open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
28 de xullo

O **28 de xullo** é o 209º día do ano do calendario gregoriano e o 210º nos anos bisestos. Quedan 156 días para finalizar o ano.

## Acontecementos
*1794 - Guillotinan a Maximilien de Robespierre e a Louis Antoine de Saint-Just dando fin a súa etapa de goberno coñecida habitualmente coma "O Terror".
* 1821: en Lima (Perú), o xeneral arxentino José de San Martín proclama a Independencia do Perú.
*1893 - Inaugúrase a Ponte de Biscaia ou Ponte de Portugalete, unha ponte con barca transbordadora que une Portugalete e Getxo, nas dúas ribeiras da ría do Nervión en Biscaia .
*1914 - Comezo da primeira guerra mundial
*1989 - Stephen P. Synnott e o equipo de imaxes da sonda espacial Voyager 2, descobren as lúas Despina e Galatea do planeta Neptuno, a partir de imaxes tomadas pola propia sonda; a data do descubrimento é unha *especie de media*, xa que no anuncio do descubrimento (feito o 2 de agosto do 1989) só se fala de "10 fotogramas tomados en 5 días", resultando así que a data inicial do descubrimento fora algún que outro día antes do 28 de xullo.
*2022- Día da Sobrecapacidade da Terra, os recursos naturais dispoñíbeis para todo o ano 2022 esgotáronse nesta data.

## Nacementos
miniatura|100px|Ludwig Feuerbach.
miniatura|100px|Emiliano Iglesias.
miniatura|100px|Xia Peisu.
*1804 - Ludwig Feuerbach, filósofo alemán (m. 1872).
*1836 - Canuto Berea Rodríguez, empresario, músico e político galego (m. 1891).
*1840 - Edward Drinker Cope, paleontólogo e anatomista estadounidense (m. 1897).
*1859 - Xesús Rodríguez López, médico e escritor galego (m. 1917).
*1878 - Emiliano Iglesias, político galego (m. 1941).
*1887 - Marcel Duchamp, artista e pintor francés (m. 1968).
*1902 - Karl Popper, filósofo da ciencia austríaco (m. 1994).
*1923 - Xia Peisu,informática chinesa (m. 2014).
*1927 - John Ashbery, escritor estadounidense (m. 2017).
*1949 - Randall Wallace, guionista, produtor e director estadounidense.
*1951 - Santiago Calatrava, arquitecto español.
*1951 - Alfredo Pérez Rubalcaba, político cántabro.
*1954 - Hugo Chávez, militar e político venezolano (m. 2013).

## Mortes
miniatura|100px|Maximilien de Robespierre.
*1655 - Cyrano de Bergerac, escritor francés (n. 1619).
*1741 - Antonio Vivaldi, sacerdote e compositor veneto (n. 1678).
*1794 - Maximilien de Robespierre, líder da Revolución Francesa (n. 1758).
*1930 - Allvar Gullstrand, oftalmólogo sueco (n. 1862).
*1968 - Otto Hahn, químico alemán (n. 1879).
*1994 - Ernesto Guerra da Cal, filólogo e escritor galego.
*1996 - Manuel Beiras, intelectual e político galeguista (n. 1904).
*2013 - Ersilio Tonini, cardeal italiano.

## Festas e celebracións
* Día Mundial contra a Hepatite 

En 2022 estableceuse o 28 de xullo como o *Día da Sobrecapacidade da Terra*, para denunciar que nesa data se consideran esgotados os recursos naturais que se deberían ter consumido ó longo de todo o ano. Quere dicir que a humanidade, como media, necesitaría 1,75 planetas para satisfacer a súa demanda de recursos naturais.

## Outros
*Santoral: Santos Catarina, Celso, Nazario e Sansón.

## Notas
Os 366 días do ano
31 de xullo

O **31 de xullo** é o 212º día do ano do calendario gregoriano e o 213º nos anos bisestos. Quedan 153 días para finalizar o ano.

## Acontecementos
*762 - Fundación de Bagdad.
* 1826: en Valencia (España), no último auto de fe realizado nese país, a Junta de fe da arquidiocese de Valencia executa ao mestre Cayetano  Ripoll, acusado de herexía.
*1959 - Nace a asociación terrorista ETA, trala escisión de EKIN do grupo Euzko Gaztedi (EGI), organización xuvenil do PNV. O primeiro asasinato reivindicado por ETA foi o do garda civil malpican José Pardines Arcay, o 7 de xuño de 1968.
*1971 - primeiro paseo de *jeep* na Lúa, cos astronautas da misión Apolo XV.

## Nacementos
miniatura|100px|Stephanie Kwolek
miniatura|100px|Roberto Vidal Bolaño
*1557 - Xosé de Calasanz, pedagogo, relixioso e santo aragonés (m. 1648).
*1704 - Gabriel Cramer, matemático suízo.
*1800 - Friedrich Wöhler, químico alemán (m. 1882).
*1803 - John Ericsson, enxeñeiro e inventor sueco.
*1854 - José Canalejas, político español.
*1854 - Ricardo Núñez Rodríguez, médico galego (m. 1958).
*1865 - Ignacio Ares de Parga, pedagogo e político galego (m. 1922).
*1900 - Víctor Casas, político e xornalista galego.
*1901 - Jean Dubuffet, pintor e escultor francés (m. 1985).
*1912 - Milton Friedman, economista estadounidense.
*1914 - Xosé Rubia Barcia, escritor galego (m. 1997).
*1915 - Simón Sánchez Montero, político español.
*1918 - Paul D. Boyer, químico estadounidense.
*1919 - Primo Levi, escritor italiano.
*1923 - Stephanie Kwolek, química polaco-estadounidense, inventora do p-fenilenodiamina con cloreto de tereftaloila, máis coñecida como Kevlar. (m. 2014)
*1926 - Hilary Putnam, filósofo analítico norteamericano.
*1930 - Pedro Lavirgen Gil, tenor español.
*1944 - Geraldine Chaplin, actriz.
*1950 - Roberto Vidal Bolaño, dramaturgo galego (m. 2002).
*1962 - Wesley Snipes, actor estadounidense.
*1965 - J. K. Rowling, escritora británica.
*1967 - Minako Honda, cantante xaponesa.
*1976 - Paulo Wanchope, futbolista costarriqueño.

## Mortes
miniatura|100px|Sándor Petõfi
*1099 - Rodrigo Díaz de Vivar (*El Cid*).
*1784 - Denis Diderot, escritor e filósofo francés (n. 1713).
*1849 - Sándor Petőfi, poeta húngaro (n. 1823).
*1878 - Marie Pape-Carpantier, pedagoga francesa (n. 1815).
*1886 - Franz Liszt, compositor húngaro.
*1900 - Vladimir Soloviev, pensador e poeta ruso (n. 1853).
*1936 - José María Rivera Corral, empresario galego (n. 1856).
*1944 - Antoine de Saint-Exupéry, escritor francés.
*1978 - Severino Chacón Bergueiro, sindicalista galego (n. 1884).
*1981 - Omar Torrijos, xefe do goberno de Panamá.
*1993 - Balduíno, rei de Bélxica.
*2001 - Poul Anderson, escritor de ficción científica estadounidense (n. 1926).
*2003 - Guido Crepax, artista de banda deseñada italiano.
*2012 - Gore Vidal, escritor norteamericano (n. 1925).
*2017 - Jeanne Moreau, actriz francesa (n. 1928).
*2024 - Ismail Haniyeh, líder de Hamas (n. 1963).

## Festas e celebracións
## Outros
*Santoral: Santo Ignacio de Loiola (1491-1556), santo vasco que foi fundador da Compañía de Xesús (xesuítas).

Os 366 días do ano
Parroquias de Galicia

miniatura|300px|Mapa das parroquias de Galicia.
Unha parroquia civil é unha división administrativa recoñecida en Galicia como entidade colectiva de poboación inferior ao concello. Segundo o IGE, en Galicia hai 3.771 parroquias civís, que teñen a súa orixe nas parroquias eclesiásticas galegas. Nesta páxina aparecen listadas as **parroquias de Galicia**.

## A
## B
## C
## D
## E
## F
## G
## I
## L
## M
## N
## O
## P
## Q
## R
## S
## T
## V
## X
## Z
## Reconto 
## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
*

### Outros artigos
*Parroquias de Galicia por advocación
*Parroquia eclesiástica galega
9 de xullo

O **9 de xullo** é o 190º día do ano do calendario gregoriano e o 191º nos anos bisestos. Quedan 175 días para finalizar o ano.

## Acontecementos
*1540 - Henrique VIII de Inglaterra obtivo a nulidade do matrimonio coa súa cuarta esposa Ana de Cleves.
*1762 - Catarina a Grande convértese en emperatriz de Rusia tras un golpe contr o seu marido, Pedro III
*1816 - Arxentina declara a súa independencia de España.
*1850 - O presidente estadounidense Zachary Taylor falece tras comer froita crúa e leite xeado; é sucedido polo vicepresidente Millard Fillmore.
*1877 - Comeza a edición inaugural do campionato de Wimbledon.
*1922 - Johnny Weissmuller nada os 100 metros en estilo libre en 58.6, superando o récord do mundo e rompendo a "barreira do minuto".
*1993 - O parlamento do Canadá aproba a Nunavut Act que levará a creación de Nunavut en 1999.
*2002 - Establécese a Unión Africana, substituíndo a Organización para a Unidade Africana.

## Nacementos
miniatura|100px|Elias Howe.
*1819 - Elias Howe, inventor estadounidense.
*1834 - Jan Neruda, escritor checo (n. 1891).
*1887 - Emilio Mola, militar español.
*1895 - Fuco Gómez, escritor e político galego.
*1911 - John Archibald Wheeler, físico estadounidense.
* 1927 - David Mandessi Diop escritor francés.(m.1960)
*1933 - Oliver Sacks, neurólogo e escritor inglés.
*1935 - Mercedes Sosa, cantante arxentina (m. 2009).
*1944 - Dorotea Bárcena, actriz e directora de teatro galega.
*1956 - Carlos Fernández Castro, político galego.
*1956 - Tom Hanks, actor estadounidense.
*1964 - Courtney Love, roqueira e actriz estadounidense.
*1975 - Jack White, músico de rock estadounidense.
*1976 - Fred Savage, actor dos Estados Unidos.
*1976 - Francisco Noguerol, futbolista galego.
*1978 - Isaac Xubín, escritor e tradutor galego.

## Mortes
miniatura|100px|Amedeo Avogadro.
* 1746 - Filipe V, rei de España (n. 1683).
* 1797 - Edmund Burke, estadista, filósofo e político irlandés (n. 1729).
* 1848 - Jaime Balmes, filósofo e teólogo español (n. 1810).
* 1854 - Antonio Neira de Mosquera, xornalista e escritor galego (n. 1823).
* 1856 - Amedeo Avogadro, físico italiano (n. 1776).
* 1934 - Xulián Magariños, escritor galego (n. 1904).
* 1937 - Luís Nodar Castro, político galego (n. 1910)
* 1962 - Georges Bataille, escritor e filósofo francés (n. 1897).
* 1963 - Roxelio Pérez González, mestre e pedagogo galego (n. 1897).
* 1980 - Vinícius de Moraes, poeta e compositor brasileiro (n. 1913).
* 2007 - Elixio Rodríguez, destacado galeguista (n. 1910).
* 2008 - David Ausubel, psicólogo e pedagogo estadounidense (n. 1918).
* 2022 - Basilio Losada, tradutor, crítico literario e catedrático galego (n. 1930).

## Festas e celebracións
*Arxentina: Día da Independencia (festivo nacional)
* Día da Independencia en Sudán do Sur

## Outros
*Santoral: Santa Verónica Giuliani.

Os 366 días do ano
30 de decembro

O **30 de decembro** é o 364º día do ano do calendario gregoriano e o 365º nos anos bisestos. Queda 1 día para finalizar o ano.

## Acontecementos
*1460: Guerra das Dúas Rosas – Batalla de Wakefield: gran vitoria dos Lancaster de Margarida de Anjou; Ricardo de York é executado por traizón ao rei; o seu fillo Eduardo sucédelle como Duque de York
*1532: Inocencio VI, elixido novo papa.
*1851: fundación do Condado de Whitfield.
*1916: asasinado Grigori Rasputín a mans da familia real rusa, para pór fin á súa influencia sobre a tsarina Alexandra.
*1922: créase a Unión das Repúblicas Socialistas Soviéticas a instancias do congreso dos sovietes.
*1927: abre a primeira liña de metro xaponesa, en Tokyo.
*1947: o rei Miguel I de Romanía abdica baixo a presión dos comunistas.
*1965: Ferdinand Marcos convértese en presidente de Filipinas.
*1972: Guerra do Vietnam: os EUA suspenden os pesados bombardeos a Vietnam do Norte.
*1973: Israel e o Vaticano establecen relacións diplomáticas.
*1985: Stephen P. Synnott descobre a partir de imaxes tomadas pola sonda espacial Voyager 2, a lúa do planeta Urano, Puck.
*1996: reformado o estatuto de autonomía das Illas Canarias.
*2000: a sonda Cassini-Huygens fai a maior aproximación ao planeta Xúpiter.
*2004: nun incendio na discoteca *Cromagnon*, en Buenos Aires, morren 188 persoas e máis de 800 resultan feridas.
* 2004: en España, o Parlamento Vasco aproba o Plan Ibarretxe, que establece un novo estatuto político para o País Vasco.

## Nacementos
*39 - Tito, emperador romano (81)
*1865 - Rudyard Kipling, escritor británico, Premio Nobel de Literatura (1936)
*1884 - Hideki Tojo, Primeiro Ministro do Xapón durante a segunda guerra mundial (1948)
*1906 - Carol Reed, director de cinema británcio (1976)
*1928 - Bo Diddley, guitarrista e compositor de rhythm and blues, pioneiro do rock and roll.
*1935 - Omar Bongo, presidente do Gabón.
*1942
** Anne Charleston, actriz australiana.
** Michael Nesmith, guitarrista de Monkees.
*1946 - Patti Smith, cantante estadounidense.
*1961 - Ben Johnson, atleta canadense.
*1973 - Maureen Flannigan, actriz estadounidense.
*1975 - Tiger Woods, xogador de golf dos Estados Unidos de América.
*1984 - LeBron James, xogador de baloncesto dos Estados Unidos.

## Mortes
*1591 - Papa Inocencio IX.
*1870 - Joan Prim i Prats, conde de Reus e presidente do Consello de ministros catalán.
*1896 - José Rizal, heroe nacional filipino.
*1941 - El Lissitzky, artista, deseñador, fotógrafo, profesor, tipógrafo e arquitecto ruso (n. 1890).
*1965 - Xosé Mosquera Pérez, mestre galeguista (n. 1895).
*1995 - Heiner Müller, dramaturgo alemán (n. 1929).
*1998 - Joan Brossa, poeta e artista plástico catalán.
*2004 - Agustín Sixto Seco, médico galego.
*2007 - Xaime Quessada, pintor galego.
*2012 - Rita Levi-Montalcini, neuróloga italiana (n. 1909).

## Festas e celebracións
* **Festa da Traslación de Santiago**: nesta data celébrase a traslación dos restos do apóstolo Santiago a Galicia. Segundo o historiador Fernando López Alsina, ata o 1080 esta era a única festividade dedicada ó apóstolo.

## Outros
Os 366 días do ano
20 de xaneiro

O **20 de xaneiro** é o 20º día do ano do calendario gregoriano. Quedan 345 días para finalizar o ano, 346 nos anos bisestos.

## Acontecementos 
* 1765 - Inaugúrase na Coruña a Academia de Agricultura, primeira de España.
* 1892 - No ximnasio dun colexio de Springfield, Massachusetts, xógase o primeiro partido da historia de baloncesto (inventado polo canadense James Naismith).
* 1921 - Turquía adopta a súa primeira constitución.
* 1958 - publícase a primeira aventura de Mortadelo e Filemón en Pulgarcito.
* 1986 - Richard J. Terrile descobre as lúas Ofelia e Cordelia do planeta Urano, a partir de imaxes tomadas pola sonda espacial Voyager 2.
* 1990 - Xaneiro Negro foi unha acción do exército soviético para deter a violencia entre armenios e azerís.

## Nacementos 
miniatura|100px|Buzz Aldrin.
* 1502 - Sebastián de Aparicio, relixioso franciscano galego (m. 1600).
* 1554 - Sebastián I de Portugal (m. 1578).
* 1716 - Carlos III de España.
* 1758 - Marie Lavoisier, química francesa (m. 1836).
* 1775 - André Marie Ampère, físico e matemático francés.
* 1848 - Raimundo Fernández Villaverde, político español (m. 1905).
* 1850 - Bernardo Barreiro, historiador, xornalista e poeta galego.
* 1872 - Ramón Ferreiro Lago, notario e escritor galego (m. 1962).
* 1873 - Johannes Vilhelm Jensen, escritor danés, Premio Nobel de Literatura en 1944. 
* 1877 - Raymond Roussel, escritor francés (m. 1933).
* 1879 - Víctor Castro Rodríguez, xornalista e escritor galego (m. 1942).
* 1891 - Manuel Castro Gil, gravador e pintor galego (m. 1961).
* 1910 - Joy Adamson, naturalista austríaca.
* 1920 - Federico Fellini, director de cine italiano (m. 1993).
* 1925 - Ernesto Cardenal, teólogo e político nicaraguano.
* 1930 - Buzz Aldrin, astronauta estadounidense.
* 1946 - David Lynch, director de cine estadounidense.
* 1949 - Xesús Rábade Paredes, escritor galego.
* 1951 - Xan Fernández Carrera, escritor galego.
* 1987 - Marco Simoncelli, piloto de motociclismo italiano (m. 2011).

## Mortes 
miniatura|100px|Jean-François Millet.
* 1813 - Christoph Martin Wieland, escritor alemán (n. 1733).
* 1871 - Pierre Alexis Ponson du Terrail, novelista francés (n. 1829).
* 1875 - Jean-François Millet, pintor francés (n. 1814).
* 1900 - John Ruskin, escritor, crítico de arte e reformista inglés.
* 1908 - Johann Heinrich Hübschmann, filólogo alemán (n. 1848).
* 1911 - Manuel Felipe Quintana Ochaita, arquitecto español (n. 1842).
* 1922 - Camille Jordan, matemático francés.
* 1936 - Xurxo V, rei do Reino Unido.
* 1954 - Boris Gorbatov, escritor e xornalista soviético (n. 1908).
* 1983 - Manuel Francisco Dos Santos, "Garrincha", futbolista brasileiro (n. 1933).
* 1984 - Johnny Weissmüller, nadador e actor estadounidense (n. 1904).
* 1993 - Audrey Hepburn, actriz.

## Festas e celebracións 
* Día da toma de posesión dos presidentes electos nos Estados Unidos desde 1937.

## Outros 
* Santoral: San Sebastián e San Fabián.

Os 366 días do ano
Andrómeda

**Andrómeda** pode referirse a:
* **Andrómeda**, personaxe da mitoloxía grega;
* **Andrómeda**, constelación boreal;
* **galaxia de Andrómeda**, é unha  Galaxia espiral;
* ***Andrómeda encadeada ás rochas***, cadro de Rembrandt (ca. 1629).
## Véxase tamén
### Outros artigos
*''''''
Abidos

miniatura|Vista parcial da Lista de Reis de Abidos
**Abidos** era unha cidade do Antigo Exipto pertencente ao VIII nomo do Alto Exipto. O seu nome exipcio era **Abdjw**, *o outeiro do relicario*, xa que nel se conservaba a cabeza sagrada de Osiris.

Aquí se atoparon as táboas dos reis coa lista dos primeiros 77 reis e os restos das tumbas reais das primeiras dinastías e dos templos de Osiris, de Seti I, de Ramsés II.

## Historia 
Os primeiros restos arqueolóxicos datan do 4.000 a.C. Posteriormente foi o lugar máis importante de enterramento das primeiras dinastías de reis exipcios. Tras o traslado da capital a Menfis, os reis continuaron a construír tumbas ficticias. A fins da V dinastía xurdiu o culto a Osiris, e o rei local Jenti-Amentiu foi asimilado a el. O mito de Osiris asentouse fortemente na cidade, xa que segundo a tradición na cidade estaba a cabeza de Osiris, e os ritos do soterramento ficticio do rei transformáronse nos *misterios de Osiris*, nos que se representaba a morte e a resurrección do deus. Isto comportou que Abidos se convertese na cidade santa de Osiris, á que acudían milleiros de peregrinos.

O último edificio construído foi o novo templo de Nectanebo I, na 30 dinastía. Na época ptolomea a cidade decaeu e acabou deshabitada.

## Arquitectura 
Un dos principais edificios é o Templo de Seti I que foi construído en memoria de Osiris, é o máis grande de todos os edificios construídos en Abidos. O templo, construído sobre un terreo en pendente, ten unha planta en forma de **L**. O edificio compúñase de dous mastros, dous patios, dúas salas hipóstilas e un conxunto de edificios auxiliares: almacéns ou pequenas capelas dedicadas a Nefertum e Ptah-Sokar. Aínda que mantén unha distrubución clásica, destaca polo feito de conter sete santuarios que o converten en único dentro da arquitectura exipcia, os santuarios estaban dedicados a Seti I, Ptah, Ra-Horajty, Amón-Ra, Osiris, Isis e Horus. Todo o conxunto está rodeado por un muro.

O Templo de Ramsés II (1298 a.C), é un pequeno edificio ao noroeste do templo de Osiris, para lle dar ao espírito de Ramsés unha relación estreita con Osiris.
Cristalografía

A **cristalografía** é a ciencia experimental que estuda o ordenamento dos átomos nos sólidos. Nos tempos antigos a cristalografía era o estudo científico de pedras cristalinas.

Os métodos cristalográficos apoianse fortemente na análise dos patróns de difracción que xorden dunha mostra cristalina ó irradiala cun feixe de raios X, neutróns ou electróns. A estrutura cristalina tamén pode ser estudada por medio de microscopía electrónica.

## Introdución
Un material cristalino é aquel no que os átomos se estruturan en redes tridimensionais que se repiten. A estrutura que se repite denomínase **célula cristalina**. Os cristais clasifícanse segundo sexan as propiedades de simetría da célula cristalina. Estas propiedades de simetría tamén se manifestan en ocasión en simetrías macroscópicas dos cristais, como formas xeométricas ou planos de cortadura. O estudo da cristalografía require un certo coñecemento do grupo de simetría.

## A cristalografía na bioloxía
A cristalografía dos raios X é o principal método de obtención de información estrutural no estudo de proteínas e outras macromoléculas orgánicas (como a dobre hélice do ADN). A análise de moléculas tan complexas e, moi especialmente, con pouca simetría require unha análise moi complexa empregándose ordenadores para axustar o patrón de difracción ás posibles estruturas.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Redes de Bravais
*Mineraloxía
*Grupo de simetría
*Cristalografía de raios X
Inverno

miniatura|dereita|200px|Alegoría do inverno no pazo de Lóngora.
O **inverno** é unha das catro estacións do ano das zonas temperadas. Comeza ó remate do outono, no hemisferio norte o día 21 de decembro e remata o 20 de marzo, para dar paso á primavera. A característica astronómica é que nese período o ángulo formado pola liña Terra-Sol e centro da Terra-Polo Norte pasa do mínimo (23º 26', solsticio de inverno) a 90º (equinoccio de primavera). En Galicia caracterízase principalmente pola importante baixada das temperaturas, o que unido ás altas precipitacións dan lugar a habituais neves en zonas de certa altitude.

Na astronomía chinesa (e doutros países asiáticos), considérase que o inverno comeza arredor do 7 de novembro, co *Jiéqì*, coñecido como 立冬 *lì dōng*, "establecemento do inverno".

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Alexej Kondratjewitsch Sawrassow 002.jpg|Inverno, óleo de Alexej Kondratjewitsch Sawrassow.
File:Inverno na parroquia de Rianxo, Rianxo.jpg|Inverno na parroquia de Rianxo.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Primavera
* Verán
* Outono
Modo de execución

É habitual nun computador que existan varios **modos ou niveis de execución**. Esta diferenciación faise por motivos de seguridade. Normalmente existen dous niveis: **privilexiado** e **non privilexiado**. Cando un código é executado en modo *non privilexiado*, non pode acceder a todo o mapa de memoria e só pode executar un subconxunto das instrucións existentes. En modo privilexiado, non hai ningunha restrición.

Para que a isto sexa posible, eficaz e seguro, a distinción do modo de execución faise por hardware: un ou varios bits no rexistro de estado da unidade de control indican o nivel de execución. O procedemento habitual de salto dun nivel a outro é o seguinte:

*O computador arranca en modo privilexiado. Tanto o cargador do sistema operativo como o núcleo do mesmo son executados nese modo. Unha vez que se vai executar algún programa de usuario, baixase o nivel a non privilexiado. Os programas que necesiten datos ou servizos especiais (acceso a disco ou a outros dispositivos periféricos,...), que corren noutros niveis de execución e deben ser controlados polo sistema operativo, debe solicitalo a este provocando unha excepción.
*Cando se produce unha interrupción ou unha excepción, a execución normal do proceso actual detense, e entra a executar o sistema operativo en modo privilexiado. Neste intre debe comprobar se o acceso solicitado é 'lícito' e, se procede, realizalo. Unha vez que a solicitude foi atendida, o nivel de execución volverá ser o mesmo de antes, coas implicacións que iso ten. Por motivos de eficiencia (para aumentar a concorrencia), o sistema operativo podería non atender toda unha petición de entrada ou saída de seguido, senón que pasará a executar outro proceso e delegará parte da solicitude a atender no periférico (a repartición de traballo dependerá de se a saída é por interrupcións ou por DMA).
*Ademais, existen algunhas interrupcións que non son provocadas por programas senón polos dispositivos de entrada/saída ou polo reloxo do computador.
Cereixa

miniatura|Cereixas vermellas
miniatura|cereixas

A **cereixa** é o froito da cerdeira.

## Descrición 
A cereixa é un pequeno froito carnoso e cunha carabuña. Adoita ter forma esférica e cor xeralmente vermella máis ou menos escura, máis raramente amarela. O seu tamaño pode variar de pouco máis dun centímetro a dous ou tres. O *pedúnculo* é longo (rabo da cereixa). Sobre o plano botánico é unha *drupa*. Na árbore é habitual atopala en pequenos acios de dúas a catro cereixas.

## Historia e etimoloxía 
As poboacións europeas coñecían e consumían desde polo menos o IV milenio a.C. unha variedade de cereixa autóctona, a **cerdeira de monte** (*Prunus avium*). A selección permitiu pouco a pouco elixir os exemplares cos froitos máis grosos e máis doces, os máis precoces ou os máis suculentos.

Unha variedade moi coñecida polo seu sabor e tamaño é a **picota**, que non se recolle da árbore senón cando cae polo seu propio peso (un mes despois cás demais).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cerdeira
Laranxa (froita)

[miniatura|dereita|Laranxas de Teaño ([Cuntis).]]
[miniatura|dereita|Laranxas nunha árbore de [Oleiros.]]
miniatura|Laranxas.

A **laranxa** é o froito da laranxeira (Citrus x sinensis), de forma esférica. O grosor da súa pel é moi variable (duns poucos milímetros a case un centímetro). A parte exterior desta é, unha vez madura, de cor laranxa (de aí o nome da froita) e a parte interior é de cor branca. É habitual comela (retirándolle a pel) ou beber o seu zume.

Así, unha clasificación habitual desta froita faise en funcións de para que se considera mellor, tendo laranxas de zume e laranxas de mesa, aínda que é moi normal distinguilas tamén pola súa procedencia. Pode utilizarse como ingrediente en cociña e repostería.

## Orixe 
Esta froita é orixinaria da India, aínda que ás veces dise que é Vietnam o país de orixe. A froita orixinal é ácida cando se compara coas variedades modernas. É dubidoso que a laranxa ácida é a orixinal, e pode darse o caso de non existiren verdadeiramente especies selvaxes.

## O cultivo da laranxa 
O cultivo da laranxa é un negocio significativo, e unha importante parte das economías de varios países e rexións europeas, entre os cales podemos salientar España, Italia, Romanía, e a rexión do Algarve en Portugal. Noutros continentes hai produción significativa en Suráfrica, nos estados da Florida e California nos EUA, e o distrito 'Riverina' en Murray River en Australia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* laranjas ceasaminas.com.br 
* Sweet Oranges: The Biogeography of Citrus sinensis aquapulse.net 
* Nutrition data nutritiondata.com
Nicolai Abraham Abildgaard

**Nicolai Abraham Abildgaard**, nado en Copenhaguen en 1743 e finado na mesma cidade en 1809, foi un pintor danés.

## Traxectoria 
Fillo dun anticuario, estudou pintura na Real Academia Danesa da Arte (*Det Kongelige Danske Kunstakademi*) con Johan Mandelberg e Johannes Wiedewelt. Como axudante de Mandelberg colaborou na decoración do palacio real de Fredensborg.

Entre 1772 e 1777 fixo unha viaxe de estudos a Roma, onde estudou os frescos de Anibal Carracci e as pinturas de Rafael, Tiziano e Miguelanxo. Ademais entra en contacto co escultor sueco Johan Tobias Sergel e o pintor Johann Heinrich Füssli que exercen unha grande influencia no seu afastamento do clasicismo, aprendido na Academia, e no seu achegamento ás fontes literarias de Shakespeare, Homero e Osian.

De volta a Dinamarca foi nomeado profesor da Academia en 1778. Christoffer Wilhelm Eckersberg e Asmus Jacob Carstens salientaron entre os seus discípulos. En 1780 foi requirido polo goberno danés para pintar pezas históricas que servisen de decoración ao Cuarto dos Cabaleiros (Riddersal) do Palacio de Christiansborg. Esas pinturas non só amosan elementos históricos, senón tamén alegóricos e mitolóxicos (xeroglíficos, símbolos) que reflicten o seu apoio á Revolución francesa, o rei rexeitou o deseño, e finalmente en 1794 foi destruído nun incendio.

Dirixiu a Academia de Copenhaguen de 1789 a 1791 e de 1801 a 1809.

O seu estilo foi clásico, cun fondo romántico. Tiña un remarcable sentido da cor, e unha clara preferencia por temas históricos.

## Véxase tamén
Húsar

Os **húsares** foron unhas unidades de cabalaría lixeira usadas a partir do século XV. A palabra húsar vén do maxiar, xa que foi Hungría quen usou en primeiro lugar estas unidades para faceren fronte aos turcos.[miniatura|Húsar na recreación da [batalla de Elviña.|centro]]
16 de decembro

O **16 de decembro** é o día número 350 do ano no calendario gregoriano e o número 351 nos anos bisestos. Quedan 15 días para rematar o ano.

## Acontecementos
*1740 - na actual Polonia, o rei  prusiano Frederico II o Grande invade Silesia (nesa época parte do Imperio austríaco), o que inicia a guerra de Sucesión Austríaca.
*1965 - Lanzamento de Pioneer 6 para estudar o espazo interplanetario.
*1971 - Paquistán recoñece a independencia do Bangladesh, antigo *Paquistán Oriental*
*1972 - Lanzamento do satélite artificial alemán Aeros 1.
*1989 - Comeza unha revolución en Timisoara, Romanía, que leva a derrubar ao ditador Nicolae Ceaușescu
*1990 - Jean-Bertrand Aristide é elixido presidente de Haití despois de 30 anos de ditadura
*2003 - En Barcelona o parlamento catalán elixe a Pasqual Maragall presidente da Generalitat de Cataluña

## Nacementos
miniatura|100px|Julio Camba.
*1770 - Ludwig van Beethoven, compositor alemán (m. 1827).
*1775 - Jane Austen, novelista inglesa (m. 1817).
*1811 - Xoán Manuel Pintos Villar, escritor e lexicógrafo do Rexurdimento galego (m. 1876).
*1814 - Joan Prim i Prats, político español (m. 1870)
*1865 - Olavo Bilac, poeta brasileiro (m. 1918).
*1866 - Wassily Kandinsky, pintor e teórico de arte ruso.
*1884 - Julio Camba, escritor humorístico e xornalista (m. 1962).
*1901 - Margaret Mead,  antropóloga cultural estadounidense. (m. 1978)
*1902 - Rafael Alberti, poeta español.
*1917 - Arthur C. Clarke, escritor inglés, autor de *2001, unha odisea do espazo*. 
*1928 - Philip K. Dick, escritor estadounidense (m. 1982).
*1930 - Carlos Baliñas Fernández, profesor e filósofo galego.
*1937 - Edward Ruscha, artista estadounidense.
*1938 - Liv Ullmann, actriz e directora de cine norueguesa.
*1943 - Steven Bochco, produtor e guionista de televisión norteamericano.
*1957 - Antonio Vega, músico español (m. 2009).
*1982 - María Neves Soutelo, poeta galega.
*1997 - Zara Larsson, cantante sueca.

## Mortes
miniatura|100px|Camille Saint-Saëns.
*714 - Pipino II, mordomo de palacio de Austrasia.
*1515 - Afonso de Albuquerque, militar portugués.
*1774 - François Quesnay, economista francés (n. 1694).
*1859 - Wilhelm Grimm, escritor e folclorista alemán (n. 1786).
*1916 - Grigorii Rasputin, vidente ruso (n. 1864).
*1921 - Camille Saint-Saëns, compositor, pianista e organista francés (n. 1835).
*1922 - Eliezer Ben-Yehuda, filólogo hebreo (n. 1858).
*1945 - Kurt Dinter, botánico e explorador alemán (n. 1868).
*1965 - William Somerset Maugham, escritor británico (n. 1874).
*1969 - Leo Mathisen, pianista e cantante de jazz dinamarqués (n. 1906).
*1989 - Silvana Mangano, actriz italiana.
*2011 - Manuel Jalón Corominas, inventor español que inventou a fregona en 1964 (n. 1925).
*2015 - Xosé Fernández Ferreiro, escritor galego (n. 1931).

## Festas e celebracións
## Outros
*Santoral: Santa Adelaida, María dos Anxos.

Os 366 días do ano
Raio (xeometría)

dereita|miniatura|Circunferencia (en negro) cun raio remarcado (en vermello) entre tódolos posibles.
O **raio** é o segmento que une o centro dunha circunferencia con calquera punto da curva.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Circunferencia
* Diámetro
Damas

As **damas** é un xogo de mesa para dous xogadores.

## Orixe do xogo 
Este xogo creouse en España durante o século XV. É unha variante do alquerque xogada nun taboleiro de xadrez.

## Regras do xogo 
Para xogar ás **damas** utilízase un taboleiro cadrado de 8 filas e columnas igual ó do xadrez. Cada xogador dispón de 12 fichas dunha mesma cor distinta á do contrario. Ó comezo da partida, as fichas de cada xogador estarán nos lados opostos do taboleiro, colocadas nas 3 primeiras filas sobre as casas negras. A casa inferior dereita debe ser de cor negra.

Os movementos realizaranse por quendas. En cada quenda un xogador poderá mover unha ficha unha posición en diagonal avanzando cara o lado do opoñente, sempre que esa posición non estea ocupada por ningunha outra ficha. Para eliminar as pezas do contrario, deberá saltalas desde unha posición anterior na diagonal a unha posición libre inmediatamente posterior. Só en caso de *comer* unha ficha do opoñente, o mesmo xogador poderá seguir saltando coa mesma que utilizou nese primeiro movemento do seu quenda, sempre que a disposición das pezas no taboleiro llo permita.

Cando a ficha dun xogador alcance a última fila do lado contrario, esa ficha será dama (é habitual pór unha da mesma cor sobre ela para indicalo) e poderá moverse varias posicións en diagonal. Será obrigatorio *comer* a ficha do contrario se é posible (en caso de non facelo, a ficha será soprada - *eliminada* - por non comer) e, en caso de poder comer con varias fichas será sempre obrigatorio comer a maioría.

A partida finalizará cando un xogador quede sen fichas (sendo este o perdedor)ou tamén cando non hai máis movementos posibles.
3 de novembro

O **3 de novembro** é o 307º día do ano do calendario gregoriano (308º nos anos bisestos). Quedan 58 días para finalizar o ano.

## Acontecementos 
* 644 - Na mesquita de Medina, Umar ibn al-Khattab, segundo califa, é asasinado por un escravo persa.
* 1493 - Cristovo Colón chega a terra, no Caribe, na súa segunda viaxe.
* 1853 - Primeiro número do Faro de Vigo.
* 1903 - Independencia do Panamá
* 1930 - Getúlio Vargas tórnase xefe do Goberno Provisional no Brasil, despois do golpe que afastou a Washington Luís
* 1957 - A antiga URSS lanza o satélite Sputnik 2 coa cadela Laika a bordo. Laika foi o primeiro ser vivo en orbitar a Terra. 
* 1970 - Salvador Allende (1908-1973) é nomeado presidente de Chile. 
* 1978 - Dominica, nación do Caribe, tórnase independente

## Nacementos 
miniatura|100px|Neira Vilas
* 39 - Nace en Hispania o poeta Lucano.
* 1801 - Vincenzo Bellini, compositor italiano (m. 1835).
* 1921 - Charles Bronson, actor estadounidense (m. 2003).
* 1928 - Xosé Neira Vilas, escritor galego.
* 1931 - Monica Vitti, actriz italiana.
* 1933 - Amartya Sen, economista bengalí.
* 1956 - Manuel Elkin Patarroyo Murillo, médico colombiano e inmunólogo.
* 1987 - Saleta Castro, triatleta profesional galega.
* 1995 - Kendall Jenner, personalidade de televisión e modelo estadounidense.

## Mortes 
miniatura|100px|Matisse
* 1857 - Claudio González Zúñiga, médico, historiador e político galego (n. 1784).
* 1914 - Georg Trakl, poeta austríaco.
* 1940 - Manuel Azaña, presidente da Segunda República Española (n. 1880).
* 1954 - Henri Matisse, pintor francés (n. 1869).
* 1963 - Lolita Díaz Baliño, pintora galega (n. 1905).
* 1968 - Luis Fábrega Santamarina, framacéutico e político galego (n. 1906).
* 1980 - Rodolfo Prada, galeguista da Arxentina (n. 1892).

* 1998 - Bob Kane, creador do heroe de banda deseñada Batman (n. 1915).
* 2003 - Rasul Gamzatov, poeta ávaro (n. 1923).
* 2009 - Francisco Ayala, escritor español (n. 1906).

## Festas e celebracións 
* Día Mundial do Sándwich .

Propúxose celebrar nesta data, aniversario do nacemento de Neira Vilas,  o **Día do Lector e da Lectora** https://rbgalicia.xunta.gal/gl/actualidade/avisos/calendario-do-libro-e-da-lectura-2021 . No ano 2023 pasa a chamarse **Día da Lectura.**

## Outros 
Os 366 días do ano
Abner

Na biblia hebrea, **Abner** era fillo de Ner e curmán de Xaúl, do que era comandante en xefe. A súa historia aparece nos Primeiro Libro de Samuel e no Primeiro Libro dos Reis.

Ao morrer o rei Xaúl, opúxose a David, proclamou rei a Ixbóxet e loitou á fronte do exército de Israel contra o de Xudá, mandado por Ioab, quen co seu irmán Abixai o asasinou en vinganza pola morte dun seu irmán.[miniatura|Abner entrega a cabeza de [Goliat ao rei David, ca. 1430|centro]]

## Notas
Abnoba

**Abnoba** era a divindade celta da Selva Negra. Os romanos asociárono con Diana, dándolle o nome de **Dianae Abnobae**, e fundaron unha cidade co seu nome na foz do río Avón.
Abomey

**Abomey** é unha cidade do sur de Benín.

## Historia
Foi capital do antigo reino fon de Dahomei, establecido en 1625.

A cidade é coñecida polos seus palacios reais, un grupo de estruturas construídas en barro entre mediados do século XVII e fins do XIX, os edificios estaban rodeados por un muro de lama no que se abrían seis portas, e protexido por un foxo de cinco pés de fondo, cuberto cunha densa sebe de acacias espiñentas.

En novembro de 1892, Behanzin, o último rei independente de Daomei, tras ser derrotado polas tropas coloniais francesas, prendeu lume á cidade e fuxiu para o norte. Os franceses reconstruíron a cidade e conectaron a cidade por ferrocarril coa costa.

En 1985 foi inscrita na lista do patrimonio da humanidade da UNESCO.
29 de novembro

O **29 de novembro** é o 333º día do ano do calendario gregoriano e o 334º nos anos bisestos. Quedan 32 días para acabar o ano.

## Acontecementos
*1268: empeza o Conclave de 1268-71, o máis longo da historia (cunha duración de 34 meses) que finalizou coa elección como papa a Gregorio X.
*1877 - Thomas Alva Edison demostra, por primeira vez, o *fonógrafo*, primeiro aparello de gravación sonora
*1924 - Comeza a publicar a Editorial Lar que crearon Leandro Carré Alvarellos e Ánxel Casal. Foi o primeiro intento dunha editorial autenticamente galeguista.
*1944 - Albania é liberada da ocupación alemá, na segunda guerra mundial
*1965 - Lanzamento do satélite artificial canadense Alouette 2.

## Nacementos
miniatura|100px|dereita|Gaetano Donizetti.
*1627 - John Ray, naturalista inglés (m. 1705).
*1797 - Gaetano Donizetti, compositor de óperas italiano (m. 1848).
*1803 - Christian Andreas Doppler, físico, descubridor do efecto Doppler.
*1849 - John Ambrose Fleming, físico e enxeñeiro británico (m. 1945).
*1899 - Xerardo Álvarez Gallego, escritor e político galego (m. 1986).
*1932 - Jacques Chirac, político francés.
*1933 - James Rosenquist, pintor estadounidense (m. 2017).
*1944 - José Manuel Iglesias, sindicalista galego (m. 2008).
*1946 - Silvio Rodríguez, poeta e cantautor cubano.
*1947 - Petra Kelly, activista alemá (m. 1992).

## Mortes
miniatura|100px|dereita|Francesc Pi i Margall.
*1643 - Claudio Monteverdi, compositor italiano (n. 1567).
*1901 - Francesc Pi i Margall, político e escritor catalán (n. 1824).
*1924 - Giacomo Puccini, compositor clásico italiano (n. 1858).
*1939 - Philipp Scheidemann, chanceler alemán (n. 1865).
*1951 - Francisco Vázquez Enríquez, avogado, xornalista e político galego.
*1981 - Natalie Wood, actriz estadounidense (n. 1938).
*1986 - Cary Grant, actor británico (n. 1886).
*2001 - George Harrison, guitarrista dos Beatles (n. 1943).

## Festas e celebracións
*Día Internacional de Solidariedade co Pobo palestino

## Outros
*Santoral: San Saturnino.

Os 366 días do ano
Molécula bipolar

Unha **molécula bipolar** ou **dipolo molecular** é unha molécula na que os elementos que quedan cargados positivamente (por cederen electróns) predominan nunha beira da molécula e os que están cargados negativamente (por tomaren electróns) no outro. Deste xeito a molécula ten dous polos, (asemellándose á imaxe dun imán). Debido a esta distribución de cargas, as moléculas bipolares teñen importantes propiedades eléctricas. Un caso moi coñecido e amplamente estudado é o da molécula de auga.
4 de novembro

O **4 de novembro** é o 308º día do ano do calendario gregoriano (309º nos anos bisestos). Quedan 57 días para finalizar o ano.

## Acontecementos
*1605: en Inglaterra destapase a Conspiración da pólvora.
*1918 - O imperio austro-húngaro réndese a Italia.
*1921 - Creación oficial das SA ou Sturmabteilung ("Sección de asalto").
*1922 - En Exipto, o arqueólogo británico Howard Carter e os seus homes achan a entrada para a tumba do faraón Tutankhamon no Val dos Reis.
*1942 - II guerra mundial: segunda batalla de El Alamein: o mariscal Erwin Rommel desobedece ordes directas de Adolf Hitler para resistir en El-Alamein e inicia unha retirada, que duraría cinco meses e terminou coa rendición das potencias do Eixe.
*1944 - Segunda guerra mundial: réndense as tropas de ocupación alemás e italianas en Grecia.
*1946 - Fundación da UNESCO.
*1952 - Rusia: Un tremor de magnitude 9,0 xerou un tsunami que golpeou as illas hawaianas. Non houbo mortos.
*1952 - Créase oficialmente a NSA (''Axencia de Seguridade Nacional``), organización de espionaxe estadounidense.
*1978 - As Cortes aproban o Estatuto de Autonomía de Galicia.
*2008 - O demócrata Barack Obama vence ao republicano John McCain nas elección presidenciais de Estados Unidos.

## Nacementos
miniatura|100px|A Bela Otero.
miniatura|100px|Ramón Suárez Picallo.
*1798 - Bonaventura Carles Aribau, escritor e economista catalán (m. 1862).
*1868 - A Bela Otero, actriz e bailarina galega (m. 1965).
*1873 - George Edward Moore, filósofo británico (m. 1958).
*1894 - Ramón Suárez Picallo, xornalista e político galego (m. 1964).
*1897 - Cipriano Mera, dirixente anarcosindicalista español (m. 1975).
*1900 - Francisco Marcos Raña, escritor, xornalista e militar galego (m. 1985).
*1901 - Bangja, foi unha princesa xaponesa, casada co xefe da casa real de Corea, Lee Eun.(m. 1989)
*1907 - Pilar Primo de Rivera, fundadora e dirixente da Sección Femenina da Falange (m. 1991).
*1920 - Ricardo Portela, gaiteiro galego.
*1946 - Robert Mapplethorpe, fotógrafo estadounidense (m. 1989).
*1948 - Amadou Toumani Touré, presidente de Malí.
*1948 - Francisco Calo Lourido, antropólogo e arqueólogo galego.
*1948 - Fernando Almansa, diplomático andaluz.
*1965 - Lois Xosé Pereira, escritor galego.
*1972 - Luís Figo, futbolista portugués.
*1974 - Cedric Bixler, músico estadounidense.

## Mortes
miniatura|100px|Felix Mendelssohn.
miniatura|100px|Francisca Herrera Garrido.
*711 - Xustiniano II, emperador bizantino (n. 669).
*1847 - Felix Mendelssohn, pianista e compositor alemán (n. 1809).
*1924 - Gabriel Fauré, compositor, pedagogo e organista francés (n. 1845).
*1930 - Ángel Amor Ruibal, pensador galego (n. 1869).
*1950 - Francisca Herrera Garrido, escritora galega (n. 1869).
*1970 - Friedrich Kellner, socialdemócrata e escritor alemán (n. 1885).
*1995 - Isaac Rabin, político de Israel, asasinado por un fanático durante un mitin.
*1995 - Gilles Deleuze, filósofo francés.
*2011 - Norman Foster Ramsey, físico estadounidense (n. 1915).

## Festas e celebracións
* Día Internacional da ciencia en galego.

## Outros
*Santoral: San Carlos Borromeo, bispo.

Os 366 días do ano
Polígono

Un **polígono** é unha figura plana limitada por unha liña poligonal pechada sen interseccións entre os segmentos que a forman (exceptuando vértices extremos). O polígono será **regular** se tódolos lados teñen a mesma lonxitude e tódolos ángulos internos son iguais, e será **irregular** noutro caso. Os polígonos teñen o mesmo número de lados que de ángulos (por omisión, ó falar de ángulos dun polígono acostumamos referirnos só ós ángulos internos, referencia asumida na afirmación anterior).

Se *n* é o número de lados, o número de diagonais dun polígono está dado por n(n-3)/2.

É frecuenta en referencias xenéricas chamar **n-gono** (**n-gon** en inglés) a un polígono de  lados.

## Etimoloxía 
A verba *polígono* procede do grego antigo πολύγωνον (polygōnon), de poli (πολύς), "moitos" e gonos (γωνία), "ángulo".

## Clasificación dos polígonos 
Os polígonos clasifícanse polo número dos seus lados como se ve na táboa da dereita.

Pola forma do seu contorno debúllase a seguinte clasificación:

|}
|-
|

|}
|}
|-
| Complexo
|}
|}
|}
|}

* simple, se dúas das súas arestas non consecutivas non se cortan, 
* complexo, se dúas das súas arestas non consecutivas se cortan;
* convexo, se ao atravesalo unha recta córtao nun máximo de dous puntos,
* cóncavo, se ao atravesalo unha recta pode cortalo en máis de dous puntos;
* regular, se ten os seus ángulos e os seus lados iguais,
* irregular, se ten os seus ángulos e lados desiguais;
* equilátero, o que ten todos os seus lados iguais,
* equiángulo, o que ten todos os seus ángulos iguais.
* rectilíneo, se todos os seus lados son segmentos rectos,
* curvilíneo, se polo menos un dos seus lados é un segmento curvo.

Ficheiro:Simple polygon.svg|Polígono simple, cóncavo, irregular.
Ficheiro:Complex polygon.svg|Polígono complexo, cóncavo, irregular.
Ficheiro:Decagon.svg|Polígono convexo, regular (equilátero e equiángulo).

### Polígonos regulares 
80px|dereita|miniatura|Cadrado, cuadrilátero regular.
80px|dereita|miniatura|Pentágono regular.

Os polígonos que teñen tódolos seus lados coa mesma lonxitude e todos os seus ángulos iguales chámanse polígonos regulares. A área dun polígono regular pode ser calculada da seguinte forma:
Supoñendo que:

A = Área
n = número de lados
l = lonxitude dun dos lados
a = apotema
Cúmprense as seguintes relacións:

* A = \frac{n \cdot l \cdot a}{2}
* a={{l}\over{2\,\tan \left({{\pi}\over{n}}\right)}}
* A={{n\,l^2}\over{4\,\tan \left({{\pi}\over{n}}\right)}}

### Polígonos irregulares 
80px|dereita|miniatura|Triángulo escaleno.
Os polígonos irregulares son aqueles que non teñen tódolos lados e ángulos iguais. O cálculo da **área** dun polígono irregular pódese facer dividíndoo en polígonos menores (habitualmente triángulos), sendo a superficie total a suma das áreas de todos eles. Se o polígono é regular, este cálculo é A = \frac{p * a}{2}, sendo *p* o seu perímetro (igual ó número de lados pola lonxitude dun deles) e *a* o apotema.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Polígono, en webdelprofesor.ula.ve  
* Eric W. Weisstein, *Polygon* at MathWorld. 
* Geometria: Polígonos e triângulos
Polo (deporte)

[miniatura|dereita|Campionato Polo na [Arxentina.]]
miniatura|dereita|Polo
O **polo** é un deporte de equipo e de portería, xogado por tres ou catro persoas a cabalo por equipo, que teñen o obxectivo de meter unha bola na portería contraria. As orixes do polo remóntanse a varios séculos antes de Cristo, e crese que foi na época de Darío o Grande cando se orixinou no Imperio Persa Aqueménida.
O deporte foi introducido en Europa polo décimo de Húsares, que o trouxo da India no 1869. As primeiras regras fixéronse no 1874, e son as que aínda están vixentes. O deporte foi popular en Europa durante comezos do século XX, especialmente entre a nobreza polo seu alto custo.

## Notas
Saturday Review

***Saturday Review*** foi un semanario publicado en Londres, Reino Unido de 1855 a 1938. Fundouna o escritor e político conservador Alexander Beresford Hope para contrarrestar a influencia política de The Times. Colaboraron nela Winston Churchill, Emilia Dilke, Anthony Trollope, H. G. Wells, George Bernard Shaw e Max Beerbohm.
Oldham

**Oldham** é unha pequena cidade do noroeste de Inglaterra, no Reino Unido. Forma parte da área metropolitana de Manchester, e da comarca de Greater Manchester.

Na revolución industrial, Oldham era unha das cidades con maior produción de algodón do mundo.

### Feitos destacables 
* Winston Churchill foi parlamentario por Oldham dende 1900 ata 1904.
* É o lugar de nacemento do compositor William Walton.
* Foi onde naceu o primeiro bebé probeta o 25 de xullo de 1978.
Ácido cítrico

O **ácido cítrico** é un ácido orgánico tricarboxílico presente na maioría das froitas, sobre todo en cítricos como o limón e a laranxa. A súa fórmula química é C6H8O7

É bo conservante e antioxidante natural que se engade industrialmente no envasado de moitos alimentos como as conservas vexetais enlatadas. No 2019 tense probado a súa efectividade como anticorrosivo protector do aceiro no espazo en substitución do ácido nítrico.

En bioquímica aparece como unha molécula intermediaria no ciclo do ácido tricarboxílico, proceso realizado pola maioría dos seres vivos.

O nome (normas IUPAC) é **ácido 2-Hidroxi-1,2,3-propanotricarboxílico**.
## Notas