Rafael Luca de Tena

**Rafael Luca de Tena Lazo**, nado en Sevilla en 1908 e falecido en Vigo o 21 de marzo de1990, foi un cineasta afeccionado español que viviu e traballou en Galiza. 

## Traxectoria 
### Guerra civil española 
Rafael era fillo de Lucía Lazo García e de Rafael Luca de Tena Caño e irmán do director de escena Cayetano Luca de Tena. A familia Luca de Tena vivía en Madrid cando estourou a Guerra Civil española. En 1936 Rafael compartiu prisión no cárcere de Alcála de Henares co seu irmán Cayetano e co escritor Pedro Muñoz Seca. Cando, despois do bombardeo do campo de aviación de Alcalá de Henares, as masas e milicianos republicanos quixeron asaltar a cadea para un linchamento selectivo, o anarquista Melchor Rodríguez conseguiu detelas e así salvou a Luca de Tena e a outros dunha posíbel execución.

### Obra cinematográfica en Galiza 
Contra 1940 e en cuxa Praza da Constitución rexentou unha farmacia. En Vigo converteuse na figura cinematográfica "de referencia" para os xoves aspirantes a cineastas, nun papel equivalente ao que cumpría José Ernesto Díaz Noriega na Coruña.

En 1964 dirixiu (xunto co outro gran patriarca do cinema afeccionado galego José Ernesto Díaz Noriega) *Sever Odnum*, ou *El mundo al revés*, unha aparente obra vangardista que na realidade está parodiando "os filmes pretensiosos", cheos de "simbolismos de patacón", presentados por Font e Pruna no II festival de Cine de Humor da Coruña. Os nomes destes cineastas cataláns repítense burlonamente na banda sonora.

En 1963 dirixiu o Festival de Cine Amateur en Vigo, co apoio da Agrupación Fotográfica Galega de Vigo, que logo trasladou a súa sede á Coruña. O primeiro premio gañouno Díaz Noriega con *Revista 8*. Foi, xunto con Díaz Noriega, Carlos Fernández Santander e Francisco José Valente Ros, un dos impulsores do Club de Cine Amateur da Coruña.

É autor de preto de 50 filmes, moitos dos cales están depositados na Filmoteca de Galicia. Entre a súa produción destaca a costumista *Miña aldea*, na que un neno describe a súa aldea nunha redacción escolar. Estes son algúns dos galardóns recibidos por Luca de Tena:
* Trofeo ao mellor filme de ambiente galego a *Miña aldea* (1965) no Festival de Cine Amateur da Coruña.
* Medalla de bronce a *Improntum* (1966) no Festival de Cine Amateur da Coruña.
* Medalla de bronce a *Fiestas 1551* (1967) no Festival de Cine Amateur da Coruña.
* Trofeo Kodak a *Saudade* (1970) no Festival de Cine Amateur da Coruña.
* Premio de fantasía e á mellor fotografía por *Rapsodia galaica* (1973) no Festival Nacional de Cinema Afeccionado do Círculo das Artes de Lugo.
* Segundo premio de tema galego a *O noso río* (1973) no Festival Nacional de Cinema Afeccionado do Círculo das Artes de Lugo.
* Premio ao mellor tema galego a *Otoño* (1976) no Festival de Cinema Afeccionado de Vilagarcía de Arousa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Consello da Cultura Galega (2004), *Libro branco de cinematografía e artes visuais en Galicia*, Santiago de Compostela, ISBN 84-95415-96-8
* Cuesta, Xoán; Folgar, Xosé Mª (1983, abril-maio-xuño). "JEDN. José Ernesto Díaz Noriega". Grial, Tomo XXXI. Galaxia, pp. 142-154.
* Gómez Viñas, Xan (2015). *Do amateur ao militante: Implicacións políticas e estéticas do cinema en formato non profisional na Galiza dos anos 70*, USC (tese de doutoramento).
* Gómez Viñas, Xan (2018). "O Cine en Galiza, un relato discontinuo", en Ledo Andión, Margarita (ed.), *Para unha historia do cinema en lingua galega. [1] Marcas na paisaxe*. Galaxia, ISBN 978-84-9151-172-4
### Ligazóns externas 
* Sever Odnum en YouTube