Antonio Noriega Varela

**Antonio Noriega Varela**, nado en Mondoñedo o 19 de outubro de 1869 e finado en Viveiro o 27 de marzo de 1947, foi un mestre, xornalista e poeta galego de ideoloxía tradicional-católica. Dedicóuselle o Día das Letras Galegas no ano 1969.

## Traxectoria 
[miniatura|[Seminario de Mondoñedo, onde estudou.]]
Estudou no seminario de Mondoñedo, onde trabou amizade con Manuel Leiras Pulpeiro. No seminario destacou, máis ca pola súa dedicación aos estudos, pola súa facilidade como versificador en composicións satíricas e humorísticas. En 1895, cunha composición de carácter costumista, resultou vencedor dun certame poético realizado na súa cidade natal, onde estaban de xurado, entre outros, Manuel Murguía, Eduardo Pondal e Andrés Martínez Salazar.

En 1895 rematou a carreira sacerdotal mais non puido ordenarse porque Roma non lle concedeu a licenza necesaria por ser el fillo de solteira.

En 1901 ocupou o posto de mestre de escola en Foz, onde coñeceu a Antón Villar Ponte e entrou en contacto co movemento agrario que abandeiraba Basilio Álvarez. Foi entón cando Noriega comezou a escribir poemas cívicos alentando á loita agraria e formou parte do periódico local *¡Guau... Guau!*, no cal estaban Villar Ponte e Camilo Cela, pai de Camilo José Cela. Foi trasladado forzosamente en 1911 a Calvos de Randín, no extremo sur da provincia de Ourense, preto da fronteira portuguesa,

Tres anos despois logrou o seu traslado á escola de Trasalba, preto da cidade de Ourense, onde fixo amizade con Ramón Otero Pedrayo e os demais integrantes do Grupo Nós. Grazas ás lecturas na extensa biblioteca do pazo de Trasalba, propiedade de Otero Pedrayo, Noriega Varela coñeceu en profundidade a literatura portuguesa, que deixaría unha gran pegada na súa obra. Viaxou en varias ocasións a Portugal, entrando en contacto con poetas como Raul Brandão e João Verde. E sobre todo trata con Teixeira de Pascoaes, quen visita no seu pazo de Amarante. En 1921 foi nomeado correspondente do Instituto Histórico do Minho e tamén correspondente da Academia das Ciências de Lisboa.

Aos 57 anos de idade volveu á montaña, a Santa María Madanela da Graña de Vilarente (Abadín) onde residiu seis anos e entrou en contacto con Aquilino Iglesia Alvariño. En 1931 trasladouse como mestre a Santa María de Chavín (cerca de Viveiro). En outubro de 1939 chegoulle a xubilación cando tamén impartía aulas de latín nun colexio privado.

Co tempo, Noriega foise afastando das directrices culturais e políticas do movemento agrario, chegando a apoiar o réxime franquista:

En 1945 creouse unha *Comisión para el homenaje de Galicia a Noriega Varela*. O acto tivo lugar no Gran Teatro de Lugo en abril de 1946.

Foi elixido por unanimidade membro da Real Academia Galega en febreiro de 1928 mais non ingresou ata o 22 de abril de 1939. Morreu en 1947 en Viveiro, onde pasou os derradeiros anos da súa vida.

Colaborou en *El Baluarte de Galicia*, *Vida Gallega*, *O Gaiteiro de Lugo* e *Vallibria*.

## Obra 
Á parte da época de escritor na revista *¡Guau... Guau!*, Noriega Varela é autor de *Montañesas* (1904), que a partir da 3ª edición cambia o seu título polo de *Do ermo* (1920), e que viu a súa edición definitiva en 1946 (Imprenta *La Voz de la Verdad*). En 1994 Xosé Ramón Freixeiro Mato publicou en dous volumes *Antonio Noriega Varela. Estudo e edición da obra completa,* editada pola Deputación de Lugo*.*
[miniatura|*Do ermo* na edición da [Biblioteca Básica da Cultura Galega.]]
Fernández del Riego e Carballo Calero consideraron que Noriega Varela é autor dunha única obra, corrixida e aumentada varias veces. Pola contra, Otero Pedrayo e Freixeiro Mato diferencian entre *Montañesas* e *Do ermo*, tal e como era a intención do autor. Dolores Vilavedra e Xosé Ramón Pena tamén consideran que *Montañesas* e *Do ermo* son dous libros de seu, que responden a unha evolución da súa poesía.

*Montañesas* representa o realismo costumista do século XIX e *Do Ermo* unha liña poética máis depurada, lírica e persoal. Destaca a natureza humilde, contemplada con tenrura polo poeta, nunha actitude propia do franciscanismo poético: o eloxio da montaña como verdadeiro *locus amoenus* onde a alma do poeta busca refuxio, na liña do *beatus ille* de Horacio. Vese en moitos poemas a relixiosidade dos brañegos, presente tamén noutros poemas intimistas.

Para Carballo Calero os máis de vinte sonetos representan a culminación da lírica de Noriega. Segundo Dolores Vilavedra son o chanzo máis importante da súa produción, xa que se combinan moi ben os motivos de inspiración clásica cos da montaña e a súa xente .

Tendo en conta toda a súa obra pódense sinalar estas temáticas:

## Vida persoal 
Casou en Foz con Ramona Bello Mariña en 1902, con quen tivo seis fillos. Ramona faleceu en 1913, e en 1914 casou con Dorinda Almansa Vázquez, con quen tivo outros fillos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha do autor na Biblioteca Virtual Galega
* Mondoñedo. Biografía básica de Noriega Varela 
* Páxina do autor en Praza das Letras, Consellería de Cultura e Turismo, en Internet Archive.