Pórtico

[miniatura|Pórtico do [Panteón de Agripa]]
En arquitectura, **pórtico** é o corpo formado por unha galería de columnas pegada a un edificio ou aberta ao aire libre.

Algúns exemplos famosos de pórtico son o *East Portico* do Capitolio dos Estados Unidos de América, e o pórtico que adornaba o Panteón en Roma.

Bolognia, en Italia, é famosa polos seus pórticos. En total, ten máis de 45 quilómetros de arcadas, aproximadamente 38 no centro da cidade, entre eles o pórtico máis longo do mundo, que mide aproximadamente 3,5 quilómetros e conduce dende a beira da cidade ata a Basílica  Beata Vergine di San Luca.

Un * pronaos * é a área interior do pórtico dun Templo grego ou romano, situado entre a columnata do pórtico ou paredes e a entrada ao "cella" ou lugar santo. Os templos romanos comunmente tiñan pronaos abertos, polo xeral con só as columnas e ningunha parede.
A palabra "pronaos" úsase en grego para "antes dun templo". En latín, os pronaos tamén son mencionados como *"anticum"* ou *"prodomus"*.
 
## Tipos de pórtico
miniatura|dereita|250px|Templo de Portunus, exemplo de Tetrástilo
miniatura|dereita|250px|Pórtico do Panteón de Roma
miniatura|dereita|250px|Partenón de Atenas

As variantes de pórticos noméanse en función das columnas que os compoñen.

### *Tetrástilo*
O *tetrástilo* ten catro columnas. Era comunmente empregado polos gregos e os etruscos para pequenas estruturas.

Os romanos favoreceron o pórtico de catro columnas para os seus santuarios como o Templo de Portunus, para  templos como o Templo de Venus e Roma, e para os pórticos de entrada de grandes edificios públicos como a Basílica de Maxencio e Constantino.

### *Hexástilo*
Os edificios tiñan seis columnas e eran os pórticos estándar no Dórico (a arquitectura entre o período arcaico 600-550 aC ata a Idade de Pericles 450-430 aC).

#### *Hexástilo* grego
Algúns exemplos coñecidos de *hexástilo* clásico Dórico son templo gregos como:
*O grupo de Paestum que comprende o Templo de Hera (c. 550 aC), o Templo de Apolo (c. 450 aC), o primeiro Templo de Atenea ("Basílica") (c. 500 aC) e o segundo Templo de Hera (460-440 aC). 
*O Templo de Atenea "Aphaia (a invisible)" en Exina (c. 495 aC). 
*O Templo en Selinunte (465-450 aC) dedicado a Hera. 
*O Templo de Zeus en Olimpia, na actualidade en ruínas. 
*O Templo ou o suposto "Templo de Concordia" en Agrigentum (c. 430 aC), un dos templos gregos clásicos mellor conservados, conserva case todo o seu perístilo.
*O "templo inacabado" en Sexesta (c. 430 aC). 
*O Hephaesteum aos pés da Acrópole de Atenas, coñecida como o "Theseum" (449-444 aC). 
*O Templo de Poseidón sobre Cabo Sunion (c. 449 aC).

O *Hexástilo* tamén foi empregado nos templos xónicos, como o pórtico  do Santuario de Atenea sobre o Erecteion na Acrópole de Atenas.

#### *Hexástilo* romano
Coa colonización grega do sur de Italia, o *hexástilo* foi adoptado polos etruscos e posteriormente polos romanos. O gusto romano pseudoperipteral favoreceu os edificios estreitos con altas columnas, levantadas sobre podios para maior grandiosidade e esplendor conferido pola considerable altura. A Maison Carrée en Nîmes é un dos templos romanos mellor conservados que sobreviven da antigüidade clásica.

### *Octóstilo*
O *Octóstilo* tiña oito columnas. Estes edificios son máis escasos que os *Hexástilos* no Canon arquitectónico clásico grego. Os edificios *octóstilos* máis coñecidos que sobreviven da antigüidade son o Partenón en Atenas construído durante a Idade de Pericles (450-430 aC), e o Panteón en Roma (125 aC).

### *Decástilo*
O *decástilo* ten dez columnas; como o templo de Apolo Didymaeus en Mileto, e o pórtico do University College de Londres.

## Véxase tamén
### Bibliografía
* *Greek architecture* Encyclopaedia Britannica, 1968
* Stierlin, Henri *Greece: From Mycenae to the Parthenon*, TASCHEN, 2004, Editor-in-chief Angelika Taschen, Cologne, ISBN 3-8228-1225-0
* Stierlin, Henri *The Roman Empire: From the Etruscans to the Decline of the Roman Empire*, TASCHEN, 2002, Edited by Silvia Kinkle, Cologne, ISBN 3-8228-1778-3

### Outros artigos
*Edificio
*Columna
*Orde arquitectónica
*Arcada
*Stoá
*Soportal
**Loggia*