open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Leila Salazar-Lopez

**Leila Salazar-López** é unha activista polo clima estadounidense e, desde 2015, é a directora executiva da organización sen ánimo de lucro Amazon Watch.

## Traxectoria 
En 1998, graduouse na Universidade de California en Santa Bárbara, cunha Licenciatura en Ciencias Ambientais e Ciencias Políticas. Traballou no campo dos dereitos humanos e o cambio climático durante máis de vinte anos como militante de base e directora de defensa internacional para Amazon Watch, Rainforest Action Network, Global Exchange e Green Corps. Vive en San Francisco, California, co seu esposo e as súas dúas fillas. Identifícase como unha "muller Chicana-Latina orgullosa", e descríbese a si mesma como "unha apaixonada defensora da Nai Terra, a Amazonia, os dereitos dos indíxenas e a xustiza climática". 

Como directora executiva de Amazon Watch, lidera a organización co obxectivo de protexer e defender a integridade biocultural e climática da selva amazónica ao asociarse cos pobos indíxenas para protexer os seus dereitos e territorios. Tamén dirixiu Amazon Watch en cooperación con organizacións como Greenpeace, 350.org, Sierra Club, Rainforest Action Network, entre outras, co fin de garantir a responsabilidade social corporativa, o respecto dos dereitos indíxenas e a preservación do ecosistema amazónico. En 2017, Salazar-López apareceu como convidada na retransmisión 24 Hours of Climate Reality, como parte do Climate Reality Project, onde falou sobre a importancia de protexer a rexión amazónica.

## Conferencias 
Salazar-López apareceu en numerosas conferencias para avogar pola rexión da selva amazónica e os seus habitantes indíxenas. Algúns dos seus discursos e presentacións inclúen: 

* Women Leading Solutions on the Frontline of Climate Change - 29 de abril de 2017, Washington, DC
* Latinas liderando el cambio para la justicia y soluciones climáticas - 21 de outubro de 2016, Conferencia Nacional de Pioneros, San Rafael, California.
* Sobre las ruinas de la Amazonía: violencia colonial y resistencia descolonial en las fronteras del cambio climático - 26 de outubro de 2015 na Universidade de California Santa Bárbara, California
* Amazon: Defender Ríos y Derechos - 19 de marzo, Berkeley, California

## Publicacións 
Salazar-López escribiu e contribuído a unha variedade de artigos que inclúen: 

* China’s Other Big Export Product: Pollution. Con Paulina Garzón, publicado en *The New York Times*, 21/7/2017.
* *What China and California have in common – the Amazon?* Publicado en *The Mercury News*, 06/13/2017.
* ‘The Amazon is Life:’ Q&A with Sheyla Juruna, Indigenous woman warrior from the Brazilian Amazon. Publicado en *Earth Island Journal*, 10/12/2011.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial de Amazon Watch.
Héctor Tejero

**Héctor Tejero Franco**, nado en Madrid o 4 de setembro de 1981, é un bioinformático, activista contra o cambio climático e político español.

## Traxectoria 
Nacido o 4 de setembro de 1981 en Madrid, Tejero, veciño de Vallecas e doutor en Bioquímica e Bioloxía Molecular, traballou como bioinformático no Centro Nacional de Investigacións Oncolóxicas (CNIO).

Coñecido dentro da esquerda madrileña polo seu activismo contra o cambio climático, foi incluído como candidato no número 5 da lista de Máis Madrid de cara ás eleccións á Asemblea de Madrid de maio de 2019 encabezada por Íñigo Errejón. Foi escollido deputado no parlamento rexional. Tejero, un dos autores do programa de Máis País, foi escollido no número 4 da lista electoral ao Congreso dos Deputados por Madrid da coalición electoral Máis País-Equo de cara ás eleccións xerais de novembro de 2019.

## Obras 
* 

## Notas
Artemisa Xakriabá

**Artemisa Barbosa Ribeiro**, nada en São João dás Missões, Brasil, circa 2000, é unha indíxena brasileira do pobo xakriabá activista de dereitos humanos. Defende a selva amazónica e tenta visibilizar a destrución ambiental no seu país. É a lideresa da Articulación de Pobos Indíxenas do Brasil.

## Traxectoria 
Pertence ao pobo indíxena xacriabás localizado no norte do estado de Minas Xerais, ao sueste do Brasil. Manifestou a problemática que padece a súa comunidade na loita para protexer o seu territorio do dano ambiental "onde o labor mineiro contaminou a auga, reduciu os recursos dos seus habitantes e provocou as súas mortes".

É representante das comunidades indíxenas e tradicionais que forman parte da Alianza Global de Comunidades Territoriais. Esta organización engloba a máis de 25 millóns de persoas que pertencen a comunidades indíxenas e que buscan protexer uns 500 millóns de hectáreas de bosques no mundo.

Desde hai máis dunha década está involucrada na defensa do medioambiente e os dereitos dos indíxenas.

En varias oportunidades denunciou como "genocida" ao presidente brasileiro Jair Bolsonaro polas políticas respecto da Amazonía e pola negativa do goberno a tomar medidas que protexan o bosque amazónico.

Artemisa falou na folga mundial polo clima realizada o venres 20 de setembro de 2019 en Nova York, ante miles de mozos de todo o mundo mobilizados polo quecemento global e o cambio climático, que concluíu con comentarios de líderes, activistas e organizadores indíxenas. Nesta oportunidade estaba ataviada co toucado da súa etnia, un diadema de plumas e partes do seu corpo e da súa cara pintadas.

Estivo presente no Cume sobre a Acción Climática convocada pola ONU xunto con Greta Thunberg. Tamén acompañou a Thunberg a esixir solucións ao Congreso dos Estados Unidos de América en Washington. Con determinación logrou acceder a varios senadores e deputados estadounidenses para presentar unha carta aberta dos indíxenas que integran a Alianza Global de Comunidades Territoriais.
“Nós, os pobos indíxenas, somos os fillos da natureza, por iso loitamos pola nosa Nai Terra, porque a loita pola Nai Terra é a nai de todas as demais loitas. Loitamos polas nosas vidas. Loitamos polas súas vidas. Loitamos polas nosas terras sacras. Con todo, perséguennos, ameazan e asasinan só por protexer as nosas terras. Non podemos tolerar que se derrame nin una pinga máis de sangue indíxena”.Vive en Ribeirão Preto, onde estuda psicoloxía e música.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Amazonia
* Manifestacións polo clima de setembro de 2019

### Ligazóns externas 
* Video e transcrición en castelán do discurso realizado por Artemisa Xakriabá na folga polo clima do venres 20 de setembro de 2019 na Cidade de Nova York
* Alianza Global de Comunidades Territoriales
* Articulación de los Pueblos Indígenas de Brasil (APIB) 
* Artemisa Xakriabá en Instagram
* Artemisa Xakriabá en YouTube
Espartinas

**Espartinas** é un municipio de España na provincia de Sevilla, comunidade autónoma de Andalucía.

Ten unha área duns 22,7 km² e unha poboación de 15.824 habitantes (2020), o que daba unha densidade de poboación de 679,43&nbsp;hab/km². Encóntrase situada a unha altitude de 128&nbsp;m e a 13&nbsp;km da capital provincial, Sevilla.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Perfil de Facebook con imaxes Espartinas
* Espartinas.org Portal informativo de Espartinas
* Espartinas - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
* Información de Espartinas
* Espartinas en Wikimapia
Helen Murray Free

**Helen Murray Free,** nada en Pittsburgh o 20 de febreiro de 1923 e finada en Elkhart (Indiana) o 1 de maio de 2021, foi unha química e educadora estadounidense.  Coñécida  polos sistemas de  autodiagnóstico para a diabetes e outras enfermidades, como as tiras de inmersión e lectura, que aínda se utilizan hoxe en día.

## Traxectoria 
### Educación 
Helen recibiu a súa educación nas escolas públicas de Youngstown, Ohio, e finalizou en 1941 a secundaria en Poland Seminary High School. 

En decembro de 1941, cando Pearl Harbor foi bombardeada, moitos mozos alistáronse ou foron recrutados no exército. Debido a isto, alentouse ás mulleres a seguir carreiras na ciencia, polo que Helen cambiou a súa especialidade á química. Dixo que o seu cambio á química foi a "cousa máis terrorífica" que lle sucedeu. Recibiu unha licenciatura en química na universidade de Wooster en 1944 e unha mestría en administración de Universidade de Míchigan Central en 1978.  Foi profesora adxunta de administración na Indiana University South Bend e consultora para Bayer AG. casarían en 1947 e terían seis fillos. 

Orixinalmente, investigaron diferentes antibióticos antes de pasar aos sistemas de reactivos secos. Refinaron o Clinitest, unha tableta que mide os niveis de glicosa nos ouriños dos pacientes diabéticos, e desenvolveron o Acetest, outra tableta de proba para a diabetes.

Máis tarde, traballou co seu esposo para mover as probas de tabletas a tiras, presentando Clinistix  en 1956. Foi a primeira tira de proba para controlar a glicosa nos ouriños.

Tamén obtivo unha mestría en administración (Administración de atención médica) da Universidade Central de Míchigan (1978) e foi profesora adxunta de administración na Universidade de Indiana en South Bend.

En 1975, xa obtivera sete patentes polas súas melloras nas probas médicas e clínicas de análises de ouriños. Nese ano, ela e o seu compañeiro foron coautores do seu segundo libro, *Análise de ouriños na práctica de laboratorio*, que aínda é un traballo estándar no campo.

Foi presidenta da Asociación Americana de Química Clínica en 1990 e en 2006 recibiu o seu prestixioso premio ás contribucións sobresalientes á química clínica.

En 1993 foi elixida presidenta da American Chemical Society.

En 2000 foi incorporada ao Salón da Fama dos Inventores Nacionais.

En 2010, o presidente Barack Obama outorgoulle a Medalla Nacional de Tecnoloxía e Innovación.

O traballo de Helen e Al Free no desenvolvemento de viaxes de proba de diagnóstico foi designado como Monumento Histórico Químico Nacional pola American Chemical Society o 1 de maio de 2010, no Centro de Ciencias ETHOS en Elkhart, Indiana.

En 2011, ingresou ao Salón da Fama das Mulleres.

## Notas 
##  Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Helen Murray Free  no blog Mujeres con Ciencia
Torymus sinensis

***Torymus sinensis*** é unha especie de insecto lepidóptero da suborde dos apócritos, superfamilia dos calcicoideos e familia dos torímidos, unha das numerosas integradas no xénero *Torymus*.

É unha avespa parasitoide, específica da avespa do castiñeiro, *Dryocosmus kuriphilus*, produtora de bugallos nos castiñeiros. Aínda que é unha especie de orixe asiática (concretamente da China, como indica o seu nome específico), úsase en todo o mundo: Europa (Italia, Francia, Hungría, Portugal e España); Asia (Xapón, Corea do Sur) e América do Norte (Estados Unidos) para combater á avespa do castiñeiro con excelentes resultados. 

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1982 polo entomólogo xaponés Kazuaki Kamijo no seu traballo "Two new species of *Torymus* (Hymenoptera, Torymidae) reared from *Dryocosmus kuriphilus* (Hymenoptera, Cynipidae) in China and Korea", publicado en *Kontyû* **50** (4): 505-510.  

## Características 
Os adultos miden ao redor de 2,5 mm. Teñen un corpo de cor verde metálica coas patas amarelas. As femias diferéncianse claramente dos machos pola presenza dun grande ovipositor. O resto dos estadios (ovo, larva e pupa) desenvólvense dentro do bugallo, en contacto co hospedeiro.

*Torymus sinensis* pasa polos estadios de ovo, larva, pupa e adulto. Todos estes estadíos, excepto o de adulto, desenvólvense no interior dos bugallos dos castiñeiros. O seu ciclo biolóxico complétase en 1–2 anos, e está completamente sincronizado co do seu hospedeiro. Hiberna en estadio de larva/pupa dentro dos bagallos para emerxer o adulto na primavera seguinte. Os ovos deposítanse no interior dos bugallos do castiñeiro. Unha vez que eclosiona, a larva aliméntase da *Dryocosmus kuriphilus* (actúa como ectoparasitoide). A pupa desenvólvese no interior do bugallo, emerxendo o adulto ao ano seguiente (parte da poboación pode non emerxer até pasados 2 anos).

As femias de *Torymus sinensis*, antes de parasitar, deben seren fecundadas. Se non, a súa descendencia estará composta exclusivamente de machos. En primavera, inician a súa actividade, buscando activamente bugallos do hospedeiro para parasitalas. Unha femia pode poñer até 70 ovos, e ten unha esperanza de vida duns 37 días. Caracterízase por ter un ovipositor moi longo (a diferenza doutras especies de torímidos) e unha sincronización perfecta con seu hospedeiro, o que explica a súa alta especificidade e eficacia no control da avespa do castiñeiro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Avespa do castiñeiro

### Ligazóns externas 
* Kazuaki Kamijo en wikispecies.
Eurínome (filla de Niso)

Na mitoloxía grega, **Eurínome** ou **Eurímede**  era filla de Niso, rey de Mégara, e de Abrota.

Uníndose a Poseidón, foi a nai de Belerofonte. Eurínome era a esposa de Glauco, o fillo de Sísifo, pero Zeus dispuxera que Sísifo non deixara descendencia, polo que xaceu con Poseidón e así deu á luz a Belerofonte.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  
*
Ceferino Barbazán

***Ceferino Barbazán Montes**, empresario e xornalista galego en Nova York (1890-1984).
***Ceferino Barbazán Álvarez**, médico galego.
***Ceferino Barbazán**, piloto de rally galego.
La Voz (Madrid)

***La Voz*** foi un periódico vespertino editado en Madrid fundado o 1 de xullo de 1920 por Nicolás María de Urgoiti, director de La Papelera Española, que deixou de publicarse o 28 de marzo de 1939 ao entrar as tropas sublevadas a Madrid na Guerra Civil.

## Historia e características 
O diario xurdiu para crear un *tándem* de periódicos á americana, cun diario da mañá serio e doutrinal, *El Sol*, e un da tarde, lixeiro e popular, moi atento á «última hora», *La Voz*. Tamén foi consecuencia dunha Real Orde aprobada polo Goberno de Eduardo Dato o mes anterior que regulaba o prezo da prensa diaria e que imposibilitaba a *El Sol* ofrecer a mesma calidade a un prezo inferior. Cumpriu as expectativas da empresa de Urgoiti para aumentar o seu rendemento. Triunfou rapidamente onde *El Sol* fracasara, na venda nas rúas de Madrid, sector no que se situou no primeiro posto.

Estivo dirixido polo xornalista granadino Enrique Fajardo, coñecido como «Fabián Vidal», e o seu redactor xefe foi Manuel Bueno, que foi substituído por Benito Artigas Arpón en 1931, cando o diario cambiou de mans empresariais. Na súa nómina de redactores e colaboradores figuraron Luis Araquistain; Tomás Borrás, encargado da crítica teatral e cinematográfica; Enrique Díaz-Canedo, da literaria; Nilo Fabra, co pseudónimo «El Espectador», da de tribunais; Ángel Galarza, co de «Modestino», da municipal e xudicial; Maximiliano Clavo, co de «Corinto y oro», da taurina; Ricardo Gutiérrez Abascal, co de Juan de la Encina, da crítica de arte. José Joaquín Sanchís Zabalza foi o encargado da sección de economía e finanzas e Andrea Mersae foi o seu correspondente en París. Tamén figuraron na nómina Luis Bello, Eduardo Gómez de Baquero (Andrenio), Luis Blanco Soria, Antonio Cacho Zabala, Alberto Insúa, Antonio Botín e Irene Falcón, así como José Ortega y Gasset, Ramiro de Maeztu e Ramón Pérez de Ayala. Moitos deles ocuparon postos políticos no goberno republicano.

Era un periódico de confección lixeira e movida e un ton desenfadado mesmo nos titulares. Propúxose captar un público popular, xusto o que se mostraba esquivo a *El Sol*. Supliu con creces a atención que este negaba por principio aos touros e aos sucesos máis ou menos sanguentos ou escandalosos. Porén, *La Voz* non era un periódico sensacionalista, tiña tamén unha excelente colaboración literaria e de crítica. Dedicaba moita atención ao problema obreiro, cunha sección diaria titulada «La lucha de clases en toda España».

Dende maio de 1934, *El Sol* e *La Voz* sufriron múltiples avatares ata a Guerra Civil, baixando considerablemente o seu prestixio e a súa difusión. O último número imprimiuse o 27 de marzo de 1939. Despois da guerra, nos seus talleres, incautados polos falanxistas, empezou a imprimirse o diario *Arriba*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
Abante (fillo de Poseidón)

**Abante**, na mitoloxía grega, foi un fillo de Poseidón coa ninfa Aretusa, filla de Nereo, o *Vello do Mar*. Outra tradición, propia de Atenas, faino fillo de Calcón 

Considérase epónimo dos Abántidas.

Casou con Melanipa (ou Melanipe)  e tivo dous fillos, Caneto e Calcodonte (ou Calcodón), quen lle sucedería no trono do reino de Eubea. Calcodonte tivo dous fillos, Calcíope e Elefénor.

Este Elefénor liderou os seus exércitos na Guerra de Troia, os Abantes ou Abántidas, e terminaría morrendo a mans de Axénor . 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  
*  
*
Clan Boyle

O **Clan Boyle** é un clan escocés.

## Castelos do clan 
* Castelo de Kelburn é o asentamento de Patrick Boyle, 10º conde de Glasgow.
* Castelo de Rowallan

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Clans escoceses
Rexión de Galicia

A **rexión de Galiza** foi unha entidade territorial de carácter clasificatorio pertencente ó Reino de España. Sucesora do Reino de Galiza, foi creada no ano 1833 cando os antigos reinos peninsulares da Monarquía Hispánica foron abolidos para crear un Estado centralizado. Estaba conformada polas provincias da Coruña, Lugo, Ourense e Pontevedra e carecía de calquera tipo de competencias ou órganos comúns ás provincias que agrupaba.

Houbo varias tentativas de dotar de autonomía esta división territorial, primeiro coa proclamación da Xunta Superior de Goberno de Galiza na sublevación de 1846 e despois, como resultado dese movemento autonómico, así como doutros producidos antes no País Vasco, coa promulgación o ano seguinte polo ministro de Gobernación dun decreto polo cal se dividía o territorio peninsular en once gobernos xerais, un deles o de Galicia, con capital na Coruña. Posteriormente, no mesmo século, déronse novas tentativas, tanto co Proxecto de Constitución Federal de 1873 da I República Española, no cal Galiza era recoñecida en calidade dun estado federado, como co Proxecto de Constitución para o futuro Estado galego de 1887 elaborado polo federalismo galego. No século XX seguiu medrando a demanda de autogoberno por parte das diferentes correntes galeguistas, o que, alén dunha efémera República Galega en 1931 e do recoñecemento internacional como nación en 1933, resultou no Estatuto de Autonomía de 1936, aprobado en plebiscito mais frustrado polo inmediato golpe de Estado de Franco e a posterior longa ditadura. Finalmente, trala morte do ditador, aprobouse o Estatuto de Autonomía de 1981, co cal Galiza se dotou dun relativo autogoberno e se constituíu como comunidade autónoma.

O territorio galego foi ampliado no ano 1868 coa entrada en vigor do Tratado de Lisboa de 1864, mediante o cal lle era anexado o Couto Mixto, un microestado independente entre Galiza e Portugal. En contraprestación, a parte galega das denominadas *poboacións promiscuas* ―Cambedo, Lamadarcos e Souteliño― foi incorporada a Portugal.

O Real Decreto de 2 de febreiro de 1880 determinou a Galiza ―así como a Aragón, Baleares, Cataluña, Navarra e o País Vasco― como rexión foral. Isto repetiuse na Lei de Bases de 11 de maio de 1888 e no Decreto de 23 de maio de 1947, conforme o cal acabou promulgándose a Lei de Compilación do Dereito Civil Foral de Galiza en 1963, antecedente do actual Dereito civil galego.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Asemblea Federal da Rexión Galega
* Historia de Galiza
* Provincialismo galego
* Rexionalismo galego
* Nacionalismo galego
Carme Pigem Barceló

**Carme Pigem Barceló**, nada en Olot o 18 de abril de 1962, é unha arquitecta catalá que forma parte do estudo de arquitectura RCR Arquitectes.

## Traxectoria 
Entre 1977 e 1979 estudou na Escola de Arte de Olot e en 1987 obtivo o título de Arquitecta pola Escola Tècnica Superior d'Arquitectura do Vallès. Despois de licenciarse en 1987, regresou a Olot onde fundou a firma RCR Arquitectes en 1988 xunto a Ramón Vilalta e Rafael Aranda. Os proxectos de RCR Arquitectes teñen unha identidade rexional, porén amosan unha consideración por preocupacións universais como a relación do edificio co espazo existente, as necesidades do usuario, os efectos do cambio e o tipo de materiais.

Entre 1992 e 1999 traballou como profesora de Proxectos Arquitectónicos na ETSA Vallès, sendo membro do Consello de Proxectos de Fin de Carreira da mesma escola entre os anos 1995 e 2004. De 1997 a 2003 foi profesora de Proxectos Arquitectónicos na Escola de Arquitectura de Barcelona, sendo membro do Tribunal de Proxectos Fin de Carreira da devandita escola en 2003 e, desde 2005, foi profesora visitante no Departamento de Arquitectura do Instituto de Tecnoloxía de Zürich.

No 2000 crearon como parte de RCR, o proxecto Laboratorio Barberí. O Laboratorio Barberí é unha encrucillada entre empresa e universidade onde se xera o intercambio necesario entre práctica profesional e teoría, experiencia e investigación, maximizando a creatividade e a transversalidade das disciplinas para a xeración de novos talentos. A firma recibiu o Premio Nacional de Arquitectura da Generalitat de Cataluña, en 2010 foron seleccionados como Honorary Fellows polo American Institute of Architecture (AIA), en 2012 o International Fellows polo Royal Institute of British Architects (RIBA) e en 2015 recibiron a Medalla de Ouro da Académie d'Architecture Française, en 2017 o Premio Pritzker de arquitectura e en 2018 a Medalla de Ouro da Generalitat de Catalunya.

## Notas
Clan Brodie

O **Clan Brodie** (en ) é un clan escocés cuxas orixes son incertas. Os primeiros xefes Brodie foron os thane dos Brodie e dos Dyke en Morayshire. Os Brodies estiveron presentes en varios conflitos de clans, e durante a guerra civil foron ferventes "covenanters". Resistíronse a involucrarse nos alzamentos xacobitas, e o xefe da familia prosperou posteriormente baixo o Imperio Británico na India colonial.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* www.clanbrodie.us  – The Clan Brodie Society of the Americas 
* www.brodiewiki.com – Brodie Family Genealogy, Information, & Wiki 
* Brodie heraldry
Eurínome

Co nome de **Eurínome** coñécese a dúas mulleres na mitoloxía grega:

* **Eurínome**, deusa da xeración dos Titáns, filla de Océano e Tetis.
* **Eurínome**, filla de Niso, rei de Mégara e nai do heroe Belerofonte.
A League of Their Own

***A League of Their Own*** é un filme estadounidense de 1992 dirixido por Penny Marshall. É un drama/comedia deportivo que conta unha historia ficticia sobre a All-American Girls Professional Baseball League (AAGPBL). Está protagonizado por Geena Davis, Tom Hanks, Madonna, Rosie O'Donnell e Lori Petty. O guión foi escrito por Lowell Ganz e Babaloo Mandel a partir dunha historia de Kelly Candaele e Kim Wilson.

En 2012, *A League of Their Own* foi escollido para a súa preservación no National Film Registry da Biblioteca do Congreso dos Estados Unidos de América por ser "cultural, histórica ou esteticamente significativo".

## Personaxes 
### Rockford Peaches 
* Tom Hanks como Jimmy Dugan
* Geena Davis como Dorothy "Dottie" Hinson
** Lynn Cartwright como Dottie de maior
* Madonna como "All the Way" Mae Mordabito
** Eunice Anderson como Mae de maior
* Lori Petty como Kit Keller
** Kathleen Butler como Kit de maior
* Rosie O'Donnell como Doris Murphy
** Vera Johnson como Doris de maior
* Anne Ramsay como Helen Haley
** Barbara Pilavin como Helen de maior
* Megan Cavanagh como Marla Hooch
** Patricia Wilson como Marla de maior
* Freddie Simpson como Ellen Sue Gotlander
** Eugenia McLin como Ellen Sue de maior
* Tracy Reiner como Betty "Spaghetti" Horn
** Betty Miller como Betty de maior
* Bitty Schram como Evelyn Gardner
* Renée Coleman (acreditada como Renee Coleman) como Alice "Skeeter" Gaspers
** Shirley Burkovich como Older Alice
* Ann Cusack como Shirley Baker
** Barbara Erwin como Shirley de maior
* Robin Knight como Linda "Beans" Babbitt
* Patti Pelton como Marbleann Wilkinson
* Kelli Simpkins como Beverly Dixon
* Connie Pounds-Taylor como Connie Calhoun

### Outros 
* Jon Lovitz como Ernie Capadino
* David Strathairn como Ira Lowenstein
** Marvin Einhorn como Ira de maior
* Garry Marshall como Walter Harvey
* Julie Croteau como Helen Haley
* Bill Pullman como Bob Hinson
* Janet Jones como Racine pitcher
* Téa Leoni como Racine first baseman
* Don S. Davis como Charlie Collins
* Eddie Jones como Dave Hooch
* Justin Scheller como Stillwell Gardner
** Mark Holton como Stillwell de maior
* Pauline Brailsford como Miss Cuthburt

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo
O club social de Cheyenne

***O club social de Cheyenne*** (en ) é un filme estadounidense de 1970 escrito por James Lee Barrett, dirixido e producido por Gene Kelly e protagonizado por James Stewart, Henry Fonda e Shirley Jones. O filme conta a historia dun vello vaqueiro que herda un bordel e decide convertelo nunha pensión respectable, en contra dos desexos tanto da xente da vila como das mulleres que traballan alí.

Estreouse en galego o 29 de xullo de 2020 na tvG2.

## Personaxes 
* James Stewart como John O'Hanlan
:Voz da dobraxe galega de Tacho González.
* Henry Fonda como Harley Sullivan
:Voz da dobraxe galega de Luís Iglesia.
* Shirley Jones como Jenny
* Sue Ane Langdon como Opal Ann
* Elaine Devry como Pauline
* Jackie Russell como Carrie Virginia
* Jackie Joseph como  Annie Jo
* Sharon DeBord como Sara Jean
* Robert Middleton como Barkeep
* Robert J. Wilke como Corey Bannister
* Dabbs Greer como Jedediah W. Willowby

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie
Huévar del Aljarafe

**Huévar del Aljarafe** é un municipio de España na provincia de Sevilla, comunidade autónoma de Andalucía. Pertence á comarca do Aljarafe. Está na cunca do río Guadiamar.

Ten unha área duns 57,58 km² e unha poboación de	3.060 habitantes (2020), o que daba unha densidade de poboación de 50,07&nbsp;hab/km². Encóntrase situada a unha altitude de 75&nbsp;m e a 30&nbsp;km da capital provincial, Sevilla. 

## Localización 

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Huévar del Aljarafe - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
* Información de Huévar del Aljarafe Sevillaweb.info
O contable

***O contable*** (en ) é un filme estadounidense de 2016 dirixido por Gavin O'Connor e escrito por Bill Dubuque. Está protagonizado por Ben Affleck, Anna Kendrick, J. K. Simmons, Jon Bernthal, Cynthia Addai-Robinson, Jeffrey Tambor e John Lithgow. Conta a historia de Christian Wolff, un contable con autismo que gaña a vida desarmando os libros de contas de organizacións criminais e terroristas de todo o mundo que están experimentando malversación interna.

*O contable* estreouse nos Ánxeles o 10 de outubro de 2016, e posteriormente nos cinemas dos Estados Unidos de América a través de Warner Bros. Pictures o 14 de outubro de 2016. Recibiu valoracións dispares por parte da crítica, recadando 155 millóns de dólares en todo o mundo.

Estreouse en galego o 15 de xullo de 2020 na TVG.

## Personaxes 
* Ben Affleck como Christian "Chris" Wolff
:Voz da dobraxe galega de Antón Rubal.
* Seth Lee como Chris mozo
* Anna Kendrick como Dana Cummings
* J. K. Simmons como Raymond "Ray" King
:Voz da dobraxe galega de Luís Iglesia.
* Jon Bernthal como Braxton
* Jake Presley como Braxton mozo
* Cynthia Addai-Robinson como Marybeth Medina
* Jeffrey Tambor como Francis Silverberg
* John Lithgow como Lamar Blackburn
:Voz da dobraxe galega de Tacho González.
* Jean Smart como Rita Blackburn
* Andy Umberger como Ed Chilton
* Alison Wright como Justine
* Izzy Fenech como Justine mozo
* Robert C. Treveiler como pai de Chris / “The Colonel”
* Mary Kraft como nai de Chris
* Gary Basaraba como Don
* Fernando Chien como Sorkis

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en AllMovie
Rebatemento do rectángulo

miniatura|A liña de puntos representa un de dous posíbeis rebatementos do rectángulo
**Rebatemento do rectángulo**, tamén **rabatamento** ou **rebatamento**, é unha técnica ou ferramenta compositiva utilizada para situar obxectos na imaxe, ou como axuda para o estudo da arte. Tamén chamado polos seus nomes en inglés, ***rebatement***, ***rabatment*** e ***rabattement***; hai moita literatura nesa lingua sobre esta técnica, pero moi escasa noutras.

Cada rectángulo contén dous cadrados implícitos en cada un dos lados curtos. O proceso de rotar os lados curtos sobre o longo é chamado "doble abatemento", ou "rabatemento", e a cuarta liña imaxinaria é chamada "o rebatemento". O termo é utilizado en xeometría, arte e arquitectura.

## Teoría 
Non hai ningunha explicación absoluta do mecanismo deste método, pero hai varias teorías. Un argumento é que os cadrados son unha forma xeométrica tan sinxela e primordial que o cerebro a busca automaticamente, completando mentalmente o rebatemento, tanto se está explícito ou non. Cando unha composición usa elementos da escena para que coincidan co cadrado, produce un sentimento de harmonía.

## Práctica 
miniatura|Animación dun rebatemento dentro dun rectángulo
Artistas do Renacemento utilizaron o rebatemento como base para obras de arte e arquitectura, e pode ser observado na arte de case calquera período.

Como unha das moitas técnicas de composición, pode usarse para o posicionamento dos elementos dentro do rectángulo. Non hai ningunha regra definitiva ao respecto; unha composición pode ter unha sensación de axitación dinámica ou un sentido de equilibrio en relación a liñas importantes como as do rebatemento ou da regra dos terzos, ou a dos puntos fortes derivados dela.

O rebatemento pode ser aplicado a rectángulos de calquera proporción. Para os de 3:2 de proporción (como na foto fixa de 35mm), o rebatemento coincide coas liñas da regra dos terzos.

Nas culturas occidentais que len de esquerda a dereita, a atención a miúdo céntrase dentro do rebatemento esquerdo ou na liña que forma no lado dereito da imaxe.

Cando se emprega o rebatemento cun lado dun rectángulo dourado e despois se aplica iterativamente ao rectángulo que queda, os "rectángulos xiratorios" resultantes describen a espiral dourada.

## Exemplos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "A xeometría secreta da pintura " por François Murez
* "Rebatemento como ferramenta compositiva" por Judith Reeve
Carlos Escaleras

**Carlos Escaleras Mejía**, nado o 10 de agosto de 1958 e finado o 17 de outubro de 1997, foi un político hondureño e activista do medio ambiente.

## Traxectoria 
Escaleras foi fillo de José Andrés Escaleras e Ofelia Mejía, a mediados da década de 1990 comezou a coordinar accións contra o famoso empresario Miguel Facussé Barjum que pretendía instalar unha planta de extracción de aceite de palma cerca do río Guapinol, o que sería unha enorme carga para polo menos cinco comunidades máis algunhas veciñanzas de Tocoa.

En 1997 liderou protestas contra o coronel Aldana, comandante do Batallón de Infantaría XV, que, por intereses persoais, impediu o acceso á auga aos habitantes de Chapagua, Agua Amarilla, Aguán e outras poboacións.

En agosto de 1997 foi ameazado polo coronel Aldana. En 1997 Escaleras foi nomeado para ser candidato a alcalde de Tocoa en representación do Partido Unificación Democrática para as eleccións dese ano.

## Asasinato 
Carlos Escaleras faleceu o 18 de outubro de 1997, en horas da tarde, cando foi alcanzado por disparos con arma de fogo, mentres asistía á súa empresa de lavado de autos, situado no centro da cidade de Tocoa.

## Feitos posteriores 
Entre os principais sospeitosos do asasinato de Carlos Escaleras, estaban Orlando Martínez, Lucas García Alfaro e Óscar Sosa. Deles, só Lucas García Alfaro foi condenado a 17 anos de prisión, en sentenza de data 16 de outubro de 2002. Posteriormente, o entón ente investigador Departamento General de Investigación Criminal (DGIC) conseguiu unha declaración xurada do notario público de García Alfaro, na que sinalaba como autores intelectuais do asasinato, a Salomón Martínez, Juan Ramón Salgado, Aldo Augusto Aldana e Miguel Facussé. O Xuíz Rogelio Clara que coñecía a causa, non admitiu esa declaración como proba. Miguel Facussé e unha executiva de negocios, Irene Castro, foron acusados e testificaron a súa participación nos feitos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Ecoloxía de Honduras
* Flora e fauna de Honduras
* Blanca Jeanette Kawas
* Carlos Antonio Luna López
* Dereito á vida
Jairo Mora Sandoval

**Jairo Mora Sandoval**, nado o 22 de marzo de 1987 e finado o 6 de xuño de 2013, foi un ambientalista costarriqueño que foi asasinado ao tratar de protexer os niños dunha tartaruga de coiro. O 5 de xuño de 2013, xusto antes da medianoite, Mora e catro voluntarias foron secuestrados por un grupo de homes enmascarados. As mulleres lograron escapar e informar á policía. Mora foi atopado á mañá seguinte na praia co seu corpo atado e golpeado. Unha autopsia determinou que morreu por asfixia tras sufrir un golpe na cabeza.

Pola súa morte foron condenadas catro persoas: José Brayan Quesada Cubillo, Héctor Martín Cash López, Donald Alberto Salmon Meléndez e Ernesto Enrique Centeno Rivas. A todos eles, o 29 de marzo do 2016, o Tribunal Penal de Limón impúxolles 35 anos de cárcere polo homicidio cualificado do ambientalista. Así mesmo, a estes homes tamén os condenaron polos delitos de violación, abuso sexual contra maior e menor de idade e privación de liberdade agravada e, de maneira xeral, cada un foi condenado cun total de 50 anos en prisión .

As tartarugas mariñas están protexidas por lei en Costa Rica, pero a caza furtiva segue sendo común. Os aldeáns toman os ovos, xa que se cre que é un afrodisíaco, e véndenos no mercado negro. O comercio de ovos relacionouse co tráfico de drogas e o crime organizado. Os ecoloxistas que traballan en Limón din que a miúdo vense ameazados por tratar de protexer os ovos de tartaruga. Jairo Mora foi un destes ecoloxistas da zona. Para os xuíces que condenaron aos asasinos de Mora, o homicidio deuse pola pugna que mantiñan os saqueadores dos niños das tartarugas para roubar os ovos e os ambientalistas, quen eran encabezados, entre outros, por Jairo Mora.

Por mor da morte de Mora, a organización para a cal el traballou deu por concluídos os seus esforzos de vixilancia en Costa Rica. A súa morte atraeu a atención internacional, incluíndo unha declaración das Nacións Unidas, así como o ofrecemento de varias recompensas por información que axudara a esclarecer o caso. En Costa Rica, a súa morte provocou unha chamada á reforma da política ambiental. O 4 de xuño de 2014 o goberno reuniuse con ambientalistas para discutir posibles cambios na política actual. Un plan presentado por ambientalistas e referendado polo Ministro de Medio Ambiente nese entón, René Castro, establecería, entre outros cambios, a creación dunha nova área protexida, ademais de outorgar aos gardaparques máis autoridade para deter aos cazadores furtivos. O 5 de xuño de 2014 celebráronse vixilias en todo Costa Rica en honra de Mora. O 18 de xuño dese mesmo ano, o goberno anunciou a asignación de ₡20 millóns (US $40.000), suma que máis tarde se elevou a ₡30 millóns (US $60.000), para lembrar a Mora.

O 23 de decembro de 2016 o Tribunal de Apelación de Goicoechea ratificou a sentenza de catro dos sete detidos por cargos de homicidio cualificado, violación (das voluntarias estranxeiras) e privación de liberdade agravada.

## Notas
Concepción González Bello

**Concepción González Bello**, nada en Vigo en 1966, é unha investigadora e profesora da Universidade de Santiago de Compostela. En 2021 converteuse na primeira muller en recibir a medalla Ignacio Ribas que outorga a Real Sociedad Española de Química.

## Traxectoria 
Licenciouse en Química na Universidade de Santiago de Compostela en 1989, onde tamén realizou o doutoramento con estancias en Bélxica e os Estados Unidos. Posteriormente obtivo un contrato posdoutoral na Universidade de Cambridge durante dous anos. Dende finais do 1996 é profesora da Universidade de Santiago de Compostela.

A súa investigación céntrase principalmente no desenvolvemento de novas terapias para o tratamento das infeccións causadas polos patóxenos resistentes a múltiples fármacos. É editora académica da revista *PLOS ONE* (2015-), membro do Consello Asesor Internacional da revista *Advanced  Therapeutics* (2017-), tesoureira do Grupo Especializado en Bioloxía Química da Real Sociedade Española de Química e xestora da Axencia Estatal de Investigacións, na subárea "Ciencias e Tecnoloxías Químicas (CTQ).

## Recoñecementos 
En 2021 foi galardoada coa Medalla Ignacio Ribas que outorga a Real Sociedad Española de Química.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Claramunt Vallespí, Rosa; Claramunt Vallespí, Teresa (2012). *MUJERES EN CIENCIA Y TECNOLOGIA*. UNED. ISBN 9788436264210.
### Ligazóns externas 
* Concepción González Bello No CIQUS da USC.
Carlos Antonio Luna López

**Carlos Antonio Luna López**, nado o 13 de xuño de 1955 e finado o 18 de maio de 1998, foi un enxeñeiro agrónomo e activista do medio ambiente de Honduras.

## Traxectoria 
Carlos Antonio Lúa López naceu o 13 de xuño de 1955 na cidade de La Ceiba, Atlántida. En 1971 graduouse como Perito Agrícola na Escola Agrícola John F. Kennedy. En 1976 graduouse de Enxeñaría Agronómica na Escola Nacional de Agricultura Posteriormente traballou no Instituto Nacional Agrario (INA) onde coñeceu ao dirixente campesiño Hermínio Deras quen foi asasinado en 1983.

Os seus fillos son; Carlos Antonio Luna, César Augusto Luna, Allan Miguel Luna, José Fredy Luna, Roger Herminio Luna, Lubina Mariana Luna, Erick Misael, Claudia Nadezhda, Erin Baloi Luna, Deira Idhelin Luna, Ana Carolina Luna, Carlos Guillermo Luna e Luís Carlos Luna.

## Política 
Foi membro do Partido Liberal, en 1997 foi candidato a alcalde de Catacamas en representación do nacente Partido Unificación Democrática. Foi elixido rexedor de Catacamas e en 1998 foi nomeado coordinador da comisión municipal de Medio Ambiente onde se dedicou á defensa dos recursos naturais e o bosque de Catacamas.

## Asasinato 
Carlos Antonio Luna foi asasinado con arma de fogo o 18 de maio de 1998 ao saír dunha reunión da Corporación Municipal de Catacamas. 

## Feitos posteriores 
O 13 de xaneiro de 2003, a Comisión Interamericana de Dereitos Humanos recibiu unha petición presentada polo Centro pola Xustiza e o Dereito Internacional e o Equipo de Reflexión, Investigación e Comunicación na que se alega a responsabilidade da República de Honduras pola violación dos artigos 4, 5, 5, 8, e 2 da Convención Americana sobre Dereitos Humanos no que se denuncia como responsable por violar o dereito á vida do señor Carlos Antonio Luna López.

O 19 de maio de 2014 o estado de Honduras realizou o acto de recoñecemento simbólico no pide “desculpas” pola violación do dereito á vida do cidadán Carlos Antonio Luna López, ademais a corte ordena a continuación da investigación e establecemento correspondentes de responsabilidades de conformidade co marco legal vixente.

Tamén se lle ordenou ao estado de Honduras brindar gratuitamente e de forma inmediata o tratamento psicolóxico e a provisión gratuíta de medicamentos que requirisen os familiares de Carlos Luna.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Lesbia Urquía
* Blanca Jeanette Kawas
* Berta Cáceres
* Ecoloxía de Honduras
* Flora e fauna de Honduras
Trapecio tanxencial

dereita|miniatura|300x300px|Un trapecio tanxencial
Na xeometría euclídea, un **trapecio tanxencial** ou **trapecio circunscrito** é aquel cuxos lados son tanxentes a unha circunferencia situada dentro do propio trapecio (circunferencia inscrita ou *incírculo*). É un caso especial de cuadrilátero tanxencial, no que polo menos un par de lados opostos son paralelos. Os lados paralelos chámanse bases. As arestas laterais poden ser iguais (entón é isóscele), pero non teñen por que. Casos especiais de trapecios tanxenciais son os rombos e os cadrados.

## Área 
A fórmula para a área dun trapecio pódese obter usando o teorema de Pitot para obter a área dun trapecio tanxencial. Se as bases teñen lonxitudes *a* e *b,* e calquera dos outros dous lados ten lonxitude *c,* entón a área *K* vén dada pola fórmula

: K=\frac{a+b}\sqrt{ab(a-c)(c-b)}.

A área pódese expresar en termos das lonxitudes tanxentes *e,* *f*, *g*, e *h* como 

: K=\sqrt[4]{efgh}(e+f+g+h).

## Inradio 
Usando esa mesma notación, o raio do incírculo é

: r=\frac{K}{a+b}=\frac{\sqrt{ab(a-c)(c-b)}}.

O seu diámetro é igual á altura do trapecio tanxencial.

O inradio tamén se pode expresar como

: r=\sqrt[4]{efgh}.

Ademais, se as lonxitudes tanxentes *e, f, g* e *h* dependen respectivamente dos vértices *A, B, C,* e *D;* e *AB* é paralelo a *DC*, entón

: r=\sqrt{eh}=\sqrt{fg}.

## Propiedades do incentro 
Se o círculo é tanxente ás bases en P e Q, entón *P*, *I* e *Q* son colineais, sendo *I* o incentro.

Os ángulos *AID* e *BIC* nun trapecio tanxencial *ABCD*, con bases AB e *DC*, son ángulos rectos.

## Trapecio tanxencial recto 
dereita|miniatura|250x250px| Un trapecio tanxencial recto.
Un **trapecio tanxencial recto** posúe dous ángulos rectos adxacentes . Se as bases teñen lonxitudes *a* e *b,* entón o radio é 

: r=\frac{ab}{a+b}.

Así, o diámetro do incírculo é a media harmónica das bases.

O trapecio tanxencial recto ten a área

: \displaystyle K=ab

e o seu perímetro P é

: \displaystyle P=2(a+b).

## Trapecio tanxencial isóscele 
[dereita|miniatura|252x252px|Cada [trapecio tanxencial isóscele é bicéntrico ]]
Un **trapecio tanxencial isóscele** ten as súas arestas laterais iguais. Dado que é cíclico, un trapecio tanxencial isóscele é un cuadrilátero bicéntrico. É dicir, ten unha circunferencia inscrita e unha circunferencia circunscrita.

Se as bases son *a* e *b,* entón o inradio vén dado por

: r=\tfrac{1}{2}\sqrt{ab}.

Deducir esta fórmula é un problema que xa aparecía nas táboas Sangaku do Xapón, entre os séculos XVII e XIX.

Do teorema de Pitot dedúcese que as lonxitudes das arestas laterais son a metade da suma das bases. Dado que o diámetro do incírculo é a raíz cadrada do produto das bases, un trapecio tanxencial isóscele ofrece unha boa interpretación xeométrica da media aritmética e a media xeométrica das bases como a lonxitude dunha aresta lateral e do diámetro do incirculo, respectivamente.

A áre*a* *K* dun trapecio isósceles tanxencial con bases *a* e *b* vén dada por 

: K=\tfrac{1}{2}\sqrt{ab}(a+b).

## Notas
Blanca Jeannette Kawas

**Blanca Jeannette Kawas Fernández**, nada en Tela (Honduras) o 16 de xaneiro de 1946 e finada na mesma cidade o 6 de febreiro de 1995, foi unha activista do medio ambiente hondureña, coñecida polo seu papel no rescate de máis de 400 especies de flora e fauna de Honduras durante os seus últimos anos até o seu asasinato. O Parque nacional Jeanette Kawas é nomeado na súa memoria.

## Traxectoria 
Jeannette Kawas naceu en Tela, Atlántida, estudou na escola "Miguel Paz Barahona" e conseguiu o seu título de Perito Mercantil e Contador Público en 1967, posteriormente comezou a traballar nalgunhas institucións financeiras durante a década de 1970.

Casou con Jim Watt, e entre 1977 e 1979 deu a luz a dous fillos.

A principios de 1980 emigrou cos seus fillos á cidade estadounidense de Nova Orleans, onde estudou computación e obtivo diversos certificados, premios e mencións polos seus logros e excelencia académica. A principios de 1990 comezou o seu papel de traballo na Asociación Hondureña de Ecología. As actividades de Jeannette Kawas e os progresos realizados para preservar 449 especies de plantas, a diversidade de flora e fauna, lagoas costeiras, afloramentos rochosos, pantanos, mangleiros, costas rochosas, praias de area e selva situadas nunha franxa costeira de 40 quilómetros, foron obstáculos para proxectos empresariais.

## Asasinato 
Kawas realizou actos en contra do goberno de Carlos Roberto Reina Idiáquez debido ao outorgamento de títulos de propiedade a campesiños e empresarios nas reservas de Punta Sal, hoxe chamado Parque nacional Jeanette Kawas.

Dous días despois da protesta, o 6 de febreiro de 1995, atopábase na súa casa, ás (19:45 horas) 7:45 p.m. Foi asasinada con arma de fogo por dous sospeitosos, non identificados na súa casa no barrio El Centro, na cidade de Tela, Atlántida. Entre os sospeitosos de asasinato atópanse o coronel Mario Amaya (coñecido como Tigre Amaya), quen se reuniu co sarxento Ismael Perdomo e Mario Pineda (tamén coñecido como Chapin) na xefatura de policía de Tela.

## Feitos posteriores 
Como non había interese nos operadores de xustiza de Honduras en aclarar as causas do asasinato, o 13 de xaneiro de 2003, o Equipo de Reflexión, Investigación y Comunicación (ERIC) da Compañía de Xesús e o Centro para la Justicia Internacional (CEJIL) enviaron tres solicitudes individuais á Comisión Interamericana de Dereitos Humanos, nas que responsabilizaba ao Estado de Honduras polos asasinatos de Kawas, Carlos Escaleras e Carlos Luna López.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Margarita Murillo
* Ecoloxía de Honduras
* Carlos Antonio Luna López
* Lesbia Urquía
* Berta Cáceres
Loxodrómica

miniatura|200x200px|Loxodromia.
[miniatura|200x200px|Curva loxodrómica [Asíntota|asintótica cara a un polo.]]
Denomínase **loxodrómica** ou loxodromia (do grego *λοξóς* -oblicuo- e *δρóμος* -carreira, curso-) a liña que une dous puntos calquera da superficie terrestre cortando todos os meridianos co mesmo ángulo. A loxodrómica, por tanto, é fácil de seguir mantendo o mesmo rumbo marcado polo compás. A súa representación no mapa dependerá do tipo de proxección do mesmo; por exemplo, na de Mercator é unha recta. A loxodrómica é, xunto á ortodrómica e a isoazimutal, unha das tres liñas que poden trazarse entre dous puntos calquera da superficie do planeta.

## Historia 
O matemático portugués Pedro Nunes publicou no *Tratado da navegação* (1546) un descubrimento con grandes implicacións. Antes del críase que, marchando sobre a superficie terrestre cun rumbo fixo, é dicir, formando un ángulo constante coa meridiana, a liña percorrida era un círculo máximo. Dito con outras palabras, que un navío que seguise este camiño daría a volta ao mundo e volvería ao momento de partida. Nunes sinalou a falsidade deste concepto ao demostrar que a curva percorrida se ía achegando ao polo, ao redor do cal daba infinitas voltas, sen chegar nunca a el; ou, dito en linguaxe técnica, que ten o polo por punto asintótico.

## Gráfico comparativo 
centro|miniatura|400x400px|Comparación do rumbo loxodrómico (vermello) fronte ao ortodrómico (branco).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Navegación loxodrómica
* Xeografía
* Cartografía
* Gerardus Mercator
* Pedro Nunes

### Ligazóns externas 
* Navigational Algorithms Artigo: A derrota.
* Chart Work - Navigational Algorithms Software gratis: Loxodrómica, ortodrómica, ruta mixta, latitude aumentada, liñas de posición, correntes e navegación costeira.
* Mathworld Loxodrómica.