Reis de España

A lista dos **reis de España** comeza cos Reis Católicos porque se considera que España comezou a existir cando a Coroa de Castela e a Coroa de Aragón uniron os seus reinos a través do matrimonio de Isabel I de Castela con Fernando II de Aragón, aínda que os reinos seguiron tendo leis separadas e a denominación da Monarquía incluía varios reinos (a máis común sería *Rei de Castela, Aragón, León, Granada e Toledo*, aínda que variaba moito). O termo España referíase á Península Ibérica en conxunto até o recoñecemento definitivo da independencia de Portugal en 1668 e o título *rei de España* só se comezou a utilizar polos monarcas en 1874 (anteriormente Isabel II utilizou o de *Raíña das Españas*).
300px|dereita|miniatura|Xenealoxía dos reis de España

## Casa de Trastámara 
En 1474 o rei Henrique IV de Castela morreu, deixando un Reino inmerso nunha guerra civil entre Isabel e Xoana de Castela que, finalmente, gañou a primeira. En 1479 era Xoán II de Aragón o que morría, pasando o trono a Fernando, naquel momento rei de Castela por matrimonio coa raíña Isabel; deste xeito empezouse a xestar o que sería a futura monarquía española. En 1492 conquistaron o Reino de Granada, o último territorio islámico na península, e en 1512 Fernando II conquistou o Reino de Navarra co apoio do partido beaumontés e do papa Xulio II, e incorporouno a Castela en 1515. Á morte da raíña Isabel, sucedeulle a súa filla Xoana, quedando o seu pai como rexente; a pesar de ser rexeitado pola nobreza castelá e substituído polo marido de Xoana, Filipe o Fermoso (que chegou a ser xurado rei), Fernando volveu asumir a rexencia tras a repentina morte deste.

Á morte do Rei Católico houbo un período de inestabilidade debido á incapacidade mental da súa filla Xoana, que foi aproveitado polo seu neto Carlos para proclamarse rei en Bruxelas, o que foi recoñecido en Castela; pero en Aragón non houbo acordo en aceptar e en aplicar o testamento do Rei Católico por estar en contra dos foros, o cal conduciu a un período sen rei, no que se paralizou o goberno, ata que finalmente decidiuse xurar a Xoana e Carlos como reis de Aragón.

## Casa de Austria 
A Casa de Habsburgo (ou "de Austria") comezou con Carlos I (V do Sacro Imperio Romano Xermánico). Deixou tras de si unha monarquía española que foi tamén, por algún tempo, soberana dos Países Baixos, de boa parte de Italia e de grandes territorios en ultramar; no entanto, o título de *Emperador* non pasou aos seguintes monarcas de España.

## Casa de Borbón 
Tras a morte de Carlos II sen descendencia, a titularidade da Coroa de España pasa ao seu sobriño-neto, e neto á súa vez de Lois XIV de Francia, Philippe d'Anjou, sendo o primeiro membro da Casa de Borbón en España. Ao ser nomeado Rei de España, Philippe cambia o seu nome a *Felipe*, mentres que o apelido francés *Bourbon* foi castelanizado como *Borbón*.

## Casa de Bonaparte 
O único monarca desta casa foi Xosé I, imposto polo seu irmán Napoleón I de Francia despois de invadir España e facer renunciar a Carlos IV en 1808. Gobernou na España ocupada polos franceses e nos seus dominios sen o recoñecemento das Cortes nin da América española, co título de *Rei das Españas e das Indias, pola graza de Deus e pola Constitución do Estado*. Habitualmente, e por ser un rei imposto, non se considera que Xosé Bonaparte fose un rei propiamente dito e non adoita levar o numeral correspondente.

## Casa de Borbón (primeira restauración) 
A partir da Constitución de 1837, Isabel II pasa a denominarse *Raíña das Españas*. 

Despois da abdicación de Isabel II, houbo dous anos de interregno, durante o cal o goberno de España buscou no exterior un novo monarca.

## Casa de Savoia 
O único monarca desta dinastía é Amadeu I, elixido polas Cortes despois da Revolución de 1868 e a abdicación de Isabel II. O novo título foi *Rei de España, pola graza de Deus e a vontade nacional*.

## Casa de Borbón (segunda restauración) 
É a segunda restauración, logo da Primeira República Española. O título dos monarcas é *Rei de España pola graza de Deus e a Constitución*.

## Casa de Borbón (terceira restauración) 
É a terceira restauración logo da Segunda República Española e a Ditadura de Francisco Franco. O seu título é simplemente *Rei de España*.

## Notas 
## Véxase tamén