Joan Fuster

**Joan Fuster i Ortells**, nado en Sueca o 23 de novembro de 1922 e finado na mesma vila o 21 de xuño de 1992, foi un escritor valenciano en lingua catalá. É recoñecido sobre todo pola súa obra ensaística, especialmente *Nosaltres els valencians* (1962) ou *Qüestió de noms, Diccionari per a ociosos* (1963).

## Traxectoria 
Naceu na comarca da Ribera Baixa. Fillo de campesiños, estudou dereito na Universidade de Valencia, onde se licenciou no ano 1947, e xa de ancián doutorouse en filoloxía catalá no ano 1985.

Entre 1946 e 1956 codirixiu, xunto con Josep Albi, a revista *Verbo*. Paralelamente co exercicio do seu traballo de avogado na súa poboación natal iniciou as súas colaboracións coa prensa, especialmente no xornal *Levante-EMV* de Valencia, e posteriormente na revista *Destino* e o xornal barcelonés *La Vanguardia*. Entre 1961 e 1966 colaborou con *El Correo Catalán*. A partir da década dos 60 do século XX converteuse nun referente cívico no País Valenciano no movemento de recuperación da cultura catalá.

O 11 de setembro do 1981 padeceu un atentado na súa casa coa colocación dunha bomba que causou grandes danos na biblioteca e no arquivo persoal. En 1983 foi nomeado profesor de historia da lingua na Universidade de Valencia, en 1984 doutor *honoris causa* da Universidade de Barcelona e en 1986 catedrático de literatura na Universidade de Valencia.

A Generalitat Valenciana condedeulle a Distinción ao Mérito Cultural a título póstumo. O 13 de setembro do 1997 uns delincuentes comúns profanaron a súa tumba, entre outras, no camposanto de Sueca.

En 1975 foi galardoado co Premi d'Honor de les Lletres Catalanes, e en 1983 recibiu a Medalla d'Or de la Generalitat de Catalunya. Membro do Institut d'Estudis Catalans e do Consell Valencià de Cultura, o ano 1978 foi un dos promotores e primeiro presidente de Acció Cultural del País Valencià e entre os anos 1987 e 1991 presidente da Associació d'Escriptors en Llengua Catalana.

## Obra 
A pesar do seu inicio no mundo da prensa, os seus primeiros escritos publicados foron libros de poesía, *Sobre Narcís* (1949), *Ales o mans* (1949), *Terra a la boca* (1953) ou *Escrit per al silenci* (1954). Esta poesía ten unha liña existencialista e reflicte as preocupacións do momento histórico de posguerra que vivía Fuster.

Con *El descrèdit de la realitat* (1955), editado por Francesc de Borja Moll, iniciou unha carreira ensaística, de vasta amplitude temática, nun estilo de adxectivación precisa. Naquel tempo tivo que vencer a censura, hostilidades oficiais e oficiosas, falta de medios, ausencia dun ambiente cultural propicio e o silencio dos medios de comunicación locais. Outro aspecto da súa obra foi o da erudición, a historia e a crítica literarias, que alternou con antoloxías.

A súa dedicación aos temas valencianos culminou no 1962 coa publicación de *Nosaltres, els valencians* (galardoado co Premi Lletra d'Or no ano 1963), *Qüestió de noms* e *El País Valenciano*, libros básicos para o coñecemento da historia, a cultura e os problemas de identidade nacional do País Valenciano. Nestes libros Fuster afirma que para ergue-la cultura autóctona do País Valenciano hai que reforza-lo vínculo cos outros territorios de fala catalá, creando unha comunidade cultural ou, incluso, política: os Países Cataláns.

Aínda que o ensaio Nosaltres, els valencians foi a súa obra máis importante e influente para toda unha xeración de intelectuais valencianos, cunha importante carga política, onde propón a "reconstrución nacional" do País Valenciano dentro do marco composto polos territorios de fala catalá, foi a publicación de El País Valenciano, unha guía turística en castelán saída o mesmo ano, a que desatou entre a dereita valenciana unha forte campaña de descualificación persoal do escritor e da súa obra.

Continuaron dentro desta temática *Raimon* (1964), *Combustible per a falles* (1967) e *Ara o mai* (1981), entre outros. Unha parte dos seus numerosos estudos e artigos eruditos, históricos, biográficos e de viaxes, estivo recollida nos volumes I e III das *Obres completes*, e o *Diari 1952-1960* ocupa o volume segundo. Hai que salientalos estudos sobre autores como Vicente Ferrer, Isabel de Villena, Ausiàs March, Joan Roís de Corella, Joan Salvat-Papasseit, Josep Pla ou Salvador Espriu, entre outros.

Dentro do campo do ensaio, publicou *Figures de temps*, premio Yxart (1957), *Judicis finals* (1960), *Diccionari per a ociosos* (1964), ''Causar-se d'esperar* (1965), *L'home, mesura de totes les coses* (1967), e outros máis, sempre dentro da tradición de raíz moral do humanismo clásico ó carón dos moralistas e reformadores franceses (de Michel de Montaigne aos enciclopedistas), crítico, escéptico e cun humor corrosivo. Dentro dos traballos de historia, de crítica e de divulgación literaria publicou *La poesia catalana* (1956), *Poetes, moriscos i capellans* (1962), *Heretgies, revoltes i sermons* (1968) e *Literatura catalana contemporània* (1972), ademais de tres extensos prólogos á obra de Joan Salvat-Papasseit (1962), Salvador Espriu (1963) e Josep Pla (1966), recollidos en *Contra el Noucentisme* (1978).

En 1987 recolleu a súa poesía no libro recompilatorio *Set llibres de versos*. Froito do traballo de recerca dos últimos anos son os estudos recollidos en *Llibres i problemes del Renaixement* (1989). No 1994 editáronse as obras *Fuster inèdit* e *Fuster sabàtic*.

En 1995 a Generalitat Valenciana asinou co concello de Sueca un convenio para converte-la casa onde vivira Fuster nun centro de cultura e de estudo en memoria do escritor. Compráronlle a casa de Sueca ó herdeiro de Joan Fuster, Josep Palacios. Segundo o acordo de compra, o inmoble tería que se-la sede da Biblioteca Valenciana e tería que acoller os 25.000 libros da colección particular do escritor, os seus documentos, tanto literarios coma persoais, e as súas obras artísticas, entre as cales hai cuadros de Joan Miró, Antoni Tàpies, Josep Renau e esculturas de Andreu Alfaro. Con este obxectivo, o concello de Sueca adquiriu pouco despois a casa adxunta para dispoñer de máis espazo. Pero, o ano 1998, os testamenteiros de Joan Fuster retiráronlle á Generalitat Valenciana a custodia do legado do escritor por incumprimento dos acordos.

En 1997 o concello de Sueca e os testamenteiros do escritor declararon o Ano Fuster, que constou dun conxunto de actos para conmemorar o 75º aniversario do nacemento do escritor e o quinto da súa morte.

En galego existe unha selección de artigos e ensaios titulada *Nacionalismo, liberalismo e outros temas*, presentación, selección e tradución de Xesús González Gómez, Santiago de Compostela: Edicións Laiovento, 2022.

## Obras 
### Ensaios 
* *Antología del surrealismo español*. Alacant, Verbo, 1952
* *La poesia catalana fins a la Renaixença*. Mèxic, Edicions Catalanes de Mèxic, 1954
* *Pàgines escollides de sant Vicent Ferrer*. Barcelona, Barcino, 1955
* *El descrèdit de la realitat*. Ciutat de Mallorca, Moll, 1955
* *Antologia de la poesia valenciana*. Barcelona, Selecta, 1956
* *La poesia catalana*. Ciutat de Mallorca, Moll, 1956. 2 vol
* *Les originalitats*. Barcelona, Barcino, 1956
* *El món literari de sor Isabel de Villena*. València, Lo Rat Penat, 1957
* *Figures de temps*. Barcelona, Selecta, 1957
* *Indagacions possibles*. Palma de Mallorca, Moll, 1958
* *Recull de contes valencians*. Barcelona, Albertí, 1958
* *Ausiàs March. Antologia poètica*. Barcelona, Selecta, 1959
* *Un món per a infants*. València, 1959
* *Judicis finals*. Ciutat de Mallorca, Moll, 1960
* *Joan Serrallonga. Vida i mite del famós bandoler*. Barcelona, Aedos, 1961
* *Valencia*. Madrid, Dirección General de Turismo, 1961
* *Nosaltres, els valencians*. Barcelona, Edicions 62, 1962
* *El País Valenciano*. Barcelona, Destino, 1962
* *Poetes, moriscos i capellans''. València, L'Estel, 1962
* *Qüestió de noms*. Barcelona, Aportació Catalana, 1962
* *El bandolerisme català II. La llegenda*. Barcelona, Aymà, 1963
* *Raimon*. Barcelona, Alcides, 1964
* *Diccionari per a ociosos*. Barcelona, A. C., 1964
* *Alicante y la Costa Blanca*. Barcelona, Planeta, 1965
* ''Causar-se d'esperar*. Barcelona, A. C., 1965
* *Combustible per a falles*. València, Garbí, 1967
* *L'home, mesura de totes les coses*. Barcelona, Edicions 62, 1967 
* *Consells, proverbis i insolències*. Barcelona, A. C., 1968
* *Examen de consciència*. Barcelona, Edicions 62, 1968
* *Heretgies, revoltes i sermons*. Barcelona, Selecta, 1968 
* *Obres completes I. Llengua, literatura, història*. Barcelona, Edicions 62, 1968
* *Abans que el sol no creme*. Barcelona, La Galera, 1969 
* *Obres completes II. Diari 1952-1960*. Barcelona, Edicions 62, 1969 
* "Hi ha més catalans encara", fascicle de Dolça Catalunya. Barcelona, Mateu, 1969
* *L'Albufera de València*. Barcelona, Les Edicions de la Rosa Vera, 1970
* *Obres completes III. Viatge pel País Valencià*. Barcelona, Edicions 62, 1971 
* *Babels i babilònies*. Ciutat de Mallorca, Moll, 1972
* *Literatura catalana contemporània*. Barcelona, Curial, 1972 
* *Rebeldes y heterodoxos*. Esplugues de Llobregat, Ariel, 1972
* *Contra Unamuno y los demás*. Barcelona, Península, 1975
* *Obres completes IV. Assaigs*. Barcelona, Edicions 62, 1975
* *La Decadència al País Valencià*. Barcelona, Curial, 1976
* *Un país sense política*. Barcelona, La Magrana, 1976
* *El blau en la senyera*. València, Tres i Quatre, 1977
* *Contra el noucentisme*. Barcelona, Crítica, 1977
* *Obres completes V. Literatura i llegenda*. Barcelona, Edicions 62
* *Destinat (sobretot) a valencians*. València, Tres i Quatre, 1979
* *Notes d'un desficiós*. València, Almudín, 1980 
* *Ara o mai*. València, Tres i Quatre, 1981
* *Indagacions i propostes*. Barcelona, Edicions 62 i la Caixa, 1981 
* *País Valencià, per què?*. València, Tres i Quatre, 1982
* *Veure el País Valencià*. Barcelona, Destino, 1983
* *Cultura nacional i cultures regionals dins els Països Catalans*. Barcelona, Departament de Cultura de la Generalitat de Catalunya, 1983
* *Sagitari*. València, Diputació de València, 1984
* *Pamflets polítics*. Barcelona, Empúries, 1985
* *Punts de meditació (Dubtes de la "Transición").* València, Tres i Quatre, 1985 
* *Llibres i problemes del Renaixement''. Barcelona, Publicacions de l'Abadia de Montserrat, 1989 
* ''Textos d'exili*. València, Generalitat Valenciana, 1991 
* *Obres completes VI. Assaigs 2.* Barcelona, Edicions 62, 1991

### Poesía 
* *Sobre Narcís*. València, Torre, 1948 
* *3 poemes*. Alacant, Verbo, 1949 
* *Ales o mans*. València, Editorial Torre, 1949
* *Va morir tan bella*. València, 1951
* *Terra en la boca*. Barcelona, Barcino, 1953 
* *Escrit per al silenci*. València, Institució Alfons el Magnànim, 1954
* *Set llibres de versos*. València, Tres i Quatre, 1987
* *Poesia completa 1945-1987*, Institució Alfons el Magnànim-AVL, 2022

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Qüestió de noms*
* *Nosaltres els valencians''