open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rondón, Boyacá

**Rondón** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Márquez. O centro urbano de Rondón atópase a unha altitude de 2,075 metros no Altiplano Cundiboyacense, na Cordilleira Oriental dos Andes colombianos. Está a 61 quilómetros de distancia da capital departamental, Tunja. Rondón limita con Viracachá e Siachoque polo norte, Zetaquirá e Ramiriquí polo sur, Pesca polo leste e Ramiriquí e Ciénega polo oeste.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
San Eduardo, Boyacá

**San Eduardo** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Lengupá. Atópase a 108 quilómetros da cidade de Tunja, capital do departamento, e a 190 quilómetros de Bogotá. A área urbana conta cunha lonxitude de norte a sur de 842 m e de leste a oeste é de 820 m. De temperatura temperada, conta cunha exhubertante riqueza acuífera. 

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Saboyá

**Saboyá** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Occidente. Limita polo norte co departamento de Santander (nos concellos de Albania e Florián), polo leste cos concellos de Santa Sofía e Sutamarchán; polo sur con Chiquinquirá e polo oeste con Chiquinquirá e Briceño.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
San Luis de Gaceno

**San Luis de Gaceno** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Neira. Tamén coñecida como **Puerta de Oro del Llano**, atópase no extremo da Cordilleira Oriental na rexión chamada como "Piedemonte Llanero", parte sueste do departamento de Boyacá. Dista da cidade de Tunja, a capital do departamento, 135 quilómetros.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
San José de Pare

**San José de Pare** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Ricaurte. O centro urbano de San José de Pare atópase a unha altitude de 1&nbsp;545 metros, na Cordilleira Oriental dos Andes colombianos. A fronteira entre San José de Pare e o departamento de Santander está formado polo río Suárez. Os outros concellos que limitan con San José de Pare son Chitaraque, Togüí, Moniquirá e Santana. San José de Pare está ao longo da estrada dende Bogotá a Bucaramanga, a 217 quilómetros da capital colombiana.

## Etimoloxía 
San José de Pare recibe o seu nome polo poboado de "Pare" dos guanes, que habitaron a área antes da conquista española.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
San Mateo, Boyacá

**San Mateo** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia do Norte. O centro urbano atópase a unha altitude de 2&nbsp;500 metros na Cordilleira Oriental dos Andes colombianos. San Mateo limita con Guacamayas, Panqueba e El Cocuy polo leste, Boavita polo oeste, Macaravita, Santander polo norte e La Uvita polo sur.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Margaret Todd

**Margaret Georgina Todd**, nada en Kilrenny (Fife, Escocia) o 23 de abril de 1859 e finada o 3 de setembro de 1918, foi unha doutora e escritora británica de orixe escocesa. Foi ela quen acuñou o termo "isótopo" e suxeriullo ao químico Frederick Soddy.

## Primeiros anos e formación 
Todd era filla de James Cameron Todd e Jeannie McBain, de Glasgow. Estudou en Edimburgo, Glasgow e Berlín.

Mentres traballaba como profesora de escola en 1886, Todd foi unha das primeiras estudantes da Escola de Medicina para Mulleres de Edimburgo, na que se matriculou despois de saber que o Royal College of Physicians and Surgeons abrise os seus exames para mulleres. Levoulle oito anos completar a formación, cuxo currículo foi de catro anos, porque, mentres estudaba, escribiu unha novela, *Mona Maclean*, baixo o pseudónimo de "Graham Travers".

A revista *Punch* describiuna como "unha novela cun propósito, algo que non se recomenda nunha novela, sobre todo cando ese propósito é demostrar a habilidade indispensable das mulleres médicas". Despois de licenciarse en medicina, continuou estudando en Bruxelas.

## Carreira 
No Hospital de Edimburgo, no centro de saúde de mulleres e nenos, ocupou o cargo de médico asistente, pero deixouno despois de cinco anos. 

O seu primeiro libro tivo unha boa acollida. Máis tarde, publicou *Fellow Travelers* e ''Kirsty O 'The Mill Toun* en 1896 e *Windyhaugh* en 1898, sempre co seu pseudónimo masculino; con todo, a súa verdadeira identidade era coñecida e foi mencionada nas críticas dos seus libros. Soddy aceptou este termo e máis tarde pasou a formar parte da nomenclatura científica utilizada en todo o mundo.

## Vida persoal 
Todd era a compañeira da doutora Sophia Jex-Blake, a fundadora da facultade e do lugar de traballo de Todd. Tras a xubilación de Jex-Blake en 1899, as dúas mudáronse a Rotherfield, onde Todd escribiu *The Way of Escape* (1902) e *Growth* (1906). Despois da morte de Jex-Blake, escribiu unha biografía titulada *The Life of Dr Sophia Jex-Blake* (1918), na que relataba a loita das mulleres ao longo do século XIX para exercer a Medicina, e asinouna co seu propio nome. *The Times'' describiu o traballo como "case demasiado minucioso para o lector en xeral", pero recibiu eloxios noutras publicacións.

Todd faleceu aos 59 anos, tres meses despois de que se publicase a súa biografía de Jex-Blake.

No seu testamento legou 3000 libras para promover o avance da muller na Medicina.

## Notas
Ana Fontenla

**Ana Lorenzo Fontenla**, nada en Vilagarcía de Arousa en 1992, é unha actriz e escritora galega.

## Traxectoria 
Formouse na Escola Superior de Arte Dramática de Galicia.

## Obra escrita publicada 
* *Números vermellos*, 2019, n.º 381 da colección *Literaria* de Galaxia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Fontenla, Ana (2019). "Quero ser Ana Fontenla". *Grial* n.º 222, páxs. 94-97, .
### Ligazóns externas 
* García Rego, Pilar (7/3/2019). "Ana Fontenla, a fraxilidade da xuventude en 'Números vermellos'". Televisión de Galicia.
* Fariña, Noelia (4/3/2019) "Ana Fontenla o cómo sortear tu tiempo en beneficio del arte" vein.es .
San Pablo de Borbur

**San Pablo de Borbur** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Occidente. O concello atópase a uns 65 km da cidade de Chiquinquirá, capital da provincia e limita polo norte con Otanche e Pauna, polo sur con Muzo, polo leste con Maripí e Pauna e polo oeste con Otanche. 

San Pablo de Borbur tamén é coñecido como «o concello esmeralda de Colombia», polos numerosos xacementos na súa xurisdición.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Santa María, Boyacá

**Santa María** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Neira. O concello limita polo norte cos concellos de Macanal e Campohermoso, polo leste co concello de San Luis de Gaceno, polo sur co departamento de Cundinamarca (concellos de Ubalá e Paratebueno) e polo oeste co concello de Chivor.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
San Miguel de Sema

**San Miguel de Sema** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Occidente. É un dos 123 concellos do departamento de Boyacá, localizado no oeste do departamento, co seu centro urbano a unha altitude de 2&nbsp;615 metros. Limita cos concellos de Chiquinquirá, Simijaca, Fúquene (en Cundinamarca), e os concellos Ráquira e Tinjacá e Boyacá.

## Etimoloxía 
O nome de San Miguel de Sema é unha mestura do nome español para o arcanxo San Miguel e o nome dunha tribo que viviu na área antes da conquista española; *sema* ou *semita*.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Iglesia San Miguel de Sema.JPG|Praza central e igrexa.
Ficheiro:Sanmigue1.JPG|Igrexa
Ficheiro:San Miguel de Sema Ganaderia Laguna.JPG|Gandaría na zona rural de San Miguel de Sema coa lagoa de Fúquene ao fondo.
Ficheiro:Tuneles,San miguel de sema-boyaca.jpg|Túnel en San Miguel de Sema.

## Notas
Santa Sofía, Boyacá

**Santa Sofía** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Ricaurte. O centro urbano de Santa Sofía atópase a unha altitude de 2&nbsp;387 metros no Altiplano Cundiboyacense, coas partes elevadas máis altas do municipio, que forma parte do ecosistema do páramo, chegando a 3&nbsp;000 metros. Limita con Moniquirá polo norte, con Gachantivá polo oeste, con Villa de Leyva polo sueste, con Sutamarchán polo sur, con Saboyá polo suroeste, e con Puente Nacional, Santander polo oeste.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Sativasur

**Sativasur** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia do Norte. Atópase a uns 132 quilómetros de Tunja, a capital do departamento. Sativasur limita cos concellos de Sativanorte polo norte, Socotá polo leste e Paz de Río polo sur e oeste.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Iglesia de Sativasur.JPG|Igrexa de Sativasur.
Ficheiro:Iglesia sativasur.jpg|Igrexa
Ficheiro:Patrono sativasur.jpg|Interior da igrexa.
Ficheiro:Cabalgata sativasur.jpg|Festival de Sativasur

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Santa Rosa de Viterbo, Boyacá

**Santa Rosa de Viterbo** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Tundama. Atópase a uns 67 quilómetros ao norte da cidade de Tunja e a 197 quilómetros da cidade de Bogotá. Durante o período da República de Nova Granada, foi creada a Provincia de Tundama en 1849, da que se converteu na súa capital ata a incorporación no Estado Soberano de Boyacá en 1858. Coa reforma político-administrativa do presidente Rafael Reyes Prieto (1904-1909), converteuse en capital do departamento de Tundama en 1905 e do departamento de Santa Rosa dende 1908 ata 1910.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Bibiana Candia

**Bibiana Candia Becerra**, nada na Coruña o 17 de agosto de 1977, é unha escritora e xornalista galega.

## Traxectoria 
Estudou Filoloxía Hispánica na Universidade da Coruña e traballou para a propia universidade ao rematar os estudos. No ano 2011 mudouse a Berlín para dedicarse profesionalmente á literatura. Na capital alemá traballou como xornalista freelance e como escritora.

Colabora coa revista *Jot Down*, con *Letras Libres*, *The Objective* e co Instituto Cervantes de Berlín.

Empezou a escribir poesía e formas narrativas breves ata que en 2021 publicou a ficción de base histórica *Azucre*, que abriu a súa obra a unha maior repercusión e que estivo varias semanas entre os libros máis vendidos en España en ficción histórica. Mentres tanto, obtiña tamén senllos premios ao seu labor xornalístico.

## Obra 
### Poesía 
* *La rueda del hámster* (2013). Torremozas. 56 páxs. ISBN 9788478395262.

* *Las trapecistas no tenemos novio* (2016). Torremozas. 72 páxs. ISBN 9788478396597.

### Narrativa 
* *El pie de Kafka* (2015). Torremozas. relatos construídos a partir de fragmentos de obras de Kafka.
* *Fe de erratas* (2018). Franz. 44 páxs. ISBN 978-84-946897-1-0.

#### Novela 
* *Azucre* (2021). Logroño: Pepitas de calabaza. Novela na que se relata ficcionalmente a expedición de 1.700 galegos a traballaren como escravos en Cuba, promovida por Urbano Feijóo de Sotomayor. 144 páxs. ISBN 9788417386825.
** *Azucre* (2022). Kalandraka. 198 páxs. ISBN  978-84-1343-182-6. Ilustracións de Xosé Cobas. En galego.

## Recoñecementos 
* Gañou o XLII Premio Internacional Afundación de Xornalismo Julio Camba co artigo "Una legión de señoras en bata", publicado en Letras Libres.
* Foi premiada co Premio de divulgación feminista Carmen de Burgos en 2020 por un artigo sobre a lexicógrafa María Moliner.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web persoal 
*Entrevista a Bibiana Candia en *The Objective*.
*Diálogo a propósito de *Azucre*, YouTube 2021
Laura Suárez Fernández

**Laura Suárez Fernández**, nada en Dumbría en 1994, é unha ilustradora e autora galega.

## Traxectoria 
Graduouse en Belas Artes na Universidade Politécnica de Valencia, especializándose en ilustración. Despois formouse no mestrado de Ilustración e Cómic da Escola Elisava, en Barcelona. Actualmente traballa coma autora e ilustradora editorial.

## Premios 
Premio Castelao de Banda Deseñada 2024

## Obras 
* *Los cuentos de la niebla*. (2019) Editorial Dibbuks. Madrid.
* *Una bona amiga*. (2019) Editorial Baula, del grupo Edelvives. Barcelona.
* *Conexión macarrón.* (2019) Con texto de Ledicia Costas. Xerais. Vigo.
* *Tales of the mist*. (2020) Europe Comics.
* *Cuentos españoles de hoy y siempre*. (2021) Con texto de Magela Ronda. B de Blok, del grupo Penguin Random House. Barcelona.
* *Monte Pindo. Historias e lendas do Olimpo Celta*. (2021) Galaxia. Vigo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha de autora en Galaxia.
* Ficha de ilustradora en Xerais.
Sativanorte

**Sativanorte** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia do Norte. Sativanorte limita con Susacón polo norte, con Sativasur e Tutazá polo sur, con Onzaga e o departamento de Santander polo oeste e con Jericó e Socotá polo oeste.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Kathleen Lonsdale

**Kathleen Lonsdale**, nada **Kathleen Yardley,** nada en Newbridge, no condado de Kildare ( Irlanda ) o  28 de xaneiro de 1903 e finada o 1 de abril de 1971, foi unha cristalógrafa británica de orixe irlandesa que estableceu a estrutura do benceno por métodos de difracción de raios X en 1929, e do hexaclorobenceno por métodos espectrais de Fourier en 1931.

Foi a primeira muller elixida membro da Royal Society, a primeira muller profesora titular da University College de Londres, a primeira muller presidenta da Unión Internacional de Cristalografía e a primeira muller presidenta da Asociación Británica para o Avance da Ciencia.

## Traxectoria 
Kathleen Lonsdale era a décima filla de Harry Yardley, o xefe de correos da cidade, e de Cameron Jessie. A súa familia trasladouse a Inglaterra cando ela tiña cinco anos. Primeiro foi á escola do condado de Woodford só para nenas. Debido a que Kathleen interesouse polas matemáticas e as ciencias, tivo que ir á Ilford County High School, un colexio masculino.

Obtivo a súa licenciatura no Bedford College for Women en 1922 e licenciouse en física pola University College de Londres en 1924. Despois uniuse ao equipo de investigación de cristalografía dirixido por William Henry Bragg na Royal Institution. En 1927 casou con Thomas Jackson Lonsdale co que tivo tres fillos - Jane, Nancy e Stephen - este último foi médico e traballou durante varios anos en Malawi .

Aínda que se criaron como bautistas, tanto ela como o seu marido adoptaron o credo cuáquero en 1935, sendo ambos pacifistas comprometidos. Pasou un mes na prisión de Holloway durante a segunda guerra mundial por negarse a rexistrarse para as tarefas de protección civil ou pagar unha multa por negarse a rexistrarse. Na reunión anual dos cuáqueros británicos en 1953, pronunciou o discurso principal *Eliminando as causas da guerra* .

Despois dun período dedicado a criar aos seus fillos, Kathleen Lonsdale volveu traballar a finais da década de 1930 na Universidade de Leeds. Tamén volveu traballar con Bragg na Royal Institution en 1934. Ademais de descubrir a estrutura do benceno e do hexaclorobenceno, Lonsdale tamén traballou na síntese de diamantes . Fixo un uso pioneiro dos raios X para estudar os cristais. Lonsdale converteuse nunha das dúas primeiras mulleres membros da Royal Society en 1945, sendo a outra a bioquímica Marjory Stephenson.

En 1949, Lonsdale foi profesora titular de Química e xefa do Departamento de Cristalografía da University College de Londres . Foi a primeira profesora da universidade e ocupou o cargo ata 1968, cando foi nomeada profesora emérita.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Kathleen Lonsdale, la cristalógrafa que tuvo que empezar sus estudios en un colegio para niños no blog Mujeres con ciencia
ANO 2011

**ANO** ("si" en lingua checa) ou **ANO 2011** é un partido político checo de centro dereita, de ideoloxía liberal-conservadora. O partido é o herdeiro do antigo Movemento de Cidadáns Descontentos (en checo: *Akce nespokojených občanů*).
## Traxectoria 
Foi fundado en 2012 e está dirixido polo multimillonario empresario Andrej Babiš. Ten como obxectivo erradicar a corrupción do país, abolir a inmunidade e os retornos de capital do persoal político, loitar contra o desemprego e mellorar as infraestruturas de transporte. Ideoloxicamente, o partido sitúase no centro-dereita do espectro político checo, e ten moitos puntos en común coa Unión Democrática Cristiá - Partido Popular Checoslovaco, sen descartar colaborar con outros partidos.

Andrej Babiš dixo nunha entrevista postelectoral que estaba en contra da entrada da República Checa na zona do euro e que ANO 2011 non estaba a favor de profundar na integración europea e aumentar máis a burocracia de Bruxelas.

Nas eleccións parlamentarias de 2013, ANO 2011, deu a sorpresa ao consegui-lo 18,7% dos votos emitidos, quedando segundo por detrás do Partido Socialdemócrata Checo (ČSSD). Pouco despois, decidiu unirse a este último e á Unión Democrática Cristiá - Partido Popular Checoslovaco para formar o novo goberno, dirixido polo socialdemócrata Bohuslav Sobotka. 

O 21 de novembro de 2014, o Congreso do Partido da Alianza de Liberais e Demócratas por Europa aceptou a ANO 2011 como membro. Pavel Telička, cabeza de lista nas eleccións europeas de 2014 na República Checa, anunciou a súa saída da delegación da ANO 2011 en outubro de 2017. 

Segundo Jakub Patock, xornalista e biógrafo de Andrej Babiš, o partido está organizado como se fose da súa propiedade.

## Resultados electorais 
### Eleccións parlamentarias 
### Eleccións presidenciais 
### Eleccións europeas 
### Eleccións rexionais de 2020 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Andrej Babiš
* Partido Socialdemócrata Checo
Caridad Zazo Cardeña

**Caridad Zazo Cardeña**, nada en Villaluenga de la Sagra, Toledo, o 22 de xaneiro de 1945, é unha xeóloga española, especializada nos cambios do nivel do mar no Cuaternario. É profesora investigadora do Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC) no Museo Nacional de Ciencias Naturais de Madrid. Desde 2015 é membro numerario da Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas e Naturais.

## Traxectoria 
Licenciouse en 1968 en Ciencias Xeolóxicas pola Universidade Complutense de Madrid, onde tamén se doutorou en 1980. Entre 1984 e 1988 foi profesora titular do Departamento de Xeomorfoloxía e Xeotectónica da Facultade de Ciencias Xeolóxicas. Desde 1986 pertence ao CSIC, primeiro como colaboradora, desde 1989 como investigadora científica e, desde 1991, como profesora investigadora no Museo Nacional de Ciencias Naturais.

Desde 1990 foi vicepresidenta e de 1992 a 1994 presidenta da Sociedade Española de Xeomorfoloxía.

Desde 1992 é presidenta do Comité Español da Unión Internacional para a Investigación do Cuaternario (INQUA), organización na que tamén pertenceu a diversos comités e subcomités internacionais.

## Premios e honras 
* 2009: "Golden Chondrite of Merit", Centro de Investigaçao Marinha e Ambiental (CIMA) da Universidade do Algarve (Portugal)
* 2011: «Arquero de Ouro», medalla nº 2, Asociación Española para el Estudio del Cuaternario (AEQUA)

## Notas
Siachoque

**Siachoque** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia Central. Atópase no Altiplano Cundiboyacense, a unha distancia de 21 quilómetros da capital do departamento, Tunja. Limita polo norte con Toca, polo sur con Rondón e Viracachá, polo leste con Toca, Pesca e Rondón e polo oeste von Soracá e Chivatá.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Siachoque parque1.JPG|Praza central de Siachoque.
Ficheiro:Capilla Doctrinera Siachoque.jpg|Capela.
Ficheiro:Siachoque rural 02.JPG|Área rural.
Ficheiro:Siachoque rural 01.JPG|Área rural.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Socha

**Socha** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Valderrama. Limita con Socotá polo leste, Sativasur polo norte, Tasco polo sur e Paz de Río polo oeste.

## Historia 
Antes da conquista española das nacións chibchas do Altiplano Cundiboyacense, Socha estaba habitada polas tribos indíxenas pirgua e boche, ámbalas dúas pertencentes ao pobo muisca.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Somondoco

**Somondoco** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia do Leste. Esta cidade é a área municipal máis grande do val de Tenza. O val de Tenza é a ruta antiga que conecta o Altiplano Cundiboyacense e os Llanos. Somondoco limita con Almeida polo leste, con Guayatá polo oeste, con Guateque e Sutatenza polo do norte e con Ubalá (Cundinamarca) polo sur.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Tasco, Boyacá

**Tasco** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Valderrama. Tasco atópase no Altiplano Cundiboyacense a unha altitude que varía dende os 2400 metros ata os 3800 metros. O río Chicamocha flúe polo municipio, que limita con Socha polo norte, con Corrales e Gámeza polo sur, con Socotá polo leste e con Betéitiva e Paz de Río polo oeste. O centro urbano atópase a unha altitude de 2530 metros e a 115 quilómetros da capital do departamento, Tunja.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Tenza

**Tenza** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Oriente. Tenza limita con La Capilla e Pachavita polo norte, co departamento de Cundinamarca polo leste, con Sutatenza polo sur e con Garagoa polo leste. A altitude do concello vai dende os 1&nbsp;600 metros até os 2&nbsp;200 metros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Tibaná

**Tibaná** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Márquez. O centro urbano de Tibaná atópase no Altiplano Cundiboyacense a unha altitude de 2115 metros e a unha distancia de 38 quilómetros da capital do departamento, Tunja. O concello limita con Jenesano polo norte, con Ramiriquí e Chinavita polo leste, con Chinavita e Úmbita polo sur e con Turmequé e Nuevo Colón polo oeste.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Manuel Peña-Rey Bouzas

**Manuel Peña-Rey Bouzas**, nado en Ourense o 4 de marzo de 1938, é un médico e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Manuel Peña Rey. Militante do Partido Comunista de España, durante o franquismo foi detido en abril de 1971 acusado de propaganda ilegal e de pertencer a Comisións Obreiras xunto con Carlos Barros, Augusto Valencia Teijeiro, Antonio Estévez García, Rafael Blanco Pérez, Miguel Domínguez Vaz, Sergio Sandoval Bahamonde, Antonio Pérez Barreiros, Camilo de Dios Fernández e Norberto Salgado Lorenzo. Foi procesado e expulsado do traballo no Hospital Médico Provincial de Ourense. Nas eleccións de 1977 encabezou a candidatura do PCE pola provincia de Ourense, pero non resultou elixido. Foi secretario xeral do Partido Comunista de Galicia (1995-2000) e actualmente é o presidente de honra do PCG.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Tuusulan Blue Rings

O **Blue Rings**, ou simplemente **BR**, é un equipo de ringette da localidade de Tuusula, Finlandia. O equipo foi fundado en 2010 e na tempada 2021-22 compite na máxima categoría do ringette finlandés, a Ringeten SM-sarja.

## Historia 
O equipo foi fundado en 2010 como club paraugas de Kerava Shakers, Nurmijärvi Seven Ringettes e Tuusula Ringette, co obxectivo de ter distintos grupos de idade para formar xogadoras tanto para a competición como para afección.

Na tempada 2018-19 Shakers Ringette e Tuusula Ringette uníronse a Blue Rings. BR xa fora o equipo representativo de ambos clubs en distintas categorías. Dende ese momento, as xogadoras de Shakers e Tuusula pasaron a formar parte do club e a competir baixo o seu nome dende a categoría G-junior ata o campionato nacional.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Blue Rings
Cabo Bon

[miniatura|300px|O **cabo Bon**, ao leste do [gofo de Tunes]]
O **cabo Bon** (,  *Eddar Rass*; en francés, *Cap Bon*) é un cabo  e unha península da costa setentrional de África, en augas do mar Mediterráneo, no extremo nororiental de Tunisia, fronte a Sicilia. 

Na antigüidade era coñecido en latín como *Promontorium Mercurii* (o cabo de Mercurio).

## Xeografía 
O cabo Bon é o extremo noroccidental do golfo de Tunes. Encóntrase a 73 km en liña recta da illa de Pantelleria (Italia), que é perfectamente distinguíbel en días claros. E 
o cabo Bon tamén pode verse desde Erice (un pequeno poblo medieval da provincia de Trapani, Sicilia). 

Na península de Bon encóntranse as cidades de Nabeul ou Kélibia.

As ruínas da cidade púnica de Kerkouane tamén se encontran nesta península.

## Xeoloxía 
Algúns xeólogos plantexan a hipótese de que hai miles de anos a península de Bon estaba unida a Sicilia, actuando como unha ponte entre África e Europa. 

## Historia 
Hoxe en día a de Bon é unha península desenvolvida turisticamente grazas ás súas praias, covas, pobos de pescadores e importantes centros arqueolóxicos. 

O mármore das canteiras da península de cabo Bon utilizouse para construír o Coliseo de Roma. 

No ano 468 enfrontáronse nas súas proximidades a armada do Imperio Bizantino e a do Reino vándalo do norte de África. 

O 13 de decembro de 1941 tivo lugar a batalla naval do cabo Bon durante a segunda guerra mundial. Esta batalla foi un enfrontamiento naval rápido na noite do 12 ao 13 de decembro de 1941 entre unha formación de dous cruceiros lixeiros italianos escoltados polo torpedeiro *Cigno* e unha pequena frota de destrutores británicos.

O 11 de maio de 1943, despois dunha forte resistencia, produciuse a rendición do Quinto Grupo Blindado do Rexemento de Cabalaría de Niza nº1, sometido a duros bombardeos e rodeado polos ingleses tras a repentina rendición non anunciada dos seus aliados alemáns, os británicos permitiron que os dous oficiais italianos sobreviventes, Battistini e Baldissera, revistaran aos seus homes antes de que foran enviados ao cativerio.

## Fauna 
A península de Cabo Bon é un lugar de grande importancia para a migración das aves. Durante os meses de primavera milleiros de aves rapaces, como abelleiros europeos, miñatos queimados e varias especies do xénero *Circus*, toman altura nas montañas antes de cruzar o Canal de Sicilia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Sethom Hafedh (1977): ''Les fellahs de la presqu'île du Cap Bon*. Tunis:  Éd. Université de Tunis.
* Thameur Saad (2009): *Le Cap Bon. Terre d'attache, terre d'envol*. Tunis: Éd. Alif.

### Ligazóns externas 
* Unformación sobre *Cap Bon'' .
Golfo de Tunes

O **golfo de Tunes** (en ) é un golfo do mar Mediterráneo localizado no noroeste de Tunisia, que se estende uns 70 km, entre o cabo Sidi Ali El Mekki (a poucos quilómetros ao leste de Ghar El Melh) e o cabo Eddar Rass (ou cabo Bon *stricto sensu*), a uns quilómetros ao norte de El Haouaria, situado na punta nordeste da península do mesmo nome.

A cidade de Tunes, a capital do país, encóntrase no extremo sur do golfo, ao igual que unha serie de asentamentos que se estableceron nos últimos tres milenios.

## Notas
Toño Guede

**José Antonio Santos Guede**, tamén coñecido como **José A. Santos** e como **Toño Guede**, nado en Ourense o 1 de decembro de 1971, é un escritor galego.

## Traxectoria 
Cun grupo de escritores ourensáns, creou o Círculo Poético Ourensán. Colabora na revista *InViable* coa sección "Antenas de Galicia".

## Obra 
### En galego 
#### Poesía 
* *Bolboretas na memoria* (2009). Editorial El Taller del Poeta.

#### Novela 
* *Só ficarán cinzas en algures* (2021). N.º 435 da colección *Literaria* de Galaxia.

### En Castelán 
### Poesía 
* *Decadencia* (2010). LiberLibro.

* *Días de lluvia* (2011). Círculo Poético Ourensán.
#### Novela 
* *Cicatrices* (2000). VariEdiciones.
* *El fin de los sueños* (2006). Luna Rossa Ediciones.

* *El último suspiro del césar* (2008). Bubok Publishing .
* *Una pesadilla llamada Aurora* (2014). United P.C.
* *Mal lugar para morir* (2016). LiberLibro.
* *Canciones que parecen anunciar la muerte* (2017). Ediciones Atlantis.
* *La danza de los cuerpos imperfectos* (2019). Ediciones Hades.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* , Anxo et al. (2019). *Poetas do reencontro*. p. 149. Punto Rojo Libros.
### Ligazóns externas 
* Ficha de Toño Guede en Editorial Galaxia.
Juan Norat

**Juan Norat Pérez**, nado en Portonovo (Sanxenxo) o 6 de decembro de 1944 e finado na mesma vila o 19 de decembro de 2021, foi un futbolista galego, que xogaba como centrocampista. Figura histórica do Pontevedra CF, é o xogador con máis tempadas na historia do primeiro equipo do club (15), co que disputou 298 partidos oficiais.

## Traxectoria
Formouse como futbolista na canteira do Portonovo e en xullo de 1963 fichou polo Pontevedra CF, club que naquel ano ascendera a Primeira División. Na súa primeira campaña no club disputou só partidos amigables e non debutou en encontro oficial ata a tempada 1964/65, xa na Segunda División. Ese mesmo ano proclamouse campión da categoría, certificando así o ascenso a Primeira. 

Xogou no Pontevedra durante as seguintes cinco tempadas en Primeira (1965-1970). A temporada 70/71 disputouna cedido no CD Ourense, pero para a seguinte regresou ao Pontevedra, que competía nese momento en Segunda. Xogou oito anos máis no club granate, vivindo un descenso a Terceira en 1973, un ascenso a Segunda en 1976 e un descenso á nova Segunda División B en 1977. 

Despois de deixar ao fútbol foi empresario. A súa familia é moi coñecida en Portonovo e ten empresas de pesca, hostalaría, etc. O fillo, Juan Norat Estévez, é adestrador de baloncesto.

## Clubs 
## Notas
Joan Subirats

**Joan Subirats i Humet,** nado en Barcelona o 17 de maio de 1951, é profesor de Ciencias Políticas da Universidade Autónoma de Barcelona, especialista en goberno, xestión pública e análise de políticas públicas. Tamén traballou en temas de exclusión social, temas de innovación democrática e sociedade civil. En decembro de 2021, foi nomeado ministro de Universidades do goberno español en substitución de Manuel Castells, que dimitiu por motivos persoais.

## Traxectoria 
### Formación e primeira militancia 
Nado no barrio de El Raval, estudou Económicas na Universidade de Barcelona entre 1969 e 1974. Moi axiña comezou a militar en Bandera Roja, un partido fundado por ex-militantes do PSUC. En calidade de representante seu participou, en 1973, na Assemblea de Catalunya, movemento que organizou a toda a oposición catalá á ditadura franquista, e foi un dos 113 detidos, polo que foi encarcerado dous meses na Prisión Modelo de Barcelona. Posteriormente, militou no PSUC.

### Carreira profesional 
Na década de 1970, comezou a traballar como profesor universitario na facultade de Dereito da UB. En 1980, doutorouse en Economía pola Universidade de Barcelona e a partir de 1985, pasou á Facultade de Ciencias Políticas da Universidade Autónoma de Barcelona. Foi director do Instituto de Goberno e Políticas Públicas, IGOP, dependente da UAB, dende a súa creación até xullo de 2009, e alí dirixiu posgraos en Economía Cooperativa. Tamén foi profesor visitante en varias universidades como La Sapienza de Roma, a de Georgetown, Universidade de California-Berkeley, a Universidade de Nova York e a UNAM de México.

Foi autor e editou títulos como *Elementos de Nova Política* (CCCB, Barcelona 2003), *Análise e xestión de políticas públicas* (Ariel, 2008), *Do chino ao Raval* (Hacer, 2008), *Participación e calidade democrática* (Ariel, 2009)*, Autonomías e desigualdades en España: percepcións, evolución social e políticas de benestar* (Institut d'Estudis Autonòmics, 2011) e *El poder de lo próximo. Las virtudes del municipalismo* (Catarata, 2017). 

### Activismo político 
Durante moito tempo estivo na órbita de ICV pero sen implicación política, mais en xuño de 2014 aparece como un dos voceiros de Barcelona en Comú. Despois foi un dos voceiros de Guanyem Barcelona, e é membro da coordinadora de Catalunya en Comú. En novembro de 2017, foi nomeado Comisario de Cultura do Concello de Barcelona. 

Nas eleccións municipais de 2019 foi número dous da lista de Barcelona en Comú e foi nomeado concelleiro de Cultura e sexto tenente de alcalde. En xullo de 2021, anunciou que renunciaba ao cargo municipal coincidindo coa súa xubilación. A concellería de Cultura foi asumida por Jordi Martí, ata entón conselleiro de Presidencia, Economía e Orzamentos.

Ten colaborado habitualmente en diversos medios, como o xornal *Ara*, *Catalunya Plural*, *Crític* e *El País* e no programa *La ventana* de la Cadena SER. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ada Colau

### Ligazóns externas 
* Joan Subirats en Twitter
* Artigos en Academia.edu
*Artigos en El País
Sorry Ma, Forgot to Take Out the Trash

***Sorry Ma, Forgot to Take Out the Trash*** é o primeiro álbum de estudio da banda estadounidense de punk rock The Replacements, publicado o 25 de agosto de 1981 a través do selo Twin/Tone Records.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Crying

**Crying** é unha banda estadounidense de indie pop formada en 2013 en Purchase, Nova York. O grupo está composto por Elaiza Santos (voces), Ryan Galloway (guitarras e teclados) e Kynwyn Sterling (batería). Crying autoeditou tres EPs entre 2013 e 2014 e o seu álbum de estrea, *Beyond the Fleeting Gales*, aparareceu en outubro de 2016 a través do selo Run for Cover.

## Discografía 
### Álbums 
### EPs 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina da banda
Tipacoque

**Tipacoque** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia do Norte. Atópase no Altiplano Cundiboyacense, na Cordilleira Oriental dos Andes colombianos, na beira occidental do río Chicamocha.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Tipacoque boy.jpg|Vista de Tipacoque.
Ficheiro:Tipacoque parque iglesia.JPG|Praza central e igrexa.
Ficheiro:Hidro tipacoque.jpg|Canón do río Chicamocha.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Mclusky Do Dallas

***Mclusky Do Dallas*** é o segundo álbum de estudio da banda galesa de indie rock Mclusky, publicado o 1 de abril de 2002 a través do selo Too Pure.

Lanzáronse catro sinxelos do disco: "Lightsabre Cocksucking Blues", "Whoknowyou", "To Hell with Good Intentions", e "Alan Is a Cowboy Killer". O álbum foi reeditado de forma limitada en vinilo de cor laranxa claro e branco mármore como unha exclusiva para o  Record Store Day en 2012.

O nome do álbum xoga co título da película pornográfica de 1978 *Debbie Does Dallas*.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Toca, Boyacá

**Toca** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia do Centro. Toca atópase no Altiplano Cundiboyacense a 27 quilómetros ap nordeste da capital do departamento, Tunja. Limita con Tuta polo norte, con Siachoque polo sur, con Pesca polo leste e con Tuta e Chivatá polo oeste.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Represa la copa.jpg|Lagoa artificial de *La Copa*.
Ficheiro:Presa La Copa.JPG|*La Copa*
Ficheiro:Monumento a Plinio Mendoza Neira por Mardoqueo Montaña- Toca.JPG|Monumento a Plinio Mendoza Neira.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Togüí

**Togüí** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia doe Ricaurte. O concello atópase na Cordilleira Oriental dos Andes colombianos a unha altitude de 1&nbsp;650 metros. Limita cos concellos de San José de Pare, Arcabuco, Moniquirá, Chitaraque e Gámbita.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Tota, Boyacá

**Tota** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Sugamuxi. Tota atópase a uns 40 km de Sogamoso e limita cos concellos de Cuítiva polo norte, Aquitania polo leste, Zetaquirá e San Eduardo polo sur e Pesca polo oeste. Preto de alí, atópase o lago Tota, que recibe o seu nome pola vila, e que é o meirande lago de Colombia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Úmbita

**Úmbita** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Márquez. Atópase no Altiplano Cundiboyacense a unha distancia de 70 quilómetros da capital do departamento, Tunja. Limita cos concellos de Nuevo Colón e Tibaná polo norte, con Chinavita polo leste, con La Capilla e Tibirita (Cundinamarca) no polo sur e con Villapinzón (Cundinamarca) e Turmequé polo oeste. A altitude do concello varía dende os 1600 até os 3400 metros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Partido Comunista pola República Galega

O **Partido Comunista da República Galega** (**PCRG**) é unha organización política galega, de ideoloxía comunista marxista-leninista e independentista. Os seus obxectivos políticos son a construción do socialismo en Galicia, o comunismo a nivel internacional, a independencia de Galicia, a liberación da muller e o antiimperialismo. De acordo co modelo organizativo do centralismo democrático, o seu órgano de dirección é un Comité Central.

## Historia 
A organización foi fundada nun congreso constituínte durante o 18 e 19 de decembro de 2021, onde segundo a organización participaron máis de 100 persoas, pois aprobáronse a totalidade dos relatorios e a dirección proposta con 121 votos a favor, ningunha abstención e ningún voto en contra. O PCRG nace dunha escisión da FPG, sendo considerado unha continuación da súa organización de mocidade Xeira, aínda que incorpora militancia de diversas orixes como MpB, MGS, GC, APU, pequenos grupos locais e varios militantes de primeira hora do PCLN.

No seu congreso constituínte (2021) propuñan unir todos os comunistas de Galiza nunha soa formación; traballar a prol dun sindicato único en Galicia; "reconstruír un movemento estudantil popular, democrático, republicano e asembleario" así como impulsar as relacións internacionais cos "estados socialistas e populares que resisten ao imperialismo", como coas organizacións "obreiras, revolucionarias e insurxentes" de todo o mundo", rechazando as posturas tanto de Israel como da Ucraína.

## Notas
Tópaga

**Tópaga** é unha vila e concello do departamento colombiano de Boyacá, e forma parte da provincia de Sugamuxi. Tópaga atópase no Altiplano Cundiboyacense, co seu centro urbano a unha altitude de 2&nbsp;900 metros, mentres que a topografía do concello varía dende os 2&nbsp;400 metros até os 3&nbsp;200. Limita con Nobsa e Corrales polo oeste, con Mongua e Gámeza polo leste, con Gámeza polo norte e con Monguí e Sogamoso polo sur. A capital do departamento, Tunja, está a 98 quilómetros. O río Chicamocha discorre por Tópaga.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Plaza central Tópaga-Boyacá. A Pulido-Villamarín.jpg|Praza central.
Ficheiro:Capilla Doctrinera TOPAGA CULTO A JUDAS TADEO. A Pulido-Villamarín.jpg|Interior da capela.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Wagner G. Barreira

**Wagner Gutierrez Barreira**, nado en São Paulo en 1962, é un xornalista e escritor brasileiro.

## Traxectoria 
Traballou na revista *Veja*, no xornal *O Estado de S. Paulo*, para *TV Cultura*, *Jornal do Brasil* e a revista *Aventuras na História*. Foi o primeiro director editorial de medios dixitais da Editora Abril e profesor na Pontifícia Universidade Católica de São Paulo.

## Obra escrita publicada 
;En portugués brasileiro:
* *Lampião & Maria Bonita: uma história de amor e balas* (2018). Editorial Planeta.
* *Demereara* (2020). Editora Instante.

;Traducida á lingua galega:
* *Demereara* (2021). N.º 433 da colección *Literaria* de Galaxia. Tradución de Leandro García Bugarín.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha de Wagner G. Barreira  na páxina web de Galaxia.
Martine Bertereau

[miniatura| Soneto dedicado ao [cardeal Richelieu por Martine Bertereau no seu libro *La restitution de pluton* (1640).]]
**Martine Bertereau**, tamén coñecida como **baronesa de Beausoleil**, nada en Francia en 1590 e finada en Vincennes en 1642, foi unha pioneira da enxeñaría de minas e mineraloxista francesa que viaxou moito por Europa en busca de xacementos minerais. Inspeccionou os sitios de centos de minas potenciais en Francia ao servizo do rei. Os seus escritos describen o uso de varas de adiviñación, así como moitos consellos científicos e prácticos que obtivo en gran parte do libro *De architectura*, escrito polo arquitecto romano Vitruvio, son unha visión única das habilidades artesás implicadas na minería no século XVII.

## Traxectoria 
Martine Bertereau procedía dunha familia nobre francesa de Touraine que tradicionalmente se dedicaba á minería. Casou con Jean de Chatelet, barón de Beausoleil e de Auffenbach, experto en minería. Rodolfo II, emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico, nomeouna comisaria xeral das minas de Hungría. Mentres o barón ocupaba este cargo, a parella fixo moitas viaxes visitando minas en América do Sur, Hungría e Alemaña. Henrique IV de Francia encargoulles o levantamento do territorio francés en 1626, coa intención de localizar potenciais minas e reactivar a industria mineira do país. Estableceron unha base en Morlaix na Bretaña. A súa actividade espertou sospeitas entre o clero provincial de que os seus métodos implicaban maxia e un sacerdote chamado Touche-Grippé, que era o preboste provincial, rexistrou no seu castelo material incriminatorio. Non se presentaron cargos, pero ambos víronse obrigados a abandonar Francia. Máis tarde foron invitados polo rei Lois XIII, para continuar co traballo.

A baronesa escribiu dous informes sobre a súa obra, o primeiro, *Véritable déclaration de découverte des mines et minières*, publicouse en 1632. O segundo foi escrito en forma de poema dirixido ao cardeal Richelieu, *La restitution de pluton* (1640), é realmente unha súplica para que se lles pague polo traballo que realizaron ás súas costas.

Neste traballo busca defender a súa posición como muller na industria mineira:

Especúlase que a demanda de cartos levou o goberno a actuar contra eles, acusándoos de bruxería. Jean de Chastelet foi encarcerada na Bastilla e Martine e a súa filla máis vella no Château de Vincennes. Os dous morreron no cárcere.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Claramunt Vallespí, Rosa; Claramunt Vallespí, Teresa (2012). *Mujeres en ciencia y tecnología.* Madrid: UNED. ISBN 9788436264210.
Eva Ekeblad

**Eva Ekeblad** (nada *Eva* *De la Gardie),* nada en Estocolmo o 10 de xullo de 1724 e finada en Lidköping o 15 de maio de 1786, foi unha agrónoma sueca, científica, anfitrioa de salóns literarios e condesa do Reino de Suecia. O seu descubrimento máis coñecido foi a obtención de fariña e alcohol mediante a pataca (1746). Foi a primeira muller membro da Real Academia Sueca de Ciencias (1748).

## Traxectoria 
Eva De la Gardie era filla do estadista conde Magnus Julius De la Gardie (1668-1741) e do político afeccionado e anfitrión de salóns literarios Hedvig Catharina Lilje ; irmá do capitán Carl Julius de la Gardie e Hedvig Catharina De la Gardie, tamén tía de Hans Axel de Fersen . O seu irmán era o marido da famosa Catalina Carlota De la Gardie e cuñado de Hedvig Taube.

Eva casou aos 16 anos (1740) co estadista conde Claes Claesson Ekeblad e converteuse na nai de sete fillos (un neno e seis nenas). A parella residía en Estocolmo e unha propiedade en Västergötland e pertencía aos círculos máis altos da nobreza sueca.  Eva Ekeblad era famosa pola súa caridade cos pobres.

O seu marido estaba a miúdo ausente e Eva era a responsable da xestión do rancho e supervisaba os administradores das asembleas rurais de Mariedal e Stola Manor. En Estocolmo, ela acolleu un salón cultural e foi descrita como "unha das poucas damas aristocráticas cuxa honra se consideraba inmaculada". Os primeiros concertos da música misa de Johan Helmich Roman celebráronse no seu salón do palacio de Ekeblad.

## Actividade científica 
Ekeblad desenvolveu un método para facer fariña e alcohol usando patacas.  Despois comezou a cultivar plantas de pataca, que foran introducidas en Suecia en 1658 pero que ata entón só se cultivaban en invernadoiros aristocráticos. Isto mellorou moito os hábitos alimentarios e reduciu as fames. Anteriormente, o alcohol obtíñase de trigo, centeo e cebada; estes poderían entón ser utilizados para a fabricación de pan. e descubriu como substituír os perigosos ingredientes da cosmética da época elaborando pos derivados das patacas (1752). Dise que promoveu o uso das patacas empregando flores da planta como adornos para o cabelo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Eva Ekeblad, la aristócrata que popularizó la patata en Suecia no blog Mujeres con ciencia