Claudio Rodríguez Fer

dereita|miniatura|Claudio Rodríguez Fer, 2022.
**Claudio Rodríguez Fernández**, coñecido como **Claudio Rodríguez Fer**, nado en Lugo o 6 de abril de 1956, é un profesor e escritor galego que cultiva a poesía, a narrativa, o teatro, o estudo, o ensaio e o guión para audiovisuais.

## Traxectoria 
dereita|miniatura|Claudio Rodríguez Fer e Carmen Blanco García, 2022.
Comezou a escribir poesía xa de rapaz baixo a influencia de seu pai, un home progresista, súa nai mestra e coa lectura dos abundantes libros que tiña súa tía. En 1966 comezou o bacharelato no Instituto Masculino de Lugo e, en 1970, a súa militancia antifranquista no movemento estudantil. Tamén comezou a colaborar regularmente en *El Progreso* de Lugo, con artigos e críticas de cine. Tamén inicia o seu labor cine-clubístico organizando exhibicións universitarias e redactando folletos para o Club Cultural Valle-Inclán e o Cine-Club Marcos da Portela. Desde 1974 (ese curso universitario comezou en xaneiro e rematou no verán), estudou Filoloxía Hispánica no Colexio Universitario de Lugo e, a partir de 1976, na facultade de Filoloxía da Universidade de Santiago de Compostela, licenciándose en 1978. Axiña aprobou as oposcións de profesor agregado de Lingua e Literatura Españolas de ensinanza media por oposición libre en Salamanca e catedrático das mesmas materias por oposición libre en Madrid, exercendo en Lugo, Santiago de Compostela e Chantada.

É membro do Departamento de Lingua e Literatura Españolas, Teoría da Literatura e Lingüística, área de Literatura Española, e exerce como docente na Facultade de Humanidades de Lugo. Foi nomeado director da Cátedra Valente de Poesía e Estética, onde custodia o arquivo e a biblioteca persoais doados polo autor ourensán, e codirixe a revista de investigación *Moenia*. Foi profesor das Universidades da Cidade de Nova York, de París-Est Marne-La Vallée, da Alta Bretaña en Rennes e da Bretaña Sur en Lorient.

A súa tese de doutoramento (1990, USC) titulouse *A literatura galega en Galicia durante a guerra civil* e deu orixe a diversos libros. Coordina con Carmen Blanco García *Unión Libre, Cadernos de vida e culturas*, e promoveu a Asociación para a Dignificación das Vítimas do Fascismo.

Deuse a coñecer cos pioneiros poemarios eróticos, enmarcados na natureza e nas cidades de Galicia, *Poemas de amor sen morte* (1979), *Tigres de ternura* (1981), *Historia da lúa* (1984), *A boca violeta* (1987) e *Cebra* (1988), libros reunidos en *Vulva* (1990) e antologados en *A muller núa* (1992), catro deles ilustrados por Carmen Blanco García. A eles seguiron outros máis nómades, a miúdo escritos fóra de Galicia, mais igualmente caracterizados por un vitalismo erótico radicalmente libertario e pola súa conexión co concepto surrealista do amour fou, así como por ser ilustrados por Sara Lamas: *Extrema Europa* (1996), *A unha muller descoñecida* (1997), *Viaxes a ti* (2006) e *Unha tempada no paraíso* (2010), este cunha ampla introdución de Olga Novo.

A súa temperá conexión co cine orixinou *Cinepoemas* (1983, ampliado en 2016 con edición gráfica de Cristina Fiaño), e a súa paixón pola música motivou *A muller sinfonía (Cancioneiro vital)* (2018). Tamén realizou e publicou mostras de poesía visual, como *Criptografías* (2018, con prefacio de Antonio Gamoneda, labor reunido na exposición antolóxica na Fundación Granell *Corpoética* (2018), cuxo catálogo se publicou con textos de Lily Litvak, Olga Novo, Manuel Fernández Rodríguez e Antonio Gamoneda e deseño de Cristina Fiaño. No Centro de Arte Moderna de Madrid expuxo *Corpoética infinita* (2019). Con obras do multiartista Eugenio Granell realizou o libro de artista *Rastros de vida e poesía* (2000) e *Icebergs (Micropoemas reunidos)* (2015).

*Lugo blues* (1987), con fotos de Eduardo Ochoa, *A loita continúa* (2004) e *Ámote vermella* (2009), con gravados de Sara Lamas, compoñen a súa triloxía poética sobre, respectivamente, a memoria histórica da súa cidade natal, de Galicia e da muller libre e represaliada.

Reuniu toda a súa obra poética verbal (os seus doce primeiros libros) en *Amores e clamores* (2011), obra subdividida en "Ciclo Vulva", "Triloxía da memoria" e "Ciclo nómade", e toda a súa obra narrativa en *Contos e descontos* (2011), incluíndo os inéditos "Prometeo adolescente" e "O neno que non quería ir á guerra", así como os xa publicados *Meta-relatos* (1988), con fotos de Eduardo Ochoa, e *Os paraísos eróticos* (2010), con debuxos de Sara Lamas. Tras viaxar por Romanía publicou o poemario *ADN do infinito* (2021), ilustrado por Sara Lamas.

Así mesmo, dirixiu diversos congresos e encontros e participou en decenas de actas, enciclopedias e revistas europeas e americanas, tendo intervido publicamente en espazos culturais e universitarios de Europa, América e África. Entre outros recoñecementos, no campo da poesía, recibiu o Premio da Crítica Española por *Tigres de ternura* (1981) e o Día da Poesía Galega 2016 do Padroado da Cultura Galega de Montevideo (Uruguai); no campo da investigación, por dúas veces o Premio Antón Losada Diéguez, concretamente por *Poesía galega* e por *A literatura galega durante a guerra civil*; no campo académico, o Premio Extraordinario de Doutoramento da Universidade de Santiago de Compostela e o doutoramento honoris causa da Universidade da Alta Bretaña en Rennes, e, no campo cívico, a Presidencia de Honra da Asociación Memoria do Exilio dos Republicanos Españois en Brest e o Premio Galiza Mártir da Fundación Alexandre Bóveda.

Foi traducido a numerosos idiomas en antoloxías e revistas de linguas románicas, xermánicas, eslavas e orientais, así como en edicións exentas, como, en castelán, *Icebergs (Micropoemas reunidos)* (2015) e *Anarquista o nada (Poemas de la memoria libertaria)* (2016); en inglés, *Tender Tigers* (2012), *Rosalía’s Revolution in New York* (2014), *Deathless Loves* (2015) e *New York, New Poems* (2022); en francés *Voyages à toi* (2008), *La pièce bretonne* (2014), *Les amours profonds* (2016) e *Dialogues impossibles* (2018); en italiano, ''L'ansia di avere le ali* (2015); en grego, *Πύλες απειράριθμες* (2017); en bretón, *Muioc'h kalz eget mil bloaz* (2000); en romanés, *Dincolo de pădure* (2018); en catalán, *Bellesa o barbàrie* (2019); en portugués, *Uma temporada no paraíso* (2019) etc. O seu poema "A cabeleira", sucesivamente reeditado en edicións políglotas, foi traducido a máis de sesenta linguas en *A cabeleira multilingüe* (2017), mais tamén existe edición políglota do seu poema *Pai meu (Amén, camarada)* (2017). O mesmo poeta introduciu e traduciu *Musgo / Moss*, de Emily Dickinson (2015).

Foi obxecto de tres libros: *Por un vocabulario galego do sexo. A terminoloxía erótica de Claudio Rodríguez Fer* (1996, Ed. Positivas) e *O lume vital de Claudio Rodríguez Fer* (1999 e ampliado 2008), de Olga Novo, quen tamén o analizou na introdución de *Unha tempada no paraíso*, e *Os mundos de Claudio Rodríguez Fer* (1998, Ed. do Castro) de Natalia Regueiro.

En 2025 foi elixido membro da Academia Europea das Ciencias e das Artes para tomar posesión en marzo de 2026.

## Vida persoal 
É parella de Carmen Blanco García, con quen ten unha filla, Mariña.

## Obra 
### Poesía 

* *Poemas de amor sen morte* (1979). Granada: Antonio Ubago. ISBN 978-84-85551-15-6.
* *Tigres de ternura* (1981). Santiago: Reprografía 1846, ISBN 978-84-300-6871-5; *Tender Tigers* (2012). Noia: Toxosoutos, en edición bilingüe galego-inglés, con tradución de Kathleen March. Edición en liña.
* *Cinepoemas* (1983). Vigo: Edicións Xerais de Galicia, ISBN 9788475071060; reedición gráfica de Cristina Fiaño (2016, Ouvirmos); 2021: ed. de Fonmiñá, con deseño gráfico de Cristina Fiaño, con seis películas-poesías máis.
* *Historia da lúa* (1984). Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 978-8471544650.
* *A boca violeta* (1987). Santiago: Sotelo Blanco Edicións, Leliadoura. ISBN 978-8486021566.
* *Lugo blues* (1987). Concello de Lugo. 89 páxs. Reeditado en Alvarellos (2024), con ilustracións de Sara Lamas.  
* *Vulva* (1990). Santiago de Compostela: Libros da Cebra. ISBN 9788440482518.
* *Cebra* (1991). Málaga: El Guadalhorce.
* *A muller núa* (1992). Biblioteca 114, El Correo Gallego. ISBN 978-8485553457
* *Extrema Europa* (1996). Santiago: Ed. Positivas. 55 páxs. ISBN 978-84-87783-33-3. 
* *A unha muller descoñecida* (1997). S. C. Valle-Inclán, Colección Esquío. ISBN 978-84-86046-84-2.
* *Rastros de vida e poesía* (2000). Con serigrafías de Eugenio Granell. Valladolid: El Gato Gris. ISBN 978-84-923927-9-7.
* *Moito máis que mil anos / Muioc'h kalz eget mil bloaz* (2000). SKRID. en edición bilingüe galego-bretón de María Lopo.
* *A vida. Gravados sobre corpo* (2002). Carpeta de autor. Lugo: Taller de Gravado Augatinta.
* *A loita continúa* (2004). Vigo: Xerais, 96 páx. ISBN 978-84-9782-162-9.
* *Viaxes a ti* (2006). Lugo: Taller de Gravado Augatinta; *Voyages à toi* (2008, Espiral Maior), en edición bilingüe galego-francés con tradución de María Lopo e Annick Boilève-Guerlet
* *Ámote vermella* (2009). Vigo: Xerais. ISBN 978-84-9782-953-3.
* *Unha tempada no paraiso* (2010). Noia: Toxosoutos, con estudo de Olga Novo, *Uma temporada no paraíso* (2019), Valer, edición bilingüe galego-portugués de Saturnino Valladares.
* *Amores e clamores (Poesía reunida)* (2011). Sada: Ediciós do Castro, 326 páxs. ISBN 978-84-8485-306-0.
* *Terra extrema de radiación amorosa* (2011). BVG.
* *O cuarto bretón / La pièce bretonne* (2014). A tola soñando, en edición bilingüe galego-francés con tradución de Marianne Equy.
* *Revolución rosaliana en Nova York / Rosalía’s Revolution in New York* (2014). A tola soñando, en edición bilingüe galego-inglés con tradución de Kathleen March.
* *Icebergs (Micropoemas reunidos)* (2015). Centro de Arte Moderna, en edición bilingüe galego-castelán con tradución de Tera Blanco de Saracho.
* *Ansia das alas / L'ansia di avere le ali* (2015). A tola soñando, en edición bilingüe galego-italiano de Christine Stufferin.
* *Amores sen morte / Deathless Loves* (2015). Edicións Follas Novas, en edición bilingüe galego-inglés de Diana Conchado.
* *A cabeleira (Poema en 35 idiomas)* (2015). A tola soñando.
* *A cabeleira (Poema en 60 idiomas)* (2016). A tola soñando.
* *Os amores profundos / Les amours profonds* (2016). Edicións Follas Novas, en edición bilingüe galego-francés de María Lopo.
* *Anarquista o nada (Poemas de la memoria libertaria)* (2016). Amargord, con tradución de Olga Novo e Tera Blanco de Saracho.
**A cabeleira multilingüe (Poema en 65 idiomas)* (2017). A tola soñando.
**Pai meu (Amén, camarada) (Poema en 8 idiomas)* (2017). A tola soñando. Ampliado a 11 idiomas en 2019 e a 16 idiomas en 2020.
* *Limiares sen límites / Πύλες απειράριθμες* (2017). A tola soñando, en edición bilingüe galego-grego de Theodora Grigoriadou.
* *A muller sinfonía (Cancioneiro vital)* (2018). Ouvirmos. 190 páxs. ISBN 9788494789328. CD.
* *Corpoética (catálogo de exposición)* (2018). Fundación Granell, con textos de Lily Litvak, Olga Novo, Manuel Fernández Rodríguez e Antonio Gamoneda e deseño de Cristina Fiaño.
* *Criptografías* (2018). Del Centro Editore, con prefacio de Antonio Gamoneda.
* *Diálogos imposibles / Dialogues impossibles* (2018). A tola soñando, en edición bilingüe galego-francés con tradución de Mariane Equy e María Lopo.
* *Máis alá do bosque / Dincolo de pădure* (2018). A tola soñando, en edición bilingüe galego-romanés con tradución de Ion Deaconescu, Victor Ivanovici e Adina Ioana Vladu.
**Beleza ou barbarie / Bellesa o barbàrie* (2019). A tola soñando, en edición bilingüe galego-catalá con tradución de Marta Pessarrodona, María Mercè López Casas, Mathias Ledroit e Dolors Perarnau.
**A viaxe vermella (María Casares)* (2021). A tola soñando, poema en 11 idiomas.
**ADN do infinito* (2021), Andavira, *DNA do infinito* (2024), Valer, edición bilingüe galego-portugués de Saturnino Valladares.
 42 páxs. ISBN 978-84-124269-7-7.
**Nova York, Novos Poemas / New York, New Poems* (2022). Small Station Press.
**A Cabeleira (Fragmentos). Poema en 70 idiomas* (2023). Silleda: Fervenza. 141 páxs. ISBN 9788419840059. Ilustracións da cuberta Carmen Blanco. Ilustracións interiores Sara Lamas.

### Narrativa 

* *Meta-relatos* (1988). Vigo: Xerais. ISBN 84-7507-325-5.
* *A muller loba* (1993). Contos do Castromil.
* *Belas e bestas* (2002). BVG da UdC.
* *A bela mestra* (2005). Santiago: Tórculo.
* *O muiñeiro misterioso* (2005). Santiago: Tórculo.
* *Os paraísos eróticos* (2010). Ed. Meubook. ISBN  978-84-938171-4-5.
* *Contos e descontos (Narrativa completa)* (2011). Noia: Toxosoutos, ISBN 9788492792979.

### Estudo e ensaio 

* *A Galicia misteriosa de Ánxel Fole* (1981). Sada: Ediciós do Castro.
* *Antonio Machado e Galicia* (1989). Sada. Ediciós do Castro.
* *Poesía galega: crítica e motodoloxía.* (1989). Vigo: Xerais. 456 páxs. ISBN 9788475073996.
* *Arte literaria* (1991). Vigo: Xerais. 176 páxs. ISBN 9788475075334.
* *José Ángel Valente* (1992). Madrid: Taurus. 376 páxs. ISBN 9788430602612. En castelán.
* *A literatura galega durante a guerra civil* (1994). Vigo: Xerais. 300 páxs. ISBN 9788475078588.
* *Material Valente* (1994). Gijón: Ed. Júcar. 336 páxs. ISBN 9788433483140. En castelán.
* *Acometida atlántica. Por un comparatismo integral* (1996). Sada: Ediciós do Castro. 324 páxs. ISBN 978-8474928006.
* *Ánxel Fole, 1903-1986. Unha fotobiografía* (1997). Vigo: Xerais. 176 páxs. ISBN 9788483021163.
* *Ánxel Fole. Vida e obra* (1997). Vigo: Xerais. 112 páxs. ISBN 978-84-8302-084-5.
* *Guía de investigación literaria* (1998). Gíjón: Júcar. ISBN: 84-334-0547-0. En castelán.
* *Borges dende o labirinto galego* (2008). A Coruña: Xunta de Galicia. Colección Miradas Alleas, nº 1.
* *Valente: el fulgor y las tinieblas* (2008). Lugo: Axac. ISBN 9788493549572. En castelán.
* *Meus amores celtas* (2010). Sada: Ediciós do Castro. Libro de memorias.
* *Valente vital (Galicia, Madrid, Oxford)* (2012). Cátedra Valente, Universidade de Santiago de Compostela.
* *Borges y todo (Escepticismo y otros laberintos)* (2013). Madrid: Del Centro Editores. En castelán. Edición aumentada en 2023.
* *Valente vital (Ginebra, Saboya, París)* (2014). Cátedra Valente, Universidade de Santiago de Compostela. En castelán.
* *Valente vital (Magreb, Israel, Almería)* (2017). Cátedra Valente, Universidade de Santiago de Compostela. En castelán.
* *Valente infinito (Libertad creativa y conexiones interculturales)* (2018). Cátedra Valente, Universidade de Santiago de Compostela. En castelán.
* *Valente epistolar (Correspondencia de José Ángel Valente con sus amistades)* (2021). Cátedra Valente, Universidade de Santiago de Compostela. En galego, castelán, inglés, francés e italiano.
* *Santiago Marcos, poeta topo contra el fascismo*  (2023). Barcelona: El Viejo Topo. En castelán. 
* *Poetas concatenados: Cavafis, Cernuda, Valente y Gamoneda* (2024). Madrid: Centro Editor. En castelán.
* *O cine na vida e na obra de Ánxel Fole* (2024). Lugo: Grupo Fotocinematográfico Fonmiñá. 28 páxs.
* *Iconografía artística de José Ángel Valente* (2025). Andavira.

### Edicións 

* *Contos de lobos*, de Ánxel Fole (1985, 1989). Vigo: Xerais.
* *Cántigas de alén*, de José Ángel Valente (1987, 1989, 1996).
* *Con pólvora e magnolias*, de Xosé Luís Méndez Ferrín (1989). Vigo: Xerais.
* *Os eidos*, de Uxío Novoneyra (1990). Vigo: Xerais.
* *Guerra literaria*, de Rafael Dieste (1991)
* *Comentarios de textos contemporáneos* (1992). Vigo: Xerais.
* *Verbas de chumbo*, de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao (1992). Santiago: Sotelo Blanco.
* *Poesía perdida*, de Ricardo Carballo Calero (1993). Sada: Ediciós do Castro.
* *Obras reunidas*, de Ángel Johán (1993). Sada: Ediciós do Castro.
* *Comentarios de textos populares e de masas* (1994). Vigo: Xerais.
* *Cartafolio galego*, de Ánxel Fole (1996). Vigo: A Nosa Terra.
* *Obra galega completa*, de Ánxel Fole (1997). Vigo: Galaxia.
* *A lenda do Grande Inquisidor*, de Fiódor Dostoievski (1998). Vigo: Xerais.
* *Cuaderno de versiones*, de José Ángel Valente (2001). Barcelona: Galaxia Gutenberg.
* *Cima del canto*, de José Ángel Valente (2002). Barcelona: Galaxia Gutenberg.
* *Obras completas II. Ensayos*, de José Ángel Valente (2002). Barcelona: Galaxia Gutenberg.
* *Obra literaria completa*, de Ánxel Fole (2003). Vigo: Galaxia.
* *Ensayos sobre José Ángel Valente*, de Juan Goytisolo (2009). Universidade de Santiago de Compostela.
* *Álvaro Cunqueiro en Ortigueira* (2011). Consello da Cultura Galega.
* *Musgo / Moss*, de Emily Dickinson (2015). La Madriguera, con tradución ao galego

### Obras colectivas 

* *Escolma de poesía galega (1976-1984)* (1984), Sotelo Blanco.
* *VII Festival da Poesia no Condado* (1987), S. C. D. Condado.
* *Contos Eróticos. Eles* (1990), Xerais.
* *O relato breve. Escolma dunha década* (1990), Galaxia.
* *XII Festival da Poesia no Condado* (1992), S. C. D. Condado.
* *Contos de cine* (1996), CGAI.
* *Unha liña no ceo (58 narradores galegos 1979-1996)* (1996), Xerais.
* *O mundo lucense de Ánxel Fole* (1997), Ediciós do Castro.
* *Roberto Blanco Torres (1891-1936)* (1999), Xerais.
* *Manuel María* (2001), Ophiusa.
* *Poemas e contos da muralla* (2001), A Nosa Terra.
* *Poetas e Narradores nas súas voces (Vol. I)* (2001), Consello da Cultura Galega.
* *Intifada. Ofrenda dos poetas galegos a Palestina* (2003), Fundación Araguaney.
* *Negra sombra. Intervención poética contra a marea negra* (2003), Espiral Maior Edicións.
* *Poemas pola memoria (1936-2006)* (2006), Xunta de Galicia.
* *Volverlles a palabra. Homenaxe aos represaliados do franquismo* (2006), Difusora.
* *Do amor e da literatura* (2008), Edicións Linteo.
* *Poemas para Lugo* (2010), Unión Libre.
* *Poemas polas vítimas do 36 en Galicia* (2010), Unión Libre.
* *Poetas con Valente* (2010), Universidade de Santiago de Compostela
* *Cartafol de soños, homenaxe a Celso Emilio Ferreiro no seu centenario (1912-2012)* (2012).
* *Rosalía na cobiza do lonxe* (2013), Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades.
* *Unha cesta de pombas e mazás. Homenaxe a Isaac Díaz Pardo* (2013), Academia Real Isaac Díaz Pardo.
* *De Cantares Hoxe. Os Cantares gallegos de Rosalía de Castro no século XXI* (2015), Fundación Rosalía de Castro/Radio Galega.
* *Os aforismos do riso futurista* (2016), Xerais.
* *Barzhaz Bihan Galiza. Mostra de poesía galega* (2019), edición galego-bretoa de María Lopo, Xunta de Galicia
* *Poemas a Valente* (2019), edición de Saturnino Valladares Universidade de Santiago de Compostela

## Premios e recoñecementos 
* Premio da Crítica Española no 1981, por *Tigres de ternura*.
* Premio Antón Losada Diéguez no 1990, por *Poesía galega*.
* Premio Extraordinario de Doutoramento no 1991 pola súa tese doutoral *A literatura galega durante a guerra civil*, lida na Universidade de Santiago de Compostela.
* Premio Antón Losada Diéguez en 1994, por *A literatura galega durante a guerra civil*.
* Doutoramento Honoris Causa no 2012 pola Universidade da Alta Bretaña en Rennes.
* Día da Poesía Galega 2016 dedicado polo Patronato da Cultura Galega de Montevideo (Uruguai).
* Medalla Miahai Eminescu “polos méritos da súa actividade cultural nacional e mundial”.
* Cunqueiriano de Honra 2024.
* Premio Babel de Literatura 2025 da Universidade de Texas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (1995). *Por un vocabulario galego do sexo. A terminoloxía erótica de Claudio Rodríguez Fer*. Positivas.
*  (1999 e 2008). *O lume vital de Claudio Rodríguez Fer*. Follas Novas.
*  (2010). "Introdución" a *Unha tempada no paraíso*. Editorial Toxosoutos.
*  (1998). *Os mundos de Claudio Rodríguez Fer*. Ediciós do Castro.
* 

### Outros artigos 
* Unión Libre
* Carmen Blanco García

### Ligazóns externas 
*A cabeleira
*[https://bvg.udc.es/ficha_autor.jsp?id=clarodri&alias=Claudio+Rodr%EDguez+Fer&solapa=biografia ] na Biblioteca Virtual Galega.
*Claudio Rodríguez Fer presenta el libro Valente vital
*A derradeira lección da mestra. Claudio Rodríguez Fer
*Penélope-Díaz Castro-Ulises-Claudio Rodríguez Fer
*Regueiro, Natalia e Bao, Marcela (2023) *Os mundos de Claudio Rodríguez Fer* *Unión Libre'' n.º 28.