Olivetti

**Olivetti** é unha empresa de tecnoloxía electrónica e informática do grupo Telecom Italia dende 2003.

## Historia
miniatura|150px|esquerda|Monumento a Camilo Olivetti en Ivrea.
miniatura|150px|dereita|M1 Olivetti.
Camilo Olivetti nado en 1868 en Ivrea preto dos Alpes italianos. Con 23 anos ten o título de enxeñeiro en Turín. Dous anos despois viaxa por primeira vez aos Estados Unidos. Alí visita algunhas grandes industrias e coñece a Edison. Un ano e medio despois regresa a Ivrea. Con 27 anos establece unha pequena empresa para fabricar equipos eléctricos de medición.

Na súa segunda viaxe aos Estados Unidos visita as fábricas de Underwood, Royal e Remington. En Underwood fabricaban 70.000 máquinas de escribir ao ano. Alí adquire os coñecementos, a tecnoloxía e a xestión da empresa americana.

O 29 de outubro de 1908 Camillo Olivetti fundou en Ivrea a Ing. C. Olivetti & C.S.p.A. A empresa tiña entón 20 empregados e unha superficie de 500 metros cadrados. A produción era de 20 máquinas á semana.

O primeiro modelo de máquina de escribir fabricada por Olivetti foi a M1, presentada en 1911 na Exposición Universal de Torino. A M1 diferénciase dos modelos americanos pola súa liña sinxela e elegante. É de mecanismos novos, sinxelos e rápidos. A publicidade véndea como: Máquina de escribir de primeiro grao, deseño orixinal, boa visibilidade de escritura, teclado estándar, escritura bicolor, tabulación decimal, tecla de retorno de carro, marxes, fabricación moderna e precisa. En 1913 a empresa xa tiña 110 empregados. En 1915, Italia entra en guerra contra Austria. Olivetti converte parte da fábrica para a produción bélica.
En 1920 presenta na M20. A fábrica xa ampliada en 1922 saca 2.000 máquinas de escribir grazas sobre todo á reorganización do traballo e á introdución da cadea de montaxe. Crean entón o seu primeiro centro de asistencia técnica a clientes. 
Adriano Olivetti, fillo de Camilo comeza a traballar na fábrica na mellora dos procesos de produción e en 1928 crea o servizo de publicidade que dirixe el mesmo coa colaboración de importantes artistas e mestres do deseño.
miniatura|esquerda| P 101
A empresa medrou rapidamente ampliando e diversificando a oferta. Pasando a ter presenza comercial en Europa e no resto do mundo. Olivetti abriu delegación en Barcelona en 1929 co nome de Hispano Olivetti. En 1932 morre Domenico Burzio que dende a fundación da empresa traballou nela, créase a fundación que leva o seu nome para asistir aos traballadores e garantir seguridade social.
A empresa amplía a gama de produtos co teletipo T1 e a sumadora MC4S. 
En 1938 Camilo Olivetti xa con 70 anos deixa a presidencia da empresa ao seu fillo Adriano de 37 anos.
En 1943 a fábrica de Ivrea pasa a ser a sede do Comité de Liberación Nacional para a loita contra o nazismo e o fascismo.
O 4 de decembro de 1943 morre aos 75 anos de idade o fundador da empresa Camilo Olivetti. Na segunda guerra mundial e na loita pola liberación de Italia morren moitos dos empregados de Olivetti. Os nazis tentan destruír a fábrica. Lémbrao unha lápida na porta da fábrica. 
En 1956 Adriano será elixido alcalde de Ivrea e deputado en 1958, foi fundador do Movemento Liberal e un activo anti-fascista.
En 1959 Olivetti merca Underwood que tiña entón 11.000 empregados. En 1960 morre Adriano Olivetti nun accidente de tren. Os problemas financeiros fan que a división electrónica de Olivetti véndase a General Electric, Fiat e Pirelli. En 1962 sacan ao mercado a primeira calculadora programable do mundo: a P101. Proxecto desenvolvido ás agachadas polos técnicos xa que a empresa non tiña división electrónica. A P101 foi empregada pola Nasa o exército americano e múltiples empresas americanas. En 1970 Olivetti entra no negocio da maquinaria por Control Numérico (CNC). En 1982 Olivetti fabrica o primeiro ordenador europeo. A finais dos anos 1980 Olivetti é unha das dez primeiras empresas mundiais de informática. Nos anos 1990 a entrada da competencia asiática e as baixas marxes fan que abandone este negocio. En 2003 a empresa é mercada por Telecom Italia.

### Hispano Olivetti
miniatura|esquerda|Studio 46 de Hispano Olivetti.
O 22 de xaneiro de 1929 créase por iniciativa do enxeñeiro catalán Julio Capará en Barcelona a Sociedade Anónima Hispano Olivetti. Despois da Guerra Civil a empresa absorbe a empresa La Rápida, que fabricaba máquinas de escribir e de coser.
En 1940 a empresa merca un soar de 10.000 metros cadrados no número 866 da Gran Vía. O edificio inaugúrase en 1942. Durante a posguerra a empresa medra rapidamente. Hispano Olivetti ao ser unha filial dunha empresa italiana foi favorecida polo réxime. Tiña soporte técnico de seu e unha posición de monopolio no mercado. En 1963 a empresa chega a ter 3.200 traballadores e era o centro máis importante do mundo cunha produción de 600.000 máquinas de escribir ao ano. A empresa chegaría a ser un dos exemplos do *desarrollismo español*. A empresa tiña comedores para os traballadores, servizo de gardería, vacacións para os fillos dos traballadores e múltiples actividades e servizos.
A primeiros dos anos 1980 chega a informática persoal sendo as máquinas de escribir cada vez menos empregadas. A empresa comezou con reducións de cadro de persoal ata o peche en 1992 da vella fábrica abrindo unha planta de produción de produtos informáticos no Parc Tecnológic de Cerdanyola del Vallès. En 1997 cedeu o material cultural ao Arquivo Histórico de Cataluña.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Hispano Olivetti, una gran empresa (en PDF) 
* Hace cien años, abrió sus puertas en Italia la firma Olivetti, fundada en Ivrea por Camilo Olivetti.
### Ligazóns externas 
* Páxina web de Olivetti