Eugénio de Andrade

**José Fontinhas**, nado en Póvoa de Atalaia (Beira Baixa) o 19 de xaneiro de 1923 e finado no Porto o 13 de xuño de 2005, foi un poeta, prosista e tradutor portugués, máis coñecido co pseudónimo de **Eugénio Andrade**. Premio Camões en 2001.

## Traxectoria 
Nado no seo dunha familia labrega, herdou o desprezo polo luxo e a degradación que producen sobre a persoa. Ex funcionario público, con influencias da cultura grega e oriental, dunha profunda cultura literaria e excelente coñecedor da poesía española, deuse a coñecer como escritor en 1942 co seu libro de versos *Adolescente*, e algúns anos despois alcanzou notoriedade con *As māos e os frutos* (1948), considerado un dos libros máis importantes da literatura portuguesa actual. Defendeu a exactitude da linguaxe e non lle interesaron nunca o diñeiro e a fama.

Contemporáneo dos movementos neorrealista e surrealista, non acusa a influencia de practicamente ningún movemento literario do seu tempo, propondo unha poesía elemental, cuxa musicalidade só atopa precedentes na lírica medieval galaico-portuguesa e no poeta Camilo Pessanha, a quen adopta como mestre. Segundo as súas propias palabras, a pureza do seu verso «é simplemente paixón polas cousas da terra, na súa forma máis ardente e aínda non consumada».

Morreu no Porto o 13 de xuño de 2005, tras unha longa doenza, á idade de 82 anos.

É un dos poetas portugueses máis traducido. É tamén un dos poetas portugueses máis recoñecidos do século XX.

En Galicia recibiu no 2000 o Premio Celso Emilio Ferreiro.

## Obra 
* *Narciso*, José Fontinhas. Lisboa: ed. do Autor, 1940.
* *Adolescente.* Lisboa: Editorial Império, ed. do Autor, 1942.
* *Pureza.* Lisboa: Lisboa: Livraria Francesa, 1945.
* *As māos e os frutos.* Lisboa: Portugália,1948.
* *Os amantes sem dinheiro.* Lisboa: Centro Bibliográfico, 1950.
* *As palavras interditas.* Lisboa: Centro Bibliográfico,1951.
* *Até amanhā*. Lisboa: Guimarães, 1956.
* *Coraçāo do dia.* Lisboa: Iniciativas, 1958*.*
* *Mar de setembro*. Fóra de mercado, tiraxd 115 ex., 1961. Lisboa: Guimarães, 1963, 2a ed.
* *Obstinato rigore.* Lisboa: Guimarães,1964.
* *Obscuro domínio*. Porto: Inova, 1971.
* *Véspera da água.* Porto: Inova,1973.
* *Escrita da terra e outros epitáfios*. Porto: Inova, 1974.
* *Limiar dos pássaros*. Porto: Limiar, 1976.
* *Memória doutro rio*. Porto: Limiar, 1978.
* *Matéria solar*. Porto: Limiar, 1980.
* *O peso da sombra.* Porto: Limiar, 1982.
* *Branco no branco*. Porto: Limiar, 1984.
* *Aquela nuvem e outras*. Porto: Asa,1986.
* *Contra a obscuridade*. In *PP-C*, Lisboa: Círculo de Leitores, 1987.
* *Vertentes do olhar*. Porto: Limiar, 1987.
* *O outro nome da terra*. Porto: Limiar, 1988.
* *Rente ao dizer*. Porto: Fundação Eugénio de Andrade, 1992.
* *Ofício de paciência*. Porto: Fundação Eugénio de Andrade, 1994.
* *O sal da lingua*. Porto: Fundação Eugénio de Andrade, 1995.
* *Lugares do lume*. Porto: Fundação Eugénio de Andrade, 1998.
* *Os sulcos da sede*. Madrid: Calambur-Editora Regional de Extremadura, 2001, texto portugués e Trad. de J. A. Cilleruelo; Vila Nova de Famalicão: Quasi Edições, 2007, 2a ed.
* *Poesia e prosa (1940-1979)*, 2 vol., 1980.
* *Poesia e prosa (1940-1980)*, 1981; 2a ed. e aumentada.
* *Poesia e prosa (1940-1986)*. Lisboa: Círculo de Leitores, 1987, 3 vol.

### Prosa 
* *Os afluentes do silêncio*. Porto: Inova, 1968.
* *História de égua branca*. Porto: Asa, 1976. Con ilustracións de Manuela Bacelar.
* *Rosto precário*. Porto: Limiar, 1979.
* *À sombra da memória*. Porto: Fundação Eugénio de Andrade, 1993.

### Traducións do autor 
* *Poemas de García Lorca,* Coimbra: Coimbra, 1946.
* *Cartas portuguesas* (atribuídas a Mariana Alcoforado), Porto: Inova, 1969.
* *Poemas e fragmentos de Safo,* Porto: Limiar, 1974.
* *Dez poemas de García Lorca*, Porto: Inova, 1978.
* *Dez poemas de Yannis Ritsos*, Porto: Inova, 1978.
* *Federico García Lorca, Amor de Dom Perlimplim com Belisa em seu jardim*, Lisboa: Delfos, 1986.
* *Trocar da rosa*, Lisboa: Regra do Jogo, 1980.
* *Pequeno retábulo de S. Cristóvâo*, de F. García Lorca, Porto: O Oiro do Dia, 1980.

## Obra traducida a outras linguas peninsulares 
### Ao castelán 
* *Antología poética 1940-1980*. Versión de Ángel Crespo, Barcelona: Plaza & Janés, 1981.
* *Escritura de la tierra*, III. Trad. de José Luís García Martín, Xerez da Frontera: Fin de Siglo [n.º 8], 1984.
* *Blanco en lo blanco*. Trad. de Fidel Villar Ribot, Granada: Don Quijote, 1985.
* *Vertientes de la mirada y otros poemas en prosa*. Trad. de Ángel Crespo, Madrid: Júcar, 1987.
* *Contra la oscuridad*. Trad. de Fidel Villar, Pamplona: Pamiela, 1988.
* *El otro nombre de la tierra*. Trad. de Ángel Campos Pámpano, Valencia: Pre-Textos, 1989.
* *Próximo al decir*. Trad. de José Luis Puerto, Salamanca: Amarú, 1993.
* *La sal de la lengua*. Trad. de Ángel Campos Pámpano, Madrid: Hiperión, 1999.
* *Aquella nube y otras*. Trad. de Jesús Munárriz, ilust. de Beatriz Altheide, Madrid: Hiperión, 2002.
* *Oficio de paciencia*. Trad. de José Luis Puerto, Madrid: Hiperión, 2002.
* *Lugares de la lumbre*. Trad. Jesús Munárriz, Madrid: Hiperión, 2003
* *Los surcos de la sed*. Trad. José Ángel Cilleruelo, Madrid. Calambur/Editora Regional de Extremadura, 2001.
* *Todo el oro del día*. Trad. de Ángel Campos Pámpano, València: Pre-Textos/Editora Regional de Extremadura, 2004.
* *Materia solar y otros poemas*. Trad. Ángel Campos Pámpano, Barcelona: Círculo Lectores-Galaxia Gutenberg, 2004.
* *La ciudad de Garret*. Trad. de Martín López-Vega, Valencia: Pre-Textos, 2006.
* *Oscuro dominio*. Trad. de Blanca Cebollero e Daniel Pelegrín, Madrid: Hiperión, 2011.

### Ao asturiano 
* ''Memoria d'outru riu*. Trad. de Antonio García, Oviedo: Libros de Frou, 1985.
* *Contra la escuridade*. Trad. de Antonio García, Oviedo: Academia de Língua Asturiana, 1987.
* *Les manes enceses. Antoloxia 1948-2001*. Trad. Antonio García, Oviedo: Saltadera, 2014.

### Ao catalán 
* *Matèria solar*. Trad. de Vicent Berenguer, València: Gregal, 1987.
* *Obstinato rigore*. Trad. de Manuel Guerrero, Barcelona: Edicions 62, 1991.
* *Ran del dir*. Trad. de Xulio R. Trigo i Júlia Cortés, Lleida: Pagès, 1994.
* *Ofici de paciència*. Trad. d’Antoni Xumet, col. “Trucs i Baldufes”, Pollença: El Gall Editor, 2008.
* *Memòria d'un altre riu*. Trad. de Jordi Sebastià, Alzira: Bromera, 2016.

### Ao éuscaro 
* *Uraren bezpera''. Trad. de Maite González Esnal, Pamplona: Pamiela,1990.

## Premios 
* Grande Oficial da Ordem de Sant’Iago da Espada
*Grã-Cruz da Ordem de Mérito
*Prémio da Associação Internacional dos Críticos Literários
*Prémio Europeu de Poesia da Comunidade de Varchatz (da ex-Jugoslávia)
*Gran Premio de Poesía de Portugal (1989).
* Premio «Vida Literaria» (2000) da Asociación Portuguesa de Editores (APE).
* Primeeiro Premio «Extremadura» (2000).
* Premio Camões en 2001.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Orfeu (editora)