Lila (planta)

As **lilas** son as distintas especies do xénero botánico ***Syringa***. Existen arredor de vinte especies aceptadas, das máis de 100 descritas, de fanerógamas na mesma familia cás oliveiras (Oleaceae), nativas de Europa e Asia. As lilas medran desde grandes arbustos a pequenas árbores, de 2 a 10&nbsp;m de altura. As follas son opostas (ocasionalmente en grupos de tres), deciduas, e na maioría das especies simples e acorazonadas, e pinnadas nunhas poucas especies (por exemplo en *S. laciniata* ou *S. pinnatifolia*). As flores prodúcense na primavera, cada unha de arredor de 1&nbsp;cm de diámetro, brancas, de cor rosa pálida ou máis xeralmente purpúreas, con catro pétalos, en longas panículas, e en varias especies cun forte recendo. A floración comeza logo de 80 a 110 día graos.

As *Syringa* son comidas por larvas dalgunhas especies de Lepidoptera, entre elas *Amphipyra pyramidea*, *Crocallis elinguaria* e *Amphipyra berbera*.

### Cultivo e usos 
left|thumb|Cultivar de lilas de flores brancas en floración.
As lilas son moi utilizadas como arbustos en parques e xardíns de zonas temperadas. Ademais das especies listadas abaixo, desenvolvéronse varios híbridos e numerosos cultivares. O termo **lila francesa** é común para se referir a cultivares modernos de dobres flores, grazas ao traballo do prolífico cultivador Victor Lemoine.

As lilas florean nas pólas vellas, e producen máis flores se non se podan. Cando é podada a planta responde producindo pólas vexetativas (chupóns) con alta velocidade de crecemento e sen flores, nun intento de restaurar as pólas suprimidas; unha lila podada produce poucas ou ningunha flor durante dun a cinco ou máis anos, antes que a nova maduración sexa abonda para comezar a florear. As lilas non podadas florean cada ano. De todos os xeitos, debería practicarse regularmente unha poda metódica. Esta faise correctamente despois de finalizada a floración e antes que se formen os gomos. 
Medran xeralmente mellor en solos lixeiramente alcalinos.

Os arbustos poden ser podados para previr o mildio, causado por unha pobre circulación do ar.

As lilas purpúreas simbolizan o primeiro amor e as lilas brancas a xuventude e a inocencia.

A madeira de lila é de gran fechado, de poros difusos, extremadamente dura e unha das máis mestas de Europa. O sámago é tipicamente cremoso e a cerna ten varias tonalidades de pardo e púrpura. Úsase para cadaleitos, instrumentos musicais, rabos de ferramentas e coitelos etc. Ao secar, tende a se curvar e xerar fendas. A madeira de lila común é máis dura cá de *Syringa josikaea*.

*Syringa vulgaris* é a flor do Estado de Nova Hampshire (Estados Unidos), por mor de que "é simbólico para o carácter dos habitantes do Estado de Granito" (New Hampshire Revised Statute Annotated (RSA) 3:5).

### Etimoloxía 
O nome científico do xénero *Syringa* deriva de *syrinx* (xiringa), referíndose ao estado oco das pólas novas dalgunhas especies.

Image:lilac.leaves.arp.jpg|Follas de lila
Image:06_05_29_Lilac_3.jpg|Flores de lila
Image:lilac.head.600pix.jpg|Cultivar de lila de dobre flor
Image:Dwarf lilac 2.jpg|Lila anana

### Especies aceptadas 
* *Syringa afghanica*
* *Syringa debelderorum*
* *Syringa emodi* - lila do Himalaia.
* *Syringa fauriei* 
* *Syringa inodora
* *Syringa josikaea*
* *Syringa komarowii* (sin. *S. reflexa*)
* *Syringa laciniata* - lila de folla cortada.
* *Syringa meyeri*
* *Syringa oblata*
* *Syringa persica L.* lila de Persia.
* *Syringa pinetorum*
* *Syringa pinnatifolia*
* *Syringa protolaciniata*
* *Syringa pubescens* (sin. *S. julianae*, *S. patula*)
* *Syringa reticulata* (sin. *S. pekinensis*) - lila do Xapón.
* *Syringa spontanea*
* *Syringa sweginzowii*
* *Syringa tibetica*
* *Syringa tomentella*
* *Syringa villosa*
* *Syringa vulgaris* - lila común
* *Syringa wolfii*
* *Syringa yunnanensis* (sinónimo de *S. tomentella* subsp. *yunnanensis*) - lila de Yunnan.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Flora Europea: *Syringa*
* Flora da China: *Syringa*
* Flora do Paquistán: *Syringa*
* *Syringa* en Flora Ibérica, RJB/CSIC, Madrid
* Artigo *Syringa''  en Gardenology.org