Ximnasio (escola)

Un ***gymnasium*** ou **ximnasio** é un tipo de escola secundaria que existe nalgúns países. Por analoxía, "ximnasio" tamén se refire ao ensino que se realiza nos ximnasios. 

## Terminoloxía 
Na antiga Grecia, o termo *γυμνάσιον* [ *gymnasion* ] designaba o lugar para a educación física e a educación intelectual dos rapaces. Con esa última acepción, o termo seguiu sendo moi utilizado nalgunhas linguas -como o alemán- mentres que noutras linguas -como o portugués europeo e o galego, o termo "ximnasio" pasou a empregarse principalmente no sentido de actividade física ou educación física. 

### Etimoloxía 
Derivado do grego antigo *γυμνός* (*gymnós*) que significa "espido", vinculado á raíz indoeuropea *nouw (nu), alude á práctica de exercitarse sen roupa. O latín adoptou a palabra grega, conservando as formas *gymnasius* e *gymnasium*". A cultura romana, influenciada pola grega, tamén valorizou o exercicio físico, pero o contexto educativo do termo foi menos enfatizado. En países de tradición xermánica, como Alemaña, Austria ou Suíza, esa palabra refírese a un tipo de escola secundaria orientada á preparación dos estudantes para a educación superior, mentres que no mundo de linguas románicas se adoptaron maiormente termos como *liceo* e *instituto*. 

Porén, en alemán, inglés e outras linguas, a mesma raíz tamén derivou en termos vinculados ao deporte (*gymnazein>* *Gymnastik*, *gym* etc.).

## Historia 
Nos países xermánicos, tradicionalmente, o ximnasio é unha escola secundaria dedicada a preparar aos estudantes para ingresar nunha universidade, cunhas características moi similares ás dos liceos tradicionais da Europa latina. Os ximnasios teñen a súa orixe na Reforma protestante que tivo lugar no século XVI. O primeiro sistema de escolas que ofrecen educación secundaria xurdiu en Saxonia en 1528, só para rapaces varóns (o primeiro *Gymnasium* para mulleres en territorios da actual Alemaña foi fundado en 1893).

Segundo o sistema educativo de estilo alemán, os ximnasios están destinados a estudantes con maior vocación académica. Estes alumnos son seleccionados ao saír da escola primaria, entre os 10 e os 13 anos, só os mellores poden acceder ao ximnasio.

Tradicionalmente, o ximnasio centrouse nas humanidades e nos estudos clásicos, co seu currículo adoita incluír o ensino do latín e do grego antigo. Outros tipos de ensino secundario inclúen as linguas modernas, a ciencia, a economía e a tecnoloxía

Algúns outros países -a maioría deles do leste de Europa- introduciron o ximnasio nos seus sistemas educativos, pero con características diferentes do *Gymnasium* xermánico. Estes ximnasios non corresponden a unha rama da educación secundaria, senón a un nivel de estudos. Normalmente, o ximnasio constitúe a primeira etapa da educación secundaria (equivalente aproximadamente á ESO, ou aos segundos ciclos de educación básica no Brasil e educación básica en Portugal), sendo o liceo a segunda etapa.

Nalgúns países, tamén existe un **pro-ximnasio** que constitúe o ciclo preparatorio da educación secundaria.

## Ximnasio en varios países 
### Alemaña 
En Alemaña, o *Gymnasium* constitúe unha das modalidades de educación secundaria, xunto á *Realschule* e a *Hauptschule*.

O ximnasio considérase unha modalidade de ensino moi elitista, onde normalmente só se permite o acceso ao alumnado máis dotado intelectualmente. Na actualidade, de todos os estudantes que rematan a educación secundaria, de media, só o 11% o fai polo *Gymnasium*. No pasado, esta porcentaxe aínda era moito menor.

En comparación con outras ramas da educación secundaria deseñadas para constituír o nivel final de ensinanza que deben cursar os seus estudantes, o ximnasio está deseñado para preparar aos seus estudantes para o acceso á educación superior.

No ximnasio os estudantes cursan materias como alemán, matemáticas, física, química, xeografía, bioloxía, artes, música, educación física, relixión, historia e ciencias sociais. Tamén deben estudar polo menos dúas linguas estranxeiras, sendo as máis comúns o inglés, o latín, o ruso, o francés e o castelán.

Os cursos 12 e 13 preparan aos estudantes para o Abitur, unha proba necesaria para acceder a unha universidade.

### Brasil 
Até o 1975, no Brasil, o ximnasio (*ginásio*) era a etapa educativa que seguía ao ensino primario e precedía ao *ensino médio*. Corresponden aos catro últimos cursos do actual *ensino fundamental.*

Para acceder ao *ensino ginasial* era necesario facer unha proba de acceso despois de rematar a primaria. O ximnasio tiña unha duración de catro anos, tras os cales o alumno podía acceder á universidade (*colégio* ou *faculdade*), que constituía o terceiro ciclo de estudos.

En 1971, o *ginásio* fusionouse coa educación primaria, dando lugar ao ensino de 1º grau de primaria. Seguindo a *Lei de Diretrizes e Bases da Educação* de 1996, a educación primaria foi substituída polo *ensino fundamental*.

### Países Baixos 
Nos Países Baixos, o ximnasio consta de seis anos nos que o estudante cursa as mesmas materias que en Alemaña, coa adición obrigatoria do grego antigo e do latín.

### Outros países 
Algúns dos outros países que integran o ximnasio nos seus sistemas educativos son: Austria (*Gymnasium*), Bulgaria (*Гимназия*), Croacia (*Gimnazija*), Chipre (*Γυμνάσιο*), Dinamarca (*Gymnasium*), Estonia (Gymnasium), Grecia (*Γυμνάσιο*), Hungría (*Gimnázium*), Liechtenstein (*Gymnasium*), Lituania (*Gimnazija*), Polonia (*Gimnazjum*), República Checa (*Gymnázium*), Romanía (*Gimnaziu*), Suecia (*Gymnasium*) e Suíza (*Gymnasium*).

## Véxase tamén 
* Escola secundaria
* Ensino superior
* Instituto
* Liceo
* *Mens sana in corpore sano*