open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fatoumata Kébé

**Fatoumata Kébé,** nada en Montreuil (Francia) en 1985, é unha astrofísica e educadora francesa. Está especializada en lixo espacial. Foi considerada unha das francesas máis influentes pola *Vanity Fair* en 2018.

## Traxectoria 
Kébé  creceu en Noisy-le-Sec. Interesouse polo espazo dende nena. Aos oito anos descubriu unha enciclopedia de astronomía do seu pai. O seu planeta favorito é Saturno. Estudou mecánica de fluídos como estudante de posgrao na Universidade Pierre e Marie Curie. Traballou mentres estudaba. Kébé investigou nos restos espaciais durante o seu doutoramento, especializándose en modelar eventos de fragmentación para rastrexar o movemento dos restos espaciais. Traballou no Observatorio de París da Universidade Pierre e Marie Curie de París, no Instituto de Computación e Mecánica Celeste da Efeméride. Estudou enxeñaría espacial durante un ano na Universidade de Tokio, onde traballou na construción de pequenos satélites. Alí iniciou *Connected Eco*, un proxecto que traballa con mulleres en Malí para protexer o medio ambiente da agricultura. Deseñou sensores de enerxía solar que miden o nivel de seca do solo e envían información por SMS aos agricultores. O proxecto gañou o premio Young Innovators Challenge da Unión Internacional de Telecomunicacións . Foi galardoada cunha bolsa da Alianza de Civilizacións. Doutorouse cunha tese titulada *Estudo da influencia dos aumentos de velocidade de impulso nas traxectorias de restos espaciais*, en 2016. Foi membro da NASA, do Centro Nacional de Investigacións Científicas e da Universidade Espacial Internacional . 
miniatura| Kébé en 21st Century Fox Studios, no Programa de liderado de visitantes internacionais Hiden No More (2017)
Kébé apareceu na exposición de 2015 Space Girls Space Women. A exposición celebrouse no Musée des Arts et Métiers de París. Deu dúas charlas TED, *Le ciel est un menteur* e ''L'Astronomie, ma passion*. Foi invitada á mesa redonda sobre as mulleres no sector aeroespacial da Axencia Espacial Europea. Foi unha das principais oradoras do cumio *Change Now* Foi seleccionada polo Departamento de Estado dos Estados Unidos para un programa de visitantes internacionais en outubro de 2017.   

Xunto coa súa investigación, Kébé está a facer unha campaña para mellorar o acceso á astronomía e á física. Kébé fundou *Ephemerides*, un programa que ofrece clases de astronomía a estudantes de secundaria con poucos ingresos.  En 2018 presentouse *Efemérides* en Bamako, financia o proxecto con cartos da Fundación de Francia .

### Obra 
* *La Lune est un roman*, Slatkine (2019)
* *Lettres à la Lune*, Slatkine (2020)
* *Au-delà du ciel*, Les Arènes (2024)

## Recoñecementos 
Foi incluída na lista *Women scientists, figures in the shadows* de Grazia*.*  Foi nomeada unha das francesas máis influentes pola *Vanity Fair'' en 2018.

O 24 de novembro de 2021, foi nomeada Cabaleira da Orde Nacional do Mérito.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Fatoumata Kébé, científica por encima de cualquier otra distinción no Blog Mujeres con Ciencia.
Ignacio Tabuyo

**Ignacio Tabuyo Muro**, máis coñecido como **Ignacio Tabuyo**, nado en Errenteria o 17 de outubro de 1863 e finado en Madrid o 26 de marzo de 1947, foi un barítono, compositor e profesor de canto español. Tabuyo é especialmente coñecido por ser un dos membros dunha destacada xeración de barítonos españois que iniciaron as súas carreiras en torno á última década do século XIX, e entre os que tamén se contan a Néstor de la Torre e Ramón Blanchart.

## Traxectoria 
Ignacio Tabuyo naceu nunha familia de tradición musical o 17 de outubro de 1863 na localidade vasca de Errenteria. Foi o segundo dos tres fillos da pamplonesa Adelaida Muro e o donostiarra Miguel Tabuyo. Logo de estudar no Colexio San Ignacio dos Pais Xesuítas de Donostia comezou a carreira de arquitectura na mesma cidade, con todo, pouco antes de finalizar os seus estudos universitarios decidiu abandonalos para adicarse ao canto. Así Tabuyo trasladouse a Italia, onde estudou en Milán con Antonio Selva, con quen adquiriu unha sólida base técnica. En 1888 debutou no Teatro Grande de Brescia cantando en *La favorita* de Donizetti. Posteriormente cantu noutras cidades italianas, ampliando o seu repertorio de barítono con varias óperas de Verdi (*Aida*, *Il trovatore* ou *Ernani*). A principios de 1889, logo do éxito de crítica e público, debutou n Teatro Real de Madrid iniciando a tempada 1889-90 no papel de Telramund en *Lohengrin*, xunto a Teresa Arkel e Julián Gayarre. A raíz daquelas funcións, estableceu unha estreita amizade con Gayarre, o que o levou a acompañar o tenor navarro nos últimos momentos da súa vida, e a cantar na súa homenaxe póstuma, unha peza composta por Emilio Arrieta.

Un ano despois do seu debut no Teatro Real estreou *Doña Juana la Loca* de Emilio Serrano, e encarnou a Iago na estrea de *Otello* en España xunto con Tetracini e Tamagno.

Nos anos seguintes foi habitual do Teatro Real, no que apareceu xunto a Angelo Masini ou Francesco Tamagno. En 1899 cantou no Teatro Colón de Buenos Aires xunto a Enrico Caruso.

Simultaneamente á súa carreira como intérprete, Tabuyo comezuo a compoñer, especialmente adaptacións de cancións populares vascas (zortzikos, especialmente *La del pañuelo rojo*) e galegas. Dende 1909 comezou dar clases de canto no Conservatorio de Madrid, e en 1920, xa retirado dos escenarios, obtivo unha praza de profesor titular, creando tamén unha academia particular no seu domicilio de Madrid. Entre os seus alumnos poden citarse algúns nomes importantes da lírica española de principios do século XX, como Carmen Antón, Lola Rodríguez de Aragón, José Romeu ou Jaime Samaniego.

Tabuyo foi un pianista competente, adicándolle Albeniz o seu *Arbola pian zortziko*, e acompañou  baixo vasco José Mardones nos recitais da súa xira de despedida por España. Do mesmo xeito, Tabuyo compuxo obras para voz e piano, das cales algunhas foron orquestradas con posterioridade, e Domínguez atribúelle a ópera *Chomin Arroca*.

## Notas 
;Referencias
Orquestra Gaos

A **Orquestra Gaos** é unha orquestra da cidade da Coruña, Galicia. Está formada por aproximadamente 80 persoas, principalmente estudantes, e tamén profesores de conservatorios galegos. O proxecto da Orquestra Gaos está integrado, ademais de pola orquestra, por un coro, un coro novo, e coros infantís.

## Historia 
A Orquestra Gaos fundouse en abril de 2009. Ese mesmo ano colaborou na fase final do Concurso Internacional de Piano Cidade de Ferrol, repetindo na edición seguinte. En 2010 ademais chegou o primeiro traballo discográfico da formación, un disco no que interpretou, xunto coa soprano chilena Cristina Gallardo-Domâs, temas galegos orquestrados polo compositor vigués Juan Durán.

En 2011 a orquestra realizou unha xira de concertos na que interpretou o *Requiem* de Wolfgang Amadeus Mozart nas catedrais de Ourense, Tui e Santiago de Compostela con Borja Quiza, Carmen Subrido, Nuria Lorenzo e Francisco Corujo como solistas. Dende ese ano ofrece xunto co Coro Gaos un concerto de Nadal a beneficio do IBS Padre Rubinos, contando coa presenza de figuras como Ainhoa Arteta, Borja Quiza ou Celso Albelo.

En 2015 ofreceu un concerto xunto co cantante andaluz Raphael no Palacio de Congresos de Santiago de Compostela. Un ano despois o cantante volveu actuar coa orquestra coruñesa nas cidades de Vigo, no Auditorio Pazo de Congresos Mar de Vigo, e da Coruña, no Palacio da Ópera, dentro da xira "Raphael Sinphónico". En 2019, con motivo da xira "ReSinphónico", ofreceron un novo concreto na cidade herculina, desta vez no Coliseum.

Nos seus primeiros dez anos de historia pasaron pola agrupación uns 500 músicos e máis de 40 solistas, como David Grimal (2015), Ainhoa Arteta ou Celso Albelo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web da orquestra
José Hipólito Rodríguez Presas

**José Hipólito Rodríguez Presas**, nado cara a 1928 e finado en San Cristovo de Cea o 23 de maio de 2020, foi un político galego do PPdeG.

## Traxectoria
No franquismo foi nomeado alcalde en 1960. Nas primeiras eleccións democráticas encabezou a candidatura de UCD á alcaldía de San Cristovo de Cea e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Nas eleccións municipais de 1983 foi o candidato de Coalición Galega e volveu ser elixido alcalde con maioría absoluta. Nas municipais de 1987 foi o candidato de Alianza Popular e volveu ser elixido alcalde con maioría absoluta. O 19 de agosto de 1991 renunciou aos cargos de Alcalde e concelleiro. 

## Vida persoal 
Casou con Teresa Fernández Rodríguez e foi pai de Hilda, Blanca e Víctor Rodríguez Fernández.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en San Cristovo de Cea

### Ligazóns externas 
* Historia de los Alcaldes en Cea
Abstracción xeométrica

miniatura|dereita|Theo van Doesburg 1917, *Composición VII* (as tres grazas)

[dereita|miniatura|Teito da mesquita Umayyad, [Damasco]]A **abstracción xeométrica** é unha forma de arte abstracta baseada no uso de formas xeométricas en composicións non representativas. Esta arte non pretende representar o noso mundo visual cotián, senón que usa as formas da xeometría básica. Wassily Kandinsky, un dos precursores da pintura puramente non-obxectiva, foi un dos primeiros artistas modernos en explorar este enfoque xeométrico na súa obra abstracta. Outros exemplos de abstraccionistas pioneiros como Kasimir Malevich e Piet Mondrian tamén adoptaron este enfoque cara á abstracción.

## Historia 
[esquerda|miniatura|*Obelisco roto* por Barnett Newman, en terreos da Rothko Chapel, [Houston, Texas|Houston]]

A arte islámica, no seu aniconismo, a prohibición de describir figuras relixiosas que se estendeu á menor representación figurativa doutros elementos animais ou vexetais, é un exemplo desta arte baseada en padróns xeométricos. Existiu séculos antes do movemento moderno en Europa, e en moitos xeitos influíron na arte occidental. Os padróns xeométricos eran a miúdo utilizados na arquitectura de civilizacións islámicas desde o século VIII ao XX, para conectar visualmente a espiritualidade coa ciencia e a arte. Anteriormente tamén as culturas clásicas da antiga Grecia, onde desenvolveron a xeometría euclidiana, e a Roma imperial utilizaron con profusión elementos decorativos sen referentes figurativos reconocíbeis na realidade.

A abstracción xeométrica non é só un invento de artistas ou movementos de vangarda do século XX. Está presente en moitas culturas ao longo da historia tanto como motivos decorativos como como propias pezas de arte.

A arte abstracta tamén se comparou historicamente coa música na súa capacidade para transmitir sentimentos e ideas emocionais ou expresivas sen depender nin facer referencia a formas obxectivas recoñecibles xa existentes na realidade. Wassily Kandinsky discutiu esta conexión entre a música e a pintura, así como sobre como a práctica da composición clásica influíra na súa obra, no seu ensaio fundamental *Concerning the Spiritual in Art* (Do espiritual na Arte).

A pintura abstracta expresionista, practicada por artistas como Jackson Pollock, é oposta á abstracción xeométrica.

Entre os artistas que traballaron intensamente na abstracción xeométrica atópanse Josef Albers, Theo van Doesburg, Wassily Kandinsky, Kasimir Malevich, Piet Mondrian, Barnett Newman, Kenneth Noland, Bridget Riley, Alexander Rodchenko e Sophie Taeuber-Arp, entre outros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Suprematismo
* Construtivismo
* Arte abstracta
### Ligazóns externas 
* Artes xeométricas
Anxo Xoán Rajó Pazó

**Anxo Xoán Rajó Pazó**, nado en Vigo o 23 de setembro de 1973, é un profesor e escritor galego.

## Traxectoria 
Comezou Filoloxía Hispánica na Universidade de Vigo e rematou Filoloxía Galego-Portuguesa na Universidade de Santiago de Compostela.

Impartiu clases de Lingua Galega e Literatura en varios institutos galegos, pasando a Baiona en 2022 no CPI Cova Terreña.

Foi coordinador de literatura na Enciclopedia Galega Universal (EGU) e coordinador xeral do Diccionario Enciclopédico Galego Universal (DEGU) en Ir Indo Edicións.

Colaborou na revista da Sociedade para o Estudo e a Conservación do Patrimonio Natural e Etnográfico de Galicia.

É membro da fundación Premios da Crítica Galicia. Colabora coa Aula Castelao de Filosofía e coa Asociación Maragatacasa, centro interpretativo sobre os maragatos en Lourenzá.

Editou no Centro Ramón Piñeiro *Contos do turreiro* de Avelino Rodríguez Elías. Tamén colaborou no *Diccionario de galego* de Ir Indo.

## Publicacións 
* Ramón Otero Pedrayo (2009 ). Vigo: Ir Indo, Galegos na Historia. 64 páxs. ISBN 978-84-76806418.
* *Xela Arias. Poeta e tradutora* (2021). Vigo: Ir Indo. 100 páxs. ISBN 978-84-7680-759-0.
* [miniatura|Presentación de *[Francisco Fernández del Riego. Galeguista de acción e cultura* en Bueu, maio 2023. O autor con Xelasio Suárez e Anxo González Guerra*.* Organizador: Libraría Miranda.]]*Francisco Fernández del Riego. Galeguista de acción e cultura* (2023). Con Xosé Luís Franco Grande. Vigo: Ir Indo. ISBN 987-84-7680-777-4. Anxo Xoán Rajó actualiza e amplía a edición feita en 2000 por Franco Grande.
* *Luísa Villalta. A música e a poesía na mesma persoa* (2024). Vigo: Ir Indo. ISBN 978-84-7680-787-3.

### Publicacións colectivas 
* *Unidade didáctica de Cabo Udra: documento educativo centrado nos principais valores deste espazo medioambiental da Rede Natura 2000* (2009). Vigo: Estela D.L. Con Miguel A. Fernández-Martínez e Álvaro Castro Baliña.
* *Mergúllate en Ons!: documento educativo centrado nos principais valores deste espazo natural pertencente ao Parque Nacional Marítimo-Terrestre das Illas Atlánticas de Galicia* (2011). Vigo: Estela D.L. 54 páxs. Con Miguel A. Fernández-Martínez.
* *Natureza nos camiños de Pontevedra* (2011). Vigo: Estela D.L. 72 páxs. ISBN 978-84-939724-2-4. Con Miguel A. Fernández-Martínez e Esther Gómez Álvarez.
* *Guía de campo da natureza dos camiños de Galicia* (2011). Vigo: Estela D.L. 72 páxs. ISBN 978-84-939724-0-0. on  Miguel A. Fernández-Martínez.
* *Guía dos nosos bosques* (2011). Vigo: Estela D.L. 72 páxs. ISBN 978-84-939724-1-7. Con Álvaro Castro Baliña.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Anxo Xoán Rajó en YouTube
* Anxo Xoán Rajó en Facebook
Tamara Press

**Tamara Natanovna Press** (en , en , **Tamara Natanivna Press**), nada en Khárkiv o 10 de maio de 1937 e finada en Moscova o 26 de abril de 2021, foi unha atleta soviética que dominou o lanzamento de peso e o lanzamento de disco a principios da década de 1960. Gañou tres medallas de ouro e unha de prata nos Xogos Olímpicos de 1960 e 1964 e tres títulos europeos en 1958–1962. Entre 1959 e 1965, estableceu once récords mundiais: cinco no lanzamento do peso e seis no disco. A nivel nacional, logrou 16 títulos nacionais, nove no lanzamento de peso (1958-66) e sete no disco (1960-66).
A súa irmá máis nova, Irina Press (1939–2004) tamén foi unha destacada atleta, sobre todo en péntatlon e sprint.

En 1955, Press mudouse a Leningrado para adestrar co renombrado adestrador Viktor Alekseyev e estudar na universidade, onde completou estudos de enxeñaría civil.

Aínda que comezou nas probas de pista, especializouse en lanzamento de peso e disco. Retiráronse en 1966, antes de que a verificación do sexo fose obrigatoria.

Tras retirarse, Press traballou como adestradora e directiva de atletismo en Moscova. Foi galardoada coa Orde de Lenin (1960), coa Orde da Insignia de Honra (1964) e coa Orde da Amizade (1997).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Tamara Press bate su propio récord mundial de lanzamiento de peso en 1964
* Galería de fotos de Tamara Press
* 
* Imaxe
Praia de Area Maior

Co nome de **praia de Area Maior** podemos atopar as praias de:
***Praia de Area Maior** no concello de Malpica de Bergantiños.
***Praia de Area Maior** no concello de Muros.
***Praia de Area Maior** no concello de Muxía.
Benito Rodríguez Crespo

**Benito Rodríguez Crespo** foi un político galego.

## Traxectoria
Veciño da Ermida. Estudou a carreira eclesiástiaca. Na ditadura de Primo de Rivera foi concelleiro e primeiro tenente alcalde, posto do que dimitiu a principios de 1928. Na Segunda República foi elixido alcalde o 12 de xullo de 1931. Permaneceu no cargo até o 3 de agosto de 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido xunto co xuíz municipal e o porteiro sendo trasladados ao Carballiño. Deixáronos libres ás poucas horas grazas a unha carta enviada polo sacerdote Manuel.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Historia de los Alcaldes en Cea
La Dama se Esconde

**La Dama se Esconde** foi un dúo musical de pop español formado por Nacho F. Goberna e Ignacio Valencia.

## Historia 
Procedentes de Donostia, as orixes de La Dama se Esconde están en Agrimensor K, un dos grupos máis destacados de entre os que apareceron a principios dos anos 80 no País Vasco. Pertencente á onda sinistra, estaba formado por Nacho F. Goberna, Ignacio Valencia e o batería José Manuel Gandasegui. Gravaron dous discos editados por DRO, *Principio y fin* (1982) e *¿Juegas al escondite?* (1983).

Unha vez disolto Agrimensor K, Goberna e Valencia formaron La Dama se Esconde e marcharon a Madrid. Os seus dous primeiros temas, "Un avestruz" e "El cielo azul", foron incluídos no álbum colectivo *La única alternativa*, co que DRO/GASA pretendía dar a coñecer novos grupos. A crítica valorou estas cancións como o máis destacado do álbum.

En 1985, ano no que os tamén donostiarras Duncan Dhu gravaron o seu primeiro álbum, La Dama se Esconde gravou con DRO/GASA *Avestruces*, un mini-LP producido por Paco Trindad. Un ano despois editaron *Armarios y camas*, producido polo propio Nacho Goberna. As letras das súas cancións, con descricións de paisaxes afastadas, reflicten aínda a escuridade das súas primeiras composicións. Músicos como Suso Saiz ou Javier Paxariño colaboraron nestes traballos, nos que combinaban bases electrónicas con guitarras acústicas.

Tras deixar GASA en 1986, pasaron á multinacional Warner, coa que editaron os seus restantes discos. Déronse a coñecer ao gran público e pasaron a un estilo máis comercial, con maior presenza de guitarras eléctricas nas súas cancións. Obtiveron os seus maiores éxitos con *La tierra de los sueños*, *Coge el viento*, álbum no que probaron con ritmos de baile, e *Lejos del puerto*.

Os seus dous últimos traballos, *De colores, tu color* e *Hoy*, non tiveron a repercusión dos anteriores. En 1995 gravaron o que sería o seu último tema, “A años luz”, que se editou nun recompilatorio en 1999.

En 2011 e conmemorando os 25 anos desde a edición do disco "Armarios y camas" (1986) editáronse baixo subscrición tres novos álbums inéditos de La Dama se Esconde integrados por cancións xamais antes publicadas.

## Discografía 
* 1985 *Avestruces* (DRO/GASA)
* 1986 *Armarios y camas* (DRO/GASA)
* 1987 *La tierra de los sueños* (Warner)
* 1989 *Coge el viento* (Warner)
* 1990 *Lejos del puerto* (Warner)
* 1992 *De colores, tu color* (Warner)
* 1993 *Hoy* (Warner)
* 1999 *Lo mejor* (Warner)
* 2011 *Una habitación llena de pájaros (1985)* (nachogoberna.com)
* 2011 *Después de Hoy y antes de Mañana (1993-1995)* (nachogoberna.com)
* 2011 *Las demos de 12 canciones que fueron publicadas (1985-1993)* (nachogoberna.com)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 

### Ligazóns externas 
* Chat de Nacho Goberna en el diario "El Mundo" - xuño de 2010 .
* Entrevista a Nacho Goberna - Muzikalia - outubro de 2010 .
* Biografía e recensións discográficas de Agrimensor K en lafonoteca .
Monster (filme de 2018)

***Monster*** é un filme estadounidense de 2018 dirixido por Anthony Mandler, cun guión de Radha Blank, Cole Wiley e Janece Shaffer, baseado na novela homónima de Walter Dean Myers. Está protagonizado por Kelvin Harrison Jr., Jennifer Ehle, Tim Blake Nelson, Nasir "Nas" Jones, Rakim "A$AP Rocky" Mayers, Paul Ben-Victor, John David Washington, Jennifer Hudson e Jeffrey Wright. Wright, Jones e John Legend tamén foron os produtores executivos do filme.

Tres anos despois da súa estrea internacional no Festival de Cinema de Sundance o 22 de xaneiro de 2018, os dereitos foron adquiridos por Netflix que o estreou en liña o 7 de maio de 2021. Recibiu valoracións dispares por parte da crítica.

## Personaxes 
* Kelvin Harrison Jr. como Steve Harmon
* Jennifer Hudson como Mrs. Harmon
* Jeffrey Wright como Mr. Harmon
* Jennifer Ehle como Maureen O'Brien
* Tim Blake Nelson como Leroy Sawicki
* Rakim "A$AP Rocky" Mayers como James King
* Paul Ben-Victor como Anthony Petrocelli
* John David Washington como Richard "Bobo" Evans
* Nasir "Nas" Jones como Raymond "Sunset" Green
* Jharrel Jerome como Osvaldo Cruz
* Dorian Missick como Asa Briggs
* Willie C. Carpenter como xuñíz
* Rege Lewis como Ernie Ryans
* Jonny Coyne como Detective Karyl
* Lovie Simone como Renee Pickford
* Liam Obergfoll como Casper Juenemann
* Mikey Madison como Alexandra Floyd
* Nyleek Moore como Jerry Harmon
* Roberto Lopez como Mr. Nesbitt

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Natación sincronizada nos Xogos Olímpicos

A **natación sincronizada** é unha das disciplinas dos Xogos Olímpicos modernos, realizada dende a edición dos Ánxeles 1984. Componse de dous eventos, ámbolos dous femininos. Os Estados Unidos de América, o Canadá e o Xapón foron tradicionalmente os países máis fortes neste deporte, gañando a maioría das medallas dende 1984 até 1996, mais dende entón Rusia dominou o deporte entre 2000 e 2016.

## Probas actuais 
* Dúo.
* Equipo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados de natación sincronizada
Natación nos Xogos Olímpicos

A **natación** é un deporte que forma parte do programa oficial olímpico dende os primeiros xogos disputados en Atenas en 1896 e conforma xunto co atletismo, o ciclismo, a ximnasia e a esgrima os cinco deportes que sempre estiveron presentes en todas as edicións olímpicas. A natación é o segundo deporte olímpico con maior número de probas (despois do atletismo).

O gran dominador deste deporte son os Estados Unidos de América, seguidos moi de lonxe por Australia, a República Democrática Alemá e Hungría.

## Probas actuais 
* 50 metros: estilo libre (feminino e masculino)
* 100 metros: estilo libre, costas, peito (braza), bolboreta (feminino e masculino)
* 200 metros: estilo libre, costas, peito (braza),  bolboreta, combinados (feminino e masculino)
* 400 metros: estilo libre, combinados (feminino e masculino)
* 800 metros: estilo libre (feminino)
* 1500 metros: estilo libre (masculino)
* 4 x 100 metros: estilo libre, combinados (feminino e masculino)
* 4 x 200 metros: estilo libre (feminino e masculino)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados de natación
Saltos nos Xogos Olímpicos

Os **saltos** son un deporte que debutou nos Xogos Olímpicos de verán en 1904, edición celebrada en Saint Louis (nos Estados Unidos de América). Esta disciplina acuática, xunto con natación, natación sincronizada e o wáter-polo son supervisadas pola Federación Internacional de Natación (FINA).

## Historia 
Na edición de 1904, a competición comezou con dúas probas masculinas, e en 1908 cambiouse a categoría de salto de lonxitude pola de plataforma. A competición feminina debutou na edición de 1912 cunha única competición en plataforma, introducíndose a competición en trampolín na edición de 1920.

Na edición de 2000 en Sydney introduciuse a competición en saltos sincronizados.

Os grandes dominadores ao longo da historia neste deporte son os Estados Unidos de América e a China (que iniciou a súa competición no ano 1984).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados de salto
Wáter-polo nos Xogos Olímpicos

O **wáter-polo** é un deporte que forma parte do programa oficial dende a segunda edición dos Xogos Olímpicos, os Xogos Olímpicos de 1900 realizados na cidade de París (Francia), se ben soamente na categoría masculina. O wáter-polo feminino foi introducido no ano 2000, nos Xogos Olímpicos de 2000 realizados en Sydney (Australia).

Hungría, Italia, o Reino Unido e Iugoslavia foron os grandes dominadores deste deporte ao longo dos anos.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados de wáter-polo
Porcelana de Kutani

A  é un tipo de porcelana xaponesa esmaltada que toma o seu nome da localidade homónima (hoxe parte da cidade de Kanazawa, prefectura de Ishikawa). As primeiras pezas datan de mediados do século XVII e a súa produción esténdese até a actualidade.  Durante unha parte do período Edo, na era Genroku, desapareceu, sen que se saiba exactamente o motivo, e reapareceu na era era Hōei, no século XVIII.

O termo *kutani* significa "Nove Vales". A primeira mención foi en 1655 durante a era Meireki. Segundo a tradición, as pedras aptas para a fabricación de porcelana foran encontradas nas minas Kutani do clan Daishoji. Gotō Saijirō, un membro do clan Maeda, foi enviado por ordes do señor Toshiharu Maeda do domínio Kaga para Arita na provincia de Hizen para aprender a facer porcelana, e montou un forno na aldea de Kutani. Os señores de Kaga tornáronse grandes patróns de cerámica Kutani. As porcelanas deste período inicial son especificamente chamadas de* Ko Kutani* (古九谷) e son moi escasas.
* *Yoshidaya* é marcado polas cores verde, amarela, a gama roxa-lila e azul escuro como base
* *Shoza* é unha mestura de todas as catro técnicas de esmalte  . O Consello de Educación da Prefectura de Ishikawa realizou unha escavación en 1955 e atopou dous fornos escalonados *Noborigama* na marxe dereita do río Daishoji. O primeiro forno consistía nunha serie de cámaras de combustión que se estendían por unha ladeira, cunha lonxitude horizontal de 33 metros desde a cámara de combustión inferior até a cheminea no extremo superior e unha altura de 11 metros. A cámara de cocción consiste nun leito de area cunha parede traseira de ladrillos. O segundo forno está situado 15 metros ao sur e ten unha lonxitude total de 13 metros. O sitio tamén contén un terceiro forno de estilo *Yoshiyada *cunha lonxitude de 16 metros, que data do final do período Edo. Ademais tamén se identificou un taller de mestura de pigmentos, un sitio para a purificación de materiais de arxila e un lugar de estudo. Recuperáronse numerosos fragmentos de porcelana, o que indica o predominio da porcelana branca e do *celadón*.
thumb|O Museo de Artes tradicionais da prefectura de Ishikawa

Hai pratos ou outras pezas de ourivaría Kutani distribuídas por todo o mundo (en escasa cantidade); uns exemplos dos máis antigos que se conservan son un prato no Museo de Belas Artes de Boston e outro decorado con flores e aves, no Museo Nacional de Tokyo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 九谷焼 Kutaniyaki
Atletismo nos Xogos Olímpicos

O **atletismo** é un deporte que forma parte do programa oficial olímpico dende os primeiros xogos disputados en Atenas en 1896 e conforma xunto coa natación, o ciclismo, a ximnasia e a esgrima os cinco deportes que sempre estiveron presentes en todas as edicións olímpicas.

Nun principio un deporte de homes, nos Xogos Olímpicos de 1928 en Ámsterdam (nos Países Baixos) comezou a competición feminina.

O gran dominador deste deporte é os Estados Unidos de América, seguidao a moita distancia pola Unión Soviética, o Reino Unido e Finlandia.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados de atletismo
Ciclismo nos Xogos Olímpicos

O **ciclismo** é un deporte que forma parte do programa oficial olímpico dende os primeiros xogos disputados en Atenas en 1896 e conforma xunto co atletismo, a natación, a ximnasia e a esgrima os cinco deportes que sempre estiveron presentes en todas as edicións olímpicas. A presenza feminina neste deporte non se produciu até os Xogos Olímpicos de 1984 nos Ánxeles (nos Estados Unidos de América).

Os grandes dominadores deste deporte son Francia, Italia e o Reino Unido.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Buscador olímpico 
* www.sports-reference.com - Ciclisme
Ximnasia nos Xogos Olímpicos

A **ximnasia** é un deporte que forma parte do programa oficial olímpico dende os primeiros xogos disputados en Atenas en 1896 e conforma xunto co atletismo, o ciclismo, a natación e a esgrima os cinco deportes que sempre estiveron presentes en todas as edicións olímpicas. Nos Xogos Olímpicos de 1928 celebrados en Ámsterdam (nos Países Baixos) permitiuse a participación de mulleres.

Nos Xogos Olímpicos de 1984 realizados nos Ánxeles (nos Estados Unidos de América) comezou a competición en ximnasia rítmica e nos Xogos Olímpics de 2000 realizados a Sydney (Australia) a competición en trampolín.

Os grandes dominadores deste deporte son a Unión Soviética (e dende a súa desaparición, Rusia), os Estados Unidos de América, o Xapón, a China e Romanía.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados de ximnasia
Baloncesto nos Xogos Olímpicos

O **baloncesto** é un deporte que forma parte do programa oficial olímpico dende os Xogos Olímpicos de 1936 en Berlín até o presente de maneira ininterrompida. Anteriormente, temén formara parte dos Xogos Olímpicos de 1904, disputados en París (Francia), se ben como deporte de demostración.

Os Estados Unidos de América foron os dominadores desta disciplina dende os seus inicios, gañando quince medallas nas dezaseis edicións disputadas, doce delas de ouro, unha de prata e dúas de bronce. Nos Xogos Olímpicos de 1980 en Moscova non obtivo ningunha ó non participar como parte do seu boicot contra os xogos dese ano.

Dende os Xogos Olímpicos de 1976 tamén existiu un campionato feminino. Até os Xogos Olímpicos de 2012 só os Estados Unidos e a antiga Unión Soviética conseguiron gañar a medalla de ouro da especialidade.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados de baloncesto
José Tragó

**José Tragó y Arana**, nado o 25 de setembro de 1856 en Madrid e finado na mesma cidade o 3 de xaneiro de 1934, foi un pianista e compositor español.

## Traxectoria 
José Tragó naceu o 25 de setembro de 1856 en Madrid. Iniciou os seus estudos musicais no Conservatorio de Madrid, estudando piano con Eduardo Compta e harmonía con José de Aranguren.

Logo de finalizar a súa formación na capital de España trasladouse a Francia para perfeccionar os seus estudos, obtendo o segundo premio do Conservatorio de París en 1876 e primeiro premio o ano seguinte. Alí estudou co que fora discípulo de Chopin, Georges Mathias, e presentouse na sala Pleyel en 1880, e posteriormente aparecería como concertista nas principais salas de España e Francia, colaborando tamén con salientables artistas como Pablo Sarasate ou Fernández Arbós. Así mesmo, foi nomeado pianista de cámara da raíña Isabel II de España.

De volta en España foi o intérprete dos primeiros recitais de piano que se celebraron no Salón Romero de Madrid en 1894 e 1895, chamados Sesiones de Música Clásica de Piano.

A partir de 1886 volcouse por completo no ensino dende a súa cátedra no Conservatorio de Madrid, de feito moitas das súas obras, como *Tarantela* e *Zortzico*, teñen un marcado carácter didáctico. No conservatorio madrileño impartiu clase ata a súa xubilación en 1928. Durante a súa etapa como mestre tivo como alumnos a Manuel de Falla, Joaquín Turina, Julia Parody, Enrique Aroca ou Carmen Pérez.

En 1889 fundou a "Sociedad de Música Clásica Di Camera" xunto co violinista Fernández Arbós e o violonchelista para difundir a música de cámara, especialmente o seu repertorio contemporáneo. Tamén formou parte na mesma época da Sociedad de Cuartetos de Madrid en dúas etapas distintas, finalizando a súa vinculación coa sociedade na súa última tempada en 1894.

Foi membro da Real Academia de Bellas Artes de San Fernando dende 1907.

O 3 de xaneiro de 1934 morreu en Madrid aos 76 anos.

## Obra 
A súa traxectoria como compositor é a menos coñecida. O seu catálogo, composto de obras para piano, para canto e piano, e obras para solfexar, está composto por 15 composicións, principalmente formas breves para piano de salón, sexan danzas ou obras de inspiración popular.

Cómpre salientar a súa colección *Escuela de Piano*, integrada por 14 volumes e con carácter didáctico, na que presenta obras pianísticas doutros autores, ordenadas, anotadas e dixitadas por Tragó. Esta colección foi editada para ser empregada como libro de texto no plano de estudos do Conservatorio de Madrid.

## Notas
Kate Crawford

**Kate Crawford** é unha escritora, compositora, produtora e académica australiana. Crawford é investigadora principal de Microsoft Research (Social Media Collective), cofundadora e directora de investigación do AI Now Institute da Universidade de Nova York, profesora visitante do MIT Center for Civic Media, membro sénior do Information Law Institute da Universidade de Nova York e profesora asociada do Journalism and Media Research Centre da Universidade de Nova Gales do Sur. Tamén é membro do Consello da Axenda Global do Foro Monetario Mundial sobre o desenvolvemento impulsado polos datos.

A súa investigación céntrase no cambio social e as tecnoloxías dos medios de comunicación, especialmente na intersección dos seres humanos, os dispositivos móbiles e as redes sociais. Publicou sobre as culturas do uso da tecnoloxía e o modo en que as historias dos medios de comunicación informan o presente.

## Traxectoria 
Crawford é doutora pola Universidade de Sydney. En 2006, o seu libro baseado nesta tese, *Adult Themes - Rewriting the Rules of Adulthood*, gañou a categoría individual do Premio Nacional de Cultura Manning Clark e en 2008 recibiu a medalla bienal á excelencia académica da Academia Australiana de Humanidades.

Crawford imparte conferencias e publica artigos académicos sobre temas como as redes sociais, a regulación gobernamental dos contidos dos medios de comunicación, a interacción entre o xénero e os dispositivos móbiles, os mozos e o sexting, e big data. Pronunciou discursos de apertura en lugares como a Conferencia Ou' Reilly Strata 2013 e a conferencia DataEDGE 2013 organizada pola Escola de Información da Universidade de California, Berkeley. É coautora do libro "Understanding the Internet: Language, Technology, Media, and Power" en 2014.

En 2017 Crawford creou o instituto de investigación AI Now Institute con Meredith Whittaker. Está asociado á Escola de Enxeñería Tandon da Universidade de Nova York.

En 2019 foi a titular inaugural da cátedra visitante de IA e Xustiza na École Normale Supérieure de París, en colaboración coa Fondation Abeona. Publicou un libro, *Atlas of AI: Power, Politics, and the Planetary Costs of Artificial Intelligence* a través de Yale University Press en 2021.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Kate Crawford
Benito Rodríguez

***Benito Rodríguez Rodríguez**, médico galego (1895-1966).
***Benito Rodríguez Crespo**, político e alcalde republicano de San Cristovo de Cea.
Jorge Larrañaga

**Jorge Washington Larrañaga Fraga,** nado en Paysandú (Uruguai) o 8 de agosto de 1956 e finado en Montevideo o 22 de maio de 2021 foi un político uruguaio pertencente ao Partido Nacional. Ministro do Interior entre 2020 e 2021 no goberno de Luis Lacalle Pou, foi ademais, intendente de Paysandú, senador e candidato a presidente en 2004 e a vicepresidente en 2009 e 2014. 

## Traxectoria 
Nado en Paysandú, estudou nesa cidade ata que se desprazou a Montevideo para cursar Dereito na Universidade da República. Logo de licenciarse traballou como avogado. Interesado na política dende 1966, cando o seu pai foi electo deputado, vinculouse na súa mocidade ao wilsonismo, a corrente dirixida por Wilson Ferreira Aldunate, contraposta ao herrerismo, máis conservador e dominante no Partido Nacional. 

Elixido intendente de Paysandú en 1990 mantívose no cargo ata o ano 2000. Creou o grupo Nova Forza Nacional que en 1999 se transformou en Alianza Nacional: unha organización interna do Partido Nacional que agrupou aos sectores políticos wilsonistas defensor da descentralización e a economía social de mercado. Senador dende o 2000 conseguiu ser o candidato único á presidencia da República Oriental do Uruguai en 2004, nunhas eleccións moi trascendentes por ter lugar logo dunha profunda crise económica no país. O resultado das eleccións supuxeron un cambio significativo no panorama político: por primeira vez, a forza de esquerda Fronte Ampla liderada por Tabaré Vázquez logrou vencer na primeira volta. Jorge Larrañaga sumou máis do 35% dos votos, quedando en segunda posición e aumentando de forma considerable o apoio a súa formación política (mellor resultado dende 1989). 

Aínda que volveu intentar conseguir ser nomeado candidato á Presidencia en 2009 e 2014, nas eleccións primarias acabaría por impoñerse a corrente herrerista. Foi así que se integrou como candidato a vicepresidente nas listas de Luis Alberto Lacalle Herrera en 2009 e do seu fillo, Luis Alberto Lacalle Pou, en 2014.  

En 2019, patrocinou unha reforma constitucional chamada "Vivir sen medo" que pretendía atallar a inseguridade cidadá creando entre unha Garda Nacional militarizada e aumentando as penas para determinados delitos impoñendo a cadea perpetua revisable. Malia a ser rexeitada en referendo, a proposta contou cun voto favorable superior ao 46% o que lle permitiu a Larrañaga recuperar protagonismo político e ser nomeado Ministro de Interior por Luis Lacalle Pou en marzo de 2020. As prioridades que se marcou no seu traballo como ministro pasaron por apoiar ás forzas policiais fronte a delincuencia, reforzar a loita contra o narcotráfico e trocos na política carceraria.

## Vida persoal 
Alcumado como "Guapo", Larrañaga gañou sona na opinión pública polo seu falar inzado de refráns e linguaxe popular. Vencellado ao mundo da hípica dende a súa infancia, era un grande afeccionado ás carreiras de cabalos. Casado en dúas ocasións, foi pai de catro fillos. Faleceu con 64 anos por mor dun paro cardiorrespiratorio. 

## Notas 
## Véxase tamén
Margariña Valderrama

**María del Carmen Valderrama Currás**, coñecida como **Margariña Valderrama**, nada en Madrid en 1943, é unha profesora e política galega.

## Traxectoria 
Cando tiña dez anos a familia trasladouse a Galicia. Estudou Filosofía e Letras na Universidade de Santiago de Compostela, volveu a Madrid para estudar linguas semíticas e regresou de novo a Compostela onde se licenciou en Xeografía e Historia. Iniciou a súa actividade docente no Colexio La Inmaculada de Marín no curso 68-69.  Posteriormente deu aulas no centro Salvador Moreno de Marín, de onde a botaron cando era PNN. Pasou despois ao IES Valle Inclán. Participou con Alfredo Conde na reunión de constitución do colectivo Voces Ceibes en 1968. En 1973 foi cofundadora, con outros oito socios (José Luis Llácer, Alfredo Conde, María Victoria Moreno, Blanca Varona, Ramón Yuste, Carmen María Echarre, Paco Gulías e Javier Yuste) da librería Xuntanza, na rúa Andrés Muruais de Pontevedra, que pechou en 1976 polas débedas. 

No ámbito da política, militou no PSOE. Foi a primeira muller que formou parte da Executiva Nacional galega e tamén a primeira muller concelleira en Poio. Aprobada a oposición, foi destinada á Xunqueira. Máis adiante foi profesora de Xeografía e Historia do IES Sánchez Cantón, onde se xubilou en 2014, despois de exercer como xefa de estudos e directora. Durante un tempo exerceu como inspectora de educación en Pontevedra, e participou en varias comisións para a reforma do ensino.

É coautora dun libro de texto de *Historia do Mundo Contemporáneo*, e tamén colaborou na *Revista Galega de Educación*.

## Vida persoal 
Estivo casada con Alfredo Conde, con quen tivo dúas fillas.
## Recoñecementos 
* Con motivo do Día da Muller, a Comisión Executiva Municipal da Agrupación Socialista de Pontevedra homenaxeouna en 2014. 
*O 1 de decembro de 2018, o PSdeG-PSOE realizou un acto en Compostela en recoñecemento a aqueles militantes con máis de 40 anos de compromiso co socialismo, entre eles, Margariña Valderrama.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* «Me pusieron Margariña no como nombre de guerra, sino de amor» (17/5/2008). *La Voz de Galicia* .
Río Vipava

O **río Vipava** (en esloveno; *Vipacco* en italiano e *Wipbach / Wippach* en alemán) é un río que percorre o oeste de Eslovenia e o nordeste de Italia. Ten unha lonxitude de 49 quilómetros dos que 45 transcorren en Eslovenia. en Ivančna Gorica, cruza a meseta do Kras (ou Carso) e, ao entrar en Italia, desemboca no Isonzo (ou Soča en esloveno) co concello de Savogna d'Isonzo. O seu val é coñecido polo cultivo de árbores froiteiras e videiras e, na antigüidade, representaba unha importante vía de comunicación a Liubliana e a todo o val do Danubio.

A súa conca é de 760 km² e un caudal medio de 17,31 m3/s (en 1971-2000).

## Historia 
No ano 394, nos arredores do río produciuse a denominada batalla do río Frigidus (do latín, *Frigidus,* é dicir "frío) entre os partidarios de Teodosio e os do usurpador Uxío. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Batalla do río Frigidus
Cristina Fernández Davila

**Cristina Fernández Davila**, nada en Vigo en 1966, é unha técnica especialista en informática de xestión e política galega.

## Traxectoria 
Dende 1993 é funcionaria do IES Val do Tea (Ponteareas), tendo asumido diversas responsabilidades nas asociacións de nais e pais do alumnado e foi presidenta da FANPO (Federación de Asociacións de Nais e Pais de centros de ensino públicos das comarcas Condado-Paradanta e Louriña).

Dende 2012 é concelleira do BNG no concello de Ponteareas, asumindo no 2015 a segunda tenencia de alcaldía e as concellarías de Ensino, Participación Cidadá e Réxime Interior. Dende as eleccións municipais de maio de 2019, Fernández Davila asumiu a tenencia de alcaldía, así como as concellarías de Ensino, Eventos, Saúde e Consumo, converténdose en alcaldesa de Ponteareas en maio de 2021 ao ser elixida trala renuncia do seu predecesor, Xosé Represas Giráldez.

Nas eleccións ao Parlamento galego de 2024, saíu elixida deputada por Pontevedra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Ponteareas
Trigo Limpio

***Trigo Limpio,*** foi un trío de folk español nacido en 1975 en Donostia. Estaba composto por Iñaki de Pablo, Luis Carlos Gil e Amaya Saizar, sendo substituída esta última en 1979 por Patricia Fernández Goberna.

Representaron a España no Festival de Eurovisión de 1980.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
O grupo naceu en 1975 cando Carlos Gil foi convidado a cantar nunha sala despois de gañar un concurso de músicos da provincia de Guipúscoa. Para esta actuación chamou a Iñaki de Pablo, co que formara un grupo uns anos antes, e a Amaya Saizar. 

Naquela actuación foron presenciados por persoal do selo discográfico Philips, co que asinaron rapidamente un contrato profesional e publicaron o seu primeiro sinxelo. Foron tamén seus os grandes éxitos do grupo: "*Cinco canas más*" e "*Maria Magdalena*".

### Saída de Amaya e entrada de Patricia (1979) 
En outubro de 1979 incorporouse ao grupo Patricia Fernández Goberna, en substitución de Amaya, que decidiu  comezar unha carreira en solitario. Pouco despois foron elixidos para representar a España no Festival de Eurovisión de 1980 na Haia. Participaron coa canción "Quédate esta noche" e acabaron no 12º posto de 19.

Comezaron a soar con forza en toda Latinoamérica, chegando aos primeiros postos nas listas de éxitos, e especialmente en México, onde o grupo pasou longas tempadas. Gravaron nos Estados Unidos o LP *Entrañadamente*, nos famosos Criteria Studios de Miami, e deron concertos nas cidades con máis poboación hispana: Chicago, Dallas, San Antonio, Houston, Miami e Os Ánxeles.

Co abandono de Patricia, a finais de 1987 uniuse ao grupo Maite Zuazola coa que gravaron o seu último LP titulado *Más*. A finais de 1989 Iñaki e Carlos decidiron abandonar a súa carreira musical, poñendo fin así a Trigo Limpio.

## Discografía 
* 1975 - *Muñeca / La balada de Andy Grange*  (Sinxelo)
* 1976 - *Adiós mamá / Txikita* (Sinxelo)
* 1977 - *Trigo Limpio*. LP.
* 1977 - *Cinco canas más / Aquella canción*  (Sinxelo)
* 1977 - *Rómpeme, mátame / Yo nací en Oregón* (Sinxelo)
* 1978 - *Desde nuestro rincón.* LP.
* 1978 - *María Magdalena* / El Paria (Sinxelo)
* 1979 - *Ven a Jerusalén / Mi Casa* (Sinxelo)
* 1979 - *Pero dime / Vives como quieres* (Sinxelo)
* 1980 - *Quédate esta noche.* LP.
* 1980 - *Quédate esta noche / De profesión bribón* (Sinxelo)
* 1980 - *Qué / No me gusta sentirme solo* (Sinxelo)
* 1981 - *Caminando.* LP.
* 1981 - *Te quiero para mí. Grandes Éxitos*. LP.
* 1981 - *Cantad todos al niño / Navidad* (Sinxelo para UNICEF).
* 1982 - *Entrañablemente*. LP.
* 1983 - *Como un sueño*. LP.
* 1984 - *Hay cariño*. LP.
* 1984 - *Sol de verano* (Maxi Sinxelo en inglés)
* 1984 - *Los éxitos románticos en México*. LP.
* 1985 - *México*. LP.
* 1986 - *Diez años*. LP.
* 1986 - *Hablemos claro*. L.P.
* 1986 - *Qué me das*. (Sinxelo)
* 1988 - *Más*. LP.  
*1988: *Los éxitos románticos*. 
*1995: *Trigo Limpio Grandes Éxitos*. Dobre CD. Polygram España. 
*1999: *Grandes Éxitos*. Dobre CD. Ramalama.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* España no Festival de Eurovisión
### Ligazóns externas 
* Trigo Limpio, sitio web dedicado ao grupo .
Patricia Fernández Goberna

**Patricia Fernández Goberna**, nada en Donostia o 14 de febreiro de 1957 e finada en Madrid o 27 de setembro de 2016, foi unha cantante española. Fíxose coñecida como cantante do grupo Trigo Limpio, co que obtivo grandes éxitos e co que representou a España no Festival de Eurovisión de 1980. Posteriormente tivo unha carreira en solitario co nome artístico de **Patt Governa**.

Foi filla do histórico futbolista galego Pahiño e irmá de Nacho Fernández Goberna, cantante e compositor de La Dama se Esconde.

## Traxectoria 
Naceu en Donostia, sendo filla de Pahiño, histórico futbolista de Celta de Vigo, Real Madrid e Deportivo da Coruña, e de Inés Goberna. Seu tío Eduardo Goberna foi tamén futbolista do Deportivo da Coruña. Ao rematar o bacharelato formou xunto a unha amiga o dúo Sunrise, co que gañaron o premio de dúos nun festival de músicos da provincia de Guipúscoa. Con todo, a amiga deixou o dúo, polo que Patricia entrou no grupo Senda, que gravou un só LP, *Llamo a la juventud*, antes de disolverse.

Púxose a estudar arte e decoración e en 1979 recibiu a chamada de Carlos Gil para ofrecerlle o posto de cantante feminina en Trigo Limpio, despois da marcha de Amaya Saizar. e gravaron 16 discos, acadando gran fama en América Latina, onde pasaban grandes tempadas.

A finais de 1987 deixou o grupo e regresou a España, onde comezou unha carreira en solitario co nome de Patt Governa, gravando dous álbums. Traballou tamén na radio e no teatro, e colaborou coa cupletista Olga María Ramos.

Morreu de cancro o 27 de setembro de 2016.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* España no Festival de Eurovisión
Anna Wiener

**Anna Wiener**, nada en 1987, é unha escritora americana, máis coñecida polo seu libro autobiográfico *Valle Inquietante.* Wiener escribe para *The New Yorker* como correspondente en tecnoloxía.

## Traxectoria 
Wiener, que creceu en Brooklyn, asistiu á Universidade de Wesleyan en Middletown, CT. Despois da universidade, trasladouse a Nova York e máis tarde a San Francisco. Decidiu traballar no sector tecnolóxico nun intento de atopar unha traxectoria profesional con máis "impulso" que a industria editorial, onde traballaba anteriormente. Wiener tamén estaba profundamente interesada nos datos, especialmente na forma en que podían utilizarse para contar historias.

Desde que deixou a tecnoloxía, Wiener escribiu sobre Silicon Valley para The New Republic, n+1 e Atlantic, entre outros. É colaboradora de *The New Yorker*.

## Obra 
* *Valle Inquietante (2021).* Libros del Asteroide. ISBN 9788417977610

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Anna Wiener: “El cuento de la meritocracia en la industria tecnológica es una patraña” no diario *El Pais*.
Bádminton nos Xogos Olímpicos

O **bádminton** é un deporte que forma parte do programa oficial olímpico dende os Xogos Olímpicos de 1992. Tralo Campionato Mundial, é a máxima competición internacional de bádminton. É organizado polo Comité Olímpico Internacional (COI), xunto coa Federación Mundial de Bádminton (BWF).

Dispútanse cinco torneos diferentes, dous masculinos (individual e dobres), dous femininos (individual e dobres) e un mixto (dobres). Na primeira edición non se realizou o torneo de dobres mixto. Na edición de 1992 foron entregadas por proba dúas medallas de bronce (unha a cada un dos perdedores das semifinais); no resto de edicións disputouse adicionalmente un partido polo terceiro lugar para definir ao gañador da medalla de bronce. O gran dominador deste deporte é a China.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Comité Internacional de Bádminton