Ganimedes (lúa)

**Ganimedes** é o nome dado por Galileo Galilei a un dos catro satélites descubertos por el na órbita de Xúpiter, nas súas observacións feitas grazas á invención do telescopio. Chámanse por ese motivo *satélites Galileanos*.

Son os catro maiores satélites de Xúpiter, motivo polo cal puideron ser vistos co equipamento aínda precario utilizado por Galileo. Os outros tres son: Ío, Europa e Calisto.

En condicións favorables, cando a posición da Terra e de Xúpiter permiten que teña a súa cara iluminada volta para o noso planeta, pódense visualizar eses catro satélites cun telescopio caseiro, ou ata mesmo cun bo binóculo.

## Atmosfera e ionosfera de Ganimedes 
En 1972, un equipo de astrónomos indios, británicos e estadounidenses coa súa base de traballo no Observatorio Bosscha de Indonesia anunciaron que viñan de detectar unha tenue atmosfera ó redor do satélite durante unha ocultación, cando a lúa e Xúpiter pasaron fronte a unha estrela. Eles estimaron que a presión superficial estaba ó redor de 1&nbsp;μBar (0.1&nbsp;Pa). As medicións da ocultación leváronas dentro do espectro do ultravioleta *profundo* cunhas lonxitudes de onda máis curta que 200&nbsp;nm; estas medidas eran moito máis sensibles á presenza de gases que as medidas no espectro visible do ano 1972. Non se revelou por parte dos datos da *Voyager* que existise ningunha atmosfera. O límite superior do número da densidade de partículas na superficie atopada era de 1,5 x 109 cm−3, a cal correspondese cunha presión superficial de menos de 2,5 x 10&minus;5 μBar. O HST ten observado unha *capa de airglow* de osixeno atómico no ultravioleta *profundo* en lonxitudes de onda de 130,4&nbsp;nm e 135,6&nbsp;nm. Esta capa de *airglow* é excitada cando o osíxeno molecular é disociado polos impactos dos electróns, Estes valores están consonancia cos datos da *Voyager* para o seu límite superior, establecido este rango de medidas o ano 1981. O osixeno non é unha proba de vida, se non que se pensa que este osixeno é producido polo xeo de auga da superficie de Ganimedes, cando este é dividido en hidróxeno e osíxeno pola radiación, o hidróxeno perdese moito máis rapidamente debido ó seu baixo peso atómico. As manchas brillantes son probablemente auroras polares, causadas pola precipitación de plasma ó longo do campo de liñas abertas.

A existencia dunha atmosfera neutral implica que debería existir unha ionosfera, porque as moléculas de osíxeno son ionizadas polos impactos dos electróns de alta enerxía procedentes da magnetosfera e pola radiación ultravioleta extrema procedente do Sol. Por outra banda hai que dicir que a natureza da ionosfera de Ganínedes é tan controvertida coma a natureza da atmosfera da lúa. Algunha das medicións da sonda espacial *Galileo* atoparon unha elevada densidade de electróns preto da lúa, suxerindo unha ionosfera, cando outros non foron capaces de detectala. En 1997, unha análise espectroscópica revelou as propiedades de absorción de dímeros (ou diatómicos) de osíxeno molecular. Esta absorción pode presentarse só se o osíxeno est´´a nunha *fase densa*. O mellor candidato é o osíxeno molecular atrapado no xeo. A profundidade das bandas de absorción dos dímeros depende da latitude e da lonxitude, máis có albedo superficial&mdash;tenden a decrecer co incremento da latitude en Ganimedes, mentres có O3 amosa o efecto contrario. Traballos de laboratorio atoparon que o O2 non podería acumularse en bolsas e burbullas pero si disolverse no xeo relativamente morno da superficie de Ganimedes, o cal está a unha temperatura duns 100 K.

Unha procura de sodio na atmosfera, xusto antes de atopalo en Europa, concluíu se resultados positivos no ano 1997. O sodio é coma mínimo 13 veces menos abundante en Ganimedes que en Europa, posiblemente causado pola baixa presenza na superficie ou por que a magnetosfera *rexeita* as partículas enerxéticas. Outro composto menor da atmosfera de Ganimedes e o hidróxeno atómico. Foron obsevados átomos de hidróxeno a máis de 3.000&nbsp;km da superficie da lúa. A súa densidade na superficie é de aproximadamente 1,5 x 104&nbsp;cm−3.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Aneis de Xúpiter
* Xúpiter
* Europa
* Ío
* Calisto