open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bernardo de Balbuena

**Bernardo de Balbuena**, nado en Valdepeñas (Cidade Real) o 20 de novembro de 1564 e finado en San Xoán de Porto Rico o 11 de outubro de 1627, foi un prelado e escritor castelán.

## Traxectoria 
Foi fillo ilexítimo dun indiano. O seu pai, con propiedades en Nova España, regresou a México en 1564. Balbuena quedou en España coa súa nai e en 1584 pediu licenza para viaxar a México onde chegou con 22 anos, viviu co seu pai algún tempo e ordenouse sacerdote.

Esta longa separación do seu pai amósase no tema da orfandade, principal fío narrativo da lenda de Bernardo del Carpio que haberá de narrar anos máis tarde no seu gran poema de épica culta *Bernardo del Carpio o la Derrota de Roncesvalles*. En 1585 gañou un concurso poético e instalouse en Guadalaxara; volveu gañar outro concurso ou certame en 1590 e en 1592 accede ao posto de capelán da Real Audiencia de Guadalajara, onde empezou o seu gran poema o Bernardo, terminado dez anos despois. Balbuena vive longo tempo no reino de Nova Galicia, e residiu nunha pequena e illada localidade próxima a Compostela, San Pedro Lagunillas.

Xa en España, en 1593 escribiu Balbuena *Grandeza mexicana*, amplo poema en tercetos encadeados en eloxio da capital do vicerreinado, publicouse en 1604, doutórase en teoloxía pola universidade menor de Sigüenza en 1607, en 1608 publicou a novela pastoril *Siglo de Oro en las Selvas de Erífile*.

O libro, posúe unha prosa poética excelente, sen apenás argumento e supón unha volta aos modelos italianos do xénero, cando xa a novela pastoril se castelanizara mercé á obra de Gaspar Gil Polo. Empeza a verse nesta obra que o talento descritivo é o forte como poeta de Balbuena. En 1608 logrou Balbuena que o nomearan abade de Xamaica, onde chega en 1610.

O seu intento por converter Xamaica en bispado fracasa, pero en 1623 foi nomeado bispo de Porto Rico; aporta á illa en 1626, e escribe un informe sobre a illa, onde entre outras cousas escandalízase polo grao de consanguinidade que atopa; antes foi durante dous anos provincial de Santo Domingo. O Bernardo aparece ao fin en Madrid en 1624.

Unha incursión do pirata holandés Balduíno Enrico destrúe a súa casa e biblioteca na capital da illa San Juan, perdéndose gran parte das súas obras.

súa idea da poesía coñécese a través da Introdución ao Bernardo e o Compendio apoloxético en encomio da poesía, un erudito tratado de poética que sostén unha concepción case parnasiana da beleza formal.
Wiesbaden

**Wiesbaden** é a capital do estado (*Bundesland*) de Hesse. É, tras Frankfurt, a terceira cidade en tamaño de Hesse, cunha poboación duns 275 000 habitantes (2006). Está á beira do río Rhin, preto das cidades de Frankfurt, Darmstadt e Maguncia.

## Patrimonio 
* Palacio Biebrich

## Transporte 
Aeroporto de Frankfurt

## Universidades 
* Wiesbaden University of Applied Sciences

## Cidades irmandadas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial
FIFA World Player 2004

O premio **FIFA World Player 2004** gañouno o xogador Brasileiro Ronaldinho por primeira vez para el, con Thierry Henry rematando no segundo lugar por segunda vez consecutiva.

## Resultados
Reino

O termo **Reino** pode referirse a:

*Un **Reino**, un territorio ou estado no que o Xefe de Estado é un Rei, ou cada unha das provincias dun Estado que antigamente tiveron seu rei propio e privativo;
*En relixión, o **Reino de Deus**;
*Na bioloxía, un **reino** é unha das divisións principais na taxonomía, representando cada unha das grandes subdivisións en que se consideran distribuídos os seres vivos.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Reino**, lugar da parroquia de Trasmonte, no concello de Ames;
***O Reino**, lugar da parroquia de Carballeda, no concello de Piñor.

;Fóra de Galiza

;En Italia
* **Reino**, comuna italiana, na provincia de Benevento.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Provincia de Hainaut

**Hainaut** (en neerlandés *Henegouwen*) é unha provincia da Bélxica, localizada na rexión de Valonia. A súa capital é a cidade de Mons.
## Concellos do Hainaut
Concello do Hainaut.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial da provincia (hainaut.be)
Escribán

Antigamente, chamábase **escribán** ao que por oficio público estaba autorizado para dar fe das escrituras e demais actos que se desenvolvían ante el.

Tipos de escribáns:

* **Escribán de concello**: Era o encarregado de asistir ás xuntas ou sesións destes corpos e autorizar os seus acordos ou resolucións.
* **Escribano de cámara**: Chamábase así ao que asistía ás salas das audiencias ou dun tribunal supremo para a sustanciación dos negocios ou para recibir os pedimentos e expedientes, dar conta deles, estender os autos ou decretos e expedir os despachos ou provisións.
* **Escribán de guerra**: Era o escribán público que con despacho oficial actuaba nos xulgados oficiais.
* **Escribán de mariña**: Chamábase así ao escribán público que con despacho do director xeral da armada entendía nos asuntos deste ramo.
* **Escribán numerario**: O que podía exercer o seu oficio nun pobo ou distrito a que estaba asignado con exclusión de calquera outro. Chamábase así por ser fixo e determinado o número dos que actuaban en cada punto.
* **Escribán de molde**: Impresor.
Sisto Henrique de Borbón-Parma

dereita|miniatura|O escudo de Sisto Henrique de Borbón-Parma.
**Sisto Henrique de Borbón-Parma**, (en ) chamado polos seus seguidores **Sisto Henrique de Borbón-Parma e Borbón-Busset**, nado en Pau (departamento dos Pireneos Atlánticos) o 22 de xullo de 1940, é un aristócrata francés, duque de Aranjuez e príncipe de Parma e Piacenza. É o líder do grupo carlista coñecido como Comuñón Tradicionalista, representando cos seus seguidores, chamados "sistinos", a vertente máis tradicionalista do carlismo, e considérase o rexente do trono de España pola rama carlista 

## Traxectoria 
Foi o segundo fillo do Duque Xabier de Borbón-Parma (máis tarde príncipe rexente e despois pretendente tamén ó trono español e Duque de Parma) e de Madalena de Borbón-Busset.

Xa dende pequeno mostrou as súas intencións de acceder ó trono e declarouses favorable ás causas Carlistas. Cursou os seus estudos en colexios Beneditinos e nos Maristas, así como dereito, linguas modernas e clásicas e finanzas. En 1965 alistouse na Lexión Española baixo o alcume de Henrique de Aranjuez e o 2 de maio dese mesmo ano fixo a xura de bandeira o que o excluía de compromisos políticos (contrariamente do que ocorre hoxe en día, xa que a xura de bandeira amosa tamén fidelidade cara á Constitución española de 1978.

Os seguidores de Sisto de Borbón acusaron o seu irmán máis vello, Carlos Hugo de Borbón-Parma, de abandonar os ideais que a súa familia sempre apoiara e consideraban que Sisto era o líder do Comuñón Tradicionalista. Namentres que o seu irmán Carlos Hugo abandonara as pretensións carlistas cara ao trono e reconciliárase co Estado Español, Sisto Henrique autonomeouse rexente cando o seu pai, o Duque Xavier de Borbón-Parma, morreu en 1977.

Na primavera de 1976, na romaría de Montejurra, un grupo de seguidores de Sisto de Borbón composto por membros da Comuñón Tradicionalista, a Irmandade de Excombatentes, Unión Nacional Española e Fuerza Nueva, acompañados por pistoleiros ultradereitistas españois, arxentinos, italianos e franceses agrediu ós militantes do Partido Carlista partidarios de Carlos Hugo de Borbón nos chamados Sucesos de Montejurra. O resultado do incidente foi a morte de dúas persoas aínda que non se conseguiu o obxectivo que era o de alterar o apoio maioritario do Partido Carlista a Carlos Hugo quen foi ratificado un ano despois.

Sufriu un grave accidente de automóbil en 2001 e como consecuencia diminuíu a súa actividade pública, porén apoiou a candidatura de Jean-Marie Le Pen, o candidato da Fronte Nacional nas eleccións de 2002 e 2007.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web de carlismo.es
Val de Núria

O **Val de Núria** é un val do Pireneo situado no concello de Queralbs, na comarca do Ripollès, na provincia de Xirona (Cataluña).

## Localización e características 
Situado nunha altitude de 2000 metros sobre o nivel do mar, este val é accesible mediante o Cremalleira de Núria ou a pé, seguindo algún dos camiños de montaña que chegan ata Núria. Aquí redactouse no ano 1931 o Estatuto de Autonomía de Cataluña de 1932, coñecido como o "Estatuto de Núria".

Hai no val unha estación de esquí, chamada Vall de Núria.

### A Virxe de Núria 
Segundo a tradición, San Xil chegou ao val no ano 700 e residiu durante catro anos. Sempre segundo a lenda, San Xil esculpiu unha imaxe da Virxe que escondeu dentro dunha cova ao fuxir do val cando os romanos iniciaron unha persecución contra os cristiáns.

O certo é que a imaxe da Virxe de Núria que hoxe venérase é unha talla datada do século XII ou XIII. Trátase dunha talla de madeira de estilo románico.

Con trazos de carácter primitivo, a talla conserva aínda a súa policromía en perfecto estado de conservación. Os pastores consideraban esta Virxe a patroa da fertilidade. A coroación canónica de Virxe de Núria tivo lugar no ano 1965. A súa festividade celébrase o 8 de setembro.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Información xeral sobre o val
Chiniquodontoidea

Os **Chiniquodontoidea** son un clado da orde dos cynodontias que está incluída na infraorde Eucynodontia.
Colza

miniatura|Colza

A **colza** (***Brassica napus***) é unha planta de cuxas sementes se extrae o aceite de colza. As follas da planta serven tamén de forraxe para o gado.

No Canadá desenvolveuse unha variedade baixo o nome de **Canola**, que é unha contracción da expresión inglesa "**Can**adian **o**il **l**ow **a**cid" ("aceite canadense de baixo contido en ácido") referindose ao ácido erúcico. Esta variedade de colza presenta unha proporción inferior á normal en ácido erúcico e glicosinolatos, produtos de toxicidade media presentes no aceite de colza estándar. Foi desenvolvida por investigadores canadenses a partir de 1960 http://www.consumer.es/web/es/alimentacion/tendencias/2008/10/30/181101.php.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Síndrome do aceite tóxico
Galería de imaxes de Monfero

**Galería de imaxes** do concello de Monfero na provincia da Coruña.

## Monfero 

Ficheiro:Location of Monfero.png|Situación do concello
Ficheiro:Monfero.svg|Escudo do concello
Ficheiro:27 Casa do concello de Monfero.JPG|Casa do concello
Ficheiro:Monfero_Oficina_de_turismo.jpg|Oficina de turismo

## Parroquias 
### Queixeiro 

Ficheiro:Queixeiro.JPG|Lugar de Queixeiro
Ficheiro:Igrexa de Queixeiro.JPG|Igrexa parroquial (fachada)
Ficheiro:Igrexa de Queixeiro lateral.JPG|Igrexa parroquial (lateral)
Ficheiro:Cruceiro de Queixeiro.JPG|Cruceiro

### San Fiz de Monfero 
#### Mosteiro de Monfero 

Ficheiro:Mosteiro_de_Santa_María_de_Monfero_1.jpg|Igrexa do mosteiro
Ficheiro:Mosteiro_de_Santa_María_de_Monfero_15.jpg|Entrada á igrexa do mosteiro
Ficheiro:Mosteiro_de_Santa_María_de_Monfero_31.jpg|Teito do mosteiro
Ficheiro:Monasterio de Santa María de Monfero (186601418).jpg|Claustro procesional
Ficheiro:Monasterio de Santa María de Monfero (186601574).jpg|Claustro procesional
Ficheiro:Claustro do mosteiro, Santa Xiá de Monfero, Monfero.jpg|Fiestras da sala do abade
Ficheiro:Mosteiro de San Fiz de Monfero. Manancial.jpg|Manancial

### Taboada 

Ficheiro:Igrexa de Taboada.JPG|Igrexa parroquial
Ficheiro:Cruceiro das misións en Taboada.JPG|Cruceiro das misións

### Vilachá 

Ficheiro:Vilachá.JPG|Lugar da Igrexa
Ficheiro:Igrexa de Vilachá.JPG|Igrexa parroquial
Ficheiro:Cruceiro de Vilachá.JPG|Cruceiro

## Parque natural das Fragas do Eume 

Ficheiro:Vista do Eume, Pontedeume.jpg|Encoro do Eume
Ficheiro:Vista norte desde o mosteiro de Caaveiro.JPG|Canón do Eume cara o norte do mosteiro de Caaveiro
Ficheiro:Vista sur desde o mosteiro de Caaveiro.JPG|Canón do Eume cara o sur do mosteiro de Caaveiro

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Galicia
*Lugares de Monfero
*Eleccións municipais en Monfero
Cuarteto Hellmesberger

O **Cuarteto Hellmesberger** foi un cuarteto de corda formado en Viena en 1849, fundado por Josef Hellmesberger, a súa importancia débese a que foi o primeiro cuarteto de corda permanente, os seus membros iniciais foron 

* Josef Hellmesberger, Sr. (1º violín)
* Carl Heissler (2º violín)
* Matthias Durst (viola)
* Carl Schlesinger (violoncello)

En 1875 o fillo de Josef Hellmesberger entrou no cuarteto para ser o líder da formación a partir de 1887, nesta segunda época os seus membros foron:

* Joseph Hellmesberger, Jr. (1º violín)
* Adolph Brodsky (2º violin)
* Sigismund Bachrich (viola)
* David Popper (violoncello).
Roi Xordo

**Roi Xordo**  foi un fidalgo medieval da terra da casa de Andrade, que en 1431 liderou a Irmandade Fusquenlla na súa revolta contra o señor Nuno Freire de Andrade, o Mao, na que sería a primeira revolta irmandiña.

## Traxectoria 
Pouco se sabe de Roi Xordo. Podería ser de Ferrol, aínda que tamén se defende que era coruñés. Liderou unha forza de 3.000 homes que tomou o castelo de Moeche, facendo fuxir cara Pontedeume o seu señor Nuno Freire. Sumando xentes de Mondoñedo e Lugo, até acadar os 10.000 combatentes, Roi Xordo avanzou contra Pontedeume e Betanzos. Alí, o arcebispo de Santiago Lope de Mendoza, tentou infrutuosamente chegar a un acordo de paz. Así e todo, o exército irmandiño atacou Compostela, sendo derrotado polo exército regular do arcebispado. Roi Xordo e as súas tropas regresaron daquela a Pontedeume onde puxeron baixo asedio o castelo dos Andrade. Mais estes, refeito e reforzado o seu exército, conseguiron rompe-lo cerco no ano 1437, derrotando á Irmandade e dando morte a Roi Xordo na batalla..

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Probainognathidae

Os **Probainognathidae** son unha familia extinta de réptiles mamiferoides da orde dosTherapsida os cales viviron durante o Triásico. Existen dous xéneros coñecidos dentro desta familia: os *Probainognathus* de América do Sur, e os *Lepagia* de Europa.

miniatura|esquerda|Restauración dun *Bonacynodon*.
Cálculo

miniatura|Ábaco chinés.
A palabra **cálculo** provén do latín *calculus* (pedra). Dende tempos remotos o home axudábase de pequenas pedras para contar. Gregos e romanos empregaban o ábaco (composto de boliñas furadas que se desprazan por barras de ferro) para levar a cabo cálculos aritméticos. Dise tamén que os pastores contaban as ovellas do seu rabaño botando pedriñas a un bote á entrada e saída do curro.

Así pois, en matemáticas, este termo ten unha acepción elemental que ten que ver coa realización de contas: o cálculo aritmético denota os procedementos realizados mediante operacións de suma, resta, multiplicación e división de números.

En xeral enténdese por **cálculo** calquera combinación (respectando regras precisas) de símbolos (non necesariamente números) con operadores (por exemplo os aritméticos +,-,* e /) para obter un resultado concreto. Poderíase dicir que é un proceso deliberado de transformación dun ou varios datos iniciais nun ou varios resultados, a través do cal poidamos coñecer as consecuencias que se derivan duns datos previamente coñecidos. É esta concepción a que nos permite falar de distintos tipos de cálculo, cada un coa súa propia finalidade e regras: cálculo aritmético, cálculo infinitesimal (cálculo diferencial e integral), cálculo de probabilidades, cálculo proposicional, cálculo numérico etc...

Con todo, a miúdo emprégase a palabra **cálculo** a secas para se referir ao cálculo infinitesimal, en parte pola influencia do termo matemático inglés *calculus*.

## Notas
Malaquías O'Morgoir

**San Malaquías** é o nome galego do irlandés '''Malachia O'Morgoir'*, nado posiblemente en Armagh (Irlanda do Norte) cara 1094 e finado na Abadía de Claraval (Aube, Francia) o 2 de novembro de 1148.

Membro dunha familia nobre, foi bautizado como *Maelmhaedhoc* (máis tarde latinizado como *Malachia*); foi abade do mosteiro de Bangor, bispo de Connor e primado de Irlanda, como arcebispo de Armagh, durante varios anos. Amigo de san Bernaldo de Claraval, foi canonizado o 6 de xullo de 1199 polo papa Inocencio III. A súa festa conmemórase o 3 de novembro.

Atribúeselle a autoría da *Profecía dos papas'', manuscrito que revela por medio dunha frase latina unha indicación sobre cada papa desde Celestino II, mais este documento é tachado, a miúdo, por moitos estudosos, como un escrito apócrifo do século XVI.

Non debe ser confundido, por outra parte, co bíblico Malaquías.
## Véxase tamén
Mesosauria

Os **mesosauria** ou **mesosaurios** (do grego μέσος "situado no medio, intermedio" e σαῦρος "lagarto") son un grupo de réptiles da subclase anapsida que tiñan un corpo moi alongado e delgado, a cola longa e as extremidades longas, con mans e pés ensanchados formando aletas, o que fai supoñer que estes animais levaban unha vida case exclusivamente acuática, alimentándose de peixes.
Biocombustible

O **biocombustible** é o termo para denominar calquera tipo de combustible que derive da biomasa -organismos recentemente vivos ou os seus refugallos metabólicos, tales como o esterco da vaca-. Os restos orgánicos foron a primeira fonte de enerxía que coñeceu a humanidade: a madeira ou os excrementos secos son biocombustibles.

Se se administra ben, a madeira dos bosques pode ser un recurso renovable. Deste xeito propúxose a biomasa como fonte de enerxía. Unha destas biomasas sería a lavra de madeira (un exemplo), produto da limpeza dos bosques ou ata da súa explotación racional.
 
[miniatura|dereita|200px|A [cana de azucre, produtora de bioetanol]]
Os combustibles de orixe biolóxica poden substituír parte do consumo dos combustibles fósiles tradicionais (petróleo, carbón). Os biocombustibles máis usados e desenvolvidos son o bioetanol e o biodiésel.

* **O bioetanol**, tamén chamado *etanol de biomasa*, obtense a partir de millo, sorgo, cana de azucre ou remolacha. Brasil é o principal produtor de Bioetanol (45% da produción mundial), Estados Unidos representa o 44%, China o 6%, a Unión Europea o 3%, India o 1% e outros países o restante 1%.
* **O biodiésel** fabrícase a partir de aceites vexetais, que puideron ser usados ou non. Neste último caso acostúmase usar raps, colza, soia ou jatropha, os cales son cultivados para este propósito. O principal produtor de biodiésel no mundo é a Alemaña, que concentra o 63% da produción. Séguea a Francia co 17%, os Estados Unidos co 10%, a Italia co 7% e Austria co 3%.

## Regulación 
En España existe un tipo impositivo especial para biocarburantes de cero euros por 1000 litros. O tipo especial aplicarase exclusivamente sobre o volume de biocarburante aínda cando este se utilice mesturado con outros produtos.

Considéranse como biocarburantes os seguintes produtos: 
* O alcohol etílico, producido a partir de produtos agrícolas ou de orixe vexetal (bioetanol) definido no código NC 2207.20, xa for utilizado como tal ou previa modificación química.
* O alcohol metílico (biometanol), definido no código NC 2905.11.00 e obtido a partir de produtos de orixe agrícola ou vexetal, xa for utilizado como tal ou previa modificación química.
* Os aceites vexetais definidos nos códigos NC 1507, 1508, 1510, 1511, 1512, 1513, 1514, 1515 e 1518, utilizados como tales ou previa modificación química.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Combustíbel de algas
* Etanol (combustible)
* Cambio climático
* Enerxías renovábeis en Alemaña
* Impacto ambiental
* Pegada ecolóxica
* Ecoloxismo
* Permacultura
* Desenvolvemento sustentábel

### Ligazóns externas 
* Páxina web da Campaña Internacional de Alerta cara os Agrocombustibles
* Artigo en Zonaeconomica sobre biocombustibles
* Web experta no tratamiento de información sobre biocombustibles e no contacto entre os axentes que interveñen neste sector.
* Información sobre biocombustibles
Departamentos de Francia

400px|miniatura|dereita|Departamentos e rexións de Francia
A República francesa atópase dividida administrativamente en cen departamentos (en francés: *départements*), 96 departamentos metropolitanos e catro departamentos ultramarinos (francés: départements d'outre-mer), os DOM. Cada departamento constitúe tanto unha división administrativa como un estado e unha colectividade territorial (en francés: *collectivité territoriale*).

Os departamentos están numerados por orde alfabética do nome, agás o departamento do Territorio de Belfort, os departamentos da rexión parisiense, os departamentos de ultramar e os departamentos que mudaron o nome dende a súa creación. Os números dos departamentos forman parte da vida cotiá, pois atópanse nas placas dos automóbiles, nos códigos postais e nos números da seguridade social.

Os departamentos metropolitanos numerábanse orixinalmente por orde alfabética, ata que se produciu o cambio das denominacións e a desmembración do departamento da Illa de Francia en 1964.

Trala división do departamento da Córsega (cuxo número era 20) en dous novos departamentos, en 1976, a Córsega do Sur (Corse-du-Sud) e a Alta Córsega (Haute-Corse) recibiron novos códigos, respectivamente o 2A e o 2B. Estes novos códigos aparecen nas placas dos automóbiles e nos números da seguridade social (soamente para as persoas nadas despois da subdivisión), en canto ao vello código, continúa a ser empregado no código postal e nos números da seguridade social das persoas nadas antes de 1976.

A derradeira grande mudanza no carácter dos departamentos tivo lugar o 2 de marzo de 1985, cando foi aprobada unha lei que transferiu a xestión ao executivo local os dominios descentralizados, ata entón exercidos polo prefecto (*préfet*) como presidente do departamento, ao presidente do Consello Xeral (*Conseil Général*). O prefecto conserva no departamento a xestión dos dominios reservados ao Estado francés como representante do goberno francés.
I Should Coco

***I Should Coco*** é o álbum de estrea da banda inglesa Supergrass, editado o 15 de maio do ano 1995 a través do selo Parlophone. O título do álbum é a xerga rimada Cockney para a frase "I should think so".

Supergrass formouse en 1993 por Gaz Coombes, Mick Quinn e Danny Goffey, e lanzou o seu sinxelo de estrea, "Caught by the Fuzz", en outubro de 1994 co pequeno selo local independente Backbeat Records. O éxito do sinxelo trouxo un contrato discográfico cun selo importante. *I Should Coco* foi gravado en Cornualla e producido por Sam Williams, que quedara impresionado coa banda mentres buscaba artistas en Oxford. No auxe da era do Britpop, o álbum converteuse no lanzamento máis exitoso da banda ao alcanzar o número un na lista de álbums do Reino Unido, e posteriormente gañou o status de platino, vendendo máis dun millón de copias en todo o mundo e 500 000 no Reino Unido. O sinxelo máis exitoso lanzado de *I Should Coco* é "Alright", que alcanzou o número dous na lista de sinxelos do Reino Unido, e gañou o status de platino.

## Lista de cancións 
## Notas
The Great Escape

***The Great Escape*** é o cuarto álbum da banda inglesa de rock alternativo Blur, editado o 11 de setembro de 1995 a través de Food/Virgin Records. O traballo recibiu moi boas críticas e tivo grandes vendas despois da súa edición, acadando o número 1 na lista de álbums do Reino Unido, sendo tamén o primeiro do disco da banda en entrar nas estadounidenses, chegando ao posto 150.

## Listaxe de cancións
Estratigrafía

A **estratigrafía**, unha rama da xeoloxía, é unha disciplina científica que estuda as capas de rocha e o seu proceso de formación (estratificación). Aplícase principalmente para o estudo de rochas sedimentarias e volcánicas. A estratigrafía inclúe dúas subdisciplinas: a litoestratigrafía e a estratigrafía biolóxica ou bioestratigrafía.

## Desenvolvemento histórico
A base teorética da materia foi establecida por Nicholas Steno quen introduciu o principio da superposición, o principio da horizontalidade orixinal, e o principio da continuidade lateral nun traballo de 1669 sobre a fosilización de restos orgánicos en capas de sedimentos.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Quimioestratigrafía
* Estrato
Henrique II

**Henrique II** pode referirse á:

***Henrique II de Castela** (1369 - 1379), primeiro rei da dinastía Trastámara.
***Henrique II de Francia** (1519 - 1559), duque da Bretaña e rei de Francia.
***Henrique II de Inglaterra** (1133 - 1189).
***Henrique II de Navarra** (1503 - 1555), rei de Navarra e conde de Foix, Périgord, Bigorra e Albret.
***Henrique II de Orleans**, coñecido como *Henrique II de Valois-Longueville*.
***Henrique II do Sacro Imperio Romano Xermánico**, (972 - 1024), rei xermánico e emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico.
***Henrique II de Montmorency** (1595 - 1632), almirante de Francia , vicerrei de Nova Francia e gobernador do Languedoc.
***Henrique II de Borbón-Condé** (1588 - 1646), terceiro príncipe de Condé.
***Henrique II o Piadoso** (? - 1241), duque de Silesia e Gran Duque de toda Polonia (1238 - 1241).
Aisne

**Aisne** (02) é un departamento francés situado no noroeste de Francia, que pertence á rexión do Alta Francia. O seu nome vén do río Aisne, o cal atravesa o departamento.

## Historia 
O departamento de Aisne é un dos 83 departamentos formados trala Revolución francesa o 4 de marzo de 1790. O departamento de Aisne creouse a partir da segregación das provincias de Île-de-France, Picardía, e da Champagne.

A maioría dos bosques da zona, foron destruídos durante a segunda guerra mundial. A ofensiva francesa na Chemin des Dames na primavera de 1917 é coñecida ás veces como a *Segunda batalla de Aisne*.

## Xeografía 
Aisne bordea a rexión de Ardenas e Bélxica polo nordeste. O río Aisne percorre o departamento de leste a oeste, onde se une ao río Oise. A paisaxe do departamento está dominada polas rochas. Destacan sobre todo as paisaxes rochosas de Laon e de Chemin des Dames.

As principais cidades de Aine son:
* Laon, pob. 26.000 (capital)
* Saint-Quentin, pob. 60.000
* Soissons, pob. 30.000
* Tergnier, pob. 15.000
* Château-Thierry, pob. 14.967

## Clima 
Aine ten unha media de precipitacións de entre 500 e 750&nbsp;mm ao ano.

## Economía 
A agricultura domina a economía de Aisne. Destacan especialmente os cereais e a remolacha. A seda, o algodón, e a la destacan en Saint-Quentin. Saint-Gobain é coñecida pola súa produción de espellos, que vén xa dende o século XVII. Guise é o centro agrícola da parte setentrional de Aisne.

## Cultura 
Durante a segunda guerra mundial destruíronse numerosas construcións de interese arquitectónico. Das construcións que sobreviviron, as igrexas medievais de Laon, Braine, e Urcel son as máis importantes. Tamén destaca o castelo de La Ferté-Milon, en ruínas na actualidade.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Chateau de Conde.jpg|Château de Condé, preto de Château-Thierry.
Ficheiro:Stadhuis Saint Quentin.JPG|Concello de Saint-Quentin.
Ficheiro:Château-Thierry Mairie Tour Balhan Remparts.jpg|Concello de Château-Thierry.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web da prefectura 
* Páxina web do Departamento  
* Cámara de comercio e industria de Aisne 
* Agricultura en Aisne 
* Axencia de desenvolvemento de Aisne  
* Sitio oficial de turismo de Aisne
Fontainebleau

**Fontainebleau** é unha cidade francesa, situada no departamento de Sena e Marne, na rexión de Illa de Francia, famosa polo seu palacio, antiga residencia real francesa. Os seus habitantes son chamados, en francés, les *Bellifontains*.

*Fontaine Belle Eau* ou *Fontaine Belleau*, logo Fontainebleau, veu fixado oficialmente o seu nome en 1169. O que era unha simple aldea viuse dotada cun pavillón de caza e unha capela polo rei Lois VII de Francia. San Lois, que apreciaba moito Fontainebleau, que a chamaba os seus «ermos», fixo construír aquí un pavillón e máis un hospital. Filipe o Fermoso naceu neste lugar en 1268, no que tamén faleceu en 1314.

En total, 34 soberanos, desde Lois VI o Gordo ata Napoleón III, residiron en Fontainebleau ao longo de sete séculos.

Entre os séculos XVI e XVIII, todos os reis, de Francisco I a Lois XV, encargaron traballos importantes (derrubamento - reconstrución - engrandecemento - afermosamento), que lle deron o seu carácter "heteroxéneo", mais con todo harmonioso, á arquitectura do château (castelo-pazo).
Chelydridae

**Chelydridae** é unha familia de tartarugas.

## Clasificación 
### Taxonomía 
* Familia **Chelydridae**
** Xénero *Acherontemys* (extinta)
** Xénero *Chelydrops* (extinta)
** Xénero *Chelydropsis* (extinta)
** Xénero *Emarginachelys* (extinta)
** Xénero *Macrocephalochelys* (extinta)
** Xénero *Planiplastron* (extinta)
** Subfamilia Chelydrinae
*** Xénero *Protochelydra* (extinta)
*** Xénero *Macrochelys*
*** Xénero *Chelydra*
Allier

**Allier** (Occitano: *Alèir*) (03) é un departamento localizado no centro sur da Francia. O seu nome vén do río Allier.

## Historia 
Allier é un dos 83 departmentos orixinais creados trala Revolución francesa o 4 de marzo de 1790. O departamento de Allier foi creado a partir da división das antigas provincias de Auvernia e Bourbonnais.

En 1940, o goberno do Mariscal Philippe Pétain elixiu á vila de Vichy como a súa capital.

## Xeografía 
O departamento de Allier pertence á rexión de Auvernia. ao seu arredor atópanse os departamentos de Cher, Nièvre, Saona e Loira, Loira, Puy-de-Dôme, e Creuse.

O departamento é percorrido polos seguintes ríos:
* río Allier
* río Loira
* río Cher
* río Besbre
* río Sioule

## Economía 
Allier é a área máis produtiva da rexión de Auvernia. A súa capital, Vichy é coñecida polas súas augas, as cales son exportadas por todo o mundo.

## Demografía 
As principais cidades do departamento son Montluçon, Vichy, e Moulins. O resto do departamento está poboado por pequenos núcleos de poboación, na súa maioría situados ao longo dos ríos. En xeral, o departamento atópase dispersamente poboado. Durante o século XIX a poboación do departamento medrou considerabelmente grazas ao crecemento das industrias de Montluçon e Moulins, e polo desenvolvemento de Vichy grazas ás súas augas. Naquel tempo o departamento contaba cunha poboación arredor dos 420.000 habitantes. Trala primeira guerra mundial, a poboación estabilizouse, medrando en menor medida durante a década de 1960. Dende aquela, a poboación caeu dos 386.533 habitantes en 1968 ós 344.721 en 1999.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web da prefectura  
* Páxina web do departamento
* Mapa de Allier
Sicardo de Benevento

**Sicardo** (m. 839) foi príncipe de Benevento desde 832, último soberano do principado beneventano como un todo unitario, que cubría boa parte do Mezzogiorno (chamado *Longobardia Minor*). Á súa morte, o principado cae nunha guerra civil que determinou a definitiva separación do dominio de Salerno. Unha breve reunificación tivo lugar baixo Pandulfo Testa de Ferro do 977 ao 981. Sicardo foi fillo e sucesor de Sicón, príncipe da estirpe de Spoleto.

## Traxectoria 
Durante o seu reinado combateu repetidamente contra os sarracenos e as cidades veciñas, especialmente contra Sorrento, Nápoles e Amalfi, e representou a máxima potencia económica e militar de todo o sur de Italia. No 836, co *Pactum Sicardi*, estipulou unha paz de cinco anos coas tres cidades antes mencionadas e recoñeceu o dereito destas á libre circulación dos seus mercadores. Pero a guerra continuou igualmente. No 837 entrou en conflito co duque Andrea II de Nápoles, que por primeira vez chamou na súa axuda aos sarracenos, dando inicio a unha "tradición" seguida por moitos outros príncipes cristiáns. No 838 deu sometido Amalfi atacándoa por mar.
[miniatura|139x139px|Busto de **Sicardo de Benevento** no [anverso dunha moeda longobarda (*tremissis*)]]
Malia a aptitude para a guerra, Sicardo foi tamén un alegre patrocinador de novas construcións. A el débese a edificación dunha nova igrexa en Benevento, que quere poñer en valor facéndoa sede das reliquias de San Bertomeu, supostamente tomadas aos sarracenos grazas a algúns mercadores amalfitanos. Tras a toma de Amalfi apoderouse tamén das reliquias de Santa Trofimena.

Sicardo morreu asasinado no 839 nunha conxura encabezada polo tesoureiro Radelchis, que se autoproclamou príncipe. A usurpación foi obstaculizada polo irmán do defunto Sicardo, Siconulfo, que foi proclamado príncipe polo pobo de Salerno. O choque entre os dous pretendentes prolongouse dez anos e concluíu coa subdivisión do principado en dúas novas realidades estatais. Da repartición do dominio beneventano nace o Principado de Salerno, do cal Siconolfo foi o primeiro soberano.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Gwatkin, H.M., Whitney, J.P. (ed) et al. *The Cambridge Medieval History: Volume III*. Cambridge University Press, 1926.

### Outros artigos 
* Benevento
* Principado de Benevento
* Principado de Salerno
Radelchis I de Benevento

**Radelchis I** (m. 851) foi tesoureiro e despois príncipe de Benevento desde 839, ano no que asumiu o trono tras o asasinato (ocorrido probabelmente baixo a súa propia instigación) do príncipe Sicardo, ata a súa morte. Durante o seu reinado, o principado beneventano perdeu boa parte dos seus territorios, que pasaron a constituír o Principado de Salerno.
## Traxectoria
Segundo a *Chronica Sancti Benedicti Casinensis*, Landolfo o Vello, que fora aliado de Sicardo, liberou de prisión ao irmán deste último, Siconolfo, e coa axuda Guaiferio, xefe da familia salernitana dos *Dauferidi*, conduciuno a Salerno para que fose proclamado príncipe en oposición ao usurpador Radelchis. Coa aclamación de Siconolfo tivo comezo unha guerra civil de máis de dez anos que convulsionou o principado e levou á división en dúas partes do seu vasto territorio, correspondente á chamada *Longobardia Minor*.

No 841 Radelchis obtén a axuda de mercenarios sarracenos, como fixera había catro anos o duque Andrea II de Nápoles. Ás correrías dos soldados musulmáns, que saquearon a cidade de Capua e obrigaron a Landolfo a fundar unha nova capital nos arredores do outeiro de Triflisco, respondeu Siconolfo, que pagou á súa vez tropas de mercenarios sarracenos para contrarrestar as ofensivas de Radelchis. Os dous príncipes cristiáns e os seus guerreiros musulmáns provocaron por todas partes saqueos e devastacións, gañándose a cólera do rei de Italia Ludovico II. Coroado co-emperador no 850, Ludovico dedicouse enseguida á pacificación dos longobardos do sur de Italia, obrigando a Radelchis e Siconolfo a asinar un acordo de paz no 851. O capitular serviu para ratificar oficialmente, baixo a autoridade do soberano carolinxio, o acordo de principio ao que xa chegaran os dous rivais. Este establecía que o vasto territorio beneventano fose dividido en dúas partes: o principado de Benevento, notabelmente reducido, quedoulle a Radelchis; a Siconolfo foille recoñecido o dominio sobre as restantes rexións, que constituíron o principado de Salerno. Ademais, Ludovico expulsou de Benevento aos guerreiros sarracenos do Emirato de Bari. Tras a división, Radelchis viviu poucos meses e o seu trono foi herdado polo seu fillo Radelgardo.
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Gwatkin, H.M., Whitney, J.P. (ed) et al. *The Cambridge Medieval History: Volume III*. Cambridge University Press, 1926.
* Caravale, Mario (ed). *Dizionario Biografico degli Italiani: LXIII Labroca – Laterza*. Roma, 2004.
* Chronica S. Benedicti Casinensis .
## Outros artigos
* Benevento.
* Principado de Benevento.
* Principado de Salerno.
Arechis II de Benevento

**Arechis II**, nado contra 734 e finado o 26 de agosto de 787) foi duque de Benevento do 758 ao 774, e despois príncipe da mesma cidade do 774 ata a súa morte. Desde 774 estableceuse en Salerno no pazo que construíu, creando o que se había de converter no 839 no Principado de Salerno.

## Traxectoria
Nobre longobardo, de orixe probabelmente beneventana, Arechis casou con Adelperga, filla do rei Desiderio e foi nomeado polo seu sogro duque de Benevento no 758, no lugar do rebelde Liutprando. Tras a vitoria de Carlomagno no 774 e o fin da "*Longobardia Maior*", Arechis tomou o título de "princeps" converténdose en herdeiro das tradicións, da cultura e da identidade nacional do propio pobo.

A súa actividade política virouse cara a independencia do seu dominio: prestou formal obediencia a Carlomagno sen aceptar ligazóns de vasalaxe, non buscou o conflito aberto co papado, manifestou un comportamento amigábel canto aos bizantinos. Fundador da basílica beneventana de Santa Sofia e promotor de inxentes iniciativas urbanísticas, Arechis II foi un protector de homes de cultura, entre eles o seu irmán Paulo Diácono, así como benfeitor de numerosos mosteiros.

O refinamento de inspiración grega da corte beneventana testemuña un florecemento económico do principado, mentres o códice lexislativo emanado de Arechis II testemuña a súa preparación xurídica. Morreu o 26 agosto de 787, poucos días antes do desembarco en Lucania de embaixadores bizantinos encargados polo imperio de establecer co príncipe unha alianza formal.

## Notas
Banco Europeo de Investimento

O **Banco Europeo de Investimento** (**BEI**) é o órgano financeiro comunitario da Unión Europea (UE). Foi creado no marco dos Tratados de Roma e a súa sede está en Luxemburgo. Ten por misión contribuír ao desenvolvemento equilibrado do territorio comunitario a través da integración económica e da cohesión social.

Os accionistas do BEI son os Estados que compoñen a Unión Europea e está dirixido polo **Consello de Gobernadores**, composto polos quince ministros de facenda.

Fóra da Unión, o BEI apoia as estratexias de preadhesión dos países candidatos a formar parte da unión e aplica o apartado financeiro dos acordos celebrados no marco das políticas europeas de axuda e cooperación ao desenvolvemento.

Esta institución outorga un total de 43&nbsp;000 millóns de euros ao ano en créditos, e goza dun mellor estado financeiro que o do Banco Mundial. O BEI non concede financiamento xeral a un Estado, senón que cofinancia proxectos concretos.

O BEI emprega uns 1&nbsp;000 expertos europeos en finanzas.

O 8 de decembro foi escollida presidenta do BEI a galega Nadia Calviño, en substitución de Werner Hoyer.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Banco Central Europeo
Mitrofan

**Mitrofan** era o nome que tiña o oso que supostamente matou Xoán Carlos I de España nunha cacería, en 2006 na vila rusa de Novlenskoye, nunha visita de carácter privado.

## Veracidade do episodio 
Diversos medios fixéranse eco da nova logo das denuncias que escribira Sergei Starostin, vicedirector do Departamento de Conservación do Medio do Parque Natural de Vologda, dirixida a Vyacheslav Pozgalevdado, gobernador da zona. Na carta Sergei afirmaba que o oso estaba bébedo porque lle deran un combinado de vodka e mel. O oso era doméstico e fora instruído para entreter aos visitantes dun parque bailando. Foi levado para o lugar da cacería nunha gaiola e solto co único obxectivo de ser matado polo rei.

Segundo a mesma fonte asegura "El gobernador Viacheslav Pozgaliov (...) "nin sequera sospeita" da "farsa", que só era coñecida por "un círculo moi pequeno de persoas" e que este tipo de falcatruadas son "algo común nese couto".

Existen episodios ben coñecidos de políticos rusos que cazaron animais en situacións similares as descritas. Pola outra banda, a asociación rusa conservacionista WWF din non ter constancia de tales prácticas nos últimos dez anos.

A casa do Rei negou o episodio, sen achegar información de se o monarca estivo cazando alí nesas datas. A información non puido ser inequivocamente comprobada, coma di Adrian Blomfield, correspondente en Moscova do *The Telegraph* "It is unclear whether the king committed an illegal act..." ("Non está claro se o rei cometeu un acto ilegal")

## Notas
Celoriu, Llanes

**Celoriu** é unha parroquia do concello de Llanes, no Principado de Asturias. En 2006 tiña unha poboación de 406 habitantes (segundo o INE) en 8,9 km². A localidade atópase situada entre a costa, ao norte, e a estrada AS-263 e a liña de Feve, ao sur. Dista 4,5 quilómetros da capital do concello, situada ao leste.

## Localización 
Celoriu limita ao leste coas parroquias de Po e Porrúa, ao oeste con Barru, Posada e Caldueñu, e ao sur co concello de Cabrales.

## Lugares de interese turístico 
miniatura|dereita|150 px|Cara de Cristo.
Unha das características de Celoriu é o seu gran número de praias, como Palombina, Las Cámaras, Samartín, Portiellu e Borizu. sendo as dúas primeiras urbanas. 

Tamén de interese turístico é unha conxunción rochosa que se produce en certo punto da marea xunto á praia de Troenzo, e que se coñece como a "Cara de Cristo". Desde un punto dunha península adxunta pódese observar unha figura que se asemella ao perfil dun rostro.

Destaca na vila a igrexa e o mosteiro de San Salvador (patrón de Celoriu), fundados segundo algunhas tradicións en 1017, pero de cuxas construcións orixinais só queda en pé unha torre e o arco dunha portada, obras do século XIII en estilo románico tardío, así como unha cruz de pedra próxima á igrexa e cuxa representación está incluída no escudo da vila que existe no adro da igrexa.

## Notas
Meiolaniidae

As **Meiolaniidae** son un grupo de tartarugas pertencentes á suborde Cryptodira e das que non queda ningún exemplar vivo, xa que se extinguiron no Plistoceno. Tratábase de animais herbívoros que habitaron as selvas Australianas e que xurdiron no oligoceno. Un resto desta poboación de tartarugas viviu na Illa Lord Howe, no océano Pacífico a uns 600 km de Australia, ata hai uns 2.000 anos.

## Ligazóns externas 
* *Meiolania platyceps* Owen 
* Cryptodira
Lactancio

**Lucius Cæcilius Firmianus**, dito ***Lactantius*** (**Lactancio**), nado cara 240 e finado en Tréveris arredor de 325, foi un retórico do Imperio romano de Occidente.

## Traxectoria 
De orixe pagá e alumno de Arnobio, un retórico cristián, instalouse en Nicomedia, en Bitinia cando, no 303, foi chamado por Diocleciano para exercer o cargo de retórica latina. Esta decisión foi desafortunada, pois a cidade era de lingua grega e Lactancio achou poucos alumnos. Perdería o traballo cando a gran persecución do emperador Diocleciano, por mor de se ter convertido ao cristianismo, de xeito que tentou ocupar o seu lecer escribindo. 

### Obras 
As cartas e versos anteriores á súa conversión ao cristianismo perdéronse. Logo de converterse as súas obras están dominadas por un tema central: a Providencia. O seu libro principal, as *Diuinae institutiones* (*Institucións divinas*), está formado por 7 obras, nas que tenta explicar aos pagáns –polo menos aos que posúen instrución– que o politeísmo é indefendible e que a razón obriga a admitir os dogmas e a moral do cristianismo.

Atribúeselle ademais o *Carmen de aue phoenice* (*Oda da ave fénix*), un dos textos máis ricos sobre esa ave fabulosa.

### *De Mortibus Persecutorum* 
*De Mortibus Persecutorum* (Sobre a morte dos perseguidores) é unha das fontes máis usadas pola historiografía para o estudo da tetrarquía e das persecucións cristiás, así como para a reconstrución da chegada ao poder de Constantino I e os seus primeiros anos de reinado. A obra está composta de 52 capítulos, de gran brevidade. Os seis primeiros céntranse nas persecucións sufridas polos cristiáns desde os tempos de Nerón. Os seguintes tratan da persecución do cristianismo emprendida polos tetrarcas e dos feitos que levaron a Constantino I ao trono. 

A súa conclusión é que os emperadores perseguidores do cristianismo foron tiranos e tiveron unha morte atroz, como castigo divino; mais non menciona que entre aqueles que considerou como bos emperadores algúns puxeran en marcha medidas contra os cristiáns, como Traxano, Marco Aurelio ou Septimio Severo. Constantino, porén, é desde o principio do seu reinado un protector dos cristiáns e un elixido de Deus. De feito, a obra é a fonte máis antiga conservada en relatar o soño en que Constantino, antes da batalla da Ponte Milvio, recibe de Deus a orde de poñer o símbolo de Cristo nos escudos dos seus soldados.

Existe un gran debate histórico acerca da data de composición desta obra. Polos sucesos que trata, non pode ser anterior a finais do 313. Posto que tampouco recolle o disenso entre Constantino e Licinio, debería ser anterior ao 316. Por tanto, sería redactada en Nicomedia, antes do seu nomeamento como preceptor de Crispo. Con todo, hai autores que pensan que a obra demostra unha gran intimidade co emperador. Por tanto sería escrita cando xa Lactancio era preceptor de Crispo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
Marquesado de Rodil

O **marquesado de Rodil** é un título nobiliario outorgado por Fernando VII a José Ramón Rodil por toda a súa grande obra e desapareceu tras a morte sen fillos do seu primeiro titular.

*I: José Ramón Rodil (1831-1853)

## Notas
Pasta

miniatura|Pasta Tagliatelle
Denomínanse **pasta** os alimentos preparados a partir dunha masa (a palabra *pasta* vén do italiano "pasta", que significa *masa*) cuxo ingrediente básico é a fariña de trigo mesturada con auga formando un produto que xeralmente é cocido en auga. Comunmente adóitase empregar a especie *Triticum durum* (trigo duro) na súa elaboración.

Tamén se lle poden engadir outros ingredientes de maneira opcional:
* Ovo: outorgalle consistencia e fai da pasta un alimento máis nutritivo.
* Verduras ou hortalizas: achegan vitaminas e minerais, ademais de cor.
* Suplementos de proteínas: soia, leite, etc. Son as denominadas pastas fortificadas.
* Suplementos de vitaminas e minerais: Son as pastas chamadas enriquecidas.

## Características 
Pódense atopar diferentes tipos de pasta, fresca ou non, e de diversos tamaños, formas e variedades. Probablemente a máis coñecida é o espaguete. Os macarróns son outro dos tipos de pasta máis coñecidos, estes son de diversos tamaños, aínda que os máis coñecidos son aqueles de forma cilíndrica e ocos.

A pasta tamén fai referencia a calquera tipo de prato no cal o ingrediente principal sexa a propia pasta, servida con salsa de tomate ou calquera outro tipo de salsa.

As pastas secas ao estilo italiano fanse a partir da sémola do trigo duro, o que lle dá unha cor amarela clara e unha textura levemente cauchutosa. A pasta adóitase cociñar *al dente* (en italiano: “pequeno bocado”).

Algunhas pastas americanas están feitas dunha mestura de fariña e sémola. Estas pastas adoitan ter un sabor e textura diferentes. Outras pastas como a Pizzoccheri, están feitas de trigo sarraceno. Os Gnocchi adoitan incluírse dentro dos pratos de pasta, aínda que están feitos de distintos ingredientes (principalmente de patacas moídas) e teñen un xeito distinto de preparación.

## Xeitos de servir a pasta 
A forma máis sinxela de servir a pasta é cocida en auga e servida con diferentes mollos e salsas, cun mollo sinxelo, de tomate se se trata dun entrante, ou cun mollo que conteña carne, peixe, vexetais ou mariscos se se trata dun prato principal. O costume dos italianos de botarlle ao mollo queixo relado, converteuse nun hábito universal, sendo moi popular hoxe en día.

Outra forma sinxela de servir a pasta, principalmente as de pequeno tamaño, é nas sopas. Ou guisada, se esta se fai dentro do mollo.

Os *macarroni and cheese*, son un dos pratos de pasta máis apreciados nos Estados Unidos. Fanse ao forno con queixo fundido ao forno enriba da pasta.

Existen outros pratos de pasta feitos ao forno, como a lasaña (*lasagna*) e os canelóns (*cannelloni*).

## Conmemoración 
O día 25 de outubro celébrase o **Día Mundial da Pasta** , conmemorando que en tal día de 1995 se celebrou en Roma o primeiro Congreso Mundial sobre a Pasta.

## Notas
Protostegidae

|-----
! bgcolor="pink" |Xéneros 
|-----
|
* Xénero Archelon
** Especie Archelon ischyros
|}
miniatura|300px|Esqueleto fósil de *Archelon*
Os **Protostegidae** son unha familia extinta de tartarugas mariñas que viviron durante a era Mesozoica. A familia inclúe algunhas das tartarugas de mar máis grandes que existiron. A máis grande, *Archelon*, tiña unha cabeza dun metro de longo. Como a maioría das tartarugas de mar, tiñan o corpo aplanado e aletas nas extremidades dianteiras.

Os Protostegidae tiñan unha cuncha reducida en forma similar á tartaruga de coiro (*Dermochelys coriacea*) actual.

## Ligazóns externas 
### En inglés 
* The Giant Archelon Ischyros
Basílica de Santa María a Maior de Roma

A **basílica de Santa María a Maior** de Roma é unha das catro basílicas maiores. É propiedade do Vaticano, sendo o maior grande monumento dedicado á gloria da Virxe María.

A lenda conta que en agosto do 356, a Virxe pediulle ao papa san Liberio que edificase un santuario. Pola mañá, do día 5, constatando que nevara en pleno mes de agosto, o papa ordenou construír a basílica de "Santa Maria ad Nives" sobre do chan nevado no alto do outeiro do Esquilino.

**Santa María a Maior** é, coa súa planta basilical de nobres proporcións, os seus mosaicos, as súas impoñentes capelas policromadas da época da Contrarreforma, un compendio das grandes etapas da arte cristiá de Roma.