Sark

**Sark** (; Sercquiais: *Sèr* ou *Cerq*), é unha pequena illa das Illas da Canle no suroeste do Canle da Manga, na costa de Normandía, Francia. É un feudo real, que forma parte da Bailía de Guernsey, co seu propio conxunto de leis baseadas na lei normanda e o seu propio parlamento. Ten unha poboación de preto de 600 habitantes. Sark (incluíndo a próxima illa de Brecqhou) ten unha superficie de 5´44&nbsp;km² Sark é un dos poucos lugares que quedan no mundo onde os coches están prohibidos nas estradas e só existen tractores e vehículos tirados por cabalos. En 2011, Sark foi designada como Comunidade co Ceo Escuro e a primeira illa de Ceo Escuro no mundo.

## Xeografía e xeoloxía 
miniatura|left | A Coupée

Sark componse de dúas partes principais, Gran Sark, situado a uns 49° 25 'N x 2° 22' W, e Pequena Sark ao sur. Están conectadas por un estreito istmo chamado A Coupée que ten 91 m. de longo e ten unha caída de 100 m. a cada lado Construíronse unhas varandas de protección en 1900; antes diso, os nenos arrastrábanse sobre as súas mans e xeonllos para evitar que o vento os tirara polo bordo. Hai un estreito camiño (3 m.) de formigón que cobre a totalidade do istmo, foi construído en 1945 polos prisioneiros de guerra alemáns baixo a dirección dos Royal Engineers. Debido ao seu illamento, os habitantes de Little Sark tiñan a súa propia forma distinta de Sercquiais, o dialecto do nativo normando da illa.

[miniatura| left | Muíño de vento "Le Moulin", [Circa|c 1905]]

O punto máis alto de Sark ten 114 m. sobre o nivel do mar. En Port Gorey pódense ver, as ruínas das minas de prata. Na punta final de pequena Sark atópanse as piscinas naturais de Venus Pool e Adonis, as augas de ambas piscinas naturais son renovadas durante a marea alta.

A totalidade da illa esta erosionada a nivel do mar por formacións de covas naturais que proporcionan hábitats únicos para moitas criaturas mariñas, en particular as anémonas de mar, algunhas das cales só son accesibles de forma segura durante a marea baixa.

Sark tamén exerce xurisdición sobre a illa de Brecqhou, só uns poucos centos de metros ao oeste do Gran Sark. Trátase dunha illa privada, pero recentemente abriuse para algúns visitantes. Desde 1993, Brecqhou foi propiedade de Sir David Barclay, un dos irmáns Barclay que son copropietarios de *The Daily Telegraph*. Eles disputan o control da illa de Sark. Con todo, os candidatos apoiados polos seus diversos intereses comerciais, non puideron lograr ningún escano nas eleccións celebradas en 2008 e 2010.

## Historia 
[miniatura|left|Un [carro de cabalos en Sark]]
[miniatura|left| Sark en relación coas outras illas da [Guernsey|Bailía de Guernsey]]

### Etimoloxía 
A etimoloxía de Sark é descoñecida. Con todo, Richard Coates suxeriu que, en ausencia dunha etimoloxía protoindoeuropea pode valer a pena buscar unha fonte protosemita para o nome. Isto débese a que ás Illas Británicas foron probablemente repoboadas desde a Península Ibérica logo do último período glacial. Propón unha comparación entre a raíz probable de Sark, **Sarg-*, e o Protosemitico **śrq* "arroibado; subida (do sol); este", sinalando a posición de Sark como a illa máis oriental do grupo de Guernsey.

### Historia temperá 
Na antigüidade, Sark foi case seguramente ocupada polos vénetos. Este pobo e a illa anexa foi sometido polo Imperio Romano sobre o 56 adC. Despois da retirada romana durante o século V, Sark foi probablemente un posto de avanzada dun ou outro reino de lingua bretoa ata 933, cando se converteu en parte do Ducado de Normandía. A raíz da Conquista normanda de Inglaterra en 1066, a illa foi unida á Coroa de Inglaterra. No século XIII, o pirata francés Eustaquio o Monxe, logo de servir ao Rei Xoán, utilizou Sark como base de operacións.

Durante a Idade Media, a illa estaba poboada por comunidades monásticas. No século XVI, con todo, quedou deshabitada e foi utilizada polos piratas como base e refuxio. En 1565, Helier de Carteret, Seigneur de St. Ouen en Jersey, recibiu patente real da Raíña Isabel I concedéndolle Sark como feudo a perpetuidade a condición de que mantivera a illa libre de piratas e a ocupara por polo menos con corenta dos seus súbditos. Isto realizouse debidamente, e instaláronse corenta familias, sobre todo procedentes de St. Ouen, na illa. Un intento posterior das familias de dotarse dunha Constitución baixo un alguacil, como en Jersei, foi detido polas autoridades de Guernsey, resentidos por calquera intento de arrebatar Sark da súa Bailía.

### Historia recente 
En 1844, desesperado por conseguir fondos para continuar coa operación da mina de prata na illa, o Seigneur titular, Ernest le Pelley, obtivo permiso da Coroa para hipotecar o feudo de Sark ao residente local John Allaire. Logo a empresa que xestionaba a mina declarouse en creba, le Pelley foi incapaz de seguir o ritmo dos pagos da hipoteca e, en 1849, o seu fillo Pierre Carey le Pelley, o novo Seigneur, viuse obrigado a vender o feudo a Marie Collings por un total de 1.383 £ (6.000 £ menos a suma prestada e o interese acumulado de 616.13 £).

Durante a segunda guerra mundial, a illa, xunto coas outras illas da Canle, foi ocupada por forzas alemás entre 1940 e 1945. O goberno militar alemán en Sark comezou o 4 de xullo de 1940, o día despois que Guernsey o * Kommandant* Major Albrecht Lanz e o seu intérprete e xefe do Estado Maior Maior Maas visitou a illa para informar ao Dáme e Seigneur ( Sibila e Robert Hathaway) do novo réxime. Posteriormente British Commandos asaltaron e ocuparon Sark durante a noite do 3 ao 4 de outubro de 1942, fixeron prisioneiros e recolleron información.

#### Intento de invasión 
En agosto de 1990, un físico nuclear francés en paro chamado André Gardes liderando un pequeno grupo, armado cunha arma semiautomática, intentou a invasión de Sark. Chegaron de noite e puxeron letreiros que declaraban a súa intención de apoderarse da illa ao día seguinte ao mediodía. Mentres está sentado nun banco, lendo unha revista de armamento e a espera da chegado do mediodía, foi detido polos policías voluntarios da illa.

#### Transición ao novo sistema de goberno 
En 2008, Sark desmantelou o seu anterior sistema de goberno, que había evolucionado gradualmente do seu sistema orixinal establecido en 1565. O cambio foi influenciado polos irmáns Barclay na premisa de que isto era necesario para cumprir coa Convención Europea de Dereitos Humanos. No antigo sistema, o parlamento de Sark consistía nunha cámara de 54 membros que incluía o Seigneur, o senescal, 40 membros dos arrendatarios e 12 deputados. O 16 de xaneiro de 2008 e o 21 de febreiro de 2008, o Chief Pleas aprobou unha lei que introduce unha cámara de 30 membros, con 28 membros elixidos nas eleccións en toda a illa, un membro hereditario e un membro nomeado para sempre. O vello sistema foi descrito como feudal, e polo tanto inaceptable, porque os arrendatarios non podían sentar ante o Chief Pleas con plenos dereitos, o novo sistema foi descrito como democrática, e polo tanto aceptable. Os arrendatarios foron elixidos por e de entre só os copropietarios de cada propiedade. O 9 de abril de 2008, o Consello Privado do Reino Unido aprobou as reformas na lei de Sark. As primeiras eleccións baixo a nova lei celebráronse en decembro de 2008 e a nova cámara foi convocada por primeira vez en xaneiro de 2009.

Algúns residentes de Sark queixáronse de que o novo sistema non é democrático e describiron os poderes que a nova lei concede ao senescal, un membro non electo cuxo mandato coa nova lei estendese durante a súa vida natural, como imperiais ou ditatoriais. O Tribunal de Apelación pronunciouse de feito sobre estes poderes que poden violar a Convención Europea de Dereitos Humanos e os seus poderes están suxeitos a novos retos legais sobre estes motivos.
 
En marzo de 2012, o programa de BBC *Today* informou sobre a inquietude local acerca da influencia dos multimillonarios xemelgos idénticos David e Frederick Barclay A revista *The New Yorker* ilustrou ademais o curso e a escalada das tensións entre os Barclays e algúns dos vellos residentes en outubro de 2012.

#### Status de comunidade Ceo Escuro 
En xaneiro de 2011, o Asociación Internacional Dark-Sky designou Sark como a primeira Comunidade co Ceo Escuro de Europa e a primeira illa co Ceo Escuro no mundo. Esta designación recoñece que Sark é suficientemente libre da contaminación lumínica como para permitir a astronomía a simple vista. Aínda que Sark tiña a vantaxe no seu logro, da súa situación, a súa prohibición histórica de coches e o feito de que non hai iluminación pública, tamén foi necesario que os residentes locais realizaran axustes, tales como a recolocación de luces, para reducir a contaminación lumínica.

A raíz dunha auditoría en 2010 pola AIF a designación fíxose en xaneiro de 2011. O premio é importante xa que Sark é a primeira comunidade da illa de alcanzar este; outros lugares teñen Ceo escuro, pero ata agora, eran principalmente áreas deshabitadas, o presidente da AIF Martin Morgan-Taylor eloxiou aos residentes de Sark polo seu esforzo.

## Política 
Sark foi considerado o último Estado feudal en Europa. Xunto cas outras Illas da Canle, é o último vestixio do antigo Ducado de Normandía aínda pertencente a A Coroa. Sark pertence á Coroa por dereito propio e ten unha relación independente coa Coroa a través do Tenente Gobernador en Guernsey. Formalmente, o Seigneur manteno como un feudo da Coroa, e os terratenentes da illa coas súas respectivas parcelas os seus vasalos. As consecuencias políticas desta construción se aboliron nos últimos anos, en particular coa reforma do órgano lexislativo, Chief Pleas, que tivo lugar en 2008.

Aínda que xeograficamente está localizada dentro da Bailía de Guernsey, Sark está fiscalmente completamente separada dela e concedeuse o seu propio código de país das Nacións Unidas (680) para axudar na identificación deste feito para o mundo en xeral. Xunto coas illas de Alderney e Guernsey, Sark de cando en vez aproba lexislación da Bailía de Guernsey, que, suxeita á aprobación das tres lexislaturas, aplícase en toda a Bailía. A lexislación non pode facer que se aplique en Sark sen a aprobación do Chief Pleas, aínda que recentemente o Chief Pleas delegou varios poderes aos Estados de Guernsey. Tales poderes quedan, con todo, en cada caso, suxeitos ao Chief Pleas para a súa aplicación ou derrogación.

### Seigneur 
John Michael Beaumont é o 22º e actual Seigneur de Sark, herdou o cargo en 1974.

O Señor de Sark era, antes das reformas constitucionais de 2008, o xefe do goberno feudal da illa de Sark (no caso dunha muller, o título era *Dáme *). Moitas das leis, en particular as relacionadas coa herdanza e o imperio do Seigneur, cambiaran pouco desde que se promulgaron en 1565 baixo a raíña Isabel I. O Seigneur retén o dereito exclusivo da illa para manter as pombas e foi ata 2008 a única persoa autorizada para facer esterilizacións de cans. En 2008, este último privilexio foi abolido (sobre a proposta dos opositores políticos dos irmáns Barclay), supostamente porque non cumpriu co Convenio Europeo de Dereitos Humanos.

### Senescal 
O Senescal de Sark é a cabeza do Chief Pleas. Desde 1675, tamén foi o xuíz da illa (entre 1583 e 1675, as funcións xudiciais foron exercidas por cinco Jurats electos e un Xuíz). O Senescal é nomeado polo Seigneur. Recentemente, trala decisión da Corte Inglesa de Apelación, o Chief Pleas decidiu dividir o dobre papel do Senescal. A lista completa de todos os Senescais de Sark desde 1675 é a seguinte:

# Pierre Gibault (15/7/1675-1680)
# Thomas de Beauvoir (1680–1683)
# Phillipe Dumeresq (1683–1702)
# Jean Payne (1702–1707)
# Philippe de Carteret (1707–1744)
# Henri de Carteret (1744–1752)
# Phillipe le Masurier (1752–1777)
# Henri le Masurier (1777–1785)
# Amice le Couteur (1785–1808)
# Jean le Couteur (1808–1812)
# Jean Falle (1812–1830)
# Elie le Masurier (1830–1841)
# Philippe Guille (1841–1851)
# Thomas Godfray (1851–1876)
# William de Carteret (1876–1881)
# Abraham Baker (1881–1891)
# Thomas Godfray (1891–1920)
# Kenneth Campbell (1920–1922)
# Ashby Taylor (1922–1925)
# Frederick de Carteret (1925–1937)
# William Carré (1937–1945)
# William Baker (1945–1969)
# Bernard Jones (1969–1979)
# Hilary Carré (1979–1985)
# Lawrence Philip de Carteret (1985–2000)
# Reginald J. Guille (2000–2013)
# Jeremy la Trobe-Bateman (desde o 27 Feb 2013 – )

### Os arrendatarios 
miniatura|dereita|Seigneurie.
De conformidade coas patentes reais, o Seigneur tiña que manter á illa habitada por polo menos 40 homes armados. Polo tanto, das súas terras, foron subdivididas en 39 paquetes ou vivendas, cada unha suficiente para unha familia, e concedidas aos colonos, ou *arrendatarios*. Máis tarde, algunhas destas parcelas foron desmembradas, e partes da terra señorial foron vendidas, creando máis parcelas.

Orixinalmente o cabeza de familia de cada unha das parcelas tiñan dereito a votar polo Chief Pleas, pero en 1604 este dereito limitouse ás 39 vivendas orixinais requiridas pola patente real, os chamados  Tenements (*quarantaine*: French for a group of forty) Vivendas de (*quarantaine*: Francés para un grupo de corenta). Os paquetes máis novos na súa maioría non tiñan a obrigación de portar armas. En 1611 prohibiuse o desmembramento de parcelas, pero a orde non foi seguida de inmediato.

En Sark, utilízase a palabra *arrendatario* (e, a miúdo pronunciada como en francés) no sentido de *terratenente feudal*. Orixinalmente, a palabra refírese a calquera propietario de terras, pero hoxe en día utilízase sobre todo para un titular dunha das  vivendas.

### Chief Pleas 
right|thumb | 150x150px | Punto de encontro do Chief Pleas e o Tribunal do Senescal
Chief Pleas (do francés: *Chefs Plaids*; Sercquiais: *Cheurs Pliaids*) é o parlamento de Sark. Ata a década de 2010, esta asemblea estivo orixinalmente composta só polos 40 arrendatarios orixinais nos que se subdividiu a illa, aínda que con posterioridade, en 1922, agregáronse 12 asentos para que fosen elixidos directamente pola poboación por medio de sufraxio universal por un prazo de tres anos. A estes integrantes sumábase o Seigneur e o Senescal da illa. O Preboste, o Greffier, e o Tesoureiro tamén asisten, pero non son membros; o Tesoureiro poderá tomar a palabra no Chief Pleas en materia de fiscalidade e finanzas.

Os executivos da illa son:
* O Senescal (Presidente do Chief Pleas e Xuíz Xefe) e deputado
* O Preboste (Sheriff da Corte e do Chief Pleas) e deputado
* O Greffier (oficial administrativo) e deputado
* O Tesoureiro (Finanzas)
* O Condestable (oficial superior da policía e o administrador da policía) e o Vingtenier (subordinado do condestable)

O Senescal, Preboste, Greffier e Tesoureiro son elixidos polo Seigneur, mentres que o Condestable e Vingtenier son elixidos polo Chief Pleas.

Desde o ano 2000, o Chief Pleas traballou na súa propia reforma, en resposta ás presións internas e internacionais. O 8 de marzo de 2006 por unha votación de 25-15 o Chief Pleas votou a favor dunha nova lexislatura composta polo Seigneur, o senescal, 14 terratenentes electos e 14 residentes electos  Esta decisión foi controvertida posto que varios membros desexaban manter o feudalismo, mentres que as enquisas de opinión entre a poboación demostraron que esta desexaba un parlamento elixido totalmente por sufraxio universal. Logo da enquisa, o Chief Pleas votou o 4 de outubro de 2006 para substituír os 12 deputados e 40 arrendatarios no Chief Pleas por 28 *Conseillers* elixidos por sufraxio universal. Esta decisión foi suspendida en xaneiro de 2007, cando o Chief Pleas sinalou que a maioría alcanzada do 56% fronte ao 44% non alcanzaba a maioría do 60% requirido para o cambio constitucional. A decisión foi substituída pola proposta de que o Chief Pleas debía constar de 16 arrendatarios e 12 Conseillers ambos elixidos por sufraxio universal para o período 2008-2012 e que logo un referendo vinculante debe decidir si esta composición debe manterse ou substituírse por 28 Conseillers. Esta proposta foi rexeitada polo Consello Privado e a opción de 28 Conseiller foi reinstalado en febreiro de 2008 e aceptado polo Consello Privado en abril de 2008.

En 2003, o Chief Pleas votou para variar a longa prohibición do divorcio na illa mediante a ampliación do poder da corte real de Guernsey de conceder divorcios.

As leis da Bailía de Guernsey e do Parlamento do Reino Unido pódense (as do Parlamento tamén en todas as demais illas da Canle) estenderase a Sark co consentimento do Chief Pleas. Na práctica, Sark non fai as súas propias leis penais, a responsabilidade do dereito penal se delega formalmente nos Estados de Guernsey pola Sección 4 (3) da reforma da lei de Sark de 2008.

### Clameur de Haro 
Entre as vellas leis das Illas da Canle está a antiga costume normanda da Clameur de Haro. O uso deste dispositivo legal, unha persoa pode obter o cesamento inmediato de calquera acción que considere unha infracción dos seus dereitos. Na escena debe, en presenza de testemuñas, recitar a Oración do Señor en francés e gritar *"Haro, Haro, Haro! À mon aide mon Prince, on me fait tort!"* Un grupo de insulares puxo en marcha unha revista trimestral chamada Sark Life, que promove unha visión positiva da illa e dá a benvida a contribucións.

## Sercquiais 
Sercquiais (*Sarkese*, ou, ás veces chamado *Sark-francés*) é un dialecto da lingua normanda falado polos habitantes máis vellos da illa. O seu uso diminuíu nos últimos anos debido á grande afluencia de persoas que se trasladaron a Sark.

## Economía 
### Turismo 
A economía de Sark depende principalmente no turismo e os servizos financeiros. Sark non ten rexistro da empresa e baséase en comisión de servizos financeiros de Guernsey.

### Tributación 
Sark é fiscalmente autónoma de Guernsey, e polo tanto ten o control sobre a forma en que aumenta os impostos. Non hai impostos sobre a renda, ganancias de capital ou herdanzas. Tampouco hai IVE aplicado aos bens e servizos, pero os dereitos de importación (Impôts) cárganse a algúns bens introducidos na illa, en torno ao 70-75% das taxas de Guernsey. Con todo, a illa aplica un imposto sobre o capital persoal, un imposto sobre a propiedade, un imposto de capitación (Imposto de aterraxe) nos visitantes que chegan á illa, e un Imposto de Transmisións Patrimoniais ( Actos Xurídicos Documentados) nas propiedades residenciais cando se venden.

A illa conta co seu propio asesor de impostos, Simón de Carteret, que cobra o Imposto á Propiedade, PTT, e o Imposto de Capital Persoal (imposto directo). Na actualidade, o Imposto ao Patrimonio Persoal oscila entre un mínimo de 320 £, ata un máximo de 5.760 £ ou 1% anual (o que sexa menor). En 2014, foron 5 os contribuíntes que pagaron a cantidade máxima de 6.400 £ (PCT e de Imposto sobre Bens Inmobles combinados), e 6 que pagaron cero impostos. Os residentes maiores de 69 non pagan o PCT. Se un residente decide non declarar o valor dos seus activos persoais, poden optar por pagar unha tarifa plana polo método Forfait.

En 2006, o Imposto sobre Transmisións Patrimoniais substituíu o feudal Treizième.

Un individuo considérase un residente a efectos fiscais se permanece na illa durante polo menos 91 días en calquera ano fiscal.

## Poboación 
Notas:
* 1274 datos do censo realizado antes da peste negra 
* 1821-1971 os datos de 1.971 proceden do Bailwick Guernsey
* Os datos de 2008 só representan aos votantes elixibles
* Os datos de 2012 representa só os que asinaron o censo electoral. O total é estimado.

## Transporte 
[miniatura|left| O servizo de ferri de alta velocidade desde [Illa de Jersey|Jersei chegando a Sark]]

A empresa Isle of Sark Shipping Company opera con pequenos ferries de Sark a Saint Peter Port, en Guernsey. O servizo tarda 45 minutos para a cruzar os 14&nbsp;km. Un transbordador de pasaxeiros de alta velocidade da empresa francesa Manche Iles Express funciona no verán desde Jersey. Un barco de 12 pasaxeiros, o *Lady Maris II*, opera servizos regulares a Alderney.

A illa é unha Zona libre de coches onde os únicos vehículos permitidos son os vehículos tirados por cabalos, bicicletas, tractores, e buggies que funcionan con baterías ou bicicletas motorizadas para as persoas maiores ou discapacitadas. Os pasaxeiros e mercancías que chegan en transbordador desde Guernsey son transportados desde o peirao por vehículos tirados por tractores. Para consternación dos residentes, grandes tractores, que producen máis ruído e po que os coches do mesmo tamaño, proliferaron nos últimos anos.

Non hai aeroporto en Sark e voo sobre Sark por debaixo dos 731 metros está prohibido polas *Regulacións de Navegación Aérea (Restrición de voo) (Guernsey) de 1985* (Guernsey 1985/21). Os aeroportos máis próximos son o Aeroporto de Guernsey e o Aeroporto de Jersey.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Government of Sark webpage 
* BBC – Feudal island brings in democracy
* St Peter's Sark