Audiovisual galego

Denomínase **audiovisual galego** a industria do audiovisual con base en Galiza, xa a nivel de produción ou elaboración de contidos. O organismo que se ocupa da coordinación e organización é o Consorcio AudioVisual Galego, dependente da Xunta de Galicia.

## Historia 
### Os comezos 
A primeira gravación da historia da filmografía galega foi o *Entierro del General Sánchez Bregua*, rodada na Coruña o 20 de xuño de 1897 (a segunda película española máis antiga tan só despois de *Salida de misa de doce del Pilar de Zaragoza*), rodada por José Sellier. Dende aquela o seu percorrido é o da historia do resto da cultura galega, resumible en dúas opcións: exilio ou silencio. Facendo certo o refrán que fai que os profetas non o sexan na súa terra, o éxito dos profesionais galegos deuse no estranxeiro, principalmente na Arxentina, México, Francia e Cuba. Nomes como Maruja Mallo, Carolina Otero ou Ignacio Quirós apareceron nas páxinas da revista *Galicia Emigrante*, como mostra do que os galegos e fillos de galegos facían nas pantallas e teatros de fóra de Galicia. Desta época é tamén a relación do cine coa compañía relixiosa fundada polo patrón da cinematografía: os salesianos, creados por San Xoán Bosco teñen un labor iniciático na divulgación, promoción, fomento, defensa e mesmo formación e protección do cine de base aló onde se asentaron, moi a pesar da represión franquista, en Vigo, Ourense ou A Coruña.

En 1916 filmouse *Miss Ledyia*, o primeiro filme galego de ficción.

### A industria propia 
Dende o primeiro filme comercial, *Sempre Xonxa* de Chano Piñeiro (pero sen esquecer que xa Antonio Román fixera un documental titulado *O carro e o home*, con guión de Xaquín Lorenzo), o audiovisual galego oscilou moito na súa produción. A subvención da administración non sempre acadou os froitos agardados e o desenvolvemento foi moi irregular. Inda así, coa creación da Compañía de radio e televisión de Galicia, desenvolvéronse múltiples facetas en infinidade de ámbitos (dende a normalización lingüística ata a obriga de dobraxe ou subtitulado) que provocaron un resultado xeral positivo.

Outro punto de mellora foi o aproveitamento de novas institucións. Creáronse centros de ensino ó nivel da Formación Profesional de grao superior, como a Escola de Imaxe e Son de Vigo no centro Marcote e a Escola de Imaxe e Son da Coruña, e departamentos oficiais, como o Centro Galego de Artes da Imaxe.

Os últimos pasos máis destacables son a aposta pola produción propia: co fito na dirección do polifacético Antón Reixa, *Mareas vivas*, producida por Voz Audiovisual, xurdiron unha nova xeración de series que salpican a grella da programación da TVG, como *Pratos combinados*, *As leis de Celavella* ou *Libro de familia*. Mesmo no mundo da animación dixital, o incremento da produción galega levou implicada a creación dunha empresa conveniada con Caixanova que realizou dúas producións moi vendidas no estranxeiro, *O bosque animado* e *O soño dunha noite de San Xoán* (Dygra Films). En Santiago, na filial de Filmax, Bren Entertainment estase a producir cine de animación de gran calidade, coa multimillonaria película *Donkey Xote*, e conta coa coprodución de títulos coma *O Cid, a lenda*, *Pinocho 3000*, *Gisaku* e *Perez*.

## Principais obras 
As principais obras do audiovisual galego, tanto longametraxes coma curtametraxes e debuxos animados, son as seguintes:
* *Sempre Xonxa* de Chano Piñeiro, en 1988, con Xosé Manuel Olveira "Pico", Uxía Blanco, María Pujalte ou Loles León
* *Continental*, en 1988, de Xavier Villaverde
* *Urxa*, a terceira da tríade do 1988, de Carlos A. López Piñeiro
* *Mamasunción*, tamén de Chano Piñeiro
* *O bosque animado*, de animación dixital sobre un libro do coruñés Wenceslao Fernández Flórez
* *Lena*, rodada en parte na zona antiga de Vigo
* *Días de voda* (de Juan Pinzás)
* *Érase outra vez* (de Juan Pinzás)
* *A lénda da doncella*
* *A vida que che espera*
* *Os luns ó sol*, (Fernando León de Aranoa)
* *O lapis do carpinteiro*, baseada nun texto de Manuel Rivas
* *Trece badaladas*, baseada nun texto de Suso de Toro
* *O alquimista impaciente*
* *Sei quen es*
* *Fisterra*
* *As belas durmintes*
* *Divertimento*
* *A promesa*
* *O agasallo de Silvia*
* *Un bosque de música*
* *Ilegal*, con Lucía Jiménez
* *Camiño de Santiago. A orixe*
* *Pinocho 3000*, de animación dixital
* *O Cid, a lenda*, de debuxos animados
* *Romasanta*, de Francisco Plaza sobre un libro de Alfredo Conde
* *Dagon*
* *O soño dunha noite de San Xoán*
* *Gisaku*
* *Pérez, o ratiño dos teus soños*
* *Donkey Xote*
* *Mar adentro*, de Alejandro Amenábar sobre a vida de Ramón Sampedro

## Festivais audiovisuais experimentais en Galicia
* (S8) Mostra de Cinema Periférico
* Festival Internacional Curtocircuíto
* Festival Play-Doc de Tui
* Mostra Internacional de cinema etnográfico MICE
* Via FIC Verín
* Festival de Arte Audiovisual Contemporáneo Interseccións

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cultura galega na diáspora
### Ligazóns externas 
* AVG O audiovisual galego Consello da Cultura Galega
* Filmoteca de Galicia 
* Asociación Galega de Produtoras Independentes