Departamento de Reunión

**Reunión** (, en francés *La Réunion*, ; coñecida como  antes de 1848) é unha illa do Océano Índico que é un departamento e rexión de ultramar de Francia. Parte das illas Mascareñas, está situada aproximadamente a 679 km ao leste da illa de Madagascar e a 175 km ao suroeste da illa de Mauricio. En xaneiro de 2025 tiña unha poboación de 896.175 habitantes. A súa capital e cidade máis grande é Saint-Denis.

A Reunión estaba deshabitada ata que inmigrantes franceses e súbditos coloniais se estableceron na illa no século XVII. O seu clima tropical levou ao desenvolvemento dunha economía de plantación centrada principalmente no azucre, os escravos do leste de África foron importados como traballadores do campo, seguidos de malaios, vietnamitas, chineses e indios como traballadores contratados. Hoxe en día, a maior proporción da poboación é de ascendencia mixta, mentres que a lingua predominante é o crioulo de Reunión, aínda que o francés segue sendo a única lingua oficial.

Desde 1946, a Reunión gobernase como unha rexión francesa e, polo tanto, ten un status similar ás súas homólogas na Francia metropolitana. En consecuencia, é unha das rexións ultraperiféricas da Unión Europea e forma parte da eurozona, É, xunto co departamento francés de ultramar de Mayotte, unha das dúas zonas da eurozona no hemisferio sur. Debido á súa localización estratéxica, Francia mantén unha gran presenza militar. 

[thumb|Lo Mavéli (Lö Mahavéli) ou Le Volcan rayonnant (O volcán radiante), a [bandeira non oficial de Reunión, usada oficialmente desde 2003 por varias autoridades locais, como Saint-Denis e Saint-Philippe]]

Coa creación do seu parque nacional, a illa foi nomeada Patrimonio da Humanidade pola UNESCO o luns 2 de agosto de 2010. Nomeouse como Os pitóns, circos e escarpas da Illa da Reunión.

## Nome 
Os franceses tomaron posesión da illa no século XVII, chamándoa **Isle Bourbon** pola Casa de Borbón que daquela gobernaba Francia. Para romper con este nome, que estaba demasiado apegado ao *Antigo Réxime*, a Convención Nacional decidiu o 23 de marzo de 1793 renomear o territorio como **Réunion**. ("Réunion", en francés, adoita significar "reunión" ou "asemblea". Presumiblemente, este nome escolleuse en homenaxe á reunión dos fédéré de Marsella e a Garda Nacional de París que precedeu á insurrección do 10 de agosto de 1792. Ningún documento o establece e o uso da palabra "reunión" podería ter sido puramente simbólico.)

A illa cambiou de nome de novo no século XIX: en 1806, baixo o Primeiro Imperio, o xeneral Decaen chamouna **Illa Bonaparte** (en homenaxe a Napoleón), aínda que en 1810 volveu converterse en Illa Bourbon. Finalmente, pasou a chamarse Reunión despois da caída da monarquía de xullo por un decreto do goberno provisional o 7 de marzo de 1848.

De acordo coa ortografía orixinal e as regras ortográficas e tipográficas clásicas, «la Réunion» escribíase con minúscula no artigo, pero a finais do século XX desenvolveuse a grafía «La Réunion» con maiúscula en moitos escritos para salientar a integración do artigo no nome. Esta última ortografía corresponde ás recomendacións da *Commission nationale de toponymie* e aparece na Constitución da República Francesa vixente nos artigos 72-3 e 73.

## Historia 
miniatura|Unha moeda de dez céntimos de 1816 de Reunión, de cando aínda se chamaba Illa Bourbon

A illa leva habitada desde o século XVII, cando se asentaron nela persoas procedentes de Francia e Madagascar. A escravitude foi abolida o 20 de decembro de 1848 (data que se celebra anualmente na illa), cando a Segunda República aboliu a escravitude nas colonias francesas. Non obstante, os traballadores contratados continuaron a ser traídos a Reunión desde o Sur da India, entre outros lugares. A illa converteuse nun departamento de ultramar de Francia en 1946.

### Historia temperá 
Non se sabe moito da historia da Reunión antes da chegada dos portugueses a principios do século XVI. Os comerciantes árabes coñecíana co nome de *Dina Morgabin*, "Illa Occidental" (probablemente árabe دنية/دبية مغربي *Daniyah/Dībah Maghribīy*).(dubidoso, data=setembro 2024) A illa posiblemente apareza nun mapa de 1153 d.C. de Al Sharif el-Edrisi. A illa tamén puido ser visitada por mariñeiros pobo suahili ou austronesios (antigos indonesios-malaios) na súa viaxe cara ao oeste desde o arquipélago malaio ata Madagascar. A propia Reunión foi alcumada "Santa Apolónia" en honor a Santa Apolonia, a illa reclamouna oficialmente Jacques Pronis para Francia en 1642, cando deportou unha ducia de amotinados franceses á illa desde Madagascar.
Os convictos retornaron a Francia varios anos despois e, en 1649, a illa recibiu o nome de Illa Bourbon pola Casa de Borbón. A colonización comezou en 1665, cando a Compañía Francesa das Indias Orientais enviou os primeiros colonos.

### Revolución Francesa e Guerras Napoleónicas (1793–1814) 
O 19 de marzo de 1793, durante a Revolución Francesa, o nome da illa cambiouse ao seu nome actual "La Réunion" en homenaxe á reunión dos Federados de Marsella e a Garda Nacional de París, durante a marcha sobre o Palacio das Tullerías o 10 de agosto de 1792, e para borrar o nome da dinastía borbónica.

A abolición da escravitude votada pola Convención Nacional o 4 de febreiro de 1794 foi rexeitada polas autoridades de Reunión, así como polas de Illa de Francia. Unha delegación acompañada por forzas militares, encargada de impoñer a liberación dos escravos, chegou á illa de Borbón o 18 de xuño de 1796, só para ser expulsada inmediatamente sen piedade. Seguiu un período de axitación e desafíos ao poder da metrópole, que xa non tiña ningunha autoridade sobre as dúas illas. O primeiro cónsul da República, Napoleón Bonaparte, mantivo alí a escravitude, que nunca se aboliu na práctica, coa lei do 20 de maio de 1802. O 26 de setembro de 1806, a illa pasou a chamarse Illa Bonaparte e atopouse na primeira liña do conflito anglo-francés polo control do océano Índico.

Tras as catástrofes climáticas de 1806-1807 (ciclóns, inundacións), o cultivo do café diminuíu rapidamente e substituíuse pola cana de azucre, cuxa demanda en Francia aumentou debido á recente perda de Saint-Domingue e, axiña, da Illa de Francia. Debido ao seu ciclo de crecemento, a cana de azucre non se ve afectada polos ciclóns.

Durante as Guerras Napoleónicas, a illa foi invadida polas forzas británicas e o seu gobernador, o xeneral Sainte-Suzanne, viuse obrigado a capitular o 9 de xullo de 1810. A illa pasou entón a estar baixo o dominio británico e baixo ocupación británica ata o final do período napoleónico. O antigo nome de Isle Bourbon restaurouse en 1810.

### Colonia de Borbón, despois Reunión (1814–1946) 
A illa de Borbón devolveuse aos franceses en virtude do Tratado de París de 1814. O comercio de escravos operou abertamente na colonia despois de que se restaurase o dominio francés e, a pesar da condena internacional, a illa de Borbón importaba 2.000 escravos cada mes durante a década de 1820, a maioría da costa Zanguebar ou Quelimane, no Mozambique portugués. Na práctica, levábase a cabo un comercio ilegal de escravos no que se adquirían escravos do Mozambique portugués e Zanzíbar e logo se traficaban con eles a Reunión a través do comercio de escravos das Comores. Oficialmente chamábanse "engagés" para evitar o bloqueo británico antiescravista de África.

### Historia moderna (1946- ) 
A Reunión converteuse en Departamento de Ultramar o 19 de marzo de 1946 (département de ultramar) de Francia o 19 de marzo de 1946. O INSEE asignoulle á Reunión o código de departamento `974` e o código de rexión `04` cando se crearon os consellos rexionais en 1982 en Francia, incluíndo os departamentos de ultramar xa existentes que tamén se converteron en rexións de ultramar.

Durante aproximadamente dúas décadas a finais do século XX (1963–1982), 1.630 nenos da Reunión foron realoxados a zonas rurais da Francia metropolitana, particularmente a Creuse, aparentemente para obter oportunidades educativas e laborais. Ese programa foi dirixido polo influente político gaullista Michel Debré, que naquel momento era deputado pola Reunión. Moitos destes nenos foron maltratados ou desfavorecidos polas familias coas que foron colocados. Coñecidos como Fillos de Creuse, eles e o seu destino saíron á luz en 2002 cando un deles, Jean-Jacques Martial, presentou unha demanda contra o estado francés por secuestro e deportación dun menor. Outras demandas similares foron presentadas nos anos seguintes, pero todas foron desestimadas polos tribunais franceses e finalmente polo Tribunal Europeo de Dereitos Humanos en 2011.

## Política 
thumb| Mapa da illa
Administrativamente, Reunión divídese en 24 *communes* (concellos) agrupados en catro *arrondissements* (distritos). Tamén se subdivide en 25 cantóns, que só teñen sentido para fins electorais a nivel departamental ou rexional. É un departamento francés de ultramar, e tamén unha rexión de Francia. Constitúe unha rexión ultraperiférica da Unión Europea. A súa capital, San Denis, está situada no extremo norte da illa.  O baixo número de "comunas", en comparación cos departamentos metropolitanos franceses de tamaño e poboación semellantes, é único: a maioría das súas "comunas" abarcan varias localidades, ás veces separadas por distancias significativas.

### Concellos (*comunas*) 
300px|thumb|O Tribunal Superior (Tribunal de grande instance) de Saint-Denis, Reunión. 

### Dependencias 
As seguintes illas e arquipélagos son dependentes de Reunión:

* Bassas da India
* Europa
* Illas Gloriosas
* Juan de Novoa
* Tromelin

## Xeografía 
A illa ten 63 quilómetros de leste a oeste e 45 de norte a sur, cunha superficie total de 2150&nbsp;km². Está por riba dun punto quente na codia terrestre. O Pitón da Fournaise, un volcán en escudo activo no extremo leste da illa da Reunión, elévase máis de 2631 m. sobre o nivel do mar e ás veces chámase irmá dos volcáns hawaianos debido á semellanza do clima e da natureza volcánica. Entrou máis de 100 veces en erupción desde 1640 e está baixo un seguimento constante, a máis recente o 2 de abril de 2020. Durante outra erupción en abril de 2007, o fluxo de lava estimouse en 3,000,000 m³ por día. O punto quente que alimenta Piton da Fournaise tamén creou as illas de Mauricio e Rodrigues.

O volcán Piton des Neiges, o punto máis alto da illa con 3070 m. sobre o nivel do mar, está ao noroeste do Piton da Fournaise. As caldeiras e canóns colapsados ​​están ao suroeste da montaña. Aínda que o Piton da Fournaise é un dos volcáns máis activos da Terra, o Piton des Neiges está latente. O seu nome é francés para "pico das neves", pero as nevadas no cumio da montaña son raras. As ladeiras de ambos os volcáns están cubertas de bosque tropical. As terras cultivadas e cidades como a capital de Saint-Denis concéntranse nas terras baixas costeiras circundantes. Alén da costa, parte da costa oeste caracterízase por un sistema de arrecifes de coral da Illa da Reunión. A Reunión ten tamén tres caldeiras ou circos: o Cirque de Salazie, o Cirque de Cilaos e o Cirque de Mafate. Ao último só se pode acceder a pé ou en helicóptero.

Ficheiro:Ppalmistes2.jpg|Plaine-des-Palmistes
Ficheiro:La réunion 0700a.jpg|Circo de Mafate é unha caldeira formada polo colapso do gran volcán escudo o *Piton des Neiges*.
Ficheiro:Reunion 21.12S 55.51E.jpg|Reunión dende o espazo (imaxe da NASA): os tres circos, formando unha especie de forma de trevo de tres follas, son visibles no centro noroeste da imaxe. O Pitón da Fournaise está no sueste.
Ficheiro:Volcanreunion.jpg|Lingua de lava emitida en 2005 polo Pitón da Fournaise
Ficheiro:L'Ermitage beach, Réunion.jpg|Praia "Plage de l'Ermitage".

miniatura|Vista de satélite.
### Xeoloxía e relevo 
A illa da Reunión é unha illa volcánica que naceu hai uns tres millóns de anos coa aparición do volcán Piton des Neiges que é hoxe, cunha altitude de 3.070,50 m, o pico máis alto das Illas Mascareñas e o océano Índico. A parte oriental da illa está constituída polo Pitón da Fournaise, un volcán moito máis recente (500.000 anos de antigüidade) que está considerado un dos máis activos do planeta. A parte emerxida da illa representa só unha pequena porcentaxe (un 3%) da montaña submarina que a forma.

Ademais do vulcanismo, o relevo da illa é moi irregular debido á erosión activa. O centro alberga tres vastos circos escavados pola erosión (Salazie, Mafate e Cilaos) e as abas da illa están sucadas por numerosos ríos que cavan barrancos, estimados en polo menos 600, xeralmente profundos e cuxos torrentes cortan as laterais das montañas ata varios centos de metros de profundidade.

O antigo macizo do Pitón des Neiges está separado do macizo de La Fournaise por unha brecha formada pola chaira des Palmistes e a chaira des Cafres, un paso entre o leste e o sur da illa. Ademais das chairas, as zonas costeiras son xeralmente as rexións máis planas, especialmente no norte e oeste da illa. Non obstante, a costa do sur salvaxe é máis empinada.

Entre a franxa costeira e os Hauts, hai unha empinada zona de transición cuxa pendente varía considerablemente antes de chegar ás dorsais que establecen os circos ou o Enclos, a caldeira do Piton da Fournaise.
miniatura|Mapa da Illa de Reunión.

## Economía 
O azucre de cana é o principal cultivo e produto exportado.

A Reunión depende da importación de comida e de enerxía. Ademais, o desemprego representa un serio problema. O seu Produto Interior Bruto por habitante é considerablemente inferior ao de Francia metropolitana. Por iso benefíciase dos fondos estruturais que outorga a Unión Europea ás zonas económicas menos favorecidas.

## Demografía 
A poboación está composta nun 50% de descendentes africanos e malgaxes, un 25% de orixe asiática, sobre todo támiles, sendo o resto mestizos e europeos. A poboación e a agricultura concéntranse nas zonas costeiras. Ten case 800 000 habitantes.

## Na literatura contemporánea 
En 2014 a Editorial Galaxia publicou a novela *A Diagonal dos Tolos*, de Santiago Lopo, cuxa trama acontece integramente na illa de Reunión. No libro relátase o pasado escravista da illa utilizando o percorrido do ultramaratón coñecido como “La Diagonale des Fous”. A obra gañou o Premio Narrativa Breve Repsol en 2014. 

## Notas