Premios María Casares

miniatura|300px|Algúns dos premiados na edición de 2014.
Os **Premios María Casares** son uns galardóns entregados anualmente pola Asociación de Actores e Actrices de Galicia que destacan os mellores espectáculos, actores e actrices e profesionais técnicos da temporada teatral anterior. Concedéronse por vez primeira no ano 1997 e reciben o nome de María Casares debido á que foi a actriz galega con máis éxito internacional de sempre. Os gañadores son decididos por todas as persoas asociadas mediante votación electrónica.
## Descrición 
A gala de entrega realízase no teatro Rosalía de Castro, na Coruña, en datas próximas ao Día Mundial do Teatro (27 de marzo). Os patrocinadores habituais son o Concello e a Deputación da Coruña, a AGADIC, a Fundación AISGE, a SGAE e nos últimos anos contou coa colaboración do Padroado da Cultura do Concello de Narón, do Centro Dramático Galego e de Gadis. Ademais, é emitida a través da primeira canle da Televisión de Galicia e das redes sociais, menos na edición de 2019 que foi transmitida exclusivamente a través da plataforma YouTube.

A mecánica é a habitual deste tipo de entregas, aínda que con varias peculiaridades. Desde o comezo, o obxecto entregado a cada gañadora era unha cunca de Sargadelos coa cara de María Casares, mais en 2019 substituíuse por un deseño da ceramista Paula Pereira. A escenografía, música e guión de cada edición son encargadas a unha compañía ou dirección diferente, realizando representacións entre as entregas e agradecementos. A edición de 2010 foi conducida por Voadora, a de 2014 por Ibuprofeno Teatro, a de 2015 por Elefante Elegante, a de 2016 por Chévere, a de 2018 por Talía Teatro e a de 2019 polos directores Carlos Sante e Juanillo Esteban.

En cada edición tamén é lido o Manifesto Galego do Día Mundial do Teatro, repasando os resultados da temporada pasada e facendo habitualmente alegacións á melloría das condicións de traballo do gremio e á importancia do sector no universo cultural galego.

## Resultados 
miniatura|Escenografía da gala de 2014.
Por compañías, tanto Sarabela Teatro ten 39 galardóns acadados e o Centro Dramático Galego levaba 37 en 2013. Teatro do Atlántico conseguira 18, Teatro de Aquí 14 e Lagarta Lagarta 10.

Por individuos, o iluminador e escenógrafo Baltasar Patiño e o escenógrafo Carlos Alonso teñen once, e a maquilladora Carmela Montero, o dramaturgo Roberto Vidal Bolaño, o escritor e actor Avelino González, a directora Ánxeles Cuña e o iluminador, actor e escenógrafo Suso Díaz Seoane, 7.

### 2020: XXIV 
A tradicional gala foi suspendida por mor da pandemia da COVID e substituída por unha entrega virtual que se fixo pública a través da rede.

* *Bernarda*, de Malasombra Producións: espectáculo, texto orixinal (Jose Prieto), actriz secundaria (Celia González) e dirección (Jose Prieto ex aequo). 
* *O meu mundo non é deste reino*, de Teatro da Ramboia: dirección (María Peinado, ex aequo), adaptación-tradución. 
* *Liberto*, de Rebordelos: actriz protagonista (Rocío González), música orixinal (Lucía Aldao). 
* *Umm! Unha comedia musical para chupar os dedos*, de Avento Teatro: espectáculo infantil.
* *Idiota*, de Redrum Teatro: mellor actor protagonista (Machi Salgado).
* *MedidaxMedida*, de Producións Teatráis Excénctricas en coprodución co FIOT: mellor actor secundario (Josito Porto).
* *Neorretranca e posmorriña,* do Centro Dramático Galego: escenografía (Marta Pazos).
* *O empapelado amarelo,* de A Quinta do Cuadrante: Iluminación (Laura Iturralde).
* *Despois das ondas*, de ButacaZero: vestiario (Carlos Pinilla)
* *Vida de Cans*, de Talía Teatro: maquillaxe (Martina Cambeiro).

### 2021: XXV 
* *A lingua das bolboretas*, de Sarabela Teatro, catro galardóns: espectáculo, dirección (Gonçalo Guerreiro), actor secundario (Fran Lareu) e adaptación-tradución (Fernando Dacosta e Gonçalo Guerreiro). 
* *Bailar Agora***,** de Marta Alonso Tejada, tres: actriz protagonista (Marta Alonso Tejada), iluminación (Laura Iturralde) e dirección (Marta Alonso Tejada *ex aequo* con Gonçalo Guerreiro). 
* *Microspectiva dun Marica Millennial*, dous: actor protagonista (Davide González)  e texto orixinal (Vanesa Sotelo e Davide González).
* Mellor espectáculo infantil: *Os nenos da varíola,* de Pérez&Fernández.
* *O mozo da última fila*, de Redrum Teatro: mellor actriz secundaria (Belén Constenla).
* *32m2***,** de Butacazero: escenografía (Beatriz de Vega).
* *Dreaming Juliet*, de Elefante Elegante: vestiario (Diego Valeiras).  
* *O Premio*, de La Quintana Teatro: maquillaxe (Fani Mosqueira)  
* *A conquista da escola de Madhuba*i, de Teatro do Atlántico;: música orixinal (Vadim Yukhnevich).

### 2022: XXVI 
* *Cigarreiras*, de Contraproducións e Teatre Romea, tres galardóns: ao mellor espectáculo, á dirección (Cándido Pazó) e á escenografía (Dani Trillo). 
* *Terceiro Acto* do Centro Dramático Galego, dous galardóns: actriz protagonista para Belén Constenla e actor protagonista para Eduard R. Cunha Tatán. 
* Dous para *Comando Comadres*, de Matrioshka Teatro (actriz secundaria para Anabell Gago e maquillaxe para LaPelu F. Silva) 
* Dous para *Othello*, de Voadora (iluminación para Nuno Meira e vestiario para Silvia Delagneau). 
* Mellor espectáculo infantil: *Hugo*, de Os Náufragos Teatro. 
* *A lúa vai encuberta*, de Incendiaria e A Quinta do Cuadrante: premio á adaptación-tradución para Vanesa Sotelo. 
* Premio do texto orixinal: *A parábola do angazo*, de Talía Teatro, cuxa autoría comparten Marta Lado, Araceli Gonda, Jose Prieto, Artur Trillo, Séchu Sende e Diego Rey. 
* *A cazola de Lola*, de Tanxarina: música orixinal, que asina Ailén Kendelman.
* *Morgana en Esmelle*, de Sarabela Teatro: actor secundario, que recoñeceu a Fernando Dacosta
* Premio de Honra Marisa Soto a Lino Braxe.

### 2023: XXVII 
* *As que limpan* da Panadaría levou catro galardóns, o de mellor espectáculo, mellor dirección (Areta Bolado, Ailén Kendelman e Noelia Castro), mellor texto orixinal (Areta Bolado, Ailén Kendelman e Noelia Castro) e mellor actriz protagonista (Noelia Castro).
* *O porco de Pé (* Producións Teatráis Excéntricas), acadou tres galardóns (adaptación-tradución para Quico Cadaval e Pepe Sendón, vestiario para Carlos Alonso e actor secundario para Evaristo Calvo). 
* *Smoke on the water*, de Ibuprofeno Teatro, dous (espazo sonoro para Mon Orencio e actor protagonista para Josito Porto). 
* Outros dous foron para *Ás oito da tarde, cando morren as nais* do Centro Dramático Galego (espazo escénico para Blanca Añón e dirección de movemento para Rut Balbís, este último ex aquo). 
* *O deus do pop*, de Diego Anido, utros dous (Iluminación para Montse Piñeiro, Raquel Hernández e Pedro Fresneda e dirección de movemento para o propio Diego Anido e Guillermo Weickret, este último ex aquou). 
* *Xela contra o dragón Traga-Verbas* (Tïteres Cachirulo) gañou na nova categoría de monicreques, obxectos e figuras animadas. 
* No apartado de espectáculo infantil gañou Caramuxo Teatro con *A nena que vivía nunha caixa de mistos*. 
* *Papagena*, de ButacaZero (maquillaxe para Diego Valeiras) 
* *A peste*, do Centro Dramático Galego (actriz secundaria para María Roja).

### 2024: XXVIII 
* *Unha inimiga do pobo*, de Talía Teatro, gañou sete galardóns: mellor espectáculo, dirección, adaptación-tradución, actriz protagonista, actor secundario, espazo escénico e iluminación. 
* *O Auto do Castromil* de Producións Teatráis Excéntricas en coprodución co CDG dous: dirección e vestiario. 
* *Deadpan Karaoke*, de Ibuprofeno Teatro, dous: maquillaxe e espazo sonoro. 
* *Nanai da China*, de Pérez&Fernández, mellor espectáculo de monicreques.
* *Crisálida*, de Caramuxo Teatro, o mellor espectáculo infantil.
* O premio á dirección compartírono Quico Cadaval (*O Auto do Castromi*l) e Tito Asorey (*Unha inimiga do pobo*), 
* Actriz protagonista: Marta Lado (*Unha inmiga do pobo*), 
* Actor protagonista: Toni Salgado (*Shakespeare en Roma*, do CDG), 
* Actriz secundaria: María Roja (*Entrega en Man*, de Contraproducións) 
* Actor secundario: Toño Casais (*Unha inimiga do pobo*).

### 2025: XXIX 
*Iribarne*, de ButacaZero, leva nove dos 12 galardóns aos que aspiraba: espectáculo, dirección, dirección de movemento, texto orixinal, actriz protagonista, actor protagonista, espazo sonoro, vestiario e espazo escénico, este último compartido con *O dragón de ouro*.

* MAQUILLAXE: Rocío Salgado e Fernanda Barrio por *PUM! PUM! Quen hai?*, de Ártika.
* VESTIARIO: Diego Valeiras por *Iribarne*, de ButacaZero.
* ILUMINACIÓN: Laura Iturralde por *O dragón de Ouro*, de Sarabela Teatro.
* ESPAZO ESCÉNICO: (ex aequo) Iris Branco por *O dragón de ouro*, de Sarabela Teatro, e Diego Valeiras e Xavier Castiñeira por *Iribarne*, de ButacaZero.
* ESPAZ SONORO:  Berto por *Iribarne*, de ButacaZero.
* ADAPTACIÓN-TRADUCIÓN: Catuxa Pato por O *dragón de ouro*, de Sarabela Teatro.
* TEXTO ORIXINAL:  Esther F. Carrodeguas por *Iribarne*, de ButacaZero.
* ACTOR PROTAGONISTA: Anxo Outumuro por *Iribarne*, de ButacaZero.
* ACTRIZ PROTAGONISTA: Lidia Veiga por *Iribarne*, de ButacaZero.
* ACTRIZ SECUNDARIA: Sabela Gago por *O dragón de ouro*, de Sarabela Teatro.
* ACTOR SECUNDARIO: Toni Salgado por *Apaga o candil*, de Contraproducións.
* DIRECCIÓN: Xavier Castiñeira por *Iribarne*, de ButacaZero.
* DIRECCIÓN DE MOVEMENTO: Sabela Domínguez por *Iribarne*, de ButacaZero.
* ESPECTÁCULO: *Iribarne,* de ButacaZero.
* ESPECTÁCULO INFANTIL: *Monstros*, de Producións Teatráis Excéntricas.
* ESPECTÁCULO DE MONICREQUES: *Os contos do Lobicán*, de Redrum Teatro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* María Casares
* Revista Galega de Teatro
* Escena Galega

### Ligazóns externas 
* Información sobre todas as edicións dos Premios na páxina da AAAG
* Galas de premios á carta na web da TVG
* Asociación de Actores e Actrices de Galicia