Unai Elorriaga

**Unai Elorriaga López de Letona**, nado en Bilbao o 14 de febreiro de 1973, é un escritor vasco.

## Traxectoria
Naceu na cidade de Bilbao e criouse dende pequeno no barrio de Algorta, no municipio de Getxo, próximo a Bilbao. Licenciouse en Filoloxía vasca pola Universidade de Deusto, e adícase a escribir e traducir.

Foi profesor de Lingua e Literatura, corrector, tradutor e investigador traballando principalmente na editorial Edebé e a Fundación Labayru.1 A súa primeira obra foi o ensaio *Literatur ideia batzuk*, editada por Labayru en 2001. Ese mesmo ano publicou o seu opera prima escrita en éuscaro, *SPrako tranbia* (*Un tranvía en SP*) por medio da editorial vasca  Elkar, que lle  trouxo fama e prestixio como escritor, especialmente despois de que dita obra fose galardoada co Premio Nacional de Narrativa de España de 2002, converténdose Unai Elorriaga no segundo escritor en éuscaro en obter o devandito premio, despois de Bernardo Atxaga en 1989. Ese galardón deu a coñecer a Elorriaga máis aló do País Vasco e desde entón a editorial Alfaguara publicou todas as súas novelas traducidas ao castelán. O éxito obtido permitiu a  Unai dedicarse á escrita de forma profesional ata que logrou praza de profesor en 2016.​ Dous anos máis tarde, en 2003, publicou ''Van' t Hoffen ilea* (*O pelo de Van' t Hoff*) grazas á bolsa Igartza que ofrecen a editorial Elkar e o Concello de Beasain. *Vredaman* foi o seguinte en 2005​ e está composto por catro relatos, un dos cales adaptou o propio Elorriaga como conto infantil co título *Matxinsaltoen belarriak* (*As orellas dos  saltóns*) en 2006.  *Vredaman* foi galardoado en 2010 co NEA International  Literary Award, concedido polo goberno dos Estados Unidos, traducido como  *Plants don' t drink cofee*.​ *Londres  kartoizkoa dá* (*Londres é de cartón*) é o resultado de catro anos de traballo, editado en 2009, que ten como tema principal as características e complexidades das ditaduras.​ En 2015, gañou o Premio Nacional da Crítica pola súa novela, *Iazko hezurrak* (*Mapas e cans*), e foi finalista, de novo, do Premio Nacional de Narrativa de España e do Premio de Literatura Euskadi. En 2016 foi finalista do Premio de Literatura Euskadi polo seu libro infantil *107 kiwi*. O propio Elorriaga é o tradutor das súas obras ao castelán. As súas novelas foron traducidas a múltiples idiomas: italiano, inglés, galego, alemán, catalán, serbio, ruso e estoniano entre outros. 

É colaborador en prensa escrita (*El País*, *Deia*, *Euskaldunon Egunkaria*, *Berria*...) ​e foi profesor e relator en universidades de todo o mundo: Oxford, Georgetown, Universidade do País Vasco, Universidade de Dublín, Universidade de Aberdeen, École  Normale  Supérieure de Lyon...

A súa novela *Un tranvía cara a SP* foi levado ao cinema no 2008 polo director Aitzol Aramaio co título *Un poco de Chocolate*.

## Obra 
### Novelas
* *Un tranvía cara a SP* (2002). Galaxia. *SPrako tranbia*, Elkar, 2001. Alfaguara, 2003. En italiano *Un tram a sp*, Gran via. En alemán *Lucas oder Der Himmel über Nepal*, Schöffling. En serbio *Tramvaj za S.P.*, Samizdat B92. En estoniano *Tramm Šiša Pangmale*, Loomingu Raamatukogu.
* *O pelo de Van't Hoff*  (2004). Galaxia. *Van't Hoffen ilea* (2003), Elkar*.* Alfaguara, 2004.
* *Vredaman* (2006). Galaxia. *Vredaman* (2005), Elkar. Alfaguara, 2006. En italiano *Le piante per esempio non bevono caffelatte*, Gran via. En inglés *Plants don't drink coffee*, Archipelago books.

* *Londres kartoizkoa da* (2009)*.* Elkar. *Londres es de cartón,* Alfaguara, 2010.
* *Iazko hezurrak*, (2014)*.* Susa.
* *Iturria* (2019)*.* Susa.

### Infantil 
* *Matxinsaltoen belarriak* (2006). Elkar. *Las orejas de los saltamontes,* Alfaguara, 2013.
* *Zizili* (2012). Elkar.
* *107 kiwi* (2015). Elkar.
* *Erraldoiek ez dute lagunik jaten* (2018). Begiko.

### Ensaio 
* *Literatur ideia batzuk* (2001). Labayru.

### Teatro 
* *Doministiku egin dute arrainek* / *Y los peces estornudaron*, Letranómada (2008). Publicada na Arxentina.

### Traducións
* *Nogueira doktorearen laborategia* (2000). Tradución ao éuscaro do libro de Agustín Fernández Paz *O laboratorio do doutor Nogueira*.
* *Etorkizunik ez* (2001). Tradución ao éuscaro do traballo de Marilar Aleixandre *A banda sen futuro*.
**Artzapezpikuaren bisita*. Tradución ao éuscaro do libro de Ádám Bodor *Az érsek látogatása*. Elkar (2011).

## Premios 
* 1998: Premio organizado polo diario Deia.
* 1999: Premio  Idatz&Mintz.
* 2002: Premio Nacional de Narrativa de España (*SPrako tranbia*).
* 2003: Bolsa Igartza (*Van’t Hoffen ilea*).
* 2008: Bolsa Literaria Joseba Jaka (*ondres kartoizkoa da*).
* 2010: Premio Literario Internacional NEA (Estados Unidos de América) (*Vredaman*).
* 2015: Premio da Crítica Española (*Iazko hezurrak'').
* 2020: Premio Rosalía de Castro do Centro PEN Galicia.

## Notas