Revolución de Outubro

A **Revolución de Outubro** (en , Oktiabrskaia revoliutsiia), tamén coñecida como **Revolución Bolxevique**, foi a segunda fase da Revolución Rusa de 1917, trala Revolución de Febreiro. A data *25 de outubro de 1917* corresponde ao calendario xuliano vixente no Imperio Ruso, despois abolido polo novo Goberno bolxevique. No resto do mundo, baixo o calendario gregoriano, os sucesos iniciáronse o día 7 de novembro&nbsp;de 1917.

As sucesivas derrotas rusas na primeira guerra mundial foron unha das causas da Revolución de Febreiro. No momento de entrada na guerra, todos os partidos políticos mostráronse favorables á participación na contenda, coa excepción do Partido Obreiro Socialdemócrata, o único partido europeo xunto ao Partido Socialista do Reino de Serbia que se negou a votar os créditos de guerra, pero advertiu que non trataría de sabotar os esforzos provocados pola guerra. Tralo comezo do conflito e logo dalgúns éxitos iniciais, o Exército ruso tivo que soportar severas derrotas (en Prusia Oriental, en particular). As fábricas non se mostraron o suficientemente produtivas, a rede ferroviaria era ineficiente e o fornecemento de armas e alimentos ao Exército fallaba. No Exército, os partes batían todos os récords: 1.700.000 mortos e 5.950.000 feridos, estalando disturbios e decaendo a moral dos soldados. Estes soportaban mes a mes a incapacidade dos seus oficiais, ata o punto de fornecer a unidades de combate munición non correspondente co calibre da súa arma e a intimidación e os castigos corporais utilizados na mesma.

A insistencia do Goberno provisional en continuar a primeira guerra mundial —moi impopular—, na que levaba anos combatendo Rusia, impedía a aplicación das profundas reformas que esixía a poboación. A ausencia destas fixo que o programa bolxevique, reflectido nas súas consignas de «Paz, pan e terra» e «Todo o poder para os soviets», gañase partidarios rapidamente no outono de 1917. Sería o Soviet de Petrogrado, e non o partido, o que tomase o poder e calquera intento de resistencia do Goberno presentaríase como un ataque contrarrevolucionario. A orde gobernamental de enviar parte da gornición á próxima fronte desatou a revolución. Sucedéronse unha serie de choques incruentos entre o Goberno e o CMR polo control dos puntos estratéxicos da capital que terminaron coa vitoria do segundo e o illamento do primeiro, que apenas logrou solicitar axuda militar. Produciuse entón finalmente o asalto contra o Goberno que Lenin estivera esixindo desde había semanas, e que terminou coa captura de case todo o Goberno provisional a noite do , foi o nome oficial da Revolución de Outubro na Unión Soviética desde a celebración do 10.º aniversario da Revolución en 1927. Ata despois da disolución da URSS, o Partido Comunista da Federación Rusa seguiu a utilizar comunmente este nome. A expresión *Outubro Vermello* tamén foi atribuída aos acontecementos de devandito mes.

## Antecedentes 
[miniatura|Reunión do [Soviet de Petrogrado.]]
A comezos do outono de 1917, tralo fracaso do golpe de Kornílov, a crise económica rusa agravouse. Na capital, o desemprego, o desabastecemento de combustible e alimentos e a inflación empeoraron. No medio desta crise, a reputación do presidente do Goberno provisional Kerenskii afundiuse: a dereita sostiña que traizoara a Kornílov e a esquerda e as masas da capital considerábano cómplice da intentouna contrarrevolucionaria. Trotski, recentemente liberado de prisión, converteuse en presidente do Soviet da capital. Máis de cen soviets de todo o país esixiron ao Comité Executivo Central Panruso (VTsIK) —aínda baixo control dos socialistas— que tomase o poder, mentres noutras importantes localidades os bolxeviques obtiñan tamén a maioría nos seus soviets locais. Os campesiños da rexión de Petrogrado elixiron a un bolxevique como representante para a inminente Conferencia Democrática. Malia as diferenzas entre eles —Trotski vía ao novo Goberno como o primeiro paso cara a un traspaso do poder aos soviets, mentres que Kámenev como unha forma de asegurar a reunión da Asemblea Constituínte—, ambos confiaban aínda na posibilidade de afondar a revolución por métodos pacíficos. O Comité Central, asombrado pola nova postura, decidiu ignorar as esixencias de Lenin e evitar que se coñecesen para non minar a actitude conciliadora xurdida da cooperación entre socialistas durante o enfrontamento con Kornílov.

Ante a oposición da maioría do Comité Central bolxevique de aceptar as súas esixencias de levar a cabo unha insurrección militar e tomar o poder, Lenin presentou a súa dimisión do Comité, que non tivo efecto algún. A mediados de outubro, intensificou a súa campaña a favor da toma inmediata do poder, tanto dentro do partido como entre as masas, a través de diversos escritos nos que xustificaba a súa actitude pola situación nacional e internacional (aumento do apoio aos bolxeviques, ebulición revolucionaria no campo, motíns no Exército alemán etc.). e doutras formacións liberais non fixo que o Comité Central atendese os chamamentos de Lenin a alzarse de inmediato contra aquel, pero si o obrigou a meditar de novo a súa posición. Fracasado o intento de formar un Goberno socialista na Conferencia, a maioría do Comité comezou a basear as súas esperanzas de logralo no próximo Congreso dos Soviets; para os máis radicais, o congreso podería transferir o poder a un Goberno de extrema esquerda que aplicase rapidamente medidas radicais; para os bolxeviques máis moderados, este novo Goberno provisional garantiría a elección e reunión da Asemblea Constituínte. A delegación bolxevique abandonou o Preparlamento e comezou a axitación a favor da formación dun novo Goberno e a denuncia de Kerenskii e dos seus partidarios.

## Preparativos 
### Decisión do Comité Central e falta de organización 
[[Lenin, principal dirixente bolxevique, premeu con firmeza ao Comité Central do partido bolxevique para que derrocase ao debilitado Goberno provisional antes da celebración do II Congreso dos Soviets.|miniatura|dereita]]
Malia os desexos de Lenin a favor dunha inmediata toma do poder polo partido bolxevique, os informes sobre a actitude de obreiros e soldados —dispostos a apoiar unha transferencia de poder aos soviets, pero non a alzarse unicamente polo partido—, fixeron que a dirección bolxevique centrase os seus esforzos en lograr que o Segundo Congreso dos Soviets levase a cabo o traspaso do poder gobernamental aos soviets. A maioría da dirección prefería realizar un traspaso do poder durante o Congreso dos Soviets (o representante principal desta opinión era Trotski) e ata no Comité Central unha parte notable, encabezada por Kámenev e Zinóviev, vía con aprehensión os chamamentos de Lenin á insurrección. Esta corrente consideraba que a situación non era propicia para un levantamento armado e prefería apoiarse nos soviets e na futura Asemblea constituínte para facer avanzar a revolución.

Lenin estaba convencido da necesidade de non agardar e de tomar o poder inmediatamente; para xustificar tal acción, expuxo diversas xustificacións: a inminente firma dunha paz entre os contendentes na gran guerra —acordo entre potencias imperialistas segundo a súa visión—, que Kerenskii preparábase para entregar a capital aos alemáns, que se preparaba outro novo golpe de Estado da dereita como o fracasado de Kornílov, ou que o triunfo da revolución rusa e mundial lograríase con escasa loita.

A situación do Goberno provisional era, en efecto, moi grave e perdía rapidamente autoridade; a situación militar na fronte norte, próximo á capital, era catastrófica e Kerenskii non tiña asegurada a lealdade da gornición da cidade. O 20 de outubro de 1917, Lenin volveu á capital e os bolxeviques abandonaron o Preparlamento. Catro días máis tarde, Trotski proclamaba as súas sospeitas no Congreso dos Soviets da rexión norte, coa intención de gañarse a vontade das tropas próximas á capital. Neste Congreso quedou patente o abafador apoio aos bolxeviques da rexión próxima á capital e das tropas acantonadas nas proximidades de Petrogrado. A decisión aprobada, ambigua, acentuou as divisións internas no partido entre os favorables á posición de Lenin dun levantamento inmediato, aqueles que preferían realizar unha toma do poder aproveitando o Congreso dos Soviets ou como resposta a un ataque do Goberno, e a fracción máis moderada e oposta a toma do poder encabezada por Kámenev. Non existía un plan para facerse co control das comunicacións e as redes de transporte e os gardas vermellos, cada vez máis favorables aos bolxeviques, nin sequera contaban cun mando unificado na capital. o Comité Militar Revolucionario, que debía constituírse con representantes do Soviet, da sección de soldados deste, representantes da frota, dos sindicatos, dos comités fabrís, das organizacións militares dos distintos partidos do Soviet, das milicias obreiras e doutras organizacións. Convocouse ademais unha reunión das unidades da gornición para os próximos días. O Comité non era un círculo de conspiradores, senón un organismo oficial do Soviet de Petrogrado.

A catro días da celebración prevista do Congreso, o , A necesaria preparación para levar a cabo o golpe contra o Goberno provisional, con todo, seguía sendo nula. A maioría da dirección do partido e das resolucións de obreiros e soldados que non paraban de aprobarse seguían preferindo tomar o poder mediante o inminente Congreso dos Soviets. Pola súa banda, os socialrevolucionarios de esquerda preparábanse tamén para crear un novo Goberno socialista formado polos diversos partidos desta corrente durante o Congreso, pero opoñíanse a unha toma do poder anterior, postura similar á dos menxeviques internacionalistas. Ese mesmo día Trotski confirmaba as noticias que o día anterior apareceran nalgúns diarios:

### Preparativos do Goberno provisional 
[O [Palacio de Inverno, sede do Goberno provisional e último lugar que tomaron os insurrectos. O seu asedio apenas causou baixas.|miniatura|dereita]]
Nunha sesión privada do gabinete a noite do , tratouse a ameaza militar alemá á capital trala ocupación das illas do Báltico próximas a Estonia polo inimigo; Ante as críticas, o Consello de Ministros decidiu non aceptar a proposta ata que a aprobase o Preparlamento. As unidades da gornición repudiaron entón ao Goberno provisional e proclamaron a súa lealdade ao Soviet de Petrogrado. As tropas que foran máis leais durante a supresión do levantamento de xullo, entre elas os cosacos, declararon a súa neutralidade ou se aliñaron co Soviet. Ante os persistentes rumores dun novo golpe da dereita, que alentaban as declaracións de Mikhaíl Rodzianko a favor do abandono da capital aos alemáns e o recordo dunha orde similar de Kornílov durante o seu errado alzamento, a orde do alto mando alarmou ao Soviet, que comezou a sopesar medidas para opoñerse. Máis tarde o gabinete reuniuse e decidiu facer un chamamento á poboación para que non apoiase as accións dos bolxeviques e deixase o seu trato ao Goberno, que confiaba en contar coa forza necesaria, segundo os informes do coronel Polkóvnikov, recentemente nomeado comandante do distrito militar da capital. mostrábase cada vez máis inquedo pola posibilidade dun levantamento bolxevique, aínda que os mandos militares da capital seguían asegurando que tomáranse as medidas necesarias para esmagalo. Kishkin estaba convencido de que o Goberno contaba con forzas suficientes como para esmagar un posible alzamento dos bolxeviques, pero non para realizar unha acción preventiva contra eles. O vicepresidente do Goberno, Aleksandr Konoválov decidiu solicitar reforzos das escolas militares de Oranienbaum e Peterhof, artillaría das escolas de artilleiros da capital, e o envío dun batallón de ciclistas ao Palacio de Inverno para reforzar a súa defensa. Á volta de Kerenskii, Konoválov houbo de convencelo para permanecer na capital e asistir a unha reunión do gabinete na que os ministros de Defensa e Interior mostráronse confiados en poder esmagar calquera disturbio e o propio Kerenskii expresou o seu desexo de que os bolxeviques alzáranse para poder esmagalos. O Consello de Ministros realizou ademais diversas proclamas pedindo á poboación que mantivese a orde.

O intento do VTsIK de lograr o apoio das unidades militares da gornición para o Goberno fracasou: as unidades enviaron delegados á conferencia co coronel Polkóvnikov, pero os representantes do VTsIK non lograron convencer aos delegados para apoiar ao Goberno fronte ao Soviet. Nos días anteriores á toma do poder polos bolxeviques, o Goberno de Kerenskii non logrou deter o seu debilitamento.

Os preparativos do Goberno terminaron o  co envío dunha compañía de corenta ciclistas ao Palacio de Inverno e a solicitude ao alto mando de unidades cosacas da fronte para substituír a aquelas consideradas máis próximas aos bolxeviques. Esa mesma noite, enviados do CMR acudiron a comunicar ao xefe do distrito militar da capital, o coronel Polkovnikov, que a partir de entón toda orde debía ser visada polo CMR, pretensión que o xeneral rexeitou. Esta actitude levou ao CMR a informar ao día seguinte ás unidades da gornición de que consideraba contrarrevolucionario ao mando do distrito militar, a revolución en perigo, e que toda orde debía ser aprobada polo CMR. Os oradores enviados polo CMR aos rexementos atizaron o descontento co Goberno. A media tarde, o xefe do Estado Maior da rexión militar da capital, o xeral Yakov Bagratuni, solicitou á fronte norte a preparación de diversas unidades militares para a súa envío inmediato a Petrogrado, pero o comisario da fronte, Voitinski, afirmou que tal medida era imposible sen explicar ás tropas para que llas preparaba. O arsenal da fortaleza permitiu ao CMR armar a numerosos gardas vermellos.

Mentres, o Goberno confiaba en contar con suficientes tropas leais para esmagar un posible alzamento, aínda que días antes o ministro de Interior admitira que non tiña forza suficiente para atacar directamente aos radicais de esquerda. Mentres, as manobras do CMR, os preparativos dos gardas vermellos e as manifestacións de apoio á toma do poder polos soviets acabaron por inquietar ao Goberno, que tratou en balde de recibir reforzos militares da fronte norte. Ante a inminencia da apertura do Segundo Congreso dos Soviets que probablemente aprobaría o seu destitución e o traspaso do poder, o Goberno decidiuse a tratar de aplicar medidas preventivas; a noite do , Kerenskii propuxo deter ao CMR, Os bolxeviques debían tratar de gañarse o favor dos 150.000 homes da gornición; a súa renuncia a que se lles enviase á fronte como pretendía o Goberno e o comandante da fronte norte, favorecía a aqueles. Coas partes en desacordo, a conferencia resultou un fracaso; cinco días máis tarde, o 5.º Exército de Cheremisov elixiu un novo comité con maioría bolxevique. O mesmo día da reunión o Soviet creou a organización que debía coordinar os asuntos militares: o Comité Militar Revolucionario, controlada en realidade pola organización equivalente do partido bolxevique. Entón chegou un mensaxeiro indicando que finalmente o CMR aceptara as esixencias dos mandos militares, pero Kerenskii negouse a abandonar o seu plan: o xeneral Bagratuni continuou solicitando reforzos da fronte (*junkers* de Oranienbaum, tropas de asalto de Tsarskoye Selo e artillaría de Pavlovsk) outros dous conservadores serían pechados tamén para manter a aparencia de imparcialidade. Os empregados acudiron ao próximo Instituto Smolny, sede do Soviet de Petrogrado, do Comité Militar Revolucionario de Petrogrado e do partido bolxevique a comunicar o sucedido. Convocouse unha reunión de urxencia que incluíu a representantes do Soviet, o CMR e dos partidos bolxevique e socialrevolucionario de esquerda; a acción gobernamental tachouse de contrarrevolucionaria e pronto se recibiu información sobre sospeitosos movementos de tropas. O CMR inmediatamente considerou as medidas como unha traizón á revolución e un ataque ao congreso e enviou a súa «directiva número 1» ás unidades ordenando a súa mobilización. e as medidas adoptadas limitáronse a garantir a celebración do Congreso dos Soviets.

Ás 10:00 a. m., o gabinete volvía reunirse para que Kerenskii informase aos ministros das medidas adoptadas durante a madrugada; aínda se mostraba confiado de ter a situación baixo control, malia as dúbidas doutros ministros. A milicia da cidade, con todo, ignorou as ordes do Goberno de arrestar aos membros do CMR ou de desbandar ás forzas leais aos bolxeviques xa que dependía do concello e non do Consello de Ministros. Durante a mañá e comezos da tarde quedou claro que a maioría das tropas da capital seguían as directivas do Soviet de Petrogrado e desoían as ordes do Goberno. Os mariños do cruceiro *Aurora*, que se achaba nos estaleiros franco-rusos para ser reparado, se amotinaron contra os seus oficiais cando estes ordenaron que o buque abandonase a capital, orde que fora rescindida por pór o soviet da frota.

### Debilidade do Goberno 
Ao mediodía do , o Preparlamento comezou unha nova sesión presidida por Nikolai Avkséntiev. Kerenskii acudiu pouco despois ata coa ausencia da esquerda radical e malia a ovación que recibiu antes de retirarse. A esquerda moderada —reunida con urxencia no VTsIK desde a media noite ata as 4:00 a. m. do día seguinte— Kerenskii rexeitou a proposta e afirmou ser capaz de resolver a situación por si só.
[miniatura|[Lev Trotski, revolucionario ruso e principal organizador da revolución en Petrogrado.]]

Tras abandonar a sede do Preparlamento, Kerenskii marchou á sede do distrito militar, anexo ao Palacio de Inverno, para dirixir as accións contra os bolxeviques, de novo de carácter defensivo: mantemento do control dos edificios oficiais e dos puntos estratéxicos de comunicacións fronte a posibles ataques e illamento dos barrios da periferia mediante a elevación das pontes sobre o Nevá. Destacamentos de cadetes enviáronse a asegurar os edificios e a patrullar as rúas, algunhas institucións oficiais comezaron a pechar e, ás 15:00, desconectáronse os teléfonos do Instituto Smolny na central telefónica.

Entre as 14:00 e 15:00, os cadetes tomaron o control da ponte Nikoláievski e o do palacio, levantando a primeira; outro destacamento tratou de facer o mesmo coa de Liteiny, pero o xentío impediullo e un grupo de gardas vermellos fíxose con ela. Ao redor das 18:30, o Rexemento Pávlovski —fiel ao CMR— ocupou a ponte Tróitski, adiantándose a outra patrulla de cadetes que se dirixía alí co mesmo obxectivo. un dos seus comisarios ocupou unha hora despois a central de telégrafos por orde do Comité Militar, co apoio dos soldados que a gardaban, pertencentes ao Rexemento Kexholm, partidario do CMR. Tres horas máis tarde un destacamento de cadetes chegou para controlar o edificio, pero os soldados non llo permitiron e os cadetes retiráronse. Ao redor desa hora, o CMR solicitou o envío de mariños da frota do Báltico desde Helsingfors (denominación de Helsinqui en lingua sueca), que partiron cara á capital en catro dragaminas e máis tarde, ás 3:00 a. m. do día seguinte, en ferrocarril; estes últimos non chegaron a tempo de participar nos acontecementos da capital, xa que a súa viaxe foi entorpecida polas autoridades ferroviarias. Mentres, gran cantidade de gardas vermellos mobilizáronse e acudían en gran número a Smolny. Inquedo pola posible reacción do Goberno, o CMR ordenou tomar novas instalacións clave da cidade: pasadas as nove da noite, tropas insurrectas —o Rexemento de Gardas Izmáilovski, o primeiro da gornición en apoiar o Goberno durante as Xornadas de Xullo— ocuparon a Estación do Báltico, cortando os posibles reforzos ao Goberno desde o oeste; ao redor das 21:00, pasaron da oficina de telégrafos á veciña axencia de noticias; As medidas de Soviet, con todo, seguían sendo defensivas, para evitar un posible golpe de man gobernamental e asegurar a celebración do Congreso Panruso dos Soviets que debía realizar o traspaso do poder.

Mentres, Lenin, aínda escondido na capital, observaba con inquietude os últimos acontecementos; sen entender porqué os seus correlixionarios non acababan definitivamente co Goberno de Kerenskii sen esperar á apertura do congreso, solicitou infrutuosamente ao partido permiso para acudir a Smolny. Desesperando da pasividade do Comité Central, pola tarde tratou de obter o apoio do comité da cidade e dos distritos. Sen poder conterse e malia a orde do Comité Central de permanecer no seu escondedoiro, disfrazouse e partiu en tranvía e logo a pé cara a Smolny acompañado só por un gardacostas.

### Chegada de Lenin e toma do poder 
[Distribución de forzas e acontecementos da revolución en [Petrogrado.|miniatura|dereita]]
Preto da medianoite do , Lenin chegou á sede do Soviet de Petrogrado, intensificándose desde entón as accións do Comité contra o Goberno provisional de Aleksandr Kerenskii: abandonouse toda referencia á pura defensa da revolución e adoptáronse medidas para crear un novo Goberno revolucionario antes da apertura o mesmo día do Segundo Congreso Panruso dos Soviets. A debilidade do Goberno de Kerenskii e o control da capital contribuíron tamén ao cambio de actitude do Soviet. Lenin, disfrazado e acompañado unicamente por un gardacostas, lograra chegar ao Instituto Smolny tras evitar ser detido por unha patrulla de cadetes que non o recoñeceu e o tomou por un borracho.

Mariñeiros revolucionarios; participaron en diversas accións durante a Revolución de Outubro do lado do CMR e constituían unha das forzas militares máis favorables aos bolxeviques.|miniatura|esquerda

O Comité Militar Revolucionario de Petrogrado comezou a planear a disolución do Preparlamento, o arresto do Goberno provisional e a toma dos últimos puntos estratéxicos da cidade que escaparan ata entón do seu control. Ás 1:30 a. m., mariños, soldados do Rexemento Kexholm e gardas vermellos tomaron a oficina central de correos. Ás dúas da madrugada, tropas do Comité ocupaban a Estación Nikoláievski e a central eléctrica da cidade. Ás 6:00 a. m., ocupábase o Banco Estatal e, ás 7:00 a. m., caía a central telefónica, tras un momento de tensión cos cadetes que a gardaban, pero sen realizar un só disparo. Volvéronse conectar os teléfonos de Smolny e desconectáronse os do Palacio de Inverno. Máis tarde capturouse sen problemas o Tesouro, que estaba gardado por tropas do Rexemento Pávloski, un dos máis leais ao CMR. Ás 8:00 a. m., o CMR capturaba a última grande estación de ferrocarril, a de Varsovia, que comunicaba coa fronte norte. Ao amencer, case toda a cidade salvo o Palacio de Inverno achábase baixo o control do Soviet de Petrogrado. Nin os defensores do Palacio nin os sitiadores desexaban, con todo, enfrontarse e arriscarse a sufrir baixas. A cidade espertou con notable normalidade: os edificios oficiais, escolas e transporte público funcionaban regularmente. O Goberno carecía para entón, con todo, de luz e teléfono nos edificios que aínda controlaba.

Ao amencer os mandos militares trataran de solicitar a axuda dos tres rexementos cosacos da cidade, que se negaron a concedela unha vez que quedou claro que o Goberno non podía contar cun apoio claro das unidades de infantaría. A primeira hora da mañá, os mandos militares comunicaban ao Goberno a falta de tropas e a gravidade da situación; ás 10:00 a. m. o Goberno transmitíao ao alto mando a través da liña directa que non fora cortada polos rebeldes. Ás once e media da mañá, ante a situación desesperada na capital, Kerenskii abandonou a cidade camiño da fronte co obxectivo de reunir tropas leais que esmagasen a revolta, xa vitoriosa en Petrogrado. Os cadetes que defendían o Palacio esixiran garantías da chegada de reforzos para continuar nos seus postos. Ao tempo os bolxeviques proclamaban o traspaso do poder aos soviets. e os coches do palacio foran sabotados— Lenin redactaba a proclamación que depoñía ao seu Goberno e que se difundiu inmediatamente pola cidade:

Os chamamentos dun membro do Comité Central do Partido Social-Revolucionario ás unidades supostamente afíns para defender ao Goberno de Kerenskii fracasaron. A influencia do partido entre as tropas estaba desaparecendo e non era xa suficiente para garantir o apoio das unidades da capital ao Goberno. As bases do partido na capital, traballadores e soldados principalmente, non estaban dispostos a alzarse en defensa do Goberno de coalición cos partidos burgueses.

Ao longo do día, as forzas do CMR tomaron os últimos edificios relevantes aínda controlados polo Goberno: a prisión de Krestý tivo que liberar os seis presos que tiña por axitación e o Palacio Mariinski, sede do Preparlamento, quedou rodeado e este pouco despois disolto logo de protestar formalmente —non se detivo a ningún dos seus membros—; as oficinas oficiais pecharon, así como os colexios.

Pola tarde, nunha reunión do Soviet de Petrogrado, Trotski anunciou a caída do Goberno e as medidas adoptadas para asegurar o poder na capital. Pouco despois e por primeira vez desde as Xornadas de Xullo, Lenin apareceu ante o Soviet de Petrogrado e recibiu unha grande ovación; o Soviet aprobou o traspaso do poder, malia que o Palacio de Inverno aínda non caera. Esa mesma mañá formouse un comité de tres membros para encargarse do asedio, que Lenin seguía desexando que terminase antes da apertura do Congreso dos Soviets.

### A toma do Palacio de Inverno 
O plan do Comité Militar Revolucionario de Petrogrado encargado da toma do Palacio de Inverno consistía na formación de dous aneis concéntricos ao redor do edificio, un interior para manter a presión sobre os sitiados —formado principalmente por soldados dos rexementos Pávlovski (ao norte) e Kexholm (ao sur)—  Definiuse unha estrutura de mando tan complicada —criticada polo propio Trotski— que atrasou as operacións. Antonov-Ovseenko, membro bolxevique do CMR, comunicou o plan aos comisarios de rexemento: presentaríase un ultimato ao Palacio e, en caso de non ser aceptado a tempo, a Fortaleza realizaría un sinal cun farol vermello para comezar o bombardeo. As primeiras salvas debían provir do *Aurora* e debían ser de fogueo; en caso de continuar a resistencia, tanto o cruceiro como a fortaleza comezarían o bombardeo con lume real.

Ao redor das 13:00, un grupo de mariños ocupou o Almirantado e arrestou ao alto mando da Mariña.

Defensores do Palacio de Inverno, entre os que estaba o «batallón da morte», formado por mulleres.|miniatura|esquerda
[miniatura|265px|O cruceiro *[Cruceiro Aurora|Aurora* a comezos do século XXI. Un disparo de fogueo dos seus canóns de proa sinalou o comezo do asalto final ao Palacio de Inverno e causou o abandono de parte dos defensores, atemorizados pola tremenda detonación. Máis tarde participou no bombardeo do palacio, que apenas causou danos no edificio.]]

O primeiro atraso no plan produciuse ao non aparecer os mariños de Helsingfors que se esperaban ás 14:00 para reforzar aos soldados. Os de Kronstadt acababan de chegar á capital nunha improvisada frota de barcos diversos. O obsoleto *Amur* ancorou xunto ao *Aurora* mentres o resto de embarcacións fixérono preto do Almirantado; en total, 3.000 mariños de Kronstadt desembarcaron para unirse ao asedio.

Mentres, no Palacio, trala marcha en busca de reforzos de Aleksandr Kerenskii a media mañá, o gabinete reuniuse presidido polo vicepresidente do Goberno, Konoválov, para relevar a Polkóvnikov, cuxo mando parecía insatisfactorio, e nomear ao conservador ministro de Benestar, Kishkin, gobernador xeral a cargo da defensa con poderes ditatoriais. Decidiuse ademais manter a sesión ata ser socorridos polas tropas que se esperaban da fronte ou ser arrestados polos insurxentes. O mando efectivo das tropas do Palacio quedou en mans do viceministro P. I. Palchinski, que se atopou nunha situación grave: falto de víveres, sen plan de defensa, cunha oficialidade confundida e unhas tropas desmoralizadas. Kishkin partiu á próxima sede do Estado Maior para relevar a Polkóvnikov e nomear no seu lugar ao xefe do Estado Maior da rexión militar da capital, o xeneral Bagratuni, acción que só logrou aumentar a confusión reinante no lugar.

Fóra, só houbo un débil intento por parte das forzas gobernamentais de retomar un edificio importante baixo control do CMR: o principal comisario do Exército, Stankévich, tratou de recuperar a central telefónica cun grupo de cadetes, pero foi rexeitado logo dun breve combate. De volta na sede do Estado Maior, na praza do Palacio, informou ao alto mando da necesidade de reforzos —que lle aseguraron achábanse de camiño— e da imposibilidade de resistir máis de dous días coas escasas forzas aínda leais ao Goberno.

Durante a tarde, chegaron reforzos aos atacantes do Palacio de Inverno, mentres que parte das forzas que o defendían retiráronse, sen que lles molestasen os que rodeaban o edificio. Un par de escuadróns de cosacos e algúns cadetes lograron chegar ao Palacio sen que os atacantes lles estorbasen, o que volveu equilibrar a defensa.

Mentres, Lenin incitaba aos responsables do asedio a concluílo canto antes para evitar máis atrasos na apertura do congreso e o nerviosismo dos delegados. Ante esta situación, o comandante da Fortaleza decidiu enviar finalmente o ultimato previsto ás 18:30 con dous ciclistas que se trasladaron ata a sede do Estado Maior; o ultimato expiraba ás 19:10 e esixía a rendición do Goberno e das súas tropas. Os ministros volvéronse reunir precipitadamente abandonando a súa cea para rexeitar a esixencia de rendición e ignorar o ultimato. Expirado este, soldados do Rexemento Pavloski tomaron a sede do Estado Maior, malia os intentos dos cadetes do Palacio de auxiliar aos seus defensores. Naquel momento, o comandante da fronte norte, o xeneral Cheremisov, achábase en comunicación co persoal do edificio para informarse da situación na capital cando as comunicacións cortáronse pola conquista.

Entre as 20:00 e as 21:00, parte das forzas que defendían o Palacio negociaron cos atacantes a súa marcha, co beneplácito dos oficiais, que non desexaban afundir aínda máis a moral reténdoos no edificio: un batallón de forzas de asalto e algúns cosacos abandonaron o Palacio. No exterior, o cerco estreitouse coa chegada de novas unidades, entre elas mariños de Finlandia e de Kronstadt. Tras dous intentos de negociación entre os responsables do asedio e as tropas que defendían o Palacio, máis da metade dos cadetes que aínda permanecían no edificio retiráronse cara ás 22:00.

Logo dunha certa confusión ao difundirse a falsa noticia da caída do Palacio, retomouse o asedio desde a Fortaleza; por fin atopouse o farol necesario para avisar segundo o acordado ao *Aurora* ás 21:35, e cinco minutos máis tarde este realizou un disparo de fogueo cos seus canóns de seis polgadas. A salva aterrorizou aos defensores do Palacio e asegurou a lenda revolucionaria do barco, que se mantivo como museo nos peiraos do río Nevá. A continuación, tras dar tempo a que parte dos defensores retiráranse do Palacio, a fortaleza uniuse ao bombardeo ao redor das 23:30, esta vez con munición real, e disparou unha trintena de proxectís contra o Palacio, dos que só lle alcanzaron dous ou tres que causaron poucos danos. Malia que Antonov-Ovseenko rexeitou un acordo conseguido por Chudnovski para que algúns dos defensores evacuasen o Palacio coas súas armas, algúns grupos rendéronse incondicionalmente. As mulleres do batallón, temendo ser violadas, negáronse pola contra a entregar as armas. Mentres, a delegación municipal que tratara de deter o bombardeo a petición do Palacio, que lograra poñerse en contacto co concello, tivo que abandonar a súa misión polo rexeitamento dos atacantes a permitirlle subir a bordo do *Aurora* e non serlle posible entrar no Palacio. Informado o concello, decidiu en pleno —coa oposición dos concelleiros bolxeviques— marchar

Á noitiña pequenos grupos de atacantes comezaron a penetrar nel, e cara á medianoite o seu número aumentou notablemente; si ao comezo os defensores desarmaban aos poucos que entraban no Palacio, ao crecer o seu número foron os atacantes quen comezaron a desarmar aos sitiados. Na praza de Kazán, xa preto do Almirantado, un destacamento de mariños bloqueoulles o paso, e tras unha axitada discusión o grupo regresou ordenadamente ao concello sen lograr o seu obxectivo.

Ao redor das 2:00 a. m., os atacantes atoparon finalmente a sala onde se atopaba reunido o gabinete, que ordenou aos cadetes que a defendían que non ofrecesen resistencia para evitar o derramamento de sangue. Vladimir Antonov-Ovseenko encabezou a marea de tropas que ocupou rapidamente a habitación e declarou o arresto dos ministros. En nome do Goberno, Konoválov declarou o seu sometemento á forza ás 2:10 a. m. do . Arrestouse a todos os ministros salvo a Kerenskii e Prokopovich, que non se atopaban presentes no Palacio. Para entón a cidade achábase completamente baixo o control do Soviet de Petrogrado e o Congreso dos Soviets xa comezara. Conduciuse aos ministros a pé ata a Fortaleza de San Pedro e San Paulo e os comisarios do CMR tiveron que formar unha garda especial de mariños e soldados para protexelos do xentío que se apiñaba ás portas do Palacio e ameazaba con linchalos, especialmente cando se coñeceu que Kerenskii non fora capturado.

As películas e os cadros que reflectiron o asalto mostraron un grande ataque ao Palacio de Inverno e unha loita feroz cando, en realidade, os insurxentes bolxeviques atoparon pouca resistencia e puideron penetrar sen moita dificultade no edificio e tomalo. inaugurábase o Segundo Congreso Panruso dos Soviets de Deputados dos Obreiros e Soldados con case nove horas de atraso. con catorce bolxeviques, sete socialrevolucionarios, tres menxeviques e un menxevique internacionalista (Martov), que se aprobou nunha buliciosa votación. Nomeouse a Kamenev presidente do congreso. Tras presentar a orde do día que desexaban tratar os bolxeviques —formación dun novo Goberno, accións para acabar coa guerra e a convocatoria da Asemblea Constituínte—, Kamenev cedeu a palabra a Martov. co fin de evitar un maior derramamento de sangue. A proposta recibiu o apoio de Anatolii Lunacharskii en nome dos bolxeviques e de Sergei Mstislavskii polos socialrevolucionarios de esquerda.

Porén, ao saberse que o Goberno provisional fora derrocado e que os seus membros —entre os cales atopábanse os ministros socialrevolucionarios e menxeviques— estaban sitiados, algúns congresistas destes partidos representados no Soviet de Petrogrado denunciaron estes feitos e abandonaron a sala en sinal de protesta. As principais fraccións dos socialrevolucionarios e dos mencxeviques opoñíanse ás accións dos bolxeviques, e decidiron unirse á marcha convocada polo concello da capital cara ao Palacio de Inverno para mostrar o seu apoio ao Goberno. A retirada dos moderados minó os esforzos dos socialrevolucionarios de esquerda, menxeviques internacionalistas e bolxeviques moderados a favor do acordo entre socialistas e facilitou o obxectivo de Lenin de formar un novo Goberno exclusivamente bolxevique.

Mártov tratou de manter o consenso e propuxo a formación dun novo Consello de Ministros aceptable para moderados e radicais e que o congreso suspendésese ata entón. Lev Trotski aproveitou entón para dirixirse ás fraccións que acababan de abandonar o congreso e aos partidarios do acordo con elas, como Mártov, dicindo:

A maioría dos menxeviques internacionalistas de Mártov abandonaron tamén o congreso ao ver as súas propostas de concordia entre os partidos socialistas rexeitadas pola á radical dos bolxeviques representada por Trotski. Trotski logrou a inmediata condena dos moderados que acababan de abandonar o congreso e tachou a súa actitude de contrarrevolucionaria. Os socialrevolucionarios de esquerda, ao contrario que outras fraccións, permaneceron no congreso co obxectivo de tratar de moderar a postura dos bolxeviques e lograr un acordo entre os diversos socialistas. A noticia da caída do Palacio de Inverno e os informes que chegaron das diversas unidades militares desataron a euforia entre os delegados. por Kerenskii, pasouse ao Soviet de Petrogrado e a próxima gornición de Tsarskoye Selo prometera protexer a capital de posibles ataques. Krylenko comunicou que na fronte norte formouse un Comité Militar Revolucionario que rescindira as ordes de marcha contra a capital e que o xeneral ao mando desa fronte, Cheremisov, admitira a autoridade do comité. Nela non só anunciábase a toma do poder polo congreso, senón tamén o programa fundamental do novo Goberno: Ao amencer os delegados, esgotados, levantaron a sesión para poder durmir brevemente. Mentres, os socialistas que se retiraron do Congreso e opoñíanse á toma do poder formaron un Comité para a Salvación da Patria e a Revolución, o primeiro centro de oposición ao novo Goberno. Os *kadetes*, malia a súa oposición aos bolxeviques, non ingresaron na nova organización e continuaron defendendo a lexitimidade do desaparecido Goberno provisional.

#### A segunda sesión: formación do Sovnarkom e decretos revolucionarios 
Ao día seguinte, somnolentos delegados de todos os partidos socialistas volveron reunirse para tratar a composición do novo Consello de Ministros; o Comité Central bolxevique decidiu a composición do novo goberno denominado Consello de Comisarios do Pobo (*Sovnarkom*, **Sov**et **nar**odnykh **kom**missarov) —comisario foi o nome que Trotski propuxo para os novos ministros—

Na segunda sesión celebrada a noite do , Lenin presentou unha serie de mocións para consolidar a súa posición: o Decreto sobre a paz, o Decreto sobre a terra e a formación do novo Goberno. O primeiro, similar ás propostas orixinais dos *defensistas* rusos, reclamaba o comezo de negociacións de paz inmediatas entre as nacións belixerantes co fin de lograr unha paz sen indemnizacións nin anexiones. Debía servir tanto para gañarse as simpatías dos soldados como para tratar de avanzar cara ao fin da contenda. O Decreto da terra ratificou as accións que os campesiños que se apropiaron por toda Rusia das terras da aristocracia e dos kuláks, que distribuíran. A propiedade da terra quedaba abolida e os terreos pasaban a mans dos soviets para ser distribuídos entre os campesiños de acordo ás súas necesidades. O decreto baseábase principalmente no programa político dos socialrevolucionarios de esquerda. O decreto garantía aos bolxeviques o apoio destes e ademais facilitaba a lexitimación do novo Goberno ante o campesiñado.

Antes de clausurarse, o Congreso elixiu un novo Goberno e un novo Comité Executivo Central Panruso (VTsIK). O novo VTsIK quedou encabezado polo bolxevique moderado Kámenev e composto por 62 bolxeviques, 29 socialrevolucionarios de esquerda, 6 menxeviques internacionalistas e 4 membros doutros partidos menores. O intento dos líderes bolxeviques cunha postura intermedia, como Trotski —entre os leninistas, partidarios dun alzamento bolxevique inmediato, e os moderados, partidarios da formación dun novo Goberno exclusivamente socialista sen participación dos liberais— que decidiron utilizar o prestixio e as organizacións subordinadas aos soviets para derrocar ao Goberno provisional e facerse co poder triunfara. obxectivo que compartían ademais numerosos deputados do VTsIK, incluída a corrente bolxevique moderada encabezaba por Kamenev, os socialrevolucionarios de esquerda ou os menxeviques internacionalistas de Martov. Os partidos sometéronse ante a ameaza de parálise das súas forzas por parte dos ferroviarios, pero estes non lograron impoñer un alto o lume entre os bandos enfrontados; menxeviques e socialrevolucionarios esixiron un Goberno sen Lenin nin Trotski. Ausentes estes do Comité Central polas necesidades militares, os moderados aprobaron en principio as condicións dos partidos de oposición e enviaron delegados da corrente moderada ás negociacións, nas que participaron unha trintena de socialistas. Estes mostráronse ao comezo inflexibles xa que confiaban nun rápido derrocamento dos bolxeviques, pero o fracaso das accións militares obrigáronlles a moderar a súa posición. Os delegados bolxeviques mostráronse dispostos a aceptar as novas esixencias da oposición: ampliación do VTsIK e fin dos combates, pero Lenin fixo que *Sovnarkom* se arrogase o dereito a gobernar por decreto. Nunha nova reunión do Comité Central o  con Lenin e Trotski outra vez presentes, o comité rexeitou a moción de Lenin de romper inmediatamente as conversacións, pero aprobou a de Trotski de celebrar unicamente unha nova sesión para mostrar a súa inutilidade. tres días máis tarde, cinco moderados membros do Comité Central dimitían pola actitude de Lenin contra a coalición tanto do comité como dos seus ministerios, xunto con outros partidarios do acordo cos outros partidos socialistas. O , celebrouse a última rolda de conversacións, da que se ausentaron os bolxeviques; mentres, estes lograban por 29 votos a 23 que o VTsIK aprobase o goberno por decreto do Sovnarkom. Unha vez pasada a ameaza militar contra a capital e con Lenin e Trotski de volta no Comité Central, a posición bolxevique endurecérase e as negociacións fracasaron.

## A extensión da Revolución 
[miniatura|Manifestación de traballadores e soldados na Praza da Anunciación preto do Kremlin. [Nizhnii Novgorod. Outubro 1917.]]
Nas cidades máis industrializadas e localidades onde os partidos radicais de esquerda controlaban o soviet local o traspaso de poder realizouse rapidamente. A miúdo a forza necesaria para aseguralo proporcionárono as unidades locais de gardas vermellos ou de soldados das guarnicións. As loitas deste período centráronse nas poboacións ao sur de Moscova, do leste de Ucraína, na fronte suroeste e en amplas rexións de Siberia e Asia central.

A comezos de 1918, o novo Goberno contaba co apoio ou a aquiescencia do Exército e o control da maioría das principais cidades e as capitais provinciais do centro do país e autoridade teórica sobre a maioría do territorio do antigo imperio. Esta autoridade era débil nas provincias. O enfrontamento foi prolongado e, segundo Bukharin, custou ao redor de 5.000 vítimas. Máis próximo aos liberais que ao seu pasado socialrevolucionario, Rudnev era unha das figuras conservadoras do partido da cidade, favorables todas á coalición cos *kadetes* e cos aliados. Pola súa banda, os bolxeviques locais non se achaban preparados para tomar o poder: Ademais, os principais dirixentes bolxeviques de Moscova, Aleksei Rykov e Viktor Nogin pertencían á corrente moderada que se opuxo a toma do poder.

En vésperas da Revolución, o poder en Moscova estaba dividido entre o concello, controlado polos socialrevolucionarios, Cando se coñeceron as noticias sobre a toma do poder polos bolxeviques na capital, as partes non desexaban continuar o enfrontamento en Moscova, pero tanto o concello como o Soviet local crearon organismos militares (o Comité de Seguridade Pública e o Comité Militar Revolucionario, O Comité de Seguridade formouse no concello da cidade Os intentos do PSR local de mobilizar militarmente aos seus partidarios fracasou; o partido perdera o apoio da maioría de soldados e obreiros da cidade e non puido crear unha forza militar fiable ás súas ordes. O groso das forzas opostas aos bolxeviques formábano as academias militares, máis importantes que en Petrogrado. Moitos dos oficiais, porén, abstivéronse de participar no enfrontamento. A maioría da poboación mostrou pasividade ante o choque entre os dous bandos. A policía tampouco apoiou ás autoridades municipais. Os bolxeviques, pola súa banda, lograron o apoio duns miles de gardas vermellos voluntarios —principalmente obreiros novos— e o da maioría da gornición, aínda que con notable tibieza. Nin un só dos rexementos da cidade apoiou ao Goberno provisional. As vantaxes bolxeviques radicaban en contar con superioridade numérica e artillaría. Podían ademais contar cos reforzos provenientes dos centros industriais que rodeaban Moscova. En total, as forzas do comité municipal, entre cinco e dez mil homes con abundantes metralladoras, tiveron que enfrontarse con entre corenta e cincuenta mil homes do comité revolucionario e a súa artillaría. Tras rexeitar os bolxeviques as esixencias dos seus adversarios, comezaron os combates, que duraron dous días e foron encarnizados. Riabtsev comezou por atacar o Kremlin de Moscova a noite do  tras rexeitar os seus defensores admitir unha garda de cadetes á fortaleza. En xeral o centro da cidade quedou en mans do Comité de Seguridade Pública, mentres que os suburbios industriais achábanse controlados polo seu rival.

O , as forzas do comité municipal capturaron o Kremlin. Algúns dos defensores foron ametrallados nunha das primeiras matanzas do período revolucionario. Os intentos de romper o bloqueo ao centro da cidade fracasaron debido ao apoio proletario aos bolxeviques. A noite do día 11, proclamouse unha tregua grazas en parte ao *Vizhkel*, o comité executivo nacional de ferroviarios. As dúas partes aceptaron o alto o lume á espera de recibir reforzos que lles concedesen a vitoria. Mentres que o comité revolucionario si que logrou os esperados reforzos, non sucedeu o mesmo co seu rival. Os socialrevolucionarios non lograron, en xeral, deter o envío de reforzos bolxeviques a Moscova: 2.000 voluntarios ao mando de Mikhail Frunze chegaron desde a provincia de Vladimir, 500 mariños de Petrogrado e ao día seguinte 1.200 mariños e gardas vermellos chegaron tamén a Moscova. As promesas de apoio ao Comité de Seguridade do mando da fronte occidental apenas se traduciron na chegada de 176 membros dun batallón de choque: Aleksandr Kerenskii tratou de desviar cara a Petrogrado a parte dos reforzos, outras forzas negáronse a participar, e as cidades baixo control bolxevique estorbaron o avance doutras. Finalmente a tregua beneficiou aos bolxeviques, mentres menxeviques e socialrevolucionarios de esquerda trataban de formar unha forza independente dos dous bandos enfrontados.

A pesar das concesións do Comité de Seguridade, forzadas polo *Vizhkel*, o Comité Militar Revolucionario denunciou a tregua ao sentirse con forza para acabar co seu rival grazas aos reforzos recibidos e á sorte dos combates en Petrogrado. Os enfrontamentos retomáronse a noite do  e continuaron durante os tres días seguintes, coas forzas antibolxeviques xa á defensiva. A resistencia destas foi tenaz, ata verse reducidas ao concello, a Academia militar Aleksándrov e o Kremlin. Un destacamento de Gardas Vermellos tomou o Kremlin ao asalto a mañá do  e linchou a algúns dos defensores como vinganza pola matanza anterior. Finalmente ese mesmo día, o alcalde solicitou o fin dos combates e desarmouse aos derrotados, pero foron deixados en liberdade; o Comité de Seguridade Pública quedou disolto e todos os partidos socialistas negociaron os termos finais da rendición que foron, en xeral, magnánimos.

### A Revolución en Siberia 
Con escasas excepcións, a recepción da noticia da toma do poder polos bolxeviques en Petrogrado non foi ben recibida en Siberia. Nalgunhas cidades (Omsk, Irkutsk...) houbo protestas nas rúas, aínda que en xeral reinou a indiferenza na rexión. Pouco a pouco, porén, as eleccións dos soviets deron maiorías favorables aos bolxeviques que tomaron o poder lentamente na zona.

No noroeste, Finlandia declarou a independencia, que o novo Goberno recoñeceu o . na que proclamou a súa autoridade na rexión, aínda que non aínda a independencia senón só unha autonomía nun Rusia federal. O envío de tropas gobernamentais á zona para tomala e o temor do Goberno de Petrogrado a unha alianza ucraíno-cosaca empeoraron as relacións entre Petrogrado e Kíiv. A Rada declarou finalmente a independencia o  pero os soviéticos tomaron pouco despois Kíiv, aínda que non conseguiron o control da rexión que quedou envolvida nunha guerra con numerosos belixerantes. En Transcaucasia a maioría dos dirixentes armenios, xeorxianos e acerbaixanos non aceptaron o novo Goberno. Os dirixentes conservadores instauraron un Goberno rival en Kokand. Aínda así, aprobaban as primeiras medidas adoptadas polo Goberno de Lenin; grazas aos numerosos congresos nas diversas unidades, bolxeviques e socialrevolucionarios de esquerda lograron facerse finalmente co apoio maioritario das tropas entre novembro e decembro. Aínda que o apoio foi máis decidido nas frontes próximas á capital que nos máis afastados, a final de ano o Exército no seu conxunto aceptara ao novo Goberno e os adversarios deste non podían contar coas unidades militares para opoñérselle.

Os dirixentes bolxeviques eran conscientes de que era crucial acabar coa guerra para poder manterse no poder. Ao ignorar os demais países o decreto de paz, o *sovnarkom* ordenou o  o comezo das negociacións para un armisticio con Alemaña; o comandante en xefe en funcións, o xeneral Nikolai Dujonin, negouse e foi relevado. Indicouse aos rexementos que elixisen delegados para empezar as negociacións coas unidades opostas dos Imperios Centrais. Para cando se asinou o armisticio oficial o , a maioría das unidades ía tempo que alcanzaran acordos locais coas unidades inimigas; o armisticio oficial puxo final na práctica á guerra na fronte oriental. Isto lexitimou ao novo Goberno ante os soldados, que vían así cumprido o seu desexo de poñer fin aos combates e volver ás súas casas; a desmobilización comezou antes de final de ano. O día anterior, o Goberno declarara electivos os postos de oficiais, abolira os títulos e as xarreteiras dos oficiais, e traspasara a autoridade militar aos comités electos.

## Primeiras medidas 
Revolución social á vez que política, os novos comisarios apresuráronse a aprobar unha notable cantidade de leis que afectaron á sociedade e á economía rusas. e os decretos do  e  declararon o matrimonio, o divorcio e o rexistro de nacementos e defuncións procedementos civís. Prohibiuse ás asociacións relixiosas e igrexas posuír bens.

O espírito reformista declarouse desde os primeiros días: o novo comisario de Educación, Anatolii Lunacharskii, expresou a súa intención de alfabetizar á poboación en curto prazo. A finais de novembro, anunciouse a intención do Goberno de instaurar unha seguridade social que cubrise desemprego, enfermidade, xubilación ou minusvalía.

### A cidade e o campo 
Mentres que nas cidades a necesidade de manter o apoio dos obreiros forzou aos dirixentes bolxeviques a acelerar o traspaso da xestión da industria a estes (o control obreiro das fábricas legalizouse o ) —a maioría, incluíndo ao propio Lenin, preferían un ritmo máis lento e a supervisión inicial dos antigos xerentes no canto da súa substitución—, no campo o decreto da terra lexitimou e acelerou a reforma agraria, que quedou en mans dos concellos. Separadamente disto, a Revolución tivo escaso efecto inmediato no agro ruso. A repartición de terras agudizou o desabastecemento xa que eran as grandes leiras as principais comercializadoras de produtos agrícolas; os intentos de mellorar o fornecemento das cidades mediante o troco de produtos manufacturados non resolveron o problema e o Goberno tivo que enviar destacamentos armados ao campo para aumentar o fluxo de alimentos ás cidades á vez que reducía as racións, como fixera o Goberno provisional anteriormente. O empeoramento da situación económica malia mellóralas políticas (supervisión obreira da industria por lei), levou a unha temperá desilusión do proletariado urbano. A crise económica e as súas propias preferencias ideolóxicas favoreceron a adopción de medidas centralizadoras e autoritarias por parte do Goberno.

En decembro fracasou unha folga nacional de funcionarios e a comezos de 1918 os bolxeviques controlaban xa a administración pública, o que favoreceu a consolidación do seu goberno. Inmediatamente logo da toma do poder, varios viceministros comezaron a reunirse clandestinamente no apartamento de Sofia Panina, ex viceministra de Educación, como Goberno alternativo que tratou de estorbar as medidas do Sovnarkom e evitar que os fondos públicos caesen nas súas mans e favorecer a resistencia dos funcionarios. A finais de novembro, con todo, a maioría dos membros do antigo Goberno aínda en liberdade abandonaron Petrogrado e pouco despois o Sovnarkom disolveu o Comité para a Salvación da Patria e A Revolución.

O  creouse o Consello Económico Supremo para coordinar a actividade económica nacional, con capacidade de nacionalizar industrias. O , nacionalizáronse os bancos e, ao día seguinte, confiscouse todo o ouro en mans privadas, e o  prohibiuse o comercio de accións e o pago de dividendos. Un mes máis tarde, o , o Goberno rexeitou pagar a débeda estatal.

### Cara á guerra civil 
miniatura|Feliks Dzerzhinskii.
O Goberno de Lenin aplicou rapidamente tras a toma do poder as primeiras medidas represivas que marcarían profundamente o novo período. O , o Sovnarkom aprobaba a súa primeira lei: a censura da prensa, xustificándoa aludindo á loita contra a contrarrevolución. O , o Goberno ordenou a detención dalgúns destacados *kadetes*, tachados de «inimigos de pobo», e o partido foi prohibido. O aumento da represión, criticado infrutuosamente por algúns membros do Comité Executivo Central Panruso (VTsIK), conduciu á necesidade de crear un órgano especializado para tal fin: o , o Goberno e o propio Lenin encargaron a Feliks Dzerzhinskii a redacción de propostas para loitar contra os «sabotadores e contrarrevolucionarios». Ao día seguinte, o Goberno aprobou as súas propostas e creou a Comisión Especial para a Loita contra o Sabotaxe e a Contrarrevolución (*Cheka*), o principal instrumento do terror político e xerme da futura policía política.

A oposición inicial ao novo Goberno, con todo, estaba desorganizada, que debía permitirlles expulsar do poder aos bolxeviques. Estes, que defenderan repetidamente a súa reunión e denunciado os sucesivos atrasos aprobados polo anterior Goberno provisional, rexeitaban ceder o poder. Tras unha única sesión, a Asemblea foi disolta pola forza polo Goberno. Esta acción gobernamental levou á oposición a suscitarse o abandono da oposición legal ao Goberno bolxevique e precipitou os primeiros enfrontamentos da guerra civil.

## Notas 
## Véxase tamén 
125px|dereita
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*