Mia Couto

**António Emílio Leite Couto**, coñecido como **Mia Couto**, nado na Beira o 5 de xullo de 1955, é un escritor e xornalista mozambicano.

En 2008 foi Premio Rosalía de Castro do Centro PEN Galicia.

## Traxectoria 
Fillo de portugueses que emigraran para Mozambique en mediados do século XX, Mia naceu e foi escolarizado na Beira. Con catorce anos de idade, publicou algúns poemas no xornal *Notícias da Beira* e tres anos despois, en 1971, mudouse para a cidade capital de Lourenço Marques (que agora se chama Maputo). Iniciou os estudos universitarios en medicina mais abandonou esta área no principio do terceiro ano, pasando a exercer a profesión de xornalista despois do 25 de abril de 1974. Traballou na *Tribuna* até a destrución das súas instalacións en setembro de 1975 por colonos unionistas contrarios á independencia. Foi nomeado director da Axencia de Información de Mozambique (AIM) e formou unións de correspondentes entre as provincias mozambicanas durante o tempo da guerra de liberación. A seguir traballou como director da revista *Tempo* até 1981 e continuou a carreira no xornal *Notícias* até 1985. En 1983, publicou o seu primeiro libro de poesía, *Raiz de Orvalho*, que inclúe poemas contra a propaganda marxista militante. Dous anos despois, dimitiu do cargo de director para continuar os estudos universitarios de bioloxía.

Alén de considerado un dos escritores máis importantes de Mozambique e é o escritor mozambicano máis traducido. En moitas das súas obras, Mia Couto tenta recrear a lingua portuguesa cunha influencia mozambicana, utilizando o léxico de varias rexións do país e producindo un novo modelo de narrativa africana. *Terra Sonâmbula*, o seu primeiro romance, publicado en 1992, gañou o Premio Nacional de Ficción da Asociación dos Escritores Mozambicanos en 1995 e foi considerado un dos doce mellores libros africanos do século XX por un xurado creado pola Feira do Libro do Zimbabwe. En 2007 foi entrevistado pola revista *Isto É*. Foi fundador dunha empresa de estudos ambientais da cal é colaborador.

## Obra 
Mia Couto teen unha obra literaria extensa e diversificada, incluíndo poesía, contos, novelas e crónicas, e é considerado como un dos escritores máis importantes de Moçambique. Moitos dos libros de Mia Couto son publicados en máis de 22 países e traducidos en alemán, francés, español, catalán, inglés e italiano.

Estilisticamente, a súa escrita está influenciada polo realismo máxico, un movemento popular nas literaturas latinoamericanas modernas. Con todo, por ser a súa literatura africana, o termo "máxico" non se aplica, sendo clasificada como Realismo Animista. O seu uso da linguaxe fai lembrar o escritor brasileiro João Guimarães Rosa, mais tamén está influenciado polo escritor Jorge Amado. É coñecido por crear proverbios, ás veces coñecidos como "improverbios", nas súas obras de ficción, así como enigmas, lendas e metáforas, dando uma dimensión poética grande.

Mia Couto escribe para adultos e para cativos.

### Poesía 
* *Raiz de Orvalho* (1983). Este libro revela o mesmo comportamento literario de estreita relación coa tradición e memoria cultural africanas que evidencian a orientación rexionalista, presente en toda a súa creación literaria. A poesía “Sotaque da terra” aborda sentimentos impostos por condicións históricas directamente ligados á realidade do pobo africano: a lingua, a terra e a tradición.
* *Raiz de Orvalho e outros poemas* (1999)*.* Editorial Caminho, 3ª edición en 2001.
* *Tradutor de Chuvas* (2011). Editorial Caminho.

### Contos 
Mia Couto estreouse nos contos e nunha nova maneira de falar -ou "falinventar"- portugués, que continúa a ser o seu "ex-libris".

* *Vozes Anoitecidas* (1986). Associação dos Escritores Moçambicanos. 1ª ed. Caminho, en 1987; 8ª ed. en 2006. Grande Prémio da Ficção Narrativa en 1990, *ex aequo.*
* *Cada Homem é uma Raça* (1990). Ed. Caminho. 9ª ed., 2005.
* *Estórias Abensonhadas*  (1994). Ed. Caminho; 7ª ed. en 2003.
* *Contos do Nascer da Terra* (1997). Ed. Caminho,; 5ª ed. en 2002.
* *Na Berma de Nenhuma Estrada* (2001). Ed. Caminho; 3ª ed. en 2003.
* *O Fio das Missangas* (1ª ed. da Caminho en 2004; 4ª ed. en 2004)
* *As Pequenas Doenças da Eternidade* (1ª ed. da Companhia das Letras, en 2023)

### Crónicas 
Publicou en libros algunhas das súas crónicas, moitas columnas nos semanarios publicados en Maputo, capital de Mozambique.

* *Cronicando* (1988). Ed. Caminho. Prémio Nacional de Jornalismo Areosa Pena, en 1989.
* *O País do Queixa Andar* (2003).
* *Pensatempos. Textos de Opinião* (2005). Ed. Caminho
* *E se Obama fosse Africano? e Outras Interinvenções* (2009). Ed. Caminho

### Novelas 
* *Terra Sonâmbula* (1992). Ed. Caminho. Prémio Nacional de Ficção da Associação dos Escritores Moçambicanos en 1995. Considerada na Feira Internacional do Zimbabwe un dos doce mellores libros africanos do século XX.
* *A Varanda do Frangipani* (1996. Ed. Caminho.
* *Mar Me Quer* (1998). Parque EXPO/NJIRA, como contribución para o pavilllón de Mozambique na Exposição Mundial EXPO '98 en Lisboa. Ed. Caminho en 2000.
* *Vinte e Zinco* (1999).  Ed. Caminho.
* *O Último Voo do Flamingo* (2000).  Ed. Caminho. Prémio Mário António de Ficção en 2001.
* *O Gato e o Escuro* (2001). Ed. Caminho.  Ilustracións de Danuta Wojciechowska.
* *Um Rio Chamado Tempo, uma Casa Chamada Terra* (2002. Ed. Caminho. Rodada en filme polo portugués José Carlos Oliveira.
* *A Chuva Pasmada* (2004). Ilustracións de Danuta Wojciechowska. Ed. da Njira.
* *O Outro Pé da Sereia* (2006). Ed. Caminho.
* *O beijo da palavrinha* (2006). Ilustracións de Malangatana. 1ª ed. da Língua Geral, Editora Caminho.
* *Venenos de Deus, Remédios do Diabo* (2008).
* *Jesusalém [no Brasil, o livro tem como título Antes de nascer o mundo]* (2009).
* *Pensageiro frequente* (2010).
* *A Confissão da Leoa* (2012).
* *Mulheres de cinzas* (2015). (primeiro volume da triloxía *As Areias do Imperador*) 
* *A Espada e a Azagaia* (2016). (segundo volume da triloxía *As Areias do Imperador)*
* *O Bebedor de Horizontes* (2017). (terceiro volume da triloxía *As Areias do Imperador*)
**O Mapeador de Ausências* (2020). Caminho. 416 páxs. ISBN 978-972-213-060-8.
**A cegueira do rio* (2024). Companhia das Letras. 240 páxs. ISBN 978-8535939408.

## Premios 
* 1995 - Prémio Nacional de Ficção da Associação dos Escritores Moçambicanos
* 1999 - Prémio Vergílio Ferreira, polo conxunto da súa obra
* 2001 - Prémio Mário António, por "O último voo do flamingo"
* 2007 - Prémio União Latina de Literaturas Românicas
* 2007 - Prêmio Passo Fundo Zaffari e Bourbon de Literatura, na Jornada Nacional de Literatura
*2008 - Premio Rosalía de Castro do Centro PEN Galicia
* 2012 - Prémio Eduardo Lourenço 2012
* 2013 - Prémio Camões 2013
* 2014 - Neustadt International Prize for Literature
*2021 - Premio Albert Bernard en Francia con base na triloxía *As areias do Imperador*.
*2022 - Prémio José Craveirinha de Literatura
*2024 - Grande Prémio de Conto Branquinho da Fonseca (Asociación Portuguesa de Escritores) por unanimidade por *Compêndio para desenterrar nuvens.*

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Artigo: "As páxinas de terra de Mia Couto"
* "Exilio e identidade: unha lectura de Antes de nacer o mundo, de Mia Couto"
* "O outro pé da serea: o diálogo entre historia e ficción na figuración da África contemporánea 
* Artigo: *Mia Couto homenaxeado no Festlip*
* Folheto: *12th International Writers Festival: Mia Couto*
* Site: "textos e intervencións de Mia Couto"