open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Á beira do abismo

***Á beira do abismo*** (en ) é un filme estadounidense de 2012 dirixido por Asger Leth. Está protagonizado por Sam Worthington, Jamie Bell, Elizabeth Banks, Edward Burns, Anthony Mackie, Genesis Rodriguez e Ed Harris. A rodaxe produciuse na cidade de Nova York no alto do edificio The Roosevelt Hotel de Manhattan. O filme recibiu valoracións polo xeral negativas da crítica e recadou 47 millóns de dólares fronte ao seu orzamento de 42 millóns de dólares.

Estreouse en galego o 18 de maio de 2022 a través da TVG.

## Personaxes 
* Sam Worthington como Nicholas “Nick” Cassidy / Joseph “Joe” Walker
* Jamie Bell como Joseph “Joey” Cassidy
* Elizabeth Banks como Lydia Mercer
* Anthony Mackie como Michael “Mike” Ackerman
* Genesis Rodriguez como Ángela "Angie" María López
* Kyra Sedgwick como Suzanne “Suzie” Morales
* Edward Burns como Jack Dougherty
* Titus Welliver como Dante Marcus
* Felix Solis como Nestor
* William Sadler como o conserxe do hotel, quen máis tarde revelou que era Franklin "Frank" Cassidy
* Pooja Kumar como Nina, asistente de Englander

## Notas
Manuel Marulanda Vélez

**Pedro Antonio Marín Marín**, coñecido polos seus alias de ***Manuel Marulanda Vélez*** e ***Tirofijo***, nado en Génova, Quindío o 13 de maio de 1930, e finado en Meta o 26 de marzo de 2008, foi un campesiño e guerrilleiro comunista colombiano, considerado como o máis veterano do mundo e do seu tempo.

O seu primeiro alias, **Tirofijo**, provén da súa habilidade para acertar no branco ao disparar con armas de fogo durante os seus días de combatente, mentres que o de 'Manuel Marulanda Vélez' provén dun antigo líder comunista asasinado durante La Violencia e que adoptou como homenaxe.

Fundou co alias *Jacobo Areas* a guerrilla Forzas Armadas Revolucionarias de Colombia - Exército do Pobo (FARC-EP) e pertenceu ao seu órgano directivo (Secretariado das FARC-EP) dende a súa fundación en 1964 até a súa morte no ano 2008.

## Notas
Día da Hixiene Menstrual

O **Día da** **Hixiene Menstrual** é unha iniciativa que se celebra o 28 de maio co obxectivo de acabar coa pobreza menstrual, concienciar sobre a hixiene e a mala xestión menstrual, así como cambiar as percepcións negativas ou estigmas arredor da menstruación. O proxecto  foi iniciado pola ONG alemá WASH United en 2013. A data refírese á duración media do ciclo menstrual (28 días) e do sangrado (5 días) e comezou a celebrarse en 2014. Nesta data évanse a cabo actividades conxuntas con asociacións e empresas membros da coalición WASH United  e celébrase a nivel mundial con obradoiros, seminarios, discursos, campañas nos medios, proxeccións audiovisuais, marchas e exposicións. En 2018, catrocentas organizacións participaron na xornada a nivel mundial  e en 2019 houbo 726 eventos en 74 países.

A Organización Mundial da Saúde define o Día da Hixiene Menstrual como unha oportunidade para integrar medidas relacionadas co manexo da menstruación en programas e políticas a nivel global, nacional e local.

## Notas
Dà zuì xiá

***Dà zuì xiá*** (en ) é un filme *wuxia* de Hong Kong de 1966 dirixido por King Hu. Ambientado durante a dinastía Ming, está protagonizado por Cheng Pei-pei e Yueh Hua como os guerreiros e con Chan Hung-lit como o malvado. A coreografía de acción é de Han Ying-chieh.

Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 39ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
*Cheng Pei-pei como Golden Swallow
*Yueh Hua como Fan Da-pei / Drunken Knight (Drunken Cat)
*Chan Hung-lit como Jade Faced Tiger
*Lee Wan-chung como Smiling Tiger Tsu Kan
*Yeung Chi-hing como Abbot Liao Kung
*Shum Lo como secuaz de Jade Faced Tiger
*Han Ying-chieh como secuaz de Jade Faced Tiger
*Fung Ngai como secuaz de Jade Faced Tiger
*Simon Yuen como secuaz de Jade Faced Tiger
*Ku Feng como secuaz de Jade Faced Tiger
*Wong Yeuk-ping como secuaz de Jade Faced Tiger
*Kwan Ying-chi como secuaz de Jade Faced Tiger
*Chow Siu-loi como secuaz de Jade Faced Tiger
*Nam Wai-lit como secuaz de Jade Faced Tiger
*Tung Choi-bo como secuaz de Jade Faced Tiger
*Chiu Hung como secuaz de Jade Faced Tiger
*Chui Chung-hok como secuaz de Jade Faced Tiger

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Hong Kong propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 39ª edición dos Óscar
Last Pizza Slice

**Last Pizza Slice**, máis coñecidos polo acrónimo **LPS**, é un grupo esloveno con orixe na cidade eslovena Celje. O grupo representou a Eslovenia no Festival de Eurovision 2022 coa canción "Disko", despois de gañar o EMA 2022. O grupo non se clasifica para a final, porque remataron na última posición da primeira.

## Membros
*Filip Vidušin
*Gašper Hlupič
*Mark Semeja
*Zala Velenšek
*Žiga Žvižej

## Discografía
### EPs
*Live from Šiška (2021)
### Sinxelos
*"Silence in My Head" (2022)
*"Disko" (2022)/"Disko" (Versión en inglés, 2022)

## Premios e recoñecementos
*Gañaron o EMA 2022 (festival para seleccionar a entrada de Eslovenia a Eurovisión desde 1993)

## Notas
Zlín Z 42

O **Zlín Z 42** é un adestrador monomotor bipraza checoslovaco fabricado por Moravan Otrokovice. Unha versión do Z 42, o **Z 142**, é a variante máis popular do modelo.

## Deseño e desenvolvemento 
O avión foi construído por Moravan Aviation, compañía fundada no ano 1934 por Tomáš Baťa en Checoslovaquia.

Como continuación e substituto da exitosa serie de adestradores acrobáticos con asentos en tándem Zlín Trener, Moravan desenvolveu unha nova familia de avións lixeiros, desta vez con asentos un ao lado do outro, e formada polo adestrador bipraza **Zlín Z 42** e o adestrador/avión deportivo de catro prazas Zlín Z 43. O Z 42 voou por vez primeira o 17 de outubro de 1967, conseguindo a súa certificación o 7 de setembro de 1970.

A sección central da fuselaxe é de tubo de aceiro soldado, cuberta por chapas de metal e paneis de fibra de vidro. O cono de cola é de construción monocasco. A empenaxe está feta de chapa. As ás de dous longueiros son de construción totalmente metálica. O tren de aterraxe en triciclo é fixo, coa roda de morro orientable. Deseñado para instrución acrobática, foi certificado para factores de carga de manobra límites de +6,0 e -4,0, e estaba equipado con sistemas de combustible e aceite completamente invertidos, permitindo un voo invertido prolongado. O Z 42 está impulsado por un motor de seis cilindros Walter invertido de 180 cabalos de potencia.

O revisado **Zlín Z 42M** voou en novembro de 1972, cunha cola revisada collida do Z 43, e unha hélice de velocidade constante substituíndo á hélice de paso variable (onde o paso da hélice está controlado polo piloto) do Z 42 orixinal. Cando os primeiros Z 42 foron reacondicionados coa nova hélice foron redesignados **Z 42 MU**.

A finais dos anos 80 iniciáronse máis traballos de desenvolvemento. O motor en liña invertido foi substituído por un Lycoming IO-360 de catro cilindros opostos horizontalmente. Esta variante é designada **Z 242L Guru**, e distínguese rapidamente polo seu relativamente ancho carenado que alberga o motor.

En 2021 Zlin introduciu un 242L revisado chamado **Zeus**. Este ten unha cola menos angular, unha cabina máis aerodinámica e un tren de aterraxe modificado.

## Notas 
## Bibliografía 
* 
*
Norman McLaren

**Norman McLaren** , nado en Stirling, Escocia en 1914 e finado en Montreal, Canadá en 1987 é considerado un dos pais da animación experimental.

## Traxectoria 
### Formación 
Na Escola de Belas Artes de Glasgow descubriu o cinema soviético -Eisenstein, Pudovkin, etc.- e decatouse da capacidade expresiva dos recursos que lle ofrecía o medio. Comezou a súa carreira na General Post Office Film Unit de Londres, onde comezou a explorar a animación tradicional e experimental, pintando directamente sobre celuloide.

### Traballo na guerra 
Traballou como cámara durante a guerra civil española e, co estalido da segunda guerra mundial, emigrou aos Estados Unidos. Dous anos máis tarde, marchou ao Canadá, aceptando a invitación do National Film Board of Canada.

## Obra 
Comezou a traballar na NFB do Canadá e nesa institución desenvolveu o groso do seu traballo.

McLaren realizou até 59 obras, explorando arte abstracta, arte figurativa e imaxe real, e foi un dos pioneiros na aplicación do *son sintético* (pintado directamente na banda sonora) ás súas obras. En todos os seus campos, o director investigou multitude de técnicas, dende a modificación de cadros en pastel até a animación de imaxes reais fotograma a fotograma, dende a pintura directa sobre celuloide até as figuras recortadas en papel.

## Notas 
## Véxase tamén
Bandeira de Castela e León

A **bandeira de Castela e León** é a bandeira oficial da comunidade autónoma española de Castela e León. Consiste nos escudos acuartelados de Castela, representada por un castelo, e León, representado por un león.

[miniatura|dereita|250px|[Cristovo Colón levando a bandeira da Coroa de Castela ao chegar ao "Novo Mundo".]]

O león é atribuído a Afonso VII, quen se converteu en rei de León e Castela en 1126. O símbolo do castelo atribúese ao seu neto Afonso VIII de Castela. En 1230, Fernando III de Castela uniu os dous reinos na Coroa de Castela (1230–1715) e cuartelou as armas como símbolo da unión.

Tres séculos de presenza española no continente americano deixaron unha pegada consistente. En moitas zonas do sur dos Estados Unidos, por exemplo, consérvanse símbolos de ascendencia española no escudo ou símbolos de estados e cidades. Varias cidades, como Os Ánxeles e St. Augustine, Florida, incorporan os símbolos do Reino de Castela nos seus escudos ou bandeiras. Nas exhibicións das seis bandeiras de Texas, que tamén ondearon en St. Augustine, Florida e Luisiana, España adoita estar representada pola bandeira de Castela e León.

## Bandeiras históricas 
### Estandarte real histórico 

Ficheiro:Royal Banner of the Crown of Castille (Early Style).svg|Estandarte real da Coroa de Castela – estilo antigo.
Ficheiro:Royal Banner of the Crown of Castile (Early Style)-Variant.svg|Estilo do século XIV.
Ficheiro:Royal Banner of the Crown of Castille (15th Century Style).svg|Estilo do século XV.
Ficheiro:Royal Banner of the Crown of Castille (15th Century Style)-Variant.svg|Estilo do século XV – variante.
Ficheiro:Royal Banner of the Crown of Castille (Habsburg Style).svg|Estilo da Casa de Habsburgo (séculos XVI e XVII).
Ficheiro:Royal Banner of the Crown of Castille (Habsburg Style)-Variant.svg|Estilo da Casa de Habsburgo – variante,

### Bandeiras e emblemas actuais 

Ficheiro:Coat of Arms of Castile and Leon.svg|Escudo de armas de Castela e León
Ficheiro:Pendón de Castilla y León.svg|Estandarte cerimonial do Goberno rexional de Castela e León.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Juan Romero Montesinos

**Juan Romero Montesinos**, nado en Madrid o 19 de xullo de 1899, foi un avogado e funcionario español.

## Traxectoria 
Fillo de Juan Romero e Teresa Montesinos. Funcionario de Correos dende 1916. Licenciado en Dereito en 1929. Foi administrador da estafeta de Correos de Éibar e membro do Ateneo de Donostia. En 1934 foi trasladado á estafeta de Pontevedra. Exerceu como avogado na Audiencia de Pontevedra. Impartiu conferencias en Pontevedra, Vigo e Marín. En novembro de 1935 participou nos mitins de Vilalonga con Elpidio Villaverde e Castelao, e Samieira con Ramón de Valenzuela, Amancio Caamaño e José Echeverría Novoa. Foi elixido presidente da agrupación de Izquierda Republicana de Pontevedra en xaneiro de 1936.

Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi cesado e destituído so servizo en agosto. Pasou a territorio leal e foi xuíz de instrución de Segorbe. Foi detido, xulgado en Valencia por adhesión á rebelión e condenado en consello de guerra o 10 de novembro de 1939 a 30 anos de reclusión maior. Estivo preso na Prisión Central de San Miguel de los Reyes, de onde saíu en liberdade condicional en 1943. En 1948 colexiouse como avogado en Madrid e volveu exercer a avogacía.
## Vida persoal 
Casou con Isabel Napal Mur.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Expedientes personales de colegiados. Romero Montesinos, Juan. Archivo Histórico del Ilustre Colegio de Abogados de Madrid.
La familia perfecta

***La familia perfecta*** é un filme español de 2021 dirixido por Arantxa Echevarría e escrito por Olatz Arroyo. Está protagonizado por Belén Rueda, José Coronado, Gonzalo de Castro, Pepa Aniorte, Carolina Yuste, Gonzalo Ramos, Jesús Vidal e Lalo Tenorio.

## Sinopse 
A trama presenta o enfrontamento entre unha familia acomodada e unha familia obreira a raíz dunha voda inesperada entre Pablo e Sara que unirá ambas as familias, poñendo patas arriba o mundo de Lucía (a nai do privilexiado noivo).

## Personaxes 
* Belén Rueda como Lucía
* Carolina Yuste como Sara
* Pepa Aniorte como Amparo
* Gonzalo Ramos como Pablo
* Pepe Ocio

## Estrea 
Distribuído por Universal Pictures International Spain, o filme estreouse nos cinemas de España o 3 de decembro de 2021.

## Notas
Álvaro Pérez Iglesias

**José Álvaro Pérez Iglesias**, nado en Gondomar o 4 de febreiro de 1910, foi un político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Fernando Pérez Alonso e Dominga Iglesias Pérez. En setembro de 1934 fixo unha viaxe en bicicleta a Lisboa con dous compañeiros para visitar a Exposición colonial. Militante de Izquierda Republicana, logo do triunfo da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936 foi nomeado concelleiro de Gondomar. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 pasou a zona leal. Procesado na causa 816/36 xunto con José Vargas Lorenzo, foi reclamado polo xuíz militar de Vigo mediante requisitoria o 23 de setembro de 1936. Exiliouse no Brasil. Visitou Gondomar en 1959 e 1965.
## Vida persoal 
Casou con Mercedes Gómez de Reis e foi pai de Álvaro Pérez Gómez.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Leuciscinae

***Leuciscinae*** é unha subfamilia de peixes actinopterixios incluída na familia Cyprinidae. 

## Xéneros 
***Leuciscinae*** inclúe os seguintes xéneros:
* *Abramis* 
* *Alburnoides*
* *Alburnus* 
* *Aspius* 
* *Chalcalburnus* 
* *Chondrostoma* 
* *Ctenopharyngodon* 
* *Eremichthys* 
* *Hybopsis* 
* *Leucaspius* 
* *Leuciscus* 
* *Meda* 
* *Moapa* 
* *Mylopharyngodon* 
* *Notropis* 
* *Phoxinus* 
* *Pimephales* 
* *Pseudophoxinus*
* *Ptychocheilus* 
* *Rhinichthys* 
* *Rutilus* 
* *Scardinius* 
* *Tinca* 
* *Tribolodon* 
* *Vimba*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Classification and further information on Zipcodezoo.com
Pseudochondrostoma polylepis

A **boga** (***Pseudochondrostoma polylepis***) é unha especie de peixe teleósteo da familia dos ciprínidos.

É un endemismo da conca do Texo, na Península Ibérica e foi introducida nas concas do Xúcar e Segura. O seu hábitat natural son os ríos e cursos de auga intermitentes. Está ameazada por perda de hábitat.
En España chega a alcanzar os 40 cm de longo. É de cor prateada e as súas aletas son case brancas. A súa alimentación é omnívora. A boga é un dos ciprínidos máis apreciados en España por pescadores recreativos xa que é un peixe de bo tamaño.

Na Península Ibérica, outras especies coñecidas de bogas son a boga do Guadiana (*Pseudochondrostoma willkommii*), que soamente habita na conca deste río e algunhas zonas do Guadalquivir e a boga do Douro (*Pseudochondrostoma duriense*) endémica da conca do Douro.

## Notas
Selección masculina de hóckey sobre xeo de Noruega

A **selección masculina de hóckey sobre xeo de Noruega**, alcumada *Isbjørnene* (en galego *os osos polares*) é o equipo que representa a Noruega nas competicións internacionais de hóckey sobre xeo. En 2022, a IIHF publicou a clasificación mundial de seleccións, na que Noruega ocupou o décimo segundo posto.

Dende a súa primeira participación en 1937, a selección disputou un total de 68 veces no Campionato do Mundo, sendo a súa mellor clasificación o cuarto posto acadado en 1951, mentres que participou en 12 edicións dos Xogos Olímpicos de Inverno, a primeira delas en 1952, se ben en ningunha cita olímpica chegou loitar polas medallas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial 
* Perfil no sitio web da IIHF
Diogo Freitas do Amaral

**Diogo Pinto de Freitas do Amaral**, nado en Póvoa de Varzim o 21 de xullo de 1941 e finado o 3 de outubro de 2019, coñecido como **Freitas do Amaral**, foi un político, escritor e docente universitario.

## Traxectoria 
Foi profesor de Dereito na Universidade de Lisboa, onde estudou.

Fundador, xunto con outros políticos, do partido Centro Socialdemócrata en 1974, meses despois da Revolución dos Caraveis do 25 de abril de 1974, sendo o seu presidente até 1982, e de novo entre 1988 e 1991.

Foi Ministro de Asuntos Exteriores dende o 12 de marzo de 2005 até o 3 de xullo de 2006. Tamén foi o primeiro ministro nun papel interino desde o 4 de decembro de 1980 até o 9 de xaneiro de 1981. 

Frietas do Amaral foi candidato á presidencia en 1986 e perdeu por unha pequena marxe ante Mário Soares.

Foi presidente da Asemblea Xeral das Nacións Unidas de 1995 a 1996.

## Pasamento 
En setembro de 2019, Frietas do Amaral ingresou en estado crítico por un cancro de ósos nun hospital de Cascais. Morreu no hospital o 3 de outubro de 2019 aos 78 anos.

## Notas 
## Véxase tamén
Cessna 208 Caravan

O **Cessna 208 Caravan** é un avión utilitario producido por Cessna. O proxecto iniciouse o 20 de novembro de 1981 e o primeiro prototipo voou o 9 de decembro de 1982. O modelo de produción foi certificado pola FAA en outubro de 1984 e desenvolveuse a súa variante de carga Cargomaster para FedEx. O 208B Super Cargomaster 1,2 m máis longo voou por vez primeira en 1986 e a partir del desenvolveuse o 208B Grand Caravan de pasaxeiros.

O 208 transporta tipicamente a nove pasaxeiros nunha cabina sen presurizar, está impulsado por un único motor turbohélice Pratt & Whitney Canada PT6A e ten un tren de aterraxe fixo en triciclo que pode ser tamén de flotadores ou esquís. En novembro de 2017 foran entregadas 2 600 unidades sumando 20 millóns de horas de voo. Os Caravan úsanse para adestramento de voo, para transporte de pasaxeiros por parte de aeroliñas de proximidade, transporte VIP, carga ou en misións humanitarias.

## Desenvolvemento 
O 20 de novembro de 1981 o proxecto recibiu o visto e prace de Cessna para as súas instalacións de enxeñería de Pawnee. John Berwick, xefe de enxeñería en Pawnee, chegou cun concepto dun avión monomotor, con á alta e unha gran carga útil. Orixinalmente Berwick presentáralle ao vicepresidente Bill Boettger a idea e unha vez que Dwane Wallace, o presidente da compañía, deulle a súa aprobación Berwick díxolle a Russ Meyer que el deseñaríaa.

O prototipo voou por vez primeira o 9 de decembro de 1982. O modelo de produción foi certificado pola Administración Federal de Aviación (FAA) en outubro de 1984. Desenvolveuse unha variante de carga sen fiestras a petición de Federal Express que sería bautizada como Cargomaster. En xaneiro de 2013 recibiu a certificación da FAA unha versión co máis potente P&WC PT6A-140, o Grand Caravan EX.

En agosto de 2016 Textron anunciou que movería a liña de produción do Cessna 208 dende a súa sede de Wichita ata as súas instalacións de produción en Independence, Kansas, onde se fabricaban os modelos con motores de pistóns 172, 182, 206 e TTx; e  reactor lixeiro Citation M2. O movemento realizouse para deixar espazo para a produción dos Citation Longitude e Denali en Wichita. En 2021 un 208 Caravan custaba 2,45 millóns de dólares e o 208B Grand Caravan EX 2,845 millóns.

### Produción chinesa 
En maio de 2012 Cessna anunciou que establecería unha liña de montaxe para o 208 en China, coa empresa estatal China Aviation Industry General Aircraft (CAIGA) realizando a montaxe final de Caravans na súa planta de Shijiazhuang para o mercado chinés. A aprobación do goberno foi concedida en setembro do ano seguinte e o primeiro Caravan montado na China entregouse en decembro de 2013. En abril de 2016 uns 30 avións, montados a partir de partes enviadas dos Estados Unidos por Cessna, foran entregados a operadores chineses.

## Notas
Wikipedia en tyap

A **Wikipedia en tyap** é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua tyap. A Wikipedia en tyap foi creada o 16 de maio de 2022.

Esta versión da enciclopedia contén  artigos e  usuarios, dos cales  son activos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Wikipedia en tyap
* Wikipedia en tyap (móbil)
Perfectos desconocidos

***Perfectos desconocidos*** é un filme español de 2017 dirixido por Álex de la Iglesia, un remake do filme italiano de 2016 *Perfetti sconosciuti*. Está protagonizado por Belén Rueda, Eduard Fernández, Ernesto Alterio, Juana Acosta, Eduardo Noriega, Dafne Fernández e Pepón Nieto. O filme recadou 18,9 millóns de euros até febreiro de 2018.

## Personaxes 
* Belén Rueda como Eva
* Eduard Fernández como Alfonso
* Ernesto Alterio como Antonio
* Juana Acosta como Ana
* Eduardo Noriega como Eduardo
* Dafne Fernández como Blanca
* Pepón Nieto como Pepe
* Beatriz Olivares como Sofía
* María Jesús Hoyos como avoa
* Gonzalo Torralba como Javi
* Valentina Méndez como Rosa
* Alberto Bang como Gordi
* Luis Lobos Negros como o veciño do ascensor

## Notas
Devolución de poderes

A **devolución de poder** ou **devolución de poderes** é unha transferencia ou delegación política dunha entidade a outra, ou dunha persoa a outra. Normalmente ocorre dunha entidade superior a unha entidade inferior (principio de subsidiariedade).

* A delegación de autoridade a un goberno soberano (véxase Estrutura de poder);
* No marco da rexionalización dun país (no caso da *autonomía territorial*), ás veces con finalidade federalista (que establece un goberno federal), a delegación nunha ou outra rexión dalgunhas das competencias que antes residían no goberno central.

## Exemplos 
* *Home Rule* en Irlanda.
* Devolución do poder no Reino Unido:
** Restablecemento do Parlamento escocés en 1999, 300 anos despois de que Escocia abandonara o seu parlamento nacional á súa entrada no Reino Unido (1707).
** Establecemento de gobernos autónomos en Gales e en Irlanda do Norte.
* Os Estatutos de Autonomía en España (1932-1939 e após 1978).
* As rexións autónomas de Italia desde 2001.
* Descentralización en Francia.
* Establecemento da rexión autónoma de Nunavut no Canadá (Véxase tamén *Quebec · Federación canadense* )
* Establecemento do estatuto de autonomía de Groenlandia, no Estado de Dinamarca, en 2009.
* Establecemento do réxime federal en Bélxica en 1993.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Federalismo
* Confederación
* Centralización
* Descentralización
* Autonomismo territorial
Dǒng fūrén

***Dǒng fūrén*** (en ) é un filme de Hong Kong de 1968 dirixido por Tang Shu Shuen. Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 42ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Lisa Lu como Madame Tung
* Roy Chiao como Capitán Yang
* Szu-yun Chen
* Yu-Kuan Chen
* Hilda Chow Hsuan como Wei-Ling
* Po Hu
* Ying Lee como Chang
* Yui Liang como Monk
* Tang Shu Shuen

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Hong Kong propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 42ª edición dos Óscar
Kong shan ling yu

***Kong shan ling yu*** (en ) é un filme de Hong Kong e Taiwán de 1979 escrito e dirixido por King Hu. Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 52ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Hsu Feng como White Fox
* Sun Yueh como Esquire Wen	
* Tung Lin como Chiu Ming
* Tien Feng como Xeneral Wang
* Wu Chia-Hsiang como Mestre Wu Wai
* Lu Chan como monxe Hui Wen
* Paul Chun Pui como monxe Hui Ssu
* Chen Hui-Lou como tenente Chang Cheng
* Kim Chang-Gean como Abbot
* Shih Chun como monxe Hui Tang

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Hong Kong propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 52ª edición dos Óscar
Yíng tái qì xuè

***Yíng tái qì xuè*** (en ) é un filme de Hong Kong de 1976 dirixido por Li Han-hsiang. Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 49ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Ti Lung como emperador Guangxu
* Lisa Lu como emperatriz Cixi
* Ivy Ling Po como emperatriz Xiaodingjing
* Siu Yiu como consorte Zhen
* Miao Tien como Li Lianying
* Wong Yue como Zhang Jinxi
* Lin Yun como Kang Youwei
*Yueh Hua como Tan Sitong
*Chen Ping como consorte Jin
*Shum Lo como eunuco Wang Shang
*Ingrid Hu Yan Yan como princesa Der Ling
*Wong Sun como Yuan Shikai
*Yeung Chi-hing como Oficial Hsu Tung
*Wang Hsieh como Oficial Kang Li
*Chiang Nan como Oficial Tai Yi
*Ching Miao como Ronglu
*Lo Hol Pang como Yang Shenxiu
*Kong Ngai como Lin Xu

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Hong Kong propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 49ª edición dos Óscar
Cat siu fuk

***Cat siu fuk*** (en chinés: 七小福) é un filme de Hong Kong de 1988 co-escrito e dirixido por Alex Law e protagonizado por Sammo Hung como o seu mentor, o mestre Yu Jim-yuen. Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 62ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
*Sammo Hung como Mestre Yu
*Lam Ching-ying como Wah
*Cheng Pei-pei como Ching
*John Shum como Stagehand (convidado)
*Wu Ma como director de cinema (convidado)
*Mary Li como nai de Cheng Lung (convidada)
*Chung Kam-yuen como Samo adolescente
**Yeung Yam-yin como Child Samo
*Cheung Man-lung como Cheng Lung adolescente
**Siu Ming-fui como Cheng Long de neno
*Wong Chiu-wai
*Koo Fai como Yuen Biao de neno
**Wong Kim-wai como Yuen Biao adolescente

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Hong Kong propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 62ª edición dos Óscar
Dà Hóng Dēnglóng Gāogāo Guà

***Dà Hóng Dēnglóng Gāogāo Guà*** (en ) é un filme de 1991 dirixido por Zhang Yimou e protagonizando Gong Li. É unha adaptación de Ni Zhen da novela de 1990 *Wives and Concubines* de Su Tong. O filme foi posteriormente adaptado nun ballet homónimo pol Ballet Nacional da China, tamén dirixido por Zhang.

Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 64ª edición dos premios, sendo un dos filmes nomeados desa edición.

## Personaxes 
*Gong Li como Songlian
*He Saifei como Meishan
*Cao Cuifen como Zhuoyun
*Kong Lin como Yan'er
*Zhou Qi como Chen Baishun
*Jin Shuyuan como Yuru
*Ma Jingwu como Chen Zuoqian
*Cui Zhihgang como doutor Gao
*Chu Xiao como Feipu
*Cao Zhengyin como servo de Songlian
*Ding Weimin como nai de Songlian

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Hong Kong propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 64ª edición dos Óscar
Senior Year (filme de 2022)

***Senior Year*** é un filme estadounidense de 2022 dirixido por Alex Hardcastle e escrito por Andrew Knauer, Arthur Pielli e Brandon Scott Jones. Está protagonizado por Rebel Wilson (quen tamén é produtora) no papel dunha muller de 37 anos que esperta logo dun coma de 20 anos e decide volver ao instituro para conseguir o seu  diploma. Sam Richardson, Zoë Chao, Mary Holland, Justin Hartley, Chris Parnell, Angourie Rice, Michael Cimino, Jeremy Ray Taylor, Jones e Alicia Silverstone compoñen o resto do elenco.

*Senior Year* estreouse en Netflix o 13 de maio de 2022, onde conta con opción de subtitulado en galego. Recibiu valoracións dispares por parte da crítica.

## Personaxes 
* Rebel Wilson como Stephanie Conway
** Angourie Rice como Stephanie Conway adolescente
* Sam Richardson como Seth Novacelik
** Zaire Adams como Seth Novacelik adolescente
* Zoë Chao como Tiffany Blanchette-Balbo
**Ana Yi Puig como Tiffany Blanchette adolescente
* Mary Holland como Martha Reiser
** Molly Brown como Martha Reiser adolescente
* Justin Hartley como Blaine Balbo
**Tyler Barnhardt como Blaine Balbo adolescente
* Chris Parnell como Jim Conway
* Michael Cimino como Lance
* Jeremy Ray Taylor como Neil Chudd
* Brandon Scott Jones como Mr. T
* Alicia Silverstone como Deanna Russo
* Joshua Colley como Yaz
* Jade Bender como Bri Balbo/BriLoves
* Avantika Vandanapu como Janet Singh

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Adeus á miña concubina

***Adeus á miña concubina*** (en ; *Bàwáng Bié Jī*) é un filme de 1993 dirixido por Chen Kaige e protagonizado por Leslie Cheung, Gong Li e Zhang Fengyi. Foi adaptado por Lu Wei a partir da novela de Lilian Lee, e o filme está ambientado nunha politicamente nunha convulsa China do século XX, dende os primeiros tempos da República ata as consecuencias da Revolución Cultural. Narra as problemáticas relacións entre dous actores da Ópera de Pequín e os amigos de toda a vida Cheng Dieyi (Cheung) e Duan Xiaolou (Zhang), e a muller de Xiaolou Juxian (Gong).

*Adeus á miña concubina* estreouse o 1 de xaneiro de 1993 en Hong Kong. Recibiu moi boas valoracións por parte da crítica contemporánea e gañou a Palma de Ouro no Festival Internacional de Cinema de Cannes, premio que compartiu con *The Piano*, converténdose no primeiro filme en lingua chinesa en acadar este galardón. Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 66ª edición dos premios, sendo un dos filmes nomeados desa edición.

## Personaxes 
* Leslie Cheung como Cheng Dieyi () / Xiaodouzi ()
** Yin Zhi como Cheng Dieyi (adolescente)
** Ma Mingwei como Cheng Dieyi (neno)
* Zhang Fengyi como Duan Xiaolou () / Xiaoshitou ()
** Zhao Hailong como Duan Xiaolou (adolescente)
** Fei Yang como Duan Xiaolou (neno)
* Gong Li como Juxian (菊仙 *Júxiān*)
* Ge You como Yuan Shiqing (袁世卿 *Yuán Shìqīng*)
* Lü Qi como Mestre Guan (simplificado: 关师傅, tradicional: 關師傅, pinyin: *Guān-shīfu*)
* Ying Da como Na Kun (那坤 *Nā Kūn*)
* Yidi como Eunuco Zhang (simplificado: 张公公, tradicional: 張公公, pinyin: *Zhāng-gōnggong*)
* Zhi Yitong como Saburo Aoki (青木 三郎, pinyin: *Qīngmù Sānláng*, xaponés: *Aoki Saburō*)
* Lei Han como Xiaosi
** Li Chun como Xiaosi (adolescente)
* Li Dan como Laizi (simplificado: 小癞子, tradicional: 小癩子, pinyin: *Xiǎo Làizǐ*)
** Yang Yongchao como Laizi (niño)
* Wu Dai-wai como Garda Vermello (simplificado: 红卫兵, tradicional: 紅衛兵, pinyin: *Hóngwèibīng*)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Hong Kong propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 66ª edición dos Óscar
Isaura Clavero Paradiñeiro

**Isaura Clavero**, nada en Vigo, é unha pioneira da enxeñería, sendo a primeira muller española Enxeñeira Aeronáutica.  

## Traxectoria 
Estudou na Escola Técnica Superior de Enxeñeiros Aeronáuticos da Universidade Politécnica de Madrid e terminou os seus estudos no curso 1973-1974. Cursou a especialidade de Aeronaves, Mísiles e Moto propulsores. A súa promoción compoñíase de 21 alumnos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia das mulleres na enxeñería
Fatima (filme de 2020)

***Fatima*** é un filme de 2020 dirixido por Marco Pontecorvo. Está protagonizado por Joaquim de Almeida, Goran Višnjić, Harvey Keitel, Sônia Braga, Stephanie Gil, Alejandra Howard, Jorge Lamelas e Lúcia Moniz. O filme, baseado nos eventos de Nosa Señora de Fátima de 1917, conta coa canción "Gratia Plena" interpretada por Andrea Bocelli e composta por Paolo Buonvino.

Estreouse subtitulado en galego a través de Amazon Prime Video.

## Personaxes 
* Joaquim de Almeida como Padre Ferreira  
* Goran Višnjić como Artur de Oliveira Santos
* Stephanie Gil como Lúcia dos Santos
* Harvey Keitel como Profesor Nichols

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Domingo Villar (homónimos)

O nome **Domingo Villar** pode referirse a:
***Domingo Villar Vázquez** (Santiago de Compostela 1843 - A Coruña 1912), médico e escritor galego.
***Domingo Villar Grangel** (Santiago de Compostela 1882 - Bolivia 1933), avogado, político e escritor galego.
***Domingo Villar Torres**, Domingo de Cancela (Friol 1913 - Ferrol 2006), guerrilleiro antifranquista galego.
***Domingo Villar Vázquez** (Vigo 1971 - Vigo 2022), premiado escritor galego de novela negra.
Picoi

O topónimo **Picoi** pódese referir a:

;En Galiza
***Picoi**, lugar da parroquia de Cabrui, no concello de Mesía;
***Picoi**, lugar da parroquia de Árbol, no concello de Vilalba.

## Véxase tamén
### Outros artigos
O cordeiro Shaun

miniatura| Estatuas de Shaun no Aardman Animations Studio dos Ánxeles a principios de maio de 2008.
***O cordeiro Shaun*** (en ) é unha serie de televisión británica de animación infantil producido por Aardman Animations nos  Ánxeles. 

Estreouse en galego a través da TVG no espazo infantil e xuvenil *Xabarín Club*.

## Trama 
O programa presenta a Shaun, unha ovella problemática que vive na granxa Mossy Bottom cun rabaño crédulo e adorable vixiado por un can preocupante pero estrito chamado Bitzer. A granxa está dirixida por un labrego estrito, coidadoso e un tanto aparvado que nunca é nomeado na serie. O programa representa as aventuras do rabaño que segue os acontecementos da vida de Shaun, o cordeiro, que vive para divertirse pero sempre parece meterse en problemas sen ser detectado polo granxeiro.

## Personaxes 
### Shaun 
Shaun é unha ovella pequena con la branca; é amigo de todas as ovellas da granxa situada no campo. Gústalle axudar aos seus amigos.

### Shirley 
Shirley é a ovella máis grande e forte da granxa.

### Bitzer 
Bitzer é un can amarelo, é un pastor e observa as ovellas mentres O labrego mira o prado das ovellas. O mellor amigo de Bitzer é Shaun, e apareceu por primeira vez na tempada 1.

### O granxeiro 
A Granxa ten un gandeiro de ovellas encargado das ovellas dos prados, vive na súa casa a carón da porta dos prados das ovellas. En varios episodios, móstrase que lle gusta facer bolos e ver a televisión . Odia as ovellas que veñen á casa cando Bitzer non está alí para manter as ovellas en orde.

### Timmy 
Timmy é unha ovella, vive coa súa nai. Encántanlle os osos de peluche e os robots.

## Historia 
Shaun foi creado por Aardman Animations e fundado por primeira vez en maio de 2008. A tempada 1 de *Shaun the Sheep* estreouse o 10 de decembro de 2008. En xaneiro de 2009, anunciaron o lanzamento da tempada 2. En xullo de 2009, *Shaun the Sheep* fixo a súa primeira aparición na tempada 2. O primeiro episodio da segunda tempada foi lanzado o 1 de agosto de 2009.

En febreiro de 2008, Aardman Animations presentou o xogo para móbil *Shaun The Sheep: Mobile Game* . Foi lanzado o 27 de febreiro de 2008 na Xbox 360 . A finais de marzo de 2008, anunciouse a película baseada no xogo chamada *Shaun the Sheep*.

En 2010, *Shaun The Sheep: The Mobile Game* foi descontinuado en Xbox 360, substituído por *Home Sheep Home* lanzado o 6 de marzo de 2013.

O 12 de xaneiro de 2015 estreouse S *haun the Sheep: The Movie* *.* Aardman Animations tamén presentou unha nova versión do xogo *Shaun the Sheep;* Os xogos lanzáronse en Xbox One e Xbox Live o 12 de marzo de 2015.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Animación
* Aardman Animations
* Stop motion
* Xabarín Club
Pedro Díaz Abalo

**Pedro Díaz Abalo**, nado en Vilagarcía de Arousa cara a 1893, foi un comerciante, xornalista e político galego.

## Traxectoria 
Dirixiu os catro primeiros números do semanario *Avante* que se editou en Vilagarcía de Arousa en 1931. Foi nomeado pola Deputación de Pontevedra administrador interino do Sanatorio da Lanzada Miguel Gil Casares en agosto de 1933, cesando en abril de 1935. Militante de Izquierda Republicana, participou na campaña da Fronte Popular para as eleccións de febreiro de 1936, nalgúns mitins como o do Carril, o 28 de xaneiro, e o de Vilaxoán o 5 de febreiro de 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu de Galicia na evasión do *San José n.º 2* con Elpidio Villaverde e pasou a territorio leal, onde prestou servizos na Subsecretaría de Propaganda. Logo da derrota da República exiliouse na República Dominicana, arribando a Ciudad Trujillo o 7 de novembro de 1939 no vapor *Flandre* procedente de Saint-Nazaire.

## Notas
Jacques Delors

**Jacques Lucien Jean Delors**, nado o 20 de xullo de 1925 en París, e finado tamén na mesma cidade o 27 de decembro de 2023, foi un político francés que presidiu a Comisión Europea durante unha década a finais do século XX. 

## Biografía 
### Primeiros anos e formación 
Delors naceu en París. Estudou na Universidade de París. De orixes humildes, Delors foi funcionario do Banco de Francia en 1945, após a fin da Segunda guerra mundial.

### Vida persoal 
En 1941, casou con Marie Lephaille; xuntos tiveron unha filla, Martine Aubry (nada en 1950), tamén política, que foi alcaldesa de Lille e primeira secretaria do Partido Socialista. Declinou participar nas eleccións xerais francesas.

### Cargos e recoñecementos 
Foi o oitavo presidente da Comisión Europea de 1985 a 1995. 

Foi ministro de Facenda de 1981 a 1984. Foi deputado no Parlamento Europeo de 1979 a 1981. 

En 1989 recibiu o Premio Príncipe de Asturias de Cooperación Internacional. 

En 1995 foi o 1º galardoado do Premio Europeo Carlos V da Fundación Academia Europea de Yuste. 

Entre 1993 e 1996 a UNESCO encargou a Delors un estudo sobre a perspectiva da educación no mundo de cara ao século XXI. Este informe titulouse *A educación encerra un tesouro.*

En 1998 recibiu da Generalitat de Cataluña o Premio Internacional Cataluña.

En 1999 foi nomeado Doutor Honoris Causa pola Universidade do Porto (tamén o foi pola Universidade de Salamanca, Louvain, e outras).

En 2015, Donald Tusk anunciou que Delors se convertería na terceira persoa en ter o título de Cidadán de Honra de Europa *"pola súa notable contribución ao desenvolvemento do proxecto europeo"*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Delors dirixíndose aos sindicatos británicos
* O famoso titular de *The Sun* no Reino Unido: "Up Yours Delors"
365 días: Aquel día

***365 días: Aquel día*** (en ) é un filme erótico polaco de 2022 dirixido por Barbara Białowąs e Tomasz Mandes. É a secuela do filme de 2020 *365 días*, e baséase en *Ten Dzień*, a segunda novela da triloxía de Blanka Lipińska. Está protagonizado por Anna-Maria Sieklucka, Michele Morrone e Magdalena Lamparska.

Estreouse internacionalmente a través de Netflix o 27 de abril de 2022, onde conta con opción de subtitulado en galego.

## Personaxes 
* Anna-Maria Sieklucka como Laura Biel
* Michele Morrone como Don Massimo Torricelli/Adriano Torricelli
* Magdalena Lamparska como Olga
* Otar Saralidze como Domenico

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Tiānguó nìzǐ

***Tiānguó nìzǐ*** (en ) é un filme de Hong Kong de 1994 dirixido por Yim Ho. Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 67ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Siqin Gaowa como nai
* Tou Chung-hua como Guan Jian
* Ma Jingwu como pai
* Wei Zi como amante
* Zhong Shu como fillo máis novo
* Hu Li como capitán

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Hong Kong propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 67ª edición dos Óscar
Policía da Casa da Moeda dos Estados Unidos

A **Policía da Casa da Moeda dos Estados Unidos** (en inglés: *United States Mit Police* —USMP—) é unha Axencia Federal de Aplicación da Lei, responsable da protección das instalacións e do persoal da Casa da Moeda dos Estados Unidos.

Esta axencia ten a súa sede en Washington e en 2016 estaba constituída por 292 axentes. Dennis P. O'Connor ocupa a súa xefatura.

## Historia 
A policía da Casa da Moeda dos Estados Unidos constituíuse en 1792, pola que se establecía a Casa da Moeda, o que a converte nun dos organismos policiais de carácter federal máis antigos dos Estados Unidos.

## Funcións 
esquerda|miniatura|Equipo de Resposta Especial da Policía da Casa da Moeda dos EEUU
Os seus axentes deben superar con éxito o coñecido como Programa  de Formación Policial Uniforme das Forzas de Seguridade Federais, que ten unha duración de 13 semanas e se desenvolve en Glynn, Xeorxia. 

Ademais, a Policía da Casa da Moeda dos Estados Unidos encargouse da protección de documentos e obxectos de alto valor histórico, como a Constitución estadounidense, o discurso de Gettysburg de Lincoln e, desde a segunda guerra mundial ata 1978, as xoias da coroa de Estevo o Grande rei de Hungría. O seu ámbito de actuación ampliouse nos últimos anos e pasou a adestrarse coas forzas de orde locais e fai patrullas en coche e en bicicleta por diferentes cidades.

O departamento tamén creou equipos de resposta especial que poden mobilizarse con axilidade a diversos lugares do país. Estes equipos teñen participado en diversas despregaduras policiais que non etaban relacionadas coa Casa da Moeda dos Estados Unidos, entre elas dúas investiduras presidenciais, os Xogos Olímpicos de Inverno de 2002 en Salt Lake City e unha Conferencia Internacional do Fondo Monetario Internacional-Banco Mundial. Tamén colaboraron durante o furacán Katrina, protexendo a sucursal de Nova Orleáns do Banco da Reserva Federal de Atlanta e participando nos labores de socorro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Casa da Moeda dos Estados Unidos

### Ligazóns externas 
* Sitio web da Casa de Moeda dos EEUU (*US Mint*)
Datación uranio-chumbo

**Uranio-chumbo** é un dos máis antigos e máis refinados dos esquemas de datación radiométrica.

Pódese usar nun intervalo de idade que vai aproximadamente de 1 millón de anos a máis de 4.500 millóns de anos. A precisión está no rango porcentual de 0,1-1.

O método baséase en dúas cadeas de desintegración separadas, a serie de uranio de 238 U a 206 Pb, cunha vida media de 4.470 millóns de anos e a serie de actinio de 235 U a 207 Pb, cunha vida media de 704 millóns de anos.

A existencia de dúas rutas de desintegración de chumbo e uranio "paralelas" permite varias técnicas de datación dentro do sistema U-Pb global.

O termo "datación U-Pb" normalmente implica o uso acoplado de ambos os esquemas de desintegración. Non obstante, o uso dun único esquema de desintegración (xeralmente de 238 U a 206 Pb) leva ao método de datación isócrona U-Pb, análogo ao método de datación de rubidio - estroncio.

Finalmente, as idades tamén se poden determinar a partir do sistema U-Pb mediante a análise das proporcións de isótopos de Pb. Isto chámase o método de *lead-lead*. Clair Cameron Patterson, unha xeoquímica estadounidense que foi pioneira nos estudos dos métodos de datación radiométrica de uranio e chumbo, é famosa por usalo para obter unha das primeiras estimacións precisas da idade da Terra.

## Mineraloxía 
A datación con uranio e chumbo adoita realizarse no mineral circón ou circonita (ZrSiO4), aínda que se pode usar noutros minerais. O circón incorpora átomos de uranio e torio na súa estrutura cristalina, pero rexeita fortemente o chumbo. Polo tanto, podemos supoñer que todo o contido de chumbo do circón é radioxénico. No caso de non ser así, deberá aplicarse unha corrección. As técnicas de datación con uranio e chumbo tamén se aplicaron a outros minerais como calcita / aragonita e outros minerais carbonatados. Estes minerais adoitan producir idades de menor precisión que os minerais ígneos e metamórficos usados tradicionalmente para datar por idade, pero son máis comúns no rexistro xeolóxico.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Uranio
* Datación radiométrica
* Datación por termoluminiscencia
The Rapants

**The Rapants** é unha banda de indie e garage formada en Muros no ano 2018. Nada baixo a influencia do grupo Terbutalina, a súa andaina iníciase da man de Xanma e Samuel (Rapante), ambos guitarristas da vila aos que non tardaría en sumarse Matías ao baixo e sintetizadores. 

Cunha base musical apoiada en ritmos disco e guitarras indies característicos de agrupacións como The Smiths, The Growlers ou mesmo Novedades Carminha, o carácter destes catro mozos radica nunha actitude despreocupada e enérxica. As súas letras, para as cales empregan o galego e o castelán indistintamente, transmiten temáticas banais relacionadas con amores e desamores, a xuventude e a festa. En canto a estética, mesturan elementos alusivos ao rock and roll do último século, con detalles máis comúns na cultura urbana actual e a contracultura surfeira.
Dende o lanzamento do seu homónimo EP debut *The Rapants* en 2018, publicaron os traballos *Que Fluya* (2018), *Andas por El* (2019),  *Cariña de Raposo* (2019), *A Festa do Meu Enterro* (2021), *La Mítica* (2021), así como o EP *Nic Bahía* (2021), gravado e producido por Hevi. 

No ano 2023, lanzaron o seu primeiro LP fóra da municipal Sala Nasmo, *O Corasón Como un After (2023)*, producido polo coruñés Iago Blanco nos Drum & Roll Studios. Neste traballo, The Rapants contaron coas colaboracións de diversas artistas do panorama galego como María Galdón, Grande Amore, Galician Army ou Miguel Cernadas de Terbutalina.

## Membros 
* Xanma – voz principal, guitarra
* Samuel – voz principal, guitarra
* Matías – baixo, sintetizadores, voces
* Xaquín – batería, voces

## Traballos de estudio 
* *The Rapants* (2018, EP)
* *Que Fluya* (2018, EP)
* *Andas Por El* (2019, sinxelo)
* *Cariña de Raposo* (2019, álbum)
* *A Festa do Meu Enterro* (2021, sinxelo)
* *La Mítica* (2021, sinxelo)
* *Nic Bahía* (2021, EP)
* *O Corasón Como un After* (2023, álbum)
* *La máquina del buen rollo* (2024, álbum)

## Notas
Xiang Gang zhi zao

***Xiang Gang zhi zao*** (en ) é un filme de Hong Kong de 1997 escrito e dirixido por Fruit Chan. Está protagonizado por Sam Lee, Yim Hui-Chi, Wenders Li e Tam Ka-Chuen. Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 71ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Sam Lee como To Chung-Chau, 'Moon'
* Neiky Yim Hui-Chi como Lam Yuk-Ping, 'Ping'
* Wenders Li como Ah-Lung, 'Sylvester' (acreaditado como Wenbers Li Tung-Chuen)
* Amy Tam Ka-Chuen como Hui Bo San, 'Susan'
* Carol Lam Kit-Fong como Mrs. Lam, nai de Ping
* Doris Chow Yan-Wah como Mrs. To, nai de Moon
* Siu Chung como Ms. Lee, traballador social
* Chan Tat-Yee como Fat Chan
* Wu Wai-Chung como Keung
* Sang Chan como 'Big Brother', Cheung Siu-Wing
* Kelvin Chung como doutor
* Ah Ting como pai de Moon
* Jessica como esposa do pai de Moon
* Ah Wai como asasino
* Ho B-Chai como estudante

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Hong Kong propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 71ª edición dos Óscar
Hu-Du-Men

***Hu-Du-Men*** (en ) é un filme de Hong Kong de 1996 dirixido por Shu Kei. Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 69ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Josephine Siao como Lang Kim-Sum
* Anita Yuen como Yip Yuk-Sum
* Daniel Chan como Wong Man-Chun
* Waise Lee como Lung
* King-fai Chung como Chan Yiu-Cho

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Hong Kong propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 69ª edición dos Óscar
Nu ren si shi

***Nu ren si shi*** (en ) é un filme de Hong Kong de 1995 dirixido por Ann Hui. Está protagonizado por Josephine Siao e Roy Chiao. Foi escollido como candidato de Hong Kong ó Óscar ó mellor filme internacional na 68ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Josephine Siao como May Sun
* Roy Chiao como Lin Sun
* Law Kar-ying como Bing Sun
* Sin-hung Tam como Ying Sun
* Allen Ting como Allen Sun
* Koon-Lan Law como Lan Sun
* Ha Ping como Mrs. Han
* Shun Lau como Mr. Lo
* Patricia Ching Yee Chong como Carrie Chin
* Gin Tsang como Janice
* Ann Hui como veciña
* Fai Chow como irmán de Bing
* Stephen Fung como Cannon

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Hong Kong propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 68ª edición dos Óscar