Linguas sino-tibetanas

As **linguas sino-tibetanas** ou **linguas trans-himalaias** forman unha familia de máis de 300 idiomas, que se falan desde o norte da India ao occidente, ata Taiwán polo leste, e desde a China ao norte, ata a península de Malaca, polo sur. En número de falantes soamente a supera a familia indoeuropea. A procedencia destas linguas (que a lingüística occidental apenas estudou) hai que buscala no Tíbet, o Nepal, Myanmar, a China occidental e o estado indio de Assam. As linguas do grupo caracterízanse pola súa tendencia á tonalidade.

## Clasificación 
### Matisoff (2015) 
A familia sino-tibetana compona os seguintes grupos segundo James Matisoff (2015):

* Linguas chinesas *ou* siníticas: o chinés e os seus dialectos, como o mandarín, cantonés, e as demais linguas da China. Son linguas monosilábicas e analíticas 
* Linguas tibeto-birmanas
**Área lingüística do noroeste da India
***“Assam Setentrional”
****Tani
****Digaro (Deng)
***Kuki-Chin
***Área lingüística "Naga"
****Naga Central (Ao)
****Grupo Angami-Pochuri
****Grupo Zeme
****Tangkhúlica
***Meithei
***Mikir *ou* Karbi
***Mru
***Sal
****Bodo-Garo
****Naga Setentrional *ou* Konyak
****Jingpho-Asak
**Himalaia
***Tibeto-Kanauri
****Himalaia Occidental
****Bódica
****Lepcha
****Támangica
****Dhimal
***Newar
***Kiranti
***Kham-Magar-Chepang
**Tangut-Qiang
***Tangut
***Qiángica
***Gyalróngica
**Núngica
**Tujia
**Lolo-Burmese–Naxi
***Lolo-Birmana
***Naxi
**Karénica
**Bai

A lingua bai de Yunnan ten unha filiación algo enigmática, pois mentres uns situárona entre as tibetano-birmanas outros a colocado entre as linguas tai ou entre as mon-khmer. As autoridades chinesas clasifican ao pobo bai entre os pobos tibetano-birmanos e á súa lingua entre a grupo *yi* (lolo-birmano). Unha hipótese é que a lingua bai orixinal é unha antiga rama da familia Senón-Tibetana, que se separou do tronco chinés fai 2.500 anos.

Algúns lingüistas consideran as linguas tai-kadai como parte das linguas sino-tibetanas, outros en cambio prefiren relacionalas coas linguas austronesias.

### van Driem (2014) 
A familia sino-tibetana compona os seguintes grupos ou *follas caídas* ("fallen leaves" en inglés) segundo George van Driem (2014):

*Linguas bódicas
*Lingua tshangla
*Linguas himalaias occidentais
*Linguas tamángicas
*Linguas newáricas
*Linguas kiranti
*Lingua lepcha
*Linguas magáricas
*Linguas chepángicas
*Linguas raji-raute
*Lingua dura
*Lingua ole
*Lingua gongduk
*Lingua lhokpu
*Linguas siángicas
*Linguas kho-bwa
*Linguas hrúsicas
*Linguas digáricas
*Linguas miju
*Linguas tani
*Linguas dhimálicas
*Linguas sal *ou* brahmaputra
*Lingua pyu
*Linguas ao
*Linguas angami-pochuri
*Linguas tangkhúlicas
*Linguas zeme
*Lingua meithei
*Linguas kuki-chin
*Lingua karbi
*Linguas mruicas
*Linguas chinesas *ou* siníticas
*Lingua bai
*Lingua tujia
*Linguas lolo-birmanas
*Linguas qiángicas
*Linguas ersúicas
*Linguas naicas
*Linguas gyalróngicas
*Linguas kachínicas
*Linguas núngicas
*Linguas karénicas

### Hsiu (2019) 
A familia sino-tibetana compona as seguintes ramas segundo Hsiu (2019) no *Proxecto ramas sino-tibetanas*:

*Hruso-Miji
*Kho-Bwa
*Siángico
**Koro
**Milang
*Digaro
**Idu
**Taraon
*Núngico
**Trung
**Anong
**Rawang
*Karénico
*Gong
*Chinés
*Tujia
***Burmo-Qiángico (Oriental)**
**Chamdo
***Lamo
***Larong
***Drag-yab
**Horpa-Lavrung
***Horpa
***Lavrung
**Gyalrong
***Zbu
***Japhug
***Tshobdun
***Situ
**Qiángico
***Tangut
***Qiang
***Guiqiong
***Choyo
***Zhaba
***Muya
**Ersúico
***Ersu
***Tosu
***Lizu
**Naico
***Namuyi
***Xumi
***Naxi
**Lolo-Birmano
*****Móndzico**
*****Búrmico**
*****Loloico**
**Bai
**Cai-Long
***Caijia
***Longjia
***Luren
***Occidental**
****Himalaias Occidentais**
**Dura
****Kiranti**
**Lepcha
**Ole
**Gongduk
**Tshangla
****Tani**
**Raji-Raute
***Raji
***Raute
***Rawat
**Magárico
***Kham
***Magar
***Chepang
***Bhujel
**Bódico
*****Tamángico**
***Kaike
*****Tibético**
*****Bódico Oriental**
***Basum
**Newárico
***Newar
***Baram
***Thami
**Dhimálico
***Dhimal
***Toto
***Lhokpu
**Miju-Meyor
***Miju
***Meyor
**Central
***Taman
***Pyu
***Mru-Khongso
****Mru
****Anu-Khongso
***Sal
******Bodo-Garo**
******Konyak**
****Jingpho
******Luico**
***Kuki-Chin-Naga
****Setentrional
*******Angami-Pochuri**
*******Naga Central (Ao)**
****Karbi
****Meithei
****Meridional
*******Naga Occidental (Zeme)**
*******Tangkhúlico**
*****Koki
*******Naga Meridional**
*******Kuki-Chin**

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Matisoff, James A. 2015. *The Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus*. Berkeley: Universidade de California.

### Outros artigos 
* Linguas kra-dai
* Linguas hmong-mien
* Linguas austroasiáticas