Soraya Esfandiary-Bakhtiari

**Soraya Esfandiary-Bakhtiari** (en , Sorayâ Esfandiyâri-Baxtiyâri), nada en Isfahán o 22 de xuño de 1932 e finada en París o 26 de outubro de 2001, foi a raíña consorte de Irán como esposa do xa Mohammad Reza Pahlavi, co que casou en 1951.
 
O matrimonio sufriu moitas presións, en particular cando quedou claro que ela era estéril. Rexeitou a suxestión do xa de tomar unha segunda esposa para producir un herdeiro despois de que el rexeitase a súa idea de abdicar en favor do seu medio irmán. Como filla de nai cristiá, os clérigos xiítas desconfiaban dela, igual que a posesiva nai do xa. En marzo de 1958, o xa chorou mentres anunciaba o divorcio. O embaixador británico afirmou que Soraya foi o único amor verdadeiro do xa. Tras unha breve carreira como actriz e unha relación co director de cinema italiano Franco Indovina, Soraya viviu soa en París ata a súa morte.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Soraya era filla de Khalil Khan Esfandiary-Bakhtiari (1901-1983), nobre da etnia bakhtiari do Irán meridional e embaixador de Irán ante Alemaña Occidental, e da súa esposa alemá nada en Rusia, Eva Karl (1906-1994).

Naceu no Hospital Misioneiro Inglés de Isfahán en 1932. Tivo un irmán máis novo, Bijan (1937–2001). A súa familia estivo durante moito tempo involucrada no goberno e no corpo diplomático iraniano. Un tío seu, Sardar Assad, foi un dos líderes da revolución constitucional persa de principios do século XX. Soraya creceu entre Berlín e Isfahán e foi educada en Londres e Suíza.

Mohammad Reza Pahlevi e Esfandiary casaron o 12 de febreiro de 1951. O matrimonio foi problemático porque a nai e as irmás de Mohammad Reza vían a Soraya como rival polo amor del, igual que a súa primeira esposa, Fawzia, e continuamente a humillaban. Soraya odiaba a Ernest Perron, mellor amigo e secretario privado do xa. Como Soraya foi criada en Europa, Irán era un país "estraño" para ela, e tivo actitudes que o historiador irianiano-estadounidense Abbas Milani describiu como próximas ao racismo. Para ela, Europa foi sempre o modelo de excelencia para todo. Soraya foi enormemente condenada pola inmoralidade do seu traxe de baño, considerado impropio dunha musulmá, e a foto moi prohibida en Irán para tratar de silenciar as críticas do *ulema*. O 21 de marzo de 1958, aninovo iraniano, un choroso xa anunciou o divorcio nun discurso emitido por radio e televisión. Recibiu o tratamento e título nobiliario de «A Súa Alteza Imperial a Princesa Soraya do Irán», tralo divorcio.

### Exilio 
Tras divorciarse estableceuse primeiramente en Roma no seu exilio. Intentou unha breve carreira como actriz, protagonizando o filme *I tre volti* (1965), dirixido por Franco Indovina (1932–72), con quen mantivo unha relación sentimental. Tamén participou no filme *She* (1965).

Trala morte de Indovina nun accidente de aviación, a princesa converteuse nunha personaxe asidua da prensa do corazón que a denominou «a princesa dos ollos tristes». A raíz dese falecemento, deixou para sempre Italia para establecerse en Francia.

Dous anos antes de morrer, Soraya revelou nas súas memorias o seu segredo: ela non era estéril como sinalaran os médicos próximos ao xa, senón que manipularon os seus exames médicos para convencer o xa sobre a suposta infertilidade, o que deu lugar ao inesperado divorcio.

A princesa Soraya de Irán faleceu no seu apartamento de París por causas non reveladas con 69 anos. Tras saber do pasamento, o seu irmán comentou con tristura, "despois dela, non teño ninguén con quen falar". Bijan faleceu unha semana despois.

Está enterrada en Westfriedhof, un cemiterio de Múnic, xunto coa súa familia. En 2002, a súa tumba foi profanada por radicais musulmáns con pintadas acusándoa de «parasito social».

## Legado 
miniatura|Tumba de Soraya, os seus pais e o seu irmán.
O divorcio de Soraya do xa inspirou a compositora francesa Françoise Mallet-Jorris para escribir "Je veux pleurer comme Soraya" ("Quero chorar como Soraya").

Realizouse un telefilme italo-alemán sobre a vida da princesa, titulado *Soraya* (tamén chamado *Sad Princess*), que se emitiu en 2003 e foi protagonizada por Anna Valle como Soraya e Erol Sander como o xa. A actriz francesa Mathilda May interpretou a irmá do xa, a princesa Shams Pahlavi.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Princess Soraya, souvenirs about Internet lessons in Paris
*Photo gallery
*Another gallery of her
*Bakhtiari World