open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Volcán Parinacota

O **volcán Parinacota**, do aimará *parinaquta*, que significa 'lagoa de parinas', é un estratovolcán situado na fronteira de Chile e Bolivia na Rexión de Arica e Parinacota, atopándose sobre a cordilleira de Andes. Xunto co Pomerape conforma os nevados de Payachatas, "deuses" para os habitantes do altiplano andino tanto bolivianos como chilenos. A súa primeira ascensión foi o 12 de decembro de 1928 polo boliviano Carlos Terán e austríaco Joseph Prem.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* O Parinacota
Pablo Urdangarin y Borbón

**Pablo Nicolás Sebastián de Todos los Santos Urdangarin y Borbón**, nado en Barcelona o 6 de decembro de 2000, é un xogador de balonmán español, que milita no filial do FC Barcelona. É o segundo fillo da Infanta Cristina de España e Iñaki Urdangarin, neto dos reis eméritos de España, Xoán Carlos I e Sofía de Grecia, e sobriño dos reis Filipe VI e Letizia Ortiz.

Seis semanas logo do seu nacemento en Barcelona, o novo membro da Familia real española foi bautizado o 20 de xaneiro de 2001 no Palacio da Zarzuela. O cardeal Antonio María Rouco Varela presidiu a cerimonia. Os padriños son Kubrat de Bulgaria, príncipe de Panagiurishte e a princesa Alexia de Grecia.

Pablo é o oitavo na liña de sucesión ao trono de España, por detrás das súas curmás Lionor e Sofía de Borbón, a súa tía Elena de Borbón e os seus fillos Felipe Juan Froilán e Victoria Federica, a súa nai Cristina de Borbón e o seu irmán máis vello Juan, e por diante dos seus irmáns máis novos Miguel e Irene. Como fillo dunha infanta de España dáselle o trato de *A súa Excelencia* e posúe a dignidade de Grande de España.

## Ascendencia 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Familia real española

### Ligazóns externas 
* Datos do xogador no sitio web oficial da ASOBAL .
Feira Taurina de Sarria

[miniatura|dereita|Tradición taurina en [Sarria.]] 

A **Feira Taurina de Sarria** é un evento que forma parte do programa dos festexos de San Xoán na localidade luguesa de Sarria. Nos anos 2008 e 2010 non se levou a cabo por razóns económicas, xa que o Concello de Sarria non destinou fondos para a celebración das corridas de touros.

Sarria é unha das localidades de Galicia cunha tradición taurina máis importante e antiga , con Padrón, Noia, A Coruña e Pontevedra, pero tamén ten unha cantidade grande da súa poboación que é contraria a esta tradición.

A praza de touros portátil construíase cada ano na zona de Outarela, entre o centro de saúde e o hotel Alfonso IX, cunha capacidade para 4000 persoas. Nos derradeiros anos o festexo consistía nunha corrida cun novilleiro e dous toureiros, seguidos dunha solta de vaquillas. En 2009 un dos toureiros foi José Antonio Canales Rivera.

A celebración futura deste evento taurino en Sarria é moi dubidosa, debido a razóns económicas e de presións ecoloxistas, e a pesar do apoio das dúas peñas taurinas da localidade.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Vuelven los toros a Sarria-Lugo artigo publicado en www.pontevedrataurina.org en xuño do 2009 
* "Volvieron los toros a Sarria" artigo de *La Voz de Galicia* do 29 de xuño de 2009 
* "Jesulín toreará en Sarria si el Concello se compromete a respaldar la corrida" artigo de *La Voz de Galicia* do 13 de maio do 2010 
* "Queja gastronómica para pedir que haya toros en San Xoán" artigo de *La Voz de Galicia* do 29 de xuño de 2010
Rei Bruxo de Angmar

O **Rei Bruxo de Angmar** tamén coñecido como **Señor dos Nazgûl** ou **Capitán Negro**, é un personaxe ficticio da saga d'O Señor dos Aneis creado polo escritor británico J. R. R. Tolkien.

Tódolos Nazgûl portaban espadas de aceiro, e o seu líder, o Rei Bruxo de Angmar, esgrimía un coitelo con propiedades máxicas malignas. Máis adiante, durante a Batalla dos Campos de Pelennor, levaba unha "espada longa e pálida" que inspiraba terror nos corazóns dos defensores de Minas Tirith, e logo de chegaren os Rohirrim, brandiu unha maza nun duelo contra Éowyn.

## Historia 
Despois do afundimento de Númenor, pasou a ser o máis temido servo de Sauron e na Terceira Idade instalouse no zona setentrional das Montañas Bretemosas, no Reino de Angmar. Dende alí, enfrontouse a Arnor, o reino dos exiliados descendentes dos Numenorianos ata que en 1975 T.E. Arvedui, derradeiro rei de Arthedain, viuse obrigado a fuxir ante a invasión de Angmar e morreu conxelado nas augas do norte.

O fillo do rei Eärnil II de Gondor, Eärnur, acudiu cunha inmensa frota dende o sur e desembarcou en Mithlond onde se lle uniron os Noldor e se reuniron en Annúminas cun exército vido de Valfendido ó mando de Glorfindel. Alí o Rei Bruxo fuxiu deles e repregouse en Fornost, en cuxa chaira levouse a cabo a Batalla de Fornost. Naquela ocasión foi detido por Glorfindel, quen profetizou que "non caerá por man de home algún" pero aquela derrota obrigou ó Rei Bruxo a fuxir ó sur. Tomou Minas Ithil e pasou a chamala Minas Morgul, a torre da feiticería. Anos despois, Eänur accedeu ó trono de Gondor e foi retado polo Señor dos Nazgûl a combate singular. A pesar dos consellos de Malbeth, Eärnur precipitouse ó combate e deste xeito desapareceu o último rei de Gondor.

Na Guerra do Anel, ó final da Terceira Idade da Terra Media, acoitelou a Frodo cun Puñal de Morgul na Cima dos ventos, esta ferida nunca sandaría de todo. O Rei Bruxo sucumbiu durante a Batalla dos Campos de Pelennor, pero non foi un home quen o derrotou. Éowyn, a sobriña do rei de Rohan acabou con el, coa axuda do hobbit Meriadoc Brandigamo.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Nazgûl
*O Señor dos Aneis
### Ligazóns externas 
*Ficha do personaxe na IMDb
Danny Invincibile

**Daniele "Danny" Invincibile**, nado en Brisbane o 31 de marzo de 1979, é un futbolista australiano. Xoga de dianteiro&nbsp;e o seu equipo actual é o Army United FC.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do xogador
* Datos do xogador na páxina do Kilmarnock FC
* Datos do xogador en ozfootball.net
* Datos do xogador en soccerbase.com
St. Johnstone F.C.

O **St. Johnstone F.C.** é un club de fútbol escocés da cidade de Perth. Fundouse en 1884 e na tempada 2017-2018 competía na Scottish Premiership.

## Xogadores 
:*Categoría principal: Xogadores do St. Johnstone FC.*

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial do club
Peter Prescott

**Peter Prescott** (nado o 26 de outubro de 1957 en Nantucket, Massachusetts) é un músico estadounidense, coñecido por ser o batería da banda de Boston Mission of Burma.

Despois de que a banda se separase en 1983, Prescott seguiu activo na escena musical da cidade, formando Volcano Suns e posteriormente Kustomized e The Peer Group. Dende o regreso de Mission of Burma no ano 2004, Prescott adicouse ás súas vellas tarefas cos seus compañeiros Roger Miller e Clint Conley.
Thom Yorke

**Thomas Edward Yorke**, nado en Wellingborough (Northamptonshire) o 7 de outubro de 1968, é un músico inglés coñecido por ser o vocalista e principal compositor das bandas de rock alternativo Radiohead e Atoms for Peace, aclamado polo seu ton vocal e o seu uso do falsetto. Como multi instrumentalista, el toca principalmente a guitarra e o piano, aínda que tamén ten tocado o sintetizador, o baixo e a batería, así como outros instrumentos, facendo tamén uso de máquinas electrónicas como os samplers e as caixas de ritmos. Nos anos 90', Thom Yorke era coñecido por ser un músico da variante rock, pero dende o ano 2000, coa publicación do álbum Kid A, mostrou a expansión da súa músca rock engadindo sons electrónicos. Ademais de ser o membro principal de Radiohead, editou dous álbums en solitario: The Eraser (2006) e Tomorrow's Modern Boxes (2014). Fóra da música, Yorke é un activista político en prol dos dereitos humanos, dos movementos ecoloxistas e as causas anti-guerra.

Yorke ten sido citado como unha das figuras máis influentes da industria musical. No ano 2002 a revista *Q Magazine* nomeouno o músico británico máis intenso, e no 2005, Radiohead quedou no posto 73 da lista da *Rolling Stone* dos 100 mellores artistas de todos os tempos. Yorke tamén foi citado entre os mellores vocalistas da historia da música popular. Nunha enquisa do ano 2005, feita pola revista *Blender*, e a canle MTV2, Yorke foi votado o 18º mellor cantante de todos os tempos, e no 2008 foi posto no número 66 da lista da *Rolling Stone* dos 100 mellores vocalistas de todos os tempos.
The King's Speech

'''''The King's Speech''''' é un filme británico de drama histórico dirixido por Tom Hooper que foi estreada en 2010, baseada na historia real do rei Xurxo VI do Reino Unido contra o inicio da segunda guerra mundial.

## Sinopse 
Cando o rei Xurxo V (Michael Gambon) falece, o seu fillo Eduardo (Guy Pearce) pasa a ocupar o trono como Eduardo VIII. Eduardo tiña unha relación amorosa con Wallis Simpson, unha americana divorciada, pero non foi aceptada pola familia real, e cando manifestou a súa intención de casar con Mrs. Simpson foi rexeitado polo Primeiro Ministro Stanley Baldwin. Entón Eduardo VIII toma unha decisión drástica: en decembro do mesmo ano abdica, argumentando que non sería capaz de cargar o peso da coroa sen o apoio da muller que ama. O seu irmán máis novo Alberto (Colin Firth) convértese así no novo rei de Inglaterra como Xurxo VI, pero ten un problema: é tatexo e falar en público non é doado para el. Por iso, a súa muller Isabel (Helena Bonham Carter) contrata o excéntrico logopeda Lionel Logue (Geoffrey Rush) para que o axude. Finalmente, co apoio da súa familia, de Logue e do mesmo Winston Churchill (Timothy Spall), Xurxo VI prepárase para dar un discurso á toda a nación para dicirlles que o Reino Unido lle declara a guerra á Alemaña Nazi de Hitler.

## Personaxes 
* Colin Firth como Xurxo VI do Reino Unido.
* Geoffrey Rush como Lionel Logue.
* Helena Bonham Carter como Elizabeth Bowes-Lyon.
* Jennifer Ehle como Myrtle Logue.
* Michael Gambon como Xurxo V do Reino Unido.
* Derek Jacobi como Cosmo Gordon Lang.
* Guy Pearce como Eduardo VIII do Reino Unido.
* Timothy Spall como Winston Churchill.
* Anthony Andrews como Stanley Baldwin
* Eve Best como Wallis Simpsons
* Freya Wilson como Sabela II do Reino Unido
* Ramona Marquez como a Princesa Margarida do Reino Unido
* Claire Bloom como María de Teck

## Galardóns e nomeamentos 
* 2010: 4 Oscars: mellor película, director, actor (Colin Firth) e guión. 12 nomeamentos.
* 2010: Globos de Ouro: Mellor actor (Firth). 7 nomeamentos, incluíndo Mellor película drama.
* 2010: 7 Premios BAFTA, incluíndo Mellor filme e actor (Firth). 14 nomeamentos.
* 2010: Premio Goya: Mellor película europea.
* 2010: Festival de Toronto: Mellor película (Premio do Público).
* 2010: Círculo de Críticos de Nova York: Mellor actor (Colin Firth).
* 2010: Independent Spirit Awards: Mellor película estranxeira.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Filmaffinity 
* Ficha na IMDb 
* Web oficial
Maria Bethânia

**Maria Bethânia Viana Teles Veloso**, máis coñecida como **Maria Bethânia**, nada en Santo Amaro da Purificação, Baía, o 18 de xuño de 1946, é unha cantante brasileira.

## Traxectoria 
[miniatura|225x225px|**Maria Bethânia** en xuño de [2015.|esquerda]]
### Carreira 
Ten a marca de ser a segunda artista feminina en vendas de discos do Brasil, sendo a maior da MPB, con 26 millóns de copias. Atende polo alcume de *Abella raíña* por causa do primeiro verso da música que dá nome ao LP *Mel* de 1979. 

### Familia 
É tía do músico Moreno Veloso e irmá de Caetano Veloso, quen lle compuxo cancións como "Tá combinado" e "Reconvexo", e con quen cantou en dueto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Pablo Bouza

**Pablo Bouza Suárez**, nado en Fene en 1965, é un poeta galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Filosofía e Ciencias da Educación pola Universidade de Santiago de Compostela. Exerce como funcionario dende o ano 1990 no Concello de Culleredo, localidade onde reside, desempeñando o cargo de xefe de servizo de Cultura e Educación.

Colaborou en *El Correo Gallego* e na emisora Radio Fene. Foi director e colaborador de Radio Culleredo. Ten publicado en *Poesía Galicia* e *Anuario Brigantino*.

Participou en diversos certames artísticos e literarios, como os II e III Encontros de Pintura e Poesía organizados pola Deputación Provincial da Coruña e I e II Diálogos de Pintura e Poesía, Culleredo.

## Obras 
### Poesía 
* *In aeternum* (2007). Deputación da Coruña. 80 páxs. ISBN 978-84-9812-055-4.
* *O home que falaba coas baleas* (2008). Concello de Outes.
* *Ingrávido signo* (2010). Espiral Maior. 84 páxs. ISBN 978-84-92646-41-8.
* *Na intimidade do azougue* (2011). Espiral Maior. 88 páxs. ISBN 978-84-92646-38-8.
* *Os privilexios dos somnámbulos* (2014). Alvarellos. 79 páxs. ISBN 978-84-89323-60-5.
* Coma o ruido que fan as portas das igrexas ao pecharse. Espiral Maior

### Obras colectivas 
* *Culleredo* (1996). Concello de Culleredo. Con Belia Bellón López e Carlos Pereira.
* *150 Cantares para Rosalía de Castro* (2015). libro electrónico).

## Premios 
* 3º premio no Certame de poesía Hernán Esquío en 1984.
* Accésit no Premio de poesía Pérez Parallé no 2000
* 1º Premio no Premio de poesía Pérez Parallé en 2002.
* 1º premio ex aequo no Certame de poesía Concello de Vilalba en 2003
* 1º premio no Certame de poesía Concello de Vilalba en 2004.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* O blog de Pablo Bouza
HYLAS

**HYLAS**, acrónimo en inglés de **Highly Adaptable Satellite** (*satélite altamente adaptábel*), é un pequeno satélite de comunicacións xeostacionario lanzado polo Ariane 5 V198 dende o Centro Espacial de Kourou na Güiana Francesa. Proporcionará novos e innovadores servizos, incluídos a HDTV (televisión en alta definición) e servizos de banda larga. O satélite axudará a solucionar o problema de cobertura de banda larga en moitas partes de Europa que ten unha infrastrutura terrestre menos desenvolvida.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resumo da misión na web da ESA.
Atlantic Records

**Atlantic Records** é un selo discográfico estadounidense coñecido sobre todo polas súas gravacións de rhythm and blues, rock and roll e jazz. Durante moito tempo foi un dos selos independentes máis importante dos Estados Unidos, e na actualidade opera como subsidiaria de Warner Music Group (á cal pertence na súa totalidade), que fusionou a Atlantic Records e a Elektra Records nun grupo chamado Atlantic Records Group no ano 2004. Craig Kallman é o actual presidente de Atlantic Records, e Ahmet Ertegün traballou como "presidente fundador" ata a súa morte o 14 de decembro de 2006, aos 83 anos.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do selo
Celsa Barja

**Celsa Barja**, nada no Pereiro (A Mezquita) o 29 de agosto de 1966, é unha escritora galega en castelán e en galego.

## Obra en galego 
### Poesía 
* *Espindo un bico*, 2010, edición da autora, Ourense.

## Obra en castelán 
### Poesía 
* *Con unas letras*.
* *Algo de mí*.
* *La flor y la herida*.

### Narrativa 
* *Entre tú y yo*.
* *Mea culpa*.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Blog da autora en galego
* Blog da autora en castelán
Mónica Bar Cendón

**Mónica Bar Cendón**, nada en Vigo o 30 de maio de 1962, é unha filóloga e ensaísta galega.

## Traxectoria 
Licenciada en Filoloxía Hispánica pola UNED (1988. Ten estudos de doutoramento, especialidade en Teoría da Literatura e Literatura Española, UNED (2001-2003) e conseguiu o Diploma de Estudos Avanzados (DEA) en 2003. É tamén titulada en Arte Dramática polo Instituto del Teatro de Sevilla no 1988. É especialista en Igualdade e Impacto de Xénero.

Formou parte do Consello de redacción da revista cultural *Festa da Palabra Silenciada*, na que colabora asiduamente desde 1993. Tamén publica artigos en diversos diarios galegos como *La Voz de Galicia* e *Faro de Vigo*.

## Obras 
### Poesía 
* *Arrancando ao volapé*, 2009.
* *Amor sacrílego*, 2010.

### Narrativa 
* *Formigator*, 2006.

### Ensaio 
* *Feministas galegas. Claves dunha revolución en marcha*, 2010, Xerais.

### Traducións 
* *Canon de alcoba*, de Tununa Mercado, 1999, Xerais.
* *A pedra angular*, de Emilia Pardo Bazán, 2003, Xerais.

### Obras colectivas 
* *Narradoras*, 2000, Xerais.
* *150 Cantares para Rosalía de Castro* (2015, libro electrónico). Poesía.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Blog da autora
The Throes

***The Throes*** é o álbum de estrea do dúo de indie rock estadounidense Two Gallants, editado o 18 de maio do 2004 a través do selo Alive Records. Foi remasterizado e reeditado como *The Throes Remix* o 12 de decembro do 2006 en vinilo, cunha canción extra chamada "Anna's Sweater", unha versión da desaparecida banda de San Francisco Blear.

## Listaxe de cancións 
# "You Losin' Out" – 3:00
# "Two Days Short Tomorrow" – 4:57
# "Nothing to You" – 4:29
# "Crow Jane" – 8:02
# "Fail Hard to Regain" – 3:12
# "The Throes" – 8:03
# "Drive My Car" – 6:55
# "My Madonna" – 7:23
# "The Train That Stole My Man" – 7:49
Jesse Peretz

**Jesse Peretz**, nado o 19 de maio de 1968 en Cambridge, Massachusetts, é un baixista e director de vídeos musicais estadounidense.

## Traxectoria 
Peretz foi un dos membros fundadores da banda de rock alternativo The Lemonheads. Deixou o grupo como músico antes do lanzamento do álbum ''It's A Shame About Ray'', porén, continuou traballando con eles como fotógrafo e director de videoclips. Os seus primeiros vídeos para The Lemonheads foron os de "Mrs. Robinson", "Confetti" e "It's a Shame about Ray". Tamén dirixiu vídeos para Foo Fighters, Jack Black e The Breeders, e tamén creou e codirixiu as viñetas cómicas "Jimmy the Cab-Driver" para a MTV cos seus amigos de Harvard, Donal Logue e Clay Tarver. Peretz fixo tamén anuncios publicitarios para marcas como Nike, Ikea e Sony PlayStation. No ano 1998 dirixiu unha película chamada *First Love, Last Rites* e dende entón leva realizadas tres máis.
Ducado de Palma de Mallorca

O **Ducado de Palma de Mallorca** foi un título nobiliario vitalicio concedido polo rei de España Xoán Carlos I, á súa filla a infanta Cristina de Borbón e Grecia o 26 de setembro de 1997, con ocasión do seu matrimonio con Iñaki Urdangarin. Non obstante, en medio do escándalo provocado polo Caso Nóos, no que se viu involucrada xunto ao seu marido, o seu irmán o Rei Filipe VI revogoulle a concesión do título ducal por un Real Decreto do 11 de xuño de 2015.
O primoxénito da infanta, Juan Valentín, non o herdaría por tanto tras o falecemento da súa nai.
A denominación do título facía referencia á cidade de Palma.

## Duques de Palma de Mallorca 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Real Decreto 1502/1997, que data do 26 de setembro de 1997, polo que se concede, con carácter vitalicio, a facultade de usar o título de Duquesa de Palma de Mallorca á Súa Alteza Real a Infanta Dona Cristina. 
* Real Decreto 470/2015, que data do 11 de xuño de 2015, polo que se revoga a atribución a Súa Alteza Real a Infanta Dona Cristina da facultade de usar o título de Duquesa de Palma de Mallorca.
Mosteiro de Poblet

O **Real Mosteiro de Santa María de Poblet** (en catalán: *Reial Monestir de Santa Maria de Poblet*) é o prototipo de abadía cisterciense española. Localizado na comarca da Conca de Barberà, no termo municipal de Vimbodí i Poblet, en Tarragona, o primeiro cenobio foi impulsado e patrocinado por Ramón Berenguer IV, conde de Barcelona, que o entregou aos monxes bernardos da abadía de Fontfroide no ano 1149.

Foi panteón real da Coroa de Aragón, desde finais do século XIV ata a extinción da casa real de Aragón no século XV.

Enriquecido con distintas doazóns, alcanzou o seu máximo esplendor no século XIV, e a súa total decadencia e abandono en 1835 como consecuencia da desamortización de Mendizábal. En 1930 iniciouse a súa restauración, de forma que en 1935 puido dedicarse novamente a igrexa ao culto, e en 1940 retornaban á súa abadía algúns monxes. Non todos os espazos poden visitarse, por ser dependencias en clausura utilizadas polos cistercienses que de novo ocupan o mosteiro.

En 1991 foi declarado pola Unesco Patrimonio da Humanidade. Poblet, xunto con Guadalupe, El Escorial, San Millán de Yuso e San Millán de Suso son os mosteiros en España que gozan deste título.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Poblet Monastery.jpg|Vista xeral
Ficheiro:Spain PobletMonastry Entrance.jpg|Porta Daurada
Ficheiro:Spain PobletMonastry FrontView.jpg|Porta barroca da igrexa

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Mosteiro de Poblet
Filippo Sassetti

**Filippo Sassetti**, nado en Florencia en 1540 e morto en Goa en 1588, foi un mercador, explorador e lingüista.

## Traxectoria 
Distinguiuse pola súa participación nos debates culturais das distintas academias florentinas da época, con cuxa ocasión escribiu un *Discorso sopra Dante* (‘Discurso sobre Dante’) e distinguiuse tamén pola súa tradución da *Poética* de Aristóteles. Tras conterterse en axente comercial en 1578, Sassetti pasou algúns anos primeiro en España e logo en Portugal, de onde partiu para emprender a empresa que sempre proxectara: viaxar polo subcontinente indio.

Foi un dos primeiros europeos a estudar o sánscrito, a antiga lingua da India. En 1585, notou similitudes entre algunhas palabras sánscritas e italianas (ex. *deva/dio* ‘deus’, *sarpa/serpe* ‘serpe’, *sapta/sette* ‘sete’, *ashta/otto* ‘oito’, *nava/nove* ‘nove’). As súas observacións anticiparon o descubrimento da familia lingüística indoeuropea. Sassetti morreu en Goa, na India en 1588.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Marcucci E. M., *Lettere edite e inedite di Pilippo Sassetti raccolte e annotate*, Firenze 1855. 
* Muller Jean-Claude, *Early stages of language comparison from Sassetti to Sir William Jones (1786)*, Kratylos 1986 31.1-31.
Michael Collins

O nome de **Michael Collins** pode referirse a varias persoas:

* **Michael Collins**, político irlandés,
* e á película homónima *Michael Collins* sobre a súa vida.
* **Michael Collins**, astronauta estadounidense.
* **Michael Collins**, clarinetista británico.
Aligi Sassu

**Aligi Sassu**, nado en Milán o 17 de xullo de 1912 e finado en Pollença o 17 de xullo de 2000, foi un pintor, escultor e ceramista italiano.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Aligi Sassu 
* Arquivo Aligi Sassu
WYSIWYG

[miniatura|300px|dereita|O programa da esquerda usa un editor WYSIWYG para producir un documento. O programa da dereita contén o código [LaTeX, que cando se compile producirá un documento que se verá moi similar ó documento da esquerda. Compilar código de formato non é un proceso WYSIWYG.]]

**WYSIWYG** é o acrónimo de ***W**hat **Y**ou **S**ee **I**s **W**hat **Y**ou **G**et* (en inglés, "o que ves é o que obtés"). Aplícase ós procesadores de texto e outros editores de texto con formato (como os editores de HTML) que permiten escribir un documento vendo directamente o resultado final, frecuentemente o resultado impreso.

## Historia e características 
Dise en contraposición a outros procesadores de texto, hoxe en día pouco frecuentes, nos que se escribía sobre unha vista que non mostraba o formato do texto, até a impresión do documento. No caso de editores de HTML este concepto aplícase ós que permiten escribir a páxina sobre unha vista preliminar similar á dun procesador de textos, ocupándose neste caso o programa de xerar o código fonte en HTML.

Exemplos de editores HTML tipo WYSIWYG son: Dreamweaver, NVU/Kompozer, as versións de Composer de Netscape e Mozilla, Amaya, Writer (de OpenOffice.org), Adobe Golive, Frontpage e Microsoft Word. 
Tamén existen editores que se poden integrar en formularios de páxinas web como FCKeditor, TinyMCE, FreeRichTextEditor.

Na área de deseño web existen tamén ferramentas WYSIWYG, dentro dos chamados CMS (Content Management System); aínda que un CMS non ten porqué ser WYSIWYG, é dicir, pode ser un xestor de contidos cuxo panel de xestión non se corresponda co deseño final, senón que neste caso utilízase un back-end ou panel de xestión para crear-modificar os contidos, que serán reflectidos no front-end ou parte final que ven os usuarios. No grupo dos CMS WYSIWYG hai varias aplicacións, incluso algunha delas con tecnoloxía flash, por exemplo Easy Site Manager.

Un bo e actual exemplo de editor específico de textos que non é WYSIWYG é aquel que utiliza o formato de documento LaTeX.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* WYSIWYM
Deathrock

**Deathrock** ou **deathpunk** é un termo usado para referirse a un subxénero do punk rock que incorpora elementos de terror e con atmosferas arrepiantes, que apareceu na costa oeste dos Estados Unidos cara ao ano 1979.

## Características 
As cancións deathrock usan acordes sinxelos, guitarras con eco, un baixo moi presente, baterías repetitivas, ritmos post-punk e tribais con tempos 4/4. As bandas do xénero adoitan a crear atmosferas con guitarras chirriantes, sintetizadores arrepiantes ou sinistros, e experimentan con outro tipo de instrumentación. As letras poden variar, pero adoitan ser introspectivas e surrealistas, e tratan temas escuros como o illamento, desilusión, perda, depresión, vida ou morte. As letras do deathrock e os outros elementos estilísticos adoitan incorporar temas de películas de terror e ciencia ficción, que á súa vez leva a a moitos grupos a adoptar elementos do rockabilly e o surf rock.

A pesar de ter un nome semellante, o deathrock non ten conexión co death metal (ademais de temas líricos en ocasións semellantes), que é un subxénero extremo do heavy metal. Porén, bandas como The Birthday Party influenciaron en estilos vocais usados polos segundos.

## Etimoloxía 
O termo "death rock" foi usado por vez primeira nos anos 50 para describir un xénero temático relacionado co rock and roll que comezou en 1958 con tema de Jody Reynolds "Endless Sleep" e rematou en 1964 con "Last Kiss" de J. Frank Wilson". Estas cancións sobre adolescentes mortos destacaron pola súa visión romántica e morbosa da morte, polas súas pontes con voces faladas e os seus efectos de son. O tema de The Shangri-Las "Leader of the Pack" é posiblemente o mellor exemplo deses anos do uso do termo.

O uso de "deathrock" re-emerxeu 15 anos despois no ano 1979 para describir o son de varios grupos da costa oeste estadounidense. O termo chegou de tres fontes istintas: Rozz Williams, membro fundador de Christian Death, para describir o son da súa banda; a prensa musical, reusando o termo dos 50 para describir un emerxente subxénero do punk rock; e/ou a película de Nick Zedd de 1979 *They Eat Scum*, na que aparecía unha banda ficticia de "death rock" chamada "Suzy Putrid and the Mental Deficients".
Luís Taboada

**Luís Taboada Coca**, nado en Vigo o 6 de outubro de 1848 e finado en Madrid o 13 de xaneiro de 1906, foi un escritor galego.

## Traxectoria 
Estudou no instituto de Pontevedra. Trasladouse a Madrid protexido por Alejandro Chao que o nomeou o seu administrador para que puidese vivir na capital. Traballou nos ministerios de Gobernación e de Fomento, sendo secretario particular de Ruiz Zorrilla e Nicolás María Rivero. Foi redactor de *El Meteoro* de Vigo en 1867; colaborou con crónicas festivas en *La Ilustración Española y Americana*, *La Ilustración Ibérica*, *Madrid Cómico*, *Nuevo Mundo*, *El Imparcial*, *El Duende*, *ABC* e *Blanco y Negro*. En *El Miño* publicou unha serie de poemas baixo o título de "Gorgoritos". Estreou en Madrid en 1878 a comedia nun acto *Afinador y mártir*. O humor de Taboada Coca, na liña costumista, foi moi popular en toda España. En *Oráculos del matrimonio* proporcionou un modo de saber que parella se terá, a partir duns tipos básicos de homes e mulleres, dos que se dan fotos. Wenceslao Fernández Flórez incluíuno na súa antoloxía do humor.

## Obras 
[miniatura|Caricatura de Taboada en *[Madrid Cómico*.]]
* *Afinador y mártir* (1878), comedia.
* *Errar el golpe* (1885)
[miniatura|[Tarxeta postal de Eugenio Krapf manuscrita por Taboada.]]
* *Los ridículos* (1891)
* *Madrid en broma* (1891-92)
* *La vida cursi* (1892)
* *Rayos de Sol* (1892) con Julián Bastinos
* *Titirimundi* (1892)
* *Siga la fiesta* (1892)
* *Caricaturas* (1892)
* *Páginas alegres* (1893)
* *El mundo festivo* (1894)
* *Madrid alegre* (1894)
* *La joven América* (1894)
* *Intimidades de un autor festivo* (1894)
* *La joven América: Juguete cómico en un acto y en prosa* (1894), con Félix González Llana 
* *Cursilones* (1895)
* *Viajes de placer*, (1895).
* *Perfiles cómicos* (1897)
* *Colección de tipos* (1898)
* *La viuda de Chaparro* (1899, novela)
* *Notas alegres* (1900)
* *Crónicas alegres* (3 vols., 1900, 1901-02, 1903-04)
* *Los cursis* (1903)
* *Portugal en broma* (1904)
* *Pescadera a tus besugos* (novela, 1905)
* *Las de Cachupín* (novela, 1905)
* *La vida en broma* (1905). 
* *Chamorro* (novela)
* *Para reír toda la vida* (1906)
* *Oráculos del matrimonio* (1906). 
* Emilio Castelar e Luis Taboada, *Un viaje à Paris durante el establecimiento de la República*, La Ilustración Gallega y Asturiana, 1880.
* *Paris y sus cercanías: Manual del viajero*, 1880.
* *Trop de Zéle*
* *Clamores justos*
* *Epigramas*
* *Don Gil allá en el Brasil*.

### Póstumas 
* *Pellejín. Historia de un diputado de la mayoría* (1910)
* *Historia cómica de España* (2 vols., 1911, 1912), en colaboración.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha en galegos.info
* Artigo no centenario da súa morte  en Faro de Vigo.
* La Cueva de Zaratustra .
Irene Visedo

**Irene Visedo Herrero**, nada en Madrid o 16 de xullo de 1978, é unha actriz española.

## Traxectoria
Acadou sona no 2001 a raíz da súa participación na serie española *Cuéntame cómo pasó*, inda que previamente xa traballara como actriz en varios filmes, a meirande parte delas curtos.

## Filmografía 
### Cinema 
* *Amores Locos* (2008), de Beda DoCampo Feijoo 
* *Carlitos y el campo de los sueños* (2008), de Jesús del Cerro 
* *La mujer del anarquista* (2008), de Marie Noelle e Peter Sehr.
* *El hombre de arena* (2007), de José Manuel González-Berbel.
* *Un ajuste de cuentas* (2006), de Manane Rodríguez.
* *La dama blanca* (2004), de Nacho Carvallo.
* *Entre abril y julio* (2002), de Aitor Gaizka.
* *La mujer de mi vida* (2001), de Antonio del Real.
* *Los pasos perdidos* (2001), de Manane Rodríguez.
* *El espinazo del diablo* (2001), de Guillermo del Toro.
* *Cascabel* (2000), de Daniel Cebrián.
* *Soirée* (2000), de Aitor Gaizka.
* *Moebio* (2000), de Zoe Berriatúa.
* *El infanticida* (2000), de Pilar Ruiz-Gutiérrez.
* *Insomnio de una noche de verano* (1999), de Aitor Gaizka.
* *Tuya* (1999), de Beda Docampo Feijóo
* *La caja* (1998), de Hugo Serra.
* *Íncubus* (1997), de Andrés Azucoa.
* *Palo de lluvia* (1997), de Raquel Aparicio.
* *Paraíso*(1997), de Jesús Almendro.
* *El cielo de las putas* (1997), de Jesús Almendro.
* *El ángel de la guarda* (1996), de Santiago Matallana.

### Televisión 
* La Duquesa (2010)
* Cuéntame cómo pasó (2001-2007)

### Teatro 
* Fausto (1997-1998) de Goethe.
* Trabajos de amor perdidos (1998), de William Shakespeare.
* José (2003), dirigido por Nacho Carvallo.
* Don Juan Tenorio (2004), de José Zorrilla.
* Medida por medida (2009), de William Shakespeare, dirixida por Carlos Aladro e producida por Teatro de La Abadía.

### Outros 
* Curtametraxe chupertópico
* Videoclip de Pablo Puyol "Déjame".
* Videoclip de Celia Flores "Un consejo"

## Premios e nomeamentos 
* Premio Proyecta á mellor actriz 1999 por Paraíso.
* Premio Nacional Alberic 2000 á mellor actriz por Casacabel.
* Premio Festival de Cine de Tolosa (Francia) 2000 á mellor actriz revelación por Cascabel.
* Nomeamento ó Premio Sensación 2000 á mellor actriz revelación por Los pasos perdidos.
* Nomeamento ó Premio Cóndor de Prata 2002 por Los pasos perdidos (canda Carmen Maura, Ariadna Gil e Cecilia Roth)
* Nomeamento ó Premio da Unión de Actores 2002 á mellor actriz revelación por Cuéntame cómo pasó.
* Nomeamento ó Premio Max Factor 2005 ó rostro máis bonito do cinema español.
* Premio Mellor Actriz Festival de cine de Tolosa (Francia) 2009 por Julia, Amores Locos
Condado de Salvaterra

[miniatura|[García Sarmiento de Sotomayor, II conde de Salvaterra, I marqués do Sobroso, vicerrei de Nova España e do Perú.]]

O **Condado de Salvatierra** é un título nobiliario español creado polo rei Filipe III o 20 de febreiro de 1613 a favor de Diego Sarmiento de Sotomayor e Mendoza, señor do Sobroso e de Salvaterra.

Diego Sarmiento de Sotomayor y Mendoza era fillo de García Sarmiento de Sotomayor y Noroña, IV señor do Sobroso e de Salvaterra, e de Leonor Sarmiento de Mendoza y Pesqueira.

O rei Filipe V concedeu a G.E., o 10 de xaneiro de 1718, a José Francisco Sarmiento de Sotomayor y Velasco, V conde de Salvaterra, marqués do Sobroso e conde de Pié de Concha.

A súa denominación fai referencia á localidade de Salvaterra de Miño (Pontevedra).

O Condado de Salvatierra é un título independente e sen ningunha relación co Condado de Salvatierra de Álava, (creado por Filipe V, o 1 de decembro  de 1707). Así mesmo non garda relación co Marquesado de Salvaterra (creado por Carlos IV o 21 de decembro de 1795), nin co Marquesado de Salvatierra de Peralta (creado por Filipe V o 18 de marzo de 1708).

## Condes de Salvaterra
## Notas 
* Elenco de Grandezas y Títulos Nobiliarios Españoles. Instituto "Salazar y Castro", CSIC
Henry Thomas Colebrooke

**Henry Thomas Colebrooke**, nado o 15 de xuño de 1765 en Londres e morto o 10 de abril de 1837 en Calcuta, foi un filólogo, orientalista e botánico británico, que foi un dos primeiros estudosos da lingua sánscrita e da botánica da India, onde traballou como maxistrado

## Traxectoria 
Fillo do banqueiro e político George Colebrooke, educárono na casa ata os quince anos. Trasladouse á India en 1782, e alí traballou para a administración colonial en distintas zonas do país (Calcuta, Tirhut, Purnia). Da súa actividade ao servizo da administración británica trouxo a inspiración para o ensaio *Remarks on the Husbandry and Commerce of Bengal* ("Observacións sobre a economía e sobre o comercio de Bengala"), publicado, nun primeiro momento privadamente, en 1795, no cal invocaba o libre cambio entre a India e a Gran Bretaña.

No 1793 comezou o estudo da lingua sánscrita e completou o *Digest of Hindu Laws* ("Compendio de dereito hindú"), o monumental estudo sobre o dereito hindú que deixara inconcluso William Jones; traduciu despois os tratados *Mitākṣarā* de Vijñāneśvara e o *Dāyabhāga* de Jīmūtavāhana, que publicou xuntos baixo o título de *Law of Inheritance* ("Leis sobre a herdanza").

En 1799 foi enviado a unha misión en Nagpur e, ao seu retorno a Calcuta, nomeárono xuíz do novo tribunal de apelación, do que logo se converteu en presidente. No 1805 o gobernador xeral da India, Richard Wellesley, nomeouno profesor de Dereito hindú no Fort William College de Calcuta. Con William Jones foi un dos fundadores da Asiatic Society, da que tamén foi presidente.

Durante a súa primeira estancia en Calcuta escribiu *A Grammar of the Sanscrit Language* ("Unha gramática da lingua sánscrita", 1805), varios ensaios sobre as cerimonias relixiosas hindús e *Essay on the Vedas* ("Ensaios sobre os Veda", 1805); tales obras constituíron por moito tempo o punto de referencia sobre o tema en Gran Bretaña e exercitaron un profundo influxo en toda Europa. A súa gramática sánscrita, en particular, convértese no punto de referencia de toda a lingüística europea e fixo posíbel a fundación da indoeuropeística.

Tras a súa morte publicaron *Miscellaneous Essays* ("Ensaios misceláneos", 1837) e *On the Religion and Philosophy of the Hindus* ("Sobre a relixión e a filosofía dos hindús", 1858).

No seu labor como botánico deixou descricións de plantas da India, que aparecen baixo a abreviatura **Colebr.**

## Obras 
### Ensaios 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
*  Agora en:  

### Traducións 
* 
*  Agora en: 
* *Law of Inheritance*. Agora en: 
* 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Asiatic Society.
* Calcuta.
* Filoloxía.
* India.
* Indoeuropeística.
* Lingua sánscrita.
* Lingüística histórica.
Andreas Jäger

**Andreas Jäger**, nado en 1660 e finado en 1730, foi un filólogo e relixioso sueco, considerado precursor da indoeuropeística.

## Traxectoria 
Son escasas as informacións sobre a vida de Jäger, ata tal punto que mesmo a súa data de nacemento e defunción son aproximadas. Estudou probabelmente na Universidade de Uppsala; as súas ideas non acadaron éxito ningún na comunidade científica do seu tempo, tanto que volveu a Uppsala e converteuse en pastor.

## Obra 
A Jäger atribúeselle o diálogo *De lingua vetustissima Europae Scytho-Celtica et Gothica* (xeralmente abreviado en *De lingua vetustissima Europae*), publicado en Wittenberg en 1686 e que contén a primeira formulación da existencia dun devanceiro común de gran parte das linguas históricas de Europa e da Asia centro-occidental. Para Jäger, grego, latín, linguas xermánicas, linguas célticas, linguas eslavas e persa eran o resultado da evolución dunha lingua extinta, parlada antigamente nos arredores do Cáucaso e á que lle deu o nome de "escitocéltico". Segundo Jäger, entre as varias linguas xeneticamente emparentadas que conservaban os caracteres de meirande arcaísmo, e polo tanto de maior proximidade coa lingua perdida común, estaban o persa, ao que chamaba "lingua escita".

A atribución a Jäger do *De lingua vetustissima Europae* é aceptada pola meirande parte dos lingüistas, se ben grazas aos argumentos de George J. Metcalf existe a hipótese de que o verdadeiro autor do diálogo non fose o que responde ás cuestións (Jäger, daquela un xove estudante), senón o que as facía: un profesor, polo tanto, ao que se quere identificar con Georg Caspar Kirchmaier.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Filoloxía
* Indoeuropeística
* Lingüística histórica

### Ligazóns externas 
*
Ex Models

**Ex Models** é unha banda de no wave estadounidense procedente de Brooklyn, Nova York.

## Traxectoria 
A banda, que xira ao redor dos irmáns Shahin e Shahryar Motia, fundouse cando aínda estaban no instituto. Editaron o seu primeiro álbum, *Other Mathematics*, no ano 2001 a través do selo Ace Fu Records.

O seu segundo álbum, *Zoo Psychology*, editouse dous anos despois. Colle ideas do seu anterior traballo, pero as cancións fanse máis sucias e ruidosas, con peculiares cambios de tempo. Nese tempo o baixista Mike Masiello deixou a banda e Zach Lehrhoff substituíuno, proporcionando tamén voces.

De cara 2005 a banda reducírase a un dúo formado por Shahin e Zach que editaron o seu terceiro álbum, *Chrome Panthers*, tomando unha nova dirección, máis repetitiva e minimalista. Kid Millions, da banda Oneida, axudou a gravar as baterías e tamén realizou algún concerto con Ex Models. Finalmente os ritmos fixéronse máis primitivos e a banda chegou a utilizar tres baterías sobre o escenario.

No ano 2007, a formación clásica de Motias, Zach e o batería Jake Fiedler actuaron no East River Park de Nova York. Porén, a reunión con Fiedler foi curta, e os tres membros restantes comezaron a tocar como Knyfe Hyts, unha banda máis orientada cara ao metal.

## Discografía 
### Álbums
Superlúa

[miniatura|dereita|Superlúa do 2011 dende [O Burgo, Culleredo|O Burgo (Culleredo).]]
En astronomía, unha **superlúa** representa unha ocasión na cal unha lúa chea se atopa a non máis dun 10% do seu punto máis próximo á terra no percorrido da súa órbita (o perixeo). Isto dáse debido a que a órbita lunar é elíptica e o seu centro non concorda co centro da terra. Nos devanditos casos, apréciase máis grande e máis brillante do normal.

## Superlúa chea de 2011
A superlúa chea do 19 de marzo de 2011 estivo a só unha hora do perixeo, a unha distancia de 356.577 quilómetros. Por iso viuse un 14% máis grande e até un 30% máis brillante.

[miniatura|dereita|Superlúa do 2011 dende [Spokane, USA.]]

## Mitos 
Na cultura xeral, ás veces asóciase este evento con desastres naturais, como terremotos e volcáns, ou mesmo tormentas. Nada disto ocorreu coas anteriores superlúas cheas como a de 1993 ou a case superlúa chea de 2008.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Explicación do fenómeno pola NASA 
* Super lúa chea.  Tony Phillips. Ciencia@nasa. 
* ScienceCasts: Super Full Moon. Vídeo en Youtube.
Post hoc ergo propter hoc

**Post hoc ergo propter hoc** (en latín, despois diso, e polo tanto causado por iso) é o nome dunha falacia lóxica, que consiste na idea de que dous eventos que ocorran en secuencia cronolóxica están necesariamente interligados a través dunha relación de causa e efecto. A súa forma básica é a seguinte:

# Cando o evento A acontece, axiña o evento B tamén ocorre.
# Xa que logo, o evento B é causado polo evento A.

Un exemplo sería:
Efecto 2000

O **efecto 2000** foi o nome dado a un *bug* ou erro de software que estaría causado pola omisión da centuria no díxito correspondente ó ano para a almacenaxe de datas. Esta práctica tiña como obxectivo economizar memoria, asumindo que o software só funcionaría durante os anos que comezaran por "19", os do século XX.
## Características
A hipótese do efecto 2000 presumía que despois do 31 de decembro de 1999 os sistemas informáticos contabilizarían as datas considerando que o 1 de xaneiro do 2000 sería o 1 de xaneiro de 1900.

Na predición dos efectos que este erro de software podería ter considerábanse os seguintes posibles:

* Os programas que contan o número de anos a través da subtracción das datas obterían unha cantidade de anos negativa. Por exemplo, para unha persoa nacida 1977, a súa idade no ano 2000 sería 00-77 = -77 anos.
* Os programas que contan o ano utilizando os dous últimos díxitos e mostran os dous primeiros do ano, por exemplo 19, ó intentaren mostrar o ano despois do 1999 mostrarían 19 seguido do número que segue ó 99, é dicir: 19**100**. Isto é coñecido como *problema do ano 1900*.

Ó aproximarse o ano 2000 xurdiron moitos rumores sobre os problemas que este efecto 2000 provocaría. Falábase de catástrofes económicas e dun eventual colapso dos sistemas informáticos. As intervencións nos sistemas encamiñadas a corrixir estes posibles efectos tivo un custo elevadísimo en termos económicos, sen contar outros custos relacionados.

## Casos relacionados 
Existen outros erros de software similares, relacionados coa representación de datas:

* En UNIX a data está representada por un número enteiro de 32 bits con signo, que pode oscilar entre -231 a 231-1. Este número é a cantidade de segundos que transcorreron dende o 1 de xaneiro de 1970. Así, o ano 2038 será o último representable por este sistema. Este erro de software coñécese como *problema do ano 2038*.
* En sistemas máis anticuados, como as versións de Windows 1.x, 2.x e 3.x, o problema radica na omisión de tales díxitos. Neste caso, ó cumprirse o primeiro segundo do ano 2000 sería o 1 de xaneiro de 1980, o ano no que se creou o MS-DOS, sistema operativo destes contornos.
Feira Taurina de Padrón

A **Feira Taurina de Padrón** formaba parte dos festexos da Pascua que se celebraban cada ano na localidade galega de Padrón. Os festexos tamén constaban de espectáculos de doma de cabalos, aproveitando as instalacións da praza de touros portátil que se construía no Campo da Barca con motivo da Semana Santa padronesa.
O festexo taurino constaba de dous eventos, un o sábado con recortadores e *vaquillas* soltas, e outro o domingo cunha corrida sen picadores na que actúan un rexoneador a cabalo e dous *novilleiros*. A praza de touros portátil que se construía no Campo da Barca tiña acollida para unhas 1000 persoas.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* En Pascuas, toros en Padrón artigo de www.mitaurored.com do 24 de marzo do 2010 
* Tarde de toros en Padrón para cerrar la lluviosa Semana Santa  artigo de El Correo Gallego do 24 de marzo de 2008. 
* ¿Cómo estaba Padrón?. Abarrotao. artigo de www.pontecesures.net do 5 de abril do 2010.
Ulises (novela)

***Ulises*** é unha novela do escritor irlandés James Joyce, escrita en lingua inglesa co título orixinal de ***Ulysses***. Foi serializada en parte no xornal americano *The Little Review* dende marzo de 1918 a decembro de 1920, e posteriormente foi publicada por Sylvia Beach en febreiro de 1922, en París. Está considerada unha das obras máis importantes da Literatura modernista, e foi descrita como "a demostración e a suma de todo o movemento".

## Características 
*Ulises* conta o paseo de Leopold Bloom pola cidade de Dublín durante un día corrente, o 16 de xuño de 1904 (o día da primeira cita de Joyce coa súa futura muller, Nora Barnacle). Ulises é o nome latinizado de Odiseo, o heroe do poema de Homero *A Odisea*, e a novela establece unha serie de paralelismos entre os seus personaxes e situacións e os do poema (como a correspondencia de Leopold Bloom con Odiseo, Molly Bloom con Penélope e Stephen Dedalus con Telémaco).

*Ulises* ten aproximadamente 265.000 palabras, cun vocabulario de 30.030 (incluíndo nomes propios, plurais e distintas formas verbais), e está dividido en 18 capítulos. Dende a súa publicación, o libro xerou moita controversia e escrutinio, como xuízos por obscenidade. A técnica do monólogo interior de *Ulises*, cunha estruturación coidadosa, e a prosa experimental, chea de calembur, parodias e alusións, así como a súa rica caracterización e humor aberto, fixeron que o libro teña un gran prestixio no panteón modernista. En 1998, a Modern Library clasificou *Ulises* no primeiro posto da súa lista das "100 mellores novelas do século XX en lingua inglesa". Os fans de Joyce en todo o mundo celebran o 16 de xuño como o Bloomsday.

## Tradución ao galego
O 15 de agosto de 1926 apareceron publicados na revista *Nós* algúns fragmentos do *Ulises* traducidos por Ramón Otero Pedrayo, facendo do galego a primeira lingua da Península Ibérica en que se puideron ler partes da novela. A totalidade da obra foi traducida por Eva Almazán, Xavier Queipo, María Alonso Seisdedos e Antón Vialle e publicada por Editorial Galaxia en 2013. Este proxecto editorial, malia ter sido rexeitado nas axudas da Dirección Xeral do Libro do ano 2011, acadou o Premio Nacional de Tradución de España en 2014.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Víctor Freixanes presenta Ulises en Eirado, TVG2
Colaxe

A **colaxe** é unha técnica artística baseada en ensamblar diferentes elementos nun todo unificado. O termo provén do francés *coller*, que significa pegar. Aplícase fundamentalmente á pintura, pero por extensión pode referirse a calquera outra manifestación artística, como a música, o cine, a literatura ou a videocreación.

## Artistas destacados 
Entre os artistas que utilizaron esta técnica figuran:
 
* Vikky Alexander
* Johannes Baader
* Johannes Theodor Baargeld
* Nick Bantock
* Amadeo de Souza Cardoso
* Romare Bearden
* Peter Blake
* Guy Bleus
* Umberto Boccioni
* Rita Boley Bolaffio
* Georges Braque
* Alberto Burri
* Reginald Case
* Jess Collins
* Felipe Jesus Consalvos 
* Joseph Cornell
* Jim Dine
* Burhan Doğançay
* Arthur G. Dove
* Jean Dubuffet
* Marcel Duchamp
* Max Ernst
* Juan Gris
* George Grosz
* Raymond Hains
* Richard Hamilton
* Raoul Hausmann
* John Heartfield
* Damien Hirst
* Hannah Hoch
* David Hockney
* Ray Johnson
* Peter Kennard
* Lee Krasner
* Kazimir Malevich
* Conrad Marca-Relli
* Eugene J. Martin
* Henri Matisse
* John McHale
* Robert Motherwell
* Joseph Nechvatal
* Robert Nickle
* Eduardo Paolozzi
* Pablo Picasso
* Francis Picabia
* David Plunkert
* Robert Pollard
* Genesis P-Orridge
* Robert Rauschenberg
* Man Ray
* Larry Rivers
* Mimmo Rotella
* Anne Ryan
* Kurt Schwitters
* Winston Smith
* Gino Severini
* Daniel Spoerri
* Jonathan Talbot
* Lenore Tawney
* Cecil Touchon
* Scott Treleaven
* Jacques Villeglé
* Kara Walker
* Tom Wesselmann

## Galería 

Ficheiro:Juan Gris 001.jpg|Colaxe de Juan Gris.
Ficheiro:Nostalgia 110X70CM.jpg|Colaxe de Majid Farahani.

## Notas