open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Consello d'a Fabla Aragonesa

O '''Consello d'a Fabla Aragonesa**, normalmente abreviado en **Consello'*, é unha asociación cultural nacida en 1976 e recoñecida legalmente en 1978, e cuxo ámbito territorial é Aragón.

Os fins desta asociación son a defensa, promoción e extensión da lingua aragonesa en todos os seus aspectos: historia, literatura, gramática, léxico, toponimia, folclore, consideración social e legal, pedagoxía, didáctica etc., con especial fincapé no estudo, protección e desenvolvemento de todas as súas variantes locais e comarcais, as cales son a base do aragonés común ou estándar.

As actividades do Consello baséanse en tres principios:
# Actitude respectuosa á realidade trilingüe de Aragón.
# Non adscrición colectiva a ningunha asociación política, sindical ou relixiosa.
# Liberdade ideolóxica das persoas que o forman.

Os órganos de goberno do Consello son a Asemblea Xeral (Asambleya Cheneral) de conselleiros e a Xunta Directiva (Chunta Direutiba), cuxa composición e atribucións están regulados nas *Ordinazions de o Consello''. O presidente actual (desde 2004) é o escritor Chusé Inazio Nabarro.

Desde a súa creación, o Consello traballou na dignificación do idioma aragonés, contribuíndo a crear un estado de opinión favorable ao redor desta pequena lingua romance e difundindo o seu coñecemento a través de diversas publicacións, como Fuellas e Luenga & fablas. O seu director de publicacións é o filólogo Francho Nagore.
É de feito a asociación de referencia da lingua aragonesa dentro de Aragón, sendo órgano de consulta obrigado por parte das institucións en cuestións de normalización do aragonés.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Consello d'a Fabla Aragonesa
Guerra ruso-xaponesa

A **guerra ruso-xaponesa** foi un conflito militar entre o Imperio Ruso e o xaponés que se estendeu desde o 10 de febreiro de 1904 ata o 5 de setembro de 1905 por mor das ambicións dos dous estados sobre Manchuria e Corea e que rematou coa vitoria xaponesa e a derrota rusa, sendo causante da Revolución Rusa de 1905. As operacións bélicas desenvolvéronse sobre todo no sur de Manchuria, en especial na zona da Península de Liaodong e Mukden e nos mares que arrodean Corea, Xapón e o mar Amarelo.

No plano militar, o conflito prefigurou as guerras do século XX pola súa duración (un ano e medio), pola cantidade de tropas que participaron (máis de 2 millóns de homes) e polas perdas (156.000 mortos, 280.000 feridos e 77.000 prisioneiros) así como tamén polo emprego de técnicas modernas.

No plano político, o enfrontamento ten a súa orixe na oposición directa entre os dous imperialismos, o xaponés e o ruso, este último co obxectivo estratéxico de obter un acceso permanente ao océano Pacífico, pois o recentemente establecido porto de Vladivostok tan só era operativo no verán. Mentres que Port Arthur podía ser operativo todo o ano, as negociacións entre rusos e xaponeses entre a primeira guerra sino-xaponesa e 1903 non levaran a acordo ningún por considerar os xaponeses que esa zona quedaba dentro da súa rexión de influencia.

## Véxase tamén
Lista de concellos da provincia de Cidade Real

**Concellos da provincia de Cidade Real**:

400px|dereita|miniatura|Mapa dos concellos da provincia de Cidade Real

## Notas
Jannis Kounellis

**Jannis Kounellis**, nado no Pireo o 23 de marzo de 1936, é un artista grego de arte povera.

## Traxectoria 
Estudou na *Academia de Belas Artes* de Roma. En 1963 comezou a utilizar materiais orgánicos e inorgánicos nas súas obras, como animais vivos, lume, terra, tea de saco e ouro. Cambiou o marco dos cadros por marcos de camas, portas, fiestras e utilizou as galerías de arte como marco para a súa obra. En 1967 Kounellis uniuse á Arte povera de Germano Celant. En 1969 fixo unha exposición con cabalos auténticos na galería l’Attico de Roma. Gradualmente, Kounellis introduciu novos materiais nas súas instalacións (fume, carbón, carne etc.) e substituíu o contorno da galería de arte por lugares históricos (principalmente industriais).

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Biografía no Museo Guggenheim (en inglés)
* Kounellis na Artcyclopedia(en inglés)
Lista de concellos de Cádiz

miniatura|300px|dereita|Mapa dos concellos da provincia de Cádiz

**Lista dos 45 concellos da provincia de Cádiz**:

## Notas
Lista de concellos de Cáceres

**Lista de concellos da provincia de Cáceres**:

miniatura|400px|Mapa dos concellos da provincia de Cáceres.
Lista de concellos de Granada

Lista dos 174 concellos da provincia de Granada.

dereita|300px|miniatura|Mapa da provincia de Granada

## Notas
Saa

Como topónimo **Saa** pode referirse a:

;En Galiza
***Saa**, parroquia do concello da Pobra do Brollón;
***Saa**, parroquia do concello de Dozón;
****Saa**, lugar de dita parroquia;
***Saa**, parroquia do concello de Lugo;
****Saa**, lugar de dita parroquia;
***Saa**, lugar da parroquia de Cadoalla, no concello de Becerreá;
***Saa**, lugar da parroquia de Saavedra, no concello de Begonte;
***Saa**, lugar da parroquia de Carballeda, no concello de Carballeda de Avia;
***Saa**, lugar da parroquia de Seoane de Arcos, no concello do Carballiño;
***Saa**, lugar da parroquia de Esteiro, no concello de Cedeira;
***Saa**, lugar da parroquia de Sadurnín, no concello de Cenlle;
***Saa**, lugar da parroquia de Labrada, no concello de Guitiriz;
***Saa**, lugar da parroquia de Santa Locaia de Parga, no concello de Guitiriz;
***Saa**, lugar da parroquia de San Pedro do Incio, no concello do Incio;
***Saa**, lugar da parroquia de Santa María do Mao, no concello do Incio;
***Saa**, lugar da parroquia de Cedrón, no concello de Láncara;
***Saa**, lugar da parroquia de Toubille, no concello de Láncara;
***Saa**, lugar da parroquia de San Lourenzo de Aguiar, no concello de Outeiro de Rei;
***Saa**, lugar da parroquia de San Salvador de Mourisco, no concello de Paderne de Allariz;
***Saa**, lugar da parroquia de Meixide, no concello de Palas de Rei;
***Saa**, lugar da parroquia de Toiriz, no concello de Pantón;
***Saa**, lugar da parroquia de San Cibrao de Armental, no concello da Peroxa;
***Saa**, lugar da parroquia de Santa Mariña de Pescoso, no concello de Rodeiro;
***Saa**, lugar da parroquia de Fornelos, no concello de Salvaterra de Miño;
***Saa**, lugar da parroquia de Marrube, no concello do Saviñao;
***Saa**, lugar da parroquia de Beade, no concello de Vigo;
***Pedra de Saa**, lugar da parroquia de Armea, no concello de Láncara;
***Saamil**, lugar da parroquia do Castro, no concello de Begonte;
***Saavedra**, lugar da parroquia de Dadín, no concello do Irixo.

;Rio de Galiza
*O **río Saa**, afluente do río Cabe e pertencente a conca Miño-Sil.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Charlton Heston

**Charlton Heston**, nado como **John Charles Carter** en Wilmette (Illinois) o 4 de outubro de 1924 e finado en Beverly Hills (California) o 5 de abril de 2008, foi un actor estadounidense de cinema.

## Traxectoria 
Acadou sona principalmente pola súa actuación nos filmes *Ben-Hur* (co que obtivo o Oscar ao mellor actor en 1959), *Xulio César* (1950 e 1970), *Os dez mandamentos* (1956, onde fai o papel de Moisés), *El Cid* (1961, onde fai o papel de Don Rodrigo Díaz de Vivar) e *O planeta dos simios* (1968).

## Filmografía 
* *Xulio César* (1950)
* *O maior espectáculo do mundo* (1952)
* *Camiños enfrontados* (1953)
* *The Naked Jungle* (1954)
* *Os dez mandamentos* (1956)
* *A lei dos fortes* (1957)
* *Touch of Evil* (1958)
* *Horizontes de grandeza* (1958)
* *Ben-Hur* (1959)
* *El Cid* (1961)
* *55 días en Pequín* (1963)
* *O planeta dos simios* (1968)
* *Xulio César* (1970)
* *Tombstone, a lenda de Wyatt Earp* (1993)
* *Planet of the Apes* (2001)
Lista de concellos de Córdoba

**Lista dos 75 concellos da provincia de Córdoba, en Andalucía (España):**

miniatura|400px|Mapa de concellos da provincia de Córdoba.

## Fonte 
* Instituto Nacional de Estadística
## Notas
Lista de concellos da provincia de Guadalaxara

**Lista dos 288 municipios da provincia de Guadalaxara**, na comunidade autónoma de Castela-A Mancha, España.

__NOTOC__

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Diputación de Guadalajara
Achkhabad

miniatura|dereita|Achkhabad - Aşgabat.
**Achkhabad** (transliterado do ruso *Ашхабад*; en turcomán *Aşgabat*) é a capital de Turkmenistán e a principal cidade dese país, con 773&nbsp;400 habitantes (xaneiro de 2004). Atópase situada nun oasis no deserto de Karakum, xunto aos montes Kopet Dag, preto da fronteira con Irán.

## Poboación 
A poboación é maioritariamente musulmá sunnita. Existen minorías cristiás de orixe rusa e armenia.

## Historia 
Ashkhabad é unha cidade relativamente nova, que se desenvolveu a partir dunha aldea do mesmo nome fundada en 1818. Atópase situada cerca da localización orixinal de Nisa, a antiga capital dos partos, e das ruínas da cidade de Konjikala na Ruta da Seda, que foi destruída polos mongois.

En 1869, o exército ruso construíu unha fortaleza sobre un outeiro próximo á aldea, e a presenza militar, unida á seguridade derivada desta, atraeu a numerosos mercadores e artesáns á zona. A rexión foi anexionada en 1884 por Rusia, que decidiu desenvolver a cidade como un núcleo comercial debido á súa proximidade ao territorio de Persia, entón baixo influencia británica. Naquela época, considerábase unha cidade moderna e elegante, con moitas tendas e hoteis, e edificios de estilo europeo.

En 1917, tras establecerse o control soviético, a cidade foi renomeada como *Poltoratsk*, en honra dun revolucionario local. O nome Ashkhabad, na súa forma rusa "Ashjabad", foi restablecido en 1927. A partir deste momento, a cidade experimentou un rápido crecemento e industrialización, que se viron interrompidos por un grave terremoto o 6 de outubro de 1948. Estímase que o sismo alcanzou un grao 9 na escala de Richter, e deixou sen vida a máis de 110&nbsp;000 persoas (2/3 da poboación total da cidade). Os medios oficiais soviéticos, con todo, anunciaron unha cifra de mortos moito máis baixa, de 14&nbsp;000.

En 1991, coa proclamación da independencia de Turkmenistán, converteuse na capital nacional do novo estado.

## Economía 
A cidade é o principal centro económico e comercial do país. As principais industrias da cidade son os téxtiles de algodón e a metalurxia.

## Lugares de interese 
A maior parte da cidade antiga foi destruída polos terremotos, en particular polo de 1948. Por iso, Ashkhabad carece do típico casco antigo oriental que posúen outras cidades centroasiáticas.

Na cidade existen diversos museos de arte e de historia. É famoso o seu xardín botánico, así como varias mesquitas modernas.

## Cidades irmandadas 
*  Albuquerque, Estados Unidos de América
*  Ankara, Turquía
## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Páxina web da cidade
Sebastopol

**Sebastopol** ( e ; ) é unha cidade situada na península de Crimea. Ten 379.200 habitantes (2007), na súa maioría rusos (71,6 %), seguidos dos ucraínos (22,4 %). É un importante porto do Mar Negro. Conta cunha base naval de utilización conxunta para a Mariña Rusa e a Mariña Ucraína.
A súa situación política é disputada entre Rusia e Ucraína. Rusia goberna a cidade baixo o status de cidade federal, limitando coa República de Crimea. Pola súa parte o goberno de Ucraína estende as súas reclamacións sobre a cidade tamén ao resto da península de Crimea.

## Historia
A cidade fundouse en 1783 ao anexionar Rusia a península de Crimea, pola súa posición estratéxica converteuse nunha importante base naval e máis tarde nun porto comercial. En 1797 a cidade pasou a se denominar **Akhtiar**, nome dun asentamento tártaro nas súas proximidades, en 1826 a cidade recuperou o seu nome actual. Sebastopol foi teatro de operacións en diferentes conflitos bélicos, permaneceu asediada durante once meses (1854-1855) durante a Guerra de Crimea, foi sede dende 1918 ata 1920 do cuartel xeral do Exército Branco baixo o mando de Piotr Nikolaievich Wrangel e na segunda guerra mundial sufriu o asedio alemán durante 250 días (1941-1942) que aniquilou a gran parte da poboación. Durante a época da Unión Soviética Sebastopol foi unha cidade pechada, dependente directamente das autoridades centrais.

### Incorporación a Rusia
[200px|miniatura|esquerda|Momento da sinatura da anexión da [República de Crimea e Sebastopol á Federación Rusa.]]
En marzo de 2014, despois do Referendo de Crimea de 2014, a cidade de Sebastopol xunto coa recentemente creada República de Crimea, solicitaron a súa incorporación á Federación Rusa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de Sebastopol
Basseterre

**Basseterre** é a capital de Saint Kitts e Nevis e da parroquia de Saint George Basseterre. Ten unha poboación estimada de 15&nbsp;500 habitantes (1990). A cidade atópase situada na illa de Saint Kitts ou San Cristovo, e é un dos principais depósitos comerciais das illas de Sotavento.

## Historia 
Basseterre foi fundada polos franceses en 1627. Durante o goberno de De Poincy entre 1639 e 1660, a cidade estaba situada nun punto estratéxico, que lle permitiu desenvolver unha importante actividade portuaria. De Poincy rexeita subordinarse ante o rei de Francia, debido á súa posición de cabaleiro da Gran Cruz da Orde de Malta, esixiu maior lealdade da que se debía ao rei.

A illa de San Cristobo e por consecuente a cidade de Basseterre, padeceu a furia da natureza en varias ocasións, debido á súa localización, furacáns e terremotos azóutana periodicamente. A historia recorda o ano de 1876 como un dos máis catastróficos, no que a cidade foi devastada non só polos fenómenos climáticos antes mencionados, senón tamén por un incendio que reduciu a cidade en cinzas; é por esta razón que moitos dos edificios franceses desapareceron do mapa da cidade, aínda que aínda quede un pequeno vestixio destes como a Casa Xeorxiana situada na praza de independencia, hoxe convertida nun bar/restaurante.

## Xeografía 
A localidade de Basseterre atópase situada ao sur da illa de San Cristobo no mar Caribe.

Grazas á súa localización tropical, a cidade goza dun clima agradable para o turismo, ademais para o desenvolvemento e reprodución da flora típica da rexión, a localidade conta cunha vexetación exuberante, montañas volcánicas, selvas tropicais e campos de cana de azucre, unha das maiores fontes de emprego das Antillas.

## Economía 
A refinaría de azucre foi a principal industria da localidade ata que en 2005 esta fose posta nun segundo plano, aínda que compensada coa industria turística.

## Patrimonio 
miniatura|Igrexa anglicana de San Xurxo.

Basseterre é unha cidade testiga dun pasado colonial á vez francés e á vez inglés. Os museos, as catedrais, as prazas e os fortes son o maior legado dos ingleses á cidade. 
Entre os lugares emblemáticos da cidade atópanse:

* Praza da Independencia, onde se atopa ademais a Catedral da Inmaculada Concepción (católica). 
* Igrexa Anglicana de St George 
* Forte Brimstone Hill, construído en 1690, enteiramente de pedra negra. 
* Praza ortogonal Circus 
* Mercados da cidade e feiras artesanais.

As festas da cidade celébranse entre o 24 de decembro e o 2 de xaneiro.

## Véxase tamén
Lista de concellos de Huelva

miniatura|dereita|200px|Mapa municipal de Huelva 
**Lista dos 79 concellos da provincia de Huelva**:
 
## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Deputación de Huelva 
* Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
Vilarello

Como topónimo **Vilarello** pode referirse a:

;En Galiza
***Vilarello**, parroquia do concello de Cervantes;
****Vilarello da Irexa**, lugar de dita parroquia;
****Vilarello do Río**, lugar de dita parroquia;
***Vilarello**, parroquia do concello de Dozón;
****Vilarello**, lugar de dita parroquia;
***Vilarello**, parroquia do concello de Láncara;
***Vilarello da Cota**, parroquia do concello de Vilardevós;
****Vilarello**, lugar de dita parroquia;
***Vilarello**, lugar da parroquia de Lebruxo no concello de Baralla;
***Vilarello**, lugar da parroquia de Sixirei no concello de Baralla;
***Vilarello**, lugar da parroquia de Donís no concello de Cervantes;
***Vilarello**, lugar da parroquia de Coristanco no concello de Coristanco;
***Vilarello**, lugar da parroquia da Allonca no concello da Fonsagrada;
***Vilarello**, lugar da parroquia de San Pedro de Neiro no concello da Fonsagrada;
***Vilarello**, lugar da parroquia de Moar no concello de Frades;
***Vilarello**, lugar da parroquia de Toubes no concello da Peroxa;
***Vilarello**, lugar da parroquia de Oseira no concello de San Cristovo de Cea;
***Vilarello**, lugar da parroquia de Santo Estevo do Mato no concello de Sarria;
***Vilarello**, lugar da parroquia da Broza no concello do Saviñao;
***Vilarello**, lugar da parroquia de Cordeiro no concello de Valga.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Vilarelho da Raia**, freguesía portuguesa do municipio de Chaves, en Portugal.
Chusé Inazio Nabarro

**Chusé Inazio Nabarro**, nado en Tauste en 1962, é un poeta e filólogo en aragonés, licenciado en filoloxía hispánica. Desde o 2004 é o presidente do Consello d'a Fabla Aragonesa.

## Obras 
### Poesía 
* *O mirallo de chelo* (1985),
* ''En esfensa d'as tabiernas y atros poemas* (1998) 
* *Sonetos d'amor e guambra* (2001).
**O trunfo d’o tiempo* (2018).

### Novela 
* *Astí en do l'aire sofla ta sobater as fuellas d'os árbols* (1989),
* *Tiempo de fabas* (1997),
* *Chuan Galé -o cuaderno de tapas royas-* (2003) 
* *Reloch de pocha* (2006; premio Cidade de Barbastro),
* *Niedo de barucas* (2014).
* *Fuellas d'Abisinia'' (2025).
Forza Aérea Imperial Rusa

A **Forza Aérea Imperial Rusa** estableceuse en 1910 ao mercar o exército ruso unha serie de aeroplanos franceses e adestrar os primeiros pilotos militares na escola de pilotos establecida en Sebastopol por Alexandre Mikhailovich de Rusia quen foi o seu primeiro responsable.

Igor Sikorski contribuíu á mellora da aviación militar rusa coa construción en 1913 do Ilia Muromets, o primeiro bombardeiro estratéxico de catro motores. Ao comezo da primeira guerra mundial, Rusia tiña a segunda forza aérea militar por tras de Francia pero nunha gran parte estaba composta por vellos avións franceses e durante os primeiros meses do conflito as autoridades militares rusas só usaron os avións para misións de recoñecemento e coordinación da artillaría. En decembro de 1914 formouse o primeiro escuadrón de combate, formado por Ilia Muromets e que loitou contra os exércitos de Alemaña e Austria-Hungría. Entre os pilotos salientaron Piotr Nesterov, o primeiro piloto en destruír un avión inimigo en voo na historia da aviación militar, e Aleksandr Kazakov que destruíu 32 avións inimigos.

En 1915 a Forza Aérea Imperial Rusa que ata entón formaba parte do Corpo de Enxeñeiros estableceuse como un brazo separado do exército baixo o mando dun Stavka (comandante en xefe). Despois da Revolución Rusa converteuse na Forza Aérea Soviética.
Agrón

O termo **Agrón** pode referirse a:

*O **agrón**, unha planta crucífera;
***Agrón**, rei mitolóxico do reino de Lidia.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Agrón**, parroquia do concello de Ames;
***Santalla de Agrón**, parroquia do concello de Melide;
***Sagrón**, lugar da parroquia da Pedra, no concello de Cariño.

;Fóra de Galiza

;En Andalucía
***Agrón**, concello da provincia de Granada.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Estaleiro Editora

**Estaleiro Editora** foi unha editorial galega constituída como unha asociación cultural sen ánimo de lucro. Iniciou a súa andaina en 2006. No verán de 2016 anunciou o cesamento da súa actividade, que se concretou en 2017.
## Historia e características
Formada en 2006, foi unha editorial autoxestionada, asemblearia e sen ánimo de lucro. Editaba baixo licenza Creative Commons, permitindo a reprodución total ou parcial sen fins comerciais, e cargando os textos na propia páxina web.

Publicaba exclusivamente en galego, respectando a escolla normativa do autor, sendo esta a asumida na edición e promoción da súa obra.

O primeiro libro editado foi *Plan de fuga* (Alberto Lema, 2008). Outras autoras publicadas na editorial son Carlos Diegues, Rubén Ruibal, Carlos Losada, Raida Rodríguez Mosquera, Óscar Mourave, Moncho Iglesias, Clara Gayo, Marcos Abalde, Rebeca Baceiredo ou Carlos Taibo, ademais de traducións do Grupo Krisis, Pau Gener Galin e Bobby Sands. Así mesmo, Estaleiro coeditou co Proxecto Derriba libros monográficos sobre filósofos contemporáneos (Toni Negri, Gianni Vattimo, Fredric Jameson ou Jacques Derrida). En colaboración coa editora e distribuidora Corsárias, celebraron durante dous anos as Xornadas galegas da edición independente.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*
María Fedorovna Romanova

**María Fedorovna Romanova** tamén coñecida como **Dagmar de Dinamarca**, nada no Palacio Amarelo de Copenhague o 26 de novembro de 1847 e finada en Hvidøre o 13 de outubro de 1928, foi emperatriz consorte de Rusia.

## Traxectoria 
Era a segunda filla do rei Cristián IX de Dinamarca e Luísa de Hesse. Casou co emperador Alexandre III de Rusia o 9 de novembro de 1866 e tras converterse á fe ortodoxa adoptou o nome de **María Fedorovna**. Apenas interveu en política, agás polo seu sentimento antialemán que proviña do conflito que enfrontaba a Prusia con Dinamarca polos ducados de Schleswig e Holstein, a súa vida pública orientouse ás obras benéficas e sobre todo á súa familia. Despois da Revolución Rusa negouse a deixar Rusia, tan só en 1919 a instancias da súa irmá Alexandra, muller de Xurxo V do Reino Unido, aceptou marchar ao exilio vía Crimea no navío de guerra británico, HMS *Marlborough*. Estableceuse en Dinamarca na vila de Hvidøre, proxima a Copenhague.

Con Alexandre III tivo seis fillos:
* Tsar Nicolao II de Rusia (1868-1918)
* Gran duque Alexandre Aleksandrovich de Rusia. (1869-1870)
* Gran duque Xurxo Aleksandrovich de Rusia. (1871-1899)
* Gran duquesa Xenia Aleksandrovna de Rusia. (1875-1960)
* Gran duque Miguel Aleksandrovich de Rusia. (1878-1918)
* Gran duquesa Olga Aleksandrovna de Rusia. (1882-1960)
Marcelo Torcuato de Alvear

**Máximo Marcelo Torcuato de Alvear Pacheco**, nado en Buenos Aires o 4 de outubro de 1868 e finado en Don Torcuato o 23 de abril de 1942, foi un avogado e político arxentino, que foi presidente da Arxentina entre 1922 e 1928.

Foi líder da facción antipersonalista da Unión Cívica Radical, opositora a Hipólito Yrigoyen. En contraste con Yrigoyen, pertenceu á aristocracía bonaerense, algo que nunca escondeu.

Durante o seu goberno, a economía arxentina presentou un desempeño fraco. Durante o segundo mandato de Yrigoyen, Alvear tornouse líder do partido e liderou unha frustrada oposición ós gobernos conservadores que o seguiran. Como resultado, foi preso e deportado a Europa.
Hipólito Yrigoyen

**Juan Hipólito del Sagrado Corazón de Jesús Irigoyen Alem**, tamén coñecido como **Hipólito Yrigoyen,** nado en Buenos Aires o 12 de xullo de 1852 e finado o 3 de xullo de 1933, foi un avogado e político arxentino, que foi presidente da Arxentina en dúas ocasións: entre 1916 e 1922, e entre 1928 e 1930.

## Biografía 
Naceu na cidade de Buenos Aires, fillo do éuscaro francés Martín Irigoyen e de Marcelina Alem, irmá do político Leandro N. Alem, fundador da Unión Cívica Radical (UCR).

Yrigoyen gradouse en Dereito pola Universidade de Buenos Aires o 1878, exercendo a súa profesión na oficina de Leandro Alem e de Aristóbulo del Valle. Foi electo deputado pola Provincia de Buenos Aires en 1880.

Despois do suicidio de seu tío Leandro Alem, Yrigoyen tornouse líder da UCR. Asumiu como política a *intransixencia*, unha postura de oposición ó réxime coñecido como *concordancia*, que establecía, mediante fraude electoral, a alternancia no poder entre distintos sectores conservadores. O seu celo levou o partido á loita armada en 1893 e 1905. Máis tarde, orientou a súa forma de acción non violenta mediante a *abstención revolucionaria*. A súa loita terminou coa promulgación da Lei Sáenz Peña, que estableceu o voto obrigatorio, secreto e universal (aínda que non incluíse ás mulleres).

Era coñecido como *O Peludo* polo seu carácter pouco sociábel e introvertido. Filosoficamente foi asociado co krausismo español.

### Primeira presidencia (1916-1922) 
O impulso inicial da conquista dos dereitos democráticos viuse freado ao non controlar o Senado e tamén o goberno de moitas provincias. Yrigoyen recorre entón á intervención federal nas provincias, profundando o enfrontamento cos sectores conservadores.

Economicamente, a Arxentina benefíciouse da primeira guerra mundial, coa apertura dos mercados aos seus produtos primarios (carne e cereais) que eran a base da súa riqueza. A Arxentina era coñecida como *o celeiro do mundo* e tiña un dos máis altos PIB por habitante.

A pesar das súas medidas de carácter social, como o descanso remunerado os domingos, por acción ou omisión deixou que sectores militares reprimisen os movementos dos traballadores e das minorías.

Ao non ser reelecto conforme decisión constitucional, foi sucedido por Marcelo Torcuato de Alvear, líder da facción *antipersonalista* do seu partido.

### Segunda presidencia (1928-1930) 
Ao ser reelecto, Yrigoyen xa se encontraba vello e estaba rodeado de asesores que, ao lle falaren das oposicións socialista e conservadora, ocultaban a realidade, filtrando así o acceso ao que acontecía no país e no mundo (era coñecido como *o Diario de Yrigoyen*).

A situación económica tornouse grave cos primeiros sinais da Gran Depresión, e os sectores do exército simpatizantes do fascismo e os intelectuais, como Leopoldo Lugones, conspiraban abertamente por unha mudanza do réxime.

Finalmente, o 6 de setembro de 1930 Yrigoyen foi deposto por un golpe militar dado por José Félix Uriburu.

### Últimos anos 
Despois da súa deposición, Yrigoyen foi detido e confinado na Illa de Martín García. Faleceu en Buenos Aires a 3 de xullo de 1933. O seu funeral foi acompañado por unha enorme multitude.
Ferreira, O Valadouro

**Santa María de Ferreira** é unha parroquia do concello do Valadouro, comarca da Mariña Central, provincia de Lugo. Nela está situada a localidade de Ferreira, capitalidade do concello. 

Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 926 habitantes (435 homes e 491 mulleres), distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón un aumento con respecto a 2011, cando tiña 821 habitantes.

## Historia 
A parroquia foi creada en 1896, segregándose os seus lugares da Laxe e de Santa Cruz do Valadouro.

Eclesiasticamente, contén tamén O Reirado (Alfoz).

## Patrimonio 
* Igrexa de Ferreira, de estilo neogótico, obra do arquitecto lucense Ruperto Sánchez (1911-1931 nave e ábsidas, 1955 torre).

## Festas 
* Festas do Oito, do 7 ao 10 de setembro.
*Mercado Tradicional de Primavera.
*Feira do mel.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Ferreira 
### Parroquias do Valadouro 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares do Valadouro
Frans Eemil Sillanpää

**Frans Eemil Sillanpää**, nado o 16 de setembro de 1888 e finado o 3 de xuño de 1964, foi un escritor finlandés que gañou o Premio Nobel de Literatura o 1939.

## Traxectoria 
De orixe campesiña humilde, seus pais conseguiron envialo a estudar a Tampere e, posteriormente, á Universidade de Helsinqui a estudar medicina, onde trabou amizade co pintor Eero Järnefelt, e outros personaxes importantes da época como Jean Sibelius, Juhani Aho ou Pekka Halonen. En 1913 volveu á súa vila natal, dedicándose por completo á escritura.

Os seus escritos son relatos de xente sinxela de vida sinxela.

## Obras 
* *Elämä ja aurinko* (1916)
* *Ihmislapsia elämän saatossa* (1917)
* *Hurskas kurjuus* (1919)
* *Rakas isänmaani* (1919)
* *Hiltu ja Ragnar* (1923)
* *Enkelten suojatit* (1923)
* *Omistani ja omilleni* (1924)
* *Maan tasalta* (1924)
* *Töllinmäki* (1925)
* *Rippi* (1928)
* *Kiitos hetkistä, Herra…* (1930)
* *Nuorena nukkunut* (1931)
* *Miehen tie* (1932)
* *Virranpohjalta* (1933)
* *Ihmiset suviyössä* (1934)
* *Viidestoista* (1936)
* *Elokuu* (1941)
* *Ihmiselon ihanuus ja kurjuus* (1945)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil no sitio oficial do Nobel de Literatura 1939
San Clemente

O termo **San Clemente** pode referirse a:

***Clemente I** papa da igrexa católica a finais do século I;
* **Clemente de Alexandría**, eclesiástico de Exipto (150-217).

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***San Clemente de Cesar**, parroquia do concello de Caldas de Reis;
***Illa de San Clemente**, illa situada en Marín.

;Fóra de Galiza

;En Asturias
***San Clemente**, parroquia do concello de Ibias.

;En Castela e León
***San Clemente**, localidade do concello de Cacabelos, na provincia de León;
***San Clemente de Valdueza**, localidade do concello de Ponferrada, na provincia de León;
***San Clemente del Valle**, localidade do concello de San Vicente del Valle, na provincia de Burgos;
***Cuevas de San Clemente**, municipio da provincia de Burgos.

;En Castela-A Mancha
***San Clemente**, concello da provincia de Cuenca.

;Nas Illas Baleares
***San Clemente**, localidade do concello de Maó.

;Na Arxentina
***San Clemente**, localidade da provincia de Córdoba;
***San Clemente del Tuyú**, cidade da provincia de Buenos Aires;
***Chacras de San Clemente**, localidade da provincia de Buenos Aires.

;En Colombia
***San Clemente**, división administrativa de Risaralda.

;En Chile
***San Clemente**, comuna da provincia de Talca.

;Nos Estados Unidos de América
***San Clemente**, cidade de California.

;En Filipinas
***San Clemente**, municipio da provincia de Tarlac.

;En Italia
***San Clemente**, concello da provincia de Rímini.

;No Perú
***Distrito de San Clemente**, división administrativa da provincia de Pisco.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Parroquias de Galicia baixo a advocación de san Clemente
-1184

## Acontecementos 
* Datación tradicional da toma da cidade de Troia, relatada por Homero na Ilíada.

## Outros 
*

Historia ano a ano
-632

## Acontecementos 
* Fundación da colonia grega de Cirene, no norte de África.
* Megacles nomeado arconte epónimo de Atenas.
## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
-573

## Acontecementos 
* O rei asirio Nabucodonosor II toma a cidade fenicia de Tiro.
* Primeira edición dos Xogos Nemeos, que tiñan lugar cada dous anos en Nemea, Grecia.

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
Samuel Ramey

**Samuel Edward Ramey**, nado en Colby, Kansas, o 28 de marzo de 1942, é un cantante de ópera estadounidense, considerado un dos mellores baixos da súa xeración.

## Traxectoria
É moi admirado pola súa amplitude e versatilidade, tendo tanto a técnica belcantista que lle permite cantar obras de Händel, Mozart, Rossini, así como a forza para interpretar roles dramáticos de Verdi e Puccini.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina de Samuel Ramey
Remismundo

**Remismundo**, nado a comezos do século V, foi un rei suevo do Reino de Galicia dende o 463 ata, polo menos, o 469, cando morre o historiador Hidacio. Foi responsable da reunificación e pacificación do reino tras a morte de Frumario, pactou con Teodorico II e converteuse ao arianismo. 

## Traxectoria 
Remismundo aparece ao final da guerra civil sueva. Aínda que os suevos e galaicos volveron firmar a paz cara o 461, o resentimento e actividade diplomática cos visigodos e Roma non cesou por parte dos diferentes bandos. A partir deste momento os visigodos, tamén de orixe xermana, apoiaron ao rei como lexítimo monarca da Gallaecia.

O primeiro movemento de Remismundo foi a de acudir como embaixador á corte visigoda na Galia, É posible que o pacto adquirira certo carácter relixioso; Hidacio, fala da chegada ese mesmo ano dun misioneiro chamado Áiax que, despois co apoio de Remismundo, convertería ás elites suevas ao arianismo.

Cando Teodorico II foi substituído por Eurico no ano 467, Remismundo lanzou novas ofensivas para reforzar a súa posición, que tamén quixo facer patente pola vía diplomática con embaixadas ante o emperador, os vándalos e os godos. Nesas mesmas datas retomara as súas hostilidades contra os aunonenses e no 468 Conímbriga quedou devastada. No ano 469, coa colaboración de Lusidio, Lisboa foi tomada polos suevos de Remismundo. O feito de alcanzar a paz cos aunonenses pouco despois non lle impediu continuar co seu espolio na Lusitania e no convento de Astorga.

Coa morte do historiador Hidacio no 469, iníciase un período na historia dos suevos do que existen poucos datos. Asúmese que foi un período de paz e cooperación cos visigodos. Normalmente adxudícaselle este ano como o da súa morte, pero non hai documentación que o respalde. Dubídase de cal puido ser o sucesor de Remismundo xa que non existe documentación contrastable ata o reinado de Carriarico.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de monarcas de Galicia
* Reino suevo
* Lista de reis suevos
* Suevos
Frumario

**Frumario** (tamén: *Frumar* ou en latín: *Frumarius*) foi un xefe militar suevo que sucedeu a Maldras como líder do exército suevo de invasión a Lusitania*.* Competiu con Requimundo, o xefe militar que dirixía aos suevos na Gallaecia, ata a morte de ambos no 463 cando volve herdar o fillo de Maldras, Remismundo.

## Traxectoria 
Ante a ausencia de Remismundo, que cando morreu Maldras se atopaba nunha viaxe á Galia como embaixador, deuse un período de interregno de aproximadamente catro anos entre o 459 e o 463, cando volta Remismundo. Durante este tempo os suevos que antes recoñeceran a Maldras como rei foron dirixidos por Frumario e os que recoñeceran a Frantán seguiron a Requimundo mentres ambos os seus líderes loitaban polo trono.

### Diplomacia co Imperio 
En 460, pola acción de dous nobres romanos, Ospinio e Ascanio, o exército visigodo que acosaba aos suevos de Frumario dáse a retirada. Máis tarde ese mesmo ano Frumario arrasou a cidade de *Aquae Flaviae* coa complicidade dos romanos. Capturou ao bispo e cronista Hidacio, manténdoo prisioneiro durante tres meses antes de ser liberado, grazas ás súplicas de Ospinio e Ascanio.

### Morte e volta de Remismundo 
Tanto Frumario como Requimundo suponse que morren no 463. Remismundo, ao volver da Galia conseguiu que se lle recoñecera como rei de todo o pobo suevo. Isto ocorreu despois da morte de Frumario, pero os estudosos non están seguros do significado desa declaración. Conseguiu Frumario chegar a ser rei único? Ou Remismundo sucedeu inicialmente a Frumario só por unha parte da nación sueva? Ademais, para complicar as cousas, Remismundo ás veces é identificado como Requimundo.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*

### Outros artigos 
* Lista de monarcas de Galicia
* Reino Suevo
* Lista de reis suevos
* Suevos
Requimundo

**Requimundo** foi un líder suevo, que gobernou no parte norte do Reino suevo de Galicia entre o 459 e o 463, mentres mantiña unha guerra civil contra Frumario. 

Non se identificou como *rex*, aínda que Hidacio escribiu: "*inter Frumarium et Rechimundum oritur de regni potestate dissensio"* (*"entre Frumario e Requimundo xurdiu unha disensión sobre o poder do reino"*). No 457 os suevos dividíronse en dúas faccións, unha dirixida por Maldras asaltando a Lusitania e outra dirixida por Frantán permanecendo en Galicia. Despois duns meses de goberno, Frantán morre e Requimundo aparece como o seu sucesor.  

Aínda que é posible que os suevos vivisen baixo unha diarquía, é máis probable que as dúas faccións permanecesen independentes unha da outra. O eventual sucesor de Maldras, Frumario, tampouco foi descrito como un rei, pero en aproximadamente en 463 toda a nación sueva unificouse baixo un rei chamado Remismundo. Enténdese que Requimundo e Frumario loitaran polo trono e ambos foran eliminados, abrindo o camiño para Remismundo. Algúns estudosos equipararon a Remismundo con Requimundo, pero isto parece máis improbable. 
centro|miniatura|340x340px|Guerra civil sueva

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* López Carreira, A; Fernández Calo, T. *Os reis de Galicia*. A Nosa Terra. Vigo, 2003. ISBN 84-96203-27-1.
*Thompson, E. A. "The End of Roman Spain: Part II." *Nottingham Mediaeval Studies*, xxi (1977), pp.&nbsp;3&ndash;31. Reimpreso como "The Suevic Kingdom of Galicia" en *Romans and Barbarians: The Decline of the Western Empire*. Madison: University of Wisconsin Press, 1982. pp.&nbsp;161&ndash;187. . Mirar p.&nbsp;167 para Requimundo.

### Outros artigos 
* Lista de monarcas de Galicia
* Reino suevo
* Lista de reis suevos
* Suevos
HMS Marlborough (1912)

O '*HMS *Marlborough''''' foi un acoirazado da clase Iron Duke da Royal Navy en servizo de 1912 a 1932.

A orde da súa construción data de 1911. O seu nome recibiuno en honra de Johan Churchill (1º duque de Marlborough), quen xa dera nome a outros cinco navíos militares británicos. Construíuse nos estaleiros de Devonport, a súa botadura foi o 24 de outubro de 1912. Durante a primeira guerra mundial participou na batalla de Xutlandia do 31 de maio de 1916 e foi alcanzado por un torpedo, o cal ocasionou dous mortos e dous feridos na tripulación.

En 1919 recibiu orde de rescatar á emperatriz rusa, Dagmar de Dinamarca, e a outros membros da familia imperial rusa superviventes refuxiados en Crimea.
Ike Turner

**Ike Turner**, nado Clarksdale (Mississippi) o 5 de novembro de 1931 e finado en San Marcos (California) o 12 de decembro de 2007, foi un músico de rock e de blues.

## Traxectoria 
Ós 5 anos aprendeu a tocar o piano e ós 11 comezou a tocar en concertos xunto a Sonny Boy Williamson e Robert Knighthawk. Coñeceu a Tina Turner ós 17 anos nun club de Saint Louis (Missouri). Casou con ela en México en 1962 e formaron o grupo Ike & Tina. Tiveron un fillo en común, e divorciaron en 1976. Ike Turner foise afundindo no alcol e nas drogas. Foi arrestado numerosas veces por posesión de estupefacientes e pasou 17 meses no cárcere.

En 1993 estreouse a película *What’s Love Got To Do With It*, obtida da autobiografía de Tina e dirixida por Brian Gibson, que narraba a vida de Tina Turner e na que o actor Laurence Fishburne encarnou a un violento Ike... na que era acusado de malos tratos.

Faleceu ós 76 anos por mor dunha sobredose de cocaína.
Faro de Punta Frouxeira

O **faro de Punta Frouxeira** é un faro da costa atlántica galega, situado na punta Frouxeira, na parroquia de Meirás (Valdoviño).

Construído en 1992 pola Autoridade Portuaria de Ferrol-San Cibrao, cun deseño vangardista, non empeza a operar ata xuño de 1994, en modo de proba, pasando a definitivo en novembro do mesmo ano. Ten unha elevación de 94 metros sobre o nivel do mar e un alcance de 21 millas.

Ó pé do faro están situadas as praias dos Botes e da Frouxeira, e moi preto da Lagoa da Frouxeira

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Faro de Punta Frouxeira, Valdoviño, Galicia (Spain).jpg
Ficheiro:Valdoviño, Punta Frouxeira.jpg
Ficheiro:Faro Frouxeira, Valdoviño.jpg
Ficheiro:Cruceiro-e-faro-punta-frouxeira-meiras-valdovinho.jpg|Cruceiro e faro
Ficheiro:Cruceiro-punta-frouxeira-meiras-valdovinho.jpg|Cruceiro

## Características 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos 
* Lista de faros de Galicia
### Ligazóns externas 
* www.farosferrol.com .
Queixo stilton

miniatura|Queixo Stilton.
**Stilton** é un queixo de Inglaterra. Prodúcese en dúas variedades: a moi coñecida *blue* (*azul*) e a menos popular *white* (*branco*). Denomínase en Inglaterra como o rei dos queixos ("*the king of cheese*"), ambas as variedades están protexidas coa denominación de orixe da Comisión Europea. Só o queixo producido en Derbyshire, Leicestershire, e Nottinghamshire e elaborado de acordo coas normas pode ser denominado "Stilton".

## Características 
É un queixo azul. Está elaborado con leite de vaca (35'5% mat. graxa). A súa codia presenta mofo. Tómase en distintos graos de maduración: tenro, semi-curado, curado. A súa pasta pode ser de cor branca ou laranxa. É o queixo azul con máis calorías. Cómese con culler. No caso dos tenros, cando se vai comer fúrase a codia e introdúcese oporto ou jerez.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de queixos do mundo
### Ligazóns externas 
* Stilton Cheesemakers' Association
* "Nightmare is over as study says cheese doesn't cause bad dreams"
Mozzarella

**Mozzarella** (do verbo italiano: *mozzare*, "cortar") é un produto orixinario da cociña italiana, elaborado con leite de búfala, na súa orixe, pero que agora se fai tamén con leite fresco de vaca ou de ovella. Existe unha variante deste queixo en Dinamarca, pero a tradición italiana é máis antiga, a cidade de orixe deste queixo foi Aversa (Caserta), na Arxentina prepárase a *muzarela* principalmente con leite de ovella. A denominación de orixe con protección europea é a *Mozzarella dei Bufala Campá*, ao non solicitar Italia a protección do nome «mozzarella». O queixo DOP prodúcese nas provincias de Caserta e Salerno e nalgúns municipios das provincias de Nápoles, Benevento, Latina e Foggia.

## Usos 
Este queixo fibroso é moi empregado para a fabricación de pizzas, cando esta case seco e en ensaladas , cando é fresco.

## Fabricación tradicional 
Como a case todos os queixos, ao leite fresco extráeselle o soro por medio do callo e as bacterias acedo-lácticas, quedando só o que se denomina como callada: os sólidos do leite; a callada, acidificada previamente e cortada en cubiños, colócase nunha grande pota con auga a máis de 60&nbsp;°C, de tal xeito que todos os cubos separados da callada vólvense unir por efecto da temperatura e a acidez axeitada. A aparencia desta masa quente é a dunha xigantesca goma de mascar brillante, capaz de estirarse un par de metros cando está listo. Entón fórmanse as famosas bólas de queixo mozzarella, estirando a masa e fiándoa ata formar un ovillo do tamaño conveniente que adoita ser do tamaño dun puño e de forma semellante ao dunha pera. Artesanalmente é un traballo moi fatigoso debido á alta temperatura de traballo coas mans. Finalmente as bólas de queixo son mergulladas nunha salmoira fría que por unha banda evitará que o queixo perda soro pola calor, póndolle fin á acidificación por bacterias ao arrefrialo, e por outra terminará de agregarlle o tenor de sal ideal do queixo mozzarella.

## Fabricación industrial 
Ao preparado do leite engádeselle un cultivo de bacterias purificado que cumpre diversas funcións estruturais e organolépticas. Na fabricación artesanal interveñen as bacterias do ambiente que se cultivan no leite durante o proceso. A engádega dos cultivos bacterianos purificados logra un queixo de sabor estándar. 
Na fabricación industrial interveñen máquinas que se encargan de fiar a masa da mozzarella, aliviando as mans dos mestres queixeiros.

## Variantes 
* Provolone, Mozzarella secada ao aire
* Scamorza, Mozzarella secada ao aire e afumada con fume de palla

## Receitas onde se pode empregar 
***Fresco**: ensaladas, Ensalada Caprese, bocadillo.
***Seco**: pizza, para napar burritos, en panninnis

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fior di latte
* Lista de queixos do mundo
* Queixo
### Ligazóns externas 
* Mozzarella di Bufala Campana - Páxina web oficial da DOP
Inaciu Galán

**Inaciu Galán y González**, nado en Xixón o 6 de xuño de 1986, é escritor, xornalista e activista en defensa do asturiano. Traballou desde o ano 2003 na SER, TeleGijón e na TPA desenvolvendo a súa actividade xornalística sempre en asturiano. Fundou e dirixe a revista literaria *Formientu*. Desde febreiro de 2012 é presidente de Iniciativa pol Asturianu. É un dos modernizadores e difusores do xénero do monólogo en asturiano , e publicou en 2008 a primeira escolma do monólogo moderno, *Antoloxía de monólogu modernu ¡Pa echar unes rises!*, seguida en 2011 de * Más monólogos… ¡Pa echar unes rises!* .

## Obra 
* *Diccionariu básicu asturianu-inglés/inglés-asturianu / Introductory Asturian-English/English-Asturian Dictionary* (2006) Ediciones Trabe, ISBN 84-8053-395-1.
* *Toponimia de Siero (4) Parroquia de La Collá* (2007) Academia de la Llingua Asturiana, ISBN 978-84-8168-444-5 Depósito Legal: AS-6144-2007(a medias con Marta Lozano Carbajal)

### Antoloxías 
* ''L'Álbum de Talía'' (2006) Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies, Depósito legal AS-2.030-06.
* *Esbilla de testos teatrales de La Ratonera* (2006) ORIS Teatro, ISSN 1578-2514.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Camilo Díaz, Dolfo; En tables. Un teatru pal sieglu XXI. (2006) Gobiernu del Principáu d'Asturies / KRK Ediciones ISBN 978-84-96476-86-8
* VV.AA.; Falaquefala llingua y lliteratura asturiana 2u Bachilleratu (200&); Oviedo, Editorial Trabe ISBN 84-8053-422-2
Paulus Potter

[miniatura|dereita|250px|*O touro* ([1647), de P. Potter, Mauritshuis, A Haia.]]

**Paulus Pieterszoon Potter**, bautizado en Enkhuizen o 20 de novembro de 1625 e sepultado en Ámsterdam o 17 de xaneiro de 1654, foi un pintor holandés do Barroco.

## Traxectoria 
Paulus Potter foi aprendiz en Ámsterdam, nos obradoiros do seu propio pai, Pieter Symonsz. Potter, e de Jacob de Wel, e posibelmente tamén nos de Pieter Lastman e Claes Moeyaert. En 1646 era membro da confraría de San Lucas na cidade de Delft. Arredor de 1649 vivía na Haia, onde era tamén socio do gremio profesional. En 1652 regresou para Ámsterdam -entre tanto casara con Adriana Backen Eynde-, onde o médico Nicolas Tulp foi o seu protector.

A súa primeira obra coñecida data do ano 1641. A súa obra, até a súa morte temperá a causa da tuberculose, cando só contaba 28 anos de idade, atinxe unhas 130 pinturas, e comprende, sobre todo, paisaxes holandesas, polo corrente con detalles de gando, cadros de xénero e máis escenas de caza. As súas pinturas de animais son de fama mundial.

A súa obra máis coñecida é *O touro* (*De Stier*), datada en 1647, e que na actualidade forma parte das coleccións do Mauritshuis, na Haia.

## Museos 
A obra de Paulus Potter figura en diversos museos, dos que, entre outros, se poden citar:
* Rijksmuseum de Ámsterdam.
* Mauritshuis, A Haia.
* Museo do Louvre, París.
* Ermitxe, San Petersburgo.
* National Gallery, Londres.
* Museo Paul Getty, Os Ánxeles.

## Selección de obras 
* *Familia de pequenos propietarios con gando*, (1646 - 29 x 37&nbsp;cm).
* *O touro*, 1647, Mauritshuis.
* *Dous cabalos nun prado preto dunha porta*, (1649 - 30&nbsp;cm x 23&nbsp;cm - Rijksmuseum.
* *Dous cabalos de tiro diante dunha choza*, (1649 - 26&nbsp;cm x 24&nbsp;cm - Museo do Louvre.
* *O bosque da Haia*, (1650 - 38&nbsp;cm x 40&nbsp;cm - Museo do Louvre.
* *Catro vacas nun prado*, (1651 - 30&nbsp;cm x 25&nbsp;cm - Rijksmuseum.
* *As mandas*, 1651, The National Gallery, Londres.
* *O cabalo pinto*, (1653 - 41&nbsp;cm x 30&nbsp;cm - Museo do Louvre.
* *A Pradeira*, (1656 - 121&nbsp;cm x 84&nbsp;cm - Museo do Louvre.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Rudolf von Arps-Aubert: *Die Entwicklung des reinen Tierbildes in der Kunst des Paulus Potter*. Diss., Halle 1931
* Walsh, Amy (Hrsg.): *Paulus Potter. Paintings, Drawings and Etchings*. Den Haag: Mauritshuis, 1994. (Ausstellungskatalog) ISBN 90-400-9721-6
Chick Corea

**Armando Anthony "Chick" Corea**, nado en Chelsea (Massachusetts) o 12 de xuño de 1941 e finado o 9 de febreiro de 2021, foi un pianista, teclista e compositor estadounidense. Os seus xéneros musicais foron o jazz e as súas variantes, como o post-bop e o contemporáneo.

## Traxectoria 
É coñecido polos seus traballos co xénero jazz fusion na década de 1970. Foi membro da banda de Miles Davis na década de 1960 e en 1970 formou o grupo Return to Forever. Tamén foi promotor da Ciencioloxía.

Nado en Chelsea, Massachusetts, descende de pai italiano e nai española. O seu pai, Armando, foi trompetista e líder dunha banda de Dixieland na rexión de Boston nas décadas de 1930 e 1940, e presentoulle o piano coa idade de catro anos. Medrando rodeado da música do jazz, Chick Corea recibiu influencias de Dizzy Gillespie, Charlie Parker, Bud Powell, Horace Silver e Lester Young. Aos oito anos de idade, Chick Corea aprendeu a tocar o tambor, feito que influíu no seu posterior uso do piano como instrumento de percusión.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Chick Corea no Acid Jazz Hispano .