Illa de Jersey

A **Illa de Jersey** forma parte do arquipélago das Illas da Canle, é unha bailía (*bailiwick* en inglés) ou pequeno territorio británico na Canle da Mancha. Ten unha poboación de 84.082 persoas e a capital é Saint Helier. No ano 933, a illa foi tomada polo Ducado de Normandía no norte de Francia. Cando en 1066 os normandos invadiron Inglaterra, Normandía e Inglaterra foron unidas baixo unha monarquía. Durante a idade media, Inglaterra perdeu moitas das súas posesións feudais no continente europeo pero conservou as súas illas na Canle da Mancha, incluíndo Jersey.

Como a Guernsey e as outras illas da Canle da Mancha, a economía de Jersey baséase nos servizos financeiros, o turismo e a agricultura. Nos Estados Unidos de América, o estado de Nova Jersey tomou o seu nome da illa de Jersey.

Como nas demais illas da Canle da Mancha a poboación nativa ten como lingua nai o francés, máis exactamente un subdialecto do dialecto normando; deste xeito a poboación nativa adoita chamar á súa illa: *Jèrriais* (pronuncia aproximada: "*yerié*").

## Historia 
## Política e goberno de Jersey 
A lexislatura elixida da illa chámase *Os Estados de Jersey*. Hai dous partidos organizados, a Alianza Democrática de Jersey (*Jersey Democratic Alliance*) e o Partido do Centro (Jersey) (*Centre Party of Jersey*); pero agora todos os deputados dos Estados de Jersey son independentes.

O xefe de goberno é un administrador electo chamado **Bailiff**, e o xefe de estado é o **Tenente Gobernador**, que é designado por **a Raíña**. O actual Tenente Gobernador é tenente xeneral Andrew Ridgway. Tamén hai un Xefe Ministro (*Chief Minister*), agora Frank Harrison Walker. Legalmente Jersey non forma parte integral do Reino Unido. Tradicionalmente a Raíña utiliza o título de Duque de Normandía en Jersey.

Jersey está dividido en "*parishes*" (parroquias); cada *parish* ten un condestable (inglés *constable*, francés *connétable*), elixido polos habitantes.

## Xeografía 
alt=|thumb|Vista satélite de Jersey
[thumb|dereita|Mapa das illas de [Bailiwick de Jersey]]
thumb|Mapa grande e detallado de Jersey
Jersey é unha illa que mide 119´6 km²(ou 66.436 vergées), incluíndo as Terras gañadas ao mar e a zona intermareal. Atópase na Canle inglesa, a uns 22 km. da Península de Cotentin en Normandía, Francia, e preto de 161 km. ao sur de Gran Bretaña. É a maior e máis meridional das illas da Canle e parte das illas británicas, cunha elevación terrestre máxima de 143&nbsp;m por riba. nivel do mar.

Cerca do 24% da illa está construída. O 52% da superficie está dedicada ao cultivo e ao redor do 18% é medio natural..Atópase dentro do -2° O de lonxitude e a latitude 49° N. Ten un litoral de 70 km. de lonxitude e unha superficie total de 119.6 km². Mide aproximadamente  de oeste a leste e   de norte a sur, o que lle dá o nome cariñoso entre os veciños de "nove por cinco".

A illa está dividida en doce parroquias; o máis grande é St Ouen e a máis pequena é St Clement. A illa caracterízase por unha serie de vales que xeralmente corren de norte a sur, como Waterworks Valley, Grands Vaux, Mont les Vaux, aínda que algúns discorren noutras direccións, como Le Mourier Valley. O punto máis alto da illa é Les Platons con 136 m..

Hai varios grupos de illas máis pequenos que forman parte da Bailía de Jersey, como Les Minquiers e Les Écrehous, pero a diferenza das illas máis pequenas da Bailía de Guernsey, ningunha destas está habitada permanentemente.

## Economía 
## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Bibliografía
*Balleine's History of Jersey, Marguerite Syvret and Joan Stevens (1998) 
*Jersey Through the Centuries, Leslie Sinel, Jersey 1984, 
*A Biographical Dictionary of Jersey, G.R. Balleine

### Arqueoloxía
*The Archaeology of the Channel Islands. Vol. 2: The Bailiwick of Jersey by Jacquetta Hawkes (1939)
*The Prehistoric Foundations of Europe to the Mycenean Age, 1940, C. F. C. Hawkes
*Jersey in Prehistory, Mark Patton, 1987
*The Archaeology and Early History of the Channel Islands, Heather Sebire, 2005.
*Dolmens of Jersey: A Guide, James Hibbs (1988).
*A Guide to The Dolmens of Jersey, Peter Hunt, Société Jersiaise, 1998.
*Statements in Stone: Monuments and Society in Neolithic Brittany, Mark Patton, 1993
*Hougue Bie, Mark Patton, Warwick Rodwell, Olga Finch, 1999
*The Channel Islands, An Archaeological Guide, David Johnston, 1981
*The Archaeology of the Channel Islands, Peter Johnston, 1986

### Gando
*One Hundred Years of the Royal Jersey Agricultural and Horticultural Society 1833–1933. Compiled from the Society's Records, by H.G. Shepard, Secretary. Eric J. Boston. Jersey Cattle, 1954

### Relixión
*The Channel Islands under Tudor Government, A.J. Eagleston
*Reformation and Society in Guernsey, D.M. Ogier
*International Politics and the Establishment of Presbyterianism in the Channel Islands: The Coutances Connection, C.S.L. Davies
*Religion, History and G.R. Balleine: The Reformation in Jersey, by J. St John Nicolle, The Pilot Magazine
*The Reformation in Jersey: The Process of Change over Two centuries, J. St John Nicolle
*The Chroniques de Jersey in the light of contemporary documents, BSJ, AJ Eagleston
*The Portrait of Richard Mabon, BSJ, Joan Stevens

### Outros artigos
### Ligazóns externas
*gov.je Páxina oficial do goberno de Jersey
*Visit Jersey Government owned tourism website
*Jerripedia Online history and family history encyclopedia
*Vote.je Elections in Jersey
*Jersey. *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
*Locate Jersey
*Jersey, from the BBC News
*Jersey Evening Post
*Prehistoric Jersey
*JerseyShops.co.uk  – local retailers