Vello Oeste

[miniatura|200px|O sioux *hunkpapa* [Touro Sentado e William Cody, máis coñecido como *Buffalo Bill*, recoñecidas personaxes do popularmente chamado "Vello Oeste" dos Estados Unidos.]]
**Vello Oeste**, **Oeste salvaxe** ou **Oeste americano** (en inglés **Old West**, **Wild West** ou **Far west**), son as expresións con que se denomina popularmente o período e os episodios históricos que tiveron lugar no século XIX (principalmente entre os anos 1860 e 1890) e no inicio do século XX (principalmente na década de 1910) durante a expansión da fronteira dos Estados Unidos cara á costa do océano Pacífico. Aínda que a colonización do territorio comezou no século XVI coa chegada dos europeos, o obxectivo de alcanzar a costa oeste debeuse principalmente á iniciativa gobernamental do presidente Thomas Jefferson, despois da compra de Luisiana en 1803. A expansión da fronteira foi considerada como unha oportunidade de riqueza e progreso.  

Esta incesante e prolongada migración de persoas cara ao oeste deslocou culturas ancestrais e oprimiu minorías étnicas de amerindios. En contraste, o período suscitou importantes avances na industria, as comunicacións e a agricultura, á custa en varios casos dunha intensa exploración dos recursos humanos e naturais.

Estes eventos históricos, orixe dun mito nacional nos Estados Unidos, foron recreados por diversas manifestacións da arte. No cinema, o xénero desígnase *western* e narra historias de *cowboys*, pioneiros, amerindios, garimpeiros, empresarios etc. Historias de persoas variadas, condicións que emprenderon a aventura do oeste coa esperanza de acadar o éxito persoal mais que acabaron moitas veces confrontados coa xustiza ou coa fatalidade do destino. Os estudos actuais consideran que tras esta mistificación se agocha unha realidade complexa e que existe a tendencia de reconsiderar o papel de todos os que participaron naquela conxuntura social, económica e cultural que foi a fronteira dos Estados Unidos no século XIX.

## A fronteira na historia dos Estados Unidos 
miniatura|300px|*American Progress* (1872), de John Gast. Nótese como os animais e os nativos foxen perante o avance dos pioneiros, do ferrocarril, dos agricultores etc., sendo estes acompañados por unha semideusa que cobre o territorio con liñas telegráficas.
A «fronteira» é un concepto que, na historia dos Estados Unidos de América, alude ao avance cara ao oeste e á procura de oportunidades dentro dun territorio descoñecido. Nas palabras dun autor moderno:

A principios do século XIX, o Oeste era considerado un territorio salvaxe e inhóspito, con escasas posibilidades de ser habitado. Para esta opinión non influía o feito de que os pobos amerindios estaban vivindo alá dende había varios milenios. O avance do Leste "civilizado" sobre o Oeste salvaxe foi o encontro e o choque entre dous mundos mutuamente exclusivos. A apropiación de territorios e o deslocamento dos nativos xustificouse coa doutrina do "destino manifesto", unha ideoloxíaa que afirmaba que todos estes acontecementos eran parte dun plano divino previsto para América do Norte e para o mundo. En 1825, un político de Missouri chamado Thomas Hart Benton defendeu a colonización alegando que o seu propósito era levar a todos os povos «grandes e marabillosos beneficios a través da ciencia, dos principios liberais de goberno e da verdadeira relixión». Todo o que aconteceu no oeste, bo ou malo, serviu para forxar a personalidade do país a través de valores como a procura de oportunidades, a aplicación de solucións prácticas, a actitude enérxica perante as dificultades, a capacidade de innovación e o esforzo orientado para o progreso. En definitiva:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Banda deseñada do Oeste
* Novela do Oeste
* Western (cinema)
### Ligazóns externas 
* Western Folklife Center
* Autry National Center of the American West – Los Angeles, California
* American West History
* New Perspectives on 'The West' . The West Film Project, WETA-TV, 2001
* Dodge City, Kansas 'Cowboy Capital' 
* Fort Dodge, Kansas History by Ida Ellen Rath, 1964 w/ photos
* Old West Kansas
* Tombstone Arizona History
* "The American West", BBC Radio 4 discussion with Frank McLynn, Jenni Calder and Christopher Frayling (*In Our Time*, 13 de xuño de 2002)