Éxodo rural

[miniatura|Vivenda abandonada en [Sober, Vilabalde.]]
En xeografía, coñécese coma **éxodo rural** ao termo que designa ao patrón migratorio de persoas das zonas rurais ás zonas urbanas, e coñécese tamén coma **migración do campo á cidade**. Consiste no proceso de urbanización visto dende o punto de vista rural.

Nos tempos modernos, o éxodo rural ocorre a miúdo nunha rexión despois da industrialización da agricultura, cando se necesitan menos persoas para xerar a mesma cantidade de produción agrícola para o mercado.

Os conflitos recentes en África e noutras rexións do mundo son outra das causas do éxodo rural, que provoca que millóns de persoas se unan ao exército de parados e marxinados das grandes cidades. Outra causa son as catástrofes naturais, como os ciclóns e as secas, que deixan ás poboacións rurais sen medios de subsistencia e empúxanas, moitas veces de forma permanente, ás cidades.

Estes fenómenos están ligados á falta de políticas de desenvolvemento das zonas rurais, como a construción de infraestruturas básicas: estradas, escolas e hospitais.

## Contexto histórico
Antes da Revolución Industrial, o éxodo rural produciuse nalgunhas rexións concretas. As sociedades preindustriais non experimentaron grandes fluxos de migración rural-urbana, debido principalmente á incapacidade das cidades para soportar grandes poboacións. A falta de grandes industrias, a alta mortalidade urbana e o baixo abastecemento de alimentos serviron de freos que mantiveron ás cidades preindustriais moito máis pequenas que as actuais. A antiga Atenas e Roma tiñan, segundo varias estimacións, unha poboación máxima de 80.000 e 500.000 habitantes, respectivamente.
### O inicio da Revolución Industrial
O inicio da Revolución Industrial en Europa a finais do século XIX eliminou moitas destas barreiras que limitaban dito éxodo do campo ás urbes. A medida que os abastos de alimentos aumentaron e se estabilizaron, e xurdiron centros industrializados, as cidades comezaron a poder albergar poboacións máis grandes, o que provocou o inicio do éxodo rural a gran escala. No Reino Unido, a poboación que vive en áreas urbanas pasou do 20% en 1800 a máis do 70% en 1925.

Mentres que a finais do século XIX e principios do século XX, o éxodo rural produciuse principalmente en Europa occidental e nos Estados Unidos, ao estenderse a industrialización por todo o mundo, durante o século XX tamén se produciu o éxodo e a urbanización noutras rexións. No século XXI, o éxodo rural é un fenómeno que ocorre en novas áreas, incluíndo China e, máis recentemente, África subsahariana.

### Causas
[thumb|Gráfico que amosa a porcentexe poboacional que reside nas cidades entre [1750 e 2023.]]
Moitos emigrantes optaron por abandonaren as zonas rurais polo desexo de buscar mellores oportunidades económicas nas zonas urbanas. As mellores oportunidades económicas poden ser reais ou percibidas. Segundo o Modelo Harris-Todaro, a migración cara ás áreas urbanas continuará existindo mentres os ingresos urbanos reais esperados na marxe superen a produción agrícola real. Porén, o sociólogo Josef Gugler sinalou que aínda que os beneficios individuais do aumento dos salarios poden superar os custos da migración, se moitos individuos seguisen o mesmo razoamento, podería producir efectos prexudiciais como a superpoboación e o desemprego a nivel nacional. Este fenómeno, cando a taxa de urbanización supera a taxa de crecemento económico, coñécese como sobreurbanización.

A mecanización da agricultura reduciu as oportunidades laborais no rural. Algúns estudosos tamén atribúen o éxodo rural aos efectos da globalización, xa que a demanda dunha maior competitividade económica leva á xente a salientar o capital sobre o traballo. A combinación de empregos rurais en declive e unha taxa de fecundidade rural persistentemente alta desencadeou o éxodo rural.

Algunhas familias optaron por enviaren aos seus fillos ás cidades como unha forma de investimento para o futuro. Un estudo descubriu que as comunidades rurais de Zambia que tiñan outras oportunidades de investimento viables, como o gando, por exemplo, tiñan taxas máis baixas de migración rural-urbana en comparación coas rexións sen oportunidades de investimento viables. Enviar aos fillos ás cidades pode servir como un investimento a longo prazo, coa esperanza de que os teus fillos poidan enviar remesas de volta a casa despois de conseguir un traballo na cidade. Os mozos das zonas rurais poden optar por abandonar as súas comunidades rurais como un medio de transición á idade adulta, buscando camiños para unha maior prosperidade. Co estancamento da economía rural e co estímulo dos seus pais, a mocidade rural opta por emigrar ás cidades.

Os desastres naturais adoitan configurar eventos puntuais que levan a fluxos migratorios masivos temporalmente rurais-urbanos. O Dust Bowl dos anos 30 nos Estados Unidos, por exemplo, levou a 2,5 millóns de persoas a fuxir das Chairas en 1940, moitas delas a novas cidades de Occidente. Estímase que un de cada catro residentes dos estados das Chairas emigrou durante a década de 1930.

## O éxodo rural en Galiza 
[250px|miniatura|esquerda|O [porto de Vigo, especialmente a indrustria conserveira e os estaleiros, foron un importante polo de éxodo rural desde áreas rurais da provincia de Pontevedra e Ourense cara a Vigo.]]
O éxodo rural en Galicia foi un patrón que se materializou en Galicia durante o séculos XIX e XX, e que se mantén durante o século XX, especialmente das aldeas e vilas das provincias de Lugo e Ourense cara as densamente poboadas provincias da Coruña e Pontevedra.

Varios autores equiparan o concepto de éxodo rural ao de **éxodo agrario**, xa que non só se produce un trasvase de poboación do rural ás cidades, senón que tamén existe un trasvase masivo de traballadores da agricultura a outros sectores, especialmente o sector industrial e o sector servzios. O desenvolvemento urbano en Galicia seguiu o mesmo patrón, aínda que con certo atraso, que outras zonas de Europa: un medre urbano que crea emprego e atrae poboación, que demanda produtos agropecuarios, o que conduce a unha acelerada tecnificación e innovación de técnicas para lograren un incremento da produtividade agraria, o que fai que mingüe a necesidade de man de obra no rural, acelerando o círculo do éxodo rural.

### Distribución da poboación galega 
En Galicia, a meirande parte da poboación atópase concentrada en sete núcleos urbanos princiales, todos eles de máis de 60.000 habitantes. Trátase das cidades e vilas de Vigo, A Coruña, Ourense, Santiago, Pontevedra, Lugo e Ferrol. Pola contra, existen até dez concellos con menos de 600 habitantes, a maioría deles nas provincias de Lugo e Ourense. Trátase dos concellos de Parada de Sil, Vilariño de Conso, Ribeira de Piquín, Río, Pontedeva, Chandrexa de Queixa, Larouco, Beade, A Teixeira e Negueira de Muñiz. 

O éxodo rural, o avellentamento poboacional e a despoboación van da man en Galicia. Así, Galicia é a comunidade do Estado español con maior número de núcleos poboacionais deshabitados, concentrando case un terzo deles: malia representar só o 5,8% da superficie estatal, aglutina o 37,19% dos seus núcleos de poboación sen ningún habitante, até chegar aos 3.954.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Esta páxina contén partes ou fragmentos traducidos da Wikipedia en portugués e en español.
### Outros artigos
* Avellentamento da poboación galega
* Migración
* Superpoboación