Fémur

O **fémur** é o óso máis longo e máis voluminoso do corpo humano, e localízase na coxa.

Tamén é o óso máis resistente. O fémur consiste nunha diáfise central, na epífise proximal que se prolonga, a través dun pescozo, até unha cabeza (esférica) —que o articula co óso do cadril— e na epífise distal que se divide en dous cóndilos, que se ligan á tibia e á rótula.

Unha persoa de 1,80 m ten un fémur de aproximadamente 50&nbsp;cm.

O fémur presenta tres caras (anterior, externa e interna) e tres beiras (posterior, externa e interna) na súa diáfise.

## Diáfise femoral 
* **Cara anterior**: no nivel máis fondo insírese o músculo tensor da sinovial do xeonllo. Por enriba del pasa sen inserirse o músculo cadrado femoral, cuxa orixe sitúase na tuberosidade isquiática do coxal. Máis superficialmente atopamos o músculo recto anterior da coxa. Este músculo ten a súa inserción superior no coxal, a través de dous tendóns. Un tendón directo que se insire na espiña ilíaca anterosuperior.
* **Cara interna e externa**: non prestan insercións musculares, pero si atopamos os músculos vasto externo e interno. Estes dous músculos, cuxa orixe está no bordo posterior, forman xunto co cadrado femoral e co recto anterior da coxa, o tendón do cuadríceps, que termina na cara anterior da rótula.
* **Bordos externo e interno**: relaciónase co paso dos músculos das caras laterais e o cadrado femoral.
* **Bordo posterior**: consta de dous beizos e un intersticio. Ambos beizos na epífese inferior divídense orixinando os cóndilos femorais. Delimitan nesta zona inferior un triángulo: o triángulo poplíteo. Cara a epífise proximal os beizos trifúrcanse formando tres cristas. A externa presta inserción ó músculo glúteo maior, a media ó músculo pectíneo (por debaixo do trocánter menor); a interna ó vasto interno.

No intersticio insírense os músculos adutores, cuxa orixe atópase no bordo inferior do coxal, na parte anterior do isquion e pube. Tamén se insire aquí a porción curta do bíceps femoral.

## Epífise proximal 
Consta de varias estruturas. Unha parte delas, articulares (articulación coxofemoral) e outra parte delas destinadas a insercións musculares.

* **Cabeza femoral**: anaco de esfera destinado á articulación coxofemoral. Case todo el é articular, agás unha pequena fosa, destinada á inserción do ligamento redondo, que forma parte da articulación anterior. Este ligamento vai dende a cabeza á cavidade cotiloidea do coxal. Emite un segundo ligamento: o ligamento isquiopubiano.
* **Pescozo anatómico**: presta inserción á cápsula articular da coxofemoral.
* **Trocánter maior**: relevo óseo a nivel posteroexterno. Nel insírense unha serie de músculos pelvitrocantéreos. Na cara interna atopamos unha fosiña onde se insiren caudalmente os músculos: obturador externo, obturador interno, xéminos superior e inferior. Estes tres últimos músculos proveñen os tres xuntos dende a incisura ciática menor, e únense nun único tendón.
Na cara externa insírense os músculos glúteo mediano e maior, nesta orde. Cada un deles axudado por unha bolsa de deslizamento. No bordo superior insírese o músculo piramidal da pelve; no bordo inferior o glúteo maior; no bordo anterior o glúteo menor e no bordo posterior o cadrado femoral.

* **Trocánter menor**: insírese caudalmente o músculo psoas-ilíaco e por debaixo o músculo pectíneo.
* **Pescozo cirúrxico**: zona de transición epífiso-diafisaria.

## Epífise distal 
A epífise distal contén unha serie de estruturas que forman parte do xeonllo, son os cóndilos femorais. Estúdanse seis caras:

* **Cara superior**: continúase co resto do óso.
* **Cara inferior**: forma parte da cámara proximal do xeonllo. Únense á cara superior dos meniscos.
* **Cara anterior**: presenta un pequeno canal para o deslizamento da rótula. É unha cara chá, sen eminencias. 
* **Cara posterior**: presta inserción a dous ligamentos estabilizadores do xeonllo: os ligamentos cruzados anterior e posterior. O anterior vai do cóndilo externo á superficie preespinosa da tibia. O posterior vai do cóndilo interno á superficie retroespinosa da tibia.
* **Cara cutánea interna**: non é unha superficie articular. Presta inserción ós músculos: xemelgo interno, plantar delgado e o adutor mediano ou terceiro adutor (inserción distal). Tamén se insire o ligamento lateral interno do xeonllo.
* **Cara cutánea externa**: non é unha superficie articular. Presta inserción ós músculos: xemelgo externo e poplíteo. Tamén ó ligamento lateral externo do xeonllo.