Delft

**Delft** é unha cidade e un concello da Holanda Meridional, nos Países Baixos, a metade de camiño entre Rótterdam e A Haia. En 2005 tiña 94.098 habitantes. É particularmente salientable a zona vella no centro da cidade, tradicionalmente neerlandesa e estruturada con canles. É tamén coñecida pola súa cerámica, pola Universidade de Tecnoloxía de Delft e pola súa asociación coa familia real.

## Historia 
miniatura|esquerda|*A explosión da polvoreira de Delft.* Cadro de Egbert van der Poel (1621-1664).Coñécese a existencia da cidade desde o século XIII. Recibiu o seu foro o 15 de abril de 1246 de mans do conde Guillerme II. En 1536 gran parte da cidade foi destruída por un incendio.

O vínculo da Casa de Orange con Delft comezou cando Guillerme I de Orange (o Taciturno) fixo do lugar a súa residencia, en 1572. Guillerme dirixiu a loita contra España durante a Guerra dos Oitenta Anos.

Delft era naquel momento a terceira cidade máis importante dos Países Baixos, tras Dordrecht e Haarlem, e dispuña de murallas. Á morte de Guillerme en 1584, asasinado por Balthasar Gérard no coñecido como Pazo do Príncipe, o panteón da familia en Breda estaba nas mans dos españois. Foi enterrado na igrexa nova (*Nieuwe Kerk*), o que iniciou unha tradición para a casa de Orange que continúa ata o noso tempo.

Durante o século XVII, e grazas á industria da cerámica e á apertura dunha sede da Compañía das Indias Orientais, Delft viviu a súa idade de ouro. No entanto, en 1654 unha parte da cidade foi destruída novamente pola explosión dunha polvoreira.

Tras a declaración de guerra e invasión dos Países Baixos por parte de Inglaterra, Francia, Colonia e Münster en 1672, comezou o decaemento da economía da cidade, que pasou a ser superada en importancia política e económica polas súas veciñas A Haia, como centro de goberno, e Rótterdam, como cidade portuaria. No século XIX só quedaba unha fábrica de porcelana aberta, *De Porceleyne Fles*, que continúa a existir nos día de hoxe.

## Canles, pontes e prazas 
[miniatura|esquerda|A ponte [Ponte Oudemanhuisbrug (Delft)|Oudemanhuisbrug sobre a canle Voldersgracht]]

O deseño urbano de Delft está moi caracterizado polas numerosas canles que discorren pola cidade, así como as pontes que as cruzan para facilitar a comunicación entre as súas beiras. Estas canles foron fundamentais para as subministracións da cidade e aínda hoxe manteñen este uso orixinal.

A canle máis vella é a *Oude Delft*, ou Canle Vella, en torno á cal se foi ampliando a cidade ao longo dos séculos. O propio nome de Delft está relacionado con iso, xa que deriva da palabra *delven*, co significado de "escavar".

Tamén as prazas son moi características da fisionomía da cidade de Delft, ao conxugaren o seu valor histórico (como o da Gran Praza ou *Markt*, orixe mesma da vila), coas diversas funcións que na actualidade se desenvolven nela, como mercados, lecer e hostalaría etc.

Estas son algunhas das canles, pontes e prazas máis significativas:

### Canles 

* Achterom
* Binnenwatersloot
* Brabantse Turfmarkt
* Kantoorgracht
* Koornmarkt
* Molslaan
* Nieuwe Delft
* Oude Delft
* Rietveld
* Verwersdijk
* Voldersgracht
* Vrouwjuttenland

### Pontes 

* Agnietenbrug
* Bijbelbrug
* Bloedbrug
* Boterbrug
* Catharijnebrug
* Drapeniersbrug
* Drogerijbrug
* Gasthuisbrug
* Hof van Delftbrug
* Hoogbrug
* Hopbrug
* Kleine Oostpoortbrug
* Mauriciusbrug
* Oudemanhuisbrug
* Poelbrug
* Rapenbloembrug
* Schout van der Meerbrug
* Schreibrug
* Sint Jacobsbrug
* Sint Stevensbrug
* Teemsbrug
* Touwbrug
* Visbrug
* Vrouwe van Rijnsburgerbrug
* Warmoesbrug
* Waterslootsebrug

### Prazas 

* Beestenmarkt
* Cameretten
* Doelenplein
* Markt ("Gran Praza")

[dereita|280px|alt=|[Parque na honra da raíña Guillermina (*Guilhelminapark*)]]

### Parques e zonas verdes 
* Delftse Hout
* Parque de Guillermina (*Wilhelminapark*)

## Cultura 
### Artesanía 
[miniatura|Prato do século XVIII, representativo da [Louza de Delft|porcelana de Delft]]
Delft é famosa pola súa produción de maiólica inspirada nas porcelanas importadas da China a partir do século XVII.

### Cine 
O cineasta Werner Herzog filmou nesta localidade os exteriores da longametraxe *Nosferatu: Phantom der Nacht *(1979).

### Edificios históricos 
O centro da cidade posúe numerosos edificios antigos e moitas rúas están atravesadas por canles, habitados por peixes e plantas.
* *Oude Kerk* ("Igrexa Vella"), data de 1246, e é a igrexa máis antiga de Delft. Entre 1325 e 1350 engadíuselle a torre de planta cadrada. Cómpre salientar que a torre está sensiblemente inclinada debido á pouca firmeza do terreo sobre o que se asenta; con 75 metros de altura, actualmente presenta unha desviación de 1,96 metros da vertical. 

* *Nieuwe Kerk* ("Igrexa Nova"), construída entre 1381 e 1496 e situada na *Markt* ou Gran Praza de Delft. No seu interior atópase o panteón da familia real holandesa. A súa torre, con 108,75 metros, é a segunda máis alta dos Países Baixos.

* *Sint-Hippolytuskapel* ("Capela de Santo Hipólito"), construída cara ao ano 1400, é un dos eificios máis antigos da cidade e goza da consideración de monumento nacional desde 1967. Sitúase na confluencia entre a canle principal da zona vella e a rúa *Nieuwstraat*. A súa advocación é a Santo Hipólito, patrón da cidade, e é unha igrexa do rito católico.

*miniatura|Torre do *Prinsenhof* ou Pazo do Príncipe.O *Prinsenhof* ("Pazo do Príncipe"), hoxe en día un museo. Inicialmente foi un mosteiro, fundado en 1403 e dedicado a Santa Ádega. O edificio sufriu repetidas ampliacións consonte o crecemento da orde. Guillerme de Orange residiu habitualmente no devandito mosteiro entre 1572 e 1584, ano en que foi asasinado (de aí o nome actual do edificio).

* O edificio do Concello (*Stadhuis van Delft*), de estilo renacentista, situado na Gran Praza de Delft (*Markt*), fronte á Igrexa Nova, hoxe de uso unicamente protocolario.

* O edificio da antiga estación de ferrocarril, en uso desde 1885 a 2015.

* O muíño *De Roos*, o derradeiro en pé dos quince que chegou a haber sobre a muralla da cidade. Hoxe mantén a moenda e alberga, ademais, un museo dos muíños de vento de Delft e unha tenda de produtos elaborados á base de fariña de millo.

* O *Armamentarium*, un fermoso edificio construído entre 1601 e 1692 situado no medio dunha das múltiples canles da cidade, que entre 1986 e 2013 albergou o Museo Real do Exército dos Países Baixos (*Koninklijk Nederlands Legermuseum*) e utilizado na actualidade, entre outras institucións, pola Universidade de Tecnoloxía de Delft.

* O Centro Vermeer (*Vermeer Centrum*), unha institución museística centrada na figura do pintor holandés nacido en Delft e moi vinculado á cidade. Sitúase no centro da cidade vella, ao pé da canle Voldersgracht, nun edificio reconstruído onde se localizaba o gremio de artistas e artesáns de San Lucas. 

#### Outros edificios e construcións salientables 
Á parte dos edificios con maior relevancia histórica, a través da cidade de Delft espállase unha gran cantidade de edificios peculiares, a maioría deles incluídos na listaxe de monumentos nacionais dos Países Baixos (*Rijksmonument*). Algúns deles son os seguintes:

* Convento de Santa Bárbara
* Gemeenlandshuis ("Casa Común") 
* Igrexa de María de Xesé (Delft) 
* Igrexa valoa de Delft 
* Museo Histórico do Tabaco 
* Museo Lambert van Meerten 
* Museo Mineralóxico-Xeolóxico 
* Museo Nusantara 
* Museo Paul Tétar van Elven 
* Porta do Leste
* Science Centre Delft
* Sinagoga
* Visbank
* Waag

## Ensino 
miniatura|300px|Campus da TU Delft, co edificio da biblioteca ao fondo
Destaca a Universidade de Tecnoloxía de Delft (TU Delft), instituída en 1842 e de carácter público, recoñecida como unha das universidades tecnolóxicas máis importantes do mundo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 

* Biblia de Delft
* De Delftse Pauw
*DHC Delft (club de fútbol)
* Escola de Delft (arquitectura)
* Escola de Delft (microbioloxía)
* Escola de Delft (pintura)
* Estación de tren de Delft Sur
* Grupo de Traballo sobre Homosexualidade de Delft
* *O burgomestre de Delft e a súa filla* (cadro de Steen)
* Royal Delft
* Tratado de Delft
* *Vista de Delft* (cadro de Vermeer)

### Bibliografía 
* Bailey, Anthony. *Vermeer: a View of Delft.* Ed. Henry Holt & Company. Nova York, 2001. ISBN 0-8050-6718-3

### Ligazóns externas 
* Sitio web da cidade.
* Sitio web da TU Delft
* Fotografías de Delft