open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
O Foxo, Mera de Arriba, Ortigueira

**O Foxo** é un lugar da parroquia de Mera de Arriba no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 1 habitante no ano 2009, segundo datos do Instituto Galego de Estatística. Non obstante, en 2024 xa estaba deshabitado.

Está situado xunto ao Foxo Cativo (O Ermo).

## Notas 

## Lugares e parroquias 
### Lugares da parroquia de Mera de Arriba 
### Parroquias de Ortigueira
Bancaja

[250px|miniatura|Sede central de Bancaja en [Castelló de la Plana.]]

A **Caja de Ahorros de Valencia, Castellón y Alicante**, coñecida comercialmente como **Bancaja** (en valenciano: *Bancaixa*), é unha entidade de crédito española de natureza fundacional e carácter benéfico-social, cuxo obxecto é contribuír á consecución dos intereses xerais, a través do desenvolvemento económico e social na súa zona de actuación.

Bancaja, é a entidade financeira máis importante da Comunidade Valenciana, a matriz do sexto grupo financeiro español e do terceiro dentro do sector de caixas de aforros, medido por activos totais, cun gran potencial de desenvolvemento.

O seu domicilio social está en Castelló de la Plana.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web oficial
Banco Santander

O **Banco Santander** é unha compañía bancaria española. É a orixe dunha das empresas multinacionais máis importantes de España tras o éxito e absorción de distintos bancos nacionais e estranxeiros, o Grupo Santander está formado principalmente polo Banco Santander Central Hispano (BSCH), creado en 1999 tras a fusión co Banco Central Hispanoamericano (BCH).

## Historia
Foi creada pola unión de comerciantes da entón denominada provincia de Santander, na actualidade Cantabria, cuxas primeiras actividades financeiras datan do 20 de agosto de 1857. Xurdiu arredor do negocio das exportacións de trigo e cereais de Castela polo porto de Santander, ademais das importacións de produtos de América.

Foi banco emisor de papel moeda ata 1874, ano no que, polas medidas adoptadas polo ministro de Economía, José Echegaray, dita actividade quedou reservada ao Banco de España en exclusividade. O Banco de Santander aceptou naquel momento a oferta de permanecer como banco comercial. Emilio Botín López foi o primeiro membro desta familia que chegou a presidente en 1909, bisavó da actual presidenta do Grupo Santander Ana Patricia Botín. En 1994 adquiriu o Banco Español de Crédito (Banesto).
O 10 de marzo de 2007 o banco celebrou o seu 150 aniversario cunha reunión de 1&nbsp;300 directivos do banco en 22 países e o recibimento da Medalla de Ouro de Cantabria.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Chaqueño Palavecino

**Óscar Esperanza Palavecino**, coñecido como **Chaqueño Palavecino**, nado no Departamento Rivadavia (Salta) o 18 de decembro de 1959, é un cantautor arxentino de música folclórica.

## Discografía 
* ''Pa' mis abuelos esta zamba*
* *Pa'l tío Pala*
* *El Alma de Filipito*
* *Salteño Viejo*
* *Apenas Cantor*
* *Por culpa de ser Cantor*
* *La estampa de Cantor*
* *Chaqueñadas*
* *La Ley y La Trampa*
* *La Pura Verdad*
* *Juan de la Calle *
* *El gusto es mio*
* *Chaco Escondido''

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial do Chaqueno Palavecino
José Antonio García Andrade

**José Antonio "Toni" García Andrade**, nado na Coruña o 12 de novembro de 1977, é un exfutbolista galego. Xogaba de defensa.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com 
* Datos do xogador en sportec.es
O Pico

O topónimo **O Pico** pode referirse a:

;En Galiza
***O Pico**, lugar da parroquia de Penamaior, no concello de Becerreá;
***O Pico**, lugar da parroquia de Bemantes, no concello de Miño;
***O Pico**, lugar da parroquia de Leiro, no concello de Miño;
***O Pico**, lugar da parroquia de Irixoa, no concello de Muras;
***O Pico**, lugar da parroquia do Viveiró, no concello de Muras;
***O Pico**, lugar da parroquia de Mera de Arriba, no concello de Ortigueira;
***O Pico**, lugar da parroquia de Sa, no concello do Páramo;
***O Pico**, lugar da parroquia de Barbadelo, no concello de Sarria;
***O Pico**, lugar da parroquia de Carballido, no concello de Vilalba;
***O Pico da Meda**, lugar da parroquia do Alto de Xestoso, no concello de Monfero;
***O Pico de Caínce**, lugar da parroquia de Ferreira, no concello de San Sadurniño;
***O Pico de Ferreira**, lugar da parroquia de Ferreira, no concello de San Sadurniño;
***O Pico do Vento**, lugar da parroquia do Val, no concello de Narón;
***O Pico Farelo**, lugar da parroquia dos Vilares, no concello de Guitiriz;
***O Pico Vello**, lugar da parroquia de Goente, no concello das Pontes de García Rodríguez;
***O Pico Verde**, lugar da parroquia de Muras, no concello de Muras;
***O Picoucelo**, lugar da parroquia de Candamil, no concello de Xermade;
***O Picouso**, lugar da parroquia de Morgadáns, no concello de Gondomar.

;Fóra de Galiza

;En Portugal
***Illa do Pico**, no arquipélago dos Azores.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Juan Manuel Rodríguez de Cea

**Juan Manuel Rodríguez de Cea**, nado en Pontevedra en 1854 e finado na mesma cidade o 15 de febreiro de 1926, foi un político, escritor e xornalista galego.

## Traxectoria 
Figurou na dirección do Partido Republicano de Pontevedra con Indalecio Armesto e Pascual Paz e foi varias veces concelleiro na súa cidade. Colaborou en *El Estudiante* e *O Galiciano*, dirixiu os periódicos *O Novo Galiciano*, *La Unión Nacional* e *El Pueblo*, foi redactor de *La Unión Republicana* e colaborador de *El Anunciador*.

## Obras 
* *Fillos de Galicia que n-a autualidade cultivan n-o libro ou n-a prensa o dialeuto gallego, lixeira idea d’as suas obras*, publicado en *A Gaita Gallega* (1887). 
* *Notas sobre montes, ríos, valles, puertos... de la provincia de Pontevedra* (con Rogelio Quintáns), 1891.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
O Casal, Entrimo, Entrimo

**O Casal** é un lugar da parroquia de Entrimo no concello ourensán de Entrimo na comarca da Baixa Limia. Tiña 81 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 39 eran homes e 42 mulleres. No ano 2009 tiña 84 habitantes, segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 41 eran homes e 43 eran mulleres. Ten dous barrios: O Pazo e Guizáns.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Entrimo 
### Parroquias de Entrimo 
## Notas
José Alfonso Palomanes

**José Alfonso Palomanes Martínez**, nado o 2 de xaneiro de 1989, é un atleta galego na modalidade de triplo salto.

## Traxectoria 
Estudos no Seminario de Ourense. Comezou co salto de lonxitude ós 14 anos, para continuar con triplo salto ó saír do seminario. Cursa a licenciatura de Actividade Física e Deportiva en Pontevedra,

No ano 2008 acadou o título de campión de España e sétimo do mundo de triplo salto, con 16,01 metros. No ano 2009 tivo que ser sometido a unha intervención cirúrxica, e como consecuencia a súa marca non superou os 15,92.

No 2011 Palomanes obtivo o cuarto posto na final de triplo salto do Campionato de España Absoluto de Pista Cuberta disputado en Valencia. En varios momentos da proba situouse no terceiro posto grazas ós récords galegos logrados co seu terceiro intento, de 15,90, e co quinto, no que chegou ós 15,98.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Grupo Santander

miniatura|dereita|250px|Países onde opera o Grupo Santander.

[250px|miniatura|Edificio do Banco Santander, no paseo de [José María de Pereda|Pereda, na  cidade de Santander.]]
O **Grupo Santander** é un grupo bancario español organizado en torno ao Banco Santander e que inclúe unha rede de entidades financeiras con presenza en todo o mundo, aínda que principalmente en Europa e Latinoamérica.

O grupo conta con 129.000 empregados, 66 millóns de clientes, 10.200 sucursais e 2,4 millóns de accionistas en todo o mundo. A banca comerciante polo miúdo, que achega o 82% do beneficio do banco, é a súa principal área de negocio.

En 2010, segundo a revista *Forbes*, o Grupo Santander era a 4ª maior entidade financeira do mundo, é o maior banco da Zona euro, a empresa máis grande de España e a 6ª a nivel mundial.

A súa sede operativa, onde traballan máis de 6000 empregados, está en Boadilla del Monte, Madrid, na Cidade Financeira do Santander.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web do Grupo Santander
A illa das cabezas cortadas

***A illa das cabezas cortadas*** (en ) é un filme de acción e aventuras dirixido por Renny Harlin que se estreou en 1995. Foi escrito por Robert King e Marc Norman e baséase na historia orixinal de Michael Frost Beckner, James Gorman, Bruce A. Evans e Raymond Gideon. Está protagonizado por Geena Davis, Matthew Modine e Frank Langella. É unha coprodución internacional de diferentes compañías dos Estados Unidos, Francia, Alemaña e Italia.

O filme tivo unha escabrosa e caótica produción, con numerosas versións do guión e novos castings, e ademais recibiu críticas dispares. Porén, foron louvadas as secuencias de acción, as localizacións de rodaxe e maila banda sonora. É coñecido por ser o filme menos rendible da historia, e por levar á bancarrota ós estudos Carolco Pictures, antes da súa reapertura no 2015.

Estreouse en galego a través da TVG.

## Sinopse 
Unha muller pirata coñecida como Morgan Adams (Geena Davis) e o seu escravo William Shaw (Matthew Modine), andan na procura das tres partes nas que se divide un mapa do tesouro. O tesouro atópase na misteriosa Illa Asasina. Pero por desgraza, a derradeira parte do mapa perténcelle ó seu malvado tío, Douglas Adams ('Dawg Brown'), quen asasinou o pai de Morgan, Henry "Black Harry" Adams (Harris Yulin). Por outra banda, a compañía británica de Xamaica alíase con Douglas Adams para tentar acabar coa piratería no mar Caribe, pero realmente están sendo enganados por este.

## Personaxes 
* Geena Davis como Morgan Adams
* Matthew Modine como William Shaw
* Frank Langella como Dawg
* Maury Chaykin como John Reed
* Patrick Malahide como Ainslee
* Stan Shaw como Glasspoole
* Rex Linn como Mr. Blair
* Harris Yulin como "Black" Harry Adams
* Angus Wright como Capitán Trotter
* Ken Bones como Toussant
* Christopher Masterson como Bowen

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb 
* Ficha en TCM 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes
The Apples in Stereo

**The Apples in Stereo** é unha banda estadounidense de indie rock asociada ao The Elephant Six Collective, un grupo de bandas onde tamén están incluídos Neutral Milk Hotel, The Olivia Tremor Control, Elf Power, Of Montreal, e Circulatory System. A banda é en gran parte produto do vocalista e guitarrista Robert Schneider, que compón a meirande parte da música e as letras do grupo. Na actualidade, The Apples in Stereo está composta por John Hill (guitarra), Eric Allen (baixo), Bill Doss (teclados), John Dufilho (batería), John Ferguson (teclados), e Ben Phelan (teclados/guitarra/trompeta), ademais de Schneider. 

A súa música ten grandes doses de rock psicodélico semellante ao que facían os Beatles ou The Beach Boys durante os anos 60, tamén é comparada á de bandas como Electric Light Orchestra e Pavement, e tamén está inspirada no lo-fi, garage rock, new wave, R&B, bubblegum pop, power pop, punk, electro-pop e música experimental.

A banda é tamén ben coñecida pola súa aparición no video musical da serie de animación *The Powerpuff Girls* interpretando a canción "Signal in the Sky (Let's Go)". Emitiuse inmediatamente despois do sétimo episodio da tempada 4 do programa, "Superfriends", que estaba baseado na letra da canción. A banda apareceu amplamente en televisión e cine, con actuacións en *The Colbert Report*, ''Late Night with Conan O'Brien* e *Last Call with Carson Daly.''

## Discografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Primus

**Primus** é unha banda estadounidense de rock alternativo formado en 1984 en El Sobrante (California). Na actualidade está composta polo vocalista e baixista Les Claypool, o guitarrista Larry "Ler" LaLonde e o batería Jay Lane. Primus orixinalmente formárono Claypool, Todd Huth e Lane, deixando a banda os dous últimos despois do álbum de estrea, *Suck on This*, sendo substituídos polo batería Tim "Herb" Alexander e o guitarrista Larry LaLonde. Con esta formación o grupo lanzou catro álbums de estudio: *Frizzle Fry*, *Sailing the Seas of Cheese*, *Pork Soda* e *Tales from the Punchbowl*. En 1996, Alexander deixou Primus e foi substituído por Bryan "Brain" Mantia, co cal editarían *Brown Album* e *Antipop* antes de que a banda entrase en hiato no ano 2000. O grupo é coñecido por crear o tema principal da serie de animación *South Park* en 1997.

No ano 2003, Claypool e LaLonde reuníronse con Tim Alexander e editaron un DVD/EP, *Animals Should Not Try to Act Like People*, antes de xirar entre os anos 2003 e 2004. No 2010 anunciaron que Jay Lane, o seu batería orixinal, reunírase con eles para unha xira, e que posteriormente editarían dixitalmente o EP *June 2010 Rehearsal* de balde.

Primus caracterízase pola súa aproximación á música irreverente e acotío "pouco seria". Moitos dos seus álbums foron editados polo selo de Claypool, Prawn Song Records, cuxo nome é unha parodia do selo de Led Zeppelin, Swan Song.

## Discografía 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Baía de Guanabara

miniatura|300px|Entrada da Baía de Guanabara, co *Pão de Açúcar* destacado.
A **baía de Guanabara** é unha baía do océano Atlántico localizada na costa brasileira, con 412&nbsp;km² de superficie. Considerada a máis importante do país, no seu interior atópase o porto da cidade do Río de Xaneiro. Non é a máis grande do país, senón a segunda, despois da Baía de Todos os Santos, no estado de Baía.

## Xeografía 
A baía orixinouse por unha depresión tectónica ocorrida durante o cenozoico entre dous conxuntos de bloques de falla da serra dos Órgãos e pequenos macizos costeiros.

A súa área é de aproximadamente 412&nbsp;km² e esténdese entre as puntas de Copacabana e Itaipu, en Niterói. A súa costa sofre un estreitamento entre a punta de São João no Río de Xaneiro e a punta de Fortaleza en Niterói, cunha largura de 1,6&nbsp;km.

No medio desta estreita pasaxe atópase unha zona rochosa que foi utilizada durante moitos anos como forte auxiliar para a defensa da baía.

A súa profundidade media é duns 3 m, alcanzando os 8,3 m á altura da Ponte Río-Niterói e de 17 m na canle de entrada ao porto. No seu interior hai un total de 130 illas e illotes. A máis grande destas illas é a *Ilha do Governador* (Illa do Gobernador), onde foi construído o aeroporto internacional da cidade de Río de Xaneiro, chamado *Aeroporto Internacional Tom Jobim* e tamén *Aeroporto Internacional do Galeão*.

## Historia 
Foi encontrada pola primeira vez polos portugueses Gaspar de Lemos e Gonçalo Coelho o día 1 de xaneiro de 1502. Segundo algúns historiadores o nome dado polo equipo de exploradores á rexión foi *Ría* (co mesmo significado en galego) *de Xaneiro*, que co tempo mudouse para *Río de Xaneiro* e pasou a designar a rexión. Despois a baía recibiu o nome de *Guanabara*, modificación das palabras en lingua tupí *goanã* (baía) e *pará* ou *mbará* (mar).

A baía de Guanabara é a máis contaminada do Brasil, sendo o binomio urbanización/industrialización o principal causante desta polución, agravada pola falta ata o ano 1990 dunha política de saneamento e recuperación ambiental.

## Notas
Vilar, Mera de Arriba, Ortigueira

**Vilar** é un lugar da parroquia de Mera de Arriba no concello coruñés de Ortigueira na comarca do Ortegal. Tiña 11 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales eran 6 homes e 5 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2000 cando tiña 6 habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da parroquia de Mera de Arriba 
### Parroquias de Ortigueira
Arturo Lezcano Fernández

dereita|miniatura|Necrolóxica.
**Arturo Lezcano Fernández**, nado en Ourense o 22 de setembro de 1939 e finado o 17 de xaneiro de 2019, foi un xornalista e escritor galego.

## Traxectoria 
Comezou estudos de dereito, pero antes de rematalos iniciou a súa carreira profesional como xornalista en *La Región*.
Foi redactor xefe e director de *Ferrol Diario*, cidade á que se trasladou na década dos setenta, e posteriormente traballou en *La Voz de Galicia* até a súa xubilación. Colaborou habitualmente nese xornal e foi vicepresidente da Fundación Vicente Risco, con sede en Allariz. Como profesional asinou ano tras ano unha columna diaria, exerceu a crítica cinematográfica e mais a literaria, e asemade unha páxina semanal de divulgación do cinema. Paralelamente foi cofundador e secretario dos cineclubs Miño en Ourense e Zoom en Ferrol.

## Obras 
### Narrativa 
* *Os dados de Deus*, 1994, Galaxia.
* *Só os mortos soterran seus mortos*, 2001, Galaxia.

### Ensaio 
* *Vicente Risco*, Xunta de Galicia.
* *Risco segundo Risco*, Galaxia.
* *Ferrol Diario, El Norte de Galicia (1969-1981). Agonía para unha expresión de seu*, 1993, Lea.
* *Ourense, cittá aperta*, 1999.
* *Antón Risco, con nome propio*, 2015, Fundación Vicente Risco/Deputación de Ourense.

### Conversas 
* *Risco segundo Risco*, 2013, Galaxia.

### Obras colectivas 
* *Antoloxía da literatura fantástica en lingua galega*, 1993, Galaxia. Coordinado por Antón Risco.
* *Para ler a Vicente Risco*, 1997, Galaxia. Con Carlos Casares e Antón Risco.
* *A Coruña á luz das letras*, 2008, Trifolium.
## Vida persoal 
Casou con Viruca González Estévez, e foi pai de Emma, Mavi, Antón, Arturo e Carlos Lezcano González.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
*
Esther de León Viloria

**Esther de León Viloria**, nada o 5 de xuño de 1979, é unha filóloga e ensaísta castelá en lingua galega.

## Traxectoria
Vive e traballa en Santiago de Compostela como bolseira do proxecto *Informes de Literatura*, realizado no Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades (xunto a Mar Fernández Vázquez). Forma parte do equipo de redacción dos Informes 2007, 2008 e 2009, e é membro da *Asociación Galego Portuguesa de Investigación en Literatura Infantil e X/Juvenil* e da *Asociación Nacional de Investigación de Literatura Infantil y Juvenil*. Colabora con *El Correo Gallego*, así como na revista galego-portuguesa *Malasartes. Cadernos de Literatura para a Infância e a Juventude*.

## Obras colectivas
### Ensaio
**A Santiago. Relatos infanto-xuvenís para o Camiño. Antoloxía e Itinerario de Lecturas. De camiño a Compostela pola LIX*, 2010, Xunta de Galicia. Con Mar Fernández Vázquez, Blanca-Ana Roig e María del Carmen Ferreira Boo.
**Itinerario de lecturas. De camiño a Compostela pola LIX*, 2010, Xunta de Galicia. Con Mar Fernández Vázquez, Blanca-Ana Roig e María del Carmen Ferreira Boo.
**Maré de livros*, 2010, Deriva Editores (Porto). Con Blanca-Ana Roig e Isabel Mociño.
María Liñeira

**María García Liñeira**, nada en Santiago de Compostela en 1979, é unha teórica da literatura e profesora galega.

## Traxectoria 
Licenciada en Filoloxía Galega pola Universidade de Santiago de Compostela, obtivo o Diploma de Estudos Avanzados cun traballo sobre o escritor Álvaro Cunqueiro. En 2015 doutorouse na Universidade de Oxford coa tese *Literary Citizenship and The Politics of Language (1939-1965)*. Foi profesora-bolseira de Lingua e Cultura Galegas na Universidade de Oxford baixo a dirección de John Rutherford.

Colabora habitualmente nas páxinas de literatura do portal dixital Culturagalega.gal (Consello da Cultura Galega), *Grial* (Editorial Galaxia) e *ProTexta*.

Na actualidade é profesora de ensino secundario en Foz.

## Obra en galego 
### Obras colectivas 
* *Diccionario de Literatura Galega. Tomo IV*, 2004, Galaxia.
* *John Rutherford: Mar por medio*, 2007, Fundación Otero Pedrayo. Coeditora xunto a Dolores Vilavedra.
* *From the Beginning of the Sea: Anthology of Contemporary Galician Short Stories*, 2008, Foreign Demand (Brighton).

## Obra en castelán 
### Edicións 
* *El laberinto habitado: los artículos de Álvaro Cunqueiro en "Destino" (1961-1976)*, 2007, Nigra.
Xosé Manuel Lobato

**Xosé Manuel Lobato Martínez**, nado en Lestedo (Boqueixón) o 27 de novembro de 1958, é un escritor galego.

## Traxectoria 
Doutor en Filosofía e Ciencias da Educación, licenciado en Pedagoxía e diplomado en Maxisterio. Profesor de matemáticas no IES Félix Muriel de Rianxo e investigador nun equipo da Universidade de Santiago de Compostela, onde desenvolve varias liñas de investigación relacionadas coa educación e a emigración.

## Obras en galego 
### Narrativa 
* *Diáspora.com*, 2002, Toxosoutos.
* *Cos pés na peneira*, 2005, Toxosoutos.
* *Retorno á Natura*, 2009, Alvarellos.
* *Máxico tear natural*, 2011, Alvarellos.
* *Elos de cinza*, 2015, Ézaro.

### Obras colectivas 
* *A Coruña á luz das letras*, 2008, Trifolium.
* *En defensa do Poleiro*, 2010, Toxosoutos.
* *Pico Sacro. Ferido polo lóstrego e a lenda*, 2017, Alvarellos.

## Obras en castelán 
* *Autoconcepto en hijos de emigrantes*, 2001.
IES Illa de Sarón

O **IES Illa de Sarón** é un centro educativo público de educación secundaria do concello de Xove (provincia de Lugo).  

## Características 
O IES Illa de Sarón está situado nunha zona apartada do casco urbano da vila de Xove, na estrada que comunica o centro coa parroquia e a praia de Lago. Nesta mesma zona está situado tamén o CEIP Pedro Caselles Rollán, actualmente único centro escolar de educación primaria do concello. Nos arredores do centro hai tamén dous campos de fútbol, usados en ocasións polo departamento de Educación Física para realizar actividades deportivas.

Nel impártense clases de ESO e ciclos formativos de formación profesional.

* Grao Medio:Sistemas Microinformáticos e Redes.
* Grao Superior: Desenvolvemento de Aplicacións Web
* Grao Superior: Programación da Produción do Moldeamento de Metais e Polímeros

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Illa de Sarón
Alexander Korda

**Alexander Korda**, nado como **Sándor László Kellner** en Túrkeve, daquela Imperio Austro-Húngaro, o 16 de setembro de 1893 e finado en Londres o 23 de xaneiro de 1956, foi un director e produtor de cine húngaro nacionalizado británico.

## Traxectoria 
De orixe xudía, traballou primeiramente coma xornalista no seu país natal, antes de empezar a exercer como produtor cinematográfico. Como director traballou en Hungría inicialmente, para logo pasar a filmar películas en Viena, Berlín, París, Estados Unidos, onde chegou a ser director da *United Artists*, e finalmente en Gran Bretaña, onde se estableceu definitivamente en 1932. Alí, nese mesmo ano, funda a produtora *London Films*. Ao ano seguinte asina a película que sería o seu maior éxito internacional, *The private life of Henry VIII* (*A vida privada de Henrique VIII*, en tradución literal ao galego), nomeada ao Óscar ó mellor filme en 1934 e pola que Charles Laughton conseguiría o Óscar ó mellor actor. Outro éxito significativo obtívoo co filme *Rembrandt* en 1936, tamén con Charles Laughton no papel protagonista.

En 1942 recibiu o título de *Sir*, converténdose no primeiro director de cine en conseguir tal distinción.

## Filmografía 
* A becsapott újságíró (1914)
* Tyutyu és Totyó (1915)
* Lyon Lea (1915)
* A tiszti kardbojt (1915)
* Fedora (Fehér éjszakák) (1916)
* A nagymama (1916)
* Mesék az írógépről (1916)
* A kétszívű férfi (1916)
* Az egymillió fontos bankó (1916)
* Ciklámen (1916)
* Vergődő szívek (1916)
* A nevető Szaszkia (1916)
* Mágnás Miska (1916)
* Szent Péter esernyője (1917)
* A gólyakalifa (1917)
* Mária (1917)
* Harrison és Barrison (1917)
* Faun (1917)
* Az aranyember (1918)
* Mary Ann (1918)
* Ave Caesar! (1919)
* Fehér rózsa (1919)
* Yamata (1919)
* Se ki, se be (1919)
* A 111-es (1919)
* Seine Majestát das Bettelkind (1920)
* Herren der Meere (1922)
* Eine Versunkene Welt (1922)
* Samson und Delila; der Roman einer Opernsángerin (1922)
* Das unbekannte Morgen (1923)
* Jedermanns Frau (1924)
* Tragödie im Hause Habsburg (1924)
* Der Tánzer meiner Frau (1925)
* Madame wünscht keine Kinder (1926)
* Eine Dubarry von heute (1927)
* The Stolen Bride (1927)
* The Private Life Helen of Troy (1927)
* Yellow Lily (1928)
* Night Watch (1928)
* Love and the Devil (1929)
* The Squall (1929)
* Her Private Life (1929)
* Lilies of the Field (1930)
* Women Everywhere (1930)
* The Princess and the Plumber (1930)
* That Hamilton Woman (1941)
* Die Manner um Lucie (1931)
* Rive Gauche (1931)
* Marius (1931)
* Zum Goldenen Anker (1931)
* The Girl from Maxim's (1933)
* La Dame de Chez Maxim (1934)
* Service for Ladies (1932)
* Wedding Rehearsal (1933)
* The Private Life of Henry VIII (1933)
* The Private Life of Don Juan (1934)
* Rembrandt (1936)
* Perfect Strangers (1945)
* An Ideal Husband (1947)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía de Alexander Korda
TV Großwallstadt

|}
O **TV Großwallstadt** é un equipo de balonmán da cidade de Aschaffenburg, Baviera (Alemaña). No presente compite na Handball-Bundesliga, a máxima categoría do balonmán xermano, competición que ademais gañou en seis ocasións (1978, 1979, 1980, 1981, 1984, 1990).

## Historia
A club foi fundado en 1888 e foi en 1925 cando se creou a sección de balonmán. A súa mellor etapa tivo lugar a finais dos anos '70 e a década dos '80, foi nos anos '70 cando conseguiu o seu primeiro título, a Bundesliga de 1978, e a este título lle seguiron outros tres consecutivos, xa na segunda tempada que competiu na máxima competición alemá, a 1970-71, o equipo conseguira finalizar na primeira posición a liga regular e chegara ás semifinais do play-off polo título. Ademais gañou dúas Copas de Europa consecutivas nos anos 1979 e 1980, aos que se lle ten que engadir a Supercopa de Europa de 1980. Logo destes anos de grandes éxitos, os seus últimos títulos caeron de xeito máis espazados coa liga de 1990 e a Challenge Cup do 2000.

## Palmarés
### Títulos internacionais
* **2 Copas de Europa:** 1979, 1980 
* **1 Copa EHF:** 1984
* **1 Supercopa de Europa de balonmán:** 1980
* **1 City Cup:** 2000

### Títulos nacionais
* **6 Handball-Bundesliga:** 1978, 1979, 1980, 1981, 1984, 1990
* **4 Copas de Alemaña:** 1980, 1984, 1987, 1989

## Cadro de xogadores da temporada: 2010-2011 
300px|miniatura|dereita|O TV Großwallstadt na tempada 2010-11.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Sitio web oficial do TV Großwallstadt
TUSEM Essen

|}
O **Turn- und Sportverein Essen-Margarethenhöhe e.V. 1926**, abreviado **TUSEM Essen** ou tamén **TuSEM Essen** é un club polideportivo da cidade de Essen, Renania do Norte-Westfalia (Alemaña). Posúe seccións de fútbol, baloncesto, voleibol etc, aínda que a máis destacada é a súa sección de balonmán, cuxo primeiro equipo milita actualmente na 2. Handball-Bundesliga, a segunda categoría do balonmán alemán e que conta no seu palmarés con varios títulos nacionais e internacionais.

## Historia 
O TUSEM Essen foi un dos mellores clubs alemáns dos anos '80, década na que gañou as súas tres ligas (1986, 1987, 1989), unha das súas tres copas (88, 1991, 1992) e a única Recopa de Europa coa que conta logo de derrotar ao CSKA Moscova. Debido a problemas financeiros, o club non puido disputar a máxima competición alemá no 2005, pasando a competir no campionato rexional (3ª división) a pesar da súa vitoria na Copa EHF.

## Palmarés 
### Títulos internacionais 
* **1 Recopa de Europa:** 1989
* **1 Copa EHF:** 2005
* **1 City Cup:** 1994

### Títulos nacionais 
* **3 Handball-Bundesliga:** 1986, 1987 e 1989 
* **3 Copas de Alemaña:** 1988, 1991 e 1992

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial do club  
* Sitio web oficial da sección de balonmán do TUSEM Essen
Daniel Anido

**Daniel Anido**, nado en Lugo en 1960, é un xornalista galego.

## Traxectoria 
É fillo de pais galegos, pero criouse no País Vasco. Iniciouse profesionalmente na redacción de informativos de Radio Bilbao, pertencente á cadena SER. Despois foi nomeado subdirector e director de informativos da emisora en Madrid. En febreiro de 2011 foi nomeado director de contidos falados de Prisa Radio.

Sendo director dos Servizos Informativos da SER, o seu equipo obtivo dous Premios Ondas, polo seguimento da crise do *Prestige* e pola cobertura informativa do atentado do 11-M.

En 2010 recibiu o premio José Couso á liberdade de expresión, o Premio de periodismo da Unió de periodistes de València, e o primeiro premio IX Decreto, da Asociación da Prensa de Cádiz, pola súa contribución ao exercicio do periodismo e a súa defensa da liberdade de expresión.

En decembro de 2009 foi condenado xunto a Rodolfo Irago por difundir unha lista das afiliacións irregulares do PP que tamén foi publicada en Internet. Porén, tras recorrir á audiencia provincial de Madrid, foi absolto en xuño de 2010.

## Notas
Liga Galega de Traiñeiras 2008

A **tempada 2008 da Liga Galega de Traiñeiras** foi a 6ª edición do campionato de traiñeiras de Galicia creado en 2003. Nesta tempada se disputaron 15 bandeiras. Samertolameu, o dominador da competición nesta tempada, non competiu nas 2 derradeiras bandeiras para loitar polo ascenso á Liga ACT (con éxito), o que fixo que Náutico de Vigo e Chapela o adiantasen na clasificación final da liga.

## Clasificación 
|-
!bgcolor="#efefef" width="20"|
!bgcolor="#efefef" width="195"|Equipo
!bgcolor="#efefef" width="60"|Puntos
!bgcolor="#efefef" width="60"|Vitorias
!bgcolor="#efefef" width="195"|Localidade
|- bgcolor=#D0E7FF align=center
| 1 ||align=left| 20px|Provincia de Pontevedra Náutico de Vigo     ||bgcolor=#ffffa5|219|| 3 || Vigo
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 2 ||align=left| 20px|Provincia de Pontevedra Chapela                 ||bgcolor=#ffffa5|208|| 2 || Chapela, Redondela
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 3 ||align=left| 20px|Provincia de Pontevedra Samertolameu 15px|Ascenso á Liga ACT||bgcolor=#ffffa5|203|| 10 || Meira, Moaña
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 4 ||align=left| 11px|Provincia da Coruña Perillo                  ||bgcolor=#ffffa5|179|| 0 || Perillo, Oleiros
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 5 ||align=left| 20px|Provincia de Pontevedra Mecos                ||bgcolor=#ffffa5|177|| 0 || O Grove
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 6 ||align=left| 11px|Provincia da Coruña Rianxo                   ||bgcolor=#ffffa5|177|| 0 || Rianxo
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 7 ||align=left| 11px|Provincia da Coruña Ares                        ||bgcolor=#ffffa5|138|| 0 || Ares
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 8 ||align=left| 11px|Provincia da Coruña Esteirana                      ||bgcolor=#ffffa5|133|| 0 || Esteiro
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 9 ||align=left| 11px|Provincia da Coruña Puebla                   ||bgcolor=#ffffa5|122|| 0 || A Pobra do Caramiñal
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 10 ||align=left| 20px|Provincia de Pontevedra Amegrove                ||bgcolor=#ffffa5|107|| 0 || O Grove
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 11 ||align=left| 11px|Provincia da Coruña A Cabana                ||bgcolor=#ffffa5|99|| 0 || Ferrol
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 12 ||align=left| 20px|Provincia de Pontevedra Bueu               ||bgcolor=#ffffa5|91|| 0 || Bueu
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 13 ||align=left| 20px|Provincia de Pontevedra Coruxo                   ||bgcolor=#ffffa5|88|| 0 || Coruxo, Vigo
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 14 ||align=left| 20px|Provincia de Pontevedra Vilaxoán                 ||bgcolor=#ffffa5|54|| 0 || Vilaxoán
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 15 ||align=left| 11px|Provincia da Coruña San Felipe                      ||bgcolor=#ffffa5|31|| 0 || Ferrol
|- bgcolor=#ffffff align=center
| 16 ||align=left| 20px|Provincia de Pontevedra Vila de Cangas    ||bgcolor=#ffffa5|11|| 0 || Cangas
|- bgcolor=#ffffff align=center
|colspan="15"|Náutico de Vigo proclamouse campión por primeira vez.

Samertolameu ascendeu á Liga ACT.

Cabo da Cruz descendeu dende a Liga ACT.


|}

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Clasificación da tempada 2008
The Road (filme de 2009)

***The Road*** é un filme dirixido por John Hillcoat e escrito por Joe Penhall. Baséase na novela homónima de Cormac McCarthy publicada no 2006. Está protagonizado por Viggo Mortensen e Kodi Smit-McPhee como un pai e o seu fillo nun páramo postapocalíptico. A rodaxe realizouse en Pensilvania, Luisiana e Oregón. Foi estreado o 25 de novembro de 2009 nos cines dos Estados Unidos, e o 4 de xaneiro de 2010 nos do Reino Unido.

## Sinopse 
Un home sen nome e o seu fillo loitan pola supervivencia despois dunha catástrofe apocalíptica (cuxa orixe está sen determinar) que deixou o planeta Terra nun deserto invernal de natureza morta. Durante a súa viaxe cara ao sur da costa americana buscan alimentos, refuxio e calquera cousa de utilidade, evitando constantemente ós bandidos e caníbales que acosan ós superviventes. Durante todo o filme, o pai tenta ensinarlle valores morais ó seu fillo, e como sobrevivir e manter o xuízo nun mundo cunha sociedade sen unións nin esperanza.

## Personaxes 
No filme, ningún dos personaxes ten nome, e nos créditos, simplemente aparece o seu papel no canto do nome.

* Viggo Mortensen como Home: Mortensen describiu a interacción do pai co fillo como: "Eles están neste difícil viaxe, e basicamente, é o pai o que aprende do fillo.
* Kodi Smit-McPhee como Rapaz: No Festival de Cine de Londres, Mortensen explicou que Smit-McPhee foi un dos catro finalistas para o papel. Smit-McPhee foi escollido de xeito unánime, en particular porque semellaba ser novo, inocente e sabio os seus poucos anos
* Charlize Theron como Muller, a esposa do Home (aparece nos saltos de tempo cara a atrás): Theron era unha fan do libro e xa traballara co produtor Nick Wechsler no filme *The Yards* (2000). A muller ten un papel meirande no filme ca no libro.
* Robert Duvall como Home vello (di chamarse Ely; o único nome propio dun personaxe do filme)
* Guy Pearce como Veterano, home que vaga coa súa familia
* Molly Parker como Muller maternal, esposa do veterano
* Michael Kenneth Williams como Ladrón
* Garret Dillahunt como Membro da banda

## Galardóns e nomeamentos 
* 2009: San Diego Film Critics Society Awards: Mellor fotografía.
* 2009: Utah Film Critics Association: Mellor Actor.
   
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial  
* Ficha na IMDb 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en AllMovie
Platoon

***Platoon*** é unha película bélica de 1986, ambientada na guerra do Vietnam. Foi dirixida por Oliver Stone e protagonizada por Tom Berenger, Willem Dafoe e Charlie Sheen. Trátase da primeira película da triloxía de Stone sobre a guerra do Vietnam, seguida por *Born on the Fourth of July* (1989) e *Heaven & Earth* (1993).

Stone escribiu a historia baseada na súa experiencia como soldado estadounidense en Vietnam, para contrastar a visión da guerra que aparecía en *The Green Berets* de John Wayne. O filme gañou o Óscar ó mellor filme no ano 1986.

## Personaxes 
* Charlie Sheen como Chris
* Tom Berenger como Sarxento Barnes
* Willem Dafoe como Sarxento Elias
* Forest Whitaker como Big Harold
* Francesco Quinn como Rhah
* John C. McGinley como Sarxento O'Neill
* Richard Edson como Sal
* Kevin Dillon como Bunny
* Reggie Johnson como Junior
* Keith David como King
* Johnny Depp como Lerner
* David Neidorf como Tex
* Mark Moses como Tenente Wolfe
* Chris Pedersen como Crawford
* Corkey Ford como Manny
* Corey Glover como Francis
* Bob Orwig como Gardner
* Tony Todd como Warren
* Kevin Eshelman como Morehouse
* James Terry McIlvain como Ace
* J. Adam Glover como Sanderson
* Ivan Kane como Tony
* Paul Sanchez como Doc
* Dale Dye como Capitán Harris
* Peter Hicks como Parker
* Basile Achara como Flash
* Steve Barredo como Fu Sheng
* Chris Castillejo como Rodriquez
* Andrew B. Clark como Tubbs
* Bernardo Manalili como Xefe da vila
* Than Rogers como Muller do xefe da vila
* Li Thi Van como Filla do xefe da vila
* Clarisa Ortacio como Home vello
* Romy Sevilla como Home cunha soa perna
* Matthew Westfall como Soldado aterrorizado
* Nick Nickelson como Soldado
* Warren McLean como Soldado
* Li Mai Thao como Vítima de violación
* Ron Barracks como Módico
* Oliver Stone como 3/22 Infantry, Comandante do batallón no búnker

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na IMDb 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes
Xosé Leira López

:*Non confundir con José Leyra Domínguez*.

**Xosé Leira López**, nado en Valdoviño en 1951 e finado en Ferrol o 22 de outubro de 2019, foi un sociólogo e escritor galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Ciencias Políticas e Socioloxía pola Universidade Complutense de Madrid e doutor en Socioloxía pola Universidade da Coruña. Foi profesor titular de Socioloxía da Universidade da Coruña, coordinador de Mestrado en Xestión e Patrimonio Cultural e director, desde 1995, do proxecto cultural e de investigación *Aulas no Camiño*.

Os seus traballos de investigación sociolóxica están recollidos en máis de cincuenta publicacións: monografías, capítulos de libros e revistas científicas. Como escritor de literatura foi membro fundador na década dos 70 do Grupo de Comunicación Poética Rompente. Ten tamén artigos publicados en prensa e pronunciou conferencias en diversas universidades europeas.

## Obras 
### Poesía 
* *Canto custa instalarse no amor*, 1996, Espiral Maior.

### Obras colectivas 
* *Poesía na noite*, 1998, Concello de Caldas de Reis.
* *O patrimonio e a cultura proxectual, un diálogo necesario*, 2000, Deputación de Lugo. Con Rosa Méndez Fonte.
* *A cidade como pretexto. Estratexias patrimoniais*, 2002, Deputación de Lugo. Con Rosa Méndez Fonte.
* *Alma de beiramar*, 2002, Asociación de Escritores en Lingua Galega.
* *As mulleres de Narón*, 2004, Concello de Narón.
* *A Coruña á luz das letras*, 2008, Trifolium.
## Notas
Wes Studi

**Wesley "Wes" Studi** (en ) nado en Nofire Hollow (Oklahoma) o 17 de decembro de 1947, é un actor e produtor cherokee que gañou fama internacional polos seus papeis en filmes de nativos americanos. Apareceu en filmes premiados co Óscar como *Dances with Wolves* (1990) ou *O derradeiro dos mohicanos* (1992), e en filmes nomeados neses premios como *Xerónimo* (1993) e *The New World* (2005). Tamén é coñecido por interpretar a Sagat en *Street Fighter* (1994). Outros filmes nos que apareceu son *Hostís*, *Heat*, *Mystery Men*, *Avatar*, *A Million Ways to Die in the West*, así como na serie de televisión *Penny Dreadful*. En 2019, recibiu un Óscar Honorífico, converténdose na segunda persoa nativa americana en gañar un Óscar (sendo a primeira Buffy Sainte-Marie), e é o primeiro nativo americano en recibir un Óscar por actuar.

## Traxectoria 
Fillo de Maggie, unha ama de casa, e Andy Studie, un traballador nun rancho, Studi foi educado na Chilocco Indian Agricultural School en Oklahoma do Norte. Ata que ingresou na escola primaria, só falaba a lingua cherokee. En 1967, foi recrutado no Exército e serviu 18 meses na Guerra de Vietnam. Despois diso, Studi volveuse activo politicamente e participou na ocupación de Wounded Knee na reserva india de Pine Ridge en 1973.

Adicouse a dar clases de cherokee e escrita en silabario, e axudou a fundar un xornal en lingua cherokee. Entrou no negocio da gandería. Após que o seu matrimonio rematase en divorcio, Studi deixou a gandería e comezou a estudar interpretación.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén
Dilatación do tempo

A **dilatación do tempo** é un fenómeno predito pola teoría da relatividade polo cal un observador observa que o reloxo doutro (un reloxo fisicamente idéntico ao de seu) está a marcar o tempo a un ritmo menor que o que mide o seu reloxo. Isto adoita ser interpretado normalmente como que o tempo se retardou para o outro reloxo, pero iso é certo soamente no contexto do sistema de referencia do observador. Localmente, o tempo sempre está a pasar ao mesmo ritmo. O fenómeno da dilatación do tempo aplícase para calquera proceso que manifeste cambios a través do tempo.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Espacio, tiempo, materia y vacío: Relojes en reposo y en movimiento*
Viaxe interplanetaria

miniatura|dereita
Unha **viaxe interplanetaria** é un caso particular de viaxe espacial que, a diferenza das viaxes interestelares, ten lugar dentro do noso Sistema Solar. Pola súa mesma natureza, as viaxes interestelares teñen miles de anos de duración ou conceptos tales como o Hiperespacio, polo que estiveron case sempre relegados á *space opera* da ciencia ficción.

As viaxes interplanetarias, en troques, están ao alcance da nosa tecnoloxía actual. O home chegou á Lúa, enviou sondas a outros planetas e, mesmo, un robot a Marte. Por todo iso, e a diferenza das viaxes interestelares, as viaxes interplanetarias son un dos alicerces da ciencia ficción.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
**Viagens Interplanetárias*
Discovery Institute

O **Discovery Institute** é unha institución non lucrativa fundada en Seattle en 1990, ligada a unha institución de ideoloxía conservadora, o Hudson Institute. O seu presidente é B. Chapman, de confesión católica, que ocupou cargos importantes durante a administración de Ronald Reagan.

## Liña ideolóxica 
O Discovery Institute tomou o seu nome do barco que, capitaneado por G. Vancouver, explorou as costas norteamericanas do Pacífico entre 1791 e 1795. depende de doadores privados.

Dentro do Discovery Institute ocupa un lugar prominente o *Center for Science and Culture* (Centro pola ciencia e a cultura, en inglés), en cuxo marco se encadran todos os membros máis destacados do movemento polo deseño intelixente. Este Centro fundouse en 1996 con financiamento de Howard F. Ahmanson e a *McLellan Foundation*, orixinalmente como *Center for the Renewal of Science and Culture* (Centro para a renovación da ciencia e a cultura). As declaracións do Centro, como o seu nome, foron evolucionando para tratar de evitar unha conexión demasiado visíbel coas súas bases fundamentalistas.

O *Discovery Innstitute* ten entre os seus dirixentes a Howard F. Ahmanson, millonario relacionado co movemento chamado *Christian Reconstructionism* (Reconstrucionismo cristián), unha organización partidaria da subordinación das leis civís ás prescricións do Antigo Testamento e contraria á tolerancia relixiosa. Isto fixo que os seus críticos laicos ou cristiáns o acusaran de promover un *neofascismo teocrático* semellante ao do réxime talibán de Afganistán.

Un documento de 1998 do *Center for Science and Culture*, titulado *The Wedge Strategy* (en inglés, *Estratexia da cuña*) e filtrado ao público en 1999, foi utilizado polos seus críticos para destacar o carácter relixioso e político dos seus fins e postulados. Estes atópanse resumidos en frases como *"Derrotar ao materialismo científico e o seu destrutivo legado moral, cultural e político"* e *"substituír as explicacións materialistas pola concepción teísta de que a natureza e os seres humanos son creados por Deus"*. Segundo P. E. Johnson, citado máis arriba, el mesmo catalizou en 1992 a formación do grupo e os trazos da estratexia á que se refire o documento. Deste núcleo orixinal formaban parte, canda a Johnson:

* Stephen Meyer, filósofo da ciencia e teólogo, que agora é vicepresidente do Centro.
* Michael Behe, bioquímico e o único membro prominente cunha actividade significativa de investigación científica.
* William Dembski, o seu principal portavoz. Matemático de formación, é o responsábel dos maiores esforzos por desenvolver de maneira críbel o argumento da improbabilidade da explicación naturalista.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Deseño intelixente
* Obxeccións á evolución
Son dixital

miniatura|Unha onda sonora, en cinza, representada dixitalmente en vermello.
O **son dixital** consiste na representación dixital dun sinal eléctrico dunha onda sonora por medio do código binario, obténdose pois unha secuencia de valores enteiros.

O proceso de conversión carrexa unha perda de datos, e é sabido que o son dixital nunca poderá representar o son analóxico de maneira plena, mais, a evolución tecnolóxica chegou a un alto grao de precisión, até o punto de que as diferenzas non sexan perceptibles polo oído humano.
A precisión da representación dixital do son varía de acordo coa taxa de mostraxe de frecuencia e a cantidade (profundidade) de bits para cada mostra. Canto maiores sexan estes valores, maior será a fidelidade do son dixital en relación ao son analóxico.

Un sinal analóxico é aquel cunha amplitude que pode tomar en principio calquera valor, isto é, o seu nivel en calquera mostra non está limitado a un conxunto finito de niveis predefinidos como é o caso dos sinais cuantificados. Un sinal dixital é aquel cunhas dimensións (tempo e amplitude) que non son continuas senón discretas, o que significa que o sinal necesariamente terá uns determinados valores fixos predeterminados en momentos tamén discretos.

O proceso que envolve, na captación ou gravación, a conversión do son analóxico en dixital e, na reprodución, a conversión do son dixital en analóxico, permite que o son sexa almacenado e reproducido por medio dun CD, MiniDisc ou DAT, de bandas sonoras de filmes dixitais, de arquivos de son en diversos formatos, como WAV, AIFF, MP3, OGG, e outros medios.

[miniatura|Mostraxe dixital dun [sinal de son.]]

A **mostraxe** consiste en fixar a amplitude do sinal eléctrico a intervalos regulares de tempo (taxa de mostraxe). Para cubrir o espectro audible (20 a 20000&nbsp;Hz) adoita bastar con taxas de mostraxe de algo máis de 40000&nbsp;Hz, con 32000 mostras por segundo teríase un ancho de banda similar ao da radio FM ou unha fita de casete, é dicir, permite rexistrar compoñentes de até 15&nbsp;kHz, aproximadamente.
Para reproducir un determinado intervalo de frecuencias necesítase unha taxa de mostraxe de pouco máis que o dobre (Teorema de mostraxe de Nyquist-Shannon).

A **cuantificación** consiste en converter o nivel das mostras fixadas no proceso de mostraxe, normalmente, un nivel de tensión, nun valor enteiro de rango finito e predeterminado. Por exemplo, utilizando cuantificación linear, unha codificación linear de 8 bits discriminará entre 256 niveis de sinal equidistantes (28).

O formato máis usado de son dixital PCM linear é o do CD de son: 44,1&nbsp;kHz de taxa de mostraxe e cuantificación de 16 bits (que mide 65536 niveis de sinal diferentes) e que, na práctica, permite rexistrar sinais analóxicas con compoñentes ata os 20&nbsp;kHz e con relacións *sinal a ruído* de máis de 90&nbsp;dB.
Red Death at 6:14

"**Red Death at 6:14**" é un sinxelo da banda estadounidense de garage rock The White Stripes. Foi editado no mes de setembro do 2002, incluído coa revista británica *Mojo Magazine*. A canción aparece tamén no álbum *Sympathetic Sounds of Detroit*.

## Listaxe de cancións 
# "Red Death At 6:14" - 2:59
We're Going to Be Friends

"'''We're Going to Be Friends'*" é un sinxelo promocional da banda estadounidense de rock alternativo The White Stripes, editado a finais do ano 2002 e sacado do seu álbum *White Blood Cells*.

A canción aparece nos créditos iniciais da película de 2004 *Napoleon Dynamite*. Nos comentarios do filme, o seu director Jared Hess afirma que inicialmente non puido atopar unha canción para o principio da película e quería usar ese tema, así que lle enviou unha copia a The White Stripes e eles deron a súa aprobación para que fose usada.

O vocalista e compositor Jack Johnson gravou unha versión da canción para o seu álbum *Sing-A-Longs and Lullabies for the Film Curious George*.

O tema aparece tamén ao final dun episodio de *House'' titulado "Mirror Mirror", aínda que non se incluíu na banda sonora da serie.

É unha das canción preferidas da banda de Conan O'Brien e, a petición súa, interpretárona no que sería a súa derradeira actuación no seu programa, o ''Late Night with Conan O'Brien'', o 20 de febreiro do 2009.

## Listaxe de cancións 
* "We're Going to Be Friends" - 2:22