Condrictios

Os **condrictios** (*Chondrichthyes*, do grego χονδρος *chóndros*, "cartilaxe", e ιχθύς *ichthýs*, "peixe") ou **peixes cartilaxinosos** son unha clase de vertebrados acuáticos caracterizados por teren o esqueleto cartilaxinoso, a diferenza do esqueleto dos peixes óseos (osteíctios), que o teñen osificado.

Comprende os elasmobranquios (tiburóns e raias) e os holocéfalos (quimeras).

## Evolución 
[thumbnail|230px|*[Cladoselache*, un condrictio do Devoniano.]]
Os condictios fixeron a súa aparición durante o Devoniano superior. Os fósiles máis primitivos que se coñecen corresponden ao xénero *Cladoselache*. Ao longo da súa historia contaron con dous grandes períodos de radiación evolutiva, a primeira tivo lugar até principios do Permiano, para logo pasar por unha fase de declive que durou 100 millóns de anos; a segunda gran radiación produciuse no cretáceo.

Os condrictios dividíronse evolutivamente en dúas ramas: elasmobranquios e holocéfalos. Os elasmobranquios fixeron a súa aparición durante o silúrico. A este grupo pertencen os tiburóns e as raias; posúen fendeduras branquiais expostas, e espiráculos detrás de cada ollo. Os holocéfalos apareceron contra finais do silúrico. Caracterízanse por posuíren unha membrana opercular que recobre as súas catro fendeduras branquiais, por careceren de espiráculos e pola maneira en que a mandíbula superior e o hioide se articulan co cranio.

## Características xerais 
Os condrictios presentan tanto caracteres evolucionados como caracteres primitivos (como a súa anatomía básica).

Entre eses caracteres evolucionados destacan dous: a suspensión e estrutura das aletas e a estrutura e composición das mandíbulas e da dentición que, segundo a especie, pode presentar formas máis evolucionadas ou máis primitivas.

Outro carácter avanzado é o seu sistema inmunitario.

Obsérvase neste grupo unha clara tendencia ao xigantismo, como medida para evitaren a depredación. Os tiburóns típicos teñen unha lonxitude de até dous metros ou máis, e as raias típicas chegan a un metro, proporcións que resultan moi grandes para o estándar dos vertebrados.
miniatura|centro|500px|Esquema xeral dun peixe cartilaxinoso.
[miniatura|250px|Dentes do [tiburón tigre (*Galeocerdo cuvier*).]]
[miniatura|250px|[branquia|Aberturas branquiais dun tiburón.]]
miniatura|250px|Ovo de elasmobranquio, coas prolongacións características para fixarse nas algas do fondo.

Os dentes non están fusionados á mandíbula e son substituídos por dentes novos de formación continua, rápida e en serie, grazas a unha cavidade que posúen ao longo do bordo da mandíbula. Esta característica permítelles ter sempre dentes novos que substitúen a aqueles que se van rompendo, desgastando e desprendendo.

Poden ter dentes serrados, con función cortadora; dentes afiados, para capturar as presas; e dentes planos (en moitas raias) para moer o alimento.

Respiran a través de branquias durante toda a súa vida. As branquias non están protexidas por opérculos, como noutros peixes, senón que se abren directamente ao exterior a través de 5 ou 7 fendas ou aberturas branquiais, no caso de raias e tiburóns, ou dunha única, no caso das quimeras.

A principal diferenza respecto a outros peixes é o seu esqueleto formado principalmente por cartilaxes e non por ósos.

Tamén, o de careceren de vexiga natatoria, ausencia que os obriga a manterse nadando constantemente ou a pousar no fondo do mar, sen poder manter unha posición estática na columna de auga.

## Anatomía externa 
Presentan unha pel cuberta de escamas placoideas (tamén chamadas dentículos dérmicos), que se forman na derme e emerxen atravesando a epiderme. Están orientadas cara a atrás e conseguen que a pel sexa moi resistente, á vez que se minimiza o rozamento coa auga grazas á redución das turbulencias xeradas na locomoción.

## Órganos dos sentidos 
Posúen un agudo sentido do olfacto e son quen de detectar o sangue a longas distancias. A vista está menos desenvolvida e só poden detectar luces e sombras na auga.

Posúen nas liñas laterais e no fociño uns órganos sensoriais que lles permiten captar os estímulos eléctricos das contraccións musculares dos peixes nos que predan.

## Reprodución 
A fecundación é interna. Os machos presentan unhas aletas transformadas, chamadas pterigópodos, con función de órganos copuladores.

É xeral a tendencia ao ovoviviparismo, aínda que tamén se dá o oviparismo ou mesmo o viviparismo. 
Outro fenómeno propio deste grupo é o da "oofaxia": canibalismo dentro do útero, onde un embrión come os outros ovos.

## Clasificación 
### Taxonomía 
Os condrictios divídense en dúas subclases:
* '*Subclase *Elasmobranchii***
** **Superorde *Batoidea'''*
*** Orde *Rajiformes* (raias verdadeiras)
*** Orde *Myliobatiformes* (raias, ouxa, chucho)
*** Orde *Pristiformes* (peixes serra)
*** Orde *Torpediniformes* (estrugas)
** *'Superorde *Selachimorpha*'*
*** Orde *Hexanchiformes* (tiburóns primitivos)
*** Orde *Squaliformes* (melga)
*** Orde *Pristiophoriformes* (tiburóns serra)
*** Orde *Squatiniformes* (peixe anxo)
*** Orde *Heterodontiformes* (tiburón cornudo)
*** Orde *Orectolobiformes* (tiburón balea)
*** Orde *Carcharhiniformes* (tiburóns típicos)
* *'Subclase *Holocephali*'
** Orde *Chimaeriformes* (quimeras)

Outros sistemas consideran os elasmobranquios como unha clase, dividida en dúas subclases: *Holocephali* e *Selachii*.

### Filoxenia 
 '*Subfilo *Vertebrata'''* (vertebrados)
 └─Infrafilo *Gnathostomata* (gnatóstomos)
       ├─Clase Placodermi  (peixes acoirazados) †
       └Microfilo *Eugnathostomata* (verdadeiros vertebrados con mandíbulas)
          ├─Clase *Chondrichthyes* (peixes cartiaxinosos)
          └─(sen clasificar) *Teleostomi* (acantodios e osteíctios)
              ├─Clase *Acanthodii* (acantodios) †
              └Superclase *Osteichthyes* (peixes óseos)
                 ├─Clase *Actinopterygii* (peixes con aletas radiadas)
                 └─Clase *Sarcopterygii* (peixes con aletas lobadas)
                      
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Camel_u0.png|Un tiburón (*Carcharhinus melanopterus*)
Ficheiro:Nurse shark.jpg|Un *tiburón nodriza* (*Ginglymostoma cirratum*)
Ficheiro:Raja clavata (juv).jpg|Unha raia (*Raja clavata*)
Ficheiro:Torpedo torpedo corsica3.jpg|Unha *raia torpedo* (*Torpedo torpedo*)
Ficheiro:Chmon_u0.png|Unha quimera (*Chimaera monstrosa*)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Burton, Maurice & Robert Burton (1984): *Encyclopedia of Fish*. Saint Louis, EE.UU: BPC Publishing. ISBN 0-7064-0393-2.
* Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World*. John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.
* VV. AA. (2005): "Peces cartilaginosos". *Animal. La definitiva e impactante guía visual de la vida salvaje en nuestro planeta''. Madrid: Pearson Educación, S. A. ISBN 84-205-3616-4.
### Outros artigos 
* Actinopterixios
* Condrósteos
* Osteíctios
* Peixes

### Ligazóns externas 
* Taxonomía NCBI