open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Guerra anglo-persa

A **guerra anglo-persa** foi un conflito militar que enfrontou ó Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda e Persia (que era nese momento gobernada pola dinastía Qajar), que durou dende o 1 de novembro de 1856 até o 4 de abril de 1857. Durante a guerra, os británicos opuxéronse a un intento de Persia de rescatar a cidade de Herat. A pesar de que Herat era parte de Persia baixo a dinastía Qajar, no intre en que estourou a guerra era parte do oeste de Afganistán (Afganistán era daquela unha entidade moi feble). A campaña levouse a cabo con éxito para os británicos, baixo a dirección do xeneral sir James Outram en dous escenarios: a costa sur de Persia, preto de Bushehr e o sur de Mesopotamia (o nome antigo para a rexión e anterior á formación da nación de Iraq). Como resultado da guerra, Persia retirouse de Herat e asinou un novo tratado no que rendeu as súas pretensións sobre a cidade.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* English, Barbara. 1971. John Company's Last War. Londres: Collins.
* Hunt, Capt. G. H. e George Townsend. 1858. Outram & Havelock's Persian Campaign. Londres: G. Routledge & Co.
* Outram, Lieut. General Sir James. 1860. Lieut.-General Sir James Outram's Persian Campaign in 1857. Londres: Smith, Elder and Co.
* Walpole, Sir Spencer. 1912. A History of England from the Conclusion of the Great War in 1815. Londres: Longmans, Green, and Co. (vol. VI, pp.&nbsp;266–273)

### Ligazóns externas 
* Guerra persa
* Regiment Site
Cono de violación

Un **cono de violación** é o buraco que presentan moitas mámoas na súa parte superior. Este buraco é froito do espolio e dunha escavación ilegal na procura de tesouros ou para o aproveitamento das pedras. Atópanse mámoas en moitos lugares onde houbo cultura megalítica.

## Notas
Periostite

A **oeriostite**, tamén coñecida coma **periostalxia** é unha condición médica e unha doenza ósea infecciosa causada pola inflamación do periósteo, a capa de tecido conectivo que arrodea ao óso. Esta doenza, polo xeral crónica, é unha das causas de dor ósea.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Osteocondropatía
* Doenza ósea
Golfiños de auga doce

[miniatura|250px|*[Pontoporia blainvillei*, do Río da Prata.]]
Co nome de **golfiños de auga doce** ou **golfiños de río** coñécense varias especies de cetáceos odontocetos que, a diferenza dos golfiños (ou golfiños oceánicos, como se coñecen adoito na bibliografía), teñen o seu hábitat en estuarios e cursos fluviais.

Estes particulares golfiños está englobados en tres superfamilias *Platanistoidea*, *Inioidea* e *Lipotoidea*, e actualmente son cinco especies (ou catro, de consideramos extinta a *Lipotes vexillifer*).

Os golfiños do xénero *Orcaella*, que ocasionalmente poden verse nas augas doces dalgúns ríos do sueste asiático, como o Mekong ou o Irauadi, non son propiamente golfiños de río, senón membros da familia dos delfínidos, é dicir, golfiños oceánicos.

## Especies modernas 
[miniatura|250px|*[Inia geoffrensis*, do río Amazonas.]] 
[miniatura|250px|*[Lipotes vexillifer*, do río Yangtzé.]]

* '*Superfamilia *Platanistoidea'''* 
** Familia *Platanistidae*
*** Xénero *Platanista*
**** *Platanista gangetica*
**** *Platanista minor*
* *'Superfamilia *Inioidea*'*
** Familia *Iniidae*
*** Xénero *Inia*
**** *Inia geoffrensis*
** Familia *Pontoporiidae*
*** Xénero *Pontoporia*
**** *Pontoporia blainvillei*
* *'Superfamilia *Lipotoidea*'* (†)?
** Familia *Lipotidae*
*** Xénero *Lipotes*
**** *Lipotes vexillifer*

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Perrin, William F., Bernd Würsig & J. G. M. Thewissen (eds.) (2002): *Encyclopedia of Marine Mammals*. 2ª ed. San Diego: Academic Press. ISBN 978-0-12-373553-9
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds.) (2005): *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference''. Third edition. ISBN 0-8018-8221-4.

### Outros artigos 
* Cetáceos
* Odontocetos
* Golfiños
Platanístidos

Os **platanístidos** (*Platanistidae*) son unha familia de cetáceos odontocetos, a única da superfamilia dos **platanistoideos** (*Platanistoidea*), que inclúe un só xénero, *Platanista*, con dúas especies de golfiños de auga doce propios do subcontinente indio. que o formou engadindo ao nome do xénero tipo, e único, da familia, *Platanistes*, a desinencia *-idae*, propia dos nomes das familias dos animais.

O xénero *Platanista* fundárao Wagler dezaseis anos antes (1830) e o tomou do latín *platanista* nome dun *peixe* do río Ganxes, á súa vez derivado do grego antigo πλατανιστής *platanistés*, de πλάτη *pláte*, "remo", "pa do remo", derivado de πλατύς *platýs*, "plano", "ancho".

## Taxonomía 
A agrupación en familias dos golfiños de río desde antigo foi un problema. Porén, utilizando datos moleculares, Aranson e Gullberg non encontraron ningunha relación directa entre *Platanista* e os outros golfiños de auga doce.

Messenger e McGuire propuxeron unha árbore filoxenética sustentando a idea de que os golfiños de río non son monofiléticos.

Nunha recente análise das principais liñaxes dos cetáceos estes autores encontraron que platanistidos, golfiños e zifios diverxeron, por esta orde, dos cachalotes.

O único desacordo restante á a colocación dos outros tres xéneros. Yang *et al.*  e Rice situaron o xénero *Lipotes* nunha familia separada, e Rice colocou os outros xéneros tamén en familias distintas.

### Especies 
'*Superfamilia *Platanistoidea***
* **Familia *Platanistidae'''*
** Xénero *Platanista* Wagler, 1830 
*** *Platanista gangetica* (Roxburgh, 1801)
*** *Platanista minor* (Owen, 1853)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Perrin, William F., Bernd Würsig & J. G. M. Thewissen (eds.) (2002): *Encyclopedia of Marine Mammals*. 2ª ed. San Diego: Academic Press. ISBN 978-0-12-373553-9
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds.) (2005): *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2 vols. ISBN 0-8018-8221-4.

### Outros artigos 
* Cetáceos
* Odontocetos
* Golfiños de río

### Ligazóns externas 
* *Platanistidae* en ADW. 
* *Platanistidae'' en WoRMS.
Qostanay

**Qostanay** () é unha cidade do norte de Kazakhstán no río Tobol. Qostanay é a capital da provincia de Qostanay.

## Demografía 
Composición da cidade (2010):
* Rusos - 107.542 persoas. (50,00%)
* Kazakos - 59.655 persoas. (28.63%)
* Ucraínos - 21.272 persoas. (10.00%)
* Alemás - 5.919 persoas. (2,78%)
* Tártaros - 4380 persoas. (2,06%)
* Belarusos - 3.794 persoas. (1,78%)
* Surcoreanos - 2.914 persoas. (1,37%)
* ege - 1.001 persoas. (0,47%)
* Armenios - 699 persoas. (0,33%)
* Chechenos - 595 persoas. (0,28%)
* Baxkires - 545 persoas. (0,26%)
* Polacos - 481 persoas. (0,23%)
* Inguxos - 440 persoas. (0,21%)
* Mordovians - 433 persoas. (0,20%)
* Outros - 2.947 persoas. (1,39%)
* Total - 212617 persoas. (100.00%)

## Institucións públicas 
En Qostanai hai 8 institucións educativas superiores. O ministerio de cultura de Kazakhstán suma 380 bibliotecas, 8 museos e 2 teatros. Hai numerosas instalacións atléticas: dous estadios deportivos, 26 estadios, 10 complexos de deportes e 567 salas de deportes.

Hai 15 institucións funcionais na provincia de Qostanai, 5 delas son do estado e 10 non son do estado. Unha das institucións destacadas na provincia é a Universidade Estatal de Qostanai. Hai tamén 23 colexios e 715 escolas secundarias na provincia de Qostanai.

## Monumentos 
Kostanay é rico en obxectos con patrimonio histórico cultural. O centro rexional inclúe a mesquita musulmá sunní, o Edificio de Administración Rexional, a Universidade Estatal de Qostanai, o Teatro "Drama kazako", a Praza do centro, e a estación de ferrocarril.

## Transporte e comunicacións 
### Transporte 
As estradas de tránsito principais relacionan Qostani coas seguintes cidades de Rusia: Chelyabinsk, Magnitogorsk, Troitsk, Yekaterinburg, Kurgan e Tyumen. Tamén conectan con Astana e Almaty, en Kazakhstán, e ás provicias fronteirizas.

No Aeroporto Internacional de Qostanai, hai viaxes regulares a moitas cidades de Kazakhstán, Rusia, Ucraína, Alemaña (Frankfurt e Hannover), os Emiratos Árabes Unidos, Turquía, e outros.

### Comunicacións 
O monopolio de telecomunicacións na provincia de Qostanai é de "KazakhTelecom".

## Deporte 
Qostanai é a sede do FC Tobol, equipo local da cidade, que xoga na Liga Premiere de Kazakhstán. Xogan no Estadio central de Qostanai.

Qostanai dispón dunha pista de xeo.

## Clima 
## Notas
Terra (1927)

***Terra*** foi unha revista publicada en Santiago de Compostela en 1927.

## Historia e características 
Subtitulada *Revista quincenal ilustrada*, apareceu o 1 de marzo de 1927. Dirixida por Jaime Vilas Cagiao. De vida moi curta, o segundo e último número apareceu o día 15 do mesmo mes. Entre os colaboradores figuraban Ramón Otero Pedrayo, Herminia Fariña, Armando Cotarelo Valledor, Jesús Bal y Gay, Maside, Fermín Bouza-Brey, Santiago Montero Díaz, Lois Tobío Fernández, Rafael Dieste, Santiago Ramón y Cajal, Manuel Fuentes Jorge.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
Manuel Fuentes Jorge

**Manuel Fuentes Jorge**, nado en Santiago de Compostela en 1899 e finado na mesma cidade en xaneiro de 1971, foi un escritor, xornalista e político galego.

## Traxectoria 
Fillo do xuíz Fuentes. Foi vendedor de billetes no Teatro Principal e apoderado do Banco de La Coruña en Santiago de Compostela. Colaborou en *Letras Regionales* e *Terra* (1927). Membro do Centro Republicano de Compostela, pertenceu a súa directiva en 1931. Marchou a Vigo onde foi secretario da Unión de Fabricantes de Conservas de Galicia e dirixiu a revista *Industrias Pesqueras*. Exiliouse na Arxentina en 1937. Regresou a Galicia en 1969 e instalouse na Amanecida, en Vidán, onde morreu.

## Obras 
miniatura|*Oro de la amanecida*, 1920.
* *Preludio matinal*, 1919.
* *El soneto de las catorce rosas: Florilegio de amor*, 1920.
* *Oro de la amanecida: Ofertorio lírico*, 1920, ilustrado por Camilo Díaz Baliño.
* *Las Ninfas embrujadas: Motivos literarios*, 1924.
* *Amor de cisne*, 1926.
* *Salomé del Sar: Novela*, Santiago de Compostela: Editorial Niké, imprenta El Eco de Santiago, 1931.
* *Museo del hombre: Cuentos*, 1967.
* *El mundo sensual y literario*, 1969.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
Batalla de Bibracte

A **batalla de Bibracte** librouse o ano -58 no marco da Guerra das Galias e enfrontou ás tropas romanas comandadas por Xulio César e ós helvecios, unha confederación de tribos celtas liderada polo seu caudillo Divicón.

## Antecedentes 
Os helvecios pretendían emigrar dende os seus territorios situados ó norte dos Alpes ata a costa oeste da Galia escapando da presión que os pobos xermanos exercían sobre eles, o que significaba transitar e establecerse en territorios baixo influencia directa de Roma. Os helvecios trataron de chegar á zona da moderna Xenebra, pero César xa cruzara os Alpes con só unha lexión (marcharon 1&nbsp;160 quilómetros en oito días) e construíron unha muralla de 25 quilómetros de longo e 5 metros de alto entre o río Ródano e a Cordilleira do Xura. Os galos detivéronse e buscaron outro camiño, mentres César traía de Italia cinco lexións de reforzo. Os helvecios decidiron retroceder e intentar cruzar polo territorio dos eduos, aliados dos romanos. Os helvecios viron isto como un sinal de debilidade e aproveitaron para lanzar un ataque contra as lexións romanas, acosándoas dende a retagarda.

## A batalla 
400px|miniatura|Desenvolvemento da batalla.
O xeneral romano despregou as súas tropas cun outeiro ás súas costas. As catro lexións veteranas, as VII, VIII, IX e X, en tres filas (*triplex acies*) na zona baixa da ladeira, mentres que no cumio dispuxéronse as dúas lexións acabadas de recrutar, as XI e XII, xunto coas tropas auxiliares. A cabalería, na súa maioría aliados eduos, flanqueaba a formación.

Os helvecios atacaron o outeiro dende abaixo, primeiro a cabalería polos flancos e despois a infantaría polo centro, pero tralo ataque dos lexionarios coas súas xavelinas *pilum*, os galos foron contidos e sufriron grandes baixas. Despois do primeiro ataque, os guerreiros helvecios comezaron a retroceder; ante o cal César ordenou ás súas catro lexións veteranas que avanzaran. A continuación, unha forza gala atacou o flanco romano, pero a terceira fila de lexionarios saíu axiña ó seu encontro e derrotounos.

## Consecuencias 
Trala batalla, os helvecios foron masacrados e os sobreviventes chegaron como puideron ó territorio dos lingóns. As lexións permaneceron na zona de Bibracte, recollendo subministracións, tras saber cara onde fuxiron os helvecios, César mandou mensaxeiros ós xefes lingóns dicíndolles que non axudaran ós seus inimigos. César decidiu entón perseguilos, pero os helvecios pediron a paz e volveron ó seu país.

A batalla foi o principal xustificativo para a intervención de tropas romanas na Galia, pero César tiña pensado quedar, entón decidiu eliminar ós xermanos de Ariovisto que estaban invadindo tamén a rexión.

## Notas
Delphinida

***Delphinida*** é unha infraorde de cetáceos da orde dos odontocetos instituída por Muizon en 1984, e que foi consideada como monofilética por Gibson e Geisler en 2009, que comprende os verdadeiros golfiños e moitas outras especies semellantes.

O grupo foi integrado nos *Pandelphinida* por May-Collado *et al.* en 2007; aos *Pandelphina* por Agnarsson e May-Collado en 2008; aos *Odontoceti* por de Muizon en 1988, Fordyce e de Muizon en 2001, Kazar *et al.* en 2004, Uhen *et al.* en 2008, Gibson e Geisler en 2009 e Bianucci *et al.* en 2011, e nos *Synrhina* por Geisler *et al.* en 2011.

* Infraorde *Delphinida* Muizon 1984
** '*Superfamilia *Delphinoidea'''* Flower 1865 – golfiños e especies afíns
*** Familia † *Albireonidae* Barnes 1984
*** Familia *Delphinidae* Gray 1821 – golfiños verdadeiros (incluíndo arroaces, caldeiróns e a candorca)
*** Familia *Monodontidae* narval e beluga
*** Familia *Phocoenidae* toniñas
** *'Superfamilia *Inioidea*'* – golfiños de auga doce
*** Familia *Iniidae* 
*** Familia *Pontoporiidae* 
** *'Superfamilia *Lipotoidea*'* – golfiños de auga doce (quizais extinta)
*** Familia *Lipotidae* 
** *'Superfamilia *Physeteroidea*'* – cachalotes
*** Famila *Kogiidae* – cachalotes pequenos
*** Familia *Physeteridae* – cachalote
** *'Superfamilia *Platanistoidea*'* – golfiños de auga doce
*** Familia *Platanistidae*
** *'Superfamila *Zifioidea*'* – zifios
*** Familia *Ziphiidae''

## Notas
Castro de Areosa-Xuanzos

O **castro de Areosa-Xuanzos** é un castro situado no lugar da Areosa na parroquia de Cullergondo, no concello coruñés de Abegondo. Foi achado na elaboración do Plano Xeral de Ordenación Municipal de Abegondo por referencias toponímicas e pola posterior exploración do lugar.

## Morfoloxía 
O castro é un amplo recinto curcular nun esporón en fronte ao rego do Corveiro. A morfoloxía non está determinada, mais hai restos de muralla e muros de cachote de certa altura no sector suroeste, posibles zonas de acceso ao castro desde o exterior.

## Arqueoloxía 
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas. Na actualidade non está visitable.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cultura castrexa
* Castros da provincia da Coruña
Chelsea Manning

**Chelsea Elizabeth Manning**, nada co nome de **Bradley Edward Manning** en Oklahoma o 17 de decembro de 1987, é unha exsoldado do Exército dos Estados Unidos de América.

## Traxectoria 
Foi detida e procesada por acceso e difusión de informacións secretas, incluídas probas apuntando a crimes de guerra dos Estados Unidos. A detención fíxose en maio de 2010, mentres servía ás tropas estadounidenses en Iraq.
Foi condenada en xullo de 2013 por violacións da Lei de Espionaxe e outros delitos, despois de filtrar documentos restrinxidos ao público. Manning foi condenada a 35 anos de prisión e unha dispensa deshonrosa, porén, con crédito para o tempo de servizo e bo comportamento podería ser posta en liberdade condicional tras oito anos. Foi posta en liberdade o 17 de maio de 2017. Na súa posta en liberdade interveu un indulto parcial de Barack Obama. A súa filtración parece ser a clave para o mandato de detención de Julian Assange en 2019.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Severino Pellit Varela

**Severino Pellit Varela**, nado en Oroso en 1899 e finado en México o 11 de abril de 1950, foi un veterinario e político galego.

## Traxectoria 
Veterinario casado en Ordes, foi Inspector de Sanidade e Hixiene Pecuaria en Santiago de Compostela. Foi secretario do Partido Republicano Radical Socialista en Compostela e secretario do Comité Provincial. Despois pasou a militar en Unión Republicana, da que foi nomeado secretario xeral do grupo de Compostela en xaneiro de 1936.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi xulgado en Compostela por rebelión e declarado en rebeldía. Foi sancionado polo Tribunal de Responsabilidades Políticas e inhabilitado. Afiliouse ao PSOE durante a guerra civil, sendo xefe de servizos no control de produtos alimenticios da Cámara de Comercio na Embaixada Republicana en París. Coa derrota da República exiliouse en Francia e despois trasladouse a México a bordo do *De Grasse* en maio de 1940. Fixo amizade con Elixio Rodríguez e colaborou en *Saudade. Verba Galega nas Américas*. Finou en México o 11 de abril de 1950.
## Vida persoal 
Casou en Santiago de Compostela coa mestra María Rosina Padín Guerra o 16 de xullo de 1924, e foi pai de José Ignacio, Severino e Rosina Pellit Padín.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha no Repertorio biobibliográfico do exilio galego
Antonio Nouche Costa

**Antonio Nouche Costa**, coñecido como **Dourado Xaneiro** e **O soldado de Deixebre**, nado en Deixebre (Oroso) en 1924 e finado en Carres (Concello de Cesuras) o 4 de marzo de 1948, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Nado en Bouzalonga, parroquia de Deixebre. Desertou do cuartel onde facía o servizo militar para unirse á guerrilla no verán de 1947. Para conseguir que se presentase foron detidos os seus pais e o seu irmán Manuel; ao non conseguilo, as súas irmás Isolina (coa súa filla pequena María del Carmen), Dolores e María, xunto coa súa cuñada Jesusa Cores, foron desterradas á provincia de Soria. Foi membro do Destacamento Manuel del Río Botana, da IV Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia. Acompañou a Manuel Ponte Pedreira e outros no asalto á vivenda de Ramón Ferreiro Moar, en Aldrés (Senra); participou con Juan Couto Sanjurjo na operación que desarmou ao somatén da Baña e con Claudio Díaz Milia, Pedro Rodríguez Gómez, José Remuiñán Barreiro, José Blanco Núñez e José Santiago Temprano, na sanción económica de 30.000 pesetas ao alcalde franquista de Cerceda.

O 4 de marzo de 1948 un cabo e catro gardas civís do posto de Betanzos cercaron unha casa de Probaos na parroquia de Carres, na que se atopaban Antonio Nouche e José Blanco Núñez, produciuse un enfrontamento, pero José Blanco logrou fuxir. A Garda Civil matou a Antonio Nouche xunto cos habitantes da casa Joaquín López Sánchez e a súa filla Manuela López Suárez e despois aplicoulles a "lei de fugas" á filla de Joaquín, María López Sánchez, e o seu xenro Manuel Mosquera Moar, que vivían nunha casa próxima, tamén enlaces da guerrilla.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

*
Pazo de Libunca

O **pazo de Libunca** ou **chalé de Cabezas** é unha construción civil situada na Pena de Embade (Castro, Narón).

## Historia
Foi construído en 1918 pola famila Montenegro, e actualmente é un hotel de catro estrelas. Conserva a decoración de cando se construíu con cerámicas de Talavera e mobiliario de principios do século XX.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Pazos de Galicia
### Bibliografía 
*
César García Solís

**César García Solís** foi un político galego.

## Traxectoria
Comerciante e industrial en Pontevedra. Durante a ditadura de Primo de Rivera foi nomeado alcalde de Pontevedra o 29 de marzo de 1924, e dimitiu a finais de xuño dese ano. Foi nomeado deputado provincial en febreiro de 1930. Foi membro da directiva da Sociedad Económica de Amigos del País de Pontevedra.
Manuel Moure Gómez

**Manuel Moure Gómez**, nado en Santiago de Compostela o 30 de novembro de 1899, foi un mestre, xornalista e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Domingo Rosendo Moure Cajade. Estudou Maxisterio na Escola Normal de Santiago de Compostela, rematando en 1920. Colaborou en *La Voz de Galicia*. Foi mestre interino en Touro (1922), mestre en Ameneiro (Teo) (1925-1929), onde coincidiu con Manuel González Ramos, Muxía (1929-1930) e no pósito de Ribeira (1930-1933). Militante socialista, colaborou en *La Lucha*. En 1932 deu conferencias en varias localidades galegas. Obtivo praza nas oposicións para directores de graduadas de máis de seis graos de agosto de 1933 e en 1934 trasladouse a Monòver (Alacant). Alí colaborou en *El Luchador* (1935-1936) e *Liberación* (1937). Durante a Guerra Civil foi director de *Nueva Galicia*. Foi nomeado tenente de Infantaría en novembro de 1938. Ao rematar a guerra exiliouse en Francia onde foi internado no campo de concentración nº 16 de Saint Cyprien, nos Pireneos Orientais. En 1944, considerado en paradoiro descoñecido, foi condenado a dous anos de inhabilitación polo Tribunal de Responsabilidades Políticas por ter sido "capitán rojo".

## Vida persoal 
Casou en 1924 con Elvira Paz Rodríguez, da que se divorciou en 1933, e foi pai de Celestino, Manuel e Jose Luis Moure Paz.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Repertorio biobibliográfico do exilio galego

* Ficha no Archivo represaliados en Alicante 
* Carta de Manuel Moure Gómez, mestre nacional e de orientación marítima de Ribeira, no que felicita polo seu nomeamento ao gobernador civil da Coruña e lle ofrece os seus servizos.
Platinum Arena

O **Platinum Arena** (en ) é un pavillón deportivo da cidade de Khabarovsk (Rusia). Foi inaugurado en 2003 e ten capacidade para 7.100 espectadores. Neste pavillón xogan os seus partidos como locais os equipos de hóckey sobre xeo Amur Khabarovsk (pertencente á Kontinental Hockey League e que o utiliza dende a súa inauguración), así como o seu equipo júnior Amurskie Tigry (pertencente á Minor Hockey League e que o emprega dende o 2010). Na tempada 2004-05 foi a casa do desaparecido Golden Amur, que competiu durante a súa única tempada de existencia na Asia League Ice Hockey.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial 
* O Platinum Arena en www.hockeyarenas.net
Arena 2000

O **Arena 2000** (en ruso **Универсальный Культурно-Спортивный Комплекс Арена-2000** ou **УКРК «Арена 2000»**) é un pavillón deportivo da cidade de Yaroslavl (Rusia). Foi inaugurado en 2001 e ten capacidade para 9.070 espectadores en partidos de hóckey sobre xeo e 8.795 para concertos. Neste pavillón xoga os seus partidos como local o equipo de hóckey sobre xeo Lokomotiv Yaroslavl, pertencente á Kontinental Hockey League (KHL). O pavillón tamén é empregado para exposicións e pista de patinaxe.

O primeiro partido no Arena 2000 tivo lugar o 12 de outubro de 2001, cando o Lokomotiv Yaroslavl derrotou por 3 goles a 1 ao HC Lada Togliatti. Dende aquela ten acollido numerosos eventos, entre os que destaca o Campionato do Mundo de hóckey sobre xeo U18 2003.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Sitio web oficial do Arena 2000 
*Imaxes do pavillónen www.hockeyarenas.net
Xiana

**Xiana** é un nome propio feminino galego. De orixe latina, é un xentilicio da familia *Iulia*, dedicado a Xúpiter, a través do latín *Iulianus*. Porén, neste nome galego, conflúe tamén un nome xermánico, frecuente no galego medieval, nas formas *Egila* e *Egilanus*, e que significaba puñal. Non existen persoas rexistradas co nome Xuliana.

## Etimoloxía 
Xiana provén do latín *iulianus*, que significa *de xulio* ou pertencente á familia de Xulio, exactamente á familia do emperador Xulio César (en ). Este nome podería ter moitos máis significados entre os que están: xuvenil, rexa, vizosa, raíces fortes ou perennes. Outra definición aceptada comunmente é "a do cabelo encaracolado".

## Xiana noutras linguas 
* Alemán: Juliane / Juliana
* Aragonés: Chuliana / Chullana
* Asturiana: Xuliana
* Castelán: Juliana
* Catalán: Juliana
* Éuscaro: Juliana / Julene
* Francés: Julienne
* Inglés: Juliana
* Italiano: Giuliana
* Portugués: Juliana
* Romanés: Iuliana
* Ruso: Iuliana

## Personalidades 
* Xiana de Norwich, 1342 - >1416, foi unha anacoreta e mística inglesa.
* Xiana María de Brunswick-Wolfenbüttel, 1729 - 1796, raíña de Dinamarca e Noruega.
* Xiana dos Países Baixos, 1909 - 2004, foi raíña dos Países Baixos.

### Galegas 
* Xiana do Teixeiro, é unha directora de cinema galega.
* Xiana Méndez, Pontevedra, 1977, é unha economista galega.
* Xiana Arias, A Fonsagrada, 1983, é unha poetisa e xornalista galega.

### Santas 
* Xiana de Nicomedia

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes femininos en galego
* Lista de nomes femininos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes femininos Real Academia Galega
Fisterra (homónimos)

Como topónimos **Fisterra** pode referirse a:

;En Galiza
***Comarca de Fisterra**, comarca da provincia da Coruña;
****Fisterra**, concello de dita comarca;
*****Fisterra**, parroquia de dito concello;
******Fisterra**, lugar de dita parroquia;
***Estrada de Fisterra**, lugar da parroquia de Vimianzo, no concello de Vimianzo.

;Cabo de Galiza
***Cabo Fisterra**, na costa da Morte.

;Faro de Galiza
***Faro de Fisterra**, situado no Cabo Fisterra.

;Cinema
****Fisterra***, unha película de Xavier Villaverde (1998).

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Finisterrae**, supercomputador galego que xurdiu a partir dun convenio asinado en marzo de 2006 coa colaboración da Xunta de Galicia para apoiar a comunidade científica que require gran cantidade de cómputo para a resolución de problemas de diversa índole;
****Finis Terre***, semanario publicado na Coruña en 1924.
Doenza ósea endócrina

Unha **doenza ósea endócrina**, tamén chamada **endocrinopatía ósea**, é un termo que agrupa ao conxunto de enfermidades que afectan aos ósos e que teñen orixe nunha patoloxía do sistema endócrino. A doenza ósea máis coñecida dentro deste grupo é a osteíte fibrosa quística.
As doenzas óseas endócrinas son máis común nas persoas de idade avanzada. Porén, poden afectar tamén a adolescentes. Todas as doenzas deste grupo teñen en común o feito de presentaren unha anormalidade nun órgano específico do sistema endócrino. Esta anormalidade provoca unha disfunción da fisioloxía do organismo que dá lugar a trastornos na formación, mineralización ou correcto funcionamento do óso.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Doenza ósea infecciosa
* Doenza ósea
* Osteíte fibrosa quística
* Sistema endócrino
Ortegal

O topónimo **Ortegal** pode referirse a:

;En Galiza
***Comarca de Ortegal**, comarca da provincia da Coruña.

;Cabo de Galiza
***Cabo Ortegal**, un cabo situado no concello de Cariño.

;Faro de Galiza
***Faro do cabo Ortegal**, faro situado no cabo Ortegal.

## Véxase tamén
### Outros artigos
****Ortegal***, revista iniciada en 1988;
****El Ortegal***, semanario editado en Ortigueira entre 1889 e 1890;
***Ortegal Oil**, empresa galega adicada á venda e distribución de Combustibles petrolíferos.
Władysław Segda

**Władysław Hipolit Segda**, nado en Przemyśl o 25 de maio de 1895 e finado en Edimburgo en 1994, foi un militar e tirador de esgrima polaco, gañador de dúas medallas olímpicas.

## Traxectoria 
Durante a primeira guerra mundial entrou na Academia Militar (1915) e serviu no Exército Austro-Húngaro na fronte de Italia onde foi ferido, tras a desaparición do Imperio foi admitido no exército polaco en 1918 co rango de tenente, loitou na Guerra Polaco-Ucraína mais na Guerra Polaco-Checoslovaca, ferido dúas veces recibiu a Cruz do Mérito, transferido á xendarmería militar en 1921 serviu no 5º Escuadrón da Xendarmería con base en Cracovia e en 1922 ascendeu a capitán, desde 1928 serviu na Academia da Xendarmería en Grudziąd deica 1932 cando foi transferido ao 1º Escuadrón. Promovido a maior en 1938. Tras a mobilización do exército polaco serviu no 3º Batallón Acoirazado en Varsovia, combatendo na defensa de Polonia e tras a caída polaca pasou a Francia e Gran Bretaña para unirse ás forzas militares fieis ao goberno polaco no exilio. Despois da guerra permaneceu no exilio en Escocia.

## Carreira deportiva 
Zegda foi un dos pioneiros da esgrima en Polonia, non só no ámbito deportivo senón tamén no asociativo, foi moi activo tanto na Asociación Polaca de Esgrima como no Comité Olímpico Nacional. Foi campión polaco 13 veces: 6 de florete (1925 e 1927-1931), 5 de sabre (1933, 1935, 1937-1939) e 2 de espada (1932, 1933). Participou nas tres olímpiadas entre 1928 e 1936, logrando medalla de bronce en sabre por equipo nas de 1928 e 1932. Foi membro da dirección do Comité Olímpico Polaco (1935-1936). Tras a guerra deu clases de esgrima en Edimburgo e Glasgow e en 1950 aprobou no primeiro exame para mestres de armas que se realizaba na época moderna en Gran Bretaña .

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil na web do Comité Olímpico Polaco
Xestosa

Como topónimo **Xestosa** pode referirse a:

;En Galiza
***Xestosa**, parroquia do concello de Toén;
****Xestosa**, lugar de dita parroquia;
***Xestosa**, lugar da parroquia de Buxantes, no concello de Dumbría;
***Xestosa**, lugar da parroquia de Albixoi, no concello de Mesía;
***Xestosa**, lugar da parroquia de Santiago de Ribarteme, no concello das Neves;
***Xestosa**, lugar da parroquia de Vide, no concello das Neves;
***Xestosa**, lugar da parroquia de Bodaño, no concello de Vila de Cruces;
***A Xestosa**, lugar da parroquia de San Cosme de Montederramo, no concello de Montederramo;
***A Xestosa**, lugar da parroquia de Brandoñas, no concello de Zas;
***A Casanova da Xestosa**, lugar da parroquia de Muras, no concello de Muras;
***O Vilar da Xestosa**, lugar da parroquia de Muras, no concello de Muras.

## Véxase tamén
### Outros artigos
BRICS

300px|miniatura|
Os **BRICS** son unha asociación de países e grupo económico, político e social formado por Brasil, Rusia, a India, a China e Suráfrica, aos que se lle incorporan, a partir do 1 de xaneiro de 2024, Arxentina, Arabia Saudita, Emiratos Árabes Unidos, Irán, Exipto e Etiopía. Até a incoporación da República Surafricana en 2011, o grupo era coñecido como BRIC.

Todas estas nacións teñen en común unha gran poboación: a China e a India superan os 1&nbsp;100&nbsp;millóns e o Brasil e Rusia os 150&nbsp;millóns; un enorme territorio, case 38,5&nbsp;millóns de quilómetros cadrados, o que lles proporciona dimensións estratéxicas continentais e unha xigantesca cantidade de recursos naturais e enormes cifras que adoitan presentar de crecemento do seu PIB e de participación no comercio mundial nos últimos anos, o que os fai atractivos como destino de investimentos. México e Corea do Sur son os únicos países comparables aos BRICS, mais as súas economías excluíronse debido a que xa son membros da OCDE. Tódolos países BRICS forman parte do G20.

## Reunións da cúpula dos BRICS 
miniatura|Líderes dos países BRIC en 2008.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Mercados emerxentes
* Foro de diálogo IBSA
Charles Nkaloulou

**Charles Nkaloulou Milandou**, coñecido como **Charles**, nado o 17 de abril de 1994 en Brazzaville, é un xogador profesional de baloncesto congolés. Formado nas categorías inferiores do Club Baloncesto Breogán de Lugo, dende o 2013 forma parte do primeiro equipo, no que se desempeña na posición de ala-pivote cunha alzada de 2,02 metros.

## Traxectoria deportiva 
*20px|border|EBA Estudiantes de Lugo (EBA, 2010-2013)
*20px|border|LEB Breogán (Liga LEB, dende 2013)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha do xogador en FEB.es
Gallaecia (homónimos)

**Gallaecia** pode referirse a:

***Gallaecia**, unha provincia romana do noroeste da Península Ibérica.
****Gallaecia***, unha revista editada polo Departamento de Historia da USC dende 1975.
****Gallaecia Petrea***, a exposición inaugural do Museo de Galicia na Cidade da Cultura.
****Gallaecia Fulget***, un disco do grupo tradicional galego Milladoiro, gravado en 1995.
***Gallaecia Celta**, unha marca galega de cervexa producida na República Checa.
****Gallaecian metal compilation***, álbum do grupo musical Falcatruada.
***Liga Gallaecia**, competición de fútbol gaélico que se xoga en Galicia.

## Véxase tamén
Horik I

**Horik I** tamén **Horik o Vello**, finado en 854, foi un caudillo viquingo, rei de Dinamarca desde 827 ata a súa violenta morte en 854. O seu reino estivo marcado por numerosas incursións bélicas ao Imperio carolinxio de Ludovico Pío, fillo e sucesor de Carlomagno.

## Traxectoria 
Horik era fillo de Godfred I de Dinamarca, un encarnizado inimigo do Imperio franco e coñecido polas súas afortunadas acometidas bélicas contra Carlomagno e os obodritas. En 810, Godfred foi asasinado por un membro do seu séquito e o seu sucesor Hemming decretou a paz co imperio.

Hemming, mentres tanto, non durou moito e os outros candidatos á coroa, Anulo e Sigifred morreran enfrontados no campo de batalla. Horik e outro fillo de Godofredo tomaron o poder en 811 [=812] tras expulsaren a outro rival Hemming Halfdansson (posibelmente Hemming II, de quen case nada falan as crónicas pola brevidade do seu reinado, se o houbo) quen ocupou o seu lugar para defender os intereses familiares, e o seu irmán Harald Klak, quen se refuxiou na corte carolinxia de Ludovico Pío. En 819 os herdeiros de Godofredo víronse forzados a aceptar a Harald como co-gobernante de Dinamarca, xa que era cristián converso desde 826 e o mesmo emperador actuou como padriño, pero aínda así foi expulsado por segunda vez un ano máis tarde. Para entón, Horik era o único fillo vivo de Godfred, considerándose o rei de todos os daneses.

Horik mantivo o seu paganismo e rexeitou a conversión cristiá, que era a relixión dos seus inimigos, así como os intentos evanxelizadores e proselitistas do arcebispo Anskar de Hamburgo-Bremen. De feito, en 845, o exército de Horik atacou Hamburgo e destruíu a catedral ata os seus cimentos, sendo a última e maior vitoria obtida en territorio alemán.

Pero seguiron as incursións danesas en Frisia. Os francos carecían dunha frota efectiva, polo que os daneses triunfaban dun modo ou outro con total impunidade. As hordas viquingas saquearon a casa da moeda en Dorestad en 834, 835 e 836, así como Walcheren en 837. En 845, o caudillo viquingo Ragnar Lodbrok chegou ata París e a cidade tivo que pagar un *danegeld* (tributo) de 7000 libras de ouro e prata para evitar a devastación.

O rei Horik parece que non aprobaba estas expedicións, xa que o éxito das mesmas constituían unha porta aberta a posíbeis novos rivais. Ás veces, Horik mesmo castigaba aos responsábeis destas incursións. En 836, Horik enviou emisarios á corte franca declarando que non tiña nada que ver con eses ataques sobre Frisia e que dos que coñecía o seu autoría, manifestou que foran executados. En 865, Ragnar morreu e os seus seguidores foron masacrados.

Os eventos posteriores demostran que tales precaucións estaban xustificadas. En 854, Horik foi asasinado por un sobriño que fora enviado ao exilio, que mentres estivo fóra de Dinamarca demostrara moito éxito nas súas expedicións viquingas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *The Oxford Illustrated History of the Vikings*. Ed., Peter Sawyer. Oxford University Press, Nova York, 1997.
*
Mercury-Atlas 6

**Mercury-Atlas 6** ou **MA-6**, e tamén coñecida como Friendship 7 polo nome da cápsula, foi a primeira misión orbital tripulada do proxecto Mercury e a primeira en que se puxo en órbita un astronauta estadounidense, John Glenn.

## Desenvolvemento da misión 
Os obxectivos de MA-6 foron avaliar o rendemento do sistema home-nave nunha misión cunha duración de tres órbitas, estudar os efectos do voo espacial no astronauta e obter as impresións do astronauta sobre o funcionamento da nave e dos sistemas de soporte vital.

O lanzamento da misión estaba planeado para finais de xaneiro, pero foi posposto dúas veces: a primeira pola meteoroloxía adversa, e a segunda por unha fuga de propelente no foguete Atlas LV-3B. O día do lanzamento a conta atrás detívose catro veces por distintos problemas que finalmente se resolveron. Xa en órbita, un dos propulsores de control quedou atascado, co que Glenn desactivou o sistema de control automático para pasar a pilotar manualmente a cápsula. Máis tarde un sinal do sistema do escudo térmico indicou que as grampas que sostiñan o escudo térmico contra a nave se soltaran, co que só seguiría unido á nave grazas ó equipo de retrofoguetes que sería usado máis tarde para deorbitar a nave e que se atopaba no extremo do escudo, unido por cintas á estrutura da nave. O control de terra decidiu que manterían unido os retrofoguetes á nave despois de finalizar o retroacendido co fin de que se o sinal era real o escudo permanecese o maior tempo posible unido á nave. Logo, en terra, determinouse que o sinal se disparara por culpa dun interruptor defectuoso e que o escudo nunca estivera en perigo.

Unha das anécdotas do voo foi cando Glenn informou de estar vendo "vagalumes" ó entrar na parte iluminada polo Sol dunha das órbitas. O fenómeno permaneceu inexplicado ata o seguinte voo dunha Mercury, cando Scott Carpenter experimentou o mesmo fenómeno, descubrindo que se trataba de xeo proveniente do sistema de control a reacción da nave.

Antes do voo os expertos expresaron a súa preocupación polos efectos da falta de gravidade e da radiación no espazo sobre o corpo humano. Durante o voo Glenn informou de que se sentía ben en todo momento, e máis tarde comprobouse que recibira menos da metade da radiación predita.

A cápsula reentrou tras tres órbitas e caeu no océano Atlántico, a 1300&nbsp;km ó sueste das Bermudas. Glenn e a cápsula foron recollidos 21 minutos despois da amaraxe por un helicóptero do destrutor USS Noa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Proxecto Mercury
* Mercury-Redstone 3
* Mercury-Redstone 4
* Mercury-Atlas 7
* Mercury-Atlas 8
* Mercury-Atlas 9
Zifio caldeirón

O **zifio caldeirón**, *Hyperoodon ampullatus*,  ou tamén **cifio caldeirón**, é unha das dúas especies de cetáceos odontocetos do xénero *Hyperoodon* da familia dos zifíidos.
 
A especie foi definida en 1770 por Johann Reinhold Forster como *Balaena rostrata* e, posteriormente, en 1804 refefinida e reclasificada no xénero *Hyperoodon* por Lacépède, que a denominou *Hyperoodon butskopf*; pero, debido á regra da antigüidade, dada a primacía da súa descrición por Forster, o nome científico válido na actualidade é *Hyperoodon ampullatus* (Forster, 1770).

## Careacterísticas e bioloxía 
Os machos alcanzan un tamaño de até 9 m de lonxitude, e un peso dunhas 10 t. As femias son menores (de 7 a 8,5 m de lonxitude).

A xestación dura 12 meses. A súa lonxevidade é de 37 anos por termo medio.

## Comportamento 
É capaz de mergullarse entre 14 e 70 min sen respirar. As súas inmersións son profundas, pero probabelmente non percorre longas distancias durante ese tempo.

Ambos os sexos teñen dous pequenos dentes na mandíbula.

## Distribución 
Encóntrase en augas do océano Atlántico Norte e o océano Ártico, entre Islandia, o suroeste de Svalbard e as costas do norte de Europa, chegando até Nova Escocia (Canadá), e como límite sur as illas Azores. Nas súas migracións nadancara ao norte durante a primavera e cara ao sur no outono.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Carwardine, Mark (1995): *Ballenas, delfines y marsopas*. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-1037-3.
* Duguy, R. e Robineau, D. (1987): *Guía de los mamíferos marinos de Europa*. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-0811-5.
* Lahuerta Mouriño, Fernando e Francisco X. Vázquez Álvarez (2000): *Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos*. Santiago: Xunta de Galicia. ISBN 84-453-2913-8.
* Perrin, William F., Bernd Würsig & J. G. M. Thewissen (eds.) (2002): *Encyclopedia of Marine Mammals*. 2ª ed. San Diego: Academic Press. ISBN 978-0-12-373553-9
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds.) (2005): *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. ISBN 0-8018-8221-4.

### Outros artigos 
* Cetáceos
* Odontocetos
* Zifíidos
* Zifios caldeirón
* Zifio caldeirón austral

### Ligazóns externas 
* *Hyperoodon ampullatus* en Arkive.  Contén informacións e imaxes da especie.
* *Hyperoodon ampullatus* na *Lista vermella* de especies ameazadas da UICN.  Contén informacións sobre a especie.
Triacastela (homónimos)

Como topónimo **Triacastela** pode referirse a:

;En Galiza
***Triacastela**, concello da comarca de Sarria;
****Triacastela**, parroquia de dito concello;
*****Triacastela**, lugar de dita parroquia.
Cima da Aldea

Como topónimo **Cima da Aldea** pode referirse a:

;En Galiza
***Cima da Aldea**, lugar da parroquia de Rebordechán, no concello de Crecente;
***Cima da Aldea**, lugar da parroquia de Barazón, no concello de Santiso;
***Cima da Aldea**, lugar da parroquia de Castromao, no concello da Veiga;
***Cima da Aldea**, lugar da parroquia de Castromarigo, no concello da Veiga;
***Cima da Aldea**, lugar da parroquia de Bodaño, no concello de Vila de Cruces;
***Cima da Aldea**, lugar da parroquia de Ollares, no concello de Vila de Cruces.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***A Cima de Aldea**, lugar da parroquia de Toiriz, no concello de Vila de Cruces.
Arsenio Iglesias Pazos

**Arsenio Iglesias Pazos**, nado en Fene en 1978, é un escritor galego.

## Traxectoria 
Nado na Armada (Maniños). Estudou Psicoloxía. Vive en Getxo, onde traballa como funcionario. Gañou o premio Francisco Fernández del Riego de relato e o Avelina Valladares de poesía en 2006.

## Obras 
### Poesía 
* *Ático*, 2013, Positivas.

### Obras colectivas 
* *150 Cantares para Rosalía de Castro*, 2015, libro electrónico.

## Premios 
* Premio de poesía Avelina Valladares no Concello da Estrada en 2006, por *Chicago é unha cidade populosa e trisilábica*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* As escollas electivas
Valentina Monetta

miniatura|Valentina Monetta 2014
**Valentina Monetta**, nada na Cidade de San Marino o 1 de marzo do 1975, é unha cantante de pop sanmarinesa.

## Carreira 
En 2008, Monetta enviou a canción "Se non ci sei tu" para participar na selección nacional para representar a San Marino no Festival de Eurovisión 2008, pero non foi seleccionada por SMtv.

O 14 de marzo de 2012, a televisión sanmarinesa SMtv anunciou que Monetta sería a representante do seu país no Festival de Eurovisión 2012 en Bakú, Azerbaidján coa canción "Facebook Uh, Oh, Oh" tras ser elixida internamente. Non obstante, o 18 de marzo, uns días despois de ser anunciada a canción, a UER considerou que a canción seleccionada contiña unha mensaxe comercial da rede social Facebook, o que deu lugar á descualificación da letra e cambiouse a "The Social Network Song (OH OH - Uh - OH OH)".

Monetta participou na primeira semifinal do Festival de Eurovisión 2012 celebrado o 22 de maio de 2012, e clasificouse en 14º lugar con 31 puntos, polo que non logrou acceder á gran final do certame. Ao ano seguinte foi elixida de novo por SMtv para representar o país no Festival de Eurovisión 2013 celebrado na cidade de Malmö, Suecia; coa canción en italiano "Crisalide (Vola)" composta por Ralph Siegel, obtendo finalmente o posto 11, a tan só 16 puntos de pasar á final.

O 20 de xuño de 2013 asinou un pre-acordo coa televisión pública de San Marnño (SMtv) para volver representar ao país no Festival de Eurovisión 2014, aínda que cabe destacar que non se trata dun acordo definitivo.

## Discografía 
### Álbums 
### Sinxelos 
## Referencias
Zifios caldeirón

Co nome de **zifios caldeirón** coñécense as dúas especies de cetáceos odontocetos que comprende o xénero *Hyperoodon*, da familia dos zifíidos, o zifio caldeirón  propiamente dito, ou zifio caldeirón boreal (*Hyperoodon ampullatus*) e o zifio caldeirón austral (*Hyperoodon planifrons*).

## Distribución e poboación 
### Zifio caldeirón boreal 
O zifio caldeirón boreal é endémico do océano Atlántico norte, onde vive en augas frías árticas e subárticas preferiblemente profundas. Encóntrase no estreito de Davis, nas costas da Nova Escocia e nas máis setentrionais do mar do Labrador (Canadá), sobre todo na entrada do estreito de Hudson, no océano Ártico, no mar de Groenlandia e no e de Barents.

A especie foi observada ocasionalmente nas Azores, e ao sur das do Cabo Verde, aos 15 ºN.

En xaneiro de 2006, un zifio caldeirón boreal foi avistado no centro de Londres, no río Támese.

A poboación total descoñécese, aínda que se estima que é da orde de 10 000 individuos. A UICN, en 2013 consideraba que non había datos suficientes para avaliar o seu status de conservación, polo que cualificou á especie como CC.

### Zifio caldeirón austral 
O zifio calderón austral ten unha distribución circunscrita ao Polo Sur, no océano Antártico ao sur dos 30 °S.
Avistáronse tamén algúns individuos máis ao norte, até os 70 °S.

No verán encóntranse tan ao sur como nas augas da costa antártica, e en inverno tan ao norte como as costas de Suráfrica, a illa norte de Nova Zelandia, Australia, illas Malvinas, Arxentina, Uruguai e sur do Brasil.

A súa presenza é incerta nas costas de Dinamarca, Marrocos, Sáhara Occidental, Mauritania e a Federación de Rusia.

Pénsase que existe unha poboación global duns 500 000 individuos, e a UICN cualificou en 2013 o seu estado de conservación como LC, *pouco preocupante*.

## Mapas de distribución 

Ficheiro:Cetacea range map Northern Bottlenose Whale.PNG|Mapa de distribución dozifio caldeirón 
Ficheiro:Cetacea range map Southern Bottlenose Whale.PNG|Mapa de distribución dozifio caldeirón austral

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Carwardine, Mark (1995): *Ballenas, delfines y marsopas*. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-1037-3.
* Duguy, R. e Robineau, D. (1987): *Guía de los mamíferos marinos de Europa*. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-0811-5.
* Lahuerta Mouriño, Fernando e Francisco X. Vázquez Álvarez (2000): *Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos*. Santiago: Xunta de Galicia. ISBN 84-453-2913-8.
* Perrin, William F., Bernd Wursig & J. G. M. Thewissen (eds.) (2002): *Encyclopedia of Marine Mammals*. 2ª ed. San Diego, California: Academic Press. ISBN 978-0-12-373553-9.
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds.) (2005): *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. ISBN 0-8018-8221-4.

### Outros artigos 
* Cetáceos
* Odontocetos
* Zifíidos
* Zifio caldeirón
* Zifio caldeirón austral

### Ligazóns externas 
* *Hyperoodon* en ADW.
Gonzalo Arconada

**Gonzalo Arconada Echarri**, nado en Donostia o 23 de xullo de 1961, é un adestrador de fútbol español.

## Traxectoria 
O 17 de decembro de 2013 foi destituído como adestrador do Mirandés, sendo substituído por Carlos Terrazas.

## Persoal 
É irmán do exfutbolista Luis Miguel Arconada.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do adestrador en bdfutbol.com
Castro de Boado

O **Castro de Boado** é un poboado castrexo situado no lugar do Castro, na parroquia de Boado (Mesía).

## Morfoloxía 
O castro componse dun único recinto con bo dominio sobre do val do río Tambre. Na parte alta da pendende ten un parapeto, sendo o resto da parte de defensa o terraplén. A actual entrada é posiblemente a orixinaria. A entrada corta en parte o parapeto e desde esta apréciase a súa estrutura de base de terra asentados na base de bloque de cuarzo. O interior do recinto mide aproximadamente no eixo EW 70 metros e no eixo SE-NW 84 metros. O parapeto acada cara ao exterior unha altura de 5 metros.

## Arqueoloxía 
Non se ten noticia de que se realizasen campañas arqueolóxicas. Na actualidade non se pode visitar.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cultura castrexa
* Castros da provincia da Coruña