ExxonMobil

**ExxonMobil Corporation**, a miúdo abreviada como **Exxon** é unha corporación multinacional estadounidense de petróleo e gas, a maior sucesora directa da Standard Oil, de John D. Rockefeller. A empresa, que tomou o seu nome en 1999 da fusión de Exxon e Mobil, está integrada verticalmente na industria dos combustibles fósiles, e dentro dela tamén ten unha división de produtos químicos que produce plásticos, caucho sintético e outros produtos. ExxonMobil ten a súa sede preto do suburbio de Spring en Houston, aínda que está constituída oficialmente no Estado de Nova Jersey. É a maior empresa produtora de petróleo e gas con sede nos EUA. ExxonMobil tamén é a oitava empresa máis grande do mundo por ingresos e a terceira máis grande dos Estados Unidos.

## Historia 
miniatura|Manifestantes de Extinction Rebellion maniféstanse contra ExxonMobil|esquerdaA historia da compañía remóntase a 1866, coa formación da Vacuum Oil Company, adquirida por Standard Oil en 1879. A empresa que hoxe se coñece como ExxonMobil xurdiu a partir da Standard Oil Company de Nova Jersey, a entidade que controlaba efectivamente todo Standard Oil antes da súa división. Jersey Standard creceu cunha ampla colaboración cun outro descendente de Standard Oil e o seu futuro socio de fusión, a Standard Oil Company de Nova York (Socony), ambas creceron ao fusionarse con varias empresas como Humble Oil (fusionada con Jersey Standard) e Vacuum Oil (fusionada con Socony). Ambas experimentaron un cambio de marca na década de 1960 e principios da década de 1970, e no momento da fusión de 1999, Jersey Standard xa era coñecida como Exxon, e Socony coñecida como **Mobil**. O acordo de fusión entre Exxon e Mobil estipulaba que Exxon compraría Mobil e cambiaría a marca a ExxonMobil, e que o CEO de Mobil sería o vicepresidente da compañía. Os rexistros de arquivos da empresa e os seus predecesores que se remontan á década de 1970 están nas mans do Centro de Historia Americana da Universidade de Texas en Austin.

ExxonMobil é unha das maiores empresas do mundo e ten unha das maiores capitalizacións de mercado desde a súa fusión. En 2023, na clasificación *Fortune 500* ExxonMobil ocupaba o terceiro  posto da *Global 500*. É a maior compañía petroleira propiedade de investidores do mundo, a maior compañía petroleira occidental e a maior tanto por produción como por valor de mercado. Con 21 refinarías de petróleo que constitúen unha capacidade de refinado diaria combinada de 4,9 millóns de barrís, ExxonMobil é a segunda maior refinaría do mundo, só por detrás de Sinopec. Aproximadamente o 55,56 % das accións da empresa están en mans de institucións, as maiores das cales, a data de 2019, eran The Vanguard Group (8,15 %), BlackRock (6,61 %) e State Street Corporation (4,83 %).

## Polémicas 
[miniatura|Limpeza de [Exxon Valdez|vertidos do Exxon Valdez|esquerda]]
ExxonMobil foi criticada por incidentes ambientais e o seu historial de negación do cambio climático, en contra do consenso científico de que os combustibles fósiles contribúen significativamente ao quecemento global. Foi membro do *lobby* Coalición Global do Clima.

A compañía é responsábel de moitos vertidos, por exemplo o derramo do *Exxon Valdez* en Alasca, un dos maiores da historia. A compañía tamén foi obxecto de acusacións de violacións dos dereitos humanos, influencia excesiva na política exterior dos Estados Unidos e polo seu  impacto en diversas sociedades arredor do mundo.
### Negación do cambio climático 
En 2018, o Instituto de Investigación da Economía Política clasificou a Exxon como a décima maior corporación dos Estados Unidos en termos de emisións de contaminación atmosférica e a décimo terceira maior emisora global de gases de efecto invernadoiro, e un informe de 2017 clasificou a corporación como o quinto maior contribuínte a estas emisións entre 1988 e 2015.  En 2005, Exxon tiña dedicado menos do 1% dos seus beneficios á investigación de enerxías alternativas, o que, segundo a organización de defensa Ceres, é menos que outras compañías petroleiras líderes. Segundo o Índice de Responsabilidade Ambiental do Ártico (AERI) de 2021, ExxonMobil é a sexta empresa máis responsable de danar o medio ambiente entre as implicadas na extracción de recursos ao norte do Círculo polar ártico. En 2020, ExxonMobil foi responsable de máis de 3.000 vertidos e fugas de petróleo que provocaron a perda de máis dun barril de petróleo, sendo a maior cantidade nun só ano con 484 vertidos en 2011. Ademais, desde 1965, ExxonMobil emitiu máis de 40.000 millóns de toneladas de contaminación por dióxido de carbono.

En 2023, a revista *Science* publicou un artigo no que se informaba de que as proxeccións e os modelos de quecemento global creados polos propios científicos da Exxon entre 1977 e 2003 proxectaran e modelaran "con precisión" o quecemento global debido á queima de combustibles fósiles e estimaran razoabelmente a cantidade de CO2 que causaría un quecemento perigoso. Os autores do artigo concluíron: "*Con todo, mentres os científicos académicos e gobernamentais traballaban para comunicar o que sabían ao público, ExxonMobil traballou para negalo*". 

Entre a década de 1980 e 2014, ExxonMobil negou repetidamente o cambio climático, aínda que a compañía cambiou oficialmente a súa postura en 2014 para recoñecer a existencia do cambio climático. A prolongada resposta de Exxon provocou a creación do movemento *Exxon Knew*, que ten como obxectivo responsabilizar á compañía por varios incidentes relacionados co clima. ExxonMobil utilizou o seu propio sitio web para atacar *a Exxon Knew*, alegando que é un esforzo coordinado para difamar a compañía.

En 2022, a presidenta do Comité de Supervisión e Reforma da Cámara de Representantes dos Estados Unidos, Carolyn Maloney, e o presidente do Subcomité de Supervisión Ambiental, Ro Khanna, enviaron un memorando aos membros do comité acusando a Exxon, BP, Chevron e Shell, de enmascarar os seus compromisos de neutralidade de carbono do Acordo de París mentres continuaban investindo a longo prazo na produción e venda de combustibles fósiles, de participar nunha campaña para promover o uso do gas natural como fonte de enerxía limpa e obstaculizar a investigación do comité, acusacións que a Exxon negou.
### Verteduras de petróleo e contaminación por plásticos 
As operacións de Exxon causaron numerosos vertidos tanto antes como despois da fusión de 1999. O máis publicitado foi o do *Exxon Valdez*, un petroleiro que envorcou aproximadamente 11 millóns de galóns estadounidenses (42.000 m3) de petróleo no estreito do Príncipe Guillermo, cubrindo 2.100 km fronte á costa de Alasca. O vertido segue sendo o segundo maior da historia dos EUA, só por detrás do de *Deepwater Horizon* no Golfo de México.

Exxon tamén foi responsábel doutros vertidos en todo o mundo. Algúns dos maiores inclúen un vertido de petróleo de longa duración estimado en 30 millóns de galóns en Newtown Creek, en Nova York, durante un século que filtrou 1.500 barrís de petróleo no río Yellowstone e un vertido da refinería de Baton Rouge da compañía a ríos na parroquia de Point Coupee, Luisiana. Os activos da Exxon en Luisiana en particular, especialmente a refinería de Baton Rouge, déronlle á zona o alcume *de Cancer Alley*. As actividades da empresa, xunto con outras operacións e refinarías da zona, foron a fonte do aumento dos cancros, da mala calidade do ar e, segundo algúns, de posible racismo ambiental.

En maio de 2021, Exxon encabezou o informe do Índice de Fabricantes de Residuos Plásticos da Fundación Minderoo, que incluía 20 petroquímicas que produciron o 55 % dos residuos plásticos dun só uso do mundo en 2019 (parte dun grupo máis amplo de 100 empresas petroquímicas que produciron o 90 % dos residuos), mentres que en abril de 2022, o Fiscal Xeral de California, Rob Bonta, emitiu unha citación xudicial a ExxonMobil para obter información relacionada co papel da empresa na esaxeración da eficacia da reciclaxe de plásticos na redución da contaminación por plásticos como parte dunha campaña da industria para promover o uso do plástico. miniatura|O ex director executivo Rex Tillerson como secretario de Estado, co príncipe herdeiro saudita Mohammed bin Salman, maio de 2017|esquerda

### Influencia xeopolítica e violacións dos dereitos humanos 
ExxonMobil tamén foi acusada de abusos dos dereitos humanos e de abuso da súa influencia xeopolítica. No libro **Private Empire** de Steve Coll, ExxonMobil descríbese como un "estado corporativo dentro do estado estadounidense" con poder extremo sobre os países nos que opera, chegando mesmo a describir os gobernos deses países como "restrictivos". Os antepasados corporativos da Exxon tamén son culpados do estalido da guerra de Jebel Akhdar de 1954, provocada polas actividades da Compañía Petrolífera de Iraq. 

A finais da década de 1980, Mobil contratou unidades militares do Exército Nacional de Indonesia para garantir a seguridade do seu proxecto de extracción e licuefacción de gas en Aceh e estas unidades militares foron acusadas de cometer violacións dos dereitos humanos. Exxon retirouse por completo de Indonesia en 2001, aínda que negou calquera irregularidade.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Coalición Global do Clima