open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Economía de Mayotte

A **economía de Mayotte** é moi dependente do sector primario (agricultura, pesca e creación). A rexión importa a maior parte dos alimentos que consome, especialmente de Francia.

## Notas
Bus

**Bus** pode referirse a:

* forma abreviada de **autobús**;
* en informática, unha canle chamada **bus**;
* a comuna francesa de **Bus**, no departamento do Paso de Calais.
* **Bus**, a infraestrutura común a unha serie de satélites ou naves espaciais.
Manuel Pavía

**Manuel Pavía y Rodríguez de Alburquerque**, nado en Cádiz o 2 de agosto de 1827 e finado en Madrid o 4 de xaneiro de 1895, foi un xeneral español autor do golpe de Estado que acabou coa Primeira República Española en 1874. Non debe ser confundido co xeneral Manuel Pavía y Lacy -como acontece, por exemplo, na novela de Ian Gibson "La berlina de Prim" onde de forma reiterada é cualificado como "o perdedor de Alcolea"-, marqués de Novaliches e xefe das tropas isabelinas derrotadas en Alcolea (1868).
.

## Traxectoria 
miniatura|dereita|150px|Soldados dirixidos por Pavía entran no Congreso dos Deputados.
Pavía ingresou na Escola Real de Artillaría de Segovia en 1841. Ascendeu a tenente en 1846, a capitán en 1855 e a maior en 1862. Tres anos máis tarde uniuse ó Xeneral Prim e tomou parte nos movementos revolucionarios de 1866, e tras dous anos de exilio, na Gloriosa de 1868 que destronou a raíña Isabel II. 
Non debe ser confundido este militar -como si acontece, por exemplo, na novela de Ian Gibson, "La berlina de Prim", onde reiteradamente é considerado "el perdedor de Alcolea"- con Manuel Pavía y Lacy, marqués de Novaliches, xefe das tropas fieis a Isabel II, derrotadas polo xeneral Serrano na batalla da ponte de Alcolea (1868).
Durante a Primeira República combateu contra os carlistas en Navarra e contra os movementos cantonais en Andalucía. Sendo designado durante a presidencia de Emilio Castelar, Capitán Xeneral de Castela a Nova.

O 3 de xaneiro de 1874, cando Castelar perde unha moción de confianza, o xeneral Pavía enviou unha dotación ás Cortes, disolvéndoas e acabando co réxime parlamentario. Tras o golpe de Estado, Pavía convocou a todos os partidos políticos, coa excepción de cantonalistas e carlistas, para formar un goberno de concentración nacional, que deu o poder ó xeneral Serrano.

Durante o reinado de Afonso XII foi nomeado Capitán Xeneral de Cataluña, cargo que ostentou ata 1881

## Lenda 
A lenda conta que entrou no Congreso dos Deputados subido no seu cabalo, o *cabalo de Pavía*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía do xeneral Manuel Pavía. 
* Biografía de Manuel Pavía.
Rally Ruta da Seda

miniatura|dereita|200px|logo da edición de 2010 do Rally Ruta da Seda
[miniatura|dereita|250px|O [Volkswagen Race Touareg|VW Race Touareg, vencedor nas dúas edicións na categoría de coches.]]
[miniatura|dereita|250px|O [Kamaz 4326, vencedor nas dúas edicións na categoría de camións.]]

O **Rally Ruta da Seda** é unha competición de rally raid que vén celebrándose dende 2009, como unha das Dakar Series, isto é, unha competición previa de preparación para o Rally Dakar. A primeira edición atravesou Rusia, Kazakhstán e Turkmenistán. Ao ano seguinte, a competición percorreu Rusia dende San Petersburgo a Sochi, facendo un total de 4000 km. As autoridades rusas comprometéronse xunto coa ASO (quen organiza) coa permanencia da proba para os anos seguintes.

## Campións
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Silk Way Rally official website, páxina oficial do Rally Ruta da Seda   .
Reductio ad Hitlerum

***Reductio ad Hitlerum***, tamén coñecida como ***argumentum ad Hitlerum***, ***reductio*** (ou ***argumentum***) ***ad Nazium*** – para "redución (ou argumento) a Hitler (ou aos nazis)" – é unha moderna lóxica falacia. A expresión *reductio ad Hitlerum* foi creada polo filósofo político Leo Strauss, en 1950. A adopción desta falacia tamén é coñecida pola tradución inglesa de **xogando a baza dos nazis**.

A falacia xeralmente asume a seguinte forma:
:"*Se Hitler (ou os nazis) apoiaban *X*, daquela *X* debe ser malo ou indesexábel".

Uha variante invertida da falacia pode asumir a seguinte forma:
:*"Hitler foi contra *X*, por tanto *X* debe ser bo."*

## Historia do termo
A expresión *reductio ad Hitlerum* apareceu por vez primeira no libro *Dereito Natural e Historia*, do profesor da Universidade de Chicago Leo Strauss:

Na secuencia deste movemento en dirección ao seu fin nós inevitabelmente deberemos alcanzar un punto alén do que a escena é escurecida pola sombra de Hitler. Infelizmente, isto non será feito sen dicir que, na nosa análise, é preciso evitar a falacia que nas últimas décadas foi frecuentemente utilizada en substitución á *reductio ad absurdum*: a *reductio ad Hitlerum*. Unha opinión non é refutada polo feito de ocorrer que ela fose compartida por Hitler.

A expresión foi derivada do argumento lóxico denominado *reductio ad absurdum*. A variante de *argumentum* presta a súa forma do nome de varias falacias clásicas, como o *argumentum ad hominem*.

## Uso na cultura popular
O uso frecuente dese tipo de comparación durante discusión na época da Usenet levou á formulación dun proverbio titulado *Lei de Godwin*, cuñado por Mike Godwin en 1990, que postula que as analoxías que citan Hitler e os nazis teñen cada vez máis probabilidades de ser utilizadas canto maior é o tempo de discusión en liña.

O concepto da *reductio ad Hitlerum* é frecuentemente explorado nos medios de comunicación e por personaxes públicos. Exemplos:

* No episodio de South Park *Chef Goes Nanners'', a cidade quere mudar a súa bandeira, que é racista. Ned e Jimbo convencen o grupo local da Ku Klux Klan para posicionarse contra a bandeira da cidade coa esperanza de que os cidadáns invertan a súa posición de non apoiar todo o que o KKK apoia.
* O alcalde de Valladolid, Francisco Javier León de la Riva, destacou ante a posibilidade de denunciar as persoas que incumprisen a Lei antitabaco, que "así empezaron cousas moi terribles na historia da humanidade, con denuncias duns a outros, primeiro buscaban aos xudeus, aquí denunciamos os fumadores".

## Notas
Hiroshi Aoshima

**Hiroshi Aoshima** (青島 広志) nado o 31 de marzo de 1955, é un compositor, profesor e director de música xaponés.

## Traxectoria 
Estudou composición na Universidade de Belas Artes de Tokyo rematando en 1980, deu clases na súa alma máter e na Universidade Tsuru. Tamén é director da *Orquestra Filharmónica Kanagawa*.

## Composicións 
### Obras para banda 
* 1979 *Parade for a Full Band*
* 1987 *March: Fumon Band Festival 1987*

### Óperas 
* 1983 *Tasogare wa Oma no Jikan*

### Obras para coro 
* 1983 *Taisei meika shu*
* 1984 *Mothergooth no Uta*
* 1985 *Juuippiki no neko*
* 1987 *Paul Bunyan*
* 1988 *Makuranososhi - Momojiri* 
* 1988 ''Children's Crusade* 
* 1997 *Hitoribocchi no Yorudakara*

### Música de cámara 
* 1983 *Kanashimi* 
* 1985 *Onna no Heiwa (Aristophanes)* 
* 1991 *Green Sleeves* 
* 1996 *Hitoribocchi no Yorudakara* 
* 1995-1999 *Suite Ongaku no Yakai*
*# Rondo 
*# Menuet 
*# Rondo 
*# March
* 2001 *Three Songs*

## Bibliografía 
* *Works by Japanese composers 1991-1992*, Compiled by the Japan Federation of Composers, Tokyo: Japan Federation of Composers, 118 p.
* *Works by Japanese composers 1989-1990*, Compiled by the Japan Federation of Composers, Tokyo: Japan Federation of Composers, 112 p.
* *Works by Japanese composers 1983-1984*, Compiled by the Japan Federation of Composers, Tokyo: Japan Federation of Composers, 111 p.
* *Works by Japanese composers 1981-1982'', Compiled by the Japan Federation of Composers, Tokyo: Japan Federation of Composers, 94 p.
Juan Sieiro

**Juan Sieiro González**, nado en Maside o 2 de febreiro de 1835 e finado en Ourense o 30 de outubro de 1893, foi un filósofo e profesor galego.

## Traxectoria 
Estudou Bacharelato no Seminario de Ourense e empezou a carreira de Filosofía e Letras na Universidade de Santiago de Compostela e rematouna na de Madrid. Ao mesmo tempo estudou Teoloxía na Universidade Pontificia de Toledo. Gañou a cátedra de Grego no Instituto de Pontevedra, pero logo da supresión da cátedra pasou á de Filosofía no Instituto de Ourense. Alí permaneceu ata a súa morte en 1893.

Colaborou en *La Ilustración Gallega y Asturiana*, *Las Provincias*, *El Eco de Orense*, *El Heraldo*, *Galicia* e *Las Provincias* de Madrid, con artigos de crítica literaria e fundou o xornal *El Alerta* en Pontevedra en 1864.

## Pensamento 
Juan Sieiro foi un dos principais representantes do krausismo en Galicia e así se reflicte na súa filosofía e no contido das súas clases.

## Obras 
* *Catecismo y Filosofía*, 1872.
* *Psicología y Lógica*, 1872.
* *El latinismo en el dialecto gallego*, 1879.
* *Principios de Psicología o antropología psíquica, lógica y ética*, 1882.
* *Sociología*, 1888.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  
*
La Renga

**La Renga** é unha banda de hard rock que foi conformada o 31 de decembro do 1988, no barrio porteño de Mataderos, ao oeste da cidade de Bos Aires. A formación completase cos seguintes membros: Gustavo "Chizzo" Nápoli como o vocalista orixinal principal e guitarra principal, Gabriel "Tete" Iglesias coa guitarra baixo e Jorge "Tanque" Iglesias coa batería, integran o grupo desde seus inicios, mentres que Manuel Varela unióse no 1994, coa axuda de Gabriel Sánchez no saxofón, membro da banda ata 2008.

A banda refusou da exposición nos medios durante máis de 20 anos de traxectoria e relatan, hoxe, cunha produción absolutamente independente, logo do paso duns anos dentro dos selos PolyGram e Universal.

## Membros 
* Chizzo - *Voz e guitarra*Desde 1988.
* Tete - *Baixo*Desde 1988.
* Tanque - *Batería*Desde 1988.
* Manu - ''Coros, ventos e harmónicasDesde 1994.

### Exmembros 
* Locura - Guitarra'Desde 1988 até 1991.
* Chiflo - SaxosDesde 1989 até 2008.

## Discografía 
### Álbums 
* *Esquivando charcos* (1991)
* *A donde me lleva la vida...* (1993)
* *Bailando en una pata* (directo, 1995)
* *Despedazado por mil partes* (1996)
* *La Renga* (1998)
* *La esquina del infinito* (2000)
* *Insoportablemente vivo* (directo, 2001)
* *Detonador de sueños* (2003)
* *Truenotierra* (2006)

### EPs 
* *Documento único* (2002) - *Mini-CD*
* *Gira Truenotierra* (2007) - *DVD*

### VHS e DVD 
* *Bailando en una pata* (1995)
* *Insoportablemente vivo* (2004)
* *En el ojo del huracán* (2006)

## Referencias
Carlos Tévez

**Carlos Alberto Tévez** (nado como **Carlos Alberto Martínez** en Ciudadela, Gran Bos Aires, o 5 de febreiro de 1984), é un futbolista arxentino. Xoga de dianteiro e é internacional coa selección arxentina. O seu club actual é a Juventus FC. En 2011 foi o máximo goleador da Premier League.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en news.bbc.co.uk 
* Datos do xogador en fifa.com 
* Datos do xogador en futbolpunto.com
* Datos do xogador en national-football-teams.com
* Datos do xogador en soccerbase.com
Miguel de Oquendo

**Miguel de Oquendo y Domínguez de Segura**, nado en Donostia en 1534 e finado en Pasaia (Guipúscoa) en 1588, foi un Almirante da mariña española.

## Traxectoria 
Foi pai do tamén almirante Antonio de Oquendo y Zandátegui, iniciando unha dinastía naval que perduraría varias xeracións.

En 1575 participou cunha nave da súa propiedade na xornada de Orán. En 1582 participou como capitán xeneral da escuadra de Guipúscoa na Batalla da Illa Terceira ás ordes de Álvaro de Bazán. Nesta batalla rendeu a Almirante Francesa, pondo nela a súa bandeira e apoderándose da inimiga como trofeo. En 1583 tomou parte no desembarco e conquista da Illa Terceira, recoñecendo primeiro a costa para determinar o lugar de desembarco e dando apoio naval ás operacións.

En 1588 canda a Recalde foi nomeado tenente da Armada Invencible, para complementar os poucos coñecementos mariñeiros do Duque de Medina Sidonia. Tras a derrota regresa o 24 de setembro de 1588 a Pasaia onde morreu o pouco debido as feridas sufridas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Enciclopedia General del Mar*. Ediciones Garriga Barcelona (1957)

### Outros artigos 
* Armada Invencible
### Ligazóns externas 
* MIGUEL de OQUENDO y DOMÍNGUEZ de SEGURA,  e
Juanete

**Juan García García**, coñecido como **Juanete**, nado en Madrid o 7 de novembro de 1920 e finado o 10 de agosto de 2014, foi un futbolista español. Xogaba de centrocampista.

## Traxectoria 
Na tempada 1948–49 fichou polo Deportivo da Coruña, sendo un habitual no mediocentro xunto a Guimeráns e Carlitos. Ese ano xogou 23 partidos e anotou 6 goles. Na tempada 1949–50 o equipo, adestrado polo arxentino Alejandro Scopelli, quedou subcampión de liga, estando o mediocampo formado nesta campaña por Waldo Botana, Dagoberto Moll, Guimeráns e Juanete. Este ano, Juanete xogou 12 partidos sen lograr ningún gol.

Na tempada 1950–51 fichou polo Real Murcia, que descendeu a Segunda División.

Faleceu o 10 de agosto de 2014, aos 93 anos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com
José Martínez Dieste

**José Martínez Dieste**, coñecido como **Xambella**, nado en Tenencia (Boiro) o 19 de marzo de 1929 e finado en Santo Tirso (Portugal) en outubro de 1993, foi un futbolista galego, que xogaba de dianteiro centro.

## Traxectoria
Aínda que naceu en Tenencia (Boiro), onde seus pais tiñan unha panadería, trasladouse pouco despois coa súa familia a Noia. Proviña dunha familia vencellada ao fútbol: seu pai Jesús Xambella fora xogador do Barraña Sporting e do El Pueblo Gallego FC, mentres que por parte de súa nai Carme era sobriño do gardameta José Dieste. Tras un breve paso polo Club Santiago recalou no Lemos, tamén da Terceira División, onde destacou como goleador, anotando 15 goles en 17 partidos, catro deles nun mesmo partido da Copa do Xeneralísimo ante a Ponferradina.

O 29 de abril de 1948 fichou polo Deportivo da Coruña e debutou na Primeira División na primeira xornada da tempada 1948/49 ante o Alcoyano. Disputou só seis encontros ao longo da tempada, polo que na seguinte campaña saíu cedido ao Racing de Ferrol, da Segunda División. Disputou dez partidos no club ferrolán, ás ordes de Moreno, marcando catro goles, pero antes do remate da tempada foi reclamado por Scopelli para regresar ao Deportivo. Así, disputou outros 16 encontros co equipo coruñés, que esa mesma tempada estivo a piques de gañar a liga, rematando finalmente subcampión por detrás do Atlético de Madrid. A súa chegada coincidiu co cesamento do técnico Artur Pinga, polo que a directiva pediulle a Dieste que actuase como xogador-adestrador no que restaba de tempada, perdendo só un dos cinco partidos restantes, e foi renovado para a tempada seguinte. Para a tempada 1954/55 fichou como novo xogador do Porto, co que disputou 11 encontros na Primeira División. A continuación regresou ao Tirsense, no que militou tres campañas, e posteriormente pasou polo Sporting de Espinho e polo Feirense. Neste último actuou como xogador-adestrador, conseguindo un ascenso á Segunda División.

Trala súa retirada asentouse definitivamente en Portugal e faleceu en Santo Tirso en outubro de 1993, aos 64 anos de idade.

## Notas
Serra de Tejeda

A **Serra de Tejeda** é unha formación montañosa pertencente á Cordilleira Penibética situada entre as provincias de Málaga e Granada ó sur de España. Xunto coas serras de Almijara e Alhama constitúe un macizo calizo que fai de fronteira entre as dúas provincias, separando a Axarquía do Campo de Zafarraya e a Depresión de Granada. Nestas Serras está o Parque Natural de las Sierras de Tejeda, Almijara y Alhama.

A Serra de Tejeda esténdese en dirección oeste-leste, a través dunha paisaxe escarpada que ten o seu cume no pico de *La Maroma* a 2066 metros sobre o nivel do mar.

## Etimoloxía
O nome da Serra de Tejeda ven do abundantes que eran os teixos no pasado e dos que hoxe só queda unha tellada, a máis meridional da Península Ibérica.

## Fauna
Entre a fauna pódese atopar a aguia real e a aguia perdiceira, así como a cabra montesa, que ten no Parque Natural unha das familias máis numerosas do país.

O esquío é outro dos animais que poden ser vistos na serra, o cal chegou de xeito natural a estas proximidades, e que converteuse nun complemento que substitúe as capturas de coellos cando estes, por causas de enfermidades que afectan ó home, son escasos e difíciles de conseguir.
Fidel Fernán

**Jesús Fidel Fernández Bello**, máis coñecido como **Fidel Fernán**, nado en Cospeito o 25 de abril de 1954, é un comunicador, empresario e político galego.

## Traxectoria
É titulado en Dereito, Procurador dos Tribunais, Experto universitario en Bioética e Biodereito (UNED) e Mediador Civil e Mercantil, Social e Comunitario. Vinculouse desde moi novo ao mundo da comunicación. Primeiro na Cadena SER en Madrid (1974), e máis tarde xa en Radio Lugo (1979). A mediados da década dos 80, presentou o magazine *Telegalicia*, en TVE. Tamén traballou en TVE Internacional, co espazo *Mar a Mar* (1990).

A estadía en TVE foi paralela á súa presenza en RNE-4, co magazine *Hoxe en Día*. En 1991 promoveu as emisoras de Radio Principal en Monforte de Lemos e Vilalba, actualmente vinculadas á SER. Catro anos despois fundou TV7 Sur, televisión con cobertura no sur da provincia de Lugo.

Xa na década de 1990, presentou varios programas na TVG, como *Viva o Domingo*, *Arestora*, *Que foi de...*, *De viva voz*, *Galeguidade* ou *Cousa Cousiña*.

## Vida política 
Foi militante do PSOE na clandestinidade e fixo campaña por este partido en Cuenca en 1977, xunto con Virgilio Zapatero, quen chegaría a ser ministro entre 1986 e 1993. Nas eleccións xerais de abril de 2019 foi suplente ao Senado nas listas do Partido dos Socialistas de Galicia.

## Distincións
*Premio Anduriña polo programa *Galeguidade* (1995)
*Premio TP ao mellor programa por *Arestora* (1989)
*Premio TP español á creatividade pola mascota Pupo de *Arestora* (1989)
*Premio TP ao mellor presentador galego de televisión (1988 e 1989)
*Premio Tertulia de RNE ao mellor programa de televisión por *Telegalicia* (1987)

## Vida privada
É irmán do poeta, editor e político Miguel Anxo Fernán Vello. O seu fillo Telmo Fernández Hevia (m. 2023) foi un músico de jazz.

## Notas
Juan Martínez de Recalde

**Juan Martínez de Recalde Larrinaga**, nado en Bilbao en 1540 e finado na Coruña en 1588, foi un almirante español do século XVI.

## Traxectoria 
A súa vocación mariñeira fíxoo navegar desde moi novo na Escuadra de Biscaia, para máis tarde escoltar tres frotas de Indias, logrando neste período gran fama ao rescatar un galeón cargado de ouro na illa de Madeira. Polos seus méritos recibiría o mando supremo da Frota de Laredo.

Do mesmo xeito que Miguel de Oquendo, do que era amigo e compañeiro, o seu destino estivo pronto unido á figura do almirante Álvaro de Bazán, sendo acollido baixo o seu mando durante as expedicións á illa Terceira de 1582 e 1583. Así mesmo foille entregada a autoridade da expedición a Irlanda fronte ás ambicións británicas, logrando un importante desembarco de homes.
[miniatura|Álvaro de Bazán, almirante da frota que invadiu a [illa Terceira.]]
Xa en 1587 estábase preparando a invasión de Inglaterra. Tras o nomeamento supremo do duque de Medina-Sidonia para aquela invasión, Martínez de Recalde asumiu o rango de almirante da Frota de invasión, o corazón da Invencible. Con todo, aínda que a responsabilidade recaeu no material sobre el, non puido facer valer a maioría das súas decisións ante Medina-Sidonia, véndose arrastrado a combates moi difíciles sen apoio táctico. Na refrega inicial cos ingleses de xullo de 1588, achándose na retagarda da Frota, quedou illado e non tivo máis remedio que baterse con denuedo* contra varios navíos inimigos. Saíu da acción vivo e sen ser capturado, pero lle custou perder numerosos homes e a case inutilidade das súas naves. Ata a dispersión da Escuadra, Recalde mantívose firme ao longo de toda a campaña sobre as costas de Inglaterra. Durante a singradura última recalou primeiro en Irlanda, dirixíndose máis tarde á Coruña, ferido e con graves febres. Neste porto fondeou a súa frota e a súa propia vida, falecendo aos poucos días de arribar.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Enciclopedia General del Mar*. Ediciones Garriga, Barcelona, 1957.
### Outros artigos 
* Armada Invencible
### Ligazóns externas 
* Juan Martínez de Recalde en aee. Auñamendi Eusko Entziklopedia
Llorenç Rifé

**Llorenç Rifé Climent**, nado en Sant Celoni (Barcelona) o 5 de febreiro de 1938 e finado o 9 de xaneiro de 2021, foi un futbolista español. Xogaba de defensa.

## Persoal 
Foi irmán do tamén futbolista Joaquim Rifé.
Tangata Vavia

**Tangata Mouauri Vavia**, nado o 8 de setembro de 1949 en Mitiaro, é un político das Illas Cook.

## Traxectoria 
Vavia traballou como clasficador postal e como axente de policía antes de ser elixido polo Partido Demócrata para o Parlamento pola circunscrición de Mitiaro nas eleccións xerais de 1994. Foi elixido vicepresidente do Parlamento en 1999 e asemade entrou no gabinete de Terepai Maoate como ministro de Xustiza e Illas Exteriores, saíu do ministerio ao substituír Robert Woonton a Maoate, aínda que volveu entrar en xaneiro de 2003 ao caer o goberno de coalición co Partido das Illas Cook. aínda que se formou un novo goberno de coalición en novembro dese ano perdendo de novo as súas carteiras e pasando á oposición.

En 2005 entrou no goberno de Jim Marurai como ministro das Illas Exteriores. Nas eleccións de 2006 resultou reelixido para o parlamento e pasou a ser ministro de Infraestruturas, Planificación e Transporte.

En decembro de 2009 deixou os seus ministeriais como protesta pola retirada do gabinete do líder demócrata Terepai Maoate. Nas eleccións xerais de 2010 resultou reelixido de novo para o Parlamento.

## Notas 
## Ligazóns externas 
* Perfil no Parlamento das Illas Cook
Elias Mendes

**Elías Mendes Trindade**, nado en São Paulo o 16 de maio de 1985, é un futbolista brasileiro. Xoga de centrocampista e o seu club actual é o Atlético de Madrid.
Misticismo

O **misticismo** é un estado de unión inefable co sagrado ou a divindade que adoita traducirse nunha experiencia de éxtase. Adquire diversas significacións consonte a filosofía ou a relixión de quen o experimenta. Denomínase así tamén a doutrina ou conxunto de doutrinas que estudan e promoven a experiencia mística.

## Tipos e características 
No budismo a experiencia mística pódese identificar co nirvana no que o ego se disolve no nada tras acadar a iluminación mediante unha esforzada disciplina física e espiritual. Isto ten precedentes que perduran no hinduísmo onde a personalidade se esvae no gran océano divino fundíndose o atman co Brahma.

No xudaísmo a principal corrente mística denomínase Cábala. O fillo de Isaac, Xacob cambiou o seu nome polo de Israel (*forte con Deus*, e *o que loita contra Deus*) tras unha experiencia mística de loita coa divindade. Aquí a experiencia non supón a dilución da personalidade senón a súa purificación e reafirmación individual e colectiva. A experiencia de Moisés coa silveira ardente tradúcese nun mandato de liberación da escravitude de Exipto. O canto erótico do *Cantar dos Cantares*, sen perder o seu contido de sexualidade carnal, ten unha lectura mística que completa o seu sentido onde Deus é o amado e Israel a amada. Este cántico será a referencia simbólica e literaria do misticismo cristián.

Filósofos neoplatónicos como Plotino describen unha experiencia de fusión co Un que pode ser cualificada de mística.

No cristianismo, a experiencia non é de fusión nin de esvaemento senón de comuñón. Nas Igrexas Siríacas Católica e Ortodoxa seguen moi vivas a nivel litúrxico as experiencias místicas que se trasladaron aos cantos de Efrén o Sirio. Na Igrexa Ortodoxa Copta a vida ascética de Antón Abade segue a ser exemplo a imitar. Na Igrexa Apostólica Armenia os poemas místicos de Narek son un dos cumes literarios da lingua armenia. Na Igrexa Ortodoxa a espiritualidade pneumatolóxica recolle a tradición de Pais da Igrexa como Gregorio de Nisa e pervive a través do pensamento de Gregorio Palamas e as súas vivencias sobre as *energeias* divinas propias do hesicasmo.

Na Igrexa Católica teñen particular importancia os escritos e predicacións de Bernaldo de Claraval e Hildegarda de Bingen na Idade media, así como o misticismo do século de ouro español con Tareixa de Xesús e Xoán da Cruz.

No Islamismo unha corrente mística por antonomasia é o sufismo.

## Notas
Efrén o Sirio

miniatura
**Efrén o Sirio** nado no 306 en Nisibis (actual Turquía) e finado o 9 de xuño do 373 en Edesa, foi un poeta relixioso en idioma siríaco. É venerado polas diferentes Igrexas cristiáns de tradición apostólica.

## Traxectoria 
Bautizado aos dezaoito anos, comezou sendo o xefe dunha comunidade cristiá na súa cidade natal, onde foi un conselleiro espiritual moi solicitado. Tras a invasión de Nisibis polos persas, instalouse en Edesa onde tamén foi considerado un mestre. Emprendeu unha viaxe para coñecer a Basilio o Grande.

Realizou moitos comentarios á Biblia e compuxo gran cantidade de himnos aínda vivos na liturxia da Igrexa Siríaca.

Durante a fame do ano 370, Efrén emprendeu accións de axuda aos esfameados e de atención aos doentes. Exhortou aos patricios a seren solidarios cos plebeos. Viviu coma un asceta nunha cova con dieta vexetariana e esfarrapado.

## Significación 
É unha das referencias doutrinais e místicas das Igrexas cristiáns orientais, especialmente as que conservan a liturxia en arameo ou siríaco. Foi coñecido como *Arpa do Espírito Santo*. En Occidente, a Igrexa Católica tamén o venera como santo. En 1920, Bieito XV proclamouno doutor da Igrexa.
Martin Büchel

**Martin Büchel**, nado en Ruggell o 19 de febreiro de 1987, é un futbolista de Liechtenstein. Xoga de centrocampista&nbsp;e o seu club actual é o FC Zürich.

## Traxectoria 
O 17 de xaneiro&nbsp;de 2011 anunciouse a súa cesión ao Deportivo B polo FC Zürich até o final da tempada, con opción de compra. Finalmente, o Deportivo decidiu non exercer esa opción e Büchel volveu ao FC Zürich.

### Selección nacional 
Debutou coa selección de Liechtenstein moi novo, con 17 anos.

## Notas
Juan López Fernández

**Juan López Fernández**, alcumado "**O Negro**", nado na Pobra do Caramiñal o 30 de outubro de 1929 e finado o 7 de setembro de 2017, foi un futbolista galego. Xogaba de dianteiro.

## Traxectoria 
Nacido na Pobra do Caramiñal trasladouse coa súa familia á Coruña con menos dun ano de idade. Na cidade herculina comezou a xogar ao fútbol na AD Huracán e no Amanecer, pasando despois polo Orzán SD, o Victoria CF e o Español SD. 

Con 20 anos debutou na Segunda División, formando parte do Arousa na histórica tempada 1949/50, a única do club na categoría de prata. No equipo de Vilagarcía compartiu dianteira entre outros con Ventura, López Vázquez e Nolito, e marcou 8 goles. 

En 1950 fichou polo Racing de Ferrol, adestrado por José Planas. Na súa primeira campaña en Ferrol formou na dianteira xunto con Marquínez, Fabeiro e Álvarez, entre outros, e marcou oito goles. Na seguinte os seus compañeiros máis habituais no ataque foron Alvarito e Roig. Fixo seis goles, que contribuíron a que o equipo rematase na terceira posición e disputase a fase de ascenso a Primeira División, na que meteu tres goles máis, pero sen conseguir ascender.

En 1952 fichou polo CD Málaga, co que debutou en Primeira División nun partido contra o Sporting de Gijón no Molinón. Disputou 13 partidos nos que marcou 5 goles, descendendo a Segunda ao remate da campaña. Na tempada 1953/54 marcou 11 goles na liga e outros 7 na promoción de ascenso, contribuíndo de xeito importante a que o club regresase a Primeira. Foi o máximo goleador do equipo na tempada 1954/55, con 8 goles en 18 partidos, pero o club rematou último e descendeu de novo.

En xullo de 1955 fichou polo Deportivo da Coruña, da Primeira División. O 1 de setembro disputou contra o Athletic Club a décima edición do Trofeo Teresa Herrera, a primeira na que participaba o Deportivo. Formou na dianteira xunto con Arsenio, Pahiño, Lechuga II e Polo, e conseguiu proclamarse campión grazas a dous goles de Pahiño, no que a prensa da época definiu como un dos días máis memorábeis da historia do fútbol coruñés. Xogou só 8 partidos oficiais co Deportivo, onde estivo á sombra de Pahiño e Bazán, e marcou 5 goles.

En 1956 fichou polo Xerez CD, de Segunda División. No equipo adestrado por Eguiluz recuperou a titularidade, disputando 21 partidos nos que marcou 13 goles. Na tempada seguinte xogou co Eldense, tamén en Segunda, marcando 9 goles. Máis tarde xogou no Sporting Clube de Espinho de Portugal.

Logo de retirarse, pasou a ser armador de barcos de pesca. Faleceu o 7 de setembro de 2017, aos 87 anos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en BDFutbol .
Hesicasmo

O **hesicasmo** é un estilo de vida de oración cristiá que se desenvolveu na tradición da Igrexa Ortodoxa baseada no acougo exterior e na busca do acougo e a iluminación interior.

## Características
Practica a oración continua acompasada ao ritmo da respiración e amoldada a determinadas posturas corporais, invocando continuamente o nome de Xexús (a *oración de Xesús* ou *oración do corazón*).

O hesicasta vaise purificando de rancores, envexas e desexos, baleirando de pensamentos dispersos e inútiles e abandonándose ata percibir en si as *energeias* divinas. Perseverar na lembranza de Xesús, fai que Xesús mesmo e o Espírito Santo vaian conformando o ser do orante. A meta é acadar a simplicidade, como simple é a unidade de toda a Trindade de xeito que agrome no interior a auga viva e o resplandor divinos: a *theosis*, a realización da divino-humanidade.

Gregorio Palamas foi o teólogo ortodoxo que elaborou un pensamento acabado en defensa desta práctica mediante consideracións teolóxicas e psicosomáticas.
Joaquín Urzáiz Cadaval

**Joaquín Urzáiz Cadaval**, nado en Nigrán o 15 de setembro de 1887 e finado en Madrid o 11 de outubro de 1957, foi un funcionario, político e diplomático galego.

## Traxectoria 
Fillo de Ángel Urzáiz Cuesta. Traballou como avogado do Estado. Nas eleccións de 1916 foi elixido deputado do Partido Liberal ao Congreso polo distrito de Huelva, e nas eleccións de 1918 polo distrito das Palmas. Na República militou no Partido Republicano Radical e foi nombrado subsecretario do Ministerio de Facenda no gabinete presidído por Alejandro Lerroux en outubro de 1934. Foi Ministro de Estado entre o 30 de decembro de 1935 e o 19 de febreiro de 1936 no goberno de Manuel Portela Valladares. Nas eleccións xerais de 1936 foi elixido deputado pola provincia de Huelva, desta volta polo Partido Republicano Progresista. O golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 sorprendeuno veraneando en Donosti, onde permaneceu ata a chegada das tropas franquistas.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pazo de Cadaval

### Ligazóns externas 
* Ficha no arquivo do Congreso dos Deputados .
Eva Méndez doRoxo

**Eva Méndez Díaz**, coñecida como **Eva Méndez doRoxo**, nada en Barcelona en 1978, é unha escritora en linguas galega e catalá.

## Traxectoria 
É filla de emigrantes galegos de Navia de Suarna. É economista, pola Universidade de Barcelona, especializada en construción. Traballou nunha promotora en Barcelona.

É unha artista multidisciplinar, autodidacta e con formación específica en Enquadernació pola Escola Massana e tamén cursou estudos artísticos na Llotja. Amais formouse e colaborou con varios artistas en Cataluña e Galiza.

Formou parte da compañía teatral *Furafollas Agrupación Teatral*, que fai montaxes teatrais en galego e catalán dende 1994 por toda Cataluña.

Participou na Setmana de Poesía de Barcelona con dous espectáculos poéticos na Galería La Xina Art.

Actualmente reside na Galiza.

## Obra 
* Embernallúas (Editorial Urutau 2019)
**As sete idades*. Incomunidade (Portugal, 2008)
* *Éroticas e Trazos de Muller* (libro de artista de gravados e poemas)
* 
### Obras colectivas 
* *150 Cantares para Rosalía de Castro* (2015), libro electrónico.
* *Dez anos na Porta* (Porta Verde)
* *Munditações* (Incomunidade)
* *Manuel María. Libro Colectivo de Homenaxe* (Deputación de Lugo, 2017)
*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en *As escollas electivas*
* Entrevista coa autora no xornal dixital *Vieiros* o 10 de xaneiro de 2008.
Federico H. Shaw

**Frederick Howard Shaw**, tamén coñecido como **Federico H. Shaw**, nado en Ferrol o 20 de outubro de 1864 e finado en Madrid o 11 de agosto de 1924, foi un político galego-británico. A meirande parte da súa vida e carreira política transcorreu en territorio español. Acadou importantes logros durante o reinado de Afonso XIII, co goberno de Antonio Maura, durante o cal desenvolveu un rol prominente na creación do Instituto Español de Previsión, o precedente da actual Seguridade Social.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* LÓPEZ NÚÑEZ, A., 1924. Elogio de Federico H. Shaw : discurso del Sr. Álvaro López Nuñez. Madrid: Sobrinos de la sucesora de M. Minuesa de los Ríos..
Robert Bruce Merrifield

**Robert Bruce Merrifield** nado en Fort Worth (Texas) o 15 de xullo de 1921 e finado en Cresskill (Nova Jersey) o 14 de maio de 2006, foi un bioquímico e profesor universitario estadounidense, galardoado co Premio Nobel de Química do ano 1984.

## Traxectoría 
Estudou química na Universidade de California dos Ánxeles. En 1949 foi nomeado investigador auxiliar da Escola Médica e Docente do Universidade Rockefeller, cargo que ostentou ata 1966, a partir daquel momento ocupou a cátedra de bioquímica nesta mesma institución.

Finou por mor dunha longa enfermidade.

## Investigacións científicas 
Inicialmente realizou traballos na investigación das pirimidinas, especialmente na investigación dun método de cuantificación. Durante a súa estancia no Instituto Rockefeller realizou traballos sobre a síntese química dos péptidos na fase sólida de moléculas de aminoácidos e proteínas.

En 1984 foi galardoado co Premio Nobel de Química *polo desenvolvemento dun método simplificado e práctico de producir péptidos e proteïnas*.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1984 
* Autobiografía na páxina do Instituto Nobel 1984 
* Robert Bruce Merrifield en Biografías y vidas
* Perfil de Robert Bruce Merrifield en NNDB
Melchor Méndez Magariños

**Melchor Méndez Magariños**, nado en Pontevedra o 6 de novembro de 1885 e finado en Montevideo o 28 de novembro de 1945, foi un pintor e gravadista galego-uruguaio.

## Traxectoria 
Con catro anos de idade chegou coa familia ao Uruguai. Aos doce anos comezou os seus estudos de debuxo con Pío Collivadino e posteriormente ampliou os seus coñecementos na Escola de Belas Artes de Buenos Aires. Nesa cidade participou canda outros artistas na creación das pinturas murais do Teatro Colón, mentres que no Uruguai colaborou nas pinturas da Capela do Santísimo da Catedral de Montevideo. En misión oficial, realizou unha viaxe a Europa onde frecuentou o obradoiro de André Lhote, e recibiu as influencias de expresionistas do movemento fauvista como Raoul Dufy ou Othon Friesz. Nesa mesma viaxe realizou en Alemaña moitas das súas acuarelas.

## Galería de imaxes 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Breve biografía do artista
José Manuel Sertucha

**José Manuel Sertucha Ereñozaga**, nado en Gatika (Biscaia) o 1 de xaneiro de 1941 e finado na Coruña o 21 de xaneiro de 2014, foi un futbolista e adestrador de fútbol español. Xogaba de defensa.

## Traxectoria 
Debutou como profesional na tempada 1961–62 co Osasuna en Primeira División, nun partido contra o Real Madrid no campo de San Juan. Foi un dos seus dous únicos partidos esa campaña, sendo o outro un encontro fronte ao CD Málaga na Copa do Xeneralísimo. Na seguinte tempada xogou cedido no Alavés, disputando 30 partidos cun bo rendemento. Reincorporouse ao Osasuna en 1963, xogando tres tempadas máis co club navarro, todas en Segunda.

Na tempada 1966–67 fichou polo Deportivo da Coruña, nunha operación pola que saíron cara ao Osasuna Escolà e Beci, este último como cedido. Permaneceu no club coruñés 5 campañas. No seu primeiro exercizo como branquiazul participou en 23 encontros e anotou 4 goles, mais descendeu a Segunda División, volvendo a Primeira ao ano seguinte como campión de Segunda. No *Dépor* viviu un novo descenso na tempada 1969–70, logrando o ascenso un ano despois. Durante eses anos compartiu defensa con futbolistas como Domínguez, Campanal II ou Aurre.

Na tempada 1971–72 firmou polo Xerez CD, de Segunda División, co que xogou só 10 partidos, descendendo a Terceira División ao remate da campaña.

Trala súa retirada regresou á Coruña, onde traballou no Deportivo da Coruña, como adestrador en dúas etapas do equipo xuvenil e tamén como segundo adestrador do primeiro equipo.

Faleceu o 21 de xaneiro de 2014 nun hospital coruñés.

## Vida persoal 
Era irmán dos tamén futbolistas Ángel Sertucha e Secundino Sertucha. Casou cunha coruñesa, coa que rexentou durante tres décadas unha tenda de deportes na avenida Bos Aires da cidade galega. Foi pai do tamén futbolista e músico Aritz Sertucha, que xogou entre outros no Ural, o Español ou o Fabril, e que formou parte da banda Milana, ademais de ter unha carreira en solitario.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en BDFutbol .
* Datos do xogador en ceroacero.es .
Rock

**Rock** pode referirse a:

* **Música rock**, termo que engloba os diversos xéneros musicais derivados do rock and roll.
* **Rock and roll**, xénero musical popularizado durante a década de 1950.
** **Rock alternativo**, subxénero do rock and roll.
** **Rock progresivo**, subxénero do rock and roll.
** **Rock experimental**, subxénero do rock and roll.
** **Rock industrial**, subxénero do rock and roll.
** **Rock psicodélico**, subxénero do rock and roll.
** **Rock electrónico**, subxénero do rock and roll.
** **Rock duro**, subxénero do rock and roll.
* **Rock and roll**, baile do xénero musical homónimo.
* '''''Rock 'n' Roll***, álbum musical de Motörhead. 
* ***Rock 'n' Roll***, álbum musical de John Lennon. 
* "**Rock and Roll**", canción de Led Zeppelin.
* ***Rocks***, álbum musical de Aerosmith.
* "**Rock**", canción de Kapanga.
* ***Rock***, álbum de Capitán Furilo.
*o **Rock and Roll Hall of Fame*'
Jaime Guasp

**Jaime Guasp Delgado**, nado en Vigo o 26 de xullo de 1913 e finado en Hondarribia (Guipúscoa) o 30 de xullo de 1986, foi un xurista galego.

## Traxectoria 
Traballou como letrado do Consello de Estado de España e como Catedrático de Dereito procesual. Débeselle a autoría do Estatuto Xeral da Avogacía e da Lei de Arbitraxe Privada, de 1953. Sendo Ministro de Educación Joaquín Ruiz Giménez, foi nomeado decano da facultade de Dereito da Universidade de Madrid.

Así mesmo, asinou unha obra de teatro titulada *El duende negro*, de 1929.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Libros en PDF de Guasp
Central Obreira Galega

A **Central Obreira Galega** (**COG**) foi un sindicato nacionalista galego fundado en 2009 e liderado por Mario Díaz.

## Historia
Formada principalmente por delegados saídos da Central Unitaria de Traballadores, nas súas orixes contou con arredor de 600 afiliados na comarca da Coruña, de máis dunha vintena de empresas. En 2015 integrouse na CIG.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Blog da COG
Suunto

**Suunto Oy**, con sede en Finlandia, é unha empresa que produce e comercializa instrumentos deportivos de precisión para o mergullo, adestramento e deportes ao aire libre. Creouse en 1936 e o seu fundador foi Tuomas Vohlonen.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial
Javier Pita Calvo

**Javier Pita Calvo**, nado no Vicedo o 10 de xaneiro de 1991, é un futbolista galego. Xoga de porteiro e o seu club actual é o Club Deportivo Lugo.

## Palmarés 
;Lugo
* **Segunda División B (1):** 2010/11.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador na páxina do CD Lugo
* Datos do xogador en resultados-futbol.com
José María Belfortti

**Jose María Belfortti Rodríguez**, nado o 4 de xullo de 1981 en Buenos Aires, é un exfutbolista arxentino. Xogaba de defensa.

## Palmarés 
;Lugo
* Segunda División B: 2010–11

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com 
* Datos do xogador en resultados-futbol.com
Middelsee

miniatura|O Middelsee
O **Middelsee** foi un antigo brazo de mar situado en Frisia (Países Baixos) que constituía en orixe o esteiro do río De Boarn.

## Desenvolvemento
Penetraba ata o leste de Boalsert, comunicando co Marne e formando un arco que transcorría primeiro en dirección oeste-leste ata chegar un pouco ao norte de Snits a partir de onde collía unha dirección sur-norte. A súa foz situábase no que agora é o concello de Het Bildt e marcaba o límite entre as rexións frisoas de Westergoa e Eastergoa e que agora percorre o río De Swette. Gradualmente a partir do século XI o Middelsee foise recubrindo con sedimentos, cara a 1100 o Marne o Middelsee deixan de se comunicar, a ruptura con esta corrente de auga acelerou o desecamento do Middelsee, e toda a parte meridional, entre Boalsert e Snits desaparecera contra 1200. Para comezos do século XV o Middelsee estaba reducido ao norte da súa extensión orixinal e a comezos do século XVI formouse o *polder* de Het Bildt. Todas estas terras gañadas ao mar, *nije lannen* (novas terras), eran moi fértiles e utilizáronse fundamentalmente para os cultivos, con relativamente poucos asentamentos.
El barco

***El barco*** é unha serie de televisión producida por Globomedia para Antena 3. A serie estreouse o 17 de xaneiro de 2011, superando a *Hispania* e *El internado* nas súas estreas, con 4&nbsp;769&nbsp;000 espectadores e un 23,4 % de share. Combina elementos de drama, misterio e acción, a mesma fórmula coa que a cadea xa cultivou grande éxito entre 2007 e 2010 con *El internado*.

Grazas á súa boa acollida, Antena 3 renovou a serie para unha segunda tempada, que foi estreada o 8 de setembro de 2011. Para esta segunda tempada incorporáronse nalgúns capítulos Belén Rueda, Guillermo Barrientos, Paloma Bloyd e Daniel Ortiz.

A terceira tempada estreouse o 18 de outubro de 2012 e acabou o 21 de febreiro de 2013, capítulo co que finalizou a serie.

## Argumento 
Os alumnos e tripulantes do buque escola *Estrella Polar* soben a bordo para emprender unha viaxe de dous meses, pero a mesma noite na que embarcan, prodúcese un cataclismo mundial, provocado por un accidente en Xenebra (Suíza) durante a posta en marcha do acelerador de partículas, no cal os continentes vanse ao fondo da Terra, e esta queda completamente alagada de auga. Eles son os únicos sobreviventes, e viaxan coa esperanza de poder atopar Terra. Aínda queda un 1% de terra en algures pero tardarán en atopala...

## Elenco 
### Personaxes secundarios 
## Capítulos e audiencias 
## Premios e candidaturas 
## Estreas internacionais 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial da serie
Nissan Patrol

O **Nissan Patrol** é un automóbil todo terreo de serie, producido polo fabricante xaponés Nissan no Xapón dende 1951. Véndese especialmente nos mercados de Australia, Nova Zelandia, América Latina, Europa e Oriente Medio. No Xapón é coñecido como **Nissan Safari** dende 1980.

Fabrícase en versións de dúas portas, cinco portas ou pickup. Varias versións do Patrol son moi empregadas pola ONU. O vehículo é recoñecido pola súa potencia e durabilidade.

## Primeira xeración (serie 4W60, 1951 a 1960) 
O 4W60 foi introducido en setembro de 1951, cunha aparencia similar ao Willys MB, aínda que con maiores dimensións. O 4W60 usou o motor NAK de Nissan, de 75 CV de potencia e 3.7 litros, procedente do autobús Nissan 290, pero con tracción ás catro rodas e transmisión manual de catro velocidades. O 4W60 foi substituído polo 4W61 en agosto de 1955.

O 4W61 era similar ao 4W60 coa excepción da grella (con algunhas barras cromadas), un parabrisas dunha soa peza, barras cromadas no capó e asentos de tamaño diferente (o do pasaxeiro era máis ancho que o do condutor). O outro grande cambio foi o do motor. O 4W61 levou un motor Nissan NB de 3.7 litros e 92 CV de potencia, e máis adiante foi equipado polo motor Nissan NC de 4.0 litros e 105 CV. En outubro de 1958, o 4W61 deixou de ser fabricado e foi substituído polo 4W65.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Nissan Patrol GR
* Toyota Land Cruiser
Le Monde

***Le Monde*** (pronunciación en francés: /lə mɔ̃də/; en galego: *O Mundo*) é un xornal vespertino francés fundado por Hubert Beuve-Méry e publicado de maneira continua en París dende a súa primeira edición o 19 de xaneiro de 1944. É a principal publicación do Groupe Le Monde.

O xornal *Le Monde* non debe confundirse coa publicación *Le Monde diplomatique*, da cal o grupo *Le Monde* posúe un 51%, pero que é editorialmente independente.

## Historia e características 
Este xornal é considerado un periódico de referencia pola súa alta calidade de contidos. É o diario francés con maior presenza no estranxeiro, cunha media de 40 000 exemplares vendidos fóra de Francia cada día.

O seu director é Éric Fottorino e a súa redactora xefe, Sylvie Kauffmann. Trátase da principal publicación do Grupo Le Monde.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Le Monde* Sitio oficial
Ponte Maceira

A **ponte Maceira** é unha construción sobre o río Tambre entre as parroquias de Agrón (Ames) e Portor (Negreira). En 2022 foi declarado Ben de Interese Cultural con categoría de monumento.

## Historia 
A ponte Maceira conecta as comarcas da Maía e A Barcala. Ademais, por ela discorre o Camiño de Fisterra-Muxía.

No século XVIII o ilustrado José Cornide Saavedra describe a ponte como unha estrutura de sete arcos, en estado de conservación precario. Di tamén que os tres arcos da dereita son góticos e máis antigos, e os outros catro son de medio punto e máis modernos. Nesa época o arquitecto Juan López Freire realizou unha reparación de urgencia. Por entón documéntanse diversos pasos en barca ou a pé sobre o Tambre. Documéntas a ruína da ponte no ano 1792. Os concellos de Cee, Corcubión, Muxía, Moraime, Fisterra e Muros restauraron a ponte, pero solicitaron a eliminación de portádegos para as persoas usuarias. A finais do século XIX construíuse unha ponte nova ao crearse a estrada Negreira - Os Ánxeles - A Escravitude.

En 1987 tivo lugar un desplome parcial, e a Xunta de Galicia restaurou a ponte entre 1991 e 2001. Os concellos de Ames e Negreira realizaron obras de conservación e mellora da contorna en muíños, lavadoiros e pavimentos.

## Descrición 
A ponte Maceira ten un longo perfil alombado cara ao centro, clásico das pontes medievais. Ten cinco arcos, o central apuntado e os demais de medio punto. As luces dos arcos desde os 6&nbsp;m ata os 14&nbsp;m do arco central. O estribo esquerdo ten dous arcos máis recentes, que facilitan o desaugadoiros. Os arcos están protexidos, en ambos os dous sentidos da corrente, por grandes tallamares de perfil apuntado e final escalonado.

O taboleiro da ponte ten case 3&nbsp;m de ancho. As fábricas actuais son o resultado da restauración do s. XIX. Tanto o percorrido da ponte coma as zonas de acceso están protexidos cun pretil de cantaría sobre un pavimento de pedra, todo de construción contemporánea.

A ponte mantense en uso, servindo para o tránsito local e para as persoas que fan o Camiño de Santiago.
## Galería de imaxes

Portor - Negreira - Ponte Maceira - Ponte - 03 - Panoramica.jpg|Vista desde aguas abaixo.

Negreira.Portor.Galiza.139.jpg|Taboleiro da ponte.

Pontemaceira2.jpg|

## Notas
Instituto José Cornide de Estudos Coruñeses

O **Instituto José Cornide de Estudios Coruñeses** é un organismo galego creado o 3 de xullo de 1964, a iniciativa de Eduardo Sanjurjo de Carricarte. Desde 2023 a súa presidenta é Ana Romero Masiá.

## Características 
A denominación do Instituto vénlle dunha homenaxe ao polígrafo coruñés José Cornide Saavedra.

Ten por obxectivo recompilar as actividades culturais durante as distintas épocas na cidade da Coruña. As áreas de estudo son historia, xeografía, tradición e análise das traxectorias de persoeiros coruñeses, entre outros.
## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Casa da Cultura Salvador de Madariaga