Angelines Fernández

**María de los Ángeles Fernández Abad**, nada en Madrid o 30 de xullo de 1924 e finada na Cidade de México o 25 de marzo de 1994, coñecida como **Angelines Fernández**, foi unha actriz e comediante mexicana. É lembrada por interpretar o personaxe de Doña Clotilde, La Bruja del 71, na serie *El Chavo del 8* (1973). 
Na súa mocidade foi guerrilleira e loitou xunto á República na guerra civil española. Tras a vitoria franquista, en 1947 decidiu emigrar a México, onde se converteu en actriz e obtivo a nacionalidade. Nos seus inicios no país participou no elenco de varias películas, entre elas *El diario de mi madre* (1958), *Misterios de la magia negra* (1958), *El esqueleto de la señora Morales* (1960), *El padrecito* (1964), *Corona de lágrimas* (1968) e *El profe* (1971). Con todo, logrou o éxito internacional cando comezou a traballar con Roberto Gómez Bolaños na serie de televisión *El Chavo del 8*, en que apareceu por primeira vez en 1972. Tamén participou noutras producións de Bolaños, como *El Chapulín Colorado* e *Chespirito*.

## Traxectoria 
María de los Ángeles Fernández Abad naceu o 30 de xullo de 1924 en Madrid, filla de José Fernández e Manuela Abad.

A súa mocidade transcorreu durante a Segunda República española, polo que se uniu ás guerrillas antifascistas e anarcosindicalistas que loitaban contra o fascismo do entón xeral Francisco Franco. Pelexou durante toda a guerra dende o bando republicano. Franco tomou o poder tras o fin da guerra civil española en 1939. Ao considerar que a súa vida estaba en perigo debido ao seu apoio ao maquis, emigrou a México en 1947. 

Alí converteuse en actriz e traballou inicialmente en teleteatros, convidada polo seu compatriota Ángel Garasa, e na emisora de radio XEW. Traballou en filmes xunto a artistas destacados de México como Cantinflas e Arturo de Córdova. Con todo, o seu papel máis importante foi o de Doña Clotilde, *la Bruja del 71*, a eterna namorada de Don Ramón, personaxe representado polo actor Ramón Valdés, na serie *Chespirito* desde 1971 e en *El Chavo del 8* a partir de 1973. Ese papel obtívoo xustamente grazas ao seu amigo, quen a presentou a Chespirito. Fernández traballou durante 20 anos con Chespirito, de 1971 a 1991.

## Vida persoal e morte 
Fernández tivo unha filla chamada Paloma Fernández.
&nbsp;
O 25 de marzo de 1994 Fernández faleceu aos 69 anos na Cidade de México. As causas da morte incluíron trastornos do ritmo cardíaco, insuficiencia respiratoria aguda e insuficiencia renal crónica. Na súa acta de defunción consta que a súa única nacionalidade era mexicana, polo que probabelmente perdera a nacionalidade española. Foi sepultada nunha cripta do cemiterio Mausoleos del Ángel, na Cidade de México.

## Filmografía 
### Programas de televisión 
* 1971-1973, 1980-1991: *Chespirito*, como *Doña Clotilde* (en *El Chavo del 8*), e *Doña Nachita* (en "Los Caquitos"), ademais de varios personaxes.
* 1973-1980: *El Chavo del 8*, como Doña Clotilde, la Bruja del 71.
* 1973-1979: *El Chapulín Colorado*, varios personaxes.
* 1979-1980: *La Chicharra*, como Úrsula.

### Películas 
* 1955: *Maternidad imposible.
* 1958: *El águila negra contra los enmascarados de la muerte.
* 1958: *El diario de mi madre*, Leonor.
* 1958: *Misterios de la magia negra*, Laura.
* 1959: *Mi niño, mi caballo y yo.
* 1960: *El esqueleto de la señora Morales.
* 1963: *Mi vida es una canción.
* 1964: *El padrecito*, Sara (irmá do padre Damián)
* 1966: *Fuera de la ley*
* 1967: *Estrategia matrimonial.
* 1967: *Un novio para dos hermanas.
* 1968: *Corona de lágrimas*, Mercedes Ancira.
* 1968: *Despedida de casada.
* 1968: *Esta noche si.
* 1969: *Un Quijote sin mancha*, Prudencia Pingarón.
* 1971: *El cielo y tú*, muller conservadora de igrexa.
* 1971: *El profe*, mamá de Martín.
* 1974: *Tráiganlos vivos o muertos.
* 1975: *El agente viajero.
* 1978: *Oye Salomé!
* 1979: *El Chanfle*, caixeira dun supermercado e esposa de Paco.
* 1982: *El Chanfle 2*, secretaria do Club América e esposa de Paco.
* 1983: *Don Ratón y Don Ratero*, como empregada do "Kilos".
* 1985: *Charrito*, maquillista.
* 1990: *Bella entre las flores*, dona Perfecta de Rico.
* 1990: *Dos judiciales en aprietos*.
* 1990: *Sor Batalla*, Madre Superiora.

### Telenovelas 
* 1958: *Cadenas de amor*, como Irma
* 1959: *Teresa,* como Esmeralda
* 1960: *Un amor en la sombra*.
* 1960: *El hombre de oro*.
* 1960: *Gabriela*.
* 1961: *La familia del 6*.
* 1961: *La telaraña*.
* 1962: *La herida del tiempo*.
* 1962: *La madrastra*.
* 1964: *La intrusa*.
* 1964: *Teatro del cuatro*.
* 1965: *Tú eres un extraño*.
* 1966: *La duquesa*.
* 1966: *Sonata de otoño*.
* 1969: *Encadenados*.
* 1970: *Rafael*, como Juliana.
* 1974: *Ha llegado una intrusa*, como Marcela.
* 1978: *Gotita de gente*, como Patricia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bruja, guerrillera y feminista: El día que “Doña Clotilde” combatió la dictadura de Franco en España.