Lagosta europea

A **lagosta europea** ou común (*Palinurus elephas*, Fabricius 1787) é un crustáceo macruro (é dicir, de abdome ben desenvolvido), un dos mariscos máis valorados, tanto en Galicia como no resto do Estado. Tamén se denomina **lagosta vermella**.

## Descrición 
miniatura|dereita|Debuxo do pintor xaponés Kuniyoshi Utagawa.
Corpo robusto, dividido entre cefalotórax (pereión) e abdome (pleón), ámbolos dous cubertos por un exoesqueleto de natureza calcaria (**casca**), de forma máis ou menos cilíndrica, dotado de numerosos saíntes de tamaños desiguais dispostos en liñas lonxitudinais (ós que lle debe o seu nome inglés: *Spiny lobster*). A casca está dividida por sucos lonxitudinais e transversais, aspecto característico da familia *Palinuridae*.

Os adultos son de cor castaña ou violácea e no abdome presenta manchas amarelas simétricas. Na casca coexisten dous pigmentos, un azul escuro, dominante, soluble; e outro vermello, insoluble. A cor vermella viva coa que coñecémo-la lagosta no prato, cociñada, aparece só trala cocción, por desaparición dos outros pigmentos da casca, solubles na auga.

O rostro está formado por un pequeno saínte con dúas espiñas laterais, diverxentes e prominentes (como cornos), sobre os ollos, que son pedunculados, globosos e de cor vermella.

O primeiro par de antenas son pequenas (anténulas), curtas e bifurcadas ó final. O segundo par de antenas está moi desenvolvido, chegando a ser máis longas có corpo do animal, e constan dunha base ou pedúnculo curto e espiñoso e un látego formado por incontables artellos. As antenas teñen unha función esencialmente táctil.

300 px|esquerda|Cola de lagosta cocida.

O abdome é grande e arqueado. De aí a súa vella clasificación como **macruro**, en contraposición ós **braquiuros**, como a centola, de abdome pequeno e recollido baixo o cefalotórax.

Posúe seis segmentos (pleuras) móbiles. Cada segmento posúe un par de a modo de pequenas patas (pleópodos) que, nesta especie, non son útiles para a natación. A súa función é copuladora e ovíxena: as femias suxeitan a posta de ovos contra o abdome con estes pleópodos.

O último segmento abdominal está transformado nunha aleta caudal membranosa. Está constituída por unha placa central (**telson**, redondeado ou truncado) e catro uropodios.

Posúe cinco pares de patas locomotoras (pereiópodos), coma tódolos crustáceos decápodos, rematados nunha uña forte, excepto o primeiro par, máis curto e ancho e rematado nunha pinza pequena e fráxil. Nas femias, o último par de patas tamén remata en pinza (carácter que serve para diferencia-los exemplares dun e doutro sexo).

Mide entre 25 e 35&nbsp;cm e pesa ó redor de 1&nbsp;kg, aínda que pode chegar ós 50&nbsp;cm e pesos de 4–7&nbsp;kg. A madurez sexual alcánzase ós 4-5 anos, cuns 20&nbsp;cm de lonxitude. No Mediterráneo son xa maduras ós 3 anos, cuns 10&nbsp;cm.

As lagostas son **unisexuais** (cos sexos separados). O desenvolvemento é moi lento, chegando ós 15-20 anos. Como tódolos invertebrados dotados de exoesqueleto, muda e cambia de casca periodicamente. A lagosta presenta numerosas mudas anuais, que van a menos coa idade (10 veces no primeiro ano, 1-2 veces ó ano cando vellos).

## Hábitat 
É unha especie demersal, que vive nos fondos rochosos onde poida agocharse en covas e gretas, a profundidades de 20 a 70 metros, se ben no inverno desprázase a profundidades de 250 m ou máis.

Presente no atlántico oriental, desde a altura de Irlanda ou o sur de Noruega ata os Azores e Mauritania. Tamén é moi abundante no Mediterráneo.

A alimentación é omnívora, principalmente carnívora, a base de moluscos, outros crustáceos, equinodermos, algas etc.

## Pesca 
En Galicia cada vez é máis escasa, pola sobrepesca á que é sometida con capturas anuais que rondan os 2000 kg (con máximos de 5.207 kg en 2016 e mínimos de 334 kg en 2021. Boa parte da lagosta que se comercializa procede do Reino Unido.

Péscase con nasas especiais (**nasas lagosteiras**), pero ás veces vén enleada noutras artes de pesca.

O talle mínimo permitido para a lagosta capturada en augas galegas é de 95&nbsp;mm de lonxitude do cefalotórax.

## A lagosta no mercado e na cociña 
Normalmente, comercialízase a partir de cetarias, nas que se estabula trala captura ata o momento da súa venda.
 
A presentación habitual é fresca, viva. Recoñécese sen dificultade: o abdome debe de estar curvado cara a dentro e, cando a collemos na man adoita batelo con forza. Ademais, mostra reaccións reflexas nos ollos, antenas e patas ó contacto.

Tamén pode atoparse conxelada, pero neste caso se trata de lagostas foráneas.

Existe no mercado un sucedáneo de forma e sabor semellante ás colas de lagosta, baixo o nome de **“colas de mar”**. Trátase dun preparado elaborado a base de **surimi** (músculo de peixe picado e texturizado).

Consómese cocida en salpicón ou con distintas salsas, e tamén á prancha.

## Festa da lagosta 
Celébrase na Guarda, o último domingo de xuño.

## Sinonimia histórica 
* *Palinurus vulgaris* Latreille 1804
* *Palinurus quadricornis* Fabricius 1798 
* *Astacus elephas* Fabricius 1787

## Denominación noutras linguas 
* castelán, asturiano: langosta
* vasco: Otarrain 
* catalá: llagosta
* valenciano: llangosta
* francés: langouste, langouste rouge
* inglés: Spiny lobster, Common Spiny lobster
* portugués: lagosta
* italiano: aragosta
* alemán, danés: languste
* grego: astakos
* holandés: langoesten

## Especies semellantes 
No comercio pódense atopa-las seguintes especies semellantes:
* **lagosta moura** ou mauritánica, tamén chamada lagosta rosada ou lagosta diamante, procedente das costas africanas (*Palinurus mauritanicus*), máis grande e ancha cá nosa.
* **lagosta verde** ou real, tamén chamada lagosta portuguesa (*Panulirus regius*), de menor tamaño cá nosa.

Non parece razoable confundi-la lagosta co **lumbrigante** (*Homarus gammarus*), pero ás veces podemos atopar textos que describen este último baixo a denominación de lagosta (ou **lagosta americana**).

A razón da confusión pode deberse a unha tradución pouco rigorosa do inglés americano, lingua na que o lumbrigante se denomina *lobster*, palabra que os dicionarios traducen directamente por *lagosta*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en pescaderiascorunesas.es