Iphiclides podalirius

[miniatura|250x250px|Exemplar da [Península Ibérica, coa cor de fondo branco: I. p. feisthamelii ou *Iphiclides feisthamelii*.]]
A ***Iphiclides** **podalirius*** é unha especie de lepidóptero ditrisio da familia Papilionidae amplamente distribuída pola rexión Paleártica. Polo seu tamaño e vistosidade é unha das bolboretas máis rechamantes e coñecidas da fauna europea. 

## Descrición 
Trátase dunha das bolboretas máis grandes de Europa, podendo alcanzar as femias unha envergadura de entre 55 e 75&nbsp;mm. Os machos son lixeiramente máis pequenos. As ás teñen un fondo amarelo ou branco-amarelado sobre o que destacan rechamantes e decrecentes bandas negras lonxitudinais. As ás posteriores posúen, ademais, un gran ocelo azul parcialmente cercado de negro e de vermello e unha cola moi rechamante. Na súa área de distribución, o único papiliónido co que se podería confundir é o macaón (*Papilio machaon*), do que difire claramente polo deseño das manchas alares, a cor predominantemente clara da parte traseira das ás anteriores e a cola da á posterior, moito máis desenvolvida.

Nos seus últimos estadios de desenvolvemento, a eiruga é de cor verde, cunha banda amarelada no dorso, da que saen cara aos costados unha serie de bandas oblicuas que portan rechamantes puntos vermellos. É unha eiruga gordecha (non pasa de 4 cm de lonxitude), coa cabeza moi retraída, que difire moitísimo na súa forma das eirugas doutros papiliónidos. Como todas elas, con todo, posúe un osmeterio, órgano defensivo que emite sustancias repelentes e que desprega cando se sente ameazada.

## Área de distribución 
Bolboreta amplamente distribuída polas zonas tépedas de Eurasia, observándose desde Europa Occidental até a península arábiga, a India e China. En Europa, a súa área de distribución alcanza, cara ao norte, os 54 graos de latitude. A súa presenza en Gran Bretaña e en Escandinavia tan só é ocasional e consecuencia da chegada de migrantes. Converteuse nunha especie moi escasa en gran parte dos países de Europa central, probablemente debido aos importantes cambios sufridos nas prácticas agrícolas e a organización da paisaxe (onde desapareceron gran parte dos sebes de abruñeiros e de estripeiros). Está protexida pola lei nalgúns países europeos.

## Ciclo vital 
Como ocorre con moitas especies de bolboretas, o número de xeracións que se observa depende da latitude e da altitude. En Europa central e en altitude, tan só se observa unha única xeración que voa de maio a xullo. Máis ao sur, pode haber entre dúas e catro xeracións, sendo o seu período de voo moito máis amplo, de marzo a outubro na rexión mediterránea.

## Plantas nutricias 
miniatura|250x250px|En flor de lavanda.
miniatura|250x250px|Eiruga.
As eirugas aliméntanse de diferentes especies de rosáceas arborescentes, entre as que destacan as dos xéneros *Prunus* (incluídas as especies cultivadas), *Pyrus*, *Crataegus*, etc.

## Variacións 
No norte de África e na Península Ibérica, esta bolboreta difire da forma nominal por ter unha cor netamente máis clara. Algúns autores considérano como un criterio suficiente para elevar esa forma ao rango de especie (*Iphiclides feisthamelii*). Non existen, con todo, claros indicios de que así sexa e, ata que a xenética non o demostre claramente, é preferible manter unha posición prudente respecto diso, xa que non se observa unha clara transición entre ambas as formas.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Tolman, T. & Lewington, R. 2002. *Guía de las mariposas de España y Europa*. Lynx Edicions. ISBN 84-87334-36-9.
* Carter,  D. J. &  Hargreaves, B. 1987. *Guía de campo de las orugas de las mariposas y polillas de España y de Europa*. Ediciones Omega, Barcelona.