Pío del Río Hortega

**Pío del Río Hortega,** nado en Portillo, Provincia de Valladolid, o 5 de maio de 1882 e finado en Buenos Aires o 1 de xuño de 1945, foi un médico e investigador español. Destacou no campo da histoloxía, especialmente no estudo do sistema nervioso. Traballou primeiro con Nicolás Achúcarro, e despois, menos intensamente, con Santiago Ramón y Cajal. Despois de Cajal, é a figura máis destacada da chamada Escola Histolóxica Española, coñecido sobre todo polo seu descubrimento da microglía, chamada tamén "células de Hortega".

## Traxectoria 
Pío foi o cuarto de oito irmáns. Fixo os seus primeiros estudos no seu pobo natal. Realizou os seus estudos universitarios na Facultade de Medicina da Universidade de Valladolid licenciándose en Medicina en 1905. Empezou a súa carreira profesional exercendo como médico do seu pobo, Portillo, durante dous anos, pero enseguida deixouno para seguir a súa vocación investigadora. Pensionado pola Junta para Ampliación de Estudos en 1913, ampliou a súa formación na súa patria, Berlín, Londres e París. Volveu a España en 1915 para traballar no Laboratorio de Histoloxía Normal e Patolóxica que fundou dita Xunta. Alí traballou co histólogo Nicolás Achúcarro, a quen, ao morrer, sucedería en 1918. En 1917 foi nomeado Secretario da Sociedade Española de Bioloxía que preside Ramón e Cajal.

En 1920 a JAE puxo ao seu cargo un laboratorio, situado na Residencia de Estudantes, polo que pasarían diversos investigadores de Europa para coñecer os seus métodos e descubrimentos.

En 1926 foi nomeado presidente de  Real Sociedade de Historia Natural e en 1927, membro da Sociedade de Bioloxía de París. Ademais, en 1928 foi tamén nomeado xefe da Sección de Investigación do Instituto Nacional do Cancro, institución que chegou a dirixir tres anos despois.

Para observar as células do tecido nervioso ao microscopio, Río Hortega traballou coa técnica do tanino e da prata que ideara Achúcarro, pero creou catro variantes diferentes. Unha destas impregnaba de forma selectiva as estruturas internas das células. Isto permitiulle estudar con detalle a neurona e a neuroglía. Máis tarde ideou o método do carbonato de prata amoniacal co fin de investigar mellor a neuroglia. Puido modificar así todos os coñecementos que entón se posuían sobre este tipo de célula, o que lle valeu prestixio internacional e méritos en varias institucións científicas norteamericanas e europeas. Algúns personaxes de gran prestixio, como Wilder Penfield, acudiron a Madrid co fin de aprender no seu laboratorio. O repertorio bibliográfico norteamericano *Index-Catalog* escrito polos alemáns A. Metz e Hugo Spatz, introduciu o nome de "células de Hortega" para designar a microglía, o que pronto se aceptou na comunidade científica. Co seu descubrimento, en 1919, distinguiu a composición do "terceiro elemento" do sistema nervioso de Cajal: estaba composto en realidade da microglía e os oligodendrocitos. Pío del Río-Hortega, con iso, descubría dous do catro tipos fundamentais de células do sistema nervioso central. vítima dun cancro. Desde outubro de 1986, os seus restos descansan no Panteón de Homes Ilustres de Valladolid.

## Recoñecementos 
miniatura|Estatua de Pío del Río no Museo da Ciencia de Valladolid.
En Valladolid leva o seu nome o Hospital Universitario Río-Hortega, unha rúa e un instituto de Educación Secundaria. No seu pobo de orixe, Portillo, na provincia de Valladolid, unha rúa, un colexio de Educación Primaria e un instituto de Educación Secundaria tamén leva o seu nome.

Río Hortega dá nome a un dos contratos de investigación que concede o Instituto de Saúde Carlos III (ISCIII), destinados á consolidación do persoal clínico investigador.

En 1929 e 1937 Candidato ao Premio Nobel de Medicina en dúas ocasións.

Doutor honoris causa pola Universidade de Oxford.

Estatua no Museo da Ciencia de Valladolid.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Lázaro Real, E. (2020). *Un científico en el armario : Pío del Río Hortega y la historia de la ciencia española*. Next Door. ISBN&nbsp;978-84-121598-3-7, . OCLC&nbsp;1184050852

### Ligazóns externas 
* Biografía máis detallada
* Fotografía no exilio, no Laboratorio do Hospital Borda de Buenos Aires
* Zafra, Ignacio (6/11/2009). "A xeración científica perdida", *El País* .
* Cronobiografía de Pío del Río Hortega 
* Biografía de Pío del Río Hortega