Kuldīga

**Kuldīga** (, ) é unha cidade da rexión de Curlandia de Letonia, na parte occidental do país.

Kuldīga menciónase por primeira vez en 1242. Uniuse á Liga Hanseática en 1368. No século XVII, Kuldīga (xunto con Jelgava) foi unha das capitais do Ducado de Curlandia de 1596 a 1616.

Kuldīga é unha cidade antiga na rexión occidental de Kurzeme, Letonia, cunha arquitectura distintiva, que está incluída na lista de Patrimonio da Humanidade da UNESCO. Crese que Santa Catarina é a patroa de Kuldīga, e a igrexa máis antiga da cidade leva o nome de Santa Catarina. Os cimentos do edificio colocáronse xa en 1252. A igrexa remodelouse varias veces. O pequeno río Alekšupīte atravesa o centro do casco antigo de Kuldīga, ao longo das murallas das casas. A Cidade Vella arredor do pequeno río é o único conxunto deste tipo dos séculos XVII-XVIII que se conserva nos Estados Bálticos. Unha fervenza de 4,2 metros de altura no Alekšupīte é a máis alta de Letonia. O Venta Rapid, un rápido natural de 240 metros de ancho no río Venta, é o máis ancho de Europa. Non moi lonxe do rápido atópase a ponte de ladrillo de Kuldīga, construída en 1874, que é a ponte máis longa deste tipo en Europa.

Kuldīga foi recoñecida como un destino EDEN en 2007.

## Historia
thumb|left|Castelo de Kuldīga en 1680
thumb|left|upright=0.6|Escudo de Kuldīga, 1681
A orixe da antiga cidade de Kuldīga pódese explicar pola súa localización no cruzamento de camiños: as vías fluviais do río Venta e as rutas terrestres que unían as terras prusianas cos cursos baixos do río Daugava. A antiga cidade de Kuldīga dos curonianos, un montículo fortificado e un asentamento, estaba situada a 3,5 km ao norte, río abaixo, na súa marxe esquerda. O montículo do castelo aínda se pode ver hoxe en día. Está situado nunha beira do río Venta, no promontorio entre o profundo barranco do río Veckuldīga e o antigo val do Venta. As propia localización do castelo está situado nunha área de varias hectáreas de ancho, pero xunto coa Cidade Vella de Kuldiga, unha área de máis de dez hectáreas. Pode que houbese un porto xunto ao río Veckuldīga.

O 19 de abril de 1242, a Orde Livoniana de Cabaleiros recibiu o permiso do mestre para construír un castelo ás beiras do río Venta. Como este é o documento escrito conservado máis antigo onde se menciona Kuldiga, considérase o ano da fundación de Kuldiga. O castelo da Orde Livoniana de Cabaleiros construíuse na marxe esquerda do río Venta xunto ao vao, e a dolomita do leito do río utilizouse como material de construción. En 1263, o castelo e os asentamentos que o rodeaban xa eran mencionados como a cidade de "Goldingen", e os seus dereitos como cidade baseábanse nos dereitos da cidade de Riga.

O 28 de abril de 1355, o mestre da Orde  asignou novas zonas de terra. Ao mesmo tempo, atribuíu un novo privilexio á cidade, así como un escudo de armas coa imaxe de Santa Catarina. A partir de 1439, Kuldiga/Goldingen recibiu o privilexio de organizar un mercado semanal. A cidade fundouse unindo as tres principais zonas poboadas: a cidade, a pequena aldea do castelo (cidade dos curonianos) e a aldea do outeiro (chamada "Kalnamiests" en letón) (na zona de Kalna iela hoxe). Os Komtur vivían no Castelo da Orde Livonia xunto cos seus doce irmáns, que eran cabaleiros, e cos chamados medio irmán que se encargaban da vida económica. O Komtur tamén dirixía o Komturei de Kuldiga, que tamén tiña en posesión Durbe, Sabile, Skrunda, Aizpute, Alsunga e Saldus xunto con Kuldiga.

[thumb|left|Kuldīga (*Goldingen*) marcado nun mapa de [Livonia dos séculos XVI-XVII]]
Despois de establecer o Ducado de Curlandia e Semigallia en 1561, comezou un novo período na historia de Kuldiga. O primeiro duque Gotthard Kettler elixiu o antigo castelo da orde para ser unha das súas residencias. El e máis tarde outros duques aprobaron os antigos dereitos urbanos de Kuldiga apoiando o seu desenvolvemento económico. Cando morreu o duque Gotthard, o ducado dividiuse en dúas partes e, ata 1618, Kuldiga foi a residencia do seu fillo máis novo, Wilhelm, e a capital de Kurzeme. A cidade beneficiouse do comercio con Riga e Jelgava debido aos impostos sobre todas as mercadorías que cruzaban a ponte. En 1615, a ponte foi destruída por unhas inundacións, o que causou grandes perdas para a cidade. Ese mesmo ano, houbo un enorme incendio que destruíu a maior parte das construcións de madeira da cidade. Despois da reconstrución da cidade, estableceuse unha nova praza de mercado (hoxe en día a Praza do Concello) e construíuse un novo Concello (hoxe en día Baznīcas iela 5), ​​que agora chamamos o antigo. Así, o centro da cidade trasladouse do antigo lugar preto da igrexa de Santa Catarina á actual Praza do Concello. Os cidadáns e comerciantes máis ricos construíron as súas casas arredor do novo centro da cidade. Na segunda parte do século XIX, comezaron a desenvolverse pequenas empresas industriais na cidade. Algunhas delas convertéronse en fábricas con máis de 100 traballadores. A fábrica máis grande de Kuldiga era a fábrica "Vulkāns" que producía mistos (fundada en 1878 e pechada en 2004), e a etiqueta das caixas de mistos tiña unha imaxe dun cervo. A segunda máis grande era a fábrica de Vintelers Tūki. Ademais, en Kuldiga producíanse cousas como agullas, puros, xabón, vodka, licores e auga mineral. A elaboración de cervexa era a tradición con rutas profundas: a cervexa elaborábase no castelo da orde, nas mansións do duque e tamén na cidade. Neste período construíronse moitos edificios novos, non só residenciais, senón tamén edificios municipais e públicos. Despois de varios séculos, Kuldiga conseguiu unha nova ponte sobre o río Venta (1873–74), construíuse un novo Concello (1868), a Casa Parroquial Ortodoxa e unha igrexa en Liepājas iela, unha prisión (que hoxe en día é unha oficina de correos), a Casa da Sociedade Letoa (que hoxe en día é o Centro de Cultura), o "Ximnasio" (escola secundaria) alemán en Kalna iela 19 e outros edificios tamén. Pronto o número de habitantes locais duplicouse, chegando aos 13.000 xusto antes da Primeira Guerra Mundial.

Durante a Segunda Guerra Mundial, a cidade estivo baixo a ocupación soviética desde 1940, e despois baixo a ocupación alemá de 1941 a 1944.

## Visitas turísticas
thumb|O río Alekšupīte canalizado a través de Kuldīga
Kuldīga é unha pequena e atractiva cidade de Kurzeme que sempre foi admirada e eloxiada por poetas e pintores. O '**centro histórico da cidade**, que se desenvolveu nos séculos XVII e XVIII, aínda conserva os antigos edificios de madeira que forman rúas pequenas e estreitas. O edificio de madeira máis antigo de Kurzeme, construído en 1670, atópase preto da praza da cidade. O antigo concello construíuse no século XVII. A praza da vila, dende as orixes do asentamento, era un lugar onde a xente da vila se reunía. A tradición sobreviviu: o pulso da vila séntese mellor na praza central, lugar de exposicións de tecedores, festas tradicionais e outros eventos.

A fervenza da Venta (Ventas rumba) é a fervenza máis ancha de Europa. Esta fervenza de 240 metros de ancho, formada de forma natural, está asociada a unha serie de lendas e acontecementos históricos. Na primavera, pódese ver os peixes saltando pola cornixa; debido a isto, Kuldīga foi nalgún momento famoso como un "lugar onde se pesca salmón no aire".

A antiga "ponte de ladrillo" que cruza a Venta construíuse en 1874 e é a ponte máis longa deste tipo de Europa: 164 m. Construída segundo os estándares do século XIX: 150 metros de longo e 7,8 metros de ancho, o que permitía o paso de dous vagóns. Consta de sete vans de bóvedas de ladrillo. Durante a Primeira Guerra Mundial, dous dos vans foron destruídos. A "carreira dos espidos" pola ponte converteuse nunha tradición anual para as noites de verán.
thumb|right|*Ponte de ladrillos* sobre o río Venta

**O río Alekšupīte** corre directamente ao longo das paredes de moitos edificios, polo que a Kuldīga chamárona a Venecia de Letonia. Inicialmente, os edificios do centro da cidade construíronse como o suburbio de Kuldīga. En 1701, durante a Gran Guerra do Norte, o exército sueco invadiu o castelo de Kuldīga e en 1709 converteuse en inhabitable, pero no século XIX as ruínas do castelo trasladáronse.

A **Fervenza de Alekšupīte** creouse no século XVII para usar o regato para operar a primeira fábrica de papel en Kurzeme. Celébrase unha carreira anual no Alekšupīte, na que os concursantes corren directamente ao longo do fondo do río.

A **Igrexa de Santa Catarina** construíuse orixinalmente en 1252. Non obstante, reconstruíuse con tallas de madeira de estilo barroco no altar. A igrexa recibiu o nome de Santa Catarina, a patroa da cidade. Un dos gobernantes máis exitosos do Ducado de Curlandia, o duque Jacob foi bautizado nesta igrexa, e a súa voda coa princesa Luisa Carlota de Brandeburgo tamén tivo lugar aquí.

upright|thumb|Igrexa de Santa Catarina

A **rúa Liepājas** é unha rúa peonil con varios edificios dos séculos XVII-XX, portas interesantes e fiestras especiais.

O **museo de escultura da escultora Livija Rezevska** fundouse en 2003. Os visitantes poden ver máis de 15 esculturas que caracterizan a nación letoa, a súa forza, unidade e amor.

As **Covas de area de Riežupe** constitúen o labirinto de covas máis longo de Letonia (uns 2 km en total, dos que se poden percorrer 460 m). Durante o reinado do duque Jacob, a area das covas de Riežupe era levada por barcos ao estranxeiro para a produción de vidro.

### Sinagoga
Un dos edificios máis grandes de Kuldiga (rúa 6, 1905), coñecido polo seu esplendoroso interior en mármore con detalles dourados, é a sinagoga xudía. Os documentos en hebreo antigo que describen a construción do edificio en 1875 atópanse no Museo do Distrito de Kuldiga. Construíuse durante o reinado do tsar Alexandre II e foi o centro dunha vibrante comunidade xudía. A sinagoga formaba parte dun complexo máis grande cunha casa de oración adxacente, o sepulcro xudeu e unha escola xudía, que aínda se poden ver hoxe en día. A comunidade xudía estivera activa desde o asentamento no ducado de Courtland no século XVI. A maioría dos primeiros inmigrantes proviñan de territorios do noroeste de Alemaña, pero a mediados do século XVII os disturbios en Polonia provocaron unha afluencia de xudeus desa rexión. No século XVIII, a poboación xudía de Kurzeme desempeñou un papel activo na vida económica da provincia. En 1941, a sinagoga converteuse nunha trampa cando todos os xudeus de Kuldigas foron encarcerados nela e retidos durante varios días por nazis e simpatizantes letóns, antes de seren divididos en grupos máis pequenos e fusilados nos bosques próximos. Pouco despois do exterminio dos xudeus, os alemáns instalaron un almacén de alimentos na sinagoga. Máis tarde, durante os primeiros anos da Unión Soviética, instalouse un almacén de grans no seu interior, que posteriormente abandonouse durante un par de anos. En 1958, a sinagoga transformouse no cine Kurzeme. Tiña 450 asentos e unha sala de lectura. Permaneceu como cine ata 2003, despois da restauración da independencia de Letonia. Anos máis tarde, tamén houbo unha cafetería e unha discoteca. , a sinagoga transformouse completamente na biblioteca central de Kuldiga e nun espazo para actuacións. O edificio no seu estado actual é maxestoso e impoluto, pero non hai sinais exteriores do pasado xudeu do edificio (como estrelas de David). Os ornamentos do tellado que se poden ver en fotografías antigas da sinagoga aínda faltan: tres plintos espidos, como chemineas, marcan os gabletes a ambos os dous lados do edificio. Existe (en agosto de 2017) unha placa que explica a historia do edificio.

## Galería

Ficheiro:Kuldīgas vēsturiskais centrs (3).jpg|Rúa no casco histórico de Kuldiga
Ficheiro:Kuldīga sinagogue, now a library.jpg|Antiga sinagoga, agora unha biblioteca en Kuldiga.
Ficheiro:Hercoga aptieka Baznīcas iela.jpg|Antiga farmacia do Duque
Ficheiro:Kuldīga, Kurzeme, Latvija, Gājēju iela.jpg|Rúa en Kuldiga
Ficheiro:Baznīcas iela 2-6 Kuldiga.jpg|Arquitectura antiga co concello ao fondo
Ficheiro:Pilsdzirnavas (3).jpg|Muíño de auga do castelo de Kuldiga
Ficheiro:Kuldiga-tourist information.JPG|Centro de información turística en Kuldiga
Ficheiro:Kuldiga-Stadion.JPG|Estadio Kuldiga

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Kuldiga webpage
* For Visitors
* Photos of Kuldiga
* Ventas Rumba – 360° virtual tour 
*Awarded "EDEN – European Destinations of Excellence" non traditional tourist destination 2007