Corpo lúteo

miniatura|dereita|300 px|Ovario con folículos en distintos estados de maduración.
[miniatura|dereita|300 px|Sección do ovario. O **9** é o folículo case maduro. **9**' é o folículo postovulatorio do cal saíu o [ovocito. **10** é o corpo lúteo.]]

O **corpo lúteo** (do latín "corpo amarelo") é unha estrutura endócrina temporal dos ovarios dos mamíferos, implicada na produción de niveis relativamente altos da hormona proxesterona e moderados do estróxeno estradiol e de inhibina A. A súa secreción de estróxenos inhibe a liberación no hipotálamo de GnRH, o que detén a secreción na adenohipófise ou pituitaria anterior das hormonas LH e FSH. O corpo lúteo orixínase pola transformación dun folículo ovárico que xa realizou a ovulación (expulsión do ovocito). A súa cor amarela débese á acumulación de carotenoides da dieta.

## Desenvolvemento e estrutura
O corpo lúteo desenvólvese a partir dun folículo ovárico na fase lútea do ciclo menstrual ou ciclo estral, despois de producirse a ovulación. Inmediatamente despois desta, o folículo orixina un corpo hemorráxico, chamado así pola evidente acumulación nel de sangue despois da súa rotura, que segrega proxesterona. Despois transfórmase en corpo lúteo.

O corpo lúteo é tipicamente moi grande en comparación co tamaño total do ovario; nos humanos, ten entre algo menos de 2&nbsp;cm a 5&nbsp;cm de diámetro.

As súas células orixínanse a partir das células foliculares (da granulosa e teca) que rodeaban o folículo.

[miniatura|[Esteroidoxénese, coa proxesterona en fondo amarelo na parte superior central. Os andróxenos en fondo azul, e a aromatase na parte inferior central (é o encima presente nas células da granulosa luteínicas que converte os andróxenos en estróxenos, no triángulo rosa).]]
Igual que as células da teca do folículo previo, as células da teca luteínicas carecen do encima aromatase que cómpre para a produción de estróxenos, polo que só poden realizar a esteroidoxénese ata a formación de andróxenos.

Unha vez que o corpo lúteo dexenera, o que queda denomínase corpus albicans (corpo branco).

## Funcións
O corpo lúteo é esencial para establecer e manter o embarazo e manter o endometrio. O corpo lúteo segrega proxesterona, que é a hormona esteroide responsable da formación da decidua no endometrio uterino e do seu mantemento. O feito de que a produción de hormonas do corpo lúteo inhiba a secreción de LH e FSH na hipófise fai que non se poida iniciar un novo ciclo menstrual (e haber outra ovulación) ata que o corpo lúteo dexenera (a pílula anticonceptiva ten un funcionamento parecido).

### Cando non se produciu embarazo
miniatura|dereita|Ovario humano cun corpo lúteo completamente desenvolvido coa súa característca cor amarela.
Se o óvulo non é fertilizado, o corpo lúteo deixa pouco a pouco de segregar a proxesterona e decae (despois de aproximadamente 14 días nos humanos), dexenerando ata formar o corpus albicans (corpo branco), que é unha masa fibrosa de tecido cicatricial.

O revestimento endometrial uterino despréndese ao non haber proxesterona e, nas mulleres e femias dalgúns simios, é expulsado pola vaxina orixinando a menstruación (inicio do ciclo menstrual). Nos animais con ciclo estral, este revestimento simplemente dexenera ata o seu grosor normal.

### No embarazo
Se o óvulo foi fertilizado e se produce a implantación do embrión no útero (que dará inicio ao embarazo), as células do sincitiotrofoblasto do blastocisto (derivadas do trofoblasto) segregan a hormona gonadotropina coriónica humana (hCG), ou outra hormona similar noutras especies, no día 9º despois da fertilización. Só máis tarde se formará a placenta.

A gonodotropina coriónica humana indica neste período ao corpo lúteo que siga producindo proxesterona (en caso contrario dexeneraría), e que así manteña en bo estado o endometrio uterino, o que é necesario para o desenvolvemento do embrión (en caso contrario o endometrio desprenderíase na menstruación). A partir deste momento o corpo lúteo chámase *corpo lúteo do embarazo*, que se mantén ata que se forma a placenta e esta empeza a producir hormonas plenamente.

Se actúan as prostaglandinas neste punto isto causa a dexeneración do corpo lúteo e o aborto do feto. Porén, nos animais placentarios como os humanos, a placenta (que substitúe ao sincitiotrofoblasto) faise cargo finalmente da produción de proxesterona e o corpo lúteo dexenera formando un corpus albicans sen que se perda o embrión/feto. Despois do primeiro trimestre de embarazo o corpo lúteo xa dexenerou.

## Contido de carotenoides
A cor amarela que ten o corpo lúteo e á que se debe ao seu nome débese á concentración que ten de certos carotenoides, especialmente luteína (o mesmo ocorre na mácula lútea da retina do ollo). Aínda que en 1968 informouse da síntese de beta-caroteno en cortes de corpo lúteo de vaca en condicións de laboratorio, este descubrimento nunca puido ser reproducido, polo que a idea da síntese de carotenoides no corpo lúteo non é actualmente aceptada pola comunidade científica. O que se pensa é que o corpo lúteo concentra carotenoides procedentes dos alimentos da dieta nos mamíferos.

## Outras imaxes

 Ficheiro:Order_of_changes_in_ovary.svg|Orde dos cambios no desenvolvemento dos folículos ováricos.
 Ficheiro:Luteinized follicular cyst.jpg|Quiste folicular luteinizado tinguido con hematoxilina-eosina.

## Notas
## Ligazóns externas
* BUHistology - 18201loa http://www.bu.edu/histology/p/18201loa.htm
* SUNYAnatomyLabs|43|05|01|06 http://ect.downstate.edu/courseware/haonline/labs/l43/050106.htm – "The Female Pelvis: The Ovary"