Torpedo marmorata

***Torpedo marmorata*** é unha especie de peixe elasmobranquio batoideo da orde dos torpediniformes, familia dos torpedínidos, integrada no xénero *Torpedo*.

Habita nas costas do Atlántico oriental, desde as illas Británicas e o mar do Norte até Suráfrica, así como en todo o Mediterráneo, agás no mar Negro.

Coñécese vulgarmente, entre outros nomes, como **estruga**, **ortiga** e **raia tembladeira**.

## Morfoloxía 
As principais características morfolóxicas desta especie son:
* Corpo subcircular, co bordo anterior rectilíneo ou lixeiramente cóncavo, cuberto por unha pel lisa, sen dentículos dérmicos.
* Lonxitude máxima de até 1 m (aínda que ordinariamente adoita medir entre os 39 e os 49&nbsp;cm), cun peso máximo rexistrado de 3&nbsp;kg. (Moito máis pequeno que a especie máis grande da familia, *Tetronarce nobiliana*).
* Presenta dúas series de aberturas branquiais paralelas entre si.
* Parte superior do disco de cor parda con manchiñas brancas, mentres que a inferior é abrancazada, cunha orla negra nos bordos (carácter distintivo). Porén, ás veces atópanse exemplares de cor agrisada ou rosada, máis ou menos clara, ás veces uniforme e outras con manchas pardas. na súa obra *Ichthyologie de Nice ou Histoire naturelle des poissons du département des Alpes Maritimes*. Ler en liña, editada en París por F. Schoell.
	
### Sinónimos 
Ademais de polo nome que lle impuxo Risso, e actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos seguintes:

### Nomes vernáculos galegos 
Sendo unha especie frecuente nas costas de Galicia, e debido á unha das súas prinicpais características (comúns a todos os torpedos) de producir descargas eléctricas, non é de estrañar que teña moitos nomes vernáculos. Así, Ríos Panisse, no volume I da súa monumental *Nomenclatura* recolle, entre outros, o seguintes:
* **estruga** (en 11 localidades),
* **ortiga** (en 8 localidades),
* **raia estruga**, e variantes (en 6 localidades),
* **raia ortiga** (en 6 localidades), 
* **tembladeira**, e variantes (en 7 localidades),
* **trémello**, e variantes (en  9 localidades)
* e outras, como **raia eléctrica**, e variantes; **ra estriga**, e variantes; **ra roxa**, e variantes; **raia roxa**, e variantes etc.
* finalmente, e só en Portosín, **raia tembladeira**, que é o nome escollido por Rodríguez Villanueva *et al.* na súa *Guía*. **estruga**, e **ortiga**, 
 
Pola súa parte, o *Gran dicionario Xerais da lingua* propón **raia eléctrica**, ao lado de **ortiga**, pero non recolle **estruga** (só o fai para os significados de *planta*, e de *actinia*), aínda que remite as voces **tembla** e **tembladoira** ao non recollido **estruga** (peixe).

## Estado de conservación 
A especie *Torpedo marmorata* parece ter unha ampla área de distribución no Atlántico oriental e no mar Mediterráneo, e a súa bioloxía é relativamente ben coñecida; porén, a súa abundancia e as posíbeis ameazas que ten que soportar non son ben coñecidas en toda a súa área de dispersión. Datos obtidos da pesca de arrastre indican que esta especie de torpedo é máis común que outras da familia no norte do mar Mediterráneo, e pode que estea aumentando nas augas costeiras de Italia. Pero pouco se sabe das tendencias da evolución da súa poboación ou do impacto das pescarías de África occidental e do resto da súa área, onde o esforzo da pesca de arrastre é alto. Polo tanto, a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN) avalía na actualidade o status da especie como *DD* (datos insuficientes), mentres que non se poida obter información sobre o estado da poboación en toda a súa área de despersión. Hai pouca información dispoñíbel nas capturas desta especie como resultado dos descartes no mar e dos poucos datos obtidos nos desembarques. A presión da pesca de arrastre é relativamente intensiva na plataforma continental da África occidental.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Torpedo marmorata corsica.jpg|Exemplar de Córsega
Ficheiro:Torpedo marmorata 089 nevit.jpg|Exemplar de Turquía
Ficheiro:Torpedo marmorata portugal.jpg|Exemplar de Portugal
Ficheiro:Torpedo marmorata by risso.png|Ilustración do ano 1810
Ficheiro:Torpedo marmorata corsica2.jpg|Exemplar en actitude defensiva fotografado en Córsega

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Burton, Maurice & Robert Burton (1984): *Encyclopedia of Fish*. Saint Louis, EE.UU: BPC Publishing. ISBN 0-7064-0393-2.
* Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World*. John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.
* Ríos Panisse, M. C. (1983): *Nomenclatura de la flora y fauna marítimas de Galicia. I. Invertebrados y peces*. Verba, anejo 7. Santiago de Compostela: Universidad de Santiago de Compoostela. ISBN 84-7191-008-X.
* Rodríguez Villanueva, Xosé Luís e Xavier Vázquez Álvarez (1992): *Peixes do mar de Galicia (I). Lampreas, raias e tiburóns.* Vigo: Xerais. ISBN 84-7507-654-8.
* VV. AA. (2005): "Peces cartilaginosos". *Animal. La definitiva e impactante guía visual de la vida salvaje en nuestro planeta*. Madrid: Pearson Educación, S. A. ISBN 84-205-3616-4.
* Whitehead, P. J. P.; Bauchot, M.-L.; Hureau, J.-C.; Nielsen, J. & Tortonese, E. eds, (1985): *Fishes of the North-eastern Atlantic and the Mediterranean*. París: UNESCO. ISBN 978-9-2300-2215-0.

### Outros artigos 
* Condrictios
* Elasmobranquios
* Batoideos
* Torpediniformes
* Torpedínidos
* *Torpedo*

### Ligazóns externas 
* *Torpedo marmorata* Risso, 1810 en Données d'Observations pour la Reconnaissance et l'Identification de la faune et la flore Subaquatiques (DORIS) . Consultada o 18 de decembro de 2016.
* *Torpedo marmorata* Risso, 1810 en FishBase . Consultada o 18 de decembro de 2016.
* *Torpedo marmorata* Risso, 1810 no ITIS. Consultada o 18 de decembro de 2016.
* *Torpedo marmorata* na ADW. Consultada o 18 de decembro de 2016.
* *Torpedo marmorata*  na EOL. Consultada o 18 de decembro de 2016.
* *Torpedo marmorata* no Florida Museum of Natural History Ichthyology Department . Consultada o 18 de decembro de 2016.
* *Torpedo marmorata* no NCBI. Consultada o 18 de decembro de 2016.
* *Torpedo marmorata* na *Lista vermella de especies ameazadas* da UICN. Versión 2016-3. Consultada o 17 de decembro de 2016.
* *Torpedo marmorata* (Risso, 1810)  en Encyclopedia of Marine Life of Britain and Ireland .
* *Torpedo marmorata* en BOLDsystems .