open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Castelo Aragonés

O **castelo Aragonés** é unha fortificación que se atopa nunha illa de marea de rocha traquítica situada no lado de Oriental de Ischia, que está conectado por medio dunha ponte de cachotaría ao longo de 220 m ao antigo *Borgo di Celsa*, agora coñecida como Ischia Ponte.
O illote sobre o que se construíu o castelo provén dunha erupción producida hai máis de 300.000 anos. Alcanza unha altura de 113 m sobre o nivel do mar e ten unha superficie de aproximadamente 56.000 m². Xeoloxicamente é unha burbulla de magma que se consolidou durante as erupcións, e chámase "cúpula de estancamento."

Ao castelo accédese a través dun túnel escavado na rocha na metade do século XV por Afonso V de Aragón. Antes o acceso só era posible por mar a través dunha escaleira situada no lado norte do illote. O túnel ten 400 metros de longo e o camiño está iluminado por altos biolos que ao tempo tamén actuaban como "misiles plomo" a través dos cales botábase aceite quente, pedras e outros materiais sobre os inimigos. A seguinte sección é unha pista que corre costa arriba ao aire libre e conduce ata a cima da illa. A partir deste camiño que se desvía existen carreiros máis pequenos que conducen a varios edificios e xardíns. Desde os anos setenta do século XX tamén funciona un ascensor, cuxo camiño está tallado na rocha e alcanza os 60 metros sobre o nivel do mar.

## Historia 
### Orixes 
A construción do primeiro castelo remóntase á 474 aC baixo o nome de *Castrum Gironis*, ou "Castelo de Girone" en honor ao seu fundador. Nese ano, o grego Gerone I o tirano de Siracusa prestou axuda coa súa frota a Cumas na guerra contra os Etruscos, contribuíndo á súa derrota nas augas de Lacco Ameno. Os deudores de devandita intervención, os Cumanis entón decidiron premiar ao aliado cedendolle toda a illa.

A fortaleza foi ocupada posteriormente por Nápoles, pero no 315 aC os romanos lograron sacarlle o control da illa e alí fundaron a colonia de *Aenaria*. O castelo utilizouse como fortaleza defensiva, e tamén se construíron algunhas casas e torres para vixiar o movemento de naves inimigas.

Nos séculos seguintes a fortaleza de Gerone transformouse radicalmente, co fin de servir como un refuxio seguro para a poboación contra os saqueos de visigodos, vándalos, godos, árabes, normandos (1134 - 1194), Hohenstaufen (1194 - 1265) e Anjou (1265 - 1282).
A erupción do Arso de 1301 proporcionou un poderoso incentivo para o desenvolvemento dos asentamentos urbanos. A destruída cidade de Geronda, que unha vez estivo na zona onde actualmente crecen piñeiros, os ischitanos refuxiáronse no castelo que garantía tranquilidade e seguridade, creando un refuxio no que vivir.

## Galería 

File:Castello Aragonese.jpg|upright=1.4|Castello Aragonese
File:Castello Aragonese dalla Torre di Guevara.jpg|upright=1.4|Lado sur do castelo
File:Castello Aragonese di notte.JPG|upright=1.4|O castelo aragones de noite
File:Cimitero delle Clarisse.JPG|Asentos de pedra no interior do Cimiterio das Clarisas

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ischia

### Ligazóns externas 
* Castello Aragonese Ischia Ponte
* Castello aragonese - Páxina oficial
* O castelo de Ischia
Frankfurt Universe

miniatura|upright=1.2|Frankfurt Universe vs. Nürnberg Rams 2015

Os **Frankfurt Universe** son un equipo de fútbol americano da cidade da Frankfurt (Alemaña). O club foi fundado en 18 de xullo de 2007 e compite na *German Football League* (GFL). Nas últimas tempadas ten disputado a *European Football League* (EFL), acadando a súa primeira vitoria nun encontro en 2016. O equipo xoga como local no *Frankfurter Volksbank Stadion*. O traxe oficial do equipo ten as cores púrpura e laranxa. É o equipo sucesor dos **Frankfurt Galaxy**.

100px|miniatura|dereita|Casco dos Universe.

## Palmarés 
### Torneos nacionais 
* *German Football League 2 (GFL2) Sur (1)* = 2015

### Torneos internacionais 
* *European Football League (EFL) Bowl (1)* = 2016

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial dos Frankfurt Universe
* Páxina de Facebook dos Frankfurt Universe
Ángel Santos Rodríguez

**Ángel Santos Rodríguez**, coñecido como **Antonio de Verín**, nado en Flariz (Monterrei), foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Membro da Federación de Guerrillas de León-Galicia onde foi compañeiro dos irmáns Manuel e Jesús Girón Bazán, de Hilario Álvarez Méndez e de Eduviges Orozco Palacín. Acompañou a Samuel Mayo Méndez, Benigno Fraga Pita e José María Saavedra Díaz cando viñeron a Ourense en agosto de 1946. O 27 de outubro de 1947 oito gardas civís rodearon a vivenda de Amadeo Domínguez e Pilar Suárez en Florderrei Vello onde estaba agochado co seu compañeiro Francisco Peña. No asalto resultaron mortos Francisco Peña e o garda civil Miguel Álvarez Barreira, de Arzádegos, e Ángel Santos puido fuxir ferido. Acompañou a Samuel Mayo á reunión con dirixentes da I Agrupación na zona de Valdeorras en maio de 1949. Alí pérdese a súa pista.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Cronobiografía de María Mariño

Liña temporal ou **cronobiografía de María Mariño**.

ImageSize = width:1160 height:2000
PlotArea = left:500 right:10 top:10 bottom:10 
AlignBars = early 
DateFormat = dd/mm/yyyy

Period = from:01/01/1907 till:31/12/1967
TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:1 start:01/01/1907
ScaleMinor = unit:month increment:1 start:01/01/1907

Colors=
  id:canvas value:gray(0.5)
  id:evento value:gray(0.5)

Define $left = align:right shift:(-50,-5)
Define $right = align:left shift:(50,-5)

PlotData=
  mark:(line,red) fontsize:M
  width:29  color:evento textcolor:evento

  at:01/11/1955 $left text:"1955: 1 de novembro, comeza a Guerra de Vietnam."
  at:07/01/1950 $left text:"1950: 7 de xaneiro: morre Castelao en Bos Aires."
  at:01/09/1939 $left text:"1939: 1 de setembro: comeza a II Guerra Mundial."
  at:17/08/1936 $left text:"1936: 17 de agosto: fusilamento de Bóveda na Caeira."
  at:17/07/1936 text:"1936: 17 de xullo: comeza a Guerra Civil Española."
  at:14/04/1931 $left text:"1931: 14 de abril: proclámase a Segunda República Española."
  at:13/09/1923 $left text:"1923: setembro: comeza a ditadura de Primo de Rivera."
  at:28/07/1914 $left text:"1914: 28 de xullo: comeza a Primeira Guerra Mundial."

  mark:(line,blue) fontsize:M
  width:29 color:black textcolor:black shift:(25,-5)

  at:19/05/1967 text:"19/5/1967: morre de leucemia en Seoane do Courel."

  at:01/06/1966 text:"1966: Escribe *Verba que comeza*."

  at:02/02/1965 text:"2/2/65 e 3/3/65: Méndez Ferrín escribe dous artigos sobre ela."

  at:01/06/1964 text:"1964: Arcadio López Casanova escribe un artigo sobre ela."

  at:30/12/1963 text:"30/12/63: Fole publica un artigo sobre María."

  at:01/06/1963 text:"1963: Edítase *Palabra no tempo*."

  at:16/05/1961 text:"61: Borobó publica un artigo sobre María en *La Noche*."

  at:01/06/1960 text:"1960: Pedrayo fai o limiar de *Palaba no tempo*."

  at:01/06/1958 text:"1958: Comeza *Palabra no tempo*."

  at:01/06/1957 text:"1957: Comeza a escribir (segundo Novoneyra)."

  at:01/06/1953 text:"1953: Coñece a Uxío Novoneyra en Parada."

  at:01/06/1947 text:"1947: Morre a nai en Romeor, Esperante."

  at:06/09/1946 text:"1946: Nace o que será o seu único fillo."

  at:31/05/1939 text:"31/5/1939: Casa con Roberto Pose Carballido."

  at:01/06/1926 text:"1926: Trasládase coa familia a Escarabote."

  at:08/06/1907 text:"8/6/1907: María Mariño Carou nace en Noia."

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Cronoloxía. Biblioteca da USC
José María Martínez Cerviño

**José María Martínez Cerviño**, coñecido como **Jaime**, nado en Almoite (Baños de Molgas) e finado en Ourense en decembro de 1951, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Fillo do veterinario de Almoite, Felipe Martínez, e da mestra Elvira Cerviño. Era o encargado das provisións, os medicamentos e a dinamita da II Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia. Conseguiu escapar das detencións e marchar a Salamanca. Localizado cando pediu os papeis para casar, foi detido e executado no cárcere de Ourense. Foi soterrado no cemiterio de Ourense o 9 de decembro de 1951.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Exam (filme de 2009)

***Exam*** é un filme británico escrito por Simon Garrity e Stuart Hazeldine, dirixido por Hazeldine, e protagonizado por Colin Salmon, Chris Carey, Jimi Mistry, Luke Mably, Gemma Chan, Chuk Iwuji, John Lloyd Fillingham, Pollyanna McIntosh, Adar Beck e Nathalie Cox.

## Personaxes 
* Luke Mably como White
* Adar Beck como Dark
* Gemma Chan como Chinese woman
* Nathalie Cox como Blonde
* John Lloyd Fillingham como Deaf
* Chukwudi Iwuji como Black
* Pollyanna McIntosh como Brunette
* Jimi Mistry como Brown
* Colin Salmon como vixilante
* Chris Carey como garda

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes
Illas Ponziane

As **illas Ponziane** é un arquipélago de orixe volcánica situado no Mar Tirreno, fronte á costa do Golfo de Gaeta. Ten unha extensión total de aproximadamente 12&nbsp;km², cunha poboación combinada de preto de 4.000 habitantes (*ponzesi*), que no verán se converten en moitos máis debido a un movemento turístico intenso.

## Descrición 
O arquipélago está formado por seis illas principais, divididos en dous grupos principais:
* Grupo Noroeste (administrativamente pertencente ao municipio de Ponza)
** Illa de Ponza
** Palmarola
** Zannone
** Gavi
* Grupo Sueste (administrativamente pertencente ao municipio de Ventotene)
** Ventotene
** Illa de Santo Estefano

Os municipios do arquipélago, anteriormente pertencente á provincia de Terra di Lavoro e, logo da supresión desta, a provincia de Nápoles, transferíronse baixo o fascismo á provincia di Littoria, xunto co distrito de Gaeta.

As illas son accesibles en transbordador ou hidroplano desde Formia, Anzio, Terracina, San Felice Circeo, Nápoles, Pozzuoli e Ischia.

## Fauna endémica 
As Illas Pontinas son o fogar dunha especie endémica de bolboreta, a falfalla de Ponza (*hypparchia Sbordoni*).

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
*G. Racheli *Le isole ponziane* Mursia, Milano ISBN 9788842587705

### Outros artigos
* Ponza
2012 (filme)

***2012*** é un filme estadounidense dirixido por Roland Emmerich que se estreou no ano 2009. Está protagonizado por John Cusack, Chiwetel Ejiofor, Amanda Peet, Oliver Platt, Thandie Newton, Danny Glover e Woody Harrelson. Foi producido por Centropolis Entertainment e distribuído por Columbia Pictures.

## Personaxes 
* John Cusack como Jackson Curtis
* Chiwetel Ejiofor como Adrian Helmsley
* Amanda Peet como Kate Curtis
* Thandie Newton como Laura Wilson
* Liam James como Noah Curtis
* Morgan Lily como Lilly Curtis
* Thomas McCarthy como Gordon Silberman
* Danny Glover como Presidente Thomas Wilson
* Oliver Platt como Carl Anheuser
* Zlatko Burić como Yuri Karpov
* Beatrice Rosen como Tamara Jikan
* Alexandre e Philippe Haussmann como Alec e Oleg Karpov
* Johann Urb como Sasha
* John Billingsley como Frederick West
* Ryan McDonald como Scotty
* Jimi Mistry como Satnam Tsurutani
* Agam Darshi como Aparna Tsurutani
* Woody Harrelson como Charlie Frost
* Chin Han como Tenzin
* Osric Chau como Nima
* Tseng Chang como Avó Sonam
* Lisa Lu como Avoa Sonam
* Blu Mankuma como Harry Helmsley
* George Segal como Tony Delgatto
* Stephen McHattie como Capitán Michaels
* Patrick Bauchau como Roland Picard
* Henry O como Lama Rinpoche
* Karin Konoval como Sally
* Dean Marshall como Oficial de comunicacións da arca 4
* Zinaid Memisevic como Sergey Makarenko
* Merrilyn Gann como Chanceler alemá
* Lyndall Grant como gobernador de California
* Vincent Cheng como Coronel chinés
* Leonard Tenisci como Primeiro Ministro Italiano
* Elizabeth Richard como Raíña Isabel II

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes
Antonio Sandoval Rey

**Antonio Sandoval Rey**, nado na Coruña en 1967, é un ornitólogo e escritor ambientalista galego.

## Traxectoria 
Foi vicepresidente da Sociedade Galega de Ornitoloxía (SGO), presidente do Grupo Naturalista Hábitat da Coruña, e Coordinador do Grupo Ibérico de Aves Marinas (GIAM) da Sociedad Española de Ornitología - SEO/BirdLife. Ten escrito numerosos artigos sobre ornitoloxía para publicacións científicas e xeneralistas, e participado na edición de revistas e boletíns ornitolóxicos.

Colabora con diversos medios, en particular *La Voz de Galicia* a través de Prensa escuela, equipo do que forma parte.

## Obras 
* *¿Para qué sirven las aves?* (2012).
* *Las aves marinas de Estaca de Bares. Un diario personal* (2015).
* *BirdFlyway. Un viaje en familia por "La Ruta de las Aves"* (2016, novela).
* *El árbol de la escuela* (2016, álbum ilustrado por Emilio Urberuaga).
* *Cuándo ver aves en Galicia* (2014, coautor).

* *A outra xente* (Luzes, 2022).
## Notas
Once portas

***Once portas*** é unha novela de Héctor Cajaraville  publicada en 2017 por Edicións Xerais de Galicia que gañou o XVIII Premio de Narrativa Curta Ánxel Fole en marzo de 2016.

## Trama 
[esquerda|miniatura|200px|Porta de Mazarelos, única porta conservada da [muralla de Santiago de Compostela.]]
O día da Ascensión de 1929 Guillerme Cardelle, de 18 anos, grande afeccionado á historia de Santiago, vai á carballeira de Santa Susana disposto a gozar das atraccións e tópase cunha  tenda e dous exóticos personaxes, o navegante escocés Phillip e o seu escravo, un príncipe masai chamado Bundamagili a quen el convertera no mago Bunda. Convídaos a almorzar e así sabe da súa historia. Antes de despedirse pídelle ao mago que o faga partícipe dalgún segredo da cidade que ninguén máis coñeza e Phillip traduce a resposta de Bunda coa súa mestura de portugués e castelán:  *Tudo misterio desta cidade é once. Once puertas en muralla, once igrejas en recinto, once caminos por bajo la tierra unen puertas e igrejas como outeiro de hormigas*. Queda un pouco decepcionado polo que lle parece un calote e o escocés engade algunha explicación máis, dicíndolle finalmente que non lle debe contar o segredo a ninguén mentres viva.

A partir de aí Guillerme irá investigando sobre as máis antigas igrexas de Santiago, as diferentes portas que chegou a ter a muralla e a localización de cada unha ata descubrir un sorprendente segredo agochado baixo terra desde hai séculos.

Nos días finais da súa vida escribe unhas últimas palabras lembrando aquel achado e que cumpriu co seu compromiso de non compartilo con ninguén.

## Narración 
A novela está estruturada nun prólogo, once capítulos e un epílogo.

No prólogo o catedrático de Historia Emérito L. Harguindey expón o que se sabe da muralla de Santiago e as súas portas, hoxe case inexistentes; coñecementos que poderían dar un xiro de 180º de ser certo o relato que chegou ás súas mans a través dos herdeiros de Guillerme Cardelle.

Nos once capítulos Guillerme Cardelle conta en primeira persoa os achados que fixo en 1929.

No epílogo, Guillerme, no ano 2011, pouco antes de morrer, ponlle fin á historia e lamenta perder o documento que serviría para probar a súa veracidade.

### Personaxes 
Guillerme Cardelle é o protagonista único da novela.

De xeito moi secundario aparecen outros:
* Emérito L. Harguindey é o catedrático de Historia Medieval da Facultade de Xeografía e Historia da USC a cuxa man chega o manuscrito de Guillerme.
* Phillip e o mago Bunda.
* O pai de Guillerme e os contertulios afeccionados á historia local, entre os que destaca Leonardo Bermúdez, proporcionaranlle pistas que o axudarán a avanzar.

### Espazo 
A acción desenvólvese case en exclusividade intramuros de Santiago de Compostela.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
*Ficha da editorial
ArXiv

miniatura|240x240px|Logo de arXiv.
O **arXiv** (pronunciado como a palabra inglesa "archive" ) é un repositorio de prepublicacións electrónicas, coñecidas como e-prints, de literatura científica nos campos das matemáticas, física, astronomía, ciencias da computación, bioloxía cuantitativa, estatística e finanzas, que poden ser consultadas en liña. En moitos campos das matemáticas e da física, a maioría das publicacións científicas son auto-arquivadas no repositorio de arXiv. Comezou o 14 de agosto de 1991, e arXiv.org superou o medio millón de artigos o 3 de outubro de 2008, e acadou o millón a finais de 2014. No 2014, a media de entradas novas medrou a máis de 8&nbsp;000 ó mes.

## Notas
Río Xuba

O **río Xuba** (en amhárico, *Ghenale*; en somalí, *Wabiga Jubba*; en italiano, *Giuba*) é un importante río da África oriental, localizado no sur de Somalia, que comeza na fronteira con Etiopía, nas montañas Mendebo, na confluencia dos ríos Dawa e Ganale Doria ou Gebele, e flúe directamente cara ao sur até o océano Índico, onde desemboca xusto ao norte da cidade de Kismaayo, un dos portos máis importantes de Somalia,

En certos anos especialmente chuviosos, o Xuba pode recibir no seu treito final augas do case sempre endorreico río Shebelle, o que podería engadir á súa conca 336 604&nbsp;km² máis.

A conca estrita do Xuba, sen considerar a parte que corresponde ao seu maior afluente, o río Lagh Dera, é de 221 000&nbsp;km².

Os principais afluentes, ademis das súas fontes da parte alta, están no curso baixo e son o río Lagh Dera (ou ''Ewaso Ng'iro*), de 700&nbsp;km e, ocasionalmente, como xa se dixo, o Shebelle.

### Flora e fauna 
A rexión da conca hidrográfica do Xuba é fundamentalmente sabana, e é a parte máis rica do país debido ás súas fértiles terras de labranza.

A fauna autóctona inclúe xirafas, guepardos, leóns, leopardos, hienas, búfalos cafres, hipopótamos, crocodilos, órices, gacelas, camelos, avestruces, chacais e asnos salvaxes.

## Historia 
A fonte máis antiga dun europeo que visitara a rexión do Xuba (Xubalandia) é o informe do xesuíta portugués Jerónimo Lobo (Lisboa, 1593 – Coímbra 1678), quen, en 1624, tratou de seguir o curso do Xuba en Etiopía relatando que tivo que pasar a través das terras de nove pobos diferentes que «estaban continuamente en guerra uns cos outros e, aínda que estaba case seguro nas súas terras, no podía garantir a seguridade de ningunha persoa que dera un paso fóra delas», e regresou á India portuguesa para encontrar outro camiño.

Máis de dous séculos pasaron ​até que en 1863 o explorador alemán barón Karl Klaus von der Decken remontou o curso inferior do río nun pequeno barco de vapor. O barco naufragou nos rápidos situados augas arriba de Bardhere, onde a expedición foi atacada poos somalís locais, incidente que terminou coa morte do barón e a doutros tres membros do grupo.

O primeiro europeo que explorou amplamente e por completo o curso do río foi o explorador italiano Vittorio Bottego, asistido polo comandante da Armada británica F. G. Dundas. Bottego e o seu equipo navegaron 400 millas do río en 1891.

Durante a súa exploración, Vittorio Bottego cambiou o nome do principal afluente do Xuba —o río Ganale— polo de río Ganale Doria en honor ao famoso naturalista italiano Giacomo Doria.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Vittorio Bottego (1985): *Viaggi di scoperta nel cuore dell'Africa: il Giuba esplorato, sotta gli auspici della Società geografica italiana*. E. Loescher & co.
* F. G. Dundas (1983): "Expedition up the Jub River through Somali-Land, East Africa", *Geographical Journal*, **1**: 209-222.
* *Guida dell'Africa Orientale Italiana'', Consociazione Turistica Italiana, Milán 1938, pp.&nbsp;585–596.

### Ligazóns externas 
* National Geographic Atlas Explorer 
* Entrada «A05 Shebelle - Watersheds of Africa», en Watersheds of the World. Water Resources & Atlas .
Ana Carrasco

**Ana Carrasco**, nada en Cehegín o 10 de marzo de 1997,  é unha piloto de motociclismo murciana. Compite no Campionato do Mundo de Supersport 300.

## Traxectoria 
No ano 2013 debutou na categoría de Moto3, no equipo Calvo Team, compartindo garaxe co que remataría por ser campión da categoría ese mesmo ano Maverick Viñales, e converteuse na muller mais nova en participar no Campionato do Mundo de Motociclismo. Ese mesmo ano converteuse na primeira muller da historia en acadar puntos na categoría de Moto3, e na primeira en acadalos no Mundial de Motociclismo dende 2001, grazas a unha 15ª praza na carreira disputada en Malaisia. Superouno cunha 8ª praza no peche da tempada en Valencia.

O 2014 aos mandos dunha Kalex KTM do equipo RW Racing GP non conseguiu repetir resultados acadando como mellor posición un 21º posto no Circuíto das Americas de Austin.

Sorte similar tivo no ano 2015 no que acadou a 18ª praza en dúas ocasións en Francia e en Australia pilotando unha KTM do equipo RBA Racing Team, ademais a metade de ano sufriu unha aparatosa caída na pista alemá de Sachsenring na que tamén se viu implicada a piloto María Herrera e na que se fracturou o úmero.

No 2016 Carrasco non atopou oco no mundial e optou por participar no CEV (Campionato de España de Velocidade) na categoría de Moto2.

Para o 2017 Carrasco asinou con ETG Racing para pilotar a súa Kawasaki Ninja 300 no Campionato do Mundo de Supersport 300 e na súa primeira carreira en Aragón fixo un 10º posto.

## Estatísticas no Campionato do Mundo de Motociclismo 
(Carreiras en **negra** indican pole position, Carreiras en *cursiva* indican volta rápida)

## Notas
Établissement public de télévision

**Établissement public de télévision** (en árabe: "المؤسسة العمومية للتلفزيون") (EPTV) é a empresa pública de radiodifusión de Alxeria. Os produtos da empresa:  EPTV (rede de televisión), Canal Algérie, Algérie 3 , Algérie 4 e Coran TV 5.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Unión Europea de Radiodifusión
### Ligazóns externas 
* EPTV website
Télévision Algérienne

**Televisión alxerina** (en árabe: "التلفزيون الجزائري") ou EPTV, é a primeira canle pública alxerina da Établissement public de télévision.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Établissement public de télévision
* Unión Europea de Radiodifusión
### Ligazóns externas 
* EPTV website
Efrén I, metropolita de Kíiv

**Efrén** foi un eclesiástico grego, que exerceu como metropolita de Kíiv, Galicia e toda a Rus no século XI, baixo a autoridade do patriarcado de Constantinopla.
## Traxectoria 
Se ten mención del en 1055, e no obituario da catedral de Santa Sofía de Kíiv aparece como sucesor do metropolita Hilarión. Nese ano condenou ao bispo de Novgorod Luka Zhidiata a prisión ante a acusación dun servidor.

Descoñécese cando foi nomeado e cando finou, mais sábese que bendeciu a igrexa de Santa Sofía de Kíiv nun 4 de novembro. Se a bendición foi en domingo, como era habitual, tería que ter sido en 1061 ou 1067. En 1072 sábese que foi nomeado un novo metropolita, Xurxo.
## Notas
Servando Cudeiro Prieto

**Servando Cudeiro Prieto**, finado en Montederramo en novembro de 1948, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Pertencía á II Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia. Morreu no refuxio da Edreira por un disparo fortuíto do seu compañeiro Manuel Rodríguez González, mentres ambos estaban limpando as súas armas, en novembro de 1948. O cadáver foi soterrado polos seus compañeiros no lugar dos Preiriños da serra da Camba (Laza).

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Asian Dub Foundation

**Asian Dub Foundation** é unha banda inglesa de música electrónica fundada en Londres no ano 1993. O grupo toca unha mestura de rapcore, dub, dancehall e ragga, usando tamén instrumentos de rock, recoñecendo unha influencia do punk na súa música. O seu distintivo son tamén combina liñas de baixo indo-dub, guitarras agudas inspiradas no sitar e sons tradicionais asiáticos.

Ata a data Asian Dub Foundation levan publicados doce álbums de estudio, dous deles unicamente en Francia, e un feixe de sinxelos e EPs.

## Discografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Anubis

**Anubis** (/aˈnu.β̞is/; do grego antigo: Ἄνουβις), tamén coñecido en exipcio antigo como **Inpu**, **Inpw**, **Jnpw** ou **Anpu** (en copto: ⲁⲛⲟⲩⲡ, romanizado: *Anoup*) era o deus dos ritos funerarios, o protector das tumbas e o guía do inframundo na civilización exipcia antiga. Adoitaba ser representado como un cánido ou como un home con cabeza de cánido. Os arqueólogos identificaron o animal sagrado de Anubis co chacal dourado, mais recentes probas xenéticas indican que se trataba do lobo dourado africano.

## Nome 
"Anubis" é o termo grego adaptado do nome exipcio do deus. No Imperio Antigo de Exipto (c. -2686 e c. -2181), a forma estándar do nome escrito en xeróglifos estaba composto dos sons ***ı͗npw*** seguido dun "chacal" sobre un símbolo *Hotep*:
i-n:p-w-C6
Unha nova forma co "chacal" nun alto apareceu a finais do Imperio Antigo e fíxose común a partir de entón:
i-n:p-w-E16

Segundo a transcrición acadia nas cartas de Amarna, o nome de Anubis (*ı͗npw*) era vocalizado en exipcio como **Anapa**.

## Notas
Zuco 103

**Zuco 103** é unha banda neerlandesa creada no ano 1999 en Ámsterdam. A súa formación principal está composta pola cantante brasileira Lilian Vieira, o produtor neerlandés Stefan Kruger e o teclista e produtor alemán Stefan Schmid. O son do grupo ten influencias de electro-pop, samba e bossa nova, e a súa música foi bautizada como brazilectro despois do lanzamento do seu primeiro traballo *Outro lado*.

## Discografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial da banda
Beta-manosidose

A **beta-manosidose** é unha desorde do metabolismo oligosacárido provocada polo decrecemento da actividade da enzima beta-manosidase. Esta enzima está codificada polo xene *MANBA*, que se atopa no cromosoma 4q22-25. A beta-manosidose é unha doenza recesiva autosómica.

## Notas
Scout B

**Scout B** foi un foguete espacial dos Estados Unidos propulsado exclusivamente por propelente sólido e derivado do foguete Scout A. Estaba concibido como un lanzador de baixo custo, podendo lanzar cargas de ata 143&nbsp;kg a órbitas baixas. Foi usado desde tres sitios de lanzamento: a Base Vandenberg da Forza Aérea en California; o complexo de Wallops Island; e o Complexo de Lanzamento San Marco fronte ás costas de Nixeria.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Scout
*Scout A
*Scout B1
*Scout D1
*Scout E1
*Scout F1
*Scout G1
*Scout X1
*Scout X2
*Scout X-2B
*Scout X-2M
*Scout X3
*Scout X-3A
*Scout X-3C
*Scout X-3M
*Scout X-4
*Scout X-4A
*Scout X-5C
*Blue Scout Junior
Kuphus

***Kuphus*** é un xénero de moluscos bivalvos con forma de verme dentro da familia Teredinidae. Hai dúas especies extintas, ***Kuphus incrassatus*** e ***Kuphus fistula***. A única especie viva do xénero é ***Kuphus polythalamia***,  que é o molusco bivalvo máis longo do mundo.

Os membros deste xénero segregan tubos calcarios. En tempos de Carl von Linné consideráronse vermes tubulares e clasificáronse dentro do xénero *Serpula*. Non se debe confundir co anélido *Riftia*.

## *Kuphus polythalamia*
O seu tubo calcario permítelle vivir en terreos enlamados de mangleiral. Os espécimes típicos miden un metro de longo e teñen a forma dunha trompa de elefante. A súa punta anterior é pechada e ten uns 11&nbsp;cm de diámetro.

## Distribución 
*Kuphus polythalamia* vive no oeste do océano Pacífico, o leste do océano Índico e a zona Indo-Malaia. A súa distribución inclúe as Filipinas, Sumatra e Mozambique.

## Notas
Casimiro Fernández Villagómez

**Casimiro Fernández Pérez-Villagómez**, coñecido como **Miro Villagómez** e **Xan das Cousas**, nado en Vilafranca do Bierzo o 19 de febreiro de 1908 e finado no Barco de Valdeorras o 2 de novembro de 1947, foi un xornalista e escritor galego.

## Traxectoria 
Ao morrer seu pai con poucos anos, a familia trasladou a súa residencia ao Barco de Valdeorras. Foi oficial do Xulgado de Primeira Instancia do Barco.
Foi correspondente de *El Pueblo Gallego* no Barco de Valdeorras, onde publicou artigos ilustrados con fotografías de Manuel Blanco Pascual. Colaborou en *La Zarpa*, **Galicia Nueva** *Faro de Vigo*, *La Voz de Galicia* e *A Nosa Terra*, e publicou poemas en *El Compostelano* e *Vida Gallega*. En marzo de 1932 anunciouse a publicación dun libro de poemas. Militou no Partido Galeguista e en 1936 asinou un chamamento que pedía o voto afirmativo para o Estatuto, nunha folla voante da Dereita Galeguista de Valdeorras. Despois da guerra continuou como correspondente de *El Pueblo Gallego* no Barco.

## Notas
Butrus Qalaus

**Butrus Qalaus** (en , tr. *"Butrus Qalawus"*), nado en Alepo (Siria) o 30 de xuño de 1922 e finado o 16 de marzo de 1997, foi un eclesiástico católico maronita, arcebispo de Alepo dende 1990 até o seu pasamento.
## Traxectoria 
Naceu en Alepo o 30 de xuño de 1922. Foi ordenado sacerdote o 27 de marzo de 1948. O 9 de xuño de 1990 foi nomeado arcebispo de Alepo dos maronitas, recibindo a consagración episcopal de mans do patriarca de Antioquía e todo o Leste Nasrala Pedro Sufair o 12 de agosto. Finou no cargo o 16 de marzo de 1997.

## Notas
Yusuf Salama

**Yusuf Salama** (en , tr. *"Yuwsuf Bas Salamah"*), nado en Antilias (Líbano) o 25 de decembro de 1914 e finado o 29 de marzo de 2004, foi un eclesiástico católico maronita, arcebispo de Alepo dende 1967 até 1990.

## Traxectoria 
Foi ordenado sacerdote o 10 de marzo de 1940. O 15 de marzo de 1967 foi nomeado arcebispo de Alepo dos maronitas, recibindo a consagración episcopal de mans do patriarca de Antioquía e todo o Leste Paulo II Pedro al-Mauxi o 14 de maio.

O 24 de setembro de 1967 foi nomeado administrador apostólico de Ladaqia, cargo que mantivo até o 4 de agosto de 1977. Retirouse o 9 de xuño de 1990, e finou o 29 de marzo de 2004.
Fasciíte

**fasciíte** ou **fascite** refírese en medicina á inflamación dunha fascia ou aponeurose, o tecido fibroso que recobre os músculos e ósos.

## Etioloxía 
Pode ser causada por traumatismos únicos ou de repetición, por unha infección, ou durante unha inflamación autoinmunitaria xeneralizada do tecido conxuntivo.

## Clasificación 
Hai diversas formas de presentación: 
* Fasciíte necrotizante
* Fasciíte plantar
* Fasciíte palmar
* Fasciíte eosinofílica

## Tratamento 
Ao igual que as inflamacións doutros tecidos moles, a fasciíte tende a desaparecer por si soa ás veces si ás veces non. A melloría acelera con menciñas para a dor, en contra da inflamación, a aplicación de frío nas primeiras 48 horas do incidente e calor nas subseguintes 48 horas e terapia física ou terapia ocupacional. Se non haber melloría considerarase a infiltración con corticoides de depósito.

## Notas
Edil curul

O **edil curul** (en&nbsp;latín,&nbsp;*aedilis*) era unha maxistratura da antiga Roma. Era un chanzo do *cursus honorum* ou carreira política, ocupando un lugar intermendio entre o pretor e o cuestor e eran designados polos Comicios Tribunados. Orixinalmente, esta maxistratura duraba un ano, para posteriormente pasar a ser cuadrienal e, na época de Xulio César, chegou a durar 6 anos, durante a República Romana, ao mesmo tempo que a pretura, coa tarefa inicial de organizar algunhas celebracións. Era unha maxistratura de 2 persoas reservada inicialmente só para patricios, aínda que 3 anos despois foron admitidos tamén os plebeos 

O adxectivo de curul débese á cadeira de marfil na que tiñan dereito a se sentar para exerce-las súas funcións. Plutarco explica a elección dos edís e sinala que os edís curules toman o seu nome da cadeira curul ou *sella curulis*: 

### Competencias 
As súas competencias principais eran tres: 
* *Cura urbis*. Labor de policía e de mantemento da orde pública. sempre baixo a supervisión do Pretor urbano; e levar a cabo unha regulación en materias de vicios ocultos.
Entre as diferentes características e beneficios outorgados aos edís atópanse numerosos poderes e atribucións. Os edís curules tiñan distintos privilexios como o de poder sentar na *sella curulis*, ou vestir a *toga praetexta*. Posuían, ademais, o *Ius Imaginum* ou dereito de gardar en casa as estatuas dos antepasados ilustres. Tiñan en exclusiva o *Ius Edicendi*, é dicir, o dereito a promulgar edictos -*edicta*-.

### Evolución 
Os edís quedaron moi postergados durante o Imperio do mesmo xeito que sucedeu con moitos outros cargos orixinados na República. Así, Augusto desposuíunos de varias atribucións, asignándolles varios dos seus labores a maxistrados de menor rango pero especializados nas devanditas tarefas. No entanto, este emperador conferiría aos curules novas misións, como a de apagar lumes, para o que lles dotou dun exército de 600 escravos. Non moito máis tarde esa misión pasaría a encomendarse ao *Praefectus Vigilum.* O cargo de edil extinguiuse definitivamente no século III, baixo o mandato de Alexandre Severo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Eulogio Gavela Vega

**Eulogio Gavela Vega** foi un político galego.

## Traxectoria 
Na Segunda República foi elixido presidente de Izquierda Republicana do Barco de Valdeorras en agosto de 1935. Logo do triunfo do Frente Popular nas eleccións de febreiro de 1936, foi nomeado alcalde do Barco de Valdeorras en marzo. Ás poucas semanas renunciou e foi subsistido polo primeiro tenente-alcalde Manuel Blanco Pascual ata principios de xuño, cando foi nomeado alcalde Abdón Blanco García. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi encartado pola Comisión Provincial de Incautación de Bienes. En 1969 foi presidente da bodega cooperativa Jesús Nazareno.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Mariví Villaverde

**María Victoria Villaverde Otero**, nada en Vilagarcía de Arousa en 1922 e finada en Ribadumia o 23 de abril de 2017, foi unha escritora galega.

## Traxectoria 
Filla de Elpidio Villaverde. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 marchou coa familia desde Vigo a Marsella, despois instaláronse en París. Estudou en Orléans mentres no verán toda a familia se instalaba en Bordeos. En Francia coñeceu ao que había ser o seu home, Ramón de Valenzuela. Co estoupido da Segunda guerra mundial, a familia Villaverde marchou para a Arxentina. Volveu a Vilagarcía en 1944 para casar con Ramón de Valenzuela en febreiro de 1945, co que marchou novamente para Buenos Aires en 1949. En Buenos Aires traballa no Teatro Galego da Federación de Sociedades Gallegas Agrarias y Culturales e dirixe con Arturo Cuadrado o periódico *Galicia* onde publica algúns artigos con pseudónimo **Mª V. Arealonga**. En 1966 retornaron definitivamente a España, instalándose en Madrid.

## Obras 
* *Tres tiempos y la esperanza*. Buenos Aires: Editorial Alborada (1962).

## Recoñecementos 
* Premio Galiza Mártir da Fundación Alexandre Bóveda en 2006.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* 
*
Cristovo Cellarius

**Christophorus Cellarius**, ou **Cristovo Cellarius** (en alemán: **Cristoph Keller**), nado en 1638 e finado en 1707, foi un historiador alemán e profesor de Retórica e Historia na Universidade de Halle. É fundamentalmente coñecido pola introdución da división clásica das Idades da Historia: Antiga, Media e Moderna.

Fíxoo en primeiro lugar nun manual escolar de *Historia Antiga* editado en 1685, e o seu éxito induciulle a repetila noutro, de maior difusión, titulado *Historia Medii Aevi a temporibus Constanini Magni ad Constaninopolim a Turcis captam deducta* (Jena, 1688).

## Notas
Lisca Bianca

A **illa de Lisca Bianca** (italiano: Isola di Lisca Bianca) é unha pequena illa, que pertence ao arquipélago das illas Eolias, na rexión de Sicilia,  Italia.

Atópase a uns 3&nbsp;km ao leste de Panarea.

A illa, xunto con varias rocas veciñas (Dattilo, Bottaro, Lisca Nera e outros), constitúen os restos de antigas chemineas volcánicas pertencentes ao aparello de Panarea, que se formou hai uns 130.000 anos.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Pietro Lo Cascio ed Enrico Navarra, Guida naturalistica alle Isole Eolie, L’Epos, 2003. ISBN 978-88-8302-213-5.
* Gin Racheli, Eolie di vento e di fuoco. Natura, storia, arte, turismo, Mursia, 1999. ISBN 978-88-4252-328-4.
* Mensun Bound, Archeologia marina alle Isole Eolie, Pungitopo, 2004. ISBN 978-88-85328-39-6.

### Outros artigos
* Illas Eolias
* Panarea

### Ligazóns externas
*web sul relitto di Lisca Bianca.
Mike McCarthy

**Michael John McCarthy**, nado o 10 de novembro de 1963 en Pittsburgh, Pensilvania, é un adestrador de fútbol americano estadounidense. Actualmente adestra aos Dallas Cowboys da Green Bay Packers da National Football League. Antes dos Cowboys, McCarthy adestrou aos Green Bay Packers, equipo de Wisconsin conseguiu gañar unha Super Bowl (temporada 2010) é seis títulos de división. Antes de adestrar aos Packers, foi coordinador ofensivo nos New Orleans Saints e nos San Francisco 49ers.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil na web dos Green Bay Packers
Escritos

***Escritos*** foi unha revista editada en Lugo entre 1959 e 1960.
## Historia e características 
Apareceu en marzo de 1959. Dirixida por Luís J. Quintela Ferreiro, entre os seus colaboradores figuraron Marina Mayoral, Xavier Carro, Juan Neira Torviso, Arcadio López Casanova, Xosé Luís Franco Grande e Jorge Ricoy Iriarte. Cesou a súa publicación en maio de 1960.
O Souto, Chamoso, O Corgo

**O Souto** é un lugar da parroquia de Chamoso, no concello lugués do Corgo na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2016 tiña 106 habitantes (57 homes e 49 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Chamoso 
### Parroquias do Corgo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares do Corgo
Benjamín Balboa López

**Benjamín Balboa López**, nado en Boimorto o 19 de marzo de 1901 e finado en Cidade de México o 27 de xuño de 1976, foi un militar galego destacado durante a guerra civil española.

## Traxectoria 
Nado o 19 de marzo de 1901 en Boimorto. Iniciou os estudos de Bacharelato no Instituto Eusebio da Guarda da Coruña, pero abandonou uns anos despois. Ingresou na Armada Española en 1916, ascendendo ao rango de cabo telegrafista en 1921 e a segundo contramestre en 1929. Dende 1928 estivo afiliado á masonería. Era militante do PSOE.

Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 era oficial de 3.ª clase do Corpo auxiliar de radiotelegrafistas e estaba destinado na Estación de Radio do Ministerio de Mariña, en Ciudad Lineal. Estaba de garda a madrugada do 18 de xullo e captou mensaxes dos militares insurrectos do Marrocos español dirixido ás gornicións da península. Negouse a transmitir a mensaxe ás gornicións, e logo de informar directamente ao axudante do ministro José Giral, púxose en contacto cos buques e as bases da Armada, poñéndoos en alerta. Ademais, detivo ao seu oficial superior, que estaba implicado na conspiración militar. Grazas á súa decidida acción o ministerio logrou manter o contacto coa maioría de unidades da Mariña de Guerra da República. Durante a guerra foi por un tempo Subsecretario de Mariña.

Cando rematou a guerra marchou ao exilio por Portbou. Estivo ingresado varios meses no campo de Argelès-sur-Mer e logo en Marsella onde coñeceu a Katja Landau. Viaxou coa ela a Casablanca en maio de 1941. Axudado pola Junta de Auxilio a los Republicanos Españoles embarcou no *Serpa Pinto* con dirección a Nova York, onde chegou o 11 de setembro de 1941. De alí partiu a Veracruz (México) desembarcando o 7 de outubro. Morreu en México en xuño de 1976.

## Vida persoal 
A súa parella Katja Landau chegou a México en marzo de 1942, onde casaron en decembro de 1953. Katja era a antiga esposa do socialista austríaco Kurt Landau. Un dos seus irmáns, José Balboa López, tamén era membro da Armada e foi fusilado ao final da guerra civil.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Benjamín Balboa, el hombre que captó el mensaje de Franco
Lingua oriya

A **lingua oriya** ou **odia** (en ) é unha lingua falada polo 3,2% da poboación da India. É unha lingua indoaria que se fala no leste do país, e que no 2016 tiña uns 40 millóns de falantes no estado de Orissa, e nas rexións veciñas con importantes poboacións oriya.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en oriya
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
*
Óso coxal

O **óso coxal,** **óso ilíaco** ou **óso pelviano** (cientificamente: *Os coxae*; ilium, *ischium*, pube), do latín *cadeira*, é un óso da pelve ósea, par, plano, esponxoso, en forma cuadrilátera helicoidal, composto por tres ósos embrionarios:ilio, *pube* e isquion. Ten dúas caras: externa e interna; catro bordos: superior, inferior, anterior e posterior, e catro ángulos.

## Artellamentos 
Abarca desde o van até a pelve. Artéllase co homónimo oposto a nivel da sínfise pubiana e co sacro para formar a pelve, e co fémur para formar o artellamento dos cadrís ou coxofemoral. Malia estar artellada en si mesma, existe certa mobilidade nos ósos coxais, de especial importancia durante os traballos de paristallo, nas mulleres.

A zona articular máis importante do óso coxal é o *acetábulo* ou cótilo* *que é a cavidade articular para a testa do fémur. É neste punto onde o tres ósos conformantes do óso coxal atópanse. Este acetábulo é rebordado polo "rodete cotiloideo" ou labrum acetabular, que é un cartilaxe que amplía a cavidade cotiloidea, permite maior articulación co fémur, e contribúe á estabilización do artellamento coxofemoral pola creación de presión negativa durante a marcha.

## Estruturas que o conforman 
* **Ilio**: o ilio é un do tres ósos que forman o cós pelviano. É un óso largo e en forma de campá que constitúe as seccións superior e lateral da pelve. O ilio caracterízase polas súas ás que se estenden a cada banda da espiña dorsal.
* **Isquion**: o isquion é un do tres ósos que fusionados forman a pelve nun adulto. O isquion atura o peso do corpo cando estamos sentados e está unido á pube na parte dianteira e ás ás do ilio nos lados e na parte posterior.
* **Pube**: a pube é un do tres ósos que se fusionan para formar a pelve. Este presenta dous segmentos ou ramas a cada banda da sínfise pubiana: O superior artéllase coas ás ou co ilio. O inferior artéllase co isquion da pelve.
* **Crista ilíaca**: a crista ilíaca marca o suco superior das ás do ilio e presenta un labio interno e outro externo cunha liña no medio e medio de ambos os dous.
* **Sínfise pubiana**: a sínfise pubiana é a conexión entre as dúas partes da pube. Presenta unha liña de cartilaxe calcificado e resistente. Na muller, a sínfise pubiana está cuberta cun tecido adiposo denominado monte de Venus.
* **Buraco obturador**: o obturador é unha grande apertura en cada pube que permite o paso de vasos sanguíneos e nervios dende a cavidade abdominal até o interior da parte superior das pernas.

## Patoloxías 
* Coxalxia: dor artrítica do cadril, gonocócica ou reumática.
* Displasia do cadril: trastornos do artellamento coxofemoral.
* Coxagra: gota localizada no artellamento do van.

## Galería de imaxes 

File:Pelvic girdle illustration.svg|
File:Gray341.png|
File:Gray319.png|
File:Gray237.png|

## Véxase tamén 
* Esqueleto

## Notas
Luís Quintela Ferreiro

**Luís José Quintela Ferreiro**, nado en Vilalba, foi un profesor e escritor galego.

## Traxectoria 
Era fillo de Francisco Quintela Pallín e Aurora Ferreiro Varela, e irmán do tamén escritor Antonio Quintela Ferreiro. Estudou no Colexio dos xesuítas e fixo os primeiros anos de noviciado. Deixóuno por problemas de saúde. Licenciouse na Facultade de Letras da Universidade de Santiago de Compostela. Foi profesor interino de lingua e literatura española no Instituto Masculino de Lugo. Foi pensionado polo Ministerio de Educación Nacional para seguir un cursiño na Sorbona. En 1960 aprobou a oposición para adxunto numerario do Instituto Masculino. Ao ano seguinte foi nomeado profesor de lingua e literatura española na Escola Normal de Lugo. Colaborou en *El Pueblo Gallego*, *La Noche* e *La Voz de Galicia*. Fundou e dirixiu a revista *Escritos* (1959-1960) onde asinaba como **Picato**. Foi mestre de Marina Mayoral e Arcadio López-Casanova.

## Obras 
* *Carta a las gentes de Galicia*, 1966.
* *Hacia un orteguismo de izquierda*, 1967.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Antonio Quintela Ferreiro
The Returned (serie de televisión)

***The Returned*** é unha serie de televisión estadounidense desenvolvida por Carlton Cuse que está baseada na serie de televisión francesa *Les Revenants*. A adaptación estadounidense conta a historia dos residentes dunha pequena vila cuxas vidas cambian cando persoas que morreron hai tempo regresan como se nada tivese cambiado na súa ausencia. Cuse escribiu o episodio piloto e produciu a serie xunto con Raelle Tucker. Estreouse o 9 de marzo de 2015 e foi cancelada por A&E despois da primeira tempada, o 15 de xuño de 2015, sen remate.

## Personaxes 
### Principais 
*Kevin Alejandro como Sheriff Tommy Solano
*Agnes Bruckner como Nikki Banks
*India Ennenga como Camille Winship
*Sandrine Holt como Dr. Julie Han
*Dylan Kingwell como Victor
*Sophie Lowe como Lena Winship
*Mark Pellegrino como Jack Winship
*Jeremy Sisto como Peter Lattimore
*Mat Vairo como Simon Moran
*Mary Elizabeth Winstead como Rowan Blackshaw
*Tandi Wright como Claire Winship

### Secundarios 
*Aaron Douglas como Tony Darrow 
*Terry Chen como Mark Bao
*Dakota Guppy como Chloe Blackshaw
*Keenan Tracey como Ben Lowry
*Carl Lumbly como Pastor Leon Wright
*Leah Gibson como Lucy McCabe
*Chelah Horsdal como Kris
*Michelle Forbes como Helen Goddard
*Rhys Ward como Adam Darrow
*Alexander Calvert como Hunter
*Giacomo Baessato como Shane Slater
* Renn Hawkey como Paul Koretsky
* Roger Cross como Matt

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
*
Lingua min nam

A **lingua min nam** ou **lingua min do sur** é unha variante das linguas min falada en certas partes da República Popular da China, incluíndo o sur de Fujian, leste de Guangdong, Hainan, e sur de Zhejiang, e en Taiwán. O min nam é falado pola emigración chinesa en Filipinas, Indonesia, Malaisia e Singapur.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en min nam
* Lista de linguas por número de falantes
### Bibliografía 
* 
* 
* 
*  "Part V: Southern Min Grammar" (3 articles).
Patch Adams

**Hunter Doherty "Patch" Adams**, nado en Washington, D.C. o 28 de maio de 1945, e máis coñecido como o médico da risoterapia, é un doutor estadounidense, activista social, diplomático e escritor. Fundou o Instituto Gesundheit! en 1971. Cada ano organiza un grupo de voluntarios de todo o mundo para viaxar a distintos países, vestidos de pallasos, nun esforzo por levar o humor ós orfos, pacientes e outras persoas. A partir de abril de 2015, forma parte de Green Shadow Cabinet dos Estados Unidos como "secretario de Saúde para a saúde holística". 
Na súa vida inspirouse o filme *Patch Adams*, no cal Robin Williams interpreta o papel de Hunter.

Adams vive na súa casa de Virxinia, onde promove medios alternativos de curación para enfermos en colaboración co instituto. É o inventor da risoterapia con fins médicos e terapéuticos, e o responsable da inclusión desta no medicamento moderno.

## Notas
Pilates

miniatura|240px|Muller practicando pilates.

O **pilates** (tamén chamado de **método pilates**) é unha disciplina física e mental que se centra en traballar os músculos posturais máis internos, dedicándolle unha atención especial á respiración e ao aliñamento, co fin de reeducar o corpo e facelo cada vez máis equilibrado, forte e flexíbel.

O método foi desenvolvido por Joseph Pilates na década de 1920. Actualmente recoñécese coma unha técnica para o tratamento e prevención de problemas na columna vertebral. &nbsp;Un Centro ou Estudio de Pilates é normalmente o local onde se practica pilates no chan (*Mat* *Work*) e/ou sobre grandes e pequenos aparellos. O aparello máis coñecido de todos é o *Reformer*. Eventualmente un centro completo de pilates inclúe aparellos coma o *Cadillac*, *Wunda* *Chair*, *High* "*Electric*" *Chair*, *Spine* *Corrector*, *Ladder* *Barrel* e *Pedi*-*Pole*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Ioga
*BodyPump