open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xerónimo (filme)

***Xerónimo*** (en ) é unha longametraxe dirixida por Walter Hill e protagonizada por Wes Studi, que foi estreada en 1993.

## Sinopse 
O filme conta os feitos que conduciron á captura do xefe apache Gerónimo en 1886. Os indios apache accederon obrigados polo goberno dos Estados Unidos a vivir recluídos nunha reserva. Non todos os apaches son quen de adaptarse á vida sedentaria dos produtores de millo, e un en particular, Gerónimo, está inquedo. Empurrado polas promesas rotas e as malas accións por parte do goberno, Xerónimo e outros trinta guerreiros forman unha guerrilla de ataque contra o goberno co fin de reclamar o que é seu por dereito.

## Personaxes 
* Wes Studi como Gerónimo
* Jason Patric como 1º Tte. Charles B. Gatewood
* Gene Hackman como Brig. Gen. George Crook 
* Robert Duvall como Xefe dos Scouts Al Sieber 
* Matt Damon como 2º Tte. Britton Davis
* Pato Hoffmann como The Dreamer
* Rodney A. Grant como Mangas 
* Kevin Tighe como Brig. Gen. Nelson A. Miles 
* Steve Reevis como Chato 
* Carlos Palomino como Sarxento Turkey 
* Victor Aaron como Ulzana 
* Stuart Proud Eagle Grant como Sarxento Dutchy 
* Stephen McHattie como Schoonover 
* John Finn como Capitán Hentig 
* Lee de Broux como City Marshal Joe Hawkins 
* Rino Thunder como Old Nana

## Galardóns e nomeamentos 
* 1993: Nomeada ó Oscar: Mellor son.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb
El Heráclito Español y Demócrito Gallego

***El Heráclito Español y Demócrito Gallego*** foi un periódico editado en Santiago de Compostela en 1820.
## Historia e características 
Apareceu o 21 de abril de 1820, unha vez restablecido o sistema constitucional. Periódico bisemanal (saía os martes e venres), que se imprimía na imprenta de José Fermín Campaña y Aguayo. Periódico liberal, o seu único redactor foi Antonio Benito Fandiño, quen lle imprimiu un ton satírico, polo que foi suspendido. Cesou a súa edición co número 53 en outubro de 1820.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
José María Castelo Mosquera

**José María Castelo Mosquera**, coñecido como **Doctor** ou **Casteliño**, nado en Iñás (Oleiros) en 1920 e finado en Paramos (Val do Dubra) o 5 de marzo de 1949, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Incorporouse á guerrilla en 1943 xunto ao grupo de Francisco Rey Balbís que se movía pola zona das Mariñas. Dende 1945 formou parte do Grupo Volante A da IV Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia creado polo Comité provincial do PCE de Lugo para artellar as actuacións na Galicia setentrional. Reclamado polo xuíz militar de Santiago de Compostela en novembro de 1948 xunto con Francisco Paz Fornos, Manuel Ramiro Souto e Emilio Pérez Vilariño. Caeu abatido pola Garda Civil en Paramos o 5 de marzo de 1949 ao fuxir logo de ser descuberto o seu agocho nunha casa de Zas (Negreira). Xunto a el morreron Vicente Peña Tarrasa e Manuel Pena Camino, e as enlaces Carmen Temprano e Manuela Teiga.

O seu corpo foi atopado en 2016 nunha fosa común, xunto a un lateral da igrexa de Santa María de Paramos, no Val do Dubra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
Ubaldo de Azpiazu Artazu

**Ubaldo de Azpiazu Artazu**, nado en Lugo o 29 de xullo de 1875 e finado en Madrid o 4 de marzo de 1934, foi un enxeñeiro, militar e político galego.

## Traxectoria 
Cursou estudos no Colexio Preparatorio Militar de Lugo (1890-1891). Ingresou na Academia Militar en 1891. Foi promovido a 1º Tenente de Enxeñeiros en 1897. Militar de carreira, foi Inspector Xeral do Corpo de Enxeñeiros Xeógrafos do Exército, traballou como cartógrafo e foi amigo de José Sanjurjo Sacanell e secretario de Alejandro Lerroux. Foi elixido deputado polo Partido Republicano Radical pola provincia de Lugo nas eleccións a Cortes Constituíntes de 1931 e nas eleccións xerais de 1933.

## Obras 
* *Magnetismo terrestre: su estudio en España*, 1919.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Daniel O’Connell

**Dónal Ó Conaill** (en irlandés) ou '''Daniel O'Connell'* (en inglés), nado en Cahersiveen (Irlanda) o 6 de agosto de 1775 e finado en Xénova (Reino de Sardeña) o 15 de maio de 1847, tamén coñecido como *The Liberator* ou *The Emancipator*, foi un líder político irlandés e a figura máis importante da Irlanda da primeira metade do século XIX.

Defendeu a Emancipación católica—o dereito dos Católicos a sentar no Parlamento de Westminster, denegado durante aproximadamente 100 anos—e rexeitou a Lei de unión que uniu a Irlanda e Gran Bretaña. Foi moi crítico coas ideas que implicaban unha insurreción violenta en Irlanda, e chegou a dicir que a liberdade da Illa non valía o derramamento dunha soa gota de sangue. Sempre empregou métodos populistas e parlamentarios para conseguir o troco. En 1840 fundou a *Repeal Association*.

O escritor galego Urbano Ferreiroa Millán escribiu un panexírico sobre a súa figura en *El Siglo Futuro'' en 1875, no centenario do seu nacimento, criticando a ocupación da Irlanda católica por parte da Gran Bretaña protestante.

## Notas
Manuel Pena Camino

**Manuel Pena Camino**, coñecido como **Flores**, nado en Castro (Mesía) o 28 de abril de 1909 e finado en Paramos (Val do Dubra) o 5 de marzo de 1949, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Formou parte da columna que acudiu á defensa da Coruña ao inicio do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 e fuxiu ao monte. Foi detido e xulgado en Santiago de Compostela o 19 de decembro de 1936 cos veciños de Curtis, Manuel Calvelo, Isabel Ríos, Manuel Sánchez Ayerbe e Eduardo Sánchez Lago. Foi condenado a cadea perpetua.

Cando saíu da prisión incorporouse á guerrilla nos grupos que operaban na zona dos montes da Graña con Benigno Andrade. Foi procesado na causa 159/1946 da Coruña contra María Pérez Mellid, Benigno Andrade, Manuel Ponte, Pedro Oso Guerra, Francisco Rey Drox, José Vázquez Míguez, Teresa Lorenzo Gallas e os irmáns Jesús, Carmen, Anselmo e José Balboa López.. Na primavera de 1946 foi nomeado xefe militar do Destacamento Eduardo Xaneiro da IV Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia xunto a José Blanco Núñez, ocupando a zona comprendida entre Ordes e Cerceda. Pasou despois polos destacamentos Manuel Bello e Eive-Carbón. Caeu abatido pola Garda Civil en Paramos o 5 de marzo de 1949 ao fuxir logo de ser descuberto o seu agocho nunha casa de Zas (Negreira). Xunto a el morreron Vicente Peña Tarrasa e José María Castelo Mosquera, e as enlaces Carmen Temprano e Manuela Teiga.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
Nicasio Guisasola Domínguez

**Nicasio Guisasola Domínguez-Gil**, nado en Xixón en 1900 e finado en Talavera de la Reina o 10 de xuño de 1940, foi un enxeñeiro agrónomo e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Juan Guisasola Válgoma. Enxeñeiro agrónomo, foi profesor de Agricultura do Instituto de Vigo. Xerente da fábrica de osíxeno de Vigo, foi propietario da fábrica de cerámica da Fianteira en Vilalonga (Sanxenxo). Secretario de Unión Regional de Derechas de Vigo en 1932, foi deputado pola provincia de Pontevedra pola CEDA nas eleccións xerais de 1933. Volveu presentarse ás eleccións xerais de 1936 pola candidatura de dereitas, pero non foi elixido. Ao producirse o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 alistouse na Compañía de Voluntarios de Vigo como brigada, combateu en Estremadura e foi ferido en Villagonzalo, alcanzando a gradación de tenente de complemento de Infantaría. Ao rematar a guerra foi designado Xefe da Sección Agronómica da provincia de Madrid. Finou en accidente de automóbil en Talavera de la Reina o 10 de xuño de 1940 e foi soterrado en León.

## Recoñecementos 
* Medalla de Sufrimentos pola Patria.
* Cruz de Guerra.
* 2 cruces vermellas ao mérito militar.

## Vida persoal 
Casou en Xixón con María Riva Suardíaz en 1925, e foi pai de María Cristina Guisasola Riva.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*"As barreiras teñen nome de muller"
Manuel García Becerra

**Manuel García Becerra**, nado en Verín en 1905 e finado en México, foi un avogado e político galego con ideoloxía de esquerdas.

## Traxectoria 
Fillo de Lino García Vázquez. Estudou Dereito e na Escola de Enxeñeiros de Madrid. Colaborou en *El Pueblo Gallego*. Militante do Partido Republicano Radical Socialista, foi elixido deputado pola provincia de Ourense integrado na coalición coa FRG nas eleccións a Cortes Constituíntes de 1931. Foi subsecretario de Obras Públicas en 1933. Formou parte do sector progresista que abandonou o Partido Radical-Socialista para fundar o Partido Republicano Radical Socialista Independiente e despois integrouse en Izquierda Republicana, da que foi elixido vicesecretario da súa comisión executiva en abril de 1934. Participou no acto de desagravio a Castelao en Madrid a súa volta de Extremadura. Presentouse por Izquierda Republicana ás eleccións xerais de 1936, pero non resultou elixido. Foi secretario do Ministro de Instrución Pública dende marzo de 1936, e delegado do Goberno na Telefónica en xullo de 1936.

Coa derrota da República pasou a Francia e foi internado no campo de concentración de Argelès-sur-Mer do que logrou fuxir. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas e foi condenado a unha sanción de 50 000 pesetas en setembro de 1939. Foi representante de Izquierda Republicana no SERE, e exiliouse en Cuba, onde colaborou no xornal *Luz*. Dende 1942 estivo exiliado en México. En 1949 participou no Congreso Mundial de Partidarios da Paz celebrado en París, xunto a Bibiano Fernández Osorio-Tafall, Mariano Ruiz-Funes García e José Giral.

## Obras 
* *Diccionario escolar americano*, México, 1963.

## Recoñecementos 
O concello de Verín, a proposta da minoría socialista, aprobou en marzo de 1936 designar co seu nome a antiga rúa da Cruz.

## Vida persoal 
Casou en Madrid con Filomena Muñoz Nicart en 1932, e foi pai de Manuel García Muñoz.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 
### Ligazóns externas 
* Biografía en Cátedra del Exilio
* Ficha na Secretaría de Gobernación. Departamento de Migración de México
* Expediente de responsabilidades políticas de Manuel García Becerra.
Pousada, Pantiñobre, Arzúa

**Pousada** é un lugar da parroquia de Pantiñobre no concello coruñés de Arzúa, na comarca homónima. Tiña 6 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 4 eran homes e 2 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Pantiñobre 
### Parroquias da Arzúa
La Bella Dorita

**María Yáñez García**, coñecida como **La Bella Dorita**, nado en Cuevas del Almanzora (Almería) o 23 de febreiro de 1901 e finada en Barcelona o 27 de xuño de 2001, foi unha cantante e bailarina de cabaré española.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *La eterna Bella Dorita baja el telón*, nova do 30 de xuño de 2001.
Raúl García Escudero

**Raúl García Escudero**, nado en Pamplona o 11 de xullo de 1986, é un futbolista español. Xoga de centrocampista e o seu actual equipo é o Athletic Club.

## Traxectoria 
Raúl García é unha das novas perlas da canteira de Osasuna. Formado nas instalacións de Tajonar, deu o salto a Primeira división da man de Javier Aguirre. Militou no primeiro equipo rojillo desde o ano 2004 ao 2007, contribuíndo de forma fundamental á clasificación de Osasuna para a Champions League e chegando a semifinais da Copa da UEFA nos anos 2006 e 2007 respectivamente.

É un xogador moi completo, con gran visión de xogo; bo distribuidor, ten un potente disparo de media e longa distancia e ademais é un óptimo cabeceador.

Estas características fixeron que equipos como o Valencia, Zaragoza, Real Madrid ou Atlético de Madrid fixásense nel. Finalmente o 19 de xuño de 2007 fichou por cinco tempadas polo Atlético de Madrid.

Na súa primeira tempada co Atlético (2007-2008) obtivo a Copa Intertoto. Foi titular habitual e contribuíu co seu xogo e algúns goles á clasificación para a fase previa da Champions League. Na tempada 2009/2010 proclamouse campión da Europa League e subcampión da Copa do Rei e ao comezo da 2010/2011 foi campión da Supercopa de Europa.

## Palmarés 
;Atlético de Madrid
* **Primeira División (1):** 2013/14.
* **Copa do Rei (1):** 2012/13.
* **Supercopa de España (1):** 2014.
* **Europa League (1):** 2009/10.
* **Supercopa de Europa (2):** 2010, 2012.

;Athletic Club
* **Copa do Rei (1):** 2023/24.
* **Supercopa de España (1):** 2021.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha do xogador en BDFutbol.com
Raúl García

**Raúl García** é o nome e primeiro apelido de: 
* Raúl García Carnero (n. 1989), futbolista galego. 
* Raúl García Escudero (n. 1986), futbolista español. 
* Raúl García Rivera (n. 1936), toureiro mexicano.
* Raúl García Zárate (n. 19??), músico peruano.
* Raúl García Sanz, director e guionista de cine español.
* Raúl García R. Jr., cineasta colombiano.
No Doubt

**No Doubt** é unha banda estadounidense de rock formada en Anaheim (California). A súa música estivo inicialmente influenciada polo ska, e evolucionou posteriormente cara ao soft rock. Tamén recibiu a influencia dos estilos de reggae xamaicanos, con colaboracións con artistas como Lady Saw. En 1992 lanzaron o seu álbum debut *No Doubt*. Acadaron sona mundial grazas ao seu terceiro álbum *Tragic Kingdom* de 1995, que obtivo o Disco de Diamante nos Estados Unidos. O terceiro sinxelo do álbum, "Don't Speak", supúxolles un récord tras permanecer 16 semanas no posto número un da *Billboard Hot 100*.

## Discografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Manu del Moral

**Manuel del Moral Fernández**, coñecido como **Manu del Moral**, nado en Xaén o 25 de febreiro de 1984, é un futbolista español. Xoga de dianteiro e o seu actual equipo é o CD Numancia.

## Traxectoria 
Fórmase como futbolista nas categorías inferiores do Real Jaén. No ano 2002 ficha polo Atlético de Madrid, xogando no equipo filial en Segunda División B. As dúas seguintes tempadas xoga cedido no Recreativo de Huelva, desde onde volve ao atlético para xogar en Primeira División. Desde 2006 xogou nas filas do Getafe CF, club co que foi subcampión da Copa do Rei nas tempadas 2006–07 e 2007–08, e foi capitán do equipo na última tempada.

Como curiosidade, durante a súa etapa escolar, compartiu aulas co futbolista do Chelsea, Fernando Torres. Ademais, os seus bos partidos co Getafe CF, valéronlle o interese de grandes equipos europeos como o Atlético de Madrid, Everton, e ata o Milan.

Ao rematar a tempada 2010–11, rematou o seu contrato co Getafe CF, e firmou polo Sevilla FC.

## Selección nacional 
Xogou nas categorías inferiores da selección española de fútbol, marcando tres goles en cinco partidos disputados coa selección sub-19 e dous goles en cinco coa selección sub-23, ademais disputou nove partidos coa selección sub-21.

O 7 de xuño de 2011 debutou coa selección absoluta nun amigable contra Venezuela, que rematou con vitoria española por 0-3. Del Moral disputou a segunda parte, ao substituír no descanso a David Villa.

## Palmarés 
### Copas internacionais 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Entrevista: "Agora hai que mirar cara adiante" en Revista UEFA (21/04/2008)
Tecido conxuntivo

O **tecido conxuntivo**, tamén chamado **tecido conectivo** é un conxunto de tecidos orgánicos que serven de sostemento ao resto de tecidos e órganos. Une, separa e dá soporte aos paquetes vasculonerviosos. Deriva do mesoderma.

Os tecidos conxuntivos pódense agrupar en tecidos especializados e tecidos non especializados. O tecido conxuntivo non especializado, á súa vez, pode dividirse en tecido conxuntivo laxo e denso:
* O **tecido conxuntivo laxo** abrangue o tecido conectivo mucoso, o tecido conxuntivo reticular e o tecido mesenquimal.
* O **tecido conxuntivo denso** abrangue dous tipos: denso regular e denso irregular.

O tecido conxuntivo especializado abrangue o tecido adiposo, o tecido cartilaxinoso, o tecido óseo, o tecido hematopoético e o tecido sanguíneo.

## Elementos do tecido conxuntivo 
Hai tres compoñentes principais neste tecido: a substancia fundamental, as febras diversas (ambas constitúen a matriz extracelular) e unha serie de células. A matriz extracelular é moi abondosa nestes tecidos, mentres que as células distribúense de xeito máis ou menos disperso na matriz e son as responsábeis da secreción local desta.

### Substancia fundamental 
A substancia fundamental é un compoñente básico do tecido conxuntivo, de consistencia xelatinosa. Rodea e serve coma recheo para as células e febras do tecido. Permite o transporte de nutrientes e outras substancias cara ás células.

Está composto por proteínas e glicosaminoglicanos (condroitín sulfato, heparán sulfato, queratán sulfato e ácido hialurónico). Os glicosaminoglicanos están formados por polisacáridos unidos a proteínas, posteriormente con reacción ácida. Posúen numerosos anións, que captan sodio e arrastran auga por solvatación.

Para a preparación histolóxica non pode producirse lavando con auga. Hai que optar por:
* fixación con vapores de éter-formaldehido de cortes conxelados para microscopia óptica; ou ben
* conxelación presurizada + criosubstitución + inclusión a baixa temperatura para microscopia electrónica

As tinturas máis axeitadas son: ácido periódico de Schiff, ferro coloidal etc.

### Fibras 
No tecido conxuntivo a matriz extracelular é rica en diversos polímeros de estrutura fibrosa, sendo estas fibras as que soportan as tensións no tecido.

### Células 
A familia de células do tecido conxuntivo reciben diferentes nomes segundo o tipo de tecido: fibroblastos, osteoblastos ou osteocitos (tecido óseo), condrocitos (tecido cartilaxinoso) ou adipocitos (tecido adiposo), sendo os fibroblastos as células menos especializadas e capaces de transformarse en calquera dos outros membros da familia. Todos estes tipos celulares teñen unha orixe común e teñen un alto grao de interconversión, é dicir, pódense transformar unhas noutras en certo grao. Están especializadas na secreción da matriz extracelular, polo que teñen un papel principal tanto na construción do soporte arquitectónico do corpo dos vertebrados coma na reparación da maior parte dos tecidos e órganos en resposta a lesións.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
*
The Divine Comedy

**The Divine Comedy** é un grupo de rock alternativo orixinario de Irlanda do Norte e formado en 1988. A banda está liderada por Neil Hannon, compositor, cantante, guitarrista, pianista e único membro estábel do proxecto, aínda que co andar dos anos pasasen por el unha longa listaxe de músicos.

A banda lanzou 13 álbums de estudio. Entre 1996 e 1999, nove sinxelos do grupo chegaron ao *top 40* da lista de sinxelos do Reino Unido, incluíndo o éxito de 1999 "National Express", que entrou no *top* *10*.

## Traxectoria 
A súa música combina influencias de grupos como The Smiths ou Electric Light Orchestra coa tradición crooner de Scott Walker, Jacques Brel e o pop barroco de The Beach Boys ou Burt Bacharach. Do mesmo xeito, a variada instrumentación e os arranxos orquestrais das súas cancións tamén toman como referencia a música de compositores como Ravel, Stravinsky, John Barry, Michael Nyman ou Philip Glass. Malia estas influencias, o grupo foi criticado en ocasións por publicar como discos sinxelos as súas cancións máis orientadas ao easy listening.

As letras de Neil Hannon caracterízanse por retratar ironicamente a vida moderna e por incluíren referencias ao amor, o sexo ou a vinganza.

## Discografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
María Isbert

**María Vicenta Ysbert Soriano**, coñecida como **María Isbert**, nada en Madrid o 21 de abril de 1917 e finada en Villarrobledo o 25 de abril de 2011, foi unha actriz española de teatro e cinema que participou en máis de 250 filmes. Foi filla de Pepe Isbert.

## Notas
Departamento de Santa Cruz

O **departamento de Santa Cruz** é un dos nove departamentos nos que se divide administrativamente o territorio de Bolivia. A súa capital é a cidade de Santa Cruz de la Sierra.

## Provincias 
O departamento está dividido en 15 provincias:
Gonzalo Rojas

**Gonzalo Rojas Pizarro**, nado en Lebu o 20 de decembro de 1917 e finado en Santiago de Chile o 25 de abril de 2011, foi un poeta chileno de recoñecido prestixio pertencente á chamada «Xeración de 1938 de Chile». A súa obra enmárcase na tradición continuadora das vangardas literarias latinoamericanas do século XX. Amplamente recoñecido a nivel hispanoamericano, foi galardoado, entre outros, co Premio Reina Sofía de Poesía Iberoamericana 1992, o Premio Nacional de Literatura de Chile 1992 e o Premio Cervantes 2003.
## Obra 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Gonzalo Rojas, sitio da Universidade de Chile.
Sociedade Galega de Historia Natural

miniatura|300px|Museo da Sociedade Galega de Historia Natural, en Canido, Ferrol

A **Sociedade Galega de Historia Natural** **(SGHN)** é unha asociación científica e cultural galega adicada ao estudo, divulgación, conservación e defensa do medio natural. A SGHN ten a súa sede en Santiago de Compostela e delegacións en varias localidades galegas.
*Ornitoloxía (sede en Santiago de Compostela)

## Publicacións 
As publicacións da SGHN inclúen revistas, atlas e censos de aves (tamén on-line) , routeiros e monografías co fin de divulgar a súa actividade, presentar diversas investigacións e fomentar o coñecemento do medio natural galego. A totalidade do importe recaudado pola venda das publicacións e calquera material propio da SGHN destínase ós fins estatuarios da SGHN: **estudar, divulgar e protexer o medio natural.**

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web da SGHN
Mercado de verán

O **mercado de fichaxes de verán**, ou abreviado **mercado de verán**, é un termo de uso futbolístico para facer referencia a un prazo de tempo, maioritariamente entre o final dunha tempada e o comezo da seguinte, no que os clubs de fútbol poden facer transferencias ou altas de futbolistas ou realizar saídas ou baixas dalgún xogador do equipo.

Realmente o prazo ou duración de devandito mercado non esta estipulado oficialmente ante a FIFA. En cada federación futbolística por país esta pode variar, dependendo do formato de liga ou as regulamentacións da institución futbolística, como no caso de España.

Este prazo adoita ser o que utilizan os equipos para crear novos persoais e ata un novo equipo técnico. En contraposición, o mercado de inverno adoita utilizarse para facer axustes menores a un persoal xa formado ou para buscar substituto a algún xogador lesionado.

## Véxase tamén 
*Mercado de inverno

### Ligazóns externas 
*Punto final ao mercado de verán
Braña (revista)

***Braña*** é unha revista científica galega, boletín da Sociedade Galega de Historia Natural, creada en 1977.

## Traxectoria 
Nun primeiro intre pensouse en chamala *Fisterra*, pero elixiuse o seu nome entre catro propostas, que tiñan en común ser nomes de dúas sílabas e de cinco letras: *Braña*, *Campa*, *Furna* e *Lubre*. Naceu como primeira revista de investigación en galego e que tiña como alicerce “o estudo sistemático da realidade galega”, pois “sábese que un bo coñecemento do medio pode ser alicerce seguro pró desenvolvemento socio-económico do País”.

A súa intención é acoller todos aqueles traballos que, dentro dunha axeitada dignidade metodolóxica, tivesen o medio natural galego como o seu obxectivo principal. A súa temática céntrase no medio natural, os xacementos xeolóxicos, o mundo vexetal, o mundo mariño, os minerais etc.

Publicouse nos anos 1977 (nos 1 e 2), 1978 (nos 1 e 2), 1979 (nos 1 e 2), 1980 (nos 1 e 2), n º 1981 (monográfico I Congreso Mamíferos Mariños), 1989 (monográfico I Congreso Galaico-Luso de Macromicoloxía), 1994 e 1966 como números con artigos diversos e en 2006 e 2010 con monográficos sobre os censos de aves acuáticas invernantes en Galicia. Dende 2013 edítase en formato dixital e imprímese ó remate de cada ano.

Os seus directores foron Francisco Díaz-Fierros (1977-1979), Marisa Castro Cerceda e Luis Freire García (1989), Xoán Rodríguez Silvar (1994-1996), Serafín González Prieto e Bernardo Carrión Velasco (1996-2001), Xosé Lois Rey Muñiz e Serafín González Prieto (2010) e Xosé Lois Rey Muñiz e Álvaro María Rodríguez Pomares (desde 2013).

## Consello de redacción 
Nos seus Consellos de redacción figuraron destacados científicos galegos:
* Mª Luisa Areses Trapote (Departamento de Fisioloxía Vexetal. Universidade de Santiago de Compostela)
* Marisa Castro Cerceda (Departamento de Recursos Naturais e Medio Ambiente. Universidade de Vigo)
* Francisco Díaz-Fierros Viqueira (Departamento de Edafoloxía. Universidade de Santiago)
* Jesús Domínguez Conde (Facultade de Bioloxía. Universidade de Santiago)
* Luis Freire García (Departamento de Botánica. Universidade de Santiago)
* Manuel Freire Rama (Departamento de Bioquímica. Universidade de Santiago)
* Uxío Labarta Fernández (Instituto de Investigacións Mariñas. C.S.I.C. Vigo)
* Felipe Macías Vázquez (Departamento de Edafoloxía. Universidade de Santiago)
* Celso Rodríguez Babío (Departamento de Zooloxía. Universidade de Santiago)
* Manuel Rodríguez Solórzano (Biólogo. Farmacéutico. Xefe da Sección de Caza e Pesca da Delegación Provincial de Medio Ambiente da Coruña)
* Victoriano Urgorri (Facultade de Bioloxía. Universidade de Santiago)
* Emilio Valadé del Río (Departamento de Xenética. Universidade de Santiago)
* Tito Varela López (Departamento de Antropoloxía. Universidade de Santiago)
* José Manuel Vázquez Varela (Departamento de Prehistoria. Universidade de Santiago)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
**Braña* na páxina web da SGHN
*Informe sobre a divulgación da ciencia en Galicia
Matrix Reloaded

***Matrix Reloaded*** (en ) é un filme dirixido por Lana Wachowski e Lilly Wachowski que se estreou e 2003. É a secuela de *Matrix*.

## Sinopse 
A guerra contra as máquinas intensifícase. Neo, Morpheus, Trinity e o resto da tripulación da Nebuchadnezzar continúan a loita contra as máquinas que escravizaron a raza humana. Agora máis humanos foron espertados e poden vivir no mundo real. A medida que aumentan en número, a loita achégase a Sion, a derradeira cidade libre no mundo e centro da resistencia humana.

## Personaxes 
* Keanu Reeves como Neo.
* Laurence Fishburne como Morpheus.
* Carrie-Anne Moss como Trinity.
* Hugo Weaving como Axente Smith.
* Harold Perrineau como Link.
* Randall Duk Kim como Keymaker.
* Jada Pinkett Smith como Niobe.
* Gloria Foster como O Oráculo.
* Helmut Bakaitis como o Arquitecto. 
* Lambert Wilson como Merovingian.
* Monica Bellucci como Persephone.
* Neil Rayment como un dos xemelgos.
* Adrian Rayment como o outro xemelgo.
* Daniel Bernhardt como Axente Johnson.
* Collin Chou como Seraph.
* Nona Gaye como Zee.
* Gina Torres como Cas.
* Anthony Zerbe como Councillor Hamann.
* Roy Jones, Jr. como Capitán Ballard.
* David A. Kilde como Axente Jackson.
* Matt McColm como Axente Thompson.
* Harry J. Lennix como Comandante Lock.
* Cornel West como Councillor West.
* Steve Bastoni como Capitán Soren.
* Bernard White como Rama-Kandra.
* Clayton Watson como Kid.
* Anthony Wong como Ghost.
* Ian Bliss como Bane.
* Michael Budd como gobernador de Sion.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb 
* Ficha en Filmaffinity 
* Web Oficial
Óglaigh na hÉireann

Os **Óglaigh na hÉireann** (en inglés **Irish Volunteers**, e en galego **Voluntarios Irlandeses**) foi unha organización militar creada en 1913 por nacionalistas irlandeses. O seu principal obxectivo foi declarado "para garantiren e manteren os dereitos e liberdades comúns a todo o pobo de Irlanda", noutras palabras, salvagardaren a Home Rule. Os Voluntarios eran membros da Conradh na Gaeilge (Liga Gaélica), Orde Antiga dos Hibernianos e Sinn Féin, e, secretamente, a Irmandade Republicana Irlandesa.

## Formación 
Os Voluntarios irlandeses foron creados en 1913 por Edward Carson e James Craig como resposta á creación por parte dos unionistas protestantes da Forza de Voluntarios do Ulster no nordeste da Illa. Os "Voluntarios do Ulster" foron creados polos protestantes co obxectivo de impediren a aprobación da lei de autogoberno para Irlanda. Os católicos viron este feito como un xeito de presión ao goberno británico na dirección oposta aos seus intereses. Para contrarrestalo, Eoin MacNeill publicou un artigo titulado *The North Began* defendendo a creación dunha forza nacionalista irlandesa. Michael Joseph O'Rahilly, máis coñecido como ''The O'Rahilly'', animou a MacNeill a continuar con este proxecto, e o 11 de novembro dese mesmo ano nunha reunión no hotel Wynn's de Dublín, dez nacionalistas entre os que se encontraban Patrick Pearse, Éamonn Ceannt e Sean MacDermott, planificaron a formación dos Voluntarios.

## Notas
Club Alcobendas Rugby

O **Club Deportivo Básico Alcobendas Rugby** é unha asociación adicada ó deporte do rugby, fundada en 2003 na cidade de Alcobendas trala desaparición do Moraleja Alcobendas Rugby Union (M.A.R.U.), e que compite co seu primeiro equipo na División de Honra de Rugby.
## Historia 
O club ten as súas orixes no Teca Rugby Club, nado en 1972, e que foi renomeado como Alcobendas Rugby Club en 1990 cando o Teca se fusiona co Club España Urogallos que fora fundado en 1979. O club foi renomeado de novo como La Moraleja-Alcobendas Rugby Union en 1999 cando o Alcobendas RC se fusionou co seu tradicional rival, o La Moraleja RC, nado como Club Deportivo Acantos en 1990. En 2003 o La Moraleja-Alcobendas Rugby Union quebrou economicamente, e uns seguidores decidiron fundar o actual club co nome de Club Alcobendas Rugby, e mercar os dereitos deportivos do equipo finado, dándolle así continuidade de facto á anterior estrutura.

Os éxitos deportivos mais salientables do club foron o título nacional de Liga que conquistou na tempada 2001/02 e a Copa que acadou na tempada 2018/19.

## Palmarés
;Posicións do club en competicións nacionais dende a súa fundación

*A Primeira Nacional existe dende a tempada 1972-1973. A División de Honra B existe dende a tempada 1998-99. Antes de crearse a División de Honra B, a Primeira Nacional era a 2ª División do rugby español*.

De seguido figura o palmarés oficial do primeiro equipo sénior masculino do club en competicións oficiais ó longo da súa historia, baixo as varias denominacións coas que ten competido:

* **Liga Española de rugby: 1 título.**
** *1ª posición:* 2001/02
** *2ª posición:* 2002/03
** *3ª posición:* 2016/17, 2017/18
* **Copa do Rei de rugby: 1 título.**
** *1ª posición:* 2018/19
** *2ª posición:* 2002/03
* **Copa Ibérica de rugby: -**
** *1ª posición:* -
** *2ª posición:* 2002/03
* **Supercopa de España de rugby: 1 título.**
** *1ª posición:* 2002/03
** *2ª posición:* 2019/20

### Tempada actual
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Liga Española de rugby
* Copa do Rei de Rugby

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do club 
* Páxina oficial da Federación Española de Rugby
Guillem Trabal Tañá

**Guillem Trabal Tañá**, nado en Les Masies de Voltregà o 11 de xuño de 1979, é un xogador de hóckey a patíns catalán que xoga na posición de porteiro. O seu club en 2011 era o Reus Deportiu, club que compite na OK Liga, a máxima categoría do hóckey a patíns no estado español.É considerado un dos mellores porteiros do mundo.

## Traxectoria 
Guillem Trabal comezou a xogar no Club Patí Voltregà, club no que debutou ao primeiro equipo en 1994, fichando no 2002 polo Lleida Llista Blava. No 2004 asinou polo Reus Deportiu, equipo no que actualmente xoga.

## Palmarés 
### Reus Deportiu 
* **1 Campionato do Mundo de clubs:** 2008
* **1 Copa Intercontinental:** 2010
* **1 Copa de Europa:** 2009
* **1 Copa Continental:** 2010
* **1 Copa do Rei:** 2006
* **1 Supercopa de España:** 2006

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Guillem Trabal en hoqueipatins.cat
IX Torneo José Eduardo dos Santos

O **IX Torneo José Eduardo dos Santos** disputouse na cidade de Luanda (Angola) a entre o 23 e o 27 de agosto do 2010. Nesta edición competiron seis equipos, na súa meirande parte angolanos, en formato de liguiña a partido único de todos contra todos, disputándose un total de 15 partidos nos cinco días que durou o torneo. O campión desta edición foi o GD Juventude de Viana de Luanda, que ademais foi o máximo goleador do torneo con 36 goles, mentres que o equipo menos goleado foi o Coinasa Liceo de A Coruña (Galiza), que encaixou unicamente 9 goles.

## Equipos participantes
*  Académica de Luanda
*  Clube Português do Recife
*  Coinasa Liceo
*  Juventude de Viana
*  Petro Atlético
*  Primeiro de Agosto

## Clasificación

### Lenda
## Resultados
## Véxase tamén
Cathal Brugha

**Cathal Brugha**, nado como **Charles William St. John Burgess**, o 18 de xullo de 1874 e finado o 7 de xullo de 1922, foi un político e revolucionario irlandés activo durante o Alzamento de Pascua, a Guerra da Independencia Irlandesa, e a Guerra Civil Irlandesa. Foi o primeiro *Ceann Comhairle* (presidente) do Dáil Éireann.
Provincia de Manco Kapac

**Manco Kapac** é unha das 20 provincias do departamento de La Paz en Bolivia. A súa capital é a cidade de Copacabana.
Asociación para a Defensa da Natureza de Andorra

A **Asociación para a Defensa da Natureza** de Andorra (*Associació per a la Defensa de la Natura*) é unha ONG que ten como obxectivo protexer e estudar a natureza en Andorra.

Naceu en 1986 como resultado da preocupación dun grupo de persoas polo medio ambiente. A ADN persegue os seus obxectivos a través de tres liñas básicas de acción, o estudo, a conservación e a divulgación.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*www.adn-andorra.org .
Alicia de Borbón-Parma

**Alicia de Borbón-Parma e Habsburgo-Lorena**, nada en Viena o 12 de novembro de 1917 e finada en Madrid o 28 de marzo de 2017, foi unha nobre española que recibiu o tratamento de infanta de España. Ostentou os títulos de Princesa de Borbón-Parma, princesa das Dúas Sicilias, duquesa viúva de Calabria e condesa viúva de Caserta.

## Traxectoria 
Era filla de Elías I, duque de Parma (1880-1959) e da arquiduquesa María Ana de Austria (1882-1940). Neta por vía paterna do duque Roberto I de Parma e da princesa María Pía de Borbón-Dúas Sicilias (filla do Rei Fernando II das Dúas Sicilias). Por vía materna é neta do arquiduque Federico, duque de Teschen e da princesa Isabel de Croÿ. A súa nai a arquiduquesa María Ana de Austria era sobriña da raíña María Cristina de España, esposa do rei Afonso XII.

A infanta Alicia foi a única dos oito fillos do duque Elías de Parma en contraer matrimonio. Foi o 16 de abril de 1936 en Viena co infante Afonso de Borbón-Dúas Sicilias e Borbón (1901-1964).

O matrimonio tivo tres fillos:

* A princesa **Teresa de Borbón-Dúas Sicilias e Borbón-Parma**, Duquesa de Salerno. Casada con Íñigo Moreno y de Arteaga, 12º Marqués de Laula. Con descendencia.
* **Carlos de Borbón-Dúas Sicilias e Borbón-Parma**. Infante de España, príncipe das Dúas-Sicilias, duque de Calabria, conde de Caserta.
* A princesa **Inés María de Borbón-Dúas Sicilias e Borbón-Parma**, Duquesa de Siracusa. Casou con Luís Morales y Aguado. En 1978 a parella divorciouse. Con descendencia.

## Ascendencia 

## Véxase tamén 
*Familia real española

### Ligazóns externas 
* Real Casa de Borbón Dúas Sicilias, Xefe da Casa S.A.R. Infante Don Carlos, Duque de Calabria
Carlos Zurita

**Carlos Emilio Juan Zurita y Delgado**, nado en Antequera o 9 de outubro de 1943, é o esposo da infanta de España, duquesa de Soria e de Hernani, Margarida de Borbón, irmá máis nova do rei Xoán Carlos I, filla de Xoán de Borbón, conde de Barcelona e de María das Mercedes de Borbón-Dúas Sicilias. Carlos Zurita, como duque consorte de Soria e de Hernani, posúe tratamento de *Excelentísimo Señor*.

## Traxectoria 
O duque de Soria é médico, especialista no aparello respiratorio e circulatorio. Licenciado en Medicina pola Universidade de Sevilla, recibiu o Premio Extraordinario de Licenciatura ao posuír o mellor expediente académico da súa promoción. Doutorouse no Colexio de San Clemente dos Españois en Boloña obtendo o Premio Extraordinario do Doutoramento. En 1971, Carlos Zurita obtivo por oposición o posto de profesor-xefe de servizo da Escola Nacional de Enfermidades do Tórax.

Contraeu matrimonio coa infanta Margarita na igrexa de San Antonio de Estoril, Portugal, o 12 de outubro de 1972. O matrimonio tivo dous fillos:

* Alfonso Juan Carlos Zurita y de Borbón (nado o 9 de agosto de 1973), Grande de España. 
* María Sofía Emilia Carmen Zurita y de Borbón (nada o 16 de setembro de 1975), Grande de España.

En 1989, os Duques de Soria crearon a Fundación Cultural Duques de Soria. O seu principal obxectivo é promover a lingua e cultura españolas. A fundación colabora coopera con universidades e institucións culturais españolas para contribuír ao desenvolvemento cultural e científico en España.

O Duque de Soria é Presidente da Federación Española de Amigos de Museos e da Fundación de Amigos do Museo do Prado. Tamén é membro da Real Academia Nacional de Medicamento.

## Títulos 
* Don Carlos Emilio Zurita y Delgado (9 de outubro de 1943 - 6 de xaneiro de 1979) 
* Excelentísimo Señor Duque consorte de Hernani (6 de xaneiro de 1979 - 23 de xuño de 1981) 
* Excelentísimo Señor Duque consorte de Soria, Duque consorte de Hernani (Desde o 23 de xuño de 1981)

## Notas 
## Véxase tamén 
*Familia real española

### Ligazóns externas 
* Casa Real
* Fundación Duques de Soria
Xabi Prieto

**Xabier Prieto Argarate**, coñecido como **Xabi Prieto**, nado en Donostia o 29 de agosto de 1983, é un exfutbolista vasco que durante toda a súa carreira profesional xogou coma centrocampista para a Real Sociedad.

## Traxectoria 
Procedente da ikastola Santo Tomas Lizeoa, comezou a súa carreira no Hernani cedido pola Real Sociedad, que o fichou sendo xuvenil. Tras pasar pola Real Sociedad B (o "Sanse"), onde xogou 48 partidos e marcou 8 goles, debutou co primeiro equipo o 8 de setembro de 2003 no partido de Copa entre o Real Oviedo e a Real Sociedad que acabou cun resultado 1-2 favorable aos vascos.

## Selección nacional 
Foi internacional sub-21 coa Selección de fútbol de España. Tamén disputou 6 amigables internacionais coa Selección de fútbol do País Vasco, que carece de recoñecemento oficial pola FIFA.

## Estatísticas 
* Actualizado o 24 de abril de 2011.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha do xogador en realsociedad.com
Javier Mascherano

**Javier Alejandro Mascherano**, nado en San Lorenzo o 8 de xuño de 1984, é un exfutbolista arxentino que xogaba de centrocampista defensivo.

## Traxectoria 
Viviu en San Lorenzo (Arxentina). xogou desde mozo nas categorías inferiores do River Plate. En 2003 Mascherano empeza a xogar co primeiro persoal. Debuta na Primeira división da liga arxentina de fútbol o 3 de agosto de 2003 no partido River Plate 2-1 Nueva Chicago. Con River Plate proclamouse campión do Torneo Clausura en 2004.

Na Copa Libertadores 2005 marcou o seu primeiro gol oficial coa camiseta de River Plate nunha apilada fenomenal contra Olmedo de Ecuador facendo un dos mellores goles desa copa.

Durante ese ano, varios clubs europeos mostraron interese en fichar a Mascherano, pero finalmente faio Corinthians en 2005. Con este equipo gañou unha Liga brasileira.

Novamente cambia de club o 30 de agosto do ano 2006, é traspasado (xunto co tamén arxentino e xogador do Corinthians Carlos Tévez) ao West Ham United inglés, pola suma de 35 millóns de dólares. No club inglés non lle foi moi ben xa que o técnico non o convocaba a case ningún partido, de xeito inexplicable, provocando o desexo extremo do *Jefecito* a abandonar devandita entidade.

A fins do 2006, o Liverpool manifestou a súa intención de contratar a Mascherano, pero debido a que a regulamentación da FIFA prohibe a participación dun xogador en tres equipos nunha mesma tempada e Mascherano xa xogara no Corinthians e o West Ham United, o equipo de Anfield realizou un pedido ante a FIFA para poder dispor de Mascherano. O 31 de xaneiro do 2007, a FIFA outorgou o permiso logo de considerar as coincidencias nas tempadas do fútbol suramericano e europeo. Con todo, o Liverpool debeu esperar o visto e prace por parte da Premier League, que finalmente foi outorgado. Para rematar, debutou oficialmente no Liverpool ante o Sheffield United, o 24 de febreiro de 2007.

A finais de febreiro de 2008, asinou un contrato permanente con Liverpool FC ata 2012 pola cifra de 18 millóns de libras ($ 35&nbsp;700&nbsp;000), con todo, sendo un titular indiscutido, o 27 de agosto do 2010 o Liverpool FC asinou un acordo para o traspaso do xogador ao FC Barcelona de España pola cantidade de 24 de millóns de euros para as 4 próximas tempadas, cobrando o xogador 5,5 millóns de euros ao ano máis incentivos.

## Palmarés 
;River Plate
* **Primeira División da Arxentina**: Clausura 2003–04.

;Corinthians
* **Campeonato Brasileiro Série A**: 2005.

;Barcelona
* **Liga de España**: 2010–11.
* **UEFA Champions League**: 2010–11.
* **Supercopa de España**: 2011.
* **Supercopa de Europa**: 2011.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha de Mascherano no sitio oficial do FC Barcelona
* Estatísticas
Matrix Revolutions

***Matrix Revolutions*** (en ) é un filme dirixido por Andy Wachowski e Larry Wachowski que se estreou no 2003. É a terceira e derradeira parte da saga *Matrix*. Estreouse en galego na TVG o 3 de outubro de 2008.

## Sinopse 
O exército de Zion combate para frear a invasión dos Sentinelas ó tempo que o exército das Máquinas penetra na súa fortaleza. A súa desesperada loita pode levar á conservación ou extinción da humanidade.

Neo (Keanu Reeves) e Trinity (Carrie-Anne Moss) viaxarán ata a Cidade das Máquinas, onde Neo atoparase cara a cara con Deux ex Machina, o máximo poder das Máquinas, coa intención de chegar a un acordo para a súa supervivencia.

## Personaxes 
* Keanu Reeves como Neo.
* Laurence Fishburne como Morpheus.
* Carrie-Anne Moss como Trinity.
* Hugo Weaving como Axente Smith.
* Nathaniel Lees como Capitán Mifune.
* Jada Pinkett Smith como Niobe.
* Harry Lennix como Comandante Lock.
* Harold Perrineau como Link.
* Mary Alice como O Oráculo.
* Helmut Bakaitis como o Arquitecto.
* Lambert Wilson como Merovingian.
* Monica Bellucci como Persephone.
* Tanveer K. Atwal como Sati.
* Collin Chou como Seraph.
* Ian Bliss como Bane.
* Gina Torres como Cas.
* Cornel West como Councillor West.
* Bernard White como Rama-Kandra.
* Anthony Wong como Ghost.
* Anthony Zerbe como Councillor Hamann.
* Bruce Spence como Home do tren.
* Tharini Mudaliar como Kamala.
* Maurice J. Morgan como soldado da torre.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Filmaffinity 
* Ficha na IMDb 
* Web Oficial
Naira

O **naira** é a moeda de curso legal de Nixeria. O seu código ISO 4217 é NGN (abreviado co símbolo **₦**, que está incluído no Unicode no código punto U+20A6). Cada naira divídese en 100 kobo.

O nome da moeda vén dunha alteración do nome do país, Nixeria (en inglés pronunciado [naj'dʒiria]), mentres que o da fracción vén da pronunciación ioruba do inglés copper ("cobre"), material co que se facían os peniques, a antiga moeda fraccionaria.

Aproveitando a decimalización da moeda en 1973, Nixeria substituíu a libra nixeriana (N£) polo naira a razón de 2 ₦ por N£. Foi, xa que logo, o último estado que abandonou o sistema predecimal de xilins e penique.

En inglés, nin a moeda nin a súa fracción non se pluralizan, de xeito que tanto nas moedes como nos billetes empréganse as formas naira e kobo tanto para o singular como para o plural.

## Historia 
Na época da crise enerxética, contra os anos '70 o naira era unha moeda forte a nivel internacional e a súa taxa de troco era de 2 narias por dólar. Mais foi perdendo valor progresivamente ata chegar no 2005 a unha taxa de troco de 130 nairas por dólar. A pesar de todo o naira é aceptado doadamente polos seus países veciños. Está previsto que o naira sexa substituído polo Eco, a futura moeda do oeste africano. En outubro de 2021, o eNaira, a versión dixital da moeda estatal, lanzase oficialmente en Nixeria.

## Moedas 
A serie de moedas actualmente en circulación foi acuñada no ano 2006, anteriormente tamén circulaban moedas de 1/2, 1, 5, 10 e 25 kobo (retiradas no 2007), o valor facial encóntrase no reverso xunto ao motivo especificado. Aínda que estas moedas acuñadas no 2006 están destinadas a fomentar o emprego dos cartos en metálico en lugar dos de papel, o obxectivo non foi cumprido, xa que a día de hoxe é estraño atoparse en circulación algunha moeda, a que os prezos están redondeados a unha cifra mínima de 5 Nairas.

## Billetes 
Existen billetes en circulación coas denominacións de 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500 e 1.000 nairas. Nos billetes aparece escrito o nome da moeda en caracteres árabes (نايرا), alfabeto co que se escribe tradicionalmente o hausa, unha das linguas oficiais de Nixeria.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial do Banco Central de Nixeria
Cedi

O **cedi** é a moeda de curso legal de Ghana. O seu código ISO 4217 é GHS. A palabra *cedi* deriva da palabra akan que designaba un tipo de cunchas empregadas antigamente como moeda, e a fracción desta moeda, coñecida como *pesewa*, deriva da akan *pésewabo*, nome dunhas sementes que tamén se empregaban como unidades de conta. O cedi foi introducido o 3 de xullo do 2007 e é igual a 10.000 vellos cedis. Foi a unidade monetaria de valor máis alto dos países africanos no 2007. Un cedi divídese en 100 pesewas (Gp), aínda que a inflación fixo que desapareceran as moedas fraccionarias.

## Historia 
O cedi apareceu en 1965 en substitución da libra ghanesa a razón de 2,4 cedis por libra ou, o que era o mesmo, 1 pesewa = 1 penique. Este primeiro cedi substituíuse por outra moeda, tamén chamada cedi en 1967. O novo cedi valía 1,2 antigos cedis, co cal a conversión de libras a cedis facíase máis sinxela (2 novos cedis por libra).

Nos anos '70, 1 cedi equivalía a 1 dólar. En 1983, o troco baixara xa a 90 cedis por dólar, e en 1993, a 720 cedis por dólar. No 2005, a taxa de troco evolucionou desfavorablemente ata máis de 9.000 cedis por dólar. Con esta taxa de troco, e segundo datos de agosto do 2005, o cedi era a sexta moeda de valor máis baixo do mundo.

### O novo cedi 
A causa da gran inflación dos últimos anos, en xullo do 2007 puxéronse en circulación os novos billetes e moedas emitidos na nova divisa, o Novo Cedi (GH¢). 1 Novo Cedi = 10.000 antigos, e cada un deles se dividía en 100 Pesewas. De xeito que o troco dun Novo Cedi por 1 Dólar USA a decembro do 2006 era de 0,92 GHc ou 92 Pesewas.

## Moedas e billetes 
O Banco de Ghana emite moedas de 1, 5, 10, 20 e 50 pesewas e 1 Novo Cedi, así como billetes con denominacións de 1, 5, 10, 20 e 50 cedis.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Banco de Ghana  
* O novo cedi