open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Visayas Occidental

**Visayas Occidental**, unha das rexións de Filipinas, desígnase como Rexión VI. Consiste en sete provincias e 17 cidades. Hiligaynon, a lingua principal da rexión, fálase en Negros Occidental, Guimaras, Capiz e algunhas partes de Iloilo. Kinaray-a fálase en Antique e algunhas partes de Iloilo. Aklanon fálase en Aklan. A cidade de Iloilo é o centro rexional da rexión.

## Provincias 
* Aklan
* Antique
* Cápiz
* Guimaras
* Iloilo
* Negros Occidental
* Palawan
Deza

O topónimo **Deza** pode referirse a:

;En Galiza
***Comarca de Deza**, comarca da provincia de Pontevedra;
***Ribadeza**, lugar da parroquia de Alborés, no concello de Mazaricos.

;Río de Galiza
***Río Deza**, afluente do río Ulla.

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***Deza**, concello da provincia de Soria.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Os Dezas**, lugar da parroquia de Fao, no concello de Touro;
***Trasdeza**, unha das antigas xurisdicións máis orientais da outrora provincia de Santiago.
Bangued

**Bangued** é a municipalidade capital da provincia de Abra na Rexión Administrativa de Cordilleira de Filipinas. De acordo co censo 2015, ten unha poboación de 48&nbsp;163.
## División administrativa 
Bangued, administrativamente, divídese en 31 barangays e 77 sitios.
Río Fowydh

O **Río Fowydh** (en inglés Fowey) é un río de Cornualla, Gran Bretaña.

Nace no oeste de Liskeard, pasa Lanhydrock House, Restormel Castle e Lostwithiel para desembocar na Canle da Mancha por Fowey. Tan só é navegábel nos seus últimos 11&nbsp;km, existindo un transbordador entre Fowey e Bodinnick.
1238

## Acontecementos 
* 4 de marzo - Batalla do Sit: ás beiras do río Sit, Batu, neto de Xenxis Khan, derrota a Iuri II, príncipe ruso de Vladimir.
* Xaime I o Conquistador, rei da Coroa de Aragón, entra en Valencia, que capitulara o 28 de setembro deste ano ante o asedio dos cristiáns.

## Nacementos 
* Teobaldo II, rei de Navarra desde 1253 a 1270.

## Mortes 
* Henrique I de Polonia.
* Xoán I, emperador de Trebisonda.

Historia ano a ano
1239

## Acontecementos 
* O rei Fernando III de Castela conquista a vila andaluza de Osuna.

## Nacementos 
* Eduardo I de Inglaterra
* 3 de xaneiro - Xoán II da Bretaña, duque da Bretaña e conde de Richmond (m. 1305).

## Mortes 
*

Historia ano a ano
1241

## Acontecementos 
* Batalla de Liegnitz (Legnicą, na actual Polonia): a cabalaría xermano-polaca cae derrotada ante as tropas mongois que conduce Ogodei
* Batalla de Sajo (sobre o río dese nome, en Hungría): os mongois derrotan o exército maxiar do rei Bela IV, arrasando a continuación o país.

## Nacementos 
* ? - Lionor de Castela, raíña consorte de Inglaterra († 1290)
* 4 de setembro - Alexandre III, rei de Escocia († 1286)

## Mortes 
* Henrique II de Polonia.
* Ogodei, sucesor de Xenxis Khan.
* Snorri Sturluson, historiador e poeta islandés (n. 1178).
* Narjot de Toucy, rexente do Imperio Latino de Constantinopla.
* 22 de agosto - Gregorio IX papa da Igrexa católica romana.
* 10 de novembro - Celestino IV papa da Igrexa católica romana.

Historia ano a ano
1240

## Acontecementos 
### África 
* O rei de Malí, Sumangurú, saquea a cidade de Ghana.

### Europa 
* Os tártaros saquean Kíiv.
* A Universidade de París condena as doutrinas filosóficas de Averroes.

## Nacementos 
* Cimabue, pintor italiano (m. 1302).

## Mortes 
* Ibn Arabi, filósofo árabe andalusí

Historia ano a ano
1242

## Acontecementos 
### Europa 
* Marzo: Os mongois saquean Croacia. A vangarda de Batu chega a Spalatto e Cattaro, no mar Adriático. Cando lles chegan novas da morte, o ano anterior, de Ögödei, Batu retorna ao oriente para participar no quriltay organizado para a elección do seu sucesor. Así se salva Europa.
* Establecemento de colonos alemáns en Bratislava tras o fracaso dos mongois en conquistala
* 5 de abril: Vitoria do príncipe ruso Alexandre Nevski sobre os cabaleiros teutóns na Batalla do Lago Peipo, na Livonia, na altura xeado (*masacre dos xeos*). Esta batalla provoca a detención da expansión xermánica cara ao leste, ao tempo que contribúe ao nacemento da Rusia, baixo dominación moscovita.

### Oriente Próximo 
* Reinado de Al-Musta'sim, derradeiro califa abásida de Bagdad (até 1258).
* O xeneral Baidju toma o mando das tropas mongois en Irán, baseado na rexión da baixa Koura (até 1256).
* Á morte de Ögödei, o gobernador do Khorasan Körguz é entregado polos comandantes militares ao seu adversario Kara Hülegü, que o executa. A rexente Töregene encárgalle a Arghun agha a administración de Khorasan e Iraq. Home culto e comprometido cos asuntos de estado, decepciona as esperanzas dos señores mongois ao continuar a política de Körguz, protexendo a poboación iraniana contra as violencias dos mongois e combatendo a anarquía feudal. Obtén a confianza dos grandes khans ao enviar regularmente tributos a Karakorum.

### Asia 
* Batu, neto de Xenxis Khan, crea o Imperio da Horda de Ouro de Kipchuk, con capital en Sarai.
* Töregene tórnase rexente do Imperio Mongol (até 1246)
* Reinado de Kara Hülegü, khan de Djaghataï (até 1246). Neto de Djaghataï, reina baixo a tutela da súa nai Ebuskune.

## Nacementos 
* Beatriz de Inglaterra, filla de Henrique III de Inglaterra (m. 1275)

## Mortes 
* Djaghataï, khan mongol, segundo fillo de Xenxis Khan e da súa esposa principal Börte (n. 1186)
* 7 de outubro - Juntoku, emperador xaponés
## Outros 
* Alberte o Grande tórnase rexente do convento de Santiago en París.
* Roger Bacon describe unha fórmula para fabricar a pólvora.

Historia ano a ano
1243

## Acontecementos 
* 25 de xuño: Inocencio IV sucede a Celestino IV como o 180º papa da igrexa católica romana.

## Nacementos 
* Xaime I monarca do reino de Mallorca de 1276 (m. 1311)
* Filipe de Courtenay, emperador titular do Imperio Latino de Constantinopla (m. 1283).

## Mortes 
*

Historia ano a ano
Polimerización

A **polimerización** é a reacción química na que varias moléculas se combinan para formar cadeas lineais ou unha rede tridimensional das cadeas de polímero. Hai moitas formas de polimerización e existen diversos sistemas para categorizalas. As categorías principais son polimerización por adición e polimerización por condensación.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Polimerase
* Polímero
* Polímero sintético
Cindy Klassen

**Cindy Klassen**, nada en Winnipeg (Manitoba) o 12 de agosto de 1979, é unha patinadora de velocidade do Canadá.

## Traxectoria 
Medalla de bronce nos xogos olímpicos de 2002, conseguiu 1 medalla de ouro, 2 de prata e 2 de bronce nos xogos olímpicos de 2006.

Klassen é de familia menonita, descendente de emigrantes alemáns e noruegueses, comezou xogando hóckey sobre o xeo, ó non ser seleccionada para os xogos olímpicos de inverno de 1998 pasou á patinaxe de velocidade.
1244

## Acontecementos 
* Fundación da Universidade de Roma.
* 6 de marzo: arbitraxe entre os mosteiro galegos de Aciveiro e Melón, que fixou os lindes entre ambos nos montes de Rubillón (no actual concello de Avión, Ourense).
* 16 de marzo - Máis de 200 cátaros son queimados en Montségur, rematando a cruzada contra os albixenses.
* 26 de marzo: Castela e Aragón asinan o tratado de Almizra, que fixa os lindes entre ambas no Oriente meridional da Península Ibérica.
* Xacobo de Voragine ingresa na orde dominica.
* Xaime I de Aragón "reconquista" Altea (actual Valencia).
* Primeiro rexistro documentar sobre a cidade de Berlín.
* Sevilla, Ceuta, Tlemcen e Meknès recoñecen a soberanía de Yahyâ I, soberano hafsida de Tunicia.
* 23 de agosto : Xerusalén, apenas defendida, é tomada polo sultán de Exipto, ficando definitivamente perdida para os cristiáns.

## Nacementos 
* Erwin von Steinbach, mestre construtor da catedral de Estrasburgo († 1318).

## Mortes 
* Armand de Périgord, 16º Grande Mestre dos templarios (17 ou 20 de outubro).

Historia ano a ano
Vilaronte, Foz

**San Xoán de Vilaronte** é unha parroquia do concello de Foz na comarca da Mariña Central, na provincia de Lugo que se estende nunha superficie de 12&nbsp;km². Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2013 tiña 733 habitantes, deles 347 eran homes e 386 eran mulleres, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 808 habitantes.

## Economía 
É unha parroquia fundamentalmente agrícola, onde destacan o gando groso e un viveiro forestal.

## Historia 
No século XVIII foi concello.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Hórreos Vilaronte Foz (4).jpg|Hórreo en Vilaronte
Ficheiro:Igrexa de Vilaronte, Foz.jpg|Igrexa parroquial
Ficheiro:Vista do núcleo de Vilaronte, Foz.jpg|Vista do núcleo de Vilaronte
Ficheiro:Monte Corneira visto dende Vilaronte.jpg|O monte Corneira visto de Vilaronte

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilaronte 
### Parroquias de Foz 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Foz
Adá, Chantada

**Santa Baia de Adá** é unha parroquia que se localiza no concello de Chantada. Segundo o INE en 2008 tiña 122 habitantes (67 homes e 55 mulleres), 39 menos ca en 2000. Ten oito entidades de poboación.

## Toponimia
O topónimo **Adá** ten orixe no antropónimo de orixe xermánica .

## Patrimonio 
* **Igrexa de Santa Baia de Adá**, de orixe románica, reedificada no século XVI. No muro actual da nave consérvanse dous modillóns que puideron ser aproveitados da construción románica.
## Historia
En 1989 o labrego Paulino Fernández asasinou sete dos seus conveciños no maior crime en serie da historia de Galicia.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Adá 
### Parroquias de Chantada 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Chantada
1245

## Acontecementos 
* Marco Polo leva a Venecia unha receita de como facer xeados procedente da China.

## Nacementos 
* Filipe III de Francia
## Mortes 
*

Historia ano a ano
1246

## Acontecementos 
### Asia 
* Güyük, fillo de Ogedei e neto de Xenxis Khan, elixido 3º khan supremo dos mongois.

### Europa 
* O rei Fernando III de Castela conquista aos mouros a cidade andaluza de Xaén.

## Nacementos 
* Cunegunda de Halitsch, raíña de Bohemia († 1285)

## Mortes 
* Frederico II de Austria
* 30 de setembro : Iaroslav II Vladimirski, príncipe de Kíiv, Novgorov e Vladimir (n. 1191).
* Berenguela de León e Castela.

Historia ano a ano
Scott Tenorman

**Scott Tenorman**, dobrado en inglés por Toby Morton, é un personaxe de ficción da serie de animación *South Park*. De acordo cos South Park Studios o apelido de Scott foi nun principio "Tenorall" e púxollo Trey Parker, pero cambiárono por "Tenorman" porque era máis sinxelo de pronunciar.

Aparece no episodio 501 de South Park *"Scott Tenorman Debe Morrer"* (Scott Tenorman Must Die, orixinalmente emitido o 11 de xullo do 2001), onde un dos personaxes principais de South Park, Eric Cartman, busca vinganza contra Scott por enganalo e humillalo en varias ocasións. Ademais ten unha breve aparición no episodio 906, *"A morte de Eric Cartman"* (The Death of Eric Cartman, orixinalmente emitido o 13 de abril do 2005), no que Cartman pide perdón a Scott polo seu comportamento neste episodio.

## Historia do personaxe 
Scott é rubio, ten grandes orellas e pencas na cara. Viste unha camiseta negra por riba dunha camiseta branca de manga longa, pantalóns de cor laranxa con petos ós lados e uns tenis azuis e grises. Está en oitavo ou noveno curso (durante o capítulo Stan e Kyle contradinse) en South park. É un gran fan do grupo Radiohead. É encantador, abusón, manipulador e mentireiro. Scott mente a Cartman un feixe de veces en *"Scott Tenorman Debe Morrer"*: vendéndolle pelo pubiano, enganándolle para que lle dea 16'12 dólares e convencéndoo para ir a unha imaxinaria feira do pelo pubiano en Fort Collins. Un dos enganos abusóns de Scott fai que Kenny morra coa risa cando Scott amosa un vídeo de Cartman cantando e bailando "Son un porquiño" ("I'm a Little Piggy"), unha versión alterada de ''"I'm a Little Teapot"* ("Son unha teteira"), ante un pequeno público, incluído Cartman e os seus amigos, no centro de South Park.

Os pais de Scott foron asasinados polo granxeiro Carl Denkins por entrar na granxa de Denkins mentres intentaban salvar un "poni abandonado". A súa morte foi planeada por Cartman, inspirado na obra de Shakespeare *Titus Andronicus*, como vinganza contra Scott polas repetidas humillacións. Para a súa vinganza Cartman invita a Scott a un festival de chile onde o engana para que coma o suxestivo "Chile Sr. e Sra. Tenorman", que contén pelo pubiano de Scott (o cal esperaba enganar a Cartman para que o comese), e carne cociñada dos seus pais. Isto provoca que Scott se poña a chorar diante do seu grupo favorito, Radiohead, que foran invitados a vir, e estes o chamen "chorón". Ter sido enganado para come-los seus pais e ser chamado "chorón" polo seu grupo favorito arruína a vida de Scott.

Scott fai unha breve aparición en *A Morte de Eric Cartman'' ("The Deat of Eric Cartman"), onde Cartman, intentando compensa-los seus pecados, visita a Scott na tumba dos seus pais e dálle unha cesta de froitas.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Images and Sounds including Scott .
* Guión de "Scott Tenorman Must Die" .
* Westwood, Wild Willie. "The Secrets of 'Scott Tenorman Must Die'".
1249

## Acontecementos 
### Oriente Próximo 
* VI Cruzada (1248-1254):
** Lois IX de Francia toma a cidade de Damieta no litoral de Exipto.

### Europa 
* Xaime I de Aragón toma aos mouros a cidade de Xàtiba.
### Ciencia e tecnoloxía 
* Primeira mención da pólvora en Europa, nunha carta do monxe e filósofo Roger Bacon (ca. 1214-1294).

## Nacementos 
* Erik V de Dinamarca.

## Mortes 
* Alexandre II de Escocia
* Lucas de Tui, prelado e cronista do Reino de León.
* Xoán I de Dreux, conde de Dreux (n. 1215).
Historia ano a ano
1250

## Acontecementos 
* Concesión de carta foral á cidade galega de Ferrol polo rei Fernando III de Castela
* Alberte Magno é o primeiro que logra illar o arsénico

## Nacementos 
* Guido Cavalcanti, poeta italiano (m. 1300).
* Xoán IV Ducas Láscaris, emperador bizantino.

## Mortes 
* febreiro - Roberto I de Artois, conde de Artois (n. 1216).
* 13 de decembro - Frederico II Hohenstaufen, emperador do Sacro Imperio desde 1220.
* Leonardo Fibonacci, matemático italiano.

Historia ano a ano
1251

## Acontecementos 
* Fúndase o khanato da Horda de Ouro, por Batu, sobriño do gran khan Ogodei

## Nacementos 
* 29 de xuño - Pedro I de Alençon, conde de Alençon de 1268 a 1283, conde de Blois, de Chartres e señor de Guisa de 1272 a 1283 (m. 1283).

## Mortes 
*Pedro I da Bretaña.
*9 de outubro - Violante de Hungría, raíña consorte de Aragón.

Historia ano a ano
1252

## Acontecementos 
* Comeza a gobernar nos reinos casteláns Afonso X o Sabio (até 1284).
* 12 de maio: o papa Inocencio IV fai pública a bula papal * ad  extirpanda*, na que se autoriza, con algúns límites, a tortura de  herexes a cargo da Inquisición.

## Nacementos 
*Beatriz de Sicilia, emperatriz consorte de Filipe de Courtenay, emperador titular latino de Constantinopla (m. 1275).

## Mortes 
* 30 de maio: Fernando III de Castela.

Historia ano a ano
1253

## Acontecementos 
* 6 de xullo - Mindovg Mindaugas faise coroar rei de Lituania polo papa Inocencio IV. É o primeiro monarca do seu país.
* 14 de xullo - Comezo do reinado de Henrique I o Gordo, rei de Navarra e conde de Champaña.
* Xullo - Batalla de Westkapelle: Vitoria de Guillerme de Holanda sobre os flamengos.
* 9 de agosto - Aprobación da orde das Clarisas.
* 23 de setembro - Iníciase o reinado de Otokar II de Bohemia (até 1278).

## Nacementos 
* Hugo II de Chipre (m. 1267)

## Mortes 
* Henrique I de Chipre
* Robert Grosseteste, eclesiástico e filósofo inglés (n. 1175).
* Venceslau I, rei de Bohemia desde 1230 (n. ca. 1205).
* Dogen, fundador da escola Soto do budismo zen no Xapón (n. 1200).

## Outros 
*

Historia ano a ano
1254

## Acontecementos 
* VI Cruzada (1248-1254):
** Tras o seu desastre en Exipto, Lois IX de Francia retorna para Europa. Termina así a fracasada VI Cruzada.

## Nacementos 
* Marco Polo, mercador veneciano.
* Carlos II de Anjou, rei de Xerusalén e Sicilia, duque de Apulia, príncipe de Capua, príncipe de Acaia, conde de Anjou, da Provenza, de Forcalquier e de Piemonte (m. 1309).

## Mortes 
* Conrado IV de Alemaña
* 3 de novembro - Xoán III Ducas Vatatzés, emperador bizantino no Imperio de Nicea (n. 1193).
* 7 de decembro - Inocencio IV, papa da Igrexa católica romana.

Historia ano a ano
1255

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* Alberte I de Alemaña (m. 1308).
* Adolfo de Nassau, emperador alemán (m. 1298).
* Guido Cavalcanti, poeta italiano (m. 1300).

## Mortes 
*

Historia ano a ano
1256

## Acontecementos 
* Hülegü, khan mongol toma a fortaleza dos haxaxíns en Alamut, Persia.

## Nacementos 
* 
## Mortes 
* Tankei, escultor xaponés

Historia ano a ano
1257

## Acontecementos 
* Os mongois toman Annam (en Indochina).

### Arte e cultura 
* Porta da Coronería, na catedral de Burgos, consonte o modelo da porta meridional da catedral de Chartres.

## Nacementos 
* Sancho IV de Castela e León. Data alternativa 1258. (m. 1295).

## Mortes 
* 4 de xuño - Przemysl I o Grande, rei de Polonia (na. 1220 ou 1221).

Historia ano a ano
1258

## Acontecementos 
### Oriente Próximo 
* Hülegü, khan mongol de Persia toma, saquea e arrasa Bagdad.

### Europa 
* Tratado de Corbeil: o rei francés, Lois IX, renuncia a posíbeis dereitos sobre Cataluña, e, en troques, Xaime I de Aragón renuncia a reclamar territorios do sur de Francia.
* Xoán IV Ducas Láscaris convértese en emperador bizantino en Nicea (ata 1261).

### Arte e cultura 
* Tomé de Aquino comeza a redactar a *Suma contra os Xentís* (até 1263).
miniatura|dereita|150px|Tomé de Aquino por Fra Angélico

## Nacementos 
* Osmán I, fundador do Imperio Otomán
* Sancho IV de Castela e León. Data alternativa 1257. (m. 1295).

## Mortes 
* 18 de agosto - Teodoro II Láscaris, emperador bizantino (n. 1221)

Historia ano a ano
1259

## Acontecementos 
* 4 de decembro &ndash; os reis Lois IX de Francia e Henrique III de Inglaterra firman o Tratado de París, polo cal o rei Henrique abriu man das rúas reivindicacións sobre o territorio controlado por Francia na Europa continental, incluso Normandía, e o rei Lois cesou de auxiliar os rebeldes ingleses.

## Nacementos 
* Xoán II de Xerusalén.
* Otomán ou *Otmán*, fundador do estado otomán (m. 1326).
* Pietro Cavallini, pintor italiano (m. 1330).
* Henrique III de Bar, conde de Bar (m. 1302).

## Mortes 
* Cristovo I, rei de Dinamarca.
* 10 de xaneiro - Gonzalo de Amarante, santo da Igrexa católica.
* 11 de agosto - Mongke, emperador dos mongois.

Historia ano a ano
1260

## Acontecementos 
* Comeza a reinar na China o emperador Kubilai Khan
* Os mamelucos de Exipto derrotan na batalla de Ain Yalut, preto de Damasco, ás tropas mongois

## Nacementos 
* Farsi, matemático persa.
* Duccio de Bonnisegna, pintor italiano (m. 1320).
* Andrónico II Paleólogo, emperador bizantino.

## Mortes 
* 20 de agosto : Jaromar II, príncipe de Rügen.
* Jordanus Nemorarius, matemático xermano.
* Qûtb Jamal ud-Dîn Hânswi, poeta sufí de lingua persa.

Historia ano a ano
1261

## Acontecementos 
*Groenlandia fica incorporada ao reino de Noruega
* Fin do Imperio Latino de Constantinopla.

## Nacementos 
* 25 de xullo - Artur II da Bretaña, duque da Bretaña (m. 1312).
* 9 de outubro: Don Dinís, rei de Portugal e poeta (m. 1325).

## Mortes 
*Rodrigo Gomez de Trastámara, derradeiro membro da casa de Traba.
*Henrique III de Brabante.

Historia ano a ano
1262

## Acontecementos 
* O rei Afonso X de Castela outorga carta foral e mercado franco á vila de Tordesillas.

## Nacementos 
* Artur II da Bretaña
* Berenguel de Landoira, arcebispo de Compostela (m. 1330).

## Mortes 
*

Historia ano a ano
1264

## Acontecementos 
* Afonso X de Castela tómalle aos musulmáns Xerez da Fronteira e Rota, esta xa na baía de Cádiz.

## Nacementos 
* 
## Mortes 
* Andrei II de Rusia

Historia ano a ano
1263

## Acontecementos 
* Afonso X tómalle aos musulmáns a cidade de Niebla.
* Andrónico II ascende ao trono do imperio de Trebisonda.

## Nacementos 
* 
## Mortes 
* Conde Bonifacio de Savoia.
* marzo - Manuel I, emperador de Trebisonda.
Historia ano a ano
1267

## Acontecementos 
* Roger Bacon publica a súa *Opus maius*

## Nacementos 
* Xaime II de Aragón.
* Giotto - pintor italiano.

## Mortes 
*

Historia ano a ano
1265

## Acontecementos 
* Xaime I o Conquistador toma aos musulmáns a cidade de Elda.

## Nacementos 
* Afonso III de Aragón
* Fushimi, emperador do Xapón (m. 1317).
* Dante Alighieri, poeta italiano (m. 1321)

## Mortes 
* 8 de febreiro - Hülegü, gobernante mongol de Persia (n. ca. 1217).

Historia ano a ano
1269

## Acontecementos 
*

### Ciencia e tecnoloxía 
* O francés Petrus Peregrinus describe o compás ou agulla de marear. Denomina Polo Norte e Polo Sur a cada un dos extremos sinalados pola agulla.

## Nacementos 
* Filipe de Artois.
* Huang Gongwang, pintor chinés (m. 1354).

## Mortes 
* Svarn, rei de Galitzia e gran duque de Lituania.

Historia ano a ano
1271

## Acontecementos 
* Inicio da viaxe de Marco Polo a oriente.

## Nacementos 
* 17 de abril - Xoana I, raíña de Navarra e raíña consorte de Francia (m. 1305).
* 8 de setembro - Carlos Martel de Anjou, pretendente ao trono de Hungría (m. 1295).

## Mortes 
* outubro - Hugo IV, duque de Borgoña (n. 1213).
* Sava II, patriarca da Igrexa Serbia (n. 1201).
*

Historia ano a ano
1247

## Acontecementos 
### Asia 
* Os mongois conquistan o Tíbet.

### Europa 
* Sancho II abdica e o seu irmán, Afonso III, sobe ao trono de Portugal
* Inicia o seu reinado Guillerme de Holanda (1227-1256), emperador románico xermánico (até a súa morte)
* 27 de xullo - Haakon IV é coroado rei de Noruega en Bergen polo cardeal Guillerme de Sabina.
* Brandr Jónsson, abade de Thykkvabær (até 1262) e futuro bispo de Hólar, que aspira á paz, milita pola submisión da Islandia á coroa norueguesa.
* Nace o Parlamento de París: o crecemento das prerrogativas reais no dominio xudicial obriga a unha parte da corte a reunirse en sesións temporais e a se dotar de conselleiros e xuíces.
* O rei Bela IV da Hungría establece os cabaleiros de San Xoán de Xerusalén na Valaquia para enfrontarse aos tátaros.

### Oriente Próximo 
* O sultán do Exipto Malik al-Salih Ayyoub retoma Ascalón e a Galilea oriental. Señor de Damasco, restablece a súa soberanía sobre Homs, loitando polo control da Siria co seu curmán, señor de Alepo.

### Arte e cultura 
* Vidal de Canellas termina a recompilación de leis forais aragonesas, coñecida como "*Compilación de Huesca*".

## Nacementos 
* Zhang Sanfeng, monxe taoista chinés
* Rashid al-Din, político persa (m. 1318)
* Roberto III de Flandres, conde de Nevers e Flandres (m. 1322).

## Mortes 
* Conrado I de Mazovie

Historia ano a ano
1273

## Acontecementos 
* Afonso X de Castela crea o concello de Mesta.

## Nacementos 
* David VIII de Xeorxia
## Mortes 
* 17 de decembro - Jalal ad-Din ar-Rumí, poeta en lingua persa (n. 1207).
* Balduíno II de Constantinopla, emperador do Imperio Latino de Constantinopla (n. 1217).
Historia ano a ano
1272

## Acontecementos 
* O rei de Dongola, en África, David I, apodérase do porto de Aydhab no mar Vermello.
* Afonso X de Castela concede carta foral á vila galega de Pontedeume.

## Nacementos 
* Frederico III de Sicilia.
* William Wallace.
*Xoana de Acre, princesa inglesa (m. 1307).
* Lois de Nevers, conde de Nevers e de Rethel (m. 1322).

## Mortes 
* Estevo V, rei de Hungría

Historia ano a ano
1275

## Acontecementos 
*
### Arte e cultura 
* Raimund Llull, "*Llivre de la Orde de Cavalleria*" (data aproximada).

## Nacementos 
* Giovanni d'Andrea, xurista italiano.
* Dnyaneshwar, santo hindú e poeta (m. 1296).
* Xoán II de Brabante, duque de Brabante e Limburgo (m. 1312).

## Mortes 
* Bohemundo VI de Antioquía (n. 1237).
* Fernando de la Cerda, Infante de Castela, príncipe herdeiro da coroa castelá.
*Beatriz de Sicilia, emperatriz consorte de Filipe de Courtenay, emperador titular latino de Constantinopla (n. 1252).
Historia ano a ano
1276

## Acontecementos 
### Asia 
* O xeneral mongol Baian toma a cidade chinesa de Hang-chou, sede do reino Sung, levando cativos para Pequín, ao emperador Sung e a súa nai, rexente. O evento significou a incorporación dese reino ao imperio sino-mongol.

### Europa 
* Magnus Ládulos sobe ao trono de Suecia, como soberano independente a respecto de Noruega.

## Nacementos 
* Cristovo II de Dinamarca.

## Mortes 
* 27 de xullo - Xaime I de Aragón (n. 1208).
* 18 de agosto - Hadrián V, papa da Igrexa Católica.

Historia ano a ano
1277

## Acontecementos 
### Asia 
* Batalla de Ngasaunggyan, en Yunan, preto da fronteira birmano-chinesa, na que Kubilai Khan derrota as forzas imperiais birmanas.

### Europa 
* Terceiro ataque mongol da Horda de Ouro contra Lituania.
* Nicolao III sucede a Xoán XXI como papa.
* Tropas francesas atacan Pamplona e saquean o *Burgo da Navarrería* da cidade.

## Nacementos 
* Sempad de Armenia
## Mortes 
* 12 de xaneiro - Filipe de Toucy, rexente do Imperio Latino de Constantinopla.
* Roi Fernándes, poeta galego do cancioneiro medieval.
* Miguel IX Paleólogo - emperador bizantino (m. 1320).
* 12 de xaneiro - Filipe de Toucy, rexente do Imperio Latino de Constantinopla.
Historia ano a ano
1278

## Acontecementos 
* O emperador sino-mongol Kubilai Khan emprende unha expedición militar cara Annam, na actual Indochina
* Fundación do Principado de Andorra.

## Nacementos 
* 10 de novembro - Filipe I de Tarento, príncipe de Tarento, déspota de Epiro, rei de Albania, príncipe de Acaia e emperador titular latino de Constantinopla (m. 1332).
* Roberto I de Nápoles - rei de Nápoles e conde da Provenza (m. 1343).

## Mortes 
* Nicola Pisano, escultor italiano.
* 26 de agosto - Otakar II, rei de Bohemia (n. c. 1233).

Historia ano a ano
1279

## Acontecementos 
* Dinís I convértese en rei de Portugal.

## Nacementos 
* 
## Mortes 
* 16 de febreiro - Afonso III de Portugal

Historia ano a ano
1270

## Acontecementos 
### África 
* Etiopía: Co rei Yekuno Amlak (1270-1285) comeza a reinar a dinastía salomónida.

### Europa 
* 25 de agosto : Inicia o reinado de Filipe III, o Atrevido, rei de Francia (até 1285).

## Nacementos 
* 12 de marzo - Carlos de Valois, conde de Valois, de Anjou, de Maine e de Perche e Emperador titular do Imperio Latino (m. 1325).
* William Wallace, heroe nacional escocés e loitador pola liberdade do seu país († 1305).

## Mortes 
* Luís IX de Francia.

Historia ano a ano
1281

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* Rodolfo I de Bohemia.

## Mortes 
* Abaqa Khan, emperador mongol de Persia; data probábel (n. 1234).
* Ertuğrul, xefe turco, pai de Osman, fundador do imperio Otomán.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1282

## Acontecementos 
* O emperador sino-mongol Kubilai Khan emprende unha expedición naval contra a illa de Xava, hoxe en Indonesia

## Nacementos 
* Don Juan Manuel, nobre e escritor castelán (m. 1347).
*Aleixo II, emperador de Trebisonda (m. 1330).

## Mortes 
* 11 de decembro - Miguel VIII Paleólogo, emperador bizantino.
* Nichiren, fundador do budismo nichiren.

Historia ano a ano
1283

## Acontecementos 
* 
## Nacementos 
* Margarida de Escocia.
* Filipe de Courtenay, emperador titular do Imperio Latino de Constantinopla (n. 1243).

## Mortes 
* 6 de abril - Pedro I de Alençon, conde de Alençon de 1268 a 1283, conde de Blois, de Chartres e señor de Guisa de 1272 a 1283 (n. 1251). 
* Alá Uddin Ata Malek Joveyní, historiador persa (n. 1226).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1280

## Acontecementos 
* Batalla de Hims - As tropas do sultán mameluco de Exipto, Baibars al-Bundukdari, vencen ao mongol Abaqa Khan, emperador de Persia.

### Europa 
* 9 de maio : comezo do reinado de Erik Magnusson, monarca de Noruega.

### Arte e cultura 
* Construción da igrexa gótica de Santa María della Minerva, única igrexa gótica de Roma.

### Ciencia e tecnoloxía 
* Aparecen os primeiros espellos de vidro.
* Invención dos anteollos de vista, posibelmente en Florencia, Italia.

## Nacementos 
* Pietro Lorenzetti, pintor italiano (m. 1348).
* Tino di Camaino, escultor italiano.

## Mortes 
* Guillaume Bélibaste, último perfecto cátaro.
* Alberte o Magno, teólogo alemán.
* Matilde de Magdeburgo, mística alemá.
* É executado o Grande Rabino de Aragón, Don Yuçaf de Ecija.
* Magnus VI, rei de Dinamarca.

Historia ano a ano
1284

## Acontecementos 
* Incorporación de Gales ao reino de Inglaterra.

## Nacementos 
* Eduardo II de Inglaterra
## Mortes 
* 4 de abril - Afonso X o Sabio, rei de Castela e León.

Historia ano a ano
1286

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* 26 de novembro - Hugh despenser o Novo, conde de Winchester.

*

## Mortes 
* Alexandre III de Escocia
* Erik V, rei de Dinamarca.

Historia ano a ano
1287

## Acontecementos 
* 17 de xaneiro - Afonso III de Aragón ocupa Menorca, que estaba en poder dos musulmáns.

## Nacementos 
* Pedro, conde de Barcelos - nobre e poeta.
* Muhammad ibn Nasr, sultán nazarí do reino de Granada.
* Roberto III de Artois.

## Mortes 
* 3 de abril - Honorio IV, papa.
* 31 de agosto - Konrad von Würzburg, poeta alemán.

Historia ano a ano
1288

## Acontecementos 
* Nicolao IV convértese en Papa da Igrexa católica.

## Nacementos 
* Iván I de Rusia
## Mortes 
* Ibn Nafís - médico e erudito árabe.
* Xurxo Acropolita, escritor, teólogo e historiador bizantino (n. en 1217).

Historia ano a ano
1289

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* Lois X de Francia
* Pedro Afonso, conde de Barcelos, príncipe bastardo, alférez maior de Portugal, historiador (m. 1354).

## Mortes 
*

Historia ano a ano
1274

## Acontecementos 
### Europa 
* Coroación de Eduardo I de Inglaterra.
* 7 de maio-6 de xullo - Concilio de Lión II:
** Unión das Igrexas de Occidente e Oriente: Miguel VIII Paleólogo recoñece a primacía romana para neutralizar o papado e impedir os proxectos orientais de Carlos I de Anjou.
** Proxecto de reconquista da Terra Santa.
** Institución do conclave que regulamenta a elección pontificia.
* Carlos I de Anjou, privado do apoio papal, debe concluír unha tregua con Bizancio, que se aproveita para reforzarse na Albania e Morea, en canto que os corsarios lle devolven o dominio do mar Exeo.
* A unión das Igrexas, puramente política, non é comprendida nin polo clero nin polo pobo grego. Rexeitada de principio polos estados gregos disidentes Epiro, Tesalia, é abandonada polo papa e por Andrónico II Paleólogo cando cesa a necesidade política.
* O papa Gregorio X adquire o Condado de Venecia.
* Filipe III de Francia casa con María de Brabante.
* Filipe III de Francia adquire o condado de Nemours, que integra no dominio real.
* Lei nacional norueguesa: Magnus Lagaböter fai realizar un importante traballo de codificación. As leis provinciais transcríbense e examínanse co obxectivo de chegar ao establecemento dunha lexislación nacional, que se logrará en 1277.

### África 
* O rei da Etiopía Yekouno Amlak pide a través do soberano do Iemen un novo bispo ao sultán do Cairo, mais este rexeita a petición dado que o soberano etíope lle fai a guerra aos príncipes musulmáns establecidos no leste do seu reino, en concreto ao sultán de Ifat, que ameaza a provincia de Choa.

### Asia 
* Primeira tentativa infrutuosa de invasión do Xapón polos mongois: a invasión é rexeitada en Tsushima, en parte polo tifón (*kamikaze*, ou "vento dos deuses").
* Morre Tou-tsong, emperador Song da China. O seu ministro Kia Sseu-tao coloca no trono a un neno de catro anos.
* Á morte do djaghataide Togatemur, Qaidu coloca a Douwa, fillo de Barak, no trono de Transoxiana (até 1306). Douwa apoia ao seu soberano dentro das súas pretensións ao título de Gran khan.

### Oriente Próximo 
* Gregorio X tenta en van asociar aos mongois da Persia e ao emperador bizantino Miguel Paleólogo á cruzada.

## Nacementos 
* Roberto I de Escocia, coñecido como Robert Bruce, rei.
* Erik VI de Dinamarca.
* Catarina de Courtenay, emperatriz titular do Imperio Latino de Constantinopla (m. 1307).

## Mortes 
* 7 de marzo - Gregorio de Aquino, teólogo e filósofo italiano, chamado ás veces o doutor anxelical ou o príncipe da escolástica.
* 14 de xullo - San Boaventura, teólogo italiano e xeneral dos franciscanos, chamado o doutor seráfico, coñecido sobre todo polos seus escritos espirituais. (n. 1217).
* 12 de agosto - Olivier de Termes, cabaleiro occitano, xefe do continxente francés da Terra Santa (n. 1217).
* Nasir ad-Din at-Tusi, astrónomo (n. 1201).
* Tomé de Aquino, teólogo e filósofo medieval (n. 1225).

## Outros 
* Dante coñece a Beatriz, xove da que fica prendado e que exaltará como símbolo da graza divina na *Vita nuova* e posteriormente na *Divina Comedia*.

Historia ano a ano
1291

## Acontecementos 
* 18 de maio - Destrución do Reino de Xerusalén, logo da caída de Acre.

## Nacementos 
* 8 de febreiro - Rei Afonso IV de Portugal.
* 31 de outubro - Philippe de Vitry, poeta, compositor e diplomático francés. 
* Papa Clemente VI

## Mortes 
* Afonso III de Aragón,

Historia ano a ano
1285

## Acontecementos 
### África 
* Comezo do reinado do usurpador Sakoura, un liberto, en Malí (até 1303). Restabelece a orde no país e estenderá as conquistas. 
* Inicio do reinado de Yagbea-Syon, rei da Etiopía (até 1294), que sucede a Yekuno-Amlak.
* Aparición dunha dinastía de sultáns musulmáns etíopes, os Ualashma, en Ifat, arredor deste ano de *1285*.

### Asia 
* Segunda expedición dos mongois de Kubilai Khan dirixida par Toghon contra o reino vietnamita de Champâ, no golfo de Tonkín, que é derrotada diante de Hanoi, retirándose asdispersas tropas para China. Un exército de socorro, ao mando de Sogatu é desfeito por forzas do reino de Annam.

### Europa 
* Segundo ataque mongol contra Hungría, liderado por Nogai Khan e Telubuga. Logo de atacaren Transilvania con éxito, as forzas invasoras son detidas nas proximidades de Pest.
* 28 de xullo - mar Mediterráneo: a frota catalá de Roger de Llúria derrota a dos franceses na Batalla das Formigas, que ten lugar preto das illas do mesmo nome.
* 4 de setembro - mar Mediterráneo: a frota catalá de Roger de Llúria derrota de novo a dos franceses no golfo de Rosas. 
* 30 de setembro a 1 de outubro - La Jonquera: Tropas catalás de Roger de Llúria e Ramón de Montcada derrotan as franceses na Batalla de Panissars, cerca do paso montañoso do mesmo nome.

### Arte e cultura 
* *Maestá Ruccellai*, de Zimbabwe.

## Nacementos 
* 6 de decembro - Fernando IV de Castela.
* William de Ockham, teólogo e filósofo inglés (m. 1349).
* Miguel de Trebisonda, emperador do Imperio de Trebisonda.

## Mortes 
* 5 de outubro - Perpiñán: Filipe III o Atrevido, rei de Francia, logo das campañas contra a Coroa de Aragón.
* 11 de novembro - Vilafranca del Penedès (Alt Penedès): Pedro II, o Grande, rei de Aragón e conde de Barcelona.

Historia ano a ano
1293

## Acontecementos 
* O rei don Dinís confirma en Portugal a "bolsa marítima", un seguro sobre os sinistros marítimos.

## Nacementos 
* Filipe V, rei de Francia (m. 1322).
* 17 de novembro - Filipe VI, rei de Francia (m. 1350).

## Mortes 
* Khalil, sultán mameluco baharita de Exipto, asasinado.

Historia ano a ano
1292

## Acontecementos 
### Asia 
* O reino de Lanna , sito no Norte de Tailandia, conquista e anexiona o reino Mon de Haripunchai.

### Europa 
* O rei Sancho IV de Castela toma Tarifa aos mouros.
* O galego D. Paio Gómez Chariño, señor de Rianxo, é nomeado Adiantado maior de Galiza.

## Nacementos 
* 20 de xaneiro - Sabela I de Bohemia
* Elisenda de Moncada, raíña consorte da Coroa de Aragón.
* Xoán VI Cantacuzeno, emperador de Bizancio

## Mortes 
* Abulafia, cabalista xudeu de Al-Andalus.
* Guiraut Riquier, trobador occitano (n. 1230).

Historia ano a ano
1294

## Acontecementos 
*

## Nacementos 
* Carlos IV de Francia, rei de Francia.
* Xoán II de Montfort, conde de Montfort l'Amaury e de Richmond, e, despois, duque pretendente da Bretaña (m. 1345).
* Hugo V de Borgoña, duque de Borgoña (m. 1315).

## Mortes 
* Kublai Khan, emperador dos mongois e da China.
* Roger Bacon, monxe franciscano, filósofo, inglés (n. ca. 1214).
* Xoán I de Brabante, duque de Brabante e Limburgo. 
Historia ano a ano
The Rose

**The Rose** foi un teatro londiniense isabelino. Foi o primeiro dos varios teatros que se abriron no Bankside, ao sur do río Támese e fóra da xurisdición das autoridades da cidade de Londres, o que posibilitaba unha maior liberdade. Levantouse en 1587 por obra de Philip Henslowe e John Cholmley. Poligonal na forma, medía case 21 metros de diámetro e tiña capacidade para 2.000 persoas. En 1605 deixou de prestar servizo.
Pascal Boniface

**Pascal Boniface**, nado en París o 25 de febreiro de 1956, é un politicólogo francés.

## Traxectoria 
Graduado do Instituto de Estudos Políticos de París, está doutorado en dereito internacional público. Traballou entre 1986 a 1988 para o grupo parlamentario socialista na Asemblea Nacional francesa. En 1990 creou o Instituto de Relacións Internacionais e Estratéxicas (IRIS), un dos centros de investigación franceses principais nestes campos. Ó tempo, entre 1988 e 1992, foi conselleiro nos equipos de Jean-Pierre Chevènement, ministro de defensa, e despois de Pierre Joxe, ministro do interior e da defensa.

Ensinou no Instituto de Estudos Políticos de Lille e de París, e actualmente do Instituto de Estudos Europeos da Universidade de París VIII.
1295

## Acontecementos 
### Asia 
* Abdicación de Jayavarman VIII. Comeza o reinado de Indravarman III, rei de Camboxa (até 1307).
* Edicto ordenando aos mongois e aos chineses o culto a Confucio.
* Inicio do reinado de Arghun Ghazan, khan de Persia (até 1304).

### Europa 
#### Península Ibérica 
* 25 de abril: Principia o reinado de Fernando IV de Castela (até 1310).
** Rexencia de María de Molina, na Coroa de Castela, durante a minoría de idade de Fernando IV (até 1301).
* 20 de xuño: Paz de Anagni, entre Francia e a Coroa de Aragón : Xaime II de Aragón obtén Córsega e Sardeña, pero renuncia a Sicilia e a Menorca.

## Nacementos 
* Eudes IV, duque de Borgoña.
* Taddeo Gaddi, pintor italiano († 1366).
* Nicéforo Grégoras, historiador bizantino (m. 1359).
* Xoana de Flandres (data aproximada) princesa francesa filla de Lois I de Flandres, conde de Nevers, e de Xoana de Rethel, condesa de Rethel (m. 1374).

## Mortes 
* 25 de abril - Sancho IV de Castela.
* 12 de agosto - Carlos Martel de Anjou, pretendente ao trono de Hungría (n. 1271).
* Pai Gómez Chariño, señor de Rianxo, guerreiro e poeta en lingua galega.
* Margarida da Provenza, raíña de Francia (n. ca. 1221).

## Outros 
Historia ano a ano
Creative Technology

**Creative Technology** é un fabricante de produtos multimedia para ordenador con sede en Singapur, onde Sim Wong Hoo a fundou o 1 de xullo de 1981. Na actualidade mantén a máis de 5000 empregados en todo o mundo e uns ingresos de 32 millóns de dólares.
1290

## Acontecementos 
### Europa 
* 18 de xullo - Eduardo I de Inglaterra expulsa os xudeus da Inglaterra. Refúxianse no Languedoc, Navarra e Castela.
* 10 de xullo - Inicia o seu reinado André III de Hungría (até 1301).
** Ladislau IV de Hungría, vencido polos cumanos e os tártaros, é asasinado polos seus baróns. Non tendo herdeiro directo, a anarquía feudal instálase de novo.
* 1 de agosto - Data tradicional da creación do Principado de Valaquia (até o ano seguinte). Negru Voda, o Príncipe Negro, fuxira do seu ducado de Făgăraş (País de Olt), atribuído polo rei André II de Hungría a un nobre húngaro, Ugrinos, para se refuxiar alén dos Cárpatos, na actual Valaquia.
* 26 de setembro - Morre aos seis anos Margarida I de Escocia, cando se dirixía de Bergen (Noruega) a Escocia.
** John Balliol fai valer as súas pretensións ao trono de Escocia contra Robert Bruce.
** Eduardo I de Inglaterra é consultado para xulgar as reivindicacións dos trece pretendentes. El mesmo o reclamará para si máis tarde.
* 18 de decembro - Comeza o reinado de Birger Magnusson (1280 - 1321), rei de Suecia (até 1318).
* Os cabaleiros teutóns logran a submisión dos campesiños dos países bálticos.
* A illa de Gotland pasa á coroa de Suecia (até 1408).
* Tolkai convértese en Khan da Horda de Ouro (até 1312), levado ao poder por Nogai.

### Oriente Próximo 
* Osmán I faise con Yenişehir, preto de Brousse (Eskhisehir).
* Venecia e o rei de Aragón envían socorro a Acre, onde chega unha tropa indisciplinada de toscanos e lombardos. O masacre dos mercadores musulmáns fornece o pretexto para que o sultán de Exipto interveña decisivamente.
* Novembro - Iníciase o reinado de Malik Achraf Khalil, sultán mameluco de Exipto (até 1293).

### Asia 
* O turco iranizado Khaldji Firuz Chah faise co sultanato de Delhi baixo o nome de Djahal ad-Din Khaldji (Khiji). Funda a dinastía dos Khaldjî (até 1320). Debe, en primeiro lugar, enfrontarse á oposición dos ilbaridas que teñen feito incursións contra os rajahs hindús. Vitorioso, trátaos con magnanimidade.

## Ciencias e artes 
[dereita|miniatura|*Crucifixo* de [Cimabue.]]
* 1 de marzo - Créase a Universidade de Coímbra, en Lisboa inicialmente o Estudo Geral, no reinado de don Dinís.
* O artista florentino Cimabue pinta o seu *Crucifixo*.
* Invención dos espectáculos musicais en Italia.
* Virxe Dourada na catedral de Chartres.

## Nacementos 
* 8 de febreiro - Rei Afonso IV de Portugal (m. 1357).
* Marsilio de Padua, teólogo italiano (m. 1343).
* Leopoldo I de Austria.
* Andrea Pisano, escultor e arquitecto italiano, en Pontedera (data aproximada).
* Juan Ruíz, o arcipreste de Hita, poeta castelán (m. 1379).

## Mortes 
* 23 de xuño - Henrique IV o Xusto, duque de Cracovia
* 10 de xullo - Ladislau IV de Hungría
* 10 de xullo - Margarida I de Escocia
* Novembro - Qala'ûn, sultán mameluco do Exipto
* 28 de novembro - Lionor de Castela
* 18 de decembro - Magnus III de Suecia

Historia ano a ano
Sarubobo

[miniatura|Un pequeno sarubobo, feito para colgar do  [teléfono móbil]]
Un **sarubobo** é un amuleto xaponés, normalmente relacionado coa cidade de Takayama na prefectura de Gifu. Os sarubobos son bonecos con forma humana, sen trazos faciais e feitos e multitude de tamaños. Tradicionalmente as avoas fan sarubobos para os seus netos como xoguetes e para as súas fillas como feitizo de bo casamento, bos fillos e para asegurar un parella correcta.

## O nome "sarubobo"
A tradución literal do xaponés de sarubobo é "bebé mono". A palabra xaponesa para mono é "saru" e outra forma de decilo é "en".

Hai varias razóns polas que o amuleto ten este nome. O sarubobo asóciase con tres desexos;

* Protección perante as cousas malas.
En xaponés a palabra galega "marchar" tradúcese como "**saru**", po-lo que ter un sarubobo significa que as cousas malas "saru" (marcharán)

* Un fogar feliz, un acerto.
En xaponés un fogar feliz dise "kanai **e**man", un acerto é "ryo**en**"

* Ter un parto sinxelo.
O nacemento dos monos é sinxelo.

O rostro do sarubobo é tradicionalmente vermello, como o rostro dos bebés mono.
## Por que o sarubobo non ten cara
Os bonecos sarubobo e outros feitizos no teñen trazos faciais. As razóns son confusas, pero hai algunhas hipóteses. Unha destas hipóteses é que, orixinariamente, os sarubobos facíanse con retrincos sobrantes por parentes, polo que non había necesidade de que foran moi exactos.

Outra hipótese é que a ausencia de rostro permite ó posesor imaxinalo. Entón, cando o dono está triste, poden imaxinar o seu sarubobo triste tamén.

## O sarubobo moderno
Na actualidade os sarubobos son un popular souvenir en Takayama e pódense conseguir en moi diferentes cores e formas nas tendas de recordos. Incluso hai unha boneca Hello Kitty vestida como un sarubobo.

As diferentes cores dos sarubobos están asociadas con diferentes desexos;

*Sarubobo azul - sorte nos estudos e no traballo
*Sarubobo rosa - sorte no amor
*Sarubobo verde - sorte na saude
*Sarubobo amarelo - sorte co diñeiro

Tamén hai un sarubobo cunha forma distinta chamado "tobibobo".
Open Source Initiative

A **Open Source Initiative** é unha organización dedicada á promoción do software de código aberto. Foi fundada en febreiro de 1998 por Bruce Perens e Eric S. Raymond.

## Antecedentes
No 1997 Eric S. Raymond presentou unha obra sobre enxeñería de software,*The cathedral and the bazaa*r ( *A Catedral e o Bazar* ), a cal buscaba amosar as vantaxes de enxeñería do enfoque utilizado para escribir o núcleo Linux.

A principios de 1998, Netscape Communications Corporation xunto con Raymond, publicaron o código fonte do seu produto insignia Netscape Communicator como software libre, dada a baixa das ganancias e dura competencia co Internet Explorer de Microsoft.

Un grupo de persoas interesadas no software libre e en GNU/Linux decidiron introducir un termo de mercadotecnia para o software libre, procurando posicionalo como amigable para negocios e con menos carga ideolóxica na súa competencia co software propietario. Isto conduciu á creación do termo *Open Source* (código aberto) e ao cisma con Richard Stallman e coa súa Fundación do Software Libre.

## Logros
* O termo "Open Source" foi extensamente tratado pola prensa desde 1998, aínda que a miúdo mal entendido.
* Moitas empresas acolléronse á idea dun sistema operativo alternativo de software aberto.
* A Open Source Initiative puido publicar memoranda interna de Microsoft, os documentos de Halloween, nos que se amosou a Microsoft como opoñente de GNU/Linux e onde se suxiren varios métodos para eliminar ao software aberto.

## Actualidade
A Open Source Initiative segue activa, pero non publicamente visible en épocas recentes. Russ Nelson asumiu a presidencia da organización dende o 31 de xaneiro de 2005 sucedendo a Eric S. Raymond.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina oficial da OSI
1296

## Acontecementos 
### Asia 
* Os khmer recoñecen a soberanía da dinastía mongol da China.

### Europa 
* 24 de febreiro - O papa Bonifacio VIII dá a luz a bula "*Clericis laicos*" que prohibe a laicos e poderes públicos cobrar ningunha carga ou imposto sobre o clero, so pena de excomuñón, dirixida ao rei francés Filipe IV o Fermoso, que tentaba conseguir ingresos extraordinarios para sufragar os gastos da guerra contra Inglaterra.
* 30 de marzo - Eduardo I de Inglaterra asalta Berwick-upon-Tweed, destruíndo a cidade fronteiriza escocesa. Mata a maioría dos residentes, incluíndo a aqueles que se refuxiaran nas igrexas. Suceso que dá comezo á Primeira Guerra de Independencia de Escocia.
* 22 de abril - Xaime II de Aragón conquista a cidade de Alacant, desposuíndo dela aos casteláns.
* 27 de abril - Batalla de Dunbar: Os escoceses son derrotados por Eduardo I de Inglaterra.
* Galiza - Á morte de Sancho IV, Galiza e máis León quedan baixo o infante Juan de la Cerda.

## Nacementos 
* 10 de agosto - Xoán de Luxemburgo, rei de Bohemia e herdeiro ao trono de Polonia.
* Gregorio Palamas, teólogo e santo ortodoxo († 1359).
* Safadí, escritor árabe (m. 1362).

## Mortes 
* 8 de febreiro - O rei Przemysł II de Polonia (n. 1257)
* 19 de maio - Celestino V, papa (n. 1215)
* Butvydas, Gran Príncipe de Lituania.
* Dnyaneshwar, santo hindú e poeta (n. 1275)

Historia ano a ano
Khotin

**Khotin** (ucraíno e ruso: Хотин; polaco: Chotim; romanés: Hotin) é unha cidade do oblast de Chernivtsi en Ucraína, situada a beira do río Dnister. No ano 2001 tiña 11.216 habitantes.

## Historia 
Situada ao norte da rexión de Besarabia, a zona da actual Khotin foi sede dun núcleo urbano aparentemente dende o ano 1001, cando é mencionada por primeira vez unha poboación con este nome nos rexistros da Rus de Kíiv. Nos anos seguintes formou parte do principado de Galicia-Volinia, pero a decadencia deste estado desde comezos do século XIII permitiu que os monarcas de Polonia e Lituania impuxeran o seu poder sobre a rexión, ata que o Gran Ducado de Lituania o incorporou no 1351, só para cedelo en 1359 ao Principado de Moldova.

En 1713, despois da Gran Guerra do Norte, foi anexionada ao Imperio Otomán. Malia iso, o Imperio Ruso, como nova potencia na rexión, apoderouse da cidade en tres ocasións ao longo do século XVIII. A partir de 1812 a cidade e a súa fortaleza pasaron definitivamente a mans de Rusia.

Entre 1915 e 1918 Jotín foi ocupado por forzas do Imperio Austrohúngaro con motivo da primeira guerra mundial, e a partir de 1918 integrouse no Reino de Romanía como o resto de Besarabia.

Do mesmo xeito que o resto de Besarabia, Khotyn foi anexionado á Unión Soviética tras un ultimato a Romanía o 26 de xuño de 1940, segundo o acordado entre o Terceiro Reich e a URSS no Pacto Ribbentrop-Molotov. Despois de ser brevemente ocupado polas tropas romanesas entre 1941 e 1944 durante a segunda guerra mundial, Khotyn reincorporouse á URSS como parte da RSS de Ucraína en 1944, ata que a propia Ucraína declarou a súa independencia en 1991.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información sobre o castelo de Khotin