María Mariño

**María Mariño Carou**, nada en Noia o 8 de xuño de 1907 e finada en Seoane do Courel (Folgoso do Courel) o 19 de maio de 1967, foi unha escritora galega do século XX⁣. Encadrada na xeración do 36, a pesar da súa con escasa obra (poética en galego e narrativa en castelán) foi reivindicada para a literatura galega pola xeración Brais Pinto, especialmente por Uxío Novoneyra e Xosé Luís Méndez Ferrín. Da súa autoría son *Palabra no tempo* (1963) e *Verba que comenza* (1990). Compaxinou a súa actividade intelectual cunha vida discreta e moi apartada dos cenáculos literarios. Dedicóuselle o Día das Letras Galegas do ano 2007, co que foi a terceira muller homenaxeada con ese recoñecemento despois de Rosalía de Castro no 1963 e Francisca Herrera Garrido no ano 1987.

## Traxectoria 
Foi a cuarta dos cinco fillos de Xosé María Mariño Pais, zapateiro, e Filomena Carou Lado, costureira,: María de la Concepción (1898), Emilio (1901), Cándido (1902), María (1907) e Asunción (1908). A súa infancia e xuventude estiveron marcadas polas dificultades económicas da familia. En Noia recibiu uns poucos anos de escola coas monxas e logo traballou como costureira polas casas. Posteriormente trasladouse a Escarabote (Lampón, Boiro), onde unha parente súa, Consuelo, traballaba de cociñeira no Pazo de Goiáns, que tiña unha boa biblioteca e onde accedeu a algunhas lecturas, aínda que Esperanza Mariño (2007) o desmente.
[miniatura|esquerda|Busto en Noia, obra de [Soledad Penalta.]]
Ao pouco de iniciarse a guerra civil española marchou a Berango, Biscaia, onde vivía a súa irmá máis vella, Concha, casada cun mariñeiro vasco. Trala conquista desa zona polas tropas franquistas, regresou a Boiro, onde impartiu clases a nenos. Alí coñeceu o mestre compostelán Roberto Pose Carballido, que tiña escola en Escarabotiño, co que casou na igrexa de Santiago de Lampón o 31 de maio de 1939.
dereita|miniatura|Casa escola de Parada do Courel, onde viviu María Mariño.
O seu marido foi destinado a Romeor, Esperante, e despois trasládanse por consello médico a Parada do Courel, a causa da depresión nerviosa que sofre a escritora. Alí botou os restantes anos da súa vida, agás algunhas vacacións en Noia, Monforte de Lemos e A Coruña.

En maio de 1967 faleceu na comarca da montaña luguesa, a causa dunha leucemia. Os seus restos mortais repousan no cemiterio de Seoane do Courel.

## Creación literaria
A mediados dos anos cincuenta, María Mariño comezou a escribir poemas, primeiro en castelán e logo en galego. Despois, no contorno do Courel, coñeceu o poeta Uxío Novoneyra que promoveu a publicación destes versos. *Palabra no tempo* editouse no ano 1963 na colección Tesos cumes de Ediciones Celta, Lugo, con limiar de Otero Pedrayo e ilustracións de Raimundo Patiño.

miniatura|Tumba en Seoane do Courel.
Sen apenas relación no mundo literario, o illamento e a marxinalidade que caracterizou en moitas ocasións o labor creativo das mulleres condicionou a recepción da súa obra, mesmo chegou a suscitar nalgún momento dúbidas sobre a súa existencia e a autoría dos poemas.

27 anos despois, en 1990, e 23 logo do falecemento, os poetas Uxío Novoneyra e Antón Avilés de Taramancos promoveron unha edición dos seus últimos poemas. O volume, titulado *Verba que comenza*, desaparecida durante máis de cuarenta anos, atopada e publicada en 2007 por Alvarellos Editora, editada por Helena González Fernández.

## Recoñecementos 
As homenaxes nas revistas *Dorna* e *Carabela de Xiada*, a realizada na vila de Noia en 1983, a da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega, a inclusión en antoloxías e as análises críticas da súa obra, contribuíron a situar no lugar que lle corresponde a obra desta poeta.

## Listaxe da obra
### Poesía (en galego)
**Palabra no tempo* (1963, Ediciones Celta).

### Narrativa (en castelán)
**Los años pobres. Memoria de guerra y posguerra* (inédita).
**Más allá del tiempo* (2007, Alvarellos Editora).
**Antoloxía poética* (2007, Galaxia), édición de Patricia Arias Chachero.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Boletín da Real Academia Galega* número 368. (2007) Inclúe:
:*Carmen Blanco: "O misterio Mariño: unha poética de mar de fondo" .
:*Manuel Fernández Rodríguez: "A combustión espontánea de María Mariño. Mística e palabra" .
:*Arcadio López-Casanova: "Un diario da ultimidade (sobre dúas claves de *Verba que comenza*)" .
:*María Lopo: "No bosque Mariño" .
:*Chus Nogueira: "Darse en verba aberta. A palabra na obra poética de María Mariño" .
:*Olga Novo: "Pía o paxaro da paz. O Courel de María Mariño".
:*Ana Romaní: "Do lugar. Re-creación da mar calma de Noia na voz de María Mariño" .
:*Darío Xohán Cabana: "María Mariño".
:*Rosario Álvarez Blanco: "María Mariño. Noiesa do Courel, dinamiteira da fala" .
:*Xosé Luís Méndez Ferrín: "Abismo y dinamita" .

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Día das Letras Galegas
* Día das Galegas nas Letras
* Xeración do 36
* Uxío Novoneyra
### Ligazóns externas 
* Figuras homenaxeadas Real Academia Galega
* Letras Galegas 2007 Biblioteca Virtual Galega 
* María Mariño na páxina da Asociación Socio-Pedagóxica Galega.
* "María Mariño. Homenaxeado/a ano 2007" galiciadigital.com