Monodóntidos

A dos **monodóntidos** (*Monodontidae*) é unha familia de cetáceos odontocetos que habitan no Ártico e no norte dos océanos Pacífico e Atlántico, que comprende tan só dúas especies actualmente viventes, que son certamente infrecuentes:
* *Monodon monoceros*, o **narval**, cuxos machos teñen un único dente moi longo (denominado *corno* ou *cabeiro*), e 
* *Delphinapterus leucas*, denominado polos cetólogos galegos **blancón**, castelanismo que alude a que é o único cetáceo de cor completamente branca.

Ademais, coñécense dous xéneros fósiles, con cadansúa especie.
 
## Etimoloxía 
O nome da familia, *Monodontidae*, foi cuñado por Gray en 1821, cando a describiu, e está fomado sobre a base do nome do xénero tipo, *Monodon*, e a desinencia do latín científico *-idae*, usada para formar os nomes das familias dos animais e que significa "os parecidos a".

O xénero *Monodon* foi establecido por Linneo en 1758, na 10ª edición do seu *Systema Naturae*, e o formou cos elementos do latín *mon-* (do grego μόνος *mónos*, "só, único") e *-odon* (do grego οδούς, -όντος *odoús-, -óntos*, "dente"), debido á característica deste animal de presentaren, os machos, un só enorme dente.

## Características 
As dúas especies son de mediano tamaño, cunha lonxitude que oscila entre os 3 e os 5 m.
Presentan un melón ou mamelón na rexión frontal, non teñen un fociño prominente (como o dos golfiños) e, en lugar de teren aleta dorsal posúen unha crista longa e estreita ao logo do dorso, máis pronunciada en *Monodon*. A ausencia de aleta dorsal permítelles mobilizarse sen tropezar baixo as capas de xeo.A dentadura é moi reducida ou ausente, e nos *Monodon* só se conservan dous dentes un dos cales forma o característico *corno* dos machos.

## Bioloxía 
Son animais moi voraces e, como a maioría dos odontocetos, comunícanse entre si por medio dunha gran variedade de sons, e usan a ecolocación para moverse e buscar alimento. A súa dieta é carnívora, e está baseada en peixes, moluscos e crustáceos pequenos.

Polo que respecta a *Delphinapterus leucas*, na *Lista patrón dos vertebrados de Galicia*, proposta provisionalmente pola SGHN  nome debido seguramente á cor completamente branca deste animal que, por outra parte, é de forma parecida, aínda que máis pequeno, que o **negrón** ou falsa candorca, *Pseudorca crassidens*, un cetáceo da familia dos delfínidos máis coñecido nas nosas augas, e que é de cor gris escura ou totalmente negra. Ríos Panisse tamén recolleu para esta especie os nomes de *campelo*, en Corme e *santo*, en Ribadeo e nas Figueiras (Castropol), na Asturias de fala galega.

Máis recentemente, no *Gran dicionario Xerais*, denomina a especie como **beluga**, adaptación do seu nome ruso, e de acordo cos nomes que se lle dan na maioría dos idiomas da nosa contorna.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Carballeira Anllo, Xosé Mª (dir.) (2009): *Gran dicionario Xerais da lingua*. Tomo I: A-G. Vigo: Edicións Xerais de Galicia. ISBN 978-84-9914-071-1.
* Carwardine, Mark (1995): *Ballenas, delfines y marsopas*. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-1037-3.
* Pérez Alberti, Augusto (dir.) (1982): *Xeografía de Galicia*. Tono I: O medio. A Coruña: Edicións Sálvora.
* Ríos Panisse, M. C. (1983): *Nomenclatura de la flora y fauna marítimas de Galicia*. II. Mamíferos, aves y algas. Verba, Anexo 19. Santiago: Universidade de Santiago de Compostela. ISBN84-7191-291-0.

### Outros artigos 
* Cetáceos
* Odontocetos

### Ligazóns externas 
**Monodontidae* en ITIS *(en inglés)*
* *Monodontidae* en WoRMS 
* *Monodontidae* en ADW 
* *Monodontidae* en NCBI