open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
OpenAI

**OpenAI** é unha institución de investigación de intelixencia artificial (IA) sen ánimo de lucro, que ten como obxectivo promover e desenvolver unha IA amigable de xeito que beneficie á humanidade no seu conxunto. A organización busca "colaborar libremente" con outras institucións e cos investigadores facendo que as súas patentes e investigacións sexan abertas ao público. A compañía está apoiada por máis de 1.000 millóns de dólares en compromisos; non obstante, só se espera que se use unha pequena fracción deses mil millóns de dólares nos primeiros anos. Os fundadores están motivados, en parte, polos riscos existenciais da intelixencia artificial xeral.

## Participantes 
* CEO até novembro de 2023: Sam Altman, expresidente da aceleradora de startups Y Combinator. CEO desde esa data, a enxeñeira de software de orixe albanesa, Mira Murati, durante dous días, e logo por Emmett Shear (exdirector executivo de Twitch).
* Ilya Sutskever, director de investigación, antigo especialista en aprendizaxe automática de Google
* CTO: Greg Brockman, antigo CTO de Stripe
* Peter Thiel, cofundador de PayPal
* División de servizos na nube de Microsoft

## Notas 

## Véxase tamén 
* ChatGPT 
* DALL-E

### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial (en inglés)
Realia

O termo **realia** pode referirse a:

***Realia**: en tradutoloxía, palabras que denotan obxectos, conceptos e fenómenos propios dunha determinada cultura;
* **Premio Realia de Tradución Literaria**: galardón literario organizado pola Editorial Hugin e Munin en colaboración co Concello de Santiago de Compostela;
* **Realia**: o uso pedagóxico de obxectos da vida real;
* **Realia**: grupo inmobiliario español;
* **Torre Realia BCN**: rañaceos situado na praza de Europa de L'Hospitalet de Llobregat, tamén coñecida como «Torres Fira».
Ariarico

**Ariarico** (latín: *Ariaricus*) ou **Ariaco** (latín: *Ariacus*) foi  o primeiro xefe (xuíz) tervingo cuxa existencia está historicamente confirmada e que aparece noutras fontes independentes dos *Getica* de Xordanes, sendo ás veces considerado o primeiro xefe coñecido.

## Traxectoria 
Segundo informan as fontes, na década de 320 os tervingos dominaban o Baixo Danubio. Como resultado do seu apoio militar a Licinio (reinado 308–324) durante as guerras civís da Tetrarquía, en 328 o emperador Constantino o Grande (reinado 306–337) ordenou a construción dunha ponte sobre o río e fortes ao longo do seu curso, especialmente nas rexións de Oltenia e Valaquia. Esta presión romana obrigou á migración dos tervingos e taifales ao Tisza, entón unha zona controlada polos sármatas. Estes últimos solicitaron, á súa vez, axuda ao imperio e o César Constantino II (reinado 317–340) foi enviado a unha campaña no inverno de 332 que conseguiu expulsalos de volta ao Baixo Danubio. Segundo se informa, esta campaña provocou a morte de aproximadamente 100.000 persoas debido ao clima e á falta de alimentos.

Ese mesmo ano, 332, Constantino e Ariarico acordaron un pacto (*foedus*) polo cal os tervingos debían pagar un tributo ao imperio e proporcionar recrutas ao exército imperial; moitos destes recrutas foron dirixidos a Oriente para loitar contra o Imperio Sasánida. O fillo de Ariarico, Aorico,pata garanti-lo acordo de paz, foi entregado como refén e educado en Constantinopla.. Ariarico, segundo *Getica*, foi substituído por Xeberico.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Tervingos
* Godos
Nee Barros

dereita|miniatura|Nee Barros e Diana Kurich na Festa dos Libros de Pontevedra.
**Nee Barros Fernández**, nado en Ourense o 19 de decembro de 2002, é activista polos dereitos trans e divulgador cultural e literario. 

## Traxectoria 
Nee Barros naceu en Ourense, mais creceu na vila de Marín (Pontevedra). Estudou o bacharelato no IES Frei Martín Sarmiento de Pontevedra desde o 2018 ata o 2020. Graduouse en Xestión Cultural pola Universidad de Santiago de Compostela.

Na súa faceta literaria, recibiu recoñecementos desde moi cedo en certames como Lingua de Namorar (2018 e 2020), Prensa-Escuela (2018) ou o certame de narración curta Concello de Curtis (2019), entre outros. En 2022, recibiu o Premio María Victoria Moreno de Literatura Xuvenil, grazas ao cal publicarían a súa obra *Nom estamos quebrades*. Para alén da súa produción literaria, desenvolve un labor de divulgación literaria na rede, especialmente a través da súa canle de Youtube *Neeumatiko*. Na devandita canle mestura recomendacións literarias, análises de obras e activismo LGBTIQA+. Este labor foi recoñecido co premio á Calidade Lingüística do certame Youtubeir@s en 2021. Tamén canta e toca o baixo no grupo de música pop rock Froalla.

## Publicacións 
### Obras propias 
* *A metamorfose forzada ou xuízo nun acto* (2019). Erregueté. Cadernos Pygmalión nº 2, 20 páx.
* *19 poemas para um VÍRUS-19* (2020). Arte Calavera. Autopublicado, 54 páx.
* *Identidade. A normalidade do non-común* (2021). Galaxia. 88 páx. ISBN 978-84-9151-725-2.
* *Nom estamos quebrades* (Cuarto de Inverno, 2023).

### Obras colectivas 
* *Tes cinco minutos #1* (2021). Galaxia. 130 páx. ISBN 978-84-9151-607-1.
* *21 poetas do século XXI* (2021). Aira. 204 páx. ISBN 978-84-123849-9-4.
* *Alguén nos lembrará. Antoloxía de relatos LGBTIQA+* (Coord.) (2023). Xerais. ISBN 978-84-1110-358-9.
* *Guia de Linguagem Não Binária* (xunto a Daniel Amarelo e Alva Lourenço) (2026). Através Editora. 140 páx. ISBN 978-84-10491-10-6.

### Obras traducidas 
* *Heartstopper*, de Alice Oseman (2024). Xerais. 288 páxinas ISBN 978-84-1110-580-4.

## Recoñecementos 
* IV Edición do certame de microrrelatos Prensa-Escuela (2018)
* Lingua de Namorar, Categoría A (2018)
* I Premio de Radioficción CUAC FM (2018)
* II Concurso contra a violencia de xénero da Subdelegación do Goberno de Pontevedra (2019)
* XXIX concurso de contos Vila de Pontedeume (2019)
* XIV Premio Narración Curta Concello de Curtis, Categoría A (2019)
* Lingua de Namorar, Categoría A (2019)
* XVIII Certame de Poesía no Ben Veñas Maio (2019)
* XV Premio de Narración Curta do Concello de Curtis, Categoría A (2019)
* Lingua de Namorar, Categoría A (2020)
* III Concurso de microrrelatos da Real Academia Galega e PuntoGal, Categoría Xuvenil (2020)
* XVIII Certame de Poesía no Ben Veñas Maio (2020)
* V Premio María Victoria Moreno de Literatura Xuvenil (2022)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Canal de Youtube *Neeumatiko*
* Entrevista en Nós Televisión, 01-05-2021
* Entrevista no El Salto, 17-05-2021
* Entrevista na revista Vinte, 27-09-2021
Serena (Pokémon)

é un personaxe ficticio da serie *Pokémon*. Apareceu por primeira vez nos videoxogos *Pokémon X e Y*. Este personaxe apareceu máis tarde en moitas outras publicacións de Pokémon como anime e manga.

O personaxe foi deseñado por Ken Sugimori e Atsuko Nishida. Os actores de voz son Mayuki Makiguchi para o xaponés e Haven Paschall para o inglés.

No anime, Serena aparece por primeira vez en *Pokémon XY: The Series* (temporada 17). Faise amigo de Ash Ketchum, Clemont e Bonnie nunha viaxe á rexión de Kalos. Ela segue unha carreira como intérprete de Pokémon coa esperanza de gañar o título de Raíña de Kalos. Ela é a única compañeira de viaxe que bica a Ash nos beizos no episodio final do anime.

Serena tamén aparece no manga *Pokémon Adventures* co nome de Y ou Yvonne Gabena. Tamén apareceu nos videoxogos *Pokémon Masters EX* e *Super Smash Bros.*

## Notas
Xeberico

**Xeberico** (en latín: *Gebericus*) foi, segundo a *Getica* de Xordanes (un escritor bizantino do século VI), un xefe militar tervingo (rei) do século IV.

## Traxectoria 
Xeberico era fillo do nobre Hilderido, neto de Ovida e bisneto de Nidada.

Segundo Xordanes, sucedeu a Ariarico e ao seu fillo Aorico no trono dos tervingos. No 334, dous anos despois de que se confirmase o *foedus* entre Ariarico e o emperador Constantino o Grande (reinado 306–337), dirixiu aos tervingos nun ataque contra os sármatas, os seus veciños do noroeste, que ese ano estaban divididos en dous grupos por mor dunha guerra civil: unha parte asentouse no interior do Imperio Romano e a outra estaba baixo a protección do rei vándalo asdingo Visumaro. Segundo Xordanes, Xeberico dirixiuse contra Visumaro, que foi derrotado no 335, e despois regresou ás súas terras no Baixo Danubio. 

Algún tempo despois desta vitoria, Xeberico morreu e foi sucedido polo amalo Hermanarico. Este, mencionado por Amiano Marcelino como un rei dos grutungos, foi derrotado polos hunos do leste, quen derrotaran e uniron forzas aos alanos que vivían preto do río Don.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Yann LeCun

**Yann LeCun**, nado o 8 de xullo de 1960 é un científico da computación francés que traballa principalmente nos campos da aprendizaxe automática, a visión artificial por ordenador, a robótica móbil e a neurociencia computacional.

## Traxectoria 
É *Silver professor* do Instituto Courant de Ciencias Matemáticas da Universidade de Nova York e vicepresidente e científico xefe de intelixencia artificial (IA) en Facebook. 

En marzo de 2019, recibiu o Premio Turing 2018, compartido con Yoshua Bengio e Geoffrey Hinton.

En 2025 anunciou que abandona  Meta, de igual xeito que científicos como Hinton ou Fei-Fei Li fixeran anteriormente con outras empresas tecnolóxicas. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Yann LeCun Páxina persoal
* Sitio de Yann LeCun na NYU
* Yann LeCun en Collège de France
* Yann LeCun  PhDTree
* Publicacións
* Convolutional Neural Networks
* DjVuLibre
* Lush 
* AMA: Yann LeCun (self.MachineLearning) www.reddit.com Ask Me Anything : Yann LeCun
* IEEE Spectrum  Artigo
* Technology Review   Artigo
Javier Tourón

**Javier Tourón Figueroa**, nado en Vigo en 1952, é un pedagogo, profesor universitario investigador e escritor galego.

## Traxectoria
Licenciouse en bioloxía na Universidade de Santiago de Compostela en 1975, e doutorouse uns anos máis tarde (1982) en Navarra. Xa en Navarra continuou estudando, e fixo unha segunda licenciatura en Ciencias da Educación (1985), onde tamén se doutorou en 1988.

Como pedagogo e autor especializouse na aprendizaxe a persoas de altas capacidades. Profesionalmente foi profesor na Universidade Internacional da Rioxa, onde chegou a ser vicerreitor. Tamén traballou para a consellería de educación de Navarra na preparación dos estándares de aprendizaxe en Matemáticas e as linguas éuscara, castelá e inglesa. 

## Obra
* Tourón, J. (1984). Factores del rendimiento académico en la Universidad. Pamplona: EUNSA.
* Tourón, J. (1989). Métodos de estudio en la Universidad. Pamplona: EUNSA.
* Repáraz Ch. e Tourón, J. (1992). El aprendizaje mediante ordenador en el aula. Pamplona: EUNSA.
* González, M. C. e Tourón, J. (1992). Auto-concepto y rendimiento escolar: sus implicaciones en la motivación y en la autorregulación del aprendizaje. Pamplona: EUNSA.
* Tourón, J.; Repáraz, Ch. e Sobrino, A. (1995). Manual de prácticas de análisis de datos mediante SPSS. Técnicas Básicas. Pamplona: EUNSA.
* Tourón, J. ; Peralta, F. e Repáraz, Ch. (1998). La Superdotación Intelectual: Modelos, Identificación y Estrategias Educativas. Pamplona: EUNSA.
* Orden Hoz, A.; Bisquerra, R.; Gaviria, J. L.; Gil, G; Jornet, J. López, F. Sánchez, J.; Sánchez, M. C.; Sierra, J. e Tourón, J. (1998). Los resultados escolares. Diagnóstico del Sistema Educativo 1997. Madrid, INCE. Ministerio de Educación y Cultura.
* Tourón, J. e Gaviria, J. L. (2002). Evaluación de la Educación Secundaria. 2002. Pamplona: Departamento de Educación. Gobierno de Navarra.
* Tourón, J. e Gaviria, J. L. (2003). Evaluación de la Educación Primaria. Pamplona: Departamento de Educación. Gobierno de Navarra.
* Reyero, M. e Tourón, J. (2003). El Desarrollo del Talento. La aceleración como estrategia educativa. La Coruña: NetBiblo.
* Tourón, J.; Santiago, R. e Díez, A., M. (2014). The flipped classroom. Cómo convertir la escuela en un espacio de aprendizaje. Barcelona: Digital-text.
* Tourón, J. e Martín-R., D. (2019). Aprender y enseñar en la universidad hoy. Guía práctica para profesores. Madrid: Editorial UNIR.
* Renzulli, J.; Reis, S. e Tourón, J. (2021). El Modelo de Enriquecimiento para toda la Escuela. Una guía práctica para el desarrollo del talento. Madrid: UNIR editorial.
Vito (militar romano)

**Vito** foi un militar romano occidental que serviu baixo Valentiniano III. É coñecido por ter dirixido unha campaña contra os suevos en Hispania durante o ano 446.

## Nomeamento 
Foi nomeado *magister militum* no ano 446 para comandar unha expedición militar a Hispania. Parece que, dende o ano 420, a posición de *comes Hispaniarum* xa non existía ou que as tropas ao seu cargo eran tan reducidas que foi necesario enviar un continxente ao mando dun *magister militum* doutras dioceses imperiais para emprender unha campaña deste calibre. Vito foi seleccionado dentro dun contexto de loita entre faccións dentro do goberno de Rávena que derrubara ao seu predecesor no cargo, Merobaudes.

## Campaña en Hispania 
[dereita|miniatura|300x300px|Vito comandou o exército enviado a [Diócesis de Hispania|Hispania no ano 446 para intentar frear a expansión dos suevos.]]
No ano 446, Vito comandaba un exército formado por godos federados e soldados romanos que se dirixían a Hispania para loitar contra os suevos que ían ampliando o seu poder dentro da diocese. Os motivos da campaña non están moi claros. Por unha banda, pénsase que se trataba dunha operación na que, ademais de loitar contra eles, se pretendía castigar aos terratenentes da Bética e Cartaxinense pola súa colaboración cos bárbaros.

Hidacio fixo unha breve descrición da campaña de Vito onde destacou que someteu aos grandes propietarios a fortes impostos para pagar o mantemento das súas tropas. Requila partiu co seu exército desde a súa capital en Lusitania e conseguiu derrotar aos godos federados nun lugar indeterminado. Ante esta situación, Vito decidiu fuxir co resto das súas tropas mentres os suevos procedían ao saqueo das dúas provincias hispanas como castigo á poboación pola súa colaboración co exército romano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
# 
# 
#
Juan Manuel Lema Rodicio

**Juan Manuel Lema Rodicio**, nado en Santiago de Compostela o 12 de agosto de 1949, é un científico galego.

## Traxectoria 
Juan Manuel Lema Rodicio estudou Ciencias Químicas na Universidade de Santiago de Compostela, na que se licenciou en 1971 e se doutorou en 1975. Despois de traballar como profesor axudante e profesor adxunto nas Universidades de Santiago e na Autónoma de Barcelona desde 1970 a 1980, gañou a oposición á cátedra de Enxeñaría química da USC, na que na actualidade é Profesor Emérito de Enxeñaría Química na Escola Técnica Superior de Enxeñaría da USC.

Desde 2019 é o presidente da Real Academia Galega de Ciencias. 

## Notas
Claudio Calviño Cobas

**Claudio Calviño Cobas**, nado en Amil (Moraña) e finado en Meaño en febreiro de 1892, foi un médico e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Benita Cobas. Médico en Meaño. Foi alcalde de Meaño de 1891 ata a súa morte en febreiro de 1892.

## Vida persoal 
Casou con María Domínguez e foi pai de María, Manuela e José Calviño Domínguez.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* La casona de los Calviño, en venta
Robert Golob

**Robert Golob** nado en Šempeter pri Gorici o 23 de xaneiro de 1967, é un empresario e político esloveno que exerce como primeiro ministro de Eslovenia desde o 1 de xuño de 2022.  É o líder do partido político Movemento Liberdade, gañador das eleccións parlamentarias eslovenas de 2022.

## Traxectoria 
### Formación 
Golob obtivo o seu doutoramento en enxeñaría eléctrica pola Universidade de Ljubljana en 1994. Despois dos seus estudos, foi bolseiro de posdoutoramento Fulbright no Georgia Institute of Technology de Atlanta, Estados Unidos. 

### Carreira política 
Entre maio de 1999 e xuño de 2000 foi secretario de Estado da República de Eslovenia no Ministerio de Asuntos Económicos. En 2004, cofundou unha empresa de comercio de enerxía GEN-I, onde permaneceu como presidente até 2021.  

Golob foi membro do partido Eslovenia Positiva, fundado polo alcalde de Ljubljana Zoran Janković, até 2013. Despois pasou ao Partido de Alenka Bratušek, que foi primeiro ministro de Eslovenia de 2013 a 2014, e foi un dos vicepresidentes do partido político.

Despois de dimitir como presidente de GEN-I, Golob decidiu asumir un papel activo na política. En xaneiro de 2022, presentouse á presidencia dun partido verde non parlamentario Z.Dej, que despois das eleccións cambiou o seu nome ao partido Movemento pola Liberdade. O seu partido político participou nas eleccións parlamentarias eslovenas de 2022, gañou as eleccións co 34 % dos votos e 40 escanos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía de CIDOB (en castelán)
O Fungueiro (Montevideo)

***O Fungueiro*** foi un periódico editado en Montevideo en 1918

## Historia e características 
Subtitulado *Periódico quincenal de actualidad gallega*, apareceu o 5 de xullo de 1918. Editado por Xosé María Barreiro. Repartíase gratuitamente. No seu primeiro número e co título "Nuestro programa", afirmaba:

O último número coñecido é o 4, aparecido o 5 de setembro de 1918.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  **Inclúe información errada**.
* 
* 

### Outros artigos 
* Publicacións impresas da diáspora galega
### Ligazóns externas 
* Ficha e exemplares  en *Publicaciones periódicas del Uruguay*.
O Fungueiro

**O Fungueiro** foi o título de varias publicacións:

****O Fungueiro***, periódico editado na Coruña en 1885.
****O Fungueiro***, periódico editado en Montevideo en 1918.
****O Fungueiro***, revista editada en Cangas en 1974.
DuckDuckGo

**DuckDuckGo** é un buscador centrado na protección da privacidade dos usuarios. Foi fundada por Gabriel Weinberg e lanzado o 29 de febreiro de 2008 en Valley, Pensilvania. A empresa ten a súa sede en Paoli, Pensilvania, Estados Unidos e contaba con 180 empregados en 2022. O nome vén dun xogo infantil chamado Duck, duck, goose.

DuckDuckGo non mostra resultados de busca de granxas de contido. Usa varias API doutros sitios web para mostrar resultados rápidos ás consultas e para as ligazóns tradicionais bota man dos seus socios (principalmente Bing) ademais do seu propio rastrexador.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* https://duckduckgo.com/
Santa Úrsula

**Santa Úrsula** pode referirse a:

***Úrsula de Colonia**, santa do cristianismo;
***Úrsula Ledóchowska**, santa do cristianismo;

Como topónimo fai referencia a:
* **Santa Úrsula**, municipio español na provincia de Santa Cruz de Tenerife;
* **Santa Úrsula**, localidade mexicana do municipio de Dzilam González, no estado do Iucatán;
* **Santa Úrsula**, localidade mexicana do municipio de Huehuetla, no estado de Hidalgo;
Pietro Giampaoli

**Pietro Valentino Giampaoli**, nado en Buja, provincia de Udine, o 13 de febreiro de 1898, e finado en Roma o 27 de febreiro de 1998, foi un gravador, medallista e deseñador de moedas italiano.

## Traxectoria 
### Pruimeiros anos e formación 
Pietro Giampaoli era o segundo fillo de Teresa Pischiutta e de Luigi Giampaoli, unha familia humilde propietaria dunha pequena carpintaría na que pasou parte da súa infancia, ademais de asistir á escola primaria de Buja. 

Aos 16 anos emigrou a Austria, onde o sorprendeu a primeira guerra mundial, na que participou como soldado. Resultou prisioneiro polos austríacos logo da derrota de Kobarid e foi deportado a Hungría, onde aprendeu os rudimentos da arte do gravado de metais da man doutro prisioneiro ruso.

De volta a Italia, en 1920, aínda como militar, obtivo un destino en Milán, cidade na que comezou os seus estudos de Arte, na Academia de Belas Artes de Brera. Como medllista participou coas súas obras na Bienal de Venecia de 1928 e participou en exposicións en cidades como Madrid, Bonn ou Washington. 

Pietro Giampaoli faleceu en Roma o 27 de febreiro de 1998, poucos días despois de facer os cen anos. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Alteri, G.; Giamopaoli, P.; Giampaoli, S. (2010). *Le medaglie di Pietro Giampaoli*. Biblioteca Apostólica Vaticana. ISBN 9788821008597
* Masutti, V. (1986). *Pietro Giampaoli Medaglista. Catalogo della mostra organizzata dal Comune di Buja dal 17 maggio al 15 giugno 1986*. Comune di Buja.
Miguel Ángel Ríos

**Miguel Ángel Ríos Fernández**, nado na Ponte Ulla (Vedra) en 1935, é un científico galego.

## Traxectoria 
Miguel Ángel Ríos estudou Ciencias Químicas na Universidade de Santiago de Compostela, acadando a licenciatura en 1964. Foi bolseiro da Fundación Juan March, e especializouse na Universidade de Kent. Acadou o Premio Extraordinario de Licenciatura e de Doutoramento. Despois do seu doutoramento, gañou a cátedra de Química Física da USC, que exerceu até a súa xubilación. Tras a súa xubilación foi nomeado Catedrático Emérito de Química Física da Universidade de Santiago de Compostela.

A Real Academia Galega de Ciencias celebrou o 6 de maio de 2021 a apertura do seu curso académico nun acto no Pazo de San Roque en Santiago de Compostela. Neste acto, nomeou "Presidente de Honra" da institución ao catedrático emérito de Química Física da Universidade de Santiago de Compostela Miguel Ángel Ríos Fernández. No seu discurso, Ríos Fernández fixo unha reflexión sobre o concepto da natureza como fonte de recursos naturais e a evolución do sistema produtivo até a actualidade, marcado polo coñecemento científico e técnico a través da investigación e o desenvolvemento. Segundo o catedrático, un bo exemplo constitúeno as diversas vacinas creadas para combater o coronavirus, pero asegurou que o coñecemento non atopou aínda as súas fronteiras como ben demostran a intelixencia artificial e a robótica cun escenario futuro difícil de imaxinar. «Non é posíbel poñer límites ao coñecemento da natureza a través da investigación, coñecemento que se converte así no recurso máis importante para o desenvolvemento socioeconómico, un recurso, en principio, inesgotábel e non excluínte».

Neste escenario de cambio acelerado, o novo presidente de honra da RAGC manifestou que o papel da Academia faise cada vez máis importante e debe actuar como un faro que emita constantes escintileos á sociedade, sobre todo aos máis novos, co propósito de convertela nunha sociedade cientificamente culta, pero tamén mensaxes de orientación para a utilización correcta do coñecemento científico, de asesoramento ás institucións para a toma de decisións no ámbito da ciencia e mensaxes de chamadas de atención cando a situación o demande. «A RAGC necesita un novo impulso para que poida así exercer coa maior eficiencia a súa importante misión ao servizo de Galicia».

## Notas
Convento do Carme de Padrón

O **convento do Carme de Padrón** é un mosteiro católico edificado no século XVIII en Padrón (A Coruña). Pertencente orixinariamente á Orde dos Carmelitas Descalzos, actualmente acolle a Orde dos Predicadores. 

## Situación 
Construído sobre a rocha, accédese culminando a chamada Costa do Carme na parroquia de Santiago de Padrón. O conxunto está situado nunha aba do monte de San Gregorio, moi próximo o curso do río Sar aínda que nun paraxe elevado que permite albiscar a vila de Padrón e os seus arredores. 

## Descrición 
O Convento do Carme foi construído en estilo neoclásico entre 1729, cando se colocou a primeira pedra, e 1762. Ten tres alturas, a planta é rectangular e foi edificado con pedra de cantaría. A fachada principal do convento e da igrexa ábrense o adro, que pechado cunha balaustrada domina o val do Sar.  

A fachada consiste nun corpo central flanqueado por outros dous corpos laterais que serven de campanarios. Estes están coroados por dúas espadanas e dous vans para as campás, aínda que estaban previstas unhas torres que non se chegaron a realizar. O seu corpo central imita a disposición da fachada do Real Mosteiro da Encarnación de Madrid, agás das dúas fiestras, que no caso madrileño ábrense a cada lado da fornela sobre a entrada central e que no  padronés están ocupadas por dous escudos. A portada deste corpo central é ampla, con tres arcos sobre pilastras. Sobre o friso e entre dous escudos destaca a imaxe en pedra de San Xosé, obra de Xosé Ferreiro. Cinco fiestras ábrense á fachada que culmina nun frontón recto con óculo. 

A igrexa conventual está consagrada a San Xosé, consta de tres naves e destaca o retablo da Nosa Señora do Carme obra de Francisco de Lens, peza considerada como unha das pioneiras do rococó galego.

## Historia 
A finais do século XVII o clérigo padronés Alonso de la Peña Montenegro, bispo de Quito, legou ao seu sobriño, Juan Domínguez Fabeiro, a cantidade de 40 000 pesos para que se patrocinase o establecemento dun convento da Orde dos Carmelitas Descalzos en Padrón. Esta sería a primeira comunidade carmelitana descalza en Galicia, aínda que de la Peña xa apoiara a súa difusión en América.

## Notas
Universidade de Kent

A **Universidade de Kent** é unha universidade pública do Reino Unido. Fundouse o 4 de xaneiro de 1965, e no curso académico 2019-20 tiña 18&nbsp;710 estudantes.

## Características
O seu orzamento no ano 2018 foi de 5528 millóns de libras esterlinas. Conta con campus en Canterbury, Medway e Tonbridge, cerca de Londres. Tamén ten sedes en Bruxelas, París, Atenas e Roma.

Aparece incluída na *Guardian University Guide 2015* como unha das 20 mellores universidades británicas. Nas enquisas realizadas para o National Student Survey, outorgáronlle un termo medio de 90 % no índice xeral de satisfacción.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*University of Kent website
Miguel Barros Castro

**Miguel Barros Castro**, nado en Mosende (O Porriño) en 1892 e finado en Montevideo o 5 de xuño de 1934, foi un xornalista galego.

## Traxectoria 
Fillo de José Barros Amandi. Estudou filosofía no Seminario de Tui, onde comezou o exercicio periodístico colaborando en *La Integridad*. En 1910 emigrou ao Uruguai e formou parte da redacción de *El Diario Español*. En 1912 intentou editar sen éxito *El Eco de España*. Xefe de redacción de *El Diario Español*, en xullo de 1917 colaborou no diario *La Razón*. Sumouse á redacción de *Tierra Gallega*, substituíndo a Xosé María Barreiro na dirección a partir do número 40. Colaborou como redactor no semanario *Galicia Nueva*. Tamén colaborou coa *Revista de las Españas*, editada en Madrid pola Unión Ibero-Americana. Foi un dos fundadores da Casa de Galicia. Foi secretario da Junta Patriótica Española, da Cámara Oficial Española de Comercio e do Club Español. Foi secretario (1931) e despois subxerente da Administración Nacional de Combustibles. Finou en Montevideo nun accidente de tráfico o 5 de xuño de 1934.
## Vida persoal 
Casou con Elvira Arcelos.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Ángel Aller

**Ángel Aller Villa**, nado en Betanzos o 16 de abril de 1887 e finado en Montevideo o 15 de maio de 1976, foi un escritor e xornalista galego.
## Traxectoria 
Estableceuse coa familia en Santiago de Compostela. Emigrou coa familia ao Uruguai en 1906, radicándose primeiro en Paso de los Toros (Tacuarembó) e dous anos despois en Montevideo. Participou nas actividades da colectividade galega, formando parte da secretaría de redacción de *Tierra Gallega*, colaborando no semanario *Galicia Nueva*, coa *Revista del Centro Gallego* de Montevideo e co periódico *Arazua*. En 1929 foi un dos fundadores da Asociación Protectora de la Cultura Gallega, da que foi presidente, e tamén presidiu o Centro Gallego de Montevideo.

Vinculouse aos grupos literarios máis renovadores e participou na revista *Cartel* (1929-1931), fundada por Julio Sigüenza, Jaime Luis Morenza e Alfredo Mario Ferreiro; colaborou na etapa uruguaia da revista *Alfar*, dirixida por Julio José Casal. O seu libro de poemas *Romance del gaucho perdido* (1930), é unha recreación lírica da figura do escritor Francisco Espínola e, sobre todo, do libro de contos deste *Raza ciega* (1926). A súa actividade cultural foi febril neses anos, facendo de ponte para invitar a conferenciantes españois de primeira liña que, previamente, pasaban por Buenos Aires (José Ortega y Gasset, Ramón Pérez de Ayala, entre outros).

Definiuse a prol do bando franquista e tratou en conferencias, libros e folletos os temas da "hispanidad" (*Retorno de Iberia: cinco glosas*, *Cultura y Raza*). participou na homenaxe realizado en 1939 para celebrar a vitoria de Franco e en memoria do fundador de Falange Española, José Antonio Primo de Rivera. Por tales actividades Franco condecorouno como Comendador de la Orden del Mérito Civil en 1957.

O seu último recoñecemento como creador obtívoo ao figurar na selecta antoloxía *18 poetas del Uruguay*, que o arxentino Romualdo Brughetti publicou no selo binacional da Sociedad de Autores de Libros Rioplatenses (SALRP, 1937).

## Obras 
* *Romance del gaucho perdido: tres jornadas en pos de Espínola* (poesía). Montevideo, Cartel, 2º Cuaderno, 1930.
* *La pintura de Méndez Magariños* (ensayo). Montevideo, 1931.
* *Romances de mar y de tierra* (poesía). Montevideo, 1936.
* *Retorno de Iberia; cinco glosas* (ensayo). Montevideo, 1938.
* *Romance de la soledad: dos cantos* (con Carlos Sabat Ercasty) (poesía). Montevideo, 1944.
* *Cultura y raza* (ensayo). Montevideo, Morales, 1945.
* *Saudade, emoción de Galicia* (ensayo). Montevideo, Talleres Gráficos “Impresora Uruguaya”, 1947.
* *Paisajes; evocación de España* (ensayo). Montevideo, Florensa y Lafón, 1948.
* *Camino; itinerario de una romería* (ensayo). Montevideo, Florensa y Lafón, 1953.
* *La pintura de González del Blanco* (ensayo). Montevideo, 1955.
* *Romancero* (poesía). Montevideo, Banda Oriental, 1979. (Prólogo de Arturo Sergio Visca). [Recolle os dous primeiros libros de poemas].

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha  na Universidad de la República del Uruguay.
Belenos Rugby Club

O **Belenos Rugby Club**, denominado **Pasek Belenos** por razóns de patrocinio, é unha entidade deportiva de Avilés adicada ó rugby que acadou o ascenso á División de Honra por primeira vez na tempada 2021-22. O club naceu en 1998 logo dunha escisión da sección de rugby da Asociación Atlética Avilesina que viña competindo na liga rexional asturiana dende 1990. O equipo disputa os seus partidos como local no estadio Santa Bárbara, tamén coñecido como Muro de Zaro.

## Palmarés 
;Posicións do Belenos Rugby Club en competicións oficiais

* 

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial do club 
### Outros artigos
Xosé Antonio García Cotarelo

**Xosé Antonio García Cotarelo**, nado en Vilameá (A Pontenova) en 1941 e finado en Madrid o 21 de marzo de 2026, foi un avogado, funcionario e escritor galego.

## Traxectoria 
Estudou Dereito en Madrid, onde aprobou as oposicións ao Corpo Técnico de Administración Civil do Estado en 1967. Foi subdirector xeral nos ministerios da Gobernación, Interior, Obras Públicas e Urbanismo, Traballo, Sanidade e Seguridade Social e Xustiza. 

Estivo destinado en servizos especiais na Xunta de Galicia (1982-1990) e foi Secretario Xeral Técnico e de Relacións Institucionais da Consellería da Presidencia (1986) e Secretario Xeral da Vicepresidencia. Traballou despois na Inspección Xeral de Servizos do Ministerio de Traballo e Asuntos Sociais, onde se xubilou en 2007. Publicou poemas en *Dorna* e algúns artigos en *El Correo Gallego* sobre a obra de Cunqueiro e a literatura fantástica.

## Obras 
* *A Autonomía galega (1846-1981)*, 1986 (con Rubén Víctor Lois Calviño e Xesús Fernández Jiménez).

### Traducións 
* *Elexías* de Tibulo, 1989.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Pregón da xira de Santa Cruz ano 2002 - Xosé Antonio García Cotarelo.
Guido Veroi

**Guido Veroi**, nado en Roma o 16 de novembro de 1926 e finado na mesma cidade o 16 de xaneiro de 2013, foi un escultor, gravador, medallista e deseñador de moedas italiano.

## Traxectoria 
Guido Veroi estudou medallística da man do mestre Pietro Giampaoli na Escola de Arte da Medalla Giuseppe Romagnoli, da Casa da Moeda do Estado.

Aínda que as súas obras máis frecuentes e recoñecidas son moedas e medallas, é tamén autor de traballos tan diversos como vidreiras, mosaicos, cerámica e pezas de bronce.
[miniatura|114x114px|[Reverso (moedas)|Reverso da moeda de 500 liras de 1958.]]
A súa obra máis recoñecida é a moeda de 500 liras de prata de 1958, creada en conxunto con Pietro Giampaoli. En tanto que este último creou o seu anverso, Veroi é o autor do reverso, caracterizado pola representación das carabelas de Colón.]]
Nunha nova colaboración co *Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato*, Veroi creou outra das súas moedas máis significativas, a de 500 liras de 1961 conmemorativa do centenario da unificación italiana, da que se ocupou tanto do anverso como do reverso. así como o anverso da serie de moedas en euros do Vaticano de 2002 coa efixie de Xoán Paulo II, creado xunto con Uliana Pernazza. Geroi foi tamén autor de diversas moedas, tanto circulantes como conmemorativas, para a Cidade do Vaticano e para a República de San Marino.

Guido Veroi finou en Roma aos 86 anos o 16 de xaneiro de 2013, na súa casa de Roma.

## Recoñecementos 
* (1983): Premio Sanford Saltus de Medalla, da *American Numismatic Society*, de Nova York.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Wartemberg, U. (2014). "Obituary Guido Veroi, 1926-2014 [sic]". En *ANS Magazine*. American Numismatic Society.

### Outros artigos 
* Lista de deseñadores das moedas de euro
Eugenio Driutti

**Eugenio Driutti**, nado en Tarcento (Udine) o 14 de xaneiro de 1949, é un gravador, medallista e deseñador de moedas italiano.

## Traxectoria 
Eugenio Driutti estudou medallística na Escola de Arte da Medalla Giuseppe Romagnoli, da Casa da Moeda do Estado, en Roma, onde ingresou no curso 1971-1972. Alí formouse con mestres como Pietro Giampaoli e pasou a formar parte da chamada escola friulana de medallistas.

Logo da súa formación en Roma ingresou nun taller en Udine, onde se instruíu nas artes do gravado con cicel, ata que en 1981 se incorporou ao cadro de gravadores da ceca pública italiana. 

Entre os seus traballos máis salientables están, entre outros, o anverso da moeda dun céntimo de euro de Italia e os reversos das moedas de 200 liras de 1990 e de 1992, conmemorativas do Consello de Estado italiano e da Exposición Filatélica Xénova 92, respectivamente.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deseñadores das moedas de euro

### Ligazóns externas 
* Vídeo: *Eugenio Driutti - incisore medaglista*
Uliana Pernazza

**Uliana Pernazza**, nada en Roma o 2 de xaneiro de 1959, é unha gravadora, medallista e deseñadora de moedas italiana.

## Traxectoria 
Uliana Pernazza estudou medallística entre 1979 e 1983 na Escola de Arte da Medalla Giuseppe Romagnoli, da Casa da Moeda do Estado, en Roma, e en 1984 entrou a formar parte do cadro de gravadores da ceca pública.

A súa obra componse dun un bo número de medallas e, sinaladamente, de moedas circulantes e conmemorativas emitidas tanto para Italia como para a Cidade do Vaticano e a República de San Marino, entre as que cabe destacar o anverso da serie de moedas en euros do Vaticano de 2002 coa efixie de Xoán Paulo II, creado xunto con Guido Veroi.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deseñadores das moedas de euro

### Ligazóns externas 
* Vídeo: Incisore IPZS moneta Perugia: Uliana Pernazza (IPZS)
Xosé Bouzó Fernández

**Xosé Bouzó Fernández**, nado en Vigo o 5 de outubro de 1962, é un escritor e profesor galego.

## Traxectoria
Orixinario de Guillade (Ponteareas). En 1985 licenciouse en Filoloxía galega e portuguesa pola Universidade de Santiago de Compostela.
Foi profesor de lingua e literatura galegas no colexio San Miguel e no instituto Santa Irene. No Grupo Educativo O Castro-San Miguel traballou como profesor de educación física, e creou varias asociacións deportivas e foi adestrador de atletismo, baloncesto e voleibol. En 1988 superou as oposicións de profesor de educación física, sendo destinado ao IES Ricardo Mella, e ao ano seguinte obtivo destino definitivo no IES Manuel Antonio. Ao curso seguinte foi escollido director do centro. Despois traballou no instituto da Cañiza, o IES Proval de Nigrán, e desde 1995 no IES Primeiro de Marzo de Baiona, onde é xefe de departamento de educación física.

Colabora no Instituto de Estudos Miñoráns e participou na creación do grupo S.O.S. Groba en defensa da serra da Groba. Xunto con Xurxo Pérez Pintos deseñou e levou a cabo os paseos pedagóxicos que desde a década de 1990 fan parte das Xornadas do Ensino organizadas en Vigo pola Asociación Socio-Pedagóxica Galega e a CIG.
É tamén empresario no sector educativo e inmobiliario (Vigo, Lisboa) e no desenvolvemento agroforestal na parroquia de Guillade (Ponteareas) e na xuradía de Marzán (O Rosal).

## Obra
Na súa época universitaria comezou a publicar poemas na revista *Dorna* e na do IEM.

* *As bioinvasións na Galiza* (A Nosa Terra, 2004; con Xurxo Pérez Pintos)
* *A pegada socioecolóxica do sistema enerxético galego* (Sotelo Blanco, 2007; con Xurxo Pérez Pintos)
* *Serra da Groba. A formación da paisaxe* (Tórculo, 2017; con Xurxo Pérez Pintos)
Rodolfo Fischer

**Rodolfo José Fischer Eichler**, alcumado **Lobo**, nado en Oberá, Misiones, o 2 de abril de 1944 e finado o 16 de outubro de 2020, foi un futbolista arxentino. Está considerado como un dos mellores dianteiros da historia do San Lorenzo de Almagro, co que gañou tres ligas arxentinas nas décadas de 1960 e 1970. Militou tamén entre outros no Botafogo brasileiro e no Once Caldas colombiano.

## Traxectoria 
[ligazón=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Rodolfo_Fischer_-_Grafico_-_19670620_-_T2.jpg/170px-Rodolfo_Fischer_-_Grafico_-_19670620_-_T2.jpg|miniatura|172x172px| Fischer marcando contra o [Club Atlético River Plate|River Plate en 1967.]]
Naceu o 2 de abril de 1944 en Oberá, na provincia de Misiones, sendo fillo dun brasileiro e unha alemá. En 1963 incorporouse aos xuvenís do San Lorenzo de Almagro de Buenos Aires.  

### San Lorenzo de Almagro 
Debutou co primeiro equipo de San Lorenzo en 1965, nunha vitoria por 4-2 nun clásico contra Huracán no que marcou dous goles. En 1968, co brasileiro Tim como adestrador e con Pedro González e Veglio como compañeiros de ataque, gañou o Campionato Metropolitano de xeito invicto, anotando o gol do título na prórroga da final contra o Estudiantes.

En 1972 foi traspasado por un millón de cruzeiros brasileiros ao Botafogo do Río de Xaneiro, onde militou durante os seguintes catro anos, compartindo equipo con destacados xogadores como Jairzinho. En 1976 deixou o club sendo naquel momento o estranxeiro con máis partidos da historia do club (180), marca que se mantivo vixente durante case medio século, ata que foi superada en 2022 polo tamén arxentino Joel Carli. Ademais anotou

A continuación trasladouse ao nordeste brasileiro, onde fichou polo EC Vitória de Salvador, onde volveu ter como adestrador a Tim. No equipo baiano anotou 34 en 41 partidos. Deixou o Brasil como o estranxeiro con maior número de goles na historia do Campionato Brasileiro ata aquel entón.

En 1977 volveu á Arxentina para xogar de novo no San Lorenzo, no que militou ata 1978 elevando as súas cifras no club ata os 271 partidos e 141 goles, o que o converte no cuarto máximo goleador da historia do club.

En 1979 marchou ao estranxeiro unha vez máis para xogar no Once Caldas de Manizales, Colombia, co que marcou 11 goles en 40 partidos de liga. Puxo fin á súa carreira na Arxentina en 1981, despois de ascender á máxima categoría arxentina co Sarmiento de Junín e de militar unha última campaña no Sportivo Belgrano da provincia de Córdoba.

### Selección arxentina 
Foi 35 veces internacional coa selección arxentina, coa que marcou 12 goles. Disputou o seu último partido coa Arxentina en xullo de 1972 no estádio do Maracanã de Río de Xaneiro na Copa Independencia do Brasil.

Trala súa retirada viviu nunha granxa do interior da Arxentina, ata que faleceu o 16 de outubro de 2020, aos 76 anos de idade.

## Palmarés 
;San Lorenzo
* **Primeira División (3):** Metropolitano 1968, Nacional 1972, Metropolitano 1972.

## Notas
Luciana de Simoni

**Luciana de Simoni**, nada en Frascati,  Roma Capital, o 24 de marzo de 1957, é unha gravadora, medallista e deseñadora de moedas italiana.

## Traxectoria 
Logo do seu ensino secundario, Luciana de Simoni cursou estudos artísticos no Instituto Nacional de Arte Silvio d'Amico, no que se graduou en 1976 na súa sección de Ourivaría. Alí aprendeu as técnicas da estampaxe, a fundición a cera perdida e a elaboración de xoias, que despois perfeccionou nun obradoiro de artesanía.

En 1978 ingresou na Academia de Belas Artes de Roma para cursar estudos de Escultura, baixorrelevo e gravado calcográfico. Nesa mesma época asistiu tamén á Escola de Arte da Medalla Giuseppe Romagnoli, da Casa da Moeda do Estado, onde desenvolveu as súas habelencias de gravado de medallas con buril.

Entre as súas obras máis populares está o anverso nacional italiano da moeda de 2 céntimos de euro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deseñadores das moedas de euro
Ettore Lorenzo Frapiccini

**Ettore Lorenzo Frapiccini**, nado en Buenos Aires, Arxentina, o 17 de novembro de 1957, é un gravador, medallista e deseñador de moedas italiano.

## Traxectoria 
Aínda que naceu en Buenos aires en 1957, no seo dunha familia de orixe italiana, Frapiccini viviu en Italia desde 1964.
[miniatura|270x270px|Modelo en [escaiola elaborado por Frapiccini para unha moeda de 2 euros sanmarinense conmemorativa de Giuseppe Garibaldi (2007).]]
Posteriormente traballou como gravador nos establecementos *Emilio Senese*, de Milán, e *Pacchiani e Barlacchi*, de Florencia, ata que en 1984 ingresou no cadro de gravadores do *Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato*. 

Entre os seus traballos máis salientables están as moedas italianas de 200 liras conmemorativas de 1997 e de 1999, o anverso da moeda de cinco céntimos de euro de Italia que amosa unha vista do Coliseo romano, ou os anversos da serie ordinaria en euros de San Marino.
Ficheiro:Moeda comemorativa 2 euros 2004, San Marino.png|San Marino: 2 euros (2004). Bartolomeo Borghesi.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deseñadores das moedas de euro
A rosa incandescente

***A rosa incandescente*** é unha curtametraxe de 2021, dirixida por David Vázquez Vázquez, con guión de Anxos García Fonte e interpretada por Alba López.

Mostra a Rosalía de Castro, a vida da escritora falando do seu proceso creativo no momento de publicar o seu primeiro ensaio, *Lieders.*

## Características 
Rodouse no mes de xullo de 2021 no Pazo de Sabadelle e a súa contorna. Presentouse por primeira vez en formato de curtametraxe de 27 minutos no Auditorio Municipal de Chantada o 26 de febreiro de 2022.

Segundo a guionista: 

Anxos García Fonte en colaboración con Glafira Fernández-Campoamor desenvolveron nun proxecto didáctico sobre o filme, *Encanta se ri, conmove se chora*  dixital e en papel

### Colaboradores 
* Director: David Váquez Vázquez
* Director asistente: Diego Rubio
* Guión e idea orixinal: Anxos García Fonte
* Produción: Anxos García Fonte e Pinancho Audiovisuais
* Director de fotografía: Bruno Máez
* Música orixinal: Tamara Lorenzo
* Vestiario: Ana Gesto
* Son directo: David Lagares
* Directora de arte: Alicia Fernández e Ana Gesto
* Caracterización e make-upp: Lara Naveiro e Susana Bello
* Póster e fotos de Rosalía: Bruno Máez
* Efectos: Juanpa Ameiros
* Deseño de visualización: Ana de Vit
* Catering e loxística: Pazo de Sabadelle, Juan Manuel Rubio, Xosé Bello Arias, David Otero (Piquelo)
* Escenarios: Pazo de Sabadelle, parroquia de Sabadelle, Concello de Chantada, Ría de Ortigueira
* Patrocina: Concello de Chantada
* Colabora: Pinancho@Audiovisuias, Casa de Rosalía

### Elenco 
* Rosalía de Castro: Alba López
* Serventa: Anxo García Fonte
* Labrega na lareira: Xoana Arias
* Labrego na lareira: Chicho Carballido
* Rapaza: Arixa Otero
* Rapaz: Brigo Otero
* Lavandeira 1: María Ratón
* Lavandeira 2: Susi Gesto

## Premios 
* 2022: 1º Premio no Aracnea Film&Book Festival de La Castellaneta, na Puglia (Italia), na categoría de Curtametraxe Internacional.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina en Facebook
Ramón Grosso

**Ramón Moreno Grosso**, nado en Madrid o 8 de decembro de 1943 e finado na mesma cidade o 13 de febreiro de 2002, foi un futbolista español que xogaba como dianteiro.

Desenvolveu case toda a súa carreira futbolística no Real Madrid, co que militou durante 12 tempadas, disputando un total de 366 partidos oficiais nos que marcou 75 goles. Gañou 11 títulos, entre eles a Copa de Europa de 1966. Foi sogro de Paco Llorente e avó de Marcos Llorente, ambos tamén futbolistas.

## Traxectoria 
Nacido en Madrid, ingresou no equipo xuvenil do Real Madrid aos 15 anos. Na tempada 1963/64 debutou co filial, o Plus Ultra, na Terceira División. En xaneiro de 1964 saíu cedido ao Atlético de Madrid, que ocupaba postos de descenso a Segunda. Con este equipo debutou na Primeira División, diante do Murcia, marcando o gol da vitoria nos minutos finais. O balance dos seus 12 anos no club branco foi de 366 partidos oficiais e 75 goles.

Durante as seguintes décadas continuou traballando no Real Madrid como adestrador na canteira. Na campaña 1986/87 dirixiu o Real Madrid Castilla na Segunda División durante 23 xornadas. O 24 de marzo de 1991, trala destitución de Alfredo Di Stéfano e antes do nomeamento de Radomir Antić, actuou como adestrador interino do primeiro equipo, ao que dirixiu nun empate 1-1 diante do Real Oviedo.

### Selección nacional 
Foi 14 veces internacional coa selección española. Debutou o 1 de febreiro de 1967, nun empate sen goles contra Turquía no estadio Ali Sami Yen, correspondente á fase de clasificación para a Eurocopa de 1968, e marcou o seu único gol coa selección no segundo partido entre os dous equipos, unha vitoria por 2-0 en Bilbao.

### Morte 
Despois dunha longa loita contra o cancro, morreu o 13 de febreiro de 2002 no seu Madrid natal, aos 58 anos de idade. O seu neto Marcos Llorente é tamén futbolista.

## Palmarés 
;Real Madrid
* **Primeira División (7):** 1964/65, 1966/67, 1967/68, 1968/69, 1971/72, 1974/75, 1975/76.
* **Copa do Xeneralísimo (3):** 1969/70, 1973/74, 1974/75.
* **Copa de Europa (1):** 1965/66.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador no sitio web do Real Madrid .
* Datos do xogador no sitio web da Real Federación Española de Fútbol .
Claudia Momoni

**Claudia Momoni**, nada en Roma o 27 de novembro de 1963, é unha gravadora, medallista e deseñadora de moedas italiana.

## Traxectoria 
Logo de se diplomar no Instituto Artístico Estatal en Roma, Claudia Momoni ingresou na Escola de Arte da Medalla Giuseppe Romagnoli, da Casa da Moeda do Estado, onde se graduou en 1985.

Logo do seu período formativo comezou a traballar no sector da ourivaría, onde adquiriu experiencia coa estampaxe, o cicelado, a modelaxe en cera, a fundición a cera perdida e o deseño de xoias.

Entre as súas obras máis populares está o anverso nacional italiano da moeda de 10 céntimos de euro que reproduce a Venus de Botticelli.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deseñadores das moedas de euro
Maria Carmela Colaneri

**Maria Carmela Colaneri**, nada en Roma o 10 de febreiro de 1963, é unha gravadora, medallista e deseñadora de moedas italiana.

## Traxectoria 
Maria Carmela Colaneri cursou estudos de medallística na Escola de Arte da Medalla Giuseppe Romagnoli, da Casa da Moeda do Estado.

Logo do seu período formativo entrou a formar parte do cadro de gravadores do *Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato*, onde comezou a deseñar e gravar medallas e moedas dun xeito profesional.]]
Colaneri é autora dun bo número de moedas, tanto circulantes como conmemorativas, cuñadas non só para Italia senón tamén para a Cidade do Vaticano e a República de San Marino.

Entre as súas obras máis populares está o anverso nacional italiano da moeda de dous euros que reproduce o retrato de Dante Alighieri pintado por Rafael.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deseñadores das moedas de euro

### Ligazóns externas 
* Vídeo: "Le creazioni artistiche di Maria Carmela Colaneri alla Zecca di Stato"
* Vídeo: "Le tecniche della coniatura e le eccellenze italiane del settore"
* Vídeo: "L'iconografia di Dante e la moneta circolante da 2€"