Juan Yagüe

**Juan Yagüe y Blanco**, primeiro marqués de San Leonardo de Yagüe, nado en San Leonardo de Yagüe o 19 de novembro de 1891 e finado en Burgos o 21 de outubro de 1952, foi un oficial do exército español durante a guerra civil, un dos máis importantes do bando nacional. Foi coñecido como o "*Carnicero de Badajoz*" por ordenar a morte de miles de persoas, entre elas homes feridos no hospital, no Masacre de Badaxoz.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Fillo de médico, matriculouse moi novo na Academia de Infantaría de Toledo, onde Francisco Franco era cadete. Os dous homes recibiron encargos ao mesmo tempo e serviron xuntos en África, onde Yagüe resultou ferido en varias ocasións e recibiu varias condecoracións.

Yagüe foi ascendido a tenente coronel en 1932. Xunto con Franco e o xeneral López Ochoa, axudou a reprimir a folga xeral revolucionaria de 1934 en Asturias utilizando regulares e lexionarios marroquís. Foi firme partidario da Falange e amigo íntimo de José Antonio Primo de Rivera.

### Guerra civil  
Cando Niceto Alcalá-Zamora foi substituído como presidente da República polo esquerdista Manuel Azaña o 10 de maio de 1936, un grupo de oficiais do exército español, entre eles Yagüe, Emilio Mola, Franco, Gonzalo Queipo de Llano e José Sanjurjo, comezaron a conspirar para derrocar o goberno da Fronte Popular elixido democraticamente. O 17/18 de xullo de 1936 provocaron un levantamento militar que precipitou a Guerra civil española.

As forzas de Yagüe subleváronse en Ceuta antes de cruzar o estreito de Xibraltar para enlazar coas forzas nacionalistas en Sevilla, dirixidas por Queipo de Llano. Yagüe avanzou cara ao norte, atacou primeiro Mérida antes de atacar Badaxoz con 3.000 soldados o 14 de agosto de 1936. Produciuse unha dura pelexa na rúa mentres os nacionalistas avanzaban na cidade. As forzas de Yagüe finalmente conseguiron o control de Badaxoz, e ambos os bandos sufriron fortes baixas.

Baixo a dirección de Yagüe, miles de prisioneiros, tanto militares como civís, foron asasinados ou executados en Badaxoz, durante o Masacre de Badaxoz. Antes de abandonar a cidade, Yagüe foi preguntado polo xornalista estadounidense John T. Whitaker sobre o motivo polo que matou a todas esas persoas (o 10% da poboación da cidade) e este respondeu:

Yagüe foi ascendido a coronel e despois avanzou a Madrid, capturando Trujillo, Navalmoral de la Mata e Talavera de la Reina, pero non puido tomar a capital. Participou na ofensiva de Aragón e fíxose co control de Belchite, Caspe e Lleida. Tamén tivo un papel protagonista na vitoria fascista na batalla do Ebro. En maio de 1938, Yagüe foi destituído do seu mando e detido por unhas temerarias declaracións que fixo nun discurso en Burgos, crítico co franquismo. Volveu á fronte en poucas semanas.[miniatura| Monumento a **Juan Yagüe** en [San Leonardo de Yagüe.|esquerda]]

Díxose del que era o comandante das forzas españolas máis respectado da Lexión Cóndor nazi. Yagüe adaptaba ás circunstancias os plans de batalla cambiantes, porén os nazis odiaban a Mola polo seu enfoque cauteloso.
## Posguerra 
Tras o colapso da II República Española en 1939, Yagüe foi ascendido a xeneral de división, nomeado Ministro do Exército do Aire por Franco, tenente xeneral en 1942 e comandante en xefe a título póstumo.

Feito fillo adoptivo de Badaxoz en 1937, por acordo de Pleno. Só en 2009 perdeu a honra concedida.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Franquismo
* Nazismo
* Fascismo
* Nacional-catolicismo
* Masacre de Badaxoz
* Batalla do Ebro

### Ligazóns externas 
* Recortes de xornais sobre Juan Yagüe nos Arquivos de Prensa do Século XX da Biblioteca Nacional de Economía de Alemaña (ZBW)