Juan Carlos Valerón

**Juan Carlos Valerón Santana**, nado en Arguineguín (Gran Canaria) o 17 de xuño de 1975, é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol español, que dende . Xogaba de mediapunta e foi internacional coa selección española. Xogador histórico do Deportivo da Coruña, no que militou durante trece tempadas, está considerado como un dos mellores futbolistas que pasaron polo club, e é o cuarto xogador con máis partidos oficiais na historia do equipo (422).

Iniciou a súa carreira no CD Arguineguín da súa vila natal, ingresando en idade xuvenil na canteira da UD Las Palmas. Pasou polo filial do club e en 1995 debutou co primeiro equipo na Segunda División B, logrando esa mesma tempada o ascenso á Segunda División. Despois de xogar unha tempada co equipo amarelo na categoría de prata foi fichado polo Mallorca, co que debutou na Primeira División, e alí foi peza clave dunha das mellores campañas da historia do club. A continuación xogou dous anos no Atlético de Madrid ata que este descendeu a Segunda, momento no que foi traspasado ao Deportivo da Coruña, que viña de se proclamar campión de liga.

Chegou á Coruña en principio como suplente de Djalminha, pero acabou por facerse coa titularidade e por converterse nun dos símbolos do equipo, que atravesaba unha das épocas máis gloriosas da súa historia. Gañou a Copa do Rei de 2002 no coñecido como Centenariazo, e disputou cinco anos a Liga de Campións, deixando destacadas actuacións polos estadios europeos. 

A súa progresión cortouse no momento álxido da súa carreira, cunha grave lesión de xeonllo a comezos de 2006. Tres operacións cirúrxicas e varias recaídas mantivérono practicamente afastado dos terreos de xogo durante dous anos e non volveu á normalidade ata a tempada 2008/09. Continuou no club coruñés ata o ano 2013, vivindo dous descensos e un ascenso. A continuación regresou ao Las Palmas, onde xogou tres tempadas, logrando na segunda delas o ascenso á Primeira División.

Internacional coa selección española en 46 ocasións, disputou con esta dúas Eurocopas (2000 e 2004) e o Mundial de 2002. De destacada calidade técnica, cunha ampla visión de xogo e moi habilidoso no pase, foi un dos xogadores máis admirados e respectados do fútbol español, debido á súa actitude dentro e fóra do campo, ao seu xogo limpo e á súa deportividade, motivos polos que era aplaudido nos estadios rivais.

## Traxectoria 
### Comezos 
Naceu na localidade grancanaria de Arguineguín, no seo dunha familia con profundas crenzas evanxélicas, sendo o último dos seis fillos do matrimonio formado por Adán Valerón e Prudencia Santana. Quedou orfo de pai durante a súa adolescencia, vivindo dende entón a familia en precarias condicións económicas. Á súa chegada xogou no equipo xuvenil da División de Honra, no que coincidiu con futbolistas como Manuel Pablo, Lampón, Ojeda, Marcelino, Jero ou Pedro Cruz. Esa mesma tempada (1993/94) disputou os seus primeiros encontros co filial, o Las Palmas Atlético, que militaba na Terceira División. Co Las Palmas Atlético proclamouse na seguinte tempada campión da Copa Federación, despois de gañar na final ao Balaguer.

O 21 de setembro de 1995, con 20 anos, debutou co primeiro equipo, nun partido da Copa do Rei ante o Mensajero no estadio Silvestre Carrillo de Santa Cruz de La Palma. O adestrador canario Pacuco Rosales deulle entrada nos minutos finais como substituto de Paquito Ortiz. En varios dos encontros coincidiu no campo con seu irmán Miguel Ángel. 

Debutou na categoría de prata na primeira xornada da tempada 1996/97, saíndo de titular no empate sen goles ante o Almería no estadio Franco Navarro. O equipo rematou sétimo en liga e chegou ata as semifinais da Copa do Rei, onde caeu ante o FC Barcelona. Valerón contribuíu cun total de 34 partidos e dous goles, o primeiro deles anotado na vitoria por 6-0 sobre o Atlético de Madrid B. 

No verán de 1997 o club canario enfrontouse ao Lanús arxentino nun partido amigable no estadio Insular. A actuación de Valerón abraiou ao adestrador visitante, Héctor Cúper, que pouco despois se converteu no adestrador do Mallorca, e alí pediu a fichaxe do xogador.

### Mallorca 
Debutou na Primeira División na primeira xornada da tempada 1997/98, na vitoria por 2-1 sobre o Valencia no estadio Lluís Sitjar, substituíndo no treito final do encontro a Vicente Engonga. Asentouse no once titular a partir da terceira xornada e sumou un total de 47 partidos ao longo da tempada, 41 deles saíndo dende o once inicial. O seu primeiro gol na máxima categoría anotouno na vitoria por 4-0 ante o Athletic Club, despois de canear a Alkorta, Roberto Ríos e ao gardameta Imanol Etxeberria, e pasou á historia como un dos mellores goles marcados por un xogador do Mallorca. Foi titular na final de Mestalla ante o Barcelona de Louis van Gaal, formando medio do campo xunto a Mena, Engonga e Stanković. O Mallorca adiantouse nos primeiros minutos grazas a un gol de Stanković pero Rivaldo puxo o empate na segunda parte. O club balear conseguiu manter o empate no resto do partido e na prórroga, a pesar de sufrir dúas expulsións e de que o equipo catalán estaba formado por destacados xogadores internacionais como Figo, Luis Enrique ou Giovanni. Na súa primeira tempada debutou en competición europea, nun encontro da Copa da UEFA ante o Obilić, e acadou as semifinais, onde caeu ante un Parma no que destacaban futbolistas como Buffon, Thuram, Verón, Dino Baggio e Chiesa. Xogou ademais a súa segunda final da Copa do Rei consecutiva, de novo como titular, perdendo desta vez contra o Valencia de Claudio Ranieri.

Na 1999/00 o equipo madrileño completou unha mala campaña en liga e acabou descendendo á Segunda División. As cousas foron mellor na Copa do Rei, na que o Atlético volveu acadar a final. Enfrontouse ao Espanyol en Mestalla, na que foi a terceira final consecutiva para Valerón, que xogou os 90 minutos. A vitoria foi para o equipo catalán por 2-1. Valerón pechou entón o seu paso polo club cun total de 87 partidos (70 deles como titular) e 7 goles.

### Deportivo da Coruña 
#### Chegada e primeiros anos 
[miniatura|240x240px|Equipo do [Deportivo da Coruña antes dun partido da Copa da UEFA ante o CSKA Moscova en 2008. Valerón de pé, cuarto pola esquerda.]]
Tralo descenso do Atlético foi traspasado ao Deportivo da Coruña, vixente campión de liga, que pagou por el ao club madrileño uns 11 millóns de euros, converténdose na fichaxe máis cara da historia do club ata aquel entón. Foi unha petición expresa do adestrador Javier Irureta, que o quería como recambio para Djalminha, e o Deportivo fíxose cos seus servizos contra a opinión do equipo médico do club, que desaconsellou a súa fichaxe debido aos seus problemas físicos.

Na segunda xornada de liga, contra o Racing de Santander, actuou por primeira vez como titular e marcou o seu primeiro gol coa camiseta do Deportivo. Foise alternando na titularidade con Djalminha e gañándolle terreo pouco a pouco, nunha tempada na que acabou como subcampión de liga.

#### Centenariazo e esplendor 
Na súa segunda campaña no club, disputou un total de 53 partidos, 45 deles saíndo dende o inicio, e marcou 6 goles, proclamándose de novo subcampión de liga. O equipo galego acadou a segunda final de Copa do Rei da súa historia e esta disputouse no estadio Santiago Bernabéu contra o Real Madrid, que celebraba ese día o seu centenario. Cunha sobresaínte actuación de Valerón, que incluíu unha asistencia a Tristán no segundo gol, o Deportivo impúxose por 1-2, nun encontro que pasou á historia co alcume de Centenariazo. O centrocampista canario facíase así coa súa única Copa do Rei, despois de disputar catro finais en cinco anos. Tamén tivo destacadas actuacións na Liga de Campións, e especialmente no partido contra o Arsenal en Highbury, onde el e Fran lideraron a vitoria branquiazul por 0-2, sendo o primeiro tanto obra do propio Valerón.

Comezou a tempada 2002/03 conquistando a Supercopa de España ante o Valencia, disputando de titular tanto a ida como a volta e marcando un dos tres goles do seu equipo en Riazor (3-0). O seu nivel no inicio de tempada foi altísimo e destacou especialmente a súa actuación na histórica vitoria por 2-3 sobre o Bayern de Múnic na Liga de Campións, onde a súa asociación con Makaay fixo posible o primeiro triunfo dun equipo español no estadio Olímpico de Múnic. Con todo, a súa progresión, que xa lle valía comparacións con Zidane e que lle supuxo o nomeamento ao Balón de Ouro, cortouse na terceira xornada de liga contra o Valladolid, cando unha dura entrada do boliviano Juan Manuel Peña lle provocou unha fractura no peroné esquerdo.

#### Lesión e últimos anos 
[esquerda|miniatura|Camiseta de Juan Carlos Valerón, co dorsal número 21, que portou tanto na [Unión Deportiva Las Palmas|UD Las Palmas como no Deportivo da Coruña.]]
A súa espectacular progresión, tanto no Deportivo como na selección española, Operado en Madrid polo equipo do doutor Pedro Guillén, perdeu o resto da tempada e na pretemporada seguinte á súa recuperación (comezo de 2006/07), recaeu outra vez, tendo que pasar de novo polo quirófano. A principios de 2007 parecía que estaba recuperado e reapareceu nunha vitoria por 2-0 sobre o Real Madrid, saltando á herba de Riazor nos instantes finais como substituto de Arizmendi. Xogou sete minutos máis nos seguintes dous partidos, pero un golpe no xeonllo fixo que volvese recaer da lesión, polo que precisou dunha terceira operación cirúrxica á que foi sometido o 31 de marzo de 2007. 

Despois de máis dun ano fóra dos terreos de xogo, volveu xogar en partido oficial o 27 de xaneiro de 2008, substituíndo a Andrés Guardado nun encontro ante o Valladolid. O adestrador Miguel Ángel Lotina deulle minutos noutros catro partidos máis en dita tempada, mentres que na seguinte acabou volvendo á normalidade, disputando un total de 37 partidos, 21 deles como titular. A súa participación reduciuse lixeiramente nas seguintes dúas campañas, que culminaron co descenso ao remate da 2010/11. Xa en Segunda División, na tempada 2011/12 con José Luis Oltra no banco, Valerón foi indiscutible no once titular. Disputou 40 partidos, 37 deles saíndo dende o inicio, e marcou 5 goles, nunha tempada na que o Deportivo se proclamou campión da Segunda División con récord histórico de puntos.

De volta na máxima categoría, a tempada 2012/13 foi a última de Valerón como deportivista. No Ciutat de València contra o Levante marcou o seu último gol coa camisola branquiazul, e na derradeira xornada de liga en Riazor, na que o equipo descendeu de novo á Segunda División, despediuse do club galego, despois de 13 tempadas, 422 encontros oficiais e 32 goles. Deixou o Deportivo como o cuarto xogador con máis partidos da súa historia, só por detrás dos seus compañeiros Fran, Manuel Pablo e Mauro Silva.

### Las Palmas (2ª etapa) 
Para a tempada 2013/14 regresou á UD Las Palmas, 16 anos despois da súa saída do club. Disputou 46 partidos co club canario durante esa tempada, sendo o segundo xogador de campo con máis minutos, só por detrás de Deivid. O equipo rematou sexto na táboa final da Segunda División e clasificouse para a promoción de ascenso, derrotou ao Sporting de Gijón nas semifinais e finalmente foi eliminado cun gol na última xogada do partido de volta da final contra o Córdoba.

Na seguinte campaña, con Paco Herrera no banco, o equipo amarelo logrou o ascenso á máxima categoría e Valerón, aos seus 40 anos de idade, renovou co club por un ano máis. Durante a súa última tempada como profesional xogou 13 partidos de liga e 5 de Copa do Rei. O 8 de maio de 2016, na penúltima xornada de liga, disputou o seu derradeiro encontro, saíndo de titular ante o Athletic no estadio de Gran Canaria. Substituído no minuto 71 por Ángel, foi ovacionado por todo o estadio, e tralo encontro recibiu unha homenaxe do club.
### Selección nacional 
#### Categorías inferiores 
[miniatura|Juan Carlos Valerón en [2010.]]
Foi internacional coa selección española sub-21, coa que se proclamou campión da Eurocopa sub-21 de 1998, coincidindo no equipo con xogadores como Aitor López Rekarte, Míchel Salgado, Angulo, Guti, Marcos Vales ou os seus futuros compañeiros no Deportivo Víctor e Iván Pérez. Foi titular en tódolos partidos do torneo, incluída a final contra Grecia no Stadionul Steaua de Bucarest, onde España se impuxo grazas a un gol de Iván Pérez.

#### Selección absoluta 
Valerón foi internacional coa selección española absoluta en 46 ocasións, marcando 5 goles. O seu debut como internacional produciuse o 18 de novembro de 1998, nun partido amigable contra Italia no estadio Arechi de Salerno. O seleccionador José Antonio Camacho deulle entrada tralo descanso como substituto de Alkiza e a súa destacada actuación foi determinante para que España lograse o empate (2–2). No seguinte encontro da selección estreouse como titular, nunha histórica goleada por 9-0 contra Austria. 

Convocado por Camacho para a Eurocopa de 2000, foi titular nos dous primeiros encontros, ante Noruega e Eslovenia, formando no centro do campo xunto a Guardiola, pero caeu da titularidade nos dous seguintes. No Mundial de 2002 estreouse nunha Copa do Mundo e no primeiro partido da fase de grupos marcou o seu primeiro gol como internacional, facendo o segundo dos tantos españois na vitoria por 3-1 sobre Eslovenia. Foi titular tamén na vitoria contra Paraguai do segundo partido, e coa clasificación no peto, Camacho deulle descanso na terceira xornada. Xa en oitavos de final disputou os 120 minutos contra Irlanda e fallou o seu lanzamento na quenda de penaltis, pero o equipo español logrou igualmente a vitoria. Saíu de inicio nos cuartos de final contra Corea do Sur, nun partido no que España quedou eliminada na quenda de penaltis despois de varias polémicas arbitrais.

Participou tamén na Eurocopa de 2004, convocado por Iñaki Sáez, e disputou os dous primeiros encontros, contra Rusia e Grecia, entrando en ambos na segunda parte como substituto de Fernando Morientes e marcando no primeiro deles o gol da vitoria (1-0). Con todo, España quedou eliminada na primeira fase. O 26 de marzo de 2005, no Helmántico e xa con Luis Aragonés como seleccionador, disputou o seu último encontro como internacional, nun amigable contra a China que rematou con vitoria por 3-0. 

### Adestrador 
Trala súa retirada como futbolista continuou vencellado á UD Las Palmas, sendo nomeado capitán honorífico e embaixador do club. En 2017 iniciouse nos bancos, ao converterse no adestrador do equipo infantil B da entidade amarela e pasar a traballar tamén como asistente de Manolo Márquez no primeiro equipo. Trala dimisión do técnico catalán, centrouse no equipo infantil e no departamento de captación e formación ata que en xaneiro de 2018 se converteu en axudante de Juan Manuel Rodríguez no Las Palmas Atlético. Durante ese tempo obtivo a licenza de adestrador UEFA Pro tras asistir ao curso da Federación Española, onde tivo como profesor ao futuro seleccionador e campión da Eurocopa Luis de la Fuente. En xuño do mesmo ano abandonou a UD por motivos persoais, mais volveu a comezos de 2019 para exercer diversas funcións na canteira.

O 11 de agosto de 2020 regresou ao Deportivo da Coruña e foi presentado como novo adestrador do Fabril, en substitución de Luisito. Clasificou o equipo na quinta posición na primeira fase de 12 equipos, accedendo así aos play-offs polo ascenso á Segunda División RFEF, pero non conseguiu o obxectivo de subir de categoría. Ao remate da competición decidiu deixar o club por motivos persoais.

En novembro de 2025 anunciouse o seu regreso ao CD Arguineguín, como adestrador do primeiro equipo na Rexional Preferente das Palmas.

## Características técnicas 
Destacaba pola súa calidade técnica, a súa visión de xogo e o seu control do balón, e tiña un talento único para o dar o último pase. Considerado como un dos mellores pasadores da historia do fútbol español, era capaz de meter complicados pases aos dianteiros a través das liñas rivais, creando numerosas ocasións de gol. Así mesmo, era notable a súa súa xenerosidade co seu equipo, e incluso tendo en ocasións oportunidade de marcar gol, prefería pasarlle a pelota a un compañeiro para que o anotase ese outro.

De xogo pausado, compensaba a súa falta de velocidade e de físico cunha ampla gama de xiros, recortes e fintas, que impedían aos rivais roubarlle a pelota. A este respecto comentaba sobre el nunha entrevista o defensa internacional Albelda: "Ten a pelota, ves que se lle vai ir e intentas quitarlla, pero escóndecha e non lla quitas. Vólvelo intentar, el móvese lento, pero non lla quitas. Non lla quitas".

## Legado 
Disputou un total de 761 partidos durante a súa carreira, nos que marcou 57 goles. É o cuarto xogador con máis partidos na historia do Deportivo da Coruña (422), só por detrás de Fran, Manuel Pablo e Mauro Silva; e é, xunto a Joaquín, o futbolista con máis edicións disputadas na historia da Copa do Rei (20), competición da que disputou catro finais. Con 40 anos e 326 días, no momento da súa retirada era o cuarto futbolista de máis idade en disputar un partido na Primeira División, superado só por Harry Lowe, Ricardo e Carboni, sendo na actualidade o sexto en dita clasificación.

Amplamente considerado como un dos mellores futbolista da historia do Deportivo, era un dos xogadores máis respectados do fútbol español. Ovacionado en tódolos estadios nos que xogaba, incluído Balaídos, feudo do Celta de Vigo, máximo rival do Deportivo, os seus compañeiros e rivais, así como os afeccionados, destacaban a súa calidade humana, humildade, honestidade, xenerosidade e xogo limpo. Expulsado dúas veces no inicio da súa carreira nas Palmas, non volveu recibir ningún cartón vermello ata a súa retirada dúas décadas despois, e entre 2005 e 2012 pasou 7 anos sen recibir ningún cartón amarelo, ata que foi amoestado erroneamente por Melero López por unha falta que realmente cometera o seu compañeiro Colotto.

Admirado por xogadores como Zinedine Zidane, Andrés Iniesta ou Pablo Aimar, os internacionais neerlandeses Hasselbaink e Roy Makaay dixeron del que era o mellor futbolista co que tiñan xogado.

## Estatísticas 
#### Torneos coa selección 
## Palmarés 
;Las Palmas Atlético
* **Copa Federacion (1):** 1995.

;Las Palmas
* **Segunda División B (1):** 1995/96.

;Deportivo da Coruña
* **Copa do Rei (1):** 2001–02.
* **Supercopa de España (2):** 2000, 2002.
* **Segunda División (1):** 2011–12.

;España sub-21
* **Eurocopa sub-21 (1)**: 1998.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com .
* Datos do xogador en futbol.sportec.es .
* Datos do xogador  coa selección española .