open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kannuwara

**Kannuwara** foi unha cidade da Terra Alta Hitita, non lonxe da fronteira de Hayasa.
Aproveitando que o rei Mursilis II fora chamado polo "hepat" (sacerdote) de Kummani para celebrar un festival relixioso e saíu da zona raiana deixando as operacións ao seu xefe de viños (alto cargo da corte) Nuwanza, Anniya de Azzi e Hayasa atacou Istitina e Kannuwara; a primeira foi destruída, pero a segunda resistiu o ataque e expulsou os atacantes que tiveron que a asediar. O rei ordenou unha saída, pero Nuwanza consultou os presaxios que non eran favorábeis e non se fixo; Niwanza informou ao rei. Este deixou pasar un tempo e despois pediu uns novos auspicios que, loxicamente, agora serían favorábeis, e enviou ao príncipe Anana-ziti a Nuwanza para lle comunicar os novos augurios e que podía saír adiante; fíxose a saída, e os asediantes serían derrotados e un gran número deles morreu.
Kummani

**Kummani** foi unha cidade da zona de fronteira entre Mitanni e o Imperio Hitita, situada entre Tegarama e Armatana, ao nordeste de Kizzuwatna. Probabelmente o nome de Commagene derive de Kummani.
Yazilikaya

miniatura|Relevo cos doce deuses do inframundo.
**Yazilikaya** foi un lugar da actual provincia turca de Çorum, próximo a Hattusa. O seu nome actual significa en turco *pedra esculpida*.

## Historia
Alí o rei hitita Tudhaliyas IV fixo esculpir unha serie de deidades na rocha. A súa estrutura é hurrita: a cámara principal separa os deuses nunha beira e as deusas á outra, xa que os hititas apareaban aos deuses: un deus, unha deusa, e os nomes das deidades son hurritas. Na cámara o rei queimaba restos, que eran almacenados nun nicho na parede oeste.

Parece que o complexo era destinado a complexo mortuorio de Tudhaliyas IV, pero iso non é seguro. Chegábase alí por un camiño desde Hattusa.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Yazilikaya and Hattusa Páxina web oficial sobre Hattusa e Yazilikaya do Instituto Alemán de Arqueoloxía .
* Yazilikaya
Alha

**Alha** foi un pequeno reino que se formou durante a crise de Hatti (séculos -XVI - -XV con Mitanni no seu punto de máximo poder), na rexión do Alto Éufrates e a futura Armenia. Foi sometido polo rei hitita Tudhaliyas II (sobre o -1400)

Sobre o -1360 o rei Tushratta de Mitanni favoreceu unha revolta alí. Suppiluliumas I, que probabelmente aínda só era príncipe herdeiro hitita, foi á zona e derrotou aos rebeldes.
Aripsa

**Aripsa** foi unha fortaleza na Cólquida clásica, nun promontorio rochoso no Mar Negro que pertencía a Anniya de Azzi e Hayasa a finais do século –XIV, cando foi atacada por Mursilis II, rei dos hititas, quen a conquistou.
Zazzisa

**Zazissa** ou **Zazisa** foi un pequeno principado da zona raiana entre os hititas e Mitanni que se formou sobre o século –XVI e caeu baixo influencia de Mitanni ata que, a finais do século –XV foi sometido ao Imperio Hitita. Sobre o -1360 o rei Tushratta de Mitanni favoreceu unha revolta alí. Suppiluliumas I, que probabelmente aínda só era príncipe herdeiro hitita, foi á zona e derrotou aos rebeldes.
Fiat CR.42

O **Fiat CR.42 Falco** foi un caza biplano italiano usado durante a segunda guerra mundial. Voou por primeira vez en 1936 a partir do Fiat CR.32, con mellor estrutura e un motor radial. Foi o derradeiro caza biplano italiano, e, aínda que era excelente, era superado polos monoplanos británicos. Construíronse 1.780 exemplares.
Ura

**Ura** foi unha fortaleza de fronteira situada seguramente en Hayasa (ao sur de Trebisonda) que foi atacada polos hititas (co seu rei Mursilis II) que obtiveron unha vitoria. O rei Anniya de Hayasa e Azzi, despois do ataque, aceptou as condicións de paz impostas polos hititas pero non as cumpriu.
Fiat G.50

O **Fiat G.50 Freccia** foi un caza italiano usado durante a segunda guerra mundial. Foi o primeiro intento italiano de producir un caza moderno e voou por primeira vez en febreiro de 1937. Era un caza monoplano, metálico, co tren retráctil e a cabina pechada e foi exportado a Croacia e a Finlandia.
Fiat CR.32

O **Fiat CR.32** foi un caza biplano italiano usado durante a guerra civil española e a segunda guerra mundial. Fixo o seu primeiro voo o 28 de abril de 1933 e foi o principal caza de Italia durante os anos 30. Desenvolveuse a partir do CR.30, do que conservaba a estrutura metálica con revestimento de tea e metal, pero era máis pequeno e máis áxil. Construíronse unhas 1.100 unidades deste avión.

O CR.32 loitou na guerra civil española e na segunda guerra mundial. Durante a guerra civil española foi o caza máis numeroso do bando nacionalista e dos seus aliados italianos. Os primeiros exemplares chegaron a Marrocos a comezos de agosto de 1936, pouco despois de iniciarse a guerra. En total chegarían 380 unidades. Na segunda guerra mundial operou nos teatros do norte e leste de África, Albania e o Mediterráneo.
Samaritanos

miniatura|Samaritano coa Torah samaritana
Os **samaritanos** constitúen un grupo étnico de Oriente Medio que teñen relación cos habitantes da Samaria histórica desde o exilio de Babilonia ata o comezo do cristianismo.

## Historia e características 
Os samaritanos considéranse descendentes de dúas tribos de Israel, Efraín e Menashé mentres os sacerdotes veñen da tribo de Leví, pero non se consideran xudeus. Para os xudeus os samaritanos son orixinarios do Kurr e foron desprazados para Samaria polos asirios. A súa relixión, o samaritanismo está baseada na Torah e para eles é a verdadeira relixión dos antigos israelitas, antes do Templo de Xerusalén. A separación entre xudeus e samaritanos data do século IV antes da nosa era. Os samaritanos, uns 700 no ano 2005, residen maioritariamente nas localidades de Kiryat Luza preto do Monte Gerizim e en Holón. Os samaritanos falan ben árabe en Kiryat Luza ou hebreo en Holón como lingua habitual pero utilizan liturxicamente o hebreo samaritano, hebreo bíblico escrito en alfabeto samaritano e o arameo samaritano.

Os samaritanos negan a santidade de Xerusalén, para eles o verdadeiro lugar elixido por Deus é o monte Gerizim, celebran o sábado dunha forma moi ríxida: visten roupas especiais, rezan pola madrugada, desconectan os aparellos eléctricos. A Pascua é a festividade máis importante dos samaritanos, xúntanse durante vinte días no monte Gerizim. Os samaritanos contan o tempo desde a chegada á Terra Prometida e así o ano 2007 é para os samaritanos o ano 3645.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web de referencia dos samaritanos
Ara Pacis

A **Ara Pacis** é un monumento conmemorativo construído entre o 13 e o 9 a. C. por decisión do senado romano, en acción de grazas polo regreso do emperador Augusto tralas súas vitoriosas campañas en Hispania e na Galia e pola paz que este impuxo. Está dedicado á deusa da paz e erguido, no Campo de Marte, onde cada ano debíanse sacrificar un carneiro e dous bois. O material utilizado é mármore de Carrara. Ten unha planta rectangular cunhas dimensións de 11 x 10 x 4’60 metros e non está cuberto. Presenta dúas portas: unha frontal para o sacerdote oficiante, precedida dunha escalinata, e outra posterior para as vítimas; estas portas estaban orixinalmente orientadas ó leste e ó oeste. No seu interior o centro está ocupado pola ara, propiamente dita, que se asenta sobre un pedestal graduado.

## Descrición 
O máis destacado é a decoración escultórica que recobre o edificio. No interior o friso esta ocupado por grilandas e bucráneos. No interior os zócolos recóbrense de follas de acanto. Os frisos exteriores teñen distinta decoración segundo a súa localización: flanqueando as portas catro alegorías, e nos muros laterais dúas procesións. As alegorías están relacionadas coa mítica fundación de Roma. Dos catro orixinais só dous conserváronse case completos; un destes representa a Eneas e o outro (o mellor conservado) á Terra, como unha muller con dous nenos, flanqueada polos xenios fertilizantes do Aire sobre un cisne e da Auga sobre un monstro mariño; todo iso acompañado de froitos e animais que fan alusión á prosperidade proporcionada pola Paz de Augusto.miniatura|Ara pacis. Detalle das esculturas.|esquerdaA procesión dos frisos laterais representa a Augusto, a súa familia, amigos, maxistrados e senadores, compoñendo un magnífico conxunto de retratos que, non obstante, deixa entrever unha forte influencia das Panateneas do Partenón, se ben os personaxes desfilan en dúas ringleiras con máis orde e disciplina que no templo ático. Combínanse altorrelevos con medio e baixorelevos, que contribúen a crear sensación de profundidade.

Encontrámonos ante unha obra que combina os elementos de orixe grega e helenística (a influencia de Fidias, as alegorías e elementos decorativos helenísticos) co realismo e a sobriedade características da tradición romana do retrato, e representando pola súa calidade o punto máis alto xamais alcanzado na arte dos relevos.

## Reutilización 
Os seus restos foron reutilizados no cimento do palacio de Humberto I. En 1903 realizáronse as primeiras escavacións sistemáticas completadas entre 1937 e 1938, coa reconstrución do edificio.

O altar estaba localizado orixinalmente no Campo de Marte. Benito Mussolini construíulle un edificio protector coa intención de crear un parque dedicado a Roma como exemplo do Fascismo Italiano.

Richard Meier, arquitecto americano modernista, deseñou hai uns meses un novo edificio que substitúe ó de Mussolini. Esta nova construción provocou unha gran polémica e foi moi criticada.

## Véxase tamén
Békéscsaba

400px|miniatura|dereita|Békéscsab dende o aire
**Békéscsaba** é unha cidade e capital de condado do sueste de Hungría, a cidade é capital do condado de Békés.
Segundo o censo do 2001 ,a cidade ten unha área total de 193,94 km², e unha poboación de 67.383 habitantes dos que o 93,8% son maxiares, o 6% eslovacos, o 0,6% alemáns, 0,4% xitanos, o 0,4% romaneses, o 0,2% eslovenos, o 0,1% ucraínos, e o 5,6% restante outras nacionalidades. A densidade de poboación é de 347,44/km². 

## Ligazóns externas
*Sitio oficial
*Fotografías da vila
*Fotografías aéreas da vila
Condado de Baranya

**Baranya** (Croata: *Baranja*, Serbio: *Baranja* ou *Барања*, Alemán: *Branau*) é o nome dun condado administrativo (megye) húngaro situado na rexión de Baranya e tamén no antigo Reino de Hungría.

O condado de Baranya sitúase no sur de Hungría, na fronteira con Croacia. O río Drava limita a súa fronteira sur, namentres que o Danubio limita a súa fronteira leste. O condado fai fronteira cos condados húngaros de Somogy, Tolna e Bács-Kiskun. A capital do condado de Baranya é Pécs.

## Estrutura rexional 
A capital do condado é unha das cinco maiores de Hungría (e a terceira aglomeración do país).
A metade da poboación do condado vive na capital ou preto dela, namentres que o 22% da poboación vive en vilas con menos de 1000 habitantes.

### Cidade con dereitos de condado 
* Pécs

### Vilas principais 
300px|miniatura|dereita|Hosszúhetény dende o aire
(ordenadas por poboación segundo o censo do 2001)

* Komló (27.462)
* Mohács (19.085)
* Szigetvár (11.492)
* Siklós (10.384)
* Szentlőrinc (7.265)
* Pécsvárad (4.104)
* Bóly (3.715)
* Sásd (3.570)
* Harkány (3.519)
* Sellye (3.248)
* Villány (2.793)
Pécs

miniatura|Praza principal de Pécs
miniatura|Teatro nacional de Pécs
**Pécs** (latín: *Quinque Ecclesiae*, croata: *Pečuh*, alemán: *Fünfkirchen*, serbio: *Pečuj* ou Печуј, eslovaco: *Päťkostolie*, turco: *Peçuy*, italiano: *Cinquechiese*) é a cuarta maior cidade de Hungría, está situada no suroeste do país. A cidade é o centro económico e administrativo do condado de Baranya.

A cidade ten unha poboación de 156.576 habitantes o que a fai a quinta maior cidade de Hungría.

Pécs foi elixida para ser a Capital europea da cultura no 2010 xunto coas cidades de Essen (Alemaña) e Istanbul(Turquía).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Pécs - Wikivoyage (en)
* Sitio oficial da cidade 
* Sitio oficial de Pécs Cidade da cultura do 2010
* Sitio oficial do novo aeroporto de Pécs
* Fotografías aéreas de Pécs
Sopron

miniatura|250px|Como indican os seguintes signos, Sopron/Ödenburg é unha cidade bilingüe en alemán e en húngaro.
**Sopron**, pronunciado *xopron* (en alemán **Ödenburg**), é unha cidade de Hungría situada preto da fronteira con Austria, na rexión montañosa de Alpokalja.
A cidade ten 56.394 habitantes (2005) e caracterízase pola súa importante produción de viños branco e tinto.

## Arquitectura 
A arquitectura da zona antiga da cidade amosa a súa longa historia; existen numerosos muros do tempo do Imperio Romano, xunto coas barrocas estruturas medievais, renacentistas, e barrocas froito de longas décadas de prosperidade.

Na cidade existe unha antiga sinagoga testemuño da antiga comunidade xudía expulsada no século XVI.

## Ligazóns externas 
* Sitio do concello (Inglés)
* Fotografías aéreas de Sopron
Érd

**Érd** (Alemán: *Hanselbeck*) é unha cidade con dereitos de condado pertencente ó condado de Pest situada no centro de Hungría, na aglomeración de Budapest.
A cidade ten 60.546 habitantes (2005).

## Ligazóns externas 
* Sitio oficial 
* Fotografías aéreas de Érd
Ankl

**Ankl** (ou **Angl** ou **Angel**) foi un distrito do extremo suroeste de Armenia, con capital na fortaleza de Ankl (Arkatiokert), ao leste do distrito (ao norte de Amida) formado pola rexión das fontes do Tigris ata o Éufrates. É mencionada nas fontes hititas como **Ingaluwa**, e os romanos chamárona **Ingilene**.

Limitaba ao norte coa Anzitene, a Balabitene e a Astianene; ao oeste, o río Éufrates, que a separaba da Commagene; ao sur a Migdonia; e ao leste o Npert ou Nprkert (rexión de Martiriópolis). Foi cedida por Persia a Roma, sendo emperador Galerio, o 297.

O 449 e ata o 454 a rexión foi o centro dun levantamento nacional e relixioso (ver: rebelión de Ankl).

O 543 o nakharar Nerseh Kamsarakan sublevouse esperando a axuda bizantina, pero foi derrotado en Ankl, e os bizantinos non interviñeron.

O 591 a rexión pasou a Bizancio mediante un tratado co novo rei Cosroes (que chegou ao trono coa axuda bizantina). A fronteira fixouse aproximadamente nunha liña entre o lago Sevan e o lago Van.

O ano 605 na guerra entre Bizancio e Persia (603 – 628) iniciada un ano antes, as loitas vanse producir no distrito de Ankl; o mando bizantino correspondeu ao nakharar Teodoro Khorkhoruni, que foi derrotado polos persas (Teodoro foi feito prisioneiro e o rei persa ordenou a súa execución). Os persas tamén gañaron o ano 606 na provincia de Basean e conquistaron Ankl e outras vilas, e a importante cidade de Taron.

O 625 a rexión foi ocupada outra vez por Bizancio. O 24-25 de febreiro do 628 o rei Cosroes foi destronado e en xuño do 628 as condicións de paz esixidas polo emperador Heraclio serían aceptadas. Entre outros puntos do acordo, a fronteira Armenia volveu á fixada polo tratado do 591.

## Notas
Impaya

**Impaya** foi unha cidade do reino de Kuwaliya (Mira-Kuwaliya).
## Historia
Sobre o -1320 Arzawa atacou o reino de Kuwaliya (a parte do reino de Mira e Kuwaliya que permanecía en mans de Mashwiluwa, que era cuñado de Mursilis II en guerra contra Arzawa) e o primeiro ataque foi sobre a cidade de Impaya. Mashwiluwa rexeitou os atacantes pero non os derrotou, e o rei de Arzawa atacou entón Hapanuwa, a capital.

Foi incorporada aos dominios directos hititas en tempo de Mursilis III.
Condado de Békés

**Condado de Békés** (Húngaro: *Békés megye*; Romanés: *judeţul Bichiş*; Eslovaco: *Békešská župa*) é un condado administrativo  (*megye*) situado no sueste de Hungría, na fronteira con Romanía. O condado fai fronteira cos condados húngaros de Csongrád, Jász-Nagykun-Szolnok e Hajdú-Bihar. A capital do condado de Békés é Békéscsaba. O condado forma parte da eurorexión Danube-Kris-Mures-Tisa.

## Xeografía
Békés está situado na gran chaira húngara. O condado ten unhas precipitacións medias anuais de 645&nbsp;mm/ano . Un quinto das reservas húngaras de gas atópanse no condado. O río Körös/Criş é o maior río que atravesa o condado.

## Demografía
O condado ten unha poboación de 392.000 habitantes (2001). Máis do 60 % da poboación vive en vilas. Despois da maioría húngara , as minorías maiores son os eslovacos (7.000), os xitanos (5.000), os romaneses (4.000), os alemáns (1.500) e os serbios (400).

## Estrutura rexional
A estrutura rexional do condado de Békés é típica da gran chaira húngara: o condado posúe poucas vilas pero as que ten, teñen unha destacable poboación. O 70% da poboación vive en vilas e cidades, o 17% viven na capital do condado.

### Cidade con dereitos de condado
miniatura|dereita|400px|Fotografía aérea de Békéscsaba
Békéscsaba

### Vilas principais
(ordenadas por poboación, segundo o censo do 2001)
Batalla de Arinnanda

A **batalla de Arinnanda** foi unha loita entre o Imperio Hitita e o Reino de Arzawa nunha data incerta entre 1325 a. C. e 1315 a. C., no cuarto ano do reinado de Mursilis II.

Arinnanda era un monte situado nalgunha illa en fronte de Apasa (Éfeso). Alí fixéronse fortes os opositores á conquista hitita de Arzawa (sobre -1325/-1315). Como non se podían usar carros, a infantaría hitita subiu as primeiras estivacións da montaña e bloqueou aos que resistían na zona máis inaccesíbel; estes, sen comida nin auga, entregáronse en poucos días. Mursilis II di que fixo máis de quince mil prisioneiros.

## Notas
Puranda

**Puranda** foi unha cidade do reino de Arzawa ao norte de Apasa, famosa por ser o derradeiro bastión da resistencia aos hititas.
Mursilis II comezou a asediar Puranda despois de conquistar Apasa e derrotar os resistentes en Arinnanda. Ofreceu a rendición sen castigo, que foi refusada, e como xa era inverno e comezaba a nevar, os hititas tiveron que erguer o asedio e pasar o inverno nunha fortaleza no río Astarpa, unha chisca ao norte. Naquel inverno o rei Uhha-Ziti morreu da ferida que un meteorito lle fixera no xeonllo. O seu fillo Piyama-Kurunta permaneceu no exilio, pero outro, Tapalazunawali, foi a primavera seguinte a terra firme e entrou en Puranda. Ao chegar o bo tempo, Mursilis tamén volveu ante Puranda. Tapalazunawali decidiu saír e presentar batalla pero o ataque foi rexeitado polos hititas; o asedio retomouse e cortáronse as subministracións de auga. Tapalazunawali fuxiu co seu fillo e algúns seguidores. Mursilis enviou tropas a perseguilo. Tapalazunawali puido escapar (e chegou a Ahhiyawa), pero o seu fillo e demais compañeiros serían capturados. Co líder fóra e sen auga, a cidade rendeuse. Mursilis dá a cantidade de 15.500 prisioneiros civís, a mesma que Arinnanda.
Ana María Ríos

**Ana María Ríos Bemposta**, nada en Arcade, Soutomaior, en 1979, é unha peiteadora que se fixo famosa logo de ser retida en Cancún (México) por presunto contrabando de armas.

## A detención
Ana María Ríos foi detida na alfándega do aeroporto mexicano de Cancún o 9 de outubro de 2006, ao seu regreso da lúa de mel, que pasara naquela cidade co seu home, Marcos Dasilva Bouzón. Na súa bolsa de viaxe, a policía mexicana atopara balas de diversos calibres, dúas delas percutidas, e un detonador M1 que adoita usar o exército mexicano. Ana María Ríos defendeu en todo momento descoñecer quen colocou esa munición na súa equipaxe, e algunhas hipóteses sinalan a posibilidade de que fose un engado para realizar unha operación delitiva realmente seria na mesma alfándega.

Durante os días seguintes creouse unha grande expectación na súa vila natal e no resto de Galiza, e convocouse o 15 de outubro de 2006 unha manifestación en Arcade que congregou a 2.500 persoas e á que asistiron diversos representantes políticos, en apoio de Ana María Ríos e solicitando a súa liberación. Logo de 12 días, o 21 de outubro, Ana María Ríos foi liberada provisionalmente polas autoridades mexicanas logo de pagar unha fianza de 1600 euros. En decembro, a xustiza mexicana declarouna definitivamente inocente.

## A sona
Logo dunhas primeiras semanas tranquilas, con algunhas declaracións puntuais en medios de comunicación, Ana María Ríos fíxose definitivamente famosa en xaneiro de 2007, logo de aparecer espida na portada da revista española Interviú.

A editorial Biblos publicou un libro sobre ela, escrito pola xornalista María José Lorenzo, *Voda, cárcere e fama*, que foi rapidamente traducido ao español.

## Notas
Carballiño

O topónimo **Carballiño** pode referirse a:

;En Galiza
***Comarca do Carballiño**, comarca da provincia de Ourense;
****O Carballiño**, concello de dita comarca;
*****O Carballiño**, parroquia de dito concello;
******O Carballiño**, lugar de dita parroquia;
***Carballiño**, lugar da parroquia de Añá, no concello de Frades;
***Carballiño**, lugar da parroquia de Calvos de Socamiño, no concello de Touro;
***O Carballiño**, lugar da parroquia de Taboada, no concello de Monfero;
***O Carballiño**, lugar da parroquia do Val de Xestoso, no concello de Monfero;
***O Carballiño**, lugar da parroquia de Gonzar, no concello do Pino;
***O Carballiño**, lugar da parroquia de Osedo, no concello de Sada;
***O Carballiño**, lugar da parroquia de Torbeo, no concello de Ribas de Sil;
***O Carballiño**, lugar da parroquia de Ousende, no concello do Saviñao;
***O Carballiño**, lugar da parroquia de Vilaesteva, no concello do Saviñao;
***O Carballiño**, lugar da parroquia de Amoedo, no concello de Pazos de Borbén;
***O Carballiño**, lugar da parroquia de Cesantes, no concello de Redondela;
***O Carballiño**, lugar da parroquia de Xanza, no concello de Valga.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Aiatolá

No xiísmo un **aiatolá** é un dos títulos máis elevado que pode recibir o clero xiíta, recíbeo aquel estudante superior hausa que chega ao grao de muxtahid e que é experto destacado nun aspecto do islam e que obtén a estima, respecto e admiración dos seus superiores, está entón, ao dominar o ixtihad, capacitado para emitir os seus propios edictos sobre a súa especialidade fundamentados nas fontes das leis islámicas, normalmente tamén ensina nas escolas de ciencias islámicas. Uns poucos dos aiatolás chegan ao grao de ''Marja''' ou Grande Aiatolá.

## Notas
Bács-Kiskun

**Bács-Kiskun** é un condado administrativo húngaro (*megye*) situado no sur de Hungría. Foi creado trala segunda guerra mundial, cando se uniron os condados de Bács-Bodrog e Pest-Pilis-Solt-Kiskun . O condado ten unha poboación de 547.000 habitantes e unha área de 8.445&nbsp;km², Bács-Kiskun é o maior condado do país. A capital do condado e maior cidade é Kecskemét.

### Localización 
O condado de Bács-Kiskun limita cos condados de Baranya, Tolna, e Fejér ao oeste, co condado de Pest ao norte e con Jász-Nagykun-Szolnok e Csongrád ao leste. Polo sur fai fronteira con Serbia.

### Ríos 
* Danubio
* Tisza

### Lagos 
* Lago Szelid
* Lago Vadkert

## Estrutura rexional 
A capital e maior cidade do condado é Kecskemét, onde vive 1/6 da poboación total. O condado de Bács-Kiskun é o quinto maior condado húngaro no que se refire á poboación.

### Cidade con dereitos de condado 
miniatura|dereita|400px|Fotografía aérea de Kecskemét - Hungría
* Kecskemét

### Vilas principais 
(Ordenadas por poboación segundo o censo do 2001)

## Ligazóns externas 
* Sitio oficial en Inglés, Húngaro, Alemán, e Francés
* Información sobre o condado en Inglés, Húngaro e Alemán
Club Deportivo Díter Zafra

O **Club Deportivo Díter Zafra** é un club de fútbol español da cidade de Zafra, na provincia de Badaxoz. Fundouse no ano 1930 e actualmente xoga no Grupo 14 da Terceira División.

## Historia
Na tempada 2011–12 de Terceira División acabou no segundo posto, clasificándose para xogar a fase de ascenso a Segunda División B.

## Estadio 
O seu estadio é o **Nuevo Estadio de Zafra**. Ten capacidade para albergar a 5.000 espectadores e inaugurouse o 1 de xuño de 1972 cun partido contra o Real Madrid. As medidas do Estadio son 105 x 65 metros.

## Datos do club 
* **Tempadas en 1ª**: 0
* **Tempadas en 2ª**: 0
* **Tempadas en 2ª B**: 8
* **Tempadas en 3ª**: 28
* **Mellor clasificación na liga**: 9º (Segunda división B española tempada 77-78)

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina web oficial do club
* Páxina web non oficial do club
* Páxina web non oficial do club
Física química

A **física química** é a aplicación da física ós fenómenos macroscópicos, microscópicos, atómicos e de partículas en sistemas químicos no campo da química tradicional usando os principios, prácticas e conceptos de termodinámica, cuántica, mecánica estatística e cinética. É definida como un campo da química no que varios subconceptos son aplicados, a inclusión da mecánica cuántica úsase para ilustrar a aplicación da física química á interacción ou experimentación en química atómica e de partículas.

Está en particular referida ós estudos macromoleculares, como a maioría dos principios que usa, como os coloides.

As relacións que tenta resolver a Física química inclúen os efectos de:

*1. Forzas intermoleculares e propiedades físicas dos materiais (plasticidade, esforzo de tensión, tensión superficial en líquidos).
*2. Cinética de reacción e velocidade de reacción.
*3. A identidade de ións na condutividade eléctrica dos materiais.
128

## Acontecementos 
* Hadriano visita a provincia romana de África do norte para examinar ás tropas colocadas alí.

## Nacementos 
## Mortes 
* Giru, monarca de Baekje, un dos tres reinos da Corea da época.

## Outros 
* Historia ano a ano
Kecskemét

**Kecskemét** é unha cidade situada no centro de Hungría. Kecskemét é a oitava cidade húngara en poboación e capital do condado de Bács-Kiskun.

## Localización 
Kecskemét sitúase a medio camiño entre a cidade de Budapest e Szeged, 86&nbsp;km dende cada unha, e case á mesma distancia dos dous ríos máis importantes do país, o Danubio e o río Tisza.

## Demografía 
Kecskemét posúe unha poboación de 107.267 habitantes (2001). A maioría da poboación é húngara (95%), existindo pequenas comunidades de xitanos (0,8%); alemáns (0,4%) e eslovacos (0,2%).
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial
* Fotografías aéreas de Kecskemét
Jordi Pujol

**Jordi Pujol i Soley**, nado en Barcelona o 9 de xuño de 1930, é un político catalán, líder de Convergència Democràtica de Catalunya (CDC) entre 1974 e 2003 e presidente da Generalitat dende 1980 ata 2003. É doutor en medicina pola Universidade de Barcelona. Casado con Marta Ferrusola no ano 1956, xuntos teñen 7 fillos.

## Traxectoria 
### Franquismo 
Pujol foi arrestado en 1960 polas súas actividades antifranquistas, e foi sentenciado a sete anos de prisión, dos cales cumpriu dous e medio na prisión de Zaragoza e un de confinamento na cidade de Xirona. Liderou as campañas contra o director de *La Vanguardia* Luis de Galinsoga, ou os Feitos do Palacio e "Queremos Bispos Cataláns". Unha vez en liberdade, volveu á actividade política co obxectivo de organizar un movemento nacionalista catalán. Presidiu a entidade financeira Banca Catalana a cal foi un centro de financiamento de actividades culturais catalás, como o grupo *Enciclopèdia Catalana, Òmnium Cultural* ou a *Llibreria Ona*.

### Fundación de Convergència 
Un dos impulsores da Asemblea de Cataluña, en 1974 foi un dos fundadores de Convergència Democràtica de Catalunya, e foi elixido secretario xeral. Foi conselleiro da Generalitat de Catalunya en tempo do presidente Josep Tarradellas.

### Presidencia da Generalitat 
Foi elixido presidente da Generalitat en 1980, e reelixido no 1984, 1988, 1992, 1995 e 1999. No ano 2003 ao acabar o seu último mandato, retirouse da primeira liña política, deixando a dirección do partido en mans de Artur Mas.
Economía de Hungría

Hungría, ao entrar á Unión Europea esperaba modernizar a súa agricultura, estabilizar a súa economía e asegurala nas crises, ampliar súas infraestruturas e recibir axuda para desenvolver as súas rexións. Así como outras economías do Leste Europeo, o país realizou unha transición dunha economía planificada e centralizada para unha economía de mercado, tendo hoxe un ingreso per cápita de case dous terzos da media da UE-25.

Aínda que Hungría gozase dunha das economías máis liberais e economicamente avanzadas do antigo Bloque oriental, tanto a agricultura como a industria comezaron a sufrir dunha carencia de investimento nos anos 1970, e a débeda externa neta de Hungría elevouse considerablemente — de 1 mil millóns de dólar en 1973 a 15 mil millóns de dólares en 1993 en gran parte grazas a subvencións de consumidor e compañías estatais pouco rendibles. Ante o estancamento económico, Hungría optou para intentar a liberalización adicional pasando unha lei de empresa conxunta, creando un imposto sobre a renda, e afiliándose ao Fondo Monetario Internacional (FMI) e o Banco Mundial. Cara a 1988, Hungría desenvolvera un sistema bancario de dous niveis e había decretado a lexislación corporativa significativa que preparou o terreo para as reformas orientadas polo mercado ambiciosas dos anos após o fin do comunismo.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Coroa austrohúngara
*Coroa húngara
*Florín húngaro
*Casa da Moeda de Hungría

## Notas
Impanna

**Impanna** foi unha fortaleza erixida polos hititas no reino vasalo de Mira e Kuwaliya despois da conquista de Arzawa.
Podería tratarse da mesma cidade de Impaya, onde un ano antes o rei de Kuwaliya rexeitara o ataque do fillo do rei de Arzawa.
Barga

**Barga** foi un reino vasalo hitita na rexión de Nuhase e probabelmente dependente deste reino.

Enurta de Barga, probabelmente instigado por Asiria, sublevouse sobre o -1320 / -1310. Un pretendente de Barga chamado Abi-radda ou Abiratta, con axuda hitita, enfrontouse a Enurta. O rei Mursilis II nun tratado di que restaurou a Abiratta na cidade e o trono de **Jaruwatta**, na terra de Barga, que tempo atrás fora ocupada polos hurritas (Mitanni) e doada ao avó de Tette de Nuhase.
Economía de Austria

[miniatura|left|[Donau City, en Viena.]]
Austria, co súa forte economía de mercado e alto padrón de vida, ten ligazóns estreitas con outros países da Unión Europea, en especial Alemaña. Ten un forte sector de servizos, un expresivo sector industrial e un sector agrícola pequeno, pero desenvolvido. O país tamén está beneficiandose de fortes relacións comerciais, especialmente no sector bancario e de seguros, cos países da Europa Central, Leste e Sueste.

Despois de varios anos de forte demanda polas exportacións austríacas e dun gran crecemento do nivel de emprego, a crise económica mundial do 2008 trouxe unha recesión profunda, pero de curta duración. A economía retraiu 3,9% o 2009 pero rexistrou un crecemento de 2% en 2010 e 3% en 2011. O desemprego non creceu tanto como noutras rexións da UE, en parte por mor de subvencións do goberno para as empresas, que aplicaron a redución da xornada de traballo, sen despedimentos. As medidas de estabilización e de estímulo, e tamén unha redución no imposto sobre a renda resultaron o crecemento do déficit público en 4,7% en 2010 e 3,6% en 2011, en comparación con só 1,8% en 2008.

O país fai parte da Unión Europea, dende o 1 de xaneiro de 2005. É a 36ª economía do mundo en tamaño e a 4ª da UE.

## Datos económicos do 2010
;Valores en dólares
* **PIB:** $ 332,6 mil millóns
* **PIB por habitante:** $ 40.300
* **Forza de traballo:** 3,7 millóns
* **Crecemento económico:** 2%
* **Inflación:** 1,9%
* **Produción do Sector terciario:** 69,1% do total do PIB
* **Produción do Sector secundario:** 29,4% do total do PIB
* **Produción do Sector primario:** 1,5% do total do PIB

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Coroa austrohúngara
*Coroa austríaca
*Casa da Moeda de Austria
*Euro
Emar

**Emar** foi unha cidade nas ribeiras do Éufrates, ao sur de Karkemish, no lugar onde o Éufrates fai un xiro, a uns 100&nbsp;km ao leste de Alepo.

Importante centro comercial fundado no terceiro milenio, Emar é mencionada nas taboíñas atopadas en Ebla como centro comercial xa sobre o -2500 (cando estaba baixo influencia de Ebla) e nas de Mari sobre o -1800 ac (cando estaba baixo influencia de Iamkhad).

Sobre o -1300 foi trasladado da súa localización inicial a un lugar non demasiado distante ao oeste (uns 500 metros), un chisco máis elevada, debido a unha mudanza de curso do río, traslado obra do rei hitita Suppiluliumas I ou do seu fillo Mursilis II e foi a capital do chamado país de **Ashtata**, vasalo do reino de Karkemish. A monarquía de Emar foi establecida sobre o século –XIII, pero o poder efectivo permaneceu en mans do consello de anciáns e os clans. O sistema feudal coñecido como *ilku* era similar ao de Ugarit.

As taboíñas mencionan os anos de desastres, guerras e a venda de propiedades ou de rapaces como escravos para facer fronte á fame durante os anos de desastres.

A orixe da monarquía é pouco coñecida, dado que a cidade non tiña antecedentes monárquicos. Probabelmente estea relacionado co establecemento dunha fortaleza defensiva contra o incremento do poder de Asiria. Un dos textos explica un golpe de estado durante o reino dun dos seis reis que tivo a cidade, no que participaron activamente os *hupsu*, un grupo social marxinado. Sobre o -1200 menciónanse ataques de grupos hurritas e dun grupo descoñecido chamado os *tarwu*, talvez un grupo dos pobos do mar; tamén os arameos tiñan incidencia na zona neste tempo. Non hai dúbida que os asirios non tiveron que ver no final da cidade que se produciu sobre o -1187, debido ao lume, como testemuñan as escavacións.

En época bizantina repoboouse e chamouse **Barbalissos**, e baixo os árabes foi chamada **Balis**.

O moderno lugar de Tell Meskéné foi escavado por Jean-Claude Margueron entre 1972 e 1976 e sacáronse á luz templos (entre eles o chamado templo de Devin onde se atopou unha biblioteca con textos sagrados rituais e literarios) e casas e 900 taboíñas cuneiformes, moitas escritas en acadio, un centenar en hurrita e un par en hitita. Actualmente coñécense preto de 1200. Os estudos serían publicados por Daniel Arnaud nos anos oitenta do século XX. En 1996 recomezaron as escavacións, baixo a dirección do alemán Uwe Finkbeiner.
Adolf Otto Reinhold Windaus

**Adolf Otto Reinhold Windaus**, nado o 25 de decembro de 1876 en Berlín (Alemaña) e finado o 9 de xuño de 1959 en Göttingen, foi un químico alemán, descubridor da vitamina D e a histamina. Gañou o Premio Nobel de Química en 1928.

## Traxectoria 
Estudou no Liceo Francés (Französisches Gymnasium) de Berlín, no que se interesou principalmente pola literatura. Iniciou estudos de Medicina en 1895. Impresionáronmo tanto as conferencias do premio Nobel de química Emil Fisher que comezou a estudar química en Friburgo ao tempo que continúa coa Medicina. Doutorouse en 1900 cunha tese dedicada ao veleno que se extrae da dedaleira. A partir de 1906, traballa como profesor na Universidade de Innsbruck, e na Universidade de Göttingen de 1915 a 1944 como director do Instituto Químico.

### Investigacións científicas 
Volveu a Berlín para traballar con Emil Fischer e coñeceu a Otto Diels (futuro premio Nobel en 1950), con quen mantivo unha longa amizade. En 1901 retornou a Friburgo e comezou a traballar sobre o colesterol e os esterois. A partir de 1906 impartiu docencia na universidade de Innsbruck e logo en Göttingen entre 1915 e 1944. En 1919 logrou transformar o colesterol en ácido colánico (que fora illado dos ácidos biliares por Heinrich Otto Wieland). Windaus mostrou así a ligazón entre os esterois e os ácidos biliares. Descubriu tamén que a vitamina D é un esterol e que a luz é precisa para que esta vitamina actúe. Estas investigacións valéronlle o premio Nobel. Traballou igualmente sobre os derivados do imizadol, o que o levou a demostrar que a histidina (un aminoácido) é un derivado do imidazol, e a descubrir a histamina.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Premio Nobel de Química

### Ligazóns externas 
* Páxina web do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1928 
* Biografía na páxina do Instituto Nobel
* Perfil de Adolf Otto Reinhold Windaus NNDB
Siyanta

**Siyanta** foi unha rexión hitita que recibía o nome dun río. Non se sabe onde estaba situada, pero si que tiña unha cidade sagrada rexida por sacerdotes.
Mashwiluwa de Mira-Kuwaliya sublevouse contra Mursilis II e arrastrar á cidade de Pitasa ou Pitassa. Mursilis II foi a Sallapa e chamou a Mashwiluwa, intentando chegar a un acordo, pero o rebelde negouse a presentarse e fuxiu á terra de Masa (Maša). Mursilis marchou contra Masa e destruíu unha parte dela; enviou novos mensaxeiros a Mashwiluwa insistindo en que comparecese á súa presenza e ameazando á xente de Masa con destruír o país se non o facía. Os habitantes de Masa capturárono e o enviárono ao gran rei. Mashwiluwa foi tratado con clemencia (era tío do rei) e foi instalado como gran sacerdote gobernante dunha cidade sagrada no río Siyanta que non se menciona.

Mursilis recoñeceu que o sobriño e fillo adoptivo do rebelde, Kupanta-Kurunta, non participara na revolta e, por tratado, foi establecido como rei de Mira e Kuwaliya no lugar do deposto Mashwiluwa.
Irridu

**Irrite** ou **Irridu** foi unha cidade hurrita do reino de Mitanni entre Karkemish e Harran, que podería ser a moderna Ordi ou Tell Bender. Foi unha cidade pequena que adquiriu importancia no século –XIV. A cidade quedou dentro do reino de Tushratta, pero, cando este fuxiu para Siria ante os hititas, proclamou a súa lealdade a Artatama II e ao seu fillo e correxente Shuttarna III. Mattiwaza chegou á cidade esperando ser ben recibido, pero pecháronlle as portas, e a cidade tivo que ser conquistada polo exército hitita; os defensores presentaron batalla, pero serían derrotados e a cidade rendeuse. Os hititas entregárona a Mattiwaza de Mitanni, xa que a fronteira se fixou no Éufrates.
Armatana

**Armatana** foi un reino, cuxa capital era a cidade de Armatana, que estaba situado ao sur de Tegarama, ao oeste de Isuwa e ao leste de Kizzuwatna (Cilicia), rexión do Alto Éufrates e a futura Armenia.

Formouse durante a crise de Hatti (séculos -XVI – -XV) cando Mitanni chegou ao seu punto de máximo poder. Quedou sometido a Mitanni sobre o -1500, e despois foi sometido polo rei hitita Tudhaliyas II sobre o -1400.

Sobre o -1360 o rei Tushratta de Mitanni favoreceu unha revolta alí. Suppiluliumas I, que probabelmente aínda só era príncipe herdeiro hitita, foi á zona e derrotou aos rebeldes. Suppiluliumas I fixo unha nova campaña vitoriosa como rei a este territorio sobre o -1340.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Ziplanda

**Ziplanda** ou **Zippalanda** foi un centro administrativo e relixioso en Anatolia durante o reino antigo hitita.

## Historia 
A súa situación orixinal é descoñecida pero estaba incluída no reino de Hakpis que fora destruída polos kaska cando se creou o reino alá polo -1300. 

Posteriormente, foi restaurada e repoboada por Hattusilis III entre dez e quince anos despois da creación do reino.

## Notas
Taite

**Taite** (chamada en asirio Taidu) foi unha das capitais de Mitanni. Suponse que estaba na rexión do río Khabur, pero aínda non se atopou con certeza, se ben o experto italiano Mirjo Salvini pensa que está en Tell Hamidiya. Desde o comezo do século –XIV foi residencia temporal dos reis que dominaron a parte oriental do país, mentres o rei Tushratta gobernaba en Washukanni. Esta situación durou ata aproximadamente o -1340, cando a dinastía oriental foi eliminada pola intervención do rei hitita Suppiluliumas I.

Baixo o rei Wasashatta volveu ser capital de Mitanni, polo menos ata que foi ocupada polos asirios sobre -1290. Taite foi ampliada por Adadnirari I de Asiria, quen construíu  nela canles de rego e un palacio e deixou nela algunhas estelas.
Hastira

**Hastira** foi unha cidade hitita próxima de Nerik que sobre o -1400 foi conquistada polos kaska. Foi reconquistada por Hattusilis (despois Hattusilis III) no primeiro terzo do século –XIII.
Haharwa

**Haharwa** foi unha rexión próxima a Tishsina e á rexión de Marasantiya, que estivo en mans dos kaskas todo o século XIV a.C., pero foi reconquistada por Hattusilis, rei de Hakpis, (futuro Hattusilis III) sobre o 1270 a.C..

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de rexións hititas históricas
Hallawa

**Hallawa** foi unha cidade hitita do nordeste, entre Hattusa e Samuha. As forzas do rei Mursilis III, dirixidas por Sippa-ziti, quedaron asediadas nesta cidade durante a guerra civil entre o rei e Hattusilis de Hakpis; o xefe tivo que pedir ao rei Mursilis que fose a rescatalo; o rei enviou a un home chamado Anani-piya.
Kusuriya

**Kusuriya** foi unha cidade ao oeste de Hattusa na que se librou unha batalla da guerra civil entre Mursilis III e Hattusilis de Hakpis. A cidade debía de estar próxima a un río chamado río Vermello.
129

## Acontecementos 
* Construción en Lambaesis dunha defensa para Numidia polos lexionarios romanos.
* Eleuterio convértese en bispo de Bizancio.

## Nacementos 
* Galeno, médico grecorromano (m. 199).

## Mortes 
* Dióxenes, bispo de Bizancio.
* Osroes I de Partia
## Outros 
* Historia ano a ano
130

## Acontecementos 
* 30 de outubro - Fundación de Antinópolis polo emperador romano Hadrián, na memoria do seu amante falecido Antínoo.

## Nacementos 
* 15 de decembro - Lucio Vero, futuro emperador romano.
* Avidio Casio, emperador romano.
* Vologases V, rei de Partia e Armenia.

## Mortes 
* Iuvenal, poeta satírico romano.
* Antínoo, amante do emperador Hadriano.

## Outros 
* Historia ano a ano
132

## Acontecementos 
### Imperio romano 
* Conclúe a construción da muralla de Hadriano que separa Britania do territorio dos pictos.
* Dá comezo a revolta de Bar-Kokhba en Xudea.
* Pacto de hospitalidade dos coelerni, pobo galaico, cun prefecto romano.

### Ciencia e tecnoloxía 
* Zhang Heng constrúe o primeiro sismógrafo.

## Nacementos 
* Han Huandi, emperador da dinastía Han. 
* Cai Yong, calígrafo e músico chinés.

## Mortes 
## Outros 
* Historia ano a ano
Onda Obreira

**Onda Obreira** foi unha emisora de radio da cidade de Ferrol, posta en marcha por Comisións Obreiras tras unha resolución do seu consello confederal logo de non concellerse unha concesión para unha emisora do sindicato. Comezou a emitir o 1 de maio de 1985 e estivo nas ondas durante dous anos. A súa programación cubría cinco horas diarias, contaba con 30 colaboradores e daba prioridade á información local e laboral.
Nera

**Nera** foi unha cidade hitita do territorio de Nerik, que permaneceu durante longo tempo baixo dominio kaska. Sobre a metade do século –XVI foi atacada polos kaskas, pero talvez non foi ocupada ata aproximadamente o -1400. Foi reconquistada por Hattusilis, rei de Hakpis, (despois rei hitita Hattusilis III) aos comezos do século –XIII.
Hipólita Moíño

**Hipólita Moíño Lago**, coñecida co pseudónimo de **Valentina Lago-Valladares**, nada en Ferrol e finada en Valladolid en maio de 1917, foi unha escritora galega en galego e castelán.

## Traxectoria 
Estudou a carreira de Maxisterio e foi profesora de ensino primario en Ferrol. Seguidora de Concepción Arenal. Colaborou en *Almanaque de Ferrol*, *Revista Gallega*, *El Correo Gallego*, e dun xeito máis esporádico no madrileño *El Correo de la Moda*, *El Regional*, *El Faro de Ferrol*, *Suevia*, *Almanaque Gallego*, *El Eco de Galicia* e *Vida Gallega*. Publicou diversos contos na prensa entre 1896 e 1920 e foi membro correspondente da Real Academia Galega, entre as súas narracións máis coñecidas salientan *A lus da morte* (1896) e *Contos da Terriña* (1906). Dende 1914 viviu en Valladolid co seu fillo Federico, catedrático da Normal desta cidade, onde finou en maio de 1917.

## Vida persoal 
Casou con Gerardo Landrove Timiraos, maquinista maior da Armada, e foi nai de Gerardo, Rosa e Federico Landrove Moíño.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Alfredo Canalejo

**Alfredo Canalejo Martínez-Fontenla**, nado na Coruña en 1898 e finado na mesma cidade o 8 de agosto de 1974, foi un escritor galego.

## Traxectoria 
miniatura|*Contos*, Lar, 1927,
Foi profesor no Sanatorio Marítimo de Oza. Pertenceu ás Irmandades da Fala e tras marchar a Francia para estudar na Sorbona volveu a Galicia en 1927. Publicou unha recolleita de catro narracións en 1927 titulada *Contos* e unhas poucas narracións máis da prensa da época. Na Segunda República foi secretario de La Juventud Republicana da Coruña (1931) e logo presidente en 1932, e en 1933 dirixiu o semanario *La Draga*. Afectado pola Guerra Civil española non volveu publicar pero seguiu a escribir profusamente.

## Vida persoal 
Casou con Oliva Albertino Salgado.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Antonio de la Iglesia

**Antonio María de la Iglesia González**, nado en Santiago de Compostela o 13 de xaneiro de 1822 e finado na Coruña en 1892, foi un escritor galego, fundamental no comezo do rexurdimento.

## Traxectoria 
[miniatura|*[Álbum de la Caridad. Juegos Florales de La Coruña en 1861*.]]
Cursou Latín e Humanidades en Compostela e seguiu estudos de Maxisterio na *Escuela Normal Central* de Madrid. Posteriormente foi o primeiro director da Normal de Santiago. Máis adiante foi inspector de escolas e catedrático de Retórica e Poética do instituto da Coruña.

Colaborou en *La Aurora de Galicia*, *Revista de Galicia* e *El Fomento de Galicia*; foi editor de *Galicia. Revista Universal de este Reino* (1861-1865), dirixida polo seu irmán Francisco María de la Iglesia, onde apareceron os dous traballos seus de maior mérito, "Reseña stórica de Galicia" (1861) no que enxalza o valor dos galegos na Guerra da Independencia contra os franceses, primeiro texto en galego desta materia, e *Diccionario gallego-castellano* (1863), primeira recompilación lexicográfica galega que o seu autor, Francisco Javier Rodríguez Gil, deixara manuscrita sen ordenar. Foi redactor do *Diario de La Coruña*. Tamén colaborou en *El Anunciador* e en *El Heraldo Gallego*.

Foi o organizador dos Xogos florais da Coruña de 1861 e compilador do *Álbum de la Caridad* (1862), onde se recollían as composicións dos poetas participantes. Foi o autor da antoloxía *El idioma gallego, su antigüedad y vida* (1886), en tres tomos, onde da a coñecer mostras dos cancioneiros medievais, incluíndo composicións tomadas do *Cancioneiro da Biblioteca Vaticana* publicado en Portugal en 1878 por Teófilo Braga. Escribiu tamén diversos poemas en galego recollidos na prensa desde 1857 e algúns contos publicados a partir de 1888, relatos breves baseados, moitos deles, na literatura popular de transmisión oral ("O convite dun raposo", "A rejuba de San Lorenzo", "Os aparecidos"...).

Desenvolveu tamén un longo traballo de investigación sobre o patrimonio arquitectónico e arqueolóxico de Galicia, en especial das Mariñas coruñesas e da cidade de Santiago de Compostela, e do contexto histórico no que foi creado, que foi dando ao público publicado en artigos na prensa rexional, aínda que moito daquel material recollido permanece inédito hoxe.

Ocupou praza na Comisión Provincial de Monumentos, que, por iniciativa súa, entendeu nos procesos de desaparición de diversos edificios de mérito, deixando constancia documental e gráfica da súa historia.

## Biblioteca virtual 
200px|dereita

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
*  (2004). *Historia da literatura galega II. De 1853 a 1916. O Rexurdimento*,http://www.xerais.es/libro.php?id=3159725 pp. 85-120, Xerais, ISBN 978-84-9914-764-2.
* 
* 

### Outros artigos 
* Prerrexurdimento
* Precursores
Warsiyalla

**Warsiyalla** foi un territorio de Asia Menor occidental, de situación descoñecida. Algúns sitúano en Bitinia occidental e outros en Panfilia ou outros lugares. O único certo que se sabe é que no tratado entre Alaksandu de Wilusa e o rei hitita Muwatallis II, o primeiro tiña que asistir ao segundo nas campañas que facía neste territorio, e o resto dos territorios mencionados son: Licia (Lukka), Karkissa (talvez Caria) e Masa (Bitinia Oriental).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de rexións hititas históricas