Década Ominosa

Denomínase **Década Ominosa** (1823-1833), o período da historia de España que corresponde á última fase do reinado de Fernando VII e á restauración do absolutismo tralo Trienio liberal (1820-1823) en que rexeu a Constitución de Cádiz promulgada en 1812. Porén, hai historiadores como Josep Fontana que prefiren a denominación de **segunda restauración do absolutismo** (**1823-1833**) porque amplían o período máis aló da morte de Fernando VII, até o final do sistema absolutista, prolongándoo así até 1834. Esta idea, de incluír a "transición pactada que se consolidou en 1834" é tamén compartida por Ángel Bahamonde e Jesús A. Martínez, pois así constituiría a "derradeira fase" do período.

Foron os liberais os que crearon a denominación de Década Ominosa (é dicir, abominable) como resposta a ese período de dez anos no que sufriron unha forte represión e o exilio. Denominacións semellantes foron empregadas por outros escritores como Benito Pérez Galdós, un escritor progresista e republicano, que titulou "O Terror de 1824", un dos seus *Episodios Nacionales;* ou por Menéndez Pelayo, quen malia ser profundamente conservador, cualificou esta derradeira etapa do reinado de Fernando VII como "feroz, degradante e lúgubre absolutismo".

## Desenvolvemento 
[231x231px|miniatura|[Rafael del Riego.|esquerda]][miniatura|[Fernando VII.]][miniatura| O [Duque de Angulema.]]O período ábrese o 7 de abril de 1823 coa invasión dos Cen Mil Fillos de San Luís, exército francés ao mando de Lois Antón de Borbón, duque de Angulema, que someteu a España liberal por orde da Santa Alianza, moi preocupada polo desenvolvemento do liberalismo en España e acirrada polos emisarios secretos que o rei español enviara ás potencias coaligadas para lle evitaren ter que gobernar sometido a unha constitución.

Neste período tivo lugar unha gran represión dos liberais que puideron quedar na Península, pois os máis significados tiveran que emigrar en masa, sobre todo a Londres (onde se concentraron no barrio de Somerstown), pero tamén a Malta, París, Estados Unidos e ás recentemente creadas repúblicas hispanoamericanas para evitar a morte. O xeneral Rafael del Riego foi executado na praza da Cebada de Madrid o 7 de novembro de 1823 como medida exemplificadora.

Estableceuse unha estrita censura, redactouse un arcaico e reaccionario plan de estudos universitarios (polo ministro de Graza e Xustiza Francisco Tadeo Calomarde) e foron sufocados, por unha parte, diversos levantamentos precarlistas pola irresolta cuestión da lei sálica, como o dos *Malcontents* en Cataluña, e pola outra, intentos de insurrección liberal e pronunciamentos preparados na súa maior parte no estranxeiro, como o de Torrijos ou a expedición dos Coloraos en Almería, entre outros moitos.

O exército francés permaneceu varios anos en España, pagado polos impostos sangrados a un país en bancarrota e sometido por un rei afrancesado ridiculizado en toda Europa e temoroso do exército popular nacido na Guerra da Independencia, polo que o substituíu polos escuadróns locais dos chamados Voluntarios Realistas, un corpo tradicionalista partidario da alianza entre trono e altar, que pretendía substituír a Milicia Nacional voluntaria liberal.

Perdeuse definitivamente o tren da Revolución Industrial, que se desenvolvería tardía e irregularmente en España, e foron executados liberais inocentes, como Mariana Pineda ou o libreiro Miyar.

O 31 de marzo de 1830 Fernando VII publica a Pragmática Sanción, aprobada por Carlos IV en 1789 mais non promulgada, que permitía a sucesión feminina no trono, polo que as aspiracións á Coroa do irmán do rei foron truncadas co nacemento de Isabel II, o que pouco despois daría lugar á Primeira Guerra Carlista.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Artola, Miguel (1973): *La burguesía revolucionaria (1808-1869)*. Historia de España Alfaguara V. Madrid: Alianza Editorial / Alfaguara. ISBN 84-206-2046-7, páxs. 41-52.
* Fernández de Pinedo, Emiliano; Gil Novales, Alberto, e Dérozier, Albert (1980): *Centralismo, Ilustración y agonía de Antiguo Régimen (1715-1833)*. Vol. VII de: Manuel Tuñón de Lara (dir.) *Historia de España*. Barcelona: Editorial Labor. ISBN 84-335-9427-3, páxs. 276-308.
* 
*
*
*

* Luis, Jean-Philippe (2001): "La década ominosa (1823-1833), una etapa desconocida en la construcción de la España contemporánea", *Ayer*, Nº 41 (Número dedicado a: Fernando VII. Su reinado y su imagen), páxs. 85-118.
* Palacio Atard, Vicente (1981): *La España del siglo XIX*. Madrid: Espasa-Calpe. ISBN 84-239-4959-1, páxs. 95-111.
* Voltes, Pedro (1985): *Ferrnando VII. Vida y reinado*. VBarcelona: Editorial Juventud. ISBN 84-261-2959-4, páxs. 132-154.

### Outros artigos 
* Cen Mil Fillos de San Luís
* Congreso de Viena
* Guerra dos agraviados
* Guerras Carlistas
* Cuádrupla Alianza (1815)
* Tratado de Verona
* Trienio liberal

### Ligazóns externas 
* La década ominosa