Cabinda

**Cabinda** é unha das 18 provincias de Angola situadas na rexión norte do país, sendo a máis norteña. Constitúe un enclave limitado ao norte pola República do Congo, ao leste e ao sur pola República Democrática do Congo e ao oeste polo océano Atlántico. Capital: Cabinda.

Administrativamente, a provincia está formada polos municipios de Cabinda, Cacongo (antiga Landana), Buco-Zau e Belice.

Cabinda, tamén coñecida como o Congo Portugués, foi a parcela do antigo Reino do Kongo atribuído a Portugal na Conferencia de Berlín, 1885, onde simultaneamente naceron o Congo Belga (Ex *Zaire* e actual República Democrática do Congo) e o Congo Francés (Actual República do Congo Brazzaville).

Nas vésperas da Conferencia de Berlín, os príncipes e os notábeis de Cabinda asinan o Tratado de Simulambuco con Portugal onde colocaron o territorio de Cabinda baixo protectorado luso.

En 1974, despois da Revolución do 25 de abril en Portugal, varios intereses políticos levan Cabinda a se integrar en Angola, coa cal non ten fronteiras comúns. Logo, despois da independencia de Angola (1975), a *Fronte de Liberación do Enclave de Cabinda*, que reclama o dereito á independencia do enclave, emprende unha guerra contra a presenza angolana que perdura ata os días de hoxe.

Rico en petróleo, de Cabinda extraese preto do 70 % do petróleo exportado por Angola que representa mais do 80% das exportacións angolanas. Cabinda tornou así no palco de múltiplos intereses internacionais, e consecuentemente nun territorio que ten sido branco de constantes violacións dos Dereitos Humanos.

Segundo as proxeccións de poboación de 2018, elaboradas polo Instituto Nacional de Estatística, ten unha poboación de 801.374 habitantes e unha área territorial de 7 283 km², sendo a provincia máis densamente poboada de Angola despois de Luanda. 

## Etimoloxía 
Segundo algúns historiadores, o nome "Cabinda" orixínase na combinación dos termos "Mafuca Binda", onde a aglutinación da última sílaba da palabra "Mafuca", que nos vellos reinos de Loango, Cacongo e Nagoio era unha especie de intendente xeral do comercio e un home de confianza do rei, que en nome deste último se ocupou de todas as transaccións comerciais e "Binda", que era o nome do "Mafuca" naquel momento. 

## Xeografía 
O territorio é un exclave angolano, estando limitado ao norte pola República do Congo, ao leste e ao sur pola República Democrática do Congo e ao oeste polo océano Atlántico.

Os principais accidentes xeográficos en Cabinda son as baías de Cabinda, Malembo e Lândana, ademais da Laguna de Massabi, que son importantes caladoiros.

O principal curso de auga é o río Chiluango, que nace na República Democrática do Congo, tendo como afluentes os ríos Luali, Lufe e Lombe. Outros caudais importantes son os ríos Lubinda (que forman a Laguna de Massabi), os ríos Lulondo e Lucola.

As elevacións máis relevantes atópanse en Serra do Muabi.

### Clima 
Segundo a clasificación climática de Köppen-Geiger, o clima de sabana tropical (Aw / As) prevalece en toda a provincia, con precipitacións anuais de aproximadamente 800 mm. A temperatura anual temperatura varía entre 25 e 30º Celsius.

### Demografía 
A poboación de Cabinda pertence case na súa totalidade aos pobos bantú, ao grupo bacongo e ao subgrupo fiote; a lingua principal falada é portugués, sendo a lingua tradicional principal a lingua ibinda, considerada un dialecto do quicongo.

## Historia 
### Contactos cos europeos 
Exploradores, misioneiros e comerciantes portugueses chegaron á desembocadura do río Congo a mediados do século XV, tomando contacto co manicongo (nome co que se chamou o mandato do Reino do Congo). O manicongo controlaba gran parte da rexión a través da afiliación a reinos minoritarios, como os de Negoio, Luango e Cacongo, todos eles parte integrante do antigo reino do Congo e situado na actual Cabinda.

O Reino de Cacongo, un dos Estados Confederados do Reino do Congo e a entidade soberana máis importante que se desenvolveu nese territorio, mantivo a súa capital en Caio-Caliado (actual comuna de Tanto-Zinze).

Co paso dos anos, portugueses, holandeses e británicos estableceron postos comerciais, madeira e fábricas de aceite de palma en Cabinda. O comercio continuou e a presenza europea creceu, provocando conflitos entre as potencias coloniais rivais.

### Presenza brasileira 
De 1827 a 1830, a Mariña Imperial Brasileira estableceu a base naval da División Naval do Leste no territorio de Cabinda, converténdoo efectivamente no único territorio colonial Brasileiro fóra de América do Sur.

### Protectorado do Congo portugués 
thumb|200px|esquerda|Posto de Massabi, en 1896. 
No marco da "carreira europea por África", Portugal concluíu, en febreiro de 1885, cos xefes dos reinos do norte de Angola asinando o Tratado de Simulambuco que daría á rexión o status de protectorado da Coroa portuguesa "baixo permiso dos príncipes e gobernantes do Congo" reservando así os dereitos de goberno do territorio.

Con motivo da Conferencia de Berlín, celebrada no mesmo ano, cando o Congo Belga (ex Zaire e actual República Democrática do Congo) e Congo francés] (antes Congo-Brazavile e actual República do Congo), a asignación de Cabinda a Portugal confirmouse internacionalmente, adoptando a designación Congo portugués. 

Non obstante, como Bélxica reclamaba unha saída ao Atlántico do Congo belga, agora constituído como tal, concedéuselle un "corredor" composto polos territorios adxacentes a río Congo. Deste xeito, cortouse a conexión terrestre existente entre Cabinda e o resto do Reino do Congo.

### De distrito a provincia 
Case xunto coa formación política do Protectorado do Congo portugués, Portugal creou o distrito do Congo (actual provincia de Uíge), o 31 de maio de 1887 e; na ordenanza número 867, do 10 de xullo de 1912, defínense os límites provisionais do distrito do Congo, comezando o Protectorado do Congo portugués o proceso de absorción nel. A cidade de Cabinda foi a sede do protectorado e do distrito do Congo ata 1917, cando pasa a ser a cidade de Maquela do Zombo. O protectorado creouse como unha colonia completa no acto de transferencia da sede do distrito.  Breve historia do antigo distrito portugués do Congo. Wizi-Congo. 2019.

Pola ordenanza número 50, o 28 de febreiro de 1919, o territorio do distrito do Congo desmembrouse para constituír o "distrito de Cabinda", sendo o antigo distrito do Congo o responsable administrativo da rexión continental ao sur do río Congo e o novo distrito formado polo enclave de Cabinda e as illas do Congo.  Este movemento tivo desde o principio o propósito de promover para Cabinda unha independencia separada da de Angola, defendida desde a década de 1950, polos movementos nacionalistas FNLA e MPLA, e desde 1966, tamén pola UNITA.

Neste sentido, FLEC constituíu en 1967 un "Goberno de Cabinda no exilio", con sede en Ponta Negra, en Congo-Brazavile. As actividades desenvolvidas por FLEC foron, durante esta fase, esencialmente de mobilización política en Cabinda e de busca, a través de canles diplomáticos, dun amplo recoñecemento internacional.

Ao mesmo tempo, o FNLA e o MPLA desenvolveron desde a República Democrática do Congo (e o MPLA máis tarde desde o Congo-Brazavile)) operacións militares en Cabinda, principalmente nas rexións interiores, con acceso máis difícil. Estas operacións obrigaron a Portugal a reforzar considerablemente a súa presenza militar en Cabinda, logrando así conter a penetración dos dous movementos, tarefa facilitada polos frecuentes conflitos armados entre ambos. A finais da década de 1960, o FNLA practicamente cesou as operacións en Cabinda, mentres que o MPLA tivo certa presenza militar ata o final da era colonial. MPLA e FLEC competiron firmemente no campo da mobilización política.

Despois da [Revolución do 25 de abril de [1974]] en Portugal, o MPLA obtivo rapidamente o control militar de Cabinda, defendendo a continuación do enclave como parte integrante de Angola e procurando neutralizar aos militantes do FLEC. Pola súa banda, o FLEC, naquel momento dividido en varias correntes, declarou a independencia de Cabinda e creou rapidamente unha pequena forza militar. Intentou unha incursión desde a República Democrática do Congo, pero foi rexeitada sen maiores problemas polo MPLA. A partir deste momento, o FLEC deixou de ter ningún papel no conflito que levou á Independencia de Angola.

### Período post-colonial 
Na constelación resultante das circunstancias nas que se conseguiu a independencia de Angola, o MPLA gañou o poder e a UNITA e o FNLA desencadearon de inmediato a Guerra Civil de Angola, o petróleo de Cabinda converteuse no recurso económico vital para a supervivencia do novo réxime político. Por unha banda, investiu moito na protección militar das instalacións de extracción de cru, empregando durante algún tempo o apoio de unidades cubanas, por outra banda, rapidamente concertou contratos con empresas americanas, especializadas na extracción de cru.

Dado o rápido declive do FNLA como forza militar e a imposibilidade de que a UNITA chegase a Cabinda, non se viu afectada polas operacións militares durante a guerra civil. Por outra banda, o FLEC, a pesar das súas divisións internas, recuperou algo de alento, menos en termos de accións armadas, pero cunha importante capacidade de mobilización política. Isto último foi algo facilitado pola dura represión do goberno do MPLA 

Os conflitos, que duraron moitos anos, motivaron a intervención de varias forzas da sociedade civil en Cabinda, especialmente a Igrexa católica, para lograr a paz. Non obstante, só despois do final da Guerra Civil, en 2003, asinouse, o 1 de xullo de 2006, un "Memorando de entendemento para a paz e a reconciliación da provincia de Cabinda", entre o goberno de Angola e o Foro de Diálogo Cabindês, un órgano da sociedade civil que tamén integra parte das tendencias do FLEC.

Como resultado deste entendemento, o persoal militar do FLEC acuatelouse o 6 de xaneiro de 2007, algúns destes elementos incorporáronse ás Forzas Armadas de Angola e á Policía Nacional. Un líder da FLEC, António Bento Bembe, ingresou no goberno de Luanda. Outorgouse un continxente de bolsas de estudo a persoas implicadas anteriormente na oposición ao estado angolano. O goberno do MPLA prometeu atribuír a Cabinda unha maior parte dos beneficios obtidos no sector petroleiro. Entre outras moitas melloras, destaca a creación en 2009 da Universidade 11 de Novembro, na cidade de Cabinda.

### Década de 2010 
Non obstante, elementos inconformistas da FLEC acabaron realizando ataques esporádicos contra as forzas gobernamentais na selva e tamén contra instalacións de empresas radicadas no territorio. Para demostrar a normalidade, Cabinda fora elixido como unha das sub-sedes da Copa de África de Nacións de fútbol, ​​organizada por Angola en 2010. A FLEC aproveitou esta oportunidade para levar a cabo un acto terrorista, atacando o autobús que realizaba o transporte da Selección de Togo, matando ao condutor e ferindo a dous xogadores. Este acto provocu fortes reaccións da comunidade internacional e dos servizos de seguridade de Angola.

A principios de marzo de 2011, as Forzas Armadas de Angola capturaron ao xefe de gabinete das Forzas Armadas de Cabinda (FAC; banda armada da FLEC).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas