Piru Gaínza

**Agustín Gaínza Vicandi**, máis coñecido como **Piru Gaínza** ou simplemente **Gaínza**, nado en Basauri o 28 de maio de 1922 e finado no mesmo lugar o 6 de xaneiro de 1995, foi un futbolista e adestrador vasco, que xogaba de extremo esquerdo. Xogador histórico do Athletic Club, militou nese club durante toda a súa carreira. É recordado como un dos futbolistas máis verticais e rápidos da súa época e como un dos mellores xogadores da historia do club vascco, sendo o xogador que máis tempadas vestiu a súa camiseta, un total de 19.

No momento da súa retirada era o futbolista con máis partidos da historia do Athletic (496) e o seu terceiro máximo goleador con 152 goles, só superado polos seus antigos compañeiros José Luis Panizo e Telmo Zarra, sendo tres dos cinco integrantes da célebre "segunda dianteira histórica do Athletic" xunto con Rafael Iriondo e Venancio Pérez, considerada unha das mellores dianteiras da historia do fútbol español. Gañou un total de dez títulos, entre eles dúas ligas de Primeira División e sete Copas do Xeneralísimo (cifra nunca superada por ningún outro futbolista). Trala súa retirada adestrou o equipo do Athletic entre 1965 e 1968. 

Foi internacional coa selección española, coa que disputou 33 partidos, nos que marcou 10 goles. Participou con esta no Mundial de 1950, onde exerceu como capitán en varios partidos, alcanzando o cuarto posto final.  

Era o irmán máis novo do tamén futbolista Miguel Gaínza, co que coincidiu no Athletic durante cinco tempadas.

## Traxectoria 
### Como futbolista 
#### Comezos 
Comezou a xogar ao fútbol con desinterese e pola insistencia de seu irmán máis vello, Miguel, e fíxoo xogando de porteiro, motivo polo que empezou a ser chamado "Piru", alcume dun famoso gardameta da comarca. En 1937 seu irmán meteuno nun torneo organizado polo Athletic Club, que buscaba novos xogadores para o seu equipo, desfeito pola Guerra Civil. Ao remate do torneo, ambos irmáns foron seleccionados, pero Piru non quixo fichar, e comezou a traballar na fábrica de metal La Basconia. En 1950 gañou a súa cuarta Copa do Xeneralísimo, á que sumou ese mesmo ano a Copa Eva Duarte. 

#### Últimos anos 
Nos seus últimos anos no club exerceu como capitán e formou unha liña de ataque moi popular xunto a Artetxe, Markaida, Arieta e Uribe. En 1955, con Ferdinand Daučík como adestrador, levantou a súa quinta Copa do Xeneralísimo, e na tempada 1955/56 gañou liga e Copa. Na tempada seguinte debutou xunto co club na Copa de Europa, disputando o primeiro partido o 20 de setembro de 1956, ante o FC Porto no estadio das Antas. Aos 8 minutos de partido, o propio Piru converteuse no autor do primeiro gol do club na máxima competición europea. O equipo vasco eliminou ao conxunto portugués, e tamén ao Budapest Honvéd capitaneado por Puskás, antes de caer nos cuartos de final fronte ao Manchester United.

En 1958 capitaneou o equipo na súa novena final persoal da Copa do Xeneralísimo. Foi ante o Real Madrid no Bernabéu, nunha final que pasou á historia como a dos "11 aldeáns" que derrotaron ao Real Madrid campión de liga e de tódalas Copas de Europa disputadas ata entón. Foi o sétimo trofeo para Gaínza, que igualou a José María Belauste como o futbolista con máis títulos en dita competición.

Aos 38 anos, o Athletic deuno de baixa, decisión que indignou á afección, aínda que continuou na estrutura do club.

En 1965 colleu as rendas do primeiro equipo, ao que adestrou ata 1968, obtendo un quinto e dous sétimos postos en liga. Ademais alcanzou dúas finais da Copa do Xeneralísimo, perdendo a primeira contra o Zaragoza do seu antigo adestrador Daučík, e a segunda contra o Valencia de Mundo.

Morreu o 6 de xaneiro de 1995 aos 72 anos de idade.

## Recoñecementos 
En 1955 foi galardoado co Trofeo Monchín Triana en recoñecemento á súa deportividade e pola súa fidelidade ás cores do seu club. En 1957, recibiu a medalla de ouro ao Mérito Deportivo. Dende 1999 celébrase en Basauri o Torneo Piru Gaínza, de fútbol base.

## Palmarés 
;Athletic Club
* **Primeira división de España (2):** 1942/43, 1955/56.
* **Copa do Xeneralísimo (7):** 1943, 1944, 1944/45, 1949/50, 1955, 1956, 1958.
* **Copa Eva Duarte (1):** 1950.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador no sitio web do Athletic Club .
* Datos do xogador  coa selección española .