open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Manuel Lorenzo Baleirón

**Manuel Lorenzo Baleirón**, nado en Tarrío (Laíño, Dodro) en 1957, é un escritor e profesor galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Filosofía e en Historia da Arte. Foi mestre en Educación Secundaria no IES Macías o Namorado de Padrón ata a xubilación. 

É irmán de Eusebio Lorenzo Baleirón e pai de María Lorenzo Miguéns.

## Obras 
### Narrativa 
* *Tonas de laranxa* (2012). Xerais. Con María Lorenzo Miguéns. 168 páxs. ISBN 978-84-9914-439-9.
** *Cortezas de naranja* (2024). Ediciones Siruela. Con María Lorenzo Miguéns. Tradución ao castelán do autor. ISBN 978-84-10183-60-5. 
* *O sombreiro de Murga* (2021). Fundación Rosalía de Castro. Con ilustracións de Bea Georges. Infantoxuvenil. ISBN 9788487668531.
### Ensaio 
* *Toponimia de Dodro e Laíño. Os nomes na auga (*2011). Concello de Dodro.
* *Sen agardar a Ulises. Vida de Rosalía* (2013). Fundación Rosalía de Castro. Traducida a español, inglés e francés. ISBN 9788487668380. Infantoxuvenil.
* *Escribindo nas alas dos paxaros* (2025). Fundación Rosalía de Castro*.* Ilustracións de Nuria Díaz. Biografía de Rosalía orientada a un público infantoxuvenil e que busca achegar a mocidade á obra da autora. ISBN 978-84-87668-75-3.

### Edicións 
* *Gramática do silencio. Obra poética*, de Eusebio Lorenzo Baleirón (1996). Espiral Maior. Con Paulino Vázquez.

### Colectivas 
* *Galego 8* (1986). Editorial Vía Láctea.

## Premios 
* Cogañador do Premio Xerais no 2012, xunto a María Lorenzo Miguéns, por *Tonas de laranxa*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha do autor en Xerais.
* Tonas de laranxa. Artigos. Blog Xerais.
María Lorenzo Miguéns

**María Lorenzo Miguéns**, nada en Tarrío (Laíño, Dodro) en 1986, é unha escritora galega.

## Traxectoria 
É filla do tamén escritor Manuel Lorenzo Baleirón e sobriña do poeta Eusebio Lorenzo Baleirón.

## Obras 
### Narrativa
* *Tonas de laranxa*, 2012, Xerais. Con Manuel Lorenzo Baleirón.
* *Cortezas de naranja*, 2024, Ediciones Siruela. Con Manuel Lorenzo Baleirón.

### Obras colectivas
* *Certame Contos para a mocidade*, 2002, Xunta de Galicia.

## Premios
* Accésit no *Certame Contos para a mocidade* no 2002, por *Cabalos azuis*.
* Accésit no *Premio Carlos Casares de microrrelato* no 2007, por *O limoeiro*.
* Cogañadora do Premio Xerais no 2012, xunto ao seu pai Manuel Lorenzo Baleirón, por *Tonas de laranxa*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha da autora en Xerais.
* Tonas de laranxa. Artigos. Blog Xerais.
.za

**.za** é o Dominio de Nivel Superior xeográfico (ccTLD) de Suráfrica.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*DNS
*Lista de dominios de Internet

### Ligazóns externas 
*o .za na web da IANA
Elfo (Terra Media)

Os **Elfos** son seres fantásticos que nas obras de J. R. R. Tolkien aparecen como seres inmortais, ó menos para o tempo de Arda. Entre todos os Fillos de Ilúvatar son os máis fermosos, os máis valentes e os de maior sabedoría e poder. Chámanse a si mesmos os *Quendi*, que significa *os que falan* (chamados así polos Noldor).

## Historia 
Os chamados primeiros Fillos de Eru, ou Primeiros Nados, espertaron xunto á lagoa de Cuiviénen cando a Valië Varda, a Señora dos Ceos, acendeu novas e brillantes estrelas no firmamento para estorbar as tebras de Melkor. Como o primeiro que viron foron as estrelas, estas son o que máis aman sobre tódalas cousas, e veneran a Varda, chamándoa *Elbereth*, "señora das estrelas".

Algúns foron capturados, neses primitivos días, polos escuros cazadores de Melkor, e mediante a tortura foron transformados e corrompidos. Así criou Melkor a raza dos orcos. Logo chegou o Vala Oromë, quen case por accidente se topou con eles nunha das súas acostumadas viaxes pola Terra Media. Conscientes os Valar do espertar dos Quendi, tan longamente esperado, acordaron (a pesar dos reparos de Ulmo) traelos a Valinor, pois desexaban da súa compaña. Así, Oromë volveu a Cuiviénen e instounos a acudir á chamada dos Valar. Ó principio, os elfos negáronse, pois temían ós Valar (facía pouco que ocorrera a cataclísmica Batalla dos Poderes, na que se destruíu Utumno), pero, tras enviar de embaixadores a Ingwë, Finwë e Elwë, convencéronse. Uns poucos negáronse a emprender a viaxe ó Oeste, e estes foron os Avari ("renuentes"). Os que emprenderon a Gran Viaje foron chamados por Oromë *Eldar* ("o pobo das estrelas", nome orixinalmente aplicado a tódolos elfos).

## Clasificación 
[miniatura|500x500px|División dos *quendi* (elfos), segundo quedou tralo [exilio dos Noldor.]]

### Segundo se emprenderon ou non a Gran Marcha dos elfos 
* Elfos que emprenderon a Marcha (Eldar, aínda que este termo orixinalmente abarcaba a tódolos Elfos)
* Elfos renuentes (Avari)
### Segundo se viron ou non a luz das Dúas Árbores de Valinor 
* Elfos da luz ou Altos Elfos (calaquendi, por ser elfos de Aman, chámaselles amanyar)
* Elfos da escuridade (moriquendi, por non ser elfos de Aman, chámaselles úmanyar)
### Eldar, segundo a súa raza 
* Elfos fermosos (Vanyar)
* Elfos atrasados (na Gran Viaxe) (Teleri)
* Elfos profundos (de sabedoría) (Noldor)
#### Subdivisións dos Teleri 
* Elfos do mar, en Aman baixo o rei Olwë (Falmari)
* Elfos grises (Sindar, aqueles Teleri gobernados por Elwë en Beleriand)
* Elfos silvanos (Nandor, viven en bosques e montañas lonxe do mar)
* Elfos verdes do bosque de Ossiriand (Laiquendi) (Nandor que despois entraron en Beleriand)
##### Subdivisións dos Sindar 
* Elfos das Falas (costas de Beleriand, gobernados por Círdan) (Falathrim)
* Elfos do reino de Doriath (Doriathrim, previamente chamados "o pobo abandonado")
Nino Lema

**Benigno Lema Mejuto**, nado en Vigo o 12 de setembro de 1964, é un exfutbolista e adestrador galego que xogaba na demarcación de defensa, máis coñecido como **Nino Lema**.

## Traxectoria 
### Como futbolísta 
Formouse nas categorías inferiores do Celta de Vigo, tras dúas cesións a Arosa SC e CD Alcoyano debutou co primeiro equipo o 31 de agosto de 1985 ante a Real Sociedad. Esa primeira tempada disputa 27 encontros, anotando un gol, o equipo rematou descendendo a Segunda División.

A tempada seguinte colabora ao ascenso disputando 37 encontros. Esta sería a súa última tempada en Vigo xa que na 1987/88 ficha polo RCD Mallorca. Porén non tería demasiada continuidade polo que ficha polo CD Tenerife, RCD Espanyol e Rayo Vallecano en anos sucesivos. Finalmente asentase no equipo madrileño, onde militou seis tempadas, alternando Primeira e Segunda División.

### Como adestrador 
Como técnico comezou adestrando o Club Deportivo Ciempozuelos, o Torrellano CF, Santa Pola CF, Pego CF e FC Jove Español, todos eles en Terceira División. Entre os anos 2007 e 2011 dirixiu o CD Denia, en Segunda División B, salvo unha breve aventura no Alicante CF na tempada 2008/09 na que foi destituído o 7 de decembro.

Na actualidade é mestre dos aspirantes a adestrador de fútbol da Federación de Fútbol da Comunidade Valenciana na súa delegación de Alacant.
Manuel Pérez Pérez

**Manuel Pérez Pérez**, nado en Santo Estevo de Budiño (Salceda de Caselas) o 10 de xuño de 1862, foi un xornalista e escritor galego.

## Traxectoria 
Estudou en Tui e aos dez anos emigrou a Porto. Dous anos despois embarcou con destino ao Brasil, onde foi capitán dun barco que realizaba travesías polos ríos do Mato Groso. Viviu unha tempada en Paraguai, e despois asentouse en Buenos Aires en 1893. Traballou no Banco Gallego do que foi contador dende a súa fundación. Publicou o seu primeiro traballo literario nun xornal do Río de Xaneiro, e despois colaborou con artigos, contos, poesías e crónicas en *O Iniciador* de Corumbá, *La Democracia* de Asunción, *El Eco de la Pátria*, *La Infancia* e *El Pueblo* de Goya, *La Bandera Nacional* de Curuzú Cuatiá, *La Acacia*, *La Aurora*, *El Cascabel*, *La Prensa* e a revista *Caras y Caretas*, *El Eco de Galicia* e *Almanaque Gallego*. Empregou en moitos dos seus traballos o pseudónimo de **Numael Ezper**.

## Obras 
* *A la vejez, viruelas*, 1890.
* *El gobierno Rodriguista*, 1905.
* *La Revolución Malezalera*, 1909.
* *Sonetos*, 1916.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* ¿Quién era Manuel Pérez Pérez?
Tina Majorino

**Tina Marie Majorino**, nada no barrio de Westlake, nos Ánxeles (California) o 7 de febreiro de 1985, é unha actriz estadounidense de cinema e televisión.

## Traxectoria 
Comezou a facerse coñecida como actriz infantil protagonizando filmes como *When a Man Loves a Woman*, *Corina, Corina*, *Andre* e *Waterworld*. Tralo seu éxito na gran pantalla a unha idade temperá, retirouse dende 1999 até 2004, ano no que interpretou a Deb no filme *Napoleon Dynamite*. Dende a súa volta á interpretación, participou principalmente en series de televisión como *Veronica Mars*, *Big Love*, *True Blood*, ''Grey's Anatomy* ou *Legends''.

## Filmografía 
### Cinema 
### Televisión 
## Véxase tamén
Herófila

**Herófila** era, na mitoloxía grega, unha sibila oriúnda de Marpeso, na chamada Tróade, rexión onde se situaba Troia. Era filla da ninfa Idea e dun pai mortal chamado Teodoro, pastor do monte Ida. Foi Herófila quen predixo a guerra de Troia, anunciando que a responsábel sería unha muller chamada Helena. Pasou a maior parte da súa vida en Samos. Enseguida foi para Claros, cidade preto de Colofón (unha das cidades onde se presume que Homero naceu), e máis tarde para Delos e de alí para Delfos, onde profería os seus oráculos sobre unha rocha.

Heráclito, o primeiro autor grego en falar da sibila, no século -V, en citación de Plutarco en *De Pythiae Oraculis*, di que Herófila se expresaba "cunha boca delirante, sen sorrisos, sen ornamentos, sen disimulos, e a súa voz chegaba máis alá de mil anos grazas ao deus". Segundo o historiador e xeógrafo Pausanias, os habitantes de Alexandría dicían que a sibila era sancristá de Apolo Esminteo. Profería os seus oráculos na forma de enigmas e escribíaos en follas.

Contan que compuxo un himno na honra de Apolo, o deus que inspiraba as profecías. Traía sempre con ela unha pedra sobre a que subía para facer os presaxios. Esa pedra foi conservada en Delfos despois da súa morte e no tempo de Pausanias era mostrada aos interesados. Tamén se dicía que o seu túmulo ficaba no bosque de Apolo Esminteo. Morreu en Tróade.

De acordo con Pausanias, os eritreos eran entre os gregos os que reivindicaban esta sibila máis calorosamente. Eloxiaban o monte Corico, e nese monte un antro onde pretendían que Herófila tería nacido. Os mesmos eritreos destacaban versos das poesías de Herófila nos que ela fala da cidade de Marpeso e do río Aidoneo como a súa terra natal.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Pausanias, *Periexese* (Descrición de Grecia), X, 12, 1-6 http://www.mediterranees.net/geographie/pausanias/livre10d.html .
* Le Sibille
Beleriand

miniatura|250px|Mapa de Beleriand.
**Beleriand** é un lugar ficticio pertencente ó legendarium do escritor británico J. R. R. Tolkien, e que aparece na súa novela *O Silmarillion*. Neste libro, cóntase a historia das primeiras idades da Terra Media nun estilo semellante ó dos contos heroicos da literatura nórdica. Era un sub continente situado no oeste da Terra Media durante a Primeira Idade do Sol. Orixinalmente, o nome pertenceu só á área arredor da baía de Balar, pero co tempo o nome aplicouse á rexión enteira.

O nome Beleriand na lingua élfica sindarin tradúcese como ‘grandes terras’ (*bele* = ‘amplo’, ‘ancho’, ‘grande’; *and* = ‘terra’). Beleriand tamén aparece no *The Book of Lost Tales*.

## Notas
L'Illusionniste

'''''L'Illusionniste''''' é un filme franco-escocés dirixido por Sylvain Chomet que se estreou no 2010. Baséase nun guión de Jacques Tati que nunca foi producido.

## Sinopse 
Historia dun vello mago que trata de non defraudar a unha nena convencida de que os seus trucos de maxia son reais.

## Galardóns e nomeamentos 
* 2010: Oscar: Nomeado a Mellor filme de animación.
* 2010: Premios Cesar: Mellor filme de animación.
* 2010: Premios do Cine Europeo: Mellor filme de animación.
* 2010: Globos de Ouro: Nomeado a Mellor longametraxe de animación.
* 2010: Satellite Awards: Nomeada a Mellor longametraxe animado.
* 2010: NBR - National Board of Review: Mención especial (Sylvain Chomet, Jacques Tati).
* 2010: Premios Annie: 5 nomeamentos, incluíndo mellor filme, director e guión.
* 2010: Asociación de Críticos d'Os Ánxeles: Finalista a mellor longametraxe de animación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb 
* Ficha en Filmaffinity
Kim Coates

**Kim Coates**, nado en Saskatoon (Saskatchewan) o 2 de xaneiro de 1959, é un actor canadense principalmente coñecido por traballar no cinema e a televisión tanto dos Estados Unidos como do seu país.

## Filmografía 
### Cinema 
### Televisión 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Ficha na IMDb 
*Biografía
Os Arantes, Fanoi, Abadín

**Os Arantes** é un lugar da parroquia de Fanoi no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá. O Instituto Galego de Estatística non achega datos de poboación da localidade.

## Notas 

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Fanoi 
### Parroquias de Abadín 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Abadín
Home (Terra Media)

Os **homes** nas obras de J. R. R. Tolkien ambientadas na Terra Media son unha das razas que forman parte dos fillos menores de Ilúvatar. Naceron máis tarde que os elfos, coa primeira saída de Anar, o Sol, ó comezo da Primeira Idade do Sol.

Os elfos tamén os coñeceron como **edain** ("os segundos" en sindarin, aínda que este nome aplicouse despois soamente ós homes que chegaron a Beleriand e se volveron aliados dos elfos), **atani** (en quenya), **hildor** ("seguidores" ou "chegados despois" en quenya), **apanónar** ("nados despois" en quenya), **engwar** ("enfermizos" en quenya), **fírimar** ("pobo mortal" en quenya), «**usurpadores**», «**os da man torpe**», «**fillos do Sol**», «**temerosos da noite**», «**malditos**», «**hóspedes inescrutables**» e «**forasteiros**».

## A liberdade 
A característica principal dos Homes dada por Ilúvatar é o don da liberdade, acoutada por Tolkien en dous aspectos:
* Que só están un tempo curto no mundo e por tanto non están suxeitos a el como os elfos, que viven tanto como vive o mundo; en outra palabras, a *Morte*, que aínda que ten unha denotación negativa para os homes (pola acción de Morgoth), en realidade é a máis grande expresión da Liberdade humana.
* Que teñen o poder de modelar e cambiar o seu propio destino. Isto significa que poden cambiar a súa historia cantada e preconcibida en Ainulindalë dos Ainur durante a creación de Arda.

## Historia 
Crese que naceron en Hildórien, no momento en que saíu o Sol por primeira vez (e por única ocasión no Occidente do mundo, o que provocou que os pasos dos primeiros homes sempre estiveran dirixidos nesa dirección).

Os Homes subdividíronse nalgún momento da súa historia primeira en dúas pólas:
* Os Hobbits, de mediana estatura, que chamaron ós outros "Xente Grande" ou "Pobo Grande".
* Os Homes, de estatura normal.
A Barqueira

Como topónimo **A Barqueira** pode referirse a:

;En Galiza
***A Barqueira**, parroquia do concello do Cerdido;
****A Barqueira Vella**, lugar de dita parroquia;
***A Barqueira**, lugar da parroquia da Fanoi, no concello do Abadín;
***A Barqueira**, lugar da parroquia de Castelo, no concello de Cervo;
***A Barqueira**, lugar da parroquia de Borrifáns, no concello de Oza-Cesuras.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Zea Mays (álbum musical)

***Zea Mays*** é o primeiro álbum de estudio do grupo musical vasco Zea Mays. Foi gravado nos estudios Lorentzo Records en Berriz (Biscaia) en outubro de 1998.

## Listaxe de cancións 
# "Ilargiak Badaki"
# "Gauak I"
# "Gauak II"
# "Mongi Etorri"
# "Joan"
# "Eroa"
# "Gaurkoan ere"
# "Itsasoa"
# "Banaiz ez naiz"
# "Hurrengo Geltokia"
Flaxelados

[miniatura|250px|*[Chlamydomonas*, un fitoflaxelado.]]
miniatura|dereita|Flaxelados.
Os **flaxelados**, **Flagellata**, **mastigóforos** ou **Mastigophora** (do grego *mastix*, látego, e *phorein*, levar) son un grupo heteroxéneo de protozoos considerado en antigas clasificacións caracterizados pola presenza dun ou máis flaxelos longos nalgunha ou en todas as fases do seu ciclo de vida. Non é un grupo monofilético, polo que non é un grupo natural (de parentesco) e non ten xa presenza nas clasificacións modernas, pero aparece nos tratados de hai algúns anos e aínda se segue mencionando nos textos elementais na clasificación dos protozoos. Os flaxelos sérvenlles para a locomoción e para a captura do alimento e poden ser receptores sensoriais.

Moitos flaxelados levan vida libre e solitaria, algúns son sedentarios e outros forman colonias que comprenden desde poucos ata miles de individuos. Son abondosos nas augas doces e salgadas, onde, xunto coas diatomeas, constitúen gran parte do alimento dalgúns pequenos animais acuáticos. Certo número de especies habitan no solo. Moitas especies conteñen plastos con pigmentos de cor; os que posúen clorofila poden fotosintetizar e, por pareceren afíns ás algas, clasificábanse a miúdo entre elas. Os flaxelados de vida libre poden moitas veces enquistarse para evitar as condicións desfavorables.

Outras moitas especies son parasitas e causan enfermidades importantes, tanto de invertebrados coma de vertebrados, incluíndo ao ser humano (entre elas os tripanosomas como *Trypanosoma cruzi* causante da enfermidade de Chagas, ou *Trypanosoma brucei*, causante da enfermidade do sono).

O corpo celular adoita ser de forma definida (non ameboide), oval, alongado ou esférico, cuberto por unha película, ou, en certos grupos, acoirazado. Presentan un núcleo simple situado no centro e reprodúcense por medio de fisión binaria lonxitudinal. A reprodución adoita ser por escisión múltiple e algúns grupos presentan reprodución sexual.

Antigamente os mastigóforos considerábanse unha clase taxonómica do filo dos protozoos (e noutras clasificacións un filo). Como algúns rizópodos (protozoos con pseudópodos) tamén posúen flaxelos en certas fases da súa vida, e certos mastigóforos pasan por fases ameboides, estas dúas clases considerábanse estreitamente relacionadas, e clasificábanse no filo *Sarcomastigophora*. A clase dos mastigóforos subdividíase tradicionalmente en dúas subclases: *Phytomastigophorea* (ou **fitoflaxelados**, protozoos cunha forma de vida similar á das plantas ou algas) e *Zoomastigophorea* (ou **zooflaxelados**, parecidos a animais). Esta clasificación non ten ningún sentido actualmente. Hoxe os protozoos con flaxelos están clasificados en diversos grupos moi diferentes e non necesariamente relacionados entre si.

O termo flaxelado está incluído no nome doutros grupos mellor caracterizados taxonomicamente, como os dinoflaxelados ou coanoflaxelados .

## Notas 
## Véxase tamén 
* Rizópodo, ciliado, esporozoo: para os restantes antigos grupos de protozoos.
* Protista: para unha clasificación moderna dos protozoos.
Peleiades

**Peleiades** ( Πελειάδες, *pombas*) eran as mulleres sagradas de Zeus e a Deusa nai, Dione, do santuario de Dodona.

Píndaro fixo referencia ás "peleiades" como un grupo de pombas, pero a relación é aí antes poética que mítica. No entanto, a carroza de Afrodita foi empuxada por un grupo de pombas. O elemento mítico dunha pomba negra que iniciou o oráculo de Dodona, o cal foi relatado a Heródoto no século V, pode ter sido unha tentativa dun relato de etimoloxía popular usada para o nome arcaico das mulleres sagradas, pero que deixou de ter sentido (un mito etiolóxico).

Pausanias, cando describe as varias sibilas, cita a Fenis, filla dun rei dos cáones, e as *Peleiae* (pombas) de Dodona como oráculos inspirados por deuses. Non precisa unha data para o nacemento das Peleiades, pero di que elas naceran antes de Fenis, sendo que esta naceu cando Antígono Gónatas estaba establecendo o seu reino

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Ateneo, (trad. ao inglés por Charles Duke Yonge). *The Deipnosophists, Or, Banquet of the Learned of Athenaeus*. Henry G. Bohn, 1867 (Original from Harvard University).
* Hutchinson, G. O. *Greek Lyric Poetry: A Commentary on Selected Larger Pieces*. Oxford University Press, 2001. ISBN 0-19-924017-5

### Ligazóns externas 
* Greek Myth Index - Peleiades
Sortuz, grabitatearen aurka

***Sortuz, grabitatearen aurka*** é o cuarto álbum de estudio do grupo musical vasco Zea Mays. Foi gravado nos estudios Tio Pepe, en Urduliz (Biscaia) entre decembro de 2004 e febreiro de 2005.

## Listaxe de cancións 
# "Dena"
# "Besterik ez naiz"
# "Esnatuz"
# "Ipar haizearen atearen aurrean"
# "Sortuz"
# "Dizdira topatu orduko, ez iluntzeko"
# "Fusilatuz aukerak, zerua ikusteko erak"
# "Aspertu arte"
# "Infinituaren amaiera"
# "Gelditzen dena... isiltasuna"
# "Grabitatearen aurka"
# "Malenkonia"
Morphina

***Morphina*** é o quinto álbum de estudio do grupo musical vasco Zea Mays. A diferenza dos discos anteriores, este ten algunhas cancións en lingua inglesa.

## Listaxe de canción 
# Abiadura handian
# Hondarretik Ondarroara
# Circus
# Morphina
# I just turn off the lights
# Gizakiak gizakia hil du
# Garden
# Astero ostera hastera
# Bost - hamar
# Zure zain
# Zauriak
# Take me home
Nsawam

**Nsawam** é unha cidade da Rexión Oriental de Ghana aproximadamente a 40&nbsp;km ao noroeste da capital Accra, capital de Akuapim do Sur. Ten 43.371 habitantes.. Na cidade hai un hospital e varios institutos de secundaria.

## Notas
A Aldea de Abaixo, Fraiás, Abadín

**A Aldea de Abaixo** é un lugar da parroquia de Fraiás no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña, xunto coa veciña localidade da Aldea de Arriba, 17 habitantes (10 homes e 7 mulleres).

## Notas 

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Fraiás 
### Parroquias de Abadín 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Abadín
A Capela, Fraiás, Abadín

**A Capela** é un lugar da parroquia de Fraiás no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá. Segundo datos do IGE, en 2023 tiña 2 habitantes (1 home e 1 muller) o que supón unha diminución respecto a 2015 cando tiña 4 habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Fraiás 
### Parroquias de Abadín 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Abadín
Escavados

Os **escavados** ou ***Excavata*** son un grupo importante de protistas, que se consideran un reino nalgunhas clasificacións modernas, formado por organismos eucariotas unicelulares . A categoría filoxenética *Excavata* foi proposta por Cavalier-Smith en 2002, e contén unha variedade de formas de vida libre e simbióticas e algúns parasitos humanos importantes (*Trypanosoma*, *Giardia*, *Trichomonas*).

## Características 
Moitos Excavata carecen das mitocondrias típicas, polo que ás veces se denominan "amitocondriados", aínda que a maioría, quizais todos, conservan un orgánulo de natureza mitocondrial, que é unha mitocondria moi modificada (hidroxenosoma, mitosoma). Outros teñen mitocondrias con cristas tubulares, discoidais, ou nalgúns casos, laminares. A maioría dos Excavata teñen dous ou máis flaxelos  e moitos teñen un suco ventral para a alimentación cunha ultraestrutura característica, sostido por microtúbulos. Porén, varios grupos que carecen desas características poden considerarse Excavata baseándose nas probas xenéticas (principalmente árbores filoxenéticas de secuencias moleculares).

Algúns Excavata están próximos á multicelularidade, como é o caso dos Acrasidae, que forman agrupacións con aspecto de mofos mucilaxinososo. Estes organismos pasan a maior parte da súa vida en forma unicelular, pero xúntanse en determinados momentos formando grandes agrupacións.

## Subgrupos 
A clasificación dos Excavata é un pouco vacilante, como ocorre en xeral cos protistas modernamente. Os excavata poden clasificarse en seis grandes subgrupos co nivel de filo/clase, tal como se mostra na táboa.

### Discoba ou clado JEHe 
Os Euglenozoa e Heterolobosea (Percolozoa) parecen emparentados bastante estreitamente, e coinciden na posesión de cristas discoidais nas mitocondrias (superfilo Discicristata). Máis recentemente estableceuse a existencia dunha relación estreita entre os Discicristata e os Jakobida, estes últimos con cristas tubulares como a maioría dos outros protistas, e en consecuencia foron agrupados no taxon **Discoba**, que foi proposto para este grupo aparentemente monofilético.

Certos Excavata son con frecuencia considerados como uns dos eucariotas máis primitivos, baseándose parcialmente na súa posición en moitas árbores evolutivas. Isto apoia as propostas que os consideran un grupo parafilético que inclúe os antepasados de todos os eucariotas vivos. Porén, a posición de certos Excavata como "pólas temperás" nas árbores evolutivas pode ser un artefacto da análise causado pola chamada atracción das pólas longas, como xa se ten visto noutros grupos, como os microsporidios.

### *Malawimonas* 
Ademais dos grupos mencionados na táboa anterior, o xénero *Malawimonas* é xeralmente considerado un Excavata por ter a típica morfoloxía do grupo, e pola súa afinidade filoxenética con eles nalgunhas filoxenias moleculares. Porén, a súa posición entre os Excavata non é totalmente segura.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Tree of Life Eukaryotes 
* Tree of Life: Jakobida 
* Tree of Life: Fornicata
Elektrizitatea

***Elektrizitatea*** é o segundo álbum de estudio do grupo musical vasco Zea Mays. Foi gravado nos estudios Tio Pepe, en Urduliz (Biscaia) en marzo do ano 2000.

## Listaxe de cancións 
# "Bidea"
# "Kartzela"
# "Zuloan"
# "Bila"
# "Ez nau beldurtzen"
# "Bi"
# "Box"
# "Elektrizitea"
# "Nola nora?"
# "Begiratzen"
# "Aske"
# "Naiz"
The Road to Los Angeles

***The Road to Los Angeles*** (en ) é unha novela escrita en 1933 polo italo-americano John Fante, publicada postumamente en 1985. É o primeiro volume (o cuarto por orde de publicación) da tetraloxía protagonizada por Arturo Bandini.

## Trama 
Arturo Bandini é un rapaz de dezaoito anos, orfo de pai (aínda que Svevo aparece na precuela de 1937), que vive coa súa nai enferma e coa súa irmá Mona, fanática relixiosa. O seu soño é ser un grande escritor, pero traballa nunha fábrica de conservas, sendo esta a única fonte de ingresos do fogar tras a morte do seu pai, xunto con algunhas achegas do irmán da nai.

Le autores como Friedrich Nietzsche ou Oswald Spengler, pero só por pura megalomanía, pois non entende a metade. Estas lecturas sérvenlle para ter unha falsa erudición verbal, con moitos termos cultos pero libre de substancia, o que fai que se ridiculice a si mesmo.

Colecciona imaxes eróticas de mulleres espidas, ás que idolatra como deusas. Porén, un día destrúeas nun ataque de moralidade, que lle chega por unha frustración contra a intolerancia monacal perenne da súa irmá e as responsabilidades inquietantes da nai.

## Narración 
Arturo é un rapaz novo, megalómano, groseiro, racista e intolerante. O autor parece delinear un antiheroe negativo, mesquiño e soberbio, mais o que emerxe é un personaxe que ri dos seus propios gromos neuróticos, mal adaptado ás convencións da vida civilizada.

A obra está narrada en primeira persoa, pero isto non contribúe a identificarse co protagonista debido á fina e áspera ironía que xorde do contraste entre as intencións claras de Arturo e os acontecementos que finalmente teñen lugar. A narración converte a novela nunha sátira da súa forma de ver o mundo solipsista e egocéntrico, fronte ao mundo real ao que non logra adaptarse.

A trama desenvólvese nos Ánxeles (California), entre o barrio pobre onde viven e a factoría conserveira situada no peirao. Está ambientada a comezos da década de 1930, durante a Gran Depresión.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Harrobian

***Harrobian*** é o terceiro álbum de estudio do grupo musical vasco Zea Mays. Foi gravado nos estudios Tío Pepe, en Urduliz (Biscaia) entre xullo e agosto de 2002.

## Listaxe de cancións 
# "Jaiotza"
# "Hegaz (gizakia) naiz"
# "Prozac Zaporea"
# "Norabide Galdua"
# "Gauaren Argitan"
# "Hilzori II" (colaboración con Itoiz)
# "Heriotza"

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Hotsak.com
Cavadas

O topónimo **Cavadas** pode referirse a:

;En Galiza
***Cavadas**, lugar da parroquia de Osoño, no concello de Vilardevós;
***As Cavadas**, lugar da parroquia de Fanoi, no concello de Abadín;
***As Cavadas**, lugar da parroquia de Mourentán, no concello de Arbo;
***As Cavadas**, lugar da parroquia de Oroso, no concello da Cañiza;
***As Cavadas**, lugar da parroquia de Valeixe, no concello da Cañiza;
***As Cavadas**, lugar da parroquia da Rodís, no concello do Cerceda;
***As Cavadas**, lugar da parroquia de Vilar, no concello de Crecente;
***As Cavadas**, lugar da parroquia de San Xoán do Alto, no concello de Lugo;
***As Cavadas**, lugar da parroquia de Vilar, no concello de Mondariz;
***As Cavadas**, lugar da parroquia de Vilela, no concello de Outeiro de Rei;
***As Cavadas**, lugar da parroquia de Atios, no concello do Porriño;
***As Cavadas**, lugar da parroquia de Xermade, no concello de Xermade.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Qinghai

é unha provincia interior da República Popular da China, situada entre o centro e o oeste do país. O seu nome provén do lago Qinghai, o máis extenso do país, con 4.635 km², cuxo nome significa *mar azul* en lingua chinesa. 

Trátase dunha das provincias chinesas cunha menor densidade de poboación, pois cunha extensión 1'4 veces superior á de España, nela viven pouco máis de 5 millóns de persoas, a maioría na capital Xining ou nos seus arredores. Esta baixa poboación da provincia explícase polo clima extremo, con invernos moi fríos e veráns moi quentes, xa que xeograficamente a provincia é unha prolongación natural da meseta do Tíbet.

En Qinghai nacen tres dos ríos máis caudalosos e longos do planeta: os ríos Mekong, Yangtzé e Huang He. Tamén é o lugar de nacemento de Tenzin Gyatso, o actual Dalai Lama, que recibiu en 1989 o Premio Nobel da Paz.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* China Internet Information Center 
### Outros artigos 
* División Administrativa da República Popular da China
Leiras, As Goás, Abadín

**Leiras** é un lugar da parroquia das Goás no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá. Segundo datos do IGE, en 2023 tiña 11 habitantes (9 homes e 2 mulleres), os mesmos que en 2015 (8 homes e 3 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares das Goás 
### Parroquias de Abadín 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Abadín
Thiago Fragoso

**Thiago Neves Fragoso**, nado o 1 de novembro de 1981 en Río de Xaneiro, é un actor brasileiro.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb
Lionel Richie

**Lionel Brockman Richie, Jr.**, nado en Tuskegee, no condado de Macon (Alabama) o 20 de xuño de 1949, é un cantautor e músico estadounidense que vendeu máis de 100 millóns de copias das súas cancións.

Na década de 1970 formou parte da banda musical The Commodores, propiedade do famoso selo musical Motown de Detroit (Míchigan). A partir de 1981 iniciou a súa carreira como solista, logrando un grande éxito ao permanecer dúas semanas no *Billboard* co tema *Hello* para consolidarse posteriormente co tema *Say you, say me*, o cal gañou un Óscar da Academia á mellor canción nunha película.

## Notas
Ricard Vinyes

**Ricard Vinyes Ribas**, nado en Barcelona en 1952, é un historiador e profesor universitario catalàn.

## Traxectoria 
Estudou historia na Universidade de Barcelona, da cal foi catedrático de historia contemporánea dende 1977. En 2012 impartía a materia de *Historia de Països Europeus I (Catalunya)*. Estudou a represión franquista durante a posguerra española. É autor de diversos libros en catalán e castelán.

## Obra 
**Catalunya internacional* (1983).
**La presencia ignorada. Cultura comunista a Catalunya* (1989).
*"Un conflicte de memòries: el Museu d'Història de Catalunya", na revista ''L'Avenç* (2000).
**Irredentas* (2002).
**Els nens perduts del franquisme* (2002).
**El daño y la memoria. Las prisiones de María Salvo* (2004).
**El Estado y la memoria. gobiernos y ciudadanos ante los traumas de la Historia* (2009).
**Asalto a la memoria. Impunidades y reconciliaciones, símbolos y éticas'' (2011).
## Recoñecementos
No ano 2000 levou canda a Manel Risques Corbera  o Premi Nacional de Patrimoni Cultural, concedido pola Generalitat de Cataluña.
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información da exposición "Les presons de Franco" 
* Información do "Projecte OVNI" 
* "Entrevista Ricard Vinyes Tv3"
Roberto Ozores

**Roberto Rodríguez Ozores Fernández**, nado en Pontevedra o 6 de febreiro de 1918 e finado en Vigo en agosto de 2007, foi un deportista e adestrador de fútbol galego.

## Traxectoria 
Como deportista foi campión e *recordman* de España de péntatlon e décatlon, campión de España de ximnasia deportiva e campión mundial de fútbol universitario. Tamén foi seleccionado con dezaoito anos para participar na chamada Olimpíada Vermella, que como alternativa á presidida por Hitler en Berlín, se organizara en Barcelona en xullo de 1936 pero que a Guerra Civil impediu que se disputase.

Tiña un currículo como técnico deportivo moi extenso: contaba cos títulos de adestrador de fútbol, natación, atletismo, balonmán, baloncesto e voleibol. Foi xefe de deportes do distrito universitario de Santiago de Compostela e nos anos cincuenta adestrador e preparador físico de Celta de Vigo, Deportivo da Coruña e Pontevedra CF ademais de asesor de adestradores da Selección española de fútbol como Teus, Pedro Escartín, Gabilondo, Melcón e Villalonga.

Agás breves períodos de tempo, como a tempada 1957-58 na que foi preparador físico de Deportivo, sempre estivo unido ao Celta de Vigo.

Na tempada 1951-52, e ante os malos resultados, a Xunta Directiva do Celta, a excepción do presidente Faustino Álvarez, presenta a súa dimisión, a esta tamén se uniu a dimisión do adestrador, Pasarín.

Nesta difícil situación e co equipo penúltimo o presidente nomea adestradores a Roberto Ozores e a Yayo, quen conseguiron facer unha segunda parte do campionato impecábel colocando ao equipo na novena posición e evitando o descenso.

Ao finalizar esa tempada Ozores volveu facerse cargo da preparación física e da asesoría deportiva.

Morreu nun accidente de tráfico.
## Notas
Gran Premio de Europa de 2012

O **Gran Premio de Europa 2012** foi a oitava carreira de . Celebrouse o 24 de xuño de 2012 no Circuíto urbano de Valencia en Valencia, España.

É a última vez que o circuíto acolle o Gran Premio de Europa, a partir de , o Gran Premio de España alternarase entre Barcelona e Valencia.

## Clasificación 
### Cualificación 
### Carreira 
### Posicións logo da carreira 
;Clasificación no campionato de pilotos

;Clasificación do campionato de construtores

* **Nota**: Só están incluídos os cinco primeiros postos da clasificación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
José María Maguregui

**José María Maguregui**, nado en Ugao-Miraballes (Biscaia) o 16 de xuño de 1934 e finado en Bilbao o 30 de decembro de 2013, foi un futbolista e adestrador de fútbol vasco. Xogaba de centrocampista e foi internacional coa selección española.

## Traxectoria 
### Como futbolista 
A maior parte da súa carreira como deportista transcorreu no Athletic de Bilbao, onde formou parella no centro do campo con Mauri. Con este equipo gañaría unha Liga e tres Copas na década de 1950, marcando o gol do triunfo nunha das finais polo campionato "copero". Nesa década tamén foi sete veces internacional.

### Como adestrador 
Na súa faceta como técnico nos anos setenta e oitenta, Maguregui foi o máximo expoñente do fútbol conservador e de reborde de poderío físico na súa época.

Comezou adestrando un ano ao Miravalles C.D., pasando despois ao Sestao Sport. O seu bo papel no Sestao fixo que fichara polo Racing de Santander, en Segunda División, no ano 1972. Nos seus cinco anos neste equipo conseguiu dous ascensos a Primeira División deixando ao equipo asentado na máxima categoría.

No ano 1977 ficha polo Celta de Vigo trala dimisión do anterior adestrador, Toni Cuervo. Co equipo celeste consegue reconducir o mal inicio de tempada e o ascenso a Primeira División, pero problemas co contrato fan que non poida dirixir ao equipo nesa categoría.

De Vigo marchou ao AD Almería, co que conseguiu outro ascenso, o primeiro da historia do club almeriense, e para completar esa boa labor na primeira tempada na máxima categoría leva ao equipo á novena praza. Estes excepcionais dous anos fan que o fiche o RCD Espanyol, onde permanecería tres anos antes de volver a Santander para devolver ao Racing a Primeira División na tempada 1983-84. Nas diferentes etapas dirixiría ao Racing de Santander un total de nove tempadas, sendo o adestrador con máis encontros disputados do club.

Na tempada 1987-88 volve ao Celta, acabado de ascender a Primeira, pero non remataría o curso xa que ficharía polo Atlético de Madrid tras un moi bo inicio de tempada do club da cidade olívica.

Porén despois de adestrar ao Real Murcia volvería a Vigo a finais da tempada seguinte, a 1989-90, para tentar evitar o descenso, obxectivo que non lograría. Xa en Segunda División pronto sería destituído por Txetxu Rojo ante os malos resultados.
Mariano Moreno Serrano

**Mariano Moreno Serrano**, nado en Madrid o 6 de xaneiro de 1940, foi un xogador e adestrador de fútbol.

## Traxectoria 
Como xogador militou no Plus Ultra e outros equipos de Madrid pero colgaría as botas moi xove por unha lesión na columna vertebral e a comezos dos anos setenta converteuse no adestrador máis xove da Primeira División

Comezou a adestrar no ano 1964 en Rexional dirixindo durante tres tempadas ao Perkins-Hispania. Pouco despois o Atlético de Madrid contrataríao para dirixir ao equipo xuvenil pasando ao pouco tempo a ser o segundo do adestrador do primeiro equipo, Marcel Domingo.

Con 31 anos ficha polo Burgos, acabado de ascender a Primeira División, e un ano despois polo Sporting de Xixón tamén na máxima categoría.

A comezos de xullo de 1974 ficha polo Celta de Vigo, que axudado pola lesión dalgúns dos xogadores máis importantes acaba descendendo a Segunda División. Pese ao descenso Mariano renova o seu contrato co equipo celeste, porén na novena xornada presenta a súa dimisión. Sería substituído por Pepe Villar de maneira interina e definitivamente por Carmelo Cedrún, que conseguiría o ascenso a Primeira tras 19 encontros sen coñecer a derrota.

Tras deixar ao Celta Mariano Moreno dirixiría ao Cádiz e Tenerife.

Despois foi membro instrutor do cadro técnico da FIFA, seleccionador en categorías inferiores e da selección olímpica, director de fútbol do COON-92 e dirixiu a Escola Nacional de Adestradores.
José Manuel Díaz Novoa

**José Manuel Díaz Novoa**, nado o 1 de xaneiro de 1944 en Xixón foi un futbolísta e adestrador de fútbol.

## Traxectoria 
Formouse nas categorías inferiores do Sporting de Xixón, sendo cedido ao Siero antes de debutar co primeiro equipo en Segunda División, xogaría na disciplina asturiana durante cinco tempadas ata que na 1967-68 pasa ao Celta de Vigo dentro da operación polo traspaso do extremo Lavandera ao Sporting de Xixón.

En Vigo colaboraría na boa campaña do Celta que o devolveu á Primeira División, a primeira tempada do Celta na máxima categoría, a 1969-70, sería a última de Novoa en Vigo.

Novoa retirouse definitivamente do fútbol no Avilés aos 27 anos a causa dunha lesión.

Dous anos despois e co título de adestrador nacional comezou a adestrar nas categorías inferiores do Sporting, pasando ao primeiro equipo primeiro na tempada 1979-80 e despois na 1981-82, entre 1984 e 1988, na 1995-96 e na tempada 1997-98. É o adestrador que máis veces dirixiu ao Sporting, un total de 371 encontros.

No ano 1988 ficha polo Celta de Vigo, co que completou moi boa campaña estando a punto de clasificarse para a Copa da UEFA. Tras a venda de xogadores importantes o ano seguinte non é tan bo para o equipo céltico polo que Novoa foi destituído o 15 de decembro de 1989 pese ao que o Celta descende a Segunda División

## Equipos
Luis Urquiri

**Luis Urquiri Urain**, nado en Deba (Guipúscoa) o 1 de setembro de 1906 e finado en 1979, foi un futbolista e adestrador de fútbol español. Xogaba de centrocampista.

## Traxectoria 
### Como futbolista 
Como xogador militou como centrocampista do Deportivo Alavés e no Atlético Aviación en Primeira División nos anos trinta e corenta. Co Atlético Aviación gañou dúas ligas e unha Copa Eva Duarte.

### Como adestrador 
Na súa traxectoria como técnico descubriuse como un experto en acadar ascensos, conseguíndoo con Deportivo da Coruña, Málaga CF, Real Zaragoza e Real Oviedo.

No ano 1953 fai un inciso na súa traxectoria co Real Oviedo para adestrar ao Celta de Vigo inmerso na liga de descenso a Segunda División na que finalmente descendería pero a renuncia do España Industrial a ascender fai que o Celta puidese salva-la categoría.

Dous anos despois, na tempada 1955-56, e tras que o adestrador vasco Antonio Barrios dera plantón ao Celta de Vigo, con quen xa tiña un acordo, polo Atlético de Madrid a directiva céltica volve a contratar a Urquiri. O técnico mantivo ao Celta na zona tranquila nunha boa tempada na que o dianteiro vigués Mauro case acada o Trofeo Pichichi quedando a só un gol de Alfredo Di Stéfano. Ao finalizar a tempada Urquiri deixa o equipo, sendo substituído por Alejandro Scopelli.
José Iraragorri

**José Iraragorri Ealo**, nado en Galdakao (Biscaia) o 16 de marzo de 1912 e finado o 27 de abril de 1983 na mesma vila, foi un xogador e adestrador de fútbol.

## Traxectoria 
### Como futbolista 
A súa carreira deportiva transcorreu no Athletic de Bilbao, onde foi un futbolista fundamental nos anos vinte e trinta. Na tempada 1928-1929 iniciase nas categorías xuvenís do equipo bilbaíno. Ao final da mesma ingresa no primeiro equipo formando parte da dianteira ca que o Athletic foi campión de Liga esa mesma tempada sen perder un só encontro.

A causa da Guerra Civil exiliase na Arxentina no ano 1937 onde xogou dous anos no Club Atlético San Lorenzo de Almagro. Posteriormente xogou sete anos no Real Club España, equipo mexicano no que xogaban numerosos españois exiliados.

No ano 1946 regresa a España para finalizar a súa carreira como futbolista no Athletic.

Foi oito veces internacional, a primeira vez con 19 anos.

### Como adestrador 
A parte máis brillante da súa carreira como técnico transcorreu no Athletic de Bilbao ao que dirixiu tres tempadas, gañando unha Copa do Xeneralísimo e unha Copa Eva Duarte.

Despois adestraría fugazmente ao Real Valladolid, Celta de Vigo e Hércules CF.

Ao Celta chega no ano 1953 sendo substituído por Ricardo Zamora mediada a tempada cun balance moi pobre de tres vitorias e un empate en doce partidos.

En novembro de 1955 fíxose cargo do Hércules CF para reconducir a situación do equipo pero o descenso foi inevitábel.

Posteriormente adestrou entre outros, á Sociedad Deportiva Indautxu, ademais de ser secretario técnico da mesma.
Rafael Yunta

**Rafael Yunta Navarro**, nado en Ocaña (Toledo) o 4 de abril de 1920 e finado en León o 18 de xullo de 2011, foi un futbolista e adestrador de fútbol español. Xogaba de centrocampista.

## Traxectoria 
### Como xogador 
Comezou a xogar despois da Guerra Civil, no Toledo, despois ficha polo Real Madrid onde militaría catro anos tendo un papel moi importante pola banda dereita.

Despois de xogar cedido en Portugal ficha polo Real Valladolid onde unha lesión acabou coa súa carreira.

### Como adestrador 
Ademais de moi boas campañas na Cultural Leonesa e no Calvo Sotelo, en Primeira División adestrou ao Real Valladolid e ao Pontevedra CF, sendo o primeiro técnico que levou ao equipo granate á máxima categoría.

Do Pontevedra pasou ao Celta de Vigo na tempada 1965–66 co obxectivo de ascender a Primeira División, en Vigo tras reconfigurar totalmente o equipo, no que contaría con xogadores como Abel Fernández ou Rivera, so conseguiu entrar na promoción de ascenso, na cal caería eliminado ante o Sabadell por 2-0 e 0-0.

Ao ano seguinte e pese a que no club contaban co adestrador toledano, Rafael Yunta decide non continuar e fichar polo Calvo Sotelo, sendo substituído no equipo vigués por César Rodríguez Álvarez.

Faleceu en León aos 91 anos de idade no mes de xullo de 2011.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Os Currás, Galgao, Abadín

**Os Currás** é un lugar da parroquia de Galgao no concello lugués de Abadín na comarca da Terra Chá. Segundo datos do IGE, en 2023 tiña 10 habitantes (6 homes e 4 mulleres) o que supón unha diminución respecto a 2015 cando tiña 11 habitantes (8 homes e 3 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Galgao 
### Parroquias de Abadín 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Abadín
Jiří Menzel

**Jiří Menzel**, nado en Praga o 23 de febreiro de 1938 e finado na mesma cidade o 5 de setembro de 2020, foi un director de cine checo. Gañou un Oscar ao mellor filme en fala non inglesa por *Ostře sledované vlaky*, de 1966, baseado nunha novela homónima do escritor Bohumil Hrabal.

## Traxectoria 
Fillo do coñecido escritor e xornalista Joseph Menzel, o mozo Menzel pensou inicialmente en seguir os pasos do seu pai e estudar xornalismo, pero finalmente ingresou na Academia de Cine de Praga, da que foi expulso. Porén, grazas á intervención dun dos seus profesores, puido continuar os seus estudos.

A súa ópera prima no ámbito das longametraxes profesionais, *Ostře sledované vlaky*, supuxo unha grata sorpresa no panorama do novo cinema checo por lograr o Oscar á mellor película de fala non inglesa. O filme está considerado unha das obras cimeiras da cinematografía europea e adscríbese á *Nova Onda checoslovaca*.

As altas cualidades de Menzel quedaron patentes na súa segunda obra, *Rozmarné léto* onde interpretou un papel como actor. Malia todo, *Skřivánci na niti*, a súa seguinte obra, foi prohibida polo réxime checoslovaco. Esta película esta baseada nun libro de contos de Bohumil Hrabal titulado *Inzerát na dům, ve kterém už nechci bydlet*. Tras rematar de rodar prohibiuse a proxección da película e ata 1974 Menzel non dirixiu máis nada.

Nos oitenta Menzel rodou outros máis dous filmes baseados en relatos do seu escritor favorito, Bohumil Hrabal, como *Postřižiny*, *Slavnosti sněženek* e *Vesničko má středisková*, que foi nomeada para o Oscar ao mellor filme de fala non inglesa.

## Filmografía 
* *Donšajni* (2013)
* *Obsluhoval jsem anglického krále* (2006)
* *Dalších deset minut II* (2002)
* *Život a neobyčejná dobrodružství vojáka Ivana Čonkina* (1994)
* *Žebrácká opera* (1990)
* *Konec starých časů* (1989)
* *Vesničko má středisková* (1985)
* *Slavnosti sněženek* (1983)
* *Postřižiny* (1980)
* *Báječní muži s klikou* (1978)
* *Na samotě u lesa* (1976)
* *Kdo hledá zlaté dno* (1974)
* *Skřivánci na niti* (1969). Oso de Ouro (1990) no Festival Internacional de Cinema de Berlín
* *Rozmarné léto* (1968). Gran premio do Festival Internacional de Cinema de Karlovy Vary
* *Zločin v šantánu* (1968)
* *Ostře sledované vlaky* (1966). Oscar ao mellor filme de fala non inglesa.
* *Zločin v dívčí škole* (1965)
* *Perličky na dně* (1965)
* *Umřel nám pan Foerster* (1963)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Škvorecký J. *Jiří Menzel and the history of the "Closely Watched Trains"*. Boulder: East European Monographs, 1982
### Ligazóns externas 
* "O riso é o mellor xeito de coñecer o mundo", entrevista con Jiří Menzel na web oficial da República Checa
Pedro Dellacha

**Pedro Rodolfo Dellacha**, nado en Lanús (Buenos Aires) o 9 de xullo de 1926 e finado en Vicente López (Buenos Aires) o 31 de xullo de 2010, foi un xogador e adestrador de fútbol arxentino que xogaba de defensa. Defendeu a Selección de fútbol da Arxentina en 35 ocasións.

## Traxectoria 
### Como futbolista 
Formouse nas categorías inferiores de Boca Juniors, pasando despois a Quilmes e Racing de Avellaneda. Retirándose do fútbol en México no Necaxa no ano 1965

### Como adestrador 
No mesmo ano da súa retirada deu o paso aos bancos. E neles tivo unha extensa carreira conseguindo títulos de Liga en catro países diferentes, a Arxentina, o Uruguai, Colombia e o Perú e conduciu a Independiente a dous campionatos de Copa Libertadores (1972 e 1975) e a Copa Intercontinental ante o Ajax en 1972.

Na tempada 1972-73 dirixe ao Celta de Vigo, onde un equipo con moi poucos reforzos non fixo bo ano tendo que dimitir Dellacha antes de finalizar a tempada. Foi substituído por Aretio á fronte do club, quen o salvou do descenso.

Dellacaha completou unha extensa carreira como técnico, que terminou en México no ano 1993.

## Notas