Nikon (patriarca de Moscova)

**Nikon** (en , en ruso antigo: *Нїконъ*), nado **Nikita Minin** (*Никита Минин*) en Valmanovo (óblast de Nizhnii Novogorod) o 7 de maio de 1605 e finado en Iaroslavl o 17 de agosto de 1681 foi o sétimo Patriarca de Moscova e de todas as Rusias da Igrexa ortodoxa rusa, actuando oficialmente entre 1652 e 1666. Foi recoñecido pola súa elocuencia, enerxía, piedade e as súas ligazóns próximas co tsar Alexis. Nikon introduciu moitas reformas que eventualmente levou ao cisma coñecido como *Raskol* na igrexa ortodoxa rusa. Durante moitos anos foi unha figura política dominante, en ocasións igualando ou mesmo superando o tsar. As súas reformas litúrxicas foron impopulares entre os conservadores. O grupo opositor das reformas de Nikon é coñecido como *staroviery* (vellos crentes) ou *raskólniki* (cismáticos), que defenden o uso das oracións antigas. En decembro de 1666, Nikon foi xulgado por un sínodo de oficiais da igrexa, retirándolle todas as súas funcións sacerdotais e reduciuno ao status de simple monxe.

## Traxectoria 
miniatura|esquerda|O patriarca Nikon presentando os novos textos litúrxicos no concilio de 1654, pintura de Aleksei D. Kivshenko
Fixo dun campesiño e granxeiro mordoviano chamado Mina, naceu na aldea de Valmanovo, a 90 verstas (96&nbsp;km) de Nizhnii Novgorod. A súa nai morreu pouco despois do seu nacemento, e o seu pai volveu casar. A súa madrasta maltratouno. Aprendeu a ler e escribir co sacerdote da súa parroquia. Aos doce anos marchou da casa ao mosteiro Makariev onde permaneceu como novizo ata 1624.

Nikon foi un amigo próximo do tsar Alexis I de Rusia, estivo casado durante 10 anos e fíxose monxe tras morreren os seus fillos, escalou posicións dentro da igerxa e en 1649 ascendeu a cargo de bispo metropolitano de Novgorod (o Grande), e en 1652 ao de patriarca de Moscova. Nikon sabía que era bastante impopular entre a nobreza e declinara o ofrecemento varias veces. Dous anos máis tarde en 1654 convocou un concilio en que obrigou os seus sacerdotes a aceptaren unha revisión completa dos textos sagrados, que el traduciu e adaptou dos textos gregos; construíu e reformou mosteiros e dotounos de valiosas coleccións, os seus emisarios percorreron ou Oriente Medio e Rusia buscando manuscritos, tanto profanos como sagrados, que puidesen achegar a igrexa rusa ás súas orixes gregas, creu que Rusia se convertería no centro espiritual e político da igrexa ortodoxa.
[miniatura|Mosteiro da Resurrección da Nova Xerusalén, en [Istra.]] 
A reforma suscitou a violenta reacción do protopope Avvakum, xefe dos vellos crentes. Nikon fíxoo deportar a Siberia e someteuno a tortura. En 1656 distanciouse do tsar, quen non aceptaba a primacía do poder espiritual sobre o temporal. En 1658 Nikon retirouse ao mosteiro da Resurrección da Nova Xerusalén que el fundara nas proximidades de Istra dous anos antes. Posteriormente en 1664 intentou recuperar as súas funcións, mais o concilio de 1666, que marcou o triunfo do Estado sobre a Igrexa, apartouno de xeito definitivo, culpándoo de insubordinado e despoxándoo das súas funcións sacerdotais, recoñecéndoo só como *Nikon, o monxe*.

Nikon foi desterrado ao mosteiro de Ferapontov na rexión de Vologda. Porén, á morte do tsar Alexis, o seu fillo e sucesor o tsar Teodoro III  (Fiodor Alekseievich) mandou levar a Nikon ao mosteiro da Resurrección da Nova Xerusalén, máis próximo a Moscova. O septuaxenario monxe non puido sobrevivir á longa viaxe, falecendo na igrexa Nikolo-Tropinskaia nas proximidades de Iaroslavl. Por expreso desexo do tsar e a pesar das protestas do patriarca Xoaquín de Moscova, Nikon foi enterrado coas honras de patriarca no seu querido mosteiro de Istra. En 1682 o tsar conseguiu a devolución *post mortem* do título de patriarca a Nikon.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Lobachev, Sergei V. "Patriarch Nikon's Rise to Power." *Slavonic and East European Review* (2001): 290-307. in JSTOR
* Meyendorff, Paul. *Russia, ritual, and reform: the liturgical reforms of Nikon in the 17th century* (RSM Press, 1991)
* Shusherin, Ioann. *From Peasant to Patriarch: Account of the Birth, Uprising, and Life of His Holiness Nikon, Patriarch of Moscow and All Russia* (2008)
* Spinka, Matthew."Patriarch Nikon and the Subjection of the Russian Church to the State." *Church History* 10#4 (1941): 347-366. in JSTOR