Mitoloxía catalá

[300px|miniatura|[Dragón de Vilafranca del Penedès (s.XV)]]
**Mitoloxía catalá** é o conxunto de lendas propias de Cataluña ou os Países Cataláns. Trátase dun conxunto de historias de transmisión oral centradas en personaxes singulares ou en explicar a existencia de construcións e particularidades locais. Poden ser a transformación de mitos europeos semellantes ou ben tradicións propias. Como representación cultural transcende os límites fronteirizos actuais, sendo unha manifestación máis da cultura catalá.

Ó ser de transmisión oral, pódese dicir que hai semellanzas coas culturas lindeiras. Porén, nos Países Cataláns preséntanse unha serie de características propias como as diferentes personaxes froito da diferenciación cultural.

## Orixes 
A orixe da mitoloxía posiblemente recolle parte das crenzas prerromanas integradas posteriormente no paganismo romamp; é o caso das faies. Os lares terían derivado cara ás figuras dos gnomos e follets, as ninfas derivarían en moitas figuras ligadas á auga como as aloges, ou ben as dríades derivarían en espíritos do bosque como as fadas.

[miniatura|esquerda|A queima de obxectos durante o [solsticio de verán é un ritual habitual dende tempos prehistóricos no Pireneo catalán.]] 
A cristianización do Imperio Romano e especialmente o edicto de Milán de 313 condenarían estas manifestacións á clandestinidade cultural. Porén, a penetración foi máis profunda nas zonas rurais e non tan intensa por mor do arraigo que tivo o arianismo no reino visigodo peninsular. O xurdimento do islam islam e a conquista da Península Ibérica importou algunhas crenzas e lendas propias dos pobos semíticos e en estiveron fortemente ligadas cos feitos da ocupación sarracena e a resposta militar do Reino franco (p.ex. *O Cantar de Roldán*). Malia todo, o paganismo persistiu con forza nas áreas rurais. Os rituais máxicos, as rondallas e lendas foron unha forma de entendee e transmitir coñecementos sobre as herbas medicinais, a historia e a moral entre as clases sen instrución.

A Igrexa Católica xerou a súa propia mitoloxía arredor das figuras de determinados santos: San Narciso e a lenda das moscas durante o asedio de Xirona de 1285, San Xurxo e o dragón, o suposto martirio de Baia de Barcelona e mesmo a vida como santo de Vicente Ferrer. Tamén foi a época das epidemias de peste negra e, como consecuencia, desenvolvéronse as danzas da morte ou danzas macabras que foron representadas en diversas localidades catalás durante séculos.

Ben entrado o século XIX, coa Renaixença e o modernismo, buscaranse os referentes mitolóxicos cataláns e moitos autores interesaríanse en buscar e documentar estes costumes e rituais propios, destacando entre todos a figura de Joan Amades na súa obram case enciclopédica, que recolle moitas lendas, costumes, cancións e rondalles. O esplendor medieval converteuse nun referente histórico e cultural e por este motivo recolleríanse especialmente os relatos desta época.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bernat Ferrer i Frigola (2006): "Un fabulari que ressorgeix a cada revolt", Revista *El Temps*, núms 1.157-1.158-1.159 de l'agost del 2006.
* Bloc sobre mitologia catalana
* Rondalles Mallorquines d'en Jordi des Racó
* Festival de Llegendes de Catalunya www.festivaldellegendesdecatalunya.cat