open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lestedo, Boqueixón

**Santa María de Lestedo** é unha parroquia que se localiza no sur do concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 955 habitantes (475 homes e 480 mulleres) distribuídos en 11 entidades de poboación.

## Patrimonio 
* **Igrexa de Santa María de Lestedo**, construída no século XX. Ten nave de planta de cruz latina. As ventás adquiren forma de arco apuntado. Campanario cadrado, de dous corpos rematado por unha cúpula. No seu interior hai unha cruz do primeiro terzo do século XVIII, obra de Domingo González.
* **Santuario da Nosa Señora de Lourdes**, nave de planta rectangular, espadana de dobre corpo coroada por un remate triangular con pináculos laterais.

## Festas 
Nesta parroquia celébrase a festa da filloa de Lestedo.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de Santa María de Lestedo, Boqueixón.jpg|Igrexa de Santa María de Lestedo.
Ficheiro:Lestedo-Boqueixon Galicia 05.jpg
Ficheiro:Lestedo-Boqueixon Galicia 04.jpg
Ficheiro:Lestedo-Boqueixon Galicia 01.jpg
Ficheiro:Lestedo-Boqueixon Galicia 02.jpg

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Lestedo 
### Parroquias de Boqueixón 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Boqueixón
Sucira, Boqueixón

**Santa Mariña de Sucira** é unha parroquia que se localiza no leste do concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE) en 2013 tiña 90 habitantes (38 homes e 52 mulleres) 20 menos ca en 1999. Ten cinco entidades de poboación.

## Toponimia
O topónimo **Sucira** fai referencia á parroquia veciña de Cira (concello de Silleda), a través da expresión latina  ("por debaixo de Cira"), en alusión á súa posición menos elevada.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Sucira
### Parroquias de Boqueixón
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Boqueixón
Cornanda, Brión

**Santa María de Cornanda** é unha parroquia que se localiza no oeste do concello coruñés de Brión na comarca de Santiago. Segundo o IGE en 2018 tiña 182 habitantes (98 mulleres e 84 homes), distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 277 habitantes.

## Historia
Na Idade Media Cornanda estaba comprendida na Terra de Luaña. Dende o século XII a parroquia estivo vinculada ao Mosteiro de Toxos Outos, aquí tiñan os frades unha granxa que logo deu nome á aldea da Graña.

En 1954 rematouse o encoro de Barrié de la Maza sobre o río Tambre, entre as aldeas da Graña e Vilariño.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Cornanda
### Parroquias de Brión
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Brión

### Ligazóns externas
*Cornanda na web do concello de Brión
Boqueixón, Boqueixón

**San Vicente de Boqueixón** é unha parroquia que se localiza no centro do concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 296 habitantes (138 homes e 158 mulleres) distribuídos en 4 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 287 habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Boqueixón 
### Parroquias de Boqueixón 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Boqueixón
San Salvador de Bastavales, Brión

**San Salvador de Bastavales** é unha parroquia que se localiza no sueste do concello coruñés de Brión na comarca de Santiago. Segundo o IGE en 2018 tiña 239 habitantes (124 mulleres e 115 homes) distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 242 habitantes.

## Historia 
No lugar de Cirro descubriuse na década de 1960 unha vila romana. Atopáronse restos do *hypocaustum* (forma de calefacción) con pavimentos de baldosas de barro vermellas e o comezo das pilastras de ladrillo cadrado.

No ano 1851 San Salvador de Bastavales deixou de existir como parroquia, sendo repartida entre San Xulián de Bastavales (os lugares de Soutullos e San Salvador) e Santa María dos Ánxeles (o resto dos lugares).

No ano 1908 xa existía o Centro Social, Agrícola e Pecuario de Bastavales. En 1933 constituíuse o Sindicato Republicano agrícola e pecuario de San Xulián e San Salvador de Bastavales, que tiña sede propia no lugar de Soutullos. O edifico foi restaurado recentemente polo concello.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:San Salvador de Bastavales, Brión 2.jpg|Igrexa de San Salvador de Bastavales.
Ficheiro:San Salvador de Bastavales, Brión 3.jpg|Cruceiro.
Ficheiro:Bastavales 060916 Brion Galicia.jpg|Estrada no val de Bastavales.
Ficheiro:San Salvador de Bastavales, Brión 2007-07-08-7-2.jpg|Bolboreta.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Salvador de Bastavales 
### Parroquias de Brión 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Brión

### Ligazóns externas 
* San Salvador de Bastavales na web do concello de Brión
Viceso, Brión

**Santa María de Viceso** é unha parroquia que se localiza no norte do concello coruñés de Brión na comarca de Santiago. Segundo o IGE en 2021 tiña 285 habitantes (151 mulleres e 134 homes) distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999, cando tiña 457 habitantes.

## Patrimonio
*Castro de Forxán. Ben conservado, ten forma ovalada cun parapeto duns cinco metros de alto rodeándoo.
*Castro de Pousada.
*Igrexa de Viceso.
*Cruceiro da Goriña (1637), en Pousada.
*Cruceiro da Portuguesa, en Pousada.
*Cruceiro da Paisa, en Pousada.
*Cruceiro de Vilar.
*Cruceiro de Cantelar, en Mourentáns.
*A Cruz Mona, en Esparís.
*Cruceiro do Camposanto, na Igrexa.
*Cruceiro de Forxán.
*Mámoa do Foxo.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Viceso
### Parroquias de Brión
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Brión

### Ligazóns externas
*Viceso na web do concello de Brión
Anos, Cabana de Bergantiños

**Santo Estevo de Anos** o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 435 habitantes.

## Ríos
*Río Anos que nace no lugar de Rozamonde e desemboca no Río Anllóns despois de percorrer uns 18 quilómetros.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Anos
### Parroquias de Cabana de Bergantiños
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Cabana de Bergantiños
Macenda, Boiro

**San Xoán de Macenda** é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Boiro na comarca do Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 255 habitantes (142 mulleres e 113 homes) distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 311 habitantes.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Vistas da ría de Arousa dende Moimenta, Macenda, Boiro.jpg|Vista da ría de Arousa desde Moimenta.
Ficheiro:Viña sobre o camiño en Moimenta, Macenda, Boiro.jpg|Viña sobre o camiño en Moimenta.
Ficheiro:Hórreo, Belles de Abaixo, Macenda, Boiro.jpg|Hórreo en Belles de Abaixo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Macenda 
### Parroquias de Boiro 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Boiro
Borneiro, Cabana de Bergantiños

**San Xoán de Borneiro** é unha parroquia que se localiza no oeste do concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Segundo o Instituto Nacional de Estadística no 2018 tiña 332 habitantes (163 homes e 169 mulleres), 138 menos que no padrón municipal de 2004 cando tiña 470 habitantes (242 homes e 228 mulleres), distribuídos en 8 entidades de poboación. En 1999 tiña 514 habitantes.

## Xeografía 
Borneiro é atravesado polo rego dos Muíños, que desemboca no río Anllóns na parroquia de Canduas sendo antigamente aproveitado o seu curso por numerosos muíños que lle deron o nome, e dos que hoxe en día aínda se conservan algúns e restos doutros.

## Patrimonio 
Na parroquia sitúase o dolmen de Dombate (monumento megalítico) e o castro de Borneiro (poboado castrexo).

A capela das Virtudes e do Carme, é un templo do século XVI. Atópase no lugar de Briño, nunha carballeira centenaria.

O cruceiro da carballeira de Briño, a carón da capela anteriormente mencionada, está datado como un dos cruceiros galegos máis antigos, sendo construído segundo a inscrición en 1622. No pedestal ten a inscrición *Se retocó, trasladó y pintó siendo cura párroco Francisco Lema Martínez natural de esta parroquia. Año 1899*, o que testemuña o costume de mover e policromar os cruceiros.

## Festas 
Nesta parroquia celebrase a romaría do Carme do Briño o 18 de xullo e os 24 de xuño réndeselle honor ao santo patrón que é Xoán Bautista.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Dolmen de dombate 1.jpg|Dolmen de Dombate.
Ficheiro:Castro de Borneiro2.jpg|Castro de Borneiro.
Ficheiro:Capela de Briño, Borneiro, Cabana de Bergantiños.jpg|Capela das Virtudes e do Carme.
Ficheiro:Capela de Briño, Borneiro, Cabana de Bergantiños2.jpg|Fachada da capela das Virtudes e do Carme.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Borneiro 
### Parroquias de Cabana de Bergantiños 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lugares de Cabana de Bergantiños
Corcoesto, Cabana de Bergantiños

**San Pedro de Corcoesto**, o que supón unha diminución en relación ao ano 2004 cando tiña 390 habitantes e ao 1999 cando tiña 438 habitantes.

## Xeografía 
miniatura|Protesta da Plataforma pola defensa de Corcoesto xunto a afectados doutras minas chegados dende Asturias.
Corcoesto está bañada polos ríos Anllóns e o seu afluente o Lourido.

Nesta parroquia houbo explotacións mineiras auríferas xa durante a romanización de Galicia, estando activas as minas subterráneas de novo durante o século XIX.

miniatura|esquerda|Manifestación en Carballo contra o proxecto da mina no 2013.

A compañía mineira canadense Edgewater Exploration mercou os dereitos de explotación mineira na zona á empresa Narcea Gold Mines. O proxecto empresarial, denominado Corcoesto Gold Project, tiña previsto abrir en 2013 e transformar a zona nunha mina a ceo aberto, pero conta coa oposición da veciñanza.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Corcoesto 
### Parroquias de Cabana de Bergantiños 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cabana de Bergantiños
* *Tesouro de Corcoesto*, película documental
Cundíns, Cabana de Bergantiños

**San Paio de Cundíns**, o que supón unha diminución en relación ao ano 2004 cando tiña 395 habitantes, e ao 1999 cando tiña 418 habitantes.

## Xeografía
Río Cundíns que é un afluente do río Anllóns.

## Galería de imaxes

Espadana Igrexa Cundíns, Cabana de Bergantiños 01.jpg|Espadana da igrexa parroquial de Cundíns.
Fachada Igrexa Cundíns, Cabana de Bergantiños.jpg|Fachada da igrexa parroquial de Cundíns.
Cruceiro preto Igrexa Cundíns, Cabana de Bergantiños 07.jpg|Cruceiro preto da igrexa parroquial de Cundíns.
Vista xeral Igrexa Cundíns, Cabana de Bergantiños 09.jpg|Vista xeral da igrexa parroquial de Cundíns.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Cundíns
### Parroquias de Cabana de Bergantiños
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Cabana de Bergantiños
O Esto, Cabana de Bergantiños

**San Xoán Bautista do Esto** é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Segundo o padrón municipal de 2018 tiña 218 habitantes (115 mulleres e 103 homes), distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 306 habitantes.
## Situación
O Esto limita ao norte co río Anllóns que a separa da parroquia de Anllóns no concello de Ponteceso, ao sur limita coa parroquia da Silvarredonda, ao leste coa parroquia de Corcoesto, e ao oeste coa parroquia de Cesullas.

## Ríos
*Río Anllóns
*Río Cundíns

## Patrimonio
*Castro de Beres
## Galería de imaxes

Cruceiro Esto.jpg|Cruceiro no campo da festa do Esto
Espadana Igrexa O Esto, Cabana de Bergantiños.jpg|Espadana da igrexa parroquial.
Escultura de San Xoán na fachada da igrexa do Esto, Cabana de Bergantiños.jpg|Escultura de San Xoán na fachada da igrexa parroquial.
Paisaxe do Esto, Cabana de Bergantiños.jpg|Paisaxe do Esto.

## Lugares e parroquias
### Lugares do Esto
### Parroquias de Cabana de Bergantiños
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Cabana de Bergantiños
Nantón, Cabana de Bergantiños

**San Pedro de Nantón** é unha parroquia que se localiza no sueste do concello de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Segundo o IGE en 2018 tiña 301 habitantes (159 mulleres e 142 homes) distribuídos en 14 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 470 habitantes.

## Patrimonio 
Son de especial interese os petróglifos que se localizan nos montes da Piolla, o castro e mámoas de Anido (aínda sen escavar), a igrexa parroquial e o contorno da casa reitoral e o pazo de Casanova, do século XVII.

## Comunicacións 
Esta localidade​ está cruzada de norte a sur pola estrada AC-552 que vai desde A Coruña a Cee.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Nantón 
### Parroquias de Cabana de Bergantiños 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cabana de Bergantiños
Cesullas, Cabana de Bergantiños

**Santo Estevo de Cesullas** é unha parroquia que se localiza no centro do concello de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Segundo o padrón municipal de 2018 tiña 1&nbsp;325 habitantes (687 mulleres e 638 homes), distribuídos en 31 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 1.566 habitantes.

## Xeografía 
A parroquia está bañada na cara norte polo río Anllóns que a separa do concello de Ponteceso. Os cumios máis destacables son o monte Cundíns (206 metros) e o monte Vilariño (155 metros).

## Patrimonio 
A **igrexa parroquial** data do século XVII, época da cal se conserva a capela lateral sur, sendo a capela maior, nave, fachada e a espadana do século XVIII. A nave e a capela maior son rectangulares, e a fachada pentagonal. Enriba da porta principal hai unha imaxe en pedra de Santo Estevo, enmarcado lateralmente por volutas.

A **ermida de San Fins** destaca por estar orientada cara ó leste. Ten ábsida e nave rectangulares. No lado sur da ábsida ten un pórtico lateral acaroado para a celebración das misas o día da romaría. Na fachada pentagonal hai unha celosía de pedra, quizais prerrománica. Nesta capela celébrase a romaría de San Fins do Castro.

A **Ermida de Nosa Señora das Neves** ten un adro triangular, cunha fachada pentagonal. A espadana está sen campás.

O **cruceiro do Sacramento** é de granito. A plataforma é cuadrangular con tres graos. O pedestal é cuadrangular e remata en chafráns. Ten mesa acaroada na que aparece unha lápida de granito con dous anxos nos laterais do relevo e unha custodia no centro. O varal é octogonal con chafráns. O capitel é cuadrangular moldurado. A cruz é cuadrangular con brazos achafranados, remates en punta de diamante e imaxes polas súas catro caras. No anverso está Xesucristo, cos pés pousados sobre unha caveira e tibias, aparece crucificado con tres cravos, inclina a cabeza cara á dereita, ten as mans abertas, carece de coroa, ten pelo trenzado, o paso da pureza aparece anoado á dereita e arriba está a cartela de INRI. No reverso, a Virxe enriba dunha peaña aparece en actitude de orar cos dedos entrelazados. Nos laterais, obsérvase unha imaxe feminina orando con rosario e un San Francisco.

## Festas 
As festas máis importantes desta parroquia son:
* Romaría de San Fins do Castro, 1 e 2 de agosto, adicada á Virxe das Milagres.
* O Carme de Neaño, celebrada a primeira fin de semana de xullo.
* O Carme de Cesullas, celebrada o 10 de agosto.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Capela de San Fins.jpg|Capela de San Fins.
Ficheiro:Cesullas, Cabana de Bergantiños2.jpg|Igrexa parroquial.
Ficheiro:Cruceiro do Sacramento, Cesullas, Cabana de Bergantiños.jpg|Cruceiro do Sacramento.
Ficheiro:Cabana desde Cesullas.jpg|Lugar de Cabana

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cesullas 
### Parroquias de Cabana de Bergantiños 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Lugares de Cabana de Bergantiños
* Camiño dos Faros
Riobó, Cabana de Bergantiños

**San Martiño de Riobó** é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. No ano 2018 tiña 251 habitantes dos cales 127 eran homes e 124 eran mulleres segun datos do IGE, o que supón unha diminución en relación ao ano 2004 cando tiña 351 habitantes e ao 1999 cando tiña 374 habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Riobó 
### Parroquias de Cabana de Bergantiños 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cabana de Bergantiños
Cabanas, Cabanas

miniatura|Escudo na igrexa.
**Santo André de Cabanas** é unha parroquia que se localiza no sur do concello coruñés de Cabanas na comarca do Eume. Segundo o IGE en 2013 tiña 960 habitantes (493 mulleres e 467 homes), distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 804 habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cabanas 
### Parroquias de Cabanas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cabanas
A Silvarredonda, Cabana de Bergantiños

**San Pedro da Silvarredonda** é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Segundo o padrón municipal de 2018 tiña 86 habitantes (45 mulleres e 41 homes), distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 117 habitantes.

## Situación 
A Silvarredonda está limitada ao nordés pola parroquia de Corcoesto, ao sur por Riobó, e ao oeste co Esto e Cundíns, todas elas de Cabana de Bergantiños.

## Montes 
* Alto do Rocio de 359 metros.
* Barreira de 353 metros.

## Patrimonio 
* Torre da Penela.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Lugar da Penela.jpg|A Penela

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Silvarredonda 
### Parroquias de Cabana de Bergantiños 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cabana de Bergantiños
Irís, Cabanas

**Santo Estevo de Irís** é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Cabanas. Segundo o IGE en 2013 tiña 210 habitantes (104 mulleres e 106 homes), distribuídos en 10 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 235 habitantes.

## Patrimonio
**Igrexa de Santo Estevo de Irís**. Barroco rural. Planta rectangular cunha única nave cuberta con bóveda de canón rebaixada.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Irís
### Parroquias de Cabanas
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Cabanas
Laraxe, Cabanas

**San Mamede de Laraxe** é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Cabanas. Segundo o IGE en 2013 tiña 696 habitantes (360 mulleres e 336 homes), distribuídos en 10 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 651 habitantes.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa Laraxe 2.JPG|Vista lateral da igrexa.
Ficheiro:Fonte Laraxe.JPG|Fonte.

Ficheiro:Sarcófago Laraxe.JPG|Sarcófago

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Laraxe 
### Parroquias de Cabanas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cabanas
Ons, Brión

**Santa María de Ons** é unha parroquia que se localiza no noroeste do concello de Brión. Segundo o IGE en 2018 tiña 210 habitantes (113 mulleres e 97 homes) distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón unha diminución continuada en relación aos anos 2004, cando tiña 308 habitantes, e 1999, con 348.

## Historia 
Por esta parroquia debeu pasar a vía romana denominada no itinerario de Antonino *per loca maritima* de Bracara a Brigantium (actual A Coruña). Segundo a tradición xacobea aquí ocorreu un dos primeiros milagres do Apóstolo Santiago, cando ao fuxir os seus discípulos Teodoro e Atanasio de Regulo, que os perseguía co seu exército, fixo que a ponte sobre o río Tambre se derrubara, morrendo todos os soldados. Parece ser que esta ponte era a Ponte Pías de Ons. 

Pero a mesma lenda localízase tamén en Negreira, concretamente na Ponte Maceira, desde 1866, e así figura reflictida no escudo municipal.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de Santa María de Ons.jpg|Fachada da igrexa parroquial de Santa María de Ons
Ficheiro:Brión, Santa María de Ons 01-03.jpg|Detalle da fachada da igrexa parroquial
Ficheiro:Panel informativo da Igrexa de Santa María de Ons 01.jpg|Panel informativo da Igrexa de Santa María de Ons
Ficheiro:Fervenza Pozo Negro 1.jpg|Fervenza do Pozo Negro

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Ons 
### Parroquias de Brión 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Brión

### Ligazóns externas 
* Ons na web do concello de Brión
Regoela, Cabanas

**San Vicente de Regoela** é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Cabanas. Segundo o IGE en 2013 tiña 130 habitantes (67 mulleres e 63 homes), distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 156 habitantes.

## Patrimonio
Igrexa de San Vicente de Regoela de estilo barroco do século XVII, de tipoloxía rural. Planta rectangular cunha soa nave con armazón de madeira. Destaca o altar maior de estilo barroco.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Regoela
### Parroquias de Cabanas
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Cabanas
San Martiño de Porto, Cabanas

**San Martiño de Porto** é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Cabanas. Segundo o IGE en 2010 tiña 1.034 habitantes (518 homes e 516 mulleres), distribuídos en 14 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 1.062 habitantes. É a parroquia máis poboada do concello.

## Patrimonio
A igrexa parroquial data de 1788. Foi mandada edificar polo arcebispo de Santiago Bartolomé de Raxoi. Ten planta rectangular e dentro ten algunhas obras neoclásicas. No frontón hai unha representación de San Martiño, na cal dacabalo comparte a súa capa cun mendigo.

Outras obras importantes son a capela do Bo Xesús e o Pazo de Fraián.

## Lugares e parroquias
### Lugares de San Martiño de Porto
### Parroquias de Cabanas
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Cabanas
A Ponte do Porto, Camariñas

**San Pedro da Ponte do Porto**

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Ponte do Porto 
### Parroquias de Camariñas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Camariñas
Camariñas, Camariñas

**San Xurxo de Camariñas** é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Camariñas. Segundo o IGE en 2018 tiña 2.591 habitantes (1.290 homes e 1.301 mulleres), distribuídos en 9 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 3.058 habitantes.

Por esta parroquia pasa a 6ª etapa da ruta de sendeirismo do Camiño dos Faros.
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Camariñas 
### Parroquias de Camariñas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Camariñas
Wade-Giles

**Wade-Giles**, ás veces abreviado como **Wade**, é un sistema de romanización (notación fonética e transliteración) para o idioma chinés baseado na fonética do mandarín. Comezou a desenvolverse a partir dun sistema ideado por Thomas Wade a mediados do século XIX, e consolidouse co dicionario chinés-inglés de Herbert Giles. Foi o sistema de transliteración máis importante no mundo anglófono durante a maior parte do século XX.

## Historia 
O sistema Wade-Giles foi deseñado para que os especialistas chineses transliterasen termos chineses. Esta orixe conduciu á sensación xeneralizada de que o sistema non é intuitivo para os leigos nin útil para o ensino da pronunciación do chinés.

A República da China utilizou o Wade-Giles durante décadas como sistema padrón de facto, en coexistencia con varios sistemas de romanización oficiais que se sucederon correlativamente: Gwoyeu Romatzyh (1928), MPS II (1986) e Tongyong Pinyin (2000). Na actualidade, practicamente todos os topónimos taiwaneses de uso internacional pódense ver en Wade-Giles. Moitos estadounidenses e canadenses de orixe taiwanesa escriben os seus nomes chineses co sistema Wade-Giles, facendo caso omiso da puntuación.

O Hanyu Pinyin é o sistema oficial e máis utilizado na República Popular da China. En Singapur, o Pinyin ensínase nas escolas nacionais e utilízase en documentos oficiais, aínda que un cambio de política gobernamental reverteu o requisito de rexistrar os nomes chineses en Pinyin.

### Táboa de exemplos e comparativa 
## Véxase tamén 
* Pinyin

## Ligazóns externas 
* Táboa de conversión entre os sistemas Pinyin e Wade-Giles de transliteración
* Pinyin / Wade-Giles conversion chart
Anceis, Cambre

**San Xoán de Anceis** é unha parroquia que se localiza no sur do concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2016) ten 1.286 habitantes (632 homes e 654 mulleres), o que supón un aumento en 12 habitantes en relación ao ano anterior. Ten 10 lugares.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Anceis
### Parroquias de Cambre
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Cambre
Andeiro, Cambre

**San Martiño de Andeiro**

### Patrimonio 
* Torre de Andeiro

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Andeiro 11149TM.jpg|Ruínas da torre de Andeiro.
Ficheiro:Andeiro 11152TM.jpg|Ruínas da torre de Andeiro.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Andeiro 
### Parroquias de Cambre 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cambre
Canduas, Cabana de Bergantiños

**San Martiño de Canduas**: a súa orientación é distinta á tradicional, xa que mira cara ao norte. Foi construída a comezos do século XX sobre os restos dun antigo mosteiros, aproveitando as doelas do hórreo. A nave e a capela lateral están cubertas por unha bóveda de canón lixeiramente apuntada; a capela leste cóbrese con falsas bóvedas de crucería.

Casa do concello da II República: Durante o século XIX e primeiras décadas do XX non existían Casas do Concello. Durante a II República, o alcalde Alejo Varela Centeno levantou estas dependencias municipais que nunca chegaron a cumprir a finalidade para a que foron construídas.

### Rutas Turísticas 
250px|miniatura|Vista da senda marítima.

200px|miniatura|dereita|Vistas da senda fluvial do Rego dos Muíños.
Canduas ten dúas das rutas turísticas guiadas ofrecidas polo concello de Cabana de Bergantiños. Ademais ten dúas sendas, unha marítima e outra fluvial:
* Ruta do Rego dos Muíños
* Senda do Anllóns
* Ruta 1. De Ponteceso de Cabana a Frexufre pola Carballa
* Ruta 7. Das Agrelas ó Briño por Fontefría

### Puntos de interese 
* Miradoiro das Grelas: é unha pequena área de descanso situada a dereita da estrada, con vista panorámica sobre A Barra e o Monte Branco. A Barra é unha lingua de area que separa as augas oceánicas da ría de Corme e Laxe das fluviais do esteiro do Anllóns.
* Monte do Castelo: é o pico máis alto da parroquia de Canduas, dende o que se observa a parroquia e os concellos lindantes, e albíscase a cidade da Coruña.

## Festas 
Nesta parroquia celébranse as festas de:
* San Brais o 3 de febreiro.
* O Carme o 28 de agosto.
* Santo Antón o 29 de agosto.
* San Martiño (patrón da parroquia) o 11 de novembro.
* Santa Lucía o 13 de decembro.
* San Expedito o 19 de abril

## Personaxes populares 
* Hermosinda de Tabuído: Cantareira, nada en Tabuído en 1914 e falecida en 1989. Natural dunha terra de importante tradición popular, e instruída nunha escola rural, xa creaba coplas dende moi pequena.
* Emilio Lema Pérez: cesteiro

## Galería de imaxes 

Ficheiro:vista_d_canduas.JPG|Vista de Canduas dende Semonte.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Canduas 
### Parroquias de Cabana de Bergantiños 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lugares de Cabana de Bergantiños
* Camiño dos Faros

### Ligazóns externas 
* Páxina do Concello de Cabana de Bergantiños
* Canduas (vídeo en Youtube)
Bribes, Cambre

**San Cibrán de Bribes**]]
A parroquia ocupa o triángulo que forman o río Mero e o seu afluente o Brexa e o límite co concello de Abegondo, polas parroquias de Orto e Crendes.

## Cultura
### Topónimo
*Bribes* posiblemente é un antropónimo latino.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Bribes 
### Parroquias de Cambre 
## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cambre
Bastavales, Brión

**San Xulián de Bastavales**.

## Historia 
Segundo a mitoloxía popular no castro de Beca tiña a súa residencia a Raíña Lupa na época en que o Apóstolo Santiago foi enterrado en Compostela. Este castro Lupario, ou castro de Beca, puido ser a capital da tribo prerromana dos Amaeos, pertencente ao pobo dos Caparos.

En San Xulián de Bastavales publicouse entre 1932 e 1933 o periódico *O Vencello Mahián*, centrado no Sindicato Agrícola da parroquia.

No arquivo parroquial gárdanse os escritos do párroco José Pumar Gándara, que polos anos 60 e 70 escribiu unha *Historia Inédita de Bastavales*, 12 tomos encadernados en pel nos que trata tamén temas como a etnoloxía ou léxico do lugar.

## Patrimonio 
* Castro Lupario
* Santo Arandel
* Ponte do Río Tinto
* Capela de Santa Cecía
* Pena dos Mozos
* Capela do Carme
* Cruceiros: Adro da Igrexa, Beca, Bemil, Sabaxáns
* Igrexa parroquial de San Xulián

A igrexa parroquial foi construída na metade do século XVII sobre un templo románico anterior. Aparece mencionada no poema de Rosalía de Castro "Campanas de Bastavales", do libro *Cantares gallegos*.

***Campanas de Bastavales,***
*cando vos oio tocar,*
*mórrome de soidades.*

* Castro de Bemil.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Bastavales 060916 Brion Galicia.jpg
Ficheiro:Ponte_dos_Mouros_ou_de_Paradela,_Brión_-_Teo.jpg|Ponte dos Mouros ou de Paradela.
Ficheiro:Castro Lupario.jpg|Castro Lupario.
Ficheiro:Treboada Gordon Bastavales Galicia Castiñeiro.jpg|Efectos da treboada Gordon.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Xulián de Bastavales 
### Parroquias de Brión 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Brión

### Ligazóns externas 
* San Xulián de Bastavales na web do concello de Brión
Leóns de Buda

dereita|miniatura|300px|Leóns de Fu á entrada dun palacio
[miniatura|León de Buda en [Borobudur (Xava)]]

Os **leóns de Buda** (tamén coñecidos como **leóns de Fu**, **cans de Fu**, **leóns coreanos** ou **quimeras chinesas**) son uns animais fabulosos que teñen a súa orixe na tradición budista e que, consecuentemente, están bastante difundidos no oriente asiático, é habitual velos nos limiares de templos budistas e nalgunhas representacións do bodhisattva Manxusri. En chinés son tradicionalmente coñecidos como Shi (en chiné: 獅; pinyin: shī; literalmente: "león")

Os leóns de Fu, polo xeral, son unha parella (de aí o plural) e cunha ou ambas as patas dianteiras apoiadas sobre unha esfera. En rigor, trátase dun macho e unha femia, cada un dos cales posúe distintos poderes e atributos. É frecuente achalos protexendo simbolicamente a entrada de templos e tumbas coa fin de asustar profanadores, demos e outros espíritos do mal (ver **gárgola**). Así, por exemplo, a Cidade prohibida, na China, está celosamente custodiada por varias parellas de leóns de Fu. A bandeira do Tíbet inclúeos como un dos motivos centrais.

Estes animais son tamén coñecidos como "leóns da felicidade" ou "leóns celestiais" e son emblemas de valor e enerxía, complementos indispensábeis da sabedoría.

Na tradición occidental ás veces confundíronse erroneamente con cans, o león é un animal consagrado a Buda. En efecto: estes animais non aparecen na arte chinesa primitiva, senón que foron introducidas tardiamente, co budismo, como defensores da lei e protectores dos edificios sagrados.
  
O simbolismo dos leóns de Fu considérase tamén nos estudos sobre o Feng Shui.

## Véxase tamén 
* Arte budista
Sigrás, Cambre

**Santiago de Sigrás** é unha parroquia que se localiza no oeste do concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2024) ten 1476 habitantes (710 homes e 766 mulleres). A parroquia ten 17 lugares.

## Historia 
En Sigrás había unha tradición téxtil arraigada, existiron fábricas de fiados e practicamente en todas as casas había un tear. No século XIX houbo tamén fábricas de pintados de algodón e liño.

Sigrás é o lugar de nacemento de María Pita.
## Cultura
### Topónimo
*Sigrás* podería ser un antropónimo latino que aparecería entre o século VII e X.

### Sigrás na cultura popular 
A igrexa parroquial de Sigrás aparece na serie *Matalobos* como a igrexa parroquial de Sardiñeira.

* *Aprendín de carpinteiro/ na aldea de Sigrás;/ a facer cangas ós cochos/ e caravillas ós cas*.
* *Na miña vida tal vin/ na aldea de Sigrás/ unha cadela con pitos/ unha galiña con cas*.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Iglesia de Santiago de Sigrás.jpg|Interior da igrexa de Santiago de Sigrás.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Sigrás 
### Parroquias de Cambre 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cambre
O Temple, Cambre

**Santa María do Temple** é unha parroquia que se localiza no norte do concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2016) ten 9.177 habitantes (4.474 homes e 4.703 mulleres). A parroquia ten 7 lugares.

## Xeografía 
O Temple é a única parroquia costeira do concello, sitúase fronte á ría do Burgo onde desemboca o río Mero. A marxe dereita do río pertence a Cambre, ata esta parroquia, e a esquerda a Culleredo ata Almeiras.

## Cultura 
### Toponimia 
*O Temple* é un topónimo latino ligado á orde dos templarios que se estableceron neste lugar.

### Educación 
Nesta parroquia sitúase o galardoado  IES Afonso X O Sabio.

## Lugares e parroquias 
### Lugares do Temple 
### Parroquias de Cambre 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cambre
Vigo, Cambre

**Santa María de Vigo** é unha parroquia que se localiza no sueste do concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2016) ten 293 habitantes (144 homes e 149 mulleres). A parroquia ten 23 lugares.

## Xeografía 
Linda con Brexo e Bribes ao norte, ao leste con Crendes, ao sur con San Vicente de Vigo, Cañás e Sergude e ao oeste con Andeiro.

## Cultura
### Toponimia
*Vigo* é un topónimo latino para aqueles pequenos poboamentos, ou aldeas, e que xorde entre o século III e VIII.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vigo 
### Parroquias de Cambre 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cambre
Cecebre, Cambre

**San Salvador de Cecebre**

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Pía bautismal igrexa de Cecebre.jpg|Pía bautismal da igrexa de Cecebre.
Ficheiro:Apeadoiro_de_Cecebre_Cambre.jpg|Apeadoiro de Cecebre.
Ficheiro:Presa do encoro de Cecebre Cambre A Coruña eq0939uwGL.jpg|Presa do encoro.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cecebre 
### Parroquias de Cambre 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cecebre Sociedad Deportiva
* Lugares de Cambre
Camelle

Como topónimo **Camelle** pode referirse a:

;En Galiza
***Camelle**, parroquia do concello de Camariñas;
****Camelle**, lugar de dita parroquia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
O Rosal, O Rosal

**Santa Mariña do Rosal** é unha parroquia do concello pontevedrés do Rosal na comarca do Baixo Miño. Segundo o IGE, en 2022 tiña 4.665 habitantes (2.306 homes e 2.359 mulleres).

Eclesiasticamente, pertence ó arciprestado da Guarda-Tebra, na diocese de Tui-Vigo. Ao contrario da parroquia civil, a eclesiástica non inclúe o lugar de San Xián, pois este forma parte de Oia.

## Galería de imaxes

Imaxe:O Rosal, balcón da Casa do Concello.jpg|AVE MARYA PVRYSSYMA ANO DE 1781
Imaxe:O Rosal, fonte.jpg|Fonte.
File:Monumento ó Cabaqueiro.JPG|Monumento ó Cabaqueiro
Ficheiro:Parte de Tarás ou Baixo Minho (1714).jpg|O Rosal nun mapa de 1714.
Ficheiro:Parte de Tarás ou Baixo Minho (1732).jpg|A parroquia nun mapa de 1732.

## Lugares e parroquias
### Lugares do Rosal
### Parroquias do Rosal
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares do Rosal
As Eiras, O Rosal

**San Bartolomeu das Eiras** é unha parroquia do concello pontevedrés do Rosal. Segundo o IGE no ano 2022 tiña 247 habitantes (120 homes e 127 mulleres). Eclesiasticamente, pertence ó arciprestado da Guarda-Tebra, na diocese de Tui-Vigo.

## Patrimonio
A igrexa parroquial foi aberta en 1791. A anterior foi trasladada logo das continuas ameazas de crecidas do río Miño. Partindo desde a igrexa hai un *vía crucis* con 14 estacións, algunhas delas as orixinais dos séculos XVII e XVIII, cara á ermida de Santa María Magdalena, situada no cumio de Castro Fortaleza. A ermida ten uns grandes contrafortes, malia que o templo, de planta rectangular, é pequeno. O cumio, desde onde se observa a parroquia e Portugal, ten unhas sobreiras centenarias.

## Galería de imaxes

Ficheiro:As Eiras, O Rosal2.jpg|Fachada da igrexa de San Bartolomeu das Eiras.
Ficheiro:Ermida As Eiras, O Rosal.jpg|Ermida de Santa María Magdalena.
Ficheiro:Fachada ermida As Eiras, O Rosal.jpg|Fachada da ermida de Santa María Magdalena.
Ficheiro:Interior ermida As Eiras, O Rosal.jpg|Interior da ermida de Santa María Magdalena.
Ficheiro:Parte de Tarás ou Baixo Minho (1732).jpg|As Eiras nun mapa de 1732.

## Notas 
## Lugares e parroquias
### Lugares das Eiras
### Parroquias do Rosal
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares do Rosal
Tabagón, O Rosal

**San Xoán de Tabagón** é unha parroquia do concello pontevedrés do Rosal na comarca do Baixo Miño. Ten 7 entidades de poboación: A Mina, A Paradela, A Portela, O Río, A Rúa da Cal, A Rúa de Abaixo e O Xisco. Segundo o IGE, en 2022 tiña 605 habitantes (290 homes e 315 mulleres). Eclesiasticamente, pertence ó arciprestado da Guarda-Tebra, na diocese de Tui-Vigo.

Está bañada polas augas do río Miño e dista 5 quilómetros da capital do concello.

## Patrimonio 
A igrexa parroquial é de estilo manuelino tardío, construída entre 1812 e 1825, con retablo maior neogótico.

O cruceiro dos Maios, feito por Manuel González Perdiz en 1879, onde se representa unha alegoría do pecado orixinal, a flaxelación e a Verónica coa Santa Face. Ten un capitel dórico con follas de acanto e cabezas de anxo, o Cristo Morto e a Dolorosa.

Peto de ánimas da Paradela.

## Celebracións 
Na parroquia celébranse, amais de San Xoán (24 de xuño), as festividades da Virxe da Saúde e San Brais, 2 e 3 de febreiro respectivamente.

Erguen un grande arco floral.
## Galería de imaxes 

Ficheiro:O Rosal, S. Xoán de Tabagón.jpg|Igrexa, detalle da fachada.
Ficheiro:O Rosal, Tabagón, Cristo e Flaxelación.jpg|Cruceiro dos Maios.
Ficheiro:O Rosal, Tabagón, Cristo.jpg|Detalle (Cristo morto).
Ficheiro:O Rosal, Tabagón, Dolorosa.jpg|Detalle (Dolorosa).
Ficheiro:Church San Juan de Tabagón. El Rosal . Pontevedra. España.jpg|Igrexa de San Xoán de Tabagón
Ficheiro:Parte de Tarás ou Baixo Minho (1732).jpg|Tabagón nun mapa de 1732.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Tabagón 
### Parroquias do Rosal 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* en DVD, 2005.
### Outros artigos 
* Lugares do Rosal
### Ligazóns externas 
* San Xoán de Tabagón na páxina da Diocese de Tui-Vigo.
* San Xoán de Tabagón en Grandes lugares da CRTVG
Caaveiro, A Capela

**San Boulo de Caaveiro**

## Lugares e parroquias
### Lugares de Caaveiro
### Parroquias da Capela
## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares da Capela
Pías, San Miguel de Tabagón, O Rosal

**Pías** é un lugar da parroquia de San Miguel de Tabagón, no concello pontevedrés do Rosal, na comarca do Baixo Miño. Segundo o IGE, en 2022 tiña 164 habitantes (79 homes e 85 mulleres).

Aquí desemboca o río Tamuxe, verquendo as súas augas ó Miño.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Miguel de Tabagón 
### Parroquias do Rosal 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares do Rosal
Pravio, Cambre

**San Xoán de Pravio** é unha parroquia que se localiza no norte do concello coruñés de Cambre, na comarca da Coruña. Segundo o padrón municipal (INE 2016) ten 873 habitantes (441 homes e 432 mulleres). A parroquia ten 14 lugares.

## Cultura
### Topónimo
*Pravio* posiblemente é un antropónimo prerromano, orixinado antes do século III, para referirse a un "señor".

## Lugares e parroquias
### Lugares de Pravio
### Parroquias de Cambre
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Cambre
### Ligazóns externas
*A hemeroteca de Pravio
Artes, Carballo

**San Xurxo de Artes**

## Patrimonio 
Nos lindes da parroquia está o pazo de Vilar de Francos. O edificio mantén a súa estrutura orixinal en bo estado de conservación. Preto do pazo hai un espectacular exemplar de carballo.

Na parroquia están tamén o pazo das Pallas e a igrexa barroca de San Xurxo. Sábese da existencia da Moa Zapateira, unha mámoa localizada no casarío do Vilar.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Artes 
### Parroquias de Carballo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballo

### Ligazóns externas 
* Artes na web do concello de Carballo
Ariane

miniatura|O Ariane 4
O **Ariane** é un foguete espacial de tres fases de carácter civil construído pola Axencia Europea do Espazo (ESA). O nome provén da forma francesa do personaxe mitolóxico Ariadne.

## Historia 
Francia propuxo por primeira vez o proxecto Ariane nos anos setenta. O proxecto era o segundo intento de Europa de desenvolver o seu propio foguete despois do fracaso do proxecto Europa.

Os foguetes Ariane son lanzados desde Centro Espacial de Kourou na Güiana Francesa, onde a proximidade ó ecuador supón unha importante vantaxe.

As diferentes versións ata agora do Ariane son:

* Ariane 1, primeira engalaxe con éxito 24 de decembro de 1979.
* Ariane 2, primeira engalaxe con éxito 20 de novembro de 1987 (a engalaxe do 30 de maio de 1986 foi errada).
* Ariane 3, primeira engalaxe con éxito 4 de agosto de 1984.
* Ariane 4, primeira engalaxe con éxito 15 de xuño de 1988.
* Ariane 5, primeira engalaxe con éxito 30 de outubro de 1997 (a engalaxe do 4 de xuño de 1996 foi errada).

## Véxase tamén
Bértoa, Carballo

**Santa María de Bértoa**

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de Bértoa I.JPG|Igrexa parroquial.
Ficheiro:Cruceiro da igrexa de Bértoa I.JPG|Cruceiro da igrexa.
Ficheiro:Tumba de Francisco Miguel en Bértoa (1).jpg|Tumba sen nome de Francisco Miguel no cemiterio de Bértoa

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Bértoa 
### Parroquias de Carballo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballo

### Ligazóns externas 
* Bértoa na web do concello de Carballo
Carballo, Carballo

**San Xoán de Carballo** é unha parroquia que se localiza no centro do concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Segundo o IGE, no 2019 a súa poboación medrara ata os 19.909 habitantes, sendo 9.730 homes e 10.179 mulleres. Segundo o IGE en 2013 tiña 19.140 habitantes (9.755 mulleres e 9.385 homes), distribuídos en 13 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 14.390 habitantes. 

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Carballo 
### Parroquias de Carballo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballo
Cances, Carballo

**San Martiño de Cances** é unha parroquia que se localiza no oeste do concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Segundo o IGE, no 2019 a súa poboación descendera ata os 530 habitantes, sendo 256 homes e 274 mulleres. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 645 habitantes (334 mulleres e 311 homes), distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 658 habitantes. 

## Xeografía
Na paisaxe destaca o monte Neme. No lugar houbo unha mina de volframio que foi explotada durante a segunda guerra mundial. No cume do monte hai un círculo lítico coñecido como a Eira das Meigas.

## Historia
Existen varios restos prehistóricos, como a mámoa da Agra da Moa, a do Rego da Bandeira e o recinto castrexo do Bico do Castro. Hai varias casas nobres en Cances Grande. En Cances da Vila está a igrexa parroquial cun cruceiro e un peto de ánimas.

En Cances da Vila houbo unha importante feira, xa citada no Catastro de Ensenada, que se celebraba o terceiro sábado de mes. Lucas Labrada tamén a cita, igual que Carré Aldao, que di que vén de moi antigo, e que nela se vende gando vacún e porcino. O campo da feira pertencía á familia dos Montáns de Cances Grande. Descendentes desta familia establecéronse nas inmediacións do campo e fundaron o lugar da feira. A feira máis importante celebrábase nos meses de marzo e abril, a denominada Feira dos Bois Gordos.

## Galería de imaxes

Ficheiro:O campo de San Pedro 1, Cances.JPG|Lugar do Campo de San Pedro.
Ficheiro:O campo de San Pedro 3, Cances.JPG|Capela de San Campio
Ficheiro:O campo de San Pedro 5, Cances.JPG|Cruceiro no Campo de San Pedro.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Cances
### Parroquias de Carballo
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Carballo

### Ligazóns externas
*Cances na web do concello de Carballo
Entrecruces, Carballo

**San Xens de Entrecruces** é unha parroquia situada ao sur do concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Segundo o IGE en 2019 tiña 768 habitantes (371 mulleres e 397 homes), distribuídos en 18 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 968 habitantes.

A parroquia ten sona pola fervenza do salto da Férveda, situada no río Outón, duns 50 metros de altura. Está rodeada de vexetación, e preto das ruínas dunha antiga central hidroeléctrica (a primeira central que lle proporcionou electricidade ao concello de Carballo) e de muíños restaurados.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Entrecruces
### Parroquias de Carballo
## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos
*Lugares de Carballo

### Ligazóns externas
*Entrecruces na web do concello de Carballo
Goiáns, Carballo

**Santo Estevo de Goiáns** é unha parroquia que se localiza no oeste do concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Segundo o IGE, no 2018 a súa poboación descendera ata os 417 habitantes, sendo 212 homes e 205 mulleres. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 457 habitantes (232 mulleres e 225 homes), distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 485 habitantes. 

## Patrimonio 
A aldea de Bas constitúe unha boa mostra da arquitectura popular rural.

A igrexa de Santo Estevo de Goiáns é de estilo barroco.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Santo Estevo Goiáns3.JPG|Escultura de Santo Estevo na fachada da igrexa parroquial de Goiáns.
Ficheiro:O Piñeiro, Goiáns.JPG|Lugar do Piñeiro.
Ficheiro:Goiáns.JPG|Cruceiro en Goiáns.
Ficheiro:Igrexa Goiáns.JPG|Igrexa parroquial de Goiáns.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Goiáns 
### Parroquias de Carballo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballo

### Ligazóns externas 
* Goiáns na web do concello de Carballo
Noicela, Carballo

**Santa María de Noicela** é unha parroquia que se localiza no norte do concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Segundo o IGE en 2019 tiña 413 habitantes (211 mulleres e 202 homes), distribuídos en 18 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 508 habitantes.

## Patrimonio
No monte das Chanceiras atópanse as Mámoas de Carballedo, que consiste nunha necrópole formada por tres túmulos de arredor de vinte metros de diámetro cada un.

A igrexa de Santa María de Noicela é de estilo barroco. O templo, dunha soa nave, presenta campanario lateral e motivos ornamentais na fachada.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Noicela
### Parroquias de Carballo
## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos
*Lugares de Carballo

### Ligazóns externas
*Noicela na web do concello de Carballo