Jean Rouch

**Jean Rouch**, nado en París o 31 de maio de 1917 e finado en Birni-N'Konni (Níxer) o 18 de febreiro de 2004, foi un cineasta e antropólogo francés.

Foi considerado un dos fundadores do cinéma vérité en Francia. O traballo como cineasta de Rouch durante máis de 60 anos en África, caracterizouse pola idea de *antropoloxía compartida*. Influído polo descubrimento do surrealismo aos vinte anos, moitos dos seus filmes esvaecen a liña entre a ficción e o documental, creando un novo estilo: a etnoficción. Os cineastas franceses de nouvelle vague aclamaron a Rouch como un dos seus. O seu filme seminal *Moi, un noir* foi pioneiro na técnica do jump cut popularizada por Jean-Luc Godard.

Comentando o traballo de Rouch como alguén "encargado da investigación do Musée de l'Homme" de París, Godard dixo: "Hai unha mellor definición para un cineasta?".

## Traxectoria 
Rouch comezou a súa longa relación con temas africanos en 1941, cando chegou a Niamey como enxeñeiro hidrolóxico na colonia francesa para supervisar un proxecto de construción en Níxer. Alí coñeceu a Damouré Zika, fillo dun cura tradicional songhai e pescador, preto da cidade de Ayorou, no río Níxer. Despois de que dez traballadores sorko morresen por un raio nun almacén de obras supervisado por Rouch, a avoa de Zika, unha famosa médium e asesora espiritual, presidiu un ritual para homes, que Rouch afirmou máis tarde que provocou o seu desexo de facer filmes etnográficos. Interesouse pola etnoloxía zarma e Songhai, filmando rituais e cerimonias. Rouch enviou o seu traballo ao seu profesor Marcel Griaule, que o animou a continuar.

Pouco despois, Rouch regresou a Francia para participar na Resistencia. Despois da guerra, traballou un breve período como xornalista coa axencia France-Presse antes de regresar a África, onde se converteu nun influente antropólogo e ás veces polémico cineasta.

Zika e Rouch fixéronse amigos. En 1950, Rouch comezou a usar a Zika como personaxe central dos seus filmes, rexistrando as tradicións, a cultura e a ecoloxía da xente do val do río Níxer. O primeiro filme en que apareceu Zika foi *Bataille sur le grand fleuve* (1950-52), que retrata a vida, as cerimonias e a caza dos pescadores sorko. Rouch pasou catro meses viaxando cos pescadores sorko nunha piragua tradicional.

Os seus primeiros filmes, como ''Chasse à l'Hippopotame* (1946), *Cimetière dans la Falaise* (1951) e *Les Hommes Qui la Pluie* (1951), foron reportaxes tradicionais narradas, mais aos poucos fíxose máis innovador.

Rouch fixo os seus primeiros filmes en Níxer: *Au pays des mages noirs* (1947), *Initiation à la danse des possédés* (1948) e *Les magicians de Wanzarbé* (1949), todos os cales documentaban os rituais de posesión do espírito songhai e os pobos zarma e sorko que vivían ao longo do río Níxer. Xeralmente está considerado o pai do cinema nixerino. A pesar de chegar como colonialista en 1941, Rouch permaneceu en Níxer despois da independencia e orientou unha xeración de cineastas e actores nixerinos, incluído Zika.

Durante a década de 1950, Rouch comezou a producir filmes etnográficos máis longos. En 1954 Zika protagonizou *Jaguar* como un mozo songhai que viaxaba por traballo á Costa de Ouro. Tres homes dramatizaron as súas vidas no filme e convertéronse nos primeiros tres actores do cine nixerino. Zika axudou a reeditar a película, orixinalmente unha peza etnográfica muda, nunha longametraxe entre o documental e a ficción (docuficción), e proporcionou diálogo e comentarios para a súa estrea en 1969. En 1957 Rouch dirixiu *Moi, un noir* en Costa do Marfil* co mozo cineasta nixerino Oumarou Ganda, que regresara recentemente do servizo militar francés en Indochina. Ganda converteuse no primeiro gran director e actor nixerino. A principios dos anos 70, Rouch, co elenco, a tripulación e a coescritura dos seus colaboradores nixerinos, produciu longametraxes dramáticas en Níxer, como *Petit à petit* (1971) e *Cocorico Monsieur Poulet* (1974).

Moitos cineastas africanos rexeitaron os filmes etnográficos de Rouch e doutras producidas na era colonial por distorsionar a realidade. Rouch é considerado un pioneiro da Nouvelle Vague e da antropoloxía visual e o pai da etnoficción. Os seus filmes son principalmente cinéma vérité, unha expresión empregada por Edgar Morin nun artigo de *France-Observateur* de 1960 que se refería aos filmes de novas Kino-Pravda de Dziga Vertov. O filme máis coñecido de Rouch, unha das obras centrais da Nouvelle Vague, é ''Chronique d'un été'' (1961), que filmou xunto ao sociólogo Edgar Morin e retrataba a vida social da Francia contemporánea. Ao longo da súa carreira, informou sobre a vida en África. Ao longo de cinco décadas, realizou case 120 filmes.

Rouch e Jean-Michel Arnold fundaron un festival internacional de cine documental, o Cinéma du Réel, no Centro Pompidou de París en 1978.

En 1996, trala elección de Nelson Mandela, Rouch visitou o Centro de Estudos Retóricos da Universidade de Cidade do Cabo por invitación de Philippe-Joseph Salazar. Deu dúas conferencias sobre o seu traballo e filmou algunhas imaxes nos barrios negros coa súa axudante Rita Sherman.

Rouch morreu nun accidente de tráfico en febreiro de 2004, a 16 quilómetros de Birni-N'Konni, Níxer.

No seu ensaio de 2017 "How the Art World, and Art Schools, Are Ripe for Sexual Abuse", a artista contemporánea Coco Fusco detallou o seu primeiro encontro con Rouch: "Fun acosada sexualmente polo recoñecido cineasta etnográfico Jean Rouch, que está acreditado como inventor dun xeito mellor de mirar os africanos".

## Filmografía 
* 1947: *Au pays des mages noirs*
* 1949: *Initiation à la danse des possédés*
* 1949: *La Circoncision*
* 1950: *Cimetière dans la falaise*
* 1951: *Bataille sur le grand fleuve*
* 1953: ''Les Fils de l'eau*
* 1954: *Mammy Water*
* 1954: *Les maîtres fous*
* 1957: *Baby Ghana*
* 1958: *Moi, un noir (Treichville)*
* 1961: *La pyramide humaine*
* 1961: *Chronique d'un été (Paris 1960)*, codirixido por Edgar Morin
* 1964: *La punition, ou les Mauvaises rencontres [Punishment, or: Bad Encounters]*
* 1966: *Sigui année zero*
* 1966: *Les veuves de 15 ans*
* 1967: *Sigui: l'enclume de Yougo*
* 1967: *Jaguar*
* 1968: *Sigui 1968: Les danseurs de Tyogou*
* 1969: *Sigui 1969: La caverne de Bongo*
* 1969: *Petit à Petit*
* 1970: *Sigui 1970: Les clameurs d'Amani
* 1971: ''Sigui 1971: La dune d'Idyeli*
* 1971: *Tourou et Bitti, les tambours d'avant*
* 1972: *Sigui 1972: Les pagnes de lame*
* 1973: *Sigui 1973: L'auvent de la circonsion*
* 1974: *Cocorico! Monsieur Poulet *
* 1976: *Babatu*
* 1977: *Ciné-portrait de Margaret Mead*
* 1977: *Makwayela (1977)*
* 1979: *Les funérailles à Bougo, le vieil Anaï*
* 1980: *Funeral at Bongo: Old Anaï (1848-72) [versión en inglés narrada por Rouch]
* 1984: *Dionysos*
* 1986: ''Folie Ordinaire d'une fille de Cham*, codirixido por Philippe Constantini con Jenny Alpha e Sylvie Laporte 
* 1990: *Liberté, égalité, fraternité et puis après* 
* 2002: *Le rêve plus fort que la mort*, codirixido por Bernard Surugue

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Adams, John W. Jean Rouch Talks About His Films to John Marshall and John W. Adams. *American Anthropologist* 80:4. Decembro de 1978.
* Beidelman, Thomas O. Review of *Jaguar*. *American Anthropologist* 76:3. Setembro de 1974.
* Bruni, Barbara,  Jean Rouch: Cinéma-vérité, Chronicle of a Summer and The Human Pyramid, *Senses of Cinema'*, marzo de 2002 
* Deleuze, Gilles  – NOTES ON : Cinema 2 – the time-image, Athlone Press Londres,1989.
* Fieschi, Jean-André, Jean Rouch, *Cinema, A Critical Dictionary*, Richard Roud (editor), Vol. 2, pp.&nbsp;901–909. Secker & Warburg and Viking Press, 1980.
* Georgakas, Dan and Udayan Gupta, Judy Janda. The Politics of Visual Anthropology: An Interview with Jean Rouch. *Cineaste* 8:4. 1978.
* Henley, Paul. *The Adventure of the Real: Jean Rouch and the Craft of Ethnographic Cinema*. University of Chicago Press, 2009.
* Muller, Jean Claude. Review of *Les Maîtres fous*, American Anthropologist 73:1471–1473. 1971.
* Papanicolaou, Catherine. Petit à petit de Jean Rouch : montages et remontages, *Cinema & Cie* IX, Outono (13):19-27. 2009.
* Portis, Irene – Jean Rouch: The Semiotics of Ethnographic Film Irene Portis – Winner Cambridge, MA 7 de agosto de 2011
* Rothman, William (editor). *Jean Rouch : a celebration of life and film* (Transatlantique 8).  Fasano, Italy: Schena Editore, 2007.
* Rothman, William (editor). *Three Documentary Filmmakers: Errol Morris, Ross McElwee, Jean Rouch," State University of New York Press, 2009.
* Rothman, William, “Jean Rouch’s *Ciné-Trance* and Modes of Experimental Ethno-Fiction Filmmaking,” in David LaRocca and Timothy Corrigan, eds, *The Philosophy of Documentary Film: Image, Sound, Fiction, Truth,* Lexington Books, 2017
* Rothman, William, *Jean Rouch: The Camera as Provocateur,* in Barton Palmer and Murray Pomerance, editors, *Thinking in the Dark: Cinema, Theory, Practice,* Rutgers University Press, 2016
* Rothman, William, *Jean Rouch as Film Artist,* in William Rothman, *Tuitions and Intuitions: Essays at the Intersection of Film Criticism and Philosophy,* State University of New York Press, 2019, 203-332.
* Stoller, Paul. *The Cinematic Griot: The Ethnography of Jean Rouch*. University of Chicago Press, 1992.
* Tailor & Francis. Disruptive forms: the cinema of Jean Rouch at Tailor & Francis online
* Vigo, Julian. Power, Knowledge and Discourse: Turning the Ethnographic Gaze around in Rouch's *Chronique d’un été*. *Visual Sociology*, 1995.
* Ricard, Alain "Jean Rouch: Some Personal Memories" In *Research in African Literatures*, 35, Fall (3), 6–7. 2004. [10.1353/ral.2004.0072]
### Ligazóns externas 
* Jean Rouch – article by Matt Losada, Assistant Professor in the Department of Hispanic Studies at the University of Kentucky, Senses of Cinema, decembro de 2010
* Jean Rouch  at The Complete Index To World Film since 1895
* "Farther Than Far: The Cinema of Jean Rouch" 
* The Jean Rouch Tribute Website: bio, tributes, complete filmography, audio, film clips
* In the footsteps of the White Fox in Dogon country  
* A website devoted to the study of Jean Rouch's Films 
* Glossary of Rouchian Terms