Museo do Louvre

O **Museo do Louvre** (en francés: ***Musée du Louvre***) é un dos museos máis importantes do mundo. Está situado en París, Francia, no palacio do Louvre. As súas coleccións son o resultado dun esforzo histórico: por unha banda, as coleccións reais, por outra, o esforzo dos homes da Ilustración e o labor desamortizador da Revolución francesa. A creación do museo do Louvre significou, dentro da historia dos museos, o paso das coleccións privadas ás públicas, para goce do conxunto da sociedade. Constitúe o precedente de todos os grandes museos nacionais europeos e norteamericanos. Con 8,3 millóns de visitantes en 2006 é, con moita diferenza, o museo de arte máis visitado do mundo.

## Historia do edificio 
O edificio que alberga o museo é o palacio do Louvre. A súa orixe atópase nunha fortaleza do século XII, con ampliacións renacentistas e outras máis tardías. No edificio acumulou o rei Carlos V as súas coleccións artísticas. Os posteriores monarcas Francisco I e Henrique II planearon reformas do palacio, para facer del unha verdadeira residencia real renacentista. Foi a raíña Catarina de Medici a que esbozou o proxecto que fixo do Louvre o gran palacio que é actualmente, labores que continuou Henrique IV logo das guerras de relixión. A construción do Palacio de Versalles fixo que o do Louvre quedase desocupado pola familia real, e por iso instalouse, xa no século XVIII nel a Academia Francesa primeiro, e as restantes academias despois. Alí celebráronse exposicións anuais da Academia de Pintura e Escultura.

miniatura|dereita|250 px|Restos da fortaleza orixinal sobre a que se construíu o palacio
O Palacio do Louvre foi afectado por decreto de maio de 1791 a funcións artísticas e científicas, concentrándose ó ano seguinte as coleccións da coroa. Parte do Palacio do Louvre abriuse por primeira vez ó público como museo o 8 de novembro de 1793, durante a Revolución Francesa. Esta era unha solución lóxica, tendo en conta de que estaba ocupado polas academias, e porque, xa en 1778, elaborouse o proxecto de utilizar a Gran Galería como pinacoteca.

Estivo unido ó palacio das Tullerías formando un só conxunto ata 1870, cando este último foi destruído nos feitos da Comuna de París, á vez que se destruían os tesouros artísticos deste palacio.

A última remodelación foi a pirámide de cristal que serve como entrada desde 1989, deseñada por Ieoh Ming Pei.

En marzo de 2004 anunciouse unha nova ampliación deste museo. Estará dedicada á arte do islam. Para o seu deseño convocarase un concurso internacional en 2005. Espérase que esta nova sala sexa aberta ó público antes de 2009, cun investimento de 50 millóns de euros para este proxecto.
miniatura|600px|centro|Vista panorámica do Louvre en 1908
miniatura|600px|centro|Vista panorámica do Louvre en 2007

## Coleccións 
dereita|miniatura|350px
O museo do Louvre conta actualmente con diferentes coleccións de obras de arte que proveñen de civilizacións, culturas e épocas variadas. Contén arredor de 300.000 pezas, das que só 35.000 están expostas.

[miniatura|dereita|300px|Cabeza de esfinxe do Serapeo de [Saqqara. Época de Nectanebo I]]
As coleccións do Louvre proveñen de diversas orixes:
* As coleccións reais. Os monarcas franceses mostraron, xa desde o século XIV, afección por adquirir obras de arte, debendo destacarse o labor de Francisco I e Lois XIV coa adquisición da colección do banqueiro Jabach e do cardeal Mazarino; Lois XV adquiriu a colección do príncipe de Carignan, e Lois XVI, cadros das escolas flamenga e neerlandesa.
* A revolución francesa significou a obtención de obras de arte para o estado por diversos camiños: a supresión das ordes monásticas, a desafectación das igrexas e o abandono de bens pola nobreza fuxida. Tamén, entre 1794 e 1795, chegaron obras requisadas polo exército revolucionario en Bélxica e Países Baixos.
* As guerras napoleónicas significaron un notable incremento das coleccións do Louvre, pois os exércitos requisaron obras nos distintos países invadidos. Porén, moitas destas obras tiveron que devolverse ós seus países de orixe. En 1801 a sinatura do Concordato obrigou a devolver ás igrexas obras relixiosas.
* Durante os séculos XIX e XX, a colección incrementouse mediante doazóns de coleccionistas privados, así como por unha política de adquisicións que se centrou especialmente na escola francesa. Entre as doazóns, cabe destacar a 1935, do Baron Edmond de Rothschild (1845-1934), con máis de 40.000 gravados, case 3.000 debuxos e 500 libros ilustrados.

O Louvre mostra obras de arte anteriores a 1848; as obras posteriores móstranse no Museo de Orsay e a arte contemporánea no Centro Pompidou.

No Museo do Louvre atópase a máis que famosa *Gioconda* do non menos afamado pintor e escultor Leonardo da Vinci, así como outras obras da Arte universal coma a Venus de Milo, a Vitoria de Samotracia ou o escriba sentado. Aínda que estes feitos provocaron tensións entre os franceses e os italianos, gregos e exipcios xa que os primeiros "apoderáronse" das súas obras máis importantes.

Á parte diso tamén podemos atopar nel bastantes obras de autores moi coñecidos como poden ser Jacques-Louis David, Fragonard, Rembrandt, Rubens, Tiziano, Poussin, ata españois como Goya ou Zurbarán.

Ademais de obras de arte, o Louvre ten unha ampla colección de mobles, sendo o obxecto máis espectacular desta colección o *Bureau du Roi* do século XVIII, hoxe devolto ó Palacio de Versalles.
### Antigüidades orientais 
O departamento de antigüidades orientais conserva obxectos da rexión situada entre a actual India e o mar Mediterráneo.
Desde o Neolítico, numerosas civilizacións sucedéronse nesta zona, onde se observa a aparición dunha administración política, militar e relixiosa. É igualmente o berce da escritura, que fixo aparición arredor do 3300 adC en Uruk, Mesopotamia.
O museo do Louvre dispón de tres coleccións relevantes neste departamento, organizadas segundo os conxuntos xeográficos e culturais:
* Mesopotamia (Sumeria, Babilonia, Asiria, Anatolia...)
* Irán
* Países do Levante (costa siria-palestina, Chipre)

### Arte islámica 
Este departamento, creado en outono de 2003, reagrupa as coleccións que proveñen da área situada entre España e a India e datan da orixe da civilización islámica (622) ata o século XIX.

Aquí atópanse moitas xoias da arte islámica: *a pyxide de al-Mughira*, unha caixa de marfil do ano 968; *le plat au paon*, unha importante cerámica otomá, e sobre todo o Baptistère de Saint-Louis, unha das máis famosas e enigmáticas pezas desta arte, creada por Muhammad ibn al-Zayn a comezos do século XIV. Tamén é salientable o material das escavacións en Susa (Irán), nas que o museo participou.

O museo pronto tivo que dobrar o espazo dedicado á arte islámica para mostrar polo menos 3.005 obras.
### Cadros destacados 
#### Séculos XIII a XV 

Ficheiro:La Vierge et l'Enfant en majesté entourés de six anges - Cimabue - Musée du Louvre Peintures INV 254 ; MR 159.jpg|*Madonna con anxos*, Cimabue, h. 1270
Ficheiro:Meister des Porträts des Jean le Bon 001.jpg|*Retrato de Xoán II o Bo*, anónimo, h. 1350
Ficheiro:Jan van Eyck 070.jpg|*Virxe do chanceler Rolin*, h. 1435
Ficheiro:Albrecht-self.jpg|*Autorretrato*, Durero, 1493

* *Madonna con anxos*, Cimabue (h. 1270)
* *San Francisco de Asís recibe os estigmas*, Giotto (h. 1290-1300)
* *Retrato de Xoán II o Bo*, anónimo (h. 1350). Adquirido por Lois XV, parte das coleccións reais
* *Virxe do Chanceler Rolin*, Jan van Eyck (h. 1435). Tomada na Revolución Francesa (1796)
* *Retrato de Carlos VII*, Jean Fouquet (1445-1448). Comprado en 1838
* *Il Condottiere*, Antonello da Messina (1475). Comprado en 1865
* *San Sebastián,* Andrea Mantegna (1480)
* *A nave dos tolos*, El Bosco (1490-1500)
* *Autorretrato*, Durero (1493). Comprado en 1922

#### Renacemento: Século XVI 

Ficheiro:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|*A Gioconda*, por Leonardo da Vinci
Ficheiro:Leonardo da Vinci - Virgin and Child with St Anne C2RMF retouched.jpg|*A Virxe, o Neno Xesús e Santa Ana*, por Leonardo da Vinci
Ficheiro:Baldassare_Castiglione,_by_Raffaello_Sanzio,_from_C2RMF_retouched.jpg|*Retrato de Baltasar Castiglione*, por Rafael
Ficheiro:Paolo Veronese 008.jpg|*As vodas de Caná*, polo Veronés

* *A Virxe das Rochas*, Leonardo da Vinci, (1483-1486)
* *A Gioconda*, Leonardo da Vinci (1503-1506), adquirida por Francisco I en 1519
* *A Virxe, o Neno Xeús e santa Ana*, Leonardo da Vinci (1508)
* *A bela Xardineira*, Rafael Sanzio (1508). Pertenceu ás coleccións reais, e foi adquirida por Francisco I.
* *Retrato de Baltasar Castiglione*, Rafael (h. 1515), adquirido por Lois XIV do patrimonio do Cardeal Mazarino
* *As vodas de Caná*, Paolo Veronese (1562-1563). Colgaba a dous metros e medio do soño no mosteiro de San Giorgio Maggiore, Venecia ata que foi saqueado polas tropas napoleónicas en 1797.

#### Século XVII 

Ficheiro:Charles_I_of_England.jpg|*Carlos I de Inglaterra*, Van Dyck (1635)
Ficheiro:Nicolas Poussin - Et in Arcadia ego (deuxième version).jpg|*Et in Arcadia ego*, Nicolas Poussin (1637-1638)
Ficheiro:Rembrandt Harmensz. van Rijn 016.jpg|*Betsabé no baño*, Rembrandt (1654)
Ficheiro:Ex voto (Champaigne).jpg|*Exvoto de 1662*, Philippe de Champaigne (1662)

* *Carlos I de Inglaterra,* sir Anton van Dyck (1635)
* *Natureza morta,* Willem Heda (1637)
* *San Xosé carpinteiro*, Georges de La Tour (1642), doado en 1948
* *El pie varo*, José de Ribera (1642), adquirido en 1869
* *Os peregrinos de Emaús*, Rembrandt (1648), collido durante a Revolución francesa en 1793
* *Neno mendigo*, Murillo (h. 1650), comprado por Lois XVI arredor de 1782
* *Betsabé no baño*, Rembrandt (1654), adquirido en 1869.
* *O boi esfolado*, Rembrandt, (1655, adquirido en 1857.
* *Exvoto de 1662*, Philippe de Champaigne (1662), collido durante a Revolución Francesa en 1793
* *A encaixeira*, Johannes Vermeer, (1669-1670), comprado en 1870
* *Et in Arcadia ego*, Nicolas Poussin (1637-1638)

#### Século XVIII 

Ficheiro:Hyacinthe Rigaud 001.jpg|*Retrato de Luis XIV*, Rigaud, 1701
Ficheiro:Antoine Watteau 040.jpg|*Embarque para Citerea* (detalle), Watteau, 1717
Ficheiro:Jean-Baptiste Siméon Chardin 007.jpg|*Bodegón con gato e raia*, Chardin, 1728
Ficheiro:Marchioness of la Solana, Francisco de Goya.jpg|*Retrato da condesa do Carpio*, Goya, 1794-1795

* *Retrato de Luis XIV*, Hyacinthe Rigaud (1701)
* *Embarque para Citerea*, Antoine Watteau (1717)
* *Bodegón con gato e raia*, Jean Siméon Chardin (1728)
* *Xuramento dos Horacios*, Jacques-Louis David (1784)
* *Master Hare*, Joshua Reynolds (1788-1789)
* *Retrato da condesa do Carpio*, Francisco de Goya (1794-1795)

#### Século XIX 

Ficheiro:Antoine-Jean Gros - Bonaparte visitant les pestiférés de Jaffa.jpg|*Bonaparte visitando ós apestados de Iafa*, Gros, 1804
Ficheiro:JEAN LOUIS THÉODORE GÉRICAULT - La Balsa de la Medusa (Museo del Louvre, 1818-19).jpg|*A balsa da Medusa*, Géricault, 1819
Ficheiro:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|*A Liberdade guiando o pobo*, Delacroix, 1830
Ficheiro:Théodore Chassériau 003.jpg|*As dúas irmás*, Chassériau, 1843

* *Bonaparte visitando ós apestados de Iafa*, Antoine-Jean Gros (1804)
* *A balsa da Medusa*, Théodore Géricault (1819)
* *Ponte de Narni,* Camille Corot (1826)
* *A Liberdade guiando o pobo*, Eugène Delacroix (1830)
* *As dúas irmás*, Théodore Chassériau (1843)
* *O baño turco*, Ingres (1862)

### Esculturas destacadas 

Ficheiro:Front views of the Venus de Milo.jpg|Venus de Milo, Anónimo
Ficheiro:Paris.louvre.winged.500pix.jpg|Vitoria alada de Samotracia, probablemente de Pithókritos de Rodas, cara ó 190 adC.
Ficheiro:Antonio Canova - Psyche revived by the kiss of Love, Marble, 1793.jpg|Cupido e Psique, Antonio Canova, 1783

* *Venus de Milo*, Anónimo.
* *Vitoria alada de Samotracia*, probablemente de Pithókritos de Rodas, (cara ao 190 ANE)
* *Cupido e Psique*, Antonio Canova (1793)
* *O escriba sentado*, Anónimo, (cara a 2480 ou 2350 ANE)

## O Louvre na literatura e o cine 
### Literatura 
* ''L'Assommoir*, novela de Émile Zola (1877).
* *O código Da Vinci*, novela de Dan Brown.
### Cine 
* *À bout de souffle* (Jean-Luc Godard, 1959), ficción.
* *La ville Louvre* (Nicolas Philibert, 1990), documental.
* *Belphégor, le fantôme du Louvre* ( Jean-Paul Salomé, 2000), ficción.
* *O código Da Vinci* (Ron Howard, 2006, ficción

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Monreal, L., *Grandes Museos'', Vol. 2, Planeta, 1975. ISBN 84-320-0460-X (obra completa)

### Ligazóns externas 
* Páxina do Museo do Louvre
* Guía para visitar o Museo do Louvre
* Louvre - Fotos
* Historia, arquitectura e colección do Museo do Louvre
* Musée du Louvre - Museo del Louvre Máis de 10.000 imaxes
* Free photos of Louvre