1808

**1808** (**MDCCCVIII**) foi un ano bisesto comezado en venres segundo o calendario gregoriano.

## Acontecementos 
### Europa 
* O escritor alemán Johann Wolfgang von Goethe publica a primeira parte do seu drama "*Fausto*", onde narra a historia de Fausto, que entrega a súa alma ao diaño a cambio de satisface-las súas ansias de saber e a súa sede de praceres.
* O 2 de febreiro o emperador francés Napoleón I ocupa novamente os Estados Pontificios, xunto coa cidade de Roma.
* O reino de Etruria é incorporado ó imperio francés por Napoleón.
* O 10 de febreiro o tsar ruso Alexandre I declara rotas as relacións entre o seu país (Rusia) e Suecia, e as súas tropas ocupan Finlandia, ata entón en poder de Suecia. A ocupación do país polas tropas rusas completarase o 21 de febreiro en que Suecia cede completa e formalmente o país ao invasor estranxeiro.
* O 30 de agosto as tropas do xeneral Junot (en territorio de Portugal) teñen que capitular ante as do británico Wellington, que desembarcara na baía de Mondego.
* O 22 de decembro, o compositor alemán Ludwig van Beethoven estrea en Viena as súas dúas derradeiras obras: as sinfonías Quinta e Sexta (*Pastoral*).

#### España 
* En Cataluña o impresor Antonio Brusi prosegue dende Tarragona a publicación do "Diario de Barcelona" que, incautado polos franceses, se converte no "Diari de Barcelona e do Govern de Catalunya" e se publica en francés, castelán e catalán.
* O 25 de xaneiro conclúe o proceso do Escorial, emprendido contra os cómplices do príncipe Fernando, acusados de complot para derrocar ao rei Carlos IV.
* Entre o 17 e o 18 de marzo organízase, na localidade de Aranjuez, un motín no que se atopan xuntos os soldados, campesiños e servidores do palacio real, que obriga a Carlos IV a destituír a Godoy. O día 19 de marzo, Godoy foi deposto dos seus cargos, e Carlos IV foi obrigado a abdicar no seu fillo polo motín popular desatado en Madrid e pola presenza das tropas napoleónicas.
* 19 de marzo - En España iníciase o primeiro reinado con Fernando VII no trono.
* O 23 de marzo o mariscal Joachim Murat chega a Madrid, co cargo de xeneral en xefe das tropas francesas estacionadas en España e négase a recoñecer a Fernando VII como rei.
* O 20 de abril reúnense en Baiona Fernando VII e Napoleón I.
* O 30 de abril, Carlos IV e a súa dona, María Luisa, chegan a Baiona, onde se xuntan co "Príncipe da Paz" (Manuel Godoy).

[miniatura|dereita|220 px|*Os fusilamentos do 3 de maio de 1808*; pintura de [Francisco de Goya.]]
* O 2 de maio estala unha sublevación que se converte rapidamente nunha auténtica guerra de independencia española contra os franceses. Tan só tres oficiais do exército español, Daoíz, Velarde e Ruíz, se uniron á rebelión popular, que quedou sufocada esa mesma tarde.
* O 5 de maio, Carlos IV abdica na persoa de Napoleón I. O día 6, Napoleón consegue a renuncia de todos os seus dereitos do resto da familia real española e o 10 a de Fernando VII no seu favor.
* 6 de maio - En España volve reinar de novo Carlos IV.
* O 24 de maio fórmase a Xunta Suprema Provincial de Oviedo, a primeira que se organiza para asumir o goberno contra a ocupación francesa. A esta iranse sumando outras.
* O 5 de xullo, Napoleón I fai entrega oficial ao seu irmán José José Bonaparte (ó que popularmente chamaban "Pepe Botella") da coroa española.
* O 8 de xullo unha comisión de 150 homes reunidos en Baiona formou a "Xunta Nacional" e emite un informe sobre unha constitución para España (que podería ser a primeira do país).
* O 15 de xullo en Nápoles. Joachim Murat é proclamado rei das Dúas Sicilias.
* Entre o 19 de xullo e o 22 as tropas españolas, mal armadas, instruídas, e compostas de garrochistas andaluces, logran vencer en Bailén (Xaén), ao mando do xeneral Castaños, ao exército francés do xeneral Dupont, considerado como o mellor de Europa.
* O 25 de setembro créase unha Xunta Central en Aranjuez, tamén chamada Suprema e Gobernativa, como supremo órgano de goberno de España durante a ausencia do rei Fernando VII, co fin de dirixi-la loita contra os franceses.
* O 3 de novembro, Napoleón I entra en España ao mando dun exército de 240&nbsp;000 homes, para restablecer ao seu irmán José I no trono.
* O 23 de decembro, José I Bonaparte volve poñerse a coroa de España, e faise cargo do goberno do reino, despois de que o seu irmán Napoleón deixe a Península Ibérica.

#### Reino Unido 
* O químico británico sir Humphry Davy descobre o bario, o estroncio e o calcio.

#### Francia 
* En Francia o físico francés Étienne Louis Malus, descobre o fenómeno da polarización da luz.
* O doutor alemán Franz Joseph Gall, publica o seu libro "Funciones del cerebro", onde describe os fundamentos dunha nova ciencia, a cranioscopia (nomeada posteriormente *frenoloxía*).
* Louis Joseph Gay Lussac establece que os diferentes gases que estuda (aire, nitróxeno, osíxeno), "a iguais temperaturas, dilátanse uniformemente".
* O 1 de marzo a política seguida por Napoleón co outorgamento de novos títulos nobiliarios, establece unha nova aristocracia en Francia. Para regulala, o Senado vese na obriga de facer un sistema xerarquizado que rigorosamente outorga e controla os diversos títulos de duque, conde, barón e cabaleiro.

### África 
* Usman dan Fodio, soberano peúl, destrúe o Estado Gobir.
* 1 de xaneiro - A república africana de Serra Leoa transfórmase nunha colonia británica.

### América 
* Nos Estados Unidos, os derradeiros estados que practican aínda a trata de negros son obrigados a cesar neste comercio, o que non impide que o sistema escravista siga imperando en amplas zonas do país.
* 22 de xaneiro - A familia real portuguesa chega ao Brasil grazas ó transporte ofrecido polos buques británicos.
* 18 de febreiro - No Brasil fundase a Facultade de Medicina da Baía, acto ao que asiste o príncipe Xoán que exerce coma rexente do país.
* Dende maio, a intervención do emperador francés Napoleón I en España ten coma consecuencia a aparición e o fortalecemento de movementos autonomistas en case todas as colonias españolas, como a Arxentina, Bolivia, Chile, México e o Perú.

### Asia 
* En Turquía, Mahmud II, de 13 anos proclámase a si mesmo o 30º sultán otomán.
* O 14 de novembro o gran visir otomán, Mustafá Bajá Bairakdar suicídase ao producirse o levantamento dos xanízaros (tropas de elite do sultán).
* 19 de decembro - Remata a ocupación británica en Macau; que fora iniciada o 21 de setembro deste mesmo ano.

## Nacementos 
* 11 de xaneiro - Antoine Schayes, arqueólogo e explorador belga.
* 13 de xaneiro - Jorgen Roed, pintor e debuxante danés.
* 16 de xaneiro - Joaquín Hernández Herrero, bispo español.
* 21 de xaneiro - Juan Crisóstomo Torrico, presidente do Perú (m. 1875)
* 27 de xaneiro - David Friedrich Strauss, teólogo, escritor e filósofo alemán.
* 27 de xaneiro - Xoán Caetano dos Santos, actor brasileiro.
* 5 de febreiro - Karl Spitzweg, poeta, escritor e pintor belga.
* 26 de febreiro - Honoré Daumier, pintor francés.
* 28 de febreiro - Elias Parish Alvars, músico e compositor británico.
* 22 de marzo - Caroline E. Sarah Norton, escritora e poeta británica.
* 25 de marzo - José de Espronceda, escritor español.
* 10 de abril - Auguste Franchomme, músico e violoncellista francés.
* 13 de abril - Antonio Meucci, inventor italiano.
* 20 de abril - Napoleón III (m. 1873).
* 24 de abril - Joaquín A. Cardoso Casado Giraldes, médico e cirurxián portugués.
* 15 de maio - Manuel Luís Osório, político e militar brasileiro; coñecido co alcume de xeneral Osorio.
* 15 de maio - Michael William Balfe, compositor irlandés.
* 15 de maio - Gottfried Herrmann, compositor alemán.
* 18 de maio - Venancio Flores, presidente do Uruguai (m. 1868)
* 22 de maio - Gérard de Nerval, poeta francés.
* 3 de xuño - Jefferson Davis, militar e político americano; o único presidente da Confederación surista dende os anos 1861/65.
* 20 de xuño - Sansón Raphael Hirsch, rabino e teólogo xudeu de ascendencia israelí.
* 20 de xuño - Urbano Ratazzi, político italiano; primeiro ministro de Italia na tempada de 1862/67.
* 13 de xullo - Patrice de Mac-Mahon, militar, mariscal e político francés; segundo presidente da terceira república francesa (m. 1893).
* 18 de xullo - José J. Leite Guimaraes, aristócrata portugués; foi coñecido como barón de Nova Cintra.
* 25 de xullo - Johann Benedict Listing, matemático e mestre alemán.
* 21 de agosto - Narcisse V. Diaz da Peña, pintor francés.
* 2 de setembro - Ramón Pasarón Lastra, xurista e político galego (m. 1876).
* 1 de outubro - Fryderyk Edward Sobolewski, alcalde rexente polaco.
* 14 de outubro - Simon Saint Jean, pintor francés.
* 2 de novembro - Jules Barbey d'Aurevilly, escritor francés.
* 17 de novembro - Alberik Zwyssig, músico e compositor suízo.
* 24 de novembro - Jean Baptiste Alphonse Karr, escritor e filósofo francés.
* 15 de decembro - Henry Chorley, escritor novelista británico.
* 23 de decembro - Antonio María Claret, relixioso español; beatificado polo papa Pío XI o 25 de febreiro de 1934 e canonizado polo papa Pío XII o 7 de maio de 1950. Outros autores atribúen o nacemento o mesmo día pero do ano 1807.
* 28 de decembro - Athanase L. Victoire Dupré, matemático e mestre francés.
* 29 de decembro - Andrew Johnson, presidente dos Estados Unidos (m. 1875)

## Mortes 
* 3 de marzo - Johann Christian Fabricius, investigador e entomólogo danés.
* 13 de marzo - Christian VII, rei danés.
* 25 de abril - Alois Luigi Tomasini, músico italiano.
* 22 de maio - Edmund Ayrton, músico e compositor británico.
* 11 de xuño - Giovanni Battista Cirri, compositor e músico italiano.
* 17 de xullo - Antoine René Larcher, militar francés.
* 20 de xullo - Francois H. Barthélemon, compositor francés.
* 1 de agosto - Giuseppe Flajani, médico e cirurxián italiano.
* 11 de setembro - José Celestino Mutis, botánico e matemático español (n. 1732)
* 26 de setembro - Paul Wranitzky, compositor checo.
* 30 de decembro - Morre en Sevilla, José Moñino, conde de Floridablanca.
* María Francisca de Isla Losada, escritora e editora galega (n. 1734).
* Selim III, sultán otomán desde 1789, asasinado (n. 1761).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano