3 de xaneiro

O **3 de xaneiro** é o 3º día do ano do calendario gregoriano. Quedan 362 días para finalizar o ano, 363 nos anos bisestos.

## Acontecementos 
* 1496 - Leonardo da Vinci proba unha máquina voadora.
* 1521 - O papa León X excomunga a Martiño Lutero.
* 1569 - Chega a Padul (Granada) Íñigo López Mendoza, gobernador de Granada, cun exército de 2.000 infantes e 400 cabalos para emprender campaña contra os mouriscos rebelados.
* 1642 - Apróbase a Grande Amoestación, acta de acusación do Parlamento contra Carlos I, rei de Inglaterra.
* 1739 - Comeza a convención do Pardo para resolver as disputas anglo-españolas.
* 1749 - Sae a rúa o xornal danés *Berlingske Tidende*, decano da prensa diaria universal.
* 1777 - Batalla de Princeton. O xeneral estadounidense George Washington derrota ó británico Charles Cornwallis. 
* 1795 - Rusia e Austria firman un acordo para a repartición de Polonia.
* 1815 - Austria, Gran Bretaña e Francia forman unha alianza defensiva secreta contra Prusia e Rusia.
* 1823 - Instálase en Cartago a Segunda Xunta Superior Gobernativa de Costa Rica.
* 1831 - Inaugurase a Escola de Tauromaquia de Sevilla.
* 1833 
** Gran Bretaña gaña o control das Illas Malvinas.
** Un decreto do goberno da provincia de Buenos Aires declarou cidade a vila de Belgrano, un dos actuais barrios populosos da Capital Federal.
** O HMS Beagle, con Charles Darwin a bordo, chega a Terra do Fogo.
* 1847
** O reino de Suecia e Noruega recoñece a independencia da Arxentina.
** A vila de Yerba Buena, California, cambia o seu nome polo actual de San Francisco.
* 1851 - Establécese o monopolio de licores por parte do estado de Costa Rica.
* 1857 - Acoitelado o arcebispo de París, monseñor Sibour, mentres oficiaba nunha igrexa.
* 1861 - Guerra civil estadounidense: Delaware vota en contra de separarse dos Estados Unidos.
* 1868 - Xapón: a dinastía Meiji é restaurada e o Shogunato abolido.
* 1869 - Aparece en Londres o primeiro semáforo iluminado a gas e accionado manualmente por un policía.
* 1871 - A oleomargarina é patentada por Henry Bradley.
* 1874 - O xeneral Pavía entra nas Cortes e pon fin á Primeira República Española.
* 1878 - As tropas rusas ocupan Sofía e os turcos vense obrigados a solicitar negociacións de paz.
* 1881 - A Societé du Pantelephon du Lock instala o primeiro teléfono en Buenos Aires, na casa de Bernardo de Irigoyen na rúa Florida 531.
* 1883 - Asinouse na cidade de Montevideo o proxecto de Convención Telegráfica, entre a República Arxentina e a República Oriental do Uruguai.
* 1887 - O bandoleiro Francisco Antonio Palma Martín "Frasco Antonio", pertencente á cuadrilla de Luis Muñoz García, "El Bizco del Borge", resulta morto polo sarxento da Garda Civil de Vélez-Málaga Pedro Monleón.
* 1888 - Ábrese ó público o Rexistro Civil de Costa Rica, sendo o seu primeiro director Xaquín Bernardo Calvo Mora.
* 1896 - Ten lugar a batalla de Xatibonico en Cuba. Nela o xeneral Segura Campoy á fronte de 500 soldados españois enfróntase ó xefe cubano Serafín Sánchez que mandaba un exército de 4.500 homes, infrinxíndolle unha severa derrota.
* 1901 - Expídese a nome de Luis García Peinado o primeiro carné de conducir e permiso de circulación de Almería, correspondeu á matrícula Al-1.
* 1903 - Os traballos de investigación do enxeñeiro e académico Leonardo Torres son recoñecidos polas Academias de Ciencias de Madrid e París.
* 1904 - John Edward Redmond intenta relanza-lo movemento nacionalista irlandés do Home Rule.
* 1906 - O expresidente Alfaro volve a facerse co poder en Ecuador.
* 1910
** Estoura en Zaragoza un explosivo e son achados outros nos arredores da catedral.
** Chega ao porto de Cádiz a flotilla de torpedeiros que traía a bandeira do histórico batallón de San Nicolás, que actuou brillantemente contra o Paraguai. A bandeira sería depositada no Museo Histórico Nacional.
* 1911
** O presidente dos Estados Unidos Taft retira as súas tropas de Nicaragua despois de recoñece-lo goberno de Juan José Estrada.
** 700 policías londinienses sitian unha casa de Sydney Street na que se atrincheirou un grupo de anarquistas rusos.
* 1914 - Eddie Coortie proclámase campión mundial de pesos medios en Sydney.
* 1915 
** O presidente paraguaio Eduardo Schaerer é detido polos golpistas e liberado polas forzas leais.
** Arxentina: fúndase o Club Atlético Lanús.
* 1917 - Pío Baroja publica *A ruta do aventureiro*.
* 1919 - Apróbase a concesión da autonomía administrativa das rexións españolas que a soliciten.
* 1920
** Por orde do titular de xustiza estadounidense Palmer son detidos 4.500 extremistas da esquerda.
** Tremores e volcáns en erupción destruíron totalmente varias cidades mexicanas e ocasionaron máis de 7.000 vítimas. 
* 1921 - A Asemblea Nacional de Guatemala elixe presidente da República a José María Reyna Andrada.
* 1922 - Crece a tensión entre Chile e o Perú por Tacna e Arica.
* 1924 - Son postos en liberdade os ex concelleiros catalanistas que estaban presos en Barcelona.
* 1925 - Benito Mussolini toma poderes ditatoriais sobre Italia e declara ilegais a tódolos partidos da oposición
* 1926 - O xeneral Theodorus Pángulos autoproclámase ditador de Grecia.
* 1933 - As tropas xaponesas ocupan a cidade de Shan Haikuan e a reducen a entullos, causando 500 mortes.
* 1934 - Morren 146 mineiros na explosión dunha mina en Ossek (Bohemia).
* 1936 - O presidente Franklin D. Roosevelt manifesta ó congreso dos Estados Unidos as súas intencións de neutralidade.
* 1938 - Unha compañía constituída por nenos de 9 a 16 anos estrea en Barcelona, a obra *Aurora roja*, con poemas de Rafael Alberti, Apel-les Mestres e Emilio Prados.
* 1941 - As forzas italianas réndense en Bardia, Libia, durante a segunda guerra mundial.
* 1942 - Jiang Jieshi é nomeado comandante en xefe de tódalas forzas aliadas na China.
* 1944 
** Morren en León (España) entre cen e duascentas persoas ao chocar un tren de viaxeiros cunha locomotora nun túnel.
** Acúsase nos Estados Unidos a 30 persoas de conxurar para crear un estado fascista.
* 1945
** A ofensiva alemá das Ardenas fracasa na cidade belga de Bastogne.
** Os xaponeses abandonan o porto de Arhyab (Birmania).
* 1946 
** Estréase en Madrid *O galeón e o milagre*, de Eduardo Marquina.
** Morren 40 persoas en León (México) a causa dos disturbios na toma de posesión do alcalde Ignacio Quiroz.
** É executado en Londres William Joyce, espía ó servizo de Alemaña.
* 1949 - Alejo Carpentier publica a novela *O reino deste mundo*.
* 1953 - Estréase en París a obra *Esperando a Godot*, do dramaturgo irlandés Samuel Beckett.
* 1956 - Inaugúrase o novo ferrocarril entre Pequín e Moscova.
* 1957 
** A empresa de reloxos Hamilton crea o primeiro reloxo eléctrico.
** Luis Somoza Debayle é elixido presidente de Nicaragua. Por primeira vez votan as mulleres neste país.
* 1958 - A expedición neozelandesa dirixida por Edmund Hillary chega ao Polo Sur.
* 1959 - Alasca é admitida como estado número 49.
* 1960 - Nicaragua denuncia a entrada de elementos subversivos procedentes de Honduras.
* 1961 - Estados Unidos rompe as súas relacións diplomáticas con Cuba.
* 1962 
** O papa Xoán XXIII excomunga a Fidel Castro por cometer abusos contra funcionarios da igrexa e institucións do Vaticano.
** Incendiase a igrexa barcelonesa de Santa María do Mar.
* 1964 - Emítese por primeira vez na televisión alemá o programa Gesundheitsmagazin Praxis ('Revista Médica Praxis').
* 1968 - Cuba impón o racionamento da gasolina.
* 1971 - Morren 66 persoas en Glasgow o ceder unha varanda do estadio do Celtic pola presión dos espectadores.
* 1974 - Kuwait chega a un acordo coas empresas Gulf Oil e British Petroleum para asumir o 60 por cento das súas operacións nese estado.
* 1976 - Falange Española e JONS constitúense en partido político.
* 1977 - Constitúese a empresa Apple Computers Inc.
* 1979 
** Estados Unidos inicia a retirada do seu armamento nuclear en España.
** Fúndase o partido político Unión del Pueblo Navarro.
* 1980
** Francisco Sa Carneiro é elixido primeiro ministro de Portugal.
** O ouro toca o récord de custo en dólares, 634 a onza.
* 1981 - Créase en París a Academia Europea de Ciencias, Artes e Letras, entre cuxos membros fundadores figuran os españois Pedro Laín Entralgo, Federico Sopeña e Federico Mayor Zaragoza.
* 1983 - A empresa Apple presenta o ordenador de sobremesa Lisa, o primeiro equipado con rato.
* 1986
** Inscríbense no Ministerio do Interior os Premios Goya.
** Xunta de Andalucía, Concello de Sevilla e Sociedade Estatal Expo92 firman un convenio para canalización dos investimentos públicos e privados para a mellora das comunicacións, modernización do sector turístico e adaptación urbanística de Sevilla.
** Stephen P. Synnott descobre as lúas Xulieta e Portia do planeta Urano, a partir de imaxes tomadas pola sonda espacial Voyager 2.
* 1989 - A axencia española de noticias EFE cumpre 50 anos. Tiña entón 80 oficinas en 60 países. 
* 1990 - O líder de Panamá, Manuel Noriega, réndese ás forzas estadounidenses.
* 1992 - Estados Unidos establece oficialmente relacións diplomáticas con Rusia.
* 1993 - En Moscova, George H. W. Bush e Boris Eltsin firman o segundo Pacto Estratéxico de Redución Armamentística.
* 1994 - O avión Tupolev TU-154 da Aeroliña Rusa estrélase e estoupa pouco despois de engalar de Irkhutsk, Rusia, matando 125 persoas.
* 1995
** Barrionuevo demanda a Amedo polo caso GAL.
* 1996 
** Segundo fontes do PNV e da esquerda abertzale, ETA propuxo ao Goberno entrar en contacto antes do atentado de Vallecas, o 12 de decembro.
** AT&T anuncia o despedimento de case 40&nbsp;000 traballadores, o 13% do seu cadro de persoal.
** Estoura unha bomba nun mercado de Nova Delhi, morren 6 persoas e 32 sofren feridas.
* 1997
** O presidente dos Estados Unidos, Bill Clinton, prorroga por outros seis meses a suspensión do Capítulo III da Lei Helms-Burton sobre investimentos estranxeiros en Cuba.
** Miguel Indurain pon punto final á súa carreira.
* 1998
** Ernesto Zedillo acepta a denuncia formal do seu ministro do Interior, acusado de se-lo máximo responsabel da matanza de 45 indíxenas en Chiapas.
** O PSOE propón unha nova regulación que impida a creación de comisións de investigación sobre asuntos das lexislaturas anteriores.
** Destituídos dous comandantes da Garda Civil implicados no caso Lasa e Zabala relacionados cos GAL.
** A Igrexa mexicana denuncia a postura do Goberno ante o masacre de Chiapas.
** Máis de 400 alxerinos asasinados na primeira xornada do Ramadán.
** O Goberno liberaliza a instalación de áreas de servizo nas estradas.
** O xornalista peruano Alfredo Barnechea publica as súas charlas con 13 grandes autores latinoamericanos na obra *Peregrinos da lingua*.
** Anatoli Kárpov vence a Anand na primeira partida do Mundial da FIDE.
* 1999
** A moeda única europea inicia con éxito a súa primeira xornada nos mercados financeiros mundiais.
** O primeiro ministro paquistaní Nawaz Sharif sae ileso dun aparente atentado ao estourar unha bomba nunha ponte pouco antes de que el a cruzara. Catro persoas morreron.
** Juan José Ibarretxe toma posesión do cargo de "Lehendakari" do goberno Vasco, coa premisa de respecta-la Constitución.
** Corea do Norte desprega mísiles de medio alcance para intimidar o Xapón.
** Os procesos de conversión ó euro das institucións reitoras do mercado de valores desenvólvense con éxito.
** Parte con destino a Marte a nave Mars Polar Lander para analizar os cambios climáticos.
* 2000 
** Dezaseis persoas falecidas en Exipto debido aos enfrontamentos relixiosos.
** Triunfa a oposición co 40% dos votos, nas Eleccións Lexislativas de Croacia.
** Segundo o Servizo de Defensa da Competencia as grandes fusións aumentaron en España o pasado ano un 64%.
** Conchita Martínez vence a austríaca Sylvia Plischke na primeira rolda do torneo Gold Coast de tenis.
** Despídese a tira cómica de Charlie Brown, que se publicou durante 50 anos en 3.000 xornais de 75 países.
* 2001 
** Doce inmigrantes ecuatorianos morren arrolados por un tren en Murcia.
** O dracma grego incorpórase ó sistema da moeda única.
** O proceso de paz norteirlandés atravesa unha grave crise pola resistencia do IRA a abandonar as armas.
** O euro inaugura o exercicio con outra recuperación e o dólar baixa a súa cotización a 175 pesetas. 
** A enfermidade das “vacas tolas” esténdese con dous casos máis en León.
** O rally París Dakar chega a España co escándalo da suspensión da etapa porque a Federación Española de Motociclismo quixo cobrar sete millóns de pesetas.
* 2002 
** Ibarretxe anuncia que Euskadi abonará pola cota do Concerto Económico 138 millóns de euros menos dos establecidos pola Lei de Presupostos.
**Duhalde é investido novo Presidente da Arxentina e recoñece que o país esta en quebra.
** A policía australiana detivo a 14 menores e 6 adultos por provocar os incendios de Sydney.
** A Forza Aérea de Venezuela investirá cerca de 216 millóns de dólares en novos avións.
* 2003 
** Dous aventureiros irlandeses fracasan no seu intento de atravesa-la Antártida en dez días.
** O frío causou xa 183 mortos no que vai de inverno en Polonia.
** Un incendio devasta o castelo de Luneville, do século XVIII.
** Nove mortos e unha trintena de feridos no segundo accidente de tren na India en dúas semanas.
** Os bombeiros buscan tres coches que quizais caeron ó Douro.
** Unha terceira illa do Pacífico, dun millar de habitantes, arrasada polo ciclón Zoe.
** Recuperadas na costa francesa máis de 170 aves mortas por culpa do vertido de fuel do Prestige e un centenar máis contaminadas.
** O fillo de François Mitterrand volve a ser acusado nun caso de tráfico de armas a Angola.
** Un bispado da Toscana intenta cobrar un vello imposto do XVI para restaurar o patrimonio relixioso.
* 2004 
** O voo 604, un Boeing 737 das Flash Airlines exipcias, estrélase no Mar Vermello matando os 148 tripulantes.
** Aeroméxico afirma haber perdido máis de 150&nbsp;000 dólares pola cancelación de dous voos aos Ánxeles.
** China cerra miles de fábricas de fogos artificiais trala morte accidental de máis de 50 persoas.
** Descuberto en Marrocos un meteorito marciano.
** A Sonda Spirit da NASA aterra satisfactoriamente na superficie de Marte.
* 2005
**Iraq e Latinoamérica convertéronse nos lugares máis perigosos para os xornalistas no 2004.
** Autoridades sanitarias confirman a existencia un segundo caso de 'vaca tola' no Canadá.
** O Goberno estadounidense dona 1.000 millóns de dólares a organizacións "baseadas na fe".
** 2.330 estranxeiros de 36 nacións morreron no maremoto do sur de Asia.
** Aumenta a 94&nbsp;000 o balance oficial de mortos polo terremoto e o tsunami en Indonesia.
** As autoridades de Sri Lanka elevan a 35&nbsp;000 o número de vítimas mortais na illa.
** Outro movemento sísmico estremece Andamán e as Illas Nicobar na India sen causar danos nin mortos.
** 23 persoas morren nun ataque suicida contra membros da Garda Nacional en Iraq.
** A Bolsa inicia o ano 2005 con ganancias.
** UNICEF solicita 81 millóns de dólares para os 1,5 millóns de nenos afectados polo tsunami.
** McDonald's estuda mellorar as condicións de sacrificio dos polos substituíndo a electrocución polo gaseado.
** Un 'Hércules' parte de Torrexón cargado de regalos para os nenos de Honduras.
** Cinco tribos indias illadas en diversas illas sobreviviron ao maremoto, segundo informa Survival.

## Nacementos 
miniatura|150px|Giovanni Battista Pergolesi.
miniatura|150px|David W. Griffith.
* -106 - Cicerón, filósofo romano.
* 1710 - Giovanni Battista Pergolesi, músico italiano.
* 1793 - Lucretia Mott, abolicionista e defensora dos dereitos das mulleres.
* 1803 - Douglas Jerrold, dramaturgo británico.
* 1816 - Isidoro Araújo de Lira, xornalista galego, fundador e primeiro director do xornal cubano *Diario da Mariña*, da Habana
* 1829 - Konrad Duden, filólogo alemán.
* 1840 - Xosé de Veuster "Father Damien", misioneiro belga en Hawai.
* 1855 - Hubert Bland, socialista e cofundador da Fabian Society.
* 1875 - David W. Griffith, produtor de cine estadounidense.
* 1879 - Grace Coolidge, primeira dama dos Estados Unidos.
* 1872 - Juan José dos Reyes García "Pilila", heroe mexicano da Guerra da Independencia.
* 1883 - Clement Attlee, Primeiro ministro do Reino Unido.
* 1885 - Anna Pavlova, bailarina rusa.
* 1887 - August Macke, pintor alemán.
* 1892 - J. R. R. Tolkien, escritor e filólogo británico-surafricano.
* 1897 - Pola Negri, actriz polaca.
* 1898 - Marion Davies, actriz de cine estadounidense
* 1898 - John Loder, actor británico
* 1901 - Ngo Dinh Diem, presidente de Vietnam do Sur
* 1901 - Francisco Garcés Gómez, pintor español
* 1905 - Anna May Wong, actriz chinés-estadounidense.
* 1905 - Ray Milland, actor de cine norteamericano de orixe galés.
* 1909 - Victor Borge, humorista danés.
* 1911 - John Sturges, director estadounidense.
* 1915 - Afonso Escámez López, expresidente de Cepsa e do Banco Central.
* 1916 - Betty Furness, actriz estadounidense.
* 1916 - Afonso Escámez, banqueiro español.
* 1920 - Renato Carosone, músico e cantante italiano.
* 1923 - Xavier Carvajal Ferrer, arquitecto español.
* 1924 - André Franquin, autor de historietas belga.
* 1924 - Hank Stram, adestrador de fútbol americano.
* 1926 - George Martin, músico e produtor de The Beatles.
* 1926 - Francisco Javier Carvajal Ferrer, arquitecto español.
* 1928 - José Lladró, ceramista e empresario español.
* 1929 - Sergio Leone, director de cine italiano.
* 1929 - Gordon E. Moore, cofundador de Intel e autor da Lei de Moore.
* 1930 - Robert Loggia, actor estadounidense
* 1932 - Dabney Coleman, actor estadounidense
* 1936 - Georgina Spelvin, actriz porno
* 1939 - Ridley Scott, cineasta británico.
* 1939 - Bobby Hull, xogador de hóckey sobre xeo canadense.
* 1940 - Alberto Rendo, exfutbolista arxentino.
* 1941 - Van Dyke Parks, músico e compositor estadounidense.
* 1942 - John Thaw, actor británico.
* 1944 - David Atherton, director de orquestra inglés.
* 1944 - Nazario Luque, debuxante español de cómics.
* 1945 - Stephen Stills, músico e cantautor estadounidense.
* 1945 - Julio Lagos, xornalista arxentino.
* 1946 - John Paul Jones, baixista de Led Zeppelin.
* 1950 - Victoria Principal, actriz estadounidense.
* 1951 - Rosa Montero, xornalista española
* 1952 - Esperanza Aguirre Gil de Biedma, presidenta do Senado español e ministra de Educación e Cultura.
* 1956 - Mel Gibson, actor e director estadounidense
* 1956 - Antonio Alfonso Martín, toureiro español
* 1957 - Bojan Križaj, esquiador esloveno.
* 1960 - Joan Chen, actriz e directora chinesa.
* 1964 - José A. Montero, xogador de baloncesto español
* 1966 - Chetan Sharma, xogador de crícket indio.
* 1969 - Michael Schumacher, piloto de fórmula 1 alemán.
* 1969 - Antonio Birabent, director de cine arxentino.
* 1970 - Oscar Córdoba, futbolista peruano.
* 1973 - Daniel Romero Oliva, xogador de baloncesto español.
* 1974 - Francisco Rivera Ordóñez, toureiro español. 
* 1975 - Danica McKellar, actriz estadounidense.
* 1975 - Robert Schultzberg, batería sueco.
* 1976 - Jason Marsden, actor estadounidense.
* 1982 - Eli Manning, quarterback de fútbol americano estadounidense.
* 1983 - Jesús Ramírez Brenes, futbolista español.
* 1989 - Alex D. Linz, actor estadounidense.

## Mortes 
miniatura|150px|Juan Rodríguez Cabrillo.
miniatura|150px|Edgar Cayce.
* 236 - Antero, Papa da Igrexa católica.
* 1322 - Filipe V, rei de Francia.
* 1457 - Beata Bonne, relixiosa francesa.
* 1543 - Juan Rodríguez Cabrillo, primeiro europeo que visitou California.
* 1641 - Jeremiah Horrocks, astrónomo inglés.
* 1660 - María Enriqueta Estuardo, duquesa de Orleáns.
* 1705 - Luca Giordano, pintor italiano.
* 1785 - Baldassare Galuppi, compositor veneciano.
* 1870 - Javier de Ramírez, autor dramático español.
* 1875 - Pierre Larousse, editor francés.
* 1923 - Jaroslav Hasek, novelista checo.
* 1930 - Efrén Rebolledo, escritor e diplomático mexicano.
* 1931 - Joseph Joffre, mariscal francés.
* 1933 - Jack Pickford, actor canadense.
* 1945 - Edgar Cayce, vidente e psíquico estadounidense.
* 1946 - William Joyce, propagandista Nazi.
* 1950 - Emil Jannings, actor suízo.
* 1956 - Antonio Muñiz Álvarez, político galego (n. 1883).
* 1967 - Jacob Leon Rubenstein, asasino de Lee Harvey Oswald.
* 1976 - Luís Barreiro Paradela, mestre, xornalista, escritor e debuxante galego.
* 1979 - Conrad Hilton, fundador dos hoteis Hilton.
* 1980 - Joy Adamson, naturalista checo.
* 1981 - Princesa Alice de Albania, neta da raíña Vitoria do Reino Unido.
* 1981 - José Ignacio Prieto, musicólogo español, renovador da música relixiosa.
* 1982 - Arístides Gandolfi Herrero "Álvaro Yunque", escritor arxentino
* 1991 - Renato Rascel, actor e compositor italiano.
* 1991 - José Jurado Morales, poeta, escritor e editor español.
* 1992 - Judith Anderson, actriz estadounidense de orixe australiana (n. 1897).
* 1995 - Eugenio Pucciarelli, médico, escritor, mestre e filósofo arxentino.
* 2000 - José Antonio Fernández Ordóñez, presidente do padroádego do Museo do Prado, enxeñeiro e arquitecto español.
* 2002 - Freddy Heineken, presidente de Heineken.
* 2003 - José María Gironella, escritor español.
* 2005 - Will Eisner, creador de banda deseñada estadounidense (n. 1917).
* 2023 - Elena Huelva Palomo, activista española pola loita contra o cancro (n. 2002)

## Festas e celebracións 
## Outros 
* Santoral: Santa Xenoveva (patroa de París); Antero e Ceferino (Papas); Florencio e Luciano (Bispos); Pedro, Zósimo, Daniel de Padua, Fulgencio, Atanasio, Cirino, Primo, Teóxenes, Xosé María Tomasi, Teopento, Teonás e Gordio (Mártires); Florencia e Bertila (Virxes).

Os 366 días do ano