open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Píndaro

[miniatura|dereita|Píndaro, busto de [mármore. Copia romana do grego orixinal, século -V]]
**Píndaro** (Πίνδαρος en grego antigo), tamén coñecido como **Píndaro de Cinoscefale** ou mesmo **Píndaro de Beocia**, é un dos poetas líricos máis célebres da Grecia arcaica.

## Traxectoria 
Temos poucas noticias fiábeis sobre a súa biografía, a pesar das seis *Vidas* que nos deixaron autores antigos. Sábese que naceu en Cinocéfalo, Beocia, cara ao 518 a.C. e que, segundo a tradición, pertencía a unha familia aristocrática. De feito, na Vª Pítica, el mesmo parece afirmar que procede da liñaxe dos exeidas, polo que a miúdo manifestará nas súas obras unha especial simpatía polas institucións dorias.

Pasou a súa infancia e primeira xuventude en Tebas e en Atenas, onde foi discípulo de Agatocles. Moi novo aínda, participou nun certame de poesía no que foi vencido pola poetisa Corina de Tanagra. Foi ela, nesta ocasión, quen lle aconsellou "sementar a mans cheas, non a sacos cheos". A primeira oda pindárica é a Xª Pítica e foi composta cando o autor aínda contaba vinte anos. Pronto se converteu nun afamado poeta. Como tal, percorreu as principais cortes aristocráticas de Grecia: Cirene, Siracusa etc. Diante da invasión dos persas adoptou unha actitude de transixencia co inimigo que respondía á política interesada da súa patria tebana. Nesta cuestión, Píndaro chocou con outro importante poeta, Baquílides, que tomara un punto de vista panhelénico e propugnaba a resistencia enconada perante os persas, aos que vía como unha ameaza para o conxunto da Hélade. Píndaro morreu en Argos entre 446 e 438 aC.

## Obra 
A obra coñecida de Píndaro conservouse en papiros de entre o século II a.C. e o II d.C.. En total, chegáronnos catro libros de epinicios que suman 45 odas e algúns fragmentos soltos. Os epinicios son cantos corais compostos na honra dos vencedores nalgún dos catro certames deportivos panhelénicos que se cantaban ao paso dos campións. As composicións de Píndaro costuman empregar a vitoria deportiva como simple punto de partida para loar o valor persoal do atleta: o seu triunfo reflicte a vitoria do Fermoso e o Bo sobre a mediocridade. Ademais de epinicios, Píndaro compuxo himnos, peáns, partenios, cantos ao viño, trenos etc.

O estilo de Píndaro é peculiar e difícil. Caracterízase por proceder coa materia poética a saltos, establecendo asociacións bruscas e imprevistas entre elementos distintos. A linguaxe, moi elevada, procede dunha mestura artificiosa de dialectos diferentes e satúrase de elementos retóricos, en especial de imaxes.

A dificultade da obra pindárica é paradigmática: se resultaba xa escura para os seus coetáneos, con posterioridade autores que van de Herodoto a Voltaire falan do inintelixíbel da súa poesía. Porén, Goethe ou Hölderlin erixírono en símbolo da liberdade do xenio creador.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Os nove poetas líricos
Enric Monjo

**Enric Monjo Garriga**, nado en Vilassar de Mar (provincia de Barcelona) o 12 de febreiro de 1896 e finado o 2 de outubro de 1976 en Barcelona, foi un escultor catalán.

## Traxectoria 
esquerda|miniatura|Enric Monjo, 240 cm, Passeig de Sant Joan, 102, Barcelona.
As súas esculturas son principalmente relixiosas, nas que amosa unha grande espiritualidade e un forte gusto pola beleza formal. Entre os seus discípulos estivo José Buscaglia.

## Obra 
* *Descenso da cruz* (1929)
* *Monumento a Juli Garreta* (1932)
* *Busto de Franco* para a Universidade de Madrid (1939)
* *Monumento a Remigio Crespo Toral* (1960)
* *Grupo escultórico de 44 anxos* no exterior da porta sur da Catedral de Washington.
Josep Viladomat

**Josep Viladomat i Massanas**, nado en Manlleu en 1899 e finado en Escaldes (Andorra) en 1989, foi un escultor catalán.

## Traxectoria 
Discípulo de Joan Borrell Nicolau, foi un dos artista que fundou o grupo dos evolucionistas (1918), influído pola escultura barroca e renacentista realizou esculturas figurativas, en especial espidos femininos aínda que tamén destacaron as súas esculturas relixiosas, especialmente despois de 1939. Pasou os seus últimos anos en Andorra onde conta cun museo dedicado á súa figura.

## Obras 
[200px|miniatura|**Maternidade** na [Plaça de Catalunya]]
* La Puntaire. Montjuïc (Barcelona).
* Maternidade (1923).
* Piedade para o mosteiro de San Joan de les Abadesses.
* San Francisco de Asís no Mosteiro de Montserrat (Barcelona) (1927).
* Monumento á República en Barcelona (1934).
* Monumento a Fortuny en Reus (Tarragona) .
* A Fonte do Centenario, Tarragona (1954).
* Avi del Barça
* Estatua ecuestre de Francisco Franco (1963) (obra súa, aínda que non a quixo asinar)
* Santa Eulalia e San Xurxo na Casa da Cidade de Barcelona

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Alix, Josefina (1985), Escultura Española 1900/1936, Madrid, Ediciones El Viso. ISBN 84-7483-412-0

### Ligazóns externas 
*Centro de Arte de Escaldes-Engordany (CAEE) 
* Josep Viladomat Massanas. Concello de Barcelona
Eugeni d'Ors

miniatura|Monumento a Eugenio d'Ors.
**Eugeni d’Ors i Rovira**, nado en Barcelona o 28 de setembro de 1881 e finado en Vilanova i la Geltrú o 25 de setembro de 1954, foi un escritor catalán.

## Traxectoria 
Estudou dereito en Barcelona e doutorouse en Madrid en 1905. Dende 1906 colabora en *La Veu de Catalunya* co alcume de *Xènius* e encabezou o movemento do novecentismo catalán. Secretario do Institut d'Estudis Catalans en 1911. Nomeado director de Instrución Pública da Mancomunidade de Cataluña en 1917, dimite en 1920 tras a morte de Prat de la Riba por desavinzas coa nova dirección da Lliga Regionalista e en 1923 establécese en Madrid, onde en 1927 entra na Real Academia Española. En 1938 durante a Guerra civil española encargouse da Xefatura Nacional de Belas Artes do goberno de Burgos.

## Obra 
### En catalán 
* *La fi d’Isidre Nonell*, 1902 (narración)
* *Gloses de quaresma*, 1911
* *La ben plantada*, 1911
* *Gualba la de mil veus*, 1911
* *Oceanografia del tedi*, 1918 
* *La vall de Josafat*, 1918
* *Gloses de la vaga*, 1919

### En castelán 
* *Estudios de arte* (1932)
* *Introducción a la vida angélica. Cartas a una soledad*, 1939
* *Novísimo glosario* (1946)
* *El secreto de la filosofía*, 1947
* *La verdadera historia de Lidia de Cadaqués*, 1954
1425

## Acontecementos 
* Branca I de Navarra, raíña de Navarra.

## Nacementos 
* 2 de febreiro - Leonor de Foix, futura raíña de Navarra
* Johannes Ockegheim, compositor e músico flamengo (m. ca. 1495).
* Henrique IV de Castela.

## Mortes 
* 24 de xaneiro - Catarina de Borgoña, duquesa consorte de Austria Anterior.
* Lluís Borrassá, pintor catalán (n. ca. 1360); data de óbito aproximada.

## Outros 
* Historia ano a ano
1418

## Acontecementos 
## Nacementos 
* 7 de xullo - Pedro II duque da Bretaña (m. 1457).
* Agostino di Duccio, escultor e arquitecto italiano (m. ca. 1481).

## Mortes 
* Nicolas Flamel, alquimista francés.

## Outros 
* Historia ano a ano
1422

## Acontecementos 
* Henrique VI de Inglaterra herda o trono de Inglaterra e Francia.
* Carlos VII accede ao trono de Francia.

### Arte e cultura 
* *Pórtico do Mirador*, na catedral de Palma de Mallorca, de Guillem Sagrera.

## Nacementos 
## Mortes 
* 21 de outubro - Carlos VI de Francia, rei de Francia (n. 1368).
* Taddeo di Bartolo, pintor italiano (n. ca 1363).

## Outros 
* Historia ano a ano
Partido Democracia Social de Albania

O **Partido Democracia Social de Albania** (**Partia Demokracia Sociale e Shqiperise** en albanés) é un partido político albanés, dirixido por Paskal Milo, que xurdiu en 2003 como unha escisión do Partido Socialdemócrata de Albania. Nas eleccións de xullo de 2005 conseguiu dous escanos no Parlamento albanés.
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Alianza Macedonia pola Integración Europea
Partido Democristián de Albania

O **Partido Democristián de Albania** (**Partia Demokristiane e Shqipërisë** en albanés) é un partido político albanés dirixido por Nikolle Lesi, editor do xornal *Koha Jone*. Nas eleccións de 2005 conseguiu 2 escanos no Parlamento de Albania e forma parte do goberno albanés, anteriormente só conseguira un escano nas eleccións de 1997.
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Alianza Macedonia pola Integración Europea
Precisión

En enxeñería, ciencia, industria e estatística, denomínase **precisión** á capacidade dun instrumento de dar o mesmo resultado en medicións diferentes realizadas nas mesmas condicións. Esta cualidade debe evaluarse a curto prazo. Non debe confundirse con exactitude nin con reproducibilidade.

É un parámetro relevante, especialmente na investigación de fenómenos físicos, ámbito no cal os resultados exprésanse como un número máis unha indicación do erro máximo estimado para a magnitude. É dicir, indícase unha zona dentro da cal está comprendido o verdadeiro valor da magnitude.

En informática, denomínase **precisión** ao número de bits usados para representar un valor. En xeral, nun sistema computacional a precisión está dada polo valor do dígito menos significativo dunha palabra digital que representa un número cunha escala e nun tipo de dato definido. Visto dende outra perspectiva, equivale á diferenza entre dous valores sucesivos representables no tipo de dato e escala do número.
Exactitude

En enxeñería, ciencia, industria e estatística, denomínase **exactitude** á capacidade dun instrumento de medir un valor próximo ao valor da magnitude real. Exactitude implica precisión. Pero non ao contrario.
Esta cualidade tamén se atopa en instrumentos xeradores de magnitudes físicas, sendo neste caso a capacidade do instrumento de achegarse á magnitude física real.

## Véxase tamén
*Precisión e exactitude
Grego chipriota

O **dialecto grego chipriota** do grego moderno é falado por máis de medio millón de persoas en Chipre e varios centos de miles fóra da illa. Nunca é empregado na escrita formal pero é a lingua falada cotiá de case todos os greco-chipriotas. Hai momentos específicos nos que se pide ou se considera educado falar grego estándar, como nas clases (pero non durante os recreos), no parlamento, nos medios de comunicación, e na presenza de estranxeiros que falen grego. Hai diglosia (no senso lingüístico) entre dhimotiki e o dialecto.

## Historia e literatura 
O dialecto chipriota moderno non é unha evolución do antigo dialecto Arcado-chipriota, senón que evoluciona desde a koiné. Chipre estivo separada do resto do mundo gregofalante desde o século VII ata o X por causa dos ataques árabes. Foi reintegrada ao Imperio Romano de Oriente no século X, só para ser illada de novo en 1191, cando caeu nas mans dos cruzados. Este illamento lingüístico preservou certa cantidade de características áticas que se perderon en grego moderno.

A lexislación do reino de Chipre na Idade Media escribíase no dialecto. Outras obras medievais importantes son as crónicas de Leontios Makhairas e George Boustronios, así como unha colección de sonetos ao modo de Francesco Petrarca.

Hoxe, o dialecto emprégase sobre todo en poesía, incluíndo obras de grandes poetas como Vasilis Mihailidis ou Dimitris Lipertis.

## Características 
No dialecto, as consoantes dobres pronúncianse distintas das simples (fronte ao grego moderno estándar). Outra característica é a ampla palatalización: grego estándar /k/ vólvese /dj/ cando vai seguido por /e/ ou /i/. Exemplo: grego estándar και /ke/ (‘’e’’) chipriota τζιαι /dje/.

Pero esta é unha regra enganosa (contraexemplos:κηδεία, κέρδος, άκυρο, ρακέττα).

Sindihaneis/laleeis (chipriota)=milas (grego). grego=Ellinas (grego) = Kalamara (chipriota). 
 
O léxico chipriota moderno contén préstamos do turco, árabe, inglés, italiano e outras linguas, así como palabras propias de Chipre.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dialectos gregos
* Grego moderno
Estado Aragonés

**Estado Aragonés** foi un partido político nacionalista aragonés de esquerdas que se formou en Barcelona en decembro de 1933. A maioría dos seus membros procedían da Unión Aragonesista e eran orixinarios de Ribagorza.

O seu presidente era Gaspar Torrente e entre os seus militantes estaban Emilio Jover e Julio Calvo Alfaro.
As súas mocidades, Juventud de Estado Aragones Los Almogávares dirixida por Luis Porté, loitaron a carón dos escamots logo da declaración da República catalá por Lluís Companys o 6 de outubro de 1934, o que supuxo a clausura da súa sede e que a organización permanecese inactiva ata 1936, cando abren unha nova sede e elixen a Miguel Alcubierre presidente das mocidades que lanzou unha campaña en Aragón para a consecución da autonomía que tivo eco entre os partidos republicanos de esquerda, mentres Gaspar Torrente seguía na dirección do partido.
Co comezo da Guerra civil española EA deixou de ter actividade pública.

Estado Aragonés foi un partido pequeno, que non debeu pasar dos 50 afiliados e que tiña a *Renacimiento Aragonés* como o seu órgano oficioso.

En 2006 creouse un novo partido político, chamado *Estau Aragonés*, inspirado no antigo partido de 1933. Os seus ideais son atinxir a independencia de Aragón e a liberación da clase obreira aragonesa.
Eduardo Aunós

**Eduardo Aunós Pérez**, nado en Lleida o 8 de setembro de 1894 e finado en Lausana o 25 de setembro de 1967, foi un político catalán.

## Traxectoria 
Descendente de políticos de orixe aranesa, estudou dereito en Madrid e militou na Lliga Regionalista, pola que foi elixido deputado a Cortes en 1916 e foi secretario de Francesc Cambó no Ministerio de Fomento.

Durante a ditadura de Primo de Rivera foi ministro de traballo, comercio e industria (1927-1930). Admirador do réxime fascista italiano, tentou imitar o seu sistema corporativo coa creación dun Código de Traballo (1926) e a Organización Corporativa Nacional (1928). Tras a caída de Primo de Rivera tentou formar un Partido Laborista a semellanza do Partido Fascista italiano que careceu de apoios.

Logo da proclamación da República marchou ao exilio a París, colaborou na revista *Acción Española* e entrou en Renovación Española. En 1937 ingresou en Falange Española de las JONS como xefe do partido en Francia e tras a unificación foi membro da Xunta Política da FET y de las JONS.

Embaixador en Bélxica (1939-1940) e a Arxentina (1942-1943), foi ministro de xustiza entre 1943 e 1945.

## Obras 
* 1928: *Problemas de España*.
* 1929: *Estudios de Derecho Corporativo*.
* 1941: *Itinerario de la España Contemporánea*.
* 1948: *Biografía de Venecia*.
* 1952: *Los viñadores de la última hora*.
* 1955: *Guía de París para españoles*.
Monte Campelo

O **monte Campelo** é un cumio da serra da Cova da Serpe, situado no concello de Sobrado, na provincia da Coruña. Con 811 m é un dos puntos máis altos da provincia.

No cumio atópase unha base de comunicacións do exército, a Base Militar de Campelo, no seu día moi importante (chegou a ter un destacamento de 50 persoas) hoxe en estado semi-abandonado.
Lingua alago

O **alago** é unha lingua níxer-congo do grupo benue-congo que se fala en Nixeria.

## Distribución xeográfica
Fálase nas rexións de Awe e Lafia do estado de Nasarawa

## Falantes
35.052 (2000)
## Dialectos
*Assaikio
*Agwatashi
*Doma 
*Keana

## Usos sociais
En 1929 misioneiros cristiáns traduciron textos da Biblia ao alago. Os alago empregan o hausa como lingua comercial e de relación con outros pobos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* O alago no Ethnologue
Brial

miniatura|Dama con brial
O **brial** era un vestido de seda ou tea rica que empregaban as damas nobres da Idade Media. O brial cubría dos ombreiros aos pés, tiña mangas anchas e cinguíase polo van, deixando entrever, por unhas aberturas laterais, parte da camisa, a peza interior feminina da época.

## Notas
Consello Rexional de Defensa de Aragón

O **Consello Rexional de Defensa de Aragón (CRDA)**, orixinalmente ***Consejo Regional de Defensa de Aragón***, foi o órgano de goberno no Aragón republicano tras a sublevación do exército contra da República do 18 de xullo de 1936.

## Traxectoria
Ao quedar as capitais provincias baixo o control dos sublevados, Aragón quedou sen autoridades gobernamentais e a CNT formou nos concellos aragoneses colectividades libertarias baixo a cobertura da CNT, que celebrou en Bujaraloz unha asemblea para crear un órgano que coordinase a economía e o esforzo bélico, e ao que se lle deu o nome de Consejo de Aragón. Nun primeiro momento tivo a sede en Fraga, pero acabou movéndose a Caspe.

O Consejo de Aragón estaba presidido por Joaquín Ascaso e contaba coa oposición do PCE, dos partidos republicanos e da Generalitat de Cataluña e de parte da dirección central da CNT.

En decembro de 1936 o goberno español recoñeceuno e nomeou o seu presidente Gobernador Xeral de Aragón, ao tempo que entraban representantes do PCE, Izquierda Republicana e UXT nel. Finalmente o 18 de agosto de 1937 o goberno republicano acabou disolvéndoo.
Xeografía de España

[miniatura|270px|O [Teide, na illa de Tenerife, é o punto máis alto de España.]]

**España** localízase no suroeste de Europa e comprende o 84 % da Península Ibérica. A súa superficie total é de 504 782&nbsp;km², deles 499 542&nbsp;km² é terra e 5240&nbsp;km² auga.

Das fronteiras de España, 4964&nbsp;km (88 %) é costa e 1917,8&nbsp;km terra (12 %). Comparte con Portugal unha fronteira de 1214&nbsp;km, con Francia 623&nbsp;km, con Andorra 63&nbsp;km, con Marrocos 16&nbsp;km e con Xibraltar 1,2&nbsp;km. A costa mediterránea abrangue 1660&nbsp;km, a atlántica 710&nbsp;km. Os Pireneos esténdense ao longo de 435&nbsp;km entre o Golfo de Biscaia e o Mediterráneo. O estreito de Xibraltar separa España e Europa de Marrocos, no norte de África.

Fóra do territorio peninsular, España exerce a soberanía sobre as illas Baleares, as Canarias, Ceuta, Melilla, as illas Chafarinas, Peñón de Alhucemas e Peñón de Vélez de la Gomera.
Unión Liberal Democrática

A **Unión Liberal Democrática** (**Bashkimi Liberal Demokrat** en albanés) é un partido político de Albania, dirixido por Arjan Starova. Nas eleccións de 2001 foi parte da Unión para a Vitoria.

Nas eleccións de 2005 formou parte da Alianza pola Liberdade, Xustiza e Benestar e obtivo un escano na Asemblea de Albania.
Erro aleatorio

En enxeñería e física, o **erro aleatorio** é aquel erro inevitable que se produce por eventos únicos imposibles de controlar durante o proceso de medición. Contrapónse ao concepto de erro sistemático.

Nun estudo de investigación, o **erro aleatorio** vén determinado polo feito de tomar só unha mostra dunha poboación para realizar inferencias. Pode diminuírse aumentando o tamaño da mostra. Cuantificación:
#Proba de hipótese
#e/ou cálculo de intervalo de confianza

A ausencia de **erro aleatorio** denomínase precisión.
Nesgo (estatística)

En estatística, o **erro sistemático**, tamén chamado **nesgo** ou **biés** (ver sección *Terminoloxía*), é aquel que se produce de igual modo en todas as medicións que se realizan dunha magnitude. Pode estar orixinado nun defecto do instrumento, nunha particularidade do operador ou do proceso de medición etc. Contraponse ao concepto de erro aleatorio.

## Terminoloxía 
A RAG non dá unha solución terminolóxica para denominar este concepto en galego. Nas linguas da nosa contorna parece haber unha duplicidade entre un termo máis descritivo (*erro sistemático* en portugués, *error sistemático* en castelán, *erreur systématique* en francés, *systematic error* en inglés), e outro máis popular (*viés* en portugués, *sesgo* en castelán, * biais* en francés, *bias* en inglés).

A falta dun ditame da autoridade lingüística, parece adecuado usar o termo *erro sistemático* como forma máis académica para o concepto. Con todo, de xeito paralelo ás outras linguas, en galego ten certa vitalidade a forma popular *nesgo*. Tampouco se pode rexeitar o termo *biés*, que o dicionario da RAG dá como sinónimo de *nesgo*, e comparte etimoloxía cos termos usados na maioría de linguas da nosa contorna, especialmente co portugués.

## Fontes do erro sistemático nas ciencias experimentais 
No deseño e elaboración dun estudo para a investigación clínica, pode haber diversos erros sistemáticos:

* Nesgo ou biés de selección: Erro debido a que os grupos non son comparábeis por causa do modo en que foron escollidos os suxeitos a estudo.
* Nesgo ou biés de información: Erro debido a que os grupos non son comparábeis por causa do modo en que foron obtidos os datos.
* Nesgo ou biés de confusión: Erro debido a unha mestura de efectos debidos a unha terceira variábel, chamada *variábel de confusión*.

Este erro non está relacionado co tamaño da mostra. Está implícito no deseño do estudo, e resulta difícil de corrixir na fase analítica. Determina o que se coñece como validez interna do estudo.

## Erro sistemático vs. erro aleatorio 
Os erros de medición poden dividirse en dous tipos, erro aleatorio e erro sistemático. O erro aleatorio está sempre presente nunha medición. É causado por flutuacións impredicíbeis na lectura dos aparellos de medida ou na interpretación do experimentador, e aparece como diferentes resultados para unha mesma medición. Pode ser estimado comparando varias medidas, e reducido grazas ao uso da media. O erro sistemático, porén, non pode ser descuberto deste xeito porque sempre desvía os resultados na mesma dirección, aínda que é posíbel evitalo se se descobre a súa causa.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Erro aleatorio
Alianza Macedonia pola Integración Europea

A **Alianza Macedonia pola Integración Europea** (en ; en ) é un partido político que representa á minoría macedonia de Albania. O partido foi fundado o 30 de outubro de 2004 baixo o nome *Alianza Macedonia pola Integración Europea* e foi rexistrado oficialmente o 8 de xuño de 2005. O primeiro presidente do partido foi Edmond Temelko, quen foi alcalde de Pustec dende 2007 até 2019. En 2019, un macedonio étnico foi elixido por primeira vez por este partido para o parlamento, Vasil Sterjovski. O propio Sterjovski foi elixido como presidente do partido en setembro de 2019. 
O partido non apoia as afirmacións de que existe unha minoría búlgara en Albania. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Variable estatística

Unha **variable** é unha característica (magnitude, vector ou número) que pode ser medida, adoptando diferentes valores en cada un dos casos dun estudo.

## Clasificación das variables
Nun estudo científico, podemos clasificar as variables segundo a escala de medición ou a influencia que asignemos a unhas variables sobre outras.

### Segundo a escala de medición
:***Variables cualitativas:** Son as variables que expresan distintas cualidades, características ou modalidade. Cada modalidade que se presenta denomínase atributo ou categoría e a medición consiste nunha clasificación dos devanditos atributos. As variables cualitativas poden ser ordinais e nominais. As variables cualitativas poden ser **dicotómicas** cando só poden tomar dous valores posibles como *si* e *non*, *home* e *muller* ou son politómicas cando poden adquirir tres ou máis valores. Dentro delas podemos distinguir:
::# *Variable cualitativa ordinal*: A variable pode tomar distintos valores ordenados seguindo unha escala establecida, aínda que non é necesario que o intervalo entre medicións sexa uniforme; por exemplo, *leve, moderado, grave*
::# *Variable cualitativa nominal*: Nesta variable os valores non poden ser sometidos a un criterio de orde; por exemplo, as cores ou o lugar de residencia.
:* **Variables cuantitativas:** Son as variables que se expresan mediante cantidades numéricas. As variables cuantitativas ademais poden ser:
::# *Variable discreta:* É a variable que presenta separacións ou interrupcións na escala de valores que pode tomar. Estas separacións ou interrupcións indican a ausencia de valores entre os distintos valores específicos que a variable poida asumir. Un exemplo é o número de fillos.
::# *Variable continua:* É a variable que pode adquirir calquera valor dentro dun intervalo especificado de valores. Por exemplo o peso ou a altura, que soamente limitado pola precisión do aparello medidor, en teoría permiten que sempre existe un valor entre dous calquera.

### Segundo a influencia asignada a unhas variables sobre outras
:* **Variables independentes:** Son as que o investigador escolle para establecer agrupacións no estudo, clasificando intrinsecamente aos casos do mesmo. Un tipo especial son as **variables de confusión**, que modifican ao resto das variables independentes e que de non terse en conta adecuadamente poden alterar os resultados por medio dun erro sistémático.
:* **Variables dependentes:** Son as variables de resposta que se observan no estudo e que poderían estar influídas polos valores das variables independentes.
Dallas, Texas

**Dallas** (pronuncia en inglés [ˈdæləs]) é a capital do Condado de Dallas, Texas, Estados Unidos. A cidade ten 1&nbsp;240&nbsp;499 habitantes, sendo a máis poboada da área metropolitana Dallas/Fort Worth, que ten en total 5&nbsp;222&nbsp;000 habitantes. Dallas ten unha grande industria en tecnoloxías da información.

O aeroporto internacional de Dallas/Fort Worth é o aeroporto máis grande do estado de Texas. O 22 de novembro de 1963, o presidente dos Estados Unidos John F. Kennedy foi asasinado nesta cidade.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia urbana de Dallas
* American Airlines Center
* Dallas Mavericks

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de Dallas
Asemblea de Albania

dereita|250px
A **Asemblea de Albania** (*Kuvendi i Shqipërisë*) é o parlamento de Albania. Fórmanno 140 membros, elixidos por un período de catro anos. 100 elixidos directemente en circunscricións individuais con aproximadamente igual número de electores e 40 elixidos proporcionalmente entre listas multinominais de partidos e coalicións, para está última só se elixen partidos que reciban cando menos o 2,5 % dos votos e coalicións cando menos do 4% dos votos válidos a escala nacional na primeira rolda das eleccións.

## Composición 
* Partido Democrático de Albania 56 escanos
* Partido Socialista de Albania 42 escanos
* Partido Republicano de Albania 11 escanos
* Partido Socialdemócrata de Albania 7 escanos
* Movemento Socialista para a Integración 5 escanos
* Novo Partido Democrático 4 escanos
* Partido Agrario Ambientalista 4 escanos
* Partido Alianza Democrática 3 escanos
* Partido da Unión polos Dereitos do Home 2 escanos
* Partido Democristián de Albania 2 escanos
* Partido Democracia Social de Albania 2 escanos
* Unión Liberal Democrática 1 escano
* Independente 1 escano
## Ligazóns externas 
Web oficial (en albanés,inglés e francés)
Lingua vehicular

Unha **lingua vehicular** é unha lingua, a miúdo simplificada, que serve de medio de comunicación entre poboacións de linguas diferentes. Opónse a lingua vernácula, falada localmente por unha poboación. As linguas litúrxicas desempeñan ás veces un papel tal en tanto que punto común lingüístico de comunidades multilingües unidas por unha mesma relixión.

## Exemplos de linguas vehiculares
* O inglés na India, no mundo científico e no mundo dos negocios serve a miúdo de lingua vehicular. Na India, un papel tal foi desempeñado anteriormente polo sánscrito, lingua litúrxica;
* o latín, na Antigüidade, servía, en competencia coa koiné grega, de lingua vehicular no seo dos pobos do Imperio Romano. Continuou, sobre todo na escrita pero non exclusivamente, a desempeñar este papel durante séculos en Europa ─ tanto máis canto que serviu por longo tempo de lingua litúrxica cristiá ─ no campo das ideas, das artes, das ciencias e das letras. Foi suplantada polas linguas vernáculas locais, entre elas o inglés, que cumpre un papel semellante hoxe;
* o suahili, en África, permite a comunicación entre os diferentes pobos de África do leste;
* a lingua común chinesa é a lingua vehicular e oficial na China;
* os pidgins serven de lingua vehicular nos contornos multilingües;
* o árabe, en tanto que lingua litúrxica, desempeña tamén un papel semellante no mundo musulmán.
* o esperanto e a interlingua foron inventados con este fin.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Crioulo
* Lingua franca
* Lingua vernácula
Lingua litúrxica

Unha **lingua litúrxica** é unha lingua empregada polos crentes dunha relixión no curso das súas cerimonias relixiosas. Considérase que ten un valor relixioso superior á lingua cotiá. Non todas as relixións teñen unha lingua litúrxica.

Úsase sobre todo o termo de «lingua litúrxica» cando a lingua relixiosa é diferente da lingua vernácula. Ás veces, os crentes non comprenden a lingua litúrxica da súa relixión.

Esta pode ter varias orixes, e en particular:
*unha orixe xeográfica diferente: é a lingua do grupo que desenvolveu inicialmente a relixión en cuestión.
*unha orixe histórica: é a lingua falada na época na que a relixión en cuestión se desenvolveu inicialmente.

Estas dúas orixes non se exclúen entre si.

## Exemplos
*o armenio clásico da igrexa apostólica armenia
*o latín da igrexa católica latina;
*o árabe clásico dos musulmáns, (diferente dos dialectos modernos);
*o hebreo dos xudeus relixiosos (o hebreo falado en Israel foi recreado a finais do século XIX sobre a base do hebreo litúrxico, pero non se confunde completamente con el);
*o ge'ez dos cristiáns coptos de Etiopía, pero tamén dos Falashas, xudeus de Etiopía;
*o grego antigo dos ortodoxos gregos;
*o mandeo clásico dos mandeos;
*o eslavo dos ortodoxos rusos;
*o eslavo eclesiástico das igrexas búlgaras, macedonias, rusas, serbias e outras Igrexas ortodoxas.
*o sánskrito dos hinduístas
*o siríaco dos siríacos ortodoxos
*o copto da igrexa ortodoxa copta
*o xeorxio antigo da igrexa ortodoxa e apostólica xeorxiana

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lingua viva
*Lingua morta
Demetrio Carceller

**Demetrio Carceller Segura**, nado en Las Parras de Castellote (Teruel) o 22 de decembro de 1894 e finado en Madrid o 1 de maio de 1968, foi un político español.

## Traxectoria 
En 1900 trasládase coa súa familia a Terrassa e estuda en Cataluña a carreira de enxeñería téxtil. En 1918 entra a traballar como químico na pequena empresa petrolífera Sabadell y Henry, con sede en Cornellà, e convértese nun especialista na industria petroleira de España naquela época. Cando a súa compañía pasou a formar parte do monopolio estatal Campsa, en 1927, Carceller converteuse en subdirector da compañía.

Tamén participou da fundación en 1933 da empresa petrolífera Disa (Distribución Industrial SA), con base nas Canarias, posto que o arquipélago non se integraba dentro do monopolio que si rexía na península. Posteriormente foi presidente do Banco Comercial Transatlántico, fundado en 1950 a partir do capital do Banco Alemán Transatlántico.

Politicamente, foi membro da Falange. O golpe de estado de Franco cólleo en zona republicana, pero consegue participar na comisión de Industria e Comercio da Xunta de Defensa de Burgos. O 17 de outubro de 1940 substitúe na carteira do Industria e de Comercio a Luis Alarcón de la Lastra, e seguirá neste posto ata 1945.

## Obra 
* *La economía del petróleo en España*, Madrid:Prensa Castellana, 1949
Lingua vernácula

Unha **lingua vernácula** é a lingua local comunmente falada no seo dunha comunidade. Este termo emprégase a miúdo en oposición co termo lingua vehicular.

Por exemplo, cando a liturxia católica romana era en latín, era a mesma no mundo enteiro: o latín servía de lingua litúrxica vehicular. Ao mesmo tempo, o ensino da relixión facíase na lingua local, a lingua vernácula.

Atópase tamén esta dicotomía nos intercambios económicos e comerciais de hoxe, onde o inglés serve de lingua vehicular fronte á multitude das linguas vernáculas.

A palabra **vernácula** vén do latín e significa «relativo aos escravos nados na casa». Designaba todo o que lles era propio a estas persoas, por oposición á lingua e aos costumes dos amos. O seu senso aproximouse ao das palabras *autóctono* ou *indíxena*.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*lingua viva e lingua morta;
*lingua litúrxica;
*Lingua vehicular;
*koiné;
*crioulo;
*pidgin;
*sabir
*lingua indíxena
Lingua alak

O **alak** é unha lingua mon-khmer que se fala en Laos. ISO/DIS 639-3: alk. Fálase na chaira de Bolaven, nas provincias de Saravane e Xekong, no sur de Laos. Contaba con 4.000 falantes no 2000

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* O alak no Ethnologue
Alba (poema)

Na lírica occitana unha **alba** é un poema no que se narra a despedida dos amantes coa chegada do abrente. É un amigo ou servente, que recibe o nome de *gaita* (vixía), o que se encarga de espertar os namorados para non seren descubertos polo home da dona. Entre as albas máis coñecidas está *Reis glorios* de Guiraut de Bornelh

Na lírica galego-portuguesa tan só hai un exemplo de alba, *Levad´, amigo, que dormides as manhanas frías* de Nuno Fernández Torneol.

## Lista de *albas* occitanas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* N.º 17 (1997) da Revista Galega do Ensino, e que posúe un artigo amplo sobre a alba de Nuno Fernandez Torneol.
Fèlix Escalas

**Fèlix Escalas i Chameni**, nado en Palma o 19 de novembro de 1880 e finado en Barcelona o 28 de febreiro de 1972, foi un político balear.

## Traxectoria 
Militante da Lliga Regionalista. Foi colaborador de *La Veu de Mallorca* na súa primeira época.

En 1919, foi deputado provincial por Barcelona. Posteriormente, foi elixido presidente da Generalitat de Cataluña polo goberno español, exercendo entre xaneiro e marzo de 1936, sen ser recoñecido polos representantes da Generalitat destituída despois de 1934.

Apoiou a sublevación do exército contra o goberno da República e tras a guerra foi procurador en Cortes en representación das cámaras de comercio (1955-1962).
Lingua alamblak

O **alamblak** é unha lingua sepik-ramu que se fala en Papúa-Nova Guinea.

## Distribución xeográfica
O dialecto karawari fálase en nove aldeas da ribeira dos ríos Karawari e Wagupmeri e 4 aldeas preto do lago Kuvanmas no distrito de Angoram, na provincia de Sepik Oriental.

## Falantes
1527 (2001)

## Dialectos
*Karawari: 70 %
*Kuvenmas: 30 %

## Usos sociais e estudos
Entre 1974 e 1998 traducíronse textos da Biblia e en 2003 traduciuse o Novo Testamento. En 1984 Leslie P. Bruce publicou a primeira gramática da lingua, *A grammar of Alamblak*.

## Notas 
## Ligazóns externas
*O alamblak no Ethnologue
*Exemplo de texto en alamak:Libro de Marcos
*Territorio de lingua alambak
Petróglifos de Mogor

miniatura|320px|dereita|A Laxe dos Mouros
Os **Petróglifos de Mogor**, entre os que destaca o **Labirinto de Mogor**, son unha estación rupestre situada no lugar do Monte, na parroquia de Mogor, no concello de Marín, provincia de Pontevedra.

## Descrición
Componse de tres conxuntos de gravados rupestres visibles, aínda que existiron na zona sete pedras con gravados, entre eles algúns dos escasos labirintos atopados de momento en Galiza.

Os tres conxuntos de gravados rupestres de Mogor son os seguintes:

* A **Pedra do Labirinto** é un penedo de forma alongada, de 5 m x 1,5 m, no que se ven uns sucos anchos e profundos arredor dunha coviña e cuns apéndices na parte superior. No resto da superficie da rocha hai máis combinacións circulares con coviña no centro e círculos sinxelos, máis superficiais que o anterior. O motivo do labirinto é atípico no conxunto da arte rupestre galega, coñecéndose só cinco exemplos, todos eles na provincia de Pontevedra.
* A **Pedra dos Campiños** é outro penedo chan no que os gravados son máis coidados e os sucos menos profundos. Este labirinto carece da coviña central e dos apéndices. O labirinto está moi borroso e desgastado, polo que só pode percibirse baixo determinadas condicións de luz. A rocha está fendida, o que afectou levemente ao suco superior do labirinto.
* Na **Laxe dos Mouros** vense claramente vinte e tres combinacións circulares ligadas por liñas curvas, multitude de coviñas, dúas combinacións pseudo-labirínticas, catro círculos sinxelos e un cérvido (aínda que este último case imperceptíbel). Antigamente esta laxe era coñecida polo nome de "Pedra da moura encantada".

## Galería de imaxes
:*Vexa o artigo principal en Galería de imaxes de petróglifos de Mogor*

Ficheiro:Marin_Mogor_Petroglifo_3.JPG|Detalle da Laxe dos Mouros
Ficheiro:Petroglyphe galice.jpg
Ficheiro:Situacion laberinto de Mogor.jpg
Ficheiro:Labirinto en Mogor.jpg

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*

### Outros artigos 
* Parque Arqueolóxico da Arte Rupestre de Campo Lameiro.
### Ligazóns externas 
* Web do Concello de Marín, con máis información.
* Páxina web sobre Marín cun apartado dedicado os petróglifos de Mogor.
Bülent Ecevit

**Bülent Ecevit**, nado como **Mustafa Bülent Ecevit** (Istanbul 1925 - Ankara 2006) é un escritor, xornalista e político turco.

## Traxectoria 
[miniatura|esquerda|Ecevit na [Casa Branca en xaneiro de 2005 con George W. Bush]]
Estudou nun colexio dunha misión protestante norteamericana, e na universidade estudou sánscrito, bengalí e inglés e traduciu libros de Rabindranath Tagore, T. S. Eliot e Bernard Lewis ao turco. En 1946 pasou a traballar na oficina de prensa do goberno turco en Londres e a partir de 1950, xa en Ankara, nos xornais *Halkçi* e *Ulus*, este último o órgano do Partido Popular Republicano (CHP), o partido polo que en 1957 accedeu ao parlamento e do que en 1959 entrou no seu Comité Central, representando aos sectores da esquerda do partido. Foi ministro de traballo entre 1961 e 1965, lexislou para recoñecer o dereito de folga. Secretario Xeral do CHP entre 1966 e 1971 e presidente en 1972.

En 1974 converteuse en primeiro ministro dun goberno en coalición co Partido de Salvación Nacional de Necmettin Erbakan, anmistía os presos políticos e o 20 de xullo de 1974 de ordenou a intervención militar en Chipre logo de que se producise un golpe de estado dos partidarios da unión con Grecia, o que levou á división da illa e a aparición da República Turca de Chipre do Norte. O 18 de setembro 1974 dimitiu coa pretensión de que se celebrase eleccións que lle permitisen gobernar en solitario, pero Süleyman Demirel, do Partido da Xustiza, conseguiu artellar un goberno polo que o CHP pasou á oposición. Ecevit foi primeiro ministro en dous breves períodos posteriores: entre o 21 de xuño e o 11 de xullo de 1977 e do 5 de xaneiro de 1978 ao 12 de novembro de 1979.

Tras o golpe de estado militar do 12 de setembro de 1980 dirixido polo xeneral Kenan Evren Ecevit foi encarcerado e suspendido de calquera actividade política de por vida. Un referendo en 1987 permitiu a súa volta á actividade pública e converteuse no líder do Partido da Esquerda Democrática (*Demokratik Sol Parti*) en 1989. Nas eleccións que se celebraron nos anos seguintes o partido non conseguiu entrar no Parlamento ata 1995 no que superou a barreira electoral.

Nas eleccións de 1999 o seu partido converteuse no primeiro do Parlamento e el foi elixido primeiro ministro dun goberno de coalición co Partido da Nai Patria de Mesut Yılmaz e o Partido Popular Nacionalista de Devlet Bahçeli. O goberno realizou reformas e estabilizou a economía turca en preparación para a apertura de negociacións coa Unión Europea. Malia iso a política económica fixo caer a súa popularidade e forzou novas eleccións en 2002, no que non foi capaz de que o seu partido entrase na Asemblea Nacional e retirouse da actividade política.
Erdal İnönü

**Erdal Inönü**, nado en Ankara en 1926 e finado o 31 de outubro de 2007, foi un físico e político turco.

## Traxectoria 
Fillo do segundo presidente da república, Ismet Inönü, estudou física na Universidade de Ankara e especializouse no Instituto de Tecnoloxía de California en 1951. Foi profesor axudante na Universidade de Ankara e profesor titular de física na Universidade Técnica de Oriente Medio de Ankara (1960-66), onde fixo investigacións sobre os neutróns. En 1974 pasou á Universidade do Bósforo en Istanbul ata que en 1983 entrou en política, foi un dos fundadores do Partido Socialdemocrático Popular e o seu líder entre 1983 e 1993, foi viceprimeiro ministro entre 1991 e 1993 e ministro de asuntos exteriores en 1995.

A súa contribución máis coñecida ao campo da física teórica é o método de contracións Inönü-Wigner, que estable as relacións entre os grupos de Lie
A Lodeira, Vilaselán, Ribadeo

**A Lodeira** é un lugar da parroquia de Vilaselán, no concello lugués de Ribadeo, na comarca da Mariña Oriental. Segundo o IGE, en 2022 estaba despoboado.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Horreovilaselan5.jpg|Hórreo na estrada desde Ribadeo, á esquerda.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilaselán 
### Parroquias de Ribadeo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ribadeo
Sancho III o Maior

[miniatura|[Arrano beltza, símbolo da Navarra durante os tempos de Sancho III O Maior.]]
**Sancho III Garcés**, coñecido como **Sancho III o Maior**, nado cara ao 990 ou 992 e finado o 18 de outubro de 1035, foi rei de Navarra entre o ano 1000 ou 1004 e 1035. Tamén foi conde de Aragón e de Castela como **Sancho I** entre 1029 e 1035.

## Traxectoria 
Sancho III herdou do seu pai o Reino de Navarra con só 15 anos. Conquistou Sobrarbe e Ribagorza entre os anos 1014 e 1018. No ano 1016 fixou os límites co condado de Castela. Protector no seu tempo dos Condes cataláns, estendeu a súa influencia alén dos Pireneos, mantendo relacións co ducado de Gascuña. Ao final da súa vida, no ano 1034 chegou a conquistar León, Astorga e Zamora expulsando ao rei Vermudo III. Á súa morte os seus dominios repartíronse entre os seus catro fillos.

Sancho foi un monarca ilustrado para a súa época, organizou a súa corte a semellanza da francesa e tivo como conselleiro a Oliba de Ripoll e pola súa mediación establecéronse monxes de cluniacense en San Juan de la Peña. A Sancho III débeselle o trazado definitivo do Camiño de Santiago, ao librar de incursións musulmás a zona comprendida entre os Pireneos e Nájera e aproveitar o trazado dunha antiga vía romana que substituíu o percorrido anterior que ía por Áraba e como queda dito débeselle a influencia cluniaciense por todo o camiño.
O Campoxurado, Vilaselán, Ribadeo

**O Campoxurado** ou **Campoxurado** é un lugar na zona oeste da parroquia de Vilaselán, no concello lugués de Ribadeo, na comarca da Mariña Oriental. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 26 habitantes (11 homes e 15 mulleres).

## Galería de imaxes 

Ficheiro:EnrestauracionCampoxurado.jpg|Hórreo en restauración.
Ficheiro:Horreocampoxurado4.jpg|Outro hórreo.

## Notas

## Lugares e parroquias
### Lugares de Vilaseán
### Parroquias de Ribadeo
Pedro Gual

**Pedro Gual Villalbí**, nado en Tarragona o 20 de setembro de 1885 e finado en Barcelona o 12 de xaneiro de 1968, foi un economista e político catalán.
## Traxectoria
Estudou en Barcelona e Leeds, militante da Lliga Regionalista, durante a ditadura de Primo de Rivera foi secretario da patronal catalá, Fomento do Traballo. Apoiou a sublevación do exército contra o goberno da República e foi elixido membro do Consello de Economía Nacional en 1940. Entre 1957 e 1960 foi ministro sen carteira.
## Obras 
* *Memorias de un industrial de nuestro tiempo* (1922)
* *Teoría y técnica de la política aduanera y de los tratados de comercio* (2 vol)
* *Curso de política económica contempóranea* (9 vol)
* *Preocupación actual por una política de familia y relación con la política económica* (1945)
Francis Beaumont

miniatura|dereita|Francis Beaumont
**Francis Beaumont**, nado en Leicestershire en 1584 e finado en Londres o 6 de marzo de 1616, foi un poeta e dramaturgo inglés.

## Traxectoria 
Estudou en Oxford, pero a morte do seu pai obrigouno a deixar o estudos e exercer de avogado como o seu pai, pero máis interesado no mundo literario, foi discípulo do poeta Ben Jonson. En 1602 apareceu a súa primeira obra *Salmacis and Hermaphroditus*.

Arredor de 1605 comezou a colaborar con Jonh Fletcher, aínda que non se fixeron famosos ata 1608 coa obra *Philaster*. Os dous están considerados como os iniciadores da comedia de intigra inglesa.

## Obras 
* *The Scornful Lady* (1609)
* *Philaster or Love Lies a-Bleeding* (c.1609)
* ''The Maid's Tragedy* (c. 1609),
* *A King and No King* (1611),
* *The Knight of the Burning Pestle* (c. 1610),
* *Cupid's Revenge* (1612)
* *The Coxcomb* (c. 1610)
* *Wits at Several Weapons* (1614)
* *Scornful Lady* (1616)
* *Thierry and Theodoret* (1616)
* *Little French Lawyer'' (1620)
Lingua protoindoeuropea

O **protoindoeuropeo** (*PIE*) é o teórico devanceiro común da familia lingüística das linguas indoeuropeas. Os elementos que compoñen a lingua derivan da reconstrución lingüística a partir das linguas indoeuropeas documentadas. Non existen ningún rexistro directo da existencia do protoindoeuropeo.

Existen máis obras sobre a reconstrución do protoindoeuropeo que ningunha outra protolingua, e é a máis estudada de tódalas protolinguas da mesma época. A maioría das obras dos lingüistas durante o século XIX estiveron dedicadas á reconstrución do protoindoeuropeo ou as protolinguas que descenden del (como o protoxermánico e o protoindoiranio), e moitas das técnicas modernas de reconstrución lingüística (como o método comparativo) foron desenvolvidas como resultado.

Crese que o protoindoeuropeo foi falado como unha única lingua dende o ano -4500 até o -2500, durante finais do Neolítico e comezos da Idade de Bronce, aínda que as estimacións varían en máis de mil anos. Segundo a teoría prevalente, a hipótese Kurga, a patria orixinal dos protoindoeuropeos puido ser a estepa póntica do leste de Europa. A reconstrución lingüística do protoindoeuropeo achegou información sobre a cultura e a relixión patriarcal dos seus falantes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de raíces indoeuropeas
* Antigo europeo
### Bibliografía 
*
*
* 
* 
* 
* 
* 
*
American Psychological Association

[miniatura|[Granville Stanley Hall, primeiro presidente da APA (1892-1924).]]

A **American Psychological Association** (**APA**) é unha organización profesional de psicólogos dos EUA.

## Historia 
Fundouse en xullo de 1892 na Universidade de Clark e o seu primeiro presidente foi Granville Stanley Hall. Actualmente ten 150.000 asociados e un orzamento anual de $70&nbsp;000&nbsp;000, o que a converte na maior asociación mundial de psicólogos. A súa sede central está en Washington e divídese en 53 divisións profesionais e 58 divisións territoriais nos Estados Unidos e o Canadá. As súas directrices en diversas materias son moi estimadas por tódolos psicólogos.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* American Psycological Association
APA

As siglas **APA** pódense referir a:

*A **American Philological Association**.
*A **American Philosophical Association**.
*A **American Psychological Association**.
*A **American Psychopathological Association**.
*A **Agência Portuguesa do Ambiente.**
*Antigamente, ás *Asociacións de Pais de Alumnos* chamadas hoxe en día **Asociacións de Nais e Pais de Alumnos (ANPAs)**.
Amadou-Mahtar M'Bow

'''Amadou-Mahtar M'Bow''', nado en Dakar o 20 de marzo de 1921 e finado o 24 de setembro de 2024, foi un profesor e político senegalés. Foi Director Xeral da UNESCO entre 1974 e 1987.
## Traxectoria
Realizou os seus estudos en París, volvendo ao Senegal para exercer como profesor de Xeografía e Historia. Ocupou o cargo de director do Departamento de Educación Básica do seu país entre 1952 e 1957. Ministro de Educación e Cultura entre 1957 e 1958 e de Educación Nacional trala independencia (1966-1968) así como de Xuventude e Cultura (1968-1970).

Formou parte do Consello Consultivo da UNESCO en 1966. En 1974 foi nomeado Director Xeral, cargo que ocupou durante dous mandatos, até 1987.

## Notas 
## Véxase tamén
Río Mera, ría de Ortigueira

O **río Mera** é un curso fluvial galego, pertence á vertente cantábrica.

## Curso 
Nace a uns 752 m de altitude, no alto do Caxado (correspondente a sector meridional da Serra da Faladoira); segundo outros autores nace da confluencia do regatos Carrís e Soutochao. Percorre 29&nbsp;km, facendo medio fronteira entre os concellos das Somozas, As Pontes de García Rodríguez, Cerdido e Ortigueira, onde desemboca (levando case sempre a dirección sur-norte) na ría de Ortigueira, formando a enseada do mesmo nome.

Ten un caudal duns 5 m³, e ten unha cunca duns 127&nbsp;km². Ao longo do percorrido recibe varios regatos, sendo o principal o Pulgueiro ou Pulgueira, que lle chega pola dereita.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Merendeiro.jpg|Área recreativa da Illa do Mera.
Ficheiro:Anatidas y limicolas en la Ria de Ortigueira.jpg|Aves alimentándose na ría de Ortigueira.