open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
El Diario (1882)

***El Diario***, foi un periódico editado en Pontevedra entre 1882 e 1885.

## Historia e características 
Subtitulado *Diario liberal*, apareceu o 15 de novembro de 1882. Periódico de tendencia liberal fundado e dirixido por Andrés Landín, saía diariamente agás festivos. Tiña catro páxinas a catro columnas. Incluíu información política de Madrid, novas da provincia, de Galicia e do estranxeiro, e datos sobre o servizo de correos, o ferrocarril e o estado do mar. As súas críticas centrábanse nos canovistas e nos progresistas. Publicou poemas na sección Variedades, entre eles “Ben-vida d’o Sr. d. Eduardo Vincenti Reguera. Diputado a Cortes por Pontevedra” de Manuel Martínez González, e “Miña terra”, “Recordos”, “Nai infelis” e “A ela” de Albino Simán; tamén apareceron contos de Roque Pesqueira Crespo e Francisco Añón.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
### Outros artigos 
* El Noticiero Gallego (1884)
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
Sayaka Murata

**Sayaka Murata** (en ), nada en Inzai o 14 de agosto de 1979, é unha escritora xaponesa. Foi gañadora do premio Gunzō, do premio Yukio Mishima, do premio Noma e do premio Akutagawa.

## Traxectoria 
Sayaka Murata naceu en Inzai, na prefectura de Chiba, o 14 de agosto de 1979. De nena, adoitaba ler ciencia ficción e novelas de misterio que lle prestaban o seu irmán e mais a súa nai; esta última mercoulle un procesador de texto despois de que Murata tentara escribir unha novela a man durante o cuarto curso da primaria. Tras graduarse en Inzai, trasladouse a Tokyo para estudar no Instituto Kashiwa (asociado á Universidade Nishogakusha); posteriormente, matriculouse na Universidade Tamagawa.

A súa primeira novela, *Jyunyū* ("Dar o peito"), gañou o premio Gunzō en 2003. En 2013, recibiu o premio Mishima por *Shiro-iro no machi no, sono hone no taion no* ("A cidade branca, a calor deses ósos"). En 2016, a súa décima novela, *Konbini ningen* ("A dependenta"), foi galardoada co prestixioso premio Akutagawa, e nomeada muller do ano pola revista *Vogue* do Xapón. *Konbini ningen* vendeu máis de 1 millón e medio de exemplares no seu país, e foi traducida a máis de 30 linguas. A propia Murata traballou como dependenta durante 18 anos, até o 2017.

## Estilo 
A escrita de Murata explora as diversas consecuencias de non adaptarse ás normas sociais establecidas para homes e mulleres, en especial no referente aos roles de xénero, a paternidade e maternidade, ou o sexo. Moitos dos temas e das historias das súas personaxes proceden das súas observacións como traballadora a tempo parcial nunha tenda de 24 horas.

En concreto, a aceptación ou rexeitamento da asexualidade, do celibato ou da ausencia de relacións sexuais no matrimonio son ideas recorrentes nas súas obras, como as novelas *Shōmetsu sekai* ("O mundo minguante") e *Konbini ningen*. Tamén destacou o seu honesto tratamento da sexualidade na adolescencia en obras como *Gin iro no uta* ("A canción prateada") e *Shiro-iro no machi no, sono hone no taion no*.

## Traducións 
### En castelán 
* *La dependienta* (2019). Tradución directa de Marina Bornas Montaña. Duomo Ediciones. .

### En catalán 
* *La noia de la botiga 24 hores* (2020). Tradución directa de Albert Nolla. Labutxaca. .

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Rubén Sobrino

**Rubén Sobrino Pozuelo**, nado en Daimiel o 1 de xuño de 1992, é un futbolista español que xoga como dianteiro no Cádiz, da Segunda División.

## Traxectoria 
Formado como futbolista na canteira do Daimiel ED, en 2008 incorporouse ao equipo xuvenil do Real Madrid e na tempada 2012/13 debutou co Real Madrid C na Segunda División B. O 26 de maio de 2013 xogou o seu primeiro partido co Real Madrid Castilla na Segunda División, entrando como substituto de Jesé nun empate 1-1 contra o Elche. En agosto de 2014, tralo descenso do Castilla, fichou pola Ponferradina. 

No verán de 2015 foi traspasado ao Manchester City, que pagou por el uns 250.000 euros máis 200.000 en variables. Foi inmediatamente cedido ao Girona para a tempada 2015/16, e na seguinte xogou a préstamo no Alavés. Debutou na Primeira División o 16 de outubro de 2016, substituíndo ao serbio Aleksandar Katai nun partido ante o Málaga.

O 6 de xullo de 2017, o Manchester City anunciou que traspasaba definitivamente a Sobrino ao Alavés, co que o xogador asinou un contrato por catro anos. Entre 2019 e 2021 xogou no Valencia CF, fichando a continuación polo Cádiz.

## Notas
Municipio de Olaine

O **municipio de Olaine** (en letón, *Olaines novads*) é un dos 36 municipios de Letonia.

Localizado na parte occidental de Vidzeme, no distrito de Riga, que combina a cidade de Olaine e a parroquia de Olaine. Limita coa cidade de Riga e co municipio de Mārupe ao norte, o municipio de Jelgava ao suroeste, o municipio de Bauska ao sur e o municipio de Ķekava ao leste.

## Historia 
En 1226, a fronteira sur do antigo condado de Olaine coas terras de Zemgale foi marcada polo legado do papa romano Wiligelmo de Módena, quen deu á cidade de Riga a súa área administrativa ou marca (latín: marchia). A fronteira coas terras do bispado de Zemgale (1226-1251) corría desde Rumbula ata o lugar máis próximo preto do río Misas, desde alí atravesando as marismas directamente ata o lugar onde o río Gātes desembocaba en Lielupe, conectándoo co lago Babīte.

En 1828, mencionouse que Olaine era un pazo na parroquia de Katlakalnas da zona patrimonial de Riga. Segundo as leis campesiñas da gobernación de Vidzeme de 1860, a cidade de Riga vendeu o 68% da terra dos seus pazos a granxas na segunda metade do século XIX. A finais do século XIX construíuse a antiga casa parroquial de Olaine, que foi destruída durante a Primeira Guerra Mundial. En 1922, determináronse os límites administrativos da cidade de Riga, e os arredores de Olaine xa non estaban baixo o control directo da cidade de Riga, senón do municipio do distrito de Riga.

En 1932, o novo salón parroquial foi inaugurado cun gran auditorio deseñado polo arquitecto Eugene Adams. O 31 de decembro de 1949, o distrito de Riga foi disolto e a área ao redor de Olaine foi incluída no distrito de Riga.En 1962, a construción da cidade de Olaine comezou case ao descuberto, e en decembro de 1967 contaba con 3.300 habitantes, industria química e empresas de minería de turba. O edificio da casa do concello en Jaunolaine ardeu o 20 de xaneiro de 1977 debido a un forno sobrequentado.En 2009, creouse o concello de Olaines, que combina a parroquia e a cidade de Olaines. Como resultado da reforma territorial administrativa de 2021, unha parte da parroquia de Ķekava do condado de Ķekava engadiuse á parroquia de Olaine para unir a maior parte da parroquia de Olaine e o territorio adxacente da aldea de Jāņupe.

## Subdivisións 
*Olaine (cidade con 10 826 habitantes)
*Jaunolaine (vila con 3364 habitantes)
*Medemciems(aldea con 1491 habitantes)
*Stūnīši(aldea con 1215 habitantes)
*Jāņupe (aldea con 966 habitantes)
*Pārolaine(aldea con 481 habitantes)
*Grēnes(aldea con 374 habitantes)
*Virši (aldea con 343 habitantes)
*Pēternieki (aldea con 260 habitantes)
*Stīpnieki (aldea con 254 habitantes)

## Notas 
### Outros artigos 
*Organización territorial de Letonia
Park Geun-hye

**Park Geun-hye**, nada o 2 de febreiro de 1952, é unha política surcoreana. Foi presidenta de Corea do Sur dende 2013 até a súa destitución en 2017. É a segunda filla de Park Chung-hee, expresidente de Corea do Sur. O 19 de decembro de 2012 foi elixida presidenta do país. Foi a primeira muller presidenta de Corea do Sur, asumindo o cargo o 25 de febreiro de 2013. En 2013 e 2014, Park foi nomeada a undécima muller máis poderosa do mundo e a muller máis poderosa do leste asiático pola revista *Forbes*.

Park Geun-hye foi acusada de corrupción o 10 de marzo de 2017 e foi substituída polo primeiro ministro de Corea do Sur Hwang Kyo-ahn.

## *Impeachment* e suspensión 
O 9 de decembro de 2016, Park Geun-hye foi acusada de corrupción pola Asemblea Nacional por cargos relacionados co tráfico de influencias por parte dun asistente superior. Os seus poderes e deberes presidenciais foron suspendidos desde a ratificación da proposta de destitución, e o primeiro ministro Hwang Kyo-ahn asumiu eses poderes e deberes como presidente en funcións. Foi destituída oficialmente do seu cargo o 10 de marzo de 2017.

Após o seu arresto, Park permaneceu no Centro de Detención de Seúl até que o presidente Moon Jae-in lle concedeu un indulto en decembro de 2021.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Park Geunhye  (2012; Arquivado, en coreano)
* Park Geunhye  (2006; Arquivado, en coreano)
* Park Geunhye:facebook (en coreano)
Yoon Suk Yeol

**Yoon Suk Yeol**, en  *hangul* 윤석열, en *hanja* 尹錫悅, nado en Seúl o 18 de decembro de 1960, é un político surcoreano e antigo fiscal. Yoon é o 13º presidente de Corea do Sur desde 2022. Foi fiscal xeral de Corea do Sur de 2019 a 2021. Como fiscal xefe de Corea do Sur, Yoon foi decisivo para declarar culpábel a expresidenta Park Geun-hye de abuso de poder. En decembro de 2024 declarou a lei marcial durante un discurso nocturno, acusando o principal da oposición do país de apoiar Corea do Norte e "actividades antiestatais". 

## Traxectoria 
En 1979 rematou a educación secundaria na escola Chungam en Seúl, e en 1983 graduouse na Universidade Nacional de Seúl cunha licenciatura en Dereito. Despois realizou traballos de posgrao na mesma universidade, obtendo un mestrado na Facultade de Dereito en 1988. Ingresou no colexio de avogados en 1991.

De 1994 a 2001 traballou nas oficinas dos fiscais de distrito de Daegu, Seúl e Busan. En 2008 Yoon converteuse no fiscal xefe da sucursal de Nonsan da Fiscalía do Distrito de Daejeon. De 2009 a 2011 traballou na Fiscalía Suprema. Derrotou a Lee Jae-myung por unha pequena cantidade de votos e foi elixido presidente o 9 de marzo de 2022.

O 20 de marzo de 2022 anunciou que faría a súa oficina presidencial no edificio do Ministerio de Defensa Nacional no distrito de Yongsan, Seúl, en lugar da Casa Azul, que abriu como parque público o 10 de maio de 2022. Na súa toma de posesión dixo que apoiaría as conversas con Corea do Norte, aínda que as cualificou de ameaza debido á recente actividade de proba de mísiles.

A finais de xullo de 2022 Yoon dixo que quería crear unha "oficina de policía" para que o seu goberno puidese ter un mellor control sobre a policía no país. Moitos policías e xefes non apoiaron isto e protestaron pola decisión, e Yoon ameazou con despedilos e metelos no cárcere. O índice de aprobación de Yoon baixou a menos do 30 por cento en xullo de 2022, despois de tres meses no cargo, debido á crecente inflación do país.

En decembro de 2024 Yoon declarou a lei marcial durante un discurso nocturno, acusando ao principal Partido Demócrata da oposición do país de apoiar a Corea do Norte e "actividades antiestatais". 

A Asemblea Nacional aprobou unha resolución que puxo fin ao decreto e pouco despois presentou unha moción para iniciar un proceso de destitución contra Yoon.

### Polémicas 
Yoon Suk-yeol acudiu á sétima reunión de compromiso financeiro do Fondo Mundial organizada por Joe Biden e coñeceuno alí. Yoon Suk-yeol falou con Biden só 1 minuto. Moita xente criticou a Yoon Suk-yeol, porque gastou un millón de dólares para coñecelo pero non fixo nada unha vez alí. O presidente quedou por debaixo das expectativas da xente que esperaba que solucionase os problemas da falta de subvención ao coche eléctrico coreano e á man de obra económica.  

Ademais, Yoon Suk-yeol foi filmado maldicindo a Joe Biden á saída da 7ª Reunión de Compromiso Financeiro do Fondo Mundial organizada polo goberno dos EUA, e converteuse nun foco de polémica.

## Vida persoal 
Yoon casou con Kim Keon-hee en 2012.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Juan García Benito

**Juan García Benito**, nado en Torre de Santa María (provincia de Cáceres) en 1752 e finado en Caldelas de Tui (Tui) en 1825,, foi un bispo católico estremeño.

## Traxectoria 
Naceu no seo dunha familia estremeña fidalga. Foi nomeado presbítero en 1775 e bispo de Tui en 1797. En 1808 foi presidente da Xunta de Armamento e Defensa contra a invasión francesa e un ano despois formou parte da Xunta Suprema do Reino de Galicia na Coruña. Debido ás persecucións anticlericais, tivo que fuxir por Portugal para refuxiarse en Hoyos, axudado polo bispo de Coria. Regresou a Tui tras a marcha dos franceses de Galicia. Segundo Ávila y la Cueva, axudou ao conde de San Simón na guerra de Portugal de 1801 e outros señores e bispos galegos.En 1812 participou nas Cortes de Cádiz e solicitoulles aos párrocos que lle explicasen ao pobo a Constitución aprobada. Porén, en 1814 felicitou o rei Fernando VII tras o seu regreso como monarca absolutista. En 1820, durante o Trienio Liberal, volveulles pedir aos cregos que difundisen a nova constitución. 

En 1813 extinguiu o Tribunal da Inquisición, mentres que os demais bispos galegos se opuxeron a esta decisión. O rei propúxoo como arcebispo de Compostela en 1821, pero renunciou. Preocupouse tamén pola situación económica e social de Galicia.  

Faleceu en 1825 tomando as augas en Caldelas de Tui.

## Notas
Bora Chung

**Bora Chung** (en ), nada en Seúl en 1976, é unha escritora e tradutora surcoreana. A súa escolma de relatos *Jeoju tokki* (en ) foi finalista do International Booker Prize de 2022.

## Traxectoria 
Bora Chung naceu en Seúl en 1976, filla dunha parella de dentistas. Fixo un mestrado en Estudos Rusos e de Europa do Leste na Universidade Yale, para logo doutorarse en Literatura Eslava na Universidade de Indiana Bloomington. Tamén quedou finalista dos premios de Literatura Dixital (2008) e dos premios Gwacheon de Ciencia Ficción (2014).
* *La zorra* (2025). Tradución directa de Cammy Cho e Yoonhee Kim. Alpha Decay. .

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* *Meori* 머리, texto completo en inglés (Samovar)
Abeba Birhane

**Abeba Birhane** é unha científica de orixe etíope que traballa na intersección dos sistemas adaptativos complexos, a aprendizaxe automática, o nesgo algorítmico e os estudos raciais críticos. 

## Traxectoria 
O traballo de Birhane con Vinay Prabhu descubriu que os conxuntos de datos de imaxes a grande escala utilizados habitualmente para desenvolver sistemas de IA, como ImageNet e 80 Million Tiny Images, contiñan etiquetas racistas e misóxinas e imaxes ofensivas. 

Foi recoñecida por VentureBeat como unha das principais innovadoras en visión por computador e nomeada como unha das 100 persoas máis influentes en IA 2023 pola revista *Time*.

## Notas
Cinta illante

A **fita illante** ou **cinta** **illante**, ás veces chamada **cinta eléctrica** (do inglés *electrical tape*) é un tipo de cinta adhesiva sensíbel á presión que se usa principalmente para illar fíos eléctricos e empalmes de cables. Este tipo de cinta é capaz de soportar condicións de temperaturas extremas, corrosión, humidade e alta tensión eléctrica.

## Material 
A cinta illante está feita de material de PVC fino, xeralmente de 14 mm de ancho; un lado da cinta está impregnado cun adhesivo. Elixiuse o PVC por ser un material de baixo custo, flexíbel e con excelentes propiedades illantes eléctricas, aínda que presenta o inconveniente de endurecerse co tempo e a calor.
dereita|miniatura|225x225px|Cinta illante estándar negra.

## Desenvolvemento 
miniatura| "Cinta eléctrica" (*electric tape)* #27
Na década de 1950, o vinilo xurdiu como un material altamente versátil para unha ampla gama de usos, desde cortinas de ducha até illamento de cables. Con todo, conseguir que tivese as características adecuadas para facer unha cinta requiriu un importante esforzo de investigación.

Un ingrediente importante na película de vinilo foi o fosfato de tricresilo (TCP), que se usaba como plastificante. Desafortunadamente, o TCP tivo unha tendencia a migrar, o que lle deu á superficie da cinta unha calidade oleosa, afectando a propiedade adhesiva da cinta. Por iso, o equipo de investigación de 3M comezou a traballar na creación dunha cinta de vinilo fiable que tivese as características adecuadas en canto a illamento eléctrico, resistencia física e propiedades químicas.

Realizáronse experimentos combinando novos plastificantes coa resina vinílica, que era branca e de consistencia fariñosa. Finalmente, en xaneiro de 1946, Snell, Oace e Eastwood, un equipo de inventores de 3M, solicitou unha patente para unha cinta illante eléctrica de vinilo cun plastificante e un adhesivo de goma sen xofre. A primeira versión comercializada da cinta foi vendida para envolver fíos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fita adhesiva
* Fita americana

### Ligazóns externas 
* "Electrical Taping Skills: A Lost Art?" EC&M .
* "Electrical Tape Tips by KØFF" (2003) eHam.net
Carrán real africano

O **carrán real africano** (***Thalasseus albididorsalis***) é unha especie de ave da familia Laridae. Ata 2020 era considerado unha subespecie do carrán real americano, *Thalasseus maximus*.

## Taxonomía e sistemática 
Durante moito tempo pensouse que o carrán real africano era unha subespecie do carrán real americano. Porén, un estudo publicado en 2005 mostrou que está máis relacionado co carrán bengalés (*Thalasseus bengalensis*). Unha publicación de 2017 ampliou estes resultados. A Unión Ornitolóxica Internacional aceptouno plenamente como especie na versión 10.1 de xaneiro de 2020 da súa publicación,

## Distribución 
O carrán real africano reprodúcese só nunhas poucas illas da costa de África entre Mauritania e Senegal, aínda que se sospeita que tamén se reproduce máis ao leste en Nixeria. Na estación non reprodutora pode atoparse ao longo da costa desde Marrocos ata Namibia.

## Dieta 
Como todos os carráns do xénero *Thalasseus*, o carrán real africano aliméntase mergullándose directamente para capturar peixes ou camaróns, xeralmente en zonas costeiras pouco profundas e augas de marea. Entre os seus alimentos están algúns peixes Clupeidae, Mugilidae, Haemulidae, Carangidae e Ephippidae.

## Status 
A IUCN non avaliou aínda o status de conservación do carrán real africano.

## Notas
Ángel Sánchez Baró

**Ángel Sánchez Baró**, nado en Palma o 28 de xullo de 1997, é un futbolista español que xoga como extremo no Ourense CF, da Primeira Federación.

## Traxectoria 
Formado na canteira do Mallorca, xogou no Mallorca B entre 2014 e 2018. O 19 de decembro de 2015 marcou catro goles nunha vitoria por 5-1 sobre a Peña Deportiva.

O 6 de xaneiro de 2017 debutou co primeiro equipo do Mallorca na Segunda División, substituíndo na segunda metade ao seu compañeiro James.

No verán de 2018 desvencellouse do Mallorca e nos seguintes anos pasou por cinco clubs da Segunda División B: Espanyol B, Badalona, Salamanca, Barakaldo e Tudelano. En 2021 debutou co Alcoyano na nova Primeira Federación, categoría na que xogou durante os seguintes anos vestindo as camisetas do Eldense, a SD Logroñés, o San Fernando e o Ourense CF.

## Notas
Manuel Jesús Orellana Cid

**Manuel Jesús Orellana Cid**, nado en Sevilla o 21 de febreiro de 1992, é un árbitro de fútbol español que milita na Segunda División.

## Traxectoria 
Militou catro anos na Segunda División B e dous máis na nova Primeira Federación, ata que no 2023 ascendeu á Segunda División.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do árbitro en BDFutbol .
Rubén Alcaraz

**Rubén Alcaraz Jiménez**, nado en Barcelona o 1 de maio de 1991, é un futbolista español que xoga como centrocampista no Cádiz, da Segunda División.

## Traxectoria 
Formouse como futbolista nas canteiras do Bon Pastor, o FC Barcelona, o Espanyol e o CF Damm. Rematada a súa etapa como xuvenil, en 2010 pasou ao UA Horta. Posteriormente pasou polo Gramenet, co que debutou na Segunda División B, AE Prat, e L'Hospitalet.

O 17 de xuño de 2015 asinou un contrato de dous anos co Girona, da Segunda División, categoría na que debutou nun partido ante o Bilbao Athletic. Trala tempada 2016/17, na que conseguiu o ascenso á Primeira División, renovou o seu contrato ata 2020 e foi cedido inmediatamente á UD Almería. Foi o máximo goleador do club con nove goles, sendo unha peza fundamental para que o equipo lograse a permanencia en Segunda.

En agosto de 2018 incorporouse ao Real Valladolid, que viña de ascender a Primeira. Xogou o seu primeiro encontro na máxima categoría do fútbol español o 17 de agosto, saíndo como titular nun empate sen goles co Girona.

Axiña se asentou na titularidade do club valisoletano, co que descendeu a Segunda en 2021. En xaneiro de 2022 foi cedido ao Cádiz, co que acabou asinando un contrato en propiedade en xuño do mesmo ano.

## Notas
Antonio Glauder

**Antonio Cristian Glauder García**, nado en Alxeciras o 18 de outubro de 1995, é un futbolista español que xoga como defensa central no Cádiz, da Segunda División.

## Traxectoria 
Formouse como futbolista nas canteiras de Algeciras, Cádiz, Barcelona e Vilarreal. Debutou no equipo C deste último o 3 de setembro de 2014, nun partido da Tercera División contra CD Acero no que acabou expulsado.

O 6 de xullo de 2015 asinou un contrato de dous anos co Espanyol, sendo asignado ao filial da Segunda División B. O 7 de xullo de 2017 firmou por tres anos co Deportivo Alavés, e foi inmediatamente cedido ao NK Rudeš da Prva HNL.

O 18 de xullo do ano seguinte incorporouse ao Fuenlabrada. O 9 de xullo de 2019, despois de ser titular indiscutible e lograr un histórico ascenso á Segunda División, asinou un contrato permanente co club. Estreouse na categoría de prata o 25 de agosto, marcando un gol ante o Extremadura UD.

Na tempada 2021/22 militou na SD Eibar e a continuación xogou dous anos no Albacete. O 16 de xuño de 2024 asinou co Cádiz CF, que viña de descender a Segunda.

## Notas
Freira gon-gon

miniatura|O ovo.
A **freira gon-gon** (***Pterodroma feae***) é unha especie de ave procelariforme da familia dos proceláridos (Procellariidae).  Está estreitamente relacionado coa freira da Madeira (*P*. madeira) e a freira das Desertas (P. deserta), outras dúas especies que recentemente se separaron de P. mollis. 

## Distribución e hábitat 
É unha especie endémica de Macaronesia. Nidifica exclusivamente nos arquipélagos da Madeira e de Cabo Verde (Santiago, Fogo, Santo Antão, São Nicolau). No arquipélago da Madeira reprodúcese só en Bugio, unha das tres illas que compoñen As Desertas. A súa distribución semella que foi máis ampla no pasado, pois existen rexistros fósiles que indican a presenza en Deserta Grande, Madeira e no Illote de Cal (Porto Santo). 
miniatura|Freira gon-gon.
A especie fai os seus niños en dúas mesetas da illa Bugio, que se caracteriza pola existencia de solo profundo (superior a 1 m) e suave, polo que permite a escavación dos niños. Ademais, as aves tamén utilizan tobos abandonados de coellos, os buracos nas rocas e zonas de pedras soltas (o hábitat máis común en Cabo Verde). A distancia entre a entrada e a cámara do niño onde se depositan os ovos varía de niño a niño, e pode ser moi longo (máis de 2 m). 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*BirdLife Especies, Ficha técnica. (en inglés)
Letrismo

O **letrismo** foi un movemento poético de vangarda. O seu creador, o poeta romanés Isidore Isou, publicou en 1945 un manifesto, no que traballara desde 1942, no que propugnaba un novo tipo de poesía atento só ao valor sonoro das palabras, non ao seu significado. Este manifesto comezou a circular no seu país natal, chegando máis tarde a París, onde *o letrismo* vería o seu maior desenvolvemento.

## Historia 
miniatura|Isidore Isou en *La Termitière.*

### Terminoloxía 
O termo fai referencia á importancia das letras e os fonemas máis que á súa semántica. Tamén é empregado en referencia á rotulación de letras.

### Referencias e desenvolvemento 
O *letrismo* foi unha continuación de movementos artísticos anteriores, como o futurismo ruso, o futurismo italiano e o dadaísmo. Os seus *cultistas* crearon construcións sonoras nas que só se tiña en conta o valor estético das palabras, sílabas ou mesmo onomatopeas sen valor imitativo, achegando así a poesía á música. Máis tarde, os *cultistas* do letrismo intentaron que o seu movemento abarcase todas as artes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Caligrama
* Dadaísmo
* Futurismo
* Gíglico, lingua inventada por Julio Cortázar en *Rayuela*
* Jabberwocky
* Surrealismo
* Vangardas

### Ligazóns externas 
* «Letristas», Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía. (*en castelán*)
* «*Centro Studi Lettristi*»,  .
Deborah Raji

**Inioluwa Deborah Raji** ( **Deborah Raji** ) nada en Port Harcourt (Nixeria) é unha investigadora e enxeñeira especializada na ética da intelixencia artificial .

É especialmente coñecida polo seu traballo sobre nesgos nos algoritmos de recoñecemento facial .

Tamén é coautora con Timnit Gebru e Margaret Mitchell dun estudo  para os modelos de aprendizaxe automática .

## Traxectoria 
Estudou  enxeñería na Universidade de Toronto e graduouse en 2019.   

Despois coñeceu a Joy Buolamwini e colaborou con ela no proxecto Gender Shades, un proxecto destinado a desenvolver un conxunto de datos para probar os nesgos dos algoritmos de recoñecemento facial.  

Deborah Raji traballa con Joy Buolamwini, Timnit Gebru e a Algorithmic Justice League na investigación do nesgo de xénero e raza na tecnoloxía de recoñecemento facial.  Tamén traballou co equipo de Ética da Intelixencia Artificial de Google e é investigadora no Partnership on AI e AI Now Institute da Universidade de Nova York.  En 2020 uniuse á  Mozilla.   

## Notas
España (Vigo)

***España*** foi un periódico editado en Vigo entre 1935 e 1936.

## Historia e características 
Órgano das Juventudes del Bloque Nacional de Vigo, apareceu o 17 de novembro de 1935. Periódico semanal dirixido por Ramón Villot Canal, presidente da Juventud del Bloque Nacional. Publicáronse polo menos tres números nesa primeira etapa. Volveu aparecer o 6 de setembro de 1936 coa lenda "Al servicio de la Junta de Defensa Nacional" continuando na dirección Ramón Villot. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
Segundo Freire Rivas

**Segundo Freire Rivas**, coñecido como **Cabanelas**, nado en Redondela o 5 de marzo de 1905 e finado no mesmo concello o 19 de febreiro de 1987, foi un mariñeiro e político galego.

## Traxectoria 
Ingresou no Partido Comunista de España en 1931. Coa folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido o 6 de outubro xunto con Francisco Darriba Pérez, José Puga Nieves, Manuel Ramonet Balado, Julio Sánchez Cadavieco, Francisco Pérez Docampo, Antonio Pago Docampo e José Benito Portela Casqueiro, acusados de coacción e ameazas e xulgados o 15 de novembro. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 formou parte do Comité da Fronte Popular de Redondela. Despois fuxiu e estivo agochado. O xuíz militar publicou unha requisitoria para a súa presentación o 4 de setembro. Detido en Cesantes en marzo de 1937, foi xulgado en Vigo por rebelión militar o 28 de xuño e condenado a cadea perpetua. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en agosto de 1940. Cumpriu condena no Campo de Concentración de San Simón e na Prisión Central de Burgos, de onde saíu en liberdade condicional o 29 de outubro de 1940.

Foi detido a principios de 1942 con Francisco Darriba Pérez, Manuel Domínguez Esteiro e Ramón Amilibia Machimbarrena, logo da detención en Portugal dun grupo dirixente do PCE. Estivo preso na Colonia Penitenciaria del Dueso de onde saíu en liberdade condicional en maio de 1952. Nos anos sesenta foi secretario da Junta Local de Propagación e Conservación de Moluscos en la Ensenada de San Simón. Colaboarou na campaña do PCG nas eleccións xerais de 1977. Formou parte da primeira directiva de Comisións Mariñeiras de Galicia presentada en Ferrol en outubro de 1977. Dende 1979 foi presidente do Club de Xubilados e Pensioneiros de Redondela. Finou en Redondela o 19 de febreiro de 1987.

## Recoñecementos 
Recibiu unha homenaxe no acto de apertura do local do PCE en Redondela o 5 de marzo de 1978.
## Notas
Formalismo (literatura)

O **formalismo** é unha corrente crítica na literatura que trata de xulgar a obra só polo seu contido, deixando de lado o contexto (como a crítica filolóxica tradicional), o autor (como a crítica psicolóxica) ou o destinatario (como a hermenéutica ou a chamada crítica impresionista). Cultívase a principios do século XX, especialmente en Rusia e Praga, onde se fundiu co estruturalismo.

O formalismo tenta definir a literaridade, é dicir, obxectivar o que distingue un texto ordinario da literatura. Por iso incide nas figuras de estilo, xa que o afastamento da fala e linguaxe común ten efectos artísticos e permite identificar a creatividade do autor. Este estilo debe ser tratado cientificamente, baseándose en evidencias do propio texto e non en conceptos subxectivos como a beleza ou a emoción que poden provocar.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* crítica
* crítica literaria
* formalismo ruso
Cristo versus Arizona

***Cristo versus Arizona*** é unha novela experimental en lingua castelá do autor galego Camilo José Cela, escrita en 1988, que trata os acontecementos que rodearon o duelo no OK Corral en 1881 que enfrontou os Earp cos Clanton e os Frank, e até arredor de 1920, narrados a través dun monólogo.

Esta novela singular foi escrita utilizando só un punto, é dicir, o monólogo está formado por unha única e extensa frase de 238 páxinas.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Literatura experimental
Carmen López Alvaredo

**Carmen López Alvaredo**, nada en Sarria cara a 1915 e finada en Nespereira o 5 de decembro de 2010, foi unha vendedora e loitadora antifranquista galega.

## Traxectoria 
Vendedora de peixe. Casada con Emilio Golás Rodríguez. Multada pola Fiscalía provincial de Taxas de Lugo o 12 de setembro de 1940 con 1 300 pesetas, foi detida o 29 de decembro de 1941 e condenada a 130 días de prisión. Volveu ser detida o 15 de xaneiro de 1947 e procesada na causa 38/47 do Xulgado Militar Eventual nº 1 de Lugo por relación con bandoleiros e asasinato. Saíu en liberdade condicional o 6 de marzo.

## Vida persoal 
Casou con Emilio Golás Rodríguez e tivo tres fillos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Expediente procesual de Carmen López Alvaredo
Xuruviara de ollos vermellos

O **xuruviara de ollos vermellos** (*Vireo olivaceus*) é unha especie de pequeno paxaro paseriforme americano. Da familia *Vireonidae*, pertence ao numeroso xénero *Vireo*. Reprodúcese en América do Norte e migra cara a América do Sur nos invernos boreais, a través de América Central e o Caribe, onde se rexistra como pasaxeira. Esta especie, común no seu hábitat, non se considera ameazada polo IUCN.

## Notas
España (Monforte de Lemos)

***España*** foi un periódico editado en Monforte de Lemos en 1936.

## Historia e características 
Apareceu o 30 de agosto de 1936. Periódico semanal. Editado nos talleres tipográficos da Imprenta Minerva de Monforte de Lemos. Publicou traballos literarios e listas de donantes para a subscrición patriótica.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Lugo
Francisco Darriba Pérez

**Francisco Darriba Pérez**, coñecido como **Paco do Monte do Cuco**, nado en Buenos Aires cara a 1907, foi un ferreiro e político galego.

## Traxectoria 
Ferreiro de Cesantes (Redondela). Foi un dos promotores da coalición de esquerdas para as eleccións municipais de 1933 en Redondela, en representación da Federación Agraria. Afiliado á UGT no Sindicato de Oficios Varios dende 1934. Coa folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido o 6 de outubro xunto con Segundo Freire Rivas, José Puga Nieves, Manuel Ramonet Balado, Julio Sánchez Cadavieco, Francisco Pérez Docampo, Antonio Pago Docampo e José Benito Portela Casqueiro, acusados de coacción e ameazas e xulgados o 15 de novembro. Afiliouse ao Partido Comunista de España. Foi concelleiro de Redondela.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 28 e ingresou na cadea de Redondela, pasando despois á de Vigo. Xulgado en consello de guerra en Vigo por rebelión militar o 16 de decembro xunto con José Pereira Míguez, Gustavo Otero Sestelo, Manuel Loureiro Pérez, Jesús Olimpio Giráldez Fernández, Pompeyo Blanco Villar, Manuel Bouzas Puerta, Constante Carballido, Manuel Álvarez Castro, Manuel Martínez Barreiro, Leopoldo Garrido Leirós, Manuel Rodríguez Magariños, Jesús Gómez Casal, Manuel Blanco Camiña e Manuel Barros Montero, foi condenado a 30 anos de reclusión. Foi trasladado ao Forte de San Cristovo de Pamplona o 22 de febreiro de 1937. A súa causa foi revisada e conmutada por unha inferior, e saíu en liberdade condicional o 17 de setembro de 1940. Foi detido en abril de 1942 con Segundo Freire Rivas, Manuel Domínguez Esteiro e Ramón Amilibia Machimbarrena, logo da detención en Portugal dun grupo dirixente do PCE. Ingresou na Prisión Provincial de Madrid o 25 de abril. Pasou á prisión de Porlier o 27 a disposición do xulgado de Madrid. Xulgado en consello de guerra o 5 de xuño de 1943 por un delito contra a seguridade do Estado, foi condenado a 30 de anos reclusión. Cumpriu condena nas prisións de Chinchilla, Penal de El Puerto de Santa María e Prisión Central de Burgos, onde ingresou o 18 de marzo de 1947. O 4 de febreiro de 1959 obtivo o indulto da sexta parte da condena e saíu en liberdade condicional en abril de 1959.

## Vida persoal 
Casou con Rufina González.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha do Censo de Represaliados de la UGT
Feixe (física)

En Física, o termo **feixe** emprégase por analoxía co seu uso común, é dicir, un conxunto de obxectos agrupados ou atados (como un feixe de herba, leña ou palla).
[miniatura|[Gravado ilustrativo dun feixe de luz, titulado "*Propagación de la luz en línea recta. Haz de rayos solares en la cámara oscura*". *El mundo físico*, 1882. Biblioteca da Universidade de Sevilla.]]
O termo físico aplícase en diferentes contextos: 

## Óptica 
En Óptica, un feixe refírese a un conxunto de raios de luz (paralelos, converxentes ou diverxentes).

## Física de partículas 
En Física de partículas, un feixe fai referencia a un “paquete” de partículas (por exemplo, electróns, protóns ou ións) que circulan nun acelerador. Neste caso, o feixe caracterízase pola natureza corpuscular das súas partículas, pola súa enerxía cinética \operatorname{\text{Ec}} (ou velocidade \operatorname{\text{v}}) e polo número de partículas por unidade de tempo \operatorname{\text{N}}. Se as partículas teñen carga eléctrica \operatorname{\text{q}}, entón a corrente eléctrica total do feixe \operatorname{\text{I}} está relacionada directamente co fluxo \operatorname{\text{N}}, segundo a expresión:

: \operatorname{\text{I}} = \text{N} \cdot \text{q}

## Notas 
## Véxase tamén 
* Raio

### Ligazóns externas 
* Raio de partículas virtuais constrói nanoestruturas reais (en portugués)
* Dinâmica de um feixe de partículas periodicamente focalizado (en portugués)
Manuel Rodríguez Magariños

**Manuel Rodríguez Magariños**, coñecido como **Gorello**, nado en Santo Estevo de Budiño (Salceda de Caselas) cara a 1903 e finado en Pamplona o 2 de xaneiro de 1938, foi un xornaleiro e político galego.

## Traxectoria 
Xornaleiro de Redondela. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en Vigo por auxilio á rebelión o 16 de decembro xunto con José Pereira Míguez, Gustavo Otero Sestelo, Manuel Loureiro Pérez, Jesús Olimpio Giráldez Fernández, Francisco Darriba Pérez, Pompeyo Blanco Villar, Manuel Bouzas Puerta, Constante Carballido, Manuel Álvarez Castro, Manuel Martínez Barreiro, Leopoldo Garrido Leirós, Jesús Gómez Casal, Manuel Blanco Camiña e Manuel Barros Montero, foi condenado a 20 anos de prisión e multa mancomunada de 2 millóns de pesetas. Ingresou no Forte de San Cristovo o 22 de febreiro de 1937. Morreu de tuberculose pulmonar no Forte San Cristovo o 2 de xaneiro de 1938. Foi soterrado no cemiterio de Berriosuso. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en outubro de 1943.

## Vida persoal 
Estaba casado e tiña sete fillos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Los presos del penal de Ezcaba.

* Expediente de poxa de bens mobles e enxoval incautados a Manuel Rodríguez Magarinos (1938)
Gustavo Otero Sestelo

**Gustavo Otero Sestelo**, nado en Redondela en outubro de 1904 e finado no mesmo concello o 11 de xullo de 1958, foi un avogado e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Pedro Otero Milleiro e irmán de Ernestina Otero. Estudou dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Na Segunda República foi nomeado xuíz municipal de Redondela en setembro de 1931. En 1936 foi nomeado Delegado do gobernador civil en Redondela. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido, xulgado en Vigo por rebelión militar o 16 de decembro xunto con José Pereira Míguez, Manuel Loureiro Pérez, Jesús Olimpio Giráldez Fernández, Francisco Darriba Pérez, Pompeyo Blanco Villar, Manuel Bouzas Puerta, Constante Carballido, Manuel Álvarez Castro, Manuel Martínez Barreiro, Leopoldo Garrido Leirós, Manuel Rodríguez Magariños, Jesús Gómez Casal, Manuel Blanco Camiña e Manuel Barros Montero, e condenado a cadea perpetua. Ingresou no Forte de San Cristovo o 22 de febreiro de 1937. O 16 de febreiro de 1939 foi trasladado á Prisión de Figueirido. Abríronlle expediete de responsabilidades políticas en outubro de 1943. Finou en Redondela o 11 de xullo de 1958.

## Vida persoal 
Casou en Moscoso con Hilda Ventín Cabadas e foi pai de Gustavo, Ricardo e Pedro Otero Ventín.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha en Los presos del penal de Ezcaba.
Ahn Gwi-ryeong

**Ahn Gwi-ryeong**, nada o 1 de xuño de 1989 é unha política de Corea do Sur e . voceira do  Partido Demócrata. Durante a declaración da lei marcial en 2024, viuse a Ahn Gwi-ryeong tentando arrebatar un rifle a un soldado antes de que este apuntáselle brevemente, o que a levou a increpar ao soldado dicindo «Non che dá vergoña? Máis tarde declarou ao servizo coreano da BBC: «Non pensei... Só sabía que tiñamos que parar isto». O vídeo fíxose viral na internet.
## Notas
BeReal

**BeReal** é unha aplicación de redes sociais francesa lanzada no 2020. Foi desenvolvida por Alexis Barreyat e Kevin Perreau, e gañou popularidade entre a Xeración Z a principios do 2022. A aplicación, a través dunha notificación, pide ós usuarios que compartan unha foto do que sexa que estean a facer nese momento, durante unha fiestra de dous minutos seleccionada ao azar cada día.

## Historia 
A aplicación foi creada por Alexis Barreyat, un exempleado de GoPro, e Kevin Perreau, e gañou popularidade coa Xeración Z a principios do 2022. Primeiro difundiuse amplamente nos campus universitarios, en parte debido a un programa de embaixadores pagos (David Aliagas). Para abril, descargouse máis de 6,8 millóns de veces, e a maioría das descargas realizáronse en 2022. A mediados do ano 2022, BeReal xa superou os 100 millóns de usuarios, ocupando o posto n.º 1 en descargas da App Store. BeReal recibiu unha rolda de financiamento de 30 millóns de dólares de Andreessen Horowitz. Debido ao seu ciclo diario de interacción, comparouse con Wordle, que gañou popularidade a principios de 2022.

BeReal foi descrito como deseñado para competir con Instagram, mentres que ao mesmo tempo resta importancia á adicción ás redes sociais e o seu uso excesivo. A aplicación non permite ningún filtro fotográfico ou outra edición, e tampouco contén unha conta de seguidores.

En BeReal podes facer amigos que poden ver o que publicaches se eles publican algo. Os amigos que teñas dentro da app poden ser os teus contactos ou os teus amigos, quen poden comentar ou pór "realmojis" nos teus "BeReals"

## Recepción 
Jason Koebler, escritor de *Vice*, escribiu que, en contraste con Instagram, que presenta unha visión inalcanzable da vida das persoas, BeReal, «fai que todos se vexan extremadamente aburridos». Por outra parte, Niklas Myhr, profesor de redes sociais na Universidade Chapman, cuestionouse se esa profundidade de compromiso pode determinar se a aplicación é unha tendencia pasaxeira ou ten un «poder de permanencia». Kelsey Weekman, reporteira de *BuzzFeed News*, sinalou que a falta de vontade da aplicación para «glamorizar a banalidade da vida» fíxoa sentir «humillante», a pesar da súa énfase na autenticidade.

## Referencias
Constante de integración

En cálculo, a **constante de integración**, moitas veces denotada por C (ou c), é un termo constante engadido a unha antiderivada dunha función f(x) para indicar que a integral indefinida de f(x) (é dicir, o conxunto de todas as antiderivadas de f(x)), nun dominio conexo, só se define ata unha constante aditiva. Esta constante expresa unha ambigüidade inherente á construción de antiderivadas.

Máis concretamente, se unha función f(x) está definida nun intervalo, e F(x) é unha antiderivada de f(x), entón o conxunto de *todas* as antiderivadas de f(x) vén dado polas funcións F(x) + C, onde C é unha constante arbitraria (o que significa que "calquera" valor de C faría que F(x) + C fose unha antiderivada válida). Por ese motivo, a integral indefinida adoita escribirse como \int f(x) \, dx = F(x) + C, aínda que a constante de integración pode omitirse ás veces en listas de integrais para simplificar.

## Orixe 
A derivada de calquera función constante é cero. Unha vez que se atopou unha antiderivada F(x) para unha función f(x), sumando ou restando calquera constante C daranos outra antiderivada, porque \frac{d}{dx}(F(x) + C) = \frac{d}{dx}F(x) + \frac{d}{dx}C = F'(x) = f(x) . 

Visto doutor xeito: escolla un número real a, e sexa C = F(a) . Para calquera *x*, o teorema fundamental do cálculo, e asumindo que a derivada de F desaparece, o que implica que

\begin{align}
& 0= \int_a^x F'(t)\,dt\\
& 0= F(x)-F(a)     \\
& 0= F(x)-C      \\ 
& F(x)=C        \\
\end{align}

demostrando así que F é unha función constante.

## Cálculo da constante de integración dadas unhas condicións iniciais
Como a integral indefinida supón un conxunto de solucións que se diferencian por unha constante, se temos unhas condicións iniciais podemos calcular a constante para eses valores iniciais da función. Vexamos un exemplo:

Temos a función velocidade dunha partícula dada por v(t)= \sin(t) - cos(t) , queremos atopar a función de posición da partícula s(t)  sabendo que no tempo 0 a partícula está na posición 0, isto é, s(0)=0 .

Sabemos que a función do espazo en función da velocidade é 
: v(t)= \dfrac{ds}{dt}=  \sin(t) - cos(t) , 
separamos variábeis e integramos
: ds=  (\sin(t) - cos(t))dt .
:  \int ds= \int (\sin(t) - cos(t))dt .
:   s(t)= -\cos(t) - sin(t) + C.
E agora substituímos os valores iniciais:
:  0 = s(0) = -\cos(0) - sin(0) + C = -1 +0 + C.
:  1 =  C.
E por tanto:
:   s(t)= -\cos(t) - sin(t) + 1.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Outros artigos 
* Integral.
Dahomey (homónimos)

**Dahomey** , tamén escrito **Daomé** ou **Dahomé**, pode referirse a:

* *Dahomey*, antigo nome de Benín
* República de Dahomey, estado predecesor de Benín
* Reino de Dahomey, reino africano
* Colonia de Dahomey, antiga colonia francesa
* Pobo Dahomey, etnia africana
* Lingua dahomey, lingua deste pobo
* *Dahomey* (filme), película de Mati Diop (2024)
Pato mudo

O **pato mudo** (***Cairina moschata***) é unha especie de pato da familia Anatidae.   

## Orixe 
miniatura|218x218px|Pata crioula deitada no niño, con pitos saíndo dos ovos.
É orixinaria de América tropical. A súa área de distribución abrangue dende México ata o centro da Arxentina e o Uruguai, en zonas de clima tropical e subtropical e entre altitudes que van desde o nivel do mar até os 1000 m s. n. m.

## Subespecies 
* A subespecie silvestre, cuxo nome científico é ***Cairina moschata moschata*** (Linnaeus, 1758.Trátase dun pato grande con plumas predominantemente de cor negra nos machos e negro mate nas femias, con manchas brancas nas ás, que se fan máis notorias durante o voo. O peteiro tamén é negro. Na cara, en torno ao bico, posúe uns gránulos rosados ou vermellos. Mide uns 76 cm de lonxitude. Os machos en celo adoitan cheirar a almiscre.

* miniatura|Pato mudoDa especie silvestre, grazas ao manexo por comunidades indíxenas, derivouse desde tempos precolombianos a subespecie doméstica coñecida en toda Hispanoamérica como **pato crioulo** ("*Cairina moschata domestica*" Donkin, 1989, nom. inval.). Esta ten importantes variacións: fixéronse máis pesados e perderon a capacidade de voar longas distancias como os silvestres. As súas plumas adoitan ser menos lustroso e máis variable, sendo moi comúns os exemplares con ventre, pescozo e rostro brancos. 

## Hábitat 
miniatura|Cría de pato mudo.
O seu hábitat caracterízase polos arboredos con suficiente auga doce, preferentemente en zonas húmidas, lagoas, arroios ou ríos de corrente lenta. Adóitase atopalos pousados sobre as pólas das árbores próximas ás correntes de auga. A subespecie doméstica vive ademais en climas tépedos e sen os requisitos de tanta humidade ou arboredo.

## Cría en cativerio 
Foi criado por comunidades rurais en practicamente toda Latinoamérica.

En Europa (Francia) e en Asia (China, Vietnam e Taiwán) é onde tivo maior auxe a cría comercial desta especie.

Pola súa resistencia a enfermidades e pola súa habilidade para buscar o seu alimento, é idóneo para integrarse con outras especialidades de interese produtivo, tales como a piscicultura, a gandería porcina e os cultivos frutícolas.
## Notas
Justinus Kiviloo

**Justinus**, nado como **Ilmar Aaron Kiviloo** o 16 de outubro de 1962 en Rapla, é un eclesiástico da Igrexa ortodoxa de Constantinopla.
## Traxectoria 
Foi ordenado sacerdote da Igrexa ortodoxa apostólica estoniana o 3 de decembro de 2013, e exerceu o seu ministerio nas parroquias dos Apóstolos Pedro e Paulo de Vändra e de San Nicolao de Kihnu; tamén foi capelán do cárcere de Viru.

En xaneiro de 2024 foi nomeado exarca de Lituania da Igrexa ortodoxa de Constantinopla.

## Notas
Ramón Amilibia Machimbarrena

**Ramón Amilibia Machimbarrena**, nado en Donostia cara a 1908, foi un avogado e político vasco.

## Traxectoria 
Fillo de Eustasio de Amilibia Calbetón e irmán de Tatxo Amilibia. Afiliouse á UGT na sección de empregados de oficina en 1931. En 1932 ingresou no PSOE e a finais de 1934 afiliouse ao Partido Comunista de España. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 prestou servizos de carácter burocrático na Comisaría de Guerra de Guipúscoa na sección de salvocondutos. Despois foi xefe da Intendencia Militar do Exército de Euskadi en Éibar en maio de 1937. Colaborou en *Euzkadi Roja*. Foi detido en Santander en agosto de 1937. Pasou polo campo de concentración de Corbán e despois foi trasladado ao penal de Santoña. Xulgado en consello de guerra en Santoña por adhesión á rebelión no sumario 174/37 o 9 de decembro de 1937, foi condenado a morte, pero a sentenza foi conmutada pola de reclusión perpetua. Cumpriu condena na Colonia Penitenciaria del Dueso, no Penal de El Puerto de Santa María, onde ingresou o 6 de agosto de 1938, e no Forte de San Cristovo a onde foi trasladado o 23 de setembro de 1939. Revisada a causa, a pena foi reducida a tres anos. Saíu en liberdade provisional o 1 de setembro de 1940. Concedéronlle a liberdade definitiva o 31 de xaneiro de 1941. Fixou a residencia en Errenteria.

Refuxiado clandestinamente en Redondela, seguiu mantendo contactos coa estrutura do PCE. Contactaron con el Calixto Pérez Doñoro e Concepción Santalla Nistal, enviados pola dirección para reorganizar o Comité Regional de Galicia. Foi detido en abril de 1942 no domicilio de José García Méndez, xunto con el foron detidos Francisco Darriba Pérez, Segundo Freire Rivas e Manuel Domínguez Esteiro, logo da caída en Portugal dun grupo dirixente do PCE. Ingresou na Prisión Provincial de Madrid o 25 de abril. Pasou á prisión de Porlier o 27 a disposición do xulgado de Madrid. Xulgado en consello de guerra o 5 de xuño de 1943 por un delito contra a seguridade do Estado, foi condenado a morte. Conmutada a pena, cumpriu condena en Yeserías, penal de Ocaña, novamente Yeserías, Talleres penitenciarios de Alcalá de Henares e Prisión Central de Burgos, de onde saíu en liberdade provisional en xaneiro de 1958.

## Vida persoal 
Casou con Pilar e tivo un fillo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Ficha de Ramón Amilibia Machimbarrena
* Ficha en Auñamendi Eusko Entziklopedia
* Ficha en Censo de represaliados de la UGT
* [España: Memorial Antifranquista y Democrático AMILIBIA]