Crácidos

[miniatura|240px|*[Crax alberti*.]]
A dos **crácidos** (*Cracidae*) é unha familia de aves da orde dos galiformes.

Conta con 55 especies propias da América tropical e subtropical, reunidas en 11 xéneros integrados en 2 subfamilias. A súa área de distribución esténdese desde o sur de Texas (onde habita unha das especies), México, América Central e o norte de Suramérica; as illas de Trinidad e Tobago contan con cadansúa especie.  Moitas das especies desta familia encóntranse en perigo de extinción.​

## Características 
Son aves de pequeno a mediano tamaño e aparencia semellante á dos pavos; a súa lonxitude vai desde os 52 aos 96 cm, e o seu peso oscila entre os 0,47 e os 4,80 kg. A súa plumaxe é parda uniforme, verde escura, azul ou negra con manchas brancas, segundo as especies. Os machos son maiores que as femias e, en  moitas especies, teñen cristas e, algunhas, *cascos*. As ás son romas, e a cola longa e ancha. 

## Bioloxía 
### Hábitat e distribución 
Viven en selvas tropicais e subtropicais densas, bosques e matogueiras baixas nas beiras dos ríos. Distribúense polo sur de Norteamérica, América Central e o norte de Suramérica. Talvez por iso algúns autores atribúenlle a descrición, en 1825 ao zoólogo irlandés Nicholas Aylward Vigors. 

### Etimoloxía 
O nome científico da familia, *Cracidae*, está formado pola unión dos elementos do latín científico *Crac-* e *-ǐdae*. O primeiro está tirado do xenitivo do nome do xénero tipo da familia, *Crax*, e o segundo é a desinencia coa que se forman os nomes das familias de animais. 

Para a etimoloxía do xénero, véxase *Crax*.

### Clasificación 
A familia subdivídese en dúas subfamilias, que comprenden o seguintes xéneros:

'*Familia crácidos (*Cracidae*)*' Rafinesque, 1815
* Subfamilia cracinos (*Cracinae*) Vigors, 1825 
** *Crax* Linnaeus, 1758
** *Mitu* Lesson, 1831
** *Nothocrax* Burmeister, 1856
** *Pauxi* Temminck, 1813      
* Subfamilia penelopinos (*Penelopinae*) Huxley, 1868 
** *Aburria* Reichenbach, 1853
** *Chamaepetes* Wagler, 1832
** *Oreophasis* G. R. Gray, 1844
** *Ortalis Merrem, 1786
** *Penelope* Merrem, 1786
** *Penelopina* Reichenbach, 1861 

### Filoxenia 
As relacións filoxenéticas entre os xéneros dos crácidos móstranse no seguinte cladograma, baseado en Hackett *et al.* (2008):

 

## Evolución 
Estudos do ADN mitocondrial e ADN nuclear dos crácidos indican que o grupo puido orixinarese a finais do Cretáceo. Porén, as liñaxes máis modernas, non pasaron por un proceso de especiación até o eoceno. 

A diferenciación entre as especies dos xéneros *Crax*, *Nothocrax*, *Pauxi* e *Mitu*, e entre as dos xéneros *Aburria* e *Pipile*, foi causada, seguramente, polos cambios na paisaxe de Suramérica, principalmente debido á elevación da cordilleira dos Andes, o que determinou os cursos actuais dos ríos. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (1994): "New World Vultures to Guineafowl".  En *Handbook of the Birds of the World. 2*. Barcelona: Lynx Edicions. ISBN 84-8733-415-6.

### Outros artigos 
* Aves
* Galiformes

### Ligazóns externas 
* Chachalacas, Curassows, And Guans. Cracidae na EOL.
* *IOC* *World Bird List*. Verisión 9.1. *Cracidae*. 
* Alan P. Peterson: *Cracidae''.