Igrexa de San Pedro de Lugo

A **igrexa de San Pedro** é un templo católico situado na vila de Lugo. A igrexa formou parte do **convento de San Francisco** de Lugo, que pertenceu á Orde Franciscana e un dos máis destacados desta cidade e tamén, en opinión dalgúns autores, a «síntese da arquitectura franciscana e dominica en Galicia». Está declarada Ben de Interese Cultural.
## Historia 
### Fundación 
[miniatura|*[Francisco de Asís*. Óleo sobre lenzo de Bartolomé Esteban Murillo (catedral de Anveres).]]
Segundo a tradición o convento de San Francisco de Lugo fundouno o propio Francisco de Asís en 1214, durante a súa peregrinación a Santiago de Compostela, aínda que hai numerosos mosteiros en España que reivindican esa «honra», e outros autores afirmaron erroneamente que se non foi fundado persoalmente polo propio San Francisco debeu selo por algúns dos seus discípulos. A afirmación de que en 1267 os franciscanos aínda non se instalaron en Lugo «parece» ser certa en opinión de Marta Pérez Martínez, xa que no testamento que nesa data outorgou o bispo de Lugo, chamado Miguel, o prelado non lles deixou ningún legado nin aos dominicos nin aos franciscanos de Lugo, a pesar de que si o fixo a outros conventos mendicantes de Galicia, polo que en opinión de devandita historiadora é moi probable que nesa data aínda non se fundase o convento de San Francisco.

Tarrío Carrodeaguas afirma que entre os anos 1280 e 1282 os franciscanos xa tiñan convento en Lugo, e hai constancia de que en 1282 xa tiñan un, porque nesa data estableceron un «pacto de amizade» cos dominicos lucenses e repartíronse unha propiedade que compraran. Ademais, na *Crónica da Provincia Franciscana de Santiago* afirmouse que o convento de San Francisco xa se fundara antes de 1332 e que o rei Afonso XI de Castela lle concedeu un privilexio que se conservaba no convento. Mais non hai probas que confirmen que os franciscanos xa ocupaban o edificio actual até o ano 1358, durante o reinado de Pedro I de Castela, e nos seus primeiros momentos, nin a igrexa nin o convento tiveron un patrocinador destacado.

Con todo, no século&nbsp;XIV o padroado do convento quedou en mans dos condes de Trastámara, xa que Pedro Henríques de Castela, que era neto de Afonso XI de Castela e conde de Trastámara, Lemos, Sarria, Viana do Bolo e O Bolo, planeou enterrarse na capela maior do convento xunto cos seus familiares. O mencionado conde financiou boa parte das obras da capela maior do templo, aínda que hai razóns para crer que á súa morte, ocorrida en 1400, aínda non fora terminada, o que obrigou ao seu fillo, Fadrique Enríquez de Castela, que foi duque de Arjona, a seguir financiando as obras e a construír «capelas e mausoleos» para os membros da súa familia. É posible que en 1430, tras a morte do duque Fadrique preso no castelo de Peñafiel, o padroado do convento pasase a mans da súa irmá, Beatriz Enríquez de Castela, e mais do esposo seu o conde Pedro Álvarez Osorio.

Outras familias nobres tamén tiveron un protagonismo destacado, aínda que inferior ao dos condes de Trastámara, na construción do convento, e entre elas figuraban a dos Ulloa, cuxa vinculación co mesmo comezou en 1402, a dos Bolaño, que empezou en 1422, e por último a dos Saavedra e a dos Goyos, que tivo lugar en 1456.

### O convento entre os séculos XVII e XX 
miniatura|Vista xeral do claustro do antigo convento de San Francisco.
O 8 de decembro de 1638 houbo un grande incendio que consumiu o edificio agás os elementos construídos en pedra, a igrexa e o claustro. Pérez Martínez sinala que o bispo de Lugo, Juan Vélez de Valdivieso, proporcionoulles aos franciscanos un aloxamento provisional. Os frades iniciaron axiña a reconstrución do convento coas xenerosas esmolas do bispo e dos habitantes da vila.

En 1809, durante a Guerra da Independencia, as tropas británicas en primeiro lugar e posteriormente os soldados franceses causaron graves danos no complexo conventual, que foi destinado a cuartel, e tamén na igrexa, que chegou a ser utilizada como cortello. Case todo o mobiliario do templo foi convertido en leña polos soldados, aínda que se salvaron algúns fragmentos de diversos altares.

En 1835 o convento sufriu a Desamortización de Mendizábal, que afectou a case todos os mosteiros de España, e o día 30 de agosto dese mesmo ano os franciscanos e os dominicos abandonaron a cidade de Lugo e o convento de San Francisco foi incautado polo Estado e ordenouse o seu peche por «circunstancias políticas».

O convento e o claustro, aínda que non a igrexa, albergaron sucesivamente ao longo do século XIX un asilo de beneficencia, unha casa de maternidade e o Teatro Municipal da cidade, e a pesar de que os frades franciscanos regresaron a Lugo en devandito século non volveron aloxarse no seu antigo convento. A igrexa conventual empregouse como presidio e almacéns municipais, etapa na que desapareceron algúns dos sepulcros, dos que só se conservan na actualidade os seus arcosolios, e mesmo algunhas das laxas do solo do templo.
miniatura|Cabeceira da igrexa de San Pedro de Lugo
En 1867 a antiga igrexa de San Francisco foille cedida á Venerable Orde Terceira, e os seus membros restaurárona rapidamente para que polo menos puidese abrirse ao culto, o que levou a efecto o 10 de febreiro dese mesmo ano. Pero iso non impediu que en 1892 fose demolida a sancristía do templo para construír un frontón de pelota.

A igrexa de San Francisco converteuse en 1915 na parroquia de San Pedro, que até entón tivera a súa sede na catedral de Lugo, e aínda permanece baixo devandita advocación na actualidade. En 1915 comezou a restaurarse o antigo templo gótico, substituíuse boa parte do teitume antigo, e fixéronse grandes reparacións na torre, na que se colocaron escaleiras e campás. En 1917, debido ao seu estado ruinoso, demoleuse o hastial do brazo norte do cruceiro do templo e  reconstruíuse de novo aínda que cunha perda de 80 centímetros de lonxitude.

En 1931 a igrexa foi declarada Monumento nacional polo Estado español, aínda que Franco Silva sinalou erroneamente que foi enterrado no mosteiro de San Francisco de Vilafranca do Bierzo. No sepulcro do conde achábase o seguinte epitafio, que non se conserva na actualidade:

Aínda que non hai certeza absoluta sobre iso, a maioría dos historiadores aseguran, e algúns mesmo rotundamente, que os restos do conde repousan actualmente nun sepulcro situado na capela ao lado da Epístola da igrexa de San Pedro, aínda que outros afirmaron «terminantemente» que no século XVII o seu sepulcro se achaba na capela maior do templo, cuxa construción patrocinara o conde aínda que se ignora até que punto. No lugar onde estaría colocado o epitafio do conde, que era no frontal da urna, áchase na actualidade un frontal de cemento sen inscrición algunha, aínda que a maioría dos autores teñen por certo que ese é o seu sepulcro. Este último está situado baixo un arcosolio decorado con arcadas de estilo gótico e rodeadas por unha «faja de cuadrifolias en punto», segundo a descrición de Manuel Chamoso Lamas, aínda que segundo este autor a arca sepulcral sobre a que está colocada a estatua xacente que probablemente representa ao conde non é a primitiva, xa que segundo el foi destruída tras a desamortización do convento e actualmente é un «simple» muro de perpiaño cuberto cunha capa de cemento.

Sobre a arca sepulcral está colocada a estatua xacente que representa o defunto, quen aparece vestindo unha armadura completa e coa cabeza, que descansa sobre dous grandes almofadas, cuberta cun casco coa viseira levantada que permite contemplar parte do seu rostro, aínda que a maioría dos autores sinalan que a estatua é uns 25 ou 30 anos posterior á morte do conde, polo que o seu sepulcro non debía estar concluído cando faleceu. Sobre o ventre do defunto está a empuñadura da súa espada, que é suxeitada polas súas mans cubertas con guanteletes, e os seus pés están apoiados nun can ou lebrel como símbolo de fidelidade. Xunto á cabeza do defunto un pequeno anxo axeonllado cos seus brazos estendidos aparece coas súas mans introducidas baixo a cabeza e o ombreiro esquerdo do xacente «coma se pretendese elevarlle», o que segundo Chamoso Lamas é un símbolo da «liberación da alma» do defunto tras a morte.

### Sala capitular 
Desta sala, que estaba situada na á norte do claustro, unicamente se conservan os arcos de ingreso.

### Capela da Venerable Orde Terceira 
Aínda sobrevive na actualidade, aínda que practicamente pecha ao culto, como sinalou Pérez Martínez, a capela da Venerable Orde Terceira, que está situada no exterior do templo e xunto ao seu lado sur. En 1693 os frades franciscanos deron licenza á mencionada Orde para construír unha capela xunto ao templo, que foi aberta ao culto en 1695, e é unha capela de planta cadrada e cuberta por unha bóveda de canón.

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

*