Alopurinol

O **alopurinol** (*allopurinol*) é un medicamento usado para diminuír os niveis sanguíneos altos de ácido úrico. Utilízase especificamente para previr a gota, prevén a formación de tipos específicos de cálculos renais e para controlar os niveis de ácido úrico que poden producirse na quimioterapia.

Efectos secundarios comúns do seu uso por vía oral son proído e erupcións, Nas persoas que xa se están medicando con alopurinol, deberían seguir facéndoo incluso durante un ataque agudo de gota. O alopurinol pertence á familia de medicamentos inhibidores da xantina oxidase. Está dispoñible como medicamento xenérico.

## Usos médicos 
### Gota 
O alopurinol utilízase para reducir a formación de uratos en condicións nas que xa ocorreu a deposición de uratos e é predicible. Entre as enfermidades e condicións específicas nas que se usa están a artrite gotosa, os tofos cutáneos, os cálculos renais, a gota idiopática, a litíase de ácido úrico, a nefropatía de ácido úrico aguda, a enfermidade neoplástica e a enfermidade mieloproliferativa con alta taxa de recambio celular, na cal os altos niveis de uratos aparecen espontaneamente ou despois dunha terapia citotóxica; tamén en certos trastornos encimáticos que causan sobreprodución de urato, por exemplo: o de hipoxantina-guanina fosforribosiltransferase, incluíndo a síndrome de Lesch–Nyhan; o de glicosa 6-fosfatase, incluíndo a enfermidade de almacenamento de glicóxeno; o de fosforribosil pirofosfato sintetase, o de fosforribosil pirofosfato amidotransferase, e o de adenina fosforribosiltransferase.

Tamén se usa para tratar os cálculos renais causados pola actividade deficiente da adenina fosforribosiltransferase.

### Síndrome da lise de tumor 
Tamén se utilizou frecuentemente o alopurinol para tratar a síndrome da lise tumoral en tratamentos de quimioterapia, xa que estes tratamentos poden rapidamente producir graves hiperuricemias agudas; As formulacións intravenosas utilízanse nesta indicación cando os pacientes son incapaces de tragar os medicamentos. A coterapia tamén mellora moito os efectos secundarios da hapatotoxicidade no tratamento da enfermidade inflamatoria intestinal. A coterapia require invariablemente a redución da dose de tiopurina, normalmente a un terzo da dose estándar dependendo do estado do paciente en canto á tiopurina metiltransferase.

### Trastornos psiquiátricos 
O alopurinol foi testado para o tratamento da manía no trastorno bipolar. As evidencias metaanalíticas mostraron con calidade de evidencias baixa que incorporar adicionalmente alopurinol era superior ao placebo na manía aguda. A súa eficacia non estaba influída pola dose, duración do seguimento, ou o tratamento estándar concorrente. Porén, os datos son inconsistentes e conflitivos, e o uso de alopurinol en doenzas cardiovasculares é polémico. Independentemente dos seus efectos sobre o ácido úrico, pode tamén ter efectos sobre o estrés oxidativo e a inflamación.

### Uso veterinario 
O alopurinol utilízase comunmente no tratamento veterinario da leishmaniose.

## Efectos secundarios 
Como o alopurinol non é un uricosúrico, pode usarse en persoas con mal funcionamento renal.  De todos os xeitos, para persoas con problemas renais o alopurinol ten dúas desvantaxes. A primeira é que a dosificación é complexa. A segunda é que algunhas persoas son hipersensibles ao fármaco; por tanto, o seu uso require monitorización.

Ten efectos adversos raros pero potencialmente mortais na pel. O efecto adverso máis serio é unha síndrome de hipersensibilidade que consiste en febre, erupción cutánea, eosinofilia, hepatite e empeoramento da función renal, que en conxunto se denomina síndrome DRESS.

Máis raramente, pode orixinar depresión dos elementos da medula ósea, o que causa citopenias, así como anemia aplástica. Ademais, pode tamén causar neurite periférica nalgúns pacientes, aínda que este é un efecto secundario raro. Outro efecto secundario é a nefrite intersticial.

## Interaccións con fármacos 
As interaccións con fármcos son amplas e son as seguintes: O metabolito activo do alopurinol é o oxipurinol, que é tamén un inhibidor da xantina oxidase. O alopurinol é metabolizado case completamente a oxipurinol en só dúas horas despois da administración oral, mentres que o oxipurinol se excreta lentamente polos riles nunhas 18–30 horas. Por esta razón, crese que o oxipurinol é o responsable da maioría dos efectos do alopurinol.

### Mecanismo de acción 
O alopurinol é un análogo de purina; é un isómero estrutural da hipoxantina (unha purina que aparece naturamente no corpo) e é un inhibidor do encima xantina oxidase.

### Farmacoxenética 
O alelo HLA-B*5801 é un marcador xenético para as reaccións cutáneas adversas graves inducidas polo alopurinol, incluíndo a síndrome de Stevens-Johnson e a necrólise epidérmica tóxica. A frecuencia do alelo HLA-B*5801 varía entre distintas etnias: os chineses han e as poboacións tai teñen frecuencias alélicas do HLA-B*5801 de aproximadamente o 8 %, comparadas coas poboacións europeas e xaponesasas, cuxas frecuencias alélicas son arredor do 1,0 % e 0,5 %, respectivamente. O incremento do risco de desenvolver a síndrome de Stevens-Johnson ou a necrólise epidérmica tóxica inducidos polo alopurinol en individuos co alelo HLA-B*5801 (comparado coa daqueles que non teñen este alelo) é moi alta, e vai desde multiplicar o risco por 40 ata por 580, dependendo da etnia. Porén, o Colexio Americano de Reumatoloxía recomenda cribados para o HLA-B*5801 en poboacións de alto risco (por exemplo, coreanos en estadio 3 ou peor de doenza renal crónica e os descendentes de chineses han e de tais), e prescriben aos pacientes que son positivos para o alelo un fármaco alternativo. As directrices do Consorcio de Aplicación da Farmacoxenética Clínica (CPIC, *Clinical Pharmacogenetics Implementation Consortium*) afirman que o alopurinol está contraindicado en portadores coñecidos do alelo HLA-B*5801.

## Historia 
O alopurinol sintetizouno e reportouno por primeira vez en 1956 Roland K. Robins (1926–1992), nunha busca de axentes antineoplásticos. O alopurinol inhibe a degradación (catabolismo) do fármaco tiopurínico mercaptopurina, e foi despois testado por Wayne Rundles en colaboración co laboratorio de Gertrude Elion nos Wellcome Research Laboratories para ver se podía mellorar o tratamento da leucemia linfoblástica aguda ao potenciar a acción da mercaptopurina. Porén, non se atopou ningunha mellora na resposta na leucemia na co-terapia con mercaptopurina-alopurinol, así que os traballos centráronse noutros compostos e o equipo despois comezou a testar o alopurinol como un posible axente terapéutico para a gota. O alopurinol comercializouse primeiro como tratamento para a gota en 1966. e como tableta.

### Marcas 
miniatura|upright=0.6|Caixa de Milurit 100mg (unha marca de alopurinol),
O alopurinol foi comercializado nos Estados Unidos desde 1966, cando a FDA o aprobou co nome Zyloprim. O alopurinol comercializouno daquela  Burroughs Wellcome. O alopurinol é un fármaco xenérico vendido con varios nomes de marca, como Allohexal, Allosig, Milurit, Alloril, Progout, Ürikoliz, Zyloprim, Zyloric, Zyrik e Aluron.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lesinurad/alopurinol, un fármaco de combinación de dose fixa

### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Vía do alopurinol en PharmGKB