open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Thomas Pesquet

alt=Thomas, no 2016|miniatura|Thomas, no 2016

**Thomas Gautier Pesquet** (pronunciación en francés: ​[tɔ'ma go'tje pɛs'kɛ]), nado en Ruán o 27 de febreiro de 1978, é un enxeñeiro aeroespacial francés, piloto e astronauta da Axencia Espacial Europea.

## Traxectoria
Pesquet foi seleccionado pola ESA como candidato en maio de 2009, e completou o adestramento básico en novembro de 2010. Foi parte das expedicións 50 e 51 durante 196 días (novembro 2016 a xuño de 2017) como enxeñeiro de voo no Laboratorio Columbus da Estación Espacial Internacional (acoplado en 2008). Está prevista a súa volta ó espazo a comezos do 2021 a bordo da SpaceX Crew Dragon para unha estadía doutros seis meses na ISS.

## Notas
Lingua saraiki

O **saraiki** (سرائیکی sarā'īkī, ou tamén escrito como siraiki ou seraiki) é unha lingua indoaria do grupo lahnda, falada na metade suroccidental da provincia do Panxab, en Paquistán. Anteriormente era coñecida como **multani**. O saraiki é altamente intelixible co panxabí estándar co cal comparte unha gran parte do seu vocabulario e morfoloxía. Ao mesmo tempo, é radicalmente diferente en canto á súa fonoloxía (particularmente na falta de tons, a preservación dos aspirados sonoros e o desenvolvemento de consoantes implosivas), e ten importantes características gramaticais en común coa lingua sindhi falada ao sur.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en saraiki
### Bibliografía 
*
*
*

### Ligazóns externas 
* A review of the linguistic literature on Saraiki 
* Saraiki Alphabet with Gurmukhi equivalents 
* Download Saraiki font and keyboard for Windows and Android  
* Saraiki online transliteration
Rune Ekre

'*Lennart *Rune* Fridgott Ekre*', nado o 13 de febreiro de 1924 en Habo, provincia de Jönköping, e finado o 21 de setembro de 2013 en Stenungsund, provincia de Västra Götaland, foi un arqueólogo, numismático, director de museo, pintor e debuxante sueco.

O seu papel nas súas escavacións na cidade medieval de Lödöse fixérono merecedor do doutoramento honorífico pola Facultade de Humanidades da Universidade de Gotemburgo en 1989.

## Traxectoria 
Logo de culminar a súa educación secundaria en 1943 e de realizar o servizo militar en Sollefteå, en 1944 comezou a súa formación superior en Historia da Arte, Literatura e Linguas Nórdicas na Universidade de Gotemburgo, onde se graduou en 1951. 

A partir da descuberta en 1963 dunha ceca medieval, no transcurso das escavacións, Ekre comezou a prestarlle unha atención especial nas súas investigacións á moeda e a circulación monetaria en Suecia durante a Idade Media.

## Recoñecementos 
* (1986): Medalla ao Mérito da Asociación de Antigüidades de Vestrogotia (*Västergötlands Fornminnesförening*).
* (2001): Medalla Gunnar Holst (*Gunnar Holst Stiftelse för Numismatik*), de Gotemburgo, Suecia.

## Escolma de publicacións 
* (1966). *Lödöse museum: en kort historik över medeltidsstaden Lödöse och en vägledning för besökare i museet*. Lödöse Museum
* (1968). *Ny bild av medeltidens Lödöse*. Goteburgo.
* (1972). *Myntningsfynd från Lödöse*. Goteburgo.
* (1977). *Ljungs kyrkor: historik och beskrivning*. Ljungs församl, Ljungskile.
* (1980): *Gamla Lödöse* (con K. Carlsson). Riksantikvarieämbetet och Statens historiska museer, Estocolmo. ISBN 9789171924483
* (1986). *Pilgrim och vallfartsled: Om medeltida vallfärder från och genom Lödöse*. Älvsborgs Länsmuseum, Vänersborg.
* (1994). *Lödösefynd : ting från en medeltidsstad* (con C. Hylander e R. Sundberg). Stödföreningen för Lödöse Museum. ISBN 9789163024535

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Holmén, B.; Lagerqvist, L. O. (2014). "Rune Ekre 1924-2013". En *Svensk numismatisk tidskrift.* 1. Páxina 10.
If Anything Happens I Love You

***If Anything Happens I Love You*** é unha curtametraxe estadounidense de 2020 escrita e dirixida por Michael Govier e Will McCormack. Conta a historia de dous pais desconsolados que loitan superar a perda da súa filla, asasinada nun tiroteo escolar.

O filme foi producido por Gilbert Films e Oh Good Productions. Estreouse durante unha proxección privada en United Talent Agency, en Beverly Hills o 4 de marzo de 2020, e en Netflix o 20 de novembro de 2020. Logo da súa estrea en Netflix, a curtametraxe conseguiu a aclamación da crítica, gañando o Óscar á mellor curtametraxe animada na 93ª edición dos premios.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial 
*
La vita davanti a sé

***La vita davanti a sé*** é un filme italiano de 2020 dirixido por Edoardo Ponti a partir dun guión de Ponti e Ugo Chiti. Baséase na novela *La Vie devant soi* de Romain Gary. Está protagonizado por Sophia Loren, Ibrahima Gueye e Abril Zamora.

Estreouse de maneira limitada o 6 de novembro de 2020, seguido da estrea dixital en Netflix o 13 de novembro de 2020.

## Personaxes 
* Sophia Loren como Madame Rosa
* Ibrahima Gueye como Momo
* Abril Zamora como Lola
* Renato Carpentieri como Dr. Cohen
* Babak Karimi como Hamil
* Massimiliano Rossi como traficante de drogas

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en Metacritic
Pet Sematary (filme de 2019)

***Pet Sematary*** é un filme estadounidense de 2019 dirixido por Kevin Kölsch e Dennis Widmyer e escrito por Jeff Buhler, a partir dunha historia na pantalla de Matt Greenberg. É a segunda adaptación da novela homónima de 1983 escrita por Stephen King, despois do filme de 1989. Está protagonizado por Jason Clarke, Amy Seimetz e John Lithgow, e conta a historia dunha familia que descobre un misterioso cemiterio no bosque detrás da súa nova casa.

*Pet Sematary* estreouse no festival South by Southwest o 16 de febreiro de 2019, e estreouse nos cinemas dos Estados Unidos o 5 de abril de 2019 a través de Paramount Pictures. O filme recadou 113 millóns de dólares en todo o mundo e recibiu valoracións diversas por parte da crítica, que eloxiou o ton escuro, a atmosfera e as interpretacións, mais que non gostou do ritmo lento e nos jump scares. Tanto a crítica como a audiencia estiveron divididas polos cambios entre o filme e o libro, aínda que polo xeral está considerada como unha adaptación mellor cá de 1989.

## Personaxes 
* Jason Clarke como Dr. Louis Creed
* Amy Seimetz como Rachel Creed (née Goldman)
**Sonia Maria Chirila como Rachel de nena
* John Lithgow como Jud Crandall
* Jeté Laurence como Ellie Creed
* Hugo and Lucas Lavoie como Gage Creed
* Obssa Ahmed como Victor Pascow
* Alyssa Brooke Levine como Zelda Goldman
* Suzy Stingl como Norma Crandall
* Maria Herrera como Marcela  
* Jacob Lemieux como "Mouse Face"
* Maverick Fortin como "Dog Face"
* Lou Ferrando como "Rabbit Face"
* Najya Muipatayi como "Cat Face"
* Emma Hill como "Horse Face"
* Leo, Tonic, Jager e JD como Church o gato

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en BoxOfficeMojo
Sociedade dixital e xénero. Hackeando o patriarcado

***Sociedade dixital e xénero. Hackeando o patriarcado*** son unhas xornadas impulsadas dende a Cátedra Feminismos 4.0. O seu obxectivo principal é analizar a escasa presenza de mulleres nos ámbitos CTEM, tanto na universidade coma no mercado laboral, así como as distintas manifestacións do denominado machismo dixital. 

## Traxectoria 
Hackeando o patriarcado celébrase por primeira vez o 12 de decembro de 2019, impulsada pola Cátedra de Feminismos 4.0 creada ese mesmo ano pola  Universidade de Vigo e a Deputación de Pontevedra. Nesta primeira convocatoria as relatoras participantes (Amparo Alonso Betanzos, María Álvarez Lires, Amelia Verdejo Rodríguez, Marina Amores , e Mercedes Rodríguez García) afondan nas razóns e solucións a aplicar para enfrontar a desigualdade de xénero que se rexistra nos ámbitos de estudo e de traballo CTEM e abordan, dende unha perspectiva de xénero, as expresións de machismo e misoxinia que se dan no contexto dixital.

As medidas de seguridade motivadas pola covid-19 fan que, no 2020, a celebración da segunda edición sexa integramente en liña. A xornada, que se celebra o xoves 3 de decembro, ten como obxectivo manter activo un espazo de reflexión colectiva arredor do denominado patriarcado dixital, e conta cunha serie de relatoras para a quenda da mañá, así como dúas propostas prácticas para a tarde: o obradoiro Stop Machitroles e unha Wikimaratón Feminista, dirixida a aprender a editar ou crear páxinas biográficas sobre mulleres do ámbito CTEM para contribuír, de maneira colectiva, a erradicar o nesgo de xénero na Wikipedia.

A edición de 2020 programa a intervención de Montserrat Boix, Coral del Río, Ana Freire, Silvia Rueda, Luz Castro e do Colectivo Proyecto Una.

Na súa cuarta edición  realizouse unha reflexión sobre as novas estratexias ideolóxicas patriarcais para perpetuarse a través da misoxinia dixital organizada: a chamada *manosfera*, *machoesfera* ou *manhood.*

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sociedade dixital e xénero. Hackeando ao patriarcado 2019
* Sociedade dixital e xénero. Hackeando ao patriarcado 2020
Criminal (serie de televisión)

***Criminal*** é unha serie de televisión antolóxica de Netflix, composta de catro series ambientadas en catro países diferentes. As catro series son *Criminal: France*, *Criminal: Germany*, *Criminal: Spain* e *Criminal: UK*. A serie foi ideada por George Kay e Jim Field Smith, e foi producida pola súa empresa Idiotlamp Productions. Malia que a produción é británica, cada unha das series foi escrita e interpretada na lingua do país e con actores do país, aínda que todas as series foron rodadas na mesma localización en Madrid, España. Unha segunda tempada de *Criminal: UK*, composta de catro episodios, foi estreada o 16 de setembro de 2020.

Cada episodio é un drama psicolóxico que consiste nun interrogatorio por parte dun equipo de investigadores de policía. Cada episodio conta con só tres áreas diferentes nunha única localización: a sala de interrogatorio, a sala escura de observación e o corredor fóra das salas.

## Notas
Roman Empire (serie de televisión)

***Roman Empire*** é un programa documental de televisión baseado nos eventos históricos do Imperio Romano. O programa ten un formato de antoloxía onde cada tempada conta unha historia independente. A tempada 1, "Reign of Blood", céntrase no emperador Cómodo. Jeremiah Murphy e Peter Sherman colaboraron na escritura da primeira tempada, con Richard Lopez como director. Estreouse en Netflix o 11 de novembro de 2016. A tempada 2, "Master of Rome", conta a historia de Xulio César e a caída da República Romana. A tempada 2 estreouse o 27 de xullo de 2018. A tempada 3, "The Mad Emperor", estreouse en Netflix o 5 de abril de 2019 e conta a historia do emperador Calígula.

A serie foi producida por Netflix como unha "serie orixinal de Netflix", aínda que frecuentemente usa imaxes doutros programas, incluíndo *Ancient Rome: The Rise and Fall of an Empire* (2006).

## Personaxes 
### Tempada 1: *Reign of Blood* 
*Sean Bean como Narrador
*Aaron Jakubenko como Cómodo
*Ella Becroft como Brutia Crispina
*Edwin Wright como Dión Casio
*Genevieve Aitken como Marcia
*Jared Turner como Marco Aurelio Cleandro
*John Bach como Marco Aurelio
*Tai Berdinner-Blades como Lucila
*Calum Gittins como Saotero
*Pertinax
*Mike Edward como Narciso

### Tempada 2: *Master of Rome* 
*Steve West como Narrador
*Ditch Davey como Xulio César
*Tim Carlsen como Marco Antonio
*Natalie Medlock como Servilia
*Ben Black como Bruto
*Stephen Lovatt como Pompeio
*Wesley Dowdell como Marco Licinio Craso
*Andrew Robertt como Catón
*Taylor Hall como César de mozo
*Jessica Green como Cleopatra
*Errol Shand como Vercinxetórix
*Phoenix Connolly como Xulia

### Tempada 3: *The Mad Emperor* 
*Steve West como Narrador
* Ido Drent como Calígula
* Craig Walsh-Wrightson como Tiberio
* Kelson Henderson como Claudio
* Colin Moy como Casio
* Teressa Liane como Agripina
* Leon Wadham como Tiberio Xemelo
* Michael Morris como Nevio Sutorio Macrón
* Molly Leishman como Livila
* Elizabeth Dowden como Drusila

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Criminal: France

***Criminal: France*** é unha serie antolóxica de 2019 en lingua francesa creada por George Kay e Jim Field Smith. Está protagonizada por Nathalie Baye, Jérémie Renier e Sara Giraudeau. *Criminal: France* forma parte da serie *Criminal* de Netflix, unha serie antolóxica composta das series de *France*, *Spain*, *Germany* e *UK*.

Estreouse o 20 de setembro de 2019 a través de Netflix.

## Personaxes 
### Acusados 
* Sara Giraudeau como Émilie Weber
* Nathalie Baye como Caroline Solal
* Jérémie Renier como Jérôme Lacombe

### Policías 
* Margot Bancilhon como comandante Audrey Larsen
* Stéphane Jobert como comandante Gérard Sarkissian
* Laurent Lucas como capitán Olivier Hagen
* Mhamed Arezki como Omar Matif
* Anne Azoulay como Laetitia Serra

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Criminal*
### Ligazóns externas 
*
Criminal: Germany

***Criminal: Germany*** é unha serie antolóxica de 2019 en lingua alemá creada por George Kay e Jim Field Smith. Está protagonizada por Eva Meckbach, Sylvester Groth e Florence Kasumba. *Criminal: Gemany* forma parte da serie *Criminal* de Netflix, unha serie antolóxica composta das series de *Germany*, *Spain*, *France* e *UK*.

Estreouse o 20 de setembro de 2019 a través de Netflix.

## Personaxes 
### Acusados 
* Peter Kurth como Jochen Müller
* Deniz Arora como Yilmaz Yussef
* Nina Hoss como Claudia Hartmann

### Policías 
* Eva Meckbach como detective Nadine Keller
* Sylvester Groth como detective Karl Schultz
* Florence Kasumba como Antje Borchert
* Christian Kuchenbuch como Martin Ludwig
* Jonathan Berlin como Stefan Proska

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Criminal*
### Ligazóns externas 
*
Criminal: Spain

***Criminal: Spain*** é unha serie antolóxica de 2019 en lingua castelá creada por George Kay e Jim Field Smith. Está protagonizada por Emma Suárez, Carmen Machi e Álvaro Cervantes. *Criminal: Spain* forma parte da serie *Criminal* de Netflix, unha serie antolóxica composta das series de *Spain*, *France*, *Germany* e *UK*.

Estreouse o 20 de setembro de 2019 a través de Netflix.

## Personaxes 
### Acusados 
* Carmen Machi como Isabel Ferradas Pérez
* Inma Cuesta como Carmen
* Eduard Fernández como Carmelo Al Huzaini

### Policías 
* José Ángel Egido como comisario Joaquín Manero Alted
* Emma Suárez como inspectora xefe María de los Ángeles Toranzo Puig
* Jorge Bosch como inspector Carlos Cerdeño Varona
* María Morales como inspectora Luisa
* Álvaro Cervantes como subinspector Raimundo Messeguer Ortiz
* Daniel Chamorro como oficial de policía Jorge
* Milo Taboada como oficial de policía Leo

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Criminal*
### Ligazóns externas 
*
Criminal: UK

***Criminal: UK*** (ou ***Criminal: United Kingdom***) é unha serie antolóxica de 2019 en lingua inglesa creada por George Kay e Jim Field Smith. Está protagonizado por David Tennant, Kit Harington, Hayley Atwell, Lee Ingleby, Sophie Okonedo, Kunal Nayyar, Clare-Hope Ashitey e Youssef Kerkour. Netflix estreou a primeira tempada, composta de tres episodios, o 20 de setembro de 2019,

*Criminal: UK* forma parte da serie *Criminal* de Netflix, unha serie antolóxica composta das series de *UK*, *Spain*, *Germany* e *France*.

## Personaxes 
### Acusados 
* David Tennant como Dr. Edgar Fallon
* Hayley Atwell como Stacey Doyle
* Youssef Kerkour como Jamal 'Jay' Muthassin
* Sophie Okonedo como Julia Bryce
* Kit Harington como Alex
* Sharon Horgan como Danielle Dunne
* Kunal Nayyar como Sandeep Singh

### Policías 
* Nicholas Pinnock como detective Paul Ottager
* Clare-Hope Ashitey como detective Adele Addo
* Isabella Laughland como McRae
* Aymen Hamdouchi como detective Jamie Reiss

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Criminal*
### Ligazóns externas 
*
Metro de París

O **Metro de París** é unha rede de ferrocarril metropolitano que dá servizo á cidade francesa de París e algúns concellos limítrofes. É un dos símbolos da cidade, influenciado nos seus inicios pola *Art Nouveau*, e presenta unha gran densidade de estacións e liñas dentro da cidade que contrasta co pequeno número de estacións que se distribúen pola área metropolitana.

O primeiro tramo acabou de construírse o 19 de xullo de 1900, polo que é a sexta rede de metro máis antiga, só por detrás das de Chicago, Boston, Glasgow, Budapest e Londres.

En 1998 inaugurouse a liña 14, a primeira construída dentro do termo municipal dende 1935. Trátase dun metro que funciona sen condutor e cos trens (de 90&nbsp;m de lonxitude e seis vagóns intercomunicados) baixo o control de doce cámaras. Esta liña custou case o dobre dunha liña convencional. Non obstante, o seu custo de explotación é menor e garante unhas frecuencias inaccesibles aos outros convois.

Das 302 estacións da rede, 24 atópanse en superficie, en 43 paran dúas liñas, en 11 paran tres e en 5 paran catro ou máis. Dada a crecente poboación e a saturación da rede, continúase a construír novas liñas e estacións para satisfacer a demanda.

## Liñas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bindi, A., & Lefeuvre, D. (1990). ''Le Métro de Paris : Histoire d'hier à demain*, Rennes: Ouest-France. 
* 
* Descouturelle, Frédéric, et al. (2003). *Le métropolitain d'Hector Guimard*, Somogy. 
* Gaillard, M. (1991). *Du Madeleine-Bastille à Météor : Histoire des transports Parisiens*, Amiens: Martelle. 
* Hovey, Tamara. *Paris Underground*, Nova York: Orchard Books, 1991. 
* Lamming, C.(2001) *Métro insolite*, París: Parigramme, 
* Ovenden, Mark. *Paris Metro Style in map and station design*, Londres: Capital Transport, 2008. 
### Ligazóns externas 
* *Régie autonome des transports parisiens* (RATP) 
* Comprehensive map of the Paris Metro network
* Real-distance network map at CityRailTransit website
* *Métro Paris*
* *Paris subway trip planner''
Anastasio Ramón López

**Anastasio Ramón López López**, que asinaba como **Anastasio R. López**, finado en Madrid o 11 de xaneiro de 1913, foi un xornalista galego.

## Traxectoria 
Irmán de Daniel López López. Dirixiu con Ricardo Caruncho a revista *La Semana Literaria* (1878-1879) e colaborou en *Revista de Galicia* e *La Voz de Galicia*. En 1883 creou en Noia o Colexio San Luis Gonzaga, que en 1892 trasladou a Santiago de Compostela. Despois foi funcionario do Ministerio de Facenda na delegación de Pontevedra e posteriormente xefe de negociado e xefe de Administración civil do Ministerio de Facenda en Madrid. Finou en Madrid o 11 de xaneiro de 1913.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Among Us

***Among Us*** é un videoxogo multixogador en liña desenvolvido pola compañía estadounidense InnerSloth, distribuído o 15 de xuño de 2018 nas plataformas de Android e iOS, e meses máis tarde para ordenador. A sinopse do xogo xira arredor dun grupo de tripulantes dunha nave espacial que deben arranxar e supervisar o funcionamento da nave, ao mesmo tempo que pescudan aos «impostores» que tentan sabotar a nave e asasinalos durante cada partida.

Malia que saíu ao mercado en 2018, o seu éxito xurdiu en 2020 (dous anos despois do seu lanzamento) grazas aos vídeos publicados por streamers de Twitch e youtubers, nos que se comparten partidas do xogo. Debido a isto, o 17 de setembro de 2020 rexistráronse máis de 85 millóns de descargas en dispositivos móbiles. Segundo a empresa Sensor Tower, só nos Estados Unidos alcanzou 20 millóns de descargas e no Brasil roldou as 16 millóns, sumadas ás case 7 millóns de México, sumando entre estes tres países máis da metade das descargas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Lingua tsimané

O **tsimané** é unha lingua illada falada polo pobo tsimané en Bolivia. O tsimané é falada nas terras baixas do oeste de Bolivia, na rexión a carón do río Beni e preto de San Borja, no departamento del Beni. Algúns dialectos son chamados **mosetén**, mais Sakel (2004) clasifícaas como dúas linguas, aínda que as variedades da lingua son mutuamente intelixibles e rexistrouse que non existen problemas de comunicación (*Ethnologue* 16). Segundo (Campbell 2000) é unha única lingua separada recentemente a través do contacto cultural. O tsimané está clasificado como "vulnerable" polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* Sakel, Jeanette (2009). Mosetén y Chimane (Tsimane'). In: Mily Crevels and Pieter Muysken (eds.) *Lenguas de Bolivia*, vol. I, 333-375. A Paz: Plural editores.
Lingua miyako

A **lingua miyako** (宮古口/ミャークフツ Myākufutsu/Myākufutsї ou 島口/スマフツ Sumafutsu/Sїmafutsї) é unha lingua ou continuo dialectal falado nas illas Miyako, no suroeste das Illas Ryukyu, no Xapón. A lingua miyako é unha lingua ryukyuana, estreitamente relacioanda co yaeyama. O número de falantes da lingua é descoñecido. Como consecuencia da política lingüística xaponesa, que considerada a lingua como o , o cal se reflicte no sistema educativo, as persoas máis novas tenden a non usar a lingua agás en cancións ou rituais, e polo xeral as novas xeracións usan o xaponés como primeira lingua. O miyako está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO. O miyako salienta entre as linguas xapónicas en que permite consoantes non nasais nos finais de sílabas, algo que non se encontra na maioría das linguas xaponesas.

[miniatura|Un falante de miyako, gravado nos [Estados Unidos.]]

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Linguas ryukyuanas
### Bibliografía 
* 
*
Árabe iemení

O **árabe iemení** é un conxunto de variedades do árabe falado no Iemen e no suroeste de Arabia Saudita, así como en Somalia e Djibuti. Polo xeral é considerado como unha variedade moi conservadora, mantendo moitos trazos do árabe clásico que non se observan na maioría dos países de fala árabe.

O árabe iemení pódese dividir en varios grupos dialectais principais, cada un co seu propio vocabulario distintivo e fonoloxía. Os máis importantes destes grupos son o árabe san'ani, o árabe ta'izzi-adeni (tamén chamado árabe iemení do sur ou árabe de Djibuti), o árabe tihamiyya e o árabe hadhrami. O árabe iemení emprégase para as comunicacións diarias e non ten un status oficial; o árabe estándar moderno emprégase con propósitos oficiais, na educación, o comercio e os medios de comunicación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Gravación do árabe iemení
Lingua kadazan

O **kadazan** ou **kadazan costeiro** (kadazan tangaa') é unha lingua falada polo pobo kadazan, que vive na costa oeste de Sabah, especialmente nos distritos de Penampang, Papar e Beaufort. É considerado unha variedade da lingua dusun.

O uso da lingua declinou por mor do incentivo do Goberno malaisiano da lingua malaia, e polo inglés dos misioneiros británicos. O estado de Sabah desenvolveu políticas para evitar ese declive, o cal xa acontecera con outras linguas sabahanas. Iso incluíu o uso do kadazan e outras linguas indíxenas en escolas públicas. Tamén se están a facer esforzos para que a lingua sexa considerada oficial en Sabah.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Sílvia Munt

**Sílvia Munt Quevedo**, nada en Barcelona o 24 de marzo de 1957, é unha actriz e directora de cinema, teatro e televisión catalá.

Gañou dos premios Goya, á mellor actriz pola súa interpretación en *Alas de mariposa* e á mellor curtametraxe documental por *Lalia*, escrita e dirixida por Munt. Esta curtametraxe recibiu máis de quince premios, entre eles o United Nations World Forum on Children's Television.

Aos vinte anos comezou na interpretación teatral. Debutou no cinema en 1978 co filme ''L'orgia*. En 1981 protagonizou *La plaça del Diamant*, que lle valeu á Concha de Prata do Festival de Cinema de Donostia, e rapidamente comezou a traballar con directores como Fernando Trueba, Vicente Aranda, Manuel Gutiérrez Aragón ou Montxo Armendáriz.

Munt é membro da Academia do Cinema Europeo e da Academia das Artes e as Ciencias Cinematográficas de España. Enre decembro de 2008 e o 14 de novembro de 2011 foi membro do plenario do Consell Nacional de la Cultura i de les Arts (CoNCA), organismo do que dimitiu xunto con outros nove membros como protesta polo modelo que que propuña o proxecto da Llei Òmnibus.

## Filmografía 
### Actriz 
* 2015: *Requisitos para ser una persona normal*
* 2008: *Xtrems*
* 2007: *Pretextos*
* 2006: *Remake*
* 2000: *Aunque tú no lo sepas*
* 1999: *El viaje de Arián*
* 1998: *Subjúdice*
* 1997: *El faro*
* 1996: *El domini dels sentits*
* 1996: *Una piraña en el bidé*
* 1996: *Secretos del corazón*
* 1996: *Todo está oscuro*
* 1995: *Assumpte intern*
* 1995: *Éxtasis*
* 1995: *Razones sentimentales*
* 1994: *La pasión turca*
* 1994: *El rey del río*
* 1994: *El perquè de tot plegat*
* 1993: *Nexe*
* 1993: *Los baúles del retorno*
* 1993: *Bloodline*
* 1992: *Cucarachas*
* 1992: *El caçador furtiu*
* 1991: *Alas de mariposa*
* 1991: *Els papers d'Aspern*
* 1987: *Quimera*
* 1985: *Golfo de Vizcaya*
* 1984: *Bajo en nicotina*
* 1984: *Le grand voyage*
* 1983: *Soldados de plomo*
* 1983: *Sal gorda*
* 1983: *Akelarre*
* 1982: *Pares y nones*
* 1981: *La plaça del Diamant*
* 1978: *L'orgia*

### Directora 
* 2007: *Pretextos*, longametraxe de ficción
* 2003: *Elena Dimitrievna Diakonova. Gala*, longametraxe documental
* 1999: *Lalia*, curtametraxe
* 1998: *Déjeme que le cuente'', curtametraxe

## Notas
Dava Torres

**David Torres Pastoriza**, coñecido como **Dava Torres**, nado na Coruña o 25 de decembro de 1994, é un xogador de hóckey a patíns galego. Xoga de dianteiro e é o capitán do Deportivo Liceo, club do que é o seu cuarto máximo goleador histórico.

## Traxectoria 
Naceu na Coruña nunha familia vencellada ao hóckey a patíns, sendo fillo de Vicente Torres, que logo foi presidente da Federación Galega de Patinaxe, e irmán máis novo de Tito Torres, que, chegou a xogar na OK Liga.

Comezou a xogar ao hóckey no colexio Santa María do Mar da Coruña, onde tivo como adestrador a Dagoberto Moll, pasando logo ás categorías inferiores do Liceo. Tras tres anos no club coruñés fichou polo CP Cerceda, adestrado por Juan Copa, co que debutou en Primeira Nacional na tempada 2010/11, aos 15 anos de idade. Gañou a titularidade rapidamente sendo xa na súa primeira tempada un dos piares do equipo. Na tempada 2012/13 o club logrou o ascenso á OK Liga, e tras unha campaña na máxima categoría Dava Torres deixou o Cerceda para fichar polo Vic. Xogou un só ano no club catalán, co que gañou a Copa do Rei 2014/15 tras derrotar ao FC Barcelona na final.

En xuño de 2015 volveu ao Liceo. Co equipo herculino conquistou unha liga na tempada 2021/22, unha Copa do Rei en 2021 e tres Supercopas de España, ademais de ser cinco veces subcampión de liga e tres da Copa do Rei. En xaneiro de 2026 converteuse no cuarto máximo goleador da historia do club, ao superar os 300 goles de Fernando Pujalte, quedando só por detrás de Daniel Martinazzo, Josep Lamas e Jordi Bargalló.

### Selección española 
Foi internacional coas categorías inferiores da selección española, proclamándose campión europeo sub-17 e subcampión europeo e mundial sub-20. Aos 27 anos chegoulle a súa oportunidade coa selección absoluta, cando foi convocado por Guillem Cabestany para a Copa do Mundo de 2022 en San Juan, substituíndo ao tamén coruñés Ignacio Alabart, lesionado. 

En 2024 disputou a Copa das Nacións de Montreux, despois de ser convocado de novo pola ausencia de Alabart.

## Palmarés 
### CP Vic 
* **Copa do Rei (1)**: 2014/15

### HC Liceo 
* **OK Liga (1)**: 2021/22.
* **Copa do Rei (2)**: 2021, 2026.
***Supercopa de España (3)**: 2016/17, 2018/19, 2021/22.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en ceroacero.es
Existential Reckoning

***Existential Reckoning*** é o cuarto álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo Puscifer, publicado o 30 de outubro de 2020 a través dos selos Alchemy Recordings e BMG Rights Management. O disco estreouse no número 7 da lista estadounidense Top Alternative Albums da *Billboard*, con máis de 11 000 unidades equivalente a álbums vendidas, das cales 9 000 foron vendas puras.

*Existential Reckoning* recibiu críticas xeralmente positivas. En Metacritic, que asigna unha valoración normalizada de 100 ás recensións dos críticos, o álbum recibiu unha puntuación media de 80, o que indica "críticas xeralmente favorables", baseada en 7 críticas. A publicación en liña *Consequence of Sound* situouno no número 27 da súa lista dos 30 mellores álbum de metal/hardrock de 2020, e a revista *Revolver* elexiuno o 19 mellor álbum dese ano.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Castelán colombiano

O **castelán colombiano** é a variedade da lingua castelá ou **español** que é falado na República de Colombia como a súa lingua nacional oficial e común. É o segundo país do mundo con máis falantes nativos de castelán en cifras absolutas, logo de México. O 99,2% da poboación fala castelán, sobre unha poboación de máis de 50 millóns de persoas (2020). O termo ten máis relevancia xeográfica ca lingüística, xa que os dialectos que se falan nas diversas rexións de Colombia son bastante diversos. As falas das áreas costeiras tenden a exhibir innovacións fonolóxicas típicas do castelán caribeño, mentres que as variedades das terras altas foron historicamente máis conservadoras. O castelán é cooficial nos territorios de grupos étnicos de linguas e dialectos indíxenas, e a educación neles é bilingüe.

## Principais dialectos 
En Colombia existen distintos dialectos como resultado da súa complexa xeografía marcada por tres cordilleiras dos Andes que deu como resultado pouco acceso e comunicación entre as rexións. Son distinguibles para calquera falante de castelán os dialectos andinos e os dialectos costeiros do Caribe e do Pacífico. 

En liñas xerais, os dos macrodialectos colombianos, os costeiros e os de interior, amosan claros paralelismos cos dialectos meridionais e setentrionais de España respectivamente. O castelán do interior, semellante ao español setentrional, de consonantismo forte, articula con claridade a -s postvocálica ou final de palabra, ten -n final alveolar firme e non debilita o -l preconsonántico en [r]. O castelán costeiro é semellante ao español meridional de España, de consonantismo débil, debilita o -s postvocálico ou final ("los costeños" > "loh cohteño"), articula o -n como velar (camión > camiong) e nalgunhas zonas debilita o -l preconsántico en [r] ("alguno > arguno"). En morfoloxía, o de interior conserva de forma parcial o voseo antigo castelán (zona occidental) mentres que o costeiro fai uso extenso de *tú* como en toda a conca do Caribe. Cómpre sinalar que no sur da Guajira e o norte de Cesar, úsase un voseo verbal semellante ao do veciño estado venezolano de Zulia.

A partir destas 2 "superzonas" dialectais, pódese realizar a seguinte división:

* Superdialecto costeiro
** Zona Caribe (castelán caribeño ou "costeño")
** Zona Pacífica (castelán ecuatorial ou "chocoano")

* Superdialecto Central (Rexión Andina)
** Zona Occidental
*** Subzona Paisa (castelán paisa ou antioqueño)
*** Subzona Caucana (castelán vallecaucano ou valluno/caleño)
*** Subzona Nariñense (castelán pastuso)
** Zona Oriental
*** Subzona Cundiboyacense (castelán cundiboyacense, castelán bogotano ou rolo)
*** Subzona Santandereana (castelán santandereano)
*** Subzona Opita (castelán tolimense e huilense)
*Castelán llanero
*Castelán amazónico

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Linguas de Colombia
### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*Low, Peter (2015), *Colombian Spanish: Phrases, Expressions and Tips to Help You Speak Like a Local,* Travelloco Publishing, 
*
Castelán ecuatoriano

O **castelán ecuatoriano** é o conxunto de variedades da lingua castelá falada en Ecuador, sendo o castelán a lingua oficial do país e a primeira lingua materna da maioría da poboación, así como de uso máis estendido entre os seus habitantes. As variedades dialectais usadas no país encádranse dentro das variedades do castelán americano, con variacións de acento e vocabulario. 

Os tres principais dialectos do país son:

* Castelán ecuatorial, empregado na Rexión da Costa e nas illas Galápagos.
* Castelán andino, empregado na Rexión da Serra.
* Castelán amazónico, empregado na Rexión Amazónica.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Manuel Alvar: *Manual de dialectología hispánica. El Español de América*. Barcelona: Grupo Planeta. 1996. ISBN 9788434482180 . (ECUADOR, Carlos Joaquín Córdova, Academia Ecuatoriana de la Lengua, pp. 184–195)
Galego (filme de 1988)

***Galego*** (en ) é un filme de produción galego-cubana de 1988, dirixido por Manuel Octavio Gómez.

Está baseada na novela *Gallego*, do escritor cubano Miguel Barnet, e narra a vida dun emigrante galego, Manuel (Sancho Gracia), na Habana, dende a década de 1910 ata a Revolución Cubana. 

## Argumento 
Manuel, un mozo dunha aldea galega, decide emigrar a Cuba buscando un mellor porvir. Na viaxe en barco coñece a José Gundín, outro emigrante galego co que trabará unha amizade para toda a vida. Na Habana traballarán en diversos oficios sen demasiada fortuna e vivirán os acontecementos sociais e políticos da illa.

## Elenco 
* Sancho Gracia como Manuel Ruiz.
* Jorge Sanz como Manuel Ruiz (mozo).
* Manuel Galiana como José Gundín.
* Linda Mirabal
* Alberto Pedro como Conrado.
* Francisco Rabal como Fabián.
* Antonio Ferrandis como o avó.
* Fiorella Faltoyano como Josefa.
* Leticia Herrera 
* Rosalía Dans
* César Diéguez
* Lorenzo Castillo
* Cristina Juan
* Hilda Oates
* Ramón Zamorano
* Margarita Calahorra
* Manuel Zarzo
* Álvaro de Luna como Aniceto.

## Produción 
Baseouse na novela *Gallego*, do escritor cubano Miguel Barnet. Foi rodada en diversas localizacións da provincia de Pontevedra como Mondariz e Ponteareas, así como en Madrid e A Habana, cidade na que transcorre a maior parte do filme. O filme, financiado na súa maior parte polo ICAIC cubano, custou uns 130 millóns de pesetas, 50 dos cales foron achegados pola Televisión de Galicia.

O seu director, o cubano de orixe galega, Manuel Octavio Gómez, faleceu un mes antes da estrea do filme. A estrea mundial realizouse en Santiago de Compostela o 25 de febreiro de 1988, coas presenzas do presidente da Xunta, Fernando González Laxe e do ministro de Cultura de Cuba Armando Hart.

## Notas
Castelán venezolano

O **castelán venezolano** é a variedade da lingua castelá ou **español** que é falado en Venezuela, polo xeral achegado ao castelán caribeño. Debido a que a Constitución venezolana, no seu artigo noveno sinala «O idioma oficial é o castelán.», existe unha preferencia marcada no uso desa denominación, aínda que non se rexeita o termo «español». Á súa vez, dentro do país fálase con distintos acentos, e pola ambigüidade do termo «dialecto» non se catalogan formalmente a nivel académico como tales, malia as diferenzas salientables, incluíndo o voseo e o ustedeo. É falado por 32 millóns de persoas (2018).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Francisco Freites y Wilmer Castro: El Voseo Andino Tachirense: ¿Marca de Género? (Boletín de Lingüística v.19 n.28, dic. 2007)
*
Gran Premio de Abu Zabi de 2020

O **Gran Premio de Abu Zabi de 2020** (oficialmente coñecido como **2020 Formula 1 Etihad Airways Abu Dhabi Grand Prix**) foi unha carreira de Fórmula Un que se disputou o 13 de decembro de 2020 no Circuíto de Yas Marina na Illa Yas, unha illa nos arredores de Abu Zabi nos Emiratos Árabes Unidos. A carreira foi a última rolda da tempada , a décimo segunda edición do Gran Premio de Abu Zabi e a décimo segunda vez que a carreira se disputou como unha proba do Campionato Mundial desde a tempada inaugural en .

## Pneumáticos dispoñibles 
## Cualificación 
Max Verstappen de Red Bull acadou a pole position por primeira vez desde o Gran Premio do Brasil de 2019 é a terceira da súa andaina na F1. Este é a única pole da tempada que non a consegue un coche con motor Mercedes e a primeira vez na era do motor híbrido turbo Mercedes non leva a pole en Abu Zabi. Valtteri Bottas e Lewis Hamilton acadarona o 2º e 3º posto para Mercedes con Lando Norris de McLaren 4º, Alex Albon no outro Red Bull 5º e Carlos Sainz 6º acadando o 6º posto na súa última fin de semana pilotando para Mclaren. Sebastian Vettel comezará a súa última carreira en Ferrari desde o 13º posto. George Russell clasificouse no 18º posto ao regresar a Williams por diante de Pietro Fittipaldi de Haas F1 e do seu compañeiro de equipo Nicholas Latifi.

### Clasificación na cualificación 
## Carreira 
### Clasificación da carreira 
### Posicións logo da carreira
;Clasificación no campionato de pilotos

;Clasificación do campionato de construtores

 
* **Nota**: Só están incluídos os cinco primeiros postos en ambos os grupos de clasificación.

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén
Castelán caribeño

O **castelán caribeño** é o nome xeral dos dialectos españois falados na rexión caribeña. É predominante nas Antillas maiores e a bacía do Caribe, falándose nos territorios insulares de Cuba, a República Dominicana, Porto Rico, e en territorios continentais de Colombia, Venezuela e Panamá, así como en territorios do estado de Florida, nos Estados Unidos. 

Recoñécese pola notable influencia dos dialectos canario e andaluz (polo contacto histórico entre os portos), a grande influencia africana e as palabras do taíno. Tamén é a variedade do castelán que máis se escoita en Miami e Nova York (Estados Unidos) e é o empregado polos cantantes de salsa, merengue, bachata e reguetón.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 25, 465-497.
*
*
*
*
*
*https://digitalrepository.unm.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1017&context=laii_research On the Non-Creole Basis for Afro-Caribbean Spanish John M. Lipski

;Bibliografía adicional
*
*
Jesús Iglesias Escourido

**Jesús María Iglesias Escourido**, coñecido como **Franco** e **Tizón**, nado en Covas (Viveiro) en 1909 e finado no mesmo concello en 1983, foi un xornaleiro e guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Xornaleiro aveciñado en Covas. Ao estalar o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu ao monte. O 23 de xuño de 1937 participou no intento de asalto da tarrafa viveirense *Nosa Señora das Dores* cos irmáns Benedicto e Cesareo Díaz Fuentes, Modesto Villar Ínsua e Francisco Gómez Núñez “Trostky”, co obxectivo de fuxir á zona republicana. Por este feito foi xulgado en Ferrol acusado de rebelión militar, sendo declarado fuxido e en rebeldía. Finalmente uniuse ao Grupo Neira.

Os seus irmáns foron detidos e encarcerados no campo de concentración de Arnao (As Figueiras, Castropol) en xullo de 1940 para obrigalo a entregarse. Foi procesado en 1942 polo Xulgado Militar de Ferrol na causa 531/42 acusado de roubo a man armada e asasinato. A partir de 1942 converteuse no xefe dun pequeno destacamento especializado en accións de propaganda. En 1945 integrouse no grupo comandado por Benedicto Fuentes Díaz que actuaba nas zonas de Melide e Alto Ulla con Evaristo Candelas, Francisco Gómez Núñez “Trotsky”, Leonardo Gómez Pérez “Trancas” e Domingo Villar Torres “Domingo de Cancela”.

En 1946, considerando que a loita armada se transformara nunha "provocación innecesaria", resistiu coas armas na man aos dirixentes da IV Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia que viñeran pedirlle "que elevara el nivel de la lucha". Logo da evasión do *Santa Teresa* en decembro de 1946 creou un dos grupos que actuaban na comarca. Foi novamente procesado en 1949 polo Xulgado Militar Eventual número 1 de Lugo na causa 339/49 xunto con Amador Iglesias Pardo, Modesto Serantes, Plácido Rivera Cociña e Juan Casabella; e na causa 365/49. Publicouse unha nova requisitoria contra eles en abril de 1950. Jesús Iglesias rendeuse á Garda Civil de Viveiro en agosto de 1951. Foi condenado a 20 anos de prisión. Despois da súa liberación volveu coa familia e abriu o bar Tizón en Viveiro. Morreu en 1983.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Castelán mexicano

O **castelán mexicano** é un conxunto de variedades da lingua castelá ou **español** falado en México e nalgunhas partes dos Estados Unidos e do Canadá. Tamén salienta o dialecto do castelán propio da península do Iucatán, coñecido como castelán iucateco. México posúe o maior número de falantes de castelán, chegando a superar o dobre de falantes que existe en calquera país do mundo. O castelán é falado por pouco máis do 98,5&nbsp;% da poboación, na maioría dos casos como lingua materna e noutros como segunda lingua, uns 133 millóns de persoas (2018).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Lope Blanch, Juan M. *Investigaciones sobre dialectología mexicana*. México: UNAM, 1990. ISBN 968-5825-67-X
* Carranza Vásquez, Teresa. "Galicismos y anglicismos en el léxico del vestuario en el español de México", en *Actas del VI congreso internacional de la Asociación de lingüística y filología de la América Latina: Phoenix, Arizona (septiembre de 1981)*, 1988. ISBN 968-36-0485-4, pags. 575-592.
* Haensch, Günther. "La lexicografía del español de América en el umbral del siglo XXI" en *Encuentro Internacional sobre el español de América. Presencia y Destino. El español de América hacia el siglo XXI*, Tomo I, Bogotá: Instituto Caro y Cuervo, 1991.
Revista Contemporánea

***Revista Contemporánea*** foi unha revista cultural publicada en Madrid entre 1875 e 1907, fundada por José del Perojo e valorada por algúns autores como a máis importante do derradeiro cuarto do século XIX.

## Traxectoria 
Editada en Madrid, o seu primeiro número apareceu o 15 de decembro de 1875; publicouse até o 15 de xuño de 1907 e mantivo unha periodicidade quincenal e mensual. Contou con seccións como: "Crónica política", "Revista Extranjera" ou "Boletín Bibliográfico". Nas súas páxinas presentáronse artigos referidos a Rosalía de Castro ou o rexionalismo galego. e, nela, sostivo duras polémicas cos neocatólicos como Menéndez Pelayo sobre a ciencia española.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
* 
*
*
*
*
*
Tyson Pérez

**José Miguel Pérez Balbuena**, máis coñecido como **Tyson Pérez**, nado o 29 de xaneiro de 1996 en Santo Domingo, é un xogador de baloncesto galego-dominicano, que milita no MoraBanc Andorra da liga ACB. Con 2,02 de estatura, xoga na posición de ala-pivote. É internacional coa selección española.

## Traxectoria 
Naceu en Santo Domingo, capital da República Dominicana.  O alcume de "Tyson" é un apelativo que recibiu por parte do seu pai, co que xogaba moito ao boxeo de pequeno, e que fai referencia a Mike Tyson. En 2005, aos 9 anos, instalouse en Galicia, na vila de Sada. No seu país natal xogaba ao béisbol, mentres que en Galicia probou varios deportes como o fútbol ata que comezou a xogar ao baloncesto aos 15 anos, sen saber nin as regras.

Debutou na liga EBA en 2014, nas filas do Santo Domingo Betanzos, co que disputou as dúas seguintes tempadas, e onde chamou a atención de Pepe Laso, que o levou para Madrid. Na súa primeira tempada converteuse nunha das pezas chaves do conxunto madrileño que logrou o ascenso á LEB Ouro, e foi elixido MVP. No verán de 2018, renovou co Canoe por unha tempada máis, debutando así na LEB Ouro,  e conseguindo ser nomeado de novo MVP da tempada. En xullo de 2019 deu o salto á liga ACB ao asinar polo Bàsquet Club Andorra. Após o descenso do club andorrano, en 2022 asina polo Bàsquet Manresa.

### Selección española 
Tras pasar polas categorías inferiores da selección española, debutou coa selección absoluta o 11 de novembro de 2020, nun partido fronte á selección de Israel. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na FEB
Club Santo Domingo Betanzos

O **Club Santo Domingo Betanzos** é un equipo de baloncesto galego, con sede en Betanzos, que compite na Liga EBA, a cuarta categoría do baloncesto español.

## Historia 
Foi fundado en 1983 por iniciativa do entón párroco da igrexa de San Domingos de Betanzos. Nos seus primeiros anos carecía dun campo estable no que desenvolver a súa actividade, ata que tres anos despois, en 1986, inauguráronse as instalacións deportivas do Carregal, en cuxo centro deportivo (de titularidade municipal) xoga os seus partidos como equipo local.

A entidade estivo preto da súa desaparición na primeira década do século XXI, pero foi capaz de superar os seus problemas económicos e dende entón ten nutridas categorías inferiores, tanto masculinas como femininas, e con máis de 200 licenzas federativas. O primeiro equipo participa ininterrompidamente no grupo A-B da Liga EBA dende a tempada 2013/14.

## Traxectoria 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
* Ficha do equipos na Federación Española de Baloncesto
Jean Rochefort

**Jean Rochefort**, nado en París o 29 de abril de 1930 e finado na mesma cidade o 9 de outubro de 2017, foi un actor francés. Recibiu numerosos premios durante a súa carreira, incluído un César de Honra en 1999.
[miniatura|250px|Nunha edición dos [Premios César nos anos 80]]
## Traxectoria 
miniatura|250px|Jean Rochefort nos César 2011
Rochefort naceu en París de pai bretón e nai parisiense e asistiu ao Instituto Pierre Corneille de Ruán. Con 19 anos entrou no Centro de Arte Dramática da rúa Blanche e posteriormente incorporouse ao Conservatorio Nacional. Traballou coa Compañía Grenier Hussenot como actor de teatro dende 1953 e durante sete anos.

Tras algúns papeis secundarios interpretou o seu primeiro papel importante no drama *Les Feux de la chandeleur* (1972) con Annie Girardot e Claude Jade. Nese filme interpretou un pai de 41 anos cunha familia de nenos adultos (a moza Claude Jade tiña xa 23 anos). Levaba bigote, a súa marca persoal, que só se quitou unha vez dende entón (en *Ridicule*, 1992). O mesmo ano apareceu tamén en *Le Grand blond avec une chaussure noire*, que tivo a súa continuación en *Retour du grand blond* (1974). Aumentou notablemente a súa popularidade ao protagonizar a comedia *Un éléphant ça trompe énormément* (1976).

Durante a rodaxe de *Cartouche*, descubriu a súa paixón polos cabalos e a equitación. Dende entón foi criador de cabalos e o propietario de Le Haras de Villequoy. A súa paixón levouno a ser comentarista dos Xogos Olímpicos de 2004 para a France Télévisions. Gañou dous premios César, en 1976 ao mellor actor secundario por *Que la fête commence* e en 1978 ao mellor actor por *Le Crabe-tambour*.

Faleceu o 9 de outubro de 2017 aos 87 anos.

## Vida persoal 
O 9 de xullo de 1952, Jean Rochefort casou con Élisabeth Marguerite Marie Camille Bardin en Saint-Lunaire, e divorciáronse en febreiro de 1960. con que tivo dous fillos, Marie (1962) e Julien(1965). Coa actriz e cineasta Nicole Garcia, tivo outro fillo, Pierre. No seu segundo matrimonio con Françoise Vidal, tivo outros dous fillos, Louise (1990) e Clémence (1992).

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Jean-Philippe Guerand, *Jean Rochefort, prince sans rire*, Robert Laffont, 2018, 616 p.et le placard en 2000
* Clémence Rochefort, *Papa*, (préface Jean-Paul Belmondo), Ed; Plon, 2020, ISBN 2259284248
### Ligazóns externas 
* Ficha na páxina CinéArtistes
Linguas románicas occidentais

As **linguas románicas occidentais** son unha das dúas divisións propostas das linguas románicas baseadas na liña Massa-Senigallia. Inclúen as linguas galorrománicas e as linguas iberorrománicas, así como as do norte de Italia. A subdivisión baséase principalmente no uso do "s" para a formación dos plurais, o debilitamento dalgunhas consoantes e a pronunciación de “c suave” como /t͡s/ (a miúdo /s/) máis que /t͡ʃ/ como no italiano e o romanés, mais iso fai que a categorización sexa moi problemática xa que hai unha similitude léxica moito maior entre tódolos dialectos do italiano e o francés que entre o francés e o castelán. Tamén hai unha similitude morfolóxica, ortográfica e fonética moito maior entre os dialectos castelán e italiano que entre o italiano e o francés.

En base á intelixibilidade mutua, Dalby contabiliza unha ducia de linguas: portugués, castelán, asturleonés, aragonés, catalán, galego, gascón, provenzal, galo-valón, francés, francoprovenzal, romanche e ladino. Porén, este criterio de clasificación é problemático debido aos altos niveis de intelixibilidade mutua entre as linguas italorrománicas e as ibéricas que non se observa coas linguas galorrománicas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Liña Massa-Senigallia