Mar de Wadden

O **mar de Wadden** (*Wattenmeer* en alemán, *Waddenzee* en neerlandés, *Waadsee* en frisón, *Wattensee* en baixo alemán e *Vadehavet* en danés) é un mar situado entre as illas Frisias e o mar do Norte por unha banda e as costas neerlandesa, alemá e danesa por outra. Ten uns 450&nbsp;km de longo e entre 5 e 30 de largo, cunha superficie duns 10.000&nbsp;km². Está formado por unha chaira de marea, é moi pouco profundo, mesmo durante a marea baixa consiste en grandes chairas areosas interrompidas por canles de drenaxe que evacúan a auga (de feito, é posible atravesalo a pé, chegando do continente ás illas). Danse tamén grandes correntes.

## Características 
O seu nome procede do neerlandés *wad*, que significa "chaira de lodo" (En baixo alemán e alemán, *Watt*; danés, *Vade*). A superficie está caracterizada por amplas chairas lodosas de marea, fondas trincheiras de mareas e as illas existentes. A paisaxe formouse durante boa parte de mareas ciclónicas entre os séculos X a XIV, desbordando e levando anterior terra de turba detrás das dunas costeiras. As illas actuais son o resto das anteriores dunas costeiras.

[esquerda|miniatura|[Marisma salgada e chairas de marea en Westerhever, Alemaña.]]

As illas están marcadas por dunas e amplas praias areosas cara ao mar do Norte e costa baixa, e por mareas cara ao mar de Wadden. O impacto das ondas e correntes leva sedimentos, e está a modificar lentamente o esquema das illas. Así, as illas de Vlieland e Ameland foron movéndose cara ao leste nos últimos séculos, perdendo terra por un lado e crecendo polo outro.

O mar de Wadden é famoso pola súa rica flora e fauna, especialmente aves. Centos de miles de limícolas, anatinos e anserinos usan a zona como parada nas migracións ou lugar de invernada, e é tamén un rico hábitat para gaivotas e estérnidos.

Boa parte do mar de Wadden está protexida en cooperación dos tres países implicados. Os gobernos dos Países Baixos, Dinamarca e Alemaña traballan xuntos desde 1978 na súa protección e conservación. A cooperación abarca a administración, monitorización e investigación, así como asuntos políticos. En 1982 unha asinouse unha Declaración conxunta sobre a protección do mar de Wadden para coordinar actividades e medidas para a súa protección. En 1997 adoptouse un plan trilateral.

O mar de Wadden foi designado Zona húmida de importancia internacional, protexida pola Convención de Ramsar o 15 de novembro de 1991 (*Schleswig-Holsteinisches Wattenmeer*). A zona protexida abrangue 454,988 ha, cunha elevación de -15 a 50 msnm. Este sitio comprende o 40 % do mar de Wadden e está formado por amplas chairas lodosas, ríos, bancos de area, dunas, marismas salobres, brezais e illas. Pasan por alí máis de dous millóns de aves migratorias. En particular, aproximadamente o 70 % de toda a poboación europea de *Tadorna tadorna* (180.000). Hai invertebrados acuáticos endémicos, réptiles ameazados e anfibios, e é unha zona importante para a cría da *Phoca vitulina*. Lévanse a cabo actividades de gandería, turismo, caza, pesca de marisco, actividades militares e remo.

En xuño de 2009 incluíuse na lista de Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Mapa do mar de Wadden .
* Sitios Ramsar en wetlands.org