Abesouro

[miniatura|240px| Abesouro coa [corbícula chea de pole]]
[miniatura|240px|Abesouro a recoller [pole dun mirasol]]
[240px|miniatura|Raíña de *[Bomus hortorum*]]

Os **abesouros**, ou **abellóns**, son insectos himenópteros apócritos apoideos da familia dos ápidos, subfamilia dos apinos, integrados no xénero ***Bombus***, o único actual da tribo dos bombinos.

## Características 
Teñen o corpo peludo, e dunha cor semellante á das abellas para alertaren aos depredadores da súa perigosidade. Os abesouros teñen tamén ferrón mais non o acostuman utilizar. 

Son insectos sociais, mais as súas colonias non adoitan ter numerosos individuos, moito menos cas das abellas (arredor duns 50)  e aínda que fan mel, non a acumulan en tanta cantidade.

Só a femia, que será a fundadora dunha nova colonia na primavera, chega a pasar o inverno. 

Son moi bos polinizadores de toda clase de plantas bravas e cultivadas. Deste xeito utilízanse, por exemplo, para polinizar tomates nos invernadoiros.

Poden voar con temperaturas máis baixas cás abellas e incluso coa chuvia, xa que teñen un mecanismo especial de control de temperatura do corpo.

Moitas especies de *Bombus* están en perigo de extinción e, con elas, as plantas que polinizan.
 
## Taxonomía 
### Descrición 
O xénero *Bombus* foi descrito en 1802 polo sacerdote católico e notábel entomólogo francés Pierre André Latreille, na súa obra *Histoire naturelle générale et particulière des crustacés et insectes* (14 vols., 1802-1805).

### Etimoloxía 
O nome científico *Bombus* está tirado do latín vulgar, derivado do grego antigo βόμβος *bómbos*, "abesouro". 

### Sinónimo 
Ademais de polo nome actualmente válido, o xénero coñeceuse tamén polo sinonimo:

### Especies europeas 
As especies presentes en Europa son:

* *Bombus alpinus* Linnaeus, 1758
* *Bombus argillaceus* Scopoli, 1763
* *Bombus armeniacus* Radoszkowski, 1877
* *Bombus balteatus* Dahlbom, 1832
* *Bombus barbutellus* Kirby, 1802
* *Bombus bohemicus* Seidl, 1838
* *Bombus brodmannicus* Vogt, 1909
* *Bombus campestris* Panzer, 1801
* *Bombus cingulatus* Wahlberg, 1854
* *Bombus confusus* Schenck, 1859
* *Bombus consobrinus* Dahlbom, 1832
* *Bombus cullumanus* Kirby, 1802
* *Bombus deuteronymus* Schulz, 1906
* *Bombus distinguendus* Morawitz, 1869
* *Bombus flavidus* Eversmann, 1852
* *Bombus fragrans* Pallas, 1771
* *Bombus gerstaeckeri* Morawitz, 1881
* *Bombus haematurus* Kriechbaumer, 1870
* *Bombus hortorum* Linnaeus, 1758
* *Bombus humilis* Illiger, 1806
* *Bombus hyperboreus* Schoenherr, 1809
* *Bombus hypnorum* Linnaeus, 1758
* *Bombus inexspectatus* Tkalcu, 1963
* *Bombus jonellus* Kirby, 1802
* *Bombus laesus* Morawitz, 1875
* *Bombus lapidarius* Linnaeus, 1758
* *Bombus lapponicus* Fabricius, 1793
* *Bombus lucorum* Linnaeus, 1761
* *Bombus magnus* Vogt, 1911
* *Bombus maxillosus* Klug, 1817
* *Bombus mendax* Gerstaecker, 1869
* *Bombus mesomelas* Gerstaecker, 1869
* *Bombus mlokosievitzii* Radoszkowski, 1877
* *Bombus modestus* Eversmann, 1852
* *Bombus monticola* Smith, 1849
* *Bombus mucidus* Gerstaecker, 1869
* *Bombus muscorum* Linnaeus, 1758
* *Bombus norvegicus* Sparre-Schneider, 1918
* *Bombus pascuorum* Scopoli, 1763
* *Bombus perezi* Schulthess-Rechburg, 1886
* *Bombus polaris* Curtis, 1835
* *Bombus pomorum* Panzer, 1805
* *Bombus pratorum* Linnaeus, 1761
* *Bombus pyrenaeus* Perez, 1879
* *Bombus quadricolor* Lepeletier, 1832
* *Bombus ruderarius* Müller, 1776
* *Bombus ruderatus* Fabricius, 1775
* *Bombus rupestris* Fabricius, 1793
* *Bombus schrencki* Morawitz, 1881
* *Bombus semenoviellus* Skorikov, 1910
* *Bombus serrisquama* Morawitz, 1888
* *Bombus shaposhnikovi* Skorikov, 1910
* *Bombus sichelii* Radoszkowski, 1859
* *Bombus soroeensis* Fabricius, 1777
* *Bombus subterraneus* Linnaeus, 1758
* *Bombus sylvarum* Linnaeus, 1758
* *Bombus sylvestris* Lepeletier, 1832
* *Bombus terrestris* Linnaeus, 1758
* *Bombus vestalis* Geoffroy, 1785
* *Bombus veteranus* Fabricius, 1793
* *Bombus vorticosus* Gerstaecker, 1872
* *Bombus wurflenii* Radoszkowski, 1859

## En Galicia 
Entre as especies que viven en Galicia está *Bombus hortorum*, o abellón das hortas, citada na mina de Meirama, que adoita construír os seus niños baixo o solo, onde viven até 120 individuos cunha raíña, que é a única que sobrevive ao inverno, e *Bombus pascuorum*, citado en Bastavales, Brión.

## Galería 

File:Bombus_hypnorum_male_-_side_(aka).jpg|*Bombus hypnorum*
File:Redtailed bumblebee.jpg|*Bombus lapidarius*
File:Apinae Bombus pascuorum.jpg|*Bombus pascuorum*
File:Bombus pratorum-02 (xndr).jpg|*Bombus pratorum*
File:Vallhumla Hane06178.jpg|*Bombus subterraneus*
File:Bombus terrestris01.jpg|*Bombus terrestris*
File:Bumblebee January 2008-4.jpg|*Bombus vestalis*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Michener, C. D. (2007): *The Bees of the World*. 2ª ed. Baltimore, Mariland: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8573-0.
* Buchmann, Stephen L. & Nabhan, Gary Paul (1996): *The forgotten pollinators*. Island Press, Washington DC, Covelo, CA ISBN 1-5596-3353-0.
* O'Toole, Christopher & Raw, Anthony (1999): *Bees of the world*. Cassell Illustrated. ISBN 0-8160-5712-5.

### Outros artigos 
* Himenópteros
* Apócritos
* Apoideos
* Ápidos
* Apinos

### Ligazóns externas 
* Bumble Bees. *Bombus* Latreille 1802 na EOL.
* Ficha del abejorro común (*Bombus terrestris*) .
* *Bombus* en Discover Life .
* Genus *Bombus*. Bumble Bees en BugGuide . Con imaxes dos subxéneros.