Aminoácido esencial

Un **aminoácido esencial** ou **indispensable** é un aminoácido que debe estar incluído nos alimentos da dieta para manter unha boa saúde. Considéranse esenciais para un humano adulto os seguintes aminoácidos: fenilalanina, valina, treonina, triptófano, isoleucina, metionina, leucina, lisina, e histidina .

Que un aminoácido sexa esencial pode deberse a dúas razóns:
* Non o pode sintetizar o noso metabolismo a partir de substancias simples das que hai moita dispoñibilidade na célula, porque non temos as rutas metabólicas necesarias. Por exemplo, o glutamato pode sintetizarse facilmente a partir de produtos nitroxenados e carbonados abundantes nas células, polo que o glutamato non é un aminoácido esencial. Polo contrario, non temos os encimas necesarios para sintetizar lisina, polo que é un aminoácido esencial, e deberemos tomala nos alimentos da dieta (por exemplo, de orixe vexetal, xa que as plantas si a sintetizan).
* O organismo pode sintetizalo, pero non o pode facer coa suficiente rapidez como para poder producir as cantidades que o noso corpo require. Por exemplo, durante o rápido crecemento dos nenos pode requirirse máis cantidade dalgúns aminoácidos ca a que o corpo pode sintetizar, polo que para eles será esencial a arxinina e para un adulto non.

Téñase en conta tamén que algúns aminoácidos poden sintetizarse a partir doutros aminoácidos, e que ás veces é conveniente falar de aminoácidos *nutricionalmente equivalentes* (véxase máis abaixo) cando derivan uns doutros. E hai aminoácidos que non se poden sintetizar *de novo* a partir de substancias sinxelas pero si a partir doutros precursores algo máis complexos que cheguen á célula. E outros só son necesarios en determinadas circunstancias (crecemento, doenzas etc.).

## Aminoácidos esenciais e condicionalmente esenciais 
Na seguinte táboa inclúense os aminoácidos xeralmente considerados esenciais, condicionalmente esenciais (*) e non esenciais.

(*) Só son esenciais en certos casos.

Considéranse aminoácidos esenciais para os humanos **adultos** os seguintes: fenilalanina, valina, treonina, triptófano, isoleucina, metionina, leucina, lisina, e histidina.

Ademais algúns aminoácidos considéranse **condicionalmente esenciais**, o que significa que non son requiridos normalmente na dieta, pero que poden selo en individuos que non poden sintetizalos na cantidade normal (por causa dunha enfermidade). Entre estes están: a arxinina, cisteína, glicina, glutamina, prolina, serina e tirosina  Modificando a dieta dos roedores, Rose puido demostrar que para as ratas eran esenciais 10 aminoácidos: lisina, triptófano, histidina, fenilalanina, leucina, isoleucina, metionina, valina, e arxinina, ademais do primeiro descuberto, a treonina. Nos seus últimos traballos Rose demostrou que para os humanos adultos eran esenciais 8 aminoácidos, e ademais a histidina era esencial para os nenos pequenos. Estudos a longo prazo posteriores determinaron que a histidina era tamén esencial para os humanos adultos.

Debido á evidente diferenza no valor nutricional da zeína con respecto á caseína nas ratas, empezaron a utilizarse diversos índices para expresar a "calidade" ou "valor" dos diversos tipos de proteínas para a nutrición, como o valor biolóxico, a utilización proteínica neta ou o cómputo de aminoácidos corrixido para a dixestibilidade das proteínas. Estes conceptos son importantes na industria gandeira, porque a falta relativa dalgún aminoácido esencial na comida dos animais causa un efecto limitante no seu crecemento e na taxa de conversión da comida, polo que é necesario combinar os tipos de alimentación que se lles dá aos animais ou suplementala con aminoácidos como metionina, lisina, treonina, ou triptófano.

As proteínas vexetais adoitan ter un valor biolóxico menor ca as proteínas de orixe animal como as dos ovos e leite. Nunha proteína vexetal é frecuente que falten algúns dos aminoácidos ou que os teña só en cantidades de trazas . Por exemplo as proteínas do millo teñen escasa lisina, e as dos feixóns teñen pouco triptófano. Pero combinar varios alimentos vexetais distintos pode proporcionar unha combinación de proteínas de alto valor biolóxico.

## Deficiencia en aminoácidos esenciais 
Os aminoácidos que son esenciaias na dieta humana foron establecidos nunha serie de experimentos realizados por William Cumming Rose. Os experimentos implicaban proporcionar dietas elementais a estudantes masculinos con boa saúde, que consistían en amidón de millo, sacarosa, graxa sen proteína, aceite de millo, sales inorgánicos, as vitaminas coñecidas, un gran "caramelo" feito con extracto de fígado con aceite de menta (para subministrar todas as posibles vitaminas daquela descoñecidas), e mesturas de aminoácidos individuais altamente purificados. O principal resultado medido era o balance de nitróxeno. Rose decatouse que se encontraban en maior ou menor grao síntomas de nerviosismo, cansazo, e mareos cando aos suxeitos se lles privaba dalgún aminoácido esencial.

A deficiencia en aminoácidos esenciais debe distinguirse da desnutrición calórico proteica, que se manifesta en forma de marasmo ou kwashiorkor. O kwashiorkor era antes atribuído a unha simple deficiencia de proteínas na dieta en individuos que consumían suficientes calorías. Porén, esta teoría foi posta en dúbida ao atoparse que non hai diferenza entre as dietas dos nenos que desenvolven marasmo e os que desenvolven kwashiorkor.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ácido graxo esencial
* Aminoácido proteinoxénico
* Vitamina

### Ligazóns externas 
* Contido en aminoácidos dalgúns alimentos vexetarianos en veganhealth.org
* Perfil de aminoácidos dalgúns alimentos comúns de Virginia Tech
* Molecular Expressions: The Amino Acid Collection - Información detallada e imaxes de todos os aminoácidos da Florida State University