Massiel

**María Félix de los Ángeles Santamaría Espinosa**, máis coñecida polo nome artístico de **Massiel**, nada en Madrid o 2 de agosto de 1947, é unha cantante española, gañadora en 1968 do Festival da Canción de Eurovisión coa canción *La, la, la*.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Massiel nada en Madrid o 2 de agosto de 1947, filla de pais asturianos. O seu pai foi o promotor musical Emilio Santamaría. O nome artístico polo que é coñecida foi idea do seu profesor de ballet cubano.
 
A súa primeira actuación en público foi en 1966 interpretando en Madrid a canción *Di que no*, considerada por algúns como unha das primeiras "cancións protesta". Ese mesmo ano acode ó chamado Festival da Rosa en Roma, o de Festival de Viña del Mar, en Chile, e o de Mallorca, onde gaña o premio da crítica co tema *Rufo el pescador*.

En 1967 roda as súas dúas primeiras películas, *Vestida de novia* e *Codo con codo*, e consegue un grande éxito en España e Latinoamérica coa canción *Rosas en el mar*, escrita por Luis Eduardo Aute, do que tamén interpretaría o seu *Aleluya nº1*. No tema *Rosas en el mar* podíanse escoitar estrofas como "*voy pidiendo libertad y no quieren oír, es una necesidad, para poder vivir, la libertad derecho de la humanidad, es más fácil encontrar rosas en el mar*" ou "*qué ganarán qué perderán si todo esto pasará*".

### Participación en Eurovisión 
En 1968 consegue gran popularidade en Europa ó gañar o Festival da Canción de Eurovisión no Royal Albert Hall de Londres, co tema *La, la, la*, escrito polo Dúo Dinámico. O seu triunfo supuxo unha gran sorpresa, dado que bateu o favorito, o británico Cliff Richard co seu tema "Congratulations".

Nun principio, España ía ser representada polo cantautor Joan Manuel Serrat, cantando o mesmo tema, pero o cantautor negouse a actuar se non o facía en catalán. Por este motivo Massiel foi a escollida e só dispuxo de nove días para preparar a canción que resultaría gañadora. O goberno de Franco concedeulle o Lazo de Isabel la Católica, pero ela rexeitouna. Segundo Massiel, valeulle un ano de veto en TVE, ata aparecer no festival de 1969 en Madrid.

En 2008, a raíz dunhas declaracións do periodista José María Íñigo no documental *1968. Yo viví el mayo español*, emitido na cadea de televisión La Sexta, varios medios de comunicación falaron sobre a suposta compra de votos pola parte do réxime franquista para que Massiel gañase Eurovision e conseguir así unha proxección positiva do réxime en Europa. Porén, este punto foi desmentido polo periodista e a propia cantante en días posteriores, acusando a La Sexta de «*urdir todo para favorecer a Chikilicuatre*», en referencia ó escollido para representar a España no Festival de Eurovisión 2008, Rodolfo Chikilicuatre, unha personaxe interpretada polo cómico David Fernández Ortiz e xurdido no programa *Buenafuente* de La Sexta. Bjorn Erichsen, director do departamento de televisión da Unión Europea de Radiodifusión, declarou que Massiel non sería desposuída do seu premio.

En calquera caso, a partir daquel triunfo, Massiel converteuse nunha coñecida artista a nivel internacional, facendo varias aparicións en cinema e teatro, interpretando obras de Bertolt Brecht ou Shakespeare, e en programas e series de televisión de distintos países.

### Anos posteriores 
Co paso dos anos, o seu estilo musical variou; dende os seus comezos na chamada canción protesta ata os seus discos dedicados a rancheiras e corridos mexicanos, outro dedicado a Bertolt Brecht ou as súas colaboracións con diversos autores, como Aute, Manolo Días, Juan Pardo, José Luis Perales ou Pablo Milanés. Ó longo da súa vida musical gravou máis de cincuenta discos, con cinco compañías discográficas: Zafiro, Polygram, Hispavox, Bat Discos e Emasstor. Ademais dos citados, outros temas seus que tiveron éxito foron *Deja la flor*, *Lady veneno*, *Brindaremos por ti*, *Mirlos, molinos y sol*, *Tiempos difíciles*, *El Noa-Noa*, *María de los Guardias*, *Eres*, *Acordeón*, *El amor*... e versionou o tema de The Beatles, *Yesterday*.

En 1996 decide poñer punto final á súa carreira musical, aínda que en 2006 reeditase, en formato CD, o álbum *Massiel canta Bertolt Brecht* (Ramalama) e no 2007 colabora no álbum de Juan Rivas *Mundo feliz*, gravando con el o tema *Un mundo maravilloso*, que supuxo a primeira gravación da artista en quince anos. A finais de ano reedítanse en CD outros dous dos seus discos, *Viva* e *Deslices*. Tamén neste ano forma parte da organización do programa de TVE Misión Eurovisión, destinado a elixir o representante español no festival, onde ademais presentou unha das cancións finalistas interpretándoa en directo, o que supuxo a súa volta ó escenario tras varios anos.

En 2008 colabora con Carlos Mejía Godoy cantando en varias cancións do álbum antolóxico deste artista nicaraguano, *Aromas de libertad*. O Pop Art, festival anual da música indie que se celebra en Cáceres, concedeulle en setembro deste ano o Premio Especial a toda unha traxectoria artística, ademais do Premio á Mellor Canción do ano por *Un mundo maravilloso*. Na gala de entrega de premios os grupos indies galardoados interpretaron versións dalgúns dos éxitos de Massiel, que serían editadas nun CD de homenaxe.

## Vida persoal 
Massiel estivo casada en tres ocasións, a primeira con Luis Recatero, despois con Carlos Zayas con quen tivo un fillo, Aitor Carlos, nado o 1 de xuño de 1977 e a última delas co periodista Pablo Lizcano. Tamén estivo como contertulia en programas de televisión da *crónica rosa*, como *Espejo público* ou *La Noria* ambos no 2007.

## Discografía 
### Singles 
* 1966 "Él era mi amigo"/"Sé que ries al pensar"
* 1967 "Rosas en el mar" /"Llueve" /"Las estrellas lo sabrán" /"Hasta mañana"
* 1967 "Aleluya Nº1"
* 1967 "La moza de los ojos tristes"/"Mirlos, molinos y sol"
* 1968 "La La La"/"Pensamientos, sentimientos"
** 1968 "La La La (Alemán)" Internacional
** 1968 "La La La (Francés)" Internacional
** 1968 "La La La"/Pensamientos, sentimientos" Internacional
** 1968 "La La La"/"He gives me love (La La La)" Internacional
** 1968 "La La La"/"Las estrellas lo sabrán" Internacional
** 1968 "La La La"/"Rosas en el mar" Internacional
* 1968 "Deja la flor"/"Sol de medianoche"
* 1968 "Las rocas y el mar"/"Vida y muerte"
* 1968 "Niños y hombres"/"A espaldas de mi pueblo"
* 1969 "Amén"/"Ay volar"
* 1969 "Canciones" / "Como cantan las sirenas"
* 1970 "1970 "Detrás de la montaña"/Viejo marino"
* 1971 "Dormido amor"
* 1971 "Veinte aniversario: Palabras"
* 1971 "Volveré al mar"
* 1972 "Balada de Maria Sanders"/Balada de la comodidad"
* 1972 "Corriendo corriendo"
* 1973 "Rompe los silencios"/"Corriendo, corriendo"
* 1977 "Tu me preguntas si soy feliz"/"Para vivir"
* 1982 "Eres/De 7 a 9"
* 1982 "Tiempos difíciles"/"Loca"
* 1983 "Marinero"/"Otra mujer"
* 1983 "Brindaremos por él"/"Ay la nena"
* 1983 "Más fuerte"/"Basta de peleas"
* 1984 "Acordeón"
* 1984 "Voy a empezar de nuevo"/"Te fuiste"
* 1985 "Vaca pagana"/"Popurrí"
* 1985 "Rosas en el mar"
* 1985 "Qué más quisiera yo"
* 1986 "Volverán"/"Hoy me he propuesto pensar en ti"
* 1986 "Lo que cambie por ti"/"Poco después de las 12 de un 20 de marzo"
* 1990 "Ese es mi pueblo"

### Álbums 
* 1966 EP "Di que no"
* 1968 BSO "Cantando a la vida"
* 1970 Massiel en México
* 1972 Baladas de Bertolt Brecht
* 1972 Lo mejor de Massiel
* 1975 Viva
* 1976 Carabina 30-30
* 1977 Alineación
* 1981 Tiempos difíciles
* 1982 Rosas en el mar
* 1983 Corazón de hierro
* 1984 Sola en libertad
* 1985 Massiel en Des...Concierto (Directo Teatro Alcalá)
* 1986 Desde dentro
* 1990 Deslices
* 1993 Cheque en blanco
* 1997 Desátame
* 1997 Autoretrato: Lo mejor de Massiel
* 1998 Grandes Éxitos
* 1999 Todas sus grabaciones en Polydor (1976-1977)
* 2003 Sus primeros años (1966-1975) 2 CD
* 2007 Massiel canta a Bertolt Brecht (CD + Libro)
* 2008 Sus álbumes (Varios Volumes)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* The Digiloo Trush Letra de *La, la, la* 
* Youtube Vídeo da súa intervención en Eurovisión.