open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jaime Agulló Blasco

**Jaime Agulló Blasco**, nado en Elx o 17 de xullo de 1931 e finado o 3 de agosto de 2022, foi un futbolista español, que xogaba de dianteiro.

Foi pai de Jaime Agulló Quintela e avó de Pablo Agulló, tamén futbolistas.

## Traxectoria 
Tras xogar co Hércules en Primeira e Segunda División chegou á Coruña en decembro de 1957, onde foi posto a proba polo Deportivo da Coruña e finalmente disputou co equipo branquiazul o que restaba da tempada 1957/58, xogando oito partidos e marcando catro goles.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en BDFutbol .
Azolla japonica

***Azolla japonica*** é unha especie de pteridófita (fentos ou fieitos) da clase das polipodiópsidas,  orde das salviniales e familia das salviniáceas, unha das sete comprendidas no xénero *Azolla*.

É un pequeno fieito acuático flotante orixinario do Xapón.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1810 polos botánicos franceses Adrien René Franchet e Ludovic Savatier no seu traballo *Enumeratio Plantarum in Japonia Sponte Crescentium* ... **2** (1): 195. 1877.

### Etimoloxía 
Para a do xénero, véxase *Azolla*.

O epíteto específico, *japonica* é un termo do latín científico que se significa "do Xapón", xa que unicamente se loaliza nunha pequena rexión deste país. É o feminino de *japonicus*, "xapononés", de *Japonia*, "Xapón".

### Notas taxonómicas 
Anteriormente, ou ás veces aínda hoxe en día, algúns autores consideran o xénero como o único da familia das azoláceas (*Azollaceae*). Pero esta familia non é admitida polo WoRMS, e outras bases de datos e, a maioría dos autores, incluén o seu único xénero na familia das .

Estudos recentes demostraron que hai polo menos dous tipos nos tipos de *A. japonica*. Un deles non se distingue da especie tipo do xénero, *A. filiculoides*, que se distribúe nunha zona moi pequena (de aí a sinonimia que vemos máis abaixo). Polo tanto, a posición taxonómica destas especies precisa máis estudos. 

### Sinónimos 
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polo sinónimo *Azolla filiculoides* subsp. *filiculoides*. 

## Características 
*Azolla japonica* é un pequeno fieito flotante heterospórico, de 2,5 cm de lonxitude. As frondes son poligonais ou triangulares. Os esporófitos teñen frondes bolobulados e rizomas longos. O lóbulo inferior das frondes é usualmente máis grande que o superior, e permítelle á flotar; os lóbulos inferiores están en contacto coa auga. É unha planta de cor verde escura a avermellada que flota individualmente ou en matas, neste último caso formando 'alfombras' dun espesor de até 20 cm. Fai simbiose coa cianobacteria fixadora de nitróxeno *Anabaena azollae*. Cando as plantas se expoñen a luz solar forte toman unha coloración vermella, pero á sombra permanecen verdes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* C. van Hove & A. Lejeune (2002): "The *Azolla*–*Anabaena* Symbiosis". Biology and Environnment, en *Proceedings of The Royal Irish Academy * **102B** (1): 23–26. (Texto competo en PDF).
* Iwao Watanabe, Manami Sawamoto, Akiko Nakagana, Yasuo Kowayama & Takeshi Suzuki (1999): "Diversity of *Azolla japonica* in Japan, analyzed by random amplified polymorphic DNA". *Journal of Japanese Botany* **74** {3): 142-149. 

### Outros artigos 
* Salviniales
* Salviniáceas
* *Azolla*

### Ligazóns externas 
* About *A. japonica* en Azolla News .
Mozas asomadas nunha xanela

*Mozas asomadas nunha xanela* é un cadro do pintor sevillano Bartolomé Murillo. Pintado na segunda metade do XVII, é un cadro barroco.

Forma parte da colección da Galería Nacional de Arte dos Estados Unidos, con sede en Washington. 

## Descrición 
A obra representa dúas mulleres nunha xanela. A máis afastada do espectador é polos seus trazos a máis vella das dúas. Tapa o rostro riseiro coa súa touca, que sostén coa man dereita. Coa esquerda tira da contra da ventá, sen que quede claro se pretende pechala ou, polo contrario, abrila aínda máis. A outra muller, unha mociña, apóiase sen reservas no peitoril da ventá e sorrí abertamente para o espectador, situado xusto de fronte, nun plano lixeiramente inferior ao dela. O seu corpiño, lixeiramente escotado, déixalle ver os ombros. 

Desde o punto de vista da composición, o cadro é dunha extraordinaria técnica. Está marcado pola diagonal que se estabelece entre as cabezas das figuras e os sutís toques de vermello nas súas caras e nos adornos do cabelo e das roupas. A moza asoma o seu corpo a través da ventá con gran realismo. No caso da muller máis vella captúrase o seu movemento con grande habilidade. Coa idea de centrar a nosa atención nas mulleres, no resto do cadro predominan o marrón da madeira e o negro do interior do cuarto. 

Descoñécese a data certa en que foi pintada a obra. Pola súa calidade técnica, corresponde á etapa de madureza do pintor, entre 1650 e a súa morte en 1683.

## Interpretacións 
Descoñécese por completo quen son as figuras representadas. Circulan numerosas interpretacións da obra. Unha delas apunta á posibilidade de que se trate dunha doncela e a súa gobernanta, como era habitual nas casas da aristocracia. Outra posibilidade é que se trate dunha cortesá e da súa alcaiota. Explicaríase así a ollada directa e riseira da rapaza, mentres que a outra muller se cobre a cara. Na España do século XVII non era de bo gusto sorrir ostentosamente en público, menos aínda para unha muller.

En apoio desta última interpretación tráese a colación unha copia en gravado do cadro realizada no século XIX. Nese gravado, a obra recibe o título de *Las Gallegas*. Nesa época moitas mulleres galegas emigraban a Lisboa, Madrid ou Sevilla, onde algunhas acababan exercendo a prostitución. O título referiríase de maneira inequívoca para a xente da época á condición das dúas mulleres.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información sobre a obra na web da National Gallery of Art 
* Información sobre a obra na Web Gallery of Art.
Pokémon Dash

***Pokémon Dash*** é un videoxogo de carreiras desenvolvido por Ambrella para a consola Nintendo DS. Lanzouse no Xapón o 2 de decembro de 2004, en Europa o 11 de marzo de 2005 e en América do Norte o 13 de marzo de 2005. Foi o primeiro xogo de *Pokémon* lanzado para a Nintendo DS.

O xogoador emprega o estilete para controlar un Pikachu que debe correr a través de diferentes metas. Logo de que os xogadores superan todos os puntos en rode, a carreira está completada. *Dash* ten posibilidade de modo multixogador, e pode conectarse con outros 6 dispositivos diferentes.

## Desenvolvemento 
*Dash* foi desenvolvido para a Nintendo DS por Ambrella, que xa traballara en *Hey You, Pikachu!* e *Pokémon Channel*. Anunciouse órixinalmente o 7 de outubro de 2004 como un título para o mercado xaponés. Antes da distribución en América do Norte, The Pokémon Center tiña ofertas de pedido anticipado que incluían chaveiros e bolsas de transporte para DS.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de *Pokémon Dash*
Pablo Agulló

**Pablo Agulló Temprano**, nado na Coruña o 25 de xuño de 1990, é un futbolista galego, que xoga de defensa e centrocampista no Bergantiños, na Terceira División.

É fillo de Jaime Agulló Quintela e neto de Jaime Agulló Blasco, ambos ex futbolistas do Deportivo da Coruña.

## Traxectoria 
Xogou nos xuvenís do Calasanz antes de pasar ao Orillamar SD, co que xogou en Primeira e Segunda Autonómica, e ao Atlético Arteixo. Tras dúas tempadas co Arteixo en Primeira Autonómica deu o salto á Terceira División, fichando polo Betanzos para a tempada 2013/14, despois dunha proba infrutuosa co Fabril. 

Foi un fixo na defensa do club betanceiro e ao ano seguinte fichou polo Cerceda, tamén de Terceira. Estivo catro anos en Cerceda, e na tempada 2016/17 ascendeu á Segunda División B. O seu paso pola división de bronce durou só un ano, descendendo de novo á Terceira ao remate da campaña. 

Fichou entón polo Bergantiños, de Terceira División. Na tempada 2019/20 disputou a histórica eliminatoria de Copa do Rei contra o Sevilla no Estadio de Riazor.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en BDFutbol .
* Datos do xogador en lapreferente.com .
Capela da familia Gadd

A **capela da familia Gadd** (en finés **Gaddin kappeli**) é unha capela funeraria de estilo barroco construída en 1785 situada en Nokiantie 22a, no barrio de Rahola, Tampere (Finlandia). Foi contruída pola familia Gadd, e entre 1785 e 1854 foron enterrados nela un total de 28 membros da familia. Posteriormente retiráronse os corpos da capela e foron trasladados ao camposanto.

A capela está clasificada como lugar protexido polo seu interese arquitectónico, cultural e paisaxístico. Ao lado da capela encontrábase a igrexa parroquial de Harju, construída antes de 1639 e demolida en 1858.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Imaxes antigas da capela da familia Gadd  Museot.finna.fi
Pokémon Battle Revolution

é un videoxogo de Pokémon, o primeiro da franquía para a consola Wii. *Pokémon Battle Revolution* ten once coliseos diferentes que compoñen un parque temático de Pokémon chamado Pokétopia. Outras características do xogo inclúen que algún estadios teñen os seus propios efectos especiais, como exemplo facendo aleatoria a orde de aparición dos Pokémon.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de *Pokémon Battle Revolution* 
* Páxina oficial de *Pokémon Battle Revolution*
Espiña de peixe

miniatura|As espiñas son o esqueleto dos peixes óseos.|295x295px
As **espiñas de peixe** é a denominación popular que se lle dá ao esqueleto (xeralmente aletas e costelas) dos diversos peixes (*Osteichthyes*). A anatomía das espiñas de peixe diferenza claramente entre o esqueleto e a cartilaxe. Existen diversos tipos de espiñas de peixe: Epineuralia, Epicentralia, Epipleuralia e Myorhabdoi. No dominio da gastronomía, as espiñas adoitan ser retiradas mentres se comen os peixes (xeralmente cun coitelo de peixe), algúns pratos adoitan prepararse coas espiñas e forman parte dos seus ingredientes como son os caldos de peixe cos que se elaboran sopas e diversas preparacións con arroces. As espiñas do peixe tiveron, nas sociedades preindustriais, unha función similar á das agullas. 

## Valor nutricional 
As espiñas dos peixes considéranse desde o punto de vista nutricional como unha fonte de calcio. Adoitan prepararse sacadas do subproduto da industria pesqueira e reducirse a suplementos alimentarios.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Opus spicatum
* Sopa de aleta de tiburón
* Brais de Sebaste
Pokémon XD: Gale of Darkness

***Pokémon XD: Gale of Darkness***, distribuído no Xapón como , é un videoxogo de rol que forma parte da serie de videoxogos de *Pokémon* e que foi lanzado para a consola GameCube. É o sucesor do xogo de GameCube *Pokémon Colosseum*. O xogo está ambientado na rexión de Orre, o mesmo lugar que no modo de aventura de *Pokémon Colosseum*. Todos os xogos de *Pokémon* de Game Boy Advance poden conectarse con *XD:Gale of Darkness* nos modos de batalla e intercambio.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de América do Norte 
* Páxina oficial do Xapón 
* *Pokémon XD: Gale of Darkness* en Nintendo.com
Pokémon Trozei!

, comercializado como ***Pokémon Link!*** en Europa, é un videoxogo de crebacabezas da serie *Pokémon* desenvolvido para a consola Nintendo DS. Lanzouse no Xapón o 20 de outubro de 2005, en América do Norte o 6 de marzo de 2006, en Australia o 28 de abril de 2006 e en Europa o 5 de maio de 2006.

## Acollida 
*Pokémon Trozei!* recibiu unha puntuación de 8,25 sobre 10 por *Game Informer* sendo considerado "á vez encantador e desafiante para que mesmo aqueles que sintan náuseas ó pensar en Pokémon o reciban de todos os xeitos."

## Notas
Arthur Suhle

**Arthur Suhle**, nado o 21 de maio de 1898 en Berlín e finado o 14 de febreiro de 1974 na mesma cidade, foi un numismático alemán, especializado na moeda medieval e moderna, e tamén na medalla.

## Traxectoria 
Suhle naceu en Berlín o 21 de maio de 1898 fillo dun alto funcionario da Administración educativa. No distrito de Lichterfelde, na súa cidade natal, cursou a súa educación secundaria no *Schiller-Gymnasium*, onde se graduou en 1915. Pouco despois participou na primeira guerra mundial, onde resultou gravemente ferido.

En 1917 comezou os seus estudos superiores de Historia, Literatura e Filosofía Alemás na Universidade de Berlín, que continuou na Universidade de Friburgo. Finalmente acadou o doutoramento en Berlín en 1921, cunha tese acerca da ocupación dos bispados alemáns baixo o papa Xoán XXII (1316-1334).

Paralelamente ao seu labor no *Münzkabinett*, entre 1946 e 1962 ocupou un posto de profesor de Numismática na Universidade Humboldt de Berlín e, a partir de 1953, tamén impartiu docencia como profesor invitado na Universidade de Leipzig.

## Publicacións 
Arthur Suhle foi un prolífico autor de artigos numismáticos, con arredor de 200 referencias en moi diversas revistas do sector e en obras colaborativas, así como dunha decena de monografías

### Monografías 
* (1936). *Die deutschen Münzen des Mittelalters.* Verlag für Kunstwissenschaft, Berlín.
* (1938). *Münzbilder der Hohenstaufenzeit. Meisterwerke romanischer Kleinkunst.* Hiersemann, Leipzig.
* (1950). *Die deutsche Renaissance-Medaille. Ein Kulturbild aus der ersten Hälfte des 16. Jahrhunderts.* Seemann, Leipzig.
* (1950). *Das Münzwesen Magdeburgs unter Erzbischof Wichmann 1152-1192*. Rat der Stadt Magdeburg, Magdeburgo.
* (1955). *Deutsche Münz- und Geldgeschichte von den Anfängen bis zum 15. Jahrhundert.* Deutscher Verlag der Wissenschaften, Berlín.
* (1963). *Hohenstaufenzeit im Münzbild.* Hirmer, Múnic.
* (1964). *Petschafte des Munzkabinetts aus dem 13.-16. Jahrhundert*.  Staatliche Museen Berlin.
* (1965). *Mittelalterliche Brakteaten*. Insel-Verlag, Leipzig.
* (1969). *Die Münze. Von den Anfängen bis zur europäischen Neuzeit.* Koehler & Amelang, Leipzig.
* (1969). *Kulturgeschichte der Münzen*. Battenberg Verlag, Múnic.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Börner, L. (1968). "Verzeichnis der Schriften von Arthur Suhle". En *Forschungen und Berichte*. 11. Staatliche Museen zu Berlin. Páxinas 19-33. [Outro acceso ao mesmo contido: aquí]
* Kluge, B. (2004). *Das Münzkabinett - Museum und Wissenschaftsinstitut*. Münzkabinett - Staatliche Museen zu Berlin. Berlín. ISBN 978-3886094943

### Outros artigos 
* Gabinete Numismático de Berlín
Anabaena azollae

***Anabaena azollae*** é unha especie de cianobacteria da orde das nostocales, familia das nostocáceas, unha das comprendidas no xénero *Anabaena*.

### Etimoloxía 
Para a do xénero, véxase *Anabaena*.

O epíteto específico, *azollae*, refírese á coñecida relación simbiótica das especies do xénero *Anabaena* coas dos fieitos do xénero *Azolla*.
 
### Sinónimo 
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse polo sinónimo *Trichormus azollae* (Strasburger) Komárek & Anagnostidis.

## Características 
*Anabaena azollae*, presente en rexións temperadas, tropicais e subtropicais, é unha cianobacteria filamentosa fototrófica que ten a capacidade de fixar o nitróxeno atmosférico. Esta bacteria vive en simbiose mutualista con fieitos acuáticos de auga doce do xénero *Azolla* aos que subministran o nitróxeno así fixado a cambio de moléculas sintetizadas polas plantas.

A asociación simbiótica entre fieitos do xénero *Azolla* e *Anabaena azollae* é utilizada polos humanos para fertilizar campos de arroz, principalmente en Asia. Os fietos cultívanse como fertilizante verde e incorpóranse ao solo antes da sementeira, ou como cultivo combinado co arroz en campos de arroz inundados. 

É capaz de fixar de 100 a 200 kg/ha/ano de nitróxeno. Utilizase sobre todo na China, en Vietnam e na India para fertilizar os arrozais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Purushottam Subedi & Jiban Shrestha (2015): "Improving soil fertility through *Azolla* application in low land rice: A review". *Azarian Journal of Agriculture* **2**  (2): 35-39. (Texto completo) .

### Outros artigos 
* *Anabaena*
* *Azolla*

### Ligazóns externas 
* *Anabaena azollae* en *microbewiki*  Ampla información.
* *Anabaena azollae* na *Enciclopedia Británica*.
Euphemia Lofton Haynes

**Martha Euphemia Lofton Haynes**, nada en Washington, D.C., o 11 de setembro de 1890 e finada na mesma cidade o 25 de maio de 1980, foi unha matemática e educadora estadounidense. Está considerada a primeira muller afroamericana en obter un doutoramento en matemáticas, pola Universidade Católica de América, en 1943.

## Traxectoria 
Euphemia Lofton foi a única filla de William S. Lofton, dentista e financeiro, e Lavinia Day Lofton. Ela foi a mellor estudante da M Street High School en 1907. Posteriormente graduouse na Escola Normal Miner de Washington, D.C., con distinción, en 1909. Continuou estudando para obter un pregrao en matemáticas (e un grao secundario en psicoloxía) na Universidade Smith en 1914. En 1917 casou con Harold Appo Haynes. Obtivo unha mestría en educación da Universidade de Chicago en 1930.

En 1943 obtivo o seu doutoramento na Universidade Católica de América cunha disertación, supervisada por Aubrey Landrey, titulada “A Determinación de Conxuntos de Condicións Independentes que Caracterizan Certos Casos Especiais de Correspondencias Simétricas”.

Haynes morreu dun ataque cardíaco o 25 de xullo de 1980 na súa cidade natal. Establecera un fondo fiduciario para apoiar unha cátedra e un fondo de préstamos estudantís na Escola de Educación, outorgando 700&nbsp;000 dólares á Universidade Católica. Os seus papeis familiares atópanse nos arquivos da Universidade Católica.

En 2004, a escola pública E.L Haynes Charter en Washington, D.C. foi nomeada así na súa honra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Family papers held at the Catholic University of America 
* Biography (with multiple photos) by Susan Kelly, Carly Sinners, Katherine Zoroufy: Euphemia Lofton Haynes: Bringing Education Closer to the "Goal of Perfection"
* 
* Martha Euphemia Lofton-Haynes: Mathematician, Educator, and Mentor
* Robin Weatherl, Euphemia L. Haynes, Leading the Way for Women in Mathematics, ''The Young Women's Online Journal of Teaching and Learning Mathematics''

&nbsp;
Lázaro Candal

**Antonio Lázaro Candal Bravo**, nado na Coruña o 4 de decembro de 1931, foi un ex futbolista, narrador e xornalista deportivo galego. Desenvolveu a maior parte da súa carreira profesional en Venezuela, onde se converteu nun dos narradores deportivos máis coñecidos do país.

É pai do tamén narrador deportivo Álex Candal.

## Traxectoria 
Naceu na rúa coruñesa do Orzán, sendo fillo do derradeiro condutor de tranvías da Coruña, Antonio Candal, e da ama de casa Jesusa Bravo. Xogou ao fútbol en varios equipos da cidade como o Alameda, no que coincidiu con Luis Suárez e Carlos Torres, o Torre SD, o Imperátor, ou o Orzán.

Comezou no xornalismo no semanario deportivo Riazor e en *La Voz de Galicia*, onde asinaba como Candy, antes de marchar en 1956 a Costa Rica xunto con José María Penabad, "Zoquiñas". Alí traballou na sección de deportes do diario *El Nacional* e fichou polo Gimnástica Española de San Xosé. Con ese equipo xogou dúas tempadas na Primeira División de Costa Rica e a continuación fichou polo Club Sport La Libertad.

En 1967 comezou a narrar os partidos dos equipos venezolanos na Copa Libertadores, tarefa que realizou durante 33 anos. En 1974 foi o narrador do Mundial de Alemaña en Venevisión, e fixo o meso coas seguintes nove Copas do Mundo, a partir da de 1986 en Radio Caracas Televisión. Durante ese tempo narrou tamén a liga española, as Copas de Europa, Eurocopas, Copas América e os Xogos Olímpicos entre outros.

Foi ademais vicepresidente durante vinte anos da Liga Nacional de Fútbol Menor, creou o Premio ao Mellor Futbolista Suramericano do Ano e fundou o Mundial de Fútbol da Emigración. Levou en tres ocasións o Deportivo da Coruña a Venezuela, e foi galardoado coa insignia de ouro do club.

## Premios e galardóns 
Durante a súa longa carreira foi galardoado con numerosos premios e recoñecementos, entre eles os seguintes:

* 14 Premios Espectáculos ao Mellor Narrador Deportivo de Venezuela.
* Premio Guaicaipuro de Ouro como Mellor Narrador Deportivo (1974).
* 7 Premios Meridiano de Ouro ao Mellor Narrador Deportivo (1982 a 1988).
* Diploma de Honra e Botón de Ouro da Federación Venezolana de Fútbol (1986).
* Orde do Mérito ao Traballo, entregada polo presidente da República Jaime Lusinchi (1986).

* Premio á Hispanidade do Instituto de Cultura Hispánica (1988).
* Trofeo Venus da Prensa como Mellor Narrador Deportivo de Venezuela (1990).
* Premio Cacique de Ouro como Mellor Narrador Deportivo do Ano (1992 e 1994).
*Orde de Cabaleiros de María Pita (1995).
*Distinguido como Fillo Ilustre de Maracaibo (2007).
*Orde de Honra ao Mérito do Fútbol Suramericano pola Confederación Suramericana de Fútbol (2007).
Ademais leva o seu nome un campo de fútbol na cidade de Clarines, Anzoátegui.

## Obras 
**Hacia el mundial de España* (1982).
**México 1986* (1986).
* *El fútbol es risa... y poesía* (2002).
* *Fútbol es* (2006).
* *La historia de la Vinotinto* (2014).

## Notas
Hartmut Heine

**Hartmut Heine**, nado en Wismar en 1945, é un historiador alemán.

## Traxectoria 
Ingresou mozo no exército alemán, no que permaneceu catro anos. Pasou un ano en Berlín e despois trasladouse a Inglaterra onde estudou o bacharelato inglés, e licenciouse en Historia na Universidade de Londres. Fixo un máster dirixido por Hugh Thomas, elaborou unha tesiña sobre a guerrilla antifranquista en Galicia e fixo a tese de doutoramento sobre a oposición política ao franquismo de 1939 a 1952, dirixida por Paul Preston. Nos anos setenta visitou Galicia para documentarse sobre a guerrilla. Foi catedrático de Hispanística da Universidade Libre de Berlín. 

En 2009 inaugurou o Congreso sobre a guerrilla antifranquista en Galicia.
## Obras 
* "La evolución política en Galicia (1939-1975)", *Cuadernos de Ruedo Ibérico*, 51/53, maio/outubro de 1976.
* *A guerrilla antifranquista en Galicia*, 1980, Edicións Xerais de Galicia.
* *La oposición política al franquismo. De 1939 a 1952*, 1983, Crítica.
* *La oposición al franquismo en Andalucía oriental*, 2005, Fundación Salvador Seguí.
### Obras colectivas 
* "Organizaciones políticas y sindicales ante el exilio" en *Emigración y exilio: españoles en Francia 1936-1946*, 1996.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Os dez mandamentos

***Os dez mandamentos*** (en ) é un filme épico e relixioso estadounidense de 1956 producido, dirixido e narrado por Cecil B. DeMille rodado en VistaVision (cor de Technicolor), e estreado por Paramount Pictures. Baséase na novela de 1949 *Prince of Egypt* de Dorothy Clarke Wilson, a novela de 1859 *Pillar of Fire* de J. H. Ingraham, a novela de 1937 ''On Eagle's Wings* de A. E. Southon, e o Libro do Éxodo. *Os dez mandamentos'' é unha versión dramatizada da historia bíblica de Moisés, un príncipe exipcio adoptado que se converte no libertador do seu verdadeiro pobo, os hebreos, e lidéraos no Éxodo cara ó monte Sinaí, onde recibe de Deus os Dez mandamentos. O filme está protagonizado por Charlton Heston no papel principal, Yul Brynner como Ramsés, Anne Baxter como Nefertari, Edward G. Robinson como Datán, Yvonne De Carlo como Séfora, Debra Paget como Lilia e John Derek como Xosué; ademais tamén aparecen Cedric Hardwicke como Seti, Nina Foch como Bithiah, Martha Scott como Iochabel, Judith Anderson como Memnet e Vincent Price como Baka, entre outros. É un remake parcial do filme mudo homónimo de 1923, e conta cun dos meirandes escenarios xamais creados para un filme.
* Yul Brynner como Ramsés II
* Anne Baxter como Nefertari
* Edward G. Robinson como Datán
* Yvonne De Carlo como Séfora
* Debra Paget como Lilia
* John Derek como Xosué
* Cedric Hardwicke como Seti I
* Nina Foch como Bithiah
* Martha Scott como Iochabel
* Judith Anderson como Memnet
* Vincent Price como Baka
* John Carradine como Aharón
* Olive Deering como Miriam
* Douglass Dumbrille como Xanes
* Frank de Kova como Abiram
* Henry Wilcoxon como Pentaur
* Eduard Franz como Xetró
* Donald Curtis como Mered
* Lawrence Dobkin como Hur Ben Caleb
* H. B. Warner como Amminadab
* Julia Faye como Elisheba
* Lisa Mitchell, Noelle Williams, Joanna Merlin, Pat Richard, Joyce Vanderveen e Diane Hall como as fillas de Xetró
* Abbas El Boughdadly como condutor de carro de Ramsés
* Fraser Heston como Moisés de neno
* John Miljan como o cego
* Francis J. McDonald como Simón
* Ian Keith como Ramsés I
* Paul De Rolf como Eleazar
* Woodrow Strode como o rei de Etiopía
* Tommy Duran como Gershom
* Eugene Mazzola como fillo de Ramsés (Amun)
* Ramsay Hill como Coré
* Joan Woodbury como muller de Coré
* Esther Brown como princesa Tharbis
* Babette Bain como Miriam de pequena

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes
Gobius

*** Gobius*** é un xénero de peixes perciformes da familia Gobiidae.

## Especies 
* *Gobius ateriformis* (Brito & Miller, 2001)
* *Gobius acutipennis* (Valenciennes, 1837)
* *Gobius agulhensis* (Barnard, 1927
* *Gobius ater* (Bellotti, 1888)
* *Gobius auratus* (Risso, 1810)
* *Gobius bontii* (Bleeker, 1849)
* *Gobius bucchichi* (Steindachner, 1870)
* *Gobius caffer* (Günther, 1874)
* *Gobius cobitis* (Pallas, 1811
* *Gobius couchi* (Miller & El-Tawil, 1974)
* *Gobius cruentatus* (Gmelin, 1789)
* *Gobius ehrenbergii* (Valenciennes, 1837)
* *Gobius fallax* (Sarato, 1889)
* *Gobius gasteveni* (Miller, 1974)
* *Gobius geniporus* (Valenciennes, 1837)
* *Gobius giuris* (Hamilton, 1822)
* *Gobius hypselosoma* (Bleeker, 1867)
* *Gobius kolombatovici* (Kovacic & Miller, 2000)
* *Gobius koseirensis* (Klunzinger, 1871)
* *Gobius lateralis* (Macleay, 1881)
* *Gobius leucomelas* (Peters, 1868)
* *Gobius macrocephalus* (Pallas, 1787)
* *Gobius melanopus* Bleeker, 1859-60
* *Gobius multifasciatus* (Smith, 1959)
* *Gobius natalensis* (Günther, 1874)
* *Gobius nebulosus* (Forsskål, 1775)
* *Gobius niger* (Linnaeus, 1758)[14]
* *Gobius ophiocephalus* (Pallas, 1814)
* *Gobius ornatus* (Rüppell, 1830)
* *Gobius paganellus* (Linnaeus, 1758)[15]
* *Gobius punctatissimus* (Canestrini, 1864)
* *Gobius roulei* (de Buen, 1928)
* *Gobius rubropunctatus* (Delais, 1951)
* *Gobius saldanha* (Barnard, 1927)
* *Gobius scorteccii* (Poll, 1961)
* *Gobius senegambiensis* (Metzelaar, 1919)
* *Gobius strictus* (Fage, 1907)
* *Gobius tetrophthalmus* (Brito & Miller, 2001)
* *Gobius tigrellus* (Nichols, 1951)
* *Gobius vittatus* (Vinciguerra, 1883)
* *Gobius xanthocephalus* (Heymer & Zander, 1992)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Eschmeyer, William N., ed. 1998. Catalog of Fishes. Special Publication of the Center for Biodiversity Research and Information, núm. 1, vol. 1-3. California Academy of Sciences. San Francisco, California, Estados Unidos. 2905. ISBN 0-940228-47-5.
* Fenner, Robert M.: *The Conscientious Marine Aquarist*. Neptune City, Nova Jersey, Estados Unidos : T.F.H. Publications, 2001.
* Helfman, G., B. Collette e D. Facey: *The diversity of fishes*. Blackwell Science, Malden, Massachusetts, Estados Unidos , 1997.
* Hoese, D.F. 1986: *Gobiidae*. p. 774-807. A M.M. Smith e P.C. Heemstra (eds.) Smiths' sea fishes. Springer-Verlag, Berlín, Alemaña.
* Maugé, L.A. 1986. *Gobiidae*. p. 358-388. A J. Daget, J.-P. Gosse e D.F.E. Thys van den Audenaerde (eds.) Check-list of the freshwater fishes of Africa (CLOFFA). ISNB, Bruxelas; MRAC, Tervuren, Flandres; e ORSTOM, París, Francia. Vol. 2.
* Moyle, P. e J. Cech.: *Fishes: An Introduction to Ichthyology*, 4a. edición, Upper Saddle River, Nova Jersey, Estados Unidos: Prentice-Hall. Ano 2000.
* Nelson, J.: *Fishes of the World*, 3a. edición. Nova York, Estados Unidos: John Wiley and Sons. Ano 1994.
* Wheeler, A.: *The World Encyclopedia of Fishes*, 2a. edición, Londres: Macdonald. Ano 1985.

### Ligazóns externas 
* AQUATAB.NET
IFR Automotive

**IFR Automotive** foi unha empresa española dedicada á fabricación de coches deportivos de deseño propio baixo a marca **Aspid**. Tiña a súa sede principal en Reus (provincia de Tarragona, Cataluña).

A compañía fundouna o enxeñeiro Ignacio Fernández, enxeñeiro que traballara para Mitsubishi e Prodrive, en 2003, en Reus. A compañía toma a marca de "asp", unha palabra española para víbora pirenaica ou Vipera aspis.

Fernández decidiu crear un coche "foguete" que, por un lado, cumpría as normas FIA e, por outro, podería aprobarse para o seu uso na cidade. Presentado no Salón do Automóbil de Londres de 2008, o IFR Aspid SS era un bipraza equipado con motores de catro cilindros Honda 270 e 404 CV, con ou sen turbocompresor, que tiñan as variantes Sport e SuperSport. O concepto era facer un modelo moi lixeiro, seguindo unha filosofía similar á do Lotus británico.

O seu primeiro modelo, o Aspid, púxose á venda en 2009.

En 2012, IFR presentou o seu segundo modelo, o Aspid GT-21 Invictus, que tiña catro asentos nunha configuración 2+2. A declarada actuación oficial situouno á altura dos mellores deportivos do momento, cunha velocidade máxima superior aos 300 km/h e unha aceleración de 0 a 100 km/h en menos de 3 segundos. Estaba previsto comezar a produción antes de 2014, cun total de 250 unidades, ademais dunha rede europea de 20 concesionarios, pero finalmente non chegou á produción. 

## Modelos 
* 2009 - IFR Aspid.
* 2013 - Aspid GT-21 Invictus

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de IFR Automotive
Baixo o fogo

***Baixo o fogo*** (en ) é un filme estadounidense de 1983 dirixido por Roger Spottiswoode. É un suspense político ambientado durante os últimos días da Revolución Sandinista que rematou co réxime de Somoza en 1979. Está protagonizado por Nick Nolte, Gene Hackman e Joanna Cassidy. A banda sonora, que foi composta por Jerry Goldsmith e conta coa interpretación do músico de jazz Pat Metheny, foi nomeado para o Óscar á mellor banda sonora. A edición de Mark Conte e John Bloom foi nomeada ó BAFTA á mellor montaxe. O filme foi rodado nos estados mexicanos de Chiapas e Oaxaca.  

Estreouse en galego o 20 de xullo de 1998 a través da TVG.

## Personaxes 
* Nick Nolte como Russell Price
* Gene Hackman como Alex Grazier
* Joanna Cassidy como Claire
* Ed Harris como Oates
* Jean-Louis Trintignant como Marcel Jazy
* Richard Masur como Hub Kittle
* René Enríquez como Anastasio Somoza Debayle
* Hamilton Camp como Regis
* Alma Martínez como Isela
* Eloy Casados como Pedro
* Jenny Gago como Miss Panamá
* Jorge Zepeda como Rafael

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo
Defensor Sporting Club

O **Defensor Sporting Club,** é un club deportivo uruguaio da cidade de Montevideo. A actual entidade é o resultado da fusión en 1989 entre o Club Atlético Defensor (que contaba con división de fútbol e baloncesto nado en 1913) co Sporting Club (equipo de baloncesto nacido en 1910). En marzo de 2021 descendeu á Segunda División logo de 56 anos de permanencia na Primeira División. 

## Orixe 
[esquerda|miniatura|Estadio Luis Franzini ([Montevideo)]]
O club ten unha importante vinculación cos barrios de Punta Carretas, onde se fundou o Defensor, e Parque Rodó, no que naceu o Sporting, de Montevideo. O nome de Defensor segundo se considera popularmente, en recoñecemento dos obreiros que defenderan unha folga dos traballadores dunha fábrica de vidro. Ademais dos equipos de baloncesto e fútbol profesional, o Defensor Sporting tamén é unha sociedade recreativa para os seus socios contando cun club social, piscina e outras instalacións a disposicións dos seus socios. 

## Palmarés 
Como equipo de fútbol: 

* Campionato do Uruguai de fúbtol: 1976, 1987, 1991, 2008
* Campionato Federal do Uruguai (Baloncesto): 1934, 1936, 1938, 1949, 1950, 1951, 1955, 1980, 2003
* Liga Uruguaia de Baloncesto: 2003, 2009-2010

## Notas 
## Véxase tamén 
* Web oficial do Defensor Sporting Club (en castelán).
Gobius niger

O **mógaro** ou a **maralloca** (***Gobius niger***) é unha especie de peixe da familia dos Gobiidae da orde dos Perciformes.

## Etimoloxía 
O seu nome científico deriva do latín *Gobius*, que significa "gobio", e *niger*, que significa "negro", é dicir, "gobio negro".

## Morfoloxía 
* O talle máximo é de 15 cm.
* Corpo alongado e de sección cilíndrica..
* Os ollos son grandes e atópanse na parte superior da cabeza.
* Os tentáculos que saen dos orificios nasais atópanse pouco desenvolvidos.
* As aletas dorsais e a anal son longas.
* A primeira dorsal é moi alta nos machos.
* Os radios libres das pectorais atópanse pouco desenvolvidos.
* O disco pelviano é redondo.
* Presenta case a mesma coloración que *Gobius geniporus*, pero é máis escuro.
* Ten unha mancha negra na parte anterior da primeira dorsal.

## Reprodución 
Ten lugar durante a primavera e o verán. Neste período pode realizar varias postas. A posta é bentónica, os ovos son aferrados baixo algún obxecto e os machos encárganse de protexelos. Teñen catro anos de vida a partir do segundo xa son sexualmente maduros. O macho produce feromonas para atraer a femia.

## Alimentación 
Come crustáceos, moluscos, luras e poliquetos.

## Hábitat 
É bentónico de fondos brandos preferentemente lamacentos con pedra. Tamén habitan en pradarías de *Posidonia oceanica* e *Caulerpa prolifera* . Chega até os 75 m de profundidade. É moi frecuente no interior de portos.

## Distribución xeográfica 
Aparece en todo o Mediterráneo, no Atlántico oriental (desde Noruega até Mauritania), no Mar Báltico e o Mar Negro.

É inofensivo para os humanos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Goren, M., 1996. A review of the southern African gobiid fish genus Caffrogobius Smitt, 1900. Spec. Publ. Smith Inst. Ichthyol. (57):1-28.
* Helfman, G., B. Collette e D. Facey: *The diversity of fishes*. Blackwell Science, Malden, Massachusetts, Estados Unidos, 1997.
* Miller, P.J., 1990. *Gobiidae*. p. 925-951. A J.C. Quero, J.C. Hureau, C. Karrer, A. Post e L. Saldanha (eds.) Check-list of the fishes of the eastern tropical Atlantic (CLOFETA). JNICT, Lisboa, SEI, París; e UNESCO, París, Francia. Vol. 2.
* Moyle, P. e J. Cech.: Fishes: An Introduction to Ichthyology, 4a. edición, Upper Saddle River, Nova Jersey, Estados Unidos: Prentice-Hall. Any 2000.
* Nelson, J.: *Fishes of the World*, 3a. edición. Nova York, Estados Unidos: John Wiley and Sons. Any 1994.
* Wheeler, A.: *The World Encyclopedia of Fishes*, 2a. edición, Londres: Macdonald. Any 1985.
Club Atlético Progreso

O **Club Atlético Progreso**, chamado comunmente **Progreso**, é un equipo de fútbol de Montevideo e que xoga na Primeira División do Uruguai. 

## Traxectoria 
O Club Atlético Progreso naceu en 1917 vencellado aos grupos de obreiros anarquistas do barrio montevideano de La Teja. As cores da súa indumentaria, amarelo e vermello, son unha lembranza da senyera, pois algúns dos seus fundadores eran inmigrantes de ascendencia catalá. 

Entre 1979 e 1989 foi presidente do club Tabaré Vázquez, baixo o seu mandato, o equipo gañou o título de campión da Primeira División en 1989.  En 2017, dentro das celebracións do centenario do equipo, a sede do Progreso acolleu un consello de ministros presidido por Tabaré Vázquez.

Ademais da liga gañada en 1989, o Progreso tamén participou en tres ocasións na Copa Libertadores (1987, 1990 e 2020). 

## Palmarés 
* Campionato Uruguaio de Primeira División: 1989

## Notas 
## Véxase tamén 
* Páxina web oficial do Club Atlético Progreso (en castelán)
Shi Jian 2

**Shi Jian 2** ou **SJ 2** foi un satélite artificial da China lanzado o 19 de setembro de 1981 a bordo dun foguete Feng Bao 1 desde o Centro de Lanzamento de Satélites de Jiuquan xunto cos satélites Shi Jian 2A e Shi Jian 2B.

## Características 
SJ 2 foi deseñado pola Academia China de Tecnoloxía Espacial (CAST, en inglés). Tiña unha masa de 483 kg e forma de prisma octahédrico de 0,615 m de diámetro e 1,2 m de altura. Estabilizábase mediante xiro, alimentábase mediante catro paneis solares e levaba a bordo varios instrumentos para medir os micrometeoritos, a lixo espacial e o fondo electromagnético da contorna terrestre:

*Un radar de microondas para estudar os restos en órbita cun tamaño de entre 3 e 10 cm a distancias de entre 600 e 1300 km.
*Un detector de impactos para estudar os micrometeoritos e a presión da radiación.
**Gran colector sensible*, situado detrás dos paneis solares, para medir micrometeoritos.
*Monitor óptico para detectar cambios na superficie dos paneis solares debidos a impactos.

O satélite reentrou na atmosfera o 17 de agosto de 1982. Un satélite idéntico non chegou a órbita nun lanzamento anterior, polo que SJ-2 pode considerarse o seu sucesor.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Shi Jian 1
*Shi Jian 2A
*Shi Jian 2B
*Shi Jian 4
*Shi Jian 5
*Shi Jian 6
*Shi Jian 7
*Shi Jian 8
*Shi Jian 9A
*Shi Jian 9B
*Shi Jian 10
*Shi Jian 11
*Shi Jian 12
*Shi Jian 13
My Pokémon Ranch

é un videoxogo de *Pokémon* desenvolvido por Ambrella para a consola Wii. *My Pokémon Ranch* lanzouse no servizo de descarga WiiWare o 25 de marzo de 2008, no Xapón, o 9 de xuño de 2008 en América e o 4 de xullo de 2008 en Europa.

Internacionalmente, o xogo só é compatible coas versión de *Pokémon Diamond* e *Pearl*; a versión xaponesa foi actualizada para recibir Pokémon de *Pokémon Platinum*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial 
* My Pokémon Ranch en MobyGames
Pyhäjärvi, Pirkanmaa

O **Pyhäjärvi** é un lago situado nas cidades de Akaa, Lempäälä, Nokia, Pirkkala, Tampere e Vesilahti, en Finlandia. O Pyhäjärvi esténdese dende Tampere ao norte ata Lempäälä ao sur en forma de "C". É o 36ª lago máis grande de Finlandia e o cuarto da rexión de Pirkanmaa por detrás do Näsijärvi, o Längelmävesi e o Vanajavesi, é ademais o segundo lago máis grande da cidade de Tampere.

O lago ten 124 km² e está situado a 77 msnm e ten unha profundidade máxima de 50,16 metros.

## Notas
PokéPark Wii: Pikachu's Adventure

é un videoxogo spin-off da serie de xogos de *Pokémon* para a consola Wii, desenvolvido por Creatures Inc., publicado por The Pokémon Company e distribuído por Nintendo. Lanzouse no Xapón o 5 de decembro de 2009, en Europa o 9 de xullo de 2010, en Australia o 23 de setembro de 2010 e en América do Norte o 1 de novembro de 2010.

Estreouse de novo no servizo eShop de Wii U en Europa e Australia o 16 de xullo de 2015.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial 
* Páxina oficial
Manuel Fernández Valle

**Manuel Fernández Valle**, coñecido como **Portafondón**, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Emigrou a Cuba onde tomou contacto co sindicalismo. Ao seu retorno organizou a sociedade agraria de Palas de Rei. Foi detido en outubro de 1934 e coñeceu na prisión a Benedicto Fuentes Díaz. En maio de 1935 Antón Villar Ponte recolleu nun artigo unha súa denuncia sobre os acaparadores de millo da comarca. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 integrouse na III Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia, no grupo de Marrofer, que se encargaba das zonas de Melide e Alto Ulla e colaborou con Ramón Rodríguez Varela "Curuxás". Logrou fuxir de Galicia e exiliouse na Arxentina.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Rocío Pazos

**Rocío Pazos Toba**, nada o 17 de marzo de 1975 na Pereiriña (Cee), é unha banqueira galega.

## Traxectoria
Licenciouse en Economía e Empresas pola Universidade da Coruña en 1998 e ao pouco comezou a traballar no Banco Santander. Destinada en distintos postos, en novembro de 2015 déronlle unha xefatura de zona en Sevilla. En 2019 foi nomeada directora comercial para Cantabria e Asturias substituíndo a Víctor Menéndez. Nesa altura o Santander, logo da adquisición do Banco Popular (que á súa vez adquirira o Banco Pastor), era a segunda entidade en cota de mercado en Galicia, cun 26%.

## Notas
Pokémon TCG Online

***Pokémon TCG Online*** é un videoxogo de 2012 de *Pokémon* baseado en Pokémon Trading Card Game desenvolvido por Dire Wolf Digital, e dispoñible para Microsoft Windows, macOS, iOS e Android. Lanzouse orixinalmente en marzo de 2011 baixo o nome de ***Pokémon Trainer Challenge*** como un xogo de navegador.

## Acollido 
*GamesRadar* eloxiou o xogo, declarando "Todo semella recrearse de xeito fiel, mesmo a cuberta das cartas, o deseño dos premios e incluso as moedas".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Learn with Pokémon: Typing Adventure

***Learn with Pokémon: Typing Adventure***, coñecido no Xapón como  é un videoxogo educativo mediante o tecleado baseado na franquía *Pokémon*, videoxogo desenvolvido por Genius Sonority para Nintendo DS. Lanzouse orixinalmente no Xapón en abril de 2011, e posteriormente en Europa en setembro de 2012, e en Australia en xaneiro de 2013. O xogo comercializouse co teclado periférico Bluetooth Nintendo Wireless, e salienta por ser o único título de *Pokémon* lanzado en inglés que non apareceu en América do Norte.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
PokéPark 2: Wonders Beyond

é un videoxogo de Pokémon para a consola Wii. Estreouse no Xapón o 12 de novembro de 2011, en América do Norte o 27 de febreiro de 2012 e en Europa o 23 de marzo de 2012.

É a sucuela de ''PokéPark Wii: Pikachu's Adventure*. En *PokéPark 2'', Pikachu viaxou a un novo PokéPark co seu mellor amigo Piplup. Xuntos entran en Wish Park, mais ó pouco tempo descobren que non é posible escapar de Wish Park. Reshiram e Zekrom informan a Pikachu dos eventos que se produciran e dinlle a Pikachu que pode salvar o PokéPark.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial
Ramón Chaves

**Ramón Chaves**, nado en Viveiro, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Integrouse na III Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia. O 13 de decembro de 1946 logrou marchar rumbo a Francia xunto a outros guerrilleiros na evasión do *Santa Teresa*.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Antonio Sánchez Taboada

**Antonio Sánchez Taboada**, máis coñecido como **Lexo**, nado en Sada o 16 de marzo de 1932 e finado en agosto de 2023, foi un futbolista galego, que xogaba de dianteiro.

## Traxectoria 
Despois de xogar no Canido, no Arsenal de Ferrol e no SRD Esteiro fichou polo Deportivo da Coruña. Na tempada 1954/55 foi cedido ao Deportivo Xuvenil, que xogaba na Segunda División. Disputou só un partido, anotando un gol, e despois volveu á disciplina branquiazul, debutando en Primeira División na xornada 20, nun derbi contra o Celta de Vigo.

Na seguinte tempada foi cedido ao Racing de Ferrol xunto a Ledo, Antelo e Rafael Franco, pero lesionouse no partido de proba nun choque con Olavide, perdendo gran parte da tempada. Tras debutar e xogar só dous encontros volveu ao Deportivo para substituír nos derradeiros partidos da tempada primeiro ao lesionado Gárate e logo a Juananco. No verán de 1956 fichou polo Burgos xunto a outros tres coruñeses: Manín, Losada e Regueira, e na tempada 1957/58 xogou co Cartagena en Terceira.

En 1959 marchou a Venezuela, onde levaba uns anos o seu irmán Juan. Alí fichou polo Deportivo Celta, o equipo do Lar Gallego de Caracas. Foron con el o dianteiro Jaime Guillín e o adestrador Antonio Villar Chao. Xogou logo no novo Deportivo Galicia e en 1961 volveu a Galicia, onde xogou algúns partidos co seu antigo equipo, o Esteiro.

Posteriormente, de novo en Venezuela, xogou no Sporting Coruñés. Faleceu en agosto de 2023, aos 91 anos de idade.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en BDFutbol .
Ramón Alberto Villaverde

**Ramón Alberto Villaverde Vázquez**, nado en Montevideo o 16 de marzo de 1930 e finado en Barcelona o 15 de setembro de 1986, foi un futbolista uruguaio, que xogaba de interior e extremo.

Fillo de emigrantes galegos no Uruguai, destacou primeiro en Colombia, onde formou unha famosa dupla goleadora con Alfredo di Stéfano no Millonarios de Bogotá, para logo fichar polo FC Barcelona, onde xogou durante nove tempadas converténdose nun dos xogadores suramericanos máis importantes da historia do club.

## Traxectoria 
Seus pais eran dous emigrantes de Arteixo que se instalaran en Montevideo na década de 1910. Súa nai Matilde era de Rañobre, na parroquia de Oseiro, e seu pai da Pedreira, da mesma parroquia. Na capital uruguaia naceu Ramón Alberto en 1930. A súa madriña foi a nai de Héctor Núñez, outro histórico futbolista uruguaio fillo de galegos. 

Comezou a xogar no Liverpool de Montevideo, na tempada 1949-50, para despois pasar ao fútbol colombiano. No país cafeteiro militou primeiro no Cúcuta Deportivo, na tempada 1950-51, e logo marchou a Bogotá para xogar en Millonarios entre 1952 e 1954, na época dourada do club, alcumado entón como o *"Ballet Azul",* onde formou unha gran dupla con Alfredo Di Stéfano.

Despois fichou polo FC Barcelona da man do directivo Pedro Salvat e de Josep Samitier, o 8 de xullo de 1954 e o seu debut produciuse en Les Corts contra o Sevilla FC na primeira xornada da tempada 1954/55. O Barça gañou por 4-2 e Villaverde conseguiu o primeiro gol superando ao porteiro do Sevilla, Busto, cunha cabezada colocada.

A súa demarcación natural era a de interior, pero adaptouse sen problemas á de extremo por ambos os dous lados e pódese considerar como adiantado ao seu tempo xa que non permanecía fixo na banda senón que tendía a romper polo centro buscando outras alternativas de ataque.

Xogou no Barça durante nove tempadas, disputando 373 partidos e anotando 151 goles, sendo o máximo goleador do club na tempada 1955/56.

## Palmarés 
**Millonarios**

* **Primeira División de Colombia (2):** 1952 e 1953
* **Copa Colombia (1):** 1953
* **Pequena Copa do Mundo de Clubs (1):** 1953.

**FC Barcelona**

* **Primeira División de España (2):** 1958/59 e 1959/60.
* **Copa do Xeneralísimo (3):** 1957, 1959 e 1963.
* **Copa de Feiras (2):** 1958 e 1960.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en BDFutbol 

## Notas
Radio Oriental

**Radio Oriental** é unha das emisoras de radio uruguaias máis antigas do país. A súa programación combina a actualidade informativa, deportiva e o entretemento cos asuntos relativos á relixión católica. 
## Historia 
Radio Oriental comezou a emitir o 12 de novembro de 1928 baixo o nome de Radio Westinghouse, xa que foi a empresa Westinghouse quen proporcionou os equipos para o inicio das súas emisións, anos máis tarde adoptou a denominación á actual de Radio Oriental.  miniatura|273x273px|Edificio do Club Católico, sede de Radio Oriental.

En 1969 a emisora é adquirida polo Grupo Monte Carlo, unha empresa xornalística propietaria doutros medios de comunicación. Ese mesmo ano os estudos comezan a ocupar o mesmo edificio que Radio Monte Carlo, na Avenida 18 de xullo de 1224. Durante eses anos, as emisoras compartiron a súa sede e as súas edicións informativas transmitidas en simultáneo. En decembro de 2003 é vendida e adquirida pola Arquidiócesis de Montevideo grazas a fondos recibidos do exterior. Desde 2006 emite "Sempre en Galicia", o programa de radio en lingua galega máis lonxevo en emisión. 
### Estudios 
Os seus estudios están situados na rúa Cerrito 475, na Cidade Vella de Montevideo e a súa antena emisora atópase na Avenida Cesar M. Gutiérrez no barrio Abayubá próximo ao límite do departamento de Montevideo co departamento de Canelones. A emisora transmite en amplitude modulada pola frecuencia de 770 kHz, en canle libre internacional e a súa transmisor ten unha potencia de 100 kW, sendo a emisora privada de maior potencia do Uruguai e podendo ser sintonizada na Arxentina e no Brasil.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Radio Oriental 770 AM