Cardiff

**Cardiff** (en ) é a capital e cidade máis importante de Gales. Situada na canle de Bristol, ó suroeste de Gales e preto da fronteira con Inglaterra, expandiuse enormemente durante o século XIX debido á industria mineira e ó tráfico dos seus portos.

Segundo o censo de 2011, a poboación de Cardiff é de 341.054 habitantes, sendo a décima cidade máis grande do Reino Unido.

## Historia 
### Época romana ata a Idade Media 
miniatura|250px | Vista do Castelo de Caerdiffe (Cardiff).
Cardiff fortificouse durante a ocupación das Illas Británicas pola Roma antiga. Cando o dominio en Britania rematou a principios do século V, o forte abandonouse. Os restos da fortificación orixinal segue sendo visible no Castelo de Cardiff.
[miniatura|left|Mapa de Cardiff de [John Speed en 1610.]]

En 1091 Robert Fitzhamon comezou a traballar no castelo para preservar as murallas da antiga fortaleza romana. O edificio modificaouse substancialmente e ampliouse durante a Época vitoriana por John Crichton-Stuart, 3º marqués de Bute e o arquitecto William Burges.

Á sombra do castelo creceu unha pequena cidade formada principalmente por colonos de Inglaterra. Durante a Idade Media, a poboación de Cardiff oscilou entre os 1500 e 2000 habitantes, o tamaño normal dunha cidade Galesa na época. Non obstante, a finais do século XIII, Cardiff era a única cidade de Gales cunha poboación de máis de 2000 habitantes, aínda que era relativamente pequena en comparación con outras cidades do Reino de Inglaterra.

Durante a Idade Media, o porto da cidade adquiriu importancia e contra 1327 xa se convertera no elemento básico da cidade. A principios do século XII, construíuse unha palisada de madeira arredor do seu perímetro para protexela.

En 1404 Owain Glyndwr queimou Cardiff e tomou o castelo.

Durante a Segunda Guerra Civil Inglesa, librouse en St. Fagans, ao oeste da cidade, a batalla de St. Fagans, que terminou cunha vitoria decisiva dos parlamentaristas fronte aos realistas e permitiu a Oliver Cromwell conquistar o País de Gales.

### Construción dos peiraos 
miniatura|200px | Peirao de Cardiff en 1907.
En 1793 naceu John Crichton-Stuart, 2º marqués de Bute, que pasou a vida construíndo os peiraos da cidade e foi chamado «o creador do moderno Cardiff».

Durante a revolución industrial, a maioría do carbón exportado do mundo sae do porto de Cardiff e a riqueza que xera permite a remodelación do Castelo de Cardiff e de Castell Coch. A cidade creceu rapidamente desde a década de 1830 e converteuse no principal porto exportador de carbón dos vales de Cynon, Rhondda e Rhymney, medrando entre 1840 e 1870 a un ritmo de case o 80% por década. Gran parte do crecemento debeuse a Migración dentro e fóra de Gales, en 1851, a cuarta parte da poboación da cidade era inglesa por nacemento e máis do 10% nacera en Irlanda. No censo de 1881, superou tanto a Merthyr como a Swansea e converteuse na maior cidade galesa. En 1893, construíuse a Universidade de Gales. En 1958 a cidade albergou os Commonwealth Games e converteuse nun centro de administración nacional co establecemento da Oficina de Gales en 1964 que máis tarde levou a a creación doutros organismos públicos como o Welsh Arts Council e o Welsh Development Agency, a maioría dos cales se localizaron nesta cidade.

Despois do peche das industrias siderúrxicas "East Moors" en 1978, a cidade perdeu poboación durante os anos 80. Non obstante, recuperouse e foi unha das poucas cidades (ademais de Londres), onde a poboación creceu durante a década seguinte. Durante este período, a "Cardiff Bay Development Corporation" promoveu a conversión industrial ao sur da cidade. Unha avaliación da rexeneración de Baía de Cardiff, publicada en 2004, concluíu que o proxecto "reforzou a posición competitiva de Cardiff [e] contribuíu a unha enorme mellora da calidade do ambiente construído" .

## Edificios e lugares de interese 
* Millennium Stadium. Trátase do campo de rugby cuberto máis grande do Reino Unido, cunha capacidade dunhas 74.500 persoas. Foi construído en 1999 para a celebración do Campionato do Mundo de rugby, nel celébranse tamén concertos e algúns outros acontecementos deportivos.
* O Castelo de Cardiff. Foi construído en 1091 e reformado durante a época vitoriana.
* Millenium Centre. É un complexo de danza e artes dramáticas situado na badía de Cardiff. Inaugurouse en novembro de 2004. 
* Museo e Galería Nacional de Cardiff. Terminado de construír en 1927, contén numerosas obras impresionistas, como *O Bico* de Auguste Rodin, realizado en bronce, ou *La Parisienne*, de Pierre-Auguste Renoir. 
* Bute Park. Xigantesco parque que se estende dende o Castelo de Cardiff cara ó norte, atravesando o centro urbano e seguindo o curso do río Taff.
* A catedral de Llandaff, do século XIII.
* Casa Consistorial.

## Irmandades 
Cardiff está irmandada coas seguintes cidades:
* 20px Luhans, Ucraína
* 20px Hordaland, Noruega
* 20px Nantes, Francia
* 20px Stuttgart, Alemaña
* 20px Xiamen, China
Anteriormente estivo irmandada con Baltimore nos Estados Unidos de América pero este acordo expirou hai tempo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Cardiff Council site  
* Citypedia Cardiff