open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Marifé Quesada

**María Fe Quesada Rodríguez**, coñecida como **Marifé Quesada**, nada en Zamora o 7 de setembro de 1957, é unha ilustradora, cartelista e portadista galega.

É unha das pioneiras na ilustración infantil galega. É zamorana de nacemento pero considerouse galega de adopción e de corazón.

## Traxectoria 
Nada en zamora, aos 9 anos trasladouse coa súa familia a Vigo. Enfermeira de profesión, foi deseñadora e autora da "Campaña de Fomento da Lectura da Xunta de Galicia 2000". Foi ilustradora de preto dun cento de contos infantís e xuvenís, e de máis dunha decena de libros de texto. As súas obras foron publicadas polas editoriais SM, Galaxia, Santillana, Obradoiro, Voramar, Edebé, Xerais, Casals, Bruño, Everest, Edelvives, Ceac e Dirección Xeral de Promoción Cultural (Xunta de Galicia).
* 2023: Homenaxe no XXIV Salón do Libro Infantil e Xuvenil de Pontevedra.

## Notas
Severino Nóvoa Gutiérrez

**Severino Nóvoa Gutiérrez**, nado en Ourense cara a 1911 e finado na mesma cidade o 11 de outubro de 1937, foi un sindicalista e xornalista galego.

## Traxectoria 
Camareiro e militante das Xuventudes Socialistas de Ourense. Foi presidente da Sociedade de Camareiros, cociñeiros e similares de Ourense afiliada á UGT. Na folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido. Foi director do periódico antifascista *Espartaco*. Interveu no mitin de Maceda na campaña da Fronte Popular en abril de 1936, e no mitin do Primeiro de Maio dese ano en Ourense con Luis Acuña Nóvoa e Adriano Romero Cachinero.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou na reunión celebrada no Goberno Civil de Ourense para organizar a resistencia. Fuxiu e agochouse na casa do seu avó José María Nóvoa en Sabadelle, onde foi detido na madrugada do 16 de marzo de 1937. Acusado dun delito de rebelión militar con perversidade e transcendencia, foi xulgado en consello de guerra o 23 de xullo de 1937, e condenado á pena de morte. Foi executado no Campo de Aragón o 11 de outubro de 1937 xunto con José Fernández Pérez, Enrique Nanín Ansias, José González Tesouro e Gerardo Rodríguez Fernández.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Severino Nóvoa Gutiérrez en Ourense Socialista.
High Energy Transient Explorer 1

**High Energy Transient Experiment 1** ou **HETE 1** foi un observatorio espacial da NASA lanzado o 4 de novembro de 1996 mediante un foguete Pegasus XL desde as instalacións de Wallops Island.

## Características 
A misión de HETE 1, liderada polo Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts, foi estudar os gromos de raios gamma en lonxitudes de onda de raios gamma, raios X e ultravioleta. Tiña a característica de poder localizar con precisión os gromos.

Debido a un fallo da terceira etapa do Pegasus XL, HETE 1 quedo unido ao foguete e sen poder desplegar os seus paneis solares, polo que acabou reentrando na atmosfera sen poder cumprir a súa misión. En 2000 voou HETE 2 coa mesma misión e usando instrumentos de reposto da misión orixinal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Pegasus XL
*HETE 2
High Energy Transient Explorer 2

**High Energy Transient Experiment 2** ou **HETE 2** foi un observatorio espacial da NASA lanzado o 9 de outubro de 2000 mediante un foguete Pegasus H desde Kwajalein.

## Características 
A misión de HETE 2, liderada polo Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts, foi estudar os gromos de raios gamma en lonxitudes de onda de raios gamma, raios X e ultravioleta, levando a cabo a misión que HETE 1 non puido ao fallar o foguete lanzador.

O observatorio tiña tres instrumentos:

*FREGATE, un conxunto de espectrómetros de raios gamma de campo ancho de visión para enerxías entre 6 e 400 keV.
*WXM, un detector de raios X de campo amplo para enerxías entre 2 e 25 keV.
*SXZ, varias cámaras para raios X suaves, entre 0,5 e 10 keV.

O observatorio observaba o ceo enteiro en busca de gromos de raios gamma, sendo capaz de detectar a posición de gromo e transmitila a terra en menos de dez segundos, así como estudar a distribución e intensidade dos gromos en varias enerxías e outros fenómenos enerxéticos.

HETE 2 tiña forma de cubo rectangular de aproximadamente 1,0 x 0,5 x 0,5 m e 124 kg de masa, con catro paneis solares saíndo da base. As comunicacións tiñan lugar en banda S para a comunicación co observatorio e VHF para a transmisión dos datos de localización de gromos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Pegasus H
*HETE 1
Seán Keane

**Seán Keane** en , nado o 12 de xullo de 1946 e finado o 7 de maio de 2023, foi un violinista irlandés, profesor e membro de The Chieftains. Foi membro de Ceoltóirí Chualann na década de 1960, antes de unirse a The Chieftains en 1968. Ten un estilo único, especialmente no seu uso da ornamentación, quizais influenciado pola música dos uilleann pipes.

## Traxectoria 
### Vida temperá 
Keane naceu nunha familia de músicos en Drimnagh, un suburbio de Dublín, Irlanda. A nai e o pai de Keane eran violinistas de comunidades musicais do condado de Longford e do condado de Clare, respectivamente, e acolleran a moitos músicos tradicionais que viaxaban de toda Irlanda para actuar na cidade de Dublín. A casa Keane converteuse nun fito na escena musical tradicional de Dublín nos anos 50 e 60. Estes convidados influíron moito a Keane e ao seu irmán, James, un acordeonista, así como as súas viaxes de verán a Longford e Clare onde atoparon moita música tradicional. Cada programa presentaba un artista tradicional e analizaba como herdaron a música irlandesa da súa familia. Neste extracto do programa, Keane toca en solitario antes de acompañar aos membros da Castle Céilí Band cos bailaríns do conxunto Mullagh na Willie Clancy Summer School. A '*Banda do Céilí do Castelo*'  reformouse especialmente para o programa que agora está arquivado nas Bibliotecas e Arquivos da RTÉ.

En marzo de 2019, Keane apareceu no episodio 1 da tempada 8 da serie documental de TG4 ''"'Sé Mo Laoch"*, que presenta algúns dos mellores músicos tradicionais de Irlanda. O documental de 25 minutos de duración analizou a súa vida e carreira desde a súa infancia ata os nosos días e está arquivado en TG4 Player.

### Vida persoal 
Keane estaba casado e tiña tres fillos, Deirdre, Páraic e Darach. Darach e Páraic son excelentes músicos. Tocan a maioría dos netos de Seán: Molly, Alex e Ella tocan o violín fiddle. Loulou e Clara tocan o concertino. Ruby toca o violoncello, mentres que Jack toca uilleann pipes/tin whistle. Os seus outros netos son Doireann, Páidí e Seán Óg.

## Discografía 
### Álbums solistas 
* *Gusty's Frolics* (1975)
* *Seán Keane* (1982)
* *Jig it in Style* (1990)

### Colaboracións 
* *Reel Away the Real World* (con James Keane e Mick Moloney ) (1980)
* *Contentment is Wealth* (con Matt Molloy ) (1985)
* *The Fire Aflame'' (con Matt Molloy e Liam O'Flynn ) (1993)
* *Fire in the Kitchen* (con Paddy Moloney ) (1998)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Irish Traditional Music Archive
* *Hand Me Down* (RTÉ Archives)
* '*Sé Mo Laoch* (TG4 Player)
Chocolates Mariño

**Chocolates Mariño** é unha empresa galega produtora de chocolate, creada en 1929 en Carballo.

## Historia
En 1925 José Mariño Pensado (1897-1982) e Carmen Muñiz Pérez establecéronse en Carballo, e montaron unha cerería, industria na que xa traballaba o pai del, Eduardo Mariño, coñecido como "O cereiro de Silván". En 1929 adquiriu unha máquina para fabricar chocolate, e engargouse tamén da súa distribución.
O negocio pasou a Severino Mariño, fillo dos fundadores, e á súa muller Teresa, e despois ás fillas destes, Carmen e María Mariño.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*
Nadia Ghulam

**Nadia Ghulam Dastgir**, nada en Cabul o 4 de xuño de 1985, é unha escritora afgá que pasou dez anos facéndose pasar polo seu irmán morto para eludir as restricións dos talibáns contra as mulleres. O libro sobre as súas experiencias, escrito con Agnès Rotger e publicado en 2010, *El secret del meu turbant*, gañou o Premio Prudenci Bertrana de ficción.

## Traxectoria 
En 1993, unha parte da casa da familia de Ghulam foi destruída por unha bomba. Pasou un total de dous anos en diferentes hospitais para tratar as feridas que sufriu no atentado. Despois de que a insurxencia talibán tomase o control de Cabul, aos 11 anos Nadia decidiu xunto á súa nai disfrazarse de neno, adoptando a identidade do seu irmán morto Zelmai, para poder saír soa da casa e traballar para manter a súa familia. Como neno, puido estudar o Corán e converteuse en axudante nunha mesquita, e aos 16 anos permitíronlle retomar a súa escola.

En 2016, Ghulam creou "Ponts per la pau", unha ONG que ofrece cursos de linguas para migrantes en Cataluña e que tamén axuda aos escolares de Afganistán con materiais e tarefas de lectura.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Cinco lobitos

***Cinco lobitos*** é un filme español de 2022 dirixido e escrito por Alauda Ruiz de Azúa. Está protagonizado por Laia Costa e Susi Sánchez, xunto con Ramón Barea e Mikel Bustamante.

Gañou a Biznaga de Ouro ao mellor filme español no Festival de Cinema de Málaga, e a súa directora alzouse co premio ao mellor guión. As actrices Laia Costa e Susi Sánchez, ambas coprotagonistas, tamén recibiron o premio 'ex aequo' á mellor actriz.

## Sinopse 
Amaia acaba de dar a luz e sae do hospital coa súa filla. É unha nai sen experiencia e por primeira vez decátase dos cambios que vai traer este novo bebé chamado Jone. Nas primeiras semanas axúdana a súa parella e os seus pais. Mais axiña marchan os seus pais e a súa parella ten que ausentarse por motivos laborais. Abrumada pola incesante tarefa de ser nai, Amaia decide ir á casa dos seus pais, nunha vila da costa do País Vasco, para que Begoña e Koldo a axuden a coidar da nena. Porén, a nai enferma e Amaia terá que coidala.

## Personaxes 
* Laia Costa como Amaia
* Mikel Bustamante como Javi
* Susi Sánchez como Begoña
* Ramón Barea como Koldo

## Notas
Pobo kusasi

Os **kusasi**, **kusaasi** ou **kusaal** son un grupo étnico orixinario do norte de Ghana e sur Burkina Faso. Falan a lingua kusaal, a cal é unha lingua gur.

## Festival 
Os kusaasi celebran o Festival Samanpiid. O festival úsase para agradecer a Deus por unha colleita abundante durante a época agrícola. O festival celebrouse por vez primeira en 1987.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Kusaal, Ghana. Joshua Project. Última modificación: 28 de maio de 2009.
* Ghana: Kusasi Opinion Leaders Attribute Recent Violence in Bawku to Armed Robbers. Baba Kofi Yaro, Public Agenda (Accra) 8 de maio de 2009.
* The Peoples Of Northern Ghana. National Commission On Culture of the government of Ghana.
* Ethnicity in Ghana: the limits of invention. Carola Lentz, Paul Nugent Eds. Palgrave Macmillan, 2000  pp.&nbsp;57–67
Lingua kusaal

A **lingua kusaal** é unha lingua da familia gur falada principalmente no norte de Ghana e no sur de Burkina Faso. Fálana unhas 121.000 persoas do pobo kusasi. Hai unha división dialectal distintiva entre Agole, ao leste do río Volta, e Toende, ao oeste. Agole ten máis falantes. A capital do distrito 6; Bawku West con Zebilla como capital (habitada principalmente polos falantes de Atoende Kusaal) e o resto; os distritos de Binduri, Bawku, Tempane, Garu e Pusiga son na súa maioría falantes de dialecto de Agole. A tradución completa da Biblia está no dialecto de Agole.

{
  "type": "FeatureCollection",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {
          "fill": "#8700FF",
    "fill-opacity": 0.5,
    "stroke": "#8700FF",
    "stroke-width": 1,
    "stroke-opacity": 1
     },
      "geometry": {
        "type": "Polygon",
        "coordinates":[[[-0.5009216,10.9976351,0],[-0.4693359,10.8789811,0],[-0.3938049,10.7413913,0],[-0.1507324,10.6968634,0],[-0.0655883,10.7629781,0],[-0.0175232,10.8182875,0],[-0.0175232,10.9099975,0],[0.0319153,10.9814578,0],[0.0236756,11.0636832,0],[-0.021643,11.1148938,0],[-0.0628418,11.0825513,0],[-0.1424926,11.105461,0],[-0.1383728,11.155317,0],[-0.2551025,11.1809154,0],[-0.2688354,11.1270214,0],[-0.3320068,11.1108512,0],[-0.3594726,11.0744651,0],[-0.380072,11.1324112,0],[-0.4240173,11.1189364,0],[-0.4267639,11.0488573,0],[-0.4583496,11.0272912,0],[-0.5009216,10.9976351,0]]]} 
    } ]
}

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en kusaal
Lingua krio

O **crioulo de Serra Leoa** ou **krio** é unha lingua crioula baseada no inglés que é falada como lingua franca e lingua de facto en Serra Leoa. O krio é falado polo 96 por cento da poboación do país, e une os diferentes grupos étnicos do país, especialmente no comercio e interacción social entre eles. O krio é a lingua principal de comunicación entre os serraleoneses no país e no estranxeiro, e tamén influíu moito no inglés falado no país. A lingua é orixinaria do pobo crioulo de Serra Leoa, ou krios, unha comunidade duns 104.311 habitantes, descendentes de escravos liberados das Indias Occidentais, o Canadá, os Estados Unidos e do Imperio Británico, e é falada como segunda lingua por millóns doutros serraleoneses pertencentes aos pobos indíxenas do país. O inglés é a lingua oficial de Serra Leoa, e o krio, malia o seu uso común en todo o país, non ten carácter oficial.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Ramón González Calviño

**Ramón González Calviño**, nado en Ourense cara a 1886 e finado na mesma cidade o 1 de abril de 1937, foi un zapateiro e político galego.

## Traxectoria 
Zapateiro en Ourense. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 agochou na súa casa do número 31 da rúa Raíña Victoria a Enrique Nanín Ansias. Foi detido na madrugada do 27 de marzo de 1937 xunto con Enrique Nanín e os seus fillos, os irmáns Ángel e Julio González Cudeiro. A filla Josefina González Cudeiro tamén foi encarcerada. Foi xulgado en consello de guerra por rebelión e condenado a pena de morte. Foi fusilado no Campo de Aragón o 1 de abril de 1937.

## Vida persoal 
Casou con Vicenta Cudeiro Caseiro e foi pai de Josefina, Ángel, Julio, Luisa e Maruja González Cudeiro.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Yeon-aedaejeon

***Yeon-aedaejeon*** (en ) é unha serie de televisión surcoreana dirixida por Kim Jung-kwon e protagonizada por Kim Ok-vin, Teo Yoo, Kim Ji-hoon e Go Won-hee. Estreouse o 10 de febreiro de 2023 a través de Netflix.

## Sinopse 
Unha muller que odia perder fronte aos homes e un home que desconfía das mulleres viven enfrontados. Ao final danse conta de que se preocupan moito o un polo outro. Ao haber unha delgada liña entre o amor e o odio, o amor triunfa sobre a desconfianza entre os sexos.

## Personaxes 
### Principais 
* Kim Ok-vin como Yeo Mi-ran
* Teo Yoo como Nam Kang-ho

### Secundarios 
* Lee Joo-bin como Oh Se-na,
* Kim Sung-ryung como Choi Soo-jin
* Song Ji-woo como Hwang Ji-ye
* Han Seo-jun como Yoon Sang-seop
* Choi Yoon-so como Grace
* Jeon Shin-hwan como Lee Jin-seo
*Kim Ye-ryeong como Kim Eun-hee
* Kim Do-yeon como director da serie dramática
* Jo Seung-hee como Kim Ji-woo
* Tak Aeon como dobre de acción

### Aparicións especiais 
* Song Jae-hee como pasaxeiro do avión (ep.5) 
* Hong Woo-jin como Yeo Dae-jun (ep.8)
* Yeon Jung-hoon como celebridade (ep.9)
* Eugene como celebridade (ep.9-10)
* Lee Yu-ri como celebridade (ep.9-10)

## Notas
Nine Perfect Strangers (miniserie)

***Nine Perfect Strangers*** é unha miniserie estadounidense creada por David E. Kelley, quen tamén desenvolveu a serie xunto con John-Henry Butterworth. Está baseada na novela homónima de 2018 escrita por Liane Moriarty. Estreouse o 18 de agosto de 2021 en Hulu.

## Sinopse 
Nove estraños da cidade reúnense para un retiro de 10 días en Tranquillum House, un resort de saúde e benestar na cidade ficticia de Cabrillo, California, que promete transformar e curar os hóspedes que alí se quedan. O resort non é o que parece ser, e os hóspedes están a piques de descubrir moitos segredos uns sobre os outros e do anfitrión do resort. Unha das polémicas xurdidas entre os hóspedes e a directora do resort, Masha, comeza cando ela lles di durante unha comida nunha mesa grande que todos reciben unha droga psicoactiva, a saber, psilocibina nos seus alimentos sen o seu consentimento previo ou mesmo coñecemento, sobre o que os convidados están molestos e asumen que é un delito.

## Personaxes 
* Nicole Kidman como Masha Dmitrichenko
* Melissa McCarthy como Frances Welty
* Michael Shannon como Napoleon Marconi
* Luke Evans como Lars Lee
* Samara Weaving como Jessica Chandler
* Asher Keddie como Heather Marconi
* Melvin Gregg como Ben Chandler
* Tiffany Boone como Delilah
* Manny Jacinto como Yao
* Grace Van Patten como Zoe Marconi
* Zoe Terakes como Glory
* Regina Hall como Carmel Schneider
* Bobby Cannavale como Tony Hogburn

### Aparición especial 
* Ben Falcone como Paul Drabble

### Recorrentes 
* Hal Cumpston como Zach Marconi

## Notas
Cova dos Mouros

A **cova dos Mouros** é unha formación cuarcítica situada na parroquia da Fontaneira, Baleira. Atópase a uns 900 metros ao norte da aldea da Fontaneira.

## Historia 
Esta cavidade foi explorada, dende o punto de vista arqueolóxico, por primeira vez no ano 2018. Identificáronse paneis de arte esquemática. É o primeiro exemplo desta arte detectada e escavada na Galiza. As intervencións realizadas evidencian ocupacións humanas polo menos do Neolítico Medio ao Bronce Inicial.

## Notas
Concha Liaño Gil

**Concepción Liaño Gil**, máis coñecida como **Concha Liaño**, nada en Épinay-sur-Seine (Francia) o 24 de novembro de 1916 e finada en Caracas (Venezuela) o 19 de abril de 2014, foi unha activista anarquista. Cofundadora do movemento Mujeres Libres, participou na revolución social española do 1936.

## Traxectoria 
Pasou a infancia en Barcelona, onde estudou un ano na Escola Francesa da cidade e dous anos coas monxas salesianas.

Tras a derrota do bando republicano en 1939, Concha Liaño exiliouse en Francia. Alí logrou fuxir dun dos campos de concentración en que as autoridades francesas confinaban as e os refuxiados procedentes de España. Trasladouse a París e logo a Bordeos, e colaborou coa Resistencia francesa. Porén, a dificultade de asumir a derrota da República e da Revolución social, acrecentada pola continuidade do franquismo tras a segunda guerra mundial, sumiuna nunha crise persoal que incluíu un intento de suicidio. Por suxestión de compañeiras e compañeiros, trasladouse en 1948 a Venezuela coa súa única filla, quen daquela tiña cinco anos. Traballou como empregada dunha aeroliña en Maracaibo e máis tarde trasladouse a Caracas. Finou nesta cidade o 19 de abril de 2014.

Liaño foi partidaria do expresidente venezolano Hugo Chávez. Chegou a definilo como «un enviado de Deus».

## No cinema 
En 1996 o cineasta Vicente Aranda inspirouse nela e nas Mujeres Libres para o seu filme *Libertarias*. Con todo, Concha Liaño mostrouse moi crítica coa película.
## Notas
Partzerpert

miniatura|O reino armenio de Cilicia (1199-1375)
**Partzerpert** (castelo alto) tamén chamado **Bartzerberd** ou **Bartzerbert** (hoxe, *Andırın* en Turquía) foi unha fortaleza situada nas montañas de Cilicia, a un día de camiño ao noroeste da cidade de Sis (actual Kozan), nun afluente do curso superior do río Piramo (en latín *Pyrămus;* en grego antigo, *Πύραμος*) superior ou Jihoun (hoxe coñecido como río Ceyhan).

O castelo foi de grande importancia para a historia do reino armenio de Cilicia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Rubén I, señor de Armenia
Podisus maculiventris

***Podisus maculiventris*** é unha especie de hemíptero pentatómido común en América do Norte. É un predador das eirugas de *Lymantria dispar* e das larvas do escaravello da pataca e de *Epilachna varivestis*. Como *E. vsrivestis* é considerado unha importante praga agrícola en América do Norte, *P. maculiventris* é xeralmente considerado como un insecto beneficioso para os xardíns e cultivos.

*P. maculiventris* é un predador xeneralista cun amplo rango de hóspedes, atacando a 90 especies de insectos, entre os que se inclúen pragas economicamente importantes. Entre as súas presas coñecidas están as larvas de *E. varivestis*, o escaravello da pataca, os Alticini e a *Plutella xylostella*, e *Helicoverpa zea*, *Spodoptera frugiperda*, *Spodoptera exigua*, *Ostrinia nubilalis*, *Trichoplusia ni*, *Pieris rapae* e *Anticarsia gemmatalis*. Cando as presas son escasas, *P. maculiventris* pode alimentarse de zumes de plantas, pero este tipo de alimentación non se viu que sexa causa significativa de danos para as plantas. 

*P. maculiventris* está asociado con varios cultivos, como alfalfa, mazás, espárragos, feixóns, apio, algodón, crucíferas, cucrbitáceas, berenxenas, patacas, cebolas, soia, millo doce e tomates. A efectividade desta especie na depredación de pragas de importancia económica motivou o seu uso nos programas de control biolóxico de pragas clásico fóra de América do Norte, incluíndo Europa oriental e Rusia. Porén, non tivo un éxito completo en climas máis fríos, quizais debido á inestabilidade do insecto para conseguir pasar o inverno. Os ovos de *P. maculiventris* véndense comercialmente para usalos en programas de control; isto demostrou ser efectivo no control de pragas en invernadoiros calefactados de Europa e América do Norte. O uso en campos de cultivos de grandes áreas non adoita ser economicamdnte viable, debido aos custos de produción de grandes cantidades ovos de *P. maculiventris*. Ademais, as poboacións residentes de *P. maculiventris* a miúdo non son dabondo grandes para conseguir conter os grandes gromos de pragas de larvas que aparecen en primavera. Utilizáronse feromonas para atraer poboacións naturais e novas poboacións emerxentes deste hemíptero para que protexa os campos de cultivo en primavera.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Unversidade Cornell. Control biolóxico
*P. maculiventris no sitio web Featured Creatures do UF / IFAS
*Bugguide.net
Manuel Mosquera Lequerica

**Manuel Mosquera Lequerica**, nado en Bilbao cara a 1846 e finado en Melide en maio de 1923, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
Foi deputado provincial de Lugo polo distrito de Chantada en 1871. Militante do rexionalismo federalista da segunda metade do século dezanove, estivo afiliado ao Partido Republicano Federal de Galicia e foi presidente honorario do Partido Republicano de Melide en 1884. Foi detido en Lugo en setembro de 1886. Conxuntamente con Aureliano Pereira e Modesto Moyrón, foi nomeado membro da comisión encargada, xunto a Moreno Barcia, da redacción do *Proxecto de Constitución para o futuro Estado Galego*, texto clave do federalismo en Galicia, discutido e aprobado na Asemblea de Lugo do 2 ao 7 de xullo de 1887. Foi presidente do Comité Rexionalista de Lugo en 1891, e presidente do comité federal da provincia en 1897. Presidiu o Congreso Agrícola Ganadero de Lugo de 1905.

Redactor de *El Regional*, publicou en *El Ciudadano* un estudo sobre Giordano Bruno que provocou unha amoestación do bispado lucense, e colaborou en *La Idea Moderna*. Foi membro correspondente da Real Academia Galega. Finou en Melide en maio de 1923.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Máiz, Ramón; Martínez Eiras, Esther (2006). "Aureliano Pereira. Escritos sobre Federalismo e Galeguismo"  A Coruña: Xunta de Galicia (CIRP). ISBN 978-84-453-4302-9.
Perillus bioculatus

***Perillus bioculatus*** é unha especie de insecto hemíptero da familia Pentatomidae. Son nativos de América do Norte, pero foron introducidos en Europa oriental e norte da India. Tanto os estadios larvais como adultos están especializados en depredar ovos e larvas do escaravello da pataca (*Leptinotarsa decemlineata*). Porén, o primeiro estadio ou ínstar larval aliméntase chuchando zumes dos talos da planta da pataca.

## Galería 

Ficheiro:Perillusbioculatus.png|Macho adulto de *Perillus bioculatus*.

## Notas
Presidente da República Democrática do Congo

250px|thumb|Blasón da República Democrática do Congo.
O **Presidente da República Democrática do Congo**' (francés: *Président de la République Démocratique du Congo*, suahili: *Rais wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo*, Lingala: *Mokonzi wa Republíki ya Kongó Demokratíki*), é elixido xefe de estado e comandante supremo (comandante en xefe) das forzas armadas da República Democrática do Congo (FARDC).

O cargo de presidente da República Democrática do Congo existe desde a primeira Constitución, coñecida como Lei Fundamental de 1960. Non obstante, os poderes deste cargo foron variando ao longo dos anos: un papel compartido limitado no executivo, cun primeiro ministro, o unha verdadeira ditadura. Segundo a actual Constitución, o presidente existe como a institución máis alta dunha República semipresidencial.

## Requisitos
O **Artigo 72** da Constitución congolesa establece que o presidente debe ser un cidadán natural da República Democrática do Congo e ter polo menos 30 anos de idade. Ademais, o presidente debe estar libre de restricións legais aos seus dereitos civís e políticos.

O **artigo 10** da mesma Constitución establece que o presidente non pode formar parte de ningunha tribo.

## Nomes de partidos 
* ABAKO - *Alliance des Bakongo*
* MNC -  *Mouvement National Congolais*
* MPR -  *Mouvement Populaire de la Revolution*
* AFDL - *Alliance des Forces Démocratiques pour la Libération du Congo-Zaïre*
* PPRD - *Parti du Peuple pour la Reconstruction et la Démocratie*
* UDPS - *Union pour la Démocratie et le Progrès Social*

## Observacións
Hippodamia convergens

***Hippodamia convergens*** é unha das maruxiñas máis comúns de Norteamérica e encóntrase en todo o continente. Os áfidos son a súa dieta principal, polo que se usan no control biolóxico de pragas destes insectos.

## Distribución 
Son maruxiñas nativas de América do Norte, pero tamén foron importadas desde California e establecéronse en América do Sur. Unha vez que as larvas empezan a alimentarse, medran rapidamente e mudan catro veces nun período de tempo dun mes. O estadio pupal dura unha semana e o apareamento ten lugar pouco despois de que saia o adulto. Se hai abundante comida, a femia pode empezar a poñer ovos unha semana despois de aparearse, pero se escasea, pode esperar ata nove meses.

## Bioloxía 
miniatura|Agregación de adultos de *H. convergens*.

As primeiras larvas que fan eclosión en cada lote de ovos poden empezar a comer os outros ovos que non eclosionaron. Isto pode proporcionar enerxía para as larvas antes de que atopen áfidos. As larvas do cuarto ínstar ou estadio poden comer uns 50 áfidos ao día e os adultos uns 20. Cando escasean os áfidos, os adultos poden comer melada, néctar e pole ou mesmo pétalos e outras partes moles de plantas. Porén, deben comer áfidos para poder reproducirse. 
No oeste dos Estados Unidos estas maruxiñas poden pasar ata nove meses en diapausa en grandes agregacións en vales de montaña, lonxe das súas fontes de alimentación de áfidos. En primavera os adultos espállanse polo territorio na procura de sitios axeitados para poñer os ovos, onde haxa abundancia de áfidos. Este comportamente de dispersión é especialmente marcado nesta especie en comparación con outras maruxiñas.

## Inimigos naturais 
Os fungos entomopatóxenos usados como biopesticidas, como *Metarhizium anisopliae*, *Paecilomyces fumosoroseus* e *Beauveria bassiana* poden tamén infectar as larvas.

*H. convergens* pode ser hóspede de diferentes parasitos invertebrados como *Dinocampus coccinellae*, *Homalotylus terminalis* e *Tetrapolipus hippodamiae*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/NE/convergent_lady_beetle.html
* http://www.biocontrol.entomology.cornell.edu/predators/ladybeetles.html
* OSU Agricultural Extension Fact Sheet - ENT-45
* http://bugguide.net/node/view/8374
* Vídeo de Hippodamia convergens en Vimeo Macrovideografía dunha colonia.
Nábidos

esquerda|miniatura|*Nabis biformis*
miniatura|*Prostemma albimacula*
miniatura|*Himacerus apterus*

Os **nabidos** (**Nabidae**) son unha familia de insectos hemípteros. Comprende unhas 500 especies en 20 xéneros. Teñen corpos brandos, alongados, e son predadores terrestres. Moitos deles capturan e reteñen presas coas súas patas anteriores, similares ás dos mántidos. Considéranse especies útiles para a agricultura debido a que depredan moitos tipos de pragas dos cultivos.

Os nábidos do xénero *Nabis* son os máis comúns. Eles e outros xéneros son máis numerosos en campos de legumes como os de alfalfa, pero poden encontrarse en moitos outros cultivos e en áreas non cultivadas. En cor son de amarelos a pardos e teñen ollos grandes bulbosos e patas tipo zanco. Son predadores xeneralistas, capturando case calquera insecto que sexa máis pequeno ca eles e canibalízanse entre eles cando non dispoñen doutra comida. Varias especies poden morder aos humanos. Os membros da subfamilia Prostemmatinae reprodúcense por inseminación traumática.

## Xéneros 
Estes 23 xéneros pertencen á familia Nabidae:

* *Alloeorhynchus* Fieber, 1860 i c g b
* *Alloeorrhynchus* c g
* *Anaptus* Kerzhner, 1968 i c g
* *Arachnocoris* Scott, 1881 g
* *Arbela* Stål, 1865 g
* *Carthasis* Champion, 1900 i c g b
* *Gorpis* Stål, 1859 g
* *Himacerus* Wolff, 1811 i c g b
* *Hoplistoscelis* Reuter, 1890 i c g b
* *Karanabis* Bekker-Migdisova, 1963 g
* *Lasiomerus* Reuter, 1890 i c g b
* *Metatropiphorus* Reuter, 1872 i c g b
* *Nabicula* Kirby, 1837 i c g
* *Nabis* Latreille, 1802 i c g b
* *Omanonabis* Asquith e Lattin, 1991 i c g
* *Pagasa* Stål, 1862 i c g b
* *Phorticus* Stål, 1860 i c g b
* *Praecarthasis* Kerzhner, 1986 g
* *Prostemma* Laporte, 1832 g
* *Reduviolus* Kirby, 1837 g
* *Rhamphocoris* Kirkaldy, 1901 g
* *Stalia*
* *Stenonabis* Reuter, 1890 g

Fontes dos datos: i = ITIS, c = Catalogue of Life, g = GBIF, b = Bugguide.net

## Historia evolutiva 
Varios xéneros de fósiles foron atribuídos á familia, incluíndo *Karanabis* do Xurásico superior da formación Karabastau de Kazakhstán, pero  foi despois asignado a outras familias. O rexistro definitivo máis temperán da familia é *Cretanazgul* do Cenomaniano atopado en ámbar birmano, que pertence á subfamilia Prostemmatinae.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Damsel bugs of Britain
* Damsel Bug Info & Photos
Tú no eres especial

***Tú no eres especial*** é unha serie de televisión española de comedia e fantasía creada por Estíbaliz Burgaleta para Netflix. Protagonizada por Dèlia Brufau e producida por Oria Films, estreouse na plataforma o 2 de setembro de 2022.

## Sinopse 
Amaia (Dèlia Brufau) é unha moza que ten que mudarse de Barcelona á vila da súa nai, a localidade ficticia de Salabarria. A súa vida dá un xiro importante cando se decata que probabelmente herdase os poderes da súa avoa, coñecida por ser a única bruxa da historia do lugar.

## Repartición 
* Dèlia Brufau como Amaia
* Óskar de la Fuente como Javi
* Ainara Pérez como Lucía
* Jaime Wang como Zhao
* Elia Galera como Laura
* Jordi Aguilar como Íñigo
* Miriam Cabeza como Itziar
* Gabriel Guevara como Asier
* Míriam Rubio como Zuriñe "Zuri"
* Víctor Pérez como Fran Chivite
* María Mercado como Irene
* Hilary Yanela como Ona
* Unai Arana como Jokin

## Produción 
O 21 de decembro de 2020 Netflix anunciou que estaba a preparar unha nova serie española de comedia adolescente, *Tú no eres especial*. A serie foi creada por Estíbaliz Burgaleta, coñecida polo seu traballo como coordinadora de guión en *Skam España*, e producida por Oria Films. A rodaxe da serie, que comezou en xullo de 2021, desenvolveuse integramente en Navarra, particularmente nas vilas de Lekunberri e Leitza, así como nos seus arredores.

O 26 de xullo de 2022, Netflix anunciou que *Tú no eres especial* se estrearía na plataforma o 2 de setembro de 2022.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
*  en Internet Movie Database
* *Tú no eres especial* en FilmAffinity
Iris Darriba

**Iris Darriba Quesada**, coñecida como **Iris Darriba**, nada en Vigo o 9 de abril de 1990, é unha actriz e xornalista galega.

## Traxectoria 
Estudou Publicidade e Relacións Públicas na Universidade de Vigo e formouse en interpretación. Traballou no márketing, o sector audiovisual, a ilustración, como actriz de dobraxe, teatro e televisión e como locutora de radio. Tamén ten traballos de clown, expresión corporal e loita escénica, como pintora e xornalista.

Creou o blog de beleza *My Beauty Dragon*.
## Vida persoal
É neta de Antonio Quesada e filla de Marifé Quesada.

## Audiovisual 
### Televisión 
* 2016: *Equipo de risa*. TVG. Secundaria.
* 2017: *Serramoura*. TVG. Secundaria.
* 2017/8: *Oeste. Vivir sin permiso*. Tele 5.
* 2021: *Valeria*. 2 caps.
* 2021: *A lei de Santos*. 7 caps. TVG
* 2023: *Los Enviados (The Envoys)*. Coproducida por Portocabo, VIS e 100 Bares para a Paramount+.

### Curtametraxes 
* 2013: *Sho Directo*. Quobit.
* 2017: *La Oficina*. EAV.

### Teatro 
* 2012: *Prohibido suicidarse en primavera*, de Alejandro Casona. EMT. Protagonista.
* 2013: *El embrujado*, de R. M. Valle-Inclán. EMT. Protagonista.
* 2013: *Manipulación*. EMT.
* 2014: *As mulleres en Granell*. EMT. Protagonista.
* 2014: *Melodías inconclusas*. EMT. Protagonista.
* 2016: *Deus, unha comedia*, de Woody Allen. Fauna 13 Teatro. Protagonista.

### Novela gráfica 
* 2021: *Ti primeiro*, novela gráfica de Telmo Cinema.

## Notas
Joaquín Fugarolas Marbán

**Joaquín Fugarolas Marbán**, nado en Lugo o 30 de novembro de 1896 e finado en Cidade de México  o 5 de xullo de 1967, foi un gandeiro e político galego.

## Traxectoria 
Gandeiro, exportador de gando vacún. Membro da Sociedad de Oficios Varios da UGT dende novembro de 1930 e afiliado á Agrupación Socialista de Lugo. Foi elixido concelleiro de Lugo na repetición das eleccións municipais o 31 de maio de 1931. Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estaba en Lugo de onde puido fuxir embarcando á Habana desde onde se trasladou a Valencia e despois a Barcelona. Prestou servizo no Ministerio de Agricultura e na Subsecretaría de Armamento. Finalizada a guerra exiliouse en Francia cruzando a fronteira por Le Perthus o 9 de febreiro de 1939. Estivo internado no campo de concentración de Saint Cyprien ata o 13 de xullo que embarcó no Mexique no porto de Pauillac (Gironde) rumbo a México, chegando a Veracruz o 27 de xullo. Residiu en Cidade de México onde foi conserxe do Instituto Hispano-Mexicano Ruiz de Alarcón. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en outubro de 1943.

## Vida persoal 
Casou en Lugo con Mercedes Soilán Carreirá.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Registro Nacional de Extranjeros en México
Espertador

thumb|Espertador analóxico.
thumb|Espertador dixital.
Un **espertador** é un dispositivo que se utiliza para espertar mediante un son (que pode ser un ruído, música ou emisora de radio) ou unha luz, a unha hora determinada. Para deter o son, é necesario premer un botón ou apertar unha manivela. Algúns detéñense automaticamente despois dalgúns minutos.

Un reloxo espertador analóxico clásico ten unha manivela adicional que se usa para especificar o horario no cal se debe activar a alarma. Os reloxos espertadores mecánicos tradicionais posúen unha campaíña na parte superior que produce o son, pero os espertadores analóxicos poden facer outros ruídos. Algúns posúen radio, que comeza a funcionar a unha hora especificada. O nome máis específico para este artefacto é radio reloxo.

Un teléfono móbil pode conter unha función de espertador ou incluír unha axenda (que diferencia entre mañás, tardes ou días da semana) con alarma e por tanto funcionar como tal. Nos dous casos denomínanse "teléfono móbil con espertador".

## Tipos de espertadores 
Hoxe en día existen moitos modelos de espertadores no mercado:

* Espertadores estándar: estes funcionan por son e adoitan incorporar funcións como a radio.
* Espertadores lumínicos ou *Wake Up Light*: estes espertadores simulan o amencer ao alumarse progresivamente durante un período de tempo.
* Espertadores vibratorios: como o propio nome indica, estes modelos funcionan por vibración e adoitan ser usados por persoas con problemas de audición.

## Características 
Un reloxo espertador pode ter as seguintes características:

* Tipos de alarma.
** Alarma con volume en progresión.
** Diversos sons.
** Radio.
* Campaíñas, do clásico deseño con manivelas e sen radio.
* Repetición da alarma cada certo tempo, no caso de que o usuario volva a durmir.
* Activación segundo o día da semana.
* Alumamento.
* Axuste automático da hora.

## Notas
Josep Maria Ganyet

**Josep Maria Ganyet i Cirera**, nado en Vic en 1965, é un enxeñeiro informático catalán. Licenciado pola Universidade Autónoma de Barcelona en 1988, especializouse en intelixencia artificial.

## Traxectoria 
A finais dos anos 80 formou parte do grupo musical *Víctimes de la Tos*. Despois, iniciou a súa carreira profesional con IBM e Deutsche Bank en deseño de interacción humana. en contra do proxecto de reforma educativa comezado polo Ministro de Educación de España, José Ignacio Wert (despois da súa frase «españolizar os estudantes cataláns»), un feito considerado pola meirande parte do arco parlamentario catalán como unha nova ameaza á educación en catalán.

En febreiro de 2023 publicou o libro *La democràcia mor al núvol*, onde alerta sobre os perigos da espionaxe a través das novas tecnoloxías e a necesidade dunha regulación para protexer os dereitos individuais dos cidadáns.

## Publicacións 
* *Interacció humana amb els ordinadors* (UOC, 1998)
* *La democràcia mor al núvol* (La Magrana, 2023)

## Notas
Segundo Pardo-Ciorraga Santos

**Segundo Carlos Pardo-Ciorraga Santos**, nado na Estrada o 13 de xuño de 1940 e finado na Coruña 5 de agosto do 2018, foi un político galego.

## Traxectoria 
Desde os tres anos viviu en Palas de Rei onde o seu pai, Carlos Pardo Ciorraga, que participara na creación do Partido Galeguista, foi desterrado. Estudou o bacharelato en Lugo e A Coruña e trasladouse a Barcelona en 1958 onde obtivo o título de Técnico en Organización e Administración Empresarial e fixo estudos de procurador nos tribunais e técnico en seguros privados e administración de terreos. En Barcelona formou parte do Movemento Socialista Universitario de Cataluña. Regresou a Galicia en 1965 e incorporouse ao Partido Socialista Galego (PSG). Creou unha Asesoría Xurídico-Fiscal e traballou como procurador en Carballo e foi o encargado da implantación do partido nas comarcas de Bergantiños, Muros e Noia. En 1975 formou parte da Xunta Democrática de Bergantiños, que foi a que organizou a primeira gran manifestación en Ponteceso contra a planta de celulosa. Desempeñou cargos directivos no PSG ata decembro de 1977 cando participou na fundación do Colectivo Socialista Galego que avogou pola unificación co PSOE que se logrou en maio de 1978 coa creación do PSdeG-PSOE. Foi elixido concelleiro da Coruña nas primeiras eleccións democráticas, exercendo como responsable de Urbanismo, e de 1983 a 1991 como tenente de alcalde responsable de Obras Públicas e Patrimonio con Francisco Vázquez como alcalde. Desempeñou cargos directivos nas executivas locais, provinciais e rexionais do PSdeG-PSOE. En 1989 diagnosticáronlle unha grave enfermidade que o apartó da política activa. En 1996 participou na fundación e foi presidente da Asociación de Enfermos e Trasplantados Hepáticos de Galicia (ATHEGA) e do Club Asociación Deportiva de Trasplantados de Galicia (CADET) e dende 2001 participou no movemento de apoio á declaración da Torre de Hércules como Patrimonio Mundial da Humanidade da Unesco, presidindo posteriormente o Instituto de Estudos Torre de Hércules. Finou na Coruña o 5 de agosto de 2018.

## Vida persoal 
Casou con María Asunción Montero Carré e foi pai de Nuria, Noelia e Carolina.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha en galegos.info
Vagabond (manga)

***Vagabond*** (バガボンド '**Vagabundo**') é unha épica serie de manga de artes marciais escrita e debuxada por Takehiko Inoue. Conta a historia do guerreiro máis famoso de Xapón, Musashi Miyamoto, baseada en *Musashi*, a novela escrita por Eiji Yoshikawa.

O manga comezou en 1998 sendo serializado na revista semanal Shukan Moningu e é publicado por Kōdansha no Xapón. En España, Finlandia e Arxentina está editado pola editorial Ivrea. Ten un total de 37 volumes. Vagabond vendeu máis de 82 millóns de copias en todo o mundo, o que a converte nunha das 20 series manga máis vendidas da historia.

Vagabond gañou o Gran Premio da Axencia Xaponesa de Asuntos Culturais 2000 no Festival de Artes Media. O seguinte é un extracto do discurso para felicitar a Takehiko Inoue: "De Toyotomi a Tokugawa. Musashi Miyamoto creceu nun período de cambio entre dúas grandes épocas. O señor Inoue tomou ao poderoso Musashi que ás veces era chamado "bestia" e el debuxou como un vagabundo. O artista presume de desafiar con audacia a obra literaria nacional de Eiji Yoshikawa, incluso a sensación de velocidade que crea é impresionante. Mando os meus aplausos ao artista por crear unha nova imaxe de Musashi".

Ese mesmo ano 2000, Vagabond gañou o 24º Premio Kodansha ao Mellor Manga. En 2002, recibiu o moi aclamado Premio Cultural Tezuka Osamu. Ao ano seguinte, Inoue foi nomeada para o Premio Eisner de 2003 na categoría de mellor escritor/artista.
Chrysopa

***Chrysopa*** é un xénero de insectos neurópteros da familia Chrysopidae.

Os membros deste xénero e do xénero *Chrysoperla* son comúns en Europa, América do Norte e Asia. Comparten características similares e algunhas especies foron cambiadas dun xénero a outro e despois devoltas ao xénero anterior. As súas larvas son predadoras e aliméntanse de áfidos, polo que membros deste xénero foron utilizados no control biolóxico de pragas.

O xénero describiuno inicialmente William Elford Leach en 1815 na Brewster's *Edinburgh Encyclopædia*. Albert Koebele introduciu especies de *Chrysopa* en Nova Zelandia na década de 1890s, como método de combater os áfidos, pero ningunha especie de *Chrysopa* conseguiu establecerse alí.

## Especies 
* *Chrysopa abbreviata*
* *Chrysopa chi* Fitch, 1855 
* *Chrysopa coloradensis* Banks, 1895 
* *Chrysopa excepta* Banks, 1911 
* *Chrysopa formosa* 
* *Chrysopa incompleta* Banks, 1911 
* *Chrysopa intima* 
* *Chrysopa lezeyi* 
* *Chrysopa nigra* 
* *Chrysopa nigricornis* Burmeister, 1839 
* *Chrysopa oculata* Say, 1839 
* *Chrysopa pallens* 
* *Chrysopa perla* 
* *Chrysopa pleuralis* Banks, 1911 
* *Chrysopa quadripunctata* Burmeister, 1839 
* *Chrysopa slossonae* Banks, 1924 
* *Chrysopa viridana* 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Solanum villosum

***Solanum villosum*** (sinónimo ***S. luteum***) é unha especie de planta solanácea silvestre que crece estendida en Europa, oeste de Asia, norte de África, América do Norte e tamén está naturalizada en Australia.

## Descrición 
Planta herbácea anual de 70&nbsp;cm, desde lixeiramente peluda a densamente peluda. A forma da folla é ovada, de ata 8&nbsp;cm de longo e 3–6&nbsp;cm de ancho, enteira ou de beiras lixeiramente lobadas e pecíolos de 4,5&nbsp;cm de longo. Con grupos de 3 a 8 flores na inflorescencia. A corola é branca. Os froitos don bagas globulares vermellas claras ou amarelas-laranxas (dependendo da subespecie), de 5 a 9&nbsp;mm de diámetro. As sementes son de 1,7 2,3&nbsp;mm de longo e de cor amerela clara.

## Sinónimos 
É coñecida polos seguintes nomes sinónimos:
**Solanum nigrum* L. subsp. *villosum* (L.) Ball,
* *Solanum luteum* Mill.,
* *Solanum nigrum* L. subsp. *miniatum* (Willd.) Hartm.

## Notas
Ramón Porto Casás

**Ramón Porto Casás**, nado no Carril (Vilagarcía de Arousa) en 1903 e finado en Pontevedra o 26 de xaneiro de 1982, foi un xornalista e escritor galego.

## Traxectoria 
Fillo de Francisco Porto Rey. Foi socio fundador do Club Arosa, e membro da Sociedad Recreo Liceo da que foi presidente en 1929. Colaborou en *Galicia Nueva* e *El Pueblo Gallego*. Publicou varios folletos sobre Vilagarcía e a ría de Arousa. Vogal da Agrupación Socialista de Vilagarcía de Arousa do 6 de agosto de 1931 a novembro de 1932 e presidente da Federación Local de Traballadores da UGT. En 1945 dirixiu o semanario local *Aquí*. Nomeado correspondente de *El Pueblo Gallego* en Vilagarcía de Arousa en 1948, foi multado polo gobernador civil en xullo de 1951 por ser reincidente ao "difundir noticias inexactas e tendenciosas". En 1956 dirixiu unha revista ilustrada. Finou en Pontevedra o 26 de xaneiro de 1982.

## Vida persoal 
Casou en Vilagarcía de Arousa con Teresa Rey Durán en xaneiro de 1931.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Os taxis da familia
Rita Lee

**Rita Lee Jones de Carvalho** OMC, nada en São Paulo no 31 de decembro de 1947 e finada ibídem o 8 de maio de 2023, foi unha cantante, compositora, multi-instrumentista, actriz, escritora e activista brasileira, coñecida como a "raíña do rock brasileiro".  Rita vendeu máis de 55 millóns de discos, sendo a cuarta artista máis exitosa neste sentido no Brasil, só por detrás de Tonico & Tinoco, Roberto Carlos e Nelson Gonçalves.

## Carreira 
Construíu unha carreira que comezou co rock pero que co paso dos anos coqueteou con diferentes xéneros, como a psicodelia durante a época do tropicalismo, o pop rock, a música disco, a New Wave, o MPB, a bossa nova e a música electrónica, creando un hibridismo pioneiro entre xéneros nacionais e internacionais.

Rita foi considerada unha das mulleres máis influentes do Brasil, sendo unha referencia para aquelas que chegaron a utilizar a guitarra a partir de mediados dos anos 70.  Antigo membro do grupo Os Mutantes (1966–1972) e Tutti Frutti (1973–1978), participou en importantes revolucións no mundo da música e da sociedade. As súas cancións, xeralmente regadas con ironía ácida ou reivindicación da independencia feminina, fixéronse omnipresentes nas listas, sendo as máis populares "Ovelha Negra", "Mania de Você", "Lança Perfume", "Agora Só Falta Você", "Baila Comigo", "Banho de Espuma", "Desculpe o Auê", "Erva Venenosa", "Amor e Sexo", "Reza", "Menino Bonito", "Flagra" e "Doce Vampiro", de entre outras. O álbum *Fruto Proibido* (1975), editado coa banda Tutti Frutti, é considerado habitualmente como un fito fundamental na historia do *rock* brasileiro, considerado por algúns como a súa obra mestra.

En 1976 comezou unha relación sentimental co guitarrista Roberto de Carvalho, que desde entón é o seu compañeiro na maioría das súas cancións. Tiveron tres fillos, entre eles Beto Lee, tamén guitarrista, que acompañaba aos seus pais nos programas. Rita era vegana e defensora dos dereitos dos animais. Cunha carreira de 60 anos, a artista pasou da innovación musical da década de 1960 e 1970 ás baladas románticas moi exitosas da década de 1980 e unha revolución musical, despois de ter actuado con innumerables artistas que van desde Elis Regina e João Gilberto á banda Titãs. En outubro de 2008, a revista *Rolling Stone* promoveu a lista dos cen máis grandes artistas da música brasileira, onde Rita ocupa o posto 15.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Video de "Minha Menina"