open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Guillermo Fernández Romo

**Guillermo Fernández Romo**, nado en Madrid o 23 de novembro de 1978, é un adestrador de fútbol español. Actualmente dirixe o Racing Club de Ferrol da Primeira Federación.

## Traxectoria 
Comezou a súa carreira profesional en 1997 como profesor na Escola Municipal de Fútbol de Aluche. Posteriormente traballou nas categorías inferiores de varios equipos locais: Villaverde Boetticher, Colonia Moscardó e CF Pozuelo de Alarcón. Entre 2000 e 2001 tivo a súa primeira experiencia como adestrador sénior, dirixindo o CD Racing Garvin nas categorías rexionais madrileñas. Tras adestrar os conxuntos xuvenís do CD Aviación e do CD Móstoles, no ano 2003 comezou a dirixir a Escola Deportiva Moratalaz.

En 2005, tras traballar no equipo técnico da Unión Deportiva Vecindario, Fernández foi contratado como adestrador do Las Rozas CF da Terceira División. Entre 2008 e 2010 adestrou o xuvenil do Celta de Vigo na División de Honra, conseguindo un título de liga. 

No ano 2010 foi nomeado adestrador do SD Noja. En 2011 foi contratado como asistente de Óscar Cano no Melilla. Tras a saída de Cano en xuño de 2012, comezou a dirixir o Villalonga Club de Fútbol. Posteriormente volveu traballar como asistente de Cano, primeiro no Betis B e despois no CD Alcoyano.

En xullo de 2015, Guillermo Fernández comezou a adestrar o Olímpic de Xàtiva na Segunda División B. Tras ser destituído en febreiro de 2016, foi contratado como secretario técnico do Real Murcia en xuño dese ano. Posteriormente uniuse ao FC Jumilla, primeiro como director deportivo e despois como adestrador, contribuíndo á permanencia do equipo na Segunda División B.

O 22 de maio de 2018, Fernández foi contratado como coordinador das seccións inferiores do Racing de Santander. En agosto dese mesmo ano pasou a dirixir o SD Ejea. En xuño de 2019 comezou a adestrar o UE Cornellà. Deixou o equipo en maio de 2021 e regresou ao Racing de Santander para dirixir o primeiro equipo na Primeira División RFEF. Na súa primeira tempada alcanzou o regreso do club cántabro á Segunda División.

O 12 de decembro de 2022, tras cinco derrotas consecutivas, Fernández foi destituído como adestrador do Racing. En xuño de 2023 foi contratado para dirixir o UD Ibiza, recén descendido á Primeira Federación. Marchou do club en abril de 2024. Entre xaneiro e xuño de 2025 foi adestrador do FC Cartagena. Despois de 7 meses sen equipo, en xaneiro de 2026 foi anunciado como novo adestrador do Racing Club de Ferrol para o resto da súa tempada.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Guillermo Fernández Perfil de adestrador en BDFutbol
* Guillermo Fernández Perfil de adestrador en LaPreferente.com
Blaster (worm)

**Blaster** (tamén coñecido como **Lovsan**, **Lovesan** ou **MSBlast**) foi un verme informático que se propagou por ordenadores con sistemas operativos Windows XP e Windows 2000 durante agosto de 2003.

O verme foi detectado por primeira vez e comezou a propagarse o 11 de agosto de 2003. A velocidade de propagación aumentou ata que o número de infeccións alcanzou o seu máximo o 13 de agosto de 2003. Unha vez infectada unha rede (como unha empresa ou unha universidade), esta propagábase máis rápido dentro da rede porque as devasas non adoitaban impedir que as máquinas internas usasen un determinado porto. O filtrado por parte dos provedores de servizos de internet e a publicidade xeneralizada sobre o verme, frearon a propagación de Blaster.

En setembro de 2003, Jeffrey Lee Parson, un mozo de 18 anos de Hopkins, Minnesota, foi acusado de crear a variante B do verme Blaster; admitiu a súa responsabilidade e foi condenado a unha pena de prisión de 18 meses en xaneiro de 2005. O autor da variante A orixinal segue sendo descoñecido.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Morris (worm)

### Ligazóns externas 
*
Ouna

**Ouna**, coñecida tamén como **VRAD** (*Very-Long-Baseline-Interferometer Radio source*) e **VStar**,  foi unha subsonda do Xapón lanzada o 14 de setembro de 2007 mediante un foguete H-IIA desde o Centro Espacial de Tanegashima acaroada á sonda Kaguya para estudar a Lúa.

## Características 
Ouna era unha sonda con forma de cilindro octogonal de 0,99 x 0,99 x 0,65 m cunha masa de 53 kg que foi liberada da sonda principal Kaguya o 12 de outubro de 2007 nunha órbita lunar polar de 127 x 795 km para estudar conxuntamente a Lúa. Estabilizábase mediante xiro a 10 r.p.m. e da súa parte superior xurdía unha antena dipolo. A alimentación eléctrica era proporcionada por células solares cubrindo un dos lados do satélite, xerando 70 W de potencia eléctrica que iban a parar a unha batería de níquel-cadmio de 13 Ah de capacidade. Ouna levaba a bordo unha emisora en banda X e tres en banda S para facer observacións de interferometría de moi longa base desde a Terra e estudar a posición e precesión da Lúa con gran precisión. As operacións co satélite cesaron o 29 de xuño de 2009.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*H-IIA
*Kaguya
Flexión de circuítos

A **flexión de circuítos** (***circuit bending*** en inglés) refírese á práctica de modificar creativamente dispositivos e aparellos electrónicos de baixa tensión ou instrumentos electrónicos alimentados por baterías mediante curtocircuítos sinxelos. O obxectivo é extraer sons novos deles e crear novos instrumentos musicais e xeradores de sons estraños.

Xeralmente asóciase coa música electrónica experimental, o *noise* e os músicos que exploran novos sons e instrumentación "aleatoria". Os sons xerados por tales dispositivos son, de feito, na súa maioría aleatorios, caóticos ou non están conectados canonicamente coa idea dun son emitido por un instrumento musical.

## Historia 
Serge Tcherepnin, deseñador dos sintetizadores modulares «Serge», falou dos seus primeiros experimentos na década de 1950 coa radio de transistores, nos que atopou puntos de circuíto que respondían sonicamente ao tacto e os conectou a «contactos corporais» no chasis de plástico.

Unha das primeiras aplicacións desta práctica atribúese a Reed Ghazala, quen na década de 1960 descubriu que o circuíto dun xoguete transistorizado, ao entrar accidentalmente en contacto con obxectos metálicos, producía sons estraños e novos. A partir dese primeiro experimento casual, Reed Ghazala desenvolveu varios instrumentos musicais innovadores, desenvolvendo unha verdadeira filosofía de vida. A súa obra, *Circuit-Bending: Build Your Own Alien Instruments*, considérase unha excelente introdución a esta práctica; obviamente, a experiencia de Ghazala non exclúe a posibilidade de que outros músicos e enxeñeiros empregasen previamente métodos similares para descubrir novos sons.

O máis famoso dos diversos instrumentos xerados deste xeito é o *Speak & Spell* de Texas Instruments, comercializado en Italia como *Grillo Parlante* por Clementoni.

A partir de 1984, o dúo suízo Voice Crack comezou a crear música manipulando dispositivos electrónicos comúns, nunha práctica que denominaron "electrónica cotiá crackeada".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Glitch
* Música noise

### Ligazóns externas 
*
Juan Rodríguez Trillo

**Juan Rodríguez Trillo**, nado en Corveira (Mazaricos) o 17 de febreiro de 1915 e finado en Gusen (Austria) o 22 de setembro de 1942, foi un exiliado galego deportado ós campos de concentración nazis.

## Traxectoria 
Exiliouse en Francia tralo triunfo do bando franquista na guerra civil española. Foi capturado polo exército alemán trala caída de Francia na segunda guerra mundial e enviado primeiro ó Stalag VIII-C, en Zagan (Polonia) e despois ó Stalag XX-D, en Trier (Alemaña). Deportado ó campo de concentración de Mauthausen, onde ingresou o 25 de  xaneiro de 1941 co número de matrícula 4&nbsp;033, e finalmente trasladado ó campo de concentración de Gusen, onde ingresou o 17 de febreiro de 1941 co número de matrícula 10&nbsp;008, perecendo o 22 de setembro de 1942.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Illa do Aire (homónimos)

* **Illa do Aire**, illote na ría de Aldán (Cangas).
* '''Illa de l'Aire''', illote nas illas Baleares, fronte a Menorca.
Aquilino Meizoso

**Aquilino Meizoso Carballo**, nado nas Pontes de García Rodríguez, é un arquitecto e político galego.

## Traxectoria 
Arquitecto das Pontes de García Rodríguez. Foi o fundador e primeiro presidente da asociación Amigos de As Pontes creada en 1983. En 1986 a asociación converteuse en partido político e Aquilino encabezou a súa candidatura nas eleccións municipais de 1987 e foi elixido alcalde. Nas eleccións municipais do 1991 volveu encabezar a candidatura de AdAP e foi novamente elixido alcalde das Pontes de García Rodríguez. Nas eleccións municipais de 1995 encabezar a candidatura do PPdeG pero perdeu a alcaldía en favor de Víctor Guerreiro Pena. En setembro de 1995 o concello das Ponte puxo sendas querelas contra el por pago indebido e falsidade documental, pero foi absolto pola Audiencia en outubro de 1997. En 1997 creou o partido Asamblea Nacionalista de Galiza, polo que foi ameazado de expulsión do PPdeG. Amigos de As Pontes apoiou a moción de censura fraguada polo PPdeG co apoio do concelleiro socialista Vicente López Pena, que aceptou o trato a cambio de ser alcalde. Nas municipais do 1999 volveu encabezar a candidatura de AdAP que obtivo tres edís. Nas municipais do 2003 encabezou novamente a candidatura de AdAP e voleveu obter tres edís. En 2003 foi acusado de prevaricación xunto con dous edís do seu grupo. Non se presentou ás municipais do 2007. É militante de Vox.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais nas Pontes de García Rodríguez
### Ligazóns externas 
* web de Amigos de As Pontes
Astrid Fagraeus

**Astrid Elsa Fagraeus-Wallbom** (nada o 30 de maio de 1913 – finada o 24 de febreiro de 1997) foi unha inmunóloga sueca.

## Educación e carreira 
Fagraeus naceu en Estocolmo, Suecia. Obtivo o doutoramento en Medicina en 1948 do Instituto Karolinska. En 1949, foi nomeada profesora asociada de bacterioloxía no Instituto Karolinskade Estocolmo. Foi xefa do departamento de Viroloxía no Laboratorio Sueco de Bacterioloxía en 1953. En 1961–1979 traballou como primeira profesora de Inmunoloxía de Suecia, no Instituto Karolinska.

## Traballo científico 
A tese de doutoramento de Fagraeus, titulada *Produción de anticorpos en relación ao desenvolvemento de células plasmáticas*, espertou interese internacional e foi considerada un fito na inmunoloxía moderna. Neste traballo, ela foi a primeira en demostrar que as células plasmáticas producen anticorpos (IgG). Ata entón, a súa función era descoñecida. Durante a súa carreira, publicou uns 80 artigos científicos e centrouse principalmente no desenvolvemento e maduración dos linfocitos T no timo. Entre as últimas contribucións de  Fagraeus estivo o seu papel no desenvolvemento da vacina da polio sueca, xunto co profesor Sven Gard.

## Vida persoal 
## Notas
Álex Gallar

**Alejandro "Álex" Gallar Falguera**, nado en Terrassa o 19 de marzo de 1992, é un futbolista catalán que xoga na posición de centrocampista ou dianteiro. O seu equipo actual é o Club Deportivo Lugo da Primeira Federación. 

## Traxectoria
Formouse nas categorías inferiores do Terrassa Futbol Club. O 8 de decembro de 2009 debutou co primeiro equipo, nun partido de Segunda División B contra a Unió Esportiva Lleida. O 14 de abril de 2010 anotou o seu primeiro gol sénior ante o Orihuela CF. En xuño dese ano fichou polo RCD Mallorca, regresando ao fútbol xuvenil. Durante a tempada 2011/12 foi promovido ao Mallorca B. 

O 2 de agosto de 2012, Gallar fichou polo Real Murcia Imperial na Terceira División. En xaneiro de 2013 pasou a formar parte do UE Rubí. O 28 de maio de 2013 regresou ao Terrassa cun contrato dun ano. Posteriormente xogou unha tempada co Cornellà e outra co Hércules. O 8 de xullo de 2016 asinou pola Cultural y Deportiva Leonesa. Durante a tempada 2016/17 foi unha peza chave no ascenso do conxunto leonés á Segunda División e anotou un total de 20 goles, a mellor marca da súa carreira.

O 10 de xullo de 2017, Álex Gallar asinou polo Huesca da Segunda División. O 19 de agosto de 2017 tivo lugar a súa estrea no fútbol profesional nun encontro contra o Numancia. Anotou 8 goles durante a tempada na que o equipo aragonés conseguiu un ascenso histórico á Primeira División. O 19 de agosto de 2018 marcou o seu primeiro gol na máxima categoría ante o Eibar. 

Tras o descenso do Huesca, o 21 de agosto de 2019 anunciouse a fichaxe de Gallar polo Girona. En setembro de 2020 foi cedido ao Cartagena. Renovou a cesión por unha tempada máis e en xullo de 2022 abandonou o club catalán.

Un día despois de deixar o Girona, Gallar asinou polo Málaga CF. En xuño de 2023, tras o descenso do equipo malagueño, Gallar activou a cláusula de rescisión do seu contrato e saíu do club. En agosto dese mesmo ano pasou a formar parte do UD Ibiza. 

En xaneiro de 2026 anunciouse a súa saída do Ibiza e a fichaxe polo Club Deportivo Lugo na Primeira Federación.

### Traxectoria internacional
En marzo de 2019, Álex Gallar foi convocado pola Selección de fútbol de Cataluña para xogar un partido amigábel contra Venezuela. Porén, o Huesca non autorizou a súa participación nin a do seu compañeiro de equipo, Enric Gallego.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Álex Gallar en BDFutbol
* Álex Gallar en LaPreferente.com
* Álex Gallar en Soccerway
James Learmonth Gowans

miniatura|Foto dun grupo de estudantes do London Medical que foron a Belsen
**James Learmonth "Jim" Gowans** (nado o 7 de maio de 1924 &ndash; finado o 1 de abril de 2020) foi un médico británico e inmunólogo. En 1945, cando estudaba medicina no King's College Hospital, asistiu ao campo de concentración de Bergen-Belsen liberado como estudante médico voluntario.

Gowans naceu en Sheffield, Inglaterra. Graduouse en Medicina en 1947 no King's College Hospital, despois, en 1948 graduouse en Fisioloxía en Oxford, e doutorouse (PhD) con Howard Florey na Escola de Patoloxía ser William Dunn en Oxford cun estudo sobre linfocitos. Despois, foi profesor de Patoloxía Experimental en Oxford. En 1977, deixou a súa carreira por un período de dez anos para ser secretario do Consello de Investigación Médica. Foi secretario xeral do Human Frontier Science Program en 1989. Foi colega e amigo durante toda a vida de George Bellamy Mackaness.

Fixo descubrimentos significativos sobre o papel dos linfocitos na resposta inmunitaria. En especial, mostrou que algúns linfocitos non era de vida curta, como previamente se pensaba, senón que se movían polo sangue, pasaban o sistema linfático e volvían ao sangue. A iniciativa de Peter Medawar, tamén realizou experimentos en ratas que demostraron que os linfocitos xogan un importante papel no rexeitamento de transplantes.

In 1963, Gowans foi elixido Membro da Real Sociedade. Nomeárono Comandante da Orde do Imperio Británico nas Honras do Ano Novo de 1971 polos seus servizos á ciencia médica e cabaleiro licenciado (*Knight Bachelor*) nas Honras de Ano Novo de 1982.

En 1975, Gowans foi nomeado membro honorario da Asociación Americana de Anatomía. 

En 1980, recibiu o Premio Wolf de Medicina. Foi membro estranxeiro da Academia Nacional de Ciencias e membro honorario SSI (1971), e recibiu varios doutoramentos honoris causa. En 1968 recibiu o Premio Internacional da Fundación Gairdner e en 1990 compartiu o primeiro premio Medawar con Jacques Miller. En 1974, gañou o premio Paul Ehrlich e Ludwig Darmstaedter. Gañou a Medalla Real en 1976.

## Familia 
En 1956, casou con Moira Leatham, coa cal tivo un fillo e dúas fillas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Francisco José de Lacambra Estany

**Francisco José de Lacambra Estany**, nado en Barcelona en 1923 e finado na mesma cidade o 22 de agosto de 1983, foi un dirixente deportivo e numismático catalán.

## Traxectoria 
Lacambra foi un dos membros fundadores e o primeiro presidente da Federación Catalá de Salvamento e Socorrismo (1962), e en 1967 asumiu o cargo de vicepresidente da Federación Española. En 1971 creou o primeiro campionato español escolar, e o seu labor resultou fundamental no éxito do equipo español nos campionatos do mundo de 1969, 1972 e 1974 desa modalidade. Ademais, en 1974 presidiu o comité organizador do Campionato Mundial de Rescate Acuático en Barcelona, e no mesmo ano recibiu a medalla de ouro da federación española, ao mérito deportivo.

No ámbito do fútbol, Lacambra formou parte do consello de administración do Reial Club Deportiu Espanyol e do Fútbol Club Barcelona, e foi vicepresidente do Real Club de Polo, de Barcelona. e a partir dese hano foi presidente de honra da entidade.

Francisco José Lacambra Estany finou en Barcelona o 22 de agosto de 1983.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* ''Enciclopèdia de l'Esport Català*. Enciclopèdia Catalana, Barcelona. 2012.
* Gallen Utset, C. (2013). *Les Federacions Esportives catalanes i els seus presidents''. UFEC, Barcelona.
VRSS-2

**VRSS-2** (*Venezuelan Remote Sensing Satellite-2*), coñecido tamén como **Antonio José de Sucre** ou **Satélite Sucre**, foi o segundo satélite artificial de observación terrestre de Venezuela tras VRSS-1. Foi lanzado o 9 de outubro de 2017 mediante un foguete CZ-2D desde o Centro de Lanzamento de Satélites de Jiuquan para estudar a superficie terrestre.

## Características 
VRSS-2 foi construído por China Great Wall Industry Cooperation (CGWIC), unha subsidiaria da Corporación China de Tecnoloxía e Ciencias Aeroespaciais (*CASC* pola súa sigla en inglés), tras un contrato firmado o 2014 en Caracas polo Ministerio de Ciencia, Tecnoloxía e Industrias Intermedias venezolano. O satélite baseábase no bus CAST2000 da Academia China de Tecnoloxía Espacial (*CAST*) e levaba a bordo unha cámara pancromática cunha resolución de 1 m e unha multiespectral con resolución de 4 m. Levaba tamén sensores infravermellos con resolucións de 30 e 60 m. Tiña unha masa de 1000 kg e o seu obxectivo era axudar na planificación urbana e agrícola, monitorizar recursos agrícolas, xestionar os recursos naturais, axudar a vixiar as fronteiras e xestionar desastres naturais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*VRSS-1
*CZ-2D
*CAST2000

### Ligazóns externas 
*Páxina oficial de VRSS-2
Josep Puig

**Josep Puig** pode estar referido a:
## Persoas 
* **Josep Puig i Cadafalch** (1857-1956), arquitecto, historiador da arte e político catalán

* **Josep Puig i Just** (1859-1929), comerciante e numismático francés;

## Véxase tamén 
* Museo de Moedas e Medallas Joseph Puig
Josep Puig i Just

**Josep Puig i Just** (coñecido tamén como **Joseph Puig**), nado en Perpiñán o 11 de decembro de 1859 e finado na mesma cidade en maio de 1929, foi un comerciante e numismático francés.

## Traxectoria 
Josep Puig naceu en Perpignan o 11 de decembro de 1859 no barrio de Réal, en Pepiñán, no seo dunha familia modesta, fillo de Maria Just e de Joseph Puig. Tivo unha sólida formación na súa infancia e, xa de adulto, aprendeu latín e grego. 

Na súa xuventude espertouse nel o interese pola numismática a partir do achado casual dunha moeda medieval do conde Ramón Berenguer IV de Barcelona.

Ao longo da súa traxectoria publicou diferentes artigos sobre numismática e mantivo un estreito contacto co numismático xironés Joaquim Botet i Sisó, con quen mantivo unha longa correspondencia. 

Joseph Puig legou á cidade de Perpiñán todos os seus bens, coa condición de que a colección de moedas e medallas, composta por máis de 35.000 pezas, se exhibise de xeito permanente en *Les Tilleuls*; esta foi a orixe do Museo de Moedas e Medallas Joseph Puig, que aínda permanece en actividade, dedicado non só á numismática senón ao impulso da cultura catalá en xeral.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Museo de Moedas e Medallas Joseph Puig
José Anca Hermida

**José Anca Hermida**, nado en San Sadurniño o 11 de febreiro de 1908 e finado en México o 14 de febreiro de 1968, foi un militar e político galego.

## Traxectoria 
Radiotelegrafista. Ingresou na Armada como aprendiz de mariñeiro en agosto de 1923. Ao ano seguinte pasou a aprendiz de radio e en setembro de 1925 a mariñeiro especialista en radio, prestando servizo na Base Naval de Cartaxena nos submarinos C-2 e B-5. En novembro de 1930 ascendeu a cabo radio e dende setembro de 1932 estivo destinado en Maó. O 30 de novembro de 1933 licenciouse e abandonou a Armada.

Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 reingresou na Armada reincorporándose á Base Naval de Maó o 25 de xullo. De alí pasou ao Goberno Militar de Menorca en Maó como cabo telegrafista cifrador. Pouco antes da chegada das tropas franquistas, o 8 de febreiro de 1939, marchou a Francia nun barco inglés. Despois trasladouse á zona Centro e formu parte da Agrupación Socialista de Puente de Vallecas en Madrid. Exiliouse en Francia, estivo internado nos campos de concentración de Argelés sur Mer e Vernet ata que o 24 de maio de 1939 embarcou no *Sinaia* rumbo a México, arribando a Veracruz o 13 de xuño. En México estableceuse como axente de vendas e xefe de persoal de varias empresas.

## Vida persoal 
Casou en Menorca con Mercedes Hernández Cardona.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* El exilio a México de los marinos de la Armada da la II República Española
* Mariano Sánchez Roca, coronel auditor de la Armada republicana
Miguel Condés Romero

**Miguel Condés Romero**, nado na Estrada o 22 de febreiro de 1910, foi un militar e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Miguel Condés Faerna e irmán de Fernando Condés Romero. Destinado no Rexemento nº 6 de Madrid. Afiliado ás Juventudes Socialistas Unificadas en Madrid. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 pertenceu á 41 e 42 Divisións combatendo nas frontes de Madrid, Teruel e Ebro, sendo ferido de gravidade na fronte do Ebro o 12 de novembro de 1938, cando era comandante xefe de Estado Maior da 42 División do XV Corpo de exército. Coa caída de Cataluña exiliouse en Francia cruzando a fronteira por Prats de Mollo o 29 de xaneiro de 1939. Estivo internado no hospital de Narbona e no campo de concentración de Bram ata que o 24 de maio de 1939 embarcou no *Sinaia* rumbo a México co seu pai e tres irmás, arribando a Veracruz o 13 de xuño.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "México enriqueceuse moito coa chegada dos exiliados republicanos"
Lidia Mariño

**Lidia Mariño Ventoso**, nada na Silva (Goiáns, Porto do Son) en 1984, é unha antropóloga, fisioterapeuta e escritora galega.

## Traxectoria 
Diplomada en fisioterapia pola Universidade de Vigo e graduada en Antropoloxía social e cultural na UNED, con cursos de Mitoloxía, Crenzas e costumes, Rituais, Antropoloxía e arte.

Foi a condutora dos capítulos do proxecto de Orgullo Galego *Martiño de Dumio: A espiritualidade popular no Reino da Galiza*, impulsado por Borxa González Castro.

Ten investigado moito sobre *a Vella*, ser mítico galego, foi quen creou o mundo, colocou as pedras da paisaxe, creou o clima, o arco da Vella fai referencia a ela. *Revista de folclore, Revista Dixital de Investigación SAGA, Liburna. Revista Internacional de Humanidades, Actas das XIV Xornadas de Literatura de Tradición Oral, Anuario de Antropoloxía e Historia de Galicia "Fol de Veleno", Xornadas sobre o Entroido de Galicia, Revista Entroido en Galicia*.

Colaboradora do programa Quen anda aí? da TVG.

## Obras 
* *Mitos e Ritos do Tempo de Defuntos* (2024). 54 páxs. ISBN 979-8341404809.

* *Levantar a paletilla caída. Medicina integrada na tradicción galega* (2025). Dr. Alveiros (Urco Ed.)-Fundación Vicente Risco. ISBN 978-84-129300-7-8.  

### Lingua castelá 
* *La verdad del bufón* (2012). Ed. Atlantis. Novela.

## Notas
Argentino Novo Romeo

**Argentino Novo Romeo**, nado en Valdoviño o 17 de maio de 1904, foi un militar e político galego.

## Traxectoria 
Chófer. Foi condutor na Garda Civil co grao de cabo na Coruña e Jaraicejo (Cáceres) onde se encontraba cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936. Incorporouse á Guardia Nacional Republicana prestando servizo nos Corpos de Seguridade como condutor, alcanzando a graduación de sarxento en outubro de 1936 e despois a de tenente na fronte de Madrid. Afiliado ao Partido Socialista Obrero Español e á Unión General de Trabajadores. Estivo en Valencia (1938) e Barcelona e coa caída de Cataluña exiliouse en Francia cruzando a fronteira por Le Perthus o 5 de febreiro de 1939. Estivo internado no campo de concentración de Barcarès e no Centre d’Hébergement de Montolieu desde onde solicitou axuda á Embaixada de México en Francia. O 24 de maio de 1939 embarcou no *Sinaia* rumbo a México, arribando a Veracruz o 13 de xuño. Marchou a Cidade de México onde participou na creación da Asociación de Inmigrantes Españois en México (AIEM) en decembro, formando parte da súa xunta directiva. Ao constituírse o Círculo Cultural Pablo Iglesias do PSOE en abril de 1940 incorporouse a el, pero foi expulsado en agosto dese ano por non deixar de pertencer a AIEM.

## Vida persoal 
Casou con María del Carmen Gutiérrez Cimorra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "México enriqueceuse moito coa chegada dos exiliados republicanos"
Ramón Maside González

**Ramón Maside González**, nado en Toén o 27 de novembro de 1900, foi un ebanista, militar e político galego.

## Traxectoria 
Ebanista e carpinteiro mecánico. Traballou na empresa Sánchez Puga e tivo taller propio en Ourense. Membro da UGT. Foi detido en abril de 1934 acusado do asasinato de Alejandro Blanco Gómez, e foi condenado a 9 anos de reclusión en febreiro de 1935. Cumpriu condena nas prisións de Ourense e Santoña ata que en febreiro de 1936 saíu en liberdade pola amnistía decretada logo do triunfo da Fronte Popular.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 agochouse durante cinco días ata que puido pasar a Asturias por Luarca. Incorporouse ao 120 Batallón de Infantería e combatiu en Espinosa de los Monteros. Coa caída da fronte Norte en 1937, marchou á zona republicana de Cataluña onde formou parte dos 116 e 12 Batallóns de Enxeñeiros do XV Corpo de exército. Foi ascendido a tenente en maio de 1938, e participou na batalla do Ebro. Resultou ferido en tres ocasións. Coa caída de Cataluña exiliouse en Francia, cruzando a fronteira por La Junquera o 12 de febreiro de 1939. Estivo internado no campo de concentración de Saint Cyprien. O 24 de maio de 1939 embarcou no *Sinaia* rumbo a México, arribando a Veracruz o 13 de xuño. Prestou axuda económica á revista *Vieiros*.
## Vida persoal 
Casou en Ourense a finais dos anos vinte e foi pai de Ramón, Eloisa, Ernesto e Dolores Maside Pérez.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "México enriqueceuse moito coa chegada dos exiliados republicanos"
Asociación Cultural Lumieira de Chantada

A **Asociación Cultural Lumieira de Chantada** naceu en 1974 e durou ata 1985, desenvolvendo un importante labor cultural na vila luguesa.

## Traxectoria 
Comezou organizando actividades en 1974 e conseguiu a legalización en 1976.

Durante unha década organizou actividades en galego desde unha perspectiva galeguista: palestras, obras de teatro, exposicións, concursos, cinema... Conseguiu eludir a censura e os impedimentos propios daquela época entre o franquismo e a democracia. Houbo palestras censuradas e en 1975 o carro sobre a emigración no Folión dos carros foi vandalizado.

Grazas a Lumieira, por Chantada pasaron figuras como Francisco Rodríguez, Ricardo Carvalho Calero, Margarita Ledo Andión, Carlos Casares ou Claudio Rodríguez Fer. Fixéronse táboas redondas sobre problemas do momento como a recuperación do Entroido ou o centro de saúde. No apartado musical conseguiu levar a Miro Casabella, Suso Vaamonde, Fuxan os Ventos ou Roi Xordo. Representáronse obras de Manuel María, do grupo Candea e pezas como *Celtas sen filtro* ou *Por Dios, Eros*.

O primeiro Presidente foi Francisco Román Costa, Pablo Rubén Eyré foino nos anos oitenta. A asociación chegou a contar con 150 socios que pagaban unhas 50 pesetas ao mes. A mediados dos oitenta foi esmorecendo cando moitos dos mozos e mozas marcharon fóra ou se dedicaron a tarefas profesionais. Algúns deles tiveron despois responsabilidades na política e na vida local.

En 2024, cincuenta anos despois, volveron xuntarse en Chantada moitos dos artífices daquela Lumieira, como Manuel Anxo Taboada, Xosé  Antonio Taboada, Afonso Eiré, Pablo Rubén Eyré, Xosé Manuel Eyré, María Xosé Doval, Marisa Doval, Xosé Figueroa, Laura Vázquez, Manolo Figueiras, Celsa Varela, Carlos Fernando Varela, Luís Regal, María Xosé Regal, Xosé Manuel Boán, Xosé Manuel Ledo, Belén Fernández, Paco Costa, Luís Méndez, Susi López, Pepe Siera, Xan Argiz, Jorge Méndez, Camilo Lorenzana...

## Notas
Comunión Tradicionalista

Coa denominación de **Comunión Tradicionalista**, existen ou existiron varias agrupacións políticas de ideoloxía carlista en España:

* **Comunión Tradicionalista (1869)**, agrupación política ou partido creado en 1869;
* **Comunión Tradicionalista-Integrista**, Partido Nacional Católico ou máis coñecido como Partido Integrista, foi un partido creado por Ramón Nocedal en 1888.
* **Comunión Tradicionalista (1975)**, fundada en 1975 como sucesor do anterior partido;
* **Comunión Tradicionalista Carlista (1986)**, fundada en 1986 como sucesora da anterior;
* **Comunión Tradicionalista (2001)**, fundada en 2001 como unha escisión da de 1986.
Desoxirribonuclease I

A **desoxirribonuclease I** (normalmente chamada **DNase I**), é un encima endonuclease da familia da DNase codificada polo xene humano **DNASE1** do cromosoma 16. O homólogo en ratos deomínase Dnase I. 
A DNase I é unha nuclease que corta o ADN preferentemente nos enlaces fosfodiéster adxacentes a un nucleótido pirimidínico, rendendo polinucleótidos terminados en 5'-fosfato cun grupo hidroxilo libre en posición 3', producindo como media tetranucleótidos. Actúa sobre ADN monocatenario, bicatenario e cromatina. Ademais do seu papel como endonuclese de xestión de refugallos, suxeriuse que é unha das desoxirribonucleases responsables da fragmentación do ADN durante a apoptose.

A DNase I únese á proteína do citoesqueleto actina. Únese a monómeros de actina con moi alta (sub-nanomolar) afinidade e a polímeros de actina con menor afinidade. A función desta interacción non está clara. Porén, como a DNase I unida á actina é encimaticamente inactiva, o complexo DNase-actina podería ser a forma de almacenamento da DNase I que impide danos na información xenética. Esta proteína é almacenada nos gránulos de cimóxeno da envoltura nuclear e funciona cortando o ADN ao estilo endonucleolítico.

Caracterizáronse polo menos seis alelos autosómicos codominantes do xene DNASE1, do DNASE1*1 ao DNASE1*6. As mutacións neste xene, así como no factor que inactiva este produto encimático, foron asociadas co lupus eritematoso sistémico, unha doenza autoinmune. Unha forma recombinante desta proteína utilízase para tratar un dos síntomas da fibrose quística ao hidroliar o ADN extracelular en esputos e reducir a súa viscosidade. Atopáronse variantes de transcrición de empalme alternativo dese xene, pero non foron completamente carcterizadas.

## Especificidade da secuencia da DNase I 
Informouse recentemente que a DNase I mostra certo nivel de especificidade de secuencia que pode depender das condicións experimentais. A diferenza doutros encimas que teñen unha alta especificidade de substrato, a DNase I non corta cunha absoluta especificidade de secuencia. Porén, o corte en sitios que conteñen C ou G no seu extremo 3' é menos eficiente.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

### Ligazóns externas 
*
Wang Daheng

**Wang Daheng** (en chinés tradicional: 王大珩), nado o 26 de febreiro de 1915 en Tokyo e finado o 21 de xullo de 2011, foi un óptico chinés que traballou no programa espacial do seu país.

## Traxectoria 
Wang Daheng naceu en Tokyo (Xapón) en 1915, tendo o seu fogar en Suzhou (China). Seu pai, Wang Yingwei (王应伟), era un astrónomo que nese entón estudaba no Xapón. Wang Daheng graduouse na Universidade de Tsinghua en 1936, e foi un dos fundadores da óptica en China tanto desde o punto de vista da ciencia como da tecnoloxía. Fixo importantes contribucións no seu campo, fundando nos anos 1950 o Laboratorio de Tecnoloxía para Instrumentos e fabricando os primeiros cristais ópticos, o primeiro microscopio electrónico e o primeiro láser de China. Xunto cos profesores Wang Ganchang, Chen Fangyun e Yang Jiachi propuxo desenvolver tecnoloxía punta en China, o que se coñecería como Plan 863. En 1955 pasou a ser membro da Academia Chinesa de Ciencias. Contribuíu tamén a desenvolver sistemas ópticos para satélites de recoñemento chineses.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Academia Chinesa de Ciencias
Maialen

**Maialen** é un nome propio feminino vasco. Provén do grego *Magdalené*, que pasou ao latín eclesiástico como *Magdalena*. Trátase dun sobrenome étnico que quere dicir 'nativa ou proveniente de Magdala', unha aldea hebrea do sur de Galilea. O nome tamén ten as variantes **Matxalen**, **Madalen** e **Maddalen**, e o hipocorístico **Malen**.

## Maialen noutras linguas 
* Alemán: Magda / Magdalena
* Aragonés: Malena
* Bretón: Madalen
* Castelán: Magdalena
* Catalán: Magdalena
* Esloveno: Maida
* Francés: Magdeleine / Madeleine
* Galego: Madalena
* Inglés: Maud / Magdalen
* Italiano: Magdalena / Maddalena
* Occitano: Maida
* Portugués: Madalena
* Romanés: Magdalena
* Ruso: Magdalina

## Notas
Hermógenes Afonso de la Cruz

**Hermógenes Afonso de la Cruz**, coñecido tamén polo alcume **Hupalupa**, nado en Garachico o 11 de decembro de 1945, e finado en Santa Cruz de Tenerife o 11 de xaneiro de 1996, foi un activista político, historiador e escritor canario.

## Traxectoria 
Interesado polo campo e a agricultura graduouse como perito na Escola Agrícola da Universidade de La Laguna. Durante a súa etapa de estudante achegouse ao movemento independentista canario e converteuse no responsable da área de cultura do Movemento pola Autodeterminación e Independencia do Arquipélago Canario (MPAIAC). En 1975, participou na fundación de Solidaridad Canaria dende onde editou e difundiu listas de nomes guanches. 

Foi membro fundador do sindicato Confederación Canaria de Traballadores (CCT), e militou no Partido da Revolución Africana das Illas Canarias (PRAIC) e na Fronte Popular pola Independencia das Illas Canarias (FREPIC-AWAÑAK), participando tamén no Centro Canario de Estudos, Amizade e Solidariedade entre os pobos de África "Almílcar Cabral", fundando a Revista do Oeste de África (ROA).

Realizou diversas investigacións arqueolóxicas e antropolóxicas, realizando investigacións de campo e estudos comparativos coas poboacións amazigh do continente africano. É autor de varios libros de antropoloxía e historia, así como dunha serie de contos literarios.

## Obras 
**Apuntes de Historia de Canarias*
**Magos, Maúros, Mahoreros o Amasikes*
**Rebereques* (contos e relatos curtos)

## Notas
Lingua niueana

O **niueano** (en ) é unha lingua polinesia pertencente ao subgrupo malaio-polinesio das linguas austronesias. Está estreitamente relacionada co tongano e lixeiramente máis distante doutras linguas polinesias como o maorí, o samoano e o hawaiano. Xuntos, o tongano e o niueano forman o subgrupo tónxico das linguas polinesias. O niueano tamén ten varias influencias do samoano e das linguas polinesias orientais.

## Falantes 
En 1991, o niueano era falado por 1&nbsp;600 persoas na illa de Niue (o 97,4 % dos habitantes), así como por falantes das Illas Cook, Nova Zelandia e Tonga, o que supón un total duns 8&nbsp;000 falantes. Polo tanto, hai máis falantes de niueano fóra da propia illa que no propio país. A maioría dos habitantes de Niue son bilingües en inglés.

A principios da década de 1990, o 70% dos falantes de niueano vivían en Nova Zelandia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Informe do Ethnologue.com sobre o idioma niueano
Eugenio Menéndez-Conde García

**Eugenio Menéndez-Conde García**, nado en Tui o 9 de outubro de 1898 e finado en Puebla en 1972, foi un avogado, xuíz e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Bonifacio Menéndez Conde, tenente coronel de Enxeñeiros, e sobriño de Valeriano Menéndez Conde, bispo de Tui. Fixo o bacharelato no Instituto de Pontevedra. Avogado, ingresou no corpo de Administración civil do Estado en 1921. Foi oficial do Goberno civil da Coruña (1921-1924), secretario do concello de Medina Sidonia (1925), xuíz de instrución de Ribadavia (1930-1936) e secretario do Xulgado de Primeira Instancia de Lugo. En abril de 1936 pasou á Dirección Xeral de Seguridade. Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estaba en Madrid. Durante a guerra foi xuíz de instrución de Almería, secretario do xulgado de Cuenca, presidente do Tribunal Popular de Cuenca, e fiscal xefe da Audiencia de Lleida dende novembro de 1937. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en marzo de 1937, e foi condenado a quince anos de inhabilitación absoluta, quince anos de extrañamento e perda de todos os seus bens. Coa derrota da República exiliouse en Francia. O 24 de maio de 1939 embarcou no *Sinaia* rumbo a México, arribando a Veracruz o 13 de xuño. Traballou como vendedor en Cidade de México.

## Vida persoal 
Casou con Carmen Sáinz Bayón e foi pai de José, Julio Antonio e Mario Emilio Menéndez-Conde Sáinz.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha de Eugenio Menendez-Conde Garcia
* Expediente personal de Eugenio Menéndez Conde García
VRSS-1

**VRSS-1** (*Venezuelan Remote Sensing Satellite-1*), coñecido tamén como **Francisco Miranda** ou sinxelamente **Satélite Miranda**, foi o primeiro satélite artificial de observación terrestre de Venezuela. Foi lanzado o 29 de setembro de 2012 mediante un foguete CZ-2D desde o Centro de Lanzamento de Satélites de Jiuquan para estudar a superficie terrestre.

## Características 
VRSS-1 foi construído por China Great Wall Industry Cooperation (CGWIC), unha subsidiaria da Corporación China de Tecnoloxía e Ciencias Aeroespaciais (*CASC* pola súa sigla en inglés), tras un contrato firmado en Caracas polo Ministerio de Ciencia, Tecnoloxía e Industrias Intermedias venezolano. O satélite baseábase no bus CAST2000 da Academia China de Tecnoloxía Espacial (*CAST*) e levaba a bordo unha cámara pancromática cunha resolución de 2,5 m e unha multiespectral con resolución de 10 m. Tiña unha masa de 880 kg e unhas dimensións de 1,53 x 1,65 x 1,87 m. Alimentábase mediante paneis solares, producindo un mínimo de 1100 W de potencia eléctrica. O seu obxectivo é axudar na planificación urbana e agrícola, monitorizar recursos agrícolas, xestionar os recursos naturais, axudar a vixiar as fronteiras e xestionar desastres naturais. En 2017 lanzouse un satélite similar, VRSS-2, para continuar a súa misión.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*VRSS-2
*CZ-2D
*CAST2000

### Ligazóns externas 
*Páxina oficial de VRSS-1
Francisco Boga Manselle

**Francisco Boga Manselle**, foi un político galego.

## Traxectoria 
Coa constitución do concello en marzo de 1920 resultou elixido alcalde de Dodro en substitución de Ramón Ferreirós Manselle. En abril de 1922 volveuse a constituír o concello continuando como alcalde. En outubro de 1923, como consecuencia do golpe de Estado que deu paso á ditadura de Primo de Rivera, celebrouse a constitución dunha nova corporación municipal, presidindo a mesa na sesión de investidura o comandante da Garda Civil Eusebio Valero, como delegado da autoridade militar superior, resultando escollido Francisco Vázquez Torres como alcalde.

## Notas
Jacinto Rivero Mira

**Jacinto Rivero Mira**, nado en San Cristovo de Cea cara a 1908 e finado en Cidade de México o 9 de setembro de 1959, foi un político galego.

## Traxectoria 
Perito mercantil en Ourense. Na República militou en Acción Republicana, da que foi elixido secretario da agrupación de Ourense en xuño de 1933. Despois integrouse en Izquierda Republicana. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 incorporouse ao exército sublevado ao ser mobilizado o seu reemprazo. Desertou e pasou a zona leal. Exiliouse en Francia. O 24 de maio de 1939 embarcou no *Sinaia* rumbo a México, arribando a Veracruz o 13 de xuño. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en 1941. Finou en México o 9 de setembro de 1959.
## Vida persoal 
Casou en México con Lorenza Alcántara Molina en 1944.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Expediente de responsabilidades políticas de Manuel Blanco González, Jacinto Rivero Mira, Antonio de la Fuente, Ricardo Rodríguez Rodríguez, Victoriano González Álvarez, Benjamín Rúa Álvarez, Constante González, Camilo Redonet Estévez, Leopoldo López Lois e Fermín Varela Sueiro.
* "México enriqueceuse moito coa chegada dos exiliados republicanos"
Marcelino Román Paz

**Marcelino Román Paz**, nado en Xermade o 4 de agosto de 1900 e finado en México, foi un mecánico e político galego.

## Traxectoria 
Chofer e mecánico. Estivo emigrado en Cuba. Traballou na empresa Transportes Barquet en Vilanova i la Geltrú durante seis anos. Membro da UGT e afiliado ao PSUC. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi delegado de Transportes da Generalitat de Cataluña dende o 25 de marzo de 1937 ao 18 de xaneiro de 1939, cando se incorporou ao exército republicano no 25 Batallón do V Corpo do exército participando nas operacións militares do Segre e a retirada de Cataluña. Coa caída de Cataluña exiliose en Francia cruzando a fronteira por Port-Bou o 9 de febreiro de 1939. Estivo internado nos campos de concentración de Argelès sur Mer e Bram desde o que solicitou axuda á Embaixada de México en Francia. O 24 de maio de 1939 embarcou no *Sinaia* rumbo a México, arribando a Veracruz o 13 de xuño.
## Vida persoal 
Casou en Cidade de México con Pilar Sada Suárez en 1943.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* [https://praza.gal/movementos-sociais/mexico-enriqueceuse-moito-coa-chegada-dos-exiliados-republicanos "México enriqueceuse moito coa chegada dos exiliados republicanos"
Alfredo Salzman Menéndez

**Alfredo Salzman Menéndez**, nado en Monforte de Lemos o 17 de febreiro de 1893 e finado en México, foi un ferroviario e político galego.

## Traxectoria 
Perito industrial dende 1912. Traballou na Compañía Ferroviaria Ferrocarriles del Norte de España durante 29 anos e foi xefe de maquinistas en Barcelona. Membro do Sindicato Nacional Ferroviario da UGT de Barcelona, estivo detido tres días e foi represaliado na empresa pola folga ferroviaria de 1916. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 formou parte do Comité de Tracción da Rede Nacional de Ferrocarrís, foi asesor do Departamento de Tracción do Comité Rexional de Ferrocarrís en Barcelona e xefe de Reserva de Puigcerdà. Coa caída de Cataluña exiliouse en Francia cruzando a fronteira desde Puigcerdá o 8 de febreiro de 1939. Estivo internado nos campos de concentración de Latour de Carol e Barcarès e Septfonds e permaneceu na Maison des Cheminots na Estación de Matabiau en Tolosa desde a que solicitou axuda á Embaixada de México en Francia. O 24 de maio de 1939 embarcou no *Sinaia* rumbo a México, arribando a Veracruz o 13 de xuño. Instalouse en Cidade de México e traballou nos Talleres Vulcano S.A.
## Vida persoal 
Casou con Teresa Burgueño Escudero.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "México enriqueceuse moito coa chegada dos exiliados republicanos"
* Johann Salzmam y Thomas Smith, maquinistas en Monforte a finales del siglo XIX
Josep Gayá

**Josep Antoni Gayá Martínez**, nado en Manacor o 7 de xullo de 2000, é un futbolista balear que xoga na posición de central. O seu equipo actual é o Club Deportivo Lugo da Primeira Federación.

## Traxectoria
Comezou a súa formación nas categorías inferiores do Club Esportiu Manacor. En xuño de 2016 integrouse no equipo xuvenil do RCD Mallorca. O 1 de maio de 2019 debutou co Mallorca B, entrando como substituto nun encontro de Terceira División contra o CF Sóller. O 13 de decembro de 2020 anotou o seu primeiro gol sénior ante o Formentera. O 22 de setembro de 2021 estreouse na Primeira División como titular nun partido do Mallorca contra o Real Madrid.

O 1 de setembro de 2023, Gayá foi cedido ao Amorebieta na Segunda División. O 11 de novembro dese ano anotou o seu primeiro gol profesional, un tanto que valeu un empate contra o Sporting de Gijón. O 29 de xuño de 2024, tras o descenso do Amorebieta, Gayá finalizou o seu contrato temporal co club vasco.

O 22 de xullo de 2024, Josep Gayá fichou polo Club Deportivo Tenerife.  En febreiro de 2025 anunciouse a súa desvinculación co club canario e pouco despois asinou co FC Zimbru Chișinău da Liga moldova de fútbol. Con este equipo tivo a oportunidade de participar na Liga Conferencia da UEFA. En agosto dese ano fichou polo Club Deportivo Lugo da Primeira Federación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Josep Gayá en BDFutbol
* Josep Gayá en LaPreferente.com
* Josep Gayá en Soccerway
Francisco Otero Vidarte

**Francisco Otero Vidarte**, nado en Vilanova de Lourenzá en 1913 e finado en Cidade de México o 23 de agosto de 1982, foi un xastre, militar e político galego.

## Traxectoria 
Xastre. Membro da UGT e afiliado ás Juventudes Socialistas de Barcelona. Pola súa actividade sindical e política foi detido en Barcelona en 1932 (20 días por publicación clandestina), 6 de outubro de 1934 (45 días por «ayuda a la rebelión») e maio de 1935 (20 días por publicación clandestina); e en Palma en xullo de 1935 (10 días por participar nun mitin de propaganda). Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 incorporouse ás Milicias o día 20 formando parte da Columna 19 de julio, División Carlos Marx, 44 División e Batallón de Zapadores do Corpo de Enxeñeiros. Participou nas batallas de Belchite, Serra de Alcubierre, Alto Aragón e Pireneos na fronte de Aragón. Posteriormente foi comisario na Comandancia Principal de Enxeñeiros do X Corpo de exército onde estaba cando caíu Cataluña. Exiliouse en Francia cruzando a fronteira o 10 de febreiro de 1939 por Puigcerdá. Estivo internado nos campos de concentración de Bourg Madame e Septfonds desde o que solicitou axuda á Embaixada de México en Francia. O 24 de maio de 1939 embarcou no *Sinaia* rumbo a México, arribando a Veracruz o 13 de xuño. Traballou como xastre en Cidade de México.

## Vida persoal 
Casou con Concepción Pou Ramón.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "México enriqueceuse moito coa chegada dos exiliados republicanos"
Escofet

**Escofet** pode estar referido a:

## Persoas 
* **Frederic Escofet** (1898-1987), militar republicano catalán;
* '''Josep Marià de Cabanes i d'Escofet''' (1775-1842), político e numismático catalán.
Josep Marià de Cabanes i d'Escofet

'''Josep Marià de Cabanes i d'Escofet**, coñecido tamén como **José Mariano de Cabanes''', nado en Solsona o 17 de xullo de 1775 e finado en Barcelona o 4 de abril de 1842, foi un político liberal, arqueólogo e numismático catalán, o primeiro alcalde constitucional da cidade de Barcelona.

## Traxectoria 
Josep Marià de Cabanes i d'Escofet naceu en Solsona, Lleida, o 17 de xullo de 1775, nunha destacada familia á que pertencera o antigo capitán xeneral de Cataluña Philippe de Cabanes. Os seus pais foron Josefa Escofet i de Roger e de Marià Cabanes i Coma. 

Exerceu como avogado en Barcelona, cidade da que foi alcalde constitucional en dúas ocasións: no primeiro período (1821-1822), durante o Trienio Liberal, tivo un papel salientable na Xunta de Sanidade no transcurso da epidemia de febre amarela de 1821; e no segundo período (1835-1836) destacou o seu labor na Xunta de Armamento e de Recursos. Ademais, foi senador por Lleida no bienio 1837-1838.

Cabanes ingresou o 10 de marzo de 1816 na Real Academia das Boas Letras de Barcelona, e tamén foi membro corresponente da Real Academia da Historia, de Madrid.

## Publicacións 
[miniatura|[Portada de *Memoria sobre el Templo de Hércules*... (1838).]]
Esta é unha escolma dos traballos monográficos máis salientables publicados porJosep Marià de Cabanes i d'Escofet..

* (1816). *Sobre la importancia de la Numismática*.
* (1817). *Memoria sobre los vestidos, armas y monedas que se usaron en Cataluña antes de los romanos*.
* (1818). *Disertación sobre las 800 monedas de oro godas halladas el año 1816 en la Grassa, parroquia de Constantí*.
* (1838). *Memorias sobre el templo de Hércules existente en Barcelona*. A Brusi, Barcelona.
* (1840). *Memoria relativa a la Iglesia de Santa María del Pino de Barcelona*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Martínez Gallego, J. M. (2015). "Jaime Casas Pla, autor de “La Numismática Moderna y las Ciencias de la Salud”". En *Numismático Digital*. 7 de outubro.