Medio dólar do Centenario de Cleveland

O **medio dólar do Centenario de Cleveland** é unha moeda estadounidense de prata con ese valor facial emitida pola Casa da Moeda dos Estados Unidos e cuñada na Ceca de Filadelfia con data de 1936. A moeda foi emitida con ocasión da Exposición dos Grandes Lagos, que tivo lugar en Cleveland en 1936, e que pola súa vez conmemoraba o centenario da incorporación á Unión da cidade de Cleveland, Ohio. En 1830, fundouse un xornal chamado *Cleaveland Advertiser*. O editor considerou que o nome era demasiado longo para a imprenta e eliminou o primeiro "a" de Cleaveland, cambio que foi aceptado de bo grado pola poboación. Cleveland converteuse en cidade en 1836.
[miniatura|[Thomas G. Melish, promotor do medio dólar do Centenario de Cleveland.]]
Un século despois, Thomas G. Melish era un destacado home de negocios de Cincinnati, que herdara a *Bromwell Wire Company.* Tamén era coleccionista de moedas, e ocorréuselle a idea de promover a emisión dunha moeda conmemorativa que el desexaba controlar. Naquela época, o Goberno non vendía as moedas conmemorativas, senón que o Congreso, ao autorizar a emisión, designaba unha organización á que lle atribuía o dereito exclusivo de comprar as moedas ao seu valor nominal e vendelas á poboación cunha prima, co fin de sufragar gastos de conmemoracións e causas altruístas. O resultado dos desexos de Melish foi o medio dólar do Centro Musical de Cincinnati, de 1936, unha emisión controlada por el e emitida para conmemorar un aniversario que realmente non existía. Melish só vendeu unhas poucas moedas ao prezo de emisión, que era elevado, e gardou a maioría para as vender máis tarde, cando a súa escaseza no mercado fixese subir o prezo.

En 1936, o mercado de moedas conmemorativas estadounidenses convertérase, segundo Q. David Bowers, en algo "tan quente como un volcán", e "o Congreso deulle permiso [a Melish] para cuñar as súas propias moedas conmemorativas e cobrar ao público o que quixese por elas". Melish, que tiña amigos no Congreso, intentou tamén a principios de 1936 que os lexisladores autorizasen outras emisións conmemorativas que el controlaría. A única delas que frutificou foi o medio dólar do Centenario de Cleveland.

## Proceso lexislativo 
[miniatura|O [Senado dos Estados Unidos|senador por Ohio Robert J. Bulkley introduciu no Senado o proxecto de lei para a autorización da moeda.]]
O 23 de marzo de 1936, Robert J. Bulkley, de Ohio, presentou no Senado dos Estados Unidos un proxecto de lei para a autorización do medio dólar conmemorativo do Centenario de Cleveland, que foi remitido á Comisión de Banca e Moeda desa cámara. O proxecto de lei pretendía render homenaxe tanto ao centenario da incorporación de Cleveland como cidade, como á Exposición dos Grandes Lagos, que se celebraría alí en 1936. O proxecto orixinal prevía a cuñaxe de 50.000 pezas, que poderían adquirirse en calquera momento na Casa da Moeda dos Estados Unidos, e poderían ser cuñadas por calquera das tres cecas daquela en funcionamento. O proxecto de lei foi devolto á Cámara o 26 de marzo polo presidente da Comisión, Alva B. Adams, de Colorado, drasticamente emendado.

Adams presidira sesións sobre outras moedas conmemorativas o 11 de marzo de 1936, e fora informado por separado dos abusos cometidos polos emisores para conseguiren que os coleccionistas adquirisen as súas moedas. Entre estas prácticas estaban conseguir que se autorizasen deseños adicionais —como no caso do medio dólar do Centenario de Arcansas— e que as moedas se cuñasen nas tres cecas da *US Mint*. Dado que a lei exixía que as moedas levasen o ano de cuñaxe e que nalgunhas delas se utilizaban marcas de ceca, ao cuñalas en anos sucesivos en varias cecas creábanse máis variedades que os coleccionistas das moedas terían que comprar para manteren completas as súas coleccións. 

A Comisión do Senado oíra falar do medio dólar conmemorativo do *Oregon Trail*, autorizado en 1926 e que seguía a cuñarse en 1936, e de moedas conmemorativas creadas con tiraxes intencionadamente baixas como xeito de incrementar os beneficios. Cando o proxecto de lei para o medio dólar de Cleveland chegou ao seu comité, Adams riscou todo o seu texto, despois da cláusula de promulgación, e substituíuno por unha nova versión. A proposta orixinal prevía outorgarlle ao Comité de Moedas Conmemorativas do Centenario de Cleveland —creado *ad hoc* por Melish e controlado por el—, a facultade de facer cuñar a nova peza en calquera das fábricas de moeda, en calquera momento e mesmo ao longo dos anos, en calquera cantidade ata o límite autorizado de 50.000 unidades. O novo texto modificado por Adams mantiña o límite total, pero establecía un mínimo de 25.000 pezas que debían emitirse. A emenda exixía tamén que todas as moedas tivesen o mesmo deseño e se cuñasen nunha única ceca, que elixiría o director da Casa da Moeda dos EEUU. Dispuña ademais que todas as moedas levasen a data de 1936 aínda que se cuñasen máis tarde, e que o Comité de Cleveland non podería adquirir menos de 5.000 exemplares cada vez.

O proxecto de lei, na súa forma emendada, foi aprobado polo Senado sen votación o 27 de marzo de 1936. O día seguinte, Bulkley propuxo que o Senado aprobase tamén as emendas incluídas no Senado, e así se fixo. Finalmente, proxecto foi promulgado coa sinatura do presidente Franklin D. Roosevelt o 5 de maio de 1936, para se converter na Lei pública 74-552.

## Preparación 
[miniatura|[Brenda Putnam, deseñadora da moeda.]]
O deseño da moeda encomendóuselle á reputada escultora Brenda Putnam. O día seguinte o presidente da Comisión, Charles Moore, respondeu a Ross dando a súa aprobación preliminar e afirmando que un dos seus membros traballaría con Putnam na preparación dos modelos de xeso necesarios. Ese representante era Lee Lawrie, quen lle suxeriu a Putnam que utilizase estrelas para representar as cidades da rexión dos Grandes Lagos. Putnam colocara, no mapa do reverso, esbozos de edificios para representar a situación de Chicago, Detroit, Cleveland, Buffalo e Toronto. Cando Lawrie escribiu ao presidente da Comisión para o informar deste e doutros progresos, Moore ironizou sobre a posibilidade de que a moeda tivese unha estrela agrandada para Cleveland:

Os modelos de Putnam foron aprobados pola Comisión de Belas Artes o 2 de xuño de 1936. A *Medallic Art Company*, de Nova York, reduciu os modelos de xeso a matrices do tamaño da moeda de medio dólar, a partir das cales se puidesen preparar os cuños de produción.]]

### Anverso 
No anverso deseñado por Putnam aparece un retrato de Moses Cleaveland ollando cara á esquerda, nunha representación baseada no único retrato que se coñece del, obra dun artista descoñecido. Arredor de Cleaveland hai unha inscrición en dúas liñas: UNITED STATES OF AMERICA / HALF DOLLAR / MOSES CLEAVELAND / LIBERTY. Baixo a cabeza de Cleaveland aparecen en pequeno as iniciais da deseñadora (BP). Os lemas nacionais exixidos pola lei, IN GOD WE TRUST e E PLURIBUS UNUM, aparecen na parte superior dereita do reverso, e 1836 GREAT LAKES EXPOSITION 1936 CLEVELAND CENTENNIAL rodea o mapa na mesma face.

### Valoración do deseño 
O numismático David Bullowa, nos seus primeiros traballos sobre moedas conmemorativas, afirmou que "o deseño desta emisión é agradable [...] Tanto o anverso como o reverso están ben definidos, son interesantes e non están ateigados". Así e todo, Vermeule suxeriu que Putnam fixo todo o que puido para encaixar o texto requirido no medio dólar, e podería telo feito mellor se tivese menos palabras que colocar.

## Produción, distribución e coleccionismo 
[miniatura|300x300px|O [medio dólar do Centro Musical de Cincinnati, a outra moeda comercializada por Tomas G. Melish.]]
Tomas G. Melish, na súa condición de tesoureiro do Comité de Cleveland, encargou 25.000 pezas en xullo de 1936, que foron enviadas o 20 de xullo desde a Ceca de Filadelfia, onde se cuñaran. Ademais desas pezas, cuñáronse outros 15 exemplares que se reservaron para a súa preceptiva inspección e comprobación na reunión anual de 1937 da Comisión de Ensaios dos Estados Unidos.

A Exposición do Centenario de Cleveland e dos Grandes Lagos inaugurouse o 27 de xuño de 1936 e, antes da súa clausura o 4 de outubro, uns catro millóns de persoas cruzaron as súas portas. Estaba situada nun terreo de 61 hectáreas nas beiras do lago Erie, e contaba con exposicións artísticas e industriais, así como as diversións habituais. As moedas de medio dólar vendíanse no recinto feiral, nos bancos de Ohio e tamén por correo desde a oficina de Melish en Cincinnati. O editor Lee Hewitt comentou no *Numismatic Scrapbook*: "parece estraño que o Sr. Melish, que vive en Cincinnati, sexa o distribuidor da emisión de Cleveland". A anterior moeda do Centro Musical de Cincinnati esgotárase axiña e as pezas que Melish permitiu sacar ao mercado superaban amplamente a súa demanda, En 1942, Melish ofreceu 16.000 exemplares do medio dólar do Centenario de Cleveland ao destacado comerciante Abe Kosoff, por calquera adianto sobre o valor nominal, mais Kosoff, que tras a morte de Melish sacaría a poxa a súa colección de moedas, declinou a oferta.

En 1941, o *Western Reserve Coin Club* de Cleveland celebrou o seu vixésimo aniversario contramarcando cun deseño especial 100 exemplares do medio dólar do Centenario de Cleveland. O Servizo Secreto opúxose e moitos foron destruídos. O club fixo marcas similares para os seus 50 e 75 aniversarios, estas veces sen interferencias gobernamentais. 

A moeda do Centenario de Cleveland é a conmemorativa máis común dos moitos deseños diferentes cuñados en 1936. En *A Guide Book of United States Coins*, publicado en 2020 por Richard S. Yeoman, atribúeselles a estas moedas un prezo de entre 100 e 230 dólares, en función do seu estado de conservación. Un exemplar en condicións excepcionais vendeuse nunha poxa numismática en 2014 por 4.700 dólares.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bowers, Q. D. (1991). ''*. Bowers and Merena Galleries, Wolfeboro.
* Bullowa, D. M. (1938). *The Commemorative Coinage of the United States 1892-1938 * [Numismatic Notes and Monographs 83]. American Numismatic Society. Páxinas i-ii, 1-192.
* Flynn, K. (2008). *The Authoritative Reference on Commemorative Coins 1892-1954*. Kyle Vick, Roswell.
* Horning, C. D. (1993). "1936-34 - $56.47". En *The Commemorative Trail: The Journal of the Society for U.S. Commemorative Coins.* 3. Inverno-primavera. Páxinas 26-33.
* Slabaugh, A. R. (1975). *United States Commemorative Coinage* (2ª ed.). Whitman, Racine. ISBN 978-0-307-09377-6
* Swiatek, A. (2012). *Encyclopedia of the Commemorative Coins of the United States*. KWS, Chicago. ISBN 978-0-9817736-7-4
* Swiatek, A.; Breen, W. (1981). **. Arco Pub., Nova York. ISBN 978-0-668-04765-4
* Taxay, D. (1967). *An Illustrated History of U.S. Commemorative Coinage*. Arco, Nova York. ISBN 978-0-668-01536-3
* USSCBC (United States Senate Committee on Banking and Currency) (1936). *Coinage of Commemorative 50-Cent Pieces*. United States Government Printing Office.11 de marzo.
* Vermeule, C. (1971). **. Harvard University Press. ISBN 978-0-674-62840-3
* Yeoman, R. S. (2015). *A Guide Book of United States Coins* (1ª ed. "de luxe".). Whitman, Atlanta. ISBN 978-0-7948-4307-6
* Yeoman, R. S. (2020). *A Guide Book of United States Coins'' ("Mega Red" 5ª ed.). Whitman, Atlanta. ISBN 978-0-7948-4705-0

### Outros artigos 
* Moedas do dólar estadounidense
* Casa da Moeda dos Estados Unidos