open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Marián Mouriño

**María de los Ángeles Mouriño Terrazo,** coñecida como **Marián Mouriño,** nada en Madrid o 25 de maio de 1975, é unha empresaria galega, presidenta do Real Club Celta de Vigo.

## Traxectoria
Filla do empresario galego instalado na diáspora mexicana Carlos Mouriño, aos 4 anos marchou vivir a Cidade de México e aos 11 a Campeche. Cando tiña 14 foi estudar a secundaria a Orlando (Estados Unidos). Estudou Empresas e Administración na Universidade de Miami, e na mesma institución fixo logo un mestrado en Márketing. Regresou a Campeche durante un ano e despois foi vivir a Vigo.

De 2001 a 2004 traballou na área financeira da empresa de telecomunicacións galega Comunitel. De 2005 a 2009 traballou como directora de márketing do Real Club Celta de Vigo. En 2006 o pai, Carlos Mouriño, accede á presidencia da entidade futbolística; en 2008, dous anos máis tarde, o irmán máis vello Juan Camilo Mouriño morreu nun accidente de avión cando era ministro da Gobernación no executivo de Felipe Calderón, en México. Os cambios familiares, e a cada vez maior presenza do pai en Vigo, fixeron que Marián Mouriño volvese a México para ocuparse, a canda o seu irmán Carlos, do grupo empresarial GES, que se estende a diversos sectores coma a enerxía, a hostalaría ou a produción e distribución de alimentos. De feito, foi fundadora e presidenta executiva do grupo gasolineiro Lagas (2014-19) e conselleira rexional de Banco Bilbao Vizcaya Argentaria México (2016-2019).  

En 2019 regresou a Vigo como directora xeral de GES España, e asemade ía acadando máis peso na xestión deportiva do club celeste. En 2019 pasou a ser vicepresidenta, e a finais de 2023, o ano do centenario do Celta, accedeu á presidencia da entidade no canto do seu pai (o pai dimitiu a finais de setembro, cando a filla pasou a ser a presidenta en funcións; a súa confirmación terá lugar na xunta de accionistas do 12 de decembro de 2023)..

Foi tamén presidenta entre 2009 e 2019 da Fundación Juan Camilo Mouriño, que leva o nome do finado do seu irmán.

## Vida persoal
Filla de Carlos Mouriño, tivo dous irmáns, Carlos e Juan Camilo: este último finou nun accidente de avión cando era ministro en México.

Está casada e ten tres fillos.

## Notas
Estadio de pesäpallo de Kauppi

O **Estadio de pesäpallo de Kauppi** (en finés **Kaupin pesäpallostadion**) é un estadio adicado á práctica do pesäpallo. Está situado no barrio de Kauppi, no distrito de Sampo da cidade de Tampere (Finlandia). O estadio ten capacidade para 2&nbsp;500 persoas e nel xoga os seus partidos como local o Manse PP.

## Historia 
O Kaupin Stadion inaugurouse o martes 5 de xullo de 2022 logo de atravesar numerosas complicacións durante o período de construción que fixeron que a súa finalización se atrasase e o orzamento final superase os 8,16&nbsp;millóns de euros previstos inicialmente. As complicacións estiveron relacionadas principalmente coa obtención de materiais, unha situación que se agravou coa pandemia de COVID-19.

## Notas
Albanella Chávez

**Albanella Luena Chávez Turello**, nada en Beni en 1985, é unha escritora, psicóloga e activista feminista boliviana. Publicou dous libros de poesía e colaborou en varias antoloxías poéticas.

No ámbito literario publicou os poemarios *Noches de cuerpos sin nombre* (2008) e *Cuaderno de notas* (2010). Tamén colaborou nas antoloxías poéticas *Liberoamericanas* (2019), *Escritoras cruceñas* (2019), *Encrucijada* (2017) e *Nueva poesía boliviana* (2018). Autores como Édgar Soliz sinálana como unha das representantes da Literatura LGBT de Bolivia actual.

Entre as organizacións das que formou parte destaca a Red de Mujeres Lesbianas y Bisexuales de Bolivia.

## Obras 
* *Noches de cuerpos sin nombre* (poesía, 2008)
* *Cuaderno de notas* (poesía, 2010)

## Notas
Patrimonio da Humanidade na India

[miniatura|180px|
[Ficheiro:Welterbe.svg|55px 70px]]
A Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO) designa Patrimonio da Humanidade de valor universal excepcional para o patrimonio cultural ou natural nomeados polos países asinantes da Convención do Patrimonio Mundial da UNESCO, establecida en 1972. O patrimonio cultural está formado por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e xacementos (incluíndo xacementos arqueolóxicos). As características naturais (constituídas por formacións físicas e biolóxicas), as formacións xeolóxicas e fisiográficas (incluídos os hábitats de especies de animais e plantas ameazadas) e os lugares naturais que son importantes desde o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural, defínense como patrimonios naturais. A India aceptou a convención o 14 de novembro de 1977, facendo que os seus sitios fosen aptos para a súa inclusión na lista.

Hai 42 sitios Patrimonio da Humanidade na India. Deles, 34 son culturais, sete naturais e un, o Parque nacional de Khangchendzonga, é de tipo mixto. A India posúe o sexto lugar con maior número de sitios en todo o mundo. Os primeiros sitios que se enumeraron foron as Covas de Ajanta, Covas de Ellora, Forte de Agra e Taj Mahal, todos eles inscritos na sesión de 1983 do Comité do Patrimonio Mundial. Os sitios listados máis recentes foron Santiniketan e os Conxuntos Sagrados dos Hoysalas, en 2023. e os monumentos de Hampi listáronse entre 1999 e 2006 debido aos riscos derivados do aumento do tráfico e das novas construcións nos arredores. Un sitio é transnacional: Obra arquitectónica de Le Corbusier compártese con outros seis países. Ademais, a India ten 50 sitios na súa lista provisional.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Patrimonio da Humanidade por país
### Ligazóns externas
* UNESCO World Heritage Sites – Páxina oficial
Philip Mossman

**Philip Llewellyn Mossman**, nado en Worcester, Massachusetts o 10 de outubro de 1933, é un médico e numismático estadounidense.

## Traxectoria 
### Médico 
Philip Mossman graduouse en Medicina no *Dartmouth College*, de Hanover, Nova Hampshire, en 1955, e logo acadou o mestrado na Facultade de Medicina da Universidade Harvard, en 1958.

Como médico, foi director de rehabilitación do *Eastern Maine Medical Center*, en Maine. entidade que en 2006 o recoñeceu coa Medalla Huntington correspondente a 2005.

## Vida persoal 
Mossman casou o 15 de xuño de 1963 con Mary Ranlett, con quen tivo tres fillos.
* (1996). *Coinage of the American Confederation Perio*d. American Numismatic Society, Nova York. ISBN 978-0897222631
* (2013). *From Crime to Punishment. Counterfeit and Debased Currencies in Colonial and Pre-Federal America*. American Numismatic Society, Nova York. ISBN 978-0897223270 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Smith, P. (2012). "". En *American Numismatic Biographies*. Páxina 306.

### Ligazóns externas 
* Vídeo: "Philip Mossman: Counterfeit & Altered Bills of Credit from 1690". *Anarican Numismatic Society*. 2006
Grande Exposición

A **Grade Exposición dos Traballos de Industria de Todas as Nacións**, coñecida como a **Grande Exposición** ou a **Exposición do Pazo de Cristal** foi unha exposición internacional que tivo lugar en Hyde Park, Londres, do 1 de maio ao 15 de outubro de 1851. Foi a primeira dunha serie de feiras ou exposicións culturais e industriais que se popularizaron no século XIX. O evento foi organizado por Henry Cole e o príncipe Alberte, marido de Vitoria, raíña do Reino Unido.

Persoas famosas da época asistiron á Grande Exposición, incluíndo Charles Darwin, Karl Marx, Michael Faraday (que axudou na planificación das exposicións), Samuel Colt, membros da familia real orleanista e os escritores Charlotte Brontë, Charles Dickens, Lewis Carroll, George Eliot, Alfred Tennyson e William Makepeace Thackeray. O futuro defensor do movemento Arts & Crafts William Morris, entón un adolescente, dixo máis tarde que se negou a asistir á Exposición por razóns de gusto. A música de apertura, baixo a superintendencia de William Sterndale Bennett, foi dirixida por George Thomas Smart. O primeiro refresco do mundo, Schweppes, foi patrocinador oficial do evento.

## Galería 

Ficheiro:Crystal Palace - Queen Victoria opens the Great Exhibition.jpg|ligazón=|A raíña Vitoria inaugura a Grande Exposición
Ficheiro:Crystal Palace - interior.jpg|ligazón=|O Crystal Palace inaugurouse en só nove meses
Ficheiro:Crystal Palace interior.jpg|ligazón=|Interior da exposición
Ficheiro:Crystal Palace.PNG|ligazón=|A porta de entrada da Gran Exposición
Ficheiro:Image taken from page 237 of 'The Half Hour Library of Travel, Nature and Science for young readers' (11237196445).jpg|ligazón=|Un telescopio na exposición

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Exposición Universal
Otomá (mobiliario)

[miniatura|301x301px|A [Cadeira Eames Lounge acompañada da súa otomá.]]
Unha **otomá** é unha peza de mobiliario que non ten respaldo nin brazos. Poden ser dende un sofá tapizado ata un asento acolchado máis pequeno usado como mesa, meso ou repousapés. O asento pode ter gonzos e formar unha tapa para almacenaxe interior. A versión máis pequena adoita colocarse preto dunha cadeira ou sofá como parte da decoración da sala de estar ou pode usarse como asento á beira do lume.

## Historia 
A otomá ten as súas raíces no mobiliario no Imperio Otomán na actual Turquía, onde era a peza central dos asentos residenciais, xeralmente deseñada como unha plataforma baixa de madeira destinada a ser amontoada con almofadas. Foi deseñado por primeira vez como un mobiliario seccional que envolvía tres paredes dunha habitación, antes de evolucionar en versións máis pequenas que se adaptaban á esquina dunha habitación ou asentos circulares acolchados que rodeaban unha columna ou poste nunha sala pública.

A otomá foi finalmente traída a Europa desde o Imperio Otomán a finais do século XVIII e recibiu o nome do seu lugar de orixe. O exemplo máis antigo coñecido do uso do nome é *ottomane* en 1729, e ao longo dunha xeración entrou en todos os boudoirs, pero orixinalmente parece que foi moito máis grande que o actual.

## Galería 

Ficheiro:Ottoman MET 138167.jpg|Otomá americano (1840)
Ficheiro:BHM Buda house ottoman times IMG 0674.JPG|Reconstrución do interior dunha casa típica de Buda (Budapest) no Museo de Historia de Budapest.
Ficheiro:Longhorn Ottoman, 1880–90 (CH 18620779).jpg|Otomá Longhorn (1880–90)

## Notas
Rastreros

**Rastreros** é unha banda de rock bravú galega formada en Chantada no ano 1989. Ata a data o grupo leva publicados un EP e dous álbums de estudio. Rastreros foi un dos grupos asinantes do Manifesto de Viana que fundou o movemento bravú.

## Historia 
En 1989 as formacións de dúas bandas previas, La paja cubana e Rozando nos toxos, uníronse para formar Rastreros en Chantada. Esta primeira formación estaba composta por Xesús López Exposito "Heléctrico" (voz), Marcos Sánchez López "Killo" (guitarra), Xulio López Viana "Xullo" (baixo) e Xoán Camilo Gómez Hermida "Richi" (batería).

Rastreros comezou a ensaiar nunha corte na parroquia chantadesa da Quintá tendo un son punk clásico que evolucionou ata mesturar elementos de folk e rock, en gran parte debido á chegada do gaiteiro Óscar Rodríguez.

Porén, Rastreros non comezaría a ter certa sona fóra da súa comarca ata mediados dos anos 90 cando o seu tema "O sacristán de Basán" comezou a soar no Xabarín Club da TVG. A canción apareceu no segundo volume do recompilatorio *A cantar con Xabarín* en 1995.

No ano seguinte a fama do grupo continuou medrando ao aparecer "Tratorada" no recompilatorio *Unión Bravú*, onde Rastreros tamén musicaba a canción de Pinto d'Herbón "Nitramón 15, 15, 15".* que tiña como obxectivo a reivindicación do asturiano como lingua oficial en Asturias. Ese ano o conxunto tamén tocou no espectáculo *A Feira das Mentiras* organizado por Manu Chao en Compostela.**

O seu segundo álbum de estudio, *Ferro a fondo, lume no lombo*, chegaría en 2017. O disco gravouno Iago Pico en Pousada Son Studios, en Ames, tras realizar a banda unha campaña de *crowdfunding'' a través da plataforma Verkami.

En abril de 2022 Rastreros anunciou a súa nova formación, composta por David (batería), Manuel (baixo), Iván (guitarra), Killo (guitarra), Gaitas (gaita e voz) e Elétrico (voz). Pouco despois a banda iniciou unha xira para celebrar o seu 33 aniversario, e durante a mesma a banda realizaría unha serie de 15 concertos ao longo de toda a xeografía galega durante os seguintes meses, rematando a mesma no Castañazo Rock o 27 de outubro de 2023.

## Discografía 
### Álbums 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina da banda
* Perfil en Facebook
* Entrevista no Parga Rock 21
Frau Hulda

**Mam Holle** (a nai Holle ou nai neve), **Frau Holle** (a señora Holle ou señora neve) ou **Frau Hulda**, **Holda** ou **Holla**, e variantes noutras linguas, é un personaxe folclórico centroeuropeo e unha figura lendaria do mesmo título dos irmáns Grimm (véxase Contos de fadas de Grimm, nº 24). 

## Na literatura 
[miniatura| A nai Holle: debuxo de [Hermann Vogel.|esquerda|266x266px]]
Este conto de fadas foi incluído na colección *"Kinder- und Hausmärchen"* dos Irmáns Grimm, sendo unha mestura da lenda de **Perchta** (Frau Holle) con elementos narrativos adicionais. A historia orixinal, baseada nas narracións de Dorothea Wild, sufriu varias revisións nas súas edicións posteriores.

O conto de fadas é do tipo 480D "Historias de rapazas educadas e desobedientes" da clasificación Aarne-Thompson-Uther.

### Conexións coa mitoloxía 
No conto de Frau Holle dos Irmáns Grimm, a protagonista salta a un pozo e atópase cun mundo alternativo, o que se pode interpretar como unha metáfora da viaxe ao "Outro Mundo" na mitoloxía celta ou a unha realidade paralela. Este elemento de transición a un mundo onde a lóxica habitual non se aplica é común nos contos e na mitoloxía, como lugares máxicos de misterio e transformación.

## Parodias e cultura popular 
miniatura| Escultura de Frau Holle.|esquerda|200x200pxEn Janosch, Frau Holle non consegue facer o seu traballo porque a boa irmá fuxiu cun pasteleiro e a outra é preguiceira, e por iso a neve, o pan e as mazás están tan desigualmente distribuídos e o mundo está en tal desorde. 

Na curtametraxe de Kerstin Hensel *Seifenmärchen*, a Goldmarie é secuestrada e convertida en xabón. 

Un manga co personaxe de Frau Holle foi publicado por Luisa Velontrova.

*Frau Holle* é un cóctel sen alcohol, branco, feito con zume de ananás, natas e xarope de coco.

O mercado de Nadal en Schloss Kaltenberg recibe aos visitantes na porta de entrada con Goldmarie e Pechmarie (as irmás María do Ouro e María do Piche) sacudindo almofadas. 

Na versión da *Märchenstunde* (2007), a filla "preguiceira" é na realidade a boa e sensata, mentres a súa irmá parva causa só caos co seu exceso de celo.miniatura|266x266px|Frau-Holle Teich, en Hessen.

### En Hessen 
O Hoher Meissner, unha montaña de 754 metros de altura situada en NordHessen, no Estado de Hessen é coñecido polas súas conexións coa lenda de Frau Holle. O *Landkreis* de Meißner, localizado ao pé desta montaña, alberga varios lugares asociados con esta figura mítica, incluíndo a lagoa Frau-Holle-Teich.

Alí, unha escultura homenaxeando esta personaxe foi obxecto de polémica e crítica por ser caracterizada como "demasiado sexy". 

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Geo-Parque Natural Frau-Holle-Land en GrimmHeimat NordHessen (naturparkfrauholle.land)
* Mam Holle en mp3 en LibriVox (en alemán)
* Märchenlexikon.de zu *Frau Holle* AaTh 480
* Bernhard Lauer: Märchen Sage Mythos – Frau Holle  Arquivado
* Sagen zum Frau-Holle-Teich auf dem Hohen Meißner (nach den Deutschen Sagen der Gebrüder Grimm)
Francisco González Estévez

**Francisco González Estévez**, nado en Córgomo (Vilamartín de Valdeorras) en 1820 e finado en Madrid o 29 de decembro de 1879, foi un lutier e inventor galego.

## Traxectoria
Emigrou a Madrid en 1835, segundo algunhas fontes, ou en 1849 segundo outras. 

Recibiu a medalla de Primeira clase na Exposición Universal de París, en 1867.

Foi internado no hospital xeral de Madrid, onde faleceu de pneumonía.

## Notas
Praia de Razo

A **praia de Razo** é un areal bañado polo océano Atlántico situado na parroquia de San Martiño de Razo, no concello coruñés de Carballo.

## Características 
Praia aberta de area dourada e gran fino que forma xunto coa praia de Baldaio un dos areais mais extensos de Galicia protexido pola súa riqueza natural. Conta coa bandeira azul e con múltiples posibilidades para o lecer e o deporte.

### Deporte 
Razo goza de recoñecemento como destino para a práctica de deportes náuticos e ten unha importante comunidade que vive do surf contando, entre outras, cunha escola pioneira en España fundada no ano 1991. 

Tamén son habituais os torneos de voleibol e as persoas que aproveitan a intensidade do vento desta zona para practicar ala delta ou parapente.

### Interese xeolóxico 
A praia de Razo presenta varios afloramentos de praias fósiles formadas na era cuaternaria. Isto pode apreciarse nos seus cantís, onde se ven os distintos estratos que son testemuño da evolución da praia ao longo de milleiros de anos. Tamén é posible observar abundantes acumulacións de minerais pesados.
[miniatura|[Cantil onde se poden ver os distintos estratos.]]
Ademais, de Razo parte un dos fenómenos xeolóxicos máis importantes de Galicia: a Depresión Meridiana, falla que racha o territorio galego de norte a sur. e ZEPA.

## Acontecementos 
* 1929 - Naufraxio do barco de vapor *María Victoria*.
* 2002 - A marea negra do Prestige alcanza a costa.
* 2003 - Un avión militar emprega a praia de Razo - Baldaio como pista de aterraxe de emerxencia.
* 2006 - Unha marea de obxectos procedentes dun barco mercante afecta a costa de Razo.
* 2024 - A marea de granulado plástico que provocou un buque ao perder parte da súa carga fronte á costa portuguesa chega a Razo.

## Galería 

Ficheiro:Arco da vella en Razo.jpg|Arco da vella comezando sobre as Illas Sisargas
Ficheiro:Razo dende Santa Mariña 2.jpg|Vistas dende Santa Mariña un día de sol
Ficheiro:Baixamar en Razo.jpg|Baixamar
Ficheiro:Solpor en Razo.jpg|Solpor
Ficheiro:Parapente en Razo.jpg|Parapentes voando sobre a praia
Ficheiro:Pozo da Sarna de Razo.jpg|Acceso ao Pozo da Sarna
Ficheiro:Pozo da Sarna de Razo 2.jpg|Pozo da Sarna
Ficheiro:Zona explanada de Razo.jpg|Zona da explanada
Ficheiro:Praia de Razo e Baldaio.jpg|Praias de Razo e Baldaio separadas polo rego de Oza
Ficheiro:Pedras con algas en Razo.jpg|Pedras descubertas polas mareas

## Notas
Xesús González Rato

**Xesús González Rato**, nado en Langreu o 1 de novembro de 1973, é un médico e tradutor ao asturiano, coñecido polas súas traducións de obras emblemáticas como *Harry Potter e a pedra filosofal* ou *A volta ao mundo en oitenta días* de Jules Verne. Tamén fixo o TermAst:Terminoloxía Médica da Academia de la Llingua Asturiana.

En 2023, traduciu ao asturiano *O lirio branco*, o álbum 40 da serie de *Astérix o Galo*.

## Notas
Stephen Album

**Stephen M. Album**, nado en Nova York o 31 de decembro de 1942, é un numismático estadounidense especializado en moeda islámica.

## Traxectoria 
Stephen M. Album, nado en Nova York en 1942, cursou os seus estudos superiores de Matemáticas na Universidade de California en Berkeley, onde se graduou en 1963. En 1971 acadou o seu mestrado en Estudos de Oriente Próximo, na mesma universidade. 

A vinculación de Album á numismática comezou en 1960, 

En 1977 publicou unha versión totalmente reescrita da obra de William Marsden *Numismata Orientalia Illustrata*, unha guía para o coleccionismo de moedas islámicas e orientais. Ootro dos seus traballos máis salientables foi a súa contribuciión con tres dos dez volumes na obra monuimental *Sylloge of Islamic Coins*, que cataloga as moedas islámicas da colección do Museo Ashmolean, de Oxford. 

Entre outras scoiedades eruditas, Album é membro da *American Numismatic Society*, de Nova York. 

### Recoñecementos 
* 2000 e 2005: Premio Samir Shamma, da Royal Numismatic Society, de Londres.
* 2003: Medalla Huntington, da *American Numismatic Society*, de Nova York.
* 2004: Doutor Honoris Causa pola Universidade de Tubinga.
* 2021: inclusión na listaxe de persoas máis influentes en en Numismática no períoso 1960-2020, pola revista *Coin World*.

## Publicacións 
Esta é unha escolma dos traballos monográficos publicados por Stephen Album ao longo da súa traxectoria:

* (1971-1974). *Catalogue of California Trade Tokens*. S. Album, Berkeley. 
** (1971). V*ol. 1. Nothern California*.
** (1974). *Vol. 2. Southern California and San Francisco.*
* (1971). *California Trade Token Place Names in 1971* (con D. Feisel).
* (1977). ''Marsden's Numismata orientalia illustrata*. ISBN 978-0915018161
* (1980). *California '76: Tokens and Medals of the American Revolution* (con D. Feisel).
* (1993). *A Cheklist of Islamic Coins*.S. Album, Berkeley. ISBN 978-0963602411

* (1999-2002). *Sylloge of ISlamic Coins In the Ashmolean Museum*. Ashmolean Museum, Oxford.
** (1999). Vol 10. *Coins of Arabia and East Africa*. ISBN 978-1854441256
** (2001). Vol. 9, *Iran after the Mongol Invasion* (con T. Goodwin). ISBN 9781854441591
** (2002). Vol. 1: *The Pre-Reform Coinage of the Early Islamic Period* (con T. Goodwin). ISBN 978-1854441737

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Smith, P. (2012). "". En *American Numismatic Biographies*. Páxina 8.

### Ligazóns externas 
* Stephen Coins Rare Coins
* Vídeo: "Philip Mossman: Counterfeit & Altered Bills of Credit from 1690". *Anarican Numismatic Society''. 2006
Cosmografía de Ravenna

A ***Cosmografía de Ravenna*** é unha obra medieval compilada por un clérigo anónimo que viviu en Rávena, Italia, ao redor do ano 700. Consiste nunha lista de topónimos que abarcan todo o mundo, desde a India até Irlanda. A evidencia textual indica que o autor utilizaba frecuentemente os mapas como fonte. É a principal listaxe xeográfica deste tipo para os itinerarios terrestres do período bizantino, comparábel en importancia ao que representa o mapa da táboa de Peutinger para a época romana.

Os textos que sobreviven, tres copias manuscritas, feitas tres ou catro xeracións despois do manuscrito orixinal, ofrecen varios retos. As copias están repletas de erros ortográficos, divisións de palabras e omisións; As variacións entre os textos non se limitan só aos topónimos, senón que tamén son significativas nos comentarios.

A edición crítica mais recente dos tres manuscritos foi a de Joseph Schnetz, *Itineraria Romana, vol.* *II: Ravennatis Anonymi Cosmographia et Guidonis Geographica*, 1942 (republicada en 1990), B G Teubner, Stuttgart.

## Notas 

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
#### Sitios que cobren a sección británica 
* Cosmografía de Rávena  . 
* O mapa romano de Gran Bretaña A sección británica da Cosmografía de Rávena e as súas fontes.

#### Sitios que abranguen a sección ibérica 
* *Ravennatis Anonymi Cosmographia*. (en latín)
Robert I. Nesmith

**Robert I. Nesmith**, nado en Nova York o 16 de setembro de 1891 e finado o 28 de xullo de 1972, foi un fotógrafo e numismático estadounidense, especialista no achado de tesouros.

## Traxectoria 
### Fotógrafo 
Robert Nesmith foi o titular dunha compañía de fotografía chamada *R. I. Nesmith & Associates*, na cidade de Nova York. 

Tamén ocupou o cargo de fotógrafo xefe e director do *Copper Comando*, unha publicación periódica quincenal nada en 1942 e publicada durante a segunda guerra mundial que destacaba a importancia da produción de metais en tempos de guerra.  

Como coleccionista, centrou o seu interese na moeda española e hispanoamericana. A súa colección foi vendida en diversas poxas públicas a partir de 1950 e durante as décadas seguintes.  

## Recoñecementos 
* 1958: Medalla Huntington, da *American Numismatic Society*, de Nova York.

## Publicacións 
Esta é unha escolma dos traballos monográficos publicados por Robert I Nesmith ao longo da súa traxectoria:

* (1955). *The Coinage of the First Mint of the Americas at Mexico City 1536-1572 *. American Numismatic Society, Nova York.
* (1958). '**. Bonanza Books, Nova York.
* (1968). **' (con J. S. Potter). Arco, Nova York. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Smith, P. (2012). "". En *American Numismatic Biographies*. Páxina 312.
Skornabois

**Skornabois** foi unha banda galega de punk/rap metal formada no ano 1988 en Vilanova de Lourenzá. O grupo estivo composto durante case toda a súa traxectoria por Xermán Viluba (guitarra e voz), Emilio López (voz), Xoán Villamel (batería) e Iván Laxe (baixo, programacións e teclados), tendo como baixista a Patu nos seus primeirs tempos. 

A banda só editou dous traballos durante a súa carreira, o EP *O verme homicida* (1996) e o álbum *Skornabois* (1998). Ademais destes dous traballos, colaboraron co tema "A nova Fifi" no recompilatorio *Unión Bravú* (1996), con "O verme homicida" no *Bambán Vol.2* (1997), e con "Plánta-te", a súa derradeira gravación, en *Terra Terremota* (1998).

## Discografía 
### Álbums 
## Notas
Nesmith

O apelido **Nesmith** pode estar referido a:

* **Aaron Nesmith** (nado en 1999), xogador profesional de baloncesto estadounidense;
* **Bette Nesmith Graham** (1924-1980), mecanógrafa e artista comercial estadounidense;
* **R. Keao NeSmith**, lingüista, educador e tradutor nativo hawaiano;
* **Robert I. Nesmith** (1891-1972), fotógrafo e numismático estadounidense
Masha Álvarez

**María Álvarez Martínez**, coñecida como **Masha Álvarez**, nada en Vigo en 1983, é unha profesora, escritora e música galega.

## Traxectoria 
Licenciada en Filoloxía inglesa pola Universidade de Vigo. Traballou en Dacota do Sur. Profesora de educación secundaria, traballou no IES Martaguisela do Barco de Valdeorras e no IES Pintor Colmeiro de Silleda. Vive entre Lalín e Arcade. Toca a gaita no grupo Os Residuos Atractivas. En 2025 gañou o IV Intercambio poético en residencia Aodh Ruadh ó Domhnaill.

## Obra 
* *Dakota* (2024). Vigo: Galaxia. 68 páxs. ISBN 978-84-1176-196-3. Poesía.

## Premios 
* 3º premio no XXXIII Certame Rosalía de Castro de Cornellà 2020.
* I Certame Insua e o Liño 2021.
* XV Premio de poesía Victoriano Taibo 2023.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Dakota, de María Álvarez «Masha», obra gañadora o XV Premio de Poesía Victoriano Taibo
Clásicos Xuntanza

miniatura|Detalle da portada de *Arte de amar*.
**Clásicos Xuntanza** é unha colección de libros editados entre 1999 e o 2001 por Xuntanza Editorial, da Laracha, con José Raúl Seoane Prieto como editor. Incluía obras clásicas da literatura traducidas ao galego. Estaba subvencionada pola Xunta de Galicia a través da Dirección Xeral de Política lingüística da Consellería de Educación e Ordenación Universitaria.
## Descrición 
A colección completa ten o . Foi impresa por IMAGRAF en Santiago. Os volumes foron editados en rústica de 120 x 210 mm. As cubertas son de cor negra, con rótulos de autor e título en branco e unha imaxe do autor na portada. 

## Títulos  
Publicáronse 13 títulos.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Clásicos en Galego
* Clásicos do Pensamento Universal
* Biblioteca Galega de Clásicos Universais
* Biblioteca da Tradución Galega
### Ligazóns externas 
* Clásicos Xuntanza en Google Books.
Birr etíope

O **birr** (en amhárico ብር , que significa *prata*) é a divisa oficial de Etiopía. Subdivídese en céntimos (*santims*). Foi adoptado en 1945, aínda que era coñecido como "dólar etíope", aínda que o nome de birr xa era empregado de antes, desde 1903 (1 birr = 16 ghersh), e en 1931 a moeda foi decimalizada (1 birr = 100 *metonnyas*, tamén chamado matonas), mais actualmente a fracción centesimal é chamada *santim.*

En 1976 pasa a ser coñecida internacionalmente co seu nome oficial. O código ISO 4217 para esta divisa é **ETB**. Foi tamén moeda corrente de Eritrea até que foi substituído polo nakfa.

## Billetes 
miniatura|Billete de 100 Birr, de 1932
Os billetes son emitidos nos seguintes valores:

* 1 Birr
* 5 Birr
* 10 Birr
* 50 Birr
* 100 Birr

## Moedas 
Estas son as características principais das moedas que se atopan en circulación:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Coversor de Euro a Birr etíope
* Banco Nacional de Etiopía 
* Galería de billetes de Etiopía
Coroneno

O **coroneno** (tamén chamado **superbenceno** e **ciclobenceno**) é un hidrocarburo aromático policíclico (HAP) que comprende sete aneis de benceno perifusionados. A súa fórmula química é . É un material amarelo que se disolve en solventes comúns, como o benceno, tolueno e diclorometano. As súas solucións emiten fluorescencia de luz azul baixo a luz UV. Foi uilizado como unha sonda solvente, similar ao pireno.

Este composto é de interese teórico para os químicos orgánicos debido á súa aromaticidade. Pode describirse como formado por 20 estruturas de resonancia ou por un conxunto de tres sextetos de Clar móbiles. No caso do sexteto de Clar, a estrutura máis estable do coroneno ten só os tres sextetos externos illados que sexan completamente aromáticos, aínda que a superaromaticidade sería tamén posible cando estes sextetos poden migrar ao seguinte anel.

## Distribución na natureza e síntese 
miniatura|esquerda|Carpatita
O coroneno aparece na natureza como o mineral moi raro carpatita, que se caracteriza por ter escamas de coroneno puro incrustadas en rocha sedimentaria. Este mineral pode crearse pola actividade dunha antiga cheminea hidrotermal. Anteriormente este mineral recibía o nome de karpatita ou pendletonita.

A presenza de coroneno supostamente formado polo contacto dun magma con depósitos de combustibles fósiles foi utilizado para argumentar que a grande extinción do Permiano-Triásico foi causada por un episodio de quecemento por gas invernadoiro desencadeado por vulcanismo a grande escala en Siberia.

O coroneno prodúcese no proceso de refinado do petróleo por hidrocracking, no cal pode dimerizarse formando un hidrocarburo aromático policíclico de quince aneis, chamado trivialmente "dicoronileno" (e formanlmente benzo[10,11]fenantro[2',3',4',5',6':4,5,6,7]criseno[1,2,3-bc]coroneno ou benzo[1,2,3-bc:4,5,6-b'c']dicoroneno). Poden obterse cristais de varios centímetros de lonxitude a partir de solucións supersaturadas deste composto en tolueno (duns 2,5 mg/ml), que se fan arrefriar de vagar (a uns 0,04 K/min) de 328 K a 298 K nun período de 12 horas.

## Estrutura 
[miniatura|esquerda|Cristais de β e γ coroneno á luz solar (esquerda) e á luz UV (dereita). A estrutura que contén dous grupos C-H nun anel bencénico, o que se denomina DUO, foi analizada con [espectroscopia infravermella.

## Outros usos 
O coroneno foi utilizado na síntese de grafeno. Por exemplo, as moléculas de coroneno evaporadas nunha superficie de cobre a 1000 graos Celsius forman un retículo de grafeno que pode despois transferirse a outro substrato.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cyclooctadecanonaeno, o composto que consiste só no aanel externo sen o núcleo de benceno
* Hexa-peri-hexabenzocoroneno e hexa-cata-hexabenzocoroneno, consisten en aneis de benceno adicionais fusionados arredor da periferia

### Bibliografía 
*
Filgueira, Santa Comba de Bértola, Vilaboa

**Filgueira** é un lugar da parroquia de Santa Comba de Bértola no concello pontevedrés de Vilaboa, na comarca de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 36 habitantes (15 homes e 21 mulleres).

## Toponimia 
O fitónimo galego *Filgueira* (do latín FĬLĬCARIA, derivado de FĬLIX, -ĬCIS) refírese a un lugar abondoso en fentos. A súa orixe dáse entre o século X e XIII.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santa Comba de Bértola 
### Parroquias de Vilaboa 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vilaboa
O Outeiro, Santa Cristina de Cobres, Vilaboa

**O Outeiro** é un lugar da parroquia de Santa Cristina de Cobres no concello pontevedrés de Vilaboa, na comarca de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 estaba despoboado.

## Toponimia 
A orixe do topónimo é o latín , que é unha parte alta ou elevación do terreo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santa Cristina de Cobres 
### Parroquias de Vilaboa 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vilaboa
Larache, Santa Cristina de Cobres, Vilaboa

**Larache** en 2022 tiña 117 habitantes (63 homes e 54 mulleres).

Non aparece no Nomenclátor de Galicia de 2003.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santa Cristina de Cobres 
### Parroquias de Vilaboa 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vilaboa
Nieves de Hoyos Sancho

**Nieves de Hoyos Sancho**, nada en Campoo de Enmedio en 1908 e finada en Madrid o 29 de xuño de 2001, foi unha mestra, etnógrafa, folklorista e escritora cántabra, directora e conservadora do Museo del Pueblo.

## Traxectoria 
Filla do naturista, antropólogo e etnólogo Luís de Hoyos Sainz. Alumna do Instituto-Escola, incorporouse ás investigacións sobre etnografía española iniciada polo seu pai. A colaboración intensificouse cando, ademais de discípula e colaboradora, Nieves se converteu en del por mor do agravamento da cegueira progresiva que padeceu. 

En 1944 publicou co seu pai o *Manual Folklore*.

Logo do falecemento do seu pai en 1951 Nieves seguiu traballando cos arquivos e material que el recompilara. En 1954 publicou o *Refranero agrícola español* e mais *El traje regional*, na que achegou o criterio para clasificar en cinco as zonas en que podían agruparse os traxes rexionais.
dereita|miniatura|Museo do Traxe e parte do Museo de Antropoloxía. No primeiro consérvase o arquivo persoal de Luis de Hoyos e de Nieves de Hoyos.
Entre 1963 e 1971 dirixiu o Museo del Pueblo A súa obra componse de máis dun centenar de traballos e monografías publicados en xornais, semanarios e revistas especializadas e segue sendo referente nas investigacións. O arquivo persoal e a biblioteca de Luis e de Nieves de Hoyos forma parte do fondo bibliográfico do Museo do Traxe, na sección especial. Son 2000 títulos, destacando polo seu volume as de ámbito hispanoamericano.

## Notas
Efecto Lilliput

O **efecto Lilliput** ou **efecto Liliput** é a diminución do tamaño corporal en especies animais que sobreviviron a unha grande extinción. O termo foi creado en 1993 por Adam Urbanek na súa publicación sobre a extinción dos graptoloides e deriva da illa de Lilliput habitada por unha raza anana de persoas no libro *As viaxes de Gulliver* de Jonathan Swift. Esta diminución de tamaño pode ser só un fenómeno temporal restrinxido ao período de supervivencia do episodio de extinción. En 2019 Atkinson et al. acuñaron o termo efecto Brobdingnag para describir un fenómeno relacionado que opera na dirección oposta, por medio do cal evolucionan novas especies despois da extinción en masa do Triásico-Xurásico adquirindo tamaños corporais menores antes de experimentar un aumento de tamaño.

Tal como sinalaron varios autores, o efecto Lilliput ocorreu despois da extinción masiva do Permiano-Triásico. A fauna inicial do Triásico, tanto mariña coma terestre, é notablemente máis pequena que as que a precederon e sucederon no rexistro xeolóxico.

## Posibles causas 
### Extinciónn dos taxons de maior tamaño 
O evento de extinción pode afectar os organismos de corpos máis grandes con maior gravidade, mentres que se libran os taxons de tamaño pequeno.

### Empequenecemento dos taxons sobreviventes 
miniatura|Gráfico que demostra un decrecemento do tamaño corporal despois dun evento de extinción, adaptado de Twitchett 2007
É posible que os organismos dentro dunha liñaxe reduzan o tamaño corporal durante o evento de extinción, así que os organismos que sobreviven ao evento serían máis pequenos que os seus antepasados que vivían antes de ocorrer a extinción.

## Notas
Orraca, Allariz (Santiago), Allariz

**Orraca** é un lugar da parroquia de Santiago de Allariz no concello ourensán de Allariz, na comarca de Allariz - Maceda. 

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Allariz (Allariz) 
### Parroquias de Allariz 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Allariz
SBSS

**SBSS**, sigla de *Space Based Space Surveillance*, e tamén nomeado ás veces como **SBSS 1**, foi un satélite artificial da Forza Aérea dos Estados Unidos lanzado o 26 de setembro de 2010 mediante un foguete Minotaur 4 desde a Base Vandenberg da Forza Aérea.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Minotaur 4
Marc Montalvo

**Marc Montalvo Antequera**, nado en Riudoms o 9 de abril de 2002 é un futbolista español que xoga como centrocampista no Gimnàstic de Tarragona.

## Traxectoria 
Ingresou na canteira do Gimnàstic de Tarragona en setembro de 2010, con oito anos. Foi subindo polas diferentes categorías inferiores do club, ata que en 2021 pasou ao filial do club, o La Pobla de Mafumet, da Terceira División RFEF.

O 6 de febreiro de 2022 debutou co primeiro equipo do *Nàstic* na Primeira División RFEF, substituíndo a Pedro del Campo nunha vitoria por 1-0 ante o Real Madrid Castilla. Para a tempada 2022/23 subiu definitivamente ao primeiro equipo, facéndose coa titularidade por diante de Del Campo e da nova fichaxe Ander Gorostidi. Formou parella de mediocentros xunto a Eric Montes e converteuse no xogador máis destacado do equipo. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en LaPreferente.com .
Que soe a música!

***Que soe a música!*** (en ) é un filme británico de 2019 dirixido por Peter Cattaneo, a partir dun guión de Rosanne Flynn e Rachel Tunnard. Está protagonizado por Kristin Scott Thomas, Sharon Horgan e Jason Flemyng. O filme inspírase na historia real dos coros "Military Wives", unha rede de 75 coros en bases militares británicas en todo o Reino Unido e no exterior, que aparece na cuarta tempada da serie de televisión documental británica '*The Choir*.

Estreouse en galego o 1 de novembro de 2023 a través da TVG.

## Sinopse 
Coas súas parellas na guerra de Afganistán, un grupo de mulleres forman un coro e axiña se converten nunha sensación dos medios de comunicación e nun movemento global.

## Personaxes 
* Kristin Scott Thomas como Kate
* Sharon Horgan como Lisa
* Jason Flemyng como Crooks
* Greg Wise como Richard
* Emma Lowndes como Annie
* Gaby French como Jess
* Lara Rossi como Ruby
* Amy James-Kelly como Sarah
* India Ria Amarteifio como Frankie
* Laura Checkley como Maz
* Sophie Dix como Beatrice
* Beverley Longhurst como Hilary
* Jack James Ryan como soldado Shaw
* Karen Sampford como membro do coro
* Robbie Gee como Red

## Notas
Cadeira Eames Lounge

A **Cadeira Eames Lounge e Otomá**, orixinalmente en inglés, ***Eames Lounge Chair & Ottoman***, é unha cadeira de salón con otomá fabricada e vendida pola empresa estadounidense de mobles Herman Miller. Introducida en 1956, a *Eames Lounge Chair* foi deseñada por Charles Eames e Ray Eames e está feita de madeira contrachapada moldeada e coiro. Foi a primeira cadeira que os Eames deseñaron para o mercado de gama alta. As dúas pezas forman parte da colección permanente do Museum of Modern Art de Nova York.

## Deseño 
Os deseñadores Charles e Ray Eames buscaban desenvolver mobles que puidesen ser producidos en masa e accesibles, coa excepción da *Eames Lounge Chair*. A cadeira inspirouse na tradicional cadeira de club inglés. Aínda que a *Eames Lounge Chair* máis tarde pasou a ser considerada unha icona do deseño moderno , cando se fixo por primeira vez, Ray Eames comentou nunha carta a Charles que a cadeira parecía "cómoda e sen deseño". A visión de Charles era unha cadeira co "aspecto cálido e receptivo dun guante de béisbol ben usado". A cadeira está composta por tres "cunchas" curvas de madeira contrachapada: o repousacabezas, o respaldo e o asento. As cunchas e os coxíns do asento teñen esencialmente a mesma forma, e están compostos por dúas formas curvas que se entrelazan para formar unha masa sólida. O respaldo da cadeira e o repousacabezas son idénticos en proporción, ao igual que o asento e a otomá. Titulouse oficialmente: *Eames Lounge (670) & Ottoman (671)*. A cadeira foi presentada en 1956 despois de anos de desenvolvemento. 

### Materiais 
A cadeira Eames cambiou de deseño ao longo do tempo. A partir de 1956 e ata os primeiros anos 90, as cunchas estaban formadas por cinco capas finas de madeira contrachapada que estaban cubertas por unha chapa de palisandro brasileiro. O uso de palisandro brasileiro foi interrompido a principios dos anos 90, e a produción actual dende entón consiste en sete capas de madeira contrachapada cubertas por chapas de acabado de palisandro de cerdeira ou nogueira ademais doutros acabados. 

## Notas
Bandido (filme de 1956)

***Bandido*** é un filme estadounidense de 1956 dirixido por Richard Fleischer. Está protagonizado por Robert Mitchum, Ursula Thiess, Gilbert Roland e Zachary Scott. O filme, ambientado na Revolución Mexicana e rodada en lugares arredor de Acapulco, foi escrito por Earl Felton. Robert Mitchum tamén coproduciu o filme a través da súa compañía DRM Productions.

Estreouse en galego o 3 de novembro de 2023 a través da TVG.

## Personaxes 
* Robert Mitchum como Wilson
* Ursula Thiess como Lisa Kennedy
* Gilbert Roland como Coronel Escobar
* Zachary Scott como Kennedy
* Rodolfo Acosta como Sebastian
* José Torvay como Gonzales
* Henry Brandon como Gunther
* Douglas Fowley como McGhee
* Victor Junco como Xeneral Lorenzo
* Alfonso Sánchez Tello	como Xeneral Brucero
* Arturo Manrique como Adolfo
* José Ángel Espinoza como Driver
* Margarito Luna como Santos
* Miguel Inclán como sacerdote
* José Muñoz como home no vagón
* Manuel Sánchez Navarro como dono do hotel
* Antonio Sandoval como rapaz indio
* Alberto Pedret como Scout

## Notas
Os homes libres de Jones

***Os homes libres de Jones*** (en ) é un filme estadounidense de 2016 escrito e dirixido por Gary Ross. É un filme bélico e histórico que se basea na vida de Newton Knight e a súa revolta contra os Estados Confederados de América no condado de Jones, Mississippi, no contexto da guerra civil estadounidense. Está protagonizado por Matthew McConaughey, Gugu Mbatha-Raw, Mahershala Ali e Keri Russell.

Estreouse nos Estados Unidos a través de STXfilms o 24 de xuño de 2016. Recibiu valoracións mixtas da crítica e recadou 25 millóns de dólares fronte ao seu orzamento de produción de 50 millóns de dólares. Estreouse en galego o 8 de novembro de 2023 a través da TVG.

## Personaxes 
* Matthew McConaughey como Newton Knight
* Gugu Mbatha-Raw como Rachel
* Mahershala Ali como Moses Washington
* Keri Russell como Serena Knight como Wilson
* Artrial Clark como Eli
* Manny Penton as Surgeon
* Wayne Pére como Coronel Robert Lowry

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
A través do espello

***A través do espello*** (en ) é un filme estadounidense de 1946 dirixido por Robert Siodmak. Está protagonizado por Olivia de Havilland no papel das xemelgas e por Lew Ayres como o seu psiquiatra. O filme marca o regreso de Ayres ao cinema despois da súa obxección de conciencia ao servizo na segunda guerra mundial. De Havilland comezara a experimentar coa actuación do método nese momento e insistiu en que todos os integrantes do elenco se reunisen cun psiquiatra. O filme anticipa o drama psicolóxico do produtor/guionista Nunnally Johnson *The Three Faces of Eve* (1957). A historia orixinal de Vladimir Pozner na que se basea foi nomeada a un premio da Academia.

Estreouse en galego o 12 de novembro de 2023 a través da TVG.

## Personaxes 
* Olivia de Havilland como as xemelgas Terry e Ruth Collins
* Lew Ayres como Dr. Scott Elliott
* Thomas Mitchell como Tenente Stevenson
* Richard Long como Rusty
* Charles Evans como fiscal Girard
* Garry Owen como Franklin (acreditado como Gary Owen)
* Lela Bliss como Mrs. Didriksen
* Lester Allen como George Benson

## Notas
Los Kjarkas

**Los Kjarkas** é un grupo boliviano de música orixinario da provincia de Capinota, no departamento de Cochabamba. É un dos grupos de música andina con máis sona de Bolivia. O grupo fundárono os irmáns Wilson Hermosa, Gonzalo Hermosa e Castel Hermosa, xunto con Edgar Villaroel.

## Discografía 
;Álbums de estudio

**Bolivia* (1976)
**Fortaleza Vol. 1* (1977)
**Fortaleza Vol. 2* (1978)
**Kutimuy* (1979)
**Condor Mallku* (1980)
**Desde el alma de mi pueblo* (1981)
**Canto a la mujer de mi pueblo* (1981)
**Sol de los andes* (1983)
**Pueblos perdidos* (1984)
**Desde el japón* (1985)
**El amor y la libertad* (1987)
**Chuquiago Marka* (1988)
**Génesis Aymara* (1989)
**Sin palabras* (1989)
**Los andes... descubrió su rostro milenario* (1990)
**Techno Kjarkas* (1991)
**El arbol de mi destino* (1992)
**Hermanos* (1993)
**A los 500 años* (1994)
**Quiquin...* Pacha (Por un mundo nuevo) (1995)
**Por siempre* (1997)
**El lider de los humildes* (1998)
**Lección de vida* (2001)
**35 años* (2006)
**40 años después* (2012)
**45 Años La Leyenda Viva* (2016)
**Disco dorado - Rumbo al medio siglo* (2019)

;En colaboración
**The Rough Guide to the Music of the Andes* (1996, World Music Network)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Cadeira Vermella e Azul

A **Cadeira Vermella e Azul**, orixinalemente en holandés, **Rot-blauer Stuhl**, é unha cadeira deseñada en 1917 por Gerrit Rietveld. Representa unha das primeiras exploracións do movemento artístico De Stijl nas tres dimensións. Non se pintou coas súas distintivas cores ata principios da década de 1920. Existen varias versións da cadeira e atópase en varias coleccións.

## Historia 
A cadeira orixinal foi construída con madeira de faia sen vernizar e non foi pintada de vermello, azul, amarelo e negro ata arredor do 1923.  O arquitecto e membro de De Stijl, Bart van der Leck, viu o modelo orixinal e suxeriu engadir cores brillantes, construíu o novo modelo de madeira máis fina e pintouno completamente de negro con zonas de cores primarias atribuídas ao movemento De Stijl. O efecto deste esquema de cores fixo que a cadeira parecese case desaparecer contra as paredes e o chan negros da Casa Rietveld Schröder, onde foi colocada máis tarde.

## Notas
Alectrión

Na mitoloxía grega **Alectrión** foi un mozo ás ordes do deus Ares que foi transformado por este en galo.

A lenda conta que Ares, deus da guerra, aproveitaba as frecuentes ausencias de Hefesto, deus do lume, nas que deixaba soa á súa esposa, a deusa do amor Afrodita. Para evitar ser sorprendidos polo deus Helios, o sol, Ares poñía a Alectrión na porta da alcoba, como sentinela para que os avisara de que se achegaba o amencer.

Pero unha mañá, Alectrión quedou a durmir e a parella foi sorprendida na cama por Helios. Este avisou a Hefesto e este capturou ós dous amantes nunha rede que fixera el mesmo, tan forte que lles foi imposible saír dela. A seguir, Hefesto convocou ó resto dos deuses e mostroulles a parella núa, dentro da rede, entre as risas de todos. Só grazas ás boas palabras de Poseidón e Hermes, Hefesto consentiu en liberalos: Afrodita fuxiu avergoñada a Chipre e Ares a Tracia.

Ares anoxouse con Alectrión e transformouno en galo, e desde aquela o galo anuncia a chegada do sol á mañá: *alectryon* (*ἀλεκτρυών*), en grego antigo, significa *galo*.

Estas relacións entre Ares e Afrodita foron moi frutíferas pois tiveron cinco ou seis fillos: Eros, Anteros, Deimo, Fobo, Harmonía e -para algúns mitógrafos- Príapo.

## Outros personaxes 
Na *Ilíada*, Homero cita outro personaxe con este mesmo nome, pero simplemente para indicar que tiña un fillo, Leito, a quen Heitor feriu no pulso, obrigándolle a retirarse .

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  
*
Roi Rigueira Agromartín

**Roi Rigueira Agromartín**, nado en Taboada o 5 de marzo de 1987, é un político, deportista e escritor galego.
## Traxectoria 
Estudou ADE na Universidade de Santiago de Compostela, cun mestrado en estratexia dixital e varios cursos de internacionalización de comercio exterior. Traballou de consultor e de axente comercial. É tamén apicultor afeccionado e está vencellado ao sindicalismo agrario.

Foi porteiro de fútbol do equipo de Taboada e portavoz municipal do PSOE.

En 2023 foi nomeado alcalde de Taboada grazas aos sete votos do PSOE (4) e o BNG (3), sendo o primeiro alcalde socialista da democracia e substituíndo a Ramiro Moure.

## Obras 
* *Taboada. Guía dos seus elementos máis sobranceiros* (2023). A Coruña: Hércules Ed. ISBN 978-84-18966-72-9. GHuía do patrimonio material e inmaterial de Taboada, recollendo parte das tradicións a partir de fontes orais.

## Notas