Shigella

***Shigella*** é un xénero de bacterias gramnegativas, non formadoras de esporas, inmóbiles e con forma de bacilo, moi emparentadas con *Salmonella*. Son o axente causante da shigelose humana (enfermidade diarreica ); *Shigella* causa enfermidade en primates, pero non noutros animais. Só se encontra de forma natural en humanos e simios. O xénero recibe o seu nome polo seu descubridor Kiyoshi Shiga, que a descubriu en 1898.

Os estudos filoxenéticos indican que sería máis apropiado tratar a *Shigella* como un subxénero de *Escherichia*, e que certas cepas xeralmente consideradas de *E. coli* &ndash; como *E. coli* O157:H7 &ndash; estarían mellor situadas en *Shigella*.

Despois da invasión do corpo, esta bacteria multiplícase intracelularmente e espalla a infección ás células epiteliais veciñas, causando a destrución do tecido e a patoloxía característica da shigelose.

## Clasificación 
As especies de *Shigella* clasifícanse segundo os seus serotipos en catro serogrupos:

* Serogrupo *A*: *S. dysenteriae* (12 serotipos)
* Serogrupo *B*: *S. flexneri* (6 serotipos)
* Serogrupo *C*: *S. boydii* (18 serotipos)
* Serogrupo *D*: *S. sonnei* (1 serotipo)

Os grupos *A*–*C* son fisioloxicamente similares; *S. sonnei* (grupo *D*) pode distinguirse con ensaios bioquímicos polo seu metabolismo. Tres grupos de *Shigella* son as especies maiores causantes da enfermidade: *S. flexneri* é a que se illa máis frecuentemente en todo o mundo, e aparece no 60% dos casos no mundo en desenvolvemento económico; *S. sonnei* causa o 77% dos casos no mundo desenvolvido, pero só o 15% dos casos no mundo en desenvolvemento; e *S. dysenteriae* é xeralmente a causa de disentería epidémica, particularmente en poboacións confinadas como nos campos de refuxiados.

## Patoxénese 
A infección da *Shigella* ten lugar por inxestión (contaminación fecal–oral), e dependendo da idade e condición do hóspede, poden abondar menos de 100 células bacterianas para causar unha infección. *Shigella* causa disentería como resultado da destrución das células epiteliais da mucosa intestinal no cego e recto. Algunhas cepas producen enterotoxina e toxina Shiga (similar á verotoxina de *E. coli* O157:H7

Todos os xenomas de *Shigella* inclúen un plásmido de virulencia que codifica determinantes de virulencia primarios conservados. Os cromosomas de *Shigella* comparten a maioría dos seus xenes cos de *E. coli* K12 cepa MG1655.

## Diagnose 
As especies de *Shigella* son negativas para a mobilidade e non son fermentativas de lactosa. (Porén, *S. sonnei* pode fermentar lactosa). Tipicamente non producen gas a partir de carbohidratos (coa excepción de certas cepas de *S. flexneri*) e tenden a ser en conxunto bioquimicamente inertes. *Shigella* é negativa para a hidrólise da urea. Cando se inocula nun medio de ágar TSI (*triple sugar iron*, triplo azucre ferro) en tubo inclinado para enterobacterias, reacciona como segue: K/A, gas negativa, H2S negativa. As reaccións de indol son mixtas, positivas e negativas, coa excepción de *S. sonnei*, que é sempre indol negativa. O seu crecemento en *ágar entérico Hektoen*, que serve para distinguir *Shigella* de 'Salmonella*, produce colonias azul verdosas para *Shigella* e azul verdosas pero con centros negros se a bacteria é en realidade *Salmonella*.

## Prevención e tratamento 
Lavar as mans antes de manipular comida e cociñar ben a comida antes de comela diminúe o risco de contaxiarse con *Shigella*.

A disentería severa pode tratarse con ampicilina, TMP-SMX, ou fluoroquinolonas, como a ciprofloxacina, e con rehidratación. Os antibióticos acurtan a duración da infección. O tratamento médico debería realizarse só nos casos graves. Os antibióticos normalmente non se utilizan nos casos leves porque algunhas *Shigella* son resistentes aos mesmos, e o seu uso pode facer que o xerme se faga aínda máis resistente (selecciónanse as cepas resistentes). Os axentes antidiarreicos poden empeorar a doenza e deberían evitarse.

*Shigella* é unha das causas principais das diarreas a escala mundial. Hai datos insuficientes, pero as estimacións conservadoras suxiren que *Shigella* causa aproximadamente 90 millóns de casos de disentería grave, dos cales 100.000 acaban en morte cada ano, principalmente entre os nenos dos países en desenvolvemento.

Actualmente, non hai unha vacina autorizada para a *Shigella*, aínda que a Organización Mundial da Saúde leva moito tempo intentando que se desenvolva unha, dado que a diminución dos casos desta diarrea coa idade indica que se produce unha inmunidade natural contra este patóxeno debido á exposición anterior ao mesmo, polo que se supón que unha vacina sería efectiva. Hai varias vacinas candidatas para a *Shigella* que están actualmente en diversos estados de desenvolvemento.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Diarrea infecciosa
* Enterobacterias

### Ligazóns externas 
* Shigellaxenomas e información relacionada en PATRIC, a Bioinformatics Resource Center funded by NIAID
* World Health Organization: Shigella
* 
* Vaccine Resource Library: Shigellosis and enterotoxigenic *Escherichia coli'' (ETEC)