Urbano Lugrís González

**Urbano Lugrís González**, nado na Coruña o 28 de xaneiro de 1908 e finado en Vigo o 23 de decembro de 1973, foi un pintor galego.

A súa vida está chea dunha actividade creadora pouco común, que lle permitiu plasmar as súas inquedanzas artísticas en medios tan diversos como a poesía, o teatro, a pintura e incluso a arquitectura no deseño da capela dos Santos Reis do Valado.

## Traxectoria 
miniatura|300x300px|Recreación da obra "Marineda Soñada" de Urbano Lugrís na praza de Pontevedra da Coruña.
Foi fillo de Manuel Lugrís Freire, un dos fundadores da Real Academia Galega, e Purificación González (irmá do pintor Urbano González), mestra da escola Normal da Coruña e pianista de gran sensibilidade. Apadriñouno Francisco Tettamancy. No seu contorno familiar aprendeu a amar a música, a gozar da lectura, a dominar a arte do debuxo, e a convivir con personaxes da cultura galega que influíron de forma importante na súa formación.

Desde neno sentiuse especialmente atraído polo mar azul da súa terra, no que decidiu mergullarse, facendo para sempre das súas augas e fonduras o seu lugar habitual de soño.

Bohemio de vocación, tras iniciar estudos de perito mercantil en Santiago de Compostela, marchou a Madrid,

De volta a Galiza seguiu movéndose en círculos literarios e pictóricos, dando renda solta a súa capacidade de gran falador; así tan pronto recitaba un clásico facendo uso dunha memoria prodixiosa, como narraba unha das súas múltiples anécdotas coas que moitas veces foi fabulando a súa propia lenda. Na década de 1950 fundou a revista *Atlántida*. A súa relación co poeta Antón Avilés de Taramancos fai de Lugrís unha das ligazóns entre a cultura republicana e nacionalista galega previa á Guerra Civil e o rexurdir da cultura galega nos derradeiros anos da ditadura de Francisco Franco.

En 1961 faleceu de cancro a súa muller, Paula,]]
Amais de pintor valente e rompedor, foi un grande ilustrador de libros e co seu labor de dirección e creación na revista *Atlántida* demostrou unha nova faceta do seu carácter: a súa capacidade de traballo. No seu estilo pictórico os críticos atopan semellanzas co metafísico de Chirico, co surrealismo de René Magritte nas súas visións oníricas e con Patinir, O Bosco, e Brueghel no seu barroquismo das formas e a súa minuciosidade. Dominou diversas técnicas: óleo, serigrafías, colaxe, muralista, tinta chinesa sobre papel...

Tematicamente a súa obra está chea de referencias ó mundo céltico e as profundidades mariñas cunha composición escenográfica case constante.

### *Os murais* 
### A Coruña 
miniatura|Mural na praza Jose Sellier da Coruña en homenaxe o artista.**Sen título, agora coñecido como Vista da Coruña 1669.** O mural foi creado como decoración por encargo do Banco Hispano-Suízo que houbo nos números 74-76 da rúa Real da Coruña, en 1952.

De acordo co xornalista Rubén Ventureira, Lugrís inspirouse no debuxo que naquela data fixera o artista italiano Pier María Baldi, que acompañaba a Cosme III de Médici na súa viaxe por Galicia e Portugal. Foi Ventureira quen nomeou o fresco que o autor deixou sen título.

Orixinalmente, o mural ocupaba a parede da planta baixa e unha entreplanta (medía sobre 4 m de altura), pero as sucesivas redistribución dos espazos tiveron como consecuencia a destrución da parte superior, aínda que -polas fotografías que se conservan- non afectou significativamente ós motivos pictóricos representados., onde foi restaurado para poder ser exposto ó público.

Trátase dunha vista onírica da península da Coruña, centrada no seu porto. Reflicte algúns dos elementos máis representativos da cidade, como a cidade vella, a torre de Hércules, o castelo de Santo Antón ou os muíños de vento de Monte Alto, hoxe desaparecidos. Evidentemente, contempla tamén diferentes motivos mariñeiros.

A obra, tras a restauración, ten unhas medidas de 9,10 por 2,45&nbsp;m e foi declarada Ben de Interese Cultural o 26 de outubro de 2017 tras unha mobilización cidadá e a demanda que a asociación cultural O Mural presentou ante a inactividade da Dirección Xeral de Cultura .

**Outros murais.** A principios de decembro do 2008 foi descuberto nos baños dun restaurante da rúa da Estrela da Coruña un mural seu durante as obras de reforma do local. A obra representa un reloxo de péndulo que marca as tres en punto e do que penduran dous chourizos, así como a frase "*Unha cunca de viño e faise o camiño*". A autoría da obra foi confirmada "*sen a máis mínima dúbida*" polo seu fillo Urbano.

Consérvanse outros murais, os máis espectaculares dos que fican no seu lugar orixinario, nun local da rúa dos Olmos, 27  (A Coruña) 

Ficheiro:Mural Lugris - copia.jpg
Ficheiro:Mural Lugris Instituto Urbano Lugris.jpg
Ficheiro:Mural Lugris Instituto Urbano Lugris (2).jpg

### Vigo 
En 2017 foi restaurado o mural "Misterios do mar" creado para o Gran Hotel de Vigo  que na actualidade pode verse no Pazo Quiñones de León (Vigo) xunto ao Mapa de Galicia que pintou no dito hotel. Outro dos murais do Gran Hotel, que pertence a colección de Abanca, na actualidade pode desfrutarse na sede de Afundación na Coruña (cantón grande, 8).

### Santiago de Compostela 
Na rúa do Franco, 56 pódese contemplar un relevante mural que amosa toda a iconografía propia de Lugrís.

## Recoñecementos 
En 1997 organizouse a mostra máis ampla do pintor, *Urbano Lugrís, viaxe ao redor do meu mundo*, comisariada por Rosario Sarmiento e Antón Patiño. Tivo lugar no Círculo de Belas Artes de Madrid e no Auditorio de Galicia de Santiago de Compostela. En 2017, con motivo da restauración da *Vista da Coruña*, Abanca promoveu a mostra *Lugrís, paredes soñadas*, formada por 106 obras.

Antón Patiño Pérez publicou o libro *Urbano Lugrís: Viaxe ao corazón do océano* (Ed. do Castro, 2007), que abrangue a vida, obra e lenda de Urbano Lugrís. Análise da súa pintura e do seu labor literario asinado co alcume de Ulyses Fingal ao través de relatos e poemas vencellados ao mundo do mar.

Luís Rei Núñez publicou *O señor Lugrís e a negra sombra* (Xerais, 2007), novela baseada nos últimos anos da vida do pintor.

O pintor é un dos protagonistas da novela *O exército de fume*, de Manuel Gago (2018).

Reciben o nome de Urbano Lugrís dous institutos de ensinanza secundaria, na Coruña e Malpica de Bergantiños. Existen rúas co seu nome en localidades como Arteixo, Oleiros e Santiago de Compostela.

## Obra literaria
**Balada de los mares del norte. Poemas, cuentos y ensayos (1942-1973)*. Ed. Alvarellos, 2008.
**El tesoro de punta Herminia y otros textos sumergidos*. Ed. Alvarellos, 2017.

Ficheiro:Mural Urbano Lugris Vilaboa 5-6.jpg
Ficheiro:Mural Urbano Lugris Vilaboa 4-6.jpg
Ficheiro:Mural Urbano Lugris Vilaboa 6-6.jpg
Ficheiro:Mural Urbano Lugris Vilaboa 2-6.jpg
Ficheiro:Mural Urbano Lugris Vilaboa 1-6.jpg
Ficheiro:Mural Urbano Lugris Vilaboa 3-6.jpg

Ficheiro:Mural Lugris Labanhou 2-4.jpg
Ficheiro:Mural Lugris Labanhou 3-4.jpg
Ficheiro:Mural Lugris Labanhou 1-4.jpg
Ficheiro:Mural Lugris Labanhou 4-4.jpg

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Osorio, Rodrigo (2018). Pintores do mar. Lugrís: un náufrago da historia. Nova ardentía. Núm 10.
* 
* *Urbano. Homenaxe a Urbano Lugrís* (2011). A Nave das Ideas.
### Ligazóns externas 
* A Coruña que viviu Urbano Lugrís, itinerario polos lugares da Coruña que frecuentaba (vídeo, 4:16).

* Lugrís en Galegos.info