open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
San Mamede de Ferreiros, O Pino

**San Mamede de Ferreiros** é unha parroquia que se localiza no leste do concello do Pino. Segundo o padrón municipal de 2018 tiña 197 habitantes (108 homes e 89 mulleres) distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 282 habitantes.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Cruceiro en San Mamede de Ferreiros, O Pino.jpg|Cruceiro preto da igrexa de San Mamede de Ferreiros.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Mamede de Ferreiros 
### Parroquias do Pino 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares do Pino
Anllóns, Ponteceso

**San Fins de Anllóns** é unha parroquia que se localiza no sur do concello coruñés de Ponteceso na comarca de Bergantiños. Segundo o padrón municipal de 2018 tiña 227 habitantes (112 homes e 115 mulleres) distribuídos en 4 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 313 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 238 habitantes, sendo 117 homes e 121 mulleres.

A parroquia debe o seu nome ao río Anllóns, que a atravesa.

## Galería de imaxes 

Espadaña Igrexa Anllóns, Ponteceso 2.jpg|Espadana da igrexa parroquial.
Porta Igrexa Anllóns, Ponteceso.jpg|Porta da igrexa parroquial.
Igrexa Anllóns, Ponteceso.jpg|Fachada da igrexa parroquial.
Canzorros Igrexa Anllóns, Ponteceso 2.jpg|Canzorros da igrexa parroquial.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Anllóns 
### Parroquias de Ponteceso 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ponteceso
* Eduardo Pondal
Regencia Nacional y Carlista de Estella

A **Regencia Nacional y Carlista de Estella** (**RENACE**) foi unha organización política carlista que apareceu en 1958 dirixida por Mauricio de Sivatte, antigo xefe do carlismo en Cataluña, que fora expulsado do carlismo oficial en 1949. 

A Rexencia de Estella considerábase a depositaria dos dereitos históricos da dinastía carlista tras a que consideraban perda de lexitimidade de Xavier de Borbón-Parma e editaba o boletín *Tiempos Críticos*. A RENACE tiña carácter tradicionalista e antifranquista e a maior parte dos seus membros residían en Cataluña. 
Durante a transición española patrocinou o partido Unión Carlista e opúxose á Constitución de 1978.
Entrada de touros e cabalos

A **entrada de touros e cabalos** é unha festa popular de Segorbe, vila da provincia de Castelló.

## Características
Foi declarada de interese turístico internacional, é o acto máis relevante da semana taurina da vila. Ten lugar durante toda a semana do segundo sábado de setembro.

A orixe da festa está no costume de levar os touros á praza dende os currais situados no río, a máis dun quilómetro da vila. A excepcionalidade do festexo outórgaa o feito de axudarse de cabalos para guiar aos touros e a ausencia de barreiras para conter aos animais converténdose o público nun auténtico muro que impide a súa fuga. Isto fai que o escaso minuto que tardan os animais en percorrer a distancia que media entre a torre do Botxí e a praza sexa dunha gran beleza plástica non exenta de certo perigo.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina oficial da entrada
Pazos, Ponteceso

**San Salvador de Pazos** é unha parroquia que se localiza no leste do concello coruñés de Ponteceso na comarca de Bergantiños. Segundo o padrón municipal de 2018 tiña 392 habitantes dos que 193 eran homes e 199 eran mulleres. Isto supón un descenso respecto ao 2004, cando tiña 514 habitantes (258 mulleres e 256 homes), e respecto a 1999, cando tiña 549 habitantes.

## Patrimonio 
O **pazo de Rebordáns** foi fundado en 1643 por Julián Rodríguez de Añón, segundo unha inscrición nun lintel dunha porta. Na parte traseira da vivenda hai outra inscrición co texto *año 1658*.

A planta tiña forma de "L", pero foi alterado polos actuais propietarios para adaptalo a fins rurais, engadíndolle outro corpo perpendicular. As fachadas tamén sufriron diversas e desafortunadas intervencións e nelas poden aparecer nun mesmo plano a cachotaría e a cantaría, zonas recebadas máis o ladrillo, cunha falta evidente de criterio. A cuberta é a dúas augas e a catro augas de tella curva, tendo dous pináculos coroando os cumes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Pazos 
### Parroquias de Ponteceso 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ponteceso
A Graña, Ponteceso

**San Vicenzo da Graña** é unha parroquia que se localiza no centro do concello coruñés de Ponteceso na comarca de Bergantiños. Segundo o IGE, no 2018 a súa poboación descendera ata os 225 habitantes, sendo 108 homes e 117 mulleres, distribuídos en 3 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 317 habitantes. 

## Topónimo
O topónimo, ó igual que noutros lugares co nome da Graña, posiblemente fai mención a unha antiga explotación gandeira ou agrícola rexida por un monxe labrego ou mestre.

## Galería de imaxes 

Cruceiro Igrexa A Graña, Ponteceso 2.jpg|Cruceiro da igrexa parroquial.
Detalle cruceiro Igrexa A Graña, Ponteceso.jpg|Detalle do cruceiro da igrexa parroquial.
Detalle cruceiro Igrexa A Graña, Ponteceso 2.jpg|Detalle do cruceiro da igrexa parroquial.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Graña 
### Parroquias de Ponteceso 
## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ponteceso
Xornes, Ponteceso

**San Xoán de Xornes** é unha parroquia que se localiza no leste do concello coruñés de Ponteceso na comarca de Bergantiños. Segundo o padrón municipal de 2018 tiña 282 habitantes (139 homes e 143 mulleres) distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 420 habitantes.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de San Xoán de Xornes, Ponteceso2.jpg|Igrexa de Xornes.
Ficheiro:Igrexa de San Xoán de Xornes, Ponteceso3.jpg|Igrexa de Xornes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Xornes 
### Parroquias de Ponteceso 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lugares de Ponteceso

### Ligazóns externas 
* Xornes na web do concello de Ponteceso
Niñóns, Ponteceso

**San Xoán de Niñóns** é unha parroquia que se localiza no oeste do concello coruñés de Ponteceso na comarca de Bergantiños. Segundo o padrón municipal en 2018 tiña 124 habitantes (60 mulleres e 64 homes), 26 menos ca en 2014 (75 homes e 75 mulleres segundo o IGE) e 71 menos ca en 1999. Ten tres entidades de poboación.

## Galería de imaxes

Praia de Niñóns, Ponteceso 05.jpg|Praia de Niñóns.
Praia de Niñóns, Ponteceso 07.jpg|Entrada á praia de Niñóns.
Igrexa de Niñóns, Ponteceso.jpg|Igrexa de Niñóns.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Niñóns
### Parroquias de Ponteceso
## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos
* Praia de Niñóns
* Lugares de Ponteceso
* Camiño dos Faros
Boebre, Pontedeume

**Santiago de Boebre** é unha parroquia que se localiza no oeste do concello coruñés de Pontedeume. Segundo o IGE en 2013 tiña 407 habitantes (203 mulleres e 204 homes) distribuídos en 3 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 406 habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Boebre 
### Parroquias de Pontedeume 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Pontedeume
Breamo, Pontedeume

**San Miguel de Breamo** En 1884 Breamo e Vilar perderon os barrios e lugares do Picho, Porto, Fontenova, Souto da Vila, Fieitela, Penedos e Aguabar, pois foron anexados á parroquia urbana de Pontedeume.

## Patrimonio 
* Igrexa de San Miguel de Breamo.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:SM-Breamo-306.jpg|Ábsida da igrexa de San Miguel de Breamo.
Ficheiro:SM-Breamo-301b.jpg|Rosetón da igrexa de San Miguel de Breamo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Breamo 
### Parroquias de Pontedeume 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Pontedeume
Centroña, Pontedeume

**Santa María de Centroña** é unha parroquia que se localiza no oeste do concello coruñés de Pontedeume. Segundo o IGE en 2013 tiña 424 habitantes (212 mulleres e 212 homes), 43 menos ca en 1999.

Ten sete entidades de poboación. Na parroquia está a praia de Centroña.
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Centroña 
### Parroquias de Pontedeume 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Pontedeume
Tella, Ponteceso

**Santo Eleuterio de Tella** é unha parroquia que se localiza no sur do concello coruñés de Ponteceso na comarca de Bergantiños. Segundo o padrón municipal de 2018 tiña 1102 habitantes (581 mulleres e 541 homes) distribuídos en 9 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 1249 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación chegaba os 1147 habitantes (583 homes e 564 mulleres).

## Lugares e parroquias
### Lugares de Tella
### Parroquias de Ponteceso
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Ponteceso
Azarug

**Azarug** é unha organización xuvenil de esquerdas e independentista das Canarias, situada ideoloxicamente no socialismo e fundada no ano 1992. Os seus obxectivos políticos son a liberación nacional das Canarias e a transformación da sociedade.

## Historia 
Azarug nace en Tenerife en 1992 coa unión dos membros do Congreso Nacional de Canarias (CNC) e do FREPIC-AWAÑAK para tentar superar as rivalidades entre estas dúas agrupacións políticas.

Posteriormente uniuse ao proxecto persoas doutros colectivos, coma Izquierda Verde - Izegzawen.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial do Azarug
Kurów

**Kurów** é unha vila de Polonia cunha área urbana duns 2.800 habitantes. Está atravesada polo río Kurówka. Como poboación existe desde o século XII. Para chegar á vila pódese seguir a estrada europea E372, ou estradas rexionais S12 e S17.
Libre de cadrados

Un número enteiro *n* é **libre de cadrados** se non é divisíbel por ningún cadrado perfecto maior ca 1. Isto quere dicir que os factores primos de *n* son todos distintos.

Desta forma, 10=2\cdot 5 é libre de cadrados, mais 20 = 2^2\cdot 5 non o é, porque é divisíbel por un cadrado. 

Os primeiros enteiros positivos libres de cadrados son:

: 1, 2, 3, 5, 6, 7, 10, 11, 13, 14, 15, 17, 19, 21, 22, 23, 26, 29, 30, 31, 33, 34, 35, 37, 38, 39, ... .

## Caracterizacións equivalentes 
Un número é libre de cadrados se e só se:

* Non existe ningún primo *p* tal que *p2* divide a *n*.
* *n* factoriza en produto de primos distintos. Outra forma de dicir isto é que para toda factorización de *n=ab*, os factores *a* e *b* son primos entre si.
* O valor da función de Möbius de *n*,  *μ*(*n*), é non nulo.

## Distribución dos números libres de cadrados
Se *Q*(*x*) indica o número de números libres de cadrados menores ou iguais que *x*, entón
:Q(x) = \frac{6x}{\pi^2} + O(\sqrt{x})
(véxase π).

A densidade dos números libres de cadrados é, polo tanto,

:\lim_{x\to\infty} \frac{Q(x)}{x} = \frac{6}{\pi^2}

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
Pontedeume, Pontedeume

**Santiago de Pontedeume** é unha parroquia que se localiza no norte do concello coruñés de Pontedeume. Segundo o Instituto Nacional de Estadística tiña en 2010 unha poboación de 4.624 habitantes (2.395 mulleres e 2.229 homes), o que supón unha diminución de 107 habitantes con respecto ao padrón municipal de 2004, cando tiña 4.731 habitantes (2.498 mulleres e 2.233 homes).

Nesta parroquia identifícanse os conceptos de parroquia e lugar ao existir unha única entidade de poboación totalmente urbana que é a máis importante do concello e onde está a capitalidade municipal.

## Historia 
En 1884 a parroquia anexou os barrios e lugares do Picho, Porto, Fontenova, Souto da Vila, Fieitela, Penedos e Aguabar, anteriormente pertencentes ás parroquias de  Breamo e Vilar.

## Galería de imaxes 
:*Vexa o artigo principal en: Galería de imaxes de Pontedeume*

Ficheiro:Pontedeume.Galiza.031.jpg|Casa do Concello
Ficheiro:Pontedeume. Torreón de Andrade.JPG|O Torreón de Andrade
Ficheiro:Pontedeume-029.jpg|Praza de San Roque
Ficheiro:Pontedeume-419.jpg|Cruceiro entre rúas

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Pontedeume 
### Parroquias de Pontedeume 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Pontedeume
O Aparral, As Pontes de García Rodríguez

**Santa María do Aparral** é unha parroquia que se localiza no sur do concello das Pontes de García Rodríguez. Segundo o IGE en 2019 tiña 49 habitantes (23 homes e 26 mulleres) distribuídos en 19 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2014 cando tiña 57 habitantes.

Os lugares do Candedo, O Cornocelo e O Novil pertencen eclesiasticamente á parroquia de Piñeiro, no concello lucense de Xermade.

## Lugares e parroquias
### Lugares do Aparral
### Parroquias das Pontes de García Rodríguez
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares das Pontes de García Rodríguez
O Deveso, As Pontes de García Rodríguez

**Santa María do Deveso** é unha parroquia do norte do concello das Pontes de García Rodríguez. Segundo o IGE en 2019 tiña 14 habitantes (10 homes e 4 mulleres) distribuídos en 21 entidades de poboación. En 2014 tiña 19 habitantes.

## Xeografía
O Deveso é unha das parroquias máis montañosa das Pontes, con alturas como as Penas da Noite (664 m.) e o monte das Cabandelas (555 m.). Hai regatos como os da Picheira, Borrallas, As Cancelas, Soutochao e Os Carrís, que desembocan no río Mera.

## Patrimonio
*Igrexa de Santa María do Deveso construída en 1700 sobre outra máis antiga.
*Capela de Santo Antonio.

## Lugares e parroquias
### Lugares do Deveso
### Parroquias das Pontes de García Rodríguez
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares das Pontes de García Rodríguez
Espiñaredo, As Pontes de García Rodríguez

**Santa María de Espiñaredo** é unha parroquia que se localiza no oeste do concello das Pontes de García Rodríguez. Segundo o IGE en 2019 tiña 81 habitantes (47 mulleres e 34 homes) distribuídos en 10 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2014 cando tiña 84 habitantes.

## Historia 
Esta parroquia segregouse do concello da Capela xunto coas de Bermui, San Pedro de Eume, Ribadeume, A Faeira, Goente e Seoane que pasaron a integrarse no concello das Pontes de García Rodríguez en xullo de 1982.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Cruceiro Espiñaredo.JPG|Cruceiro.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Espiñaredo 
### Parroquias das Pontes de García Rodríguez 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares das Pontes de García Rodríguez
O Freixo, As Pontes de García Rodríguez

**San Xoán do Freixo** é unha parroquia que se localiza no norte do concello das Pontes de García Rodríguez. Segundo o IGE en 2014 tiña 62 habitantes (33 homes e 29 mulleres) distribuídos en 53 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2017 cando tiña 76 habitantes.

## Historia 
Coa reforma parroquial da diocese de Mondoñedo de 1895 constituíuse a parroquia de Somede con lugares do Freixo e das Pontes. Eclesiasticamente, parte do seu territorio tamén pasou a conformar a nova parroquia de Ambosores, xunto con lugares de San Pantaleón de Cabanas (Ourol), As Grañas do Sor (Mañón) e Muras (Muras).

## Lugares e parroquias 
### Lugares do Freixo 
### Parroquias das Pontes de García Rodríguez 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares das Pontes de García Rodríguez
Goente, As Pontes de García Rodríguez

**San Martiño de Goente** é unha parroquia que se localiza no sur do concello das Pontes de García Rodríguez. Segundo o IGE en 2019 tiña 191 habitantes (99 mulleres e 92 homes), unha diminución con respecto a 2014 cando contaba con 206 habitantes. Ten 25 entidades de poboación.

## Historia
Esta parroquia segregouse do concello da Capela xunto coas de Bermui, Espiñaredo, San Pedro de Eume, Ribadeume, A Faeira e Seoane, que pasaron a integrarse no concello das Pontes de García Rodríguez en xullo de 1982.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Goente
### Parroquias das Pontes de García Rodríguez
## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*A Casa do Mel
*Lugares das Pontes de García Rodríguez
San Pedro de Eume, As Pontes de García Rodríguez

**San Pedro de Eume** é unha parroquia que se localiza no sur do concello das Pontes de García Rodríguez. Segundo o IGE en 2019 tiña 101 habitantes (58 homes e 43 mulleres) distribuídos en 25 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2014 cando tiña 126 habitantes.

## Toponimia 
Segundo Nicandro Ares *San Pedro* deriva do antropónimo latino relacionado con  (pedra). É un nome de santo, haxiotopónimo.

## Historia 
En xullo de 1982 a parroquia segregouse do concello da Capela xunto coas de Bermui, Espiñaredo, Goente, Ribadeume, A Faeira e Seoane, pasando a integrarse no concello das Pontes de García Rodríguez.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Pedro de Eume 
### Parroquias das Pontes de García Rodríguez 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares das Pontes de García Rodríguez
Somede, As Pontes de García Rodríguez

**San Mamede de Somede** é unha parroquia que se localiza no norte do concello das Pontes de García Rodríguez. Segundo o IGE en 2014 tiña 22 habitantes (12 homes e 10 mulleres) distribuídos en 17 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2014 cando tiña 31 habitantes.

## Historia 
A parroquia foi creada en 1896 con lugares do Freixo e das Pontes. Desde 1900, inclusive, apareceu nos nomenclátores como As Pontes de García Rodríguez (San Mamede). No ano 2000 pasou a se denominar oficialmente Somede no canto de San Mamede.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Somede
### Parroquias das Pontes de García Rodríguez
## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares das Pontes de García Rodríguez
Vilavella, As Pontes de García Rodríguez

**Santa María de Vilavella** é unha parroquia que se localiza no sur do concello das Pontes de García Rodríguez. Segundo o IGE en 2019 tiña 167 habitantes (87 homes e 80 mulleres) distribuídos en 14 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2014 cando tiña 179 habitantes.

## Patrimonio 
* Igrexa de Santa María de Vilavella. De planta rectangular dunha soa nave, con ábsida rectangular e pórtico cuberto soportado por dous piares no lateral esquerdo. Da edificación orixinaria do século XIII só se conserva parte do lateral esquerdo. Ten retablo maior barroco.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilavella 
### Parroquias das Pontes de García Rodríguez 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares das Pontes de García Rodríguez
Baroña, Porto do Son

**San Pedro de Baroña**

miniatura|Igrexa de San Pedro de Baroña.
A igrexa parroquial de San Pedro de Baroña ten dúas naves como resultado ampliar a nave románica orixinal con outra no lateral esquerdo. Dita ampliación completouse incorporando unha sancristía. A nave principal está cuberta mediante unha bóveda de canón rebaixada executada en ladrillo, rebocada e pintada, pousada sobre muros de cantería. Na cabeceira está a capela maior tamén cuberta cunha bóveda de canón sobre arcos faixóns de medio punto que descansan sobre semicolumnas. No exterior destacan a espadana centrada na fachada principal, así como os arcos pousados sobre pilastras na fachada sur.

## Galería de imaxes 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Baroña 
### Parroquias de Porto do Son 
## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Porto do Son
Caamaño, Porto do Son

**Santa María de Caamaño**, en 2020 tiña 550 habitantes (270 homes e 280 mulleres) distribuídos en 19 entidades de poboación.

## Patrimonio 
### Igrexa parroquial 
A igrexa parroquial é de estilo románico e barroco. A construción orixinal, do século XII, foi reformada no século XVIII, mantendo o presbiterio orixinal, de planta rectangular con cuberta de canón apoiada en arcos faixóns de medio punto sobre semicolumnas con capiteis de motivos vexetais. Conserva no muro do testeiro unha fiestra románica, de arco de medio punto con decoración xeométrica, apoiado sobre dúas columnas pequenas con capiteis florais. Unha dupla arcada apúntase polo exterior do presbiterio, no lateral dereito. No lateral esquerdo está a sancristía con acceso desde o interior, enriba da cal hai unha espadana de principios do século XIX. O resto da nave está cuberta con bóveda de canón sobre muros de cantería con capeliñas embebidas neles. O retablo é barroco.

No exterior hai unha escaleira apegada ao muro lateral dereito, que dá acceso ao campanario, cun apoio en tripla arcada de medio punto e remate en balaustrada que sobe pola cuberta até a espadana, de dous corpos superpostos, rematados con pináculos e bólas.

### Capela da Pedra Furada 
150px|miniatura|esquerda
miniatura|150px|esquerda

A Capela da Pedra Furada, adicada á advocación da Anunciación da Virxe María, é unha ermida de nave única e fachada con espadana dun arco. A entrada á mesma foi mudada de localización, pois antes estaba na cabeceira, cara ao Camiño Real. A ermida é símbolo da cristianización dunha antiga crenza de culto ás pedras.

Ao seu carón hai un cruceiro de capela.

## Festividades
*20 e 21 de xaneiro: san Sebastián e a Sagrada Familia
*Domingo de resurrección e luns de Pascua: romaría de Pedrafurada
*Terceiro domingo de xullo: festa cabalar
*15 16 e 17 de agosto: festas patronais (Nosa Señora, san Roque e Virxe do Carme)
*8 e 9 de decembro: Inmaculada Concepción e santo Antón

## Notas
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Caamaño 
### Parroquias de Porto do Son 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Porto do Son
Goiáns, Porto do Son

**San Sadurniño de Goiáns** é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Porto do Son. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 1.606 habitantes (809 homes e 797 mulleres), distribuídos en 12 entidades de poboación.

## Patrimonio 
A igrexa parroquial é de estilo barroco. Construída no século XVII, atravesou varias reformas a cargo da comunidade catalá establecida na parroquia con industrias conserveiras.

Ten unha soa nave, de proporcións cadradas. Recentemente engadíuselle o coro aos pés. Na cabeceira sitúase a capela maior, con bóveda de canón rebaixada sobre muros de cachotería de pedra. Esta capela maior pertencera xa á antiga igrexa, moito máis estreita.

Ten apegada ao lateral dereito unha sancristía de menor altura que o resto da nave. No exterior tapouse o aspecto orixinal cun aplacado de pedra. A fachada é sinxela, cunha porta e unha fiestra por riba, con cornixa a dúas augas rematada nunha pequena espadana. O campanario foi colocado de forma illada preto da igrexa cando esta foi reconstruída.

No seu interior consérvase un sarcófago do século V.

## Goiáns na literatura popular 
* *As mociñas de Goiáns/ a todas lles cai o pelo/ que lle caeu o resío/ na fontiña de Sequelo* .
* *As mociñas de Goiáns/ fixeron o río Novo/ para lavar o refaixo/ que c... polo rodo* .

## Galería de imaxes 

Ficheiro:San Sadurniño de Goiáns 1. Porto do Son.jpg|Vista do camposanto.
Ficheiro:Goiáns, Porto do Son.jpg|Igrexa parroquial.
Ficheiro:Goiáns (6).jpg|Muro altomedieval na igrexa de Goiáns.
Ficheiro:Portosín, Porto do Son.jpg|Portosín.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Goiáns 
### Parroquias de Porto do Son 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Porto do Son
Ribasieira, Porto do Son

**San Fins de Ribasieira** é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Porto do Son. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 87 habitantes (46 homes e 41 mulleres) distribuídos en 10 entidades de poboación.

## Patrimonio 
A súa igrexa parroquial, de estilo neoclásico, data do século XVIII. Está formada por muros ben definidos de cantería de granito, que lle dan unha forma compacta. A nave é rectangular, dividida en dous treitos por un arco de medio punto que separa o presbiterio do resto do templo. No lateral esquerdo deste presbiterio hai unha pequena sancristía, desmarcándose da igualdade da nave, co coro situado aos pés.

A cuberta, a dúas augas, está sobre unha estrutura de madeira. No exterior a decoración é moi sobria, o que resalta a súa volumetría. A fachada principal ten unha pequena espadana de arcada única.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Pombal en Cabrais, Ribasieira, Porto do Son.jpg|Pombal en Cabrais.
Ficheiro:Cruceiro con capela, Cabráis, Ribasieira, Porto do Son.jpg|Cruceiro con capela en Cabrais.
Ficheiro:Fervenza do río Sieira, A Madanela, Ribasieira, Porto do Son.jpg|Río Sieira, A Madanela
Ficheiro:Fervenza do río Sieira, A Madanela, Ribasieira, Porto do Son 02.jpg|Río Sieira, A Madanela

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Ribasieira 
### Parroquias de Porto do Son 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Porto do Son
Queiruga, Porto do Son

**Santo Estevo de Queiruga** é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Porto do Son. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 813 habitantes (388 homes e 425 mulleres) distribuídos en 10 entidades de poboación. Lugares desta parroquia son Gouris, Goltar, Coba da Braña, A Ponte, O Campo, Tarela, Tarrio, Seiras e Porto Nadelas.

Ten tres pequenas praias, sendo a máis grande a de Seiras. A praia do Dique pode deber o seu nome ó afundimento dun barco dese nome nese lugar. Comunícase a través da estrada AC-550, que a cruza no tramo Ribeira - Porto do Son.

## Patrimonio histórico e artístico 
### Igrexa parroquial 
A igrexa parroquial construíuse no século XII, se ben da construción románica orixinal só queda o presbiterio. No século XVIII foi reformada e ten elementos barrocos.

Ten planta de cruz latina con muros de carga co exterior de cantería e o interior de cachotería, que sosteñen unha bóveda de canón rebaixada na nave central. Dous arcos de medio punto sobre pilastras dan paso ás capelas laterais.

Na cabeceira un arco de medio punto dá paso ao presbiterio, cuberto por bóveda de canón sobre arcos faixóns apoiados en semicolumnas con capiteis e basas ornamentados. No lado do Evanxeo está a sancristía, de planta irregular adaptada ao terreo. Os canzorros da cornixa que se conservan na capela maior destacan no exterior, ao igual que o contraforte correspondente ao arco intermedio. A fachada é posterior, sobre a que vai un campanario de dous corpos cuberto por unha pequena cúpula.

No interior do templo consérvase unha lápida sepulcral romana dedicada a *Rufinus Seiliensis*, que ata o ano 1822 foi utilizada como pedra do altar na igrexa. Apareceu na praia de Silas e é de mármore branco, atopándose en bo estado de conservación.
miniatura|Capela de Santa Lucía.

### Capela de Santa Lucía 
A capela de Santa Lucía, do século XVII, é de estilo barroco. De nave rectangular, está formada por muros de cantería e cuberta a dúas augas. A capela maior está na cabeceira, máis estreita e de planta cadrada.

Os muros contan con dous pequenos ocos no presbiterio e a entrada lateral, xunto coa porta sinxela e unha pequena fiestra enriba dela. A cornixa sostén unha pequena espadana, de arcada única e rematada en pináculos.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Queiruga. Galiza- eue4.jpg|Praia e vila de Queirga.
Ficheiro:Praia do Dique en Porto do Son.jpg|Praia do Dique.
Ficheiro:Cruceiro Queiruga, Porto do Son.jpg|Cruceiro a carón da igrexa parroquial.
Ficheiro:2014 Church of Queiruga. Porto do Son. Galiza.jpg|Igrexa parroquial.
Ficheiro:Lápida romana Queiruga, Porto do Son.jpg|Lápida romana.
Ficheiro:Laxe da Sartaña - Cadarnoxo - Queiruga - Porto do Son.jpg|Laxe da Sartaña, Cadarnoxo
Ficheiro:2014 Santuario da Virxe do Carme. Queiruga. Porto do Son. Galiza Q4.jpg|Santuario da Virxe do Carme

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Queiruga 
### Parroquias de Porto do Son 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Porto do Son
Asados, Rianxo

**Santa María de Asados**.
* *En Somoza nace o sol,/ na Marquesa nace a lúa,/ na aldea da Atalaia/ nace a estrela da fortuna* .

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Rianxo, Asados, As Barras 01-02.jpg|Cazoletas.
Ficheiro:Suigrexa, Asados, Rianxo.jpg|Cruceiro en Suigrexa.
Ficheiro:Entre A Devesa e A Marquesa, Asados, Rianxo.jpg|Entre A Devesa e A Marquesa
Ficheiro:Río Te. A Castiñeiriña, Asados, Rianxo.jpg|Río Te na Castiñeiriña

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Asados 
### Parroquias de Rianxo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Rianxo
* Club Deportivo Unión de Asados

### Bibliografía 
*  (1929): "Cantigas populares da Arousa", en *Arquivos do Seminario de Estudos Galegos* III, pp.&nbsp;153–204.
### Ligazóns externas
Isorna, Rianxo

**Santa María de Isorna** é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Rianxo. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 666 habitantes (320 homes e 346 mulleres) distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 795 habitantes .

## Historia 
O 12 de xuño de 1906 tivo lugar o naufraxio de Quintáns, fronte ao cabo dese nome. Ás 4 da mañá naufragou unha gamela na que ían cinco mulleres e mais o patrón da embarcación. No suceso morreron as mulleres, unha delas unha nena de once anos que acompañaba á súa nai. O patrón conseguiu salvarse.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Isorna 
### Parroquias de Rianxo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Rianxo
Galeguismo (política)

O **galeguismo** é unha ideoloxía política de tipo nacionalista que ten como obxectivo a soberanía de Galiza mediante a creación de institucións propias.

## Historia
miniatura|Estatuto de Galicia de 1936.
O galeguismo apareceu a mediados do século XIX, cando se formulou como provincialismo e posteriormente como rexionalismo. O termo utilízase especialmente a partir da constitución das Irmandades da Fala en 1916 e a aparición da corrente nacionalista, que defende o carácter nacional de Galiza. As Irmandades eran unha organización na que participaba a pequena burguesía e os intelectuais e liderounas Antón Villar Ponte. Na década seguinte consolidáronse dúas correntes: a nacionalista, arredor do Partido Galeguista de Castelao, e a republicana autonomista da ORGA, liderada por Casares Quiroga e Antón Villar Ponte. Esta última integrouse durante a Segunda República na Izquierda Republicana de Azaña.

### Estatuto de 1936
[miniatura|Cargos contra [Xosé Ramón Fernández-Oxea|José Ramón Fernández. *Primero: es galleguista…*. O galeguismo estivo perseguido durante o franquismo.]]
En 1931 redactáronse diversos anteproxectos e bases para un estatuto de autonomía, cuxo texto definitivo se aprobou en decembro de 1932 na Asemblea de Municipios de Santiago de Compostela. O Estatuto foi aprobado en referendo o 28 de xuño de 1936 e polas Cortes españolas en 1937, pero a guerra civil española impediu que se aplicase. Moitos galeguistas tiveron que exiliarse.

### Na ditadura
O galeguismo durante o franquismo mantívose no exilio e en intelectuais que ficaran. A fundación da Editorial Galaxia en 1950 foi un dos feitos máis relevantes desta resistencia. As novas organizacións que foron aparecendo integraron o pensamento marxista e preferiron a denominación de "nacionalistas" adoptando a estreleira coma a bandeira nacionalista dos galegos.

### Posfranquismo
Coa caída do franquismo, o galeguismo reactivouse e na actualidade as forzas políticas maioritarias galegas identifícanse como "galeguistas".

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
* 
* 
* 

### Outros artigos
* Nacionalismo galego
* Pangaleguismo
Leiro, Rianxo

alt=Igrexa de Santa María de Leiro.|miniatura|Igrexa de Santa María de Leiro.
**Santa María de Leiro** é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Rianxo. Segundo o padrón municipal (INE 2018) tiña 953 habitantes (482 mulleres e 471 homes) distribuídos en 10 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 1.075 habitantes e ao ano 2013 cando tiña 1.019 habitantes.

Esta parroquia e máis a de Santa Comba de Rianxo, do mesmo concello, son os únicos puntos de Galicia nos que se conserva o uso dialectal do xerundio conxugado.

## Patrimonio 
* Pazo de Brión: pazo barroco compostelán da familia Torrado, construído en 1310 e reconstruído en 1610. Sufriu unha nova remodelación en 1786.

## Leiro na cultura popular galega 
* *Quérenme as nenas de eiquí/ e as da banda de Leiro,/ se me collen en Rianxo/ berraranme en Abanqueiro*.

## Festas 
As festas de Leiro na honra á Virxe do Carme celébranse a segunda fin de semana de outubro.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de Santa María de Leiro, Rianxo (5721848322).jpg|Igrexa de Santa María de Leiro.
Ficheiro:Abuín, Leiro, Rianxo 03-05.jpg|Ruínas da aldea de Abuín.
Ficheiro:Cruceiro de capela e fonte de Brión, Leiro, Rianxo.jpg|Cruceiro de capela e fonte de Brión.
Ficheiro:Leiro dende o monte da Pena.jpg|Vista de Leiro dende o Monte da Pena
Ficheiro:Porto de Leiro.jpg|Peirao de Leiro

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Leiro 
### Parroquias de Rianxo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Outros artigos 
* Lugares de Rianxo
O Araño, Rianxo

**Santa Baia do Araño** é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Rianxo. Segundo o padrón municipal de 2013 tiña 1.372 habitantes (667 homes e 715 mulleres), distribuídos en 25 entidades de poboación, o que reflicte unha diminución en relación ao ano 2004, cando tiña 1.512 habitantes, e ao ano 1999, cando tiña 1.655 habitantes.

## Xeografía
A parroquia está cruzada polo río Té e mailos regatos de Batán e do Muíño do Conde. O pico Muralla, con 678 metros de altitude, é o punto máis alto do seu termo, seguido polo Castro Barbudo, con 327 metros.

## Patrimonio
Xunto á casa reitoral da parroquia atópase o meirande hórreo de toda Galicia , en canto a lonxitude (36,75 metros a cámara e 37,05 m o celeiro, con 2,40 m de alchura e 2,70 m de altura media) e capacidade (cámara 109,31 m³, celeiro 59,09 m³). Foi construído a mediados do século XVII.

Tamén é salientable o Pazo dos Calotes, actualmente en restauración.

Próximo á igrexa atópase o castro de Araño, no que se acharon muíños de man e restos de cerámica.

## O Araño na cultura popular galega
* *Araño, meu Arañiño/ Na parroquia do Araño/ teño todo o meu cariño* .
* *As mociñas do Araño/ mentras os máis van á misa,/ quedan na corte coas vacas/ rillando palla maísa*.
* *Eu caseime no Araño/ co fillo dun arañón,/ pensando que non pasaba fame/ o forno da miña sogra cría silvas no verán*.
* *Eu de onde estou ben vexo/ as rabizas en Teaio,/ tamén vexo os meus amores/ na arrechán de Araño* .

## Galería de imaxes
:*Vexa o artigo principal en Galería de Imaxes do Araño, Rianxo*

File:Araño, Rianxo. De caminho a Pozo Bastón.jpg|De camiño a Pozo Bastón
File:Rianxo Verquido das fecais ao río Té nas Miráns, Araño.jpg|Vertido das fecais ao río Te nas Miráns
Ficheiro:Rianxo, Araño hórreo 01-06.jpg|Hórreo do Araño.
Ficheiro:Rianxo, Santa Baia de Araño 01-03.jpg|Santa Baia, na fachada da igrexa na súa honra, no Araño.

## Lugares e parroquias
### Lugares do Araño
### Parroquias de Rianxo
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Rianxo
### Bibliografía
* BOUZA BREY, Fermín: "Cantigas populares da Arousa", en *Arquivos do Seminario de Estudos Galegos* III, 1929, 153-204.
San Pedro de Muro, Porto do Son

**San Pedro de Muro** é unha parroquia situada no sur do concello de Porto do Son. Segundo o INE, no 2020 tiña 852 habitantes (434 homes e 418 mulleres) distribuídos en 12 entidades de poboación.

## Toponimia 
Segundo Nicandro Ares *San Pedro* deriva do antropónimo latino relacionado con  (pedra). É un nome de santo, haxiotopónimo.

## Patrimonio 
### Igrexa parroquial 
Trátase dunha igrexa que data do ano 1720, sinxela en canto a formas e ornamentación a excepción da fachada principal, de inspiración neoclásica, que lle foi engadida posteriormente.

O interior conta cunha única nave dividida pola transepto.
No exterior destaca a xa citada fachada neoclásica con abundante decoración, así como o campanario dividido en tres corpos.

### Ermida de San Bieito de Seráns 
Capela cunha planta rectangular con muros de cantería. Ten unha nave principal, un presbiterio (ambos cubertos mediante unha bóveda de canón) e unha sancristía.

O exterior carece de ornamentación e destaca unha espadana con dúas arcadas.

### Outros elementos 
No lugar do Campo das Patas áchanse as Mámoas de Campo das Patas.

## Muro na literatura popular 
* *Na miña vida tal vin/ nesa aldea de Seráns:/ unha cadela con pitos,/ unha galiña con cans* .

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Playa de espiñeirido un sábado.jpg|Praia de Espiñeirido, no límite co concello de Ribeira.
Ficheiro:San Bieito de Seráns, San Pedro de Muro, Porto do Son.jpg|San Bieito de Seráns.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Pedro de Muro 
### Parroquias de Porto do Son 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Porto do Son
Rianxo, Rianxo

**Santa Comba de Rianxo** é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Rianxo. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 4.856 habitantes (2.418 homes e 2.438 mulleres), distribuídos en 11 entidades de poboación, o que representa un aumento en relación ao ano 2004 (cando tiña 4.374 habitantes) e ao ano 1999 (cando tiña 4.251 habitantes).

Esta parroquia e mais a de Leiro, do mesmo concello, son os únicos puntos de Galicia nos que se conserva o uso dialectal do xerundio conxugado .

## Festas 
As festas patronais celébranse no mes de setembro, na honra á Virxe de Guadalupe; é unha romaría de moita sona en toda a comunidade.

## Rianxo na literatura popular 
* *Señor San Bartolomeu/ feito de pau de sanguiño/ líbrame, santo bendito/ do lobo de Rianxiño* .

## Galería de imaxes 

Ficheiro:A capela de San Bartolameu, Rianxo.jpg|Capela de San Bartolameu.
Ficheiro:Cruceiro da capela de San Bartolameu, Rianxo, Rianxo.jpg|Cruceiro da capela de San Bartolameu.
Ficheiro:Agarrando o sol, As Cortes, parroquia de Rianxo, Rianxo, Galiza.jpg|Agarrando o sol nas Cortes.
Ficheiro:Cruceiro da praza de Manuel Antonio, Rianxo.jpg|Cruceiro da praza de Manuel Antonio, Rianxo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Rianxo 
### Parroquias de Rianxo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Rianxo
Aguiño, Ribeira

**Nosa Señora do Carme de Aguiño**.

## Historia 
O 9 de maio de 1959 segregouse Aguiño da parroquia de Carreira por Decreto Arcebispal de Quiroga Palacios. O seu primeiro párroco foi Francisco Lorenzo Mariño (Paco de Aguiño). En 1960 comezou a construírse a igrexa parroquial, deseñada por Antonio Tenreiro Brochón e que foi o primeiro templo da era moderna con inscricións en galego. Foi consagrada o 14 de xullo de 1967 polo cardeal Quiroga Palacios, que oficiou ese día a súa primeira misa en galego. O templo, máis largo que longo, presenta unha disposición moi funcional. Nel caben 500 persoas.

## Festas gastronómicas 
Desde 1997 celébrase no mes de xullo a festa do percebe.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Aguinho Ribeira Galiza 08 2008.0.jpg|Estatua no porto.
Ficheiro:Aguiño_Ribeira_Galiza_08_2008.3b.jpg
Ficheiro:Aguiño_Ribeira_Galiza_08_2008.4.jpg|Lonxa.
Ficheiro:Aguiño, Ribeira.jpg|Igrexa parroquial.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Aguiño 
### Parroquias de Ribeira 
## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ribeira
Castiñeiras, Ribeira

**O Bo Pastor de Castiñeiras** O seu patrón é Xesús, O Bo Pastor.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Castiñeiras GDFL040825 069.jpg|Lúa de verán sobre a ría de Arousa.
Ficheiro:Castiñeiras 050806 005.jpg|Peirao e pescadores.
Ficheiro:Castiñeiras 050901 024.jpg|Árbore no centro de Castiñeiras.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Castiñeiras 
### Parroquias de Ribeira 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ribeira
Oleiros, Ribeira

**San Martiño de Oleiros** (á espera da oficialización da forma **San Martiño de Oleiros (San Martiño)**) é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Ribeira. Segundo o IGE en 2018 tiña 967 habitantes (512 mulleres e 455 homes) distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 1.141 habitantes.

## Patrimonio 
A igrexa parroquial é de estilo neoclásico, construída en 1769 e ampliada a mediados do século XIX. Conta cun valioso cáliz do século XVIII.

Ten planta de cruz latina coa sancristía na cabeceira. Está dividida en catro tramos por arcos faixóns de medio punto apoiados en pilastras, que sosteñen unha bóveda de canón. No segundo tramo atópanse dúas capelas laterais xemelgas, construídas na década de 1940 e cubertas con bóveda de aresta, ao igual que o prebisterio e a sancristía. A fornela principal atópase unha imaxe de Martiño de Dumio.

Do templo primitivo, posiblemente de orixe románica, só queda unha estatua da *Mater Dolorosa*, situada nun dos muros do adro tallada en granito.

Nesta parroquia está situado o dolmen de Axeitos.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Dolmen axeitos.JPG|Dolmen de Axeitos, coñecido como *Pedra do mouro*. Na parroquia de Oleiros
Ficheiro:Hospital do Barbanza.Oleiros.Ribeira.Galicia 1.jpg|Hospital do Barbanza
Ficheiro:Hospital do Barbanza.Oleiros.Ribeira.Galicia 2.jpg|Hospital do Barbanza
Ficheiro:Oleiros Ribeira Galicia 060521.jpg|Vista de Oleiros

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Oleiros 
### Parroquias de Ribeira 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ribeira
Olveira, Ribeira

**Santa María de Olveira** é unha parroquia situada no oeste do concello de Ribeira. Segundo IGE no 2018 tiña 1.181 habitantes (583 mulleres e 598 homes), distribuídos en 19 entidades de poboación dos que nove están habitados. Isto supón unha diminución en relación ao ano anterior cando tiña 1.218 habitantes.

## Xeografía 
As súas entidades de poboación son Agrelo, Os Agueiros, O Barreiro, Bretal, Campelos, Casanande, Cerradas, A Cocheiriza, Cristal, A Espiñeira, Iñeiras, O Monte da Laxa, Olveira, Olveira da Igrexa, Olveira de Arriba, Reirís, Sirves, O Souto e O Viso.

## Historia 
Trala caída do Antigo Réxime foi concello de seu entre 1812 e 1835, cando foi incorporada a Ribeira.

## Patrimonio 
A igrexa de Santa María de Olveira é de orixe románica (época da que conserva unha cripta, un *Agnus Dei* e dúas columnas cos capiteis), sendo reconstruída en 1742 en estilo neoclásico.

A Igrexa Nova de Olveira (na Agra) foi construída en 1967 en estilo neoclásico. Con base de cruz latina, está construída en cachotaría. Conserva reliquias dos mártires do século III Nectario e Victorina.

A capela da Nosa Señora da Angustia (en Bretal) foi construída en 1790 por Roque Pillado de Orellán. Ten unha pequena espadana. A capela da Nosa Señora das Dores (en Sirves) foi construída en 1869 e restaurada en 2002. En Campelos está a capela da Sagrada Familia.

O cruceiro do Viso é un cruceiro de capela. A furna está sobre un piar octogonal e base ortogonal en chanzos.

O parque natural Dunas de Corrubedo e lagoas de Carregal e Vixán é un espazo natural protexido, cunha duna móbil, unha lagoa salgada e outra seca. O monte Tahúme é o punto máis alto da parroquia.

## Festas 
As festas patronais son o 13, 14 e 15 de agosto. O 30 de abril celébrase a festa das Dores no lugar de Sirves. O 4 de xuño é a festa da Angustia en Bretal. O 8 de setembro é a festa do Rosario en Olveira.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Anta de Axeitos, Olveira, Ribeira.jpg|Anta de Axeitos
Ficheiro:Pavillón municipal de Sirves.JPG|Pavillón municipal de Sirves.
Ficheiro:Olveira, Ribeira.jpg|Igrexa parroquial
Ficheiro:Capela de Campelos, Olveira, Ribeira.jpg|Capela de Campelos.
Ficheiro:Escultura de Leopoldo Novoa en Ribeira.jpg|Escultura de Leopoldo Nóvoa en Bretal.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Olveira 
### Parroquias de Ribeira 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ribeira
Augasantas, Rois

**San Vicente de Augasantas** é unha parroquia que se localiza no centro do concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2018) ten 362 habitantes (184 homes e 178 mulleres) distribuídos en 15 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 499 habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Augasantas 
### Parroquias de Rois 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Rois
Grupos de Acción Carlista

Os **Grupos de Acción Carlista** (GAC) foron unha organización terrorista de carácter carlista que apareceu a fins da década de 1960 en España coa pretensión de premer ao carlismo para que adoptase un ideario socialista, mantivo relacións con ETA e desapareceron tras a adopción do socialismo autoxestionario polo Partido Carlista tras a celebración do seu III Congreso en 1972.
## Atentados
O 23 de agosto de 1970  cinco membros do GAC puxeron unha bomba na sede do xornal carlista de Pamplona *El Pensamiento Navarro* tras o cesamento de Javier María Pascual como director e a adopción dunha liña tradicionalista.
En 1971 os GAC asaltaron Radio Requeté de Pamplona, onde permaneceron media hora.
Palmeira, Ribeira

**San Pedro de Palmeira** é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Ribeira. Segundo o IGE en 2018 tiña 2.600 habitantes (1.311 mulleres e 1.289 homes) distribuídos en 18 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 2.905 habitantes.

No lugar de Figueirido está a Pedra das Cabras, petróglifo da idade de bronce.

## Xentilicio 
Esta parroquia posúe un xentilicio, completamente consolidado e atestado, que é **palmeirán**. Ademais, os habitantes de Palmeira recibiron historicamente o pseudoxentilicio de **maghorrentos**, procedente da palabra *maga*, que significa *"tripa de polbo ou de peixe, especialmente de sardiña machucada que se emprega como engado para a pesca"*, se cadra relacionado con que non eran poucos os palmeiráns que antigamente andaban entre as magas ou tripas de polbo e peixes.

## Palmeira na literatura popular 
; Refraneiro
* *Os de Palmeira beben a caña pola cuncha da vieira* .

; Cantigueiro
* *¡Canto limón pola tina,/ canto limón pola eira!/ Cantas fillas de María/ ten o cura de Palmeira* .
* *Este ano hai moito millo,/ tamén hai moitos carozos./ As rapazas de Palmeira/ arrabean polos mozos* .
* *Maio vaia quen che puxo/ Santa Uxía de Ribeira/ que che había de poñer/ acabador de Palmeira* .
* *Marroguentos de Palmeira,/ pelados de Santa Euxía,/ para cantar e beilar/ vivan os da nosa Ría* .
* *Marroguentos de Palmeira,/ pelados son os da Vila,/ para cantar e beilar/ as mozas de Santa Uxía* .
* *Marroguentos de Palmeira,/ pelados son os da Vila,/ para cantar e beilar/ vivan os de Santa Uxía* .
* *Meu amor está en Palmeira,/ meu esprito en Santa Uxía/, meu corazón en Carreira,/ meu todo en Vilagarcía* .
* *Os do Palmeira son tolos/ que o dixeron os da Puebla,/ repinican as campanas/ para matar a colebra* .
* *Os do Maño son sapiños,/ os de Palmeira forzudos,/ os de Santa Uxía tolos/ e os de Carreira son mulos* .
* *Se din que Palmeira é probe/ n’é por falta de diñeiro,/ levantaron unha mina/ de bruxas en el Castrelo* .
* *Vexo Rúa, vexo Rúa/ e de paso vexo España./ As mociñas de Palmeira/ xa teñen palabra dada* 

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Pedra Cabras.JPG|Pedra das Cabras.
Ficheiro:Dúas anémonas vermellas e unha marrón acompañadas de arneirón.jpg|Dúas anemones vermellas e unha marrón acompañadas de arneste.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Palmeira 
### Parroquias de Ribeira 
## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ribeira
Unión Nacional Española

A **Unión Nacional Española** (**UNE**) foi un partido político español tradicionalista de filiación carlista que apoiaba o nomeamento de Xoán Carlos I como sucesor de Francisco Franco Bahamonde dentro dos principios fundamentais do Movemento.
 
Formárono en 1974 os antigos dirixentes carlistas Antonio de Oriol, José Luis Zamanillo, José María Valiente e Miguel Fagoaga e posteriormente integrouse o exministro franquista Gonzalo Fernández de la Mora que se converteu no seu líder. En Galicia tiña como principal dirixente a Bernardo Carrera.

Foi un dos partidos que deu orixe a Alianza Popular en 1976 e desapareceu oficialmente en maio de 1977.
Partido Social Regionalista (Unión Institucional)

O **Partido Social Regionalista (Unión Institucional)** (**PSR (UI)**) foi un partido político español de filiación carlista tradicionalista que se formou co nome de **Frente Institucional** en 1974 baixo o impulso das Hermandades del Maestrazgo que dirixía Ramón Forcadell e Lucas María de Oriol. En 1975 adoptou o nome de **Partido Social Regionalista** e rexistrouse como partido político o 4 de outubro de 1976 como PSR (UI), converténdose nun dos primeiros cinco partidos rexistrados en España tras a ditadura franquista. Boa parte dos seus membros acabaron integrándose na Unión Nacional Española. En 1996 o PSR (UI) pediu o voto para o Partido Popular.