open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Maribor

**Maribor** (en alemán Marburg an der Drau, en italiano Maribor ou Marburgo) é unha cidade de 110.000 habitantes de Eslovenia, segundo centro máis poboada do país despois da capital Liubliana. Está situada á beira do río Drava, no punto no que se encontran os montes Pohorje, o val do Drava e a chaira do Drava e os outeiros do Kozjansko e do Slovenske gorice.

## Economía 
A cidade de Maribor posúe industrias do automóbil, produtos químicos, aluminio e maquinaria agrícola. A produción de máis relevancia en Maribor é o viño, así como as mazás. É un nó ferroviario e de estradas, con grande tránsito internacional. Na actividade turística destaca todo o relacionado cos deportes de inverno.

## Cidades irmás 
Maribor ten irmandade coas cidades de:

*  - Graz
*  - Greenwich
*  - Kraljevo
*  - Marburg
*  - Osijek
*  - Pétange
*  - Pueblo
*  - San Petersburgo
*  - Szombathely
*  - Tours
*  - Udine
Sabina Guzzanti

**Sabina Guzzanti**, nada en Roma o 25 de xullo de 1963, é unha actriz, cómica e blogger italiana, filla do xornalista Paolo Guzzanti (senador italiano polo partido Forza Italia) e irmá dos tamén actores Corrado Guzzanti e Caterina Guzzanti. Titulóuse na Accademia Nazionale d'Arte Drammatica "Silvio D'Amico" e comezou a traballar co seu irmán Corrado. É unha artista moi activa politicamente. Fíxose moi popular en Italia polas imitacións satíricas dos políticos Massimo D'Alema e Silvio Berlusconi.

## Traxectoria 
No cinema, Guzzanti interpretou con Giuseppe Bertolucci *I Camelli e Troppo sole* (onde interpretaba 13 personaxes diferentes), filme que tivo un escaso éxito de público. Despois gravou *Cuba Libre* e en 1998 fixo de actriz e directora da curtametraxe *Donna selvaggia*.

En 2002 dirixiu a súa primeira longametraxe, *Bimba*. Despois regresaría ao teatro co espectáculo *Recital*, no que interpreta personaxes imaxinarios e reais, como Valeria Marini. Autora do célebre filme *Viva Zapatero!*, o seu último traballo chámase ''Le ragioni dell'aragosta*, publicado en setembro de 2007.

### Actividade teatral e televisiva 
En novembro de 2003, gobernando Silvio Berlusconi, volve traballar en televisión coa emisión de *Raiot*, na canle pública Rai Tre, onde fai duras críticas aos diferentes poderes italianos. A actriz foi denunciada pola empresa de comunicación Mediaset por "gravísimas mentiras e insinuacións" e os directivos da Rai suspenderon inmediatamente a emisión despois dunha única emisión, suscitando moitas polémicas.

A pesar deste incidente, tanto o primeiro capítulo de *Raiot* emitido na Rai como as sucesivas emisións doutras gravacións non emitidas en TV pero si distribuídas libremente por Internet, tiveron un grande éxito. A querela foi arquivada pola maxistratura que xulgou infundadas as acusacións de Mediaset dado que os feitos denunciados (cousa que a cómica non deixa de repetir) era certos.

En 2005 presenta en Venecia o documental *Viva Zapatero!* que denuncia a pouca liberdade de información en Italia coa contribución de cómicos de sátira doutros países europeos.

## Traballos 
[miniatura|Sabina Guzzanti presentando *Le ragioni dell'aragosta* na 64ª [Mostra de Venecia]]

### Filmes 
* *Le ragioni dell'aragosta*, dirixido e escrito por Sabina Guzzanti, 2007
* *Viva Zapatero!*, dirixido e escrito por Sabina Guzzanti, 2005
* *Bimba*, dirixido e escrito por Sabina Guzzanti, 2001
* *Troppo sole*, dirixido por Giuseppe Bertolucci, 1994
* *La cattedra*, dirixido por Michele Sordillo, 1991
* *I ragazzi di via Panisperna*, dirixido por Gianni Amelio, 1989
* *Night club*, dirixido por Sergio Corbucci, 1989
* *I cammelli*, dirixido por Giuseppe Bertolucci, 1988
* *Cuba Libre - Velocipedi ai tropici*, dirixido por David Riondino (1997)
* *Donna selvaggia* (curtametraxe)

### Libros 
* *Reperto RaiOt.*, publicado por BUR Biblioteca Universale Rizzoli, 2005
* *Viva Zapatero!*, publicado por BUR Biblioteca Universale Rizzoli, 2005
* *Il diario di Sabna Guzz*, publicado por Einaudi, 2003
* *Mi consenta una riflessione (anche se non è il mio ramo)'', publicado por Baldini Castoldi Dalai, 2002
Chuca

miniatura|Estatua romana dunha nena xogando á chuca.
A **chuca** ou **xogo dos pelouros** é un xogo popular galego, común tamén noutras moitas partes e que se coñece desde a antigüidade. Tradicionalmente utilizábanse astrágalos  de cordeiro (ósos dos xeonllos precursores dos dados pola súa forma) e unha pelota. Xógase cunha soa man e poden xogar unha ou varias persoas.

## Características
Na comarca de Ferrol, este xogo practícase da seguinte maneira: bótanse os ósos no chan, dise "*a primeira*" e bótase a pelota. Mentres a pelota está no aire hai que cambiar de posición os astrágalos que están mal e coller os que estean ben, as que che dea tempo, e colle-la pelota antes de que toque o chan, e cando o participante colle a pelota daquela tócalle ó seguinte. Os ósos que se consideran bos son os que están na posición primeira, e ao se coller todos, derrúbanse de novo, e faise o mesmo con outra posición (posición segunda, terceira e cuarta).

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
*
*
*
*
*
*
Julio César Strassera

**Julio César Strassera**, nado en Buenos Aires o 18 de setembro de 1933 e finado ibidem o 27 de febreiro de 2015, foi un avogado arxentino que foi o fiscal a cargo do xuízo ás xuntas que gobernaron a Arxentina entre 1976 e 1982.

## Traxectoria 
Julio César Strassera foi o fiscal acusador que conduciu o famoso Xuízo ás Xuntas de 1985. Este xuízo, resultado do decreto número 158/83 do goberno de Raúl Alfonsín, segundo esixía o entón Código de Xustiza Militar, realizouse contra nove integrantes das Xuntas Militares (incluíndo xefes de estado) que gobernaron Arxentina durante o autodenominado “*Proceso de Reorganización Nacional*” entre 1976 e 1983 que terminou coa condena de cinco deles, a maior parte a cadeas de prisión perpetua. Foi o primeiro proceso masivo en contra de comandantes militares polo asasinato masivo de persoas desde os Xuízos de Nuremberg, e o único no mundo feito por tribunais civís.

O 4 de outubro de 1984 a Cámara Federal no Criminal e Correccional Federal da Capital Federal (tribunal civil) tomou a decisión de desprazar ao tribunal militar que estaba axuizando ás xuntas para facerse cargo directamente ao mesmo, como autorizaba a lei 23.049 aprobada en febreiro dese ano. Os fiscais foron Julio César Strassera asistido por Luis Gabriel Moreno Ocampo. O xuízo realizouse entre o 22 de abril e o 14 de agosto de 1985. Tratáronse 281 casos.

No xuízo Strassera realizou de viva voz a acusación pública contra os ditadores, que constitúe un documento histórico e unha peza fundamental na defensa dos dereitos humanos.

Strassera pechou a súa alegación con esta frase:

O 9 de decembro ditouse a sentenza condenando a Jorge Rafael Videla e Eduardo Massera a reclusión perpetua, a Roberto Viola a 17 anos de prisión, a Armando Lambruschini a 8 anos de prisión e a Orlando Ramón Agosti a 4 anos de prisión. Polas características que tivo, a condena ás xuntas militares realizada por un goberno democrático constitúe un feito sen precedentes no mundo, que contrastou fortemente coas transicións negociadas que tiveron lugar naqueles anos no Uruguai, Chile, o Brasil, España, Portugal e Suráfrica.

Despois do xuízo, Strassera foi representante arxentino ante os organismos de dereitos humanos con sede en Xenebra e con motivo dos indultos dos militares dispostos polo presidente Menem, retirouse da función pública e dedicouse a exercer a súa actividade como avogado e a participar activamente da actividade da Asemblea Permanente polos Dereitos Humanos (APDH), organización da que forma parte integrando a súa presidencia.

En 2006 defendeu no xuízo político polo que foi removido a Aníbal Ibarra do seu cargo de Xefe de Goberno da Cidade de Bos Aires a causa do incendio sucedido na discoteca Cromagnón.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Xuízo ás Xuntas
* Guerra sucia na Arxentina

### Ligazóns externas 
* Texto de la acusación pública contra las Juntas, pronunciado por Julio C. Strassera
Premio de poesía Concello de Carral

O **Premio de poesía Concello de Carral** foi instituído polo concello de Carral en 1997, para orixinais escritos en lingua galega.

## Historia e características 
miniatura|Exposición sobre o certame na praza do concello.
Os obxectivos do premio son a descuberta ou consolidación de poetas de Galicia e o fomento da lectura de poesía 
Desde os seus inicios o certame contou coa colaboración de Espiral Maior Edicións, dirixida por Miguel Anxo Fernán-Vello, que se encargou da edición das obras gañadoras incluíndoas na súa colección de poesía.

O premio naceu xunto coa primeira biblioteca municipal de Carral, por iniciativa do concelleiro de Cultura Lois Anxo Ferreiro Bestilleiro. Desde a primeira edición a dirección do concurso corre a cargo do técnico municipal de Cultura Carlos Lorenzo Pérez.

A dotación económica, que aumentou cos anos, quedou fixada desde 2022 en 3.500 euros. Tamén foi aumentando o número de versos requiridos nas obras presentadas, sendo nas últimas edicións de 500 versos.

Nas primeiras 20 edicións do premio presentáronse en total case 800 libros ao concurso..

## Gañadores 
* 1997: Fernando Díaz-Castroverde, *Camiño de píntegas*.
* 1998: Rafael Lema, *Atlántica*.
* 1999: Rafa Villar, *Días de Sherezade*.
* 2000: Lucía Novas, *Epiderme de estío*.
* 2001: Baldo Ramos, *A árbore da cegueira*.
* 2002: Eduardo Estévez, *Derrotas*.
* 2004: Xurxo Alonso, *Breviario de Aldemunde*.
* 2005: Marcos S. Calveiro, *Cartas do terceiro día*.
* 2006: Isidro Novo, *Esteiro de noites falecidas*.
* 2007: Xosé Luís Mosquera Camba, *Nadja c’est moi*.
* 2008: Paulino Peña Álvarez, *Gramática da afirmación*.
* 2009: Eli Ríos, *Nós escoitando o badalo de marienplatz*.
* 2010: Miro Villar, *As crebas*.
* 2011: Emma Pedreira, *Libro das mentiras*.
* 2012: Roi Vidal, *Teatro*.
* 2013: Dores Tembrás, *Cronoloxía da urxencia*.
* 2014: Oriana Méndez, *O que precede a caída é branco*.
* 2015: Eva Veiga, *Soño e vértice*.
* 2016: Modesto Fraga, *Devalar sen pel*.
* 2017: Xosé Luís Mosquera Camba, *Das árbores tropicais e do amor*.
* 2018: Xabier Cid, *As bicis*.
* 2019: Xurxo Alonso, *En luz escrita*.
* 2020: Manuel López Rodriguez, *Nas pulsacións*.
* 2021ː Álex Mene, *Os puntos de impacto*.
* 2022: Carlos Penela, *Trono e caléndula*.
* 2023: Ciro Fernández Briones, *Oídos de espeleóloga*.
* 2024: Silvia Penas, *A pel do exilio.*
* 2025: Branca Trigo, *Especies invasoras*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Vídeo documental 20 anos do Premio de Poesía Concello de Carral
* Vídeo documental 25 anos do Premio de Poesía Concello de Carral
* Avaliación do Premio de Poesía Concello de Carral 1997-2019 
* Vídeo do acto do 25º Premio de Poesía Concello de Carral
665

## Acontecementos 
### Ciencia e tecnoloxía 
* China - Comenza a escavación do Grande Canal.

## Nacementos 
*
## Mortes 
* 16 de abril - Froitoso de Braga, monxe e bispo galego, difusor do monaquismo.

## Outros 
*
* Historia ano a ano
695

## Acontecementos 
### África 
* Os musulmáns toman a cidade de Cartago, no Norte africano, que os bizantinos recobrarán pouco tempo despois.
* Revolta no sultanato de Omán: os vencidos, so dirección do príncipe Hamza, emigran para o Zenj (nome árabe de África oriental)

### Imperio Bizantino 
* Xustiniano II é deposto do trono imperial. Como castigo o nariz e parte da lingua sonlles mutilados, polo que será alcuñado *Rhitnometos*. Foxe, refuxiándose entre os búlgaros.
** Sobe ao trono Leoncio (até 698).

## Nacementos 
* Ceolwulf, rei de Northumbria († 764)

## Mortes 
* Domnall, rei de Dalriada, Gran Bretaña.
* Clodoveo IV, rei franco.

## Outros 
*

Historia ano a ano
698

## Acontecementos 
### Asia 
* Dae Jo-young funda o reino de Balhae, que durará até 926.

### Europa e Mundo Mediterráneo 
* Os musulmáns toman definitivamente Cartago e fundan a cidade de Tunes.
* Tiberio III depón a Leoncio, e pasa a ser o novo emperador de Bizancio (até 705).
* Fiannamail sobe ao trono de Dalriada (até 700).

## Nacementos 
* Wang Changling, poeta e funcionario chinés (m. 765)

## Mortes 
* Ainbcellach, rei de Dalriada.

## Outros 
* Historia ano a ano
670

## Acontecementos 
* Uqba ibn Nafí (*Sidi Okba*) funda Cairuán (na actual Tunisia).
miniatura|esquerda|200px|Plano de Cairuán
## Nacementos 
* Tariq, futuro conquistador da Hispania visigoda (m. 720).
* Khilperico II, rei franco da dinastía merovinxia (m. 721).
* Wihtred de Kent, rei de Kent (m. 725).

## Mortes 
* Oswiu, rei de Northumbria.

## Outros 
* Historia ano a ano
Ciclamino

Os **ciclames** ou **ciclaminos** (***Cyclamen***) son un xénero da familia das Myrsinaceae (anteriormente estiveron clasificados entre as Primulaceae). A este xénero pertencen máis de 20 especies de plantas orixinarias da área do Mediterráneo e Anatolia. Os ciclames máis usados actualmente para a xardinaxe en interior (*Cyclamen persicum*) proveñen precisamente desa península asiática, de onde foron levados a Europa no século XVII. Son comúns ornamentais en Galiza.

## Notas
Premio de poesía Uxío Novoneyra

O **Premio de poesía Uxío Novoneyra** foi un certame literario galego. Creouse no ano 2000 e tiña carácter bianual. Creouno como homenaxe ao poeta Uxío Novoneyra o concello das Pontes de García Rodríguez, de onde era a súa muller Elba Rei.

## Gañadores
*2000: Xosé Vázquez Pintor, *Banzados*.
*2002: Daniel Salgado, *Sucede*.
*2004: Suso Pensado, *A tarde*.

*2006: Diana Varela Puñal, *Xardín de palabras*.
## Notas
840

## Acontecementos 
### Asia 
* Tang Wu Zong sucede a Tang Wen Zong como emperador da China.

### Europa 
* Os musulmáns conquistan a cidade de Bari, na península italiana.
* Fundación da cidade irlandesa de Dublín polos viquingos.

## Nacementos 
* Aed I de Escocia, rei entre 877 e 878.
* Notker, compositor de música "gregoriana" (m. 912).

## Mortes 
* 14 de marzo - Exinardo (Eginhard), estadista e cronista franco.
* 8 de maio - Junna, emperador do Xapón.
* 20 de xuño - Lois o Piadoso, emperador franco desde 814 (n. 778).
* Al-Khuwarizmi, matemático e astrónomo persa.

## Outros 
*

* Historia ano a ano
Tratado de París (1763)

O **Tratado de París** foi asinado o 10 de febreiro de 1763 polo duque Choiseul, o marqués de Grimaldi e o duque de Bedford, poñendo así fin á guerra dos Sete Anos.

## Historia 
William Pitt teimaba en manter vivo o conflito ata lograr o aniquilamento das forzas de Francia. Os tratados de paz que puxeron fin á Guerra dos Sete Anos, representaron unha vitoria para Gran Bretaña e Prusia. Para Francia supuxeron a perda da maior parte das súas posesións en América e Asia. A firma da paz tivo as seguintes implicacións:

* Francia concede a Inglaterra o Senegal, así como as súas posesións na India fóra de cinco prazas. En América cédelle Canadá, os territorios ao leste do río Mississippi (agás Nova Orleáns), Illa de Cabo Bretón, Dominica, Granada, San Vicente e Tobago.
* Inglaterra obtén de España a Florida, as colonias ao leste e sueste do Mississippi e Menorca.
* España obtén de Francia a Luisiana e de Inglaterra a devolución do porto da Habana e da cidade de Manila, ocupadas durante a guerra.
* Francia conserva a Illa de Gorée, os dereitos de pesca nas costas de Terra Nova e as illas de Saint-Pierre-et-Miquelon. Inglaterra devólvelle Guadalupe e Martinica.
* Portugal obtén de España a devolución da Colonia do Sacramento.

A **Paz de Hubertusburgo** foi asinada entre Austria, Prusia e Saxonia o 15 de febreiro de 1763. Xunto ao Tratado de París asinado no 10 de febreiro, marca o final da Guerra dos Sete Anos.

O Tratado de Hubertusburgo confirmou a Silesia como posesión prusiana e convertendo a esta última en potencia europea, baixo o reinado de Frederico II o Grande.
John Kenneth Galbraith

miniatura|dereita|John Kenneth.

**John Kenneth Galbraith**, nado en Ontario o 15 de outubro de 1908 e finado en Cambridge (Massachusetts) o 29 de abril de 2006, foi un economista estadounidense de orixe canadense.
Piadela

Como topónimo **Piadela** pode referirse a:

;En Galiza
***Piadela**, parroquia do concello de Betanzos;
****Piadela**, lugar de dita parroquia.
Premio de poesía Fiz Vergara Vilariño

O **Premio de poesía Fiz Vergara Vilariño** é un certame literario creado no ano 2000 a iniciativa da Asociación Cultural Ergueitos, co patrocinio do concello de Sarria, como homenaxe ao poeta de Santalla Fiz Vergara Vilariño.

## Gañadores 
*2001: Marica Campo, *Pedinche luz prestada*.
*2002: Xesús Pereiras, *Cantos da seiva*.
*2003: Estevo Creus, *Decrúa*.
*2004: Miguel Anxo Mato Fondo, *O whiskey na barrica*
*2005: Emma Pedreira, *Casa de orfas*.
*2006: Martín Veiga, *Fundaxes*.
*2007: Xosé Antonio Neira Cruz, *É oco habitado*.
*2008: Olalla Cociña, *Libro de Alicia*.
*2009: Baldo Ramos, *Palabras para un baleiro*.
*2010: Francisco Xosé Fernández Naval, *Bater de sombras*.
*2011: Xerardo Quintiá, *Fornelos & Fornelos*.
*2012: Cristina Ferreiro Real, *Abecedario póstumo*.
*2013: Eva Veiga, *A distancia do tambor*.
*2014: Marcos Abalde, *Oenach*.
*2015: Charo Lopes, *De como acontece a fin do mundo*.
*2016: Carlos Negro, *Tundra*.
*2017: Lara Dopazo, *Claus e o alacrán*.
*2018: Emma Pedreira, *As voces ágrafas*.
*2019: Alicia Fernández Rodríguez, *Mamá pelicano*
*2020: Xosé Luís Mosquera Camba, *Parhelio*
*2021: Lupe Gómez, *Montaña loga*.
*2022: Antón Lopo, *Terminalidade*.
*2023: Inma Núñez Núñez, *Unha casa onde vivir*.
*2024: Helena Salgueiro, *Amor Palimpseta*.
*2025: Manuel López Rodríguez, *Ambiente*.
588

## Acontecementos 
* Guaram sobe ao trono de Iberia, no Cáucaso.
* Os longobardos derrotan o exército franco de Khildeberto II, que tentaba invadir Italia. 
* Gran Bretaña - Æthelric é o primeiro rei de Northumbria, logo da unión de dúas tribos de Anglia, Bernicia e Deira.

## Nacementos 
*
## Mortes 
* Aella, rei do reino anglosaxón de Deira.

## Outros 
*

Historia ano a ano
595

## Acontecementos 
### Asia 
* Casamento de Mahoma con Khadija (data probábel).

### Europa 
* Comezo do goberno de Teodeberto II, rei de Austrasia (até 612) e de Teodorico II en Burgundia (Borgoña). Como ambos , irmáns, son menores de idade, exerce a rexencia a súa nai Brunequilda.
* Os lombardos saquean Terracina, Italia.

## Nacementos 
* Ramlah bint Abu Sufyan, esposa de Mahoma (data aproximada)

## Mortes 
* Valerio do Bierzo, santo, haxiógrafo e poeta.
* decembro: Khildeberto II, rei merovinxio (n. 570)

## Outros 
*

Historia ano a ano
Lidar

250px|miniatura|dereita|LIDAR utilizado para o escaneo de edificios, formacións rochosas etc. co obxectivo de xerar modelos 3D.

**LIDAR** (son as siglas en inglés de *Light Detection and Ranging* ou *Laser Imaging Detection and Ranging*) é unha tecnoloxía que consiste en calcular distancias dende un emisor láser cunha luzada láser. O sistema é moi sinxelo xa que consiste en calcular distancias sabendo o tempo que tarda a luzada láser en chegar ó destino final da distancia. Esta tecnoloxía é parecida ós contaquilómetros dos coches que calculan a velocidade do vehículo calculando canto tardan en dar unha volta sobre si mesmas as rodas dianteiras. En xeral, a tecnoloxía lidar, ten aplicacións en xeoloxía, sismoloxía e física da atmosfera.

Por exemplo en xeoloxía: fanse medicións de distancias con láser para aplicacións de mapas a grande escala, procesos de contorno e curvas de nivel para ortofotos dixitais.

## Características e vantaxes 
Centrándonos máis no tipo de tecnoloxía, podemos dicir que a tecnoloxía empregada é como a que usan os policías nas súas pistolas láser para determinar a velocidade dos vehículos que circulan no tráfico rodado. Deste xeito podemos destacar algunhas das vantaxes da tecnoloxía láser fronte outras tecnoloxías de medición de distancias:

* É moito máis rápido.
* Ó emitir unha luzada láser, non diverxe tanto e é moito máis estreito que o do radar que se dispersa e rebota no contorno.
* É máis fácil de manexar, transportar e manter.
* É máis económico que un radar.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de siglas e acrónimos

### Ligazóns externas 
* Provedor de datos LIDAR Topográficos Aéreos 
* Páxina de análise de datos LIDAR 
* Óptica adaptativa para observar o espazo 
* Inventario cartográfico de Guipúzcoa con datos LIDAR
536

## Acontecementos 
* Inicio do pontificado do papa Silverio (até 537).

## Nacementos 
*
## Mortes 
* Agapito I, papa da Igrexa católica.

## Outros 
*

Historia ano a ano
555

**555** (**DLV**) foi un ano común comezado en venres segundo o calendario xuliano, en vigor naquela data.

## Acontecementos 
* Batalla de Casilinum: Narsés, xeneral bizantino, derrota un exército de francos e alamáns preto de Volturno, no centro de Italia (data aproximada).

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Vixilio, papa (desde 537).
* Akhila I, rei dos visigodos, asasinado.
* Teodebaldo, rei de Austrasia

## Outros 
*

* Historia ano a ano
537

## Acontecementos 
* O xeneral bizantino Belisario depón o papa Silverio, e coloca na cátedra de Pedro, so vontade do emperador Xustiniano I, a Vixilio (até 555).
* Remate e consagración da igrexa de Santa Sofía de Constantinopla (Άγια Σοφία), obra de Antemio de Tralles e Isidoro de Mileto.

## Nacementos 
## Mortes 
* 11 de novembro - Silverio papa da Igrexa católica.

## Outros 
*

Historia ano a ano
Coche de bombeiros

[250px|miniatura|[Camión de bombeiros con bomba hidráulica e sen escada]]
O **coche de bombeiros** é un vehículo empregado polos bombeiros deseñado para a loita contra as lapas. Ten como principal misión a de transportar os utensilios necesarios para abordar unha emerxencia por incendio. Adoita levar un motor para bombear auga obtida dunha boca de rego ou de calquera outra fonte de auga dispoñible, un equipo de comunicacións e diversas ferramentas necesarias para atender as urxencias.

## Características e equipamento
Hai varias configuracións de coches de bombeiros no referente á posición do panel de control da bomba incluíndo a montaxe da tapa, que pode estar ao lado, situada na fronte ou na parte posterior. Os camións poden levar algunhas cantidades de auga, pero os que operan xeralmente sobre a contorna urbana deséñanse baixo a confianza de que existan bocas de rego adaptadas para a súa operación no caso de incendio.

O propósito principal dos motores é a supresión do lume directo, non obstante poden levar moitas ferramentas incluíndo escadas, fontes de alimentación, traxes ignífugos e cascos, machadas, extintores de diferentes tipos, e equipo de ventilación. Hoxe en día o camión é manipulado por profesionais que adoitan levar un equipo e un vehículo multiúsos preparado non só para a loita contra o lume, senón que ademais está deseñado para as tarefas do rescate, a intervención nas primeiras misións etc. Non existe necesariamente unha fronteira clara entre un coche contra os incendios e unha unidade de rescate.

## Galería de imaxes

Ficheiro:Boca de rego-1.jpg|Boca de rego
Ficheiro:Interior camión bombeiros.1.jpg|Equipamento dun camión de bombeiros
Ficheiro:Interiro do camión de bombeiros II.jpg|Equipamento dun camión de bombeiros
Ficheiro:Interior camión bombeiros.3.jpg|Interior dun camión de bombeiros
Ficheiro:Xerador eléctrico do camión de bombeiros-1.jpg|Xerador eléctrico dun camión de bombeiros

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Bombeiro
Ktulu

**Ktulu** é un grupo musical catalán procedente de Barcelona. Formouse en 1986 e toca thrash metal e metal industrial.

## Traxectoria 
Comezaron a tocar a finais de 1986 en L'Hospitalet de Llobregat (Barcelona) como grupo de *thrash metal*, con influencias como Pantera ou Fear Factory. En 1991 publicaron en vinilo o seu primeiro disco, *Involución*.

No seu seguinte traballo, *Orden Genético* (1994) cambiaron cara a un metal un pouco máis vangardista, pero sen desprenderse das súas raíces. Nel encóntrase o tema "Apocalipsis 25 D", incluído na banda sonora da película *El día de la Bestia* de Álex de la Iglesia. Este tema supuxo un encontro da banda cun novo estilo máis industrial engadindo samplers e sons pregravados.
esquerda|350px|miniatura|Ktulu en concerto.
En 1997 publicaron *Confrontación*, entrando de cheo no terreo do metal industrial, e ó ano seguinte saíu ó mercado *El Latido del Miedo*, composto por 8 remesturas de temas do *Confrontación*, usando sons propios do techno.

En 1998 houbo unha división na banda. Pablo (baixo) e Mons (guitarra) formaron con outros tres músicos o grupo Freak XXI. En Ktulu seguiron Willy (voz), Jorge (guitarra) e Miguel (batería), incorporándose Pedro (guitarra), Lara (baixo) e Raúl (teclados e samplers).

Coa nova formación experimentaron cara novos horizontes. En 1999 publicaron o álbum *Ktulu*, gravado nos estudios Lorentzo Records de Berriz (Biscaia), e producido por Carlos Córdoba e Aitor Ariño (Platero y tú, Extremoduro...). Este disco combina o metal das súas raíces coas novas tecnoloxías, melodías máis marcadas e diferentes rexistros de voz.

En decembro de 2000 publicaron un maxisinxelo con remesturas súas e versións de grupos como Portishead, Jimi Hendrix ou Iron Butterfly chamado *2078"*. Xusto despois abandonou a banda Raúl para pasar a fomar parte do grupo de espectáculos La Fura dels Baus.

En 2002 colaboraron co tema "Satánico Plan" no disco tributo a Barón Rojo chamado *Larga Vida Al... Volumen Brutal*.

## Discografía 
dereita|350px|miniatura|Ktulu.
* *Involución* - 1991
* *Orden Genético* - 1994
* *Confrontación*-, 1997
* *El Latido del Miedo* - 1998
* *Ktulu* - 1999
* *2078"* - 2000
* *Show Canibal* - 2008
* *Visión en la casa del Canibal* - 2011
* *Makinal* - 2012

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* www.ktulu.es 
* www.myspace.com/ktuluspace
Gramado

**Gramado** é unha cidade do estado brasileiro do Río Grande do Sur. A súa poboación era estimada a 33 396 habitantes o 2006. A súa superficie total é 237&nbsp;km².

A súa economía baséase no  turismo, que é responsábel por uns 90% das súas receitas totais.

Os primeiros habitantes da rexión de Gramado foron os azoreanos, ata que, en 1913, chegaron os primeiros inmigrantes alemáns e italianos.

miniatura|esquerda|257px|Edificios da cidade de Gramado.
Bombeiro, bombeira

miniatura|300px|Bombeiros adestrando nun simulacro de incendio dun avión.
[miniatura|right|200px|Bombeiro cunha máscara de [Osíxeno molecular|osíxeno]]

Un **bombeiro** é un membro do corpo que se ocupa principalmente da extinción de incencios e doutros servizos de diversa índole pero que en moitas ocasións están relacionados cun sinistro.
O nome de bombeiro procede da súa ocupación tradicional, apagar lumes, para o que utilizaban bombas para sacar auga de pozos, ríos ou calquera outro depósito ou almacén de auga cerca do lugar do incendio. Os exipcios tiñan xa agrupacións semellantes aos bombeiros, pero son os franceses os que tiveron as primeiras brigadas profesionais organizadas.

## Funcións 
Coordinar o control e a extinción de todo tipo de conflagracións e incendios entre outras emerxencias cotiás ou derivadas dun desastre onde se precise a súa intervención, ao poñerse en risco vidas humanas e os seus bens materiais. 
Actualmente os bombeiros (ou o **corpo de bombeiros**) son unha organización que se dedica a:
* Prevención de accidentes e Incendios
* Control e extinción de incendios.
* Atención de incidentes con materiais perigosos.
* Atención prehospitalaria.
* Salvamento de persoas e animais en casos de emerxencia.
* Asistencia e rescate en accidentes de tráfico.
* Control da prevención na edificación (soporte técnico).
* Outros sinistros difíciles de catalogar.
* Educación das persoas e nas empresas para a autoaxuda en situacións de risco.

Tradicionalmente a tarefa principal dos bombeiros foi extinguir lumes pero nas décadas pasadas o número de axudas técnicas tense elevado. Por iso os bombeiros dispoñen de coches nos que teñen non só equipo para apagar o lume senón tamén para axudar noutras situacións de urxencia.
[miniatura|200px|Apagar [lumes é a tarefa principal dos bombeiros.]]

A maioría dos bombeiros están en organizacións públicas que son de dous tipos: as que os teñen empregados con soldo e as dos voluntarios (como os Bombeiros Voluntarios de Portugal), sendo ámbalas dúas profesionais. Tamén existen bombeiros privados (como FALK - Dinamarca), corpos de bombeiros en fábricas e empresas (como os bombeiros de PDVSA - Venezuela) e corpos de bombeiros dedicados ás áreas universitarias (Corpo de Bombeiros Voluntarios Universitarios da Universidade Central de Venezuela etc), estes xeralmente colaboran en investigacións científicas en pro da profesión, ademais de desempeñar os labores típicos dun corpo de bombeiros.

## Como chamar aos bombeiros 
Para chamar aos bombeiros por teléfono é nun caso de emerxencia, o número de teléfono é **112** en todos os estados da Unión Europea (teléfono único de Emerxencias).

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Contraincendios en Ence, Pontevedra, Galicia (Spain).jpg|Contraincendios en Ence.
Ficheiro:Contraincendios en Ence, Pontevedra, Galiza, España.jpg|Contraincendios en Ence.
Ficheiro:Contraincendios en Ence, Pontevedra, Galiza.jpg|Bombeiros en Ence, Pontevedra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Coche de bombeiros
* Lume

### Ligazóns externas 
* Páxina dos Bombeiros Voluntários de Paço de Arcos - Portugal
Estrella, Renfe

250px|miniatura|dereita|*Estrella Costa Brava* en 2011.
250px|miniatura|Compartimento de literas do *Estrella Pío Baroja*.
O **Estrella** era un servizo nocturno de Longa Distancia ofrecido por Renfe Operadora en España, que permitía unir grandes cidades saíndo da cidade de orixe pola tarde ou noite dun día determinado e chegando ao destino ao día seguinte pola mañá. Tiña unha velocidade comercial máxima de 160&nbsp;km/h.

Era o servizo nocturno máis antigo que ofrecía RENFE dende a súa creación en 1985, e as súas rutas foron desaparecendo ao construírse as diferentes liñas de alta velocidade ou sustituíronse por Trenhoteles, servizo nocturno de gama alta. O 6 de abril de 2015 desapareceu o último Estrella que seguía circulando: o Estrella Costa Brava, entre Madrid e Barcelona.

## Clases 
Os trens Estrella contaban coas clases seguintes:
***Gran Clase**
***Litera**
***Preferente**
***Prazas Sentadas Preferente**
***Prazas Sentadas Turista**

## Servizos 
***Estrella Costa Brava**: Madrid - Barcelona - Cerbère (actualmente AVE)
***Estrella Picasso**: Bilbao - Málaga (actualmente Alvia)
***Estrella Surexpreso**: Lisboa - Irún / Hendaia (actualmente Trenhotel Surexpreso)
***Estrella Galicia**: Barcelona - A Coruña / Vigo (actualmente Trenhotel Galicia)
***Estrella Atlántico**: Madrid - Ferrol (actualmente Trenhotel Atlántico)
***Estrella Costa Cálida**: Madrid - Cartaxena (actualmente Altaria)
***Estrella Costa de la Luz **: Madrid - Cádiz/Huelva (actualmente Altaria) 
***Estrella Costa del Sol** : Madrid - Málaga (actualmente AVE)
***Estrella Costa Vasca**: Madrid - Bilbao / Hendaia (actualmente Alvia)
***Estrella Costa Verde**: Madrid - Xixón / Santander  (actualmente Alvia)
***Estrella del Estrecho**: Madrid - Alxeciras (actualmente Altaria)
***Estrella Gibralfaro** : Barcelona - Cádiz / Málaga (actualmente Trenhotel Gibralfaro)
***Estrella Mar Menor** : Barcelona - Cartagena  (actualmente Talgo Mare Nostrum)
***Estrella Media Luna** : Irún / Portbou - Alxeciras
***Estrella Pío Baroja** nas relacións Barcelona - Bilbao / Hendaia / Zamora / Xixón / Salamanca (actualmente Alvia a Bilbao e Trenhotel Asturias a Xixón)
***Estrella Puerta del Sol**: Madrid - París  (actualmente Trenhotel Francisco de Goya)
***Estrella Sierra Nevada** : Madrid - Granada / Almería (actualmente Altaria e Talgo respectivamente)
***Estrella Sol de Levante**: Alacant - País Vasco, vía Valencia, Tarragona, Lleida, Zaragoza e Castejón de Ebro, ramas a Bilbao vía Miranda de Ebro e Irún vía Pamplona e San Sebastián (servizo suprimido)
Xurxo V do Reino Unido

**Xurxo V do Reino Unido**, nado o 3 de xuño de 1865 e finado o 20 de xaneiro de 1936, foi Rei do Reino Unido de 1910 até a súa morte.
## Traxectoria
Foi o segundo fillo do Rei Eduardo VII do Reino Unido e da princesa Alexandra de Dinamarca, na época Príncipes de Gales. En 1891 Xurxo converteuse no segundo na liña de sucesión, despois da morte de Alberte, Duque de Clarence, o seu irmán máis vello, por pneumonía. Alberte era noivo da princesa María de Teck (*Princesa May*), que foi pedida despois en casamento por Xurxo. O casamento realizouse en 1893 e resultou en seis fillos, entre os cales o Duque de Windsor e Xurxo VI do Reino Unido. En 1892, Xurxo converteuse en Duque de York e en 1901, após a morte da súa avoa, a Raíña Vitoria, converteuse en Príncipe de Gales e Duque de Cornualla, como herdeiro da coroa.

Xurxo V tornouse Rei do Reino o 22 de xuño de 1911 e Emperador da India o 11 de decembro, após a morte de Eduardo VII. En 1917, dado o sentimento antixermánico vivido durante a primeira guerra mundial, Xurxo V cambiou o nome da casa real de Saxonia-Coburgo e Gotha para Windsor, que pasou a ser o nome oficial da familia real.

Xurxo V morreu en 1936 e sucedeuno o seu primoxénito, Eduardo VIII.

[esquerda|miniatura|Busto de **Eduardo Xurxo V** no [anverso dun soberano.]]
Arzón

Como topónimo **Arzón** pode referirse a:

;En Galiza
***Arzón**, parroquia do concello de Negreira;
***Arzón**, lugar da parroquia de Barcala, no concello da Baña.

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***Matilla de Arzón**, concello da provincia de Zamora;
Colúns

Como topónimo **Colúns** pode referirse a:

;En Galiza
***Colúns**, parroquia do concello de Mazaricos;
****Colúns**, lugar de dita parroquia;
****Vilar de Colúns**, lugar de dita parroquia;
***Colúns**, lugar da parroquia de Treos, no concello de Vimianzo.
El día de la Bestia

***El día de la bestia*** (1995) é unha película dirixida polo bilbaíno Álex de la Iglesia, que o consagrou como un dos realizadores de máis éxito do cine español ó conseguir entre outros o Premio Goya á mellor dirección. Un dos logros da película foi conquistar tanto á crítica como ó público, utilizando o xénero da chamada "comedia satánica". Unha comedia delirante á vez que unha visión apocalíptica da fin de milenio.

## Sinopse 
Un sacerdote español (Álex Angulo) cre que encontrou a mensaxe secreta da Apocalipse segundo San Xoán. Esta mensaxe consiste en que o Anticristo nacerá o 25 de decembro de 1995 en Madrid. Convencido de que debe impedir este nacemento satánico, o cura únese a un mozo afeccionado ó death metal, José María (Santiago Segura), para intentar por tódolos medios encontrar o lugar de Madrid onde terá lugar o evento.
miniatura|esquerda|250px|As Torres Kio, un dos escenarios onde se leva a cabo a historia

## Premios 
* Premio Goya ó mellor actor revelación 1995.
* Premio Goya á mellor dirección 1995.
* Gran premio do xurado no Fantastic'Arts de 1996.

## Nomeamentos 
* Premio Goya ó mellor guión orixinal 1995.
* Premio Goya á mellor interpretación masculina protagonista 1995.
* Premio Goya á mellor película 1995.

## Banda sonora 
Def Con Dos creou o tema principal da película. Na banda sonora tamén aparecen Ministry, Headcrash, Extremoduro, Ktulu, Negu Gorriak, Eskorbuto, The Pleasure Fuckers, Pantera, Sugar Ray, Parálisis permanente, Siniestro Total e Silmaris.
Carlos Mugica

**Carlos Mugica**, nado en Buenos Aires o 7 de outubro de 1930 e finado en Villa Luro o 11 de maio de 1974, foi un sacerdote xesuíta arxentino, vinculado ao Movemento de Sacerdotes para o Terceiro Mundo e ás loitas populares da Arxentina das décadas de 1960 e 1970.

## Traxectoria 
Fillo dun político conservador e dunha muller de familia adiñeirada, en 1954 comezou a traballar ferventemente na asistencia de familias empobrecidas desde a parroquia de Santa Rosa de Lima, na cidade de Buenos Aires, sentíndose pouco a pouco próximo ao movemento político denominado peronismo e ao accionar revolucionario de Ernesto Che Guevara e de Mao Zedong.

A mediados da década do 60 coñece e mantén unha estreita relación cos activistas católicos xuvenís Fernando Abal Medina, Mario Firmenich e Carlos Gustavo Ramus, quen máis tarde serían parte da célula fundacional da organización armada Montoneros, intimamente ligada ao movemento peronista de esquerda.

Xa entrada a década do 70, e por manter profundas diferenzas coa política de guerrilla armada e as accións violentas da organización Montoneros, Mugica toma unha postura crítica cara a estes, marcando un crecente distanciamento coa súa cúpula dirixente. O 7 de decembro de 1973, o pai Carlos Mugica expresou publicamente respecto diso: 

### O seu asasinato 
Debido á súa activa militancia social e política padeceu varias ameazas de morte e diversos ataques e intentos de asasinato. O 11 de maio de 1974 foi emboscado cando se dispuña a subirse ao seu automóbil Renault 4-L azul estacionado na porta da igrexa de San Francisco Solano no Partido de Quilmes, suburbio do sueste de Buenos Aires, onde acababa de celebrar misa.

Segundo algunhas versións de ocasionais testemuñas, achegóuselle un individuo con bigotes, quen se cre que era Rodolfo Eduardo Almirón, xefe da Alianza Anticomunista Arxentina (Triple A), tiroteándoo con varios disparos cunha metralladora Ingram M-10 que lle afectaron seriamente o abdome e o tórax, falecendo aos poucos minutos ao ser trasladado a un hospital próximo. Xa moribundo, as últimas palabras que se lle escoitaron dicir foron: 

Como era habitual naquel período de gran violencia política vivido na Arxentina, organizacións armadas tanto de ultradereita (a Triple A) e da esquerda peronista (Montoneros), acusáronse mutuamente por este asasinato, aínda que pola modalidade con que se executou o atentado e os testemuños subseguintes, todas as presuncións indican que efectivamente a acción homicida foi obra da Triple A.

Actualmente o mausoleo do Pai Mugica atópase na capela Cristo Obreiro da Villa 31 de Retiro.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Carlos Mugica
Martín Balza

**Martín Antonio Balza**, nado en Salto o 13 de xuño de 1934, é un militar arxentino, veterano da Guerra das Malvinas, que desempeñou o cargo de Xefe do Exército e destacou por realizar unha importante *"autocrítica"* pública condenando severamente a violación de dereitos humanos realizada polas Forzas Armadas durante o Proceso de Reorganización Nacional (1976-1983) e a imposición de ditaduras militares.

## Biografía 
Martín Balza ingresou ao Colexio Militar en 1952. Saíu como subtenente e especializouse en artillaría. Realizou o curso de tropa de montaña. Egresou da escola de guerra do Perú como oficial de Estado Maior. En 1982 sendo Tenente Coronel foi xefe do Grupo de Artillaría 3 (GA3) que combateu na guerra das Malvinas. En 1987, durante a presidencia de Raúl Alfonsín, foi ascendido a xeneral. En 1991 foi designado Xefe do Estado Maior do Exército cargo que desempeñou ata 1999. Durante o seu mando eliminouse o servizo militar obrigatorio. Na actualidade é embaixador arxentino en Colombia.

### As autocríticas 
O 25 de abril de 1995, durante a presidencia de Carlos Menem, o xeneral Martín Balza, nese momento Xefe do Exército, presentouse nun importante programa televisivo para ler unha declaración. Esa declaración de Balza está considerada como a primeira autocrítica profunda das Forzas Armadas sobre o seu papel na violación de dereitos humanos durante o Proceso de Reorganización Nacional e a realización de golpes de estado. O xeneral Balza dixo entón entre outras:

Con posterioridade o propio Xeral Balza realizou varias ampliacións da autocrítica do Exército en 1998 e 1999 . Como consecuencia foi expulsado do Círculo Militar, a asociación civil máis importante coas que contan os militares na Arxentina.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Guerra sucia na Arxentina
* Caso Carrasco

### Ligazóns externas 
* *General Martín Balza*, El Periodista, 3 de agosto de 2003
Alfredo Oscar Saint-Jean

**Alfredo Oscar Saint-Jean**, nado en Chascomús o 8 de novembro de 1926 e finado no mesmo lugar o 1 de setembro de 1987, foi un militar arxentino que ocupou brevemente a presidencia da Nación durante a última ditadura militar tras a renuncia de Leopoldo Galtieri. Saint-Jean estivera á fronte da secretaría xeral do exército e da carteira de Interior durante o goberno de Galtieri, desde a cal fora responsable da represión policial da manifestación "Paz, pan e traballo".

Tras a caída de Galtieri o 17 de xuño de 1982, debida á derrota arxentina na Guerra de Malvinas, Saint-Jean padeceu o desprestixio asociado á pobre actuación das forzas terrestres no conflito armado. O disenso interno entre o representante do exército na Xunta Militar, o entón xeral Cristino Nicolaides, e os xefes da armada, Jorge Isaac Anaya e da aviación, Basilio Lami Dozo, permitiulle ocupar interinamente o cargo de Presidente ata o nomeamento o 22 de xuño de Reynaldo Bignone, quen asumiu inmediatamente o cargo, anunciando o inicio do proceso de entrega do poder ás autoridades civís.

Saint-Jean foi procesado pola comisión de 33 delitos nos distintos cargos que ocupou, sobre todo como xefe da Subzona 12, centro e oeste da provincia de Buenos Aires. Quedou en liberdade pola aplicación das leis de Punto Final e Obediencia Debida.
The Guardian

***The Guardian*** é un xornal británico propiedade de Guardian Media Group. Publícase de luns a sábado en formato Berliner. Ata 1959 foi chamado ***The Manchester Guardian***, reflectindo as súas orixes locais. O xornal aínda segue sendo coñecido por este nome especialmente en América do Norte, aínda que ten a súa base en Londres desde 1964 (con servizos de imprenta tanto en Manchester como en Londres).

As editoriais deste xornal adoitan ser normalmente de tendencias esquerdistas. Unha enquisa feita polo grupo MORI entre abril e xuño do 2000 mostrou que o 80% dos lectores de *The Guardian* eran votantes do partido Laborista. De acordo con outra enquisa feita en 2004, o 44% dos lectores deste xornal votaron ao partido laborista e un 37% aos liberal demócratas

Foi o primeiro xornal británico en imprimir en formato Berliner. En novembro de 2005 *The Guardian* tivo unha media de 378.618 exemplares vendidos, comparado cos 904.955 exemplares de *Daily Telegraph*, os 692.581 de *The Times* e 261.193 de *The Independent* 
O xornal coñécese ás veces como "*The Grauniad*" como resultado de frecuentes erros tipográficos. 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web do diario
Consello de guerra

Un **consello de guerra** é un procedemento xudicial militar de carácter sumario ou sumarísimo no cal dilucídase de forma rápida a comisión dun delito tipificado no Código de Xustiza Militar que, pola situación de guerra ou outra análoga (estado de excepción, estado de sitio ou estado de alarma), non permite esperar á xustiza militar ordinaria.

Está presidido por un xeneral e fórmano en total tres ou cinco militares de alta gradación, coa asistencia ocasional dun xurista. En situacións de guerra constátanse os feitos dos que se acusa, permítese unha defensa sucinta do acusado e a pena imponse e execútase de xeito inmediato. Carece, de forma xeral, das garantías constitucionais propias do estado de dereito.[miniatura|Membros da [Comuna de París ante o consello de guerra que os xulgou (1871)|centro]]
Víctor Basterra

**Víctor Melchor Basterra**, nado en 1945 e finado en La Plata o 7 de novembro de 2020, foi un obreiro gráfico arxentino que permaneceu detido-desaparecido durante a guerra sucia na Arxentina e destacou por sacar clandestinamente durante o seu cativerio, fotografías de detidos desaparecidos e represores dentro do centro clandestino de detención situado na Escola de Mecánica da Armada (ESMA) para logo ocultalas e dalas a coñecer unha vez terminada a ditadura militar.

## Traxectoria 
Víctor Basterra era de profesión obreiro gráfico. Na década de 1970 foi militante da agrupación Peronismo de Base. Colaboraba na confección de documentación apócrifa, que lle permitiria aos cadros guerrilleiros moverse sen ser identificados. Esa capacidade foi valorada e logo explotada polos seus captadores.

En agosto de 1979 foi secuestrado xunto coa súa esposa e a súa filla recentemente nada e conducido á Escola de Mecánica da Armada (ESMA) onde permaneceu detido-desaparecido ata decembro de 1983, cando asumiu o goberno democrático de Raúl Alfonsín, aínda que permaneceu vixiado e controlado ata agosto de 1984.

Basterra foi unha das testemuñas que declararon no histórico Xuízo ás Xuntas onde presentou as fotos que tomou clandestinamente dentro da ESMA. Desde entón o seu testemuño foi importante en varias causas para individualizar a responsabilidade dos represores. No ano 2002, o senador santafecino Horacio Usandizaga enfrontouse con Basterra debido a que este sostivo que un dos mariños cuxo ascenso estaba tratando a Cámara de Senadores actuara como represor na ESMA .

## As fotografías de Víctor Basterra 
Víctor Basterra tomou relevancia por sacar unha serie de fotos de detidos-desaparecidos e represores durante o seu cativerio dentro da Escola de Mecánica da Armada.

Durante a súa detención na ESMA Basterra debeu realizar tarefas de falsificación de documentos de identidade que logo eran utilizados polas Forzas Armadas en accións ilegais. Para iso debía sacar fotografías.

Basterra entón comezou a sacar fotografías de detidos-desaparecidos e represores e a ocultalas nas caixas de papel fotosensible. Nos últimos anos da ditadura, Basterra estivo sometido a un réxime de liberdade vixiada que aproveitou para sacar as fotos da ESMA e ocultalas na súa casa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Guerra sucia na Arxentina

### Ligazóns externas 
* *Las fotos de la ESMA*, Nunca Más
María Seoane

:*Non confundir con María Seoane Toimil (Silleda, 1952).*
**María Seoane**, nada en Buenos Aires o 25 de xaneiro de 1948 e finado na mesma cidade o 27 de decembro de 2023, foi unha xornalista e escritora arxentina.

## Traxectoria 
Traballou como redactora de política nacional da revista *El Periodista de Buenos Aires* (1985-1989) e do Diario Sur entre 1989 e 1990. A partir de 1994 foi prosecretaria de redacción de política nacional do diario Clarín. Entre 1992-1994 foi redactora xefe da Sección Arxentina da revista Noticias. Desde 1998 dirixiu o suplemento *Zona* do diario Clarín. Tamén ten publicado colaboracións na revista *Di* de México, os diarios *Uno más uno* e *El Universal* de México e a revista *Nova Sociedade* de Turín (Italia).

Foi docente no mestrado de Xornalismo da cátedra de Investigación Xornalística da Universidade de San Andrés (Bos Aires), e a Universidade Columbia (Estados Unidos).

Foi consultora da OEA elaborando os informes sobre liberdade de expresión para a Comisión Interamericana de Dereitos Humanos (CIDH).

Ten publicado varios libros sobre temas políticos da historia arxentina.

Obtivo numerosos premios entre os que poden mencionarse o Premio Konex (1994), o Premio Internacional de Prensa Rei de España (1998), o premio Cortázar da Cámara Arxentina do Libro (2000), o Premio á Traxectoria da Fundación Henry Moore (2000), o Premio Rodolfo Walsh de Xornalismo, da Facultade de Xornalismo e Comunicación da Universidade Nacional da Prata (2002).

## Publicacións 
* *La noche de los lápices* (1986), Editorial Contrapunto, levado ao cine por Héctor Olivera
* *Menem, la patria sociedad anónima* (1990), Editorial Gente Sur
* *Todo o nada. Biografía de Mario Roberto Santucho* (1991), Editorial Planeta
* *El burgués maldito. Biografía de José B. Gelbard* (1998), Editorial Planeta
* *El dictador. Biografía de J. R. Videla (Coautora)* (2001), Editorial Sudamericana
* *Argentina. El siglo del progreso y la oscuridad* (2006), Editorial Planeta
* *El enigma Perrotta*, (2011), Sudamericana 
* *Bravas. Alicia Eguren de Cooke y Susana Pirí Lugones* (2014), Sudamericana
* *El nieto. La trágica y luminosa historia de Ignacio "Guido" Montoya Carlotto*, con Roberto Caballero. (maio de 2015), Sudamericana

;*Cuadernos de Caras y Caretas*
* *La noche de los bastones largos* (2006)
* *La noche de la dictadura* (2006) 
* *Evita, esa mujer* (2007)
* *Rodolfo Walsh, la palabra no se rinde* (2007)
* *La tragedia y la comedia en la Argentina* (2008)
* *El Cordobazo* (2009)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Xornalismo
### Ligazóns externas 
* *María Seoane*, Premios Konex .
* Entrevista a María Seoane, 2006 .