open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dorelis Echeto

**Dorelis Aurora Echeto de Portillo**, nada en Guarero, municipio Guajira o 19 de xaneiro de 1967, é unha política, docente, lexisladora, activista polos dereitos indíxenas e autoridade venezolana. Dende novembro de 2022, é a directora do IPASME Maracaibo. Ademais, foi xefa dúas veces, en períodos distintos, da Zona Educativa Zulia (2008-2010 e 2022), entidade reitora educativa rexional zuliana do Ministerio do Poder Popular para a Educación de Venezuela, e en 2020 foi tamén presidenta do Consello Lexislativo do estado Zulia (CLEZ), así como deputada por varios períodos.

## Traxectoria 
Echeto, naceu no poboado rural de Guarero, zona da Guajira venezolana do estado Zulia. Estudou a carreira de educación na Universidade Pedagóxica Experimental Libertador (UPEL) e estudos de posgrao, coa mestría de *xerencia educativa* na Universidade Rafael Belloso Chacín (URBE) e doutoramento en perspectivas históricas, políticas, curriculares e de xestión na Universidade do Zulia (LUZ) en convenio coa Universidade de Córdoba (UCO) de España.

### Carreira política 
[miniatura|esquerda|180px|Dorelis Echeto, no seu despacho de [Ministerio do Poder Popular para a Educación de Venezuela|Zona Educativa Zulia (2022).]]
A comezos da década de 2000, Dorelis militou dende espezos do activismo indíxena no partido Movemento Quinta República (MVR) de Hugo Chávez. Posteriormente foi elixida deputada indíxena e logo o 6 de novembro de 2007 é designada como Directora Xeral Encargada de Educación Intercultural Bilingüe do MPPE. Máis tarde, asumiu a dirección da Zona Educativa Zulia. Echeto foi a primeira muller indíxena en tal cargo na historia da lexislación zuliana. O seu período estivo marcado pola pandemia de COVID-19 en Venezuela, onde artellou a súa xestión coas institucións gobernamentais e de saúde, para o resgardo da poboación.

En marzo de 2022, foi designada novamente polo MPPE como a nova directora de Zona Educativa Zulia substituíndo a Zendy Burgos. Echeto ocupou por segunda ocasión devandita dirección. Na súa xestión, comezou o plan de abordaxe chamado *Bricomiles (Brigadas Comunitarias Militares)* nas institucións educativas, desenvolvido polo goberno de Nicolás Maduro, a ministra do MPPE, Yelitze Santaella e a Forza Armada Nacional Bolivariana (FANB) para o rescate e reacondicionamento dos planteos, para o cal se activaron 343 *Bricomiles* no estado Zulia. Nese período recibiu algúns recoñecementos, entre eles o outorgado pola contraloría estatal.

Dorelis, tivo dichas funcións até novembro dese mesmo ano, cando asumiu a directiva do IPASME Maracaibo, onde activa varias especialidades médicas, xornadas para o maxisterio zuliano, operacións oftalmóloxicas de enfermidade de calixe xunto ao Hospital Madre Rafols e o reacondicionamento por fases da Unidade Médica.

### Vida persoal 
Echeto é membro do pobo wayuu. Casou e tivo dous fillos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Entrevista a Dorelis Echeto como Directora de Zona Educativa Zulia por Radio Fe y Alegría
Sara Berenguer Laosa

**Sara Berenguer Laosa**, nada en Barcelona o 1 de xaneiro de 1919 e finada en Montadin (Francia) o 8 de xuño de 2010, foi unha militante anarcosindicalista e feminista libertaria catalá, activa na organización Mujeres Libres.

## Traxectoria 
Naceu nunha modesta familia de clase traballadora. O seu pai era albanel e activista libertario. Deixou a escola aos 12 anos e aos 13 empezou a traballar nunha carnizaría. Porén, rebelouse ante a explotación e o machismo e foi posteriormente despedida doutros traballos. Traballou de costureira nunha fábrica e, despois, continuou exercendo pola súa conta até xullo de 1936. Cando estalou a guerra civil española tiña 16 anos. O seu pai morreu loitando na fronte. Foi nomeada responsábel da distribución das armas.

Exerceu cargos de responsabilidade no comité local da Federación Ibérica de Juventudes Libertarias e no secretariado do *Ateneo Libertario*, onde exerceu de mestra de nenos da rúa. Coñeceu a Sol Ferrer, a filla de Francesc Ferrer i Guardià, de quen aprendeu francés.

Durando os sucesos de maio de 1937 pa5rticipou nos enfrontamentos armados contra os comunistas e defendeu o *Casal de la Dona Treballadora*, dirixido por Amparo Poch y Gascón. A comezos de 1937 foi nomeada membro do comité central da Solidariedade Internacional Antifascista (SIA) con Ángel Aransaez e fixo numerosas visitas á fronte.

En outubro de 1938 uniuse ao movemento Mujeres Libres e ocupou o secretariado rexional da asociación. Implicouse en «educar social e culturalmente as mulleres para que puidesen construír e defenderse a si mesmas como seres humanos libres e conscientes».

### Exilio e resistencia 
En xaneiro de 1939, durante a Retirada (o éxodo a Francia), continuou o seu traballo como membro da SIA en Perpiñán e Besiers. Alí tratou de rescatar os prisioneiros dos campos, incluído o seu compañeiro Jesús Guillén Bertolín.

Durante a ocupación nazi foi membro do grupo da CNT de Bram e serviu de enlace coa Resistencia francesa en Aude, Ariège, Hérault e Alta Garona. Tras a liberación continuou xunto con Jesús o seu traballo na CNT no exilio. En 1947 foi responsábel dos cursos de taquigrafía da CNT para persoas refuxiadas e participou activamente nos grupos de teatro organizados polo movemento libertario. Mantivo contactos estreitos con activistas anarquistas, entre eles Octavi Alberola Suriñach e Cipriano Mera. En 1965 participou nas actividades do grupo que publicou o diario *Frente Libertario*.

## Obra 
* 
* 

### Poesía 
* *Cardos y flores silvestres* (1982)
* *Jardín de Esencias* (1982)
* *El lenguaje de las flores* (1992)
* *Sentiments* (2004)

## Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Notas
Minttu Tuominen

**Minnamari "Minttu" Tuominen**, nada en Helsinqui o 26 de xuño de 1990 é unha xogadora finlandesa de hóckey sobre xeo. Xoga de defensa e na tempada 2022-23 o seu equipo foron as Metropolitan Riveters da Premier Hockey Federation (PHF) norteamericana.

Tuominen vestiu a camisola da selección finlandesa en numerosas ocasións, tendo conseguido co equipo nacional finlandés unha medalla de prata e catro de bronce nos Campionatos do Mundo e tres bronces nos Xogos Olímpicos.

## Notas
Bill Fivaz

**William F. "Bill" Fivaz**, nado en Fulton, Nova York, o 26 de febreiro de 1934, é un escritor numismático estadounidense.

## Traxectoria 
Fivaz naceu na localidade de Fulton, situada na área metropolitana de Syracuse, no condado de Onondaga, Nova York, e cursou os seus estudos universitarios no *Hamilton College*, de Clinton, Nova York,

Logo da súa graduación ingresou na Mariña dos Estados Unidos, onde permaneceu ata 1959. Ese ano ingresou na compañía Nestlé, onde desenvolveu toda a súa carreira profesional ata a súa xubilación en 1996, co cargo de director rexional de vendas en Atlanta a partir de 1975. Outras das súas publicacións destacadas son *Helpful Hints For Enjoying Coin Collecting* ("Consellos útiles para gozar co coleccionismo de moedas"), de 1999, *United States Gold Counterfeit Detection Guide* ("Guía de detección de falsificacións de ouro dos EEUU"), de 2005, e *Managing & Settling a Numismatic Estate* ("Xestión e disposición dun patrimonio numismático"), escrita xunto con Beth Deisher e David S. Lande e editada pola *American Numismatic Association*.

Entre outras sociedades eruditas e asociacións, Fivaz é membro da *Rittenhouse Society* e da *American Numismatic Association*, a cuxa xunta de goberno pertenceu entre 1985 a 1989. Tamén foi presidente do Club de Coleccionistas de Erros Numismáticos de América. 

## Vida persoal 
Fivaz casou en 1956 con Marilyn Briggs, con quen tivo dous fillos.

* 1987: Premio Lyndon King, da *Combined Organization of Numismatic Error Collectors of America* (CONECA).

* 1988: *Hall of Fame* da CONECA. 
* 1990: Premio Kenny Knapp, da CONECA. 
* 1991: Glenn Smedley Memorial, da ANA.
* 1995: Premio Farran Zerbe Memorial, da ANA.
* 1999: Premio Robert Friedberg, do Gremio de Numismáticos Profesionais dos Estados Unidos.
* 2001: Numismático do ano, da ANA.
* 2002: *Hall of Fame* da ANA.
* 2003: Premio Clemy, do *Numismatic Literary Guild*.
* 2011: Premio Fivaz-Stanton, da CONECA.

## Premio Bill Fivaz 
En 1989, a *Combined Organization of Numismatic Error Collectors of America* (CONECA) institiuíu na súa honra o Premio Bill Fivaz ao mellor numismático xuvenil do ano, que se concedeu, cunha relativa continuidade, ata 2003. Estes son os autores recoñecidos co Premio Bill Fivaz:

* 1989: Paul D'Arcy e Greg Lyon.
* 1992: Phil Nordin.
* 1993: Vicken Yeparian.
* 1995: Rien Thum.
* 1996: Akio Lis.
* 1997: Steven Roach.
* 1998: David Shapiro.
* 1999: Steven Roach.
* 2000: David Shapiro.
* 2001: Cherylin Izuo.
* 2002: Jon Sullivan.
* 2003: Jeffray Swindling.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Smith, P. (2012). """. En *American Numismatic Biographies*. Páxina 146.
Blockbuster (serie de televisión)

***Blockbuster*** é unha serie de televisión estadounidense creada por Vanessa Ramos, quen tamén é produtora executiva. A serie baséase na marca Blockbuster, e está protagonizada por Randall Park no papel de Timmy, o xerente da última tenda de vídeos Blockbuster en Grandville, Míchigan. A serie estreouse en Netflix o 3 de novembro de 2022, onde conta cunha versión substitulada en galego. En decembro de 2022, a serie foi cancelada logo da primeira tempada.

## Personaxes 
* Randall Park como Timmy Yoon
* Melissa Fumero como Eliza Walker
* Olga Merediz como Connie Serrano

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Acis autumnalis

***Acis autumnalis*** é unha especie de planta bulbosa pertencente á familia das amarilidáceas.
miniatura|Detalle das flores

## Descrición 
Herba perenne a través de bulbos. Talos floríferos sen follas de 7-15(-25) cm de altura. Follas filiformes, de 12-16 cm de lonxitude, que aparecen durante ou pouco despois da floración. Flores en número de 1 a 3, dispostas nunha umbela que está protexida por unha bráctea membranosa (espata); as flores son acampanadas, constituídas por 6 pezas periánticas de cor branca, de 9-14 mm; 6 estames incluídos no periantio; ovario situado en posición inferior con relación ao resto das pezas florais. Froito en cápsula. Florece desde finais de verán e no outono.

## Hábitat 
En prados, chans arenosos e ácidos.

## Distribución 
Centro e oeste da Península Ibérica.

## Taxonomía 
*Acis autumnalis* foi descrita por (Carl von Linné) Robert Sweet e publicada en *The British Flower Garden*, . . . 3: t. 297, no ano 1829.

; Citoloxía
:

Número de cromosomas de *Acis autumnalis* (Fam. Amaryllidaceae) e taxóns infraespecíficos: 2n=14

; Sinonimia
:

* *Acis oporantha* Jord. & Fourr.
* *Acis pulchella* Jord. & Fourr.
* *Leucojum auctumnale* J.F.Gmel.
* *Leucojum autumnale* L.	basónimo
* *Ruminia hyemalis* Parl.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Terminoloxía descritiva das plantas
* Historia da Botánica
* Características das amarillidáceas
Rouco Son

***Rouco Son*** é unha revista musical galega, centrada na música rock, punk e metal feita en Galicia. Ademais da súa versión en liña, entre 2021 e 2023 contou cunha edición mensual en papel editada por Liexga Media.

## Historia 
A revista foi fundada en xullo de 2021 en Santiago de Compostela. Dende a súa creación, a edición en papel da mesma estivo dirixida por Javier Carnota, con Jacobo Mouriño Almeida como coordinador de contidos. Dende o ano 2024 realiza diversas colaboracións co semanario Sermos Galiza de Nós Diario, incluíndo unha recensión mensual dende xaneiro de 2025.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
#### Ligazóns externas 
* Páxina web
From Scratch (serie de televisión)

***From Scratch*** é unha miniserie de televisión estadounidense creada por Attica Locke e Tembi Locke para Netflix. Inspirada nas memorias homónimas de Tembi Locke, está protagonizada por Zoe Saldaña e Eugenio Mastrandrea. Os seus oito episodios estreáronse o 21 de outubro de 2022 en Netflix, onde conta con versión subtitulada en galego.

## Personaxes 
* Zoe Saldaña como Amy
* Eugenio Mastrandrea como Lino
* Danielle Deadwyler como Zora
* Judith Scott como Maxine
* Kellita Smith como Lynn
* Lucia Sardo como Filomena
* Paride Benassai como Giacomo
* Roberta Rigano como Biagia
* Keith David como Hershel

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Inverso

***Inverso*** (en ) é unha serie de televisión estadounidense creada por Scott B. Smith. Producida por Amazon, está vagamente baseada no libro homónimo de 2014 escrito por William Gibson. Os creadores de *Westworld* Jonathan Nolan e Lisa Joy son os produtores executivos xunto con Athena Wickham, Steve Hoban, e Vincenzo Natali. Ambientada aproximadamente unha década no futuro, cunha nova tecnoloxía que cambiou a sociedade de xeito sutil, unha usuaria de realidade virtual recibe unha conexión cunha realidade alternativa, así como un futuro escuro propio.

A serie estreouse no Ace Hotel dos Ánxeles o 11 de outubro de 2022, e estreouse o 21 de outubro de 2022 a través de Amazon Prime Video, onde conta cunha versión subtitulada en galego. En febreiro e 2023, a serie foi renovada para unha segunda tempada.

## Personaxes 
* Chloë Grace Moretz como Flynne Fisher
* Gary Carr como Wilf Netherton
* Jack Reynor como Burton Fisher
* JJ Feild como Lev Zubov
* T'Nia Miller como Cherise Nuland
* Louis Herthum como Corbell Pickett
* Katie Leung como Ash
* Melinda Page Hamilton como Ella Fisher
* Chris Coy como Jasper Baker
* Alex Hernandez como Tommy Constantine
* Julian Moore-Cook como Ossian
* Adelind Horan como Billy Ann Baker
* Austin Rising como Leon
* Eli Goree como Conner Penske
* Charlotte Riley como Aelita West
* Alexandra Billings como Inspectora Ainsley Lowbeer

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Amaryllis belladonna

***Amaryllis belladonna*** é unha planta perenne e bulbosa nativa de Suráfrica, cuxa característica máis destacada é que as súas flores atrompetadas aparecen antes que as follas. Durante moito tempo foi considerada a única especie do xénero *Amaryllis*, ata que a botánica Dierdre Snijman describiu en 1998 a *A. paradisicola*.

## Descrición 
A floración prodúcese normalmente nos meses de inverno e as flores xorden no extremo de longos talos, ofrecendo un amplo espectro cromático que vai desde o branco ao laranxa pasando polo rosa e o vermello.
miniatura|*Amaryllis belladonna*.
miniatura|Ilustración.
É unha bulbosa, cada bulbo de 5 a 10&nbsp;cm de diámetro. Follas de 30 a 50&nbsp;cm de lonxitude e 2 a 3&nbsp;cm de ancho, arranxadas en dúas filas. As follas prodúcense no outono e eventualmente caen na primavera. O bulbo logo entra en dormancia até fins do verán.

## Taxonomía 
*Amaryllis belladonna* foi descrita por Carl von Linné e publicada en *Sp. Pl.* 293 1753.

; Etimoloxía
:

***Amaryllis***: nome xenérico que se toma dunha frase na pastoral de Virxilio "Églogas",  en idioma grego αμαρυσσω, (Latín *amarysso*) significando "para acender."

***belladonna***: epíteto  latino que significa "bela dama".

; Sinonimia
:

## Notas 
## Véxase tamén
Galope de Gish

O **galope Gish** (*the Gish gallop*) é unha estratexia retórica empregada nos debates que se centra en esmagar ao opoñente co maior número de argumentos posible, sen ter en conta a calidade, a veracidade ou a forza dos argumentos. Considérase un tipo de falacia ou metafalacia.  O termo foi acuñado por Eugenie Scott e recibiu o nome do creacionista Duane Gish, quen utilizou a técnica con frecuencia nos debates sobre a evolución.  

## Técnica e contramedidas 
Durante un galope de Gish, o debatente pronuncia unha serie rápida de falacias, medias verdades e terxiversacións nun curto espazo de tempo, o que fai imposible que o opoñente as refute todas dentro do formato dun debate. Na práctica, leva moito máis tempo refutar un mal argumento que afirmalo. A técnica ocupa todo o tempo do opoñente e pode facer que pareza que é incapaz de refutar todos os puntos, especialmente a un público que non estea familiarizado coa técnica, en particular se non hai ningunha verificación independente ou o público non está familiarizado co asunto que se está a discutir.

En xeral, é máis difícil empregar o galope de Gish nun debate estruturado que nun de forma libre. Se un debatente sabe que se enfrontará a un opoñente que se sabe que usa o galope Gish, pode anticiparse e refutar primeiro os argumentos coñecidos do opoñente, antes de que este último poida iniciar o seu galope Gish.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Argumento *ad nauseam*
* Lei de Brandolini
* *Sealioning*
Crónica lusitana

A ***Crónica lusitana*** (coñecida como ***Chronicon Lusitanum*** e cuxo título orixinal era ***Chronica/Chronicon Gothorum)***, é unha crónica da historia de Portugal desde as primeiras migracións dos visigodos (que data no ano 311) ata o reinado do primeiro rei de Portugal, Afonso I (1139–1185). 

## Características 
As entradas da crónica, ordenadas por anos e datadas en Era hispánica, son cada vez máis longas e a maior parte do texto trata sobre o reinado de Afonso. O título convencional da crónica significa "crónica lusitana (é dicir, portuguesa)" ou "crónica dos godos". 

Foi publicada por primeira vez polo editor Enrique Flórez, quen rexeitou o título baixo o que fora editado anteriormente (*Gothorum Chronica*) pola súa temática. Flórez tamén afirma que o manuscrito do *Chronicon* fora utilizado anteriormente por André de Resende, o primeiro arqueólogo de Portugal, e Manuel Severim de Faria, o primeiro xornalista de Portugal; tamén foi editado no terceiro volume da *Monarchia Lusitana* de António Brandão (1632).

## Edicións 
* Enrique Flórez. *España Sagrada* (Madrid: 1796), XIV:415–32. (en latín)
* Marc Szwajcer, trans. *Chronique de Lusitanie*. Tradución francesa baseada na edición de Flórez (en francés)
* Unha tradución parcial ao inglés pode atoparse na publicación de Lucas Villegas-Aristizábal, "Revisiting the Anglo-Norman Crusaders' Failed Attempt to Conquer Lisbon c. 1142" *Portuguese Studies* **29**:1 (2013): 7–20. (en inglés)

## Notas
O Mourisco, Castrelo de Cima, Riós

**O Mourisco** é un lugar da parroquia de Castrelo de Cima, do concello ourensán de Riós, na comarca de Verín. Segundo o IGE, en 2023 tiña 22 habitantes (11 homes e 11 mulleres).

## Patrimonio 
Na aldea está a capela de Santa Mariña.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Castrelo de Cima 
### Parroquias de Riós 
## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Riós
Eugenie Scott

**Eugenie Carol Scott**, nada o 24 de outubro de 1945 é unha antiga profesora universitaria, divulgadora científica e educadora estadounidense dedicada á antropoloxía física. Foi activa contra o ensino do creacionismo da terra e do deseño intelixente nas escolas. Acuñou o termo "galope de Gish" para describir unha técnica pseudo-retórica empregada polos creacionistas para lanzar o maior número posible de argumentos a un interlocutor no menor tempo posible, por moi débiles ou falaces que sexan, co fin de que non dea tempo a refutar cada argumento un por un.

## Traxectoria 
De 1986 a 2014, **Eugenie Scott** foi a directora executiva do National Center for Science Education, unha organización sen ánimo de lucro para a educación científica, que apoia o ensino da ciencia evolutiva. Desde 2013, Scott figura no seu consello consultivo.

Scott é doutora en antropoloxía biolóxica pola Universidade de Missouri. É bióloga, e as súas investigacións centráronse na antropoloxía médica humana e na bioloxía do esqueleto. 
[esquerda|miniatura| Vídeo de **Eugenie Scott** falando en público, , no *Freethought Day* (Día do Librepensamento), [2022.]]
Scott forma parte da Comisión de Separación da Igrexa e do Estado dos Estados Unidos. Ademais, Scott é membro do Consello de Asesores da publicación *Scientific American*. Tamén é membro do Committee for Skeptical Inquiry (CSI) e do GWUP.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  Eugenie C. Scott, 2004, *Evolution vs. Creationism: An Introduction*, ISBN 978-0-520-24650-8 
*  Eugenie C. Scott & Glenn Branch, 2006, *Not in Our Classrooms: Why Intelligent Design Is Wrong for Our Schools*, ISBN 978-0-8070-3278-7 

### Ligazóns externas 
* Eugenie Scott, do Centro Nacional de Educación Científica
* Eugenie Scott sobre a evolución do ensino, dos libros e das ideas
* Charla de Eugenie Scott: "O dereito a ensinar a evolución"
Elevador de Bom Jesus

O **Elevador do Bom Jesus** é unha liña de ferrocarril situada no Santuario do Bom Jesus do Monte, na freguesía de Tenões (Braga, Portugal).

Operado pola Confraría do Bom Jesus do Monte, comunica a parte alta da cidade co Santuario, superando un desnivel de máis de cen metros de altura. Segue un percorrido paralelo á Escaleira do Bom Jesus e remata, na parte máis alta, xunto á estatua ecuestre de São Longuinho. Foi o primeiro funicular construído na Península Ibérica. Actualmente é o máis antigo do mundo en servizo que utiliza o sistema de contrapeso de auga.

O 23 de maio de 2013 foi declarado Monumento de Interese Público polo goberno da República Portuguesa.
esquerda|miniatura|A ví­a sobre a Estrada do Bom Jesus
esquerda|miniatura| Vagón en funcionamento

## Historia 
Foi construído por iniciativa do empresario bracarense Manuel Joaquim Gomes. Tiña como obxectivo substituír a liña dos Carris de Braga (vehículos sobre carrís tirados por cabalos), que orixinariamente se prolongaba ata o santuario. Nos días de moita actividade a tracción era complementada por bois na forte subida.

O autor do proxecto foi o enxeñeiro suízo Niklaus Riggenbach. Este enviou dende o seu país todas as indicacións necesarias para a execución do proxecto e a instalación do equipamento. As obras comezaron en marzo de 1880, coa supervisión e a colaboración técnica do enxeñeiro portugués de ascendencia francesa Raul Mesnier du Ponsard.

A inauguración tivo lugar o 25 de marzo de 1882. O seu éxito levou a que ese mesmo ano se crease en Lisboa a Companhia dos Ascensores. Esta convidou a Mesnier a deseñar e instalar na cidade unha serie de funiculares, algúns dos cales aínda están en marcha.

A campaña de reparacións de 1946 utilizou material procedente do desmantelamento do Caminho de Ferro do Monte, na cidade de Funchal (Madeira).

## Notas
Narcissus bicolor

***Narcissus bicolor*** é unha especie de planta bulbosa pertencente á familia das amarilidáceas que é endémica de España e Francia nos Pireneos.
miniatura|311x311px|Detalle das flores.

## Descrición 
É un  narciso clásico, con grandes flores. É similar a *Narcissus abscissus*, pero cos  pétalos de cor amarela pálida e unha coroa de cor amarela escura. Medra ao longo da fronteira franco-española.

## Taxonomía 
*Narcissus bicolor* foi descrita por Carl von Linné e publicada en *Species Plantarum* ed. 2, 1:415, no ano  1762.''*

; Citoloxía
:

Número de cromosomas de *Narcissus bicolor* (Fam. Amaryllidaceae) e taxóns infraespecíficos: 
2n=14

; Etimoloxía
:

***Narcissus*** nome xenérico que fai referencia ao mozo narcisista da mitoloxía grega Νάρκισσος (*Narkissos*) fillo do deus río *Cephissus* e da ninfa *Leiriope*; que se distinguía pola súa beleza. 

O nome deriva da palabra grega: ναρκὰο, ***narkào*** (= narcótico) e refírese ao cheiro penetrante e embriagante das flores dalgunhas especies (algúns sosteñen que a palabra deriva da palabra persa **نرگس** e que se pronuncia *Nargis*, que indica que esta planta é embriagadora). 

***bicolor***: epíteto latino que significa "con dúas cores".

; Sinonimia
:

* *Ajax bicolor* (L.) Salisb., Trans. Hort. Soc. Londres 1: 346 (1812).
* *Jonquilla bicolor* (L.) Raf., Fl. Tellur. 4: 21 (1838).
* Narcissus pseudonarcissus var. bicolor (L.) Willk. et Lange, Prodr. Fl. Hispan. 1: 151 (1861).
* *Bandullo bicolor* (L.) Salisb., Gen. Pl.: 99 (1866).
* Narcissus major var. bicolor (L.) Nyman, Consp. Fl. Eur.: 709 (1882), nom. illeg.
* Narcissus pseudonarcissus subsp. bicolor (L.) Baker, Handb. Amaryll.: 4 (1888).
* *Narcissus tubiflorus* Salisb., Prodr. Stirp. Chap. Allerton: 221 (1796).
* *Narcissus sibthorpii* Haw., Trans. Linn. Soc. Londres 5: 24 (1800).
* *Ajax lorifolius* Haw., Suppl. Pl. Succ.: 119 (1819).
* *Narcissus lobularis* Schult. et Schult.f. en J.J.Roemer et J.A.Schultes, Syst. Veg. 7: 1732 (1830).
* *Narcissus lorifolius* (Haw.) Schult. et Schult.f. en J.J.Roemer et J.A.Schultes, Syst. Veg. 7: 944 (1830).
* *Ajax maximus* Haw., Monogr. Narciss. 3: 23 (1831).
* *Ajax rugilobus* Haw., Monogr. Narciss.: 3 (1831).
* *Ajax tubiflorus* (Salisb.) Herb., Amaryllidaceae: 303 (1837).
* *Narcissus cambricus* Steud., Nomencl. Bot., ed. 2, 2: 181 (1841).
* *Narcissus rugilobus* (Haw.) Steud., Nomencl. Bot., ed. 2, 2: 183 (1841).
* Narcissus pseudonarcissus var. concolor Bromf., Fl. Vect. 2: 497 (1856).
* Narcissus pseudonarcissus var. broomfieldii Syme en J.E.Smith, Engl. Bot., ed. 3, 9: 158 (1869).
* Narcissus pseudonarcissus var. lorifolius (Haw.) Gillot, Bull. Soc. Bot. France 30: 15 (1883).
* *Narcissus tubulosus'' Bald., Nuovo Giorn. Bot. Ital., n.s., 6: 351 (1899).
* Narcissus obvallaris var. toscanus Pugsley, J. Roy. Hort. Soc. 58: 56 (1933).
* Narcissus pseudonarcissus var. concolor (Bromf.) Pugsley, J. Roy. Hort. Soc. 58: 56 (1933).

## Notas 
## Véxase tamén
Narcissus pseudonarcissus

***Narcissus pseudonarcissus*** é unha especie botánica da familia das Amarilidáceas.
miniatura|Ilustración.
miniatura|Vista da planta.
miniatura|*Narcissus pseudonarcissus.*

## Descrición 
É unha planta perenne e bulbosa, co bulbo globular de cor branca no seu interior e negruzca na súa cuberta. As follas radicais e lineais de cor verde escura de 35 cm de lonxitude. A inflorescencia máis alta que as follas, é erecta e ten no seu extremo unha fragrante flor de cor amarela dourada, acanalada e composta por seis segmentos agudos, O froito é unha cápsula.

## Hábitat 
É unha planta nativa de Europa central e setentrional e medra nos bosques húmidos. Na Península Ibérica esténdense polos Pireneos e o Cantábrico.

## Propiedades 
Contén narcitina ou narcisina que ten propiedades eméticas. Recomendouse para casos de epilepsia e afeccións de tipo espástico. Observouse unha actividade favorable no tratamento de tumores e na leucemia.

As doses excesivas desta planta provoca o vómito e son laxantes.

## Taxonomía 
*Narcissus pseudonarcissus* foi descrita por Carl von Linné e publicada en *Species Plantarum* 1: 289. 1753.

; Etimoloxía
:

***Narcissus***, nome xenérico que fai referencia ao mozo narcisista da mitoloxía grega Νάρκισσος (*Narkissos*), fillo do deus río *Cephissus* e da ninfa *Leiriope*, que se distinguía pola súa beleza. 

O nome deriva da palabra grega: ναρκὰο, ***narkào*** (= narcótico) e refírese ao cheiro penetrante e embriagante das flores dalgunhas especies (algúns sosteñen que a palabra deriva da palabra persa **نرگس** e que se pronuncia *Nargis*, que indica que esta planta é embriagadora). 

***pseudonarcissus***: epíteto latino que significa "falso narciso".

; Sinonimia
:

* *Ajax pseudonarcissus* (L.) Haw., Monogr. Narciss.: 2 (1831).
* *Narcissus albescens*  Pugsley
* *Narcissus alpestris* Pugsley
* *Narcissus confusus* Pugsley
* *Narcissus hispanicus* Gouan
* *Narcissus leonensis* Pugsley
* *Narcissus macrolobus* (Jord.) Pugsley
* *Narcissus major* Curtis
* *Narcissus moschatus* L.
* *Narcissus nevadensis* Pugsley
* *Narcissus nobilis* (Haw.) Schult. & Schult.f.
* *Narcissus pallidiflorus* Pugsley
* *Narcissus portensis* Pugsley
* *Narcissus tortuosus* Haw.

; Subespecies
:

* *Narcissus pseudonarcissus subsp. bicolor* (L.) Baker, Handb. Amaryll.: 4 (1888).
* *Narcissus pseudonarcissus subsp. calcicarpetanus* (Fern.Casas) Fern.Casas, Fontqueria 4: 27 (1983)
* *Narcissus pseudonarcissus subsp. leonensis* (Pugsley) Fern.Casas & Laínz, Fontqueria 6: 50 (1984).
* *Narcissus pseudonarcissus subsp. minor (L.) Baker, Handb. Amaryll.: 4 (1888).*
* *Narcissus pseudonarcissus subsp. moschatus* (L.) Baker, Handb. Amaryll.: 4 (1888).
* *Narcissus pseudonarcissus subsp. nobilis* (Haw.) A.Fern., Bol. Soc. Brot., II, 25: 182 (1951).
* *Narcissus pseudonarcissus subsp. pallidiflorus* (Pugsley) A.Fern., Bol. Soc. Brot., II, 25: 182 (1951).
* *Narcissus pseudonarcissus subsp. pseudonarcissus.*
* *Narcissus pseudonarcissus subsp. pugsleyanus* Barra & G.López, Anais Jard. Bot. Madrid 39: 298 (1982 publ. 1983).

## Notas 
## Véxase tamén
Narcissus triandrus

***Narcissus triandrus*** é unha planta bulbosa da familia das amarilidáceas e o único membro do xénero *Narcissus* na sección *Ganymedes*.
miniatura|433x433px|Ilustración.

## Descrición 
Especie moi característica dentro do xénero *Narcissus*, con flores en grupos de 1-8, péndulas, de cor branca, amarela pálido ou amarela intenso; o tubo do perigonio é longo e tubular, a coroa con forma de copa máis ou menos alargada e os tépalos reflexos e retortos. Estames inferiores incluídos no tubo, os superiores saíntes. Follas de 1-8 mm de anchura, coa face acanalada e o envés estriado. Florece na primavera.

## Hábitat 
Brezais, bosques e zonas rochosas. En espazos solleiros entre repisas de pedregais, carrascais, e berrocais.

## Distribución 
Península ibérica, Francia (Archipel das Glénan).

## Taxonomía 
*Narcissus triandrus* foi descrita por Carl von Linné e publicada en *Species Plantarum* ed. 2 416 1762.''*

; Citoloxía
:

Número de cromosomas de *Narcissus tazetta* (Fam. Amaryllidaceae) e taxóns infraespecíficos: n=5 2n=10. 2n=20,21,30,31. 2n=22.

; Etimoloxía
:

***Narcissus*** nome xenérico que fai referencia  do mozo narcisista da mitoloxía grega Νάρκισσος (*Narkissos*) fillo do deus río *Cephissus* e da ninfa *Leiriope*; que se distinguía pola súa beleza. 

O nome deriva da palabra grega: ναρκὰο, ***narkào*** (= narcótico) e refírese ao cheiro penetrante e embriagante das flores dalgunhas especies (algúns sosteñen que a palabra deriva da palabra persa **نرگس** e que se pronuncia *Nargis*, que indica que esta planta é embriagadora). 

***triandrus**'': epíteto latino que significa "con tres estames".

; Sinonimia
:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Terminoloxía descritiva das plantas
* Historia da Botánica
* Características das amarillidáceas
Anacardiaceae

**Anacardiaceae** é unha familia de plantas esencialmente arbóreas e arbustivas pertencente á orde Sapindales. Constitúena 77 xéneros cunhas 700 especies aceptadas, das case 3000 descritas, propias de países tropicais, cálidos e tépedos.

## Descrición 
Son árbores, arbustos, raramente subarbustos ou trepadoras, frecuentemente con zume velenoso. Son plantas dioicas, monoicas, andromonoicas, polígamas ou hermafroditas. Teñen follas alternas, raramente opostas ou verticiladas, simples ou pinnaticompostas, pecioladas ou sésiles, xeralmente sen estípulas; cando son compostas, os folíolos son opostos ou ás veces alternos, de marxes enteiras, serrados ou crenados. As inflorescencias son terminais e/ou axilares, tirsoides, paniculadas, en acio ou espigadas, con brácteas e bractéolas deciduas ou persistentes, petaloides ou foliosas, de flores actinomorfas, unisexuais ou bisexuais, con hipanto ás veces presente e perianto xeralmente de 2 verticilos. O froito é drupáceo ou samaroide, carnoso ou seco, ás veces cun á lateral ou marxinal, ocasionalmente co cáliz subxacente agrandado (*Astronium*) ou unido a un hipocarpo carnoso (*Anacardium*). As sementes, en número de 1–12, posúen endosperma escaso ou ausente, un embrión curvado ou recto, os cotiledóns xeralmente libres, bilobados, iguais ou plano-convexos.

## Taxonomía 
**Anacardiaceae** foi descrita por Robert Brown e publicada en *Narrative of an Expedition to Explore the River Zaire*, p. 431, 1818.

## Xéneros 
## Sinonimia 
* Blepharocaryaceae, Comocladiaceae, Julianiaceae, Lentiscaceae, Pistaciaceae, Schinaceae, Spondiadaceae, Vernicaceae.
* Julianaceae.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Anacardiaceae en Plant Systematic
* Anacardiaceae de Chile, en Chileflora
* Anacardiaceae en BoDD – Botanical Dermatology Database
Avatar: Frontiers of Pandora

***Avatar: Frontiers of Pandora*** é un videoxogo de acción en mundo aberto baseado na serie de filmes de *Avatar*. O xogo foi desenvolvido por Massive Entertainment e publicado por Ubisoft para PlayStation 5, Windows, Xbox Series X/S e Amazon Luna o 7 de decembro de 2023.

## Sinopse 
Xogado nunha perspectiva en primeira persoa, os xogadores toman o control dun orfo Na'vi criado e adestrado como soldado pola RDA, antes de ser posto en animación suspendida e espertar quince anos despois nunha instalación abandonada. O xogador debe emprender unha viaxe a través da Fronteira Occidental, unha rexión nunca antes vista de Pandora, descubrindo as súas orixes e organizando as tribos Na'vi locais para loitar contra a RDA que intentan explotar os recursos naturais da Fronteira Occidental.

O xogo tamén admite o modo multixogador cooperativo de 2 xogadores.

## Notas 
### Referencias 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Avatar*
* ''James Cameron's Avatar: The Game''
Cemiterio de Ribadeo

alt=Tumba de Leopoldo Calvo Sotelo no cemiterio de Ribadeo|miniatura|Tumba de Leopoldo Calvo Sotelo no cemiterio de Ribadeo
alt=Escultura e altar na capela|miniatura|Escultura e altar na capela

O **cemiterio de Ribadeo** é o camposanto público da vila mariñá, construído en 1932. Sitúase sobre a ría de Ribadeo, e parte dunha doazón dos irmáns Moreno. Ten unha extensión de 1,92 ha e dispón dunha capela modernista con vidreiras de época. Ten un osario e un antigo edificio de autopsias, hoxe en desuso. A portada de acceso garda unha certa semellanza coa do cemiterio Colón da Habana.alt=Tumba irmáns Moreno na capela do cemiterio de Ribadeo|miniatura|Tumba irmáns Moreno na capela
## Historia 
Con anterioridade o cemiterio de Ribadeo erguíase nos terreos que pasou a ocupar o parador de turismo da localidade. O novo camposanto inaugurouse en 1932 nun terreo doado polos irmáns Pedro e Juan Moreno, que achegaron ademais 500&nbsp;000 pesetas para a súa construción, xunto co peche, a capela e unha estrada de acceso. O proxecto foi realizado por Manuel del Busto Entre as directrices marcadas polos irmáns Moreno estaba a idea de impedir ter grandes diferenzas entre ricos e pobres, evitando os grandes mausoleos.
alt=Os dous esqueletos exhumados|miniatura|Os dous esqueletos exhumados no 2023.
O 4 e 5 de xullo de 2023 na zona común do cemiterio fixéronse os traballos de exhumación de dous corpos de mortos da guerra civil.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Caderno sobre as vidreiras do cemiterio.
Exhumacións en Ribadeo

O 4 e 5 de xullo de 2023 produciuse pola Asociación de Recuperación da Memoria Histórica no cemiterio de Ribadeo a exhumación de dous corpos de mortos na guerra civil, a raíz da entrada de sublevados en Ribadeo o 23 de xullo de 1936. Trataríase (por confirmar a comezos do verán de 2023) de Manuel Mon Miranda e Justo Fernández Suárez. Serían dúas das sete persoas asasinadas ese día.

O expediente, entre outras tramitacións, foi sometido a exposición pública no BOP de Lugo.

## Galería de fotos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Memoria histórica
*Pedras da Memoria
Rhus coriaria

***Rhus coriaria*** é unha especie de **Rhus** que se emprega principalmente no curtido de coiro; o seu nome científico en latín indícao: *coriarii* (curtir). É orixinaria do sur de Europa. 

## Características 
É un arbusto que adoita medrar por riba de 1 m de altura (chegando en ocasións a tres), posúe follas moi verdes con tacto suave que producen un aceite chamado urushiol que non é velenoso pero que ao contacto coa pel xera unha reacción alérxica xerando erupción, o cal aparece de 24 a 48 horas despois do contacto. As flores crecen en forma de ramalletes e posúen unha cor amarela verdosa (despiden un lixeiro cheiro a madreselva), o froito é do tamaño dun chícharo de cor parda-avermellada.

## Cultivo 
miniatura|Cultivo de *Rhus coriaria*.
miniatura|Ilustración.
Hoxe en día cultívase no sur de Italia, así como Sicilia e todo o Oriente Medio. Recóllese xeralmente a finais de verán (mesmo outono) cando a froita da planta empeza a arroibar. Os conxuntos de arbustos atopados espontaneamente polo campo (xeralmente en ribazos ou ladeiras) adoitan ser cultivos de outrora dedicados ao curtido do coiro que se asilvestraron.

## Usos 
### Culinarios 
Aínda que o froito inmaturo da planta consumido en certas cantidades pode ser tóxico, pola contra, o froito maduro desta especie de *Rhus* é coñecido desde a época dos romanos como un acidulante sustitutivo do limón ou o vinagre. É posible que se empregase en vinagretas. 

Hoxe emprégase seco (moitas veces xunto con grans de sal ) nas cociñas libanesa e siria como condimento característico para o peixe; os iraquís e turcos (por exemplo en lahmacun), en ensaladas, e os iranianos en pinchos de carne. Se se bota sobre arroz dá unha cor avermellada. É un dos ingredientes da mestura de especias chamada zahtar; tamén se usa na mestura exipcia chamada dukkah .

### Industriais 
miniatura|Sumac en po.
miniatura|Froitos.
Un dos principais usos de *Rhus coriaria* é no emprego no curtido de coiro debido ao seu alto contido de tanino (13&nbsp;% e 28&nbsp;%), emprégase desde moi antigo nos países da zona mediterránea; é moi empregada en Marrocos. Adoita empregarse moído e proporciona ao coiro un cheiro agradable a té, o seu emprego fai ao coiro resistente á luz, debido en parte ás propiedades antioxidantes do ácido gálico que posúe en froito. Hoxe en día é un produto que pode comprarse comercializado.

Nalgunhas ocasións adóitase empregar como mordente para fixar cores no coiro, mellora algunhas cores.

## Taxonomía 
*Rhus coriaria* foi descrita por Carl von Linné e publicada en *Species Plantarum* 1: 265. 1753.

; Etimoloxía
:

***Rhus***: nome xenérico que deriva da palabra grega para "vermello", unha alusión ás rechamantes cores de outono dalgunhas especies.

***coriaria***: epíteto latino que significa "como coiro".

; Sinonimia
:

* *Rhus sumac* O.Targ.Tozz.
* *Toxicodendron coriaria* (L.) Kuntze
* *Rhus amoena* Salisb.

## Notas
Narcissus rupicola

O ***Narcissus rupicola*** é unha especie de planta da familia das amarilidáceas.
miniatura|240x240px|Detalle da flor.

## Descrición 
Ten entre 8 e 20 cm de altura. O seu talo xorde do bulbo subterráneo do que igualmente xorden as follas, de até 3 mm de anchas, longas e con dúas liñas resaltadas por abaixo. A flor, ou até 3 flores por bulbo ás veces, xorden na primavera, (e no verán nas alturas das serras, onde medra até gran altura), de cor amarela forte, máis erectas que outras do  xénero. As pezas florais externas ábrense totalmente,  anchas e redondeadas, e as internas igualmente soldadas, forman unha coroa acampanada curta. O froito desenvólvese avultando considerablemente o ovario ao final do longo tubo que forma a flor, na súa conexión co talo.

## Distribución e hábitat 
No centro da Península Ibérica. Medra en lugares rochosos, nas repisas e fisuras das penas, onde aparentemente non hai substrato vexetal.

## Taxonomía 
*Narcissus rupicola* foi descrita por Dufour en J.J.Roemer & J.A.Schultes e publicado en *Syst*. *Veg*. 7: 958 no ano 1830.

; Etimoloxía
:

***Narcissus*** nome xenérico que fai referencia  do mozo narcisista da mitoloxía grega Νάρκισσος (*Narkissos*) fillo do deus río *Cephissus* e da ninfa *Leiriope*; que se distinguía pola súa beleza. 

O nome deriva da palabra grega: ναρκὰο, ***narkào*** (= narcótico) e refírese ao cheiro penetrante e embriagante das flores dalgunhas especies (algúns sosteñen que a palabra deriva da palabra persa **نرگس** e que se pronuncia *Nargis*, que indica que esta planta é embriagadora). 

***rupicola***: epíteto latino que significa "con hábitat nas rocas".

; Variedades aceptadas
:

* *Narcissus rupicola subsp. marvieri* (Jahand. & Maire) Maire & Weiller, in Fl. Afr. Nord 6: 60 (1959).
* *Narcissus rupicola subsp. rupicola.*
* *Narcissus rupicola subsp. watieri* (Maire) Maire & Weiller, in Fl. Afr. Nord 6: 61 (1959).

; Sinonimia
:

* *Narcissus auricolor* Rivas Goday
* *Narcissus juncifolius subsp. rupicola* (Dufour) Baker
* *Narcissus rupicola subsp. auricolor* (Rivas Goday) Rivas Goday
* *Philogyne rupicola* (Dufour) M.Roem.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Terminoloxía descritiva das plantas
* Cronoloxía da botánica
* Historia da Botánica
* Características das amarillidáceas

### Ligazóns externas 
* J. A. Schultes & J. H. Schultes, Syst. veg. 7(2):958. 1830
*: *N. rupicola*.
Arisarum vulgare

***Arisarum vulgare*** Targ.Tozz. é unha especie de planta fanerógama da familia das aráceas.
miniatura|Espata.
miniatura|No seu hábitat.
miniatura|Ilustración.
miniatura|Vista da planta.

## Descrición 
Herba vigorosa, orixinaria de Asia e Europa. Distínguese de *Arum italicum* pola forma das follas e a inflorescencia. Ten o escapo manchado, a espata é pequena e pechada en forma de capucha, como as demais especies do xénero *Arisarum*. Os froitos son verdosos e capsulares. 

Florece de decembro a marzo.

## Hábitat 
Podemos atopala en terreos herbosos e pedregosos, garrigas e bosques, principalmente en lugares frescos, con independencia da altura, desde o mar até as cimas máis altas. Son correntes en campos de almendoeiras e alfarrobeiros.

## Principios activos e usos medicinais 
As partes útiles son as follas e o rizoma. Como compoñentes activos destacan féculas, saponina e outras sustancias aínda non ben determinadas.

As principais propiedades son: laxante, diurética, expectorante, afrodisíaca, vulneraria, cicatrizante, bronquítica. O uso sería en forma de cataplasmas, combatendo as feridas, chagas, tose, etc.

Non é aconsellable facer uso interno desta planta, pois posúe unha alta toxicidade.

## Taxonomía 
*Arisarum vulgare* foi descrita por Ottaviano Targioni Tozzetti e publicada en *Annali do Museo Imperiale di Fisica e Storia Naturale di Firenze* 2(2): 67. 1810.

; Etimoloxía
:

***Arisarum***: nome xenérico que deriva de "*aresta*", polo espádice da inflorescencia e "arum", a espata ou vaíña que protexe a inflorescencia. 

***vulgare***: epíteto latino que significa "vulgar, común".

; Sinonimia
:

Arisarum arisarum (*L*.) *Huth*	

* *Arisarum australe* Rich.
* *Arisarum azoricum* Schott
* *Arisarum balansae* Schott
* *Arisarum crassifolium* Schott
* *Arisarum forbesii* Schott
* *Arisarum incurvatum* Holmboe
* *Arisarum jacquinii* Schott
* *Arisarum latifolium* Bubani
* *Arisarum latifolium* Hill
* *Arisarum libani* Schott
* *Arisarum serpentrium* Raf.
* *Arisarum sibthorpii* Schott
* *Arisarum subalpinum* Kotschy ex Engl.
* *Arisarum veslingii* Schott
* *Arum arisarum* L.
* *Arum arisarum* Lour.
* *Arum calyptrale* Salisb.
* *Arum incurvatum* Lam.
* *Arum libani* Schott
* *Balmisa vulgaris* (Targ.Tozz.) Lag.
* *Calyptrocoryne cochinchinensis* (Blume) Schott
* *Typhonium cochinchinense* Blume

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* *Fichas: La Flora de Córdoba.* Eugenio Domínguez e Jesús Muñoz

### Ligazóns externas
* Herbari virtual de les Illes Balears
Boreidae

**Boreidae** (**boreidos**) é unha familia moi pequena de insectos mecópteros, que só contén unhas 30 especies, todas as cales son boreais ou son especies de montaña do hemisferio norte.

Son insectos pequenos (normalmente de 6&nbsp;mm ou menos), coas ás reducidas a sedas ou ausentes, e de corpo algo comprimido, lembrando pulgas. Normalmente están activos durante os meses de inverno, cara á transición á primavera e as larvas e adultos aliméntanse xeralmente de musgos. Os adultos dispérsanse a miúdo entre as áreas reprodutoras camiñando entre a neve. Os machos usan as súas ás con forma de sedas para agarrar a femia polo dorso durante o apareamento, mentres que as ás das femias son vestixiais como pequenas almofadas ovais e incapaces de servir para voar. Os adultos teñen un longo rostro formado polo clípeo, o labro, as xenas, e os maxilo-labios.

A temperatura corporal e, por tanto, o nivel de actividade destes insectos depende da súa absorción de radiación de lonxitude de onda curta máis que da tempertura do aire que os rodea (a cal non os afecta). A capa fronteiriza de neve que ocupa o insecto ten unha condutancia térmica moi baixa, polo que o insecto perde a súa propia calor moi lentamente alí. Este delicado equilibrio entre o frío e a calor significa que o animal pode morrer facilmente pola calor cando se mantén sobre unha man humana.

Algúns estudos propuxeron que os parentes máis próximos deste grupo son as pulgas (Siphonaptera), o que faría que Mecoptera fose parafilético. Isto foi discutido por outros estudos, que atoparon que os Nannochoristidae son os que están máis próximos ás pulgas.

## Filoxenia 
En 2020 non estaba claro se os Mecoptera forman un só clado ou se os Siphonaptera (pulgas) están dentro deste clado, así que os tradicionais "Mecoptera" son un grupo parafilético. Porén, a suxestión inicial de que os Siphonaptera son irmáns dos Boreidae non se sostén. As dúas árbores posibles son as que se mostran abaixo:

(a) Mecoptera é parafilético, Boreidae é un grupo irmán de (Nannochoristidae + Siphonaptera): e estaba completa en 1997. O número de especies de cada xénero indícase entre paréntses.
* *Boreus* (24) Latreille, 1816 (Norteamérica, Europa, Asia)
** *Boreus hyemalis*
* *Caurinus* (2) Russell, 1979 (Oregón, Alasca, en EUA)
* *Hesperoboreus* (2) Penny, 1977 (EUA)

## Notas
Arias Menendiz

**Arias Menendiz**, falecido despois de 924, foi un nobre galego, fillo de Hermenexildo Gotérrez e de Hermesinda Gatoniz.

Apoiou a causa do rei Afonso III e como recompensa pola súa lealdade, en 911 foi nomeado conde de Eminio, antiga cidade romana construída onde hoxe está a cidade de Coímbra que foi repoboada polo seu pai. Anos máis tarde, foi nomeado, xunto co seu irmán Guterre Menendiz, conde de Caldelas e tamén de Leça.

Co seu irmán, Guterre, levou monxes para restaurar o mosteiro de Samos, en Galicia e, a partir deste momento, iniciou un período de próspera relación entre a familia condal e o cenobio.

## Familia 
Casou con Ermesinda Gundesíndiz, filla de Gundesindo Ériz, fillo de Ero Fernández; con quen tivo a:

* Elvira Arias (morta despois de 962), casada con Munio Guterrez, o seu primo, fillo de Goterre Méndez e Ilduara Ériz.
* Inderquina Arias.

## Notas
Rhus typhina

***Rhus typhina*** é un arbusto ou pequena árbore de folla caduca da familia Anacardiaceae, nativa do leste de Norteamérica. Foi descuberta no sueste do Canadá, leste e nordés dos Estados Unidos, sur de Ontario e os Apalaches.
miniatura|240x240px|Vista da árbore.
miniatura|318x318px|Ilustración.

## Descrición 
Alcanza os 3–10 m de altura, ten follas alternas, pinnadas, de 25–55 cm de longo, con 9–31 foliolos aserrados de 6–11 cm de longo. Os peciolos e talos están densamente cubertos por pelos avermellados.

É unha especie dioica e forma grandes grupos de plantas femininas ou masculinas.

## Taxonomía 
*Tetradium daniellii*  foi descrita por Carl von Linné  e publicada en *Centuria II. Plantarum*... 14. 1756.

; Etimoloxía
:

***Rhus***: nome xenérico que deriva da palabra grega para "vermello", unha alusión ás rechamantes cores de outono dalgunhas especies.

***typhina***: epíteto latino que significa "como o xénero Typha".

; Sinonimia
:

* *Datisca hirta* L.
* *Rhus hirta* (L.) Sudw.
* *Schmaltzia hirta* (L.) Small
* *Toxicodendron typhinum* (L.) Kuntze

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Anonymous. 1986. List-Based Rec., Soil Conserv. Serv., U.S.D.A. Database of the U.S.D.A., Beltsville.
* Fernald, M. 1950. Manual (ed. 8) i–lxiv, 1–1632. American Book Co., New York.
* Gleason, H. A. 1968. The Choripetalous Dicotyledoneae. vol. 2. 655 pp. In H. A. Gleason Ill. Fl. N. U.S. (ed. 3). New York Botanical Garden, New York.
* Gleason, H. A. & A. J. Cronquist. 1991. Man. Vasc. Pl. N.E. U.S. (ed. 2) i–910. New York Botanical Garden, Bronx.
* Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.
* Radford, A. E., H. E. Ahles & C. R. Bell. 1968. Man. Vasc. Fl. Carolinas i–lxi, 1–1183. University of North Carolina Press, Chapel Hill.
* Scoggan, H. J. 1978. Dicotyledoneae (Saururaceae to Violaceae). 3: 547–1115. In Fl. Canada. National Museums of Canada, Ottawa.
* Voss, E. G. 1985. Michigan Flora. Part II Dicots (Saururaceae-Cornaceae). Bull. Cranbrook Inst. Sci. 59. xix + 724.

### Ligazóns externas 
* Germplasm Resources Information Network: *Rhus typhina*.
* Bioimages: *Rhus typhina* (as R. hirta).
* Photographs and descriptions of plants of Missouri. *Rhus typhina*.
* [North Woods wiki. *Rhus typhina*.](https://web.archive.org/web/20120226195204/https://academics.skidmore.edu/wikis/NorthWoods/index.php/Rhus_typhina_(Staghorn_Sumac))
* Brian Johnston. A Close-up View of the Staghorn Sumac (*Rhus typhina*). Microscopy—UK.