Fina Casalderrey

**Xosefa Casalderrey Fraga**, máis coñecida como **Fina Casalderrey**, nada en Xeve (Pontevedra) o 11 de agosto de 1951, é unha escritora, profesora de educación secundaria, etnógrafa vocacional, gastrónoma, conferenciante e periodista galega.

## Traxectoria 
Exerceu como mestra dende os dezanove anos, xubilouse no 2010 como profesora de ensino secundario, despois de estar 25 anos en Moraña e 10 en Marín. Foi no ensino onde comezou a crear e dirixir pezas teatrais representadas polo seu alumnado, algunhas recollidas en Edicións Xerais.

Unha das súas inquedanzas é a investigación etnográfica, onde gañou concursos diversos premios co seu alumnado. Outra inquietude é a gastronomía, e así publicou, xunto con Mariano García, *O libro da empanada*, *Festas gastronómicas de Galicia* e *Repostería en Galicia*.

A súa narrativa distínguese pola súa agudeza na observación e recreación do mundo dos adolescentes, polo realismo dos seus personaxes e situacións e por un ritmo capaz de converter calquera asunto cotián nun relato de suspense.

Colabora na prensa, revistas, congresos, xurados, pregóns, charlas-coloquio, mesas redondas... sobre literatura, gastronomía, entre outros temas.

En 1991 deuse a coñecer no mundo das publicacións coa novela xuvenil *Mutacións xenéticas*. No ano 1996 foille concedido o Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil coa novela *O misterio dos fillos de Lúa*. A maior parte da súa obra está traducida ás linguas peninsulares, isto é, ao catalán, éuscaro, asturiano, aragonés, castelán e portugués.

En 2013 foi elixida membro da Real Academia Galega, ocupando a vacante deixada por Xaime Illa Couto.
## Vida persoal
Está casada con Mariano García.

## Recoñecementos 
Desde 2018 convócase o Premio Fina Casalderrey de Literatura Infantil pola Igualdade co seu nome.
miniatura|Monólito en Pontevedra, 2023
En 2023 é 'A Escritora na súa Terra' da AELG co descubrimento do monólito conmemorativo e a plantación da árbore da autora, un acivro nas inmediacións do río Lérez na Ponte da Palabra e o acto de entrega da "Letra E", no Teatro Principal de Pontevedra. O eloxio foi obra de Montse Penas.
[miniatura|Inauguración da Exposición sobre Fina Casalderrey na [Praza da Ferrería|Praza da Ferraría de Pontevedra (18/04/2024): Demetrio Gómez Xunqueira, Miguel Anxo Fernández Lores, Fina Casalderrey, David Cortizo e María Lado.]]
En abril de 2024 a Asociación Galega do Libro Infantil e Xuvenil (Galix) elaborou para o Concello de Pontevedra unha exposición sobre a autora, candidata ao premio Memorial Astrid Lindgren 2024 e ao premio Hans Christian Andersen 2024, coñecido este último como o "Nobel da Literatura Infantil". 

## Obra 
### Literatura infanto-xuvenil 
[miniatura|*O misterio dos fillos de Lúa*, de Fina Casalderrey, esta incluído na [Biblioteca Galega 120.]]
* *Mutacións xenéticas* (1991). Vía Láctea, novela xuvenil. Foi traducida ao catalán. Reeditada en Xerais (2008), 12ª ed., ISBN 978-84-9782-906-9.
* *Dúas bágoas por Máquina* (1992). Xerais, narrativa infantil. Ilustracións de Víctor Rivas. 120 páxs. ISBN 978-84-8302-565-9 (22ª ed). ePub: ISBN 978-84-9914-728-4. Foi traducida ao catalán, ao éuscaro e ao castelán.
* *Chamizo* (1994). Xerais, narrativa infantil. Iustracións de Luís González. 72 páxs. ISBN 978-84-8302-616-8 (11ª ed.). Foi traducida ao éuscaro.
* *¡Asústate, Merche!* (1994). Xerais, novela xuvenil. 248 páxs. ISBN 978-84-9914-562-4 (17 ed.) Epub: ISBN 978-84-9914-583-9. Foi traducida ao castelán, ao catalán e ao portugués.
* *O misterio dos fillos de Lúa* (1995). S. M., narrativa infantil, O Barco de Vapor. 152 páxs. ISBN 9788498547450. Foi traducida ao castelán, ao catalán e ao bretón.
* *Recursos teatrais para a expresión dramática na escola. 7 pezas para representar* (1996)*.* Xerais, teatro infantil. 72 páxs. ISBN 9788483020203.
* *O estanque dos parrulos pobres* (1996). Edebé-Rodeira, narrativa infantil. 168 páxs. ISBN 9788483490983. Foi traducida ao castelán, ao catalán e ao éuscaro.
* *¡Prohibido casar, papá!* (1996). Galaxia, Árbore, novela xuvenil. 180 páxs. ISBN 978-84-8288-964-1. Foi traducida ao castelán, ao catalán, ao éuscaro, ao portugués e ao brasileiro. Incluído na lista White Ravens 1998.
* *¿Sobrevives?* (1996). Xerais, novela xuvenil, Fóra de Xogo. 176 páxs. ISBN 9788483020739. ePub: ISBN 978-84-9121-162-4 (2016). Foi traducida ao castelán e ao catalán.
* *Podesvir* (1997). Sotelo Blanco, narrativa infantil. 40 páxs. ISBN 9788478243013.
* *¡Puag, que noxo!* (1997). Galaxia, narrativa infantil, Árbore. Ilustracións de Xan López Domínguez. 26 páxs. ISBN 978-84-8288-862-0. Foi traducida ao castelán, ao catalán, ao éuscaro e ao asturiano.
* *Ás de mosca para Anxo* (1998). Xerais, narrativa infantil, Sopa de Libros. Ilustracións de Manolo Uhía. 144 páxs. ISBN 978-84-8302-863-6 (13 ed.). Foi traducida ao castelán, ao éuscaro e ao catalán.
* *Cuca e o abrigo marrón* (1998). Rodeira, narrativa xuvenil. Ilustracións de Patricia C. 32 páxs. ISBN 9788483493700. Foi traducida ao castelán.
* *Nolo e os ladróns de leña* (1998). S. M., narrativa infantil. Ilustracións de Teresa Novoa. 64 páxs. ISBN 9788434861633 Foi traducida ao castelán.
* *Unha raíña negra* (1998). Ed. Edebé, narrativa infantil. 126 páxs. ISBN 9788496352636 (Rodeira, 5ª ed.). Foi traducida ao castelán.
* *A filla das ondas* (1999). Concello de Pontevedra, narrativa infantil. Foi traducida ao castelán. Kalandraka (2003), ISBN 9788484641933.
* *Bicos de prata* (1999). Ir Indo, narrativa infantil. Ilustracións de Manolo Uhía. 40 páxs. ISBN 9788476803172.
* *O misterio do cemiterio vello* (1999). S. M., narrativa xuvenil. 128 páxs. ISBN 9788434863521. Foi traducida ao castelán.
* *Pimpín e dona Gata* (1999). S. M., narrativa infantil. Ilustracións de Manuel Uhía. 64 páxs. ISBN 9788434864207. Foi traducida ao castelán.
* *Unha pantasma branca* (2000) Everest, narrativa infantil. Foi traducida ao castelán. Editada en Baía (2019), ilustracións de Cristal Reza, 108 páxs. ISBN 9788499953106.
* *A máscara de palma* (2000). Galaxia, narrativa xuvenil, Costa Oeste. 232 páxs. ISBN 978-84-8288-391-5.
* *A noite dos coroides* (2001). Vía Láctea, narrativa xuvenil. ISBN 9788486531799.
* *Cando a Terra esqueceu xirar* (2002). S. M., narrativa infantil. Ilustracións de Miguel Pang Ly. 80 páxs. ISBN 9788498547382. Foi traducida ao castelán.
**O avó é sabio* (2002). Combel Editorial, narrativa infantil. Ilustracións de Xan López Domínguez. 22 páxs. ISBN 9788478646685. Foi traducida ao castelán e ao catalán.
* *O avó sae de paseo* (2002). Combel Editorial, narrativa infantil. Ilustracións de Xan López Domínguez. 22 páxs. ISBN 9788478646678. Foi traducida ao castelán e ao catalán.
* *A avoa ten unha menciña* (2002). Combel Editorial, narrativa infantil. Ilustracións de Xan López Domínguez. 24 páxs. ISBN 9788478646654. Foi traducida ao castelán, ao catalán e ao portugués.
**A avoa non quere comer* (2002). Combel Editorial, narrativa infantil. Ilustracións de Xan López Domínguez. 22 páxs. ISBN 9788478646661. Foi traducida ao castelán e ao catalán.
* *Derradeira carta ós Reis Magos* (2002). Xerais, narrativa infantil. Ilustracións de Hoa-binh Melgar González. 48 páxs. ISBN 9788483028933. Foi traducida ao castelán.
* *¡Un can no piso! ¿E que?* (2003). Galaxia, narrativa infantil. Ilustracións de Kristina Sabaite. 36 páxs. ISBN 978-84-9865-274-1. (2010) . Foi traducida ao castelán, ao catalán, ao éuscaro, ao aragonés e ao asturiano.
* *Desventuras dun lobo namorado* (2003). Galaxia, narrativa infantil, Árbore. 60 páxs. ISBN 978-84-9865-037-2. Foi traducida ao castelán.
* *Lúas de nácara (*2003). Xerais, narrativa xuvenil, Fóra de Xogo. 136 páxs. ISBN 978-84-8302-963-3.
* *Eu son eu* (2004). Xerais, narrativa infantil. 24 páxs. ISBN 9788497821414. Foi traducida ao castelán, ao catalán e ao éuscaro. Debuxos de Josep Vicó. Tradución de Ignacio Chao.
* *Un misterio na mochila de Alba* (2005). Planeta-Oxford, narrativa infantil. 68 páxs. ISBN 9788498110098. No 2011 publícase unha edición ampliada. Foi traducida ao castelán.
* *O meu avó é unha gata* (2005). Xerais, narrativa infantil. Ilustracións de Marina Seoane. 24 páxs. . Foi traducido ao castelán, ao catalán e ao éuscaro.
* *¿Quen me quere adoptar?* (2005) Xerais, narrativa infantil). Ilustracións de Mª Fe Quesada. 64 páxs. ISBN 978-84-9782-359-3 (8ª ed.). Foi traducida ao castelán.
* *Isha, nacida do corazón* (2006). Edebé-Rodeira, narrativa infantil. 152 páxs. ISBN 9788496352704. Foi traducida ao castelán e ao catalán.
* *¡¡¡Lume!!!* (2006). Edebé-Rodeira, narrativa infantil. Ilustracións de Manuel Uhía. 32 páxs. ISBN 9788483491058. Foi traducida ao castelán e ao catalán.
* *Apertas de vainilla* (2007). Galaxia, narrativa infantil. Ilustracións de Manolo Uhía. 32 páxs. ISBN 978-84-9865-011-2. Foi traducida ao castelán.
* *Gordiño, recheo* (2007, S. M., narrativa infantil). Foi traducida ao castelán.
* *A lagoa das nenas mudas* (2007). Xerais, narrativa infantil. Ilustracións de Patricia Castelao. 128 páxs.  (9ª ed.). Foi traducida ao castelán, ao catalán e ao éuscaro.
* *A Pomba e o Degolado* (2007). Xerais, narrativa xuvenil. 176 páxs. ISBN 978-84-9782-559-7 (13ª ed.) ePub: ISBN 978-84-9914-795-6. Foi traducida ao castelán, ao catalán e ao inglés.
* *Ola, estúpido monstro peludo!* (2007). Galaxia, narrativa infantil, Árbore. 112 páxs. ISBN 978-84-9865-038-9. Foi traducida ao castelán e ao catalán.
* *Un cabalo de lume* (2007). Baía Edicións, narrativa infantil. Debuxos de Valentí Gubiana. 62 páxs. ISBN 978-84-96893-27-6. Foi traducida ao castelán, ao catalán e ao éuscaro.
* *Un día de caca e vaca* (2007). Baía Edicións, narrativa infantil. Ilustracións de Marina Seoane. 32 páxs. ISBN 978-84-96526-55-6. Foi traducida ao castelán, ao catalán e ao éuscaro.
* *Xela volveuse vampira* (2007). Baía Edicións, narrativa infantil. Ilustracións de Noemí López. 56 páxs. ISBN 978-84-9995-029-7 (2010). Foi traducida ao castelán. Inclúe DVD.
* *A pequena Gardiana* (2008). Museo Belas Artes da Coruña, narrativa infantil. Ilustracións de Xosé Cobas. 27 páxs. ISBN 978-84-612-1682-6.
* *Fiz, o coleccionista de medos* (2009). Oqo, narrativa infantil. Ilustracións de Teresa Lima. 40 páxs. ISBN 9788498712063. Foi traducida ao castelán, ao éuscaro, ao portugués, ao inglés, ao francés e ao italiano.
* *Papá é meu!* (2009). Galaxia, narrativa infantil. Ilustracións de Irene Fra. 24 páxs. ISBN 978-84-9865-173-7.
* *O misterio da casa do Pombal* (2009). S.M., narrativa infantil. 79 páxs. ISBN 9788498541427. Foi traducida ao castelán.
* *Pesadelo no tren Chocolate* (2009). Galaxia, narrativa infantil, Árbore. 112 páxs. ISBN 978-84-9865-235-2. Foi traducida ao castelán. e ao catalán.
* *1 pulga, 5 amigos e 1 tándem* (2009). Concello de Pontevedra. Ilustracións de Manolo Uhía. Narrativa infantil.
* *¿E ti que farías por min?* (2010). Xerais, infantil e xuvenil, álbums. Ilustracións de Manuel Uhía. 40 páxs. ISBN 978-84-9121-622-3 (2019)
* *Un saco de estrelas* (2010). Xerais, narrativa infantil, Merlín. Ilustracións de Enjamio. 56 páxs. ISBN  978-84-9914-107-7.
* *O misterio do Faro Vello* (2012). Xerais, narrativa infantil. Ilustracións de Manuel Uhía. 136 páxs. ISBN 978-84-9914-369-9 (7ª ed.).
* *O neno can* (2012). Galaxia, xuvenil. 64 páxs. ISBN 978-84-9865-431-8. En colaboración con Francisco Castro. Foi traducido ao castelán. Lista de Honor da revista CLIJ 2014. 2013: Lista do Centro IBBY de Documentación para nenos con dificultades especiais.
* *Historia da bicicleta dun home lagarto* (2014). Xerais, narrativa infantil. Ilustracións de Laura Súa Campo. 168 páxs. ISBN 978-84-9914-754-3 (3ª ed.). ePub: ISBN 978-84-9914-878-6. Foi traducida ao castelán e ao catalán.
* *Icía quere cambiar o mundo (*2015). Parlamento de Galicia. Ilustracións de Carmen Pernas. ISBN 978-84-7836-102-1.
* *O segredo de Zoe* (2016). Tambre, narrativa infantil. Ilustracións de Marina Seoane. 40 páxs. ISBN 9788490461457.
* *A furgoneta branca* (2019). Xerais, narrativa infantil. 32 páxs. Ilustracións de Lucía Cobo. ISBN 978-84-9121-465-6.
* *Lingua guapa. Cantos que contan*… (2020). Galaxia, 76 páxs., poemas, infantil. Acompaña un CD con catorce cancións na voz de Ángeles Ruibal, arranxos e produción de Néstor Blanco. ISBN 978-84-9151-455-8.
* *O xenio da Cidade do Sal* (2021). Xerais. 176 páxs. Ilustracións de Xosé Cobas. ISBN 978-84-1110-002-1. ePub: ISBN 978-84-1110-028-1. O libro contén un CD, coordinado e interpretado polo frautista Luis Soto, con cuartetos de Mozart para frauta e trío de cordas que dialogan coas músicas tradicionais galegas.
[miniatura|Presentación de *A muller xabaril*, con [Míriam Ferradáns en Bueu, acto promovido pola Libraría Miranda]]

### Narrativa 
* *A rosquilleira* (2003). Casa de Galicia de León.
* *Dúas letras* (2012). Galaxia. 48 páxs. ISBN 978-84-9865-432-5. Acompañada de DVD coa película do mesmo nome dirixida por Eloy Varela.
* *Caderno de bitácora (Historias para coñecermos Vigo: Oia, Canido)* (2019). Ed. Elvira. 60 páxs. ISBN 9788494878626.
* *A coidadora de outonos* (2022). Diario de Pontevedra, Editorial Elvira. 60 páxs. ISBN 978-84-12633-41-2. Relato vendido co Diario de Pontevedra.
* *A muller xabaril* (2023). Vigo: Xerais. 320 páxs. ISBN 978-84-1110-293-3. ePub: ISBN 978-84-1110-296-4.

### Con Mariano García (o seu marido): Gastronomía 
* *O libro da empanada.* *Historia, tradición e 107 receitas* (1993). Xerais, Montes e Fontes. 304 páxs. ISBN 978-84-9782-418-7 (5ª ed. 2006)
* *Festas gastronómicas de Galicia* (1994). Xerais, Montes e Fontes. 448 páxs. ISBN 978-84-7507-818-2.
* *Repostería en Galicia. Lambetadas de onte a hoxe. 219 receitas* (1997). Xerais, Montes e Fontes. 360 páxs. ISBN 978-84-9782-419-4 (7ª ed. 2006).
[miniatura|300px|Mesa redonda de homenaxe a [María Victoria Moreno en 2018. De esquerda a dereita: Alonso Montero, Freixanes, Fina Casalderrey e Xavier Senín.]]
### Obras colectivas e en colaboración con outros autores
* *E dixo o corvo...* (1997). Xunta de Galicia.
* *Novo do trinque* (1997). BNG.
* *Imos xuntos camiñar* (1999). Xunta de Galicia.
* *Contos de ler e contar* (2001). Xunta de Galicia.
* *Ninguén está só* (2001). Tris Tram.
* *Palabras con fondo* (2001). Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade.
* *Un saquiño de contos* (2001). Xerais.
* *Tres pegadas* (2002). Xunta de Galicia.
* *Contos dende a Arquitectura* (2003). Colexio de Arquitectos de Pontevedra.
* *Narradio. 56 historias no ar* (2003). Xerais.
* *Terra de Moraña* (2003). Concello de Moraña.
* *¡Adeus, pés!*, en *Crispín do Mao, ¡Adeus, pés!, O enigma do menhir e Catro pallasos* (2004). Xunta de Galicia.
* *Postais do Camiño* (2004). Galaxia.
* *Contos de medo no museo* (2005).Museo Provincial de Lugo.
* *Poetas e Narradores nas súas voces. Volume II* (2006). Consello da Cultura Galega.
* *Educación e Paz III. Literatura galega pola Paz* (2008). Xerais.
* *Quen casa ten de seu. Cinco contos na Casa de Rosalía* (2009). Fundación Rosalía de Castro.
* *Cociñando ao pé da letra* (2011) Galaxia. Colaboración con varios autores sobre poesía e cociña.
* *Xabarín 18* (2013). EEI Monte da Guía/Concello de Vigo/Galaxia.
* *Pontevedra. Laranxeiras e limoeiros* (2015). Concello de Pontevedra/Galaxia.
* *Os aforismos do riso futurista* (2016). Xerais.
* *María Victoria Moreno. A muller que durmía pouco e soñaba moito*. (2018). Xerais, infantil e xuvenil, Merlín. A canda Marilar Aleixandre. 128 páxs. ISBN 978-84-9121-311-6.
* "Daniel, esa herbiña ventureira", en *Meu Castelao!* (2025). Concello de Pontevedra. ISBN 978-84-09-80825-0.

### Traducións 
* *Kika superbruxa. Tola polo fútbol* de Knister (2006). Bruño.
* *Números animados* (2006). Bruño.

### Cine 
* Guión da curtametraxe *Garuda* (2010)
* Guión da curtametraxe *Dúas letras* (2011) 
* Guión de *Querido Tomás* (2013), pola que obtivo o premio á mellor actriz no Festival Independente de Braga (Portugal) no 2014. 
* Escribiu e dirixiu a curta *A última moeda* (2016), historia de intenso lirismo e protagonismo infantil.

## Premios 
* Premio Merlín no 1991, por *Dúas bágoas por Máquina*.
* Premio de narración breve Casa de Galicia de León no 1993, por *A rosquilleira*.
* Premio O Barco de Vapor no 1994, por *O misterio dos fillos de Lúa*.
* Premio Edebé de Literatura Infantil no 1995, por *O estanque dos parrulos pobres*.
* Premio Álvaro Cunqueiro de Periodismo Gastronómico no 1999, por *Repostería en Galicia*.
* Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil no 1996, pola novela *O misterio dos fillos de Lúa*.
* Premio de xornalismo Francisco Fernández del Riego, ano 2004.
* Premio Irmandade do Libro á autora do ano no 2006.
* Premio Xosé María Álvarez Blázquez da Asociación Galega de Editores no 2012.
* Premio Frei Martín Sarmiento de 3º e 4º da ESO en 2014, por *O neno can*.
* Premio da Cultura Galega en 2015.
* Premio Rosa dos Ventos do Instituto Galego-Arxentino Apóstol Santiago de Bos Aires, 2018.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Dúas Letras*, vídeo
* Páxina web oficial da autora Fina Casalderrey
* Entrevista de Literatura Galega do S.XX do alumnado do IES Manuel García Barros