Aldous Huxley

**Aldous Leonard Huxley**, nado en Godalming o 26 de xullo de 1894 e finado o 22 de novembro de 1963, foi un escritor inglés que emigrou aos Estados Unidos. Membro da recoñecida familia de intelectuais Huxley. Coñecido polas súas novelas e o seu grande abano de ensaios, publicou, tamén, relatos curtos, poesía, libros de viaxe e historias para películas e guións. Mediante as súas novelas e ensaios, Huxley exerceu como crítico dos roles sociais, as normas e os ideais. Interesouse, así mesmo, polos temas espirituais, como a parapsicoloxía e a filosofía mística, sobre as que escribiu varios libros. Ao final da súa vida Huxley era considerado como un líder do pensamento moderno.

## Traxectoria
Foi o terceiro fillo do escritor Leonard Huxley e da súa primeira esposa, Julia Arnold, amais de neto de Thomas Henry Huxley (1825-1895, naturista de sona e editor de Charles Darwin), irmán de Julian Huxley Premio Nobel en 1963 e primeiro director da UNESCO. Era parente do escritor Thomas Arnold, do crítico Matthew Arnold e de Humphry Ward, quen foi unha verdadeira nai para Aldous cando este perdeu á súa.

Aldous foi un mozo estudoso. Ao ser o seu pai biólogo, empezou a súa aprendizaxe no seu laboratorio, logo continuou os seus estudos nunha escola chamada Hillside, onde a súa nai traballou ata que caeu doente.

A súa nai, Julia, morreu en 1908, cando Aldous tiña tan só 14 anos, logo a súa irmá Roberta morreu no mesmo mes. Tres anos despois, Aldous contraeu queratite punctata e iso danou a súa vista seriamente. O seu irmán máis vello, Noel, suicidouse en 1914. Cando estalou a Primeira Guerra, os seus problemas de visión evitaron o seu illamento. Huxley, prestou o seu servizo, voluntariamente, cortando leña, traballando nunha oficina do Ministerio de Aviación e ditando clases. Ao recuperarse da súa enfermidade visual, puido ingresar na Universidade de Oxford.

### Comezos literarios
Escribe a súa primeira novela (non publicada) aos 17 anos e empeza a escribir, seriamente, aos 20. Xornalista e crítico de arte, viaxa a por todo o mundo e relaciónase coa intelectualidade da época. En París frecuenta aos surrealistas e escribe varios ensaios sobre este tema.

En 1916, Huxley ingresou na revista *Oxford Poetry*, fundada por un grupo de poetas novos. Publicou dous volumes de poemas titulados *The Burning Wheel*  en 1916 e en 1920 *Leda*. Durante a segunda guerra mundial xa era un coñecido satírico e pensador social. Aldous viviu moito tempo en Garsington Manor. En *Crome Yellow* caricaturizou a vida de Garsington. Casou con Maria Nys, á cal coñeceu en Garsington.

Moi preocupado polos trastornos que experimenta a civilización occidental, escribe, durante os anos 30, interesantes libros que tratan da grave ameaza que representa a maridanza do poder co progreso científico. Escribe, así mesmo, contra a guerra e o nacionalismo, *Eyeless in Gaza*.

As súas previsións respecto da futura evolución da tecnoloxía e a sociedade nos medios do século XX acharon a súa expresión en *Un feliz mundo novo*, onde suscitaba un sistema de castes, control e dominación exercido para manter a orde e a felicidade.

Pasou longas tempadas en Italia durante os anos 30, ata que en 1937 foi a California, do mesmo xeito que ao seu amigo Gerald Heard, foille denegada a cidadanía debido a que se negou a declarar que o seu pacifismo proviñese dalgún ente relixioso.

En 1938 Aldous coñeceu a Jiddu Krishnamurti, do cal admirou os seus ensinos. Converteuse á relixión Vedantista, e introduciu a Christopher Isherwood no seu círculo. Tempo despois escribiu o seu libro *The Perennial Philosophy* con valores espirituais e ideas místicas.

### Últimos anos
Por mor da súa enfermidade, a súa vista era débil, malia a súa leve recuperación. En 1939 grazas a Margaret Corbett e o Método Bates, logrou mellorar a súa visión en gran medida. Á mantenta diso, escribiu un libro, *The Art of seeing*, no que explicaba que, por primeira vez, en 25 anos, podía ler sen problemas.

Anos despois, practicou a meditación e fíxose adicto ao vexetarianismo. Un dos seus traballos posteriores máis brillantes foi *The Devils of Loudun* (1952), un complexo estudo dunha posesión demoníaca na Francia do século XVII.

Os seus traballos, neste momento, estaban fortemente influídos polo misticismo e polas súas experiencias coa mescalina, a cal probou invitado polo psiquiatra Humphry Osmond en 1953. O descubrimento das substancias psicodélicas (mescaline, LSD, psilocybine) e o grande interese que as mesmas presentan -utilizadas nun contexto específico- para o descubrimento do espírito, leváronlle a escribir  *The doors of perception* (a cal serviu de inspiración para a banda The Doors) e en *Heaven and Hell*.

A súa esposa, María, morreu de cancro de mama en 1955. En 1956, casou con Laura Archera, que tamén era escritora e escribiu unha biografía de Aldous. En 1960, foille diagnosticado un cancro de gorxa, e nos anos que lle seguiron escribiu *Island.*. Rexeitou o título de "Cabaleiro da coroa británica". As súas ideas axudaron a formar o *Human Potential Movement*. Foi invitado a dar charlas en prestixiosas universidades.

No seu leito de morte, incapaz de pronunciar unha palabra pediulle, por escrito, á súa esposa: 100 µg de LSD intramuscular. Morreu pacificamente a mañá seguinte.

Aldous dicía que un momento tan importante como a morte nunca debía ser afrontado baixo o estupor proporcionado polos sedantes, senón baixo a claridade dos psicodélicos. O anuncio da súa morte viuse escurecido pola de John F. Kennedy, que ocorreu o mesmo día que a do escritor irlandés C.S. Lewis.

## Obra
**Crome Yellow* (1921), novela
**Antic hay*  (1923), novela
**Jesting pilate: the diary of a journey* (1926), ensaio
**Point counter point*  (1928), novela
**Brave New World* (1932), novela. Traducida ao galego como *Un feliz mundo novo* (1996) por Anxo Romero Louro para Ed. Xerais e como *Un espléndido mundo novo* (2021) por Alejandro Tobar Salazar para Faktoría K.
**The Art of seeing* (1932), ensaio crítico
**Eyeless in Gaza* (1936), novela
**Vello morre o cisne* (1939), novela
**A súa Eminencia gris*(1941), novela
**Time must have a stop* (1944), novela
**Os Corvos do xardín* (*The Crows of Pearblossom*, 1944)
**The Perennial Philosophy* (1946), ensaio crítico
**Ape and essence* (1948), novela
**Themes and variations* (1950), ensaio
**The Devils of Loudunin* (1952), ensaio crítico
**The doors of perception* (1954), ensaio
**Do what you will* (1956), ensaio
**Heaven and Hell* (1956), ensaio
**Brave New World Revisited* (1958), ensaio
**Island* (1962), novela
**Literature and science* (1963), ensaio
**The genius and the goddess (1955) novela*
**Two or three graces and other stories*

## Notas 
## Véxase tamén