TRAPPIST-1

**TRAPPIST-1**, tamén coñecida como **2MASS J23062928-0502285**, é unha estrela anana vermella ultra-fríaForon descubertos sete planetas terrestres temperados orbitando ó redor desta estrela, que era o número maior de exoplanetas detectados nun sistema planetario ata que a 14 de decembro do 2017, a NASA e Google anunciaron o descubrimento dun oitavo planeta (Kepler-90i) no sistema planetario de Kepler-90, este descubrimento foi feito usando un novo método de aprendizaxe automático desenrolado por Google e fai que o sistema planetario Kepler-90 teña 8 planetas, pasando esta estrela a se-la que posúe máis planetas extrasolares descubertos. Un estudo publicado en maio do 2017 suxire que a estabilidade do sistema non é particularmente sorprendente se se considera que os planetas migraron ás súas órbitas actuais dende un disco protoplanetario.

Un equipo de astrónomos belga descubriu os tres primeiros planetas de tamaño semellante ó da Terra orbitando ó redor desta estrela anana no 2015. Un equipo dirixido polo belga Michaël Gillon da Universidade de Liexa en Bélxica, detectou os planeta usando o método de tránsito co telescopio TRAPPIST (Transiting Planets and Planetesimals Small Telescope) no Observatorio de La Silla no deserto de Atacama en Chile e o Observatoire de l'Oukaïmeden en Marrocos. O 22 de febreiro do 2017, os astrónomos anunciaron catro exoplanetas adicionais ó redor do TRAPPIST-1. Neste traballo usouse o Telescopio Espacial Spitzer e o Very Large Telescope en Cerro Paranal, entre outros, e elevou o número total de planetas a sete, dos cales tres consideranse que están dentro da zona de  habitabilidade. Os demais tamén poden ser habitables xa que poden ter auga líquida nalgún lugar da súa superficie. Dependendo da definición, ata seis planetas poderían estar nunha *optimista* zona habitable (c, d, e, f, g, h), con temperaturas de equilibrio estimadas de -105 a 120 Celsius.

## Descubrimento e nomenclatura 
A estrela do sistema foi descuberta en 1999 durante a procura Two Micron All-Sky Survey (2MASS, Recoñecemento en 2 micrómetros de todo o ceo). Posteriormente a estrela ingresou no catálogo coa designación "2MASS J23062928-0502285". Os números refírense a ascensión recta e declinación da posición da estrela no ceo e a "J" refírese á época xuliana.

O equipo que a descubriu fixo as súas primeiras observacións dende setembro a decembro de 2015, usando telescopio TRAPPIST e publicou os seus achados no número de maio de 2016 na revista *Nature*. O acrónimo rende homenaxe á orde relixiosa católica trapista en Bélxica, coñecida por elaborar unhas das cervexas máis famosas do mundo. Dado que a estrela presentaba os primeiros exoplanetas descubertos por este telescopio, os descubridores designárono como "TRAPPIST-1".

O planetas son designados seguindo a orde pola que foron descubertos, comezando con *b* para o primeiro en atoparse, *c* para o segundo e así sucesivamente. Tres dos planetas ó redor de TRAPPIST-1 foron descubertos primeiro e designados *b*, *c* e *d* en orde crecente dos seus períodos orbitais,

## Características estelares 
TRAPPIST-1 é unha estrela anana vermella ultra-fría suxerindo que é unha estrela na secuencia principal de masa moi baixa, a cal está fusionando hidróxeno e que ten esgotado o seu litio, coma podería ser unha anana vermella no canto dunha anana marrón de pouca idade. e unha idade de aproximadamente 7,6 ±2,2 ano. En comparación, o Sol ten unha temperatura de  5.778 K (5.505 °C; 9.941 °F) e unha idade duns 4,6 Ga. Observacións feitas coa extensión *Kepler K2* ó longo de 79 días revelaron manchas solares e chamas solares *ópticas* febles e pouco frecuentes, a un ritmo de 0,38 por día (30 veces menos frecuente cás ananas M6-M9 activas); unha única chama forte aparecía preto do final do período de observación. A actividade de combustión observada posiblemente cambia as atmosferas dos planetas de xeito regular, converténdose en menos axeitados para a vida. A estrela ten un período rotacional de 3,3 días.

Obtivéronse imaxes de alta resolución de TRAPPIST-1 e revelaron que a estrela M8 non ten compañeiras cunha luminosidade igual ou máis brillante cá unha anana marrón. O feito de que esta estrela *nai* estea soa, confirma que as marcas de tránsito medidas para os planetas proporcionan valores reais para os seus radios, probando así que os planetas son de tamaño semellante á Terra.

Debido á súa baixa luminosidade, a estrela ten a capacidade de vivir ata 12 billóns de anos. A estrela é rica en metais, cunha metalicidade ([Fe/H]) de 0,04,]]

O 22 de febreiro do 2017, os astrónomos anunciaron que o sistema planetario desta estrela estaba composto por sete planetas terrestres temperados, dos cales cinco (*b*), *c*, *e*, *f* e *g* ) son similares en tamaño á Terra, e dous deles (*d* e *h*) son dun tamaño intermedio entre Marte e Terra.

O sistema é moi plano e compacto. Tódolos planetas de TRAPPIST-1 orbitan moito máis preto que Mercurio orbita ó redor do Sol, excepto TRAPPIST-1b, que orbita máis afastado do que o fan as lúas de Galileo ó redor de Xúpiter, pero máis preto do que o fan o resto de lúas de Xúpiter. A distancia entre as órbitas de TRAPPIST-1b e TRAPPIST-1c é só 1,6 veces a distancia entre a Terra e a Lúa. Os planetas deben aparecer prominentes no ceo doutro, nalgúns casos aparecen cun tamaño visual varias veces maior do que a Lúa aparece no ceo da Terra. e sen unha atmosfera significativa. Debido ás mareas, a mesma cara do planeta apunta sempre a Trappist1, tendo polo tanto unha cara día e outra cara noite. 

As tensións gravitacionais tamén dan coma resultado variacións no tempo de tránsito, que van de menos dun minuto a máis de 30 minutos, o que permitiu ós investigadores calcula-las masas de tódolos planetas excepto o máis externo. A masa total dos seis planetas interiores é de aproximadamente 0,02% a masa de TRAPPIST-1, unha fracción similar a das lúas de Galileo respecto de Xúpiter, observación que suxire unha formación semellante. As densidades dos planetas varían de ~0,60 a ~1,17 veces a da Terra (*ρ*⊕, 5,51 g/cm3), indicando composicións predominantemente rochosas. As incertezas de medición son demasiado grandes para indicar se tamén se inclúe un compoñente substancial de volátiles, excepto no caso de *f*, onde o valor 0,60 ±0,17 (*ρ*⊕) "favorece" a presenza dunha capa de xeo e/ou dunha atmosfera significativa.

O 31 de agosto do 2017, os astrónomos que utilizan o Telescopio Espacial Hubble informaron da primeira evidencia do posible contido de auga nos exoplanetas de TRAPPIST-1.

Entre o 18 de febreiro e o 27 de marzo do 2017, un equipo de astrónomos usou o Telescopio Espacial Spitzer para observar TRAPPIST-1 co fin de refina-los parámetros orbitais e físicos dos sete planetas usando parámetros actualizados para a estrela. Os seus resultados publicáronse o 9 de xaneiro de 2018. Aínda que non se deron novas estimacións de masa, o equipo logrou refina-los parámetros orbitais e os raios dos planetas dentro dunha marxe de erro moi pequena. Ademais dos parámetros planetarios actualizados, o equipo tamén atopou evidencias dunha atmosfera grande e quente en torno ó planeta máis interior.

### Gráficos de datos do sistema planetario
### Quasi-resonancias orbitais 
Os movementos orbitais dos planetas TRAPPIST-1 forman unha cadea complexa con resonancias de tres corpos que ligan con tódolos membros. Os períodos orbitais relativos (procedendo cara a fóra) relaciónanse en proporcións de enteiros de 24/24, 24/15, 24/9, 24/6, 24/4, 24/3 e 24/2, respectivamente, ou as proporcións de períodos máis próximos ó veciño de aproximadamente 8/5, 5/3, 3/2, 3/2, 4/3 e 3/2 (1.603, 1.672, 1.506, 1.509, 1.342 e 1.519). Isto representa a cadea máis longa de exoplanetas case resoantes e pénsase que foi resultado das interaccións entre os planetas mentres migraron dentro do disco protoplanetario residual para rematar de formarse a distancias máis grandes.]]

Segundo Ormel e o seu equipo, os modelos previos de formación planetaria non explican a formación altamente compacta do sistema TRAPPIST-1. A formación no lugar requiriría un disco inusitadamente denso e non contaría con facilidade con resonancias orbitais. A formación fóra da liña de xeo non explica a natureza terrestre dos planetas ou as masas semellantes á terrestre. Os autores propuxeron un novo escenario no que a formación de planetas comeza na liña de xeo onde as partículas de gran tamaño desencadean inestabilidades de transmisión, entón os protoplanetas maduran rapidamente por unha gran acumulación deste tipo de partículas. Cando os planetas alcanzan a masa terrestre, crean disturbios no disco de gas que interrompen a deriva cara a dentro das partículas que causan o seu crecemento. Os planetas son transportados por migración planetaria do Tipo I cara ó disco interior, onde quedan *atascados* na cavidade magnetosférica e acadando resonancias de movemento medio. Tal migración interna aumenta as probabilidades de atopar nestes planetas cantidades substanciais de auga.

### Acoplamento de marea 
Os sete planetas son susceptibles de estar en acoplamento da marea (un cara de cada planeta *mira* permanentemente cara a súa estrela),  Unha posibilidade menos probable é que algúns poidan estar atrapados nunha resonancia rotación-órbita.

### Posibles efectos de raios X intensos e irradiación UV extrema no sistema 
Bolmont e os seus colab. modelaron os efectos da prevista radiación ultravioleta profunda e extrema sobre os planetas *b* e *c * emitida por TRAPPIST-1. Os seus resultados suxiren que os dous planetas puideron perder tanto coma 15 océanos de auga da Terra (aínda que a perda real probablemente sexa menor), dependendo dos seus contidos de auga inicial. Non obstante, poderían conservar bastante auga coma para permanecer habitables e un planeta orbitando máis lonxe do que está previsto, perdería moita menos auga.

Se unha atmosfera densa como a da Terra, cunha capa de ozono protector, existe nos planetas da zona habitable de TRAPPIST-1, os niveis de radiación UV da superficie serían similares ós da Terra actual. Non obstante, unha hipoxia atmosférica permitiría que máis radiación UV alcanzase a superficie, facendo que os ambientes superficiais sexan hostís a extremófilos terrestres moi resistentes a UV. Se as futuras observacións detectan  ozono nun dos planetas TRAPPIST-1, sería un candidato primordial para buscar vida na súa superficie.

### Espectroscopia das atmosferas planetarias 
Debido á proximidade relativa dos planetas respecto da súa estrela nai, o pequeno tamaño da estrela nai e as aliñacións orbitais que producen tránsitos diarios, as atmosferas dos planetas TRAPPIST-1 son obxectivos favorables para a investigación de espectroscopia de absorción.

O espectro de absorción combinado de TRAPPIST-1b e c, obtido polo Telescopio Espacial Hubble, exclúe unha atmosfera que estea libre de nubes onde o hidróxeno sexa o composto dominante en cada un deses planeta, polo que é improbable que alberguen unha extensa capa de gas, a menos que estea nubrado a altas alturas. Outras estruturas atmosféricas, desde unha atmosfera libre de nubes de vapor de auga ata unha atmosfera parecida a Venus, permanecen consistentes co espectro característico.

Outro estudo deu a entender a presenza de exósferas de hidróxeno en torno ós dous planetas internos cun disco exosférico que terían ata 7 veces o tamaño dos raios dos planetas.

Nun documento dunha colaboración internacional utilizando datos de telescopios espaciais e terrestres, atopouse que TRAPPIST-1c e TRAPPIST-1e probablemente teñen núcleos interiores na súa meirande parte rochosos, e que TRAPPIST-1b é o único planeta por riba do límite do efecto invernadoiro, con presións de vapor de auga da orde de *10*1-*10*4 bar.

### Impacto da actividade estelar na habitabilidade 
As observacións do telescopio Kepler nalgúns casos revelaron varios chamas solares na estrela nai. A enerxía do evento máis forte foi comparable ó evento Carrington, unha das chamas máis fortes vistas no Sol. Coma os planetas da órbita do sistema TRAPPIST-1 están moito máis preto da súa estrela nai cá Terra, tales erupcións poden causar tormentas magnéticas que son de 10 a 10.000 veces máis fortes cás tormentas xeomagnéticas máis potentes que ocorren na Terra. Ademais do dano directo causado pola radiación asociada ás erupcións, tamén poden supoñer novas ameazas: a composición química das atmosferas planetarias probablemente sexa alterada por erupcións de xeito regular e as atmosferas tamén poden ser erosionadas a longo prazo. Un campo magnético suficientemente forte dos exoplanetas podería protexe-la súa atmosfera dos efectos nocivos de tales erupcións, pero un exoplaneta semellante á Terra necesitaría un campo magnético na orde de 10-1000 Gauss para protexerse destas chamas (coma comparación, o campo magnético da Terra é ≈0.5&gt;Gauss).

### Existencia de planetas non descubertos 
Un estudo que utilizaba a cámara astronómica CAPSCam concluíu que o sistema TRAPPIST-1 non ten planetas que xunten máis de 4,6 masas de Xúpiter con órbitas dun ano e sen planetas que xunte máis 1,6 masas de Xúpiter con órbitas de cinco anos. Os autores do estudo sinalaron, porén, que os seus descubrimentos deixaron áreas do sistema TRAPPIST-1, máis notablemente a zona na que os planetas terían órbitas de período intermedio, sen analizar.

### Procuras de sinais de radio 
En febreiro do 2017, Seth Shostak, astrónomo veterano do Instituto SETI, sinalou: "... o Instituto SETI utilizou o seu Allen Telescope Array (no 2016) para observar as inmediacións de TRAPPIST-1, explorando a través de 10.000 millóns de canles de radio en busca de sinais. Non se detectaron transmisións, aínda que novas observacións están en perspectiva ..." A Lúa da Terra ten un radio do 27% có da Terra, polo que a súa área (e a súa profundidade de tránsito) é do 7,4% respecto da Terra, o que probabelmente sería observado no estudo de tránsito se está presente. As lúas máis pequenas con radio de 200–300 km probablemente non serían detectadas.

A nivel teórico, Kane descubriu que as lúas ó redor dos planetas internos de TRAPPIST-1 deberían ser extraordinariamente densas para que estas, teoricamente, puidesen existir. Isto baséase na comparación da esfera de Hill, que marca o límite exterior da posible órbita da lúa ó defini-la rexión do espazo na que a gravidade dun planeta é máis forte que a forza de marea da súa estrela, e o Límite de Roche, o que representa a menor distancia á que unha lúa pode orbitar antes das mareas do planeta superen á propia gravidade da lúa e a esnaquicen. Estas restricións non descartan a presenza de sistemas de aneis (onde as partículas están unidas entre si por forzas químicas e non por gravidade). A derivación matemática é a seguinte:

R_H = a_p \sqrt[3]{\frac{M_p}{3M_s}} 

R_H é o radio de Hill do planeta, calculado a partir do eixe semi-maior planetario a_p, a masa do planeta M_p, e a masa da estrela M_s. Teña en conta que a masa da estrela TRAPPIST-1 é aproximadamente 26,000M⊕ (ver a táboa de datos anterior);  as figuras restantes aparecen na táboa seguinte.

R_R \approx 2.44 R_p \sqrt[3]{\frac{\rho_p}{\rho_m}}

R_R é o límite de Roche do planeta, calculado a partir do raio do planeta R_p , e a densidade do planeta . 

Kane sinala que as lúas próximas ó bordo do radio de Hill poden estar suxeitas a eliminación da resonancia durante a migración planetaria, o que supón un factor de redución de preto de aproximadamente 1/3 para os sistemas típicos e 1/4 para o sistema TRAPPIST-1; polo tanto, non se esperan lúas para os planetas onde R_H/R_R sexa inferior a catro. Ademais, as interaccións das mareas co planeta poden producir unha transferencia de enerxía dende a rotación do planeta ata a órbita da lúa, facendo que a lúa deixe a rexión estable ó longo do tempo. Por estes motivos, aínda se cre que os planetas exteriores de TRAPPIST-1 non teñen lúas.

## Galería 

Ficheiro:PIA22093-TRAPPIST-1-PlanetLineup-20180205.jpg|Sistema planetario TRAPPIST-1(concepción artística; animación (1:10); febreiro do 2018)
Ficheiro:Comparison between the Sun and the ultracool dwarf star TRAPPIST-1.jpg|TRAPPIST-1 é unha estrela máis pequena (11% do tamaño), máis débil e máis vermella có Sol
Ficheiro:Artist's view of planets transiting red dwarf star in TRAPPIST-1 system.jpg|A luz estelar de TRAPPIST-1 pode atravesa-lo exoplaneta para revela-las composicións atmosféricas usando a espectroscopía (concepción artística)

Ficheiro:PIA22097-TRAPPIST-1-Planets-20180205.jpg|Planetas de TRAPPIST-1 (concepción artística; febreiro do 2018).
Ficheiro:Artist’s impression of the ultracool dwarf star TRAPPIST-1 from the surface of one of its planets.jpg|Paisaxe de TRAPPIST-1c (concepción artística).
Ficheiro:TRAPPIST-1 and its three planets.jpg|Tres planetas orbitando ó redor de TRAPPIST-1 (concepto artístico).
Ficheiro:Curva de luz de TRAPPIST-1 que muestra los eventos de disminución de la luz causados por el tránsito de los planetas.png|Caídas de brillo (tránsito astronómico) de TRAPPIST-1 durante 20 días (setembro-outubro de 2016; *Spitzer Space Telescope* e outros) debido a que ós sete planetas (obsérvese na parte inferior) bloquean parte da luz da estrela.
Ficheiro:Curvas de luz de los siete planetas de TRAPPIST-1 durante su tránsito.png|Atenuación do brillo de TRAPPIST-1 debido ós seus sete planetas coñecidos - canto máis grandes son os planetas, máis escurecemento.

### Vídeos 

Ficheiro:A trip to TRAPPIST-1 and its seven planets.webm|Vídeo (00:44) – Unha viaxe da Terra a TRAPPIST-1 (concepción artística).
Ficheiro:Artist’s impression of the ultracool dwarf star TRAPPIST-1 from close to one of its planets.ogv|Vídeo (00:22)  – Unha visión detallada dun dos sete planetas que orbitan TRAPPIST-1 (concepción artística).
Ficheiro:PIA21427 - TRAPPIST-1 Planetary Orbits and Transits.ogg|Vídeo (01:32) –  Datos dun tránsito (concepción artística).
Ficheiro:PIA21468 - TRAPPIST-1 Planets - Flyaround Animation.ogg|Vídeo (01:10) – Sobrevoo dos planetas do sistema TRAPPIST-1 (concepción artística).
Ficheiro:The seven planets of TRAPPIST-1.webm|Vídeo dunha concepción artística que compara os sete planetas que orbitan a estrela na mesma escala.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* HD 10180,  unha estrela con sete planetas
* Kepler-90, unha estrela con oito planetas
* KIC 8462852, outra estrela con datos notables de tránsitos
* Habitabilidade dos sistemas de ananas vermellas
* Lista de potenciais exoplanetas habitables

### Lecturas recomendadas 
* 

### Ligazóns externas 
* TRAPPIST.one, o sitio web oficial do equipo dos descubrimentos.
*  da NASA
*  do Jet Propulsion Laboratory da NASA
* ESOcast 83: "Ultracool Dwarf with Planets" do European Southern Observatory