open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
John Adams

**John Adams**, nado en Quincy (Massachusetts) o 30 de outubro de 1735 e finado na mesma vila o 4 de xullo de 1826, foi o segundo Presidente dos Estados Unidos, dende 1797 ata 1801, considerado un dos pais fundadores dos Estados Unidos.

## Traxectoria 
Adams chegou á elite política nas primeiras etapas da Revolución Americana. Como delegado de Massachusetts no Congreso Continental, desempeñou un papel importante persuadindo ao Congreso para declara-la independencia, e axudou a Thomas Jefferson na redacción da Declaración de Independencia dos Estados Unidos en 1776. Como representante do Congreso en Europa, foi un dos negociadores principais do Tratado de París coa Gran Bretaña, e un dos principais responsables da obtención de préstamos importantes de banqueiros de Ámsterdam. Teórico político e historiador, Adams escribiu en gran medida a constitución do estado de Massachusetts en 1780, pero atopábase en Europa cando se redactou a Constitución federal en termos semellantes. En 1775 nomeou a George Washington coma comandante en xefe do Exército Continental, e vinte e cinco anos máis tarde nomeou a John Marshall coma Presidente do Tribunal Supremo dos Estados Unidos.

Actuou coma vicepresidente de George Washington en dous mandatos para posteriormente ser elixido en 1796 coma o segundo presidente da nación. Durante o seu mandato presidencial, atopouse con feroces ataques por parte do Partido Demócrata-Republicano de Thomas Jefferson, así coma a facción dominante do seu propio partido, o Partido Federalista liderado por Alexander Hamilton. Adams firmou as polémicas *Actas de sedición e estranxeiros*, e conformou o exército e a mariña no contexto da guerra naval non declarada con Francia entre 1798-1800.

[esquerda|miniatura|160x160px|**John Adams** no [anverso dun dólar presidencial de 2007.]]

En 1800 Adams saíu derrotado na reelección por Thomas Jefferson e retirouse a Massachusetts. El e mais a súa dona, Abigail Adams, fundaron unha liña familiar de políticos, diplomáticos e historiadores nos Estados Unidos. Foi pai de John Quincy Adams, sexto Presidente dos Estados Unidos. O 4 de xullo de 1826 faleceu aos 90 anos de idade, o mesmo día do 50º Aniversario da Declaración de Independencia.
William Henry Harrison

**William Henry Harrison**, alcumado *Old Tippecanoe*, nado o 9 de febreiro de 1773 en Charles City (Colonia de Virxinia) e finado o 4 de abril de 1841 en Washington, D.C., foi o noveno presidente dos Estados Unidos.

[esquerda|miniatura|140x140px|**William Henry Harrison** no [anverso dun dólar presidencial de 2009.]]

Morreu tan só trinta días despois de xurar o cargo presidencial sen roupa de abrigo en pleno inverno tras un longo proceso de pneumonía.
Warren Gamaliel Harding

**Warren Gamaliel Harding**, ou sinxelamente **Warren Harding**, nado en 1865 e finado en 1923, foi presidente dos Estados Unidos dende 1921 ata 1923.

[esquerda|miniatura|140x140px|**Warren Gamaliel Harding** no [anverso dun dólar presidencial de 2014.]]
Rutherford Birchard Hayes

**Rutherford B. Hayes**, nado o 4 de outubro de 1822 e finado o 17 de xaneiro de 1893, foi o 19º presidente dos Estados Unidos, dende 1877 a 1881.

[esquerda|miniatura|140x140px|**Rutherford Birchard Hayes** no [anverso dun dólar presidencial de 2011.]]
Franklin Pierce

**Franklin Pierce**, nado o 23 de novembro de 1804 e finado o 8 de outubro de 1869, foi o décimo cuarto presidente dos Estados Unidos dende 1853 ata 1857.

## Presidencia 
[esquerda|miniatura|Franklin Pierce no [anverso dun dólar presidencial de 2010.]]

Candidato do Partido Demócrata nas eleccións de 1852 impúxose ao candidato do partido whig Winfield Scott, converténdose no presidente máis novo que tivera o país ata ese momento. Pierce, un norteño con simpatías polo sur, o seu apoio á lei Kansas-Nebraska restoulle popularidade no norte e propiciou a aparición do Partido Republicano formado polo sector antiescravista dos whig e os demócratas. O fracaso da súa política de anexión de Cuba, como estado escravista no seo da Unión, propiciou a aparición do Manifesto de Ostende asinado por destacados diplomáticos. Nas eleccións internas do Partido Demócrata para as eleccións presidenciais de 1856 Pierce perdeu contra James Buchanan.
Zachary Taylor

**Zachary Taylor**, nado o 24 de novembro de 1784 en Barboursville, Virxinia, e finado o 9 de xullo de 1850 en Washington, D.C., foi o 12º presidente dos Estados Unidos, serviu dende 1849 até 1850.

[esquerda|miniatura|140x140px|**Zachary Taylor** no [anverso dun dólar presidencial de 2009.]]
Marie Henri d'Arbois de Jubainville

'''Marie Henri d'Arbois de Jubainville'*, nado en Nancy o 5 de decembro de 1827 e finado en París o 26 de febreiro de 1910, foi un historiador e filólogo francés.

## Traxectoria 
En 1851 deixou a École des Chartes co título de arquivista paleográfico. Destinado aos arquivos de Aube, onde traballou ata a súa xubilación en 1880.

Publicou gran número de inventarios, *Répertoire archéologique du département* (1861), *Histoire des ducs et comtes de Champagne depuis le VIe siècle jusqu'à la fin du XIe* (1859-1869) (8 volumes), e en 1880 *Les Intendants de Champagne*. Atraído pola filoloxía publica *Étude sur la déclinaison des noms propres dans la langue franque à l'époque mérovingienne*. En 1877 publicou *Les Premiers habitants de l'Europe*

Atraído polos galos, comezou a estudar as linguas, literatura e leis celtas, dos que se converteu nunha autoridade. En 1882 foi nomeado profesor da recentemente creada Cátedra de linguas célticas do Collège de France. *Introduction à l'étude de la littérature celtique* (1883), *L'Épopée celtique en Irlande* (1892), *Études de droit celtique* (1895), *Les Principaux auteurs de l'Antiquité à consulter sur l'histoire des Celtes'' (1902) son as súas obras principais sobre temas célticos, el foi o primeiro en Francia en estudar a antiga literatura irlandesa de forma profesional.
Arboga

**Arboga** é unha cidade no centro de Suecia, o núcleo principal do concello de Arboga, no condado de Västmanland. No ano 2017 tiña unha poboación de 13 934 habitantes.

As primeiras referencias á cidade chegan a 1286, xa que durante a Baixa Idade Media foi unha das vilas máis importantes do reino. O primeiro parlamento de Suecia (Riksdag) xuntouse en Arboga en 1435. Hoxe a cidade é un centro de comunicación e as autoestradas europeas E18 e E20 converxen nela.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Web oficial de Arboga (en sueco)
Derivada

A **derivada** é unha operación realizada ás funcións dentro do cálculo infinitesimal (ou cálculo diferencial e integral) polo cal se busca un cálculo que relacione a variación (aumento o diminución) do valor dependente da función segundo o valor da variable independente, é dicir, canto aumenta *y* por cada aumento de *x*. Para que unha función sexa derivable nun punto  x_a \,  ten que ser continua na súa contorna pola dereita e pola esquerda e ter o mesmo límite polos dous lados. Nese caso defínese a derivada coma o resultado de:

 f' (x_a) = \lim_{h \to 0} \frac{f(x_a+h)-f(x_a)}{h} = \lim_{h \to 0} \frac{f(x_a-h)-f(x_a)}{-h} \, 

Do mesmo xeito pódese definir o valor da función derivada para calquera punto do dominio de  f(x) \,, na cal se expresa o valor da derivada para tódolos puntos continuos do dominio:

 f'(x) = \lim_{h \to 0} \frac{f(x+h)-f(x)}{h} = \lim_{h \to 0} \frac{f(x-h)-f(x)}{-h} \, 
dereita|330px

## Exemplos da definición 
Derivada dunha función polinómica:

Derivada da función logaritmo:

## Táboa de funcións derivadas 
## Regla da cadea
* *Regra da cadea* para unha función composta: 
Se f(x) = h(g(x)), daquela
f'(x) = h'(g(x)) \cdot g'(x).

## Exemplos de aplicación 
lim 2x+1= 
x->2

## Utilidade 
O uso da derivación ten valido para explicar ou determinar multitude de situacións da física ou da xeometría. Un pequeno exemplo pode ser a seguinte táboa:

onde se pode comprobar que o valor de dimensión espacial *N* se corresponde coa derivada do valor de dimensión espacial *N+1* da mesma figura.

Outro caso na física sería o valor da posición, velocidade e aceleración dunha partícula expresadas en función do tempo, que son cada unha derivada da anterior:

 \begin{matrix} \text{posición} & p = & p_0 + & v_0 t + & \frac{1}{2} a_0 t^2 \\ \text{velocidade} & v= & & v_0 + & a_0 t \\ \text{aceleración} & a= & & & a_0 \end{matrix} 

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Diferencial
* Integración
* Cálculo integral
* Lista de integrais
Within Temptation

250px|miniatura|dereita|Westerholt, van Haestregt, van Veen, Spierenburg, den Adel, Jolie.

**Within Temptation** é un grupo musical de procedencia neerlandesa fundado por Robert Westerholt en 1996. Combina elementos da música heavy con outros da música celta, a música clásica e a voz (normalmente en falsete) de Sharon (antes foi cantante soprano), tal e como é habitual na música gótica.

Dous meses despois da súa fundación firmaron un contrato con DSFA Records. En abril do seguinte ano, publicaron o seu primeiro álbum, *Enter*, embarcándose en novembro nunha xira por Alemaña e Austria. No ano 1998 publicaron o seu primeiro EP, "The Dance".

Permaneceron inactivos durante todo o ano 1999, en decembro do 2000 publicaron un novo disco, *Mother Earth*, o cal foi un éxito moi grande dentro do gothic metal, e logrou aumentar nunha gran cantidade o número de fans, lo que levou a unha serie de exitosas xiras con grandes concertos a revosar de público. Por esta época publicaron dous sinxelos: "Our Farewell" e "Ice Queen".

2002 foi o ano da súa engalaxe. O sinxelo "Ice Queen" colocouse número un nas listas de vendas nos Países Baixos e Bélxica. O disco *Mother Earth* chegou a ser platino en Holanda e disco de ouro en Bélxica. En ambos os dous países recibiron o premio TMF/MTV Awards. O grupo tocou en grandes festivais na Benelux (Ozzfest, Lowlands, Dynamo, Rock Werchter, Pukkelpop, Parkpop), así como en Alemaña (Rock im Park, Bizarre, Summerbreeze). En Francia, Within Temptation fixo unha xira por tódalas cidades importantes (París, Lión, Lille, Bordeos) vendendo tódalas localidades.

## Membros 
* Robert Westerholt (guitarra)
* Ruud Jolie (guitarra)
* Stephen van Haestregt (batería)
* Sharon den Adel (voz)
* Jeroen van Veen (baixo)
* Martijn Spierenburg (teclado)

## Discografía 
### Álbums de estudio 
### EP 
* *The Dance* (1998)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* www.within-temptation.com .
* Club de fans internacional de Within Temptation
Praia das Lapas

A **praia das Lapas**, tamén coñecida como praia do **Areal** —noutrora denominada **areal da Lagoa** ou **areal da Torre**—, é unha pequena praia urbana situada ó pé da Torre de Hércules, no concello da Coruña. Ten duchas, aseos, aparcadoiro e, durante o verán, servizo de vixilancia, primeiros auxilios e xestión ambiental ISO 14001.

Ata aló chegan as liñas de autobuses urbanos 3, 3A e 5.

Antes da súa rexeneración empregábase como canteira para obter area fina.

## Notas 
## Véxase tamén
Praia de Oza

A **praia de Oza** é unha praia urbana do concello da Coruña. Resgardada do vento atlántico e das ondas. Ten aseos, duchas, aparcadoiro, quiosco de prensa, posto de socorro, primeiros auxilios e xestión ambiental ISO 14001.

Está prohibido entrar con animais.

## Historia 
Foi construída en 1994, preto da antiga e desaparecida praia de Oza, tamén coñecida como praia de Lazareto –coñecida así por situarse ós pés dunha leprosería–, cuxa maior parte foi destruída durante a ditadura franquista por causa da instalación dun varadoiro, ficando entón reducida a unha pequena cala, a pesar da oposición dos veciños. Cando se construíu o novo areal, a vella praia foi reducida un pouco máis por mor da construción dun treito de paseo marítimo, desaparecendo definitivamente uns anos despois cando en 2001 comezou a construción dun recheo no que se enterrou un depósito de lodos tóxicos que suscitou as protestas dos veciños e dos mariscadores, enriba do cal despois foron levantadas as instalacións dun club náutico.

## Galería de imaxes

Ficheiro:PraiadeOzaACoruña.JPG
Ficheiro:PraiadeOzaACoruña1.jpg
Ficheiro:PraiadeOzaACoruña2.jpg
Ficheiro:PraiadeOzaACoruña3.jpg
File:Praia de Oza.A Coruña.Galicia.jpg
File:Praia de Oza.A Coruña.Galicia2.jpg

## Notas
## Véxase tamén
Praia do Orzán

A **praia do Orzán** é unha praia urbana da cidade da Coruña situada na enseada do Orzán, xunto ao paseo marítimo.

## Características
Ten aseos públicos, duchas, vixilancia, aparcadoiro, posto de socorro e acceso para discapacitados. Está prohibida a entrada con animais.

É habitual a práctica do surf e bodyboard cando as condicións meteorolóxicas son as axeitadas, marea baixa e vento do sueste. Celébranse diversos campionatos ó longo do ano, como son unha proba do circuíto galego de surf.

As liñas do bus que ata aló chegan son a 3A, a 4, a 6, a 6A e a 11.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
*A Agra do Orzán
*Praia de Riazor

### Ligazóns externas
* Cámara web orientada á praia
Monegasco

O **monegasco** (**munegascu**) é unha variedade lígur levada a Mónaco cando pasou a control de Xénova no século XIII. Aproximadamente un 30% do léxico é de orixe occitana, un 60% lígur e o resto son préstamos do francés e italiano.

Ensínase nas escolas pero o uso social da lingua desapareceu a comezos do século XX, aínda que se mantén como lingua nacional.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Estudo sobre a fala monegasca (en francés e monegasco).
Arbroath

**Arbroath** (en escocés **Aiberbrothock** e en gaélico escocés **Obair Bhrothaig**) é a cidade máis grande do condado de Angus en Escocia, porto no mar do Norte, ten unha poboación de 23.000 (2001).

## Historia 
Na cidade asinouse en 1320 a Declaración de Arbroath (a declaración da independencia escocesa) na abadía de Arbroath, hoxe en ruínas.
Praia de Riazor

A **praia de Riazor** é unha praia urbana da cidade da Coruña. Conta coa distinción de Bandeira Azul, como tamén a súa continuación cara ao nordés, a praia do Orzán.

## Características 
Dispón de aseos, duchas, alugamento de tumbonas, vixilancia, servizo de socorro, posto de primeiros auxilios, posto de salvamento da Cruz Vermella, acceso para persoas con diversidade funcional, aparcadoiro (baixo o Paseo Marítimo e de pago), quiosco de prensa e múltiples cafeterías e bares con terraza.

Céntrica, preto da Praza de Pontevedra, do Pazo de Deportes e do Estadio Municipal de Riazor. Chegan á praia as liñas de buses: 3, 3A e 7.

Non se permiten animais. Moi concorrida de maio a setembro.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Meditación en Riazor, A Coruña, Galiza.jpg
Ficheiro:Panorámica desde el paseo marítimo, Rizor, A Coruña.jpg
Ficheiro:Praia de Riazor (A Coruña, Galiza).jpg

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Enseada do Orzán
* Praia do Orzán
Casa das Ciencias

A **Casa das Ciencias** é un dos Museos Científicos Coruñeses. Está situado no Parque de Santa Margarida. Contén, entre outras cousas, módulos para experimentar fenómenos sorprendentes, unha incubadora onde se poden ver nacer pitiños de galiña, exposicións e un planetario que ofrece programas en directo e gravados. Concibiuse como un lugar para se divertir coa ciencia e Umberto Eco cualificouno de museo máis formidable do mundo.

## Historia 
É un edificio de planta octogonal rodeada por un pórtico. Comezouse a construír na década de 1950 para funcionar como emisora de radio mais non se rematou e a súa estrutura abandonada coñecíase como "O palacete". O proxecto foi rematado en 1985 polo arquitecto Felipe Peña.

Foi inaugurada o 1 de xuño de 1985 polos Reis de España. Nese momento era o primeiro museo interactivo de titularidade pública no país.

## Contidos 
Ten catro salas dedicadas a exposicións interactivas máis un planetario. No entresollado destaca un péndulo de Foucault, realizado cunha esfera maciza de 120 quilos pendurada dun cabo de máis de 14 metros de lonxitude.
[miniatura|esquerda|[Logotipo da Casa das Ciencias (visto aquí na súa fachada) baséase na historia da mazá de Newton]]
No primeiro andar atópase a sala de experiencias, dedicada precisamente a experiencias sobre o mundo físico, con módulos interactivos que responden ás accións dos visitantes. Hai tamén unha sala de exposicións temporais e outra de exposicións de natureza.

O planetario, denominado Sala de Proxección Galileo, permite representar sobre unha cúpula de 10 metros de diámetro todos os astros visíbeis a simple vista desde a Terra e reproducir os movementos que se observan no ceo. Pode mostrar o firmamento tal e como se ve desde calquera punto do planeta ou as posicións dos planetas noutras épocas. A capacidade é de 84 butacas.

## Soporte 
A Casa das Ciencias depende do Concello da Coruña. Asemade, ten unha asociación, Asociación de Amigos da Casa das Ciencias, que soporta actividades relacionadas arredor da mesma, como o Día da Ciencia na Rúa.

## Premios 
Os premios Prismas da Casa das Ciencias son concedidos dende 1987 para promover a difusión científica.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Domus
* Aquarium Finisterrae

### Ligazóns externas 
* Sitio web da Casa das Ciencias
John Arbuthnot

[miniatura|Cartel de recrutamento na [primeira guerra mundial con John Bull, personaxe creado por John Arbuthnot.]]

**John Arbuthnot**, nado en Kincardineshire e bautizado o 29 de abril de 1667 e finado o 27 de febreiro de 1735, foi un médico e escritor escocés do Clan Arbuthnott.

## Traxectoria 
Foi fillo dun pastor episcopaliano. En 1685 graduouse en artes, e en 1691, despois da morte do seu pai, marchou a Londres. Estudou na Universidade de Oxford e licenciouse como médico na Universidade de St. Andrews, en Escocia. Por volta de 1700 publica *Essay on the usefulness of mathematical learning*.

En 1705 foi nomeado médico da raíña Ana. Arbuthnot foi un dos membros fundadores do Club Scriblerus xunto con Jonathan Swift e Alexander Pope. Coñécese sobre todo polo seu personaxe de John Bull (1712), consagrado despois como a representación do inglés típico.
Museo dos Reloxos da Coruña

O **Museo dos Reloxos da Coruña** alberga unha colección de reloxos formada a partir das 82 pezas doadas ao concello da Coruña por Antonio Ríos Mosquera. Está situado no Palacio Municipal de María Pita.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
*
Domus (A Coruña)

A **Domus**, anteriormente coñecida como *Casa do Home*, é un museo coruñés, o único interactivo conceptual e monográfico sobor do ser humano. Algunhas das súas montaxes máis interesantes son unha colaxe que representa a *Gioconda*, realizada con 10.062 fotografías de persoas de todo o mundo, imaxes dun parto, elaborar un menú e comprobar se é equilibrado ou ver os latexos do propio corazón. Inaugurouse en abril de 1995 e é obra de César Portela e Arata Isozaki.

## Contidos 
[miniatura|[Logotipo da Domus.|esquerda]]
Ten 1.500 m² de exposicións, 300 deles na sala Severo Ochoa, de exposicións temporais, e unha sala de proxeccións de cinema en grande formato. Ten excelentes vistas ás praias de Riazor e Orzán.

As exposicións oferecen uns 200 módulos interactivos. Ademais de fornecer información, esixen ser accionados mediante algún mecanismo, frecuentemente en forma de xogos sinxelos, para entender o seu funcionamento. As áreas temáticas denomínanse Eu (a identidade), Nós (demografía), Bioquímica e Xenética, Paisaxes (medios de exploración do corpo e imaxes microscópicas de tecidos e células), Reprodución e desenvolvemento embrionario, Sentidos, Corazón e sistema circulatorio, Comer para vivir (nutrición e sentidos do gusto e o olfacto), Sistema motor, O pé, Cerebro, Equilibrio, habilidades e linguaxe.

A sala de proxeccións denomínase Leonardo da Vinci. As proxeccións son de grande formato (8/70) magnavisión sobre unha pantalla de 80 m². Conta cunha potencia de 7.000 vatios de luz e 4.000 de son, con 17 altofalantes. En dita sala proxéctanse películas IMAX ou en 3D, e impártense charlas de divulgación científica.

En 2015 inaugurouse a sala Maker, dedicada á robótica.

## Expedición Balmis 
Como lembranza da Real Expedición Filantrópica da Vacina, expedición científica que levou a vacina da varíola a América, inaugurouse un monumento na balconada do museo.

## Galería de imaxes 
:*Vexa o artigo principal en Galería de imaxes da Casa do Home*

Ficheiro:Domus2.jpg|Fachada que dá á Enseada do Orzán
Ficheiro:Cabeza do vixilante da entrada da Domus, Botero.jpg|Cabeza do vixilante da entrada da Domus, Botero
Ficheiro:Obra de Botero, Exterior da Domus, A Coruña.jpg|Obra de Botero
Ficheiro:Entrando na Domus, A Coruña.jpg|Entrando na Domus

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web do Domus
* Sistema Galego de Museos
* Turgalicia
Lingua adioukrou

O **adioukrou** (**mɔjukru**) é unha lingua níxer-congo do grupo kwa falada en Costa do Marfil.

## Distribución xeográfica
Fálase en 49 vilas do departamento de Dabou, no sur de Costa do Marfil

## Falantes
109.958 (1998)

## Escrita
Hai materiais para a aprendizaxe da lingua e traducións de textos relixiosos, entre os que destaca o Novo Testamento (1998)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*O adioukrou no ethnologue
Lingua adonara

O **adonara** é unha lingua malaio-polinesia falada en Indonesia.

## Distribución xeográfica
Fálase na illa de Adonara e no leste da illa de Solor.

## Falantes
16.967 (2000).

## Dialectos
O adonara divídese en tres dialectos, o do oeste da illa de Adonara, o do leste de Adonara e o da illa de Solor

## Ligazóns
*O adonara no ethnologue
Lingua aduge

O **aduge** é unha lingua níxer-congo do grupo benue-congo falada en Nixeria.

## Distribución xeográfica
Fálase no distrito de Oyi, no estado de Anambra, Nixeria.

## Falantes
1.904 (1992)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* O aduge no ethnologue
Lingua adynyamathanha

O **adynyamathanha** ou **adnyamathanha** (**Yura Ngawarla**) é unha lingua aborixe australiana do grupo de linguas pama-nyunganas.

## Distribución xeográfica
Lingua falada en Nepabunna, Leigh Creek e Port Augusta no norte do Parque Nacional Flinders Ranges no sur de Australia.

## Falantes
En 1990 quedaban 20 falantes,pero segundo datos do censo de 2001 96 persoas tiñan un bo coñecemento da lingua, o aumento de uso ten que ver coa introdución no ensino, unha hora semanal nos tres colexios adynyamathanha nun intento de revivila.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*O adynyamathanha no ethnologue
*Pronuncia de palabras en Adynyamathanha
Nova Iguaçu

A cidade de **Nova Iguaçu**, no estado do Río de Xaneiro, Brasil, foi fundada no 1833. Ten 804.815 habitantes, conforme o Censo 2013 e é a segunda máis grande cidade de estado do Río de Xaneiro, sendo importante centro industrial.

miniatura|esquerda|257px|Nova Iguaçu.
Casa Museo de María Pita

A **Casa Museo de María Pita** é unha casa museo da Coruña que lembra a vida desta heroína que loitou contra unha frota inglesa no século XVI liderada por Francis Drake. No soar que ocupa levantábase no século XVI unha vivenda propiedade do primeiro marido de María Pita, Xoán Alonso de Rois. Hoxe en día está localizada na Rúa dos Ferreiros.

## Contido 
miniatura
Estrutúrase en catro salas:
* *Andar baixo:* nel exponse información básica sobre a cidade nos séculos XVI e XVII
* *Casa de María Pita "a vella":* recreación da tenda e dormitorio principal da casa dos seus pais.
* *Sala nivel 2:* información sobre o papel xogado pola Coruña nas relacións internacionais da época.
* *Sala nivel 3:* na que se analizan as relacións entre España e Inglaterra e os feitos que levaron ao ataque a cidade da Coruña no ano 1589, e nunha segunda parte exponse unha panorámica da traxectoria vital de María Pita.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* María Pita
* Francis Drake

### Ligazóns externas 
* Casas Museo da Coruña. Casas museo.
Museo de Arte Sacra da Colexiata de Santa María do Campo

miniatura|dereita|200px|Fachada principal do museo.

O **Museo de Arte Sacra da Colexiata de Santa María do Campo** é un museo da Coruña.
Expón unha colección de pezas de prata, de carácter relixioso, pertencentes á Colexiata de Santa María do Campo, de distintas épocas (entre os séculos XVI e XX) e estilos artísticos, entre as que destaca unha custodia de finais do XVII.

O edificio é de nova planta, proxectado polo arquitecto Manuel Gallego Jorreto. Está situado na rúa de Porta de Aires.

## Véxase tamén
Museo Militar Rexional da Coruña

O **Museo Militar Rexional da Coruña** está dedicado á historia militar e a obxectos prerromanos —principalmente galaicos—, posúe unha gran colección de armas, uniformes, bandeiras, maquetas, mapas e material de interese. 

Destaca a análise da batalla de Elviña, entre as tropas da coalición galego-inglesa e as francesas.

## Salas do museo 
* Acceso
* Limiar e escaleiras
* Sala de armas
* Biblioteca e sala de maquetas
* Sala de uniformes
* Sala María Pita
* Sala de Laboratorio

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Museo Militar da Coruña
* Museo Histórico Militar da Coruña
Museo da Electricidade

O **Museo da Electricidade da Coruña** era un espazo no que se mostraba a historia da electricidade en Galicia. No museo expoñíanse máquinas e obxectos de empresas eléctricas, así como maquetas de distintas instalacións eléctricas de Galicia. 

Compartía edificio co Museo de Arte Contemporánea Unión Fenosa, pero pechou as súas instalacións en 1999.

## Notas
## Véxase tamén
Senado de España

miniatura|Palacio do Senado
O **Senado** é a cámara alta das Cortes Xerais, órgano constitucional que representa ao pobo español. É a cámara de representación territorial.

## Antecedentes 
O Senado ten o seu antecedente máis remoto no Estatuto Real, outorgado pola raíña María Cristina, rexente durante a minoría de idade de Isabel II, e que estableceu por primeira vez en España a configuración bicameral das Cortes, ao dividilas en dous Estamentos: o de Próceres do Reino e o de Procuradores do Reino.

O Estamento dos Próceres do Reino tiña unha composición mixta, con membros natos tales como os fillos do rei e os Grandes de España e membros de nomeamento real, limitado a individuos de clase, polo que quedaba unha cámara cuxa natureza correspondía en esencia á representación dos nobres e a xerarquía eclesiástica nas Cortes do Antigo Réxime.

A Constitución de 1837, aprobada como consecuencia dun motín que forzou á raíña rexente a sancionala, recolleu por primeira vez a denominación de «Senado» para a Cámara Alta das Cortes Xerais. O seu primeiro presidente foi José María Moscoso de Altamira, conde de Fontao.

Nas sucesivas Constitucións de 1845, 1856, 1869 e 1876 o Senado figurou como Cámara Colexisladora, en pé de igualdade co Congreso dos Deputados, agás, nalgúns casos, en materia de forzas armadas e de contribucións e crédito público, e ademais tivo en determinadas ocasións reservada a facultade de xulgar aos membros do Goberno acusados pola Cámara Baixa.

Durante a Segunda República Española quedou suprimido o Senado, decisión adoptada na sesión do 27 de outubro de 1931 por 150 votos contra 100. Tras perder a votación, Ángel Ossorio y Gallardo acusou os deputados conservadores e agrarios, que se retiraron do Parlamento, de non apoialo para impedir o triunfo do unicameralismo que preconizaban os socialistas.

## Composición 
Componse de 259 senadores, distribuídos da seguinte maneira:
*4 senadores por cada unha das 47 provincias peninsulares.
*3 senadores por Gran Canaria, Mallorca e Tenerife (cada unha).
*2 senadores por Ceuta e Melilla (cada unha).
*1 senador por Eivisa-Formentera, Menorca, Fuerteventura, La Gomera, El Hierro, Lanzarote e La Palma (cada unha).
*Cada Comunidade autónoma designa un senador e outro máis por cada millón de habitantes residentes no seu territorio.

O Senado é elixido por catro anos.

## Funcións
Entre as súas funcións está:
*Integración territorial:
:*Autorización de acordos entre Comunidades Autónomas.
:*Toma de medidas para forzar ás Comunidades Autónomas a cumprir a legalidade.
:*Control do Fondo de Compensación Interterritorial.
*Lexislativa.
*Control e impulso político.
*Control da política exterior.

## Composición
### Mesa do Senado 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Congreso dos Deputados
### Ligazóns externas 
*Páxina web do Senado de España .
Millenium

O **Millenium** é un monumento con forma de obelisco situado no Paseo Marítimo da Coruña. Ergueuse para conmemorar o inicio do século XXI e ten como referentes a Torre de Hércules e o Obelisco dos Cantóns. Ten 46 metros de altura e está feito en aceiro (2 toneladas) e 147 cristais de rocha traídos desde os Países Baixos.

O deseño dos cristais é do artista Gerardo Porto. Nos 13 primeiros metros cóntase a historia dos principais acontecementos e personaxes da Coruña, tallados nos cristais. Estes teñen 3&nbsp;mm de espesor, foron tratados a 800 °C e pesan 3 toneladas.

De noite ilumínase mediante 142 focos de luz (53.100 vatios). O 1 de xaneiro de 2001 acendeuse por primeira vez en 12 tramos.

O proxecto inicial incluía baixo a súa base un miradoiro que tamén faría de cafetería que non chegou a abrir.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Detalle do obelisco Mileniun, A Coruña.jpg|Detalle do obelisco.

## Notas 
## Véxase tamén
Monumento a Emilia Pardo Bazán

O **monumento á Condesa de Pardo Bazán** é un conxunto escultórico feito polo artista Lorenzo Coullaut Valera por encargo do concello coruñés na memoria da escritora Emilia Pardo Bazán. Atópase nos Xardíns de Méndez Núñez.

## Descrición 
O monumento, realizado nunha pedra azul procedente de Murcia, foi inaugurado tras unha procesión cívica presidida polo alcalde Manuel Casás e o primeiro tenente de alcalde Gerardo Abad Conde o 15 de outubro de 1916. Ao acto non asistiu a homenaxeada nin o autor da escultura, que estaba traballando noutra obra.

Despois de sufrir actos vandálicos, a estatua foi substituída por unha réplica de bronce en 2007, mais a escultura orixinal volveu á súa localización en novembro de 2021 durante a conmemoración do centenario do seu pasamento.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:MonumentoPardoBazánCoruña.jpeg|O monumento en 2005.
Ficheiro:Monumento a Pardo Bazán (2016).JPG|O monumento en 2016.
Ficheiro:Exposición Pardo Bazán.jpg|Réplica en 2021.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* A Coruña

### Ligazóns externas 
*
Lingua adzera

O **adzera** (**atzera**) é unha lingua malaio-polinesia falada en Papúa-Nova Guinea.

## Distribución xeográfica
Fálase nas beiras do río Leron e no val de Merkham, no distrito de Kaiapit da provincia de Morobe

## Falantes
20.675 (1988)

## Dialectos
*Yarus 
*Amari 
*Azera, 
*Ngarowapum, 
*Tsumanggorun, 
*Ngariawan: 367 falantes (1978)
*Sarasira: 497 falantes (1988)
*Sukurum: 990 falantes (1990)

## Escrita
Publicouse unha gramática e en 1976 a tradución do Novo Testamento.

## Ligazóns externas
O adzera no Ethnologue
Obelisco dos Cantóns

O **Obelisco dos Cantóns** é un monumento da cidade da Coruña, situado na rúa do Cantón Grande. Construíuse en 1895 en memoria de Aureliano Linares Rivas, deputado, senador e ministro compostelán durante a rexencia de María Cristina.

A denominación de *obelisco*, que lle deron, é inexacta, pois o monumento é en realidade unha columna conmemorativa.

## Historia 
En 1893 o concello coruñés creou un comité *ad hoc*, que decidiu que o monumento non só constituíse unha homenaxe a Linares Rivas, senón que ao tempo tivese utilidade pública, cun reloxo e aparellos meteorolóxicos.

O monumento foi proxectado polo mestre de obras Gabriel Vitini Alonso, e a cimentación polo arquitecto municipal Antonio de Mesa. Isto debeuse a que a cimentación foi pagada polo concello coruñés, en tanto que o monumento en si foi erguido a partir da recadación obtida por subscrición popular, e os mestres de obra eran os que proxectaban a maioría de obras privadas nesa época (profesión que logo cambiou a aparellador e máis tarde a arquitecto técnico ou enxeñeiro de edificación). O monumento foi feito polo construtor José Escudero, que cobrou 1.995 pesetas. Foi inaugurado o 10 de febreiro de 1895.

O alcalde Alfonso Molina decidiu en 1952 aumentar a altura da estrutura xa que os edificios da zona medraran en altura e desmerecían o monumento.

Na base deste obelisco están gravados en placas de bronce os datos xeográficos e os climáticos extremos da cidade.miniatura|O Obelisco antes do aumento da altura.|centro|300x300px

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Obelisco.005 - A Coruña.jpg
Ficheiro:Obelisco.La Coruña.004.JPG
Ficheiro:Obelisco.003 - A Coruña.jpg
Ficheiro:Obelisco.002 - A Coruña.jpg

## Notas 
## Véxase tamén
Lingua aekyom

O **aekyom** ou **awin** é unha lingua papúa de Papúa-Nova Guinea.

## Distribución xeográfica
Fálase na área de Kiunga na provincia Oriental de Papúa-Nova Guinea.

## Falantes
10.600 (2001)

## Dialectos
O aekyom ten tres dialectos, o do norte, o do sur e o do leste.

## Escrita
En 1987 traduciuse o Novo Testamento.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* O aekyom no Ethnologue
Thomas Jefferson

**Thomas Jefferson**, nado en Shadwell (Virxinia) o 13 de abril de 1743 e finado en Charlottesville (Virxinia) o 4 de xullo de 1826, foi o segundo vicepresidente e o terceiro presidente dos Estados Unidos.

Foi embaixador en Francia de 1785 a 1789. Secretario de Estado (ministro de Exteriores) de Washington de 1790 a 1793, cargo do que dimitiu polas súas desavinzas con Alexander Hamilton.

[esquerda|miniatura|160x160px|Thomas Jefferson no [anverso dun dólar presidencial de 2007.]]

De 1797 a 1800 ocupou a vicepresidencia baixo o federalista John Adams. As eleccións dese ano (1800) produciron unha rotunda vitoria para o Partido Republicano. O Congreso elixiuno terceiro presidente dos EUA (1801-1804), cargo para o que foi reelixido (1805-1809).

A súa importancia na historia vén dada por que foi o principal autor da Declaración de Independencia dos Estados Unidos de América de 1776. Jefferson foi un dos *Pais Fundadores* máis influentes, coñecido pola súa promoción dos ideais do republicanismo e do liberalismo nos Estados Unidos. Visulizou a América como a forza detrás dun gran "imperio da liberdade"  que promovese a democracia e a loita contra o imperialismo británico.

Os principais acontecementos que tiveron lugar durante a súa presidencia inclúen a compra da Luisiana (1803) e a Expedición de Lewis e Clark (1804-1806), así como a escalada de tensións con Gran Bretaña e Francia, que conduciron á guerra con Gran Bretaña en 1812, despois de deixar o cargo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dólar de prata do 250 aniversario de Thomas Jefferson
* Moeda de 5 centavos de dólar Jefferson
Millard Fillmore

**Millard Fillmore**, nado o 7 de xaneiro de 1800 e finado o 8 de marzo de 1874, foi o décimo terceiro presidente dos Estados Unidos, dende 1850 ata 1853.

[esquerda|miniatura|140x140px|**Millard Fillmore** no [anverso dun dólar presidencial de 2010.]]
James Monroe

**James Monroe**, nado no condado de Westmoreland, Virxinia, en 1758 e finado en Nova York en 1831, foi o quinto presidente dos Estados Unidos desde 1817 até 1825.miniatura|Retrato de James Monroe|esquerda|242x242pxAntes de ser presidente foi un reputado avogado e diplomático. Serviu como delegado no Congreso Continental entre 1783 e 1786 e participou activamente na política dos primeiros anos dos Estados Unidos, polo que nalgúns contextos tamén é citado entre os pais fundadores.

## Doutrina 
Como presidente, en 1823 articulou a chamada **doutrina Monroe**, un principio de política exterior que advertía ás potencias europeas de que non se tolerarían novas colonizacións nin intervencións nos asuntos dos Estados no chamado Hemisferio Occidental, especialmente nas repúblicas recentemente independentes de América Latina.

Esta declaración converteuse nun dos piares da política exterior estadounidense nos séculos XIX e XX. 

## Notas
James Madison

**James Madison**, nado en Port Conway (Virxinia) o 16 de marzo de 1751 e finado en Montpelier o 28 de xuño de 1836, foi un avogado e político norteamericano. Pai fundador da Constitución dos Estados Unidos e cuarto presidente dos Estados Unidos, entre 1809 e 1817, é alcumado "O Pai da Constitución".

## Traxectoria 
[esquerda|miniatura|140x140px|**James Madison** no [anverso dun dólar presidencial de 2007.]]

Entre 1787 e 1788 Madison escribiu xunto con Alexander Hamilton e John Jay unha serie de ensaios publicados en distintos xornais do estado de Nova York chamados *The Federalists Papers* que axudaron á ratificación da Lei Fundamental e están considerados, aínda hoxe en día, entre os escritos máis importantes para a interpretación constitucional. De feito, Madison foi o autor máis prolífico dos tres e escribiu os dous capítulos máis importantes da serie, *Federalist No. 10* e *Federalista No. 51*.

Como representante do Congreso traballou co presidente George Washington nas tarefas de formar o primeiro goberno dos Estados Unidos. Ademais, creou xunto con Thomas Jefferson o primeiro Partido Republicano (posteriormente coñecido como Partido Demócrata-Republicano) que se opoñía ás teses defendidas polo Partido Federalista.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dólar de prata Dolley Madison

### Ligazóns externas
William Howard Taft

**William Howard Taft**, nado en 1857 e finado en 1930, foi presidente dos Estados Unidos de 1909 ata 1913. 

## Traxectoria 
[esquerda|miniatura|140x140px|**William Howard Taft** no [anverso dun dólar presidencial de 2013.]]

Tras pasar pola presidencia foi nomeado presidente do Tribunal Supremo en 1921. Morreu en 1930 no exercicio do cargo.
John Tyler

**John Tyler**, nado en Virxinia o 29 de marzo de 1790 e finado o 18 de xaneiro de 1862, foi o décimo presidente dos Estados Unidos, dende 1841 ata 1845.

[miniatura|**John Tyler** no [anverso dun dólar presidencial de 2009.]]
Harry S. Truman

**Harry S. Truman**, nado en Lamar (Missouri) o 8 de maio de 1884 e finado en Kansas City o 26 de xaneiro de 1972, foi presidente dos Estados Unidos polo Partido Demócrata dende 1945 ata 1953.

## Traxectoria 
[esquerda|miniatura|140x140px|Harry S. Truman no [anverso dun dólar presidencial de 2015.]]

As estatísticas mostran que Truman é o "presidente do século", pola súa aceptación, popularidade entre a clase media americana e o bo recordo que deixou o seu mandato. Chegou a presidente por ser o vicepresidente de Franklin Roosevelt, que morreu no exercicio do cargo. No verán de 1945 aprobou o emprego de armas atómicas contra o Xapón en dúas ocasións (en Hiroshima e Nagasaki) dando fin á segunda guerra mundial. Durante o seu mandato tivo lugar a guerra de Corea, antesala da longa loita que terían os EUA contra o comunismo no curso da guerra fría. Sucedeuno o heroe de guerra Dwight D. Eisenhower, que fora Comandante Supremo do Exército Aliado en Europa.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Museo e biblioteca do Presidente Truman
Arcachon

**Arcachon** (**Arcaishon** en occitano) é unha comuna francesa situada no departamento de Xironda na rexión de Aquitania. En 1999 tiña 11 459 habitantes. A economía baséase no balneario e na ostricultura.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Web oficial da vila de Arcachon
30

## Acontecementos 
* Os romanos fundan a cidade de Tournai na actual Bélxica.
* Xesús de Nazaret anuncia en Galilea a boa noticia (*evangelion*) da chegada do Reino de Deus.

## Nacementos 
* Tito, emperador romano (m. 81).
* Quintiliano escritor e retórico latino (m.100)

## Mortes 
* 7 de abril - Crucifixión de Xesús Cristo (ou o 3 de abril do ano 33, segundo o cómputo tradicional).
* 7 de abril - Suicidio de Xudas Iscariote.

## Outros 
* Historia ano a ano
31

## Acontecementos 
* Naevius Sutorius Macro, convértese en líder da Garda Pretoriana despois da execución de Sejanus.

## Nacementos 
* Musonius Rufus, filósofo romano.

## Mortes 
* 18 de outubro - Aelius Sejanus, político romano, executado por orde de Tiberio.
* Livila, membro da familia imperial romana, executada.

## Outros 
* Historia ano a ano
Pazo de Mariñán

O **Pazo de Mariñán** é un pazo do século XVIII, que se atopa no lugar de Mariñán, no concello de Bergondo. Foi declarado Conxunto Histórico-Artístico en 1972.

## Descrición
Sitúase a 25&nbsp;km da cidade da Coruña, na marxe esquerda do río Mandeo, moi próximo a poboacións históricas como Betanzos e Pontedeume. Presenta elementos barrocos no seu corpo arquitectónico e no seu xardín de estilo francés.

miniatura|dereita|200px|Detalle da escalinata
Ten a súa orixe no século XV. Gómez Pérez das Mariñas I, nobre da corte de Xoán II de Castela, mandou construír unha defensa. Inicialmente era coñecido como **Pazo de Bergondo**. Gómez Pérez das Mariñas participou activamente na Gran Guerra Irmandiña (1467-1469).

Foise herdando de pais a fillos ata chegar a mans de Gerardo Bermúdez de Castro y Suárez de Deza, señor de Láncara. Un antepasado seu foi Luís de Pimentel e Soutomaior, que intentou asasinar á súa muller, Inés de Ribadeneira, nas dependencias do pazo.

Ó morrer Gerardo Bermúdez en 1936 sen descendencia, o pazo quedou legado á Deputación da Coruña para fins sociais. Ó ser os seus últimos propietarios Señores de Láncara, o pazo foi coñecido polos seus contemporáneos como **Pazo de Láncara**, sendo así recordado pola veciñanza de máis idade. Asemade na declaración como Conxunto Histórico Artístico no 1972 se fará mención a este dobre nome, que oculta o máis antigo de Pazo ou **Quinta de Bergondo**. O Pazo de Láncara (Lugo) tamén formaba parte do legado de Gerado Bermúdez de Castro.

Á morte deste benfeitor a súa doazón pasou case inadvertida; o pazo foi nomeado Fogar Xeneralísimo Franco e co beneficio das vendas de terras fixéronse colexios e outros centros asistenciais, ningún dos cales leva o seu nome.

Conta cunha pinacoteca que se pode visitar, centrada en cadros dos séculos XIX e XX, moitos deles galegos, e as súas dependencias están ambientadas con mobiliario principalmente do século XIX.

## Xardín 
O xardín do pazo ten exemplares botánicos de grande importancia, tres deles figuran no Catálogo de Árbores Senlleiras de Galicia:
* Érbedo;	
* Nogueira pecán ou de Illinois, *Carya illinoensis*;	
* Eucaliptos.

Ademais o grupo de Plátanos comúns figura no mesmo catálogo, na categoría de formacións senlleiras.

## Galería de imaxes

Ficheiro:Pazo de Mariñan, Fuente en el Jardín Francés.jpg|Fonte no xardín francés.
Ficheiro:Pazo de Mariñán, Jardín principal y escalera.jpg|Xardín principal.
Ficheiro:Pazo de Mariñán, Escaleras.jpg|Escaleiras.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Pazos de Galicia

### Bibliografía
* 

### Ligazóns externas
*Web do Pazo de Mariñán
*Web do Servizo de visitas ao Pazo de Mariñán
Lingua afade

O **afade** (**afaë**) é unha lingua chádica falada en Nixeria e o Camerún.

## Distribución xeográfica
Fálase en 12 vilas do distrito de Ngala, do estado de Borno (Nixeria), e no territorio limítrofe da provincia do Extremo Norte do Camerún.

## Falantes
30.000 (2004)
*Nixeria 25.000
*Camerún 5.000

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* O afade no ethnologue
Charlot

miniatura|dereita|Charles Chaplin caracterizado como Charlot
**Charlot** é o nome da personaxe máis coñecida creada polo actor e director de cinema mudo Charles Chaplin. O nome provén da versión francesa de "*the tramp*" ("o vagabundo", en inglés). Un vagamundo risoño e inxel que engaiolou a varias xeracións grazas ao seu abrigo estreito, os seus pantalóns bombachos, o seu caxato, o seu bombín e o seu mostacho recto.
Beta

::*Para a arte de pesca, véxase veta*

**Beta** é a segunda letra do alfabeto grego (βῆτα); equivale ao /b/, son oclusivo labial sonoro, e adoita transcribirse como *b*. O seu nome provén do da segunda letra do alfabeto fenicio *bēt*. Como signo numérico representaba o dous. En maiúscula serve tamén para designar o segundo canto da Ilíada de Homero e en minúscula o segundo da Odisea.

## Véxase tamén
Gamma

Nome da terceira letra do alfabeto grego (γ&#X1F71;μμα); equivale ao /g/, son oclusivo gutural sonoro; cando vai seguido de kappa, gamma ou khi lese /ŋ/ (n velar). Adoita transcribirse como *g* ante *a*, *o* e *u*, e como *x*, ante *e* e *i*. O seu nome provén do da terceira letra do alfabeto fenicio *gīmel*. Como signo numérico representaba o tres. En maiúscula serve tamén para designar o terceiro canto da Ilíada de Homero e en minúscula o terceiro da Odisea.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* ɣ, gamma latino
Delta (letra)

que 
Nome da cuarta letra do alfabeto grego (δέλτα); equivale ao /d/, son oclusivo dental sonoro. Minúscula δ, maiúscula Δ. Adoita transcribirse como *d*. O seu nome provén do da cuarta letra do alfabeto fenicio *dālet*. Como signo numérico representaba o catro. En maiúscula serve tamén para designar o cuarto canto da Ilíada de Homero e en minúscula o cuarto da Odisea.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* ẟ, delta latino
Lingua aer

O **aer** é unha lingua indoirania próxima ao gujarati, falada en Paquistán e na India.

## Distribución xeográfica 
Fálase na aldea Jikrio Goth, na rexión de Hyderabad- e en Jamesabad, na rexión de Sindh-. Despois da independencia de Paquistán (1947) algúns emigraron á rexión de Kach Bhuj no Gujarat.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Aer no Ethnologue
Colexiata de Santa María do Campo

A **Real Colexiata de Santa María do Campo** é un templo católico situado na Coruña. Tamén foi coñecida cos apelativos *do Mar* e *do Portal*.

## Historia 
Existe constancia documental da existencia dun templo románico en 1208 dedicado á Asunción da Virxe. Deste edificio só se conserva a capela maior. quedando constituída en parroquia no 1302. Chámaselle "do Campo" porque primitivamente estaba fóra dos muros da cidade. Desde moi antigo foi igrexa dos gremios do mar e do comercio.

No interior destacan as imaxes da Anunciación e maila talla de Santa María a Magdalena. Consérvanse ademais os sepulcros de Xoán Afonso de Prabio (1512) e de Xoán de Andeiro. Na capela maior está a tumba do primeiro abade da colexiata, Fernando Bermúdez de Castro (1494) e na outra nave atópanse os dous sartegos góticos de Fernán Moula e Sancha Martínez (século XIV).

Levántase sobre unha escalinata e está precedida por un dos cruceiros máis antigos de Galicia (s. XV).

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Arciprestado de Faro
* Casa Cornide

### Ligazóns externas 
* Arquidiocese de Santiago de Compostela
Épsilon

**Épsilon** é a quinta letra do alfabeto grego (ἔ ψιλόν); equivale ao /e/, vogal breve. Represéntase en minúscula como **ε** e en maiúscula como **Ε**. Adoita transcribirse como *e*.

O seu nome provén do da quinta letra do alfabeto fenicio *hē*, onde representaba o son /h/, laringal fricativa xorda, inexistente en grego: foi, pois, reutilizado para a notación dunha vocal, sons para os que os fenicios carecían de letra. Como signo numérico representaba o cinco. En maiúscula serve tamén para designar o quinto canto da Ilíada de Homero e en minúscula o quinto da Odisea.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* E
* ɛ, épsilon latino
Fatos Nano

**Fatos Thanas Nano**, nado en Tirana o 16 de setembro de 1952, foi Primeiro ministro de Albania en varias ocasións. Pertence ao Partido Socialista de Albania.
Praza de soberanía

[miniatura|350px|Prazas de soberanía de [España, agás Alborán, Ceuta e Melilla.]]
As **prazas de soberanía** son parte do territorio baixo soberanía española, sendo os demais a España peninsular, as illas Baleares, as illas Canarias, Ceuta e Melilla.

As prazas de soberanía son pequenos territorios situados no mar de Alborán, estreito de Xibraltar e costa norteafricana. Administrativamente dependen directamente do Goberno central de Madrid. Son polo tanto territorio tamén da Unión Europea. Estas prazas de soberanía son:

* Illas Chafarinas, 
* Illas Alhucemas, 
* Peñón de Vélez de la Gomera,
* Illa Perejil, pequeno illote preto de Ceuta, causa dun enfrontamento entre España e Marrocos no 2002, propiamente non se trata dunha praza de soberanía, senón que é terra de ninguén .

Cando España lle concedeu a independencia a Marrocos en 1956, non cedeu os illotes e prazas do norte marroquí que tiña dende o século XVI, moito antes da colonización de Marrocos de comezos do século XX. Porén, estas prazas son reclamadas polo reino alauíta.
Wolfgang Schüssel

**Wolfgang Schüssel**, nado en Viena o 7 de xuño de 1945, é un político austríaco, membro do Partido Popular Austríaco. Foi chanceler do seu país desde 2000 ata xaneiro de 2007.
Marc Forné Molné

**Marc Forné i Molné**, nado o 30 de decembro 1946, foi presidente do goberno de Andorra dende o 7 de decembro de 1994 ata 2005. Pertence ao Partido Liberal de Andorra.
Siarhiej Sidorski

**Sergei Sidorsky** (**Сяргей Сідорскі**), nado en 1954, foi o Presidente do goberno de Belarús dende o 10 de xullo de 2003 ata o 28 de decembro de 2010.
Guy Verhofstadt

**Guy Verhofstadt**, nado o 11 de abril de 1953, foi o Primeiro ministro de Bélxica dende o 12 de xullo de 1999 até 2008. Pertence aos Liberais e Demócratas Flamengos.