Tesouro de Tourouvre

O **tesouro de Tourouvre** é un tesouro monetario descuberto en 2010 na localidade de normanda de Tourouvre, no departamento francés de Orne. O conxunto foi adquirido polo municipio e conservado no Museo de Normandía en Caen.

A descuberta produciuse durante unha prospección arqueolóxica realizada despois de que o propietario do terreo denunciase o saqueo ao departamento rexional de arqueoloxía. Os diagnósticos estableceron que a zona estivera ocupada desde os galos ata o final do alto Imperio Romano. O tesouro estaba contido en dúas botellas de vidro achadas durante a prospección, unha das cales resultou danada no transcurso da operación.

Con máis de catrocentas pezas, entre moedas e xoias, o tesouro, que puido ser estudado en profundidade, sobre todo por estar completo, dá testemuño da crise que atravesou a zona de Normandía no derradeiro terzo do século III, nun momento de especial axitación provocado polas invasións de piratas xermanos e francos.miniatura|esquerda|Casa de Bellegarde en Tourouvre.|200x200px
## Localización 
O achado do tesouro tivo lugar en 2010 na localidade de Tourouvre, que lle dá o nome, en concreto nun lugar coñecido como «Bellegarde», no departamento de Orne.

A descuberta produciuse no transcurso dunha prospección arqueolóxica, localizada nun outeiro fronte á casa grande de Bellegarde, un edificio dos séculos XV-XVI.

## Descuberta 
En 2008, o propietario dos terreos decatouse de que se producira un saqueo na súa propiedade e denunciou estes feitos ao Servizo Rexional de Arqueoloxía (SRA).

O obxectivo da prospección arqueolóxica que se levou a cabo a continuación, dirixida por Guy Leclerc, era aclarar a natureza do depósito, na contorna dun campamento militar romano coñecido xa desde o século XIX. As escavacións comezaron en abril de 2010, co apoio financeiro da Dirección Rexional de Asuntos Culturais RAC da Baixa Normandía. Escaváronse seis pozos de sondaxe,miniatura|O tesouro exposto no Museo de Normandía, con algunhas das moedas e as xoias. A botella danada en primeiro plano é a botella I.
## Composición 
O tesouro de Tourouvre componse de 407 moedas do Imperio Romano, que datan dos reinados dos emperadores Domiciano (81-96) a Vitorino (268-281), con data de corte en 270. Ambos os depósitos foron simultáneos porque en senllos contedores se atoparon moedas de Vitorino datadas en 270. Dous terzos das moedas pódense datar entre 238 e 270, e o resto desde os Flavios ata antes de Gordiano III (238-244).

### Botellas de vidro 
O tesouro está contido en dúas botellas rectangulares de vidro con dúas asas, o danado ten un selo en forma de rombo e o segundo ten un selo máis elaborado. O reverso desta moeda, moi desgastado, representa unha loba aleitando os lendarios xemelgos Rómulo e Remo. A montura do colgante pode conter ouro. Este tipo de medallón era moi utilizado no século II. Ao faltar algún tipo de inscrición distintiva, non se pode establecer a identidade do propietario orixinal.

A presenza de xoias non é descoñecida nos achados de tesouros do século II, tanto nos acaecidos no século XVIII como nos do século XIX: constatouse en Les Préaux a finais do século XVIII, en Heudreville-sur-Eure (1880) e en Le Landin (1811), e o achado máis emblemático é un tesouro descuberto en Ruán durante os movementos de terras do século XIX.

As moedas son de prata e de billón.

Hai poucas moedas falsas no depósito. Refírense principalmente a Póstumo, e son dun peso «só lixeiramente inferior» ao das moedas auténticas.miniatura|Detalle dun conxunto de moedas do tesouro.As moedas máis recentes descubertas no tesouro son emisións da ceca de Tréveris, Tamén se soterraron tesouros nesta época na costa británica.

O tesouro é un indicador da circulación monetaria no século III, en particular do uso dos antoninianos. O atesouramento do segundo contedor tivo lugar entre finais da década de 250 e principios da década de 260. Pola súa banda, as moedas falsas correspóndense ao período de 268 a 282.

### Testemuño dunha crise económica, política e social 
:*Véxase tamén: Crise do século III*
O soterramento das dúas botellas foi simultáneo, como indica a presenza de moedas que fixan un *terminus ante quem* en 270, En 268, piratas francos atacaron Flandres occidental, Calais e Boulonnais, e son abundantes as probas arqueolóxicas de destrución e abandono. A moeda destinouse entón ao pagamento das tropas encargadas de asegurar as zonas costeiras. A zona da actual Normandía pasou a formar parte da *Litus Saxonicum* segundo a *Notitia dignitatum*, xa que a costa da Canle da Mancha tiña unha importancia estratéxica.

### Testemuño das relacións económicas en tempos do Imperio Galo? 
A proporción de moedas dos emperadores romanos é comparable á dos emperadores galos no tesouro de Tourouvre. A cantidade de moedas de emperadores romanos socava a teoría de Callu de dous imperios, o Imperio galo e o Imperio central, estancos canto á circulación monetaria. O achado de Tourouvre é unha «nova e sólida confirmación» da circulación na Galia de moedas procedentes da península Itálica, onde estaban presentes a principios do Imperio Galo (260-274). en 266-267.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Guihard, P. M. (2010). «Le trésor double de Tourouvre (Orne): bijoux et monnaies romaines de Domitien à Victorin». En *Jahrbuch des Römisch-Germanischen Zentralmuseums Mainz*, Nº 57. Páxinas 151-220.
* Guihard, P. M. (2011). «Tourouvre - Le trésor double: bijoux et monnaies de Domitien à Victorin». En *Archéologie de la France - Informations*.
* Marie, A. (2013). «Les contenants en verre du trésor de Tourouvre (Orne)». En ''Bulletin de l'association française pour l'archéologie du verre*.‎Páxinas 60-61.
* Marie, A. (2010). «Analyse des bouteilles en verre». En *Jahrbuch des Römisch-Germanischen Zentralmuseums Mainz*. Nº 57. Páxinas 166-167.
* Mauguin, M. (2023). "Double dépôt monétaire romain : en 2010, un trésor était retrouvé à Tourouvre". En *Le Perche*. 29 de marzo *(Actu.fr)''. 

### Outros artigos 
* Crise do século III
* Moeda da Antiga Roma