Araucaria australiana

A **araucaria australiana** ou **piñeiro bunia** (***Araucaria bidwillii***), é unha árbore sempreverde conífera no xénero Araucaria, da familia Araucariaceae. É nativa do sueste de Queensland con dúas poboacións separadas no norte do trópico de Queensland, e moitos excelentes exemplares plantados en Nova Gales do Sur. Medra até 50 m de alto.

É o último sobrevivente da sección *Bunya* do xénero Araucaria. Esta sección era diversa e estendida durante o mesozoico con algunhas especies tendo unha morfoloxía do cono similar a *A. bidwillii*, que apareceu durante o xurásico. Fósiles da sección *Bunya* atopáronse en América do Sur e Europa.

É menos frecuente que outras araucarias coma ornamental, aínda que si o atopamos nalgúns xardíns de Galicia.

## Distribución 
*A. bidwillii* ten unha distribución limitada dentro de Australia e, parte da razón para os sitios restantes, foi a deseca de Australia coa perda do bosque chuvioso e a pobre dispersión da semente. Os locais remanentes das Montañas Bunya, a área de Jimna e o monte Lewis teñen diversidade xenética.

## Ecoloxía 
Aínda que no se teñen reportado axentes espalladores das sementes de *A. bidwillii*, sábese que varias especies de macrópodos e ratas son predadores das sementes e tubérculos. *Rattus fuscipes* almacena as sementes de bunia favorecendo a xerminación nas zonas altas dos cordais. *Trichosurus spp* (por exemplo *Trichosurus caninus*) transporta tamén as sementes.
*A. bidwillii* ten unha semente de xerminación rara e criptoxeal, desenvolvendo un tubérculo do que despois sae unha raíz aérea. O desenvolvemento da semente dese xeito ocorre durante varios anos, suxestionándose coma estratexia para evitar os lumes. Esta xerminación é un dos principais problemas na silvicultura da especie.
A explotación madeireira tamén influíu na diminución da superficie arborada. Hoxe a maioría das poboacións están protexidas en reservas formais e parques nacionais.

Os conos miden 20–35&nbsp;cm de diámetro, e se desintegran cando maduran para ceibar as grandes sementes (3–4&nbsp;cm).

## Significado cultural 
*A. bidwillii* foi unha árbore sagrada para os pobos aborixes. O nome vernáculo é **bunya** ou **bunya-bunya**, derivado do nome usado polos aborixes australianos; chámaselle a miúdo **piñeiro bunia** .
As sementes son comestíbeis, semellantes aos piñóns, e foron unha importante fonte de alimento para os pobos aborixes australianos; os arboredos eran con frecuencia de certas propiedades tribais. As sementes comínase crúas ou cociñadas. Tradicionalmente moíanse até facer unhas papas coa que se acostumaba facer pan.
A madeira é da cor do leite e doada de traballar. É excelente para traballo interiores, coma chans, mistos, vasoiras etc.

## Cultivo 
[miniatura|Un par de plantiñas de bunia amosando o cambio de cor das follas. Os [cotiledóns son hipoxeais, fincan por baixo do chan.]]

As noces de bunia tardan en xermolaren. As primeiras follas forman unha roseta e son de cor café escuras. As follas tórnanse verdes unha vez que o primeiro sistema ramificado do talo se desenvolve. A diferenza das follas maduras, as novas son relativamente suaves. A medida que as follas madurecen fanse duras e afiadas.
	
Unha vez establecidas as bunias son moi resistentes ao frío e poden ser cultivadas tan ao sur como Hobart en Australia (42° S) e Christchurch en Nova Zelandia (43° S) e tan ao norte como Sacramento, no norte do estado de California (38° N).

## Árbores senlleiras en Galiza 
A araucaria de Carballeira, en Pontevedra figura no Catálogo de Árbores Senlleiras de Galicia.

## Taxonomía 
*Araucaria bidwillii* foi descrita por William Jackson Hooker e publicado en * London Journal of Botany 2: 503–506, t. 18, 19, f. 1*, no ano 1843.
;Sinonimia:
* *Columbea bidwillii* (Hook.) Carrière	
* *Marywildea bidwillii* (Hook.) A.V.Bobrov & Melikyan
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Araucaria bidwillii trees.jpg|Árbores nativas
Ficheiro:Araucaria bidwillii cones.jpg|Piñas
Ficheiro:Araucaria bidwillii Seed.JPG|Sementes
Ficheiro:Araucaria bidwillii cone.jpg|O froito da bunia, comunmente coñecido coma noz bunia

## Notas 
* 

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Piñeiro do Paraná
* Piñeiro de Norfolk
* Piñeiro de Chile

### Bibliografía 
* Haines R. J. (1983) Embryo development and anatomy in Araucaria Juss. *Australian Journal of Botany*. 31, 125-140.
* Haines R. J. (1983) Seed development in Araucaria Juss. *Australian Journal of Botany*. 31, 255-267.
* Hernandez-Castillo, G. R., Stockey R. A.(2002) Palaeobotany of the Bunya Pine In (Ed. Anna Haebich) ppl 31-38. ‘On the Bunya Trail’ Queensland Review – Special Edition, Volume 9, No. 2, novembro de 2002 (University of Queensland Press: St Lucia).
* Pye M.G., Gadek P. A. (2004) Genetic diversity, differentiation and conservation in *Araucaria bidwillii* (Araucariaceae), Australia's Bunya pine. *Conservation Genetics* .5, 619-629. 
* Smith I. R., Withers K., Billingsley J. (2007) Maintaining the Ancient Bunya Tree (*Araucaria bidwillii* Hook.) - Dispersal and Mast Years. 5th Souther Connection Conference, Adelaide, South Australia 21-25th, xaneiro de 2007.
* Smith I. R. (2004) Regional Forest Types-Southern Coniferous Forests In ‘Encyclopedia of Forest Sciences’ (eds. Burley J., Evans J., Youngquist J.) Elsevier: Oxford. pp 1383–1391. 
* Smith I. R., Butler D (2002) The Bunya in Queensland’s Forests, In (Ed. Anna Haebich) ppl 31-38. ‘On the Bunya Trail’ Queensland Review – Special Edition, Volume 9, No. 2, novembro de 2002 (University of Queensland Press: St Lucia).

### Ligazóns externas 
* Gymnosperm Database: *Araucaria bidwillii*
* https://web.archive.org/web/20080518053544/http://bunya.gal.org.au/home.asp