Dozón

**Dozón** é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente á comarca do Deza. Segundo o IGE en 2015 tiña 1174 habitantes.

## Xeografía 
O concello está situado no nordeste da provincia de Pontevedra. Limita ao noroeste con Lalín, ao nordeste con Rodeiro, e ao sur co Irixo e Piñor (provincia de Ourense). Con 75&nbsp;km², é o municipio máis pequeno da comarca do Deza. Ten 8 parroquias e 54 aldeas, sendo a capital O Castro.

Está situado nas terras altas do val do río Deza, na vertente Oeste da Dorsal Occidental Galega, nos contrafortes das serras do Faro e dos montes do Testeiro, a altitude media é superior os 740 m. O teito do concello constitúeo a Pena de Francia, de 914 m. Tamén destacan os montes Cubelos (833 m) e A Gándara (870 m), estas elevacións forman a divisoria das augas das concas do Miño e do Ulla, e Coto da Lebre (770 m).

Neses montes nacen diversos ríos e regatos, que conforman unha extensa rede fluvial. O río Asneiro, tamén chamado Dozón, nace nas proximidades da Pena de Francia. Dá nome á zona, e é popularmente coñecido coma Deza debido a un erro ortográfico na cartografía do século XIX.

### Demografía 
Evolución da poboación no intervalo 2000 - 2013:

Colors= 
  id:AA  value:green
  id:AE  value:red

  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
  id:sfondo value:rgb(0.95,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:100 start:0

ImageSize = width:650 height:370
PlotArea = width:500 height:300 left:50 bottom:45

DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:2500

TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:250 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:125 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

PlotData=
  width:35 mark:(line,white) align:left fontsize:7

  bar:2000      from:0 till:2174 color:AA
  bar:2002      from:0 till:2095 color:AA
  bar:2004      from:0 till:2030 color:AA
  bar:2006      from:0 till:1947 color:AA
  bar:2008      from:0 till:1864 color:AA
  bar:2010      from:0 till:1781 color:AA
  bar:2012      from:0 till:1328 color:AA
  bar:2013      from:0 till:1241 color:AE

PlotData=

  bar:2000 at:2174 fontsize:XM text: 2174 shift:(-11,5)
  bar:2002 at:2095 fontsize:XM text: 2095 shift:(-20,5) 
  bar:2004 at:2030 fontsize:XM text: 2030 shift:(-20,5)
  bar:2006 at:1947 fontsize:XM text: 1947 shift:(-20,5) 
  bar:2008 at:1864 fontsize:XM text: 1864 shift:(-20,5)
  bar:2010 at:1781 fontsize:XM text: 1781 shift:(-20,5) 
  bar:2012 at:1328 fontsize:XM text: 1328 shift:(-20,5)
  bar:2013 at:1241 fontsize:XM text: 1241 shift:(-20,5)

## Historia 
Nun documento do ano 832 hai unha referencia a *Dezón*, manténdose este topónimo até o século XIII. En 1226 aparece o topónimo actual, nun documento no que Gonzalo Rodríguez subscribe coma primeiro titular o establecemento do arcediagado de Dozón.

No termo municipal está establecido o nacemento do lendario rei Vamba , se ben a tradición oral matiza e sinala que Wamba, era fillo do rei visigodo Recesvinto e dunha das súas criadas, que ao ser expulsada da Corte, veu vivir ao que hoxe coñécesamento como “Castro Real de Dozón”. Unha vez falecido o fillo lexítimo de Recesvinto, este mandou ós seus cabaleiros a buscar a Wamba, xa maior. Cando chegaron, Wamba estaba arando na terra e negouse a marchar con aqueles homes, se ben tralas presións e as amezas, aquel home aceptou, reinando posteriormente como Wamba.

No século X converteuse en Real Couto de Dozón por iniciativa do rei Sancho I de León e da súa muller, logrando privilexios coma a exención do pago de impostos. O Real Couto foi orixinariamente señorío da abadesa do mosteiro de San Pedro de Dozón, pero máis tarde converteuse en señorío do abade do mosteiro de Oseira, do que aínda se conservan escudos nalgún dos edificios máis senlleiros da bisbarra.

Durante o reinado de Filipe II, Dozón converteuse en Reguengo.

## Patrimonio 
A vila do Castro aséntase sobre un dos moitos castros fundados na idade de Bronce, dos que aínda se conservan numerosas pegadas. Destacan polo seu bo estado de conservación o castro de San Breixo, en Maceiras, e o de Santa María, na parroquia de Dozón.

Do período da romanización consérvanse as súas pontes e restos dunha calzada cara ás terras de Camba.

A igrexa de San Pedro de Vilanova de Dozón é un templo románico do século XII. A igrexa de Santa María de Dozón ten elementos pertencentes ao barroco. Ademais das outras igrexas parroquiais, están as ermidas de San Domingos en Sanguiñedo, a de Santo Amaro e O Pilar, no Sisto, e a da Virxe da Pena de Francia.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de Santa María de Dozón, Dozón 3.JPG|Igrexa de Santa María de Dozón.
Ficheiro:Igrexa de San Xoán do Sisto, Dozón.jpg|Igrexa de San Xoán do Sisto.
Ficheiro:Capela da Pena de Francia, Dozón.jpg|Capela da Pena de Francia.
Ficheiro:Campo da festa de Vilarello, Dozón.JPG|Campo da festa de Vilarello
Ficheiro:Panorámica das pinturas da igrexa de San Xoán do Sisto, Dozón.jpg|Pinturas da igrexa do Sisto
Ficheiro:CEIP Pío Cabanillas Gallas no Castro de Dozón.JPG|CEIP Pío Cabanillas Gallas no Castro de Dozón

## Nados en Dozón 
## Parroquias 
## Lugares de Dozón 
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Dozón vexa: Lugares de Dozón.

## Notas 
## Véxase tamén