Bos gaurus

***Bos gaurus***, xeralmente chamado gauro, é unha especie de bovino asiático. É o bovino máis grande existente, nativo do sur e sueste asiático. É tamén a especie de maior altura entre os bovinos silvestres. Esta especie está considerada como "vulnerable" na Lista vermella da IUCN desde 1986, xa que o declive da poboación en parte da súa área de distribución é probable que fose de máis do 70% durante as últimas tres xeracións. As tendencias da poboación son estables nas áreas ben protexidas, e está mellorando nunhas poucas zonas que foran anterioremnte descoidadas.

A forma semidomesticada do gauro é o *gayal* (*Bos frontalis*) ou *mithun*, que tamén pode vivir silvestre. As análises filoxenéticas corroboraron que o *gayal* é taxonomicamente unha especie independente orixinada matriliñalmente do gauro, cebú e vaca.

## Etimoloxía 
O nome gauro ou gaur, que xeralmente se lle dá en moitas partes do mundo e que forma tamén parte do seu nome científico, procede do sánscrito गौर gaura, que significa 'branco, amarelado, avermellado'. A palabra sánscrita *gaur-mriga* significa un tipo de búfalo acuático. A palabra hindi गौर gaur significa 'de pel loira, loiro, branco'.

Tamén se lle chama *seladang* en Malaisia e ပြောင် (*pyoung*) en Birmania.

## Características 
250px|esquerda|miniatura|Macho de gauro co seu típico dorso elevado.
miniatura|Dimensións dos cornos do gauro.
O gauro é forte e de corpo masivo cunha alta crista convexa na fronte entre os cornos, que se dobra cara a adiante, orixinando un profundo oco no perfil da parte superior da cabeza. Hai unha crista prominente ao longo das costas que vai desde os ombreiros á metade das costas. Os ombreiros poden estar 12&nbsp;cm máis altos que os cuartos traseiros. Esta crista está causada pola gran lonxitude da apófise espiñosa das vértebras da parte anterior do tronco en comparación coas do lombo. As orellas son moi grandes; o rabo só chega ao xarrete, e nos touros vellos o pelo faise moi fino nas costas. O macho adulto é de cor castaña escura, aproximándose a negra en individuos moi vellos; porén, a parte superior da cabeza, desde a parte superior dos ollos á caluga, é cincenta ou máis raramente branca sucia; o fociño é de cor clara, e a parte inferior das patas é branca ou torrada. As femias e machos novos son máis claros, e nalgúns casos teñen un ton marrón avermellado, que está máis marcado en grupos que habitan zonas secas e abertas. O pelo é curto, fino e brillante e as pesuñas son estreitas e bicudas. Os machos son 1/4 máis grandes e pesados que as femias.

O gauro non ten unha papada distintiva na zona da gorxa e peito. Ambos os sexos teñen cornos, que crecen cara aos lados da cabeza, curvándose para arriba. Entre os cornos hai unha crista convexa sobre a fronte. Na súa base presenta unha sección transversal elíptica, unha característica que está máis fortemente marcada nos machos que nas femias. Os cornos están claramente aplanados na base e curvados de forma regular en toda a súa lonxitude e dóbranse cara a dentro e lixeiramente cara a atrás nas puntas. A cor dos cornos é de tons verdes claros ou amarelos en gran parte da súa lonxitude, pero as puntas son negras.

O gauro é un dos animais terrestres vivos máis grandes. Só os elefantes, rinocerontes, hipopótamos (*Hippopotamus amphibius*) e as xirafas (*Giraffa camelopardalis*) son máis grandes. Dúas especies que coexisten de forma natural co gauro son máis pesados: o elefante asiático (*Elephas maximus*) e o rinoceronte indio (*Rhinoceros unicornis*). Na maioría das medidas estándar o gauro é o maior dos bóvidos vivos. Porén, o máis masivo e de patas máis curtas búfalo de auga salvaxe (*Bubalus arnee*) é similar en masa corporal media, e xeralmente tamén na masa máxima.

## Distribución e hábitat 
miniatura|Gauro malaio chamado localmente *seladang*.
[miniatura|Gauro macho no [Parque Nacional de Nagarhole.]]
[miniatura|Gauro indio no [Parque Nacional Bandipur.]]
O gauro vivía historicamente en terras continentais da amplas zonas do sur e sueste de Asia, comprendendo Vietnam, Camboxa, Laos, Tailandia, península malaia, Myanmar (antes Birmania), India, Bangladesh, Bután, China e Nepal e tamén había poboacións en Sri Lanka. Hoxe, a área de distribución da especie está seriamente fragmentada e está extinguido rexionalmente en Sri Lanka.

En Vietnam, varias áreas na provincia de Đắk Lắk tiñan poboacións de gauros en 1997. Varias mandas deles seguen vivindo no Parque Nacional Cát Tiên e en terreos de empresas forestais estatais adxacentes. O status actual das poboacións de gauro vietnamitas non se coñece ben, mais crese que está en grave declive. Os resultados captados con cámaras trampa en 2009 indicaron unha poboación de gauro relativamene significativa no Bosque protexido de Mondulkiri e no contiguo Santuario de vida salvaxe de Phnom Prich.

En Laos, estimouse que vivían uns 200 individuos en áreas protexidas a metade da década de 1990. Estaban distribuídos descontinuamente en pequenas cantidades. O exceso de caza reducira a poboación, e os sobreviventes aparecían principalmente en sitios remotos. Unhas seis Áreas de Conservación da Biodiversidade Nacionais tiñan máis de 50 individuos. Áreas con poboacións que probablemente sexan importantes nacionalmente son a zona de Nam Theun e a meseta lindante. Posteriores inspeccións levadas a cabo unha década despois usando intensivamente cámaras trampa non rexistraron xa ningún gauro, o que indica un masivo declive da poboación.

En Bangladesh, hai algúns gauros na Chittagong Hill Tracts, pincipalmenre no disrito de Banderban. Durante un proxecto recente con cámaras trampa rexistráronse poucos gauros, o que indica que a poboación está fragmentada e probablemente en declive. As tribos locais cazan gauros na reserva forestal de Sangu Matamuhari, aínda que a súa caza está prohibida en Bangladesh.

[miniatura|esquerda|Rabaño de gauros no [Parque Nacional de Periyar, Kerala.]]

En Bután, persiste aparentemente en toda a zona sur de ladeiras, notablemente no Parque Nacional Manas, no Santuario de vida salvaxe de Phibsoo e o Santuario de vida salvaxe de Khaling.

Na India, a poboación estimouse entre 12&nbsp;000 e 22&nbsp;000 a mediados da década de 1990. As montañas Ghats occidentais e os outeiros que as rodean polos flancos no sur da India constitúen un dos máis extensos baluartes actuais do gauro, en particular no complexo de espazos protexidos de Wayanad - Nagarhole - Mudumalai - Bandipur. A poboación da India, Bután e Bangladesh estímase que é de 23.000 a 34.000 individuos.

Nalgunhas rexións da India, onde as molestias causadas polos humanos son menores, o gauro é moi tímido e medorento malia o seu enorme tamaño e potencia. Cando está alarmado, métese na selva a sorprendente velocidade. Porén, no sueste de Asia e sur da India, onde están afeitos á presenza humana, os habitantes locais din que o gauro é moi ousado e agresivo. Visita frecuentemente os campos e pasta xunto co gando doméstico, e ás veces mátao en loitas. Os touros de gauro poden cargar sen provocación, especialmente durante o verán, cando a calor intensa e os insectos parasitos fan que estea máis irritable do normal. Para avisar a outros membros do seu rabaño de que se aproxima un perigo, o gauro emite un asubío alto.

Durante unha inspección no Santuario de Bhagwan Mahaveer e Parque Nacional de Mollem, identificáronse 32 especies de plantas que servían de comida aos gauros. Comen herbas, brotes novos, flores, froitos de *Dillenia* con gran preferencia polas follas. A comida preferida varía coa estación. En inverno e durante o monzón, aliméntanse preferentemente de herbas frescas e delicadas e especies de plantas herbáceas como as da familia dos legumes, como o trevo *Desmodium triflorum*, pero tamén comen follas de arbustos como o *Strobilanthes callosus*, *Gardenia latifolia*, *Grewia abutifolia*, *Helicteres* e *Vitex negundo*. En verán, tamén se alimentan de codias de teca (*Tectona grandis*), de froitos de *Cassia fistula* e da codia e froitos de *Anacardium occidentale*. O gauro pasa a maior parte do seu tempo diario alimentándose. A máxima actividade de alimenración observouse entre as 6:30 e as 8:30&nbsp;am e entre as 5:30 e 6:45&nbsp;pm. Durante as horas máis quentes do día, de 1:30 a 3:30&nbsp;pm, descansan á sombra de grandes árbores.

Poden quitarlle a codia ás árbores cando hai escaseza dos seus alimentos preferidos, e de minerais e de elementos traza que necesitan para a súa nutrición, ou para manter unha proporción óptima fibra/proteína para unha boa dixestión da comida e mellor asimilación dos nutrientes. Poden pasar a comer outras especies dispoñibles e codia fibrosa de teca en verán a medida que a herba verde e outras fontes herbáceas van secando. A codia de teca ten altas concentracións de calcio (22.400 ppm) e de fósforo (400 ppm), polo que o consumo de codia de teca pode axudar a moitos animais a satisfacer as súas necesidades de minerais e outras. A supervivencia e conservación a longo prazo destes herbívoros depende da dispoñibilidade das súas especies preferidas de plantas para a alimentación. Xa que logo, a protección dos hábitats historicamente preferidos polo gauro é un factor significativo na súa conservación.

### Predadores naturais 
Debido ao seu formidable tamaño e potencia, o gauro ten poucos predadores naturais á parte dos humanos. Os leopardos e mandas de doles atacan ás veces as tenreiras que non están vixiadas ou animais doentes; porén, só o tigre e o crocodilo mariño poden matar un exemplar plenamente adulto. Porén, o hábitat destes crocodilos e o do gauro apenas se solapan nos tempos recentes debido á diminución da área de distribución de ambas as especies, e un crocodilo necesita chegar a adulto (ter máis de 3,7 m e 300&nbsp;kg) para poder realizar un ataque con éxito a un touro de gauro con boa saúde.

Os tigres cazan gauros novos ou febles, pero tamén hai informes de que cazaron machos de gauro en boas condicións e de 1&nbsp;000&nbsp;kg de peso. Na Reserva de tigres de Bandipur gravouse  en outubro de 2013 un vídeo dun tigre matando a unha femia de gauro. Cando teñen que loitar contra un tigre, os gauros adultos adoitan formar un círculo arredor dos individuos novos vulnerables e tenreiros, protexéndoos do gran felino. Como os tigres cazan ao axexo, cando tratan de capturar unha presa tan grande coma un gauro, case sempre abandonan a caza se son detectados e lles fan fronte da maneira descrita. Un rabaño de gauros en Malaisia rodeou unha tenreira matada por un tigre e impediulle a este que se achegase á carcasa. No Parque Nacional de Nagarahole, ao detectar un tigre, un rabaño de gauros camiñou cara a el como unha falanxe ameazante, forzándoo a retirarse e abandonar a caza.

Non obstante, o gauro non é tan agresivo cara aos humanos coma o búfalo acuático salvaxe.

## Ameazas 
En Laos, os gauros están moi ameazados polo furtivismo pola súa demanda no comercio internacional, pero tamén pola caza oportunista, e a caza específica para o consumo doméstico.
miniatura|Gauro no zoo de Nova Delhi.

## Historia taxonómica 
miniatura|Esqueleto de *Bos gaurus grangeri*
[miniatura|Gauro [leucismo|leucístico no Santuario de vida salvaxe de Chinnar ou *bisonte branco Manjampatti*. Os gauros leucísticos son moi raros.]]
Na primeira descrición do gauro de 1804 feita por Aylmer Bourke Lambert, este deulle o nome binomial de *Bos frontalis* a un espécime doméstico probablemente de Chittagong (talvez un *gayal*). En 1827, Charles Hamilton Smith aplicoulle o nome binomial *Bos gaurus* á especie silvestre que examinou preto de Mainpat nos Estados Tributarios de Sarguja da India. Autores posteriores subordinaron a especie baixo o xénero *Bos* ou *Bibos*.

En 2003, a Comisión Internacional de Nomenclatura Zoolóxica fixou *Bos gaurus* como nome específico dispoñible baseado nunha poboación salvaxe, e considerou que o nome desta especie salvaxe é válido tendo en conta que o nome posto con anterioridade estaba baseado nunha forma doméstica. A maioría dos autores adoptaron o nome binomial *Bos gaurus* para a especie salvaxe como o válido para o taxon.

Tradicionalmente, recoñecéronse tres subespecies de *Bos gaurus*:
* *B. g. gaurus* descrito por Smith en 1827 na India central;
* *B. g. hubbacki* descrito por Lydekker en 1907 de Pahang que vive ata a península malaia e probablemente polo norte ata Tenasserim.

Ao recoñecérense diferenzas fenotípicas entre os espécimes da India e o sueste de Asia, os nomes trinomiais *Bos gaurus gaurus* e *Bos gaurus laosiensis* son aceptados provisionalmente e quedan pendentes de maiores estudos morfométricos e xenéticos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Anoa
* Banteng
* Búfalo acuático
* Cebú, o tipo de gando común na India: o gauro puido ter contribuído xeneticamente nalgunhas variedades.

### Ligazóns externas 
* Rabaño de gauros indios nos bosque s de Sathyamangalam
* Tigres cazando gauros
* Vídeo de tigres e gauros
* Vídeo de gauros
* ARKive: imaxes e vídeos de gauros
* Imaxes de gauros indios
* Gauros en Bandhipur
* Tigre matando un gauro adulto