open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Matthijs de Ligt

**Matthijs de Ligt**, nado o 12 de agosto de 1999 en Leiderdorp, é un futbolista neerlandés. Xoga de defensa central e o seu actual club é o Juventus FC da Serie A italiana.

## Traxectoria 
De Ligt chegou ás categorías inferiores do AFC Ajax con tan só 9 anos, e debutou co primeiro equipo o 21 de setembro de 2016 nun partido da copa neerlandesa contra o Willem II. Ós 25 minutos de partido, anotou un gol que o converteu no segundo xogador máis novo da historia de Ajax en anotar un gol, tan só por detrás de Clarence Seedorf.

O 18 de xullo de 2019, De Ligt fichou polo Juventus FC da Serie A italiana a cambio de 75 millóns de euros, e asinou co equipo turinés un contrato por cinco anos.

## Palmarés 
**Ajax**
* Eredivisie: 2018–19
* KNVB Beker: 2018–19

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en Soccerway.com
True Story (filme)

***True Story*** é un filme estadounidense de 2015 dirixido por Rupert Goold. O guión foi escrito por Goold e David Kajganich e baséase nas memorias homónimas de Michael Finkel. Está protagonizado por Jonah Hill, James Franco e Felicity Jones. O elenco tamén inclúe a Gretchen Mol, Betty Gilpin e John Sharian.

Franco interpreta o papel de Christian Longo, un home na lista dos máis buscados do FBI acusado de asasinar a súa muller e os seus tres fillos en Oregón. Agochouse en México empregando a identidade de Michael Finkel, un xornalista interpretado por Hill. O filme estreouse no Festival de Cinema de Sundance e nos cinemas dos Estados Unidos o 17 de abril de 2015. O filme explora a relación que se desenvolve entre os dous homes despois de que o xornalista Finkel comeza a coñecer a Longo no cárcere.

## Personaxes 
* Jonah Hill como Michael Finkel
* James Franco como Christian Longo
* Felicity Jones como Jill Barker
* Robert John Burke como Greg Ganley
* Connor Kikot como Zachary Longo
* Gretchen Mol como Karen
* Betty Gilpin como Cheryl
* John Sharian como Sheriff
* Robert Stanton como Jeffrey Gregg
* Maria Dizzia como Mary Jane Longo
* Genevieve Angelson como Tina Alvis
* Dana Eskelson como Joy Longo
* Ethan Suplee como Pat Frato
* Joel Garland como Dan Pegg
* Rebecca Henderson como Ellen Parks
* Charlotte Driscoll como Sadie Longo
* Maryann Plunkett como Maureen Duffy
* David Pittu como Marcus Lickermann

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en Metacritic
Baldomero Pestana

**Baldomero Pestana**, nado en Castroverde o 28 de decembro de 1917 e finado en Bascuas (Lugo) o 7 de xullo de 2015, foi un fotógrafo e pintor galego.

## Traxectoria
Emigrado de neno á Arxentina comezou na adolescencia a estudar fotografía. Casou no 1951 con Velia Martínez da que xa non se separaría ata a falecemento dela no ano 2003.

Nos anos 50 comeza o a traballar como fotógrafo en Buenos Aires unha das súas primeiras sesións como a de Dizzy Gillespie no Teatro Casino. En 1957 marcha a vivir ao Perú onde vai entrar en contacto con moitos dos protagonistas do gran boom literario hispanoamericano como Mario Vargas Llosa, Jose Luis Borges ou Sebastian Salazar Bondy. Nos seus anos no Perú goza de gran prestixio e chega a publicar para revistas como *Esquire*, *Time* ou *Life*. Desta época son tamén as fotografías de Villa Miseria feitas para as Nacións Unidas.

En 1967 trasládase a Europa e tras unha pequena estancia en Madrid aséntase finalmente en París onde seguirá fotografando non só a artistas latinoamericanos como Gabriel García Márquez ou Carlos Fuentes, senón que tamén pasan por diante da súa cámara artistas como Man Ray, Roman Polanski ou Fernando Arrabal. A mediados dos anos 70 cometa a aparcar a fotografía para centrarse na pintura onde vai ter un estilo próximo o hiperrealismo.

No ano 2008 regresa a Galicia, onde pasara pequenas estancias durante toda a súa vida. Retoma tanto o debuxo como a pintura.

## Exposicións e recoñecementos 
Pestana expuxo regularmente tanto a súa pintura como a súa fotografía, tanto na etapa americana como na europea. Expuxo obra no Perú, Arxentina, Francia, Iugoslavia, Venezuela, Corea do Sur, Estados Unidos, entre outros. Destaca a exposición individual que tivo en Bruxelas na galería de Fred Lanzemberg en 1979.

En Galicia non se realizaron exposicións sobre o seu traballo ata o que retornou a Lugo. En Vigo no ano 2010, incluíndo só pintura e debuxo, na sala de exposición do Teatro García Barbón. O Museo do Pobo Galego no 2013 organizou unha exposición de fotografía e pintura. O Museo Centro Gaiás da Cidade da Cultura no ano 2018 rendeulle homenaxe póstuma con *Baldomero Pestana: A verdade entre as mans* centrada na fotografía do artista lucense.

En 2015 a realizadora viguesa Andrea Vázquez o documental *A imaxe reb/velada* que afonda na figura de Baldomero Pestana. Foi estreado no Festival Internacional de Cine de Lima.

En 2012 foi declarado Fillo Predilecto da vila de Castroverde.

## Notas
Ópera bufa

A **ópera bufa** (do italiano *opera buffa*, tamén denominada *commedia per musica* ou *dramma giocoso per musica*) é un subxénero de ópera cun tema cómico. Desanvolveuse en Nápoles na primeira metad do século XVIII, de onde se difundiu cara a Roma e o norte de Italia. A súa contraparte estilística é a Ópera seria.

Exemplos de ópera buffa son *Il barbiere di Siviglia* (1816), de Rossini, *As vodas de Fígaro* (1786), de Mozart e  *Don Pasquale* (1843) de Donizetti. O xénero caeu en desuso despois do século XIX, sendo para moitos a última ópera deste xénero *Falstaff*, composta por Verdi no 1893. Os precursores do movemento foron: Giovanni Battista Pergolesi, Nicola Logroscino, Baldassare Galuppi e Alessandro Scarlatti.miniatura|Personaxes de ópera bufa|centro

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de xéneros operísticos
* Lista das óperas máis importantes
* Ópera seria
Bankier van het verzet

***Bankier van het verzet*** é un filme neerlandés de 2018 dirixido por Joram Lürsen. É un drama ambientado na segunda guerra mundial baseado na vida do banqueiro Walraven van Hall, que financiou a resistencia neerlandesa durante a guerra. O filme foi a produción neerlandesa máis vista do ano 2018 e foi nomeado a once Becerros de Ouro, sendo a primeira vez que un filme recibe tantos nomeamentos ós premios. Gañou catro Becerros de Ouro, entre eles o de mellor filme e mellor actor. O filme foi escollido como candidato dos Países Baixos para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 91ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Barry Atsma como Walraven van Hall
* Jacob Derwig como Gijs van Hall
* Pierre Bokma como Meinoud Rost van Tonningen
* Fockeline Ouwerkerk como Tilly van Hall
* Raymond Thiry como Van den Berg

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes dos Países Baixos propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 91ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
El hombre de las mil caras

***El hombre de las mil caras*** é un filme español de 2016 dirixido por Alberto Rodríguez. Baséase no libro de non ficción *Paesa, el espía de las mil caras* escrito por Manuel Cerdán. O filme está protagonizado por Eduard Fernández no papel de Francisco Paesa, un exaxente do Centro Nacional de Intelixencia que simulou a súa propia morte logo dun escándalo de corrupción política. O filme estreouse na 64ª edición do Festival Internacional de Cinema de Donostia, onde conseguiu a Cuncha de Prata ó mellor actor para Eduard Fernández. Tamén foi proxectado no Festival de Cinema de Londres de 2016.

## Personaxes 
* José Coronado como Jesús Camoes
* Eduard Fernández como Francisco Paesa
* Emilio Gutiérrez Caba como Osorno
* Carlos Santos como Luis Roldán
* Marta Etura como Nieves Fernández Puerto
* Christian Stamm como Hans
* Philippe Rebbot como Jean-Pierre Pinaud
* Luis Callejo como Juan Alberto Belloch
* Agustín Galiana como Tipo Filatelia
* Craig Stevenson como Georges Starckman
* Ramón Rados como Rafael Vera
* Mireia Portas como Gloria
* Enric Benavent como Casturelli
* Jons Pappila como Arlauckas
* Israel Elejalde como González
* Tomás del Estal como Bermejo
* Pedro Casablanc como Avogado de Paesa
* Alba Galocha como Beatriz

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes
Matthew Hayman

**Matthew Hayman**, nado en Camperdown (Nova Gales do Sur) o 20 de abril de 1978, é un ciclista profesional retirado e agora director deportivo australiano.

## Traxectoria
Como corredor pasou gran parte da súa carreira profesional sendo gregario e traballando sempre para o interese do equipo. Na París-Roubaix 2016 chegoulle o seu momento de gloria ao chegar só o velódromo de Roubaix e converterse no segundo australiano tras Stuart O´Grady en conseguir gañar no "inferno do norte".

Retirouse do ciclismo activo no 2019 tras rematar o Tour Down Under e dende ese mesmo instante paso a formar parte do corpo técnico do seu equipo, o Orica Green-Edge, agora Mitchelton-Scott.

## Notas
O Som ao Redor

***O Som ao Redor*** é un filme brasileiro de 2012 dirixido e escrito por Kleber Mendonça Filho, producido por Emilie Lesclaux e protagonizado por Irandhir Santos, Gustavo Jahn e Maeve Jinkings.

O filme estreouse no Festival Internacional de Cinema de Rotterdam e estreouse nos cinemas do Brasil o 4 de xaneiro de 2013. Foi escollido como candidato do Brasil para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 86ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. O crítico de *New York Times* Anthony Oliver Scott considerouno un dos dez mellores filmes do ano 2012.

## Personaxes 
* Irandhir Santos como Clodoaldo
* Gustavo Jahn como João
* Maeve Jinkings como Bia
* W.J. Solha como Francisco
* Irma Brown como Sofia
* Lula Terra como Anco
* Yuri Holanda como Dinho
* Clébia Souza como Luciene
* Albert Tenório como Ronaldo
* Nivaldo Nascimento como Fernando
* Felipe Bandeira como Nelson
* Clara Pinheiro de Oliveira como Fernanda
* Sebastião Formiga como Claudio
* Mauricéia Conceição como Mariá

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes do Brasil propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 86ª edición dos Óscar

### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en RottenTomatoes
Hoje Eu Quero Voltar Sozinho

***Hoje Eu Quero Voltar Sozinho*** é un filme brasileiro de 2014 dirixido, escrito e co-producido por Daniel Ribeiro. Baséase na curtametraxe de 2010 *Eu Não Quero Voltar Sozinho*. Está protagonizado por Ghilherme Lobo, Fabio Audi e Tess Amorim, que retoman os mesmos papeis que interpretaron na curtametraxe.

O filme gañou dous premios na 64ª edición do Festival Internacional de Cinema de Berlín; o premio FIPRESCI ó mellor filme na sección Panorama e o Premio Teddy ó mellor filme de temática LGBT. Foi escollido como candidato do Brasil ó Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 87ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Sinopse 
A historia xira arredor de Leonardo, un estudante cego de ensino medio que está a loitar pola súa independencia.

## Personaxes 
* Ghilherme Lobo como Leonardo
* Fábio Audi como Gabriel
* Tess Amorim como Giovana
* Eucir de Souza como Carlos
* Isabela Guasco como Karina
* Selma Egrei como Maria
* Júlio Machado como Profesor
* Naruna Costa como Profesora
* Lúcia Romano como Laura
* Victor Filgueiras como Guilherme
* Pablo Carvalho como Fabio

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes do Brasil propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 87ª edición dos Óscar

### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en Metacritic 
* Ficha en RottenTomatoes
Loving Pablo

***Loving Pablo*** é un filme español de 2017 dirixido por Fernando León de Aranoa. Baséase nas memorias *Amando a Pablo, odiando a Escobar* de Virginia Vallejo. Estreouse fóra de competición na 74ª edición do Festival Internacional de Cinema de Venecia e na sección "Special Presentations" no Festival Internacional de Cinema de Toronto.

## Personaxes 
* Javier Bardem como Pablo Escobar
* Penélope Cruz como Virginia Vallejo
* Peter Sarsgaard como Shepard
* Julieth Restrepo como Maria Victoria Henao
* David Valencia como Santos
* David Ojalvo como axente do FBI
* Giselle Da Silva como Olguita Arranz

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes
O Palhaço

***O Palhaço*** é un filme brasileiro de 2011 dirixido por Selton Mello, quen tamén é o protagonista.

O filme conta a historia dun pai (Benjamin) e un fillo (Valdemar) que traballan como os pallasos Pangaré e Puro Sangue respectivamente, percorrendo o país co Circo Hope. Porén, Benjamin está en crise xa que pensa que deixou de ter graza.

O filme foi escollido como candidato do Brasil para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 85ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Paulo José como Valdemar / Puro Sangue clown
* Selton Mello como Benjamim / Pangaré clown
* Larissa Manoela como Guilhermina
* Giselle Motta como Lola
* Teuda Bara como Dona Zaira
* Álamo Facó como João Lorota
* Cadu Fávero como Tony Lo Bianco
* Erom Cordeiro como Robson Felix
* Hossen Minussi como Chico Lorota
* Maíra Chasseraux como Lara Lane
* Thogun como Gordini
* Bruna Chiaradia como Justine
* Renato Macedo como Borrachinha
* Tony Tonelada como Meio Quilo
* Fabiana Karla como Tonha
* Jorge Loredo como Nei
* Jackson Antunes como Juca Bigode
* Moacyr Franco como Delegado Justo
* Tonico Pereira como Beto / Deto Papagaio

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes do Brasil propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 85ª edición dos Óscar

### Ligazóns externas 
*
Tropa de Elite 2: o Inimigo Agora É Outro

***Tropa de Elite 2: o Inimigo Agora É Outro*** é un filme brasileiro de 2010 dirixido, producido e co-escrito por José Padilha e protagonizado por Wagner Moura. É a secuela do filme de 2007 *Tropa de Elite*. Estreouse nos cinemas do Brasil o 8 de outubro de 2010.

Ó igual que o seu predecesor, o filme conseguiu a aclamación da crítica e converteuse no filme con maior recadación de tódolos tempos no Brasil, por diante de *Dona Flor e Seus Dois Maridos* e *Avatar*. Foi escollido como candidato do Brasil para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 84ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Wagner Moura como Roberto Nascimento
* Irandhir Santos como Diogo Fraga
* André Ramiro como Capitán André Matias
* Maria Ribeiro como Rosane
* Pedro Van-Hel como Rafael
* Sandro Rocha como Capitán/Major Rocha
* Milhem Cortaz como Tenente Coronel Fabio Barbosa
* Tainá Müller como Clara
* Seu Jorge como Beirada
* André Mattos as Fortunato

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes do Brasil propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 84ª edición dos Óscar

### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en Metacritic 
* Ficha en RottenTomatoes
Bactriana

miniatura|Localización das antigas cidades da Bactriana ou Bactria
A **Bactriana**, ou **Bactria**, é unha antiga rexión da Asia Central, situada hoxe no noroeste de Afganistán; o adxectivo *bactriano*, "habitante ou nativo de Bactria", úsase desde o século XIV, en concreto aplicado a unha especie de camelo, o camelo bactriano. O nome Bactria úase desde 1600, e deriva do latín *Bactria*, voz tomada do lingua persa, que significa literalmente "a provincia occidental", do persa *bakhtar*, "o oeste".

## Xeografía 
Bactria atopábase ao norte da cordilleira do Hindu Kush e ao sur do río Amu Daria, e abranguía a rexión chá que se encontra nos actuais Afganistán, Tadjiikistán e Uzbekistán. De xeito máis amplo Bactria era a zona ao norte do Hindu Kush, ao oeste da cordilleira do Pamir e ao sur das montañas de Tian Shan, no Xinjiang, ao noroeste da actual China.

A Bactriana limitaba polo leste coa antiga rexión de Gandhara no Subcontinente indio, ao oeste con Dranxiana e Hircania e ao norte coa Transoxiana, a Sogdiana e a extensísima Escitia (*Extra Imaus*), ao sur limitaba con Aracosia.

Entre outros territorios, a Bactriana incluía aos da Guriana, a Bubacena, a Parapamisade e o chamado "país dos marucenos". O idioma *clásico* da Bactriana era unha lingua indoeuropea da subfamilia indoirania, o idioma bactriano.

A dos bactrianos é unha das liñas hereditarias dos modernos taxikos, así como posibelmente dos paxtos. Algúns historiadores cren que o nome moderno de «taxiko» orixinouse de Ta-Hia ou Daxia, nome chinés antigo da rexión (en chinés medieval pronunciábase /datguea/). Pola súa parte, os antigos indios denominábana Bahlika.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* ''La Bactriane. De l'hellénisme au bouddhisme''. Dijon: Dossiers d'archéologie n° 211, 1996.
* ''La Bactriane. De Cyrus à Timour (Tamerlán). Dijon: Dossiers d'archéologie n° 247, 1999.
* Pierre Leriche; Chakir Pidaev; Mathilde Gelin & Kazim Abdoulaev (2001): ''La Bactriane au carrefour des routes et des civilisations de l'Asie centrale. Termez et les villes de Bactriane-Tokharestan*. París: Maisonneuve et Larose. ISBN 2-7068-1568-X. 
* Marie-Nicolas Bouillet et Alexis Chassang (dir.), "Bactriane", en: *Dictionnaire universel d’histoire et de géographie*, 1878.
* 
* Pierre Leriche, dir. (2014): *Art et civilisations de l'Orient hellénisé. Rencontres et échanges culturels d'Alexandre aux sassanides: hommage à Daniel Schlumberger*. París: UNESCOISBN 978-2-7084-0983-5.
* Sarianidi, Victor (1985): *The Golden Hoard of Bactria: From the Tillya-tepe Excavations in Northern Afghanistan*. Nova York: Harry N. Abrams.
* Sims-Williams, Nicholas (1998): "Further notes on the Bactrian inscription of Rabatak, with an Appendix on the names of Kujula Kadphises and Vima Taktu in Chinese". *Proceedings of the Third European Conference of Iranian Studies Part 1: Old and Middle Iranian Studies''. Nicholas Sims-Williams, ed. 1998, pp.&nbsp;79–93.

### Outros artigos 
* Historia de Uzbekistán
Coroa de Liechtenstein

A **Coroa de Liechtenstein** (en alemán: *Liechtenstein Krone*; plural *kronen*) foi a unidade monetaria de Liechtenstein desde 1898 ata 1921, e estaba dividida en 100 heller, como moeda divisionaria. As moedas son raras, en tanto que os billetes son máis comúns.

Liechtenstein usou a coroa austrohúngara e a coroa austríaca logo da disolución do Imperio Austrohúngaro en 1918, e logo adoptou o franco suízo en 1921, por mor da inestabilidade da coroa. A coroa de Liechtenstein definíase pola mesma cantidade de metais preciosos que a coroa austrohúngara e que a coroa austríaca.

## Moedas 
Cuñáronse moedas de prata de 1, 2 e 5 coroas, e moedas de ouro de 10 e de 20 coroas. Nalgúns dos valores, existen probas numismáticas datadas en 1898, aínda que o habitual é que as emisións regulares comezasen a estar datadas en 1900.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Coroa (moeda)
* Economía de Liechtenstein

### Bibliografía 
* Krause, C. L.; Mishler, C. (2003). *Standard Catalog of World Coins: 1901-Present. (31st ed.)*. Krause Publications. ISBN 0873495934
* Krause, C. L.; Mishler, C. (2004). *Standard Catalog of World Coins: 1801-1900. (4th ed.)*. Krause Publications. ISBN 0873497988
Alfonso Mandado

O nome **Alfonso Mandado** pode referirse a:

***Alfonso Mandado Robles**, político galego (f. 2010);
***Alfonso Mandado Vázquez**, enxeñeiro e directivo deportivo galego, fillo do anterior (n. 1952).
Brain on Fire (filme)

***Brain on Fire*** é un filme biográfico de 2016 dirixido e escrito polo director irlandés Gerard Barrett. O filme baséase nas memorias escritas por Susannah Cahalan, *Brain on Fire: My Month of Madness* e está protagonizado por Chloë Grace Moretz, Jenny Slate, Thomas Mann, Tyler Perry, Carrie-Anne Moss e Richard Armitage. Conta a historia dunha escritora do *New York Post* que comeza a sufrir unha misteriosa doenza. A fotografía principal comezou o 13 de xullo de 2015 en Vancouver, na Columbia Británica. Logo de ser avaliada por moitos doutores, ela é diagnosticada cunha crise psicótica. O filme estreouse internacionalmente no Festival Internacional de Cinema de Toronto o 14 de setembro de 2016. Estreouse en Netflix o 22 de xuño de 2018.

## Personaxes 
* Chloë Grace Moretz como Susannah Cahalan
* Jenny Slate como Margo
* Thomas Mann como Stephen
* Tyler Perry como Richard
* Carrie-Anne Moss como Rhona Nack
* Richard Armitage como Tom Cahalan
* Navid Negahban como Dr. Souhel Najjar
* Alex Zahara como Allen
* Jenn MacLean-Angus como Giselle

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes
Clueless

***Clueless*** é un filme estadounidense de 1995 escrito e dirixido por Amy Heckerling. Está protagonizado por Alicia Silverstone, Stacey Dash, Paul Rudd, Dan Hedaya e Brittany Murphy. Foi producido por Scott Rudin e Robert Lawrence. Está vagamente baseado na novela de 1815 *Emma* de Jane Austen, ambientado no tempo moderno en Beverly Hills. O argumento céntrase en Cher Horowitz, unha moza adolescente e rica que se fai amiga dunha nova estudante chamada Tai Frasier e decide darlle un cambio de imaxe.

*Clueless* foi rodado en California ó longo de 40 días. A directora do filme estudou os estudantes de institutos reais de Beverly Hills para aprender a fala e as expresións dos adolescentes da década de 1990.

O filme recadou 56,1 millóns de dólares nos Estados Unidos. Recibiu valoracións positivas por parte da crítica e é considerado un dos mellores filmes adolescentes de tódolos tempos. *Clueless* converteuse nun filme de culto e tivo continuación nunha serie de televisión, nunha serie de libros e Paramount Studios anunciou que estaba a producir un remake.

## Personaxes 
* Alicia Silverstone como Cher Horowitz
* Stacey Dash como Dionne Davenport
* Brittany Murphy como Tai Frasier
* Paul Rudd como Josh Lucas
* Dan Hedaya como Melvin "Mel" Horowitz ("Hamilton" nos créditos)
* Elisa Donovan como Amber Mariens
* Justin Walker como Christian Stovitz
*Wallace Shawn como Mr. Wendell Hall
*Twink Caplan como Ms. Toby Geist
*Julie Brown como adestradora Millie Stoeger
*Donald Faison como Murray Duvall
*Breckin Meyer como Travis Birkenstock
*Jeremy Sisto como Elton Tiscia
*Nicole Bilderback como Summer Han
*Sean Holland como Lawrence

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en Metacritic
Sadio Mané

**Sadio Mané**, nado o 10 de abril de 1992 en Sédhiou, é un futbolista senegalés. Xoga de dianteiro ou extremo e o seu actual club é o Bayern de Múnic, da Bundesliga alemá. É internacional coa selección do Senegal, da que é o máximo goleador histórico (33 tantos) e o terceiro futbolista con máis partidos (91).

## Traxectoria 
Mané debutou como futbolista profesional o 14 de xaneiro de 2012 no FC Metz, nun partido da Ligue 2 francesa contra o SC Bastia.

O 31 de agosto de 2012 fichou polo FC Red Bull Salzburg austríaco a cambio de 4 millóns de euros.

O 1 de setembro de 2014 fichou polo Southampton FC da Premier League inglesa a cambio de 11.8 millóns de libras, asinando co equipo inglés un contrato por catro anos.

O 28 de xuño de 2016, o Liverpool FC da Premier League inglesa fixo oficial a fichaxe de Mané a cambio de 34 millóns de libras, e asinou cos Reds un contrato de catro anos. O 22 de novembro de 2018, Mané e o Liverpool chegaron a un acordo para a ampliación do seu contrato.

## Palmarés 
**Red Bull Salzburg**
* **Bundesliga austríaca (1):** 2013/14.
* **Copa de Austria (1):** 2013/14.

**Liverpool**
* **Premier League (1):** 2019/20.
* **FA Cup (1):** 2021/22.
* **EFL Cup (1):** 2021/22.
* **Liga de Campións da UEFA (1):** 2018/19.
* **Supercopa de Europa (1):** 2019.
* **Copa Mundial de Clubs (1):** 2019.

**Senegal**
* **Copa de África (1):** 2021.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en Soccerbase.com
Lydia Pérez

**Lydia Pérez Touriño**, nada en Pontevedra o 17 de outubro de 1997, é unha loitadora galega de estilo libre. Adestra co Club de Loita Pontevedra.

## Traxectoria 
Acadou a medalla de bronce na categoría sénior dos Campionatos do Mediterráneo de 2015 e a de ouro en 2016.
En 2018 competiu nos Xogos Mediterráneos e quedou cuarta na clasificación.

Ficou décimo sexta nos Campionatos do Mundo e décimo segunda no Campionato Europeo de Loita en 2019.

## Notas
Gieokui Bam

***Gieokui Bam*** (en ) é un filme surcoreano de 2017 dirixido por Jang-Hang-jun. Está protagonizado por Kang Ha-neul, Kim Mu-yeol, Moon Sung-keun e Na Young-hee.

## Personaxes 
* Kang Ha-neul como Jin-seok
* Kim Mu-yeol como Yoo-seok
* Moon Sung-keun
* Na Young-hee
* Lee Dong-jin
* Lee Sung-woo
* Yeon Je-hyung
* Kim Hyun-mok como estudante na estación de policía

## Estrea 
O filme estreouse en Corea do Sur o 29 de novembro de 2017.
 
Despois da estrea local, *Gieokui Bam* estreouse a través de Netflix e está dispoñible en máis de 190 países.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Lula, o Filho do Brasil

***Lula, o Filho do Brasil*** é un filme brasileiro de 2009 dirixido por Fábio Barreto. Baséase nos primeiros anos da vida do Presidente do Brasil Luiz Inácio Lula da Silva. O filme estreouse nos cinemas do Brasil o 1 de xaneiro de 2010. No momento da súa estrea, *Lula, o Filho do Brasil* foi o filme brasileiro máis caro da historia, cun orzamento de máis de 17 millóns de reais, sendo posteriormente superado por *Nosso Lar*. O 23 de setembro de 2010, o filme foi escollido de xeito unánime pola comisión do Ministerio de Cultura como candidato do Brasil para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 83ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

O filme foi un fracaso comercial e da crítica, sendo acusado de propaganda electoral,
e os produtores chegaron a emitilo de balde.

## Personaxes 
* Rui Ricardo Dias como Luiz Inácio Lula da Silva
* Glória Pires como Dona Lindu
* Juliana Baroni como Marisa Letícia
* Cléo Pires como Lourdes da Silva
* Milhem Cortaz como Aristides
* Sóstenes Vidal como Ziza

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes do Brasil propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 83ª edición dos Óscar

### Ligazóns externas 
*
Charlie Wilson's War

'''''Charlie Wilson's War'''* é un filme estadounidense de 2007 dirixido por Mike Nichols. Baséase na historia do congresista estadounidense Charlie Wilson e no membro da CIA Gust Avrakotos, cuxos esforzos lideraron a Operación Ciclón, un programa para organizar e apoiar os muxahidin afgáns durante a invasión soviética de Afganistán.

O guión foi escrito por Aaron Sorkin e unha adaptación do libro de 2003 *Charlie Wilson's War: The Extraordinary Story of the Largest Covert Operation in History'', escrito por George Crile III. Está protagonizado por Tom Hanks, Julia Roberts e Philip Seymour Hoffman, xunto con Amy Adams e Ned Beatty nos papeis secundarios. Foi nomeado a cinco premios dos Globos de Ouro, incluíndo mellor filme de comedia ou musical, mais finalmente non gañou ningún. Hoffman foi nomeado na 81ª edición dos Óscar ó mellor actor secundario.

## Personaxes 
* Tom Hanks como Charlie Wilson
* Julia Roberts como Joanne Herring
* Philip Seymour Hoffman como Gust Avrakotos
* Amy Adams como Bonnie Bach
* Ned Beatty como Doc Long
* Christopher Denham como Michael G. Vickers
* Emily Blunt como Jane Liddle
* Om Puri como Presidente de Paquistán Zia-ul-Haq
* Faran Tahir como Brigadior Rashid
* Ken Stott como Zvi Rafiah
* John Slattery como director da CIA Henry Cravely
* Michael Spellman como axente Patrick
* Denis O'Hare como Harold Holt
* Jud Tylor como Crystal Lee
* Peter Gerety como Larry Liddle
* Brian Markinson como Paul Brown
* Spencer Garrett como membro do comité
* Kevin Cooney como membro do comité
* Aharon Ipalé como Ministro de defensa de Exipto
* Pasha Lychnikoff como piloto de helicóptero ruso
* Cyia Batten como Stacey
* Tracy Phillips como Carol Shannon
* Navid Negahban como tradutor do campo de refuxiados
* Shiri Appleby como Jailbait
* Rachel Nichols as Suzanne
* Wynn Everett como recepcionista

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en Metacritic
Salve Geral

***Salve Geral*** é un filme brasileiro de 2009 dirixido e escrito por Sérgio Rezende. Describe os disturbios de maio de 2006 disturbios realizados polo Primeiro Comando da Capital (PCC), unha organización criminal no estado de São Paulo. Foi escollido como candidato do Brasil para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 82ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. Gañou o Premio Crystal Lens ó mellor filme na 2ª edición do Festival de Cinema Brasileiro de Londres.

## Personaxes 
* Andréa Beltrão como Lúcia
* Denise Weinberg como "Ruiva"
* Lee Taylor como Rafael
* Bruno Perillo como "o profesor"
* Guilherme Santana como Pedrão
* Chris Couto como Ângela
* Juliano Cazarré como Zé
* Taiguara Nazareth como Tirso
* Giulio Lopes como Dávila

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes do Brasil propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 82ª edición dos Óscar

### Ligazóns externas 
*
Nemanja Vidić

**Nemanja Vidić**, nado en Užice o 21 de outubro de 1981, é un exfutbolista serbio. Xogaba de defensa central e foi internacional coa selección serbia.

## Palmarés 
**Estrela Vermella**
* Primeira Liga de Serbia e Montenegro: 2003–04
* Copa de Iugoslavia: 2001–02
* Copa de Serbia e Montenegro: 2003–04

**Manchester United**'
* Premier League: 2006–07, 2007–08, 2008–09, 2010–11, 2012–13
* Football League Cup: 2005–06, 2008–09, 2009–10
* FA Community Shield: 2007, 2008, 2010, 2011, 2013
* Liga de Campións da UEFA: 2007–08
* Mundial de Clubs: 2008

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en Soccerbase.com
Campionato do mundo de ácuatlon

O **Campionato do mundo de ácuatlon** é a máxima competición internacional de ácuatlon. Celébrase anualmente desde 1998 e está organizado pola Unión Internacional de Tríatlon.

Inicialmente celebrábase uns días antes e no mesmo lugar que o Campionato do mundo de tríatlon; con todo, dende 2007 realízase como un evento totalmente separado nunha localidade diferente. Consiste nunha proba que combina natación e carreira a pé, normalmente con 5&nbsp;km de carreira a pé e entre 750 e 1 &nbsp;km de natación (as distancias teñen variado durante a historia do evento).

## Palmarés 
### Campionato masculino 
### Campionato feminino 
## Sedes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Campionato do mundo de tríatlon
* Campionato do mundo de tríatlon de longa distancia
* Campionato do Mundo de Ironman

### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial da ITU .
Drew Gaffney

**Francis Andrew "Drew" Gaffney**, nado en Carlsbad (Novo México) o 9 de xuño de 1946, é un astronauta estadounidense que formou parte da misión STS-40.

## Traxectoria
Gaffney graduouse en psicoloxía pola Universidade de California en Berkeley en 1968 e ten un doutoramento en medicina Universidade de Novo México en 1972.

Foi seleccionado como astronauta pola NASA para participar como científico na misión STS-40, dirixida a facer investigación biomédica. Pasou un total de 9,99 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-40
Noosfera

A **noosfera** é un concepto filosófico desenvolto e popularizado polo filósofo e xesuíta francés Pierre Teilhard de Chardin e o bioxeoquímico ucraíno Vladimir Vernadsky. Vernadsky definiu a noosfera como un novo estado da biosfera, describindoo como a "esfera planetaria da mente". A noosfera representa o nivel superior do desenvolvemento da biosfera, sendo o seu factor definitorio o desenvolvemento das actividades racionais da humanidade. O termo deriva dos vocablos gregos noos (νόος ), mente, e esfera (σφαῖρα), de xeito análogo a biosfera, atmosfera ou litosfera.

As concepcións de Vernadsky e Pierre Teilhard de Chardin de noosfera, aínda que relacionadas, eran claramente diferentes, baseándose o primeiro nas ciencias xeolóxicas e o segundo na teoloxía. Ambos conceptos comparten a tese común de que a humanidade e a tecnoloxía deron orixe e continúan a crear o último nivel na evolución planetaria. Autores posteriores, principalmente de orixe rusa, desenvolveron o concepto de noosfera de Vernadsky, creando o concepto relacionado de noocenose.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Vernadsky, Vladimir Ivanovich. *La biosfera*, A.Machado Libros, S.A. 1997.
* 
* Samson, Paul R. *The Biosphere and Noosphere Reader: Global Environment, Society and Change*. Routledge, 1999.

### Outros artigos 
* Hipótese Gaia

### Ligazóns externas
7. Koğuştaki Mucize

***7. Koğuştaki Mucize*** é un filme dramático turco de 2019 dirixido por Mehmet Ada Öztekin. Está protagonizado por Aras Bulut İynemli, Nisa Sofiya Aksongur, Celile Toyon, İlker Aksum, Mesut Akusta, Deniz Baysal, Yurdaer Okur e Sarp Akkaya. É un remake do filme coreano *7beonbangui Seonmul* estreado no ano 2013, e foi o filme máis visto en Turquía no ano 2019. Foi escollido como candidato de Turquía para o mellor filme internacional na 93ª edición dos Óscar, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Aras Bulut İynemli como Memo
* Nisa Sofiya Aksongur como Ova
* Celile Toyon como Fatma Nene
* İlker Aksum como Askorozlu
* Mesut Akusta como Yusuf
* Deniz Baysal como Öğretmen Mine
* Yurdaer Okur como Yarbay Aydın
* Sarp Akkaya como Müdür Nail
* Yıldıray Şahinler como Hafız
* Deniz Celiloğlu como Yüzbaşı Faruk
* Ferit Kaya como Ali
* Serhan Onat como Meydancı Selim
* Emre Yetim como Ayna
* Gülçin Kültür Şahin como Hatice

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Turquía propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 93ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
3epkano

**3epkano** é unha banda irlandesa de post-rock procedente de Dublín e formada no ano 2004. O grupo leva editados tres álbums de estudio ata a data. O seu nome está collido da película de Andrei Tarkovsky *Зеркало*.

O grupo compuxo e interpretou e interpretou ao vivo bandas sonoras para numerosos clásicos do cine mudo, incluídos *Das Cabinet des Dr. Caligari*, *Metropolis*, *Faust*, *Tagebuch einer Verlorenen*, *Nosferatu* e *Der Golem*.

## Discografía 
### Álbums 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina da banda
Última Parada 174

***Última Parada 174*** é un filme brasileiro de 2008 dirixido por Bruno Barreto, escrito por Braulio Mantovani, producido por Moonshot Pictures e protagonizado por Michel Gomes e Marcello Melo, Jr. O 16 de setembro de 2008, o filme foi escollido polo Ministerio de Cultura como candidato do Brasil para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 81ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Michel Gomes como Sandro
* Cris Vianna como Marisa
* Marcello Melo Jr. como Alê Monstro
* Gabriela Luiz como Soninha
* Anna Cotrim como Walquíria
* Tay Lopez como Jaziel
* Vitor Carvalho como Sandro de neno
* Jana Guinoud como Maria (tía)
* Rodrigo dos Santos como Wagner (tío)
* Ramom Francisco como Patola de neno
* Lucas Rodrigues como Quico de neno
* Yasmine Luyindula como Soninha de nena
* Hyago Silva como Alê Monstro de neno
* Douglas Silva como Patola
* Gleyson Lima como Quico
* Rafael Logan como Meleca
* André Ramiro como Policía
* Alessandra Cabral como Geni
* Teresa Xavier como Selma
* Maria Delfina como Dr. Jacira

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes do Brasil propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 81ª edición dos Óscar

### Ligazóns externas 
*
O Ano em Que Meus Pais Saíram de Férias

***O Ano em Que Meus Pais Saíram de Férias*** é un filme brasileiro de 2006 dirixido por Cao Hamburger. O guión, o cal levou catro anos para ser completado, foi escrito por Hamburger, Adriana Falcão, Claudio Galperin, Anna Muylaert e Bráulio Mantovani. Foi escollido como candidato do Brasil para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 80ª edición dos premios, clasificándose na lista curta de xaneiro. Esta elección non foi a agardada, xa que se esperaba que fose *Tropa de Elite* de José Padilha.

## Personaxes 
* Michel Joelsas como Mauro
* Germano Haiut como Shlomo 
* Daniela Piepszyk como Hanna
* Caio Blat como Ítalo
* Liliana Castro como Irene
* Paulo Autran como Mótel, avó de Mauro
* Simone Spoladore como Bia, nai de Mauro
* Eduardo Moreira como Daniel, pai de Mauro

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes do Brasil propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 80ª edición dos Óscar

### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en RottenTomatoes
Francisco Eyré Fernández

**Francisco Eyre Fernández**, nado en Monforte de Lemos o 1 de abril de 1913 e finado en Sant Just Desvern o 16 de decembro de 1982, foi un avogado e político galego residente en Cataluña.

## Traxectoria 
Fillo de Francisco Eyré Varela. Instalado en Barcelona en 1929, exerceu como avogado dende 1935. Na guerra civil foi oficial do corpo xurídico militar. Foi o avogado defensor do xeneral da Gardia Civil José Aranguren Roldán en 1939. Foi lugartenente e inspector rexional da Guardia de Franco e avogado da CNS. Foi presidente do Centro Galego de Barcelona dende finais dos anos corenta até 1955.

## Vida persoal 
Casou con Blanca de Lorenzo Bermejo e foi pai de Blanca, María Elena, Francisco, Juan Manuel, Jorge, José Antonio e Patricia Eyré Lorenzo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Quintela Bóveda, o asasino de anarquistas, e outras historias de policías
Nikolai Berdiaev

**Nikolai Aleksandrovich Berdiaev** ou **Николай Александрович Бердяев**, nado en Kíiv en 1874 e finado en París en 1948, foi un escritor e filósofo ruso.

## Traxectoria
De profundas conviccións relixiosas e contrario ao autoritarismo, dous aspectos que marcaron tanto a súa vida como a súa obra. Con 25 anos, foi desterrado ao norte de Rusia, condenado polo réxime tsarista. Realizou estudos de posgraduado en Alemaña. Exerceu a docencia na Universidade de Moscova entre os anos 1919 e 1920, tras o cal foi expulsado do país debido á súa oposición ao comunismo. Foi un defensor do cristianismo universalista e do existencialismo cristián.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Berdyaev Online Library and Index 
* Berdaiev, filósofo da liberdade .
* ISFP *Gallery of Russian Thinkers: Nikolay Berdyaev* 
* *Nicolas Berdyaev And Modern Anti-Modernism* en *Brussels Journal* .
Cinema, Aspirinas e Urubus

***Cinema, Aspirinas e Urubus*** é un filme brasileiro de 2005 dirixido por Marcelo Gomes. Foi escollido como candidato do Brasil para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 79ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. Foi estreado na sección Un Certain Regard do Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2005.

## Personaxes 
* João Miguel como Ranulpho
* Peter Ketnath como Johann
* Madalena Accioly como muller da Cobra
* Jeane Alves como muller Amamentando
* Daniela Câmara como Neide
* Veronica Cavalcanti como Maria da Paz
* Jorge Clésio como funcionario de correos
* Lúcia do Acordeon como Sanfoneira
* Mano Fialho como cazador
* Francisco Figueiredo como rapaz na Estrada
* Paula Francinete como Lindalva

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes do Brasil propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 79ª edición dos Óscar

### Ligazóns externas 
*
Coroa iugoslava

*Para outras moedas coa denominación de "coroa", véxase a páxina de homónimos **Coroa (moeda)**.*

A **coroa iugoslava** foi unha moeda provisional de curta existencia que se utilizou nos anos posteriores á I Guerra Mundial nalgunhas zonas do Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos que anteriormente formaran parte do Imperio Austrohúngaro.

## Historia 
Tras a I Guerra Mundial, o Imperio Austrohúngaro, onde circulaba a coroa austrohúngara, desagregouse en diversos estados e a súa parte suroriental pasou a constituír o Estado dos Eslovenos, Croatas e Serbios, que logo se fusionou co Reino de Serbia para formar o Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos, que máis tarde pasou a chamarse Reino de Iugoslavia.

Nese territorio instaurouse a coroa iugoslava o 12 de novembro de 1918 cunha taxa de cambio á par coa coroa austrohúngara, e circulou no novo reino en paralelo ao dinar serbio, cunha relación de valor de catro coroas iugoslavas por cada dinar serbio. Esta situación foi transitoria, en tanto que non se adoptase o posterior dinar iugoslavo (1920). A data exacta de cesamento da circulación da coroa iugoslava non se coñece con exactitude e algunhas fontes indican que aínda se mantiña en circulación a finais de 1922.

## Billetes 
A primeira emisión provisional da coroa iugoslava produciuse en 1919. A emisión era moi similar á da coroa checoslovaca dese mesmo ano, consistente nunha sobreimpresión cun tampón oval negro de billetes da coroa austrohúngara de 1912 con valores de 10, 20, 50, 100 e 1.000 coroas.

A segunda emisión provisional, tamén en 1919, baseouse nos mesmos valores da coroa austrohúngara emitidos en 1912 mais, en lugar dunha sobreimpresión oval, pegáronse nos billetes austrohúngaros uns adhesivos para a súa validación como coroas iugoslavas. Estes selos adhesivos eran bilingües (serbocroata e esloveno) nos billetes de 10, 20 e 50 coroas, en tanto que os dos billetes de 100 e de 1.000 coroas eran monolingües en tres versións (serbio, croata e esloveno), alternando, segundo os casos, os caracteres latinos e os cirílicos. Os valores emitidos foron os de 2, 4, 20, 40, 80, 400 e 4.000 coroas iugoslavas, con eses valores sobreimpresos sobre, respectivamente, billetes de ​½, 1, 5, 10, 20, 100 e 1.000 dinares.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Coroa (moeda)

### Bibliografía 
* Cuhaj, G. S. (2010). *Standard Catalog of World Paper Money General Issues (1368-1960) (13 ed.)*. Krause Publications. ISBN 978-1-4402-1293-2
* Pick, A. (1994). *Standard Catalog of World Paper Money: General Issues. (7th ed.)*. Krause Publications. ISBN 0-87341-207-9
* Pick, A. (1996). *Standard Catalog of World Paper Money: General Issues to 1960. (8th ed.)*. Krause Publications. ISBN 0-87341-469-1
Manuel Freire

O nome **Manuel Freire** pode referirse a:

* **Manuel Freire Castrillón** (1751-1820), comerciante, político e xornalista galego;
* **Manuel Freire de Andrade** (1767-1835), militar e xeneral español da arma de cabalería, que se distinguiu durante a Guerra de Independencia española;
* **Manuel Freire García** (1905-1942), guerrilleiro antifranquista galego;
* **Manuel Freire** (n. 1942), cantante portugués;
* **Manuel Freire Rodríguez** (n. 1993), piragüista galego, especialista en descenso de augas bravas.
* **Manuel Freire**, pseudónimo de Antonio Casanova Prado
Pobo guane

Os **guanes** son un pobo indíxena de Colombia que viviron na área de Santander e no norte de Boyacá, ámbolos dous departamentos do centro do país. Eran un pobo labrego que falaba a lingua muisca e que cultivaba o algodón, o ananás e outros cultivos, e eran habelenciosos artesáns que traballan os téxtiles de algodón. Os guanes vivían ó norte do río Chicamocha, na área arredor do canón do Chicamocha dende Vélez no sur até Bucaramanga no norte. Porén, outras fontes indican que o seu territorio non se estendía tan ó norte. Guane, un correxemento de Barichara, Santander, era supostamente a capital dos guanes.

miniatura|250px|esquerda|Territorio histórico dos guanes.

## Etimoloxía 
A verba *guane* na lingua muisca quere dicir "árbore" ou "parte baixa dunha folla" ou "saia".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Conquista española das nacións chibchas
* Pobos indíxenas de Colombia
### Bibliografía 
* Alejandro Navas Corona e Martín David Acevedo - "Entre Rostros y Tumbas" - Fundación El Libro Total - Editado por Sic. Editorial (2010)
* Alejandro Navas Corona e Erika marcela Angulo Moreno - "Los guanes y el arte rupestre xerirense" - Fundación El Libro Total - Editado por Sic. Editorial (2010)
* Ardila Díaz, I. 1986. El pueblo de los Guanes. Instituto Colombiano de Cultura. Bogotá.
* Giraldo-Jaramillo, G. 1954. El cementerio indígena de los Santos. En: Temas de anropología e indigenísmo. Sociedad Colombiana de Arqueología. Bogotá.
* Lleras, R. e A. Vargas. 1990. Palogordo: La prehistoria de Santander en los Andes orientales. Boletín del Museo del Oro nº 26: 64-129. Bogotá.
* Morales, J. e G. Cadavid. 1984. Investigaciones arqueológicas y etnohistóricas en el área Guane. FIAN. Bogotá.
* Simón, F.R.P. 1981. Noticias historiales de las conquistas de tierra firme en las Indias Occidentales. Biblioteca. Banco PopularF
Magnus Carlsen

**Sven Magnus Øen Carlsen** nado o 30 de novembro de 1990  en Tønsberg Noruega, é un xogador de xadrez noruegués, Gran Mestre Internacional, número un mundial na clasificación Elo e campión do mundo.

O 11 de maio de 2014, a puntuación Elo de Carlsen era de 2882 puntos. É a clasificación máis alta da historia, por diante da de Garry Kasparov que acadou os 2851 puntos no 1999.

Carlsen foi campión do mundo de xadrez clásico trala vitoria contra Viswanathan Anand en 2013, repetiu en 2014 contra este mesmo rival, en 2016 contra Sergueï Kariakine e en 2018 contra Fabiano Caruana.

Foi tamén no ano 2013 que Magnus, facendo parte do equipo de Mérida *Club de Ajedrez Magic Extremadura* pasa por Sanxenxo nunha das datas do campionato de España de clubs.

Gañou o campinato mundial de xogos rápidos e blitz en diferentes ocasións, sendo este último título gañado por vez primeira en 2009.

## Traxectoria 
Carlsen chamou a atención do mundo do xadrez coa súa vitoria no torneo C do campionato Tata Steel na cidade de Wijk aan Zee en xaneiro de 2004, aos 13 anos anos de idade, converténdose ese mesmo ano no quinto Grande Mestre máis novo da historia do xadrez. Nos anos 2009 e 2010, Kasparov contribuíu á preparación de Carlsen. En novembro de 2009, tras obter un resultado excepcional no torneo de Nanjing , Magnus Carlsen alcanzou a clasificación de 2801 Elo e é o quinto xogador que supera o limiar de 2800 desde a creación da clasificación pola Federación Internacional de Xadrez en 1970. Ao obter unha clasificación Elo de 2810 en xaneiro de 2010, Magnus Carlsen ocupou o posto número un do mundo por primeira vez aos 19 anos e un mes, converténdose no número un máis novo na historia do xadrez.

En marzo de 2013, Carlsen terminou primeiro no Torneo de Candidatos en Londres. Este éxito designouno como o aspirante para se enfrontar ao campión do mundo reinante, o indio Viswanathan Anand no Campionato Mundial de xadrez 2013. Gañou contra o seu rival cun resultado de 6,5 - 3,5 despois dunha partida que dominou, converténdoo nun dos máis novos campións do mundo de xadrez da historia. É o primeiro xogador da historia en posuír as tres coroas mundiais ao gañar en xuño de 2014, en Dubai os campionatos mundiais de xogos rápidos e blitz. En decembro de 2019 gañou de novo os dous títulos mundiais en xogos rápidos e en blitz en Moscova.

Despois da súa vitoria ex aequo na Copa Sinquefield de 2019 (St. Louis), consegue unha serie de vitorias única para un campión do mundo reinante con seis torneos gañados consecutivamente sen perder un só xogo (62 partidas). De 1986 a 1990, Kasparov gañara once torneos consecutivos (5 partidas perdidas. Ademais, Magnus Carlsen está invicto durante cento un xogos de ritmo lento (torneos individuais, copa de clubs europeos e campionato do mundo) sendo derrotado en Biel o 31 de xullo de 2018 contra Shakhriyar Mamedyarov, o que constitúe unha marca.

Estas actuacións levan a moitos especialistas a consideralo como o mellor xogador da historia do deporte.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de Magnus Carlsen 
* International Chess Federation Top list records
G5C

[miniatura|[Frank Borman e James Lovell enfundados nos seus traxes G5C camiñocara súa cápsula na misión Gemini 7.]]
**G5C** é a denominación dun tipo de traxe espacial lixeiro estadounidense fabricado pola empresa Dave Clark para a misión Gemini 7 polos astronautas Frank Borman e James Lovell. Estaba deseñado para poder ser quitado con facilidade durante o voo e proporcionar máis comodidade que os traxes anteriores.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*G3C
*G4C
Agalloch

**Agalloch** foi unha banda estadounidense de folk metal de Portland, Oregón. Formada no ano 1995 polo líder John Haughm, a banda publicou cinco álbums de estudio, catro EPs, dous sinxelos, un sinxelo compartido, dúas demos, catro álbums recompilatorios e un álbum ao vivo en vídeo. O grupo anunciuo a súa disolución en maio de 2016.

## Discografía 
### Álbums 
## Notas