Manuel da Fonseca (escritor)

**Manuel Lopes Ferreira Fonseca**, máis coñecido como **Manuel da Fonseca**, nado en Santiago do Cacém o 15 de outubro de 1911 e finado en Lisboa o 11 de marzo de 1993, foi un escritor (poeta, contista, novelista e cronista) portugués. Un dos máis importantes do neorrealismo portugués.

## Traxectoria 
Tras terminar o ensino básico, Manuel da Fonseca proseguiu os seus estudos en Lisboa. Estudou no Colexio Vasco da Gama, Liceu Camões, Escola Lusitânia e Escola de Belas-Artes. A pesar de non ter sobressaído na área das Belas-Artes, deixou algúns rexistros do seu trazo, sobre todo nos retratos que facía  dalgúns dos seus compañeiros de conversas lisboetas, como é o caso do de José Cardoso Pires. Durante os períodos de interregno escolar, aproveitaba para regresar ao seu Alentejo de orixe. De aí que o espazo de elección dos seus primeiros textos sexa o Alentejo. Só máis tarde e a partir de *Um Anjo no Trapézio* é que o espazo das súas obras pasa a ser a cidade de Lisboa.

Membro do Partido Comunista Portugués (PCP), Manuel da Fonseca formou parte do grupo do Novo Cancioneiro e é considerado por moitos como un dos mellores escritores do Neorrealismo portugués. Nas súas obras, cargadas de intervención social e política, relata como poucos a vida dura do Alentejo e dos alentejanos. Tda a súa obra é atravesada polo Alentejo e o seu pobo. Ligado ao neorrealismo, evolucionou no sentido dun rexionalismo crecente, ligado ao seu Alentejo natal, retratando o pobo desta rexión e a miseria que sufriu.

A súa vida profesional foi moi díspar, exercendo nos máis distintos sectores: comercio, industria, revistas, axencias publicitarias, entre outras.

Era membro da Sociedade Portuguesa de Escritores cando esta atribuíu o gran Premio da Novelística a José Luandino Vieira pola súa obra Luuanda, o que levou ao peche desta institución e á detención dalgúns dos seus membros na prisión de Caxias, entre os cales estaba Manuel da Fonseca. A súa escrita era seguida de cerca pola Censura. Vixiado e perseguido pola PIDE, tanto polo que escribía como pola militancia política, coñeceu a brutalidade dos interrogatorios e dos cárceres fascistas.

A 25 de outubro de 1983, foi agraciado co grao de Comendador da Orde Militar de Sant'Iago da Espada.

Na súa homenaxe, a Escola Secundaria de Santiago do Cacém denomínase *Escola Secundária Manuel da Fonseca* e as bibliotecas municipais de Castro Verde e Santiago do Cacém, *Biblioteca Municipal Manuel da Fonseca*.

Colaborou nas revistas *Árvore, Vértice, O Diabo, Seara Nova, A Capital, Atlántico*.

Algunhas das súas obras foron traducidas a varios idiomas e levadas ao cinema.

## *O Fogo e as cinzas* 
Publicado en 1951, é un dos máis significativos libros de contos da moderna literatura portuguesa, onde a arte de Manuel da Fonseca atinxe a perfecta madureza, revelándose entón un escritor de tendencia rexionalista e de fonda preocupación humana, que retrata a vida pobre dos traballadores rurais das chairas alentejanas, dando especial realce á súa loita contra a inxustiza. Os contos son acerca dun Alentejo dos anos 40 e 50, rústico e en decomposición. Fálannos das xentes dunha terra marabillosa mais pobre: ese Alentejo de hai moitas décadas, que asistía aos primeiros pasos dun progreso lento.

Un dos contos alegórico e simbólico é *O Largo*. 

## Obras 
### Poesía 
* *Rosa dos ventos* (1940). Edición do autor
* *Planície* (1941). Coímbra. Sexto volume da colección "Novo Cancioneiro". Viñetas de Manuel Ribeiro de Pavia
* *Poemas dispersos* (1958).
* *Poemas completos* (1958). Con prefacio de Mário Dionísio
* *Obra poética* (2011). Editorial Caminho.
**Antologia poética* (1976). Diabril Ed. Organización e prefacio de Fernando Luso Soaraes.

### Contos 
* *Aldeia Nova* (1942). En BIS, 2009. En Editorial Caminho, 2011.
* *O Fogo e as cinzas* (1953). Edición Três Abelhas (a súa máis importante obra). En 1998, Editorial Caminho.
* *Um anjo no trapézio* (1968). En Editorial Caminho, 2011.
* *Tempo de solidão* (1973). En Editorial Caminho, 2011.
* *Tempo de solidão* - Edición especial dos Estúdios Cor (edición limitada e ofrecida pola editora no Natal de 1973).
*
*

### Novela 
* *Cerromaior* (1943). Editorial Enquisa. Novela levada ao cinema en 1980, dirixida por Luís Filipe Rocha. En 1997 e 2011, Editorial Caminho.
* *Seara de vento* (1958). En 1988, Editorial Caminho.

### Crónicas 
* *Crónicas algarvias* (1987). Editorial Caminho.
* *Á lareira, nos fundos da casa onde o Retorta tem o café* (2000). Editorial Caminho.
* *O vagabundo na cidade* (2001). Editorial Caminho.
* *Pessoas na paisagem* (2002). Editorial Caminho*.*

### Antoloxías 
* *Antologia de Fialho de Almeida* (1984). Câmaras Municipais de Cuba e Vidigueira.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Espaços de sentido: a construção do lugar na ficção de Manuel da Fonseca,* Maria da Glória Alhinho dos Santos, Lisboa, Instituto Superior de Psicologia Aplicada, 2002
* *Lírica e sociedade: um olhar sobre a obra poética de Manuel da Fonseca*, Rosilda de Moraes Bergamasco, Universidade Estadual de Maringá, 2012.

### Conexións externas 
* Presentación crítica, selección, notas e suxestións para análise literaria da obra de Manuel da Fonseca