open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Candidatura Unitaria de Trabajadores

**Candidatura Unitaria de Trabajadores** (**CUT**), anteriormente coñecida co nome de **Colectivo de Unidad de los Trabajadores—Bloque Andaluz de Izquierdas** (**CUT-BAI**), é un partido político nacionalista andaluz de esquerda creado en 1979. Foi un dos partidos fundadores de Izquierda Unida (IU) en 1986, organización da que formou parte até 2015. Tras a disolución do Partido Andalucista (PA) en setembro de 2015, a CUT converteuse no principal partido político que se declara nacionalista andaluz.

Aínda que pola súa vinculación co sindicalismo rural andaluz a súa presenza está maioritariamente no campo, tamén ten presenza en núcleos urbanos como Granada, Almería ou Marbella (Málaga).

Actualmente salvo en municipais - que depende do acordado municipio a municipio - concorre a todas as demais eleccións dentro de Adelante Andalucía ou Unidas Podemos ou candidaturas equivalentes.

## Historia 
A CUT foi creada por militantes do Sindicato de Obreros del Campo (SOC) en 1979, por iniciativa de Diamantino García, co nome inicial de **Candidatura Unida de los Trabajadores** para presentarse ás eleccións municipais dese mesmo ano; obtendo 5562 votos e 33 concelleiros no conxunto de Andalucía. Desde entón foi considerada como o «brazo político» deste sindicato, converténdose na opción hexemónica da comarca da Sierra Sur de Sevilla.

En 1986 a CUT integrouse na coalición Izquierda Unida (IU) xunto co PCE e outros partidos de esquerda.

O 17 de maio de 2010 a CUT abandonou a Federación Andaluza de Municipios e Provincias (FAMP), por considerala «ineficaz» na defensa das reivindicacións dos concellos andaluces, co fin de crear unha federación máis «libre e independente».

No IV Congreso da CUT-BAI, celebrado en xaneiro de 2014 en Sevilla, tomouse a decisión de cambiarlle o nome ao partido, que pasou a chamarse provisionalmente como Candidatura de Unidad de los Trabajadores, para finalmente adoptar o nome de Candidatura Unitaria de Trabajadores (CUT).

Nas eleccións xerais de España de 2016 a CUT presentouse nas circunscricións de Andalucía dentro da coalición Unidos Podemos, participando con independentes nas súas listas. O sindicalista Diego Cañamero, exalcalde de El Coronil pola CUT, foi cabeza de lista de Unidos Podemos por Xaén, resultando elixido deputado. Nas eleccións ao Parlamento de Andalucía de 2018 a CUT presentouse dentro da coalición Adelante Andalucía, participando con independentes nas súas listas. Nas eleccións de 2019, Diego Cañamero non foi reelixido como deputado.

## Organización 
A CUT organízase territorialmente mediante asembleas locais que desenvolven a súa actividade política no marco municipal. As asembleas locais envían representantes á Asemblea Nacional da CUT, máximo órgano de decisión entre congresos. O partido está dirixido por unha Mesa Permanente proposta polo portavoz nacional e ratificada pola Asemblea Nacional.

A Permanente está composta polas seguintes persoas:

* Juan Manuel Sánchez Gordillo: portavoz nacional, elixido polo Congreso.

## Notas
Martín de la Jara

**Martín de la Jara** é un municipio de España na provincia de Sevilla, comunidade autónoma de Andalucía.

Ten unha área duns 49,80 km² e unha poboación de 2.665 habitantes (2020), o que daba unha densidade de poboación de 55,02&nbsp;hab/km². Encóntrase situada a unha altitude de 405&nbsp;m e a 109&nbsp;km da capital provincial, Sevilla.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
* Martín de la Jara - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
* O patrimonio cultural de Martín de la Jara na Guía Dixital do Patrimonio Cultural de Andalucía. IAPH
Sindicato de Obreros del Campo

O **Sindicato de Obreros del Campo** é un sindicato obreiro reivindicativo, de clase, unitario, democrático, independente, sociopolítico, ecoloxista, solidario, nacionalista andaluz e internacionalista de Andalucía. O SOC promove a defensa dos traballadores do medio rural e, en particular, os intereses dos xornaleiros sen terra de Andalucía. O seu nome completo é **Sindicato de Obreros del Campo y del Medio Rural de Andalucía** (SOC-MRA) e desde 2007 está integrado no Sindicato Andaluz de Trabajadores (SAT). O SOC ten presenza nas oito provincias andaluzas, aínda que o seu maior arraigamento reside nas provincias de Cádiz e Sevilla.
## Historia 
O SOC constituíuse como tal na Asemblea Fundacional celebrada en Antequera en agosto de 1976.

Unha certa presenza do cristianismo de base tamén estivo presente no SOC nas súas orixes, sobre todo na Sierra Sur de Sevilla, onde algúns párrocos pertencentes ao movemento de curas obreiros lideraron nas súas localidades a formación do sindicato na clandestinidade do franquismo. Entre outros destacaron as figuras de Diamantino García, párroco de Los Corrales, Estebán Tabares, párroco de Aguadulce e Juan Heredia, párroco de Gilena.

Xunto ao compoñente libertario e andalucista existe o legado marxista herdado da pertenza do SOC á CSUT, sindicato maioritariamente dirixido polo PTE.

Politicamente, o SOC estaba vinculado a un partido, a CUT, organización das candidaturas unitarias de traballadores formadas en diferentes localidades por sindicalistas do SOC nas eleccións municipais de 1979. Algúns dos seus afiliados máis destacados, como Diego Cañamero ou Juan Manuel Sánchez Gordillo, comparten responsabilidades de dirección en ambas as formacións. A CUT (como CUT-BAI) intégrase dentro de Izquierda Unida desde a súa fundación en 1986 até 2015 ano da súa saída, tendo presenza como grupo nos órganos de dirección da provincia de Sevilla, en Andalucía e a nivel federal.

## Notas
Holly Gillibrand

**Holly Gillibrand**, nada en 2005, é unha activista ambiental escocesa. A partir dos 13 anos, faltou á escola durante unha hora todos os venres como parte da folga escolar polo clima. É organizadora de Fridays for Future Scotland.

Foi nomeada Nova Escocesa do Ano do Glasgow Times en 2019. Tamén foi nomeada unha das 30 mulleres inspiradoras na Woman's Hour Power List 2020 da BBC e foi entrevistada no programa. Escribiu para Lochaber Times.

En agosto de 2020, apoiou a Chris Packham nunha campaña nacional que tiña como obxectivo deter os delitos contra a vida silvestre. En novembro dese ano, ela e outros mozos activistas tiveron unha sesión de preguntas e respostas con Alok Sharma. Traballa como asesora de mozos para a organización benéfica Heal Rewilding, cuxo obxectivo é devolver máis terra á natureza.

## Notas
Iris Duquesne

**Iris Duquesne** é unha activista climática francesa orixinaria de Bordeos. O luns 23 de setembro de 2019 presentou unha denuncia contra Francia, Alemaña, Arxentina, Brasil e Turquía. Xunto con outros quince rapaces de todo o mundo, incluída Greta Thunberg, denunciou a inacción dos líderes sobre o plan climático como unha infracción da convención da ONU sobre os dereitos do neno.

Uniuse en California a "Heirs to our Oceans", unha ONG para a conservación dos océanos que reúne a decenas de miles de mozos. Doutra banda, Iris Duquesne presta atención á reciclaxe.

Representante de Sorry Children en EE. UU. desde decembro de 2019 ata xuño de 2020.

## Notas
Manuel Calderón de la Barca Herce Collantes

**Manuel Calderón de la Barca Herce Collantes Varela**, I marqués de Algara de Gres, nado en 1833 e finado na Coruña o 23 de febreiro de 1901, foi un político español.

## Traxectoria 
Fillo máis vello de Saturnino Calderón Collantes. Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela, pola que foi doutor. Militou na Unión Liberal. Foi elixido deputado polo distrito de Celanova en 1858, volveu ser elixido deputado polo mesmo distrito en 1863, e polo distrito de Ourense en 1865. O 23 de decembro de 1875 o rei concedeulle o título de marqués de Algara de Gres en recoñecemento polos servizos do seu pai á monarquía. Foi senador pola provincia da Coruña en 1877 e 1878. Foi socio de número da Real Sociedade Económica de Amigos do País de Santiago e da Academia de Belas Artes da Coruña e vogal do Consello provincial de Agricultura, Industria e Comercio.

## Recoñecementos 
Cabaleiro gran cruz da Orde de San Gregorio o Magno e da de Villaviciosa de Portugal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Senado
* Un marquesado para la historia
Desmond D'Sa

'''Desmond D'Sa''' é un ambientalista surafricano que recibiu o Premio Goldman en 2014.

É coñecido por protestar por cuestións de xustiza ambiental en Durban, Suráfrica, relacionadas co acceso a espazos verdes e a contaminación. Para abordar isto, fundou a South Durban Community Environmental Alliance. Esa rede tivo éxito en oporse a outros sitios contaminantes e deféndese para evitar a expansión do porto de Durban.

En 2011, a súa casa foi bombardeada pola súa defensa.

Polo seu traballo recibiu un doutoramento honorario da Universidade Tecnolóxica de Durban.

## Notas
Isabelle Axelsson

**Isabelle Axelsson** é unha activista climática sueca de Estocolmo.
## Traxectoria 
Axelsson foi activista e organizadora de Fridays for Future Suecia desde decembro de 2018. A finais de xaneiro de 2020, asistiu ao Foro Económico Mundial en Davos xunto con outras activistas climáticas como Greta Thunberg, Luisa Neubauer, Loukina Tille e Vanessa Nakate

Foi colaboradora dun libro titulado *Gemeinsam für die Zukunft - Fridays For Future und Scientists For Future: Vom Stockholmer Schulstreik zur weltweiten Klimabewegung*. No libro, contribuíu con detalles de Fridays for Future, para darlle ao lector unha perspectiva de alguén de dentro de Fridays for Future.

Axelsson ten autismo.

## Notas
Nina Py Brozovich

**Nina Py Brozovich** é unha activista climática boliviana. Fundou Fridays For Future en Bolivia. Formou parte do Cume da Mocidade sobre o Clima das Nacións Unidas.

O seu traballo apareceu no semanario *Bolivian Express*, *Pagina Sete* e *Fridays for Future*. Formou parte da campaña "Unha xeración" de UNICEF. É voluntaria en La Senda Verde.

## Notas
Saoi O'Connor

'''Saoi O'Connor''', nado en 2003, é un activista climático irlandés non binario, que comezou a folga de Fridays for Future en Cork, Irlanda, en xaneiro de 2019.

## Activismo climático 
Saoi O'Connor iniciou a folga de Fridays for Future na cidade de Cork o 11 de xaneiro de 2019 fronte ao edificio do concello de Cork cun cartel que dicía "O emperador non ten roupa". O'Connor fixo a súa primeira aparición nos medios aos 3 anos como parte dunha campaña de comercio xusto durante o Día de San Patricio. O'Connor deixou a educación xeral na Escola Comunitaria Skibbereen para comezar a educación no fogar e permitirlles facer campaña a tempo completo. En febreiro de 2019, O'Connor viaxou ao Parlamento Europeo en Estrasburgo para unirse a outros activistas nos debates sobre o clima.

O'Connor foi un dos 157 delegados á Asemblea de Mozos sobre o Clima de RTÉ de 2019 e asistiu á Conferencia das Nacións Unidas sobre o Cambio Climático en Madrid o mesmo ano. En decembro de 2019, O'Connor recibiu o premio á Persoa Destacada na cerimonia de entrega de premios do Foro Ambiental de Cork. Durante a cerimonia, comentaron o pouco que cambiara con respecto á política de cambio climático desde que comezaron a súa folga climática. O grupo Fridays for Future Cork, do que O'Connor é membro, tamén recibiu un recoñecemento do Foro.

Debido á pandemia de COVID-19, as folgas escolares en persoa suspendéronse a principios de 2020, pero O'Connor renovounas en xullo de 2020. En decembro de 2020, O'Connor formou parte dun grupo global de 9 mulleres e activistas non binarias que publicou unha carta aos líderes mundiais en Thomson Reuters Foundation News, titulada "Dado que o Acordo de París sobre o Cambio Climático marca cinco anos, necesítase agora unha acción urxente sobre as ameazas climáticas". O grupo internacional incluíu a Mitzi Jonelle Tan, Belyndar Rikimani, Leonie Bremer, Laura Muñoz, Fatou Jeng, Disha Ravi, Hilda Flavia Nakabuye e Sofía Hernández Salazar.

O'Connor escribiu un artigo para *The Irish Times* en xaneiro de 2021 no que reflexionaba sobre as dificultades de prepararse para os exames de Leaving Certificate durante a pandemia. O'Connor foi un dos colaboradores dunha antoloxía, Empty House, coeditada por Alice Kinsella e Nessa Ou'Mahony e que incluíu contribucións de Rick O'Shea e Paula Meehan. Para o Día da Terra de 2021, O'Connor foi un dos organizadores do evento virtual Fridays for Future Ireland, que pediu ao Ministro de Acción Climática Eamon Ryan que tomase máis medidas inmediatas sobre o cambio climático.

## Notas
Zanagee Artis

**Zanagee Artis** é un activista climático estadounidense. É máis coñecido por ser cofundador en 2017 do grupo de activistas climáticos liderado por mozos Zero Hour. A partir de 2021, Artis foi director interino de políticas de Zero Hour.

## Traxectoria 
Na escola secundaria, comezou o Comité de Sostibilidade da súa escola secundaria, que se converteu no seu Equipo Verde. No verán entre o seu terceiro e último ano de secundaria en 2017, asistiu a un programa de verán na Universidade de Princeton. Artis afirma que comezou a pensar máis aló da súa comunidade local despois de falar cos seus compañeiros participantes do programa Jamie Margolin e Madelaine Tew. Eles e outros mozos activistas formaron Zero Hour. Zero Hour menciona o colonialismo, o capitalismo, o racismo e o patriarcado como as causas centrais da crise climática.

Zero Hour organizou a Marcha polo Clima da Mocidade en xullo de 2018 en Washington, D.C., con marchas satélite en todo o mundo. Artis, como director de loxística, planificou o evento principal e coordinou coa Policía do Capitolio dos Estados Unidos. Artis afirma: "Ese foi un verdadeiro punto de partida para o noso movemento e tamén inspirou aos mozos de todo o mundo. Fridays for Future de Greta Thunberg en realidade inspirouse na Marcha polo clima da mocidade".

Posteriormente, Artis traballou con Sunrise Movement nas folgas climáticas de setembro e novembro de 2019. En setembro de 2020, afirmou que Zero Hour cambiou o seu enfoque á educación. Durante as eleccións presidenciais dos Estados Unidos de 2020, como director de políticas, Artis dirixiu a campaña # Vote4OurFuture. A campaña centrouse en estados indecisos como Míchigan e Pensilvania, co obxectivo de aumentar a participación de votantes en apoio do Green New Deal.

## Vida persoal 
Artis creceu en Clinton, Connecticut e acredita que a súa infancia en Hammonasset Beach State Park inspiroulle o seu interese no ecoloxismo. Artis ingresou á Universidade Brown en 2018, coa intención de asistir á facultade de dereito. É membro da fraternidade Zeta Delta Xi.

## Notas
Nkosilathi Nyathi

**Nkosilathi Nyathi**, nado en 2003, é un activista ambiental de Zimbabwe. Comezou a facer campaña á idade de 10 anos e avoga pola inclusión dos mozos nos roles de toma de decisións. Opina que os esforzos dos mozos cara á xustiza climática non poden materializarse se non poden acceder ás plataformas de toma de decisións. Nkosilathi estivo na Conferencia das Nacións Unidas sobre o Cambio Climático de 2019 COP25 en Madrid facendo campaña por máis accións climáticas e a inclusión dos mozos por parte dos líderes mundiais.

## Activismo ambiental 
Nkosilathi Nyathi criouse preto das Cataratas Victoria. Rastrexou a súa viaxe de activismo ambiental até o día en que se puxo de pé con conciencia nun vertedoiro de lixo nas Cataratas Victoria e volveuse máis consciente dos problemas ambientais na súa comunidade inmediata. Comezou a notar os efectos do cambio climático na súa contorna á idade de 11 anos no quinto grao na escola primaria Chamabondo en Zimbabwe. As cataratas Victoria foron testemuña da peor seca nun século en 2019. 7,7 millóns de habitantes de Zimbabwe padecen inseguridade alimentaria e 45 millóns de habitantes de África meridional corren o risco de pasar fame. Tamén hai taxas de desnutrición aguda sen precedentes de máis do cinco por cento en oito dos distritos de Zimbabwe. Todos estes problemas que se manifestan na súa comunidade levárono a comezar a ensinar á súa comunidade sobre o cambio climático e a pedir continuamente a redución das emisións globais, e comprometeuse a non ceder ata que os que toman as decisións comecen a realizar medidas climáticas considerables.

Era líder no seu club de clima da escola primaria, Ozone Defenders Club. A estación de biogás agora utilízase para a preparación da comida dos estudantes. O seu uso continuo da súa habilidade de oratoria para pedir ao goberno que aborde os problemas ambientais e preste máis atención ao cambio climático, valeulle o recoñecemento de UNICEF para asistir á edición 2019 da 25a Conferencia das Partes da Convención Marco das Nacións Unidas sobre o Cambio Climático (COP25) que tivo lugar en Madrid. Tamén pronunciou un discurso nas reunións do Grupo de Amigos dos Nenos e os Obxectivos de Desenvolvemento Sustentable (ODS) no Foro Rexional de África sobre o Desenvolvemento Sustentable de 2020 que se celebrou nas Cataratas Victoria.

## Recoñecementos 
* Embaixador do clima xuvenil de UNICEF para Zimbabwe en 2015.
* Embaixador da Mocidade de Greenline Africa desde 2014.

## Notas
Penelope Lea

**Penelope Lea**, nada en 2005, é unha activista climática norueguesa que se converteu na segunda embaixadora máis nova de UNICEF á idade de 15 anos.

## Activismo 
Lea é de Kjelså, Oslo. A súa nai é escritora de libros para nenos. Cando tiña oito anos, Lea uniuse a Eco-Agents, un grupo climático xuvenil. Deu o seu primeiro discurso aos nove anos nun campamento nacional de Natureza e Mocidade. Foi elixida membro da xunta de Eco-Agents cando tiña 11 anos. Aos doce, Lea foi unha dos sete rapaces que se uniron ao Children's Climate Panel, fundado por Eco-Agents.

En 2018, Lea converteuse na nomeada máis nova ao premio Frivillighetsprisen á idade de catorce anos. Gañou o premio e doou o premio de 50.000 kr (6.000 dólares estadounidenses en 2019) a unha demanda presentada conxuntamente por Greenpeace e Nature and Youth contra o goberno noruegués polos seus contratos petroleiros.

En 2019, Lea converteuse en asesora climática de Knut Storberget e foi embaixadora xuvenil de Noruega no cume de UNICEF para o Día Mundial do Neno. En outubro de 2019, Lea converteuse na primeira embaixadora climática de UNICEF; á súa idade de 15 anos converteuna na segunda embaixadora de UNICEF máis nova da historia. Foi a quinta embaixadora de Noruega e a primeira en ser nomeada desde 2007. Na Conferencia das Nacións Unidas sobre o Cambio Climático de 2019 (COP25), Lea foi unha dos cinco nenos activistas que falaron nun evento organizado por UNICEF e o OHCHR.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* 
* 
*
Marquesado de Algara de Gres

O **marquesado de Algara de Gres** é un título nobiliario outorgado por Afonso XII, por Real Decreto de 23 de decembro de 1875 a Manuel Calderón de la Barca Herce en recoñecemento polos servizos prestados á monarquía polo seu pai Saturnino Calderón Collantes.

## Marqueses de Algara de Gres 
*I: Manuel Calderón de la Barca Herce Collantes (1833-1901)
*II: Pedro Calderón de la Barca Ceruelo (1874-1940)
*III: Pedro Calderón de la Barca Mélida
*IV: María Lourdes Calderón de la Barca de Vicente

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Xenealoxía Marqueses de Algara de Gres
Tafio

**Tafio**, na mitoloxía grega, foi un fillo de Poseidón con Hipótoe, filla de Méstor  e de Lisídice. 

Poseidón raptou a Hipótoe e levouna ás illas Equínades. Con ela procreou a Tafio. Este tivo un fillo afamado, Pterelao  a quen Poseidón concedeu a inmortalidade mentres mantivera a súa cabeleira de ouro. 

Tafio foi o rei e fundador da cidade de Tafos, na illa do mesmo nome, hoxe Meganisi, cerca de Acarnania. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  
*
The Serpent (serie de televisión)

***The Serpent*** é unha serie de televisión británica desenvolvida por Mammoth Screen para BBC. É unha miniserie de oito episodios coproducida entre BBC One e Netflix. Está baseada nos crimes do asasino en serie Charles Sobhraj, que asasinou turistas en Asia entre 1975–2000. A serie está protagonizada por Tahar Rahim no papel de Sobhraj.

A serie foi rodada en localizacións en Tailandia ata que a pandemia de COVID-19 detivo a produción por cinco meses a partir de marzo de 2020. A rodaxe rematou en Hertfordshire, Inglaterra, durante agosto de 2020. Estreouse en BBC One o 1 de xaneiro de 2021, e os oito episodios estiveron dispoñibles inmediatamente en BBC iPlayer. A serie comezou a emitirse en Netflix en abril de 2021.

## Sinopse 
Ambientada a mediados da década de 1970, a serie conta a historia de Charles Sobhraj, un asasino en serie francés de ascendencia india e vietnamita, quen drogaba e roubaba a turistas, especialmente a mozos mochileiros que viaxaban a Bangkok, Tailandia, na coñecida como ruta hippy. Sobhraj rouba os pasaportes e as identidades das súas vítimas para viaxar polo mundo e vender as xemas roubadas xunto coa súa noiva Marie-Andrée Leclerc. Mentres Sobhraj comete os seus crimes, o diplomático neerlandés Herman Knippenberg comeza a investigar o asasinato dunha parella de turistas e descobre pistas que o levan cara a Sobhraj.

## Personaxes 
* Tahar Rahim como Charles Sobhraj
* Jenna Coleman como Marie-Andrée Leclerc
* Billy Howle como Herman Knippenberg
* Ellie Bamber as Angela Knippenberg (posteriormente Angela Kane)
* Amesh Edireweera como Ajay Chowdhury
* Tim McInnerny como Paul Siemons
* Chicha Amatayakul como Suda Romyen
* Sahajak Boonthanakit como Xeneral Janthisan
* İlker Kaleli como Vitali Hakim
* Adam Rothenberg como Gilbert Redland
* Mathilde Warnier como Nadine Gires
* Supadej "Kenneth" Wongwatanaphan como Yotin
* Ellie de Lange como Helena Dekker
* James Gerard como Jules Dupont
* Apasiri Kulthanan como Lawana
* William Brand como Embaixador van Dongen
* Chotika Sintuboonkul como Kannika
* Ryan O'Donnell como Greg Raynott
* Libby Jennings como Viola Raynott
* Raphael Roger Levy como Conde Michel-Andre Jurion
* Fabien Frankel como Dominique Renelleau
* Stacy Martin como Juliette Voclain
* Alice Englert como Teresa Knowlton
* Tim McMullan como Douglas Cartwright
* Nicole Beutler como Dagmar Boeder
* Johan Van Assche como Otto Boeder
* Surasak "Noo" Chaiyaat como Romyen
* Grégoire Isvarine como Remi Gires
* Ruby Ashbourne Serkis como Celia Austin
* Armand Rosbak como Willem Bloem
* Deepika Parajuli como Deusa Vivente "Kumari", Nepal
* Dasha Nekrasova como Connie-Jo Bronzich
* Thomas Ryckewaert como Jean Huygens
* Alyy Khan como Naranda Nath Tully
* Teerapat Sajakul como Tenente Coronel da Interpol Sompol Suthimai
* Pravesh Rana como Thapa, oficial de policía nepalés
* Darshan Jariwala como director do hotel

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial 
*
The 33

***The 33*** é un filme de 2015 dirixido por Patricia Riggen e escrito por Mikko Alanne, Craig Borten e José Rivera. O filme baséase nos feitos reais do desastre mineiro de Copiapí, no ano 2010 en Chile, no cal un grupo de trinta e tres mineiros quedaron atrapados dentro da mina San José durante 69 días. O filme está protagonizado por Antonio Banderas, no papel do mineiro Mario Sepúlveda.

## Personaxes 
* Antonio Banderas como Mario Sepúlveda
* Rodrigo Santoro como Laurence Golborne
* Juliette Binoche como María Segovia
* James Brolin como Jeff Hart
* Lou Diamond Phillips como Luis "Don Lucho" Urzúa
* Mario Casas como Álex Vega
* Gabriel Byrne como André Sougarret
* Bob Gunton como Sebastián Piñera
* Paulina García como Isabel Pereira
* Adriana Barraza como Marta Salinas
* Kate del Castillo como Katy Valdivia de Sepúlveda.
* Cote de Pablo como Jessica Vega
* Juan Pablo Raba como Darío Segovia
* Jacob Vargas como Edison "Elvis" Peña
* Naomi Scott como Escarlette Sepúlveda Valdivia
* Marco Treviño como José Henríquez
* Oscar Nunez como Yonni Barrios.
* Alejandro Goic como Franklin Lobos
* Tim Willcox como el mesmo
* Federico Luppi
* Tenoch Huerta como Carlos Mamani
* Pedro Calvo
* Mario Kreutzberger como el mesmo
* Gustavo Angarita como Mario Gómez

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en Metacritic
Varshini Prakash

**Varshini Prakash** é unha activista climática e directora executiva do Sunrise Movement, unha organización 501 (c) (4) que cofundou en 2017. Foi nomeada na Next list de Time 100 en 2019 e foi correcipiente do premio Sierra Club John Muir en 2019.

## Traxectoria 
Prakash deuse conta do cambio climático por primeira vez cando tiña 11 anos mentres vía a cobertura das noticias do tsunami do océano Índico de 2004. Ao crecer, quería converterse en médico.

Prakash foi á universidade na Universidade de Massachusetts Amherst, onde comezou a organizarse ao redor de cuestións climáticas.

En 2017, Prakash lanzou Sunrise Movement, un movemento político liderado por mozos estadounidenses e ONGs que avoga pola acción política sobre o cambio climático, con outros sete cofundadores.

En 2018, converteuse en directora executiva de Sunrise Movement despois de que o grupo organizase unha protesta ocupando a oficina da presidenta da Cámara de Representantes dos Estados Unidos, Nancy Pelosi, pedindo que se establecese un grupo de traballo do Congreso para abordar o cambio climático.

Como parte do seu traballo co Movemento Sunrise, Prakash avoga por propostas como o Green New Deal. Tamén é membro da xunta asesora de Climate Power 2020, un grupo que inclúe a demócratas e activistas que avogan por aumentar o interese dos votantes estadounidenses na acción climática.

Prakash é coeditora do libro *Winning the Green New Deal: Why We Must, How We Can*, publicado en agosto de 2020. Tamén é colaboradora de *The New Possible: Visions of Our World Beyond Crisis*.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Entrevista no podcast "How I Built This"
* Perfil por Forbes
Eduardo Cabello

**Eduardo Cabello de Samano Ebrentz**, nado en Filadelfia o 17 de abril de 1865 e finado en Vigo o 26 de xullo de 1957, foi un enxeñeiro, artífice do Porto de Vigo.

## Traxectoria 
Fillo de Félix Cabello de Samano y Gutiérrez de la Concha, natural de Argomilla de Cayón, Cantabria, e Luisa Ebrentz y Collins, de Nova York, afincados en Cuba, onde eran propietarios de fábricas de azucre, Eduardo naceu nos Estados Unidos de América, estando alí a familia polos estudos dos seus irmáns máis vellos. Coa familia de volta en Cuba, fixo cinco anos de Bacharelato no xesuíta Colexio de Belén da Habana.
miniatura|Familia Cabello–Ebrentz.
En 1882, tralo pasamento da súa nai, Eduardo trasladouse a Madrid a estudar enxeñaría, aloxándose na casa do tío do seu pai, o xeneral José Gutiérrez de la Concha, Marqués da Habana, Expresidente do Consello de Ministros do Goberno de España e daquela Presidente do Senado.

Foi enxeñeiro director de obras do Porto de Vigo, promotor e impulsor das instalación portuarias da súa contorna, de Bouzas a Guixar, para o que fixo un ambicioso proxecto levado a cabo en gran parte.

Finou aos 92 anos de idade e foi soterrado no Cemiterio de Pereiró.

## Recoñecementos 
[miniatura|Escultura de [Francisco Asorey|Asorey na Avenida Eduardo Cabello de Vigo.]]
Levan o seu nome unha rúa e a alameda lindeira, en Bouzas, Vigo, onde hai unha escultura que lle dedicou Francisco Asorey.

En agosto de 1929 recibiu a Gran Cruz do Mérito Civil. Foi nomeado fillo adoptivo da cidade en xaneiro de 1930 e en outubro dese mesmo ano outorgóuselle a Gran Cruz do Mérito Naval con Distintivo Branco.

O seu xenro, Amador Montenegro López Saavedra, casado coa súa filla María Luisa Cabello Manterola, compilou e transcribiu as memorias do sogro, que foron publicadas en 1991 polo Colexio de Enxeñeiros de Camiños, Canais e Portos de Madrid.

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* P.P.K.O. (José Cao Moure) (2005) [1928] *Vigo en 1927: los valores y la actualidad viguesa* Instituto de Estudios Vigueses .
* 

### Outros artigos 
* Autoridade Portuaria de Vigo
### Ligazóns externas 
* *Eduardo Cabello, artífice del puerto de Vigo*. *Efemérides del Puerto de Vigo*, núms. 11-23, abril 2013 - abril 2014. Autoridad Portuaria .
Asterio (comes Hispaniarum)

**Asterio**, tamén coñecido como **Asturio** ou **Astirio**, foi un xeneral romano que ostentou o título de *comes Hispaniarum* e que como tal participou nunha importante expedición militar contra os vándalos establecidos no norte de Gallaecia. Tamén conseguiu derrotar ao usurpador Máximo que se refuxiara entre os bárbaros. Ante estas vitorias foi gratificado co título de patricio no 422.

## Campañas en Hispania 
Trala vitoria de Walia sobre os bárbaros nas campañas entre 416 e 418, os derrotados alanos e silingos refuxiáronse entre os asdingos establecidos na franxa costeira de Gallaecia ao norte do río Miño. Os vándalos, fortalecidos e con necesidade de novos territorios para abastecer aos novos continxentes de poboación, expandíronse cara ao sur e bloquearon aos seus veciños nos montes Nervasos (419). 

No 419, Asterio foi enviado como *comes Hispaniarum* cun poderoso exército romano para terminar de recuperar os territorios ocupados polos bárbaros en Hispania e acabar coa segunda sublevación de Máximo. 

Entre o 419 e o 420, o presbítero Frontón acusou de priscilianismo a varios familiares próximos de Asterio polo que, este, tivo que acudir a Tarraco a defendelos da acusación. No 420, achábase en Tarraco, onde establecera o seu pretorio e concentrara as súas tropas antes de principia-la campaña de Gallaecia. Posteriormente, ante o seu avance, os vándalos víronse obrigados a retirarse cara ao sur, onde foron interceptados en Bracara Augusta polo *vicarius Maurocellus*, que comandaba outro exército enviado para a ocasión. Asterio, obrigou aos vándalos asdingos a levanta-lo bloqueo co que estaban a someter o exército suevo nos montes Nervasos, aínda que non puido evitar que a maioría deles fuxisen cara a Bética sen poder matalos.

No 421, foi chamado a Rávena despois do nomeamento de Constancio III como *Augusto*, en febreiro, para asumi-lo título de patricio e mailo cargo de *magister militum*, até setembro dese ano en que morreu Constancio.

### Consecuencia 
Vista a campaña en perspectiva, foi un desastre, pois empurrou os vándalos a migrar dende unha provincia periférica ás ricas terras do corazón de Hispania, fortalecendo o seu poder e permitíndolles ameazar os intereses imperiais na Bética. A situación obrigou á corte imperial a reaccionar enviando, no 422, o *comes domesticorum* Castino a Hispania para solucionar o problema vándalo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
*
*
*
Gail Bradbrook

**Gail Marie Bradbrook**, nada en South Elmsall o 30 de abril de 1972, é unha activista polo clima británica e cofundadora do movemento social ambiental Extinction Rebellion.

## Traxectoria 
Bradbrook naceu no condado de Yorkshire do Oeste e o seu pai traballaba nunha mina en South Kirkby. Estudou biofísica molecular na Universidade de Mánchester e realizou un doutoramento. Despois de graduarse, realizou traballos postdoctorais na India e Francia. O interese polos dereitos dos animais levou a Bradbrook a unirse ao Partido Verde con 14 anos.

De 2003 a 2017 foi directora de estratexia en Citizens Online, unha organización que promove un acceso máis amplo a Internet para usuarios discapacitados. Durante ese período, participou no lanzamento da campaña "Fix the Web" en novembro de 2010.

Participou en varios grupos activistas en Stroud, incluído un período no que estivo como directora voluntaria da organización Transition Stroud entre 2010 e 2013, así como unha protesta contra o fracking, diversas accións en oposición á construción dun incinerador local, incluíndo unha protesta nudista, e un bloqueo de Extinction Rebellion en Merrywalks, Stroud. En 2015, con George Barda, creou o grupo Compassionate Revolution (que se transformou en Rising Up!, de onde xurdiu Extinction Rebellion: 

*“Bradbrook estivera involucrada no movemento* *Occupy* e as *campañas en torno ao pico do petróleo, pero non puideron engalar*".

En 2016, foise a un retiro psicodélico a Costa Rica, "onde tomou ayahuasca, iboga e kambo, en busca de certa claridade no seu traballo". Esa experiencia "fixo que cambiase o seu enfoque" para facer campaña. Pouco despois de regresar, coñeceu a Roger Hallam e crearon xuntos Extinction Rebellion. Bradbrook protesta para crear conciencia sobre os perigos do cambio climático antropoxénico e cre que só a desobediencia civil a grande escala pode provocar o cambio que se necesita.

## Vida persoal 
Bradbrook casou dúas veces, a primeira vez con Jeffrey Forshaw e ten dous fillos. Vive en Stroud do mesmo xeito que o seu ex compañeiro Simon Bramwell, tamén cofundador de Extinction Rebellion.

## Obra 
* 2019. *What is our place in these times?* en *This Is Not a Drill: An Extinction Rebellion Handbook.* Penguin Books. pp. 185-186. ISBN 9780141991443.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Compassionate revolution – Gail Bradbrook – Off grid Festival 2016 – Vídeo de Youtube de PermanentCultureNow
* Rising Up! How Things Change: The Duty to Disobey – Gail Bradbrook fala na Universidade de SOAS, marzo de 2017 – Vídeo de Youtube de ExtinctionRebellion
Imelda Staunton

**Imelda Mary Philomena Bernadette Staunton**, nada en Archway, Londres, o 9 de xaneiro de 1956, é unha actriz inglesa.

## Traxectoria 
Staunton naceu en Londres, filla única de Bridie (McNicholas), peiteadora, e Joseph Staunton, obreiro e traballou na construción de estradas. A familia vivía sobre o salón de peiteado da súa nai. Os seus pais eran inmigrantes católicos de primeira xeración do condado de Mayo (Irlanda).

Animada por un mestre de oratoria da súa escola, Staunton participou en probas para escolas de arte dramática e entrou na Royal Academy of Dramatic Art (RADA) aos dezaoito anos, graduándose en 1976.

O primeiro papel importante de Staunton no cinema foi no filme de 1986 *Comrades*. Comezou a recibir atención internacional en 1993 pola súa interpretación de Margaret no filme de Kenneth Branagh, *Much Ado About Nothing*, baseado na obra de William Shakespeare. Ese mesmo ano traballou na televisión con Richard Briers e Adrian Edmondson en *If You See God, Tell Him*.

Staunton compartiu o Screen Actors Guild Awards ao mellor elenco de 1998 por *Shakespeare in Love*. Tamén prestou a súa voz a varios filmes de animación, como *Chicken Run*, *Arthur Christmas* e *The Pirates! In an Adventure with Scientists*.

En 2004 Staunton recibiu os premios á mellor actriz nos BAFTA e no Festival de Venecia polo seu papel en *Vera Drake*, filme que tamén gañou o León de Ouro. Polo mesmo papel foi candidata ao Globo de Ouro e ao Óscar. En 2005 tivo un papel ocasional no programa de humor británico *Little Britain* como a señora Mead.

En 2007 Staunton interpretou a maquiavélica profesora Dolores Umbridge no filme *Harry Potter e a Orde do Fénix*, interpretación que foi describa como roubaescenas. En 2010 volveu dar vida á mesma personaxe na sétima adaptación da saga, *Harry Potter e as reliquias da morte (1ª parte)*.

Staunton foi escollida en 2020 para interpretar a raíña Isabel II na quinta temporada da serie *The Crown*, tomando o relevo das actrices Claire Foy e Olivia Colman que lle deron vida en etapas anteriores.

## Vida persoal 
Staunton e o seu marido, o actor inglés Jim Carter, teñen unha filla, Bessie, nada en 1993. En 2007, os tres apareceron na serie da BBC *Cranford*.

Staunton foi nomeada Oficial da Orde do Imperio Británico (OBE) en 2006 e Comandante (CBE) en 2016, ambos nomeamentos polos seus servizos á arte dramática.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Imelda Staunton in Conversation, filmed BAFTA event, marzo de 2009
Roger Hallam

**Julian Roger Hallam**, nado o 4 de maio de 1966, é un activista ambiental británico cofundador de Extinction Rebellion.

## Traxectoria 
Hallam foi anteriormente un granxeiro orgánico nunha granxa de 10 acres próxima a Llandeilo en Gales do sur;  atribúe a destrución da súa empresa a unha serie de acontecementos de tempo extremo.

Entre 2017 e  2019  estudou un doutoramento en desobediencia civil no  King College de Londres, investigando como conseguir un cambio social a través de movementos radicais.

Hallam é cofundador do grupo de presión ambiental Extinction Rebelión, con Gail Bradbrook e Simon Bramwell.  

## Publicacións con contribucións de Hallam 
* *This Is Not A Drill: An Extinction Rebellion Handbook* [Isto non é un simulacro: un manual de Rebelión de Extinción]. Londres: Penguin, 2019. ISBN 9780141991443. Hallam contribúe co ensaio curto "The civil resistance model" [O modelo de resistencia civil].
* "Sentido común para el siglo XXI". Abril de 2019. El plan de acción para la rebelión no violenta.

## Notas 
## Ligazóns externas
Editor de gráficos vectoriais

miniatura| Captura de pantalla do editor de gráficos vectoriais Xfig.
Un **editor de gráficos vectoriais** é un programa que permite aos usuarios compor e editar imaxes de gráficos vectoriais de forma interactiva na pantalla do ordenador e gardalas nun dos moitos formatos de gráficos vectoriais populares como EPS, PDF, WMF, SVG ou VML.

## Editores vectoriais contra editores de mapas de bits 
Os editores vectoriais a miúdo contrastan cos editores de mapas de bits e as súas capacidades compleméntanse. Os editores de vectores adoitan ser óptimos para deseño gráfico, formato de páxina, tipografía, logotipos, ilustracións artísticas de bordos ben definidos (por exemplo, cómics, *clip art*, patróns xeométricos complexos), ilustracións técnicas, diagramas e diagramas de fluxo. Os editores de mapas de bits son os máis axeitados para retocar, procesar fotos, ilustracións fotorrealistas, collage e deseño manual mediante un encerado dixital. Moitos ilustradores contemporáneos usan Corel Photo-Paint e Photoshop para facer toda a clase de ilustracións. As versións recentes de editores de mapas de bits como GIMP e Photoshop admiten ferramentas vectoriais (por exemplo, camiños editables) e editores de vectores como CorelDRAW, Adobe Illustrator, Xara Xtreme, Adobe Fireworks, Inkscape ou SK1 están adoptando paulatinamente ferramentas e enfoques que antes se limitaban a editores de mapas de bits (por exemplo, desenfoque).

## Características especializadas 
Algúns editores vectoriais admiten animación, mentres que outros están deseñados especificamente para producir gráficos animados. Xeralmente, os gráficos vectoriais son máis axeitados para a animación, aínda que tamén existen ferramentas de animación en modo *raster.*

Os editores de vectores están estreitamente relacionados co software de autoedición como Adobe InDesign ou Scribus, que tamén adoita incluír ferramentas de debuxo vectorial (normalmente menos potentes que as dos editores de vectores autónomos). Os editores modernos son capaces de deseñar, e moitas veces é preferible, documentos únicos (como postais ou folletos) con poucas páxinas; os programas de formato de páxina son máis axeitados só para documentos máis longos ou estandarizados.

Os editores vectoriais especiais úsanse para o deseño asistido por ordenador. Non son adecuados para gráficos artísticos ou decorativos, pero son ricos en ferramentas e bibliotecas de obxectos empregados para garantir a exactitude e conformidade cos estándares de debuxos e planos.

Finalmente, o software de gráficos 3D como Maya, Blender ou 3D Studio Max tamén se pode considerar como unha extensión dos editores tradicionais de vectores 2D e comparten algúns conceptos e ferramentas comúns.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Gráfico vectorial
* Deseño gráfico
* Historia do deseño gráfico
* Debuxo técnico
* Historia do debuxo técnico
* Imaxes xeradas por ordenador

### Ligazóns externas 
* Bitmap And Vector Graphics Explained (en inglés)

* *Deseño gráfico* en tinet.cat  (en catalán)
* *Debuxo vectorial* (en catalán)
Dereito á saúde

[miniatura|Manifestantes protestan polo dereito á saúde en [Paquistán.]]
O **dereito á saúde** é o dereito económico, social e cultural a un nivel de saúde mínimo universal que todos os individuos deben ter. O concepto do dereito á saúde enumerouse en acordos internacionais que inclúen a Declaración Universal dos Dereitos Humanos, o Pacto Internacional de Dereitos Económicos, Sociais e Culturais e a Convención Internacional sobre os Dereitos das Persoas con Discapacidade. Hai un debate sobre a interpretación e aplicación do dereito á saúde debido a consideracións sobre como se define a saúde, que dereitos mínimos están incluídos nun dereito á saúde e que institucións son as responsables de garantir o dereito á saúde.

Países como o Brasil e Portugal na súa constitución recoñecen o dereito á saúde.

## Dereito humano á asistencia sanitaria 
miniatura| A saúde é un dereito humano (   )
Unha forma alternativa de conceptualizar superficialmente o dereito á saúde é "o dereito humano á asistencia sanitaria". Notablemente, isto cobre os dereitos do paciente e do provedor na prestación de servizos de saúde. Os dereitos do paciente na prestación de asistencia sanitaria inclúen: o dereito á privacidade, información, vida e atención de calidade, así como a liberdade de discriminación, tortura e tratos crueis, inhumanos ou degradantes.

Os dereitos do provedor inclúen: o dereito aos estándares de calidade das condicións de traballo, o dereito a asociarse libremente e o dereito a negarse a realizar un procedemento baseado na súa moral. Nos Estados Unidos, hai moitos debates sobre a "concienciación do provedor", que conserva o dereito dos provedores a absterse de realizar procedementos que non se corresponden co seu código moral, como o aborto.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Atención sanitaria primaria
* Saúde universal
Ngụy Thị Khanh

**Ngụe Thị Khanh**, nada en Bắc Giang en 1976, é unha ambientalista vietnamita, fundadora e directora executiva do Centro de Innovación e Desenvolvemento Verde (GreenID) en Vietnam. Tamén é a coordinadora de defensa da Rede de Ríos de Vietnam (VRN).

## Traxectoria 
Khanh naceu en 1976 en Bắc, unha localidade da provincia de Bắc Giang. Graduouse no Instituto de Relacións Internacionais (Học vinện Quan hệ Quốc tế) en Hanoi.

## Notas
Kathy Jetnil-Kijiner

**Kathy Jetnil-Kijiner** é unha poeta e activista do cambio climático das Illas Marshall. 

## Traxectoria 
Jetnil-Kijiner naceu nas Illas Marshall e criouse en Hawai. Asistiu a Mills College en California e realizou unha mestría en Estudos das Illas do Pacífico da Universidade de Hawai en Mānoa.

A poesía de Jetnil-Kijiner resalta cuestións relacionadas co medio ambiente e co cambio climático. Tamén explora a inxustiza social, incluído o colonialismo, a migración e o racismo.

En 2014, Jetnil-Kijiner foi elixida para dirixirse ao Cume do Clima das Nacións Unidas. Realizou a peza, '*Dear Matafele Peinem*', na cerimonia de apertura en Nova York. En 2015 foi convidada a falar na COP21 en París.

As súas primeiras coleccións de poesía, tituladas *Iep Jāltok: Poems from a Marshallese Daughter*, foron publicadas en 2017 pola University of Arizona Press. Considérase o primeiro libro de poesía publicado escrito por alguén das Illas Marshall.

É cofundadora da organización ambiental sen fins de lucro Jo-Jikum (*Jodrikdrik en Jipan ene eo e Kutok Maroro*) que ten como obxectivo apoiar aos mozos *marshaleses* a tomar medidas sobre o cambio climático e os problemas ambientais que afectan as Illas Marshall.

En 2015 foi seleccionada pola revista Vogue como unha dos 13 Guerreiros do Clima e en 2017 foi nomeada Heroe de Impacto do Ano pola Compañía da Terra.

En 2018, Jetnil-Kijiner colaborou con Aka Niviâna, unha poeta activista do cambio climático de Groenlandia, para escribir un poema sobre as súas historias sobre o cambio climático. O poema, "Rise: From One Island to Another", explica a destrución de dúas terras natais opostas e a realidade da fusión dos casquetes de xeo e o aumento do nivel do mar. Nunha entrevista coa *Revista Grist*, Jetnil-Kijiner dixo que "cando se atopou cara a cara cun corpo físico que ameaza con mergullar a súa patria ancestral, sentiu reverencia, non enfado".

Jetnil-Kijiner ensina no Colexio das Illas Marshall e é instrutora da facultade de Estudos do Pacífico.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
* Blog de Kathy Jetnil-Kijiner
* Kathy Jetnil-Kijiner diríxese ao Cume Climático das Nacións Unidas 2014
Jesús Tato Lens

**Jesús Tato Lens**, nado en Santiago de Compostela cara a 1859 e finado en Lynhurst (Nova Jersey) o 22 de agosto de 1929, foi xornalista e sindicalista galego.

## Traxectoria 
Emigrou a Cuba cara a 1890. Pasou despois a outros países centroamericanos, ata chegar aos Estados Unidos de América e instalarse en Nova York. Dedicouse ao xornalismo, foi correspondente de *Vida Gallega* en Nova York, e escribiu para esta revista unha serie de biografías de ricos emigrantes galegos. Foi un dos fundadores da Unión Benéfica Española e da casa de Galicia en Nova York, e delegado da Cruz Vermella Española en Nova York.

Foi un líder obreiro. Nos últimos anos da súa vida dedicouse ao ensino da lingua castelá.

## Vida persoal 
Casou na Habana con Carmela Pardo Suárez en 1891.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Diáspora galega
Método diagonal

dereita|miniatura|180x180px|Método diagonal.
O **método diagonal** (MD) é unha regra de composición visual. O fotógrafo e profesor holandés Edwin Westhoff atopou o método realizando experimentos para analizar por que a regra dos terzos é tan imprecisa. Logo de estudar numerosas fotos, cadros e debuxos descubriu que os puntos de interese adoitan estar nas diagonais dun cadrado. Polo xeral, unha foto é un rectángulo de proporcións 4:3 ou 3:2, na que por tanto hai que mirar as catro bisectrices dos dous cadrados laterais. A imaxe queda mellor se determinados elementos se sitúan sobre esas liñas.

## Teoría 
[dereita|miniatura|237x237px|Exemplo usando o retrato *[A rapaza da perla|A moza da perla* de Vermeer. A liña amarela pasa por dous puntos de interese: o seu ollo esquerdo e a perla.]]
Segundo o MD, os puntos de atención adóitanse atopar, con exactitude milimétrica, nunha ou máis diagonais de 45 graos dun dos catro ángulos da imaxe. A diferenza doutras regras de composición como a regra dos terzos ou o número áureo, o MD non dá valor algún aos lugares onde as liñas se cruzan e permite que un punto de interese se atope nunha posición arbitraria da diagonal. Sempre que os detalles estean nesas liñas, atraerán a atención. Con todo, o MD si que esixe que os puntos de interese se sitúen con grande exactitude na diagonal, cunha desviación máxima dun mm no formato A4. 

## Fundamento 
É ben coñecido que as diagonais, do mesmo xeito que as isócronas cero, o centro de gravidade e os ángulos, forman parte das liñas de forza dun cadrado, e considéranse que teñen moita máis forza que outras partes do cadrado. Até hoxe non se investigou en que medida estes descubrimentos se poden trasladar aos rectángulos, como as fotos cunha proporción de 4:3 e 3:2. Á parte do fundamento práctico do MD a través de diversas análises, aínda non se coñecen investigacións científicas que poidan confirmar teoricamente o MD.
## Notas 
##  Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* Hartel, M. (2008). Urban expression. Digital Photographer, 74 (setembro), pp. 30–42.
* Westhoff, E. (2009). De diagonaal-methode. Zoom.nl Digitale Fotografie & Video. (10), pp.82-87.

### Outros artigos 
* Composición
* Diagonal
* Regra dos terzos
* Lead room
*Rebatemento do rectángulo
* Número áureo
* Triángulo dourado
* Rombo áureo
* Espiral áurea

### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial do Método Diagonal (inglés)