Observatorio Palomar

O **Observatorio Palomar** é un observatorio de investigación astronómica no condado de San Diego, California, na cordilleira Palomar. É propiedade e está operado polo Instituto Tecnolóxico de California (Caltech). O tempo de investigación no observatorio concédese a Caltech e aos seus socios de investigación, que inclúen o Jet Propulsion Laboratory (JPL), a Universidade Yale, e os Observatorios Ópticos Nacionais da China.

O observatorio opera varios telescopios, incluído o Telescopio Hale de 5,1&nbsp;m, o Telescopio Samuel Oschin de 1,2&nbsp;m, e o Telescopio Palomar de 1,5&nbsp;m. Ademais, aloxáronse outros instrumentos e proxectos no observatorio, como o Palomar Testbed Interferometer e o histórico telescopio Schmidt de 0,46&nbsp;m, o primeiro telescopio do Observatorio Palomar, que data de 1936. A partir de 2021, o observatorio tamén alberga os proxectos Zwicky Transient Facility (ZTF) e Gattini-IR.

## Historia 
miniatura|Cúpula do observatorio
### A visión de Hale sobre os grandes telescopios e o Observatorio Palomar 
O astrónomo George Ellery Hale, cuxa visión creou o Observatorio Palomar, construíu o telescopio máis grande do mundo catro veces consecutivas. Publicou un artigo de 1928 propoñendo o que se convertería no reflector Palomar de 200 polgadas; foi unha invitación ao público estadounidense para coñecer como os grandes telescopios poderían axudar a responder preguntas relacionadas coa natureza fundamental do universo. Hale seguiu este artigo cunha carta ao International Education Board (posteriormente absorbido polo Consello Xeral de Educación) da Fundación Rockefeller con data do 16 de abril de 1928 en que solicitou financiamento para este proxecto. Na súa carta, Hale afirmaba:

### Telescopio Hale 
O telescopio Hale, de 200 polgadas, leva o nome do astrónomo e construtor de telescopios George Ellery Hale. Foi construído por Caltech cunha subvención de 6 millóns de dólares da Fundación Rockefeller, usando un canón de Pyrex fabricado por Corning Glass Works baixo a dirección de George McCauley. Dr. J.A. Anderson foi o xestor de proxectos inicial, asignado a principios da década de 1930. O telescopio (o máis grande do mundo nese momento) viu a primeira luz o 26 de xaneiro de 1949 dirixida a NGC 2261. O astrónomo estadounidense Edwin Powell Hubble foi o primeiro astrónomo que empregou o telescopio.

O telescopio Hale foi o máis grande do mundo desde 1949 ata 1975, cando o telescopio ruso BTA-6 viu a primeira luz. Os astrónomos que usaron o telescopio Hale descubriron obxectos afastados chamados quásares (un subconxunto do que se ía coñecer como núcleos galácticos activos) a distancias cosmolóxicas. Estudaron a química das poboacións estelares, o que permitiu comprender a nucleosíntese estelar sobre a orixe dos elementos do universo coas súas observacións e descubriron milleiros de asteroides. Un modelo de enxeñaría a unha décima escala do telescopio no Corning Community College en Corning, Nova York, sede do Corning Glass Works (agora Corning Incorporated), empregouse para descubrir polo menos un planeta menor, 34419 Corning.

### Arquitectura e deseño 
Russell W. Porter deseñou a arquitectura *Art déco* dos edificios do observatorio, incluída a cúpula do telescopio Hale. Porter tamén foi responsable de gran parte do deseño técnico do telescopio Hale e das cámaras Schmidt, producindo unha serie de debuxos de enxeñaría de sección transversal. Porter traballou nos deseños en colaboración con moitos enxeñeiros e membros do comité de Caltech.

Max Mason dirixiu a construción e Theodore von Karman estivo involucrado na enxeñaría.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  OCLC 1093049
*  ;  OCLC 299995003
* OCLC 6327013
### Ligazóns externas 
* Caltech Astronomy: Palomar Observatory -- official observatory website
* Palomar Skies, news and history written by former Palomar public affairs coordinator Scott Kardel
* The SBO Palomar Sky Survey Prints
* Palomar Observatory Clear Sky Clock Forecast of observing conditions.
* Palomar Observatory YouTube Channel
* Palomar Observatory Virtual Tour