open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lingua kanuri

A **lingua kanuri** é un continuo dialectal falado por aproximadamente catro millóns de persoas en Nixeria, Níxer, o Chad e o Camerún, como tamén por pequenas minorías no sur de Libia e por unha diáspora no Sudán. Pertence ao sub-filo sahariano occidental das linguas nilóticas.

O kanuri é unha lingua asociada cos imperios Kanem e Bornu, que dominaron a rexión do lago Chad durante mil anos. É hoxe falada principalmente nas terras baixas na bacía do Lago Chad. Foi unha lingua franca tradicional, mais recentemente o seu uso vén decaendo.

A maioría dos que a teñen como primeira lingua hoxe falan tamén o hausa ou o árabe. É utilizada en escolas primarias en Nixeria e en Níxer, sendo posible o seu estudo en nivel PhD.

## Dialectos 
Ethnologue divide o kanuri nas seguintes linguas, en canto que algúns lingüistas (Ex. Cyffer 1998) descríbenas como dialectos dunha única lingua:
* Kanuri central
* Kanuri Manga
* Kanuri Tumari
* Canembu

SIL considera o kanuri unha Macrolingua ISO 639 que agrupa as tres primeiras, sendo o canembu outra lingua.

## Escrita 
O kanuri escribiuse co alfabeto *ajami* e árabe até o século XVII, especialmente en contextos de xustiza e relixiosos, desde os últimos catrocentos anos. Máis recentemente vén sendo escrito no alfabeto latino nunha versión padronizada con base no dialecto maiduguri. A actual ortografía foi desenvolvida no inicio dos anos 70 e implementada en 1975 en Maiduguri, Nixeria.

### Alfabeto 
A ortografía estándar foi desenvolvida pola Unidade de Investigación Kanuri e polo Kanuri Language Board sobre comando do Visir Abba Sadiq da etnia bornu.

As letras utilizadas son: a b c d e  f g h i j k l m n ny o p r  s sh t u w y z. Obsérvase a ausencia das letras latinas Q, W e X.

### Fonoloxía 
O kanuri presenta tres tons: alto, baixo e decrecente. Presenta un extenso sistema de enfraquecemento de consoantes - exemplo:, *sa-* "eles" + *-**b**una* "comeron" > *za-**w**una* "eles comeron".

## Gramática 
A secuencia básica das palabras nas oracións en kanuri é Suxeito-Obxecto-Verbo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Wikipedia en kanuri
### Bibliografía 
* Norbert Cyffer, *We Learn Kanuri* (libro e 2 casetes de son), ISBN 3-927620-01-7, Rüdiger Köppe Verlag: Köln 1993. 
* Norbert Cyffer, *English-Kanuri Dictionary*, ISBN 3-927620-44-0, Rüdiger Köppe Verlag: Köln 1994.
* Norbert Cyffer, *A Sketch of Kanuri*. Rüdiger Köppe Verlag: Köln 1998.

### Ligazóns externas 
* *Ethnologue* para kanuri
* Documento para ISO 639 ident.: kau 
* PanAfrican L10n page on Kanuri 
* *Alphabet Kanuri*
* Estudos “Kanuri”  
* Omniglot – escrita Kanuri
Territorio da Capital Federal de Nixeria

O **Territorio da Capital Federal** é a unidade territorial e administrativa que abriga a capital de Nixeria, Abuja. A súa poboación estímase en 1.868.217 habitantes (2010).
Creouse o 3 de febreiro de 1976 de partes dos estados de Nasarawa, Níxer e Kogi.
A diferenza do resto das subdivisións de Nixeria, non ten un goberno proveniente de eleccións, senón que a súa administración recae sobre alguén nomeado polo presidente de Nixeria.

Cunha área de 7.315&nbsp;km², atópase ao norte da confluencia dos ríos Benue e Níxer, e limita co estado de Níxer polo oeste e norte, co estado de Kaduna polo nordeste, co estado de Nasarawa polo leste e sur, e co estado de Kogi polo suroeste.

## Concellos 
* Abuja
* Abaji
* Bwari
* Gwagwalada
* Kuje
* Kwali

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazón externa 
* fct.gov.ng Páxina da Administración do Territorio da Capital Federal
Antonio Pena Abal

**Antonio Pena Abal**, nado en Cuntis en 1968, é un político galego do PPdeG.

## Traxectoria 
Nas eleccións municipais de 2003 encabezou a candidatura do PPdeG á alcaldía de Cuntis e foi a segunda forza política máis votada tralo PSdeG. Repetiu nas municipais de 2007 e nesa ocasión foi a forza máis votada pero sen lograla alcaldía, xa que PSdeG e BNG alcanzaron un pacto de goberno. Nas municipais de 2011 volveu ser cabeza de lista do PPdeG e foi elixido alcalde como candidato da forza máis votada pola falta de acordo entre o PSdeG-PSOE e o BNG.. Nas eleccións de 2015 volveu presentarse á alcaldía polo PPdeG sendo a forza máis votada, aínda que nesta ocasión non foi elixido alcalde debido ao acordo entre PSdeG-PSOE, Veciñanza e BNG, sendo elixido alcalde o socialista Manuel Campos Velay.

Fóra da política é profesor de francés no instituto de Barro. Tamén leva a Asociación Amigos da Monxa do Penedo, asociación que se centra en dar a coñecer a madre María Antonia , coñecida na vila de Cuntis como "A Monxiña do Penedo", fundadora do Convento do Carme de Santiago de Compostela, sendo este o primeiro da Orde do Carmelo en Galicia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Eleccións municipais en Cuntis

### Ligazóns externas 
*Entrevista en *La Voz de Galicia*
Ekiti West

**Ekiti West** (Ekiti Oeste) é unha área de goberno local do estado de Ekiti, Nixeria. A súa capital reside na poboación de Aramoko.

Posúe unha área de 366&nbsp;km² e unha poboación estimada no 2006 de 179.892 habitantes.
Gombe

**Gombe** pódese referir a:
* **Gombe**, a capital do estado de Gombe, Nixeria.
* **Gombe**, cidade de Angola.
* **Gombe**, municipio do distrito Butambala, Uganda.
* **Gombe**, municipio do distrito Wakiso, Uganda.
* **La Gombe**, concello de Kinshasa, República Democrática do Congo.
* **Gömbe**, poboación de Turquía.
Edo

**Edo** pódese referir a:

* É o nome que recibiu Tokyo antes da restauración Meiji en 1868.
* **Edo** é o nome dun Estado de Nixeria, así como o da etnia maioritaria do mesmo (**Edo (etnia)**) e a súa lingua vernácula (**lingua edo**).
* O **Período Edo** foi un período da historia do Xapón.
* **EDO** son as siglas coa que se designa comunmente unha ecuación diferencial ordinaria.
Luciano Rivero Cuquejo

**Luciano Rivero Cuquejo** é un político galego do PPdeG

## Traxectoria
Fillo de Marina Cuquejo Taboada que foi alcaldesa de Cualedro, finada o 8 de outubro de 2006, sucedeu á súa nai como alcalde. Nas eleccións municipais de 2007 encabezou a candidatura do PPdeG á alcaldía de Cualedro e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Nas municipais de 2011 volveu ser elixido alcalde con maioría absoluta.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Cualedro
Gypsy Punks: Underdog World Strike

***Gypsy Punks: Underdog World Strike*** é o terceiro álbum da banda estadounidense de gypsy punk Gogol Bordello, editado por SideOneDummy Records.

## Lista de cancións 
Letras escritas por Eugene Hütz. Música composta por Eugene Hütz e Gogol Bordello.
# "Sally" - 3:03
# "I Would Never Wanna Be Young Again" - 3:46
# "Not a Crime" - 4:31
# "Immigrant Punk" - 3:45
# "60 Revolutions" - 2:58
# "Avenue B" - 3:08
# "Dogs Were Barking" - 4:53
# "Oh No" - 2:59
# "Start Wearing Purple" - 3:43
# "Think Locally, Fuck Globally" - 4:23
# "Underdog World Strike" - 5:24
# "Illumination" - 3:52
# "Santa Marinella" - 5:28
# "Undestructable" - 4:53
# "Mishto!" - 6:51
Enrique Fernández Sendón

**Enrique Fernández Sendón**, coñecido como **Fersen**, nado en Ribeira o 3 de decembro de 1909 e finado no mesmo concello o 30 de novembro de 1954, foi un escritor, político e pintor galego.

## Traxectoria 
Medrou no seo dunha familia acomodada de Ribeira emparentada cos Colomer. Na súa mocidade relacionouse co marxismo revolucionario e con Rafael Dieste, Manuel Antonio e Xosé Otero Espasandín. Trasladouse a Madrid en 1928, onde comezou a carreira de comercio e participou nos parladoiros, entre outros, de La Granja. Foi un dos fundadores e ideólogos da OCE. 

Durante a Segunda República Española comezou a destacar como xornalista e militou en agrupacións marxistas revolucionarias. Mantivo contacto cos compatriotas residentes en Madrid que animaban *Nueva España*, *Crisol*, *Nosotros* e *PAN*, publicacións nas que colaborou. Chegou a manter estreitos vencellos coa esquerda do PSOE e da UGT. Escribiu en *Leviatán*, voceiro teórico da fracción achegada ás teses de Francisco Largo Caballero, dirixido por Luis Araquistáin. Tamén colaborou na *Revista de Economía Socialista* editada pola Federación Española de Trabajadores de Banca.

Pertenceu á Izquierda Comunista de España (ICE), de tendencia trotskista. Dende xuño de 1931 foi membro dos comités executivo e central da organización, e tamén redactor da revista *Comunismo*, baixo o alcume de **Fersen**. Despois de varios anos de militancia incorporouse ao PSOE.

O seu irmán Manuel foi fusilado polo bando franquista en xaneiro de 1937. Ao remate da Guerra Civil foi detido en Alacant e internado nun campo de concentración ata 1940. Volveu a Ribeira e utilizou o pseudónimo de **A. Martín** para asinar as súas colaboracións en *Industrias Pesqueras* a partir de 1943, grazas á protección de Valentín Paz-Andrade. Tamén colaborou en *Faro de Vigo*.

## Obras 
* *Qué es el trosquismo* (1931), folleto
* *¿A dónde va el Partido Socialista?* (1934) 
* *Antecedentes del triunfo del Frente Popular* (1936), folleto.

Especializado en temas pesqueiros, publicou varios artigos sobre a materia co pseudónimo **A. Martín**, así como un artigo dedicado a Manuel Antonio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Ficha no Diccionario de escritores/as do Barbanza
Super Taranta!

***Super Taranta!*** é o cuarto álbum da banda de gypsy punk Gogol Bordello, editado por SideOneDummy Records o 10 de xullo de 2007. O álbum foi elixido na 14ª posición dos 50 mellores discos de 2007 pola revista Rolling Stone.

## Lista de cancións 
Letras escritas por Eugene Hütz. Música composta por Eugene Hütz e Gogol Bordello.
# "Ultimate" - 3:29
# "Wonderlust King" - 3:58
# "Zina-Marina" - 4:19
# "Supertheory of Supereverything" - 2:56
# "Harem in Tuscany (Taranta)" - 3:33
# "Dub the Frequencies of Love" - 6:15
# "My Strange Uncles from Abroad" - 5:19
# "Tribal Connection" - 5:05
# "Forces of Victory" - 5:23
# "Alcohol" - 4:54
# "Suddenly... (I Miss Carpaty)" - 5:36
# "Your Country" - 4:15
# "American Wedding" - 3:38
# "Super Taranta!" - 6:44
Visitations

***Visitations*** é o cuarto álbum da banda de indie rock inglesa Clinic, editado o 16 de outubro do 2006 a través do selo Domino Records.

## Listaxe de cancións 
# "Family"
# "Animal/Human"
# "Gideon"
# "Harvest (Within You)"
# "Tusk"
# "Paradise"
# "Children of Kellogg"
# "If You Could Read Your Mind"
# "Jigsaw Man"
# "Interlude"
# "The New Seeker"
# "Visitations"
N-acetilglicosamina

A '''*N*-acetilglicosamina** (GlcNAc ou NAG), é un derivado acetilado do aminoazucre D-glicosamina que, á súa vez, é un derivado da glicosa.
Quimicamente, a N-acetilglicosamina é un aminoazucre no cal o grupo amino situado no carbono 2 está acetilado por incorporación dun grupo (-CO-CH3) .

## Importancia biolóxica 
150px|miniatura|esquerda|N-Acetilglicosamina. Clave: **glicosa**, **amino**, **acetilo'''

A N-acetilglicosamina adoita atoparse polimerizada formando polisacáridos, principalmente de carácter estrutural. Algunhas das moléculas das que forma parte son:

*A quitina, un polisacárido composto por unidades de N-acetilglicosamina, que forma parte do exoesqueleto dos artrópodos e da parede celular dos fungos.
*O peptidoglicano, un heteropolisacárido compoñente da parede celular bacteriana, onde está unida ao ácido N-acetilmurámico.
*Os glicosaminoglicanos, como o ácido hialurónico do tecido conxuntivo ou o queratán sulfato, heparán sulfato.
*Algúns glicoesfingolípidos. Neles a N-acetilglicosamina está unida ao hidroxilo 1 da esfingosina. Forman parte da membrana plasmática. Igual que outros glicolípidos de membrana, a N-acetilglicosamina intervén no recoñecemento celular, a adhesión celular e na recepción de sinais químicos.
*Algunhas glicoproteínas, tamén compoñentes das membranas celulares, conteñen N-acetilglicosamina unida ao grupo amino da asparaxina. Os grupos sanguíneos están en parte determinados por este e outros glícidos

A N-acetilglicosamina foi proposta para o tratamento de enfermidades autoinmunes.

## Notas
12 Golden Country Greats

***12 Golden Country Greats*** é o quinto álbum da banda estadounidense de rock alternativo Ween, editado o 16 de xullo de 1996 polo selo Elektra Records.

O traballo marca a primeira vez que Ween se limita a un xénero específico nun disco. Levando a unha ampla variedade de experimentados (e ás veces lendarios) músicos de Nashville (entre os que estaban Charlie McCoy Buddy Spicher, Bobby Ogdin e The Jordanaires), o álbum busca recrear o son da época dourada do country, ao mesmo tempo que combina isto co son do Ween máis clásico en temas como "Piss Up a Rope". Posteriormente Ween se reuniría con algúns destes músicos de sesión novamente nunha banda chamada The Shit Creek Boys.

Existen tres teorías sobre o título do álbum. A primeira afirma que fai referencia á ducia de veteranos músicos, coñecidos como The Shit Creek Boys, que tocaron no traballo. A segunda di que fala do feito de que a banda gravou doce cancións durante as sesións demo para o álbum; cando chegou a hora de gravar o disco, o grupo optou por non usar dous dos temas, pero decidiron non cambiar o título que xa tiñan pensado. As dúas cancións eliminadas titulábanse "I Got No Darkside" e "So Long, Jerry". Esta última era un tributo ao recentemente falecido músico Jerry Garcia, e acabou sendo a cara B do sinxelo "Piss Up a Rope". A terceira teoría sostén que o álbum sinxelamente foi bautizado así de forma irónica. O estilo do nome tamén pode ser unha homenaxe ao álbum de 1979 de Throbbing Gristle *20 Jazz Funk Greats*, un disco con só 13 temas e pioneiro na música industrial.

## Listaxe de cancións 
Todos os temas compostos por Ween. Todas as voces principais por Gene Ween, agás onde se indique.
Happy Pills

***Happy Pills*** é o terceiro álbum da banda de post-grunge de Seattle Candlebox, editado o 21 de xullo de 1998 a través do selo Maverick Records. O disco conta co antigo batería de Pearl Jam Dave Krusen, que substituíu a Scott Mercado en 1997. *Happy Pills* non conseguiu o éxito dos seus predecesores e foi o último traballo da banda antes de entrar en hiato no ano 2000. Tamén foi o derradeiro disco de Candlebox publicado por Maverick.

## Listaxe de cancións 
# "10,000 Horses" - 5:10
# "Happy Pills" - 3:26
# "Blinders" - 5:49
# "It's Alright" - 5:23
# "A Stone's Throw Away" - 5:41
# "So Real" - 3:54
# "Offerings" - 4:17
# "Sometimes" - 5:08
# "Step Back" - 4:30
# "Belmore Place" - 4:02
# "Breakaway" - 4:15
# "Look What You've Done" - 4:33
Áreas de goberno local de Nixeria

miniatura|esquerda|350px|Áreas de goberno local de Nixeria.
Nixeria posúe 774 **Áreas de goberno local** (*LGA*s, sigla do nome en inglés "Local Government Areas"). Estas subdivisións son equivalentes aos concellos.

Cada área do goberno local é administrada por un Consello de Goberno Local, constituído por un presidente, que é o Xefe do Executivo da LGA, e outros deputados electos.

## Lista de LGAs 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* On Line Nigeria
Horehound

***Horehound*** é o álbum de estrea do supergrupo estadounidense de rock alternativo The Dead Weather, editado o 10 de xullo do 2009 en Australia, o 13 en Europa e o 14 en Norteamérica. O disco foi gravado nos Third Man Studios durante un período de tres semanas en xaneiro do ano 2009. O seu primeiro sinxelo foi "Hang You from the Heavens", publicado a través de iTunes o 11 de marzo, e en vinilo o 18 de abril. "Treat Me Like Your Mother" foi lanzado como segundo sinxelo o 25 de maio, e o terceiro sería "I Cut Like A Buffalo", que inclúe unha versión de The West Coast Pop Art Experimental Band, "A Child of a Few Hours is Burning to Death", como cara B. O álbum estreouse no número 6 da lista *Billboard 200* e no 14 da *UK Album Charts*.

## Listaxe de cancións 
# "60 Feet Tall" (Fertita/Mosshart) - 5:33
# "Hang You from the Heavens" (Fertita/Mosshart) - 3:39
# "I Cut Like a Buffalo" (White) - 3:28
# "So Far from Your Weapon" (Mosshart) - 3:40
# "Treat Me Like Your Mother" (Fertita/Lawrence/Mosshart/White) - 4:10
# "Rocking Horse" (Mosshart/White) - 2:59
# "New Pony" (Bob Dylan) - 3:58
# "Bone House" (Fertita/Lawrence/Mosshart/White) - 3:27
# "3 Birds" (Fertita/Lawrence/Mosshart/White) - 3:45
# "No Hassle Night" (Mosshart/White) - 2:56
# "Will There Be Enough Water?" (Fertita/White) - 6:20

### Canción extra 
# "Outside" (Downliners Sect) - 2:50
José Costa Díaz

**José Costa Díaz**, nado en Covelo en 1943, é un empresario e político galego do PPdeG.

## Traxectoria
Fillo de Antonio Costa Domínguez. Nomeado alcalde de Covelo en 1976. Nas primeiras eleccións democráticas encabezou a candidatura de UCD á alcaldía de Covelo e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Continuou como alcalde nas sucesivas eleccións presentándose nas municipais de 1983 pola Coalición Popular, en 1987 por AP e a partir de 1991 polo PPdeG, sempre con maioría absoluta.

Foi deputado provincial durante tres lexislaturas. Como representante político, formou parte do consello de administración de Caixa Pontevedra e, posteriormente, de Caixanova.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Covelo

### Ligazóns externas
*Artigo en *El País*
*Artigo en *Faro de Vigo*
The Wombats

**The Wombats** é unha banda rock de Liverpool, Inglaterra, de xénero indie, composta por Matthew Murphy (voz principal, guitarra, teclado), Dan Haggis (batería e coros) e Tord Øverland-Knudsen (de orixe norueguesa, baixo e coros), que se coñeceron no 2003 no LIPA (Liverpool Institute for Performing Arts).

## Integrantes 
* Matthew Murphy - voz, guitarra e teclado
* Daniel Haggis - batería e coros
* Tord Øverland-Knudsen - baixo e coros

## Discografía 
### Álbums de estudio 
* *A Guide to Love, Loss & Desperation* - 2007 (14th Floor Records)
* *This Modern Glitch* - 2011 (14th Floor Records, Bright Antenna)
* *Glitterbug* - 2015 (14th Floor Records)
**Beautiful People Will Ruin Your Life* - 2018 (Kobalt Label Services)

### Singles 
* 2006: *Moving to New York* 
* 2007: *Backfire at the Disco* 
* 2007: *Kill the Director* 
* 2007: ''Let's Dance to Joy Division* 
* 2008: *Moving to New York* 
* 2008: *Backfire at the Disco* 
* 2008: *Kill the Director*
* 2010: *Tokyo (Vampires and Wolves)*
* 2011: *Jump Into The Fog*

### EPs 
* 2006: *Girls, Boys and Marsupials* (só no Xapón)
* 2007: *The Wombats Go Pop! Pop! Pop!*
* 2007: *The Wombats EP*
* 2011: *The Wombats Proudly Present: This Acoustic Glitch''

## Aparicións en Festivais 
* Midi Modern Music Festival
* Lake of Stars Festival, Malawi
* Matthew Street Festival, Liverpool
* Glastonbury Festival (2007)(2008)
* Knowsley Hall Music Festival, Liverpool
* Oxegen Festival, Irlanda (2008)
* V Festival (2007)
* Rock Ness Festival (2007)
* Bestival (2007)
* Fuji Rock Festival (2007)
* FM4 Frequency Festival (2008)
* Metro Get Loaded in the Park (2007)
* Peace & Love (2008)
* Pinkpop Festival, Países Baixos (2008)
* Hove Festival, Noruega (2008)
* A Campingflight to Lowlands Paradise, Países Baixos (2008)
* Albert Hall, Londres , (2008)
* Isle of Wight Festival, Illa de Wight, (2008)
* Splendour In The Grass Festival, Byron Bay (2008)
* Beach Break Live, Polzeath (2008)
* Eurockéennes|Eurockéennes Festival, Francia (2008)
* Hurricane Festival, Alemaña (2008)
* Sziget Festival, Hungría (2008)
* Festival scopitone, Nantes (Francia) (2008)
* Southside Festival, Neuhausen ob Eck (Alemaña) (2008)
* Openair St. Gallen, Suíza
* Wireless Festival (2008)
* Glastonbury Festival(2008)
* Main Square Festival, Arras (2008)
* T in the park, Balado (2008)
* Pukkelpop, Bélxica (2008)
* Reading and Leeds Festival, Reading e Leeds, Reino Unido (2008)
* Uka i Aas, Noruega (2008)
* Splendour in the Grass, Australia (2008)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
* The Wombats en Myspace
* The Wombats na Indie Music Database
Ácido glicónico

O **ácido glicónico** ou **áido glucónico** é un azucre ácido orgánico coa fórmula HOCH2(CHOH)4COOH . É un dos 16 estereoisómeros do ácido 2,3,4,5,6-pentahidroxihexanoico.

En disolución acuosa a pHs lixeiramente ácidos, o ácido glicónico forma o **ión gliconato**. Os sales do ácido glicónico denomínanse "gliconatos". O ácido glicónico e os seus sales e ésteres aparecen amplamente na natureza porque ditas especies se orixinan pola oxidación da glicosa, unha substancia moi común. O grupo aldehido da glicosa oxídase orixinando este ácido aldónico, un tipo de azucre ácido. Algúns fármacos son inxectados en forma de gliconatos.

## Estrutura química 
A estrutura química do ácido glicónico consiste nunha cadea de seis carbonos con cinco grupos hidroxilo e un grupo terminal carboxilo (COOH). En solución acuosa, o ácido glicónico existe en equilibrio co éster cíclico glicono delta-lactona.

## Distribución e aplicacións 
O ácido glicónico aparece na natureza en froitas, mel, *kombucha* (té fermentado), e viño. Utilízase como aditivo alimentario co número E574, e funciona como regulador da acidez. Tamén se utiliza en produtos de limpeza, nos que disolve depósitos minerais especialmente en solución alcalina. O anión gliconato é un axente quelante, que quela o Ca2+, Fe2+, Al3+, e outros ións metálicos. En 1929 Horace Terhune Herrick desenvolveu un proceso para producir o sal por fermentación.

O gliconato de calcio, en forma de xel, utilízase para tratar queimaduras producidas por ácido fluorhídrico; as inxeccións de gliconato de calcio poden utilizarse en casos máis graves para evitar a necrose de tecidos profundos. O gliconato de quinina é un sal do ácido glicónico e quinina, que se utiliza por inxección intramuscular no tratamento da malaria. As inxeccións de gliconato de cinc utilízanse para castrar cans machos. No pasado propúxose o uso de inxeccións de gliconato de ferro para tratar a anemia.

## Notas 
## Ligazóns externas 
* Gluconic acid on NIST.gov 
* ChemSub Online: D-Gluconic acid.
Ácido idurónico

O **ácido L-idurónico** (IdoA) é o principal azucre ácido dos glicosaminoglicanos dermatán sulfato, e heparina. Tamén está presente en menor proporción no heparán sulfato, composto no que o azucre ácido predominante é o seu epímero no carbono 5 ácido glicurónico. 
 
O ácido idurónico é un azucre hexopiranosa formado pola oxidación do monosacárido idosa no carbono 6, onde ten un grupo carboxilo (COOH), polo que é un ácido urónico. A maioría das hexopiranosas son estables nalgunha das dúas posibles conformacións en cadeira, 1C4 ou 4C1. Pero o L-iduronato é diferente e adopta máis dunha conformación en solución, creándose un equilibrio entre tres confórmeros de baixa enerxía. Estes son os confórmeros en cadeira 1C4 e 4C1 e un confórmero adicional en bote torcido, o 2S0 (ver conformación do ciclohexano).

O ácido idurónico pode ser modificado pola adición dun grupo O-sulfato no carbono 2 para formar o ácido 2-O-sulfo-L-idurónico (IdoA2S).

En 2000, LK Hallak sinalou a importancia que ten este azucre na infección polo virus respiratorio sincicial humano (RSV). Os glicosaminoglicanos que conteñen ácido idurónico, o dermatán sulfato e o heparán sulfato, son os únicos que inhiben a infección por este virus en cultivos celulares.

Cando o ácido idurónico está situado internamente nun oligosacárido, as conformacións 1C4 e 2S0 (mostradas abaixo para o IdoA2S) son as que predominan.

Pode utilizarse a espectroscopía de resonancia magnética nuclear (RMN) de protóns para seguir os cambios que se producen no balance do equilibrio entre confórmeros.

Ficheiro:IDU_1C4.jpeg|**conformación IdoA(2S)1C4**
Ficheiro:IDU_2S0.jpeg|**conformación IdoA(2S)2S0**

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ácido glicurónico
* Ácido galacturónico
Vivente, Vivente, Oza-Cesuras

**Vivente** é un lugar da parroquia de Vivente no concello coruñés de Oza-Cesuras na comarca de Betanzos. Tiña 12 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales eran 6 homes e 6 mulleres, o que non supón ningún cambio con relación ao ano 2000 cando contaba cos mesmos habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da parroquia de Vivente 
### Parroquias de Oza-Cesuras
Delmiro Rocha

**Delmiro Rocha Álvarez**, nado en Salceda de Caselas en 1980, é un filósofo galego.

## Traxectoria
Licenciado en Filosofía pola USC. Fixo a súa tese de doutoramento na UNED. Traballa como profesor-titor na UNED e como profesor invitado na Universidade de Vigo. especialista en pensamento francés contemporáneo forma parte do colectivo Proxectoderriba.

## Obras
**Deconstrucións. Unha volta a J. Derrida*, Estaleiro editora, 2011.
**Dinastías en deconstrución*, Dykinson, 2011.
**Quizais. Filosofía ético-política do porvir*, Euseino?, 2014.

### Traducións
**Seminario: La bestia y el soberano*, de Jacques Derrida (con Cristina de Peretti).
N-acetilgalactosamina

A '''*N*-acetilgalactosamina'* (GalNAc), é un aminoazucre acetilado derivado da galactosa. Presenta un grupo amino unido ao carbono 2 da galactosa, que substitúe ao grupo OH que estaba situado alí ; o grupo amino está acetilado cun grupo -CO-CH3.

## Funcións 
A N-acetilgalactosamina forma parte de glicosaminoglicanos, como o dermatán sulfato, condroitín sulfato, e certo tipo de queratán sulfatos. Tamén forma parte de glicoesfingolípidos como os e globósidos e gangliósidos.
  
Nos humanos é o carbohidrato terminal que forma o antíxeno A do grupo sanguíneo AB0.

É caracteristicamente o primeiro monosacárido que conecta a serina ou a treonina en determinadas formas de *O*-glicosilación de proteínas.

A *N''-acetilgalactosamina é necesaria para a comunicación intercelular, e concéntrase en estruturas nerviosas sensoriais humanas e animais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Galactosamina
* N-acetilglicosamina
* Globósido
Galactosamina

A **galactosamina** é un aminoazucre hexosamina derivado da galactosa, coa fórmula C6H13NO5. Leva un grupo amino no carbono 2, que substitúe ao grupo OH que tiña a galactosa alí . Este amino azucre é un constituínte de certas glicoproteínas que actúan como hormonas no organismo, entre as que se poden salientar a hormona estimulante dos folículos (FSH) e a hormona luteinizante (LH). Estas hormonas tamén presentan outros azucres tales como a glicosamina, a galactosa e a glicosa.

A galactosamina tamén pode actuar como axente hepatotóxico, polo que é utilizada en modelos animais para estudar diversas patoloxías relacionadas coa insuficiencia hepática 

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
* N-acetilgalactosamina
* Glicosamina

### Ligazóns externas 
* MeSH Descriptor Data
Jorge Cubela López

**Jorge Cubela López**, nado en Pontevedra o 27 de febreiro de 1989, é un político galego do PPdeG. Actualmente é o alcalde de Cerdedo-Cotobade.

## Traxectoria 
Licenciado en Dereito e afiliado a Novas Xeracións. Nas eleccións municipais de 2011 encabezou a candidatura do PPdeG á alcaldía do Concello de Cotobade e foi elixido alcalde con maioría absoluta.

Trala fusión dos concellos de Cerdedo e Cotobade en 2016, Jorge Cubela foi nomeado presidente da Xestora que rexeu o novo concello de Cerdedo-Cotobade ata as eleccións municipais de 2019.

Nas eleccións municipais de 2019 foi elixido primeiro alcalde do novo concello con 65,49% dos votos (9 concelleiros de 13 elixibles). Nas municipais de 2023 conseguiu 68,8% dos votos e sumou 10 concelleiros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Eleccións municipais en Cotobade

### Ligazóns externas 
* Jorge Cubela: «Estoy poniendo a Cotobade en el mapa», entrevista de María Conde en *La Voz de Galicia*, 24 de maio de 2011.
* Jorge Cubela: "La gente que va con prisas suele estrellarse", entrevista en *Faro de Vigo*, 24 de maio de 2011.
Terá as túas balas

***Terá as túas balas*** é unha novela curta en lingua galega publicada no ano 2000 pola editorial Sotelo Blanco e escrita por Xabier Cid. Foi finalista do Premio de novela curta Manuel Lueiro Rey dese ano. Está dividida en cinco capítulos.

## Trama 
Un asasino profesional leva un centenar de vítimas nos últimos vinte anos. O seu nome é Damián. A acción discorre en M., un topos imaxinario. Damián, que rolda os corenta anos, recibe a encarga de liquidar un sindicalista dunha empresa de plásticos. Así comeza a novela, que se irá complicando e na que irán desfilando unha serie de personaxes entre os cales destaca a figura de Xulia.
Músculo dorsal ancho

O **músculo dorsal ancho** é un músculo do membro superior humano, pertencente á axila. Orixínase nas apófises espiñentas das seis vértebras torácicas inferiores e ligamentos interespiñentos relacionados. A través da fascia toracolumbar únese ás apófises espiñentas das vértebras lumbares, ós ligamentos interespiñentos destas vértebras, á crista ilíaca e á 3 e 4 costela inferior.

A súa inserción distal remata no chan do suco intertubercular do úmero.

## Innervación 
Está innervado polo nervio toracodorsal.

## Función 
O grande dorsal ten por función: a adución, rotación medial e extensión do brazo na articulación glenoumeral.

## Véxase tamén
### Bibliografía
*Gray, Anatomía para Estudiantes. Miembro superior .
Xosé Manuel Rey

**Xosé Manuel Rey Varela,** ou **José Manuel Rey Varela,** nado en Ferrol o 31 de decembro de 1975, é un avogado e político galego, que foi alcalde de Ferrol entre 2011 e 2015.

## Traxectoria
Estudou o bacharelato no IES Sofía Casanova de Ferrol, e posteriormente dereito na universidade de Santiago de Compostela, onde se licenciou. En paralelo á súa vida universitaria desenvolveu carreira política, afiliándose ao Partido Popular. Como representante da organización de mocidades neste partido, Novas Xeracións, accede ao posto de tesoureiro do Consello da Xuventude de Galicia.

En 2002 entrou como concelleiro en Ferrol grazas a unha substitución. Ao ano seguinte celebráronse eleccións municipais, e saíu elixido concelleiro polo Partido Popular. O alcalde, o tamén popular Juan Juncal, encargoulle as áreas de Facenda, Patrimonio, Emprego e Mocidade. En 2007 saíu reelixido concelleiro, se ben a súa formación pasou á oposición, e en 2011 converteuse no cabeza de lista dos populares. Nesa posición conseguiu vencer as eleccións, con 14.974 votos (43,74 %) e 13 concelleiros, o que lle deu a maioría absoluta por un concelleiro.

Tamén é presidente do Partido Popular de Ferrol e vicesecretario xeral do Partido Popular de Galicia no equipo de Alberto Núñez Feijóo. En novembro de 2011 foi elixido presidente da Federación Galega de Municipios e Provincias. En outubro de 2015 foi nomeado Conselleiro de Política Social.

Nas eleccións municipais de 2023 presentouse candidato á alcaldía de Ferrol e conseguiu a maioría absoluta e, pouco despois, tralas eleccións xerais do 23 de xullo de 2023, foi nomeado senador de designación autonómica.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Lista de senadores galegos desde a Transición
### Ligazóns externas
*Páxina web persoal da campaña electoral de 2011.
Distrito de Kalangala

O **distrito de Kalangala** é un distrito do sur da Rexión Central de Uganda. O distrito corresponde coas illas Ssese do lago Vitoria e non ten superficie na propia terra principal de Uganda. Como os demais distritos, é chamado así pola súa capital, Kalangala, que se atopa na illa Bugala, a maior das illas Ssese.

Limita cos distritos de Mpigi e Wakiso polo norte, co distrito de Mukono polo nordeste e leste, coa República de Tanzania polo sur, co Rakai polo suroeste, co distrito de Masaka polo oeste e co distrito de Kalungu polo noroeste.

Cobre unha área de 9066,8&nbsp;km2, dos cales só 432,1&nbsp;km2 (4,8%) son terra e o resto é auga. Componse de 84 illas esparexidas polo noroeste do Lago Vitoria, das cales se atopan habitadas 43. A maior das illas, Bugala, posúe unha área de 296&nbsp;km2, o 68,5% do terreo do distrito.

O censo do 2002 estimaba a súa poboación en 34.800 habitantes.

Os tres piares da economía do distrito son a pesca, o turismo e a agricultura.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina oficial
*About Kalangala District
Gran Premio do Brasil de 2011

O **Gran Premio do Brasil de 2011**, formalmente **Formula 1 Grande Prêmio Petrobras do Brasil 2011 ** foi a décimo novena e última carreira da tempada de Fórmula Un de . Disputouse o 27 de novembro de 2011 no Autódromo José Carlos Pace.

## Informe 
## Clasificación 
### Cualificación 
### Carreira 
## Posicións despois da carreira 
;Campionato de pilotos

;Campionato de construtores

* **Nota**: Só os cinco primeiros postos están incluídos en ambos os grupos de clasificación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Vesadío, Vivente, Oza-Cesuras

**Vesadío** é un lugar da parroquia de Vivente no concello coruñés de Oza-Cesuras na comarca de Betanzos. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2010 tiña tres habitantes (dous homes e unha muller), un máis ca en 2000.

## Lugares e parroquias
### Lugares da parroquia de Vivente
### Parroquias de Oza-Cesuras
Concorde

O **Aérospatiale-BAC Concorde** foi un avión supersónico utilizado para o transporte de pasaxeiros ata o 2003, ano no que as compañías aéreas British Airways e Air France deixaron de operar con el.

## Historia e características 
miniatura|Primeiro voo en 1969
Foi construído a partir do conxunto dos traballos dos fabricantes British Aircraft Corporation británico e Aérospatiale francés.

En 1969 realizou o seu primeiro voo, entrando en servizo en 1976 e voando durante 27 anos, até a súa saída de circulación en 2003. Os seus principais destinos foron os aeroportos de Heathrow en Londres, Reino Unido, París-Charles de Gaulle en París, Francia, o JFK en Nova York, o Dulles en Washington, ambos dous nos Estados Unidos, así como o Aeroporto Internacional Benito Juárez da Cidade de México e o Maiquetia, aeroporto que lle serve á cidade de Caracas, Venezuela, sendo estes dous últimos os únicos destinos regulares deste avión en Latinoamérica.

Pode chegar aos destinos na metade do tempo do que tarda un avión comercial convencional debido á súa maior velocidade.

### Especificacións
*Richard Seamen aircraft museum*

* Tripulación= 3 (2 pilotos e enxeñeiro de voo)
* Capacidade= 92–120 pasaxeiros (128 en carga completa)
* Eslora total = 202 pés e 4 polgadas (61,66 m)
* Envergadura = 84 pés (25,6 m)
* Altura = 40 pés (12,2 m)
* Lonxitude interna da fuselaxe: 
* Ancho da fuselaxe: max.  externa  internal
* Peso da fuselaxe: máxima de  externa  interna
* Area do á = 3,856&nbsp;ft2, 358,25&nbsp;m2
* Peso baleiro = 173.500&nbsp;lb, 78.700&nbsp;kg
* Carga últil = 245.000&nbsp;lb, 111.130&nbsp;kg
* Máxima carga de fuel: 
* Maximum taxiing weight: 
* Motores (jet)= Rolls-Royce/SNECMA Olympus 593 Mk 610
* Tipo de jet= poscombustión turbojets
* Número de jets= 4
* Pulo principal= 32.000 libras, 140&nbsp;kN
* Velocidade máxima = Mach 2,04
* Velocidade a altura máxima = ≈1.354&nbsp;mph, 2.179&nbsp;km/h, 1.176 knots

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Concorde Lovers .
Snoopy

**Snoopy** é un cadeliño de ficción creado por Charles Schulz. É un dos personaxes principais da tira cómica *Peanuts*. Snoopy é un can da raza *beagle*, aínda que non se lle pareza. Tamén existe a posibilidade de que sexa un bull terrier inglés, pero tampouco coincide con todas as particularidades. O seu amo é Charlie Brown.

Snoopy fixo o seu debut o 4 de outubro de 1950, dous días despois do inicio da tira.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* The complete text of Snoopy's *It Was a Dark and Stormy Night*
Weird Tales

***Weird Tales*** é o nome dunha revista norteamericana de ciencia ficción, fantasía e terror, catalogábel dentro das chamadas revistas pulp. O seu primeiro número data do mes de marzo de 1923. Foi lanzada en Chicago por J.C. Henneberger, un xornalista admirador do xénero macabro.

## Traxectoria 
### 1ª etapa 
Edwin Baird foi o primeiro editor da revista. O seu asistente chamábase Farnsworth Wright. Este substituíu a Baird despois de 14 números. Wright outorgou a *Weird Tales* unha identidade definida, e foi quen primeiro se decidiu a publicar os traballos do seu máis famoso colaborador, H. P. Lovecraft, ao mesmo tempo que do moi popular na época Seabury Quinn. Outro famoso colaborador de *Weird Tales* foi Robert E. Howard, creador de Conan o Bárbaro.

Wright ofreceu unha oportunidade a novos autores como Robert Bloch e Clark Ashton Smith, que logo triunfarían no xénero. Seguiu editando a revista até marzo de 1940, morrendo en xuño do devandito ano.

*Weird Tales*, como a tamén mítica revista *Black Mask*, atravesou graves problemas económicos ao sufrir a competencia crecente do cómic, a radio e as novelas baratas. Tras a morte de Lovecraft e o retiro de Wright, *Weird Tales* cambiou de orientación, pero a súa vida foi declinando até o seu peche definitivo en setembro de 1954, deixando atrás 279 números.

### 2ª etapa 
A editora que tomou a substitución de Wright, Dorothy McIlwraith, distinguiuse por abrir canles a novos escritores tan importantes como Manly Wade Wellman, Fritz Leiber, Henry Kuttner, C. L. Moore, Theodore Sturgeon, Joseph Payne Brennan e Margaret St. Clair, algúns deles continuadores da obra de Lovecraft, incluíndo o seu testamenteiro August Derleth.

*Weird Tales* resucitou en 1988 da man de George H. Scithers, John Gregory Betancourt e Darrell Schweitzer, renovando as tiradas co número 280. A partir daquela, como outras publicacións parecidas, tivo un éxito comercial relativo, aínda que deu a coñecer a novos valores da narrativa macabra como Tanith Le, Brian Lumley e Thomas Ligotti.

No ano 2005 Weird Tales foi vendida á editora Wildside Press, e pasou a periodicidade bimestral.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Wildside Press – actual editora.
Steve Reevis

**Steve Reevis**, nado o 14 de agosto de 1962 en Browning (Montana) e finado o 7 de decembro de 2017, foi un actor pés negros.

## Traxectoria 
Medrou na reserva dos pés negros en Montana. O seu debut no cinema foi en 1988 co filme *Twins*. Porén é coñecido por interpretar a Shep Proudfoot na galardoada película *Fargo* en 1996. Tamén ten participado en series de televisión como *Malcolm in the Middle*, *JAG* ou *Walker, ranger de Texas*.

## Filmografía 
**Twins* (1988) - Nativo americano
**Dances with Wolves* (1990) - Sioux #1/Guerreiro #1
**Xerónimo* (1993) – Chato
**Last of the Dogmen* (1995) - Yellow Wolf  
**Fargo* (1996) – Shep Proudfoot
**Crazy Horse* (1996) 
**Desaparicións* (2003) – Two Stone
**The Longest Yard* (2005) – Bob Rainwater
**Into the West* (2005) – 
**Comanche Moon* (2008) –
**Road to Paloma* (2013)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Ficha na IMDb 
*Páxina Oficial dos seareiros
Condrocito

[miniatura|dereita|Condrocitos da [cartilaxe hialina mostrando os seus orgánulos, as "lagoas" (onde se sitúan as células) e a matriz extracelular.]]
[miniatura|dereita|Condrocitos na [cartilaxe hialina.]]
[miniatura|dereita|Condrocito, tinguido para o calcio, mostrando o [núcleo celular|núcleo (N) e mitocondrias (M).]]

Os **condrocitos** (do grego *chondros*, cartilaxe + *kytos*, célula) son as únicas células que se encontran nas cartilaxes. A súa misión é producir e manter a matriz do tecido cartilaxinoso, a cal consta principalmente de coláxeno e proteoglicanos. Aínda que o termo *condroblasto* aínda se usa bastante para describir a un **condrocito** inmaturo, o uso dese termo é desaconsellado por ser tecnicamente inexacto, xa que as células proxenitoras dos condrocitos (que son células nai mesenquimáticas) poden tamén diferenciarse en osteoblastos. A organización dos condrocitos na cartilaxe difire segundo o tipo de cartilaxe de que se trate e do lugar onde se localiza o tecido.

## Características 
Os condrocitos atópanse en cavidades do tecido cartilaxinoso chamadas lagoas (*lacunae*). Case nunca teñen prolongacións, aínda que a súa superficie é bastante irregular vista ao microscopio electrónico. As células tenden a formar pequenos grupos, no que as células de cada grupo derivan da mitose dunha soa célula. O núcleo é redondo ou oval, o retículo endoplasmático e o aparato de Golgi están ben desenvolvidos, especialmente cando se está a formar a matriz da cartilaxe, momento no que o Golgi se fai extraordinariamente grande e solta vesículas cargadas de material da matriz, que se dirixen á membrana plasmática. Os condrocitos fabrican o coláxeno e os proteoglicanos da matriz no retículo endoplasmático e aparato de Golgi .

## Diferenciación 
De menos diferenciadas a totalmente diferenciadas, a liñaxe dos condrocitos é a seguinte:
# Fibroblasto da unidade formadora de colonias (CFU-F)
# Célula nai mesenquimal / célula do estroma da medula ósea (MSC)
# Condrocito
# Condrocito hipertrófico.

Cando nos estamos a referir ao óso ou á cartilaxe, as células nai mesenquimais (MSC) son normalmente denominadas células osteocondroxénicas (ou osteoxénicas, condroxénicas, osteoproxenitoras etc.), xa que unha célula nai mesenquimal ten a capacidade de diferenciarse en condrocitos ou osteoblastos, dependendo do medio onde está. *In vivo* a diferenciación dunha célula nai mesenquimal nunha área vascularizada (como o óso) orixina un osteoblasto, entanto que nunha área non vascularizada (como a cartilaxe) orixina un condrocito. Os condrocitos sofren unha deferenciación terminal cando se fan hipertróficos durante a osificación endocondral. Esta última fase está caracterizada por importantes cambios fenotípicos na célula .

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tecido cartilaxinoso
* Osificación endocondral
* Osificación intramembranosa

### Ligazóns externas 
* BUHistology - 03317loa Imaxe
* Stem cell information
Crónica del rey pasmado

***Crónica del rey pasmado*** é unha novela en lingua castelá de Gonzalo Torrente Ballester publicada en 1989 por Editorial Planeta.

Foi levada ao cinema en 1991 por Imanol Uribe, co título de *El rey pasmado*, e con guión de Gonzalo Torrente Malvido e Juan Potau.

En 2004 foi incluída na Biblioteca Gallega de Autores en Castellano de *La Voz de Galicia*.

## Trama 
O rei Filipe IV de España é un mozo de 20 anos. Logo de pasar unha noite cunha prostituta á que mira espida, éntralle o antollo de ver sen roupa a súa muller. Isto convértese nun conflito de estado, no que se ven implicados o seu valido, e máis o consello do Santo Oficio.

## Narración 
A obra está narrada desde o punto de vista do narrador omnisciente. Aínda que nalgún caso emprega a primeira persoa, dando a entender que o narrador é un membro da corte do rei, non fala dos seus feitos, senón sempre usando a terceira persoa.

Utiliza decote o sentido do humor, parodiando a alta sociedade do momento. A linguaxe empregada utiliza numerosas expresións propias do tratamento cortesán e eclesiástico de inicios do século XVII. Amais do uso do castelán, hai numerosas expresións en latín propias de rezos.

### Personaxes 
Aínda que hai varios personaxes reais, non se explicita o seu nome en ningún momento.

* O rei: Filipe IV de España.
* A raíña; tamén nova, e de procedencia francesa.
* O Conde de la Peña Andrada: nobre galego con patente de corso para atracar barcos ingleses e neerlandeses. Ten a súa casa patrucial no val de Valdoviño, e os seus barcos teñen base en Cedeira, Ortigueira e Cariño.
* Marfisa; a prostituta máis desexada da corte; cobra dez ducados por noite.
* Lucrecia; camareira da anterior.
* o valido do rei, o conde-duque de Olivares. Non logra ter descendencia coa súa muller, e achácao a motivos relixiosos.
* o padre Almeida, un xesuíta portugués, que estivo no Brasil como misioneiro.
* o padre Villaescusa.

### Espazo e tempo 
Está ambientada en Madrid a comezos do século XVII (dise que o rei, que naceu en 1605, ten 20 anos). É no mes de outubro, pero aínda vai bastante calor. Aparecen descritos numerosos espazos da vila castelá, especialmente igrexas, mosteiros e palacios reais.

Fálase da guerra de Flandres e da chegada a Cádiz da frota procedente das Américas cargada de ouro e prata. Fálase da situación social e política da época: o estado endebedado cos banqueiros xenoveses, o poder eclesiástico e as confrontacións entre ordes relixiosas, e a subordinación das persoas ante as institucións.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha  na web da editorial .
Osteoblasto

miniatura|dereita|Osteoblastos activos.

Os **osteoblastos** (do grego "óso" e "xerme" ou "embrionario") son as células encargadas da formación do óso, que se poden considerar como fibroblastos especializados que ademais dos produtos fibroblásticos, expresan sialoproteínas óseas e osteocalcina.

Os osteoblastos producen a matriz extracelular do tecido óseo (osteoide), que está composta principalmente de coláxeno de tipo I. Os osteoblastos son tamén responsables da mineralización desta matriz. O cinc, o cobre e o sodio son algúns dos ións minerais que se requiren neste proceso. O óso é un tecido dinámico que está constantemente sendo remodelado polos osteoblastos, encargados da produción da matriz e a parte mineral do tecido, e polos osteoclastos, que destrúen parte do tecido durante a remodelación. Os osteoblastos tenden a decrecer en número coa idade, o que afecta ao balance entre a formación e a reabsorción do tecido óseo.

## Osteoxénese 
Os osteoblastos orixínanse a partir de **células osteoproxenitoras** localizadas na capa profunda do periósteo que rodea os ósos e na medula ósea. As células osteoproxenitoras son células inmaturas que expresan o factor de transcrición regulador principal Cbfa1/Runx2.

As células osteoproxenitoras son inducidas a diferenciarse baixo a influencia de factores de crecemento, en particular as proteínas morfoxenéticas óseas (BMPs). Ademais das BMPs, outros factores de crecemento como o factor de crecemento dos fibroblastos (FGF), BSP, M-CSF, ALP, osteocalcina,

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Condrocito
* Osteocito
* Osteoclasto
* Óso
* Osificación endocondral
* Osificación intramembranosa

### Bibliografía 
* Netter, Frank H. (1987). *Musculoskeletal system: anatomy, physiology, and metabolic disorders*. Summit, New Jersey: Ciba-Geigy Corporation ISBN 0-914168-88-6.

### Ligazóns externas 
* LoyolaMedEd http://www.meddean.luc.edu/Lumen/MedEd/Histo/practical/cartilage/hp9-49.html
Avelino de Francisco

**Avelino Luis de Francisco Martínez**, nado en Cortegada en 1946, é un comisario e político galego.

## Traxectoria
Foi comisario da Policía Nacional e Xefe superior de Policía de Galicia. Nas eleccións municipais de 2007 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE á alcaldía de Cortegada e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Nas municipais de 2011 volveu ser cabeza de lista do PSdeG e volveu ser elixido alcalde, tamén con maioría absoluta.

En xaneiro de 2014 anunciouse a súa fichaxe polo PPdeG para se-lo seu candidato nas municipais de 2015. Xustificou a súa unión á formación conservadora polos investimentos Xunta de Galicia e da Deputación de Ourense, en mans do PP. En xaneiro de 2015 pasou con gran parte do seu equipo (catro de seis concelleiros) ao grupo non adscrito, mentres que un membro do seu equipo quedaba como único representante do PSdeG. Finalmente revalidou a alcaldía con maioría absoluta á fronte do PPdeG. Volveu ser elixido alcalde con maioría absoluta e á fronte do PPdeG nas municipais de 2019 e 2023.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Cortegada

### Ligazóns externas
*Noticia en *Faro de Vigo*
Pál Schmitt

**Pál Schmitt**, nado o 13 de maio de 1942, é un político e deportista húngaro, actual presidente do seu país. Schmitt naceu en Budapest, capital de Hungría. En 1955 el comezou a súa carreira deportiva en esgrima.

## Campión Olímpico de Esgrima 
En 1965 Schmitt foi convidado a participar no equipo nacional de esgrima húngaro. En 1967 obtivo o seu primeiro éxito internacional ao conseguir unha medalla de bronce na Copa do Mundo de Espada. Nos Xogos Olímpicos de 1968 Schmitt obtivo medalla de ouro en esgrima; un éxito que repetiu catro anos despois ao obter medalla de ouro nos Xogos Olímpicos de 1972. El obtería outros recoñecementos, como a medalla de prata na Copa Mundial de 1973, antes de retirarse do deporte en 1977. Paralelamente á súa carreira deportiva, en 1960 Schmitt entrou a estudar no Departamento de Comercio Interior da entón Universidade Karl Marx de Ciencias Económicas, actualmente Universidade Corvinus de Budapest, onde se graduou en 1965. Despois de graduarse conseguiu un emprego nunha cadea hostaleira húngara; e en 1976 foi nomeado director do Hotel Astoria, cargo que ocuparía até 1981 cando foi nomeado director do Estadio Ferenc Puskás.

En 1983 deixou de ser director do Estadio Ferenc Puskás e converteuse en secretario xeral do Comité Olímpico Húngaro e tamén foi elixido membro do Comité Olímpico Internacional (COI). En 1989 Schmitt converteuse en presidente do Comité Olímpico Húngaro, cargo que mantén até a actualidade; en 1991 entrou a formar parte do Comité Executivo do COI, e en 1995 foi elixido vicepresidente do COI.

## Notas