Piollo da cabeza

O **piollo da cabeza humano**, que pertence á subespecie ***Pediculus humanus capitis***, é un insecto ectoparasito obrigado dos humanos, que vive no coiro cabeludo e causa a pediculose da cabeza ou *pediculosis capitis*. 
Son insectos que carecen de ás, que pasan toda a súa vida no coiro cabeludo humano alimentándose exclusivamente de sangue humano. Os piollos da cabeza non poden voar, e ademais as súas curtas e grosas patas fan que lles sexa imposible choutar, ou mesmo andar eficientemente sobre superficies planas. Unha especie moito máis distantemente relacionada co piollo da cabeza é o piollo pubiano (*Pthirus pubis*, piollo pato), que tamén infesta aos humanos, pero é morfoloxicamente diferente e está moito máis próximo en aparencia aos piollos doutros primates. A infestación por piollos en calquera parte do corpo chámase pediculose, e a infestación na cabeza chámase pediculose da cabeza ou *pediculosis capitis*.

Como o piollo da cabeza non transmite outras enfermidades, a non ser as pequenas infeccións que se poden orixinar ao rañarse o hóspede nas súas picaduras, pode dicirse que son inofensivos, e máis que un problema médico son unha molestia ou un problema cosmético. Mesmo se suxeriu que as infestacións por piollos da cabeza poderían ser beneficiosas para adquirir inmunidade contra o, máis perigoso, piollo do corpo, que pode transmitir enfermidades perigosas.

## Morfoloxía do adulto 
Igual que outros insectos da suborde Anoplura, os piollos da cabeza adultos son pequenos (de 2,5–3&nbsp;mm de longo), aplanados dorsoventralmente, e carecen de ás. Os segmentos torácicos están fusionados, pero son claramente distintos da cabeza e do abdome, este último está composto por sete segmentos visibles. Os piollos da cabeza son grises en xeral, pero a súa cor precisa é variable segundo o contorno no que se críen.

### Tórax 
miniatura|upright|Piollo da cabeza agarrado a un pelo humano.
Dos segmentos fusionados do tórax saen seis patas.) están adheridos preto da base dos cabelos do hóspede. O comportamento de posta de ovos é dependente da temperatura e procura situar o ovo nun lugar axeitado para o desenvolvemento do embrión (o cal tamén depende da temperatura). En climas fríos, os ovos póñense no pelo xeralmente a de 3 a 5&nbsp;mm da superficie do coiro cabeludo.

Para adherir un ovo, a femia adulta segrega un pegamento desde o seu órgano reprodutor. Este pegamento endurece rapidamente formando a "vaíña da lendia" que cobre o talo do pelo e gran parte do ovo excepto o opérculo, que é unha especie de tapa a través da cal o embrión respira.

Despois da eclosión, a ninfa sae e deixa atrás a casca do ovo baleira, que segue adherida ao cabelo. O ovo baleiro permanece alí ata que é fisicamente retirado pola abrasión realizada polo hóspede, ou ata que se desintegra lentamente, o que pode tardar en producirse 6 meses ou máis.:
* Ovos viables que finalmente eclosionarán. Estes son os únicos que teñen a potencialidade de infestar e reinfestar a un hóspede, pero non de transmitir a infestación a outras persoas (non se volven a pegar aos pelos unha vez separados; só os piollos vivos poden infestar a outras persoas).
* Restos de ovos que xa eclosionaron e están baleiros.
* Ovos non viables (con embrións mortos) que nunca eclosionarán.

## Desenvolvemento e ninfas 
[miniatura|Desenvolvemento de *Pediculus humanus humanus* (o [piollo do corpo), que é similar ao do *Pediculus humanus capitis* (piollo da cabeza).]]

Os piollos da cabeza, igual que outros Phthiraptera (ou Psocodea), son hemimetábolos. A unión da parella durante o apareamento prolóngase máis dunha hora.

### Posición no hóspede 
Aínda que poden colonizar calquera parte do coiro cabeludo, prefiren a zona da caluga ou a de detrás das orellas, onde tamén adoitan depositar os ovos. Os piollos da cabeza son repelidos pola luz e móvense cara a partes sombreadas ou obxectos de cores escuras que estean próximos.

## Distribución 
O piollo da cabeza ten unha distribución mundial e afecta a millóns de persoas en países desenvolvidos e non desenvolvidos. Por exemplo, só nos Estados Unidos de 6 a 12 millóns de persoas, principalmente nenos, son tratadas anualmente para eliminar os piollos da cabeza.

## Transmisión 
Un individuo de piollo da cabeza ten un ciclo de vida duns 30 días desde que se deposita o ovo ata que morre o piollo. Os piollos da cabeza poden vivir fóra da cabeza en, por exemplo, fundas de almofadas, cepillos do pelo, ou gorras ata 48 horas, o que facilita a transmisión. Os piollos carecen de ás ou de patas potentes para choutar, polo que se moven usando as súas patas con forma de gancho para pasar dun cabelo a outro.

O número de nenos que haxa por familia, a compartición de camas e armarios, os hábitos de lavado do cabelo, costumes sociais e contactos sociais, os coidados sanitarios nunha determinada área (por exemplo en escolas) e o status socioeconómico son factores significativos para a infestación por piollos da cabeza. As nenas son infectadas cunha frecuencia de dúas a catro veces maior que os nenos. Os nenos entre 4 e 14 anos son o grupo máis frecuentemente infestado.

## Arqueoxenética 
A análise do ADN de restos de piollos atopados en momias peruanas pode indicar que algunhas doenzas (como o tifo) puideron pasar do Novo Mundo ao Vello, ao revés do que ata agora se pensaba.

## Xenoma 
Pénsase que xeneticamente o piollo da cabeza é moi similar ao piollo do corpo. A secuenciación do xenoma do piollo do corpo propúxose a mediados da década de 2000 e o seu xenoma secuenciado publicouse en 2010. Unha análise dos transcritomas dos piollos da cabeza e do corpo (que son dúas subespecies da especie *Pediculus humanus*) revelou que estes dous organismos son extremadamente similares xeneticamente.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* O piollo na cultura popular galega
* Lindano
* Pediculose

### Ligazóns externas 
* Centers for Disease Control and Prevention: Division of Parasitic Diseases
* James Cook University, Australia: Folla informativa sobre o piollo da cabeza
* University of Nebraska: Head Lice Resources You Can Trust 
* body and head lice na UF / IFAS