Equidna de fociño curto

O **equidna de fociño curto** (*Tachyglossus aculeatus*) é unha das catro especies existentes de equidna e o único membro do xénero ***Tachyglossus***. O equidna de fociño curto está cuberto de peluxe e espiñas e ten un característico fociño e unha lingua especializada que emprega para capturar ás súas presas a gran velocidade. Como os outros monotremas que existen, o equidna de fociño curto pon ovos. Os monotremas son o único grupo de mamíferos que poden facelo.

Esta especie vive en Australia, onde é o mamífero nativo máis espallado, e nas rexións costeiras e terras altas do suroeste de Nova Guinea, onde é coñecido como *mungwe* nas linguas dadibi e chimbu. Non se atopa en perigo de extinción, pero actividades humanas coma a caza, a destrución do hábitat e a introdución de especies depredadores e parasitos estranxeiros, diminuíron a distribución do equidna de fociño curto en Australia.

## Taxonomia e nome 
O equidna de fociño curto foi descrito orixinalment por George Shaw en 1792. Describiuse a especie como *Myrmecophaga aculeata*, xa que se pensaba que podería estar relacionada co oso formigueiro de Suramérica. Dende que Shaw describise a especie por vez primeira, o seu nome sufriu catro revisións: de *M. aculeata* a *Ornithorhynchus hystrix*, *Echidna hystrix*, *Echidna aculeata* e, finalmente *Tachyglossus aculeatus*. O nome *Tachyglossus* significa «lingua rápida», en referencia á velocidade coa que emprega a lingua para atrapar formigas e térmites, mentres que *aculeatus* significa «espiñoso».

O equidna de fociño curto é o único membro do seu xénero, e comparte a familia Tachyglossidae coas especies existentes do xénero *Zaglossus*, que viven en Nova Guinea. As especies de *Zaglossus*, que inclúen ó equidna de fociño longo occidental, o equidna de fociño longo de Attenborough e o equidna de fociño longo oriental, son todas significativamente máis grandes que o *T. aculeatus*, e a súa dieta consiste principalmente en vermes e larvas no canto de formigas e térmites. As especies de equidna son mamíferos que poñen ovos; xunto á familia dos Ornithorhynchidae, son os únicos monotremas viventes do mundo.

Hai cinco subespecies de equidna de fociño curto, e cadansúa pertence a unha zona xeográfica diferente. As subespecies tamén difiren en termos de pilosidade, lonxitude e grosor das espiñas, e o tamaño das gadoupas das patas posteriores, que empregan para enfeitarse.

* ***T. a. multiaculeatus*** é orixinario da Illa Kangaroo;
* ***T. a. setosus*** é orixinario de Tasmania e dalgunhas illas do estreito de Bass;
* ***T. a. acanthion*** é orixinario do Territorio do Norte e Australia Occidental;
* ***T. a. aculeatus*** é orixinario de Queensland, Nova Gales do Sur, Australia Meridional e Victoria;
* ***T. a. lawesii*** é orixinario das zonas costeiras e das terras altas de Nova Guinea, e posiblemente das xunglas do nordeste de Queensland.

O equidna de fociño curto era chamado habitualmente formigueiro espiñoso nos libros antigos, aínda que este termo xa non ten un uso porque o animal non ten ningunha relación cos formigueiros auténticos. Ten unha variedade de nomes nas diferentes linguas das rexións onde vive. Os noongar do suroeste de Australia Occidental chámano *Nyingarn*. En Australia Central, ó suroeste de Alice Springs, o nome dos pitjantjatjara é *tjilkamata* ou *tjirili*, da verba *tjiri*, que se refire ás espiñas da planta *Triodia irritans*. Esta palabra tamén pode significar «lento». Chámaselle tamén *(minha) kekoywa*, que é un cualificador que significa «carne» ou «animal», en Pakanh, *(inh -) ekorak* en Uw Oykangand, e *(inh -) egorag* en Uw Olkola, onde *inh-* é un cualificador que tamén significa «carne» ou «animal». Estas son tres linguas aborixes do centre da península do Cabo York. Nas terres altas do suroeste de Nova Guinea, coñéceselle como *Mungwe* nas linguas dadibi e chimbu.

## Notas