Benevento

**Benevento** (italiano *Benevento*, latín *Beneventum*, grego *Benebentos*) é unha cidade de Italia na Campania, capital da provincia de Benevento. Está na confluencia dos ríos Sabato e Calore Irpino, e tiña 63.026 habitantes o 2005. A comuna de Benevento esténdese por unha área de 129 km² e ten lindes cos concellos de Apollosa, Castelpoto, Foglianise, Fragneto Monforte, Paduli, Pesco Sannita, Pietrelcina, San Leucio del Sannio, San Nicola Manfredi, Sant'Angelo a Cupolo e Torrecuso.

## Historia 
### Antes de Roma 
A lenda atribúe a súa fundación a Diomedes. Festo di que foi fundada por Ulises e Circe e que unha tradición dicía que foi unha cidade dos ausonios antes de ser ocupada polos samnitas. A cidade, que se chamaba **Malaventum** ou Malebentos (probabelmente derivado do osco Maloeis ou Malieis), estaba poboada polos hírpinos (segundo Plinio o Vello) ou polos samnitas (Tito Livio e Tolomeo). Foi unha das principais do Samnio e era unha posición moi forte que non foi atacada polos romanos nas dúas primeiras guerras samnitas, pero foi atacada e ocupada na terceira guerra se ben nun momento que non se lembra; xa era romana o 274 a.C., e pouco despois Pirro de Epiro foi derrotado nas súas inmediacións polo cónsul Mario Curio Denato nunha gran batalla probabelmente o 268 a.C., que decidiu a retirada do epirota de terras italianas, despois do cal se estableceu nela (-268) unha colonia romana con dereito latino, e entón tomou o nome de Beneventum, porque o antigo nome considerábase de mal augurio.

### Nas mans de Roma 
Converteuse logo nunha cidade prospera. Na segunda guerra púnica foi ocupada por gornicións romanas varias veces como castelo importante preto de Campania. Nas súas inmediacións libráronse dúas batallas:

* A primeira o 214 a.C. na que o xeneral cartaxinés Hannón foi derrotado por Tiberio Graco.
* A segunda o 212 a.C. na que o xeneral Hannón, que acumulara moitas provisións e gran no seu campamento, foi asaltado polo cónsul romano Quinto Fulvio, quen arrebatou ao cartaxinés as provisións.

A rexión foi asolada polos cartaxineses, pero aínda así o -209 foi unha das dezaoito colonias latinas que puido pagar o diñeiro establecido por Roma, así como o continxente de soldados, destinado todo á guerra contra Haníbal.

[miniatura|dereita|280px|O arco de [Traxano, nun gravado do século XVIII de Piranesi. Algúns dos relevos están hoxe en día no Museo Británico]]
Non participou na guerra social, ou polo menos non quedou constancia. Seguramente foi a paz do século I a que produciu que ao cabo da república era unha das cidades máis ricas de Italia. No segundo triunvirato o territorio da colonia foi repartido polos triunviros entre os seus veteranos, e pouco despois estableceuse unha nova colonia baixo Augusto, que incorporou na cidade o territorio da cidade de Caudium. Nerón fundou outra colonia que se chamou *Colonia Concordia Beneventum* e durante o reinado de Septimio Severo levaba os títulos de *Colonia Iulia Augusta Concordia Felix Beneventum*. A súa situación na Vía Apia xusto na unión coa Vía Traiana que levaba a Apulia, e noutra vía que levaba a Venusia e Taranto permitiulle continuar a ser unha cidade importante e rica durante o imperio e a principal do sur de Italia. Foi visitada por moitos emperadores e son lembradas especialmente as visitas de Nerón, Traxano e Septimio Severo. Por Traxano erixiuse un arco triunfal (que foi acabado en tempo de Hadriano). Algúns emperadores restauraron a cidade ou construíron edificios nela.

Administrativamente a cidade foi incluída no territorio dos hírpinos, e dentro do devandito foi incorporada á segunda rexión de Augusto, pero máis tarde foi incorporada a Campania e posta baixo control do cónsul da provincia. Os habitantes de Beneventum serían incluídos dentro do tribo Stellatina. O territorio de Benevento baixo o imperio romano era bastante cumprido, e para o oeste ía ata Caudium que formaba parte dela (menos a cidade mesma); ao norte ata Tamarus incluíndo a vila de Pago (antes Pagus Veianus); ao nordeste, ata a mesma cidade de Equus Tuticus (hoxe San Eleuterio, preto de Castel Franco) e ao leste e sur ata a fronteira do territorio de Aeculanum e Abellinum. Numerosas aldeas dependían da cidade: coñécense os seus nomes pero, en xeral, non están identificadas.

### Os ostrogodos 
Despois do Imperio, nas guerras góticas, foi ocupada por Tótila, que arrasou as murallas, pero despois serían restauradas, e recobrou a prosperidade.

### Os longobardos 
: Ver artigo principal: Ducado de Benevento.

Baixo dominio longobardo desde o 571, foi capital dun ducado o 573, que vai manterse como un ducado independente despois da desaparición do reino longobardo e se converteu despois en principado.

### Os normandos e a Santa Sé 
O 1081 a cidade foi conquistada polo normando Robert Guiscard quen lla entregou á Santa Sé, e desde entón foi un feudo do Papa. O 1266 Carlos I de Anjou derrotou a Manfredo de Hohenstaufen na batalla de Benevento.

O 1443 o Papa Uxío IV nomeou vicario da cidade ao rei de Aragón Afonso IV, ao que o 1455 deu a cidade en feudo. A cidade foi posesión da Papa ata o 1806 cando Napoleón entregouna a Tayllerand como principado. O 1815 o Congreso de Viena devolveullas o Papa. Participou ás revoltas de 1820, 1848 e 1860 e neste último ano quedou unida ao reino de Italia.

## Monumentos 
Na cidade quedan restos do seu antigo esplendor: o arco triunfal de Traxano xa mencionado, construído o 114, e que está nun dos accesos da cidade chamado antes *Porta Aurea*; restos das murallas, do anfiteatro, unha ponte sobre o río Calore (antigo Calor), cerámicas e pinturas, fragmentos de esculturas, inscricións latinas; e no que fai a edificios é preciso mencionado o chamado *Caesareum*, unha especie de Curia, onde se reunía o senado local; a basílica; algúns pórticos e as termas (do tempo do emperador Cómodo).

## Evolución demográfica 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:65000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:19222
  bar:1871 from:0 till:20339
  bar:1881 from:0 till:21359
  bar:1901 from:0 till:24137
  bar:1911 from:0 till:23767
  bar:1921 from:0 till:26790
  bar:1931 from:0 till:36054
  bar:1936 from:0 till:37865
  bar:1951 from:0 till:47604
  bar:1961 from:0 till:55381
  bar:1971 from:0 till:59009
  bar:1981 from:0 till:62636
  bar:1991 from:0 till:62561
  bar:2001 from:0 till:61791

PlotData=
  bar:1861 at: 19222 fontsize:S text:19.222 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 20339 fontsize:S text:20.339 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 21359 fontsize:S text:21.359 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 24137 fontsize:S text:24.137 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 23767 fontsize:S text:23.767 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 26790 fontsize:S text:26.790 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 36054 fontsize:S text:36.054 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 37865 fontsize:S text:37.865 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 47604 fontsize:S text:47.604 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 55381 fontsize:S text:55.381 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 59009 fontsize:S text:59.009 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 62636 fontsize:S text:62.636 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 62561 fontsize:S text:62.561 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 61791 fontsize:S text:61.791 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Fonte ISTAT - elaboración gráfica de Wikipedia

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial