open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Galería de imaxes de Forcarei

**Galería de imaxes** do concello de Forcarei na provincia de Pontevedra.

## Forcarei 

Ficheiro:Forcarei.svg|Escudo oficial.
Ficheiro:Concello de Forcarei.jpg|Casa do Concello de Forcarei.
Ficheiro:Observatorio Astronómico de Forcarei.jpg|Observatorio astronómico de Forcarei.
Ficheiro:Igrexa de Dúas Igrexas, Forcarei.jpg|Igrexa parroquial de Santa María de Dúas Igrexas.
Ficheiro:Igrexa de San Martiño de Forcarei 2.jpg|Igrexa parroquial de San Martiño de Forcarei.
Ficheiro:Igrexa de San Martiño de Forcarei.jpg|Igrexa parroquial de San Martiño de Forcarei.
Ficheiro:Igrexa de San Xoán de Meavía.jpg|Igrexa parroquial de San Xoán de Meavía.

## Parroquias 
### Aciveiro 

Ficheiro:Ponte Vella de Andón, Forcarei, Río Lérez.jpg|Ponte Vella de Andón.

#### Mosteiro de Santa María de Aciveiro 

Ficheiro:Vista xeral mosteiro de aciveiro.jpg|Vista xeral do Mosteiro e das súas dependencias.
Ficheiro:Cruceiro de Aciveiro.jpg|Cruceiro de Aciveiro.
Ficheiro:Mosteiro de Santa María de Acibeiro.jpg|Fachada.
Ficheiro:Mosteiro de Aciveiro 3.jpg|Claustro reglar.
Ficheiro:Portadamosteiro.jpg|Portada do Mosteiro.

#### Igrexa do Mosteiro 

Ficheiro:Mosteiro de Acibeiro 2.jpg|Cabeceira
Ficheiro:Nave central igrexa Mosteiro Aciveiro.jpg|Nave central e capela maior.
Ficheiro:Lapida sepulcral mosteiro de aciveiro 1.jpg|Lápida sepulcral.
Ficheiro:Lapida sepulcral 2 mosteiro de aciveiro.jpg|Lápida sepulcral.
Ficheiro:Triforio mosteiro de aciveiro.jpg|Falso triforio.

## Lagoa Sacra de Olives 

Ficheiro:Lagoa Sacra de Olives pano 1.JPG|Lagoa Sacra de Olives.
Ficheiro:A Lagoa Sacra, Forcarei.jpg|A Lagoa Sacra.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Galicia
*Lugares de Forcarei
*Eleccións municipais en Forcarei
Galego oriental

Agrúpanse no **galego oriental** as falas do galego situadas xeograficamente máis ao leste e que teñen como características os seguintes fenómenos lingüísticos:

* Falas moi conservadoras, mantendo algunhas características medievais hai tempo desaparecidas no resto de Galiza (voseo de acusativo, vogais nasais nos Ancares). 
* Sistema tónico con oito vogais, as sete do galego común máis un [*a*] palatal.
* Plurais de palabras terminadas en *-an -en -on > -ais -eis -ois*: pantalón-pantalois.
* Conservación dos ditongos latinos *qua* e *gua*: cuatro, guardar.

## Extensión
O galego oriental é falado en:
* A parte máis oriental da provincia de Lugo, incluíndo A Fonsagrada e Navia de Suarna no norte e até os lindes da comarca de Quiroga con Valdeorras, por onde continúa.
* A comarca asturiana da Terra Eo-Navia.
* Parte oriental de Ourense (comarca de Valdeorras, comarca de Viana, A Gudiña e A Mezquita).
* A zona occidental do Bierzo, incluídos os Ancares.
* Concellos galegofalantes das Portelas na comarca da Seabra na provincia de Zamora.

## División
Divídese en cinco áreas que, á súa vez, divídinse en subáreas:
* **Asturiana** (Eonaviego): comprende a maior parte da Terra Eo-Navia galegofalante e unha pequena parte de Galicia. Divídese en dúas subáreas:
** *A Veiga-Os Oscos-Ibias*
** *Salave-Coaña-Boal* 
* **Ancaresa**: comprende unha pequena parte do norte da comarca do Bierzo. 
* **Zamorana**: comprende a zona das Portelas e unha estreita franxa galega coa que limita. Divídese en dúas subáreas:
** *O Porto*
** *A Mezquita-Lubián* (comprende as microáreas de *A Mezquita* e *Lubián-Hermisede*)
***Oriental-central**: comprende unha larga franxa galega oriental, a maioría da comarca do Bierzo galegofalante e unha pequena parte da Terra Eo-Navia. Divídese en dúas subáreas:
** *A Fonsagrada-O Courel-O Bierzo* (comprende as microáreas de *A Fonsagrada-Cervantes*, *O Courel* e *O Bierzo*)
** *Valdeorras-Viana* (comprende as microáreas de *Valdeorras* e *O Bolo-Viana*)
***Cacereña** (Fala de Estremadura): fálase no Val do río Ellas, en Cáceres.

## Véxase tamén
*Áreas lingüísticas do galego
*Galego de Asturias
*Galego exterior
Altos Alpes

**Altos Alpes** (05) (francés *Hautes-Alpes*, occitano *Auts Aups*) é un departamento francés situado na Provenza-Alpes-Costa Azul.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Prefectura  
* Consello Xeral dos Altos Alpes
Naturalización

A **naturalización** é un medio de adquisición derivativa da nacionalidade, distinto por tanto da adquisición orixinaria, polo nacemento.

Comunmente, a nacionalización prodúcese ben por instancia do interesado, por concorreren as circunstancias que se prevexan legalmente, ou ben polo outorgamento excepcional da carta de natureza polo Goberno do Estado.

As circunstancias que normalmente se prevén como requisitos para a nacionalización son:

* As derivadas do parentesco cun cidadán nacional do Estado (*ius sanguini*).
* As relativas ao territorio onde se nace (*ius soli*)

## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Nacionalidade
* Cidadanía
* Carta de natureza
* Dereitos políticos
Gavrilo Princip

[miniatura|Gavrilo Princip en [Theresienstadt.]]

**Gavrilo Princip** (o seu apelido é ás veces transcrito *Prinzip* e *Printsip*), nado en Obljaj (Bosnia e Hercegovina) o 25 de xullo de 1894 e finado en Terezin o 28 de abril de 1918, foi un nacionalista serbio, coñecido por asasinar en 1914 o arquiduque Francisco Fernando de Austria.

## Traxectoria 
Membro da sociedade Xove Bosnia (*Mlada Bosnia*) desde 1912, asasinou o 28 de xuño de 1914 o arquiduque Francisco Fernando de Austria, herdeiro do trono austro-húngaro, e a súa esposa a duquesa de Hohenberg, de solteira condesa Sophie Chotek.

A *Bosnia Moza* propugnaba a unión dese país con Serbia, pois por entón aínda formaba parte do Imperio austro-húngaro. O atentado contou coa participación, ademais da de Princip, coa doutros cinco compañeiros. O grupo estaba armado con pistolas e bombas, fornecidas pola sociedade secreta Man Negra (*Crna Ruka*), que contaba con simpatizantes da oficialidade serbia e mesmo a austríaca. O obxectivo da *Man Negra* era modificar o xa vello imperio dual austro-húngaro ampliándoo nun imperio trilateral servo-austríaco-húngaro. A arma que usou Princip foi unha pistola semiautomática Browning M 1910, do calibre 7,65&nbsp;mm. Só dous dos perpretantes do atentado foron detidos pola policía, Gavrilo e máis o seu amigo Nedeljko Čabrinović. O resto dos secuaces non puideron entrar en acción e refugaron darse a coñecer.

Este sucedido, no contexto tenso da época, tivo repercusións que conduciran ao estoupido da primeira guerra mundial.

Princip morreu, oficialmente, de tuberculose durante o seu encarceramento, mais probabelmente fose máis ben a causa da fame e do frío provocados pola actitude dos oficiais austríacos que o custodiaban.

Princip foi escollido entre os conxurados para disparar sobre o arquiduque, aínda que tamén é certo que a súa xove idade podía evitarlle as peores consecuencias en caso de ser detido; de xeito que a data do seu nacemento non era un feito secundario.

Princip morreu na fortaleza de Theresienstadt, hoxe en día denominada Terezin, na República Checa, que sería posteriormente utilizada como campo de concentración durante a segunda guerra mundial.
Terebinto

miniatura|*Pistacia terebinthus*
A  ***Pistacia terebinthus***, coñecida como **terebinto**, é unha especie de planta con flor pertencente á familia das Anacardiáceas e nativa da rexión mediterránea, desde Marrocos e Portugal no oeste ata Turquía e Siria no leste, aínda que tamén se atopa nas illas Canarias. En galego recibe ademais os nomes de **escornacabras** e **cornabude**, pero hai que ter en conta que estes parecen ser tamén nomes comúns doutras especies.

Trátase dunha pequena árbore ou grande arbusto deciduo que pode chegar ata os 10 m, aínda que normalmente alcanza unha altura máis modesta en torno ós 5 m. As follas son compostas de 10–20&nbsp;cm de longo con varios folíolos máis pequenos (5-11) que xorden da principal. As flores teñen unha cor vermella purpurada, aparecendo coas follas a principios da primavera. Os froitos son pequenas bagas vermellas de 5–7&nbsp;mm de longo, que escurecen ó madurar. Todas as partes da planta teñen un forte cheiro resinoso.

## Historia 
John Chadwick cre que é a planta chamada *ki-ta-no* que aparece nalgunhas táboas de Linear B, un antigo dialecto de Grecia. Cita a obra do erudito español J.L. Melena, que atopou "un antigo léxico que amosaba que o *kritanos* era outro nome para esta árbore e que a pronuncia micénica podía representar unha variante da palabra."

Esta especie é mencionada na Biblia no Antigo Testamento. Por exemplo, en Isaías 1:29, onde a palabra hebrea "el" ou "elim" a miúdo pode traducirse como buxo ou terebinto. Tamén en tres capítulos sucesivos do Xénese (12:6, 13:18, 14:13) referíndose ós lugares onde o patriarca Abraham acampaba. Tamén hai unhas poucas referencias no libro dos Xuíces.

Esta planta tamén é mencionada na Eneida de Virxilio, libro 10, liña 136.

## Utilidade 
O uso máis antigo e coñecido do terebinto é como fonte da augarrás ou **esencia de trementina**, un aceite vexetal utilizado como diluente e como compoñente químico. Actualmente a trementina do terebinto é coñecida como *trementina chipriota*.

A árbore é rica en substancias resinosas e foi utilizada polas súas propiedades medicinais e aromáticas na Grecia clásica. A casca pode utilizarse para elaborar unha pasta de cheiro doce e na confección de coiro. Máis recentemente, para a elaboración de antiinflamatorios.

Os froitos desta planta son utilizados en Chipre para a elaboración dun pan especial. En Creta, onde recibe o nome de *tsikoudia*, é utilizado na elaboración dun licor que tamén se chama *tsikoudia*.

## Notas
La Terremoto de Alcorcón

**La Terremoto de Alcorcón** , nada en Madrid é unha cantante cómica española.

## Traxectoria 
Creceu en Alcorcón e estudou idiomas. Foi traballar como *au pair* ao Reino Unido. Fichou polo grupo Diabéticas Aceleradas en 1999. Vive en Palma, onde rexentaba un bar en Sant Jordi, unha pedanía da capital, aínda que posteriormente e traspasou.

Fíxose coñecida en España polas súas parodias de cancións como "Can't get you out of my head" de Kylie Minogue ("Me estoy poniendo morá") o "Hung Up" de Madonna ("Time goes by con Loli"), da que tamén existe un videoclip no que imita á cantante estadounidense. Tamén versionou a Michael Jackson en "Thriller" ou a Beyoncé Knowles en "Crazy in love" entre outros moitos.

En 2006 presentou "Sin afeitar" ("I will survive") de Gloria Gaynor e no verán dese mesmo ano "Me voy pa Benidorm" ("Walking on sunshine") de Katrina & The Waves. En 2007 presentou o seu primeiro single, que foi o himno oficial do Europride 2007 en Madrid, chamado "¡Libérate!".
Casa da Contratación de Indias

No ano 1503 estableceuse por decreto real a **Casa da Contratación de Indias** en Sevilla, creada para fomentar e regular o comercio e a navegación co Novo Mundo. A súa denominación oficial era Casa e Audiencia de Indias e estableceu o asento que deu como froito o monopolio comercial coas Indias de Sevilla.
Azafrán

O **sasafrán** ou **azafrán** é unha especia en po de cor amarelada ou avermellada, que se extrae dos estigmas de flores dunha variedade de ***Crocus sativus*** (flor do sasafrán), unha planta da familia das Iridáceas, utilizado desde a antigüidade como especia, principalmente na culinaria mediterránea.

A variedade de *Crocus sativus* que se usa para extraer o sasafrán é orixinaria da rexión do mar Mediterráneo e consumido na culinaria da rexión, normalmente en risotos, caldos e masas. Na España, é esencial na paella. Usado desde hai séculos en prebes, arroz e aves.

Actualmente, é a especia máis cara do mundo, xa que para a preparación de só algúns gramos utilízanse millares de flores da planta, procesadas manualmente (cerca de 100 mil flores para a obtención de só 1 quilo de estigmas).

O azafrán ten un aroma amaderado-doce. A nota do azafrán adoita atoparse na perfumería oriental. O azafrán pódese atopar en perfumes tan emblemáticos como Maison Francis Kurkdjian Baccarat Rouge 540, Kilian Rose Oud, Viktor & Rolf Spicebomb, Versace Man Eau Fraiche.

miniatura|esquerda|250px|Azafrán: pistilos secos de *Crocus sativus*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Azafrán bravo
* Azafrán bastardo ou cártamo.
Batalla del Bruc

[miniatura|200px|[Montserrat (monte)|Montañas de Montserrat desde El Bruc]]
A **batalla de El Bruc** é o nome con que se coñecen na historiografía dous enfrontamentos entre tropas españolas e francesas que tiveran lugar en El Bruc entre o 6 e o 14 de xuño de 1808, durante a denominada polos cataláns *Guerra del Francès*.

## Primeiro enfrontamento 
O 4 de xuño de 1808 unha columna francesa comandada polo xeneral Schwartz saíu de Barcelona en dirección a Lleida e Zaragoza, tendo ordes de pasar por Manresa e Igualada. A forza da columna francesa sumaba 3800 homes.
O mesmo día 4 un gran trebón sorprendeu á columna francesa que se refuxiou en Martorell. Esta situación permitiu organizar a acción de El Bruc que tería lugar o 6 de xuño de 1808.

O groso das forzas que se enfrontaron aos franceses estaban formadas por soldados do Rexemento de soldados suízos número 1 de Wimpffen, que desde 1734 estaban ao servizo da coroa española, e máis soldados desertores valóns escapados da guarnición de Barcelona. Os voluntarios e somaténs cataláns que se incorporaran á batalla eran de Manresa e da súa corrixidoría e máis de Igualada e das súas poboacións veciñas. En total eran uns 2000 homes aproximadamente.

O resultado da emboscada estratéxica foi a retirada da columna francesa, que deixou 300 homes mortos e un dos seus canóns perdido ao afundirse a ponte de Abrera, cando se retiraban en dirección a Barcelona.

## Segundo enfrontamento 
O 14 de xuño tivo lugar un segundo choque armado, moito máis importante desde a perspectiva militar. O factor sorpresa xa se perdera, e as forzas francesas dirixidas polo xeneral Chabran eran máis importantes. Os franceses chegaran a El Bruc con dúas columnas, unha que subía por Collbató e outra segunda que ía pola estrada. Os franceses, logo do enfrontamento, retrocederon de novo, logo de saquear e queimar edificios en El Bruc.

## Lendas 
Con posterioridade e estes encontros, os feitos adquiriron caracteres de lenda. A vitoria, por exemplo en Manresa, foi atribuída aos santos padroeiros, e en Igualada ao seu Santo Cristo.

Mais a lenda máis amplamente espallada é a do tamborileiro de El Bruc, acerca dun rapaz de Santpedor, segundo algúns autores chamado Isidre Lluçà i Casanoves, nado o 15 de marzo de 1791 e morto sobre o 7 de abril de 1809, que dirixiría a batalla cun tambor como os que se utilizaban nas confrarías. Grazas ao son do tambor, co seu eco rebotando contra as paredes da montaña de Montserrat, os franceses retiraríanse crendo que un grande exército estaba á espera para atacalos.
Papoula

A **papoula** (***Papaver rhoeas***) é unha planta herbácea da familia das papaveráceas, habitual nos campos cultivados con cereais, tamén se atopa nas beiras das estradas e nas praderías. Tamén recibe en galego o nome de mapoula.

## Descrición 
[miniatura|esquerda|Papoula. Parque Natural da [Serra da Enciña da Lastra , Ourense.]]
A papoula é unha planta anual de aparencia fráxil, o talo é moi fino e peludo, pouco ramificado, ao cortalo sae un xugo leitoso, como as outras durmideiras (*Papaver somniferum* etc).
A súa floración acontece na primavera e no verán, a súa flor é de pétalos vermellos e zume leitoso.
## Usos 
Utilizouse tradicionalmente para curar as afeccións do tracto respiratorio como a bronquite ou a tose. A infusión das súas follas tamén se empregou como sedante suave. As súas sementes empréganse como condimento e tamén se cultiva como planta ornamental.
## Símbolos e representacións 
A papoula, ademais do seu simbolismo na linguaxe das flores, inspirou pintores, poetas e escritores en varios paìses e epocàs. Encóntrase en heráldica, nos selos postais.
*A papoula era máxica* é un libro da escritora galega de narrativa infantil Concha Blanco.

## Galería de Imaxes 

Ficheiro:Nsr-slika-064.png|Descrición da papoula en 1892, polo botánico esloveno Martin Cilensek.
Ficheiro:Halb offene Mohnblüte.jpg|Cáliz da papoula.
Ficheiro:Amapoula.jpg|Froito verde.
Ficheiro:Papaver rhoeas.002 - Serra de Enciña de Lastra.JPG|Floración.
Ficheiro:CapsellesCoquelicots.jpg|Froitos maduros.
Ficheiro:Papaver rhoeas hojas.jpg|Follas da papoula.
Ficheiro:Papaver May 2009-1.jpg|"Retrato" da flor.
Ficheiro:Papaver rhoeas A.jpg|Papoulas pola beira dunha estrada en Bélxica.
Ficheiro:Papoulas silvestres. Papaver rhoeas.jpg|Papoulas silvestres en Galicia.
Ficheiro:Claude Monet - Champ de coquelicots près de Vétheuil.jpg|Papoulas no campo - Pintura de Claude Monet.

## Notas 
## Véxase tamén
Sopa

[miniatura|200px|dereita|Sopa de fideus de [Taiwán.]]
A **sopa** é un prato alimentario de base líquida ou pastosa que constitúe un elemento fundamental da gastronomía.

A sopa é un prato máis elaborado co caldo, e está destinada a inxerirse coa culler. No proceso de elaboración da sopa, vanse engandindo os diferentes ingredientes ao caldo orixinal. Segundo os ingredientes que se lle boten, as propiedades nutricionais e as súas características serán diferentes. Dependendo destes ingredientes pódense atopar diversos tipos de sopas: sopa de peixe, sopa de espárragos, sopa de cebolas etc. Algunhas destas sopas poden ter como ingrediente común o pan, o cal se engade no momento do consumo, xeralmente en anacos ou rabandas. Existen tamén outros ingredientes especialmente indicados para este tipo de prato, por exemplo os fideos, as estreliñas ou as letras, todos eles feitos con pasta de fariña e ovo. En xeral, calquera alimento propenso a ser cocido pode ser empregado para a sopa, como o polo, o porco, a vaca, o marisco, o peixe e o xamón. Outros ingredientes que se adoitan empregar nas sopas son o sal, o perexil e o ovo duro picado.

Tamén existe unha variedade comercial de sopa deshidratada, normalmente obtida por liofilización, con todos os seus ingredientes, que pode empregarse para elaborar este alimento dun xeito rápido e doado.

## Tipos de sopas 
Entre as distintas clases de sopas pódense distinguir pola temperatura á que se serven: distinguíndose entre sopas frías e quentes.

### Sopas quentes 

* 20px **-** Ajiaco
* 20px **-** Sopa de allo
* 20px **-** Sopa de cebola
* 20px **-** Sopa de cocido
* 20px **-** Sopa xuliana
* 20px **-** Chupe de camarones
* 20px **-** Mirepoix
* 20px **-** Borscht
* 20px **-** Sopa de chícharos
* 20px **-** Ramen
* 20px **-** Soljanka
* 20px **-** Pfannkuchensuppe
* 20px **-** Hochzeitssuppe
* 20px **-** Kartoffelsuppe
* 20px **-** Phở
* 20px **-** caldo verde 
* 20px **-** Waterzooi

### Sopas frías 

* 20px **-** Borscht (variante fría)
* 20px **-** Gazpacho
* 20px **-** Salmorejo
* 20px **-** Tarator
* 20px **-** Vichyssoise

### Outras sopas 
As cociñas do Sueste Asiático e as cociñas asiáticas empregan unha gran variedade de sopas de fideos con diferentes tipos de caldos de peixe e mariscos, na que empregan diferentes tipos de fideos segundo os países, sendo un elemento diferenciador da cociña de occidente fronte á cociña de oriente.

[200px|miniatura|[Ramen xaponés.]]

## Notas
Illas dispersas do Océano Índico

As **Illas Dispersas do Océano Índico** son unhas illas coralinas baixo a soberanía francesa situadas no océano Índico:

* 1 : Atol Bassas da India
* 2 : Illa Europa
* 3 : Illas Gloriosas
* 4 : Illa Juan de Nova
* 5 : Illa Tromelin

(KM : Comores, MG : Madagascar, MU : Mauricio, MZ : Mozambique, RE : Reunión, YT : Mayotte)

## Xeografía 
Estas illas permanecen normalmente deshabitadas logo de que se automatizasen as instalacións meteorolóxicas; a excepción é a Tromelin, onde adicionalmente existe unha guarnición militar francesa de aproximadamente quince soldados, cuxa misión é reforzar a soberanía francesa da rexión.

As illas son consideradas reservas naturais.

### Na canle de Mozambique, habitadas 
Ao sur da canle: 
* **Bassas da India**: un atol en formación. 
* **Europa**: 28&nbsp;km² a 330&nbsp;km ao nordés de Tuléar e 500&nbsp;km da costa africana.

Na parte máis estreita da canle, aproximadamente a un terzo do camiño entre Madagascar e Mozambique : 
* **Juan de Novoa**: 4,4&nbsp;km², 600&nbsp;km ao suroeste de Mayotte e a 280&nbsp;km das costas africanas (Mozambique).

Ao nordés do arquipélago das Comores e de Mayotte : 
* **Illas Gloriosas**: 5&nbsp;km² en dous pequenos illotes, Roches Vertes e Île du Lys. A zona económica exclusiva das Gloriosas, situada ao norte de Madagascar, representa unha superficie de 48,350&nbsp;km².

### Ao norte de Reunión 
* **Tromelin**: 1&nbsp;km² habitada por 19 meteorólogos.

## Historia 
As Illas Dispersas foron administradas polo prefecto de Reunión ata o 3 de xaneiro de 2005. Logo de devandita data, son responsabilidade do prefecto que exerce de administrador xeral dos Territorios Austrais Franceses.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Pierre Couesnon, « Les îles éparses. Un étrange rattachement aux TAAF », artigo ilustrado aparecido en *Timbres magazine* n°61, outubro de 2005, páxinas 73-76. O artigo describe a situación administrativa e a historia postal das illas.
Convención de Sintra

A **Convención de Sintra**, foi un acordo entre Gran Bretaña e Francia, asinado no Palacio de Queluz, preto de Lisboa, a 30 de agosto de 1808, que pechou a primeira invasión francesa de Portugal, no contexto da chamada Guerra Peninsular. Pola beira británica foi o negociador o xeneral Hew Whiteford Dalrymple.

Logo da derrota das tropas napoleónicas na batalla de Roliça (17 de agosto) e na batalla do Vimeiro (21 de agosto), o xeral Junot propuxo aos ingleses un armisticio. Despois das negociacións efectuadas en Sintra, chegouse á formulación final do documento, polo cal se permitía a retirada das tropas francesas (uns 26.000 homes), embarcadas en navios ingleses, trasportando as súas armas, bagaxes e o produto dos saqueos realizados en Portugal.

O acordo traducíuse en beneficios mutuos: Junot, carecendo de liñas de comunicación fiábeis con Francia, retiraba as súas tropas sen maiores perdas. Os ingleses obtiñan o control da capital, Lisboa, e da temida liña de defensa da barra do río Texo, sen necesidade de combate.

Os portugueses foron mantidos á marxe das negociacións, o que provocou un escándalo polo que consideraban permisividade británica coa pillaxe francesa.

Co acordo, os franceses gañaron tempo e volverían a invadir Portugal tan só un ano máis tarde.
Barcarola

Unha **barcarola** (do italiano *barcarola*, a partir de *barca*) é unha canción popular dos gondoleiros de Venecia, cun compás ternario de 6/8 ou 12/8. Por extensión, chámase tamén barcarola calquera obra musical inspirada neste tipo de canción.

A cantiga de amigo *Ondas do mar de Vigo* de Martín Codax, ao estar relacionada co mar, encádrase neste subxénero.

O xénero foi levado á ópera debido ao seu estilo sentimental e popular por autores como Jacques Offenbach, Giovanni Paisiello, Carl Maria von Weber ou Gioachino Rossini. Foi tamén adaptada por Frédéric Chopin nunha peza para piano.

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Brown, Maurice: «Barcarolle» en *New Grove Dictionary of Music and Musicians*, ed. Stanley Sadie. Londres: Macmillan, 2001 [1980].
* Randel, Don: *New Harvard Dictionary of Music*. Harvard University Press, 1986. ISBN 0-674-61525-5
Xurisprudencia

A **xurisprudencia** é a doutrina uniforme dos Tribunais expresada co gallo da resolución dos asuntos sometidos á súa xurisdición respecto dunha cuestión xurídica sometida a interpretación.

Enténdese que existe xurisprudencia, no caso de España, cando se producen dúas ou máis resolucións xudiciais *consontes e unánimes respecto da cuestión litixiosa.

Máis rigorosamente,  constitúe xurisprudencia soamente aquela doutrina emanada do Tribunal Supremo, se ben cando se trata de Tribunais inferiores xerarquicamente, adóitase chamar *xurisprudencia menor*.

A Xurisprudencia complementa o ordenamento xurídico, discutíndose se é unha verdadeira fonte do dereito. A opinión maioritaria é que a xurisprudencia non constitúe fonte do dereito, senón que os Xulgados e Tribunais se limitan a aplicalo, non a crealo. Nos países de tradición anglosaxoa, porén, o **precedente** si constitúe fonte do dereito.

Só constitúe xurisprudencia aquela doutrina que serve para fundamentar o sentido da resolución, non os demais argumentos expresados "de paso" ou *obiter dicta*.[miniatura|Volumes xurídicos de [Singapur.|centro]]
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Xuíz
* Dereito
* Lei
* Costume
* Fontes do dereito
Fontes do dereito

O termo **Fontes do Dereito** expresa dunha forma gráfica as figuras que serven para constituír as normas de convivencia dunha determinada sociedade.

Son fundamentos e ideas que axudan ao Dereito a realizar o seu fin.

O Dereito Occidental (no Sistema Romano Xermánico ou Sistema de Dereito continental) tende a entender como fontes as seguintes:
* A Constitución, como norma suprema, que, á súa vez, contén e recolle ideas, crenzas, e principios nos que se basea a sociedade á que vai destinada
* A Lei, entendida de xeito amplo, como norma xurídica, o que incluiría toda disposición de carácter normativo, de rango inferior á constitución, á que se somete, e que provén de calquera órgano con competencia para ditala
* A Xurisprudencia, entendida como a doutrina dos Tirbunais que apican a lei
* O Costume, que consiste nun uso consciente e xerador de dereitos e obrigas por parte da sociedade ou do pobo
* Os Principios xerais do dereito, como ideas primixenias e fundamentais nas que se basea a convivencia pacífica dunha sociedade, pertencentes ao acervo cultural dun pobo, e que adoitan ser comúns ás diferentes culturas da humanidade ou polo menos do mesmo contorno.
* A Doutrina, entendida como a opinión dos expertos do dereito, que pola súa autoridade crean conviccións nos axentes xurídicos.

Asimismo no marco do Dereito internacional, o Estatuto da Corte Internacional de Xustiza, enumera como fontes:
* Os tratados
* O costume internacional
* Os Principios xerais do dereito
* As opinións da doutrina
* Resérvase, a pedido de parte, a posibilidade de fallar "ex aequo et bono" (segundo o bo e o equitativo).

## Véxase tamén
* Ordenamento xurídico
* Constitución
* Lei
* Costume
* Principios xerais do Dereito
* Xurisprudencia
Louis Henri Loison

miniatura|250px|dereita|Louis Henri Loison.

**Louis Henri Loison**, nado en Damvilliers, Meuse, o 16 de maio de 1771 e finado en Chikel, cerca de Liexa, o 30 de decembro de 1816, foi un xeneral francés do Primeiro Imperio francés.

## Biografía militar 
Aínda mozo enrolouse no batallón auxiliar das colonias en 1787, abandonándoo en setembro, mais reengachouse a comezos de 1788.

En plena revolución, Loison, como subtenente, entra o 15 de setembro de 1791, nun batallón de voluntarios do departamento da Meuse, obtendo o ano seguinte o grao de tenente.

Algúns meses despois foi nomeado capitán de húsares na lexión do Norte; os seus méritos lévano a que en maio de 1793, sexa ascendido a axudante-xeneral xefe de brigada provisorio. Pouco tempo logo foille confirmado o novo grao, e o Comité de Saúde Pública (*Comité de salut public*) outórgalle o despacho de xeneral de brigada no exército do Rin e Mosela.

A rapidez do seu ascenso, á parte do seu talento militar e valentía, comportou críticas que o acusaban de interesado, falta e humanidade e carencia de carácter. Mesmo os compañeiros de armas confesaran que non se movía só pola avidez de fama. A toma e a devastación da abadía de Orval, no Gran Ducado de Luxemburgo, conducírono perante un tribunal, do que foi salvado por un comisario da Convención, que o reintegrou nas funcións militares.

### Con Napoleón 
No ano IV, serviu ás ordes do xeneral Napoleón Bonaparte, sendo encargado de presidir o tribunal que xulgaría os xefes da insurrección dese ano.

No ano VII, estivo ás ordes de Masséna en Suíza, mentres no ano VIII seguiu a Bonaparte en Italia. Distinguiuse aí nos combates de Cerezola, Pozzolo, Parona e Colorgnoli. A súa actuación no paso de Brenta, onde abriu camiño ao exército, confirmaron a súa reputación militar. No ano seguinte obtivo un retiro, e volveu ao seu fogar. No ano XII, foi nomeado membro da Lexión de Honor.

No ano XIV, serviu na campaña de Alemaña, sinalándose en Guntzburg, Elchingen, e en Luetash. Tomou Scharnitz. Logo da batalla de Austerlitz, o xeneral Loison foi nomeado *grande aguia* da Lexión de Honor, pola valentía que mostrara no combate,

### Na Guerra Peninsular 
En 1808, realizou a campaña de España e Portugal con Junot e Soult; en 1809, pasou a mandar a primeira división do exército de reserva de España. Os portugueses alcuñárono "*Maneta*" (perdera o brazo esquerdo en 1806, nun accidente de caza). Ao tempo recibiu o título de conde cunha dotación de 25.000 francos de renda sobre os dominios de Gilhorm e de Meinersen, sitos en Hanovre.

Destinado na Grande Armée, o 24 de maio de 1812, foille encargado, durante a campaña de Rusia, organizar en Koenigsberg, unha división de 10.000 homes, presta para entrar en campaña.

Mais o emperador, ordenou o seu arresto, por non estar á cabeza da súa división, cando aquel chegou ante Vilna, o que na opinión do corso fora a causa da perda das tropas que a compuñan.

## Na Restauración 
Lois XVIII nomeouno cabaleiro da orde de San Luís e máis comandante da 5ª división.

Loison foi licenciado o 15 de novembro de 1815. O seu nome está inscrito no arco de triunfo de l'Étoile, en París, no seu lado Oeste.
Centro de Estudos Galegos

Os **Centros de Estudos Galegos** son unha rede de centros dedicados ao estudo da lingua e da cultura galegas espallados por fóra de Galiza. Os centros están vencellados a universidades e poden contar ou non con persoal dedicado á docencia.

Os centros nacen e mantéñense por un acordo entre a Xunta de Galicia, a través da Consellería de Educación, e a universidade respectiva.

## Universidades que contan con centro de estudos galegos
### Europa
#### Alemaña
*Universidade Libre de Berlín
*Universidade de Heidelberg
*Universidade de Tubinga
*Universidade de Kiel
*Universidade de Leipzig

#### España
*Universidade de Alacant
*Universidade Autónoma de Barcelona
*Universidade de Barcelona
*Universidade de Castelló
*Universidade de Deusto
*Universidade de Estremadura
*Universidade de Granada
*Universidade Complutense de Madrid
*Universidade de Murcia
*Universidade de Salamanca
*Universidade do País Vasco

#### Croacia
*Universidade de Zadar
#### Finlandia
*Universidade de Helsinqui
#### Francia
*Universidade de París 3
*Universidade de Rennes 2
#### Hungría
*Universidade Eötvös Loránd de Budapest
#### Italia
*Universidade de Padua
*Universidade de Perugia
*Universidade La Sapienza de Roma
#### Irlanda
*Universidade de Cork
#### Polonia
*Universidade Iaguelónica de Cracovia
*Universidade de Varsovia
#### Portugal
*Universidade do Algarve
*Universidade do Minho
*Universidade Nova de Lisboa (1994)

#### Reino Unido
*Universidade de Gales
*Queens College de Oxford
*Universidade de Birmingham
*Universidade de Stirling
#### Rusia
*Universidade de San Petersburgo

### América
#### Arxentina
*Universidade de Bos Aires
*Universidade de Belgrano en Buenos Aires
#### Brasil
*Universidade Federal Fluminense
*Universidade do Estado de Río de Xaneiro
*Universidade Federal da Baía
*Universidade Estadual do Ceará
*Universidade de San Paulo

#### Chile
*Universidade de Santiago de Chile
#### Cuba
*Universidade da Habana
#### Estados Unidos
*Universidade da Cidade de Nova York
#### Uruguai
*Universidade da República Oriental do Uruguai

### Oceanía
*Universidade La Trobe de Melbourne
## Notas
Nabateos

[miniatura|200px|[Petra, a capital nabatea]]

Os **nabateos** (en árabe : الأنباط *Al-Anbaat*) eran un pobo comerciante, que ocupaban o sur de Xordania e de Canaán, e o norte de Arabia, cuxas poboacións nos oasis, na época de Flavio Xosefo, deron o nome de Nabatea á rexión entre Siria e Arabia e entre o río Éufrates e o mar Vermello.

A súa capital era a cidade troglodítica de Petra, cuxas ruínas se encontran hoxe localizadas en territorio xordano. 

O seu comercio desenvolvíase, principalmente, entre os oasis, nos cales practicaban unha agricultura intensiva. Eses oasis eran etapas das rutas comerciais. As fronteiras de tal conxunto son difíciles de precisar.

O emperador romano Traxano someteu aos nabateos definitivamente, incorporándoos ao Imperio, dentro do cal a súa cultura se foi esvaecendo e acabou por desaparecer.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Petra
* Moeda nabatea
* Árabe nabateo
666

*Este artigo trata sobre o ano 666 d.C. Para outros usos do número 666, vexa Marca da Besta.*

**666** (**DCLXVI**) foi un ano común comezado en xoves segundo o calendario xuliano, en vigor naquela data.
 
## Acontecementos 
* 6 de novembro - Ten lugar o concilio provincial en Mérida celebrado na igrexa metropolitana de Santa María de Xerusalén, onde se manifesta a preocupación por constituír en torno ao bispo unha serie de clérigos vinculados a el por lazos de carácter feudal. Moitos dos canons descritos neste concilio, terán a súa repercusión nos sucesivos concilios celebrados a nivel nacional pola igrexa hispana.

### Ciencia e tecnoloxía 
* 4 de setembro: Eclipse total de sol en Hispania.

## Nacementos 
## Falecementos 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
668

## Acontecementos 
### Asia 
* A península de Corea é unificada por vez primeira na historia polo rei Munmu de Silla.

### Europa 
* Inicia o seu goberno Constantino IV Pogonata, emperador bizantino (até 685)..

## Nacementos 
## Falecementos 
* 15 de setembro - Constante II, emperador de Bizancio (n. 630).
Canela

miniatura|Paus de canela e canela en po

A **canela** é unha especia que se tira da codia interna desecada, extraída pelando as pólas da caneleira (*Cinnamomum zeylanicum* ou *Cinnamomum verum*), unha árbore procedente da Sri Lanka. Emprégase en pau ou moída (en po). En Galiza emprégase moito para adubar a típica sobremesa de arroz con leite.
 
## Etimoloxía 
O nome científico e o nome vulgar en inglés:* cinnamon* derivan do vocábulo grego *kínamon*.

O nome galego *canela*, vén do francés: *canelle* (cana pequena).

## Localización 
Na actualidade cultívase ademais de en Sri Lanka, na India, no sur da China, Madagascar e no Brasil.

## Emprego 
Moída emprégase nas sobremesas, pasteis, doces etc.; e en rama emprégase para adornar e sazonar algúns pratos. O uso do té de canela (producido ao ferver as pólas da canela en auga até obter a infusión, engadindo azucre) está moi estendido en México e nas zonas de influencia mexicana, como o sur dos Estados Unidos e América Central, chegando a competir con outras bebidas quentes, como o café e o chocolate. Cómpre resaltar que o té se prepara coa variedade de Sri Lanka.

Tamén é un ingrediente de moitas salsas, curry e outros pratos de oriente, onde se empregan as variedades de Sri Lanka e a China, ademais do po e as follas da caneleira.

En Galiza emprégase moito para adubar o arroz con leite, sobremesa moi tradicional.

## Beneficios medicinais 
A canela é empregada dende a antigüidade na España rural para inducir o sono ós nenos, tanto en infusións como fumado. Foi un relaxante que empregaban as nais rurais para durmir ós nenos á hora de ir traballar ao campo. Tamén foi común o seu uso nas mulleres cando tiñan atrasos na menstruación.

Outros dos beneficios medicinais que proporciona a canela é que cando existen abrasións na lingua por comer ou tomar cousas quentes, a barra de canela serve para sedar a dor e cicatrizar as papilas gustativas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Caneleira
### Ligazóns externas 
Ficha da canela en Infojardín.com *(en castelán)*
Mouro

O termo **Mouro** pode referirse a:

*Os mouros, unhas criaturas da mitoloxía popular galega encargadas de vixiar dos tesouros antigos; 
*Unha denominación común e por veces despectiva para referirse aos árabes ou aos musulmáns;
*Un adxectivo que significa *negro, de cor escura*;
*Como adxectivo, a calquera animal que sexa de pel escura ou negra.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Portomouro**, parroquia do concello de Val do Dubra;
****Portomouro de Abaixo**, lugar da anterior parroquia;
****Portomouro de Arriba**, lugar da anterior parroquia;
***Mouro** lugar da parroquia de Padróns, no concello de Ponteareas;
***Couce Mouro** lugar da parroquia de Muras, no concello de Muras;
***Fonte de Mouro** lugar da parroquia de Castro, no concello de Boiro;
***Martín Mouro**, lugar da parroquia de Cambás, no concello de Aranga;
***Río Mouro**, lugar da parroquia de Poio, no concello de Poio;
***Mouromorto**, lugar da parroquia de Covelo, no concello de Palas de Rei;
***Mouromorto**, lugar da parroquia de Calo, no concello de Teo;
***Mouronte**, lugar da parroquia de Milleirós, no concello de Monterroso;
***Fontemouro**, lugar da parroquia de Abellá, no concello de Frades;
***Portomouro**, lugar da parroquia de Abanqueiro, no concello de Boiro;
***Riomouro**, lugar da parroquia de Corvelle, no concello de Vilalba;
***Vilamouro**, lugar da parroquia de Tabeaio, no concello de Carral.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Mourín**, lugar da parroquia de Camariñas, no concello de Camariñas;
***Moro**, pobo de Filipinas.
Daniel Faulkner

**Daniel J. Faulkner**, nado en Filadelfia (Estados Unidos) o 21 de decembro de 1955 e finado o 9 de decembro de 1981 na mesma cidade, foi un policía de Filadelfia asasinado en circunstancias polémicas. O xornalista, activista político, membro das Panteras Negras e do MOVE Mumia Abu-Jamal, foi arrestado e condenado polo asasinato, nun proceso cheo de controversias.

## Datos biográficos 
Faulkner naceu nunha familia católica irlandesa do suroeste de Filadelfia, sendo o máis novo de sete irmáns. O seu pai morreu cando el tiña cinco anos e foi criado pola nai e os seus irmáns máis vellos. Pouco antes de graduarse no ensino secundario, Faulkner abandonou os estudos para enrolarse no exército. Unha vez alí, conseguiu un diploma en xustiza criminal. Despois de abandonar o exército en 1975 Faulkner entrou a traballar no departamento de policía de Filadelfia. No entanto, trataba de sacar a licenciatura en xustiza criminal, pensando en converterse algún día en fiscal do distrito. Casou cunha muller chamada Maureen en 1979.

## Asasinato 
Segundo o desenvolvemento dos feitos estabelecido polo fiscal no xuízo que condenou a Mumia Abu-Jamal o 9 de decembro de 1981, Faulkner detivo a William Cook, irmán de Abu-Jamal. No entanto trataba de arrestalo, Abu-Jamal chegou e disparoulle polas costas. Faulkner conseguiu devolver os disparos antes de caer ao chan, ferindo a Abu-Jamal no peito. Nese momento, Abu-Jamal disparou as balas restantes do seu revólver a queimarroupa. Un dos tiros impactou na cara de Faulkner.

Esta secuencia de feitos foi rexeitada polas persoas e organismos que apoiaban a Abu Jamal. Este foi detido por varios policías que se achegaron á escena do crime. Faulkner foi declarado morto esa mesma noite e Abu Jamal foi inmediatamente acusado da súa morte e condenado por ela en 1982.

## Maureen Faulkner 
Despois da morte do seu esposo. Maureen Faulkner mudouse a California, onde leva unha clínica médica. En 1994, tras descubrir que a Radio Pública Nacional pensaba emitir unha serie con mensaxes e comentarios gravados por Abu-Jamal dende o corredor da morte, Maureen comezou unha campaña contra o movemento "Liberdade para Mumia". Dende entón fixo moitísimos discursos e aparicións públicas, apoiando a condena e a súa consecuente pena de morte. En 1999 presentouse no Evergreen State College para protestar a decisión desta universidade de permitir unha fita de vídeo de Abu Jamal onde actuaba como padriño da promoción. Nesa gravación Abu-Jamal incluía ideas marxistas e animaba os titulados a emular a figura de Malcom X.

O 8 de decembro de 2006 apareceu de novo, desacreditando os seguidores de Abu-Jamal e pedíndolle ao avogado do estado Lynne M. Abraham que se opuxese firmemente ás peticións de Abu-Jamal de revisión do xuízo.

## Honras e homenaxes 
Unha parte da Ruta 1, que atravesa o nordeste de Filadelfia foi chamada Autoestrada Daniel Faulkner na súa honra. O 9 de decembro de 2001, celebrouse en Filadelfia unha cerimonia presidida pola súa viúva co gallo do vixésimo aniversario da súa morte.
Ana Leopoldovna

[miniatura|*Retrato da Princesa Anna, nai do Emperador Ivan VI* por [Louis Caravaque.]]
**Ana Leopoldovna** (А́нна Леопо́льдовна), tamén coñecida como **Anna Karlovna** (А́нна Ка́рловна), nada en 1718 e finada o 18 de marzo 1746, foi rexente da Rusia por algúns meses (1740 - 1741) durante a infancia do seu fillo bebé Iván, era a filla de Catarina (irmá da Emperatriz Ana) e de Carlos Leopold, o duque de Mecklenburg-Schwerin.

## Traxectoria 
En 1739 casou con Antonio Ulrich (1714 - 1776), fillo de Fernando Alberto, duque de Brunswick-Wolfenbüttel. A 5 de outubro de 1740 a emperatriz Ana adoptou como o seu fillo o recentemente nado Iván e proclamou herdeiro ao trono ruso. Algúns días logo desta proclamación a emperatriz faleceu (28 de outubro 1740), deixando instrucións acerca da sucesión, e designando o seu favorito Ernst Biron, duque de Courland, como rexente. Biron, con todo, fíxose nunha persoa detestada polo pobo ruso, e Ana Leopoldovna tivo pouca dificultade a destrona-lo (8 de novembro de 1740). Asumiu entón a rexencia, e tomou o título de Gran Duquesa, pero sabendo pouco do carácter da xente con quen ela tería que lidar, e aínda menos das convencións e da política de goberno ruso, acabando por levar rapidamente a querelas cos seus partidarios principais.

A decembro de 1741, a filla de Pedro o grande, que polos seus hábitos rusos era a favorita dos soldados, incitou os gardas a revoltárense e, logo de superar unha débil oposición, ascendeu ao trono como Emperatriz Isabel.

O réxime vitorioso, aprisionou de entrada a familia na fortaleza de Dünamünde preto de Riga, acabando posteriormente polos exiliar para Kholmogory, a norte do Río Dvina. Ana eventualmente morreu a 18 de marzo de 1746 durante o parto. O seu fillo Ivan VI foi asasinado en Shlisselburg a 16 de xullo de 1764, mentres o seu marido Antonio Ulrich faleceu en Kholmogory a 19 de marzo de 1776. Os seus demais catro fillos foron liberados da prisión en 1780 e foron vivir para a Xutlandia.

## Véxase tamén
Río Zézere

[260px|miniatura| O río Zézere o seu paso por [Constância, Portugal|Constância ]]
O **Zézere** (en grafía portuguesa *Zêzere*) é un río portugués que nace na serra da Estrela, a cerca de 1900 m de altitude, xunto ao Cântaro Magro, onde define un val glaciar. Seguindo para suroeste, conflúe co río Texo ao oeste da localidade de Constância, despois dun curso de cerca de 242 quilómetros.

## Características 
O río Zézere é o segundo maior río exclusivamente portugués, tras o río Mondego. Os seus principais afluentes na marxe dereita son: o río Alge, o río Cabril, a ribeira de Unhais, o río Nabão, a ribera de Paul e a ribeira de Pêra. Na marxe esquerda recibe o ribeira de Bogas, a ribeira de Río Caria, a ribeira da Malhadancha, a ribeira da Isna, a ribeira de Meimoa, a ribeira da Sertã e a ribeira de Teixeira.
 
Da súa conca hidrográfica con 5043&nbsp;km², 1056&nbsp;km² pertencen ao río Nabão. Os grandes desnivéis, aliados ao volume de auga (por veces superior a 10.000 m³/s), representam unha notábel riqueza hidroeléctrica, aproveitada en três encoros: o de (Bouçã, o de Cabril e a presa de Castelo de Bode), que producen anualmente 700 millóns de kW/hora.

## Véxase tamén
Entoación

A **entoación** é a melodía executada acompañando á secuencia de fonemas e sílabas que constitúe un enunciado pronunciado nun determinado acto de fala. A entoación incorpora no enunciado un novo significado independente da secuencia de fonemas. Se se cotexan estas dúas secuencias observarase que a entoación é tamén un signo que se expresa mediante a curva melódica e cun significado consistente na modalidade asignada ó enunciado: *Ela vén da praia de Coroso / Ela vén da praia de Coroso?*

Todo enunciado móstrase cunha determinada melodía, que en parte está determinada por factores fisiolóxicos e psíquicos. Articulatoriamente, compréndese que, ó comezar a falar, a posta en tensión das cordas vocais produza unha elevación máis ou menos rápida do ton, e que o concluí-la emisión, o relaxamento das cordas vocais orixine o descenso tonal. Esta relación natural entre o ton e as emocións aprovéitase na práctica da lingua utilizando o ascenso do ton para esperta-lo interese do interlocutor. De aí provén que o ascenso tonal caracterice os enunciados non conclusos ou ás preguntas. En cambio o descenso do ton acompaña ó enunciado aseverativo, xa que é innecesaria a imprecación á atención do oínte.

Toda curva melódica, desde o silencio previo á emisión da fala ata a pausa final, móvese entre tres niveis, discernibles polo seu mutuo contraste: o grave, o medio e o agudo. Ó comezo as cordas vocais póñense en tensión: o ton ascende e, con certas oscilacións, mantense nunha liña media bastante uniforme. Ó final, en torno á última sílaba acentuada, o ton presenta un cambio de dirección: cara ós graves (se as cordas vocais se distenden) ou cara ós agudos (cando as cordas se poñen máis tensas).

A nivel lingüístico a entoación realiza as seguintes funcións:
:* **Función distintiva**: É aquela que diferencia enunciados dependendo do tonema final: entoación enunciativa (tonema descendente), entoación interrogativa (tonema ascendente)
:* **Función integradora**: Integra palabras para formar unha oración.
:* **Función delimitadora**: A entoación delimita enunciados e segmenta o discurso en unidades por motivos físicos ou lingüísticos.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Acento prosódico
* Prosodia
Paronomasia

A **paronomasia** é unha figura retórica e estilística que consiste en aproveitar a similitude fonética entre dúas ou máis palabras, frecuentemente con intención burlesca ou conceptista.

Tamén coñecida informalmente como *xogo de palabras* pode consistir nunha deliberada ou non deliberada confusión de palabras similares ou frases con efecto retórico, xa sexa con fins serios ou humorísticos.

## Exemplos
*No texto *"Poema nuclear"* de Celso Emilio Ferreiro atopamos a colocación próxima de dúas palabras foneticamente semellantes:

:*plutonio plutocrático* (verso 8)
:*magnates e mangantes* (verso  23)
:*A bomba, ¡bong!, a bomba bon amigo* (2)
:*axiña vén, vela ahí vén, bon amigo. / ¡Estanos ben! ¡Está ben! ¡Está bon! / ¡¡¡Booong!!!* (versos do 36 ao 38).

*Neste poema de Ricardo Carvalho Calero tamén podemos apreciar a paronomasia:

:*Como o home no gremio da mulher*
:*na última **causa** soña toda a **cousa**.
*

*En "Chove, chove..." (*Longa noite de pedra*, de Celso Emilio Ferreiro)
:*por **tanto pranto** que escoito*

*En "Divina Comedia" de Dante Alighieri:

: *esta **selva selvaggia** e aspra e forte*

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Figura estilística
*Literatura