open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Stade Toulousain

O **Stade Toulousain** é un club de rugby francés, da cidade de Tolosa. É considerado como un dos equipos máis importantes do rugby de Francia e de Europa coas súas 5 Copas de Europa.

## Traxectoria 
O club foi fundado en 1907 da fusión dos dous clubs de estudantes de Tolosa. O club perde a súa primeira final no ano 1909 fronte ao Stade Bordelais mais uns anos máis tarde o club da "Virxe Vermella" (ese é o seu alcume dende aquela) gañou o seu primeiro título na final do campionato francés fronte ao Racing Club de France.

Na década de 1920 o rugby convértese no "Deporte Rei" en Francia, e o Stade Toulousain gañou tres títulos máis (1922, 1923, 1924). Mais o Toulousain terá que agardar ata o final da segunda guerra mundial para poñer de novo a súa pegada no palmarés do Campionato (1947).

Despois de anos de seca, na década de 1970 o Béziers impúxose coma o máximo dominador do rugby de Francia, o club volve ser Campión e a levantar o famoso Escudo de Brennus no ano 85. Grazas a unha nova xeración de adestradores e xogadores, o Stade Toulousain consegue ser a máxima referencia do rugby francés e europeo inventando un novo xeito de xogar, baseada no espectáculo e a eficacia, que segue inspirando a moitos adestradores no mundo.

En 1996, logo da legalización do rugby profesional pola International Rugby Board, os mellores clubs e provincias de Francia, Escocia, Gales, Italia e Romanía compiten na primeira Copa de Europa (chamada Heineken Cup) o Stade Toulousain imponse como o primeiro club en ser Campión de Europa gañando a final contra o Cardiff RFC. A final xogouse no Arms Park de Cardiff. O Toulousain ergueu a Heineken Cup dúas veces máis en 2003 e 2005, o que fai ao club occitano o que máis Copas de Europa ten (ademais perdeu as finais de 2004 fronte aos London Wasps e 2008 fronte ao Munster Rugby de Irlanda). En 2010 acadou a súa cuarta Copa de Europa.

## Palmarés
***Heineken Cup:** 
** Campión: 1996, 2003, 2005, 2010, 2021 (5)
** Finalista: 2004, 2008
***Top 14:** 
** Campión: 1912, 1922, 1923, 1924, 1926, 1927, 1947, 1985, 1986, 1989, 1994, 1995, 1996, 1997, 1999, 2001, 2008, 2011, 2012, 2019, 2021 (21) 
** Subcampión: 1903, 1909, 1921, 1969, 1980, 1991, 2003, 2006 
* '''Coupe de l'Espérance:**
** Campión: 1916
** Finalista: 1917
* **Challenge Yves du Manoir:**
** Campión: 1934, 1988, 1993, 1995, 1998 (5)
** Finalista: 1971 1984
* **Copa de Francia de rugby:** 
** Campión: 1946, 1947, 1984 (3)
** Finalista: 1949, 1985
***Campionato do Mundo de clubs de rugby:''' 
** Campión: 1986

## Tempada actual 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Top 14

### Ligazóns externas 
*Site oficial do club
*TOULOUSAINS 2 PARIS
Lagoa da Frouxeira

miniatura|dereita|250px|Vista da praia da Frouxeira e no fondo, á dereita, a lagoa da Frouxeira.
miniatura|Vista aérea no 2014.
A **lagoa da Frouxeira** é unha zona húmida do concello de Valdoviño. Localízase ao pé da praia da Frouxeira, na parroquia de Lago, dando orixe ao nome da parroquia. Constitúe un ecosistema de gran valor, no que habitan milleiros de aves, en especial, migratorias, que atopan na lagoa o lugar ideal para descansar e aniñar. Como Lagoa e areal de Valdoviño é considerada Zona húmida de importancia internacional pola Convención de Ramsar (Zona húmida de Importancia Internacional). Ademais foi declarada Zona de Especial Protección para as Aves (ZEPA), é lugar de Importancia Comunitaria (LIC Costa Ártabra) e está incluída no Rexistro Xeral de Espazos Naturais de Galicia.

Anualmente a Xunta de Galicia procede a abrir a canle que vai da lagoa ao océano para previr inundacións nas vivendas da zona.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Galería de imaxes de lagos e lagoas de Galicia
*Concello de Valdoviño
División de Honra B de Rugby

A **División de Honra B** é a segunda división do rugby español, organizada pola Federación Española de Rugby. Na competición participan 36 equipos divididos en tres grupos xeográficos de 12 equipos cada un para facilitar o desprazamento dos equipos. O grupo A aglutina os equipos do norte de España, o grupo B os equipos da costa mediterránea e o grupo C os equipos do sur e de Madrid.

## Sistema de competición 
A División de Honra B naceu na tempada 1998-1999, ocupando o segundo nivel do sistema de ligas nacionais de rugby que até entón lle pertencía á Primeira Nacional. Dende entón pasou por varios formatos e sistemas de competición.

O vixente sistema de competición consiste nunha liga regular de 22 xornadas na que os 12 equipos de cada grupo xogan entre si dúas veces, unha como anfitrións e outra como visitantes. Trala fase de liga regular, os oito mellores equipos da categoría pasan a disputar a fase de ascenso á División de Honra A, que consiste en eliminatorias directas con encontros de ida e volta (cuartos de final, semifinais e final). Os oito equipos son os dous primeiros de cada grupo máis os dous mellores terceiros (por puntos).

O gañador da final é o único equipo que acada o ascenso directo, mentres que o outro equipo finalista aínda ten a oportunidade de ascender nunha eliminatoria de promoción na que se enfronta ó penúltimo equipo da máxima categoría. 
### Sistema de puntuación 
* Cada vitoria suma **4** puntos.
* Cada empate suma **2** puntos.
* Catro ensais nun partido suman **1** punto de bonus.
* Perder por unha diferenza de sete puntos ou inferior suma **1** punto de bonus.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial da Federación Española de Rugby 

### Outros artigos
Declaración de independencia de Finlandia

A **declaración de independencia de Finlandia** (en finés: *Suomen itsenäistyminen*) foi adoptada polo parlamento de Finlandia o 6 de decembro de 1917. A través dela, Finlandia deixou de ser un Gran Ducado ligado ao Imperio Ruso, e volveuse un estado soberano e independente. Dende entón, o día 6 de decembro é festividade nacional en Finlandia.[miniatura|180px|Documento polo cal a [Unión Soviética, baixo o mandato de Lenin, recoñece a independencia de Finlandia.|centro]]

## Véxase tamén
### Outros artigos
* Gran Ducado de Finlandia
* Reino de Finlandia
* Imperio Ruso
* Revolución rusa

### Ligazóns externas
* Declaración de Independencia en finés
* Declaración de Independencia en sueco
Lucía de la Cruz

**Lucía Madalena da Cruz Cuya**, coñecida como **Lucía de la Cruz**, nada en Lima o 20 de agosto de 1953, é unha recoñecida intérprete e folclorista peruana. Interpreta principalmente xéneros afro-peruanos e valses crioulos.

## Discografía 
* Vieja Limeña - IEM
* Al Frente de Todas - IEM
* Gracias Amor - IEM
* Amor, Voz y Melodía - IEM
* Siempre Conmigo - IEM
* Grandes Éxitos: Lucía de la Cruz - IEM 0428
* Cecilia Barraza & Lucía de la Cruz - IEM 91150016
* Para toda la vida - IEM 0245

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Tema *Sincera confesión* a cargo de Lucía de la Cruz
Clavícula

A **clavícula** é un óso do membro superior. Trátase dun óso plano, dobre e asimétrico. Forma a parte anterior da cintura escapular.

## Superficie superior 
É unha superficie lisa pola que pasan os nervios supraclaviculares procedentes do plexo cervical. Nos laterais existen unhas tuberosidades que serven de inserción a tres músculos:
* Deltoide: na parte anteroexterna insírese este músculo, que forma parte do grupo de músculos superficiais do ombreiro.
* Trapecio: na parte posteroexterna.
* Esternocleidomastoideo: na parte posterointerna.

## Superficie inferior 
Na parte media posúe unha depresión denominada *canle do subclavio*, que é o punto de inserción do músculo subclavio. A ambos lados da canle insírense: por fóra o **ligamento coracoclavicular** (constituído por dous feixes: ligamentos conoide e trapezoide); por dentro, o **ligamento costoclavicular**, que une a clavícula coa primeira costela.

## Bordo anterior 
Na parte externa insírese o deltoide e na parte interna o pectoral maior.

## Bordo posterior 
Cara a parte externa insírese o trapecio e na interna o esternocleidomastoideo. Pola parte media discorren dous músculos que non se insiren: omohioide e os escalenos.

## Epífise esternal 
Artéllase coa cara externa dun menisco interarticular que forma parte da *articulación esternocostocondroclavicular*. Na parte superior e posterior insírese o **esternocleidohioide**.

## Epífise acromial 
Toda é articular. Adoita ter forma ovalada, para artellarse co acromion, formando a *articulación acromioclavicular*, a articulación media do ombreiro.

## Galería 

 Ficheiro:Human arm bones diagram.svg
 Ficheiro:Shoulder joint.svg
 Ficheiro:Shoulder joint back-en.svg
 Ficheiro:Gray325.png
 Ficheiro:Gray326.png
 Ficheiro:Gray385.png
 Ficheiro:Gray386.png
 Ficheiro:Gray1194.png
 Ficheiro:Structure of Adam's apple.png
Pedro Otero

**Pedro Otero Romero Torres** foi un escritor galego do século XVIII.

## Traxectoria 
Pouco se sabe da vida deste escritor. Sábese que viviu en Padrón e que foi avogado do rei español Filipe V. Entre 1713 e 1735 escribiu unha versión da *Crónica de Santa María de Iria*, unha crónica medieval, que foi atopada en 2009 na Biblioteca Nacional de España, a canda outros textos menores e documentos xudiciais escritos en lingua española.

Segundo o historiador Antonio López Ferreiro, a obra de Otero Romero Torres constaría de sete volumes, dos que a esta crónica iriense sería unicamente o quinto. Os outros seis están desaparecidos. A Crónica de Pedro Otero é o maior texto en prosa dos Séculos Escuros da literatura galega.

## Notas
Anfiteatro de Tarraco

O **anfiteatro de Tarraco** é un edificio romano construído preto do mar, tras a muralla da cidade de Tarraco (actual Tarragona), capital da provincia romana Hispania Citerior Tarraconensis. Constitúe, xunto con outras localizacións, o conxunto arqueolóxico de Tarraco, que forma parte do Patrimonio da Humanidade dende o ano 2000, sendo o seu código de inscrición *875-007*.

## A función do anfiteatro 
Nel tiñan lugar todo tipo de espectáculos, coma a *munera* (loita de gladiadores), as *venationes* (loitas con animais) e as execucións públicas. Construíuse preto do mar na parte baixa da cidade para proporcionar un aceso doado ao público asistente as funcións e facilitar o desembarco na praia dos animais empregados. No ano 259, Fructuoso de Tarragona e os seus diáconos foron martirizados neste lugar, feito que foi conmemorado no século VI mediante a construción dunha basílica visigoda adicada a estes mártires na propia situación do anfiteatro.

## Características técnicas 
miniatura|dereita|200px|Detalle das bancadas.
* Data de construción: século II d.C.
* Capacidade: 14.000 persoas
* Forma arquitectónica: elipse
* Dimensións: 109,5 x 86,5 metros (en forma elíptica)
* Estancias: Baixo a area onde tiñan lugar os espectáculos atopábanse as *fossae* ou estancias subterráneas para os animais e os gladiadores, que contaban cun montacargas para erguelos ata a area do anfiteatro. A *cavea* era a bancada e estaba dividida en tres *maenianae* ou sectores, separados por muros e corredores para distribuír aos espectadores segundo a súa clase social. Un *podium* de 3,25 metros de altura separaba a area das bancadas.

miniatura|center|800px|Anfiteatro de Tarragona.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Conxunto arqueolóxico de Tarraco
* Circo romano de Tarraco
* Acueduto de les Ferreres
* Arco de Berà 
* Muralla de Tarragona
* Torre dos Escipións
* Teatro romano de Tarraco
* Foro romano de Tarraco
* Cemiterio paleocristián de Tarragona
* Canteira romana de El Médol

### Ligazóns externas 
* Páxina web do Concello de Tarragona
* Páxina do Museo de Historia de Tarragona 
* Tarragona - Información histórica e cultural de Tarraco, capital da Hispania Citerior na época de dominación romana
* Información Foro Romano de Tarragona en España é cultura, Ministerio de Cultura 
* Páxina turística de Tarragona 

### Información relacionada 
* Páxina sobre o anfiteatro de Mérida
Antonio Gil Merino

**Antonio Gil Merino**, nado en Castrillo de Villavega (provincia de Palencia), o 4 de xuño de 1916 e finado na Coruña o 18 de outubro de 2009, foi un historiador, arquiveiro e escritor galego.

## Traxectoria 
Estudou o bacharelato en Santander e despois marchou a Valladolid a estudar Filosofía e Letras, onde se licenciou en 1936, pouco antes do estoupido da guerra civil española. Comeza a traballar como profesor de bacharelato en Santander e Torrelavega ao rematar a guerra, ata que en agosto de 1944 aproba as oposicións a arquiveiro e é destinado á Biblioteca pública de Lugo. En 1948 ocupa o cargo de arquiveiro de Facenda en Lugo, pero non abandona o seu traballo como bibliotecario: durante a súa xestión fusiónase a biblioteca da Deputación coa estatal, empréndese a creación de bibliotecas municipais nalgunhas vilas da provincia e créase o Arquivo Histórico Provincial de Lugo, que presidiu.

Nomeado director do Arquivo Histórico do Reino de Galicia, en 1954 é nomeado académico correspondente da Real Academia Galega. O 13 de decembro de 1975 le o seu discurso de ingreso e convértese en membro de pleno dereito da institución, a proposta de Enrique Chao Espina, Antonio Meijide Pardo, Francisco Vales Villamarín e Eugenio Torre Enciso. En 1993, logo do falecemento de Juan Naya Pérez, comeza a desenvolver o labor de arquiveiro da institución, pero non é nomeado oficialmente para o posto ata o 29 de novembro de 1997, cargo que ocupará ata o 16 de novembro de 2005.

Tamén foi membro de diversas institucións culturais, coma o Instituto José Cornide de Estudos Coruñeses ou o Instituto Padre Sarmiento de Estudos Galegos.

## Obra 
É autor de numerosos artigos e contribucións en arquivística, publicados en revistas e volumes colaborativos. Tamén publicou unha biografía de José Cornide Saavedra: *La vida y obra de Don José Cornide Saavedra (breve biografía)* (1992).

## Vida persoal 
Casado, tivo un fillo e unha filla. Foi soterrado no camposanto coruñés de San Amaro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Deep Blue Sea

***Deep Blue Sea*** é un filme estadounidense dirixido por Renny Harlin que se estreou en 1999. Estreouse en galego na TVG o 30 de abril de 2008.

## Sinopse 
Nunha plataforma no medio do mar están investigando con tres quenllas coa intención de descubrir unha cura do alzheimer. Suponse que as quenllas teñen no cerebro un complexo proteínico capaz de rexenerar as neuronas.

A historia comeza cando un home chamado Russell Franklin financia a investigación que estaba a perigar, e se dirixe á plataforma chamada "Acuática" para observala. Dentro da plataforma traballa, entre outros, a científica Susan McAllester, que fixo secretamente agrandar o tamaño dos cerebros das quenllas para que a cantidade do seu complexo proteínico rexenerador sexa maior, mais tamén se volven máis intelixentes ao ter máis masa gris.

Nunha noite de treboada intensa capturan un dos bechos e trasládano a un laboratorio. Alí extraeranlle dita proteína mentres está durmido, mais esperta inesperadamente e arríncalle un brazo a un dos científicos. Chaman un helicóptero para evacuar ao ferido, mais o resultado será catastrófico. O helicóptero lanza un cable que se engancha á padiola onde está o ferido, mais cando o estaba subindo o mecanismo de ascensión avaríase, caendo a padiola co ferido sen brazo na auga, onde se acha unha quenlla que morde o cebo este, facéndolle perder totalmente o control ao helicóptero, que se espeta contra a plataforma estourando todo como se de pólvora se tratara.

As outras persoas baixaran a un andar inferior, onde hai un cristal que unha quenlla, coa padiola e o anterior ferido aínda vivo entre os dentes, rebentará a golpes. Así pois, terán que correr para non ser comestos polos escuálidos nin morrer afogados.

## Personaxes 
* Thomas Jane como Carter Blake
* Saffron Burrows como Dr. Susan McAlester
* Samuel L. Jackson como Russell Franklin
* Jacqueline McKenzie como Janice Higgins
* Michael Rapaport como Tom Scoggins
* Stellan Skarsgård como Jim Whitlock
* LL Cool J como Sherman "Preacher" Dudley
* Aida Turturro como Brenda Kerns

## Comentarios 
O filme conta cos efectos visuais especiais e de animación da compañía Industrial Light & Magic, entre outras. Ademais, contou cun equipo de cámaras Panavisión, converténdose nunha superprodución.

No filme móstranse varias barbaridades acientíficas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Cuns

Como topónimo **Cuns** pode referirse a:

;En Galiza
***Cuns**, parroquia do concello de Coristanco;
***Cuns**, lugar da parroquia de Cando, no concello de Outes.
Stephano (lúa)

**Stephano** é un satélite irregular retrógrado do planeta Urano. Foi descuberto por Brett J. Gladman e o seu equipo no ano 1999, e recibiu a designación temporal de **S/1999 U 2**.

Confirmado coma **Urano XX**, recibiría máis tarde o nome do mordomo borracho da obra de William Shakespeare, A tempestade'', o 21 de agosto do 2000.

Os parámetros orbitais suxiren Stephano que xunto con Calibán, poderían pertencer a un mesmo conxunto de lúas cunha orixe común.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Urano

### Ligazóns externas 
* Stephano Profileby NASA's Solar System Exploration 
* David Jewitt pages 
* Uranus' Known Satellites (by Scott S. Sheppard) 
* Ephemeris IAU-NSES
Hockey Novara

O **Hockey Novara** é un club de hóckey a patíns da cidade italiana de Novara. É o equipo italiano de hóckey a patíns que máis títulos acadou.

## Palmarés
* **3 Copas CERS** (1984-85, 1991-92, 1992-93)
* **32 Ligas italianas Serie A1** (1930, 1931, 1932, 1933, 1934, 1936, 1946, 1947, 1949, 1950, 1958, 1959, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973, 1974, 1975, 1977, 1984-85, 1986-87, 1987-88, 1992-93, 1993-94, 1994-95, 1996-97, 1997-98, 1998-99, 1999-00, 2000-01, 2001-02)
* **20 Copas italianas** (1966, 1967, 1969, 1970, 1972, 1976, 1985, 1986, 1987, 1988, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002)
* **3 Copes da Liga** (1999, 2000, 2001)

### Outros trofeos
* **1 Euro League** (1995)
* **1 Mundialito de España** (1995)

### Trofeos amigables
* **5 Torneos Internacionais San Gaudenzio**
* **4 Torneos Federali Bonacossa**
* **3 Torneos Internacionais Gelmini** 
* **1 Torneo de Los Rejes**
* **1 Gran Premio das Nacións de Zúric**
* **1 Torneo de La Vendéenne**

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Site oficial do club
AP Follonica Hockey

A **Associazione Polisportiva Follonica Hockey**, ou **Follonica Hockey**, é un club de hóckey a patíns italiano da localidade de Follonica, fundado en 1952.

## Historia 
O club foi fundado en 1952 e ata a tempada 2001-02 non vai debutar na división de honra do hóckey a patíns italina, logo de finalizar primeiro do grup B da Serie A2. Dende a tempada 2004-05 converteuse no club de referencia de Italia da modalidade, gañando en diversas ocasións os campionatos nacionais. Ostenta o privilexio de ser o primeiro club italiano en acadar a Copa CERS e a Copa de Europa.

## Palmarés 
* **1 Copa Intercontinental** (2007)
* **1 Copa de Europa** (2005-06)
* **1 Copa CERS** (2004-05)
* **4 Ligas italianas** (2004-05, 2005-06, 2006-07, 2007-08)
* **9 Copas italianas** (1977, 1982, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2018)
* **3 Supercopas italianas** (2004-05, 2005-06, 2007-08)
* **1 Copa da Liga** (1985)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Site oficial do club
Amatori Lodi

O **Amatori Lodi** é un equipo italiano de hóckey a patíns da localidade de Lodi que xoga na Serie A1 italiana e foi fundado en 1965. Xoga os seus partidos como local no Palazzetto dello Sport Eugenio Castellotti, cunha capacidade para 2.655 espectadores.

## Traxectoria
O seu primeiro título acadouno en 1978 ao alzarse coa Copa de Italia, na tempada 1980-81 acadaba a Liga, feito que lle permite disputar a Copa de Europa de hóckey sobre patíns do ano 1982, chegando á final, que perdería fronte ao FC Barcelona. Posteriormente, en 1987 gaña a Copa CERS ao derrotar ao CE Noia na final.

Na tempada 1994 gaña a Recopa de Europa de hóckey sobre patíns, derrotando ao CP Voltregà na final. Nas tempadas 1995 e 1996 tamén disputa a final da Recopa de Europa, mais nestas dúas ocasións foi derrotado polo Roller Monza e o H.C. Liceo, respectivamente.

## Palmarés
* 4 Copa italiana: 1978, 2011-2012, 2015-2016, 2020-2021
* 4 Liga italiana: 1980-1981, 2016-2017, 2017-2018, 2020-2021
* 1 Copa CERS: 1988-1987
* 1 Recopa de Europa: 1993-1994
* 1 Copa da Liga: 2009-2010
* 2 Supercopa de Italia: 2016, 2018

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Site oficial do club
Departamento de San José

**San José** e un departamento uruguaio situado na zona sur do país. A capital departamental é a cidade de San José de Mayo.

Limita polo norte con Flores, polo leste con Florida, Canelones e Montevideo, polo oeste con Colonia e Soriano (nunha pequena franxa), e polo sur co Río da Prata.

A súa superficie é de 4.992 km² e ten unha poboación estimada de 103.104 habitantes segundo o censo de 2004.
Departamento de Soriano

**Soriano** é un departamento uruguaio. A súa capital é Mercedes.

Atópase no litoral oeste do territorio, limitando polo norte co departamento de Río Negro, polo leste co de Flores, polo sur co de Colonia, e polo oeste coa República arxentina, da cal está separado polo río Uruguai. Ten ademais unha pequena fronteira con San José no sueste.
Departamento de Tacuarembó

**Tacuarembó** é o departamento máis extenso do Uruguai, creado por lei do ano 1837, baixo o goberno do Xeneral Manuel Oribe. A súa capital é a cidade homónima. Atópase na zona centro-norte do territorio, limitando cos departamentos de Rivera, Salto, Paysandú, Río Negro, Durazno e Cerro Largo.

A cidade principal é a súa capital, e séguenlle en importancia Paso de los Toros, San Gregorio de Polanco e Villa Ansina.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina da Intendencia Municipal de Tacuarembó
* Tacuarembó Digital
Departamento de Treinta y Tres

**Treinta y Tres** é un departamento uruguaio. A súa capital é a cidade homónima. Localízase na zona oriental do territorio, limitando polo leste co Brasil, pola Laguna Merín, e cos departamentos de Cerro Largo polo norte, Durazno e Florida polo oeste e Lavalleja e Rocha polo sur.

## Historia 
O departamento de Treinta y Tres foi constituído en 1853, con territorios pertencentes aos departamentos de Cerro Largo e Minas (actual Lavalleja). Bautizouse deste xeito en conmemoración aos Trinta e Tres Orientais, que a mando de Juan Antonio Lavalleja, loitaron pola independencia da antiga Provincia Oriental, xermolo do actual estado do Uruguai.
Jude (filme)

***Jude*** é un filme de 1996 inglés, baseado na novela *Jude the Obscure* de Thomas Hardy e dirixido por Michael Winterbottom.

## Sinopse 
Ambientado na época vitoriana, Jude Fawley (Eccleston) é un home novo que quere estudar na universidade, mais as necesidades lévano a que traballe de canteiro e sendo abandonado pola muller coa que casara, Arabella (Griffiths).

Meses despois retomará o seu soño universitario e diríxese á cidade onde se encontrará coa súa curmá Sue Bridehead (Winslet), da que namorará.

## Elenco principal
Jude

**Jude** é a forma inglesa do nome de Xudas; amais, en alemán significa xudeu. Pode referirse a:

***Jude**, un músico estadounidense (n. 1969);
* ***Jude the Obscure***, unha novela de Thomas Hardy (1895);
* ***Jude***, filme baseado en dito libro (1996);
* "**Hey Jude**", canción de The Beatles (1968);
Eduardo Serra

**Eduardo Serra**, nado en Lisboa o 2 de outubro de 1943 e finado en París o 19 de agosto de 2025, foi un director de fotografía portugués.

## Traxectoria 
Instalouse en París en 1963. Alí licenciouse primeiro en cinema pola École Louis-Lumière (1966) e despois en Letras – Historia da Arte e Arqueoloxía – pola Universidade de París-Sorbona (1970).

Iniciou a súa carreira no cinema como asistente de imaxe, chegando á fotografía en 1980.

Ao longo da súa carreira gañou varios premios, sendo candidato en 1997 e 2004 para o Óscar por *The Wings of the Dove* e *Girl with a Pearl Earring*.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Eduardo Serra en aipcinema.com
Departamento de Salto

**Salto** é un departamento uruguaio situado no noroeste do país.

Limita polo norte con Artigas, polo leste con Rivera e Tacuarembó, polo sur con Paysandú, e polo oeste coa provincia arxentina de Entre Ríos, achándose como fronteira o río Uruguai.

A súa superficie total é de 14.163&nbsp;km², e ten unha poboación estimada de 123.120 habitantes segundo o censo de 2004. A capital departamental é Salto, situada a 502&nbsp;km respecto a Montevideo.

## Historia 
O pobo foi fundado o 8 de novembro de 1756, sendo elevado o 8 de xuño de 1863 á categoría de cidade. O departamento foi creado o 17 de xuño de 1837 en territorios que antes pertencían ao departamento de Paysandú, e incluía nos seus inicios ao actual departamento de Artigas.

## Notas
Nirgendwo in Afrika

***Nirgendwo in Afrika*** é un filme alemán do 2001 dirixido por Caroline Link e baseado na novela autobiográfica do mesmo nome de Stefanie Zweig. Conta a historia dunha familia xudía que emigra a Kenya durante a segunda guerra mundial fuxindo dos nazis. O filme gañou un Oscar na categoría de mellor película de fala non inglesa.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Alemaña propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 75ª edición dos Óscar

### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en RottenTomatoes
Trínculo (lúa)

**Trinculo** é un satélite irregular retrógrado do planeta Urano. Foi descuberto por Holman e o seu equipo, o 13 de agosto do 2001, e recibiu a designación temporal de **S/2001&nbsp;U&nbsp;1**.

Confirmado coma **Urano&nbsp;XXI**, recibiría máis tarde o nome do bufón borracho, Trínculo, da obra de William Shakespeare, *A tempestade*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Urano
### Ligazóns externas 
* David C. Jewitt pages 
* Uranus' Known Satellites (by Scott S. Sheppard) 
* Ephemeris IAU-NSES
Den afrikanske Farm

***Den afrikanske Farm*** é unha novela resultante de relatos persoais da escritora dinamarquesa Karen Blixen, publicado en 1937. Blixen, escribiuno, baixo o pseudónimo de Isak Dinesen, primeiro en inglés e logo traduciuno ao dinamarqués.

Nesta obra de non ficción, a escritora conta como foron os anos vividos en Kenya, convivindo cos nativos e outros amigos colonos que acabou coñecendo neste período . Blixen viviu 17 anos nunha plantación de café (de 1914 a 1931), retornando a Dinamarca despois por problemas financeiros e pola perda do seu compañeiro, Denys Finch-Hatton .

Neste libro, alén de o lector entrar en contacto co universo social que rodeaba a rutina da facenda en Kenya, é posible coñecer o universo da propia escritora. As súas impresións sobre os nativos e os incidentes que acontecían en viaxes e safaris son relatados calorosamente por Blixen.

En 1985 fíxose unha película, *Memorias de África*, dirixida por Sydney Pollack e con actores tipo Meryl Streep e Robert Redford.

## Notas
Feás, Alvidrón, Antas de Ulla

**Feás** é un lugar da parroquia de Alvidrón, no concello de Antas de Ulla. No censo de 2014 tiña 14 habitantes.

Comunícase coa estrada local que une a capitalidade do concello con Palas de Rei, pasando pola Ponte Mercé, San Miguel de Coence e Albá, estes dous últimos xa no concello de Palas.

## Toponimia 
Feás é un fitónimo que indica un lugar onde abunda o feo, do latín , de  ("feo") + o derivativo de abundancia .

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Alvidrón 
### Parroquias de Antas de Ulla 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Antas de Ulla
Mancegar

**Mancegar** é unha aldea do concello de Antas de Ulla, situado entre as parroquias de Alvidrón e Vilapoupre. Segundo o censo de poboación do IGE en 2014 tiña once veciños (seis homes e cinco mulleres), dezanove menos ca en 2004

## Toponimia
A aldea distribúese ao longo dun camiño. A chamada Aldea de Riba pertence a Alvidrón e a Aldea de Baixo á de Vilapoupre. O topónimo **Mancegar** é de orixe descoñecida.

## Economía
A poboación dedícase á gandería de carne, prevalecendo a raza vacún rubia galega.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Alvidrón
### Lugares de Vilapoupre
### Parroquias de Antas de Ulla
Diccionario gallego-castellano (1863)

O ***Diccionario gallego-castellano*** é un dicionario bilingüe galego castelán de 3.834 entradas definidas en castelán elaborado por Francisco Javier Rodríguez Gil e publicado postumamente por Antonio de la Iglesia en 1863 na Coruña como suplemento da revista *Galicia. Revista Universal de este Reino*. Constitúe o primeiro dicionario galego moderno.

## Elaboración 
O autor só recolleu nas súas papeletas entradas non coincidentes co castelán, facendo comparacións con outras linguas romances e con citas de autoridades. Antón Santamarina cifra en 2.184 as voces definidas por Rodríquez, en xeral con decoro. José Luis Pensado atribúelle ao editor, Antonio de la Iglesia, unha fonda modificación das papeletas orixinais, que resultou no empeoramento do traballo engadíndolle palabras mal transcritas de Frei Martín Sarmiento e outros autores, entradas pantasmas e equivalencias erróneas. Aínda así serviu de modelo e base para os dicionarios decimonónicos posteriores.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Diccionario gallego* (1876) de Xoán Cuveiro Piñol
### Ligazóns externas 
* *Dicionario de dicionarios* Seminario de Lingüística Informática - Grupo TALG / Instituto da Lingua Galega.
Galería de imaxes de Cangues, O Irixo

**Santo Estevo de Cangues** é unha parroquia que se localiza no concello do Irixo.

## Galería de imaxes

Ficheiro:Igrexa de Santo Estevo do Cangues.jpg|Igrexa de Santo Estevo de Cangues
Ficheiro:Igrexa de Santo Estevo de Cangués, O Irixo, Galicia.jpg|Igrexa de Santo Estevo de Cangues
Ficheiro:Igrexa de Santo Estevo de Cangués, O Irixo, Galicia, Canzorros.jpg|Canzorros da igrexa de Santo Estevo de Cangues
Ficheiro:Igrexa de Santo Estevo de Cangués, O Irixo. Pía.jpg|Pía da igrexa de Santo Estevo de Cangues

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Galería de imaxes do Irixo
Vista Alegre, Santiago de Compostela

**San Xoán de Vista Alegre** é unha parroquia que se localiza no concello de Santiago de Compostela na comarca de Santiago. Segundo o IGE en 2008 tiña 213 habitantes (105 mulleres e 108 homes), distribuídos en 13 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 212 habitantes.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Sé da SGAE, Parque de Vista Alegre, Santiago de Compostela.jpg|Sede da SGAE no parque de Vista Alegre.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vista Alegre 
### Parroquias de Santiago de Compostela 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Santiago de Compostela
San Paio, Santiago de Compostela

**Santiago de San Paio** é unha parroquia que se localiza no concello de Santiago de Compostela. Segundo o IGE en 2018 tiña 302 habitantes (153 mulleres e 149 homes), distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 328 habitantes.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Capela San Paio Do Monte, no lugar de San Paio do Monte, San Paio, Santiago de Compostela.jpg|Capela de San Paio do Monte

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Paio 
### Parroquias de Santiago de Compostela 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Santiago de Compostela
Memorias de África

***Memorias de África*** (en ) é un filme estadounidense de 1985, baseado no libro autobiográfico *Den afrikanske Farm* da escritora danesa Isak Dinesen. Adaptado por Kurt Luedtke a partir deste libro e doutras obras de Dinesen, o filme foi dirixido por Sydney Pollack e obtivo sete Premios Óscar, incluíndo o de mellor filme, mellor dirección e mellor guión adaptado.

Narra, apartándose significativamente do texto do libro orixinal, varios episodios da vida de Dinesen en Kenya, durante a época na que esta era unha colonia británica.

Estreouse en galego a través da TVG.

## Sinopse 
A comezos do século XX, Karen Blixen (nome real da escritora danesa Isak Dinesen), decide casar e irse a vivir co home a unha das colonias británicas de África, concretamente en Kenya, para dirixir unha plantación de café. Este matrimonio de conveniencia pronto se ven abaixo, debido ao carácter do seu marido e á falta de amor. O seu soño vese truncado polas dificultades económicas da plantación, aínda que se sente a gusto co lugar e as súas xentes. Coñece alí a un cazador profesional, Denys Finch Hatton, aventureiro e liberal, que lle fai recobrar a alegría de vivir. Pero a súa visión respectiva do amor difire, debido a que el non concibe a vida sen a súa independencia e ela precisa dun compañeiro fiel. 

Un incendio destrúe a colleita de café e Karen arruínase, tendo que volver a Europa, e aínda que naquel momento xa estaban separados, Denys ofrécese a axudala. O último día de Karen en Kenya, Denys ten un accidente na súa avioneta e falece, enterrándose logo nas montañas de Ngong.

## Personaxes 
* Meryl Streep como Karen Christence Dinesen Blixen 
* Robert Redford como Denys George Finch Hatton 
:Voz da dobraxe galega de Luís Iglesia.
* Klaus Maria Brandauer como Barón Hans Blixen 
* Michael Kitchen como Berkeley Cole 
* Malick Bowens como Farah 
* Joseph Thiaka como Kamante 
* Stephen Kinyanjui como Kinanjui 
* Michael Gough como Lord Delamere 
* Suzanna Hamilton como Felicity 
* Rachel Kempson como Lady Belfield
* Graham Crowden como Lord Belfield 
* Leslie Phillips como Sir Joseph 
* Mike Bugara como Juma 
* Shane Rimmer como Belknap, encargado da granxa 
* Job Seda como Kanuthia

## Galardóns e nomeamentos 
*Out of Africa* é unha película multipremiada, destacando que foi a máxima gañadora dos Óscar 1985:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes
Circo romano de Tarraco

miniatura|dereita|250px|Aspecto exterior.
[miniatura|dereita|250px|Detalle [bancadas|chanzos.]]
O **Circo romano de Tarraco** é un edificio romano conservado na actual Tarragona. Construíuse impulsado politicamente polo *Concilium provinciae Hispaniae citerioris*, reunión anual dos representantes da provincia Citerior, moi preto do Forum Provincial de Tarraco, dentro do recinto amurallado no socalco inferior da Parte Alta da cidade de Tarraco, capital da provincia romana Hispania Citerior Tarraconensis. Constitúe, xunto con outras localizacións, o conxunto arqueolóxico de Tarraco, que forma parte do Patrimonio da Humanidade dende o ano 2000, sendo o seu código de inscrición 875-004.

## Historia 
Foi construído no século I d.C. baixo o mandato do emperador romano Domiciano. Nel disputábanse as corridas de carros, xeralmente de dous cabalos (bigas) ou de catro (cuadrigas) conducidos polos aurigas. Empregouse coma circo durante trescentos anos. No século V habilitáronse partes do circo para reconvertelas en vivendas. No ano 1128 o recinto do circo era coñecido coma *El Corral*, e empregábase coma sede de feiras e transaccións comerciais. Durante as seguintes épocas foise construíndo enriba da súa estrutura orixinal ata quedar incrustado no mesmo centro urbano de Tarragona, o que posibilitou que sexa un dos mellor conservados do mundo.

Consérvase e é visitable a parte da cabeceira oriental, onde se sitúa a *porta triunfalis* e boa parte das bancadas. Ademais, son visitables varias das voltas interiores do circo, que aguantaban as bancadas superiores, cuxa dimensión conservada é tamén un récord sobre os demais circos romanos conservados. Estas voltas penetran en moitos casos nas entrañas do casco antigo.

## Características técnicas 
miniatura|dereita|250px|Aceso ás bancadas.
Capacidade: entre 25.000 e 30.000 persoas.

Forma arquitectónica: forma alongada con remates circulares.

Dimensións: 325 metros de longo e entre 110 e 115 metros de ancho.

Estrutura: está construído sobre fortes bóvedas de cemento que ademais de servir de apoio aos chanzos, ás escaleiras e á plataforma superior, formaban unha serie de corredores interiores que permitían distribuír aos espectadores pola instalación.

Estancias e partes do circo: *Podium* (muro de máis de 2 metros de altura que separaba a arena das bancadas); *Carceres* (estancias con saída á arena empregadas coma aparcadoiro para os carros); *Spina* (división lonxitudinal da arena con mármore e mosaicos); *Porta Pompae* (porta principal); *Porta Livitensis* (porta para a saída dos feridos); *Pulvinar* (tribuna presidencial); *Caveae* (bancadas, fieiras de asentos).

## Véxase tamén 
* Circo romano
* Conxunto arqueolóxico de Tarraco
* Anfiteatro de Tarraco
* Acueduto de les Ferreres
* Arco de Berà 
* Muralla de Tarragona
* Torre dos Escipións
* Teatro romano de Tarraco
* Foro romano de Tarraco
* Cemiterio paleocristián de Tarragona
* Canteira romana de El Médol

### Ligazóns externas 
* Páxina web do concello de Tarragona 
* Páxina turística de Tarragona 
* Páxina do Museo de Historia de Tarragona 
* Ficha en *spanisharts* sobre o Circo Romano de Tarraco
Alonzo Church

**Alonzo Church**, nado o 14 de xuño de 1903 e finado o 11 de agosto de 1995, foi un matemático e lóxico norteamericano que creou a base da computación teórica.

## Traxectoria 
Nado na cidade de Washington, diplomouse na Universidade de Princeton en 1924 e obtivo o doutoramento en 1927, onde exerceu como profesor entre 1929 e 1967.

A súa obra máis coñecida é o desenvolvemento do cálculo lambda, e o seu traballo de 1936 que mostra a existencia de problemas indecidibles. Este traballo precedeu ao famoso traballo do seu alumno Alan Turing sobre o problema de parada que tamén demostrou a existencia de problemas irresolubles por dispositivos mecánicos. Despois de revisar a tese doutoral de Turing, demostraron que o cálculo lambda e a máquina de Turing utilizada para expresar o problema de parada tiñan igual poder de expresión; posteriormente demostraron que unha variedade de procesos mecánicos alternos para realizar cálculos tiñan poder de cómputo equivalente. Como resultado postulouse a Tese de Church-Turing.

Entre os máis coñecidos estudantes de doutoramento de Church están Stephen Kleene, J. Barkley Rosser, Leon Henkin, John George Kemeny, Michael O. Rabin, Dana Scott, Simon Kochen e Raymond Smullyan.

O cálculo lambda tivo influencia no deseño da linguaxe Lisp así como as linguaxes de programación funcional.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía de Church, en inglés
* H B Enderton, In memoriam: Alonzo Church
Anfiteatro

[dereita|miniatura|400px|O [Coliseo de Roma, Italia.]]
O **anfiteatro** (do grego antigo *amphitheatron*) é un tipo de edificio público característico da civilización romana, empregado para acoller espectáculos e xogos, coma a *munera* ou loita de gladiadores e as *venatio* ou loitas con animais. Os máis antigos foron construídos en Etruria e Campania e datan de finais do século II . Este tipo de edificación é de orixe romana e non se atopa nin en Grecia nin en Asia Menor.

Ademais da súa finalidade, a diferenza máis salientable entre un anfiteatro nun teatro romano clásico é a forma da súa estrutura, o anfiteatro é de forma circular ou ovalada namentres que o teatro é semicircular. Tamén hai que diferenciar o anfiteatro do circo romano, que era empregado para espectáculos de carreiras de cabalos e tiña unha forma elíptica.

As bancadas (cavea) estaban divididas en zonas de xeito que as clases sociais se dispoñían de forma estratificada: as máis altas preto da area e as inferiores máis afastadas (posiblemente destinando estas últimas fileiras para mulleres e escravos) .

O anfiteatro máis coñecido é sen dúbida o Coliseo de Roma, cuxo nome era na realidade *Anfiteatro Flavio* (en latín *Amphitheatrum Flavium*).
[dereita|miniatura|400px|Interior do [Coliseo de Roma, Italia.]]

## Orixe 
Curio o Mozo, a mediados do século I a. C., con motivo da morte do seu pai, decidiu facer na súa honra uns xogos. Para tal fin creou dous teatros de madeira que mediante un trebello quedarían unidos entre si, para o combate de gladiadores. Creouse así o primeiro anfiteatro, xustificando a súa orixe etimolóxica *anfi-teatro*: dous teatros.

## Anfiteatros romanos 
[250px|miniatura|dereita|[Anfiteatro de El Djem.]]
[250px|miniatura|dereita| [Anfiteatro de Tarraco|Anfiteatro de Tarragona.]]
Dentro da ampla zona de influencia do Imperio Romano atopáronse restos duns 75 anfiteatros. Algúns deles están presentes nas seguintes localidades:

### Alemaña 
* Maguncia
* Tréveris
* Xanten

### Croacia 
* Pula

### Chipre 
* Salamina

### España 
* Itálica, (Anfiteatro de Itálica)
* Emerita Augusta, (Anfiteatro de Mérida)
* Tarraco, (Anfiteatro de Tarraco)
* Toletum
* Carmona
* Corduba
* Carthago Nova
* Peñaflor (Sevilla)
* Segóbriga (Cuenca)
* Sisapo (Pendente de escavación e confirmación - Cidade Real)

### Francia 
* Arelate
* Grand
* Lugdunum
* Nemausus
* Lutetia: *Arènes de Lutèce*
* Mediolanum Santonum
* Nimes

### Gales 
* Caerleon

### Grecia 
* Knossos

### Holanda 
* Nimega (non existe coma edificio, pero evidénciase no trazo das rúas).

### Inglaterra 
* Isirium
* Deva
* Durnovaria
* Venta Silurum

### Italia 
* Aosta
* Ariminum
* Arretium
* Assisium
* Cagliari
* Capua
* Carsulae
* Hispellum
* Mediolanum
* Mevania
* Nola
* Ocriculum
* Pompeii
* Puteoli
* Roma (dous anfiteatros: o Coliseo e o Anfiteatro Castrense, amais da escola de gladiadores Ludus Magnus)
* Rusellae
* Suasa (Castelleone di Suasa)
* Spoletium
* Urbs Salvia
* Verona: Area de Verona

### Libia 
* Sabratha

### Tunisia 
* El Djem

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Arquitectura romana
* Anfiteatro (aula)
* Anfiteatro anatómico
Diccionario gallego-castellano

A expresión ***Diccionario gallego-castellano*** fai referencia a varios dicionarios bilingües galego-castelán:

****Diccionario gallego-castellano***, elaborado por Francisco Javier Rodríguez Gil e publicado en 1863;
****Diccionario gallego-castellano***, elaborado por Marcial Valladares Núñez e publicado en 1884;
****Diccionario gallego-castellano***, elaborado pola Real Academia Galega e publicado entre 1913 e 1928 (inacabado).
Wilhelm Ostwald

**Wilhelm Friedrich Ostwald** (letón: *Vilhelms Ostvalds*); nado en Riga (Imperio Ruso) o 2 de setembro de 1853 e finado en Grossbothen (Alemaña) o 3 de abril de 1932, foi un químico, profesor universitario e filósofo alemán, premio Nobel de Química en 1909.

## Biografía 
Naceu o 2 de setembro de 1853 na cidade de Riga, que naqueles momentos formaba parte do Imperio Ruso, e hoxe en día é a capital de Letonia, nunha familia de alemáns do Báltico.

Cursou estudos na Universidade de Dorpat (hoxe *Universidade de Tartu*), graduándose en 1875. Traballou como profesor en devandito centro ata 1881. De 1881 a 1887 foi profesor do Instituto Politécnico de Riga. En 1887 trasladouse á Universidade de Leipzig como profesor de química-física. Alí fundou o Instituto Ostwald, primeiro instituto dedicado ao estudo da físico-química, que dirixiu ata a súa xubilación en 1906.

Ostwald interesouse grandemente na idea da adopción dunha lingua auxiliar internacional, aprendendo primeiro esperanto, pero posteriormente interesaándose na reforma deste, o ido, movemento ao que doou parte do diñeiro obtido ao gañar o premio Nobel e traducindo parte da súa obra a devandito idioma.

Ostwald faleceu en Grossbothen, preto de Leipzig, o 3 de abril de 1932.

## Investigacións científicas 
Formulou a lei de Ostwald que rexe os fenómenos de disociación nas disolucións de electrólitos. En 1900 descubriu un procedemento de preparación do ácido nítrico por oxidación do amoníaco, facilitando a produción en masa de fertilizantes e de explosivos por Alemaña durante a primeira guerra mundial. Ideou un viscosímetro que se segue utilizando para medir a viscosidad das disolucións.

Elaborou unha nova teoría da cor, defendendo a normalización das cores e creando en Dresde un laboratorio destinado ao seu estudo en 1920. Destacou, ademais, como escritor e editor científico. No campo da filosofía merece mencionarse a doutrina enerxética que elaborou e que intenta explicar a maioría dos fenómenos en función da súa enerxía física.

Entre as súas obras destacan *Filosofía natural* (1902) e *Ciencia da cor* (1923).

Obtivo o premio Nobel de Química en 1909 *polas súas investigacións sobre a catálisis, os principios fundamentais que gobernan os equilibrios químicos e a velocidade de reacción e o equilibrio químico*.

## Ligazóns externas 
* Páxina web do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1909 (en inglés)
* Biografía na páxina do Instituto Nobel 1909 
* Perfil de Wilhelm Ostwald en NNDB
Jeder für sich und Gott gegen alle

***Jeder für sich und Gott gegen alle*** é un filmes do director Werner Herzog. O traballo, cuxo título significa, literalmente, "cada un por si e Deus contra todos", narra a historia de Kaspar Hauser, un cativo atopado abandonado en Alemaña no século XIX, do que se especulou que estaba ligado á nobreza de Baden, mais a súa orixe e morte é un misterio.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Alemaña propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 48ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
* O Enigma de Kaspar Hauser Texto de Maria Clara Lopes Saboya
Escudo de Noruega

O **escudo de Noruega** é un dos máis antigos da Europa. Xurdiu como un brasón de armas persoal para a familia real.

## Historia 
dereita|miniatura|180px|Escudo de Armas Real
Håkon, o Vello (1217-1263) usaba un escudo coa figura dun león. A referencia máis antiga preservada sobre o colorado dos brasóns é a *Saga do Rei*, escrita en 1220. En 1280, o rei Eirik Magnusson engadiu a coroa e o machado prata ao león. O machado representa a arma usada para matar o mártir Santo Olav na batalla de Stiklestad, en 1030.

O deseño dos brasóns noruegueses foi modificado ao longo dos anos, seguindo as modas nas tendencias heráldicas. Na Baixa Idade Media, o cabo do machado ficou gradualmente máis longo, chegando a parecer cunha alabarda. O cabo era xeralmente curvado para que puidese se encaixar no formato do escudo favorito na época, e tamén para emparellar co formato das moedas. A alabarda foi oficialmente descartada e o machado menor reintroducido por decreto real, en 1844, cando un deseño autorizado foi instituído por primeira vez. En 1905, o deseño oficial para os escudos da realeza e do goberno foi modificado novamente, desta vez para o estilo medieval, cun escudo triangular e un león máis vertical. O pintor Eilif Peterssen foi o responsábel polo deseño. O deseño actual foi introducido en 1937, mais lixeiramente modificado coa aprobación real en 20 de maio de 1992.

O escudo de armas esta sempre disposto so a coroa real. Durante a segunda guerra mundial, o réxime Vidkun Quisling continuou a usar o escudo de armas do león, frecuentemente coa coroa removida. En 1943, o deseño do león foi modificado e a coroa real foi recolocada cun tipo libre de coroa medieval. O goberno lexítimo noruegués continuou usando o brasón coa coroa real durante o exilio.

## Descrición 
Está composto por un único campo de goles (vermello) cun león rampante de ouro, linguado, uñado, armado e coroado que porta unha machada coa folla de prata e mango de ouro. O escudo está rematado cunha coroa real. Considérase que a súa orixe está vinculado co rei Erik Magnusson e que se remonta ao ano 1280.

O actual deseño data de 1992, ten un carácter esquemático. Elimináronse os tenantes (figuras que rodean con frecuencia aos escudos de armas) que eran dous leóns. O Rei de Noruega utiliza como armas persoais unha versión que incorpora o colar da Real Orde Noruega de San Olaf e un manto de armiño, aínda que tamén se eliminaron as figuras dos tenantes.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Bandeira de Noruega

### Ligazóns externas 
* O Goberno de Noruega no escudo de armas
* Uso do escudo de armas
* O escudo máis antigo (1292)
Stroszek

***Stroszek*** é un filme de 1977 do director alemán Werner Herzog. O filme foi escrito en catro días e especificamente para o actor Bruno S., sendo filmado en Berlín e en dúas cidades do estado estadounidense de Wisconsin.

## Sinopse 
O filme conta a historia dun músico da rúa alcohólico, Bruno Stroszek, que coñece unha prostituta, Eva, pouco despois de ser liberado do cárcere. Bruno e Eva viaxan xuntos ao estado norteamericano de Wisconsin, acompañados do veciño excéntrico de Bruno, Scheitz.