Coroa austrohúngara

: *Para outras moedas coa denominación de "coroa", véxase a páxina de homónimos **Coroa (moeda)**.*

A **coroa austrohúngara** (alemán: *Krone*; húngaro: *korona*) foi a moeda oficial do Imperio Austrohúngaro desde 1892 (cando substituíu o florín ao se adoptar o padrón ouro) ata a disolución do imperio en 1918. A moeda divisionaria era o *heller* na parte austríaca e *fillér* na parte húngara do imperio (ademais de *halier* en Eslovaquia e *haléř* en Chequia), todas elas equivalentes á centésima parte da coroa.

## Denominación 
[miniatura|156x156px|Indicación do [Valor facial|valor en oito idiomas nun billete de 50 coroas austrohúngaras de 1914]]
A denominación oficial da moeda era *Krone* (plural *Kronen*) en Austria e *Osztrák–magyar korona* en Hungría. A forma latina *Corona* (plural *Coronæ*), abreviada como *Cor.* nas moedas de menor tamaño, utilizábase nas cuñaxes da parte do imperio maiormente de fala alemá, coñecida como Cisleithania. As denominacións da moeda no resto das linguas dos territorios onde circulaba tamén tiña recoñecemento e mesmo aparece nos billetes: O tipo de cambio da nova moeda con respecto á anterior, que se baseaba no padrón prata, fixouse en 2 coroas = 1 florín ou gulden. A partir de 1900, os billetes coa súa denominación en coroas foron os únicos de curso legal no imperio.

### I Guerra Mundial 
A coroa austrohúngara desvalorizouse moi fortemente como resultado da I Guerra Mundial, que foi financiada principalmente mediante a emisión de bonos de guerra, no canto de recorrer aos impostos. Os prezos ao consumidor aumentaron ata dezaseis veces durante a contenda, xa que o Goberno non dubidou en pór en funcionamento as prensas do Banco Austrohúngaro para pagar as súas contas, e isto provocou unha taxa de inflación máis alta que noutros países combatentes.

En Austria, pola súa banda, a economía austríaca non se estabilizou ao finalizar a guerra e tamén seguiu un período de hiperinflación: a oferta monetaria aumentou de 12.000 a 30.000 millóns de coroas en 1920, e a arredor de 147.000 millóns de coroas en 1921. En agosto de 1922 os prezos ao consumidor eran 14.000 veces maiores que antes do comezo da guerra. O billete de maior valor foi o de 500.000 coroas, emitido en 1922. A confianza na moeda perdérase e a poboación gastaba os cartos tan axiña como lle era posible.

En outubro de 1922, Austria acadou da Liga das Nacións un préstamo por valor de 650 millóns de coroas de ouro, coa contrapartida dunha supervisión das finanzas do país por parte desa institución. Esta medida estabilizou a moeda nunha taxa de 14.400 coroas de papel por unha coroa de ouro. O 2 de xaneiro de 1923 comezou as súas operacións o Banco Nacional de Austria (*Österreichische Nationalbank*) asumindo o control da moeda do Banco Austrohúngaro, que entrara en liquidación.

En decembro de 1923, o Parlamento de Austria autorizou ao Goberno a emisión de moedas de prata de 5.000, 10.000 e 20.000 coroas que pasarían a designarse como medio xilin (*schilling*) xilin e dobre xilin. Deste xeito, o xilin converteuse na moeda oficial de Austria o 20 de decembro de 1924, cunha taxa de cambio de 10.000 coroas por un xilin.

## Moedas 
miniatura|Postal que reproduce a serie austríaca de moedas da coroa austrohúngara
miniatura|Postal que reproduce a serie húngara de moedas da coroa austrohúngara

As moedas da coroa austrohúngara correspondentes á parte austríaca cuñáronse en Viena a partir de 1892, coas denominacións de 1, 2, 10 e 20 heller, en metais non nobres; de 1, 2 e 5 coroas, en prata; e de 10, 20 e 100 coroas, en ouro. A forma utilizada para a súa impresión nas moedas foi a latina *corona*.  A moeda de 100 coroas segue a cuñarse hoxe en día con data inmobilizada de 1915 como moeda de investimento.

Pola súa banda, as moedas da parte húngara cuñáronse na ceca de Körmöcbánya (actual Kremnica, en Eslovaquia), tamén a partir de 1892. Os valores son os mesmos, coa única diferenza da denominación *fillér* para a moeda divisionaria e *korona* para a unidade.

Todos eles tiñan as súas inscricións bilingües, en alemán e en húngaro, e a expresión do seu valor tamén se indicaba noutros idiomas da área abranguida polo Imperio. Ata a I Guerra Mundial, os billetes tiñan unha face en alemán e a outra en húngaro, mais durante a contenda imprimíronse algúns billetes con versión bilingüe en ambos os lados.

En cumprimento deste compromiso, en 1919 sobreestampáronse os billetes do Imperio Austrohúngaro en circulación coa inscrición DEUTSCHÖSTERREICH e emitíronse novos billetes que os reproducían exactamente.

A partir de 1920, apareceu nos billetes un novo reselo: «Ausgegeben nach dem 4. Oktober 1920» ("Expedido despois do 4 de outubro de 1920").

#### Checoslovaquia 
[miniatura|Billete coa contramarca de [Checoslovaquia]]

A primeira República de Checoslovaquia utilizou uns selos adhesivos colocados sobre os billetes austrohúngaros como primeira versión da coroa checoslovaca, ata que o 15 de abril de 1919 creou oficialmente a coroa checoslovaca cunha equivalencia á par coa antiga coroa do Imperio. Hoxe a coroa (*koruna*) segue a ser a unidade monetaria oficial da República Checa e foino tamén de Eslovaquia ata a adopción do euro.

#### Fiume 
[miniatura|Billete coa contramarca de [Estado Libre de Fiume|Fiume]]

No Estado Libre de Fiume (na actual Croacia), a autoridade do Consello Nacional Italiano, que gobernaba a cidade, acordou o 18 de abril de 1819 a creación da coroa de Fiume ou *corona fiumana* (abreviada Cor. ou FiuK). Con tal propósito, reestampáronse en 1919 e 1921 billetes de unha e de dúas coroas austrohúngaras, e en 1920 os valores de 2, 10, 20, 50, 100 e 1.000 coroas. Estes billetes contramarcados estiveron en circulación ata febreiro de 1921 e, xa antes, en setembro de 1920, introducírase no territorio a lira italiana como moeda oficial, cunha taxa de cambio de 0,40 liras por coroa.

miniatura|Billete coa contramarca iugoslava.

#### Croacia, Eslovenia e Bosnia e Herzegovina 
Nestes territorios, que se converteron en parte do Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos en 1918 (máis tarde Iugoslavia), as novas autoridades reestamparon os billetes do imperio para seren usados coa denominación de coroa serbia, croata e eslovena, moeda que en 1920 foi substituída polo dinar, cunha taxa de cambio de 1 dinar = 4 coroas.
[miniatura|Billete coa contramarca de [Romanía]]

#### Romanía 
En Romanía houbo dúas emisións de billetes mediante a estampaxe de billetes austrohúngaros, ambas en 1919: a primeira destas emisións provisionais consistiu na colocación dun selo na face austríaca dos billetes, en tanto que na segunda se colocou na face húngara. Os valores reestampados foron 10, 20, 50, 100, 1.000 e 10.000 coroas das emisións de coroa austrohúngara de 1902 a 1918.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Adamovszky István. (2006). *A koronarendszer 1892-1925*. Budapest (2006). ISBN 963-060-464-7
* Alfaro Asins, C. et al. (2009). *Diccionario de numismática*. Ministerio de Cultura. Madrid. ISBN 978-84-8181-405-7
* Books, L. L. C. (2010). *Currencies of Austria-Hungary: Austro-Hungarian Krone, Austro-Hungarian Gulden, Banknotes of the Austro-Hungarian Krone*. General Books LLC. ISBN 9781158262533
*Cuhaj G. S. (2008). *Standard Catalog of World Paper Money. General Issues 1368-1960*. Krause Publications. ISBN 978-0-89689-730-4
* Cuhaj, G. S. (2009). *Standard Catalog of World Paper Money Specialized Issues (11 ed.)*. Krause. ISBN 978-1-4402-0450-0.
* Cuhaj, G. S. (2010). *Standard Catalog of World Paper Money General Issues (1368-1960)* (13 ed.). Krause. ISBN 978-1-4402-1293-2.
* Leányfalusi Károly, Nagy Ádám. (2006). *A korona-fillér pénzrendszer – Magyarország fém- és papírpénzei 1892-1925*. Magyar Éremgyűjtők Egyesülete. Budapest. ISBN 963-229-523-4
*Rádóczy, G. (1984). *A legújabb kori magyar pénzek (1892-1981)*. Budapest. Corvina. ISBN 963-13-1528-2
* Rádóczy Gyula, Tasnádi Géza (1992). *Magyar papírpénzek 1848-1992*. Danubius Kódex Kiadói Kft. ISBN 963-7434-11-9
### Outros artigos 
* Coroa (moeda)
* Moedas da coroa austrohúngara
* Billetes da coroa austrohúngara
* Casa da Moeda de Austria
* Casa da Moeda de Hungría
* Imperio Austrohúngaro
### Ligazóns externas 
* Catálogo das moedas de coroa en prata de Austria
* Catálogo das moedas de coroa en ouro de Austria
* Catálogo de billetes da coroa austrohúngara