Winsor McCay

**Winsor MCCay**, nado posiblemente en Spring Lake, Míchigan, Estados Unidos o 26 de setembro de 1869 ou 1871, finado en Nova York o 26 de xullo de 1934, foi un debuxante estadounidense, un dos máis importantes da historia da banda deseñada, autor do clásico *Little Nemo in Slumberland*. Foi tamén un destacado pioneiro do cine de animación, moi influente en autores como Walt Disney ou Osamu Tezuka, con películas como a innovadora *Gertie the Dinosaur*.

## Traxectoria 
O seu lugar de nacemento é incerto. Segundo algúns dos seus biógrafos, naceu no Canadá, mentres que outros opinan que o seu nacemento foi en Spring Lake, no estado de Míchigan, lugar no que pasou a súa adolescencia e primeira xuventude. Sobre a súa data de nacemento tamén hai opinións dispares, barallándose os anos de 1867, 1869 e 1871. Mostrou interese polo debuxo desde unha idade moi temperá, aínda que seu pai intentou dirixilo cara aos negocios, mais a Winsor fillo non lle interesaban nada, e empezou a traballar facendo caricaturas nun *dime museum* (unha mestura entre circo, feira e parque de atraccións) de Detroit.

En 1889 trasladouse a Chicago, onde entrou como aprendiz na National Printing and Engraving Company, para a que realizou carteis e programas utilizando as novas técnicas litográficas. Volveu a mudarse en 1891, esta vez a Cincinnati, onde traballou tamén para o *dime museum* local. Casou e tivo dous fillos. Desde 1897 encontrou un traballo suplementario realizando ilustracións para xornais como *Cincinnati Commercial Tribune*, *Cincinnati Time Star*, *Commercial Gazette* e *Cincinnati Enquirer*. Entre 1899 e 1903 debuxou tamén para o semanario humorístico *Life*, .
miniatura|200px|Páxina de *Little Sammy Sneeze*
A súa primeira tira de prensa, *Tales of the Jungle Imps of Felix Fiddle*, apareceu de xaneiro a novembro de 1903 no *Cincinnati Enquirer*. A calidade do seu traballo chamou a atención de James Gordon Bennett, da New York Herald Co., a instancias do cal Mc Cay se trasladou a Nova York e comezou a colaborar nas publicacións de Bennett, o *New York Herald* e o *Evening Telegram*. Para estas cabeceiras realizou unha gran cantidade de historietas, entre os que poden citarse *Dull Care*, *Poor Jake*, *The Man From Montclair*, *The Faithful Employee*, *Mr. Bosch*, ''A Pilgrim's Progress*, *Midsummer Day Dreams*, *It's Nice to be Married* e *Sister's Little Sister's Beau*, entre outros. Para os seus cómics do *Evening Telegram* utilizaba o pseudónimo *Silas*.

Unha das súas máis famosas tiras cómicas foi *Little Sammy Sneeze* (1904 - 1906), historia na que os espirros do pequeno Sammy producen inimaxinables catástrofes. A temática onírica aparece, no ano seguinte, nun dos seus traballos máis recordados, *Dreams of a Rarebit Fiend* (1904 - 1911), tira que narra os incontrolables pesadelos dun impenitente afeccionado ás *fondues* de queixo. 
miniatura|300px|esquerda|Páxina de *Little Nemo In Slumberland*
A obra mestra de McCay, *Little Nemo in Slumberland*, iniciou a súa publicación na edición dominical do *New York Herald* o 15 de outubro de 1905, e continuou aparecendo semanalmente no mesmo periódico até o 23 de abril de 1911. O 30 de abril de 1911, *Little Nemo* pasou a publicarse no *New York American* e outros xornais propiedade de William Randolph Hearst, co novo título de *In the Land of Wonderful Dreams*. Esta nova etapa da serie prolongouse até o 26 de xullo de 1914. Anos despois, McCay faría reaparecer Little Nemo nas páxinas do *New York Herald* entre 1924 e 1926, aínda que sen alcanzar o éxito da primeira época do personaxe.

*Little Nemo in Slumberland* está considerada unha das obras clásicas da banda deseñada de todos os tempos. Cada páxina da serie corresponde a un soño do neno Nemo —"ninguén", en latín—, e ten unha estrutura recorrente: en todas as páxinas, nunha pequena viñeta do ángulo inferior dereito, Nemo esperta; a páxina seguinte, non obstante, retoma o soño onde quedara a noite anterior, o que lle confire á serie unha estrutura folletinesca que permite introducir numerosos personaxes secundarios e mostrar un mundo dos soños (*Slumberland*) dunha gran riqueza narrativa. Pola importancia que lle concede ao onírico, relacionouse a obra de McCay con movementos culturais posteriores, como o surrealismo ou a literatura do absurdo.

*Little Nemo* foi un dos primeiros cómics en aproveitar o enorme potencial da cor. McCay realiza unha exploración exhaustiva das posibilidades do medio, empregando multiplicidade de encadramentos, e xogando co formato da páxina. A súa obra pon en escena arquitecturas fantásticas, elementos decorativos inspirados na *art nouveau*, así como faunas e floras imaxinarias.

O éxito da tira fixo que se realizasen adaptacións teatrais en Broadway, e unha curtametraxe de animación, titulada simplemente *Little Nemo* (1909). Debe terse en conta que, a diferenza doutros clásicos do cómic, Little Nemo non era distribuída por *syndicates* a outras publicacións, polo que a súa popularidade debeuse á súa difusión por un só periódico, centrado na área de Nova York.

Nos xornais de Hearst, McCay realizou tamén viñetas políticas e grandes ilustracións para os editoriais conservadores de Arthur Brisbane, man dereita do magnate da prensa.

Ademais da adaptación cinematográfica de *Little Nemo*, McCay desenvolveu, a partir da segunda década do século, unha importante carreira como animador, na que destacan curtas como *How a Mosquito Operates* (1912), *Gertie the Dinosaur* (1914), *The sinking of Lusitania* (1918) e a inconclusa *The Flying House*(1921). A súa importancia na historia do cinema de animación é comparable á de Walt Disney, segundo opinións tan autorizadas como a de Chuck Jones.

## Obra 
### Banda deseñada 
miniatura|300px|Outra páxina de *Little Nemo in Slumberland*.

* *The Bicycle Fiend and His Logical Finish*
* *Tales of the Jungle Imps of Felix Fiddle* (*Cincinnati Enquirer*, 1903)
* *Mr. Goodenough* (*New York Herald*, 1904)
* *Sister's Little Sister's Beau* (*New York Herald*, 1904)
* *Phurious Phinish of Phoolish Philipe's Phunny Prholics* (*New York Herald*, 1904)
* *Little Sammy Sneeze* (*New York Herald*, 26 de xullo de 1904 - 9 de decembro de 1906)
* *Dreams of a Rarebit Fiend* (*Evening Telegram*, 10 de setembro de 1904 - 25 de xuño de 1911). Asinado co pseudónimo *Silas*. 
* *The Story of Hungry Henrietta* (*New York Herald*, 8 de xaneiro de 1905 - 16 de xullo de 1905)
* *A Pilgrim's Progress*(26 de xuño de 1905 - 18 de decembro de 1910)
* *Little Nemo in Slumberland* (*New York Herald*, 15 de outubro de 1905 - 23 de abril de 1911). Como *In the Land of the Wonderful Dreams* desde 30 de abril de 1911 até 26 de xullo de 1914.
* *Poor Jake*(*Evening Telegram*, 1909 -) Asinado co pseudónimo *Silas*.
* *Midsummer Day Dreams* (*New York Evening Journal*)
* *It's Nice to be Married*
* *Dull Care* (*Evening Telegram*) Asinado co pseudónimo *Silas*. 
* *The Man From Montclair*
* *The Faithful Employee*
* *Mr. Bosch*

### Cinema de animación 
* 1911 - *Little Nemo* (curta de 3 minutos)
* 1912 - *How a Mosquito Operates* (curta de 6 minutos)
* 1914 - *Gertie the Dinosaur* (curta de 18 minutos)
* 1918 - *The sinking of Lusitania* (curta de 12 minutos)
* 1921 - *Gertie On Tour*
* 1921 - *Flip's Circus*
* 1921 - *The Centaurs*
* 1921 - *Dreams of the Rarebit Fiend: The Pet* (curta de 11 minutos)
* 1921 - *Dreams of the Rarebit Fiend: The Flying House* (curta de 11 minutos)
* 1921 - *Dreams of the Rarebit Fiend: Bug Vaudeville* (curta de 12 minutos)
* 1922 - *The Midsummer's Nightmare*

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Winsor McCay: Early Works*, Vol. 1 - 6 (Checker Book Publishing Group, 2004 - 2005). Inclúe varias das súas series: *Little Sammy Sneeze*, *Hungry Henrietta*, *Dreams of a Rarebit Fiend* etc.
* *The Complete Little Nemo in Slumberland*, Vol. 1 - 6 (Fantagraphics Books, 1989 - 1993): recompilación da serie *Little Nemo In Slumberland* (1905-1911) e a súa segunda etapa *In the Land of the Wonderful Dreams* (1911-1914).
* *Little Nemo*, Evergreen/Taschen, 2000. Igual que a anterior edición, recopila todo o material de Little Nemo desde 1905 até 1914, nun só volume.
* *Dreams of a Rarebit Fiend*, Dover Publications, 1973.
* John Canemaker: *Winsor McCay, His Life and Art* (Abbeville Press, 1997).
* Existe unha adaptación da súa biografía ao cómic, obra de Smolderen e Bramanti, publicada en francés por Ediciones Delcourt, da que se fixeron tres volumes (1. *La balançoire hantée*, 2. *Les coeurs retournées*, 3. *Le gardien de l'aube'').

### Ligazóns externas 
* Biografía 
* Breve estudo sobre Little Nemo, por Federico Reggiani