Illa de Sant'Antioco

A ''''isola di Sant'Antioco'* (en sardo *isula 'e Sàntu Antiògu*,  en tabarchino *uiza de Sant'Antióccu*) está situado no extremo suroeste de Sardeña e unida a ela por unha ponte e un istmo artificial. Nos tempos de Roma, coñecíase como Insula Plumbaria..

## Xeografía 
miniatura|left|Arrecife *nido dei passeri'' (niño de gorrións)

### Territorio 
Sant'Antioco é a cuarta illa por superficie da República de Italia (108´9&nbsp;km²), tras Elba, ( Sant'Antioco ten case a metade da superficie de Elba), e antes de Pantelleria (83&nbsp;km²) en sexto lugar atopamos a illa "irmá" de Sant'Antioco, a illa de San Pietro.

A illa ten gran parte de orixe volcánica, é un vulcanismo antigo e leva inactivo durante polo menos 15-20 millóns de anos. A costa da illa é principalmente rochosa.

Na parte occidental (cara ao mar aberto), a costa caracterízase por muroas verticais ou moi escarpadas cantís, con covas intercaladas e algunhas entradas, con poucas pero grandes praias.

A costa leste, fronte a Sardeña ten unha costa baixa e areosa no istmo que a conecta a Sardeña, asume progresivamente o aspecto dunha lagoa.
O golfo meridional, ao sur do istmo, contén grandes praias de area, limitadas por tombolos e dunas.

A illa está xeograficamente dividido en dous municipios, a parte sur é administrado pola cidade de Sant'Antioco, a parte norte da cidade de Calasetta.

O interior da illa é montañoso con altitudes limitadas, sen cursos de auga significativos.
Na costa sur, hai algúns illotes deshabitados e difíciles de acceder a illotes rochosos, o maior dos cales é a illa Toro.

A illa está salpicada por áreas abrigadas compostas por pequenos xardíns e viñedos familiares, especialmente na parte máis protexida (oriental). Os froitos máis cultivados son a vide (Vitis vinifera) con diferentes variedades, figos e figos da India.

Algúns endemismos raros están presentes na illa.

## Historia 
Foi habitada na época prehistórica polos pobos nativos da época nuraga. Na parte nordés os fenicios fundaron, preto do século IX aC, un asentamento urbano chamado Sulki. Máis tarde, a illa foi conquistada por Cartago en torno ao século VI aC, e a continuación, sometida polo Imperio Romano despois das Guerras Púnicas co nome de Sulcis, que tamén deu o nome actual á rexión circundante.

Durante o dominio romano, a illa tamén coñeceuse como Insula Plumbaria ou Insula Plumbea. A orixe do nome é discutido, podería ser debido á presenza de antigas minas de chumbo e prata na illa ou, aínda que máis probablemente,  Sulcis era o centro onde vendían os metais extraídos na rexión de Sulcis.

Tras o Imperio Romano foi anexada ao Imperio Romano de Oriente e gozou dunha relativa autonomía baixo o Giudicato di Cagliari. Sufriu ataques sarracenos, o dominio Pisano é aragonés ata o Tratado de Utrecht (1713), cando foi anexionada con toda Sardeña ao Reino de Sardeña dos Savoia.

Durante moito tempo foi base permanente dos piratas, especialmente en calas deshabitada, a situación detívose coa supresión do fenómeno en todo o Mediterráneo, ao redor de 1830.

miniatura|esquerda | A ponte que une desde 1981 a illa de Sant'Antioco a Sardeña (tamén a través dun istmo artificial).

Sant'Antioco é o único caso en Europa dunha pequena illa onde hai poboacións historicamente diferentes en lingua, tradicións e costumes. Na parte norte, que pertence ao municipio de Calasetta, está habitada por unha poboación de orixe, cultura, e de fala Ligur, esta poboación chámase "tabarquina". O termo "Tabarquino" vén da colonia da Liguria, de Pegli e arredores, preto de Xénova, que se estableceu ao redor de 1540 en Tunisia que tiña a concesión do illote de Tabarca e logo mudouse, en parte, en 1738, á illa de San Pietro, onde fundaron Carlisle, e, en parte, en 1770, a Sant'Antioco, onde fundaron Calasetta. No centro de Sant'Antioco falan unha variedade da lingua sarda..

## Notas
## Véxase tamén