open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sistema europeo de xestión do tráfico ferroviario

[miniatura|dereita|300px|As liñas alta velocidade en [España están equipadas con ERTMS.]]
O **sistema europeo de xestión do tráfico ferroviario** (**ERTMS**, siglas en inglés de ***European Rail Traffic Management System***) un estándar europeo de seguridade do sector ferroviario.

O ERTMS ten dúas compoñentes:
* O sistema europeo de control ferroviario (ETCS, *European Train Control System*), estándar para o control ferroviario.
* O sistema global para as comunicacións móbiles nas vías de tren (GSM-R, *Global System for Mobile Communications – Railway*), un sistema de comunicacións de voz e datos tren-terra baseado no GSM pero con frecuencias propias.
O sistema está formado pola infraestrutura en terra, balizas e sinais, e os equipos que levan os trens.

## Descrición
miniatura|dereita|Pantalla do sistema ERTMS indicando a velocidade do tren (138&nbsp;km/h) e a máxima que pode acadar.
O sistema está desenvolvido polas empresas Alstom, Ansaldo STS, AZD, CAF, Siemens AG-Invensys, Thales, Mercer e Bombardier. Ademais da Unión Europea é empregado en países como China, Taiwán, Corea do Sur, India, Alxeria, Libia, Arabia Saudita, México, Nova Zelandia ou Australia.

En Europa existen catro anchos de vías diferentes, cinco sistemas de electrificación e vinte sistemas de xestión de sinalización e control. O sistema ERTMS foi primeiramente apoiado por España, Países Baixos e Suíza, países que non tiñan liñas de alta velocidade e sistemas propios.

As funcións de control dos trens está desenvolvido en cinco niveis:
***ETCS Nivel STM:** posibilita que un tren equipado con ETCS circule por liñas dotadas con outro sistema de protección, tanto europeo como o propio do país.
***ETCS Nivel 0:** permite a circulación dun vehículo equipado por unha vía non equipada. Ocasionalmente pode ser complementado con ASFA..

## Implantación do ERTMS en Galiza 
A primeira liña ferroviaria galega dotada deste sistema foi a de alta velocidade Bifurcación do Couto da Torre - Bifurcación da Grandeira -entre as cidades de Ourense e Santiago de Compostela- en decembro de 2011.

En 2016 comezaron as obras de instalación das eurobalizas no Eixe Atlántico entre as estacións da Coruña, Vigo-Urzáiz e Vigo-Guixar, así como no ramal ao porto de Marín e nos tramos que conectan a terminal de mercadorías de San Diego cos anteriormente citados.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos 
*Anuncio de Sinais e Freada Automática
*Serie 121 de Renfe

### Ligazóns externas
* Páxina web do consorcio ERTMS
Cesáreo López Pinal

**Cesáreo López Pinal**, nado no Carballiño en maio de 1867 e finado no mesmo concello o 2 de decembro de 1936, foi un farmacéutico, poeta e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Camilo López Valeiras e Peregrina Pinal Portabales. Estudou no Colexio dos Milagres (Baños de Molgas) e fixo o Bacharelato no Instituto de Segundo Ensino de Ourense en 1884. Colaborou en ''O Tio Marcos d'a Portela* (onde sostivo unha polémica moi soada con Eladio Rodríguez en 1886), *O Novo Galiciano* e *A Monteira''. O seu poema "A fuliada" foi premiado nos Xogos Florais de Betanzos de 1901. Tivo unha farmacia na praza maior do Carballiño. Foi alcalde do Carballiño en 1906.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Cesáreo López Pinal; boticario poeta
Mariola

A palabra **mariola** pódese referir a:

* **Mariola**, un xogo tradicional infantil;
* **Mariola**, un peixe da orde dos gadiformes.
The Great Gatsby

***The Great Gatsby*** pode referirse a:

****O Gran Gatsby***, novela de F. Scott Fitzgerald (1925).

Da novela fixéronse cinco adaptacións cinematográficas:

****The Great Gatsby*** (Herbert Brenon, 1926), película muda da que non se conservan copias, agás escenas soltas.
****The Great Gatsby*** (Elliott Nugent, 1949), protagonizada por Alan Ladd e Betty Field.
****The Great Gatsby*** (Jack Clayton, 1974), protagonizada por Robert Redford e Mia Farrow.
****The Great Gatsby*** (Robert Markowitz, 2000), protagonizada por Toby Stephens e Mira Sorvino.
****The Great Gatsby*** (Baz Luhrmann, 2013), protagonizada por Leonardo DiCaprio e Carey Mulligan.
Manuel Díaz Martínez

**Manuel Díaz Martínez**, nado na Habana o 8 de abril de 1874 e finado en Rochester o 20 de febreiro de 1929, foi un tirador de esgrima cubano, especialista nas modalidades de sabre e florete. Foi dobre campión olímpico nos Xogos Olímpicos de 1904.

## Traxectoria 
Díaz Martínez conta coa particularidade de ser medalla de ouro baixo dúas bandeiras diferentes nos mesmos Xogos Olímpicos, gañou a competición de sabre individual coa bandeira do seu país, Cuba, e a competición de florete por equipos coa a bandeira dun equipo internacional que agrupaba tiradores cubanos e americanos.
Masa de Xúpiter

[miniatura|300px|Comparación dos tamaños estimados das [anana marrón|ananas marróns Gliese 229B e Teide 1 e do planeta Xúpiter.]]

A **Masa de Xúpiter** (Mx ou MXUP) é a unidade de masa que é equivalente á masa total do planeta Xúpiter (1,8986 x 1027 kg, 317,83 masas terrestres; Os planetas máis facilmente detectables a través das medicións da velocidade radical teñen moita masa e orbitan moi preto da súa estrela nai. Isto produce un efecto de selección para os planetas con masas semellantes a de Xúpiter. Por outra banda, os planetas con masas superiores a de Xúpiter son detectables máis facilmente con outros métodos, coma os tránsitos ou as microlentes.

Un planeta cunha masa de Xúpiter pode non ter as mesmas dimensións cá Xúpiter. Calcúlase que masa teórica mínima dunha estrela pode ser, e que aínda estea sometida á fusión do hidróxeno no seu núcleo,  dunhas 75 veces a masa de Xúpiter, mentres que a fusión do deuterio pode ocorrer o redor de masas tan baixas coma as 13 masas de Xúpiter.

No Sistema Solar, ás veces, as masas dos planetas exteriores son expresadas en masas de Xúpiter.
* Xúpiter &ndash; 1,000
* Saturno &ndash; 0,299
* Urano &ndash; 0,046
* Neptuno &ndash; 0,054

Unha masa de Xúpiter pode ser convertida a outras unidades relativas:
* 25.839 masa lunar (ML)
* 317,83 masa terrestre (M⊕)
* 0,0009546 masa solar (Ms)

## Notas
Eucort

**Eucort** (Eusebio Cortés SA) foi un fabricante español de automóbiles con sede en Barcelona a partir de 1945 ata 1953.

Nun intento de crear un "coche popular", o primeiro Eucort baséase nun deseño de DKW de antes da guerra. Inclúe un motor de dous tempos de 764 cc e dous cilindros. A inspiración de DKW tamén foi evidente no deseño de tracción dianteira. O coche estaba dispoñible como un sedán de catro portas de estilo convencional, e como unha rancheira de tres portas.

O último modelo novo foi o Vitoria de 1950, que tiña un motor de tres cilindros e 1034 cc. En 1951, cando a empresa deixou de producir, fabricara aproximadamente 1.500 Eucorts, incluíndo versións para taxis e cabriolés. O negocio posteriormente entrou en liquidación.

Un vehículo desta marca pódese ver no museo do automóbil ''Collecció d'Automòbils de Salvador Claret* en Sils (provincia de Xirona).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* David Burgess Wise, *The New Illustrated Encyclopedia of Automobiles''.

### Ligazóns externas 
* Páxina de autopasión18 
* Colección de automóbiles Salvador Claret
Mija Martina

**Mija Martina**, nada en Mostar o 26 de abril de 1984, é unha cantante e presentadora bosníaca, coñecida por representar o seu país no Festival de Eurovisión en 2003 coa canción "Ne Brini" (en galego: "Non te preocupes").

## Traxectoria 
Mija comezou a cantar con tres anos, cando gañou un concurso infantil da canción na Bosnia e Hercegovina e foi considerada unha futura estrela da música no seu país. Pronto comezou a ser habitúal nos concursos musicais do seu país, ata que apareceu por primeira vez con dezaseis anos nun certame de música profesional de Saraxevo.

Con dezanove anos foi elixida para representar a Bosnia e Hercegovina no Festival da Canción de Eurovisión 2003 coa canción Ne Brini. Ela xa se presentara dous veces na preselección do seu país para participar no festival, sen lograr gañar. Finalmente, o 24 de maio de 2003, representou ao seu país no Festival da Canción de Eurovisión 2003. Mija actuou en sexta posición e finalizou no posto dezaseis con 26 puntos, conseguindo a quinta mellor posición da historia de Bosnia e Hercegovina no Festival de Eurovisión.

Tamén traballou nunha canle local de TV en Mostar como presentadora dun programa musical.

## Notas
Lou (cantante)

**Louise Hoffner**, nada en Waghäusel o 27 de outubro de 1963, é unha cantante pop alemá, máis coñecida co nome artístico de **Lou** .

## Festival da Canción de Eurovisión 2003 
Lou probou os seus talentos nas finais nacionais para o Festival da Canción de Eurovisión do 2000, rematando en terceiro lugar. Pouco antes do Nadal do 2002, o compositor Ralph Siegel preguntoulle se estaría interesada en participar nas finais nacionais outra vez coa canción que escribira co escritor Bernd Meinunger. Despois de escoitar "Let's Get Happy", Lou era entusiasta: "Este é o meu tipo de canción, e ademais é o lema da miña vida!".

O 7 de marzo do 2003 gañou as finais nacionais e cualificouse para representar a Alemaña a nivel internacional en Riga. Rematou en 12º lugar no Festival da Canción de Eurovisión 2003. En marzo do 2006, fixo unha presentación especial na preselección dese ano cantando "Let's Get Happy" nun popurrí de cancións alemás do Eurovisión pasadas.

## Notas
Rita Guerra

**Rita Guerra**, nada en Lisboa o 22 de outubro de 1967, é unha cantante de pop portuguesa.

## Traxectoria 
Criouse na súa cidade natal. Competiu moitas veces na pre-selección nacional portuguesa para o Festival de Eurovisión. Foi á preselección por vez primeira en 1992 coa canción "Meu amor inventado em mim", quedando en segundo lugar. Finalmente participou no Festival da Canción de Eurovisión 2003 en Riga (Letonia), acabando en 22º posición con 13 puntos. Para Rita foi moi difícil cantar esa noite porque o día antes da competición o seu irmán morrera a causa de cancro.

## Discografía 
### Álbums 
## Notas
Kapi

miniatura|right | Kapi Jip
**Kapi** (Automóviles y Autoscooter Kapi) foi un fabricante de automóbiles español con sede en Barcelona a partir de 1950 ata 1955.

## Orixes 
Fundada en Burgos polo capitán de infantaría Federico Saldaña Ramos, desenvolveu un pequeno vehículo que foi presentado ao Capitán Xeneral de VI Rexión Militar, así como ao gobernador civil de Burgos, que quedaron gratamente sorprendidos das ideas do capitán Saldaña. Rapidamente rexistrouse o cochiño coa patente 194.762.

O nome da marca provén do diminutivo de capitán *capi*, no que se substituíu a *c* por unha *k*.

Posteriormente a empresa trasladouse a Barcelona, á rúa Valencia 550, onde comezaron as súas actividades, aínda que se trasladaron máis tarde á rúa Robreño 86. Tamén dispoñían de oficinas na Rambla de Cataluña, 41.

## Cronoloxía e modelos 
A empresa mesturou compoñentes de varias procedencias sen orde nin concerto e sen a máis mínima metodoloxía, polo que é moi difícil establecer unha clasificación dos vehículos fabricados. Segundo unhas fontes ascenderon a 70 e outras cifran a súa produción en case 300 unidades. Tamén resulta difícil establecer unha cronoloxía dada a cantidade de modelos e a falta de documentación.

O primeiro coche foi un de tres rodas, dúas portas Runabout impulsado por un motor de 2 cv de 125 cc monocilíndrico de dous tempos feito por Montesa. A única roda estaba na fronte.

Outros modelos posteriores son os seguintes:

* a Kapiscooter con motor Hispano-Villiers
* o Jip, un Jeep miniatura con motor de 197 cc
* O Chiqui, un vehículo de tres rodas cunha soa roda na parte traseira
* O Platillo Volante, un cupé de catro rodas
* O M190 con carrozaría dun Mercedes 190 en miniatura.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*David Burgess Wise, *The New Illustrated Encyclopedia of Automobiles*
### Ligazóns externas 
*O Jip
*O Platillo Volante
Jemini

**Jemini** foi un grupo musical británico coñecido por quedar na última posición no Festival da Canción de Eurovisión 2003 con 0 puntos coa canción "Cry Baby" en Riga, Letonia.

## Discografía 
### Álbums 
* *Love is Blind* (2003) (lanzamento cancelado)

### Sinxelos
Margot Fonteyn

**Dame Margot Fonteyn de Arias**, nada o 18 de maio de 1919 en Surrey (Inglaterra) e finada o 21 de febreiro de 1991 en Cidade de Panamá (Panamá), foi unha bailarina inglesa. Considerada unha das mellores do ballet clásico de todos os tempos, alcanzou o título de *Prima Ballerina Assoluta*. Foi condecorada co galardón de Dame Commander of the Most Excellent Order of the British Empire (DBE).

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
*Danza e Ballet.
Hail to the King (álbum)

***Hail to the King*** é o sexto álbum de estudio da banda americana Avenged Sevenfold, este foi producido por Mike Elizondo. É o primeiro álbum co seu novo batería Arin Ilejay, que se uniu á banda no 2011 para tocar nos concertos e no 2013 xa é recoñecido como membro oficial. Este tamén é o primeiro álbum sen ningunha participación do antigo membro The Rev.

## Características 
A finais do 2012 a banda declara que comeza a traballar nun novo álbum que será publicado no 2013, este comeza a súa gravación na primeira metade do 2013. En xuño do 2013 anuncian que o sexto álbum de estudio sería publicado o 27 de agosto de 2013, co nome "Hail to the King". Segundo declaracións da banda, querían facer un álbum de metal clásico, cun son que recorda a bandas coma Black Sabbath ou Led Zeppelin.

Todas as letras das cancións foron escritas por M. Shadows agás St. James que foi escrita por Synyster Gates. St James é unha canción que se pode atopar na versión "deluxe" do álbum e é a única do álbum dedicada a The Rev. No álbum a banda transmite unha mensaxe coa canción, relacionándoa coa canción "So Far Away" do álbum Nightmare, esta é a seguinte:

## Listaxe de cancións 
* Shepherd of Fire - 5:22
* Hail to the King - 5:04
* Doing Time - 3:27
* This Means War - 6:09
* Requiem - 4:23
* Crimson Day - 4:57
* Heretic - 4:55
* Coming Home - 6:26
* Planets - 5:56
* Acid Rain - 6:38

A versión Deluxe do álbum contén ademais a canción "St James" (de duración 5:01) e o vídeo musical de "Hail to the King".

## Singles 
O 15 de xullo de 2013 publícase o primeiro single de mesmo nome que o álbum "Hail to the King".

## Créditos 
### Avenged Sevenfold 
* M. Shadows - voz.
* Synyster Gates - guitarra líder, coros.
* Zacky Vengeance - guitarra rítmica, coros.
* Johnny Christ - baixo, coros.
* Arin Ilejay - batería.

### Produción 
* Producido por Mike Elizondo.

## Notas
Enterococcus faecalis

***Enterococcus faecalis*** é unha especie de bacterias grampositivas comensais, que viven no tracto dixestivo dos humanos e outros mamíferos e aves. Antes clasificábanse como parte do Grupo D dos *Streptococcus*, polo que antes de 1984 *E. faecalis* denominábase ***Streptococcus faecalis***.
 Como outras especies do xénero *Enterococcus*, *E. faecalis* pode causar infeccións en humanos que poden chegar a ser mortais, especialmente no ambiente hospitalario (infección nosocomial), onde os altos niveis naturais de resistencia a antibióticos de *E. faecalis* contribúen á súa patoxenicidade.

O hábitat normal da especie é o tubo dixestivo de animais de sangue quente. Son indicadores de contaminación fecal, polo que a súa presenza nos alimentos indica en xeral falta de hixiene ou defectuosas condicións de conservación.

## Fisioloxía 
*E. faecalis* é unha bacteria inmóbil, anaerobia facultativa, que fermenta a glicosa sen producir gas, e é catalase negativa. Pode producir unha reacción de pseudocatalase feble se se cultiva en ágar sangue. Reduce o leite de tornasol, pero non licúa a xelatina. O seu crecemento en caldo nutriente é consistente con ser anaerobia facultativa. Cataboliza unha variedade de fontes de enerxía como carbohidratos, glicerol, lactato, malato, citrato, arxinina, agmatina, e moitos cetoácidos. Os enterococos sobreviven en ambientes moi hostís como a pHs extremadamente alcalinos (9,6) e altas concentracións de sal. Resiste aos sales biliares, deterxentes, metais pesados, etanol, azidas, e a desecamento. Pode crecer entre 10 e 45&nbsp;°C e sobrevive durante 30 minutos a 60&nbsp;°C. Como son moi resistentes a condicións adversas (conxelación, desecamento, tratamento térmico etc.) son bos indicadores para valorar as condicións hixiénicas e de conservación dos alimentos conxelados e desecados.

## Patoxénese 
*E. faecalis* pode causar endocardite e bacteremia, infeccións do tracto urinario, meninxite, e outras infeccións en humanos. Pénsase que ten varios factores de virulencia que contribúen ás súas infeccións. Unha hemolisina codificada nun plásmido, chamada citolisina, é importante para a patoxénese en modelos animais, e a citolisina en combinación con altos niveis de resistencia á xentamicina está asociada con quintuplicar o risco de morte por bacteremia en humanos. Un factor chamado "substancia de agregación" codificado nun plásmido é tamén importante para a virulencia en modelos animais da infección.

## Resistencia a antibióticos 
*E. faecalis* é resistente a moitos axentes antimicrobianos comúns (aminoglicósidos, aztreonam, cefalosporinas, clindamicina, as penicilinas semisintéticas nafcilina e oxacilina, e trimetoprim-sulfametoxazol). A resistencia á vancomicina estase facendo máis común. Opcións de tratamento para *E. faecalis* resistente á vancomicina son o linezolid e a daptomicina, aínda que é preferible a ampicilina en caso de que a bacteria sexa susceptible a ela. A quinupristina/dalfopristina poden utilizarse para tratar *Enterococcus faecium* pero non *E. faecalis*.

## Notas
Galina Gorokhova

**Galina Gorokhova** (en ruso: Галина Горохова), nada en Moscova o 31 de agosto de 1938, é unha tiradora de esgrima rusa, xa retirada, gañadora de cinco medallas olímpicas coa Unión Soviética.

## Traxectoria 
Participou, aos 21 anos, nos Xogos Olímpicos de 1960 celebrados en Roma, gañando a medalla de ouro en florete por equipos, quedando cuarta na proba individual. Nos Xogos Olímpicos de 1964 de Tokyo gañou a medalla de prata na proba por equipos, rematando outra vez cuarta na proba individual. Nos Xogos Olímpicos de 1968 de México finalizou sexta na proba individual pero volveu gañar o ouro por equipos, metal que revalidou nos Xogos Olímpicos de 1972 de Múnic, gañando ademais unha medalla de bronce na competición individual. Retirouse da competición en 1973 tras romper un brazo nun accidente de coche, comezando a súa preparación como adestradora. Desde 1975 traballou como adestradora do equipo nacional da URSS ata decembro de 1992. Foi unha das fundadoras da Unión de Atletas Soviéticos en 1991 e tras a desaparición da URSS é presidenta da Unión de Atletas Rusos e forma parte do Comité Executivo da Federación de Esgrima Rusa.

Ao longo da súa carreira gañou 15 medallas no Campionato do Mundo de Esgrima, entre elas oito de ouro. Doutorada en historia, a súa tese *Культурные связи СССР со странами Западной Европы на современном этапе 1965—1970 годов* trata sobre as relacións culturais entre a URSS e a Europa Occidental. Tamén como atleta foi amplamente recoñecida na URSS e despois en Rusia, entre outros títulos conta co de Mestra honorario do deporte (1960), Orde da Bandeira Vermella do Traballo (1965), Adestradora honoraria da URSS (1982), Traballadora Honoraria da Cultura Física (1997), Adestradora honoraria de Rusia (1998), Orde ao Mérito pola Patria, IV Clase (2005)
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*  www.olympic.org - Galina Gorokhova
*  www.sports-reference.com - Galina Gorokhova
Ramón Fonst

**Ramón Fonst Segundo**, nado na Habana o 31 de xullo de 1883 e finado na mesma cidade o 9 de setembro de 1959, foi un tirador de esgrima cubano, gañador de cinco medallas olímpicas.

## Traxectoria 
Participou con 16 anos nos Xogos Olímpicos de 1900 celebrados en París, gañando a medalla de ouro na proba individual de espada ao derrotar ao francés Louis Perrée na final, converténdose no primeiro deportista latinoamericano en gañar un ouro olímpico. Nos mesmos Xogos gañou a medalla de prata na proba individual de espada afeccionados-profesionais. Nos Xogos Olímpicos de 1904 de St. Louis logrou revalidar a súa medalla na proba individual de espada, gañando outra medalla de ouro na proba individual de florete e mais na de equipos, se ben esta última baixo un equipo mixto. Vinte anos despois participou nos Xogos Olímpicos de 1924 de París, participando na proba individual e por equipos de espada, sen chegar a recibir medallas. Entre 1941 e 1946 foi o presidente do Comité Olímpico de Cuba
 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*  www.olympic.org - Ramón Fonst
*  www.sports-reference.com - Ramón Fonst
Loucia, Las, San Amaro

**Loucia** é un lugar da parroquia de Las no concello ourensán de San Amaro, na comarca do Carballiño. Segundo o IGE, en 2023 tiña 8 habitantes (6 homes e 2 mulleres).

Neste lugar naceu o político Bautista Álvarez.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Las
### Parroquias de San Amaro
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de San Amaro
Mariner 1

**Mariner 1** foi unha sonda espacial estadounidense lanzada o 22 de xullo de 1962 mediante un foguete Atlas Agena B desde o Centro Espacial de Cabo Cañaveral para estudar Venus. Non chegou a alcanzar órbita.

## Características 
Mariner 1 pertencía ó programa Mariner da NASA e foi a primeira do seu tipo. Era idéntica á posteriormente exitosa Mariner 2 e a súa misión era facer un sobrevoo de Venus para facer medicións e observacións científicas, pero o foguete que a debía poñer en órbita foi destruído durante o lanzamento por cuestións de seguridade aos 293 segundos de voo: nun momento dado o foguete comezou a desviarse da súa traxectoria, ameazando con estrelarse, polo que para evitar a súa caída en zonas habitadas enviouse o comando de destrución ao foguete.

O fallo do foguete tivo lugar pola combinación de dous factores: o mal funcionamento da baliza do foguete implicou varias perdas de sinal entre este e o control de terra, coa tardía detección do problema de desvío da traxectoria, e un erro de programación (a ausencia dun guión no código do programa) que permitiu que o foguete aceptara ordes de guiado incorrectas. Durante as perdas de contacto con terra o foguete usou o programa e certos sinais que non debería ter aceptado para facer correccións de curso innecesarias, levandoo fora da traxectoria establecida.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Mariner 2
* Atlas Agena
Molva

***Molva*** é un xénero de peixes osteíctios da orde dos gadiformes e familia dos lótidos.

## Especies 
Actualmente recoñécense tres especies dentro deste xénero:

* *Molva dypterygia* (Pennant, 1784) o pexe pau 
* *Molva macrophthalma* (Rafinesque, 1810)
* *Molva molva* (Linnaeus, 1758) a maruca

## En Galicia 
Nas augas galegas están rexistradas dúas das especies, *Molva dypterygia* e *M. molva*.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World*. John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.
* Rodríguez Solórzano, Manuel; Sergio Devesa Regueiro e Lidia Soutullo Garrido (1983): *Guía dos peixes de Galicia*. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-7154-433-4.
* Rodríguez Villanueva, X. L. e Xavier Vázquez (1995): *Peixes do mar de Galicia. (III) Peixes óseos (continuación)*. Vigo: Edicións Xerais de Galicia. ISBN 84-7507-870-2.
* Solórzano, Manuel R[odríguez]; José L. Rodríguez, José Iglesias, Francisco X, Pereira e Federico Álvarez (1988): *Inventario dos peixes do litoral galego (Pisces: Cyclostomata, Chondrichthyes, Osteichthyes).* O Castro-Sada, A Coruña: Cadernos da Área de Ciencias Biolóxicas (Inventarios). Seminario de Estudos Galegos, vol. IV. ISBN 84-7492-370-0.

### Outros artigos 
* Gadiformes
* Gádidos
* Lótidos

### Ligazóns externas 
* *Molva* en Animal Diversity Web. 
* *Molva* en NCBI. 
## Notas
Kerstin Palm

**Kerstin Palm**, nada en Malmö o 5 de febreiro de 1946, é unha tiradora de esgrima sueca, que compite na modalidade de  florete. Participou en todos os xogos olímpicos de 1964 a 1988  aínda que non logrou medalla, a súa mellor posición foi un quinto posto en 1968.

## Traxectoria 
Participou en case todos os campionatos de esgrima nas décadas de 1960, 70 e 80. Gañou o Campionato Munidal Júnior en 1966 e as Universíadas de 1967. Nos campionatos nacionais totalizou 23 títulos individuais e 19 por equipos entre 1962 e 2008 . Foi elixida deportista do ano en Suecia en 1965  e en 1972 a súa figura apareceu nun selo do correo sueco 

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* SOK - Kerstin Palm
Carlos Vázquez Pimentel

**Carlos Vázquez Fernández-Pimentel**, máis coñecido como **Carlos Vázquez Pimentel**, nado en Lugo e finado na mesma cidade o 23 de marzo de 1984, foi un médico e político galego.

## Traxectoria 
Irmán do poeta Luís Pimentel. Traumatólogo, exerceu no Sanatorio Pimentel de Lugo. Participou na reorganización da Agrupación Socialista de Lugo en 1930. Foi elixido concelleiro e foi tenente de alcalde na primeira corporación republicana e vogal Comisión Xestora Provincial (entre maio de 1931 e febreiro de 1934). Foi candidato do PSOE nas Eleccións a Cortes Constituíntes de 1931. A finais de febreiro de 1934 foi elixido alcalde de Lugo, logo da dimisión de José Cobreros de la Barrera, permanecendo no posto ata outubro dese ano. Formou parte da xunta do Museo Provincial de Lugo.

Ao producirse o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi sancionado cunha multa de 25.000 pesetas e confinado primeiro en Palencia en decembro de 1937 e despois en Castropol (de marzo de 1938 a marzo de 1939). Foille levantada a sanción logo de atender varios feridos a conta do sanatorio Pimentel e doar cantidades superiores a 39.000 pesetas para o Exército e milicias e o primeiro piso da súa casa para Secretaría de Falange. En 1940 foi expedientado por responsabilidades políticas e sancionado co pago de 100 pesetas.

## Vida persoal 
Casou en xaneiro de 1935 con Carmen Llamas Montero, que finou en 1979, e foi pai de Carlos, Germán, Felipe e Isabel Vázquez-Pimentel Llamas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha en represión franquista en Lugo
José Cobreros de la Barrera

**José Cobreros de la Barrera**, finado en Madrid o 21 de novembro de 1976, foi un enxeñeiro e político galego.

## Traxectoria 
Militante do Partido Radical do que foi vicepresidente en Lugo en 1931. Foi elixido concelleiro en Lugo pola Alianza Republicana na primeira corporación republicana e logo elixido alcalde. Foi elixido presidente da Deputación de Lugo o 7 de febreiro de 1934 e dimitiu como alcalde. Foi nomeado Gobernador civil de  Lugo (do 21 de decembro de 1935 ata o 31 do mesmo mes) e despois da Coruña (do 1 de xaneiro de 1936 ao 22 de febreiro). 

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi expedientado por responsabilidades políticas e sancionado.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha en represión franquista en Lugo
Pavel Kolobkov

**Pavel Kolobkov** (en ruso: Павел Колобков), nado en Moscova o 22 de setembro de 1969, é un tirador de esgrima retirado, militar e político ruso, gañador de seis medallas olímpicas.
miniatura|
## Traxectoria 
A súa primeira participación importante foi nos Campionatos da Unión Soviética en 1985 quedando 27º de 94 atletas. Participou, aos 18 anos, nos Xogos Olímpicos de 1988 celebrados en Seúl, onde representando á Unión Soviética logrou gañar a medalla de bronce por equipos da modalidade de espada. Nos Xogos Olímpicos de 1992 de Barcelona en representación do Equipo Unificado gañou a medalla de prata na proba individual e a de bronce por equipos. Nos Xogos Olímpicos de 1996 de Atlanta representando a Rusia gañou a medalla de prata por equipos e finalizou décimo cuarto en individual. Nos Xogos Olímpicos de 2000 de Sidney gañou a medalla de ouro na proba individual e nos Xogos Olímpicos de 2004 de Atenas converteu este metal en broce. Nestes mesmos xogos rematou cuarto na proba por equipos, logrando así un diploma olímpico. No ano 2004 foi ascendido a coronel, sendo o militar de máis rango que o mesmo tempo era atleta en activo na historia da URSS e de Rusia . No ano 2008 colaborou nun programa de televisión da primeira canle rusa, dedicado á aprendizaxe da patinaxe artística sobre xeo facendo parella con Anna Semenovich. Desde o ano 2010 forma parte do órgano consultivo oficial Cámara Cívica da Federación Rusa  e desde o 8 de outubro de 2010 é viceministro de deportes, turismo e mocidade da Federación Rusa  e foi o xefe da delegación rusa nos Xogos Olímpicos de 2012 .

Ao longo da súa carreira gañou nove medallas no Campionato do Mundo de esgrima, cinco delas de ouro; e nove medallas no Campionato de Europa da especialidade, dúas delas de ouro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*  www.olympic.org - Pavel Kolobkov
*  www.sports-reference.com - Pavel Kolobkov
*  www.passportmagazine.ru - Pavel Kolobkov
Ángel López Pérez

**Ángel López Pérez**, nado en Lugo o 7 de marzo de 1873 e finado na mesma cidade o 30 de marzo de 1964, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
[miniatura|175px|Ángel López Pérez, retrato en *[Vida Gallega*, 1917.]]
Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Abriu bufete de avogado en Lugo. Foi presidente do Círculo das Artes de Lugo. Do Partido Conservador, ao longo do primeiro terzo do século XX foi o rival político do liberal José Benito Pardo Rodríguez. Foi alcalde de Lugo en varias ocasións. Durante a Segunda República foi candidato da Unión Regional de Derechas nas eleccións a Cortes de 1933. No franquismo foi nomeado alcalde perpetuo da cidade e recibiu a medalla de Ouro de Lugo. Finou en Lugo o 30 de marzo de 1964.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Historia de Lugo
* Eleccións xerais de España de 1933
Lactobacillales

***Lactobacillales*** é unha orde de bacterias grampositivas que comprende as bacterias do ácido láctico. Encóntranse no solo, auga, plantas e animais. Utilízanse na produción de alimentos fermentados, como iogur, queixo, manteiga, quefir etc., nos que orixinan a formación de ácido láctico a partir de azucres. Tamén son responsables da fermentación maloláctica na produción do viño, e fermentan os repolos para facer sucrut. Hai tamén especies patóxenas como *Streptococcus pneumoniae* ou *Enterococcus faecalis*.

## Características 
* As Lactobacillales teñen células de formas variadas: cocos, bacilos ou cocobacilos.
* Obteñen a enerxía da oxidación de compostos orgánicos.
* Son grampositivas
* Non esporuladas, xeralmente non móbiles
* Oxidase negativas (ausencia do encima oxidase)
* Catalase negaivas (ausencia do encima catalase).

Ademais, o riboswitch de caixa SMK encóntrase só na orde Lactobacillales.

## Familias 
Comprenden as familias Aerococcaceae, Carnobacteriaceae, Enterococcaceae, Lactobacillaceae, Leuconostocaceae, e Streptococcaceae.

A familia tipo é a das *Lactobacillaceae* que ten numerosas especies que forman parte da microbiota da boca, tracto gastrointestinal e vaxina dos animais homeotermos. Estes bacilos están presentes en alimentos lácteos, carne, peixe, cereais, froitas, zumes de froitas, legumes, prebes e pratos cociñados.. As *Enterococcaceae* forman parte da flora intestinal dos mamíferos e aves, e algunhas son patóxenas, como *Enterococcus faecalis*. As *Leuconostocaceae* encóntranse nas plantas e en diversos alimentos como o leite e os produtos lácteos fermentados, produtos vexetais fermentados e carne. Moitas *Streptococcaceae* son comensais ou parasitos de animais, e algunhas moi patóxenas como *Streptococcus pneumoniae*. 

e a filoxenia foi elaborada segundo as secuencias do ARNr 16S da LTP 106 do 'The All-Species Living Tree' Project 

{{Clade 
|label1=Lactobacillales
|1={{clade
  |1=Aerosphaera taetra ♠ Hutson & Collins 2000
  |2=Carnococcus allantoicus ♠ Tanner et al. 1995
  |3=Aerococcaceae
  |4={{clade
    |1=*Granulicatella* Collins e Lawson 2000
    |2={{clade
      |1=
      |2={{clade
        |1=*Trichococcus* Scheff et al. 1984 emend. Liu et al. 2002
        |2=
         }}
       }}
     }}
   }}
}}

### Lactobacillales parte 2 (continuación) 
{{clade
                  |label1=Lactobacillales parte 2
                  |1={{clade
                    |1=*Vagococcus fessus* Hoyles et al. 2000
                    |2={{clade
                      |1=*Vagococcus* Collins et al. 1990
                      |2=
                       }}
                     }}
                   }}
Notas:
♠ Cepas que se encontran no NCBI pero non están na LPSN.

## Xéneros de bacterias do ácido láctico 
* *Abiotrophia*
* *Aerococcus*
* *Carnobacterium*
* *Enterococcus*
* *Lactobacillus*
* *Lactococcus*
* *Leuconostoc*
* *Oenococcus*
* *Pediococcus*
* *Streptococcus*
* *Tetragenococcus*
* *Vagococcus*
* *Weissella*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Lactiplantibacillus plantarum*
Tauro Sport Auto

**Tauro Sport Auto** foi un fabricante español de automóbiles superdeportivos de luxo con sede en Valladolid, fundado en 2010,
cando un grupo de empresarios españois uníronse cun fabricante británico de vehículos de competición para crear a compañía.

O seu modelo máis popular é o Tauro V8, fabricado de forma artesanal, con motor base de General Motors e catro variantes Spider, Cupé, Saeta e Portago. Os seus mercados principais eran a Unión Europea, Rusia, Emiratos Árabes Unidos, China e América.

## Historia 
En 2010, varios empresarios españois, entre eles Pedro Julián Santos Perandones, e un fabricante británico de vehículos de competición uníronse creando a compañía con sede en Valladolid. Recuperando así a tradición española de automóbiles deportivos de luxo que a principios do século XX abandeiraba a empresa Hispano-Suiza.

Como o resto de automóbiles superdeportivos, os Tauro, teñen prestacións altamente superiores ás dos demais automóbiles, achegándose a niveis de competición, por esta mesma razón prodúcense en pequenas series e baixo pedido, con gran parte do seu proceso de fabricación feito a man.

## Modelos 
[250px|miniatura|dereita|[Tauro Sport Auto V8 Spider durante a Feira TRAMO en IFEMA (Madrid).]]
[250px|miniatura|dereita|[Motor V8 nun Tauro Sport Auto V8 Spider.]]
### Tauro V8 
* O Tauro V8 Spider nos retrotrae á tradicional fórmula de motor dianteiro e tracción traseira que define aos roadster puros.
* O Tauro V8 Cupé achégase aos Muscle car, unha versión de teito ríxido.
* O Tauro V8 Saeta toma o seu nome do que foi o primeiro avión a reacción fabricado en España a mediados do século XX, o Hispano Aviación HA-200 Saeta e incorpora elementos provenientes da competición.
* O Tauro V8 Portago remóntase ás Barchettas, modelos dos anos 40 e 50 do século XX.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Automóbil deportivo
* Automóbil superdeportivo
* Hispano-Suiza
### Ligazóns externas 
* 
* Sitio web oficial de Tauro Sport Auto
Constantino Velarde Plá

**Constantino Velarde Plá**, finado en Madrid o 22 de xuño de 1926 , foi un político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Francisco de Borja Velarde Ramírez e Isabel Plá Huidobro. Concelleiro en Lugo, foi alcalde da cidade en 1891 e deputado provincial. Foi elixido deputado a Cortes polo distrito de Chantada en 1899. Volveu ser nomeado alcalde de Lugo o 1 de xullo de 1909, pero só permaneceu no posto ata outubro dese ano. Constantino Velarde mandou constituír en 1905 o edificio coñecido como palacete Velarde.

## Vida persoal 
Casou en primeiras nupcias coa súa curmá María de la O Leandra Velarde Cuervo e en segundas nupcias con María González Fariñas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* El palacete Velarde (1905)
* Genealogía de la familia Cancio-Donlebún y sus entronques con otros linajes IV
Antonio Belón Ventosinos

**Antonio Belón Ventosinos**, finado en Lugo o 27 de agosto de 1930, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
Foi director da Escola de Artes e Oficios de Lugo. Militante do Partido Conservador, concelleiro en Lugo, foi elixido alcalde de Lugo logo da morte de Gonzalo Vázquez Moure en outubro de 1903. Finou en Lugo o 27 de agosto de 1930.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Emilio Comas Paret

**Emilio Comas Paret**, nado en Caibarién (provincia de Villa Clara) o 12 de decembro de 1942, é un escritor cubano.

## Traxectoria 
Estudou o Bacharelato no Instituto de Segunda Enseñanza de Remedios. En 1964 comezou a traballar no Ministerio de Educación mentres seguía estudando, graduándose en Pedagoxía na Universidade Central Martha Abreu de las Villas en 1974. En 1984 foi Vicedirector de Publicacións do Fondo Económico Literario y Artístico da UNEAC. Despois traballou na Dirección de Divulgación do Ministerio de Cultura. Foi incluído nas antoloxías *Nuevos narradores cubanos* (1974), *Cuentistas jóvenes* (1978), *Relatos de Girón* (1982) e *Contar quince años* (1987). É xefe de redacción da Revista *Música Cubana*.

## Obras 
* *Contar los dedos*, 1976 (poesía).
* *Bajo el cuartel de proa*, 1978 (relatos).
* *De Cabinda a Cunene*, 1983 (novela).
* *La agonía del pez volador*, 1995 (novela).
* *El dulce amargo de la desesperación*, 2002.
* *Da vendima á zafra*, 2008, Sotelo Blanco Edicións.
* *40 días que estremecieron al mundo*, 2013 (relatos autobiográficos).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en EcuRed
Ramón Landriz Lenza

**Ramón Landriz Lenza**, finado en Lugo o 27 de outubro de 1915, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
Empregado de Facenda. Despois foi procurador. Membro do Partido Conservador e amigo de Manuel Vázquez de Parga, foi concelleiro en Lugo dende 1891. Logo da dimisión de Ángel López Pérez en febreiro de 1910, foi nomeado alcalde de Lugo por Real Orde en abril, permanecendo no cargo ata 1911. Foi presidente da banda municipal de Lugo e do Orfeón Gallego. Finou en Lugo o 27 de outubro de 1915.

## Vida persoal 
Casou con Josefina Merckling Hemmer.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Viktor Krovopuskov

**Viktor Krovopuskov** (en ruso: Виктор Кровопусков), nado en Moscova o 29 de setembro de 1948, é un tirador de esgrima ruso, xa retirado, gañador de catro medallas olímpicas de ouro.

## Traxectoria 
Participou, aos 27 anos nos Xogos Olímpicos de 1976 celebrados en Montreal, gañando a medalla de ouro na proba individual e por equipos da modalidade de sabre, éxito que repetiu nos Xogos Olímpicos de 1980 de Moscova.

Ao longo da súa carreira gañou catorce medallas no Campionato do Mundo de Esgrima, entre elas oito de ouro; así como dúas veces a Copa do Mundo da especialidade. No ano 1976 foi galardoado coa Orde da Bandeira Vermella do Traballo e en 1980 coa Orde de Lenin.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*  www.olympic.org - Viktor Krovopuskov
*  www.sports-reference.com - Viktor Krovopuskov
Artés (automóbil)

**Artés** foi un fabricante español de automóbiles.

## Historia da empresa 
A empresa *José Artés de Arcos SA* de Barcelona iniciou a produción de automóbiles en 1966. Separadamente dos automóbiles, a compañía tamén fabricaba compoñentes para esta industria. Na década de 1970, puxo fin á produción.

## Coches 
### Guepardo 
Os Guepardo eran automóbiles de Fórmula 4.

### Campeador 
O Campeador presentouse en 1967 no Salón do Automóbil de Barcelona. O prototipo era un coche deportivo con motor traseiro e carrozaría de fibra de vidro de plástico reforzado similar ao Ford GT40. O motor era dun  Renault 8 Gordini, un catro cilindros de 1.255 cc de desprazamento e 103 CV. Para a produción en serie estaba previsto a utilización dun motor SEAT de 1.500 cc e 140 CV. Pero nunca chegou. O proxecto do Campeador tivo que ser abandonado tras un incendio nos talleres Zipo de Barcelona, onde se ía a construír o modelo. Soamente quedou o prototipo, que foi restaurado e máis tarde, case 40 anos logo da súa fabricación, foi exposto no Auto Retro 2007 de Barcelona por xentileza da Colección Ramón Magriñá.

### Gato Montés 
miniatura|Artés Gato Montés de 1971
Foi un todo terreo de seis rodas anfibio. Foi presentado en 1971 no Salón do Automóbil de Barcelona e producido en pequenas series. Opcionalmente podía montar un motor de Bultaco con 250 cc de dous cilindros, ou o motor de pistón do Citroën 2CV con 602 cc de desprazamento. Pódese ver unha unidade no museo do automóbil ''Collecció d'Automòbils de Salvador Claret* en Sils, Xirona.

## Notas 
### Bibliografía 
* G. N. Georgano: coches*. Enciclopedia completo. 1885 jours à NOS.'' Courtille, 1975 (Francés)

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do Gato Montés.
* Páxina de Artés de Arcos 
* https://web.archive.org/web/20130525222811/http://bitacora.kcslot.com/post/2007/11/29/Auto-Retro-2007%3A-presentacion-del-Campeador. Artés Campeador en Bitacora.kcslot 
* http://www.motorpasion.com/otros-salones/el-artes-campeador-revive-en-el-auto-retro. Artés Campeador en Motorpasión
Camilo López Pardo

**Camilo López Pardo**, nado cara a 1895 e finado en Lugo o 7 de maio de 1963, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
Membro do grupo republicano de Lugo (1930). Foi candidato a deputado da Alianza Republicana pola provincia de Lugo nas eleccións a Cortes Constituíntes de 1931, pero non foi elixido. Militante do Partido Radical, do que foi secretario do Comité provincial, foi nomeado membro da Xestora municipal e elixido alcalde de Lugo en outubro de 1934, permanecendo no posto ata as eleccións de febreiro de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 7 de setembro de 1936. Foi posto en liberdade o 27 de xaneiro de 1938. O Tribunal de Responsabilidades Políticas abriulle expediente. Finou en Lugo o 7 de maio de 1963.

## Vida persoal 
Casou con Emilia Bonet Peñalver.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en represión franquista en Lugo
Trofeo Emma Cuervo 2013

A 62ª edición do **Trofeo Emma Cuervo** celebrouse en Ribadeo o 27 de xullo de 2013 a partido único entre o Club Deportivo Lugo e o Sporting de Gijón. O campión foi o Lugo. O torneo celebrouse poucos días despois do tráxico accidente ferroviario de Angrois, polo que ambos equipos vestiron durante o partido brazaletes negros, sendo precedidos ademais antes de entrar ao campo por uns nenos portando unha bandeira de Galicia cun crespón negro en sinal de loito.
## Participantes
## Partidos
### Final
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Datos do torneo en rsssf.com
Moreira negra

A **moreira negra** (***Morus nigra*** L.) é unha especie de árbore froiteira orixinaria de Asia occidental (Sur do Cáucaso, Armenia, Irán); e naturalizada en América do Norte (Canadá, Estados Unidos), en Europa e na China, que pertence á familia das moráceas.
Foi introducida coma cultivo en toda a conca mediterránea dende a antigüidade polos seus froitos, as amoras, hoxe pouco apreciados. En Galiza non é tradicional o cultivo, atopándose coma ornamental nalgúns xardíns urbanos.
## Descrición 
miniatura|left|Casca
miniatura|left|Follas e froitos na primavera
A moreira negra é unha árbore monoica que medra a modo e que pode acada os 10 ou 20 m de alto.

As follas son caedizas, alternas, glabras ou lixeiramente pubescentes polo envés. Son xeralmente cordiformes mais poden ser lobuladas. Miden uns 15&nbsp;cm de longo.

É unha árbore rústica e resistente, que tolera a seca. É autofértil e florea pola primavera. Dá froitos comestíbeis, as amoras, semellantes ás das silveiras, bagas duns 25&nbsp;mm de diámetro, que manchan moito, febles e de consistencia bastante mol. Chegan á madureza a mediados de agosto, cando se tornan negras. Cómpre consumilas axiña xa que logo perecen.

*M. nigra* é dexoploide (2n=22x=308), e posúe o maior número de cromosomas entre as fanerógamas.
Pode vivir até os 120 anos. Porén, non é raro que a árbore fenda en dous polo peso das pólas máis vellas. O máis común é que a árbore sobreviva aínda así, botando fillos pola base.

### Diferenzas entre a moreira branca e a negra 
Malia que algunhas fontes indican que a moreira branca produce amoras brancas e a negra, amoras negras, isto é falso. A moreira negra bota sempre froitos violetas escuros ou negros, porén a moreira branca pode botar amoras brancas, amarelas, rosadas, violetas ou tamén negras.

* A amora da moreira branca presenta un pedúnculo longo (ás veces da longura do froito), mentres que a negra carece deste pedúnculo ou é moi curto.
* A amora da moreira branca é doce antes de madurar, mentres que a da negra acostuma ser aceda. Cando están totalmente chegadas, as amoras brancas son macías e azucradas, as negras son azucradas mais aínda algo acedas.
* O sabor das amoras da moreira negra adoita gustar a todo o mundo. As amoras da moreira branca acostuman ser menos estimadas en Europa, agás nalgúns cultivares seleccionados polos seus froitos. Porén son moi apreciadas nos países onde se cultivan dende a antigüidade: Irán, Siria, Líbano e Israel principalmente).

## Árbores senlleiras 
En Galiza atópase un exemplar de moreira negra, exactamente en Cangas de Foz, recollido na lista de árbores senlleiras de Galicia, elaborado pola Xunta de Galicia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Enrico Cecchetti

**Enrico Cecchetti**, nado en Roma (daquela nos Estados Pontificios e actualmente en Italia) o 21 de xuño de 1850 e finado o 13 de novembro de 1928 en Milán (Reino de Italia), foi un bailarín, coreógrafo e mestre de ballet italiano. É o creador do método que leva o seu nome, o "Método Cecchetti".

## Notas
Vladimir Nazlymov

**Vladimir Nazlymov** (en ruso: Владимир Назлымов), nado en Makhachkala o 1 de novembro de 1945, é un tirador e adestrador de esgrima ruso, gañador de seis medallas olímpicas coa Unión Soviética.

## Traxectoria 
Comezou a practicar esgrima desde moi novo, o seu primeiro adestrador foi Gaik Kazaryan. Debido ás súas cualidades deportivas mentres facía o servizo militar obrigatorio puxérono nun réxime especial que lle permitía practicar a esgrima no Club Central do Exército Soviético en Moscova, chegando a adquirir o grao de coronel do Exército Vermello. Aos 22 anos participou nos Xogos Olímpicos de 1968 celebrados en México, gañando a medalla de ouro na proba de sabre por equipos a máis de finalizar cuarto na proba individual. En 1970 gradouse no Instituto Pedagóxico do Daguestán, especializándose en educación física, na modalidade de esgrima. Nos Xogos Olímpicos de 1972 de Múnic fíxose coa medalla de prata na proba con equipos e a de bronce na individual. Nos Xogos Olímpicos de 1976 de Montreal volve de novo a facerse coa de ouro na proba por equipos e a de prata na individual. Finalmente nos Xogos Olímpicos de 1980 de Moscova revalidou o ouro na proba por equipos e finalizou oitavo na individual.
 
Ao longo da súa carreira gañou quince medallas no Campionato do Mundo de Esgrima, dez delas de ouro (8 por equipos e 2 individuais). Na década de 1980 foi árbitro en competicións internacionais de esgrima. Foi primeiro adestrador do equipo militar soviético de esgrima e de 1986 a 1988 foi o primeiro adestrador do equipo da Unión Soviética. En 1991 trasladouse aos Estados Unidos, foi profesor de esgrima nun Instituto de Kansas City e fundou un club de esgrima na cidade (1992) e foi capitán da selección norteamericana de esgrima nos Campionatos do Mundo e na Universiada en 1995 e 1997 e adestrador de sabre equipo nacional entre 1994 e 1999. En 1999 aceptou adestrar o equipo de esgrima da Ohio State Buckeyes, pertencente á Universidade Estatal de Ohio

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*  www.olympic.org - Vladimir Nazlymov
*  www.sports-reference.com - Vladimir Nazlymov
Carlos Llamas Navia

**Carlos Llamas Navia**, finado en Lugo en febreiro de 1923 , foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Patricio Llamas Pons. Foi fiscal municipal, xuíz municipal de Lugo e fiscal da Audiencia provincial de Lugo. Integrado no Partido Liberal, foi concelleiro en Lugo dende 1889 e elixido alcalde de Lugo en xaneiro de 1912, permanecendo no cargo ata o verán de 1913.

## Notas