Gramática do interlingue

O **interlingue**, é un idioma auxiliar internacional creado en 1922 por Edgar de Wahl, quen buscou lograr a máxima regularidade gramatical e manter un carácter natural. O vocabulario baséase en palabras  prexistentes de varios idiomas e un sistema de derivación que utiliza prefixos e sufijos recoñecibles.

## Alfabeto 
**A (a), B (be), C (ce), D (de), E (e), F (ef), G (ge), H (ha), I (i), J (jot), K (ka), L (el), M (em), N (en), O (o), P (pe), Q (qu), R (er), S (es), T (te), U (u), V (ve), W (duplic ve), X (ix), Y (ypsilon), Z (zet)**

As letras pronúncianse como en galego, excepto:
* *c* antes de *e*, *i*, *e* pronúnciase como *ts*, no resto de casos, como *k*;
* *g* ande de *e*, *i*, *e* pronúnciase como *j* en francés, no resto dos casos, como a *g* de gato;
* *h* pronúnciase como en inglés;
* *j* como en francés;
* *q* pronúnciase como en alemán e inglés;
* *t* pronúnciase *ts* antes de * ia*, *ie*, *io*, *iu*, no resto de casos, como en español;
* *v* como en inglés;
* *x* = *ks*;
* *z* = *ds*;
* *zz* = *ts* (como en *pizza* en italiano);
* *ch* como a ch andaluza ou como * k* antes de consoantes

## Acentuación 
## Artigo 
Como o inglés, o occidental ten un artigo determinado e outro indeterminado. O artigo determinado é li, e o indeterminado, un.

O final do artigo determinado pódese cambiar a *lo* (masculino), *la* (feminino), *lu* (neutro), *lis* (plural), *los* (masculino plural), e *las* (feminino plural). Destas formas, as máis comúns son *lu* e *lis*: *lu* é igual que o *lo* do español, como en *Ne li aprension de un lingue es lu essential, ma su usation* (O esencial dun idioma non é a súa aprendizaxe senón o seu uso) e *lis* úsase con palabras que son difíciles de escribir en plural como *lis s* (as eses).

## Substantivos 
O plural faise engadindo -s despois dunha vocal, ou -es despois da maioría de consoantes. Para evitar cambios de pronuncia e de acentuación, ás palabras que terminan en -c, -g e -m só se lles engade unha -s: un libre, du libres, un angul, tri angules, li tric, li trics, li plug, li plugs, li album, pluri albums, li tram, du trams.

## Adxectivos 
## Pronomes persoais 
## Verbos 
## Correlativos 
## Adverbios 
O interlingue ten adverbios primarios e adverbios derivados. Os adverbios primarios non se xeran a partir doutras partes do discurso e, por tanto, non se forman usando terminacións especiais: tre (moi), semper (sempre), etc.

Os adverbios derivados fórmanse agregando o sufixo -men a un adxectivo (rapid = rápido, rapidmen = rapidamente), relacionado co francés - ment, a español -mente e outros. A terminación - men inspirouse no francés provenzal e falado (que non pronuncia a t en -ment) e elixiuse sobre -mente para evitar conflitos coa terminación do substantivo - ment e outros substantivos no idioma derivados do tempo pasado en -t.​ Os adxectivos poden usarse como adverbios cando o sentido é claro:​

*Il ha bon laborat* = Traballou ben

*Noi serchat long* = Buscamos moito tempo

## Preposicións 
## Conxuncións 
## Interxeccións 
## Formación de palabras 
### Derivación 
thumb|Un exemplo de derivación tomado da revista * Cosmoglotta*.
thumb| Diagrama de fluxo mostrando a derivación de nomes a partir de verbos usando a Regra de Wahl.
A aplicación da regra de De Wahl aos verbos, e o uso de numerosos sufixos e prefixos, creouse para resolver as irregularidades coas que os creadores doutros proxectos lingüísticos anteriores ao occidental infestaran as súas obras. Estes víronse obrigados a elixir entre regularidade e formas antinaturais, ou irregularidade e formas naturais. A opinión predominante antes da súa aplicación era que as formas naturais debían sacrificarse co fin da regularidade, mentres que aqueles que optaban polo naturalismo víanse obrigados a admitir numerosas irregularidades ao facelo ( Idiom Neutral, por exemplo, tiña unha lista de 81 verbos con radicais especiais​ usados ao formar derivados), un paradoxo resumido por Louis Couturat en 1903 da seguinte maneira:

As regras creadas por de Wahl para resolver isto describíronse por primeira vez en 1909​ nas Discusións da Academia pro Interlingua de Peano e son as seguintes:

# Se despois da eliminación de -r ou -er do infinitivo, a raíz termina en vogal, agrégase a -t final. Crear (crear), crea/t-, crea/t/or, crea/t/ion, crea/t/iv, crea/t/ura.
# Se a raíz termina nas consoantes d ou r, transfórmanse en s: decid/er (decidir), deci/s-, deci/s/ion deci/s/iv. Adherer (adherirse), adhe/s-, adhe/s/ion.
# En todos os demais casos, con seis excepcións, a eliminación da terminación dá a raíz exacta: duct/er, duct-, duct/ion.
Unha vez aplicadas estas regras, o occidental quedou con seis opoñas excepción. Son:
# ced/er, cess- (concesión)
# sed/er, sess- (sesión)
# mov/er, mot- (moción)
# ten/er, tent- (tentación)
# vert/er, vers- (versión)
# veni/r, vent- (advento)

Os sufixos agréganse á raíz verbal ou ao tema presente do verbo (o infinitivo menos - r). Un exemplo disto último é o sufijo - ment: move/r, move/ment (non movetment), experi/r, experi/ment (non experimentment) e -ntie (inglés -nce): tolera/r (tolerar), tolera/ntie, existe/r (existir), existe/ntie.

### Afixos 
## Sintaxe 
## Puntuación 
## Ortografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Haas, Fritz. 1956. *Grammatica de Interlingue in Interlingue*. Interlingue-Servicie Winterthur (Svissia). http://interlingue.narod.ru/Haas.htm (en interlingua) 
* Rodriguez, José María. 1999. *Breve gramática de Interlinguie/Occidental* en Gazeto Andaluzia (órgano oficial da Asociación Andaluza de Esperanto) N° 57 marzo 1999. https://web.archive.org/web/20090408215814/http://blog.iespana.es/escriba (en esperanto)