Gerisa

**Gerisa**, tamén chamada **Ghirza**, foi unha antiga cidade da Libia romana preto do Limes Tripolitanus. Era unha pequena aldea de 300 habitantes na zona predesértica de Tripolitania.

## Historia
Aínda que houbo un pequeno asentamento local, foi só cando os lexionarios romanos chegaron a Tripolitania que se creou e desenvolveu a cidade de Gerisa. Inicialmente a súa poboación era principalmente bérberes locais, pero algúns mercadores romanos asentáronse alí durante a época final de Augusto.

O Limes Tripolitanus expandíuse baixo os emperadores Hadriano e Septimio Severo, en particular baixo o legatus Quintus Anicius Faustus no 197-201 d.C.
thumb|left|300px|Restos de "Centenaria" en Suq al-Awty, preto de Gaerisa e Limes Tripolitanus

Anicius Fausto foi nomeado legado da Legio III Augusta e construíu varios fortes defensivos do Limes Tripolitanus en Tripolitania, entre os que se atopan Garbia e Golaia (Bu Ngem) para protexer a provincia das incursións das tribos nómades. Cumpriu a súa tarefa con rapidez e éxito.

Como consecuencia, a cidade romana de Gaerisa, situada lonxe da costa e ao sur de Leptis Magna, desenvolveuse rapidamente nunha rica zona agrícola. Gerisa converteuse nunha "cidade en auxe" despois do ano 200 d.C., cando o emperador romano Septimio Severo (nado en Leptis Magna) organizou mellor o Limes Tripolitanus.

Antigos soldados, na súa maioría bérberes locais, pero mesmo algúns lexionarios da península italiana, asentáronse nesta zona e a terra árida urbanizouse. Construíronse presas e cisternas no Wadi Ghirza (daquela non seco como hoxe) para regular as inundacións repentinas. Estas estruturas aínda son visibles: alí, entre as ruínas de Gaerisa, hai un templo que puido estar dedicado ao semideus bérber "Gurzil", e o propio nome da cidade pode incluso estar relacionado co seu nome.

Os agricultores producían cereais, figos, vides, olivas, leguminosas, améndoas, dátiles e quizais melóns. Gaerisa constaba duns corenta edificios, incluíndo seis granxas fortificadas (Centenaria). Dúas delas eran realmente grandes. Abandonouse na Idade Media.

Con Diocleciano o limes foi parcialmente abandonado e a defensa da zona realizábana os Limitanei, soldados-agricultores bérberes locais. O limes sobreviviu como unha protección eficaz ata a época bizantina (o emperador Xustiniano reestruturou o limes no ano 533 d.C.). Despois diso, Gaerisa perdeu importancia e desapareceu lentamente tras as invasións árabes de finais do século VII.

No século X, Gerisa quedou totalmente esquecida e cuberta de area. Só uns séculos despois, a zona foi repoboada e agora, preto das ruínas escavadas de Gaerisa, hai unha pequena cidade chamada "Ghirza".

## Galería de fotos 

File:Ghirza_NecropoliN_TombaA_LatoS.jpg|Tumba A da necrópole norte (lado sur)
File:Ghirza_NecropoliN_TombaB.jpg|Tumba B da necrópole norte
File:Ghirza_NecropoliN_TombaC.jpg|Tumba C da necrópole norte
File:Ghirza_NecropoliS_Tomba1.jpg|Tumba A da necrópole sur, detalle
File:Ghirza_NecropoliS_Tomba2.jpg|Tumba NN da necrópole sur

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Olwen Brogan, D.J. Smith, *Ghirza. A Libyan Settlement in the Roman Period*, Libyan antiquities series, Roma 1984.
*David Mattingly. *Imperialism, Power, and Identity: Experiencing the Roman Empire* (Miriam S. Balmuth Lectures in Ancient History and Archaeology). Princeton University Press. Princeton, 2013 
*Valeria Purcaro. *Osservazioni su alcuni rilievi delle necropoli di Ghirza con scene di sacrificio e di cerimonia*, in Lidiano Bacchielli, Sandro Stucchi, Margherita Bonanno Aravantinos, "Scritti di antichità in memoria di Sadro Stucchi" (Studi miscellanei, 29), volume II, Roma 1996 (), pp.&nbsp;141–146.

### Outros artigos 
*Limes Tripolitanus
*Leptis Magna
*Libia Romana