Dous espíritos

[miniatura|Detalle da *Danza dos Berdache*, por [George Catlin.]] 
miniatura|*Folla de Piñeiro*, xefe berdache da tribo dos grow.
Os **dous espíritos**, tamén chamados *berdache*, son nativos (amerindios) que desempeñan un dos moitos roles de xénero mixtos tradicionalmente encontrados entre moitas tribos indíxenas norteamericanas, pero tamén nalgúns pobos suramericanos e centroamericanos.

## Denominación 
En toda a América do norte hai moitos termos axeitados para designar a eses individuos nas varias linguas indíxenas, tales como *tibasa* (que significa "medio muller" en hopi-navaho), ''mixu'ga* ("instruído pola lúa", en lingua omaha) ou *panaro* ("dous sexos"). O máis antigo dos empregados, *berdache*, é un termo xenérico empregado principalmente por antropólogos pero frecuentemente rexeitado polos amerindios por inapropiado e ofensivo. Isto pode deberse á súa etimoloxía pexorativa, ao ser un préstamo do francés *bardache* vía o español *bardaxa* ou *bardaje*/*bardaja*, vía o italiano *bardasso* ou *berdasia*, vía o árabe *bardaj*, que significa "rapaz mantido; prostituto", do persa *bardaj*.

O actual termo "dous espíritos" foi acuñado en Winnipeg, Canadá, en 1990, durante a terceira conferencia intertribal anual de amerindios LGTB. É un calco da frase ojibwa *niizh manidoowag* (dous espíritos). Foi elixida para distanciar aos pobos amerindios dos non nativos, así como das palabras "berdache" e "gai".

## Características 
O termo fai referencia á coexistencia dun espírito masculino e outro feminino vivindo no mesmo corpo. Este termo foi acuñado polos homosexuais, bisexuais e transexuais americanos nativos de hoxe para referirse a si mesmos e para describir os papeis tradicionais que reivindican.

O que os estudosos denominan xenericamente diversidade de xénero dos nativos americanos foi unha institución fundamental na meirande parte dos pobos amerindios. En moitos dos grupos indios había e segue habendo homes e mulleres que combinan o traballo, o comportamento e a vestimenta propia de homes coa propia de mulleres. A meirande parte destas persoas son bioloxicamente homes que adoptan o papel feminino (é dicir, pasivo e penetrado) nas relacións sexuais, polo menos en contextos cerimoniais. Algúns historiadores discuten esta interpretación e consideran que os berdaches se diferenciaban doutros homes máis polo seu traballo e o seu papel relixioso que pola súa actividade sexual. Afirman tamén que as relacións sexuais entre un berdache e un home non se poden considerar relacións homosexuais, posto que os berdaches eran considerados en realidade un terceiro xénero, e non homes efeminados, pero, do mesmo modo, a un berdache non lle está permitido formar parella con outro berdache.

Algúns individuos *dous espíritos* eran educados no seu rol dende a infancia, sobre todo naqueles pobos que lle concedían prestixio a este papel, pero na meirande parte dos casos os *dous espíritos'' escollían libremente este cambio, inspirados nalgún tipo de sinal sobrenatural, como un soño ou unha visión.

Por volta de 1991, documentouse a presenza de individuos dous espíritos en máis de 130 tribos, en todas as rexións de América do Norte, en todas as culturas nativas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Transexualidade
* Terceiro xénero
* Lhamana