open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Miopithecus talapoin

O ***Miopithecus talapoin*** é unha especie de primate da familia Cercopithecidae. É a especie máis pequena dos monos do Vello Mundo. Habita na zona ripariana de Angola e a República Democrática do Congo. A diferenza do *Miopithecus ogouensis*, o sureño ten as orellas e a pel arredor do nariz de cor negra, e non cor carne como o seu parente.

## Notas
Igrexa de Grecia

A **Igrexa de Grecia** (en , *Ekklisia tis Ellados*), é unha das igrexas ortodoxas autocéfalas, en comuñón co resto da Igrexa ortodoxa. O seu territorio canónico limítase ás fronteiras de Grecia previas ás guerras balcánicas (a "vella Grecia"), sendo o resto de Grecia (as "Novas Terras", Creta e o Dodecaneso) xurisdición da Igrexa ortodoxa de Constantinopla. Porén, moitas destas terras son na práctica administradas como parte da Igrexa de Grecia, logo dun acordo entre as dúas igrexas. O primado da Igrexa de Grecia é o arcebispo de Atenas e toda Grecia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina web oficial  .
Carlos Valcárcel

O nome **Carlos Valcárcel** pode referirse a:

***Carlos Valcárcel y Ussel de Guimbarda**, militar e político murciano (1819-1903);
***Carlos Daniel Valcárcel Esparza**, historiador peruano (1911-2007);
***Carlos Valcárcel Mavor**, escritor murciano (1921-2010);
***Carlos Valcárcel Gay**, fotógrafo galego (1929-2021);
***Carlos Valcárcel Riveiro**, profesor galego (n. 1972);
***Carlos Valcárcel Díaz**, boxeador portorriqueño (n. 1981).
Oreochromis mossambicus

O ***Oreochromis mossambicus***  é unha especie de peixe cíclido nativo do sur de África. É un peixe moi popular na acuicultura. De cor morada, esta especie chega a vivir até unha década no seu hábitat orixinal. Por mor das introdución humana, tamén é posible atopala en hábitats tropicais e subtropicais de todo o mundo, onde se converteu nunha especie invasora pola súa natureza robusta. Estas mesmas características fan desta especie un peixe moi apreciado na acuicultura debido á súa facilidade para adaptarse a novas situacións. É coñecida como **tilapia negra** en Colombia e **kurper azul** en Suráfrica.

## Notas
Léon Korkoruny

**Léon Korkoruny**, nado en Perkinik o 20 de xuño de 1822 e finado c. 10 de setembro de 1897, foi un eclesiástico católico armenio, arcebispo de Malatya dende 1861 até o seu pasamento, e padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.

## Traxectoria 
Naceu en Perkinik o 20 de xuño de 1822. Foi profesor no seminario patriarcal de Bsumar, no Líbano, e alí traduciu ao armenio as obras de santo Afonso María de Ligorio; Co cisma de Kupelian foi envelenado, e cando os cismáticos tomaron o control de Bsumar foi encerrado.

Malia a oposición dos partidarios do cisma, Korkoruny comezou a ter cada vez mais partidarios. Con grandes esforzos, chegou a construíu unha nova igrexa na vila.

Elixido polo pobo como bispo, Korkoruni tentou evitar o cargo. Porén, finalmente o patriarca Gregorio Pedro VIII aceptou a petición popular, e nomeou a Korkoruni arcebispo de Malatya. Korkoruni finalmente aceptou, e o 27 de febreiro comezou a súa viaxe á sé patriarcal no Monte Líbano, e ao arcebispo de Xerusalén Michel Alexandrian.

O 17 de xuño de 1867 foi nomeado prelado asistente ao trono pontificio. Finou no cargo c. 10 de setembro de 1897.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Casacamiño, O Val de Xestoso, Monfero

**Casacamiño** é un lugar da parroquia do Val de Xestoso no concello coruñés de Monfero na comarca do Eume. O lugar esténdese, con igual topónimo, pola parroquia contigua de Cambás no concello de Aranga na comarca de Betanzos.

## Lugares e parroquias 
### Lugares do Val de Xestoso 
### Parroquias de Monfero
Narcos: Mexico

***Narcos: Mexico*** é unha serie de televisión de creada e producida por Carlo Bernard e Doug Miro. Orixinalmente pensada como a cuarta tempada da serie orixinal de Netflix *Narcos*, foi finalmente desenvolvida como unha serie irmá que se centra no narcotráfico ilegal en México, mentres que a serie orixinal se centraba no narcotráfico en Colombia. A serie estreouse o 16 de novembro de 2018 en Netflix. O 5 de decembro de 2018, Netflix renovou a serie para unha segunda tempada, que se estreou o 13 de febreiro de 2020.

## Personaxes 
* Michael Peña como Kiki Camarena
* Diego Luna como Félix Gallardo
* Aaron Staton como Butch Sears
* Alejandro Edda como Joaquín "El Chapo" Guzmán
* Alfonso Dosal como Benjamín Arellano Félix
* Alyssa Díaz como Mika Camarena
* Clark Freeman como Ed Heath
* Ernesto Alterio como Salvador Osuna Nava
* Fermin Martínez como Juan José "El Azul" Esparragoza Moreno
* Fernanda Urrejola como María Elvira
* Gerardo Taracena como Pablo Acosta
* Gorka Lasaosa como Héctor Luis Palma Salazar
* Guillermo Villegas como Sammy Alvarez
* Horacio García Rojas como Tomas Morlet
* Jackie Earle Haley como Jim Ferguson
* Joaquín Cosío como Ernesto "Don Neto" Fonseca Carrillo
* José María Yazpik como Amado Carrillo Fuentes
* Lenny Jacobson como Roger Knapp
* Manuel Masalva como Ramón Arellano Félix
* Matt Letscher como James Kuykendall
* Tenoch Huerta como Rafael Caro Quintero
* Teresa Ruiz como Isabella Bautista
* Tessa Ia como Sofia Conesa
* Yul Vazquez como John Gavin
* Scoot McNairy como narrado e axente Walt

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial 
*
Pazo de Amarante de Santiago de Compostela

O **Pazo de Amarante de Santiago de Compostela** é un edificio civil barroco do século XVIII, composto de soto e tres plantas, na rúa Algalia de Abaixo da capital de Galicia.

## Historia 
Foi sede do Ateneo León XIII. Antón Fraguas Fraguas, xunto co crego Ramón Davila García, creou nel a Academia Menéndez y Pelayo. Despois albergaría, durante anos, os xulgados e hoxe alberga o Consello Económico e Social de Galicia e o Consello Consultivo de Galicia.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* , Alfredo de la (2016). *Paseando por Santiago y alrededores*. p.&nbsp;96. Chiado. ISBN 978-989-51-7018-0 .
### Outros artigos 
* Pazos de Galicia
### Ligazóns externas 
* Santiago Turismo Concello de Santiago de Compostela.
* Pazo de Amarante en turismo.gal. Xunta de Galicia.
* Consello Consultivo de Galicia Sede.
Đuro Smičiklas

**Đuro Smičiklas**, nado o 14 de decembro de 1815 e finado o 20 de abril de 1881, foi un eclesiástico greco-católico, bispo de Križevci dende 1857 até o seu pasamento, e padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.
## Traxectoria 
Naceu en Reštovo, preto de Sošice (entón no Imperio Austríaco, hoxe en Croacia) o 14 de decembro de 1815. Posteriormente entrou no seminario de Križevci, e finalmente estudou Filosofía e Teoloxía en Zagreb.

Foi padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.

Finou en Križevci o 20 de abril de 1881.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Carlos Jiménez Díaz (homónimos)

O nome **Carlos Jiménez Díaz** pode referirse a:

* **Carlos Jiménez Díaz** (Madrid 1898 - 1967), médico español.
* **Carlos Jiménez Díaz**, coñecido como **Carlos Jiménez** (Viveiro 1971), actor de dobraxe, locutor radiofónico, humorista e imitador galego.

## Véxase tamén
Carlos Jiménez

O nome **Carlos Jiménez** pode referirse, entre outras persoas, a:

* **Carlos Jiménez Díaz** (1898-1967), médico español.
* **Carlos Miguel Jiménez** (1914-1970), músico paraguaio.
* **Carlos Jiménez Mabarak** (1916-1994), compositor mexicano.
* **Carlos Jiménez Villarejo** (1935), fiscal anticorrupción español de 1995 a 2003.
* **Carlos Jiménez Macías** (1950), político mexicano.
* **Carlitos "La Mona" Jiménez** (1951), cantante arxentino.
* **Carlos Jiménez Díaz** (1971), humorista galego.
* **Carlos Jiménez Sánchez** (1976), xogador de baloncesto español.

## Véxase tamén
Río Pielgo

miniatura
O **río Pielgo** é un curto río costeiro do norte de España que discorre polo centro do Principado de Asturias. O seu curso fai de fronteira natural entre os concellos de Gozón e Carreño.

## Toponimia 
O río Pielgo nace na aldea do mesmo nome, no concello asturiano de Llanera, e desemboca no Mar Cantábrico, formando un estuario na praia de San Pedro de Antromero. O río ten unha extensión de 14 quilómetros.

## Afluentes principais 
l'Escañoriu, Moriana, Molleda, Raíces, Tabaza e Villa.

## Poboacións que atravesa 
O río Pielgo atravesa, entre outras, as poboacións de Trasona, Nubledo, Cancienes, Solís e Pielgo.

## Saneamento 
Tras numerosas protestas polos veciños que habitaban á conca do río, a Confederación Hidrográfica do Cantábrico (CHC) encargou a unha brigada de operarios da empresa Tragsa a limpeza dun tramo de 500 metros do fronteirizo río Pielgo.

Aínda que a queixa máis común entre os veciños eran as pragas de ratas que se reproducían na contorna do río, as tarefas consistiron principalmente na roza da abundante maleza e talla de todos aqueles arbustos que podían obstruír o curso do río.

Segundo declararon os responsables da empresa, «as labores foron moi complicadas dada a espesura da forte capa vexetal existente no leito», no fondo. Outro dos aspectos que se tivo en conta foi o respecto dos niños existentes e a preservación das especies arbóreas protexidas.

Cos traballos efectuados, elimínase a posibilidade de que se formen pozos de augas estancadas e xérense focos de contaminación provocados polas augas fecais que hai na contorna da súa conca. O motivo destes é a carencia dunha rede de saneamento que evite as verteduras ao río procedentes das zonas residenciais e rurais próximas.

## Véxase tamén
### Bibliografía
* 
* 
* 
* 
*
Lista de accidentes aéreos en 2018

Esta é unha lista sobre os accidentes aéreos que aconteceron durante o 2018.

## Accidentes aéreos por países
## Accidentes aéreos por mes
### Xaneiro
5 de xaneiro
* : Un accidente aéreo provocado pola caída dun globo aerostático ao oeste da cidade antiga de Luxor, deixa unha turista surafricana morta e outros 15 turistas feridos.

16 de xaneiro
* : Un helicóptero que estaba facendo a ruta Caucasia cara Segovia caeu e deixou polo menos 7 persoas mortas e búscase a 3 persoas desaparecidas.

29 de xaneiro
* : Unha avioneta estrelouse no concello gaditano de Villamartín, preto do río Guadalete e da estrada de Higuerones, deixa 1 morto e un ferido grave.

### Febreiro
2 de febreiro
* : Un accidente entre dous helicópteros da armada francesa ocorreu a 40 quilómetros ao norte de Saint-Tropez, deixando 5 mortos.

12 de febreiro
* : Un avión modelo Antonov AN-148 da aeroliña Saratov estrelouse preto de Moscova, deixando un total de 71 persoas mortas. O avión despegara do aeroporto de Domodédovo.

18 de febreiro
* : Un avión modelo ATR 72 da compañía iraniana Aseman Airlines estrelase mentres estaba facendo a ruta Teherán a Yasuj, falecendo as 66 persoas que voaban no avión.

### Marzo
12 de marzo
* : Un helicóptero modelo Eurocopter AS350 dunha compañía que realiza  voos turísticos estrelouse contra as augas do río que baña Manhattan, deixando 5 persoas falecidas e 1 supervivente, concretamente o piloto.
* : Un avión modelo Bombardier Challenger 604 da compañía Basaron Holding que facía a ruta dende os Emiratos Árabes Unidos a Istanbul, estrelándose nunha zona montañosa do suroeste de Irán, falecendo as 11 persoas que estaban no avión.
* : Un avión modelo DHC-8-400 da compañía US-Bangla Airlines estrelase no Aeroporto Katmandú-Tribhuvan deixando 51 persoas mortas e 20 superviventes.

### Abril
11 de abril
* : Un avión modelo Ilyushin Il-76TD, operado pola Forza Aérea de Alxeria, estrelouse preto do Aeroporto de Boufarik, pouco despois de engalar do mesmo aeroporto. O accidente provocou que as 257 persoas que estaban no avión falecesen, converténdose no accidente aéreo con máis falecidos de Alxeria.

### Agosto
4 de agosto
* : Un avión da empresa Junkers modelo Ju-52/3mg4e operado pola aeroliña Ju-Air estrelouse a 1'2 quilómetros de Piz Segnas, falecendo as 20 persoas que viaxaban no avión, mentres engalara da Base Aérea de Locarno e que tiña como destino a Base Aérea de Dübendorf.

### Setembro
9 de setembro
* : Un avión Let L-410UVP con 22 persoas a bordo, operado por Baby Airlines estrelouse no lago Yirol, preto do seu destino, o aeroporto de Yirol. Engalou no Aeroporto de Juba. O saldo total de vítimas mortais ascende a 19.

### Outubro
29 de outubro
* : Un avión modelo Boeing 737 MAX 8 da aeroliña Lion Air, esnafrouse contra o mar, a 13 quilómetros ao Norte de Tanjung Bungin mentres realizaba o voo dende o Aeroporto Internacional de Soekarno-Hatta en Iacarta ao   Aeroporto Pangkal Pinang. Transportaba un total de 189 persoas, que faleceron cando chocaron contra a auga.

## Notas
Cándido Cerreda Pérez

**Cándido Cerreda Pérez** foi un empresario e político galego. Foi alcalde de Ourense entre 1873 e o remate da Primeira República en 1874.
## Traxectoria 
O edificio do concello de Ourense veu abaixo durante a súa alcaldía, o 24 de outubro de 1873, por mor do peso dun gran reloxo que se colocou nel para que o reloxo da catedral non fose o único da cidade. Aquilo provocou que as reunións da corporación municipal tivesen que levarse a cabo en diferentes lugares da cidade até a inauguración da actual casa consistorial en 1890.

En abril de 1906, con 74 anos de idade, matou cunha escopeta un mozo chamado Manuel Santos na parroquia ourensá de Ceboliño. Foi xulgado en febreiro do ano seguinte e condenado a 14 anos e 8 meses de cadea, e ó pago de 4000 pesetas á nai do morto. Cándido Cerreda morreu dous anos despois.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Alcaldes de Ourense
Kivijärvi

**Kivijärvi** é unha cidade de Finlandia situado na rexión de Finlandia Central. En 2018 a súa poboación era de 1&nbsp;119&nbsp;habitantes. A superficie do termo municipal é de 599,88&nbsp;km2, dos cales 115,92&nbsp;km2 son auga. O concello ten unha  densidade de poboación de 2,31&nbsp;hab./km².

Limita cos concellos de Kannonkoski, Karstula, Kinnula, Kyyjärvi, Viitasaari e Perho, este último na rexión veciña de Ostrobotnia Central.

O concello é unilingüe en finés.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Kivijärvi
Giuseppe Aggarbati

**Giuseppe Aggarbati**, nado o 13 de febreiro de 1813 en Civitanova Marche e finado o 24 de maio de 1880, foi un relixioso latino, bispo de Senigallia, e padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.
## Traxectoria 
Naceu o 13 de febreiro de 1813 en Civitanova Marche nunha familia humilde, e moi novo, o 26 de marzo de 1828 entrou na Orde de Santo Agostiño, en Tolentino.

Renunciou antes do 29 de abril de 1879. O 12 de maio de 1879 foi nomeado arcebispo titular de *Petra in Palaestina*. Finou o 24 de maio de 1880, en Civitanova Marche.

## Notas
Elia Alberani

**Elia Alberani**, nado o 7 de decembro de 1812 en Fusignano e finado o 8 de maio de 1876, foi un relixioso latino, bispo de Montefeltro e de Ascoli Piceno, e padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.

## Traxectoria 
Foi padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.

## Notas
Pietro Apelian

**Pietro Apelian** (en ; en ), nado o 31 de xullo de 1806 en Angora e finado o 2 de setembro de 1875, foi un eclesiástico católico armenio, arcebispo de Maraş, e padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.

## Traxectoria 
Naceu o 31 de xullo de 1806 en Angora, e en 1824 entrou no seminario patriarcal de Bsumar, onde estudou baixo a dirección do arcebispo de Cesarea, o futuro patriarca Gregorio Pedro VIII. En 1832 foi ordenado sacerdote, e entrou no Instituto do Clero Patriarcal de Bsumar, congregación relixiosa misioneira ao servizo do patriarca. Porén, o seu cargo foi inicialmente titular, xa que permaneceu no patriarcado como vigairo xeral, até que en 1859 trasladouse á súa diocese.

Foi padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro; a congregación xeral do 13 de maio de 1870 aprobou a súa petición de ausencia a perpetuidade do mesmo a partir de entón.

Finou no cargo o 2 de setembro de 1875.

## Notas
Domingo Carvallo

**Domingo Carvallo González**, nado en Lugo en 1897 e finado en Madrid o 12 de maio de 1980, foi un militar e filósofo galego.

## Traxectoria 
Fillo de Esteban Carvallo de Cora. Estudou o Bacharelato no Instituto de Lugo. Ingresou na Academia de Infantaría de Toledo en 1912. Estivo destinado en Ferrol, Vigo e no Rexemento de Zamora de Lugo en 1924. Ingresou no corpo de Carabineiros e foi nomeado Inspector de Abastecemento da provincia de Lugo. En Lugo foi redactor de  revista *Ronsel*, aínda que non chegou a publicar nada. En 1927 foi destinado a Puertollano. Discípulo de Ortega y Gasset, en 1928, sendo tenente, pediu excedencia para acompañar a Xavier Zubiri como bolseiro da casa de Alba a Friburgo. Na Universidade de Friburgo fíxose discípulo de Husserl e trabou amizade con Heidegger. Ao seu regreso en 1930 foi destinado á comandancia de Navarra e durante a República a Puigcerdà como capitán de Carabineiros. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido no Pireneo navarro e encerrado no forte de San Cristóbal, por ler libros sospeitosos en alemán. De alí sacouno Fermin Yzurdiaga, facendo constar que volveu a Friburgo a seguir a Heidegger. Foi profesor da Universidade de Friburgo nos anos cincuenta.

Colaborou con Celestino Fernández de la Vega na tradución de *Da esencia da verdade* de Heidegger, editado por Galaxia en 1956, en castelán e galego, cunha unha carta-prólogo do filósofo alemán. Publicou *Y sobre la superación de la metafísica* en 1966, en edición de autor, e en 1973 *La estructura óntica* con prefacio de Werner Heisenberg (que xa aparecera en alemán en 1962). En 1975 publicou o opúsculo *Física cuántica. Religión* e dous anos despois a novela *Don Pepo*.

Morreu en Madrid con 83 anos. As súas cinzas foron lanzadas na Cidade Universitaria.

## Vida persoal 
Casou en 1931 con María Luisa Dafonte Sánchez, filla de Marcelino Dafonte Bermúdez.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en galegos.info
* As dúas paixóns de Domingo Carballo
Francisco Fanego Losada

**Francisco Fanego Losada**, nado en Santiago de Mondoñedo (Mondoñedo) o 30 de novembro de 1887 e finado na mesma vila o 27 de xuño de 1974, foi un relixioso, profesor e escritor galego.

## Traxectoria
Era fillo de Andrés Fanego Fernández e Dolores Losada Teijeiro, naturais de Santa Margarida, na parroquia dos Remedios. En 1899 ingresou no seminario de Mondoñedo, e foi ordenado sacerdote o 23 de decembro de 1911 polo bispo Juan José Solís Fernández. Licenciouse en Teoloxía pola Universidade de Santiago de Compostela.

Foi profesor de latín e Humanidades no Seminario desde 1911 até a súa xubilación o 19 de setembro de 1963. Un seu irmán, Gerardo, tamén foi docente no mesmo centro. O 30 de outubro de 1939 foi nomeado cóengo da catedral de Mondoñedo, e o 8 de xuño de 1962 foi promovido a mestrescola, encargado do cabido catedralicio das ciencias eclesiásticas. En 1963 recibiu a encomenda da Orde de Afonso X O Sabio.

Xesús Alonso Montero dixo del que era *un magister oral de extraordinaria eficacia..., o latín era para el un sacramento.* Álvaro Cunqueiro escribiu cando finou *Por las abiertas ventanas de la cátedra llegaba el latín a los artesanos y labriegos, quienes callaron. Por segunda vez, la voz del maestro Fanego gritó la frase: conscendere navibus aequor!*

En 1966 o bispo Jacinto Argaya deulle permiso para celebrar a misa na súa casa por mor do seu delicado estado de saúde, e ao ano seguinte recibiu dispensa de asistir ao coro e os actos capitulares da catedral por mor da súa cegueira.Tras a súa morte, foi soterrado no claustro da catedral.

Comezou publicando poesía en 1908 no periódico *La Defensa*. Escribiu tres poemas en latín: "Carmen alegoricum" (1945, dedicado a José Souto Vizoso), "Carmen amoris" (1946, dedicado a Fernando Quiroga Palacios logo de que fose nomeado bispo da diocese de Mondoñedo) e "A Álvaro Cunqueiro" (1969, logo de que lle concedesen o Premio Nadal). Tamén escribiu poesía en castelán, e un poema en galego no programa das festas do San Lucas de 1956, dedicado a Enrique Chao Espiña. Era o correspondente e encargado da venda e distribución aos suscritores de *El Ideal Gallego en* Mondoñedo*.* Tamén publicaba decote no *Boletín del Obispado de Mondoñedo-Ferrol*.

Félix Villares Mouteira encádrao na Escola poética do Seminario de Mondoñedo con Antón María de Castro e Neira, Lois Corral Rodríguez, Xacinto Romualdo López, Nicomedes Pastor Díaz, Xosé María Chao Ledo, Manuel Leiras Pulpeiro, Antonio Noriega Varela, Celestino Cabarcos Suárez, Daniel Pernas Nieto, Xosé Crecente Vega, Xosé Trapero Pardo, Aquilino Iglesia Alvariño, Xosé María Díaz Castro, Xosé Chao Rego, Xosé Martinho Montero Santalha, Camilo Valdehorras e outros máis.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
* (2018): "Don Francisco Fanego Losada, latinista en Mondoñedo", en *Amencer* nº 237, páx. 13-26.
Mónica García

O nome **Mónica García** pode referirse a:

* **Mónica García Pérez** (Luarca, 1966), actriz galega;
* **Mónica García** (Avilés, 1970), coreógrafa asturiana.

;Véxase tamén
* **Mónico García** (Toledo ? - Vigo 1968), compositor e director da Banda Municipal de Música de Vigo de 1913 a 1957.
Giuseppe Arachial

**Giuseppe Arachial**, nado o 5 de maio de 1811 en Angora e finado o 5 de setembro de 1876, foi un eclesiástico católico armenio, bispo de Trebisonda e de Angora, e padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.
## Traxectoria 
Foi padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.

## Notas
Emanuele Asmar

**Emanuele Asmar**, nado o 30 de marzo de 1805 en Tel Keppe e finado en 1875, foi un eclesiástico católico caldeo, bispo de Zaxo, e padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.
## Traxectoria 
Foi padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.

## Notas
Grigurius Ata

**Grigurius Ata** (en ), nado o 14 de abril de 1815 en Sahla e finado o 3 de decembro de 1899, foi un eclesiástico melquita, arcebispo de Homs, e padre conciliar no Concilio Vaticano Primeiro.
## Traxectoria 
Naceu en 1812/1815 en Sahla. 

O 20 de febreiro de 1849 foi consagrado arcebispo de Homs.

## Notas
Cortina (micoloxía)

A **cortina** é un veo que se estende dende a parte superior do pé ao bordo do sombreiro do cogomelo, e serve para protexer as lamelas e evitar a caída das esporas antes de que estean maduras.

A súa función é semellante á que ten o veo no grupo das Amanitas, e atópase principalmente en fungos da familia dos Cortinarius (de onde toman o nome). Ben visible en fungos novos, nos adultos só quedan algúns restos na parte superior do sombreiro, moitas veces evidenciados polas esporas, que se manteñen presas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
Visclávara Froilaz

**Visclávara Froilaz** *(Visclara Froila),* foi unha nobre galega da Baixa Idade Media (finais do s. XI e comezos do XII), pertencente á familia Froilaz-Traba, filla de Froila Bermúdez de Trasancos e Elvira de Faro. Foron os seus irmáns, entre outros, o conde Pedro Froilaz de Traba e o bispo Gonzalo de Mondoñedo.

## Traxectoria 
[alt=|miniatura|300x300px|Mosteiro dúplice de [San Martiño de Xubia|San Martiño de Xuvia na terra de Trasancos. Panteón familiar dos Froilaz-Traba e cenobio no que Visclávara Froilaz profesou como monxa.]]
Herdou da súa familia importantes propiedades nas terras do Eume, onde preside un xulgado de xustiza no ano 1097. A primeira referencia á súa condición de propietaria territorial  data do ano 1098, momento no que doa a metade da igrexa de San Xurxo de Magalofes ao mosteiro de San Xoán de Caaveiro, propiedade da súa familia.

Nun documento do 1114 describese a si mesma como "servidora das servas de Deus" (*ancillarum Dei ancilla*), o que suxire que profesou como relixiosa. Estas continuadas doazóns de terras e propiedades dos Froilaz-Traba aos seus propios mosteiros familiares, eran o xeito empregado polo clan familiar para manter indiviso o seu patrimonio territorial.

No 31 de xullo do 1114, Visclávara aparece como confirmante nunha importante doazón da súa irmá Munia ao mosteiro de Xuvia, no que 14 días máis tarde ingresou como relixiosa.

.

[alt=|centro|conmarco|Sinatura de **Visclávara Froilaz**, e outros membros da liñaxe Froilaz-Traba, confirmando unha doazón ao mosteiro de Xuvia no ano [1114]]

{{Navbox|name=Árbore xenealóxica Familia Froilaz-Traba|state={}|title=Árbore xenealóxica|list1=

}}

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Barón Faraldo, Andrés - O grupo aristocrático dos Froilaz nas terras do Eume . Cátedra: revista eumesa de estudios. Número 13. 2006
* Pena Graña, André - Narón un concello con historia de seu. Concello de Narón. 1993
* López Sangil, Jose Luis - A Nobreza altomedieval galega. A familia Froilaz-Traba. Toxosoutos. 2005

### Outros artigos 
* Casa de Traba
William Jardine

Sir **William Jardine**, nado o 23 de febreiro de  1800 en Edimburgo, e finado na mesma cidade o 21 de novembro de 1874, foi un nobre (7º baronet de Applegirth) e naturalista escocés.

## Traxectoria 
Jardine contribuíu considerabelmente á vulgarización da historia natural no Reino Unido vitoriano, editando a moi popular ''The Naturalist's Library* (en corenta volumes). Esa obra está dividida en catro partes principais: ornitoloxía, mamiferoloxía, entomoloxía e ictioloxía. Cada parte foi preparada por eminentes naturalistas. Entre os artistas que colaboraron nese proxecto está Edward Lear (1812-1888).

Outras publicacións de Jardine son:
* *Natural History of Selborne* de Gilbert White (1720-1793) (o que contribuíu ao recoñeeimento deste naturalista).
* *Illustrations of Ornithology* (1825-1843).
* Tamén colaborou na publicación de *Birds of America* de Alexander Wilson (1766-1813).

Jardine foi o autor de numerosas descricións de especies de aves, moitas delas en colaboración co seu amigo Prideaux John Selby (1788-1867).

## Abreviatura 
A abreviuatura **Jardine** emprégase para recoñecer a  como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Christine Elisabeth Jackson & Peter Davis (2001): *Sir William Jardine: a life in natural history*. Leicester: Leicester University Press. ISBN 0-7185-0164-0.

### Ligazóns externas 
* Obituario, en *Nature*, Vol. 11, 74-76, 26 de novembro de 1874.
* Obituario, en Osbert Salvin (Editor), *Ibis, Quarterly Journal of Ornithology*, Vol. V, páx. 522, 1875.
* 
* "Sir William Jardine" litografía por Thomas Herbert Maguire, impresa por M. & N. Hanhart c. 1851 na National Portrait Gallery.
* Jardine, William (1833): *The natural history of humming-birds, vol. 1''  - facsímile dixital da biblioteca Linda Hall.
Isaac Abravanel

**Isaac Abravanel** ou **Abarbanel** ( *Isaac ben Yehuda de Abravanel*) nado en Lisboa en 1437 e finado en Venecia en 1508, foi un teólogo, comentarista bíblico e empresario xudeu que estivo ao servizo dos reis de Portugal, Castela e Nápoles, así como da República de Venecia. Foi o pai do coñecido filósofo León Hebreo.

## Traxectoria 
Os seus antepasados pertencían a unha destacada familia de xudeus de Sevilla, que emigrou a Portugal tras as persecucións de 1391. O seu avó, Samuel Abravanel, fora tesoureiro dos reis Henrique II e Xoán I de Castela.

Isaac foi tesoureiro do rei de Portugal, Afonso V, pero en 1483 fuxiu a Castela debido á represión lanzada polo novo rei, Xoán II, contra a Casa de Bragança, coa que Abravanel estaba relacionado. Instalouse primeiro en Plasencia e posteriormente en Alcalá de Henares e Guadalaxara. Foi axente probado, comercial e financeiro, dos reis Isabel e Fernando, aos que prestou importantes sumas para financiar a guerra de Granada. Na facenda castelá relacionouse co tamén xudeu Abraham Senior, o seu protector, do que se fixo íntimo amigo. asociándose aos seus negocios e ocupando o cargo de *factor maior.* Ambos tamén realizaron xestións, inicialmente infrutuosas, a favor do proxecto de expedición transatlántica de Cristovo Colón.

Ao contrario que Senior, negouse a converterse cando o edicto de Granada (31 de marzo de 1492) dispuxo a expulsión dos xudeus de España, que ambos tentaran inutilmente evitar utilizando a súa influencia sobre os Reis. Obrigado a saír de España, aínda que conservando a súa fortuna, instalouse no reino de Nápoles, onde estivo ao servizo do rei Ferrante e do seu sucesor, Afonso II. Cando o reino foi invadido por Carlos VIII de Francia (1495), Abravanel debeu exiliarse a Sicilia co rei Afonso II. Posteriormente residiu en Corfú, na cidade de Monopoli, no norte de África, e por último en Venecia, onde faleceu en 1508.

Segundo a carta do pintor Leonid Pasternak, pai de Borís Pasternak, ao poeta Jaim Najman Biálik escrita en 1923, os Pasternak descendían de Isaac Abravanel.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Diálogos de amor. Recensión na enciclopedia Noguer
* *Jewish Encyclopedia*.
* Biografía de Borís Pasternak escrita por Dmitri Býkov, segundo a cal os Pasternak descenderían de Isaac Abravanel.
Jei Noguerol

**José Antonio González Noguerol**, nado en Covas (Viveiro) o 1 de xuño de 1950, é un músico galego, máis coñecido como **Jei Noguerol**. Reside en Barcelona onde exerce a docencia no ensino medio.
## Traxectoria 
É licenciado en filoloxía hispánica e en filoloxía galaico-portuguesa. Ten ademais estudos de dereito, guitarra e solfexo. Afincouse en Barcelona desde moi novo onde é profesor numerario de Ensinanza Secundaria de lingua e literatura castelá.

O seu segundo LP apareceu en 1978 co título *Cantigas da Fradería*.

Logo dunha pausa de cinco anos, en 1984 editou o seu terceiro LP, *Polo Atlántico Norte*. En agosto de 1985 participou en dous importantes eventos: o día 4 actúa no IV Festival de Pardiñas, organizado en Pardiñas (Guitiriz) pola Asociación Cultural Xermolos; e o día 31 é un dos artistas que homenaxean a José Afonso no parque de Castrelos de Vigo. Deste concerto saíu posteriormente no ano 2000 unha escolma dos temas que soaron nel, entre os que se encontra *Érase unha vez*, cantado por Jei Noguerol.

A partir de 1985 decrece a súa actividade musical. Tan só publica en 1989 un sinxelo (*Marea baixa de azuis* / *A miña voz*) e un LP en 1997 (*Lúa Nova*).

## Obra poética 
* *Folgos. Trobas existenciais* (2021). Vigo: Galaxia, Col. Dombate. 64 páxs. ISBN 978-84-9151-637-8.

## Outros traballos e recoñecementos 
Traduciu ao castelán *Follas novas* de Rosalía de Castro, fundou o grupo Evasión e musicou dúas obras de Valle-Inclán.

Entre os galardóns recibidos destacan o premio á mellor letra no primeiro Festival da Canción Misioneira de Santiago de Compostela, o primeiro premio do XIV Festival de panxoliñas novas de Pamplona, o premio do Padroado Rosalía de Castro (1980) e o premio da Festa do Marisco do Grove (1983).

## Notas
A Reguenga, San Martiño de Castro, Paradela

**A Reguenga** é un lugar da parroquia de San Martiño de Castro no concello lugués de Paradela na comarca de Sarria. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2017 tiña 19 habitantes (nove homes e dez mulleres).

## Toponimia 
Segundo Nicandro Ares *A Reguenga* debeu ser unha *villa regalenga*, de dominio real.

## Lugares e parroquias
### Lugares de San Martiño de Castro
### Parroquias de Paradela
## Notas
Agustí Centelles

**Agustí Centelles i Ossó**, nado en Valencia o 21 de maio de 1909 e finado en Barcelona o 1 de setembro de 1985, foi un fotógrafo español, que desenvolveu a totalidade da súa carreira profesional en Barcelona.

É considerado un dos pioneiros do fotoxornalismo moderno en Europa. Algunhas das súas fotografías atópanse entre as máis representativas da Guerra civil española, tanto da retagarda en Barcelona, os bombardeos de Lleida, a fronte de Aragón ou as estancias dos exiliados españois nos campos de concentración en Francia. É frecuentemente comparado co fotoxornalista húngaro Robert Capa.

## Notas
Konnevesi

**Konnevesi** é un municipio de Finlandia situado na rexión de Finlandia Central. En 2018 a súa poboación era de 2&nbsp;734&nbsp;habitantes. A superficie do termo municipal é de 680,85&nbsp;km2, dos cales 167,92&nbsp;km2 son auga. O concello ten unha  densidade de poboación de 5,33&nbsp;hab./km².

Limita cos concellos de Hankasalmi, Laukaa, Äänekoski, Rautalampi e Vesanto, estes dous últimos na rexión veciña de Savonia do Norte.

O concello é unilingüe en finés.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Konnevesi
Manuel Paleólogo

**Manuel Paleólogo** (en grego: **Μανουήλ Παλαιολόγος**), nado en 1455 e finado en 1512, foi o fillo máis novo de Tomé Paleólogo e Caterina Zaccaria. Tamén era irmán de André Paleólogo, emperador titular bizantino, de Zoe Paleóloga, gran duquesa de Moscova, e de Helena Paleóloga, muller do déspota Lazar Branković de Serbia. Así mesmo, era sobriño dos emperadores Xoán VIII Paleólogo e Constantino XI.

## Traxectoria 
Manuel naceu tras a Caída de Constantinopla, e pasou a súa infancia en Morea (actual Peloponeso), ata que esta foi invadida polos otománs en 1460, e a súa familia fuxiu primeiro a Corfú, e logo a Roma, onde o Papado recoñeceu ao seu pai como emperador bizantino. Algunhas fontes afirman que á morte do seu pai, os seus fillos foron postos baixo a custodia do afamado humanista Basilio Besarión.

Pouco se coñece sobre a súa vida, fóra de que durante o reinado do sultán Beyazid II (1481-1512) regresou a Constantinopla, onde intercambiou os seus dereitos ao trono bizantino por unha xenerosa pensión. Pasou o resto da súa vida en Constantinopla, vivindo unha vida de luxos e praceres. Segundo parece, tivo dous fillos: o enigmático Ionannes (Xoán) e Andreas, ambos os froitos posibelmente dunha escrava ao seu servizo. Afírmase que se converteu ao islam e que mesmo serviu na armada do sultán.

Morreu en 1512.

## Na ficción 
Manuel Paleólogo aparece no videoxogo Assassin's Creed: Revelations apoiando aos templarios.

## Devanceiros
Pozo de Darvaza

miniatura|dereita|Pozo de Darvaza.

O **pozo de Darvaza** ou **cráter de Darvaza**, (en turcomán: *Jähennem derwezesi*, *Җәхеннем дервезеси*) tamén coñecido como ***porta ao Inferno***, é unha antiga prospección de gas que se atopa no deserto de Karakum, preto da pequena aldea de Darvaza, en Turkmenistán. O deserto, que ocupa o 70% do país ou 350.000&nbsp;km², é moi rico en petróleo e gas natural.

Este cráter de 69 metros de diámetro, 30 metros de profundidade e unha temperatura no seu interior de 400&nbsp;°C creouse tras un accidente en 1971 durante unhas obras de prospección de gas de xeólogos soviéticos, quen viron como o seu equipo e as súas tendas eran tragados pola terra. En realidade, descubriran unha cova subterránea chea de gas natural. Temendo que o cráter ocasionase o escape de varios gases naturais perigosos, o equipo decidiu prenderlle lume. Porén, estimaron que extinguiría nalgúns días mais leva catro décadas incendiado. Dende entón arde sen parar e brinda un espectáculo impresionante. Houbo intentos errados por apagar o lume.

## Galería de imaxes 

The Door to Hell.jpg
Central Asia 101.jpg
Darvasa gas crater panorama crop.jpg
Darvaza.PNG

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Deserto de Karakum

### Ligazóns externas 
* Localización do cráter
* Vídeo do pozo de Darvaza .
* Q&A: The First-Ever Expedition to Turkmenistan's "Door to Hell" - National Geographic. .
Exergo

[miniatura|[Baiocco dos Estados da Igrexa (1795), coa indicación do valor e a data no **exergo **de cada face.]]
**Exergo** (do latín: *exergum*, desde o grego: *ἐξ ἔργου* -*ex érgou*-, "fóra da obra") é o espazo que nunha moeda se acha ás veces por baixo do motivo principal (e, máis raramente, por riba), e aparece frecuentemente delimitado mediante unha liña horizontal.

Con frecuencia, o exergo utilízase para indicar a data ou o valor facial da moeda, ou outras informacións como a marca de ceca, o xentilicio, no caso dalgunhas moedas antigas gregas, ou a sinatura do gravador. En ocasións o exergo está ocupado simplemente por elementos decorativos.

[miniatura|[Ás romano coa inscrición SC (*Senatus Consulto*) no **exergo**]]
Nas moedas da República Romana e de principios do Imperio, as inscricións do exergo refiren adoito ás datas consulares ou á autoridade do Senado, mediante as iniciais SC (*Senatus Consulto*), en tanto que nas emisións tardorromanas e nas moedas do Imperio Bizantino, o exergo serve con frecuencia para incicar a cidade de procedencia da cuñaxe, ben mediante unha abreviatura ou ben co seu nome completo. En ambos os casos, a inscrición do exergo forma unha liña recta, mentres que o resto da lenda ten un sentido circular.

[miniatura|[Peseta española da II República coa data (1933) no **exergo**]]

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Alfaro Asins, C. et al. *Diccionario de numismática*. Ministerio de Cultura. Madrid, 2009. ISBN 978-84-8181-405-7
* Amandry. *Dictionnaire de Numismatique*. Larousse. París. 2001. ISBN 978-2035050762
*Pereira González, F. *Léxico de arqueoloxía (castelán-galego)*. Universidade de Santiago de Compostela. 1996.
* Stevenson, S. W. et al. ''''. Londres. 1889.
Pedro de Agar

**Pedro de Agar y Bustillo**, nado en Bogotá o 19 de xuño de 1763 e finado en Madrid o 1 de outubro de 1822, foi un militar e político galego.
## Traxectoria 
Foi fillo de Benito de Agar y Leis, orixinario da Casa de Trillo en Santa Mariña, por entón dependente do coto de Moraime (Muxía). Emigrou a Cartagena de Indias, onde entrou na corte do vicerrei de Nova Granada. A súa nai foi María Josefa Javiera Bustillo Pérez, nada en Llanes e sobriña do fiscal Fernando Bustillo García.

Pedro de Agar criouse na Coruña, na casa de Agar, na rúa Real. En 1780 ingresou na Armada Española como garda mariña en Cádiz. En 1781 embarcou no *Santo Domingo* e foi ascendido a alférez de fragata. O ano seguinte participou en combates no asedio de Xibraltar. Pasou a facer estudos superiores, e logo de ser nomeado tenente de fragata, en 1787 comezou a dar clases na Academia de Gardas Mariñas de Ferrol. En 1791 pasou ao corpo de enxeñeiros da Armada, mais foi licenciado en 1796 por problemas de visión. Foi readmitido en 1800, e nomeado director da Academia de Gardas Mariñas. En 1802 foi ascendido a capitán de fragata, e en 1804 destinado a Cádiz como director xeral das Academias de Reais Gardas Mariñas.

Foi elixido deputado por Ultramar nas Cortes de Cádiz, e en 1810, no marco da Guerra da Independencia Española, foi nomeado presidente da Rexencia de España e Indias. Cesado en 1812, volveu ocupar o cargo en 1813 até que Fernando VII de España estableceu de novo a monarquía absoluta. Detido en Madrid e desterrado a Santiago de Compostela en maio de 1814, estivo recluído en Betanzos até que en 1820 foi liberado polo coronel Félix Álvarez Acevedo ao comezar o trienio liberal. Foi nomeado Capitán Xeneral de Galicia, e o 25 de xullo participou na ofrenda ao Apóstolo Santiago como delegado rexio. En 1821 pasou a formar parte do Consello de Estado. Tras a súa morte foi soterrado no cemiterio da Puerta de Fuencarral.

## Vida persoal
Casou con Teresa de Castro Domínguez, da Graña (provincia de Betanzos), finada o 18 de abril de 1818. O 20 de decembro de 1820 casou de novo con Paula Roldán Riobóo, finada na Coruña en marzo de 1855. Con esta última tivo dúas fillas, Manuela e Petra de Agar Roldán (póstuma), quen casou con Ramón de la Maza.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* 
* (1956): "Don Pedro de Agar y Bustillo (algunos subsidios para su biografía)", en *Boletín da Real Academia Galega*, tomo XXVII, páx. 466-480.
Alfredo García

O nome **Alfredo García** pode referirse a:

***Alfredo García Alén**, historiador e profesor galego, fillo do anterior (1923-1981);
***Alfredo García Dóriga**, xornalista e escritor galego (1849-1911);
***Alfredo García Hermida**, mestre galego (1894-1962);
***Alfredo García Pinal**, cineasta galego (n. 1962);
***Alfredo García Ramos**, xornalista, escritor e xurista galego (1877-1934);
***Alfredo García Rodríguez**, político galego (n. 1953);
***Alfredo Atrio García**, mestre e político galego (1936-2011);
***Alfredo Llano García**, profesor e político galego (n. 1955).
## Véxase tamén
### Outros artigos
****Bring Me the Head of Alfredo García***, filme de Sam Peckinpah (1974).
Manuel Montero Malvar

**Manuel Montero Malvar**, nado o 11 de novembro de 1898 en Ponteareas e finado o 6 de marzo de 1984 en Barcelona, foi un impresor e político galego.

## Traxectoria 
Foi fillo do industrial Saturnino Montero Malvar e de Julia Malvar Díaz. En agosto de 1913 foi denunciado, xunto ao seu irmán Jesús e outros, polo párroco de San Lourenzo de Arnoso (Ponteareas) por unhas faltas contra a relixión cometidas nesta igrexa.

En 1926 xa estaba en Vigo, sendo multado por escándalo en marzo deste ano. En outubro de 1928 foi elixido bibliotecario da xunta directiva do Círculo Mercantil de Cangas. Máis tarde, foi dono dunha imprenta en Vigo. Foi procesado e condenado a dous meses de arresto por imprentar en decembro de 1933 un panfleto convocando a folga xeral revolucionaria. En marzo de 1945 foi detido acusado de pertencer á Unión Nacional xunto a Mariano Otero Castelao, Jesús Balboa López, Jesús Pérez Bustos, Manuel Álvarez, Cándido Comesaña Fernández, Leandro Aroca González, Xosé Velo Mosquera, Avelino Álvarez Meana, Aníbal González Fernández e Rosa González Cabo, encartados na causa 94/45.

Imprimiu, entre outras moitas obras, o folleto de 56 páxinas "*Derivaciones y consecuencias del lock-out pesquero de Vigo*" (xaneiro de 1933), escrito por Dalmacio Bragado Ruiz, editado pola *Juventud Libertaria de Vigo*. No mesmo ano tamén imprimiu o folleto de 50 páxinas "*Presupuesto municipal ordinario de gastos e ingresos del Ayuntamiento de Lavadores (provincia de Pontevedra). Ejercicio de 1933*".

## Vida persoal 
Tivo polo menos outros cinco irmáns, todos nados en Ponteareas: Juan Antonio (falecido en Ponteareas en febreiro de 1909), Saturnino Julio (Ponteareas, 24-7-1911—id., 25-12-1911), Jesús, Eduardo (casado con Carmiña Couñago Carrera o 9-1-1930 en Ponteareas) e Erundina (casada o 27-2-1929 con Francisco Gamallo Rodríguez en Ponteareas).

Eduardo Montero Malvar foi profesor de música, membro da banda municipal de música de Ponteareas e cofundador e director da Rondalla da Agrupación Artística de Ponteareas. Tras a guerra civil, cando contaba 39 anos e traballaba en «*artes gráficas*», foi procesado en Vigo acusado de «*auxilio á rebelión*», pero a súa causa foi sobresida. Non sucedeu o mesmo coa súa irmá Erundina que cando contaba 34 anos foi igualmente xulgada en Vigo polo mesmo motivo e condenada a un ano de prisión menor.

## Notas
Avelino Álvarez Meana

**Jesús Avelino Álvarez Meana**, nado en Xixón en 1916, foi un xastre e político asturiano.

## Traxectoria 
Combatiu no exército leal en Asturias. Detido, foi trasladado ao campo de concentración de Camposancos e condenado en consello de guerra o 14 de xuño de 1938 a vinte anos de prisión. De alí pasou á Prisión Central de Figueirido o 12 de xullo de 1938, de onde saíu en liberdade condicional en xullo de 1943. Instalouse en Vigo onde montou unha xastrería. Pertenceu ao comité provincial de Pontevedra do Partido Comunista de España onde era estafeta de Unión Nacional e enlace co comité de Santiago de Compostela. En marzo de 1945 foi detido acusado de pertencer á Unión Nacional xunto a Mariano Otero Castelao, Jesús Balboa López, Manuel Montero Malvar, Jesús Pérez Bustos, Manuel Álvarez, Cándido Comesaña Fernández, Leandro Aroca González, Xosé Velo Mosquera, Aníbal González Fernández e Rosa González Cabo e xulgados na Coruña na causa 94/45. O 24 de outubro saíu en liberdade. En 1951 exiliouse en Venezuela deixando en Vigo unha filla. En 1990 regresou a Galicia. Ao ano seguinte recorreu Europa a pé.

## Vida persoal 
Casou en Vigo en 1944.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Os arquivos do Pentágono

***Os arquivos do Pentágono*** (en ) é un filme estadounidense de 2017 dirixido e producido por Steven Spielberg e escrito por Liz Hannah e Josh Singer. Está protagonizado por Meryl Streep como Katharine Graham, a primeira muller dona dun gran xornal estadounidense, e Tom Hanks como Ben Bradlee, o editor executivo de *The Washington Post*, xunto con Sarah Paulson, Bob Odenkirk, Tracy Letts, Bradley Whitford, David Cross, Bruce Greenwood, Carrie Coon e Matthew Rhys nos papeis secundarios.

## Sinopse 
Un encubrimento, que abrangueu catro presidentes dos Estados Unidos, empuxou a primeira editora dun gran xornal do país, Katharine Graham, de *The Washington Post*, e o seu editor xefe, Ben Bradlee, a participar nunha batalla sen precedentes entre xornalistas e o goberno coa publicación dos *Papeis do Pentágono*.

## Personaxes 
* Meryl Streep como Katharine Graham
* Tom Hanks como Ben Bradlee
* Sarah Paulson como Antoinette "Tony" Pinchot Bradlee
* Bob Odenkirk como Ben Bagdikian
* Tracy Letts como Fritz Beebe
* Bradley Whitford como Arthur Parsons
* Bruce Greenwood como Robert McNamara
* Matthew Rhys como Daniel Ellsberg
* Alison Brie como Lally Graham
* Carrie Coon como Meg Greenfield
* Jesse Plemons como Roger Clark
* David Cross como Howard Simons
* Michael Stuhlbarg como A. M. Rosenthal
* Zach Woods como Anthony Essaye
* David Costabile como Art Buchwald
* Pat Healy como Philip L. Geyelin
* John Rue como Gene Patterson
* Rick Holmes como Murrey Marder
* Philip Casnoff como Chalmers Roberts
* Jessie Mueller como Judith Martin
* Stark Sands como Donald E. Graham
* Michael Cyril Creighton como Jake
* Brent Langdon como Paul Ignatius
* Gary Wilmes como Punch Sulzberger
* Christopher Innvar como James L. Greenfield
* James Riordan como Vice Almirante Joseph Francis Blouin
* Kelly AuCoin como asistente do fiscal xeral Maroney
* Cotter Smith como William Macomber
* Jennifer Dundas como Liz Hylton

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes
Cándido Comesaña Álvarez

**Cándido Comesaña Álvarez**, nado en Santo André de Comesaña (Vigo) en 1872 e finado en Redondela o 22 de setembro de 1936, foi un zapateiro e político galego.
## Traxectoria 
Zapateiro en Coruxo. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Foi paseado no punto quilométrico 3 da estrada Redondela-Fornelos (actual PO-250), na parroquia de Reboreda, o 22 de setembro de 1936. Foi soterrado no cemiterio dos Eidos de Redondela.

## Vida persoal 
Casou con Concepción Comesaña.

## Notas