Cordylus

***Cordylus*** é un xénero de lagartos africanos espiñosos de tamaño pequeno a medio. Son todos diúrnos e ovovivíparos. A maioría das especies son rupícolas (viven nas rochas), pero hai unhas poucas especies arbóreas ou que viven en tobos. Deféndense grazas aos duros osteodermos (placas óseas na pel) e porque se retiran moi rapidamente ás fendas entre as rochas ou tobos. Moitas especies viven en grupos e os machos defenden os territorios.

As especies deste xénero e outros cordílidos adoitan estar incluídas en CITES Apéndice II. Nos están necesariamente ameazadas de extinción e o seu comercio está controlado para evitar a sobreexplotación. Algunhas especies de *Cordylus* teñen rangos de distribución limitados e poden estar ameazadas pola destrución do seu hábitat ou a súa captura masiva para o comercio de mascotas.

## Clasificación 
D. G. Broadley (2006) recoñecía 47 especies no xénero *Cordylus*, incluíndo oito especies que orixinalmente estaban situadas no xénero *Pseudocordylus* ( *P. fasciatus*, *P. langi*, *P. melanotus*, *P. microlepidotus*, *P. nebulosus*, *P. spinosus*, *P. subvirdis*, e *P. transvaalensis*) e *Hemicordylus capensis*.

En 2011, un estudo baseado na filoxenia molecular da familia suxeriu a que varias especies que tradicionalmente estaban incluídas en *Cordylus* deberían ser pasadas a outros xéneros, algúns de nova creación: *Hemicordylus* (para as especies *capensis* e *nebulosus*), *Karusasaurus* (para as especies *jordani* e *polyzonus*), *Namazonurus* (para *campbelli*, *lawrenci*, *namaquensis*, *peersi* e *pustulatus*), *Ninurta* (para *coeruleopunctatus*), *Ouroborus* (para *cataphractus*) e *Smaug* (para *breyeri*, *giganteus*, *mossambicus*, *regius*, *vandami* e *warreni*). Esta nova clasificación está apoiada pola *Reptile Database*, na que só permanecen 21 especies en *Cordylus*.
* *Cordylus angolensis* (Bocage, 1895)
* *Cordylus aridus* Mouton & Van Wyk, 1994
* *Cordylus beraduccii* Broadley & Branch, 2002
* *Cordylus cloetei* Mouton & Van Wyk, 1994
* *Cordylus cordylus* (Linnaeus, 1758)
* *Cordylus imkeae* Mouton & Van Wyk, 1994
* *Cordylus jonesii* (Boulenger, 1891)
* *Cordylus machadoi* Laurent, 1964
* *Cordylus macropholis* (Boulenger, 1910)
* *Cordylus marunguensis* Greenbaum, Stanley, Kusamba, Moninga, Goldberg & Bursey, 2012
* *Cordylus mclachlani* Mouton, 1986
* *Cordylus meculae* Branch, Rödel & Marais, 2005
* *Cordylus minor* Fitzsimons, 1943
* *Cordylus niger* Cuvier, 1829
* *Cordylus nyikae* Broadley & Mouton, 2000
* *Cordylus oelofseni* Mouton & Van Wyk, 1990
* *Cordylus rhodesianus* (Hewitt, 1933)
* *Cordylus rivae* (Boulenger, 1896)
* *Cordylus tropidosternum* (Cope, 1869)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Branch B. (1998). *Field Guide to Snakes and other Reptiles of Southern Africa*. Sanibel Island, Florida: Ralph Curtis Books Publishing. 399 pp.
* Broadley DG. (2006).
* FitzSimons VF. (1943). *The Lizards of South Africa*. Pretoria: Transvaal Museum Memoir.
* Spawls S, Howell K, Drewes R, Ashe J. (2002). *A Field Guide to the Reptiles of East Africa*. San Diego: Academic Press. 543 pp.
* Laurenti JN. (1768). *Specimen medicum, exhibens synopsin reptilium emendatam cum experimentis circa venena et antidota reptilium austriacorum.* Vienna: "*Joan. Thom. Nob. de Trattnern*". 214 pp. + Plates I- V. (Genus *Cordylus*, p.&nbsp;51).

### Ligazóns externas 
* Tallbo
* Ovovivíparos
* Smaug giganteus
* *Cordylus cataphractus*