open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sebastià Portell Clar

**Sebastià Portell**, nado en Ses Salines, Mallorca, o 8 de novembro de 1992, é un dramaturgo e escritor mallorquín.

## Traxectoria 
Licenciouse en Publicidade e Relacións Públicas pola Universidade Pompeu Fabra, e en Lingua e Literatura Catalás pola Universitat Oberta de Catalunya e fixo un Construción e Representación de Identidades Culturais pola Universidade de Barcelona.

Coordina, desde setembro de 2017, a sección LGBTI da *revista Time Out Barcelona.* Desde maio de 2017 é membro do Principado da Asociación de Escritores en Lingua Catalana.

## Obra 
### Narrativa 
* 2014⁣: *Maracaibo.* Calonge: AdiA Edicions.
* 2015⁣: *La recerca del flamenc* (co Jaume C. Pons Alorda e Joan Todó). Barcelona: LaBreu Edicions
* 2016⁣: *El dia que va morir David Bowie.* Barcelona: LaBreu Edicions.
* 2017⁣: *RISC.* *Antologia de textos: Rata* (autores varios). Barcelona: Rata_
* 2019⁣: *Ariel i els cossos.* Barcelona: Empúries

### Teatro 
* 2010⁣: *Entre tu i jo, gris*, estrenada per Coincidències Teatre a l'Auditori d'Alcúdia.
* 2012⁣: ''La mort de na Margalida. Cançó de tristor de l'illa de Mallorca.* Palma: Lleonard Muntaner.
* 2013⁣: *Un torrent que era la mar.'' Badalona: Pont del Petroli, estrenada per Maror Teatre a l'Auditori Municipal l'Esponja de Ses Salines.
* 2015⁣: ''L'endemà de Fedra.* Calonge: AdiA Edicions. Musical amb llibret de Portell i música de Víctor Ferragut, interpretado pola Banda de Música de Ses Salines.
* 2018⁣: *Transbord*. Palma: Lleonard Muntaner Editor. Estrenada por Malvasia Produccions no Teatro Principal de Palma.

### Prosa de non ficción 
* 2016⁣: *Antònia Vicens. Massa deutes amb les flors*. Palma: Lleonard Muntaner.
* 2021⁣: *Les nenes que llegien al lavabo*. Barcelona: Ara Llibres.

### Como editor 
* 2018⁣: *Davant el fulgor. Per a llegir l'obra d'Antònia Vicens* (amb Sebastià Perelló). Palma: Lleonard Muntaner 
* 2018⁣: *Amors sense casa. Poesia LGBTQ catalana*. Barcelona: Angle Editorial.

### Traducións 
* 2020⁣: *L'enterrament*, de Gonzalo Hermo. Palma: Lleonard Muntaner.
*2022: O día que morreu David Bowie. Galiza: Edicións Positivas 

## Premios e recoñecementos 
* 2020 : Bolsa SOS Cultura da Fundación Carulla para creacións literarias en catalán.
* 2018 : Bolsa da residencia Art Omi de Nova York, en colaboración co Institut Ramon Llull.
* 2018 : Finalista do IV Torneo de Dramaturxia de Baleares.
* 2017 : Bolsa Montserrat Roig para escritores.
* 2016 : Premio ao Mellor Creador do Ano segundo a revista Time Out Barcelona.
* 2015 : Bolsa Bernata Agata Baum para novos creadores e xestores culturais.
* 2015 : Axudas para a creación da Institución das Letras Catalanas para a novela *Walk of shame.''
* 2013 : Sexto Premio Teatre Breu Inicia't de Badalona 2013 por *Un torrent que era la mar.*
* 2012 : Mención especial no XV Premio de Teatro Boira-Òmnium 2012 por *La mort de na Margalida.*
* 2012 : Finalista do Premio Pare Colom de Teatro Mediterráneo 2012 por *La mort de na Margalida.*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio persoal (en *catalán*)
Mário Centeno

**Mário José Gomes de Freitas Centeno**, nado na freguesía de Olhão o 9 de decembro de 1966, é un economista e político portugués, gobernador do Banco de Portugal desde 2020. 

Anteriormente foi Ministro de Finanzas do Goberno de Portugal desde o 26 de novembro de 2015 até o 15 de xuño de 2020, e presidente do Eurogrupo desde o 13 de xaneiro de 2018 ao 13 de xullo de 2020.

## Traxectoria 
Centeno é licenciado en Economía e máster en Matemáticas aplicadas polo Instituto Superior de Economía e Xestión da Universidade de Lisboa, e doutor pola Escola de Negocios Harvard da Universidade Harvard.

Foi economista do Banco de Portugal desde 2000, e director adxunto do Departamento de Estudos Económicos deste departamento entre 2004 e 2013. Entre 2004 e 2013 tamén foi membro do Comité de Política Económica da Unión Europea. Entre 2007 e 2013 foi presidente do Grupo de Traballo para o Desenvolvemento de Estatísticas Macroeconómicas no Consello Superior de Estatística. Tamén é catedrático de Economía no Instituto Superior de Economía e Xestión da Universidade de Lisboa.

Tras a elección de António Costa como primeiro ministro de Portugal, en novembro de 2015, Centeno foi designado ministro de Finanzas de Portugal. 

O 4 de decembro de 2017, co apoio de Portugal, España, Francia, Alemaña e Italia, foi elixido presidente do Eurogrupo, asumindo o cargo o 13 de xaneiro de 2018.

O 9 de xuño de 2020 Centeno anunciou a súa saída do goberno, con efectos a partir do 15 de xuño de 2020, sendo substituído por João Leão no Ministerio de Finanzas.

En 2020 abandonou seus cargos tras ser nomeado polo Consello de Ministros de Portugal como gobernador do Banco de Portugal o 16 de xullo.

## Notas 
## Véxase tamén  
### Ligazóns externas 
*Biografía en CIDOB .
Dígocho eu

***Dígocho eu*** é un proxecto da CRTVG que traballa o melloramento da competencia en lingua galega.

## Traxectoria 
Comezou a súa andaina en xaneiro de 2020. O seu equipo está formado por Carlos F. Amado (coordinador de contidos informativos dixitais) e Esther Estévez (presentadora), utilizando o humor como recurso.

## Galardóns e nomeamentos 
En 2021 recibiu o Premio da Cultura Galega na categoría de Lingua.

### Premios Mestre Mateo 
O 19 de marzo de 2022 recibiu o Premio Mestre Mateo ao mellor programa de televisión na 20ª edición dos premios, e a presentadora Esther Estévez gañou o premio á mellor comunicadora.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* O Dígocho euno Twitch.
Premio Ponteareas, lingua e empresa

O Premio **Ponteareas, lingua e empresa** é un galardón concedido polo Concello de Ponteareas que promove o uso do galego na actividade empresarial.

En 2021 convocou a terceira edición. Consta de tres categorías: uso continuado da lingua galega, incorporación recente ao uso da lingua galega e traxectoria do uso da lingua galega ao longo de décadas.

## Notas
Accrington Stanley F.C.

O **Accrington Stanley Football Club** é un equipo de fútbol profesional de Inglaterra con base en Accrington, Lancashire. O equipo compite na Football League One, que é a terceira categoría do fútbol inglés. Dende a súa fundación, xogan os seus partidos coma locais no Crown Ground.

## Uniforme 
* **Uniforme titular**: Camiseta vermella, pantalón vermello e medias vermellas. 
* **Uniforme alternativo**: Camiseta branca, pantalón negro e medias brancas. 
 
## Palmarés 
### Torneos nacionais 
* **EFL League Two (1)**: 2017–18

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Nacionalismo naga

miniatura|Bandeira non oficial de Nagaland.
O **nacionalismo naga** é unha movemento nacionalista que apoia a autodeterminación do pobo naga que habita na India e Myanmar, e defende a cultura naga.

## Formación da identidade nacionalista 
Algúns grupos naga comparten unha crenza común da súa etnoxénese como persoas distintas: estes grupos inclúen aos Angami, Sema, Rengma, Lotha, Zeme, Liangmei e Rongmei. Segundo esta crenza, os devanceiros dos naga viviron en harmonía xuntos nun lugar chamado Mahkel (identificado coa actual aldea Mao de Makhel en Manipur, e, alternativamente, crese que está preto do río Chindwin, en Myanmar). A medida que a súa poboación medrou, decidiron separarse e extenderse fóra de Makhel. Segundo a fe de Heraka, os pobos naga xuraron que volverían unirse e vivir como un reino. 

Porén, cando os británicos chegaron á India, as diversas tribos naga non tiñan unha identidade nacional común. O termo "naga" era un exónimo vagamente definido, que se refería ás diferentes tribos no actual Nagaland e nos seus arredores. As diferentes tribos falaban lingus mutuamente inintelixibles e tiñan culturas distintas, mais están inextricablemente interrelacionadas. Cada aldea naga era un estado soberano gobernado por anciáns tribais. 

As disputas internas, as guerras e as campañas de caza de cabezas eran comúns entre as tribos naga. Os británicos capturaron varios territorios naga consolidáronos baixo o Distrito Naga Hills de Assam. Durante o dominio británico, misioneiros como Miles Bronson e Edwin W. Clark introduciron o cristianismo na área, mudando en gran medida o tecido social e político da sociedade local. A identidade cristiá común conduciu á paz e a unidade entre as diversas tribos naga. O crioulo naga desenvolveuse como unha linguaxe para a comunicación entre as tribos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Nagaland
Wikipedia en twi

A **Wikipedia en twi** é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua twi. É a edición de Wikipedia nunha lingua kwa con maior número de artigos.

Esta versión da enciclopedia contén  artigos e  usuarios, dos cales  son activos.

## Historia 
No ano 2009 contaba con 63 artigos e situábase no posto 248 entre as Wikipedias segundo o número de artigos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Wikipedia en twi
* Wikipedia en twi (móbil)
Luíz Antonio dos Santos

**Luíz Antonio dous Santos**, nado en Volta Redonda, Río de Xaneiro, o 6 de abril de 1964, e finado en Taubaté, São Paulo, o 6 de novembro de 2021, foi un atleta brasileiro, especializado na proba de maratón, na que chegou a ser medallista de bronce mundial en 1995.

## Carreira deportiva 
No Mundial de Gotemburgo 1995 gañou a medalla de bronce no maratón (única medalla do Brasil nesta competición), percorrendo os 42.195 kms. nun tempo de 2:12:49 segundos, tras o español Martín Fiz (ouro) e o mexicano Dionicio Cerón (prata). Gañou en dúas ocasións o maratón de Chicago.

Tamén se fixo co triunfo en dúas edicións do maratón de Chicago (1993 e 1994). Así mesmo, concluíu na décima posición nos Xogos Olímpicos de Atlanta 1996, en Estados Unidos. Obtivo a súa marca persoal no maratón de Róterdam (1997), en Holanda, cun tempo de 2:08:55 segundos.

En 2005 decidiu concluír a súa carreira deportiva como atleta. Iniciou os estudos para ser adestrador e creou LUASA, un equipo que é a abreviatura do seu nome. Devandito equipo mantén un intercambio con corredores africanos de longa distancia, especialmente de Kenya, que se trasladan ao Brasil para adestrar e competir en carreiras rueiras.

Faleceu aos 57 anos, por mor dun paro cardíaco na cidade de Taubaté, no interior de São Paulo, mentres vía a televisión na súa casa. Os seus restos mortais descansan no Cemiterio de Retiro.

## Notas
Coby White

**Alec Jacoby "Coby" White**, nado o 16 de febreiro de 2000 en Goldsboro, Carolina do Norte, é un xogador de baloncesto profesional estadounidense que xoga nos Chicago Bulls da National Basketball Association (NBA).

## Traxectoria profesional 
O 20 de xuño de 2019, White foi escollido na 7ª posición do Draft da NBA de 2019 polos Chicago Bulls. O 1 de xullo de 2019, White asinou o seu contrato de rookie cos Bulls. O 23 de outubro de 2019, White debutou na NBA facendo 17 puntos, 7 asistencias e 3 rebotes na derrota de Chicago por 126–125 contra os Charlotte Hornets. O 15 de setembro de 2020, White foi incluído no segundo mellor quinteto de rookies da tempada da NBA.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference
Nacionalismo ogoni

miniatura|A bandeira ogoni, deseñada por Tombari Koban.
O **nacionalismo ogoni** é unha ideoloxía política que busca a autodeterminación do pobo ogoni. Os ogonis son un dos moitos pobos que habitan na rexión do sueste de Nixeria. O seu número rolda os 1,5 millóns de persoas e viven a viven nun territorio de 1.050 km² tamén coñecido comom Ogoni ou Ogoniland. Os ogoni comparten os mesmos problemas medioambientais relacionados coa extracción de petróleo que sofre o pobo ijaw no delta do río Níxer.

Os ogonis conseguiron a atención internacional despois dunha campaña masiva de protesta pública contra Shell Oil liderada polo Movemento pola Supervivencia do Pobo Ogoni (MOSOP nas súas siglas en inglés). O uso obrigado polo MOSOP de métodos non violentos para promover os principios democráticos axudan aos ogonis a perseguir os seus dereitos de autodeterminación en cuestións ambientais no delta do Níxer, así como os seus dereitos culturais como pobo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web de The Movement for the Survival of the Ogoni People 
* Memorial Events for Tenth Anniversary of November 10 Executions 
* The Ogoni Crisis: A Case-Study of Military Repression in Southeastern Nigeria
Olhão (freguesía)

**Olhão** é unha freguesía portuguesa, capital do municipio de Olhão da Restauração.

## Xeografía 
A freguesía ocupa unha suprficie de 9,43 km².

Segundo o censo de 2011 contaba con 14 914 habitantes, polo que a súa densidade de poboación nese ano era de 1 581,5 hab./km².

### Evolución da poboación  

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Chuny Bermúdez

**Roberto Bermúdez de Castro Muñoz**, coñecido como **“Chuny”**, nado na Coruña o 1 de marzo de 1970, é un regatista galego.

Gañou a Volvo Ocean Race 2014–15, como temoneiro e *trimer* do iate *Azzam*, do equipo emiratí Abu Dhabi Ocean Racing Team, patrocinado por Ian Walker, converténdose no segundo regatista español en gañar a volta ao mundo por equipos en 40 anos de historia, despois de Joan Vila, que o fixera na 2001-02 a bordo do *Illbruck*. Competiu nos Xogos Olímpicos de 2004 en Atenas, obtendo un décimo posto na clase Star. 

## Traxectoria 
Chuny comezou a vela na clase Optimist cos seus catro irmáns e con seu pai, que era mariño mercante, no Real Club Náutico da Coruña. Pronto destacou e pasou a navegar en Laser, 470 e Snipe, clase na que acadou o seu primeiro éxito proclamándose campión de España e gañando o Trofeo Su Majestad el Rey en 1991. Foi entón cando recibiu a chamada de Javier de la Gándara para incorporarse á *tripulación do Galicia 93 Pescanova* e participar na Whitbread Round the World Race 1993-94. Estaba estudando Enxeñería Industrial, pero incorporouse en canto rematou os exames.

### Voltas ao mundo 
Ademais da súa primeira participación co *Galicia 93 Pescanova* na edición 1993-94, participou noutras seis edicións, o que o converte, con sete, no español con maior número de edicións disputadas:

* 1993-94, no *Galicia 93 Pescanova*.
*2001-02, no *Assa Abloy*.
*2005-06, no *Brasil 1*.
*2008-09, no *Team Delta Lloyd*.
*2011-12, no *CAMPER co Emirates Team New Zealand*.
*2014-15, no *Abu Dhabi Ocean Racing Team*.
*2017-18, no *Team VESTAS 11th HOUR RACING*

### Copa América 
Foi membro do equipo ''Copa América '95 Desafío Español* na Copa América de 1995 e do *Spanish Challenge'' na Copa América de 2000.

### Xogos Olímpicos 
Competiu co equipo español nos Xogos Olímpicos de Atenas de 2004 na clase Star con Pablo Arrarte, clasificándose no décimo lugar.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha de Chuny no sitio web da Volvo Ocean Race 2014-15 .
*Datos do regatista no sitio web do Comité Olímpico Internacional .
Final da Copa do Rei de fútbol 1922

[dereita|miniatura|[Campo de Coia de Vigo, escenario da final.]]
A **Final da Copa do Rei 1922** foi a 22ª final da Copa do Rei de fútbol. Disputouse no Campo de Coia, en Vigo, o 14 de maio de 1922. O Barcelona derrotou ao Real Unión por 5-1, gañando o seu quinto título.
## Finalistas 
A de 1922 foi a sexta final de Copa do Rei que disputou o FC Barcelona, que gañara catro das cinco que disputara anteriormente, a última delas a de 1920 contra o Athletic de Bilbao no Molinón. O Real Unión, pola súa banda, xogara dúas finais antes desta, en 1913 e 1918, proclamándose campión nas dúas ocasións. O club catalán e o vasco enfrontáranse anteriormente nas semifinais da edición de 1920, saíndo vencedor o Barcelona, despois de gañar pola mínima en Amute cun gol de Paulino Alcántara e empatar 4-4 en L'Escopidora.

## Camiño á final 
O FC Barcelona chegou á final despois de eliminar ao Sevilla nos cuartos de final e ao Sporting de Gijón nas semifinais, nos dous casos despois de obter resultados discretos na ida a domicilio e golear no partido de volta como local (7-1 ao Sevilla e 7-2 ao Sporting).

Pola súa parte, o Real Unión eliminou facilmente ao Fortuna de Vigo nos cuartos de final, cun resultado global de 9-0 e precisou dun partido de desempate nas semifinais contra o Real Madrid, despois de perder 2-1 no estadio de O'Donnell madrileño e gañar 4-1 en Hondarribia. No encontro de desempate, disputado en Atotxa, o Real Unión desfíxose facilmente do equipo madrileño, cunha goleada por 4-0, con tantos de Patricio, René Petit e Azurza, meténdose así na súa terceira final. Isto serviu de estímulo para o conxunto irundarra que se lanzou insistentemente sobre a portería defendida por Ricardo Zamora. E así, nun córner lanzado polos branquinegros, produciuse un tumulto que acabou co balón dentro da portería. Despois duns minutos nos que parece que os "unionistas" podían darlle a volta ao resultado, un remate de cabeza de Josep Samitier puxo o 2-1. Á beira do descanso, Paulino Alcántara marcou o 3-1 que parecía deixar o partido case sentenciado. Con todo, a segunda parte foi de dominio case total do Real Unión, pero non puido marcar ningún gol, ante a boa actuación dos defensas barcelonistas e do gardameta Zamora. A falta de seis minutos para o final do partido, produciuse unha lea entre xogadores dos dous equipos, despois de que Surroca derrubase a Patricio na área e o árbitro non sinalase nada. O público de Coia invadiu o terreo de xogo e levou sobre os ombreiros a Patricio. O partido quedou suspendido durante un cuarto de hora, ata que os irundarras decidiron volver ao campo. Con todo, saíron desconcertados e o Barcelona aproveitou para marcar dous goles nos minutos finais, por medio de Gràcia e Alcántara, deixando o marcador final en 5-1.

### Ficha do partido 
|}

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos da final en BDFutbol .
Kadre Gray

**Kadre Gray**, nado o 2 de novembro de 1997, é un xogador de baloncesto profesional canadense.

## Traxectoria 
O 22 de xullo de 2021, Gray  asinou co Básquet Coruña da Liga LEB Ouro. O 11 de maio de 2022, Gray e o Básquet Coruña acordaron a rescisión do contrato do xogador.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en RealGM.com
Ría Formosa

miniatura|250px|Vista da ría Formosa
A **ría Formosa** é unha lagoa litoral situada na rexión do Algarve, Portugal. Comprende un sistema de illas de barreira e comunica co mar a través de seis enseadas. Cinco destas enseadas son naturais e teñen características móbiles. A sexta é unha enseada artificial que foi aberta co propósito de permitir un acceso máis fácil ao porto de Faro.

Esténdese polos concellos de Loulé, Faro, Olhão, Tavira e Vila Real de Santo António, ocupando unha superficie dunhas 18 400 hectáreas ao longo de 60 km desde a praia de Ancão até a praia de Manta Rota. 

Está considerado como un dos parques máis fermosos do Algarve, tendo unha importante función e un fermoso hábitat. Trátase dun espazo protexido coa consideración de Parque Natural, outorgada polo Decreto-lei 373/87, do 9 de decembro de 1987.

Anteriormente, a ría Formosa tiña a condición de Reserva Natural, constituída en 1978. 

É unha zona húmida protexida que está catalogada como sitio Ramsar.

## Notas
Alfonso Rodríguez López

**Alfonso Rodríguez López**, coñecido como **Gallego**, nado en Soulecín (Santigoso, O Barco de Valdeorras) en 1920 e finado en Ocero (Sancedo) o 24 de febreiro de 1949, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Fillo de Domingo Rodríguez Fernández e Amalia López, unha familia acomodada grazas aos recursos que lograra o pai en Cuba. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 o seu irmán Rogelio pasouse ao Exército republicano. Isto trouxo consigo o encarceramento do pai e doutro irmán, que pasaron seis meses na prisión do Barco. O 18 de outubro de 1939 os seus pais foron fusilados en Soulecín, e el e os seus irmáns fuxiron ao monte en outubro de 1939. Perdeu tres irmáns (entre eles Antonia Rodríguez) e o seu compañeiro Arcadio Ríos na guerrilla. A súa irmá xemelga Consuelo Rodríguez López tamén foi guerrilleira. Activista das Juventudes Socialistas, escapou das minas de Casaio e uniuse ao grupo de Manuel Girón Bazán. Membro do destacamento Santiago Carrillo comandado por Evaristo González Pérez. Era un dos membros do grupo guerrilleiro formado por Silverio Yebra Granja, Francisco Martínez López, Enrique Oviedo Blanco, Asunción Macías Fernández, Antonio López Núñez, Bernardo Álvarez Trabajo e Eduviges Orozco Palacín que a noite do 24 ao 25 de febreiro de 1949 ía encontrarse coa oficial de enlace de Berlanga del Bierzo, Liles García Mallo que os denunciou á policía. Os guerrilleiros foron emboscados pola Garda Civil na serra de Ocero, entre esta localidade e Berlanga del Bierzo. No enfrontamento morreron Alfonso Rodríguez e Eduviges Orozco, a quen as autoridades identificaron erroneamente como Manuel Girón Bazán. Alfonso resultou gravemente ferido e despois suicidouse. O seu corpo foi identificado polo seu irmán Francisco, o único da familia que no era guerrilleiro. Os demais guerrilleiros do grupo, aproveitando a noite e o terreo accidentado, lograron fuxir.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
María del Carmen García Lasgoity

**María del Carmen García Lasgoity**, nada en Madrid en 1911 e finada o 16 de decembro de 2002, foi unha actriz española, membro do grupo de teatro universitario *La Barraca,* creado por Federico García Lorca.  Vítima da represión franquista, viviu exiliada en Francia, a Arxentina, Chile e o Perú. Volveu a España no ano 1954, cando o goberno decretou unha amnistía.

## Traxectoria 
Nada nunha familia de clase media, o pai era un home de negocios que casou no Uruguai, onde coñeceu á súa muller. Ao trasladárense a Madrid, María del Carmen estudou no Instituto-Escuela e posteriormente matriculouse en Filosofía e Letras.

En 1931, Federico García Lorca buscaba actores para organizar unha compañía de teatro universitario. Asistiu á representación de *Estragos de amor y celos* de Juan Valera, montada polo alumnado do Instituto-Escuela. Gustoulle a actuación de María del Carmen, que interpretaba o papel protagonista. Tras coñecela, axiña a escolleu para integrar *La Barraca.* A compañía, co apoio do ministro Fernando de los Ríos Urruti, tiña a misión de achegar o teatro ás vilas e cidades de España con criterios pedagóxicos e anovadores. María del Carmen foi a primeira en aparecer no escenario cando se levantou o pano.

En 1934, trala tráxica Revolución de Asturias, Lorca, moi afectado, delegou a dirección de *La Barraca* en Eduardo Ugarte, e confioulle a María del Carmen un preciado teatro de monicreques que lle regalaran na súa estadía na Arxentina. Faleceu o 16 de decembro de 2002.

## Notas
Miguel Faílde

**Miguel Ramón Demetrio Faílde y Pérez**, nado en Matanzas o 23 de decembro de 1852 e finado na mesma cidade o 26 de decembro de 1921, foi un músico cubano, creador do danzón, baile nacional de Cuba.

## Traxectoria 
### Orixes 
Naceu o 23 de decembro de 1852 na cidade cubana de Matanzas. Os seus pais eran o inmigrante galego Cándido Faílde, natural de Betanzos, e a cubana Justa Pérez, de Matanzas.

### Vida artística 
O seu primeiro mestre foi o seu pai, tamén músico,

## Legado 
En 2013, o danzón foi declarado patrimonio inmaterial de Cuba. O tataraneto de Miguel Faílde, Ethiel Failde, fundou en 2012 a Orquestra Failde, co obxectivo de dar continuidade ao legado do seu tataravó. A banda ten como base os danzóns de Failde, aínda que interpreta tamén composicións doutros xéneros.

## Notas
Alpidia García Moral

**Alpidia García Moral**, coñecida como **Maruxa**, nada en Sobrado en 1905 e finada en Vilasinde (A Veiga de Valcarce) o 17 de marzo de 1949, foi unha guerrilleira antifranquista do Bierzo.

## Traxectoria 
Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 o seu home foi paseado en outubro. Comezou a colaborar coa guerrilla, convertendo a súa casa nun importante punto de apoio. En 1943, durante unha inspección rutineira da Garda Civil, foron sorprendidos na súa casa un grupo de guerrilleiros. Os guerrilleiros lograron fuxir e Alpidia marchou con eles. Integrouse no grupo de Silverio Yebra Granja con Abelardo Macías Fernández, Oliveros Fernández Armada, Victorino Nieto Rodríguez e Hilario Álvarez Méndez, e foi compañeira de Victorino Nieto. Permaneceu coa guerrilla ata que o 17 de marzo de 1949 o grupo foi cercado. Abelardo Macías e Hilario Álvarez foron abatidos. Alpidia foi detida con vida e asasinada de inmediato por un sarxento da Garda Civil en presenza de varios veciños de Vilasinde. Oliveros Fernández e Victorino Nieto lograron fuxir.

## Vida persoal 
Foi nai de Ángela Losada García.
## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
First Daughter (filme de 2004)

***First Daughter*** é un filme estadounidense de 2004 dirixido por Forest Whitaker, escrito por Jessica Bendinger e Kate Kondell a partir dunha historia de Bendinger e Jerry O'Connell, e producido por John Davis. Está protagonizado por Katie Holmes no papel de Samantha MacKenzie, a filla do Presidente dos Estados Unidos, quen empeza a universidade e desenvolve unha relación con outro estudante (Marc Blucas). Tamén está protagonizado por Michael Keaton no papel do seu pai, e por Amerie Rogers que interpreta a compañeira de cuarto de Samantha, Mia Thompson.

## Personaxes 
* Katie Holmes como Samantha MacKenzie
* Marc Blucas como James Lansome
* Amerie como Mia Thompson
* Michael Keaton como Presidente John MacKenzie
* Margaret Colin como Primeira Dama Melanie MacKenzie
* Lela Rochon como Liz Pappas
* Michael Milhoan como Axente Bock
* Dwayne Adway como axente Dylan
* Vera Wang como ela mesma
* Conan O'Brien como el mesmo

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en Metacritic
Olhão

**Olhão** (oficialmente, **Olhão da Restauração**), é un municipio e cidade portuguesa da rexión do Algarve (e do seu único distrito de Faro). 

## Xeografía 
O concello de Olhão foi fundado en 1808. 

Limita ao norte e ao leste co municipio de Tavira, ao oeste co de Faro, ao noroeste co de São Brás de Alportel, e ao sueste co océano Atlántico. 

O municipio, que comprende unha parte continental e a illa de Armona, na ría Formosa, ocupa unha extensión de 126,82 km².  

Segundo o censo de 2001 contaba cunha poboación de 40 808 habitantes, polo que a súa densidade de poboación nese ano era de 322 hab./km².

## Historia: a vila de Olhão da Restauração 
Despois da revolta dos olhanenses contra os franceses (entre o 16 e o 19 de xuño de 1808), algúns pescadores do lugar de Olhão oferecérose para ir ao Brasil a dar ao futuro Xoán IV de Portugal a noticia da restauración do Reino do Algarve. O *Bom Sucesso*, como se chamaba a embarcación, chegou ao seu destino o día 22 de setembro de 1808, asombrando ao propio príncipe rexente, que recompensou aos olhanenses con diversos cargos e os condecorou. O 15 de novembro, o  mesmo monarca concedia ao lugar de Olhão o nobre título de *Vila do Olhão da Restauração* (sic), igualándoa ás "vilas máis notábeis do Reino". Deste modo, a pequena aldea, que non tería máis de 5 000 habitantes, conseguiu separarse de Faro e transformarse en concello.

## Freguesías 
miniatura|200px|Freguesías do municipio de Olhão
O municipio está subdividido en catro freguesías:
* Moncarapacho e Fuseta
* Olhão
* Pechão 
* Quelfes 

## Galería 

2017-02-13 Câmara Municipal, Olhão.JPG|Câmara Municipal
Moncarpacho - Police station (13401179333).jpg|Comisaría da Guarda Nacional Republicana
Olhao (Portugal) (49850846181).jpg|Praza do mercado no centro do municipio
Casa da Primeira Infância da Misericórdia de Olhão - foto 3.jpg|Casa da Primeira Infância da Misericórdia de Olhão
Armona II.jpg|Praia na illa de Armona  

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Francisco Xavier de Ataíde Oliveira (1906): *Monografia do Concelho de Olhão da Restauração*. (Hai 2 reedicións).
* Alberto Iria: "O Compromisso Marítimo da vila de Olhão da Restauração (Subsídios para a história das corporações de mareantes e pescadores do Algarve)", en *Mensário das Casas do Povo*, nº 120.
* António Rosa Mendes (2008): *Olhão fez-se a si próprio*. Olhão: Gente Singular Editora.

### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial do concello de Olhão .
Filmes de Somalia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional

**Somalia presentou filmes** para o Óscar ó mellor filme internacional por primeira vez no ano 2021. O premio é concedido anualmente pola Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas dos Estados Unidos de América a unha longametraxe producida fóra dos Estados Unidos e cuxo diálogo estea principalmente nunha lingua diferente do inglés. O galardón foi creado para a 28ª edición dos premios, sucedendo os premios honoríficos non competitivos que se presentaron entre 1947 e 1955 en recoñecemento dos mellores filmes en lingua estranxeira estreados nos Estados Unidos.

## Propostas 
A Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas convidou as industrias cinematográficas de varios países a presentar os seus mellores filmes para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa dende o ano 1956. O Comité desta categoría supervisa todo o proceso e revisa tódolos filmes enviados. Despois disto, realízase unha votación secreta para determinar os cinco nomeados ó premio. A continuación amósase unha lista dos filmes que presentou o Somalia para a súa valoración pola Academia co respectivo ano e cerimonia de entrega.

## Notas
Filmes propostos ó mellor filme internacional na 94ª edición dos Óscar

[miniatura|[Ryusuke Hamaguchi director do filme gañador]]
Esta é unha lista dos filmes propostos na 94ª edición dos Óscar para o **mellor filme internacional**. A Academia das Artes e das Ciencias Cinematográficas (AMPAS) convidou ás industrias cinematográficas de varios países a presentar o seu mellor filme para o Óscar ó mellor filme internacional cada ano dende que o premio foi creado na edición de 1956. O premio é presentado anualmente pola Academia para un filme producido fóra dos Estados Unidos cun diálogo maioritariamente en lingua non inglesa. O Comité do Premio Internacional de Longametraxes supervisa o proceso e revisa todos os filmes enviados.

Na 94ª edición dos Óscar, os filmes candidatos deben terse estreado nos cinemas dos seus respectivos países entre o 1 de xaneiro de 2021 e o 31 de decembro de 2021.

A lista curta de quince candidatos publicouse o 21 de decembro de 2021.

## Propostas 
## Cambios 
* O filme xordano *Amira* foi retirado pola Royal Film Commission de Xordania debido á controversia sobre o tema do filme, centrado nunha nena palestina que descobre que o seu pai real era un garda de prisión israelí e non un prisioneiro palestino. O filme foi criticado por organizacións para os dereitos dos prisioneiros e retirado "por respecto aos sentimentos dos prisioneiros e das súas familias". mais *Izaokas* de Jurgis Matulevičius foi a selección final.
* A academia filipina non enviou un filme por primeira vez desde 2005 citando problemas de fondos e outros relativos á pandemia de COVID-19. O sindicato de directores de Filipinas expresaron publicamente o seu desagrado porque non se enviase ningún filme e indicaron que había filmes elixibles como *Fan Girl* de Antoinette Jadaone, *Hayop Ka!* de Avid Liongoren, *On the Job: The Missing 8* de Erik Matti e *Tagpuan* de MacArthur Alejandre.

## Notas
Lingua tyap

O **tyap** é continuo dialectal rexionalmente importante das linguas da meseta central de Nixeria, o cal recibe o seu nome da variedade de prestixio. Tamén é coñecida polo seu exónimo en lingua hausa, katab ou kataf. Tamén é coñecida polos nomes das súas variedades dialécticas, incluíndo *sholyio* (morwa), *fantswam* (kafanchan), *gworok* (kagoro), *takad* (attakar), *"mabatado"* (tyap), *tyeca̱rak* (kacecere) e *tyuku* (tuku). Segundo Blench (2008), a lingua jju, a cal ten máis falantes ca o tyap, podería ser unha forma de tyap (aínda que os seus falantes son etnicamente diferentes).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en tyap
Lingua gun

A **lingua gun** é unha lingua do grupo gbe. É falada polo pobo ogu na República de Benín e en Nixeria. A lingua é parente da lingua fon, así como das linguas agbome, kpase, maxi e weme (ouémé). É a segunda lingua máis falada de Benín. É utilizado nalgunhas escolas do departamento de Ouémé, en Benín.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en gun
### Bibliografía 
* 
*
The Frankenstein Chronicles

***The Frankenstein Chronicles*** é unha serie de televisión británica que se emitiu orixinalmente a través da canle ITV Encore o 11 de novembro de 2015. Trátase dunha versión reimaxinada da novela de 1818 de Mary Shelley *Frankenstein ou o moderno Prometeo*. Está protagonizado por Sean Bean, quen tamén foi produtor asociado na primeira tempada. Conta a historia do inspector John Marlott (Bean), un policía fluvial que descobre un cadáver formado por partes do corpo de oito nenos desaparecidos.

## Personaxes 
* Sean Bean como Inspector John Marlott
* Tom Ward como Sir Robert Peel
* Richie Campbell como Joseph Nightingale
* Ed Stoppard como Lord Daniel Hervey
* Vanessa Kirby como Lady Jemima Hervey
* Ryan Sampson como Boz
* Robbie Gee como Billy Oates
* Anna Maxwell Martin como Mary Shelley
* Richard Clements como Percy Bysshe Shelley
* Charlie Creed-Miles como Tom Pritty
* Eloise Smyth como Flora
* Samuel West como Sir William Chester
* Mark Bazeley como Garnet Chester
* Elliot Cowan como Sir Bentley Warburton
* Kate Dickie como Mrs. Bishop
* Steven Berkoff como William Blake
* Deirdre Mullins como Agnes Marlott
* Laurence Fox como Frederick Dipple
* Maeve Dermody como Esther Rose
* Victoria Emslie como Automaton
* Lily Lesser como Ada Byron
* Kerrie Hayes como Queenie Pickett

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Manuel Alonso

* **Manuel Alonso Martínez** (Burgos 1827–1891), xurista e político español.
* **Manuel Alonso** (Ribadavia), avogado e notario galego.
* **Manuel Alonso**, músico galego.
* **Manuel Valeriano Alonso** (Camariñas 1951), político galego exalcalde de Camariñas.
Jawbreaker

**Jawbreaker** é unha banda estadounidense de punk rock activa dende 1986 ata 1996, e novamente dende 2017 ata o presente. O grupo está considerado como unha grande influencia para o xénero emo dos anos 90.

O vocalista principal e guitarrista Blake Schwarzenbach, o baixista Chris Bauermeister, e o batería Adam Pfahler formaron a banda mentres estudaban na Universidade de Nova York, e posteriormente mudáronse aos Ánxeles onde publicaron o seu álbum de estrea *Unfun* (1990) a través do selo independente Shredder Records. No ano seguinte mudáronse novamente, desta vez a San Francisco, e en 1992 lanzaron Bivouac a través dos selos Tupelo Recording Company e The Communion Label.

O carisma de Schwarzenbach e as súas persoais letras axudarono a establecerse como un ídolo de culto, incluso cando tivo que operarse para extirpar uns dolorosos pólipos na súa gorxa que ameazaban a súa voz. Jawbreaker xirou con Nirvana en 1993 e publicou *24 Hour Revenge Therapy* en 1994, chamando a atención das grandes discográficas. A banda asinou un contrato con DGC Records por 1 millón de dólares e lanzou en 1995 *Dear You*, pero a súa produción máis puída e as súas voces suavizadas causou unha reacción violenta de parte do seu público principal. As tensións internas levaron á disolución de Jawbreaker en 1996, repetindo Schwarzenbach que nunca se produciría unha reunión do grupo. Porén, a banda anunciou unha reunión en abril de 2017,

Tras a separación, os membros de Jawbreaker estiveron activos noutros proxectos como Jets to Brazil e Whysall Lane. Pfahler continuou editando material inédito de Jawbreaker a través do seu propio selo, Blackball Records, e o interese do público mantívose en parte a que os artistas de pop punk e emo que triunfaban estaban abertamente en débeda co son de Jawbreaker. En 2004, Pfahler fíxose cos dereitos do descatalogado *Dear You* e reeditouno con recensións positivas. Dende entón publicáronse versións remasterizadas do resto do catálogo da banda.

## Discografía 
### Álbums 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina da banda
Nacionalismo paxto

[miniatura|250px|Bandeira de [Paxtonistán de 1948 a 1986.]]
miniatura|250px|Territorio habitado polo pobo paxto sinalado en verde.
O **nacionalismo paxto** é un movemento político e social que promove a idea de que os paxtos son unha nación e que merecen o seu propio estado soberano, Paxtonistán, o cal consiste nos territorios de maioría paxta de Afganistán e Paquistán. O nacionalismo paxto está intimamente ligado á causa do autogoberno paxtún e da independencia paxtún. O movemento propaga a visión de que os musulmáns non son unha nación e que a lealdade étnica debe superar a relixiosa. Favorecen as ideas dunha "Grande Afganistán" (é dicir, reclama as partes de Paquistán de fala paxto para Afganistán).

## Notas
Nacionalismo polaco

[miniatura|250x250px|[Bandeira de Polonia.]]
O **nacionalismo polaco** (en ) é unha forma de nacionalismo que afirma que os polacos son unha nación e promove a unidade cultural de polacos. Norman Davies, no contexto de nacionalismo polaco, defíneo xeralmente como "unha doutrina ... Para crear unha nación espertando a concienciación das persoas sobre a súa nacionalidade, e para mobilizar os seus sentimentos nun vehículo de acción política".

O antigo protonacionalismo polaco da Confederación de Polonia e Lituania, que se baseaba na identidade polaco-lituana da súa poboación, era multiétnico e multirelixioso, aínda que os polacos étnicos constituían a maioría da poboación e o catolicismo romano era a relixión máis dominante dentro da nación. A ideoloxía nacionalista que se desenvolveu pouco despois das Particións estivo inicialmente libre de calquera tipo de "nacionalismo étnico". Foi un movemento romántico que buscaba a restauración do estado soberano polaco.

## Notas
Lingua sassaresa

O **sassarés** (cuxo autoglotónimo é *sassaresu* ou *turritanu*; en  ou *tàtaresu*) é un lingua italodálmata e unha variedade de transición entre o sardo e o corso. É considerada unha lingua corso–sarda polas ligazóns históricas de Sassari coa Toscana e a proximidade xeográfica a Córsega. Malia as fortes influencias sardas (en termos de vocabulario e fonoloxía, así como a sintaxe), aínda mantén as súas raíces corsas (e polo tanto toscanas), o que o relaciona directamente co gallurés; este último é considerado lingüísticamente un dialecto do corso malia a súa localización xeográfica, aínda que esta afirmación non está exenta de polémica. Ten moitas semellanzas co italiano, e en particular cos antigos dialectos italianos da Toscana.

O sassarés é falado por preto de 100&nbsp;000 persoas, sobre unha poboación total da rexión de 175&nbsp;000, na costa noroeste de Sardeña. As meirandes comunidades falantes de sassarés atópanse en Sassari, Stintino, Sorso e Porto Torres. As variedades sassaresas de transición co gallurés, coñecidas como dialectos *castellanesi*, poden escoitarse en Castelsardo, Tergu e Sedini.

## Notas
Lingua pa'o

A '''lingua pa'o'* (tamén soletreado *pa-o* e *pa'O'', ပအိုဝ်ႏဘာႏသာႏ), ás veces chamada **taungthu**, é unha lingua karénica falada por un millón e medio de persoas do pobo pa'o de Myanmar. Tamén é coñecida como karen negro polas roupas escuras que tradicionalmente viste este pobo.

A lingua escríbese principalmente usando un sistema de fonemas creado polos misioneiros cristiáns, e moitos dos materiais nesta lingua dispoñibles en liña derivan da implicación dos misioneiros cristiáns, a pesar do feito de que o pobo pa'o é maioritariamente budista.

Entre os seus dialectos están o taunggyi e o kokareit.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en pa'o
Xosé Xove

**Xosé Xove Ferreiro** é un filólogo galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Filoloxía galega pola Universidade de Santiago de Compostela. Pertence ao Instituto da Lingua Galega. É profesor da USC. É académico correspondente da Real Academia Galega dende 2004.

É autor, xunto con Rosario Álvarez e Henrique Monteagudo, da *Gramática da lingua galega* editada na Editorial Galaxia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no ILG
* Publicacións nas que participou Xosé Xove Ferreiro no Consello da Cultura Galega.
Ánxel Huete

**Ánxel Huete Vales**, nado en Ourense o 6 de outubro de 1944, é un pintor galego.

## Traxectoria 
Sendo novo participou co seu pai nos faladoiros de Vicente Risco e X. Suárez. Estudou en Barcelona, primeiro na Escola Massana e despois na Escola Superior de Belas Artes de San Jordi, onde coñeceu as correntes do informalismo catalán. Viaxou por Europa entre 1968 e 1972 e en Londres coñeceu o movemento pop-art, especialmente David Hockney. Continuou a súa formación na Escola Superior de Belas Artes de Berlín. Dende 1969 instalouse na abstracción, que caracteriza toda a súa obra. Foi un dos membros do Grupo Atlántica. Entre 1981 e 1982 viviu en Nova York, onde a súa pintura adquiriu os aspectos cromáticos e espaciais que a caracterizan. A volta a Galicia instalouse en Domaio e traballou a abstracción fundamentada no cromatismo e na harmonización da estrutura dos elementos. Fixo o doutoramento na Facultade de Belas Artes da Universidade de Salamanca e obtivo o grao de doutor na Universidade de Vigo. Foi profesor de pintura na Facultade de Belas Artes de Pontevedra. 

Expuxo na Bienal de Pontevedra, no Museo do Pobo Galego, na Casa da Parra, no Quiosco Alfonso da Coruña, e nas galerías Gruporzán, Abel Lepina, Nordés ("A pintura que mira") ou Trinta. A súa obra está incluída en nas coleccións  do Centro Galego de Arte Contemporánea, o Museo de Belas Artes da Coruña, o Museo do Gravado de Buenos Aires, o Museo Municipal Quiñones de León en Vigo e a Universidade de Santiago de Compostela.

Realizou encargos para espazos públicos como os murais realizados no acceso ao porto de Vigo, o Colexio Público da Armenteira ou a Alameda de Chapela. ISBN 978-84-125536-11.

### Poesía 
* *Pintura sen cores* (2023). Ribeira: Bourel.
* *A distancia do século* (2026). Vigo: Galaxia. 150 páxs. ISBN 978-84-1176-572-5.

### Participacións 
* *Los procesos creativos en la experimentación plástica* (1996). Universidade de Santiago de Compostela. ISBN 84-605-5264-0.
* *Anxel Huete: Casa das Artes, abril-maio* (1992). Vigo: Concello, D.L. ISBN  84-87637-04-3.
* *Man de cal/albanelería fina* (1997) Centro Galego de Arte Contemporánea, CGAC.  84-453-2043-2
* *A estructura da memoria* (2002). Centro Cultural, Deputación Provincial de Ourense. ISBN 84-87575-56-0.
* *Rosalía Pazo* (2003). Centro Cultural, Deputación Ourense. ISBN 84-96011-44-5.
* *Entre Algrove e Pernambuco* (2003). Deputación Provincial de Ourense. ISBN 84-96011-54-2.
* *Xosé Luís Méndez Ferrín, para homenaxearte* (2006). Casa Galega de la Cultura, Universidade de Vigo. ISBN 84-8158-319-7.
* ''Moi, d'après moi: Eu por min mesmo* (2009). Trinta Arte Contemporánea, Universidade de Vigo. ISBN 978-84-8158-447-9.
* *Café Voltaire: 10 anos de libros e tertulias en Vigo* (2015). Vigo: Galaxia. ISBN  978-84-9865-615-2.
* *Anxel Huete: unha revisión crítica* (2017). MARCO, Museo de Arte Contemporánea de Vigo. ISBN 978-84-943529-2-8.
* *Tempos dun encontro,1981-2017'' (2017). Casa das Artes, Concello de Vigo. ISBN 978-84-92425-33-4.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
*
Silverio Yebra Granja

**Silverio Yebra Granja**, **Atravesado**, nado en Carracedo do Mosteiro (Carracedelo) en 1910 e finado en París, foi un guerrilleiro antifranquista.

## Traxectoria 
Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estivo agochado. O 16 de xullo de 1938 presentouse ás autoridades, foi condenado e saíu en liberdade condicional o 3 de agosto de 1940. Foi oficial de enlace da Federación de Guerrillas de León-Galicia, e dende 1942 o contacto entre a guerrilla e o axente británico Alexander Easton. O 8 de febreiro de 1944 incorporouse á guerrilla con Abel Ares Pérez. Pertenceu á II Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia formada en setembro de 1947 e comandada por Guillermo Morán García. Silverio liderou un grupo que incluía a Augusto Diéguez Yáñez "Rubio", Francisco Martínez López "Quico", Oliveros Fernández Armada "Negrín" e Alfonso Rodríguez López. Representou á guerrilla de León na reunión dos grupos do Exército Guerrilleiro de orientación comunista que se celebrou en Cubela (Lugo) no verán de 1948, con Bernardo Álvarez Trabajo. En 1948 estivo na zona de Vilafranca do Bierzo con Abel Ares, César Ríos, Edelmiro Alonso García e Baldomero Gutiérrez Abella.

O 24 de febreiro de 1949 formaba parte do grupo guerrilleiro emboscado pola Garda Civil na Serra de Ocero, na Veiga de Espiñareda, na que foron asasinados os guerrilleiros Alfonso Rodríguez López e Enrique Orozco. En 1949 marchou a Francia con Manuel Girón Bazán, e regresou rapidamente con el a León. O 17 de xullo de 1950 foi sorprendido con Manuel Girón Bazán, Francisco Martínez López e Pedro Juan Méndez en Corporales (Truchas) onde despois dun combate de dez horas morreron os gardas civís Agustín Puente Martínez e Manuel Combarros García, e os guerrilleiros lograron romper o cerco. Marchou a Francia en 1951 con Francisco Martínez López, Manuel Zapico Terente e Pedro Juan Méndez. Instalouse en París onde morreu.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Irene Lourido

**Irene Sandra Lourido Loureiro**, máis coñecida como **Irene Lourido**, nada en Pontevedra o 6 de outubro de 1976, é unha xornalista de televisión e profesora universitaria galega.

## Traxectoria 
[miniatura|Presentando *Os mundos de agora* co autor, [Lois Oreiro. Libraría Paz de Pontevedra, novembro 2021|239x239px]]
Estudou no IES Valle Inclán de Pontevedra, licenciouse en Xornalismo e en Comunicación Audiovisual (especialidade en Dirección e Guión audiovisual) na Universidade de Santiago e Publicidade e Relacións Públicas na Universidade de Vigo. Ten o DEA (o actual mestrado) na Área de Comunicación Audiovisual e Publicidade, centrado en locución audiovisual. 

É profesora asociada do Departamento de Ciencias da Comunicación na USC e dos cursos de verán da UNED.

Comezou na Televisión de Pontevedra (TVP), posteriormente Localia Pontevedra, ata que se incorporou á Televisión de Galicia en 1997, na que leva presentado sobre todo programas informativos, en 2021 os telexornais da fin de semana.

Foi vogal da Xunta Directiva da Academia Galega do Audiovisual.

É irmá do xornalista Anxo Lourido.

## Premios 
* 2025: Premio de novela curta Cidade de Ribeira por *O lado nobre do corazón*.

## Notas
Zombieland: Double Tap

***Zombieland: Double Tap*** é un filme estadounidense de 2019 dirixido por Ruben Fleischer e escrito por Rhett Reese, Paul Wernick e David Callaham. Unha secuela de *Zombieland* (2009), está protagonizado por Woody Harrelson, Jesse Eisenberg, Abigail Breslin e Emma Stone, que retoman os seus papeis do filme orixinal, xunto cos novos membros do elenco, Rosario Dawson, Zoey Deutch, Avan Jogia, Luke Wilson e Thomas Middleditch.

## Personaxes 
* Woody Harrelson como Tallahassee
* Jesse Eisenberg como Columbus
* Emma Stone como Wichita
* Abigail Breslin como Little Rock
* Rosario Dawson como Nevada
* Zoey Deutch como Madison
* Luke Wilson como Albuquerque
* Avan Jogia como Berkeley
* Thomas Middleditch como Flagstaff

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Mirrors (filme de 2008)

***Mirrors*** é un filme estadounidense de 2008 dirixido por Alexandre Aja e protagonizado por Kiefer Sutherland, Paula Patton e Amy Smart. O título inicial do filme era *Into the Mirror*, mais o nome foi cambiado posteriormente a *Mirrors*. A rodaxe comezou o 1 de maio de 2007 e estreouse nos cinemas dos Estados Unidos o 15 de agosto de 2008.

O filme foi escrito orixinalmente como un remake do filme surcoreano de terror de 2003 *Into the Mirror*. Porén, unha vez que Aja entrou no proxecto e leu o guión non estivo satisfeito coa historia orixinal. Decidiu conservar a idea básica do filme orixinal arredor dos espellos, incorporar algunhas das súas escenas, mais elaborou unha nova historia e guión para a súa versión. Unha secuela, titulada *Mirrors 2*, foi estreada en 2010.

## Personaxes 
* Kiefer Sutherland como Ben Carson
* Paula Patton como Amy Carson
* Amy Smart como Angela "Angie"  Carson
* Cameron Boyce como Michael "Mikey" Carson
* Erica Gluck como Daisy Carson
* Mary Beth Peil como Anna Esseker
* John Shrapnel como Lorenzo Sapelli
* Jason Flemyng como Det. Larry Byrne
* Tim Ahern como Dr. Morris
* Julian Glover como Robert Esseker
* Josh Cole como Gary Lewis
* Ezra Buzzington como Terrence Berry
* Aida Doina como Rosá

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en Metacritic 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes