open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1896

## Acontecementos 
* 4 de xaneiro, Utah é admitido como o 45º estado dos Estados Unidos.
* 1 de marzo, Batalla de Adua entre Abisinia (Etiopía) e Italia.
* O ministro da Guerra español, o xeneral Azcárraga, repón a Capitanía Xeneral de Galicia na cidade da Coruña.
### Arte e cultura 
* O polaco Sienkiewicz publica a novela histórica *Quo Vadis?*.
* *Así falaba Zaratustra*, sinfonía do compositor alemán Richard Strauss.

### Ciencia e tecnoloxía 
* 23 de xaneiro - Wilhelm Roentgen descobre os raios X.

## Nacementos 
* 2 de xaneiro - Dziga Vertov, director de cine ruso.
* 4 de xaneiro - Everett Dirksen, político americano.
* 11 de xaneiro - Placeres Castellanos, mestra antifascista galega (m. 1971).
* 14 de xaneiro - John Dos Passos, novelista e artista plástico estadounidense.
* 2 de febreiro - Kazimierz Kuratowski, matemático polaco.
* 12 de febreiro - Enric Monjo, escultor catalán (m. 1976). 
* 19 de febreiro - André Breton, poeta francés.
* 8 de marzo - Ramiro Isla Couto, empresario e político galego.
* 30 de marzo - Ignacio Vidales Tomé, xornalista, debuxante e caricaturista galego (m. 1963).
* 16 de abril - Tristán Tzara, escritor francés de orixe romanesa.
* 7 de xuño - Robert S. Mulliken, físico e químico norteamericano galardoado co Premio Nobel de Química no ano 1966 (m. 1986)
* 14 de xullo - Buenaventura Durruti, revolucionario e sindicalista anarquista español.
* 24 de xullo - Manuel Gama Casalderrey, político galego (m. 1950).
* 9 de agosto - Jean Piaget, psicólogo e pedagogo suízo.
* 10 de agosto - Walter Lang, cineasta estadounidense. 
* 4 de setembro - Antonin Artaud, poeta e dramaturgo francés.
* 6 de setembro - Balbino Clemente, futbolista galego.
* 20 de setembro - Ricardo García Lago, sindicalista e político galego.
* 24 de setembro - F. Scott Fitzgerald, escritor estadounidense.
* 3 de outubro - Gerardo Diego, poeta e escritor cántabro, membro da Xeración do 27.
* 11 de outubro - Roman Jakobson, lingüista, fonólogo e teórico da literatura ruso.
* 12 de outubro - Eugenio Montale, poeta italiano, premio Nobel de Literatura en 1975.
* 18 de outubro - Frederick Hollander, compositor alemán.
* 7 de novembro - David Díaz Rodríguez, sindicalista, xornalista e político galego (m. 1936).
* 12 de novembro - Lev Vygotski, psicólogo bieloruso.
* 24 de novembro - Virxilio Blanco, pintor galego (n. 1948).
* 7 de decembro - Julio Prieto Nespereira, pintor e gravador galego (m. 1991).
* 16 de decembro - Ivan Merz, universitario leigo croata beatificado polo Papa Xoán Paulo II.
* 23 de decembro - Giuseppe Tomasi di Lampedusa, escritor italiano.
* 29 de decembro - David Alfaro Siqueiros, pintor mexicano.

## Mortes 
* 4 de xaneiro - Joseph Hubert Reinkens, bispo alemán.
* 15 de abril - Xoán Manuel Pereira de Castro, político e diplomático galego (n. 1820).
* 16 de xullo - Edmond de Goncourt, escritor francés.
* 11 de outubro - Anton Bruckner, compositor e organista austríaco.
* 10 de decembro - Alfred Nobel, inventor sueco.

* 19 de decembro - Manuel Becerra Bermúdez, matemático e político galego.

## Outros 
Historia ano a ano
1819

**1819** (**MDCCCXIX**) foi un ano común comezado en venres segundo o calendario gregoriano.

## Acontecementos 
* 7 de agosto - batalla de Boyacá: Simón Bolívar e Sucre derrotan ao xeneral realista Barreiro, deixando o camiño expedito para entrar en Bogotá, tres días despois.
* 17 de decembro - congreso de Angostura: proclámase a República de Colombia e ofrécese a presidencia a Simón Bolívar.

## Nacementos 
* 31 de marzo - Chlodwig zu Hohenlohe-Schillingsfürst, chanceler alemán (m. 1901)
* 31 de maio - Walt Whitman, poeta estadounidense (m. 1892)
* 3 de xuño - Johan Barthold Jongkind, pintor impresionista holandés (m. 1891).
* 13 de agosto - George Gabriel Stokes, físico e matemático británico (m. 1903).
* 20 de agosto - Luis de Trelles, avogado, político e xornalista galego (m. 1891).
* 19 de setembro - Eduardo Ruiz Pons, avogado e político galego (m. 1865).
* 28 de setembro - Narcís Monturiol, enxeñeiro, intelectual e inventor catalán, que inventou o primeiro submarino tripulado con motor, bautizado como *Ictíneo*.
* 29 de outubro - Fernando II, rei consorte de Portugal.
* Alberto Larroque - xurista, xornalista e docente francés.

## Mortes 
* 2 de xaneiro - María Luísa de Parma, raíña consorte de España.
* 20 de xaneiro - Carlos IV, rei de España (1788-1808).
* 25 de febreiro - Filinto Elísio (Francisco Manuel do Nascimento), poeta portugués (n. 1734).
* 6 de xullo - Sophie Blanchard, pioneira da navegación en globo.
* 14 de agosto - Erik Acharius, botánico e médico sueco.
* 25 de agosto - James Watt, inventor da máquina á vapor.

## Outros 
* Historia ano a ano
1868

## Acontecementos 
* 3 de xaneiro: no Xapón a Dinastía Meiji é restaurada e o Shogunato abolido.
* 19 de setembro: Revolución de 1868, que supuxo o destronamento da raíña Isabel II de España e o inicio do Sexenio Democrático.
* Cristopher Sholes desenvolve e patenta o teclado QWERTY, chamado así pola disposición das primeiras letras do teclado.

## Nacementos 
* 9 de xaneiro - S. P. L. Sørensen, químico dinamarqués (m.1939)
* 29 de xaneiro - Manuel Lois Vázquez, xornalista e escritor galego (m. 1899).
* 31 de xaneiro - Theodore Richards, químico estadounidense, premio Nobel de Química en 1914.
* 26 de febreiro - Venceslau Braz, presidente do Brasil (m. 1966).
* 9 de marzo - Ramón Bustelo González, financeiro e político galego (m. 1942).
* 22 de marzo - Celestino Poza Cobas, médico e político galego.
* 25 de marzo - Fernando González Gómez, xornalista e político vasco (m. 1947).
* 6 de maio - Gaston Leroux, escritor francés.
* 18 de maio - Nicolao II, tsar de Rusia (1894-1917).
* 6 de xuño - Robert Falcon Scott, explorador inglés da Antártida (m. 1912).
* 14 de xuño - Karl Landsteiner, patólogo austríaco, premio Nobel de Medicina en 1930.
* 18 de xuño – Miklós Horthy, rexente da Hungría durante a segunda guerra mundial (m. 1957).
* 7 de novembro - Delfim Moreira, presidente do Brasil (m.1920).
* 22 de novembro - Cecilio Bedia Caballería, militar galego (m. 1953).
* 28 de novembro - Algot Untola, escritor finlandés (m. 1918).
* 9 de decembro - Fritz Haber, químico alemán, premio Nobel de Química en 1918 (m. 1934).
* 20 de decembro - Arturo Alessandri Palma, presidente de Chile (m. 1950).

## Mortes 
* 19 de febreiro - Venancio Flores, presidente do Uruguai (n. 1808)
* 26 de setembro - August Ferdinand Möbius, matemático e astrónomo alemán (m. 1790)
* 13 de novembro - Gioachino Rossini, compositor italiano.
* 19 de novembro - José García Mosquera, escritor e tradutor galego (n. 1817).
* 6 de decembro - August Schleicher, lingüista alemán (n. 1821).
*  Christian Friedrich Ecklon, botánico, colleiteiro e boticario dinamarqués. (m.1795)

## Outros 
Historia ano a ano
1890

## Acontecementos 
* 5 de xullo - Antonio Cánovas del Castillo organiza un goberno conservador, ao renunciar o liberal Práxedes Mateo Sagasta.
* 10 de novembro - Naufraxio do buque-escola británico Serpent en Punta Boi (Camariñas).

### Arte e cultura 
* 17 de maio - Consagración da nova igrexa de santo André, na Coruña, financiada polo filántropo Eusebio da Guarda, despois de dura polémica popular.

## Nacementos 
* 12 de xaneiro - Vasili Eroshenko, esperantista, músico, escritor, lingüista e pedagogo ruso. (m. 1952)
* 10 de febreiro - Boris Pasternak, poeta e novelista ruso, premio Nobel de Literatura en 1958.
* 19 de maio - Ho Chi Minh, político e revolucionario vietnamita.
* 10 de xullo - Ramón Villar Ponte, escritor galego.
* 16 de agosto - Manuel Puente González, empresario en galeguista da Arxentina.
* 20 de agosto - H.P. Lovecraft, escritor estadounidense.
* 27 de agosto - Man Ray, artista estadounidense.
* 15 de setembro - Agatha Christie, escritora británica. 
* 2 de outubro - Groucho Marx, actor e humorista estadounidense.
* 14 de outubro - Dwight D. Eisenhower, militar e político estadounidense.
* 3 de novembro - Harry Stephen Keeler, escritor norteamericano (m. 1967).
* 22 de novembro - Charles de Gaulle, político e militar francés.
* 23 de novembro - O Lissitzky, artista ruso.

* 25 de novembro - Aleksandr Bakulev - cirurxián ruso (m. 1967).
* 5 de decembro - Fritz Lang, director de cine alemán.

## Mortes 
* 2 de xaneiro - Julián Gayarre, tenor español de orixe navarra.
* 9 de xaneiro - Romualdo Real Vázquez, xornalista galego.
* 16 de xaneiro - Benito Núñez Forcelledo, xurista e catedrático galego (n. 1846).
* 18 de xaneiro - Amadeu I, rei de España (1870-1873).
* 22 de febreiro - Indalecio Armesto, escritor e político galego.
* 24 de febreiro - Joaquín de Arévalo Otero, xornalista e escritor galego.
* 30 de abril - Tomás María Mosquera García, político galego (n. 1823).
* 1 de xuño - Camilo Castelo Branco, escritor portugués.
* 23 de xullo - Telesforo Ojea Somoza, xurista, xornalista e político galego (m. 1858).
* 29 de xullo - Vincent van Gogh, pintor holandés.

* 26 de outubro - Carlo Collodi, xornalista e escritor de literatura infantil italiano (n. 1826).
* 27 de outubro - José Montero Ríos, médico e político galego (n. 1830).
* 15 de decembro - Touro-  Sentado, xefe indio norteamericano.
* 25 de decembro - Julián Sanz Martínez, militar e historiador galego.

## Outros 
* 

Historia ano a ano
Batalla de Kursk

A **batalla de Kursk ** foi un enfrontamento bélico da segunda guerra mundial entre tropas alemás e soviéticas que tivo lugar entre o 4 de xullo e o 23 de agosto de 1943. Iniciouse nos arredores de Kursk, e foi o maior enfrontamento de blindados da historia.

## Antecedentes 
Trala deshonrosa derrota en Stalingrado, o III Reich buscaba un revulsivo para retomar a iniciativa na fronte do leste. O Estado maior alemán decidiu que as planicies que rodeaban Kursk serían un bo escenario dunha vitoria que necesitaban vender á súa poboación. Por esa época os exércitos do Eixe tiveran as súas primeiras derrotas de relevancia: batalla de El-Alamein, perda de Tobruk, desembarco en Sicilia... Así, os alemáns comezaron a retirar material de guerra de países calmos coma Grecia, Francia, Holanda, e ós veteranos do Afrika Korps e a concentralos ó redor da cidade de Kursk. Pero os continuos atrasos, os cambios de humor de Hitler e a complicada cuestión loxística atrasaron demasiado tempo o ataque. Ós soviéticos deulles tempo a construír tres barreiras defensivas ó redor da cidade, reunindo en total 50 divisións, das cales 16 eran blindadas e compostas cos famosos T-34.

## Desenvolvemento 
Nos cinco primeiros días de batalla, os alemáns perderon dous terzos do seu material. Kursk era impenetrable. O 12 de xullo, as *Panzerdivisionen* perderon 350 tanques e 10&nbsp;000 homes, ademais perderon a iniciativa do combate, os rusos saíron dos seus postos defensivos e avanzaron.

Foi a primeira batalla da fronte do leste no que o Exército Vermello tivo claramente a superioridade aérea. Ademais, o impulso moral para a poboación de saber que *podían vencer*, só pode ser comparado co sucedido trala batalla de Stalingrado.

No día 50 de batalla, os alemáns xa perderan 30 divisións completas (uns 50&nbsp;000 homes).

## Tropas 
### III Reich 
* 50 divisións, incluíndo 17 divisións mecanizadas.
* Entre estas incluíanse as mellor equipadas e adestradas de todo o exército alemán: Gross Deustchland (Grande Alemaña). As Divisións mecanizadas da Arma SS (*Waffen SS*): *Leibstandarte*, *Totenkpf* (Caveira) e *Das Reich* (O Imperio).
* Os alemáns concentraron novas armas recentemente saídas da fábrica: tanques Tigre, carros antitanque Elefante (cunha armadura máis ancha que o blindaxe dun destrutor).
* Numerosas unidades da Luftwaffe e de artillaría.

### Unión Soviética 
* 1&nbsp;300&nbsp;000 soldados.
* 3&nbsp;600 tanques.
* 20&nbsp;000 pezas de artillaría, (6&nbsp;000 canóns antitanque de 76&nbsp;mm).
* 2&nbsp;400 cazas.
* Estes datos representaban a quinta parte do Exército Vermello, a terceira parte dos tanques, e a cuarta parte da aviación.
* Despregaron 3&nbsp;400 minas por quilómetro de fronte.
* Puxeron a 300&nbsp;000 civís a cava-las trincheiras para esconder todo o material.

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Bibliografía
* *The Battle of Kursk*, David Glantz e Jonathan House
### Outros artigos
* Batalla de Stalingrado
* Segunda guerra mundial
* Grandes Batallas

### Ligazóns externas
Guillerme I de Inglaterra

miniatura|Guillerme I de Inglaterra
**Guillerme I de Inglaterra**, nado en 1027 e finado o 9 de setembro de 1087, foi o primeiro rei normando de Inglaterra, tras a morte de Haroldo II de Inglaterra na batalla de Hastings. Tamén foi chamado **Guillerme o Conquistador** e **Guillerme de Normandía**, e mesmo **Guillerme o Bastardo**, por ser fillo ilexítimo do seu pai, Roberto o Magnífico, duque de Normandía.

## Traxectoria 
**Guillerme** naceu no 1027 e accedeu ao ducado de Normandía á idade de sete anos. Aos 15 foi nomeado cabaleiro por Henrique I de Francia, e aos 19 xa facía fronte a rebelións internas no ducado. Tras a morte do seu tío, Eduardo o Confesor, rei de Inglaterra, Guillerme reclamou o trono, que dicía lle deixara en herdo o seu tío, argumentando ademais que Harold Godwinson, o maior terratenente de Inglaterra, o recoñecera como rei. Pero Harold converteuse en Harold II de Inglaterra, e Guillerme reclamou os seus dereitos mediante a guerra, tras recibir a aprobación do papa.

A batalla definitiva da Conquista Normanda de Inglaterra foi a de Hastings, onde Harold II morreu, atravesado o seu ollo por unha frecha. Os restantes nobres saxóns non tardaron en renderse ao poder normando, e Guillerme foi proclamado rei.

Durante o seu reinado, Guillerme fixo grandes cambios que permanecerían durante séculos. Baixo o seu mandato compilouse o primeiro catastro da historia, chamado *Domesday Book*. Guillerme tamén reformou a lei, mesturando as leis anglosaxoas coas normandas. Por último, impuxo o francés normando como lingua das clases altas durante tres séculos, ata que se mesturase a gramática e vocabulario básico inglés cunha enorme cantidade de léxico de orixe latina do francés normando ata crear a base do inglés moderno.
1027

## Acontecementos 
* 26 de marzo - O papa Xoán XIX coroa a Conrado II como Sacro Emperador Romano en presenza do rei Canuto e de Rodolfo II da Borgoña.
* 14 de maio - Henrique I, coroado rei de Francia na catedral de Reims; o seu pai, Roberto o Piadoso, aínda vivía.
* Roberto o Magnífico substitúe ao seu irmán máis vello Ricardo III de Normandía como duque da Normandía.
* Aldred nomeado bispo de Tavistock.
* Establécese a regra da primoxenitura en Francia.

## Nacementos 
* Guillerme I de Inglaterra (ou Guillerme o Conquistador) - data probábel (-1087).
* O margrave Ernesto o Valente de Austria (-1075).
*Havoisa da Bretaña, duquesa da Bretaña (m. 1072).

## Mortes 
* 28 de agosto - Ricardo II de Normandía, duque de Normandía (n. 963)
* Ricardo III de Normandía, duque da Normandía, talvez envelenado.
* San Romualdo, fundador da orde dos Camaldules, derradeiro dos pais do deserto.

## Outros 
* Inicio do calendario tibetano.
* O poeta árabe Ibn Hazm compón *O colar da pomba*, un tratado de amor platónico.
* Na China constrúese un vehículo que mide distancias percorridas.

Historia ano a ano
1087

## Acontecementos 
### Europa 
* 9 de setembro - Roberto II convértese en duque da Normandía, sucedendo a Guillerme o Conquistador.
* Guillerme II convértese en rei de Inglaterra, sucedendo a Guillerme o Conquistador.
* 9 de maio - Os restos de San Nicolao chegan a Bari (Italia).
* Primeira vida de Raimundo de Borgoña á Península Ibérica para os esponsorios con Urraca de León, filla de Afonso VI de León.
* Primeira cita documentar da cidade galega de Ferrol.
* Londres sofre un incendio que destrúe o centro da cidade e a catedral de San Paulo.
*Liderada polo conde Rodrigo Ovéquiz e o bispo de Compostela Diego Páez a nobreza galega inicia unha revolta contra Afonso VI.

### Asia 
* Remata o reinado formal do Emperador Shirakawa, mais non do seu goberno enclaustrado.
* O Emperador Horikawa ascende ao trono xaponés.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 9 de setembro - Guillerme I de Inglaterra.
* 16 de setembro - Papa Vítor III.
* 12 de novembro - Guillerme I de Borgoña, conde de Borgoña e Mâcon desde 1057 até 1087. (n.1020)
* Santo Arnolfo, arcebispo.

## Outros 
Historia ano a ano
1415

## Acontecementos 
* Batalla de Agincourt

## Nacementos 
* Jaume Huguet, pintor catalán (m. 1492).
* 21 de setembro, Frederico III de Habsburgo.

## Mortes 
* Jan Hus - relixioso checo.
* 19 de xullo, Filipa de Lancaster (n. 1359).
* 25 de outubro - Xoán III de Alençon, conde de Alençon (n. 1385).
* 25 de outubro - Eduardo III de Bar, duque de Bar (n. 1377).

## Outros 
* Historia ano a ano
Batalla de Agincourt

A **batalla de Agincourt** (25 de outubro de 1415) foi unha batalla clave na guerra dos Cen Anos, que lle deu moita vantaxe a Inglaterra na contenda. Uns 10&nbsp;000 soldados ingleses ó mando de Henrique V de Inglaterra vencen a 30&nbsp;000 soldados franceses, reconquistando Normandía. A batalla gañouse grazas á boa estratexia inglesa e á supremacía do arco longo inglés, unha arma perfeccionada dos ingleses na que eran mestres, capaz de atravesar as máis impenetrábeis armaduras.
1747

## Acontecementos 
* 14 de maio - **Primeira batalla do cabo Fisterra** entre británicos e franceses no marco da Guerra de Sucesión Austríaca.
* Batalla de Plassey.

### Arte e cultura 
* Remátase a fachada barroca do Obradoiro da Catedral de Santiago.

### Ciencia e tecnoloxía 
* O norteamericano Benjamin Franklin descobre o pararraios.

## Nacementos 
* 19 de xaneiro - Johann Elert Bode, astrónomo alemán.
* 10 de abril - Hermenegildo Amoedo Carballo, xesuíta, poeta pontevedrés (m. 1811).

## Mortes 
* 9 de xullo - Giovanni Bononcini, compositor e violoncellista italiano.

## Outros 
Historia ano a ano
Batalla de Plassey

A **batalla de Plassey**, ocorrida no 1747, abriu ó Reino Unido as portas da colonización da India. Robert Clive, con tan só un exército de 3&nbsp;000 homes ingleses e indios, venceu a un de 60&nbsp;000 do nawab de Bengala.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Grandes Batallas
Economía de Italia

Italia ten unha economía industrial diversificada que pode ser dividida en dúas zonas: o norte, máis industrializado e desenvolvido, dominado por empresas privadas e onde sitúase o principal centro financeiro do país, Milán; e o sur, menos desenvolvido e agrícola, dependente de subsidios estatais, e cun desemprego máis alto, aproximadamente 20%. Por comparación cos veciños da Europa Occidental, ten un gran número de Pequenas e Medianas Empresas PMEs. O rendemento total e *per cápita* da economía italiana é máis ou menos igual ao de Francia ou do Reino Unido. A maior parte das materias primas necesarias para a industria e máis do 75% da enerxía son importadas.

Durante a última década, a Italia seguiu unha política fiscal apartada a fin de cumprir os criterios da Unión Económica e Monetaria e beneficiouse de taxas de xuros e de inflación máis baixas, levando á adhesión ao Euro desde o inicio, en 1999.

A performance económica de Italia veuse atrasando en relación aos seus parceiros da UE, e o actual goberno pon en práctica numerosas reformas de curto prazo destinadas a aumentar a competitividade e o crecemento a longo prazo da economía.

A pesar diso, ten andado devagar na posta en funcionamento de reformas estruturais consideradas necesarias polos economistas neoliberais, como a diminución dos impostos, a flexibilización das leis que rexen o mercado de traballo e a reforma do sistema de pensións por causa do abrandamento económico en curso e da oposición dos sindicatos.

250px|miniatura|Mapa de Italia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato
1496

## Acontecementos 
* 3 de xaneiro - Leonardo da Vinci proba unha máquina voadora.
* 25 de xullo - Remata a conquista de Tenerife por parte dos casteláns.

## Nacementos 
* Joâo de Barros, historiador e cronista portugués (m. 1570).

## Mortes 
* 15 de agosto - Isabel de Portugal, raíña de Castela (n. 1428)

## Outros 
Historia ano a ano
Alta Idade Media

[miniatura|Europa no ano [450]]
A **Alta Idade Media** ou **Idade Media Antiga** é o período histórico que vai do ano 476 despois de Xesucristo, cando se produce a Caída do Imperio Romano ata o 1066, cando Guillerme de Normandía conquista Inglaterra e considérase que comeza a Baixa Idade Media.

## Historia e características 
A Alta Idade Media destaca pola invasión dos pobos xermánicos e o establecemento paulatino dun novo modelo social, o feudalismo. Caracterízase tamén pola barbarie dos pobos invasores, que se foi calmando segundo se foron asentando, pasando de guerreiros a terratenentes, e de pagáns a cristiáns. O sistema feudal desenvólvese ao non ter o rei unha grande autoridade sobre os seus plutócratas, ó estilo xermánico, e considérase implantado en toda Europa Occidental unha vez se produce a conquista normanda de Inglaterra.

Destacan dentro deste período histórico as invasións dos musulmáns en case toda a Península Ibérica, as incursións dos viquingos por todo o norte de Europa, e a fundación do Imperio Carolinxio e do Sacro Imperio Romano Xermánico. Tamén destacan os esforzos do Imperio Bizantino, antes Imperio Romano de Oriente, por reconquistar Italia, e a creación dos Estados Pontificios.

Cronoloxía destacada:
* 476 - Caída do Imperio Romano de Occidente.
* c. 500 - Invasión de Inglaterra por pobos xermánicos (anglos, saxóns e xutos).
* Heptarquía anglosaxoa en Inglaterra.
* 711 - Invasión musulmá da Península Ibérica.
* 800 - Carlomagno proclamado emperador do Imperio Carolinxio.
* Formación do Sacro Imperio Romano Xermánico.
* Invasións dos viquingos. Establecemento dun reino en Sicilia, o *Danelaw* en Inglaterra e o ducado de Normandía en Francia.
* Cisma de Oriente.
* 1066 Batalla de Hastings e invasión de Inglaterra por Guillerme de Normandía.
## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Outros artigos 
* Idade Media
* Historia
* Historiografía
* Historia de Galicia
* Baixa Idade Media
1521

## Acontecementos 
### África 
* O príncipe do Manicongo, fillo do rei Afonso I (Nzinga Bemba), Henrique, bispo de Utica, regresa desde Roma, onde fora estudar, regresa para o seu país.

### América 
* 26 de maio - Hernán Cortés inicia o ataque sobre Tenochtitlán (México), capital dos aztecas.
** 13 de agosto - Cortés toma a cidade de México (Tenochtitlán). Os principais xefes militares aztecas son executados.

### Europa 
* 3 de xaneiro - O papa León X excomunga a Martiño Lutero.
* Francisco I de Francia invade Navarra e o País Vasco. As súas tropas toman Hondarribia.
** 17 de maio: Batalla de Pamplona: os franceses toman a cidade.
** 30 de xuño: Derrota das tropas franco-navarras na batalla de Noain.
* 23 de abril - Batalla de Villalar: As forzas dos *comuneros* casteláns son derrotadas e os seus xefes apresados e executados no día seguinte.
* 29 de agosto - O sultán turco Solimán o Magnífico toma Belgrado.

### Arte e cultura 
* O arquitecto Juan de Álava dirixe a construción do claustro da catedral de Santiago de Compostela.

## Nacementos 
* 4 de agosto - Urbano VII, papa (m. 1590)
* 13 de decembro - Sisto V, papa (m. 1590)

## Mortes 
* 24 de abril - Juan Bravo, Juan de Padilla e Francisco Maldonado, xefes dos comuneiros casteláns.
* 27 de abril - Fernão de Magalhães, mariño portugués (n. c. 1480)
* 10 de maio - Sebastian Brant, humanista alsaciano (n. 1457)
* 1 de decembro - León X, papa (n. 1475)
* 13 de decembro - Manuel I de Portugal (n. 1469)

## Outros 
* Primeira mención escrita da "árbore de Nadal", recollida nun libro contas da vila Sélestat, Alsacia.

Historia ano a ano
1815

## Acontecementos 
* 3 de xaneiro: Austria, Gran Bretaña e Francia forman unha alianza defensiva secreta contra Prusia e Rusia.
* 18 de xuño: Napoleón Bonaparte é derrotado na Batalla de Waterloo polas tropas inglesas e prusianas do Duque de Wellington
* O arquitecto galego Melchor de Prado Mariño é despedido como mestre de obras da catedral de Santiago de Compostela, polas súas ideas liberais.
* 5 de abril-12 de abril - O Monte Tambora nas Indias Orientais Holandesas lanza o seu cumio nunha explosión durante unha erución, matando máis de 92000 persoas e botando miles de toneladas de aerosois (compostos de gas sulfido) á atmosfera (estratosfera). O alto nivel de gases reflectiu a luz do sol e causou un grande arrefriamento (coñecido como inverno volcánico) e fortes choivas en 1816, causou nevaradas en xuño e xullo no hemisferio norte, a perda das colleitas e a subsecuente fame negra, polo que 1816 chegou a ser coñecido como o ano sen verán.
*William Prout fixo a hipótese de que toda a materia está constituída de hidróxeno.

## Nacementos 
* 11 de xaneiro - John Alexander Macdonald, primeiro ministro do Canadá (m. 1891).
* 15 de xullo - Enrique Gil y Carrasco, escritor romántico berciano.
* 16 de agosto - San Xoán Bosco, sacerdote italiano, fundador dos salesianos.

* 11 de outubro - Antonia Vila, impresora e editora galega (m. 1870).

* 2 de novembro - George Boole, filósofo e matemático irlandés.

* 21 de decembro - Thomas Couture, pintor francés.
* 23 de decembro - Ildefons Cerdà, enxeñeiro, urbanista e político catalán.

## Mortes 
* 24 de febreiro - Robert Fulton, inventor estadounidense (n. 1765).
* 7 de marzo - Francesco Bartolozzi, gravador italiano (n. 1727).
* 3 de outubro - Juan Díaz Porlier, xeneral español, executado por conspiración contra o absolutismo de Fernando VII de España (n. 1788).
* 22 de decembro - José María Morelos, sacerdote e patriota mexicano, afusilado (n. 1765).

## Outros 
Historia ano a ano
1793

## Acontecementos 
* Iníciase a denominada Guerra de Rosellón, ao declarar España a guerra á Convención republicana francesa:
** 23 de abril: o xenral Caro toma a localidade vasco-francesa de Hendaia.

### Acontecementos de maior duración 
* Revolución francesa (1789-1799)

## Nacementos 
* 3 de xaneiro - Lucretia Mott, abolicionista e defensora dos dereitos da muller.
* 2 de marzo - Samuel Houston, alias *The Raven*, terrorista estadounidense (m. 1863).
* 4 de marzo - Karl Lachmann, filólogo alemán (m. 1851).

## Mortes 
* 21 de xaneiro - Lois XVI de Francia, executado na guillotina.
* 6 de febreiro - Carlo Goldoni, dramaturgo italiano.
* 13 de xullo - Jean-Paul Marat, revolucionario francés, asasinado por Charlotte Corday.
* 16 de outubro - María Antonieta, raíña de Francia (guillotinada).
* 3 de novembro - Olympe de Gouges, escritora francesa.

## Outros 
Historia ano a ano
1829

## Acontecementos 
## Nacementos 
* 3 de xaneiro - Konrad Duden, filólogo alemán.
* 26 de marzo - Théodore Aubanel, escritor provenzal (m. 1886).
* 10 de abril - William Booth, fundador do exército de salvación estadounidense (m. 1912).
* 1 de maio - José Martiniano de Alencar, xornalista e escritor brasileiro, do período romántico (m. 1877)
* 19 de xullo - Victor Cherbuliez, escritor francosuízo (m. 1899).
* 26 de xullo - Auguste Beernaert, xurista e político belga, Premio Nobel da Paz (m. 1912)
* 7 de setembro - Friedrich August Kekulé von Stradonitz, químico alemán (m. 1896)
* 5 de outubro - Chester Arthur, presidente dos Estados Unidos (m. 1886)

## Mortes 
* 10 de febreiro - León XII, papa (n. 1760).
* 29 de maio - Humphry Davy, químico británico (n. 1778).
* 18 de decembro - Jean-Baptiste Lamarck, biólogo francés (n. 1744).

## Outros 
Historia ano a ano
1855

## Acontecementos 
* 1 de maio - España: lei de desamortización, de Pascual Madoz.

## Nacementos 
[miniatura|Plano de [Vigo.]]
* 3 de xaneiro - Hubert Bland, socialista e cofundador da Fabian Society.
* 7 de xaneiro - Raimon Casellas, escritor e xornalista catalán (m. 1910).
* 12 de xaneiro - Manuel Bares Giráldez, xornalista e escritor galego.
* 22 de xaneiro - Aureliano Pereira, político e xornalista galego.
* 25 de febreiro - Cesário Verde, poeta portugués.
* 6 de marzo - Ángel Elduayen Mathet, político español.
* 25 de setembro - Mariano de Cavia, xornalista español (m. 1920).
* 7 de outubro - Vicente Carnota Pérez, sacerdote e xornalista galego (m. 1920).

## Mortes 
* 23 de febreiro - Carl Friedrich Gauss, matemático, astrónomo e físico alemán.
* 2 de marzo - Nicolao I de Rusia, tsar de Rusia.
* 31 de marzo - Charlotte Brontë, novelista británica.
* 22 de maio - José Rúa Figueroa, revolucionario e escritor galego.
* 11 de novembro - Søren Kierkegaard, filósofo dinamarqués.

## Outros 
Historia ano a ano
1840

## Acontecementos 
* 6 de maio - o Reino Unido emite o primeiro selo postal, coñecido como Penny Black.
*4 de outubro - Após un pronunciamento liberal, e no marco da disputa pola capitalidade da provincia, a milicia de Vigo ataca Pontevedra con artillaría.

## Nacementos 
* 3 de xaneiro - Father Damien, misioneiro en Hawai.
* 5 de febreiro - John Boyd Dunlop (m. Dublín, 23 de outubro de 1921), veterinario escocés que reinventou o pneumático con cámara.
* 2 de abril - Émile Zola, escritor francés (m. 1902)
* 13 de abril - Xoán Montes, compositor galego.
* 7 de maio - Petr Ilich Chaikovskii, compositor ruso (m. 1893)
* 13 de maio - Alphonse Daudet, escritor francés.
* 2 de xuño - Thomas Hardy, escritor inglés.
* 10 de xuño - Theodor Philipsen, pintor dinamarqués.
* 8 de xullo - August Leskien, lingüista alemán (m. 1916).
* 9 de setembro - Alejandro González Olivares, político galego.
* 2 de novembro - Victorino de la Plaza, presidente da Arxentina (m. 1919)
* 12 de novembro - Auguste Rodin, escultor francés (m. 1917)
* 14 de novembro - Claude Monet, pintor francés (m. 1926)

## Mortes 
* 12 de marzo - Melchor Manuel Núñez de Taboada, xornalista e escritor galego (n. 1778).
* 25 de abril - Siméon Denis Poisson, matemático francés.
* 7 de maio - Caspar David Friedrich, pintor alemán.

## Outros 
Historia ano a ano
1892

## Acontecementos 
* 20 de xaneiro - No ximnasio dun colexio de Springfield, Massachusetts, xógase o primeiro partido da historia de baloncesto (inventado polo canadense James Naismith).
* Unió Catalanista elabora as *Bases de Manresa*, proxecto de autogoberno de Cataluña

## Nacementos 
[miniatura|Necrolóxica a toda portada no *[Faro de Vigo*.]]

* 3 de xaneiro - J. R. R. Tolkien, escritor e filólogo británico-surafricano.
* 10 de xaneiro - César Alvajar, escritor, xornalista e político galego (m. 1965).

* 28 de xaneiro - Ernst Lubitsch, director de cine estadounidense.
* 17 de febreiro - Yosyf Slipyi, eclesiástico grecocatólico, Arcebispo Maior de Lviv (m. 1984).
* 8 de marzo - Juana de Ibarbourou, poeta uruguaia.
* 16 de marzo - César Vallejo, poeta peruano (m. 1938).
* 26 de marzo - Francisco Lanza Álvarez, escritor galego, en Ribadeo (m. 1951).
* 4 de abril - Edith Södergran, poeta fino-sueca (m. 1923).
* 8 de abril - Alfredo Somoza, político galego.
* 3 de maio - George Paget Thomson, físico británico, premio Nobel de Física en 1937.
* 6 de maio - Arturo Noguerol, intelectual galeguista.
* 7 de maio - Josip Broz Tito, militar, presidente de Iugoslavia.
* 17 de maio - Justo Villanueva Gómez, avogado e político galego.
* 22 de maio - Alfonsina Storni, poetisa arxentina.
* 12 de xuño - Djuna Barnes, escritora estadounidense.
* 26 de xuño - Pearl S. Buck, escritora estadounidense, premio Nobel de Literatura en 1938.
* 15 de xullo - Walter Benjamin, filósofo e escritor alemán.
* 7 de agosto - Federico Zamora Mosquera, político e escritor galego (m. 1975).
* 15 de agosto - Louis de Broglie, físico francés, premio Nobel de Física en 1929.
* 22 de agosto - Benito Cancela Rodríguez, político galego.
* 28 de agosto - Rodolfo Prada, galeguista da Arxentina (m. 1980).
* 10 de setembro - Arthur Compton, físico estadounidense, premio Nobel de Física en 1927.
* 9 de outubro - Ivo Andrić, escritor iugoslavo, Premio Nobel de Literatura.

* 30 de novembro - Xosé Eiroa, escultor galego (m. 1935).
* 11 de decembro - Giacomo Lauri-Volpi, tenor italiano (m. 1979).
* 21 de decembro - Rebecca West, escritora e xornalista inglesa de orixe irlandesa. (m.1983)

## Mortes 
* 25 de xaneiro - Secundino Cora García, xornalista e poeta galego.
* 29 de febreiro - José María Montes Rouco, xornalista, escritor e político galego (n. 1822).
* 26 de marzo - Walt Whitman, escritor estadounidense.
* 11 de xullo - Ravachol, anarquista francés.
* 8 de agosto - Nicolás Villageliú, avogado e notario galego (n. 1815)
* 5 de setembro - Joaquín Yáñez, alcalde de Vigo e presidente da Deputación de Pontevedra (n. 1814).
* 2 de outubro - Ernest Renan, escritor francés.

* 18 de decembro - Richard Owen, biólogo e paleontólogo inglés.

## Outros 
Historia ano a ano
Clement Attlee

[miniatura|dereita|Clement Attlee con [Xurxo VI do Reino Unido|Xurxo VI]]
**Clement Richard Attlee** foi primeiro ministro do Reino Unido dende o 27 de xullo de 1945 ata o 26 de outubro de 1951. Do Partido Laborista, o seu mandato comprendeu o final da segunda guerra mundial. Foi precedido por Winston Churchill, de cuxo gabinete de guerra formou parte, e foi sucedido tamén por Winston Churchill.
1883

## Acontecementos 
* 4 de agosto - Chega á Coruña o primeiro tren directo desde Madrid, quedando así Galicia comunicada por ferrocarril co resto de España. A inauguración oficial atrasouse a setembro pois este tren do 4 de agosto foi unha proba .
* 26-27 de agosto - Grande erupción do volcán Krakatoa, en Indonesia.

## Nacementos 
[miniatura|300px|[Xogos florais de 1883 no Teatro Tamberlick de Vigo, baixo a presidencia de Emilio Castelar.]]
* 3 de xaneiro - Clement Attlee, Primeiro ministro do Reino Unido.
* 4 de xaneiro - Max Eastman, escritor de esquerdas estadounidense.
* 6 de xaneiro - Khalil Gibrán, escritor e pintor libanés.
* 10 de xaneiro - Aleksei Nikolaevich Tolstoi, escritor ruso.
* 8 de febreiro - Joseph Schumpeter, economista austro-estadounidense.
* 18 de febreiro - Nikos Kazantzakis, escritor grego.
* 23 de febreiro - Karl Jaspers, filósofo alemán.
* 11 de marzo - Andrés Balsa, boxeador, loitador profesional e adestrador de fútbol galego (m. 1973).
* 19 de marzo - Walter Norman Haworth, químico británico, premio Nobel de Química en 1937.
* 30 de abril - Indalecio Prieto, político español.
* 9 de maio - José Ortega y Gasset, filósofo español.
* 5 de xuño - John Maynard Keynes, economista británico.
* 24 de xuño - Victor Francis Hess, físico austríaco, premio Nobel de Física en 1936.
* 3 de xullo - Franz Kafka, escritor checo.
* 29 de xullo - Benito Mussolini, ditador italiano (1922-1943), e xefe da República Social Italiana (1943-1945).
* 18 de agosto - Antonio Muñiz Álvarez, político galego (m. 1956).
* 19 de agosto - Coco Chanel deseñadora de moda francesa.
* 11 de setembro - Asta Nielsen, actriz, nacida danesa (m. 1972).
* 8 de outubro - Otto Heinrich Warburg, fisiólogo alemán, premio Nobel de Medicina en 1931.

* 8 de novembro - Heriberto Pérez Proenza, político, sindicalista e xornalista galego.
* 18 de novembro - Vicente Varela Radío, médico e político galego (m. 1950).
* 3 de decembro - Anton Webern, compositor austríaco.

## Mortes 
* 23 de xaneiro - Gustave Doré ilustrador e pintor francés.
* 13 de febreiro - Richard Wagner, compositor alemán.
* 14 de marzo - Karl Marx, filósofo e economista alemán.
* 30 de abril - Édouard Manet, pintor francés.
*20 de xuño - Gustave Aimard, pintor francés (n.1818)
* 3 de setembro - Iván Turguiéñef, escritor ruso.
* 19 de novembro - Carl Wilhelm Siemens, enxeñeiro alemán.

## Outros 
Historia ano a ano

## Notas
1322

## Acontecementos 
## Nacementos 
* 24 de xuño - Xoana de Brabante, duquesa de Brabante (m. 1406).

## Mortes 
* 3 de xaneiro, Filipe V, rei de Francia (n. 1293). 
* 22 de xullo, Lois de Nevers, conde de Nevers e de Rethel (n. 1272).
* 17 de setembro, Roberto III de Flandres, conde de Nevers e Flandres (n. 1247).
* Andrónico Asen, déspota de Morea.

## Outros 
Historia ano a ano
1641

## Acontecementos 
### América 
* 13 de xuño: Comeza a primeira guerra franco-iroquesa, que a pesar das varias paces que a interromperan, durou 25 anos.

### Asia 
* 14 de xaneiro : os holandeses toman Malaca, expulsando aos portugueses e vedando o acceso dos ingleses ás Molucas.

### Europa 
* Guerra de Restauración de Portugal: tropas lusas, cruzan o río Miño e renden a praza-forte galega de Salvaterra de Miño, que detentarían até 1669.
* Guerra de Cataluña: Lois XIII, rei de Francia é proclamado conde de Barcelona.

## Nacementos 
* 15 de abril: Solimán II, sultán do Imperio Otomán de 1687 até a súa morte († 1691)
* 30 de xuño: Meinhard von Schomberg, xeneral xermano-franco-británico († 1719).

## Mortes 
* 3 de xaneiro, Jeremiah Horrocks, astrónomo inglés.
* 9 de decembro : Anthonis Van Dyck, pintor e gravador flamengo, en Londres (n. 1599).

## Outros 
Historia ano a ano
1785

**1785** (**MDCCLXXXV**) foi un ano común comezado en sábado segundo o calendario gregoriano.

## Acontecementos 
### Arte e cultura 
* O arquitecto Juan de Villanueva remata o *Observatorio Astronómico* de Madrid.

### Ciencia e tecnoloxía 
* O físico francés Charles Coulomb publicou un tratado no que se describían por primeira vez cuantitativamente as forzas eléctricas formulando as leis de atracción e repulsión de cargas eléctricas estáticas.
* O francés Jean-Pierre Banchard inventa o paracaídas ou *parachute*.

## Nacementos 
* 4 de xaneiro - Jakob Grimm, filólogo alemán, un dos Irmáns Grimm (m. 1863)
* 13 de xaneiro - Karl Adolf Agardh, botánico sueco (m. 1859)
* 7 de marzo - Alessandro Manzoni, escritor, poeta e dramaturgo italiano (m. 1873)
* 27 de marzo]] - Lois XVII de Francia (m. 1795)
* 20 de xuño - Manuel Basilio Bustamante, presidente do Uruguai (m. 1863)
* 23 de xullo - Francisco Antonio Pinto, Presidente de Chile (m. 1858)
* 10 de outubro - Florestán I de Mónaco (m. 1856)
* 21 de novembro - William Beaumont, médico estadounidense (m. 1853)
* John James Audubon, ornitólogo e pintor norteamericano (m. 1851

## Mortes 
* 3 de xaneiro - Baldassare Galuppi, compositor veneciano (n. 1706)
* 30 de xuño - James Oglethorpe, xeneral e filántropo inglés (n. 1696)

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
1875

## Acontecementos 
* 11 de xaneiro - Afonso XII desembarca en Valencia, procedente de Barcelona, e diríxese cara a Madrid para ocupar o trono de España.
* Ten lugar en Santiago de Compostela a Exposición Rexional de 1875.

## Nacementos 
[miniatura|Artigo sobre a [reconquista de Vigo nunha portada dun FdV de 1875.]]
* 9 de xaneiro - Julio Herrera y Reissig, poeta uruguaio (m. 1910).
* 14 de xaneiro - Albert Schweitzer, teólogo e filósofo alemán, Premio Nobel da Paz (m. 1965).
* 4 de marzo - Mihály Károlyi, primeiro ministro de Hungría (m. 1955).
* 7 de marzo - Maurice Ravel, compositor francés (m. 1937).
* 19 de marzo - Zhang Zuolin, caudillo militar chinés (m. 1928).
* 26 de marzo - Syngman Rhee, primeiro presidente de Corea do Sur (1948-1960).
* 4 de maio - Ramiro de Maeztu, escritor e político español.
* 14 de maio - José Pan de Soraluce, político e diplomático galego (m. 1948).
* 13 de maio - Alfredo Fernández (Nan de Allariz), escritor galego.
* 6 de xuño - Thomas Mann, escritor alemán, premio Nobel de Literatura en 1929 (m. 1955)
* 9 de xuño - Henry Hallett Dale, fisiólogo británico, premio Nobel de Medicina en 1936 (m. 1968).
* 15 de xullo - Adolfo Díaz Recinos, presidente de Nicaragua (m. 1964).
* 23 de xuño - Carl Milles, escultor sueco.
* 26 de xuño - Carl Gustav Jung, psiquiatra suízo (m. 1961).
* 28 de xuño - Henri Léon Lebesgue, matemático francés.
* 24 de xullo - Manuel Gómez Román, arquitecto galego.
* 26 de xullo - Antonio Machado, poeta español.
* 9 de agosto - Artur Bernardes, presidente do Brasil (m. 1955).
* 9 de agosto - Albert Ketèlbey, compositor e pianista británico (m. 1959).
* 14 de agosto - María Vinyals, escritora e feminista galega.
* 14 de agosto - Eusebio Ayala, presidente de Paraguai (m. 1942).
* 16 de agosto - Juho Sunila, primeiro ministro de Finlandia (m. 1936).
* 11 de outubro - David Fernández Diéguez, matemático galego (m. 1936).
* 4 de decembro - Rainer Maria Rilke, poeta en lingua alemá nado en Praga (m. 1926).

## Mortes 
* 3 de xaneiro - Pierre Athanase Larousse, gramático, lexicógrafo e enciclopedista francés.
* 22 de febreiro - Charles Lyell, xeólogo escocés.
* 22 de febreiro - Camille Corot, pintor francés.
* 31 de maio - Alphonse-Louis Constant, máis coñecido como Éliphas Lévi, escritor e ocultista francés (n. 1810).
* 25 de xuño - Antoine-Louis Barye, escultor romántico francés (n. 1796).
* 4 de agosto - Hans Christian Andersen, escritor danés, famoso polos seus contos para nenos.
* 23 de setembro - Leoncio Rubín de Celis, militar e político galego (n. 1810).

* 4 de novembro - William T. Blodgett, empresario e coleccionista de arte estadounidense.

## Outros 
Historia ano a ano
Apache OpenOffice

miniatura|300px|OpenOffice.org Writer
[miniatura|200px|Captura de OpenOffice.org 2.0 Writer, o procesador de textos de OpenOffice.org, baixo o [sistema operativo Windows e en galego.]]
miniatura|200px|OpenOffice.org 2.0 Calc, a folla de cálculo de OpenOffice.org, baixo o sistema operativo Windows.

**Apache OpenOffice** é un conxunto de aplicacións de oficina creado a partir do OpenOffice.org de Sun Microsystems e licenciada como software libre baixo os termos da licenza Apache. Está dispoñible para Microsoft Windows, sistemas UNIX, (Linux...) e Mac OS X.

A versión máis recente desta suite ofimática é a 4.1.15.

## Programas 
Apache OpenOffice está formado por:

* Writer (procesador de texto)
* Calc (folla de cálculo)
* Draw (deseño gráfico)
* Impress (programa de presentacións)
* Math (editor de fórmulas matemáticas)
* Base (base de datos)
* Un editor visual de páxinas web.
* Un gravador de macros.
* Filtros para a importación de ficheiros de Microsoft Office e para a exportación a PDF

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* OpenDocument
* LibreOffice
* Sun Microsystems
* StarOffice
* KOffice
* Ofimática

### Ligazóns externas 
* OpenOffice Páxina do proxecto
* Ceibe. Proxecto de tradución do Openoffice.org ó galego
* OpenOffice para desenvolvedores
* Proxecto de documentación de OpenOffice.org 
* OoDocGal: Creación en comunidade de material didáctico sobre software libre en galego
* OOExtras: extensións para OpenOffice.org
Alemán

*Relativo ou pertencente a **Alemaña**.
*O **pobo alemán.
***Lingua alemá** que se fala en Alemaña, Austria, Suíza, Liechtenstein e outros países e zonas europeas.
****Alemán superior**, un dialecto do alemán.
****Alemán suízo**, un dialecto do alemán.
****Alemánico**, un dialecto do alemán.
***Pastor alemán**, unha raza canina que provén de Alemaña.
***Alemán''', coloquialmente é a postura do misioneiro, el enriba e ela debaixo.
Español

O adxectivo **español** refírese a algo relativo ou pertencente a **España**:

***Lingua castelá** ou **idioma español**, oficial en España e outros países de América;
***Nacionalismo español** ou **españolismo** movemento político-ideolóxico que defende desde o século XIX a existencia dunha nación española e, consecuentemente, a integridade territorial do actual estado español.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Español**, lugar da parroquia de Las, no concello de San Amaro.

;Deportes
***Español SD**, equipo de fútbol da Coruña;
***RCD Espanyol**, equipo de fútbol de Barcelona;
***Español FC**, equipo de fútbol de Vigo (1905-1910).

## Véxase tamén
### Outros artigos
Dinamarqués

**Danés** ou **dinamarqués** pode referirse a:

* nado en **Dinamarca** ou aquilo que é feito nese país;
* a **lingua dinamarquesa**.
***Gran danés**, unha raza canina.
Italiano

*Relativo ou pertencente a **Italia**.
***Lingua italiana**, que se fala en España e noutros países de Europa.
****Italiano do Norte**, un grupo lingüístico pertencente ás linguas románicas. Fálase en todo o norte de Italia e nalgunhas rexións veciñas (Tecino en Suíza, Istria en Croacia e en Eslovenia, Mónaco e San Marino).
***Italiano**, coloquialmente é o sexo axilar.
Ruso

**Ruso** pódese referir a:

* Relativo ou pertencente a **Rusia**.
** A Federación Rusa
** A República Socialista Soviética Federativa de Rusia, a maior das que compuñan a Unión Soviética,
** O Imperio Ruso, que existiu entre 1721 e 1917
** Os **rusos**, un grupo étnico eslavo
* **Lingua rusa** que se fala en Rusia, Belarús, Casaquistán, Quirguisia, Ucraína.
*Ruso, Dakota do Norte, unha cidade do condado de McLean, no estado de Dakota do Norte, Estados Unidos.
***Ruso**, coloquialmente é a masaxe dos órganos sexuais con aceite e tamén o sexo interfemoral.
Irlandés

* Relativo ou pertencente a **Irlanda**.
* **Pobo irlandés**, habitantes de Irlanda.
* **Idioma irlandés**, idioma falado en Irlanda.
** **Irlandés moderno**, unha variante do irlandés.
** **Irlandés medio**, antigo idioma.
** **Irlandés antigo**, antigo idioma.
** **Irlandés primitivo**, antigo idioma.
1698

## Acontecementos 
### África 
* O sultanato de Omán arrebata Mombasa aos portugueses.

### Europa 
* 4 de xaneiro, Guerra de Sucesión española, En virtude da Paz de Riswick, as tropas do Duque de Vendome evacuan Barcelona.

### Ciencia e tecnoloxía 
* O inglés Thomas Savery patenta a primeira máquina de vapor.

## Nacementos 
* Colin Maclaurin, matemático escocés (+1746).
* Diego Antonio Cernadas de Castro, o Cura de Fruíme, poeta, ilustrado galego (m. 1777).
* Jacques Ange Gabriel, arquitecto francés (m. 1782).
* Charles François de Cisternay du Fay - físico francés. (m. 1739).
* Erik Pontoppidan - teólogo e ornitólogo danés (m. 1764).

## Mortes 
* 4 de novembro - Rasmus Bartholin, físico e médico dinamarqués (n. 1625).

## Outros 
Historia ano a ano
1717

## Acontecementos 
* 4 de xaneiro, Países Baixos, Inglaterra e Francia forman a Tripla Alianza.

### Arte e cultura 
* Iníciase a edificación do mosteiro de Mafra, Portugal, con trazas do alemán Ludwig.
* Antoine Watteau pinta o "Embarque para Citera", hoxe no Museo do Louvre, París.

## Nacementos 
* 13 de maio - María Tareixa I de Austria, emperatriz de Austria e Hungría.
* 5 de xullo - Pedro III, rei de Portugal.
* 16 de novembro - Jean Le Rond d'Alembert, matemático e filósofo francés.

## Mortes 
* 13 de xaneiro - Anna Maria Sibylla Merian, naturalista e pintora alemama (n. 1647).
* 8 de marzo - Abraham Darby, industriel británico, inventor do alto forno de coque.
* 3 de abril - Jacques Ozanam, matemático francés.
* 5 de abril - Jean Jouvenet, pintor barroco francés (n. 1644).

## Outros 
*

Historia ano a ano
871

## Acontecementos 
* 4 de xaneiro, Batalla de Reading, Ethelred de Wessex derrota ás tropas invasoras danesas.

## Nacementos 
* Ordoño II, rei de Galiza (m. 924).
* García I de León, rei de Galiza (m- 914).

## Mortes 
## Outros 
Historia ano a ano
1762

## Acontecementos 
* 4 de xaneiro, Inglaterra declara a guerra a España e Nápoles.
* 17 de xullo, Catarina II tórnase tsarina da Rusia despois do asasinato de Pedro III de Rusia.

### Arte e cultura 
* Marzo - Jean-Jacques Rousseau publica "*O Contrato Social*".
* Maio - Jean-Jacques Rousseau publica "*Emilio ou Sobre a educación *".
* Jorge Juan deseña o barrio da Magdalena, no Ferrol, Galiza.

## Nacementos 
* 19 de maio - Johann Gottlieb Fichte, filósofo alemán (m. 1814).
* 18 de outubro - Lucas Labrada, ilustrado galego (m. 1842).

## Mortes 
* 21 de marzo - Nicolas Louis de Lacaille, astrónomo francés.
* 21 de agosto - Mary Wortley Montagu, aristócrata e escritora británica (n. 1689).

## Outros 
Historia ano a ano
1831

## Acontecementos 
* 4 de xaneiro, As tropas francesas ocupan a cidade de Orán e esténdense posteriormente por toda Alxeria.

### Arte e cultura 
* A Liberdade guiando o pobo, cadro de Eugène Delacroix.

## Nacementos 
* 3 de marzo - George Pullman, industrial e inventor dos Estados Unidos.
* 9 de marzo - Cándido Martínez Montenegro, avogado e político galego (m. 1899).
* 14 de abril - Gerhard Rohlfs, explorador de África alemán.
* 15 de maio - Carles Bosch de la Trinxeria, escritor catalán (m. 1897).

## Mortes 
miniatura|150px|Emilia Plater
* 4 de xaneiro, James Monroe, presidente dos Estados Unidos.
* 23 de decembro . Emilia Plater, revolucionaria e nobre polaca. (n.1806)

## Outros 
Historia ano a ano