Mitóxeno

Un **mitóxeno** é unha pequena proteína ou péptido bioactivo que induce ás células a comezar a división celular ou aumenta a taxa de división (mitose). A **mitoxénese** é a indución ou desencadeamento da mitose, xeralmente por medio dun mitóxeno. O mecanismo de acción dun mitóxeno é desencadear vías de transdución de sinais nas que intervén unha  proteína quinase activada por mitóxeno (MAPK), o que conduce á mitose.

## O ciclo celular 
Os mitóxenos actúan principalmente influíndo a un conxunto de proteínas que están implicadas na restrición da progresión do ciclo celular. O punto de control G1 está controlado directamente por mitóxenos, pero despois a progresión do ciclo celular non necesita mitóxenos para continuar. O punto no que os mitóxenos xa non se necesitan para facer avanzar o ciclo celular denomínase "punto de restrición" e depende de ciclinas. Un dos mitóxenos máis importantes é TP53, un xene que produce unha familia de proteínas coñecida como p53. Esta proteína, combinada coa vía de Ras, regula á baixa a ciclina D1, unha quinase dependente de ciclina, se non son estimulados pola presenza de mitóxenos. En presenza de mitóxenos, pode producirse suficiente cantidade de ciclina D1. Este proceso funciona en cadoiro, producindo outras ciclinas que estimulan a célula suficientemente como para permitir a división celular. Aínda que os animais producen sinais internos que pode impulsar o avance do ciclo celular, os mitóxenos externos poden causar que progrese sen estes sinais.

## Mitóxenos endóxenos 
Os mitóxenos poden ser factores endóxenos ou exóxenos. O funcionamento dos mitóxenos endóxenos de control da división celular é unha parte normal e necesaria do ciclo vital de organismos multicelulares. Por exemplo, no peixe cebra prodúcese o mitóxeno endóxeno Nrg1 en resposta a indicios de danos cardíacos. Cando se expresa, causa que as capas externas do corazón respondan incrementando as taxas de división e producindo novas capas de células musculares cardíacas para substituír as danadas. Porén, esta vía pode ser deletérea: expresar Nrg1 en ausencia de danos cardíacos causa un crecemento incontrolado das células cardíacas, creando un corazón agrandado. Algúns factores de crecemento, como o factor de crecemento endotelial vascular (VEGF), son tamén capaces de actuar directamente como mitóxenos, causando o crecemento ao inducir directamente a replicación celular. Isto non é certo para todos os factores de crecemento, xa que, ao contrario, algúns factores de crecemento só parecen poder causar efectos mitoxénicos indirectamente, como o crecemento, ao desencadearen a liberación doutros mitóxenos, como se evidencia pola súa falta de actividade mitoxénica por si sós in vitro, a cal o VEGF si ten. Outros factores de crecemento mitoxénicos ben coñecidos son o factor de crecemento derivado de plaquetas (PDGF) e o factor de crecemento epidérmico (EGF).  Isto pode resultar nun bucle de retroalimentación positiva mortal: as células tumorais producen os seus propios mitóxenos, que estimulan máis a replicación das células tumorais, as cales poden despois producir incluso máis mitóxenos. Por exemplo, consideremos un dos primeiros oncoxenes identificados, o p28sis do virus do sarcoma de simio, que causa tumoroxénese no animal hóspede. Os científicos atoparon que p28sis ten unha secuencia de aminoácidos case idénticos aos do factor de crecemento derivado de plaquetas (PDGF) humano. Así, os tumores formados polo virus do sarcoma de simios xa non dependen das flutuacións do PDGF que controlan o crecemento celular, e no seu lugar poden producir os seu propios mitóxenos en forma de p28sis. Con suficiente actividade de p28sis, as células poden proliferar sen restricións, e o resultado é o cancro.

Segundo, a células cancerosas poden ter receptores de superficie para mitóxenos mutados. O dominio de proteína quinase atopado en receptores mitoxénicos está a miúdo hiperactivado nas células cancerosas, permanecendo activados mesmo en ausencia de mitóxenos externos. Ademais, algúns cancros están asociados cunha sobrerreprodución de receptores mitoxénicos na superficie celular. Con esta mutación, as células son estimuladas a dividirse polos niveis anormalmente baixos de mitóxenos. Un de tales exemplos é HER2, unha receptor tirosina quinase que responde ao mitóxeno EGF. A sobreexpresión de HER2 é común no 15-30% dos cancros de mama, permitindo que o ciclo celular progrese incluso con concentracións extremadamente baixas de EGF. A sobreexpresión da actividade quinase nestas células contribúe á súa proliferación. Estes cancros coñécense como cancros de mama dependentes de hormonas, xa que a activación da quinase nestes cancros está conectada coa exposición tanto a factores de crecemento coma ao estradiol.

Terceiro, os efectores de augas abaixo da sinalización mitoxénica adoitan estar mutados nas células cancerosas. Unha importante vía de sinalización mitoxénica en humanos é a vía Ras-Raf-MAPK. A sinalización mitoxénica normalmente activa a Ras, unha GTPase, que despois activa o resto da vía MAPK, expresando finalmente proteínas que estimulan a progresión do ciclo celular. É probable que a maioría, se non todos, os cancros teñan algunhas mutacións na vía Ras-Raf-MAPK, máis habitualmente en Ras. Os mitóxenos adoitan utilizarse para estimular aos linfocitos e así avaliar a función inmune. Os mitóxenos máis comunmente usados nos laboratorios clínicos de medicina son:

A toxina lipopolisacárido  das bacterias gramnegativas dise que é independente do timo, xa que pode activar directamente as células B, sen importar a súa especificidade antixénica. As células plasmáticas son células B terminalmente diferenciadas e, por tanto, non poden realizar mitoses. As células B de memoria poden proliferar para producir máis células de memoria ou células B plasmáticas.

## Outros usos 
As vías da proteína quinase activada por mitóxeno (MAPK) poden inducir encimas como o encima COX-2. A vías MAPK poden tamén ter un papel na regulación de PTGS2.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Factor de crecemento
*Vía MAPK/ERK
*Lectinas

### Ligazóns externas