Conde Julián

O **conde Julián, don Xulián** ou **Olián** é o nome hispanizado que se dá ao ***comes Julianus*** dos cronicóns. Foi un conde cristián, gobernador de Ceuta no século VIII. É un personaxe da Hispania do que se ignora se era de orixe visigoda, bizantina ou amazigh (bérber) como postula o historiador García de Valdeavellano:

## Traxectoria 
[miniatura|[Don Rodrigo|Roderic pintado nun fresco de Qusair Amra]]

Algúns autores sitúano como gobernador visigodo de Septa (Ceuta), que caeu en mans musulmás ao redor do ano 709. Isto faríao cambiar as súas lealdades, obedecendo a Musa ibn Nusair a partir dese momento. Outros, como Martínez Carrasco, considérano gobernador romano de Oriente (hoxe diríamos bizantino) da citada cidade (*Iulianos*). Así, non se sabe con certeza se gobernou Ceuta en nome do rei visigodo, dos romanos orientais, ou se era un xefe amazigh local; pero mantivo boas relacións cos visigodos e simpatizou co partido do rei visigodo Vitiza, rexente da Gallaecia e logo tamén de Hispania e Septimania, xa que recibiu aos seus fillos en Ceuta durante a guerra civil; os seus descendentes levan a nisbah de *al-Quti* ("o Godo"), aínda que iso non indicaría necesariamente que fose dese pobo. Os seus barcos axudaron ás forzas dirixidas por Tariq ibn Ziyad a cruzar o estreito, que derrotou ao exército visigodo de Rodrigo na batalla de Guadalete (711).

A súa figura foi moi alterada pola lenda, reflectida en crónicas e romances, o que o fai responsable da invasión por parte dos musulmáns do reino visigodo. Segundo o historiador español Pedro Chalmeta, as fontes árabes non deixan ningunha dúbida de que o desembarco das forzas árabes e amazighs na Península Ibérica baixo o mando de Tariq ibn Ziyad contou coa axuda dun líder bizantino denominado por estas fontes como "Yulyan", e por historiadores casteláns como Julián. Segundo estas fontes, Yulyan era o gobernador bizantino de Ceuta, que, xunto con Tánxer, foron os dous últimos bastións bizantinos do norte de África. Era cristián, pero non se di nada sobre a súa orixe étnica. Fora aliado dos reis Éxica (687-700) e Vitiza (702-710), xa que á morte deste optou polo seu fillo (se o era, xa que as fontes son confusas), o pretendente Akhila, a quen Rodrigo disputou o trono na guerra civil.

As tradicións posteriores, reflectidas en fontes musulmás e cristiás, indican que foi o pai de *Florinda la Cava*, cuxo desfloramento polo rei visigodo Rodrigo sería a causa da batalla de Guadalete e posterior invasión musulmá da Península Ibérica.  Esta filla tivo o epíteto de *cava* (muller mala, disoluta, adúltera) polos motivos que indican Bernardo de Brito, João de Barros, fr. António Brandão (*Monarchia Lusitana*) e outros.

No relativo aos feitos históricos contrastados, nalgún momento do reinado de Teudis (531-548) os visigodos perderon o control de Ceuta, enclave conquistado polos bizantinos, e a partir de entón o reino visigodo non tivo baixo seu dominio ningún territorio do norte de África. Sábese con certeza que Ceuta estivo en mans bizantinas no ano 687 e non hai razón para dubidar de que non seguise a ser así cando a expedición de Musa ibn Nusayr do 706. Crónicas árabes posteriores din que o gobernador da cidade era un conde visigodo chamado "Ilyan" que supoñían ao servizo de Roderic (don Rodrigo). Nestas versións o conde don Julián quería vingarse do rei por ter secuestrado a súa filla. Porén, non hai base histórica para conceder a verosimilitude a esas crónicas distanciadas no tempo, nin á literatura posterior, na que as figuras do conde e a filla emerxen dun conxunto diverso de tradicións moralizantes para explicar a rápida caída do reino visigodo, produto de diversas alianzas e factores complexos sobre os que non hai moita claridade do acontecido, en especial no Nordeste e no Noroeste Peninsular. No territorio coincidente co Reino Suevo, cuxo derradeiro rexente foi Vitiza, morto un ano antes do enfrontamento entre vitizianos e partidarios de Roderic, e da chegada das tropas de Tariq, foi tamén onde se refuxiou e logo se rebelou Paio de Asturias, fillo de Fávila, a quen matara Vitiza, de orixe galaicorromana ou hispanorromana segundo unhas crónicas, godo segundo outras, e en todo caso coas fontes moi contaminadas de neogoticismo.

## Lenda de don Rodrigo e  Florinda e outras referencias culturais 
[miniatura|[Don Rodrigo axexando a Florinda, filla do conde Julián, pintura de 1853 de Franz Xaver Winterhalter]]

A lenda orixínase no historiador musulmán Al-Razi (ss. IX-X) e a partir de aí esténdese polos séculos XII e XII a través das crónicas cristiás do norte da Península (*Historia legionense, Crónica Najerense,* a *Crónica doTudense* e a *Crónica del Toledano*). Expándese novelisticamente na Crónica de 1344, pero sobre todo na *Crónica Sarracina* (s. XV) de Pedro del Corral, texto que establecerá a liña de desenvolvemento preferida na literatura posterior en castelán. No século XVI inspirou a obra de Miguel de Luna *La verdadera historia del rey don Rodrigo*. No século XVII aparece esporadicamente no teatro: en *El último gótico* e *Jerusalén conquistada*, de Lope de Vega, e en *La más ingrata venganza* de Juan Velasco de Guzmán. No século XVIII tén máis éxito e aparece na *Homersinda* de Moratín, no *Pelayo* de Jovellanos, en *Perder el reino y el poder al querer a una mujer* de José Concha, na *Florinda* de Bahamonde Sessé, e *La pérdida de España* de Eusebio Vela, prohibida por *«indecorosa al rey»*. No s. XIX Rosa Gálvez de Cabrera publicou unha *Florinda* e José Quintana contribuíu cun texto político liberal (no sentido antiabsolutista do termo) no seu *Pelayo* de 1805.

Tivo un renacer especial durante o romanticismo inglés: Walter Savage Landor publicou o *Count Julian*, Walter Scott o *The Vision of Don Roderick* e Robert Southey o *Roderick, The Last of the Goths*. (1814). En España, Miguel Agustín Principe escribe *El conde Don Julián: drama original e histórico, en siete cuadros y en verso* (1839) obra cualificada por Hartzenbusch como o primeiro drama histórico contemporáneo, do mesmo tipo que Shakespeare e Schiller. Xa no século XX Juan Goytisolo escribiu *Reivindicación del conde don Julián* (1970), parte da *triloxía do mal* das súas críticas contra España, escritas entre 1966 e 1975.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Don Rodrigo