open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kamehameha V

miniatura|180px|dereita|Escudo de armas do Reino de Hawai
**Kamehameha V**, nado o 11 de decembro de 1830 en Honolulu (Oahu) e finado o 11 de decembro de 1872 na mesma cidade, foi o quinto Rei de Hawai entre os anos 1863 e 1872. Naceu co nome de **Lot Kapuāiwa**, pero cando ascendeu ó trono o seu nome completo pasou a ser **Lota Liholiho Kapuāiwa Kalanimakua Kalanikupuapaikalaninui Aliʻiolani Kalani-a-Kekūanaōʻa**.

## Traxectoria 
Ó morrer solteiro e sen descendencia, converteuse no derradeiro rei de Hawai pertencente á Dinastía Kamehameha. Non nomeou a ningún sucesor, polo que, segundo a Constitución de Hawai, a responsabilidade de nomear un novo soberano recaía na asemblea lexislativa. Esta decidiu convocar unhas eleccións abertas para o posto. Finalmente, saíu elixido o seu curmán Lunalilo.

## Antepasados 

## Liña de tempo 

ImageSize = width:1200 height:auto barincrement:14
PlotArea = top:10 bottom:30 right:130 left:20
AlignBars = justify

DateFormat = yyyy
Period = from:1795 till:1893
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1795 
ScaleMinor = unit:year increment:5 start:1893

Colors =
  id:canvas value:rgb(1,1,1)
  id:kam     value:orange
  id:kai     value:green
  id:kal     value:rgb(0.75,0.25,0.25)
  id:eon    value:Black

Backgroundcolors = canvas:canvas

BarData =
  barset:Rulers
  bar:eon

PlotData=
  align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:20 shift:(0,-5)
  bar:eon color:eon

  from: 1795   till:    1872   color: kam text:Dinastía Kamehameha
  from: 1872   till:    1874   color: kai text:Dinastía Keōua
  from: 1874   till:    1893   color: kal text:Dinastía Kalākaua

  width:15 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
  barset:Rulers

  from: 1795 till: 1819 color:kam text:"Kamehameha I"
  from: 1819 till: 1824 color:kam text:"Kamehameha II"
  from: 1824 till: 1854 color:kam text:"Kamehameha III"
  from: 1854 till: 1863 color:kam text:"Kamehameha IV"
  from: 1863 till: 1872 color:kam text:"Kamehameha V"
  from: 1872 till: 1874 color:kai text:"Lunalilo"
  from: 1874 till: 1891 color:kal text:"Kalākaua"
  from: 1891 till: 1893 color:kal text:"Liliʻuokalani"
  barset:skip

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía de Kamehameha V  
* Kamehameha V en *Find a Grave*
Campionato da PGA

O **Campionato da PGA** é un torneo anual de golf creado en 1916 e organizado anualmente pola Professional Golfers Association of America que se xoga nos Estados Unidos. É un dos principais campionatos profesionais de golf, xógase case ao final da tempada, a mediados de agosto, normalmente catro semanas despois do Aberto Británico de golf. Ata 1957 xogouse segundo a fórmula do match play para pasar nesa ata a xogarse  con stroke-play. Como evento forma parte do circuíto do PGA Tour, o European Tour e o Japan Golf Tour, totalizando en premios 8 millóns de dólares en 2011. Como nos outros grandes campionatos, o gañador consegue a invitación automática para xogar nos outros tres grandes que constitúen o Gran Slam de Golf (Masters de Augusta, Aberto dos Estados Unidos e o Aberto Británico) nos seguintes cinco anos, e quedan exentos de xogar a fase de cualificación do Campionato da PGA de por vida. Tamén ingresa como membro do PGA e European Tours nos seguintes cinco anos e recibe invitación para The Players Championship por cinco anos.
Breakfast at Tiffany's

'''''Breakfast at Tiffany's''''' é un filme estadounidense dirixido por Blake Edwards que se estreou en 1961. Baséase na novela homónima de Truman Capote.

## Sinopse 
Holly Golightly é unha fermosa moza neoiorquina que, aparentemente, leva unha vida doada e leda. Ten un comportamento bastante extravagante, por exemplo, almorzando ollando o escaparate da luxosa xoiaría Tiffany's. Un día múdase ó seu mesmo edificio Paul Varjak, un escritor que mentres agarda un éxito que nunca chega, vive a costa dunha muller madura.

## Personaxes 
* Audrey Hepburn como Holly Golightly
* George Peppard como Paul Varjak
* Patricia Neal como Mrs. Failenson / Emily Eustace (2E)
* Buddy Ebsen como Doc
* Martin Balsam como O.J. Berman
* Mickey Rooney como Mr. Yunioshi
* Alan Reed como Sally Tomato
* José Luis de Vilallonga como José da Silva Pereira
* Stanley Adams como Rusty Trawler
* John McGiver como Vendedor de Tiffany's
* Dorothy Whitney como Mag Wildwood
* Claude Stroud como Sid Arbuck
* Orangey como Gato (adestrado por Frank Inn)

## Galardóns e nomeamentos 
* 1961: 2 Oscars: Mellor canción e banda sonora de filme non musical. 5 nomeamentos.
* 1961: Premios David di Donatello: Mellor actriz estranxeira (Audrey Hepburn).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb 
* Ficha en Filmaffinity
HC Sparta Praha

O **HC Sparta Praha** é un equipo profesional de hóckey sobre xeo da cidade de Praga (República Checa). Actualmente compite na máxima categoría do hóckey sobre xeo checo, a Extraliga, competición que gañou en catro ocasións (2000, 2002, 2006 e 2007). Xoga os seus partidos como local no O₂ Arena de Praga, un pavillón con capacidade para 17.360 espectadores.

## Historia 
O Hockey Club Sparta Praha é un dos equipos de maior éxito e famosos na historia do hóckey sobre xeo de Checoslovaquia e, posteriormente, da República Checa.

Os grandes éxitos do Sparta chegaron logo da segunda guerra mundial, cando gañou dous títulos nacionais consecutivos (1952-53 e 1953-54) baixo o nome Spartak Sokolovo. O seguinte gran período de éxito chegou máis recentemente, cando gañou o título nacional nas tempadas 1989-90 e 1992-93. Outro logro recente (xunto con dous terceiros postos nas tempadas 1995.96 e 1996-97) foi a participación na fase final da European Hockey League (EHL) na tempada 1996-97.

Logo duns anos discretos, o Sparte retornou aos primeiros postos da Extraliga na tempada 1999-00, cando se proclamou campión. A vitoria foi a primeira dos catro campionatos que gañaron en sete anos, incluíndo os títulos de 2002, 2006 e 2007. Ademais destes éxitos, o Sparte participou na Final a Catro da EHL novamente na tempada 1999-00, acadando o subcampionato logo de perder na final fronte ao Metallurg Magnitogorsk ruso, conseguindo así a mellor clasificación dun equipo checo na historia.

Actualmente o HC Sparta Praha é un dos mellores equipos da Extraliga, chegando aos *playoffs* case tódolos anos.

## Denominacións 
* **1948:** Sokol Sparta
* **1949:** Sokol Bratrství Sparta
* **1951:** Sokol Sparta Sokolovo
* **1953:** Spartak Praha Sokolovo
* **1965:** Sparta ČKD Praha
* **1990:** HC Sparta Praha

## Palmarés 
* **4 Extraligas Checas:** 1999-00, 2001-02, 2005-06 e 2006-07

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial do HC Sparta Praha
VHK Vsetín

O **VHK Vsetín** é un equipo de hóckey sobre xeo da cidade de Vsetín (República Checa). Durante moitos anos competiu na Extraliga (máxima categoría do hóckey sobre xeo checo), competición que gañou en seis ocasións, sendo o equipo máis laureado. Nas tempadas 2005-06 e 2006-07 rematou a liga ao final da clasificación e non participou en ningunha competición durante a tempada 2007-08 por problemas económicos. Actualmente xoga na División Leste da 2. národní hokejová liga (terceira categoría do hóckey sobre xeo checo). Xoga os seus partidos como local no Zimní stadion Na Lapači de Vsetín, un pavillón con capacidade para 5.400 espectadores.

## Denominacións 
* **1905:** SK (Sportovní klub) Vsetín
* **1906:** Bruslařský klub Vsetín
* **1933:** Sokol Vsetín
* **1968:** Zbrojovka Vsetín
* **1994:** HC (Hockey club) Dadák Vsetín
* **1996:** HC Petra Vsetín
* **1998:** HC Slovnaft Vsetín
* **2001:** HC Vsetín
* **2003:** Vsetínská hokejová
* **2008:** Valašský hokejový klub (VHK)

## Palmarés 
* **6 Extraligas Checas:** 1994-95, 1995-96, 1996-97, 1997-98, 1998-99 e 2000-01

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial do VHK Vsetín
Aiora Renteria

**Aiora Renteria Agirre**, nada en 1976 en Bilbao, é unha cantante, compositora e mestra pertencente ó grupo musical Zea Mays, fundado en 1997.

## Discografía 
* *Zea Mays* (1998)
* *Elektrizitatea* (2000)
* *Harrobian* (2002)
* *Sortuz, grabitatearen aurka* (2005)
* *Morphina* (2007)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Aiora Renteria en Argia.com
Suspensión activa

As **suspensións activas** compoñense dun sistema hidráulico ou pneumático, capaz de xerar forzas para compensar o abalo e o cabeceo do vehículo. Un computador encárgase de recoller os datos tomados por sensores distribuídos estratexicamente para poder enviar os sinais adecuados aos actuadores, e que estes actúen de forma que se manteña un nivel máximo de estabilidade.

A principal vantaxe da suspensión activa fronte á suspensión pasiva é que a suspensión activa permite un control independente de cada roda. Grazas a este control conséguese maior adherencia do vehículo ao terreo, co que se aumenta a seguridade na condución.

A principal desvantaxe da suspensión activa é o seu elevado custo, principalmente para o control sobre altas frecuencias, cuxa implementación resulta demasiado cara, polo que é inviable en vehículos de serie.
Calasparra Fútbol Club

O **Calasparra Fútbol Club** foi un club de fútbol español, da cidade de Calasparra, na Rexión de Murcia. Fundado no 1991, desapareceu en 2011 por problemas económicos.

## Historia 
O actual Calasparra FC foi fundado en 1991. Debuta en Terceira División na tempada 2001/02. Nas tempadas 2006/07 e 2007/08 acaba preto dos postos de promoción, pero non consegue clasificarse. Na seguinte tempada o club vese envolvido en problemas económicos que facer rebaixar as aspiracións da entidade. Ao finalizar a tempada en 2011 desaparece.

## Uniforme 
* **Uniforme titular**: Camiseta branca, pantalón branco e medias brancas.
* **Uniforme alternativo**: Camiseta azul, pantalón azul e medias azuis.

## Datos do club 
* **Tempadas en 1ª:** 0
* **Tempadas en 2ª:** 0
* **Tempadas en 2ª B:** 0
* **Tempadas en 3ª:** 10
* **Mellor posto na liga**: 6º en Terceira (tempada 2007/08)

### Historial na liga 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en Futbolme.com
Fútbol Club Cartagena-La Unión

O **Fútbol Club Cartagena-La Unión** foi un club de fútbol español, da cidade de La Unión, na Rexión de Murcia. Fundado no 2000, desapareceu en 2011 por problemas económicos.

## Historia 
O primeiro club da cidade foi o CD La Unión, fundado en 1959 e que desapareceu en 1975. Denominouse Deportivo Unionense ata o ano 1965 e militou en Terceira División tres tempadas. Tras este naceu La Unión Athletic en 1972, que chegou a militar en Terceira outras tres campañas. En 1995 fusionouse co Efesé Cartagena Deportivo para formar o Efesé-Unión CF Cartagena, que despois cambiou o seu nome a Cartagena Atlético.

Posteriormente outro CD La Unión fundouse no ano 2000. Tras dúas tempadas en Primeira Territorial consegue o ascenso a Preferente. O primeiro ano consegue a permanencia con algúns apuros e a tempada seguinte, a 2003/04, proclámase campión, conseguindo así o ascenso a Terceira División. Debuta na categoría cun 15º posto e posteriormente loita todas as tempadas con alcanzar un posto no *play-off*.

A tempada 2008/09 conségueo por primeira vez na antepenúltima xornada. Eliminou o Rayo Majadahonda que foi o seu primeiro rival na primeira eliminatoria de ascenso, empatando o primeiro partido 1-1 en La Unión e gañando no Cerro del Espino por 0-1. Na segunda eliminatoria é eliminado polo Noja.

Para a tempada 2009/10 pasa a ser equipo filial do FC Cartagena, ademais cambia o seu nome a **FC Cartagena-La Unión**. Casimiro Torres convértese no adestrador.

Na tempada 2010/2011 clasifícase en 4ª posición para os playoffs de ascenso, sendo eliminado na primeira eliminatoria contra a Montañesa, por 1-1 na ida disputada no Estadio Cartagonova e 1-0 na volta. Ao terminar a tempada o acordo de filialidade co FC Cartagena non se renova e o club desaparece ao non poder facer fronte aos gastos dun equipo de Terceira.

## Uniforme 
* **Uniforme titular**: Camiseta branquiazul a raias verticais, pantalón azul, medias azuis.
* **Uniforme alternativo**: Camiseta carmesí, pantalón carmesí, medias carmesíes.

## Datos do club 
* **Tempadas en 1ª:** 0
* **Tempadas en 2ª:** 0
* **Tempadas en 2ª B:** 0
* **Tempadas en 3ª:** 7
* **Mellor posto na liga**: 3º en Terceira (tempada 2008/09)

### Historial na liga 
## Palmarés 
* **Territorial Preferente (1)**: 2003/04

## Notas
James E. Dittes

**James E. Dittes**, nado en Cleveland en 1926 e finado en Hamden o 24 de agosto de 2009, foi un pastor baptista e profesor de psicoloxía da relixión (1968-2002) e teoloxía pastoral (1982-2002) na Universidade Yale.

## Traxectoria 
Serviu durante a segunda guerra mundial como técnico de radio na mariña, logo da guerra proseguiu os seus estudos no Oberlin College e na Yale Divinity School, logo no inicio da década de 1950 ensinou durante dous anos na escola americana de Talas (Turquía). En 1954 foi ordenado pastor na Cleveland Baptis Association. Foi editor do *Journal for the Scientific Study of Religion* (1966-1971) e presidente da Society for the Scientific Study of Religion (1972-1973). Entre as súas áreas de traballo salientou o estudo psicolóxico do clero.

## Obras 
* *Vocational Guidance of Theological Students: A Manual for the Use of the Theological School Inventory* (1964)
* *Psychological studies of clergymen: abstracts of research*, con Robert J. Menges (1965)
* *The Church in the Way* (1967)
* *Minister on the Spot * (1972)
* *Bias and the Pious: The Relation between Prejuice and Religion* (1973)
* *The Male Predicament: On Being a Man Today* (1984)
* *When Work Goes Sour* (1987)
* *Men at Work: Life Beyond the Office* (1996)
* *Driven by Hope: Men and Meaning* (1996)
* *Pastoral Counseling: The Basics* (1999)
* *Re-Calling Ministry*, con Donald Capps (1999)
* *When the People Say No: Conflict and the Call to Ministry* (2004)
Eurocopa de Fútbol Polonia/Ucraína 2012 - Grupo D

O **Grupo D** da UEFA Euro 2012, realizada conxuntamente entre Polonia e Ucraína, estivo composto por catro equipos, que se enfrontaron entre si nun total de seis encontros. Ao termo dos mesmos os dous con maior cantidade de puntos,  e , clasificáronse á seguinte fase. Os partídos do grupo xogaránse todos en Ucraína, entre o Donbass Arena de Donetsk e o Estadio Olímpico de Kíiv.

Na última Clasificación Mundial da FIFA que viu a luz antes da celebración desta Eurocopa (6 de xuño de 2012),  ocupaba o sexto posto,  o posto número dezaseis,  o lugar dezasete e  o cincuenta e dous. A media do grupo correspondía ao lugar número vinte e tres, sendo con exclusión da máis baixa clasificación (Ucraína), o rango medio de décimo terceiro. O equipo que ocupou o primeiro lugar, , enfrontouse contra o segundo do Grupo C, , mentres que o que ocupou o segundo posto, , enfrontouse contra o primeiro do grupo D, .

## Participantes 
O Grupo D estivo composto polas seguintes seleccións:

## Clasificación 
## Partidos 
### Francia - Inglaterra 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

### Ucraína - Suecia 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

### Ucraína - Francia 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

### Suecia - Inglaterra 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

### Inglaterra - Ucraína 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

### Suecia - Francia 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

:* *Nota: Os horarios dos encontros corresponden a Ucraína (UTC+3)*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eurocopa de Fútbol Polonia/Ucraína 2012

### Ligazóns externas 
* Sitio web da UEFA Euro 2012
* Calendario oficial da UEFA Euro 2012
Yorkshire

miniatura|Localización de Yorkshire en Inglaterra
**Yorkshire** é un condado histórico do norte de Inglaterra e o meirande do Reino Unido. Debido ao seu gran tamaño en comparanza con outros condados ingleses, as súas funcións administrativas foron paseniñamente pasando ás súas subdivisións, que foron obxecto de reformas periódicas. Malia eses cambios, Yorkshire continúa sendo recoñecida como un territorio xeográfico e unha rexión cultural, aínda quea meirande parte de Yorkshire, xunto coa parte norte de Lincolnshire forman agora a rexión deYorkshire e Humber. O emblema de Yorkshire e a rosa branca da Casa de York, e a bandeira máis común para representar ao Yorkshire é a rosa branca sobre fondo azul escuro, que despois de anos de uso recoñeceu o Flag Institute o 29 de xullo de 2008. A rexión conta co seu propio dialecto, o yorkshire, xa moi influído polo inglés estándar. A poboación é de arredor de 5 millóns de habitantes e a superficie de 15 000&nbsp;km², as cidades principais do territorio son Leeds, Bradford,Wakefield, Sheffield, York, Ripon e Hull.
## Notas
Gríma

'*Gríma *Lingua de Verme'''* é un personaxe ficticio da novela de J. R. R. Tolkien *O Señor dos Aneis*. Trátase dun home de Rohan, aínda que os seus devanceiros proviñan dos homes das Terras Brunas.

Gríma foi un home intelixente e astuto pero de aspecto físico enxoito e pálido, cunha ollada sombría e un riso sinistro. Durante a guerra do Anel exercía de conselleiro do rei Théoden e o seu principal cometido era manter as relacións diplomáticas cos pobos veciños.

## Historia 
Durante a guerra do Anel, Gríma mantivo unha relación secreta con Saruman, actuando de espía. Tiña como misión debilitar o seu rei. Foi alcumado *Lingua de Verme* dado que xa había xente que coñecía as súas verdadeiras intencións.

Cando *Lingua de Verme* se achegou a Éowyn con intencións deshonestas, o seu irmán, Éomer, ameazouno en Edoras coa espada. Dende entón, Gríma esforzouse en desacreditar a Éomer ante o Rei. Logrou o seu obxectivo e conseguiu que o terceiro mariscal da Marca fose encarcerado por desobedecer a orde de Théoden, suxerida por Gríma, de non enfrontarse cos orcos de Isengarda.

Cando Gandalf o Mago chegou a Meduseld, acompañado de Aragorn, Gimli e Legolas, interveu e curou o rei do feitizo que pesaba sobre el.

Despois de que Gandalf o desenmascarase, *Lingua de Verme'' correu a ver a Saruman para ocultarse en Orthanc. No camiño foi interceptado por Bárbore, quen alertado por Gandalf o esperou preto do lago que os Ents crearan arredor de Orthanc coas augas do río Isen durante a destrución de Isengarda. Gríma intentou convencer o Ent de que viña como mensaxeiro de Théoden. Pero nin Bárbore nin Merri nin Pipin o creron.

Dende o alto de Orthanc lanzou o Palantír, sen saber o valioso que era, coa intención de ferir algún dos presentes da comitiva encabezada polo rei de Rohan e Gandalf.
 
Cando Bárbore permitiu que Saruman deixase Isengarda, Gríma seguiuno na súa viaxe á Comarca. Por orde de Saruman asasinou o "xefe" Lotho Sacovila-Bulseiro.

Trala liberación da Comarca, Frodo ofrécelle quedar alí e compensar o dano causado, mais Saruman revélalles ós hobbits que foi Gríma quen matou a Lotho. O odio fixo que Gríma matase a Saruman nun movemento que os hobbits non puideron evitar. Logo botou a correr, pero axiña foi alcanzado por varias frechas hobbits.

## Adaptacións cinematográfica 
[miniatura|dereita|[Brad Dourif, actor que interpreta a Gríma.]]
Na triloxía do director Peter Jackson, Gríma é interpretado por Brad Dourif, e o seu papel ten máis importancia que no libro.

Na versión estendida da terceira parte, morre doutra forma. Cando Gandalf rompe a vara a Saruman, Gríma sae a unha fiestra e Théoden volve a perdoarlle a vida ordenándolle que baixe e se reúna con el. Saruman non llo permite e dálle un golpe na cara a Gríma tirándoo contra o chan da cúspide de Orthanc. Saruman dáse a volta e Gríma apuñálao polas costas. O cadáver de Saruman cae de Orthanc e queda empalado nunha máquina esnaquizada. Pero Legolas nun momento de tensión, dispáralle unha frecha no corazón a Gríma e este morre no acto, quedando o seu cadáver en Orthanc.
Román García Varela

**Román García Varela**, nado en Sarria o 23 de decembro de 1940, é un xuíz galego.

## Traxectoria 
Ingresou no Corpo de Xuíces Municipais e Comarcais en 1966. Exerceu funcións como xuíz comarcal nos Xulgados de Ateca (Zaragoza) e Tinéu (Asturias). Ingresou na carreira xudicial en 1967. Foi de xuíz de Primeira Instancia e Instrución en Amurrio (Araba), San Clemente (Cuenca), A Estrada, Granollers (Barcelona) e Ocaña (Toledo). Entre 1976 e 1979 prestou funcións no Xulgado de Instrución número 14 de Madrid. En novembro de 1979, ascendeu a maxistrado e desempeñou funcións nos Xulgados de Primeira Instancia e Instrución número 2 de Vitoria e número 2 de Alcalá de Henares, e de Primeira Instancia número 23 de Madrid. En 1986 foi nomeado Inspector Delegado do Consello Xeral do Poder Xudicial. En 1989 foi promovido á categoría de Maxistrado do Tribunal Supremo e nomeado Xefe do Servizo de Inspección do Consello do Poder Xudicial. En 1996 incorporouse á Sala Primeira do Tribunal Supremo. Colaborou en *El País*, *La Voz de Galicia* e *Liberación* e na revista *La Ley*.

## Obras 
* *La Ley del Divorcio*.
* *Práctica Procesal Civil*.
* *El Recurso de Amparo en el Área Civil*.
* *Comentarios del Código Civil*.
* *Derecho de la Edificación*.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en galegos.info
Cheias de Charme

***Cheias de Charme*** é unha telenovela brasileira escrita por Izabel de Oliveira, que se estreou na Rede Globo no día 16 de abril de 2012.

Conta cos actores Taís Araújo, Leandra Leal, Isabelle Drummond, Cláudia Abreu, Ricardo Tozzi, Marcos Palmeira, Jonatas Faro, Malu Galli, Jayme Matarazzo, Leopoldo Pacheco,  Alexandra Richter, Humberto Carrão, Bruno Mazzeo, Daniel Dantas, Tato Gabus Mendes, Titina Medeiros e Aracy Balabanian.

## Elenco
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Páxina Oficial
Taís Araújo

**Taís Bianca Gama de Araújo Ramos**, nada no Río de Xaneiro o 25 de novembro de 1978, é unha actriz brasileira.
Théodred

**Théodred** é un personaxe ficticio que aparece na obra de J. R. R. Tolkien en *O Señor dos Aneis* e *Unfinished Tales of Númenor and Middle-earth*. Era un home de Rohan, fillo único do rei Théoden e Elfhild, quen morreu no parto en 2978 da T.E. Théodred medrou xunto ó seu curmán Éomer e á súa curmá Éowyn, ós que amaba como irmáns.

## Etimoloxía 
O nome Théodred é unha verba anglosaxoa, como o resto dos nomes que Tolkien lles deu ós Rohirrim. Está composto de *þeod* ("pobo", "xente", "nación") e *ræd* ("consello").

## Historia 
Durante a Guerra do Anel, Théodred era Segundo Mariscal da Marca, tiña a súa sede de mando no Abismo de Helmo, e reunía ás tropas do Folde Oeste.

Como tal tivo ó seu cargo a defensa dos Vaos do Isen ante a acción de Saruman de invadir Rohan. Morreu na Primeira Batalla dos Vaos do Isen en 3019 da T.E. Grimbold acudiu no seu auxilio pero foi demasiado tarde, porque o fillo de Théoden morreu nos seus brazos.

Como o seu pai Théoden non tiña outro fillo, o décimo noveno rei da Marca foi Éomer.
Pausanias (xeógrafo)

**Pausanias** (en grego antigo Παυσανίας *Pausanías*), chamado **o Periéxeta**, foi un xeógrafo e viaxeiro da Antigüidade. Naceu, segundo as suposicións actuais, en Magnesia do Sípilo (Lidia) sobre o ano 115, e morreu en Roma sobre o ano 180.

## Traxectoria 
Pausanias explora a Grecia antiga, a Macedonia romana, Italia, Asia e África antes de vivir en Roma sobre o 174. Alí escribe unha *Descrición de Grecia* (Περιήγησις / *Periêgêsis [Hellados]*), ou *Periexese*, en dez libros. Á maneira dunha guía de viaxes moderna dá, segundo transcorre o seu itinerario, a lista detallada dos lugares que visita (entre as que destaca a descrición de Delfos) e as lendas que están en relación con eles. O historiador Paul Veyne chega a dicir na súa obra *Les Grecs ont-ils cru à leurs mythes ?* (1983):

A obra de Pausanias é así un testemuño de capital importancia sobre Grecia en época romana, en particular para o século II, mesmo se Pausanias se comprace a miúdo en mesturar a historia e a mitoloxía. Numerosas escavacións arqueolóxicas teñen confirmado en moitas ocasións a veracidade das súas informacións, sobre todo no que atinxe os xacementos históricos e as obras de arte que contiñan.

A *Descrición* está composta do seguinte xeito:

* libro I : Ática e Megara.
* libro II : Corinto, Argólida, así como Exina e as illas que a rodean.
* libro III : a Laconia.
* libro IV : a Mesenia.
* libro V : Élida e Olimpia.
* libro VI : Élida (2ª parte).
* libro VII : Acaia.
* libro VIII : Arcadia.
* libro IX : Beocia.
* libro X : Focea e Lócrida.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  Lacarrière, Jacques (1978): *Promenades dans la Grèce antique*, Hachette.

### Outros artigos 
* Descrición de Delfos por Pausanias

### Ligazóns externas 
* Bibliografía sobre Pausanias na páxina da Universidade de Lille 3 
* A*Periexese* traducida ao francés por Gédoyn (1794) en mediterranees.net 
* A *Periexese* na tradución francesa de Clavier (1821), en remacle.org
Rohirrim

No legendarium do escritor J. R. R. Tolkien e na novela *O Señor dos Aneis*, **rohirrim** é o nome que lle daban en Gondor ós Señores dos Cabalos, os homes de Rohan. É un termo sindarin, composto pola palabras *roch + hîr*, "señor", "amo", da raíz **ROCH**, que significa "cabalo" e a palabra *rim* que significa "hoste", "pobo"; derivado da raíz **RIM**. Eles mesmos denominábanse **eorlingas**: "os homes da Casa de Eorl", xa que descendían de Eorl o Xove (2485-2545). O seu nome en singular era rohir.

Son parentes do pobo de Hador que non cruzaron as Montañas Bretemosas, polo que as súas características físicas eran semellantes: a gran maioría eran altos e de gran fortaleza física, de pelo loiro e ollos azuis. Por estas características, os dunlendinos chamábanos Forgoil, "Cabezas de Palla".

[miniatura|esquerda|150px|Casco rohir na triloxía de [Peter Jackson.]]
Os rohirrim son descendentes directos dos éothéod, aqueles homes do norte que habitaron, primeiro nos Vales do Anduin, e despois nos Altos Vales do Anduin nos séculos XIX e XXV da Terceira Idade do Sol. En virtude da axuda dada ó reino de Gondor trala Batalla dos Campos de Celebrant, o Senescal Cirion deulles a terra de Calenardhon, para que habitaran nela, conformando o Reino de Rohan.

Este pobo participou en moitas batallas a finais da Terceira Idade, pero principalmente na Guerra do Anel. As máis importantes foron, a Batalla do Abismo de Helmo e a Batalla dos Campos de Pelennor, nas que se enfrontaron ás forzas de Saruman e Sauron, respectivamente.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Rohan
* Casa de Eorl
André Santos

**André Filipe Bernardes Santos**, nado en Sobreiro Curvo (Torres Vedras, Lisboa) o 2 de marzo de 1989, é un futbolista portugués. Xoga de centrocampista e o seu equipo actual é o Belenenses SAD da Primeira Liga.

## Traxectoria 
Xogador do Sporting de Lisboa, en xuño de 2012 converteuse na primeira fichaxe do Deportivo da Coruña, en calidade de cedido, para a tempada 2012-13, fichaxe que foi posible grazas a Jorge Mendes, o representante e dono de GestiFute, con quen o máximo mandatario do club galego ten moi boas relacións despois da fichaxe do seu primeiro representado polo Deportivo, e ao seu compatriota e excompañeiro, Diogo Salomão, que xa estivera a tempada 2011-12 cedido no Deportivo, cesión que se repite na 2012-13.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Datos do xogador en footballzz.com 
* Datos do xogador en foradejogo.net
Debut

**Debut** (acrónimo de *Deployable Boom and Umbrella Test*), tamén coñecido como **Orizuru** (*grúa de papel*, en xaponés), é un satélite artificial xaponés lanzado o 7 de febreiro de 1990 mediante un foguete H-1 desde o Centro Espacial de Tanegashima.

## Características 
Debut é un satélite de demostración tecnolóxica coa misión de comprobar un mastro retráctil de 1,46 m que despregou un paraugas aerodinámico de 24 segmentos. Un paraugas aerodinámico podería ter uso como método de desorbitar satélites ou como sistema de freado para misións planetarias.

## Notas
Vime

miniatura|Elaboración dun cesto de vime.
miniatura|Cadeira de vime plástico.
O **vime**, **vimbio**, **vimbis**, **bringa** ou **vimia** é unha vara longa e fina que provén das pólas moles e flexíbeis do vimieiro, que se emprega para atar monllos, facer cestos e mobles, atar vides etc. É un material utilizado dende tempos primitivos. Hoxe desígnase coma vime calquera materia prima de orixe vexetal con características semellantes.

## Etimoloxía 
A verba galega, coincidente coa portuguesa, vime, vén do latín *vimen*. Tamén se lle denomina en Galicia: vimbia, vimbio, vimia, bringa.

## Materiais 
Alén da vimeira orixinal, na cestaría úsanse outros materiais bastante comúns como algunhas gramíneas, pólas doutros salgueiros, como o salgueiro bravo, pólas de abeleira, millo, canas e bambús. Empréganse poliñas, ou mesmo o tronco principal, sempre que sexa fino e flexíbel.

A súa composición semella feble, mais é robusta, tornándose nunha opción de materia prima barata e doada de obter. Despois de ser trenzado con firmeza, posúe gran resistencia e durabilidade.

## Histórico 
Na Antigüidade utilizouse este material para facer escudos, coma no Imperio Persa. Referencias documentais dan conta da súa existencia no Antigo Exipto e tamén se cre que o seu uso expandiuse na Idade de Ferro, con grande influencia no desenvolvemento da arte celta.

O vime estivo presente nos primeiros prototipos de globos e avións, polo seu baixo peso e resistencia; nos globos, até en tempos actuais, é un dos materias co que se confeccionan os cestos no que van os pasaxeiros.

Nos tempos modernos a súa estética foi influenciada fortemente polo Movemento de Artes e Oficios, do final do século XX.

O rexistro máis antigo nas Américas de artefacto de vime é o de Heywood-Wakefield, en Gardner, Massachusetts. Os artefactos antigos en vime son bastante valorados polos coleccionistas.

## Véxase tamén
Lino Novás Calvo

**Lino Novás Calvo**, nado en Pesegueiro (As Grañas do Sor, Mañón) o 24 de setembro de 1903 e finado en Nova York o 24 de marzo de 1983, foi un xornalista e escritor galego-cubano.

## Traxectoria 
Fillo natural de María Calvo Rego, foi recoñecido polo pai, Lorenzo Novás, en 1909. As dificultades económicas da familia fan que emigre en 1912 a Cuba, país no que residía un tío materno. Alí desempeñou unha gran variedade de oficios ao mesmo tempo que foi aumentando a súa formación. Estudou inglés nunha escola nocturna. En 1926 marchou a Nova York, cidade na que permanecería oito meses. As súas colaboracións literarias comezaron en 1927 na *Revista de Avance*, órgano da vangarda artística cubana. Tamén colaborou coa *Revista de La Habana* e coa *Revista Social*. Comezou a traballar na libraría Minerva.

En 1931 o semanario *Orbe*, enviouno como correspondente a Madrid. Antes visitou a súa aldea natal, desde onde enviou varias crónicas a *Orbe* en agosto de 1931. De Madrid enviou reportaxes sobre a vida cultural e social e colaborou en publicacións como *Revista de Occidente*, *La Gaceta Literaria*, *El Sol* e *La Voz*. Iniciouse no mundo da tradución e en 1933 publicou a súa primeira novela *Pedro Blanco, el negrero*. Nese ano cesou como correspondente de *Orbe* e dedicouse en exclusiva á tradución.

Co comezo da Guerra Civil situouse coa República e colaborou co semanario *Ayuda*, voceiro do Socorro Vermello Internacional. En 1940 retornou a Cuba dende Francia. En 1940 integrouse na redacción de *Hoy*, xornal vencellado ao Partido Socialista Popular. Despois colaborou coas revistas *Ultra* e *Bohemia* (da que foi xefe de información entre 1954 e 1960). En 1940 casou coa xornalista e poeta Herminia del Portal. Na Habana exerceu como xornalista e profesor de francés. Continuou o seu labor de tradutor, vertendo ao castelán a Hemingway, Huxley, Steinbeck, Lawrence ou Faulkner.

A mediados de 1960 solicitou asilo na embaixada de Colombia na Habana. Viaxou a Miami e máis tarde a Nova York. En 1967 foi nomeado profesor de Literatura Hispanoamericana na Universidade de Syracuse. En 1973 sufriu un ataque cerebral do cal se recuperou en parte, aínda que non puido seguir dedicándose á docencia.

## Obras 
* *Pedro Blanco, el negrero*, 1933.
* *Un experimento en el barrio chino*, 1936.
* *La luna nona y otros cuentos*, 1942.
* *No sé quién soy*, 1945.
* *Cayo Canas*, 1946.
* *El otro cayo*, 1959.
* *Maneras de contar*, 1970.
## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Romero, Cira, prólogo a *El comisario ciego y otros relatos*, Ediciós do Castro, 2003.
*

### Ligazóns externas 
* Biografía en Cubaliteraria
Déagol

**Déagol** é un personaxe ficticio do legendarium do escritor J. R. R. Tolkien, que aparece na súa novela *O Señor dos Aneis*. É un hobbit da rama dos fortes, amigo de Sméagol, que atopou o Anel Único mentres pescaba no río Grande.

## Historia 
No ano 2463 T. E., Déagol e Sméagol foron xuntos a pescar. Un pez moi grande picou no anzol de Déagol e tirouno da barca. Foi entén cando Déagol viu algo brillante no fondo do río e o colleu. Ó saír descubriu que era un anel de ouro, e, tentado pola súa beleza, Sméagol pidiullo a Déagol como agasallo polo seu aniversario. Déagol rexeitou darllo Sméagol estrangulouno para quitarllo. Entón, Sméagol ocultou o corpo de Déagol e xa nunca foi atopado.

Deste xeito, Déagol converteuse no terceiro portador do Anel, despois de Sauron e de Isildur, e Sméagol no cuarto.

## Adaptación cinematográfica 
No filme de Peter Jackson *The Lord of the Rings: The Return of the King*, Déagol é interpretado por Thomas Robins. As súas escenas con Andy Serkis (Sméagol/Gollum) foron planeadas orixinalmente para estar en *The Two Towers*, pero finalmente foron engadidas a *The Return of the King*.
Primeira Liga 2005/06

A tempada **2005–06** da **Primeira Liga** foi a 72ª edición da máxima competición ligueira de fútbol en Portugal. Empezou o 19 de agosto&nbsp;de 2005&nbsp;e finalizou o 7 de maio de 2006. O defensor do título era o Benfica, pero o equipo que acadou a vitoria final no torneo foi o Porto, por 21ª vez na súa historia. O balón oficial foi o Adidas Jabulani.
## Clasificación
**X** = Partidos xogados; **G** = Partidos gañados; **E** = Partidos empatados; **P** = Partidos perdidos; **GF** = Goles a favor ; **GC** = Goles en contra; **DG** = Diferenza de goles; **Pts** = Puntos
**(C)** = Campión; **(D)** = Descendido; **(P)** = Promovido; **(O)** = Campión do play-off; **(A)** = Avanza de rolda.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina oficial da LPFP
Marco Fabián

**Marco Jhonfai Fabián de la Mora**, nado o 21 de xullo de 1989 en Tecalitlán (Xalisco), é un futbolista mexicano. Xoga de centrocampista e o seu actual equipo é o Eintracht Frankfurt.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en transfermarkt.co.uk
Árbore Branca de Gondor

[miniatura|240px|Bandeira adoptada polos herdeiros de [Elendil para o Reino de Gondor, que inclúe como elemento destacado unha representación da Árbore Branca.]]
No universo imaxinario de J. R. R. Tolkien, a **Árbore Branca de Gondor** ou simplemente a **Árbore Branca** é unha árbore que está situada na Praza da Fonte na cidadela no alto de Minas Tirith e é o símbolo de Gondor onde é venerado por ser un sobreviventes dos Días Antigos. Foi descuberto polos númenóreanos e a partir dese día, converteuse no brasón. A árbore branca tamén aparece como motivo na bandeira de Gondor.
Marcel Desailly

**Marcel Desailly**, nado en Accra como **Odenke Abbey** o 7 de setembro de 1968, é un ex xogador de fútbol francés de orixe ghanesa. Xogou de defensa central e mediocentro defensivo.

## Traxectoria 
Posúe un dos palmarés máis importantes do fútbol francés, integrou a selección de Francia 116 veces e coa que gañou a Copa do Mundo de 1998, a Eurocopa de 2000 e a Copa das Confederacións en 2001 e 2003. En clubs gañou a Liga de Campións dúas veces, co Olympique de Marseille en 1993 e co AC Milan en 1994. Disputou tamén durante seis tempadas o campionato de Inglaterra, onde de 1998 a 2004 capitán do Chelsea FC .

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en FIFA.com
Pausanias

**Pausanias** é un antropónimo grego que levaron entre outros:

* **Pausanias**, xeneral espartano do século -V.
* **Pausanias de Macedonia**, rei de Macedonia entre o -399 e o -393.
* **Pausanias**, pretendente ao trono de Macedonia no -360.
* **Pausanias de Esparta**, rei de Esparta do -409 ao -395.
* **Pausanias de Orestis** foi o garda real que asasinou a Filipo II de Macedonia no ano -336.
* **Pausanias (xeógrafo)**, viaxeiro, xeógrafo e historiador grego do século II.
* **Pausanias de Damasco**, historiador grego.
* **Pausanias de Sicilia**, físico do século -V, amigo de Empédocles.
* **Pausanias de Atenas**, amante do poeta Agatón e personaxe d'*O banquete* de Platón.
Luís Espada Recarey

**Luís Espada Recarey**, nado na Coruña en 1940, é un enxeñeiro e profesor galego.

## Traxectoria 
Doutorouse en Ciencias Químicas pola Universidade de Santiago de Compostela e en Química Aplicada pola Universidade de Manchester. Foi catedrático de Enxeñería Química na Escola Técnica Superior de Enxeñeiros Industriais da Universidade de Vigo, da que é profesor emérito.

Foi vicerreitor da USC e o primeiro reitor da Universidade de Vigo (1989-1994). É presidente do Tribunal de Garantías da Universidade de Vigo.

En 2002 foi nomeado Valedor do Cidadán do Concello de Vigo. En 2024 sucedeuno no cargo a xuíza Dolores Galovart.

## Obras 
* *Elementos para el diseño de una universidad*, 1993.
* *La Universidad de Vigo. Antecedentes y etapa constituyente*, 1995.
* *Hacia donde va la Universidad?*, 1999.

## Recoñecementos 
* Vigués distinguido, 1991.
* Medalla da Cidade de Vigo, 1995.
* Medalla Castelao, 2011.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Xabi Solano

**Xabier Solano Maiza** é un músico vasco nado en Hernani (Guipúscoa), principalmente coñecido por tocar a trikitixa.

## Discografía 
### Con Etzakit 
* *Etzakit* (1998)
* *Goiz edo Noiz* (1999)

### Con 4 itzal 
* *Denek dakite* (2001)
* *Sartu* (2003)

### Con The Solanos 
* *The Solanos* (2005)

### Con Fermin Muguruza 
* *Sala Apolo, Barcelona 21/01/04* (2004)
* *Euskal Herria Jamaika Clash* (2006)

### Con Esne Beltza 
* *Made In Euskal Herria* (2008)
* *Noa* (2010)
* *3 Kolpetan* (2011)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*The Solanos en MySpace
Grimbold

**Grimbold** é un personaxe ficticio que pertence ó legendarium creado polo escritor británico J. R. R. Tolkien e que aparece na novela *O Señor dos Aneis*. É un rohir do Folde Oeste e Mariscal da Marca, segundo de Erkenbrand. Participou en ambas Batallas dos Vaos do Isen. 

## Historia 
Na primeira batalla dos vaos comandou as forzas defensoras da beira occidental. Dende alí viu como Théodred era atacado, e aínda que correu no seu auxilio, o fillo de Théoden morreu nos seus brazos. 

Na segunda batalla dirixiu as forzas que defenderon os vaos. Dispuxo tropas no extremo occidental ocupando os fortes que había nos bordos e el permaneceu coa cabalería no lado leste do río Isen. Ante o ataque, defendeu os vaos e dispuxo unha formación de escudo sobre o campamento. Cando viu que o desastre era inminente, realizou unha manobra de distracción que lle permitiu sacar á maioría dos seus rohirrim do vao.
 
Logo desta batalla, reuniuse con Erkenbrand e Gandalf para atacar as costas do exército que sitiaba o Abismo de Helmo, participando na Batalla do Abismo de Helmo. 

Asumiu o liderado da Marca Oeste porque Erkenbrand era moi maior e partiu coas tropas de Théoden a Minas Tirith. Dirixiu o éored que atacou o exército de Minas Morgul polo lado leste do Rammas Echor, preto do Mindolluin, na Batalla dos Campos de Pelennor. Finalmente morreu nesa batalla.
John Frankenheimer

miniatura|dereita|John Frankenheimer
**John Michael Frankenheimer**, nado en Nova York o 19 de febreiro de 1930 e finado nos Ánxeles o 6 de xullo de 2002, foi un director de cine e televisión estadounidense, recoñecido polos seus dramas sociais e filmes de acción e suspense.

## Traxectoria 
Comezou a súa carreira no cume da guerra fría e as súas 30 longametraxes para cine e 50 obras para televisión foron notables pola súa influencia no pensamento contemporáneo e convertérono nun pioneiro do suspense político contemporáneo. En moitos dos seus filmes creou dilemas psicolóxicos que tiña que resolver o seu protagonista masculino así como un forte "sentido do contorno" semellante en estilo aos filmes de Sidney Lumet, para quen traballou como axudante de director. Dirixiu actores como Gregory Peck, Donald Sutherland, Jean Reno, Lee Marvin, Deborah Kerr, Eva Marie Saint ou Steve McQueen e entre as súas películas máis coñecidas están *O home de Alcatraz* (1962), *The Manchurian Candidate* (1962), *Seven Days in May* (1964), *The Train*, (1964), *Grand Prix* (1966), *Black Sunday* (1977) e *Ronin* (1998). Gañou catro Emmy consecutivos na década de 1990 polos telefilmes *Against the Wall*, *The Burning Season*, *Andersonville* e *George Wallace*, o cal tamén levou un Globo de Ouro. Foi considerado un dos últimos directores que levaban un control completo sobre todos os elementos da produción, o que facía o seu estilo único en Hollywood.

## Notas
Boca de Sauron

A **Boca de Sauron** é, no universo de ficción creado polo escritor británico J. R. R. Tolkien, o nome co que se coñecía ó lugartenente de Barad-dûr, «pois o seu verdadeiro nome ata el o esquecera».

É un númenoreano negro con grandes coñecementos de feiticería, «máis malvado que o máis vil dos orcos». Entrara ó servizo da Torre Escura facía moitos anos, dende os tempos da segunda reconstrución.

Aparece ante a Porta Negra, montado nun temible cabalo como «embaixador» ante o desafío dos Capitáns do Oeste, para instar a Elessar e ós demais señores a que se rendesen ante Sauron, permanecendo como vasalos de Mordor. Faloulles a Gandalf e ós demais con palabras cheas de desprezo e odio, e amosoulles a modo de proba, as pezas de roupa que lle confiscaron a Frodo na Torre de Cirith Ungol. Tras negarse os capitáns a tales condicións, desaparece tralas Portas, dando paso ós exércitos de Sauron. Descoñécese o seu fin, aínda que se intúe que perece durante a caída do seu Amo.

## No cine 
No filme *The Lord of the Rings: The Return of the King*, só aparece na versión estendida editada en DVD, na que é interpretado por Bruce Spence. Leva un casco que oculta toda a súa cara agás a boca. No filme, ensina a cota de malla de mithril que os uruk-hai lle confiscaran a Frodo na torre de Cirith Ungol, e xáctase da morte do hobbit. Aragorn négase a crelo, achégase a el decapítao con Andúril.
Haradrim

**Haradrim** é o nome dunha raza ficticia de Homes do legendarium do escritor británico J. R. R. Tolkien. Son os habitantes de Harad, terra situada ó sur da Terra Media. A súa orixe é incerto, pero parece lóxico pensar que se trata de Homes nados en Hildórien que emigraron ó sur da Terra Media, e que na Segunda Idade do Sol caeron baixo o influxo, primeiro dos Númenóreanos e logo de Sauron, a través dos sobreviventes de Númenor coñecidos como os Númenóreanos Negros

Os Haradrim mantiveron unha guerra case constante contra o Reino de Gondor, por iso se aliaron con Sauron na Guerra do Anel. Utilizan os Olifantes como medio de transporte.

En *The Lord of the Rings: The Return of the King*, a adaptación cinematográfica de Peter Jackson, os haradrim están inspirados nos pobos azteca e de Kiribati.

## Guerras contra Gondor 
Na Terceira Idade do Sol, os enfrontamentos de Gondor cos Haradrim foron os seguintes:
* 933 T. E. toma de Umbar por parte do rei Eärnil I. Cabe aclarar que a Fortaleza de Umbar era dominada polos Númenóreanos Negros que reinaban sobre os Haradrim de Harad próximo.
* 1015 T. E. O Rei Ciryandil perde gran parte do territorio de Umbar logo dun ataque combinado de Númenoreanos Negros e Haradrim. A cidade non cae porque Gondor envía reforzos e a sitia por mar.
* 1050 T. E. Hyarmendacil I conquista todo o Harad próximo vingando a morte do seu pai. Os reis Harad próximo foron obrigados a pagar tributos e a render homenaxe a Gondor.
* 1448 T. E. Logo da Loita entre Parentes, os descendentes de Castamir exílianse en Umbar e alí fan tratos cos reis de Harad.
* 1540 T. E. Os Haradrim rebélanse contra Gondor e comeza un conflito que duraría 11 anos. Neste ano, o Rei Aldamir morre nun ataque dos Corsarios e dos Homes de Harad.
[miniatura|250px|Unha emboscada en [Harondor: tres haradrim atacan a un cabaleiro de Gondor.]]
* 1551 T. E. Incitados polos emisarios de Sauron, os Haradrim cruzaron o río Poros e atacan Gondor. Hyarmendacil II derrota ós Haradrim e obrígaos a fuxir cara ao sur.
* 1944 T. E. Logo dunha paz de 400 anos co sur, que estaba enleado nas súas propias liortas, os Haradrim atacan Gondor polo sur mentres os Aurigas o fan polo leste. O capitán Eärnil derrota ós Haradrim en Ithilien do Sur e máis tarde ós Aurigas na Batalla do Campamento.
* 2758 T. E. Os Haradrim e os Corsarios de Umbar atacan o sur de Gondor e alíanse cos dunlendinos, para tomar Rohan. Ó ano seguinte, o senescal Beregond expulsa ós Corsarios.
* 2885 T. E. Os Haradrim cruzan o río Poros e atacan Gondor. Prodúcese a Batalla dos Vaos do Poros, pero o Senescal Túrin II derrótaos coa axuda de Rohan.
* 3019 T. E. Guerra do Anel.

## Notas
Rock & Ron

***Rock & Ron*** é o segundo álbum de estudio do grupo musical vasco Ze Esatek!. Foi lanzado ó mercado o 24 de novembro do 2011.

## Listaxe de cancións
Gamling

**Gamling** é un personaxe ficticio do legendarium de J. R. R. Tolkien, un home de Rohan. Aparece na segunda e terceira parte do libro *O Señor dos Aneis*. 

## Etimoloxía 
*Gamling* significa "home vello" en anglosaxón, (cf. OE *gamol* "vello"), lingua que é usada para representar a fala dos homes de Rohan, o rohírrico. 

## Historia 
No libro de Tolkien, Gamling é o encargado das forzas de defensa do Foso de Helmo (unha fortificación antes de chegar ó Abismo de Helmo) por orde de Erkenbrand.

O rei Théoden de Rohan chega ó Abismo de Helmo con reforzos de Edoras o 3 de marzo de 3019. Como as forzas de Isengarda son moi superiores en número, Gamling e os seus homes abandonan o Foso de Helmo e entran na fortaleza.

Despois da batalla do Abismo de Helmo non é mencionado máis, pero é probable que cabalgase a Minas Tirith cos rohirrim e loitase na Batalla dos Campos de Pelennor, ou que fose con Erkenbrand a protexer Edoras.

## Adaptación cinematográfica 
Nos filmes de Peter Jackson, *The Two Towers* e *The Return of the King*, o personaxe de Gamling é interpretado polo actor neozelandés Bruce Hopkins.
José Toubes

**José Toubes Pego**, nado en Cuntis en 1881 e finado na Coruña o 6 de xuño de 1960, foi un sacerdote e xornalista galego.

## Traxectoria 
[miniatura|175px|José Toubes e [Jacobo Varela de Limia, 1920.]]
Chegou á Coruña en 1909 como coadxutor da parroquia de San Xurxo. Ao ano seguinte foi nomeado correspondente do diario católico *El Debate* e redactor de *El Eco de Galicia*. Foi un propagandista das ideas católicas, polo que en 1917 decidiu fundar *El Ideal Gallego*, que en 1931 tivo que transferir á Editorial Católica a causa das súas múltiples ocupacións parroquiais. En 1930 foi designado primeiro responsable de San Pedro de Mezonzo, a nova parroquia creada na cidade. O crecemento da poboación da parroquia animouno a propor a construción dun novo templo que se iniciou en 1953.
miniatura|200px|Placa da Praza José Toubes Pego, na Coruña.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* José Toubes: El fundador de San Pedro de Mezonzo
Ze Esatek! (álbum musical)

***Ze Esatek!*** é o primeiro álbum de estudio do grupo musical vasco Ze Esatek!. Foi lanzado ó mercado no ano 2010.

## Listaxe de cancións
Jacobo Varela de Limia

**Jacobo Varela de Limia Menéndez**, nado en Santiago de Compostela en 1878 e finado en Santiago de Compostela o 2 de febreiro de 1935, foi un avogado, xornalista e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de José Varela López de Limia e Cándida Menéndez Jove-Huergo. Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela e doutorouse na Universidade de Madrid. Exerceu a avogacía en Santiago de Compostela e foi concelleiro. Foi director de *Diario de Galicia* e *El Ideal Gallego*, posto que abandonou para ser catedrático de Dereito da Universidade de Santiago de Compostela. Impulsou numerosos sindicatos agrícolas confesionais e fundou a Federación Católica Agraria da diocese de Santiago de Compostela, da que foi presidente. Desempeñou o cargo de tesoureiro da Confederación Nacional Católica Agraria en Madrid (1921-1924). Vinculado ao maurismo, na ditadura de Primo de Rivera foi gobernador civil de Lugo (1923-1926). Presidiu a Unión Regional de Federaciones Católicas Agrarias e o matadoiro do Porriño. Adscribiuse ao grupo da Democracia Cristiá e ao secretariado de Galicia en Madrid. Publicou en 1918 o folleto rexionalista conservador *Orientaciones regionalistas* e presentou o relatorio "La cooperación en la producción" no I Congreso Nacional Cerealista de Valladolid (1926).
[miniatura|175px|[José Toubes e Jacobo Varela de Limia, 1920.]]

## Obras 
* *Orientaciones regionalistas*, 1918.

## Notas