open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eduardo Moreiras

**Eduardo Moreiras Collazo**, nado en Quiroga o 3 de xaneiro de 1914 e finado en Vigo o 28 de abril de 1991, foi un escritor galego.

## Traxectoria 
Estudou Filosofía e Letras na Universidade de Santiago de Compostela, e viviu en Vigo. Foi fundador e director da revista *Mensajes de Poesía* entre 1948 e 1950. Traduciu ao castelán os poemas de Paul Éluard e de Elena Bono. A partir de 1955 escribiu só en galego.

Ingresou na Real Academia Galega o 28 de xaneiro de 1978, a proposta de Francisco Fernández del Riego, Álvaro Cunqueiro e Marino Dónega, co discurso *Poesía: Coñecimento da realidade*, respondido por Fernández del Riego.

## Vida persoal
Estivo casado trinta e dous anos con Olga Barreiro, con quen tivo tres fillos: Eduardo, Olga e Margarita Moreiras Barreiro. En 1982 casou en segundas nupcias coa poetisa Luz Pozo Garza.

## Obra en galego 
### Poesía 
* *A realidade esencial*, 1955, Aturuxo, Ferrol.
* *Paisaxe en rocha viva*, 1958, Galaxia.
* *Os nobres carreiros*, 1970, Galaxia.
* *O libro dos mortos*, 1979, Ediciós do Castro.

### Ensaio 
* *Follas de vagar. Xornal (1969-1970)*, 1972, Galaxia. Reeditado en 2009 en A Nosa Terra.

### Narrativa 
* *Primaveira no Lor*, 1974, Galaxia.
* *Fogo solto*, 1976, Ediciós do Castro.

### Edición 
* *Poesía*, de Manoel Antonio, 1979, Real Academia Galega.

### Obras colectivas 
* *Antoloxía da poesía galega actual. Nordés*, 1978, Ediciós do Castro.

## Premios 
* Premio da Crítica de poesía galega no 1979, por *O libro dos mortos*.

## Obra en castelán 
### Poesía 
* *El bosque encantado*, 1947, Vigo.
* *Éxtasis*, 1948, Vigo.
* *Los oficios*, 1952, Mensajes de Poesía, Vigo.

### Tradución 
* *Diez poemas*, de Paul Éluard, 1955, Laurel, Buenos Aires.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Caras y Caretas

***Caras y Caretas*** foi un semanario arxentino publicado entre 1898 e 1941.

## Historia e características 
Fundado por Eustaquio Pellicer, foi moi popular, sobre todo na primeira época. Dirixiuno José Álvarez (Fray Mocho) e Juan Carlos Alonso, entre outros. No seu deseño sobresaían as imaxes de gran calidade e nos seus textos combinaba o humor co xornalismo máis serio. Entre os caricaturistas da revista destacou Xosé María Cao Luaces (1862-1918), natural de Cervo, considerado o pai da caricatura arxentina.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Historia de Cao Luaces Caricaturista de Caras y caretas
Bernasconi

**Bernasconi** é un municipio da provincia da Pampa na Arxentina. A súa poboación é de 1781 habitantes.

## Historia 
A zona habitábana orixinalmente indios pampas, arredor de 1880 comeza o asentamento de poboación de orixe europea procedente doutras zonas da Arxentina, aínda que 1888 é a data oficial da súa fundación. En 1891 chegou o ferrocarril á localidade, que viu amentar a súa poboación. En 1909 emigrou unha colonia xudía de 1400 persoas ao municipio. O municipio conta cunha emisora de radio de FM e en 1925 fundouse o primeiro semanario, *La Voz del Sur*. O instituto de educación secundaria data de 1960.

Neste municipio está a poboación de Cruz Colorada, onde residiu Alfonso Daniel Rodríguez Castelao entre 1896 e 1900, pois seu pai rexentaba alí unha *pulpería*.
Hestia

*Hestia, deusa grega.
*Hestia, novela de C. J. Cherryh.
*Hestia, unha das Hespérides.
*46 Hestia, asteroide.
José Varela de Montes

**José Varela de Montes**, nado en Santiago de Compostela en 1796 e finado no mesmo lugar o 30 de marzo de 1868, foi un médico galego, catedrático de fisioloxía e patoloxía.

## Traxectoria 
Estudou medicina en Madrid e foi catedrático de fisioloxía na Universidade de Santiago de Compostela e traballou no Hospital Clínico da cidade, un dos modernizadores do estudo da medicina na universidade galega.

Foi membro da Real Sociedade Económica de Amigos do País de Santiago e da Academia de las Ciencias de Madrid.

## Obras 
Entre os seus ensaios destaca *Ensayo de Antropología ósea, Historia Fisiológica del hombre en su relación con las ciencias sociales y especialmente con la patología y la higiene* (1844-1845).

## Biblioteca virtual 

Piretologia razonada - filosofía clínica aplicada al estudio de las fiebres y de las calenturas (IA 64540540R.nlm.nih.gov).pdf|page=7|*Piretologia razonada*, 1869.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* [http://bdh.bne.es/bnesearch/Search.do?numfields=1&field1=autor&showYearItems=&visor=&field1val=%22Varela+de+Montes%2c+Jos%c3%a9%22&advanced=true&field1Op=AND&exact=on&textH=&completeText=&text=&pageNumber=1&pageSize=30&language=es ] na Biblioteca Digital Hispánica. Biblioteca Nacional de España.
Limideiro, Brandomil, Zas

**Limideiro** é un lugar da parroquia de Brandomil no concello coruñés de Zas da comarca da Terra de Soneira. Tiña 38 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales eran 15 homes e 23 mulleres.
## As casas do lugar
A este lugar pertencen as casas de:
*Fariñeira (Pepe)
*Fariñeira (Dorinda)
*Mereguildo (nova).
*Parrillada (Constantino).
*Albana
*Rosa
*Capelo (Rosalía)
*Cachón.
*Ferreiro.
*Blandina (do Ardeiro).
*Isidro (mediana).
*Isidro (nova).
*Caseiro.
*Maripepa (do Fariñeiro).
*Carmen (de Isidro).
*Manuela.
*Mari Carme (de Manuela).
*Peralla.
*Cancelo.
*Rabelo (nova).
*Rabelo (vella).
*Xacinta (pronunciado Sasinta).
*Cacho (de Limideiro).
*Pepe (de Isidro).
*Ramos (nova).
*Ramos (vella).
*Isidro (vella).
*Ardeiro.
*Mariñana (Gicho, pronunciado Ghicho).
*Martiño.
*María (da Marta).
*Marta.
*Moreira.
*Moreira (vella).
*Xacinta (vella).
*Pilita 

## Lugares e parroquias
### Lugares de Brandomil
### Parroquias de Zas
Brandomil

Como topónimo **Brandomil** pode referirse a:

;En Galiza
***Brandomil**, parroquia do concello de Zas;
****Brandomil**, lugar de dita parroquia.
Paradoxo de Teseo

O **Paradoxo de Teseo**, tamén coñecido como **O barco de Teseo**, é un paradoxo de substitución.

Segundo unha lenda grega:

:"O barco onde volveron (desde Creta) Teseo e os mozos de Atenas tiña trinta remos, e os atenienses conservábano desde a época de Demetrio de Falero, xa que retiraban as táboas estragadas, poñendo unhas novas e máis resistentes no seu canto, de xeito que este barco se convertera nun exemplo entre os filósofos; un grupo defendía que o barco continuaba a ser o mesmo, mentres o outro aseguraba que xa non o era".

Existe ademais unha pregunta adicional: se as partes substituídas se almacenasen, e logo foran usadas para reconstruír o barco ¿cal deles - se o é algún - sería o barco orixinal de Teseo?

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Paradoxo sorites.
Inflatoplano

O **inflatoplano** foi un avión experimental inflábel deseñado pola empresa estadounidense Goodyear. Aínda se pode contemplar no museo da aviación militar de Alabama.

Recentemente retomouse esta idea, combinándoa con novos materiais intelixentes, permitindo a concepción de ás inflábeis que poden variar a súa forma e tamaño para axeitar as súas propiedades aerodinámicas ás necesidades de cada momento.

Outra liña de investigación inclúe o uso de materiais que mediante certas reaccións físico químicas poden pasar de ser flexíbeis a ríxidos, permitindo así que o avión, unha vez inflado, poida converterse en ríxido.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina dedicada ao modelo .
*Colección fotográfica da NASA
*Ensaio sobre aeronaves inflábeis (formato PDF) .
Paradoxo de San Petersburgo

En teoría da probabilidade e teoría de decisións, o **Paradoxo de San Petersburgo** é un paradoxo que mostra unha variábel aleatoria cuxo valor é, cunha probabilidade alta, moi baixo, mais cun valor agardado infinito. Nesta situación, a teoría de decisións parece recomendar unha acción que ningunha persoa racional seguiría. Esa aparencia desaparece cando se ten en conta a utilidade.

O paradoxo foi enunciado por Daniel Bernoulli en 1738.

## Formulación 
Proponse un xogo de azar no que pagas unha aposta inicial fixa. Consiste no lanzamento dunha moeda repetidamente ata que aparece a primeira "cara". Unha vez aparece, gañas 1 céntimo se a cara aparece no primeiro lanzamento, 2 céntimos se aparece no segundo, 4 céntimos se aparece no terceiro, 8 no cuarto etc., dobrando o premio en cada lanzamento adicional. Así, gañarías 2*k*&minus;1 céntimos se a moeda debe lanzarse *k* veces.

¿Canto estarías disposto a pagar para xogar a este xogo?

## Comentario 
A probabilidade de que a primeira "cara" apareza no lanzamento *k* é de:

:p_k=\frac{1}{2^k}.

A probabilidade de que gañes máis de $10.24 (por exemplo, 210 céntimos) é menor que unha entre mil. A probabilidade de que gañes máis de $1 é menor que unha entre cen. A pesar diso ¡o valor agardado do premio é infinito!

Para calculalo:

:E=\sum_{k=1}^\infty p_k 2^{k-1}
=\sum_{k=1}^\infty {1 \over 2}=\infty.

Esta suma diverxe a infinito. Así, de acordo á teoría tradicional do valor agardado, non importa canto pagues por entrar no xogo, porque sairás gañando a longo prazo (imaxina pagar 1 mil millóns cada vez, para gañar a maior parte das veces só un par de céntimos). A idea consiste en que as raras ocasións nas que gañes unha cantidade elevada pagarán sobradamente os centos de billóns que terás que pagar para xogar.

Se se aplica inxenuamente a teoría de decisións sen ter en conta a utilidade, obtense que pagaría a pena investir en calquera aposta inicial, sen importar a súa contía. Na práctica, ningunha persoa racional pagaría máis duns poucos céntimos para xogar.

Débese considerar ademais que ninguén ten nin o tempo nin o diñeiro necesario para xogar unha e outra vez para chegar ao *longo prazo*, ou aínda a unha aproximación boa do mesmo.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bernoulli, Danel: 1738, "Exposition of a New Theory on the Measurement of Risk", *Econometrica* vol 22 (1954), pp23–36.
### Outros artigos 
* Teoría de xogos
* Probabilidade
### Ligazóns externas 
* *St Petersburg Paradox* - Stanford Encyclopaedia of Philosophy (en)
Rexión Orinoquía de Colombia

A **rexión Orinoquía** é unha chaira que se estende entre Colombia e Venezuela, ás beiras do río Orinoco. A rexión administrativa pertencente a Colombia comprende os departamentos de Arauca, Casanare, Meta e Vichada, así como pequenas partes de Boyacá, Norte de Santander e Cundinamarca. Atópase entre os ríos Arauca, Guaviare, Orinoco e o "piedemonte llanero".

## Notas
Corno de Gabriel

O **Corno de Gabriel** (tamén chamado **Trompeta de Torricelli**) é unha figura ideada por Evangelista Torricelli que ten a característica de posuír unha superficie infinita e ao mesmo tempo un volume finito.

## Características 

Corno de Gabriel*Imaxe do extremo esquerdo do Corno de Gabriel (ou Trompeta de Torricelli)

O corno de Gabriel fórmase utilizando a gráfica de e= \frac{1} {x}, co rangox \ge 1 (para evitar a asíntota en x = 0), e rotándoa en tres dimensións ao redor do eixo X.

O seu descubrimento é anterior ao cálculo, mais é doado de verificar integrando \frac{2\pi} {x} e \frac{\pi} {x^2}. Se se considera a parte do corno entre x = 1 e x = a, a área da superficie é 2\pi ln(a) e o volume \pi(1-\frac{1}{a}). Cando *a'' aumenta, a área non está acoutada, mentres que o volume ten unha couta superior de π.

No momento do seu descubrimento, foi considerado un paradoxo. Este paradoxo aparente foi descrito de xeito informal sinalando que sería necesaria unha cantidade infinita de pintura para cubrir a superficie interior, mentres que sería posíbel encher toda a figura cunha cantidade finita de pintura e así cubrir esa superficie. A solución do paradoxo é que a afirmación de que unha área infinita require unha cantidade finita de pintura presupón que unha capa de pintura ten un grosor constante. Isto non se cumpre no interior do corno, xa que a maior parte da lonxitude da figura non é accesíbel á pintura, especialmente cando o seu diámetro é menor que o dunha molécula de pintura. Se se considera unha pintura sen grosor, sería necesaria unha cantidade infinita de tempo para que esta chegase ata o "final" do corno.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Paradoxos sobre o infinito

### Ligazóns externas 
* Información e diagramas sobre o corno de Gabriel
Paradoxo de Jevons

[miniatura|Factorías funcionando con carbón no [Cottonopolis|Mánchester do século XIX, Inglaterra. As melloras tecnolóxicas permitiron ó carbón avivar a Revolución Industrial, aumentando enormemente o seu consumo.]]

O **paradoxo de Jevons**, denominado así polo seu descubridor, William Stanley Jevons, afirma que á medida que o perfeccionamento tecnolóxico aumenta a eficiencia coa que se usa un recurso, o máis probábel é que aumente o consumo dese recurso, no canto de diminuír. Concretamente, o paradoxo de Jevons implica que a introdución de tecnoloxías con maior eficiencia enerxética poden, finalmente, aumentar o consumo total de enerxía.

Na súa obra de 1865 titulada *The Coal Questio*n (a cuestión do carbón) Jevons observou que o consumo do carbón subiu en Inglaterra despois de que James Watt introducise a máquina de vapor alimentada con carbón, que melloraba en gran maneira a eficiencia do primeiro deseño de Thomas Newcomen. As innovacións de Watt converteron o carbón nun recurso con maior eficiencia en relación co custo, facendo que se incrementase o uso da súa máquina de vapor nunha ampla gama de industrias. Iso, á súa vez, fixo que aumentase o consumo total de carbón, aínda que a cantidade de carbón necesaria para cada aplicación concreta caese.

A observación de Jevons non é un paradoxo lóxico, mais segue a considerarse como un paradoxo pois oponse á intuición común de que a mellora da eficiencia implica unha redución no consumo dun recurso.
Broadway

**Broadway**, que significa 'vía ancha' en inglés, é unha avenida da cidade de Nova York, Estados Unidos. A avenida Broadway é, xunto coa Quinta Avenida, a rúa máis famosa de Manhattan.

É ademais a ruta máis antiga da cidade, podendo retrotraerse ó primeiro asentamento holandés de Nova Ámsterdan que atravesaba en diagonal, de norte a sur, a illa de Manhattan. O nome é unha tradución do neerlandés 'Breede weg'. A ruta holandesa, en todo caso, seguía o carreiro orixinal indio denominado 'Wickquasgeck', que serpeaba a illa seguindo o mesmo camiño. A primeira vez que se cita aparece nunha descrición do explorador David de Vries en 1642.

A avenida actual caracterízase por atravesar varias prazas importantes, entre elas Union Square, Madison Square, Herald Square e Times Square, e por ser punto de referencia para 43 teatros que conforman o "Circuíto Broadway". Destes corenta e tres, soamente seis deles están situados na avenida Broadway.

A maioría das obras de teatro que se presentan son musicais.

Os principais actores americanos e destacadas figuras do cine realizaron actuacións en Broadway, tal é o caso de Groucho Marx, Charlton Heston, Robert Redford, Orson Welles, Katharine Hepburn, Burt Lancaster, James Dean, Marlon Brando, Gene Hackman, Frank Ronald Reiss, Grace Kelly e Lauren Bacall, entre outros. Algúns deles incluso pasaron por Broadway antes que por Hollywood.

En Manhattan existen outros circuítos de teatro con menor prestixio, chamados Off-Broadway e Off-off-Broadway.miniatura|Broadway en 1909|centro
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Nova York
Groucho Marx

[miniatura|dereita|Groucho (sentado), xunto dos seus irmáns [Chico Marx|Chico (esquerda) e Harpo (dereita) en 1948.]]
**Groucho Marx**, nado en Nova York o 2 de outubro de 1890 e finado nos Ánxeles (California) o 19 de agosto de 1977, foi un actor, comediante e escritor estadounidense.

## Traxectoria 
Naceu como *Julius Henry Marx* en Nova York, fillo de Minnie Schoemberg, inmigrante alemá cuxos pais rexentaban unha compañía de cómicos ambulantes, e de Sam Marx, de orixe francesa.

Marx debutou no mundo do espectáculo aos 15 anos como cantante solista. Pasado algún tempo comezou a actuar xunto aos seus irmáns no vodevil, primeiro en tríos ou cuartetos musicais e finalmente en revistas. A obra *The Cocoanuts*, interpretada de 1925 a 1928, deu aos Marx a súa oportunidade en Broadway. A raíz deste éxito, e tras esquecer a súa infrutuosa rodaxe dunha primeira e perdida película muda no ano 1921 (*Humor Risk*), asinaron tamén un acordo coa Paramount, coa que fixeron varias películas, como *The Cocoanuts*, *Horse Feathers* e *Duck Soup*, entre outras.

miniatura|esquerda|170px|Caricatura do actor

Tras saír da Paramount, e grazas ao novo xenio Irving G. Thalberg, os irmáns Marx comezaron a traballar coa Metro Goldwyn Mayer, de onde saíron películas como *Unha noite na ópera* e *A Day at the Races*. Na década de 1950 cada un dos tres irmáns continuou traballando independentemente na radio, na televisión e no cine, sendo Groucho o que obtivo máis éxito, grazas á súa faceta como escritor e sobre todo grazas ao seu famosísimo programa televisivo *You Bet Your Life*, co que se fixo realmente famoso nos Estados Unidos entre unha xeración de persoas que nunca o viran no teatro e que apenas o coñecían dalgunha das súas vellas películas.

Marx faleceu nos Ánxeles a causa dunha pneumonía, deixando atrás tres ex-esposas, Ruth, Kay e Eden, tres fillos, Arthur, Miriam e Melinda, 18 películas, 14 delas xunto aos seus irmáns (unha delas perdida), e millóns de admiradores. Unha das súas célebres frases foi: "Nunca pertencería a un club que admitise como socio alguén coma min".

Groucho Marx foi incinerado, as súas cinzas gárdanse no Eden Memorial Park, sendo falso o epitafio "*Perdoen que non me levante*", que popularmente se cre que está na súa tumba.

## Filmografía 
* *Humor risk* (1921)
* *The Cocoanuts* (1929)
* *Animal Crackers* (1930)
* *The House that Shadows Built* (1931)
* *Monkey Business* (1931)
* *Horse Feathers* (1932)
* *Duck Soup* (1933)
* *Unha noite na ópera* (1935)
* *A Day at the Races* (1937)
* *Room Service* (1938)
* *At the Circus* (1939)
* *Go West* (1940)
* *The Big Store* (1941)
* *The Big Store* (1946)
* *Love Happy* (1949)
* *The Story of Mankind* (1957)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Groucho-Marx.com  - Páxina Web de fans
* Groucho Marx at Marx-Brothers.org
Juan Barcia Caballero

**Juan Barcia Caballero**, nado en Santiago de Compostela en 1852 e finado na mesma cidade o 10 de outubro de 1926, foi un médico e escritor galego.

## Traxectoria 
Fillo de Juan Ramón de Barcia Nalda (1825-1902). Estudou medicina en Santiago de Compostela e Madrid e foi catedrático nas universidades de Granada e Santiago de Compostela e director do Hospital de San Roque e do Manicomio de Conxo. Fundou *El Porvenir*, foi redactor de *El Libredón*, e colaborou en *O Novo Galiciano*, *El Ciclón*, *El Eco de Santiago*, *El Cínife*, *As Burgas* e *El Diario de Orense*. De ideoloxía rexionalista participou na constitución da Asociación Regionalista Gallega e colaborou en *Acción Gallega*.
[páxina=221|miniatura|dereita|260px|Apéndice de *En las orillas del Sar* de [Rosalía de Castro|Rosalía Castro de Murguía, na edición de 1909, por J. Barcia Caballero.]]

Dirixiu a revista médica *La Crónica*. Publicou *Programa de Anatomía Práctica* (1883) e *Anatomía Práctica* (1898, en colaboración con Vicente Goyanes Cedrón) e escribiu varios traballos en *De re phrenopatica* no eido da Psiquiatría (1915). Foi o tradutor ao galego do texto latino do Terceiro Concilio de Toledo para a edición políglota de 1891.

En 1912 deu o discurso de apertura do curso universitario 1912-1913 da Universidade de Santiago de Compostela coa lectura de *La Locura y la Libertad*. Foi pai do tamén médico e escritor Juan Barcia Eleizegui.

## Obra 
* *La cuestión palpitante. Cartas amistosas a la Sra. Dª Emilia Pardo Bazán*, 1881.
* *Mesa revuelta. Ensayos literarios*, 1883 (bilingüe galego-castelán).
* *Rimas*, 1891 (poesía, en galego, Biblioteca Gallega).
* *Dos almas*, 1907 (novela, en colaboración co seu fillo Juan Barcia Eleizegui).
* *El señor Nin*, 1922 (novela, en colaboración co seu fillo Juan Barcia Eleizegui).
## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas
Ánxela Bugallo

**Ánxela Bugallo Rodríguez**, nada na Coruña o 17 de decembro de 1963, é unha profesora e política galega vencellada ao BNG.

## Traxectoria 
Doutorouse en Bioloxía pola Universidade de Santiago de Compostela e traballou no Museo de Historia Natural da USC. Militante nacionalista desde moi nova, foi secretaria xeral de ERGA, e posteriormente militou até a súa disolución en Unidade Galega. Foi concelleira en Teo en 1999. Formou parte do Consello Nacional e da Executiva Nacional do BNG e ocupou o cargo de adxunta á Portavocía Nacional ata a dimisión da executiva desa formación en marzo de 2009. Foi a Conselleira de Cultura da Xunta de Galiza no goberno bipartito saído a partir das eleccións galegas de 2005 e ata 2009.

Actualmente imparte docencia na facultade de ciencias da educación da Universidade da Coruña.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía
Santiso de Abres

**Santiso de Abres** (oficialmente '''San Tiso d'Abres**) é un concello da Comunidade autónoma do Principado de Asturias. O xentilicio é «».

O municipio limita polo norte, o sur e polo oeste coa provincia de Lugo (concellos de Trabada na zona norte e da Pontenova na zona sur) e polo leste con Taramundi e A Veiga, ambos do Principado. É o concello máis occidental do Principado.

Ten unha extensión de 31,51 km² e 590 habitantes (2006), densidade 18,72 hab./km². Atravésao de oeste a leste o río Eo. A súa maior altitude é o Pico Xunqueira de 664 metros.

## Demografía 
## Parroquia 
A única parroquia de Santiso de Abres é San Salvador, que conta cos seguintes nomes:

* En ortografía da **RAG**, proponse **Santiso de Abres (San Salvador)**.
* O nome castelanizado é **San Tirso de Abres (San Salvador)'''. (posta en marcha, 1903, para uso de pasaxeiros, 1905) o efecto amortecedor da mesma.

A principios do século XX proxéctase na capital a instalación dunha industria óptica, finalmente rexeitada por culpa da guerra civil española. Durante os últimos tempos novamente comezan a aparecer movementos migratorios, aínda que esta vez cara ao centro da rexión e Europa, que fan descender perigosamente a poboación, modificando a estrutura social do concello.

## Lingua 
En Santiso de Abres do mesmo xeito que no resto de Asturias, a única lingua oficial é o español ou castelán. Con todo, a lingua tradicional de Santiso de Abres é o galego central , que é o mesmo tipo de galego que se fala nos concellos veciños da Pontenova e toda a zona de Meira. O galego falado neste concello non é da variedade eonaviega como na maioría dos concellos das terras de Eo-Navia.

## Patrimonio 
miniatura|Imaxe da 'Pena do Encanto'.
A Pena do Encanto é un salto de auga situado no concello, preto do núcleo de poboación de Salcido. A partir de alí hai unha ruta a pé sinalizada (que se desdobra para poder ir a Trabada) e que, en pouco máis de 1&nbsp;km leva ó salto de auga, a través de camiños sen gran dificultade.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Xeografía de Asturias

### Ligazóns externas 
*Web do Concello
* Federación Asturiana de Concejos 
* Vivirasturias
* Guía del Occidente. San Tirso de Abres
Zen Soto

**Sōtō** (曹洞宗; xaponés: ' ' Sōtō-shū' ', chinés: ' ' Caodong-zong ' ') é un dos dous principais cultos zen no Xapón (o outro é o Rinzai). É unha extensión ou subrama da chinesa Caodong, traída ao Xapón por Dogen (1200-1253), e que despois da súa morte se coñeceu como "escola Soto".

## Características 
Con 14.700 templos e case 7 millóns de adherentes (en 1989), o Soto é o principal culto zen no Xapón, por riba de Rinzai e de Obaku. Na historia xaponesa, o Soto gañou terreo entre os gobernantes provinciais e máis a xente corrente, mentres que o Rinzai gañou apoio no goberno central dos samurais.

O Soto pratícase no Xapón e no oeste, e fai fincapé no shikantaza e na meditación, simplemente sentando nunha postura queda. O asento e meditación non se ve como un medio senón como un fin en si mesmo, un xeito directo de expresar a iluminación e máis a Budeidade nun instante.

## Historia 
As características de Soto como un estilo distinto de zen remóntanse a Shih-t'ou Hsi-ch'ien-ch'ien (en xaponés Sekito Kisen, 700-790) quen conduciu un centro importante da práctica nas montañas da provincia de Hunan na China. Desta escola partiron tres escolas diferentes de zen, das que o Soto é unha delas, fundado por Tung-tung-shan Liang-chieh (807-69) na China. A súa transmisión ao Xapón foi por Eihei Dogen Cenxi (1200-1253). Con certa similitude coas tradicións do budismo tibetano, un monxe sénior é nomeado para ser un portador do liñaxe no cerimonia da transmisión do Dharma. Este monxe será recoñecido previamente ao ter algún grao iluminación ou satori por un mestre actual de zen, así como vivindo e servindo durante décadas nun mosteiro zen. Os documentos da lineaxe remóntanse na cadea de transmisión ata Gautama Buddha, o histórico Buddha orixinal e fundador do budismo.

## Textos importante 
O poema de Shih-t'ou Hsi-ch'ien's-ch'ien "A harmonía da diferenza e Igualdade" é unha importante expresión temperá do budismo zen e lévase cantando nos templos de Soto ata hoxe en día. Un dos poemas do Tung-tung-shan Liang-chieh, o fundador do Soto, é "A canción da consciencia do espello precioso", cantada tamén aínda hoxe nos templos Soto. O ensino de Dogen caracterízase pola identificación da práctica como a iluminación mesma. Esta explicación descríbea no Shobogenzo.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Budismo
* Caodong
* Shikantaza
* Shunryu Suzuki
* Zazen
* Zen
Vida Gallega

***Vida Gallega*** foi unha revista mensual gráfica que fundou Jaime Solá en Vigo. O primeiro número saíu en xaneiro de 1909 con portada de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao e o último en 1938, publicándose un total de 697 números.

## Características 
Apareceu co carácter de "ilustración regional" e co afán de dotar a Galicia dunha revista gráfica de prestixio e calidade. As súas páxinas centrais impresas en ocogravado foron unha crónica do acontecer diario da vida galega, con abundante material gráfico, especialmente do propio Jaime Solá, e de Xosé Gil, o seu primeiro director artístico. Colaboraron tamén os máis sinalados fotógrafos das cidades, retratistas das vilas e afeccionados á fotografía. Na revista apareceron os máis importantes acontecementos sociais e políticos que se sucederon en Galicia e nas comunidades de emigrantes galegos (Portugal, Madrid, Suramérica). Entre os seus colaboradores estiveron Eduardo Padín cos seus debuxos (foi subdirector entre 1924 e 1927) e Manuel Lustres Rivas.

Tivo unha segunda época entre 1954 e 1963 cando Xosé Iglesias Presa adquiriu a revista. Nesta etapa editáronse 77 números e estivo dirixida por Fabriciano Fernández Serra. A fins de 1956 a sede trasladouse á cidade de Lugo.
[miniatura|Redacción de *Vida Gallega* en 1909. [José Gil Gil, Juan Tato Lens, Jaime Solá, Julián García Larrú e Julián Iglesias.|centro]]

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Vida Gallega (A Habana)
### Ligazóns externas 
* Galicia anos 50. Un país retratado nas páxinas de Vida Gallega Alvarellos Editora.
Katanga

|- 
| align=center colspan=2 | 200px|Situación do Katanga no Congo
|- 
| **Capital**
| Lubumbashi
|- 
| **Xentilicio**
| Katangués/esa
|}
dereita|150px|miniatura|Selo postal de Katanga emitido en 1961; a pesar de que Katanga non foi membro da UPU, os seus selos foron admitidos no correo internacional.

**Katanga** é a provincia máis meridional da República Democrática do Congo. A súa capital rexional é Lubumbashi (anteriormente, Elizabethville). Ocupa unha superficie de 518.000&nbsp;km² e conta cunha poboación aproximada de 4'1 millóns de habitantes. As actividades gandeiras concéntranse na Meseta de Katanga, en tanto que a parte máis oriental da provincia é unha importante zona mineira provedora de cobalto, cobre, estaño, radio, uranio e diamantes.

## Historia 
A comezos do século XVII, a provincia encontrábase controlada polas tribos luba e lunda. Nas postrimerías do século XIX, un comerciante de Tanzania chamado M'Siri fundou un efémero reino que perdurou até a súa morte a mans dos belgas en 1891. Baixo o control de Bélxica desde aproximadamente 1884, os recursos minerais foron explotados por empresas desta nacionalidade (particularmente a Unión Mineira do Alto Katanga) e a provincia desenvolveuse moito máis que o resto do país. O cartel mineiro belga empregou tanto mercenarios contratados como gardas alugados a fin de someter a poboación local e asegurar o transporte sen contratempos dos minerais e outras materias primas fóra do país. A tribo baluba opúxose a miúdo ás operacións mineiras na provincia, resultando moitos dos seus membros asasinados.

Inmediatamente despois de producirse a independencia do Congo en xuño de 1960, Katanga rompeu as súas relacións co novo goberno de Patrice Lumumba e declarou a súa independencia baixo o liderado de Moise Tshombe. Lumumba foi substituído na xefatura do estado congolés en setembro de 1960 tras un golpe de estado levado a cabo por Joseph Mobutu. 
En xaneiro de 1962, Katanga creou a súa propia forza aérea, dirixida por Jan Zumbach. Contaba con dez bombardeiros Harvard T-6 e dous reactores Vampire, case todos os cales foron destruídos por soldados suecos en decembro de 1962. Unidades armadas baixo a supervisión das Nacións Unidas levaron a cabo durante dous anos unha campaña militar co obxectivo de reintegrar Katanga ao Congo, operacións que culminaron cun Plan de Reconciliación Nacional en xaneiro de 1963.

En 1966 o goberno central congolés nacionalizou a *Unión Mineira do Alto Katanga*, baixo o nome de *Gécamines*. En 1971 Katanga mudou o seu nome polo de Shaba. Durante a década dos anos 70 as frecuentes insurreccións que tiveron lugar na provincia de Shaba esmagounas o o goberno congolés con axuda de potencias estranxeiras. O 12 de maio de 1978, por exemplo, os rebeldes ocuparon a cidade de Kolwezi, centro mineiro da provincia. Zaire pediu entón axuda aos Estados Unidos, Francia e Bélxica para restaurar a orde. A operación saldouse con 700 vítimas mortais africanas e 170 europeas.

A provincia mudou de novo o seu nome polo de Katanga en 1997, despois de que Mobutu Sese Seko partira para o exilio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Descrición da bandeira de Katanga
Os desastres da guerra

***Os desastres da guerra*** ('Los desastres de la guerra') son 82 gravados do pintor español Francisco de Goya, realizados entre os anos 1810 e 1820. O horror da guerra móstrase especialmente cru e penetrante nesta serie. Os cadros detallan as crueldades cometidas polos soldados napoleónicos na loita co pobo español en armas contra a ocupación francesa.

Durante a vida de Goya só se realizaron dúas edicións completas. A primeira edición apareceu en 1863 e seguiron outras en 1892, 1903 e 1906.

Ficheiro:Goya War1.jpg|Tristes premonicións do que virá
Ficheiro:Goya War2.jpg|O mesmo
Ficheiro:Goya War3.jpg|Aquí tampouco
Ficheiro:Goya War4.jpg|Iso é peor

Este título está traducido e posibelmente non é igual que o orixinal.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Os caprichos 
* Tres de maio
Voluntarios Realistas

O **Corpo de Voluntarios Realistas** foi unha milicia que Fernando VII organizou por orde do 10 de xuño de 1823, tras a caída do goberno liberal en España. Tiña como obxectivo evitar o restablecemento do goberno constitucional e loitar contra os elementos liberais, estaba formado polos elementos máis intranxisentes do absolutismo. Dependían dos concellos e estaban baixo a autoridade do capitán xeneral, agás no País Vasco no que o control o exercían as deputacións forais. En 1826 estaba integrado por 200.000 voluntarios, pero só a metade chegou a estar uniformado e armado en 486 batallóns de infantaría, 20 compañías de artillaría, 52 escuadróns de cabalaría e algunhas compañías de zapadores. O corpo tiña un inspector xeral, José María Carvajal foi o primeiro. Disolveuse oficialmente en 1833 e unha parte dos que os integraban sumáronse ás forzas do infante Carlos durante a Primeira Guerra Carlista
El Parlamentario

***El Parlamentario*** foi un diario madrileño editado en 1914, fundado e dirixido por Luis Antón del Olmet.

## Historia e características 
O primeiro número apareceu o 1 de abril de 1914. Fundado por Luis Antón del Olmet para afianzar a súa lealdade a Eduardo Dato, foi voceiro dos intereses de Dato fronte a liberais e mauristas irredentos. Manuel Lustres Rivas e Javier Montero Mejuto foron os seus redactores, e entre os colaboradores estiveron Castelao, Fernández Flórez, Francisco Camba e Basilio Álvarez. En 1916 apareceu en *El Parlamentario*, quincenalmente, a folla Acción Gallega, dirixida polo propio Basilio Álvarez.
Poexo

O **poexo** (***Mentha pulegium***), tamén chamado **poexo-menta**, é unha das especies máis coñecidas do xénero *Mentha*. Pertence á familia das labiadas, é unha perenne de raíces rizomatosas que crece ben en sitios húmidos ou cerca dos cursos fluviais, onde a podemos encontrar na súa forma silvestre entre gramíneas e outras plantas.

Os seus erguidos talos cuadrangulares, moi ramificados, poden chegar a medir entre 30 e 40&nbsp;cm. As follas son lanceoladas e lixeiramente dentadas, de cor entre verde medio e escuro e dispóñense opostas ao longo dos talos. As pequenas flores rosadas nacen agrupadas en apertadas inflorescencias globosas.

Esta planta aromática coñécese desde hai séculos en todo o mar Mediterráneo e Asia occidental, onde crece espontaneamente, polas súas propiedades carminativas, relaxantes e incluso como emenagoga, tomada en infusión. O termo *pulegium*, que deriva do latín *pulex*, "pulga", débese ao antigo costume de queimar poexo nas casas para repeler estes insectos.
Guerra dos agraviados

A **guerra dos agraviados** ou dos *malcontents* foi unha sublevación armada de carácter absolutista radical que se desenvolveu en 1827 en Cataluña, e en menor medida na Comunidade Valenciana, Aragón, País Vasco e Andalucía contra o que consideraban medidas desacertadas do goberno de Fernando VII como o non restablecemento da Inquisición.

Nun primeiro momento, en marzo e abril de 1827, apareceron algunhas partidas en varias zonas de Cataluña, pero resultou un fracaso e acabáronse acollendo en abril dese ano a un indulto real. En xullo apareceron máis partidas e en setembro tiñan baixo o seu control gran parte da Cataluña central e unha parte da setentrional. Tiñan un total de 30.000 homes armados e estableceron a capital en Manresa, onde o 29 de agosto estableceron unha Xunta Superior do Goberno do Principado, que editou *El Catalán Realista* e que tiña como lema *Viva o rei e morra o mal goberno!*. O 28 de setembro de 1827 Fernando VII chegou a Tarragona desactivando a revolta, tras o que unha maioría dos xefes da revolta foron axustizados ou marcharon ao exilio en Francia.
El Pueblo (Pontevedra)

***El Pueblo*** foi un semanario de carácter republicano que se editou en Pontevedra entre 1914 e 1932.

## Historia e características 
Apareceu o 1 de xuño de 1914. Foi o seu director Juan Manuel Rodríguez de Cea. Aínda que escrito en castelán, mantiña a sección "O Labrego" en galego. Suprimido durante a ditadura de Primo de Rivera, reapareceu en marzo de 1930. Entre os seus colaboradores figurou Roberto Panero. Deixou de publicarse o 5 de novembro de 1932, para converterse nun diario que aparece co título de *El País*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 

### Outros artigos 
* El Pueblo (1913)
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
SSH

En informática, o **SSH** ou **Secure Shell** (en galego: intérprete de ordes seguro)  é, simultaneamente, un protocolo de rede e mais un programa de computador, que permite a conexión con outro computador na rede, de forma que execute comandos nunha unidade remota. Posúe as mesmas funcionalidades do Telnet, coa vantaxe da conexión entre o cliente e o servidor ser criptografada.

Unha das súas máis utilizadas aplicacións é o chamado **Tunnelling**, que ofrece a capacidade de redireccionar paquetes de datos. Por exemplo, se alguén se atopa dentro dunha institución cuxa conexión á Internet está protexida por un *firewall* que bloquea determinados portos de conexión, non será posíbel, por exemplo, acceder a correos electrónicos vía POP3, o cal utiliza o porto 110, nin envialos vía SMTP, polo porto 25. Os dous portos esenciais son o 80 para HTTP e o 443 para HTTPS.

Con todo, iso compromete a dinamicidade de aplicacións en Internet. Un funcionario ou alumno que queira acceder paneis de control de sites, arquivos vía FTP ou amigos vía *mensaxeiros instantáneos* non terá a capacidade de facelo, unha vez que os seus respectivos portos están bloqueados.

Para quebrar esa imposición ríxida (mais necesaria), o SH ofrece o recurso do Túnel. O proceso caracterízase por dúas máquinas ligadas ao mesmo servidor SH, que fai apenas o redireccionamento das peticións do computador que está baixo o *firewall*. O usuario envíalle ao servidor un pedido de acceso ao servidor pop.xxxxxxxx.com polo porto 443 (HTTPS), por exemplo. Entón, o servidor accede ao computador remoto e requérelle o acceso ao protocolo, retornando un conxunto de paquetes referentes á adquisición. O servidor codifica a información e retórnalla ao usuario vía porto 443. Así, o usuario ten acceso a toda a información que necesita. Tal práctica non é ilegal en caso de que o contido estea de acordo coas normas da institución.

O SH fai parte da suite de protocolos TCP/IP que torna segura a administración remota dun servidor Unix.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* OpenSSH
* WinSCP
Galería de imaxes de Vilalba

**Galería de imaxes** do concello de Vilalba na provincia de Lugo.

## Vilalba 

Ficheiro:Casa do concello, Vilalba.jpg|Casa do concello.
Ficheiro:IgrexaStaMariaVilalba.JPG|Igrexa parroquial de Sta. María, en Vilalba.
Ficheiro:Rúa da Pravia-Vilalba.jpg|Rúa da Pravia, Vilalba.
Ficheiro:MuinhoVilalbaOsPasos.jpg|Muíño no lugar dos Pasos, en Vilalba.
Ficheiro:PonteSaa Vilalba.JPG|A Ponte de Saa, no concello de Vilalba. Camiño Norte de Santiago, punto quilométrico 102. Sobre o río Labrada, ten dous arcos en xisto. Ten nove aliviadoiros para épocas de enchente.
Ficheiro:ConfluenzaMadanelaFabilos.jpg|Vista da confluencia dos ríos Madanela e Trimaz, no lugar dos Pasos, en Vilalba, pouco antes de entroncar co Río Fabilos, formando o Río Ladra. O río Madanela aparece pola parte dereita da imaxe e o Trimaz pola esquerda, saíndo a auga pola parte de baixo da foto.
Ficheiro:Capilla Carballido.jpg|Capela, Carballido.
Ficheiro:Albergue de Vilalba, Galiza.jpg|Albergue de Vilalba.
Ficheiro:Albergue in Vilalba. Galiza.jpg|Interior do albergue.
Ficheiro:Estatua homenaxe os emigrantes, Vilalba.jpg|Estatua homenaxe aos emigrantes.
Ficheiro:Mural de Agustín Fernández Paz en Vilalba.jpg|Mural de Agustín Fernández Paz.
Ficheiro:Cemiterio de Vilalba.jpg|Cemiterio de Vilalba.

## Parroquias 
### Carballido 

Ficheiro:Vistadesdecarballido.JPG
Ficheiro:Capilla Carballido.jpg|Capela

### Goiriz 

Ficheiro:Cemiterio de Goiriz, Vilalba.jpg|Cemiterio de Goiriz
Ficheiro:Goiriz(E).jpg|Cemiterio
Ficheiro:Cimeterio de Goiriz, Vilalba, Galiza, España.jpg|Cemiterio

### Vilalba 

Ficheiro:IgrexaStaMariaVilalba.JPG|Igrexa de Sta. María.
Ficheiro:Biblioteca pública do concello de Vilalba.jpg|Biblioteca.
Ficheiro:Biblioteca pública do concello de Vilalba (vista lateral).jpg|Biblioteca.
Ficheiro:Museo de Prehistoria e Arqueoloxía de Vilalba.jpg|Museo de Prehistoria e Arqueoloxía de Vilalba.
Ficheiro:Xulgados de Vilalba.jpg|Xulgados.
Ficheiro:IES Santiago Basanta Silva de Vilalba.jpg|IES Santiago Basanta Silva.
Ficheiro:IES Lois Peña Novo de Vilalba.jpg|IES Lois Peña Novo.
Ficheiro:Entrada do IES Lois Peña Novo de Vilalba.jpg|Entrada do IES Lois Peña Novo.
Ficheiro:CEIP Manuel Mato Vizoso de Vilalba.jpg|CEIP Manuel Mato Vizoso.
Ficheiro:CEIP Manuel Mato Vizoso de Vilalba (vista lateral).jpg|CEIP Manuel Mato Vizoso (vista lateral).
Ficheiro:Edificio de educación infantil do CEIP Manuel Mato Vizoso de Vilalba.jpg|Edificio de educación infantil do CEIP Manuel Mato Vizoso.
Ficheiro:CEIP Antonio Insua Bermúdez de Vilalba.jpg|CEIP Antonio Insua Bermúdez.
Ficheiro:Escola de educación infantil de Vilalba.jpg|Escola de educación infantil.
Ficheiro:Fonte da Picha no barrio das Fontiñas de Vilalba.jpg|Fonte da Picha no barrio das Fontiñas.

## Castelo de Vilalba 

Ficheiro:TorreVilalba.JPG|A Torre da Homenaxe do Castelo dos Andrade, en Vilalba. Hoxe, parte un Parador de Turismo
Ficheiro:Vilalba.jpg
Ficheiro:Torre de Vilalba 2.jpg

## Comarca da Terra Chá 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Galicia
*Galería de imaxes da comarca da Terra Chá
*Lugares de Vilalba
Simple Object Access Protocol

miniatura|dereita|220px**SOAP** (acrónimo de *Simple Object Access Protocol*) é un protocolo padrón creado por Microsoft, IBM e outros. Está actualmente baixo o auspicio da W3C que define como se poden comunicar dous obxectos en diferentes procesos por medio de intercambio de datos XML. SOAP é un dos protocolos utilizados nos servizos Web, no marco da coñecida coma arquitectura orientada ós servizos.

## Concepto 
O concepto fundamental que hai tras SOAP é o *RPC* ou *Remote procedure call* (*chamada de procedemento remoto*). Baixo este concepto  un ordenador pode enviar unha mensaxe a outro na rede. O ordenador receptor recibe a chamada pode controlala mediante un software local. Enviando, se fose necesario, unha resposta ó ordenador emisor. Se o receptor non está preparado para tratar devandita cabeceira produciríase un erro e a mensaxe non sería tratada.
Habitualmente a cabeceira pode levar dous tipos de información. Información relacionada coa seguridade ou identificación das partes implicadas, tales coma certificados electrónicos, sinaturas dixitais ou outros tipos de credenciais.
Ademais tamén pode conter diversos elementos en formato XML que conteñan información adicional sobre o proceso de negocio en curso.

### Corpo da mensaxe (Body) 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Temas relacionados 
* Inxeñaría de software (software componentry)
* Servizos Web, WSDL, UDDI
* WS-I
* SOA

### Ligazóns externas 
* W3C SOAP primeiro
* XML protocol activity
* Technology Report 
* two-way SOAP to CORBA bridge
* Discussion on Web Services technology (SOAP and REST)
Alvito de Mondoñedo

**Alvito de Mondoñedo**, nado en Mondoñedo despois do ano 1000 e finado en Sevilla no 1063, foi un bispo de orixe galega pertencente á primitiva casa de Saavedra, pois era tataraneto de Adosinda Guterrez, (irmá de san Rosendo) e de Aloito Lucio de Saavedra (910).

## Traxectoria 
Foi fillo de Aloito Fernández de Saavedra, que foi ricohome e mordomo maior do rei Vermudo II, e de Urraca López de Lemos; o seu irmán máis vello Arias Aloitiz herdou os estados do seu pai, que incluían o castelo de Arias e o territorio de Parga, Vilalba e Mondoñedo.

Algúns autores menciónano como confesor do rei Fernando I de León, monxe e abade  abade de Sahagún ou do de Samos, quizais confundíndoo con outro prelado do mesmo nome. Consta a súa presenza á fronte da diocese en varios documentos dende maio do ano 1057, despois da renuncia do seu antecesor Cipriano.

No ano 1063, o rei Fernando organizou unha expedición contra as taifas do sur peninsular, e tras os seus éxitos militares enviou a Sevilla a Albito e ao bispo de Astorga Ordoño coa misión de recuperar o corpo de Santa Xusta; non conseguiron atopar os restos desta, mais si os de Santo Isidoro, quen revelándose a Albito comunicoulle o lugar da súa sepultura, anunciándolle tamén a súa próxima morte. Efectivamente, o bispo morreu unha semana despois de atopar o sepulcro do santo, e Ordoño regresou a León cos corpos de ambos.

En presenza do abade de Silos San Domingos, Santo Isidoro foi depositado na igrexa de San Xoán e Albito na igrexa de Santa María de Regla; segundo a tradición, antes de que Albito fose sepultado, Santo Isidoro apareceuse ao rei Fernando reclamando que o seu corpo estivese presente no enterro do de Albito, como finalmente se fixo.

Aínda que non foi canonizado nin tivo rezo oficial, foi venerado como santo na igrexa de León. No santoral español aparece o 5 de setembro ou o 8 de novembro.

## Notas
Premios Right Livelihood

[miniatura|[Jakob von Uexkull, fundador dos Right Livelihood Award.]]

Os **Premios Right Livelihood** (en inglés: **Right Livelihood Award**) entréganse desde 1980 grazas ao filántropo Jakob von Uexkull, e preséntanse anualmente no Parlamento Sueco, o 9 de decembro, para homenaxear e apoiar aquelas persoas que "traballan na busca e aplicación de solucións para os cambios máis urxentes que precisa o mundo actual". Un xurado internacional decide o premio en ámbitos como Protección Medioambiental, dereitos humanos, desenvolvemento sostíbel, saúde, educación, paz etc. O premio monetario repártese entre os gañadores, que normalmente son catro, e chega a un total de 230&nbsp;000 dólares.

A pesar de ser coñecidos en ocasións como os Premios Nobel Alternativos, non teñen ningunha relación cos Premios Nobel nin coa Fundación Nobel, aínda que celebran a súa cerimonia o día antes dos Premios Nobel e adoitan realizar comparacións con eles, sendo considerados como unha crítica aos Nobel tradicionais.

## Persoas e colectivos galardoados 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Premios Nobel

### Ligazóns externas 
* Right Livelihood Award  - Páxina oficial 
* Jakob von Uexkull - Fundador
* Lista completa de gañadores.
Desautomatización

A **desautomatización** é, en teoría literaria, poética e lingüística, un concepto creado pola teorías do Formalismo ruso, en concreto de Víctor Sklovski, e defínese como un proceso polo cal o espírito creador do individuo irrompe na linguaxe rebelándose contra o seu carácter colectivo e socializado, rompendo a relación estatuída e convencional da linguaxe.

## Exemplos e características 
Pode ser, por exemplo, unha inversión: no canto de dicir "Mortadelo e Filemón", dicir "Mortamón e Filedelo", ou dicir, no canto de "E así e todo", "e todo e así"; tamén pode ser a rotura ou complicación dunha frase feita etc... En suma, un xogo creativo coa linguaxe que posibilita a súa arriquecemento e a súa consideración artística. Considérase, pois, que a desautomatización, extrañamento, alienación ou desvío lingüístico é uns dos compoñentes básicos da linguaxe estilizada ou artística, da literariedade, da literatura.
Sigla

As **siglas** son palabras formadas polo conxunto de letras iniciais dunha expresión complexa. Por exemplo: Unión Europea = UE

Tamén se denomina sigla a cada unha das letras que forman a mencionada palabra.

Pódense escribir puntos entre cada letra, pero o máis común é omitilos a menos que se queira salientar o seu carácter de sigla.

Cando a sigla se pronuncia habitualmente soa, denomínase acrónimo e é frecuente escribilo en minúsculas. Por exemplo láser, radar ou sida.

Cando as siglas son as iniciais de varias palabras que están en plural, adóitanse dobrar as letras. Por exemplo:
* Estados Unidos = EE.UU.
* Comisións Obreiras = CC.OO.
* Ferrocarís do Estado FF.CC. do E.
Neste caso pódense usar os espazos no canto de puntos: EE&nbsp;UU. Este tipo de siglas non se soletrean senón que se len igual có nome completo. Outra incorrección común é escribir puntos entre cada letra:
* Recursos humanos = R.R.H.H., RR.HH.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 

*Abreviatura
*acrónimo
*Acrónimo recursivo
*Epónimo
*Homonimia
*Lista de acrónimos en medicina
*Lista de siglas e acrónimos
*Lista de siglas e acrónimos de informática
*Polisemia
*Pseudónimo
*Sinonimia

### Ligazóns externas 
* "Relación de siglas e acrónimos máis habituais" (2011). *Criterios para o uso da lingua*. Servizo de Normalización Lingüística - Universidade da Coruña.
* Siglas en inglés, português e español
Nanoóptica

A **nanoóptica** é o campo emerxente da óptica dedicado ao estudo dos fenómenos ópticos que ocorren a escala nanométrica. Está a experimentar un importante pulo -encadrado coa efervescencia xeral no eido da nanociencia e a nanotecnoloxía- desde fins da década de oitenta e sobre todo a partir do século XXI.

## Véxase tamén 
* nano- (prefixo do Sistema Internacional de Unidades)
* Nanomedicina
* Óptica
* Óptica atmosférica