Aviaco

**Aviaco** (Aviación y Comercio S.A.) foi unha aeroliña española creada o 18 de febreiro de 1948 ao ser promulgada unha lei que rompía o monopolio do sector aeronáutico en España, que ata ese momento ostentaba a compañía Iberia. Posteriormente foi nacionalizada e pasou a depender de Iberia, ata que finalmente foi absorbida por esta en 1999.

## Historia 
A compañía constituíuse o 18 de febreiro de 1948, con sede no nº 1 da rúa Buenos Aires de Bilbao e un capital social de 100 millóns de pesetas. O seu primeiro presidente, Elías Ugartechea Isusi posuía dende decembro de 1946 permisos para realizar servizos aéreos nacionais non regulares, que transferiu á nova compañía.

O 1 de maio de 1948 Aviaco recibiu os seus primeiros avións, tres Bristol 170 Freighter Mk 21, cos que iniciou operacións dende Bilbao a Madrid e Barcelona. En 1949 Aviaco estableceu a súa base de operacións no Aeroporto de Madrid-Barajas, e iniciou rutas cara Canarias, Alacant e Badaxoz, ademais de ingresar na IATA.

En 1950 noméase presidente a José Pazó Montes, engádense 9 avións Sud-Est SE.161 Languedoc e créanse as rutas Madrid-Sevilla-Xerez, Madrid-Lugo-Santiago de Compostela, Madrid-Alacant-Orán e Barcelona-Bruxelas-Ámsterdam. En 1951 inícianse as rutas da cornixa cantábrica, cubrindo inicialmente a correspondencia Madrid-Lugo-Santiago de Compostela-Bilbao-Zaragoza-Barcelona, que posteriormente se dividiría en varias subrutas, e ademais creou a ruta Bilbao-Bordeos e Madrid-Vitoria.

Durante os anos 50, Aviaco crea rutas dende Madrid aos aeroportos de nova creación de Granada, Donostia, Asturias e Santander. Para cubrir toda esta demanda de rutas engadiu á súa frota avións de Havilland DH.114 Heron, Fokker F-27 e Convair 240/440 Metropolitan. Aviaco converteuse así na clave para a creación de liñas aéreas cos novos aeroportos que se construían en España. En 1954 o Instituto Nacional de Industria merca a metade máis unha das accións da compañía, integrándose ao ano seguinte todo o persoal no Montepío de Loreto. En 1959 Aviaco pasou a ser filial de Iberia, pasando a ser o seu director Carlos Texidor Rodríguez.

miniatura|esquerda|Caravelle de Aviaco.
En 1960 introdúcense os Sud Aviation Caravelle na compañía. No ano 1971 noméase presidente da aeroliña a Tomás Maestre Aznar, mentres que Joaquín Abril Martorell é nomeado director xerente. En 1973 o INI adquire o 67% do capital, nomeando como novo presidente a Fernando Liñán. En 1975 a compañía contaba con 27 avións (6 DC-8, 4 Caravelle, 12 DC-9 e 5 Fokker F-27).

Nos anos 80 Aviaco dedicouse a realizar voos chárter (que deixou de operar dende a creación de VIVA Air en 1988), voos regulares nacionais a aeroportos secundarios, e operacións de terceiro nivel cos Fokker 27 (especialmente nas liñas insulares das Canarias e Baleares), mentres que Iberia servía as rutas nacionais principais e os destinos internacionais. Iberia fíxose cargo de todos os servizos de Aviaco, administrativos, comerciais e técnicos.

A finais dos anos 90 Iberia levou a cabo unha reorganización do seu grupo. Aviaco comezou a operar conxuntamente os seus voos en código compartido IB/AO dende 1997, e finalmente Aviaco desapareceu como marca o 1 de setembro de 1999, sendo repintados todos os seus avións ás cores de Iberia.

Dos catro accidentes de aviación que houbo en Galicia, dous (o de Montrove en 1973 e o de Peinador en 1994) foron con aeronaves de Aviaco.

## Frota histórica 
* Bristol Freighter
* SNCASE Languedoc
* Douglas DC-8
* Fokker F27
* Sud Aviation Caravelle
* Douglas DC-9
* McDonnell Douglas MD-88