open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Magic: The Gathering

***Magic: The Gathering*** (coñecido coloquialmente como ***Magic*** ou ***MTG*** ) é un xogo de cartas coleccionables de mesa creado por Richard Garfield. Lanzado en 1993 por Wizards of the Coast, *Magic* foi o primeiro xogo con comercio de cartas e tiña uns cincuenta millóns de xogadores en febreiro de 2023. Durante o período de 2008 a 2016 producíronse máis de vinte mil millóns de cartas *Magic ,* período durante o cal medrou en popularidade. A partir do ano 2022, *Magic* xerou máis de 1.000 millóns de dólares en ingresos ao ano.

Os xogadores dunha partida de *Magic* representan poderosos magos en duelo chamados *Planeswalkers*. Cada carta que o xogador saca da súa baralla representa un feitizo máxico que se pode usar para o seu beneficio na batalla. As cartas de *Instant* (Instantáneo) ou *Sourcey* (Feitizo) representan feitizos máxicos que o xogador pode lanzar para un efecto único, mentres que as cartas de: *Creature* (Criatura), *Artifact* (Artefacto), *Enchantment* (Encantamento), etc permanecen no "campo de batalla" (na mesa) para proporcionar vantaxe a longo prazo. Os xogadores deben incluír cartas de recursos, maná, ou *Land* (Terra) que representan a cantidade de puntos dispoñibles para lanzar os feitizos. Normalmente, un xogador derrota aos seus opoñentes reducindo o seu total de vidas a cero, o que normalmente se fai mediante danos de combate, atacando coas criaturas. Existen moitas outras fontes de danos no xogo, ademais de condicións alternativas de vitoria que non teñen en conta o total de vidas.

Aínda que o concepto orixinal do xogo bebeu de xogos de rol de fantasía tradicionais como *Dungeons & Dragons*, o xogo ten pouca semellanza cos xogos de rol de mesa, ao mesmo tempo ten substancialmente máis cartas e regras máis complexas que moitos outros xogos de cartas.

Magic pode ser xogado por dous ou máis xogadores, xa sexa en persoa con cartas de papel ou nun ordenador, teléfono intelixente ou tableta con cartas virtuais a través de *Magic: The Gathering Online*, *Magic: The Gathering Arena, Magic Duels* e outros. Pódese xogar con varios formatos de regras, que se dividen en dúas categorías: *construídas* e *limitadas*. Os formatos limitados implican que os xogadores constrúan un mazo espontaneamente a partir dun grupo de cartas aleatorias cun tamaño mínimo de baralla de 40 cartas. En formatos construídos, os xogadores crean barallas a partir das cartas que posúen, normalmente cun mínimo de 60 cartas por baralla.

Novas cartas son engadidas no xogo regularmente a través de expansións. Outros desenvolvementos inclúen o Wizards Play Network xogado a nivel internacional e da comunidade mundial Players Tour, así como un importante mercado de revenda de cartas *Magic*. Algunhas cartas poden ser valiosas debido á súa rareza na produción e á súa utilidade no xogo, con prezos que van dende céntimos ata decenas de miles de euros.

## Notas 
## Véxase tamén
There's a Wocket in My Pocket

'''''There's a Wocket in My Pocket'''* é un libro infantil escrito por Dr. Seuss, e publicado orixinalmente por Random House en 1974. Conta a historia dun neno que fala sobre as criaturas estrañas que viven na súa casa.

## Escrita 
*There's a Wocket in my Pocket'' é un dos libros do Dr. Seuss que depende de palabras ocasionais. Seuss construíu cada rima para emparellar unha palabra en inglés e unha palabra ocasional. As palabras ocasionais contrastan coas palabras inglesas cunha substitución do fonema inicial. A exploración da casa do neno protagonista ensina aos lectores os nomes dos obxectos domésticos comúns. As criaturas do libro lembran ás doutros libros do Dr. Seuss.

## Notas
Fibrinopéptido

Os **fibrinopéptidos**, que son o **fibrinopéptido A** (**FpA**) e o **fibrinopéptido B** (**FpB**), son péptidos que formaban parte da rexión central da glicoproteína fibrosa fibrinóxeno (factor I da coagulación do sangue) e que foron cortados e separados de alí polo encima trombina (factor IIa) para converter o fibrinóxeno en monómeros de fibrina (factor IA) unidos covalentemente. O N-terminal do FpA é escindido das cadeas Aα do fibrinóxeno e o FpB das cadeas Bβ do fibrinóxeno, e o FpA libérase antes que o FpB. Despois da súa formación, os monómeros de fibrina son convertidos en polímeros de fibrina con enlaces cruzados ou reticulados pola acción da factor XIII activado pola trombina (factor estabilizante da fibrina), e estes polímeros de fibrina forman o núcleo dun trombo (coágulo sanguíneo). Por tanto, os niveis de FpA proporcionan unha medida relativamente transitoria a activación da coagulación. Igualmente, os niveis de FpA increméntanse coas terapias con estróxenos, como a pílula anticonceptiva combinada ou a terapia hormonal menopáusica, aínda que as investigacións sobre os niveis de FpA con esas terapias parecen ser relativamente limitadas.

## Notas
Fásmido

**Fásmido** pode refereirse a:
* Fásmido (insecto), insecto da orde dos Phasmatodea, aos que pertencen os insectos pau.
* Fásmido (vector de clonación) ou faxémido, un vector de clonación utilizado en bioloxía molecular.

## Véxase tamén 
* Fasmidio, unha estrutura sensorial dos vermes nematodos.
Filodemo de Gádara

**Filodemo** (en , en  ὁ Γαδαρεύς) foi un filósofo epicúreo e poeta epigramático grego natural de Gádara, en Palestina, que viviu no século -I.

## Traxectoria 
Crese que a famosa vila dos Papiros de Herculano era propiedade del, xa que parece que moitos dos papiros localizados contiñan as súas obras.

Foi contemporáneo de Cicerón, que o atacou con dureza, aínda que sen mencionalo, en *In Pisonem*, criticando sobre todo o seu carácter, pero louvando a súa habilidade e elegancia poéticas e o seu coñecemento da filosofía. Polo que di Cicerón, pódese concluír que foi un dos filósofos epicúreos máis distinguidos da súa época. Tamén aparece mencionado por Dióxenes Laercio, Estrabón e Horacio.

Os seus epigramas foron incluídos na *Antoloxía* de Filipe de Tesalónica, e parece que foi o primeiro poeta incluído nesta colección. A *Antoloxía grega* inclúe 34 dos seus epigramas, xeralmente sobre amor e erotismo, notoriamente elegantes. En prosa, Dióxenes Laercio menciona o libro  *tēs tōn filosófōn syntákseōs*. Outra obra súa era  *perì musikēs (Sobre a música)*.

## Notas
Faxémido

Un **faxémido** ou **fásmido** é un vector de clonación baseado no ADN, que ten á vez propiedades de bacteriófago e de plásmido. Estes vectores conteñen, ademais dunha orixe de replicación do plásmido, outra orixe de replicación derivada do bacteriófago. A diferenza dos plásmidos comunmente usados como vectores, os vectores faxémidos diferéncianse por teren a capacidade de poder ser empaquetados dentro da cápside dun bacteriófago, debido a posuíren unha secuencia xenética que sinala o empaquetamento. Os faxémidos utilízanse en diversas aplicacións biotecnolóxicas; por exemplo, poden usarse na técnica de bioloxía molecular chamada *"phage display"*.

O termo "faxémido" foi acuñado por un grupo de científicos soviéticos, que os descubriron e publicaron un artigo en abril de 1984 na revista Gene.

## Propiedades do vector de clonación 
Un faxémido (fago + plásmido) é un plásmido que contén unha orixe de replicación f1  do fago f1. Pode usarse como un tipo de vector de clonación en combinación cun fago filamentoso M13. Un faxémido pode ser replicado como un plásmido e tamén ser empaquetado como un ADN monocatenario en partículas virais. Os faxémidos conteñen unha orixe de replicación (ori) para a replicación bicatenaria, e ademais a ori f1 permite a replicación monocatenaria e o empaquetamento dentro de partículas de fago. que o faxémido, para que as partículas de fago resultantes conteñan predominantemente ADN faxémido. A infección polo fago filamentoso f1 require a presenza dun pilus, así que soamente os hóspedes bacterianos que conteñan un plásmido F ou os seus derivados poden usarse para xerar partículas de fago.

Antes do desenvolvemento da secuenciación de ciclo, os faxémidos utilizábanse para xerar moldes de ADN monocatenarios para uso en secuenciación. Hoxe os faxémidos son aínda útiles para xerar moldes para a mutaxénese dirixida a sitio. A caracterización detallada do ciclo de vida do fago filamentoso e as caracerísticas estruturais levaron ao desenvolvemento da tecnoloxía do *phage display*, na cal poden expresarse diversos péptidos e proteínas como fusións de proteínas na cuberta de fagos e son presentados na superficie viral. Os péptidos e polipéptidos presentados son asociados co correspondente ADN codificante dentro da partícula do fago e así esta técnica serve para o estudo das interaccións proteína-proteína e outras combinacións ligando/receptor.

## Notas
Fasmidio

Os **fasmidios** son sensilas que se encontran na rexión lateral da cola de certas especies de vermes nematodos. Son similares na súa estrutura ás sensilas de anfidios, pero máis pequenas. Un sistema de clasificación dos nematodos sitúa aos nematodos que teñen fasmidios na clase Secernentea e os nematodos sen plásmidos na clase Adenophorea. Recentemente viuse que as neuronas destes fasmidios funcionan na modulación do comportamento de quimiorrepulsión en *Caenorhabditis elegans*. En *C. elegans*, o plásmido da dereita contén dúas neuronas sensoriais, mentres que o da esquerda contén tres, protexidos por unha vaíña e células de encaixe (*socket cells*). Os cilios das dendritas das neuronas PHA e PHB proxéctanse a través das aberturas dos fasmidios, mentres que o proceso neuronal PQR presente no lado esquerdo está envolto por unha célula de encaixe.

## Notas
Francisco Domínguez

O nome **Francisco Domínguez** pode referirse a:

***Francisco Domínguez Mosquera**, filántropo galego (1889-1937);
***Francisco Domínguez Cabanillas**, político galego, alcalde de Bueu;

***Francisco Domínguez Romero**, mestre e poeta galego (1939-2005);

***Francisco Domínguez Martínez**, enxeñeiro industrial galego (1944-2024).
Vigueira

Como topónimo **Vigueira** pode referirse a:

;En Galiza
***Vigueira de Abaixo**, lugar da parroquia de Nogueira, no concello de Montederramo;
***Vigueira de Arriba**, lugar da parroquia de Covas, no concello de Montederramo.
Videoxogo de construción de cidades

[miniatura|*[Lincity*, un exemplo de *city-builder*.]]
Un **videoxogo de construción de cidades** (en inglés, ***city-building game*** ou ***city-builder*** ) é un tipo de videoxogo de simulación onde os xogadores actúan como planificadores e líderes dunha cidade ou poboación, mirando dende arriba e sendo responsables do seu crecemento e xestión. Os xogadores elixen funcións coma onde colocar os edificios, elixen salarios e prioridades de traballo, e a cidade desenvólvese en consecuencia. Os videoxogos de construción de cidades como *SimCity*, *Cities XXL* ou *Cities: Skylines* considéranse un tipo de simulación de construción e xestión.

## Notas
Pobo kawésqar

miniatura|Mapa que amosa a localización dos kawésqar na Patagonia austral.
Os **kawésqar**, tamén coñecidos como **alacaluf**, **alacalufe** ou **halakwulup**, son un pobo indíxena da Patagonia chilena, que viven na península de Brunswick e nas illas de Wellington, Santa Inés e Desolación do estreito de Magalláns e do sur do golfo de Penas. A súa lingua tradicional é a lingua kawésqar, a cal está en perigo de desaparición xa que ten moi poucos falantes.

Até mediados do século XX eran nómades que recorrían en canoas as canles austrais da Patagonia occidental. No último século a súa poboación reduciuse por mor de masacres e morte por enfermidades, así como abandono do grupo. Por outra parte, o seu modo de vida tradicional sufriu unha forte transformación tralo contacto con chilenos e navegantes estranxeiros. No século XXI, a maior parte dos kawésqar vive na vila de Puerto Edén e nas cidades de Puerto Natales e Punta Arenas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lingua kawésqar
### Ligazóns externas 
*
O Conde

Como topónimo **O Conde** pode referirse a:

;En Galiza
***O Conde**, lugar da parroquia de Cuíña, no concello de Ortigueira;
***As Casas da Estrada do Conde**, lugar da parroquia de Lañas, no concello de Arteixo;
***A Horta do Conde**, lugar da parroquia de Quembre, no concello de Carral;
***Porta do Conde**, lugar da parroquia de Portas, no concello de Portas.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Alocasia

**Alocasia** é un xénero de plantas perennes, de follas amplas, con rizomas ou tubérculos, da familia Araceae. Hai 89 especies aceptadas, nativas de Asia tropical e subtropical e do este de Australia. Na actualidade, cultívanse en todo o mundo como plantas de interior. O xénero Alocasia está estreitamente relacionado co xénero Colocasia.

## Características 
As grandes follas cordadas (con forma de corazón) ou saxitadas (con forma de frecha) alcanzan unha lonxitude de 20 a 90 cm sobre longos pecíolos. As súas flores aráceas crecen ao final dun curto talo, pero non son conspicuas; a miúdo están ocultas detrás dos pecíolos das follas.

Os cormos dalgunhas especies poden ser procesados para facelos comestibles; non obstante, as plantas crúas conteñen cristais de ráfide ou  de oxalato de calcio xunto con outros irritantes que poden adormecer e inchar a lingua e a farinxe. Isto pode causar dificultades para respirar e dor aguda na gorxa. As partes inferiores da planta conteñen as concentracións máis altas do veleno.

## Cultivo 
As plantas de Alocasia crecen en bosques tropicais e subtropicais con terras baixas húmidas. Algunhas especies son capaces de crecer de maneira epífita sobre árbores, mentres que outras crecen de maneira epilítica sobre as rochas.

### Luz 
As alocasias precisan de luz indirecta brillante, o que evita que as súas follas se queimen, máis a cantidade e o tipo de luz dependen da especie. Algunhas variedades grandes poden tolerar luz solar directa completa, e a cor das súas follas tende a ser máis definido.

### Temperatura e humidade 
As alocasias sofren por baixo dos 15 °C. Algunhas variedades poden morrer durante o tempo máis frío e rebrotar desde o rizoma nos meses máis cálidos. Estas plantas requiren ambientes moi húmidos e non toleran as correntes de aire frías.

### Auga 
O solo da planta debe manterse uniformemente húmido, pero sen encharcalo. Durante os meses de inverno, cando a planta está en estado de repouso, require menos auga. É conveniente deixar secar a parte superior do substrato entre regos para evitar a podremia das raíces.

### Substrato de cultivo 
As alocasias precisan un substrato solto e ben drenado que pode ser mesturado con perlita ou codia de piñeiro. Teñen preferencia por un solo lixeiramente ácido. 

### Propagación 
A maioría das plantas de alocasia pódense propagar mediante a división de matas ou rizomas a partir dunha planta nai saudable. Tamén se pode propagar mediante a xerminación dos cormos que produce a planta no substrato.

## Taxonomía 
Foi descrito inicialmente por Heinrich Wilhelm Schott como *Colocasia* sect. *Alocasia* en *Meletemata Botanica* 18, en 1832, sendo na actualidade tanto un sinónimo como un basónimo. Posteriormente, foi elevado a xénero por George Don e publicado en *Hortus Britannicus*, ed. 3, 631, en 1839.

## Usos 
Ademais de ser unha planta ornamental, o xénero Alocasia utilízase tradicionalmente para tratar varias enfermidades, incluíndo diarrea, doenzas estomacais e diabetes. Identificáronse varios fitoquímicos nas especies de Alocasia, como flavonoides e compostos fenólicos, que contribúen aos seus usos tradicionais

## Especies 
## Notas
Grupo de isometría

En matemáticas, o **grupo de isometría** dun espazo métrico é o conxunto de todas as isometrías bixectivas (é dicir, mapas bixectivos que preservan a distancia) desde o espazo métrico ata si mesmo, coa composición da función como operación de grupo. O seu elemento identidade é a función identidade. Os elementos do grupo de isometría chámanse ás veces **movementos** do espazo.

Todo grupo de isometrías dun espazo métrico é un subgrupo de isometrías. Representa na maioría dos casos un posíbel conxunto de simetrías de obxectos/figuras no espazo, ou funcións definidas no espazo. Ver grupo de simetría.

Un grupo de isometría discreta é un grupo de isometría tal que para cada punto do espazo o conxunto de imaxes do punto baixo as isometrías é un conxunto discreto.

## Exemplos 
* O grupo de isometría do subespazo dun espazo métrico formado polos puntos dun triángulo escaleno é o grupo trivial. Un espazo similar para un triángulo isósceles é o grupo cíclico de orde dous, C2. Un espazo similar para un triángulo equilátero é D3, o grupo diédrico de orde 6.
* O grupo de isometría dunha esfera bidimensional é o grupo ortogonal O(3).

* O grupo de isometría do espazo euclidiano *n* dimensional é o grupo euclidiano E(*n*).
* O grupo de isometría do disco de Poincaré do plano hiperbólico é o grupo unitario especial proxectivo PSU(1,1) .
* O grupo de isometría do semiplano de Poincaré do plano hiperbólico é PSL(2,R).
* O grupo de isometría do espazo de Minkowski é o grupo de Poincaré.

* Os espazos simétricos de Riemann son casos importantes nos que o grupo de isometría é un grupo de Lie.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Outros artigos 
* Grupo puntual.
* Grupo de simetría.

### Ligazóns externas 
*  isometrías no plano.  Jesus, Ivanilton Sales de. Universidade Federal da Bahia.
Xenes dispostos en tándem

Os **xenes dispostos en tándem**, abreviados coas siglas en inglés **TAGs** (de *Tandemly arrayed genes*), son un cluster de xenes creado por duplicacións en tándem, un proceso no cal se duplica un xene e a copia se encontra a carón do orixinal. Serven para codificar gran número de xenes a un tempo.

Os TAGs representan unha gran poporción dos xenes nun xenoma, chegando ao 14% e 17% nos xenomas humano, de rato e de rata. Os clusters de TAGs poden constar só de dous xenes, e predominan os clusters pequenos, pero hai casos en que constan de centos de xenes. Un bo exemplo son os clusters en tándem dos xenes que codifican o ARN ribosómico. Estes xenes transcríbense máis rapidamente do que o farían se existise unha soa copia dese xene. Ademais, un só xene de ARN pode non producir ARN dabondo para as necesidades da célula, pero as repeticións en tándem dun xene facilitan a produción de suficiente ARN. Por exemplo, as células dun embrión humano conteñen entre cinco e dez millóns de ribosomas, e o número de células duplícase cada 24 horas. Para proporcionaren os ribosomas necesarios, moitas ARN polimerases deben estar transcribindo continuamente moitos xenes de ARNr.

Nalgunhas especies, como *Arabidopsis thaliana* e *Oryza sativa*, a maioría dos TAGs son o resultado do sobrecruzamento cromosómico desigual durante a recombinación xenética.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* ADN satélite
* Repeticións en tándem

### Bibliografía 
*
*
*
Warhammer 40,000

***Warhammer 40,000*** (ás veces chamado coloquialmente ***Warhammer 40K*** ou ***40k*** ) é un xogo de miniaturas producido por Games Workshop. É o xogo de miniaturas máis popular do mundo, e é particularmente popular no Reino Unido. A primeira edición do libro de regras publicouse en setembro de 1987, e a décima e actual edición publicouse en xuño de 2023.

Como noutros xogos de guerra de miniaturas, os xogadores protagonizan batallas usando modelos en miniatura de guerreiros e vehículos armados. A área de xogo é unha mesa representando un campo de batalla, que inclúe modelos de edificios, outeiros, árbores e outras características do terreo. Cada xogador, por quendas, move os seus guerreiros polo campo e loita contra os guerreiros do seu opoñente. Estas loitas resólvense usando dados e aritmética sinxela.

*Warhammer 40.000* destaca pola súa ambientación de ciencia ficción nun futuro afastado, onde unha civilización humana estancada é acosada por alieníxenas hostís e criaturas sobrenaturais. Os modelos do xogo son unha mestura de humanos, extraterrestres e monstros sobrenaturais con armamento futurista e poderes sobrenaturais. O escenario ficticio do xogo desenvolveuse a través dun gran conxunto de novelas publicadas por Black Library (a división de publicacións de Games Workshop). *Warhammer 40,000* foi concibido inicialmente como unha contraparte de ciencia ficción de *Warhammer Fantasy Battle*, un xogo de guerra de fantasía medieval tamén producido por Games Workshop co que *40,000* comparte unha serie de conceptos comúns a pesar de non estar ambientado no mesmo universo. O xogo recibiu eloxios xeneralizados polo ton e a profundidade da súa ambientación, e considérase a obra fundamental do xénero *grimdark* da ficción especulativa.

*Warhammer 40,000* xerou moitos medios derivados. Games Workshop produciu outros xogos de mesa relacionados coa marca, incluíndo extrapolacións da mecánica e escala do xogo base para simular situacións únicas, como *Space Hulk* ou *Kill Team*, e xogos de guerra que simulan escalas e aspectos moi diferentes da guerra dentro do mesmo escenario ficticio, como sucede con *Battlefleet Gothic*, *Adeptus Titanicus* ou *Warhammer Epic*. Tamén se lanzaron *spin-off* de videoxogos, como as sagas de *Dawn of War* e *Space Marine*.

## Notas
Tomasa Cuevas

**Tomasa Cuevas Gutiérrez,** nada en Brihuega (Guadalaxara) no ano 1917 e finada en Barcelona o 25 de abril de 2007, foi unha militante comunista e antifranquista española.

## Traxectoria 
Comezou traballar aos nove anos e con catorce ingresou na Unión de Mocidades Comunistas de España. Ao estalar a Guerra Civil, incorporouse a multitude de tarefas en defensa da Segunda República desde as filas desa organización e despois no seo do Partido Comunista de España (PCE).

Foi detida e encarcerada en maio de 1939 e condenada a trinta anos de prisión, dos que cumpriu cinco anos en varias cárceres de mulleres: Guadalaxara, Durango, Santander, Amorebieta e Segovia.

Ao saír en liberdade, foi desterrada a Barcelona. Alí incorporouse ao referente catalán do PCE, o Partit Socialista Unificat de Catalunya (PSUC), ata que en 1945 foi detida de novo e torturada polos irmáns Antonio e Vicente Juan Creix na sede policial da Vía Layetana, tras o cal foi trasladada á prisión de mulleres de Lles Corts. En 1969 regresou a Barcelona e á actividade política contra a ditadura no equipo central de propaganda do PSUC.

Foi membro da Asociación Catalá de Expresos Políticos. 

Faleceu o 25 de abril de 2007 en Barcelona.

## Recoñecementos 
* En 2004, a Generalidad de Cataluña otorgoulle o Premio Cruz de Sant Jordi.
* En 2007 o goberno de España entregoulle a Medalla al Mérito en el Trabajo. 

Na recollida de ambos premios reivindicou a memoria pública de todas as mulleres represaliadas.

## Memoria histórica 
Propúxose escribir a memoria das mulleres que sufriran prisión e cárcere durante a ditadura. Co rexistro de multitude de testemuñas escribiu tres libros, como forma de manter a memoria daquelas mulleres e aqueles anos. Os títulos dos libros son: *Cárcel de mujeres (1939-1945)*; *Cárcel de mujeres: Ventas, Segovia, Lles Corts*  e *Mujeres de la resistencia*. En 2004 foron publicados xuntos baixo o título: *Testimonios de mujeres en las cárceles franquistas* 

As testemuñas son numerosas: Manolita do Arco, Josefina Amalia Villa,  María Salvo, Petra Cuevas, Juana Dona,  Adelaida Abarca, Paz Azzati, Flor Cernuda, entre outras.

## Obras 
* *Cárcel de mujeres (1939-1945)* (1985) Tomo 1
* *Cárcel de mujeres* (1985) Tomo 2
* *Mujeres en la resistencia* (1986) Tomo 3
* *Testimonios de mujeres en las cárceles franquistas* (2004)
* Ángeles Egido León (2011). Ciudadanas, militantes, feministas. Mujer y compromiso político en el siglo XX. Eneida. *El precio de la militancia femenina: Acción política y represión, pp. 47-74.*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Documental Completo: Del olvido a la memoria. "Presas de Franco"
Hassan Nasrallah

**Hassan Nasrallah** (en árabe: حسن نصر الله, romanizado: Ḥasan Naṣr-Allāh) nado en Bourj Hammoud, un barrio de Beirut o 31 de agosto de 1960 e finado tamén en Beirut o 27 de setembro de 2024, foi un crego xiíta e político libanés.

Dende 1992, foi o secretario xeral e guía espiritual do partido político e milicia Hezbolá, dende o asasinato en 1992 do anterior dirixente, Abbàs al-Musawí, por parte das Forzas de Defensa de Israel, e era considerado como unha das figuras máis influentes de Oriente Medio que espallou a influencia de Hezbolá, e tamén, é definido como un dos dirixentes *de facto* de Líbano.

No Líbano, é visto como a principal cara da resistencia a Israel. Coa liberación do sur do Líbano da ocupación israelí en 2000, logo a guerra de xullo de 2006, foi considerado un heroe por algúns libaneses pero como un inimigo mortal por Israel.

Hezbolá cultivou a imaxe nos medios de Nasralah como unha autoridade carismática e en medios como Al Jazeera foi comparado xunto con outros líderes árabes como Yasser Arafat e Gamal Abdel Nasser, e con revolucionarios de esquerdas como Che Guevara e Fidel Castro, e destacou a súa popularidade en Palestina. Porén, esa imaxe foise debilitando posteriormente.

O 28 de setembro de 2024, o exército israelí afirmou que o matou nun ataque aéreo en Beirut, como parte dunha intensificación dos bombardeos contra Hezbolá no Líbano, na denominada "Operación Espadas de Ferro", e no que tamén morreron seis persoas, houbo 91 feridos e arrasou seis edificios de vivendas. Aos poucos, o grupo libanés confirmou a morte do seu líder.

## Traxectoria 
### Familia e primeiros anos 
Nasrallah foi o noveno dunha familia de dez fillos dunha familia xíi en Bourj Hammoud, distrito de Matn, un dos barrios pobres do leste de Beirut. Proviña dunha familia humilde, seu pai era vendedor de froitas e verduras e, cando apenas tiña 15 anos, o comezo da Guerra civil no Líbano, en 1975, obrigou a Nasrallah e á súa familia a volver ao sur do Líbano á casa orixinaria dos pais, onde viviran antes do nacemento do seu primoxénito Nasrallah, en Al Bazuriyah.

Nese contexto, e aínda que a súa familia non era considerada relixiosa, segundo os estándares libaneses, asistiu á escola al-Najah e máis tarde a unha escola pública no barrio predominantemente cristián de Sin el Fil; mais el estaba interesado nos estudos teolóxicos e, aos quince anos, comezou a estudar teoloxía e literatura islámicas e fíxose membro do Movemento Amal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Departamento de Sangha

**Sangha** é un departamento da República do Congo. Atópase na parte setentrional do país e limita cos departamentos de Cuvette, Cuvette-Ouest e Likouala. Internacionalmente, ten fronteira coa República Democrática do Congo, co Camerún e con Gabón. A súa capital é Ouésso. Destacan as cidades e vilas de Sembé e Souanké. En 2023 tiña 209&nbsp;701 habitantes.

## Divisións administrativas 
O departamento de Sangha divídese en seis distritos e unha comuna:

### Distritos 
# Mokéko
# Sembé
# Souanké
# Pikounda
# N'gbala
# Kabo

### Communas 
# Comuna de Ouésso

## Notas
Brihuega

**Brihuega** é un concello español da provincia de Guadalaxara, na comunidade autónoma de Castela-A Mancha.

## Demografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de concellos da provincia de Guadalaxara
Departamento de Pool

**Pool** (en ) é un departamento da República do Congo. Atópase na parte meridional do país e limita cos departamentos de Bouenza, Lékoumou e Plateaux. Tamén arrodea o distrito comunal da capital nacional, Brazzaville. Internacionalmente, ten fronteira coa República Democrática do Congo.  A súa capital é Kinkala. Destacan as cidades e vilas de Boko, Kindamba e Mindouli. En 2023 tiña 394&nbsp;532 habitantes.

## Divisións administrativas 
O departamento de Pool divídese en trece distritos:

### Distritos 
# Kinkala
# Boko
# Mindouli
# Kindamba
# Goma Tsé-Tsé
# Mayama
# Ngabe
# Mbanza–Ndounga
# Louingui
# Loumo
# Ignié
# Vindza
# Kimba

## Notas
Olga Dourado

**Olga Dourado**, nada en Rianxo en 1963, é unha administrativa e política galega.

## Traxectoria 
Filla de Manuel Dourado Deira. Foi candidata as eleccións europeas de 2024 a través do Partido Galego, obtendo 2.074 sufraxios en Galicia, e mais en total acadaron 5.604 obtendo a maior parte do seu apoio fóra de Galicia presuntamente de galegos emigrados.

## Notas
Wikipedia en mossi

A **Wikipedia en mossi** é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua mossi. Foi creada o 24 de setembro de 2024.

Esta versión da enciclopedia contén  artigos e  usuarios, dos cales  son activos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Wikipedia en mossi
* Wikipedia en mossi (móbil)
Paradoxo de Olbers

miniatura|A medida que se revelan estrelas máis distantes nesta animación que representa un universo infinito, homoxéneo e estático, enchen os ocos entre estrelas máis próximas. O paradoxo de Olbers di que debido a que o ceo nocturno está escuro, polo menos unha destas tres suposicións debe ser falsa.
O **paradoxo de Olbers**, tamén coñecido como o **paradoxo da noite escura** ou o **paradoxo de Olbers e Cheseaux**, é un argumento en astrofísica e cosmoloxía física que di que a escuridade do ceo nocturno entra en conflito coa asunción dun universo estático infinito e eterno. No caso hipotético de que o universo sexa estático, homoxéneo a grande escala e poboado por un número infinito de estrelas, calquera liña de visión dende a Terra debe rematar na superficie dunha estrela e, polo tanto, o ceo nocturno debería estar completamente iluminado e moi brillante. Isto contradí a escuridade observada e a falta de uniformidade do ceo nocturno.

A escuridade do ceo nocturno é unha das probas dun universo dinámico, como o modelo do big-bang. Ese modelo explica a falta de uniformidade de brillo observada argumentando coa expansión do universo, o que aumenta a lonxitude de onda da luz visible orixinada do Big Bang a escala de microondas mediante un proceso coñecido como desprazamento ao vermello. A radiación de fondo cósmico de microondas resultante ten lonxitudes de onda moito máis longas (milímetros en lugar de nanómetros), que parecen escuras a simple vista e brillantes para un receptor de radio.

Ofrecéronse outras explicacións para o paradoxo, pero ningunha ten unha ampla aceptación na cosmoloxía. Aínda que non foi o primeiro en describilo, o paradoxo recibe o nome popularmente do astrónomo alemán Heinrich Wilhelm Olbers (1758–1840).

## Notas
Lingua marquesana

A **lingua marquesana** é unha lingua da familia polinesia oriental falada nas Illas Marquesas, na Polinesia Francesa. Normalmente clasifícase en dúas variedades, a do norte e a do sur, aproximadamente ao longo de liñas xeográficas.

## Fonoloxía 
A característica máis rechamante das linguas marquesanas é a súa substitución case universal do  ou  doutras linguas polinesias por un  (parada glotal).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* *Bernice Pauahi Bishop Museum* Bulletins.
Bandeira das Illas Marquesas

A **bandeira das Illas Marquesas** é a bandeira escollido polo goberno rexional para representar as illas. Porén, non está formalmente recoñecido por Francia, o goberno administrativo da rexión.

## Descrición 
A bandeira está dividida en dúas franxas horizontais, amarela na parte superior e vermella na parte inferior, cun triángulo equilátero branco que emerxe do polipasto. O amarelo representa a xuventude e a alegría, mentres que o vermello e o branco son *tapu*, ou sagrados, para os xefes e sacerdotes respectivamente.

No triángulo branco hai un deseño negro de *Matatiki* ("a mirada de Tiki") que representa o primeiro home da mitoloxía polinesia e o inventor da escultura e a tatuaxe. O deseño da tatuaxe nas meixelas de Tiki son símbolos *tapu*.

O deseño de *Matatiki* apareceu en varias versións ao longo dos anos. O deseño foi actualizado recentemente en 2017 por Teiki Huukena, un tatuador das Illas Marquesas.

## Notas
Trasar

O topónimo **Trasar** pode referirse a:

;En Galiza
***Trasar de Carballo**, lugar da parroquia de Cartelos, no concello de Carballedo;
***Trasar de Sabugueiro**, lugar da parroquia de Buciños, no concello de Carballedo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Rosalía Morlán Vieites

**Rosalía Morlán Vieites**, nada en Trazo en 1959 é unha enfermeira, escritora e docente galega.
## Traxectoria 
É diplomada en Enfermaría (DUE), e profesora asociada da Facultade de Enfermaría da Universidade de Santiago de Compostela.

Das súas obras destacan, en poesía para adultos, *Nas rúas de Compostela* (2016) e *Camelias de amor* (2021), e en infantil *A coitada lúa* (2010, mención de honra do Premio ARUME de poesía 2009), *Estrelas de azucre* (2012), *O castelo da Rocha Forte* (2014), *Canta a lúa coas estrelas* (2015), *O dragón Antón e o sapo Rosendo* (2019). Tamén publicou a obra de teatro infantil *O libro do mundo dos soños* (2013).

Acadou o Premio de Poesía sobre la mar Brisa Marina 2011 e o Premio de poesía Hernán Esquío (2012 e 2018, polo poema *Amaneciendo el olvido*), entre outros.

Dende hai anos vai aos colexios para falar de poesía con nenas e nenos de tres a catorce anos. É secretaria da Fundación Xosé Neira Vilas.

## Obra 
### Poesía para adultos 
* *Nas rúas de Compostela* (2016).
* *Camelias de amor* (2021).

### Poesía infantil 
* *A coitada lúa* (2010).
* *Estrelas de azucre* (2012).
* *O castelo da Rocha Forte* (2014).
* *Canta a lúa coas estrelas* (2015).
* *O dragón Antón e o sapo Rosendo* (2019).

### Teatro infantil 
* *O libro do mundo dos soños* (2013).

### Narrativa infantil 
* *Cando o avó esqueceu o meu nome* (2023). Vigo: Editorial Galaxia. Colección Árbore. Ilustracións de María Belén Rodríguez Pazo. ISBN: 978-84-1176-146-8.

## Obra colectiva 
* *Compostela. Relato Curto* (2025). Xerais

## Distincións 
* Mención de honra do Premio Arume de poesía 2009 por *A coitada lúa*.
* Premio de Poesía sobre la mar Brisa Marina 2011.
* Premio de poesía Hernán Esquío (2012 e 2018).
* Accésit Premio de Literatura infantil Simbad para o recordo e o alzhéimer 2022 por *Cando o avó esqueceu o meu nome.*
* Filla predilecta de Trazo.
## Notas
Alopecia androxenética

[miniatura|300x300px|Diversos tipos, graos e evolución de alopecia parcial de patrón masculino ([escala Hamilton-Norwood).]]
A **alopecia androxenética** ás veces traducida ao galego como **alopecia androxénica**, é a perda de cabelo que afecta principalmente a parte superior e frontal do coiro cabeludo. Nos homes, chámase *alopecia androxenética de patrón masculino*, tamén coñecida como ***alopecia ou calvicie masculina*** e nas mulleres, *alopecia androxenética de patrón feminino*. Nos homes, maniféstase principalmente polo retroceso da zona co cabelo, mentres que nas mulleres maniféstase como un cabelo progresivamente máis fino. Con todo, a alopecia pode ter un impacto psicolóxico significativo. As persoas que experimentan perda de cabelo poden sufrir de ansiedade, depresión e fobia social debido á alteración da súa imaxe corporal e á percepción de non cumprir coas normas sociais de aparencia.

### Tratamentos farmacolóxicos 
Outros posibles tratamentos inclúen os medicamentos minoxidil ou finasterida. Porén, a evidencia da eficacia da finasterida nas mulleres é limitada e pode causar malformacións fetais se se toma durante o embarazo.

## Prevalencia 
A alopecia androxenética é a causa máis común de caída do cabelo e afecta ao 50% dos homes e ao 25% das mulleres aos 50 anos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Alopecia
* Calvicie
* Coiro cabeludo
* Dermatoloxía
* Folículo piloso
* Pelo
* Transplante de pelo
Xudite coa cabeza de Holofernes (Fede Galizia)

***Xudite coa cabeza de Holofernes*** é un óleo sobre lenzo realizado pola pintora Fede Galizia en 1596.

## Descrición 
As dimensións do cadro son 82,3x66,6 cm. A sinatura da autora e a data aparecen na folla da daga coa que a heroína Xudite decapitou o xeneral asirio. e que leva aínda na súa man dereita. Coa outra man suxeita a cabeza de Holofernes que está sobre unha fonte sostida por unha criada. Esta é unha das obra máis coñecidas de Fede Galizia e nela pódense apreciar algunhas das caracteríasticas da súa pintura como é a minuciosidade e o tratamento ornamental suntuoso con brocados e xoias. Considérase que a representación de Xudite é un autorretrato da pintora. Esta versión consérvase no museo Ringling de Sarasota, Estados Unidos. 

## Notas
Golpe de Estado do 18 de xullo de 1936

O **golpe de Estado do 18 de xullo de 1936** foi un golpe de Estado dirixido contra o goberno constitucional da Segunda República Española xurdido das eleccións de febreiro daquel ano. Comenzou en Ceuta, Melilla, Tetuán e as illas Canarias; máis tarde, trasladouse á Península, na que o seu fracaso parcial conduciu a unha guerra civil (1936-1939) e, derrotada a República, ao establecemento dunha ditadura que estivo vixente ata a morte do ditador Francisco Franco o 20 de novembro de 1975.
[centro|miniatura|[José Sanjurjo Sacanell, exiliado e dirixente inicial do golpe.]]

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 en Galicia
Rosario Fuentes Pérez

**Rosario Fuentes Pérez**, nada en Madrid en 1898 e finada na mesma cidade en 1970, foi unha docente de francés e tradutora ao francés e alemán española.

## Traxectoria 
Obtivo o título de Mestra de Primeiro Ensino na Escola Normal de Toledo en 1917 e finalizou  seus estudos de bacharelato no Instituto de San Isidro de Madrid, para posteriormente licenciarse en Filosofía e Letras, sección de Historia, na Universidade Central, onde obtivo o título aos 27 anos. 

Realizou a súa tese de doutoramento baixo a dirección do historiador Claudio Sánchez-Albornoz sobre a historia de España no século&nbsp;XVI empregando como fonte principal o *Libro dos Estados* do escritor Juan Manuel. Tamén colaborou na elaboración dun vocabulario do Infante baixo a dirección do filólogo Ramón Menéndez Pidal. Publicou un traballo inédito titulado *A expresión das relacións locais na lingua francesa*. *Estudo histórico comparado*.

En 1928 aprobou as oposicións á cátedra de Francés de instituto. Foi socia do Ateneo de Madrid entre 1934 e 1935.

Traballou ata 1936 como catedrática de Francés no Instituto Antonio de Nebrija de Madrid. Co inicio da guerra civil foi trasladada ao Instituto de Badalona e en 1937 ao Instituto Maragall de Barcelona. Ao finalizar a guerra civil foi sancionada coa prohibición  de ocupar cargos de responsabilidade ou dirección entre 1940 e 1952, pola militancia do seu marido, Fernando González Rodríguez, no partido Acción Republicana.

Continuou exercendo a docencia no Instituto Zorrilla de Valladolid, na Escola de Peritos Industriais e na Escola de Maxisterio. En 1961 volveu ao Instituto San Isidro e ás Escolas de Maxisterio de Madrid onde faleceu en 1970.
Traduciu obras do francés e do alemán. No 1920 traduciu do francés ao castelán *Johann Gottfried von Herder y su ideal de humanidad* e *La escuela única* de Maurice Lacroix para para a colección "Ciencia y Educación" da editorial La Lectura. Do alemán traduciu entre 1926 e 1934 na mesma colección *El niño y el mundo*, de Berthold Sigismund (1926); *Schiller y el concepto de la educación estética*, (1929); *Herder y su ideal de humanidad*, (1930) de Rudolf Lehmann e *El desarrollo de las facultades espirituales del niño*, de Dietrich Tiedemann. En 1934 a editorial Espasa-Calpe editou a súa tradución da obra de Karl Bühler *El desarrollo espiritual del niño*.

## Vida persoal
Casou con Fernando González Rodríguez, primeiro director do Instituto Antonio de Nebrija de Madrid, catedrático de Lingua e Literatura Española e poeta.

## Notas
Segundo Mariño

**Segundo Mariño Vázquez**, nado en Pontevedra o 28 de maio de 1942 e finado en Vigo o 9 de novembro de 1992, foi un xornalista galego.

## Traxectoria 
Traballou en *El Pueblo Gallego*. Foi delegado de *La Voz de Galicia* en Vigo na década dos setenta. Foi fundador e ía ser o primeiro director do *Diario de Galicia*. Dirixiu *Diario 16 de Galicia* ata 1990 e despois *La Voz del Tajo*. Foi presidente da Asociación da prensa de Vigo. Finou en Vigo o 9 de novembro de 1992 a consecuencia dun cancro.

## Recoñecementos 
* Unha rúa de Vigo leva o seu nome dende 1994.

* Premio xornalístico Enrique H. Botana en 1996, a título póstumo.
## Vida persoal 
Casou con María del Carmen Parada e foi pai de Santiago e Ana Mariño Parada.
## Notas
Lista de presidentes do Líbano

miniatura|Selo do Presidente do Líbano.
Esta é unha lista dos presidentes (e presidentes en funcións) do Líbano dende a creación do cargo en 1926. Aínda que non está especificamente indicado na Constitución, un entendemento non escrito coñecido como Pacto Nacional, acordado en 1943, fixo que o titular do cargo fose cristián maronita en tódolos ciclos electorais dende ese momento. Este acordo tivo que ser suspendido varias veces, cando os primeiros ministros tiveron que entrar actuando como presidentes: Selim Hoss en 1988, Fouad Siniora en 2007, Tammam Salam en 2014 e Naxib Miqati en 2022.

## Lista de presidentes do Líbano (1926-presente) 
### Presidentes do Gran Líbano (Parte do Mandato francés de Siria e Líbano) (1926–1943) 
### Presidentes da República do Líbano (1943–presente) 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Líbano
Lista de moedas da Segunda República Polaca (1923-1939)

Esta é unha **listaxe das moedas emitidas e postas en circulación durante a Segunda República Polaca** (1923-1939).

## Moedas circulantes cuñadas entre 1923 e 1939 
## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Chałupski, J. (2008). *Specjalizowany katalog monet polskich XX i XXI w. część druga II Rzeczpospolita Generalne Gubernatorstwo 1918-1945.* Sosnowiec. ISBN 83-912223-4-9
* Parchimowicz, J. (2010). *Monety Rzeczypospolitej polskiej 1919-1939*. Ed. Nefyrt. Szczecin. ISBN 978-83-87355-65-4.
Alejandro García Pérez

**Alejandro García Pérez**, nado en Chantada en 1990, é un cirurxián e ilustrador científico galego.

## Traxectoria 
Estudou Veterinaria en Lugo e Medicina en Santiago, ambas as dúas na USC. En 2019 empezou a residencia no CHUAC e alí converteuse en cirurxián torácico.

Desde moi novo traballou co debuxo e a pintura, en Santiago foi alumno de Juan Suárez Quintanilla, co que traballou en proxectos de debuxo anatómico e divulgación científica colaborando con profesionais médicos. Ten numerosos traballos publicados en revistas científicas. 

## Obras 
* *Tu primer pasado. De célula a humano, así se construyó tu cuerpo* (2024). Con Juan Suárez Quintanilla. La Esfera de los libros. 344 páxs. . Libro de divulgación científica.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Entrevista en El Progreso, outubro 2024
Chato Galante

**José María Galante Serrano** coñecido como **Chato Galante,** nado en Madrid o 27 de abril de 1948 e finado o 28 de marzo de 2020, foi un preso político español e activista polos dereitos humanos, a memoria histórica e o medio ambiente.

## Biografía 
José María Galante tivo once irmáns, todos fillos dun militar franquista. Durante a súa mocidade estudou económicas e ciencias políticas, carreira que non finalizou, escollendo Telecomunicacións na Universidade Complutense de Madrid. Vinculouse co Frente de Liberación Popular (FLP) e foi membro do Sindicato Democrático de Estudantes desde 1967.

Tras o asasinato de Enrique Ruano por parte da Brigada Político-Social en 1969, Galante, con 20 anos e militante antifranquista, foi apresado o 5 de outubro de 1969 acusado de actividades subversivas e torturado durante tres días na Dirección Xeral de Seguridade en Porta do Sol de Madrid. Posteriormente, en 1971 formou parte da trotskista Liga Comunista Revolucionaria (LCR), polo que foi detido durante unha concentración estudantil o 24 de febreiro de 1971, mentres estaba activado un estado de excepción, e torturado durante catorce días por *Billy el Niño*, alias do policía Antonio González Pacheco, tras o cal ingresou no cárcere de Carabanchel acusado de asociación ilícita, propaganda ilegal e insultos ás forzas de orde pública.

En setembro de 1971 ingresou no servizo militar obrigatorio, no batallón de castigo *Regimiento Pavía N.º 4*, en Aranjuez. (foi un batallón de castigo para persoas con antecedentes policiais vinculadas á política e procesados pola Lei de Vagos e Maleantes, en particular homosexuais) Debido ao seu activismo, foi privado da súa liberdade en dúas ocasións máis, o 10 de marzo de 1972 durante un permiso do cuartel e o 11 de decembro de 1973 nunha cafetaría, sendo trasladado a diversas prisións, maltratado e torturado en todas elas. Gran parte do seu encarceramento ocorreu no cárcere de Segovia, onde pouco antes de cumprir a súa condena tentou, xunto a outros compañeiros, unha fuga. En total pasou ao redor de cinco anos preso entre a súa primeira detención e a amnistía de 1976.

Tras a súa saída de prisión foi candidato por LCR nas eleccións municipais do Concello de Madrid en 1979 e en 1983.

Posteriormente iniciou un activismo pacifista e ecoloxista, sendo parte da Asociación Ecoloxista de Defensa da Natureza (Aedenat) e Ecoloxistas en Acción.

En 2018 participou no documental *El silencio de otros*, sobre a loita das vítimas da ditadura de Francisco Franco, como parte da Coordinadora da denominada Querela arxentina formada en xaneiro de 2011.

## Filmografía 
### Televisión 
* 2018: *Otra vuelta de tuerka*
* 2018: *Preguntes freqüents*
* 2018: *La causa contra Franco*
* 2018: *El silencio de otros*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*

* Entrevista en Otra Vuelta de Tuerka con Pablo Iglesias. *La Tuerka* (vídeo)
* Entrevista en La Frontera con Juan Carlos Monedero (vídeo)
* Biografía de Chato Galante na web de La Comuna
* José María Galante, Chato: ha muerto un luchador (Ecologistas en Acción)
Familia da ribonuclease pancreática

A **familia da ribonuclease pancreática** é unha familia (ou superfamilia) de endonucleases específicas da pirimidina atopadas en gran cantidade no páncreas de certos mamíferos e dalgúns réptiles.

Estes encimas interveñen no corte endonucleolítico de 3'-fosfomononucleótidos e 3'-fosfooligonucleótidos que acaban en C-P ou U-P con intermediarios 2',3'-fosfato cíclico. A ribonuclease pode desenrolar a hélice do ARN acomplexándose cun ARN monocatenario; o complexo orixínase por unha interacción multisitio catión-anión estendida entre residuos de lisina e arxinina do encima e grupos fosfato dos nucleótidos.

## Membros notables da familia 
A ribonuclease pancreática bovina é o membro mellor estudado da familia e serviu como sistema modelo en investigacións sobre o pregamento de proteínas, formación de pontes disulfuro,  cristalografía de proteínas e espectroscopia, e dinámica de proteínas. O xenoma humano contén 8 xenes que comparten estrutura e función coa ribonuclease pancreática bovina, con 5 pseudoxenes adicionais. A estrutura e dinámica destes encimas están relacionadas coas súas diversas funcións biolóxicas.

Outras proteínas que pertencen á superfamilia da ribonuclease pancreática son: ribonucleases cerebrais e da vesicula seminal bovinas; ribonucleases non secretoras renais; ribonucleases de tipo hepático; anxioxenina, que induce a vascularización de tecidos normais e malignos; proteína catiónica do eosinófilo, unha citotoxina e helmintotoxina con actividade de ribonuclease; e a ribonuclease hepática de ra e a lectina que se une a ácido siálico de ra. A secuencia das ribonucleases pancreáticas contén catro pontes disulfuro conservadas e tres residuos de aminoácidos implicados na actividade catalítica.

## Xenes humanos 
Os xenes humanos que codifican proteínas que conteñen o dominio da ribonuclease pancreática son:
* ANG,
* RNASE1, RNASE10, RNASE12, RNASE2, RNASE3, RNASE4, RNASE6, RNASE7 e RNASE8.

## Citotoxicidade 
Algúns membros da familia da ribonuclease pancreática teñen efectos citotóxicos. As células de mamíferos están protexidas destes efectos debido á súa afinidade extremadamente alta polo inhibidor da ribonuclease, o cal protexe o ARN celular da degradación polas ribonucleases pancreáticas. As ribonucleases pancreáticas que non son inhibidas polo inhibidor da ribonuclease son aproximadamente tan tóxicas coma a alfa-sarcina, a toxina ditérica ou a ricina.

Dúas ribonucleases pancreáticas illadas dos ovocitos da ra *Lithobates pipiens* (anfinase e ranpirnase) non son inhibidas polo inhibidor da ribonuclease e mostran citotoxicidade diferencial contra células tumorais. A ranpirnase foi estudada nun ensaio clínico en fase III como candidata para o tratamento do mesotelioma, pero o ensaio non demostrou unha efectividade estatisticamente significativa.

## Notas