open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Camilo Alonso Vega

**Camilo Alonso Vega**, nado en Ferrol o 29 de maio de 1889 e finado en Madrid o 1 de xullo de 1971, foi un militar galego, que formou parte da rebelión en contra do goberno da Segunda República Española, participou na guerra civil que orixinou o fracaso da rebelión e ocupou altos cargos durante a posterior ditadura franquista.

## Traxectoria 
Ingresou na Academia de Infantaría de Toledo que mandaba o coronel Jose Villalba Riquelme e participou na guerra de Marrocos baixo o mando de dito militar. Tenente coronel en xullo de 1936, dirixiu a sublevación militar en Áraba, que triunfou, e a represión organizada que houbo contra os leais á República. Participou nos combates da fronte do Norte, ao mando da 4ª División de Navarra.

Ascendido a xeneral de brigada, tralo final da guerra civil. En 1939 foi nomeado subsecretario de exército. Foi procurador en Cortes entre 1942 e 1969, director xeneral da Garda Civil entre 1943 e 1955 e ministro de Gobernación entre 1957 e 1969. A súa etapa á fronte do Ministerio caracterizouse pola brutalidade dos métodos represivos que utilizou a policía contra a oposición política, que lle valeron o alcume de *Camulo*.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Dicionario biográfico de Galicia*, Ir Indo Edicións, 2010-2011, Vigo.
* *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada*

### Ligazóns externas 
* El frente de Álava, por Guillermo Tabernilla .
Alberto Comesaña

**Alberto Comesaña García**, nado en Vigo o 1 de agosto de 1961, é un cantante, presentador de televisión e expolítico galego.

## Traxectoria 
Naceu en Vigo, sendo o menor de tres irmáns, de pai natural de Santo André de Comesaña e nai orixinaria do concello coruñés de Vilasantar. Estudou Enxeñaría Agrícola en Lugo, ao tempo que comezou a actuar como DJ no pub Stilton da cidade lucense.

Na década de 1980, no contexto da movida viguesa, liderou o grupo Semen Up, un dos referentes de dito movemento, cuxa primeiro mini-LP foi publicado en 1985. Continuou á fronte do grupo nos seguintes anos, nos que comezou a traballar na TVG, como produtor e presentador do programa musical *A tumba aberta* e xurado en *3 por 4*. Máis tarde, en 1998 anunciaron a súa separación despois de 7 anos de éxitos, e cadaquén seguiu coa súa carreira en solitario. Durante eses anos presentou tamén na Televisión de Galicia os programas *Con perdón* e *Bravo polos amigos*.

En 2003 anunciouse a volta de Amistades Peligrosas. Sacaron un disco titulado *La larga espera* e realizaron unha xira que se prolongou ata 2005. Así mesmo, ocupou o posto de secretario xeral da Asociación de Compositores y Autores de la Música, colectivo ligado á SGAE.

## Notas
Enrique Álvarez Sanjuán

**Enrique Álvarez Sanjuan**, máis coñecido como **Quique Álvarez**, nado en Vigo o 20 de xullo de 1975, é un futbolista galego. Xoga de defensa e actualmente atópase sen equipo. É fillo do tamén futbolista Quique Costas.

## Traxectoria 
Aínda que que naceu en Galicia, pasou a súa infancia en Barcelona debido a que seu pai foi contratado polo FC Barcelona. Formouse coma futbolista nas categorías inferiores do FC Barcelona, equipo co que chegou a disputar un encontro na primeira división na tempada 1995-96. Na súa etapa coma xogador no Barcelona B chegou a coincidir con seu pai coma adestrador do segundo equipo do FC Barcelona. Tras xogar varios anos no filial barcelonista xogou a tempada 1997-98 no CD Logroñés, tamén da segunda división. Ao ano seguinte foi contratado pola UE Lleida equipo da mesma categoría no que xogou dúas tempadas. No equipo da *Terra Ferma* tivo coma adestrador a Víctor Muñoz, quen ao ser contratado polo Villarreal CF tralo seu ascenso a primeira, conseguiu que Quique fose contratado polo equipo da *Plana Baixa*.

No Villarreal CF estivo un total de sete tempadas na primeira división, disputando un total de 187 partidos, sendo o segundo xogador que máis partidos disputou coa camisola amarela en primeira división, e só superado por Rodolfo Arruabarrena. No Villarreal CF chegou a ser un dos capitáns do equipo e no partido da 37ª xornada da tempada 2006-07, recibiu a insignia do club pola súa traxectoria. O seu contrato co Villarreal CF rematou o 30 de xuño de 2007 e non foi renovado. Tras ficar ceibe, foi contratado polo Recreativo de Huelva a petición do técnico do equipo andaluz Víctor Muñoz, quen xa dirixiu a Quique Álvarez no Logroñés, Lleida e Villarreal CF.

## Clubs 
## Palmarés 
* 2 Intertoto (2003 e 2004).
* Semifinalista da Copa da UEFA (2004).
* Semifinalista da Copa de Europa (2006).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na web da LFP
* Ficha na web da UEFA (en inglés)
* Novas sobre Quique Álvarez na web da UEFA
Kurt Tucholsky

**Kurt Tucholsky**, nado o 9 de xaneiro de 1890 en Berlín e finado o 21 de decembro de 1935 en Gotemburgo, foi un xornalista e literato alemán. Escribiu tamén cos pseudonimos *Kaspar Hauser*, *Peter Panter*, *Theobald Tiger* e *Ignaz Wrobel*.
## Traxectoria 
Tucholsky foi un dos xornalistas máis influentes durante a república de Weimar. O seu compromiso político e o seu papel como editor da revista *Die Weltbühne*, fixeron del un crítico da sociedade na tradición de Heinrich Heine. Destacou tamén como satírico, escritor de cancións e temas de *cabaré*, novelista e poeta. Tucholsky definíase como demócrata de esquerdas, pacifista e antimilitarista, e quixo por en garda á sociedade alemá perante as tendencias antidemocráticas e a ameaza do nacionalsocialismo.

Tucholsky foi en vida un autor amplamente lido, podéndose dicir que foi un escritor con moito éxito, mais ao final da súa vida, Tucholsky lamentouse de que a súa obra tivera un “éxito sen consecuencias” (“Erfolg ohne Wirkung”).

Tucholsky abandonou o xudaísmo o 1 de xullo de 1914 e recibiu o bautizo protestante no verán de 1918.
Jenaro Castro

**Jenaro Castro Muíña**, nado o 2 de febreiro de 1961 en Pol, é un xornalista galego.

## Traxectoria 
É licenciado en Ciencias da Información, na rama de Xornalismo, pola Universidade Complutense de Madrid. Comezou a traballar en 1985 na Cadena SER, onde realizou labores de redacción no programa informativo vespertino *Hora 25* e o informativo Matinal. Traballou con Iñaki Gabilondo e Carlos Herrera, entroutros. Despois pasou á Cadena COPE, onde foi director de informativos da fin de semana, onde colaborou no programa de Luis del Olmo e onde foi subdirector do programa matinal con Manuel Antonio Rico.

Despois destes anos de xornalismo radiofónico, na década dos noventa deu o salto á televisión. En 1990 debutou en TVE, no programa *Por la Mañana*, que dirixía o veterano xornalista Jesús Hermida. Cando rematou o programa regresou á radio durante un tempo, ata que volveu a TVE cando se puso en marcha *Diario Noche*. Dende ese momento estivo ininterrompidamente en informativos, onde foi editor adxunto de *Diario Noche*, fixo os avances informativos da mañá, foi nomeado editor asistente do informativo *Telediario Primera Edición*, e finalmente se responsabilizou de presentar o avance da unha da tarde.

En 1997 fíxose cargo durante varios meses da edición e presentación do telexornal *Telediario Fin de Semana* e foi editor e presentador do telexornal matinal entre xaneiro de 1999 e setembro do 2000. Dende mediados de 2000, foi o editor de *Telediario Segunda Edición* espazo de noticias que dirixía Alfredo Urdaci. En 2004, coincidindo co cambio de goberno, pasou á segunda fila informativa no Canal 24 Horas. Oito anos despois, logo da vitoria do Partido Popular, volveu á primeira fila, e foi nomeado director de informativos non diarios de TVE e asemade dirixía e presentaba o veterano programa informativo *Informe Semanal*. Todo este traballo estivo salpicado de moitos especiais informativos con motivo de grandes acontecementos nacionais e internacionais.

Seguiu durante anos vinculado a programas de reportaxes informativos, entre eles no programa *Documentos TV*. En febreiro de 2021 foi elixido para ocupar unha cadeira no consello de administración de RTVE, a proposta do Partido Popular.

## Recoñecementos e galardóns
En setembro de 2009, Castro foi recoñecido unha *Antena de Ouro* pola súa traxectoria. xornalística.

En 2020 obtivo o Premio Andalucía de Periodismo por unha reportaxe titulada “Marta, la Niña de Sevilla”, que abordaba a desaparición dunha moza andaluza, Marta del Castillo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
Jenaro Castro na páxina de TVE
María Antonia Iglesias

**María Antonia Iglesias González**, nada en Ourense o 15 de xaneiro de 1945 e finada en Panxón (Nigrán) o 29 de xullo de 2014, foi unha xornalista galega.

## Traxectoria 
Comezou a súa traxectoria profesional en prensa escrita, colaborando no xornal *Informaciones*. Despois seguirían outras publicacións como as revistas *Triunfo*, *Tiempo* e *Interviú*.

En 1984 ingresou en Televisión Española, e integrouse no elenco dos servizos informativos. A partir dese momento colaborou como reporteira no espazo *Informe semanal*, do que finalmente sería nomeada directora en 1989.

Un ano máis tarde foi nomeada directora dos servizos informativos de TVE, cargo no que permaneceu ata maio de 1996, sendo relevada por Ernesto Sáenz de Buruaga.

Colaborou dende entón no xornal *El País*, onde publicou numerosas entrevistas aos principais líderes políticos, e participou como analista en diversos faladoiros de actualidade, tanto en radio - *Hoy por hoy* da Cadena SER; *La Brújula* (2002), de Onda Cero; *Protagonistas* (2004-2006) de Punto Radio -, como en televisión: *Día a día* (1996-2004), en Telecinco; *Cada día* (2004-2005) e *Lo que inTeresa* (2006), en Antena 3; *Las Mañanas de Cuatro* (2006-2008), en Cuatro e *Madrid opina* (2006-2007) en Telemadrid.

## Libros publicados 
* *Ermua, cuatro días de julio* (1997), sobre o asasinato de Miguel Ángel Blanco.
* *Aquella España dulce y amarga / Carmen Sevilla e Paco Rabal* (1999).
* *La memoria recuperada* (2003), sobre os anos de Goberno de Felipe González.
* *Maestros de la República. Los otros santos, los otros mártires* (2006). 
* *Cuerpo a cuerpo. Cómo son y cómo piensan los políticos españoles* (2007), recompilatorio de entrevistas realizadas pola autora.

## Vida persoal 
Era filla do musicólogo Antonio Iglesias Álvarez.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Diana Nogueira

**Diana Nogueira González**, nada en Vigo en 1975, é unha modelo, actriz e presentadora de televisión galega.

## Traxectoria 
Estudou Anatomía Patolóxica ata que a súa vida trocou radicalmente a raíz de presentarse a Miss España en 1999. Non gañou o concurso, pero foi a elixida para representar a España en Miss Universo xa que Miss España era menor de idade, e conseguiu quedar como segunda dama de honor de Miss Universo 1999.

Ao volver do certame contratárona para copresentar durante unha tempada o programa musical *Luar* para a TVG. En xullo de 2001, substituíu, xunto a Yolanda Vázquez, a Paloma Ferre na condución do programa *Historias de hoy*. Presentou o programa de actuacións musicais *Gran Verbena* en TVG na tempada 2003-04.

Formou parte do equipo de actores da serie da TVG *Libro de familia*.

Premio Alfredo Iglesias en Teo, 2023

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Diana Nogueira en vertele.com
María Patiño

**María Patiño Castro**, nada en Ferrol en 1971, é unha xornalista galega. Trátase dunha das máis coñecidas representantes da chamada prensa do corazón, e faciana habitual en numerosos espazos de televisión do que nalgúns casos é cualificado coma tele-lixo.

## Traxectoria 
Licenciada en xornalismo, comezou a súa actividade na delegación de Sevilla da axencia de noticias Europa Press. Posteriormente traballou en Canal Sur Radio, Onda Giralda e a axencia oficial de *Diez Minutos* en Andalucía.

Os seus primeiros contactos coa televisión, medio a través do que alcanzou sona en España, comezaron no programa magazine *Sabor a verano* (1999), de Antena 3, presentado por Inés Ballester.

Tralo seu paso polo late-night *Abierto al anochecer* (2002) de Jordi González, recala no que foi un dos programas televisivos máis seguidos, *Sabor a ti* (2003-2004), xunto a Ana Rosa Quintana.

Con todo, a súa sona débea ao talk show de actualidade social *¿Dónde estás corazón?*, conducido por Jaime Cantizano en Antena 3 entre 2003 e 2011.

Na tempada 2007-2008 presentou o magazine *A 3 bandas*, en Antena 3, que foi retirado por baixa audiencia. A partir do 13 de xullo de 2009 presentou xunto a Jesús Mariñas e Julian Iantzi o programa *Vaya par*, dirixido por Gema López, tamén retirado por baixa audiencia o 11 de setembro dese ano.

O 15 de outubro de 2011, xa retirado da grella o programa *DEC*, Patiño foi entrevistada en *La Noria*, de Telecinco, xunto a Bárbara Rey, con quen tivera unha gran liorta en 2007. Desde o 5 de novembro de 2011 comeza a traballar como colaboradora habitual de *La Noria*. O 17 de xaneiro de 2012 incorporouse como colaboradora habitual en *El programa de Ana Rosa*, ademais de colaborar en Sálvame Deluxe os venres pola noite.

O seu estilo polémico e apaixonado de exercer o xornalismo garante unha audiencia fiel dos programas en que participa.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial
Victoriano Sánchez Barcáiztegui

[thumb|*Victoriano Sánchez Barcáiztegui* ([Museo Naval de Madrid).]]
**Victoriano Sánchez Barcáiztegui**, nado en Ferrol o 23 de abril de 1826 e finado no mar Cantábrico o 26 de maio de 1875, foi un militar galego.

Ingresa na Armada aos 15 anos e despois de navegar en diferentes buques é nomeado Comandante da Estación Norte de Río de la Plata en 1864. Polos méritos alcanzados no heroico combate do Callao é ascendido a Capitán de Navío de primeira clase en 1868. Posteriormente é o primeiro director da Escola Naval de Ferrol e Comandante Xeral do Arsenal.

Como Comandante Xeral da Escuadra do Norte no Cantábrico dirixe as operacións a bordo do *Colón* onde cae morto alcanzado pola metralla o 26 de maio de 1875. Os seus restos foron trasladados ao Panteón de Marinos Ilustres en San Fernando.

## Recoñecementos
Un destrutor da Armada Española levou o nome *Sánchez Barcáiztegui*. Foi botado en 1926 e dado de baixa en 1964. Durante a guerra civil permaneceu baixo o mando republicano.

Unha rúa de Ferrol, localizada no barrio da Magdalena, leva o seu nome.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Victoriano Sánchez Barcáiztegui en Ferrolterra Country
Coté Soler

**Coté Soler**, nado en Vigo en 1976, é un actor galego.

## Filmografía
### Cinema 
;Longametraxes 
**Noche de reyes* (2001), de Miguel Bardem.
**El otro lado de la cama* (2002), de Emilio Martínez Lázaro.
**El robo más grande jamás contado* (2002), de Daniel Monzón.
**Días de fútbol* (2003), de David Serrano.
**El asombroso mundo de Borjamari y Pocholo* (2004), de Juan Cavestany e Enrique López Lavigne.
**The Kovak Box* (2006), de Daniel Monzón.
**Los abrazos rotos* (2008), de Pedro Almodóvar.
**Una hora más en Canarias* (2010), de David Serrano.
**Lobos de Arga (2011), de Juan Martínez Moreno.
**Los amantes pasajeros* (2012), de Pedro Almodóvar.

;Curtametraxes
**Soberano, el rey canalla* (2001), de Miguel Bardem.
**Mezclar es malísimo* (2001), de David Serrano.
**Cóctel* (2003), de Lucina Gil.

### Televisión
(personaxes episódicos)
**Hada Madrina* (1999)
**24 horas* (2000)
**Periodistas* (2000)
**El Comisario* (2001)
**Aquí no hay quien viva* (2004) 
**Génesis, en la mente del asesino* (2007)
**Impares* (2008)

### Teatro
**Animalario* (1996), de Alberto San Juan.
**La Barraca* (1998), dirixida por Cristina Rota.
**Sin pena ni gloria* (1999), dirixida por David Llorente.
**El obedecedor* (2000), dirixida por Amparo Valle.
**El último verano* (2001), dirixida por David Llorente. 
**Las bicicletas no son para el verano* (2002), dirixida por Luis Olmos.
**El otro lado de la cama'' (2004)

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Consello da Cultura Galega
*https://web.archive.org/web/20070930111335/http://www.ptcteatro.com/dist7.htm#COTE
Pilar Cernuda

**Pilar García-Cernuda Lago Calleja Fernández**, coñecida como **Pilar Cernuda**, nada en Santiago de Compostela o 29 de xullo de 1948, é unha xornalista galega.

## Traxectoria 
Tras finalizar os seus estudos de Xornalismo en Madrid, iniciou a súa carreira profesional en 1975 e durante anos correspondeulle o seguimento das actividades da Casa Real. Máis adiante, trasladouse a Nova York dende onde exerceu de correspondente do xornal *ABC*. Nos seguintes anos traballaría en Radio Nacional de España, a Cadena COPE e Televisión Española, tanto no espazo de entrevistas *Centros de poder* (1994-1995), xunto a Julia Navarro, como no informativo matinal *Los desayunos de TVE*).

Especializada en información política, nos últimos anos seguiu colaborando en distintos medios tantos escritos coma radio e televisión. Participa na tertulia do programa *Herrera en la onda* de Onda Cero (cadea á que se incorporara en 1993) e nos programas de televisión *Espejo público* de Antena 3 e *Alto y Claro* e *Madrid opina* de Telemadrid. Ademais escribe na revista *Cambio 16* e no xornal *La Razón*. Tamén dirixe a Axencia de novas *Fax Press*.

## Libros publicados 
* *Todo un Rey* (1981).
* *El Presidente* (1994), (biografía de Felipe González).
* *Crónicas del cambio* (1996),
* *Crónicas de la crispación* (1996), (con Fernando Jáuregui). 
* *Ciclón Fraga* (1997).
* *Aznarmanía* (1997), (con Fernando Jáuregui). 
* *Los hijos más deseados* (1999) (con Margarita Sáenz Díez). 
* *Servicios Secretos* (2000) (con Fernando Jáuregui e Joaquín Bardavío).
* *30 días de noviembre* (2000).
* *La mujer en la política* (2000).
* *23-F : la conjura de los necios* (2001) (con Fernando Jáuregui e Manuel Ángel Menéndez Cernuda).
* *Solidaridad : no es humanitario todo lo que reluce* (2002).
* *El sequerón : ocho años de aznarato* (2004) (con Fernando Jáuregui). 
* *Madres solas: Una decisión voluntaria* (2006).
* *Rajoy y la oposición a ZP* (2008).

## Galardóns 
* Premio Diego Bernal en 2012.
* En 2020, foi galardoada coa medalla Castelao.
* 2024: Premio Carlos Casares de Xornalismo Literario.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Entrevista sobre o seu labor de columnista.
A Casanova, Triabá, Castro de Rei

**A Casanova** é un lugar da parroquia de Triabá, no concello lucense de Castro de Rei. Segundo o IGE, no ano 2019 tiña 10 habitantes (5 homes e 5 mulleres), o cal supón unha diminución respecto do ano 2014, cando tiña 13 habitantes.

O barrio consta de 4 vivendas, todas elas habitadas. A principal actividade económica do lugar é a gandería, na súa maior parte dedicada a produción de leite, aínda que tamén se crían cabras e porcos.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Triaba 
### Parroquias de Castro de Rei 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Castro de Rei
Mario Casas

**Mario Casas Sierra**, nado na Coruña o 12 de xuño de 1986, é un actor galego.

## Traxectoria 
Nado no barrio coruñés da Sardiñeira, en 1994 marchou vivir a Barcelona coa súa familia. Alí comezou a traballar en publicidade, ata que a finais do 2003 marchou estudar teatro a Madrid. En 2006 participa en *SMS* unha serie emitida en La Sexta. Nese mesmo ano Casas debuta no cine co filme *El camino de los ingleses*, dirixido por Antonio Banderas, mais a súa sona acadaríaa grazas á súa participación na serie de televisión española *Los hombres de Paco*.

No 2009 foi protagonista de dous dos filmes españois de máis éxito en recadación do ano; *Fuga de cerebros*, coprotagonizada con Amaia Salamanca, e mais *Mentiras y gordas* canda Yon González, Ana María Polvorosa, Ana de Armas e mais Hugo Silva. Ámbalas dúas conseguiron lideralo portelo nacional durante a fin de semana da súa estrea.

## Vida persoal 
Viviu en Collbató e Esparreguera (Barcelona). Foi relacionado sentimentalmente coa tamén actriz Amaia Salamanca, coa que protagonizou *Fuga de cerebros*. Ten dous irmáns que, coma el, son actores; Christian Casas e Óscar Casas, e mais unha irmá; Sheila Casas.

En 2009 empezou unha relación coa tamén actriz María Valverde Rodríguez, coñecéndose ó coincidir na rodaxe da película La mula, que se estreou en maio de 2013, debido a diversos problemas.

## Filmografía 
### Cinema 
### Televisión 
### Curtametraxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Fansite oficial
Tomintoul

dereita|350px|miniatura|Estatua no centro de Tomintoul
**Tomintoul** é unha pequena vila do concello de Moray, ao norte de Escocia.

## Xeografía 
Tomintoul ten uns 300 habitantes (322 no censo de 2001) e está situada nunha zona montañosa ao norte de Escocia. A súa altitude é de 345 m sobre o nivel do mar, o que a converte nunha dos lugares habitados máis elevadas do país, ao leste de Inverness e ao norte dos montes Cairngorns.

Economicamente, está situado ao pé dunha importante vía de paso, do que se beneficia unha pequena industria turística. Nas súas proximidades poden visitarse as destilerías doutras famosas marcas de whisky, que aproveitan as augas do Avon e mais unha estación de esquí.

## Historia 
O topónimo parece provir dun termo do escocés que significase *o outeiro das cortes*, pero foi fundado recentemente, a mediados do século XVIII. Daquela, como consecuencia das guerras xacobitas, o enxeñeiro William Cauldfield abriu unha estrada (a actual A939) para comunicar polo interior Aberdeen e Inverness. En 1775, vinte anos despois, foi planificada como vila polo urbanista Alexander Gordon, duque de Gordon, e a súa poboación aumentou rapidamente. En 1841 superaba os 1500 habitantes, pero cando en 1860 a visitou a raíña Vitoria dixo dela que era o sitio de aspecto máis pobre que nunca vira. A poboación decreceu tamén rapidamente ao longo do século XX ata chegar ás cifras actuais.

Pertencía ao condado de Banffshire ata que a última reforma administrativa, de 1996, suprimiu os condados e integrou a Tomintoul no concello de Moray.

## Cultura 
Aquí viviu a escritora Mary Barnes ata a súa morte en 2001. Ademais, foi o escenario do filme escocés *One Last Chance*, dirixido por Stewart Svaasand.

## Notas
Liborio García

**Liborio García Ferreiro**, nado en Lugo o 28 de novembro de 1968 é un xornalista e presentador de televisión galego.

## Traxectoria 
Tras licenciarse en Xornalismo pola Universidade Complutense de Madrid, iníciase profesionalmente na radio a través das emisoras locais da Coruña e Lugo de Antena 3 Radio. Máis tarde traballou na Cadena SER, en Radio Voz e en Lugovisión.

Comezou a gañar popularidade a partir de 1997 cando dá o salto á televisión nacional, presentando, xunto a Inés Ballester, o *magazine* *En Antena*, de Antena 3. Precisamente con Ballester formaría tandem profesional á fronte doutros espazos da mesma canle como *Ver para creer* (1999) ou o reality show *El bus* (2000).

En 2000 coincidiu con Cristina Saavedra durante os primeiros meses de emisión do informativo *Ahora* e máis tarde con Paula Vázquez en *Mira tú por donde* (2002).

Para Telemadrid conduciu o concurso *Despega como puedas* no ano 2002, para en 2004 volver a Antena 3 substituíndo a Carlos García Hirschfeld á fronte de *Noche de impacto*, programa no que se emitían vídeos caseiros con imaxes de deportes de risco, accidentes, persecucións policiais etc.

## Traxectoria en TV 
* *En Antena* (1997-1998) en Antena 3.
* *Ver para creer* (1999) en Antena 3.
* *Ahora* (2000) en Antena 3.
* *El bus* (2000) en Antena 3.
* *Mira tú por dónde* (2002) en Antena 3.
* *Despega como puedas* (2002) en Telemadrid.
* *Noche de impacto* (2004-2005) en Antena 3.
Aldea de Abaixo, Canedo, A Pobra do Brollón

**Aldea de Abaixo** é un lugar da parroquia de Canedo, no concello da Pobra do Brollón, na provincia de Lugo.

Está situada a 435 m de altitude.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Canedo 
### Parroquias da Pobra do Brollón
Miguel Nicolaievich de Rusia

**Miguel Nicolaevich de Rusia**, nado o 13 de outubro de 1832 e finado o 18 de decembro de 1909, foi o cuarto fillo de Nicolao I de Rusia e Carlota de Prusia e como tal obstentou o título de Gran Duque de Rusia.

## Traxectoria 
Foi mariscal de campo da Mariña Imperial Rusa. De 1862 a 1882 residiu en Tbilisi como Gobernador Xeral do Cáucaso, durante a Guerra Ruso-Turca de 1877-1878 foi o comandante en xefe das tropas imperiais rusas no Cáucaso. En 1881 o emperador Alexandre III de Rusia nomeouno presidente do Consello de Estado.

## Matrimonio e descendencia 
Casou o 16 de agosto de 1857 coa princesa Icía de Baden, filla do gran duque Leopoldo I de Baden e Sofía de Suecia, quen adoptou o nome de Olga Fedorovna, e coa que tivo sete fillos:

# Gran duque Nicolao Mikhailovich de Rusia (1859-1919)
# Gran duquesa Anastasia Mikhailovna de Rusia (1860-1922)
# Gran duque Miguel Mikhailovich de Rusia (1861-1929)
# Gran duque Xurxo Mikhailovich de Rusia (1863-1919)
# Gran duque Alexandre Mikhailovich de Rusia (1866-1933)
# Gran duque Sergei Mikhailovich de Rusia (1869-1918) 
# Gran duque Alexei Mikhailovich de Rusia (1875 - 1895)

## Devanceiros 

**Devanceiros de Miguel Nikolaevich Romanov**

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* ZEEPVAT, Charlotte, "The Camera and the Tsars", Sutton Publishing, 2004
### Outros artigos 
* Alexandre I de Rusia
Parderrubias

Como topónimo **Parderrubias** pode referise a:

;En Galiza
***Parderrubias**, parroquia do concello de Salceda de Caselas;
***Parderrubias**, parroquia do concello da Merca;
****Parderrubias**, lugar de dita parroquia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Ibadan

**Ibadan** é unha cidade de Nixeria, a segunda en tamaño e importancia despois de Lagos. Segundo o censo do ano 2006, tiña 2&nbsp;550&nbsp;593 habitantes. Sitúase a pouco máis de cen quilómetros ó nordés da gran metrópole, na liña do ferrocarril e estarda que a comunica cos territorios do norte do país (Kano).

Capital do estado de Oyo e habitada polos ioruba, é un centro comercial e de servizos para a poboada zona agrícola circundante (cacao, algodón, aceite de palma, caucho). Así mesmo, é un núcleo da industria transformadora desas materias primas.

Ten as súas orixes en 1829. Tralas guerras intertribais dos ioruba, os vencedores acamparon no lugar, conformando o seu xermolo inicial.
Corveta

miniatura|Corveta Dupleix (1856-1887)
A **corveta** é unha embarcación de guerra, máis pequena ca unha fragata e meirande ca un patrulleiro. Utilízanse para a vixilancia costeira e a defensa das augas territoriais e están capacitadas para realizar misións ultramarinas de pouca duración.

A corveta apareceu en Francia a fins do século XVII, era un navío longo e rápido, de non máis de tres mastros que posuía unha única cuberta de combate con ata vinte canóns en batería. Utilizábase en misións de descuberta, para transmitir ordes a outros navíos ou a vixilancia das costas. A corveta moderna apareceu durante a segunda guerra mundial, cando a Royal Navy para evitar as enormes perdas que os submarinos alemáns estaban causando na súa mariña mercante creou un novo tipo de navío deseñado como escolta antisubmarina que denominou corveta.
miniatura|Corveta Braunschweig

## Véxase tamén 
* Veleiro
* Goleta
Gran Duque de Finlandia

**Gran duque de Finlandia** (sueco: *Storfurste av Finland*, finés: *Suomen suuriruhtinas*), e ocasionalmente **gran príncipe de Finlandia**, foi un título real usado entre 1580 e 1720 pola maioría dos monarcas suecos. Tamén foi, de 1809 a 1917, o título oficial empregado polo emperador de Rusia en tanto que cabeza do autónomo Gran Ducado de Finlandia.

Arredor de 1580, Xoán III de Suecia que previamente fora duque de Finlandia (1556-1563) incorporou o título de gran duque de Finlandia ao dos reis de Suecia, con constancia da súa utilización por primeira vez en 1581 porén o título tan só se usou en ocasións moi formais xunto cunha longa restra de títulos reais que correspondían aos monarcas suecos. O último monarca sueco en utilizar o título foi Ulrica Leonor de Suecia en 1720. Non obstante en 1802 o rei Gustavo IV Adolfo de Suecia deulle o título ao seu fillo acabado de nacer, Carlos Gustavo, que morreu tres anos despois.

Despois da guerra finesa entre Rusia e Suecia polo Tratado de Fredrikshamn do 17 de setembro de 1809, Finlandia converteuse nunha entidade con autonomía do Imperio Ruso co nome de Gran Ducado de Finlandia cos emperadores rusos como titulares co título de gran duque.miniatura|Xoán III de Suecia foi o primeiro en utilizar o título de gran duque de Finlandia|centro
Soutolongo

Como topónimo **Soutolongo** pode referirse a:

;En Galiza
***Soutolongo**, parroquia do concello de Lalín;
****Soutolongo de Abaixo**, lugar de dita parroquia;
***Soutolongo**, lugar da parroquia de Rebordelo, no concello de Cerdedo-Cotobade.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Alianza Lima

O **Club Alianza Lima** é un club deportivo peruano da cidade de Lima. Fundouse o 15 de febreiro de 1901 e compite na Primeira División do Perú.

Os fundadores adoptaron ese nome en honra á cuadra Alianza, propiedade do presidente da República, Augusto B. Leguía, que utilizaron para celebrar os seus primeiros xogos. Está considerado un dos máis grandes do fútbol peruano. A día de hoxe conta con vinte e catro ligas nacionais e unha supercopa do Perú. A súa mellor actuación internacional foi en 1976 cando foi campión da Copa Simón Bolívar. As cores do club son o azul e o branco. Debido á ascendencia italiana de Eduardo Pedreschi, membro fundador, decidiuse que a primeira roupa tivese cores da bandeira italiana. Así, os primeiros uniformes eran verdes con branco. Posteriormente, incluíronse no uniforme as cores da corte das bestas, que eran o azul, o branco e o negro, que se levaban na camisa, pantalón e calcetín respectivamente. Anos despois fíxose o uniforme azul e branco en forma de raias, que se utiliza ata hoxe.

## Historia 
Os equipos máis potentes da época seguían sendo os ricos, ademais de ser os que con máis actividade futbolística continuaban. A creación de Alianza Lima (inicialmente Sport Alianza) foi a antítese desta idea, porque se fundou nun ambiente puramente popular, sen influencia algunha dos altos niveis da sociedade limeña. A imaxe do Alianza como equipo popular aumentou cada vez máis, atraendo cedo a moitos afeccionados de baixas condicións, que viron nas vitorias do equipo *aliancista*, o seu propio triunfo ante a adversidade, un triunfo que sería impensable noutros aspectos da vida cotiá.e a oportunidade de reverter toda orde socioeconómica ou política para poder competir sen desigualdades.

### Fundación 
O Club Sport Alianza, como se chamaba inicialmente o club, foi fundado o 15 de febreiro de 1901, por un grupo de rapaces que tivo a idea de formar un club de fútbol para defender a comunidade fronte aos equipos doutros barrios. Adoptaron ese nome en homenaxe á cuadra Alianza, propiedade do expresidente da República, Augusto B. Leguía.

## Palmarés 
### Torneos nacionais 
* **Liga do Peru (25)**: 1918, 1919, 1927, 1928, 1931, 1932, 1933, 1948, 1952, 1954, 1955, 1962, 1963, 1965, 1975, 1977, 1978, 1997, 2001, 2003, 2004, 2006, 2017, 2021, 2022

### Torneos internacionais 
* **Copa Simón Bolívar (1)**: 1976

## Xogadores
### Cadro actual
**Datos do 10 de novembro de 2022.*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do club
Juan Corzo

**Juan Corzo Príncipe**, nado en Madrid en 1873 e finado en 1941, foi un mestre de xadrez cubano, campión nacional de Cuba inmediatamente antes de José Raúl Capablanca.

## Traxectoria 
Corzo emigrou a Cuba en 1887. Estudou teoría do xadrez do mestre Pichardo e converteuse en campión do Club de Xadrez da Habana. Dotado de notable talento táctico, a súa derrota fronte a Capablanca (+4 -3 =6 ) en 1901 marcou o comezo da meteórica carreira do que logo sería campión mundial, cando Capablanca só tiña 13 anos.

Xunto con el fundou a Federación Nacional de Xadrez de Cuba, e foi durante moitos anos editor da revista de xadrez de Capablanca.
Labregos do tempo dos Sputniks

**Labregos do tempo dos Sputniks** é un proxecto musical d'O Leo de Matamá e García MC, integrante do colectivo de hip hop Dios ke te crew.

## Traxectoria 
Creado en 2007, xúntanse para concertos sen ensaios previos, como a "Festa pola liberdade" (sala Nasa, decembro de 2007), ou o 7º aniversario do Cineclube de Compostela (centro social "A Gentalha do Pichel", abril de 2008).

Adoitan comezar poñendo en escena cadansúa proposta (O Leo cantando e na guitarra e García cantando sobre bases), para rematar con temas conxuntos improvisados, co Leo á guitarra e García cantando.

Entre outros, tocan temas como "Bilingüismo harmónico" (adaptación do "Should I Stay Or Should I Go", de The Clash) e poemas musicados de Celso Emilio Ferreiro, ademais de letras propias de García.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Myspace de García Mc
* Blog de Leo
* "Celso Emilio volve rapeado", artigo de Daniel Salgado en *El País*, 25 de abril de 2008 .
Petr Kapitsa

[miniatura|230px|Petr Kapitsa (á esquerda) e [Nikolai Semenov, nunha pintura de Boris Kustodiev, 1921.]] 	
**Petr Leonidovich Kapitsa** (en ), nado en Kronstadt en 1894 e finado en 1984, foi un físico soviético galardoado co Premio Nobel de Física do ano 1978.

## Traxectoria 
Naceu o 9 de xullo de 1894 na cidade rusa de Kronstadt. Estudou física no Instituto Politécnico de Petrogrado (actual San Petersburgo), onde se licenciou o ano 1918.

No ano 1929 foi nomeado membro da delegación estranxeira da Royal Society británica. Kapitsa morreu o 8 de abril de 1984.

### Investigacións científicas 
Traballou no Laboratorio Cavendish da Universidade de Cambridge xunto a Ernest Rutherford. Durante a súa permanencia en Cambridge ditaminou as técnicas para crear fortes campos magnéticos inxectando corrente eléctrica aos electroimáns especialmente construídos para breves períodos do tempo. En 1934 desenvolveu un aparello novo e orixinal para producir cantidades significativas de helio líquido.

Aquel mesmo ano retornou á Unión Soviética nunha visita profesional, pero o seu pasaporte foi detido e as autoridades non lle permitiron saír do país. Kapitsa foi requirido para formar parte do Instituto para os Problemas Físicos, co equipo comprado polo goberno soviético do Laboratorio Mond de Cambridge coa axuda de Rutherford. En 1937 conseguiu descubrir a superfluidez, con contribucións de John F. Allen e Don Misener.

En agosto de 1946 Kapitsa foi relevado polo goberno comunista soviético como director do Instituto de Física e Tecnoloxía de Moscova, que el mesmo creara, e exiliouse voluntariament preto de Moscova pola súa negativa a participar no proxecto da bomba de hidróxeno ideada polo goberno soviético. Á morte de Iosif Stalin conseguiu recuperar a súa posición como director do Instituto, cargo que ocupou ata a súa morte en 1984.

En 1978 foi galardoado co Premio Nobel de Física *polos seus traballos sobre a física das baixas temperaturas*. O Premio Nobel compartiuno con Arno Allan Penzias e Robert Woodrow Wilson por traballos sen relación algunha.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Física 1978
Cardhu

miniatura
**Cardhu**, anteriormente coñecido como **Cardow**, é unha destilería de whisky escocés, situada na área xeográfica de Speyside. O whisky producido, de carácter monovarietal, comercialízase baixo a marca homónima.

## Datos técnicos 
Fundada en 1824, a destilería pertence na actualidade á multinacional inglesa Diageo, a maior empresa de distribución de bebidas alcólicas do planeta. Está localizada na aldea de Cardow, preto de Archiestown, no concello escocés de Moray, sobre a ribeira do río Spey, que lle dá nome a unha das zonas de maior produción desta bebida no mundo. A vila de Cardow deulle o nome ao whisky ata que se mudou provisionalmente (1893-1908) a Cardhu e definitivamente dende 1981.

A auga empregada é recollida de dous regatos próximos.

A parte máis importante das súas vendas diríxese ao mercado español, baixo a marca Cardhu cun whisky monovarietal, dun so malte. Tamén produce whisky para a marca Johnnie Walker, que o usa mesturado con outros maltes. A produción anual total é de 2&nbsp;300&nbsp;000 litros de whisky.

## Historia 
A destilería foi fundada por John Cumming, que anteriormente fora un produtor ilegal de whisky, en 1824. Comezado o negocio como industria familiar, a produción era de carácter estacional, xusto despois de cada colleita, e as vendas eran irregulares. En 1885, xa coa empresa nas mans da súa nora Elizabeth Cumming, múdase a outra localización próxima, e os edificios antigos son mercados polo empresario William Grant para fundar Glenfiddich. A nova localización permítelles triplicar a produción, e destinan case todo o seu whisky á firma Johnnie Walker, que o merca para facer whisky polivarietal.

En 1893, este proceso de compra da produción continúase pola compra das instalacións e Johnnie Walker faise coa propiedade, se ben deixa que a familia Cumming siga xestionando o negocio. O negocio continúa ata os nosos días, se ben tivo que sufrir paradas durante a segunda guerra mundial. En 2003 deixou Cardhu de producir o seu tradicional whisky monovarietal, e substituíuno por unha mestura, para facer fronte á demanda de produción. En 2006 recuperou o produto monovarietal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina de Discovering Distilleries sobre Cardhu
Lagartija Nick

**Lagartija Nick** é un grupo granadino de rock. Formado por Antonio Arias (baixista de 091), o seu nome procede do título dunha canción do grupo británico Bauhaus.

## Traxectoria 
Ó longo da súa historia tivo numerosos cambios de formación, sendo Antonio Arias o único membro permanente do grupo. Tamén evolucionou o seu estilo. Na actualidade editan baixo o seu propio selo. Ó longo de case 20 anos permaneceron alleos a calquera moda ou corrente, fieis a un estilo propio e a unha linguaxe tan visual como única: noise, punk, industrial, garage, psicodelia, flamenco.

## Discografía 
* *Hipnosis* (1991)
* *Inercia* (1992)
* *Su* (1995)
* *Omega* (1996, con Enrique Morente)
* *Val Del Omar* (1998)
* *Space* 1999 (EP, 1999)
* *Lagartija Nick* (2000)
* *Ulterior* (2001)
* *Lo Imprevisto* (2004)
* *El Shock De Leia* (2007)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* www.lagartijanick.com  
* myspace
Olga Fedorovna de Baden

miniatura|Gran duquesa Olga Feodorovna, 1863.

**Olga Feodorovna de Baden**, nada en Karlsruhe o 20 de setembro de 1839 e finada en Khárkiv (Ucraína) o 12 de abril de 1891, foi unha nobre rusa, Gran duquesa de Baden.

## Traxectoria
Nada co nome de **Icía Augusta de Baden**, filla do gran duque Leopoldo I de Baden e de Sofía de Suecia. Casou o 28 de agosto de 1857 con Miguel Nicolaievich de Rusia, fillo do emperador Nicolao I de Rusia e tomou o nome de Olga Feodorovna ao se converter á fe ortodoxa. Tiveron sete fillos:

# Gran duque Nicolao Mikhailovich de Rusia (1859-1919)
# Gran duquesa Anastasia Mikhailovna de Rusia (1860-1922)
# Gran duque Miguel Mikhailovich de Rusia (1861-1929)
# Gran duque Xurxo Mikhailovich de Rusia (1863-1919)
# Gran duque Alexandre Mikhailovich de Rusia (1866-1933)
# Gran duque Sergei Mikhailovich de Rusia (1869-1918) 
# Gran duque Alexei Mikhailovich de Rusia (1875 - 1895)
Lista de concellos de Biscaia

**Lista de concellos de Biscaia**:

miniatura|300px|Mapa municipal

* Abadiño
* Abanto Zierbena
* Ajangiz
* Alonsotegi
* Amorebieta-Etxano
* Amoroto
* Arakaldo
* Arantzazu
* Areatza
* Arrankudiaga
* Arratzu
* Arrieta
* Arrigorriaga
* Artea
* Artzentales
* Atxondo
* Aulesti
* Bakio
* Balmaseda
* Barakaldo
* Barrika
* Basauri
* Bedia
* Berango
* Bermeo
* Berriatua
* Berriz
* Bilbao
* Busturia
* Derio
* Dima
* Durango
* Ea
* Elantxobe
* Elorrio
* Erandio
* Ereño
* Ermua
* Errigoiti
* Etxebarri
* Etxebarria
* Forua
* Fruiz
* Galdakao
* Galdames
* Gamiz-Fika
* Garai
* Gatika
* Gautegiz Arteaga
* Gernika-Lumo
* Getxo
* Gizaburuaga
* Gordexola
* Gorliz
* Güeñes
* Ibarrangelu
* Igorre
* Ispaster
* Iurreta
* Izurtza
* Karrantza
* Kortezubi
* Lanestosa
* Larrabetzu
* Laukiz
* Leioa
* Lekeitio
* Lemoa
* Lemoiz
* Lezama
* Loiu
* Mallabia
* Mañaria
* Maruri-Jatabe
* Meñaka
* Mendata
* Mendexa
* Morga
* Mundaka
* Mungia
* Munitibar-Arbatzegi Gerrikaitz
* Murueta
* Muskiz
* Muxika
* Nabarniz
* Orduña-Urduña
* Ondarroa
* Orozko
* Ortuella
* Otxandio
* Plentzia
* Portugalete
* Santurtzi
* Sestao
* Sondika
* Sopelana
* Sopuerta
* Sukarrieta
* Trapagaran
* Trucios-Turtzioz
* Ubide
* Ugao-Miraballes
* Urduliz
* Zaldibar
* Zalla
* Zamudio
* Zaratamo
* Zeanuri
* Zeberio
* Ziortza-Bolibar

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Cartografía histórica de Biscaia
Patricia Conde

**Patricia Conde Galindo**, nada en Valladolid o 5 de outubro de 1979, é unha actriz, cómica, modelo e presentadora española.

## Traxectoria 
É a mediana de tres irmáns e empezou a traballar como modelo aos 14 anos. En 1999, presentouse ó Certame de **Miss España** como **Miss Palencia**, e pouco despois empezou a traballar para a televisión. Comezou a destacarse no seus inicios como reporteira colaboradora do coñecido programa televisivo *El Informal*, denotando xa dende os seus inicios un gran sentido do humor e simpatía. Dende entón non parou a súa carreira na televisión, e tamén ten realizado traballos de actriz no teatro e películas. En 2007 recibe o premio *Antena de Oro*, xunto a Susanna Griso e Iñaki Gabilondo. Tamén recibe o premio como mellor presentadora de programas de entretemento nos Premios ATV 2007 xunto a Ángel Martín, co que presentou *Sé lo que hicisteis...* dende 2006 até 2011.

## Véxase tamén
Arno Allan Penzias

**Arno Allan Penzias**, nado en Múnic (Alemaña) o 26 de abril de 1933 e finado o 22 de xaneiro de 2024, foi un astrónomo e físico norteamericano, de orixe alemá, galardoado co Premio Nobel de Física do ano 1978. 

## Traxectoria 
Aos seis anos abandonou Alemaña mediante o Kindertransport, transporte establecido polo Reino Unido para evacuar os nenos xudeus durante o réxime nazi. Ao chegaren tamén os pais abandonaron xuntos o Reino Unido e establecéronse coa familia en Nova York en 1940.

No ano 1946 conseguiu a cidadanía norteamericana, estudou física na Universidade de Columbia e en 1962 doutorouse nesta mesma universidade.

## Investigacións científicas 
Iniciou a súa investigación científica nos Laboratorios Bell de Nova Jersey, xunto a Robert Woodrow Wilson, realizando melloras de funcionamento sobre as antenas convencionais. En 1964 de forma accidental atoparon unha fonte de ruído na atmosfera que non podían explicar. Tras afinar a recepción da antena, o ruído foi finalmente identificado como unha radiación cósmica de fondo de microondas ou CMB. Este achado foi unha confirmación inicial da Teoría do big-bang exposta por George Gamow.

En 1978 foi galardoado co Premio Nobel de Física, xunto con Robert Woodrow Wilson, *polo seu descubrimento da Radiación cósmica de fondo*. O premio foi compartido con Petr Kapitsa, aínda cando este por un traballo diferente. 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*  Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Física 1978
Lista de concellos de Lleida

**Concellos da provincia de Lleida**:

miniatura|500px|Mapa dos concellos da provincia de Lleida

## Fontes 
* Deputación de Lleida 
* Tesauro ISOC de Topónimos 
* Mapas de España

## Véxase tamén 
* Concellos de Cataluña
Lista de concellos de Burgos

[miniatura|300px|Mapa municipal da [provincia de Burgos.]]
**Lista de concellos da provincia de Burgos**:

## Notas
Alexei Troitzky

**Alexei Alexeievich Troitzky** ou **Troitsky**, nado o 14 de marzo de 1866 en San Petersburgo e finado en agosto de 1942, foi un xadrecista ruso.

## Traxectoria 
É considerado un dos mellores compositores de estudos sobre finais en xadrez. Morreu por inanición no sitio de Leningrado, durante a segunda guerra mundial, no cal as súas notas foron destruídas.

Un dos seus traballos máis famosos é a análise do final de dous cabalos contra un peón. Determinou que, a pesar de que dous cabalos non poden dar xaque mate ao rei por eles mesmos, a presenza dun peón contrario que exceda a "Liña Troitzky" permite o mate, xa que evita as táboas por afogamento do rei adversario.
Lista de concellos de Huesca

**Concellos da provincia de Huesca**:

300px|dereita|miniatura|Localización da provincia de Huesca en España300px|miniatura|Mapa dos límites municipais dos concellos oscenses|dereita

 

## Bibliografía 
* Cifras de poboación do padrón a 1 de xaneiro de 2006 do Instituto Nacional de Estadística 
* Cifras de superficie da información estatística municipal de Instituto Aragonés de Estadística
Nó (homónimos)

Co termo **nó** podemos estar a referirnos a:

Na **natureza**:
* **Nó**, porción xeralmente arredondada de madeira dura e máis escura, que aparece nun toro ou nunha táboa e que se corresponde coa unión dunha póla co tronco. 
Nas **ciencias**:
* **Nó (teoría de grafos)** é un **vértice**, unidade fundamental dun grafo.
* **Nó**, en botánica, punto de nacemento das follas, broulla.
* **Nó**: unidade de velocidade, equivalente a unha milla náutica por hora.
* **Nó da gorxa**, en anatomía, vulto que forma a larinxe na parte anterior do pescozo do home, mazá de Adán, noz. 
* **Nó (informática)**: punto de conexión dunha rede.
Na **sociedade**:
* **Nó**: traballo realizado cunha corda ou aparello similar para agarrar ou unir obxectos.
* **Nó**, punto ou lugar onde converxen varias vías de comunicación. 
* **Nó**, na literatura, parte central dunha obra narrativa ou dramática, en que a trama se complica máis e que precede ao desenlace. 
***Nó gordiano**, problema ou situación difícil de superar ou solucionar.
****Nó***, anuario da Asociación de Escritores en Lingua Galega de 1986 a 1987.https://books.google.es/books?id=0OHut70JIM8C&printsec=frontcover&hl=es#v=onepage&q&f=false

## Toponimia 
***Porta do Nó**, lugar da parroquia de Ardemil, no concello de Ordes.

## Véxase tamén
* Noh: xénero teatral xaponés.
Eugene Delmar

**Eugene Delmar**, nado en Nova York o 12 de setembro de 1841 e finado na mesma cidade o 22 de febreiro de 1909, foi un campión estadounidense de xadrez.

## Traxectoria 
Gañou o campionato do Club de Xadrez de Brooklyn de 1874. En 1879 derrotou a Sam Loyd en Nova York (+5 -1 =2). En 1885 gañou o campionato do Club de Xadrez de Manhattan, triunfo que repetiu ao ano seguinte.
En 1888 derrotou a Samuel Lipschutz nun match xogado en Nova York (+5 -3 =0). Nos anos 1890, 1891, 1895 e 1897 gañou o campionato da Asociación de Xadrez do Estado de Nova York.

Xa sexaxenario, obtivo o último lugar en Cambridge Springs en 1904 (+3 -9 =3), aínda que se deu o luxo de empatar ou ata vencer a grandes xogadores como Carl Schlechter e Jacques Mieses. Pouco despois foi derrotado polo entón adolescente José Raúl Capablanca, debutante no terreo internacional.

Por máis de cincuenta anos foi un dos líderes nas clasificacións xadrecísticas estadounidenses.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Algunhas partidas de Eugene Delmar
Helena de Carlos

**Helena Rosa de Carlos Villamarín**, coñecida como **Helena de Carlos**, nada na Barca de Barbantes (Cenlle) o 23 de maio de 1964, é unha poeta e latinista galega.

## Traxectoria 
Aínda que naceu en Cenlle, pasou a súa infancia e mocidade en Vigo. É doutora en Filoloxía clásica, coa tese *Las Antigüedades de España fundadores y reyes míticos en la literatura medieval*, dirixida por José Manuel Díaz de Bustamante (1992), e catedrática de Filoloxía Latina da Universidade de Santiago de Compostela. Especializada en estudos sobre a latinidade medieval, levou a cabo as súas investigacións en cidades como Lisboa, Múnic e Florencia. Colaborou en diversas publicacións como *Nordés*, *Festa da Palabra Silenciada*, *Dorna*, *Ólisbos* e *Alquimia*.

## Obra 
miniatura|Clásicos en Galego. 25: *Consolación da filosofía*.
### Poesía 
* *Alta casa* (1996). Culleredo: Espiral Maior. ISBN  84-88137-82-6.
* *1999* (2001). Vigo: Xerais. ISBN 978-84-8302-697-7.
* *Aracné 3* (2006). Antoloxía, Concello de Santiago de Compostela. ISBN 84-8064-167-3.
* *Vigo* (2007). Vigo: Galaxia. ISBN 978-84-9865-004-4.
* *Imago* (2023). Faktoría K. ISBN 978-84-19213-40-2.

### Ensaio 
* *Las antigüedades de España: fundadores y reyes míticos en la literatura medieval* (1993). Universidade de Santiago de Compostela. ISBN 84-7191-997-4.

* *Las antigüedades de Hispania* (1996). Spoleto : Centro italiano di studi sull'alto Medioevo. ISBN 88-7988-467-0.

### Traducións 
* *Consolación da filosofía*, de Boecio, (2005). Vigo: Galaxia, Clásicos en Galego. ISBN  84-453-4187-1.
* *Utopía*, de Tomás Moro (2011). Universidade de Santiago de Compostela). ISBN 978-84-9887-708-3

### Obras colectivas 
* *O mar de adentro* (1990). Edicións do Dragón.
* *Reflexos. Semana da Cultura Galega em Lisboa*, (2007). Lisboa:  Portugalizando.
* *Escritos jacobeos* (2010). Universidade de Santiago de Compostela).

## Premios 
* Premio da Crítica de poesía galega no 2007, por *Vigo*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* A onomástica e as lendas de Troia - VII Xornada de Onomástica Galega (2023). YouTube