Cotoneáster

Os **cotoneáster** (***Cotoneaster***) é un xénero de plantas leñosas na familia das rosáceas (Rosaceae), nativas da rexión Paleártica (Europa, norte de África, rexión temperada de Asia) cunha máxima diversidade nas montañas de suroeste da China e o Himalaia. Están relacionados cos estripeiros (*Crataegus*), espiños de fogo (*Pyracantha*), fotinias (*Photinia*) e capudres (*Sorbus*). Atópamos en Galicia as especies coma ornamentais en xardíns, especialmente o cotoneáster común (*Cotoneaster lacteus*).

## Descrición 
A maioría das especies son arbustos a partir de 0,5 até 5 m de alto, variando os seus portes desde as plantas de talos rastreiros polo chan, ás que gabean para se erguer coma arbustos; algúns, como o *C. frigidus*, son miúdos, outros son árbores de até 15 m de altura e de 75&nbsp;cm de diámetro de toro. As especies de porte pequeno sepecialmente plantas alpinas que medran nas zonas de alta montaña (e.g. *C. integrifolius*, que medra de 3000 a 4000 m nos Himalaias), mentres que as especies máis grandes, arbustos e árbores, atópanse nas altitudes máis baixas.

Os talos son dimorfos, cos talos longos (10 a 40 centímetros de longo) que producen crecemento estrutural da póla, e os talos curtos (0.5 a 5 centímetro de longo) levando as flores; este padrón que desenvolve a miúdo un xeito de ramificación como a *espiña dun arenque*. As follas dispóñense de xeito alterno, de 0.5 a 15 centímetros de longo, de ovadas a lanceoladas, enteiras. Hai especies que se presentan como planta de folla perenne e outras de folla caediza.

As flores prodúcense no extremo dos talos, en solitario ou dentro dun corimbo de até 100 xuntas; son dun diámetro de 5 a 10 milímetros, e teñen cinco pétalos, de cor branca crema en inicio para pasar a cor rosa, de 10 a 20 estames e até cinco estilos.
 
O froita é un pomo cun diámetro pequeno de 5 a 12 milímetros, vermello brillante cando está chagado, contendo dunha a tres (raramente até cinco) sementes.

Ás especies de *Cotoneaster* úsanse coma fonte de alimentación para as larvas dalgunhas especies de Lepidoptera incluídas as *Grey Dagger*, *Mottled Umber*, *Short-cloaked Moth* e a medidora de inverno.

## Especies 
thumb|240px|*Cotoneaster dammeri*
thumb|240px|*Cotoneaster horizontalis.
thumb|240px|*Cotoneaster salicifolius*
Dependendo da definición usada nas especies, hai entre 70 e 300 especies de *Cotoneaster*, con moitas microespecies apomícticas tratadas como especies por algúns autores, mais soamente como variedades por outros.

As especies divídense en dúas ou máis seccións:

* (Rosaceae) *Cotoneaster* Ruppius—Fl. Jen. ed. Hall. 137 (1745); Medik. Phil. Bot. i. 155 1789 (IK) 
* (Rosaceae) *Cotoneaster* Medik.—Philos. Bot. (Medikus) 1: 154. 1789 [abr 1789] (GCI) 
* *Cotoneaster acuminatus* Lindl.
* *Cotoneaster acutifolius* Turcz.
* *Cotoneaster adpressus* Bois
* *Cotoneaster aestivalis* Wenz. 
* *Cotoneaster affinis* Lindl. 
* *Cotoneaster alaunicus* Golitsin
* *Cotoneaster ambiguus* Rehder & E.H.Wilson
* *Cotoneaster amoenus* E.H.Wilson 
* *Cotoneaster apiculatus* Rehder & E.H.Wilson 
* *Cotoneaster applanatus* Duthie ex J.H.Veitch
* *Cotoneaster ascendens* Flinck & B.Hylmö
* *Cotoneaster astrophoros* J.Fryer & E.C.Nelson
* *Cotoneaster atropurpureus* Flinck & B.Hylmö 
* *Cotoneaster bacillaris* Wall. ex Lindl. 
* *Cotoneaster bilokonii* Grevtsova 
* *Cotoneaster bisramianus* Klotz
* *Cotoneaster boisianus* G.Klotz
* *Cotoneaster borealichinensis* (Hurus.) Hurus. 
* *Cotoneaster bradyi* E.C.Nelson J.Fryer
* *Cotoneaster bullatus* Bois
* *Cotoneaster buxifolius* Wall. ex Lindl. 
* *Cotoneaster calocarpus* (Rehder & E.H.Wilson) Flinck & B.Hylmö - cotoneáster de Sikang
* *Cotoneaster cambricus* J.Fryer & B.Hylmö 
* *Cotoneaster canescens* Vestergr. ex B.Hylmö
* *Cotoneaster cashmiriensis* G.Klotz 
* *Cotoneaster cavei* Klotz
* *Cotoneaster chengkangensis* T.T.Yu
* *Cotoneaster cinerascens* (Rehder) Flinck & B.Hylmö
* *Cotoneaster cinnabarinus* Juz.
* *Cotoneaster cochleatus* (Franch.) G.Klotz 
* *Cotoneaster confusus* Klotz
* *Cotoneaster congestus* Baker 
* *Cotoneaster conspicuus* Comber ex C.Marquand & G.Klotz
* *Cotoneaster cooperi* C.Marquand 
* *Cotoneaster coriaceus* Franch.
* *Cotoneaster dammeri* C.K.Schneid.
* *Cotoneaster dielsianus* E.Pritz. ex Diels 
* *Cotoneaster divaricatus* Rehder & E.H.Wilson 
* *Cotoneaster duthieanus* (C.K.Schneid.) Klotz
* *Cotoneaster ellipticus* (Lindl.) Loudon
* *Cotoneaster fangianus* T.T.Yu 
* *Cotoneaster foveolatus* Rehder & E.H.Wilson
* *Cotoneaster franchetii* Bois 
* *Cotoneaster frigidus* Wall. ex Lindl. 
* *Cotoneaster gamblei* G.Klotz
* *Cotoneaster glabratus* Rehder & E.H.Wilson 
* *Cotoneaster glaucophyllus* Franch.
* *Cotoneaster glomerulatus* W.W.Sm.
* *Cotoneaster gracilis* Rehder & E.H.Wilson
* *Cotoneaster granatensis* Boiss.
* *Cotoneaster harrovianus* E.H.Wilson
* *Cotoneaster harrysmithii* Flinck & B.Hylmö
* *Cotoneaster hebephyllus* Diels
* *Cotoneaster henryanus* (C.K.Schneid.) Rehder & E.H.Wilson
* *Cotoneaster hissaricus* Pojark.
* *Cotoneaster hjelmqvistii* Flinck & B.Hylmö 
* *Cotoneaster hodjingensis* G.Klotz
* *Cotoneaster horizontalis* Decne.
* *Cotoneaster hsingshangensis* J.Fryer & B.Hylmö - cotoneáster de Hsing-Shan
* *Cotoneaster hummelii* J.Fryer & B.Hylmö - cotoneáster de Hummel
* *Cotoneaster hupehensis* Rehder & E.H.Wilson
* *Cotoneaster hurusawaianus* G.Klotz - cotoneáster de Hurusawa
* *Cotoneaster hylmoei* Flinck & J.Fryer - cotoneáster de Hylmö
* *Cotoneaster ignavus* E.L.Wolf
* *Cotoneaster ignescens* J.Fryer & B.Hylmö 
* *Cotoneaster ignotus* G.Klotz
* *Cotoneaster induratus* J.Fryer & B.Hylmö 
* *Cotoneaster inexspectus* Klotz
* *Cotoneaster insculptus* Diels 
* *Cotoneaster insignis* Pojark.
* *Cotoneaster integerrimus* Medik.
* *Cotoneaster integrifolius* (Roxb.) G.Klotz 
* *Cotoneaster kullensis* B.Hylmö
* *Cotoneaster lacteus* W.W.Sm. - cotoneáster común
* *Cotoneaster laetevirens* (Rehder & E.H.Wilson) G.Klotz
* *Cotoneaster langei* G.Klotz
* *Cotoneaster laxiflorus* Lindl.
* *Cotoneaster lidjiangensis* G.Klotz 
* *Cotoneaster lindleyi* Steud.
* *Cotoneaster linearifolius* (Klotz) Klotz
* *Cotoneaster lucidus* Schltdl. 
* *Cotoneaster ludlowii* Klotz
* *Cotoneaster mairei* H.Lév.
* *Cotoneaster marginatus* (Loudon) Schltdl.
* *Cotoneaster marquandii* Klotz
* *Cotoneaster matrensis* Domokos
* *Cotoneaster melanocarpus* Lodd.
* *Cotoneaster meuselii* Klotz
* *Cotoneaster meyeri* Pojark.
* *Cotoneaster microphyllus* Wall. ex Lindl. 
* *Cotoneaster mongolicus* Pojark.
* *Cotoneaster monopyrenus* (W.W.Sm.) Flinck & B.Hylmö 
* *Cotoneaster morrisonensis* Hayata
* *Cotoneaster moupinensis* Franch. 
* *Cotoneaster mucronatus* Franch. 
* *Cotoneaster multiflorus* Bunge
* *Cotoneaster nanshan* M.Vilm. ex Mottet 
* *Cotoneaster nebrodensis* (Guss.) K.Koch
* *Cotoneaster newryensis* Lemoine
* *Cotoneaster niger* (Wahlb.) Fr.
* *Cotoneaster nitens* Rehder & E.H.Wilson 
* *Cotoneaster nitidifolius* Marquand
* *Cotoneaster nitidus* Jacques
* *Cotoneaster nivalis* (Klotz) G.Panigrahi & A.Kumar
* *Cotoneaster nummularius* Fisch. & C.A.Mey.
* *Cotoneaster obscurus* Rehder & E.H.Wilson 
* *Cotoneaster obtusus* Wall. ex Lindl.
* *Cotoneaster oliganthus* Pojark.
* *Cotoneaster pannosus* Franch. 
* *Cotoneaster paradoxus* Klotz
* *Cotoneaster permutatus* Klotz
* *Cotoneaster perpusillus* (C.K.Schneid.) Flinck & B.Hylmö 
* *Cotoneaster poluninii* Klotz
* *Cotoneaster procumbens* Klotz
* *Cotoneaster prostratus* Baker 
* *Cotoneaster przewalskii* Pojark.
* *Cotoneaster pseudoambiguus* J.Fryer & B.Hylmö 
* *Cotoneaster racemiflorus* K.Koch
* *Cotoneaster radicans* G.Klotz 
* *Cotoneaster rehderi* Pojark. 
* *Cotoneaster reticulatus* Rehder & E.H.Wilson
* *Cotoneaster rhytidophyllus* Rehder & E.H.Wilson
* *Cotoneaster roseus* Edgew.
* *Cotoneaster rotundifolius* Wall. ex Lindl. 
* *Cotoneaster rubens* W.W.Sm.
* *Cotoneaster salicifolius* Franch. 
* *Cotoneaster sandakphuensis* Klotz
* *Cotoneaster sanguineus* T.T.Yu
* *Cotoneaster scandinavicus* B.Hylmö
* *Cotoneaster schantungensis* G.Klotz
* *Cotoneaster schlechtendalii* Klotz
* *Cotoneaster serotinus* Hutch.
* *Cotoneaster shannanensis* J.Fryer & B.Hylmö 
* *Cotoneaster sherriffii* G.Klotz 
* *Cotoneaster silvestrei* Pamp.
* *Cotoneaster simonsii* Baker 
* *Cotoneaster soongoricus* (Regel & Herder) Popov
* *Cotoneaster splendens* Flinck & B.Hylmö 
* *Cotoneaster staintonii* Klotz
* *Cotoneaster sternianus* (Turrill) Boom
* *Cotoneaster subadpressus* T.T.Yu
* *Cotoneaster submultiflorus* Popov
* *Cotoneaster tauricus* Pojark.
* *Cotoneaster taylorii* T.T.Yu
* *Cotoneaster tengyuehensis* J.Fryer & B.Hylmö 
* *Cotoneaster tenuipes* Rehder & E.H.Wilson
* *Cotoneaster thymifolius* Wall. ex Lindl. 
* *Cotoneaster tibeticus* Klotz
* *Cotoneaster tomentellus* Pojark. 
* *Cotoneaster tomentosus* Lindl.
* *Cotoneaster transens* G.Klotz
* *Cotoneaster turbinatus* Craib
* *Cotoneaster uniflorus* Bunge
* *Cotoneaster veitchii* (Rehder & E.H.Wilson) G.Klotz 
* *Cotoneaster verruculosus* Diels
* *Cotoneaster vestitus* (W.W.Sm.) Flinck & B.Hylmö
* *Cotoneaster villosulus* (Rehder & E.H.Wilson) Flinck & B.Hylmö
* *Cotoneaster vilmorinianus* G.Klotz
* *Cotoneaster virgatus* Klotz
* *Cotoneaster wardii* W.W.Sm. 
* *Cotoneaster wattii* Klotz
* *Cotoneaster wilsonii* Nakai
* *Cotoneaster zabelii* C.K.Schneid. 
* *Cotoneaster zayulensis* Klotz|divcolend

## Cultivo 
Os cotoneáster son arbustos de xardín moi populares, cultivados polo seu atractivo porte e pola súa froita decorativa. Moitos dos arbustos de xardinaxe son cultivares, algúns de orixe híbrida; uns con procedencia familiar coñecida, outras non.

;Etimoloxía:
***Cotoneaster***: nome xenérico que deriva de *cotone*, un antigo nome latino para o marmeleiro, e o sufixo *-aster'' = 'semellante'.

## Galería de imaxes 

Image:Cotoneaster_horizontalis.JPG|*Cotoneaster horizontalis*
Image:Cotoneaster-dammeri-berries.JPG|*Cotoneaster dammeri*
Image:Cotoneaster-praecox-efterår.JPG|*Cotoneaster praecox*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Cotoneaster* na *Flora of China Online* (inclúe a maioría das especies de cotoneáster que hai no mundo)