open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda

250px|miniatura|Sede central da Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas en Santiago

A **Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda** é unha consellaría da Xunta de Galicia, que se encarga da ordenación territorial e urbanística, da vivenda e da xestión e conservación do medio ambiente. A súa titular actualmente é Ángeles Vázquez Mejuto.

## Historia
A consellería de Obras Públicas tivo distintas denominacións ao longo da súa historia, así incorporase unhas funcións ou outras ou se incidise máis nuns aspectos políticos ou outros. Chamóuselle consellería de Transportes e Obras Públicas (COTOP) e tamén consellería de Política Territorial, Obras Públicas e Transportes. Os cambios máis importantes prodúcense en 2005 cando as competencias sobre vivenda pasan a ter unha consellería de seu, e en 2009, coa incorporación da área de xestión e conservación do ambiente, que ata daquela fora xestionado pola consellería de Medio Ambiente e a recuperación de vivenda. Tamén nese ano perde a competencia sobre os portos, que pasan a depender da consellería do Mar.

### Lista dos conselleiros
#Ángel Mario Carreño: 1982 - 1986, como conselleiro de Obras Públicas e Ordenación do Territorio.
#Xavier Suárez-Vence: 1986 - 1986, como conselleiro de Obras Públicas e Ordenación do Territorio.
#Fernando Pedrosa Roldán: 1986 - 1987, como conselleiro de Ordenación do Territorio e Obras Públicas.
#Antolín Sánchez Presedo: 1987 - 1990, como conselleiro de Ordenación do Territorio e Obras Públicas.
#Xosé Cuíña: 1990 - 2003, como conselleiro de Política Territorial, Obras Públicas e Vivenda.
#Alberto Núñez Feijóo: 2003 - 2005, como conselleiro de Política Territorial, Obras Públicas e Vivenda.
#María Xosé Caride: 2005-2009, como conselleira de Política Territorial, Obras Públicas e Transportes.
#Agustín Hernández: 2009-2014, como conselleiro de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas.
#Ethel Vázquez: 2014-2018 , como conselleira de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas.
#Ángeles Vázquez Mejuto: 2018-

## Estrutura interna
### Secretarías e direccións xerais
Ademais da necesaria Secretaría Xeral da consellería, a consellería de Territorio conta coas seguintes direccións e secretarías xerais:
* Dirección Xeral de Calidade Ambiental, Sostibilidade e Cambio Climático
* Dirección Xeral de Ordenación do Territorio e Urbanismo
* Dirección Xeral de Patrimonio Natural

### Entes públicos adscritos
*Augas de Galicia
*Sistema de Información Territorial de Galicia
*Instituto Galego da Vivenda e Solo: Antonio José Boné.
*Axencia de protección da Legalidade Urbanística
*Empresa Pública de Obras e Servizos Hidráulicos
*Xurado de Expropiación de Galicia

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda
Templo Votivo do Mar

O **Templo Votivo do Mar** é un templo católico adicado a San Xoán Bautista, tamén coñecido como **igrexa parroquial de San Xoán de Panxón**. Situado na parroquia do mesmo nome pertencente ao concello de Nigrán.

Este edificio foi deseñado polo arquitecto galego Antonio Palacios Ramilo autor de obras como o Palacio de Comunicacións de Madrid, o Teatro García Barbón de Vigo (hoxe Centro Cultural Afundación Vigo) ou a Virxe da Rocha en Baiona. A súa construción tivo lugar entre 1932 e 1937. 
miniatura|dereita|Fachada e torre.

## Estilo 
O edificio de granito, tivo como inspiración o arco visigodo do século VII próximo ao templo. A igrexa, malia a súa orixe, ten tinguiduras góticas, influencia musulmá e toques modernistas, pero sempre tentando plasma-la arte galega, e coa fin de brindar esta obra a tódalas xentes do mar. Feita en parte con materiais reciclados, posúe contrafortes, arcos superpostos que barutan a luz e crean perspectivas, celosías de formigón. A cúpula central de ladrillo, nervada, seguindo o modelo de Armenteira e todo iso fundido coa época do arquitecto, cromatismo nos mosaicos e noutros elementos metálicos.

Reflíctese a tradición da cantaría galega irmandada coa paisaxe e a historia de Galicia: o megalítico, a época castrexa, o prerrománico e románico, os mosteiros mendicantes, os pazos barrocos. A torre semella un faro, ou torre defensiva que no seu remate proxecta a rosa dos ventos cos catro anxos custodios.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*

### Outros artigos 
* Monumento á mariña universal
* Arco visigótico de Panxón
### Ligazóns externas 
* TurGalicia
Alessandro Petacchi

dereita|200px
**Alessandro Petacchi**, nado en La Spezia (Liguria) o 3 de xaneiro de 1974, é un ciclista profesional italiano en activo. Fíxose profesional en 1996, e actualmente, tras unha serie de anos no equipo Fassa Bortolo, está nas filas do Milram.

A súa especialidade son os sprints, e actualmente moitos o consideran coma o mellor *sprinter* en activo. Lamentablemente, no Giro de Italia 2006, tras unha caída na terceira tirada, rompeu a rótula e houbo de ser operado. Espera poder participar na Vuelta a España deste mesmo ano.

## Palmarés
Superunknown

***Superunknown*** é o quinto álbum da banda de grunge estadounidense Soundgarden e o seu terceiro disco sacado polo selo A&M Records. Foi editado o 8 de marzo de 1994. *Superunknown* foi un éxito comercial e de crítica e é o álbum que catapultou a Soundgarden.

## Listaxe de cancións
Anastasio I

O nome de **Anastasio I** pode referirse a:

* o Papa **Anastasio I** (?-401).
* o Emperador de Bizancio **Anastasio I** (430-518).
Milán-Sanremo

A **Milán-Sanremo** (en italiano Milano-Sanremo) é unha carreira ciclista anual que ten lugar entre as cidades italianas de Milán e Sanremo. Na actualidade, é a carreira dun só día (clásica) ciclista máis longa cos seus 294&nbsp;km. A primeira edición tivo lugar en 1907. É unha das cinco clásicas que se catalogan como Monumentos do ciclismo

O seu percorrido está especialmente adaptado ós *sprinters*. Nisto contrástase co Giro da Lombardía, centrado nos escaladores. Ten lugar durante a primavera.

## Historia e características 
Nun principio, a maior dificultade do percorrido era o Passo del Turchino, pero coa mellora das bicicletas e dos ciclistas agora está demasiado lonxe da meta para facer diferenzas. Isto levou á introdución, nos anos 60-80, de dous novos portos de montaña: o Poggio e o Cipressa. Aínda así, a carreira adoita rematar nun sprint.

O ciclista con máis vitorias desta clásica no seu haber é Eddy Merckx (7). Ó situarse tan preto do principio da temporada ciclista, a Milán-Sanremo supón unha proba para ver o nivel de forza dos corredores máis rápidos, que son os que adoitan obter a vitoria (aínda que houbo notables excepcións).

## Gañadores
Xustino I

**Flavius Iustinus** ou **Xustino I**, nado en Dardania *c*. 450 e finado en Constantinopla o 1 de agosto de 527, foi emperador bizantino do ano 518 ao 527.
## Traxectoria 
miniatura|esquerda|Gravado cun retrato de **Xustino I**, Por Giovanni Battista de'Cavalieri, publicado en *Romanorum imperatorum effigies*, Roma, 1592.
Naceu nunha aldea preto de Bederiana, na provincia de Dardania, pertencente á diocese de Dacia que, xunto coa de Macedonia, formaba entón a prefectura pretoriana de Ilírico. Na súa mocidade chegou a Constantinopla fuxindo das invasións bárbaras. Alistouse no exército, e grazas á súa capacidade, ascendeu rapidamente pola escala militar, ata converterse en comandante da garda de palacio (os *excubitores*) do emperador Anastasio I en 515. Grazas á súa posición (era o comandante do único exército acantonado na cidade) e a súa prodigalidade, conseguiu ser nomeado sucesor á morte de Anastasio I, en 518. No momento da súa ascensión ao trono tiña preto de setenta anos e probablemente era analfabeto.
Xustino, que era un militar sen os coñecementos nin a visión precisos para gobernar o estado bizantino, rodeouse de conselleiros de confianza. O máis destacado deles foi sen dúbida o seu sobriño, Flavio Petro Sabacio, ao que adoptou como fillo e ao que deu o nome, polo que pasou á historia, de Xustiniano. Aínda que se di con frecuencia que Xustiniano rexeu os destinos do Imperio xa en vida do seu tío, como afirma o historiador Procopio, é probábel que non fose así, xa que só foi investido como sucesor meses antes da morte de Xustino.

En 525, Xustino derrogou unha lei que prohibía aos membros da clase senatorial contraer matrimonio cunha muller de clase inferior, o cal foi considerado escandaloso na época. Grazas a este edicto, Xustiniano puido casar con Teodora, unha antiga actriz e artista de circo; por outra banda, a derrogación desta norma contribuíu a diluír as antigas diferenzas de clase da sociedade romana.

Os últimos anos do seu reinado estiveron marcados polas disputas cos ostrogodos, conseguindo aquietar a Teodorico ao renunciar Xustino a nomear cónsules, e os persas pola rexión de Lazica, a antiga Cólquida e que vai provocar unha guerra que non vai ter un vencedor claro. En 526 a súa saúde comezou a declinar, e nomeou formalmente sucesor a Xustiniano o 1 de abril de 527. Morreu o 1 de agosto dese mesmo ano.

A cidade de Anazarbus foi rebautizada como **Iustinopolis** en 525, en honor seu.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *De imperatoribus romanis* Extensa biografía (en inglés)
Ecoloxía lingüística

A **ecoloxía lingüística** é o estudo de como as linguas interactúan unhas coas outras e dos lugares onde se falan, e frecuentemente avoga pola conservación das linguas en perigo como unha analoxía da conservación das especies biolóxicas.

O termo foi empregado por vez primeira nun artigo sobre a situación das linguas de Arizona (Voegelin, Voegelin e Schutz, 1967). Foi asumido por Einar Haugen, quen iniciou unha forma de lingüística que utilizou a metáfora dun ecosistema para describir as relacións entre as formas diversas das linguas do mundo, e os grupos de persoas que as falan.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Bastardas-Boada, Albert (1996) *Ecologia de les llengües. Medi, contactes i dinàmica sociolingüística*. Barcelona: Proa. [English translation: Ecology of languages. Sociolinguistic environment, contacts and dynamics, in Bastardas-Boada, A. (2019), *From language shift to language revitalization and sustainability. A complexity approach to linguistic ecology*. Barcelona: Edicions de la Universitat de Barcelona]. 
*Bastardas-Boada, Albert (2002) "Biological and linguistic diversity: Transdisciplinary explorations for a socioecology of languages"  Diverscité langues, vol. VII. 
*Bastardas-Boada, Albert (2002) "The Ecological perspective: Benefits and risks for Sociolinguistics and Language Policy and Planning", in: Fill, Alwin, Hermine Penz, & W. Trampe (eds.), *Colourful Green Ideas*. Berna: Peter Lang, pp.&nbsp;77–88.
*Bastardas-Boada, Albert (2007) "Linguistic sustainability for a multilingual humanity" *Glossa. An Interdisciplinary Journal* vol. 2, núm. 2.
*Bastardas-Boada, Albert (2017). “The ecology of language contact: Minority and majority languages”, in:  Alwin F. Fill, Hermine Penz (eds.), *The Routledge Handbook of Ecolinguistics*, p. 26-39.  
*Calvet, Jean-Louis (1999) Pour une écologie des langues du monde. Plon
*Fill, A. and Mühlhäusler, P., 2001. Ecolinguistics Reader: Language, Ecology and Environment. Bloomsbury Publishing.
*Hornberger, N.H., & Hult, F.M. (2008). Ecological language education policy. In B. Spolsky & F.M. Hult (Eds.), *Handbook of educational linguistics* (pp. 280-296). Malden, MA: Blackwell.
*Hult, F.M. (2009). Language ecology and linguistic landscape analysis. In E. Shohamy & D. Gorter (Eds.), *Linguistic landscape: Expanding the scenery* (pp. 88-104). Londres: Routledge.
*Hult, F.M. (2010).  Analysis of language policy discourses across the scales of space and time. *International Journal of the Sociology of Language, 202*, 7-24.
*Hult, F.M.  (2012). Ecology and multilingual education. In C. Chapelle (Gen. Ed.), *Encyclopedia of applied linguistics* (Vol. 3, pp. 1835-1840).  Malden, MA: Wiley-Blackwell.
*Language Ecology 2016 https://benjamins.com/#catalog/journals/le/main 
*Mühlhäusler, Peter (1995) Linguistic Ecology; Language Change and Linguistic Imperialism in the Pacific Rim. Londres: Routledge.
Satélite artificial

[miniatura|dereita|O [ACRIMSat.]]
Enténdese por **satélite artificial** calquera dos obxectos postos en órbita periódica arredor da Terra de xeito artificial (pola nosa especie). Os obxectivos son variados e van dende os fins científicos ou tecnolóxicos ós militares.

Agora ben, se o definimos dende un punto de vista rigoroso, un satélite artificial é un obxecto non tripulado posto en órbita arredor da Terra, quedando fóra desta definición os foguetes lanzadores como as cápsulas tripuladas ou de carga, os transbordadores espaciais e mailas estacións orbitais. Tampouco son considerados satélites artificiais as sondas espaciais enviadas a calquera outro destino do Sistema Solar, pois non teñen unha órbita periódica.

O satélite artificial é unha ferramenta que fai posible observar e controlar o noso planeta e ollar o cosmos sen a interposición da atmosfera.

Os satélites artificiais necesitan dun sistema de impulsión para a súa colocación e recolocación na órbita definitiva unha vez separados do foguete que os leva á orbita provisional. Na segunda década do século XXI estase a estudar as posibilidades de diferentes métodos de impulsión por plasma.

Nos anos 20 do século XXI teñen comezado a despregarse constelacións de satélites por diversas entidades privadas, podendo verse dende a superficie terrestre 'trens de satélites' pouco despois da posta ou pouco antes da saída do Sol.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Satélite
* Satélite natural
* A2100
León II (emperador)

**Caesar Flavius Leo Augustus** ou **León II** (467 - 17 de novembro de 474) foi emperador do Imperio Romano de Oriente desde o 18 de xaneiro ao 17 de novembro de 474.

Era fillo de Zenón e de Ariadna (a filla de León I e Verina). León II fora nomeado sucesor de León I como parente masculino máis próximo do emperador. Accedeu ao trono cando morreu o seu avó, sendo aínda un neno de sete anos de idade. O seu pai actuou como rexente durante o seu reinado.

Aos 10 meses de iniciarse o seu reinado, León II morreu dunha enfermidade descoñecida e foi sucedido á fronte do Imperio polo seu pai, Zenón.
Agar (nome)

**Agar** é un nome propio feminino galego. Esta forma escrita é común co castelán, co catalán, co francés, co italiano e co portugués. Procede do hebreo *hagar* (fuxitiva) que pasou ó latín como Agar que ten a súa orixe nunha escrava exipcia que se converteu en muller de Abraham de nome Agar e que vai ter un fillo, Ismael, que segundo a tradición deu orixe ó pobo árabe.

En xaneiro de 2023 existían 23 mulleres en Galicia co nome Agar, cunha media de idade de 38,4 anos.

## Agar noutras linguas 
* Castelán: Agar
* Catalán: Agar
* Éuscaro: Agara / Agar
* Francés: Agar
* Inglés: Hagar
* Italiano: Agar
* Portugués: Agar

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
León I (emperador)

[miniatura|300px|León I no anverso dunha [Moeda da Antiga Roma|moeda dun sólido.]]
**Caesar Flavius Valerius Leo Augustus ou León I do Imperio Bizantino** (401 - 474, reinado 457 - 474), tamén coñecido como León o Tracio, foi o último dunha serie de emperadores colocados no trono por Aspar, o alano que serviu como comandante en xefe do exército. A súa coroación como emperador o 7 de febreiro de 457, foi a primeira que involucrou ao Patriarca de Constantinopla. León I fixo unha alianza coa Garda Isauria e dese xeito puido eliminar a Aspar. O prezo da alianza foi o matrimonio da filla de León con Tarasicodissa, líder dos Isaurios que se converteu en emperador Zenón en 474.

Durante o reinado de León, os Balcáns foron arrasados unha e outra vez polos Ostrogodos e os Hunos. Con todo, foron incapaces de tomar Constantinopla grazas ás murallas que foran reconstruídas e reforzadas durante o reinado de Teodosio II.
O seu reinado foi tamén notábel pola súa influencia no Imperio Romano de Occidente, marcada pola súa designación de Antemio como emperador romano de occidente en 467. León intentou cimentar este logro político cunha expedición contra os vándalos en 468, a cal foi desastrosa debido á traizón e incompetencia do cuñado de León, Basilisco. Este desastre esgotou o imperio en homes e diñeiro.

Mentres que o imperio de León foi ben coñecido pola súa tecnoloxía militar, tamén conduciu a avances importantes noutros campos.

León morreu de disentería á idade de 73 o 18 de xaneiro de 474.
Conceju Nacionaliegu Cántabru

O **Conceju Nacionalegu Cántabru** (en galego: ***Concello Nacionalista Cántabro***) é un partido político de ideoloxía nacionalista e de esquerdas que xorde en Cantabria en 1995, como canalización de movementos con reivindicacións cantabristas que se desenvolveran en épocas anteriores.

## Historia e características 
Defínese como *unha organización de carácter socio-político nacionalista, que como tal busca a plena soberanía política do pobo co que se identifica, encamiñado sempre baixo os principios da esquerda*. Tamén afirma o seu carácter ecoloxista e reclama o *recoñecemento por parte das institucións dos gobernos español e cántabro da lingua cántabra e a toma de medidas que garanticen a súa protección, ensino e uso na vida cotiá do País*.

Desde o ano da súa fundación, presentouse a tódolos comicios celebrados, tanto locais e autonómicos como estatais e europeos. Nas eleccións autonómicas de 2003 obtivo 1670 votos, sen acadar representación parlamentaria; nas eleccións municipais do mesmo ano as súas diferentes candidaturas sumaron 1100. Nas eleccións europeas de 2004 integrouse na coalición "Europa dos Pobos" (EdP), que obtivo un eurodeputado.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web do Conceju Nacionaliegu Cántabru
Marciano (emperador)

miniatura|180px|Interpretación do retrato de Marciano, a partir dos bustos das súas moedas.

**Flavius Marcianus Augustus** (Flavius Marcianus Augustus, en latín), máis coñecido como **Marciano** (c. 390 - xuño de 457) Emperador de Oriente, tamén chamado Imperio bizantino, desde o 450 ata a súa morte en 457.

Marciano naceu en Tracia ou Iliria. Os seus primeiros anos serviu como soldado anónimo, para posteriormente poñerse ao mando de Ardaburio e Aspar e tomar parte nas guerras contra os persas e vándalos. Marciano foi tomado prisioneiro polos vándalos nunha batalla preto de Regius en 431, foi levado ante o rei vándalo Xenserico, e liberado baixo o xuramento de nunca alzar armas contra os vándalos.

A través da influencia dos xenerais Aspar e Zenón, foi nomeado capitán da garda, e posteriormente tribuno e senador. Á morte de Teodosio II foi escollido para sucedelo por estes dous xenerais e pola irmá de Teodosio, Pulqueria, coa que casou.

Marciano realizou o último pago dos onerosos tributos impostos por Atila o huno, tributos que este recibía desde o reinado de Teodosio II para frear os seus ataques ao Imperio de Oriente. Consciente de que nunca podería capturar a capital oriental, Constantinopla, Atila dirixiuse ao oeste e emprendeu as súas campañas famosas en Galia (451) e Italia (452) abandonando os dominios de Marciano.

Reformou as finanzas e repoboou os distritos devastados. Rexeitou ataques en Siria e Exipto (452), e sufocou perturbacións na fronteira armenia (456). Outro evento notábel do seu reino é o Concilio de Calcedonia (451) en que Marciano intentou mediar entre as escolas rivais de teoloxía, en conflito pola natureza de Cristo (disputas cristolóxicas).

Marciano ignorou os asuntos do Imperio Romano de Occidente. Non fixo nada para axudar ao oeste durante as campañas de Atila, e, mantendo a súa promesa, ignorou as depredacións de Gunderico cando os Vándalos saquearon Roma en 455.

Pouco antes da morte de Atila en 453, o conflito entre el e o emperador reiniciouse. Con todo, o rei dos hunos morreu antes da guerra. Nun soño, Marciano dixo ver o arco de Atila rompéndose diante del, e uns días despois correuse a voz que o seu grande inimigo morrera.

Marciano morreu en 457 de enfermidade, posibelmente unha gangrena contraída durante unha longa xornada relixiosa.

A igrexa ortodoxa recoñéceo a el e a súa esposa Pulqueria como santos, sendo o 17 de febreiro o día da súa festa.
Abuso

O **abuso**, unha práctica inxusta ou deshonesta, pódese referir a:
*Abuso de poder
*Abuso de confianza
*Abuso emocional ou psicolóxico
*Abuso físico
*Abuso infantil
*Abuso sexual
Xoviano

[miniatura|[Moeda da Antiga Roma|Moeda romana dunha siliqua da ceca de Nicomedia coa efixie do emperador **Xoviano** (ano 363).]]
**Flavius Claudius Iovianus**, en galego **Xoviano**, (332 - 17 de febreiro de 364) era un oficial cristián do exército de Xuliano, orixinario de Panonia, que á morte do emperador polas feridas sufridas durante unhas campañas en territorio persa, foi nomeado emperador polo exército, o 26 de xuño do 363.

Tivo que acordar unha paz en condicións desfavorábeis co Imperio Persa, pola que cedía os territorios entre os ríos Tigris e Éufrates.

Xoviano, ao contrario que o seu predecesor Xuliano, que era considerado un apóstata, era cristián, polo que aboliu as deposicións de Xuliano en contra da Igrexa católica, aínda que mantendo a liberdade de culto.

Morreu, de causas naturais, o 17 de febreiro do 364 na fronteira entre Bitinia e Galacia, cando regresaba a Roma para confirmar o seu título, tras reinar só 8 meses.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de emperadores romanos
* Emperadores bizantinos
Agostiño

**Agostiño** pode facer referencia a:
*Agostiño, un nome propio galego que ten a súa orixe en Santo Agostiño
*Agostiño, un membro da Orde de Santo Agostiño
*Agostiño, algo propio do mes de agosto
Agustín

O topónimo **Agustín** pode referirse a:

;En Galiza
***Agustín**, parroquia do concello de Castroverde;
****Agustín**, lugar de dita parroquia.

;Fóra de Galiza

;En Aragón
***San Agustín**, concello da provincia de Teruel.

;Na Comunidade de Madrid
***San Agustín del Guadalix**, concello da Comunidade de Madrid.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Agostiña (nome)

**Agostiña** é un nome propio masculino galego. Provén da forma masculina Agostiño, que á súa vez provén do nome en latín *Augustinus* derivado de *augustus* (venerable).

En xaneiro de 2023 existían 6 mulleres en Galicia co nome Agostiña, cunha media de idade de 33,8 anos.

## Agostiña noutras linguas 
* Aragonés: Agostina
* Castelán: Agustina
* Catalán: Agustina
* Éuscaro: Austitza / Augustiñe / Austiza / Agustina / Augustine
* Italiano: Agostina
* Portugués: Agostinha

## Personaxes
*Agustina de Aragón

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lista de nomes femininos en galego
*Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Valente

[260px|miniatura|dereita|[Moeda da Antiga Roma|Moeda romana dun sólido da ceca de Tesalónica coa efixie do emperador Valente]]
**Valente**, nado no ano 328 e finado o 9 de agosto do 378 en Cibalae, a actual Vinkovci (Croacia), foi emperador romano de 364 a 378, despois de que o seu irmán Valentiniano I lle cedese a parte oriental do imperio.

## Traxectoria 
Durante o seu reinado tivo que solucionar os problemas relixiosos xurdidos durante o mandato de Xuliano. Destituíu aos bispos arianos e reafirmou o Credo de Nicea. Así mesmo tivo que facer fronte á rebelión encabezada por Procopio, un parente de Xuliano por parte de nai que pretendía ter máis dereitos á sucesión deste. Durante meses de campañas en Tracia e Asia Menor, Valente conseguiu derrotar a Procopio en Thyatira (Lidia) en 366, executando ao rebelde o 27 de maio do mesmo ano.

De 366 a 369 Valente liderou unha expedición de castigo con pouco éxito contra a tribo dos terwingos que apoiaran a Procopio.

Os godos, que estaban sufrindo a invasión dos hunos desde 376, buscaron refuxio dentro das fronteiras do imperio.

Valente admitiu que se asentasen en territorio romano na rexión de Tracia a cambio de tropas, xa que estaba planeando unha campaña militar contra o imperio Sasánida.

Unha rebelión dos godos ao mando de Fritixerno deu lugar á batalla de Adrianópole, onde o exército imperial foi completamente derrotado. O mesmo emperador Valente achou a morte nesta batalla.

Do seu matrimonio con Alba Domnica naceu o ulterior cónsul Valentiniano Galates e dúas fillas, Anastasia e Carosa.
Fartlek

O **Fartlek** (en sueco *xogo de velocidade*) é un sistema de adestramento que consiste en facer varios exercicios, tanto aeróbicos como anaeróbicos, principalmente exercicios de velocidade.

O termo "fartlek" provén do sueco e significa "xogo de correr". Foi desenvolvido do polo adestrador sueco Gosta Hölmer (1891-1983), e posteriormente foi adoptado por moitos fisiólogos.

Inclúe xogos de velocidade nos cales os individuos corren a través de bosques, praias ou en campo aberto movéndose en liberdade no medio da natureza. As características do fartlek veñen definidas polas irregularidades do terreo, canto máis variado mellor, e no cal non hai un trazado preestablecido (excepto en adestramentos xa estudados, posto que quita emoción á práctica deste deporte e o individuo móvese por instinto cambiando a velocidade, a intensidade e o volume ao seu propio gusto. O termo tamén se emprega para o exercicio adaptado a interiores, baseado nos exercicios ao aire libre.

## Vantaxes
* Traballo dos músculos extensores e elevadores, o que fai mellorar a forza elástica e a potencia cíclica.
* É un sistema mixto no que se fusiona o traballo aeróbico e a actividade neuromuscular debido aos cambios de ritmo.

## Características
* A frecuencia cardíaca varía entre as 147 e as 170 pulsacións por minuto, aínda que pode chegar ás 190.
* O volume do traballo non ten que ser excesivo, xa que iso traería un empeoramento da calidade, razón pola cal é recomendable que a duración non exceda unha hora, aínda que as especialidades varían a duración:
** Fondo (1h)
** Mediofondo longo (45'-60')
** Mediofondo curto (30'-40')
** Velocidade (20'-30')

## Notas 
## Véxase tamén 
* Educación física
* Exercicio físico
Uníos Hermanos Proletarios

**Uníos Hermanos Proletarios** (**UHP**), foi unha consigna simbolizada na alianza obreira subscrita pola Federación Socialista Asturiana, a Unión General de Trabajadores e a Confederación Rexional do Traballo de Asturias, León e Palencia da CNT, en febreiro de 1934.

A consigna foi idea de Amador Fernández, destacado dirixente socialista. A esta alianza agregáronse ó pouco as dúas organizacións trotskistas existentes: o Bloc Obrer i Camperol e a Izquierda Comunista de Manuel Grossi. En setembro o PCE pediu o ingreso.

A consigna foi adoptada polos revolucionarios na Revolución de outubro de 1934, pescudando representar a unidade de acción do proletariado asturiano e as súas diversas tendencias.

Máis tarde foi unha proclama habitual do bando republicano e os seus defensores na guerra civil.
Constancio II

**Constancio II** (317 - 3 de novembro de 361) foi emperador romano desde 337 ata a súa morte.

Era o segundo fillo do anterior emperador, Constantino I o Grande e da súa segunda muller, Fausta. Naceu en Illyricum (actualmente en Hungría) e foi nomeado César. Cando o seu pai morreu, en 337, eliminou a todos os descendentes de Constancio I Cloro e de Teodora, quedando como únicos familiares homes os seus irmáns, Constantino II e Constante. Entre os tres dividíronse o Imperio, recibindo Constantino II Britania, Galia e Hispania; Constante reinou sobre Italia, África e as provincias ilíricas, quedando para Constancio Constantinopla e todo Oriente.

Esta repartición modificouse en 340, cando Constantino II morreu tratando de derrocar a Constante en Italia, e este quedou como único soberano da parte occidental do Imperio. Outro cambio na división produciuse en 350, ano en que Constante foi morto en batalla fronte ás tropas do usurpador Magnencio. Ata entón Constancio só se preocupou de loitar contra o Imperio Persa, pero o desenvolvemento dos acontecementos fíxolle elevar ao seu primo Treboniano Galo a César e colaborador seu, para poder prestarlle máis atención á insurrección.

En 351 Constancio derrotou a Magnencio na batalla de Mursa Major, unha das máis sanguentas da historia de Roma. Magnencio suicidouse en 353, e pouco despois, ao non serlle xa útil, Constancio ordenou a morte do seu primo Galo.

Tal como estaba a situación, Constancio deuse conta de que non podía facer fronte por si so a todas as frontes abertas nas fronteiras do Imperio, tanto en Oriente como en Occidente, polo que nomeou césar a Xuliano, o único familiar seu home que quedaba con vida, e deulle á súa irmá Helena en matrimonio. Pero este nomeamento sairíalle caro, pois Xuliano alzouse en armas e foi proclamado Augusto polas súas tropas en Galia, obrigando a Constancio a facerlle fronte. Os exércitos de ambos estaban moi igualados, pero a fortuna favoreceu a Xuliano, xa que o 3 de novembro de 361 Constancio morreu preto de Tarso por mor dunhas febres, deixando ao seu inimigo vía libre para exercer de Augusto en todo o Imperio Romano.

Constancio tomou parte activa no desenvolvemento da Igrexa Cristiá, apoiando en gran parte o punto de vista ariano.
Agostiño (nome)

**Agostiño** é un nome propio masculino galego. Provén do nome latino *Augustinus* derivado de *augustus* (venerable). En galego tamén ten a variante **Agostín** e os hipocorísticos **Agosto** e **Chiño**.

## Agostiño noutras linguas 
* Alemán: Augustin	/ Augustinus
* Aragonés: Agostín
* Asturiano: Agosto, Agustín
* Castelán: Agustín
* Catalán: Agustí
* Éuscaro: Austin / Mustio / Agustin / Augustin
* Francés: Augustin
* Inglés: Augustine / Austin
* Italiano: Agostino
* Portugués: Agostim / Agostinho
* Romanés: Augustin

## Personaxes 
* Agostiño de Hipona, teólogo cristián (354 - 430);
* Agostiño de Canterbury, arcebispo cristián (f. 605);
* Agustín Jarabo Domínguez, futbolista galego (n. 1911);
* Agustín Magán, actor e director teatral galego (1918 - 1998);
* Agustín Sixto Seco, médico galego (1926 - 2004);
* Agustín Díaz Blanco, xornalista galego (1945 - 2008);
* Agustín Fernández Paz, escritor galego (n. 1947);
* Agustín Rodríguez Santiago, exfutbolista galego (n. 1959).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes masculinos en galego
* Lista de nomes masculinos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes masculinos Real Academia Galega
Basilisco (emperador)

**Basiliscus**, morto en 466 ou 477, foi emperador romano de Oriente entre o 475 e o 476.

Basilisco é o irmán de Verina, muller do emperador León I que morre en 474. Primeiro noméano xeneral en Tracia, despois confíaselle en 468 o mando dunha frota dirixida contra os vándalos de África de Xenserico, autores do saqueo de Roma de 455. Sofre unha derrota desastrosa na que a súa frota fica decimada.

Á morte de León II, Basilisco aproveita a impopularidade do novo emperador e obtén o apoio dun xeneral chamado Ilo, grazas ao cal vence a Zenón I en 475. Pero tamén el se volve impopular, especialmente polas súas conviccións monofisitas, e tras menos de dous anos de reinado, Basilisco é vencido á súa vez por Zenón e Ilo en 476, tras mudar este último de opinión. Capturado e encerrado nunha torre en Capadocia, morreu de fame nela en 477.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Imperio Bizantino
* Lista de emperadores bizantinos
Basilisco

A palabra **basilisco** pódese referir a:

* O basilisco, a lendaria criatura mitolóxica que mata coa mirada;
* O basilisco chilote, unha criatura mitolóxica de aspecto semellante á anterior;
* Basilisco, emperador romano de Oriente entre o 475 e o 476;
* Catro especies de lagartos pertencentes ao xénero *Basiliscus*, nomeados a raíz do basilisco da lenda:
***Basiliscus basiliscus*: Basilisco común
***Basiliscus galeritus*: Basilisco de cabeza vermella
***Basiliscus plumifrons*: Basilisco verde
***Basiliscus vittatus*: Basilisco marrón
Carme Ruscalleda

**Carme Ruscalleda i Serra**, nada en Sant Pol de Mar en 1952, é unha cociñeira catalá.

## Traxectoria 
Criouse nunha familia de labregos do Maresme, que non apoiaron a súa formación profesional, polo que estudou chacinaría. Ao casar en 1975 con Antoni Balam, fillo do dono dunha tenda de comestíbeis, abren unha *mesa pública* até que en 1988 comezaron unha nova etapa co restaurante San Pau en San Pol del Mar.

En España é a cociñeira con máis estrellas da Guía  Michelín,​ e conta ademais coa máxima cualificación (tres soles) da Guía Campsa-Repsol. A súa cociña está fundamentada na tradición cociña catalá, pero dando sempre un toque de modernidade. O feito de abrir un restaurante no Xapón, e as súas consecuentes viaxes ao país, fixo que se interese por algunhas técnicas culinarias dese país, adaptándoas á cociña e produtos cataláns. Maniféstase preocupada porque a súa cociña sexa saudable, polo que se centra nos produtos de tempada da súa terra. A miúdo mestura referencias literarias nas súas creacións culinarias e transmitiu os seus coñecementos en publicacións editoriais para o gran público.

## Obra escrita publicada 
* *Diez años de cocina en el Sant Pau* (1998).
* *Carme Ruscalleda: Del plato a la vida* (2000).
* *Cocinar para ser feliz* (2001, tradución ó castelán en 2002).
* *Un any amb Carme Ruscalleda* (2004).
* *Cuina a casa* (2005).
* *La cuina més fàcil i moderna* (2006).
* ''Carme Ruscalleda's Mediterranean cuisine* (2007).

## Recoñecementos 
* Creu de Sant Jordi 2004.
* En 2013 foi galardoada coa Medalla de Honra do Parlamento de Cataluña.
* Premi Nacional de Cultura (2019).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Cuentos de buenas noches para nuestras niñas rebeldes.'' Editorial Destino, 2021. ISBN: 9788408241676
Dinastía Anxo

[miniatura|Moeda de [ouro branco de Isaac II Anxo, representando á Virxe María cun busto de Cristo como neno.]]
A **dinastía dos Anxo** gobernou Constantinopla e o Imperio bizantino de 1185 a 1204. Os Anxo descenden de Constantino Anxo de Filadelfia e da súa esposa Teodora Comnena, filla de Aleixo I Comneno e de Irène Dukas. 

Os historiadores consideran hoxe que foi a peor de todas as familias que gobernaron o Imperio, ata tal punto foi desastroso o reinado de cada un dos seus emperadores. 

Esta familia deu ao Imperio tres soberanos: 

* Isaac II Anxo (1185-1195 ; 1203-1204)

* Aleixo III Anxo (1195-1203)

* Aleixo IV Anxo (1203-1204)

* Aleixo V Ducas (1204-1204)
Academia

**Academia** pódese referir a:
* Academia (institución), institución formada por xente de letras, artistas, médicos... xeralmente con recoñecemento oficial como por exemplo a Real Academia Galega.
* Academia militar, establecemento docente para a formación de militares.
* Academia (ensino), centro de ensino privado complementario ós centros oficiais de ensino.
* Academia de Atenas, escola filosófica de Atenas fundada por Platón.
Agripina

**Agripina** é un nome propio feminino galego. Esta forma escrita tamén é común co castelán, co éuscaro, co portugués, co romanés e co ruso. Provén do latín *Agrippina*, forma feminina de *Agrippa*, e o seu significado é "de parto difícil", por ser dado no Imperio Romano a nenos e nenas que nacían en posición podálica, cos pés por diante.

## Agripina noutras linguas 
* Alemán: Agrippina
* Castelán: Agripina
* Éuscaro: Agripina
* Francés: Agrippine
* Inglés: Agrippina
* Italiano: Agrippina
* Portugués: Agripina
* Romanés: Agripina
* Ruso: Agripina

## Persoas
* Vipsania Agripina, filla de Agripa e a primeira dona do emperador Tiberio (36 a.C. - 20 d. C.);
* Vipsania Marcela Agripina, filla de Agripa por parte da súa segunda dona, Claudia Marcela, e dona de Publio Quintilio Varo;
* Vipsania Xulia Agripina, filla de Agripa e neta de Augusto, quen a educou na súa propia casa;
* Agripina a Maior, nome co que se coñecía a Xulia Vipsania Agripina, esposa de Xermánico e nai do emperador Calígula (14 a. C. - 33 d. C.);
* Agripina a Menor, nome co que era coñecida Xulia Vipsania Agripina, filla da anterior, irmá de Calígula e nai de Nerón (15 - 59);
* Agripina de Mineo, mártir cristiá (f. 262).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
**Agrippina*, ópera de George Frideric Händel.
*(645) Agrippina
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Pat Wilson

**Patrick George Wilson**, nado en Buffalo (Nova York) o 1 de febreiro de 1969, é un músico estadounidense. É sobre todo coñecido por ser o batería da banda de rock alternativo Weezer. Tamén ten a súa propia banda, The Special Goodness, na que compón as cancións, canta e toca a meirande parte dos instrumentos, e da que tamén forma parte o batería de Offspring, Atom Willard. No ano 1984 Pat traballou e saíu de xira con Elton John.

Pat tamén tocou a batería no primeiro disco de The Rentals, *Return of the Rentals*, aínda que nunca tocou en directo con eles.

Antes de unirse a Weezer, el tocou na escena musical dos Ánxeles, formando parte de bandas como Bush (pero non o Bush de Gavin Rossdale), The Dum Dums e United Dirt. A primeira banda na que estivo con futuros membros de Weezer foi Sixty Wrong Sausages. En febreiro de 1992, Pat Wilson, Rivers Cuomo, Jason Cropper e Matt Sharp formaron Weezer.
Sevendust

**Sevendust** é unha banda norteamericana de metal alternativo formada en Atlanta (Xeorxia) en 1994 co nome de **Crawlspace**, nome que pronto cambiaron para o actual. O seu primeiro álbum, Sevendust, saíu en 1997. Os seus membros actuais son Lajon Witherspoon, John Connolly, Sonny Mayo, Vinnie Hornsby e Morgan Rose.

## Discografía 
* *Sevendust* (1997)
* *Home* (1999)
* *Animosity* (2001)
* *Seasons* (2003)
* *Next* (2005)
* *Alpha* (2007)
* *Chapter VII: Hope & Sorrow* (2008)
* *Cold Day Memory* (2010)
* *Black Out the Sun* (2013)
* *Time Travelers & Bonfires* (2014)
* *Kill the Flaw* (2015)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
A Barquiña, Barro, Noia

**A Barquiña** é un lugar da parroquia de Barro no concello coruñés de Noia, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 365 habitantes (174 homes e 191 mulleres).

Probablemente se trate do lugar en que se produciu o primeiro asentamento de poboación no concello de Noia, facilitado pola configuración xeográfica do contorno, e o seu linde directo coa ría de Muros e Noia.

Tratábase dunha zona puramente residencial, con nivel de servizos básicos, mais na actualidade cambiou o panorama radicalmente ao incluírse dentro do lugar de Carracido un macrocentro comercial, que nutre a localidade e o resto do concello de Noia e arredores.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Barro 
### Parroquias de Noia 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* A Barquiña na rede
Galería de imaxes de Ponteceso

**Galería de imaxes** do concello de Ponteceso na provincia da Coruña.

## Ponteceso 

Ficheiro:Casa consistorial de Ponteceso.jpg|Casa do concello
Ficheiro:Pazo Pondal.jpg|Pazo Pondal
Ficheiro:Capela da Virxe do Faro (Ponteceso).jpg|Capela da Virxe do Faro
Ficheiro:Situacion Ponteceso.PNG|Mapa coa localización
Ficheiro:Escudo de Ponteceso.svg|Escudo oficial

## Parroquias 
### Anllóns 

Ficheiro:Cruceiro Anllóns, Ponteceso.jpg|Cruceiro
Ficheiro:Espadaña Igrexa Anllóns, Ponteceso 2.jpg|Espadana da igrexa parroquial.
Ficheiro:Porta Igrexa Anllóns, Ponteceso.jpg|Porta da igrexsa parroquial.
Ficheiro:Igrexa Anllóns, Ponteceso.jpg|Fachada da igrexa parroquial.
Ficheiro:Canzorros Igrexa Anllóns, Ponteceso 2.jpg|Canzorros da igrexa parroquial.

### Pazos 

Ficheiro:Pazos, Ponteceso.jpg

## Río Anllóns 

Ficheiro:Ponte_sobre_o_río_Anllóns.jpg|Ponte sobre o río Anllóns
Ficheiro:Ponteceso e Rio Anllons dende o Monte Branco.jpg|Ponteceso e Río Anllóns dende o Monte Branco
Ficheiro:Balar%C3%A9s.jpg|Vista desde o Monte Branco
Ficheiro:Praia de Barra dende Monte Branco, Ponteceso 2.jpg|Praia da Barra vista desde o Monte Branco
vista desde o Monte Branco

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Galicia
*Lugares de Ponteceso
*Eleccións municipais en Ponteceso
A Barquiña

O topónimo **A Barquiña** pode referirse a:

;En Galiza
***A Barquiña**, lugar da parroquia de Barro, no concello de Noia;
***A Barquiña**, lugar da parroquia de San Cosme de Outeiro, no concello de Outes;
***O Cruceiro da Barquiña**, lugar da parroquia de Barro, no concello de Noia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Belisario

**Belisario**, nado cara o 505 e finado en marzo de 565, foi un dos xenerais máis destacados do Imperio Romano de Oriente durante o reinado de Xustiniano I. Belisario foi fundamental na reconquista de gran parte do territorio mediterráneo pertencente ao antigo Imperio Romano de Occidente, que se perdera menos dun século antes. É considerado un dos maiores comandantes militares de Bizancio e da historia militar.

## Traxectoria 
Os seus primeiros éxitos bélicos viñeron na batalla de Dara durante as guerra ibéricas derrotou ao Imperio Sasánida que forzou a asinar o tratado da Paz Eterna (532), logo de décadas de guerra pola soberanía sobre o Reino de Iberia. 

Axudou a sufocar a revolta de Niká en Constantinopla que ameazaba con derrocar ao emperador Xustiniano en 532.

A continuación, ao mando de 15&nbsp;000 homes, conquistou o Reino Vándalo de África do Norte e apreixou ao seu último rei, Xelimero. Desde o Norte de África tomou Sicilia e pasou ao Reino Ostrogodo, na coñecida como guerra gótica, onde iniciaría unha ascensión cara ao norte, ocupando Rávena no 539 e apresando ao rei Vitixes.

Nunha segunda expedición, no ano 548, conquistará Roma, a cal permanecerá en poder de Bizancio durante algunhas décadas. 

Ao seu regreso definitivo a Constantinopla recibiu o título de *magister militum per Oriente* e nese cargo ocupouse de defender a capital do imperio fronte ao ataque duns invasores que as fontes bizantinas definen como *hunos* no ano 559. En realidade tratábase dunha coalición de pobos eslavos entre os que destacaban os recentemente chegados búlgaros desde a actual Rusia.

No 562 foi acusado de participar nunha conspiración contra Xustiniano polo que foi encarcerado, pero foi liberado ao ano seguinte. Unha lenda, demostrada como falsa, afirma que Xustiniano ordenou deixalo cego. Faleceu en 565, pobre pero en paz.[miniatura|Belisario, por [Jacques-Louis David (1781)|centro]]

## Notas
Narsés

Hai dous personaxes na historia con este nome:

* Narsés (478 - 573), xeneral bizantino baixo as ordes de Xustiniano I.

* Narsés ( ? - 303), rei de Armenia, da dinastía sasánida.
Graciano

miniatura|Busto de Graciano.

**Flavio Graciano Augusto** (¿abril, maio? de 359 - 25 de agosto de 383), coñecido como **Graciano** ou **Graciano o Mozo** para diferencialo do seu avó Graciano o Vello, foi emperador de Occidente entre 375 e 383. Era fillo do emperador Valentiniano I e a primeira esposa deste, Marina Severa, e naceu na cidade de *Sirmium* (hoxe Sremska Mitrovica, Serbia), na daquela provincia romana de Panonia.

## Traxectoria 
O 4 de agosto de 367 foi proclamado Augusto polo seu pai. Á morte de Valentiniano (17 de novembro de 375), as tropas destacadas en Panonia proclamaron emperador ao seu pequeno fillo Valentiniano, que entón era só un bebé. Valentiniano era medio irmán de Graciano, nacido de Xustina, viúva de Maxencio e segunda esposa de Valentiniano I.

Graciano aproveitou a oportunidade que se lle brindaba; reservouse para si a administración das provincias galas, mentres que puxo Italia, Iliria e África baixo o mando de Valentiniano e a súa nai, os cales estableceron a súa residencia en Milán. A división, no entanto, era simplemente nominal e a autoridade real quedou por completo en mans de Graciano.

O Imperio Romano de Oriente estaba baixo o dominio do seu tío Valente. En maio de 378, Graciano derrotou completamente aos lentienses, a tribo máis austral dos alamáns, na Batalla de Argentovaria, preto da actual Colmar. Ese mesmo ano, Valente atopou a morte o 9 de agosto na Batalla de Adrianópole, loitando contra os godos.

O goberno do Imperio de Oriente quedou en poder de Graciano, pero ao sentirse incapaz de resistir as incursións dos bárbaros propuxo ao xeneral hispano Flavio Teodosio o goberno da parte oriental, o cal foi coroado emperador de Oriente o 19 de xaneiro de 379. Graciano e Teodosio limparon entón os Balcáns de invasores bárbaros.

Durante algúns anos gobernou o imperio con éxito e enerxía, pero caeu gradualmente na indolencia, ocupándose principalmente do pracer da persecución político-relixiosa e converténdose nunha ferramenta en mans do xeneral franco Merobaudes e o bispo de Milán, Ambrosio.

Ao tomar ao seu servizo un corpo de alanos e aparecer en público coa vestimenta propia dun guerreiro escita, Graciano espertou o desprezo e os resentimentos das tropas romanas. Un xeneral chamado Magno Máximo aproveitou o aumento das revoltas en Britania e invadiu a Galia cun enorme exército. Graciano, que o esperaba en París, foi traizoado polas súas tropas e levado a Lión. Alí foi entregado polo gobernador da cidade a un dos xenerais rebeldes e asasinado o 25 de agosto de 383.

O reinado de Graciano é unha época importante na historia eclesiástica, pois durante este período o Cristianismo converteuse por primeira vez na relixión dominante en todo o imperio. Baixo a influencia de Ambrosio, Graciano prohibiu as cerimonias pagás en Roma; negouse a levar o título de *Pontifex Maximus* por consideralo incompatíbel co seu Cristianismo; retirou o Altar da Vitoria da Casa Senatorial en Roma, malia as protestas dos membros pagáns do Senado, e confiscou as súas rendas; prohibiu as doazóns de propiedades materiais ás Vestalis; e aboliu outros privilexios que posuían os sacerdotes e sacerdotisas pagáns.
Lume grego

O denominado **lume grego** era unha arma naval usada polo Imperio Bizantino, supostamente inventada por un refuxiado cristián sirio chamado Calínico, orixinario de Heliópole cara a 671 ou 673. Algúns autores pensan que Calínico recibiu o segredo do lume grego dos químicos de Alexandría. Lanzaba un chorro de fluído ardente, e podía empregarse tanto en terra como no mar, aínda que se utilizou preferentemente no mar.

Grazas a ela, a mariña do Imperio conseguiu rexeitar un masivo ataque naval dos árabes, constituíndo así un freo ás intencións expansionistas do islam, e salvando, literalmente, a Europa Occidental.

## Fabricación 
Consistía no lanzamento dunha mestura viscosa que segundo estudos recentes estaba composta de sete ingredientes:

* petróleo en bruto, ou
* nafta, para que flotase sobre a auga, 
* xofre, que ao entrar en combustión, emite vapores tóxicos, 
* cal vivo, que prende ao entrar en contacto coa auga, 
* resina, para activar a combustión dos ingredientes, 
* graxas para aglutinar todos os elementos, 
* nitrato potásico, salitre, que desprende osíxeno ao prender, permitindo desta forma que o lume continúe ardendo baixo a auga.

Tras lanzar a mestura a través duns longos tubos instalados na embarcación, a mestura entraba en ignición ao contacto coa auga, incendiando as embarcacións inimigas.

O motivo polo que se descoñece a súa composición é moi simple: a mariña bizantina da Alta Idade Media era, moitísimo, a dona do Mediterráneo Oriental, e na posesión do lume grego estaba unha das claves da súa superioridade, de maneira que esta arma considerábase un segredo.

Algúns historiadores ingleses din que a Armada Invencible sucumbiu ante Francis Drake, que ideou unha fileira de barrís de lume grego incendiados xusto ao atravesalos na batalla do Canal da Mancha.