Herba lombrigueira

miniatura|240px|Inflorescencia
A **herba lombrigueira** (***Tanacetum vulgare***) é unha planta asterácea herbácea perenne. É natural de Europa e de Asia, cada vez máis rara cando se avanza cara ao sur.

## Características 
É unha planta herbácea perenne moi robusta que posúe un talo ergueito de 60 a 90 cm de altura. As follas son pinnadas con numerosos folíolos profundamente dentados, son de cor verde escura e aromáticas. As flores son pequenas de cor amarela dourada agrupadas en capítulos formando un corimbo denso e aplanado, florecen en verán.

## Historia 
O uso medicinal da herba lombrigueira é antigo,  como o demostra a súa presenza na Capitulare de villis vel curtis imperii, unha orde emitida por Carlomagno que reclama que se cultiven nos seus campos unha serie de herbas e condimentos incluíndo as "tanazitam", identificadas actualmente como *Tanacetum vulgare*.

## Propiedades 
miniatura|*Tanacetum vulgare*
miniatura|Flores
* Vermífugo. A infusión de flores é un antihelmíntico recomendado contra os vermes ascáridos e oxiuros, de onde lle vén o seu nome común. 
* Na súa aplicación externa aplícase o seu aceite para combater o reumatismo.
* O *Tanacetum vulgare* ten prohibida a súa venda ao público, así como a dos seus preparados, e o seu uso en España, por razón da súa toxicidade, conforme ao que establece o artigo 42.2 da Lei 25/1990, de 20 de decembro, do Medicamento. A súa comercialización restrínxese á elaboración de especialidades farmacéuticas, fórmulas maxistrais, preparados oficinais, cepas homeopáticas e á investigación.

### Toxicidade 
miniatura|200px|Detalle da flor
Moitas especies de *Tanacetum* conteñen un aceite volátil que pode causar dermatite de contacto en individuos sensibles. Se se toma internamente, orixínanse metabolitos tóxicos a medida que o aceite se degrada no tracto dixestivo e no fígado. É moi tóxica para os parasitos internos e por iso durante séculos foi prescrita polos herboristas para expulsar os vermes. É un insecticida efectivo e moi tóxico para artrópodos. Como contén tuiona, nalgúns países como EUA limítase o seu uso a bebidas alcohólicas e o produto final debe estar libre de tuiona. *Tanacetum annuum* confúndese ás veces con *Tanacetum vulgare*, pero a primeira produce un aceite esencial que é completamente diferfente quimicamente, xa que non contén tuiona e si altas cantidades de chamazuleno, facendo que o aceite sexa de cor azul escura, aínda que ás veces se venden mesturados os aceites das dúas plantas, o que é unha adulteración. O aceite de *Tanacetum vulgare* nunca é azul porque non contén chamazuleno.

Os compoñentes activos do aceite volátil de *T, vulgare* son 1,8-cineola, *trans*-tuiona, canfor e mirtenol, e as cantidades e proporcións de cada un varían estacionalmente e de planta a planta.

A 1,8-cineola é unha toxina que se cre defende as follas da planta contra os ataques dos herbívoros. Un té amargo feito con flores de *T. vulgare* utilizouse durante séculos como antihelmíntico para tratar as infestacións parasitarias, e as tortas desta planta comíanse tradicionalmente durante a Coresma, xa que se cría que o consumo de pescado durante a Coresma causaba vermes intestinais. Varias especies de *Tanacetum* utilízanse etnomedicamente para tratar a migraña, neuralxia e o reumatismo e como antihelmínticos. Tradicionalmente, foi utilizada a miúdo polos seus efectos emenagogos para provocar a menstruación ou terminar un embarazo non desexado (aborto), e recoméndase que as mulleres embarazadas non utilicen esta herba. Unha investigación publicada en 2011 identificou a presenza nesta planta de 3,5- ácido dicafeoilquínico (3,5- DCQA) e axilarina como compostos antivirais que son activos contra o virus do Herpes simplex.

## Taxonomía 
*Tanacetum vulgare* describiuna Linné e publicouna en *Species Plantarum* 2: 844–845. 1753. 
;Etimoloxía:
***Tanacetum***: nome xenérico derivado do latín medieval "tanazita" que á súa vez provén do grego "athanasia" (= inmortal, a longo prazo), que probablemente indica a longa duración da inflorescencia desta planta; noutros textos indícase que deriva da crenza de que as bebidas a base das follas desta planta confiren a vida eterna.

***vulgare***: epíteto latino que significa 'vulgar, común'.

;Sinonimia:
* *Chrysanthemum vulgare* (L.) Bernh. 1800
* *Leucanthemum vulgare Lam.
* *Chrysanthemum leucanthemum* L.  
* *Chrysanthemum leucanthemum var. boecheri* Boivin  
* *Chrysanthemum leucanthemum* L. var. *pinnatifidum* Lecoq & Lamotte
* *Leucanthemum leucanthemum* (L.) Rydb.  
* *Leucanthemum vulgare* Lam. var. *pinnatifidum'' (Lecoq & Lamotte) Moldenke

## Notas 
* USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network - (GRIN). National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. URL: http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?104144 http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?104144

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Tanacetum vulgare
* Información sobre T.vulgare