Teixo

O **teixo** (*Taxus baccata*)  é unha árbore conífera do xénero *Taxus*, que correntemente acada entre 12 a 15 metros de altura, da familia das taxáceas. Moi lonxevo, de medra lenta, posúe unha madeira que se presta ben para entalladura. Ten partes tóxicas: o latín *taxus* vén do grego *taxon*, que significa 'frecha envelenada'. A maioría das partes da planta son velenosas e o consumo da follaxe pode provocar a morte. provocando "innumerables mortes entre o gando". Os alcaloides de taxina son absorbidos rapidamente no intestino e en cantidades suficientemente altas pode causar a morte debido a un paro cardíaco ou insuficiencia respiratoria. As taxinas tamén se poden absorber eficazmente a través da pel, polo que as especies de *Taxus* deben manipularse con coidado e preferiblemente con luvas. As follas de *Taxus baccata* conteñen arredor de 5&nbsp;mg de taxinas por 1 g de follas.

## Distribución 
O teixo esténdese dende o noroeste de África a Europa, Asia Menor, e aínda ata o Cáucaso e norte de Irán. Atura temperaturas moi baixas. Pódese atopar nos Alpes bávaros ata os 1.350 m de altitude e ata os 1.600 m no cantón suízo do Valais. Os seus límites setentrionais atinxen os 62º 30' de latitude norte en Noruega e os 61º N en Suecia, dentro da isoterma do mes de xaneiro de -5&nbsp;°C. En Galicia é unha planta rara que aparece illada en lugares coma O Courel, os Ancares ou o Xurés, agás nun caso, o teixadal de Trevinca, onde se formou un pequeno bosque, cousa pouco habitual nesta especie. O abondoso de topónimos do tipo Teixeiro, Teixeira ou Teixido, mais a presenza doutros como Teixoeira e Teixidón suxire que antigamente era unha especie moito máis presente en Galicia.

## Árbores senlleiras en Galiza 
Os teixos, abundantes noutrora en Galiza, e moitas veces ligados ás igrexas, medraron durante séculos chegando a se converter en árbores monumentais.

Sete individuos de teixo aparecen recollidos no Catálogo de Árbores Senlleiras de Galicia:
* 101A	Teixo do Pazo de Baldomir, en Bergondo (A Coruña);
* 102A	Teixo da Igrexa de Córneas, en Baleira (Lugo);
* 103A	Teixo da Casa de Tenreiro, en Pontedeume (A Coruña);
* 143A	Teixo de Cereixido, en Quiroga (Lugo);
* 144A	Teixo de Carballido, na Fonsagrada (Lugo);
* 145A	Teixo de Fontaneira, en Baleira (Lugo);
* 146A	Teixo de Balmonte, en Castro de Rei (Lugo).

No concello de Carballeda de Valdeorras (provincia de Ourense), concretamente na parroquia de Casaio consérvase aínda un pequeno bosque de teixos, dunhas seis hectáreas de extensión, coñecido como o teixedal de Casaio. Forma parte da zona especial de conservación (ZEC) de Pena Trevinca, case no linde coas provincias de León e Zamora.

## Tradicións 
Dentro da antiga cultura céltica o teixo (galo **eburos*) tivo unha extraordinaria importancia. Unha pasaxe de César narra que Catuvolcus, xefe dos eburóns -literalmente "fillos do teixo"-, suicidouse envelenándose con teixo antes que entregarse a Roma (*De bello Gallico* 6:31). De xeito similar Floro (2: 33, 50-51) conta que os cántabros, asediados polo legado Gaio Furnio, no 22 a.C. preferiron suicidarse, ben pola espada ou lume ou ben por veleno extraído de teixos. E, así mesmo, Orosio relata que os galaicos sitiados no monte Medulio, preferiran morrer suicidados polas propias armas ou por veleno de teixo, antes que renderse aos romanos (6, 21, 1).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Chetan, A. e Brueton, D. (1994) *The Sacred Yew*, Londres: Arkana, 
* García, Xosé Ramón (2008). *Guía das plantas de Galicia*, Edicións Xerais de Galicia. ISBN 978-84-9782-939-7
* Hartzell, H. (1991) *The yew tree: a thousand whispers: biography of a species*, Eugene: Hulogosi, 
* Simón, F. M. (2005) Religion and Religious Practices of the Ancient Celts of the Iberian Peninsula, *e-Keltoi*, v. 6, p.&nbsp;287-345,  online
*