open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Balonmán nos Xogos Olímpicos

O **balonmán** é un deporte que forma parte do programa oficial olímpico dende os Xogos Olímpicos de 1936 en Berlín, co torneo masculino soamente. Despois dun longo período de ausencia, o deporte regresou novamente en chan alemán para os Xogos Olímpicos de 1972 en Múnic. O torneo feminino presentouse nos Xogos Olímpicos de 1976 en Montreal, no Canadá.

Os grandes dominadores desta disciplina son a Unión Soviética, Iugoslavia, Dinamarca e Corea do Sur.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados de balonmán
Tríatlon nos Xogos Olímpicos

O **tríatlon** é un deporte que forma parte do programa oficial olímpico dende os Xogos Olímpicos de 2000 celebrados en Sydney (Australia), tanto na categoría masculina como na categoría feminina.

Este deporte combina probas de natación (1.500 metros), ciclismo (40 quilómetros en liña) e carreira a pé (10 quilómetros).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados do tríatlon
Vela nos Xogos Olímpicos

A **vela** é un deporte que forma parte do programa oficial olímpico dende os Xogos Olímpicos de 1900 realizados en París (Francia). Ausente na edición de 1904 disputada en Saint Louis (nos Estados Unidos de América), a partir daquel momento sempre formou parte da competición.

Ao longo dos anos foi cambiando o formato das probas así como as clases de embarcacións que formaron parte do programa. O programa olímpico de vela inclúe eventos masculinos, femininos e mixtos. Os grandes dominadores deste deporte son o Reino Unido, os Estados Unidos de América, Noruega, España e Francia.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados de vela
Boxeo nos Xogos Olímpicos

O **boxeo** é un deporte que forma parte do programa oficial dende os Xogos Olímpicos de 1904 celebrados en Saint Louis (nos Estados Unidos de América), e dende aquel intre formou parte de tódolos xogos agás en 1912, realizados en Estocolmo. Historicamente, foi un deporte practicado soamente na categoría masculina, mais na edición de 2012, que se realizou en Londres (no Reino Unido), incorporouse a competición feminina en tres clases.

O gran dominador deste deporte é os Estados Unidos de América, seguidos a distancia por Cuba, e en menor medida, o Reino Unido e Italia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados de boxeo
Nacho Fernández Goberna

**Ignacio Luis Fernández Goberna**, nado en Donostia o 30 de xullo de 1964, é un cantante, guitarrista e compositor español, coñecido principalmente por formar parte entre 1985 e 1993 do dúo La Dama se Esconde.

É fillo do histórico futbolista galego Pahiño e irmán máis novo de Patricia Fernández Goberna, cantante de Trigo Limpio, e participante no Festival de Eurovisión.

## Traxectoria 
Naceu no barrio donostiarra de Gros, sendo fillo de Pahiño, histórico futbolista de Celta de Vigo, Real Madrid e Deportivo da Coruña, e de Inés Goberna. Seu tío Eduardo Goberna foi tamén futbolista do Deportivo da Coruña. 

Mentres estudaba no colexio xesuíta de Donostia, Tomaron o nome do protagonista da novela *O castelo* de Franz Kafka. Con este grupo gravou dous discos editados por DRO: *Principio y fin* (1982) e *¿Juegas al escondite?* (1983).

Unha vez disolto Agrimensor K, Goberna e Valencia formaron La Dama se Esconde e marcharon a Madrid. O grupo estivo activo ata 1993, publicando case un disco por ano. Tras a disolución deste, Nacho F. Goberna publicou dous discos en solitario, *Transparente* (2002) e *Un bosque de té verde* (2010). 

En 2013 creou xunto á súa parella a revista cultural *Lecturas Sumergidas*.

## Discografía 
### Agrimensor K 
* *Principio y fin* (1982) 
* *¿Juegas al escondite?* (1983)

### La Dama se Esconde 
* *Avestruces* (1985)
* *Armarios y camas* (1986)
* *La tierra de los sueños* (1987)
* *Coge el viento* (1989)
* *Lejos del puerto* (1990)
* *De colores, tu color* (1992)
* *Hoy* (1993)
* *Lo mejor* (1999)
* *Una habitación llena de pájaros (1985)* (2011)
* *Después de Hoy y antes de Mañana (1993-1995)* (2011)
* *Las demos de 12 canciones que fueron publicadas (1985-1993)* (2011)

### En solitario 
* *Transparente* (2002)
* *Un bosque de té verde* (2010)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos en Discogs .
Golf nos Xogos Olímpicos

O **golf** é un deporte que forma parte do programa olímpico oficial que formou parte do programa oficial dos Xogos Olímpicos en dúas edicións, nos Xogos Olímpicos de 1900 disputados en París (Francia) e nos Xogos Olímpicos de 1904 disputados en Saint Louis (nos Estados Unidos de América). Este deporte converteuse no primeiro en aceptar mulleres na súa edición de 1900, se ben na edición de 1908 só se celebraron dúas competicións masculinas.

Na reunión do Comité Olímpico Internacional (COI) realizada en Copenhaguen en 2009 foi aceptado de novo para formar parte da competición oficial, a cal se fixo efectiva dende os Xogos Olímpicos de 2016 realizados en Río de Xaneiro (no Brasil).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados de golf
Péntatlon moderno nos Xogos Olímpicos

O **péntatlon moderno** é un deporte que forma parte do programa oficial olímpico, creado especialimente para a súa disputa nos Xogos Olímpicos de Verán polo fundador do movemento olímpico, Pierre de Coubertin. A súa inclusión no programa olímpico produciuse na edición de 1912 disputada en Estocolmo (Suecia).

Os grandes dominadores deste deporte son Hungría, Suecia e a Unión Soviética.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados de péntatlon moderno
Faro de Punta Roncudo

O **faro de Punta Roncudo** ou **faro Roncudo**  é un faro para a axuda da navegación mariña que se atopa na Punta do Roncudo -nome que provén do ruído rouco que fai o mar cando rompe nos cantís proximos- a 3,3 km de Corme Porto, (Ponteceso) na provincia galega da Coruña en plena Costa da Morte. Este faro, foi posto en funcionamento en 1920 o igual que o faro de Punta Laxe, Faros que delimitan a entrada da ría de Corme e Laxe, este polo norte e o de Laxe polo sur.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Costa da Morte
* Camiño dos Faros
* Faro de Punta Laxe
* Lista de faros de Galicia

### Ligazóns externas 
*Ría de Corme e Laxe - Punta do Roncudo
Halterofilia nos Xogos Olímpicos

A **halterofilia** é un deporte que forma parte do programa oficial dos Xogos Olímpicos dende os Xogos de 1896 celebrados na cidade de Atenas (Grecia). Ausente nos Xogos Olímpicos de 1900 realizados en París (Francia), volveu á competición nos Xogos Olímpicos de 1904 celebrados en Saint Louis (Estados Unidos de América). Posteriormente estivo ausente nas edicións de 1908 en Londres e 1912 en Estocolmo, volvendo definitivamente nos Xogos Olímpicos de 1920 realizados en Anveres (Bélxica). A competición feminina non foi introducida até os Xogos Olímpicos de 2000 en Sydney (Australia).

Os grandes dominadores desta disciplina son a extinta Unión Soviética, a China e os Estados Unidos de América.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados de halterofilia
Hóckey sobre herba nos Xogos Olímpicos

O **hóckey sobre herba** é un deporte que forma parte do programa olímpico oficial dende a edición de 1908 disputada en Londres (no Reino Unido). Ao longo da historia dos Xogos Olímpicos non estivo presente nas edicións de 1912 e 1924 (por mor da creación da Federación Internacional de Hóckey). A primeira competición en categoría feminina foi nos Xogos Olímpicos de 1980 disputados en Moscova (na Unión Soviética).

Ao longo da historia desta competición o gran dominador deste deporte foi a selección da India e Paquistán, se ben nos últimos anos salientan Australia, os Países Baixos e Alemaña. En categoría feminina as grandes dominadoras son Australia e os Países Baixos.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados do hóckey sobre herba
Hípica nos Xogos Olímpicos

A **hípica** é un deporte que forma parte do programa olímpico oficial dende os Xogos Olímpicos de 1900 celebrados na cidade de París (Francia). Nas edicións de 1904 e 1908 non foi incluído, mais nos Xogos Olímpicos de 1912 disputados en Estocolmo (Suecia) volveu formar parte do programa, un feito que non mudou dende ese momento.

Até o ano 1952, este deporte estivo reservado soamente aos xinetes masculins, mais a partir dos xogos dese mesmo ano, as probas foron consideradas como mixtas. Este deporte, así como a proba ecuestre de péntatlon moderno, son os únicos deportes olímpicos nos que participan animais.

Os grandes dominadores desta disciplina son Alemaña (así como a República Federal Alemá), Suecia, Francia e os Estados Unidos de América.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados de hípica
Julián Sanz Martínez

**Julián Sanz Martínez**, finado en París o 25 de decembro de 1890, foi un militar e historiador galego.

## Traxectoria 
Afiliado ao Partido Republicano dende 1868. Pertenceu ao primeiro batallón republicano que se formou en Madrid co nome Tiradores del Principal segunda compañía, e despois pertenceu ao batallón Guías de la República. Participou na guerra carlista e foi admitido no Exército. Perseguido polas súas ideas políticas, foi desterrado a Canarias e despois a Madrid. Foi correspondente na Coruña dos periódicos madrileños *La Correspondencia* e *Ilustración Militar*. Chegou a alférez oficial terceiro de seccións de arquivo. Amigo e subordinado de Emilio Prieto Villarreal e partidario de Ruiz Zorrilla, participou na sublevación republicana do 19 de setembro de 1886 encabezada por Manuel Villacampa del Castillo. Logo do seu fracaso exiliouse en Francia e morreu en París o 25 de decembro de 1890.

## Obras 
* *Reseña histórica de la batalla de Bailén*, 1879.
* *Resumen histórico-militar de la Guerra de la Independencia española de 1808 á 1814* (4 vol.), 1881-1882.
* *Batalla de Waterloo*, 1883.

## Notas
Judo nos Xogos Olímpicos

O **judo** é un deporte que forma parte do programa olímpico oficial dende os Xogos Olímpicos de 1964 celebrados en Tokyo, no Xapón. Aínda que non foi incluído na edición de 1968, si o foi nas seguintes edicións dende entón. A categoría feminina entrou a formar parte do programa oficial nos Xogos Olímpicos de 1992 en Barcelona (España), sendo aínda deporte de exhibición nos Xogos anteriores celebrados en Seúl (Corea do Sur).

O gran dominador da competición é o Xapón, lugar de orixe do deporte, seguido de Francia e Corea do Sur.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados do judo
Loita nos Xogos Olímpicos

A **loita** é un deporte disputado nos Xogos Olímpicos de Verán dende que foi presentado nos Xogos Olímpicos antigos no ano -708. Forma parte do programa dos Xogos modernos dende a primeira edición celebrada en Atenas (Grecia) no ano 1896, e sempre formou parte do programa, agás na edición de 1900 realizada en París (Francia).

A competición comezou en 1896 coa modalidade de loita grecorromana, e na edición de 1904 celebrada en Saint Louis (nos Estados Unidos de América) incorporouse a competición de loita libre. A competición feminina comezou na edición de 2004 celebrada en Atenas (Grecia).

Os grandes dominadores da disciplina son a Unión Soviética, os Estados Unidos, Suecia, Turquía e Finlandia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados da loita
Remo nos Xogos Olímpicos

O **remo** é un deporte que forma parte do programa olímpico oficial dende o seu debut nos Xogos Olímpicos de 1900, celebrados en París (Francia). Esta disciplina estivo incluída dentro do programa oficial dos primeiros Xogos Olímpicos disputados en Atenas (Grecia) no ano 1896, mais a competición tívose que suspender por mor do mal tempo.

A competición feminina introduciuse na edicíon dos Xogos Olímpicos de 1972 disputados en Montreal (no Canadá). Dende o ano 1996, introduciuse a competició en embarcacións lixeiras.

Os grandes dominadores ao longo da historia son os Estados Unidos de América, a República Democrática Alemá (RDA), o Reino Unido, Alemaña e Romanía.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados do remo
Rugby a 7 nos Xogos Olímpicos

O **rugby a 7** é un deporte que forma parte do programa olímpico oficial dende os Xogos Olímpicos de 2016, tanto na competición de homes como de mulleres. O rugby a 7 foi engadido nos xogos de acordo coa decisión da 121ª sesión do Comité Olímpico Internacional celebrada en outubro de 2009. Os campións da competición inaugural de 2016 nesta modalidade de rugby foi Fidxi no caso dos homes e Australia nas mulleres.

## Medallas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Rugby nos Xogos Olímpicos
### Ligazóns externas 
* Resultados do rugby a 7
Taekwondo nos Xogos Olímpicos

O **taekwondo** é un deporte que forma parte do programa olímpico oficial dende os Xogos Olímpicos de 2000 celebrados en Sydney, Australia. A súa primeira aparición como deporte de demostración produciuse nos Xogos Olímpicos de 1988 en Seúl, Corea do Sur. A cerimonia de apertura desa edición contou cunha demostración masiva con centos de adultos e nenos practicando movementos de taekwondo de xeito coordinado. O taekwondo volveu ser deporte de demostración nos Xogos Olímpicos de 1992 celebrados en Barcelona, España.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados do taekwondo
Tenis nos Xogos Olímpicos

O **tenis** é un deporte que forma parte do programa olímpico oficial dende a primeira edición dos Xogos celebrada en Atenas (Grecia) no ano 1896, mais foi eliminado do programa oficial despois da edición de 1924 celebrada en París (Francia). Despois de dúas aparicións como deporte de demostración nas edicións de 1968 e 1984, nos Xogos Olímpicos de 1988 celebrados en Seúl (Corea do Sur) foi novamente incorporado coa participación dos tenistas profesionais.

A partir dos Xogos Olímpicos de 2004 celebrados en Atenas (Grecia), os resultados obtidos nos Xogos son puntuables para o circuíto da ATP e a WTA.

Nas edicións de 1896, 1900, 1904, 1988 e 1992 concedéronse dúas medallas (bronce) aos perdedores da semifinal. No resto de edicións realizouse un partido polo terceiro posto.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados do tenis
Tenis de mesa nos Xogos Olímpicos

O **tenis de mesa** é un deporte que forma parte do programa olímpico oficial dende os Xogos Olímpicos de 1988, con probas individuais e dobres tanto para homes como mulleres. Os deportistas da China dominaron o deporte, gañando un total de 53 medallas en 32 eventos, incluíndo 28 das 32 posibles medallas de ouro, só perdendo medalla na proba inaugural individual masculina de 1988 en Seúl.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados do tenis de mesa
Tiro nos Xogos Olímpicos

O **tiro** é un deporte que forma parte do programa olímpico oficial dende os primeiros Xogos modernos de 1896, sendo un dos deportes presentes en cada edición dende entón, agás nos Xogos de 1904 e 1928.

Nas primeiras edicións dos Xogos Olímpicos da era moderna (1896-1900 e 1908-1924) realizáronse unha serie de probas en tiro olímpico que non seguían ningún criterio fixo. Coa volta á competición nos Xogos de 1932 nos Ánxeles (nos Estados Unidos de América) fixouse un criterio único, acadando os 17 eventos na edición de 2004. Ao longo da historia da competición abriuse a presenza, nalgunhas probas, á competición feminina convertendo as probas en mixtas, conseguindo dúas mulleres medallas nesta competición: a prata para Margaret Murdock na edición de 1976 na proba de rifle en tres posicións, e o ouro de Zhan Shan na edición de skeet no ano 1992.

Os grandes dominadores deste deporte son os Estados Unidos de América e a República Popular da China.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados do tiro
Soil Moisture Active Passive

**Soil Moisture Active Passive** ou SMAP é un satélite artificial do JPL da NASA lanzado o 31 de xaneiro de 2015 a bordo dun Delta 730 desde a Base Vandenberg da Forza Aérea.

## Características 
A misión de SMAP é estudar a humidade do solo da Terra mediante un radiómetro e radar. As medicións de humidade son necesarias para mellorar e comprender os ciclos do auga rexionais, a produtividade dos ecosistemas e a relación entre os ciclos da auga, do carbono e da enerxía na biosfera terrestre. Ademais as medicións de alta resolución da humidade melloran a precisión dos prognósticos meteorolóxicos, as previsións de inundacións e axudan na mellora da produtividade agrícola.

SMAP leva a bordo un radiómetro e un radar en banda L cun reflector de 6 m de diámetro cunha resolución de entre 1 e 3 km. O 7 de xullo de 2015 unha avaría no radar deixouno fóra de servizo, polo que o satélite só obtén datos co radiómetro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Delta 7320
Michael J. Smith

**Michael John Smith**, nado en Beaufort, Carolina do Norte, o 30 de abril de 1945 e finado o 28 de xaneiro de 1986, foi un astronauta estadounidense que formou parte da misión STS-51-L e durante a cal faleceu.

## Traxectoria
Smith graduouse en ciencias navais pola Academia Naval dos Estados Unidos en 1967 e era máster en enxeñaría aeronáutica pola Escola Naval de Posgraduados dos Estados Unidos en 1968.

Foi seleccionado como astronauta pola NASA en maio de 1980 e elixido para a misión STS-51-L, do transbordador espacial Challenger e durante o cal faleceu ao desintegrarse o vehículo pouco despois do lanzamento.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-51-L
*Accidente do transbordador espacial Challenger
Cótabo

[miniatura| Unha representación dun xogador que levaba un cótabo nunha pintura de figuras vermellas de [Ática. 510 a.C. Louvre]]
**Cótabo**, **cottab** ou **kottab** ( )  foi o nome dun popular xogo na antiga Grecia. Unha competición de precisión, que se facía como entretemento nos simposios. O xogo orixinouse nas colonias gregas de Sicilia, na Magna Grecia.

Os xogadores do cótabo tentaban golpear un obxectivo que estaba en medio da sala co resto do viño que quedaba na cunha cunca metálica, o *cottabiy* ( ). O viño tiña que voar pola traxectoria xusta, non derramarse máis aló do obxectivo e, ao golpealo, emitir un son distinto.

O exercicio de precisión volveuse máis difícil cando se introduciu unha pequena figura humana ( ). As pingas de viño deberían golpear a cabeza da figuriña e facer un rebumbio no bol. A boa sorte no xogo aseguraba a boa sorte no amor (contrastando cun dito máis recente). O cótabo foi descrito por Esquilo, Sófocles, Eurípides, Aristófanes e Antífanes, aos que lles gustaba xogar a este xogo. As imaxes de homes xogando atópanse a miúdo na pintura de vasos grega antiga, ou nos murais da tumba do nadador.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Alimentación na Grecia antiga
* Alimentación na Roma antiga
* Olaría da Grecia antiga
* Xogo
Rosario Pi

**Rosario Pi Brujas**, nada en Barcelona en 1899 e finada en Madrid o 22 de marzo de 1967, foi unha directora, produtora e guionista de cinema catalá.

Con Helena Cortesina, Ana Mariscal e Margarita Alexandre conforma o cuarteto de mulleres fundadoras do cinema de España.

## Traxectoria 
Rosario Pi naceu en Barcelona no seo dunha familia adiñeirada que posuía unha fábrica téxtil en Sabadell. Durante toda a vida sufriu as secuelas dunha parálise infantil (posiblemente poliomielite) que a obrigou a levar un bastón e zapatos ortopédicos. Aínda así foi unha muller activa e intelectualizada.

Abriu unha tenda de moda, ou unha corsetaría, en Barcelona na década de 1920, que non prosperou e acabou pechando en 1929 na procura doutros horizontes. Marchou a Madrid e, a partir de entón, centrou a súa actividade no cinema. Creou a produtora Star Films co mexicano Emilio Gutiérrez Bringas e co español Pedro Ladrón de Guevara, na que figuraba como presidenta. Entre 1931 e 1935 produciu o primeiro filme sonoro de Edgar Neville, así como dos directores Benito Perojo e Fernando Delgado.

En 1933 produciu curtas e longametraxes e comezou a súa carreira cinematográfica detrás da cámara. Dirixiu o seu primeiro filme, *El gato montés* (1935), que se considerou o primeiro filme sonoro dirixido por unha muller en España ata que en 2020 se descubriu nos arquivos da Filmoteca Española o filme *Mallorca*, de María Forteza, cunha data que non se puido establecer con precisión. Cómpre salientar que xa en 1921, outra muller, a bailarina e actriz Helena Cortesina (1904-1984) dirixira o filme mudo *Flor de España o leyenda de un torero*. En plena guerra civil, comezou a rodar *Molinos de viento* (1937) que rematou en París, onde fuxiu coa protagonista, Maria Mercader. O filme, producido por Internacional Films, de Barcelona, estreouse en 1938, mais a súa proxección foi censurada na zona republicana porque Pi foi acusada de filofascista.

Recibiu unha oferta da Fox, mais tras desbotar a posibilidade de traballar en Hollywood,

Na posguerra regresou a Madrid, despois de buscar un traballo en Barcelona, ​​onde o réxime franquista —co que simpatizara— non a acolleu por ser unha muller de cinema e vangardista. Resultoulle imposible traballar na súa profesión nun mundo de homes en que só lle daba importancia ás mulleres como actrices. Escribiu algúns artigos co pseudónimo de Rizpay e nos últimos anos da súa vida abriu un restaurante en Madrid, onde morreu en 1967.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Riambau, Esteve (2019) *Laya Films i el cinema a Catalunya durant la Guerra Civil.* Barcelona, L'Avenç 
* Romero Marin, Juan José (2000). «Rosario Pi». En: Martinez, Cándida; Pastor, Reyna; de la Pascua, M. José; Tavera, Susanna (coords.). Mujeres en la historia de España. Enciclopedia biográfica. Madrid: Ed. Planeta
* Torres, Augusto M. (2004). Directores españoles malditos. Madrid: Ed. Huerga y Fierro
* Alet Valero, *Una española frente a la españolada. Rosario Pi, "El gato montés", 1936* Hispanística XX, 0765-5681, Nº. 14, 1996, páx. 31-54
* 
### Ligazóns externas 
* Cartel do filme *El gato montés*, dirixido por Rosario Pi
Sarisa

miniatura| Falanxe macedonia
A **sarisa** (en grego σάρισα) era unha lanza moi longa, entre 4 e 7 m, empregada nas falanxes macedonias. Era unha arma moi pesada (uns 5 kg) cun ferro aceirado na punta e unha traba de bronce afiada que permitía que se fixase no chan para deter os ataques do inimigo.

Fóra do seu uso en formación pechada na falanxe, a sarisa era unha arma inútil e difícil de transportar. Nas marchas desmontábase en dúas pezas que se unían para o combate.

A invención da sarisa atribúese a Filipe II de Macedonia, pai de Alexandre Magno .

## Descrición e uso 
A sarissa construíuse con *cornus mas* (arbusto ou árbore similar ao sangomiño) que proporcionaba unha madeira moi densa, forte e resistente aos golpes. Constaba de dúas partes unidas nun tubo central de bronce. A punta era de ferro, curta e en forma de folla de loureiro. O *aristol* de bronce empregábase para contrapesar a lanza e facilitar o seu manexo. O traba tiña un punto para ancorala ao chan cando era necesario e iso permitía un uso ofensivo no caso de que rompese a lanza.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* Artigo sobre sarisa
Tiro con arco nos Xogos Olímpicos

O **tiro con arco** é un deporte que debutou no programa olímpico oficial dende os Xogos Olímpicos de 1900 e que dende a edición de 1972 forma parte do programa de maneira constante. Durante as primeiras edicións, de 1900 a 1920, un competidor podía participar en máis dun evento. Ausente no programa dende 1924 a 1968, o tiro con arco foi reintroducido en 1972, en Múnic (República Federal Alemá) cunha proba masculina e outra feminina, ademais dunha normativa clara e precisa impulsada pola Federación Internacional de Tiro con arco (FITA). A partir de 1988 introducíronse as competicións por equipos.

Os grandes dominadores deste deporte son Corea do Sur e os Estados Unidos de América.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados do tiro con arco
Voleibol nos Xogos Olímpicos

O **voleibol** é un deporte que forma parte do programa olímpico oficial dende a edición de 1964, tanto na competición masculina como feminina. Anteriormente, disputárase como unha proba de demostración nos Xogos Olímpicos de 1924 celebrados en París (Francia). A partir de 1996, introduciuse o voleibol praia no programa oficial dos Xogos.

O gran dominador histórico desta competición foi a Unión Soviética, seguido polo Xapón, o Brasil, os Estados Unidos de América e Cuba.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados do voleibol
Voleibol praia nos Xogos Olímpicos

O **voleibol praia** é un deporte que forma parte do programa oficial dos Xogos Olímpicos de Verán dende a edición de 1996 disputada en Atlanta (nos Estados Unidos de América), tanto en categoría masculina como feminina.

Anteriormente, estivo presente nos Xogos Olímpicos de 1992 celebrados na cidade de Barcelona (España) como deporte de exhibición, coa vitoria dos estadounidenses Sinjin Smith e Randy Stoklos en categoría masculina e Karolyn Kirby e Nancy Reno en categoría feminina.

Os grandes dominadores deste deporte son os Estados Unidos de América e o Brasil.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados do voleibol praia
Tiro de corda nos Xogos Olímpicos

O **tiro de corda** é un deporte que formou parte do programa olímpico oficial en tódalas edicións dos Xogos entre 1900 e 1920. Orixinalmente, a competición estaba formada por grupos chamados clubs. Un país podía competir con máis dun club na competición, facendo para un país gañar múltiples medallas. Isto ocorreu en 1904, cando os Estados Unidos gañaron as tres medallas, e en 1908, cando o podio estivo ocupado por tres equipos británicos. Suecia tamén está entre os países con máis vitorias, conseguindo dúas medallas, unha delas como membro do equipo mixto.

Durante a súa época como deporte olímpico, foi considerado como parte do programa olímpico de atletismo, aínda que deportes como o tiro de corda e o atletismo son considerados distintos no presente.

## Medallas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Resultados do tiro de corda
Pelota vasca nos Xogos Olímpicos

200px|miniatura|Competidor na proba de pelota vasca nos Xogos Olímpicos de 1900.
A **pelota vasca** é un deporte que formou parte do programa olímpico oficial nos Xogos Olímpicos de 1900. Disputouse na modalidade de cesta punta, na cal só se inscribiron dous equipos, España e Francia. Os franceses retiráronse por discrepancias sobre o regulamento e a parella española foi proclamada campioa. Esta medalla non foi recoñecida polo COI até 2004.

## Desenvolvemento 
En Neuilly-sur-Seine disputouse a competición de pelota, que ademais coroaba aos campións do mundo da especialidade (cesta punta), en categoría profesional e en categoría afeccionado. Na primeira categoría, a profesional, gañaron os españois Ángel Barrenechea e Juan Ituarte, que obtiveron 3&nbsp;000 francos logo de gañar ás outras dúas parellas participantes.

Porén, na categoría afeccionado o desenvolvemento da proba foi algo máis confuso. Algunhas publicacións afirman que a final do campionato que ía enfrontar á parella de España, ante a parella de Francia (do País Vasco francés) non se disputou por algún tipo de desavinza sobre a organización ou as regras do torneo, e a parella vasco-francesa formada por Durquetty e Etchegaray foi descualificada. Isto permitiu a José de Amézola y Aspizúa e Francisco Villota recoller o título de Campións do Mundo afeccionado e, polo tanto, ser os primeiros campións olímpicos da historia do seu país.

## Medallistas 
## Recoñecemento 
A medalla que se lle atribúe é froito dunha revisión crítica dos Xogos Olímpicos de 1900 en París que realizou o historiador Bill Mallon en 1998 e que publicou baixo o título *The 1900 Olympic Games: Results for All Competitors in Al Events, With Commentary*. Para poñer orde no caótico conxunto de probas e concursos que se realizaron durante a Exposición Universal de París (1900), Mallon aplicou catro condicións básicas para considerar que as probas deportivas celebradas durante 1900 en París foron realmente olímpicas (que foran *afeccionados*, internacionais, sen *handicaps* e abertas). No ano 2008, Fernando Arrechea fixo públicas as identidades completas dos pelotaris e moitos detalles inéditos daquela competición.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* París 1900 en *Olympic.org* 
* Xogos Olímpicos de París 1900 
* Datos de España en París 1900
William Kneass

**William Kneass**, nado o 25 de setembro de 1780 en Lancaster, Pensilvania, e finado o 27 de agosto de 1840 en Filadelfia, foi un gravador e deseñador de moedas e medallas estadounidensee, o segundo en ocupar o posto de gravador xefe da Casa da Moeda dos Estados Unidos, entre 1824 e o seu falecemento.

Kneass coñécese particularmente polo deseño das moedas da serie *Classic Head* ("cabeza clásica") e polas súas modificacións sobre o deseño previo da serie *Capped Bust* ("busto con chapeu") cuñada de 1829 a 1837.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
William Kneass naceu en Lancaster, Pensilvania, fillo de Christopher Kneass (1756-1793) e de Anna Justina Feltman (1764-1843).

Participou na guerra de 1812 como voluntario asociado aos enxeñeiros de campo e alí colaborou na construción de fortificacións na fronte occidental de Filadelfia . 

Ao principio da súa carreira como gravador dedicouse principalmente ao gravado de pranchas para imprimir libros. Logo, en 1804 estableceu a súa propia compañía de gravado en Filadelfia, que era a un tempo un punto de encontro para destacados membros do eido cultural da cidade. A súa actividade principal pasou a ser o gravado de liñas e tamén producía gravados á augatinta. Ademais da súa compañía, constituíu tamén noutras dúas como asociado: *Young & Kneass & Co* (ca. 1817-1820) e *Kneass & Dellaker* (1820-1824).

### Carreira na *US Mint* 
[miniatura|[Moeda de 5 dólares AU, tipo "cabeza clásica" (1834-1839), obra de **William Kneass**.]]
miniatura|Moeda de 5 centavos AG (1829-1837), obra de **William Kneass**.

Logo do falecemento en 1823 do gravador xefe da Casa da Moeda dos EEUU, Robert Scot, no exercicio do seu cargo, o 29 de xaneiro de 1824, Kneass foi nomeado como o seu substituto,

Durante o exercicio do seu cargo, William Kneass supervisou tamén a posta en funcionamento en 1838 de dúas novas ramas da *US Mint*: a Casa da Moeda de Charlotte e a Casa da Moeda de Nova Orleáns. O outro fillo, Strickland Kneass (1821-1884), foi tamén enxeñeiro.

William Kneass foi soterrado no cemiterio dunha igrexa alemá de Filadelfia. O 16 de outubro de 1848, os seus restos foron trasladados ao *Monument Cemetery*, na mesma cidade, e ao desaparecer este cemiterio foron trasladados novamente, xunto con outros membros da súa familia, ao *Lawnview Cemetery*, en Rockledge, Pensilvania, o 18 de xuño de 1956.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Magee, A. J. (1920). "*".* En *Publications of the Genealogical Society of Pennsylvania*.  Vol. VI. Filadelfia. Páxinas 109-126.
* Taxay, D. (1966). *.* Nova York [reimpreso en 1983. ISBN 0-915262-68-1]
* Smith, P. (2012). "". En *American Numismatic Biographies*. Páxina 206.

### Outros artigos 
* Gravador xefe da Casa da Moeda dos Estados Unidos
Robert Morris (artista)

**Robert Morris** nado o 9 de febreiro de 1931 en Kansas City, Missouri e finado o 28 de novembro de 2018, foi un escultor americano, escritor e artista conceptual.

## Traxectoria 
Foi un dos maiores teóricos do Minimalismo xunto con Donald Judd. Fixo traballos importantes no desenvolvemento da arte das *perfomances*, o minimalismo, o Land art, o movemento do *Process Art* e da arte das instalacións.

En 2013, como parte de *October Files,* MIT Press publicou un volume sobre Morris, examinando o seu traballo e influencia, editado por Julia Bryan-Wilson.

Morris estudou na Universidade de Kansas, Instituto de Arte do Kansas City, Reed Universidade e no Huneter College. Morris morreu en 2018 en Kingston, Nova York por pneumonía, aos 87 anos.

Fixo unha obra para a illa das Esculturas de Pontevedra.

## Galería 

Ficheiro:Laberintodepontevedra.jpg|*Laberinto di Pontevedra* na illa das Esculturas
Ficheiro:Observatorium Robert Morris 2.JPG|*Observatorium*
Ficheiro:Robert Morris - Bronze Gate in Pistoia.jpg|*Arco di bronzo* en Pistoia
Ficheiro:Labyrinth.jpg|*Labirinto* na *Fattoria di Celle*, Italia

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Robert Morris no Museo de Arte Moderna.
* Guggenheim Robert Morris bio.
* Robert Morrisna Video Data Base.
* Land-Art und Erdmonumente. Artigo por Thomas Dreher .
* Morris observatory ilustracións .
* Allan Kaprow versus Robert Morris. Ansätze zu einer Kunstgeschichte als Mediengeschichte. Artigo por Thomas Dreher coas teorías de competir sobre a arte por Allan Kaprow e Robert Morris .
Países de América Latina segundo o seu PIB

O **PIB** é o valor monetario de todos os bens e servizos producidos nun país nun determinado período de  tempo, este pode ser medido a prezos constantes (PIB real) ou a prezos correntes (PIB nominal), este indicador mide o tamaño da economía dun país. Mentres que os países máis desenvolvidos teñen un PIB moi alto, países como os de Latinoamérica , Asia ou África aínda son países en vías de desenvolvemento , polo seu menor rendimento económico.

borda|ningún|miniatura|477x477px|Principais economías de Latinoamérica representadas nun gráfico de barras

## Notas
Steven Smith

**Steven Lee Smith**, nado en Phoenix, Arizona, o 30 de decembro de 1958, é un astronauta estadounidense que formou parte das misións STS-68, STS-103, STS-82 e STS-110.

## Traxectoria
Smith graduouse en enxeñaría eléctrica pola Universidade Stanford en 1981 e é máster na mesma materia pola mesma universidade en 1982. É máster tamén en administración de empresas pola Universidade Stanford en 1987.

Foi seleccionado como astronauta pola NASA en marzo de 1992, participando nas misións STS-68, STS-103, STS-82 e STS-110 e pasando un total de 40,01 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-68
*STS-103
*STS-82
*STS-110
SMS

As siglas **SMS** poden referirse a:

* **Servizo de mensaxes curtas** (en inglés ***Short Message Service***);
* **Sega Master System**, videoconsola de SEGA;
* **Synchronous Meteorological Satellite**, nome dos primeiros Geostationary Operational Environmental Satellite;
* ***SMS***, serie de televisión española;
* ***SMS***, filme francés;
* **Servicio Murciano de Salud**, organismo de sanidade pública da Rexión de Murcia;
Alexander von Nordmann

**Alexander von Nordmann**, nado en Kotka, Gran Ducado de Finlandia, o 24 de maio de 1803, e finado en Helsinqui, foi un biólogo finlandés de orixe sueca, e súbdito do Imperio ruso, que contribuíu notablemente á zooloxía, especialmente á parasitoloxía, a botánica, así como a paleontoloxía.

## Traxectoria 
Nordmann era fillo de David Anton von Nordmann, un oficial do exército ruso desrinado na fortaleza de Ruotsinsalmi, preto de Kotka, no sueste de Finlandia. Comezou os seus estudos académicos na Academia Imperial de Turku e, nese momento, tamén actuou como conservador das coleccións entomolóxicas. En 1827 continuou os seus estudos en Berlín co famoso parasitólogo e anatomista Karl Rudolphi. O seu primeiro traballo importante foi a descrición microscópica de decenas de vermes parasitos e crustáceos, dos ollos e outros órganos de peixes e outros animais, incluído o home. Entre eles figuraba o enigmático platihelminto monoxéneo *Diplozoon paradoxum*.
*Membro da Academia Real de Medicina de Bélxica

### Epónimos 
O cladócero *Evadne nordmanni*, o abeto de Nordmann ou abeto do Cáucaso (*Abies nordmanniana*) Spach, e polo menos outras sete especies e un xénero (*Nordmannia*) recibiron o seu nome na súa honra. 
* A abreviatura **Nordmann** emprégase para recoñecer a  como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Eckart, Roloff (2010): "Nordmann – der Name passt perfekt. Die Tanne, die nach Alexander von Nordmann benannt ist, brachte es zum populärsten Weihnachtsbaum. Er selbst ist heute fast vergessen. Wer war dieser Mann?" En: *Landwirtschaftliche Zeitschrift Rheinland*, **177** (51): 53–54.
* Fischer von Waldheim, Gotthelf (1842): "Glareola Nordmannni, Fisch. (Brief des Hrn. v. Nordmann an den Vizepraesidenten der Gesellschaft)". En: *Bulletin de la Société impériale des naturalistes de Moscou* **15**: 314–320. 

### Ligazóns externas 
*Alexander Davidovich von Nordmann (24 de maio de 1803 – 1866)  .
The Getaway (álbum de Red Hot Chili Peppers)

***The Getaway*** é o décimo primeiro álbum de estudio da banda estadounidense de rock Red Hot Chili Peppers, lanzado por Warner Bros. o 17 de xuño de 2016. É o primeiro álbum de estudio do grupo dende ''I'm with You* en 2011, e foi producido por Danger Mouse, quen substituíu a Rick Rubin logo de 25 anos e seis álbums como produtor da banda. É o segundo é último álbum da banda co guitarrista Josh Klinghoffer, antes do regreso de John Frusciante en 2019.

*The Getaway'' fixo o seu debut como número un en dez países diferentes, acadando o segundo posto nas listas dos Estados Unidos de América, do Reino Unido e do Canadá. O álbum recibiu valoracións positivas por parte da crítica.

O lanzamento do álbum foi precedido polo seu primeiro sinxelo, "Dark Necessities", o 5 de maio de 2016. "Go Robot" estreouse como segundo sinxelo o 8 de setembro de 2016, acadando o posto 12 na lista Alternative Songs Chart, mentres que "Sick Love" estreouse como terceiro sinxelo o 4 de decembro de 2016; porén, non conseguiu entrar nas listas de éxitos. "Goodbye Angels" estreouse como cuarto e último sinxelo do álbum o 4 de abril de 2017. A canción que dá nome ó álbum emitiuse na radio do Reino Unido malia non ter sido lanzada como sinxelo oficial.

## Notas
Oxygène

***Oxygène*** é un filme franco-estadounidense de 2021 dirixido e producido por Alexandre Aja, a partir dun guión de Christie LeBlanc. Está protagonizado por Mélanie Laurent, Mathieu Amalric e Malik Zidi. Estreouse a través de Netflix o 12 de maio de 2021.

## Sinopse 
Unha muller nova esperta nunha unidade crioxénica médica hermética e descobre que está atrapada e que os niveis de osíxeno da unidade descenden rapidamente. A rapaza sofre perda de memoria, e non lembra quen é nin como chegou alí. Dentro da cámara crioxénica conta cunha avanzada intelixencia artificial chamada MILO, mais esta rexeita abrir a unidade sen un código de administrador.

## Personaxes 
* Mélanie Laurent como Elizabeth Hansen
* Mathieu Amalric como M.I.L.O.
* Malik Zidi como Léo Ferguson

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Copycat (filme)

***Copycat*** é un filme estadounidense de 1995 dirixido por Jon Amiel e protagonizado por Sigourney Weaver, Holly Hunter e Dermot Mulroney. A banda sonora foi composta por Christopher Young.

## Sinopse 
A doutora en psicoloxía Helen Hudson é unha experta en asasinos en serie, que vive en San Francisco. Porén, despois de que un dos seus anteriores casos estivese a piques de asasinala en vinganza polo seu testemuño, Helen padece unha agorafobia que a reclúe no seu apartamento, no cal estivo durante máis dun ano.

## Personaxes 
* Sigourney Weaver como Dr. Helen Hudson
* Holly Hunter como Inspector Mary Jane "M.J." Monahan
* Dermot Mulroney como Inspector Reuben Goetz
* Harry Connick Jr. como Daryll Lee Cullum
* William McNamara como Peter Foley
** John Morris como Peter Foley de mozo (escenas eliminadas)
* J.E. Freeman como Tenente Thomas Quinn
* Will Patton como Inspector Nicoletti
* John Rothman como Andy
* Shannon O'Hurley como Susan Schiffer

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes
Émilie Charmy

**Émilie Espérance Barret**, nada en Saint-Étienne o 2 de abril de 1878 e finada en París o 7 de xuño de 1974, foi unha pintora de vangarda francesa, coñecida como **Émilie Charmy**. Traballou en estreita colaboración con artistas fauvistas como Henri Matisse, e foi moi activa na exposición das súas obras en París, particularmente con Berthe Weill.

Converteuse nunha artista contraria ás normas para as mulleres francesas do seu tempo e conseguiu ser unha pintora moi considerada. Realizou naturezas mortas, paisaxes, figuras e, moi raro para unha muller nesa época, unha serie de nus femininos. Os iniciais de Charmy eran impresionistas e postimpresionistas. A medida que a súa carriera evolucionou viuse influída polos movementos do fauvismo e da escola de París. Foi condecorada como cabaleiro da Lexión de Honra.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Charmy pertencía a unha familia burguesa; o seu avó era o bispo de Tolosa e o seu pai o dono dunha fundición de ferro. Tiña dous irmáns máis vellos, un dos cales morreu de apendicite. Orfa cando tiña quince anos, ela e o seu irmán Jean Barret vivían con parentes en Lión. Émilie demostrou talento para a arte e a música desde nena.

Recibiu unha formación educativa burguesa nunha escola católica privada e foi cualificada como mestra, unha carreira propia naquel momento para a educación feminina. Vivindo en Lión, negouse a ocupar postos de docente ata que a finais da década de 1890 decidiu ir estudar e traballar no taller de Jacques Martin. Isto foi un momento crítico no desenvolvemento da súa carreira. Martin estaba involucrado con outros artistas de Lión que influíron na obra artística de Émilie, incluídos Louis Carrand e François Vernay, que tiñan unha reputación local cun enfoque único para pintura de flores.

Durante este tempo, a artista asumiu o pseudónimo de Émilie Charmy. Un aspecto pouco convencional do seu estilo era deixar sen pintar partes do lenzo.

Charmy instalou o seu estudo en París na Rue de Bourgogne, 54 en 1908. Nos anos 30, Charmy foi membro e expuxo as súas obras en Femmes Artistes Modernes.

## Vida persoal 
En 1912 coñeceu o pintor George Bouche e tiveron un fillo, Edmond, en 1915. Charmy e Bouche casaron en 1935.

O seu marido morreu en 1941 e durante a segunda guerra mundial, Charmy e o seu fillo viviron en Marnat en "circunstancias illadas". Despois da guerra regresou a París, pero moitas das persoas que coñecía na comunidade artística xa non estaban alí.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* Valadon, Marval, Charmy, Agutte: ''Les Femmes Peintres et L'avant-garde, 1900–1930''. París: Somogy editions d'Art, Musee Paul-Dini, VilleGranche-sur-Saône, 2006
### Ligazóns externas 
https://www.emiliecharmy.fr/
Rugby nos Xogos Olímpicos

O **rugby** é un deporte que formou parte do programa olímpico oficial en catro das sete primeiras edicións, se ben só o fixo na categoría masculina. O deporte debutou nos Xogos de París de 1900, incluíndose con posterioridade nos Xogos de Londres de 1908, nos Xogos de Antuerpen de 1920 e nos Xogos de París de 1924. Pouco despois destes últimos, o Comité Olímpico Internacional (COI) excluíu o rugby como deporte olímpico. Dende ese momento foron numerosos os intentos de incluílo de novo no programa olímpico, feito que se materializou o 9 de outubro de 2009, cando a inclusión do rugby a sete para os Xogos Olímpicos de 2016 e 2020 foi aprobada polos membros do COI no congreso anual celebrado na cidade de Copenhague.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Rugby a 7 nos Xogos Olímpicos
### Ligazóns externas 
* Resultados do rugby
Roque nos Xogos Olímpicos

O **roque** é un deporte que formou parte do programa olímpico oficial nos Xogos Olímpicos de 1904 celebrados en Saint Louis. Foi a única vez que o roque foi incluído no programa olímpico.

## Resumo das medallas 
## Resultados 
miniatura|200px|A competición de roque en 1904.
Os competidores disputaron un dobre torneo de ida e volta, con cada xogador enfrontando todos os outros xogadores dúas veces.

**Fonte:** *Sports Reference.*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
*Cróquet nos Xogos Olímpicos

### Ligazóns externas 
* Base de datos do Comité Olímpico Internacional 
* Roque nos Xogos Olímpicos de 1904 en St. Louis en Sports-reference.com
Shoshana Zuboff

**Shoshana Zuboff,** nada en 1951, é unha socióloga, profesora emérita na Harvard Business School e escritora estadounidense. Algúns dos temas máis recorrentes nas súas obras son a revolución dixital, a evolución do capitalismo, a emerxencia histórica da individualidade psicolóxica e as condicións do desenvolvemento humano.

## Traxectoria 
Shoshana Zuboff obtivo o seu BA en filosofía na Universidade de Chicago e o seu doutoramento (Ph.D.) en psicoloxía social na Universidade de Harvard. Incorporouse á Harvard Business School en 1981 onde obtivo a cátedra *Charles Edward Wilson* en administración de negocios, e foi unha das primeiras mulleres profesoras titulares nesta facultade. En 2014 e 2015, foi profesora asociada no Berkman Klein Center for Internet & Society na Harvard Law School.

Zuboff desenvolveu numerosos conceptos orixinais:

* o capitalismo de vixilancia (), unha forma de comercialización da información que é característica das sociedades de consumo que fan negocios a través de Internet.
* o poder instrumentario (),
* a división da aprendizaxe na sociedade (),
* as economías de acción (),
* os medios de modificación do comportamento (),
* a civilización da información (),
* o traballo mediado polo computador (),
* a dialéctica automatización/informatización (automate/informate dialectic),
* a abstracción do traballo ()
* a individualización do consumo ().

Zuboff afirma que Google e Facebook convertéronse en «antitéticas á democracia» (). Para ela, grazas aos asistentes persoais, empresas como Google e Amazon recompilan inmensas cantidades de datos sobre os seus usuarios co obxectivo de obter beneficios económicos. Os usuarios comparten estas informacións por conveniencia, sen percibir as implicacións que iso supón para a súa vida privada.

En 2019, foi galardoada co Axel Springer Award pola súa valentía e a súa franqueza na análise dos problemas sociais dunha economía baseada nos datos persoais.

## Obras 
Shoshana Zuboff escribiu os seguintes libros:

* 
* 
* 
* 
**¿Capitalismo de la vigilancia o democracia? Una lucha a todo o nada en la era de la información*. UNSAM EDITA. 2025

## Notas 
## Véxase tamén 
###  Ligazóns externas 
* Shoshana Zuboff
Julian Schnabel

**Julian Schnabel**, nado en Nova York o 26 de outubro de 1951, é un pintor e realizador norteamericano.

Considerado un dos máis orixinais da súa xeración, forma parte do movemento do neoexpresionismo e está representado nalgúns dos principais museos do mundo.

Tamén é director de cine, tendo dirixido entre outros un filme sobre a biografía do pintor Jean-Michel Basquiat, e as películas *Before Night Falls* e *Le Scafandre et le Papillon*.

## Filmografía 
* *Basquiat*, 1996
**Before Night Falls*, 2000
* ''Lou Reed's Berlin*, (documental) 2007
* *Le Scaphandre et le Papillon*, 2007
* *Miral*, 2010
* *An Eternity's Gate'', 2018

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Ramón Sarmiento

**Ramón Sarmiento Solla**, nado en Baiona en 1973, é un sindicalista e político galego, secretario xeral de Comisións Obreiras en Galicia entre maio de 2017 e maio de 2021.

## Traxectoria
[miniatura|Papeleta para as [Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2024, Sarmiento foi cabeza de lista por Pontevedra.]]
Aos 20 anos comezou a traballar nos estaleiros vigueses Barreras e dous anos máis tarde xa formaba parte do comité de empresa. Afiliado a Comisións Obreiras desde o ano 1997, no ano 2004 incorporouse ao organigrama sindical, exercendo de responsable do sector naval. Catro anos despois foi elixido secretario comarcal do metal e en 2009, secretario comarcal de industria, cargo revalidado tres anos despois. Así mesmo, nos últimos catro anos foi o responsable estatal do sector naval.

Desde o congreso comarcal do 2012, compatibilizou as súas responsabilidades sectoriais coa pertenza á Comisión Executiva de CCOO de Vigo, amais de ser un dos representantes da Federación de Industria no Consello Nacional de CCOO de Galicia. A finais do 2016, despois de que Xosé Manuel Sánchez Aguión lle comunicase ao Consello Nacional que non se presentaría a un terceiro mandato, Ramón Sarmiento anunciou a súa intención de converterse en candidato á Secretaría Xeral no XI Congreso (maio de 2017), o que conseguiría co apoio do 82,55&nbsp;% dos votos.

O 20 de maio de 2021, na apertura do XII Congreso Nacional do sindicato, anunciou que non presentaría a súa candidatura para repetir como secretario xeral.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Comisións Obreiras
* Comisións Obreiras de Galicia
### Ligazóns externas 
* Web do Sindicato Nacional de CCOO de Galicia
Raquetas nos Xogos Olímpicos

As **raquetas** son un deporte que formou parte do programa olímpico oficial unha soa vez, nos Xogos Olímpicos de 1908 celebrados en Londres. A competición compúxose de dúas probas, individual e dobres, nas cales só participaron deportistas do Reino Unido.

## Resumo de medallas 
## Medalleiro 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Base de datos do Comité Olímpico Internacional