open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bad Haggis

**Bad Haggis** é unha banda estadounidense de música folk, creada no ano 1998, con raíces na música escocesa, liderada polo gaiteiro americano Eric Rigler, quen tocou en numerosas bandas sonoras de películas.

No 2007 participaron no Festival Internacional do Mundo Celta de Ortigueira.

## Membros 
### Membros anteriores 
### Colaboradores 
## Historia 
## Discografía 
### Álbums 
## Colaboracións en bandas sonoras de películas de Bad Haggis ou Eric Rigler 
* Titanic
* Braveheart
* Austin Powers
* Troia
* Master and Commander
* Cinderella Man

## Ligazóns externas 
* Páxina oficial do grupo (en inglés)
A Arnoia, A Arnoia

**San Salvador da Arnoia** é unha parroquia do concello da Arnoia, situada na provincia de Ourense. Segundo o IGE, en 2016 tiña 1&nbsp;002 habitantes (499 homes e 503 mulleres), 182 menos ca en 2006.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Río Miño. Os Chaos, San Salvador da Arnoia, A Arnoia, Galiza.jpg|Río Miño, Os Chaos.
File:Igrexa preto do Paseo fluvial de Caneirón. A Arnoia..jpg|Igrexa, pombal e vides, Os Chaos.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Arnoia 
### Parroquias da Arnoia 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Arnoia
Beade, Beade

**Santa María de Beade** é unha parroquia do concello de Beade, na provincia de Ourense. Segundo o IGE en 2010 tiña 448 habitantes (230 homes e 218 mulleres), 87 menos ca no ano 2000.

Ten unha única entidade de poboación, capital do concello ao que dá nome.

De Beade era natural o Padre Sobreira.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Beade 
### Parroquias de Beade 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Beade
As Regadas, Beade

**San Amaro das Regadas** é unha parroquia do concello de Beade, na provincia de Ourense. Segundo o IGE, en 2014 tiña 59 habitantes (29 homes e 30 mulleres) nun único núcleo de poboación.

## Xeografía 
### Situación 
A parroquia sitúase na estrema NW do concello de Beade. Limita polo oeste co concello de Carballeda de Avia (concretamente coa parroquia de Beiro), polo norte co concello de Leiro (parroquia de Berán), polo leste e polo sur co resto do propio concello de Beade, coa parroquia do mesmo nome.

### Comunicacións 
A parroquia conéctase coas localidades da contorna sobre todo por medio de camiños e estradas locais. A OU-212 conecta As Regadas coa veciña Beade, así como cos núcleos de Berán e Beiro. A comarca conéctase co resto de Galicia a través de estradas como a A-52 ou a N-120.

###### Distancia a localidades próximas 
### Demografía 
A poboación atópase repartida nun único núcleo de poboación do mesmo nome. Segundo o INE, a poboación das Regadas evolucionou do seguinte xeito. Dende o ano 2000, As Regadas perdeu un 24% da súa poboación, ascendendo esta en 2013 a un total de 60 veciños (31 homes e 29 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares das Regadas 
### Parroquias de Beade 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Beade
Bieite, Leiro

**Santo Adrao de Bieite** é unha parroquia do concello de Leiro, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 123 habitantes, deles 54 eran homes e 69 eran mulleres, isto supón un aumento de habitantes en relación ao ano 2002.

## Patrimonio 
miniatura|Igrexa de Santo Adrao de Bieite.
miniatura|Escultura de Santo Adrao na fachada da igrexa.
A igrexa parroquial é barroca, do século XVIII, con retablos desta época e custodia do renacemento. A sancristía está abovedada e posúe retablo rococó presidido por un Cristo.

O monumento máis representativo é o Calvario, situado a 50 m da igrexa, da que parte un *Via crucis* delimitado por un pequeno muro, que chega ata aquel.

No centro do recinto están os tres cruceiros cunha mesa de ofrendas. Os cruceiros son sinxelos, sen imaxes nos crucifixos, alzados sobre un baseamento común, duns 3 x 1,2 m de base e 0,5 de altura, cuns chanzos de acceso. A cruz central, a de maior tamaño.

Os tres cruceiros son distintos entre eles, de bastante antigüidade pero posiblemente feitos en diferentes momentos. Posiblemente o Calvario foi construído recuperando materiais procedentes doutros lugares.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Bieite 
### Parroquias de Leiro 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Leiro
Berán, Leiro

**San Breixo de Berán** é unha entidade local menor e parroquia do concello de Leiro, na provincia de Ourense. No ano 2015 tiña 237 habitantes (117 homes e 120 mulleres), distribuídas en dous lugares, o que supón unha caída en relación ao ano 2008, cando tiña 259 habitantes. Está situada a unha altitude de 296 metros sobre o nivel do mar, a uns 3,1&nbsp;km da capital do concello, Leiro, pola estrada OU-0307.

## Historia 
Antes da constitución dos concellos no século XIX pertencía á xurisdición de Carballeda de Avia. Na primeira distribución municipal formou parte do concello de Beade, do que se segregou posteriormente para integrarse no de Leiro. Desde o 13 de decembro de 1924 está considerada unha das nove entidades locais menores de Galiza.

## Patrimonio 
A igrexa de San Breixo de Berán é barroca, do século XVIII, con restos renacentistas e un escudo dos Sarmiento na fachada.

## Festas e tradicións 
As festas patronais de Berán celébranse a finais do mes de xullo (19, 20 e 21), sendo o día grande o día de Santa Margarida, o día 20. Ademais, tamén se celebra o San Roque en agosto na capela do mesmo nome, no barrio de Trasouteiro, e a festa de Mozos e Vellos, tamén no mes de agosto.

A finais de outubro celébrase a festa do licor café, a única en Galicia dedicada a esta bebida tradicional galega.

## Balneario 
O balneario de Berán está situado no lugar de Caldelas, na estrada comarcal que une Berán co concello limítrofe de Beade. As súas augas destacan polo seu alto contido en xofre, polo que se indican para problemas de pel (sobre todo a psoríase), reuma, trastornos hepáticos, dixestivos e respiratorios. As augas saen do manancial a unha temperatura media de 28 °C.

Na actualidade o balneario encóntrase nunha fase de transición que comezou no ano 1999, cando se comezaron as obras para a construción dun edificio novo. Non obstante, tras varios problemas xudiciais e políticos, e a pesar de estar rematada a obra, aínda se está a usar a instalación vella, que data de mediados do século XX. As vellas instalacións constan dunha pequena piscina de auga termal ao aire libre, sete bañeiras individuais, duchas, vestiarios e unha fonte para a bebida.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Cruz de lazos, San Breixo de Berán, Berán, Leiro.jpg|Cruz de lazos no adro da igrexa.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Berán 
### Parroquias de Leiro 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Leiro

### Ligazóns externas 
* Deputación de Pontevedra
Serantes, Leiro

**San Tomé de Serantes** é unha parroquia do concello de Leiro, na provincia de Ourense. Segundo o IGE en 2013 tiña 155 habitantes (79 mulleres e 76 homes), distribuídos en 4 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 230 habitantes.

## Patrimonio 
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Rosetón da igrexa de San Tomé de Serantes, Leiro.jpg|Rosetón da igrexa de Serantes.
Ficheiro:Igrexa de San Tomé de Serantes, Leiro.jpg|Igrexa de San Tomé de Serantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Serantes 
### Parroquias de Leiro 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Leiro
El Espíritu de Lúgubre

**El espíritu de Lúgubre** é un grupo castelán-leonés de música folk, creado no ano 1998. Autodenomínanse folk ficticio, posto que os seus temas non se caracterizan por seren vellos, senón novos con sabor a vello. Trátase dunha proposta de reinvención do folk ibérico.

No 2006 formaron parte do Festival Internacional do Mundo Celta de Ortigueira. No 2012 publican o seu primeiro e único disco, *Viaje iniciático al folk ficticio* e no mesmo ano o grupo separouse.

## Membros 
* Silverio Cavia (Silberius_de_Ura, Neonymus): compositor, acordeón, trikitixa
* Miguel Ángel Azofra: guitarra acústica (6 e 12 cordas)
* Joaquín García: contrabaixo, stick
* Mario Mayoral: caixón flamenco, darbouka
* Julián García: frautas, gaitas, pandeiretas

## Discografía 
* *Viaje iniciático al folk ficticio*, 2012

## Ligazóns externas
Álbum musical

miniatura|dereita|250px|Os primeiros álbums musicais tiñan forma de libro, asemellándose a álbums fotográficos.
Un **álbum musical** é unha colección de pistas de son relacionadas, editadas xuntas comercialmente nun formato de son para o público.

O termo álbum orixinouse polo feito de que os discos para gramófonos de 78 r.p.m. gardábanse xuntos nun libro parecido a un álbum fotográfico. Máis tarde, álbum viu a referirse a un único LP de 33 r.p.m. de cancións ou música, xa que un disco contiña tantas cancións como un álbum de discos dos anteriores. O formato estándar da industria discográfica para música popular era un álbum de aproximadamente 12 cancións, orixinalmente o número referido ao pago de dereitos de autor.

Agora que o disco de vinilo está obsoleto, o termo álbum aplícase a calquera colección de gravacións de son, incluíndo o CD, MiniDisc, e casete. Incluso a un conxunto de cancións postas á venda ao mesmo tempo para a súa distribución on-line nun sitio de descarga de música, se lle menciona ás veces como un álbum.

Debido á gran capacidade dos novos dispositivos, a cuestión de cuán longo debe ser un álbum está aberta a debate. Aínda que a media mantense en torno ás 11 ou 12 pistas, este valor oscila entre 7 ou 25 nalgúns casos. Para os discos de menos de 4 pistas ou 20 minutos de duración, adóitanse utilizar os termos sinxelo e EP no canto de álbum, e estes, ademais, adícanse especialmente a unha soa canción, ou a esta mesma con varios remixes ou diferentes versións. As pistas dos álbums musicais acostuman a durar entre 2 e 5 minutos.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Selo discográfico
María Balteira

[miniatura|300px|Unha das miniaturas do [Cancioneiro da Ajuda, onde se ve unha soldadeira danzando e tocando o pandeiro.]]
**María Balteira**, ou **María Peres, a Balteira**, nada en Armea (Coirós) no século XIII, foi unha soldadeira galega.

## Traxectoria 
O que se coñece da súa vida sábese principalmente por un documento asinado co mosteiro de Sobrado en 1257.

Era filla de Pedro Eanes de Guimaráns e de Azenda Peláez. Chegou a mercar unha bula de cruzada en Toledo para que as súas propiedades non se visen afectadas mentres traballaba fóra.

No contrato que asinou vendía ao mosteiro a súa herdade en Armea, a cambio de protección. Recibiu do abade 230 soldos, amais de diversas cantidades de alimentos e tecidos que recibiría anualmente. Ela pola súa parte daría ao mosteiro cada ano varios manteis. En contraprestación, María Balteira sería soterrada no mosteiro, e o seu corpo levado alí en ataúde con cobertor vermello,

## Pegada na lírica medieval 
Parece que as soldadeiras formaban parte da tradición lírica medieval galego-portuguesa e que elas bailaban mentres os xograres cantaban, célebre pola súa presenza en varias cantigas de escarnio e maldicir. Aínda que é pouco o que se sabe dela:

María frecuentou as cortes de Fernando III e Afonso X, até o punto de que este lle dedicou unha cantiga.:

*Joan Rodríguiz foi osmar a Balteira*
*sa midida, per que colha sa madeira*

Debeu ser unha personaxe moi popular, pois é citada en 15 cantigas, a maioría dos Betanceiros, coma ela, Pero Garcia de Ambroa e Pedr´Amigo de Sevilla, pero tamén de Pero da Ponte.

Sería unha persoa moi supersticiosa:

*María Balteira, que se quería*
*ir já daqui, veo-me preguntar*
''se sabia já quê d'agùiraria*
::*Pedr'Amigo de Sevilha*

afeccionada ao xogo:

*María Balteira, por que jogades*
*os dados, pois a eles descreedes?*
::*Pero García Burgalés*

*Os beesteiros daquesta fronteira*
*pero que cuidan que tiran mui ben*
*quero lhis eu conselhar ûa ren;*
*que non tiren con Maria Balteira*
::*Pedro de Ambroa*

e de carácter licencioso:

*O que veer quiser, ai, cavaleiro,*
*Maria Pérez, eve algun dinheiro;*
*Senon, non poderá i adubar prol*

::*Johan Vasquiz de Talaveira*

pero fundamentalmente moi popular:

*O que a Balteira ora quer vingar*
*das desonras que no mundo prendeu*
*se ben fezer non deva começar*
*en mi, que ando por ela sandeu*

::*Pedro de Ambroa*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*  (1897): "Una gallega célebre en el siglo XIII" en *Revista Crítica de Historia y Literatura Españolas, Portuguesas e Hispanoamericanas*, Madrid, pp.&nbsp;298–304.
*  (1995): *Cantigas de escarnho e de mal dizer dos cancioneiros medievais galego-portugueses. Edição crítica e vocabulário do prof. M. Rodrigues Lapa*. Ediçoes João Sá da Costa. ISBN 972-9230-42-0
*  (2015): "A verdadeira cruzada de María Pérez *Balteira*", en C. Alvar (coord.). *Estudios de literatura medieval en la Península Ibérica. San Millán de la Cogolla: Cilengua, pp.&nbsp;1167–1182.
* Textos literarios sobre María Balteira

### Outros artigos 
* *A soldadeira*, de Luís Seoane.

### Ligazóns externas
Abelenda das Penas, Carballeda de Avia

**Santo André de Abelenda das Penas** é unha parroquia do concello de Carballeda de Avia, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 355 habitantes, deles 173 eran homes e 182 eran mulleres.

Está comunicada pola estrada OU-0306. Por ela discorre o rego de Bullón. A igrexa parroquial é de arquitectura románica. Hai canteiras de granito e industria madeireira.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de Santo André, Abelenda das Penas, Carballeda de Avia.jpg|Igrexa de Santo André.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Abelenda das Penas 
### Parroquias de Carballeda de Avia 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballeda de Avia
Beiro, Carballeda de Avia

**San Pedro de Beiro** é unha parroquia do concello de Carballeda de Avia, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 108 habitantes, deles 50 eran homes e 58 eran mulleres.

## Galería de imaxes 

Cruceiros xunto á igrexa de San Pedro de Beiro.jpg|Cruceiros xunto á igrexa de San Pedro
Casa reitoral de San Pedro de Beiro 04.jpg|Interior da casa reitoral
Pontella en Beiro de Arriba (Beiro, Carballeda de Avia).jpg|Pontella en Beiro de Arriba

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Beiro 
### Parroquias de Carballeda de Avia 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballeda de Avia
Carballeda, Carballeda de Avia

**San Miguel de Carballeda** é unha parroquia do concello de Carballeda de Avia, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 618 habitantes, deles 309 eran homes e 309 eran mulleres.

## Festas 
A festa máis importante da parroquia é a Virxe do Lodairo, que ten situada a súa capela no monte do Lodairo. En Carballeda de Avia celébrase o 16 de xullo a festa do Carme.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Carballeda 
### Parroquias de Carballeda de Avia 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Carballeda de Avia
Vilar de Condes, Carballeda de Avia

**Santa María de Vilar de Condes** é unha parroquia do concello de Carballeda de Avia, na provincia de Ourense. En 2017 tiña 182 habitantes, 73 menos ca en 2007, cando tiña 235 (108 homes e 127 mulleres).

Na Idade Media pertenceu ao coto de Melón, dependente do mosteiro de Santa María de Melón.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Vilar de Condes
### Parroquias de Carballeda de Avia
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Carballeda de Avia
Campo Redondo, Ribadavia

**San André de Campo Redondo** é unha parroquia do concello de Ribadavia, na provincia de Ourense. Segundo o IGE, en 2023 tiña 119 habitantes (65 homes e 54 mulleres).

## Galería de imaxes 

Vista dende Campo Redondo, Ribadavia.JPG|Vista dende Santo André, Campo Redondo.
San André, Igrexa Campo Redondo, Ribadavia.JPG|Escultura de santo André na fachada da igrexa.
Vista Campo Redondo, Ribadavia.jpg|Vista de Santo André.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Campo Redondo 
### Parroquias de Ribadavia 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ribadavia
Esposende, Ribadavia

**Santiago de Esposende** é unha parroquia do concello de Ribadavia, na provincia de Ourense. Segundo o IGE, en 2023 tiña 40 habitantes (22 homes e 18 mulleres).

## Xeografía 
A parroquia é a máis setentrional do concello. Linda ao norte coa parroquia homónima de Esposende (no veciño municipio de Cenlle), ao leste e sur coa parroquia de Santo André de Campo Redondo, e ao oeste dá co río Avia, que constitúe fronteira natural co concello de Beade.

## Historia 
Segundo o *Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar* de Pascual Madoz (1842), Santiago de Esposende era unha freguesía do concello de Ribadavia no que vivían 84 persoas, das que só 19 tiñan o dereito de veciñanza. Os veciños vivían en *unas veinte casas* repartidas nos barrios de Eiroa, Quintas e Casas do Marco. Madoz dicía que de norte a sur a vila ocupaba 1/4 de legua (1,5&nbsp;km aproximadamente). E de leste a oeste, outro tanto.

Destacábanse aspectos como que o cemiterio *no ofende a la salud pública* ou que os camiños *son locales y generalmente en mal estado*. O correo recibíase da capital do concello 3 veces á semana.

Era unha parroquia típica do rural da comarca. Producía trigo, millo, legumes, hortalizas, froitas de carabuña, liño e viño, do que xa Madoz nomea a súa calidade, chegando a dicir que saía viño desta parroquia cara a Santiago de Compostela, A Coruña e comarcas próximas de montaña.

## Galería de imaxes 

Fachada igrexa Santiago de Esposende, Ribadavia.JPG|Fachada da igrexa.
Sartego igrexa Esposende, Ribadavia.JPG|Sartego na igrexa.
Posterior igrexa Esposende Ribadavia.JPG|Parte posterior da igrexa.
Vista igrexa Esposende, Ribadavia.JPG|Vista dende a igrexa.
Espadana igrexa Esposende, Ribadavia.JPG|Espadana da igrexa.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Esposende 
### Parroquias de Ribadavia 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ribadavia
Indio (constelación)

**Indus** ou **Indio** é unha constelación austral que se supón que representa a un indio americano. Epsilon Indi é unha das estrelas máis próximas á Terra, aproximadamente 11,82 anos luz.

## Historia 
É unha das 12 constelacións creadas por Pieter Dirkszoon Keyser e Frederick de Houtman entre os anos de 1595 e 1597, e a súa primeira aparición é no libro *Uranometria* de Johann Bayer no 1603.

## Mitoloxía 
Dado que foi creada no século XVII e fica moi ó sur, non foi coñecida polas culturas clásicas, polo que non ten mitoloxía asociada.

## Estrelas 
:Estrelas con nome propio:
::(α Ind) 3,11 ***O Persa*** (ou *Al Nair*, ver α Gru)
:: < النائر *an-na´ir* A iluminada
:: (ε Ind) 4,69 **Epsilon Indi** – estrela moi próxima; ten unha compañeira anana binaria marrón

:Estrelas con designación de Bayer:
::β Ind 3,67; γ Ind 6,10; δ Ind 4,40; ζ Ind 4,90; θ Ind 4,39; η Ind 4,51; ι Ind 5,06; κ Ind 5,62 + 6,13; μ Ind 5,17; ν Ind 5,28; ο Ind 5,52; π Ind 6,17; ρ Ind 6,04 – ten un planeta

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Starry Night Photography: Indus Constellation 
* Star Tales – Indus
Ribadavia (San Domingos de Fóra), Ribadavia

**Ribadavia (San Domingos de Fóra)** é unha parroquia do concello de Ribadavia, na provincia de Ourense. Segundo o IGE, en 2023 tiña 116 habitantes (53 homes e 63 mulleres).

## Demografía 
## Galería de imaxes

Ficheiro:Vista A Franqueirán, San Domingos de Fóra, Ribadavia, Ourense 03.JPG|Vista dende A Franqueirán. 
Ficheiro:Convento e Igrexa de San Francisco, Ribadavia, Ourense.JPG|Vista dende San Domingos do convento e igrexa de San Francisco en Ribadavia.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Ribadavia (San Domingos de Fóra)
### Parroquias de Ribadavia
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Ribadavia
Jordanus

**Jordanus** ou **Fluvius Jordanus**, o río Xordan, foi unha constelación creada por Petrus Plancius na súa esfera celeste de 1612. O nacemento do río estaba preto da cola da Ursa Major, na actual constelación de Canes Venatici, corría entre a Osa e Leo, na área que ocupa a día de hoxe Leo Minor e Lynx, para desembocar preto de Camelopardalis. A constelación non foi recollida nos atlas de Johann Elert Bode e caeu en desuso.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Jordanus. Star Tales (Ian Ridpath)
Sanín, Ribadavia

**San Pedro de Sanín** é unha parroquia do concello de Ribadavia, na provincia de Ourense. Segundo o IGE, en 2023 tiña 99 habitantes (51 homes e 48 mulleres).
## Historia
O 27 de xuño de 1219 Teresa Bermúdez da Casa de Traba dooulle ao mosteiro de Santa María de Melón o lugar de Figueiriñas sito nesta parroquia.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa Sanín, Ribadavia.JPG|Igrexa de Sanín.
Ficheiro:Viñas Sanín, Ribadavia.JPG|Viñas en Sanín.
Ficheiro:Casa do Cabildo, Sanín, Ribadavia.JPG|Casa do Cabido, século XVIII.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Sanín 
### Parroquias de Ribadavia 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ribadavia
San Cristovo de Regodeigón, Ribadavia

**San Cristovo de Regodeigón** é unha parroquia do concello de Ribadavia, na provincia de Ourense. Segundo o IGE, en 2023 tiña 372 habitantes (188 homes e 184 mulleres).

Algunhas fontes aínda asignan esta parroquia ao concello de Beade, ao que pertenceu até o primeiro terzo do século XX. De feito, segundo os límites oficiais marcados polo Instituto Xeográfico Nacional, a maioría desta freguesía atópase no concello de Beade, a excepción dunha pequena parte ao oeste, que está en Carballeda de Avia. Non obstante, para o Catastro, a parroquia áchase integramente no concello de Ribadavia.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Cristovo de Regodeigón 
### Parroquias de Ribadavia 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ribadavia
Cortegada, Cortegada

**Santa María de Cortegada** é unha parroquia do concello de Cortegada, situada na provincia de Ourense. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña 528 habitantes (270 homes e 258 mulleres), 46 máis ca en 2007.

A parroquia só ten un lugar, a vila de Cortegada, que dá nome ao concello.

## Historia 
A parroquia naceu no ano 1893, ao se segregar da de Rabiño.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Cortegada. Rúa Central.JPG|Rúa de Cortegada.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cortegada 
### Parroquias de Cortegada 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cortegada
Ribadavia (San Domingos), Ribadavia

**San Domingos de Ribadavia** é unha parroquia do concello de Ribadavia, na provincia de Ourense. Segundo o IGE, en 2023 tiña 3.160 habitantes (1.541 homes e 1.619 mulleres). Nesta parroquia concéntranse a maioría dos habitantes do concello, por iso é unha das máis dinámicas.

## Demografía 
## Galería de imaxes

Ficheiro:Escudo igrexa San Domingos, Ribadavia.JPG|Escudo na igrexa de San Domingos. 
Ficheiro:Porta lateral igrexa San Domingos, Ribadavia.JPG|Porta lateral da igrexa de San Domingos.
Ficheiro:Posterior igrexa San Domingos, Ribadavia.JPG|Vista posterior da igrexa de San Domingos.
Ficheiro:Fachada igrexa San Domingos, Ribadavia.JPG|Fachada de San Domingos.
Ficheiro:Rosetón igrexa San Domingos, Ribadavia.JPG|Rosetón na igrexa de San Domingos.
Ficheiro:Porta igrexa San Domingos.JPG|Porta principal da igrexa de San Domingos.

## Lugares e parroquias
### Lugares de San Domingos de Ribadavia
### Parroquias de Ribadavia
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Ribadavia
Rabiño, Cortegada

**San Bieito de Rabiño** é unha parroquia do concello de Cortegada, situada na provincia de Ourense, na comarca do Ribeiro. No ano 2007 tiña 176 habitantes, dos cales 85 eran homes e 91 eran mulleres. Limita ao Norte con Meréns e Louredo, ao leste con Soutelo, ao sur coa Barca e ao oeste co Río Miño.

## Historia 
En 1893 constituíronse as novas parroquias de Cortegada e Louredo, segregándose de Rabiño.

## Patrimonio
* Muíños da levada, aproveitando o regato que nace en Louredo e baixa ata o Miño.
* Capela da Santa Mariña de Soutelo.
* Igrexa parroquial: templo barroco construída baixo o dominio do veciño mosteiro de Celanova. A igrexa é de planta de cruz latina en granito do país, cunha soa nave cuberta de arcos de medio punto ata desembocar no cruceiro, onde se forman tres bóvedas sostidas por nervaduras, de catro brazos nos laterais e dezaseis na bóveda da cabeza, onde o deseño debuxa un rombo dividido en catro espazos de lados convexos, as nervaduras están pintadas ou ben son de mármore veado marrón; as capelas laterais ostentan como claves das súas nervaduras debuxos do sol e a lúa humanizados por un rostro, as claves das nervaduras da bóveda principal teñen decoración vexetal, unha cruz asturiana e unha lúa acompañada de dúas estrelas. Na sancristía a bóveda está sostida por catro nervaduras reunidas nunha clave que ten tallado un sombreiro eclesiástico de dúas puntas. Tanto as bóvedas laterais como a central conservan pintura.
* Milladoiro único na provincia de Ourense, de grande altura e con bóveda de nervios gardando un cruceiro.
* Peto de ánimas do Rabiño.
* Reitoral do Rabiño, edificio civil barroco.

## Rabiño na literatura popular 
* *Probes dos carabiñeiros/ que andan de noite á xiada/ namentras pasa a ramboia/ camiño de Cortegada* .

### Galería de fotos

Ficheiro:Cruceiro-humilladoiro-san-benito-do-rabiño.jpg|Milladoiro do santuario.
Ficheiro:Humilladoiro-san-benito-do-rabiño.jpg|Cruceiro situado no milladoiro.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Rabiño
### Parroquias de Cortegada
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Cortegada
Valongo, Cortegada

**San Martiño de Valongo** é unha parroquia do concello de Cortegada, situada na provincia de Ourense comarca do Ribeiro. No ano 2013 tiña 275 habitantes, dos cales 133 eran homes e 142 eran mulleres.
## Historia 
Os petróglifos do Monte Picoñas proban a existencia neste val de comunidades humanas aló polo II Milenio a. C., pertencentes á Idade de bronce, forman parte do Grupo Galaico de Arte Rupestre, na Idade de Ferro o val estivo baixo a órbita do castro de Abelenda, existe constancia documental da existencia de poboación de homes e mulleres libres a través dun documento de doazón de varios privados ao mosteiro de Celanova no século X (entre eles do lugar de Saa), razón pola cal o territorio caeu baixo a órbita do mosteiro de Celanova, o maior terratenente ourensán, que tivo enfrontamentos e preitos co mosteiro feminino de Ramirás polas lindes no lugar da Decolada, que se saldou coa vitoria do de Celanova ao pasar o mosteiro de Ramirás a baixo control celanovés.

A principios do XIX Valongo foi concello de seu, e tivo a primeira escola do concello, sendo este concello finalmente adscrito ao de Cortegada. Durante o XIX pasaron varias veces, desde e cara a fronteira con Portugal diferentes partidas carlistas.

Actualmente o seu nivel de poboación é baixo, a pesar de ser un lugar con industria madeireira (xa pechada).

## Patrimonio 
No monte Picoñas existen restos arqueolóxicos con varios petróglifos (coviñas, círculos concéntricos, labirintos e pías rupestres).

Xa da época moderna hai varias construcións:
* Igrexa de San Martiño de Valongo: templo barroco, reconstruído a mediados do século XVIII grazas ao donativo do frade agostiño Diego Martín de Vergara, natural da parroquia e que chegou a ser o arcebispo en Bogotá e se fixo unha capela propia que loce o escudo heráldico persoal no flanco esquerdo. O seu arquitecto foi un discípulo do arquitecto da igrexa de San Bieito de Rabiño (no mesmo concello de Cortegada) onde volveu aplicar os seus coñecementos na igrexa de San Lourenzo de Fustáns (concello de Gomesende). Destaca a súa fachada ornamentada con molduras, unha gárgola e unha escultura en vulto redondo do santo vestido á moda do XVIII, tamén conta cun escudo arcebispal no seu lateral; o campanario é unha torre de dous corpos e balaustrada pechada cun cupulín.

* Capela das Neves: capela barroca rectangular dunha soa nave e fachada con porta de molduras e dous ventanais aos lados.

* Ponte de Pontetrado: cruza o río Deva no lugar de Pontetrado, ponte da época Moderna (Século XV-XVII) dun só arco, aínda que a tradición popular ao igual que noutros sitios a tacha de ponte romana.

* Escola de Valongo: só quedan ruínas dela. É a escola máis antiga do concello e arredores, de titularidade pública. Existe constancia documental de que o concello a arranxou en 1855, tendo nela estudantes ata a construción da escola unitaria nos 60, logo foi abandonada e caeu na ruína.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Valongo 
### Parroquias de Cortegada 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cortegada

## Notas
Astariz, Castrelo de Miño

**Santa María de Astariz** é unha parroquia do concello de Castrelo de Miño, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 214 habitantes, deles 111 eran homes e 103 eran mulleres.

## Patrimonio 
*Pazo da Cavadiña, de 1816 en Troncoso.

## Lugares e parroquias
miniatura|esquerda|Igrexa parroquial.
### Lugares de Astariz
### Parroquias de Castrelo de Miño
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Castrelo de Miño
Castrelo de Miño, Castrelo de Miño

**Santa María de Castrelo de Miño** é unha parroquia do concello de Castrelo de Miño, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 315 habitantes, deles 154 eran homes e 161 eran mulleres.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Absida igrexa de Santa María de Castrelo de Miño, Castrelo de Miño.jpg|Ábsida da igrexa de Castrelo de Miño.
Ficheiro:Pinturas na igrexa de Santa María de Castrelo de Miño.jpg|Pinturas na igrexa de Castrelo de Miño.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Castrelo de Miño 
### Parroquias de Castrelo de Miño 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Castrelo de Miño
Prado de Miño, Castrelo de Miño

**Santa María de Prado de Miño** é unha parroquia do concello de Castrelo de Miño, na provincia de Ourense. No ano 2017 tiña 198 habitantes (100 homes e 98 mulleres).

{
"version": 2,"width": 600,"height": 200,"data":
[{"name": "table","values": [
{"x": 2002,"y": 261},
{"x": 2003,"y": 265},
{"x": 2004,"y": 256},
{"x": 2005,"y": 267},
{"x": 2006,"y": 268},
{"x": 2007,"y": 269},
{"x": 2008,"y": 269},
{"x": 2009,"y": 268},
{"x": 2010,"y": 266},
{"x": 2011,"y": 245},
{"x": 2012,"y": 235},
{"x": 2013,"y": 224},
{"x": 2014,"y": 217},
{"x": 2015,"y": 211},
{"x": 2016,"y": 207},
{"x": 2017,"y": 198}
]}],
"scales": [{"name": "x","type": "ordinal","range": "width","zero": false,"domain": {"data": "table","field": "x"}},
{"name": "y","type": "linear","range": "height","nice": true,"domain": {"data": "table","field": "y"}}],
"axes": [{"type": "x","scale": "x"},{"type": "y","scale": "y"}],
"marks": [{"type": "rect","from": {"data": "table"},
"properties": {"enter": {"x": {"scale": "x","field": "x"},"y": {"scale": "y","field": "y"},
"y2": {"scale": "y","value": 0},
"fill": {"value": "steelblue"},
"width": {"scale": "x","band": "true","offset": -1}}}}],
"padding": {"top": 30,"bottom": 30,"left": 30,"right": 30}
}

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Prado de Miño 
### Parroquias de Castrelo de Miño 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Castrelo de Miño
Xoia

250px|miniatura|Anel de casamento bizantino 
Unha **alfaia** ou **xoia** consiste nunha peza ornamental levada no corpo, que xeralmente se fabrica con pedras e metais preciosos, aínda que tamén se pode empregar materiais de menor valor. De feito, practicamente calquera tipo de material utilizouse para fabricar xoias. Entre os artigos de xoiaría cabe mencionar os brazaletes, colares, aneis, pendentes, así como ornamentos para o cabelo, entre outros. A palabra derívase do latín *jocale*, que significa "xoguete".

A xoia, especialmente a que está fabricada con materiais valiosas, considérase preciosa e desexable. Nalgunhas culturas, a riqueza almacénase en forma de xoias, por exemplo na India, onde a tradición marca o agasallo de vodas en forma de ouro, sempre útil en caso de necesidade. As xoias tamén pode ter significado simbólico, como a tradición cristiá de levar colares con colgantes en forma de crucifixos, ou os aneis de vodas que levan en moitos países occidentais.

Nas súas diversas formas, as xoias levan por persoas dos dous sexos, en case todas as culturas humanas, en case todos os continentes. Parece que os humanos tenden a adornarse a si mesmos. En casos raros, as xoias úsanse por sentido do pudor; por exemplo, para cubrirse os mamilas, pero principalmente por efecto estético e ornamental.

Unha cidade importante no mundo das xoias é a cidade de Jablonec, na rexión de Bohemia Setentrional da República Checa.

## Tipos de xoias segundo o material
### Xoias non metálicas
[miniatura|250px|dereita|Colgantes de [ámbar.]] 
As xoias non metálicas defínense como unha pedra preciosa mellorada. Mediante un procedemento de tallado de alta calidade e precisión, un xoieiro pode incrementar o valor da materia prima, neste caso a pedra preciosa. O seu valor mídese por varios parámetros dependendo da xema, por exemplo no diamante son os seguintes; peso, pureza, cor e talle.

### Xoias metálicas
As xoias metálicas son feitas de metais preciosos, como o ouro e a prata, ademais do platino. Neste caso o xoieiro-ourive transforma a materia prima en adornos como aneis ou aros. A súa calidade mídese en quilates no caso do ouro, na prata adoita ser sempre de lei, tendo un 925/1000 de proporción.

## Tipos de xoias segundo a súa forma e uso
*Coroas, tiaras.
*Aneis, selos, alianzas.
*Pulseiras, brazaletes.
*Colares, cadeas, torques, cordóns.
*Colgantes, medallóns. 
*Pendentes.
*Broches.
*Cetros, Orbes.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Instituto Xemolóxico Español
Lacerta (homónimos)

**Lacerta** pode referirse a:

* **Lacerta**, constelación do hemisferio norte popularmente coñecida coma constelación do Lagarto.
* **Lacerta**, xénero de lagartos que pertence a Familia Lacertidae.
O Coto, Cesantes, Redondela

**O Coto** é un lugar da parroquia de Cesantes, no concello pontevedrés de Redondela. Segundo o IGE, en 2015 tiña 826 habitantes (411 homes e 415 mulleres), o que supón un aumento con respecto ao ano 2007, cando tiña 637.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cesantes 
### Parroquias de Redondela 
## Notas
Outeiro das Penas, Cesantes, Redondela

**Outeiro das Penas** é un lugar da parroquia de Cesantes, no concello de Redondela. Conta cunha poboación de 926 habitantes, 453 homes e 473 mulleres.

## Toponimia 
A orixe do topónimo Outeiro é o latín , que é unha parte alta ou elevación do terreo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cesantes 
### Parroquias de Redondela 
## Notas
San Pedro, Cesantes, Redondela

**San Pedro** é un lugar da parroquia de Cesantes, no concello de Redondela. En 2014 tiña 913 habitantes (448 son homes e 465 mulleres).
## Toponimia
[dereita|miniatura|Estrada de San Pedro, que comunica coa [praia de Cesantes.]]

O topónimo **San Pedro** é un haxiotopónimo referido ao apóstolo Pedro, e débese á presenza no lugar da igrexa parroquial de San Pedro de Cesantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cesantes 
### Parroquias de Redondela
Andrés García Cardeso

**José Andrés García Cardeso**, nado en 1960, é un empresario e político galego do PPdeG.

## Traxectoria 
Empresario. Nas eleccións municipais de 1995 encabezou a candidatura do PPdeG á alcaldía da Baña e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Volveu ser elixido alcalde nas sucesivas eleccións, sempre con maioría absoluta. Foi xulgado en maio de 2011 por tres delitos de prevaricación administrativa por ter manipulado o censo electoral para as municipais de 2007.

Nas eleccións municipais de 2019 non acadou a alcaldía, ocupando ese posto o socialista José Antonio Pereira Gil. Porén, o 14 de decembro de 2021, retornou á alcaldía tras unha moción de censura na que contou co apoio de dous edís electos por CxG que tiñan abandonado previamente dita formación.. Nas municipais de 2023 perdeu de novo a alcaldía, dado que o PSdeG chegou a un acordo co BNG que lle devolveu a alcaldía a Pereira.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais na Baña

### Ligazóns externas 
* Entrevista en *El Correo Gallego*
Copa do Rei de Wáter-polo

A **Copa do Rei de wáter-polo** é a segunda competición de clubs que se disputa na España.

## Palmarés 
* 1986-87: 20px Club Natació Catalunya
* 1987-88: 20px Club Natació Catalunya
* 1988-89: 20px Club Natació Barcelona
* 1989-90: 20px Club Natació Catalunya
* 1990-91: 20px Club Natació Barcelona
* 1991-92: 20px Club Natació Catalunya
* 1992-93: 20px Club Esportiu Mediterrani
* 1993-94: 20px Club Natació Catalunya
* 1994-95: 20px Club Natació Barcelona
* 1995-96: 20px Club Natació Barcelona
* 1996-97: 20px Club Natació Catalunya
* 1997-98: 20px Club Natació Sabadell
* 1998-99: 20px Club Natació Barcelona
* 1999-00: 20px Club Natació Atlètic Barceloneta
* 2000-01: 20px Club Natació Atlètic Barceloneta
* 2001-02: 20px Club Natació Barcelona
* 2002-03: 20px Club Natació Barcelona
* 2003-04: 20px Club Natació Atlètic Barceloneta
* 2004-05: 20px Club Natació Sabadell
* 2005-06: 20px Club Natació Atlètic Barceloneta
* 2006-07: 20px Club Natació Atlètic Barceloneta
* 2007-08: 20px Club Natació Atlètic Barceloneta
Lacerta

**Lacerta** ou **Lagarto**, é unha das 88 constelacións recoñecidas pola Unión Astronómica Internacional. Está situada a uns 20 graos ó leste de Deneb (α Cygni). O corpo do lagarto vai en dirección norte-sur. Foi recollida no atlas de Johannes Hevelius no 1690.

## Estrelas principais 
* α Lacertae, a estrela máis brillante de magnitude +3,8 e cor branca, a 102 anos luz de distancia.
* β Lacertae, na punta de arriba do lagarto, só a cuarta estrela máis brillante, de magnitude 4,4 e cor amarela-laranxa.
* 1 Lacertae, no extremo inferior da figura, a segunda estrela máis brillante con magnitude 4,1.
* 10 Lacertae, de magnitude 4,88, estrela azul 26.800 veces máis luminosa co Sol que se atopa a uns 1000 anos luz.
* AR Lacertae, é cunha magnitude 6.09, unha das variables RS Canum Venaticorum máis brillantes.
* DD Lacertae (12 Lacertae), estrela variable Beta Cephei de magnitude 5,25.
* EV Lacertae, anana vermella estrela fulgurante a 16,5 anos luz do sistema solar.
* ADS 16402, estrela binaria, cunha compoñente secundaria que ten un planeta extrasolar (HAT-P-1b).
* Roe 47, unha estrela múltiple que consiste en cinco compoñentes (magnitudes 5.8, 9.8, 10.1, 9.4, 9.8).

## Obxectos Notables do espazo profundo 
* Galaxia BL Lacertae, de magnitude 13, prototipo do tipo de galaxias (obxectos BL Lac) que emiten gran cantidade de enerxía.
* Cúmulo aberto NGC 7209, de magnitude 6,7 a 2900 anos luz de nós, ten uns 300 millóns de anos de idade.
* Cúmulo aberto NGC 7243, cunha extensión de 20 arcmin e magnitude 6,4 que se atopa a 2900 anos luz.
* NGC 7265, galaxia elíptica de magnitude 12,2 situada 2º ó sueste de 1 Lacertae; é a máis brillante dun triplete de galaxias.
esquerda|miniatura|Johannes Hevelius 1611-1687

## Historia 
Antes de que Johannes Hevelius adoptara o nome de Lacerta, outros nomes foron propostos para nomear a esta parte do firmamento. Entre eles Sceptrum et Manus Iustitiae (O Cetro e a man da Xustiza) e Frederici Honores, en alusión a Frederico o Grande de Prusia. Sendo coma é unha constelación moderna, non ten mitoloxía asociada.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Frederici Honores
* Sceptrum et Manus Iustitiae
* Johannes Hevelius

### Ligazóns externas 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Lacerta 
* Star Tales – Lacerta 
* Weasner's Mighty ETX Site, *GO TO LACERTA* (guía das constelacións para astrónomos afeccionados)
Xantar

[miniatura|*O xantar*, de [Silvio Fernández Rodríguez-Bastos, 1890, Museo de Pontevedra.]]

O **xantar** é o alimento (denominado ás veces tamén como **hora da comida**) que se toma despois do almorzo. Denomínase desta maneira á comida servida xeralmente ao mediodía, ben en restaurante, cafetarías ou pubs. A cantidade e composición do xantar depende en gran medida dos costumes xerais da poboación, das tradicións culinarias do país ou etnia, do clima etc. Dependen tamén do lugar e ocasión no tempo: existen os xantares de oficina, colexio, familiares, de negocio. Nalgunhas culturas é unha das comidas principais do día (por exemplo na mediterránea), pero con todo nas culturas anglosaxoas o xantar queda reducido a unha mínima expresión. 

## Tipos de xantares 
Caben diferentes posibilidades todas elas son dependentes da cultura gastronómica do país así como as preferencias da persoa. Unha primeira aproximación á tipoloxía dos xantares, podería levar a distinguilos pola duración:

miniatura|Placa dun restaurante.
* **Xantar grande** - Adoita estar composto de dous pratos e pode levar un intervalo de tempo que vai desde unha hora até dúas. Adóitase facer en casa, nun restaurante, cafetaría, casa de comidas etc. Por regra xeral este tipo de xantares leva a unha sobremesa dun período de varios minutos. 
* **Xantar curto** - O alimento máis fácil de encaixar nesta categoría é o sándwich ou bocadillo, ou pastas, barras de chocolate, xeralmente acompañado todo iso de café ou zumes. Este tipo de xantar é unha lixeira interrupción de minutos que de cando en cando chega á hora.

Na actualidade o xantar é entendido, ás veces, como un simple acto social, asociado por exemplo a unha reunión.
Tespis

[miniatura|*Carro de Tespis*, relevo do [Campanario de Giotto en Florencia, Italia, Nino Pisano, 1334-1336.]]

**Tespis** foi o primeiro actor do que ten coñecemento escrito. Actuou no Teatro de Dioniso no ano 534 a. C. No escenario, Tespis falaba en primeira persoa, interpretando desta maneira a un personaxe. Ata entón, xa se narraran historias ante unha audiencia, pero sempre en terceira persoa e, ademais, de forma cantada.
Duelo de águilas

***Duelo de águilas*** é unha novela de Antonio Ruibérriz, editada en novembro de 2007 pola editorial De librum tremens.

## Trama 
A novela narra as historias dun mozo partícipe na guerra civil española e a segunda guerra mundial, estando ficticiamente baseada en feitos reais, grazas á achega dunha anciá inglesa amante do protagonista, que lle deu os seus diarios ó autor.

Martín Lara é o personaxe en torno ó que xira a trama, soldado e aviador no bando nacional durante a guerra civil e piloto da RAF na segunda contenda mundial. Asasinada toda a súa familia pola represión republicana, é un personaxe cheo de tristeza e dor. Cunha curta vida, xa que é derrubado pola Luftwaffe en Francia, porén non exenta de numerosas aventuras e sentimentos.
Lingua xugní

A lingua **xugnoniana**, en lingua autóctona **хуғнун зив** (*xughnún ziv*), pronunciado */хuɣˈnůn ziv/* ou **xugnoniano** **хуғнони** (*xughnoni*) pronunciado */хuɣnoni/* (pode aparecer con adaptacións doutras linguas coma *Shughni*, *Shugnani*, *Schughni*, *Şugni* ou ben escrito en persa coma *shughní* ou taxico *шуғнoнй-shugnoní*) é unha das linguas do Pamir do  grupo de linguas iranias meridionais orientais. Fálase no Badaghxán Montañoso no Tadjiikistán e no Badaghxán no Afganistán no distrito de Shugnán. 
**Xugnoniano** fai referencia ao habitante do Distrito de Xugnón na Provincia Autónoma do Badaghxán Montañoso no Tadjiikistán e á lingua que estes falan, e que se fala máis alá deste distrito.
## Dialectos
## Alfabeto 
O alfabeto que se utiliza na actualidade é o taxico adaptado á lingua, igual que sucede coa lingua iagnobiana ou iagnobesa.
miniatura|250px|esquerda|Variante de alfabeto latino para o xugnoniano (1931).

No seguinte cadro está representado o alfabeto latino usado ata 1931:

Nestoutro cadro o alfabeto cirílico adaptado para o xugnaniano en 1938:

## Notas
## Bibliografía 
* Karamšoev, Dodchudo K. (1988-99). *Šugnansko-russkij slovar*. 3 vols. Moscova: Nauka. ISBN 5-02-016991-9 (Vol. 2), ISBN 5-02-018101-3 /ISBN 5-02-017858-6 (Vol. 3)

## Ligazóns externas 
* Informe de Ethnologue para o xugnoniano
* Páxina da lingua xugnoniana
Universidade de Oxford

A **Universidade de Oxford**, situada na cidade de Oxford, en Inglaterra, é a máis antiga universidade do mundo anglófono.

A Universidade de Oxford e a Universidade de Cambridge son ás veces referidas colectivamente como "Oxbridge". As dúas universidades manteñen unha longa historia de rivalidade, xa que son as dúas máis antigas e máis coñecidas escolas de Inglaterra.

A Universidade de Oxford é membro do Grupo Russell de entre 19 universidades de investigación intensiva.

Oxford, así como Cambridge e outras, é membro do Grupo Coimbra tamén, unha rede das principais universidades europeas, e do LERU (Liga de Universidades Europeas de Investigación). Tamén forma parte do Europaeum.
## Historia 
[esquerda|miniatura|[Somerville College]]

## Lingua galega 
A Universidade de Oxford foi a segunda do mundo en contar cun lectorado de galego. O Centro de Estudos Galegos de Oxford está localizado no Queen's College dende a década dos noventa.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Oxford University Press
Países checos

miniatura|dereita|250px|Mapa de 1892.
A denominación **Países Checos** (en checo *České země*) fai referencia á unidade xeográfica ocupada pola nación checa. Esta correspóndese hoxe aproximadamente coa República Checa, e está composta polas rexións de Bohemia, Moravia e Silesia. Podería considerarse cuarto "país checo" aínda que hoxe, así e todo, non forma parte da República Checa, a rexión alemá de Lusacia.

## Historia 
Ao longo da súa historia, os Países checos (todos ou algún deles) formaron parte das seguintes entidades políticas:
* Imperio da Gran Moravia (século IX), 
* Reino de Bohemia, 
* Margraviato de Moravia, 
* Sacro Imperio Romano Xermánico
* Imperio Austrohúngaro
* Checoslovaquia
* Terceiro Reich Alemán

E ás seguintes organizacións internacionais:
* Pacto de Varsovia
* COMECON
* OTAN
* Unión Europea

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia da República Checa
Amiudal, Avión

[miniatura|Amiudal no mapa da xurisdición de Avión de [Rosendo Amoedo, 1789.]]
**Amiudal** é unha parroquia do concello de Avión, na provincia de Ourense. Segundo o IGE en 2010 tiña 252 habitantes (144 mulleres e 108 homes), 46 menos ca no ano 2000 e 12 menos ca no ano 2005. A perda de poboación non foi tan acentuada en Amiudal coma no resto da zona, aínda que a perda demográfica é lenta mais constante.

Foi concello de seu entre 1833 e xuño de 1843, cando a casa consistorial se trasladou a Abelenda de Avión.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Amiudal
### Parroquias de Avión
Baíste, Avión

**Santa María de Baíste** é unha parroquia do concello de Avión, na provincia de Ourense. Está situada ao noroeste do concello, lindando ao norte co municipio de Beariz (a través do río Doade) e ao oeste coa Lama (provincia de Pontevedra), coa que limita a través da serra do Seixo.

## Poboación
[miniatura|Vista xeral da aldea de Baíste coa [serra do Seixo ao fondo.]]

Segundo o IGE en 2017 tiña 160 habitantes, 86 menos ca en 2010 (116 homes e 130 mulleres) e 166 menos ca en 2000.

## Cultura
Entre o patrimonio arquitectónico destacan a igrexa parroquial (no lugar de Baíste), a capela de San Xoán en Rubillón, e a ermida de Santa Sabela en Liñares. Existen dous conxuntos con numerosos hórreos en Baíste e Rubillón.

No lugar de Rubillón existen numerosas vivendas de recente construción e de grandes dimensións, propiedade de emigrantes retornados de México. Isto contrasta coas numerosas casas vellas abandonadas, de arquitectura tradicional.

Nos lugares de Baíste e Rubillón rodou Chano Piñeiro a curtametraxe *Mamasunción* (1984).

## Lugares e parroquias
### Lugares de Baíste
### Parroquias de Avión
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Avión
Avión, Avión

**San Xusto e Pastor de Avión** é unha parroquia do concello de Avión, na provincia de Ourense. En 2015 tiña 588 habitantes (279 homes e 309 mulleres), 133 menos ca en 2000. Esta parroquia, por ser a capital do municipio, non perdeu tanta poboación como as outras do concello.

## Patrimonio
A igrexa parroquial ten a súa orixe a comezos do século XVII, rematándose a súa construción en 1742. A fachada é un retablo barroco realizada por canteiros da Terra de Montes, e ten outras dúas portadas fortemente moldeadas e con fornela superior, con figuras pétreas de Santo Antón co Neno e a Virxe e o seu fillo. A cabeceira, moi anterior a 1742, ten bóveda de nervios góticos con claves historiadas policromadas. Na central figuran os santos Xusto e Pastor, con caretas alusivas aos principios centrais da fe.
[miniatura|Mapa da xurisdición de Avión de [Rosendo Amoedo, 1789.]]
A arquitectura da torre do templo, con carátulas angulares na balaustra inferior, é similar á das igrexas de Carballeda e Beiro, posiblemente porque foron ordenadas facer pola mesma persoa, o conde de Ribadavia.

A igrexa ten columnas salomónicas angulares, algo que malia ser un exemplo moi característico do barroco, non é común nos exteriores das igrexas do barroco galego.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Avión
### Parroquias de Avión
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Avión