Literatura de Angola

**A literatura angolana** naceu antes da Independencia de Angola en 1975, pero o proxecto dunha ficción que outorgaría a soberanía aos africanos xurdiu ao redor de 1950, xerando o movemento *Novos Intelectuais de Angola*. A literatura angolana adoita tratar temas como os prexuízos, a dor causada polos castigos corporais, o sufrimento pola morte dos seres queridos e a exclusión social.

A palabra literaria xogou un papel importante en Angola na superación da súa condición de colonia. Presente nas campañas de liberación, foi o encargado de facerse eco do berro de liberdade dunha nación que levaba moito tempo silenciada, pero nunca esquecida. O angolano vive, dende hai tempo, entre dúas realidades, a sociedade colonial europea e a sociedade africana; Os seus escritos son, pois, o resultado desta tensión entre os dous mundos, un con escritos na orixe da realidade dialéctica, o outro con trazos de ruptura.

## Historia 
Durante o período de intensificación do colonialismo portugués, no século XIX, a literatura foi utilizada como instrumento de expresión da dominación cultural colonial. Esta literatura que se adhire á relación colonial tiña en común:

Reproducindo o ideal imperial portugués, esta literatura levaba no seu interior o proxecto de asimilación e aculturación dos indíxenas, en subordinación á metrópole. Destacaron escritores como José da Silva Maia Ferreira ou António de Assis Júnior . Este último, con todo, xa tiña unha relación máis ambivalente con Angola, a pesar de pertencer á literatura colonial, dado que expresaba nas súas obras, entre as que destaca *O Segredo da Morta – romance de costumes angolenses*, a dualidade cultural angolana no seu xogo de conflitos e apropiacións locais, e por iso tamén será considerado o fundador da novela angolana. Foi en oposición a esta literatura colonial, e inspirado polos seus disidentes, cando se formou arredor de 1940 un movemento literario que pretendía ser propiamente angolano. A publicación do *Boletim Mensagem* (1948-1964), da Casa dos Estudantes do Imperio, proporcionou, para desgusto do réxime de Salazar, un espazo de desenvolvemento cultural e artístico para a mocidade africana lusófona que habitou temporalmente a metrópole. Esta publicación periódica contribuíu significativamente á xestión do pensamento anticolonial e á identidade do nacionalismo literario angolano. Tamén foi importante *a Revista Mensagem, a voz dos nativos de Angola*, que comunicaba as ideas dos novos intelectuais nacionalistas angolanos. O lema *Descubramos Angola* expresaba a agrupación de intelectuais arredor *da Revista Mensagem*, que comezaron a autodenominarse *Novos Intelectuais* de Angola *, e buscaban recuperar e dar expresión ás estéticas e costumes considerados angolanos. *Así, afirmou ser*

Esta "auténtica cultura angolana" foi, nun territorio tan diverso en canto a persoas, unha selección destes intelectuais, baseada no seu entendemento e imaxinación da nación angolana. Porén, a súa aposta pola loita contra a moral implícita no canon literario colonial era clara.

Malia utilizar o portugués como base da súa expresión, o movemento tamén procurou poñer en valor o Kimbundu e os cambios na lingua na fala da rúa. O lema de *Vamos Descobrir Angola* motivou a inmersión nas culturas locais, e rexistros e elaboracións sobre o folclore e as tradicións destas persoas.

## Academia de Letras de Angola 
En 2016 creouse a Academia Angolan de Letras e publicouse o seu estatuto no *Diário da República*, edición núm. 57, do 28 de marzo de 2016. Trátase dunha asociación privada sen ánimo de lucro, de carácter cultural e científico e os seus creadores levan o nome de escritores angolanos como: Henrique Lopes Guerra, António Botelho de Vasconcelos e Boaventura da Silva Cardoso.

## Escritores 
### Escritores portugueses da Angola colonial 
* José da Silva Maia Ferreira (1827-1867)
* Joaquim Cordeiro da Matta (1857-1894)
* António de Assis Júnior (1887-1960)
* Tomaz Vieira da Cruz (1900-1960)

### Escritores da Angola independente 
* José Luandino Vieira (1935—), premio Camões en 2006
* Hermenegildo Pascoal (1995)
* Adriano Botelho de Vasconcelos (1955)
* Agostinho Neto (1922—1979)
* Ana Paula Ribeiro Tavares (1955)
* Inocêncio Biête da Costa (1992) - Premio Imbondeiro de literatura 2018
* António Jacinto (1924—1991)
* Arlindo Barbeitos (1940)
* Henrique Abranches (1932—2002)
* Edgar Ginga Sombra (1988)
* Geraldo Bessa-Victor (1917-1985)
* Isabel Ferreira (1958)
* João Melo ( 1955 )
* José Eduardo Agualusa (1960)
* Kardo Bestilo (1976)
* Domingos Cupa (1985)
* Luís Filipe Guimarães da Mota Veiga (1948—1998)
* Ondjaki (1977)
* Paulo de Carvalho (1960)
* Pepetela ou Artur Carlos Maurício Pestana dos Santos (1941)
* Ribeiro Tenguna (1979)
* Uanhenga Xitu (1924)
* Victor Kajibanga (1964)
* Viriato Clemente da Cruz (1928—1973)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Viaxe ao universo africano - Angola e Mozambique: experiencia colonial e territorios literarios*
* Comezos da literatura angolana 
* Páxina web oficial da Unión de Escritores Angolanos
* pt.shvoong.com: *O pasado presente na literatura angolana'' 
* " Literatura Angolana " na Lusofonía - plataforma de apoio ao estudo da lingua portuguesa no mundo