Xosé Luna

**Xosé Luna Sanmartín**, nado na Estrada en 1965, é un mestre, escritor e activista cultural galego.

## Traxectoria
Estudou maxisterio e logo licenciouse en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago de Compostela, exerce como mestre no CEIP do Foxo da Estrada. Colaborador en diferentes medios de comunicación, foi director de Edicións Fervenza entre 2000 e 2015. Como escritor cultivou a poesía, narrativa, dramaturxia e ensaio. Foi fundador da Festa da Poesía, partido de fútbol a prol da lingua e o Premio de Teatro Mome Varela Buxán.  

## Obras
thumb|Xosé Luna, Padriňo da VIII Festa das palabras organizada por todos os centros de ensino da Estrada, Dinamiza Estrada. 2021
### Poesía
**Memorias do Cairo* (2003). Silleda: Ed. Fervenza. Con epílogo de Miro Villar.
**A Marcial Valladares* (2004). Fundación Cultural da Estrada.
**Stradapop* (2005). Librería Ler
**Sol rebulideiro* (2012). Silleda: Ed. Fervenza. 72 páxs. ISBN  978-84-939167-3-2. Ilustrado por Lara Porto.
**O libro dos bicos* (2014). Cangas: Ed. Embora. 40 páxs. ISBN 978-84-92644-81-0. Ilustrado por Nuria Díaz.
**A estrada da vida* (2018). Ed. Artesón Produccións. CD con 14 poemas musicados polo cantautor Manoele de Felisa. Ilustracións de Amalia López Brea "Luchi". 55 páxs. ISBN 978-84-16456-77-2.
**O tempo entre as mans* (2020). Silleda: Ed. Fervenza. 64 páxs. ISBN  978-84-18136-23-8.
**Camiñando, camiñando...*  (2021). Santiago: Ed. Bolanda. ISBN 978-84-18176-72-2. Álbum ilustrado con Olaya Naveira.
**A mar, amar* (2022). Santiago: Ed. Bolanda. 56 páxs. ISBN 9788419219008.

### Narrativa
**As cometas da vida* (1999). Silleda: Ed. Fervenza. Ilustrador: Paulo Porta Martínez. ISBN 978-84-96368-28-6. 72 páxs.
**O ano das mimosas* (2000). Silleda: Ed. Fervenza. Ilustrador: Paco Lareo. ISBN 84-96368-29-7. 56 páxs.
**O último tango da noite* (2001). Ed. Concello de Lalín.

### Teatro 
**Tulipáns Vermellos* (2011). Silleda: Ed. Fervenza. ISBN  978-84-939166-5-7. Prólogo de Ana Cela.
**As aventuras de Odiseo* (2016). Cangas: Ed. Embora. Ilustracións de Eva Seoane. ISBN 978-84-16456-30-7.

### Arte 
**A Estrada románica* (1999). Ed. Fervenza. ISBN 978-84-18136-03-0.
**A Estrada Románica* (2020). Silleda: Ed. Fervenza. 

### Ensaio 
**Manuel Daniel Varela Buxán O Patriarca do Teatro Galego* (2000). Seminario de Estudios de Deza.
**Onde o sol facheaba ao amañecer*: Vida e obra da Cantora da Ulla *Avelina Valladares Núñez* (2003). Silleda: Ed. Fervenza. 288 páxs. ISBN 978-84-18136-70-2.
**Manuel Valladares Núñez Cantigueiro popular* (2003). Ed. Fundación Cultural da Estrada.
**No Pazo de Laiovento. Conversas con Francisco Pillado Maior* (2007). Culleredo: Espiral Maior.
**Manuel Daniel Varela Buxán* (2008). Vigo: Ed. Xerais.
**90 Cousiñas* (2006). Técnicas and Gramaxe.
**Da literatura e outras cousiñas* (2016). Ferrol: Ed. Embora.
*''Ond' o sol facheaba ô amanecer. Vida e obra da Cantora da Ulla, Avelina Valladares Núňez*  (2022). Silleda: Ed. Fervenza. 
### Traducións 
**Grazas, Padre Ramón*, de Manuel Daniel Varela Buxán (2003). Ed. Seminario de estudos de Deza.

### Edicións
*Edición e unidade didáctica de *Ollo cos estudantes* de Manuel Bergueiro López. (2003). Silleda: Ed. Fervenza. 
**¿Pista ou peste?* &nbsp;de Manuel Daniel Varela Buxán (2003). Silleda: Ed. Fervenza. 
**Salaios dun vello labrego* de Manuel Daniel Varela Buxán (2005). Silleda: Ed. Fervenza. 
**Conversa entre arrieiros* de Marcial Valladares Núñez (2014). Silleda: Ed. Fervenza. 
**Obra poética. Avelina Valladares Núñez* (2025). Vigo: Galaxia. 180 páxs. ISBN 978-84-1176-533-6.

### Obras colectivas 
**¿Nos? Coma vos*. (2001). Ed. Concello de Lalín.
**Antonio Fraguas Fraguas Lalín, lembranza de tempos idos.* In *Descubrindo* (2002). Ed. Seminario de Estudos de Deza.
**Palabra de autor Palabra de autora* (2005). Ed. CRTVG / Asociación Galega de Editores.
**Poesía Contemporánea, Tabeirós – Terra de Montes*, Carlos Loureiro Rodríguez, coordinador (2005). Ed. Fervenza.
**Narrativa Contemporánea Tabeirós – Terra de Montes* Carlos Loureiro Rodríguez, coordinador (2005). Ed. Fervenza.
**VII Forxa Literaria* (2005). Ed. A Solaina de Piloño.
**A Estrada Imaxes para a lembranza I* (2006). Ed. Fervenza.
**No país da irmandade Homenaxe a Francisco Pillado Maior* (2007). Ed. Deputación da Coruña / Universidade da Coruña.
**Manuel Daniel Varela Buxán O Patriarca do Teatro Galego* in *Descubrindo* (2008). Seminario de Estudos de Deza.
**En galego agora e sempre* (2010). Ed. Pío García Edicións.
**Dairas* (2011). Ed. IES Manuel García Barros.
*Forxa Literaria (2011). Ed. A Solaina de Piloño.
**Pedigree* (2013). Ed. Concello da Estrada.
**Verbo na arria. Homenaxe literaria a Xohan Xesus González* (2016). Ed. Fervenza.
**Homenaxe a Olimpio Arca Caldas. Un Mestre do pobo* (2016). Ed. Técnicas and Gramaxe.
**Pico Sacro ferido polo lóstrego e a lenda* (2017). Ed. Alvarellos.
**Nós* Premios literarios 2012 – 2015 / 2017 – 2019 (2019). Ed. ASPAMITE.
**Cancioneiro do Camiño* de Manoele de Felisa (2020). Ed. Artesón Produccións.

## Premios
* Premio Roberto Blanco Torres no 1999, por *As cometas da vida*.
* Premio Avelina Valladares do Concello da Estrada no 2003, por *Memorias do Cairo*.
*Accésit do Premio Estornela de Teatro no ano 2010 por *Tulipáns Vermellos*
* Premio xornalístico Manuel Reimóndez Portela no 2013, no Concello da Estrada.
* Mención de Honra do VII Premio Arume de Poesía para nenos, no ano 2013 por *O libro dos bicos*
* Mención de Honra no VIII Premio Estornela de Teatro para nenos, 2014 por *As aventuras de Odiseo*
* Premio Avelina Valladares do Concello da Estrada no 2020, por *O tempo entre as mans*.

### Outras distincións 
* Medalla de ouro de Fillos e Amigos da Estrada, 2009.
* Medalla da Fundación A Solaina de Piloño, 2011.
* O 9 de maio de 2009 inaugurouse a Biblioteca “Xosé Luna” promovida pola Asociación Deportivo e Cultural da parroquia estradense de Guimarei.
* Homenaxe da Asociación *Hijos del ayuntamiento da Estrada'' da Habana, Cuba, 2015.
* Padriňo da VIII Festa das palabras organizada por todos os centros de ensino da Estrada, Dinamiza Estrada. 2021

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Entrevista de Literatura Galega do S.XX do alumnado do IES Manuel García Barros 
*A Estrada celebra a Festa das Palabras (02/06/2021)