Artello (artrópodos)

[miniatura|**Artellos** da pata dunha [araña: **1.** Coxa. **2.** Trocánter. **3.** Fémur. **4.** Patela. **5.** Tibia. **6.** Metatarso. **7.** Tarso. **8.** Pretarso (uñas).]]

En zooloxía chámase **artello** (voz patrimonial), ou **artículo**  (termo culto derivado do latín *articŭlus*, "articulación", "xuntura dos ósos" (ou dos membros) (e "os mesmos membros"), "nó" (dos dedos ou das plantas), "parte", "división", a cada unha das partes en que se dividen os apéndices —patas, antenas , palpos etc.— dos artrópodos. Ambas as voces úsanse tamén en botánica.

## En botánica 
miniatura|**Artellos** do talo de *Chara globularis*.
[miniatura|Pata dun [crustáceo, mostrando os segmentos ou **artellos**; o isquio e o mero encóntranse fusionados en moitos decápodos.]]

En botánica, a voz patrimonial (*artello*) refírese a cada un dos segmentos, comparábeis entre si e claramente limitados que, dispostos en serie lineal, forman parte do corpo dun organismo, como, por exemplo, os internós do eixe das algas do xénero *Chara*, as células consecutivas que constitúen o talo monosifóneo dunha alga filiforme, ou os sucesivos segmentos calcificados dunha *Corallina* (unha alga vermella).

En cambio, a culta (*artículo*) utilízase para designar non o *nó* propiamente dito, senón ao entrenó de certos órganos *articulados*, é dicir, divididos por fendeduras máis ou menos manifestas en diversos segmentos superpostos, tanto se estes segmentos se separan espontaneamente por segmentación natural, como, por exemplo, nos froitos de *Coronilla* ou de *Ornithopus*, como se esta non chega a producirse como, por exemplo, nos estames das euforbiáceas; aplícase tamén este nome a cada un dos conidios, ou das esporas en xeral, cando se dispoñen en series lineais, como sartas de perlas.

Cada apéndice está constituído normalmente por un número determinado de *segmentos*, os artellos ou artigos, articulados entre si e móbiles con relación ao segmento precedente mediante músculos propios. Ademais, os artigos dos apéndices pódense agrupar en *seccións* fundamentais, que probabelmente representan a pegada dunha subdivisión primaria do apéndice primitivo dos artrópdos, á que se sobrepón, no curso da evolución, unha subdivisión secundaria correspondente aos segmentos actuais. Inicialmente, o apéndice debeu de estar constituído por unha peza basal, o *coxito*, e por outra distal, o *telopodio* ou telopodito, que moi pronto se subdividiría en dúas seccións: *femoral* e *tibial*. Finalmente, cada unha destas tres seccións alcanzaría a actual estrutura en segmentos ou artellos:
::* **coxito:** *precoxa*, *coxa* e *base*;
::* **rexión femoral:** *preisquio*, *isquio* e *mero*;
::* **rexión tibial:** *carpo*, *propodio* e *dáctilo*.
Dado que os segmentos correspondentes en diversos grupos de artrópodos foron designados con diferentes nomes, e que tales denominacións se conservaron a pesar de que se demostrou a súa equivalencia, baseándose en investigacións de filoxenia das distintas clases de artrópodos e en estudos morfolóxicos comparados, a continuación se inclúe un cadro comparativo das homoloxías establecidas até agora. Porén, algunhas delas son incertas e non están aceptadas completamente.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Brusca, R. C. & Brusca, G. J. (2005): *Invertebrados*, 2ª edición. Madrid: McGraw-Hill Interamericana. ISBN 0-87893-097-3.
* D'Ancona, H. (1972): *Tratado de zoología*. 2 Vols. Barcelona: Editorial Labor, S. A. 
* Font Quer, P. (1993): *Diccionario de botánica*. Barcelona: Editorial Labor, S. A. Tomo I. ISBN 84-335-0076-7.
* Frings, H. e Frings, M. (1975): *Conceptos de Zoología*. Madrid: Editorial Alhambra. ISBN 84-205-0505-6.
* Grassé, P.-P., E. A. Poisson e O. Tuzet (1976): *Invertebrados*. (En Grassé, P.-P., Zoología, vol. 1) Barcelona: Toray-Masson. ISBN 84-311-0200-4.
* Hickman, C. P., W. C. Ober e C. W. Garrison (2006): *Principios integrales de zoología*, 13ª ed. Madrid: McGraw-Hill Interamericana. ISBN 84-481-4528-3.
* Remane, A., Storch, V. e Welsch (1980): *Zoología sistemática. Clasificación del reino animal*. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-0608-2.

### Outros artigos 
* Artrópodos