Torpedínidos

A dos **torpedínidos** (**Torpedinidae**) é unha familia de peixes elasmobranquios batoideos coñecidos vulgarmente como **torpedos**, **estrugas**, **ortigas**, ou **raias eléctricas**,

Son raias moi coñecidas por seren capaces de producir descargas eléctricas de 8 até 220 voltios, dependendo da especie, que usan para atodar ás súas presas e para defensa.

Segundo a maioría dos autores a familia conta con dous xéneros, *Torpedo* e *Tetronarce*, aínda que o ITIS só recoñece o primeiro deles.
  
A especie máis común en Galicia é *Torpedo marmorata*.

## Características 
[miniatura|200px|*[Tetronarce nobiliana* (= *Torpedo nobiliana* auct.), a especie máis grande da familia.]]

### Morfoloxía 
As principais características dos torpedínidos son:

* Os torpedos ou raias eléctricas son peixes aplanados, como as outras raias, en forma de disco, coas aletas caudais de tamaño variábel, segundo as especies. 
* A boca e es branquias están situadas na cara inferior do animal. 
* Os machos teñen unha cloaca cerca da base da cola.
* As femias son ovovivíparas.
* A especie máis grande é *Tetronarce nobiliana* (= *Torpedo nobiliana* auct.), coñecida na bibliografía internacional cono *torpedo negro*, que pode pesar até os 90&nbsp;kg, e producir descargas eléctricas de 60 a 230 volts e superar intensidades de 30 ampères.

### O órgano eléctrico 
As raias eléctricas producen bioelectricidade grazas ao seu órgano eléctrico (que é común en todos os chamados *peixes eléctricos*). 
miniatura|esquerda|210px|Situación e estrutura das electroplacas dun torpedo.

Este órgano, que nas raias eléctricas está hipertrofiado, está composto por células derivadas de nervios ou de miocitos, denominadas *electroplacas* ou *electrocitos*, que estes peixes utilizan para a creación de campos eléctricos.

As descargas eléctricas deste órgano son utilizadas por estes peixes para a natación, a comunicación, a defensa e tamén ás veces para a incapacitación das súas presas.

As electroplacas son capaces de produciren un potencial electroquímico de membrana do mesmo tipo que o que produce calquera célula, pero neste caso é amplificado pola gran concentración dos canais iónicos.

O órgano eléctrico é como unha batería que pode descargar choques eléctricos en forma de impulsos. As descargas eléctricas que produce poden ser enviadas ao corpo dunha presa, que queda atordada, permitíndolle á raia capturala e comela máis facilmente; ou tamén ao corpo dun depredador, para protexerse del.

## Taxonomía 
### Descrición 
A familia foi descrita en 1838 polo naturalista, político e ornitólogo francés Charles Lucien Bonaparte, no tomo III, dedicado aos peixes, da súa obra *Iconografia della Fauna Italica: per le quattro classi degli animali vertebrati* (ler en liña), publicada en Roma entre os anos 1832 e 1841.

### Etimoloxía 
O nome da familia, *Torpedinidae*, está construído sobre a raíz do nome do seu xénero tipo, *Torpedo*, coa adición da desinencia do latín científico *-idae* 'en forma de', propia dos nomes das familias dos animais.
  
En canto o nome do xénero, *Torpedo*, vén do latín *torpere *'agarrotarse, quedar paralizado', referíndose ao efecto en alguén que manipula ou pisa unha destas raias viva.

### Clasificación 
Segundo o ITIS, a familia comprende un só xénero, *Torpedo*, pero a maioría dos  autores (WoRMS, FishBase, NCBI e UICN) admiten, ademais, outro máis, *Tetronarce*. 
 
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Torpedo californica2.jpg|*Tetronarce californica* (=*Torpedo californica*)
Ficheiro:Torpedo fuscomaculata Réunion.jpg|*Torpedo fuscomaculata*
Ficheiro:Torpedo marmorata corsica3.jpg|*Torpedo marmorata*
Ficheiro:Torpedo panthera.jpg|*Torpedo panthera*
Ficheiro:Torpedo torpedo corsica4.jpg|*Torpedo torpedo*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Burton, Maurice & Robert Burton (1984): *Encyclopedia of Fish*. Saint Louis, EE.UU: BPC Publishing. ISBN 0-7064-0393-2.
* Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World*. John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.
* Rodríguez Villanueva, Xosé Luís e Xavier Vázquez Álvarez (1992): *Peixes do mar de Galicia (I). Lampreas, raias e tiburóns.* Vigo: Xerais. ISBN 84-7507-654-8.
* VV. AA. (2005): "Peces cartilaginosos". *Animal. La definitiva e impactante guía visual de la vida salvaje en nuestro planeta*. Madrid: Pearson Educación, S. A. ISBN 84-205-3616-4.

### Ligazóns externas 
* Torpedinidae na FishBase. Consultada o 17/12/2016.