Nicolás Isasi

**Nicolás Isasi**, nado en La Plata en 1987, é un director de cinema e ópera, músico, crítico de arte, autor e profesor arxentino.

O seu traballo inclúe máis de 80 producións. É coñecido por ter alcanzado o top ten do mundo no concurso internacional para novos directores de ópera *Nano Opera* e foi un dos artistas seleccionados para o simposio *PQ 2024: Technology in Theatre, Performance and Exhibitions*, organizado pola Cuadrienal de Praga na República Checa.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Nicolás Isasi comezou a estudar saxofón con dez anos co profesor Luis Galfetti no Conservatorio de Música Gilardo Gilardi, fundado polo compositor arxentino Alberto Ginastera, onde ofreceu os seus primeiros concertos con amigos e axiña pasou a formar parte da banda de música do conservatorio. Dende pequeno acudiu coa súa familia a diversos museos, galerías de arte e concertos, afondando no mundo artístico e interesándose polo cine. As artes plásticas tamén forman parte do seu universo. Na súa mocidade tocou na orquestra Orquestra Estudantil de Bos Aires baixo a dirección do seu fundador, o músico e compositor arxentino Guillermo Jorge Zalcman. Durante a súa adolescencia foi espectador habitual do Match de Improvisación no Galpón da Comedia. Nunha entrevista publicada recentemente agradeceu á súa avoa Jeannette, que o levou á ópera por primeira vez.

### Mocidade 
Estudou dirección de cine na Universidade do Cine (FUC) e dirección de ópera no Instituto Superior de Arte do Teatro Colón (ISATC) de Bos Aires. Fixo a súa primeira curtametraxe, *Juntos*, aos 17 anos. Durante ese tempo tamén comezou a traballar como deseñador de produción e axudante de dirección en diversas producións cinematográficas. 

A súa curtametraxe *Intersección* era unha obra introspectiva que ilumina de forma misteriosa e emocionante a conexión entre a vida e a morte. Filmouno aos vinte anos no Museo de Historia Natural de La Plata e foi a súa primeira obra en 16 mm que se mostrou no estranxeiro no Festival Internacional de Cine de Cuzco. Traballou en teatro e cine como director e guionista. Durante os seus estudos de ópera no Teatro Colón, Nicolás Isasi dirixiu *Le Nozze di Figaro* de Wolfgang Amadeus Mozart. Discípulo de Ponchi Morpurgo, traballou na súa cátedra universitaria así como nas súas últimas producións artísticas. Paralelamente aos seus estudos de teatro, recibiu unha bolsa Ibermedia para asistir ao seminario de Dirección de Actores da EICTV no Centro de Estudos Cinematográficos das Illas Canarias en Tenerife. Dirixiu *Bastien und Bastienne* e *Apollo et Hyacinthus*, tamén de Mozart, *Cavalleria rusticana* de Pietro Mascagni e *La canterina* de Joseph Haydn no Teatro Coliseo Podesta. 

A súa tese de graduación no Teatro Colón foi a estrea na Arxentina da ópera *Treemonisha* de Scott Joplin. Isasi traballou durante máis de 6 meses nun longo proceso creativo e de investigación que incluíu consultas con profesionais da historia norteamericana e tamén da obra de Joplin, como o propio Rick Benjamin, fundador da Paragon Ragtime Orchestra, quen gravou a ópera nun disco. 

### Nano Opera 
En 2019 foi semifinalista (World Top Ten) do Concurso Internacional NANO OPERA para mozos directores de ópera organizado polo Helikon Theatre de Moscova (Rusia) e emitido pola canle Rusia Culture.Este evento, organizado polo Teatro Helikon de Moscova, foi televisado pola canle Rusia Culture a millóns de espectadores. O xornal 0221 describiu:

A súa participación no concurso incluíu un traballo de análise escrito antes da súa selección e despois escenas de óperas de Giuseppe Verdi e Wolfgang Amadeus Mozart. Nicolás, consciente do privilexio de chegar ás semifinais do certame e entrar no Top Ten mundial de directores novos declarou:

### *Out of Mind* 
A súa película *Out of Mind* sobre a pandemia de COVID-19 foi proxectada en máis de 30 festivais de cine internacionais. Estreouse en Inglaterra, onde os filmes seleccionados foron proxectados en Pinewood Studios, recibindo os seguintes premios: ​Mellor Película Experimental no Indie Online Film Festival, Mellor Filme Festival de Bahrein en liña e Mellor Festival de Cine de Bahrein, Premio especial de cine en Bahrain, Mellor Guión no Festival Internacional de Cine de Sittannavasal, premio á mellor composición musical no Tamilnadu International Film Fest, premio á mellor película fantástica no Festival Angaelica e dúas mencións de honra no Bloomington Indiana Film Festival e no Festival del Cinema di Cefalù.

### Debut europeo 
En 2023, o Palacio de Mateus anunciou o debut europeo de Nicolás Isasi​ como director de escena de ópera no evento máis importante da programación da XXXI edición dos Encontros Internacionais de Música da Casa de Mateus en Portugal. A estrea contou cun elenco internacional que supuxo o regreso da ópera *As damas Trocadas* (1797) do compositor Marcos Portugal por primeira vez con instrumentos de época e en versión portuguesa xunto á Orquestra Barroca Mateus, formada principalmente por músicos portugueses e galegos, baixo a batuta de Ricardo Bernardes no Teatro Vila Real. O xornal arxentino Clarín destacou a singular relación con Jorge Luis Borges no seu artigo titulado "Un novo director de ópera arxentino, en relación con Borges, estréase en Portugal".

Traballou como axudante de dirección de Fernando Gomes e como coordinador de imaxe e comunicación da Cantata Cénica Dom Garcia baseada na vida do García II de Galicia, primeiro rei de Galicia e Portugal. A obra, con libreto de Natália Correia e David Mourão-Ferreira, composta pola portuguesa Joly Braga Santos, estreara en 1971 no Festival de Vilar de Mouros. Despois de medio século, Dom García estreouse en xuño de 2024 no Gran Auditorio do Centro Cultural de Belém de Lisboa e no mosteiro gótico de Alcobaça, Patrimonio da Humanidade da UNESCO. A actuación no Mosteiro de Alcobaça formou parte da 32 edición do Festival Cistermúsica.

Estreou a ópera *Acis & Galatea* de Georg Friedrich Händel no Teatro de Vila Real, xunto co director brasileiro Ricardo Bernardes dirixindo a Orquestra Barroca de Mateus e o Nova Era Vocal Ensemble. Paisaxes para a liberdade (2024) é súa primeira curtametraxe de animación dirixida en Portugal.
## Filmografía 
Lista de películas nas que traballou.

## Ópera 
Lista de óperas nas que traballou.

## Teatro 
Lista de obras.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía
* Blajean, Enrique (2010). *Chasca*. Buenos Aires: Tradition. ISBN 978-987-26316-0-4
* Isasi, Nicolás (2018). *Entre árboles y hojas 2 (La importancia de la música)*. Buenos Aires: del Árbol.
* Rozzi de Bergel, Ana María (2020). *Las voces del Teatro Empire*. Buenos Aires: Eudeba. ISBN 9789502329864
* Stamponi, Guillermo (2016). *El Instituto Superior de Arte del Teatro Colón*. Buenos Aires: Mecenazgo. ISBN 9789873396694

### Ligazóns externas
*Sitio web de Nicolás Isasi