Oficina das Nacións Unidas contra a Droga e o Delito

A **Oficina das Nacións Unidas contra a Droga e o Crime** (**UNODC**; en francés: *Office des Nations unies contre la drogue et le crime*) é unha oficina das Nacións Unidas que foi creada en 1997 como **Oficina para o Control de Drogas e a Prevención do Delito** ao combinar a **Organización Internacional de Drogas das Nacións Unidas. Programa de Control** (**PNUFID**) e a División de Prevención do Delito e Xustiza Penal da Oficina das Nacións Unidas en Viena, e renomeada en 2002.

O foco da axencia é o tráfico e o abuso de drogas ilícitas, a prevención do crime e a xustiza penal, o terrorismo internacional e a corrupción política. É membro do Grupo das Nacións Unidas para o Desenvolvemento. En 2016-2017 tiña un orzamento bianual estimado de 700 millóns de dólares.

## Historia 
O Programa das Nacións Unidas para o Control Internacional de Drogas (PNUFID) e a División de Prevención do Crime e Xustiza Penal da Oficina das Nacións Unidas en Viena fusionáronse para formar a Oficina de Control de Drogas e Prevención do Crime. Esta foi rebautizada como Oficina das Nacións Unidas contra a Droga e o Delito (UNODC) en 2002.

En 2003 promoveu o Convenio das Nacións Unidas contra a Corrupción, que entrou en vigor en 2005. 

## Estrutura organizativa 
miniatura|260x260px| Sede da UNODC en Viena|esquerda
A Rede do Programa de Prevención do Crime e Xustiza Penal das Nacións Unidas (PNI, *United Nations Crime Prevention and Criminal Justice Programme Network*)  é unha rede formada pola UNODC, así como por moitos institutos relacionados co crime e outros centros de todo o mundo. O seu obxectivo é reforzar a cooperación internacional nos ámbitos da prevención do delito e da xustiza penal. A rede facilita o "intercambio de información, investigación, formación e educación pública"

UNODC, que a partir de 2020 emprega a preto de 3400 persoas en todo o mundo, ten a súa sede en Viena, Austria, con 115 oficinas de campo e dúas oficinas de enlace en Bruxelas e na cidade de Nova York. O secretario xeral das Nacións Unidas nomea o director executivo da axencia. Yuri Fedotov, o antigo embaixador ruso no Reino Unido, ocupou este cargo desde 2010 até 2019, cando o Secretario Xeral das Nacións Unidas anunciou que a Sra. Ghada Fathi Waly de Exipto o substituiría tanto como directora executiva da UNODC como como Directora Xeral da Oficina das Nacións Unidas en Viena.

A UNODC incorpora a secretaría da Xunta Internacional de Control de Estupefacientes (INCB, *International Narcotics Control Board*).

A Subdivisión de Prevención do Terrorismo da UNODC estivo dirixida polo experto en estudos internacionais de terrorismo Alex P. Schmid de 1999 a 2005 .

A axencia é membro do Grupo de Desenvolvemento Sustentable das Nacións Unidas (*United Nations Sustainable Development Group*).

### Orzamento 
En 2016-2017 tiña un orzamento bianual estimado de 700 millóns de dólares.

## Obxectivos e funcións 
A UNODC creouse para axudar á ONU a abordar mellor unha resposta coordinada e integral aos problemas interrelacionados do tráfico ilícito e o abuso de drogas, a prevención do delito e a xustiza penal, o terrorismo internacional e a corrupción política. Estes obxectivos perséguense a través de tres funcións principais: investigación, orientación e apoio aos gobernos na adopción e implementación de varios convenios, tratados e protocolos relacionados coa delincuencia, drogas, terrorismo e corrupción, así como asistencia técnica/financeira para dixeron os gobernos para afrontar as súas respectivas situacións e retos nestes ámbitos.

A oficina ten como obxectivo a longo prazo equipar mellor aos gobernos para xestionar asuntos relacionados coa droga, o crime, o terrorismo e a corrupción, maximizar o coñecemento sobre estes asuntos entre as institucións e axencias gobernamentais e tamén aumentar a concienciación sobre estes asuntos na opinión pública a nivel mundial, nacional e comunitario. Aproximadamente o 90% do financiamento da Oficina procede de contribucións voluntarias, principalmente dos gobernos.

Estes son os principais temas que trata a UNODC: Desenvolvemento alternativo, anticorrupción, Xustiza Penal, Reforma Penitenciaria e Prevención do Crime, Prevención da Droga, -Tratamento e Atención, VIH e SIDA, Trata de Persoas e Tráfico de Migrantes, Branqueo de Capitais, Crime Organizado, Piratería, Prevención do Terrorismo.

## Informe mundial sobre drogas *World Drug Report* 
[dereita|miniatura|260x260px| Yury Fedotov, antigo director xeral da Oficina das Nacións Unidas en Viena e ex director executivo da UNODC, pronuncia o seu discurso de benvida no primeiro día da 57a Conferencia Xeral do OIEA. M-Building, sede do OIEA, [Viena|Viena, Austria. 16 de setembro de 2013.]]
O *Informe Mundial sobre Drogas* (WDR) é unha publicación anual que presenta unha avaliación exhaustiva do problema internacional das drogas, con información detallada sobre a situación das drogas ilícitas. Ofrece estimacións e información sobre as tendencias na produción, tráfico e uso de opio/heroína, cocaína, cánnabis e estimulantes de tipo anfetamínico. O Informe, baseado en datos e estimacións recollidos ou elaborados polos gobernos, a UNODC e outras institucións internacionais, tenta identificar tendencias na evolución dos mercados mundiais de drogas ilícitas. 

A través do *Informe Mundial sobre Drogas*, a UNODC pretende mellorar a comprensión dos estados membros das tendencias mundiais das drogas ilícitas e aumentar a súa conciencia sobre a necesidade de recoller e informar de forma máis sistemática os datos relativos ás drogas ilícitas.

## Tratados 
As convencións das Nacións Unidas e os seus protocolos relacionados sustentan todo o traballo operativo da UNODC.

### Tratados relacionados co crime 
#### Convención das Nacións Unidas contra a Delincuencia Organizada Transnacional 
A convención é un instrumento xuridicamente vinculante que entrou en vigor o 29 de setembro de 2003, mediante o cal os Estados partes se comprometen a adoptar unha serie de medidas contra o crime organizado transnacional. Os Estados que ratifican a convención teñen o deber de crear delitos domésticos para combater o problema, a adopción de novos marcos amplos para a asistencia xurídica mutua, a extradición, a cooperación policial, a asistencia técnica e a formación. A convención supón unha etapa importante na loita contra a delincuencia transnacional ao recoñecer a gravidade do problema que supón o delito e a comprender por parte dos Estados membros a importancia dunha medida cooperativa. A convención compleméntase con tres protocolos diferentes:

* o Protocolo para previr, reprimir e sancionar a trata de persoas, especialmente mulleres e nenos ;
* o Protocolo contra o tráfico ilícito de migrantes por terra, mar e aire ; e
* o Protocolo contra a fabricación e o tráfico ilícitos de armas de fogo, as súas pezas e compoñentes e municións .

O Protocolo para Previr, Reprimir e Sancionar a Trata de Persoas, especialmente de Mulleres e Nenos ten como obxectivo proporcionar unha converxencia nos delitos domésticos dos estados na investigación e no proceso de persecución. Outro dos obxectivos do protocolo é protexer ás vítimas da trata de persoas con total respecto.

O Protocolo contra o tráfico ilícito de migrantes por terra, mar e aire preocúpase polo agravante problema dos grupos do crime organizado para o tráfico de persoas. O protocolo ten como obxectivo combater e previr o contrabando transnacional, así como promover medidas de cooperación para mellorar as medidas de protección das vítimas.

O Protocolo contra a fabricación e o tráfico ilícitos de armas de fogo, as súas pezas e compoñentes e municións adoptouse para previr e proporcionar unha medida de cooperación para a fabricación e o tráfico ilícitos de armas de fogo, as súas pezas e compoñentes e municións. Ao adoptar o protocolo, os estados membros comprométense a adoptar delitos penais nacionais por fabricación ilegal, proporcionando munición con licenza gobernamental e realizando un seguimento da munición.

#### Convención das Nacións Unidas contra a Corrupción 
Na súa resolución 55/61, a Asemblea Xeral recoñeceu que era desexable un instrumento xurídico internacional eficaz contra a corrupción, independente da Convención das Nacións Unidas contra a Delincuencia Organizada Transnacional. O texto do convenio foi negociado durante sete sesións celebradas entre o 21 de xaneiro de 2002 e o 1 de outubro de 2003. A convención foi adoptada pola Asemblea Xeral o 31 de outubro de 2003. En 2003, as Nacións Unidas aprobaron a Convención das Nacións Unidas contra a Corrupción (UNCAC). A Convención entrou en vigor en decembro de 2005. Até o 9 de novembro de 2012, 140 países asinaran e 164 países (Estados Partes) ratificaran a UNCAC. A UNODC actúa como Secretaría da Conferencia dos Estados Partes (CoSP) da UNCAC.

A UNCAC é un instrumento legalmente vinculante (quizais o único instrumento mundial contra a corrupción legalmente vinculante). Un punto destacado da UNCAC é a inclusión dun capítulo específico sobre a recuperación de activos que tiña como obxectivo devolver os activos aos seus lexítimos propietarios, incluídos os países dos que foran tomados ilícitamente.

A UNODC, como custodio da UNCAC, é tamén un dos principais iniciadores da creación da Academia Internacional Anticorrupción (IACA), cuxa función principal é, entre outras cousas, facilitar unha implantación máis eficaz da UNCAC.

### Tratados relacionados coas drogas 
miniatura| Cronoloxía dos tres tratados relacionados coas drogas
Hai tres tratados relacionados coas drogas que guían os programas relacionados con drogas da UNODC. Estes son: A Convención Única sobre Estupefacientes de 1961 modificada polo Protocolo de 1972 ; a Convención sobre Substancias Sicotrópicas de 1971 e a Convención das Nacións Unidas contra o Tráfico Ilícito de Estupefacientes e Substancias Sicotrópicas de 1988.

Estes tres grandes tratados internacionais de control de drogas son mutuamente compatibles e complementarios. Un propósito importante dos dous primeiros tratados é codificar medidas de control aplicables a nivel internacional co fin de garantir a dispoñibilidade de estupefacientes e substancias psicotrópicas con fins médicos e científicos, e evitar o seu desvío a canles ilícitos. Tamén inclúen disposicións xerais sobre tráfico e abuso de drogas.   

## Campañas 
UNODC lanza campañas para concienciar sobre os problemas relacionados con drogas e criminalidade. O 26 de xuño de cada ano, a UNODC conmemora o Día Internacional contra o Abuso e o Tráfico Ilícito de Drogas. O 9 de decembro de cada ano, a UNODC conmemora o Día Internacional contra a Corrupción.

### *"As drogas controlan a túa vida? (Si que o fan)"* – Campaña Mundial contra a Droga 
A Oficina das Nacións Unidas contra a Droga e o Crime (UNODC) iniciou esta campaña internacional para concienciar sobre o gran reto que representan as drogas ilícitas para o conxunto da sociedade, e especialmente para os mozos. O obxectivo da campaña é mobilizar apoios e inspirar á xente a actuar contra o abuso e o tráfico de drogas. A campaña anima aos mozos a poñer a súa saúde en primeiro lugar e a non consumir drogas.

### *"Your No Counts"* - Campaña internacional contra a corrupción 
A Oficina das Nacións Unidas contra a Droga e o Crime (UNODC) uniuse co Programa das Nacións Unidas para o Desenvolvemento (PNUD) para levar a cabo esta campaña como foco en como a corrupción dificulta os esforzos para acadar os ODM acordados internacionalmente, socava a democracia e o estado de dereito., leva a violacións dos dereitos humanos, distorsiona os mercados, erosiona a calidade de vida e permite que florezan o crime organizado, o terrorismo e outras ameazas á seguridade humana.

### *"Think AIDS"* - Campaña Mundial contra a SIDA 
Estímase que os mozos de entre 15 e 24 anos representan o 40 por cento das novas infeccións por VIH de adultos (15+) en todo o mundo. Nalgunhas partes do mundo, e nalgúns subgrupos marxinados, os modos máis frecuentes de transmisión do VIH para estes mozos son o uso inseguro de drogas inxectadas e as actividades sexuais inseguras.

Debido a que os mozos tamén son máis propensos a consumir drogas, a Oficina das Nacións Unidas contra a Droga e o Crime (UNODC) diríxese a esta poboación cunha campaña para concienciar sobre o consumo de drogas e a súa conexión coa propagación do VIH e a SIDA. O slogan: *"Think Before You Start ... Before You Shoot ... Before You Share"* utilízase para provocar que os mozos consideren as implicacións do consumo de drogas, e particularmente de inxectar drogas.

### Campaña Pulmón Verde (*Green Lung*) contra a trata de persoas 
As campañas Pulmón Verde e Corazón Azul buscan fomentar a participación e a acción para axudar a deter a trata de persoas. A campaña tamén permite que a xente se solidarice coas vítimas da trata de persoas levando o Corazón Azul. O uso da cor azul da ONU demostra o compromiso das Nacións Unidas para combater este crime.

## Críticas 
En 2007, os cinco maiores doadores do orzamento da UNODC en orde decrecente foron: Unión Europea (de xeito particular Finlandia), Canadá, Estados Unidos e a propia ONU A UNODC promove outros métodos de prevención, tratamento e coidado do consumo de drogas que UNODC considera "baseados en evidencia científica e en normas éticas". A UNODC foi criticada por organizacións de dereitos humanos como Amnistía Internacional por non promover a inclusión da adhesión ás normas internacionais de dereitos humanos dentro do seu proxecto en Irán. Amnistía afirma que en Irán hai "serias preocupacións sobre xuízos inxustos e execucións dos sospeitosos de delitos de drogas".

### Asociación co fiscal xeral de Qatar 
UNODC asinou unha asociación co controvertido Centro de Estado de Dereito e Anticorrupción, que foi fundado por Ali Bin Fetais Al-Marri, o fiscal xeral de Qatar  .

Ali Bin Fetais Al-Marri foi acusado de ganancias ilícitas, corrupción e apoio aos terroristas de Al-Qaeda por varios medios, incluíndo Wikileaks    Tamén defendeu a cadea perpetua dun poeta catarí e defensor dos dereitos humanos. 

## Notas 

## Véxase tamén 
 

* Campaña Corazón Azul contra a Trata de Persoas
* CARICC, Centro de Información e Coordinación Rexional de Asia Central
* Convención contra a Delincuencia Organizada Transnacional, 2000
* Convención sobre Substancias Psicotrópicas, 1971
* Observatorio Europeo de Drogas e Drogodependencias OEDT
* Academia Internacional Anticorrupción
* Consello Internacional de Control de Estupefacientes (INCB)
* ISO 37001 Sistemas de xestión antisoborno
* *"Not For Sale"*, himno oficial
* Protocolo contra a fabricación e tráfico ilícitos de armas de fogo
* Protocolo contra o tráfico ilícito de migrantes por terra, mar e aire, 2004
* Protocolo para previr, reprimir e sancionar a trata de persoas, especialmente mulleres e nenos, 2003
* Convención Única sobre Estupefacientes, 1961
* Congreso das Nacións Unidas sobre Prevención do Crime e Xustiza Penal
* Convención das Nacións Unidas contra a Corrupción
* Convención das Nacións Unidas contra o tráfico ilícito de estupefacientes e substancias psicotrópicas, 1988
* Iniciativa da Costa de África Occidental
* Rede contra a trata, o abuso e o traballo de nenos

### Ligazóns externas