Coloración disruptiva

[miniatura|Na coloración da ave *[Podargus papuensis* hai disrupción do seu perfil e o seu ollo está oculto nunha raia da plumaxe, polo que é unha efectiva adaptación antipredador.]]

A **coloración disruptiva** (ou **camuflaxe disruptiva** ou **padrón disruptivo**) é unha forma de camuflaxe que funciona rompendo os perfís dun animal, soldado ou vehículo militar cun padrón fortemente contrastante. Adoita ser combinado con outros métodos de cripse incluíndo a correspondencia coa cor do fondo e a contracoloración; casos especiais son a coloración disruptiva coincidente e a máscara ocular disruptiva que teñen algúns peixes, anfibios e réptiles. Esta coloración pode parecer paradoxal como forma de non ser visto, xa que a disrupción de perfís depende dun alto contraste, polo que as manchas de cor son por separado moi rechamantes.

A importancia dos padróns de alto contraste para unha efectiva disrupción foi xa sinalada en temos xerais polo artista Abbott Thayer en 1909 e explicitamente polo zoólogo Hugh Cott en 1940. Investigacións experimentais posteriores empezaron a confirmar estas predicións. Os padróns disruptivos funcionan mellor cando todos os seus compoñentes se corresponden co fondo.

Aínda que a correspondencia co fondo funciona mellor cun só fondo, a coloración disruptiva é unha estratexia máis efectiva cando un animal ou un vehículo militar teñen fondos variados.

Inversamente, os animais velenosos ou de sabor desagradable poden anunciar a súa presenza con coloracións de advertencia (aposematismo), que usa padróns que salientan en vez de disimular os seus perfís. Por exemplo, as mofetas, píntegas e bolboretas monarca teñen padróns de alto contraste que resaltan os seus perfís.

## Primeiras investigacións 
O artista Abbott Handerson Thayer no seu libro de 1909 *Concealing-Coloration in the Animal Kingdom* argumentou que os animais se ocultaban por unha combinación de contracoloración e marcas "disruptivas", que xuntas "obliteran" (borran) o seu autosombreado e a súa forma. Thayer explicou que:

O libro de Hugh Cott de 1940 *Adaptive Coloration in Animals* introduciu ideas como o "contraste disruptivo máximo". Este utiliza liñas de cor contrastante rechamante, que paradoxalmente fan que os animais ou vehículos militares sexan menos visibles ao romper os seus perfís. Cott explica que en condicións ideais, a cor de fondo que se corresponde coa contracoloración "sería suficiente para facer un animal absolutamente invisible contra un fondo liso", pero en seguida engade que as condicións non son case nunca as ideais, xa que están cambiando constantemente, como ocorre coa luz. Por tanto, Cott argumenta que a camuflaxe ten que distorsionar as superficies percibidas como continuas dun obxecto e os seus perfís. Nas súas propias palabras, "para unha ocultación efectiva é esencial que a aparencia delatora da forma sexa destruída." Fixo unha analoxía cun carteirista que coidadosamente distrae a túa atención, argumentando que:

 Ademais, Cott criticou os intentos non científicos de camuflaxe a inicios da Segunda guerra mundial, por non entender os principios implicados:

Os traballos pioneiros de Thayer e Cott son promovidos na revisión de 2006 sobre a coloración disruptiva de Martin Stevens e colegas, que sinalan que eles propuxeron unha "forma diferente de camuflaxe" respecto da tradicional "estratexia de imitar o fondo" proposta por autores como Alfred Russel Wallace (*Darwinism*, 1889), Edward Bagnall Poulton (*The Colours of Animals*, 1890) e Frank Evers Beddard (*Animal Coloration*, 1895); Stevens observa que a imitación do fondo sempre falla debido ás "descontinuidades entre os límites do animal e o fondo". Os padróns disruptivos foron definidos por A. Barbosa e colegas como "caracterizados por manchas claras e escuras de alto contraste, nunha configuración non repetitiva, que tamén proporciona camuflaxe ao distorsionaren a forma recoñecible ou orientación do animal", como no choco.

[miniatura|A serpe mexicana *[Oxybelis aeneus* oculta o seu ollo cunha banda escura coincidente, que contrasta coa súa parte inferior clara]]

Esta estratexia de camuflaxe parece paradoxal e contraintuitiva, xa que os perfís distorsionados dependen de usar manchas de cor que contrastan fortemente entre si, polo que as manchas en si son ben visibles. Aínda que imitar o fondo funciona mellor cun fondo simple único, a coloración disruptiva é unha estratexia máis efectiva cando un animal ou un vehículo militar poden ter que situarse sobre fondos variados.

### O caso oposto: aposematismo 
[miniatura|O oposto da disrupción: *[Salamandra salamandra*, anuncia que non é comestible con brillantes cores de advertencia, en manchas que salientan a forma do seu corpo.]]

Moitos animais velenosos ou de mal sabor que anuncian a súa presenza con coloracións de advertencia (aposematismo) usan padróns que salientan en vez de distorsionar os seus perfís. Por exemplo, as mofetas, píntegas e bolboretas monarca teñen padróns de alto contraste que exhiben os seus perfís. Estes padróns de advertencia aproveitan o principio oposto ao da coloración disruptiva, para que cause exactamente o efecto oposto: facer que o animal sexa o máis visible posible. Algúns lepidópteros, como a avelaíña *Parasemia plantaginis*, son á vez aposemáticas e de cores disruptivas; contra un fondo verde vexetal a súa coloración aposemática destaca, pero no chan as súas ás camúflanas entre as follas mortas e a sucidade.

### Un caso discutido: a xirafa 
miniatura|esquerda|Unha rechamante nai xirafa pode defenderse por si mesma, pero a súa cría depende da súa camuflaxe.

A presenza de marcas vivas non é por si soa unha proba de que un animal confía na súa camuflaxe para a súa protección. Segundo Mitchell, as xirafas adultas son "inevitablemente conspicuas", chegando á conclusión de que o feito de que os seus padróns sexan para a camuflaxe parece contraintuitiva, pero cando están entre as árbores e arbustos, a súa camuflaxe é efectiva incluso a poucos metros de distancia.
[miniatura|O perfil irregular da bolboreta *Polygonia c-album* evita a forma típica de [boltereta.]]

Ademais, as xirafas novas son moito máis vulnerables á predación que as adultas: entre o 60% e o 75% das crías morren no seu primeiro ano.

## Uso militar 
miniatura|upright=0.7|esquerda|Un soldado aplicándose un debuxo disruptivo na face; o seu casco e uniforme son ambos disruptivos.

A coloración disruptiva é común no uso militar, para vehículos militares, para posicións de tiro e outras instalacións, e para soldados individualmente, nos que os uniformes, equipamentos como os cascos e pintura facial poden usarse para romper os perfís e características. Porén, a coloración disruptiva non sempre consegue a cripse por si soa, xa que un animal ou unha diana militar poden ser detectados por outros factores como a forma, brillo e sombra.

[miniatura|upright=0.7|[Padrón de camuflae US Woodland (bosque norteamericano).]]
Moitos padróns de camuflaxe militares desde a década de 1940 son de coloracións disruptivas e o padrón US Woodland das forzas armadas dos Estados Unidos úsase desde 1981, o padrón disruptivo converteuse nunha característica dominante dos uniformes militares. Desde 1969, o material de padrón disruptivo empezou a substituír o material monocor dos uniformes nas Forzas Armadas Británicas e foi usado posteriormente en moitos outros exércitos.

### Retos 
[upright=0.7|miniatura|esquerda|O [Flecktarn 1990 da moderna Alemaña é un padrón non dixital deseñado para distorsiona os perfís a diferentes distancias.]]
O deseño de uniformes con padrón disruptivo enfróntase a tres grandes retos. Primeiramente, as unidades móvense frecuentemente desde un terreo a outro, nos que as cores do fondo e os contrastes poden variar grandemente. Un uniforme deseñado para os bosques sería demasiado contrastado para o seu uso no deserto e demasiado verde para o seu uso nun ambiente urbano. Por tanto, ningún padrón de camuflaxe único é efectivo en todos os terreos. O Padrón de Camuflaxe Universal (UCP, en inglés) de 2004 intentaba servir para todos os ambientes pero foi retirado despois duns poucos anos de servizo. Ás veces desenvolvéronse padróns específicos de terreo como a "camuflaxe Berlín", que foi aplicada aos vehículos británicos que operaron en Berlín durante a Guerra fría, pero son ineficaces noutros terreos. En segundo lugar, a efectividade de calquera padrón para distorsionar os perfís dun soldado varía coa iluminación, dependendo do tempo climatolóxico e da altura do sol no ceo. E en terceiro lugar, unha mancha dada de cor impresa varía en tamaño aparente coa distancia ao inimigo que observa o padrón. Un padrón impreso con pequenas manchas de cor fusiónase percibíndose como unha soa masa a certa distancia, destruíndo o efecto disruptivo. Inversamente, un padrón impreso con grandes manchas de cor parece conspicuo a curta distancia. Ese problema foi resolto con formas pixeladas, a miúdo deseñadas dixitalmente, que proporcionan un rango de tipo fractal de tamaño de manchas, permitindo que sexan efectivamente disruptivos tanto a curta coma a longa distancia. O primeiro padrón de camuflaxe xenuinamente vexetal foi o CADPAT canadense, seguida pouco despois pola MARPAT estadounidense. Unha aparencia pixelada non é esencial para obter este efecto, aínda que é máis simple de deseñar e imprimir.

## Exemplos 

Ficheiro:Great male Leopard in South Afrika-JD.JPG|Un leopardo, predador que se camufla disruptivamente (e con contracoloración). 
Ficheiro:Ptarmigan and five chicks.JPG|Un lagópodo e cinco polos cunha camuflaxe disruptiva excepcional.
Ficheiro:Jumping spider with prey.jpg|Araña saltadora: un predador invertebrado camuflado disruptivamente.
Ficheiro:Armoured personnel carriers, Eriboll - geograph.org.uk - 1316295.jpg |A "forma, brillo e sombra" fixeron estes vehículos militares "camuflados" doadamente visibles, os seus perfís non están distorsionados.
Ficheiro:Challenger 2 Tank MOD 45148907.jpg|Un tanque Challenger 2 británico pintado nun padrón disruptivo vivo de cor area e verde.
Ficheiro:Chaetodon striatus Brasil.jpg|O peixe *Chaetodon striatus*, ten unhas bandas disruptivas fortes polo corpo e oculta o ollo.
Ficheiro:US Navy WWII ship camouflage measures - detail of USS Alabama in measure 16.jpg|O barco USS *Alabama* utilizaba a medida 16 en 1942.
Ficheiro:A-7D Corsairs 354th TFW at Korat 1972.JPG|Uns A-7D Corsairs camuflados disruptivamente sobre unha superficie de formigón pintada disruptivamente, en Tailandia en 1972.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*