Medio de cultivo

miniatura|dereita|250px|Unha placa de ágar, exemplo de medio de crecemento bacteriano. Trátase dunha placa de sementeira por estrías na que as liñas e puntos laranxas son colonias bacterianas.

En microbioloxía e biotecnoloxía, un **medio de cultivo** ou de crecemento é un líquido ou xel deseñado para que nel se fagan crecer colonias de microorganismos ou células, ou pequenas plantas como os brións *Physcomitrella patens*.
Hai diferentes tipos de medios para o crecemento de distintos tipos de células.

Hai dous tipos principais de medios de cultivo: os utilizados para o cultivo celular, que se usan para tipos específicos de células derivadas de plantas ou animais, e os cultivos microbiolóxicos, que se usan para o crecemento de microorganismos, como bacterias ou lévedos. Os medios líquidos poden facerse solidificar orixinando medios semisólidos ou sólidos. Os medios de cultivo máis comúns para microorganismos son os *caldos nutritivos* e as placas de ágar. Ás veces requírense medios especializados para o crecemento de certos microorganismos e células. No caso das células animais, esta dificultade soluciónase frecuentemente coa adición ao medio de soro sanguíneo ou un soro sintético de substitución. No caso dos microorganismos, non hai tales limitacións, xa que son normalmente organismos unicelulares. Outra diferenza importante é que as células animais en cultivo fanse crecer normalmente en superficies planas ás que se adhiren, e o medio engádese en forma líquida e cobre as células. Polo contrario, bacterias como *Escherichia coli* poden cultivarse en medios sólidos ou líquidos.

Unha importante distinción entre tipos de medios de cultivo é dividilos en *medios definidos* e *non definidos*. Este tipo de medios utiliza as características bioquímicas dun microorganismo que crece en presenza de nutrientes específicos ou indicadores (como o vermello neutro, vermello fenol, eosina y, ou azul de metileno), que foron engadidos ao medio para indicar visiblemente as características definitorias dun microorganismo. Este tipo de medios úsase para a detección de microorganismos e polos biólogos moleculares para detectar cepas recombinantes de bacterias.

Exemplos de medios diferenciais son:

* Ágar sangue (utilizado en probas de detección de *Streptococcus* do grupo A), que contén sangue de corazón de vaca que se volve transparente en presenza de estreptococos hemolíticos.
* Azul de metileno eosina (EMB), que é diferencial para a fermentación de lactosa e sacarosa.
* MacConkey (MCK), que é diferencial para a fermentación da lactosa.
* Ágar manitol sal (MSA), que é diferencial para a fermentación do manitol.
* Placas X-gal, que son diferenciais para os mutantes para o operón lac.

### Medios de transporte 
Os medios de cultivo de transporte deben cumprir os seguintes criterios:
* Almacenar temporalmente mostras que van ser transportadas ao laboratorio para o seu cultivo.
* Manter a viabilidade de todos os organismos da mostra sen alterar a súa concentración.
* Conter só tampóns e sal.
* Carecer de fontes de carbono e nitróxeno e factores de crecemento orgánicos para así impedir a multiplicación microbiana.
* Os medios de transporte utilizados para o illamento de organismos anaerobios deben estar libres de oxíxeno molecular.

Exemplos de medios de transporte son:
 
* Caldo de tioglicolato para organismos anaerobios estritos.
* Medio de transporte Stuart, un xel de ágar brando non nutritivo, que contén un axente redutor para impedir a oxidación e carbón vexetal para neutralizar.
* Certos inhibidores bacterianos para gonococos, e glicerol salino tamponado para os bacilos entéricos.
* Medio de Venkat-Ramakrishnan (VR) para o *Vibrio cholerae*.

## Medios enriquecidos 
Os medios enriquecidos conteñen os nutrientes necesarios para manter o crecemento dunha ampla variedade de organismos, incluíndo algúns dos que son máis esixentes. Úsanse xeralmente para cultivar todos os tipos de microbios que estean presentes nunha mostra. O ágar sangue é un medio enriquecido no cal o sangue completo nutricionalmente rico complementa os nutrientes básicos. O ágar chocolate está enriquecido con sangue que foi tratada con calor (40-45&nbsp;°C), o cal fai que se poña de cor castaña ou chocolate.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cultivo bacteriano
* Cultivo celular
* Placa de ágar

### Ligazóns externas 
* The Nutrient Requirements of Cells
* KSOM Culture Medium