open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Citocalasina E

A **citocalasina E** (CE) é un membro do grupo das citocalasinas e un inhibidor da polimerización da actina nas plaquetas sanguíneas. Inhibe a anxioxénese e o crecemento tumoral. A diferenza da citocalasina A e a citocalasina B, non inhibe o transporte de glicosa. Porén, a citocalasina E fai diminuír a absorción de glicosa en ratos nos tecidos intestinais ao incrementar a constante Km necesaria para que a glicosa chegue á súa Vmax, o cal significa que cómpre unha maior concentración de glicosa na súa presenza para atinxir a Vmax. Como a Vmax permanecía igual, segundo outro estudo, é evidente que a citocalasina E é un inhibidor competitivo nos sitios do receptor intestinal específicos para a glicosa.

Debido ao seu efecto antianxioxénico, a citocalasina E é un posible fármaco para tratar a dexeneración macular relacionada coa idade, un tipo de cegueira causada por unha proliferación anormal de vasos sanguíneos no ollo.

A citocalasina E é un inhibidor potente e selectivo do da proliferación celular do endotelio capilar bovino. Difire doutras citocalasinas por conter un epóxido, que é necesario para a especificidade e potencia. A citocalasina E é un potente axente antianxioxénico que pode ser útil para o tratamento do cancro e outras anxioxéneses patolóxicas. Tamén se atopou que inhibe a autofaxia, un proceso vital para a reciclaxe de células disfuncionais e compoñentes celulares. As células cancerosas favorecen a autofaxia porque esta contrarresta os estreses metabólicos inducidos por fármacos anticancro como bortezomib, e así facilítase a continua proliferación e crecemento das células cancerosas non danadas. Nun estudo confirmouse que cando se usa a citocalasina E, inhíbese a fusión de autofagosomas con lisocima e así amplificábase a morte celular debida a bortezomib, un inhibidor do proteosoma, xa que se continuarían acumulando proteínas innecesarias dentro das células cancerosas incapaces de seren recicladas por autofaxia, o que conducía á apoptose.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligaóns externas 
Citocalasina E de Fermentek 
Citocalasina E de Cayman Chemical
Hoyos de Miguel Muñoz

**Hoyos de Miguel Muñoz** é unha localidade e un concello da provincia de Ávila, na comunidade autónoma de Castela e León. O termo municipal, que pertence ao partido xudicial de Piedrahíta e a comarca de El Barco de Ávila-Piedrahíta, ten unha poboación de 27 habitantes, segundo o INE de 2024.

## Notas
## Véxase tamén
Ángel Grela

**Ángel Grela López**, chamado **Cabuxa branca**, nado na Ponte (Padrón) o 6 de xuño de 1937 e finado en Santiago de Compostela o 24 de xullo de 2016, foi un boxeador galego.

## Traxectoria 
A súa afección polo boxeo comezou en Santa Cruz de Tenerife (Canarias), a onde chegou estando embarcado. Empezou a adestrar na sala Iberia dirixido polo preparador Jorge dos Santos, onde disputou os seus primeiros combates. Trasladouse a Madrid por mediación de Vicente Gil García, presidente da Federación Española de Boxeo e mais da European Boxing Union, onde iniciou a súa carreira como boxeador profesional.

En 1965 converteuse en campión de España de peso cruceiro tras derrotar por K.O. no noveno asalto a José Luis Velasco no Pazo de Deportes da Comunidade de Madrid, quen defendía o título.

Retirouse do boxeo en 1970 ós 33 anos. cobrando unha pensión social.

## Filmografía 
Manuel Summers ofreceulle un papel na película documental dedicada a José Manuel Urtain, *Urtain, el rey de la selva... o así* (1969). Non tivo fillos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Artigos 
Xosé Luís Alvite, xornalista e escritor, publicou ó longo dos anos unha serie de artigos de opinión sobre a súa figura en diferentes xornais para os que traballou:

### Ligazóns externas 
* 
* Persoeiros de Padrón en Terras de Iria.
Fatima Bernawi

**Fatima Mohammed Bernawi**, tamén transliterado como **Barnawi** (en ), nada en Xerusalén en 1939 e finada no Cairo o 3 de novembro de 2022, foi unha militante afro-palestina vencellada a Fatah a mediados da década de 1960, un período significativo no conflito–palestino israelí. É coñecida polo bombardeo fallado dun cinema cheo de civís israelís en outubro de 1967.

## Primeiros anos e contexto 
Bernawi naceu en Xerusalén en 1939. En 1948, con nove anos, a súa nai, palestina, foi desprazada durante a Nakba desde Xerusalén a un campo de refuxiados preto de Amán. Con todo, máis tarde regresaron a Palestina canda o seu pai, nixeriano, quen loitara na revolta árabe de Palestina de 1936, e quen ficara detrás.

Bernawi traballou como enfermeira en Saudi Aramco, a petroleira nacional de Arabia Saudita.

## Vida política 
Bernawi é considerada a primeira militante palestina muller. Das 34 mulleres palestinas entrevistadas por Amal Kawar para oseu estudo *Daughters of Palestine*, Bernawi era unha das catro que se uniron ao movemento de resistencia inicialmente como loitadora pola liberdade antes de devir un política da resistencia. As outras eran Leila Khaled, Aisha Odeh e Rasmiyeh Odeh.

### Bombardeo fallado e arresto 
En outubro de 1967 Bernawi puxo unha bomba no Cine Zion en Xerusalén Oeste. Bernawi dixo que escollera o obxectivo civil da bomba en protesta dun filme que homeaxeaba a Guerra dos Seis Días. A bomba non explotou e foi arrestada por soldados israelís. Bernawi afirmou que a súa cor de pel fora un factor para o seu arresto.

En 1994 Bernawi regresou á Franxa de Gaza e asumiu o liderado da policía de mulleres. En 1996 era «a muller de maior rango na milicia de Fatah e a líder da sección de mulleres da policía no autogoberno palestino da Franxa de Gaza e Xericó».

## Recoñecemento 
O 28 de maio de 2015 foi condecorada polo Presidente da Autoridade palestina Mahmoud Abbas coa Estrela do Honor Militar «en recoñecemento ao seu labor pioneiro na loita» e «a prol do interese público».

## Notas
Johan Andersson

**Johan Andersson** é un deseñador de videoxogos sueco e director de estudio de Paradox Tinto, unha división de Paradox Interactive con sede en Sitges, preto de Barcelona.

## Traxectoria 
Antes de traballar para Paradox Interactive, foi empregado de Funcom, onde traballou como programador para xogos de Sega Genesis, como *Nightmare Circus* e *NBA Hangtime*. Comezou a traballar no que máis tarde se convertería en Paradox Interactive en 1998, uníndose ao equipo orixinal que estivera desenvolvendo *Europa Universalis*.

Aínda que comezou a súa carreira como programador, Andersson converteuse máis tarde en deseñador e produtor en Paradox Development Studio, traballando en grandes xogos de estratexia como *Hearts of Iron III*, *Crusader Kings II*, *Victoria II*, *Europa Universalis IV*, *Stellaris*, *Imperator: Rome* e *Europa Universalis* V.

A filosofía de deseño de Andersson é "crear mundos cribles".

En xuño de 2020, converteuse no director de Paradox Tinto, un estudo de Paradox recentemente creado que se planeaba ter a súa sede en Barcelona. Non obstante, Tinto finalmente estableceuse na próxima Sitges, xa que moitos desenvolvedores de Tinto vivían alí.

## Notas
José Cuenza Luna

**José Cuenza Luna**, nado no Pibidal (Fonteo, Baleira) cara a 1891 e finado no mesmo lugar o 11 de setembro de 1959, foi un médico galego.

## Traxectoria 
Fillo de Faustino Cuenza e Basilisa Luna, desenvolveu a súa profesión de médico no concello de Baleira. Foi acusado de ser propagandista de esquerdas e colaborar co seu coche de marca Nash Motors nas eleccións xerais de España de 1936, celebradas o 16 de febreiro. Tras o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 o Concello de Baleira requisoulle o seu coche o 31 de xullo, e en 1941 incoáronlle expediente de responsabilidades políticas. Finou no Pibidal o 11 de setembro de 1959 con 68 anos.

## Vida persoal 
Estivo casado con Manuela Núñez Fernández, e foi pai de José Manuel e Gloria Cuenza Núñez.
## Notas
Nash Motors

A **Nash Motors** foi unha industria automobilística independente dos Estados Unidos de América fundada en Kenosha no ano 1916 por Charles W. Nash e extinta no 1954.

## Notas
Marie-Philip Poulin

**Marie-Philip Poulin** CQ, nada o 28 de marzo de 1991 na cidade de Quebec, é unha xogadora profesional de hóckey sobre xeo canadense. Xoga na posición de centro e é capitá das Montreal Victoire da Professional Women's Hockey League (PWHL), así como da selección canadense. En 2025 foi nomeada Xogadora do Ano da IIHF.

Gañadora de tres ouros olímpicos e catro veces campioa do mundo co equipo nacional canadense, Poulin marcou o gol da vitoria no partido polo ouro en tres dos catro Xogos Olímpicos nos que participou (2010, 2014 and 2022), polo que as súas compañeias e a prensa a alcumaron **Captain Clutch**. Logo doutro gol gañador no Campionato do Mundo de 2021, completou un "hat trick de goles de ouro" sen precedentes nos principais campionatos internacionais. Dende 2015 exerce de capitá da selección canadense, levándoa a conquistar unha prata olímpica en 2018 e unha de ouro en 2022.

A nivel profesional, Poulin ten xogado e capitaneado as agora extintas Les Canadiennes de Montreal da tamén extinta Canadian Women's Hockey League (CWHL), antes de unirse á Professional Women's Hockey Players Association (PWHPA), unha organización sen ánimo de lucro adicada a aumentar a profesionalización do hóckey sobre xeo femino, en 2019. Xogando con Les Canadiennes, gañou dúas veces a Clarkson Cup e foi nomeda MVP da CWHL en tres ocasións. En 2023, fichou polo PWHL Montreal na recentemente creada PWHL, que capitaneou dende a súa tempada inaugural. É a primeira xogadora de hóckey sobre xeo que conseguiu gañar o Northern Star Award como mellor atleta do Canadá do ano, e a segunda en recibir o Bobbie Rosenfeld Award como atleta feminine do ano de The Canadian Press. É amplamente considerada como unha das mellores xogadoras femininas de todos os tempos, así como nha das mellores xogadoras de hóckey sobre xeo canadenses de calquera sexo.
Aristón (médico)

**Aristón** (en grego antigo: Ἀρίστων) foi un médico grego do que non se sabe nada sobre a súa vida, pero probabelmente viviu no século -V.
## Traxectoria 
É mencionado por Galeno xunto con outros tres médicos da mesma época, que segundo el viviron na antigüidade, algúns contemporáneos de Hipócrates e outros anteriores. Galeno tamén di que, segundo algúns autores, escribiu un tratado incluído no Corpus Hipocrático titulado *Περὶ Διαίτης Ὑγιεινῆς* *De Salubri Victus Ratione* (Relación de alimentación saudable). Aulo Cornelio Celso cita unha preparación médica dun médico dese nome.

## Notas
Aristón (dramaturgo)

**Aristón** () foi un dramaturgo grego, fillo de Sófocles e Teoris, segundo a Suídas.
## Traxectoria 
Tivo un fillo, chamado Sófocles, quen daría a coñecer a obra de teatro *Edipo en Colono* do seu avó, no ano  -401. Un Aristón escritor de traxedias aparece mencionado por Dióxenes Laercio, pode ser este mesmo personaxe, pero non é seguro
.

## Notas
Citocalasina

As **citocalasinas** son metabolitos fúnxicos heterociclicos que teñen a capacidade de unirse a filamentos de actina e bloquear a súa polimerización e a elongación da actina. Como resultado da inhibición da polimerización da actina, as citocalasinas poden cambiar a morfoloxía celular, inhibir procesos celulares como a división celular e mesmo causar que as células experimenten a apoptose (morte celular). As citocalasinas teñen a capacidade de permear as membranas celulares e entrar nas células, impedir o traslado das células e causan a enucleación das células. As citocalasinas poden tamén ter un efecto sobre outros aspectos de procesos biolóxicos non relacionados coa polimerización da actina. Por exemplo, a citocalasina A e a citocalasina B poden tamén inhibir o transporte de monosacáridos a través da membrana celular, a citocalasina D inhibe a síntese de proteínas e a citocalasina E impide a anxioxénese.

## Unión a filamentos de actina 
As citocaclasinas únense ao extremo de crecemento rápido (extremo + ou "barbado") dos microfilamentos, o cal entón bloquea a ensamblaxe e desensamblaxe de monómeros de actina individuais desde ese extremo. Unha vez unidas, as citocalasinas esencialmente forman unha caparuza no extremo dos novos filamentos de actina. Unha citocalasina únese a un só filamento de actina. Estes dímeros de CD-actina son reducidos a monómeros de CD-actina como resultado da hidrólise do ATP. O monómero de CD-actina resultante pode unirse ao monómero de ATP-actina para volver a formar o dímero de CD-actina. Analizáronse os efectos de moitas citocalasinas diferentes sobre os filamentos de actina e son necesarias maiores concentracións (2-20 μM) de CD para eliminar as fibras de estrés. A inhibición das plaquetas é máis efectiva que cando as plaquetas están bloqueadas polos antagonistas de GPIIb/IIIa. Os datos in vitro e clínicos indican que a forza dun coágulo en FIBTEM se incrementa de maneira dependente da concentración de fibrinóxeno independentemente da contaxe de plaquetas. Polo tanto, a deficiencia de fibrinóxeno ou os trastornos na polimerización da fibrina poden detectarse rapidamente.

## Estruturas químicas 

Ficheiro:Cytochalasin A.png|Citocalasina A
Ficheiro:Cytochalasin B.png|Citocalasina B
Ficheiro:Cytochalasin C.png|Citocalasina C
Ficheiro:Cytochalasin D.png|Citocalasina D
Ficheiro:Cytochalasin E.png|Citocalasina E
Ficheiro:Cytochalasin F.png|Citocalasina F
Ficheiro:Cytochalasin H.png|Citocalasina H
Ficheiro:Cytochalasin J.png|Citocalasina J

## Notas
Ticio Aristón

**Ticio Aristón** () foi un distinguido xurista romano que viviu durante a época do emperador Traxano.
## Traxectoria 
Foi amigo de Plinio o Novo. Escribiu notas sobre os *Libri Posteriorum* de Marco Antistio Labeón, sobre as obras de Casio, de quen foi discípulo, e sobre as obras de Sabino. *Aristo in decretis Frontianis* (ou *Frontinianis*) menciónase como obra súa.
## Notas
José Bolaño Pérez

**José Bolaño Pérez**, nado en Lugo en 1861 e finado na mesma cidade o 9 de novembro de 1931, foi un empresario e político galego, militante do republicanismo.

## Traxectoria 
Foi presidente do consello de administración da empresa La Transportadora del Tronceda cando se constituíu en 1925.
miniatura|Pagamento de cota mensual da Alianza Republicana Lugo a cargo de José Bolaño Pérez.
Durante algúns anos presidiu a sociedade Círculo das Artes de Lugo.
[miniatura|Necrolóxica en *[La Voz de la Verdad*.]]
En 1931 pertenceu á Alianza Republicana de Lugo, e chegou a ser presidente da comisión xestora interina que se formou no mes de abril de 1931 no concello de Lugo, tras a proclamación da Segunda República Española. No momento do seu falecemento era presidente da Asociación de Propietarios da provincia de Lugo.

## Notas
La Transportadora del Tronceda

**La Transportadora del Tronceda S.A.** foi unha sociedade galega constituída na cidade de Lugo en decembro de 1924, para subministrar electricidade a dita cidade e puntos de Cospeito, Rábade, Outeiro de Rei e Ramil. A enerxía proviña do río Tronceda.
No ano 1925 o consello de administración, baixo a presidencia de José Bolaño Pérez, anunciou a posta en circulación de seiscentas accións.
## Notas
Xogadora do Ano da IIHF

O premio á **Xogadora do Ano da IIHF** entrégase cada ano polo Federación Internacional de Hóckey sobre Xeo (IIHF polas súas siglas en inglés), como recoñecemento á xogadora que "mellor exemplifica a habilidade excepcional, determinación, éxito de equipo, e espírito deportivo dentro e fora do xeo durante a tempada anterior". É seleccionado por un xurado de persoas dos medios de comunicación e representantes da IIHF seleccionados entre os estados members da Federación Internacional de Hóckey sobre Xeo.

Para ser elixible, unha xogadora debe ter competido en canto menos un dos tres  torneos da IIHF (os Xogos Olímpicos de Inverno, o Campionato do Mundo, ou o Campionato do Mundo U18) así como nunha liga doméstica "da máxima categoría para ese país", con "actuacións combinadas consideradas superiores ás das demais xogadoras". Hilary Knight, da selección estadounidense e do Team Sonnet da PWHPA, foi a primeira xogadora en recibir o galardón.

## Gañadoras 
## Galería 

Ficheiro:Hilary Knight 28235741 (1) (cropped).jpg|Hilary Knight, coa camisola dos Estados Unidos, foi a primeira galardoada.
Ficheiro:Natalie Spooner 2024.jpg|Natalie Spooner coa camisola do PWHL Toronto en 2024, ano no que recibiu o recoñecemento.
Ficheiro:Marie-Philip Poulin (48778840642).jpg|Marie-Philip Poulin, galardoada en 2025.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Xogador do Ano da IIHF

### Ligazóns externas 
* Sitio web dda IIHF
Aristón de Alexandría

**Aristón de Alexandría** (en grego Ἀρίστων ὁ Ἀλεξανδρεύς) foi un filósofo peripatético contemporáneo de Estrabón, no século -I, que escribiu unha obra sobre o Nilo.
## Traxectoria 
Eudoro de Alexandría, contemporáneo seu, tamén escribiu un libro sobre o mesmo tema e as dúas obras eran moi semellantes, tanto que se acusaron mutuamente de plaxio. Non se sabe con certeza quen copiou do outro, aínda que Estrabón inclínase a pensar que o culpábel foi Eudoro.
## Notas
Arnau Comas

**Arnau Comas Feixas**, nado en Cassà de la Selva o 11 de abril de 2000, é un futbolista español que xoga como defensa central no Deportivo da Coruña, da Segunda División. É irmán do tamén futbolista Oriol Comas, xogador do Ourense CF.

## Traxectoria 
Formouse como futbolista nas canteiras do Girona e do Barcelona, ingresando neste último aos 10 anos. Foi subindo polas diferentes categorías inferiores do club e na tempada 2017/18 proclamouse co equipo xuvenil campión do seu grupo da División de Honra e da Liga Xuvenil da UEFA.

Na tempada 2019/20 xogou cedido no Olot, co que debutou na Segunda División B ás ordes de Raúl Garrido. A continuación regresou ao Barcelona e pasou a capitanear o filial de García Pimienta, tamén en Segunda B. Formou parella de centrais con Mika Mármol, e durante os seguintes dous anos disputou un total de 55 partidos oficiais, todos agás un como titular.

En 2022, despois de 12 anos no *Barça*, deixou o club catalán e puxo rumbo ao FC Basel suízo, co que asinou un contrato de catro anos. Debutou co equipo de Alexander Frei o 21 de xullo ante o Crusaders irlandés en St. Jakob-Park, nun partido da segunda rolda de clasificación para a  Conference League da UEFA. Tres días despois, xogou o seu primeiro encontro na Super Liga, nun empate 1-1 contra o Servette. O 23 de outubro do mesmo ano marcou dous goles na vitoria do Basel por 3-1 sobre o Winterthur. Titular indiscutible, mediada a tempada 2022/23 levaba xa disputados 25 partidos oficiais, pero en xaneiro sufriu unha lesión muscular durante un adestramento en Marbella que o afastou dos terreos de xogo no que restaba de campaña.

Recuperouse a tempo para o comezo da tempada 2023/24 co novo adestrador Timo Schultz, pero o 23 de outubro de 2023 sufriu unha lesión no menisco lateral do xeonllo esquerdo nun partido contra o Servette, que precisou dunha operación cirúrxica e que o deixou varios meses de baixa. Reapareceu para disputar os dous últimos partidos da liga. Na tempada 2024/25 volveu padecer outra lesión, desta vez nun ombreiro, perdendo boa parte da primeira metade da competición.

O 31 de xaneiro de 2025 foi cedido ao Eibar, da Segunda División. Tardou un mes en facerse cun posto no equipo vasco, pero acabou aferrándose á titularidade, formando parella con Anaitz Arbilla. Con todo, despois de nove encontros, todos como titular, ata que recaeu da súa lesión de ombreiro, tendo que pasar de novo polo quirófano. Debutou nun partido amigable contra o Ourense no Couto, encontro no que se enfrontou por primeira vez na súa carreira ao seu irmán Oriol.

### Selección española 
O 18 de novembro de 2022 debutou coa selección española sub-21 ante o Xapón.

## Estatísticas 
## Notas
Maello

**Maello** é unha localidade e un concello da provincia de Ávila, na comunidade autónoma de Castela e León. O termo municipal, que pertence ao partido xudicial de Arévalo e da comarca de La Moraña, ten unha poboación de 700 habitantes, segundo o INE de 2024.

## Notas
## Véxase tamén
Aristón de Atenas

**Aristón de Atenas** (latín *Ariston*, grego antigo Ἀρίστων), viviu no século -V. Nado en Atenas, foi o pai do filósofo Platón. Afirmaba ser descendente de Codro, un rei mítico de Atenas.
## Traxectoria 
Procedía dunha familia aristocrática ateniense e casou con Perictíone, coa que tivo catro fillos, Adimanto de Colito, Glaucón, Platón e Potone. Aristón morreu cando Platón era aínda un neno, e a súa nai volveu casar con Pirilampes, amigo de Pericles  .
## Notas
Aristón (explorador)

**Aristón** () foi un explorador grego nado en Exipto. 
## Traxectoria 
Foi enviado por un dos reis tolemaicos de Exipto para explorar a costa occidental de Arabia. Alí, Aristón erixiu un altar a Poseidón, e a zona pasou a coñecerse como Posidonia.

## Notas
Aristón (escultor)

**Aristón** (en grego *Αρίστων*) foi un escultor grego que, xunto co seu irmán Telestas, esculpiu a colosal estatua de Zeus que os cleitorianos dedicaron no templo de Olimpia co botín de moitas cidades capturadas. A estatua, coa súa base, medía uns 18 pés gregos de altura. Pausanias fala da escultura e da parte visíbel da súa inscrición, que na súa época xa estaba mutilada.
## Notas
Aristón (pintor)

**Aristón** (grego: Ἀρίστων) foi un pintor grego, fillo e discípulo de Arístides de Tebas.
## Traxectoria 
Pintou un sátiro sostendo unha copa decorada cunha grilanda. Antórides e Eufránor foron os seus discípulos

## Notas
Telestes

**Telestas** ou **Telestes** é o nome que levaron as seguintes persoas da Antigüidade:

* **Telestas (escultor)**, escultor grego.
* **Telestas (bailarín)**, bailarín grego.
* **Telestas de Selinunte**, poeta grego.
* **Telestes**, fillo de **Príamo**.
*Bioloxía :*
* Telestes (ciprínido).
Telestas (escultor)

**Telestas** (en grego *Τελεστάς*) foi un escultor grego.
## Traxectoria 
Esculpiu, xunto co seu irmán Aristón, a colosal estatua do deus Zeus que os cleitorianos dedicaron ao templo de Olimpia co botín de moitas cidades capturadas. Pausanias menciona a escultura, de 18 pés gregos de altura, e a parte visíbel da súa inscrición, que estaba xa mutilada na súa época
.

## Notas
Carl L. Schmitz

:*Non confundir co paisaxista homónimo, activo en Düsseldorf no século XIX*

**Carl Ludwig Schmitz**, nado en Metz, Mosela, o 4 de setembro de 1900, e finado en Nutley, Nova Jersey, o 12 de maio de 1967, foi un escultor, medallista e deseñador de moeda xermano-estadounidense, activo en Nova York entre 1925 e 1967.

## Traxectoria 
### Primeiros anos e formación 
Carl Ludwig Schmitz naceu na cidade de Metz, actualmente francesa mais daquela alemá, o 4 de setembro de 1900, un dos catro fillos de Anna e de Edouard Schmitz, a nai francesa e o pai alemán.

Logo de cursar a educación primaria na súa cidade natal, entre 1916 e 1920 estudou na Escola Estatal de Artes Aplicadas de Múnic, e a partir de 1921 formouse en escultura na Academia de Belas Artes de Múnic, con Joseph Wackerle e Albert Hahn. 

En 1923 emigrou aos Estados Unidos xunto cun dos seus irmáns,]]

Nos primeiros anos nos Estados Unidos traballou como modelista en fábricas de terracota e tendas de decoración de Perth Amboy, Nova Jersey, e en varias ocasións foi axudante de Paul Manship, de C. Paul Jennewein e de Carl Milles, ata que en 1930 abriu o seu propio estudio en Nova York. Nese país exerceu a súa vocación de escultor durante toda a súa vida. cuñada pola Casa da Moeda de Filadelfia o ano seguinte.

Ademais da súa actividade como creador, Schmitz exerceu tamén a docencia de Escultura no Instituto de Deseño Beaux Arts En 1959 foi galardoado coa medalla Watrous da *National Academy*. e a Academia de Belas Artes de Pensilvania. 

## Vida persoal 
Carl Ludwig Schmitz casou o 25 de maio de 1925 con Anna Marie Kreisl, con quen tivo unha filla.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Smith, P. (2012). "". En *American Numismatic Biographies*. Páxina 382.
* Vollmer, H. (ed.) (1958). "Schmitz, Carl Ludwig". En *Allgemeines Lexikon der bildenden Künstler des XX. Jahrhunderts*. Vol. 4. Seemann, Leipzig. Páxina 203.
John Martin

**John Martin**, nado o 19 de xullo de 1789 e finado o 17 de febreiro de 1854, foi un pintor, gravador e ilustrador romántico inglés. Foi coñecido polas súas pinturas, épicas e dramáticas, de temas relixiosos e polas súas composicións fantásticas, poboadas de figuras diminutas situadas en paisaxes amplos e impoñentes. As pinturas de Martin, e os gravados realizados a partir delas, gozaron dun grande éxito entre o público en xeral, e Thomas Lawrence referíuse a el como "o pintor máis popular da súa época". Tamén foi criticado por John Ruskin e outros críticos.

## Galería 

Ficheiro:Joshua Commanding the Sun to Stand Still upon Gibeon (1816) John Martin - NGA 2004.64.1.jpg|*Joshua Commanding the Sun to Stand Still upon Gibeon* (1816)
Ficheiro:John Martin - Moonlight - Chepstow Castle - Google Art Project.jpg|*Moonlight, Chepstow Castle* (1815)
Ficheiro:John Martin - Belshazzar's Feast - Google Art Project.jpg|''Belshazzar's Feast* (1820)
Ficheiro:Destruction of Pompeii and Herculaneum.jpg|*The Destruction of Pompei and Herculaneum* (c. 1821)
Ficheiro:The fall of Babylon; Cyrus the Great defeating the Chaldean Wellcome V0034440.jpg|*The fall of Babylon; Cyrus the Great defeating the Chaldean* (1831)
Ficheiro:John Martin Le Pandemonium Louvre.JPG|*Pandemonium* (1841)
Ficheiro:John Martin 002.jpg|*The Fallen Angels Entering Pandemonium* (1841)
Ficheiro:Coronation of Queen Victoria - John Martin.jpg|*The Coronation of Queen Victoria* (1839)
Ficheiro:John Martin - Destruction of Tyre - Google Art Project.jpg|*Destruction of Tyre'' (1840)

## Notas
Pajares de Adaja

**Pajares de Adaja** é unha localidade e un concello da provincia de Ávila, na comunidade autónoma de Castela e León. O termo municipal, que pertence ao partido xudicial de Arévalo e da comarca de La Moraña, ten unha poboación de 127 habitantes, segundo o INE de 2024.

## Notas
## Véxase tamén
Antonio Samuel Acuña Racero

**Antonio Samuel Acuña Racero**, nado en Algodonales (provincia de Cádiz) o 1 de abril de 1968, é un político andaluz.

## Traxectoria
Irmán de Ramón Ángel Acuña Racero, tamén alcalde de Algodonales. Nado nunha familia traballadora, o seu pai era maquinista e a súa nai traballaba nun bufete de avogados. É licenciado en Dereito pola Universidade de Sevilla. Na política, foi concelleiro no Concello de Alcornocales, tenente de alcalde co seu irmán e vicepresidente da Mancomunidade de Municipios da Serra de Cádiz. Foi alcalde de Algodonales polo PSOE dende o 16 de xuño de 2012 ata o 26 de maio de 2019. Dende 2019 exerce como delegado de Asuntos Sociais e Sanidade da Xunta de Andalucía para Cádiz.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
*
US-KMO

**US-KMO** foi unha serie de satélites da Unión Soviética da segunda xeración do sistema de alerta temperá Oko-1. Eran o compoñente do sistema que usaba órbita xeoestacionaria.

## Características 
Os satélites US-KMO ían substituír os US-KS e o seu desenvolvemento comezou en 1979. A diferencia dos satélites de primeira xeración, deseñados só para detectar lanzamentos de mísiles balísticos intercontinentais (ICBM) desde terra, os US-KMO eran tamén capaces de detectar lanzamentos desde submarinos e ademais poder mirar en vertical cara a abaixo. O instrumento principal dos satélites era un telescopio infravermello cun diámetro de 1 m e un parasol de 4,5 m. O sistema finalmente constaba de sete satélites en órbita xeoestacionaria e catro en órbitas fortemente elípticas. Tódolos US-KMO foron lanzados mediante foguetes Proton K/DM-2 desde o cosmódromo de Baikonur.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Proton K/DM-2
*US-K
*US-KS
Casino de Lugo

O **Casino de Lugo** foi unha sociedade recreativa creada no século XIX en Lugo. O regulamento foi aprobado pola xunta xeral na sesión celebrada o 7 de xaneiro de 1883. Estaba situado na confluencia da rúa Conde Pallares e Doutor Castro.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Casino Atlántico
* Casino A Toxa
Océano Eskizo

**Océano Eskizo** é unha agrupación de músicos de rock coruñesa que fixo a súa aparición en 2025. Liderada por Xosé Manuel Pereiro, xunta xente que antes estivera tocando noutros grupos da cidade da Coruña, especialemente Radio Océano e Los Eskizos, e de aí vénlle o nome.

## Membros
* Jonhny Rotring (Xosé Manuel Pereiro, vocalista)
* Pedro Granell (guitarra e coros)
* Ricardo Saavedra (guitarra)
* Beni González-Dans (baixo e coros)
* Luis Jarri (batería).

## Traxectoria
O seu primeiro tema estivo dedicado a Luigi Mangione, un estadounidense que asasinou o executivo dunha aseguradora médica. O vídeo dese tema foi publicado inicialmente en YouTube, pero bloqueado por esta plataforma por difundir contidos de apoloxía da violencia. Posteriormente publicaron outras cancións. 

## Notas
Isuma

**Isuma** (en inuktitut: **ᐃᓱᒪ**; que quere dicir 'pensar') é un colectivo artístico e a primeira compañía canadense propiedade por inuk nun 75%, cofundada por Zacharias Kunuk, Paul Apak Angilirq e Norman Cohn en Igloolik, Nunavut en 1990. É coñecida internacionalmente polo seu galardoado filme *Atanarjuat*, o primeiro en ser escrito, dirixido e actuado completamente en lingua inuktitut. Isuma foi escollida como representante do Canadá na Biennale de Venecia de 2019 onde proxectou o filme *One Day in the Life of Noah Piugattuk*, a primeira presentación de arte inuk no Pavillón do Canadá.

Isuma céntrase en reunir persoas de diferentes idades, orixes culturais e sistemas de crenzas para apoiar e promover a comunidade indíxena do Canadá a través da televisión, Internet e o cinema. A misión de Isuma é producir medios de comunicación independentes e comunitarios co obxectivo de preservar e mellorar a cultura e a lingua inuit; crear empregos e desenvolvemento económico en Igloolik e Nunavut; e contar historias inuit auténticas a audiencias inuit e non inuit de todo o mundo. Isuma está conectada con Arnait Video Productions.

## Produción 
IsumaTV conta con máis de 7800 vídeos da comunidade indíxena en 70 linguas. Estes vídeos abranguen varios temas dende unha perspectiva inuk, como cuestións árticas, linguas indíxenas e comunidade global.
* Stories of Our Elders (Serie web de 28 episodios de APTN)

### Filmes 
* *Atanarjuat* - 2000
* *The Journals of Knud Rasmussen* - 2006
* *Before Tomorrow (Le Jour avant le lendemain)* - 2008
* *Exile*
* *Tia and Piujuq* - 2018
* *One Day in the Life of Noah Piugattuk* - 2019
* *Tautuktavuk (What We See)* - 2023

### Serie Unikaatuatiit (Story Tellers) 
* *Qaggiq* (Gathering Place, 1989)
* *Nunaqpa* (Going Inland, 1991)
* *Saputi* (Fish Traps, 1993)

### Documentais 
* *Alert Bay* (1989)
* *Attagutaaluk* (Starvation, 1992)
* *Qulliq* (Oil Lamp, 1993)
* *Nunavut: Our Land* (1994–95), serie de televisión de 13 episodios.
* *Piujuk & Angutautuk* (1994)
* *Sanannguarti* (Carver, 1995)
* *Nipi* (Voice, 1999)
* *Nanugiurutiga* (My First Polar Bear, 2000)
* *Ningiura* (My Grandmother, 2000)
* *Anaana* (Mother, 2001)
* *Ajainaa!* (Almost!, 2001)
* *Artcirq* (2001)
* *Arviq!* (Bowhead!, 2002)
* *Angakkuiit* (Shaman Stories, 2003)
* *Kunuk Family Reunion* (2004)
* *Unakuluk (Dear little one, 2005)
* *Qallunajatut* (Urban Inuk, 2005)
* *Kiviaq vs. Canada* (2006)
**Inuit Knowledge and Climate Change (2011)*
* *Kivitoo: What They Thought of Us'' (2018)

## Notas
Forno de cal de Cima de Vila

O **forno do cal de Cima de Vila** foi un forno de cal situado en Cima de Vila (Suegos, Pol). Está derruído.

## Historia
Hai noticias del do ano 1901.
## Notas
Forno de cal do Soldón

O **forno de cal do Soldón** foi un forno de cal situado no Soldón (A Seara, Quiroga), na beira do camiño do Soldón á Seara. Está documentado en 1943.
## Notas
Comisión de Heráldica da Xunta de Galicia

A **Comisión de Heráldica da Xunta de Galicia** é un organismo consultivo da Xunta de Galicia adscrito á Consellaría de Presidencia, Xustiza e Administración Local. Ten como función principal informar de xeito vinculante sobre a aprobación, modificación ou rehabilitación dos escudos e bandeiras das entidades locais galegas.

## Historia
Creouse coa Lei 5/1997, do 22 de xullo, de Administración Local de Galicia, desenvolveuse cos decretos 258/1992, 369/1998 (modificado polo decreto 73/2006) e regulouse co decreto 19/2010, do 11 de febreiro.

O Decreto 19/2010 establece que ningún concello ou entidade local pode utilizar un escudo ou bandeira que non fose aprobado polo Consello da Xunta, salvo excepcións previas á transferencia de competencias.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*
Froilán Arias Escobar

**Froilán Arias Escobar**, nado na Quintá (Pousada, Baleira) en 1886 e falecido no mesmo lugar o 28 de decembro de 1966, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
En 1931 foi presidente da Organización Republicana Gallega Autónoma en Baleira. No exercicio da avogacía tamén foi xuíz municipal en dito concello, e presidente da xunta municipal do censo electoral en 1936. Tras o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, foi multado pola Dirección de Orden Público con 1 500 pesetas por faltar a unha manifestación patriótica. No 1941 incoáronlle expediente de responsabilidades políticas acusado de facer propaganda pola Fronte Popular. Finou na Quintá o 28 de decembro de 1966 con 80 anos.

## Vida persoal 
Estivo casado e foi pai de Antonio Arias Dorado.

## Notas
Forno de cal da Muíña

O **forno do cal da Muíña** é un forno de cal do século XX situado ao sur da aldea da Muíña (Retizós, Baleira). É de propiedade privada e leva anos sen ter actividade. Atópase nun estado de conservación aceptable.

O edificio ten planta poligonal cuadrangular e está ao pé do afloramento calcario do que se abastecía o forno.

## Notas
2I/Borisov

miniatura|Cometa - C/2019 Q4 (Borisov) - Diagrama orbital -realizado a 27 de setembro de 2019, antes de ter a seguridade de ser un corpo interestelar (de aí o nome provisional).
**2I/Borisov** é un cometa interestelar cunha excentricidade orbital heliocéntrica de ≈3, non ligado ó Sol. O exceso de velocidade hiperbólica (v∞) de ≈30 km/s é indicador de que é interestelar (unha velocidade ata uns 3 km/s pode explicarse por perturbacións).

## Descubrimento
O cometa pasou a través da eclíptica do sistema solar en outubro de 2019, co achegamento máis próximo ó Sol a unhas 2 UA o 8 de decembro de 2019.​ En novembro de 2019 os astrónomos da Universidade Yale dixeron que o cometa (incluído coma e cola) tiña 14 veces o tamaño da Terra, declarando «é humilde decatarse  do pequena que é a Terra á beira deste visitante de outro sistema solar».​ A mediados de marzo de 2020 observouse que o cometa se fragmentaba, e logo, en abril, tivéronse máis probas de fragmentación.​​
## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*1I/ʻOumuamua
*3I/Atlas
San Pedro del Arroyo

**San Pedro del Arroyo** é unha localidade e un concello da provincia de Ávila, na comunidade autónoma de Castela e León. O termo municipal, que pertence ao partido xudicial de Ávila e ás comarcas de La Moraña e de Ávila, ten unha poboación de 501 habitantes, segundo o INE de 2024.

## Notas
## Véxase tamén
Rober Cagiao

**Roberto López Cagiao**, máis coñecido como **Rober Cagiao** ou **Rober H.L. Cagiao**, nado en Bañobre en 1976, é un escritor galego de novela negra en lingua castelá e lingua galega.

## Traxectoria 
Diplomado en Ciencias da Educación, dedicouse un tempo á música gravando con Trashnos. Despois traballou dezasete anos nun supermercado.
Entre 2019 e 2025 publicou quince novelas de misterio, do xénero negro, todas elas con ambientación principal en Galicia, a maioría editadas por el mesmo. Destaca a saga *El Guardián de las Flores,* con trece novelas, case dúas mil páxinas e 60.000 exemplares vendidos ata 2025. Na súa obra mestúranse lendas, crimes, emoción e misterio.

É un dos coordinadores da Feira da Cultura en Camiño en Miño.

## Obras 
##### Saga *El Guardián de las Flores* 
* *El Guardián de las Flores* (2019). Círculo Rojo. ISBN 9788413383514. É un thriller que une as lendas co misterio, asasinatos e unha historia chea de interrogantes ata o remate. Ambientada nas Fragas do Eume.
* *La Piedra del Destino* (2020). Círculo Rojo. ISBN 9788413747514. Ambientada no Barbanza.
* E*l Asesino del Camino Norte* (2020). Círculo Rojo. ISBN 978-8413508160.
* *La Ley del Pueblo* (2021). Círculo Rojo. ISBN 9788413639116.
* *Cuadernos Azabache* (2021). Círculo Rojo. ISBN 9788413855172.
* *La Virgen de la Peregrina* (2021). Círculo Rojo. ISBN 9788413988436.
* *La Maldición de los Zanchos* (2021). Círculo Rojo. ISBN 9788411114721.
* L*etras de ozono* (2022). Círculo Rojo. 278 páxs. ISBN 978-84-1128-676-3.
* *Ocaso* (2022). Círculo Rojo. 306 páxs. ISBN 978-84-1145-110-9. Ambientado en Rianxo.

===== Saga *Misterios de Ferrolterra

##### Outras novelas 
* *Entroido* (2024).  Knowmadas Books. ISBN 9788412758719. Galego. Ambientada en Galicia e Barcelona.
* *Entroido. Caza mortal* (2024). Knowmadas Books. ISBN 9788412758726. Castelán.
* *A Dama de Anboto* (2025). Calacán Libros. 338 páxs. ISBN 979-13-990443-0-0. Ambientada en Portomarín e a cova de Anboto (Euskadi).
* *La Dama de Anboto* (2025). Vr Europa. ISBN 9791387601164. En castelán, tradución do autor.

## Premios 
* Premio Círculo Rojo á mellor novela de misterio, por *El Guardián de las flores.''

## Notas
Eva Llorens Rodríguez

**Eva Llorens Rodríguez**, nada na Coruña o 3 de marzo de 1921 e finada na mesma cidade o 5 de setembro de 2004, foi unha pintora galega, mecenas e catedrática de Literatura española.

## Traxectoria profesional e artística 
Estudou Belas Artes e despois Filosofía e Letras na Universidade Yale. Foi profesora de Lingua española no National Defense Institute e catedrática de Literatura española nas Universidades de Yale e de New Haven. Tamén traballou como correspondente da revista *Goya* desde os Estados Unidos. 

Na súa pintura destaca a harmonía entre forma e contido, con temas universais en que a súa orixe galega queda presente. Destácanse tres etapas; a primeira caracterízase polos espidos e polas paisaxes urbanas, a segunda pola influencia da arte abstracta e a terceira polo predominio da técnica da acuarela, en que deixou ver o paisaxismo de Galiza. De xeito individual, expuxo nos Estados Unidos e, a partir de 1950, na Coruña e mais en Madrid. Participou nunha mostra colectiva no Museo Raíña Sofía xunto Guinovart, Modest Cuixart e Luís Feito, entre outros artistas.

Trasladou o seu sentimento polas artes plásticas ao ámbito literario, en que realizou estudos sobre Valle Inclán e unha monografía sobre o seu pai Francisco Llorens. Ademais, ilustrou libros de escritoras galegas como María do Carme Krukenberg e Marica Campo.

Após 35 anos de estadía en América, no retorno a Galiza destacou como artista e polo seu labor de mecenado. Realizou unha doazón á Fundación Pedro Barrié de la Maza de 59 obras do seu pai e á Deputación provincial da Coruña legoulle a biblioteca familiar con máis de 1.400 volumes entre os que se encontran publicacións especializadas en arte e literatura galega, ademais de primeiras edicións e obras dedicadas por Ramón Cabanillas e Álvaro Cunqueiro, entre outros autores.

Recibiu o premio extraordinario do Museo de Boston e o da Sterling Memorial Library, ademais de ser nomeada académica non numeraria da Real Academia Galega.

## Notas
Acedera

**Acedera** é unha localidade e un concello da provincia de Badaxoz, na comunidade autónoma de Estremadura. O termo municipal, que pertence ao partido xudicial de Villanueva de la Serena e da comarca de Vegas Altas, ten unha poboación de 802 habitantes, segundo o INE de 2024.

## Notas
## Véxase tamén
Aristón de Alea

**Aristón** () foi un escritor da antiga Grecia mencionado por Dióxenes Laercio, segundo o cal escribiu varios tratados científicos sobre retórica. Non se sabe a que lugar se refire o topónimo Alea.

Segundo William Smith, o nome Aristón é moi común entre os escritores antigos (hai identificados arredor de trinta) e a miúdo é difícil determinar a que personaxe se refiren as referencias. No caso deste personaxe, podería ser o mesmo que Aristón de Xerasa mencionado por Estevo de Bizancio.
## Notas
Aristón de Cirene

**Aristón de Cirene** (en grego: *Ἀρίστων*) foi un político de Cirene, líder dunha insurrección na cidade no ano -403. 
## Traxectoria 
Tomou o poder á fronte do partido popular e matou ou exiliou a todos os nobres. Posteriormente, estes reconciliáronse cos populares e os dous partidos compartiron o poder.
## Notas
Aristón de Corinto

**Aristón de Corinto** (en grego *Ἀρίστων*) foi un militar grego fillo de Pírrico. Participou na guerra do lado de Siracusa durante a segunda expedición ateniense a Sicilia entre o -414 e o -413 e suxeriu aos siracusanos unha estratexia que lles deu a súa primeira vitoria naval.

## Notas
Aristón de Etolia

**Aristón de Etolia** (grego: *Ἀρίστων*) foi un estratego da Liga etolia no -221.
## Traxectoria 
Por razóns de saúde, deixou o mando directo a Escopas e Dorímaco mentres el permanecía no país. Os dous comandantes, ante as ameazas da Liga Aquea, que consideraba a todos inimigos, invadiron o Peloponeso, rompendo a tregua coa Liga Aquea. Aristón, dende a súa casa, dixo que a paz entre os aqueos e os etolios continuaba.
## Notas
Aristón de Ceos

**Aristón de Ceos** () foi un filósofo peripatético nado en Iulis, na illa de Ceos. 
## Traxectoria 
Foi discípulo de Licón, sucesor de Estratón como xefe da escola peripatética arredor do ano -270. Tras a morte de Licón arredor do ano -230, sucedeuno como xefe da escola.

Cicerón di que escribía con gusto e elegancia, pero que non era moi enérxico, cousa que impediu que os seus textos acadasen a publicidade que merecían. Cando Dióxenes Laercio enumera as obras de Aristón de Quíos, di que Panecio e Sosícrates lle atribúen unha gran parte destas obras a Aristón de Ceos.
## Notas
Aristón de Megalópole

**Aristón de Megalópole** (en grego: Ἀρίστων) foi un político da Liga Aquea, natural de Megalópole, que no ano -170 aconsellou á Liga que fixese unha alianza cos romanos contra o rei Perseo de Macedonia e que non permanecese neutral entre os dous bandos enfrontados.

Ao ano seguinte foi embaixador da Liga para negociar a paz entre o rei seléucida Antíoco IV Epífanes (de -174 a –164) e Ptolomeo VI Filométor (de -180 a -164 ), segundo Polibio.
## Notas
Mazo da Marronda

O **mazo da Marronda** foi unha construción industrial siderúrxica situada na parroquia de Martín (Baleira).

## Características
O mazo estaba operativo nunha edificación que se conserva en ruínas. Era propiedade en diferentes participacións dos ferreiros do lugar do Real. Localízase ao sur da aldea río arriba, no monte da Marronda. O carbón necesario para traballar o ferro procedía da fraga circundante.

Hai documentos do 1792 que indican xa o funcionamento desta industria do ferro.
## Notas
Aristón de Tiro

**Aristón de Tiro** (grego: Ἀρίστων) foi un político e líder militar cartaxinés.
## Traxectoria 
Parece que era amigo de Haníbal, quen, mentres estaba exiliado na corte seléucida do rei Antíoco III, o enviou a Cartago para buscar apoio entre os seus amigos, para librar unha nova guerra contra os romanos. Haníbal, para evitar que a mensaxe fose interceptada, non lle deu nada por escrito. Na cidade, os inimigos de Aníbal sospeitaban da súa misión porque a miúdo o vían con xente do partido favorábel aos Barca. Presentáronse as sospeitas ao tribunal e Aristón foi detido e obrigado a declarar o motivo da súa estadía. As explicacións que deu non foron moi convincentes e decidiuse aprazar o xuízo ata o día seguinte. Esa noite, Aristón embarcou nun barco e fuxiu de Cartago, deixando unha carta nun lugar público na que afirmaba que os encargos que levaba non eran para ningún particular, senón para o Senado.

## Notas
Calamonte

**Calamonte** é unha localidade e un concello da provincia de Badaxoz, na comunidade autónoma de Estremadura. O termo municipal, que pertence ao partido xudicial de Mérida e da comarca de Tierra de Mérida-Vegas Bajas, ten unha poboación de 6120 habitantes, segundo o INE de 2024.

## Notas
## Véxase tamén
US-KS

**US-KS** foi unha serie de satélites da Unión Soviética que formaban a compoñente en órbita xeoestacionaria do sistema soviético Oko-S de alerta temperá.

## Características 
Os satélites US-KS eran case idénticos aos US-K e estaban compostos por tres subsistemas: o bloque motor, o compartimento para dispositivos e o compartimento para a óptica, todo montado nunha estrutura cilíndrica de 2 m de longo e 1,7 m de diámetro. Os satélites tiñan unha masa duns 2400 kg, 1150 kg dos cales eran propelente. Estaban estabilizados nos tres eixos e usaban telescopios cun espello de 50 cm de diámetro que alimentaba un sistema de detección formado por unha matriz de sensores no infravermello para detectar a radiación térmica dos motores dos mísiles. Ademais do telescopio principal, os satélites tiñan varios telescopios máis pequenos para proporcionar unha visión en gran angular da Terra no infravermello e no visible. As imaxes transmitíanse ás estacións de terra en tempo real.

O despregue operativo dos US-KS comezou en 1984, aínda que en 1975 lanzouse un modelo experimental á órbita xeoestacionaria. Desde esta órbita os satélites complementaban aos xa existentes en órbitas altamente elípticas, fortalecendo o sistema. Foron lanzados mediante foguetes Proton K/DM e Proton K/DM-2.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Proton K/DM
*Proton K/DM-2
*US-K
*US-KMO
Gyromitra

***Gyromitra*** é un xénero de fungos ascomicetos.
 
* *Gyromitra accumbens* Harmaja (1986)
* *Gyromitra apiculatula* (McKnight) Berthet (1972)
* *Gyromitra arctica* Vassilkov (1969)
* *Gyromitra bubakii* Velen. (1922)
* *Gyromitra californica* (W. Phillips) Raitv. (1965)
* *Gyromitra chirripoensis* L.D. Gómez (1972)
* *Gyromitra columbiana* Harmaja (1986)
* *Gyromitra convoluta* (Seaver) Van Vooren (2009)
* *Gyromitra discinoides* (S. Imai) S. Imai (1954)
* *Gyromitra esculenta* Pers. ex Fr. (1849)
* *Gyromitra fluctuans* (Nyl.) Harmaja (1986)
* *Gyromitra grandis* (A. Cumino) Van Vooren & M. Carbone (2019)
* *Gyromitra intermedia* (Benedix) Harmaja (1976)
* *Gyromitra korfii* (Raitv.) Harmaja (1973)
* *Gyromitra korshinskii* (Jacz.) P.M. Kirk (2015)
* *Gyromitra labyrinthica* Fr. (1871)
* *Gyromitra lactea* J.Z. Cao, L. Fan & B. Liu (1990)
* *Gyromitra larryi* (McKnight) Harmaja (1976)
* *Gyromitra leucoxantha* (Bres.) Harmaja (1969)
* *Gyromitra longipes* Harmaja (1979)
* *Gyromitra macrospora* (Bubák) Harmaja (1973)
* *Gyromitra mcknightii* Harmaja (1986)
* *Gyromitra microspora* (Donadini) Harmaja (1986)
* *Gyromitra neuwirthii* Velen. (1922)
* *Gyromitra olympiana* (Kanouse) Harmaja (1973)
* *Gyromitra parma* (J. Breitenb. & Maas Geest.) Kotl. & Pouzar (1974)
* *Gyromitra pratensis* Velen. (1934)
* *Gyromitra recurva* (Snyder) Harmaja (1978)
* *Gyromitra sichuanensis* Korf & W.Y. Zhuang (1985)
* *Gyromitra slonevskii* V.P. Heluta (2001)
* *Gyromitra sphaerospora* (Peck) Sacc. (1889)
* *Gyromitra spinosospora* (Lucchini & Pelland.) A. Koch, Christan & Lohmeyer (1996)
* *Gyromitra splendida* Raitv. (1974)
* *Gyromitra suspecta* (Krombh.) J. Schröt. (1893)
* *Gyromitra tasmanica* Berk. & Cooke (1878)
* *Gyromitra venenata* Hai J. Li, Z.H. Chen & Zhu L. Yang (2020)
* *Gyromitra warnei* (Peck) Harmaja (1973)

## Toxicidade 
Algunhas especies do xénero *Gyromitra* son moi velenosas cando se comen crúas debido a que conteñen  xiromitrina, aínda que algunhas son comestibles despois de cocidas e son apreciadas nos países escandinavos. Informouse de casos de hemólise xeneralizada despois da inxestión deste fungo, que poden orixinar insuficiencia renal. Tamén se observaron caos de metahemoglobinemia, aínda que normalmente responde ao tratamento con azul de metileno. Poden desenvolverse tamén convulsións por inhibición do neurotransmisor GABA.

## Notas