open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Serrallo

[miniatura|Entrada do [Palacio de Topkapi|pazo de Topkapı, en Istanbul, que dispón dun serrallo. ]]
miniatura|Unha des estancias do serrallo.
miniatura|*The Reception*, cadro de John Frederick Lewis.
Nunha mansión musulmá turca, un **serrallo** é unha estancia onde se confinaban as esposas e as concubinas. Nos pazos musulmáns correspóndese co harén.

O termo vén dunha variación en italiano do nome persa *saray*, que significa «pazo» ou «patio pechado». O pazo de Topkapı (en ) é o principal pazo de Istanbul, que foi morada do sultán e que hoxe se converteu nun museo.

Outre accepciónn en Turquía refire aos pazos tradicionais e ás grandes mansións construídas no centro de patios amurallados.

En Irán, o termo **serrallo** designa un patio construído no seo dun bazar, destinado aos comercios e aos obradoiros.

Sobre todo no século XVIII foi un termo que despertara exóticas e luxuriosas fantasías dos europeos respecto á cultura do Imperio Otomán, tal e como fixera Mozart na súa ópera O rapto no Serrallo. Os grandes serrallos de Istanbul están considerados como obras mestras da arquitectura otomá (por exemplo o antes referido Topkapi).
Salvador Cánovas Cervantes

**Salvador Cánovas Cervantes**, nado en Cartaxena o 13 de novembro de 1880 e finado en Caracas en 1949, foi un avogado, xornalista e historiador español.

## Traxectoria 
Licenciado en Dereito pola Universidade de La Laguna. En 1902 era secretario da asociación Club Republicano Federal "Los Girondinos" de Barcelona presidida por Federico Gironella. Colaborou en *La Tribuna* de Barcelona e *El Mundo* de Madrid e foi redactor de *Las Noticias* de Barcelona. En 1910 participou na campaña de mitins agrarios de Acción Gallega. Fundador e primeiro director do maurista *La Tribuna* de Madrid (1911-1923), foi proclamado deputado por Almadén polo artigo 29 na elección parcial de 24 de setembro de 1916. Despois foi director de *La Tierra* (1930-1935), publicación próxima ás posicións anarquistas. En xuño de 1936 promoveu e dirixiu a revista mensual *Energías*. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 integrouse na redacción de *Solidaridad Obrera*. Tamén dirixiu o periódico anarquista *Castilla Libre*.

Ao rematar a guerra exiliouse en Francia onde foi director de *Democracia* (1939) publicado polo Consello xeral do movemento libertario español. Na liberación de Francia era redactor de *Solidaridad Obrera*. En decembro de 1947 marchou a Venezuela e morreu en Caracas en 1949.

## Obras 
* *Pugna entre dos poderes. Soberania y monarquia absoluta*, 1929.
* *Como llego a reinar Fernando VII*, 1930.
* *El primer pronunciamiento*, 1930.
* *Apuntes históricos de Solidaridad Obrera. Proceso historico de la revolucion española*, 1937.
* *Pugna entre dos poderes. La soberania nacional triunfa sobre la monarquia absoluta*, 1937.
* *La revolucion de julio de 1936*, 1938.
* *De Franco a Negrin pasando por el partido comunista. Historia de la revolucion española*, 1945.
* *Durruti y Ascaso. La CNT y la revolucion de julio*, 1948.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha no Dictionnaire des militants anarchistes
Cadela (moeda)

[miniatura|300px|5 céntimos ou "cadela". O "can" (10 céntimos) tiña o [anverso (moedas)|anverso e o reverso iguais, e cambia só o valor facial e o seu tamaño.]]
A **cadela**, **pataca**, **mota pequena** ou ***perrachica*** era o nome coloquial co que se denominaba a moeda española de 5 céntimos de peseta, que se comezou a emitir en cobre en 1878 e acabou por ser de aluminio en tempos de Francisco Franco.

O nome déuselle en alusión ao león que aparecía no reverso, que a xente deu en confundir cun can, seguramente cun afán sarcástico.

Así mesmo, chamábaselle can á moeda de iguais motivos no anverso e no reverso co dobre de peso, tamaño e valor (10 céntimos).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Can (moeda)
* Peseta

### Ligazóns externas 
* «Adiós peseta». *Fábrica Nacional da Moneda.* p. 9.
Paseo de Recoletos

O **Paseo de Recoletos** é un paseo da cidade de Madrid que forma parte do eixe central da cidade que continua cara ao norte como Paseo de la Castellana e cara ao sur como Paseo del Prado. Ten pouco máis de 500 metros de lonxitude e une a praza de Cibeles coa plaza de Colón.

É o xardín público ou alameda máis antigo da cidade. Coas modas pasou a chamarse bulevar e é un dos principais. Debe o seu nome a un convento de frades recolectos que había no seu trazado.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Café Gijón
Ihor Vozniak

**Ihor Vozniak** (en ), nado en Lypytsi, RSS de Ucraína o 3 de agosto de 1952, é un eclesiástico católico ucraíno, dende 2005 arcebispo metropolita de Lviv dos ucraínos.

## Traxectoria 
Ihor Vozniak naceu o 3 de agosto de 1952 en Lypytsi, no distrito de Mykolaiv da rexión de Lviv, na RSS de Ucraína.

En 1973 profesou en segredo como membro da Congregación do Santísimo Redentor en Lviv. Foi tamén en segredo ordenado sacerdote de dita congregación o 23 de novembro de 1980 por Volodymyr Sterniuk, bispo que exercía de cabeza da Igrexa Católica Ucraína na Unión Soviética cando Yosyf Slipyi estaba no exilio.

O 11 de xaneiro de 2002 foi nomeado bispo auxiliar de Lviv e bispo titular de *Nisa in Lycia*. Recibiu a consagración episcopal de mans do arcebispo maior de Lviv, Liubomyr Huzar, o 17 de febreiro do mesmo ano.

O 10 de novembro de 2005 foi nomeado arcebispo de Lviv.

## Notas
Praza de Cibeles

A **praza de Cibeles** é unha praza da cidade de Madrid, situada na intersección da rúa de Alcalá (que a cruza de oeste a leste) co paseo de Recoletos (ao norte) e o paseo del Prado (ao sur). Este lugar, un dos máis simbólicos da capital, divide os límites dos distritos Centro, Retiro e Salamanca.
No centro do recinto, sitúase a soada fonte de Cibeles, esculpida no ano 1782, a partir dun deseño de Ventura Rodríguez. Cada unha das catro esquinas da praza está presidida por edificios emblemáticos, construídos entre finais do século XVIII e principios do XX. O Palacio de Buenavista ou Cuartel Xeral do Exército, que data de 1777, é o máis antigo de todos eles. Sitúase no ángulo noroccidental, enfrontado ao Palacio de Linares ou Casa de América, que se alza sobre o nororiental. Pola súa banda, o Palacio de Comunicacións, sede da Alcaldía de Madrid desde o ano 2007, esténdese sobre o extremo sueste e o Banco de España sobre o suroeste.
Cerro de los Ángeles

O **Cerro de los Ángeles** é un cerro testemuña situado no termo municipal de Xetafe, a uns 10&nbsp;km ao sur de Madrid. A súa fama reside en que foi tradicionalmente considerado como o centro xeográfico da Península Ibérica.

Sobre a explanada situada na cima do cerro atópanse a Ermida da Nosa Señora dos Anxos, do século XIV, e o Monumento ao Sagrado Corazón, construído en 1919 e inaugurado polo rei Afonso XIII. Tamén hai o Seminario Diocesano Nosa Señora dos Apóstolos, lugar de formación para os sacerdotes que realizarán o seu labor apostólica na Diocese de Xetafe.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial do Cerro de los Ángeles
* Cerro de los Ángeles, Diocese de Xetafe
Stefan Soroka

**Stefan Soroka** (en ), nado en Winnipeg (Canadá) o 13 de novembro de 1951, é un eclesiástico católico canadense, dende 2000 6º arcebispo metropolita de Filadelfia dos ucraínos.

## Traxectoria 
O 13 de xuño de 1982 foi ordenado sacerdote polo arcebispo de Winnipeg Maksym Hermaniuk.

O 29 de marzo de 1996 foi nomeado bispo auxiliar de Winnipeg e bispo titular de Acarassus. Recibiu a consagración episcopal o 13 de xuño do mesmo ano, de mans do arcebispo de Winnipeg Michael Bzdel, e tendo como co-consagrantes ao bispo de Saskatoon Cornelius Pasichny e ao bispo auxiliar de Filadelfia Wolodymyr Paska.

O 29 de novembro de 2000 foi nomeado arcebispo de Filadelfia.

## Notas
Glutón

O **glutón** (*Gulo gulo*) é un mamífero pertencente á familia dos mustélidos.

## Características 
Trátase dun animal cunha lonxitude que oscila entre os 70 e 90 centímetros. O seu peso pode variar entre os 10 e 20 quilogramos. É a especie meirande dentro dos mustélidos. Semella un pequeno oso pardo, co rabo denso e as patas moi longas.
É unha especie solitaria que vive en grandes extensións, sen un lugar permanente de residencia. A súa alimentación é omnívora: dende bagas ata paxaros, lemmings ou lebres. Tamén depreda especies meirandes coma o cervo ou o reno, mais unicamente os individuos enfermos ou envellecidos. En ausencia de caza pode alimentarse de calaza.

## Distribución 
Por toda a zona de tundra e taiga en Eurasia. Tamén presente no Canadá e Alasca.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gran Guía de la naturaleza: Mamíferos*. Helga Hofmann, Editorial Everest .
Raposo ártico

O **raposo ártico** ou **raposo polar** (*Vulpes lagopus*) é un mamífero pertencente á familia dos cánidos.

## Características 
Moi semellante o raposo común, mais adaptado ás condicións extremas do seu hábitat. A principal diferenza é o pelame, completamente branco no inverno, e un pardo agrisado no verán. Ademais é lixeiramente maior có raposo común e o fociño e orellas algo máis curtas. É un animal solitario, agás na época de reprodución. Adoita ser nómade durante o inverno, á procura do alimento. Este pode ser dende bagas e cogomelos ata lemmings, paxaros, ovos, peixes ou aves acuáticas. Non despreza a calaza, e mesmo ás veces segue ós osos polares para aproveitar os seus restos. Pouco medoño, pode aproximarse as vilas ou asentamentos humanos.

## Distribución 
Sobre todo na tundra aberta, sen presenza de árbores. Tamén en zonas costeiras ou nas zonas xeadas do Ártico.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Camuflaxe para a neve

## Notas
Plaza de Colón de Madrid

A **Plaza de Colón** é unha das prazas máis emblemáticas da cidade de Madrid. Recibe o nome de Cristovo Colón, ao que fai honor. Atópase delimitada polas rúas Serrano, Goya, Jorge Juan, e os paseos de Recoletos e La Castellana, unindo estes dous coa rúa Génova.
Na praza atópanse o Centro de arte Teatro Fernán Gómez, un monumento a Cristovo Colón de estilo neogótico erixido entre 1881 e 1885, e os Xardíns do Descubrimento, cun monumento formado por tres macroesculturas de formigón. Ademais, dende 2001, ondea na praza a bandeira de España máis grande do mundo, de 14 x 21 metros (294 m²), nun mastro de 50 m de altura.

## Notas
George Eliot

**Mary Ann Evans**, tamén escrito como **Mary Anne** ou **Marian**, e coñecida polo seu pseudónimo **George Eliot**, nada o 22 de novembro de 1819 e finada o 22 de decembro de 1880, foi unha novelista, xornalista e tradutora británica. Trátase dunha das figuras máis destacadas da era vitoriana. É autora de sete novelas, entre&nbsp;as que figuran *Adam Bede*&nbsp;(1859),&nbsp;*The Mill on the Floss*&nbsp;(1860),&nbsp;*Silas Marner*&nbsp;(1861),&nbsp;*Middlemarch*&nbsp;(1871–72), e *Daniel Deronda*&nbsp;(1876), moitas delas contextualizadas na Inglaterra provincial e enfocadas dende un punto de vista realista e psicolóxico. De entre esas obras destaca sobre todo *Middlemarch*,&nbsp;que foi descrita por Martin Amis&nbsp;e Julian Barnes&nbsp;como a máis importante novela en lingua inglesa.

## Traducións ao galego 
* *Silas Marner. O tecelán de Raveloe* (*Silas Marner: The Weaver of Raveloe*, 1861). Tradución de Celia Recarey, Irmás Cartoné, 2016.
* *O veo alzado* (*The Lifted Veil*, 1859). Tradución de Alejandro Tobar, Editorial Hugin e Munin, 2019.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* * The George Eliot Fellowship
Cabassous chacoensis

***Cabassous chacoensis***, coñecido na bibloiografía internacional como **armadillo de cola espida do Chaco**, é unha especie de mamífero placentario da orde dos cingulados, familia dos dasipódidos (única da orde) e subfamilia dos tolipeutinos, unha das catro que integran o xénero *Cabassous*, nativo da rexión do Gran Chaco, na zona central de América do Sur.

## Hábitat e distribución 
Como os seus nomes (científico e vulgar) indican, este armadillo de cola espida encótrase na rexión do Gran Chaco, desde Paraguai occidental ao centro-norte da Arxentina. Polo xeral habita en zonas de bosques xerófilos pouco densos e en sabanas abertas ou próximas ás salinas, buscando refuxio en engrobas entre o bosque. Esta comunidade arbórea pertence á provincia fitogeográfica chaqueña, especificamente ao Chaco seco e ao Chaco semiárido.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie *Cabassous chacoensis* foi descrita en 1980 polo zoólogo R. M. Wetzel na páxina 335 do seu traballo "Revision of the naked-tailed armadillos, genus *Cabassous* Mc Murtrie". *Annals of Carnegie Museum*, **49** (2): 223-357.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* McKenna, Malcolm C. & Bell, Susan K. (1997): *Classification of Mammals Above the Species Level*. Nova York: Columbia University Press. ISBN 0-231-11013-8.
* Nowak, Ronald M. (1999): ''Walker's Mammals of the World*. 6ª ed. Baltimore, Maryland, EE. UU.: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-5789-8.
* VV. AA. (1968): "Dasipódios" en *Enciclopedia Salvat de las ciencias. Tomo 6. Animales vertebrados*. Pamplona: Salvat, S. A. de Ediciones, pp.&nbsp;86–88.
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M., eds. (2005): *Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference*, 3rd ed. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-0.

### Outros artigos 
* Mamíferos
* Cingulados
* Dasipódidos
* Tolipeutinos
* *Cabassous*

### Ligazóns externas 
* *Cabassous chacoensis* na ADW.
* *Cabassous chacoensis'' na EOL.
Porta de Alcalá

250px|thumb|Porta de Alcalá
250px|thumb|Vista nocturna
A **Porta de Alcalá** (en castelán: *Puerta de Alcalá*) é unha das cinco antigas portas reais que daban acceso á cidade de Madrid.

Atópase situada no centro da rotonda da praza da Independencia, no cruzamento das rúas de Alcalá, Alfonso XII, Serrano e Salustiano Olózaga, xunto ás portas do Retiro: Porta de España, Porta da Independencia (entrada principal aos xardíns do Retiro) e Porta de Hernani.

## Historia e características 
A porta daba acceso a aqueles viaxeiros que entraban antigamente á poboación desde Francia, Aragón ou Cataluña por Alcalá de Henares. Na actualidade é unha porta monumental que se atopa situada xunto á Fonte de Cibeles e o Parque do Retiro. Foi construída por mandato de Carlos III en substitución doutra porta anterior que existía xa desde o século XVI. O deseño e obra pertence ao arquitecto italiano Francesco Sabatini. Competiron con Sabatini outros proxectos por parte de arquitectos españois: Ventura Rodríguez e de José de Hermosilla, sendo finalmente elixido persoalmente polo Rei o deseño de Sabatini.

Trátase dunha porta de estilo neoclásico e aspecto monumental similar aos Arcos de Triunfos romanos, se erigió mirando o seu exterior a oriente no ano 1778. A porta foi posteriormente restaurada en cinco ocasións en máis de dous séculos de existencia, sendo a última a finais do século XX. A orixinalidade da súa fábrica consiste en ser o primeiro arco de triunfo construído en Europa trala caída do Imperio romano, sendo precursor doutros como o Arco do Triunfo de París e a Porta de Brandeburgo en Berlín.

Sufriu desde os seus comezos diversas transformacións urbanísticas na súa contorna, pasando de ser a fronteira exterior de Madrid a un centro turístico de obrigado paso que aparece inserida case no medio da mesma cidade. Este cambio debeuse ao ensanche do século XIX ao longo do barrio de Serrano e a prolongación da rúa de Alcalá. Finalmente é desde 1976 considerado polo Estado Español como un Monumento Histórico-Artístico, estendendo a súa categoría á mesma praza da Independencia.

A porta xa desde a súa localización final foi adquirindo desde finais do século XVIII relevancia no pobo madrileño, e a finais do século XIX era xa un dos seus monumentos máis característicos que aparece en numerosas ilustracións da cidade. Ao ser un dos monumentos máis representativos, na súa dobre condición de mirada cara ao interior da cidade e ao exterior da mesma. a Porta de Alcalá serviu como soporte para todo tipo de manifestacións políticas e artísticas e nas súas inmediaciones producíronse numerosos feitos históricos.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha do monumento na páxina do Concello de Madrid
Porta do Sol (Madrid)

A **Porta do Sol** é unha céntrica praza da cidade de Madrid. Aquí atópase desde 1950 o denominado Quilómetro Cero das estradas radiais españolas.
O edificio máis antigo da Porta do Sol é a Casa de Correos e nela destaca o reloxo de torre que foi construído e doado no século XIX por José Rodríguez de Losada, e cuxas badaladas das 12 da noite do 31 de decembro marcan a tradicional toma das doce uvas á gran maioría dos españois. Ditas badaladas empezáronse a televisar o 31 de decembro de 1962 na Primera de Televisión Española e a partir dese ano non se deixaron de retransmitir por diversas canles de televisión de España.

A Porta do Sol foi nas súas orixes un dos accesos do valado que rodeaba Madrid no século XV, que recollía no seu perímetro os arrabaldes medievais que foran crecendo extramuros, a redor da muralla cristiá do século XII. O nome da porta provén dun sol que adornaba a entrada, colocado aí por estar orientada a porta cara ao levante.

## Notas
International Standard Name Identifier

O **International Standard Name Identifier** ou **ISNI** é unha base de datos que xestiona un método para identificar de forma unívoca as persoas que colaboran con contidos nos medios de comunicación, como libros, programas de televisión, artigos de xornais ou revistas, etc. Este identificador consiste en dezaseis cifras divididas en cadanseu bloque de catro.
Exemplo: o número ISNI de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao é **0000 0001 0856 5397**.

Foi desenvolvida baixo o auspicio da Organización Internacional para a Estandarización (ISO) coa súa norma internacional ISO-27729, publicada o 15 de marzo de 2012. A subcomisión novena do comité técnico 46 é a responsábel do seu desenvolvemento. O ISNI pode ser empregado para a desambigüación de nomes que, doutro xeito, poderían confundirse, e ligan os datos sobre estas persoas, que son recollidos e utilizados en tódolos sectores da industria dos medios de comunicación. No ano 2014, o banco de datos do ISNI contiña máis de oito millóns de identidades, ou sexa, 7,53 millóns de persoas e 490&nbsp;000 organizacións. Nela colaboran 29 institucións e bases de datos, así como corenta bibliotecas nacionais e de investigación. Intégranse tamén os datos do rexisto Virtual International Authority File (VIAF).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial
The Mills

**The Mills** é unha banda colombiana de rock formada en Bogotá no 2007. Está formado por cinco integrantes, polo vocalista Álvaro Charry (Bako), o guitarrista Jorge Bello (Geogy), o baixista Ramón Gutiérrez, o teclista Diego Cáceres e o batería Diego Cadavid. A formación da banda foron influenciados por grupos do rock alternativo como U2, Coldplay e Radiohead. O seu primeiro traballo discográfico foi ''Don't Care What They Think*, é o primeiro EP da banda publicada no 2007.

## Discografía 
### Álbums de estudio 
* *Babel* (2009)
* *Guadalupe* (2011)
* *De Cierto* (2015)

### EP 
* *Don't Care What They Think'' (2007)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Cerrado

O topónimo **Cerrado** pode referirse a:

;En Galiza
***O Cerrado**, lugar da parroquia de Leiro, no concello de Abegondo.

;Fóra de Galiza

;No Brasil
***Ecorrexión do Cerrado**, ecorrexión de sabana tropical do Brasil:
****Cerrado**, ou Cerrado *stricto sensu*, un ecosistema que aparece no bioma do Cerrado e noutras formacións vexetais do Brasil.

;No centro de Suramérica
*A **provincia fitoxeográfica do Cerrado**, unha división fitoxeográfica do centro de Suramérica.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Cerradao**, lugar da parroquia de Vilariño, no concello do Pereiro de Aguiar;
***Cerradas**, lugar da parroquia de Olveira, no concello de Ribeira;
***Cerradelo**, lugar da parroquia de Portomeiro, no concello de Val do Dubra.
Pseudochondrostoma duriense

***Pseudochondrostoma duriense*** é unha especie de peixe teleósteo da familia dos ciprínidos. É endémica do noroeste da Península Ibérica.

## Descrición 
Trátase dunha especie de talle medio que non adoita acadar os 50 cm de lonxitude total. A apertura bucal é infera e recta cun beizo inferior groso que presenta unha lámina córnea. As aletas dorsal e anal presentan 8 radios ramificados, en ocasións 9. Ten entre 63 e 74 escamas na liña lateral. O número de dentes farínxeos é de 5-5 e o de branquiespiñas de 12 a 24. O corpo adoita estar pigmentado con pequenas manchas negras que son máis evidentes nas poboacións de Portugal e Galicia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Doadrio, I. (ed.). 2002. Atlas y libro rojo de los peces continentales de España. Madrid. Dirección General de la Conservación de la Naturaleza. CSIC. Museo Nacional de Ciencias Naturales. 374 pp.
Die Antwoord

**Die Antwoord** (, "A Resposta") é un grupo de música rap-rave surafricano formado en Cidade do Cabo no ano 2008. Os membros do grupo son Ninja, Yolandi Visser (estilizado como Vi$$er) e DJ Hi-Tek. O estilo visual e musical deste grupo incorpora elementos da subcultura "zef", unha cultura descrita como moderna e vulgar, que se apropia de elementos culturais descartados e anticuados. As letras das súas cancións están en afrikaans, xhosa e inglés.

Die Antwoord publicou o seu álbum de estrea *$O$* no 2009 de forma gratuíta. Tras firmar por un breve período de tempo co selo Interscope Records, no ano 2011 fundaron o seu propio selo Zef Recordz, publicando dous álbums máis titulados *Ten$Ion* (2012) e *Donker Mag* (2014).

## Discografía 
### Álbums de estudio 
### EPs 
### Sinxelos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Claire Scott (2012): "Die Antwoord and a delegitimised South African whiteness: a potential counter-narrative?" 26:5, 745-761 
### Ligazóns externas 
*
Ezra Miller

**Ezra Matthew Miller**, nado en Wyckoff, Nova Jersey o 30 de setembro de 1992, é un actor, cantante, músico e modelo estadounidense. Fixo a súa primeira aparición no cine con *Afterschool* (2008). Posteriormente protagonizou *We Need to Talk About Kevin* (2011) e co-protagonizou *The Perks of Being a Wallflower* (2012). En 2015, apareceu no drama *The Stanford Prison Experiment* e na comedia *Trainwreck*.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Crioulo palenquero

O **palenquero** (tamén ***palenque***) é unha lingua crioula baseado no castelán falada en Colombia. O palenquero é a única lingua crioula baseada no castelán de América Latina. É falado polos descendentes dos escravos que se liberaron baixo o liderado de Benkos Biohó a finais do século XVI e comezos do século XVII. O grupo étnico que fala este crioulo estaba formado por unhas 3&nbsp;000 persoas en 1998, que viven na vila de San Basilio de Palenque, no suroeste de Cartaxena de Indias. O crioulo palenquero está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Nosopai 
:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Papiamento
* Crioulo chavacano
Faro de Westerheversand

O **faro de Westerheversand** (en ) atópase en Westerhever, no estado alemán de Schleswig-Holstein. Está considerado como un dos faros máis famosos do norte de Alemaña, polo que adoita ser utilizado na celebración de vodas. Empezouse a construír en 1906 e comezou a funcionar o 26 de maio de 1908. Ten unha altura de 41 metros.

Pódese visitar dende o ano 2001.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Michael Pasdzior, Jens Meyer-Odewald: *Leuchtturm Westerheversand – Eine Reise durch Licht und Zeit.* Eiland, Westerland 2007, ISBN 3-940133-19-1

### Ligazóns externas 
*Máis imaxes do faro de Westerheversand
MusicBrainz

**MusicBrainz** é un proxecto cuxo obxectivo é a creación dunha base de datos musical de contido aberto. MusicBrainz recolle información sobre música gravada, nomes de artistas, títulos, listaxes de cancións, datas de publicación, etc. O 30 de xaneiro de 2016, MusicBrainz contiña información de arredor dun millón de artistas, un millón e medio de álbums e máis de quince millóns e medio de gravacións.

Os rexistros fanse grazas ao traballo de editores voluntarios que seguen unhas normas de edición precisas. As obras rexistradas poden conter outra información como a data de gravación, país de orixe ou a duración das cancións. Os usuarios finais poden utilizar programas que se comunican con MusicBrainz para etiquetar os seus arquivos de son como MP3, Ogg Vorbis ou AAC.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial
Puerta de Europa

As torres da **Puerta de Europa**, tamén coñecidas como **Torres KIO** (debido a que foron promovidas pola empresa kuwaití KIO, Kuwait Investments Office) son dúas torres da cidade de Madrid inclinadas unha cara á outra, 15° respecto da vertical, cunha altura de 114 m e 26 plantas.

## Historia e características 
Puerta de Europa son as segundas torres xemelgas máis altas de España, tralas Torres de Santa Cruz en Santa Cruz de Tenerife, con 120 metros sen contar os pararraios. Están situadas na praza de Castilla de Madrid, entre o centro financeiro de AZCA e as Cuatro Torres Business Area.

A súa construción deu lugar ao caso de estafa de Urbanor que implicou aos *Albertos* e ao Banco Central de España cando os querelantes (o arquitecto Pedro Sentieri e o construtor Julio San Martín) denunciaron aos seus ex socios Alberto Alcocer e Alberto Cortina alegando que obtiveron máis diñeiro na operación malia que estes eran os socios maioritarios, e que cobraron o pago de KIO en accións do Banco Central, debido a que a operación fora instrumentada para lograr o control de devandita entidade.

A torre da esquerda en dirección saída de Madrid coñécese como Puerta de Europa I, en tanto que a outra se coñece como Puerta de Europa II. Para evitar a súa confusión a primeira dispón dun heliporto pintado en cor azul e a segunda en vermello. A torre da esquerda ten o logotipo de Bankia (anteriormente, tivo o de Caja Madrid e tamén os dous simultaneamente), mentres que a torre da dereita ten o logotipo de Realia, unha empresa inmobiliaria. Este logo foi engadido posteriormente.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de rañaceos en Madrid
Torre Europa

A **Torre Europa** é un rañaceos da cidade de Madrid, o sétimo máis alto da capital española con 121 metros de altura. Ten 30 plantas e alberga oficinas de diferentes empresas. Atópase no complexo empresarial do AZCA, máis concretamente na esquina da Avenida do General Perón co Paseo de la Castellana.

Foi construído en 1985 polo arquitecto Miguel Oriol e Ybarra. Durante os fins de semana, convértese nunha zona destacable de lecer, debido aos restaurantes que abren as súas portas nos niveis inferiores.

O 5 de outubro de 1990 sufriu un incendio na súa planta 29, sen graves consecuencias. O 1 de maio de 2002 a banda terrorista ETA atentou contra o edificio con 20&nbsp;kg dun potente explosivo, aínda que só destruíu algunhas fiestras.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de rañaceos en Madrid
* AZCA
AZCA

**AZCA**, ou **Asociación Mixta de Compensación de la Manzana A de la Zona Comercial del Paseo de la Castellana** é un bloque de oficinas da cidade de Madrid, situado entre as rúas Raimundo Fernández Villaverde, Orense, General Perón e o Paseo de la Castellana.

Foi construído na década de 1970 e alberga un dos centros de negocios e oficinas máis importantes da cidade. Tiña os edificios máis altos de Madrid (e de España) ata que se construíron os rañaceos de Cuatro Torres Business Area, como a Torre Picasso (157 m) ou a Torre Europa (121 m).
Edificio España

O **Edificio España** é un rañaceos de Madrid situado en praza de España ao final da Gran Vía. Coas súas 25 plantas e 117 metros de altura, é o oitavo edificio máis alto da capital española e conforma, xunto co rañaceos veciño Torre de Madrid, un dos conxuntos arquitectónicos máis importantes da cidade.

Foi construído entre 1948 e 1953 e é obra do enxeñeiro José María Otamendi e o arquitecto Julián Otamendi. O edificio deseñado como multifuncional albergaba ata o ano 2006 o Hotel Crowne Praza, un centro comercial, apartamentos, e oficinas. Desde esa data atópase baleiro e sen uso.

Ante a súa venda no ano 2014 ao magnate chinés Wang Jianlin, o Concello de Madrid esixíalle unicamente conservar intactas a fachada frontal e os laterais, como establece a lei de protección de edificios históricos, logo de ser rebaixado do nivel 2 (grao estrutural) ao nivel 3 (grao parcial).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de rañaceos en Madrid
* Torre de Madrid
Ecorrexión do Cerrado

[miniatura|250px|Mapa da superposición da superficie do cerrado coas rexións hidrográficas do [Brasil.]]A **Ecorrexión do Cerrado**, ou simplemente **O Cerrado** (do portugués "pechado", "denso"), é unha ampla ecorrexión de sabana tropical do Brasil.

## Historia e características 
O Cerrado cobre 1.916.900&nbsp;km² nos que se inclúen o estado de Goiás, o Distrito Federal, a maior parte dos estados Mato Grosso, Mato Grosso do Sul, Tocantins, a parte occidental de Minas Gerais e Baía, a parte sur de Maranhão e Piauí, e pequenas partes dos estados de São Paulo e de Paraná.

Este ecosistema ocupa o 22 % da superficie do Brasil, sendo aínda maior que a superficie de Alasca. O Cerrado esténdese, así mesmo, polo leste de Bolivia, o nordeste e centro de Paraguai, alcanzando polo sur, xa empobrecido, o Parque provincial Teyú Cuaré e arredores, na provincia de Misiones, Arxentina, segundo recentes investigacións nas que se abordou a notábel afinidade da flora vascular e a fauna de vertebrados desta área protexida con respecto ao Cerrado *sensu stricto*.

Durante o Holoceno temperán, a vexetación correspondente ao cerrado expandiuse e ocupou unha superficie maior que a actual.

Hoxe existen "illas" de Cerrado na área de selvas semideciduas da mata atlántica, que serían o remanente desta maior área de distribución da vexetación do Cerrado alcanzada hai 10.000-7.000 anos.

Esta rexión natural limita ao norte coa rexión da Amazonia e ao oeste e suroeste co Gran Chaco, respecto ao cal mantén grandes semellanzas florifaunísticas e paisaxísticas.

O Cerrado caracterízase por unha enorme biodiversidade de plantas e animais, pero esta riqueza natural está progresivamente ameazada polos monocultivos (particularmente polo da soia), a expansión da agricultura en xeral e a queima da vexetación para facer carbón vexetal.

A pesar do feito de que deste ecosistema xa se perdeu moito, Norman Borlaug, laureado co Premio Nobel da Paz, describiu o *cerrado* como unha das últimas fronteiras da terra de zonas virxes con posibilidade de seren arábeis para a expansión da agricultura.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Bonfim 047.jpg|Vexetacón característica na rexión noroeste de Minas Gerais, Brasil.
Ficheiro:Cerrado.jpg|Cerrado en Pirenópolis (Goiás). 
Ficheiro:Allagoptera arenaria in Guriri Beach, Brazil.jpg|*Allagoptera*, xénero de palmeiras ananas típicas do Cerrado.
Ficheiro:Ipê (Avaré) REFON.jpg|*Tabebuia chrysotricha* en Avaré, São Paulo, árbore típica do cerrado. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Cerrado - Governo do Brasil 
* Conservancíon da Natureza no Brasil - Cerrado 
* Cerrado (World Wildlife Fund) 
* G. Gottsberger, I. Silberbauer-Gottsberger: *Life in the Cerrado* Reta Verlag, Ulm 2006, ISBN 3-00-017928-3 Volume 1, ISBN 3-00-017929-1 Volume 2
* Cerrado: Imagens de fronteiras e transformações Exposición fotográfica sobre o Cerrado brasileiro.
Guayabera

miniatura|300px|Guayaberas nunha voda.
As **guayaberas** son pezas de vestir masculinas que cobren a parte superior do corpo, xa sexa con mangas curtas ou longas, adornadas con alforzas verticais, e ás veces, con bordados, e que levan petos no peito e nos faldróns. Fabrícanse en tecidos de algodón, liño, seda ou en telas sintéticas.

As guayaberas finas constitúen unha vestimenta de etiqueta nos países tropicais. Adoitan ser levadas en cerimonias solemnes. Tamén se coñece a estas pezas noutros países hispanoamericanos como "Chacabanas", "Camisa" ou "Guayabana".

As guayaberas son moi populares e empregadas en Cuba, República Dominicana, Porto Rico, México, Panamá, Venezuela, na rexión Caribe de Colombia, na costa ecuatoriana, nas Illas Canarias, as Filipinas e outros países de Centroamérica.

## Véxase tamén
Evan Ellingson

**Evan Taylor Ellingson**, nado en La Verne (California) o 1 de xullo de 1988 e finado o 5 de novembro de 2023, foi un actor estadounidense de cine e televisión.

Co-protagonizou *MAD TV*, e despois tivo un papel regular na serie de televisión *Titus*. No 2004, Evan foi escollido para interpretar a Kyle Savage na sitcom producida por Mel Gibson *Complete Savages*, que foi cancelada despois da primeira tempada.

No 2007, Ellingson tivo un papel recorrente na sexta tempada de *24* como sobriño de Jack Bauer. No outono de 2007, Ellingson interpretou a Kyle Harmon en *CSI: Miami*, o fillo perdido do Tenente Horatio Caine (David Caruso). No cine, destacou a súa aparición no filme *A decisión de Anna*, no cal interpretou a Jesse Fitzgerald, o fillo de Sara Fitzgerald, que era
interpretada por Cameron Diaz.

## Filmografía 
### Cine 
### Televisión 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Praza de Castilla

A **praza de Castilla** é unha gran praza situada ao norte da cidade de Madrid, no distrito de Chamartín. É atravesada polo tramo final do Paseo de la Castellana, unha das principais arterias da cidade, e constitúe o centro neurálxico do barrio de Castilla. Ademais, conflúen na prazas a Avenida de Asturias e as rúas de Agustín de Foxá, Mateo Inurria e Bravo Murillo.

Destacan na praza dous dos rañaceos máis coñecidos da cidade, as torres da Puerta de Europa, máis coñecidas como Torres Kío, de 114 metros de altura. Tamén está a Torre Castilla, de 24 plantas. No centro da praza atópase o Obelisco de la Caja, deseñado por Santiago Calatrava e encargado por Caja Madrid con motivo do 300 aniversario da súa fundación. Tamén hai un monumento a José Calvo Sotelo.
Plaza de España de Madrid

A **Plaza de España** é un amplo espazo axardinado no centro histórico da cidade de Madrid, no barrio de Argüelles do distrito Moncloa-Aravaca, en cuxo centro atópase unha fonte monumental dedicada a Miguel de Cervantes. Fai de eixe continuador unindo a Gran Vía coa rúa da Princesa. Ata pouco antes da construción da Gran Vía esta praza denominábase *Plaza de San Marcial*. Destacan, pola súa altura, dous edificios de formigón, a Torre de Madrid (1957) e o Edificio España (1953), ademais dun exponente do modernismo madrileño: a Casa Gallardo e o Edificio da Compañía Asturiana de Minas, sede da Consellería de Cultura.
Desta praza saen as rúas da Gran Vía, Princesa e a Cuesta de San Vicente. Atópase tamén xunto á rúa de Bailén, o que a sitúa xunto ao Palacio Real de Madrid. Con 36.900 metros cadrados é unha das maiores prazas de España. É bastante usual atoparse nesta praza grupos de turistas de todas as nacionalidades en calquera época do ano.
## Véxase tamén
Plaza de Oriente

A **Plaza de Oriente** está situada no centro histórico da cidade española de Madrid. Trátase dunha praza rectangular de cabeceira curvada, de carácter monumental, cuxo trazado definitivo responde a un deseño de 1844 de Narciso Pascual y Colomer, herdeiro de varios proxectos anteriores. Un dos seus principais impulsores foi o rei Xosé I, quen ordenou a demolición das casas medievais situadas na zona.
Está presidida por dous dos edificios máis relevantes da capital: na cara occidental atópase o Palacio Real e na oriental o Teatro Real. A súa cara norte confórmaa o Real Mosteiro da Encarnación, ao que lle foi expropiado o Horto da Priora para integralo dentro da praza.

Ademais dos citados edificios, esta praza monumental alberga diferentes xardíns histórico-artísticos e unha colección escultórica, na que destaca especialmente a escultura de Filipe IV, obra do século XVII de Pietro Tacca. Está considerada como a primeira estatua ecuestre do mundo suxeitada unicamente polas patas traseiras do cabalo.
Palau Reial de Pedralbes

O **Palau Reial de Pedralbes** (en galego: *Pazo Real de Pedralbes*) é un edificio situado nunha ampla zona de xardíns no distrito de Les Corts da cidade de Barcelona.

Entre 1919 e 1931 foi a residencia oficial da Familia real española nas súas visitas á cidade. Entre 1932 e 2013 foi sede do Museo de Cerámica e do Museo das Artes Decorativas ata que se trasladaron ao edificio HUB da plaça de les Glòries Catalanes. Dende 2010 é a sede permanente da Secretaría Xeral da Unión polo Mediterráneo.
Masacre de Columbine

O **masacre de Columbine** foi un tiroteo nun colexio que ocorreu o 20 de abril de 1999, no instituo de Columbine, no estado de Colorado. Ademais do tiroteo, o plan incluía un ataque con bombas para facer estoupar os extintores, con tanques de propano dispostos na cafetería e 99 dispositivos explosivos. Os perpretadores foron os estudantes Eric Harris e Dylan Klebold, que asasinaron 12 alumnos e un mestre. Tamén feriron outras 21 persoas, e tres máis que resultaron feridas cando tentaban escapar do colexio. Despois, ámbolos dous cometeron suicidio.

Malia que os motivos non quedaron claros, crese que pretendían rivalizar e superar o atentado de Oklahoma City, así como outros incidentes mortais que ocorreron nos Estados Unidos na década de 1990. O ataque foi descrito polo *USA Today* como un "ataque suicida [que foi] planeado como un ataque terrorista de bombardeos errado." O masacre foi considerado como o máis "sanguento tiroteo na historia dos Estados Unidos."

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Bowling for Columbine*
### Ligazóns externas 
* Columbine Review Commission Report
* Video of the evacuation in progress, Second video of the evacuation (KUSA-TV (9News) news coverage via CNN)
* aColumbine Site
* Columbine Memorial
Kiowa Gordon

**Kiowa Joseph Gordon**, nado en Berlín o 25 de marzo de 1990, é un actor estadounidense. É coñecido por interpretar o papel de Embry Call na saga de *The Twilight*.

## Filmografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Gran Vía de Madrid

250px|miniatura|Vista da Gran Vía desde Callao.

A **Gran Vía** é unha das principais rúas da cidade de Madrid. Comeza na rúa de Alcalá e termina na praza de España.

É un importante fito na cidade desde a súa construción a principios de século XX visto desde o punto de vista comercial, turístico e de lecer. Neste último aspecto é famosa polos seus cines, aínda que nos últimos anos algúns deles pecharon e outros se reconverteron con grande éxito ao teatro musical, polo que o tramo comprendido entre a praza de Callao e a praza de España coñécese como o "Broadway madrileño". O tramo comprendido entre a Red de San Luís e a praza de Callao alberga na actualidade numerosas tendas de cadeas internacionais de moda.
Receptor X retinoide

O **receptor X retinoide** ou **receptor X de retinoides** (**RXR**) é un tipo de receptor nuclear que se cre é activado polo ácido retinoico, aínda que o seu ligando endóxeno exacto non foi aínda concluintemente identificado. Hai tres receptores X de retinoides, que son: **RXR-alfa**, **RXR-beta**, e **RXR-gamma**, codificados respectivamente nos xenes , , .

O RXR heterodimerízase cos receptores nucleares da subfamilia 1 entre os que se inclúen o CAR, FXR, LXR, PPAR, PXR, RAR, TR, e VDR.

Igual que outros receptores nucleares de tipo II, o heterodímero RXR en ausencia de ligando únese a elementos de resposta a hormonas en complexo coa proteína correpresora. A unión dos ligandos agonistas ao RXR dá lugar á disociación do correpresor e o recrutamento da proteína coactivadora, a cal, á súa vez, promove a transcrición de xenes diana de *augas abaixo* formando ARNm e finalmente proteínas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Receptor retinoide
* Receptor de ácido retinoico

### Ligazóns externas 
*
Teatro Real de Madrid

O **Teatro Real** é o teatro da ópera de Madrid, considerado un dos máis importantes de España e Europa. Atópase situado na Praza de Oriente, fronte ao Palacio Real, e é un dos monumentos máis emblemáticos da cidade.

Foi fundado a principios do século XIX, no ano 1818, e inaugurado en 1850, e mantívose de forma ininterrompida como teatro de ópera ata 1925, cando tivo que pechar por mor de problemas estruturais no edificio. Non volveu abrir as súas portas ata 1966, como sala de concertos sinfónicos. Entre 1988 e 1997 sufriu unha importante remodelación que o volveu converter en coliseo operístico.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial do Teatro Real
Polig Monjarret

**Polig Monjarret**, nado en Pabu o 31 de xullo de 1920, e finado en Ploemeur o 8 de decembro de 2003, foi un músico, coleccionista e membro do movemento bretón. Foi o creador da Bodadeg ar Sonerion, a principal asociación de música tradicional bretoa.

As actividades que levou a cabo estaban orientadas ó desenvolvemento do interceltismo, en particular mediante a promoción de acordos de irmandade entre as cidades e vilas da Bretaña, Irlanda e Gales. Ademais tivo un papel moi importante na creación do Festival Intercéltico de Lorient e doutros programas de intercambio cultural.

## Interceltismo 
### Galicia 
Tamén permitiu o desenvolvemento de intercambios culturais con Galicia despois da súa reunión coa Álvaro Cunqueiro en 1964. Colaborou tamén na introdución do artista Carlos Núñez na Bretaña, cando o convidou a unirse unha noite a tocar xunto con Paddy Moloney dos Chieftains. Daquela, Núñez tiña 16 anos e estaba de paso no conservatorio de música tradicional de Ploemeur. As súas contribucións valéronlle no 2012 a obtención da *Orde da Vieira* a título póstumo.

## Notas
Julius Kugy

**Julius Kugy**, nado en Gorizia o 19 de xullo de 1858 e finado en Trieste o 5 de febreiro de 1944, foi un montañeiro, escritor, botánico, humanista, avogado e empresario de ascendencia eslovena. É coñecido pola apertura de novas rutas nos Alpes Xulianos.

## Traxectoria 
O seu pai era agricultor en Linz. A súa nai, Giulia, era filla do poeta esloveno Jovan Vesel Koseski. Durante a súa infancia ía pasar os veráns na aldea natal de seu pai, Lind, onde desenvolveu un grande interese pola natureza e as montañas.

Estudou na escola secundaria da lingua alemá en Trieste pasando logo á Universidade de Viena, onde se graduou en Dereito no 1882.
Ao volver a Trieste asumiu a xestión da empresa de importación e exportación Pfeifer & Kugy, co-fundada polo seu pai.

Explorou grandes porcións dos Alpes orientais, dedicando a maior parte do seu tempo á escalada nos Alpes Xulianos, onde descubriu e marcou máis de 50 novas rutas. Guías locais axudouno a subir moitos picos nunca coroados: pero se por algún tornou famoso por escalar o Skrlatica e o Monte Montasch (Jôf di Montasio).

Ademais de no montañismo, Kugy interesouse noutros temas tales como literatura, botánica e música. Xunto co seu amigo Albert Bois de Chesne creou un xardín botánico alpino preto de Bovec. Foi un dos fundadores de dúas sociedades musicais de afeccionados en Trieste: a Sociedade Filharmónica e o Coro palestino. Tamén doou un órgano para a igrexa mequitarista en Trieste.

Un dos enigmas que tentou resolver era unha especie planta misteriosa Scabiosa trenta, descrito por Belsazar Hacquet e posteriormente comprobada por Anton Kerner von Marilaun para ser un exemplar do Cephalaria xa coñecido leucantha.

Durante a primeira guerra mundial, Kugy foi convocado para o exército ao coñecer ben a zona do Val do Trenta. Dende o primeiro intre rexeitou cargar unha arma e só traballou como consultor na parte austríaca da fronte.

Escribiu sete libros. O seu primeiro e máis famoso, o libro foi publicado en 1925 baixo o título *Aus dem Leben eines Bergsteiger* (Da vida dun escalador alpino).

Kugy morreu en febreiro de 1944, en Trieste.

## Obra 
* *Aus dem Leben eines Bergsteigers* (Múnic, 1925).
**Arbeit, Musik, Berge* (Múnic, 1931).
**Die Julischen Alpen im Bilde* (Graz, 1933).
**Anton Ditzinger, ein Bergführerleben* (Graz, 1935).
**Fünf Jahrhunderte Triglav*.
**Im göttliche Lächeln des Monte Rosa*.
**Aus vergangener Zeit* (Graz, 1943).

## Notas 
## Véxase tamén
Plaza Mayor de Madrid

[250px|thumb|[Casa da Panadería e estatua de Filipe III.]]
A **Plaza Mayor** está situada no centro de Madrid, a poucos metros da praza da Puerta del Sol, e xunto á calle Mayor.

## Historia 
A súa orixe remóntase a 1580 cando o rei Filipe II, que trasladara a Corte a Madrid en 1561, encargou o proxecto de remodelación da antiga Plaza del Arrabal a Juan de Herrera. Derribáronse as casas vellas e en 1590 comezou a construción do primeiro edificio da nova praza, a Casa da Panadería, obra de Diego Sillero. En 1617, Filipe III encargou a finalización das obras da praza a Juan Gómez de Mora, quen a remataría en 1619.

Na súa historia a praza sufriu tres grandes incendios en 1631, encargándose o propio Juan Gómez de Mora da súa reconstrución, en 1670, cando foi Tomás Román quen a reconstruíu, e en 1790, cando foi reconstruída por Juan de Villanueva.

En 1848 colocouse a estatua ecuestre de Filipe III no centro da praza, obra de Giambologna e Pietro Tacca que data de 1616.

## Denominacións 
Chamouse *Plaza del Arrabal* cando, de estar fora do recinto amurrallado medieval, pasou a constituír o centro dos novos barrios conformados polo ensanche da vila cara ao leste durante o reinado de Xoán II de Castela, chamados «o Arrabal».

En 1812, cumprindo o decreto que dispoñía que todas a prazas maiores de España pasasen a chamarse *Plaza de la Constitución*, cambiou de nome, pero só duraría ata 1814, ano en que pasou a chamarse *Plaza Real*. Recuperou o nome de *Plaza de la Constitución* nos períodos de 1820 a 1823, de 1833 a 1835 e de 1840 a 1843.

En 1873, cambiou o seu nome polo de *Plaza de la República* e outra vez a *Plaza de la Constitución* desde a Restauración de Afonso XII en 1876 ata a Ditadura de Primo de Rivera en 1923. Trala proclamación da II República volveuse a cambiar ao nome de *Plaza de la Constitución* ata o final da guerra civil española cando se recupera o popular nome de *Plaza Mayor*, nome que perdura ata a actualidade.

## Véxase tamén