Móstoles

**Móstoles** é un concello español da Comunidade de Madrid. A súa poboación é de 206.031 habitantes (INE 2012). É o segundo concello da Comunidade con maior número de habitantes despois da capital e o terceiro da zona central de España (Castela e León, Comunidade de Madrid e Castela-A Mancha) despois de Madrid e Valladolid. Recentemente adoptou a Lei de grandes cidades. Nel se encontra o campus tecnolóxico, a sede central da Universidade Rei Xoán Carlos e a sede central das **BESCAM** (Brigadas Especiais da Comunidade de Madrid). É ademais unha das cidades máis limpas de España, premiada coa "vasoira de prata".

## Bandeira e escudo 
A bandeira inclúe as seguintes cores: dende unha perspectiva actual, aparece o vermello, que simboliza a pertenza á Comunidade de Madrid; o azul Prusia, símbolo de identidade dos mostoleños e de pertenza á Unión Europea; e o amarelo-gualda (ouro), que expresa a prosperidade, como anhelo dos veciños procedentes de diversas rexións españolas que estableceron a súa residencia na cidade na década dos setenta do pasado século.

## Extensión e poboación 
miniatura|esquerda|200px| Evolución demográfica de Móstoles (1900-2005)
* 216.463 habitantes (INE 2006). Superando a capitais de provincia como Tarragona ou San Sebastián.
* O termo municipal ten unha extensión de 45 km&sup2;.
* Densidade de poboación: 4.665,6 hab/km²
* A maior parte da poboación agrúpase en torno ó casco urbano de Móstoles. 
* Xentilicio: mostoleños, mostolenses ou mostoleros.

### Distritos 
* **Centro:** abrangue o centro da cidade, basicamente o casco urbano. Ten unha poboación duns 52.000 habitantes.
* **Norte-Universidade:** na zona norte do concello. Inclúe barrios como Los Rosales, Estoril II, Iviasa, Princesa e Parque Vosa. A poboación é de 60.000 habitantes.
* **Sur-Este:** comprende barrios como Villafontana, Estoril I, Cerro Prieto, Pinar de Móstoles, La Loma etc. cunha poboación duns 54.000 habitantes.
* **Oeste:** os principais barrios son os do Souto, Azorín, San Fernando, Hospital e Pinares llanos. Ten 40.000 habitantes aproximadamente.
* **Coimbra-Guadarrama:** abrangue a zona de Parque Coimbra e Guadarrama. É o distrito menos poboado, con 10.000 habitantes, pero é o que maior crecemento ten.

## Localización 
Atópase a 18 quilómetros ó sueste de Madrid, forma parte da área metropolitana da capital. É a capital da Zona Sur da comarca Área Metropolitana de Madrid, a cal se divide en 5 zonas. A zona Sur da comarca comprende á parte da Móstoles como capital a: Álcorcón, Aranjuez, Ciempozuelos, Fuenlabrada, Xetafe, Humanes de Madrid, Leganés, Parla, Pinto, San Martiño de la Vega e Valdemoro. Tamén é capital do Sur de Madrid, que comprende a zona Sur do Área Metropolitana e as comarcas Conca do Alberche, Conca do Teixo e Sur.(esta última capitalidade non oficial disputada con Xetafe).

As súas coordenadas xeográficas son 40°20′ latitude norte, 3°52′ lonxitude oeste.

Limita ó norte e oeste co de Villaviciosa de Odón, ó nordeste co de Alcorcón, ó leste co de Fuenlabrada, ó sur cos de Arroyomolinos e Moraleja de Enmedio e ó sueste co de Navalcarnero.

### Distancias 
* Alcalá de Henares - 40&nbsp;km.
* Alcorcón - 4,3&nbsp;km.
* Barcelona - 638&nbsp;km.
* Fuenlabrada - 5,7&nbsp;km.
* Xetafe - 9,9&nbsp;km.
* Leganés - 7,3&nbsp;km.
* Lisboa - 608&nbsp;km.
* Madrid - 18&nbsp;km.
* Sevilla - 536,9&nbsp;km.
* Toledo - 58&nbsp;km.

## Transportes 
### En coche 
* Autovía de Estremadura A-5 (Madrid-Badaxoz-Lisboa)
* Autoestrada M-50 
* Autoestrada de peaxe R-5
* Autovía M-506 a Pinto
* Estrada M-501 a Alcorcón 
* Estrada M-856 a Villaviciosa

### En metro 
Metro (liña 12 ou Metrosur), con cinco estacións:

* Universidade Rei Xoán Carlos
* Móstoles Central
* Pradillo
* Hospital de Móstoles
* Manuela Malasaña

### En tren 
Tren de proximidades C-5 (Móstoles-Atocha-Fuenlabrada/Humanes), con dúas estacións:

* Móstoles (Móstoles Central para o metrosur)
* Móstoles El Soto

### En autobús 
Ofrécense liñas urbanas, interurbanas, nocturnas e de longo percorrido a localidades de Toledo: Talavera de la Reina, Mérida, Cáceres, Badaxoz; Barcelona e Zaragoza.

### En avión 
Está situado a uns 32-35 quilómetros do aeroporto internacional de Madrid-Barajas.

## Poboacións irmandadas 
*Navia (2004)
*Zaragoza (2005)
*Cádiz (2006)

## Clima 
A localidade goza dun clima mediterráneo, sendo as súas temperaturas medias máximas 38º en verán e 14º en inverno, e as súas mínimas 15º en verán e 2º en inverno. A precipitación anual media é de aproximadamente 420 milímetros, as épocas máis chuviñosas son a primavera e o outono.

## Infraestrutura 
* Universidade Rei Xoán Carlos: en Móstoles se encontra a sede central desta universidade, a Escola Superior de Ciencias Experimentais e Tecnoloxía (ESCET) cos os departamentos de informática, estatística e telemática: tecnoloxía química ambiental e dos materiais; ciencias experimentais e de enxeñería.
* Universidade Nacional de Educación a Distancia
* Centro de Investigación e Desenvolvemento Tecnolóxico de Repsol.
* Hospital Xeral Universitario: pertencente ó Servizo Madrileño da Saúde.
* Centro Base de discapacitados: xestionado pola Comunidade de Madrid
* Sede central das BESCAM: policía autonómica da Comunidade de Madrid (CAM).
* Xulgados municipais
* Parque de bombeiros
* Xefatura Provincial de Tráfico (JPT): centro de exames de Móstoles.
* Escola Oficial de Idiomas (EOI)
* Centros de xuventude
* Centros comerciais
* Teatro: conta co segundo escenario máis grande de España despois do Teatro Real de Madrid.
* Estadio El Soto: alberga o equipo de fútbol Club Deportivo Móstoles. Foi fundado en 1955 e ten unha capacidade para 14.000 asistentes.
* Estadio Andrés Torrejón: alberga o equipo de fútbol PSG Móstoles Fútbol Sala. Foi fundado en 1989.
* Praza de touros
* Biblioteca municipal
* Conservatorio Rodolfo Halffter
* Centros culturais
* Polideportivos
* Cemiterio Vello e Novo

## Lugares de lecer e de interese 
### Edificios relixiosos 
* Igrexa da nosa Señora da Asunción: É o edificio máis antigo de Móstoles. Consérvanse un ábsida semicircular de estilo mudéxar e unha torre do mesmo estilo.
* Ermida da nosa Señora dos Santos: consta dunha soa nave e ten un fermoso retablo do século XVIII (restaurado en 2005) a cuxos lados están as imaxes modernas do sagrado corazón de Xesús e María. Contén tamén espellos do século XVII, cornucopias, cadros de marcos tallados e un gran decorado. A Virxe dos Santos (patroa de Móstoles) está situada nun camarín. Existe tamén unha figura de barro que representa a San Xoán e o Neno Xesús, da escultora Luísa Roldan (A Roldana)

### Edificios civís 
* Casa-Museo de Andrés Torrejón: é a casa onde viviu e morreu o famoso alcalde de Móstoles, é unha pequena casa de época decorada con elementos do século XIX ó estilo antigo.
* Casa de Posas: albergará o *Museo da Cidade* e a sede *Móstoles 1808-2008* con motivo do bicentenario do levantamento contra os franceses.
* La Casona: terá proximamente o Centro de Arte Contemporánea máis importante da Comunidade de Madrid.
* Teatro del Bosque: de recente construción, posúe un estilo moderno deseñado por Javier Mariscal, con grandes estruturas metálicas onde medran arbustos e montañas de céspede no exterior. Conta co segundo escenario máis grande de España. Á parte de representacións teatrais tamén se celebra o Festival Internacional de Cine de Comeda e entréganse os premios *Cidade de Móstoles*.
* Casa do concello

### Monumentos e esculturas 
* Praza do Pradillo: se atopan as principais e máis importantes esculturas, entre elas destacan:
* *A Fonte dos peixes:* é considerado o *quilómetro 0* da cidade. A fonte, con dous peixes de bronce, de cuxa boca mana a auga, foi inaugurada na primavera de 1852.
* *Monumento a Andrés Torrejón:* Foi inaugurado en 1908 polo rei Afonso XIII, con motivo de se cumpri-lo primeiro centenario do levantamento do Dous de Maio de 1808 en Madrid e o bando dos alcaldes de Móstoles. O monumento ten unha base de granito sobre a que repousa un anaco de montaña de rocha de Segovia. Isto representa os Pireneos. Por encima do peñón traspón unha aguia imperial, a aguia francesa con grandes ás, querendo cubri-la nosa nación, ó mesmo tempo que cunha das súas poutas pretende arrancar a coroa real do escudo de España. Ó pé do canón aparece, pequena pero airosa, a estatua do alcalde de Móstoles. Ó lado, un xinete ó galope. É o postillón que leva apresurado o célebre parte da independencia ou bando, cuxo texto figura nunha placa de bronce. 
* *Homenaje ós escritores máis importantes:* na parte superior do pórtico situado na Praza do Pradillo hai diversos retratos dos escritores máis importantes.
* Fonte e escultura ó titiritero: áchase na Praza da Cultura.
* Glorieta do 2 de Maio: rende homenaxe á muller traballadora
* Porta de Madrid: posúe un estilo moderno e áchase no barrio de 'Los Rosales'.
* Glorieta heroes da liberdade: fai homenaxe a tódalas vítimas do terrorismo xunto á placa que se encontra no 'Parque Galicia'.
* Xardín dos planetas: un parque onde se poden atopar diversas esculturas que representan ós planetas.

### Parques e zonas verdes 
* Parque Natural do Soto: o máis grande de Móstoles. Ademais é coñecido internacionalmente porque nel se realizou durante varios anos ata o 2004 o Festival de Madrid de Música Alternativa, máis coñecido como FESTIMAD. 
* Parque Liana: é o segundo máis grande, e xunto co anterior, son considerados os pulmóns da cidade.
* Parque Prado Ovejero
* Parque Galicia
* Parque La Mancha
* Parque Andalucía
* Parque lineal Arroyo del Soto
* Vía verde do río Guadarrama:é a plataforma dunha antiga liña ferroviaria que conectaba a capital con Almorox; actualmente as vía non se conservan, pero si unha preciosa ponte de ferro que cruza o río Guadarrama.

### Prazas e avenidas 
* Praza do Pradillo: é a principal e a máis coñecida de Móstoles. Atópase no centro urbano. (Véxase 'monumentos e esculturas').
* Praza de España: nela atópase a Casa do concello. Está adornada con bonsais xigantes traídos dende o Xapón.
* Praza da Cultura: outra das prazas que se atopan no casco urbano. Aquí se encontra o Centro da Cultura e a escultura do titiritero.
* Avenida de Portugal: é a principal arteria da cidade. 
* Avenida da Constitución: comunica a Avda. Portugal coa Pza. Pradillo. As principais tendas se atopan nesta avenida.
* Avenida do Dous de Maio: xunto coa anterior, encóntrase no centro e é unha das principais para ir de compras.

### Lecer e lugares comerciais 
As zonas onde hai máis ambiente nocturno están situadas en *Princesa*, *zona do Hospital* e en menor medida a zona denominada *Estoril*.

Limítrofe a Móstoles áchase o centro comercial e o maior parque de neve artificial de Europa *Madrid Xanadú*, aínda que pertence á localidade de Arroyomolinos.

O *Centro Comercial Aberto Las Avenidas* é un conxunto de rúas comerciais que se encontra no centro histórico.

A nivel deportivo podemos atopar os campos de fútbol Iker Casillas, os polideportivos de Andrés Torrejón, Los Rosales ou o de Villafontana e a piscina cuberta Las Cumbres, onde se encontra un centro de spa. Móstoles ten un equipo de fútbol sala, PSG FS Móstoles, un equipo feminino de fútbol sala e un equipo de atletismo..

## Festas 
A festa principal é **o 12 de setembro**, día da Vrxe dos santos, patroa de Móstoles.
As festas do 2 de maio celébranse como conmemoración do Dous de maio de 1808 (comezo da Guerra da Independencia tralo Bando dos alcaldes de Móstoles). Sendo asumida e festexada por toda a Comunidade de Madrid dende o ano 1985.
**A festa do 15 de Maio e a festa da auga** ten a súa orixe na que se celebraba o 28 de xuño con motivo da traída da auga a Móstoles pola Canle de Isabel II, en 1980. Posteriormente se trasladou ó 15 de maio, a facendo coincidir coa festa de San Isidro en Madrid.

Tamén existen festas por barrios ou distritos.

### Tradicións 
* Representación tradicional conmemorativa dos feitos de maio de 1808. Cada 2 de maio represéntase en Mostoles os feitos que acaecieron en Madrid e en Mostoles en torno a aquel dúas de maio de 1808. A cargo de máis de 300 veciños membros de asociacións e penas, ataviados con traxes de época e dirixidos por Miguel Neto, represéntase na praza de touros o acaecido na vila de Madrid aquel aciago día, así como os días previos e posterior ó mesmo en Mostoles.
* Durante as festas do Nadal, é costume facer unha representación dun Belén vivente na Pza. Ernesto Peces.

## Economía 
miniatura|Universidade Rei Xoán Carlos
É unha cidade que durante as tres últimas décadas foi cidade dormitorio de Madrid pero que actualmente se converteu en centro neurálxico económico e demográfico do sur de Madrid. Móstoles ten varios polígonos industriais: Arroyomolinos, La Fuensanta, Regordoño, Los Rosales, Las Nieves e Expansión. Tamén con zonas industriais dispersas: Las Pajarillas, Las Monjas e Móstoles Industrial. Actualmente en construción o polígono industrial de La Fuensanta II.

En case tódolos casos está formado por medianas e pequenas empresas e a actividade económica predominante é a electro-sidero-metalúrxica, pero tamén é importante a industria téxtil. Conta cunha delegación municipal de promoción económica e emprego, cuxo obxectivo é facilita-lo asentamento de industrias no concello.

Na actualidade están en construción dous rañaceos que se situarán no PAU-4 (Móstoles Sur ou Manuela Malasaña), estes terán entre 40 e 50 plantas e albergará oficinas, pretende incrementa-la superficie dispoñible no concello, ademais de se erixir como símbolos do novo Móstoles e a coroa metropolitana sur. Algo moi positivo para o concello é a recente posta en funcionamento da Universidade Rei Xoán Carlos, así como a implantación do Centro de Investigación e Desenvolvemento Tecnolóxico de Repsol no futuro Móstoles Tecnolóxico.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do concello