Xeranio

Os **xeranios** ou **pelargonios** son plantas pertencentes ao xénero ***Pelargonium*** L'Hér., da familia Geraniaceae (xeranáceas) que inclúe unhas 200 especies de plantas herbáceas, arbustos perennes e suculentas. Linnaeus orixinalmente incluíu todas as especies no xénero *Geranium*, mais posteriormente, en 1789, foi separado en dous xéneros por Charles L’Héritier.

## Especies seleccionadas 
* *Pelargonium angustifolium* L'Hér. ex Harv. & Sond. 
* *Pelargonium graveolens* L'Hér.
* *Pelargonium cotyledonis* (L.) L'Hér.
* *Pelargonium citrosum* Voigt ex Sprague
* *Pelargonium hortorum* L.H.Bailey
* *Pelargonium nobile* Dum.Cours.
* *Pelargonium odoratissimum* Sol.
* *Pelargonium pedunculare* Dehnh. 
* *Pelargonium radens* H.E.Moore
* *Pelargonium scabrum* Hort. ex Hoffmanns.
* *Pelargonium sericeum* E.Mey. ex Harv. & Sond.
* *Pelargonium × tussilaginifolium* Tratt. 
* *Pelargonium tripalmatum* E.M.Marais
* *Pelargonium triste* (L.) L'Hér.
* *Pelargonium wonchiense* Vorster & M.G.Gilbert
* *Pelargonium xerophyton* Schltr. ex R.Knuth
* * Pelargonium zeyherianum* Dehnh.

## Historia do cultivo 
A primeira especie de *Pelargonium* da que se coñece o seu cultivo foi *Pelargonium triste*, nativa de Suráfrica. Probabelmente foi levada ao xardín botánico de Leiden antes de 1600 a bordo de barcos que atracaban no Cabo de Boa Esperanza. En 1631, o xardineiro inglés John Tradescant o vello comprou sementes a Rene Morin en París e introduciu a planta en Inglaterra. En 1738, Johannes Burman nomeou o xénero *Pelargonium* (do grego 
πελαργός, *pelargós* cegoña) por mor á súa semellanza da parte da flor con esta ave.

## Usos 
Ademais de se cultivar pola súa beleza, as especies de pelargonio, como *P. graveolens* empréganse na industria da perfumaría para destilar a súa esencia. Aínda que existen especies con recendos cítricos, mentolados ou afroitados as variedades con recendo a rosa son as máis comercializadas. As estilas e absolutos do pelagonio, comunmente coñecidos coma «aceite aromatizado de xeranio» utilízanse en ocasións coma suplemento ou adulterador dos custosos aceites de rosas.

O xeranio de xardín (*P. x hortorum*; syn *P. zonale*) é unha das plantas ornamentais máis comúns de cultivo en testo ou vaso, con máis de 200 variedades.

## Galiza 
O cultivo en Galiza remóntase varios séculos. Marcial Valladares Núñez, no seu *Diccionario gallego-castellano* fala do xeranio, recollendo o nome vulgar de ***flor da sardiña***

## Galería de imaxes 

Image:Geranio.JPG
Image:Pelargonium crithmifolium3.jpg|*Pelargonium crithmifolium* 
Image:Pelargonium hybride Stellar.JPG|Cultivar: *Pelargonium stellar*
Image:pelargon.jpg|Xeranio de xardín (*Pelargonium x hortorum*)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Maria Lis-Balchin, ed., *Geranium and Pelargonium: History of Nomenclature, Usage and Cultivation*. (Taylor and Francis, 2002) ISBN 0-415-28487-2
* https://web.archive.org/web/20090830061343/http://www.fuchsia.be/ - Explicacións no catálogo online dun criador belga con máis de 1000 variedades de *Pelargonium*, moitas ilustradas, e ducias engadidas cada ano.
* http://razor.arnes.si/~mstrli/pp.html - *Página de Pelargonium *: descricións de especies con fotos de plantas e hábitats