Movemento Branco

O **Movemento Branco**, cuxo brazo militar é coñecido como **Exército Branco** (Белая Армия) ou **Garda Branca** (Белая Гвардия, белогвардейцы) e cuxos membros foron chamados **brancos** (Белые, ou despectivamente Беляки) ou **rusos brancos** (non confundir coa bebida alcohólica *ruso branco* nin cos bielorrusos, Белая Русь), abarcou ás forzas contrarrevolucionarias rusas tras a Revolución de Outubro que loitaron contra o Exército Vermello (ó igual que o nacionalista Exército Verde) durante a guerra civil rusa desde 1918 ata 1921.

O cualificativo *branco* tiña dous significados. Primeiro, en contraposición ós *vermellos* —o Exército Vermello que apoiaba ós soviéticos e comunistas. Segundo, a palabra «branco» tiña connotacións monárquicas: historicamente cada tsar era chamado solemnemente o *tsar branco* (por exemplo así titulou un poema Henry Wadsworth Longfellow) e o ideal monárquico durante a guerra civil era coñecido como *ideal branco*.

## Organización 
En sentido estrito, non existía ningún «Exército Branco»; sen coordinación central, as forzas brancas nunca foron máis aló dunha feble confederación de grupos contrarrevolucionarios, os cales serviran no exército do tsar Nicolao II e buscaban o retorno da monarquía no Imperio Ruso. A maioría de oficiais que conformaban o núcleo do exército eran excombatentes da primeira guerra mundial de ideoloxía monárquica, pero outros grupos apoiaban a outras tendencias políticas: demócratas, social-revolucionarios, menxeviques e outros opositores da Revolución de Outubro. Noutros tempos e noutras circunstancias, os mesmos grupos apoiarían ó Exército Vermello. Tamén houbo outros grupos, como o Exército Verde e o Exército Negro, que operaban en Ucraína e que se opuñan tanto a vermellos como a brancos. As tropas de base do exército branco incluían tanto a inimigos declarados dos bolxeviques (moitos cosacos, por exemplo), defensores da monarquía e campesiños apolíticos recrutados obrigados a loitar. Ás veces, os aliados occidentais da Tripla Entente e forzas estranxeiras intervencionistas proporcionaron importante asistencia ás unidades do exército, xa que o Exército Branco non era máis que unha forza contrarrevolucionaria, sen apoio loxístico de parte do tsar, debido que el mesmo abdicara. Isto levaría a algúns a ver ó Exército Branco como representante dos intereses das potencias rivais.

### Guerra civil 
A guerra civil rusa entre brancos e vermellos duraría ata 1921. O Exército Branco, en colaboración ocasional coas forzas intervencionistas estranxeiras (xaponesas, británicas, canadenses, francesas, estadounidenses,(…), que achegaron ó Movemento Branco: diñeiro, asesoramento militar, trens acoirazados, e artillaría pesada, ademais de recibir por exemplo entre marzo e abril de 1918 un corpo expedicionario aliado para intervir especificamente na Siberia oriental. Os *brancos* aguantaron bastante tempo nalgunhas zonas (especialmente no leste de Siberia, Ucraína e Crimea) baixo a dirección do autoproclamado Xeneral do Movemento contrarrevolucionario dos Brancos Ataman Semiónov e o barón Roman von Ungern-Sternberg, tendo considerables baixas humanas. Mais fracasou na unidade ou a cooperación efectiva entre seus corpos, mentres que o Exército Vermello paulatinamente conseguiu vantaxe.

## Ideoloxía 
miniatura|401x401px|Cartel de propaganda do movemento branco; di: *Por unha Rusia unida*.
A ideoloxía do Movemento Branco estivo en permanente desenvolvemento durante a guerra civil. Os xenerais Kornilov e Denikin sostiveron certas formas de base ideolóxica pero ningunha era tan concreta ou coherente como a do xeneral Wrangel durante o chamado «experimento de Crimea» en 1920. Foi alí onde Wrangel expuxo brevemente o núcleo do «ideal branco», que facía énfase na liberación de Rusia dos bolxeviques e outras forzas «anárquicas», o establecemento dun goberno xusto e honrado, a protección dos fieis das persecucións relixiosas, os dereitos do granxeiro á propiedade da terra e a oportunidade de todos os rusos de elixir un «líder».

Tras a fin da guerra civil, os conceptos de Wrangel foron plasmados nunha ideoloxía concreta por pensadores rusos como Ivan Ilyin, baseada principalmente nas ideas dos eslavófilos.

### Nacionalismo centralista 
Defensores do nacionalismo ruso centralista, dificultou o entendemento con outras forzas antisoviéticas nacionalistas *periféricas* e foi unha das principais debilidades do movemento. Incapaces de aceptar as ambicións doutros nacionalismos eslávicos ou do que consideraban espazo ruso, fixeron deles inimigos. En cambio os bolxeviques combinaban a loita de clases que aspiraba á ausencia do Estado-nación co recoñecemento entre tanto ao dereito de autodeterminación dos pobos.

Os xenerais «brancos» centraron o seu escaso programa político no patriotismo ruso, presente en todas as súas declaracións públicas, mentres deixaban de lado as cuestións sociais. Os chamamentos patrióticos, porén, resultaron inútiles fronte á indiferenza dos labregos.

Os oficiais "brancos" fixeron da súa obsesión co "axitador xudeu", heraldo das novas ideas que "contaminaron" a pureza rusa, unha peza esencial da súa ideoloxía. Con odio patolóxico, os militares acusaron aos xudeus de calquera mal feito, asociando aos xudeus en conxunto co réxime bolxevique.

A pesar do rexeitamento formal dos pogroms, que mataron unhas 100.000 persoas en Ucraína, os xenerais brancos non os detiveron.

### A cuestión agraria 
Formado principalmente pola burguesía e centrado en gañar militarmente o enfrontamento cos soviéticos, o movemento non foi quen de aceptar a revolución no campo como necesaria para conseguir o apoio campesiño Os poucos plans de reforma agraria, baseados esencialmente no programa mínimo dos *Cadetess* de 1917, non foron implementados, pero non terían sido populares, defendendo os intereses dos propietarios. Cos plans das comisións creadas baixo o goberno de Antón Denikin, os labregos terían que devolver as tres cuartas partes das terras obtidas desde 1917, gañando así a súa hostilidade. A administración de Denikin optou por atrasar a decisión á reunión da Asemblea Constituínte, con resultados políticos desastrosos.

A devolución da terra aos seus antigos propietarios nos territorios baixo control "branco", que comezou no verán de 1920, era demasiado tarde para excitar a grandes masas da poboación, xa que se produciu nunha fase da guerra na que os bolxeviques xa lograran a vantaxe militar, mentres que os brancos perderon o apoio de franceses e británicos. Os plans de Wrangel, complicados de implementar, non puideron chegar a bo porto, distribuíndose pouca terra durante a execución.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Bolxeviques
* Exército de Voluntarios
* Exército Ruso de Liberación
* Comité para a Liberación dos Pobos de Rusia
* Operación Keelhaul
* Revolución de Outubro