open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Spektr RG

**Spektr RG**, tamén coñecido como **Spectrum-XG** (**SXG**), é un observatorio espacial ruso lanzado o 13 de xullo de 2019 a bordo dun foguete Proton M desde o Cosmódromo de Baikonur.

## Características 
Spektr RG é un observatorio espacial ruso con participación internacional para a observación en raios X. A súa misión é estudar o campo magnético interplanetario, as galaxias e os buratos negros. Leva cinco telescopios a bordo que abarcan enerxías desde o ultravioleta extremo aos raios X duros, e adicionalmente leva un monitor global do ceo. Spektr RG é unha versión relanzada dunha misión de igual nome e obxectivos cancelada en 2002.

O observatorio leva a bordo os seguintes instrumentos:

*eROSITA (*Extended Röntgen Survey with an Imaging Telescope Array*): telescopios tipo Wolter proporcionados polo Instituto Max Planck para a Física Extraterrestre de Alemaña.
*ART-XC: telescopios codificados por máscara proporcionados polo IKI ruso.

O lanzamento do observatorio foise pospoñendo desde 2013 ata 2019. O 1 de marzo de 2022 Alemaña apagou o seu instrumento no observatorio como consecuencia da invasión rusa de Ucraína, aínda que podería reacenderse no futuro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Proton M
O/A escritor/a na súa terra

miniatura|Homenaxe a Fina Casalderrey, escritora na súa terra en 2023, Pontevedra
**O/A escritor/a na súa terra** é un galardón co que a Asociación e Escritoras e Escritores en Lingua Galega honra cada ano, desde 1995, a unha escritora ou escritor entregándolle unha escultura coa letra E, coa que se quere simbolizar a consideración de escritor que quen a recibe lles merece a quen llela conceden. Ademais prográmanse unha serie de actos cos que se pretende salientar a importancia que as orixes, naturais ou adquiridas, acaban tendo na obra de quen se homenaxea.

## Galardóns 
* 1995: Antón Avilés de Taramancos. Taramancos-Noia.
* 1996: Bernardino Graña. Cangas.
* 1997: Manuel María. Outeiro de Rei.
* 1998: María Xosé Queizán. Vigo.
* 1999: Xosé Neira Vilas. Gres-Vila de Cruces.
* 2000:  Uxío Novoneyra (Póstumo). Seoane do Courel.
* 2001: Luz Pozo Garza. Ribadeo.
* 2002: Xosé Chao Rego. Vilalba.
* 2003: Xosé Fernández Ferreiro. Nogueira de Ramuín.
* 2004: Salvador García-Bodaño. Teis.
* 2005: Pura e Dora Vázquez. Ourense.
* 2006: María do Carme Kruckenberg. Vigo.
* 2007: Manuel Lourenzo. O Valadouro.
* 2008: Xosé Vázquez Pintor. Terra de Melide.
* 2009: Agustín Fernández Paz. Vilalba.
* 2010: Marilar Aleixandre. Santiago de Compostela.
* 2011: Paco Martín. Lugo.
* 2013: Marica Campo. O Incio.
* 2014: Xabier P.  DoCampo. Castro de Ribeiras de Lea.
* 2015: Xosé María Álvarez Cáccamo. Vilaboa.
* 2016: Helena Villar Janeiro. Rianxo.
* 2017:  Pilar García Negro. Lugo.
* 2018: Nacho Taibo. Oleiros.
* 2019: Pilar Pallarés. A Coruña.
* 2020: Vítor Vaqueiro. Santiago de Compostela.
* 2021: Concha Blanco. Cee.
* 2022: Xosé Manuel Martínez Oca. A Estrada.
* 2023: Fina Casalderrey. Pontevedra.
* 2024: Euloxio R. Ruibal. Santiago de Compostela.
* 2025: Xosé Manuel Beiras, Co apoio do Concello de Santiago de Compostela, Deputación da Coruña, CEDRO e Xunta de Galicia.
* 2026: Eva Veiga, co apoio da Deputación da Coruña, CEDRO, Xunta de Galicia e Concello de Pontedeume.

## Galería de imaxes

Gres. Vila de Cruces 090926 05.JPG|Homenaxe a Xosé Neira Vilas en Gres

Uxío Novoneyra no Courel.jpg|Homenaxe a Uxío Novoneyra no Courel
Homenaxe AELG Xabier Docampo (Ribeiras de Lea, Castro de Rei).jpg|Homenaxe a Xabier Docampo en Ribeiras de Lea

Homenaxe da AELG a Pilar Pallarés na Coruña.jpg|Homenaxe a Pilar Pallarés na Coruña

## Notas
Enrique Barreiro Sánchez

**Enrique Barreiro Sánchez**, nado en Friol en 1989, é un empresario e político do PPdeG.
## Traxectoria 
É licenciado en Administración e Dirección de Empresas pola Universidade de Santiago de Compostela Tamén posúe unha explotación en Serén.

Nas eleccións municipais de 2019, entrou como concelleiro e tenente de alcalde na corporación de Friol

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de deputados da XII Lexislatura do Parlamento de Galicia
Onicofaxia

A **onicofaxia** é o hábito crónico de roer ou morder as uñas ou unllas. Os mordedores de uñas adoitan roer fragmentos das cutículas ou irregularidades das uñas, polo que as estas permanecen regulares e suaves, aínda que nas formas graves do trastorno pode levar a unha destrución significativa das uñas.

Segundo a Clasificación Internacional de Doenzas, décima revisión (CIE-10), a onicofaxia clasifícase na sección "Outros trastornos emocionais e do comportamento que adoitan comezar na infancia e na adolescencia" (código F98.8).

## Prevalencia 
Adoita comezar na infancia, na adolescencia ou ao comezo da idade adulta. Calcúlase que entre o 28% e o 33% dos nenos de entre 7 e 10 anos, e ao redor do 45% dos adolescentes morden as unllas, polo menos ocasionalmente. Aos 18 anos, a frecuencia deste comportamento diminúe; con todo, pode persistir ata a idade adulta nalgúns individuos. miniatura|Morder as unllas é un comportamento habitual na infancia. A onicofaxia adoita comezar na primeira década de vida e pode persistir até a idade adulta.|299x299px
## Causas 
O roer as uñas pode acontecer para calmarse en momentos de estrés ou ansiedade. Nalgúns casos, vai precedido dunha sensación de tensión, e pode aumentar ao tentar resistir ese impulso, de xeito similar ao que ocorre noutras condutas compulsivas. Considérase que a onicofaxia, polo menos en parte, está relacionada con trastornos emocionais e de ansiedade, con trastornos obsesivo-compulsivos ou en asociación coa ansiedade como trazo de personalidade. 

Morder as uñas tamén ten sido descrito como unha forma de autoestimulación cando a persoa se morde as uñas mentres está aburrida ou inactiva. 

Tamén pode levar a consecuencias psicosociais por vergoña, sufrimento emocional ou interferencia social.

Cando a onicofaxia é unha manifestación dun trastorno psiquiátrico, o tratamento debe dirixirse á causa subxacente.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Ansiedade
* Autolesión
*Estrés
*Manicura
* Psicodermatoloxía
*Trastorno de ansiedade
*Trastorno obsesivo-compulsivo
José Antonio Ponte Far

**Jose Antonio Ponte Far**, nado en Negreira en 1948, é un escritor, profesor e político galego.

## Traxectoria 
Licenciouse en Filoloxía na Universidade de Santiago. Xubilouse como catedrático de Lingua e Literatura Castelá no instituto Concepción Arenal de Ferrol. É doutor en filoloxía e profesor na UNED, sección de Ferrol.

Pertenceu ao Ateneo ferrolán, á sociedade Valle Inclán, ao Club de Prensa, dirixiu a revista *Ferrol Análisis,* colaborou en *Grial, Bradomín, Eduga,* ademais de colaborador habitual de *La Voz de Galicia* con artigos de crítica literaria.

En 2023 incorporouse á lista do PP como número sete nas municipais e despois exerceu como concelleiro de cultura.

## Obra 
* *Concepción Arenal, Ciencias y humanidades* (1982). Ferrol: Concello de Ferrol. 177 páxs. ISBN 978-92-0-290678-5.
* *La renovación de la novela en el siglo XX: del 98 a la Guerra Civil* (1992). Madrid: Anaya. 96 páxs. ISBN 84-207-4339-9.
* *Galicia en la obra narrativa de Torrente Ballester* (1994). Oleiros: Tambre. 373 páxs. ISBN 84-88681-20-8.
* *Camilo José Cela: su arte literario* (1994). Zaragoza: Tambre. 84 páxs. ISBN 84-88681-05-4.
* *Ciencias y humanidades* (1994). Ferrol: Concello de Ferrol. 100 páxs. ISBN 978-84-88991-01-0.
* *Pontevedra en la vida y obra de Gonzalo Torrente Ballester* (2000). Pontevedra: Caixanova. 126 páxs.
* *Dos solos de “Clarín”* (2001). Madrid: Anaya.
* *Con Torrente en Ferrol... Un poco después* (2001). A Coruña: Universidade da Coruña. 432 páxs. ISBN 978-84-95322-91-3. Con José Ángel Roca.
* *Viéndolas pasar* (2005). A Coruña: La Voz de Galicia. 261 páxs. ISBN 84-9757-171-1.
* *Viéndolas pasar II* (2010). A Coruña: Ézaro. 184 páxs. ISBN 9788493749019.
* *Las ciudades de Torrente Ballester: (con guía bio-bibliográfica y seis estudios sobre el escritor y su obra)* (2014). A Coruña: Deputación da Coruña. 129 páxs. ISBN 978-84-9812-261-9.
* *Plácida mirada:* *Viéndolas pasar*  (2013). A Coruña: Ézaro. 194 páxs. ISBN 9788493909857.
* *La vida en palabras* (2019). A Coruña: Medulia. 188 páxs. ISBN 978-84-948102-9-9.
* *Escritores universais* (2020). A Coruña: Medulia. 275 páxs. ISBN 978-84-122825-0-4
[miniatura|28 de febreiro, homenaxe a [Álvaro Cunqueiro|Cunqueiro no Cemiterio Vello de Mondoñedo]]

### Tese de doutoramento 
* *La presencia de Galicia en la obra narrativa de Gonzalo Torrente Ballester* (1993). UNED.

## Premios 
* 2000: Premio Julio Camba: segundo premio por *Épica y lírica*.
## Notas 
## Ligazóns externas 
### Véxase tamén 
* Entrevista en 2021
Anthony Berkeley Cox

**Anthony Berkeley Cox**, nado o 5 de xullo de 1893 e finado o 9 de marzo de 1971, foi un escritor británico de xénero policial. Escribiu baixo varios nomes: **Francis Iles**, **Anthony Berkeley**, e **A. Monmouth Platts**. Berkeley era moi prominente entre os escritores da delincuencia do seu tempo (a Idade de Ouro do Detective de Ficción), e estaba estreitamente relacionado cos outros neste campo, incluídos os de Agatha Christie, Dorothy L. Sayers e Gilbert Keith Chesterton no Club dos Detectives. 

## Traxectoria 
Naceu en Watford (Inglaterra) e estudou na Sherborne School e logo no University College de Londres. Serviu no exército durante a primeira guerra mundial. Foi xornalista, contribuíndo á revista *Punch* e a *The Humorist*, de Londres, e tamén traballor como revisor suplente da revista literaria John O'London's Weekly, en 1938. Foi ademais revisor para o xornal Daily Telegraph, na década de 1930, baixo o pseudónimo de Francis Iles, para The Sunday Times despois da segunda guerra mundial, e para The Guardian dende mediados dos anos 1950 a 1970.

Considerado unha figura fundamental no desenvolvemento do xénero da novela de crime, Berkeley faleceu en 1971, aos 77 anos.

## Novelas e relatos 
### Títulos publicados como Anthony Berkeley 
#### Novelas protagonizadas por Roger Sheringham 
* *The Layton Court Mystery* (1925)
* *The Silk Stocking Murders* (1928)
* *The Poisoned Chocolates Case* (1929)

#### Relatos curtos 
* *Mr Simpson Goes to the Dogs* (1934)

### Títulos publicados como Francis Iles 
#### Novelas 
* *Malice Aforethought* (1931)
* *Before the Fact* (1932)
* *The Rattenbury Case* (1936)
* *As For The Woman* (1939)

#### Relatos curtos 
* *Outside the Law* (1934)
* *Dark Journey* (1935)
* *It Takes Two to Make a Hero* (1943)

### Títulos publicados como A. Monmouth Platts 
* *Cicely Disappears* (1927) 

## Notas
Guérewol

miniatura|Vídeo dun cortexo guérewol.
miniatura|dereita|Participantes da danza guérewol. O gañador final foi o mozo alto do medio. Fotografado en 1997 en Níxer.
miniatura|Unha moza doncela xulga os homes que compiten nun guérewol en 1997.|300x300px
O **guérewol**, tamén escrito como **guerewol** ou **gerewol**, é un ritual de cortexo que se realiza anualmente entre os fula wodaabe de Níxer. Neste ritual, os mozos vístense cunha elaborada ornamentación e maquíllanse coa pintura facial tradicional. Reúnense en filas para bailar e cantar, disputando a atención das mozas casables. O guérewol ocorre cada ano cando os pastores de gando wodaabe, tradicionalmente nómades, se reúnen no bordo sur do Sáhara antes de dispersarse cara ao sur nos seus pastos da estación seca.

O punto de reunión máis famoso é In-Gall no noroeste de Níxer, onde teñen lugar un gran festival, mercado e unha serie de reunións de clans tanto para os wodaabe como para os pastores tuaregs. O evento de baile real chámase *Yaake*, mentres que outros elementos menos famosos, como os trocos de dote, competicións ou carreiras de camelos entre pretendentes, compoñen o guérewol dunha semana. O Guérewol celébrase onde se reúnen os wodaabe: dende Niamey, a outros lugares os wodaabe viaxan no seu ciclo de transhumancia, tan lonxe como o norte do Camerún e Nixeria.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Samuel Decalo. Historical Dictionary of Niger. Scarecrow Press, Londres e New Jersey (1979). 
*Jolijn Geels. Niger. Bradt London and Globe Pequot New York (2006). .
*"gerewol." Encyclopædia Britannica. 2009. Encyclopædia Britannica Online. 30 de abril de 2009.
*Loncke, Sandrine. *Geerewol : Musique, danse et lien social chez les Peuls nomades wodaabe du Niger*. Société d'ethnologie, 2015, 415 p. (with a DVD-ROM including annotated music recordings, short videos and the documentary feature *La danse des Wodaabe*) 
### Ligazóns externas 
*Report on a 2001 trip with a Wodaabe group to Cure Salée , from *Sahara with Michael Palin*
*Guérewol - The Festival of Celebrating Beauty, from *EF News International*
**Geerewol*, by Sandrine Loncke (Website about Wodaabe ritual celebrations, with annotated music recordings and short videos featuring dance and ritual sequences. Supplement to the book of the same author).
*Online musical archives dedicated to Fulbe Wodaabe singings (Telemeta, CREM-CNRS).
Ansariz, Armental, A Peroxa

**Ansariz** é un lugar da parroquia de Armental no concello ourensán da Peroxa, na comarca de Ourense. Segundo o IGE, en 2023 tiña 4 habitantes (1 home e 3 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Armental 
### Parroquias da Peroxa 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Peroxa
Hipótese do culto das meigas

[dereita|miniatura|*O aquelarre* (1789) de [Francisco de Goya, representando ao diaño flanqueado por bruxas satanistas.]]
A **hipótese do culto das meigas** é unha teoría pseudohistórica, correntemente considerada en falla de creto, que propón que a caza de meigas na Europa da Idade Moderna foi unha tapadeira para a persecución dunha relixión pagá, semiorganizada e milenaria, que sobreviviu á cristianización do continente. Segundo os defensores da teoría, o culto das meigas adoraba a un deus cornudo da fertilidade ao que os cristiáns tacharon de Satán, e celebraba reunións á noitada que pasaron por aquelarres nas acusacións inquisitoriais.
Esta hipótese foi orixinada polos teóricos decimonónicos alemáns Karl Ernst Jarcke e Franz Josef Mone no século&nbsp;XIX, e adoptárona xa tardeiro o historiador francés Jules Michelet, a feminista americana Matilda Joslyn Gage e o folclorista Charles Leland. A súa maior difusión, emporiso, deuse coa exiptóloga inglesa Margaret Murray, que a amosou nos seus libros *The Witch-Cult in Western Europe* (1921) e *The God of the Witches* (1931). Aínda que a participación de Murray popularizou a teoría entre varios académicos e o público do século&nbsp;XX, nunca chegou a ser aceptada polos expertos na caza de meigas, que a impugnaron nunha serie de investigacións ao longo das décadas de 1960 e 1970.

Os especialistas na Europa antiga consideran que a hipótese do culto das meigas non posúe unha base documental, e que as persoas acusadas nas cazas de meigas medievais non pertencían a ningunha relixión relacionada, senón que se trataba xeralmente de vítimas da histeria colectiva e as xenreiras populares, e nalgúns casos herexes e persoas en desacordo coa dogma cristián imperante. Sinalouse que a hipótese do culto nútrese dun emprego moi arbitrario dos testemuños existentes, a miúdo terxiversando as accións tanto dos acusados como dos acusadores, e ignora o feito de que a meirande das confesións que se daban nestes xuízos ocorrían baixo presión e tortura. Tamén se fixo notar que non existen probas, nin arqueolóxicas, historiográficas ou de ningún tipo, que delaten a existencia dunha relixión precristiá como a que a teoría describe.

A pesar disto, a hipótese tivo un considerábel eco na literatura moderna, influenciando a novelistas como John Buchan e Robert Graves e dando orixe á Wicca, un movemento relixioso neopagán do que os seus membros afirman que procede dunha antiquísima relixión de meigaría. Un paso intermedio foi dado por Carlo Ginzburg, que postulou que os estereotipos modernos da bruxaría poderían efectivamente provir de elementos precristiáns endemoñados, aínda que sen propor por iso a existencia dunha relixión propia que o fundamente.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Wicca
* Neopaganismo
* Interpretacións feministas da caza de bruxas na Idade Moderna
* Movemento da Deusa
Órtese

[miniatura|333x333px| Exemplo de ortese para a corrección [Columna vertebral|da columna vertebral e das costelas .]]
Unha **órtese** segundo a definición da ISO, é un soporte ou dispositivo externo aplicado ao corpo para modificar os aspectos funcionais ou estruturais do sistema neuro-musculo-esquelético para obter algunha vantaxe mecánica ou ortopédica. 

Refírese aos aparellos ou dispositivos ortopédicos de uso temporal ou non, destinados a aliñar, previr ou corrixir deformidades ou mellorar a función das partes móbiles do corpo.
## Etimoloxía 
A palabra órtese deriva do grego *ortho* (ορθως), que significa "recta".

## Exemplos e tipos 
O aparello dental de ortodoncia é unha órtese, xa que corrixe a deformidade do arco dental, mentres que a dentadura completa ou un implante dental é unha prótese xa que substitúe o órgano ou a súa función (substitúe os dentes). Estes dispositivos acostuman ser prescritos por profesionais médicos e son estudados, deseñados e fabricados por ortoprotésicos. Diferéncianse principalmente dunha prótese en que non substitúen o órgano ou membro discapacitado.

### Exemplos de órteses 
Son exemplos de soletas ortopédicas, lentes, titores, xeonlleiras, chalecos ou coletes, protectores de pulso, entre outros.

### Tipos de órteses 
Pódense clasificar en catro tipos segundo a súa función: 

# **Estabilizadoras**: Mantén unha posición e evita movementos non desexados, o que dá este tipo de uso como corrección do pé equino, fracturas e dores, e para reducir o rango articular dun segmento inflamado ou doloroso.
# **Funcionais**: tamén coñecidos como *dinámicas*, son máis flexibles e permiten un movemento limitado.
# **Correctoras**: recomendados para corrixir deformidades esqueléticas. Xeralmente úsanse na infancia para corrixir os membros en desenvolvemento.
# **Protectoras**: Mantén protexido un órgano afectado.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Prótese
Ánxela Mariño

**Ángela María Mariño Varela**, coñecida como **Ánxela Mariño**, nada en Vilagarcía de Arousa en 1969, é unha artista, pintora e profesora galega. Desenvolve a súa actividade principalmente no campo das artes pictóricas. 

## Traxectoria 
Estudou na Facultade de Formación do Profesorado en Pontevedra, na Universidade Nacional de Educación a Distancia e na Facultade de Belas Artes de Pontevedra. É membro da Asociación Profesional de Artistas de Galicia, A Colectiva.
En 1998 instalouse na Estrada, e alí a súa pintura deriva na procura de novas vías artísticas con obras de diverso tipo: expresionistas como *soños* (2000); cubistas como *sombreiros* (2002), *cabelo (*2003); fauvistas, como *dedos* (2000), *Ría de Ferrol* (2001); ou postimpresionistas. como *bodega* (2004) *caracois (*2005), *cunchas* e *charco* (2006). A súa traxectoria artística inclúe tamén gravados como *momentos da túa vida* (2005-2006); relevos, como *liñas de area* (2005); alén de debuxos impresionistas, como *rostros (*2010- 2011), *De muller* (2010); e pezas surrealistas, como *Serie oníricos* (2011), ou *erótica (*2016). Ademais, a pintora tense adentrado nos campos da escultura, con *liñas (*2010), e da fotografía conceptual, con *Lyrics (*2012), *Orgánico* ou *What about the room* (2015).

Alén de artista, a pintora é docente no IES de Pontepedriña, especialista en pedagoxía terapéutica, e promove e participa en varias asociacións ecoloxistas. A obra da artista está realizada utilizando técnicas variadas tanto en pintura, como en debuxo, e  tamén escultura.

A artista realizou xa varias exposicións na cidade ao longo da súa carreira, nos Centros Socioculturais da Rocha, Sar e Conxo, onde expuxo a colección de gravados. Tamén ten participado en exposicións colectivas como *Tiene un algo que es un no sé qué*, dirixida por Chelo Matesanz, na Cidade da Cultura, así como na *Walking Gallery* *2016* celebrada na cidade.

Unha das series foi presentada na exposición *Co-existencias* no Claustro do Colexio de Fonseca da Universidade de Santiago de Compostela, programada pola Área de Cultura da USC.

## Notas
A honra e os cartos

***A honra e os cartos*** (grego: *Η Τιμή και το Χρήμα*) é unha novela do escritor grego Konstantinos Theotokis, publicada orixinalmente no 1912.

## Contexto 
A obra foi escrita entre os anos 1911 e 1912, cando Theotokis estaba a participar activamente no movemento socialista da súa illa nativa de Corfú. Neste sentido, a trama expón temas como a opresión das clases traballadoras ou a emancipación das mulleres gregas.

## Sinopse 
*A honra e os cartos* conta a historia de Rini, unha rapaza de familia humilde que namora de Andreas, orfo dun comerciante en decadencia que intenta recuperarse das débedas paternas. A súa relación, que transgrede as normas sociais imperantes, acabará desembocando na deshonra. Destaca tamén a presenza da nai de Rini, a señora Epistimi, que se esforza por sacar a diante á súa familia.

## Adaptacións 
A película *I timi tis agapis* ("O segredo do amor", 1984), de Tonia Marketaki, está baseada na novela de Theotokis.

## Traducións 
### En castelán 
* *La honra y el dinero* (2016). Tradución directa ao castelán de Panagiota Papadopoulou e Francisco Javier Moral Arévalo. Centro de Estudos Bizantinos, Neogregos e Chipriotas (Universidade de Granada).

### En galego 
* *A honra e os cartos* (2020). Tradución directa ao galego de Alfonso Blanco Quintela. Hugin e Munin.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *A honra e os cartos* (Bitraga)
Giovanni Battista Benedetti

**Giambattista (Gianbattista) Benedetti**, nado o 14 de agosto de 1530 e finado o 20 de xaneiro de 1590, foi un matemático italiano de Venecia interesado tamén en física, mecánica, a construción de reloxos de sol, e a ciencia da música.

## Ciencia do movemento 
Nos seus traballos *Resolutio omnium Euclidis problematum* (1553) e *Demonstratio proportionum motuum localium* (1554), Benedetti propuxo unha nova doutrina sobre a velocidade dos corpos en caída libre. A doutrina aristotélica aceptada naquel tempo era que a velocidade dun corpo que cai libremente é directamente proporcional ao peso total do corpo e inversamente proporcional á densidade do medio. Benedetti consideraba que a velocidade depende só da diferenza entre a gravidade específica do corpo e  da do medio. En oposición á teoría aristotélica, a súa predí que dous obxectos do mesmo material mais con pesos diferentes caerían á mesma velocidade, e tamén que obxectos de materiais diferentes no baleiro caerían a velocidades diferentes mais aínda finitas.

Nunha segunda edición da *Demonstratio* (tamén 1554), estendeu esta teoría para incluír o efecto da resistencia do medio, a cal dixo era proporcional á sección de cruz ou a área de superficie do corpo. Así dous obxectos do mesmo material mais de áreas de superficie diferente só caerían a velocidades iguais no baleiro. Repetiu esta versión da súa teoría no seu máis tardío *Diversarum speculationum mathematicarum et physicarum liber* (1585). Neste traballo explica a súa teoría en termos da teoría entón actual de ímpeto.

## Notas
Half Divorced

***Half Divorced*** é o sexto álbum de estudio da banda estadounidense de hardcore punk Pissed Jeans, publicado o 1 de marzo de 2024 a través do selo Sub Pop. É o seu primeiro disco en sete anos, despois do *Why Love Now* de 2017. O álbum foi producido pola banda xunto con Dan Godwin, e foi precedido polo sinxelo "Moving On", lanzado co anuncio do traballo o 8 de xaneiro.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Isangel

**Isangel** é unha vila de Vanuatu. Atópase na illa de Tanna e funciona como capital administrativa da provincia de Tafea. 

## Poboación 
Segundo datos de 2009, a vila tiña unha poboación de 1&nbsp;437 persoas, sendo a maioría de orixe melanesia. As principais linguas faladas son a lingua lenakel e  o bislama, unha lingua crioula de base inglesa.

## Xeoloxía 
A illa de Tanna atópase no cinto de lume do Pacífico, un cinto tectónico con frecuentes terremotos. O último tremor preto de Isangel foi o 7 de decembro de 2023 cunha magnitude sísmica de 7,1 graos na escala de Richter.

## Notas
Why Love Now

***Why Love Now*** é o quinto álbum de estudio da banda estadounidense de hardcore punk Pissed Jeans, publicado primeiro en *streaming* o 16 de febreiro de 2017 a través de Noisey  e despois en formato físico por Sub Pop o 24 do mesmo mes. O disco fala de temas relacionados cos relacións de xénero, a misoxinia e os privilexios dos homes brancos, cualificándoo un crítico cualificándoo como "autocrítica preventiva, un intento de desafiar a agresión masculina deixándoa alimentarse de si mesma". A banda encargouse da produción de *Why Love Now* xunto coa artista no wave Lydia Lunch, que controlou estritamente como o grupo traballaba no disco, e amén xunto co músico de metal Arthur Rizk, que se encargou dos aspectos técnicos. *Why Love Now* foi ben recibido pola crítica, que eloxiou o seu uso de temas líricos incómodos, e chegou ao número 24 da lista estadounidense *Billboard Heatseekers Albums*.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Fontelas, Armental, A Peroxa

**Fontelas** é un lugar da parroquia de Armental no concello ourensán da Peroxa, na comarca de Ourense.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Armental 
### Parroquias da Peroxa 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Peroxa
Polyot

**Polyot**, tamén denominado **Sputnik** (índice GRAU 11A59), foi un foguete espacial da Unión Soviética derivado do mísil R-7 usado  para lanzar prototipos do arma antisatélite homónimo. Tras dous lanzamentos exitosos non volveu usarse.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*R-7 (mísil)
Mecom Racing Team

O **Mecom Racing Team** estivo dirixido por John Mecom Jr. e estivo activo entre 1960 e 1967 nas carreiras do Campionato do Mundo de Automóbiles Deportivos, a Fórmula Un e a American Championship Car Racing. O Mecom Racing Team e máis tarde o Mecom Group foron dirixidos por John Mecom Jr.

John Mecom Jr. era coñecido por ter ata sete marcas diferentes non só no mesmo evento senón na mesma carreira. A principios da década de 1960 o Mecom Racing Team tivo un grande éxito nas Bahamas Speed Weeks. Roger Penske, pilotando para Mecom nos primeiros anos, gañou nas Bahamas así como as 12 Horas de Sebring nun Ferrari GTO con Augie Pabst.mecom taménfixo campañas cos Corvettes Grand Sport con tremendos resultados.

O Grupo Mecom xestionou ao ex-Campión de Moto GP Kevin Schwantz desde as motocicletas ata os coches e como propietario dun equipo. En 1966 Graham Hill gañou as 500 Millas de Indianapolis mentres conducía para John Mecom Jr. e o equipo Mecom no seu Lola-Ford.
O equipo tamén presentou un coche para George Follmer na temporada Can-Am de 1966.

John Mecom Jr. apoiou a Danica Patrick na súa transición de piloto de kart con 15 anos a ser piloto profesional de automóbiles de carreiras en 1998, proporcionando apoio financeiro total e asegurando coches para correr en Inglaterra coa axuda dun vello amigo da familia, o ex-piloto do equipo Mecom Jackie Stewart. Isto levouna á súa relación posterior con Ford e despois con Rahal Letterman Racing.

## Resultados completos do Campionato Mundial de Fórmula 1
(clave)

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
Mecom Racing Enterprises
José Antonio Villamor Vázquez

**José Antonio Villamor Vázquez**, nado no Reino Unido en 1978 e finado na Coruña o 27 de xaneiro de 2012, foi un policía galego, membro do Corpo Nacional de Policía

## Traxectoria
De familia orixinaria de Friol. Villamor foi un dos tres axentes que perderon a vida tentando salvar un mozo eslovaco nas augas da praia do Orzán. A placa de Villamor foi devolta polo mar aos oito anos da traxedia.

## Recoñecementos 
A súa valentía e sacrificio foron recoñecidos coa concesión da Medalla de Galicia e pola cidade da Coruña, que os nomeou a el e aos seus compañeiros, Rodrigo Maseda e Javier López, fillos adoptivos da cidade a título póstumo.

## Homenaxes 
* Monumento na praia de Orzán-Riazor en homenaxe aos tres axentes.
* Conmemoración anual do acto heroico con actos, entre eles o memorial deportivo Heroes do Orzán.

## Notas
Taiyo

**Taiyo**, tamén coñecido como **SRATS** (*Solar Radiation and Thermospheric Satellite*), foi un satélite artificial xaponés lanzado o 24 de febreiro de 1975 a bordo dun foguete M-3C desde o Centro Espacial de Uchinoura.

## Características 
Taiyo era un satélite lanzado a órbita para facer investigacións aeronómicas. Tiña forma de octógono de 75 cm de diámetro e 65 cm de altura e estabilizábase mediante xiro. Do corpo do satélite extendíanse catro sondas de plasma unidas a mastros de 0,5 m de longo. A alimentación eléctica era proporcionada por 6000 células solares que cubrían os lados do satélite e que producían ata 15 W de potencia.

A misión do satélite era estudar a ionosfera mediante a observación simultánea da radiación solar ionizante, o albedo ultravioleta da Terra, a composición dos ións positivos e os parámetros do plasma na ionosfera.

O satélite reentrou na atmosfera terrestre o 28 de xuño de 1980.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*M-3C
*Centro Espacial de Uchinoura
Javier López López

**Javier López López** nado na Coruña e finado na mesma cidade o 27 de xaneiro de 2012, foi un policía galego, membro do Corpo Nacional de Policía.
## Traxectoria
Con familia orixinaria da Fonsagrada. López foi un dos tres axentes, xunto con Rodrigo Maseda e J. Antonio Villamor, que perderon a vida tentando salvar un mozo eslovaco nas augas da praia do Orzán.

## Recoñecementos e homenaxes 
* Nomeado, xunto cos seus compañeiros, fillo adoptivo da cidade da Coruña a título póstumo.
* Unha rúa no barrio do Castrillón foi denominada Javier López López na súa honra "pola súa xenerosidade".
* Medalla de Galicia pola súa valentía e servizo.

### Homenaxes 
* Monumento na praia de Orzán-Riazor dedicado a el e aos seus compañeiros caídos.
* Homenaxes anuais que lembran o seu sacrificio e o dos seus compañeiros, entre eles o memorial deportivo Heroes do Orzán.

## Notas
Drag Race España (terceira tempada)

[miniatura|dereita|240px|Logo da terceira tempada de [Drag Race España.]]
[miniatura|[Pitita en xaneiro de 2024.]]
A '*terceira tempada de *Drag Race España'''* anunciouse o 19 de marzo de 2023. O primeiro episodio emitiuse o 16 de abril de 2023. A tempada emítese en ATRESplayer Premium en España e en WOW Presents Plus no resto de países. Ao igual que na primeira e na segunda tempada, Ana Locking, Javier Calvo e Javier Ambrossi participan como xuíces xunto coa presentadora Supremme de Luxe.

A gañadora da edición foi Pitita.

## Concursantes 
As *drag queens* que competiron na terceira tempada de *Drag Race España* son 12 e foron anunciadas o 19 de marzo de 2023.

## Progreso 

: A concursante é a gañadora da tempada.
: A concursante é finalista e pasa ao lipsync final. 
: A concursante é finalista pero é eliminada antes do lipsync final.
: A concursante é a gañadora da semana.
: A concursante recibe críticas positivas e é salvada da eliminación.
: A concursante non estivo entre as mellores nin as peores do episodio e foi salvada.
: A concursante recibe críticas negativas, pero non é proposta para eliminación.
: A concursante é nomeada para a eliminación.
: A concursante é eliminada.
: A concursante regresa á competición por ser a parella da gañadora da semana.
: A concursante foi candidata para volver á competición pero non regresou.
: A concursante obtivo o título de *Miss Simpatía*.
: A concursante obtivo o título de *Miss Look Perdido*.

## Lip syncs 
## Xurado convidado 
* Paco León, actor e director
* Soraya Arnelas, cantante
* Palomo Spain, deseñador de moda
* Paco Plaza, director de cine
* La Terremoto de Alcorcón, cómica e *vedette*
* Mónica Cruz, actriz
* Eva Soriano, presentadora e humorista
* María Peláe, cantante
* Valentina, Miss Simpatía da novena edición de *RuPaul's Drag Race* e 7ª clasificada da cuarta edición de *RuPaul's Drag Race: All Stars''

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Drag Race España (primeira tempada)
*Drag Race España (segunda tempada)
Écurie Lutetia

**Ecurie Lutetia** foi un equipo de carreiras francés fundado polos pilotos de carreiras Eugène Chaboud e Charles Pozzi. O nome do equipo deriva de Lutetia, unha cidade que estaba onde agora se atopa París, e o feito de que Pozzi nacera en París. Ecurie Lutetia participou en dous Grandes Premios do campionato mundial de Fórmula 1, pero non logrou ningún punto. Tamén participaron en carreiras de Fórmula Un, Fórmula 2 e Le Mans fora do campionato entre 1948 e 1950. Porén, Chaboud e Pozzi participaron en carreiras co seu propio nome con máis frecuencia que baixo Ecurie Lutetia.

## Récord de carreiras
En 1948 e 1949, Ecurie Lutetia participou en 12 Grandes Premios en Francia e Italia . Os seus pilotos foron Eugène Chaboud, Charles Pozzi e Pierre Meyrat. O seu mellor resultado foi un 3º e 4º lugar no Gran Premio de Salón de 1949.
 
A primeira participación do equipo na Fórmula 1 foi no Gran Premio de Bélxica de 1950. Eugène Chaboud conduciu un Talbot-Lago T26C-DA. Clasificouse 11º, pero retirouse da carreira cun tubo de aceite danada despois de 22 de 35 voltas.

Menos dunha semana despois, o equipo competiu nas 24 Horas de Le Mans. Participaron en dous coches, ambos con variantes "S" especialmente modificadas do Delahaye 175. Charles Pozzi e Pierre Flahaut estaban ao volante do primeiro coche, Gaston Serraud e André Guelfi pilotaban o segundo. Desafortunadamente, Serraud e Guelfi non puideron comezar a carreira debido a unha batería defectuosa, e Pozzi e Flahaut foron descualificados na hora 15 da carreira. Tamén lles preocupaba unha fuga de auga, pero o motivo da descualificación non está claro.

Outra semana máis tarde, o primeiro fin de semana de xullo de 1950, Ecurie Lutetia participou no Gran Premio de Francia de 1950. De novo, o piloto era Eugène Chaboud, pero a diferenza do anterior Gran Premio, pilotaba un modelo Talbot-Lago T26C, non a variante "DA" de dobre enchufe usada polo Equipo oficial de Talbot. Chaboud clasificouse décimo, pero non comezou a carreira baixo a súa entrada orixinal. En cambio, compartiu o coche de Philippe Étancelin e xuntos remataron 5º, anotando un punto no Campionato do Mundo.

## Resultados completos da Fórmula Un
(lenda) (os resultados en **negra** indican a pole position; os resultados en *cursiva* indican a volta rápida)

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
René de La Coste-Messelière

**René Frotier de La Coste-Messelière**, de nome completo **René Louis Marie Armand Frotier de La Coste-Messelière** foi un arquiveiro e historiador francés nado o 4 de decembro de 1918 en París e finado o 10 de maio de 1996 en Saint-Pierre-de-l'Isle. Recibiu a Medalla de Prata de Galicia en 1993.

## Traxectoria 
### Orixes familiares e formación 
A través do seu pai, o arqueólogo e helenista Pierre de La Coste-Messelière, descende dunha familia de Poitou que deu á Igrexa dous bispos e un senescal á realeza.

Despois de estudar na École des chartes, na que se licenciou en 1950 grazas a unha tese sobre o *pagus* e a viguerie de Melle, foi residente na Escola de Altos Estudos Hispánicos de Madrid de 1950 a 1952.

### Carreira e actividades científicas 
En 1952, foi nomeado conservador dos Arquivos Nacionais onde desenvolveu toda a súa carreira até a súa xubilación en 1983, agás unha comisión de servizo no CNRS de 1960 a 1962. Ese mesmo ano ingresa na *Société des Amis de Saint Jacques de Compostelle* (Sociedade de Amigos de Santiago de Compostela), creada en 1950 por Jean Babelon (o seu primeiro presidente) e un grupo de intelectuais franceses, da que se converteu en secretario xeral. En 1970 fundou o  ''Centre d'études compostellannes*, para promover a investigación histórica sobre a peregrinación a Santiago de Compostela. Tamén está na orixe da *Association des Amis de Saint-Jacques-de-Compostelle* en Poitou-Charentes e Vendée, creada en 1975. En 1978, á morte de Jean Babelon, pasou a ser presidente da Sociedade.

### Obra 
Lista de obras publicadas por **René Frotier de La Coste-Messelière**:

* "Chemins médiévaux en Poitou", *Bulletin philologique et historique'' (1960), Vol. I, p.&nbsp;207-223.
* "Écrits et actes royaux contre les abus des pèlerinages à l'étranger et pérennité du pèlerinage à Saint-Jacques-de-Compostelle", *Actes du 94e Congrès des sociétés savantes*, Pau, 1969, p.&nbsp;115-128.
* "Sources et illustrations de l'histoire des établissements hospitaliers et du pèlerinage de Saint-Jacques-de-Compostelle, des passages de la Loire au grand chemin chaussé des pèlerins de Saint-Jacques", *Bulletin de la Société historique et scientifique des Deux-Sèvres- 2° série*, t.X, 1977, p.&nbsp;1-77.
* *Sur les chemins de Saint-Jacques*, Perrin, París, 1999.

## Notas  
## Véxase tamén 
* Medalla de Galicia
* Peregrinación a Santiago de Compostela
Areas, Carracedo, A Peroxa

**Areas** é un lugar da parroquia de Carracedo no concello ourensán da Peroxa, na comarca de Ourense. Segundo o IGE, en 2023 estaba despoboado.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Carracedo 
### Parroquias da Peroxa 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Peroxa
Revolución brasileira de 1930

A **revolución brasileira de 1930** (en portugués: *Revolução de 1930* ) foi un movemento armado, liderado polos estados de Minas Xerais, Paraíba e Río Grande do Sur, que culminou co golpe de estado, menos coñecido como **Golpe de 1930**, que depuxo ao presidente da república Washington Luís o 24 de outubro de 1930, impediu a toma de posesión do presidente electo Júlio Prestes e puxo fin á *República Velha*.

Co colapso da bolsa de Nova York, acontecido en outubro de 1929, comezou unha crise económica global, esmagando todas as economías con certa participación nos mercados internacionais, como o Brasil e as súas exportacións de café. En 1929, os líderes da oligarquía paulista romperon a alianza cos mineiros, coñecida como a política do café con leite, e nomearon ao paulista Júlio Prestes como candidato á presidencia da República. Como reacción, o presidente de Minas Xerais,  Antônio Carlos Ribeiro de Andrada, apoiou a candidatura opositora do Río Grande do Sur, Getúlio Vargas.

O 1 de marzo de 1930 celebráronse eleccións para presidente da república, que deron a vitoria ao candidato do goberno, que era o presidente do estado de São Paulo, Júlio Prestes. Pero o golpe de estado lanzado o 3 de outubro de 1930 frustrou a toma de posesión. Júlio foi desterrado e converteuse no único político elixido presidente da República do Brasil por votación popular ao que se lle impediu a toma de posesión.

Getúlio Vargas asumiu o liderado do *“Governo Provisório”* o 3 de novembro de 1930, data que marca o fin da Primeira República Brasileira.

## Notas
Filippo Speranza

**Filippo Speranza**, nado en Vitebo o 29 de xaneiro de 1839, ou en 1848, e finado en Roma o 7 de decembro de 1903, foi un medallista e deseñador de moedas italiano, que ocupou o cargo de gravador xefe da Casa da Moeda de Roma.

## Traxectoria 
Filippo Speranza naceu en San Martino al Cimino, municipio de Viterbo, no Lacio, segundo uns autores o 29 de xaneiro de 1839, e segundo outros en 1848.

Na súa xuventude marchou a Roma, onde se formou con Paolo Mercuri no gravado de cuños, e posteriormente ingresou na Casa da Moeda de Roma, cando esta estaba aínda baixo dominio papal. Naquel período traballou con gravadores xa consagrados como Zaccagnini e Bianchi. En 1867 fixo alí as súas primeiras creacións como artista gravador, por encarga do Estado Pontificio: unha moeda prata de 2½ liras emitida a nome do papa Pío IX, e unha medalla concedida polo mesmo papa, polos servizos prestados durante a epidemia do ano anterior.]]
Pouco despois da unificación italiana, a Ceca de Roma pasou a ser a única autorizada para cuñar a moeda do novo Reino de Italia, na que Speranza exerceu o cargo de gravador xefe, polo que se responsabilizou do gravado dos cuños de todas as emisións monetarias a nome de Humberto I (1878-1900) e de Vítor Manuel III (1900-1946), ata o seu falecemento en 1903. Tamén son obra súa as series de prata cuñadas pola Ceca de Roma para a República de San Marino entre 1898 e 1906, e para a colonia italiana de Eritrea, entre 1890 e 1896.
[miniatura|[Medalla a Vicenzo Bellini (1876).]]En paralelo ás moedas, Speranza tamén foi o creador dun bo número de medallas, entre as que destacan as seguintes: Pío IX, primeiro Concilio Vaticano (1869), Vicenzo Bellini (1876), visita de Humberto I a Sicilia (1881), Exposición Industrial de Turín (1885), Giuseppe Verdi (1889), Cámara de Deputados de Roma (1890), xubileu episcopal de León XIII (1893), etc.Filippo Speranza marca coa inscrición SPERANZA en letra maiúscula e de pequeno tamaño todas as medallas e moedas da súa creación.

## Escolma de obras 

Ficheiro:Moneta 20 cent. Regno di Italia 1894.jpg|20 centésimos, Humberto I (1894).
Ficheiro:1 lira Italia 1887.jpg|1 lira, Humbero I (1887).
Ficheiro:25 centesimi di lira.jpg|25 centésimos, Vítor Manuel III (1903).
Ficheiro:Tallero d'Eritrea 129421.jpg|5 liras (tálero) de Eritrea (1891).
Ficheiro:2 Lire San Marino 1906.jpg|2 liras de San Marino (1901).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Comandini, A. (1903). "". En *Rivista Italiana di Numismatica*. Società numismatica italiana*.* Vol. 16. Páxinas 477-478.
* Forrer, L. (1912). "". En *Biographical dictionary of medallists*. Vol. 5. Spink & Son., Londres. Páxinas 597-599.
Sumar Galicia

**Sumar Galicia** é unha coalición electoral galega de esquerdas formada para presentarse ás eleccións ao Parlamento de Galicia de 2024. Intégrana tres partidos políticos: Movemento Sumar Galicia, Esquerda Unida e Verdes Equo Galicia.

## Historia 
Movemento Sumar Galicia, xunto con Esquerda Unida e Verdes Equo Galicia, chegaron a un acordo as semanas de finais de decembro de 2023 e comezos de 2024 para presentarse na coalición electoral Sumar Galicia, coa deputada pola Coruña, Marta Lois, como candidata á presidencia.

## Partidos que integran a coalición 
De acordo á documentación presentada e rexistrada ante a Xunta Electoral Central, os partidos políticos que constitúen a coalición son os seguintes:

## Resultados electorais 
## Notas 
## Véxase tamén
Huércal de Almería

**Huércal de Almería** é un concello español da provincia de Almería (Andalucía). Atópase a 7 km da capital de provincia, Almería, e forma parte da súa área metropolitana.

## Demografía 
En 2023 a poboación ascendía a 18&nbsp;507 habitantes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lista de concellos de Almería
Giuseppe Ferraris

**Giuseppe Ferraris**, nado en Turín en 1791 e finado en 1869, foi un medallista e deseñador de moedas italiano.

## Traxectoria 
Giuseppe Ferraris era fillo dun empregado da embaixada austríaca. A familia trasladouse a Milán, e alí Giuseppe foi aprendiz do célebre medallista e deseñador de moedas boloñés Luigi Manfredini, ao tempo que estudaba na Academia de Belas Artes de Brera.
miniatura|216x216px|20 liras de Carlos Alberte de Sardeña (1849).
A primeira medalla que se coñece de Giuseppe Ferraris data de 1828. Baixo o reinado de Carlos Alberte de Saerdeña (1831-1849) sucedeu a Amedeo Lavy como gravador xefe da Casa da Moeda de Turín, e foi o creador de todas as moedas de ouro e de prata deste monarca. Conservou o posto baixo Vítor Manuel II de Sardeña (1849-1861) e logo de Italia (1861-1878), e foi tamén o autor de todas as moedas a nome deste rei deseñadas ata o seu falecemento, en 1869.
miniatura|126x126px|Selo de 15 centésimos (1863).
Ademais das moedas, realizou tamén numerosas medallas, na súa maior parte relacionadas con acontecementos da historia contemporánea italiana. Destacan as medallas de busto de Vítor Manuel II, e outras como as de  Mercurino Arborio de Gattinara, Chanceler de Carlos V (1845); Samuel Jesi (1853) e Cesare Saluzzo, director da Escola Militar de Turín (1854), así como a da apertura do Parlamento (1859), a do casamento de Fernando I de Austria (1831), etc.

## Escolma de obras 

Ficheiro:Marengo VEII 1857.jpg|20 liras de Vítor Manuel II de Sardeña (1857).
Ficheiro:2 centesimi Italia 1861.jpg|2 centésimos de Vítor Manuel II de Italia (1861).
Ficheiro:1 lira Italia 1863 (valore).jpg|1 lira de Vítor Manuel II de Italia (1863)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Forrer, L. (1907). "Ferraris, Giuseppe". En *Biographical dictionary of medallists*. Vol. 2. Spink & Son., Londres. Páxina 88.
Proteína precursora

Unha **proteína precursora**, tamén chamada **proproteína** ou **propéptido**, é unha proteína (ou péptido) inactiva que pode ser convertida na súa forma activa por medio dunha modificación postraducional, como a rotura dunha parte da molécula ou a adición doutra molécula. O nome do precursor dunha proteína adoita formase engadindo o prefixo *pro*. Exemplos son a proinsulina e a proopiomelanocortina, que son ambas prohormonas, ou os cimóxenos, que son proencimas.

As proteínas precursoras adoitan existir cando a proteína activa que se obtén delas podería ser nociva para o organismo se non se activa só no lugar e momento axeitados, pero necesita estar dispoñible en breve tempo ou en grandes cantidades. Este é o caso dos precursores de encimas chamados cimóxenos, exemplos dos cales son algúns encimas dixestivos humanos.

Algunhas proteínas precursoras orixinan unha proteína que se segrega ao exterior da célula. Moitas destas son sintetizadas cun péptido sinal N-terminal que as marca como proteínas para a secreción e as diríxe ás membranas e reciben o nome de **preproteínas**. Cando o que se ten que segregar é unha proproteína (que unha vez segregada sufrirá máis modificacións) esta leva tamén o péptido sinal. Igual que as outras proteínas que teñen un péptido sinal, o seu nome leva o prefixo *pre*. Deste modo, reciben o nome de **preproproteínas** ou **prepropéptidos**. O péptido sinal será cortado da molécula no retículo endoplasmático.

Prodominio é o dominio dunha proproteína.

## Notas
Goldie Hexagon Racing

**Goldie Hexagon Racing** foi un equipo de carreiras de motor do Reino Unido, fundado por Paul Michaels. Correu na Fórmula 1 en , utilizando coches de Brabham.

## Fórmula 1
Goldie Hexagon Racing participou por primeira vez nunha carreira de Fórmula Un en 1972, na World Championship Victory Race de 1972. Correron nun March 721 para o piloto de carreiras británico John Watson. Watson clasificou o coche na décima posición e rematou a carreira na sexta posición. En  Goldie Hexagon Racing volveu á Fórmula Un e correu unha tempada completa de campionato, de novo con John Watson, correndo nos coches Brabham. A tempada comezou na Arxentina, onde Watson clasificou o coche na posición 20 e terminou 12º. No Brasil Watson clasificouse na 15ª posición, pero retirouse na volta 27. Tampouco conseguiu rematar en Suráfrica. En España Watson clasificouse na 15ª posición e rematou 11º, e rematou na mesma posición en Bélxica. En Mónaco Watson anotou os primeiros puntos de Goldie Hexagon Racing no Campionato do Mundo, cando terminou na sexta posición. En Suecia Watson terminou na undécima posición. En Holanda Watson terminou sétimo. En Francia Goldie Hexagon Racing participou con dous coches, un para Watson e outro para Carlos Pace. Mentres Watson terminou na 16ª posición, Pace non logrou clasificarse. Dúas carreiras máis tarde, en Austria, Watson terminou na cuarta posición, anotando tres puntos no Campionato do Mundo. En Italia Watson clasificou o coche na cuarta posición, a súa máis alta da tempada, pero só terminou no sétimo lugar. En Estados Unidos, na última carreira da tempada, Watson rematou na quinta posición, anotando outros dous puntos de campionato. O Gran Premio dos Estados Unidos de 1974 foi a última carreira de Fórmula Un para Goldie Hexagon Racing.

## Resultados da carreira
### Resultados completos do Campionato do Mundo de Fórmula 1
(clave) (os resultados en **negra** indican a pole position, os resultados en *cursiva* indican a volta rápida)

### Resultados na Fórmula 1 fora de campionato
### Resultados completos nas Shellsport International Series
(chave) (Carreiras en **negra** indican pole position, carreiras en *cursiva* indican volta rápida)

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Ligazóns externas