Taro (planta)

miniatura|Cormos de taro para a venda.

O **taro** (***Colocasia esculenta***) é unha planta tropical da familia Araceae, cuxos cormos son comestíbeis.

## Etimoloxía e nomes comúns 
A palabra taro vén do tahitiano, en Hawai recibe o nome de *kalo*, no Brasil: *cará*; *yautía coco* na República Dominicana e *malanga* en Porto Rico, Costa Rica, Guatemala, México, Honduras, e Cuba. No Perú coñécese coma *bituca*, e nalgúns lugares do sur, como *onkucha* ou *unkucha*. En Nicaragua coñécese por *quequisque* ou *quiquisque*. Nas Illas Canarias coma *ñame* e no Azores coma *inhame-coco* ou *inhame dos Açores*, aínda que este termo se refire normalmente a outras plantas comestíbeies do xénero *Dioscorea*. En Venezuela coñécese como *ocumo chino*, en Panamá como *otoe*, en Bolivia como *papa balusa*, en Suráfrica *madumbe*, en Colombia como *pipa*.

## Descrición 
É unha planta perenne tropical que se usa principalmente como hortaliza polo seu cormo comestíbel, e tamén coma verdura. As flores raramente se usan. Está emparentado coas especies dos xéneros *Xanthosoma* e *Caladium*, usadas como ornamentais e por veces chamadas de **orella de elefante**. Tanto esta especie como as cultivadas de *Xanthosoma* comparten substancialmente os mesmos usos e algúns nomes, incluíndo **mafafa**, **malanga**, **callaloo**, **pituca**, **chonque**, **bore**, **papa chinesa**, **ocumo chinés**, **texcamote, pelma** ou **cocoñame**.

## Distribución e hábitat 
A extensión da zona de orixe do taro aínda está en discusión, todos os autores coinciden en que se sitúa no nordés da India, sueste de Asia, estendéndose segundo outros autores tamén até Australia e Nova Guinea.

Pode vexetar en arroceiras ou en terras altas onde a auga é fornecida acotío por choiva ou rega. Algunhas variedades medran tamén fóra dos trópicos, en lugares como Corea e o Xapón. En Corea, é chamado de ***toran*** (土卵) que significa "ovo da terra", o cormo pélase e os rebentos das follas sofrítense. Ao cormo chámanlle ***sato-imo*** (里芋) en xaponés.

É un alimento tradicional en moitas áreas tropicais do mundo e a base para facer o *poi* en Hawai. A planta é indixeríbel se se comer crúa por mor das substancias ergásticas nas células da planta. Produce severos problemas gastrointestinais se non se cociña.

## Usos 
Como en case todas as verduras, as follas do taro son ricas en vitaminas e minerais. Son boa fonte de tiamina, riboflavina, ferro, fósforo, e cinc, un bo recurso de vitamina B6, vitamina C, niacina, potasio, cobre e manganeso. Os cormos de taro teñen un alto contido en amidón e son fonte de fibra alimentaria. O ácido oxálico pode estar presente no cormo e especialmente na folla, polo que non pode ser inxerido por persoas con problemas de ril, gota ou artrite reumatoide.

O taro férvese, cócese, ou se corta e se frite como tempura. A variedade pequena redonda pélase e férvese, véndese ás veces conxelada, empacada cos seus propios líquidos ou enlatado. Na China, o taro úsase ás veces coma un ingrediente no *nian gao*, unha especie de doce mesto, feito de fariña de arroz, e que se come durante o Aninovo Chinés. Do mesmo xeito emprégase no *daifuku* xaponés, feito de *mochi* con taro e *anko*.

En Venezuela cómese simplemente fervido coma acompañamento de carne ou peixe; tamén un ingrediente da sopa *sancocho*.

## Taxonomía 
*Colocasia esculenta* foi descrita por (L.) Schott e publicado en *Meletemata Botanica* 18. 1832.
;Sinonimia:
* *Arum esculentum* L., Sp. Pl.: 965 (1753).
* *Caladium esculentum* (L.) Vent., Descr. Pl. Nov.: t. 30 (1801).
* *Leucocasia esculenta* (L.) Nakai, Bull. Natl. Sci. Mus. Tokyo 31: 127 (1952).
* *Arum colocasia* L., Sp. Pl.: 985 (1753).
* *Arum chinense* L., Amoen. Acad. 4: 234 (1754).
* *Arum peltatum* Lam., Encycl. 3: 13 (1789).
* *Arum lividum* Salisb., Prodr. Stirp. Chap. Allerton: 260 (1796).
* *Caladium nymphaeifolium* Vent., Descr. Pl. Nov.: t. 30 (1801).
* *Caladium acre* R.Br., Prodr.: 336 (1810).
* *Arum nymphaeifolium* (Vent.) Roxb., Hort. Bengal.: 65 (1814).
* *Arum colocasioides* Desf., Tabl. École Bot., ed. 3: 7 (1829).
* *Caladium violaceum* Desf., Tabl. École Bot., ed. 3: 7 (1829).
* *Caladium glycyrrhizum* C.Fraser, Bot. Misc. 1: 259 (1830).
* *Calla virosa* Roxb., Fl. Ind. ed. 1832, 3: 517 (1832).
* *Colocasia acris* (R.Br.) Schott in Schott & Endl., Melet. Bot.: 18 (1832).
* *Colocasia antiquorum* Schott in H.W.Schott & S.L.Endlicher, Melet. Bot.: 18 (1832).
* *Caladium colocasioides* (Desf.) Brongn., Nouv. Ann. Mus. Hist. Nat. 3: 156 (1834).
* *Calla gaby* Blanco, Fl. Filip.: 659 (1837).
* *Colocasia vulgaris* Raf., Fl. Tellur. 3: 65 (1837).
* *Colocasia himalensis* Royle, Ill. Bot. Himal. Mts.: 407 (1840).
* *Colocasia nymphaeifolia* (Vent.) Kunth, Enum. Pl. 3: 37 (1841).
* *Colocasia virosa* (Roxb.) Kunth, Enum. Pl. 3: 41 (1841).
* *Colocasia vera* Hassk., Flora 25(2 Beibl. 1): 81 (1842).
* *Colocasia fontanesii* Schott, Oesterr. Bot. Wochenbl. 4: 409 (1854).
* *Colocasia euchlora* K.Koch & Linden, Index Seminum (B) 1854(App.): 4 (1855).
* *Zantedeschia virosa* (Roxb.) K.Koch, Index Seminum (B) 1854(App.): 9 (1855).
* *Alocasia illustris* W.Bull, Cat. 1873: 4 (1873).
* *Caladium violaceum* Engl. in A.L.P.de Candolle & A.C.P.de Candolle, Monogr. Phan. 2: 492 (1879).
* *Aron colocasium* (L.) St.-Lag., Ann. Soc. Bot. Lyon 7: 119 (1880).
* *Colocasia gracilis* Engl., Bot. Jahrb. Syst. 1: 185 (1881).
* *Colocasia neocaledonica* Van Houtte, Cat. 1885: (1885).
* *Alocasia dussii* Dammer, Gartenflora 1892: 312 (1892).
* *Colocasia colocasia* (L.) Huth, Helios 11: 134 (1893), nom. inval.
* *Colocasia violacea* (Desf.) auct., Bot. Mag. 126: t. 7732 (1900).
* *Steudnera virosa* (Roxb.) Prain, Bengal Pl.: 1113 (1903).
* *Caladium colocasia* (L.) W.Wight, Contr. U. S. Natl. Herb. 9: 206 (1905), nom. illeg.
* *Colocasia antiquorum var. patens* Makino in Y.Iinuma, Somoku-Dzusetsu, ed. 3, 4: 1253 (1912).
* *Colocasia antiquorum var. rosea* Makino in Y.Iinuma, Somoku-Dzusetsu, ed. 3, 4: 1253 (1912).
* *Colocasia peltata* (Lam.) Samp., Herb. Portug.: 12 (1913).
* *Colocasia aegyptiaca* Samp., Herb. Portug., Ap.: 3 (1914).
* *Colocasia antiquorum var. multifolia* Makino, J. Jap. Bot. 1: 4 (1916).
* *Colocasia antiquorum var. rupicola* Haines, Bot. Bihar Orissa 5: 867 (1924).
* *Colocasia antiquorum var. stolonifera* Haines, Bot. Bihar Orissa 5: 867 (1924).
* *Colocasia antiquorum f. acuatica* Makino, J. Jap. Bot. 3: 15 (1926).
* *Colocasia antiquorum f. eguimo* Makino, J. Jap. Bot. 3: 15 (1926).
* *Colocasia antiquorum f. oyasetage* Makino, J. Jap. Bot. 3: 15 (1926).
* *Colocasia antiquorum f. purpurea* Makino, J. Jap. Bot. 3: 15 (1926).
* *Colocasia antiquorum f. yamamotoi* Makino, J. Jap. Bot. 3: 15 (1926).
* *Colocasia tonoimo* Nakai, Iconogr. Pl. Asiae Orient. 3: 231 (1940).

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Colocasia esculenta in Gwangju Korea.JPG|*Colocasia esculenta* en Korea.
Ficheiro:Starr 060329-6825 Colocasia esculenta.jpg|Vista da planta.
Ficheiro:Colocasia esculenta flower.jpg|Flor
Ficheiro:Coloc escul 140521-0011 tdp.JPG|Preparados para a venda.
Ficheiro:Colocasia FR 2012.jpg|Folla.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Características das araceáceas
* Luau
* Planta acuática

### Ligazóns externas 
* Clima del taro  en Green-Seeds.com (métodos para crecer o taro)
* Matthews, Peter J. "Genetic Diversity in Taro, and the Preservation of Culinary Knowledge". Ethnobotany Research & Applications 2: 55-71 (2004).Mathews
* Perdomo Molina, Antonio. 2000. "Los manantiales de ñames (*Colocasia esculenta*) de Anaga (Tenerife)". El Pajar. Cuadernos de etnografía canaria. N° 7, agosto, pp.&nbsp;36/41.https://www.academia.edu/7263142/Los_manantiales_de_names_de_Anaga
* Stephens, James M. 1994. Dasheen –– *Colocasia exculenta* (L.) Schott. Fact Sheet HS-592 from a series of the Horticultural Sciences Department, Florida Cooperative Extension Service, Institute of Food and Agricultural Sciences, University of Florida. May 1994. edis
* Viotti, V. 2004. *Honolulu Advertiser*, March 16, 2004.
* Wagner, W. L., D. R. Herbst, and S. H. Sohmer. 1999. *Manual of the Flowering Plants of Hawai‘i. Revised edition*. Vol. 2. Univ. of Hawei‘i Press/Bishop Museum Press. p.&nbsp;1357.