open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Área arqueolóxica da Caeira

miniatura| Pedra Grande de Montecelo|255x255px
miniatura| Laxe das Lebres|255x255px
A **área arqueolóxica da Caeira** é un conxunto de gravados rupestres ao aire libre situado na ladeira do Monte Tomba, coñecido como Boa Vista, no concello de Poio, provincia de Pontevedra. Está formado por máis dunha vintena de gravados e petróglifos, tres dos cales están catalogados como Ben de Interese Cultural. Forman parte do grupo de arte rupestre de Terras de Pontevedra.

Os petróglifos e gravados ao aire libre da Caeira, todos tallados en rocha granítica, coñécense dende principios do século XX grazas ao traballo do intelectual pontevedrés Ramón Sobrino Buhigas.

Nas proximidades destes petróglifos tamén se atoparon indicios da posible existencia dun poboado da Idade de Bronce, polo que se cre que estes gravados foron realizados nesa época. A súa temática agrúpase en dous grandes bloques: xeométrico e naturalista, coa existencia dunha gran variedade de representacións como cervos, cazoletas, combinacións circulares e diversas figuras antropomórficas.

## Características 
Na Caeira hai petróglifos sinxelos con poucos motivos repartidos por varias zonas, pero dúas estacións formadas por grandes pedras son as que teñen un papel máis importante en todo este conxunto.

* A **Pedra Grande de Montecelo** está formada por un amplo conxunto de combinacións circulares e constitúe un dos máis sorprendentes exemplos de motivos xeométricos nos petróglifos do Grupo Galaico de Arte Rupestre.
* **A Laxe das Lebres** é un gran panel con representacións de cervos. Dous destes animais, posibelmente macho e femia, dispostos en simetría especular constitúen o seu elemento principal. A ambos lados pódense ver figuras antropomórficas como xinetes.

O concello de Poio conta tamén con grupos rupestres no **Outeiro da Burata** e **no Monte Cruceiro**, ambos na parroquia de Samieira. Ademais, o petróglifo de **Pozo Ventura** non pertence a esta zona arqueolóxica pero si está moi preto dela, no monte Liñares. A súa superficie está chea de motivos xeométricos, pero a súa singularidade vén dada por motivos que lembran as follas de alabarda.

## Centro de interpretación 
O **Centro de Interpretación Arqueolóxica da Caeira** inaugurouse o 18 de xuño de 2009. Atópase na parroquia de San Salvador, xusto detrás do coñecido como Casal de Ferreirós. Alberga un proxecto expositivo no que os visitantes poden observar e coñecer polo miúdo as características dos petróglifos existentes no municipio.

Ademais, o centro inclúe unha réplica exacta do petróglifo de Pozo Ventura, de características excepcionais na arte rupestre desta zona da Península Ibérica, e que lembra bastante a outras pezas atopadas en Irlanda ou na rexión da Bretaña.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Arte prehistórica
* Arte esquemática
* Arte rupestre de Terras de Pontevedra

### Ligazóns externas 
* Zona arqueolóxica da Caeira na web de Turgalicia.
* Web do Concello de Poio.
Club Natación PortaMiñá Lugo

O **Club Natación PortaMiñá Lugo** é un club deportivo galego fundado no 2002 con base na cidade de Lugo no que se practica a natación e a natación sincronizada. A sede actual do club e a piscina de Frigsa.

## Notas
Axencia Europea do Medicamento

A **Axencia Europea de Medicamentos** ou **Axencia Europea do Medicamento** (acrónimos: **AEM** e **EMA**, anteriormente **EMEA**) é un organismo descentralizado da Unión Europea creado en 1995.

Ten a total responsabilidade do seguimento científico, avaliación, supervisión e seguridade de todas as substancias e medicamentos desenvolvidos polos laboratorios farmacéuticos para o seu uso en Europa.

## Representantes por estados membro 
Cada Estado membro da UE está representado por unha autoridade local (en Portugal é Infarmed, en España a Agencia Española de Medicamentos y Productos Sanitarios) que supervisa e autoriza os medicamentos e autoriza, por exemplo, as farmacias *online* (no Estado español coordenado por distafarma).

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* "Como funciona a Unión Europea - Guía das institucións da Unión Europea" - Publicacións Oficiais das Comunidades Europeas, 2008, páxina 43. ISBN 9789279036645 (*en portugués*)
* Información da Axencia Europea de Medicamentos (EMA) sobre medicamentos falsificados e o logotipo común  - EMA - 2015

### Ligazóns externas 
 (*en inglés*)
Faro de Rebordiño

A **baliza de cabo Rebordiño** é unha baliza situada na península de cabo Rebordiño, en Muros. Xestiónaa a autoridade portuaria de Vilagarcía de Arousa.

## Estrutura 
É unha estrutura de torre hexagonal branca e unha casa branca, elevada a 18 metros sobre o nivel do mar e a 8 metros de altura.

## Historia 
Encargouse o 1 de setembro de 1909 na ría de Muros e Noia, parte das Rías Baixas, para marcar a entrada ao porto de Muros reforzando o faro de Monte Louro. O faro consta dunha torre cilíndrica de fundición de 8 m de altura, con galería e lanterna, pegada á fronte dunha casa de garda de dúas plantas. A cúpula do farol é de cor negra metálica, con catavento, e o resto do edificio está pintado de branco con cantería vista e cuberta plana. Esta torre é típica e única en Galicia. Inicialmente tiña unha autonomía de 6 millas náuticas. A súa característica actual é unha luz vermella con dous flashes cada 7 segundos visibles ata 7 millas náuticas (uns 13 km).

Atópase nun promontorio a aproximadamente 1 km ao sueste de Muros.

**Identificador**: ARLHS: SPA040; ES-04000 - Almirantazgo: D1786 - NGA: 2692.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lista de faros de Galicia
Gran Premio dos Países Baixos de 2023

O **Gran Premio dos Países Baixos de 2023** (coñecido oficialmente como **Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix 2023**) foi unha carreira de automobilismo de Fórmula Un, celebrada o 27 de agosto de 2023 no circuíto de Zandvoort. Foi a décimo terceira carreira da tempada de Fórmula Un de  e o 37º Gran Premio dos Países Baixos. A carreira disputouse sobre 72 voltas ao circuíto de 4´259 quilómetros para unha distancia total de carreira de 306´64 quilómetros.

Liam Lawson fixo o seu debut na tempada de Gran Premio de Fórmula Un coa AlphaTauri.

## Pneus dispoñibles 
O fornecedorr de pneumáticos Pirelli levou os compostos de pneumáticos C1, C2 e C3 (designados como duro, medio e brando, respectivamente) para que os equipos os utilizaran no evento.

## Práctica
Para o evento realizáronse tres quendas de prácticas. A primeira quenda de adestramentos libres celebrouse o 25 de agosto de 2023, ás 12:30 hora local (UTC+2); sacouse bandeira vermella cando Nico Hülkenberg estrelouse na última curva. Max Verstappen encabezou a sesión, con Fernando Alonso o segundo máis rápido e Lewis Hamilton terceiro.

A segunda quenda de adestramentos libres celebrouse o 25 de agosto de 2023, ás 16:00 hora local (UTC+2) e foi encabezada por Lando Norris, sendo Verstappen o segundo máis rápido e Alexander Albon terceiro. A quenda tamén víu bandeira vermella cando Oscar Piastri e Daniel Ricciardo estrelaronse con escasos momentos de diferenza na curva 3. O accidente provocou unha rotura de óso metacarpiano da man esquerda de Ricciardo. Considerouse non apto para participar en máis sesións durante a fin de semana. Red Bull Racing e o piloto reserva de AlphaTauri, Liam Lawson, substituíron a Ricciardo durante o resto da fin de semana.

A terceira quenda de adestramentos libres celebrouse o 26 de agosto de 2023 ás 11:30 hora local (UTC+2) en condicións de choiva. Verstappen superouno con George Russell segundo e Sergio Pérez terceiro. A sesión víu tres bandeiras vermellas polo choque de Kevin Magnussen e os trompos de Guanyu Zhou e Liam Lawson.

## Cualificación
A cualificación celebrouse o 26 de agosto de 2023, as 15:00 hora local (UTC+2).

### Clasificación da cualificación 
## Carreira
A carreira celebrouse o 27 de agosto de 2023 ás 15:00 hora local (UTC+2). Alonso fixo a súa primeira volta rápida desde o Gran Premio de Hungría de 2017. Alonso quedou segundo para Aston Martin mentres que Pierre Gasly terminou terceiro para Alpine, este último gañando a posición despois de que Pérez recibise unha penalización de cinco segundos. A forte choiva a oito voltas da meta fixeron que a carreira se suspendese durante tres cuartos de hora antes de retomarse. Este foi o primeiro Gran Premio dos Países Baixos en ser marcado con bandeira vermella. O podio foi o primeiro de Gasly desde o Gran Premio de Azerbaidján de 2021 e o primeiro como piloto de Alpine.

### Clasificación da carreira 
## Posicións logo da carreira 
;Clasificación no campionato de pilotos

;Clasificación do campionato de construtores

* **Nota**: Só están incluídos os cinco primeiros postos en ambos os grupos de clasificación.

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén
Nike Recruit

**Nike Recruit** foi o nome dun modelo de foguete sonda estadounidense de propelente sólido desenvolvido nos anos 1970 usando unha primeira etapa Nike e unha segunda etapa Recruit. Con 217 kN de impulso, usouse seis veces para probar vehículos de reentrada atmosférica.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Recruit
*Nike (foguete)
NK-15

**NK-15** foi a designación dun motor foguete fabricado pola oficina de  Kuznetsov nos anos 1960 e 1970 e deseñado para ser usado na primeira etapa dos foguetes N1.

## Características 
Os motores NK-15 foron desenvolvidos baseándose nos NK-9. Funcionaban alimentados por osíxeno líquido e queroseno e tiñan un pulo de 1544 kN. Usábanse 30 na primeira etapa do N1. Coa cancelación do foguete os motores deixaron de usarse e quedaron fora de produción.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*N1
*NK-33
Chan de Castiñeiras

O **conxunto megalítico do Chan de Castiñeiras** ou **conxunto megalítico de Chan de Castiñeiras** é un dos campos de mámoas máis importantes de Galiza. Atópase nas inmediacións do Parque de Cotorredondo e da Lagoa de Castiñeiras, entre os concellos de Vilaboa e Marín, na provincia de Pontevedra. Forma parte do grupo de arte rupestre de Terras de Pontevedra.
Estas manifestacións, ás que se lle atribúe unha función funeraria, xurdiron durante o Neolítico e a Idade do Cobre ou  Calcolítico, especialmente na franxa atlántica europea.

Entre todos eles destaca a coñecida como **Mámoa do Rei**, de grandes dimensións. Trátase dun dolmen de cámara poligonal e corredor de acceso, con tres tramos perfectamente diferenciados. Durante a escavación desta mámoa polo equipo dirixido por Ramón Sobrino Lorenzo-Ruza atopáronse numerosos restos recollidos por Antonio de la Peña. Foi restaurado e reconstruído en 2003.

Completan o conxunto outros oito dolmens, en diferentes estados de conservación, construídos tamén arredor do ano 3.000 a. C., e situados na contorna do lago de Castiñeiras.

## Outros exemplos 
No mesmo concello descubríronse túmulos funerarios nas parroquias de Figueirido e Vilaboa. Tamén no concello de Marín, que comparte este conxunto megalítico, existen outros dolmens en bo estado de conservación. Entre elas, as situadas en **Chan da Armada**, en Santo Tomé de Piñeiro; **Chan da Lagoa**, en San Xián de Marín; e **Pastoriza**, en Ardán.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Arte prehistórica
* Arte esquemática ibérica
* Arte rupestre de Terras de Pontevedra

### Ligazóns externas 
* Web do Concello de Vilaboa .
Disolución acuosa

Unha **disolución acuosa** é unha solución na que o disolvente é auga. Normalmente móstrase en ecuacións químicas co subíndice (aq). A palabra *acuoso* refírese a iso, ou disolto en auga. Como a auga é un bo disolvente ademais de ser naturalmente abundante, loxicamente converteuse nun disolvente omnipresente en química.

As substancias que non se disolven ben na auga chámanse *hidrófobas* ('temen á auga'), mentres que as que o fan son coñecidas como *hidrófilas* ('amantes da auga'). Un exemplo de substancia hidrófila é o cloruro de sodio (sal común mariño de mesa). Os ácidos e as bases son solucións acuosas, como parte das súas definicións de Arrhenius. Dependendo da concentración de ácido ou base, hai que ter en conta a autoionización da auga para analizar a acidez da disolución, xa que incluso a auga pura ten unha concentración inevitable de ións H+ e OH-.

A capacidade dunha substancia para disolverse na auga está determinada por se a substancia pode cumprir ou superar as fortes forzas de atracción que xeran entre elas as moléculas de auga. Se a substancia carece da capacidade de disolverse en auga, as moléculas forman un precipitado. A solubilización en auga pódese modelar mediante un equilibrio químico, que mostra un equilibrio entre especies solubilizadas e non solubilizadas (gases ou precipitados).

As solucións acuosas que conducen a corrente eléctrica de forma eficiente conteñen electrólitos fortes, mentres que as que conducen mal considérase que conteñen electrólitos débiles. Estes electrólitos fortes son substancias que están completamente ionizadas na auga. Os non electrólitos son substancias que se disolven na auga pero que non producen ións.

Cando se realizan cálculos relativos á reacción dunha ou máis disolucións acuosas, débese coñecer en xeral a concentración, ou molaridade, das disolucións acuosas. A concentración da disolución dáse en función da forma do soluto antes de que se disolvese.

## Solubilidade en auga 
Estas son regras sinxelas para determinar a solubilidade :

# Todos os compostos con ións Na +, K + e NH 4 + son solubles.
# Todos os nitratos (NO3-) e acetatos (CH 3 COO-) son solubles en auga.
# A maioría dos cloruros (Cl - ) e sulfatos (SO 4 2- ) son solubles en auga. Excepto os seguintes: AgCl, PbCl 2, Hg 2 Cl 2, BaSO4 e PbSO4.
# A maioría dos carbonatos (CO32-), fosfatos (PO43-), sulfuros (S2-) e hidróxidos (OH-) son insolubles en auga. As excepcións son LiOH, NaOH, KOH e NH3 (aq).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Auga
* Disociación 
* Disolución
* Disolvente
* Electrólise
* Solubilidade
### Bibliografía 

* Zumdahl S. 1997. *Química* . 4ª ed. Boston : Houghton Mifflin Company . páxs 133-145.
Manuel Fernández Arístegui

**Manuel Fernández Arístegui**, finado en Ourense o 22 de agosto de 1944, foi un guerrilleiro antifranquista.

## Traxectoria 
Membro dun grupo guerrilleiro da provincia de Ourense. Foi detido e xulgado en consello de guerra en Ourense con José Luis Núñez Fernández e Andrés Rodríguez Pérez. Condenados a pena de morte, foron executados no Cuartel de San Francisco de Ourense o 22 de agosto de 1944.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* La Guerra Civil y la posguerra de un médico ourensano: Noticias del Dr. Eustaquio Álvarez Eire
Anxo Coya Otero

**Anxo Coya Otero**, nado o 6 de outubro de 1974 no Hío (Cangas), é un caldeireiro naval e investigador galego.

## Traxectoria 
Estudou a EXB no colexio do Hío e Bacharelato no IES María Soliño de Cangas e na Escola de adultos de Vigo. Traballa de caldeireiro naval.

Ten investigado en temas de patrimonio e tradición, sobre todo nos cruceiros e concretamente no coñecido cruceiro do Hío. Ten pronunciado palestras e colaborado na prensa, sobre todo no *Faro de Vigo*, con temas de cruceiros, Entroido, apelidos, hórreos etc.

## Obras 
### Libros colectivos 
* *Actas do Vº Congreso Galego de Cruceiros* (2014). ISBN 978-84-92867-15-8. “Ignacio Cerviño Quinteiro nos documentos”.
* *Actas do VIII Congreso Galego de Cruceiros* (2017). ISBN 2017. ISBN 978-84-617-9490-4. “Probas e consideracións sobre o escultor Ignacio Cerviño”.

## Premios 
* Premio Ignacio Cerviño á Recuperación/Promoción do Patrimonio 2019.

## Notas
José Cabalar Rodríguez

**José Cabalar Rodríguez**, nado cara a 1917 e finado en Barbadás o 8 de maio de 1943, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Veciño do Viso (Santo André de Penosiños, Ramirás). Foi detido pola Garda Civil o 23 de abril de 1941 e posto a disposición do gobernador civil de Ourense. Procesado na Causa 580/1942 de Ourense xunto con Josefa Augusto Rodríguez, José Rivera Losada e Andrés Rodríguez Pérez. Desertou do Cuartel de San Francisco en Ourense con José Rivera Losada o 5 de abril de 1943. Acusados de atracos en Ramirás e Barbadás, foron perseguidos e abatidos pola Garda Civil de Celanova o 8 de maio de 1943.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Represión franquista en Ourense
Análise p-ádica

En matemáticas, a **análise p-ádica** é unha rama da teoría de números que se ocupa da análise matemática das funcións dos números p-ádicos (unha extensión dos números racionais que fornecen un sistema diferente de medición de distancias entre números).  

Este campo ten importantes aplicacións principalmente na teoría dos números, xogando un papel destacado na xeometría diofantina e na aproximación diofantina.  Ademais, certas aplicacións específicas promoveron o desenvolvemento de áreas como a análise funcional p-ádica e a teoría espectral. En moitos aspectos, a análise p-ádica é menos sutil que a clásica, xa que a desigualdade ultramétrica significa, por exemplo, que a converxencia de series infinitas de números p-ádicos é moito máis sinxela.

A desigualdade ultramétrica é unha característica clave que simplifica moitos problemas en análise p-ádica e fai que o estudo de series e sucesións sexa máis intuitivo neste marco.

## Notas 

## Véxase tamén 
* Número p-ádico
* Número primo 
* Números primos entre si
Manuel Pérez Goyanes

**Manuel Pérez Goyanes**, nado en Monforte de Lemos o 13 de novembro de 1901 e finado no mesmo concello o 3 de outubro de 1941, foi un ferroviario galego.

## Traxectoria 
Fillo de Cándido Pérez Higuera, garda civil, e Dolores Goyanes González. Factor ferroviario. Foi trasladado á estación de Monforte de Lemos en xaneiro de 1935. Acusado dunha sabotaxe ferroviaria na estación de Monforte de Lemos que non causou vítimas, foi xulgado na Causa 639/1941 por un delito contra a seguridade do Estado xunto a Manuel Valcárcel Castro. Manuel Valcárcel foi absolto e Manuel Pérez foi condenado a morte. Foi fusilado no Campo do Freixo de Monforte de Lemos o 3 de outubro de 1941.

## Vida persoal 
Casou na Coruña con Filomena Boado González en 1929.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
*
Paxlovid

**Nirmatrelvir/ritonavir**, comercializado por Pfizer baixo a marca ***Paxlovid***, é un medicamento que se usa para tratar a COVID-19. Combina o antiviral nirmatrelvir con ritonavir, un tratamento que tamén se usa contra o virus da SIDA. Pódese usar dentro de cinco días desde o inicio dos síntomas, en persoas que non necesitan osíxeno suplementario pero teñen un alto risco de desenvolver COVID-19 grave. Adminístrase por vía oral como dúas pílulas separadas. Para pacientes normais, Pfizer anunciou unha eficacia do 70%.

Con todo, en xuño de 2022, Pfizer recoñeceu que *Paxlovid* non proporciona ningún beneficio significativo en pacientes normais.

Os ensaios clínicos realizados por Pfizer foron todos coa variante delta do SARS-CoV-2. Non se publicaron datos clínicos sobre a eficacia de *Paxlovid* coa variante ómicron. o presidente dos Estados Unidos, Joe Biden e o presidente de Pfizer, Albert Bourla.

Os efectos secundarios comúns inclúen alteracións do gusto, diarrea, presión arterial alta e dores musculares. Non está claro se é seguro nas mulleres embarazadas. En xullo de 2022, aínda non se atopara ningún caso clínico de resistencia a medicamentos. Os Estados Unidos tamén autorizaron o uso de emerxencia durante o mesmo mes, para persoas maiores de 12 anos. México deu a súa autorización en xaneiro de 2022. A Axencia Europea do Medicamento aprobouno uns días despois para "adultos que non necesitan osíxeno suplementario e que teñen un maior risco de progresión da enfermidade".

En abril de 2022, a Organización Mundial da Saúde (OMS) aprobou o uso de Paxlovid para pacientes de alto risco.

## Uso 
O goberno dos EUA alentou o uso xeneralizado de *Paxlovid*. En 2021, antes da autorización de emerxencia, comprou 10 millóns de tratamentos valorados en 530 dólares cada un, para ser administrados sen custo para os cidadáns estadounidenses. En xullo de 2022, o goberno autorizou a compra gratuíta de *Paxlovid* en farmacias sen receita médica.  

A mediados de 2022, Pfizer esperaba gañar uns 22.000 millóns de dólares durante o ano polas vendas de *Paxlovid*. A OMS reclamou á farmacéutica unha maior transparencia sobre o prezo deste medicamento.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Coronavirus
* COVID-19
* COVID-19 no embarazo
* Pandemia de COVID-19
* Pandemia de COVID-19 por territorios
* Pandemia de COVID-19 en Galicia 
* SARS-CoV
* SARS-CoV-2
Club Natación Ferrol

O **Club Natación Ferrol** ou CNF é un club deportivo galego con base na cidade de Ferrol no que se practica a natación.

## Historia 
O CNF naceu no ano 1990 co obxectivo de fomentar e impulsar a práctica deportiva da natación en Ferrol. Polo club pasou o pentacampión do mundo de tríatlon, Xavier Gómez Noya, que dende o 2008, dá nome á piscina na que o CNF leva a cabo a súa actividade (a Piscina Xavier Gómez Noya, no polideportivo Xavier Gómez Noya, no barrio da Caranza).

O club creou a escola deportiva, na que moitos ferroláns aprenden a nadar. Actualmente o CNF participa en todas as ligas da Federación Galega de Natación e a nivel absoluto na División de Honra da Liga Galega de Clubs, na que participan os mellores Clubs de toda Galicia, así como a nivel nacional en todos os Campionatos de España que se celebran. No ano 2012 recibiu o premio ao mellor Club de Base de Ferrol concedido na Gala do Deporte Ferrolá.

## Notas
Linamarina

{{chembox
| Verifiedfields = changed
| Watchedfields = changed
| verifiedrevid = 442096935
| ImageFile1 = Linamarin.svg
| ImageSize1 = 
| ImageFile2 = Linamarin3d.png
| ImageSize2 = 
| ImageFile3 = Linamarin 3D sticks.png
| IUPACName = 2-(β-D-Glicopiranosiloxi)-2-metilpropanonitrilo
| SystematicName = 2-Metil-2-{[(2*S*,3*R*,4*S*,5*S*,6*R*)-3,4,5-trihidroxi-6-(hidroximetil)oxan-2-il]oxi}propanonitrilo
| OtherNames = Faseolunatina
|Section1=
|Section2=
|Section3=
}}
A **linamarina** é un glicósido cianoxénico que se atopa nas follas e raíces de plantas como a mandioca, faba de Lima e liño. É un glicósido de cianohidrina de acetona. Ao estar exposta aos encimas e flora bacteriana do intestino humano, a linamarina e o composto metilado emparentado lotaustralina poden descompoñerse orixinando o composto tóxico cianuro de hidróxeno; por tanto, o uso dos alimentos de plantas que conteñen cantidades significativas de linamarina require unha extensa preparación e detoxificación. A linamarina absorbida ou inxerida excrétase rapidamente na urina e o propio glicósido non parece ser agudamente tóxico. O consumo de produtos de mandioca con baixos niveis de linamarina é moi común nas terras baixas tropicais. A inxestión de alimentos preparados de raíces de mandioca insuficientemente procesadas con altos niveis de linamarina foi asociado con toxicidade dietaria, especialmente coa doenza das motoneuronas superiores coñecida como konzo en poboacións africanas, nas cales esta doenza foi descrita por primeira vez por Trolli e posteriormente pola rede de investigacións iniciada por Hans Rosling. Porén, a súa toxicidade crese que é inducida pola inxestión de cianohidrina de acetona, o produto de degradación da linamarina. Tamén se informou que a exposición dietaria á linamarina é un factor de risco para o desenvolvemento da intolerancia á glicosa e diabetes, aínda que estudos feitos en animais experimentais foron inconsistentes á hora de reproducir este efecto e poden indicar que o efecto primario é a agravación de condicións que xa existían en vez de inducir a diabetes por si mesma.

A xeración de cianuro a partir da linamarina adoita ser encimática e ocorre cando a linamarina se expón á linamarase, un encima normalmente expresado nas paredes das células da planta da mandioca. Como os derivados do cianuro resultantes son volátiles, os métodos de procesamento que reducen esa exposición son medios tradicionais comúns de preparación da mandioca. A partir da mandioca adoitan prepararse outros comestibles despois de ampliar o seu escaldado, cocemento ou fermentación ou tamén por secado ao sol. Entre os produtos alimenticios feitos a partir da mandioca están os chamados garri (tubérculo de mandioca torrado), o fufu similar a unhas gachas de avea, a masa agbelima e a fariña de mandioca.

Desenvolveuse unha planta de mandioca transxénica que regula á baixa de forma estable a produción de linamarina por medio de interferencia de ARN.

## Notas
Luis F. Álvarez

**Luis Fernández Álvarez**, máis coñecido como **Luis Álvarez**, ás veces escrito **Luís**, nado en Salas o 1 de abril de 1853 e finado en Hawai (EUA) o 24 de maio de 1937, foi un médico de orixe asturiana que desenvolveu o seu propio tratamento contra a lepra e o aplicou en varias colonias de leprosos de California e Hawai.

## Traxectoria 
**Álvarez** emigrou á Habana e máis tarde aos Estados Unidos. En 1887 graduouse en Medicina na Universidade Stanford e, tras un período en California, trasladouse a Hawái para traballar en leproserías. En 1895 costeouse un curso de bacterioloxía na Universidade Johns Hopkins e desenvolveu un método de diagnóstico da lepra que se converteu no estándar. Tamén creou un soro efectivo para o tratamento da enfermidade. Aceptou a invitación do goberno hawaiano para traballar nas colonias de leprosos fundadas polo pai Damien de Veuster, aprendeu hawaiano e integrouse na cultura local.

Foi nomeado Cónsul Honorario de España en Hawái por Afonso XIII. cargo que mantivo cando se trasladou aos Ánxeles, California, en 1903.

Morreu en 1937 aos 84 anos, despois de dedicar a súa vida á investigación médica e tamén a varios negocios tabaqueiros, inmobiliarios e mineiros.
### Familia 
Foi o terceiro fillo de Eugenio Fernández, viticultor do infante Francisco de Paula, o que lle permitiu acceder a unha educación privilexiada. A súa nai morreu cando el tiña só tres anos, e perdeu ao seu pai aos sete anos despois dun accidente. Con trece anos, emigrou á Habana co seu irmán Celestino.

En 1878, mentres vivía en Minnesota, casou con Clementina Schutze, filla dun mariñeiro prusiano de familia de artistas, e establéronse en California.  

Os descendentes de Luis F. Álvarez tomaron o seu segundo apelido. 

A súa filla Mabel Álvarez foi unha coñecida pintora impresionista e o seu fillo Walter C. Álvarez foi médico nos EUA. 

Un dos seus netos, Luis Walter Álvarez, foi un dos científicos encargados do Proxecto Manhattan, Premio Nobel de Física en 1968 e impulsor, xunto co seu fillo Walter Alvarez, da teoría do meteorito como causante da extinción dos dinosauros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Lepra
* Asturianos nos EUA
El Eco del Valle

***El Eco del Valle*** foi un periódico editado no Valadouro en 1934.

## Historia e características 
Apareceu en xaneiro de 1934. Dirixido por Enrique Picoaga Sanjurjo. Entre os seus colaboradores figurou José Ramón Otero Pumares co pseudónimo **Ramón del Valle de Oro**.

## Notas
NuSTAR

**NuSTAR**, acrónimo de **Nuclear Spectroscopic Telescope Array**, e tamén coñecido como **SMEX 11** e **Explorer 93**, é un observatorio espacial da NASA lanzado o 13 de xuño de 2012 mediante un foguete Pegasus XL desde o atol Kwajalein, nas illas Marshall.

## Características 
NuSTAR forma parte do programa SMEX de satélites pequenos e de baixo custo e está adicado a observar o ceo en raios X, no rango de enerxías entre 8 e 80 keV. O seu obxectivo principal son os quásares, os buratos negros binarios galácticos e os remanentes de supernovas, estudando os espectros orixinados polas transicións nucleares que se dan no rango de enerxías no que observa.

O observatorio usa o bus LEOStar-2 e está formado por dous telescopios de raios X duros separados do corpo principal do observatorio por un mastro de 10 m de lonxitude e que focalizan os fotóns nun detector de estado sólido.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Pegasus XL

### Ligazóns externas 
*Páxina de NuSTAR en CALTECH
NigeriaSat X

**NigeriaSat X** ou **NX** é un satélite artificial de Nixeria lanzado o 17 de agosto de 2011 mediante un foguete Dnepr desde a base aérea de Dombarovski.

O único instrumento a bordo de NigeriaSat X é a cámara triespectral SLIM6 (*Surrey Linear Imager - 6 channel*), unha cámara de barrido para lonxitudes de onda no visible e no infravermello próximo que permite medir o albedo da superficie terrestre e imaxes da terra e da cobertura vexetal. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Dnepr (foguete)
Axel Thue

**Axel Thue** (o apelido en noruegués é pronunciado [tʉː]) nado en Tønsberg, Noruega, o 19 de febreiro de 1863 e finado o 7 de marzo de 1922 foi un matemático noruegués, coñecido polo seu traballo orixinal de aproximación diofántica e combinatoria.

## Traballo 
Thue publicou o seu primeiro artigo importante en 1909.

Afirmou en 1914 o chamado problema de palabras para semigrupos ou **problema de Thue** (tamén **Semi-Thue**) moi relacionado co problema de parada (halting problem).

O seu único estudante de doutoramento coñecido foi Thoralf Skolem.

A linguaxe de programación **Thue** leva o seu nome.

### Publicacións 
* Thue, A. (1909), "Über Annäherungswerte algebraischer Zahlen", *Journal für die reine und angewandte Mathematik*, 1909 (135): 284–305, doi:10.1515/crll.1909.135.284, ISSN 0075-4102, S2CID 125903243

* Thue, A. (1977) [1912], "Über die gegenseitige Lage gleicher Teile gewisser Zeichenreihen", *Selected Math. Papers of Axel Thue, Universiteitsforlaget*: 67

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Aproximación diofántica
* Ecuación de Thue  
* Matemáticas e arte
* Matemáticas recreativas
* Programación esotérica
* Secuencia Thue–Morse
* Sistema Semi-Thue 
* Teorema de Roth  
* Teoría de números
* Teoría de grupos
Juventud de Alaje

***Juventud de Alaje*** foi un periódico editado no Valadouro de 1945 a 1962.

## Historia e características 
Subtitulado *Órgano Oficial de la Formación de Jóvenes de Alaje*, presidida por Ramón Canoura Fernández, apareceu en agosto de 1945. Publicou 202 números, cesando en 1962.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Lugo
Club Natación Santiago

O **Club Natación Santiago** foi un club deportivo galego con base na cidade de Santiago de Compostela no que se practicou a natación, o tríatlon e o wáter-polo.

## Historia 
O CNS fundouse en 1986.

Dos nadadores máis coñecidos que saíron do club pódese salientar o triatleta internacional Iván Raña e a súa irmá Natalia Raña, que comezaron no club no ano 1988. En 1990 Iván Raña incorporouse como adestrador de natación no CN Santiago, daquela un club modesto e con pouco espazo, no que estivo até o ano 1995 

Outros nadadores destacados foron Daniel Caamaño Gómez, que chegou a nadar nos campionatos de Europa, ou Marcos Vázquez, plusmarquista dos galego de 100 e 200 libres, tamén medalla de ouro nos campionatos de España e dúas medallas de bronce nos Campionatos de Europa do ano 2006, que sería herdeiro da tradición da natación na cidade tras a desaparición do CNS pouco tempo despois. 

Deste Club saíron como excisións o Triatlón Arcade Inforhouse Santiago e o Club Waterpolo Santiago no 2004. Unha das vontades foi a creación dunha piscina olímpica en Santiago de Compostela.

## Notas
Valle del Oro

***Valle del Oro*** foi un periódico editado na Habana entre 1924 e 1925.

## Historia e características 
Boletín da Sociedad de Instrucción, Recreo y Protección El Valle de Oro, a decisión da súa creación foi tomada na xunta directiva do 28 de febreiro de 1924. Continuou editándose polo menos ata 1925.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* *El Valle de Oro*
* Publicacións impresas da diáspora galega
Orbital Debris Radar Calibration Sphere

**Orbital Debris Radar Calibration Sphere** ou **ODERACS** foi o nome dunha serie de satélites pasivos de diferentes tamaños para calibración de radar.

## Características 
Os satélites ODERACS foron liberados en diferentes misións do transbordador espacial Discovery. Tratábase de pequenas esferas de entre 10 e 15 cm de diámetro soltadas en órbita baixa coa finalidade de servir de calibración para os radares de detección de lixo espacial.

Foron tres as misións nas que se liberaron satélites ODERACS:

*STS-53, o 2 de decembro de 1992.
*STS-60, o 3 de febreiro de 1994, liberando ODERACS A a F.
*STS-63, o 3 de febreiro de 1995, liberando ODERACS 2A a 2F.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Transbordador espacial Discovery
Eduardo Seoane Barral

**Eduardo Seoane Barral**, finado na Coruña en outubro de 1941, foi un ferroviario galego.

## Traxectoria 
Acusado dunha sabotaxe ferroviaria entre as estacións de Teixeiro e Guitiriz, nas inmediacións do apeadoiro de Aranga, foi xulgado na Causa 650/1941 por un delito contra a seguridade do Estado xunto a Victor Pérez Arbea. Foi condenado a morte. Foi fusilado na Coruña en outubro de 1941.

## Notas
Juventud (Mondoñedo)

***Juventud*** foi un periódico publicado en de Mondoñedo en 1943.

## Historia e características 
Subtitulado *Órgano da Unión Diocesana de los Jóvenes de Acción Católica* de Mondoñedo. Fundado e dirixido por Enrique Picoaga Sanjurjo, comezou o 1 de marzo de 1943.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Lugo
Enrique Picoaga Sanjurjo

**Enrique Picoaga Sanjurjo**, nado no Valadouro foi un xornalista e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Enrique Picoaga García. Seminarista en Mondoñedo. Dirixiu os periódicos *Juventud* de Mondoñedo e *El Eco del Valle* do Valadouro (1934). Foi xuíz municipal de Alfoz (1919), e do Valadouro (1932).

## Notas
José Toro Martínez

**José Toro Martínez**, nado en Castrelo do Val cara a 1910 e finado en Ourense o 11 de outubro de 1941, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Veciño de Monteveloso (Piornedo). Membro dun grupo guerrilleiro da provincia de Ourense. Foi detido o 25 de agosto de 1941. Encartado na Causa 606/1941 por rebelión, foi xulgado en Ourense en consello de guerra o 16 de setembro xunto con Avelino Rodríguez Rodríguez, Benjamín Sierra Fernández, José María Albar González, Martín Estévez Vega e Antonio Parada Calvo, acusados de atraco a man armada en San Mamede de Hedrada en agosto. Condenados a pena de morte, foron executados en Ourense o 11 de outubro de 1941.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Represión franquista en Ourense
Lei de Stigler

A **Lei de Stigler**, tamén coñecida como **Lei da Eponimia de Stigler**, é un axioma formulado por Stephen Stigler en 1980 que afirma que *"ningún descubrimento científico leva o nome de quen o descubriu en primeiro lugar"*.

Stigler, profesor de estatística da Universidade de Chicago, publicou o seu artigo na revista *Transactions of the New York Academy of Sciences*. Dáse a circunstancia de que no propio artigo o autor recoñeceu que a tese que levaba o seu nome xa fora formulada de xeito aproximado por outro, neste caso por Robert K. Merton, no seu concepto de obliteración aplicado á socioloxía da ciencia.

Tamén é o caso que o mérito dos creadores se recoñece grazas aos seus discípulos, xa que non están directamente expostos á crítica ao non seren os creadores orixinais. Isto é o que ocorreu, por exemplo, coa teoría da evolución, recoñecida e aceptada cando os discípulos directos de Darwin, especialmente Thomas Henry Huxley, e Herbert Spencer, a difundiron.

## Exemplos 
Algúns exemplos que cumpren este enunciado son;

## Notas 
## Véxase tamén 
* Efecto Mateo
Budesonida

A **budesonida** é un esteroide glucocorticoide, usado no tratamento da asma, a rinite non infecciosa (incluída a febre do feno ) e no tratamento e prevención de pólipos nasais . Ademais, úsase para a enfermidade de Crohn (enfermidade inflamatoria intestinal). Existe en forma de pílula, spray nasal e solución para nebulización.

Está na Lista de Medicamentos Esenciais da Organización Mundial da Saúde, unha lista dos medicamentos máis importantes e necesarios nun sistema de saúde básico.

## Estereoquímica 
## Uso 
O spray nasal debe ser axitado ben antes de cada uso. Lave o nariz antes de usar. Se non se utiliza durante máis de 2 días, premer ata que saia o primeiro chorro de líquido antes do uso (só para comprobar que sae en cantidade suficiente). Hai que usalo todos os días para obter o mellor resultado. No tratamento da asma, os adultos poden usar de 200 a 400 mcg dúas veces ao día por inhalación oral. Os nenos de 6 a 12 anos poden usar 200 mcg dúas veces ao día por inhalación oral. A dose máxima para persoas maiores de 6 anos é de 400 mcg, o que equivale a dúas bocanadas ao día. A dose efectiva máis baixa diminúe cando o asma se estabiliza.

## Indicacións 
Úsase para tratar:

## Farmacodinámica 
É eficaz entre o íleo e o colon terminal. A budesonida, en comparación coa prednisolona, causa menos perda de densidade ósea e, a diferenza doutros corticosteroides, ten pouca influencia no eixe hipotálamo - hipófisis - adrenal. Xeralmente ten pouco efecto sobre as manifestacións sistémicas en comparación con outros fármacos similares.

## Efectos adversos 
A forma inhalada pode causar:

* Irritación nasal ou ardor
* Sangrado nas fosas ou abrasións.
* Dor de estómago
* Tose
* Rouqueira
* Boca seca
* Erupción cutánea (rash)
* Coceira
* Mal gusto na boca
* A cor do moco cambia

Pode retardar o crecemento de nenos e adolescentes.

Débese ter coidado ao cambiar dun esteroide oral (por exemplo, prednisona ) ao spray de budesonida. O seu corpo pode levar varios meses a producir de forma natural suficientes esteroides para xestionar eventos que causan moito estrés físico (lesións, cirurxía, infección, perda masiva de sangue ou ataque de asma repentino). Estes eventos poden ser graves ou incluso mortais. Volve a un esteroide oral para estes eventos.

## Investigación 
En abril de 2021, un equipo de investigación da Universidade de Oxford lanzou a publicación previa dun ensaio controlado aleatorizado co uso de budesonida en persoas maiores de 50 anos con síntomas de COVID-19, con resultados preliminares positivos. O 12 de abril de 2021, o Servizo Nacional de Saúde do Reino Unido permitiu o uso de budesonida polos médicos xerais para o tratamento dalgúns pacientes con COVID-19, destacando a necesidade dunha análise caso por caso.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Leucotrieno
* Antagonistas dos receptores de leucotrienos (Outro tipo de medicamento utilizado no tratamento da asma)
* Sistema inmunitario 
* Histamina 
* Metilprednisolona 

### Ligazóns externas 
* Rede de Saúde. Sumario de recomendación PROCEDEMENTO DE ADMINISTRACIÓN DE MEDICACIÓN POR VÍA INHALATORIA.  
* budesonida.pdf (SERGAS)
Brigitte Bardot (canción)

***Brigitte Bardot*** é unha canción de *samba*-*marcha* escrita e musicalizada en 1962 por Miguel Gustavo. 

A canción é unha marcha popular e Brigitte Bardot foi a actriz francesa que a inspirou. En 1978 foi posto en primeiro plano polo trío belga Two Man Sound no famoso medley *Disco Samba*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Letra da canción
Club Hércules Termaria

O **Club Hércules Termaria** é un club deportivo galego con base na cidade da Coruña no que se practican deportes como a natación, tríatlon, ciclismo, running ou trail. O club naceu no ano 2014, froito de colaboración entre un grupo de deportistas e as instalacións Termaria Casa da Auga.

## Notas
Bernardo Kastrup

**Bernardo Kastrup** é un holandés de orixe portuguesa, brasileira e danesa, doutor en filosofía, enxeñaría informática e intelixencia artificial. Traballou como científico nos principais laboratorios do mundo. É recoñecido pola súa contribución ao debate contemporáneo sobre a natureza da consciencia. Kastrup é especialmente coñecido polas súas ideas no renacemento moderno do idealismo metafísico.
## Traxectoria 
Nado en Río de Xaneiro, mudouse posteriormente a Suíza antes de establecerse nos Países Baixos, Kastrup é CEO da Fundación Essentia. O seu traballo estivo liderando o renacemento moderno do idealismo metafísico, a noción de que a realidade é esencialmente mental.  

### Formación 
Estudou informática e ciencia da computación na súa primeira etapa académica e logo obtivo o seu doutoramento en Filosofía (ontoloxía, filosofía da mente). É doutor en filosofía e doutor en enxeñaría informática (computación reconfigurábel, intelixencia artificial). 

## Carreira 
### Investigación e ensino 
Kastrup ten traballado en múltiples campos académicos pero é máis coñecido polo seu traballo en filosofía da mente. A súa investigación centrase principalmente na idea de que a consciencia é o substrato fundamental do universo, unha visión que difire das teorías materialistas dominantes. 

Como científico traballou tamén para a Organización Europea para a Investigación Nuclear (CERN) e os Laboratorios de Investigación Philips (onde se descubriu o "efecto Casimir " da teoría cuántica de campos).

### Participación en medios 
Bernardo Kastrup tamén é un colaborador frecuente en podcasts, programas de televisión e conferencias, onde discute as súas ideas e teorías. Expresadas en detalle en moitos artigos e libros académicos, as súas ideas apareceron en *Scientific American*, *Institute of Art and Ideas*, *American Philosophical Association Blog* e *Big Think*, entre outros.

### Impacto e recepción 
A obra de Kastrup é tanto eloxiada como criticada. O seu traballo é considerado por algúns como unha innovadora contribución á filosofía da mente, especialmente en círculos que desafían o materialismo dominante. Porén, tamén hai quen cuestiona a rigorosidade e a viabilidade das súas teorías.

## Obra 
Kastrup é autor de varios libros e artigos académicos. Algúns dos seus libros máis notables inclúen *The Case against Reality (O Caso Contra a Realidade)* e *Why is Materialism Wrong?* Alén de artigos e ensaios científicos, os seus principais traballos son:

* *Science Ideated* (2021)
* *Decoding Jung’s Metaphysics* (2021)
* *Decoding Schopenhauer’s Metaphysics* (2020)
* *The Idea of the World* (2019)
* *More Than Allegory* (2016)
* *Brief Peeks Beyond* (2015)
* *Why Materialism Is Baloney* (2014) 
* *Meaning in Absurdity* (2012)
* *Dreamed up Reality* (2011)
* *Rationalist Spirituality* (2011)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filosofía da mente
* Idealismo
* Dualismo
* Materialismo
### Ligazóns externas 
* [Páxina oficial de Bernardo Kastrup] (https://www.bernardokastrup.com/)
* [Perfil de Bernardo Kastrup no Google Scholar] (https://scholar.google.com/citations?user=...).
Te estoy amando locamente

***Te estoy amando locamente*** é un filme español dramático LGBT de 2023 dirixido por Alejandro Marín.

## Sinopse 
Sevilla, 1977. Nun momento no que a homosexualidade é delito, Reme, unha nai tradicional movida polo amor do seu fillo, un adolescente aspirante a artista, involucrarase no movemento LGTBI andaluz, xestado paradoxalmente no seo da Igrexa.

## Elenco 
O elenco principal está composto por:
*Omar Banana como Miguel
*Ana Wagener como Reme
*Alba Flores como Lole
*La Dani como Dani
*Pepa Gracia como Raquel
*Alex de la Croix como Mili
*Jesús Carroza como Padre Manolo
*Carmen Orellana como Maca
*Lola Buzón como Paca
*Mari Paz Sayago como Rocío
*Manuel Morón como don Ignacio

## Notas
Lilli Hornig

**Lilli Hornig** (o seu nome de solteira era **Lilli** **Schwenk**, en ), nada o 22 de marzo de 1921 e finada o 17 de novembro de 2017 foi unha científica checo-estadounidense que traballou no Proxecto Manhattan, así como unha activista feminista.

## Traxectoria 
### Vida temperá 
Hornig naceu en Ústí nad Labem, filla de Erwin Schwenk, químico orgánico, e Rascha Shapiro, pediatra.

En 1929 a súa familia trasladouse a Berlín. Catro anos despois ela e a súa nai chegaron aos Estados Unidos, seguindo ao seu pai que se mudara alí para escapar dos nazis.

Obtivo a súa licenciatura en Bryn Mawr en 1942 e o seu doutoramento da Universidade de Harvard en 1950.

### Carreira 
Hornig acompañou ao seu marido a Los Álamos, onde conseguira un traballo. Despois de que se lle pedira orixinalmente a realizar unha proba de mecanografía, as súas habilidades científicas foron recoñecidas e déronlle un traballo como científica que traballaba na química do plutonio para o Proxecto Manhattan. 

Cando máis tarde se decidiu que a química do plutonio era demasiado perigosa para as mulleres, Hornig traballou en lentes altamente explosivas. Mentres estaba en Los Álamos, asinou unha petición instando a que a primeira bomba atómica fose utilizada nunha illa deshabitada como demostración. e presidenta do departamento de química do Trinity College de Washington, DC  Foi nomeada polo presidente Johnson como membro dunha misión na República de Corea que comezou a fundación do Instituto Coreano de Ciencia e Tecnoloxía.

## Na cultura popular 
Na película de 2023 *Oppenheimer*, dirixida por Christopher Nolan, Hornig foi interpretada pola actriz Olivia Thirlby.

## Obras 
* *Climbing the Academic Ladder: Doctoral Women Scientists in Academe* (1979) 
* 
* *Women Scientists in Industry and Government: How Much Progress in the 1970s.* Washington, D.C., 1980. *, *
* *Scientific sexism*, Nova York: New York Academy of Sciences, 1979.  

; Traducións

* *From My Life. The Memoirs of Richard Willstätter*. Nova York: W.A. Benjamin, 1965.  

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 2011 Entrevista en vídeo con Lilli Hornig por Cynthia C. Kelly Voices of the Manhattan Project 
* Biografía do historiador do museo de Ústí nad Labem (en checo)
Berreño

**Berreño** é un barrio do concello vasco de Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz. Segundo o censo do 1 de xaneiro de 2008, tiña 74 habitantes.

## Demografía 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Munitibar-Arbatzegi Gerrikaitz

## Ligazóns externas
Baldomero Pérez Fajardo

**Baldomero Pérez Fajardo**, finado en Celanova o 11 de xullo de 1953, foi un político galego.

## Traxectoria 
Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, foi nomeado alcalde de Celanova en xaneiro de 1938. Finou en Celanova o 11 de xullo de 1954.

## Vida persoal 
Casou con María Pardiñas Montes, e foi pai de Carmen, Carlos e Alberto Antonio Pérez Pardiñas.

## Notas
Club Natación Arteixo

O **Club Natación Sarval Arteixo** ou **CN Arteixo** é un club deportivo galego con base no concello de Arteixo no que se practica a natación e salvamento.

## Historia 
O club nacau no mes de setembro do ano 2005, a partir da anterior sección de natación do Club de Atletismo de Arteixo. Este proceso de separación comezou na tempada 2002-03 co fin de darlle a posibilidade de continuar a práctica deportiva a nivel federado a un grupo de rapaces do concello, que en anos anteriores destacaran na campaña de natación escolar, promovida pola Dirección Xeral para o Deporte da Xunta de Galicia. No devandito programa escolar os rapaces de Arteixo acadaran varios títulos e autonómicos, mais este programa só se dirixía a rapaces dende os 8 os 12 anos de idade. Deste xeito a directiva do Club de Atletismo de Arteixo propúxolle a este grupo a posibilidade de continuar a práctica deportiva dando lugar á sección de natación do club., ou María de Valdés, que compite na modalidade de augas abertas.​​ Gañou unha medalla de prata no Campionato Europeo de Natación de 2022, na proba de 5 km 

## Notas
A Kalimera

A **Radio Kalimera** (inicialmente **Radio Calimero**) ou simplemente a **Kalimera**, é unha radio libre da cidade de Compostela que naceu a principios dos anos 90 nun contexto onde na cidade agromaban iniciativas de autoxestión e as experiencias okupas.

Sintonizábase no 107.8 FM e emitiu desde diversos lugares da cidade: o barrio de Vite, o Burgo das Nacións, a Casa Encantada de Sar, o Centro Social O Pichel e por último na Casa do Peixe.

## Notas
Medicines and Healthcare products Regulatory Agency

A **Medicines and Healthcare products Regulatory Agency** (**MHRA**, traducible como "Axencia Reguladora de Medicamentos e Produtos Sanitarios") é unha axencia executiva do Department of Health and Social Care (Departamento de Saúde e Asistencia Social) do Reino Unido que se encarga de garantir que medicamentos e dispositivos médicos funcionan e son aceptábeis.

## Historia 
A **MHRA** formouse en 2003 pola fusión da Medicines Control Agency (**MCA**) e a Medical Devices Agency (MDA). En abril de 2013, fusionouse co National Institute for Biological Standards and Control (Instituto Nacional de Estándares e Control Biolóxicos, NIBSC) e cambiou a súa denominación, coa identidade MHRA utilizada unicamente para o centro regulador do grupo. A axencia emprega máis de 1200 persoas en Londres, York e South Mimms, Hertfordshire.
## Notas 
## Véxase tamén 
* Brexit
* Axencia Europea do Medicamento