Parasanga

A **parasanga** (persa: فرسنگ/فرسخ/پرسنگ) é unha unidade de distancia itinerante histórica irania comparábel á legua europea.

Na antigüidade, o termo usábase en gran parte de Oriente Medio, sendo imposíbel determinar a lingua irania antiga da que se deriva (hai ducias delas). Non hai consenso respecto á súa etimoloxía ou significado literal. Doutra banda atópase en varias formas en linguas iranias máis tardías (como o persa medio *farsang* ou o sogdiano *fasuj*), o termo tamén aparece en grego como παρασάγγης *parasánges*, en latín como *parasanga*, en armenio como *hrasaj*, en xeorxiano como *parsaji*, en siríaco como *prsha*, en árabe como *farsaj* (فرسخ) e en turco como *fersah.* A palabra en persa actual é *farsaj*, e non debe ser confundida coa actual *farsang* (فرسنگ), que é unha unidade métrica que corresponde a 10 km.

A parasanga pode ser orixinalmente algunha fracción da distancia que podía marchar un soldado de infantaría nun período predefinido de tempo. Heródoto (v. 53) fala dun exército que viaxa o equivalente de cinco pasarangas nun día.

A mención máis antiga da parasanga vén das *Historias* de Heródoto, de mediados do século -V,  que define esta medida como equivalente a 30 estadios. Esta comparación tamén foi feita por varios escritores posteriores gregos e romanos (na Suda bizantina do século X e en Hesiquio de Alexandría (século V) ou Xenofonte *Anab.* ii.2.6)*. 

Plinio o Vello, na súa *Historia Natural* (v. 26) do século I, afirma que os iranios lle asignaban diferentes medidas. Sobre a autoridade de fontes máis antigas, o historiógrafo do século XIV de Qazvín Hamdallah Mustawfí rexistrou que no século X a parasanga nororiental era de 15.000 pasos, a noroccidental 18.000, a suroccidental 6.000, mentres que a "verdadeira" segundo Mustawfí, medía 9.000 pasos. Retomando unha lenda local, Mustawfí explica que a unidade foi definida polo mitolóxico *Kai Kobad'' mitolóxico como igual a 12.000 cóbados.

Segundo a definición de 30 estadios de Heródoto e Xenofonte, a versión grega da parasanga sería igual a 5.7 km (medida olímpica) ou 5.3 km (medida ática). Pero en 1920 Kenneth Amson, da Royal Geographical Society aduciu que a parasanga usada no relato das viaxes babilónicas de Xenofonte equivalería a só 3.9 km. Máis recentemente, «probas empíricas que comparan os estadios cunha milla inglesa (1.609 km), estableceron que tres millas (4.827 km) son unha parasanga, e isto deu excelentes resultados na práctica. Sexa cal for a base do cálculo, os valores teóricos para o estadio e a parasanga deben ser estimados con valores que non excedan en demasía estes valores».

A parasanga tamén é mencionada no Talmud de Babilonia, con varios usos, entre os que cabe destacar o cálculo da anchura da Escaleira de Xacob como de 8.000 parasangas.

## Notas 

## Véxase tamén  
### Bibliografía 
* Bivar, A. D. H. (1985), «Achaemenid Coins, Weights and Measures»,  en Gershevich, Ilya, The Cambridge History of Iran: The Median and Achamenian Periods 2, Cambridge: Cambridge University Press, pp. 610-639,  .
* Henning, Walter Bruno (1942), «Mani's Last Journey», Bulletin of the School of Oriental and African Studies 10 (4): 941-953, doi:10.1017/S0041977X00090133 .
* Herodot (1859),  Murray, John, trans., ed., The History of Herodotus: A New English Version, Oxford University Press .
* Mason, Kenneth (1920), «Notes on the Canle System and Ancient Sites of Babylonia in the Time of Xenophon», The Geographical Journal (The Geographical Journal, Vol. 56, Non. 6) 56 (6): 468-481, doi:10.2307/1780469 .
* Houtum-Schindler, Albert (1888), «On the Length of the Persian Farsakh», Proceedings of the Royal Geographical Society and Monthly Record of Geography, New Monthly Series 10 (9): 584-588 .
*Smith, William, ed. (1870), «Parasanga». En *Dictionary of Greek and Roman antiquities*, Boston, pp. 866-867 .