open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Afonso II de Portugal

**Afonso II de Portugal**, nado en Coímbra o 23 de abril de 1185 e finado na mesma vila o 25 de marzo de 1223, alcumado *"O Gordo", "O Craso" ou "O Gafo"*, en virtude da enfermidade que o afectaría, foi o terceiro rei de Portugal. Afonso II era fillo do rei Sancho I de Portugal e da súa muller, Doce de Berenguer, máis coñecida como Doce de Barcelona, infanta de Aragón. Afonso sucedeu ao seu pai en 1211.

## Reinado 
O reinado de Afonso II caracterizouse polo un novo estilo de goberno, contrario á tendencia belicistas dos seus antecesores. Afonso II non contestou as súas fronteiras con Galicia e León, nin buscou a expansión para o sur (se ben no seu reinado se tomou a cidade de Alcácer do Sal, en 1217, pero por iniciativa dun grupo de nobres, liderados polo bispo de Lisboa), preferindo consolidar a estrutura económica e social do país. O primeiro conxunto de leis portuguesas é da súa autoría e visan sobre temas como a propiedade privada, dereito civil e cuñaxe de moeda. Foron aínda publicadas embaixadas a diversos países europeos, co obxectivo de establecer tratados comerciais. A pesar de non ter tido problemas militares, enviou tropas portuguesas que, ao lado de castelás, aragonesas e francesas, combateron bravamente na célebre batalla das Navas de Tolosa na defensa da Península Ibérica contra os musulmáns.

Outras reformas de Afonso II tocaron na relación da coroa portuguesa co Papa. Cara á obtención do recoñecemento da independencia de Portugal, Afonso I, o seu avó, foi obrigado a lexislar varios privilexios para a Igrexa. Anos despois, estas medidas comezaron a ser un peso para Portugal, que vía a Igrexa desenvolverse como un estado dentro do estado. Coa existencia de Portugal firmemente establecida, Afonso II procurou minar o poder clerical dentro do país e aplicar parte dos ingresos das igrexas en fins de utilidade nacional. Esta actitude deu lugar a un conflito diplomático entre o Papado e Portugal. Despois de ter sido excomungando polo Honorio III, Afonso II prometeu rectificar os seus erros contra a Igrexa, mais morreu en 1223 excomungando, sen facer ningún esforzo serio para cambiar a súa política.

En 1214 redactou o seu testamento. O *Testamento de Afonso II* é o documento máis antigo conservado en lingua portuguesa.

## Descendencia 
Do seu casamento con Urraca de Borgoña, Afonso II tivo 5 fillos:
* Sancho II de Portugal (1207-1248)
* Afonso III de Portugal (1210-1279)
* Leonor, infanta de Portugal (1211-1231), casou co rei Valdemar III de Dinamarca
* Fernando de Portugal, Señor de Serpa (1217-1246), señor de Serpa
* Vicente de Portugal (1219)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Chronica do muito alto e muito esclarecido principe D. Afonso II, terceiro rey de Portugal*, Rui de Pina (1440-1522), Lisboa Occidental, 1727 
* *Chronica de El-Rei D. Affonso II*, Rui de Pina (1440-1522), Lisboa: Escriptorio, 1906
Sancho II de Portugal

**Sancho II de Portugal** (8 de setembro de 1208 - 4 de xaneiro de 1248), alcumado *O Capelo* por ter usado cando neno ou *O Pio*, foi o cuarto rei de Portugal. Sancho II era o primoxénito do rei Afonso II e da súa muller Urraca de Castela, e sucedeu ao seu pai en 1223.

Casou coa Mércia Lopes de Haro, pero non deixou descendencia. Despois da excomuñón polo Papa Gregorio IX, foi deposto pola bula papal *Grandi non immerito*. Sucedeulle o seu irmán, Afonso III de Portugal, que actuaba como rexente dende 24 de xullo de 1245.

## Ligazóns externas 
*  *Chronica do muito alto e muito esclarecido principe D. Sancho II, quarto rey de Portugal*, Rui de Pina (1440-1522), Lisboa Occidental, 1728, na Biblioteca Nacional Digital
*  *Chronica de El-Rei D. Sancho II*, Rui de Pina (1440-1522), Lisboa: Escriptorio, 1906, na Biblioteca Nacional Digital
Orde de Avis

A **Orde de San Bieito de Avis**, ou **de Avís**, (inicialmente chamada de *Milicias de Évora* ou *Freires de Évora*) foi unha orde relixiosa militar de cabaleiros portugueses. Esta Orde parece ter tido orixe en España, como ramo da Orde de Calatrava, aínda que moitos historiadores afirman a súa creación en Portugal, no século XII, por D. Afonso Henriques.
## Lista de Grandes mestres da Orde de Avis
*Gonçalo Viegas de Lanhoso (entre 1175/76-19 de xullo de 1195), morto na Batalla de Alarcos
*Pelágio (1200)
*Fernando Anes (1201-1227)
*Fernando Rodrigues Monteiro (1227-1237)
*Martim Fernandes (22/08/1238-1264)
*João Portariva (sen probas documentais )
*Pedro Afonso (1268-1269)
*Fernando Soares (sen probas documentais )
*Simão Soares (1269-1280)
*Egas Martins de Outeiro (1280-1290)
*João Peres (1291-1292)
*João Afonso (1294)
*Lourenço Afonso (1296-1310)
*Garcia Peres do Casal (1311-1316).
*Gil Martins do Outeiro (1316-1319), primeiro Grande mestre da Orde de Cristo.
*Vasco Afonso (1320-1329)
*Gil Peres de Noudar (1330-1332)
*Afonso Mendes (1334)
*Gonçalo Vasques (1336-1341)
*João Rodrigues Pimentel (1342-1351)
*Sancho Soares (sen probas documentais )
*Diogo Gracia (sen probas documentais )
*João Afonso de Pena de Aguiar (1351-1356)
*Martim de Avelar (1357-1363)
*João de Avis (1364-1385), Rei de Portugal en 1385 como Xoán I de Portugal .

## Notas
Appenzell (homónimos)

O topónimo **Appenzell** pode facer referencia a:

***Appenzell**, capital de Apenzell Interior, que dá nome a:

***Appenzell**, rexión histórica e antigo cantón suízo que se dividiu en 1597 en dous:
****Appenzell Interior**;
****Appenzell Exterior**;
***Appenzell**, distrito de Appenzell Interior.
Tacloban

**Tacloban** (waray: *Siyudad han Tacloban*) é unha cidade de Filipinas. A súa poboación é de 217.000 habitantes. É a capital da provincia de Leyte e o seu principal núcleo urbano e industrial. Foi a sede do goberno da Mancomunidade de Filipinas do 20 de outubro de 1944 ao 27 de febreiro de 1945.
Luís Porteiro Garea

**Luís Porteiro Garea**, nado en Lugo o 16 de novembro de 1889 e finado en Santiago de Compostela o 27 de outubro de 1918, foi un avogado e político galego, fundador das Irmandades da Fala en Santiago de Compostela.

## Traxectoria 
Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, doutorouse en Madrid en 1914 coa tese *El sistema parlamentario en España y sus relaciones con el caciquismo*. Foi catedrático na USC, concelleiro agrarista e presidente das Irmandades da Fala en Santiago de Compostela. Nas eleccións xerais de España de 1918 presentouse como candidato rexionalista a deputado en Cortes polo distrito de Celanova, pero foi derrotado polo candidato conservador Senén Canido Pardo. Colaborou en diversas publicacións como *El Radical*, *Gaceta de Madrid*, *Estudios Gallegos* e *A Nosa Terra*.
miniatura|300px|Discurso de Porteiro Garea ó fundarse a Irmandade da Fala en Santiago no ano 1917 (PDF).
Morreu prematuramente en 1918, vítima da pandemia de influenza coñecida como gripe española. Os seus restos descansan en Gafoi, no concello de Frades.

## Pensamento 
Foi un dos creadores do nacionalismo na súa vertente política, pois apostou por superar as reivindicacións puramente lingüísticas e culturais e avanzar cara á creación dunha organización política. Tamén foi un acérrimo defensor da lingua galega, sen esquecer a europeización da cultura, e rexeitou o separatismo. Considerou a Galicia e a España como dous entes diferenciados pero cunha estreita interrelación.
miniatura|Portada da Revista del Centro Gallego de Buenos Aires, dedicada a Porteiro, 1932.
Os seus escritos atenderon a un dobre núcleo temático: definiu España como unha organización defectuosa que se fundou na oligarquía e o caciquismo e responsabilizou os galegos e os factores endóxenos de Galicia dos seus propios problemas. Defendeu o establecemento dunha república presidencialista e progresista.

## Recoñecemento 
A Universidade de Santiago de Compostela convocou o Premio Luís Porteiro Garea a prol da normalización lingüística.

## Obras 
* *A los gallegos emigrados*, 1918.
* *Un mensaxe a García*, 1919.
* *A fala galega*, 1936.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Luís Porteiro Garea. O ideólogo do nacionalismo irmandinho de Ernesto Vázquez Souza.
Zlatan Ibrahimović

**Zlatan Ibrahimović**, nado en Malmö o 3 de outubro de 1981, é un exfutbolista sueco de pai bosníaco e nai croata, que xogaba de dianteiro.

## Premios e recoñecementos 
Foi elixido *Mellor xogador do Calcio* no ano 2008, así como Futbolista Estranxeiro do Ano na Serie A nos anos de 2005 e 2008. Tamén gañou o premio o Mellor futbolista sueco nos anos 2005, 2007 e 2008.

## Características 
Ten unha privilexiada técnica e recursos técnicos e coa súa elevada envergadura, Ibrahimović é un futbolista decisivo. As súas condicións faino ser un xogador ben capaz para protexer a bola e xogar de costas á porteria rival.

Ser goleador levouno a conseguir o Capocannoniere da Serie A italiana en 2009, con 25 tantos.

## Palmarés 
;Ajax
* Eredivisie: 2001–02, 2003–04
* Copa dos Países Baixos: 2001–02
* Johan Cruijff Shield: 2002

;Juventus
* Serie A: 2004–05, 2005–06 (título revogado polo escándalo do Calciopoli)

;Internazionale
* Serie A: 2006–07, 2007–08, 2008–09
* Supercoppa Italiana: 2006, 2008

;Barcelona
* Liga de España: 2009–10
* Supercopa de España: 2009, 2010
* Supercopa de Europa: 2009
* Copa Mundial de Clubs da FIFA: 2009

;Milan
* Serie A: 2010–11
* Supercoppa Italiana: 2011

;Paris Saint-Germain
* Ligue 1: 2012–13

## Notas
Commerce, California

**Commerce** é unha cidade nos suburbios dos Ánxeles en California. A superficie é de 17.02&nbsp;km² e a poboación de 12.568 habitantes segundo o censo de 2000. Situada a 43 metros de altura, os seus códigos postais son 90022, 90023, 90040, 90091 e o telefónico 323.
Leto

Na mitoloxía grega, **Leto** (en grego antigo Λητώ *Lêtố*, en dórico *Lato*, "a agochada") é unha filla dos titáns Ceo e Febe e, no panteón olímpico, nai con Zeus dos xemelgos Apolo e Artemisa. Na mitoloxía romana o seu equivalente, como nai de Apolo e Diana, é **Latona**. Coa súa irmá Asteria, foi louvada coma deusa da noite e alternativamente da luz do día.

## Adoración 
En Creta, na cidade de Dreros, o arqueólogo grego Spyridon Marinatos escavou en 1935 un templo de fogar do século VIII&nbsp;a.&nbsp;C. no que achou tres figuras de culto da tríade apolínea: Apolo, Artemisa e Leto. A figura de Leto foi realizada no estilo orientalizante cedo de finais do século VIII&nbsp;a.&nbsp;C. (ou ben cara ao 650&nbsp;a.&nbsp;C.), usando a técnica do *sphyrelaton*: martelando láminas de bronce sobre un núcleo de madeira que lles daba forma. Ten 40 ou 45&nbsp;cm, e posúe un corpo e vestido de estilo xeométrico que anticipa xa o estilo dedálico. Actualmente atópase exposta no Museo Arqueolóxico de Heraklion, na vitrina 20 da sala 19. Walter Burkert sinala (en *Relixión grega*) que en Festos aparece vencellada cun rito de iniciación.

Leto era a deusa principal de Licia (Anatolia). O seu santuario, o Letoon preto de Xanto, unía a confederación licia de cidades-estado. A xente de Cos tamén reclamaba a Leto como súa.

Unha medida dunha deusa Leto tan primordial pode recoñecerse no seu pai titán, cuxo nome Ceo» vencéllao coa esfera do ceo de polo a polo, e a súa nai Hebe, que é precisamente o epíteto "puro" e "purificador" da lúa chea.

## Nacemento de Artemisa e Apolo 
Zeus tentou violar á súa irmá Asteria, que fuxiu transformándose en paspallás, guindándose ao mar e converténdose na illa flotante de Ortiguia, coñecida despois como Delos.

Hera persegue a Leto e logra que ningún lugar a acolla para o parto agás a illa Ortiguia, que se atopaba baleira. Trata de impedir o parto prohibindo á súa filla Ilitía, deusa dos partos, que a atenda, e cando Leto xa ten un atraso de 9 días os deuses conmóvense das súas dores e fan que naza primeiro Artemisa e que esta axude á súa nai no nacemento de Apolo.

A illa Ortiguia queda fixada ao fondo con 4 columnas e muda o seu nome polo de Delos, que significa rechamante, en relación con Apolo, deus da luz.

Hera conseguiu que Xea crease á serpe Pitón para que devorase ao neno, mais Apolo convértese en mozo en só 4 días e mata a Pitón. Así, aprópiase do Oráculo de Delfos, que vixiaba a serpe.

Na persecución de Hera, Leto e mailos seus fillos chegan a un estanque e cando vai darlles de beber, uns campesiños, instigados por Hera, removen a auga converténdoa en lama e Zeus castígaos converténdoos en ras.

Apolo e Artemisa foron grandes protectores da súa nai e mataron o xigante Ticio por tentar violala.

Tamén a defenderon das esmorgas de Níobe, dona de Anfión, co que tivo 7 fillos homes e 7 femias, e que se escarniou de Leto por escasa descendencia, sendo castigada a ver morrer todos os seus fillos polas frechas de Apolo e Artemisa, salvándose só Cloris.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Titáns.
Lionor Teles de Meneses

**Lionor Teles de Meneses**, alcumada *A Aleivosa*, nada en Tras os Montes c. 1350 e finada en Tordesillas o 27 de abril de 1386, foi raíña de Portugal entre 1371 e 1383, polo seu matrimonio con Fernando I, con quen casou o 15 de maio de 1372. En febreiro de 1373, nacía Beatriz de Portugal.

## Traxectoria 
Sobriña de Xoán Afonso Telo de Meneses, conde de Barcelos, descendía polo seu pai (Martín Afonso Tello de Meneses) do rei Froila II de Asturias e León e, pola súa nai (Aldonça Anes de Vasconcelos) de Teresa Sánchez, filla bastarda do rei Sancho I de Portugal.

Coa morte de Fernando o 22 de outubro de 1383, Lionor asumiu a rexencia do reino e o seu amante galego Xoán Fernández de Andeiro pasou a vivir no pazo real. Esta ligazón desagradou principalmente ao pobo, á burguesía e a parte da nobreza, que odiaban a rexente e temían un matrimonio cun soberano vencellado á coroa castelán-leonesa.

Xoán, Mestre de Avis, apoiado por un grupo de nobres, entre os que Álvaro Pais, e o mozo Nuno Álvares Pereira foi animado polo descontento xeral a asasinar o conde de Andeiro. A acción tivo lugar no pazo, a 6 de decembro de 1383, e iniciou o proceso de obtención da rexencia en nome do infante Xoán

Lionor fuxiu de Lisboa, fiel ó Mestre de Avis, e refuxiouse en Ourense e logo en Santarém, cidades fieis á causa da raíña, onde intentou manobrar politicamente a súa continuidade no poder. Porén, co desenvolvemento do conflito entre o Mestre de Avis e o rei castelán, a rexente perdeu espazo de manobra e acabou por ceder a rexencia a Beatriz, esposa de Xoán I de Castela.

Coa vitoria do partido do Mestre de Avis na guerra civil, este converteuse en rexente e despois rei, e Xoán I de Castela, xenro de Lionor, internouna no mosteiro de Tordesillas, preto de Valladolid, onde viría a falecer.

## Notas
As Foucellas, Cabrui, Mesía

**As Foucellas** é un lugar da parroquia de Cabrui, no concello coruñés de Mesía, na comarca de Ordes. Segundo o IGE en 2016 tiña 7 habitantes (3 homes e 4 mulleres) o que supón unha diminución con respecto ao ano 1999 cando tiña 8 habitantes.

Neste lugar naceu, en 1908, o guerrilleiro antifranquista Benigno Andrade García "O Foucellas".

## Lugares e parroquias
### Lugares de Cabrui
### Parroquias de Mesía
A Riba

O topónimo **A Riba** pode referirse a:

;En Galiza
***A Riba**, parroquia do concello da Baña;
****A Riba**, lugar de dita parroquia;
***A Riba**, lugar da parroquia de Pantiñobre no concello de Arzúa;
***A Riba**, lugar da parroquia de Viladavil no concello de Arzúa;
***A Riba**, lugar da parroquia de Godos no concello de Caldas de Reis;
***A Riba**, lugar da parroquia de San Román de Montoxo no concello de Cedeira;
***A Riba**, lugar da parroquia de Filgueira no concello de Crecente;
***A Riba**, lugar da parroquia de Callobre no concello da Estrada;
***A Riba**, lugar da parroquia de San Xurxo de Vea no concello da Estrada;
***A Riba**, lugar da parroquia de Santa María de Ferroi no concello de Guntín;
***A Riba**, lugar da parroquia de Santiso no concello de Lalín;
***A Riba**, lugar da parroquia de Coiro no concello da Laracha;
***A Riba**, lugar da parroquia das Neves no concello de Ortigueira;
***A Riba**, lugar da parroquia de Lestedo no concello de Palas de Rei;
***A Riba**, lugar da parroquia de Xinzo no concello de Ponteareas;
***A Riba**, lugar da parroquia de Barantes no concello de Sober;
***A Riba**, lugar da parroquia de Valdoviño no concello de Valdoviño;
***A Riba**, lugar da parroquia de Belesar no concello de Vilalba;
***A Riba de Abaixo**, lugar da parroquia dos Casás no concello de Cerdido;
***A Riba de Arriba**, lugar da parroquia dos Casás no concello de Cerdido;
***A Aldea de Riba**, lugar da parroquia de Vilamartín Pequeno no concello de Barreiros;
***A Currega de Riba**, lugar da parroquia de Santo Adrao de Lourenzá no concello de Lourenzá;
***A Pateira de Riba**, lugar da parroquia de Santo Adrao de Lourenzá no concello de Lourenzá;
***A Pedreira de Riba**, lugar da parroquia de Moar no concello de Frades;
***Sobre da Riba**, lugar da parroquia de San Martiño de Porto no concello de Cabanas;
***A Ribadeira**, lugar da parroquia de Rubiós no concello das Neves;
***A Ribadela**, lugar da parroquia da Laxe no concello do Valadouro;
***A Ribadiña**, lugar da parroquia de Ferreiravella no concello de Riotorto;
***A Ribalta**, lugar da parroquia de San Tomé de Lourenzá no concello de Lourenzá;
***A Ribapena**, lugar da parroquia de Bazar no concello de Castro de Rei;
***A Criba**, lugar da parroquia de Roupar no concello de Xermade.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***As Ribadas**, lugar da parroquia de Seoane de Argas, no concello de San Xoán de Río;
***A Riña**, lugar da parroquia de Oia, no concello de Oia.
Thomas Andrews

**Thomas Andrews** pódese referir a:

***Thomas Andrews** (1813–1885), físico e químico irlandés.
***Thomas Andrews** (1873–1912), deseñador e construtor do *RMS Titanic*.
Economía da República Democrática do Congo

[miniatura|left|[Kinshasa, capital da República Democrática do Congo.]]
A economía da República Democrática do Congo - nación dotada de vastos recursos naturais - segue en lenta recuperación logo de anos de decadencia. A corrupción sistémica desde a independencia o 1960, combinada cunha inestabilidade diseminada e un conflito iniciado nos anos 1990 que resultou en máis de 5 millóns de mortos produciron unha dramática redución da produción nacional e dos ingresos do goberno, e ampliaron a débeda externa.. Pouco poboada en relación ao seu territorio, a República Democrática do Congo é fogar dun vasta fonte de recursos naturais e abundancia mineiral.

## Agricultura 
[miniatura|left|Muller transportando [bananas.]]
A agricultura é o apoio principal da economía, reunindo o 57,9% do PIB en 1997. Café, aceite de palma, caucho, algodón, azucre, té e cacao son algunhas das principais colleitas. As colleitas de alimentos inclúen mandioca, banana, millo, maní e arroz. En 1996, a agricultura empregaba ao 66% da forza laboral.A gran maioría da poboación da rexión dedícase a actividades agrícolas de subsistencia. Dado o limitado desenvolvemento do mercado de traballo en canto a especialización de man de obra, as estatísticas sobre actividades económicas da poboación provén información tamén limitada. Con todo, da análise destes datos pódese chegar a algunhas conclusións en canto á dispoñibilidade de recursos humanos para os proxectos de desenvolvemento económico a ser emprendidos.

## Minería 
Rica en mineirales, a República do Congo ten unha historia complicada coa minería, que ocasionou moitos confrontos dentro do país por varias décadas, pero particularmente nos noventa.

A industria, especialmente a de explotación mineira, é unha gran fonte potencial de abundancia para o Congo. En 1997, a industria contaba co 16,9% do PIB. O Congo é o cuarto país de maior produción de diamantes desde os oitenta, e os diamantes continúan dominando as exportacións, sumando 717 millóns de dólares e o 52% das exportacións en 1997. Os intereses principais de cobre e cobalto son dominados pola compañía mineira estatal *Gecamines*. A produción da *Gécamines* cambaleou en anos recentes, en parte pola forte competitividade no mercado mundial do cobre.

## Notas
Soños eléctricos

***Soños eléctricos*** é unha novela fantástica de Ramón Caride Ogando publicada en 1992. Ese mesmo ano foi gañadora do Premio Blanco Amor de narrativa.

## Trama 
A acción ten lugar nun espazo futuro. A Terra está estragada e desertificada. A sociedade vive en cidades baixo unha gran cúpula, cunha biodiversidade e un clima feita á medida. Estas cidades, que conforman unha Confederación, están organizadas socialmente en niveis horizontais. Cara a arriba están a administración e a investigación, a cara a abaixo están as clases que desempeñan oficios socialmente peor vistos.

A reprodución, agás entre os militares, non se leva a cabo de forma natural, senón de modo asistido ou por clonación, e é moi difícil ascender de Nivel (aínda que se pode descender por propia vontade).

Xandor F. é un asasino profesional. Esta recluído porque queren investigar a súa relación cun músico, Stevo. Xandor vai falando da súa vida, do seu status social, e da vida na cidade Alfa en xeral.

Posteriormente dá paso a falar de Stevo. Coñeceuno nun salón de lecer nunha noite, e falaron ben pouco.

Pero o que os investigadores queren, a partir da tecnoloxía desenvolvida, é clonar a Stevo a partir dos recordos de Xandor F. O científico que está con Xandor relata como foi a desaparición da humanidade, nunha viaxe espacial, e como é a actual vida social.

Finalmente fala da historia de Stevo e de Lumia, dous fillos de militares. Stevo é músico, algo moi estraño na cidade. Ten un grupo musical xunto cun investigador, un salvaxe (procedente do exterior da cidade) e un traballador dun salón de lecer. Teñen un grupo totalmente innovador, capaz de crear no público uns sentimentos que preocupan á administración.

Stevo e Lumia, a súa moza, exílianse e marchan da cidade. Fóra dela contactan cun grupo de homes que sobreviven no deserto. Teñen unha clase social moi ben definida, e usan a telepatía para comunicárense.

Lumia non é quen de aguantar a nova vida, e suicídase bebendo choiva ácida. A Stevo cústalle asumilo, pero tras pasar dous meses illado do grupo, asume o papel de xefe do mesmo, ao que estaba predestinado.

## Narración 
A narración está feita en terceira persoa por un narrador omnisciente. Non é unha narración lineal, senón que conta con numerosas analepses e prolepses.

## Traducións 
*Ao castelán por Xosé Miguel Suárez Fernández co título de *Sueños eléctricos* publicado en 1994 por Editora del Norte.
*Ao asturiano por Xosé Miguel Suárez Fernández co título de *Suaños eléctricos* publicado en 1994 por Editora del Norte. Col. Contemporáneos de narrativa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na web de Xerais
Nikola Peković

**Nikola Peković** (cirílico: *Никола Пековић*), nado en Bijelo Polje o 3 de xaneiro de 1986, é un ex xogador de baloncesto montenegrino.

## Traxectoria 
A súa carreira deportiva comezou en 2001 na categoría xuvenil do KK Budućnost Podgorica, en 2002 mudou para o KK Atlas, co que estivo tres tempadas ata que no verán de 2005 marchou para o KK Partizan de Belgrado, co Partizan gañou tres títulos da Liga serbia (2006, 2007, 2008), dous títulos da Liga Adriática (2007, 2008) e a Copa Serbia de 2008.

No verán de 2008 deixou o Partizan para asinar polo KAE Panathinaikos grego durante tres tempadas, cobrando catro millóns de € por tempada. Xa na súa primeira tempada no Panathinaikos gañou a Euroliga 2008-09, gañando na final ó CSKA de Moscova.

Despois da disolución de Serbia e Montenegro ofrecéronlle xogar na Selección nacional de baloncesto de Serbia pero el preferiu xogar na Selección nacional de baloncesto de Montenegro.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com
Dinastía de Avis

A **Dinastía de Avis** (ou **Avís**), ou **Dinastía Xoanina**, foi a segunda dinastía a reinar en Portugal, entre 1385 e 1581-1582. Tivo inicio a finais da crise de 1383-1385, cando o mestre da Orde de Avis, Xoán, fillo natural de el-rei Pedro I, foi aclamado rei nas Cortes de Coimbra.

Antes disto, e para permitir isto, dérase a derrota do partido favorable á raíña destronada, Beatriz, muller de Xoán I de Castela, definitivamente vencida na batalla de Aljubarrota o 14 de agosto de 1385.

A Casa de Avis, sucesora familiar da anterior dinastía Afonsina, reinou no territorio peninsular de Portugal entre 1385 e 1581, cando Antonio é vencido e destronado na batalla de Alcántara, sendo aclamado no seu lugar o estranxeiro Filipe I nas Cortes de Tomar dese ano, baixo a ameaza do seu exército que xa ocupara Lisboa. Pero reina aínda nos Azores ata 1582, coa caída de Angra do Heroísmo, cando a Illa Terceira e as restantes illas azorianas réndense á armada invasora do Marqués de Santa Cruz.

A Dinastía de Avis é substituída pola unión entre as coroas de Portugal e de todos os demais reinos de Filipe II, que deu comezo á dinastía dos Habsburgo ou Dinastía de Austria.

## Reis da Dinastía de Avis 
miniatura|esquerda|180px|Bandeira da Casa de Avis
* Xoán I (r. 1385 - 1433, despois do Interregno que destronou a raíña Beatriz) - fillo natural de Pedro I e medio-irmán do rei Fernando I de Portugal
* Duarte (r. 1433 - 1438) - fillo de Xoán I.
* Afonso V (r. 1438 - 1481) - fillo de  Duarte.
* Xoán II (r. 1481 - 1495) - fillo de  Afonso V.
* Manuel I (r. 1495 - 1521) - curmán de Xoán II.
* Xoán III (r. 1521 - 1557) - fillo de  Manuel I.
* Sebastián I (r. 1557 - 1578) - fillo de Xoán, Príncipe de Portugal
* Henrique (r. 1578 - 1580) - tio avó de Sebastián.
* Antonio (r. 1580 - 1581) - sobriño de  Henrique, fillo do casamento secreto do Infante  Luís coa Violante Gomes.

## Notas
Río Baltoji Ančia

**Baltoji Ančia** é un río do sur de Lituania, afluente pola esquerda do río Neman, ten unha lonxitude de 60&nbsp;km e a súa conca cobre unha superficie de 791&nbsp;km².  O caudal na súa desembocadura é de aproximadamente 5 m³/s.

## Traxectoria
Nace no lago Ančia na provincia de Lazdijai, flúe cara ó sur, atravesa a cidade de Kapčiamiestis, e deseguida vira ao leste e desauga no lago artificial de Baltosios Ančios para volver retomar o seu curso natural e desembocar no Neman, na fronteira con Belarús.
Fénix

miniatura|A ave Fénix nun manuscrito de Barthélémy de Glanville: *Le livre des propriétés des choses* (século XV).
A **Ave Fénix** ou *Phoenicoperus*, como a coñecían os gregos, é unha ave mitolóxica do tamaño dunha aguia, de plumaxe vermella, alaranxada e amarela incandescente, de forte pico e garras. Tratábase dunha ave fabulosa que se consumía por acción do lume cada 500 anos, e unha nova saía das súas cinzas.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Ave Fenix (A Coruña).jpg|A Coruña

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Bennu
* Garudá

### Ligazóns externas 
* Carlos Thorne, Como el ave fénix.
Ventas de Zafarraya

**Ventas de Zafarraya** é unha entidade local autónoma (ELA), pertencente ao municipio de Alhama de Granada (provincia de Granada). Linda tamén co municipio granadino de Zafarraya e cos municipios malagueños de Periana e Alcaucín.

## Historia 
Os primeiros poboadores do Campo de Zafarraya, remóntanse o Paleolítico Medio, cando o home habitaba as covas do Boquete, aínda que o primeiro asentamento do que se ten constancia data da época dos visigodos no século VI a través dos sitios atopados no actual núcleo urbano de Ventas de Zafarraya.

Historicamente esta chaira foi coñecida como a *Dehesa de Zafarraya* que, ata a Reconquista cristiá foi administrado pola poboación de Zalia. Unha vez que esta poboación foi ocupada polos cristiáns e non repoboada, os municipios de Alhama de Granada e Vélez-Málaga disputáronse durante séculos as terras do *Llano* pola súa riqueza gandeira adicada exclusivamente ao pastoreo.

O núcleo de Ventas de Zafarraya comeza como unha venda no Boquete, xunto ao Camiño Real Granada-Málaga. Malagueño nas orixes, pasou a formar parte da provincia de Granada en 1833. En 1835, superando a poboación de cen veciños iniciase a segregación do núcleo de Calar del Rey, ao que pertencían. Ao nome acurtouse a palabra *Llano* para que non fora moi longo, xa que o nome completo era Ventas del Llano de Zafarraya (topónimo de orixe árabe "Manzil Fahs Rayya"), os outros núcleos de poboación nesa data eran El Almendral, Pilas de Algaida e Calar del Rey.

En 1842 constitúese o municipio de Ventas de Zafarraya.

O 25 de decembro de 1884 prodúcese un terremoto afectando gravemente ás provincias de Granada e Málaga. A catástrofe foi de tal magnitude que en Ventas de Zafarraya rexistrouse un total de 74 mortos. A reconstrución do pobo fíxose case na súa totalidade co diñeiro que chegou da entón colonia española de Cuba, motivo polo cal o pobo pasou a chamarse *Nueva Habana*.

En agosto de 1922 chega o ferrocarril a Ventas. A *Compañía de Ferrocarriles Suburbanos de Málaga* proxecta unir Málaga con Granada, pasando por Vélez e Alhama, facéndose realidade o proxecto só ata Ventas de Zafarraya. A finais dos anos 50, coa mellora das comunicacións por estrada, a liña perdeu rendibilidade, cesando totalmente os servizos ferroviarios o 12 de maio de 1960.

En 1975 o municipio de Ventas de Zafarraya fusionase co municipio de Alhama de Granada.

Actualmente, a vila experimenta un crecemento de poboación notable grazas a súa estratéxica localización entre o Poniente Granadino e a Axarquía Malagueña e á fertilidade das súa terras, con cultivos de hortalizas fóra de tempada.

En 2002 creouse a *Entidad Local Autónoma de Ventas de Zafarraya*, no municipio de Alhama de Granada.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Campo de Zafarraya

### Ligazóns externas 
* Páxina web do concello de Ventas de Zafarraya 
* Portal do Llano de Zafarraya 
* Microweb turística de Ventas de Zafarraya realizada polo Patronato de Turismo de Granada
Fernando Tricio Arenzana

**Fernando Tricio Arenzana** foi un bispo castelán que dirixiu a diocese de Ourense entre os anos 1565 e 1578.
Xoán, infante de Portugal

**Xoán de Portugal**, nado en Santarém o 13 de xaneiro de 1400 e finado en Alcácer do Sal o 18 de outubro de 1442, foi un infante de Portugal da dinastía de Avis.

## Traxectoria 
Foi fillo do rei Xoán I e da súa muller, a raíña Filipa de Lancaster. Foi condestábel de Portugal, sucedendo a Nuno Álvares Pereira, e aínda señor de Reguengos, Colares e Belas. En 1424, Xoán casou coa sobriña Isabel de Bragança, filla do duque Afonso.

Durante o reinado de Duarte de Portugal, Xoán uniuse ao seu irmán Pedro, duque de Coímbra na contestación á expedición a Tánxer que habería de acabar en desastre. Defendeu tamén a entrega da cidade de Ceuta, conquistada en 1415 a cambio da liberdade do Infante Santo, mesmo contra a vontade do propio.

No inicio do reinado do seu sobriño Afonso V de Portugal, a rexencia do reino foi entregado a Leonor de Aragón, a raíña nai. Esta decisión testamento do falecido rei provocou rexeitamento popular e ameazas de motíns en Lisboa. Foi Xoán que se instalou na capital, para evitar unha rebelión. Despois, rexeitando as ofertas de alianza de Leonor e Afonso, conde de Barcelos (o futuro duque de Bragança), defendeu a realización de cortes para nomear o duque de Coímbra novo rexente.

## Descendencia 
* Diogo de Portugal, condestábel de Portugal (1425-1443)
* Isabel de Portugal (1428-1496), casada co rei Xoán II de Castela e nai da raíña Isabel a Católica
* Beatriz de Portugal (1430-1506), casada co príncipe Fernando de Portugal, duque de Viseu, foi nai do rei Manuel I
* Filipa de Portugal (1432-ca.1450), señora de Almada
Francisco Manrique de Lara

**Francisco Manrique de Lara**, nado en Nájera, en 1503 e finado en Toledo o 11 de novembro de 1560, foi un relixioso español.

## Traxectoria
Fillo de Pedro Manrique de Lara Sandoval e de Inés de Mendoza Delgadillo, duques de Nájera.

Foi capelán maior de Carlos I, e embaixador seu para facer as paces con Francisco I de Francia. Nomeado bispo, dirixiu a diocese de Ourense entre anos 1542 e 1556, mais non chegou a visitar a cidade. Participou no Concilio de Trento entre 1552 e 1556, e ao regresar a España foi nomeado bispo da diocese de Salamanca.. En 1960 foi nomeado bispo da diocese de Sigüenza, mais faleceu en Toledo antes de tomar posesión Foi soterrado no mosteiro de San Juan de los Reyes.

## Notas
Fernando Niño de Guevara

**Fernando Niño de Guevara** foi un bispo e inquisidor castelán que dirixiu a diocese de Ourense entre os anos 1539 e 1542.
Jablanica

**Jablanica** é unha cidade e un concello no norte de Hercegovina en Bosnia e Hercegovina, administrativamente ó Cantón de Hercegovina-Neretva, a cidade de Jablanica sitúase a carón do río Neretva.

## Xeografía 
O concello de Jablanica ten 301&nbsp;km² de superficie e 13.047 habitantes, sitúase nun socalco de 202 metros de altitude entre os macizos montañosos de Čvrsnica e Prenj.
### Clima 
O clima é temperado mediterráneo cunha temperatura media anual de 12&nbsp;°C e chuvia abundante.

## Demografía 
O último censo oficial data de 1991, naquel entón o concello tiña 12.691 habitantes, distribuídos en 33 asentamentos, e a cidade tiña 4457 habitantes. Tras a sinatura do Acordo de Dayton Jablanica entrou a formar parte da Federación de Bosnia e Hercegovina.
### Nacionalidades do concello en 1991 
* Bosníacos - 9.099 (71,69%)
* Croatas - 2.291 (18,05%)
* serbios - 504 (3,97%)
* Iugoslavos - 581 (4,57%)
* Outros - 216 (1,72%)
#### Nacionalidades da cidade 
* Bosníacos - 2.874 (64,48%)
* Croatas - 746 (16,73%)
* Serbios - 204 (4,57%)
* Iugoslavos - 455 (10,20%)
* Outros - 178 (4,02%)
## Historia 
Polos restos arqueolóxicos máis antigos a zona estivo habitada na Idade do Cobre pero foi na época dos romanos e na Idade Media cando experimenta un notable aumento demográfico, con 22 localidades e 683 necrópoles con stećci e tumbas. Por esta zona pasaba tamén as rutas de caravanas que ían de Dubrovnik a Bosnia amais de vías secundarias ata o val do Vrbas. En 1446 en tempos de Estevo Tomé de Bosnia nun documento aparece a sinatura dun tal Radivoj Jablanović, o que se considera a primeira mención a Jablanica.

No primeiro defter realizado polos otománs na rexión 1477 menciónanse tres aldeas na zona: Žugle (Žuglići) Ostrozac e Čehari, no desfter de 1488/89 xa se menciona Jablanica no límite do distrito de Neretva como un timar con 67 casas, a renda dos impostos chegaba a 5623 akçe. A urbanización da zona comezou na época da monarquía dos Habsburgo en 1877, coa construción de cuarteis, pontes, túneles, estación de ferrocarril e hotel, así como casas e apartamentos para os funcionarios, establecéndose os alicerces da cidade actual. En 1893 cambiouse o seu nome, durante breve tempo, para **Jablanica na Neretvi**.
Antonio Ramírez de Haro

**Antonio Ramírez de Haro**, nado a finais do século XV en Villaescusa de Haro e finado o 16 de setembro de 1549 en Burgos, foi un nobre e bispo castelán que pertenceu ao Consello Real de Carlos I de España. Foi capelán maior da Infanta Leonor de Austria, que despois sería raíña de Portugal e Francia. Tamén ostentou dignidades eclesiásticas de importancia, dirixindo entre outras a diocese de Ourense entre os anos 1537 e 1539.

## Traxectoria 
Estudou na Universidade de Salamanca integrado no Colexio Maior de Cuenca, fundado polo seu tío Diego Ramírez de Fuenleal bispo de Astorga, Cuenca e Málaga. Pronto alcanzou os cargos de arcediago de Huete, abade de Santa María de Arbas e capelán maior de Leonor de Austria, por aquel entón infanta de Castela.

O rei Carlos I de España nomeouno inquisidor e comisario apostólico na cidade e Reino de Valencia e no Principado de Cataluña para vixiar a reconversión dos mouriscos. Satisfeito polo seu labor o rei nomeouno Bispo da diocese de Ourense, posto que ostentou ata 1539, cando pasou á de Ciudad Rodrigo, e posteriormente ás de Calahorra e Segovia, posto no que exerceu ata a súa morte en 1549.
TvG2

A **tvG2**,  ata setembro do 2009 chamada **G2**, é a segunda canle de televisión da Corporación de Radio-Televisión de Galicia.

## Características 
A súa programación de luns a venres está enfocada a un público infantil e xuvenil, e ten tamén espazos culturais e de divulgación. A fins de semana céntrase no ámbito deportivo, incluíndo retransmisións da Primeira RFEF, da Segunda RFEF, da Terceira RFEF, da Liga Galega de Traiñeiras, da Liga ACT e do Campionato Mundial de Motocrós entre outras.

A canle emite só en TDT as 24 horas do día, desde que o 14 de setembro de 2009 se presentase a nova grella de programación, na que a G2 é unha canle con programación completa. A súa cota de pantalla é do 0,8%.

En setembro do 2009 a canle cambiou o seu nome de G2 a tvG2.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* CRTVG
* Radio Galega
* Televisión de Galicia
* AGalega
* Retegal
* Xabarín Club

### Ligazóns externas 
* Páxina web da TVG
* 
* G24 directos
* Xabarín Club
* Arquivo histórico
Mateo Vázquez de Leca

**Mateo Vázquez de Leca**, nado en 1542 e finado en Madrid o 5 de maio de 1591, foi un home ligado á igrexa católica española.

## Traxectoria 
De orixe escura, sábese pouco da súa mocidade. Segundo un expediente aberto pola inquisición do Reino de Sardeña no ano 1572, chegouse á conclusión de que era fillo de Santo de Ambrosini de Leca e Isabel de Luchiano, naturais da localidade Corsa de Coya.

Foi protexido de Diego Vázquez de Alderete, cóengo de Sevilla, tomando del o seu primeiro apelido. En Sevilla iniciou os seus estudos, probablemente na Compañía de Xesús, para pasar, en 1565, ao servizo de don Diego de Espinosa, presidente da Casa de Contratación de Sevilla. Cando don Diego foi nomeado presidente do Consello de Castela, Mateo Vázquez acompañouno como axudante a Madrid, ordenándose sacerdote.

En 1572 morre Diego de Espinosa quen lega os seus servizos a Filipe II, obtendo o cargo de secretario real o 29 de marzo de 1573.

Aínda que careceu de maior cargo, Vázquez exerceu unha enorme influencia nas decisións do monarca, converténdose nun dos máis estreitos colaboradores de Filipe II. A súa rivalidade con Antonio Pérez e Ana de Mendoza de la Cerda, Princesa de Eboli, levouno a intrigar na súa contra, sendo un dos que fixeron estalar o escándalo que provocou o encarceramento de Pérez e o desterro da princesa. Tras a caída de Pérez, a influencia de Vázquez alcanzou as máis elevadas cotas ata o seu falecemento o 5 de maio de 1591 debido á gota.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
Páxina de artehistoria sobre Mateo Vázquez de Leca
Robra

Como topónimo **Robra** pode referirse a:

;En Galiza
***Robra**, parroquia do concello de Outeiro de Rei;
****Robra**, lugar de dita parroquia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Francisco Blanco Salcedo

**Francisco Blanco Salcedo**, nado en Capillas (Palencia) o 1 de xaneiro de 1512 e finado en Santiago de Compostela o 26 de abril de 1581, foi un relixioso castelán.

## Traxectoria 
Foi alumno do Colexio Maior da Santa Cruz de Valladolid, e tra ser ordenado sacerdote exerceu na diocese de León. Pasou a ser profesor de Teoloxía na Universidade de Valladolid.

Foi nomeado bispo da diocese de Ourense polo papa Paulo IV. En Ourense creou o hospital de San Roque. En 1561 participou no Concilio de Trento. O rei Filipe II propúxoo como bispo da diocese de Málaga, e o papa Pío IV nomeouno como tal. Fixo fronte á sublevación dos mouriscos que se refuxiaron no peñón de Frigiliana, que rematou coa súa rendición o 11 de xullo de 1569.

En 1574 foi nomeado arcebispo da arquidiocese de Santiago de Compostela polo papa Gregorio XIII, chegando á cidade o 2 de setembro de dito ano. No período de comezo de intromisión do castelán en Galicia, mandou mudar por *Los Ángeles* os nomes das parroquias de Santa María de Perras (actual parroquia dos Ánxeles, no concello de Boimorto) e Santa María de Perros (actual parroquia dos Ánxeles, no concello de Brión).
Festas de Jól

As **Festas de Jól** son unha celebración escandinava, relacionada coa mitoloxía nórdica e o paganismo xermano, celebradas cada solsticio de inverno.

## Historia
Actualmente na cultura neopagana, esta celebración foi reconstruída en moi variados grupos, coma no caso da relixión Wicca: unha forma de celebrar estas festas é a través de "oito días solares festivos", chamados comunmente "Sabbats da roda anual". As festas de Jól son celebradas no solsticio de inverno: no hemisferio norte, preto do 21 de decembro, e no hemisferio sur, ao redor do 21 de xuño.
Ostara

**Ostara** (antigo inglés, *Eostre*) é o nome dunha antiga deusa xermánica da primavera, cuxo primeiro antecedente documental procede do monxe bieito Beda o Venerable, quen no seu libro historiográfico, "*De Temporum Ratione*", afirma que os anglosaxóns chamaban ó mes de abril "*eosturmonath*", en homenaxe a unha deusa con ese nome. *Ēostre* áchase detrás do nome da Pascua en inglés: *Easter*. Logo é Jacob Grimm quen volve a retoma-lo tema da deusa xermana de nome Ostara na "*Deutsche Mythologie*".

## Festa 
Coma unha festividade moderna dentro das relixións neopaganas coma o Odinismo ou Ásatrú e a Wicca, Ostara está relacionada con rituais e festas diúrnas que se celebran ó redor do equinoccio de primavera.
Beltane

miniatura|225px|Beltane.
**Beltane** ou **Bealtaine** (en irlandés *bo lume*) é un antigo día festivo irlandés celebrado o 1 de maio. Historicamente esta festividade celebrábase en Irlanda, Escocia e na Illa de Man. Nos outros países celtas coma Gales, Galicia, a Bretaña e Cornualla había festividades parecidas o mesmo día. A festividade sobrevive con prácticas folclóricas nas nacións celtas e a diáspora e experimenta un grao de renacemento nas décadas recentes.

## Historia 
Para os celtas, Beltane marcaba o comezo da tempada de verán pastoral cando as mandas de gando levábanse deica os pastos de verán e ás terras de pasto das montañas. En irlandés moderno *Mi na Bealtaine* (Mes de Bealtaine) é o nome do mes de maio. Decote abréviase o nome do mes como Bealtaine, coñecendo ó día festivo como *Lá Bealtaine*.

Unha das principais actividades da festividade consistía en prender fogueiras nas montañas e ladeiras con ritual e significado político en *Oidhche Bhealtaine* (a véspera de Bealtaine). En gaélico escocés moderno, utilízase só *Lá Buidhe Bealtaine* (O día amarelo de Bealltain) para describir o primeiro día de maio.

Na antiga Irlanda a fogueira de Bealtaine principal prendíase na ladeira central de Uisneach, ‘*O embigo de Irlanda*’, o centro dos rituais do país, o cal encóntrase agora situado no que é Westmeath. En Irlanda o prendemento de fogueiras en *Oidhche Bhealtaine* semella ter sobrevivido unicamente até o presente día no Condado de Limerick, especial e mesmamente en Limerick coa súa noite de fogueira anual, aínda que algúns grupos culturais expresaron interese en revivir o hábito en Uisneach e quizais no Outeiro de Tara. En tempos modernos tamén se pode observar a iluminación de lumes comunitarios de Beltane que se acenden individualmente en fogares nalgunhas partes da diáspora celta e por algúns grupos neopaganos.
Mabon

**Mabon** é o nome usado polos wiccáns e por outras formas de neopaganismo que corresponde a unha das oito festividades solares anuales celebradas por esas tradicións espirituais dentro da roda do ano. Concretamente é un dos catro *sabbats* menores e fai referencia ó equinoccio outonal, o cal ten lugar o 23 de setembro no Hemisferio Norte (ocasionalmente celébrase o 22 de setembro). Moitos celébrano o 21 de setembro debido á referencia errónea que se fai no calendario gregoriano, usado en Estados Unidos e en Gran Bretaña dende 1753. No Hemisferio Sur, o equinoccio outonal celébrase ó redor do 21 de marzo.

Tamén coñecida coma "*Tempo de Recolleita*", "*O Banquete*", "*Día de Acción de Grazas*", ou sinxelamente equinoccio outonal, esta festa é un ritual de conclusión da colleita, para dar grazas polos froitos que a terra deu e o recoñecemento da necesidade de compartilos para asegura-las bendicións da Deusa e o Deus durante os meses invernais. O nome deriva de "*Mabon ap Modron*", un personaxe da mitoloxía galesa, e foi creado por Aidan Kelly  aproximadamente no ano 1970.

## Notas
Orlando Carretto della Rovere

**Orlando Carretto della Rovere** foi un bispo italiano que dirixiu a diocese de Ourense entre os anos 1511 e 1512.
Fernando Valdés y Salas

miniatura|.
**Fernando Valdés y Salas** foi un bispo e inquisidor xeneral asturiano que dirixiu, entre outras, a diocese de Ourense (dende 1530 ata 1532).

## Traxectoria 
Impulsou a fundación da Universidade de Oviedo, para cuxa construción deixou unha gran cantidade no seu testamento, aínda que tardaría corenta anos en levantarse, iniciando as actividades en 1608.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Fernando Valdés y Salas, fundador de la Universidad de Oviedo  *La Ilustración Gallega y Asturiana*, 18/5/1880.
Luis Carrillo de Toledo

**Luis Carrillo de Toledo y Chacón** foi un militar castelán que ostentou o cargo de Gobernador e Capitán Xeneral do Reino de Galicia entre os anos 1596 e 1606.
Poncho Sánchez

**Poncho Sánchez**, nado o 30 de outubro de 1951, é un músico de jazz latino, intérprete de conga e cantante de salsa nado nos Estados Unidos e de ascendencia mexicana.

## Traxectoria
Fillo de mexicanos, o seu pai é de Xalisco e a súa nai de Nuevo León, é o menor de once fillos e quinto home. De formación autodidacta, é considerado como un dos máis grandes percusionistas de Jazz latino. Criouse en Norwalk, California, iniciándose na música dende cativo tocando a guitarra, a frauta, a batería e mais os timbais. Posteriormente interesouse polo canto até descubrir a súa verdadeira paixón, que son as congas.

No ano 2000, Sánchez e o seu conxunto levaron o Premio Grammy ao Mellor Álbum de Jazz latino polo seu traballo para o selo *Concord Picante*, o álbum *Latin Soul*. Sanchez ten actuado canda artistas de California como Tjader, Mongo Santamaría, Hugh Masakela, Clare Fischer ou Tower of Power, entre outros.

## Discografía 
**Sonando* - 1982
**Baila Mi Gente: Salsa!* - 1982
**Bien Sabroso* - 1983 
**El Conguero* - 1985
**Papa Gato* - 1986
**Gaviota* - 1986
**Fuerte* - 1987
**La Familia* - 1988
**Chile Con Soul* - 1989
*''A Night At Kimball's East* - 1990
**Bailar* - 1990
**Cambios* - 1990
**El Mejor* - 1992
**Para Todos* - 1993
**Soul Sauce* - 1995
**Conga Blue* - 1995
**Freedom Sound* - 1997
**Afro-Cuban Fantasy* - 1998
**Latin Soul* - 1999
**Poncho Sanchez - The Concord Jazz Heritage Series* - 2000
**Soul of the Conga* - 2000
**Latin Spirits* - 2001
**Ultimate Latin Dance Party* - 2002
**Instant Party: Poncho Sanchez* - 2004
**Poncho at Montreux* - 2004
**Out of Sight!* - 2004
**Do It!* - 2005
**Raise Your Hand'' - 2007

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Official Website
* Poncho Sanchez Poncho Sánchez en Whole Wheat Radio.
Pietro Isualles

**Pietro Isualles** (*Isvales*, *Isvalies*), finado en Cesena o 22 de setembro de 1511, foi un eclesiástico católico latino, cardeal e arcebispo de Reggio Calabria, e administrador de varias sés estranxeiras.
## Traxectoria 
Naceu nunha familia de orixe español, probablemente en Messina, a mediados do século XIV. Foi coéngo do capítulo catedralicio de Messina, e vigairo xeral da arquidiocese; e o 13 de maio foi asinada a Liga entre Ladislau II, Isualles e o veneciano Barbarigo. En 1508 estivo novamente na corte de Ladislau II como emisario para tratar de recuperar da herexía aos *fosarianos*, e en 1509 foi enviado para tomar o control de Tívoli.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*