Robert Crumb

**Robert Crumb**, nado en Filadelfia, Pensilvania o 30 de agosto de 1943, é un historietista e ilustrador estadounidense. Foi un dos fundadores do cómic underground e é quizais a figura máis destacada deste movemento, e, aínda que é un dos máis coñecidos autores de cómic, a súa carreira desenvolveuse sempre á marxe da industria.

## Biografía 
### Infancia e xuventude 
Robert Crumb foi un dos cinco fillos do militar de carreira Charles V. Creceu nun ambiente católico e conservador. O seu interese polo cómic espertou moi pronto grazas ao seu irmán máis vello, Charles, quen, ademais de prestarlle comic-books de E.C.Segar, Carl Barks e Walt Kelly, entre outros, impúxolle a obriga de debuxar constantemente. Robert e os seus irmáns produciron pronto os seus propios cómics (*Foo*, *Crumb Brothers Almanac*), que vendían pola veciñanza. En 1956, Robert descubriu a revista *Mad*, e ficou fascinado por debuxantes como Harvey Kurtzman, Basil Wolverton e Will Elder.

En outubro de 1962, trasladouse a Cleveland, Ohio, onde atopou traballo debuxando tarxetas de felicitación para a empresa *American Greetings Card Company*. Alí coñeceu, en 1964, a que se convertería na súa primeira esposa, Dana Morgan. En 1965 realizou algúns traballos para unha revista, *Help*, dirixida por Harvey Kurtzman. Alentado pola reacción favorable que encontraron algúns debuxos seus publicados en fanzines *underground*, decidiu en 1967 trasladarse a San Francisco, en pleno auxe da psicodelia e o *flower power*. Alí editou o primeiro número do seu fanzine *Zap Comix*, a comezos de 1968. Dita publicación considérase a acta de nacemento do cómic underground norteamericano.

### A popularidade a través do underground 
Utilizando o estilo das tiras de prensa de comezos do século XX, Crumb abordaba abertamente en *Zap Comix* o sexo e a crítica política, o cal resultou enormemente transgresivo naqueles anos, sobre todo tendo en conta que o cómic nos Estados Unidos estivera tradicionalmente orientado cara ao público xuvenil. O éxito da súa publicación atraiu outros artistas interesados na contracultura, e Crumb abriu as páxinas de *Zap Comix* a autores como Spain Rodriguez, Rick Griffin, S. Clay Wilson, Victor Moscoso, Robert Williams e Gilbert Shelton.

Nas páxinas de *Zap Comix*, de *East Village Other*, de *Oz* e de moitas outras publicacións *underground*, Crumb creou personaxes que se converteron en iconas da contracultura, como Mr. Natural, Fritz the Cat, Flakey Foont, Shuman the Human ou Angelfood McSpade, os cales "*senten o noxo da gran cidade, son os suxeitos a reprimir ou exterminar porque non participan do modo de vida norteamericano*" e exhiben "*a perturbadora idea de que hai que gozar da vida e rexeitar todas as imposicións*".

Crumb conseguiu con eles unha gran popularidade, e recibiu encargos para deseñar portadas de discos de rock; obra súa é a cuberta do álbum *Cheap Thrills* (1968), do grupo *Big Brother and the Holding Company*, que tiña por cantante a Janis Joplin.

O director de películas de animación Ralph Bakshi produciu en 1972 unha longametraxe de debuxos animados sobre o gato Fritz (que foi, por certo, a primeira película de debuxos animados clasificada "X"). A pesar do éxito do filme, Crumb estivo sempre en desacordo coa adaptación do seu personaxe ao cine, e amosou o desgusto "matando" a Fritz en ''The people's comics* (1972),

### *Weirdo* e a historieta alternativa 
En marzo de 1981 fundou a revista *Weirdo*, que dirixiu até o seu décimo número, cedendo logo o testemuño a Peter Bagge. Cando Bagge se retirou, no número 17, a dirección pasou para a esposa de Crumb, Aline Kominsky, até o seu feche no número 27.

### Estancia en Francia 
En 1991 instalouse con Aline no sur de Francia. Ao ano seguinte, a súa obra foi obxecto dunha importante exposición no Festival do Cómic de Angulema. En 1994, Terry Zwigoff, vello amigo de Crumb, dirixiu un documental sobre a súa vida (*Crumb*, 1994), no que tanto o artista como os seus familiares colaboraron con absoluta entrega, e que é un documento indispensable para coñecer as súas peculiares obsesións e o seu contorno familiar, marcado pola educación represiva dos seus pais e polas enfermidades mentais que foron desenvolvendo seus irmáns.

## Obra 
O estilo gráfico de Crumb mestura influencias de artistas dos primeiros anos do cómic, como Billy DeBeck, autor da tira de *Barney Google*, C.E. Brock, Rube Goldberg e E.C. Segar (creador de *Popeye*). O autor citou tamén entre as súas maiores influencias a Carl Barks (que debuxou para Disney historietas do Pato Donald), Harvey Kurtzman e John Stanley, o segundo autor de "Little Lulu", que adaptou para historieta longa.

No terreo ideolóxico, o divulgador Javier Coma observa nos primeiros cómics de Crumb, "*por debaixo do seu enfrontamento co Sistema, unha postura crítica cara ás dexeneracións sociopolíticas da contestación*", apuntándose "*os retornos nostálxicos de Crumb a unha vida anti-urbana pretérita, poetizada polos vellos costumes e a xenuína música popular''".

## Valoración 
As opinións sobre a obra de Crumb están moi divididas. Para algúns críticos, é un dos grandes artistas do século XX, comparable a escritores satíricos como François Rabelais, Jonathan Swift e Mark Twain, ou a pintores como Brueghel e Goya. Outros, en cambio, desde posicións feministas, tacharon a súa obra de pornografía misóxina, degradante e inmatura. É certo que o autor, que non oculta nas súas historietas autobiográficas as súas obsesións sexuais, non se preocupou nunca de manterse dentro do politicamente correcto, polo que a súa lectura pode resultar incómoda e até ofensiva para algúns.

É indubidable, non obstante, que o traballo de Crumb tivo unha repercusión enorme na historia do cómic mundial, abrindo para a historieta temáticas anteriormente vedadas. É máis que notable a súa influencia en autores estadounidenses contemporáneos como Peter Bagge, Daniel Clowes e Joe Matt, entre moitos outros. No Estado Español, a divulgación dos seus cómics foi determinante na obra de autores como Gallardo, Max e Martí.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Extensa biografía de Robert Crumb 
* Crumb: Documental de Terry Zwigoff sobre a vida de Robert Crumb