Partido Moderado

miniatura|Martínez de la Rosa, principal creador do Partido Moderado.
O **Partido Moderado** ou **Partido Liberal Moderado**&nbsp;era a principal organización política española en liza polo poder no reinado de Isabel II (1833-1868). O nome procede do acordo tácito coa rexente María Cristina de Borbón-Dúas Sicilias para mante-la orde social. Tamén foi coñecido como **Partido Estatutista**, porque defenderon o Estatuto Real de 1834, aprobado por Francisco Martínez de la Rosa. A outra organización política rival que se lles opuña era o Partido Progresista. Ámbalas dúas organizacións eran liberais e&nbsp;dinásticas&nbsp;ou&nbsp;isabelinas&nbsp;—é dicir, defensoras da liña dinástica borbónica representada por&nbsp;Isabel II&nbsp;fronte aos carlistas—.

## Traxectoria 
Os&nbsp;*moderados*&nbsp;ou&nbsp;*liberais moderados*&nbsp;son a continuación dos&nbsp;*doceañistas*&nbsp;do&nbsp;Trienio Liberal&nbsp;(opostos aos&nbsp;*exaltados*&nbsp;ou&nbsp;*veinteañistas*) que nos últimos anos do reinado de Fernando VII&nbsp;levaron a cabo unha aproximación aos elementos menos&nbsp;absolutistas&nbsp;próximos ao poder. Trala morte do rei, apoiaron a sucesión de Isabel (a filla máis vella do rei, unha nena de tres anos) baixo a rexencia da raíña nai (María Cristina de Borbón-Dúas Sicilias) e esta sempre procurou mantelos no poder. Do sistema político quedaron afastados os carlistas&nbsp;(partidarios dun absolutismo rigoroso e do Antigo Réxime representado pola sucesión do varón con máis dereito: o infante&nbsp;Carlos María Isidro de Borbón).

O partido créase en 1834, arredor da presidencia de&nbsp;Francisco Martínez de la Rosa, que recolle dende absolutistas que apoiaron a Fernando VII, até carlistas arrepentidos e xente nova da clase media que é rexeitada polos vellos progresistas. Tras uns anos de predominio progresista, ocupou o poder de forma continuada durante a chamada *Década moderada* (1843-1854) baixo o liderado do&nbsp;xeneral Narváez, e tralo Bienio progresista&nbsp;(1854-1856) volveu ao poder aliado á Unión Liberal. 
miniatura|Ramón María Narváez.
Trala&nbsp;revolución de 1868, e a Constitución de 1869 non obtivo representación nas novas Cortes e perdeu todo o seu poder. Unha vez rematado o&nbsp;sexenio democrático&nbsp;e restaurada a monarquía en 1874, a maior parte dos moderados acabarían entrando no&nbsp;Partido Liberal-Conservador, baixo a dirección de&nbsp;Cánovas del Castillo que artellou manobras para dividilo e absorvelo e converterse no líder do bloque monárquico conservador.

## Ideoloxía 
As súas ideas principais eran:
* Fortalecemento do poder real.
* Capitalismo puro.
* Paz interna nacional.
* Centralismo total, localizado en Madrid.

## Apoios 
Durante a súa existencia tivo o apoio do exército (os&nbsp;*espadones*&nbsp;moderados, como o xeneral Narváez), dunha burguesía enriquecida polas desamortizacións e as novas actividades económicas, dos terratenentes (unha aristocracia tradicional presente nas zonas latifundistas de Andalucía e a Meseta) e dunha parte importante da chamada clase media (a autodenominada "*xente de orde*") composta por intelectuais de prestixio, altos funcionarios e profesionais  mantívose como unha opción diferenciada e apoiou, en moitas ocasións, a opción carlista.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Cánovas Sánchez, Francisco; Jover Zamora, José María (1982). *El Partido Moderado.* Madrid*:* Centro de Estudios Constitucionales.&nbsp;.
* Cánovas Sánchez, Francisco (1979). *Los generales y el Partido Moderado (1843-1854): contribución al estudio de un problema básico de la época isabelina*. Revista de la Universidad Complutense, ISSN 0210-7872, n.º 116, (ejemplar dedicado a: Estudio de historia moderna y contemporánea. Homenaje a D. Jesús Pabón III), pp.&nbsp;105–122.