*. Completou a súa licenciatura en ciencias en 1916, sendo a primeira xaponesa en facelo. 

Foi nomeada profesora asistente na Universidade Imperial de Tohoku despois de graduarse en 1916, e foi profesora na Escola Normal Superior de Mulleres de Tokio en 1918. Ese mesmo ano, foi a primeira muller en dar unha presentación á Sociedade Química do Xapón cando presentou a súa investigación sobre o pigmento de *L. erythrorhizon.*  Viaxou á Universidade de Oxford en 1921, onde investigou os derivados do ácido ftalónico con William Henry Perkin. Regresou ao Xapón en 1923 e ingresou na Escola Normal Superior de Mulleres de Tokio como mestra. En 1924, o Instituto RIKEN encargoulle unha investigación sobre a estrutura da cartamina, o pigmento das plantas de cártamo. A súa tese sobre o tema, valeulle o doutoramento en ciencias en 1929. Foi a segunda muller no Xapón en recibir tal título, despois de Kono Yasui.

Nas décadas de 1930 e 1940, a súa investigación examinou os pigmentos da flor de día asiática, a pel de berinjela, a soia negra, as follas vermellas de shiso e as espiñas de ourizo de mar, así como os derivados da naftoquinona.  Foi galardoada co Premio Majima da Sociedade Química do Xapón en 1936. En 1949 foi nomeada profesora da Universidade de Ochanomizu e, ao mesmo tempo, comezou a investigar sobre a pigmentación da pel da cebola. A súa extracción de cristais de quercetina da pel de cebola levou á creación de Kerutin C, un medicamento contra a hipertensión. Retirouse en 1952, pero continuou dando clases na Universidade de Ochanomizu, como profesora emérita.

## Notas
María de las Mercedes Goicoa Fernández

**María de las Mercedes Goicoa Fernández**, nada na Coruña o 10 de xullo de 1928 e finada na mesma cidade o 11 de novembro de 2022, foi unha pianista e docente galega, presidenta da Real Academia Galega de Belas Artes entre 2003 e 2014. 
## Traxectoria 
[miniatura|[Casa do Consulado, sede da Real Academia de Belas Artes na Coruña da que María de las Mercedes Goicoa foi presidenta entre 2003 e 2014. ]]
Comezou a súa formación musical e a tocar o piano coa súa tía Honoria Goicoa, Alberto Garaizabal e Pilar Castillo, antes de ingresar no Real Conservatorio de Música de Madrid grazas a unha bolsa de estudos da Deputación da Coruña. Alí, baixo a dirección de José Cubiles, tivo a mestres como Benito García de la Parra, José Moreno Bascuñana, Juan Tellería, Juan Ruiz-Casaux e Enrique Aroca. Tras graduarse en Madrid con méritos como o primeiro Premio Fin de Carreira, o Premio Extraordinario de Piano María del Carmen e o Premio Extraordinario de Virtuosismo, trasladouse a París onde foi alumna de Lazare Lévy e George Enescu. Concertista dende os 16 anos, fixo xiras por España e Francia, sendo recoñecida co primeiro Premio de Música de Cámara e o Premio de Interpretación de Música Francesa. Traballou con profesionais como Salvador Bacarise, Luis Galve, María Victoria de los Ángeles ou Narciso Yepes. 

Como docente empezou no Conservatorio de Madrid mais entre 1963 e 1993 foi profesora superior de piano no Conservatorio Profesional de Música da Coruña. Posteriormente, integrouse na mesa directiva desta institución como Bibliotecaria-Conservadora, e, en 2003, foi escollida presidenta, sendo a primeira muller en ocupar un cargo semellante en España. Mantívose no cargo ata 2014, cando renunciou por mor da saúde, ocupando dende entón a presidencia de honra. Na Real Academia Galega de Belas Artes promoveu a creación e dirixiu o Arquivo Musical de Galicia para recoller a obra de compositores galegos ou residentes en Galicia dos séculos XIX e XX, así como, a rehabilitación da Casa do Consulado, sede da Academia, para acoller actos abertos á cidadanía. Faleceu o 11 de novembro de 2022 na Coruña aos 94 anos de idade.  

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
### Outros artigos 
* Real Academia Galega de Belas Artes
### Ligazóns externas 
*
Elementos formes

En hematoloxía, os compoñentes celulares do sangue denomínanse **elementos** **figurados** ou **formes**: glóbulos vermellos (os encargados de transportar o osíxeno ás células), glóbulos brancos e plaquetas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Os elementos figurativos do sangue normal e patolóxico* (documento pdf) da SMU do Uruguai (en castelán)
Célula sanguínea

coloreada artificialmente de **células sanguíneas**. De esquerda a dereita: eritrocito, trombocito, leucocito.]]

A **célula sanguínea** é a designación xenérica que se dá a calquera célula constituínte do sangue. Son os principais constituíntes dos chamados "elementos figurados" ou "elementos formes". 

Nos mamíferos pódense considerar dúas categorías principais:

* Glóbulos vermellos, responsables do transporte e da dixestión do osíxeno.
* Glóbulos brancos, ou células inmunitarias que defenden o organismo contra os patóxenos.

As plaquetas sanguíneas non son realmente células sanguíneas. Son fragmentos celulares producidos na medula ósea, responsables da coagulación do sangue.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Trabazos, Mourentán, Arbo

**Trabazos** é un lugar da parroquia de Mourentán, no concello pontevedrés de Arbo, na comarca da Paradanta.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Mourentán 
### Parroquias de Arbo 
## Notas
Jock Landale

**Jock Landale**, nado o 25 de outubro de 1995 en Melbourne, Victoria, é un xogador de baloncesto profesional australiano que xoga nos Houston Rockets da National Basketball Association (NBA).

## Traxectoria profesional 
Tras non ser escollido no Draft da NBA de [[2018], Landale asinou cos Atlanta Hawks para xogar a Liga de Verán da NBA. O 31 de xullo de 2018, asinou un contrato de dous anos co KK Partizan serbio. O 20 de maio de 2019, Landale asinou un contrato dun ano, con opción a outro máis, co BC Žalgiris Kaunas lituano.

O 20 de agosto de 2021, Landale asinou cos San Antonio Spurs.

O 30 de xuño de 2022, foi traspasado xunto a Dejounte Murray ós Atlanta Hawks, a cambio de Danilo Gallinari e varias eleccións da primeira rolda do Draft. Poucos días máis tarde, foi traspasado de novo, desta vez ós Phoenix Suns.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference
Pilar Valero

**María Pilar Valero Cebrián,** nada en Zaragoza o 27 de maio de 1970 e finada o 7 de novembro de 2022, foi unha xogadora española de baloncesto, gañadora de seis ligas e catro copas, internacional coa selección e considerada unha das mellores xogadoras aragonesas.

Militou no club Celta Bosco, co que gañou dúas Ligas e unha Copa da Raíña nunha primeira etapa de cinco tempadas e despois regresou para xogar outras tres xa como ilustre veterana e retirarse aquí para pasar a formar parte do corpo técnico do hoxe seleccionador español, o vigués Miguel Méndez.

## Notas
Kyoko Nozaki

**Kyoko Nozaki** (|野崎 京子|Nozaki Kyōko|) nada o 9 de febreiro de 1964, é unha química xaponesa e profesora na Universidade de Tokyo, no Xapón. Está especializada en química orgánica e a súa área de investigación é o deseño de catalizadores moleculares para novos tipos de síntese orgánica e de polímeros. En 2021 foi galardoada nos Premio L'Oréal-UNESCO a Mulleres en Ciencia.

## Notas
Mohamed El Shorbagy

**Mohamed El Shorbagy**, nado en Alexandría o 12 de xaneiro de 1991, é un xogador de squash anglo-exipcio. Foi campión do mundo en 2017, subcampión en 2012, 2014 e 2020/21, e campión do mundo por equipos en 2011 coa selección nacional exipcia.

## Traxectoria 
Mohamed Elshorbagy estudou primeiro na súa cidade natal e logo continuou os seus estudos na *Millfield* School na localidade inglesa de Somerset antes de entrar na Universidade do Oeste de Inglaterra en Bristol, onde completou estudos de enxeñería mecánica. O seu irmán máis novo Marwan El Shorbagy tamén é xogador profesional de squash.

Xa como júnior logrou grandes éxitos, e así en 2008 e 2009 gañou o Campionato do Mundo Sub-19 contra Aamir Atlas Khan e Ivan Yuen. No ano 2010 logrou o seu primeiro título no circuíto profesional, na India e dende aquela permaneceu nos primeiros postos da clasificación mundial. Coa selección exipcia fíxose co campionato do mundo en Paderborn en 2011. No Mundial de Doha de 2012 chegou a unha final pola primeira vez, aínda que perdeu perante Ramy Ashour. Ao ano seguinte chegou ás semifinais do Mundial e no Clásico de Qatar de 2013 derrotou ao entón campión mundial Nick Matthew e logrou o seu primeiro torneo das Series Mundiais. O seu segundo título nas Series Mundiais foi en Hong Kong en agosto de 2014, seguido pouco despois do seu terceiro título no US Open en outubro. Ao gañar o título en Filadelfia accedeu 0 1 de novembro ao liderado da clasificación mundial por primeira volta. No Campionato do Mundo de 2014 logrou de novo pasar á final, mais perdeu de novo diante Ramy Ashour en cinco sets. Nas tempadas 2014/15 e 2015/16 gañou, entre outros, cinco torneos consecutivos das Series Mundiais e na clasificación mundial igualou o récord anterior de Ramy Ashour de 1872 puntos cunha media de 2150 puntos. Despois da súa vitoria no torneo en abril en el-Guna, volveu aumentar este récord ata os 2240 puntos . En xuño de 2017 gañou, por primeira volta, as finais das Series Mundiais da PSA. . Nese ano converteuse por primeira vez en campión do mundo individual ao se impoñer na final, en cinco sets, a seu irmán máis novo Marwan. En 2022 El Shorbagy 47 títulos do PSA World Tour.

En xuño de 2022 ao lograr a cidadanía británicaanunciou que iría xogar so bandeira inglesa  e así, nese mes converteuse inmediatamente en campión británico.

## PSA World Tour 
### Vitorias do torneo 
### Finais 
## Notas
Sara Josephine Baker

**Sara Josephine Baker**, nada o  15 de novembro de 1873 en Poughkeepsie, Nova York e finada o 22 de febreiro de 1945 en Nova York, foi unha médica estadounidense, coñecida por estudar a mortalidade infantil e reducila sanitariamente. 
## Traxectoria
Foi a primeira cidadá dos Estados Unidos en doutorarse en saúde pública . Como directora do departamento de hixiene infantil de Nova York, axudou a reducir a taxa de mortalidade infantil da cidade ao mínimo, máis que calquera outra cidade do país . 

Baker apoiou a creación da Asociación Americana de Hixiene Infantil e organizou o que máis tarde se coñecería como a Federación de Benestar Infantil de Nova York . Tamén publicou cinco libros sobre hixiene infantil .

## Notas
Río Olenyok

miniatura|180px|O río Olenyok e a súa conca
O **río Olenyok**, ou **río Oleniok**, tamén transcrito como **Olenek** (en ruso: Оленёк), é un longo río de Rusia no norte de Siberia, que desemboca no mar de Laptev.

Con 2292 km de lonxitude, é o 49º río máis longo do mundo e o 13º máis longo de Rusia.

A súa conca drena unha área duns 220000 km², a 14ª maior de Rusia (maior que Güiana e un pouco menor que Uganda).

O caudal medio na desembocadura é de 1210 metros cúbicos por segundo.

Administrativamente, o río discorre polo krai de Krasnoyarsk e a República de Sakha da Federación de Rusia.

## Notas 
## Véxase tamén
Universidade Centroeuropea

A **Universidade Central Europea** (Central European University, CEU) é unha universidade privada de investigación acreditada en Austria, Hungría e os Estados Unidos, con campus en Viena e Budapest. A universidade é coñecida pola súa fortaleza nas ciencias sociais e humanidades, a baixa proporción de estudantes por profesores e o seu corpo de estudantes internacionais. 

Un principio central da misión da universidade é a promoción de sociedades abertas, como resultado da súa estreita asociación coas Open Society Foundations.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* CEU na web
Lingua sylheti

O **sylheti** (en Sylheti Nāgarī: ꠍꠤꠟꠐꠤ; en ; *sileʈi|*) é unha lingua indoaria falada por arredor de 11 millóns de persoas, principalmente na división de Sylhet de Bangladesh, no val do Barak e no distrito de Hojai de Assam, e nos distritos de Tripura Setentrional e Unakroti de Tripura, na India. Ademais, hai un número substancial de falantes de sylheti nos estados indios de Meghalaya, Manipur e Nagaland, así como polas comunidades da diáspora no Reino Unido, os Estados Unidos, o Canadá e Oriente Medio.

É percibida de varias maneiras, tanto como un dialecto do bengalí ou como unha lingua por dereito propio. Aínda que a maioría dos lingüistas a consideran unha lingua independente, para moitos falantes nativos, o sylheti forma o vernáculo diglósico, co bengalí estándar que forma o lecto codificado. Algúns considérano incorrectamente como unha forma "corrupta" do bengalí, e rexístrase un cambio de lingua do sylheti ao bengalí estándar en Bangladesh, na India e na diáspora; aínda que o sylheti ten máis vitalidade que o bengalí estándar no Reino Unido.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en sylheti
* Lista de linguas por número de falantes
### Bibliografía 
* 
* 
* 
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Talen Horton-Tucker

**Talen Jalee Horton-Tucker**, nado o 25 de novembro de 2000 en Chicago (Illinois) é un xogador de baloncesto profesional estadounidense que xoga nos Utah Jazz da National Basketball Association (NBA).

## Traxectoria profesional 
O 20 de xuño de 2019, Horton-Tucker foi escollido na 46ª posición do Draft da NBA de 2019 polos Orlando Magic, e traspasáronllelo nesa noite do Draft ós Los Angeles Lakers, a cambio dunha elección da segunda rolda do Draft de 2020. Horton-Tucker asinou cos Lakers o 13 de xullo de 2019. Debutou na NBA o 8 de decembro de 2019 contra os Minnesota Timberwolves.

O 25 de agosto de 2022, traspasaronlles a Horton-Tucker e a Stanley Johnson ós Utah Jazz, en troca por Patrick Beverley.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference
Ramón Flecha

**Ramón Flecha García,** nado en  Bilbao en 1952, é profesor de socioloxía da Universidade de Barcelona, doutor honoris causa pola Universidade do Oeste de Timisoara. 

## Traxectoria 
En 1967, colaborou na creación dun centro cultural de actividades na zona máis pobre da súa cidade natal, Bilbao onde desde 1969 formou parte da clandestinidade contra a ditadura franquista. En 1978 trasladouse a Barcelona, onde fundou a Escola de Adultos Verneda-Sant Martí. En 1991 fundou o grupo de investigación CREA, sendo o director do centro. Estuda con Erik Olin Wright alternativas reais á economía capitalista.

En 1995 presentou a primeira denuncia oficial por acoso sexual reincidente dun profesor contra varias alumnas a petición da  estudante Lídia Puigvert incluíndo no seu escrito non só a análise do problema senón tamén a solución na creación de protocolos, comisión de igualdade, movemento oficial de estudantes. Posteriormente dirixiu a tese de Ana Vidu, unha comparativa da primeira denuncia dun catedrático por acoso na Universidade de Barcelona, e a primeira en EEUU, en 1979, na Universidade de California-Berkeley.

En 2010, a Federación de Asociaciones Xitanas de Cataluña concedeulle o premio FAGIC pola súa contribución ao recoñecemento do pobo xitano. En xuño de 2013 recibiu a Medalla de Ouro ao Mérito en Educación 2012 da Xunta de Andalucía.

En 2026 a Fiscalía abriu  unha investigación polas denuncias de acoso sexual contra o catedrático Ramón Flecha.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Grupo de investigación CREA
Anderson Mazoka

**Anderson K. Mazoka**, nado en Monze o 22 de marzo de 1943 e finado en Xohanesburgo o 24 de maio de 2006, foi un político zambiano, presidente do Partido Unido para o Desenvolvemento Nacional (UPND), un dos principais partidos do país. Foi candidato presidencial nas eleccións xerais de 2001, na que obtivo o segundo lugar.

## Vida 
Mazoka naceu en Monze. Asistiu á Union College en 1969, onde se graduou en enxeñaría mecánica. Na súa tese de grao, Mazoka deseñou e construíu un túnel aerodinámico en tan só 10 semanas. O túnel, cuxa construción chamou a atención dos medios de comunicación, encheu o soto da Facultade de Ciencias e Enxeñaría e estivo en uso durante tres décadas.

Nas eleccións presidenciais realizadas o 27 de decembro de 2001, quedou en segundo lugar co 26.76&nbsp;% dos votos, sendo derrotado por Levar Mwanawasa, presidente do Movemento por unha Democracia Multipartidaria (MMD), quen obtivo o 28.69&nbsp;% dos votos.

Mazoka faleceu o 24 de maio de 2006, debido a unha insuficiencia renal en Xohanesburgo, Suráfrica. Tiña 63 anos. Foi sucedido como presidente do UPND por Hakainde Hichilema.

Estivo casado con Christine Mutinta e tiveron tres fillos biolóxicos: Mutinta, Pasina, Anderson Jr., e dous adoptivos: Machenje e Lundu.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Fotografía&nbsp;
Isabelle Stengers

**Isabelle Stengers**, nada en Bruxelas en 1949, é unha filósofa, historiadora da ciencia e epistemóloga, de nacionalidade belga. 

## Traxectoria 
Graduouse en química na Universidade Libre de Bruxelas. 

A profesora Stengers é quizás unha das pensadoras máis influentes e celebradas, debido sobre todo aos seus escritos acerca da filosofía da ciencia. Traballa como profesora asociada en filosofía da ciencia na Universidade Libre de Bruxelas, e recibiu, en 1993, o gran premio de filosofía que outorga a Academia Francesa. Stengers elaborou extensos textos achega do filósofo anglo-norteamericano Alfred North Whitehead, e outro dos seus traballos incluíu a filósofos franceses Michel Serres e Gilbert Simondon. 

Notable pola súa propia obra filosófica, a profesora Stengers colaborou con intelectuais tan destacados como Leon Chertok, Ilya Prigogine e Bruno Latour.

## Notas
Etelä-Vantaan Urheilijat

Os **Etelä-Vantaan Urheilijat**, ou simplemente **EVU**, son un equipo de hóckey sobre xeo da cidade de Vantaa(Finlandia). O equipo xoga os seus partidos como local no Myyrmäen jäähalli.

Os maiores éxitos do equipo chegaron na categoría feminina. Durante anos as xogadoras do equipo de Vantaa disputaron a máxima categoría do hóckey sobre xeo feminino finlandés, sendo un dos equipos fundadores da liga na tempada 1982-83. Na primeira tempada conseguiron a medalla de bronce, á que sumaron posteriormente cinco medallas de prata nos anos 1984, 1985, 1987, 1988 e 1990. Mais foi na tempada 1988-89 cando chegou o maior éxito do equipo feminino logo de alzarse co campionato finlandés.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Armaxedón (xadrez)

Unha partida de xadrez **armaxedón**, tamén coñecida como **morte súbita**, é na que, xeralmente en modo lóstrego (cinco minutos por xogador para toda a partida), quen xoga coas pezas brancas dispón de máis tempo para realizar as súas xogadas. Porén, ten a obriga a gañar a partida, mentres que quen xoga coas pezas negras obtén a vitoria en caso de táboas. Este tipo de partida adoita utilizarse  como desempate definitivo cando todos os intentos previos resultaron insuficientes.

Entre os torneos que empregan este sistema de desempate destacan os realizados mediante encontros individuais ou por eliminación directa, como os campionatos mundiais. O desempate por armaxedón estipulouse como último recurso a partir dos encontros do Mundial de xadrez de 2006.

En 2016 propúxose un nome distinto, ao disputarse o campionato mundial con esta cláusula. Alberto Paglilla, xornalista de xadrez italo-arxentino, ideou o "minuto d'oro". Argumentou que a diferenza dun minuto nunha partida lóstrego, ben sexa de máis ou de menos, é valiosa e enorme. Por contra, "armaxedón" é máis afastado.

## Notas
Frederick Chiluba

**Jacob Frederick Chiluba**, nado en Ndola o 30 de abril de 1943 e finado en Lusaca o 18 de xuño de 2011, foi un político zambiano, presidente do seu país durante o período 1991-2002.
## Traxectoria
Foi fillo de Jacob Titus Chiluba Nkonde e Diana Kaimba. Asistiu á escola secundaria de Kawambwa, onde iniciou a súa actividade política ligado ao marxismo. Completou o seu certificado xeral en educación vía correspondencia, estudando economía.

Tras a obtención da independencia de Zambia, formou unha colectividade política denominada “Movemento por unha Democracia Multipartidaria”. En 1981 foi presidente do Congreso de Sindicalistas de Zambia, exiliado en 1987 por desordes contra o goberno de Kenneth Kaunda.

En 1990 regresou para colaborar na apertura democrática, sendo candidato presidencial da súa colectividade, logrando un triunfo fronte á opción que representaba Kaunda. Reelixido en 1996, durante o seu mandato transformou a economía cara a un sistema capitalista de libre mercado. Privatizou diversas empresas estatais e estranxeiras e alentou o investimento privado.

Entre diversas acusacións de malversación de fondos e outros casos de corrupción da súa administración, deixou o seu cargo en xaneiro de 2002, sendo sucedido polo seu vicepresidente Levy Patrick Mwanawasa, retirándose da vida pública.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
*Biografía por el CIDOB
Rupiah Banda

**Rupiah Bwezani Banda**, nado en Gwanda o 13 de febreiro de 1937 e finado en Lusaca o 11 de marzo de 2022, foi un político e diplomático zambiano. 

## Biografía 
Foi vicepresidente de Levy Mwanawasa e asumiu o goberno de forma interina pouco antes da morte deste, ocorrida o 19 de agosto de 2008. Exerceu o cargo de presidente desde novembro de 2008 até setembro de 2011.

Foi embaixador de Zambia na República Árabe Unida en 1965 e en Estados Unidos de 1967 a 1969. 

Morreu o 11 de marzo de 2022 aos 85 anos por mor dun cancro de cólon.

## Notas 

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Biografía en español por Fundación CIDOB
Edgar Lungu

**Edgar Chagwa Lungu**, nado en Ndola o 11 de novembro de 1956 e finado en Pretoria o 5 de xuño de 2025, foi un avogado e político zambiano, presidente de Zambia desde o 25 de xaneiro de 2015 até o 24 de agosto de 2021.

## Carreira política 
Inicialmente uniuse ao Partido Unido para o Desenvolvemento Nacional, pero logo cambiouse á Fronte Patriótica, fundada por Michael Sata.

Durante a presidencia de Sata, Lungu desempeñouse como Ministro de Relacións Exteriores, Defensa e Xustiza. Tras a morte de Sata en outubro de 2014, Lungu converteuse no candidato da Fronte Patriótica para as eleccións presidenciais en xaneiro de 2015. Venceu por escasa marxe ao candidato opositor Hakainde Hichilema.

## Presidencia 
Edgar Lungu xurou o seu cargo de presidente de Zambia o 25 de xaneiro de 2015 no Estadio dos Heroes Nacionais da capital, Lusaka.

Foi reelixido para cumprir un mandato completo de cinco anos en agosto de 2016, derrotando novamente a Hichilema por unha estreita marxe.
Lungu contraeu matrimonio con Esther Lungu, son pais de 6 fillos.

## Notas 
## Véxase tamén
Melanitta

***Melanitta*** é un xénero de aves da orde das anseriformes e familia dos anátidos e subfamilia dos merxinos.

A súa especie tipo é *Anas fusca* (Hoxe *Melanitta fusca*) Linnaeus, 1758

## Características 
Os machos teñen na súa maioría a plumaxe negra, e as femias parda. Reprodúcense no extremo norte de Europa, Asia e América do Norte, e invernan máis ao sur, nas zonas temperadas destes continentes. Forman grandes bandadas en augas costeiras. Forman grupos de moitos individuos, que adoitan voaren xuntos. Seus niños constrúenoa no solo cerca do mar, lagos ou ríos, en bosques o na tundra. Son patos mergulladores que se alimantan de crustáceos e moluscos.

## Taxonomía 
### Descrición 
O xénero *Melanitta* foi creado polo zoólogo alemán Friedrich Boie en 1822, na páxina 980 do seu traballo:
: Boie, Friedrich (1822): *Tagebuch gehalten auf einer Reise durch Norwegen im Jahre 1817*. Schleswig: Königl Taubstummen - Institut. pp. 308, 351.

A especie tipo foi designada en 1838 como *Melanitta fusca* polo naturalista inglés especializado en aves e peixes Thomas Campbell Eyton.

### Etimoloxía 
O nome do xénerto, *Melanitta*, deriva das voces do grego antigo μέλας *mélas*, "negro", e νἠττα *nēttα*, "pato".  
 
### Sinónimos 
Ademais de polo nome actualmente válido, o xénero coñeceuse tamén polos sinónimos:

O fósil *Melanitta ceruttii* Chandler, 1990, está agora situado no xénero *Histrionicus*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Carboneras, Carles; del Hoyo, Josep; Elliot, Andrew & Sargatal, Jordi (1992): "Family Anatidae (Ducks, Geese and Swans)" en *Handbook of the Birds of the World. Volume 1*. Barcelona: Lynx Edicions. ISBN 84-8733-410-5.

### Outros artigos 
*Anseriformes
*Anátidos
*Merxinos

### Ligazóns externas 
* scoter (genus *Melanitta*) na *Enciclopedia Británica*.
The Father (filme de 2020)

***The Farther*** é un filme británico-francés de 2020 dirixido por Florian Zeller no seu debut como director. Zeller escribiu o guión xunto co seu compañeiro Christopher Hampton, e baséase na propia obra de Zeller *Le Père*, que forma parte dunha triloxía que inclúe *Le Fils* e *La Mère*.Está protagonizado por Anthony Hopkins, Olivia Colman, Mark Gatiss, Imogen Poots, Rufus Sewell e Olivia Williams, e conta a historia dun galés octoxenario que vive con demencia. 

*The Father* estreouse no Festival de Cinema de Sundance o 27 de xaneiro de 2020 e foi distribuído por Sony Pictures Classics nos cinemas dos Estados Unidos o 26 de febreiro de 2021, nos de Francia o 26 de maio de 2021 por UGC Distribution, e nos do Reino Unido o 11 de xuño de 2021 por Lionsgate UK. O filme recadou 28&nbsp;millóns de dólares sobre un orzamento de 6&nbsp;millóns, e foi aclamado pola crítica, que eloxiou as actuacións de Hopkins e Colman, así como os valores de produción e a representación da demencia.

Na 93ª edición dos Óscar, Hopkins gañou o premio ó mellor actor e Zeller e Hampton gañaron o premio de mellor guión adaptado; o filme recibiu un total de seis nomeamentos, entre eles o de mellor filme e mellor actriz secundaria (Colman).

## Personaxes 
* Anthony Hopkins as Anthony 
* Olivia Colman as Anne 
* Rufus Sewell as Paul
* Imogen Poots as Laura
* Olivia Williams as The Woman
* Mark Gatiss as The Man
* Ayesha Dharker as Dr Sarai

## Notas
Guillermo del Toro's Cabinet of Curiosities

'''''Guillermo del Toro's Cabinet of Curiosities''''' é unha serie de televisión antolóxica de terror creada por Guillermo del Toro para Netflix. Componse de oito historias de terror que se basean nos xénero gótico e Grand Guignol. Dous deles foron escritos polo propio del Toro, mentres que os outros foron escritos e dirixidos por distintos cineastas. Estreouse o 25 de outubro de 2022.

## Sinopse 
A serie é "unha colección de historias comisariadas persoalmente polo cineasta gañador dun Oscar, descritas como [igualmente] sofisticadas e horribles". Del Toro é quen presenta cada episodio.

## Notas
Berta de Kent

**Berta de Kent**, **Santa Berta** ou **Santa Aldeberga** (c. 565 - c. 612) foi unha princesa franca da dinastía merovinxia para converterse na raíña de Kent ao casar co rei pagán Aethelberht de Kent no 580. A súa influencia levou á cristianización da Inglaterra anglosaxoa. Posteriormente foi canonizada como santa debido ao seu papel relixioso na historia inglesa.

## Traxectoria 
Berta foi criada preto de Tours, filla do rei de París Cariberto I e da súa esposa Ingoberga. Cando casou con Aethelbert no 580 puxo como condición que se lle permitise practicar a súa relixión, polo que levou ao seu capelán, Liudhard, con ela a Inglaterra. Unha antiga igrexa romana foi restaurada para Berta nas aforas da cidade de Canterbury e dedicouna a San Martiño de Tours, sería a capela privada da raíña Berta antes de que Agostiño chegase de Roma. A actual Igrexa de San Martiño continúa no mesmo lugar, incorporando a muralla romana da igrexa orixinal no coro.

O papa Gregorio I enviou unha misión dirixida por Agostiño de Canterbury, para restaurar o cristianismo a Inglaterra en 596. A acollida favorable da misión á súa chegada en 597 debeuse na súa maioría á influencia de Berta. Sen o seu apoio e a boa vontade de Aethelberht, os asentamentos monásticos e a catedral probablemente se construíran noutro lugar. En 601, o papa Gregorio dirixiu unha carta a Berta, na que a eloxiou moito pola súa fe e coñecemento das letras.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Igrexa de San Martiño de Canterbury
* Reino de Kent
* Dinastía Merovinxia
Provincia Central, Zambia

miniatura
A provincia **Central** (*Central Province*) é unha da 10 provincias de Zambia. A súa capital é a cidade de Kabwe.

Cunha área de 94.394 km2, contaba unha poboación de 1.515.086 habitantes no ano 2015.

## Distritos 
Posuía seis distritos:

Actualmente a provincia divídese en once distritos:

## Notas
Provincia de Copperbelt

miniatura
A **provincia de Copperbelt** (*Copperbelt Province*) é unha das 10 provincias de Zambia. A súa capital é a cidade de Ndola. É a segunda provincia máis habitada de Zambia.
Cunha área de 31.328 km2, contaba cunha poboación de 2.362.207 habitantes no ano 2015.

O nome da provincia fai mención á grande área xeográfico-xeolóxica e socieconómica na que está inserido, o cinto de cobre de África Central, coñecido en inglés como *copperbelt*.

## Distritos
Posúe dez distritos:

## Notas
Provincia Oriental, Zambia

A **provincia Oriental** é unha das 10 provincias de Zambia. A súa capital é a cidade de Chipata. Cunha área de 69.106 km2, contaba cunha poboación de 1.813.445 habitantes no ano 2015.

## Distritos 
No 2011, tiña oito distritos:

En xa no 2022, dividíase en quince distritos: 
* Chadiza
* Chama
* Chasefu, 
* Chipangali
* Chipata
* Kasenengwa
* Katete
* Lumezi
* Lundazi
* Lusangazi
* Mambwe
* Nyimba
* Petauke
* Sinda
* Vubwi.

## Notas
Provincia de Luapula

miniatura
A **provincia de Luapula** (*Luapula Province*) é unha das 10 provincias de Zambia. A súa capital é a cidade de Mansa.
Cunha área de 50.567 km2, contaba cunha poboación de 1.127.453 habitantes no ano 2015.

## Distritos
Posuía sete distritos:

Actualmente, a provincia de Luapula está composta de doce distritos:

* Chembe
* Chiengi
* Chifunabuli
* Chipili
* Kawambwa
* Lunga
* Mansa
* Milenge
* Mwansabombwe
* Mwense
* Nchelenge
* Samfya

## Notas
Batalla do río Halis

A **batalla do río Halis**, tamén coñecida como a **batalla de Halis** ou **batalla do río Halys,** foi librada no 82 a.C. e enfrontou as forzas da República Romana contra as do Reino do Ponto no contexto da Segunda guerra mitridática.

## Historia 
No transcurso da súa campaña contra Mitrídates VI do Ponto, no 83 a. C., o xeneral romano Lucio Licinio Murena, comandante do exército romano en Asia, invadiu o Ponto desde Capadocia e saqueou Komany. Mitrídates envioulle mensaxeiros cun recordatorio da violación da paz, pero el rexeitounos. Ao ano seguinte, os romanos invadiron Galacia, saquearon 400 aldeas e regresaron con moito botín. Mitrídates enviou unha embaixada a Roma, desde a que se enviou un representante coa prohibición de que Murena loitara contra Mitrídates. A pesar diso, Murena ignorou as ordes recibidas e volveu pórse en campaña ao mando de dúas lexións (as coñecidas como "Fimbrias") e acabou provocando a Segunda guerra mitridática. 

Entón Mitrídates enviou un exército baixo o mando do xeneral Gordio que atopou ao romanos no río Halis. Mentres o propio Gordio agardaba a chegada de Mitrídates, Murena tentou atravesar o Halis, ao outro lado do cal estaba o exército póntico, pero foi derrotado e retirouse a un campamento fortificado nunha beira alta. Máis, aos poucos, Mitrídates chegou á fronte do principal exército póntico, para atacar os mal preparados romanos, e lograron forza-lo cruzamento do río e conseguiron que os romanos se retirasen deixando atrás o seu campamento que foi capturado mentre o exército romano fuxía a Frixia.

### Consecuencia 
Como resultado desta vitoria, a autoridade do rei incrementouse e, el mesmo , volveu ocupar Capadocia. No 81 a.C., o propio Lucio Cornelio Sila restaurou a paz entre Roma e o Reino do Ponto baixo os termos da Paz de Dárdanos do 85 a.C.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Deseño guiado polo dominio (DDD)

**Domain-driven design** (**DDD**) é un importante enfoque da enxeñaría de software, que se focaliza na modelaxe do software para que se adapte a un dominio segundo as achegas dos expertos nese dominio, o que poderíamos simplificar en "traducir o idioma do negocio en código".

Baixo o DDD, a estrutura e linguaxe do código (nomes de clases, métodos de clase, variábeis de clase) deberían coincidir co domino do negocio. Por exemplo, se o software procesa solicitudes de préstamo, pode haber clases como SolicitudePrestamo e Cliente, e métodos tales como AcceptarOferta e Retirar.

Domain-driven design predica as seguintes metas:

* Colocar o enfoque principal do proxecto no dominio do core e a lóxica do dominio;
* Basear os deseños complexos nun modelo do dominio;
* Iniciar unha colaboración creativa entre técnicos e expertos do dominio para perfeccionar de maneira iterativa un modelo conceptual que aborde problemáticas concretas da contorna.
As críticas ó DDD argumentan que os desenvolvedores deben normalmente implementar unha agrande cantidade de illamento e encapsulación para manter o modelo coma unha construción pura e útil. Aínda que o DDD ofrece vantaxes como a capacidade de mantemento, Microsoft recoméndao só para dominios complexos nos que o modelo ofreza claras vantaxes á hora de formular unha comprensión común do dominio.

O termo foi acuñado por Eric Evans no seu libro do mesmo título publicado no 2003.
## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Implementing Aggregate root in C# language
Hakainde Hichilema

**Hakainde Hichilema**, nado en Monze o 4 de xuño de 1962, é un político e economista zambiano que desde o 24 de agosto do 2021 exerce como presidente de Zambia.

## Primeiros anos 
Naceu na aldea de Hachipona, Monze, na área hamusonde. Recibiu unha bolsa para estudar na Universidade de Zambia e graduose en 1986 cunha licenciatura en Economía e Administración de Empresas. Logo realizou un MBA en Finanzas e Estratexia Empresarial na Universidade de Birmingham no Reino Unido. 

## Actividades profesionais 
En 1986 dedicouse á economía como axudante consultor de Servizos de Asesorías Ecuador. Ese mesmo ano tamén foi asesor económico de Coopers & Lubrand. Director de Asesoría Corporativa (1989) e CEO de Coopers & Lubrand (1994-1998), cambiándolle o nome da empresa por Grant Thornton.

## Carreira política 
Participou na fundación do Partido Unido para o Desenvolvemento Nacional en 1998. En 2006 faleceu o líder do partido, Anderson Mazoka, a quen lle correspondeu substituír na presidencia do partido e ser candidato presidencial en 2006.

Nas eleccións xerais de 2006, Hichilema logrou o terceiro lugar cun 25,3% dos sufraxios, mentres que nas eleccións seguintes do 2008 repetiu a mesma posición, pero co 19,70% dos votos.

En xuño de 2009, Hichilema asinou un pacto coa Fronte Patriótica de Michael Sata, para disputar as eleccións de 2011 xuntos. Con todo, a indecisión sobre o candidato do pacto, a profunda desconfianza e acusacións de tribalismo de ambos os lados traduciuse no colapso do pacto en marzo de 2011.. No comicios de 2011 obtivo o 18,17% dos votos.

### Presidencia 
Hichilema presentouse á presidencia por sexta vez nas eleccións celebradas o 12 de agosto de 2021. O presidente da comisión electoral, Esau Chulu, declarou que gañara as eleccións na madrugada do 16 de agosto.

Logo da súa vitoria, Hichilema declarou o seu desexo de nomear a zambianos cualificados na súa administración. Entre os seus nomeamentos estaban os de Sylvia Masebo, Situmbeko Musokotwane, Anthony Bwalya, Jito Kayumba e Garry Nkombo entre outros.

## Vida persoal 
Está casado con Mutinta Hichilema coa que ten 3 fillos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Sitio web de Hakainde Hichilema (en inglés)
* Biografía por CIDOB (en español)
Provincia de Lusaca

miniatura

A **provincia de Lusaca** ou **Lusaka** é unha das 10 provincias de Zambia. A súa capital é a cidade de Lusaca.
Cunha área de 21.896 km2, contaba cunha poboación de 2.777.439 habitantes, no ano 2015.

## Distritos
Posuía catro distritos:

A provincia de Lusaka está composta de 6 distritos:
* Chilanga
* Chongwe
* Kafue
* Luangwa
* Lusaka
* Rufunsa

## Notas
Provincia do Noroeste, Zambia

miniatura
A **provincia do Noroeste** (*North-Western Province*) é unha das 10 provincias de Zambia. A súa capital é a cidade de Solwezi.
Cunha área de 125.826 km2, contaba cunha poboación de 833.818 habitantes no ano 2015.

## Distritos
Actualmente a provincia divídese en once distritos: Chavuma , Ikelenge, Kabompo, Kalumbila, Kasempa, Manyinga, Mufumbwe, Mushindamo, Mwinilunga, Solwezi e Zambezi.
 
## Notas
Victoriano Costales Gutiérrez

**Victoriano Costales Gutiérrez**, nado cara a 1901 e finado en Pontevedra en setembro de 1965, foi un funcionario e político galego.

## Traxectoria 
Oficial primeiro do Corpo Nacional de Estatística con destino na Sección Provincial de Pontevedra en 1936. Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 logrou fuxir a Portugal grazas a axuda da súa muller Elena Pintado. Foi expulsado do servizo e baixa na escala en marzo de 1937. En maio de 1954 foi readmitido no servizo cunha sanción de cinco anos de postergación e inhabilitación para o desempeño de cargos de mando ou de confianza. En 1962 era subdelegado do Instituto Nacional de Estadística en Pontevedra. Finou en Pontevedra en setembro de 1965.

## Vida persoal 
Casou con Elena Pintado Martín e foi pai de María Elena, Carmen, José Luis e Matilde Costales Pintado.

## Notas
Provincia Occidental, Zambia

A **provincia Occidental** (*Western Province*) é unha provincia de Zambia. A súa capital é a cidade de Mongu.
Cunha área de 126.386 km2, contaba cunha poboación de 991.500 habitantes no ano 2015.

## Distritos 
Actualmente a provincia divídese en dezaseis distritos: Kalabo Kaoma, Limulunga, Luampa, Lukulu, Mitete, Mongu, Mulobezi, Mwandi, Nalolo, Nkeyema, Senanga, Sesheke, Shangombo, Sikongo e Sioma.

## Notas
Dominio (enxeñaría software)

Na enxeñaría de software noméase **dominio** a área temática dun programa informático

## Características
Formalmente, representa o obxecto dun proxecto de programación específico, xa sexa definido de maneira estrita ou ampla. Por exemplo, un proxecto de programación concreto podería ter como obxectivo a creación dun programa para un hospital concreto, e ese hospital sería o dominio. Ou o proxecto podería ter un alcance máis amplo para incluír *tódolos hospitais* como o seu dominio

## Notas
Provincias de Zambia

300px|thumb|As provincias de Zambia.
Zambia está dividida en 10 provincias. A última provincia, Muchinga, foi creada en 2011.

## Provincias 
Datos do 2000.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Subdivisións de Zambia
* Distritos de Zambia
Provincia do Norte, Zambia

A **provincia do Norte** (*Northern Province*) é unha das 10 provincias de Zambia. A súa capital é a cidade de Kasama.
Cunha área de 77.650 km2, contaba cunha poboación de 1.304.435 habitantes no ano 2015.

## Distritos
Posúe doce distritos:

## Notas
Alauda Ruiz de Azúa

**Alauda Ruiz de Azúa Arteche**, nada en Barakaldo en 1978, é unha directora de cine e guionista española.

En 2025 foi Medalla de Ouro ao Mérito nas Belas Artes.

## Traxectoria 
Nada en Barakaldo, estudou Comunicación Audiovisual e Filoloxía Inglesa na Universidade de Deusto e é diplomada en dirección na Escola de Cinematografía e do Audiovisual da Comunidade de Madrid (ECAM). Afincada en Madrid, é cofundadora da produtora Igloo Films. 

Compatibilizou a dirección de proxectos persoais coa realización publicitaria. As súas curtametraxes foron seleccionados en máis de 400 festivais nacionais e internacionais e obtiveron máis dun centenar de recoñecementos.

En febreiro de 2022 estreou a súa primeira longametraxe, *Cinco lobitos* na "Sección Panoramas" do Festival Internacional de Cinema de Berlín. A película, protagonizada por Laia Costa, Susi Sánchez, Ramón Barea e Mikel Bustamante foi rodada durante cinco semanas no verán de 2021 entre Bakio e Mundaka. Explicou que xorde da súa experiencia persoal da súa primeira maternidade. No Festival de Málaga en marzo de 2022 a película logrou varios premios entre eles o da Biznaga de Ouro, o premio ao mellor guión e o premio do público.

## Premios e recoñecementos 
'*Por *Cinco lobitos***

* Biznaga de Ouro á mellor película española no Festival de Málaga 2022 ademais do premio ao mellor guión, da propia Ruiz de Azúa, e o premio do público.
* Película preseleccionada en agosto do 2022 para representar a España na edición 95 dos premios Óscar na categoría Mellor Película Internacional.
**Por *Los domingos'''*
* En 2026 a súa película *Los domingos* obtivo os trofeos dos Premios Goya á mellor película, dirección, guión orixinal, actriz protagonista e actriz secundaria.

## Filmografía 
* *Clases particulares* (curtametraxe, 2005)
* *Lo importante* (curtametraxe, 2006)
* *Dicen* (curtametraxe, 2011)
* *Nena* (curtametraxe, 2014)
* *No me da la vida* (curtametraxe, 2021)
* *Cinco lobitos* (2022) longametraxe. Dirección e guión
* *Los domingos'' (2025)

## Notas
Kenneth Noland

**Kenneth Noland**, nado en Asheville o 10 de abril de 1924, e finado o 5 de xaneiro de 2010, foi un pintor abstracto estadounidense, un dos máis importantes cultivadores do estilo *color field*. Tamén, nos anos cincuenta, practicou o expresionismo abstracto, e nos anos sesenta, o minimalismo.

## Traxectoria 
Entre 1946 e 1948, Noland asistiu a clases no Black Mountain College. Identifícase como un expresionista abstracto. Amigo de Morris Louis, ambos adoptaron a técnica de Helen Frankenthaler de deixar gotear a pintura acrílica sobre o lenzo.

Noland traballa con pintura acrílica aplicada directamente ao lenzo, creando obras cuxas cores brillantes xustapostas producen unha sensación de vibración óptica.

Os seus temas principais son círculos concéntricos, chevrons, rombos e longas listas paralelas, deixando a miúdo grandes espazos de lenzo en branco como parte integrante da composición.

Interésalle a adaptación das zonas coloreadas aos límites do marco do cadro.

En canto aos formatos das súas obras, destacan as diagonais e os enormes lenzos rectangulares a base de franxas de cor superpostas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Kenneth Noland
Julio Bello Sierra

**Julio Bello Sierra**, nado en Carucedo, provincia de León, en 1898 e finado en Montefurado o 31 de outubro de 1936, foi un obreiro ferroviario español.

## Traxectoria 
Dende novo traballou na Compañía de los Caminos de Hierro del Norte de España (Ferrocarriles del Norte). En 1935 foi destinado ao posto situado no quilómetro 320/529 da liña Palencia-A Coruña, próxima a Montefurado. Sen filiación política ou sindical coñecida, logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 tres falanxistas de Carracedelo e Toural dos Vaos presentáronse na súa casa o 31 de outubro para detelo e interrogalo. Saíu do seu domicilio detido e foi asasinado aos poucos metros. O seu cadáver foi lanzado ao río Sil. O 20 de novembro de 1936 o seu corpo apareceu augas abaixo, na aldea das Covas, onde se denunciou a aparición do corpo e foi identificado e soterrado.

En agosto de 2016 a Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica (ARMH) localizou e exhumou os seus restos.

## Vida persoal 
Casou con Isabel Arias Arias e foi pai de catro fillos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Represión franquista en Lugo
* La memoria de Julio Bello
A carga dos xinetes indios

***A carga dos xinetes indios*** (en ) é un filme estadounidense do oeste de 1953 dirixido por Gordon Douglas. Estreouse orixinalmente en 3D con moitas frechas, lanzas e outras armas voando directamente sobre o público en varias escenas. O filme é notable por ser a orixe do "berro Wilhelm", un efecto de son empregado na serie de filmes *A guerra das galaxias*, así como moitas outros filmes como *Indiana Jones*, debuxos de Disney e os filmes de *The Lord of the Rings*. En febreiro de 2018 anunciouse que Star Wars xa non usaría o berro Wilhelm. O deseñador de son Ben Burtt foi quen lle deu o nome polo "Pvt. Wilhelm", un personaxe menor no filme que emite o famoso berro despois de ser alcanzado por unha frecha (aínda que a gravación realmente se orixinou na película de Gary Cooper *Distant Drums* en 1951). Cando o filme se proxectou na Segunda Exposición Mundial 3-D no Egyptian Theatre de Hollywood en 2006, gran parte do público experto no cinema rompeu en aplausos cando o soldado Wilhelm berrou.

Estreouse en galego o 3 de agosto de 2006 a través da TVG.

## Personaxes 
* Guy Madison como Miles Archer  
* Frank Lovejoy como Sarxento Charlie Baker  
* Helen Westcott como Anne McKeever  
* Vera Miles como Jennie McKeever  
* Dick Wesson como Soldado Cullen  
* Onslow Stevens como Grover Johnson  
* Steve Brodie como Soldado Ryan  
* Ron Hagerthy como Johnny McKeever  
* Fay Roope como Tenente Coronel Kilrain  
* Neville Brand como Soldado Morgan  
* Henry Kulky como Soldado Smiley  
* Lane Chandler como Soldado Zebulan Poinsett  
* Fred Carson como xefe Thunder Hawk  
*James Brown como Soldado Connors
* Ralph Brooks como Soldado Wilhelm (voz dos berros de Sheb Wooley)

## Notas
Provincia de Muchinga

miniatura
A **provincia de Muchinga** é unha das dez provincias de Zambia. Atópase no nordeste do país e ten fronteiras coa provincia do Norte e Tanzania polo norte, Malawi polo leste, a provincia Oriental polo sur, a provincia Central polo suroeste e a provincia de Luapula polo oeste. A capital provincial é Chinsali.

O nome da provincia provén dos montes Muchinga.

## Xeografía 
A provincia ten unha forma alongada, en dirección suroeste a nordés e está situada entre os montes Muchinga, que serven como unha división entre as concas do río Zambeze (océano Índico) e o río Congo (océano Atlántico). Os principais ríos da provincia son o río Luangwa, un importante afluente do Zambeze, e o río Chambeshi, afluente do lago Bangweulu, na conca de drenaxe do Congo. A fonte do Luangwa atópase na provincia.

Tres parques nacionais atópanse na provincia: o Parque nacional Lavushi Manda, o Parque nacional Luangwa do Norte e o Parque nacional Luangwa do Sur. Este último compártese coas provincias Central e Oriental.

## Historia 
A creación da provincia foi anunciada polo presidente Michael Sata en outubro de 2011. En novembro de 2011, o presidente nomeou a Malozo Sichone como ministro da provincia de Muchinga. O Parlamento aprobou a creación da provincia nunha data posterior.

A provincia constaba orixinalmente de cinco distritos. O distrito de Chama foi trasladado da Provincia Oriental, e os outros catro distritos foron transferidos da Provincia do Norte. En 2013, o distrito de Mafºinga foi creado segregándose do distrito de Isoka.

## Distritos 
Posúe doce distritos:

## Notas