Rebezo cantábrico

O **rebezo cantábrico**, *Rupicapra pyrenaica parva*, é unha subespecie de mamífero artiodáctilo da familia dos bóvidos, subfamilia dos caprinos e tribo dos rupicaprinos.

Distribúese pola cordilleira Cantábrica, chegando a súa área de dispersión até a Galicia oriental.

En Galicia adoita chamarse simplemente **rebezo**, xa que é a única especie do xénero *Rupricapra* que forma parte da fauna do país.

### Subespecies 
Na especie distínguense tres subespecies: - rebezo dos Abruzos (Apeninos)
* *Rupicapra pyrenaica* subsp. *parva*, Cabrera, 1911. - rebezo cantábrico (Cordilleira Cantábrica) 
* *Rupicapra pyrenaica* subsp. *pyrenaica*, Bonaparte, 1845. - rebezo dos Pireneos (Pireneos)

## Descrición 
As principais características morfolóxicas do rebezo cantábrico son:

É un bóvido de pequeno tamaño (o menor de todos os da Península Ibérica), menor e máis esvelto que a cabra montesa, *Capra pyrenaica*. O seu corpo é compacto, alcanzando un tamaño de entre 100 e 104&nbsp;cm (incluíndo a curta cola, de 3 a 4&nbsp;cm); a altura na cruz é de entre os 72 e os 74&nbsp;cm. Pesa entre 25 e 30&nbsp;kg. Os machos son lixeiramente máis grandes que as femias.

Ambos os sexos posúen cornos, que comenzan a medrar a partir dos 3 meses de idade, e que perduran dutante toda a vida do animal; estes cornos teñen forma de gancho, e xorden do cranio verticais, para despois curvarse cara a atrás; os dos machos son máis grosos e co gancho máis pechado que os das femias; a estrutura dos cornos é ósea, de sección ovalada, recuberta por un estoxo córneo (é dicir, queratinoso).

A cabeza é pequena, con ollos e orellas grandes (que son de cor escura pola cara dorsal e abrancazada pola ventral). A fronte, a queixada e a gorxa son de cor clara, abrancazada, cunha mancha escura que vai desde o labio superior até máis arriba dos ollos, a xeito de enteface. A cor do corpo é uniforme, semellante en ambos os sexos, parda avermellada (máis clara no verán), cunha liña escura que percorre lonxitudinalmente o dorso; o peito, o ventre e a cara anterior das patas é máis escura; o pelame invernal presenta unha maior densidade de pelos, cunha coloración máis agrisada e con contraste de cores máis marcada que na de verán.

As patas son fortes, ben adaptadas á vida entre as rochas. Os pezuños, rematados en punta, son anchos e presentan almofadiñas brandas recubertas por unha vaíña dura e, para asegurar unha maior adherencia cando camiñan no inverno sobre a neve, entre ambos os dedos anteriores hai unha membrana interdixital que fai aumentar a superficie do pezuño. 

#### Distribución 
O rebezo cantábrico distribúese unicamente pola cordilleira Cantábrica, desde Galicia, no límite oeste da Resarva dos Ancares, e máis na Enciña da Lastra, até a Reserva de caza do Saja e o alto Asón, en Cantabria.

A vista, olfacto e oído son excelentes. Isto axúdalles a identificar axiña aos seus depredadores, como osos, lobos, e homes. Outros perigos que axexan aos rebezos que viven en altas montañas son os aludes, até o punto de que non é raro atopar rabaños enteiros mortos pola súa causa na época do desxeo.

En inverno refúxianse nos bosques alimentándose de musgos, liques e poliñas.

### Alimentación 
Comen plantas gramíneas e outras plantas herbácas, follas, agromos, musgos, liques, codias e arumes.

En xeral, a situación da especie *Rupicapra pyrenaica* mellorou considerabelmente desde 1990. Non todas as subpoboacións da subespecie cantábrica, *R. p. parva* foron censadas, pero a poboación total estimábase en 2002 nunhas 15.000 cabezas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Groves, Colin & Peter Grubb (2011): *Ungulate Taxonomy*. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-1-4214-0093-8.
* Díaz d'a Silva, J. I. & Cartelle, Y. (2007): *Guía dos mamíferos de Galicia*. A Coruña: Baía Edicións. ISBN 84-96893-20-7.
* Pérez-Barberia, F. Javier & Borja Palacios, eds. (2009): Rebeco cantábrico *Rupicapra pyrenaica parva*: conservación y gestión de sus poblaciones. Madrid: Organismo Autómomo Parques Nacionales. Ministerio de Medio Ambiente y Medio Rural y Marino. ISBN 978-84-8014-760-6.
* Pérez, T.; J. Albornoz & A. Domínguez (2002): "Phylogeography of chamois (*Rupicapra* spp.) inferred from microsatellites". *Molecular Phylogenetics and Evolution* **25** (3): 524-534.
* Schilling, D.; D. Singer & H. Diller (1987): *Guía de los mamíferos de Europa*. Barcelona: Ediciones Omega, S. A. ISBN 84-282-0784-4.
* Van den Brink, F. H. & Barrel, P. (1971): *Guía de campo de los mamíferos salvajes de Europa occidental*. Barcelona: Ediciones Omega, S. A.
* Wilson, D. E. & D. M. Reeder, editors (2005): *Mammal species of the world: a taxonomic and geographic reference*. Third edition. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-8221-4.

### Outros artigos 
* Caprinos
* *Rupicapra*

### Ligazóns externas 
* *Rupicapra pyrenaica parva*  en Fauna Europaea 
* *Rupicapra pyrenaica parva* no *Atlas de la biodiversidad del Ministerio de Medio Ambiente (MMA). 
* Cabrera, Ángel (1914): *R. pyrenaica* en *Fauna ibérica. Mamíferos*. Madrid: Museo Nacional de Ciencias Naturales. (Facsímile electrónico) 
* Le Chamois et l’Isard na web da *Office national de la chasse et de la faune sauvage*. Francia. 
* *Rupicapra pyrenaica* na ADW. Abudante información  
* *O rebezo en España*   
* Pérez-Barbería, F. Javier & Estefanía Pérez Fernández: Identificación, biología y ecología del rebeco cantábrico (*Rupicapra pyrenaica parva*) Madrid: Organismo Autómomo Parques Nacionales. Ministerio de Medio Ambiente y Medio Rural y Marino.
* Pérez Barbería, Francisco J., Luis Robles & Carlos Nores (1996): "Horn growth pattern in Cantabrian chamois *Rupicapra pyrenaica parva''*: Influence of sex, location and phaenology" *Acta Theriologica* **41** (1): 83-92. 
* Bas López, Santiago (2014): "Sociabilidade e hábitat dos rebezos (Rupicapra pyrenaica parva Cabrera, 1914) nun sector de Picos de Europa" *Braña, Boletín Científico da Soc. Gal. Hist. Nat.'' **12**: 01-17.