Shang Yang

**Shang Yang** (chinés tradicional e simplificado: 商鞅; *pinyin*: *Shāng Yāng*; Wade-Giles: *Shang1 Yang1*), nado en Wey Foi un estadista e reformador do estado de Qin durante o período dos Reinos Combatentes da antiga China. As súas políticas supuxeron os fundamentos administrativos e políticos que permitirían aos Qin a conquistar toda a China, unificando o país por primeira vez e establecendo a dinastía Qin. El e os seus seguidores contribuíron ao *Libro do Señor Shang*, obra fundacional do que modernamente se chamou legalismo.

## Traxectoria 
Shang Yang naceu como o fillo dunha concubina da familia gobernante do estado Wey (衛). O seu apelido (氏, nome da liñaxe) era Gongsun e o seu nome persoal Yang. Como membro da familia Wey, tamén foi coñecido como Wei Yang.). Co apoio do duque Xiao de Qin, Yang abondonou a súa baixa posición con Wei para converterse no conselleiro xefe con Qin. As súas numerosas reformas transformaron o periférico estado de Qin nunha potencia militar e nun reino fortemente centralizado. Os cambios a un sistema legal do estado (que se dicían que estaban baseados no *Canon das leis* de Li Kui) impulsaron a Qin á prosperidade. Mellorando a administración mediante a énfase na meritocracia, as súas políticas debilitaron o poder dos señores feudais.

En 341&nbsp;a.C., Qin atacou o estado de Wei. Yang en persoa levaron o exército Qin a vencelo, e finalmente Wei cedeu a terra occidental do río Amarelo a Qin. Polo seu papel na guerra, Yang recibiu quince cidades en Shang como o seu feudo persoal e pasou a ser coñecido como señor Shang (Shang Jun) ou Shang Yang. Segundo os *Arquivos do Grande Historiador*, con estas conexións persoais mentres servía na corte de Wei, Shang Yang invitou a Gongzi Ang, xeneral de Wei, a negociar un tratado de paz. Segundo Ang chegou, foi tomado prisioneiro, e o exército de Qin atacou, vencendo con éxito os seus opoñentes. Yang supervisou a construción de Xiangyang.

A escola de pensamento de Shang Yang foi favorecida polo emperador Wu de Han, e John Keay menciona que a figura Tang de Du You foi dirixida por Shang Yang.

### Morte 
Profundamente odiado pola nobreza Qin, Segundo o *Zhan Guo Ce*, Yang foi esconderse e nun momento Yang tratou de quedar nunha pousada. O don rexeitouno porque ía contra as leis que Yang puxera en marcha admitir un hóspede sen identificación.

Yang foi executado mediante jūliè (車裂, desmembramento mediante cinco carros, gando ou cabalos); Toda a súa familia foi executada. A pesar da súa morte, o rei Huiwen mantivo as reformas establecidas por Yang. Consérvanse outras versións alternativas da morte de Yang. Segundo Sima Qian, Yang escapou primeiro a Wei. Porén, aló foi odiado e pola súa anterior traizón a Gongzi Ang e foi expulsado. Yang foi entón ao seu feudo, onde levantou un exército rebelde, mais morreu en combate. Trala batalla, o rei Hui de Qin desmembrou o cadáver de Yang mediante carros como advertencia cara a outros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Zhang, Guohua, "Shang Yang" . *Encyclopedia of China* (Law Edition), 1st ed.
* Xie, Qingkui, "Shang Yang". *Encyclopedia of China* (Political Science Edition), 1st ed.
* Li Yu-ning, ''ShangYang's Reforms'' (M.E. Sharpe Inc., 1977).

### Ligazóns externas 
* 
* 
*