Piedade (Michelangelo)

A ***Pietà*** ou ***Piedade*** de Michelangelo, tamén coñecida como ***Pietá Vaticana***, e datada entre 1498 e 1499,  é unha escultura de mármore de 174 cm por 195, que se atopa na basílica de San Pedro en Roma. Foi a primeira de varias obras do artista coa mesma temática como a *Pietá de Florencia*, a *Pietá Palestrina* e a *Pietá Rondanini*, nas que se representa o tema bíblico da "Virxe dolorosa" (Pietá) que sostén no colo o corpo de Cristo descendido da cruz antes da sepultura, resurrección e ascensión. O modelo no posicionamento dos corpos é o da iconografía nórdica, que Michelangelo asimila e elabora dun xeito persoal. Leva ao extremo o ideal renacentista de harmonía, e beleza clásica. 

A estatua fora encargada polo cardeal francés Jean de Billhères de Lagraulas, que era un representante do rei francés en Roma. O cardeal encargáraa para o seu mausoleo funerario na capela de Santa Petronila que estaba no lado sur do transepto da basílica de San Pedro en Roma. Porén, a capela fora derruída por Bramante durante a reconstrución de San Pedro polo que tamén se moveu a obra. 

A *Pietà* é considerada a primeira obra mestra do artista, realizada cando tiña pouco máis de vinte anos, e unha das mellores obras de arte producidas en Occidente. Tamén é a única que presenta a sinatura do autor Finalmente, rematouna na primavera de 1499. Ao ser exposta na basílica, Vasari exclamou: “Como podería a man dun artesán realizar tan divinamente unha obra tan admirable en tan pouco tempo? Isto é un milagre: que unha rocha sen forma conseguira tal perfección que a natureza só a modela tan raramente na carne”.

### Precedentes 
Mentres que si que había un precedente para as pinturas da Virxe María&nbsp;laiándose sobre o Cristo morto na arte florentina, semella que o tema era novidoso para a escultura italiana. Porén, había referentes anteriores durante os séculos XIII e XIV e tamén existía unha tradición de pietàs esculpidas na arte da Europa setentrional mais Michelangelo dálle unha nova interpretación coa iconografía da virxe co neno. Amais, a igrexa de San&nbsp;Domenico en&nbsp;Boloña&nbsp;tiña unha pietà esculpida alemá. Isto levou algúns a pensar que o doador (se non Michelangelo) tiña estas estatuas en mente cando a obra foi encargada.

### Traballos posteriores 
Nos anos seguintes, a *Pietá* foi bastante danada. Catro dedos da man esquerda da Virxe María foron restaurados o 1736 por Giuseppe Lirioni e os estudosos están divididos en canto a se o restaurador tomou liberdades para darlle unha posición máis "retórica". Porén os danos máis substanciais producíronse o 21 de maio do 1972, día de Pentecoste, cando un xeólogo perturbado mental, denominado Laszlo Toth, entrou á capela e atacou a Virxe María dándolle quince golpes cun martelo mentres berraba "Eu son Xesucristo!". O ataque provocou a mutilación dun brazo mais do nariz. Posteriormente, a obra foi restaurada e devolta ao seu lugar na basílica xusto á dereita da entrada, entre a porta Santa e o altar de San Sebastián. Agora está protexida por un panel de vidro blindado. A capela da *Pietà* é o lugar onde o papa se viste antes das celebracións litúrxicas na basílica.

O traballo de restauración desvelou que na man esquerda da Virxe aparece o monograma de Miguel Anxo, oculto durante case 500 anos: un “M” debuxado na palma coas liñas da man.

## Descrición 
É unha obra de vulto redondo, o que significa que podía ser vista dende tódolos ángulos aínda que o punto de vista máis importante é o frontal pois estaba destinada a ser colocada nunha capela e a composición é, tipicamente, triangular. A Virxe, fermosa e piadosa, cun vestido ampuloso con numerosas pregas sostén no seu colo a Cristo morto case ingrávido e que, de xeito intencionado, semella ter máis idade que a súa nai. A xuventude da Virxe amosa o idealismo renacentista representando o ideal de beleza e de xuventude, unha nai eterna.

### Composición 
A composición é típica do Renacemento, practicamente, piramidal ou triangular, marcando un acusado contraste entre a Virxe e Cristo. O vértice coincide coa cabeza de María e a  estatua vaise prolongando  progresivamente cara a baixo até a base, onde caen as vestimentas. O corpo da Virxe está sentado e estrutúrase en tres partes: tronco, coxas e pernas, mentres o de Cristo insírese no seu colo e, en perpendicular ao eixo da virxe, tamén está pregado en tres partes. Igualmente, hai un forte contraste entre o corpo moi delicado e moi puído do Cristo e a gran cantidade de pregas profundas e do manto da Virxe. 

O rechamante desta obra é a idade da Virxe por semellar moi nova. A diferenza das *Piedades* doutros autores, como unha de Bronzino, Miguel Anxo dá máis relevancia á beleza da Virxe que ao sufrimento e á dor. Esta mestura de beleza pagá e relixión é unha característica que se atopa en varias ocasións na obra de Miguel Anxo. Cristo, pola súa banda, está representado coa idade que lle corresponde e aparenta ser maior cá súa nai. Comparado co da Virxe, o corpo de Cristo semella algo máis pequeno, dando aquí, de novo, máis importancia a María. O corpo de Xesús crea un "S" que se equilibra co resto da escultura, especialmente coas amplas roupaxes da Virxe. O seu brazo dereito cae dun xeito moi natural e, semella que, a Virxe resposta co xesto da palma aberta do seu brazo esquerdo. 

A posición das dúas mans de María é fundamental para comprende-lo traballo. A man dereita, tensa, mobiliza tódalas forzas de María para reter o corpo de seu fillo. A man esquerda, coa palma aberta, o dedo índice tenso, o dedo medio e o anular lixeiramente dobrados, testemuñan a natureza doce e caritativa da Virxe, e tamén o seu perdón (man estendida), e a súa desgraza (os dedos dobrados).

### Estilo 
As figuras están bastante desproporcionadas, por mor da dificultade de mostrar un home xa medrado sostido no colo dunha muller. Se Cristo estivese a escala humana, a Nai de Deus tería logo case cinco metros de alzada. Isto podería estar feito expresamente; aínda así, como xa se dixo, esta estatua moveuse da súa localización orixinal, e non sabemos en que posición estaba anteriormente. Se tiña que estar situada nun lugar alto, Michelangelo  podería tela deformado expresamente, para compensar a desproporción aínda que outros autores sosteñen que o faría para representar mellor a idea dun home adulto no colo dunha muller. Sexa como for, o gran tamaño da Virxe María está agochado detrás da roupa, e as figuras teñen un aspecto bastante natural e unha expresión serea e tranquila que non expresan dor senón aceptación.

As marcas da crucifixión están limitadas nas pegadas de cravos moi pequenos e un indicio da ferida nas costas de Xesús. As marcas dos cravos nos pés non chegan até a calcañeira.

## Interpretacións e simboloxía 
miniatura|300px|esquerda|Detalle.
A&nbsp;Virxe María&nbsp;está representada como se fose moi nova, e sobre esta peculiaridade hai diferentes interpretacións. Unha é que a súa xuventude simboliza a súa pureza incorruptíbel, coma Michelangelo mesmo dixo ao seu biógrafo e compañeiro escultor Ascanio Condivi:

Outra explicación suxire que o tratamento de Michelangelo do tema estivo influído pola súa paixón pola *Divina Comedia* de Dante. Coñecíaa tan ben que cando foi a Boloña pagou pola hospitalidade recitando versos. No Paradiso (Canto XXXIII do poema), san Bernaldo, nunha pregaria a María, di: *Vergine madre, figlia del tuo figlio*... (Virxe&nbsp;María, filla do teu fillo...). Isto dise porque, sendo Xesús unha das tres figuras da Trindade, María sería a súa filla, coma toda a humanidade, mais tamén é a súa nai.

Unha terceira interpretación é aquela suxerida por Ascanio Condivi ao pouco da pasaxe reproducida máis enriba: simplemente que tal frescura é flor da xuventude, á parte de ser mantidos de xeito natural, eran asistidos polos actos de Deus.

### Símboloxía 
Tradicionalmente, acéptase que a composición triangular fai referencia á Trindade. O brazo dereito de Xesús que se presenta como desmaiado e carente de forza amosa a morte. Michelangelo non mostra pegadas do sangue nin da dor ao pretender representalo coa dignidade de se-lo "fillo de Deus".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
*
*
*
* 
* 

### Outros artigos 
* Piedade