Cronista Xeral de Galicia

**Cronista Xeral de Galicia** ou **Cronista Oficial do Reino de Galicia** é un posto oficial vitalicio, sen remuneración económica, designado por Decreto da Xunta de Galicia que se lle asigna a historiadores para definir a versión oficial da historia contemporánea de Galicia. O último persoeiro que o ocupou foi Antonio Eiras Roel e desde o seu pasamento en 2017 o cargo está vacante.

O título remóntase ó Antigo Réxime, cando se nomearon varias personalidades coa intención de elaborar unha historia xeral de Galicia, mais con pouco éxito. O primeiro cronista foi Felipe da Gándara, designado en 1654 pola Xunta do Reino. No século XIX tamén ostentou o título Manuel Murguía. Seguindo a tradición antiga e dentro da política de autoidentificación de Manuel Fraga, restabeleceuse en 1991 e co paso dos anos e a morte de cada persoa fóronse producindo novos nomeamentos.

## Historia 
[miniatura|esquerda|*Armas i triunfos*, publicado por [Felipe da Gándara como Cronista Xeral do Reino, 1662.]]
O primeiro cronista oficial do reino de Galicia foi Felipe da Gándara. A Xunta do Reino nomeouno no ano 1654, aínda que o título non se fixo efectivo até 1656. Anteriormente, no século precedente, Álvaro de Cadaval (1505-1575) tivera a pretensión de ocupar o posto en cuestión, mais esta non chegara a se materializar. A creación da figura do cronista oficial, con remuneración económica, insírese en pleno auxe apoloxético de Galicia por parte da historiografía galega, encadrado á súa vez nunha época de gran galegofobia nos reinos da Monarquía Católica. Deste xeito, a Xunta tiña como obxectivo, tal como consta nas súas Actas, compilar os feitos memorábeis da historia de Galicia e contribuír así ó «maior lustre e grandeza deste Reino». Porén, a realidade é que desde 1644 Pedro Fernández de Boán levaba tentando insistentemente e sen éxito, inclusive coa intercesión da cidade de Ourense, que a *Historia y general descripción del Reyno de Galizia* del e do seu difunto irmán Juan fose impresa á conta da Xunta. E a pesar de en 1649 se lle aprobar a concesión de 1500 ducados procedentes de condenacións, a cantidade, alén de estar lonxe dos 9000 ducados necesarios, era moi difícil de tornar real, polo que nin sequera a debeu recibir, ficando o traballo inédito. No caso de Gándara, malia a intención existente de publicar a Historia Xeral e Eclesiástica de Galicia que o autor tiña tamén ―segundo el mesmo sinala― xa practicamente concluída, en 1658 aínda se estaba a executar o repartimento do diñeiro para tal fin. Nas dúas edicións o autor aparece como cronista xeral do reino.

miniatura|O tomo II dos *Anales* foi publicado por Huerta en 1736 como «Cronista Xeral do Reino de Galicia».
Foi preciso agardar até o século seguinte para ver un novo cronista. Antes del, xa en 1715, o presbítero Antonio Paredes Ponte e Andrade solicitara á Coruña o nomeamento coa fin de poder desenvolver exaltadamente a historia galega e contrarrestar a galegofobia; no entanto, o apoio da propia cidade non fora dabondo para obter o cargo. O sucesor foi Juan Pacheco Troncoso en 1718: apoiado tamén pola cidade herculina, a cidade de Tui ―non a Xunta―

O seguinte persoeiro que desempeñou o cargo foi Francisco Xavier Manuel de la Huerta y Vega, a quen o deputado do Reino designou cronista en Madrid no ano 1737 á instancia das sete cidades. Sexa como for, o propósito da designación é posíbel que fose incitar o eclesiástico a finalizar os *Anales*, pois o segundo volume só atinxe até o século IX. Coa publicación destes dous volumes, a súa condición foránea, de orixe ourensá mais nado na toledana Alcalá de Henares, Aínda en 1736, Huerta, que levaba vivindo en Galicia desde 1723, trasladouse a Madrid, onde precisamente o título lle serviu de axuda para entrar nos círculos cortesáns. En 1742 a Xunta, nunha acción promovida pola cidade de Betanzos,

Outra centuria sen cronistas decorreu. Dentro da política de autoidentificación de Manuel Fraga, creouse en 1991 mediante decreto de 4 de outubro a figura de cronista xeral de Galicia, unha distinción de carácter honorífico sen remuneración económica ningunha para ser entregada pola Xunta de Galicia como recompensa polos méritos singulares debidos a unha salientábel actividade e servizo en prol dos intereses da investigación histórica de Galicia. O primeiro persoeiro desta nova etapa en ostentar o título foi Emilio González López. Co seu pasamento xa en decembro, designouse a Antón Fraguas antes de finalizar o primeiro mes do novo ano. A este último, finado en 1999, sudeceuno Antonio Eiras Roel.

## Cronistas 
### Reino de Galicia 
* Felipe da Gándara (1654-?)
* Juan Pacheco Troncoso (1718-?)
* Francisco Xavier Manuel de la Huerta y Vega (c. 1735/1737-1742)
* Ignacio Benito Avalle (1760-?)

### Rexión de Galicia 
* Manuel Murguía (1885-?)

### Comunidade autónoma de Galicia 
* Emilio González López (1991)
* Antón Fraguas (1992-1999)
* Antonio Eiras Roel (1999-2017)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
*